comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq adhuc. Consuetudinis ẽ scła¬
rium hominũ. ut cum aliquem
honorẽ adipisci desiderant: ceteros
sibi ꝑ amorẽ acquirant. Cum uͦ ad¬
epti fuerint: elati potestate eos ip¬
prius pͥuati ñ t̾rorẽ s amorẽ exhibu¬
erant. Isti ponunt pͥmum bonũ
sus nr̃. Semꝑ enim seruat ad ultimum
bonum uinum. qd̃ uͦ in eiꝰ comꝑatione
det̾ius ẽ. pͥmũ ꝓpinat dicens. Fili accedeis
ad seruitutẽ dei sta in timore. Si ex timo¬
re te feceris ipsius seruũ. faciet ille ex ca¬
ritate amicum suum. et sic aqua timo¬
ris commutabit᷑ in uinũ dilectionis. ad
hoc enim purificaris in illis .ui. ydriis
aquis timoris. ad hoc in timore accedis
ad ipsum tanqͣm seruus ad dñm. ut ex
seruo ꝓuearis in filium:.

Expanded text:
usque adhuc . Consuetudinis est saeculausque adhuc . Consuetudinis est saecularium hominum, ut cum aliquem honorem adipisci desiderant, caeteros sibi prius per amorem acquirant. Cum vero adepti fuerint, elati potestate, eos ipprius privati non terrorem, sed amorem exhibuerant. Isti ponunt primum bonumsus noster. Semper enim servat ad ultimum bonum vinum: quod vero in ejus comparatione deterius est ante propinat, dicens: Fili, accedens ad servitutem Dei sta in timore . Si ex timore te feceris ipsius servum, faciet te ex charitate amicum suum. Et sic aqua timoris commutabitur in vinum dilectionis. Ad hoc enim purificaris in illis sex hydriis aquis timoris, ad hoc in timore accedis ad ipsum, tanquam servus ad dominum, ut de servo proveharis in filium.
Abbreviated transcription (Latin):
pes extiterunt et ego ignoraui. Implent
gͦ ministri ydrias aqua: p̾dicant mira
de dulcedine regni. intentant horren¬
da de t̾rore supplicii. fit summus audi
uł isto plectant᷑. et ita capiunt ydrie
metretas binas. Qͥd ẽ autẽ uel t̾nas:
Addatur illis duob t̾eius timoret ca¬
pient ydrie metretas t̾nas. Et illi qͥ¬
dem duo p̾dicti timores de futuro
sunt ualde utiles. s ẽ alius timor de
p̾senti multo ꝓbabilior qͦ timet hõ
et semꝑ ẽ pauidus. ne int̾na gr̃a de¬
seratur. Quisquis gͥ hoc timore re¬
pletus fuerit ꝓfecto binis metretas
t̾nas addidit. Notandum autẽ quod
cũ ydrie plene facte sunt usq ad
summum tunc aqua u̾sa ẽ in ui¬
num bonum. quia nimirũ ordo
orationis exigit. ut si timor ẽ initiũ
caritatis. ꝑfect ũ subsequat᷑ etiam
plenitudo dilectionis. Unde etiã
architͥlinus dic̃ ad sponsum. Oĩs
hõ pͥmum bonum uinũ ponit. et
cum in ebriati fuerint: tunc id q
det̾ius e̾. Tu aut̃ seruasti bonũ uiñ

Expanded text:
pes exstiterunt, et ego ignoravi . Implent ergo ministri hydrias aqua; praedicant mira de dulcedine regni, intentant horrenda de terrore supplicii; fit summus auditvel isto plectantur; et ita capiunt hydriae metretas binas. Quid est autem vel ternas? Addatur illis duobus tertius timor, et capiunt hydriae metretas ternas. Et illi quidem duo praedicti timores de futuro, sunt valde utiles; sed est alius timor de praesenti multo probabilior, quo timet homo, et semper est pavidus, ne interna gratia deseratur. Quisquis igitur hoc timore repletus fuerit, profecto binis metretas ternas addidit. 2. Notandum autem, quod cum hydriae plenae factae sunt usque ad summum, tunc aqua versa est in vinum bonum; quia nimirum ordo rationis est, ut si timor est initium charitatis, perfectum sequatur etiam plenitudo dilectionis. Unde etiam architriclinus num bonum ponit; et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est: tu autem servasti vinum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sit aliq̃n ut tales timeant dm̃ nõ
timere bono. s ne incurrant illis
dampnum rerum. uł corꝑis cruciatũ.
ut ampliꝰ sint mali. contempnunt
et ipsum dm̃.:⁊ fit scd̾s pes contemp¬
tus dei. Item posset fieri ut malum
amarent. dm̃ contempnerent. s in¬
hib̾et eos pudor hominum. cũ qͥbꝰ
habitant. Ideo ad augm̃tum mali
sequitur. terciꝰ pes irreuerentia. ut
nec dm̃ timeant. nec homines re¬
uereant᷑. Ad consummationẽ uͦ to¬
cius malicie ad÷ quartꝰ pes astutia
ut sciant uti trib p̾dictis. miscẽ¬
tes oleo uenenum ⁊ melli acetũ.
Eminens pars cathedre cui sedens
inheret.ẽ potentia. Si enim poteis
ẽ qui p̾dicta ht̃. tunc plurimum
nocet: uł si potentem sͥ allicere po¬
tẽ quẽ consilio suo seducat. ⁊ ad
malum impellat. Deinde appo¬
ne puluinar ut suauiter sedeat.
Duluinar fit de lenib pennis aui¬
um. sig̾cans uanam głam ⁊ fauo¬
rem popularẽ. quib homines de¬
lectati extolluntur. Scabellum

Expanded text:
timeant Deum non timore bono, sed ne incurrant vel damnum rerum, vel corporis cruciatum: ut amplius fiant mali, contemnunt et ipsum Deum; et fit secundus pes contemptus Dei. Item posset fieri ut malum amarent, Deum contemnerent, sed inhiberet eos pudor hominum cum quibus habitant: ideo ad augmentum mali sequitur tertius pes irreverentia, ut nec Deum timeant, nec homines revereantur. Ad consummationem vero malitiae adest quartus pes astutia, ut sciant uti tribus praedictis, miscentes oleo venenum, et melli acetum. Eminens pars cathedrae, cui sedens inhaeret, est potentia. Si enim potens est qui praedicta habet, tunc plurimum nocet: vel si potentem sibi allicere potest, quem consilio suo seducat, et ad malum impellat. 1200 Deinde apponitur pulvinar, ut suaviter sedeat. Pulvinar fit de levibus pennis avium, significans vanam gloriam, et favorem popularem, quibus homines delectati extolluntur. Scabellum
Abbreviated transcription (Latin):
dum que obscura st̃. ad ꝑsu¬
Et sunt hec qͣsi ub̃a duo. unum
expõnis. alt̾mexortat᷑onis. Et¬
tumencia qͥdem sed arentia &
app̃hendunt scĩam que inflat.¬
& carent utiq caritate q̃ edifi¬
cat. Quorũ quidẽ ubera ꝑsciãm
tument. sed arencia st̃. qͥa dul¬
cedinem sp̃c si babent. Et ui¬
demꝰ hodie multos hr̃e lingͥm
magniloqͣm. raros aũ hñtes¬

Expanded text:
dum obscura lucidus, ad persuec sunt quasi ubera duo, unum expositionis, alterum exhortationis. Htumentia quidem, sed arentia; apprehendunt scientiam quae inflat, carent charitate quae aedificat; quorum ubera per scientiam tument, sed arentia sunt, quia dulcedinem spiritus non habent. Et videmus hodie permultos habere linguam magniloquam, raros
Abbreviated transcription (Latin):
uuluam absq liberis
& ub̃a arencia. uulua studio¬
sitas. sem̃ ueritaᷤ. partꝰ bona uo¬
luntaᷤ. Ad hoc debes legere ꝓpt̃
hoc oportet intelligere. ut stu¬
deas adimplere. Uuluã habes.¬
si desiderium discendi habes.

