comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem ⁊ uacuũ ostendit mo¬
numentũ. Uñ liquido cõstat.
ꝙ sicut saxeum illud hostiũ
⁊ ꝑuium ⁊ penetrabile fuit.
nec potuit cohibere uiuum
quem prius clandebat subsi¬
gillo mortuũ ita ⁊ claustrum
matricis atq genitale uir¬
giuis cum eẽt clansum ⁊ sig¬
natum sigillo pudoris. cum im¬
pleti cent diespariendi non
potuit obstare partui integri¬
tas corporis: nec tñ egnnt rese¬
rari qr nõ potuit ut eẽt tor¬
mentum ei qui erat honor. ma¬
tris ⁊ gaudium: qr deo totuie¬
rat ꝑuium in ea quicquid e¬
rat clausum. honoru̾o qr to¬
tum erat dcificũ ꝙ natum:
fateor plane ꝙ tanta mat̾ies
disputandi ualeat inueniri:
cur signato sepultro exierit. uł
cur clausis iannis introierit
ad discipulos: qnͣta ꝙ demaria
uirgine clauso exierit nt̾o In
illis siquidẽ declaratur diuina
maiestas: in hac aũ demonstra¬
tur diuina dignatio. ⁊ scd̾m hu¬
manitatẽ debitus honor mr̃is:

Expanded text:
lapidem, et vacuum ostendit molapidem, et vacuum ostendit monumentum. Unde liquido constat quod sicut saxeum illud ostium ei pervium et penetrabile fuit, nec potuit cohibere vivum, quem prius claudebat sub sigillo mortuum; ita et claustrum matricis atque genitale Virginis cum esset clausum et signatum sigillo pudoris, cum impleti essent dies pariendi, non potuit obstare partui integritas corporis; nec tamen eguit reserari, quia non oportuit ut esset tormentum ei qui erat honor matris et gaudium, quia Deo totum erat pervium in ea quidquid erat clausum; honor vero, quia totum erat deificum, quod natum . . . . Fateor plane quod non tanta materies disputandi valeat inveniri, cur signato sepulcro exierit, vel cur clausis januis introierit ad discipulos, quanta quod de Maria virgine clauso exierit utero. In illis siquidem declaratur divina majestas, in hac autem monstratur divina dignatio; et secundum humanitatem debitus honor matris,
Abbreviated transcription (Latin):
bat: ꝙ forte dubium ẽẽ pote¬
rat. Nemo gͥ qui sane sapit
de hac re multum dubitet:
incertum aliquid affirmare
contendat. Uñ qr de illo corpo¬
re ꝙ quidem iud̾i pot̾at fides in¬
tuentiũ dubitabat dum fores
cernebant clausas. magr̃ u̾ita¬
tis ab eis omnem aufert dubi¬
etatem: cum eis manus ⁊ latꝰ
palpare ⁊ uidere iuibet. Ita ⁊
hic auctor egreguis de hoc ꝙ
om̃ib in ꝯmune cercum ẽẽ.
credidit. rem ualde difficilem
ad struxit ⁊ firmauit: qd̃ cor¬
pus dñitum post resurrectio¬
nem iamus clausis introierit.
fuitq incorruptibile prĩm᷑
⁊ palpabile: tũ quolibet pac¬
to ing̾ssus ex euͣngelio ad disci
clauso nt̃o uirginis natus. Ꝙ
sinatus sic ꝑuuluam u̾e dici
ñ potest ut isti uolunt oĩno
nec ingressus ꝑ iamnas. ⁊ tñ ĩ¬
g̾ssus ad eos comuncitur. qñ
in medio eorum stetisse legi¬
tur: sicut ⁊ desepultro egres¬
sus signato monim̃to mon¬
stratur. qñ angelus reuoluit

Expanded text:
bat quod forte dubium esse potebat quod forte dubium esse poterat. Nemo igitur qui sane sapit de re multum dubia incertum aliquid affirmare contendit. Unde quia de illo corpore, quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, dum fores cernebant clausas, magister veritatis ab eis omnem aufert dubietatem, cum eis manus et latus palpare et videre jubet. Ita et hic auctor egregius de hoc quod omnibus in commune certum esse credidit, rem valde difficilem astruxit et firmavit, quod corpus Dominicum post resurrectionem januis clausis introierit, fueritque incorruptibile pari modo et palpabile. Tamen quolibet pacto ingressus ex Evangelio ad discipclauso utero Virginis natus. Quod si natus sic per vulvam jure dici non potest, ut isti volunt, omnino nec ingressus per januas; et tamen ingressus ad eos convincitur, quando in medio eorum stetisse legitur; sicut et de sepulcro egressus signato monumento monstratur, quando angelus revolvit
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ undas equoreas ambulauit
ante passioneni: ñ minus hõ
qimͣ d̾s fuit. Qui si ad naturã
respitias rerum: aut corpus
sine pondeuexit aut undas
sua potentia quo sustin̾e pos¬
sent pondus corporis solidut
confirmauit. Et ideo ut bea¬
tus gregorius ait in omelis
suis redemptoris nr̃i oꝑa. que
exsemet ip̃is comp̃hendi ueqͣ¬
qmͣ possunt exalia eius oꝑatio¬
ne pensada sunt: ut reb mi¬
rabilib fidem p̃beant scã mi¬
rabiliora. Illud enim inquit᷑
corpus dm̃i intrauit ad discĩ¬
pulos iamuis clansis: ꝙ uide¬
licet ad humanos oculos per
uatiuitatem suam clauso exi¬
it ut̃o uirginis. De inde addi¬
dit. Quid ergo mirũ si iamus
cdausis post resurrectionẽ suam
qui mortiuis ueniens ñ aꝑto
ut̾o uirginuis exunt. Etoe tã¬
tus talisq doctor ⁊ simais põ¬
tifex de hoc quid sensent: qui
om̃s ante se legerat tam lati¬
nos qm ⁊ grecos ⁊ exlimos ttͣ¬
tatores. Erce ex hoc uno qd̾
nulli dubiũ ẽẽ credidit appro¬

Expanded text:
r undas aequoreas ambulavit ante passionem, non minus homo quam Deus fuit. Quod si ad naturam respicias rerum, aut corpus sine pondere vexit, aut undas sua potentia, quo sustinere possent pondus corporis, solidius confirmavit. Et ideo, ut beatus Gregorius ait in homiliis suis : Redemptoris nostri opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim, inquit, corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Deinde addit: Quid ergo mirum, si clausis januis post resurrectionem suam qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Ecce tantus talisque doctor et summus pontifex de hoc quid senserit, qui omnes ante se legerat, tam Latinos quam et Graecos, eximios tractatores. Ecce ex hoc uno, quod nulli dubium esse credidit, appro
Abbreviated transcription (Latin):
Recedens gͥ sibi siuisq manda¬
tum dedi ut si langnor aliqͣte¬
nus in grauesc̾et. aut m ꝑ in
dicem ꝓtinus in notescerent:
aut illũ ad monaftium ñ lon¬
ge positũ deferrent. Porro aũ
post cmͣ ego recessi: fr̃ eius hec

