comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aou̾tatẽ ẽ facta ꝓgressio. S hec qͥdem dehis qͥ conserua¬
tione officior existimant᷑ boni. Qaut̃ oñia meciunt᷑
emolumentis et cõmodis. neq ea uolunt p̃pond̾ari ho¬
nestate. hii solent in delibando honestũ eumeo qͦd utile
putant cõparare. boni uiri ñ solent: Itaq existimo panetiũ¬
cũ fixerit homines solere in hac cõparatione dubitare.
hoc ipsum sensisse qͦd dixerit. solere mͦ. ñ etiam oporcere. Et¬
enim ñ mͦ pluris putare qͦd utile uideat᷑. qĩã qͦd honestum.
s eciã hec int̾ se comparare. et inhis ad dubitare cͣpissimũ
est. Qͥo gͦ ẽ qͦd non nunꝗͣ dubitationẽ ad ferre soleat. Con¬
sidandumq uideatur credo.si quando dubitatio accioit
quale sit io deqͦ consideret᷑. Sepe enĩ temꝑe fit ut qͦd cur¬
pe plerũq haberi soleat. inueniat᷑ non ẽẽ tͣpe. Exempli
causa ponat᷑ aliqͥo qͦd pateat latius. Quod pot̃ maiꝰ scels
Num gͥ se aostrinxit scelere. si qͥ graunũ occioit qͣuis fa¬

Expanded text:
gressio. Sed haec quidem de iis, qui conservatione officiorum existimantur boni. Qui autem omnia metiuntur emolumentis et commodis neque ea volunt praeponderari honestate, ii solent in deliberando honestum cum eo, quod utile putant, comparare, boni viri non solent. Itaque existimo Pancum dixerit homines solere in hac comparatione dubitare, hoc ipsum sensisse, quod dixerit, solere modo, non etiam oportere. Etenim non modo pluris putare, quod utile videatur, quam quod honestum sit, sed etiam haec inter se comparare et in his addubitare turpissimum est. Quid ergo est, quod non numquam dubitationem afferre soleat considerandumque videatur? Credo, si quando dubitatio accidit, quale sit id, de quo consideretur. Saepe enim tempore fit, ut, quod turpe plerumque haberi soleat, inveniatur non esse turpe; exempli causa ponatur aliquid, quod pateat latius: Quod potest maius essNum igitur se astrinxit scelere, si qui tyrannum occidit quamvis fa
Abbreviated transcription (Latin):
quio non eitile aut utile ñ honestũ. Nobis aut̃ nr̃a a eade¬
mia maguã ticenti ã dat. ut qͦdẽq maxime ꝓbabile oc¬
currat idnr̃o iure liceat defendere. S redeo ad for¬
mulam. Detrahere gͥ alteri aliqͥd et homuiẽ homini
in cõmodo suũ cõmodũ augere. magis ẽ contͣ nat᷑am
qũa mors quam pauꝑtas. quã cdolor. ꝗͥ set̾aque pofst̃
aut corꝑi aceidere aut reb externis. Nam pͥncipio collit
conuctũ humanũ et societatẽ. Si enĩ sic erimus affecti
ut ꝓpp̃ suum qͥsq emolumentũ spoliet aut uiolet alce¬
rum. disrumpi necesse ẽ eam q̃ maxune ẽ. scd̾ni nat̾am
humani gen̾is sociecatẽ. ut si unũ qͦdq m̃brox sensum
hune hab̾et ut posse putaret se ualere. si pximi m̃bri
ualicudinẽ aose craduxisset. debilitari et interire co¬
itum corpꝰ necesse eẽt. Sic si unusquisq urm adse rapi¬
ãt cõmoda alior. detrahatq qͦd eiuq possit emiolum̃ti¬

Expanded text:
utile et utile non honestum. Nobis autem nostra Academia magnam licentiam dat, ut, quodcumque maxime probabile occurrat, id nostro iure liceat defendere. Sed redeo ad formulam. Detrahere igitur alteri aliquid et hominem hominis incommodo suum commodum augere magis est contra naturam quam mors, quam paupertas, quam dolor, quam cetera, quae possunt aut corpori accidere aut rebus externis. Nam principio tollit convictum humanum et societatem. Si enim sic erimus affecti, ut propter suum quisque emolumentum spoliet aut violet alterum, disrumpi necesse est, eam quae maxime est secundum naturam, humani generis societatem. Ut, si unum quodque membrum sensum hunc haberet, ut posse putaret se valere, si proximi membri valetudinem ad se traduxisset, debilitari et interire totum corpus necesse esset, sic, si unus quisque nostrum ad se rapiat commoda aliorum detrahatque, quod cuique possit, emolumenti
Abbreviated transcription (Latin):
docti aꝑitis desistunt facile sententia. hec gͥ officia. de
quib his libris disserinius. qͣsi scdã q̃dam honesta ẽẽ diẽt
non sapientium mͦ ꝓpͥa s eũ onũ hominũ genere cõniuiua.
duo decii aut duo scipiones. forces uiri. cõmemorant᷑. aut
cũ fabricius aut aristides iustꝰ nominat᷑. aut ab illis forci¬
tudinis. aut abhis iusticiȩ tanꝗͣ asapiente pecit᷑ exemplũ.
Nemo enĩ horum sic sapiens fuit. ut sapientẽ uolumꝰ in¬
telligi. Nec hii qͥ sapientes habiti et nominiati.M. cato &
c. lelius sapientes fuer̃. ne illi qͥdẽ septẽ. s ex medior offi¬
cioꝵ frequentia similitudinẽ quandam gerebant spe

Expanded text:
docti a peritis, desistunt facile sententia. Haec igitur officia, de docti a peritis, desistunt facile sententia. Haec igitur officia, de quibus his libris disserimus, quasi secunda quaedam honesta esse dicunt, non sapieduo Decii aut duo Scipiones fortes viri commemorantur, aut cum Fabricius aut Aristides iustus nominatur, aut ab illis fortitudinis aut ab hoc iustitiae tamquam a sapiente petitur exemplum; nemo enim horum sic sapiens, ut sapientem volumus intellegi, nec ii, qui sapientes habiti et nominati, M. Cato et C. Laelius, sapientes fuerunt, ne illi quidem septem, sed ex mediorum officiorum frequ
Abbreviated transcription (Latin):
iullomꝰ similicudines honesti ẽẽ. possunt. Hec enĩ
officia de qͥb his libris disputanuis. media stoxellap¬
pellant. Ca cõmunia sunt et late p̾atent. q̃ et inge¬
nii bonitate multi assequinit᷑. et ꝓ gressione discen¬
.li. Illud aut̃ officium qd rectũ idem appellant. ꝑ fec¬
tum atq ab solutum ẽ. Et ut idem dicunt om̃s nu¬
meros habet. nec p̃t̃ sapientem. cadere in quẽquam
potest. Cum autem aliqͥd actũ ẽ. in qͦ media officia
cõꝑant. id cumulate uioet᷑ eẽ ꝑfectum ꝓpc̾ea quoo
uulgus q̃ absit aꝑfecto. ñ fere intellig̃. quatiuꝰ aut̃
intelligit. nichil putat p̃cermissum. Quod autẽ
in poematis inpicturis usu uenit. in aliisq cõplu¬
rib ut delet tur imꝑiti. laudentq ea. que lau¬
danda ñ sunt. obeã credo causam. qͦd uisint inhis
aliqͥd ꝓbi qͦd capiat ignaros. qͥ idem quid ĩnima
quaq re uitii sit nequenit iudicare. Itaq ẽ sint

