comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit clauid & iuri eiꝰ &agebant prellas degesuri & degetri& de
amalechitis. Hienĩ pagi habitabantur interra antiquitꝰ. hipa
quieti & securi habitati fuerant & nulliꝰ hostis dep̃dationes
ꝑpessi. Samuel aut̃ mortuus : fleuitq eũ om̃s isrł & sepelier̃
eũ irama urłe sua supͣ nãq sua dr᷑ sepultus fuisse indomo
sua irama. Inclomo sua infamilia uidelica & cognatione
sua. Quȩretur nãq cũ suꝑiꝰ iam mortuus legatur. cũ hic repetat᷑
mortuus. Mortuus hic ut hebrei uolunt. resuscitacionis suae
ꝑ sonuia reuelabat ea q̃ futura erant qd mhoc loco minume saul
fecisse legitur. ꝑ doctrinã perepodo scilic& đ sacerdas inpector e
deliet. uppħa dicunt᷑ fuise discipuili samueł quib ꝓphe¬
abeib ⁊unato se saul & ꝓphetauit. Iuerite in mulierem
habenttẽ phitonẽ & uadam adeã & suscitabor ꝑillam inillo
unere legatur saul eras sisse magos & ariolos de terca.
hane timñ mulierẽ hebrei matrẽ fuisse abner filu ner aut¬

Expanded text:
t viri ejus, et agebant praedas de Gesuri, et de Gezri, et de Amalecitis: hi enim pagi habitabantuicuntur, quia quieti et securi habitati fuerant, et nullius hostis depraedationes perpessi. Samuel autem mortuus est, flevitque eum omnis Israel. Et sepelierunt eum in Rama urbe sua. Supra namque dsua in Rama. In domo sua, in familia videlicet et cognatione sua. Quaeritur namque cum superius jam mortuus legatur, cur hic repetatur mortuus? Mortuus hic ut Hebraei volunt resuscitationis suae per somnia revelabat ea, quae futura erant, quod in hoc loco minime Saul fecisse legitur. Per doctrinam, per ephod scilicet, quod Sacerdos in pectore  dicuntur fuisse discipuli Samuelis, quibus prophetantibus junxit se Saul, et prophetavit. Quaerite mihi mulierem habentem Pythonem, et vadam ad eam, et suscitabor per illam. Nullo ergo Saul legatur erasisse magos et hariolos de terra: hanc tamen mulierem Hebraei matrem fuisse Abner filii Ner aut
Abbreviated transcription (Latin):
me sic̃ regem ut ego pͣcedam sic̃ rex & tume sequaris
ut adorẽ dnm̃ dm̃ tuũ. Senes aut̃ popłi sui su tributỹ.¬
& corã isrł ceteras tͥb isrł dicit. Et respondens unꝰ depue¬
ris ait. Ecce uidi filiũ ysai bethleemitem a cetera. Puer
iste doechi dum eus fuisse ꝑhibetur inimicꝰ dđ̃ & om̃a
quȩ de dd̃ in laudem dixisse uidetur modiũ eiꝰ dixisse dr̃

Expanded text:
me sicut regem ut ego praecedam sicut rex, et tu sequaris, ut adorem Dominum Deum tuum. Senes autem populi sui, suam tribum; et coram Israel, caeteras tribus Israel dicit. Et respondens unus de pueris, ait: Ecce vidi filium Isai Bethlehemitem, et caetera. Puer iste Doech Idumaeus fuisse perhibetur, inimicus David: et omnia quae de David in laudem dixisse videtur, in odium ejus dixisse dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
& seruieritis ei. & audieritis uocẽ eiꝰ. ⁊ ñ erasperauertis õs
diũ. Os̃ dñi dicit os ꝓpħarũ q̃ exore dni loquebantur.
Qd cũ audissent philistim saul ceciit bucina mom̃i t̾ra
dicens. Audiant hebrei & uniu̾sis isrł audiuit huiꝰ cemodi
famã. ꝑcussit saul stationẽ philistinoꝵ. Sic enĩ intelli
gendur̃ ẽ. qd c̃ audissent philistim sub auditut conturbatĩs.
Saul cecinit bucina. Hȩc bucina signũ uictoriȩ & exor¬
tacionis fuit ut audirent & nossent ebrei ec̃turbatos¬
& superatos eẽ philisteos. Propt̾ ea sequit᷑ & uniu̾s isrł au

Expanded text:
ritis ei, et audieritis vocem ejus, et non exasperaveritis os Domini. Os Domini, dicit os Prophetarum, qui ex ore Domini loquebantur. Quod cum audissent Philistiim, Saul cecinit buccina in omni terra, dicens: Audiant Hebraei. Et universus Israel audivit hujuscemodi famam: percussit Saugendum est: Quod cum audissent Philisthiim, subauditur conturbati sunt, Saul cecinit buccina. Haec buccina signum victoriae, et exhortationis fuit, ut audirent, et noscerent Hebraei conturbati superatos esse Philisthaeos. Propterea sequitur: « Et u
Abbreviated transcription (Latin):
& obid factũ audientiũ aures tinnirent stupore uehem̃ti.
Aperuitq hostia domꝰ dm̃i & samuel tuebat usionẽ indicare
heli. Nẽ. intelligendũ qͥ samuel aꝑuit ostia domꝰ dñi sed
ta filioꝵ heli quẽ sermonẽ euentꝰ rei pea ꝓbauit. Erat
aut̃ ibĩ lapis magnꝰ ncõcider̃ ligna plausti. Lapioem istõ
aurei quos reddider̃ philistim ꝓ delicto dño. Atotꝰ uns̃
gata unũ. ascalon unũ gechimu̾ accharon unũ qͥnasanos
absq muro. Quod aut̃ seqͥtur ⁊ usq ad abel magniũ suꝑ
quẽ posuetꝰ arcã dĩ. Abel magnũ cuitas. ẽ. intmino ifrł
bel magniĩ idcirco uocat᷑ cũ antea bothsamis uocitati

Expanded text:
et ob id factum, audientium aures tinnirent stupore vehementi. Aperuitque ostia domus Domini, et Samuel timebat visionem indicare Eli. Non est intelligendum quod Samuel aperuerit ostiata filiorum Eli: quem sermonem eventus rei postea probavit. Erat autem ibi lapisaurei, quos reddiderunt Philistaei pro delicto Domino: Azotus unum, Gaza unum, Ascalon unum, Geth unum, Accharon unum. Et absque muro. » Quod autem sequitur: « Et usque ad Abel magnum, super quem posuerunt arcam Dei. » Abel magnum civitas est in termino Israel. Abel magnum idcirco vocatur, cum antea Bethsamis vocitata
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse arbitrant᷑. s hic ob głam samueł int̾posita dicunt᷑. Eece dies
ueniunt & p̃cidã brachium tuũ &̃ brachiũ domũ patͥs tui. bra¬
chiũ arca uocat & dignitatẽ sacerdotii. Ut nsit senex in domo
tua. Senẽ sac̃dotẽ magnũ dicit. Quideb̾ aemulũ tuũ intemplo
lachim legit᷑. Proiecitq salomon abiathar ne eẽt sac̃dos
ñ auferã poenitꝰ iurũ exte ab altari meo. ut defitiant ođitui
& tabescat anima tua. Ideo dñs se ñpenitꝰ ab laturũ eidomo
heli. uirũ ab altari suo dicit ut senꝑ de domo heli esset indo¬
mo diũ uir qui indignitate sacerdotii aliũ subsiitutr̃ uide¬
ret. & se eadẽ dignitate pͥuatũ uidens. ocłi eiꝰ deficerent