Expanded text:
vulvam absque liberis et ubera arentia. Vulva est studiositas, semen, veritas, bona voluntas. Ad hoc debes legere, propter hoc oportet intelligere, ut studeas adimplere. Vulvam habes, desiderium discendi habes.
Abbreviated transcription (Latin):
ad archam tuam reu̾tatur: tu ma¬
nu apprehensam iterum in sua man¬
siuncłã reponas. Tutius ẽ enim im
portu fidei interim postulari et qͥ¬
escere: qͣm te nimis et frustra in se¬
quendo. in aquas diluuii in trans¬
meabiles decidere et submergi. Aqͦ
enim que a dextro templi latere ef¬
fluunt. mille passus mensurate usq ad
talos ueniunt. et pꝰ alios mille passus usq
ad genua. iterum pꝰ alios mille usq ad
renes adcendunt. pꝰ alios aut̃ mille pas¬
sus. in tantũ crescit et incumescit flu¬
uius. ut transuadari ñ possit: s oporteat
retro potius redire ad solidum ripe. Idõ
sc̃a animalia ibant et reu̾tebantur. co¬
lumba quoq cum ñ inueniret uͥ peseiꝰ
requiesceret: ad archam reu̾sa ẽ. At uͦ
coruus semel emissus nescit reu̾ti: qͥa ñ
o interceptus ẽ. Et merito. Quid enim
columbe et coruo: Quid candide et ni
Et tamen xp̃c int̾ iudam et ioħem me¬
dio sedet. int̾ electum et reꝓbum latro¬

Expanded text:
ad arcam revertatur, et tu maad arcam revertatur, et tu manu apprehensam iterum in sua mansiuncula reponas. Melius est enim in portu fidei interim praestolari et quiescere, quam te nimis et frustra insequendo, in aquas diluvii intransmeabiles decidere et submergi. Aquae enim, quae a dextro templi latere effluunt, mille passus mensuratae usque ad talos veniunt, et post alios mille passus usque ad genua, iterumque post alios mille usque ad renes ascendunt. Post alios autem mille passus in tantum crescit et intumescit fluvius, ut transvadari non possit, sed oporteat retro potius redire ad solidum ripae. Ideo sancta animalia ibant et revertebantur: columba quoque cum non inveniret ubi pes ejus requiesceret, ad arcam reversa est. At vero corvus semel emissus nescit reverti, quia no interceptus est. Et merito. Quid enim columbae et corvo? quid candidae et nigEt tamen Christus inter Judam et Joannem sedet medius, inter electum et reprobum latro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi nobis dñe aꝑi nob̾ ostium
lateris tui qui ẽ in archa tua.
lit introducas nos cum mundis
animalib. septena et septena. Tu es enim
uerus noe: quem solum inuenit deus
pater tuus iustum coram se. Hic est
inquit filius meus dilectus: in qͦ com¬
placui. Tu cognoscis oues tuas. et ille
te agnoscunt: quia sunt animalia
munda septena et septena qui sep¬
tiformi grã et oꝑib lucis sabbatũ ex
sabbato adepti. iam digni sunt octaue
conscͥbi: qui numerꝰ tantũ in archa
saluatus ẽ. Introduc et nos ad te ꝑ
hostium lat̾is tui. quod ẽ fides eccłe.
et clude ostium a foris donec ꝑtranse¬
at iniquitas: et cessante diluuio ite¬
rum nobis aꝑias ostium ñ iam fidĩ
s spei. ostium contͣ ostium: quod
fenestram habes in archa ꝑ qͣm dile¬
ctus mittit manum suam et colum¬
bam suam excitatꝰ surge inquiens
tu effugis et ascendis suꝑ cherubin
et uolas suꝑ pennas uentoꝵ. ut non
inueniat pes columbe tue solidum
quid de te ubi requiescat. nisi iterũ

Expanded text:
i nobis, Domine, aperi nobis ostium lateris tui, quod est in arca tua, ut introducas nos cum mundis animalibus, septena et septena. Tu es enim verus Noe, quem solum invenit Deus pater tuus justum coram se. Hic est, inquit, Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Tu cognoscis oves tuas, et illae te agnoscunt: quia sunt animalia munda septena et septena, qui septiformi gratia et operibus lucis, sabbatum ex sabbato adepti, jam digni sunt octavae conscribi, qui numerus tantum in arca salvatus est. Introduc et nos ad te per ostium lateris tui, quod est fides Ecclesiae, et claude ostium a foris, donec pertranseat iniquitas, et cessante diluvio iterum nobis aperias ostium, non jam fidei, sed spei ostium contra ostium, quod fenestram habes in arca, per quam dilectus mittit manum suam, et columbam suam excitat. Surge, inquiens,tu effugis et ascendis super Cherubim, et volas super pennas ventorum; ut non inveniat pes columbae tuae solidum quid de te, ubi requiescat, nisi iterum
Abbreviated transcription (Latin):
a finib t̾re. ut assistat regina a dextͥs
eiꝰ in uestitu de aurato. circundata ua¬
rietate. In cruce gͦ pascha manduca¬
uit: quia ascendit in palmã et col¬
legit fructus eiꝰ. Cum exaltatꝰ inqͥt
fuero: omnia traham ad me. Que
omnia: Celum t̾rã et inferos. Tra¬
xit ad se patrẽ. quia clamor eiꝰ in¬
troiuit in conspectu eiꝰ in aures eiꝰ.
et contremuit t̾ra. et petre scisse
sunt: et monumenta aꝑta sunt:
quia uocẽ filii dei audier̾t. Sic me
bat. et fructꝰ arboris undiq collige¬
bat. quos in corpus suum tͣiciebat.
quia confluebant omĩa ad arborem
uite que erat in medio paradisi.:
Restincta enim erat framea: que uiam
intercluserat. Quis gͦ ampliꝰ crucem ti¬
meat: Here qui crucem timet: ipsesͥ
testis ẽ: qd̃ adhuc latro ẽ. In cruce enim
pendet omĩs fructus uite: quia ipsa ẽ
arbor uite que ẽ in medio paradisi. Ip¬
sa ẽ altitudo et latitudo. sublimitas⁊