Expanded text:
nullo modo, similitudines honesti esse possunt. Haec enim nullo modo, similitudines honesti esse possunt. Haec enim officia, de quibus his libris disputamus, media Stoici appellant; ea communia sunt et late patent; quae et ingenii bonitate multi assequuntur et progressione discendi. Illud autem officium, quod rectum idem appellant, perfectum atque absolutum est et, ut idem dicunt, omnes numeros habet nec praeter sapientem cadere in quemquam potest. Cum autem aliquid actum est, in quo media officia compareant, id cumulate videtur esse perfectum, propterea quod volgus quid absit a perfecto, non fere intellegit; quatenus autem intellegit, nihil putat praetermissum; quod idem in poematis, in picturis usu venit in aliisque compluribus, ut delectentur imperiti laudentque ea, quae laudanda non sint, ob eam, credo, causam, quod insit in iis aliquid probi, quod capiat ignaros, qui quidem, quid in una quaque re vitii sit, nequeant iudicare; itaque, cum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ut hii qͥ res expecendas uel uoluptate uel indolenti a
mequnt᷑ liceret ei dic̾e utilitatẽ aliqñ ẽ honestate pu¬
gnare. S cum sit his qͥ io solum bonũ iudicet. qͦ ho¬
nestum sit. Que ant̃ huic repugnent speciȩ qͣdam util¬
tatis. Eoꝵ neq accessione meliorẽ uitã fieri. ueq de¬
cessione peiorem ñ uidetur debuisse eiꝰmodi de libe¬
rationẽ incroducere. Inqua qͦd utile uideret᷑ cum
eo qd̃ honestũ ẽ cõpararetur. Et enĩ qd̾ sũmũ bonũ
astoicis dr̃. conuenient̃ uat᷑e uiuere. Id hã& hane
ut opmor sententiam eũ u̾tute congruere semꝑ.
Cetera aut̃ q̃ sed̾m nat̾ani eẽnt. ita leg̾e.si ea uͥtat ñ re¬
pugnarent Eocum ita sit. putant qͥdam hanc cõꝑati¬
onem ñ recte introductam. nec omĩno de eo genere
au̾tute diuelli uniqũa pot̃. In hiis aut̃ in qͥb sapien¬
tia ꝑfecta ñ ẽ. ipsum illud qͥdem ꝑfectam houestã

Expanded text:
ut ii, qui res expetendas vel voluptate vel indolentia ut ii, qui res expetendas vel voluptate vel indolentia metiuntur, liceret ei dicere utilitatem aliquando cum honestate pugnare; sed cum sit is, qui id solum bonum iudicet, quod honestum sit, quae autem huic repugnent specie quadam utilitatis, eorum neque accessione meliorem vitam fieri nec decessione peiorem, non videtur debuisse eius modi deliberationem introducere, in qua, quod utile videretur, cum eo, quod honestum est, compararetur. Etenim quod summum bonum a Stoicis dicitur, convenienter naturae vivere, id habet hanc, ut opinor, sententiam: cum virtute congruere semper, cetera autem, quae secundum naturam essent, ita legere, si ea virtuti non repugnarent. Quod cum ita sit, putant quidam hanc comparationem non recte introductam, nec omnino de eo genere a virtute divelli umquam potest; in iis autem, in quibus sapientia perfecta non est, ipsum illud quidem perfectum honestum
Abbreviated transcription (Latin):
eam parcem quam appelles inchoatã reliqͥss absol¬
ueret. Oris enim pulc̾cudo reliqͥ corꝑis imitandi spẽ
Quam obreni de iudicio panetii dubitari ñ porest.
Recte ne aut̃ hanc cẽiam partẽ ad exqͥrendũ officiũ
ad iunxerit an secus. de eo fortasse disputari potest.
Nami siue honestũ bonũ ẽ solũ. ut sidicis placet. siue
qd̾ honestum ẽ. id ita summũ bonũ ẽ. quen admod ĩ¬
ꝑipateticis ur̃is uioecur. ut omĩa ex alr̾a parte col¬
socata uix minimi mom̃t instar habeant. dubitan¬
dum ñ est quin nunꝗͣ possit utilitas. cũ honestare
contendere. Itaq accepimus soc̃ten exserrari soli¬
tum. eos qͥ pͥmũ hec natura coherentia. opinione
distraxissent. Cui qͥdem ita sunt stoiei assensi. ut et
qure quid honestũ eẽt id utile ẽẽ censerent. nec utile qͥc¬
quam qͦo honestũ. Qͦo si his eẽt panetꝰ. qͥ u̾tutẽ ꝓp¬
terea colendam dic̾er. qͦd ea effiȩiens utilitaris eẽt.

Expanded text:
eam partem, quam Apelles inchoatam reliquisset, absolveret oris enim pulchritudo reliqui corporis imitandi spem Quam ob rem de iudicio Panaeti dubitari non potest; rectene autem hanc tertiam partem ad exquirendum officium adiunxerit an secus, de eo fortasse disputari potest. Nam, sive honestum solum bonum est, ut Stoicis placet, sive, quod honestum est, id ita summum bonum est, quem ad modum Peripateticis vestris videtur, ut omnia ex altera parte collocata vix minimi momenti instar habeant, dubitandum non est, quin numquam possit utilitas cum honestate contendere. Itaque accepimus Socratem exsecrari solitum eos, qui primum haec natura cohaerentia opinione distraxissent. Cui quidem ita sunt Stoici assensi, ut et, quicquid honestum esset, id utile esse censerent nec utile quicquam, quod non honestum. Quodsi is esset Panaetius, qui virtutem propterea colendam diceret, quod ea efficiens utilitatis esset,
Abbreviated transcription (Latin):
est cũ utilis repugnantia cõparar. Nec io qͦo cõmunit᷑
appellanius honestum qͦd colit᷑ abhiis qͥ bonos se uiros ha¬
beri uolunt cũ emolumentis umquã ẽ cõparandum.
Tamq io honestum quod in nr̃am intelligentiã eadit.
cuendum conseruandumq nob̾ ẽ. quam illud qͦo ꝓpͥȩ dir¬

