comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ necinias. adiutor uidelicas ⁊ consolato: a dnõ.
in uno uolumine narrant᷑: & instaurai. t tẽ¬
plũ. muro ᷤ extruunt ciuitatis. Omĩsq illa
t̾ba ppłi redeuntis ad pat̾ã. & descͥptͥo sac̾dotũ
milias muroꝵ ⁊ turriũ oꝑa diuisa. aliud in
cortice p̾fert̃: aliud retinent inmedulla. Qua¬
ꝑꝑ reuerentissime antistes acca. tus diligent̾
obsecundans ortam̃tis. consid̾ando eidẽ uolumi¬
medulla sens sp̃alis inuenire: qd̾ uidelios ipsũ

Expanded text:
 Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et discriptio sacerdotum, milias murorum et turrium opera divisa, aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Quapropter, reverendissime antistes Acca, tuis diligenter obsecundans hortamentis, considerando eidem volumimedulla sensus spiritualis invenire; quod videlicet ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
liguet. domũ siue templũ dĩ in scͥp¬
turis scĩs. ⁊ unuquẽq electoꝵ. ⁊ oẽm
simul eccłiã. ħ ẽ uniu̾sitatẽ iustoꝵ.
solere appellari: ꝓeo qd̃ in eoꝵ cordib inse cre¬
dentib ac sꝑantib seq diligentib ds̃ uihabita¬
re dignet᷑: iuxta ħ qd̃ ipe ait. Siqͥs diligit me¬

Expanded text:
liquet domum sive templum Dei in Scripturis sanctis, et unumquemque electorum, et omnem simul Ecclesiam, hoc est universitatem justorum, solere appellari; pro eo quod in cordibus in se credentibus ac sperantibus, seque diligentibus, Deus inhabitare dignet
Abbreviated transcription (Latin):
confess̾ẽ. ꝗͣ &̃ regna t̾rȩ omĩa in potestate ha¬
uerũ udet᷑ sonare. qd̃ sͥ oĩa regna t̾rȩ ab eo tra¬
dita dic̃: nͥ forte intelligendũ ẽ qd eo tpre qͦ hec
scͥpsit. nullũ sui regni adu̾sariũ habuerit: uł cer¬
te uicto. destructo. atq exhausto tã robusto tãq
antiqͦ chaldeoꝵ imꝑio. nullũ suo regno in toto
orbe resist̾e posse credidit. Ueracit̾ aut̃ hic sermo
conuenit maiestati eiꝰ qͥ dix̃. Data ẽ mͥ oĩs potes¬
u̾bis fides regis: magna claras pietas. fides qͥdẽ.
lexit. Pietas. qd̾ nullo ꝓrsꝰ excepto õs qͥ uellent
lib̾os patͥã redire ꝑmisit. Fides. qd̃ eundẽ dñm
reu̾tentiũ de babilone in ierłm. ascende posse

Expanded text:
ate haverum videtur sonare, quod sibi omnia regna terrae ab eo tradita dicit, nisi forte intelligendum est, quod eo tempore, quo haec scripsit, nullum sui regni adversarium habuerit; vel certe victo, destructo, atque exhausto tam robusto tamque antiquo Chaldaeorum imperio, nullum suo regno in toto orbe resistere posse crediderit. Veraciter autem hic sermo convenit majestati ejus, qui dixit: Data est mihi omnis potesverbis fides regis, magna claret pietas: fides quidem, lexit, pietas quod nullo prorsus excepto omnes qui vellent liberos patriam redire permisit. Fides quod eumdem Dominum revertentium de Babylone i
Abbreviated transcription (Latin):
uenerĩt. Et uener̃ inqͥt ad me qͥ debuerat dic̾e:
uenert̃ ad głificandũ dm̃ ꝓ signi magnitu¬
dine. De babilone: q̃ urbs intoto orbe potentis¬
sima ẽ. Rursũq ysaias. Qͥd inqͥt uidert̃ in
domo tua: E ille respondit ex parte uerũ
qd̾ oĩa uidint indomo illiꝰ. nec fuerit res ꝗ̃ ñ
ostendit eis inthesauris suis. S alt̾m tac&s de
qͦ uerebat᷑ offensã. qd̃ ostendit eis cuncta q̃
hab̾et in potestate sua. Haut dubiũ qͥn ⁊ tẽpli
suppellectilẽ.: ꝑꝑ q̃ ysaias d̃i sermone ꝓfert
sentenciã. Audi u̾bũ dnĩ exercituũ. Uenis tẽpꝰ¬
tuo fiant eunuchi in aula regia. Equo hebrei
uolunt. danihelẽ. ananiã. misaelẽ arariã. qͥfu¬
ere de regio semine factos ẽẽ eunuchos: qͦs in mi¬
nistio nabuchodonosor fuisse ñ dubiũ ẽ. Dix̃q
erechias. Bonũ u̾bũ onĩ qd̾ locutꝰ ẽ. In qͦ ab ebrtis
rep̃hendit᷑. cur ñsit imitatꝰ bonitatẽ narrmo¬
ysi qͥlocutꝰ at dñm ẽ: aut dimite eis hãc no¬

Expanded text:
venerint. Et venerunt, inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, de Babylone, quae urbs in toto orbe potentissima est. Rursumque Isaias, Quid, inquit, viderunt in domo tua? Et ille respondit ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius, nec fuerit res quam non ostenderit eis in thesauris suis. Sed alterum tacet, de quo verebatur offensam, quod ostenderit eis cuncta quae haberet in potestate sua; haud dubium quin et Templi supellectilem. Propter quae Isaias Dei sermone profert sententiam: Audi verbum Dtuo fiant eunuchi in aula regia. Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misael, et Azariam, qui fuere de regio semine, factos esse eunuchos, quos in ministerio regis Nabuchodonosor fuisse non dubium est. Dixit itaque Ezechias: Bonum verbum Domini quod locutus est. In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur non sit imitatus bonitatem Moysi, qui locutus ad Dominum est: Aut dimitte eis hanc no
Abbreviated transcription (Latin):
implerent᷑ u̾ba iheremiȩ qͥb hoc futurũ ẽẽ p̃dix̾:
ita mediator dĩ ⁊ hom̃. destructo ꝑ orbẽ diaboli
regno. electos suos qͥerant disꝑsi. ab eiꝰ tirannide
reuocatos. insuã cong̾gat ȩccłiã : q̃ in p̾senti ius¬
tificata ex fide pacẽ ht̃ ad dm̃ ꝑ ip̃m: ⁊ ad uisio¬
nẽ ꝑpetuȩ pacis festinat infuturo. Iherłm qͥppe.
uisio pacis dr̃. Qͥ etiã templũ qd̃ erat incensũ fac̃
restaurari.: cũ illos qͥ insidiis antiqͥ hostis fidẽ. ꝓdi¬
derant. ad salutẽ reducens: sua habitacione dig¬
nos efficit. S ⁊ scͥpt᷑as scãs uniu̾sũ misit in mun¬
dũ. qͥb fidẽ sui nominiᷤᷤ ac sp̃ẽ salutis cunctis qͥ ad
ita futurũ ñ iheremias solus. s cõmuni sensu
õs p̃dixere: ꝓpłiȩ: iuxta ħ qd̃ ip̃e discipłis ait:
qm̃ necesse ẽ impleri oĩa q̃scͥpta sunt in lege mo¬
uidentia di isrł. fac̾et qd̃ de eo narrat scͥptura.
I dñs ait in eugłio ait iudeis. Cũ exaltaueritis

Expanded text:
mplerentur verba Jeremiae, quibus hoc futurum esse praedixit; ita Mediator Dei et hominum, destructo per orbem diaboli regno, electos suos, qui erant dispersi, ab ejus tyrannide revocatos, in suam congregat Ecclesiam. Quae et in praesenti justificata ex fide, pacem habet ad Deum per ipsum, et ad visionem perpetuae pacis festinat in futuro: Jerusalem quippe visio pacis dicitur. Qui etiam templum, quod erat incensum, facit restaurari, cum illos qui insidiis antiqui hostis fidem perdiderant ad salutem reducens, sua inhabitatione dignos efficit. Sed et Scripturas sanctas universum misit in mundum, quibus fidem sui nominita futurum non Jeremias solus, sed et communi sensu omnes praedixere prophetae juxta hoc quod ipse discipulis ait: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Morovidentia Dei Israel faceret quae de eo narrat Scriptura, ac Dominus in Evangelio ait Judaeis: Cum exaltaveritis
Abbreviated transcription (Latin):
nosor in .ix. anno regni sedechiȩ obseđit ciuita¬
tẽ. m̃se decimo ⁊ decima die m̃sis: qr mali
pastores cũ decalogi mandata. q̃scientia te¬
nent. oꝑe ⁊ doctrina ꝑfic̾e negligunt: necesse
ẽ u plebẽ sͥ cõmissã. antiqꝰ hostis cũ suo exerti¬
tu obsidione circũdet: &s munitione erroris
ac uitioꝵ const ructa. claudat uallando
płoꝰ t̾re. Et intrupta ẽ ciuitas osꝙ uiri bellatores
nocte fugerunt. Int̾rupta qͥdem ꝑtẽptaciones
uarias malignoꝵ spũũ custodia ppłoꝵ. hi qͥ debu¬
erant armis ciuitatẽ defendẽ. nocte ignorantiȩ
⁊tenebris peccatoꝵ uallati fugiunt: qi scđm ue

Expanded text:
anno regni Sedechiae obsedit civitatem mense decimo, id est decima die mensis; quia mali pastores, cum Decalogi mandata, quae scientia tenent, opere et doctrina perficere negligunt, necesse est ut plebem illis commissam antiquus hostis cum suo exercitu obsidione circumdet, et munitione erroris ac vitiorum constructa claudat, vallando o terrae. « Et interrupta est civitas, omnesque viri bellatores nocte fugerunt. » Interrupta quidem per depraedationes varias malignorum spirituum custodia populorum, hi qui debuerant armis civitatem defendere, nocte ignorantiae et tenebris peccatorum vallati fugiunt? quia, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Cõp̃henditq eũ inplanitie iherico: ⁊ õs bellatores
qͥ erant cũ eo disꝑsi sunt. ⁊ reliqͤrt̃ eũ. Recte gͦ¬
cũ uirtutes hominẽ deserunt. q̃ eũ defendẽ de-¬
buerant. inplanitiȩ iherico capit᷑: ħ ẽ indefectio¬
ne carnał sensus. Iherico enĩ int̾pr̃ luna:⁊ signi¬

Expanded text:
 in planitie Jericho, et omnes bellatores qui erant cum eo dispersi sunt, et reliquerunt eum. Cum enim virtutes hominem deserunt, quae eum defendere debuerant, in planitie Jericho capitur, id est in defectione carnalis sensus. Jericho enim interpretatur lun
Abbreviated transcription (Latin):
de eodẽ ꝓduxitq filiũ regis ⁊ posuit suꝑ eũ dia-¬
dema ⁊ testimoniũ: indiademate insigne capitiᷤᷤ
regiũ. intestionio designat decreta legis dei:
qͥb qͥd ag̃e rex debeat. qͣlit̾̃ uiu̾e p̃cipit᷑. Deniq
in libro u̾boꝵ dierũ aꝑtiꝰ. ⁊ imposuert̾ inqͥt ei
diadema: dederuntq in manu eiꝰ tenendã le-¬
gem. Et magne utiq erat salutarisq pruden¬
tiȩ: ut pꝰ tirannice impieq necẽ regine. succe¬
denti in regnũ filio regis legitimi. cũ ip̃o regni
habitu. simul disciplina legis dĩ seruanda com¬
mitt̾et᷑: ũ qͥ se p̾latum ppło regendo uid̾et: ip̃e
se regendũ. diuinis legib subdi deb̃e meminuis

Expanded text:
de eodem: Produxit filium regis, et posuit super eum diadema et testimonium, in diademate insigne capitis regium, in testimonio designat decreta legis Dei, quibus quid agere rex debeat, qualiter vivere praecipitur. Denique in libro Verborum dierum apertius: Et imposuerunt, inquit, ei diadema, dederuntque in manu ejus tenendam legem ; et magnae utique erat salutarisque prudentiae, ut post tyrannicae impiaeque necem reginae, succedenti in regnum filio regis legitimi, cum ipso regni habitu simul disciplina legis Dei servanda committeretur, ut qui se praelatum populo regendo videret, ipse se regendum divinis legibus subdi debere meminis
Abbreviated transcription (Latin):
x. milia in captiuitatẽ. addidit scͥpt᷑a dicens.
isrł philatiim regnantes fecisse narrant᷑ cũ
dr̃. Porro faber ferrariꝰ ñ inueniebat᷑ in oĩ
t̾ra isrł. Cauerant enĩ philistiim: ne forte fa¬
cerent ebrei gladiũ aut lanceã. Sic̃ enĩ tr̃
illi cauerant ne hebentes fabros ferrarios
ebrei arma ad repugnandũ fac̾ent: ita nc̃
chaldei destructa iherłm. ⁊ uastata oĩ t̾ra
reꝓmissionis. satagunt ũ nullꝰ in ea remane¬
at artifex. nullus clusor. qͥ uł fȩdata urb me¬
nia cõpon̾e: uł possit resarcire dirupta. Qͥn
potiꝰ qͥcqͥd aput gentẽ ext̾minatã artis inue¬
nerant. totũ babiloniã tnfferunt. ũ uł ad ni¬
cbilũ ualeant ult᷑: uł illiꝰ ciuitatis utilitatib
ꝓficiant. Cuiꝰ tã deflende historiȩ qr multũ

Expanded text:
ivitatem, addidit Scriptura, dicens: « Israel Philistiim regnantes fecisse narrantur, cum dicitur : « Porro faber ferrarius inveniebatur in omni terra Israel. Caverant enim Philistiim, ne forte facerent Hebraei gladium, aut lanceam. » Sicut enim tunc illi caverant ne habentes fabros ferrarios Hebraei arma ad repugnandum facerent, ita nunc Chaldaei, destructa Hierusalem, et vastata omni terra repromissionis, satagunt ut nullus in ea remaneat artifex, nullus clusor, qui vel foedata urbis moenia componeret, vel possit resarcire disrupta, quin potius quidquid apud gentem exterminatam artis invenerant, totum Babyloniam transferunt, ut vel ad nihilum valeat ultra, vel illius civitatis utilitatibus proficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
aliut intellig̾ẽ possumꝰ: nͥ qd̃ in ioachĩ añ p̃di¬
ximꝰ. ħ ẽ malos rectores in ȩccłia: qͥ munere⁊
dono diuino abutunt᷑. ⁊ falso sͥ nom̃ iusticie
usurpant: Mathania enĩ int̾pr̃ munꝰ siue
dr̃: qd̃ significat eũ tͣnsgressorẽ legis fuisse. Un¬
denariꝰ eiũ numerꝰ qͥ denariũ suꝑgredit᷑. ex¬
cessionẽ decalogi significat. Nec rite rex dici

Expanded text:
ligere possumus, nisi quod in Joachim ante praediximus, hoc est malos rectores in Ecclesia, qui munere et dono divino abutuntur, et falso sibi nomen justitiae usurpant. Mathania enim interpretatur munudicitur, quod significat eum transgressorem legis fuisse; undenarius enim numerus, qui denarium supergreditur, excessionem Decalogi significat. Nec rite rex dici
Abbreviated transcription (Latin):
cutit᷑: ad hoc qñq peccati usu ꝑducit᷑: ũ ip̃o ꝙͦ
rationis lumine pͥuet᷑. U ñ babilonis rex extinc¬
tis pꝰ filiis. sedechiȩ ocłos eruit: qr malignꝰ spc̃
subductis pͥus bonis oꝑib: pꝰ ⁊ intelligentie lu¬
men tollit. Qd̾ recte sedechias in reblatha pati¬
tur. Reblata qͥppe multa hȩc int̾pr̃. Et enim

Expanded text:
ercutitur, ad hoc quando peccati usu perducitur, ut ipso quoque ercutitur, ad hoc quando peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex, exstinctis prius filiis, Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus, subductis prius bonis operibus, post et intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha patitur. Reblatha quippe multa haec interpretatur. Ei enim
Abbreviated transcription (Latin):
hensũ gͦ regẽ adduxert̃ ad regẽ babilonis in reb¬
lata: qͥlocutꝰ ẽ cũ eo iudiciũ. ħ ẽ iustũ in eo exer¬
cuit iudiciũ. Filios aũ sedechiȩ occidit coram eo.
⁊ ocłos eiꝰ effõdit: unxitq eũ cathenis ⁊ ad duxit
inbabilonẽ. Occidit rex babilonis eiꝰ filios sede¬
chiȩ in reblata corã eo: ocłos qͦ. illiꝰ eruit. Dũ sacͣ
scͥpta sedechiȩ captiuitatẽ narrat: ordinẽ capti¬
uitatis int̾nȩ denuntiat. Rex qͥppe babilonis
ẽ antiqꝰ hostis possessor intime confusionis: qͥpꝰ
filios añ intuentis ocłos trucidat. qr sepe sic bo¬
na oꝑa int̾ficit. ũ ħ se amitt̾e ipse qͥ captiuꝰ ẽ¬
animꝰ dolens cernat. Nã gemit plerũq animꝰ:
⁊ tñ carnis suȩ delectacionib uictꝰ. bona quȩ
genuit amans ꝑdidit. Ea q̃ patit᷑ dãpna con¬
siderat. nec tñ uirtutis brachiũ contͣ regẽ babi¬
lonis leuat. S dũ uidens neqͥtiȩ ꝑpet̾cione ꝑ

Expanded text:
hensum ergo regem adduxerunt ad regem Babylonis in Reblatha, qui locutus est cum eo judicium. » Hoc est, justum in eo exercuit judicium. « Filios autem Sedeciae occidit coram eo, et oculos ejus effodit, unxitque eum catenis, et adduxit in Babylonem. » Occidit rex Babylonis filios Sedeciae in Reblatha coram eo, oculos quoque illius eruit. Dcra Sedeciae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat. Rex quippe Babylonis st antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse, qui captus est, dolens cernat. 64 Nam gemit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit, amans perdit, ea, quae patitur, damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat; s
Abbreviated transcription (Latin):
siue chaldeis. cũ fideles qͥq nominetenꝰ in ȩccłia
consistentes. cet̾m ab ĩmundis uł sp̃ĩb uł ho¬
minib decepti. aut auaritiȩ. aut luxuriȩ
aut alt̾i cuilib& peccõ m̃tis colla submittunt.
Abduc̃ aũ nabuchodonosor iherłm ⁊ uniu̾sos¬

Expanded text:
eis, cum fideles quique nomine tenus in Ecclesia consistentes, caeterum ab immundis vel spiritibus, vel hominibus decepti, aut avaritiae, aut luxuriae, aut alteri cuilibet peccato mentis colla submittunt. Abducit autem Nabuchodonosor Hierus
Abbreviated transcription (Latin):
ego credã. ñ dico achar qͥrex impiꝰ fuit. ẜ cuiꝰ¬
lib& regis iusti domũ fuisse intẽplo dĩ. cũ salo¬
mon idcirco dm̃ int̾ cetã offendisse dicat᷑: qd
insublime edificauerit mello: uñ atͥũ tẽpli de¬
os̃. ambulans inturre palatii despic̾e solitꝰ sit. So¬
lent qͥdã hos decẽ gͣdus linearũ ad misteriũ xͥ
tͣnfferre: ita uͥ umbras figurarũ in descensione
in angło fuit: qr magni ꝯsilii ñtiꝰ erat. Deniq ⁊
lacob sic alloqt᷑. E dix̃ inqͥt angłs dĩ. Ego sũ ds̃
cui unxisti titulũ: ⁊ uouisti uotũ. E ũ angłm
⁊ dm̃ ostendẽt: scd̾s g̃dꝰ descensionis de angło
tus gͣdꝰ in iħinauȩ. ũ ppłm int̾rã repinissionis
induc̾et. Qntꝰ iniudicib: qr eũdẽ ppłm ꝑ eoᷤ ipẽ¬
regebat. Sextꝰ in regib iudeoꝵ: qr ineis ipse

Expanded text:
ego credo, non dico Achaz qui rex impius fuit, sed cujuslibet regis justi domum fuisse in templo Dei: cum Salomon idcirco Deum inter caetera offendisse dicatur, quod in sublime aedificaverit Mello, unde atrium templi, deambulans in turre palatii, respicere solitus sit. Solent quidam hos decem gradus linearum ad mysterium Christi transferre, ut umbras figurarum in descensionein angelo fuit, quia magni consilii nuntius erat. Denique et Jacob sic alloquitur: Et dixit, inquit, angelus Dei: « Ego sum Deus, cui unxisti titulum, et vovisti votum. » Ut et angelum et Deum ostenderet, secundus gradus descensionis, de angelo tus gradus in Jesu Nave, ut populum in terram repromissionis induceret . Qregebat. Sextus, in regibus Judaeorum, quia in eis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Audientes g̾ti ab isrłitis qͦs diuinas hab̾e litt̾as
fama ꝓdebat p̾dicari qd helias curru igneo
⁊ eqͥs sit igneis ad cȩlestia tͣnsiatꝰ. uł certe hoc
ipm̃ int̾ alia depictũ in pariete uidentes: cre¬
didert᷑ uicinia decepti nominis hic tͣnsitũ ꝑ
cȩlos eẽ designatũ: & miracłm diuinitꝰ factũ.
cõmutart̃ in argum̃tũ erroris. humana stul
ticia cõmentatũ. Qͦ s imitati ipĩ iudei satage¬
runt ne in aliqͦ gentiliũ stultissimis. minꝰ stul¬
ti apparerent: qd̃ paulo pꝰ de eodẽ rege dr̃. ex¬

Expanded text:
audientes Graeci ab Israelitis, quos divinas habere litteras audientes Graeci ab Israelitis, quos divinas habere litteras fama prodebat, praedicari, quod Elias curru igneo et equis sit igneis ad coelestia translatus: vel certe hoc ipsum inter alia depictum in pariete videntes, crediderunt vicinia decepti nominis, Solis hic transitum per coelos esse designatum, et miraculum divinitus factum commutaverunt in argumentum errtitia commentatum: quos imitati ipsi Judaei satagerunt ne in aliquo gentilium stultissimis minus stulti apparerent. Quod paulo post de eodem rege d
Abbreviated transcription (Latin):
solis cõbussit igni: ostendit omĩgenũ idolatͣrũ
suꝑsticioni. iudeos eo tpr̾ fuisse mancipatos:
ita ũ inuen̾atione solis ꝗͤ more gentiliũ dm̃ eẽ
credebant. simulachro eiꝰ quẽ fecerant. currꝰ
eqͦsq subdideruit: & hoc in atͥs tẽpli dñ. Sic
enĩ solent gentiles pingere uł fac̾e simulacbrũ
solis: ut puerũ inberbẽ incurru ponentes. eqͦs
eidẽ qͣsi cursu cȩlũ petentes. subiungant. Cui
ꝓpt̾ea pueri aptant unaginẽ: qi sol uelut coti¬
die nouo ortu natꝰ. nullũ ꝑscła seniũ incidit.
Ut aũ eidẽ currꝰ ⁊ eqͦs tͥbuant. de miracło sũp¬
tũ heliȩ ꝓpħȩ. qͥ curru igneo ⁊ eqͥs igneis ẽ rap¬
tus in cęlũ: ioħes constantinopoli ep̃c estimat.
censu caner&. ostendit dicens. Em bñ fulminez
p̃lucens semita cęli: conuenit heliȩ merito qͥ
nomine fulgens. hac ope. dignꝰ erat. Nã si ser¬
monis achuii una ꝑ accentũ mutet᷑ litt̾a: solẽ.

Expanded text:
solis combussit igni, ostendit omnium gentium idololatrarum solis combussit igni, ostendit omnium gentium idololatrarum superstitioni Judaeos eo tempore fuisse mancipatos, ita ut in venerationem solis, quem more gentilium Deum esse credebant, simulacro ejus quod fecerant currus equosque subdiderint, et hoc in atriis templi Domini: sic enim solent gentiles pingere vel facere simulacrum solis, ut puerum imberbem in curru ponentes, equos eidem quasi curru coelum petentes subjugent. Cui propterea pueri aptant imaginem, quia sol velut quotidie novo ortu natus nullum per saecula senium incidit. Ut autem eidem currus et equos tribuant, de miraculo sumptum Eliae prophetae, quia curru igneo et equis igneis est raptus ad coelum, Joannes Constantinopocensu caneret, ostendit dicens: Quam bene fulminei praelucens semita coeli Convenit Eliae, merito qui et nomine fulgens, Hac ope dignus erat! nam si sermonis Achivi Una per accentum mutetur littera, Sol est:
Abbreviated transcription (Latin):
ita peccatores ex his ꝗ̃ peccauer̾. ȩt̾na dãpna-
tione puniunt᷑. Deniq iberemias cũ referits
p̃cepisse s dũm ac dixisse. E gͣdẽ ad uallem
filii ennon q̃ ẽ iuxta intͦitũ porte fictilis: paulo
lis filii ennon: s uallis occisionis. E dissipabo
consiliũ iudȩ ⁊ iherłm in loco isto: ⁊ subu̾tam
eos gladio. Ysaias qͦ manifestissime thofech
infernũ appellat. Qͥ cũ ꝑpetuũ diaboli inte¬
ritũ sub noĩe assur descͥber& dicens. A uoce
enĩ dnũ pauebit assur uirga ꝑcussus: ⁊ erit tͣn¬
ẽ enĩ abherithofeth a rege p̾ꝑata ꝓfunda ⁊ di-¬
titudo. Nutrim̃ta inqͥt eiꝰ ignis ⁊ ligna mul¬
ta: flatꝰ diũ sic̃ torrens sulphuris succendens
eã. Contaminauit aũ iosias thofech. uł ossa
mortuoꝵ ibi sic̃ in seqͣntib de aliis idoloꝵ lo¬
cis fecisse legit᷑. uł alia q̃lib&e ĩmunda disper¬
soli inint᷑itũ templi dnĩ: ⁊ paulo pꝰ. currꝰ aut̃

Expanded text:
ita peccita pecctione puniuntur. Denique Jeremias cum referret praecepisse sibi Dominum ac dixisse: Egredere ad vallem filii Ennon, quae ex juxta introitum portae fictilis, paulo lis filii Ennon, sed vallis occisionis; et diconsilium Judae et Hierusalem in loco isto, et subvertam eos gladio. » Isaias quoque manifestissime Thophet infernum appellat. Qui cum perpetuum diaboli interitum, sub nomine Assur, describeret, dicens : « A voce enim Domini pavebit Assur virga percussus, et erit tranta enim ab heri Tophet a rege, praeparata, profunda et dititudo. Nutrimenti, inquit, ejus ignis et ligna multa flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam . Contaminavit autem Josias Tophet, vel ossa mortuorum ibi, sicut in sequentibus de aliis idolorum locis fecisse legitur, vel alia quaelibet immunda dispersoli in introitu templi Domini; et paulo post: Currus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qͦ uetꝰ editio qͣsi ꝓpͥũ nom̃ loci tͣnstulit in mas
intellige. Qd̃ dr̃ de iosia rege contaminauit
qͦ thofet. qd̃ ẽ inconualle filii ennon. uͥ nemo
consecrs filiũ suũ aut filiã ꝑ igne̾ moloch:
freqͣns ẽ inscͥpt᷑is hoꝵ m̃tio locoꝵ. maxime in
lib ͦ regũ ⁊ iheremia ꝓpħa. Est aũ uallis ennon
scͥbit᷑. erat locꝰ in eadẽ conualle iuixta piscinã
fullonis: cꝰ meminit scͥpt᷑a. ⁊ iuxta agrũ achel¬
dema. qͥ usq hodie monstrat᷑ ad australẽ pla-¬
tias. posita ara sacͥficare demonibꝰ: nefandoq
igne suos osecͣre liberos. siue holocaustũ offer¬
re: sic̃ in libro u̾boꝵ dierũ de achar rege scͥp¬
tum ẽ. Ip̃e ẽ enĩ qͥ ad oleuit incensũ inualle
benennon: ⁊ lustrauit filios suos inigne. Be¬
nennon siqͥdẽ. filiũ ennon significat. Uallis
aũ ennon dr̃. Hebraicȩ gehennon. Cuiꝰ nõie.
in nouo testam̃to pena inferoꝵ gehenna
cognominat᷑. Qla nimirũ sic̃ in ꝯualle ennos.

Expanded text:
 quo vetus editio quasi proprium nomen loco transtulit in Maseintellige. Quod dicitur de Josia rege: « Contaminavit quoque Tophet, quod est in convalle filii Ennon, ut nemo consecraret filium suum aut filiam per ignem » Frequens est in Scripturis horum mentio locorum, maxime in libro Regum et Jeremia propheta. Est autem vallis Ennon,scribitur, erat locus in eadem convalle, juxta piscinam fullonis, cujus meminit Scriptura, et juxta agrum Acheldema, qui usque hodie monstratur ad australem plaorum praebet delicias, posita ara sacrificare daemonibus, nefandoque igni suos consecrare liberos, sive holocaustum offerre, sicut in libro Verborum dierum de Achaz rege scriptum est: Ipse est qui adolevit incensum in valle Benennon, et lustravit filios suos in igne. Benennon siquidem filium Ennon significat. Vallis autem Ennon dicitur Hebraice Gehennon, cujus nomine in Novo Testamento poena inferorum gehenna cognominatur, quia nimirum sicut in convalle Ennon,
Abbreviated transcription (Latin):
reg̾ẽ. cũ sua corꝑa dñõ hostiã uiuentẽ exhib̾e
didicerint. Qd̃ pꝰmodũ crescentib malis. ip̃m
tẽplũ idoloꝵ sordib ꝓfanatũ. ⁊ adultimũ a chal¬
deis destructũ atq incensũ ẽ: significat gͣuiores
lapsus eoꝵ qͥ ꝑ confessionẽ qͥdẽ recte fidi ac sa¬
cramentũ lauachri salutarisiscẽ eccliȩ menbrĩ
adunati: s denuo fraude in alignoꝵ sp̃uũ ab
statu fidĩ deiecti: ac uitioꝵ sunt flãma cõbusti.
de malis suis penitentia: ad patͥã sunt dno mise¬
rante reducti: acrursꝰ idẽ tẽplũ atq urbem
scãm gͣndi cũ labore restaurart̃: figurate desig

Expanded text:
regere, cum sua corpora Domino hostiam viventem exhibere regere, cum sua corpora Domino hostiam viventem exhibere didicerunt. Qtemplum idolorum sordibus profanatum, et ad ultimum a Chaldaeis destructum atque incensum est, significat graviores lapsus eorum qui per confessionem quidem rectae fidei, ac sacramentum lavacri salutaris, sanctae Ecclesiae membris adunati, sed denuo, fraude malignorum spirituum, a statu fidei dejecti ac vitiorum sunt flamma combusti. de malis suis poenitentia, ad patriam sunt Domino miserante remissi, ac rursus idem templum atque urbem sanctam grandi cum labore restaura
Abbreviated transcription (Latin):
dieb circuit. eccłiam dñs collectis ad edificiũ
celeste fidelib construit: porro inuta futura
apparente gła resurrectionis ad integrũ ꝑfic̾:
atii in gaudiũ uite ĩ mortalis. in et̾na suȩ cla¬
ritatis uisione: sustollit. Qͥa enĩ ip̃e octaua die.
ħ ẽ pꝰ septimã salbi resurrex̃ a mortus: recte oc¬
Qd̃ aũ euo seqͦnte q̃dam tẽpli edifitia p̃ nimia
uastitate dissolui ceꝑunt: s eadẽ mox instancia
regũ ac sac̾dotũ qͥ illis fuere tpr̃ib instaura¬
ta ⁊ inpͥstinũ suscitata sunt statũ: significat co¬
tidianos fideliũ ac leuissimos erratꝰ. de qͣlibꝰ salo¬
mon. septies inqͥt cadit iustꝰ ⁊ resurgit : qͥ cotidi¬
ana eque ipsoꝵ sollertia donante. ꝑ exempla¬
uł exhortam̃ta p̾cedentiũ iustoꝵ qͣsi ꝑ regũ ac
sac̾dotũ dĩ. corrigunt᷑ industriã. Reges nãq
ac sac̾dotes. merito õs in ȩccłia ꝑfecti uocant᷑:
cũ sint m̃bra regis ac sac̾dotis fu̾mi: cũ se ipso bñ

Expanded text:
d septem diebus circuit, Ecclesiam Dominus, collectis ad aedificium coeleste fidelibus, construit. Porro in vita futura apparente gloria resurrectionis, ad integrum perficit atque in gaudium vitae immortalis in aeternae suae claritatis visione sustollit. Quia enim ipse octavo die, hoc est, post septimam sabbati resurrexit a mortuis, recte ocam templi aedificia prae nimia vetustate dissolvi coeperunt, sed eadem mox instantia regum ac sacerdotum, qui illis fuere temporibus, instaurata, et in pristinum suscitata sunt statum, significat quotidianos fidelium ac levissimos erratus, de qualibus Salomon: Septies, inquit, cadit justus, et resurgit ; qui quotidiana aeque ipsorum solertia, donante Domrtamenta praecedentium justorum, quasi per regum ac sacerdotum Dei corriguntur industriam. Reges namque ac sacerdotes merito omnes in Ecclesia perfecti vocantur, cum sint membra regis ac sacerdotis summi, cum se ipsos bene
Abbreviated transcription (Latin):
etate gen̾ali resurrectione ꝑpetͣta scõs suos cũ
ꝑfectione bonoꝵ oꝑm ꝑducit ad et̾nȩ beatitudi¬
nis deuariũ accipiendũ: eiectis pͥus õib scanda
es uenias succensa qͣsi caminꝰ. ⁊ erunt os suꝑbi
⁊ õs facientes impietatẽ stipula: ⁊ inflãmabit

Expanded text:
os cum perfectione bonorum operum perducit ad aeternae beatitudinis denarium accipiendum, ejectis prius omnibus scandales veniet succensa quasi caminus, et erunt omnes superbi et omnes facientes impietatem stipula, et in
Abbreviated transcription (Latin):
dignos facẽt: satag̾et añ oĩa. ui idola q̃ edificau̾at
de ciuitate scã tollerent᷑: & ñ in scandalũ stul¬
toꝵ q̃ ipẽ cũ fuissa sapientissimꝰ erronea fece¬
rat: qͣsi sapient̾ ac recte facta relinquers. Me¬
minit supͣ ⁊ hꝰ loci scͥpt᷑a dicens. Tc̃ edificauit
salomon fanũ chamos idolo moab inmonte
congerebant᷑ attaminare uid̾et᷑. Et conu̾sꝰ¬

Expanded text:
dignos faceret, satageret ante omnia ut idola quae aedificaverat dignos faceret, satageret ante omnia ut idola quae aedificaverat de civitate sancta tollerentur, et non in scandalum stultorum, quae ipse, cum fuisset sapientissimus, erronee fecerat, quasi sapienter ac recte facta reliquisset. Meminit supra et hujus loci Scriptura dicens: Tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab in monte congerebantur, attingere videretu
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. ⁊ astaroth idolo sydonioꝵ.⁊ chamos offen¬
sioni moab. ⁊ melchon abbominationi filioꝵ
ãmon polluit rex. ⁊ contͥuit statuas: luce cla¬
riꝰẽ qd̾ excelsa nominare sol& scͥpt᷑a loca in col¬
lib posita frondentibꝰ: inqͥb uł demonib un¬
molabat᷑. uł dnõ. locoꝵ amenitate illecti. ꝯtͣ
int̾dictũ relicto altari qd̃ erat intẽplo hostias
offerebant. Uñ sepiꝰ in ħ libro de regib. qͥ minꝰ
ꝑfecte iusti fuere dr̃: ueruntam̃ excelsa nos
abstulit. Montẽ aũ offensionis mont̾e idoli
dñt: qr nimirũ consuetudinis ẽ scͥpt᷑arũ. of¬
fensionẽ idola ñcupare: qr uł in illis offendit᷑
d̃s: uł offensionẽ ⁊ ruinã suis afferunt cultori¬
bus: sic̾ in hac ipã sententia subseqͣnt̾ intimat᷑¬
oũ dr̃. Que edificau̾at salomon rex isrł. asta¬
qr uidelic&. salomon de admisso idolatͥȩ scelere:
ñꝗͣ ꝑfecte penituit. Nã si fructꝰ penitentie

Expanded text:
o Sidoniorum, et Chamos offensioni Moab, et Melchom abominationi filiorum Ammon polluit rex, et contrivit statuas. » Luce clarius est quod excelsa nominare solet Scriptura, loca in collibus posita frondentibus, in quibus vel daemonibus imm Domino, locorum amoenitate allecti, contra interdictum, relicto altari, quod erat in templo, hostias offerebant. Unde saepius in hoc libro de Regibus, qui minus perfecte justi fuere, dicitur: verumtamen excelsa non abstulit. Montem autem offensionis montem idoli dicit, quia nimirum consuetudinis est Scripturarum offensionem, idola nuncupare, quia vel in illis offenditur Deus, vel offensionum, et ruinam suis afferunt cultoribus: sicut in hac ipsa sententia subsequenter intimatur: Quae aedificaverat Salomon rex in Israel Astaquia videlicet Salomon de admissae idololatriae scelere nunquam perfecte poenituit. Nam si fructus poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
agit. ħ totis uirib certat: qͣtinꝰ tẽptando g̃gem
drũ ꝑcutiens dissip&. eosq pͥmũ auferat: qͦrum
solatio adiuti ꝯtͣ hostẽ dimicare debuerãt. Tulit¬
ficat malos doctores. qͦs ppłs t̾rȩ. carnalsiuideli¬
cs t̾renaetupiditati dediti. scđm mores suos
consentientes uiciis suis ꝑsonas eligunt: qͦs pha¬
rao in reblata uinxit ⁊ inegiptũ duxit: cũ dia¬
bolꝰ ꝑ multitudinẽ adulatoꝵ eneruans decipit
corcla p̃latoꝵ. Reblata enĩ multitudo int̾p̃tat᷑.
Sicq in spãlis egipti uinctos cathenis pecc̃oꝵ te¬
nebrosũ mergit abyssũ. Pro ioachaꝵ qͦ necbao¬
ioachĩ regẽ constituens. imposuit multã t̾rȩ.
c. talentis argenti ⁊ talento auri: cũ malignꝰ spc̃
chim iuxta p̃ceptũ pharaonis unũquẽq scđ̾in
uires suas exegit.ũ cdars tã argentũ qͣm aurũ:
qͣtinꝰ hoc reddet pharaoni: qr diabolꝰ ꝑ sͥ deditos
uiros. ab uno qͦ exigit scd̾m uiressuas peccati

Expanded text:
hic totis viribus certat, quatenus tentando gregem Domini percutiens dissipet, eosque primum auferat quorum solatio adjuti contra hostem dimicare debuerant. Vficat malos doctores, quos populus terrae carnales, videlicet terrenae cupiditati dediti, secundum mores suos consentientes vitiis suis, personas eligunt: qrao in Reblata vinxit, et in Aegyptum duxit, cum diabolus per multitudinem adulatorum enervans decipit corda praelatorum. Reblata enim, multitudo interpretatur; sicque in spiritali Aegypto vinctos catenis in peccatorum tenebrosum mergit abyssum. Joachim ideJoachim regem constituens imposuit multam terrae centum talentis argenti, et talento auri. » Cum malignus spiritus chim juxta praeceptum Pharaonis unumquemque secundum vires suas exegit, ut daret tam argentum quam aurum, quatenus hoc redderet Pharaoni, quia diabolus per sibi deditos viros ab unoquoque exigit secundum vires suas peccati
Abbreviated transcription (Latin):
ipos ꝑerrorẽ idolatͥe in potestate demonũ tra¬
diderunt. Q iusto dĩ iudicio simul cũ altari
qd idolis fabricauerant dissipandi erant. Mis¬
ticȩ aũ significat om̃sqͥ diaboli seruitio manci¬
pati uitã sacͥlegã tpr̃alit̾ finerint. ȩt̾ius cru

Expanded text:
per errorem idololatriae in potestatem daemonum tradiderunt, qui justo Dei judicio simul cum altari quod idolis fabricaverant, dissipandi erant. Mystice autem significat omnes qui diaboli servitio mancipavit vitam sacrilegam temporaliter finieran
Abbreviated transcription (Latin):
tio regis babilonis. Et dix̃ ezechias ad ysaiã. Bo¬
ueritas in dieb meis. Tradunt hebrei egͦtasse
rii regis interitũ. ñ cecin̾it laudes dño qͣs ceci¬
nit moyses pharaone submerso. ⁊ delbora utt̃¬
fecto sisara ⁊ anna genito samuhele: uñ cõmo¬
nitũ ẽẽ fragilitatis suȩ: rursũq pꝰ corꝑis sani¬
tatẽ ⁊ signi magnitudinẽ offerri aliã occasio¬
nẽ suꝑbiȩ: ꝗ̃ ⁊ prudens⁊ dĩ cultor uitare de¬
buerat: nec monstrare alienigenis diuitias
suas. q̃s dõ tͥbuente possed̾at. Ex qͦ iuxta leges
qͦ tropologiȩ discimꝰ. ñ mitendas margaritas
añ porcos: nec dandũ scm̃ catub: qͥ enĩ fidelis
so uirili robore. in muliebrẽ red igit᷑ mollitudi¬
nẽ. Ing̾dit᷑ gͦ ysaias ad regẽ: & qͣsi nesciꝰ sciscitat᷑.
Qd dixert̃ uiruisti: & uñ uenert̃.Duo int̾rogat.
qͥd locuti sunt ⁊ uũ uenert̃. Ille ad unũ respon¬

Expanded text:
Et dixit Ezechias ad Isaiam: Boveritas in diebus meis. Tradunt Hebraei ideo aegrii regis interitum, non cecinerit laudes Donit Moyses Pharaone submerso, et Debora interfecto Sisara: et Anna genito Samuele. Unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat; nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta Leges quoque tropologiae discimus, non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canibus . Qui enim fidelis teritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem . Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscitatur. Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? Duo interrogat, quid locuti sint,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ reliquũ ẽ radicẽ deorsũ. ⁊ facis fructũ sursũ:
qi de iherłm exibunt reliqͥe: & saluatio de mon¬
te syon. Lelꝰ dnĩ exercituũ faciet hoc. Nc̃ ad ip¬
sũ erechiã loqt᷑. H erit inqͥt signũ eoꝵ q̃ fut᷑a
p̃nuntio: qd hoc anno ea comedes q̃sponte nas
scdo iuxta simmachũ pomis uesc̾e: siue iuxta
eosdẽ q̃ de p̃t̾itis segetib. ⁊ cadente in t̾rã semi¬
ne pullulauerunt. In anno aũ iã t̾cio fugato iã
assẏrio. ⁊ obsidione laxata. seminate ⁊ metite.
plantate uineas. ⁊ fructũ earũ comedite. Siqͥdẽ
rerũ oĩũ habundantiã ac felicitatẽ: u instar ar¬
boris alta radice fundate. pomis densissimis unple¬
ant᷑. De iherłm enĩ ⁊ de monte syon eg̃dient᷑ re¬
liqͥe: & implebunt t̾rã iudeã. ñ suo merito s dĩ

Expanded text:
faciet fructum sursum, quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion: zelus Domini exercituum faciet hoc . » Nunc ad ipsum Ezechiam loquitur. Hoc erit, inquit, signum eorum quae futura praenuntio, quod hoc anno ea comedes quae sponte nsecundo juxta Symmachum pomis vescere, sive juxta eosdem quae de praeteritis segetibus ne pullulaverint. In anno autem tertio, fugato jam Assyrio, et obsidione laxata, seminate et metite, plantate vineas, et fructum earum comedite. Siquidemrerum omnium abundantiam ac felicitatem, ut instar arboris alta radice fundatae, pomis densissimis impleantur. De Hierusalem enim et de monte Sion egredientur reliquiae, et implebunt terram Judeam,
Abbreviated transcription (Latin):
sorem ħ loco ñ hostioꝵ siue muroꝵ. s auri po¬
tiꝰ gẽmarũq intellig̾ẽ uoluerimꝰ᷑: ad unũ ꝓ¬
fecto eundẽq sp̃alis expositio finẽ respicit.
tores intelligẽ ualemꝰ: qͥ ꝗͣ diu recte uniunt
ac docent. in ornatũ scẽ ciuitatis industriã
suȩ artis impendunt: at si forte errauerint.
qͥd nͥ a rege chaldeoꝵ captiui babiloniã tͣns¬
ferunt᷑: ᷤ Et qm̃ artificẽ ⁊ clusorẽ ab ihero¬
solimis babiloniã tͣnsmigͣri. ħ ẽ talentũ u̾bi¬
celitꝰ acceptũ in t̾ra defodi .i. scientiã sp̃ãlem
ad pecc̃oꝵ oꝑa conu̾ti intelligendũ ẽ. õsq ui¬
ros fortes ⁊ bellatores simul in captiuitatẽ
ductos: ħ ẽ eos qͥuidebant᷑ uiri fortes ͤ⁊ bella¬
tores. astucia malignoꝵ spũũ deceptos atq
in carcerẽ sp̃alis babiloniȩ captiuatos. necesse
ẽ ut oꝑam demꝰ: qͣtinꝰ seuissimi regis potesta¬
tẽ euadamꝰ. Uigilemꝰ ⁊ sobrii simꝰ: timorẽ di¬

Expanded text:
 sive murorum, sed auri potius, gemmarumque intelligere voluerimus, ad unum profecto, eumdemque spiritalis expositio finem respicit. tores intelligere valemus, qui quandiu recte vivunt, ac docent, in ornatum sanctae civitatis industriam suae artis impendunt. At si forte erraverint, quid nisi a rege Chaldaeorum captivi Babyloniam transferuntur? Artificem et clusorem ab Hierosolymis Babyloniam tcoelitus acceptum in terra defodi, id est scientiam spiritualem ad peccatorum opera converti intelligendum est, omnesque viros fortes et bellatores simul in captivitatem ductos, hoc est eos qui videbantur viri fortes esse et bellatores, astutia malignorum spiritum deceptos, atque in carcerem spiritualis Babyloniae captivatos, necesse est ut operam demus quatenus saevissimi regis potestatem evadamus, vigilemus et sobrii simus, timorem D
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ uł fortitudo dnũ. Qd̃ aũ seqr̃ de eodẽ re.¬
ge qd̃ audito libro legis dnĩ ꝗͣ helchias sac̾dos
inuenit in domo dnĩ. scidiss&s uestim̃ta sua
⁊ misissa helchiã sac̾dotẽ ⁊ cet̾os qͥ subseqͤnt̃
annumerant᷑. ad oldan ꝓpħ̃en uxorẽ sellum.

Expanded text:
ni fortitudo. Quod autem sequitur de eodem rege, quod audito libro legis Domini, quem Helchias sacerdos invenit in domo Domini, scidisset vestimenta sua, et misisset Helchiam sacerdotem et caeteros qui subsequenter annumerantur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
animo dnõ seruire. ac decalogũ legis fidelit̾
uidebant᷑ indĩ ac ꝓximi amore conseruare.
subito siue illecebris mundi. seu adu̾sitatib
subacti. aut maiorib se facinorib polluunt:
aut certeꝰ heresim declinando. aꝑte apostasiȩ
pugnantes. libertatẽ adõ nob̾ donatã defen¬
diũ ⁊ scõꝵ eiꝰ exẽplis. qͦ ordine bella uitioꝵ
suꝑari debeant. luce clariꝰ discimꝰ. S philistei
filios isrł fabris armoꝵ pͥuant: cũ maligni
sp̃c̃ aĩos fideliũ a meditacione sacre lcõnis.
scłaria illis negotia inserendo recardant: ne
uł ipi ꝑ hꝰ exercitũ resistendi fidutiã sumaꝵ:
uł alios forte qͥ legẽ nesciunt. ad resistendũ
uitiis. exhortando aut corripiendo accen¬
dant. Tollunt fabros armoꝵ. cũ eos qͥ sacra
eloqͥa norunt. in tm̃ scelerib obruunt: ut di¬
c̾e bona q̃ didicerant. ꝓrsus erubescant. Trans¬
ferunt oẽm artificẽ: ⁊ clusorem in babiloniã
de iherłm: cũ eos qͥ multifaria uirtutũ oꝑa¬

Expanded text:
animo Domino servire, ac Decalogum legis fideliter videbantur in Dei ac proximi amore conservare, subito sive illecebris mundi, seu adversitatibus subacti, aut majoribus se facinoribus polluunt, aut certe in haeresim declinando, aperte apostasiae lum repugnantes libertatem a Deo nobis donatam defenus exemplis, quo ordine bella vitiorum superari debeant, luce clarius discimus. Sed Philisthaei filios Israel fabris armorum privant, cum maligni spiritus animos fidelium a meditatione sacrae lectionis, saecularia illis negotia inserendo, retardant, ne vel ipsi per hujus exercitium resistendi fiduciam sumant, vel alios forte, qui legere nesciunt, ad resistendum vitiis exhortando aut corripiendo accendant. Tollunt fabros armorum, cum eos qui sacra eloquia norunt in tantum sceleribus obruunt, ut dicere bona quae didicerant, prorsus erubescant. Transferunt omnem artificem et inclusorem in Babyloniam de Jerusalem, cum eos qui multifaria virtutum opera
Abbreviated transcription (Latin):
elatꝰ ad orientẽ. qͣsi scd̃ĩ diei mane. nulla uit̃¬
ueniente nocte facturꝰ ad uolars. Nam ⁊ hoc qͥ
inisula tile. q̃ ult̾ britanniã ẽ. uł inultimis sci¬
charũ finib degunt. oĩ estate dieb aliqͦt fieri
uident: qr sol cet̾o orbi in occasu ⁊ sub t̾ra positꝰ.¬
ipsis nichilominꝰ tota nocte suꝑ t̾rã appareat:
& qͦmͦ a parte occidentis ad orientẽ humilis re¬
deat manifeste uideat᷑: donec tprẽ oportuno
denuo toti orbi cõmuni exortu reodat᷑: sic̃ ⁊ ue¬
terũ historiȩ. ⁊ nr̃i homines eui. qͥ illis de partibꝰ
adueniunt habundantissue ꝓdunt. Nũ qͣm
aũ hiqͥ int̾iora austͥ incolunt: uidẽ solẽ ꝑ meri¬
dianas plagas ad orientẽ ab occasu redire. Qd̃

Expanded text:
slatus ad orientem, quasi secundi diei mane, nulla inteslatus ad orientem, quasi secundi diei mane, nulla interveniente nocte facturus advolaret. Nam et hoc qui in insula Thyle, quae ultra Brittanniam est, vel in ultimis Scytharum finibus degunt, omni aestate diebus aliquot fieri vident; quia sol caetero orbi in occasu, et sub terra positus, nihilominus tota nocte supra terram appareat. Et quomodo a parte occidentis ad orientem humilis redit, manifeste videatur, donec tempore opportuno denuo toti orbi communi exortu reddatur: sicut et veterum historiae, et nostri homines aevi, qui illis de partibus adveniunt, abundantissime produnt. Nunquam autem ii, qui interiora austri incolunt, vident solem per meridi
Abbreviated transcription (Latin):
totidẽ gͣlib reł. Dat᷑ aũ signũ: u sol decẽ gͣdi¬
bus reu̾tat᷑. Qͦs nos iuixta symiachũ inlineas
⁊horologiũ uertimꝰ: qͥ gͣdus intellexit in lineis:
ii manifestiorẽ sensũ legentib fac̾et. Siue ita
erant. extruxti gͣdus arte mechanica: ut ꝑ
singłos umbra descendens. horarũ spatia t̾mi¬
bat᷑. Uis gͦ in qͥt ut ascendat umbra decẽ lineis.
ꝓcedente sole suꝑ t̾ram ꝑ boreales plagas usꝙ
ad orientẽ qd̾ subtꝰ t̾rã cotidiana consuetudine
sui cursꝰ erat facturꝰ: an uͥ reu̾tat᷑ umbra toti¬
dem gͣdib. conu̾sa retrorsũ faciȩ solis ipõq ꝑ
australẽ plagã ad orientẽ regresso: At rex. Fa¬
cile ẽ inqͥt umbrã cresc̾e decẽ lineis. Nec hoc
uolo ufiat. s ũ reu̾tat᷑ retrorsũ decẽ gͣdib. Ui¬
dit nãq qr maioris miracłi ẽẽ pot̾at. si sol con¬
tͣriũ suo mori cursũ ag̾et: qͣm si consuetudo
ꝓcessu incedens. tã ⁊ si multo altiꝰ. id ẽ suꝑ t̾ras¬

Expanded text:
ol decem gradibus revertatur, quos nos, juxta Symmachum, in lineas et horologium vertimus. Qui gradus intelligit in lineis, ut manifestiorem sensum legentibus faceret. Sive ita erant exstructi gradus arte mechanica, ut per singulos umbra descendens, horarum spatia termibatur: Vis ergo, inquit, ut ascendat umbra decem lineis, procedente sole supra terram per boreales plagas usque ad orientem, quae subtus terram quotidiana consuetudine sui cursus erat facturus: an ut revertatur umbra totidem gradibus, conversa retrorsum facie solis, ipsoque per australem plagam ad orientem regresso? At rex, Facile est, inquit, umbram crescere decem lineis; nec hoc volo ut fiat, sed ut revertatur retrorsum decem gradibus. Vidit namque quod majoris miraculi esse pottrarium suo mori cursum ageret, quam si consueto processu incedens, tametsi multo altius, id est super tran
Abbreviated transcription (Latin):
to qd̾ accid̾at suꝑ t̾rã. reliqͥt eũ ds̃ ut tẽptaret᷑.
⁊ nota fierent oĩa q̃ erant incorde eiꝰ. Idcirco
aũ tẽptacioni relictꝰ ẽ. qr pꝰ tantã uictoriã ⁊ soł
regressũ. ⁊ congͣtulationẽ regni potentissimi:
cor illiꝰ eleuatũ ẽ. Deniq in eodẽ uolumine scͥbit᷑.
Multi deferebant hostias ⁊ sacͥfitia dnõ in iherłm.¬

Expanded text:
terram, reliquit eum Deus ut tentaretur: et nota fierent omnia quae erant in corde ejus . Idcirco autem tentationi relictus est, quia post tantam victoriam, et solis regressum, et congratulationem regni potentissimi, cor illius elevatum est. Denique 477 in eodem volumine scribitur: Multi deferebant hostias, et sacrificia Domino in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
tͣctarent. & hanc de erario sublatã fidelit̾ ar¬
tificib ad muniendã domũ ꝓ ũ insingłis opꝰ
eẽt offerrent. Uñ necesse ẽ ut consid̾ent hi qͥ
spalem peccuniã u̾bi dĩ ad dispensandũ con¬
seruis sius. oꝑariis scilic& diuinis accipiunt.
qͣnta fide. ꝗͣtaq discretione illis opꝰ ẽ. qͥbꝰ rõ
de eadẽ peccunia reddenda ẽ. ut studeant
ñ minꝰ fideles inspãlib inueniri. ꝗͣ isti in
corꝑalib fuert̃ inuenti. Peccuniã uͦ ꝓ delio¬
to. ⁊ peccuniã ꝓ peccatis ñ inferebant in

Expanded text:
ractarent. Et hanc de aerario sublatam, fideliter artificibus, ad muniendam domum, prout singulis opus esset, offerrent. Unde necesse est, ut considerent hi, qui spiritalem pecuniam verbi Dei ad dispensandum conservis suis, operariis scilicet divinis, accipiebant; quanta fide, quantaque discretione illis opus est, quibus ratio de eadem pecunia reddenda est, ut studeant non minus fideles in spiritalibus inveniri, quam isti in corporalibus fuerunt inventi. « Pecuniam vero pro delicto, et pecuniam pro peccat
Abbreviated transcription (Latin):
qr apd̃ eos astroꝵ obseruantia ẽ. stellarũq
cursus longo usu ⁊ exercitacione cognitꝰ. qd̃
⁊ in diũ natiuitate monstrat᷑: intellexerunt
solem reu̾sũ diei spatia duplicata seriuire eũ
ꝗͣ solũ dm̃ .i. solẽ putabant. Cũq causas hꝰ mi¬
racłi rationẽq ꝑqͥrerent: fama ꝑ õs gentes
uolitante. didicert̃ ꝑꝑ egrotationẽ regis iude.¬
etiã cursũ signi clarissimi cõmutatũ. Ganos
eẽ oppinationẽ mea̾ s scͥpturȩ sc̃ẽ fidẽ. dierũ u̾ba
testant᷑. q̃ dixere pꝰ alia. Ipse ẽ ezecbias qͥ obtu

Expanded text:
quia apud eos astrorum observantia est, stellarumque quia apud eos astrorum observantia est, stellarumque cursus longo usu et exercitatione cognitus, quod et in Domini nativitate monstratur: intellexerunt solem reversum, diei spatia duplicata, servire ei quem solum Deum putabant. Cumque causas hujus miraculi rationemque perquirerent, fama per omnes gentes volitante, didicerunt propter aegrotationem regis Judetiam cursum signi clarissimi commutatum. Quam non esse opinationem meam, sed Scripturae sanctae fidem, Dierum verba testantur, quae dixe
Abbreviated transcription (Latin):
no regis ezechie ascendisse sennacherib regẽ
assirioꝵ suꝑ õs ciuitates iuda munitas. ⁊ cepis¬
se eas. ⁊ pꝰea obsedisse lachis tͣnsisse lobnã. misis¬
se iherłm partẽ exercitꝰ sui: cesaq ꝑ angłm .c.¬
octoginta qͥnq milia exercitꝰ eiꝰ. ⁊ ip̃m fugisse
niniuẽ. int̾fectũq afiliis infano dĩ sui: ⁊ reg¬
nasse ꝓeo asaradon filiũ eiꝰ: egrotasse ezechiã
⁊ recepisse ꝓpħ̃a ñtio sospitatẽ: factũ signũ
incredibile ĩ sol decẽ horarũ spaciis reu̾teret᷑
ad ortũ suũ: ⁊ pene duplex dies fiers. Nunc
sunt oĩa misit baladã filiꝰ baladan rex babilo¬
nis libros⁊ mun̾a ad erechiã: ñ asoradon qͥ
sennacherib patͥ apd̃ assirios in regnũ successe¬
rat: de cꝰ seu morte seu uita scͥpt᷑a conticuit.
Ex qͦ ꝑspicuũ ẽ aliud fuisse tr̃ regnũ assirioꝵ:
⁊ aliud babilonioꝵ. Deniq samariã.i.xͣ. tͥb
se chaldeos: qͦrũ rex nabuchodonosor fuit. Et

Expanded text:
no regis Ezechiae ascendisse Sennacherib regem Assyriorum super omnes civitates Judae munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Jerusalem partem exercitus sui, caesaque per Angelum coctoginta quinque millia exercitus ejus, et ipsum fugisse Niniven, interfectumque a filiis in fano Dei sui, et regnasse pro eo Assaraddon filium ejus: aegrotasse Ezechiam, et recepisse Prophetae nuntio sospitatem; factum signum incredibile, ut sol decem horarum spatiis reverteretur ad ortum suum, et pene duplex dies fieret. Nunc Merodach Baladan, filius Baladan, rex Babylonis, libros et munera ad Ezechiam; non Assaraddon, qui Sennacherib patri apud Assyrios in regnum successerat, de cujus seu morte, seu vita Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est aliud fuisse tunc regnum Assyriorum, et aliud Babyloniorum. Denique Samariam, id se Chaldaeos, quorum rex Nabuchodonosor fuit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pmissionẽ dnĩ ad dd̃. ꝗͣ uidebat in sua morte
ꝑiturã. Eo enĩ tpr̃e ezechias filios ñ habebat.
concesse uitȩ. manasse ẽẽ gen̾atũ. Ergo iste
oĩs ẽ fletꝰ. qd desꝑabat. xp̃m de suo semine nas¬
citurũ. Alii asserunt ꝗͣuis scõs uiros morte ter¬
reri ꝑꝑ incertũ iudicii. ⁊ ignorationẽ sentenciȩ
dĩ: qͣm sedẽ habituri sint. Simulq facti qͣstio
soluit᷑. ac necessitatis uincła atq causarũ. qd̃
neqͣqͣm dies mortis singłis p̾stituta sit: s uolun¬
tate di ⁊ ignotis mortalib causis. uł uiuat
aliqͥs uł moriat᷑. Presertĩ cũ statuta n̾c mortis
necessitas differat᷑: ⁊ pꝰ mortẽ resuscitatos pluri-¬

Expanded text:
missionem Domini ad David, quam videbat in sua morte perituram. Eo enim tempore Ezechias filios non habebat; concessae vitae Manassen esse generatum. Ergo iste omnis est fletus, quod desperabat Christum de suo semine nasciturum. Alii asserunt, quamvis sanctos viros morte terreri, propter incertum judicii, et ignorationem sententiae Dei, quam sedem habituri sint. Simulque fati quaestio solvitur, ac necessitatis vincula atque causarum, quod nequaquam dies mortis singulis praestituta sit, sed voluntate Dei et ignotis mortalibus causis, vel vivat aliquis, vel moriatur: praesertim cum et statuta nunc mortis necessitas differatur, et post mortem resuscitatos pluri
Abbreviated transcription (Latin):
cor: Qd̃ ita soluit᷑. ꝑfectionẽ cordis in eo nc̃ dici:
tẽ eneũ cõminuerit: & cet̾a fec̾it q̃ scͥpt᷑a cõme¬
morat. Plerũq aliqͥb iusti necessitatib afflic¬
ti: sua oꝑa cogunt᷑ fateri. S cũ eoꝵ dicta ini̾ti
audiunt: ħ ꝑ elationẽ potiꝰ qͣm ꝑueritatẽ exis¬
timant ꝓlata. E.x siuis enĩ cordib u̾ba iustoꝵ

Expanded text:
cor ? » quod ita solvitur: perfectionem cordis in eo nunc dici, tem aeneum comminuerit, et caetera fecerit quae Scriptura commemorat. Plerumque aliquibus justi necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, sed cum eorum dicta injusti audiunt haec per elationem potius quam per veritatem existima