comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in quib spẽs ille que pͥnci¬
patit᷑ sub̾e pͥmo dicte st̾ ĩ sũt
ato claudunt᷑. ut in hoĩe ci¬
cero. Qntitas est mensura ꝑ
aut rustitus. nig. aut candidꝰ.
elatio est. q̃ reftur ad aliqͥd
rum enĩ alt̾i p̾eẽ ñ pot̾. Locꝰ
est: ubi sit. in foro in platea
Loci aũt motꝰ ꝑtes sex ht̃. dex¬
sum atq deorsum. Partes dͦs
Porro sicut apositione dictus.
ut quis aut stet aut sedeat.
aut iaceat. Hĩtus ab hñdo a¬
licͥd dictus. ut hr̃e sciãm in
mente. iuirtutem in corꝑe. cͥca
corpus uestim̃tum ⁊ cet̾a que
ad hũdi modũ designato a
u̾o ag̾e ⁊ pati ab agentic ⁊ pa¬
tientis significatõe ꝯsistunt.
¶lam scͣbo uocis actum ht̃: qm̃
facientis rem indicat. Scribor
patientis est: qm̃ pati se osten¬
dit. In his enĩ nouẽ gen̾ib
quoꝵ exempli grã q̃dam posi
mus id ad alt̾um hoꝵ decẽ p̾di¬
cam̃toꝵ sermonẽ uulgamꝰ. Ple¬
na enũ sũa de his ita ẽ. Augꝰ¬
tinꝰ magnꝰ orator filius illius

Expanded text:
us illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas est mensura, pan rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. rum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dexsum atque deorsum. Partes quoquPorro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam positmus, id ad alterutrum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius,
Abbreviated transcription (Latin):
docet: temꝑate cũ ad uł lau¬
dat uł uituꝑat. grandit cum
ad ꝯu̾sionẽ au̾sos anicos pro¬
uocat. Utenda tñ u̾ba ĩ sũmiᷤᷤ¬
so gen̾e dicendi sufficientia.
in temꝑato splendencia ĩgnͣ¬
di uehem̃tia. De coia ⁊ cõmate⁊¬

Expanded text:
docet; temperate, cum aliquid laudocet; temperate, cum aliquid laudat vel vituperat; granditer, cum ad conversionem aversos animos provocat. Utenda tamen verba in summisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia. De colo, commate
Abbreviated transcription (Latin):
nib illud uti oportebit. ut reͤ
locus. tempꝰ. ꝑ sona audientis
esflagitat: ne ꝓfana religio¬
sis. ne ĩuecunda castis. ne le¬
uia gͣuib. ne lasciua seriis ne
ridicula tristib misceant᷑. La¬
tine aũt ⁊ ꝑspicue loqñdum.
Latine aũ loquit᷑: qui uerba
rerũ uera ⁊ nat᷑aͣlia ꝑsequit᷑.
nec a sermone atq a cultu p̃¬
sentis temꝑis discrepat. Huic
ñ sit satis uidere quid dicat.
est enĩ illud t̾modũ genꝰ dicẽ¬
di. huile mediũ. grãdiloquũ.
Cum eñ magna dicimꝰ. gran
slam ĩ ꝑuis causis nichil gnͣ¬
de nichil sublime dicend̾ est.
S leui ac pedestri more loqñd̃
In causis aũ maiorib il de dõ
uł hoĩm salute referimꝰ pł
manificencie ⁊ fulgoris ẽ exhi¬
bendũ. In temꝑatis u̾o causis
ubi nebil agitur. ut agat s
tm̃modo ut delectet᷑ auditor.
intͥutrũq mod̾ate dicendũ ẽ
S ⁊ qnͣuis de magnis rebus
quisq dicat. ñ tam̃ semꝑ grã¬
ditꝰ doc̾e debet. s sũmisse cum

Expanded text:
nibus illud uti oportebit, ut res, locus, tempus, persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. Latine autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur, qui verba rerum vera et naturalia persequitur, nec a sermone atque cultu praesentis temporis discrepat. Huic non sit satis videre quid dicat, est enim illud trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna dicimus, granNam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, ed leni ac pedestri more loquendum. In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. In temperatis vero causis, ubi nihil agitur ut agat, sed tantummodo ut delectetur auditor, inter utrumque moderate dicendum est: sed et quamvis de magnis rebus quisque dicat, non tamen semper granditer docere debet, sed summisse, cum
Abbreviated transcription (Latin):
gelio. Qͥ mecũ ñ colligͭ sꝑgut.
Cur aũ eccłia cũ una sit. A io ħe
septem scͥ bunt᷑. nisi una cafbo¬
lica septifarmni plena spũ desig¬
rietur sic̃ ⁊ de dño nouimꝰ dixis

Expanded text:
i mecum non colligit, spargit.' Cur autem Ecclesia cum una sit, a Iohanne septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixiss
Abbreviated transcription (Latin):
is posite ñ .st. quia intͣ eas ĩue¬
geometͥtam ita queris. Extre¬
ma quippe eius młtiplata tm̃
fatunt qnͣtum ⁊ media du¬
multiplicata fatiũt septua¬
gies. dispondius: media octo¬

Expanded text:
s posite non sunt, quia intra eas invegeometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duMultiplicata, faciunt septuagies dipondo dipondius . Media VII
Abbreviated transcription (Latin):
son idẽ aquerendo: qd̃ ꝑ eas si¬
ait antiqui uoluerũt. uis car¬
minũ ⁊ uocis modulatõ quere¬
ret᷑. Quaꝵ sonus quia sensiͭ
res est ⁊ p̾terfluit in p̾titum
de apoetis. iouis ⁊ minerue. fi¬
lias. musas ẽẽ ꝯfictum ẽ. Nli¬
si enĩ ab hoĩe memoria tene¬
ant᷑ soni. ꝑeunt qr scͥbi non
possunt. De inuentoribꝰ musice.
oyses dicit reꝑatorem mu¬
sice artis fiusse tubal qui
fuit de stirpe cayn añ diluiuũ
Greci uo pithagoram dñt hꝰ
artis ĩuenisse p̾mordia ex mal

Expanded text:
 quaerendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum de a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt. § 16 De inventoribus eius. Moyses dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex mal
Abbreviated transcription (Latin):
ita intͣ hũt circulum oĩum fi¬
guraꝵ ꝯcludit᷑ amibitꝰ
Prima aũt figura huiꝰ
artis punctus est. cuiꝰ ꝑs mlła
est. Sed̾a linea p̾ter latitudinẽ.
Longitudo recta linea est que ex
equo in suis punctis iacet. suꝑ¬

Expanded text:
ita intra hunc circulum omnium figurarum concluditur ambitus. Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, praeter latitudinem longitudo. Recta linea est, quae ex aequo in suis punctis iacet. Su
Abbreviated transcription (Latin):
cirtulus est plano pede figura
plena ita. O. que uocat cir¬
cumducta cusꝰ in medio ꝑutꝰ
est. quo cuncta ꝯu̾gunt: qͦd cẽ¬
trum geometre uocant lati¬
ton gramaton figura plenaita¬
i Oithogoniũ id est rectian¬
gulum. figura plena in ꝑlano
sedorEst eñ tangulũ ⁊ habet
angłm rectũ ita. E Iopleros
sigura plana recta  ⁊ subt̾ con¬
ua est figura in rotundum forͣta
Chilindrus est figura qͣdrata
dum ita. sam. Conon figura qͤ
ab amplo ͫmangustum fant
sicut orchogoniũ ita e Paa¬
inis est figura q̃ in suel mod̾
ignis in ampło in acumẽ ꝯsur

Expanded text:
circulus est, plano pede, figura plana, que vocatur circunducta, cuius in medio punctus est quo cuncta convergunt, quod centum geometre vocant; Latiton grammon figura plana, ita.o Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum.o Isopleuros figura plana, recta et subter cora est figura in rotundum formatalindrus est figura quadrata, um.o Conon, figura quae ab amplo in angustum finit, sicut orthogonium.o Pyramis est figura, quae in modum ignis ab am
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Canteriũ dictũ. qiͣ cautu¬
riũ qd̃ urat ⁊ ꝓuida sit ĩ eum
seueraq cautio ut dũ iudetur
cusꝰ sit auaritia refrenet᷑ qd̾ in¬
dio adhibetur. ut ius morbi
ignis aRDoRe Siccetur.

Expanded text:
dicitur. Cauterium dictum quasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod inura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur.
Abbreviated transcription (Latin):
um: tritum bob ⁊ aratro. Antiqͥ
enĩ sulco ducto. ⁊ possessionũ ⁊
t̾ritorioꝵ limites designabant᷑.

Expanded text:
um tritum bobus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designabant.
Abbreviated transcription (Latin):
no dr̃ condi ꝓpt̾ olimpiados
a romanis. Ad huc enĩ ꝯsu¬
les. ad hic era ñ erat. Etten
qͥ iiuennale tempꝰ. Iõ uo sic
qm̾iuum in re publica ꝑasto.
urbs roma lustrab̾at᷑. Iube¬
leus int̾p̾tat᷑ remisionis
annus. Est enĩ hebraicꝰ ser¬
mo. ⁊ numerꝰ. qr septenis
In quo clangebant᷑ tuse. ⁊
ad om̃s reu̾tebat᷑ antiqͣ pos¬
sessio debita absoluebant᷑
confirmabant᷑ lib̾tates. ¶ꝯc
num etiam in dieb penth¬
costen ⁊ ip̃i celebramꝰ pt᷑ dñs

Expanded text:
no dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic nquennium in republica peracto urbs Roma lustrabatur. Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui septenis in quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecostes et ipsi celebramus pos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ clauso putrefacta÷ spi¬
na sepulchro mutari credãt
humanas angue medullas.
Qͦd si credit᷑ m̾ito euenit ut
sic̾ ꝑ serpentem mors hoĩs ta
⁊ hõis morte serpens. sert᷑ añ
qd serpens hoĩem nudum ñ

Expanded text:
 cum clauso putrefacta est spina sepulchro mutari credunt humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita et hominis morte serpens. Fertur autem quod serpens hominem nudum n
Abbreviated transcription (Latin):
Nullũ aũ aĩal in tanta celeri¬
tate lingͦm mouet ut serpẽs
ad eo ut triplicem lingũa hr̃e
uideatur cum ima sit. xrpẽ¬
tumuda st̃ corꝑa. adeo ut q̃o¬
q emnt uiam humore dese¬
nẽt. Uestigia serpentũ tasi
st̾. ut cũ pedib carere uidem¬
tur costis tam̃ ⁊ sqͣmaꝵ iua¬
bus repunt. qͣs a sũmo gur¬
ture usq ad imiã aluũ parii
mͦ dispositas hñt. Sqͣmisn.¬
ꝑis ꝑte ab aluo us ad capur
ictu aliqͦ collidat᷑. debilis red¬
dita cursum hr̃e ñ possit. qͥa
ubicũq ille ictus inciderit sꝑ¬
nam soluit. ꝑ qmͣ costarũ pe¬
des ⁊ motꝰ corꝑis agebant᷑. ÷¬

Expanded text:
Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpenhumida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repant, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Sqporis parte ab aluo usque ad caput ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit spinam soluit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑare uoluusꝰ. aut intir¬
ꝑamus quẽ laudare uoluinꝰ.
Utriusq exemplũ erit. si di¬
tatz amatorem rei publice
catumam hostem rei publi¬
çe scipionem. Diasismos ei
minima extollt. Efi est
qͣtiens in eodem sensu duts
pit cuiꝰ amicicie fidem aisto¬
diuit. cuibono inimicꝰ ñ fu¬
aliqͣ magna aut minima
dicturos. Psopopeia est cũ
ĩ aĩalium ⁊ ꝑsona ⁊ sermo
fingitur. Cicero in catiima
qbetur dicens ⁊ c̾. Parentesis
repetituros nos dicentes. Cũ
oportumũ fu̾it. Peusis ẽ. id
sililoqͥum: cũ ad int̾rogata ip¬
si nob̃ respondemꝰ. Smerosis
ẽ. cum differimꝰ aliqd. peten¬
tes ut aliud int̾mi nos ꝑmͣ¬
tant dicere.
De dyalectica. artis

Expanded text:
vituperare volumus, aut viramus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea,minima extollit. †Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius percit? cuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fualiqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur. Cicero in Catilinaqueretur dicens, et cetera. Parathesis repetituros nos dicentes, cum oportunum fuerit. Peusis, id est soliloquium, cum ad interrogata ipsi nobis respondemus. Synaeresis est, cum differimus aliquid, petentes ut aliud interim nos permittant dicere. De Dialectica .
Abbreviated transcription (Latin):
aũt anticipatõ eoꝵ q̃ disturꝰ ẽ
adu̾ sarius. ut tultiꝰ ꝓ muo¬
ne. cõmutit aĩos radicũ. in
eũ rei publice statum. qui
futurꝰ est etiam si occiso milo¬
ne olodius inueret. Aposiope¬
sis est cũ id qd̾ detũ idelum᷑.
silentio int̾cipimꝰ: ut qd eg̃o
s motos p̾stat componẽ fluc
lit calor me dicendi ⁊ digni¬
tas rerũ paulo longuis qͥmͣ
uolebam.S redeo ad causã
Auaminisis ẽ. ꝯmemoratio
eiuis rei qmͣ oblitas nos fuisse
fingimꝰ. Aparisis est. id cũ id
qd̃ m aĩos iudicũ qrͣ deposu¬
eraniꝰ oportune repostimꝰ. Eth¬
mologia est. cũ ꝓponimꝰ ali¬
quid eiusq cam ⁊ rõnem red¬
dimꝰ. Caractherisimꝰ descͥptõ
figure alicuiꝰ exp̃ssa. ut oĩa

Expanded text:
autem anticipatio eorum quae dicturus est adversarius, ut Tullius pro Milone, cum mittit animos judicum in eum reipublicae statum qui futurus esset, si, occiso Milone, Clodius viveret. 36. Aposiopesis est cum id quod dicturi videbamur silentio intercipimus: Quos ego, sed motos praestat componlit calor me dicendi et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Anamnesis est commemoratio eius rei, quod oblitos fuisse nos fingimus. †Aparisis† est, cum id, quod in animos iudicum quasi deposueramus, opportune reposcimus. Aetiologia est, cum proponimus aliquid, eiusque cadimus. Characterismos est descriptio figure alicuius expressa. La
Abbreviated transcription (Latin):
plures sensus breuit᷑ expedi¬
tos inunũ locum coaceruat
⁊ cũ qͣdam festmnatiõe decur¬
rit. ut cicero rem publicam
bona. fortuna. ꝯuiges li̾os¬

Expanded text:
plures sensus breviter expeditos in unum locum coacervat, et cum quadam festinatione decurrit, ut Cicero: Rempublicam, bona, fortunas, conjuges, li
Abbreviated transcription (Latin):
collocant᷑ oblata. sic̃ lectistͥma
Ab infendis gͥ ⁊ deportandis
sacris. Satͣrium nũcupat᷑. do¬
nariũ u eo qd̃ ibi dona repo¬
nant᷑. qͤ in templis offerri cõ¬
sueuerũt. Aerariũ uocatũ qͥa
pͥus ẽ signatũ ibi recondebat᷑
Hoc enĩ olim in usu erat au¬
ro argentoq nũdũ signato. ex
qͦꝵ metallis ꝙͣuis postea fcã
fuisset pecuina nom̃ tam̃ era¬
rii ꝑmansit abeo metallo un¬
de pecunia mitiũ sũpsit. ⁊ no¬
men. Armariũ locus ẽ. ubiqͣ¬
rumq artiũ instrumenta po¬
nuĩtur. Armam̃tariũ i ubi
tantũ tela armoꝵ. Unde iuue¬
ualis. Qͥcquid h̃t̃ teloꝵ arma¬
mẽtaria celi Dicta aũ utraq
ab armis .r brachiis quib ex̃¬
centur. Bibliotheca ẽ locus uͥ
reponũtur. Siblio enĩ grece
liber. theca repositoriũ dicit᷑.
Imptuariũ dictũ eo qd̾ inde
necessaria pactui ꝓmũt᷑. hoc

Expanded text:
conlocantur oblata; sicut lectisternia Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde pecunia nomen initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur: armamentarium vero, ubi tantum tela armorum. Unde Juvenalis: Quidquid habent telorum armamentaria coeli: dicta autem utraque ab armis, id est, brachiis quibus exercentur. Bibliotheca est locus, ubi reponuntur libri. Biblio enim grece liber, teca repositorium dicitur. Promptuarium dictum eo quod inde necessaria victui promuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
audacia. Tutaq sit int̾ ⁊̃ꝓboᷤ
ĩnocentia. ⁊m ip̃is imꝓbis for¬
midato suppłicio reftenet᷑ no¬
cendi faciritas. Legis enĩ pre¬
nuio aut pena. uita mod̾atur
humana. Erit aũt lex hones¬
ta. iusta possibiłis. scd̾m natu¬
ram scd̾m ꝯsuetudinẽ patrie.

Expanded text:
a, tutaque sit inter inprobos innocentia, et in ipsis inprobis formidato supplicio refrenetur nocendi facultas. Legis enim praemio aut poena vita moderatur humana. Erit autem lex honesta, iusta, possibilis, secundum naturam, secundum consuetudinem patriae,
Abbreviated transcription (Latin):
lege suscipitꝰ cũ deficit lex. nͤ
differt scripta an rõne ꝯsistat.
qͣnͣdo ⁊ legem ratio ꝯm̃dat.Por¬
ro si ratõne lex ꝯsistat. lex erit
om̃e iam qd̾ iõne constit̾it: dũ¬

Expanded text:
lege suscipitur, cum deficit lex: nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendet. Porro, si ratione lex constat, lex erit omne jam quod ratione constitu
Abbreviated transcription (Latin):
tute qmͣ scientiam uocauerũt.
Oratio dcã est qrͣ oris ratio. Nã
orare est loqui ⁊ dic̾e. Est enĩ
oratio ꝯtextus u̾boꝵ cũ sensu.
Contextus aut̃ sine sensu nõ
est ꝑtes orõnis .uiii. uox arti¬
culata. litt̾a. sillaba. pedes. ac¬
centus. positure. Note. ortho¬
graphia. analogia. ethimolo¬
gia. Glose. diffe̾ntie. Barba¬
rismi. soloecismi. uitia. me¬
taplasmi. Scemata. Tropi. ꝓ¬
Demde donatꝰ .uiii. definiuit.
originem trabũt. Nam ꝓno¬
mẽ ex noĩe nascit᷑ cuiꝰ officio
fung ͦ ut orator ille. Ad u̾bi¬
um de nõie nascit᷑ ut doctus

Expanded text:
rtute, quam scientiam vocaverunt. Oratio dicta quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est, partes orationis octo: vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prodeinde Donatus octo definivit. originem trahunt. Nam pronomen ex nomine nascitur, cuius officio fungitur, ut 'orator ille'. Adverbium de nomine nascitur, ut 'doctus
Abbreviated transcription (Latin):
Ramatica est scĩa recte lo¬
qñdi. ⁊ origo ⁊ finidam̃tũ
liħ̾alium litt̾arũ. Dec in disci¬
plinis. post litt̾as ꝯmunes in¬
uenta est. ut qui iam didic̾ant
litt̾as ꝑ eam recte loqñdi rõem.
sciant. Gramatica aũt a litte¬
ris nom̃ accepit. Tpacsa¬
ta. enĩ greti lutas uocant. Ars
u̾o dicta est qd̃ artis p̾ceptis

Expanded text:
rammatica est scientia recte loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut iam qui didicerant litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit. Γράμματα enim Graeci litteras vocant. Ars vero dicta est, quod art
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑs cuiꝰlb loci ut puta maris
unde ⁊ nom̃ accepit. Maritima
qͣiͣ maris intima. Ostia ab ĩgres¬
su ⁊ exitu fluminis dicta ĩ mari.
ꝯtinens ꝑpetua t̾ra uͦ ullo ma¬
ri discreta qmͣ greti pyron uocãt.

Expanded text:
s cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discreta, quem Graeci ἤπειρον vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
aschalem ciclum yppolitꝰ
sebius cesariensis. theophi¬
Nus alexandrinus ꝓsꝑ quo
natione a quitanꝰ atq uito¬
rinus amplificatis eiusdem
festiuitatis rationib młti¬
plices circulos ediderunt. Cuiꝰ
quid̃ rationem beatissimus
cyrulus alexandrie ubis ep̃o¬
quies decem nouies calculans
quoto kalendas uł luma debeat
paschalis sollempnitas celeb̾ri
sũma bͤuitate notauit. Ciclus
Aũ uocatꝰ eo qd̾ in urbe digestꝰ
nem complectat᷑ annorum. sine
uarietate ⁊ sine ulla arte. Unde
fcm̃ est ut cuiq mat̾ie carmĩa
simplici formitate fcã cidica no

Expanded text:
aschalem cyclum Hippolytusebius 268 Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus, atque Victorius, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. 2. Cujus quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandrinae urbis epquies decem novies calculans, quoto Kalendas, vel luna debeat paschalis solemnitas celebrari, summa brevitate notavit. 3. Cyclus autem vocatus, eo quod in orbem digestus nem conplectat annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est ut cuiusque materiae carmina simplici formitate facta cyclica vo
Abbreviated transcription (Latin):
infestabo. quia ñ fui dignꝰ tua ꝑ¬
cepi pitaciũ tuũ puer regius ad
me uenit. dedi cubiculario m̃o
illud pitacium tuũ. ⁊ ꝯfestim
ambulaui ad p̾ncipem ut post¬
tio regis ñ solum ñ solũ scͥpta
tua ñ inueni. s etiam quicqͥd
aliud in cartis fuit ꝑiit. ⁊ idcix¬
to scit dñs luxi meritũ meũ.
qr ñ ꝑlegi eloquiũ tuũ. Sed
rogo ut quecumq occassio ue¬
nerit rescribas mͥ. ⁊ gram uer¬
bi turi ñ auferas ut qd̃ ex me¬
o deluto ꝓdidi: it̾um gr̃a tua
recipiam. ⁊ manu sua. Ora pro

Expanded text:
nifestabo: quia non fui dignus tua pcepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittacium, et confestim ambulavi ad principem, ut poston solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ita ut flores atq gẽme in eo
ẽẽ uideant᷑ distintte. Pilleũ est
bysso rotundũ qiͣ sphera media
cap̃ tegens sacͥdotale ⁊ in octipi¬
tio iutra constͥctum. Hoc gͤci ⁊
nr̃i tiaram uł galeam uocant.
Mathil qd̃ ẽ tunica talaris tota
rotunda. hñs ad pedes septuagĩ¬
ta duo tintinnabula totidẽq
in t̾mixta ac dependentia puni¬
ca mala. Ephod qd̾ int̾pr̃ latine¬
suꝑidum̃tum. Erat enĩ palli¬
um suꝑhum̾ale ex qͣtuor colori¬
b ⁊ auro ꝯtextum hñs in utͦq
hum̾o lapides duo smaragdino
auro ꝯclusos in quib sculpta e¬
rant noĩa patͥarchaꝵ. Logicon
qd̾ latine dr̃ rationale pãnꝰ dupꝰ
auro ⁊ qͣtuor textꝰ colorib hñs
magͥtudinẽ palmi ꝑ qͣdrũ. cui
intexti erant duodecim p̾ciosissi¬
nri lapides. Hic parmiꝰ supͣhu¬
merali ꝯͣ pectus pontificis ãnec¬
tebat᷑. Petalũ aurea lamina ĩ
fronte pontificis qͤ nom̃ dei te¬
tͣgrãmaton hebraicis litt̾is ba¬

Expanded text:
tum, ita ut flores atque gemme in eo esse viderentur distincte. Pileum est ex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum, hoc Greci et nostri tiaram vel galerum vocant. Mahil, quod est tunica talaris, tota iacinthina, habens ad pedes septuaginta duo tintinnabula totidemque intermixta ac dependentia punica mala. Ephod, quod interpretatsuperindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logium, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro et quattuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis adnectebatur. Petalum aurea lammina in fronte pontificis, quae nomen Dei tetragrammaton Hebraicis litteris ha
Abbreviated transcription (Latin):
tinos aeris flos appellat᷑ sit aũ
nũc multis regionib. olim in
hispanie ꝓuteis uł stagnis id
appendentes suꝑ ereas restes la¬
pillis extensas cuiꝰ limꝰ in sili̾tu¬
dinem uitreis acinis adherebat.
Sicq eiectum siccabat᷑ diebꝰ .xxxͣ.
liquid̃ collectum de hinc diffu¬
sum in qͦsdam botͦs solidat᷑. Sit¬
⁊ inscrobib cauatis quoꝵ cũ
e lat̾ib decidendes gutte coaleᷤᷤ¬
cũt. sit ⁊ salis mͦ ex flagrantis¬
simo sole Adeo aũ ꝯstricte uir¬
tutis ẽ ut in leonũ ⁊ ursoꝵ ora
sparsũ tantã uim ħ̃eat ad stͥn¬
gendũ ut ñ ualeant mordere.
ecernit᷑. Lapis aũ dictꝰ. qđ ledat
pedem Lapis mollis ẽ ⁊ sꝑsus.
Saxa herent ⁊ a montib exti¬
duntur. Petra grecũ ẽ. Silex
ẽ durus lapis eo qd̾ exiliat ig¬
nis ab eo dictus. Scopulꝰ a sa
xo eminenti .q. ab speculando
ca latine. Est aũ rupis cauata.
Crepido extremitas saxi abrup¬
ta. Unde ⁊ trepido uocata qd̾ sit

Expanded text:
tinos aeris flos appellatur. Fit autem tinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis vel stagnis id appendentes super eas restes, lapillis extentas, quibus limus in similitudinem vitrei acin adhaerebat, sicque ejectum siccabatur diebus XXX. liquide collectum, dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quarum de lateribus decidentes guttae coalescunt; fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est, ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat ad stringendum, ut non valeant mordere. cernitur. Lapis autem dictus, quod laedat pedem. Lapis mobilis est, et sparsus. Saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Silex est durus lapis, eo quod exsiliat ignis, ab eo xo eminenti, quasi ab speculando peluncae Latine. Est autem rupis cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ salem m lutore maris feruor
confiat solis durando i petram
ałs marinas. qͣs maior uis uẽ¬
toꝵ ut ipũis maris feruor ĩ lit¬
tora ult̾iora ꝓiec̾it: ita m nitͥa
il estate pluie ꝓlixiores tellu¬
rem infundũt. adurit ardor sy¬
deris: tantꝰ qui ip̃as pluuiales ꝑ
latitudmẽ arenaꝵ ꝯcoqͣt ĩpettã
sali qͥdem uł glaciei aspectui si¬
millimũ S nl rigidi rigoris
nil salsi saporis hntẽ. q̃ tam̃ iuxͣ
uturam salis ĩ caumate dura
late in nebuloso fluere ac liqͤ¬
deri solet. Hanc indigene su¬
mentes seruant. ⁊ uͥ opus exti
p̾canti dic̃ ꝓpħa. Si lau̾is te ni¬
rith matulata es ininiciͥtate
tua. dicit dñs ds̃. Crepitat aũ
habilem reddit. Afronitri gcs¬
greco noĩe dicar. Spuma uo¬
cor iutri grecꝰ es afonitri. Col¬
ligitur aũ in asia. inspelũcis
distillans. de hinc sictat᷑ sole.
Optimũ putat᷑. si minime
fu̾it pond̾osum ⁊ maxime fͥ¬
cabile colore pene purpureo.
salecantũ dictũ. qr calcidis

Expanded text:
sicut salem in littore maris fervor conficit solis, durando in petram aquas marinas quas major vis ventorum, vel ipsius maris fervor, in littora ulteriora projecerit; ita in Nitria, ubi aestate pluviae prolixiores tellurem infundunt, adurit ardor sideris tantus, qui ipsas aquas pluviales per latitudinem arenarum concoquat in petram salis quidem, vel glaciei aspectui simillimam, sed nil gelidi rigoris, nil salsi saporis habentem. Quae tamen juxta naturam salis in caumate durare, atque in nubiloso aere fluere ac liquefieri solet. Hanc indigenae sumentes servant, et ubi opus fuerit, peccanti dicit propheta, Si laveris te nirith, maculata es in iniquitate tua, dicit Dominus Deus. Crepitat autehabilem reddit. Cujus natura cGraeco nomine dicar: spuma vocor nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur si minime fuerit ponderosum et maxime friabile, colore pene purpureo. Chalcantum dictum quia chalcitis
Abbreviated transcription (Latin):
cornea uidimꝰ corꝑa nuticoꝵ
qͥnetiam petudes arm̃ta ⁊ ium̃¬
ta sale maxĩe ꝓuocant᷑ ad pastũ
młtũ largiores lacte multoq
gratiores casei dote. Corꝑa em̃
sal astringit. siccat ⁊alligat:
defuntta etiam a putrescendi
labe uindicat. ut durent. Nitrũ
a loco sumpsit uocabłm. Nas¬
cit᷑ enĩ in oppido uł regione e¬
gypti nitͥa ex quo ⁊ medicine

Expanded text:
cornea videmus corpora nauticorum. cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et jumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte, multoque gratiores casei dote. Corpora etiam 249 sal astringit, siccaDefuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durent. Nitrum a loco sumpsit vocabulum; nascitur enim in oppido vel regione Aegypti Nitria, ex quo et medicinae
Abbreviated transcription (Latin):
crescens cũ lune noctib. Nam
ĩ tyrrinea ammoniacꝰ sb̾ areniᷤᷤ
ĩuenit᷑. Sũt ⁊ montes nati¬
ui salis in quib fro cedit᷑ ut
lapis renascẽs maiꝰ tante ali¬
cubi duritie. ut muros domos¬
ꝙ massisꝙ salis faciant sic̃ ĩ
arabia. In natura quo salis ꝑ¬
diffentie. Nam alibi suauis
aliͥ salsissimꝰ. Cõmune sal in
igne crepitat. Tragͥaeũ. nͨ cre¬
pitat in igne n exilit. Agrien¬
tinũ sicilie fiãmis. patiens ĩ aͣ
exilit ĩ igue fluit ꝯtͣ natam.
Sũt ⁊ coloꝵ diffe̾ntie. Menfi¬
ticusrufus ẽ. in ꝑte qͣdam sic
spendidꝰ ⁊ lucidꝰ ut ymagnies
reddat. In cappadocia crocinꝰ esto¬
ditur. Salis nat᷑a nctͣia ẽ Adõ¬
nẽ escam. Pulm̃tis enĩ saporẽ
dat. excitat᷑ auiditatẽ ⁊ appeti¬
tum ĩ omĩb cibis facit. Ex eo
quippe omĩs uictus delectatio⁊
sũma hylaritas. Hinc ⁊ salis
nom̃ accepisse putat᷑. Nichil
enĩ utilius sala ⁊ sole. Demq

Expanded text:
crescens cum luna noctibus; nam crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Sicsplendidus et lucidus, ut imagines reddat. In Cappadocia crocinus effoditur. 6. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur. Nihil enim utilius sale et sole. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
pallorẽ dirũ uelut defunctorũ
esfundit. De glebis ex aquis.
aꝓpinqnͣtes colligunt. In syria
Spissant᷑ aũ utraq ⁊ densitate
coeunt. ⁊ utraq ⁊ utraq gͦci
mulierib inqͥnam̃tis utilis ad
compages nauũr Alumẽ noca¬
tum a lumine qd̾ liuũ coloribꝰ
p̾stat tinguendis. Est aũ sal¬
sugo t̾re. esficit᷑ q hyeme ex aqͥ
⁊ lio. ⁊ estuuis solib matu¬
ratur. Huiꝰ spẽs due st̃ liqui d̾
⁊ spissum. Sal quidã ꝓutant.
qd̃ in igne exiliat. Fugit enĩg¬
nẽ dum sit igneũ: S nat᷑am
sequit᷑. qr ignis ⁊ aqͣ semꝑ in¬
t̾ se muica st̃. Aliisal a salo
⁊ sole uocatum existimant. Nã
aquis maris sponte gignitur.
Spumia in extremis litoribus
uł scopulis derelicta. ⁊ sole de¬
cocta. Sũt ⁊ lasꝰ ⁊ flunina ⁊
putei: equib haurit᷑. Dehinc
in psalmis ingestus. sole sutat᷑
S ⁊ flumina densant᷑ in sale.
Amne reliqͦ sb̃ gelu fluente. A¬
libi quo detractis arenis collig̃

Expanded text:
pallorem dirum velut defunctorum effundit. De glebis ex aqua . antes colligunt. In Syria Spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraque Graeci muliebribus inquinamentis: utilis ad conpages navium. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
repẽtitione ⁊ m̃ses ⁊ anni ⁊ se¬
septem dũt. Hanc nos septi¬
manam. uocamꝰ qiͣ septem lu¬
ces. ⁊sam mane lux est. Oc
da series orditur. .ux.
nĩ mene greco sermone uocat᷑.
Unde ⁊ ap̃ hebreos menses le¬
gutimi ñ ex ex solis cͥculo. s
ex lune cursu enum̾ant᷑ qd̃ est
de noua ad nouã. Egyptii aũ
pͥmi ꝓpt̾ lune uelociorem cur¬
sum. ⁊ ne error computatio¬
nis eius uelocitate accid̾et ex
solis cursu diem m̃sis ad ĩue.¬
nerũt. qnĩ tardior solis motꝰ¬
facilius pot̾at comprehendi. Ia¬
nuarius mensis a iano dictus
tui fuit a gentilib ꝯsecͣtus: ice
qr lisnes ⁊ ianua sit anni. Uñ
⁊ bifrõs idem ianꝰ pingit᷑. ut ĩ¬
trgitꝰ anni ⁊ exitꝰ demonstret᷑.

Expanded text:
repetitione et menses et anni et saeseptem dicunt. Hanc nos septimanam vocamus, quasi septem luces. Nam mane lux est. Octdae series orditur. § 33 nim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motfacilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
omentum ẽ minimũ at
angustissimũ tempꝰ a mo¬
tu syderum dictũ. Est enĩ extre¬
mitas hore in breuib int̾ualliᷤᷤ
cũ aliquid sͥ sol cedit atq suc¬
cedit. Hora grecum ẽ nom̃. et
tam̃ latmũ sonat. Hora em̃ st¬
ns est tempis. siẽ ⁊hora sũt
f̃es maris fuuioꝵ ⁊ uestmẽ
solis. siuie sol supͣ t̾ras sicut
nox. sol sub t̾ris. Ut enĩ dies
aut nox sit causa est. aut supͣ
tram soł aut sub t̾ris. Dies
legutimꝰ uigniti qͣtuor porarũ ÷.
us dumn dies ⁊ nox spacia sui
cursus ad oriente us ad alium
orientalem solem celi uolubili¬
tate concludat. Abusiue autẽ
dies usꝰ est spatium ab oriente
sole us ad occidentem. Sunt
aut̃ diei spatia duo inatͥ dianũ
atq nocturnũ. Et est dies qͥ
ut sine ꝯmemoratione noctis
⁊ in lege diuina scͥptum est.¬

Expanded text:
omentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum: est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat: hora enim finis est temporis, sicut et, horae sunt fines maris, fluviorum, solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris. Ut enim dies aut nox sit, causa est aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quattuor horarum, usque dum dies et nox spatia sui cursus ab oriente usque ad alium orientalem solem caeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Sunt autem diei spatia duo, interdianum atque nocturnum; et est dies quiut sine commemoratione noctis et in lege divina scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
bere a sole spm̃. a luna corpuᷤ.
al m̾curio ingeniũ ⁊ linguam.
A uen̾e uoluptatẽ. a marte san¬
gͥnem. a ioue temꝑantiam. a
saturno homorem. Talis qͥppe
extitit gentiliũ stulticia: qui
sͥ fix̾ant tam ridiculosa figñ¬
ta. Ap̃ hebreos aũ dies. pͥma u¬
na sabb̃i dr qui ap̃ nos dies dñi¬
cus est. quẽ gentiles soli dedi¬
cauerũt. Scd̃a safb̃i scd̃a feria:
qm̃ scłares diem lune uocant.

Expanded text:
bere a Sole spiritum, a Luna corpus, bere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
Dies scd̾m egyptios ichoat
ab cccasu solis. scd̃m ꝑsas ab or¬
tit solis. scd̾m athenienses a .uiͣ.
hora diei. scd̃m romanos a me¬
dia nocte. Unde ⁊ tunc galli¬
tinũ est quoꝵ uox diei ostẽ¬
dit p̾coniũ. qnͣdo ⁊ mesonictiꝰ
afflatus sit. Dies dicti a diis
quoꝵ noĩa romani quibrdã
syderib sacuerunt. Prmiũ
.n. diem a sole appellauerunt
qui pͥnceps ẽ oĩum siderum.
sic̃ ⁊ idem dies caput est oĩum
dierum. Scd̾m a lima q̃ solis ⁊
splendore ⁊ magnitudine ꝓxĩa
est ⁊ ex eo mutuat lumen. ẽciũ
Ahstena martis que uesꝑ uecat᷑.¬
Qriĩ ad stella m̾curii qmͣ quidã
candidum cculum dicũt. Qͥntũ
ab steria roius qmͣ fecontem ai¬
unt. Sextum auen̾is stella ꝙͣ
lucif᷑̾um asserunt: que int̾ oĩa
sydera plus lucis ħt. Septimũ
ab stella saturni q̃. sexto celo lo¬
cata t̾grata stmnis ftur explere
cursum suũ. ꝓmde aũt ex hiis
uii. stellis noĩa dierum gentileᷤ
effici existimarent dicentes se ha¬

Expanded text:
yptios inchoat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omnium siderum, sicut idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a luna, quae soli et splendore et magnitudine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium a stella Martis, qui Pyrois vocatQuartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles quid sibi effici existimarent, dicentes ha
Abbreviated transcription (Latin):
t Retum ⁊ amphion. ĩ musi¬
ca arte p̾mos clarusse ferũt
Dost quos paulatim directa
est p̾cipue hec disciplina. ⁊

Expanded text:
t Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
ui diul̾so colore dorso ⁊ collo
piti. ⁊ turdi albo uarii. ⁊ ce¬
t̾a q̃ sibi uixͣ spẽs t̾rest̾ium
aĩaliũ noĩa uendicauerunt
Ex morib t̾rest̾um. ut cane
in mari. a t̾renis canib nũ¬
cupati qd̃ mordeant: ⁊ lupi
qd̾ imꝓba uocacitate alios
rietate qͦs uulgo tructas uo¬
cant. a figura ut orbis qr ro¬
tundꝰ ẽ. totusq in capite con¬
stat. ut solia qd̾ sit instarcal¬
ciam̃toꝵ solus. a sexu ut mꝰ¬
culus. qd̾ sit ballenae mascu¬
lus. Euis enĩ coitu conciꝑe h
belua ꝑhibent᷑. Hinc ⁊ mꝰ¬
culi coclearũ qͦꝵ lacte ꝯcipiũt
ostree. Bellenae siũ st̃ ĩmẽse
magnitudinis bestie ab en¬
tendo ⁊fundendo aqͣs uocati.
Cet̾is enĩ bestiis maris altiuᷤ

Expanded text:
rso et collo picti, et turdi albo varii, et cetera quae sibi iuxta species terrestrium animalium nomina vindicaverunt. Ex moribus terrestrium: ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant; et lupi, quod inproba voracitate alios rietate, quos vulgo tructas vocant. A figura: ut orbis, quia rotundus est totusque in capite constat; ut solea, quod sit instar calciamentorum soleis. A sexu: ut musculus, quod sit ballenae masculus; eius enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc et musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt inmensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae; ceteris enim bestiis maris altius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ capitur nͥ hamo. Ethinꝰ i
ꝑuis ⁊ semipedalis pisciculiᷤ
nomĩ sũpsit. qd̃ nauem adħe¬
rendo retmeat. Quant licei
uenti seruiant ꝓcelle nauil
tam̃ qiͣ radicata in mare stare
indetur. iͨ moueri ñ retinẽ¬
do. s tantũmodo ad ħendo.
Hunc latini moram appella¬
uerunt eo qd̾ cogat stare na¬
iugia. Nransꝰ copꝰ. uocat᷑ al
Dilo qm incapite ht̃ aos ser¬

Expanded text:
non capitur nisi hamo. Echenais, non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habe
Abbreviated transcription (Latin):
bilo. Timialꝰ ex flore nom̃ acce¬
pit. Timũ qͥppe flos appellatur
Nam dum sit spẽ gratꝰ. ⁊ sapo¬
reiocundꝰ. tam̃ sic̃ flos fraglat.
⁊ corꝑe odores aspirat. Escarus
dictus eo gs solus escam rumi¬
nare ꝑhibetur. Deniq ali
pistes ñ ruminant. Crrost
aũ hũc ingeniosũ ẽẽ Naur
melusum nassis ñ fronte en¬
ꝑe n infestis uiminib cap̃
inserere. s adu̾sum caude it¬
b caude crebris laxare fores
atq ita retrorsũ redire. Qũ
luctantem intꝰ si forte alluis
Spartus a lancea missile n
tͣxit. qd̃ eiusdẽ figure sit. ĩ¬
restͥa enĩ pͥus ĩuenta st̃. ꝙͣ m
ritima. Nam spartꝰ ⁊̃ telũ
rustisanũ missile ab spargẽ¬
do dcm̃. Australis piscis siue
qr aqͣꝵ nidam ore suscipit
siue qr tũc hic piscis oritur aͥ
temꝑe tendere inoccasũ plia¬
des ceꝑĩt. Amio saxatilis de¬
tra sinstͣq lat̾ib iurgis pu¬
niceis ꝑpetius aliis discoloribꝰ
designatur. Dictus amrio. qͥa

Expanded text:
bilo. Thymallus ex flore nomen accebilo. Thymallus ex flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, eo quod solus escam rumnare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qd̃ duros dentes hẽat. ita ut
ostreis in mari alatur. Dentrix
ꝓ multitudĩe ⁊ gͣnditate denti¬
um dictꝰ. Lepus a silitud̾ie ca¬
pitis nũcupatꝰ. Lupũ ut dcm̃
ẽ auiditas. appellauit. Piscẽ in
captura ingeniosum. Demq
reti cͥcundatus ftur harenas
arare cauda atq ita conditus
transire rete. Mullus uocatꝰ
qd̃ mollis atq tet̾rimꝰ. cuiꝰ ci¬
bo tͣdũt libidinẽ in hiberr O¬
culoꝵ aũ aciem hebetari. Ho¬
cet. sepe pastus. piscem olent.
Mullus in humo necatꝰ. Hii
qui inde biberint tediũ uini
hñt. Mugilis nom̃ ht. is qd̾
sit młtũ agilis. Nam uͥ dispo¬
sitas senserit piscatorum insi¬
ita tͣnsilit rete. ut uolare piscẽ
uideas. Melanurꝰ eo qd̵ ingram
caudam heat ⁊pennas igras
⁊ in corꝑe lineas ingras. Melã
enĩ grec̾i ingrũ nocant. Glauc
a colore dictas qd̃ alb sit. Greci
enĩ albũ glencon uocant. Hic
estate raro apparet nͥ tm̃ ĩ nu¬

Expanded text:
quod duros dentes hquod duros dentes hostreis in mari alatur. Dentix pro multitudine et granditate dentium dictus. Lepus a similitudine capitis nuncupatus. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum: denique rete circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt libidinem inhibere, oculorum autem aciem hebetari: hoepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus, hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugilis nomen habet quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insiita transilit rete ut volare piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nu
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ eo qd̾ rostro murmato st̾ sit.
⁊ ab ħ naues ꝑ fossas m̾git. Ser¬
ra nũcupata qr serratam cͥstam
ħt. ⁊ subt̾ natans naues secat.
Scorpio dictus. qr ledit dũ manu
tollit᷑. T̃ radũt. decem cancͥs cum
ocmi manipulo alligatis. om̃s
qui ibi st̃ scorpiones ad eũ locum
ꝯggari. Aranea. genꝰ pucis. dict̃
qd aure feriat. Habet enĩ stimu¬
los equib ꝑcutit. Socodrillus
a troceo colore. dr̃. Gignit᷑ ĩ ni¬
lo aĩal qͣdrupes int̾ra ⁊ inaqͥs
ualens. plongitudine plerũ¬
um ĩmanitate armatum. tã¬
taq cutis duritia. ut qmͣuis
fortiũ ictus lapidũ t̾go reꝑcu
dam serratam hñtes cͥstam te¬
nera uentriũ desecantes inte¬
rimũt. Solus ex aĩalib suꝑi¬
orem maxillam mou̾e dr̃. Ip¬
potamꝰ uocatus qd̃ sit eqͦ siłis
dorso uiba ⁊ huinitu. tostꝰ re
supmato. Apͥuis dentib. cau¬
da tortuosa. ungulis binis.
pascit᷑ ⁊ hunc mlꝰ gignit. Pa

Expanded text:
dicitur eo quod rostro mucronato sit: dicitur eo quod rostro mucronato sit: ob hoc naves perfossas mergit. Serra nuncupata, quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat. Scorpio dictus, quia laedit dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum congregari. Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit. Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumum inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutdam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. Solus ex animalibus superiorem maxillam movere dicitur. Hippopotamus vocatus, quod sit equo similis dosupinato, aprinis dentibus, cauda tortuosa ungulis bifidispascitur, et hunc Nilus gignit. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
uaꝵ ⁊ eqͣlia montiũ corpa
uiscetus excepit ionam. cluꝰ
luus tante magnitudinis fu
qd̾ pͥma ꝑte qqui st̃. postre¬
na soluũtur in piscem. Doc¬
a dicunt᷑ eẽ bones marmos
boacas. Ccrulei a colore ap¬
peslati. Nam ceruleũ ẽ iuride
dum iigro. ut est mare. Delfi¬
ploniam gregatim ꝯueniũt
ichil in mari uelocius istis.
im plerumq salientes na¬
us tͣnsuolant. Qnͣdo aũ pͥlu¬
dũt influctib.⁊ unda se mo¬
lib saltu p̾cipiti ferunt tem¬
pestates significare uident᷑.
Dn pprie simones noĩant. Est
idelfmum genus in nilo dor
bserrato. qui cocodrillos te¬
nera uentriũ secantes interi¬
mũt. Porci marini qui uul¬
go secant᷑ suilli: qr dũ escam
querunt more suis t̾ram sub
aquis fodiũt. Circa guttur
enĩ hñt oris officiũ. ⁊ nͥ ro¬
strũ harenis ĩ mergant. pastũ
ñ colligitnt. Corii a cordis
uoce dicti. qr grumniũt pet¬
tore. suaq uoce ꝓditi capi
tuis uideant qmͣ simist̾s. Gladiͦ

Expanded text:
ualia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus tantae magnitudinis fuit quod prima parte equi sunt, postrema solvuntur in piscem. Bocas dicunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore appellati; nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delphiphoniam gregatim conveniunt. Nihil in mare velocius istis; nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempehi proprie Simones nominantur. Est et Delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodilos, tenera ventrium secantes, interimunt. 12. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, qui dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis immergant, pastum non colligunt. 13. Corvi, a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque voce proditi capiutius videant quam sinistris. Gladius
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. Iste ingeniosus hamũ appe¬
tens branchiis ꝯplectitur ñ mor¬
suł nec pͥus dimittit qmͣ escam
circumroserit. Torpedo uocata
eo qd̃ꝰ corpꝰ torpesce̾ faciat. si eam
quisq inuentẽ tangat. Har
torpedo etiam ꝓcul ⁊ elongiigs
uł si hasta uirgaq attingatur
ꝙxͣuis p̾ualidos lac̾tos torpest̾e
qmͣub ad cursũ ueloces alliga¬
ri pedes. Tanta enĩ ius es ẽ. ut
etiam aura corꝑis sui afficiat
clusa faciliꝰ capit᷑ in coeũdo ob¬
scenũ genꝰ. Ore enĩ ꝯipit sicut
iuꝑa. Cuiꝰ atram̃ti tanta ius÷
ut luc̾ne addito ethiopas iuderi
ablato pͥore lumine qͥdã tͣdunt.
Lulligo. Tradũt moeceano mau¬
ritame ñ ꝓcul a lixo flumine tã¬
tam młtitu d̾iem lulligniũ euo¬
lare exaqͣ ut etiam naues dim̃¬
gere possint. Conce ⁊ coclee hͣc

Expanded text:
enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appeenim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens brachiis conplectit, non morsu, nec prius dimittit quam escam circumroserit. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat, si eam quisque viventem tangat. Narrtorpedo etiam procul et e longinquo, vel si hasta virgaque adtingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces alligare pedes.' Tanta enim vis eius est ut etiam aura corporis sui adficiat clusa facilius capitur: in coeundo obscenum genus; ore enim concipit sicut vipera. Cuius atramento tanta vis est ut lucernae aablato priori lumine, quidam tradant. 47. Lulligo, tradunt in Oceano Mauritaniae non procul a Lixo flumine tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua, ut etiam naves demergere possint. 48. Conchae, et cochleae hac