Expanded text:
is repugnantia comparari, nec id, quod communiter appellamus honestum, quod colitur ab iis, qui bonos se viros haberi volunt, cum emolumentis umquam est comparandum, tamque id honestum, quod in nostram intellegentiam cadit, tuendum conservandumque nobis est quam illud, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ni gr̃am ante ce: ne p̃terieris puerũ tuum.
Et ido ꝓhospitalitatis mercede. fructũ poste¬
ricatis recepit. Loth qͦ nepos eus. ñ solum ge¬
nere s etiam uirtute ꝓximus. ꝓpt̃ hospitalita¬
cis affectum sod omitana ase suisq supplicia

Expanded text:
ni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . ni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisque supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
natum eruas. quantum sine ꝑt̾batione fieri
potest. ne uideam᷑ iactantiȩ magis causa fac̾e̾ qũa
miscłie. et grauiora inferre uulnera dum leui¬
orib mederi desidamus. Iam si oppressum opib
potentis. et factione magis quam sceleris sui
pretio gͣuatum liberaueris. egregie conuales¬
eit opinionis cestimoniũ . Commendat plerosq
etiam hospitalitas. Est enĩ publica species hu¬
manitatis. ut ꝑegͥnus hospitio ñ egeat. suscipi¬
atur officiose. pateat aduenienti ianuas Ualde
id decoꝵ cotius ẽ orbis existimatione peregͥnos
cum honore suscipi ñ de ẽẽ mense hospitalitatis
gsa. occurr̾e officiis lib̾alitatis explorare aduen¬
cus hospicum. quod abrahe laudi ẽ datum. qui
ante ianuam suam speculabat᷑. ne forte p̃teri¬
ret. peregͥnus aliquis. et diligent̃ p̃cendebat
excubias. ut occurreret. ut p̃ueniret. ut ro¬
garet. ne cransiret hospes dicens. Dñe si inue¬

Expanded text:
natum eruas, quantum sine perturbatione fieri natum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae magis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus. Jam si oppressum opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. Valde id decorum totius est orbis existimatione, peregrinos cum honore suscipi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inve
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝓficiscenti. ne forte hoc ꝓpinquitas magiꝰ
fuisse estimet᷑. et necessarię potius quam uolun¬
tariȩ ad unctionis. Ed heliam atq heliseum lo
quamͣ :: Licet ñ exp̃sse heliseum iuuenem scͥpt᷑a
significau̾it. adũtimus tam̃ et colligimus iunio¬
rem fuisse. In actib apłoꝵ Barnabas marcum
ad sumpsit. panlus si lan. paulus timotheum. paulꝰ
ut seniores consilio p̃ualerent iuniores minist̾io.
Plerumq etiam uircutib pares dispares etatib.
sui delectant᷑ copcla. sicut delectabant᷑ Pecrus
et iohes. Nam adolescentẽ legimus in enͣgłio io¬
hannẽ. et sua noce. licet m̾itis et sapientia nul¬
li fuerit semoꝵ sed̃s. Erat em̃ in eo senectꝰ uene¬
rabilis moꝵ et cana prudentia. uita enĩ in¬
maculata. bone se nectutis stipendio Aouuat¬
hoc ꝙͦ ad ꝓfectum bone existimationis. si de po¬
tentis mamib eripias inopem. de morte dam¬

Expanded text:
etiam proficiscenti; ne forte hoc propinquitatis magis etiam proficiscenti; ne forte hoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam voluntariae adjunctionis. Quid Elquamur? Licet non expresse Elisaeum juvenem Scriptura significaverit, advertimus tamen et colligimus juniorem fuisse . In Actibus apostolorum Barnabas Marcum assumpsit, Paulus Silam, Paulus Timotheum, Paulusut seniores consilio praevalerent, juniores ministerio. Plerumque etiam virtutibus pares, dispares aetatibus, sui delectantur copula, sicut delectabantur Petrus et Joannes. Nam adolescentem legimus in Evangelio Joannem et sua voce, licet meritis et sapientia nulli fuerit seniorum secundus, erat enim in eo senectus venerabilis morum et cana prudentia. Vita enim immaculata bonae senectutis stipendiuhoc quoque ad profectum bonae existimationis, si de potentis 95 manibus eripias inopem, de morte dam
Abbreviated transcription (Latin):
gem ascendebat. Om̃is popłs intra castra erat.
iesus extͣ castra in tab̃nacło restimonii. cum co¬
lumna nubis descenderet & loqueret᷑ cũ moy¬
se. quasi fidus ad stabat minist. nec exiebat de ca¬
b̾nacło. iuuenes cum seniorib longe positi. cum¬
diuis adherebat. Uñ factũ ẽ. ut qͥ fuerat socius
conu̾sationis. fieret successor potestatis. Merito
uir huiꝰmodi euasit: ut sisteret fluminũ cursus.
diceret. stet sol. et staret sol. quasi eiꝰ spectator
uictorie. noctem differret. diem ꝓduceret. Ed
quod moysi negatum ẽ. solus eligeret᷑ ut popłm
introduceret. int̾ram repmissionis. Magnus
iuir fidĩ miraculis. magnus criumphis. Ilius
nixus gr̃a. ultra humanam ꝓcessit conditionẽ.
Ille mari. hic celo imperauit. Pulera itaq copula
semor atq adolescentium. Alii testimonio. alii
solatio sunt. Alii magist̾io. alii delectationi. Onut¬
co quod habrahe adhesit loth ad olescentulus.