Expanded text:
Recedens igitur sibi, suisque mandaRecedens igitur sibi, suisque mandatum dedi, ut si languor aliquatenus ingravesceret, aut mihi per judicem protinus innotescerent, aut illum ad monasterium non longe positum deferrent. Porro autem postquam ego recessi, frater ejus haec
Abbreviated transcription (Latin):
gurgitati mero. ⁊ distenti da¬
pibz uentres. S ouigilans sr̃
nos diuina clemencia. In colu¬
mis tunc atq uegeti uultum
ep̃i paralisis repente corripu¬
it eiusq fatiem in honestam
uisu atq ora distorsit. ꝑ płes
⁊̃ annos quib postinodum sr̃¬
uixit: hoc in se diuine aĩadũ¬
siorus in signe portauit.
fi̾ sepe promiserat: s semꝑ ex¬
cusationes quibdam qĩ rõni¬
b coloratas obtendere satage¬
bat. aliqñ mituis febriẽs me
uͦcauit ad se. Cu nimirũ ut
monachus fieret cum ego ui¬
olent̾ insisterẽ uelle se ꝑhibe¬
eius rimas erumpere indebat᷑
rem differre temptabat. Po¬
stremo ꝙ ap̃ me magis obti¬
mox ut ego fc̃s fũo monachus
p̃dis protimis atis rapinis hec
proculdubio patebit ectĩa: in¬
suꝑ ⁊ possessiones eins ⁊ p̃dia
scelesti homines radicitus ex¬
tirpabint. Hoc ergo audiens
dum delusus ecclie timui ꝑicli¬
tanti proth dolor aĩe ñ pronidi.

Expanded text:
gurgitati mero et distenti dagurgitati mero et distenti dapibus ventres. Sed, o vigilans super nos divina clementia! incolumis tunc, atque vegeti vultum episcopi paralysis repente corripuit, ejusque faciem inhonestam visu atque ora distorsit; per plures etiam annos, quibus postmodum supervixit, hoc in se divinae animadversionis insigne portavit. fieri saepe promiserat; sed semper excusationes quibusdam quasi rationibus coloratas obtendere satagebat. Aliquando mitius febriens, me vocavit ad se; cui nimirum, ut monachus fieret, cum ego violenter insisterem, velle se perhibeejus rimas erumpere videbatur, rem differre tentabat. Postremo quod apud me magis obtimox ut ego factus fuero monachus, praedis quoque atque rapinis haec procul dubio patebit Ecclesia; insuper et possessiones ejus, et praedia scelesti homines radicitus exstirpabunt. Hoc ergo audiens, dum delusus Ecclesiae tam periclitanti, proh dolor! animae non praevidi.
Abbreviated transcription (Latin):
tandem sanis consiliis acqui¬
euit: ⁊ ep̃ales infulas monachi¬
cha pro fessione nuitauit: at¬
q inpomposiano cenobio ꝙ
mbeate marie semꝑ uirginis
ẽ honore constructũ lõgis pꝰt
temporib uixit. usq tñ ad
obitum tantalesi gutturis
laboranit molestia. ut insi
cum magna difficultate trai¬
tere alim̃ta non posiet: adeo
ut ad geminã semꝑ mensã
succedentium si bi frm inre¬
fectione discumberet: uix
q tm̃ cibi caꝑet. unde recre¬
are stomathum potuisset.
s dum huins ep̃i reminis¬
mur sub hac occasione quid ĩ
dusino ep̃o contig̾it scribere
ꝓuocamur. In ip̃a plane qrͣ¬
ta feria. q̃ iitium qͣdragesi¬
sumptuosis opib instrui ⁊
balneum p̃parari: accitis q
nulitib ⁊ obseq̃ntium turb̾.
lautum diem deduxit. ⁊ ue¬
lut aduenienti nuptũ quad̃¬
gesime cum imptiali cõuinio
gratulabundus occurrit. Ubi
hoc tm̃ dissonabat a regula
qr cum adhuc liuescerent in
capitib ciñes estuabant in¬

Expanded text:
, tandem sanis consiliis acqui, tandem sanis consiliis acquievit, et episcopales infulas monachica professione mutavit, atque in Pomposiano coenobio, quod in B. Mariae semper virginis est honore constructum, longis post temporibus vixit. Usque tamen ad obitum tanta laesi gutturis laboravit molestia, ut nisi cum magna difficultate trajicere alimenta non posset; adeo ut ad geminam semper mensam succedentium sibi fratrum in refectione discumberet, vixque tantum cibi caperet, unde recreare stomachum potuisset. Sed dum hujus episcopi reminiscimus, sub hac occasione quid etiam Clusino episcopo contigerit, scribere provocamur. In ipsa plane quarta feria, quae initium Quadragesisumptuosis dapibus instrui, et balneum praeparari, accitisque militibus, et obsequentium turbis lautum diem deduxit, et velut advenienti nuptae, Quadragesimae cum nuptiali convivio gratulabundus occurrit. Ubi hoc tantum dissonabat a regula, quia cum adhuc livescerent in capitibus cineres, aestuabant in
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionem suam ꝑlonga tem¬
porum int̾ualla differret:
aliqñ contigit ut infundo
suo quẽ insaltus possidebat
t̾̃ritorio moraretur. Illic ita¬
q constitutus pauꝑcule cui¬
dam iudue porcum quem ue¬
lut spem sui uictus alebat.
p̃cepit auferri: sinsq fertulis
ꝓfuturum ñ segnus p̃parari.
Emittit p̃ces illa fletus fundit
ac gemiitus: sibiq diligentie
sue reddi postulat nutrimen¬
tum. S suo uentri magis ꝙͣ
illi pins ep̃c dum ꝓpriis ꝓui¬
det mensis mandatum par¬
uipendit auctoris qui ꝑ pro¬
ph̾am dicit. Subuenite opp̃s¬
so. iudicate pupillo defendite
induam. S qui absens trede¬
batur. instituendo p̾ceꝑtum
p̃sententẽ ẽẽ sedocuit inferẽ¬
do iuditium. Nam ep̃t dum
la trimas idue.sne facit deli¬
cias gule. mox ꝑtussas ingut¬
ture uulmis incurrit: quod
nullis medicorum studus do¬
nec uixit euasit. hoc itaq p̾¬
peditus in cõmodo. cum iam
iuxͣ scripturam sola uexatio
intellectum daret auditi

Expanded text:
sionem 696 suam per longa temporum intervalla differret, aliquando contigit ut in fundo suo, quem in saltus possidebat territorio, moraretur. Illic itaque constitutus, pauperculae cuidam viduae porcum; quem velut spem sui victus alebat, praecepit auferri, suisque ferculis profuturum, non segnius praeparari. Emittit preces illa, fletus fundit ac gemitus, sibique diligentiae suae reddi postulat detrimentum. Sed suo ventri magis quam illi pius episcopus dum propriis providet mensis, mandatum parvipendit auctoris, qui per prophetam dicit: « Subvenite oppresso, judicate pupillo, defendite viduam . » Sed qui absens credebatur instituendo praeceptum, praesentem esse se docuit inferendo judicium. Nam episcopus, dum lacrymas viduae, suae facit delicias gulae, mox percussus in gutture, vulnus incurrit, quod nullis medicorum studiis, donec vixit, evasit. Hoc itaque praepeditus incommodo, cum jam juxta Scripturam, sola vexatio intellectum daret auditui
Abbreviated transcription (Latin):
rat eẽ: ⁊ p̃cipue humanitatẽ
pegrinis ⁊ hospitib sedulus
ex hibebat. Interea ad ẽ diues
iħ̾c in effigie pauꝑis ⁊ tamqͣmͣ
ꝓlixo iam crine de formis ege¬
bat arte tonsoris. Illie protinꝰ
reuerent assurgens: int̾ tet̾a
officiose humanitatis impẽ¬
dia cepit illum forpitib at¬
tondere. S dum tornat ac
satagit ecce repperit duos iu
occipitio subtrinib oculos
latitantes. Expaunit hõ stupẽs¬
q contremuit: ⁊ quid uellet
ẽẽ ꝙ terneret pauidus incuii¬
siuit. Cui mox ille. Ego ĩquit
ih̾t nocor: qui undiq cuncta
contemplor. Et isti sunt ocu¬
li quib ⁊̃ suem iudi: quem mi¬
per in cauea conclusisti. Mox¬
q disparuit. Ille protinus ad
qd̃ rediens ⁊ diuinã tirca secle¬
mentiam retognouit ⁊ ꝙ ini¬
q p̾sumpserat. satis factione
purganit. S cim tibi tam
unanimi fr̃ne gr̃e familiarita¬
te conuingor: obsecro ñ te pi¬
geat minimũ quid audire