Expanded text:
fuisse arbitrantur, sed hic ob gloriam Samuelis interposita dicuntur. « Ecce dies veniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui, » brachium arcam vocat et dignitatem sacerdotii, « ut non sit senex in domo tua. » Senem sacerdotem magnam dicit. « Et videbis aemulum tuum in templo lachim legitur: « Projecitque Salomon Abiathar ne esset sacerdos non auferam penitus virum ex te ab altari meo, ut deficiant oculi tui, et tabescat anima tua. » Ideo Dominus se non penitus ablaturum ex domo Heli virum ab altari suo dicit, ut semper de domo Heli esset in domo Domini vir qui in dignitatem sacerdotii alium substitutum videret, et se eadem dignitate privatum videns, oculi ejus deficerent
Abbreviated transcription (Latin):
in uirã qͦ indm̃ peccat᷑. Iuia in uirũ peccare peccatĩ quale¬
r̃ec̃. leuiorq remisso. Indiñ⁊ uerõ peccare id: ab eiꝰ cultu
recedere impietatis peccatũ: difficilior que remissio. E̾ qm̃
uĩ in uirũ quis peccat placato s uiro fc̃icit ÷ dm̃ placabilẽ.
Indm̃ aut̃ cũ qͥs peccat qͥs orabit ꝓeo : Acsi dicat᷑ ꝑquẽ dm̃¬

Expanded text:
in virum, quo in Deum peccatur: quia in virum peccare peccatum qualecunque est, leviorque remissio. In Deum vero peccare, id est, ab ejus cultu recedere, impietatis peccatum est, difficiliorque remissio. Et quoniam cum in virum quis peccat, placato sibi viro, facit sibi Deum placabilem; in Deum autem cum quis peccat, quis orabit pro eo? Ac si dicatu
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ Nisi molle lutũ. Sedei exigne agitur ut solidau
Uitus ergo humanitatis eiꝰ uelut testa exaruit. quia
abigne passionis adurtutẽ incorruptionis creuit.
Sed sola redenptoris nr̃i ꝑceꝑta sacramenta ad ueram
sollenpnitatem m̃tis ñ sustitiunt ñtis nisi eiꝰ eͦꝙ a
adhuc ad comedendũ subditur.  e pos ꝓanes cimu
lostuco agrestib panes quippe sine fermnento con¬
dit : quiꝰ recta oꝑa sine corruptione uanȩ głe ereree
Qui mandata misd̾ie sine ad mutione peccati erabet. Ne ꝑu̾se
diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc qͦq peccati ferm̃tum¬

Expanded text:
ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit, sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui opera misericordie sine admixtione peccati exhibet ne peruerse diripiat quod quasi recte dispensat. Quibus per incr
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacionis suȩ ad imitacionẽ dominicȩ passionis
dirigit. insuꝑ liminari domꝰ agni sanguinẽ ponit.
Uel ceste domꝰ nr̃ę. ipsa sunt corpora. inqͥb quo usq
uiumꝰ habitam᷑ Q insuꝑ liminari domus agni san¬
guinẽ ponimꝰ. quia crucẽ passionis illiꝰ infronte
portamus. Dequo adhuc agno subditur. &edent
carnes nocte illa assas igni Innocte quippe agnum
comedimꝰ: quia insacram̃to modo domini.um corpꝰ
accipimꝰ. quando ad huc abinucem mãs conscientias
nonuidem᷑. Quae tm̃ carnes igni assande sunt: quia
nimirũ dissoluit carnes quas aqua coxerit. Quas uero
ignis sine aqͣ exeo quit roborat. Carnes itaq agni
nri ignis excorit quia eũ ipsa uis passionis illius adre¬
surrexionẽ ualentioremr eddidit. atq ad incorruptionẽ
roborauit. Qui enĩ ex morte conualuit iudelicet car¬
nes illiꝰ abigne duruer̃. Unde &iam ꝑ psalmistam dic̃.
Crariut uelut testa uirtꝰ mea. Quid nanq ẽ. destaante

Expanded text:
mitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ad invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba dauidnouissima. Nouissima sunt qr pꝰ psalteriũ &cet̾a
metra hoc cõposuisse metrũ dr̃ inqͦ ait. Dixit dauid filiꝰ
ysai dixit uir constituta ẽ. scala xp̃o dĩ iacob Ꝙdescen¬
derant tres qui erant pͥncipes inter triginta. & uenert̃
temprm̃ messis ad dauid inspeloncã ad ollã. Tres isti fuer̃
abysai filius sariue. & sibachai usathites & ionathan filius
semina afris dauid. hi etiã tres inruper̃ castra philistoꝵs
& hauserunt aquã decisterna betleẽ. & detrib istis abysai pͥ

Expanded text:
verba David novissima. Novissima sunt, quia post psalterium, et caetera verba David novissima. Novissima sunt, quia post psalterium, et caetera metra, hoc composuisse metrum dicitur, in quo ait: Dixit David filius Isai. Dixit vir, cui constituta est scala christo Dei Jacob. Et descenderunt tres qui erant principes inter triginta, et venerunt in tempore messis ad David in speluncam Odollam. Tres isti fuerunt, Abisai filius Sarviae, et Sibbachai Usathites, et Jonathan filius Semmaa fratris David. Hi etiam tres irruperunt castra Philistinorum, et hauserunt aquam d
Abbreviated transcription (Latin):
adeo datus. filius saltus polimitarius bethelemites.goliath
getheũ. gob enĩ int̾p̃tat᷑ lacꝰ. Idcircolacꝰ quia sicut in lacỹ
leonũ quis mittitur. ita sem&e ipsũ contͣ goliath dauid misit
deodatus. ipse . ẽ. dauid idcirco dicitur adeo datus quia ado:
electus inregnũ. filius saltus. qr de saltu ubi oues pascebat
est deductus. Polimitariꝰ qͥa degenere betseleel mat̾ eiꝰ
fuit. Bedemites quia nocmi. & rut tempore ub̾tatis re
u̾se sunt inbetleẽ. & quia causa panis ruth abooth. Nota .ẽ.¬
& ꝓpt̾ea id÷ idẽ locus domus panis uocat. ẽ. Iuod uͦ ad eo¬
datus ipse sit dauid. sequentia declarant. ubi ait. Hliqua¬
tuor natisunt dearespha ingeht & ceciderunt inmanus
xꝑo dĩ iacob idest dauid constituta ẽ. ꝑ ꝗ cõscenderat ad dm̃
eoq idẽ scilic& cõfessus fuerit se peccasse dño inniria & hȩc
&̾ penitentiã agens ꝑhanc scalã cõscenderit ad dm̃. Hlecit