Expanded text:
gem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, gem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, Jesus extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec exibat de tabernaculo juvenis, cum seniores longe positi duus adhaerebat. Unde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , diceret: Stet sol, et staret sol ; quasi ejus spectator victoriae noctem differret, diem produceret: quid! quod Moysi negatum est solus eligeretur, ut populum introduceret in terram repromissionis. Magnus vir fidei miraculis, magnus triumphis. Illius nixus gratia, ultra humanam processit conditionem : ille mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omitto quod Abrahae adhaesit Loth adolescentulus
Abbreviated transcription (Latin):
Plurimũ itaq ꝓdest unicuiq bonis ungi. Ad¬
olescentib quoq utile. ut claros et sapientes uiroᷤᷤ
sequant᷑. qm̃ qui congrechit᷑ sapientib sapiens ẽ.
Qͥaut̃ coheret in prudentib in prudens cog¬
noscit᷑. Et ad instructionẽ itaq plurimũ ꝓficit.
et ad ꝓbicatis testimonium. Ostendunt emim ad¬
olescentes eoꝵ se unitatdres eẽ. qͥb aderent. et
en conualesent opinio. quod abhis uiuendi acce¬
puit similitadinem. eum qͥb conũsandi hause¬
rint cupiditatem. Inde cantus iesusnaue. qͦd eum
non solum erudunit ad legisscientiam moysi co¬
pula. uerum etiam scĩficauit ad gr̃am. Deniq
cum in eiꝰ cab̾nacłm diuina refulgere p̃sentia
iuderet᷑ maiestas dñi. solus erat in tab̾ nacło ie¬
susnaue. Moyses cum dño loquebat᷑. iesus parit̾
nube sacra tegebatur. Presbit̾i et populus deoi¬
sum stabant: iesus cũ moyse ad accipiendam le¬

Expanded text:
Plurimum itaque prodest unicuique bonis jungi. AdPlurimum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaeret imprudentibus, imprudens agnoscitur. Et ad instructionem itaque plurimum proficit, et ad probitatis testimonium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabernaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 loquebatur, Jesus pariter nube sacra tegebatur. Presbyteri et populus deorsum stabant; Jesus cum Moyse ad accipiendam Le
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ benignitate opusẽ. ut ñ solum publica gub̾na¬
eula. s eciam pͥuata iuira cueamur. Pturimũ unus
beniuolentia. que om̃s studet beneficiis amplecti. de¬
iuncere offieñs obpignerare gr̃a. Affabilitatẽ qͦ ser¬
monis diximus ad conciliandam gr̃am ualere
plurimũ . s hanc uolumus ẽẽ. sinceram ac sobͥam
sine ulla ad ulatione. ne simplicitatẽ ac puritatem
alloquii dedeceat sermonis adulatio. forma enĩ
eẽ. debemus cet̾is ñ solum in oꝑe s eciam insermo¬
ne. in castitate ac fide. Quales hab̾e uolumus. caleᷤᷤ
simus. & qualem eͥffectum habemus. talem aꝑi¬
amus. Neq dicamus in corde nr̃o u̾bũ iniquum
qͦd abscondi putemus silentio. qr audit in occul¬
co dicta. qui occulta fecit et cognoseit secreta iusce¬
rum. qͥsensum uiscerib infudit. Ergo tamqũa
suboculis constituti iudicis. quid quid gerimus
inluce positum putemus. ut om̃ib manifestet᷑.¬

Expanded text:
igitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernaigitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernacula, sed etiam privata jura tueamur. Plurimum juvat benevolentia, quae omnes studet beneficiis amplecti, devincire officiis, oppignerare gratia. 96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sinceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dicamus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestet
Abbreviated transcription (Latin):
eui p̃sidentes muneri cõmendat uisticia contra
iniquitas desticuit atq inpugnat. E xemplo nob̾ est
scpcura que dicit. quia eum popłs isrł post mortẽ
salomonis rogasset filium eiꝰ roboam. ut releua¬
hec ceruices eoꝵ aseruicute dura et pat̃m imperis
temperaret sterilitarẽ. illum spreto senili consilio
de suggestione adolescentium responsũ dedisse
huius modi. quia et onus adiceret suꝑ patrium
Iugum. et lemora gͣuiorib suspliciis mutaret. Quo
responso exasꝑati. responderunt popłi. Non est
nob̾ portio cum dauio neq hereditas infiliis iesse.
Reũtere unusqͥsq in tab̾nacula tua ifrł. qm̃ hichõ¬
neq inpͥncipem neq iniudicem. Itaq desertus
apopło ac desticutꝰ. uix duarum cͥbuum ꝓpt̃ daũ¬
qͥtas inperia confirmet. & in iusticia dissoluat.
Nani qͦmͦ potest malitia regnũ possiqere. que ne
unam qͥdem pͥuatã pot̾ regere familiã: Sũma

Expanded text:
icui praesidentes muneri commendat justitia: contra icui praesidentes muneri commendat justitia: contra iniquitas destituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto senili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati responderunt populi: Non est nobis portio cum David, neque haereditas in filiis Jesse. Revertere unusquisque in tabernacula tua, Israel ; quoneque in ducem erit nobis. Itaque desertus a populo ac destitutus, vix duarum tribuum propter Davtas imperia confirmet, et injustitia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam? Summa
Abbreviated transcription (Latin):
riseus humiliari. id̾o deiectiis. Scunt puplicanus. id̾o
iustificatus est. Sciebat et habundare paulus. qͥa ani¬
mam habebat diuitem.& si chesaurum diuitis non
habebat. Sciebat habundare. qui ñ querebat datũ
in pecuna. s requirebat fructum in gr̃a. Possumꝰ
et sic intelligere quia sciebat habundare qui pot̾at
dic̃e. Qs nr̃m patet ad uos ochorinti. cor nr̃ i di¬
latatum ẽ. In omĩb erat inbutus. et sacurari et
esurire. Beatꝰ quisciebat saturari inxp̃o. Nlon
ꝑͦ illa corꝑalis s spiritalis ẽ. saciecas. quam ope¬
ratus seientia. Et merito seientia ẽ opus. qr ñ inpa¬
ne scola uruit homo. S inomi uerbo ai. Ergo qui
sie seiebat saturari. & sie esurire sciebat. ut
semꝑ noua quereret esurire ut dm si tiret. in dñm
sciebat esurire. qui sciebat quia esurientes manda¬
cabunt. Sciebat et poterat habundare: qui niehi
habebat et possidebat om̃ia Egregie iraq uiros au