Expanded text:
rat esse, et praecipue humanitatem rat esse, et praecipue humanitatem peregrinis et hospitibus sedulus exhibebat. 698 Interea adest dives Jesus in effigie pauperis, et tanquam prolixo jam crine deformis egebat arte tonsoris. Ille protinus reverenter assurgens, inter caetera officiosae humanitatis impendia coepit illum forcipibus attondere; sed dum tornat ac satagit, ecce reperit duos in occipitio sub crinibus oculos latitantes. Expavit homo, stupensque contremuit, et quid vellet esse quod cerneret pavidus inquisivit; cui mox ille: Ego, inquit, Jesus vocor, qui undique cuncta contemplor; et isti sunt oculi, quibus etiam suem vidi, quem nuper in cavea conclusisti; moxque disparuit. Ille protinus ad cor rediens, et divinam circa se clementiam recognovit, et quod inique praesumpserat satisfactione purgavit. Sed qui tibi tam unanimi fraternae gratiae familiaritate conjungor, obsecro, non te pigeat minimum quid audire
Abbreviated transcription (Latin):
sũmo studio ꝑpendendum:
qnͣta ad n̾sus in cautos huins
uite dilectores calida machina¬
toris insidietur astutia. Actu¬
rate scilicet ⁊ argite illudm
temporis punctum ꝑ ora mit¬
tentium constituit: ut ueni¬
rem ꝙ ep̃i mors mopinata p̾¬
ced̾et. ut ⁊ illius me p̾neniret
occasus ⁊ mens frustraretur
aduentus. Quid ergo prodest
ꝙ dum ad comu̾sionis grãm ꝓ
uocamur. clipeum nobis extu¬
sationis semꝑ opponimus. ⁊ tã¬
qmͣ d̾s int̾na ñ uideat necessita¬
tum nos urgentiũ fabricam ⁊¬
pilamis: Nam cum paruas qͣs¬
libet res nobis in iuste subla¬
tas districte di iudicet: credẽ¬
dumne ẽ ꝙ hominẽ sibimet
subtrahi p̾ciosam scilicet sub¬
stantiam equanimit ferret
senex iur. nidelicet hone¬
stissimus ad prime litt̾is erudi¬
tus. acmeditus retulit. Qui¬
dam inquit alienum suem
furtine surripuit: ⁊ caue clã¬
destimis inclusit. uir tñ illepi¬
etatis oꝑib intentus cõsueue¬

Expanded text:
summo studio perpendendum summo studio perpendendum quanta adversus incautos hujus vitae dilectores callida machinatoris insidietur astutia. Accurate scilicet et argute illud mihi temporis punctum per ora mittentium constituit ut venirem, quod episcopi mors inopinata praecederet, ut et illius me praeveniret occasus, et meos frustraretur adventus. Quid ergo prodest quod dum ad conversionis gratiam provocamur, clypeum nobis excusationis semper opponimus, et tanquam Deus interne non videat, necessitatum non urgentium fabricam compilamus? Nam cum parvas quaslibet res nobis injuste sublatas districte dijudicet; credendum est quod hominem sibimet subtrahi, pretiosam scilicet substantiam, aequanimiter ferret? senex, vir videlicet honestissimus, apprime litteris eruditus ac medicus, retulit: Quidam, inquit, alienum suem furtive subripuit, et caveae clandestinus inclusit. Vir tamen ille pietatis operibus intentus consueve
Abbreviated transcription (Latin):
delicet dnĩco die ꝓpius accedẽ¬
do ap̃ cenobium bĩ uintentii ꝙ
ab ep̃atu iux quinq lapidib
distat recunescas: scd̃a u̾o feria
maturius surgens. ac matuti¬
nas laudes suauiter equitan¬
do ꝑsoluens ad nos diluculo nͦ¬
dum plemus diescente ꝑtin¬
neris tui labor itm̃is compẽ¬
satione congrua ñ priuabit᷑.
Hoc ultimũ ego audiens ilico
uauseatas exhorrui: ⁊ tamꝙͣ
mͥ spes daretur muinerũ pro
pecunie q̃stu i re me funditus
ab negaui. Conscĩa teste nõ me¬
tior ip̃m quoz ñ leuiter conui¬
ciatus sum uelut inhoneste
legationis auctorẽ. Rursus tñ
me in memet ip̃o recosligenl
tim̃e cepi. ne si hic homo ex hac.
nita transiret: me postmodũ
consõa negligentie redargu¬
ens cruciaret. Quidu̾bis ĩmo¬
ror: Tandem pariu cunctaq si¬
cut ille mandau̾at ꝑordinem
seruans cum uix dum aurora
perent flecus ⁊ euilatus emit.¬
t̾ent: iux duob assistentib
pũis intra cubitulum cadaũ
ep̃i iacebat ex anime. In qiuo

Expanded text:
us accedendo ad coenobium B. Vincentii, quod ab episcopatu vix quinque lapidibus distat, requiescas. Secunda vero feria maturius surgens, ac matutinas laudes suaviter equitando persolvens, ad nos diluculo nondum plenius diescente pertinneris, tui labor itineris compensatione congrua non privabitur. Hoc ultimum ego audiens, illico nauseatus exhorrui, et tanquam mihi spes daretur munerum, pro pecuniae quaestu ire me funditus abnegavi; conscientia teste non mentior, ipsum quoque non leviter conviciatus sum, velut inhonestae legationis auctorem. Rursus tamen me in memetipso recolligens, timere coepi, ne si hic homo ex hac vita transiret, me postmodum conscientia negligentiae redarguens cruciaret. Quid verbis immoror? Tandem parui, cunctaque sicut ille mandaverat per ordinem servans, cum vix dum aurora perent, fletus et ejulatus emitterent, vix duobus assistentibus pueris, intra cubiculum cadaver episcopi jacebat exanime. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
quilegem p̃terit dm̃ in hono¬
rat. Porro ociosis u̾bis assuctꝰ.
duplici proculdubio culpeni¬
detur obuoxius: qui ⁊ dini¬
nas laudes ao quas humana
ronditõ assioue ꝓuocatur ab¬
icit ͥ ⁊ superflue loquracitati

Expanded text:
Qui legem praeterit, Deum inho norat .» Porro otiosis verbis assuetus, duplici procul dubio culpae videtur obnoxius, qui et divinas laudes, ad quas humana conditio assidue provocatur, abjicit
Abbreviated transcription (Latin):
ad panperem. Ilico panper
qui indebatur. cum ip̃a parap¬
si de plena pisce insublime se
extulit: ⁊ librata mami nelt̃
exenium portans telum cunc¬
tis uidentib penetrauit uude
liquido comprobatur: qr ꝙ in¬
digentib datur deo transinit¬
titur. Et ꝙ in sinũ pauꝑis ot¬
cultamus incelo reponimus.

