comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grani dep̃hñsos aspic̾et. excitauit ⁊ ait. Sur¬
me sũ dubio ip̃e morieris. Qm uir dñi sculꝰ
Ad fugiend̾ ꝯpulit dicens. Surge ⁊ uade. te
om̃p̃s deus eripiat. Nam ego ĩ manu eiꝰ sũ.
tm̃ in me possũt facore qnͣtũ ip̃e ꝑmiserit.
fugit itaq dẏatonꝰ. ⁊ qͣi deceptꝰ. in medio fi¬
deuissor remansit. fc̃o & mane. logobardi qͥ
dẏaconũ ad custodiẽd̾ ded̾ant. uen̾unt. ꝙ̃ dede¬
uant. pecierũt. S hũc uen̾andꝰ p̃sb̾r fugusłe
erũt. Nonꝰ hõ es: nolumꝰ te ꝑ uarios cruci¬
atus mori. Elige tͥ mortẽ ꝙͣ uis. Quib uir
dñi Rendit dicens. In manu dĩ sum. eamorte
truncare debuissent. quatiiꝰ sñ gͣui cruciãt
uitam eius ꝯpendiosa morte t̾minarẽt. Cõg¬
nito itaq ꝙ sanctulꝰ qͥ int̾ eos ꝓ sc̃tatis reue¬
rentia magni honoris hẽbat᷑ occidendꝰ ẽẽt. es̃
qui ĩ eodem loco ĩuenti sunt lõgobardi que¬

Expanded text:
gravi depressos aspiceret, excitavit et ait: Surgravi depressos aspiceret, excitavit et ait: Surme sine dubio ipse morieris. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum compulit, dicens: Surge, et vade, te omnipotens Deus eripiat; nam ego in manu ejus sum, tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit. Fugit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fidejussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt, quem dedeant petierunt, sed hunc venerandus presbyter fugisse erunt: 'Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis'. Quibus vir Domini respondit, dicens: 'In manu Dei sum; ea morte truncari debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam eius conpendiosa morte terminarent. Cognito itaque, quod Sanctulus, qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur, occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi conve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃auit ꝓ seruũ. qͥ e qͥnq panib qͥ̃m milia
hõm saciauit ꝑ sem ip̃m qͥ panca seminũ gͣ¬
na in innum̾a segetũ frunta inłtiplicat.
qui ip̃a quoq semĩa ꝓduxit ex t̾ra. ⁊̃ suni
om̃iꝰ c̾auit ex nichło. S ne diuciꝰ mireris.
quid in u̾tute dñi uenendꝰ uir sculus ceti ꝰ fe¬
cerit. audi ex u̾tute dñi qͣlis int̾iꝰ fuit. DDie
etenĩ qͣdam. A lõgobardis captꝰ qͥdam dẏaco¬
mis tenebat᷑ ligatus. eñq ip̃i qui tenue.¬
uant. int̾fic̾e cogitabãt. Aduesꝑascẽte at̾
die. uir dĩ s̾cũlus ab eisd̾ lõgabarois petut
ut relaxari eiq uita ꝯcedi debuiss. Qd pꝰ sese
fac̾e. oĩo negau̾nt. Cũq mortẽ illiꝰ delib̾̾sse
eos c̾nĩet. pecut ut sibi ad custodiã tradi dẽbu
g̾it: ꝓ eo ip̃e moriaris. Qd̃ uir dñi libent᷑ ac¬
cipiens. p̃dc̃m dẏaconũ ĩ suã suscepit fidem.
Quẽ nocte media. cũ lõgobardos om̃es sõpno

Expanded text:
panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multiplicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisgerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in suam suscepit fidem; quem nocte media cum Langobardos omnes somno
Abbreviated transcription (Latin):
in adhuc ĩ monastio põito. ualde famłiarit̾
uĩgebat᷑. hoc ꝙ ioħis Iumoris p̃decessoris
mei tp̃re. de m̃di fine cognou̾at. sic̃ longe la¬
teq claru̾at. a me reqͥsitꝰ. mͥ ip̃e narrabat.
Aiebat namq. qr qͦdam die dum parochi¬
as suas ex more cirtuiret. ꝑue̾nit ad ec
Qum nocte media ut asserẽbat. nec dormi¬
ẽbat. nͨ ꝑfc̃e uigilare pot̾at. s dep̃hũsus ut
sol sõpno. gͣuabat᷑ qͦdam pond̾e uigilans
aimꝰ. atq añ eũ id̾ bͥs martir eũthicus
astitit dicens. Redẽpte uigilas: Gui Rendit
uigilo. Qui ait finis uenit uniu̾so carmi
funs uenit umu̾se car tii. finis rẽit uinu̾sẽ

Expanded text:
uc in monasterio posito valde familiariter jungebatur, hoc quod Joannis junioris praedecessoris mei tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque quia quadam die dum parochias suas ex more circuiret, pervenit ad Eccum nocte media, ut asserebat, nec dormiebat, nec perfecte vigilare poterat; sed depressus, ut solet, somno, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum idem beatus martyr Eutychius astitit, dicens: Redempte, vigilas? Cui respondit: Vigilo. Qui ait: Finis venit universae carnis, finis venit universae carnis, finis venit universae
Abbreviated transcription (Latin):
tire uł recolere audita ñ possũt qͥ eoꝵ ulłm sic̃
ille saltẽ de p̃t̾ito ex ꝑuñtũ tenẽt. Elt si .n. p̃gnãs
mller mittat᷑ in cart̾em ĩbiq pu̾m pariat. qui
natꝰ puer in card̾e nit̾at᷑ ⁊ crestat. cui si fortał¬
se mr̃ q̃ hũc genuit. solem. lunã ⁊ stellas. mon¬
tes ⁊ cãpos. uolãtes aues. c̾rentes eqͥs nõiet. ille
tate nati hõies. dũ ẽẽ sũma ⁊ ĩ uisibłia audiũt
diffidunt an u̾a sint qr sola ħ infirma ĩ quib