Expanded text:
risaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo risaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo justificatus est . 91. Sciebat et abundare Paulus, quia animum habebat divitem; etsi thesaurum divitis non habebat. Sciebat abundare, qui non quaerebat datum in pecunia, sed requirebat fructum in gratia. Possumus et sic intelligere, quia sciebat abundare, qui poterat dicere: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . 92. In omnibus erat imbutus, et saturari et esurire. Beatus qui sciebat saturari in Christo. Non ergo illa corporalis, sed spiritualis est satietas, quam operatur scientia. Et merito scientia opus est; quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ergo qui sic sciebat saturari et sic esurire, sciebat ut per nova quaereret, esuriret Deum, sitiret in Dominum. Sciebat esurire, qui sciebat quia esurientes manducabunt : sciebat et poterat abundare, qui nihil habebat, et possidebat omnia . CAPUT XVIII. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rum siue plurimũ habeam. mͥ plurimũ est.
Exp̃ssius aliquit dicendum uidecur. Signato
uerbo ususẽ. Efficit mͥinquit in quo sum. idẽ nec
de est. nec suꝑfluit. Nonde ẽ qr nichilquero am¬
plius. non suꝑfluit. qͥa non solum mͥ habeo s plu¬
rib. Hoc depecunia. Ceterum de om̃ib diei
potest. quia efficiebant illi p̃sentia. hoc ẽ non honorẽ
maiorem. non obsequia uberiora desiderabat. non
głe inmodice cupidus gr̃am indebitam quere¬
bat. s debiti finem certaminis. patiens laboris se¬
curꝰ meriti p̃stolabatur. Seio inquit et humiliari.
Nongͦ in docta hunulitas. s quę habeat sui modes¬
tiam et scienciam laudatur. Est enĩ humilitas for¬
inidins. est inperitiȩ atq ignorantie. & id̾o sc̃p¬
cura ait. & humiles sp̃u saluabit. Preclare gͦ dix̃
scio et humiliari. idest quo in loco qͣmoderatione
quo fine. inquo officio inquo munere. Nescuunit pha¬

Expanded text:
rum, sive plurimum habeam, mihi plurimum est. rum, sive plurimum habeam, mihi plurimum est. Expressius aliquid dicendum videtur. Signato verbo usus est: Sufficit mihi, inquit, in quo sum; id est, nec deest, nec superfluit. Non deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia non solum mihi habeo, sed pluribus. Hoc de pecunia. 92 90. Caeterum de omnibus dici potest quia sufficiebant illi praesentia, hoc est, non honorem majorem, non obsequia uberiora desiderabat; non gloriae immodicae cupidus, aut gratiam indebite quaerebat: sed debiti finem certaminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pha
Abbreviated transcription (Latin):
debet eẽ consiliarius. qͥ nichil nebulosum habeat:
niehil fallax. nichil simulatum. quod uitam eius
ac mores refellat. nichil inꝓbum ac maliuolum.
quod auertat consulentes. Alia sunt enĩ que fugi¬
unt᷑. alia que contemnunt᷑. fuginnis ea que pos¬
sint noce. que malitiose possunt in nexam serpere.
ut si his qui consulit᷑ dubia sit fide et pecunie aui¬
dus. ut possit p̃mio mutari. si in iur iosus hic fu¬
gitur ac declinat᷑. Qͥ uͦ uoluntarius int̃precans
et si alienus a fraude. tam̃ auarus et cupidio lu¬
eri turpis. hic contempnit᷑. Quoo enĩ specimen
industrię. quenifructum laboris edere porest.
quam reciꝑe animo curam ac sollicitudinẽ qͥ se
corpori dederit atq ignauiȩ. Id̃o boni iur consilii
dicit. Ego enĩ didici. in quib sciam sufficiens
esse. Sciebat enĩ omĩũ maloꝵ radieem ẽẽ aua¬
riciam. et id̾o suo contentꝰ erat. alienũ ñ reqͥ¬
rebat. Satis mͥẽ inquit quod habeo. Siue pa¬

Expanded text:
debet esse consiliarius, qui nihil nebulosum habeat, nihil fallax, nihil simulatum, quod vitam ejus ac mores refellat; nihil improbum ac malevolum, quod avertat consulentes. Alia sunt enim quae fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam serpere; ut si is qui consulitur, dubia sit fide, et pecuniae avidus, ut possit pretio mutari: si injuriosus, hic fugitur ac declinatur. Qui vero voluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tamen avarus et cupidior lucri turpis, hic contemnitur. Quod enim specimen industriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollicitudinem, qui se torpori dederit atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse . Sciebat enim omnium malorum radicem esse avaritiam, et ideo suo contentus erat, alienum non requirebat . Satis mihi est, inquit, quod habeo; sive pa
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃tũ aut̃ ẽ iusticiȩ fid es io ẽ dictoꝵ conuentoꝵq
constantia et ueritas. Ex qͦ quamꝗͣ hoc uidebitur
fortasse quipiã duriꝰ. cam̃ audeanus unitari stoi¬
cos qͥ sttidiose exqͥrt̃. ũ u̾ba st̃ pdiet. dta. creda¬
musq qͥa fiat qͦd dictũ ẽ apͣpellatã fideni ¶ S iniuis¬
ticiȩ gen̾a duo st̃. Unũ eoꝵ qͥ infer̃. alter̃ eoꝵ qui
ab his qͥb infert̾ si possunt ñ ꝓpulsant in iuriam.
Nam qͥ in iuste impetũ inqu̾ẽpia fac̃. aut ira. aut
cã ẽ inuitio ꝗ si parentes aut amicos aut pat̾am
deserat. atq ille qͥdem iniuriȩ q̃ nocendi causa de
industa inferunt᷑. sepe amecu ꝓficiscunt᷑ cũ his
qͥ nocere alt̾i cogitat cimet ne nͦ id fec̾it ĩpse aliqͦ
afficiat᷑ inc̃onio .do. M aximã aut̃ partẽ ad iniuriã
faciendã aggreliunt᷑ ut adipiscant᷑. ea q̃ concupi¬
uer̃. inqͦ uitio latissime patet auaritia. Expecunt᷑
aut̃ diuiciȩ t̃ adusus uite necessarios. cum ad ꝑfru¬

Expanded text:
amentum autem est iustitiae fides, id est dictorum conventorumque constantia et veritas. Ex quo, quamquam hoc videbitur fortasse cuipiam durius, tamen audeamus imitari Stoicos, qui studiose exquirunt, unde verba sint ducta, credamusque, quia fiat, quod dictum est, appellatam fidem. Sed iniustitiae genera duo sunt, unum eorum, qui inferunt, alterum eorum, qui ab iis, quibus infertur, si possunt, non propulsant iniuriam. Nam qui iniuste impetum in quempiam facit aut ira aut atam est in vitio, quam si parentes aut amicos aut patriam deserat. Atque illae quidem iniuriae, quae nocendi causa de industria inferuntur, saepe a metu proficiscuntur, cum is, qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse ao. Maximam autem partem ad iniuriam faciendam aggrediuntur, ut adipiscantur ea, quae concupiverunt; in quo vitio latissime patet avaritia. Expetuntur autem divitiae cum ad usus vitae necessarios, tum ad perfru
Abbreviated transcription (Latin):
nentes habere quem deceat ne uel apsam fron¬
tem sob̾ecatis fortuitus uiolet occursus. qm̃
qui uidit mulierem ad concupiscendĩea. ad ult̾aũ eã
incorde suo. Ita ad ult̾ium ñsolum fact conluui¬
one. s eciam aspectꝰ intentione conmitiit᷑. Mag̃
na hec uident᷑ ac nimis seuera. s in magno nu¬
nere nsuꝑflua. quando canta ẽ leuitarum gr̃a:
Nt de his inoyses inbenedictionib dic̃et. date le¬
ui uiros eiꝰ. date leui maifestos eiꝰ. date leui sortẽ
suffragii sui. et u̾itatẽ eiꝰ uiro scõ. quẽ temptaue