Expanded text:
ad pauperem. Illico pauper, ad pauperem. Illico pauper, qui videbatur cum ipsa paropside plena pisce, in sublime se extulit; et librata manu, velut exenium portans, coelum cunctis videntibus penetravit. Unde liquido comprobatur, quia quod indigentibus datur, Deo transmittitur, et quod in sinu pauperum occultamus, in coelo reponimus.
Abbreviated transcription (Latin):
set. illinc sebibere alio ꝑitlitã¬
te impium iudicaret. au̾tit se
ase. fr̃iq laboranti in necessi
atrocius seuiebat. Mandante
itaq ministro ut uinarium uas
requireret: si forte consolatio¬
ius stalam uł ꝑ exiguam repe¬
riret. Qui duitins ab negans ni¬
anlci se reseruasse contestant̃
affirmans: tandem ñ sꝑe erec¬
tus. s imꝑio magis opp̃suus pa¬
ruit: ⁊ uas ꝙ uacuum relique¬
rat uino plenuĩ nmirũ ammi¬
ratus muenit.  Aẜbas cruidã
ut michi relatum ẽ suais edu¬
lii concupiscentia ductus. nã¬
q ministridrẽnt hoc genul eo
loco difficile posse reperiri: ex
uinginti nũmorum papiẽ¬
srum solidis coemendã. Iussit
abbas dare pecuiam. Cocoꝵ
aũ diligentia ꝑ fanctus. ⁊ laute
de coctus: abb̃i pistis apponit᷑.
S anteqmͣ tang̾etur ecce par¬
per ao iamam hoc potissi¬
mum sibi dari ꝙ abbati ap¬
positum anxie postulabat.
Mox ut erat integrum pis
tem hesitans uir oñi mittit

Expanded text:
set, illinc autem se bibere, alio periclitanset, illinc autem se bibere, alio periclitante, impium judicaret, avertit se a se, fratrique laboranti in necessitatrocius saeviebat. Mandavit itaque ministro, ut vinarium vas requireret; si forte aliquam consolationis stillam, vel perexiguam reperiret. Qui diutius abnegans, nihilque se reservasse constanter affirmans, tandem non spe erectus, sed imperio magis oppressus, paruit; et vas, quod vacuum reliquerat, vino plenum, nimirum admiratus, invenit. Abbas quidam, ut mihi relatum est, suavis 447 edulii concupiscentia ductus, nauque ministri dicerent, hoc genus eo loci difficile posse reperiri, exsviginti nummorum Papiensium solidis coemendam. Jussit abbas numerari pecuniam. Coquorum autem diligentia perfunctus, et laute decoctus abbati piscis apponitur; sed antequam tangeretur, ecce pauper ad januam hoc potissimum sibi dari quod abbati esset appositum anxie postulabat. Mox, ut erat, integrum piscem, nihil haesitans vir Domini, mittit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i t̾ribilit̾ adiuratus remiti
ultra ñ potuit. Cumq caput
miseri hominis huc illuc q con¬
altum quodam horrore subri¬
gͥet os qĩ ad euom̃dui qui¬
per os egredieris. ut nt̾isͥ oĩo
frustrabitur ꝙ moliris: ꝑ po¬
steriora ce exire p̃cipio. nam
sordidos gͣ meatus ĩmnunde lñ¬
tator egredere: ⁊ feda post te
ut dignus es uestigia derelinc̃.
uix uba compleu̾at: ⁊ conti¬
o nequissimus sp̃c fluxu uẽ¬
ut ip̃e dixisti oppido siciens. ui¬
num sibi afferri pcepit. Cum¬
q puc̾na totũ ꝙ erat inuas¬
tulo funditus exhausisset in po¬
culum ⁊ ep̃o detulisset: ecce pau¬
per importimus illud sibi da¬
rip̃cib flagitabat. dicens qui
minus expiraret. E contͣ mi¬
nist̾ asserebat. ⁊ nil se ĩuase
residinm reliquisse: ⁊ in eolo¬
co uinũ aliud reꝑiri nullate¬
nus posse. In hiis gͥ fortis ep̃c
angustiis dep̾hensus. cum ⁊ hĩc
ndelicet sitm dafferre ñ pos¬

Expanded text:
Christi terribiliter adjuratus, reniti Christi terribiliter adjuratus, reniti ultra non potuit. Cumque caput miseri hominis huc illucque conaltum pavendo quodam horrore subrigeret, os quasi ad evomendum quiper os egredieris, ut niteris; omnino frustrabitur quod moliris, per posteriora te exire praecipio: nam sordidos igitur meatus, immunde habitator, egredere, et foeda post te, ut dignus es, vestigia derelinque. Vix verba compleverat, et continuo nequissimus spiritus fluxu venUT Inum sibi afferri praecepit. Cumque pincerna totum quod erat in vasculo funditus exhausisset in poculum, et episcopo detulisset, ecce pauper importunis illud sibi dari precibus flagitabat, dicens, quiminus exspiraret. Econtra minister asserebat, et nil se in vase residuum reliquisse, et in eo loco vinum aliud reperiri nullatenus posse. In his igitur fortis episcopus angustiis deprehensus, et cum hinc videlicet sitim differre non pos
Abbreviated transcription (Latin):
mine p̾cipe unara de gruib is¬
tił ad nos deici: ut sermis tus
de bñdictionis tue munĩe satit̃¬
faciat caritati. Mira exauditi
ore de promitur: protimit nõ
paru corporis grus t̾ratenus
ante ora nr̃a dem̾̃gitur. sicq
fides que ꝑ dilectionẽ oꝑatur
impletur. hec tibi referenti.
alis ille ep̃e. Tunt nescio quo
pacto didiceras ꝓprie carui ui¬
uere hominẽ respondistr ut
liquido pateat ñ uite rectitudi¬
nem. s fidem caritati cõiunc¬
tam hanc obtimisse uirtutẽ.
addidisti ⁊̃ qr beato leone sedis
grãm adño fuerat consecu¬
tus. ut uirtutes ac signa fre¬
quenter ostend̾et ultro ⁊̃ cũ
magne auctoritatis imꝑio ex
obsessis corporib demones as¬
fugaret. Int̾q nimirũ signa
uirtutũ ⁊ illud alicũ contigit.
ut eodem sce meniorie leone
p̃sente demoniatus astitisset.
Cumq p̾fatus ep̃c ne quicie spi¬
ritum abire p̃ciperet. ile aũ
quibdam u̾ bis ꝑuicatis suꝑ¬
bie resultaret: tandem ꝑ nom̃