Expanded text:
sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille tate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uid nam q̃so te ẽẽ existimas. ꝙ̃ boni qͥ
pot̾ant. aut penitꝰ ĩ ueniri neq̃unt. aut c̾te
omimodo rarescunt. Oregorius:
¶Alicia remanẽtiũ m̾ẽtur. ut hii qͥ pdesse
pot̾ ant festine sb̾tͣhant᷑. ⁊ cũ m̃di finis
aꝓpingtͣ. electi tollunt᷑ ne det̾ĩora uideant.
qr ñ ẽ qͥ int̾słigat. Hinc rursũ scͥptũ ẽ. Aꝑite
ut exeant qui ꝯculcẽt eam. Colsite de uia la¬
pides. Hinc sałon ait. Tempꝰ mittẽdi lapides.
nc̃ce est. ut uiui lapides ad edificiũ celeste col
credimꝰ. ut soli ĩ m̃do ꝑu̾si remaneãt. qr nũ¬
qm pc̃cores ad lam̃tũ pũe redirẽt. si ulła

Expanded text:
uidnam, queso te, esse existimas, quod boni quique poterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut certe omnimodo rarescunt?'. Gregorius: 'Malitia remanentium meretur ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur, et cum mundi finis apropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc Salomon ait: Tempus mittendi lapides, necesse est, ut vivi lapides ad aedificium coeleste collcredimus, ut solummodo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lam
Abbreviated transcription (Latin):
oux ẽffera lã gobardoꝵ gens de uigina sue hĩ¬
tacõis educta. ĩ nĩa c̾uite gͣssata ẽ. atq hũa¬
nũ genꝰ ꝙ ĩ hac t̾ra p̃ młtitudĩe minia qͣsi i
spisse segetis more sirex̾at. suctisũ aruit. Nã
deppłate nr̃bes. eu̾sa castͣ ꝯcremate ecc̃ie. de¬
structa sunt monastĩa uiroꝵ. atq femiaꝵ.
dissoluta ab hõĩb p̃dia. atq ab om̃i cłtore desti¬
tuta. in solitudĩe uacat t̾ua: nlłs hanc posses¬
sor inhĩtat. Ectupau̾nt bestie loca. q̃ pͥus mł¬
titudo hõim tenebat. Et tx ĩ alus m̃di ꝑtibus
agatur ignoro. nã hat in t̾ra ĩ qͣ nos uiuimꝰ.
finẽ suũ m̃dꝰ. ñ iã nũciat. s oũdit. Tanto ergo
nos ncc̃e ẽ instantiꝰ et̾na q̃rere. qnͣto a nob̾cog¬
noscimꝰ uelocit̾ tp̃ralia fugisse. despiciẽ d̾ a no¬
bis hic mũdꝰ fu̾at. ⁊̃ si blandiret᷑. si reb ꝓs¬
ꝑis demłcẽret aĩui. At pꝰqm tot flagellis p̃mi¬
tur. tanta adu̾sitate fatigat᷑. tot nob̾ cotidie

Expanded text:
ox efferam Langobardorum gens, de vagina sue habitationis educta, in nostra cervice crassata est. Atque umanum genus quod in hac terra pre multitudine nimia quasi spisse segetis more surrexeerat succisus aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum atque faeminarum, desolata ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis cotidie?
Abbreviated transcription (Latin):
lit: młtos a morte lib̾auit. Petrus Atre¬
¶Ura res. ⁊ ꝙͣiuis hanc ab̃ aliis ⁊ ip̃e cogno¬
uerini. u̾e tñ fateor: qr michi quotiens
nayratur: innouatur. Gregorius re¬
NIchil in hac re in sanctulo mireris. s pen¬
sa si potes. quis ille sp̃c fu̾it. qͥ eiꝰ tã sim¬
plicem m̃tem tenuit. atq ĩ tanto u̾tutis q¬
miue erexit. ubi .i. eiꝰ aĩmꝰ fuit. qñ mori ꝓ¬
tois uniꝰ despexit suã. atq sb̾ gładio c̾uicẽ
tetendit. Que ergo uis amoris illd̾ cor tenu¬
it ꝙ mortẽ suã ꝓ uniꝰ salute ꝓxĩ ñ expanit
Scimꝰ c̾te. qr id̾ uen̾ abił uir sañctulus. ip̃a
quo elem̃ta lict̾aꝵ bñ ñ nou̾at. legis p̃cep¬
ta nesciebat. S qr plenitudo legis ẽ caritaꝰ.
legẽ totã. in dĩ ⁊̃ ꝓximi dilcõne seruauit. ⁊ ꝙ
foras in cognicõe ñ nou̾at: ei intꝰ uiuebat

Expanded text:
lit, multos a morte liberavit. PETR. lit, multos a morte liberavit. PETR. Mira res, et quamvis hanc ab aliis et ipse cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovatur. GREGOR. Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim ejus aatris unius suam despexit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in
Abbreviated transcription (Latin):
rat. cuiꝰ sc̃itatis ẽẽt. qui carnifitis sui brachiũ
ĩ aere ligass. Itaꝙ postũlat᷑ ut surg̾et. Sur¬
rexit. postulatus ut brachiũ sui carnificis sa¬
naret negauit. dicens. Ego ꝓ eo ulło mͦ orabo.
na sua exiente ꝯpulsꝰ ẽ iurare se xͥanũ hõiẽ
nũqmͣ occid̾e. Tnnc uir dñi p̾cepit ditens. De¬
pone manũ deõrsũ. Qui statĩ deposuit. at illi¬
to adiũxit. Remtte gladiũ ĩ uaginã. Et sta¬
tim remisit. Om̃es gͥ tante u̾tutis hõiem
cognoscẽtes. bones ⁊ ium̃ta q̃ dep̃dati fu̾ant
c̾tatim ei offerri ĩ mim̾e uolebant. S uir do¬
mini tale miniꝰ susciꝑe rẽnuit. Munꝰ A̾ bo¬
ne m̾cedis q̃sunt ditens. Si mͥ aligͥ uultis
ꝯced̾e. om̃es captiuos qͦs hẽtis. m t̾buite. ut¬
hẽam uñ ꝓ rõbis dẽbeam orare. Ft̾mq est.
Et om̃es captiu cũ eo dimissi sũt. atq suꝑ¬
na gr̃a disponẽte. cũ se unꝰ ꝓ uno mͣłti optu¬