Expanded text:
Adeodatus filius saltus Polymitarius Bethlehemites Goliath Adeodatus filius saltus Polymitarius Bethlehemites Goliath Gethaeum. Gob enim interpretatus lacus. Idcirco lacus, quia sicut in lacum leonum quis mittitur, ita semetipsum contra Goliath David misit. Adeodatus ipse est David. Idcirco dicitur Adeodatus, quia a Deo est electus in regnum. Filius saltus, quia de saltu ubi oves pascebat, est eductus. Polymitarius: quia de genere Beseleel mater ejus fuit. Bethlehemites, quia Noemi et Ruversae sunt in Bethlehem, et quia causa panis Ruth nota epropterea idem locus, domus panis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequentia declarant, ubi ait: Hi quatuor nati sunt de Arespha in Geth, et ceciderunt in manuschristo Dei Jacob, id est, David, constituta est, per quam conscenderet ad Deum: eo quod idem scilicet confessus fuerit se peccasse Domino in Uria Ethaeo, et poenitentiam agens per hanc scalam conscenderit ad Deum. Haec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
occidit gabaonitas domis sanguinũ sunt filui saul qui
cũ dohec̾ idumeo dũ adhuc pueri essẽ sacerdotes & bao¬
nitas nobe occiderunt. Hisunt armoni & mifiboseth
quos peꝑit ei raspha filia aia & quĩq filii michal filiȩ
saul quos genuerat adrieli filio ber zellai qui fuit demo¬
lathi. Iueritur cur filii michal dicuntur. cũ nõ michal
s. eiꝰ soror merab uxor fuerit adrieli filio ber zellai. Quod
ita soluitur merab quippe eos natułalit̾ genuit & michal
uxor dauid quȩ & egla dicitur. eos inloco filioꝵs niitͥuit. & sͥ
infilios adoptauit. idcirco erus filii dicuntur. Filii quippe istł
uirauerant eis & uoluit saul ꝑcutere cos zelo. Telo quasi
ꝓfilii isrł & iuda dicens iosue gratis eõdẽ gabaonitas uiuere
abstulisse. idcirco eos perimere uib& quasi prorelo isrł &iuida
huiꝰ ultionis causa ingabaonitas abimelech sacerdos extrt
ertiũ qͦq fuit bellũ ingob contra philisteos in quo ꝑdissit

Expanded text:
occidit Gabaonitas. Domus sanguinum sunt filii Saul: qui occidit Gabaonitas. Domus sanguinum sunt filii Saul: qui cum Doech Idumaeo, dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt. Hi sunt Armon et Miphiboseth, quos peperit ei Respha filia Aia, et quinque filii Michol, filiae Saul; quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi. Quaeritur cur filii Michol dicantur: cum non Michol, sed ejus soror Merab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai. Quod ita solvitur: Merab quippe eos naturaliter genuit: et Michol uxor David, quae et Egla dicitur, eos in loco filiorum nutrivit, et sibi in filios adoptavit: idcirco ejus filii dicuntur. Filjuraverant eis, et voluit Saul percutere eos zelo, quasi pro filiis Israel et Juda, dicens Josue gratis eosdem Gabaonitas vivere abstulisse ; idcirco eos perimere jubet, quasi pro zelo Israel et Juda. Hujus ultionis causa in Gabaonitas Achimelech sacerdos exstertium quoque fuit bellum in Gob contra Philistaeos: in quo percussit
Abbreviated transcription (Latin):
psarederio dilitur inueteri ꝓubio qui interrogont sintilo¬
ingressum essent terrã chanaan & gentes deletim. Pna
pace offerrent & sipax abeis reciperetur pacẽ recipttantes
afilbutarũ eor efficerentur & si pacẽ non reciperent tune
afiluis istł delerentur idcir co exclamasse mulier sapiens
deuutate fertur. Nonne ego sum quȩ respondeo uenta¬
tẽ mnisrł & tu queris subuertere ciuitatẽ. Iuare p̃cipitas
hereditatẽ dni. Acsidicer& curus destruere ciuitatẽ hac̃
ante quã pace̾ interrogando offeres sicut in lege iubetur
Cur etiã nõ eandẽ lege̾ innobis iraheliticis seruas quȩ alie¬
filii iacob intelligunt. & q se matrẽ dixent ita dicens cuque¬
ris elitere matrẽ urł. Idcirco matrẽ qr multoꝵs anoꝵs
erat. Ira aut᷑ iairites erat sacerdos dauid id÷ magist᷑ sicut
alibi scribitur. filii aut̃ dauid erant sac̃dotes id: magistii
fratrũ suoꝵs. Dixitq dñs ꝓpt̾ saul & domũ sanguinũ qͥa

Expanded text:
st. Sermo dicitur in veteri proverbio: « Qui interrogant, interingressuri essent terram Chanaan, et gentes deleturi, primum pacem offerant. Et si pax ab eis reciperetur, pacem recipientes tributarii eorum efficerentur. Et si pacem non reciperent, tunc a filiis Israel delerentur. Idcirco exclamasse mulier sapiens de civitate fertur: « Nonne ego sum, quae respondeo veritatem in Israel, et tu quaeris subvertere civitatem? » Quare praecipitas haereditatem Domini? Ac si diceret: Cur vis destruere civitatem hanc, antequam pacem interrogando offeras, sicut in lege jubetur? Cur etiam non eamdem legem in nobis Israelitis servas, quae in aliefilii Jacob intelligunt: et quod se matrem dixerit, ita dicens: Tu quaeris evertere matrem Israel. Idcirco matrem, quia multorum annorum erat. Ira autem Jairites erat sacerdos David: id est, magister: sicut alibi scriptum est Filii autem David erant sacerdotes, id est, magistri fr
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ moysen. pꝰ acceptam lege̾ inheremo patͥ mniun¬
xisse ut matrẽ dimitter&. Eoqͥ illiꝰ amita eẽt. filia
enĩ fuit leui pꝰ cuiꝰ discediũ duxisse aliã uxorem
& iesba pat̾. ẽ. amoha. sãmahi moysen intelligi uo¬
lunt. qui unt̾p̃tat᷑ celestis. iesba & aaron qͥ uiterp̃tat᷑
aãron in assidiis sacͥfitũ igne utebantur. Quod uͦ seqͥt
uxor eius uidea genuit iered. uidea ipse .ẽ. iochebeb mat̾
quod spem habuerit liberandi popłui de egypto suie
quod spe parentũ de aque ꝑicło lib̾atus sit. Pat̾ iau¬
ha qui inter p̃tat᷑ gubnator eoł magna in ꝑopło m
heremo gub̾nationẽ exhibuerit siue qͥ doctrina sua

Expanded text:
enim Moysen post acceptam legem in Eremo patri injunxisse ut matrem dimitteret, eo quod illius amita esset; filia enim fuit Levi, post cujus dissidium duxisse aliam uxorem et Jesba patrem Estemoa: Samai Moysen intelligi volunt, qui interpretatur, coelestis. Jesba Aaron, qui interpretatur, uod filii Aaron in assiduis sacrificiis igne utebantur. Quod vero sequitur, uxor ejus Indaia genuit Jared: Indaia, ipsa est Jachabeth mater s in Deum, eo quod spem habuerit liberandi populum de Aegypto: sive quod spe parentum de aquae periculo liberatus sit: patrem Sanoba, qui interpretatur, gubernator, eo quod magnam populo in eremo gub
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uͦ scũariũ p̾sens erat sanguis hostiariũ suꝑ altare
diũ iubetur fundi suꝑ÷ illud in libro de utero nomũ. san¬
dum ceaq cu antea legat᷑ aedisficasse altare quando
asamuele inerepatus ⁊ cur hic dicatur tunc cepit aedi
re. s. qi mobedienter illud̾ edificauit nõ dnõ ediffiscasse¬
cg intelligttur.
hic aut̃ qr obedient᷑ &̃ recte illud aedificauit dño. aediffiscasse ꝑhi¬

Expanded text:
quando vero sanctuarium praesens erat, sanguis hostiarum super altare quando vero sanctuarium praesens erat, sanguis hostiarum super altare Domini jubetur fundi. Sicut est illud in libro Deuteronomii: « Sandum itaque, cum antea legatur aedificasse altare, quando a Samuele increpatus est, cur hic dicatur: « Tunc primum cre, sed quia inobedienter illud aedificavit, non Domino aedificasse intelligitur. Hic autem quia obedienter et recte illud aedificavit, Domino aedificasse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊u̾s ad p̃dã tulit oues ꝯ boues ⁊ uitulos. ⁊ mactauerunt
int̾ra comeditq popłs cũ sanguine. Nonfe fecit popłs
irritũ iuram̃tõ quo eos saul adiurauerat dicens ma¬
leclictus uir qui comecderit panẽ usq aduesꝑam donec us¬
ciscar demimicis meis. Iuia uictoria iã potiti erant s pec¬
casse dno & cũ sanguine comedisse dicunt᷑. Quia contͣ
legis p̃ceptr̃ ante ꝗ̃ sacfitiũ uesꝑtinũ ꝑ ageretur come¬
der̃. Sic itaq usus erat ut ꝗdo homicidiũ abeis aut
insuis aut merteris fiebat: ut ñ comederent anteꝗ sal¬
fitiũ uesꝑtinũ ꝓeis fier&. Alit̃ peccasse dño & comedisse
cũ sanguine dicuntur. Iuia mactatis uictinuis ñ obtulerunt
adscũariũ sac̃dotib iuita legis p̃ceptũ adipẽ a sanguinẽ
cũ uidelic& scũariũ secũ haberent. Quando locꝰ scũarũ
ꝓculerat iubetur sangiuis uictimarũ int̾ram fundi.
Dchis uidelic& uictimis quas ad suos usus p̾parabunt.