Expanded text:
cipe unam de gruibus istis ad nos dejici, ut servus tuus de benedictionis tuae munere satisfaciat charitati. Mira exauditioum ore depromitur, protinus 446 non parvi corporis grus terra tenus ante ora nostra demergitur; sicque fides, quae per dilectionem operabatur, impletur. Haec tibi referenti calis ille episcopus? Tu, ut nescio, quo pacto didiceras, carni propriae vivere hominem, respondisti, ut liquido pateat, non vitae rectitudinem, sed fidem charitati conjunctam hanc obtinuisse virtutem. Addidisti etiam, quia beato Leone sedis gratiam a Domino fuerat consecutus, ut virtutes ac signa frequenter ostenderet; ultro etiam cum magnae auctoritatis imperio ex obsessis corporibus daemones effugaret. Inter quae nimirum signa virtutum, et illud aliquando contigit, ut eodem sanctae memoriae Leone praesente, daemoniacus astitisset; cumque praefatus episcopus nequitiae spiritum abire praeciperet, ille autem quibusdam verbis pervicatis superbiae resultaret, tandem per nomen
Abbreviated transcription (Latin):
serat medicinã. Hoc aũ diximꝰ:
ut qnͣte auctoritatis uir ille su¬
erit quiep̃atum deseruit mõ¬
straremus. S dum ista prose¬
quimur. Illud ⁊̃ nobis conse
xisti. Et qmamͣ nõ magnoꝑe
huus uideatur ẽẽ negocii qd̃
u̾satur inmanib: tũ dum quo¬
modolibet. hoc apitib trãdim᷑
ne uorago funditus obsorbe
lulis alliganus. Ut enim tere¬
tulisse memimi: hoc tibi ut
eiusdem u̾ba ponamus no
initinere. positus subuenire.
Cumq huic indigcentia sirin¬
geret illic caritas a ñ dila¬
taret: marcopositus quid ꝓr¬
sus ag̾̃et ignorabat. Cum ee¬
ce repente. gnes ut litt̾am ĩ¬
uicem cõgruentes exprimũt
parili q serie aĩ diũsa utrĩq
subimo duce castracomponũt

Expanded text:
serat medicinam. Hoc autem diximus, ut quam sanctae auctoritatis vir ille fuerit, qui episcopatum deseruit, monstraremus. Sed tum ista prosequimur, illud etiam nobis conseqxisti: et quanquam non magnopere hujus videatur esse negotii, quod versatur in manibus, tamen dum quomodolibet hoc apicibus tradimus, ne vorago funditus oblivionlulis alligamus. Ut enim te retulisse memini, haec tibi, ut ejusdem verba ponamus, Noin itinere positus, subvenire. Cumque hinc indigentia stringeret, illinc charitas animum dilataret, in arcto positus quid prorsus ageret ignorabat; cum ecce repente grues, ut litteram invicem congruentes exprimunt, parili serie quasi diversa utrinque sub uno duce castra componunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisisse: ut om̃s quiante dãp¬
nationem bono si heretici abeo
fũant ordinati. si relicto attq dãp¬
nato errore eccłiastite unitati
se sociare dispon̾ent: insinc ho¬
norib ꝑ man̾ent. Et quidembo¬
nosus ꝓut in eiusdem de cretil
inuenitur: fotinianus fuisse
diuoscitur. Fotiniani aut̃: ne¬
sub̾a genitum extitisse. hii ni¬
mirũ qr tum indeis d̾i filium
negare ñ metuũt: cum eis dem
quo participium ñ diu̾se dãp¬
nationis in turrunt. Cumergo
hii qui ñ modo a tam ꝑnitioso
consecrati referintur heretico
quid dc huł am asp̃moniatis ñ
sỹmoniace sunt prouecti. m̾ito
iudicetur. Cui enimsimile ⁊̃ il¬
lud ẽ: ꝙ anastasus papa de he
allegationib ꝑ omĩa cõgrnẽ¬
lixius exarata. cunsta dẽ ẽẽnt.
senti dilputatione u̾samus.
plene suffic̾ent. Qua p̃p̃nec
nos pigeat de stilo eius hic
aliqͣnͣto produxtius recense¬
ĩnuentionib. s expatrum re¬
gulis uideamrur excerpere. Ait

Expanded text:
permisisse, ut omnes, qui ante dampermisisse, ut omnes, qui ante damnationem Bonosi haeretici ab eo fuerant ordinati, si relicto atque damnato ejus errore, ecclesiasticae unitati se sociare disponerent, in suis honoribus permanerent. Et quidem Bonosus, prout in ejusdem decretis invenitur, Photinianus fuisse dinoscitur. Fotiniani autem nesubstantia genitum extitisse. Hii nimirum, quia cum Iudeis Dei Filium negare non metuunt, cum eisdem quoque participium non diversae dampnationis incurrunt. Cum ergo hii, qui non modo a tam pernicioso consecrati referuntur heretico,quid de his, qui a symoniacis non symoniace sunt provecti, merito iudicetur. Cui non dissimile etiam illud est, quod Anastasius papa de herallegationibus per omnia? congruenlixius exarata sunt cuncta deessent, esenti disputatione versamus, plene sufficerent. Quapropter nec nos pigeat de stilo eius hic aliquanto productius recenseadinventionibus, sed ex patrum regulis videamur excerpere. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
dinatio eorum cum consensu ⁊
uidicio p̃sidentium fcã ẽ potest
ratahẽri ita ut imp̃is eccłiis ꝑ¬
seũent. Ecce au̾tentico leonis
cum metropolitani iuditio ꝓ¬
tñ hii qui ab eis sunt inꝓpriis
eccłiic inditio p̾̃sidentium ordi¬
nati. neqiuaqim sunt ininnctigͣ¬
dus honore priuandi: indelicet
ut is qui ad ep̃atus offm̃ cum
tanta usurpatione ꝓrupit ut
adu̾sus eum om̃ium fere uota
conturrant: ⁊ sibi ꝙ accepit ꝓ¬
dẽe nil ualeat ut pote qui inter
epõs ñ hẽtur ⁊ aliis prosit: qͣti¬
nus qui abeo ꝓmoti sunt. a su
noris culmen. tam obstinata tã
co fecundus ramus inseritur.
simis sunt heretitis ordinati et¬
clĩastica subuenire uideatur aut¬
toritas: ⁊ in promulgandis sr̃
hac disceptatione iudiciis nõ
tam uet̾em ꝑfidiam promouẽ¬
cium qmͣ nouam fidem ⁊resipis¬
tendam consid̾e̾t promotoꝵ: qͥ
enim decretis pontifitũ soliert᷑
in cumbit nõ ignerat eundẽ
cimissupͣ paulo ante meminimꝰ
innocentium papam licentiã

Expanded text:
dinatio eorum cum consensu et iudicio presidentium facta est, potest rata haberi, ita ut in ipsis aecclesiis perseverent. Ecce autentico Leonis cum metropolitani iudicio ptamen hii, qui ab eis sunt in propriis aecclesiis iudicio presidentium ordinati, nequaquam sunt iniuncti gradus honore privandi; videlicet ut is, qui ad episcopatus officium cum tanta usurpatione prorupit, ut ad versus eum omnium fere vota concurrant, et sibi, quod accepit, prodesse nil valeat, utpote qui inter episcopos non habetur, et aliis prosit, quatinus qui ab eo promoti sunt a suisnoris culmen tam obstinata, tamco fecundus ramus inseritur, simis sunt hereticis ordinati, aecclesiastica subvenire videatur auctoritas et in promulgandis shac disceptatione judiciis, non tam veterem perfidiam promoventium, quam novam fidem, et resipiscentiam consideret promotorum? Qui enim decretis pontificum solerter incumbit, non ignorat eumdem, cujus supra paulo ante meminimus, Innocentium papam licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
secrati sunt. Lotum sin gradus
amittant᷑ ubi notandumꝙͣ
tiste donatistas nouatiani no¬
tos ad eccĩastiti gradus aug¬
menta ꝓmoueant: symonia
ci ñ symoniatos. s in nocentes
potius ordinent ⁊ catholicos.
Illis deniq ñ hoc solum ualeat¬
opponi. ꝙ fũant abheretitis or¬
sent in different̃ heretici. Istian
nequaqm symomace hereseos
obnoxii ⁊̃ si asymomatis omni
nenalitatis remoto ꝯmercio
regislarit᷑ sinit promoti᷑ ato ĩ
cisdem eccłis sortitisunt amini¬
nistrationis oftm̃ nͥ ⁊ satri baꝑ¬
tismatis ꝑcepere mist̾um. utr̃¬
n̾o hi tales asus arceantur ho¬
norib exbĩ leonis pape facile
possuus auctoritate ꝑpendẽ.
si decretalem cins sm̃am. suis
inisũbis ñ pigeat annotare. Ait
prouincialib ep̃it cam metro¬
politam inditio consecrati uñ
cum sepe qͣo de male actepto
honore nascatur. ł quis ambigat