Expanded text:
rat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium rat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, diceris: 'Ego pro eo nullo modo orabo, na sua exigente conpulsus est iurare, se christianum hominem numquam occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: 'Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihabeam unde pro vobis debeam orare. Factumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia disponente, cum se unus pro uno morti obtu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ĩ mediũ deductꝰ ẽ atq ex om̃ib uiris for¬
tib electus est umus. de quo dubiũ ñ ẽẽt. ꝙ
uno icti capd̃ eius abscideret. Uen̾andꝰ gͥ uir
int̾ arinatos deductꝰ. ad sua arma cucurrit.
daretur. Cui dũ ꝯcessũ fuis. in t̾ram sestinuit.¬
Qui dũ paululũ diucꝰ oraret. hũt elc̃s ĩtectror
calce pulsauit ut surg̾et. ditens. Surge. ⁊ flexo
genu tende c̾uscẽ. Surrexit aut̃ uir dñi ge¬
nu flexit. c̾uicẽ tetendit. S tenso colło educ¬
tam cc se spatam intuens. hoc unũ f̾t̾ur pub ͤ
dixisłe. Sc̃e Ioħes suscipe illã. Tunc electꝰ car¬
infex euaginatũ gładiũ tenens. ad nisu forti.
in alto brachiũ ꝑcuismrꝰ leuauit. q de ponere
ulło mͦ potuit. Nam repente dixiguit. ⁊ directs
ĩ celo gladio. brachiũ inflexibło remãsit. Eñc
onũis lõgobardoꝵ turba. q̃ ad illd mortis spec
tatłu aderat. ĩ laudis fauore ꝯu̾sa. mirami ce¬
pit uiꝵq dr̃ cũ timore uen̾ari. qr ꝓfc̃o clarue¬

Expanded text:
 in medium est, atque ex omnibus viris fortibus electus est unus, de quo dubium non esset quod uno ictu capud eius abscideret. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit. daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravitQui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit ut surgeret, dicens: Surge, et flexo genu tende cervicem. Surrexit autem vir Domini, genuflexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatham intuens, hoc unum publice fertur dixisse: Sancte Joannes, suscipe illam. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit, nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Langobardorutaculum aderat, in laudis favorem conversa, mirari coepit virumque Dei cum timore venerari, quia profecto clarue
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos ꝑ xl. annoꝵ spaciũ. ꝯtinue cecitatis te¬
nebris p̃ssit. nlłm ei lum̃ uł extreme uisio¬
nis aꝑiens. S qr nemo in u̾b̾e. illiꝰ gr̃a se des¬
tituente sb̾sistit. ⁊ nͥ id̾ miẜitors pr̃ qui pe¬
nam irrogat. pacĩam p̃stet. mex ꝑ inpaciẽ¬
tiam. ꝑcc̃m nobis ip̃a anget correptõ pcc̃oꝵ.
d̾s infirma ꝯspiciẽs. flagellis suis custodrã
ꝑmiscet. atq in ꝑcussione sua eltĩs filuis
nũc miẜicordit̾ iustꝰ est: ut sint quib pꝰea
debeat iuste miẜeri. Uñ uen̾abłem senẽ. dum
ext̾iorib tenẽbris p̾m̾et. et̾aa nũqmͣ luce

Expanded text:
ecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorDeus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luc
Abbreviated transcription (Latin):
agiͣ sibi dari p̃tut. Qmͣ cũctis uidentib bñdix᷑
atq ĩ p̃lo suis manib iactanit. Ex qͣ ꝓtinꝰ
bũdictõe tanta ub̾tas olei erupit. ut longobar¬
di qui p̾us intassũ du laborau̾ant. ñ solum
sua uascła om̃ia. s utrem qͦ ꝙ uir dĩ detule¬
rat implerent. ⁊̃ gr̃as ag̾ent. qr is qͥ oleũ pet̾e
uen̾at. bñdicendo dedit ꝙ postulabat.
lio qͦ tp̃re. uehemeu s ubiꝙ fames incũbu¬
oꝑarios adhibuit. qͥb ncc̃e erat. ut cotidiani
sũptus laborantib sñ dilacõe p̃b̾ent᷑. E exi¬
gente eiꝰdem famis ncͣcͣte. panis defuit. Cepẽ
laborantes instant᷑ uictũ q̃uere. qr uires ad ia¬
borem ꝑ mopiã ñ hr̃ent. Qd̃ uir dĩ audiens. cos

Expanded text:
t, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique fames incuburarios adhibuit, quibus necesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e grauit̾ anxiebat᷑ intꝰ. exhib̾e cibũ ñ ua¬
lens ꝙ̃ ꝓmittebat. Eñ u̾ huic illũtq anxius
ꝑg̾et. deuẽnit ad clibanũ. ini qͦ uitine mł̾ieres
ne fortasse panis a coqñtib remãsus. cũ re¬
pente panem mire magͥtudi̾s. atq insoliti
fitib noluit. ne fortasse alienꝰ eẽt. ⁊ cłpam
uelut ex pietate ꝑpetraret. ꝑ uitinas it atp
hũc młieres detulit. eũq om̃ib oñdit. ac ne
cui eaꝵ remansiss inqͥsiuit. Om̃es a̾ q̃ pͥdie
suos se integͦ nũo a clibano retulisse. ꝓfesse sc̃.
Tunt letus uit dñi ꝑrexit ad młtos artifices.
cũ uno pane. ut oĩpotẽti dõ gr̃as ag̾ ent ãmo¬
nuit. ⁊ qr eis annonã p̃bu̾at. inditanit. eis¬
q ad refectõem ꝓtinꝰ ĩuitatis inuentũ panẽ