Expanded text:
nentes habere quem deceat; ne vel ipse fronnentes habere quem deceat; ne vel ipse frontem sobrietatis fortuitus violet occursus; quoniam: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, adulteravit eam in corde suo . Ita adulterium non solum facti colluvione, sed etiam aspectus intentione committititur. 256. Magna haec videntur, ac nimis severa, sed in magno munere non superflua; quando tanta est levitarum gratia, ut de his Moyses in benedictionibus diceret: Date Levi viros ejus, date Levi manifestos ejus, date Levi sortem suffragii sui, et
Abbreviated transcription (Latin):
poscat. Aut sicui reddas cum ad sit qui extorque¬
at. si furenti restituas cumseruare nonqueat.si.
insanient gladium depositum ñ neges quose
ille int̾unat᷑. nõne soluisse cont᷑ officium ẽ: Si
furto quesita sciens suscipias ut fraudet᷑. qui ad¬
iiserat. nonne contͣ officium ẽ :. Est eciam contꝰ
petitꝰ esset daret filie herodiadis. et necem
iohannis p̃stitit ne ꝓmissũ negaret. Nami de
iepte quid dicam. qui ĩmolauit filiam quę
sibi uic toroccurrerat. quo uotum impleret
quod spoponderat ut qͥcqͥd sibi pͥmũ occurri¬
set offerret dõ : Melus fuerat nichil tale pro¬
unttere. quam ꝓmissũ soluere patricidio. hec¬
quanti sit consilii pspicere ñ ignoratis: et id̾o eli¬
git᷑ leuita quisacrarium custodiat. ue fallat᷑
consilio. ne fidem deserat. ne mortem cimeat. ue
quid im temꝑantius gerat ut specie ipsagͣuitatẽ
p̃ferat. nec solum animum s etiam oculos conti¬

Expanded text:
poscat: aut si cui reddas, cum adsit qui extorqueposcat: aut si cui reddas, cum adsit qui extorqueat: si furenti restituas, cum servare non queat: si insanienti gladium depositum non neges, quo se ille interimat, nonne solvisse contra officium est? Si furto quaesita sciens suscipias, ut fraudetur qui amiserat, nonne contra officium est? 254. Est etiam contra petitus esset daret filiae Herodiadis, et necem Joannis praestitit ne promissum negaret. Nam de Jephte quid dicam qui immolavit filiam quae sibi victori primum occurrerat, quo votum impleret quod spoponderat ut quidquid sibi primum occurrisset offerret Deo? Melius fuerat nihil tale promittere quam promissum solvere parricidio. quanti consilii sit prospicere, non ignoratis. Et ideo eligitur levita, qui sacrarium custodiat, ne fallatur consilio, ne fidem deserat, ne mortem timeat, ne quid intemperantius gerat, ut specie ipsa gravitatem praeferat: nec solum animum, sed etiam oculos conti
Abbreviated transcription (Latin):
damentũ autẽ xp̃c est. Pma gͦ fides que ẽ sapi¬
entiȩ ut salomon dic̃. secutꝰ patr̾e. Initium sa¬
pientie qmor dni. Et lex dic̃. Diliges dñm cu¬
um. diliges ꝓximũ tuum. Palere ẽ enĩ ut gr̃am
tuam atq officia in societatẽ human geners̃
conferas. S pͥmũ illud decors. ut qͦd habes p̃ei¬
osissimũ hoc ẽ mente tuam qua mthil habes
p̃stantius do deputes. Cum solueris auctou de¬
bicum. licet ut oꝑa tua in beneficentia. et ad¬
limenta hominũ conferas atꝙ opem feras ne¬
cessicatib. ut pecunia aut officio aut etiam qͦcũq
munere quod late patet. inur̃o minist̾io. fecunia
ut subuenias debico obligatũ liberes. officio ut
seruanda suscipias quȩ mecuat amitere qͥ de¬
ponenda credidit. Officium ẽ gͥ depositum ser¬
uare acreddere. S interdum cõmutati o fit
aut cemꝑe aũt necessitate. ut ñ sit officium
reddere quod acceꝑis. ut siquis cont᷑ pat̾am.
opem barbar is ferens pecunia aꝑcos hostesre¬

Expanded text:
. 252. Prima ergo fides, quae est sapientiae, ut Salomon dicit, secutus patrem: Initium sapientiae timor Domini . Et lex dicit: Diliges Dominum Deum tuum, diliges proximum tuum . Pulchrum est enim ut gratiam tuam atque officia in societatem humani generis conferas. Sed primum illud decorum est, ut quod habes pretiosissimum, hoc est, mentem tuam, qua nihil habes praestantius, Deo deputes. Cum solveris auctori debitum, licet ut opera tua in beneficentiam et adjumenta hominum conferas, atque opem feras necessitatibus, aut pecunia, aut officio, aut etiam quocumque munere; quod late patet in vestro ministerio: pecunia, ut subvenias: debito, ut obligatum liberes: officio, ut servanda suscipias, quae metuat amittere, qui deponenda credidit. 253. Officium est igitur depositum servare ac reddere. Sed interdum commutatio fit, aut tempore, aut necessitate, ut non sit officium reddere quod acceperis; ut si quis contra patriam, opem Barbaris ferens, pecuniam apertus hostis re
Abbreviated transcription (Latin):
castra rursum ipsum tabnaełm ipsi statuant. Ali¬
egena qͥcũq accesserit. morte moriat᷑. Tugͦ electus
pͥmogenitꝰ estimatꝰ. ꝓpositus tabnaculo ut p̃cedaᷤᷤ
incastris scĩtatis et fidĩ. atq si alienigena accesse¬
rit morte moriat᷑. positꝰ ut oꝑias aram cestam̃ti.
Nonenĩ om̃s uident alta mist̾i̾or: qr oꝑiunt᷑ ale¬
uitis ne uideant qui uidere ñdebent. et sumãt
qͥseruare ñ possunt. Moyses deniq circũcisionẽ
uidit sꝑicalem. s oꝑuit eam. ut insigno circũrisionẽ
p̃scb̾et. uidit arima uer itatis et sincer itãr iuidit
ni leuite seruauer unt misteriũ fidĩ sue tegiine
et cu mediocre putas quod cõmissum ẽ cͥ: Primũ
ut alta di uideas quod est sapientiȩ. deiñ ut ex¬
cubias ꝓpopło deferas quod ẽ iusticie. castra de¬
fendas. cab̾nacłmq cuearis. qđ est fortitudi nis
te ipsum continentẽ ac sobͥum p̃stes. quod est