Expanded text:
secrati sunt, locum sui gradus secrati sunt, locum sui gradus amittant? Ubi notandum, qtistae Donatistas, Novatiani Notos, ad aecclesiastici gradus augmenta promoveant, symoniaci autem non symoniacos, sed innocentes potius ordinent et catholicos. Illis denique non hoc solum opponi, quod fuerint ab haereticis orsent indifferenter haeretici: isti sunt symoniacae hereseos obnoxii, etiamsi a symoniacis, omni venalitatis remoto commercio, regulariter sint promoti atque in eisdem aecclesiis sortiti sunt amministrationis officium, ubi et sacri baptismatis percepere mysterium. Utrum vero tales a suis arceantur honoribus, ex beati Leonis facile possumus auctoritate perpendere, si decretalem eius sententiam suis hic verbis non pigeat annotare. Ait provincialibus episcopis cum metropolitani iudicio consecrati. Unde cum sepe questio de male accepto honore nas
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ strupulum auferant:
ñ dumq ꝓposite q̃onis indu¬
bitant̃ absoluant. Sierum ꝑ
paulianistas sacram̃tum ictir¬
co dari non pot̾. qr fidem sc̃ẽ tri¬
nitatis ñ hñt: ꝑ nouatianos aũ
ideo pot. qr licet aliotenus hece¬
titi sint ortodoxe tñfidĩ pleni¬
tudinem tenent. constat profet¬
to qr si sides stat. consecratio ro¬
bur: obtineat: nec actionis la¬
befactatur uitõ. que fidĩ nita¬
stud ergo concedamũ uł poti¬
us asseramus: at symoniatrii
sit heretitas. s ⁊ nouaciamil
heretitus ⁊ donatista similiter
heretitus. S noiatianus ĩ sp̃m¬
scm̃ poccat: qr sapsis ĩ post pe¬
nitẽtiam de eius remissione
desꝑat. Nichilomiñ ⁊̃ donatis
licet spẽ sc̃s in ueniri nõ pot̃.
Quid ergo cause ẽ ut tum illoꝰ¬
rum ordinatio rata ẽ decernit᷑.
istoꝵ fruuola iudicetur p̃sertim
tum nos elaboremus. ut symo¬
mati in eo quẽ male m̃catist̃
honore. ꝑ maneant s id potꝰi
nehi qui abeis gratuito con¬

Expanded text:
us scrupulum auferant nodumque propositae questionis indubitanter absolvant. Si enim per Paulianistas sacramentum idcirco dari non potest, quia fidem sanctae Trinitatis non habent, per Novatianos autem ideo potest, quia, licet aliotenus heretici sint, orthodoxae tamen fidei plenitudinem tenent: constat profecto . quia, si fides stat, consecratio robur obtineat, nec actionis labefactatur vicio, quae fidei nitiitur, concedamus vel potius asseramus, ut symoniacus sit hereticus, sed et Novatianus hereticus et Donatista similiter hereticus. Sed symoniacus in Spm peccat, quia lapsi etiam post penitentiam de eius remissione desperat. Nihilominus etiam Donatistlicet Spiritus sanctus inveniri non potest. Quid ergo causae est, ut, cum illorum ordinatio rata esse decernitur, istorum frivola iudicetur, presertim cum nos non elaboremus, ut symoniaci in eo, quem male mercati sunt, honore permaneant, sed id potius, ne hii, qui ab eis gratuito con
Abbreviated transcription (Latin):
ysi: que dñt uobis facite: que
enĩ: ⁊ ñ faciunt. Quic quid gͦ
ad hominum ꝓuectum quili¬
bet in eccłia minist̾ ꝓoffitio su¬
o uidetur oꝑari hoctotum cõ¬
stat impleridiuinitatis effec¬
paulus affirmat. Ego planta¬
ui aposio rigauit: s d̾s intrem̃¬
tum dedit. Et paulopost. idem
bona ministrando sibi tm̃ nocu
suscepisse ꝑpenditur: ita ut pe¬
ne ncħ nobis dicendum sr̃ hu
ius aonis mat̾ie uideatur reli¬
quisse. Eatur ergo ⁊ tante aut¬
toritati improbe resistatur. nec
discretio ñ tenetur: ⁊̃ pietasa

Expanded text:
ysi; quae dicunt vobis, facite; quae ysi; quae dicunt vobis, facite; quae enim, et non faciunt . » Quidquid ergo ad hominum provectum quilibet in Ecclesia minister pro officio suo videtur operari, hoc totum contineri implendo divinitatis effecPaulus affirmat: « Ego plantavi: Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit , » et paulo post idem bona ministrando, sibi tantum nocuisuscepisse perpenditur, ita ut pene nihil nobis dicendum super hujus quaestionis materia videatur reliquisse. Eatur ergo et tantae auctoritati improbe resistatur, nec discretio non tenetur, etiam pietas
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscat.⁊ qd̾ nullũ de hũs uł
quos baptirauit achacuis. uł
quoo sacerdotis siue leuitas se¬
cundum canones ordinanit.
ulla exnomine achacii portio
lesionis attingat: quo forsitã
ꝑiniquũ tradita sacramenti gͣ¬
cia minus firma uideatur. Nã
a fure fu̾it datum. ad ꝑcipien¬
tem animus ꝑuenit illibatũ
qr uox illa que sorint ꝑcolũ¬
bam omnem maculam huma¬
ne pollucionis excludit: qd
declaratur cum dr̃. Hic ẽ qui bap¬
si insrbilis. solis istius radii cum
ꝑ loca focidissima transeunt.
nutta tontractus matulatoneĩ¬
ciumansur multo magis illiuᷤ
ciui istum uisibilemfecit iurt.
nilla minist̾u indignitate cõ¬
tingitur. Nanri uidas cum fu̾it
sacrilegus atq fur. quicquid e¬
gĩt int̃ apłos. prodignitate cõ¬
missa: nõ ẽ reprobatum: ⁊ bñfi¬
cia ꝑ indignũ data. nulla ex
hoc detrimenta senserunt: de¬
clarante hoc ip̃m dño manifes¬
tissima uoce. Sed̾unt inquit
scribe ⁊ pħisei sr̃ cathedram mo¬