Expanded text:
a finibus terrae, ut assistat regina a dextris a finibus terrae, ut assistat regina a dextris ejus in vestitu deaurato, circumdata varietate. In cruce ergo pascha manducavit, quia ascendit in palmam, et collegit fructus ejus. Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me . Quae omnia? Coelum, terram, et inferos. Traxit ad se Patrem, quia clamor ejus introivit in conspectu ejus in aures ejus: et contremuit terra, et petrae scissae sunt et monumenta aperta sunt, quia vocem Filii Dei audierunt. Sic medbat, et fructus arboris undique colligebat, quos in corpus suum trajiciebat, quia confluebant omnia ad arborem vitae, quae erat in medio paradisi. Restincta enim erat framea quae viam intercluserat. Quis ergo amplius crucem timeat? Vere qui crucem timet, ipse sibi testis est quod adhuc latro est. In cruce enim pendet omnis fructus vitae, quia ipsa est arbor vitae, quae est in medio paradisi: ipsa est altitudo et latitudo, sublimitas et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omĩa ligna paradisi gratiosa est.
Nunquid enim xp̃s crucem timuit:
Numquid petrus: Nunqͥd andreas e
Inmo et optauit. Exultauit enĩ ut
gigas ad currendam uiam. et desid̾io
inquit desid̾aui ħ pascha manducare
uob̾cum: anteqͣm patiar. Manducaũ
pascha cum disciplõ manducauit pas¬
cha et compassus est: quando transiuit
ex hoc mundo ad patrẽ. Ego inquit ha¬
beo cibum manducare quẽ nos nesci¬
tis. Meus cib ẽ ut faciam uoluntatẽ
patris mei. Et uoluntas patris est ut
calicẽ eiꝰ bibam. Ergo in cruce man¬
ducauit et bibit et in ebriatus ẽ et dor¬
miuit. et risit uerenda eius maledi¬
ctus cam: filii aut̃ reuerentes altis¬
simi soporis mist̾ium pallio contexe¬
runt. Immisit quippe dñs soporẽ
in adam: et tulit unam de costis euis
eam ad adam. Manifesta res ẽ quia
dormitauit et soporatus ẽ. xp̃c. et de
latere eius cotidie edificatur et pasci¬
tur et nutritur eccła. et adducitur¬

Expanded text:
super omnia ligna paradisi gratiosa est. super omnia ligna paradisi gratiosa est. Nunquid enim Christus crucem timuit? nunquid Petrus? nunquid Andreas? Imo et optavit. Exsultavit enim ut gigas ad currendam viam . Et desiderio, inquit, desi, antequam patiar. Manducavit hoc pascha cum discipulis, manducavit pascha, et compassus est, quando transivit ex hoc mundo ad Patrem. Ego, inquit, habeo cibum manducare, quem vos nescitis, meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei: voluntas Patris est ut calicem ejus bibam. Ergo in cruce manducavit et bibit, et inebriatus est et dormivit. Et risit verenda ejus maledictus Cham; filii autem reverentes altissimi soporis mysterium pallio contexerunt. Immisit quippe Dominus soporem in Adam, et tulit unam de costis ejus eam ad Adam. Manifesta res est, quia dormivit et soporatus est Christus, et de latere ejus quotidie aedificatur et pascitur et nutritur Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum ht̃ et gratum: pͥmꝰ in seipsum
manum mittit. pͥmus semet ipsum int̾¬
ficit. Gladius inquit eoꝵ intret in cor¬
da ipsoꝵ. Nec satis ẽ semel occidere et
quiescere. milies et milies crudeles in¬
se manus conu̾tunt. et ueloces sunt pe¬
des eoꝵ ad effundendũ sanguinẽ suum.
uiri sanguinum et dolosi. Quomͦ do¬
losi: Quia congerunt cadau̾a mortu¬
orum in speluncam suam et oꝑiunt
aggere t̾re. ne uel ipsi uideant: uel ab
aliis uideantur. Nolunt ipsi uidere. ne
horrorem uł putorẽ ingerant eis in fa¬
ciem morticina fetententia: nolunt
uideri. ne forte dep̾hensi tanqͣm latro¬
nes homicide. ad horrenda supplicia
pthantur. Qd autẽ in omnib suppli¬
ciis tam horrendum qͣm crux: Ideo
timent crucem latrones. quia crux
scelerum uindex ẽ: crux impioꝵ pena
ẽ. Crux equa lance sudicat. et remune¬
rat. hinc nocentes. illinc innocentes
Ideo crux impiis formidolosa. piis aut̃

Expanded text:
acceptum habet et gratum, primus in se ipsum acceptum habet et gratum, primus in se ipsum manum mittit, primus semetipsum interficit. Gladius, inquit, eorum intret in corda ipsorum . Nec satis est semel occidere et quiescere: millies et millies crudeles manus in se convertunt, et veloces sunt pedes eorum ad effundendum sanguinem suum, viri sanguinum et dolosi. Quomodo dolosi? Quia congerunt cadavera mortuorum in speluncam suam, et operiunt aggere terrae, ne vel ipsi videant, vel ab aliis videantur. Nolunt ipsi videre, ne horrorem vel putorem ingerant eis in faciem morticina fetentia: nolunt videri, ne forte deprehensi tanquam latrones et homicidae ad horrenda supplicia pertrahantur. Quid autem in omnibus suppliciis tam horrendum quam crux? Ideo timent crucem latrones, quia crux scelerum vindex est, crux impiorum poena est, crux aequa lance judicat et remunerat hinc nocentes, illinc innocentes. Ideo crux impiis formidolosa, piis autem
Abbreviated transcription (Latin):
mergitur in aquis uehementib. istud
enatat suꝑ aquas. Alira res. Nichil
formidolosiꝰ homini qͣm crucẽ pati.
S qr̃ timent homines crucem: Qa
latrones sunt. Si latrones non essent:
crucem ñ timerent. Ergo qui timet
latro ẽ. Q uomͦ inquis latro ẽ: Audi
xp̃m. Uos autẽ inquit fecistis eam
hoc ẽ domum meam speluncam
latronum. Templum dei sc̃m ẽ: qd̾
estis uos. Faciunt gͦ homines seipsos
speluncam latronum. Iugulant ho¬
mines: et trahunt in speluncam su
am. Qd̃ enim maius homicidium
qͣm ut seipsum int̾ficiat homo : Uel
quod grauius homicidium. corpꝰ occi¬
dere an sp̃m. O quotiens hõ sp̃m suũ
int̾ficit: qͦt homicidia in semet ipso
ꝑficit. Quotiens uoluntarie et ex
studio peccatum ꝑpetrat ⁊ quid ali¬
ud qͣm seipsum uigulat: Omnis
enim qui acce perit gladium: gladio
pibit. Ciladius anime peccatum ẽ: pec¬
catum anime mors ẽ. Qui hc̃ gladium
manu ꝓprie delib̾ationis accipit hoc ẽ