Expanded text:
castra, rursum ipsum tabernaculum ipsi statuant. Alicastra, rursum ipsum tabernaculum ipsi statuant. Alienigena quicumque accesserit, morte moriatur . 250. Tu primogenitus aestimatus, praepositus tabernaculo, ut praetendas in castris sanctitatis et fidei, ad quae si alienigena accesserit, morte morietur, positus ut operias arcam Testamenti. Non enim omnes vident alta mysteriorum, quia operiuntur a levitis; ne videant qui videre non debent, et sumant qui servare non possunt. Moyses denique circumcisionem vidit spiritualem: sed operuit eam, ut in signo circumcisionem praescriberet. Vidit azyma veritatis et sinceritatis, vidit ni levitae servaverunt mysterium, fidei suae tegmine; et tu mediocre putas quod commissum est tibi? Primum ut alta Dei videas, quod est sapientiae: deinde ut excubias pro populo deferas, quod est justitiae: castra defendas, tabernaculumque 68 tuearis, quod est fortitudinis: te ipsum continentem ac sobrium praestes, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
audes ꝓalius supplicare. audes aluis ministrar e:
Non medioere officium leuitarũ. deqͥb dic̃ dñs.
ce eligo seuitas demedio filior isrł. ꝓ omni pͥmo¬
geuito apiente uuluam filiis isrł. redemptionis
eor erunt isti. et erunt mͥ leuite. Michi eñ sanc¬
cifieaui pͥmogenitũ int̾ra egẏpti. Cogno uimus qr
ñ init̃ cet̾os leuite conputant᷑. ẜ om̃ib ꝓferunt᷑ qui
eligunt᷑ ex onĩib et seĩficant᷑. ut pͥmogenita frue¬
tuum atq pͥmitie. que dño deputant᷑. in qͥb ẽ uo¬
cor solutio. et redemptio peccatoꝵs. Nonaccipies
inqͥt eos int̃ filios isrł. s constitues leuitas suꝑ cab̾¬
naeulum testimonii. et suꝑuasa om̃ia eiꝰ adstare.
et suꝑ ea quȩẽꝙ sunt in ipso. Ipsi collant tabuacł
et omĩa uasa eiꝰ. et ipsi ministrent in eo et incireu¬
itu tabnacłi castra ipsi constituant. et ꝓmouendo
cab̾nacłm ipsi deponant leuite et constituendo

Expanded text:
audes pro aliis supplicare, audes aliis ministrare? 249. audes pro aliis supplicare, audes aliis ministrare? 249. Non mediocre officium levitarum, de quibus dicit Dominus: Ecce eligo levitas de medio filiorum Israel pro omni primogenito aperiente vulvam filiis Israel: redemptiones eorum erunt isti, et erunt mihi levitae. Mihi enim sanctificavi primogenitum in terra Aegypti . Cognovimus quia non inter caeteros levitae computantur, sed omnibus praeferuntur, qui eliguntur ex omnibus, et sanctificantur; ut primogenita fructuum atque primitiae quae Domino deputantur, in quibus est votorum solutio, et redemptio peccatorum. Non accipies, inquit, eos inter filios Israel: sed constitues levitas super tabernaculum testimonii, et super omnia vasa ejus astare, et super quaecumque sunt in ipso. Ipsi tollant tabernaculam et omnia vasa ejus, et ipsi ministrent in eo, et in circuitu tabernaculi castra ipsi constituant, et promovendo, tabernaculum ipsi deponant levitae: et constituendo
Abbreviated transcription (Latin):
quentauerit c. In offensum aut̃ exibendum et in¬
macłatum munsterium. nec ullo coniugali coitu
iuolandum cognoscitis. qͥiitegri corpore iucor¬
rupto pudore. aliem etiam abipso consortio con¬
iugali saeri munisterii gr̃am recepistis. Qͦs eo ñ
p̃cerii. qͥa inplerisq ab ditiorib locis cũ ministe¬
rium ingererent ueleciam sacerdotũ. filios sus¬
ceꝑunt. et idcamquã usu uet̾i defendiuit. quando
ꝑint̾ualla dierum sacͥficium deferebat᷑. et cam̃
castificabat᷑ etiam ppłus ꝑbiduum aut tͥduum ut
ad sacͥficium purus accederet. ut inuet̾i testam̃to
legimius. et lauet uestim̃ta sua. Si infig̾a canta
obseruantia. quanta inueritate : Disce sacerdos
atq leuita ꝗͥd fit lauare uestim̃ta tua. ut mun¬
dum corpꝰ celebraudis exibeas sac̾m̃tis. Si ppłs sine
ablutione uestuñtors tͤͦuoꝵs ꝓhibebat᷑ accedere
adhostiam suã. tu inlocus mente parit̃ et corꝑe

Expanded text:
quentaverit? 248. Inoffensum autem exhibendum et imquentaverit? 248. Inoffensum autem exhibendum et immaculatum ministerium, nec ullo conjugali coitu violandum cognoscitis, qui integri corpore, incorrupto pudore, alieni etiam ab ipso consortio conjugali, sacri ministerii gratiam recepistis? Quod eo non praeterii, quia in plerisque abditioribus locis cum ministerium gererent, vel etiam sacerdotium, filios susceperunt: et id tamquam usu veteri defendunt, quando per intervalla dierum sacrificium deferebatur; et tamen castificabatur etiam populus per biduum aut triduum, ut ad sacrificium purus accederet, ut in veteri Testamento legimus ; et lavabant vestimenta sua. Si in figura tanta observantia, quanta 67 in veritate? Disce, sacerdos atque levita, quid sit lavare vestimenta tua, ut mundum corpus celebrandis exhibeas sacramentis. Si populus sine ablutione vestimentorum suorum prohibebatur accedere ad hostiam suam, tu illotus mente pariter et corpore
Abbreviated transcription (Latin):
timus quanta in nob̾ reqͥrant᷑. ut abstinenssit
A uino minist̃ dni. ut cestimonio bono fulciat᷑.
ñ solum fidelium. s etiam abhis qͥforis sunt.
publicam existimationẽ. ne derogeret᷑ inu¬
neri. Et qͥuidet ministrum altaris congru¬
is ornacum uircutib aucborem p̃dicet. & dnm
ueneret᷑. qͥ cales seruulos habeat. laus enĩ dñi.
ubi munda possessio et innocens familie disci¬
plina. De castimonia aut̃ quid loquar. quando
una tantũ nec repecita ꝑmutit᷑ copula. et in ip¬
so gͦ comugio lex est ñ iterare conuigium. nec
sed̾e conuigis sortiri coniunc honẽ. quod plerisq
mirum uidet᷑ curetiam ante baptismũ iterati con¬
iugii adelectionem muneris et ordinationis p̃ro¬
gatiuam iupedinenta generent᷑. eum etam
pa dimiiti potest. lexaboler i ñ potest. Inconiugio
ñ culpa. s lex est. Qͦ culpe ẽ gͥ. iubaptismate relaxa¬
tur. quod legis ẽ in coniugio ñ soluit᷑. Qͦmͦ aut̃ po¬
cest horcacor eẽ uiduitatis. qui ipsa coniugia fre¬