Expanded text:
raviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti ficibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quaesuos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem
Abbreviated transcription (Latin):
austͣiem t̾cam. ⁊ arentẽ hñt. s adhuc irri¬
gua indigẽt. qr ĩ bonis oꝑib põii. ĩ qͥbꝰ mag¬
ni.atq feruẽtes sũt. oportet nnmis. ut aut
timore supplicii. aut amore regni celestis ma
sunt ꝯpũctõis gu̾a. dedit ei pr̃ suus ierignũ sr̃¬
ins. ⁊ irriguĩ infi̾us. Ioriguũ qͥppe sr̃iꝰ accipit

Expanded text:
Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet, oportet nimis, ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis masunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius acci
Abbreviated transcription (Latin):
e̾adem usq ad fr̃iores tabłas aqͥsꝰ plena. it̾ ꝓpͥtĩ
pagens. enatanit. nono a die ĩ cotronẽsis castͥ
portũ deducta ẽ. Ex qͣ exierũt om̃es ĩ columes.
qui cũ p̃dc̃o uen̾abłi uiro maximiano naiiga¬
bant. Cũq post eos ip̃e qͦ fuiss eg̾ssus. mox in
eiꝰdem portus ꝓfuidũ naiuis dim̾sa est. ac si illis
na hõib ĩ pelago aqͣs portau̾at. attrnatau̾at.
inaxĩano cũ suis fr̃ib recedente. aqͣs sũ hõib
ĩ portu ñ ualuit portare ut hinc omp̾s d̾s oñd̾et.

Expanded text:
eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis na hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾mis in orõm dedit. ⁊ post paululũ ꝯpleta orõ¬
ne exiit. N ad uocẽ bñdictõis illiꝰ. u̾tutẽ tantan
meus stomachꝰ accepͭ. ut mͥ funditꝰ a memoria
tolłet᷑ cib ⁊ egͥtudo. Cepi mirari qͥs eẽm. quis
fu̾im. qr ⁊ cũ ad aĩm rediebat infiruntas. nͭ ĩ
me ex hus q̃ memiñam recognoscebã. Cũq in
disposicõe monast̾ii occupata mens eẽt. obliuis¬
cebar funditꝰ egͥtudĩs mee. Si u̾o ut p̃dixi re¬
diret eg̾tudo ad memoriã. cum tã fortẽ me eẽ
sentirem. mirabat si ñ ꝯmediłen. qͥ ad uesꝑũ
ueniens. tãte me foetitudĩs in uẽm. ut si rolu

Expanded text:
nem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me forti
Abbreviated transcription (Latin):
des agnonit. S gẽtis sue timore ꝑt̾ritꝰ. ad
sua heresi relinq̃bat. ꝯm̃dare cuuuit. ut in
ip̃o quo talia fat̾et. qͣlia in fr̃e illiꝰ. suis ex¬
hortacõib fecus. Qua uidel ꝯm̃dacõe exple¬
ta. defũctꝰ est. Post cuiꝰ mortẽ recharedus
rex. ñ pr̃em ꝑfidũ. s fr̃em martirẽ sequens.
ab arriane h̾eseos pͣuitate ꝯu̾sꝰ est. totãq
uuisigothaꝵ gentem. ita ad u̾am ꝑduxit fi¬
deni. ut ulłm in suo regno militare ꝑmittet.
qͥ regno dĩ. hostis exist̾e̾. ꝑ ħ̾etitã ꝑfidiã. ñ ti¬

Expanded text:
des agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad des agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad sua haeresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia et in fratre illius suis cohortationibus fecisset. Qua commendatione expleta defunctus est. Post cujus mortem Recharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arianae haereseos pravitate conversus est, totamque Visigothorum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum in suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per haereticam perfidiam non ti
Abbreviated transcription (Latin):
deditꝰ. arriano ep̃o ueĩenti exꝓ̃brauit ut de¬
buit. eiꝰq a se ꝑfidiam. diginus inc̾pacõibꝰ re¬
pulit. qr ⁊ si ext̾ius iacebat ligatꝰ. apd̾ se
tñ ĩ magno m̃tis cłmine. stabat securus. Ad
se itaq reu̾so ep̃o. arrianꝰ pr̃ infremuit. sta¬
timo suos apparitores insit qͥ ꝯstãtissimũ
ꝯfessorem dĩ illic u̾ iacebat occid̾ent. Qd̃ fc̃m est.
Nam mox ut ing̾słi sint. securẽ cebro illiꝰ infi¬
gentes. uitam corꝑis abstułit. hocc i eo
turno silencõ psalmodie cantꝰ. Ad corꝰ eiꝰd̃ regis
⁊ martiris andiri. atq ideo u̾acit̾ regis: q mar
tiris. Quidã ⁊̃ fermt. ꝙ illit nocturno ip̃re ac¬
cense lampades apparebãt. uñ ft̾m ẽ. qͣtmnꝰ corꝰ
illiꝰ. ut uidel martiris. iure a cũctis fidelib
uen̾ari debuiss. pr̃ uo̾ ꝑfidus ⁊ parriaida. ꝯmo
tus ꝓm̃a. hoc fecuse se doluit. nͨ tñ usq ad op¬
timẽdam salutẽ. Nam qr u̾a eẽt catholita fi¬