Expanded text:
mergitur in aquis vehementibus: istud mergitur in aquis vehementibus: istud enatat super aquas. Mira res, nihil formidolosius homini quam crucem pati. Sed quare timent homines crucem? quia latrones sunt: si latrones non essent, crucem non timerent; ergo qui timet, latro est. Quomodo, inquis, latro est? Audi Christum: Vos inquit, fecistis eam, hoc est domum meam, speluncam latronum. Templum Dei sanctum est, quod estis vos: faciunt ergo homines seipsos speluncam latronum, jugulant homines, et trahunt in spelam. Quod enim majus homicidium, quam ut se ipsum 508 interficiat homo? vel quod gravius homicidium, corpus occidere an spiritum? O quoties homo spiritum interficit! quot homicidia in semetipso perficit! Quoties voluntarie et ex studio peccatum perpetrat, quid aliud quam se ipsum jugulat? Omnis enim qui acceperit gladium, gladio peribit . Gladius animae peccatum est, peccatum animae mors est. Qui hunc gladium manu propriae deliberationis accipit, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
tuum suꝑ humerum tuum. Ergo
qui te portant imꝑium tuum st̃:
in ipsis enim tu regnas o maxime
imꝑator. S quomͦ aut quo portas
imꝑium tuum: Suꝑ humerum tu¬
um. Humerus tuus altus ẽ: hu¬
merus tuus fortis ẽ. Humerꝰ tuus
ꝑtingit usq ad patris consessum
suꝑ omnẽ pͥncipatũ et potestatẽ
et uirtutem. Illuc reducis ouem
centesimã. illuc reducis ouẽ ioseph.
Ad dexteram patris deducitur ouis
ioseph. Uade iam secura ouis iosepli: xp̃c
te portat suꝑ humerum suum. forcis
ẽ humerꝰ eiꝰ: noli timere. Altꝰ ẽ: noli ad
ima respicere. quia nemo manũ suã
ad aratrũ et aspiciens retro: aptꝰ ẽ reg¬
ne dei:
Raus iugum suꝑ filios adam
a die natiuitatis eoꝵ usq in diẽ
reuersionis in matrem omniũ. Quan¬
du sum filiꝰ uet̾is adam: graue iugum
porto. Si eẽm filiꝰ noui adam: leue nuigũ
portarem. Quod ẽ omis graue: Talen¬
tum plumbi. Et quod ẽ onus leue:
Crux. xp̃i. Illud sicut scͥptum ẽ sub¬

Expanded text:
tuum super humerum tuum. Ergo tuum super humerum tuum. Ergo qui te portant, imperium tuum sunt: in ipsis enim tu regnas, o maxime imperator. Sed quomodo aut quo portas imperium tuum super humerum tuum? Humerus tuus altus est, humerus tuus fortis est, humerus tuus pertingit usque ad Patris consessum super omnem principatum et potestatem et virtutem. Illuc reducis ovem centesimam: illuc reducis ovem Joseph: ad dexteram Patris deducitur ovis Joseph. Vade jam secura ovis Joseph: Christus te portat super humerum suum. Fortis est humerus ejus, noli timere: altus est, noli ad ima respicere, quia nemo mittens manum suam ad aratrum et respiciens retro, aptus est regno Dei. Grave jugum super filios Adam a die nativitatis eorum, usque in diem reversionis in matrem omnium. Quandiu sum filius veteris Adam, grave jugum porto: si essem filius novi Adam, leve jugum portarem. Quod est onus grave? Talentum plumbi: et quod est onus leve? Crux Christi. Illud, sicut scriptum est, sub
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uenisti. ut me reducas tecum.
Tecum.ire concupisco. et hoc ama¬
rissimã mortẽ pati ñ contremisco
nec erubesco. Quomodo enim contre¬
miscerem. uͥ te mecũ eẽ uiderem : Etiã¬
si ambulaũo in medio umbre mortis.
ñ timebo mala qm tu mecum es. aut
quomꝰ erubescerem. qd̾ te dñm celi por¬
tare uiderem: Qui enim te erubue¬
rit et tuos sermones: hunc tu eru
besces cum ueneris in maiestate tua
et patris et scõꝵ angłoꝵ. Qui ñ bani¬
lat crucem suam et sequitur me ñ
ẽ me dignus: hic ẽ sermo tuus. Qui
hunc sermonem erubuerit: hunc
tu erubesces. Qui enim erubescit
crucẽ tuam: erubescit głam tuam.
Michi autẽ absit głari. nisi in cruce
dm̃ mei iħu xp̃i. Crux gła tua est:
crux imꝑium tuum ẽ. Scce imꝑi¬
um tuũ suꝑ humerum tuum. Por¬
tas crucẽ tuam: portas portantẽ te.
Qui portat crucem tuam: portat
portat te. Portantẽ autẽ te tu por¬
tas suꝑ humerũ tuum: quia imꝑiũ

Expanded text:
hoc venisti ut me reducas tecum. hoc venisti ut me reducas tecum. Tecum ire concupisco, et pro hoc amarissimam mortem non contremisco, nec erubesco. Quomodo enim contremiscerem, ubi te mecum viderem? Etiamsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es. At quomodo erubescerem, quod te Dominum coeli portare viderem? Qui enim te erubuerit et tuos sermones, hunc tu besces, cum veneris in majestate tua, et Patris, et sanctorum angelorum. Qui non bajulat crucem suam et sequitur me, non est me dignus. Hic est sermo tuus: qui hunc sermonem erubuerit, hunc tu erubesces. Qui enim erubescit crucem tuam, erubescit gloriam tuam: mihi enim absit gloriari, nisi in cruce Domini mei Jesu Christi. Crux gloria tua est; crux imperium tuum est. Ecce imperium tuum super humerum tuum. Portas crucem tuam, portas portantem te. Qui portat crucem tuam, portat portat te. Portantem autem te tu portas super humerum tuum; quia imperium
Abbreviated transcription (Latin):
ri. et ecce crucior et morior in hoc
ligno. Memento mei. Tui oblitus
eram. s tu cum iratus fueris: mi¬
sericordie memor eris. Miserere mei
scd̃m magnam fniscdiam tuam. Ui¬
deo in te magnam et tuam hoc ẽ
competentem tͥ miscdiam: quȩ te
mͥ ad mei consimilẽ condescendere
fecit miseriam. Ego autẽ digna fa¬
ctis ÷ tu autẽ quid fecisti: Ii deo
te mͥ in pena similem. quem in ac¬
tu uideo tam dissimilẽ. Non potu¬
isti me longiꝰ sequi. Unde uenisti:
Asummo celo egressus es: de ut̃o
et mecũ pendes. in ligno: Quis¬
huc te adduxit. Sola miscdia.
tuum ego quem fecisti ad imagi¬
nem tuam et similitudinẽ: Ima¬
ginis tue deus miserere. S in qͦ te
agnoscam misereri: In eo quia ima¬
ginem meã in te uideo. similẽ et
eandem mecũ miseriam pati. Ed
gͦ restat nͥ ut sperem: De tanta
mi scdia qͥs unqͣm possit desꝑare:
Ergo memento mei cum ueneris
in regnum tuũ. Uadis ad regnum
tuum. implesti negotiũ tuum. Ad

