comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne causa in ẜuos staͣtutumest.
nẽce est ures suas optinere. q¬
qli duus parentibomeis pla¬
cuent eius mocli testatoꝵ leges
ppetuam ẜuitutẽ malem̃itis ser¬
ius irrogareut nec ꝓ suppõitu
emptorem adlib̾tatem ꝓduci

Expanded text:
e causa in servos statutum est, necesse est vires suas obtinere, quando divis parentibus meis placuerit eiusmodi testamentorum leges perpetuam servitutem male meritis servis inrogare, ut nec per suppositum emptorem ad libertatem produci
Abbreviated transcription (Latin):
iupptialibꝰ reb statut᷑asunt ¶Rõ
aut ypothec̃am filii famił.ao
ũsus res prĩs famł. uiuẽtis
ad huc seuiam mortui spare
mine pr̃ibꝰ denegatarerum
Bat parens plenissimã pot̃a¬
tem utifruiq hus reb q̃ꝑfi¬

Expanded text:
uptialibus rebus statuta sunt. Non autem hypothecam filii familias adversus res patris viventis adhuc seu iam mortui sperare mine patribus denegata rerum, habeat parens plenissimam potestatem uti fruique his reb
Abbreviated transcription (Latin):
libam b̃re licentiam ⁊ pr̃emĩ
ip̃m sibi adire h̃rditatem ret¬
usante filio ⁊ omne siue dãp¬
num siue lucrũm suã hre for¬
tunam. nullã nillo ex h p̃iu¬
dicio filio  generando. ¶Siũo
eccͣrio pr̃eretus añte filus ad¬
ire hrditatẽ uolũit nullam
acquisicionem nec usũ fructũ
pr̃i offerri. s ip̃m filium sibiĩ¬
putare. siquid ex hꝯtigent.
nulla acc̃one neq ccͣ prem ĩ¬
adũsus filumsimilim̃o acti¬
one extendenda ubuecusãte
p̃r omnẽ licenciam⁊ actiones
mouere ⁊ ab alus pulsariu¬
bi ad eum totum ꝯmodum
aduenit. ¶Et filius siłim̃o
inagendo ⁊pulsandoso lus
hat ⁊ detrimentũ ⁊ꝯmodum
sentire uł agentiuł fugienti
nec in uiditium sineprĩauo¬
luntatr urdeatur ꝯsist̾e ¶Et
ħ quidẽ siplene etãtis filiꝰ
est qui p̾rnamuolũtatem ⁊̃¬
sequi non patitur. ¶Smã
reditate ei delata p̃ro sñtur
idũti h̃rditatẽ nolũit. uł
pr̃e uolente ip̃e reclamauit.
siꝗdem recusauit filius licẽ

Expanded text:
liberam habere licentiam et patrem ipsum sibi adire hereditatem recusante filio et omne sive damnum sive lucrum in suam habere fortunam, nullo ex hoc praeiudicio filio generando: sive e contrario patre recusante filius adire hereditatem voluerit, nullam adquisitionem nec usum fructum patri offerri, sed ipsum filium sibi imputare, si quid ex hoc contigerit: nulla actione neque contra patrem adversus filium simili modo actione extendenda, ubi recusante r omnem licentiam et actiones movere et ab aliis pulsari, ubi ad eum totum commodum pervenit, et filius simili modo in agendo et pulsando solus habeat et detrimentum et commodum, sentire vel agdicium sine patria voluntate videatur consistere. Et haec quidem, si plenae aetatis filius est, qui paternam voluntatem sequi non patitur 1b . Sihereditate ei delata pater consentire adeunti hereditatem noluerit vel patre volente ipse reclamaverit, si quidem recusaverit filius, li
Abbreviated transcription (Latin):
obitumpr̃is ip̃e lucittur ꝑĩte¬
mreꝰ ius exactionis qiͣsibi deb¬
ite afilio quiusum fructũ⁊ẽ¬
su eus possidebat sue posfita¬
tiuł pot̃ successiommimme
tñsmittẽte. quatenus in om̃
pate int̾ se successor eius ꝑma¬
neat. nec altratiomis ciiusdã
maxime int̾fr̃es oriatur oẽc̃o
Cumaũt ostantimanq legeta¬
utum erat si filiifamił. ab hiᷤ
qui eos inpot̾tate h̃nt nexup̃r¬
no ꝑemancipacionẽ libentur
debere pr̃emterciam ꝑtẽ bono¬
rum q̃ acquinnõ solent quasi
remuiuatioms gr̃a afilio acci¬
pere uł retiñe ⁊ ex hac causaite¬
rum pars nõ minima sbe libor¬
int̾uemente emancipatione
liberis impõita nõ ftiampte
res quiemãcipatrem donãtre¬
sitere exceptis ⁊ inħ cãu castrẽ¬
lus quibomch̃ ex hac cãdmmn¬
nuitur. sic emm nec liberis cu¬
iuscumq sexus aliquid dĩi
auferctur pr̃ib amp̃lioris
pr̃imoniiu sus fructassigna¬
bitur ¶ Hoc optinente ⁊ sime
mancipacione sibi parentes

Expanded text:
obitum patris ipse lucretur, parente ius exactionis quasi sibi debitae a filio, qui usum fructum consensu eius possidebat, suae posteritati vel successioni minime transmittente, quatenus in omni pace inter se successio eius permaneat nec altercationis cuiusdam maxime inter fratres oriatur occasio. Cum autem Constantiniana lege cautum erat, si filii familias ab his, qui eos in potestate habent, nexu paterno per emancipationem liberentur, debere patrem tertiam partem bonorum, quae adquiri non solent, quasi remunerationis gratia a filio accipere vel retinere, et ex hac causa iterum pars non minima subinterveniente et emancipatione liberis imposita non tertiam pares qui emancipationem donant residere: exceptis et in hoc casu castrenliis, quibnuitur. sic enim nec liberis cuiuscumque sexus aliquid dominii auferetur et patribus amplioris patrimonii usus fructus adsignabitur. Hoc obtinente et si in emancipatione sibi parentes
Abbreviated transcription (Latin):
Dem E Limmulta priulegi
ampialib donationibdia
p̃stita sunt dignum increm̃tũ
⁊ hus offre nr̃a dignata est cde¬
mencia. ¶Siquis igitur asere¬
nissimo principeuł. apussĩa
augusta siue masculꝰ siue fe¬
mina donationes sit gecutꝰ¬

Expanded text:
m multa privilegia imperialibus donationibus iam praestita sunt, dignum incrementum et his offerre nostra dignata est clementia. Si quis igitur a serenissimo principe vel a piissima augusta sive masculus sive femina donationem sit c
Abbreviated transcription (Latin):
sit penitꝰ impumita. ⁊ nullo
m̃o audeat filius famit. uel
filia ⁊ deinceps ꝑgoneucta¬
re cum cuius inpottãte sũt.
casdẽ res teñe. aut quouolu
crit gub̃nare. uł si h̾ fecĩt pã¬
tria pottas in eos ex̃cendaẽ.
pottatemuti fruigubnareq
res p̃dicto mõ acquisitas EEt
siquid ex usu corum p̃r auus

Expanded text:
sit penitus impunita et nullo modo audeat filius familias vel filia vel deinceps personae vetare eum, cuius in potestate sunt, easdem res tenere aut quomodo voluerit gubernare, vel si hoc fecerint, patria potestas in eos exercenda espotestatem uti frui gubernareque res praedicto modo adquisitas. 2b . Et si quid ex usu earum pater avus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuandis que de mat̾is ⁊ de nu¬
pcialib bonis ꝯsultissimis le¬
gib diffintasũt. ¶Sicũtacitaᷤᷤ
ypothecas tamuetes leges inq¬
brdam certis cõib intredibrert
ẜuare ncce est⁊ dubitabatur
ex quo y pothecas compefropor¬
tet. utrumne abimtio. an ex co
tp̃re ex quo male. aliquid gestũ
est compendioa narracione i¬
tp̃tamur iniciũ gendel defende

Expanded text:
andis, quae de maternis et nuptialibus bonis consultissimis legibus definita sunt. Sed cum tacitas hypothecas tam veteres leges in quibusdam certis casibus introduxerunt servare necesse est, et dubitabatur, ex quo hypothecas competere oportet, utrumne ab initio an ex eo tempore, ex quo male aliquid gestum est, compendiosa narratione interpretamur initium gerendae vel deserendae
Abbreviated transcription (Latin):
paũit eas ĩ quom̃o uolũit
frrat. siue extncos iue lib̾os
suos seu qmͣ libetꝑonam.
Sinaũt ies sibi memorato
mo.acquisitas parens nolu¬
erit retinere. s apud filũ ul
filiam ut demceps ꝑgonafre¬
liquenit. nlłam post obituz
eius lmñam hant hrdes ali
i. prĩs.aui uł ꝓaui eundem
filio famit puenit. ut pote
pr̃i debitum. sibiũndicãts qi
diumna donacione infiliuz
celebranda qui u sum fruct̾
detmnut qm̃ prem hr̃e opor¬
tuerat ita causa intelligat᷑.
⁊ eundẽnsum fructum post

Expanded text:
it, eas etiam quomodo voluerit ferat sive extraneos sive liberos suos seu quamlibet personam. Sin autem res sibi memorato modo adquisitas parens noluerit tenere, sed apud filium vel filiam vel deinceps personas reliquerit, nullam post obitum eius li patris avi vel proavi eundem filios familias pervenit utpote patri debitum sibi vindicare, sed quasi diurna donatione in filium celebranda, qui usum fructum detinuit, quem patrem habere oportuerat, ita causa intellegatur et eundem usum fructum post
Abbreviated transcription (Latin):
sint sexus relinquumt. neq
emm ustum est boña seupe¬
culia que ad. aut patronole¬
gibo debentur.aut domino pͦ¬
sessionis cui quis eoꝵ fucrat
ascriptus. uit ad curas ꝓ te¬
nore dudum late coñstitutõi
sub certa formaptinerenos¬

Expanded text:
 sexus relinquunt. Nec enim iustum est bona seu peculia, quae aut patrono legibus debentur aut domino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus, aut ad curias pro tenore dudum latae constitutionis sub certa forma pertinere nos
Abbreviated transcription (Latin):
tñslata in publica mo¬
num̃t ah̃re uolumus p¬
petuam firm̃itatẽ. neq
enim morte cognitoris
pire debet pblicafides.

Expanded text:
nslata in publica monumenta, habere volumus perpetim firmitatem: Neque enim morte cognitoris perire debet publica fides.
Abbreviated transcription (Latin):
catam exeq d adieris et
allegaius res soliq̃z pig¬
nori date st̃ diu sb̃hast¬
atas ex ꝯpacto siueam¬
bitione diũseptis ẽpto

Expanded text:
catam exsequi debet, adieris et adlegaveris res soli, quae pignori datae sunt, diu subhastatas ex compacto sive ambitione diversae partis empto
Abbreviated transcription (Latin):
pignoramarcelle ca
capi ac disthi uissit et. re.¬
anteremiudi tatam.
priꝰ ẽ ergo ut ẜuatoor¬
dine acc̃onem adũsꝰ
eã dirigus. ⁊ cã cognita.
siñamaccipias.

Expanded text:
pignora Marcellae capi ac distrahi iussit ante rem iudicatam. prius est ergo, ut servato ordine actionem adversus eam dirigas et causa cognita sententiam accipias.
Abbreviated transcription (Latin):
missi nom̃e umusitatis re¬
stõem ꝙ ⁊ pupillo relictũ est
pupilo fan nõ possitułab
ẽẽ nociturne dum num̃nam
pillares ipa ibtilitas ad p¬
uiris ẽẽ oportet. ⁊ si furiosoĩ
fideiomissaria debeatur hõr¬
quis enm sñsus q̃ uoxc̾ta
furigo ẽẽ intlłigitur cũmũtr

Expanded text:
missi nomine universitatis restitutionem, quod pupillo relictum est, pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia pillares, ipsa subtilitas ad piuris esse oportet, et si furioso fideicommissaria debeatur herequis enim sensus, quae vox certa furioso esse intellegitur, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
dei commissi peticio ¶Iud̃
ĩ admonemus ea q̃ de fal¬
cidie porcione nõ predditꝰ
sꝑulas ip̃as res hrditari¬
as retinẽda. ⁊ de sardatione
fideiꝯmissor sicuti sup̃dict am̃
est ꝯccdenda diximus. nõul¬
tius qmin hus proms ica¬
sib quor supius menciofa¬
Icta est oportere ꝑluci

Expanded text:
deicommissi petitio. Illud etiam admonemus ea, quae de Falcidiae portione non per reditus, sed per ipsas res hereditarias retinenda et de satisdatione fideicommissorum sicut supra dictum est concedenda diximus, non ulterius quam in his personis et casibus, quorum superius mentio facta est, oportere produci
Abbreviated transcription (Latin):
seu filiab exequis partib
uł incquis hrdib ĩstitutiᷤᷤ
iniũcem seu simpir quosd¬
amexhus aut ꝙdam roga¬
uerit quipriorsine liberis
decesẜit porcõem hrditatis
sue sr̃stiti seu srstitib resti¬
ta quarta ꝓ aucte trebellia¬
nisenatus gulti nõ ꝑim

Expanded text:
seu filiabus ex aequis partibus vel inaequis heredibus institutis, invicem seu simpliciter quosdam ex his aut quendam rogaverit, qui prior sine liberis decesserit, portionem hereditatis suae superstiti seu superstitibus restita quarta pro auctoritate Trebelliani senatus consulti, non per
Abbreviated transcription (Latin):
testato ei succtdentes de resti¬
tuendo fideicõmissoꝯuntes
ultquartamere alieno ded¬
senatus ꝯsulti relinqui p̃cep̃
tm̃ optiñe possep̃stiterit.

Expanded text:
testato ei succedentes de restituendo fideicommisso conventos ultra quartam aere alieno dedsenatus consulti relinqui praecepit, tantum obtinere posse praestiterit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad declin.admi legẽ falcid̾i¬
nii cimi desidcrat cotam sũ¬
am subam ꝓ redẽptione cap¬
nuorum relinquere eos ip¬
sos captiuos seripsent hro¬
es. ne uidratur qͣi mẽtis pgõiᷤͤᷤ¬

Expanded text:
ad declinandam legem Falcidiam, cum desiderat totam suam substantiam pro redemptione captivorum relinquere, eos ipsos captivos scripserit haeredes, ne videatur quasi incertis p
Abbreviated transcription (Latin):
uł ep̃c h̾rditatẽm accipiat.
⁊ sine faltidierõne pau¬
perib qui in ciuitattsunt
ur penitus mẽdicantes.
uralia sustentatõe egẽtes.
hxcdem pecume. distribuãt᷑.
mus q̃n nõ certi xenonis.
uł certipthochuul certrec¬
clesic nommatõ a testatore
sb̃secuta est. s incertus ẽ eiꝰ
cteresc̃imus. nulla falcro
tes iracundias sacrosanit¬
arum rerum admĩstͣtores

Expanded text:
hereditatem accipiat et sine Falcidiae ratione pauperibus, qui in civitate sunt vel penitus mendicantes vel alia sustentatione egentes, eaedem pecuniae distribuantur. mus, quando non certi xenonis vel certi ptochii vel certae ecclesiae nominatio a testatore subsecuta est, sed incertus est eius etere sancimus, nulla Falcidites iracundias sacrosanctarum rerum administratores
Abbreviated transcription (Latin):
in redempcione captiuoꝵ poe¬
dat hrditas siuepannuos
rectlitus siue ꝑuenditionẽ
mobilium siuc semouen¬
ciumrerum sit. nullo penitꝰ
quendo. si enimꝓpt̃ hoc asp̃a¬
li h̾rde recessum est. ut non
faladieracio indycatur. qu¬
om̃oferendum estixc q in
sacrouenit ꝑ falcidiamuł
aliam occ̃onemminu: ¶T¬
bi au̾t in discrete pauperes:
scriptisunth̃rdes. ibi xcnõ¬
niem cius cuutatis omniĩ¬
ñõ hrditatemnan cisci⁊p
xeno dochum m egrotantes

Expanded text:
edemptionem captivorum procedat haereditas, sive per annuos reditus, sive per venditionem mobilium seu se moventium rerum sit: nullo penitus quendo. Si enim propter hoc a speciali haerede recessum est, ut non Falcidiae ratio inducatur, quomodo ferendum est hoc, quod in sacro venit, per falcidiam vel aliam occasionem minui? Ubi autem indiscrete pauperes scripti sunt heredes, ibi xenonem eius civitatis omnimodo hereditatem nancisci et per xenodochum in aegrotantes
Abbreviated transcription (Latin):
iuirs reũentissinus ep̃is ⁊ pr¬
esb̾ris ⁊ cdiaconib peculium
hre ꝗĩ castrense concessumẽ.b
eo attlto ut imp̃o testari pos¬
sunt. dubitatur si hiꝰ testa¬
menta debent dein officigo
querela expugnari. cũ deõibꝰ
uerunt eadẽ fũit q̃o exorta.
sc̃imus itaq uiris reu̾entis¬
trense possident. sr̃hus tant̾¬
modo reb que qiͣ castrensis
petulist nõ solumultimaꝵ
dere ẜin leges tñ elogia licere

Expanded text:
viris reverentissimis episcopis et presbyteris et diaconis peculium habere quasi castrense concessum est, eo addito, ut in ipso testari possint, dubitabatur, si huiusmodi testamenta debent de inofficiosi querella expugnari, cum de omnibuerunt, eadem fuerat quaestio exorta. Sancimus itaque viris reverentistrense possident, super his tantummodo rebus quae quasi castrensis peculii sunt, non solum ultima condere secundum leges elogia licere
Abbreviated transcription (Latin):
tñ eorum dñi nonignorẽt.
cultum mignͣdi tribũintã
facstattm cordem ẜuorum
dm̃o donecidem seruim eo¬
demmonachor h̾itu durau¬
aliquin sirelicta forte uita
solitana.ad.aliam seseodõnẽ
tnͣstulerint. certum est cos ĩ¬
ad seruitutis uigum̃ ꝙ mo¬
nasticȩꝓfessionis cultume¬
uaserantreuersuros.
Cp̃ꝰ R Epetĩt᷑a pmulga¬
cionenon solum iudices qͦu¬
rum libet ꝓtribunalium. ue¬
rumeciam defensores ecͬcaru¬
ul huius almeurbis quos tur¬
pissimum in sinuandiulti¬
mas deficic̃tium uoluntateᷤᷤ
genus irrepcerat.remouẽdos¬
esse ccrsemus. ne rem attim̃¬
gant que neminiprorsus õ¬

Expanded text:
ni non ignorent, cultum migrandi tribuerint facultatem, eorundem servorum dominio, donec idem servi in eodem monachorum habitu duravalioquin si relicta forte vita solitaria ad aliam se condicionem transtulerint, certum est eos ad servitutis iugum, quam monachicae professionis cultu evaserant, reversuros.ulgatione non solum iudices quorumlibet tribunalium, verum etiam defensores ecclesiarum huius almae urbis, quos turpissimum insinuandi ultimas deficientium voluntates genus irrepserat, praemonendos censemus, ne rem attingant, quae nemini prorsus o
Abbreviated transcription (Latin):
suumoppugnãdum reliqu¬
isse. sanctimus huiusmodi
talem institucõem pictatis
intuituuase⁊ nõ ẽẽ respuen¬
dam. ¶Sco⁊sipaupes qui¬
dem scripserit h̃rdes ⁊ nõ in¬
uemiatur certum ꝑthochiu.
uł certe ecce paupes de quibo
testator cogitauerit s sicin¬
certo uocabulo paupes fue

Expanded text:
suum oppugnandum reliquisse, sancimus huius talem institutionem pietatis intuitu valere et non esse respuendam. Sed et si pauperes quidam scripserit heredes et non inveniatur certum ptochium vel certae ecclesiae pauperes, de quibus testator cogitaverit, sed hic incerto vocabulo pauperes fue
Abbreviated transcription (Latin):
in captiuos ⁊ megrotan¬
tes ꝯsummantur. Sienm
hroum eis ⁊ius ⁊nomen
est⁊ eos debita exigere.et
nones uł ꝑthochia sint.
ne incertauideatur petũ¬
arum dacio. itunc eixeno ̃
or ẽe clinoctitur casdemies
uł pecumas assignari. ħ
uidelic discuciendo auiro
reuentissimo locoꝵ antis

Expanded text:
in captivos vel in aegrotantes consumantur. Si enim haeredum eis et jus et nomen est eos debita exigere, etnones vel ptochia sint, ne incerta videatur pecuniarum datio, tunc ei xenoni or esse dignoscitur, easdem res vel pecunias adsignari: hoc videlicet discutiendo a viro reverentissimo l
Abbreviated transcription (Latin):
Denim etiamnaturali quo
uinoueniat quos res exegĩt
uidicialib ad iudicium uo¬
can sntentus. nõ ip̃os uidiceᷤ
ꝙ dici ĩ inuistum est. ad sub¬
iectos deducis pdatos ab
hus uicdices cause . ad exam¬
mationemin locis ubi incu¬
sati degunt procedere.

Expanded text:
erum etiam naturali quoque iuri conveniat, quos res exegerit, iudicialibus ad iudicium vocari sententiis, non ipsos iudices, quod dici etiam iniustum est, ad subiectos deduci, sed per datos ab his iudices causae examinationem in locis ubi incusati degunt procedere.
Abbreviated transcription (Latin):
cumq uidicis. aut mumcip¬
tis suepostremumpblĩcaũ
iudicium: Ita nec decus un¬
qm successione trtabitur
qui nobis mediis. ⁊ totoi
tum teste succedit. ¶Neci
sane illud h̃rdib nocerep¬
mittimus. si rescriptanr̃a t̃
nnch̾ de eademuoluntate
responderint. uo luntates
enim hõmumaudire uo¬
uimus: nõ fieriiubere. Ne
timatur.itademum firmu
cc̃ uditium suum defũctus
postea uenisse detrgitur. ⁊̃¬
¶ Nequid sanep̃timisissec̃oam
huusmodi instõms succes¬
soribo designatis omma q̃sc
riptis h̃rdib competuntau¬
bemus eos hr̃enec sup bon

Expanded text:
cumque iudicis aut munictis suae postremum publicavit iudicium, ita nec de eius umquam successione tractabitur, qui nobis mediis et toto itum, teste succedit. Nec sane illud heredibus nocere permittimus, si rescripta nostra nihil de eadem voluntate responderit. voluntates etenim hominum audire volumus, non iubere, ne timatur, ita demum firmum contra iudicium suum defunctus postea venisse detegitur. Ne quid sane praetermisisse credamur huiusmodi institutionis successoribus designatis, omnia quae scriptis heredibus competunt iubemus eos habere nec super bon
Abbreviated transcription (Latin):
sue decessit. cum facẽ ñ pͥõtuit
testm̃nich ex eius postremo ꝗ¬
rectepostulaturiuditio ¶Rã
si hancetatem egressus. licet
uigoris nũdum em̃sissent
uestigia. suum ordinauitso¬
llemp̾mit̃ iuditiũ. ħ̃ euellere
frustra conaris.

Expanded text:
suae decessit, cum facere non potuit testamentum, nihil ex eius postremo recte postulatur iudicio. Nam si hanc aetatem egressus, licet vigoris necdum emersissent vestigia, suum ordinavit sollemniter iudicium, hoc convellere frustra conaris.
Abbreviated transcription (French):
Dem. ¶cet. intiquis legib
pmittebatur pupillis. si trib¬
um qui stabilẽm̃tem numd̃
adeptus ẽ pp̃prin legiamil
li licenciapentib fortesius.
Ideoq h fiẽrinullo mõ con¬

Expanded text:
. Licet antiquis legibus permittebatur pupillis, si tribum, qui stabilem mentem nondum adeptus est, propter privilegia milili licentia parentibus forte suis ideoque hoc fieri nullo modo con
Abbreviated transcription (Latin):
cominus idẽ fr̃er cũ fati
munus imple  testõ suo
potuit si brh̃rdem institũe
sororesuadicatur habuissẽ.
ctus. s. aut ĩpaciẽs doloris.
aut aliq̃ furoris rabicꝯstrita
ꝯuellinõ debetꝰ ꝙ si future pe¬
ne metuuoluntaria morte
supplicium añuentratãuo¬
uunta tẽ eiꝰ ẜuarrleges uetãt.
ul egritudinẽ corporis. scinc̃¬
tatem mẽertis tenentibus
testĩ fãonem c̃tum ẽnõ. aufe¬
rre. ¶filunnaũt qui in pote¬

Expanded text:
minus idem frater eius, cum fati munus impleret, testamento suo potuit sibi heredem instituere sorore sua dicatur habuisse. ctus, sed aut impatiens doloris aut aliqua furoris rabie constriconvelli non debet. Quod si futurae poenae metu voluntaria morte supplicium antevenit, ratam voluntatem eius conservari leges vetant. vel aegritudinem corporis sinceritatem mentis tenentibus testamenti factionem certum est non auferre. Filiam autem, quae in pote
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ enim nõ mutatur quare
stareꝓ hibeturq̃.⁊dmodum
uoluit ccͣriumintestatus
efficitur: ¶Smaũt in medio
siquiꝰ ꝑfectissima est secũdi
testamentid fectio. p̃ouir priꝰ
tatortantũmo dix̃it nolius¬
seprius stare testĩnuł alus

Expanded text:
 enim non mutatur, quare stare prohibetur? quemadmodum voluit contrarium, intestatus efficitur Sin autem in medio si quidem perfectissima est secundi testamenti confectio, ipso iure prius tator tantummodo dixerit non voluisse prius stare testa
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Ntestis sine scriptis
fatiendis omnẽ formalez
obẜuaccempenitus. ĩputa¬
mus. ut postqm septẽ testes
ꝯuemunt. satis sit uolunt¬
atẽ testatoris. uł testatritis:
simul ommb manifesta
significantis ad quos suḃa¬

Expanded text:
mentis sine scriptis faciendis omnem formalem observationem penitus amputamus, ut, postquam septem testes convenerint, satis sit voluntatem testatoris vel testatricis simul omnibus manifestari significantis, ad quos sub
Abbreviated transcription (Latin):
test. atatoruoluit eam restituere
qͣntitatis q̃⁊ fuerat intestamtoi
delicta modis ommib reddereĩ
cogaturut auaritia eius legitti¬
q̃ in eodem festõ urelogio scrip¬
tast. ꝓi suitenore. ad effectump¬
ducendis ¶Legis aũt uetis ii¬
quitatem touentes ut nõ diuci
erubescat lex põita qm uiliꝰpau¬
lus insius scripsit qombo hãc¬

Expanded text:
testator voluit eum restituere quantitatis, quae fuerat in testamento derelicta, modis omnibus reddere, ut avaritia eius legitiquae in eodem testamento vel elogio scripta sunt, pro sui tenore ad effectum perducendis. Legis autem veteris iniquitatem tollentes, ut non diutius erubescat posita, quam iulius paulus in suis scripsit qua
Abbreviated transcription (Latin):
tib ctatem opponiminime cõ¬
cedimus cumpossit sub ꝯd̃one
emancipaconis H̾rditatem suar
mat̾filio delinquens ⁊p̾ris odi¬
umpumre ⁊uri filiisuu mimine
nocere. nec suam naturam false¬
eumqui nõ sentit ingͣtum eͦxis

Expanded text:
tibus opponi minime concedimus, cum possit sub condicione emancipationis hereditatem suam mater filio derelinquens et patris odium punire et iuri filii sui minime nocere nec suam naturam falqui non se
Abbreviated transcription (Latin):
sue matris hrditate repelli. m¬
si ħ odio fcc̃t sui mariti ex quo
infans ꝓgenitus est. hħ iniquu
iudicantes ut.alieno odio alius
p̃grau̾etur penitus delendum ẽe

Expanded text:
suae matris hereditate repelli, nisi hoc odio sui fecerit mariti, ex quo infans progenitus est, hoc iniquum iudicantes, ut alieno odio alius praegravetur, penitus delendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
borum obligõ ẽchi nõ põtest
ita alti cuiusiur sbiectus nõ
est aliquid dari uł restitumi
si suamfsit nemostipulari ĩ¬
pot̃. ¶Cumigitur defunctaĩ
mĩmomio filia tua supstitis
filii nominc dotis ꝑtem dun¬
uo partem nepoti tũd ul sus
inreb humams nõ ẽẽtuilia¬
no restitu ꝑ pactum duenisse
ꝓponas p̃uentoq mortenepo¬
teetiam instipulcem. ⁊duilia¬
num factam obabģeñtiam ey
nõ ualuisse significes. ac pp̃ca
ex pzona acstipusoñe tua qui
restitui cuncta uxta pactorũ
tenoremꝓuideras redli tibi ĩ¬
desideras supstipulatu tuoad
dem dotis porcionem uiliano
restitutam fuisse ob incerteat
cionis effectum concludat ꝯ¬
dẽpnarionẽ taxate qnͣtitatis.

Expanded text:
borum obligatio contrahi non potest, ita alteri, cuius iuri subiectus non est, aliquid dari vel restitui, nisi sua intersit, nemo stipulari potest. Cum igitur, defuncta in matrimonio filia tua, superstitis filii nomine partem dimvero partem nepoti tuo vel, si is in rebus humanis non esset, iuliano restitui per pactum convenisse proponas, praeventoque morte nepote etiam stipulationem ad iulianum factam ob absentiam eius non valuisse significes, ac propterea ex persona ac stipulatione tua, qua restitui cuncta iuxta pactorum tenorem provideras, reddi tibi desideres: super stipulatu tuo addem dotis portionem iuliano restitutam fuisse, ob incertae actionis effectum concludat condemnationem taxatae quantita tis.
Abbreviated transcription (Latin):
Demi ¶ co instr̃o nullam
uos habe actõem quo cc bon a
os mores de successione fu¬
tura inspocita fuit stipuło ma¬
infestum est. ¶Oum omina
que contra bonos mores ul
in pacto uł instipulonemi
deducuntur nlłiꝰ inom̃ti sĩt.
bito actio quidẽ nasũtur. si
onem sub mom̃ peticio debet

Expanded text:
Ex eo instrumento nullam vos habere actionem, quia contra bonos mores de successione futura interposita fuit stipulatio, manifestum est, cum omnia, quae contra bonos mores vel in pacto vel in stipulatione deducuntur, nullibito actio quidem nascitur, si onem submoveri petitio debet
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ hostes uxor tua mundumfĩ
eius qiͣh̃rs. dotem repetere pot̃.¬
¶ Siuero diem functa est uet hrd¬
itatẽ ei pͦsit unditare. dotis qͦ
repctõ ei iure competit cũmsti¬
pulatione deducta sit.
um̃ uiliore p̃ciodorales res es¬
si dolosis artib mariti cutum¬

Expanded text:
pud hostes uxor tua, nondum frater eius quasi heres dotem repetere potest. si vero diem functa est et hereditatem eius possit vindicare, dotis quoque repetitio ei iure competit, cum in stipulatum deducta sit. vestra viliore pretio dotales res aessi dolosis artibus mariti circum
Abbreviated transcription (Latin):
uñnis existima  restitn tibrĩ
debere dotẽ afisco quibona dãp¬
natipr̃is tui suscepit. licetem
nro quõdã tuop̃rtuushr̃s ex¬
titerit. attñiurituo ħ deroganñ
a tua necexigere necrecipe doter:¬
stauumerotis ut libeꝵ duxistra
dõtem declistus posteaisq ser¬
uus est iudicatꝰ dotẽ ex pecłio
recip̃ies. isi quid p̃tea tibi debu

Expanded text:
uris existimas restitui tibi debere dotem a fisco, qui bona damnati patris tui suscepit. licet enim viro quondam tuo pater tuus heres extiterit, attamen iuri tuo hoc derogari non  tua nec exigere nec accipere dote duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debui
Abbreviated transcription (Latin):
Deni Ec martus lic pꝰ diu¬
orcim m ꝙͣtum fatẽ possit cõ¬
dẽpnandus ẽ. post ydoneus
fc̃s qñ redliderat integrũ xes¬
duũꝓbabilit solucionẽ retu¬
sat. at cumei hr̃des in solidu
Suemendos ñ ambigitur. ne
cũhus soũndo ft̃s expirinõ
possis sesticõsam geris souin¬
successores mariti sup eo qd̃
eidons noĩe fũat datĩ ꝯurnire
debes. Ingrediẽdiem ĩpossõe

Expanded text:
e. Nec maritus, licet post divortium in quantum facere possit condemnandus est, post idoneus factus, qui non reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. at cum eius heredes in solidum conveniendos non ambigitur, ne cum his solvendo factis experiri non possis, superstitiosam geris sosuccessores mariti super eo, quod ei dotis nomine fuerat datum, convenire debes. ingrediendi enim in posse
Abbreviated transcription (Latin):
sos egenus exeat non ut
sepe contingit incerto diep̃e¬
tentur. s cum ad medium
ter it ꝑuem̃t patrocinu rerũ
fiscalium idem hłis octob¬
ribyp. annos singͥulos sinc
cunctatione soluentur. ꝗe¬
quid in suppriuiliorum
retro principum sacris af¬
fatibouł auctoritate mbu¬
naluis cuius interest huic
cidem ordimdatum ostẽ¬
ditur inuio latum seruari
nullos executores sportul¬
as assequi nec qui incon¬
trouersus mouendis insi¬
uiunt aut excipiendoseue
spando uł officio quolibi
alioquocumq nomine
sumꝑtum exigenes censere.
Dem mo excepta menã¬
ori fisci pr̃onipsonasperet ĩ
detero ꝑmutacionum saltibꝰ
suꝑiore gradu capꝑato frui¬
turum sedeneficus qͣue patro¬
Nisemiri seu dum officium
exbibent causis fiscalib. aut
post expletum aug̃mentũ iꝑ¬
titamonstrantui.

Expanded text:
sos egenus exeat, non, ut saepe contigit, incerto die praestentur, sed cum medium iter pervenerint patrocinii rerum fiscalium, id est kalendis octobribus, per annos singulos sine cunctatione solventur. Quidquid insuper privilegiorum retro principum sacris adfatibus vel auctoritate tribunalis cuius interest huic eidem ordini datum ostenditur, inviolatum servari. nullos exsecutores sportulas adsequi nec, qui controversiis movendis inserviunt aut excipiendo seu praeparando vel officio quolibet alio, quocumque nomine sumptum exigendum censere.Nemo excepta Menandri fisci patroni persona speret de cetero permutationum saltibus superiore gradu captato fruiturum se beneficiis, quae patronis aerarii seu dum officium exhibent causis fiscalibus aut post expletum agmen impertita monstrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
orum ualere. ut si quissine
comeatu ult̃otimium bien¬
nium ab fũit. uł cõmeatu ul¬
tra quinqnnuim de matricla
penitus aboleatur nulla lici¬
cia eidandigͣdum suumuẽ¬
dicare nec iterumuins diss¬
tissimis togatis eiusdemse¬
dis. afsistere ꝑfruãtur Igitur
aduocati ciusdem sublimita

Expanded text:
orum tenere, ut, si quis sine commeatu ultra continuum biennium afuerit vel cum commeatu ultra quinquennium , de matricula penitus aboleatur: nulla licentia ei danda gradum suum vindicare nec iterum viris disertissimis togatis eiusdem sedis adsistere. Perfruantur igitur advocati eiusdem sublimita
Abbreviated transcription (Latin):
uto deprauatus aut graca
quẽ lesent nõ solum exesti¬
macionis dispendu. s eti¬
amlitis distrimims p̃bea

Expanded text:
io depravatus aut gratia quem laeserit non solum existimationis dispendiis, sed etiam litis discrimine, pra
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃r ¶ Omimime neg̾m pot
litem iegittime ordiñ.atã ⁊qbꝰ¬
dam. ibrentib in solidum agi
sine mandato põtest. si p̃sentos
pati sunt. ułsi q. ab hus petitur
iudicatum solui sat̃dacionefr¬

Expanded text:
p. Commune negotium post litem legitime ordinatam et quibusdam absentibus in solidum agi sine mandato potest, si praesentes parati sunt, vel, si quod ab his petitur, iudicatum solvi satisdatione
Abbreviated transcription (Latin):
Dp̃r. Estrumenta.adius
tium ꝑtinenciaꝑtem diũsa
inuasisse asseuerãs siquidẽcu¬
menintendis sollẽpͣmb accu¬
saciomb impletis fidem asse¬

Expanded text:
di. Instrumenta ad ius tuum pertinentia partem diversam invasisse adseverans, si quidem crimen intendis, sollemnibus accusationibus impletis fidem adse
Abbreviated transcription (Latin):
plagiiplacet. accũsare sollẽpñ¬
iter presidem puincie adire nõ
ꝓhibens. suic dñm eius sollici¬
tati seriu noxau uidicio ulfur¬
ti malius ꝯuemire suam tibino¬
bit non ignorans qḋsi dum

Expanded text:
plagii paras accusare sollemnpraesidem provinciae adire non prohiberis, sive dominum eius sollicitati servi noxali iudicio vel furti malueris convenire, suam tibi nobit no
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Iseruus ignorante
Ldño uł sciente ⁊phibere neque
dumutilis amnus excessit qͣ¬
drupli. ꝙ si ħ effuxit tp̃csĩpli
noxali iudicio duemr potes
Qui sinoxemaliut ẜuum dedẽ.
nchominus cum ip̃o qnͣtum
soluroam õmo cõpellenous
est ¶Sanesicriminis publici
accusacõnemꝓpt uxore tuam

Expanded text:
Si servus ignorante domino vel sciente et prohibere nequeudum utilis annus excessit, quadrupli, quod si hoc effluxit tempus, simpli noxali iudicio convenire potes: qui si noxae maluerit servum dedere, nihilo minus cum ipso quantumsolvendam omnimodo compellendus est. Sane si criminis publici accusationem propter uxorem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
minium.ancille de quadũ.
agis admatrem tuam ꝑtm¬
uit neciure apr̃etuo uemm¬
data est. eiusq ꝓprietatẽtibi
undicare pãratus es:p̃ses
ꝓumcie exhiberi eam uibeb¬
tur .ꝑ ad exhibend̃ accõnez
Uem ¶Eq.ad exhibẽdua
cio n ꝓprietatis undicacio si
iliic competit. pp̃ca ꝑempta est
ꝙ aliq̃n. adũsus te. ad exhibẽd̃
acc̃one alit̾pnunciatum estã
quiaꝯmutacõne lit̾is. aliena
Semi ¶Onignorabit urtex
instrumenta tuuns que pen¬
es diũsampartẽ fu̾isseꝓ bai̾us
si ab eis demnõ exhibeantur.
uinsiunduin sitẽ facultatẽ
deffritibi oportercixn sum est.

Expanded text:
minium ancillae, de qua agis, ad matrem tuam pertinuit nec iure a patre tuo venumdata est eiusque proprietatem tibi vindicare paratus es, praeses provinciae exhiberi eam iubebtur, per ad exhibendum actionem ue ad exhibendum actio neque proprietatis vindicatio, si nunc competit, propterea perempta est, quod aliquando adversus te ad exhibendum actione aliter pronuntiatum est, quia commutatione litis alia e. Non ignorabit iudex, instrumenta tui iuris, quae penes diversam partem fuisse probaveris, si ab eisdem non exhibeantur, iurisiurandi in litem facultatem deferri tibi oportere.
Abbreviated transcription (Latin):
Den ¶distitit eum qui fina
nõsolumidq male petebat.
mittant. s⁊ quomagis unus¬
quisq ꝯtemptꝰ suo rem non
t̾m agrmodum qnͣtum adin

Expanded text:
Si constiterit eum, qui finalnon solum id quod male petebat amittat, sed quo magis unusquisque contentus suo rem non tor agrorum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cta fundi ꝓprus finib
eius mutatis dñs eusd
distrahe. acresiduu reti¬
nere nõphibetur Necamp¬
lius emptor qm ꝙ rõne se¬
cundum undicois fidemad
tu terminoꝵ tp̃ris ancedẽtis¬

Expanded text:
certam fundi propriis finibus eius mutatis dominus eius distrahere ac residuum retinere non prohibetur. nec amplius emptor, quam quod ratione secundum venditionis fidem ad tu terminorum temporis antecedent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriapen a uuxta legemsastuida¬
tam fint p̃stituta frustͣ ueremi¬
mẽne ex ꝑb̾na eorumuitra no¬
re declicionẽ sitis obstricti cu
exdlictis ẜuorum dĩnignormn¬
tes urphibentes si noxali. ⁊cc̃o¬
neꝯuemantur itaddẽpnaride¬
beantut aut noxe ded̾e. aut ꝯtẽp¬
aconem suffrehant in suãpo¬

Expanded text:
pria poena iuxta legem saltui datam fuerat praestituta, frustra veremini, ne ex persona eorum ultra noxae deditionem sitis obstricti, cum ex delictis servorum domini ignoranvel prohibentes, si noxali actionveniantur, ita condemnari debeant, ut aut noxae dedere aut tionem sufferre habeant in sua po
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens. Inalus aut respuẽ¬
damẽe cxistimans. Nos aũt
ommim̃o repellimus unã õibͦ
natur̃ legatis ⁊ fideiꝯmissis
ĩponeñtes ⁊ antiꝙͣ dissonãti¬
am inunã fhentes xordiam
ħ aũtita fieri stĩmus insi test¬
ator aptissime ⁊ exp̃ssim dis¬
posũit. utumquidẽ res soli¬
da. alus aũt extimacioreisi¬
gulis in solidum pr̃etur. ¶Sĩ
solida eius sit. qr ẜmo testato¬
ris om̃ib prima facie solidũ
assignare udetura lus suꝑue¬
mentib ꝑtem apriõre abstra¬
hentib ex alioꝵ quidẽ gursu
prioris legatumminuatur
¶Siuero nemo alus uematt
uemre potuit. tũc nõ uacuat̃
pars que deficit nec alu actres¬
cit ut eiꝰ qui primus accepit
legatum augereuideatur. S
apd̃ip̃m qui h̃t solida rema¬
neant. nullius ꝯcursudum.¬

Expanded text:
accipiens, in aliis respuendam esse existimans, nos autem omnimodo repellimus, unam omnibus naturam legatis et fideicommissis imponentes et antiquam dissonantiam in unam trahentes concordiam ita fieri sancimus, nisi testator apertissime et expressim disposuerit, ut uni quidem res solida, aliis autem aestimatio rei singulis in solidum praestetur. 11solida eius sit, quia sermo testatoris omnibus prima facie solidum adsignare videtur, aliis supervenientibus partem a priore abstrahentibus, ut ex aliorum quidem concursu prioris legatum minuatur, sin vero nemo alius veniat vel venire potuerit, tunc non vacuatur pars quae defecit nec alii adcrescit, ut eius qui primus accepit legatum augere videatur, sed apud ipsum qui habet solida res maneat nullius concursu demi
Abbreviated transcription (Latin):
entibo ip̃o iure accrescat si suaᷤᷤ
porcõnes iam agnouennt. cũ
sit absurdum eius dẽ h̃rdita
est. ¶Sinũoquidam ex b̾rdi¬
bus institutis ur sb̃stitutis ꝑ¬
mixtisunt᷑ aluꝯiunctimalu

Expanded text:
entibus ipso iure adcrescat, si suas portiones iam agnoverint, cum sit absurdum eiusdem hereditatest. 10c . Sin vero quidam ex heredibus institutis vel substitutis permixti sunt et alii coniunctim al
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣmunum corpus redactist̃
uo.ab ip̃o testatoris ẜmoneĩ
aptissime sint discretr ⁊ suu¬
hant quidẽ hant. a lienum
aũt nõ soli apperunt s cum¬

Expanded text:
quasi in unum corpus redacti sunvero ab ipso testatoris sermone apertissime sunt discreti et suum quidem habent, alienum au
Abbreviated transcription (Latin):
mentionem nẽcm ẽe duximus
õmem inspectionem hiꝰ articłi
latius ⁊ cum sbtiliori tcͣtatu di¬
rimere ut sit omnibo iehoc a¬
ꝑtissim eꝯstitutum. nõ emi

Expanded text:
mentionem, necessarium esse duximus omnem inspectionem huiusmodi articuli latius et cum subtiliore tractatu dirimere, ut sit omnibus et hoc apertissime constitutum. 10a .
Abbreviated transcription (Latin):
põitum est.siquidẽ ħ ⁊ꝑ aliu
impleripossit.sił̃i m̃o⁊ a lucnͣ¬
te agnozci.puta.sionata ꝑo¬
na uibraturinsulamur mo¬
nimẽtum utaluid tale suis
sumptib facere uł h̃rdi uerĩ
legatariouł alii forte qintes¬
tatoruolũit. urremad h̃rdẽ
testatoris emere. uł locacionẽ
uł fideussõnem subireut si
quid hi fc̃isimile sit. nichili
enm refert. siue ꝑeum de quo
testator locutus est. siucꝑ. aliũ
eiusdẽ lucri successorem adim¬

Expanded text:
ositum est, si quidem hoc et per alium impleri possit, simili modo et a lucrante agnosci, puta si honorata persona iubeatur insulam vel monumentum vel aliud tale suis sumptibus facere vel heredi vel legatario vel alii forte, quem testator voluerit, vel rem ab herede testatoris emere vel locationem vel fideiussionem subire, et si quid huiusmodi facti simile sit: nihil etenim refert, sive per eum, de quo testator locutus est, sive per alium eiusdem lucri successorem adim
Abbreviated transcription (Latin):
cum tñoi suo oncre accͣrescere b.¬
tunc remanere a quib delict᷑
est. cum u̾o quidam uolunt
õs ħaccipe ⁊ potĩunt etł malu¬
erint suam quis ꝑtemꝑ uirili
porcõne. iccipiat nõ sibi blan¬
tur ut ums quidẽ rẽ alii autẽ
singlisolidam solidam eius¬

Expanded text:
cum omni suo onere adcrescere ved eos remanere, a quibus derelictum est: cum vero quidam voluerint,omnes hoc accipere et potuerint et maluerint, suam quisque partem pro virili portione accipiat et non sibi blandiantur, ut unus quidem rem, alii autem singuli solidam
Abbreviated transcription (Latin):
implende gr̃aut.aliã quacũq
ua excegitatum. nẽq enimife¬
rendus estis qui lucrum qui¬
dem implectitur. onus autẽ
ci annerumotẽpit ¶In nou¬
issimo. aũt. articulo ubi ꝓprie
istere hrdes qm posse adire si¬
asse institur censemꝰ ¶Et di
dere.¶Horditatemtemm n¬
si fũitaditatñsmitti. nec uetes
xedebantnec nos patimur.¬
¶ Exceptis iudelicet lib̾orum
pzomis de quibo theodoçianalex
stitũtꝗ sũt in suoroboremans¬
uris ¶libtatib ꝓculdubio⁊
ꝓpter suinaturam que adici¬
tãtab ⁊dita hrditate una
manumissis uł alus leganᷤ
relicta sunt competentib.
excepto ⁊̃ usufructu q̃i su¬

Expanded text:
implendae gratia vel alia quacumque via excogitatum. Neque enim ferendus est is, qui lucrum quidem amplectitur, onus autem ei adnexum contemnit. In novissimo autem articulo, ubi proprie istere heredes quam posse adire, siasse instituti, censemus et diedere: hereditatem etenim, nisi fuerit adita, transmitti nec veteres concedebant nec nos patimur, exceptis videlicet liberorum personis, de quibus Theodosiana lexstituta sunt, in suo robore mansuris. Libertatibus procul dubio et pter sui naturam, quae adititat, ab adita hereditate una manumissis vel aliis legatis relicta sunt, competentibus. 6a . Excepto etiam usu fruct
Abbreviated transcription (Latin):
statuẽda sunt. ¶Ubi autez
sarn duoforte uł pluresst̃̾.
quib iliquid relictum sit¬
sit. si quidem ħ ꝯiũctim relĩ¬
quatur ⁊om̃s uemant adle¬
gatum ⁊ꝑ suaporec̃e quisq¬

Expanded text:
statuenda sunt Ubi autem sarii duo forte vel plures sunt, quibus aliquid relictum sit, si quidem coniunctim hoc relinquatur et omnes veniant ad legatum, pro sua portione quisq
Abbreviated transcription (Latin):
tum sb̃ qua fu̾it delictum uł
diemut tunc cedat cum con¬
dicioimpleatur ul ⁊ diesĩctꝰ
extitit. ꝙ si in medio is quũ
testõ lucrum sortitus est dece
nere dispouimus similimo
apud eos a quib relictũ est.
nisi⁊ hic uł sb̃stitutus relic
¶Siut manifesteturꝓ quapte
manere oportet ħ ꝙ fuit defe
natim abunoul excertis h̃r¬
dib fu̾it delictum. tunc en

Expanded text:
tum, sub qua fuerit derelictum, vel diem, ut tunc cedat, cum vel condicio impleatur vel dies incertus extiterit. Quod si in medio is, qui ex testamento lucrum sortitus est, decenere disponimus simili modo apud eos, a quibus relictum est, nisi et hic vel substitutus relicted ut manifestetur, pro qua parte manere oportet hoc, quod fuerit defecnatim ab uno vel ex certis heredibus fuerat relictum: tunc enim,
Abbreviated transcription (Latin):
tis inius legitimum reduximꝰ
ius a nobis relatum est. set
subtiliore tc̃tatu h̃ito nccriu
duximus. ⁊siquid exp̃toria
iuridictõe frugiarutilẽ inuẽ¬
tum est.⁊ ħ cumꝑfectissimad
diffincõe dispõito nr̃as leges
ampliari. ¶Cumigitur p̃tor
emfiliumemantipatum licet
sb̃tiliiure capite fuerat dimin¬
utus. attũmpr̃is successõne
sine ulla dimimutione uocare
manfestissimũ est.nõ eodem
aut iure ĩ ad fratrum suoru
successiones ab co uocabatur
s nec filii eius uirc legittimo
sius patrins succedebant. ne¬
cessarium duximus ħ primũ

Expanded text:
tis in ius legitimum reduximusius a nobis relatus est. Sed subtiliore tractatu habito necessarium duximus, et si quid ex praetoria iurisdictione frugi inventum est, et hoc cum perfectissima definitione posito nostras leges ampliari. Cum igitur praetor filium emancipatum, licet subtili iure capite fuerat deminutus, attamen in patris successione sine ulla deminutione vocare manifestissimus est, non eodem autem iure ad fratrum suorum successionem ab eo vocabatur, sed nec filii eius iure legitimo suis patruis succedebant, nece
Abbreviated transcription (Latin):
ui suctessisse fiuos suos ꝓ¬
ponis hrditatem tuo nõie
intestatos diem functos ⁊¬
asseũas. siquidẽ hu quos
priuignos eiusdemamite
ditis eorum consanguĩnci
fuerunt frẽs. tam agnacõis
qͣm cognacionis uire ẜo gr¬
adu ꝯstitutos tibi p̃ferrinõ
ambigitur. ¶ Nam si amnti¬
nistuis alio ⁊̃ pre natis. nũqͣ
eorum mr̃is priuigni sunt
admisisse te bonorum pos¬
sessionemꝓbãs eorumuẽ¬
dicas suctessionem¬
no qui seqntem octupat de¬
ferri successõnem intestatrua¬
ris cerciuuiris est.

Expanded text:
ui successisse filios suos proponis, hereditatem tuo nomine  etiam intestatos diem functos adseveras, si quidem hi, quos privignos eiusdem amitae dicis, eorum consanguinei fuerint fratres, tam agnationis quam cognationis iure secundo gradu constitutos tibi praeferri non ambigitur. nam si amitini tui alio etiam patre nati numquam eorum matri privigni sunt, admisisse te bonorum possessionem probans eorum vindica successionemno, qui sequentem occupat, deferri successionem intestati certi iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Ate qmscriptus cu¬
iuscumq porcioms capaxre¬
pudiet hrditatem. uł aliarõ¬
ne q̃ren de facultatem amit¬
fat. ei qui testmreliquitinte c̃¬
stato nemo suctedit. Igitur
ꝑspitis ꝙ testamentarie suc s¬
sessionis sꝑe durante intestã¬
ti bona defuncti nõ recit iũid¬

Expanded text:
e. Antequam scriptus cuiuscumque portionis capax repudiet hereditatem vel alia ratione quaerendae facultatem amittat, ei qui testamentum reliquit intestato nemo succedit. igitur perspicis, quod testamentariae successionis spe durante intestati bona defuncti non rect
Abbreviated transcription (Latin):
omnes emancipati sunt. sue
succedant.⁊ nõ ẜm legem an¬
astasianamꝑte aliqua dimi¬
uisum uisum est ¶ Sz necfr¬
atres ułsorores utinos dedi¬
cumenimtampximo gradui
sunt. m̃ito eos. smeulla diffe¬
rentia tanquã siꝯsanguier̃
fũantcum legittimis frĩb et
sororib uccandos ẽc sc̃imus
ut so gͣduꝯstitutr⁊ legittima
successone dignirepti alus õi¬
bus quisunt ulfioris gͣdus
licet legittimi sunt p̃ceuant.¬

Expanded text:
omnes emancipati sint sive succedant et non secundum legem Anastasianam parte aliqua deminobis visum est. Sed nec fratrem vel sororem uterinos concedicum enim tam proximo gradu sunt, merito eos sine ulla differentia, tamquam si consanguinei fuerant, cum legitimis fratribus et sororibus vocandos esse sancimusu constituti et legitima successione digni reperti aliis omnibus, qui sunt ulterioris gradus, licet legitimi sint, pra
Abbreviated transcription (Latin):
ienim omni erclusa q̃rela prmũ
Implecti cõpellitur urdicium ⁊̃
Que omnis scĩosuas radices et¬
tendat nõ solum. adfilium uel
Si p̃r minorẽ debitam porconem
filio suo reliquisset ommmodo
isi nõ adiciatur iun loniadicrat᷑
arbittu replenfiuo. attn ipoure
mẽe eandem replecõnem. ¶Quert¬
brturita filius siquis rem donat¬
tamuł int̾ uiuos uł mortis caus

Expanded text:
i exclusa querella paternum amplecti compellitur iudicium. Quae omnis sanctio suas radices extendat non solum ad filium vel si pater minorem debita portionem filio suo reliquisset, omnimodo, etsi non adiciatur viri boni arbitratu repleri filio, attamen ipso iure inesse eandem repletionem. Quaerebatur itaque, si quis rem donatam vel inter vivos vel mortis caus
Abbreviated transcription (Latin):
.idmnoffõci querelam instituen¬
rem ne potis crca testatorẽ fuisse
testam̃toremoto. ib intestatoc
u̾m uccari insicata qͣntitas pr̃i
eius minor parte legittima reli
eus comixtebat ⁊pfruatur nro
onficio ⁊ uetustate quidẽ negle¬
nisipat̃. ⁊ohuc supstes ut repu¬
diauit q̃relamur quin qnnioi
tatuit :s. ꝓost. ioitam hrditate.
ti factioxẽditur. nich̾ aliudiute
nprincipem cedere nisiut hat cõ¬
suctam llegittimam testamenti
facuonem. Neq enim credendẽ
romanum principẽ qui iuratuet
testorum multis ugilus excegi
tas resuł petimas accepisset et
pactus fuisset qͣtinus dem offẽco

Expanded text:
ad inofficiosi querellam instituenrem nepotis circa testatorem fuisse, testamento remoto ab intestato eum vocari, nisi certa quantitas patri eius minor parte legitima reliceius competebat: et perfruatur nostro beneficio a vetustate quidem neglenisi pater adhuc superstes vel repudiavit querellam vel quinquennium tacuit, scilicet post aditam hereditatem. ti factio conceditur, nihil aliud videri principem concedere, nisi ut habeat consuetam et legitimam testamenti factionem. neque enim credendum est Romanum principem qui iura tuettestamentorum multis vigiliis excogittas res vel pecunias accepisset et pactus fuisset, quatenus de inofficiosi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ antea  compõita ẽomnẽ ditcez
ommẽq moram censuit ẽc sub¬
trahẽdamut qͣrtapars pura et
mox filiorestituatur. in hiꝰ speti¬
c quid faciendum sit dubitatur.
Scimus itaq quarte quidẽptis
restõnem iamnunc celebrarinõ
expectata nec morte ḃrdis. nectẽ¬
poris int̾uallo. Reliquumautẽ
ꝙ post legutimam porcõem resta
tunc restitui q̃n testator disposũit.
Sicienim fuius suam hebit por¬
cionem integram⁊ qualẽ leges

Expanded text:
e antea posita est, omnem dilationem omnem moram censuit esse abstrahendam, ut quarta pars pura et mox filio restituatur, in huiusmodi specie quid faciendum sit, dubitabatur. 1d . Sancimus itaque quartae quidem partis restitutionem iam nunc celebrari non expectata nec morte heredis nec temporis intervallo, reliquim autem, quod post legitimam portionem restat, tunc restitui, quando testator disposuit. 1e . Sic etenim filius suam habebit portionem integram et qualem leges
Abbreviated transcription (Latin):
migis fiuos. id p̾rna obsequr
puceundos quam pactionibr
iistrngendos si hita. tomiti¬
mus nisi transattiones. tohre
filio reliquert ul. aliquio dede¬
rituł mortis causa donac̃one
ur int̾uiuos sub ea oditione
ut h̾ int̾ uiuos donacionem ĩ

Expanded text:
ritis filios ad paterna obsequia provocandos quam pactionibus adstringendos. Sed hoc ita admittimus, nisi transactiones ad heredes filio reliquerit vel aliquid dederit vel mortis causa donatione vel inter vivos sub ea condicione, ut haec inter vivos dona
Abbreviated transcription (Latin):
tonaciones. debet ⁊ ex h cãusupple¬
mentum introduci.nedum totam
faltidiam accipere hr̃ smtitur to
tum ꝯmodum hrditatis. m̃nitt
siue in totum eiuctio sub seqͣtur.¬

Expanded text:
onationes, debet tamen ex hoc casu supplementum introduci: ne, dum totam Falcidiam accipere heres nititur, etiam totum commodum hereditatis amittat. sive in totum e
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is succedere. ⁊ rescindere testom̃¬
tum in Et ħ no nulli consultũ¬
iuus ħ in medioꝓponentes in¬
hum. mereliqrunt. ES nos
qui omnes subiectos mõs ⁊ fil¬
ios i nepotes hre existimamusĩ¬

Expanded text:
sui succedere et rescindere testamentum. et hoc nonnulli iuris consulti in medio proponentes inhumane reliquerunt. Sed nos, qui omnes subiectos nostros et filios et nepotes habere existimamus