Expanded text:
us ad praedam; tulit oves et boves, et vitulos, et mactaverunt in terra, comeditque populus cum sanguine. Non fecit populum irritum juramentum, quo eos Saul adjuraverat, dicens: Maledictus vir, qui comederit panem usque ad vesperam, donec ulciscar me de inimicis meis: quia victoria jam potiti erant: sed peccasse Domino et cum sanguine comedisse dicuntur: quia contra legis praeceptum antequam sacrificium vespertinum perageretur, comederunt. Sic itaque usus erat, ut quando homicidium ab eis, aut in suis, aut in exteris fiebat, ut non comederent, antequam sacrificium vespertinum pro eis fieret. Aliter peccasse Domino et comedisse cum sanguine dicunt: quia mactatis victimis, non obtulerunt ad sanctuarium sacerdotibus juxta legis praeceptum adipem et sanguinem, cum videlicet sanctuarium secum haberprocul erat, jubetur sanguis victimarum in terram fundi de his videlicet victimis, quas ad suos esus praeparabant,
Abbreviated transcription (Latin):
uitahumana suꝑ t̾rã. etiã si a eriminib lange simꝰ ñ tanĩ
de ÷ ubi desidiis pecati ł facto. ł dicto ł cogitatu obedimus
quando adũs maiora iugilantib qͣ in cautis minuta subrept
q̃si adũ sꝰ nos colligantur ⁊ si ñ singła suis motib cotidie ẽtert̃.
s c̃fitetur. deuiat gͦ cũ pec eat. id̾o peccatũ uie ñ tribut᷑.
quia deuiante cõmtititur s inuia fidĩ ꝓ ñ peccantib ha¬

Expanded text:
ana super terram ; etiamsi a criminibus longe simus, non tamen deest ubi desideriis peccati, vel facto, vel dicto, vel cogitatu obediamus; quando adversus majora vigilantibus, quaedam incautis minuta subrepunt quae si adversus nos colligantur, etsi non singula suis molibus conterunt, sed confitetur. Deviat ergo, cum peccat; et ideo peccatum viae non tribuitur, quod a deviante commit
Abbreviated transcription (Latin):
ros oꝑamur. s qd in nob̵ habitat peccatũ. Si aut̃ desiđia nul¬
la habemꝰ illicita nec nos. nec peccatũ aliquis oꝑaretur.
inob. Motũ porro illiciti desid̃i cu ñ obedienso ñ eum
nosoꝑamur. Ibõ⁊ nõs agere dicimur qm̃ n ÷ nature ui¬
ui erimꝰ cũ ÷ aimo ⁊ corpore ĩ mortales facti fuerimꝰ.
Qua phopt̃ ⁊ quia in iuis dnĩ abulamꝰ it̃ oliedinꝰ. de scgi is pecegti.
et quia ñ sumꝰ sinȩ peccato habemꝰ desidia peecati: ac ꝑ hoc iã nos
ea ñ oꝑamur. ñ eis obediendo s qđ in nob habitat peccatũ.
eadẽ cõmouendo: ñ enĩ qͥoꝑantur iniqͥtatẽ .i. obediunt Ge

Expanded text:
nos operamur, sed quod in nobis habitat peccatum. Si autem desideria nulla haberemus illicita, nec nos, nec peccatum mali aliquid operaretur in nobis. Motum porro illiciti desiderii, cui non obediendo non eum nos operamur, ideo et nos agere dicimur, quoniam uerimus. Quapropter et quia in viis Domini ambulamus, non obedimus desideriis peccati; et quia non sumus sine peccato, habemus desideria peccati. Ac per hoc jam nos ea non operamur, non eis obediendo; sed quod in nobis habitat peccatum, eadem commovendo. «Non enim qui operantur iniquitatem,» id est, obediunt de
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ñ oꝑantur peccatũ. ⁊ tam̃ ñ st̃ sine peccato . quia iã ñ ipsi
opantur iniqͥtatẽ . s qd habitat in eis peccatũ. Uerũ ita solu¬
ta ÷ ista questio ut difficilior altã nasceretur. qͦmꝰ agat hõ
qd ipse ñ agit . Utrũq: enĩ bixit ⁊ ñ qd̵ uolo ago ⁊ ñ ego opor
alud. s qd habitat in me peccatũ. uñ intelligere debenius
quando peccatũ qd̾ habitat in nob̃ oꝑatur in nobis. tẽ nos
ñ id oꝑari. quando nequiꝗ ei uoluntas nrã c̃sentit. et te¬
net eciã corporis m̃bra. ne obediant desi ðiis eiꝰ. Quid enĩ
opatur peccatũ nolentib nobis nͥ sola illicita de sid̾ia. quib
siuoluntatis ñ ad hibeatur assensꝰ. mouetur qͥdẽ ñ nullus af¬
fest᷑. s nullus ei relaxatur effectꝰ. hoc p̃cipit idẽ apes

Expanded text:
operantur peccatum, et tamen non sunt sine peccato; quia jam non ipsi operantur iniquitatem, sed quod habitabat in eis peccatum. Verum ita soluta est ista quaestio , ut difficilior altera nasceretur. Quomodo agat homo, quod ipse non agit? Utrumque enim dixit, et: Non quod volo, ago, et: Non ego operatum» . Unde intelligere debemus, quando peccatum quod habitat in nobis, operatur in nobis, tunc nos id non operari; quando nequaquam ei voluntas nostra consentit, et tenet etiam corporis membra, ne obediant desideriis ejus. Quid enim operatur peccatum nolentibus nobis, nisi sola illicita desideria? Quibus si voluntatis non adhibeatur assensus; movetur quidem nonnullus affectus, sed nullus ei relaxatur effectus. Hoc praecepit idem apos
Abbreviated transcription (Latin):
¶P. Audiamꝰ ipsũ apłm paulũ de hac questione si placet. ĩmo
quia placet in t̾rogemꝰ. dic nob̃ paule beatissime utrũ abulaue¬
ris in uiis onĩ. cũ in canne adhuc uiueres. Resp̃. ñne eodẽ
spũ ãbulauimꝰ. nͣne eisoẽ uestigiis et illud ꝑ fidẽ enĩ ãbula¬
ĩnius ñ ꝑ speciẽ. et illud. Bonũ certam̃ certaui. cupsũ c̃sũ maui.
Satis gͦ sint ista responsa. qͥb apłm paulũ in uiis dñi abulasse.
didicimus s ꝯab illo aliud inqͥramꝰ. dic obsecro paule. quando
ad huc in carne uiuens in niis dĩ ãbulabas. habebas peccatũ. an
sine pe̾cato eras. Et hicgͦ respondet ñ ne legistis. ubi c̃siteor
dics̃ ñ enĩ q uolo facio bonũ s qđ̵ nolo malũ hoc ago Et hoc
audiuimꝰ. la itaq illud in t̾rogamꝰ. gͦmͦ inuiis dĩ ãbul abas si ma¬
lũ qd̵ nolebas. hoc agebas. cũ psalmꝰ ser̃ intonat dics̃. ñ enĩ qui
oꝑantur iniqͥtatẽ. ⁊reł. Audi c̃tinuo respondentẽ. ꝑ senten¬