Expanded text:
po venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo turno silentio psalmodiae cantus ad corpus ejusdem regis et martyris audiri; atque iduidam etiam ferunt, quod illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; unde factum est, quatinus corpus illius, ut videlicet martyris, iure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida cotia, hoc fecisse se doluit, nec tamen usque ad obtinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fi
Abbreviated transcription (Latin):
aspitatis ẜrentẽ reppenit. mox eũ ut siguo cͦ¬
qs signau̾it. extiuguit. ita ut u̾tute crutis
qm̃ uii dĩ digito edid̾it. disruptis uisc̾ib mo¬
ratur. Qm si qñ serpẽs ĩ foramĩe fug̾it. signo
cruitis os foramĩs bñdicit. statĩq ex foramine
seopẽs iam mortuꝰ trahit᷑. Quẽ tãte u̾tutis bix.
ip̃e ⁊̃ uid̾e curaui. eũq ad me deductũ ĩ infi¬
moꝵ domo pautis dieb man̾e uolui. ũbi siqua
adeet curacõis gr̃a. citiꝰ ꝓbari ꝑotiuss. Ibi ał̾ qͥdã
int᷑ egros alios m̃te captꝰ iacedat. ꝙ̃ medic g̾¬
to uocabło freneticũ applłant. Qui nocte qͣdam
cũ magnas uoces .s. ut insanꝰ ed̾et cũctosq egͦs
inm̃sis clamorib ꝑturbaret. ita ut ulłi illic
capere sop̃nũ sic̾et. fiebat res ualde mirabilis.
qr uñ unꝰ malle inde om̃es det̾iꝰ hẽbant. Set
sic ⁊ pͥus a reu̾entusio florido ep̃o qͥ tũt cũ pre¬

Expanded text:
itatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo vi
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Qui cñ ad monastrã meũ romã rediret.
ĩ mari adriatito nimia tẽpestate dep̃ hñsꝰ.
ĩ estimabłi ordine. atq ĩ usitato miratło erga
se cuctosꝙ qui cũ eo aderant. oĩpotẽtis dĩ ẽt
uam cogno uit ⁊ gr̃am. Nam cũ ĩ eor morte rẽ¬
toꝵ minietatib elenati fluctꝰ seurẽti exnaui

Expanded text:
Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et ram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati
Abbreviated transcription (Latin):
atq in suꝑiora domꝰ secũ ad oratoriũ dixxit.
uͥ ꝓ eo uiberiꝰ orõn incubuit. ⁊ statĩ eũ sanũ
Ad lectũ ꝓpͥũ ꝓeduxit. ita ut nlłas ult̾iꝰ uoces
ret. nec iam egtudinẽ auxit alienã. qͥ ꝑfc̃e
receꝑat m̃tẽ fuã. ex qͦ eius uno fc̃o diditimꝰ ut
de eo illa om̃ia andita cred̾emus. Petrns
¶gne uite edificacõ ẽ. uid̾e uiros mira faciẽ¬
tes. atq ĩ cirib suis. Ierłm celestẽ in t̾ra¬

Expanded text:
domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes, atque in civib
Abbreviated transcription (Latin):
ad pissionẽ ꝓmpta flagrat ĩ aĩo. Quia .n. eẽ
poss. ⁊ iñ aꝑta passione martiꝵ. testat᷑ ĩ enũ¬
głio dñs. qui rebedei filiis adhuc p̃infiri ͭ
m̃tis. maiora sessionis loca q̃rentib. dicit. po¬
testis bib̾e calicẽ ꝙ̃ ego bibiturꝰ simi. Em
Uidel cũ Rend̾ent. possimiꝰ. utsq ait. calitem

Expanded text:
lagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui videlicet cum responderent: Possumu
Abbreviated transcription (Latin):
bil. ꝙ qͥdam nocte dũ ciciꝰ ad meliorãda iuxͣ
iamiã limina surrexit . ex more ligneis gra¬
dĩb sb̾ lampade poitis stabat.⁊ lampadis re
la candida. deorsũ ĩ pamm̃to ꝯstitit. eiq dixit.
Colib̾te. qͣre tã citiꝰ suxrexisti:. Quo dc̃o ab ꝯcu¬
lis aspiciẽtis euanuit. S tãtꝰ ĩ eo pauor irru¬
it. ut tota in iłlo corꝑis u̾tus defic̾et. ⁊̃ per
dies młtos de strtu suo surg̾e ñ ualẽret.i
luit. nͥ p̃senciã sui respectus oñd̾e: Qiua qͥt
ꝓeuis uen̾acõe ag̾ent. ip̃e hoc ꝓ m̾cede retribuꝵ¬
cõnis sũ int̾missione sꝑ ind̾e̾t. Petrus.
¶chi hoc ñ tam apparet miꝵ ꝙ uisꝰ est
petre: Nũqͥd nã m̃ti ẽxcidit. qr cum dani¬
el ꝓph̾a magnã iliam ac t̾ribilẽ uisionẽ ui¬
dit ex qͣ etiam insione ꝯtremuit. ꝓtinꝰ ad¬

Expanded text:
 quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refs in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. luit, nisi praesentiam sui respecveneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visuPetre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi cũ illis sororib iocabat᷑. At ro̾ u̾ ad seruos
dĩ uentũ est. ad hunc pu̾n acced̾e ñ p̃sũpsit.
Post quͣi uocem hora eadem ac mom̃to. idem
puer corã cũctis frĩb. dyabło se ĩuadẽte uexatꝰ
panis ing̃ditur. nͥ puer iste A demõio fu̾it
ereptꝰ. Tunc se in orõnẽ cũ cũctis frĩb stinuit.
⁊eo usq oratũ ẽ. qͦ nłq pu̾ a uexacõe sanaretar.
Qui tã ꝑst̃e sanatꝰ ẽ. ut ad hũc malignꝰ sp̃c acce¬

Expanded text:
ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃rib. dum otra catholicoꝵ uitam. exorta a
nuandalis arriana ꝑsecucõ. in afftita uehe¬
m̃t̾ insaniret. qͥdam in defensione u̾itatis ip̃i
fortit᷑ ꝑsistẽtes. ad mediũ sũt deducti. Qͦs
unandaloꝵ rex. u̾bis ac mim̃ib flecte̾ ad
ꝑfidiam ñ ualens. torm̃tis frang̾e se pos
se credidit. Nam cũ eis in ip̃a defensione
rent. ne tatẽdo forsitã ꝯsensisse uid̾entur
raptꝰ ĩ furore. eoꝵ linguas radititꝰ abscior:
fecit. Res mira ⁊ młus nota semorib . qr ĩͣ¬