Expanded text:
agnoscat, quod nullum de his, vel quos baptizavit Acacius vel quos sacerdotes sive% levitas secundum canones ordinavit, ulla ex nomine Acacii portio lesionis attingat, quo forsitan per iniquum tradita sacramenti gratia minus firma videatur. Nam a fure fuerit datum, ad percipientem munus pervenit illibatum: quia vox illa qua sonuit per columbam, omnem maculam humanae pollutionis excludit, qua declaratur ac dicitur: Hic est qui bapsi visibilis solis istius radii cum per loca fetidissima transeunt, nulla contactus maculatione inquinantur: multo magis illius, qui istum visibilem fecit, virtus nulla ministerii indignitate contingitur. Nam et Judas, cum fuerit sacrilegus atque fur , quidquid egit inter apostolos pro dignitate commissa, non est reprobatum: et beneficia, per indignum data, nulla ex hoc detrimenta senserunt, declarante hoc ipsum Domino manifestissima voce: « Sederunt, inquit, Scribae et Pharisaei super cathedram Mo
Abbreviated transcription (Latin):
Sicetus ceco luternam porri¬
gat: lux cetitatẽ nestiens ex
bamlorum manib cenebras
ñ admittit. Qua p̃p si recta fides
cerdotis consetratio in diff̾ent̃
impletur: nec pp̃ indignũ mi¬
nistrantis minist̾ium diuine
gr̃e inuinus ꝑfectionis sue pa¬
titur detrimentum. Uñ p̃dc̃s
pͣ innocentius. cum de duab̾
heresib parbiamstis uidelicet
⁊ nonatiamstis cõmuniter dis¬
putaret: cur a paulianistis ue¬
mentes baptizandos ẽẽ. deterne¬
ret ÷ anouatianis aũ fundit᷑
ꝓhib̾et: cãm hus reddidit uex¬
buditens. qr paulianiste inqͥt
in nomine pr̃is ⁊ filui ⁊ sp̃t sc̃i
minime baptirantur: nec ap̃
istos uidelicet nouatianos. deu
gregatis hec sola electa ẽ cui is¬
tud cred̾ent concedendũ: quia
nichil in prĩt ⁊ filii ⁊ sp̃c sc̃i satͣ¬

Expanded text:
Si caecus caeco lucernam porriSi caecus caeco lucernam porrigat, 121 lux caecitatem nesciens, ex bajulorum manibus tenebras non admittit. Quapropter si recta fides cerdotis consecratio indifferenter impletur: nec propter indignum ministrantis meritum divinae gratiae munus perfectionis suae patitur detrimentum. Unde praedictus papa Innocentius, cum de duabus haeresibus, Paulianistis videlicet, et Novatianis communiter disputaret, cur a Paulianistis venientes baptizandos esse decerneret, a Novatianis autem funditus hiberet, causam his reddidit verbis, dicens: Quia Paulianistae, inquit, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti minime baptizant, nec apud istos – videlicet Novatianos – de gregatis haec sola electa est, cui istud crederent concedendum, quia nihil in Patris et Filii et Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
dum sunt fidĩ errore traducti:
s irati potuus. qr cetilianus qui¬
dam contra eoꝵ uotum in car¬
thaginensi intronizatus sit se¬
de scisma fecerunt: ⁊ ab eccłias¬
tica ꝯmunione p̃cisi sunt. Et
cam. nemo possit accipere: ap̃
eos tñquilib ordinatus. si paci
hoc consulat ñ priuatur hono¬
go donatista qui proculdubio
nus inp̃cepti honoris ordine
ualeat aliquotiens ꝑmanere.
luce clarius constat. qr consecra¬
tio ñ ordinati. uł ordmatoris.
ẽ m̃itum: s ad utriuses potuissi¬
dem eotum respicit sacramẽtũ.
Alias siue donatista donatistã
siue nonatianis nouatianũ
ad cł̾icatus iura promoueat:
que ẽ inutcolibet dignitas m̾i¬
uł iste dare ueliste posut acciꝑe
S int̃ malum. ⁊ malum. dan¬
tem uidelicet ⁊ accipientem.
bonũ u̾satur inmedio: ꝙ neu¬
trius uitio a sua nouit geñosi¬
tate det̾reri Nlimirum si lepro¬
sus leproso p̃beat aurum ꝙ pro¬
fecto rittilat nulla scabiosarũ
manuũ ẽ uarietate ꝑfusum.

Expanded text:
dum sunt fidei errore traducti, sed irati potius, quia Cecilianus quidam contra eorum votum in Cartaginensi inthronizatus sit sede, scisma fecerunt et ab aecclesiastica communione precisi sunt. Et cam nemo possit accipere: apud eos tamen quilibet ordinatus, si paci hoc consulat, non privatur honogo Donatista, qui procul dubionus, inpercepti honoris ordine valeat aliquotiens permanere, luce clarius constat, quia consecratio non ordinati vel ordinatoris est meritum, sed ad utriusque potius fidem totum respicit sacramentum. Alias sive Donatista Donatistam, sive Novatianus Novatianum ad clericatus iura promoveat, quae est in utrolibet dignitas merivel iste dare, vel iste possit accipere? Sed inter malum, et malum, dantem videlicet, et accipientem, bonum versatur in medio, quod neutrius vitio a sua novit generositate deterreri. Nimirum, si leprosus leproso praebet aurum, quod profecto rutilat, nulla scabrosarum manuum est varietate perfusum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic ⁊̃ bĩssimo pape si ꝑuos tran¬
sierit ut fama disꝑsit ostendat᷑
ut qd̃ exopificis in epta com¬
positione despicitur: tantilato¬
ru obsetno cõmendetur. At si
ꝙ non credimus sic litt̃ature us¬
ce q̃ts ideatur obnoxius. ut cor¬
rigi ned̃at: anteqmͣ in publicã
rĩticiam proferatur edax erm
flamina consamat: ut illudħ
ponin congrue possit aptari.
Habetis aaron ⁊ ur uobiscum¬
ut si quid natum fũit qõnis
reft̾etis ad eos. Nonenim m pu¬
cors ẽ oblit̾are ꝙ scribo: dum
non embescam libere confit̾i
quo ᷤ credo ut sit nota lingue
possit recompensare fidelem.

Expanded text:
 beatissimo papae, si per vos transierit, ut fama dispersit, ostendat, ut, quod ex opificis inepta compositione despicitur, tanti laboris obsequio commendetur. At si, quod non credimus, sic liturae usquequaque videatur obnoxius, ut corrigi .nequeat, antequam in publicam noticiam proferatur, edax eum flamma consumat. Ut illud hic non incongrue possit aptari: Habetis Aaron et Ur vobiscum; si quid natum fuerit questionis, referetis ad eos. Non enim mihi pudoris est oblitterare quod scribo, dum non erubescam libere confiteri quod credo; ut, qui notat elinguem, possit recompensare fidelem.
Abbreviated transcription (Latin):
lo composita tuis manib of¬
ferro tamqmͣ uidelicet uilia po¬
ma: qr tñ rus meliora ñ attit¬
ut nedespicias queso plane qͥ
ut ita loqiuar. unde genus di¬
xisimimũ conscendis honorẽ:
te potissimũ elegi. cui hoc mu¬
nusculũ traderetur ⁊ ut ren̾a
ꝓprio pastori ꝑ exilis ouicula. frͤ¬
tum ñ uentris s mentis affer
ad instar apłici senatus. nõ tã
nuum̾oso qmͣ nenerando ac mis
ta collegio. Quoꝵ indelicet stu¬
dio ita rectam apłice traditio¬
nis lineam seruat:: sic inpuri¬
tate sincerissime fi dĩ ĩmobilit̾
ꝑseũat: ut om̃i heretica pra¬
uitate remota nouam illam
que subapłis fãat hodie q re¬
p̾sentet eccłiam: sine ⁊̃ sed̾e
fid̃i ip̃am uideatur germina¬
catholice fid̾i saneq doctrine
congruat sollert indaget pru¬
dent̃ examinet. Ꝙ siliber hic