Expanded text:
timus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt. em esse publicam existimationem, ne derogetur muneri; ut qui videt ministrum altaris congruis ornatum virtutibus, auctorem praedicet, et Dominum veneretur, qui tales servulos habeat. Laus enim Domini, ubi munda possessio, et innocens familiae disciplina. 247. De castimonia autem quid loquar, quando una tantum , nec repetita permittitur copula? Et in ipso ergo conjugio lex est non iterare conjugium, nec secundae conjugis sortiri conjunctionem. Quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativam impedimenta generentur; cum etiam pa dimitti potest, lex aboleri non potest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur in baptismate relaxatur: quod legis est in conjugio non solvitur. Quomodo autem potest hortator esse viduitatis qui ipse conjugia fre
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓte. Unoe et apłs. cum ep̃m dixiss deb̾e ẽẽ so¬
brium pudicum. ornacum. hospicalem. docibi¬
lem. ñ auarum. ñ litigiosum domui suȩ bene
p̃positum. ad didit. diaconos similit̾ oportet eẽ.
graues ñ bilingues. ñ multo uino deditos. ñ tur¬
pis luerum sectantes. habentes mist̾ium fidi

Expanded text:
e et Apostolus cum episcopum dixisset debere esse sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes, h
Abbreviated transcription (Latin):
Iili gͦ uirieiꝰ et manifesti eiꝰ qͥnichil in coroe dolt
habeant nichil frauois ꝯccultent. s uba eiꝰ custo¬
diant et inicorde suo conferant sic̃ conferebat &
iaria. qui suos parentes officio suos ñ nouerint
fferendos qͥ uolatores oderint castitatis. pu

Expanded text:
go viri ejus, et manifesti ejus, qui nihil in corde doli habeant, nihil fraudis occultent, sed verba ejus custodiant, et in corde suo conferant, sicut conferebat et Maria : qui suos parentes officio suo non noverint praeferendos, qui violatores oderint castitatis, pu
Abbreviated transcription (Latin):
ne obsit benignitas. et hus ipsis qͥb benigne ui¬
debit᷑ fieri et᷑ cet̾is. De iñ ne maior benignitas
sit qũa facultates. Tum ut ꝓdignitate euiq t̾bn¬
atui. Io eñ ẽ iusticiȩ fundam̃tũ. ad qua hec refe¬
renda sunt omia. Nam & qͥ gͥtificant᷑ quippiam

Expanded text:
ne obsit benignitas et iis ipsis, quibus benigne videbitur fieri et ceteris, deinde ne maior benignitas sit quam facultates, tum ut pro dignitate cuique tribuatur; id enim est iustitiae fundamentum, ad quam haec referenda sunt omnia. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
duob modis. idẽ aut iii. aut fraude fiat in iuria.
fraus qͣsi uulpecule. uis leonis uidet᷑. utrumq ho¬
mine alienissimũ. S fraus odio digna maiore. To¬
cũ maxime fallunt idagunt. ut iuriboni esse ui¬
deant PDe iusticia satis dictum. de inceps ut erat
ꝓpositũ de beneficientia ac delib̾alitate dicatur
Quaqͥdem nichil ẽ natẽ hominis ac cõmodarius
ẜ babet multas cautiones. Uidendũ ẽ enĩ pͥmũ

Expanded text:
duobus modis, id est aut vi aut fraude, fiat iniuria, duobus modis, id est aut vi aut fraude, fiat iniuria, fraus quasi vulpeculae, vis leonis videtur; utrumque homine alienissimum, sed fraus odio digna maiore. To tum, cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur. De iustitia satis dictum. Deinceps, ut erat propositum, de beneficentia ae de liberalitate dicatur, qua quidem nihil est naturae hominis accommodatius, sed habet multas cautiones. Videndum est enim, primu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc simul accipe dictũ. Quoꝵ ue uͥture belli fortu¬
na peꝑeit. eordem me lib̾tati parcere certũ est.
Dono dueite. doq uolentib cũ magnidis. Regalis
sane et digna eacidarun gen̾e sententia. atq ã.
siqind singłi cemꝑib ad ducti hosti ꝓmiser̃. ẽ
ineo ipso fides. conseruanda. ut pͥmo punieo bel¬
lo. reguliis captiis apenis. cũ decaptiuis cũ mutan¬
dis romã missus eẽt iurassq se rediturũ. pͥmũ ut
uenit captiuos reddendos insenatu ñ censuit. de¬
inde cum recineret᷑ aꝓpinqͥs et ab amicis. ad sup¬
plicium redire maluit. ꝗͣfidẽ hosti datã fallere.
Acdebellicis qͥdẽ officuis satis dicꝰtũ ẽ. Memineri¬
mus aut̃ etiam ad u̾sus infimos. iusticiam ẽẽ ser¬
uandam. Est aut̃ infima conditio & forcuna ser¬
uor. Eͥb ñ male p̃cipiunt qͥ ita uibent uti ut m̃¬
cennariis oꝑam exigenoã iusta p̃benda. Cũ aut̃

Expanded text:
hoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli fortuhoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certum est. Dono, ducite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos in senatu non censuit, deinde, cum retineretur a propinquis et ab amicis, ad supplicium redire maluit quam fidem hosti datam fallere. Ac de bellicis quidem officiis satis dictum est. Meminerimus autem etiam adversus infimos iustitiam esse servandam. Est autem infima condicio et fortuna servorum, quibus non male praecipiunt qui ita iubent uti, ut mercennariis: operam exigendam, iusta praebenda. Cum autem