Expanded text:
mporibus dum contra catholicorum vitam exhorta a Wandalis Arriana persecutio in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione rent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furore, eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res mira et multis nota senioribus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bonefatiũ monast̾ii mei monachũ qͥ usq añ
qͣdrigẽniũ cũ lõgobardis fuit. adhuc añ tͥdu¬
um cognoui. Eñ ad spolitanã urbẽ lõgobar
dum n alde ep̃s negaret. id̾ qͥ uen̾at arrianꝰ¬
alto uiolent᷑ intͣturũ ẽẽ ꝓfessus ẽ. Qd̃ eidẽ
ecc̃ie custos audiens. festmꝰ cucureit. eccm
esausit. serisq muninit. fc̃o & uespe. lãpade
om̃es exteuxit. seq in intiorib absꝯdit. In
ip̃o & sb̾setrũtis lucis crepuscło. arrianꝰ ep̃s
collecta młtitudĩe aduẽuit. clausas ecc̃ie ia¬
nuas effring̾e paratꝰ. s repẽte cũcte simł re¬
gie diuinitꝰ ꝯcuisse. abiectis lõgius seris aꝑ¬
te sũt. Atq cũ magno sonitu. oĩia ecc̃ie clanstͭ
patu̾nt. effuso dẽsuꝑ lũie. om̃s q̃ extincte fu̾ant
lãgobardi ĩ ead̾ regione põiti om̃es agnosc̾ent.
Illiro etenĩ mͦ res gesta ẽ. ut qr eiꝰdem apria¬
Et n ħ fileam ꝙ ad eiꝰdem arriane h̾ẽseos
dãpnacõem. in hac qͦ urbe añ bienmũ.

Expanded text:
Bonefatium monasterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spolitinam urbem Langobardum valde epaltero violenter intraturum esse professus est. Quod ejusdem ecclesiae custos audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit; facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunctae simul regiae divinitus concussae, abiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae extinctae fuerant Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriae hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque
Abbreviated transcription (Latin):
fere qͣdringẽtos captiuos alios lõgo uoꝵ¬
baidi tenuissent. more suo ĩ molau̾nt. capit
capre dẏabolo. hoc ei cuurẽtes ꝑ c̾cuitũ ⁊ car¬
mine nefando deditãtes. cũq illd̾ ip̃i pͥus sũ¬
missis c̾uicib adorarent. eos quosq quos ce¬
ꝑant. hoc adorare ꝑit̾ ꝯpellebãt. S ex eisd̾
captims maxĩa młtitudo magĩs eligens
moriẽdo ad uitã ĩ mor̾lem tendere. qmͣ adorã¬
do.uitã morͣlẽ ten̾e õbtẽꝑare iussis sacͥle¬
gis noluit. ⁊̃ c̾uicẽ qmͣ semꝑ c̾atori flex̾ant.
cature inclinare ꝯtempẜñt. uñ fc̃m ẽ ut hos¬
tes qui eos ceꝑant. gͣui imaꝯdia accẽsi. cũctoᷤᷤ
gladus int̾fic̾ant. quos ĩ errore suo ꝑticipeᷤᷤ

Expanded text:
fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo inmolaverunt caput caprae diabolo, hoc ei currentes per circuitum et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius summissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam inmortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare iussis sacrilegis noluit et cervicem, quam semper Creatori flexerat, creaturae inclinare contempsit. Unde factum est, ut hostes qui eos ceperant gravi iracundia accensi cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui ad celebranda musaꝵ solsẽpnia uen̾arẽt¬
rem uidebãt. ing̾di mĩme pot̾ant. ⁊ suauitatem
mirifici odoris tͣhebãt. die uo̾ alio. cũ in ea lã¬
pades sñ liũe depend̾ent. emisso diuinitꝰ lĩie
sũt accense. Atts post pancos it̾m dies. cũ ex¬
pletis misłaꝵ sollẽpniis. extinctis lampadib.cꝰ¬
tos ex ead̾ ecc̃ia egressus fuiss. pꝰ paululũ ĩtͣ¬
uit. ⁊̃ lampades quas extinx̾at. lucẽtes reꝑ¬
s pꝰ horaꝵ t̾um spaciũ reg̾ssus lucẽtes lampa¬
des quas extinx̾at inuenit. ut uidel ex ip̃o lũie
nib sumꝰ põiti. qr tñ a ꝯditore nr̃o ñ sumꝰ
ꝓ ostedenda eiꝰdem arriane ħ̾eseos dãpnacõe.
tnͣscamꝰ u̾bo ad hyspanias. Ats inde ꝑ af¬

Expanded text:
es, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venees, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes repert horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exnibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus pro ostendenda ejusdem Arianae haereseos damnatione, transeamus verbo ad Hispanias, at
Abbreviated transcription (Latin):
stabant. porcũ sb̾ito intͣ suos pedes hũc illũc¬
q discurre senserũt. Quẽ dñ unꝰquisq sentir.
⁊ iuxͣ se stantĩb indicaret. id̾ portꝰ ecc̃ie iamas
peciit. ⁊ om̃es ꝑ qͦs tnͣsuit in admiracõem ꝯmo¬
uit. s uideri nil potuit. ꝙͣnis sentiri potuiss.
Qd̃ idcuto dĩua pietas oñdit. ut cũctis patẽs¬
c̾et. qr de loco eod̾. mm̃dꝰ hĩtator exiret. Pacta
eãdem magnꝰ in eisd̃ eccie tectis strepitꝰ
fc̃s est: ac si in hac aliqͥs errãdo discurreret.
Seqñti a̾ nocte. gͣuior sonitꝰ excreuit. cũ sb̾ito
tanto t̾rore insorunt. ac si om̃is illa ecc̃ia a
ꝑ t̾roris somtũ ꝙ̃ fecit. ĩ notuit. A loco ꝙ̃ dui
tenu̾at. qmͣ coactus exiebat. Post paucos u̾o̾
dies. ĩ magna serenitate aeris. suꝑ altare eiꝰ¬
deni ecc̃ie nĩbes celitꝰ des̾cendit. suoq illd̾ ue¬
lamĩe oꝑuit: õemq ecͣcm tanto t̾rore. Ac suaui¬
tate odoris repleuit. ut patẽtib ianuis. nullus