Expanded text:
ri, et ecce crucior et morior in hoc ri, et ecce crucior et morior in hoc ligno. Memento mei. Tui oblitus eram, sed tu cum iratus fueris, misericordiae memor eris. Miserere mei secundum magnam misericordiam tuam. Video in te magnam et tuam, hoc est competentem tibi, misericordiam, quae te mihi ad mei consimilem condescendere fecit miseriam. Ego autem digna factis; tu vero quid fecisti? Video te mihi in poena similem, quem in actu video tam dissimilem. Non potuisti me longius sequi. Unde venisti? A summo coelo egressus es. De utero et mecum pendes in ligno! Quis te adduxit? Sola misericortuum, quem fecisti ad imaginem et similitudinem tuam. Imaginis tuae, Deus, miserere. Sed in quo agnoscam te misereri? In eo quia imaginem meam in te video, similem et eamdem mecum miseriam pati. Quid ergo restat, nisi ut sperem? De tanta misericordia quis unquam potuit desperare? Ergo memento mei, cum veneris in regnum tuum. Vadis ad regnum tuum, implesti negotium tuum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta te malignus. Latro fuerat qñ la¬
tebat ante confessionem: iustus aũ
pꝰ orationem. Quid enim orauit:
Memento mei dñe dum ueneris in
regnum tuum. O magna fides. o
magna spes. o magna caritas. Orat
de cruce deponi: s in regno xp̃i re¬
poni. Qͥd enim ẽ aliud dicere qͣm cu¬
pio dissolui et cum xp̃o eẽ. Nescio
qͥd paulus magis isto latrone cupi¬
erit. Memento mei. Cuiꝰ mei : Mei¬
in qͣm tam indigni. tam peccatoris.
Iniquitatẽ meã ego agnosco. et pec¬
catum meum contra me ẽ: confun¬
dor ocłos meos ad te leuare. Tibi soli
peccaui: tu solus potes a peccato meo
mundare. Malum coram te feci. cũ
me t uolui celare. Latro sum anime
mee. homicidum qd̃ feci uolui occul¬
tare. S malum coram te feci. Mem̃¬
to mei: miserere mei. Mem̃to in hãc
miseriam deueni: qui tuã benignita¬
tem deserui. Diues eram: et ecce ꝗͣ
pauꝑ factus sum. De omĩ ligno pa¬
radisi poteram comedere et delecta¬

Expanded text:
ta te malignus. Latro fuerat, quando lata te malignus. Latro fuerat, quando latebat ante confessionem: justus autem, post orationem. Quid enim oravit? Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum. O magna fides! O magna spes! O magna charitas! Orat de cruce deponi, sed in Christi regno reponi. Quid enim aliud est dicere, quam cupio dissolvi, et cum Christo esse? Nescit quid Paulus magis isto latrone cupierit. Memento mei, o cor inquam, tam indigni, tam peccatoris. Iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum contra me est; confundor oculos meos ad te levare. Tibi soli peccavi; tu solus potes me a peccato meo mundare. Malum coram te feci, cum me tibi celare volui. Latro sum animae meae: homicidium quod feci, volui occultare, sed malum coram te feci. Memento mei, miserere mei. Merito in hanc miseriam deveni, qui tuam beatitudinem deserui. Dives eram, et ecce quam pauper factus sum. De omni ligno paradisi poteram comedere et delecta
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ ꝑuenerat. S petrus ad eum.
In nomine inquit iħu xp̃i surge et
ambulã. Uere uos estis montes ad
quos leuaui ocłos meos. unde ue¬
niet auxilium mͥ. S auxilium me¬
rete. in uerbo xp̃i claudum leuas:
in uerbo xp̃i solidantur bases eiꝰ et
plante. Que sunt bases eiꝰ: fides
et timor. Et que plante: Spes et
caritas Ideo bene petrus et iohes
ascendebant. quoꝵ alter fidei alt̾
caritatis insictne ferebat. Ascende¬
bant ad templum tuum dne te¬
cum simul oraturi: ut et ipsi te¬
cum introeant simul in paradisũ
sanctuarii tui: quia scissum est in
morte tua uelamentum quod erat sr̃
faciem moysi. S noli introire soli: qͥa
nec tu dnẽ solus paradisum introisti.
Tu latronem. isti claudum introdutt̃.
S neq iam latro in paradiso ẽ: neq clau¬
dus in templo. Quomͦ enim clauduˢ
qui stat. ambulat. exilit. et dm̃ lau¬
dat. Aut qͦmͦ latro si cum xp̃o in
paradiso: Non enim habitabit iuix¬

Expanded text:
rationem pervenerat; sed Petrus ad eum: rationem pervenerat; sed Petrus ad eum: In nomine, inquit, Jesu Christi surge et ambula. Vere vos estis montes ad quos levavi animam meam, unde veniet auxilium mihi. Sed auxilium merete, in verbo Christi claudum levas, in verbo Christi solidantur bases ejus et plantae. Quae sunt bases ejus? fides et timor; et quae plantae? spes et charitas. Ideo bene Petrus et Joannes simul ascendebant: quorum alter fidei, alter charitatis insigne ferebat. Ascendebant ad templum tuum, Domine, tecum simul oraturi; ut et ipsi tecum introeant in paradisum sanctuarii tui, quia scissum est in morte tua velamentum quod erat super faciem Moysis. Sed nolite timere soli; quia nec tu, Domine, solus in paradisum introisti. Tu latronem, isti claudum introducunt. Sed neque jam latro in paradiso, neque claudus in templo. Quomodo claudus enim, qui stat et ambulat, exsilit et Deum laudat? aut quomodo latro, si cum Christo in paradiso? non enim habitabit jux
Abbreviated transcription (Latin):
sti. et credo dñe quia tecum adhuc
reseruans. quia caritas tua refri¬
gescere nescit. Erat autẽ hora ora¬
tionis nona. Et quare nona ora¬
tionis ẽ hora: Quia circa horã
nonã tenebre facte sunt. Repel¬
lendus erat horor tenebrarum qͥ
umuersam oꝑuerat t̾ram. repellenda
caligo popłoꝵ que ex tunc ceꝑat abũ¬
dare: ex quo tu cepisti ad auram pꝰ
meridiem deambulare. Ex tunc ñ
cessasti damans. Ubi es adam. sequers
postergum fugientis et abscondentiᷤᷤ
se. quantum in ipso fuit. Et dimis¬
sus ẽ de paradiso uoluptatis. et ꝑue¬
nit usq ad condignum sue cruciatũ
inquitatis. S nos inquit digna fac¬
tis recipimus. hic aut̃ quid fecit: Oadã
qͣm sero in hec uerba ꝓrupisti: Modo
pͥmum te inueni. A men dico tͥ hodie
mecũ eris in paradiso. Ideo hora est
orationis nona. Nona orauit: nam
decima paradisum intrauit. Prop¬
terea et introibat claudus in templũ
quia nondum usq ad decimã gene¬

Expanded text:
sti: et credo, Domine, quia tecum adhuc sti: et credo, Domine, quia tecum adhuc reservas: quia charitas tua refrigescere nescit. Erat autem hora orationis nona: et quare nona orationis haec hora? quia circa horam nonam tenebrae factae sunt. Repellendus erat horror tenebrarum, qui universam operuerat terram. Repellenda caligo populorum, quae ex tunc coeperat abundare, ex quo tu coepisti ad auram post meridiem deambulare. Ex tunc non cessasti, clamans ubi es, Adam; sequens post tergum fugientis et abscondentis se quantum in ipso fuit: et dimissus est de paradiso voluptatis, et pervenit usque ad condignum cruciatum suae iniquitatis. Sed nos, inquit, digna factis recipimus; hic autem quid fecit? Adam, quam sero in haec verba perrupisti! modo primum te invenit. Amen dico tibi, hodie eris mecum in paradiso. Ideo hora est orationis nona: nona oravit; nam decima paradisum intravit. Praeterea et non introibat claudus in templum: quia nondum usque ad decimam gene
Abbreviated transcription (Latin):
foris alimoniã carnis mee. ereas et
falsas imagines hominũ uͥ coaceruẽ
michi talentum inquitatis. fasci¬
culos depͥmentes. Et ecce hora orati¬
onis nona ẽ. Ascendunt petrus et
iołis apłi tui ut orent ad templum
sc̃m tuũ. ego autẽ hereo terre et lu¬
to. t̾rena et uana sapiens. et aliis in¬
troeuntib ego foris remaneo. ñ que¬
rens cum eis ea que patris tui sunt:
s que pͥmi parentes mei. qui me
cupiert̃. Et ecce iam hora oratiõis
nona ẽ. Indinata ẽ dies. ꝓpe est
nox: cum surrexero mane dilucło:
de his que nunc mendico nichil in
manib meis repꝑiam. Hora inꝗͣ
orationis nona ẽ. Orasti enim hac
hora pendens in cruce. orasti incli
pirasti. Orasti inclinato capite in
sp̃u humilitatis clamans uoce
magna altissimo et secretissimo
affectu paterne et nr̃e caritatis. In
illo dñe clamore ualido expirasti.
et eundẽ quẽ de nobis tc̃ habeas
compassionis animũ tecũ asporta¬

Expanded text:
foris alimoniam carnis meae; aereas et foris alimoniam carnis meae; aereas et falsas imagines hominum: ubi coacervem mihi talentum iniquitatis, fasciculos deprimentes. Et ecce hora orationis nona est. Ascendunt Petrus et Joannes apostoli tui ut orent ad templum sanctum tuum. Ego autem haereo terrae et luto, terrena et vana sapiens; et aliis introeuntibus, ego foris remaneo: non quaerens cum eis quae Patris tui sunt; sed quae primi parentes mei, qui me cupiverunt. Et ecce jam hora orationis nona est; inclinata est dies, prope est nox: cum surrexero mane diluculo, de his quae nunc mendico, nihil in manibus meis reperiam. Hora inquam, orationis nona est; orasti enim hac hora pendens in cruce; orasti inclinet exspirasti. Orasti inclinato capite in Spiritu humilitatis, clamans voce magna, altissimo et secretissimo affectu paternae et nostrae charitatis. In illo, Domine, clamore valido exspirasti, et eumdem, quem de nobis habebas compassionis animum, tecum porta
Abbreviated transcription (Latin):
ut ampliꝰ inde sadẽ iã ñ possit. O
beatissimum latronem. immo ñ
latronem: s mrem et confessorẽ.
Necessitatẽ enim u̾tit in uolun¬
tatem. et penam commutauit in
gła: et crucẽ intriumphũ. In te
beatissime confessor et martir de
totiꝰ mundi sterilitate fidei reli¬
quias collegit xp̃e. Tu fugientibꝰ
discipłis et petro negante. sotius
et comes passionis eiꝰ fieri gauisꝰ
es. Tu petrꝰ incruce fuisti: et pe¬
trus in domo caiphe latro. Tam¬
diu enim petrus latro fuit: qͣn¬
diu intus latitans xꝑm foris ne¬
gauit. Ideo ⁊ petrũ p̾cessisti in pa¬
radi sum: quia qͥ te in cruce com¬
plexus ẽ. dux et rector tuus eadẽ
die qua ipse ingressus ẽ fidelem
et głosum militẽ secũ te pariter
introduxit:
Genus et pauꝑ ego sum do¬
Nmine. et claudus ex ut̾o ma¬
tris mee. Et ecce sedeo ad portam
templi tui que dr̃ spetiosa. non
ualens nec uolens introire. quin
potius egestate bonoꝵ tuoꝵ mendicãs

Expanded text:
ut amplius inde cadere jam non possit. O ut amplius inde cadere jam non possit. O beatlatronem, sed martyrem et confessorem! Necessitatem enim convertit in voluntatem, et poenam commutavit in gloriam, et crucem in triumphum. In te, beatissime confessor et martyr, de totius mundi sterilitate fidei reliquias collegit Christus. Tu, fugientibus discipulis et Petro negante, socius et comes passionis ejus fieri gavisus es: tu Petrus in cruce fuisti, et Petrus in domo Caiphae, latro. Tandiu enim Petrus latro fuit, quandiu intus latitans Christum foris negavit: ideo et Petrum praecessisti in paradisum; quia qui te in cruce complexus est, dux et rector tuus eadem die qua ipse ingressus est, fidelem et gloriosum militem secum te pariter introduxit. Egenus et pauper ego sum, Domine, et claudus ex utero matris meae; et ecce sedeo ad portam templi tui quae dicitur speciosa, non valens nec volens introire. Quin potius egestate bonorum tuorum, mendicans
Abbreviated transcription (Latin):
uenit nouus adam. Ostendit tͥ in
corꝑe suo ignominias anime tue. si
satis fuit qd̾ ꝑ colaphos et flagella
et noua irrisionum genera pꝰ te
fugientẽ clamitans et miserans ꝑ¬
cucurrit. et usq ad nouissimum
crucis supplicium iamiam effian¬
tem consecutꝰ inuenit et appre.¬
hendit. Quis enim latro ille ubi
adam fuit : Qui ex quo pͥmum in
paradiso sui ipsius homicidium
ꝑ petrauit. tandui a xp̃o fugit re¬
us et abscondit se: donec in crucis
articło nouissime consumptꝰ et
comp̾hensus. fugere et latere ultͣ
ñ potuit. Ibi tandem comp̃hensꝰ
a te bone iħu conu̾sus ẽ: culpã
suam confessus est penam libent̾
amplexus ẽ. Tii enim admonebas
ne pati ab horreret. qd̾ te quoq se¬
cum pati uideret. Ille gͦ tͥ de toto
hoc mundo solus et unus adhesit.
et ideo solus de toto hoc mundo te¬
cum in ꝑadisum intͣuit: uͥ et tã
firmit̾ ñ iam custos paradisi s ci¬
uis et domesticus dei collocatus ẽ:

Expanded text:
venit novus Adam: ostendit tibi in venit novus Adam: ostendit tibi in corpore suo ignominias animae tuae. Non satis fuit quod per colaphos et flagella, et nova irrisionum genera, post te fugientem clamitans et miserans percucurrit, et usque ad novissimum crucis supplicium jamjam efflantem consecutus invenit et apprehendit. Quis enim latro ille fuit nisi Adam; qui, ex quo primum in paradiso sui ipsius homicidium perpetravit, tandiu a Christo fugit reus et absarticulo novissime consumptus et comprehensus fugere et latere amplius non potuit. Ibi tandem comprehensus ad te, bone Jesu, conversus est; culpam suam confessus est; poenam libenter amplexus est: tu enim admonebas ne pati abhorreret, quod te quoque secum pati videret. Ille ergo tibi de toto hoc mundo solus et unus adhaesit, et ideo solus de toto hoc mundo tecum in paradisum intravit, ubi et tam firmiter non jam custos paradisi sed civis et domesticus Dei collocatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid ẽ qd̾ pꝰ illusionem
clamide exuitur et suis ue¬
stimentis reinduitur. nͥ qd̾ sepe se¬
supbus adam cum ꝑ dolorem car¬
nis confinia mortis ingreditur. de¬
posita elatione ad putredinis sue
consideratione reuertitur u
iudelicet uł miseratione diuina
penitentie fructus inuenit. uł
tremendum iudicium dupplici con¬
tritione conu̾titur: Sic herodes cũ
ueste regia p̾fulgidus plusqͣm decu¬
it apopło acclamaretur. mox ꝑcussꝰ
ab angelo exutus clamide uestem su¬
am reinduit. et consumptꝰ aũmibꝰ
expirauit. Recte ne illusus ẽ: Aue
rex iudeoꝵ. Qd suꝑbis t̾ra et cimis:
Quid ueste nitida głaris : Subter te
sternetur tinea: et oꝑim̃tum tuum
u̾mis. hec tua uestis ẽ. Illuserunt
tͥ: qui clamide coccinea circunde¬
derunt. Sic anthiocus et dñici na-¬
talis histis herodes. alienis uestibꝰ
despositis in suis u̾mib expiarunt:
edi ad cor tuum tandẽ ali¬
qͣndo redi uetꝰ adam: uide
ubi et quomͦ te requisiuit et in¬

Expanded text:
ed quid est, quod post illusionem chlamyde exuitur, et suis vestimentis reinduitur; nisi quod saepe superbus Adam cum per dolorem carnis confinia mortis ingreditur, deposita elatione ad putredinis suae considerationem revertitur, ubi videlicet vel miseratione divina poenitentiae fructus invenit, vel per tremendum judicium duplici contritione conteritur? Sic Herodes, cum veste regia praefulgidus plus quam decuit a populo acclamaretur, mox percussus ab angelo, exutus chlamyde, vestem suam reinduit, et consumptus a vermibus exspiravit. Rectene illusus est? Ave, Rex Judaeorum. Quid superbis, terra et cinis? quid veste nitida gloriaris? Subter te sternetur tinea, et operimentum tuum vermes . Haec tua vestis est. Illuserunt tibi qui te chlamyde coccinea circumdederunt. Sic Antiochus, et dominici natalis hostis Herodes, alienis vestibus depoRedi ad cor tuum tandem aliquando, redi vetus Adam: vide ubi et quomodo te requisivit et in
Abbreviated transcription (Latin):
in agro dñi tui. aut neglectu in¬
cultum aut fraude subreptum ĩ¬
ueniatur. Posse iueniri ne dubiteᷤ
Michi in ꝓmptu ẽ ut multa et in¬
numera p̾t̾mittam. que passim ne¬
glecta iacent: ñ nulla etiam ex his
que plantauit dextera tua comuil¬
fa monstrare. Nonne os tuum in
remensi concilio subiecta caꝑitula
leris. si teneri putas. Si ñ putas ip¬
se peccasti: aut statuens que non
tenerentur. aut qd̾ ñ tenenturdis¬
simulans ¶ Precipimus aisti. ut tã
epĩ qͣm clerici. neq insuꝑfluitate.
seu in honesta uarietate colorum
aut fissura uestium. neq intun¬
sura: intuentium quoꝵ forma et
exemplũ ẽẽ debent offendant as¬
pectum: s potiꝰ ita in suis actib
errata condempnent. et amorem
innocentie conu̾satione de monstiẽt.
sicut dignitas exigit ordinis cleri¬
corum. Qd̾ si moniti ab ep̃ĩs suis ĩ¬

Expanded text:
in agro Domini tui aut neglectu inin agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula leris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi quam clerici, neque in superfluitate, seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata condemnent, et amorem innocentiae conversatione demonstrent, sicut dignitas exigit ordinis clericorum. Quod si moniti ab episcopis
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ. Deniq queritur int̾ dispen¬
satores: ut fideł qͥs inueniatur. Ubi
necessitas urget: excusabilis dispen¬
satio ẽ. Ubi utilitas ꝓuocat: dispensa¬
tio laudabilis ẽ. Utilitas dico cõmu¬
nis. ñ ꝓpria. Nam cum nichil hoꝵ
uersis ep̃atib qd̾ specialiꝰ ꝑtin̾erint
ab ipsa sui fundatione ad sedẽ apłi¬
cam. ꝓ uoluntate fundatoꝵ quis ne¬
sciat: Saliud ẽ quod largit᷑ deuotio:
aliud quod molitur ambitior im¬
patiens subiectionis. Et hec dicta
uniu̾sum eccłie statũ intendat
consid̾atio tua⁊ si plebes clericis. si
clerici sacerdotib. si sacerdotes deo.
in ea qua oportet humilitate sub¬
iecti sint: si in monasteriis et re¬
ligiosis locis seruetur ordo⁊ ingilet
disciplina: si suꝑ praua oꝑa et do¬
giata. censura eccłiastica uigeat⁊ si
floreant uinee honestate et scĩmoia
sacerdotũ: si flores fructus parturi
data et instituta. ea qua dignũ ẽ
sollicitudine obseruentur: nequid

Expanded text:
ctionem . Denique quaeritur inter dispenctionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum versis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devotio, aliud quod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et haec dicta universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdotum? si flores fructus parturiadata et instituta ea, qua dignum est, sollicitudine observentur, ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
noi̾e dictum sit. Uide omĩa. facias.
scđ̾m exemplar: qd̾ tͥ in monte mon¬
stiatum ẽ. Uiderat hoc qui dicebat.
Uidi ciuitatem sc̃ãm ierłm nouã
descendentẽ de celo: a deo paratam.
Ego enim ꝓpt̾ similitudinẽ dictum
reor: quod sic̃ illic seraphin et cheru¬
bin. ac cet̾i quiq usq ad archangłos
et angłos ordinantur sub uno capi¬
te deo: ita hic qͦq sub uno sum mo
qui in hunc modũ. Non ẽ paruipẽ¬
dendum: qd̃ et dm̃ ht̃ auctorẽ et de
celo ducit originẽ. Qd̾ si dicat ep̃s. no¬
lo ẽẽ sub archiep̃o.aut abbs nolo o¬
bedire ep̃o: hoc decelo ñ ẽ: nisi for¬
te angłoꝵ quẽpiã dicente audisti.
nolo sub archangłis eẽ: aut ex alio
quolibet inferiorum ordinum. ali¬
quẽ ñ ferentẽ sub eẽ cuiquã: nͥ deo.
Qd inquis: Prohibes dispensare:
Non: s dissi pare. Non sum tam ru¬
dis ut ignorẽ positos uos dispensa¬
tores: s in edificationẽ ñ indestru¬