Expanded text:
. Audiamus ipsum apostolum Paulum de hac quaestione si placet. Imo quia placet, interrogemus. Dic nobis, Paule beatissime, utrum ambulaveris in viis Domini, cum in carne adhuc viveres? Respondet: Nonne eodem spiritu ambulavimus? Nonne iisdem vestigiis ? et illud: Per fidem enim ambulamus, non per speciem : Et illud: Bonum certamen certavi , et reliqua. Satis ergo sint ista responsa, quibus apostolum Paulum in viis Domini ambulasse didicimus. Sed ab illo et aliud inquiramus. Dic, obsecro, Paule, quando adhuc in carne vivens in viis Domini ambulabas, habebas peccatum, an sine peccato eras? Et hic ergo respondet: Nonne legistis ubi confiteor, dicens: Non enim quod volo, facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago? et hoc audivimus. Jam itaque illud interrogamus. Quomodo in viis Domini ambulabas, si malum quod nolebas, hoc agebas, cum Psalmista sanctus intonet dicens: Non enim qui operantur iniquitatem, et reliqua. Audi continuo respondentem
Abbreviated transcription (Latin):
gcła simp liet᷑ ãbusaneia siũ utilia ñ multũ secta. s fide
plena. ergo ⁊ spũales. et carnales bene six̃ eis ⁊ multiplicati st̃ nitus & iun̾ta
eorũ ñ st̃ minorata. Iste capitulus psalmiad fideles płos ꝑtinet hautẽ qd¬
ab unitate. paucifiunt. Multi enĩ sunt. s in unitate.dũ ñ separantur
ab unitate. Cũ enĩ ceꝑit ad eos ñ ꝑtinere multitudo unitatis in heresi

Expanded text:
a simpliciter ambulantia, seu vitilia, non multum docta, sed fide plena. Ergo et spiritales et carnales benedixit eos, et multiplicati sunt nimis, et jumenta eorum non sunt minorata. Istud capitulum psalmi ad fideles populos ab unitate, pauci fiunt. Multi enim sunt, sed in unitate, dum non separantur ab unitate: cum enim coeperit ad eos non pertinere multitudo unitatis, in haeresi
Abbreviated transcription (Latin):
nis sciscitans loqͥtur. ⁊ c̃firmans pͣñciauit. quia nullus om̃ ino
sit qͥ uiuat. ⁊ ñ udeat mortẽ. tãꝗ. si diceret. nullus: aliꝰ homo
qͥ uiuit  ñ uideat mortẽ. nͥ ipse solus: qͥ animã suã eruit de
manu in ferni .i. qͥ pro nobis mortuus ÷ ⁊ ultra ñ moriens re¬
surrexit. Quia uͦ dñs in euangłio loͥtur ꝓmittens. siquis
sormonẽ meũ seruauerit. mortẽ ns ui sebit in ec̃nũ. ñ de
hac corporali morte dix̃. qͥ os moriuntur s de morte etͣna .i.
morte dãpnacionis cũ dia bolo ⁊ angłis eiꝰ. ipsa : uera mors.

Expanded text:
nis sciscitans loquebatur, et confirmans praenuntiavit, quia nullus omnino sit, qui vivat et non videat mortem. Tanquam si diceret: Nullus est alius homo, qui vivit et non videat mortem, nisi ipse solus qui animam suam eruit de manu inferni, id est, qui pro nobis mortuus est, et ultra non moriens resurrexit. Quia vero Dominus in Evangelio loquitur promittens. Si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum; non de hac corporali morte dixit, qua omnes moriuntur, sed de morte aeterna, id est, morte damnationis cum diabolo et angelis ejus. Ipsa est vera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissio mea. ĩplebitur iuracio mea. Semeł iuraui in scõ meo. intꝰ inse¬
inquit iuraui. si od m̃ciar. Exibe gͦ qd̵ iurasti. redoe qd ꝓmisisti. subla¬
tũ: de isto do ne exspectaretur in isto od. Gxspecta g qb ꝓmisi. nomo
illud. ⁊ipse ob̃. uibe enĩ quid dic̃. tuuꝰ repulistinad nichilũ de duxisti.
G ubi ÷ qł ꝓmisisti. distulisti xp̃m tuũ. ꝙ uis tristicia q̃dã enumer̃et.
uidete quid accidit᷑. ut ꝓmissio dĩ firmiꝰ in alio sperata cõpleatur.
Euertisii testam̃tũ serui tui. ubi enĩ÷ testam̃tũ uetꝰ iudeorum.
ibi ÷ t̃ra illa ꝓmisionis in qͣ hebitantes peccauerunt qͣ beleta nigrauert̃.
labeburit. ostendisti trena eẽ oistendisti. Deffruxistias macerias eus
qͥb cũ munieras quando enĩ driperetur n macerie diruiae fus¬
pont. Posusti nuniciones in formidinẽ ꝗͥb̵ ÷ formidinẽ ut sicatir

Expanded text:
promissio mea, implebitur juratio mea? Semel juravi in sancto meo, intus in sepromissio mea, implebitur juratio mea? Semel juravi in sancto meo, intus in seinquit, juravi, si David mentiar. Exhibe ergo quod jurasti, redde quod promisisti. Sublatum est de isto David, ne exspectaretur in isto David. Exspecta ergo quod promisi. Novit illud et ipse David. Vide enim quod promisisti? Distulisti christum tuum. Quamvis tristia quaedam enumeret, impleturum, videte quid accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata compleantur. Evertisti testamentum servi tui. Ubi est enim testamentum vetus Judaeorum? Ubi est terra illa promishabebant, terrena esse ostendisti. Destruxisti omnes macerias ejus, quibus eum munieras. Quando enim diriperetur, nisi maceriae dirutae fuissent? Posuisti munitiones ejus in formidinem. Quid est formidinem? Ut dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpletũ. exspectes duos płos in qͥb ĩpleatur quia ñ m̃dax dr̃ polliceri
bignatur. Ecce ex semine tuo dix̃ ad tb̃ ponã suꝑ sedẽ tuã ꝓmisit
ex semine eiꝰ in et̃aũ aliquid. q natꝰ salomon factꝰ : tante sapiencie
ut ꝓmissio dĩ de se mine eb̃. in illo putaretur ĩpleta. s cecibit salo
quẽ sciebat casurũ. ñ in eo poneret ꝓmissũ suũ. s pꝰ casũ eiꝰ respi¬
ceres tũ dm̃. ⁊ flagitares ꝓmissũ tuũ. Gͣ dnẽ m̃titꝰ es ñ ĩples qd rro¬
misisti. ñ exibes qł iurasti. forte ħ dicturꝰ erat. tͥ ds̃ iuraui qͥdẽ
⁊ ꝓmisi. s iste noluit perseuerare. quid gͦ tudnẽ ds. ñ p̃sciebas istũ non
ꝑseueraturũ. Utiq sciebas. Quare hic non ꝑse ueraturo mͥ. quia inet̾iũ
eciam ꝓmitteb̾as. ñ ne tũ dixisti si derelinq̃ruit legẽ meã ⁊ manbata
mea ñ custobierint.⁊ testam᷑tũ meũ ꝓobanauerint: manebit tamen

Expanded text:
exspectes duos populos, in quibus impleatur quod non mendax Deus polliceri dignatur. «Ecce ex semine tuo,» dixit David, «ponam super sedem tuam» . Promisit ex semine ejus in aeternum aliquid; et natus Salomon, factus est tantae sapientiae, ut promissio Dei de semine David in illo putaretur impleta: sed cecidit Saloquem sciebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares promissum. Ergo, Domine, mentitus es? Non imples quod promisisti? non exhibes quod jurasti? Forte hic dicturus tibi erat Deus: Juravi quidem et promisi, sed iste noluit perseverare. Quid ergo? tu, Domine Deus, non praesciebas istum non perseveraturum? Utique sciebas. Quare ergo in non perseveraturo mihi quod aeternum esset promittebas? Nonne tu dmea non custodierint, et testamentum meum profanaverint , manebit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
minabitut. RP. uni exhis annarłl sac̃dotib pͣcept ubi
Aabeitur mģredi ad quẽ libet mortuũ nͥ as eos cognatos : ÷ ꝓpinus
deqͥb suꝑt aonctũ t. sac̃dos autꝰ magntꝰ .i. pontifexplus aliquio habebit a getis
saẽ dotib ⁊ob hoo quia nec pietate ulũ nec affectu flecti oportebatiiao p̃¬
ceptũ : al ne ĩmundus fier et in supra bictis nomitub: s ab oł mortuo ge¬
neralit᷑ eohibet geti suũ affectũ. Illus gͦ qł pͥ mił t̾ positũ &e minori sact

Expanded text:
NSIO. Unum ex his minoribus sacerdotibus praecepit, ubi bentur ingredi ad quemlibet mortuum, nisi ad eos cognatos et propinquos, de quibus supra dictum est. Sacerdos autem magnus, id est, pontifex, plus aliquid habebat a caeteris sacerdotibus; et ob hoc quia nec pietate illum nec affectu flecti oportebat, ideo praeceptum est illi ne immundus fieret in supradictis nominibus, et ab omni mortuo generaliter suum cohiberet affectum. Illud ergo quod primum est positum, de minori sacer
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ ꝗ uitã aplectatur dics. laudaui os mortuos qͥ dĩ mertiu st̃ suꝑ auentes
⁊ ieremias maledicta bies. in qͦnatꝰ sũ. p̃sertĩ cũ multos fuisse oredamꝰ qͥ
parentib: obseqñtes cito mortiu st̃. ⁊ parentes t pii usq: ad extremã uene¬
rint senectutẽ. RiP. Respondeant uidei ⁊ similes uideorũ si uete istiꝰ
longitudo ÷ in ꝓmissis. ⁊ diu in corꝑe cõmorari felicitas ÷ͥ quid s uult illus¬

Expanded text:
potius quam vitam amplectatur, dicens: Laudavi omnes mortuos, qui olim mortui sunt, super viventes ; et Jeremias: Maledicta dies in qua natus sum ; praesertim cum multos fuisse credamus qui et parentibus obsequentes cito mortui sint, et erga parentes impii, usque ad extremam venerint senectutem? RESPONSIO. Respondeant Judaei, et similes Judaeorum: si vitae istius longitudo est in promissis, et diu in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ usserat fieri. sub auditur dr̃. Boues ꝓpt̾ memoriã uituli in hę¬
remo ẽditi. Basilicã grandẽ. uli reges orabat̃. dñs dix̃ ut habitara
in caligine. ꝙ do ad moysen dit᷑. Ecce ego uenio ad te in colũna nu¬
bis. Et dep̃cati fuerint in loco isto. exaudi de celo ⁊ ꝓpiciare
peccatis eorũ. et reduo eos in t̾rã: ꝗ dedisti patrib eorũ. nisi¬
forte hi qͥ ibi adorat᷑. dũ uenerit obtinere ualeant ut ⁊ hi qͥ
incaptiuitatẽ ducti st̃ reducantur. ⁊ c̃ũ sos apercatis suis exaudias
eos. Notandũ qd̵ cũ adorandũ ꝑgitur. a peccatis c̃utendũ :. Scĩficauit
salomon mediũ atriũ añ tẽplũ oni. qͥa pͣmultitudine facͥficiorũ hosti¬
as nͣ pot̾ant os offerre in altari. Et idõ mediã partẽ atrii dedicauit.
ut ⁊ in ea ita offerretur sic̃ in altari. fecitq die octauo collectã.
rimꝰ. atq scĩs simꝰ. Eenĩ cetꝰ. atq collecte. duab enĩ iucib in anno

Expanded text:
usserat fieri: subauditur, Deus. Boves propter memoriam vituli in eremo conditi. Basilicam grandem ubi reges orabant. Dominus dixit ut habitaret in caligine, quando ad Moysen dixit: Ecce ego venio ad te in columna nubis. Et cum deprecati fuerint in loco isto, exaudi de coelo; et propitiare peccatis eorum, et reduc eos in terram quam dedisti patribus eorum. forte hi qui ibi ad orandum venerint, obtinere valeant, ut hi qui in captivitatem ducti sunt, reducantur. Et conversi a peccatis suis, exaudias eos. Notandum, quod cum ad orandum pergitur, a peccatis convertendum est. Sanctificavit Salomon medium atrii ante templum Domini. Quia prae multitudine sacrificiorum hostiae non poterant offerri omnes in altari, et ideo mediam partem atrii dedicavit: ut et in ea ita offerretur, sicut in altari. Fecitque die octava collectam.rrimus atque sanctissimus. Est enim coetus atque collectae. Duabus enim vicibus in anno
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ corde suo iurauert᷑ in corde. ieiunio. ⁊ in afflictiane. in uo¬
liuitate. in elemosina. S ⁊ macha matrẽ asa regis. lecirco¬
ñ dixit matrẽ suã. quia ñ ãbulabat uiã rectaͣ. sic̃ filiꝰ eiꝰ. Ex
pͥapi. ⁊ cobussit. In torrente cedron aiunt cõminuisse illud
⁊ clã uoluisse ꝓicere. qd̃ ut dñs patefaceret in torrente ce¬
dron ex aqͦ ignis ꝓcessit. lussit eũ in neruo mitti. eo quod
publico se arguit. doluit pedes asa. quia podagri humore
correptꝰ ÷. Notandũ qd̾ regib causa rerencie cõbustiones uesti¬
m̃torũ. ⁊ aromatũ fiebant. Uñ dicit. ⁊iusta cõbustione malo
tribu isachar. ⁊esset doctor. Porro rex isrł stabat in curri
suo c̃tra syrosusq aduesꝑam. Et mortuꝰ ÷ occidente sole
accepto uulnere mortali. Iussit se teneri ne depͣhenðetur.
ab hostib qd uulneratꝰ esset. ⁊ illiꝰ ruina. ⁊ hostib uictoriã
⁊pło periculũ fuge incuteret. Oecidente sole mortiuis :. ut no

Expanded text:
corde, in jejunio, et in afflictione, in voluntate, in eleemosyna. Sed et Maacham matrem Asa regis. Idcirco non dixit matrem suam, quia non ambulabat viam rectam, sicut filius ejus. Ex Priapi, et combussit in torrente Cedron. Aiunt comminuisse istud, et clam voluisse projicere, quod Dominus ut patefaceret, in torrente Cedron ex aqua ignis processit. Jussit eum in nervum mitti: eo quod publice se arguit. Doluit pedes Asa: quia podagrico humore correptus est. Notandum quod regibus causa reverentiae combustiones vestimentorum et aromatum fiebant. Unde dicittribu Issachar et esset doctor. Porro rex Israel stabat in curru suo contra Syros, usque ad vesperum, et mortuus est occidente sole. Accepto vulnere mortali, jussit se teneri, ne deprehenderetur ab hostibus, quod vulneratus esset, et illius ruina et hostibus victoriam, populo periculum fug
Abbreviated transcription (Latin):
distiũ q̃bͥn por÷ esso. fuit enĩ mons in efrai. haus peul a carmiolo
ubi fuit helias. Ipsi. ⁊ filii eiꝰ pactũ salis. pactũ salis. in qͥb łocis pro
lege ponitur. que oĩũ c̃dim̃tũ ẽ. Et in ħ loco ꝓ domo dauid qͣ uni¬
uerso israheli c̃duñtũ fuit. Porro roboam erat rudis. y corde
boã ceꝑat. ad sacerdotes idolorũ ẽseerandos. Et corruert᷑ uulne
genua sua. p̃ceptũ enĩ erat in lege. ut siqͥs idolũ adoraret mo¬

Expanded text:
potest esse. Fuit enim mons in Ephraim, haud procul a Carmelo, ubi fuit Elias. Ipsi et filiis ejus pactum salis. Pactum salis in quibusdam locis pro lege ponitur, quae omnium condimentum est, et in hoc loco pro Domo David, qui universo Israeli condimentum fuit. Porro Roboam erat rudis et corde boam ceperat ad sacerdotes idolorum consecrandos. Et corruerunt vulnergenua sua. Praeceptum enim erat in lege, ut si quis idolum adoraret, mo
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitatẽ. ⁊ pͥoratũ suũ demonsirat. Seditq salomon suꝑ tͥro¬
nũ dni. ꝓpt̃ similitudinẽ leonũ. que eeiã in cherubin descri¬
bitur. Gesta aut̃ dd pͥora. ⁊ nouissima. pͥora quando regnauit
in hebron: nouissima ꝙ do regnauit in irłm. Notandũ qd .xl.¬
amos regnasse ꝑ hibetur.⁊ in libro samueł sedõ scribatur .uii.
quia scd̾m leg ẽ ꝓhibitũ erat. ne ͥ de alt̾ius uxore generatꝰ sũ
introirẽ ecłam dĩ. et fecit eos eẽ in urbibus quadrigarũ. et cũ
rege in irłm. Urbes qͣdrigarũ dicit curtes q̃ in irłm erant edificate
ad stacionẽ curruũ. qd ⁊ seqn̾cia monstrant. cũ dr̃. et cũ rege

Expanded text:
nstrat. Seditque Salomon super thronum Domini: propter similitudinem leonum, qui etiam in Cherubim describuntur. Gesta autem David priora et novissima. Priora, quando regnavit in Hebron: novissima, quando regnavit in Jerusalem. Notandum qs regnasse perhibetur, et in Libro Samuel secundo scribitur septem Quia secundum legem prohibitum erat, ne quis de alterius uxore generatus auderet introire Ecclesiam Dei. Et fecit eos esse in urbibus quadrigarum, et cum rege in Jerusalem. Urbes quadrigarum dicit cortes, quae in Jerusalem erant aedificatae ad stationem
Abbreviated transcription (Latin):
iebuseũ fuisse ibi patescit. quia noluit db absq pecunia ał qui d̾
sfei offerendo. In lege enĩ ꝓhibitũ ÷. Quidã iccirco dict᷑bis sanguinẽ¬
effudit. ipro sanguine urie qͥ effusꝰ ÷. filii genson filui moysi
Sebuel pͥmꝰ ipsũ fert̃ eẽ qͥ in iudicũ ionathan scribitur qͥ futt
saẽdos intribu gan lonat ha intp̃ dnĩ domũ. sebuel reuercẽs

Expanded text:
Ornon, Jebusaeum fuisse ibi parescit, quia noluit David absque pecunia aliquid ejus offerre Domino. In lege enim est prohibitum. Quidam idcirco dicunt bis sanguineeffudit, et pro sanguine Uriae, qui effusus est. Filii Gersan filii Moysi, Sebuel primus. Ipsum ferunt esse qui in Judicum, Jonathan scribitur, qui fuit sacerdos in tribu Dan. Jonathan in
Abbreviated transcription (Latin):
gniiis femini. solomot uͦ in seqñtib generis masculins
ma quarta mahati hahu scribitur. ma hazi hahuis¬
p̃tatur de auxilio dni. la hatiahu auxiliũ dñi ut eis¬
taret cornu .÷ cornuisrahel. siue cornu regni dd̃.
In sorte uigesima eluatha qͥ paulo suꝑiꝰ ebiatͥa nomietꝰ:

Expanded text:
ini. Salomoth vero in sequentibus generis masculini. ma quarta Maaziahu scribitur. Maaziahu interpretatur, de auxilio Dei. Jaaziahu, auxilium Domini. Ut exaltet cornu, id est, cornu Israel, sive cornu, regem David. In sorte vicesima Eliba, qui paulo
Abbreviated transcription (Latin):
intẽlligi uolt᷑ scã scõrũ inqͥ erut᷑ archana csilii elii
fr̃ dauid princepi uida in reg̃ eliab uocatur. Eliab ds̃ ms pat̃
inferius. Usꝰ enĩ erat. si quando numerabantur . a. xͭx. annis et
sapra numerarentur. Hi qͥ pot̾ant ad bella procedere. aut aliqͦ
in fastis regis dd̃. Quia super ueniente indignatione dĩ. oqs ille
numerꝰ c̃turbatus : qnͣ fuert᷑ distributi ꝑ ministeria: neq ad
aliꝗͣ officia. Iis aut̃ thesauris qͥ erant in urbib. Thesauros
in ħ loco ñ solũ pecuniã. s ⁊o̾s substaneias nominat. Ionathan
aut̃ patruus dd̾ cͣsiliariꝰ ipse ÷ nathan propħa. Patruuꝰ uͦ ho¬
noris. ⁊ ꝓpinqͥtatis causa uocatur. Iahi hel filiꝰ achamon erat
cũ filiis regis. Iste iah hel: filiꝰ dd̾. qͥ in regũ chilap nomi¬

Expanded text:
intelligi volunt Sancta Sanctorum, in quo erat arcanum consilii. Elihu frater David princeps Juda: in Regum Eliab vocatur. Eliab, Deus meus pviginti annis inferius. Usus enim erat, ut siquando numeraretur a viginti annis et supra, numerarentur hi qui poterant ad bella procedere, aut aliquo In fastis regis David: quia superveniente indignatione Dei, omnis iste numerus conturbatus est, et non fuerunt distributi per ministeria, neque ad aliqua officia. His autem thesauris, qui erant in urbibus. Thesauros in hoc loco, non solum pecuniam, Nathan propheta. Patruus vero honoris et propinquitatis causa vocatur. Jahiel filius Achamoni erat cum filiis regis. Iste Jahiel est filius David, qui in Regum Chilab nomi
Abbreviated transcription (Latin):
dã codieib habetur as feruentẽ simulã Sin qͥb dã as feruet
iantũ mͦ error ÷. in hebreo ñ ht̃ in ħ loco similã. quia simus
teredantur. Sgrana come debantur. qͥs genꝰ cibi iuulgo grans
breo in hoc loco pondus ñ ht̃. s m̃surã tantũ. Gemina no¬
minata positã siue eã q̃ braciniis: aut manib aut funib me¬
titur. siue ea q̃ uasis. princeps sanctuarii filii thamis
princeps dĩ de fulus eleatar. Princeps sacdotũ de elea ĩ¬

Expanded text:
dicibus habetur, ad ferventem similam, et in quibusdam ad ferventem tantummodo, error est. In Hebraeo non habet in hoc loco similam, quia similatur, torrebantur, et grana comedebantur. Quod genus cibi vulgo graneas braeo in hoc loco pondus non habet, sed mensuram tantum geminato nomine positam, sive eam quae brachiis aut manibus, aut funibus metitur, sive eam quae vasis. Principes sanctuarii, filii Ithamar; principes Dei, de filiis Eleazari: principes sacerdotum de Elea
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ ꝑcussit᷑ adõdatꝰ. in hebreo scribitur ȩleanan filiꝰ iahir
secit ergo goliad get heu̾. frem̃ geliẽ filistei. quẽ int̾fecit od̃. fue¬
runt enĩ de stirpe orphe .u. dequib in sequentib dicit. Et ꝑcussit
duos frr̃. iohel. ⁊ionadab. lccireo hic ei nom̃ patris ponitur. quia
in tpͣliatores describitur. ubi uͦ de ꝓphecia eius scribitur. ñ ei
annotatur pat̃. eo qd patͣ eiꝰ ꝓph ẽs ñ fuerit. Qd in peecatũ re¬
putetur israheli .i. in mortẽ q̃ ꝓpeccato uenit. in par̃ quinqͦ

Expanded text:
In quo percussit Adeodatus. In Hebraeo legitur, Eleanan filius Jair, ater. Interfecit ergo Goliath Getthaeum, fratrem Goliae Philistaei, quem interfecit David. Fuerunt enim de stirpe Orphae quinque, de quibus in sequentibus dicit. Et percussitduos fratres, Joel et Jonadab. Idcirco ei hic nomen patris imponitur, quia inter praeliatores describitur. Ubi vero de prophetia ejus scribitur, non ei annotatur pater, eo quod pater ejus Propheta non fuerit. Quod in peccatum reputetur Israeli, id est, in mortem, quae pro pe
Abbreviated transcription (Latin):
tamunis cursũ. caueamꝰ in pͥmis cupiditatẽ atq: suꝑbiã ñ duo
mala. si unũ. a qͦ tralit᷑ os mali actꝰ inieiũ. nã sine suꝑbia qͣ
posst̃ saltẽ in choari peccata. eũ dicatur. inttiũ oĩs peccat
rimala. cũ sine radice oĩa oĩa. aut nulla deputantur. aut
mortua. deuide si qdlibet peccatũ ꝑpetrare ñ possũ. nͥ me

Expanded text:
 superbiam, non duo mala, sed unum; a quo trahunt omnes mali actus initium. Nam sine superbia quae possunt saltem inchoari peccata? cum dicatur: « Initium omnis peccati ri mala, cum sine radice omnia, aut nulla deputentur, aut mortua? Deinde si quodlibet peccatum perpetrare non possum, nisi meae
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. cũ enĩ egreðer apraruit princeps grecorũ adueniens. Pp̃. Quos itaq
alios principes gencuĩ nisi angłos appellat. qͥs resistere exeunti potuisset.
qͥ sẽꝑ̃ espectui ueritatis ad sistunt. S quia centa angłorũ miferia dispen¬
sandis singłis quibq gentib st̃ plata. cũ sub iectorũ mores asũfi᷑ se ui¬
inꝑsida estitutis p̃latꝰ agnoscitur. Micha ei aut̃ eorũs qui ex eabẽ plebe
in iudee t̾ra nemanserat᷑ p̃ positꝰ inuenitur. Uñ ħ ab eodẽ angio paulo¬

Expanded text:
it princeps Graecorum adveniens. Quos itaque alios principes gentium nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent?qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis, quibusque gentibus sint praelata, cum subjectorum mores adversum se viin Perside constitutis praelatus agnoscitur: Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaea terra remanserant, praepositus invenitur. Unde et ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
ent̃ qdẽ. litoraria eiuttas suꝑ mane fundata. ita subea mare :÷
quẽ ã modũ st̃ aque sub spelunoarũ caieris. aut sũb nauib suꝑ na¬
tantib . sidõ suꝑ mare dr̃. diua infeniori mari suꝑ eminet. Sic di cł:
pharao exisse si ꝑ aquas. ita enĩ nt̃ grecꝰ qđ quidã lateni habent
ad aquã sic dñs suꝑ puteũ sed ebat. qđ ãbo suꝑiores essent ꝙ flum᷑.¬

Expanded text:
tur littoraria civitas super mare fundata, ita sub ea mare est, quemadmodum sunt aquae sub speluncarum cameris, aut sub navibus supernatantibus; sed ideo super mare dicitur, quia inferiori mari supereminet. Sic dictus est Pharao exisse «super aquam:» ita enim habet graecus, quod quidam Latini habent, «ad aquam» ; sic Dominus «super puteum sedebat» :
Abbreviated transcription (Latin):
lugandũ ⁊ plorandũ p̃cepit in utrũq accipi pot ÷ seu in his qͥ mala suo
dxplorat᷑. seu in illis. qͥ solũ de celestis patrie amore suspirant.

Expanded text:
lugendum et plorandum praecepit, in utrumque accipi potest, seu in his qui mala sua lugendum et plorandum praecepit, in utrumque accipi potest, seu in his qui mala sua deplorant, seu in illis qui solum de coelestis patriae amore suspirant.
Abbreviated transcription (Latin):
non tãq iriduo. nã ipsũ iniauũ inquantũ iniquus ÷ ne susoipias
.i. neqͣsi in ẽtentione. ⁊ amore iniqͥtatis illiꝰ suscipias eu. Occur¬
rit enĩ tͥ hõ peccator. cũ dico occurrit tͥ hõ peccator. duo
aliud qd peccator : gd hõ. opꝰ dĩ ÷. qđ peccator. opꝰ hominis est.
ũ enuĩ ibi attendunt naturã oꝑis dĩ. s neqͥciã oꝑis humani. qͦmꝰ gͦ¬
intelligis qͥ recepit iustũ in nonune iusti. mercedẽ iusti accipiet. sic
utellige qͥ recipit peccatorẽ in noĩe peccatoris ꝑdet merced ẽ. ħ gꝰ testi¬
maiuo sub generalitate excepto. qđ p̃cipitur. omĩ petenti te da. ⁊ eet̾ã
ñ erĩ ẽtraria quia uoluntas dantis in his attendit᷑ sola. sicq suistũ. &
peccatorẽ pascere ñ erit c̾tra pͣceptũ. sic et uisto ꝓptͣ qd uistꝰ: ⁊ pecca¬
saric p̃cepit i p̃cepto legis sue ħ dr̃. ut c̃sentientes illi ñ tradamur
trillicia flagitiorũ. s et̾norũ de sid̾io cõpungantur. ħ aut̃ qd iacobus

Expanded text:
ipsum iniquum, in quantum iniquus est, ne suscipias, id est, ne quasi intentione et amore iniquitatis illius suscipias eum. Occurrit etiam tibi homo peccator. Cum dico, occurrit tibi homo peccator, duo aliud quod peccator: quod homo, opus Dei est; quod peccator, opus hominis est. Non tamen ibi attendunt naturam operis Dei, sed nequitiam operis humani. Et sti accipiet; sic intellige: qui recipit peccatorem in nomine peccatoris, perdet mercedem. » Hoc ergo testimonio sub generalitatem excepto, quo praecipitur, Omni petenti te da, caetera non erunt contraria, quia voluntas dantis in his attenditur sola, sicque et justum et peccatorem pascere, non erit contra praeceptum, si et justo psario praecepit, pro praecepto legis suae hoc dicitur, ut consentientes illi, non tradamur tristitia flagitiorum, sed aeternorum desiderio compungantur. Hoc autem quod Jacobus