Expanded text:
inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis seQuod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundas habitator exiret. Peracteadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tanto terrore insonuit, ac si omnis illa ecclesia per terroris sonitum quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpũccõi dileccõis. ꝙ bñ ĩ sacͣ u̾aciq hystoria.
fig᷑ata narracõe describit᷑. q̃ ait. ꝙ axa filia
caleph sedẽs suꝑ asmũ suspiranit. Em dixit pr̃
sinis. Quid habes Atq illa Rndit. Da mͥ bñ¬
dictõem. Terrã austͣlem. ⁊ arentẽ dedisti mͥ iũ¬
ge ⁊ irriguã. Deditq ei pr̃ suus reriguũ su¬

Expanded text:
punctioni dilectionis. In sacra veracique historia figurata narratione describitur quod Axa filia Caleph sedens super asinum suspiravit . Cui dixit pater suus: Quid habes? atque illa respondit: Da mihi benedictionem, terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. T
Abbreviated transcription (Latin):
se relinq̃re. qmͣ semł agnomis. iratꝰ pr̃. enm pͥ¬
uanit regno. rebq om̃ib expoliauit. Cũq
nec sic. u̾tutẽ m̃tis illiꝰ emollire ualuiss. ĩ ar¬
ta illũ custodia ꝯcludens. collũ manꝰq illiꝰ
ferro religauit. Cepit itaq id̾ h̾minigildꝰ
rex iuuenis. t̾renũ regnũ despiciẽs. ⁊ forti desi¬
derio celeste q̃rens. in ciliciis iac̾e uincłatus.
oĩpotẽti deo ad ꝯfortand̾ se p̃ces effund̾e tan¬
toq sb̾limiꝰ głam tͣnͣseuntis m̃di despite̾.:
qnͣto ⁊ ligatus agnou̾at. nichł Ruisse ꝙ po¬
tuit auferri. S uꝑuẽiente a̾ paschał festi¬
uitatis die. in tẽpeste noctis silencõ. Ad enm
ꝑfidus pr̃ arrianũ ep̃m misit. ut ex eius

Expanded text:
se relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit regno rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepit itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius
Abbreviated transcription (Latin):
mł̾tis cognit̾is. Añ ħ fere ẽ decẽmũ defũctiis.
De cuiꝰ oꝑis narracõe. unũ auctorẽ ñ iuo.
qr pene tot mͥ ĩ eiis uita testes sũt qt sã¬
nii ꝓm̃ciã nou̾nt. Hic itaq nichł Ad usũ
sim̃ aᵈ nͥ pauca apiũ uascła possĩdẽbat. huic
cũ lango hardꝰ quidã ĩ eisd̾ apib rapinã
uoluiss ing̾ere. pͥus ab eod̾ u̾bo uiro correp¬
tus ẽ ⁊ mox ꝑ malignũ sp̃m añ eiꝰ restigia
uexatꝰ. Qua ex re fc̃m ẽ ut sit̃ aꝑd̾ om̃es
incolas. ita ⁊̃ apd̾ eand̾ barbarã gentem.
eius celebre nom̃ hr̃etur. Młsq ultͣ p̃sume

Expanded text:
fere est decennium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbaram gentem eius celebre nomen haberetur nullusque
Abbreviated transcription (Latin):
actib p̃sentes extit̾unt. DDe quo ip̃e młta
⁊ beate memorie pãpa pelagio decessore moo.
⁊ aliis religiosissimit uiris uarrantib ag¬
ut se in p̃dicti montis foramine ꝯtulit.
ex petra eãdem q̃ in sem ipsa. in ꝯcanũ
angustum specũ fec̾at. aque stilsa ꝓrũpit.
q̃ martino dĩ famło in usu cotidiano suf¬
fic̾et. ⁊ nec plus adess. nec ntͣcti deẽẽt. Q ͭ
in re oñdit om̃ps d̾s. qnͣtam sui famuli
turam g̾eret. cui uetusto miracło. potum
ĩuidens. hunc usitata arte. repłłere ex eo
speca molitꝰ esti Nam amicã sͥ bestiã ẜpentẽ .s.¬

Expanded text:
actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agut se in praedicti montis foramine contulit, ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specum fecerat, aquae stilla prorupit, quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum us viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem s
Abbreviated transcription (Latin):
si onẽ astitit ⁊ dixit. uade ad aconciũ mãsio¬
nariñ. ⁊ roga illũ. atq ip̃e saluti te restituet.
loca se trah̾e ut quis ẽẽt aꝯcius ĩuestigar
Cui repente ip̃e fc̃s ẽ õbuia. ꝙ̃ q̃re⁊ bati eiq
dixit. Rogo te pr̃ indica mͥ. quis ẽ aꝯcus
custos. Emi ilse gendit. Ego sum. At illa
te me misit. ut ab infirinitate ista lib̾are
me debeas. Eu ilłe Bendit. Si ab ip̃o missa
es surge. eiusq manũ tenuit. ⁊ eam ĩ statu
suo ꝓtinꝰ erexit. Sicq ex ilła hora om̃es in
u̾e conam᷑. ab oĩ iã ꝓcłdubio narracõe cõti¬
cescimꝰ. Uñ me nc̃ce ẽ. ut ad modestos pr̃es
qͦꝵ uita ꝑ ytalie ꝓuincias clariut. narracõ