Expanded text:
nomine dictum sit: Vide omnia facias nomine dictum sit: Vide omnia facias secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est . 18. Viderat hoc qui dicebat: Vidi civitatem sanctam, Jerusalem novam, descendentem de coelo, a Deo paratam . Ego enim propter similitudinem dictum reor, quod sicut illic Seraphim et Cherubim, ac caeteri quique usque ad Angelos et Archangelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub uno summo Pqui in hunc modum. Non est parvi pendendum quod et Deum habet auctorem, et de coelo ducit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destru
Abbreviated transcription (Latin):
strum facis. si manui submouens
digitum. facis pendere de capite
supiorẽ manui: brachio collatera¬
lem. Tale ẽ si in xp̃i corꝑe menb
alit̾ locas qͣm ipse disposuit: nisi
tu putas alium eẽ qͥ posuit in ec¬
clesia. quosdã qͥdem apłos. qͦsdã
autem ꝓpħas: alios uero euagelistas.
alios doctores et pastores ad comsum¬
mationẽ scõrum in opus ministerii.
in edificationẽ corꝑis xp̃i. Atq hoc
corpus qd̾ tͥ ipse paulus suo uere apłi¬
co figurans eloquio. et capiti conue¬
nientissime aptans. totum ex eo cõ¬
pactum ꝑhibet et conexum. ꝑ om¬
nẽ iuncturã subministrationis. scd̾m
oꝑationẽ in mensuram uniꝰ cuiꝰq m̃¬
bri. augmentum corꝑis faciens. in e¬
dificationẽ sui. in caritateshec uilem
reputes formã hanc. qͥa in t̾ris ẽ: exẽ¬
plar habet e celo. Neq enĩ filiꝰ pot̾
facere qͥcqͣm. nisi que uiderit patrẽ
facientẽ: presertim cum ei sub moysi

Expanded text:
strum facis, si manui submovens, strum facis, si manui submovens, digitum facis pendere de capite, superiorem manui, brachio collateralem. Tale est si in Christi corpore membra aliter locas quam disposuit ipse. Nisi tu putas alium esse, qui posuit in Ecclesia quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios doctores et pastores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Atque hoc corpus, quod tibi ipse Paulus suo vere apostolico figurans eloquio, et capiti convenientissime aptans, totum ex eo compactum perhibet, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis faciens in aedificationem sui, in charitate . Nec vilem reputes formam hanc, quia in terris est: exemplar habet e coelo. Neque enim Filius potest facere quidquam, nisi quae viderit Patrem facientem , praesertim cum ei sub Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet: Ignosce mͥ: ñ facile adducor
licitum consentire qd̾ tot illicita
parturit. Tu ne deniq tͥ licitum
censeas: suis eccłias mutilare m̃b̾s
confundere ordinẽ. ꝑ turbare ter¬
minos qͦs posuert̾ patres tiuie Si
iusticie ẽ. ius cuiq seruare suũ.
auferre cuiquã sua iusto qͦmͦ po¬
terit conuenire: Erras. si ut sũ¬
mam ita et solam institutã a dõ
urãm aplicam potestatẽ existimas
Si hoc sentis: dissentis ab eo qͥ ant
Non ẽ potestas. nͥ a deo. Promde
qd̾ sequitur. qui potestati resistit.
dei ordinationi resistit: et si pͥnci¬
paliter ꝓ te facit. ñ tam̃ singulari¬
ter. Deniq idem ait. Omnis anima
potestatibꝰ sublimiorib subdita.
sit. Non ait sublimiori. tanquã
in uno: s sublimiorib tanqͣm in
multis. Non tua gͦ sola potestas
adño: sunt et mediocres. sunt ⁊
inferiores. Et qͦmͦ quos ds̃ con¬
uinxit ñ sunt seꝑandi: sic nec
quos subiunxit comparandi. Mõ¬

Expanded text:
nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune denique tibi licitum censeas, suis ecclesias mutilare membris, confundere ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres tui? Si justitiae est jus cuique servare suum; auferre cuiquam sua, justo quomodo poterit convenire? Erras, si ut summam, ita et solam institutam a Deo vestram apostolicam potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit; etsi principaliter pro te facit, non tamen singulariter. Denique idem ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Non ait, Sublimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam in multis. Non ergo tua sola potestas a Domino; sunt et mediocres, sunt et inferiores. Et quomodo quos Deus conjunxit, non sunt separandi : sic nec quos subjunxit, comparandi. Mon
Abbreviated transcription (Latin):
Ridentib ꝓfecto aspiciunt ocłis. si¬
ue que faciunt mala: siue que pa¬
ciuntuis Que demum utilitas in
sanguine isto: Uereor ne illa quã
in ꝓpħa comminatꝰ ẽ ds̃: ille inqͥ¬
ens ininiquitate sua morietur sã¬
guinẽ aut̃ eiꝰ de manu tua reqͥrã.
Si enim et extollitur qui subtra¬
hitur. et cui subtrahitur uritur
ẽ. inuoluimꝰ ignẽ. Audi aptiꝰ Si is
qui murmurat scdm animam
et sue pariter: qui gladiũ dedit
unde ambo morerentur: Hoc ẽ
qd̾ dixeram: occidisti et possedisti.
Adde qd̾ qͥ audiunt scandalitant᷑.
in dignantur. detrahunt et blas¬
phemant: hoc ẽ uuln̾ant᷑ ad mor¬
tem. Non ẽ bona arbor faciens
fructus tales: insolentias. dissolu¬
tiones. dilapidationes. simultates.
scandala. odia. qd̃q magis dolen¬
dum. incet eccłias. inimicitias gͣ¬
ues. ꝓ petesq discordias. Uides qͣm
uerus sit sermo ille ⁊ omiã mͥ licent:
s ñ omĩa expediunt Quid si forte

Expanded text:
Ridentibus profecto aspiciunt oculis, siRidentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor ne illa, quam in propheta comminatus est Deus: Ille, inquiens, in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Si enim et extollitur qui subtrahitur, et qui subtrahitur uritur est: involvimus ignem: audi apertius. Si is qui murmurat, secundum animam et suae pariter, qui gladium dedit, unde ambo morerentur? Hoc est quod dixeram: Occidisti, et possedisti. Adde quod qui audiunt, scandalizantur, indignantur, detrahunt, et blasphemant; hoc est, vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, insolentias, dissolutiones, dilapidationes, simultates, scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias graves, perpetesque discordias. Vides quam verus sit sermo ille: Omnia 433 mihi licent, sed non omnia expediunt . Quid si forte