Expanded text:
lo composita tuis manibus oflo composita tuis manibus offero, tanquam videlicet vilia poma, quia tamen rus meliora non attulit, ne despicias, quaeso. Plane quia, ut ita loquar, unde genus duxi, summum conscendis honorem, te potissimum elegi, cui hoc munusculum traderem, et ut revera proprio pastori perexilis ovicula fructum non ventris, sed mentis afferrad instar apostolici senatus non tam numeroso quam venerando ac mistta collegio. Quorum videlicet studio ita rectam apostolicae traditionis lineam servat, sic in puritate sincerissimae fidei inmobiliter perseverat, ut, omni heretica pravitate remota, novam illam, quae sub apostolis fuerat, hodieque representet aecclesiam sive etiam sedem fidei ipsam catholicae fidei sanaeque doctrinae congruat, solerter indaget, prudenter examinet. Quod si liber hic
Abbreviated transcription (Latin):
ad te henrice uenerabilis
pat̃ redeo ⁊ aquo cepiiam in ip̃i¬
s opusculi calce recurro. Necħ
tĩso elugubrate dictionis fale¬
rata discuciatur urbanitat:
ñ accurate dicatitatis acrimo¬
nia requiratur. s rudis simpli¬
citas. ⁊ sermo pauꝑtulus. qui
uix explicare queat ꝙ sentit.
ꝓposui eñ serias quasdam et
necessarias res frm meoꝵ cor¬
dib magis utilit̾ qmͣ luculen¬
ter expon̾e: nec u̾borum mani¬
um lenotiis aurium illecebris
deseruire. Non enim ignoratis
industria cultus euatuat: et
dictoꝵ uim splendor elabora¬
tus eneruat. Illi sane grandi¬
loquis ⁊ trutinatis u̾bis inser¬
iuant. qui fauorabiles plau¬
sus hominũ autupari delemi¬
fice locutionis amena quadam
uenustate desudant. Hos autẽ
qui nudis pedib ire p̃cipimur.
coturnati scribere ñ debenius.
Et quib censura tatiturnita¬
tis indicitur. lixuriantis elo¬
tĩntie laciniosa prolixitas cõ¬
gruere ñ uidetur. Qua pp̃ ca
rissime hec rustica ac rudisti¬

Expanded text:
ad te, Henrice venerabilis pater, redeo, et a quo coepi, iam in ipsius opusculi calce recurro. Non hic, quaeso, elucubratae dictionis falerata discutiatur urbanitas, non accuratae dicacitatis acrimonia requiratur, sed rudis simplicitas et sermo pauperculus, qui vix queat explicare quod sentit. Proposui enim serias quasdam ac necessarias res fratrum meorum cordibus magis utiliter quam luculenter exponere nec verborum inanium lenociniis aurium illecebris deservire. Non enim ignoratis,industria cultus evacuat, et dictorum vim splendor elaboratus enervat. Illi sane grandiloquis et trutinatis verbis inserviant, qui favorabiles plausus hominum aucupari delenificae locutionis amena quadam venustate desudant. Nos autem, qui nudis pedibus ire precipimur, coturnati scribere non debemus. Et quibus censura taciturnitatis indicitur, luxuriantis eloquentiae laciniosa prolixitas congruere non videtur. Quapropter, karissime, haec rustica ac rudi sti
Abbreviated transcription (Latin):
rumq̃ thalamis iiptialib
tradit: si uoluta recedit. Ecõ¬
tra cui celestis sponsus adhe¬
serit. ꝓtinus abluit maculas
turpitudinis: ⁊ ad florem re

Expanded text:
rumque thalamis nuptialibus tradit, quae polluta recedit. E contra, cui coelestis sponsus adhaeserit, protinus abluit maculas turpitudinis, et ad florem re
Abbreviated transcription (Latin):
sequia carnali filio detulit. ⁊
dñi sue carnis incorrupta et
ni ꝯmuitabili u̾itate uestiuit
definito tempore hunc qui

Expanded text:
sequia carnali filio detulit, et Dominum suae carnis incorrupta et incommutabili veritate vestivit. Definito tempore, hunc qui
Abbreviated transcription (Latin):
Potuit d̾s homo exut̾o uirgina¬
li salua uirginitate ꝓcedere: ñ
pot̾it iuolate uirginitatis dis¬
pendium reparare. Quo mo¬
do ergo restauratur homiti
certe triminũ rei᷑ postqmͣ se
ueratit̾ corrigunt. iam nõ sũt
qui fu̾nt: Uñ scriptum ẽ. Uerte
impios ⁊ non eruunt. S dicis.
fateor inqmͣ. qr corrupta q̃lib
post pñiam iam nõ ẽ que fuit.
ut uidelicet fornicationis sub

Expanded text:
Potuit Deus homo ex utero virginaPotuit Deus homo ex utero virginali salva virginitate procedere, non poterit violatae virginitatis dispendium reparare? Quomodo ergo restauratur homicidcerte omnium criminum rei, postquam se veraciter corrigunt, iam non sunt, quod fuerunt? Unde scriptum est: Verte impios, et non erunt. Sed dicis: Fateor, inquam, quia corrupta quaelibet post paenitentiam iam non est quod fuit, ut videlicet fornicationis sub
Abbreviated transcription (Latin):
uidernt ueniant inqmͣ uer¬
ba trucinantes q̃stiones suas
buccis concrepantib uentilã¬
tes ꝓponentes assumẽtes. ⁊ ut
illis indetur in eiuitabilia con¬
cludentes. ac dicant. Si peꝑit
contubuit. s peꝑit ergocõcri¬
buit. Numciuid hoc ante redẽp¬
tionis humane misterium ñ
uidebatur in expugnabilis ro¬
boris argumeutum: S frm ẽ
sacramentum ⁊̃ solutum est
argumẽtũ. Et quidempot̾at
d̾s ⁊ fecare uirginem ante rui¬
nam ⁊ reparare uirginẽ post
minam. utrumq stilicet bo¬
numerat. S licet eatenus
neutrum fecerat: utrumq
Et terte mirabilius ẽ ⁊ ual¬
de p̃cellentius uirginẽ ĩ cor¬
ruptam man̾e post partum.
qmͣ corruptam aduirginale
detus redire post lapsum qr
⁊ maius ẽ quemlib clausis ianu¬
is ingredi. qmͣ eas que patue¬
rint ianuas claudi. Si ergo na¬
tus ex uirgine redemptor nr̃
ꝙ maius ẽ. ⁊ longe p̾stantius
fecit: ꝙ minus ẽ corruptam
qimͣlibet redintegͣre ñ pot̾it.

Expanded text:
viderint, veniant, inquam, verviderint, veniant, inquam, verba trutinantes, questiones suas buccis concrepantibu ventilantes, proponentes, assumentes, et ut illis videtur inevitabilia concludentes, ac dicant: Si peperit, concubuit; sed peperit, ergo concubuit. Nunquid hoc ante redemptionis humanae mysterium non videbatur inexpugnabilis roboris argumentum? Sed factum est sacramentum, et solutum est argumentum. Et quidem poterat Deus et foetare virginem ante ruinam et reparare virginem post ruinam. Utrumque scilicet bonum erat, sed licet eatenus neutrum fecerat, utrumqueEt certe mirabilius est et valde praecellentius virginem incorruptam manere post partum, quam corruptam ad virginale decus redire post lapsum; quia et maius est, quemlibet clausis ianuis ingredi, quam eas, quae patuerant, ianuas claudi. Si ergo natus ex virgine redemptor noster, quod maius est et longe praestantius, fecit, quod minus est, corruptam quamlibet redintegrare non poterit?