Expanded text:
astitit, et dixit: Vade ad Acontium mansionarium, et roga illum, et ipse te saluti restituet. loca se trahere, ut quis esset Acontius investigaret. Cui repente ipse factus est obvius, quem quaerebat, eique dixit: Rogo te, Pater, indica mihi quis est Acontius custos? Cui ille respondit: Ego sum: At illa te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejus tenuit, et eam in statum suum protinus erexit. Sicque ex illa hora omnes in vere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patres, quorum vita per Italiae provincias claruit, narratio
Abbreviated transcription (Latin):
uiri orõ qnͣte u̾tutis eẽt. ĩ mem ip̃o exꝑtꝰ simm.
Nã cũ qͦdam tp̃re ĩ mõast̾i̾o põitꝰ. incisionẽ ui¬
taliũ paterer. crebrisq angustuis ꝑ horaꝵ mo¬
mẽta ad exitũ ꝓpĩqͣrem. qmͣ medici molestiã
cĩbo refic̾ent. uitał mͥ sp̃t fu̾nditꝰ int̾cidi uid̾e¬
tur. paschalis suꝑuenit dies. ⁊ cũ satͣtułimo

Expanded text:
utis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam cibo reficerent, vitalis mihi spiritus funditus intercidi videretur, paschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lacet ꝙ dicis. Oregoruis
ħ ĩtaq eo tp̃re ꝓfugi. ad ꝯstãtinopolita¬
nam urbem uen̾unt. Eo qͦ tp̃re. qͦ pro
explendis Rusis ecc̃ie. ad p̾ncipẽ ip̃e tͣnsmis¬
sus sum. semorẽ qñdam ep̃m rẽpperi qͥ se ad¬
huc eoꝵ ora sũ liuguis loq̃ncia uidisse testa¬
batur. ita ut aꝑtis orib clamarẽt. Ecce
uidete qr linguas ñ nm̃is ⁊̃ loqͥmur. uidẽbat᷑
.n. a respiciẽtib ut ferebat. qr absasis radicitꝰ
lingnis. qͣi ꝙdam bãratrũ patẽbat ĩ gutture.
⁊̃ tñ ore uatuo plena adintegrũ u̾ba forͣbant᷑.
qͦꝵ illic unꝰ ĩ luxiam lapsꝰ mox p̾uatꝰ ẽ do¬
no miracłi. recto udel oĩpotẽtis dĩ iudicõ. ut

Expanded text:
dicis. GREGOR. i itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. Eo quoque tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarent: Ecce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus est dono miraculi; recto videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
albas. uii. uite uen̾abił. ad eam. gr̃a exhorta¬
cionis atq edificacõis accesserat ⁊ cũ ea de u̾bo
dĩ colloqñs sedebat. cũ repẽte ex eod̾ fimds ꝙ̃ ĩ
sex nuicias a pr̃e ꝑceꝑat. cũ exẽnio rusticꝰ beĩt.
Qu dñ añ eos assist̾et. maligno sp̃n correptus
c̾acidit. fatigariq nimiis stridorib atꝙ bala¬
tib cepit. Tunt scĩmõiał feĩa surrexit. Act
itato uultu. magnis clamorib imꝑuuit dicẽs.
Exi ab eo miser. exi ab eo miser. ⁊ld cuiꝰ uocẽ
mox ꝑ os rexati diabolꝰ Rendit dicems. Et si
de isto xeo. in tp̃ intrabo. Casu a̾ iuxta portꝰ
ꝑuulꝰ pascebat᷑. Tunc sc̃imõiał feia p̃cepit di¬
cens. Exi ab eo ⁊̃ in hũc portũ ing̾d̾e. qͥ statim
de hõie exiit. porcũ ꝙ̃ uissus fu̾at ĩuasit. oc¬
cidit et recessit. Petrus. ¶d¬
Elim nosse.si saltẽ porcũ ꝯced̾e sp̃m ĩmũdo

Expanded text:
vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃am sepeliẽdi difficłtatẽ uid̾ent. unꝰ eoꝵ ex¬
damanit dicens. O pr̃. ubi est ꝙ dixisti. qr se¬
płcrũ istd̾ ambos nos caꝑet Ad cuiꝰ uotẽ. sb̾i¬
to cũctis uidentib. abbatis corpꝰ ꝙ illic ante
humatũ fu̾at. ⁊ supinũ iacebat. se se u̾tit
in łat̾e ⁊ uacantẽ sepult̾ locũ. ad seꝑelien dñ¬

Expanded text:
peliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum jacebat, sese vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad sepeliend
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃senti ĩ fir¬
mitati hõim uehem̃t᷑¬
da. S qr tãtos impei¬
m ytalia fuisse audio. admirãde u̾tuti fuiros.
nosse ueliu. nlłas eos ꝯtigit antiqͥ hostis
insidias ꝑtulisse. Au ex insidus ꝓfecisse. g̾g̾
¶Ine labore c̾camĩs. ñ est palma uictone.¬
uñ ergo uictores sunt. nͥ ccͣ antiqͥ hostis
insidias dec̾tau̾nt. Malignꝰ quippe sp̃o. co¬
gitatõi. locucõr. atq oꝑi nr̃o semꝑ insistit.
si fortasłe quid ĩuoniat. uñ apd̾ examen
et̾ni iudicis accusator ex istat. uis etenim
nosse. qũo ad decipiẽd̾ semꝑ asłistat. De¬

Expanded text:
firmitati hominum vehemda. Sed quia tantos nupetalia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoantiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat?
Abbreviated transcription (Latin):
mare cepit. dicens. Recede miser. recede. nõ
.n.tͥ. s mancipio meo locutꝰ sñ. Ad cuiꝰ uocem
ꝓtinꝰ recessit. ita ut inuẽte sunt. magua ia
in re colligi põt. antiqꝰ hostis qui tã p̃sto
est fc̃is corꝑalib qmͣ nmiis insidus nr̃is co¬
gitacõiubus insistat. ꝑDe trus¬

Expanded text:
mare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jamin re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat.