comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est.A ut licitum est et licuit dicunus et licitũ ẽ sic̃ et placuit et placitũ est Terẽ. ubi sũt
cognite placire sunt. Nuę cuiq est fortuna: hodiẽ spẽałr iupꝑ protroiani sagit sed hac ante
ut uideatur pro uinone totũ loꝗ et reuera uerba ꝓ unone sunt sed altius intuens depre¬
hendit troianoꝵ fauorem: Nam dicendo nulli fauebo et in eo statu fore res in quo sũt ho¬
die sig̃t se fauẽ trounis: quoꝵ ducis aduentu statim uitoriã coseq̃t̃ et uult nihil ualẽ ea q̃
aut uenus ꝯq̃sta fuerat de abr̃tia ȩneȩ̨ aut iuno de Turni parentib dixerit ĩ eius .s. cõmen¬
dationẽm.s eeat: sequit᷑ tenet. hẽt ut ille uiã sccat ad naues unde et sectas dicimꝰ hĩtus aui

Expanded text:
est. HAVD LICITVM EST et ‘licuit’ dicimus et ‘licitum est’, sicut et ‘placuit’ et ‘placitum est’: Terentius «ubi sunt est. HAVD LICITVM EST et ‘licuit’ dicimus et ‘licitum est’, sicut et ‘placuit’ et ‘placitum est’: Terentius «ubi sunt cognitae, placitae sunt». QVAE CVIQVE EST FORTVNA hodie specialiter Iuppiter pro Troianis agit, sed hac arte, ut videatur totum pro Iunone loqui. Et re vera verba pro Iunone sunt, sed altius intuens deprehendit Troianorum favorem: nam dicendo ‘nulli favebo’ et in eo statu fore res in quo sunt hodie, significat se favere Troianis, quorum ducis adventu statim victoria consequitur. Et vult nihil valere ea quae aut Venus conquesta fuerat de absentia Aeneae, aut Iuno de Turni parentibus dixerat, in eius scilicet commendationem. SECAT sequitur, tenet, habet, ut «ille viam secat ad naves»: und
Abbreviated transcription (Latin):
nubibus ignes terrificant aĩõs. et sic ingeor. Continuo uentis surgentibꝰ aut freta ponii ĩci piũt
agitata tumescere: et aridus altis montibu saudiri fragor ⁊ remefacta solo telus loqñte ioue stu¬
por elementoꝵ oñidit ꝑ natiie mutationem: Nam et ꝗͥꝗd ĩ ęterno moti ẽ ꝗeuit. et contra tena
mota semꝑ est ĩmobił. Unde & horatius: et bruta tellus. accipite gͦ animis: Totus hic locus de
pͦ lucilu translatus est. ubi ĩducũt᷑ dũ hẽre cõciliũ: et agẽ pͦde interitii lupi cuiusdã uidics¬
rei postea snĩas dicẽ: sed hoc qr ĩdignũ crit heroico carmine. mutauit. et indux̃ pͦ loquẽtem
iouem de interrupus forderibus. Cuuis orõnem ĩterrupit uenus post secuta iunonis uerba
sunt: quibus redarguit Uenerem: unde iuꝑꝑ nũc ad illd̃. quod omissat redit. Dicens gͦ. qm̃i
pacem esse nõ sinitis. ea q̃ sum dicturus accipite: qñ quidẽ bũ stũȩ dicende ordinẽ suat.

Expanded text:
nubibus ignes terrificant animos». Sic in Georgicis «continuo ventis surgentibus aut freta ponti incipiunt agitata tumescere et aridus altis montibus audiri fragor». TREMEFACTA SOLO TELLVS loquente Iove stupor elementorum ostenditur per naturae mutationem: nam et quicquid in aeterno motu est, quievit, et contra terra mota est, semper immobilis, unde Horatius «et bruta tellus». ACCIPITE ERGO ANIMIS totus hic locus de primo Lucilii translatus est, ubi inducuntur dii habere concilium et agere primo de interitu Lupi cuiusda postea sententias dicere. Sed hoc quia indignum erat heroo carmine, mutavit et induxit primo loquentem Iovem de interruptis foederibus, cuius orationem interrupit Venus, post secuta Iunonis verba sunt quibus redarguit Venerem: unde nunc Iuppiter illud quod omiserat, reddit, dicens: ergo quoniam pacem esse non sinitis, ea quae sum dicturus accipite. QVANDOQVIDEM bene sententiae dicendae ordinem servat:
Abbreviated transcription (Latin):
uenere at nõ uenus aurea contra pauca refert. Item Hido qi regina pancis locuta ẽ ut tũ
breuiteꝵ dido o prͣ o hoĩum. Et Titianus & Caluus ꝗ tematum matexias omnes a Uirgͥlio
dicuerunt et deforma uerũt ad dicen usum ĩ exͦ cõtrouersiaꝵ: has dnas posuert allocu¬
tiones dicentes uenerem agere cõtrouersiam statu absolut uio cũ dic̃ ninoni. ni cã fuisti ꝑi¬
culoꝵ his. quibiis italiã fata xesẜant Iunonẽ aũt utistani relatiuo ꝑ quẽ oñdit troianos
iuno diuũ prͣ atq hoĩura rex et bñ ĩpncipiis fauorem sibi arte concilut hoĩum diuũq et̾¬
na põtas. hũc licũ Probus q̃rit sed dic̃ unã rem sm physicos alterã sm mathematicos s
diuũ potãs est qr ipẽ est ȩther: ꝗ ȩletuentor possidet pͥncipatũ. hoĩum uero ideo qr bona io

Expanded text:
Venere ‘at non Venus aurea contra pauca refert’. Item Dido quasi regina paucis locuta est, ut «tum Venere ‘at non Venus aurea contra pauca refert’. Item Dido quasi regina paucis locuta est, ut «tum breviter Dido». O PATER O HOMINVM et Titianus et Calvus, qui themata omnia de Vergilio elicuerunt et deformarunt ad dicendi usum, in exemplo controversiarum has duas posuerunt adlocutiones, dicentes Venerem agere statu absolutivo, cum dicit Iunoni ‘causa fuisti periculorum his quibus Italiam fata concesserant’; Iunonem vero niti statu relativo, per quem ostendit Troianos ivum pater atque hominum rex’. Et bene in principiis favorem sibi arte conciliat. HOMINVM DIVVMQVE AETERNA POTESTAS hunc locum Probus quadri; sed dicit unam rem secundum physicos, alteram secundum mathematicos. Nam divum potestas est, quia ipse est aether, qui elementorum possidet principatum; hominum
Abbreviated transcription (Latin):
nię x et uii. annis confec accto rupit. Iuuenał et montẽ rupit accto Deinde ipã loca
q̃ rupit apẽnine alpes uocant Res rapuisse licebit: clarigatiõm exercẽ. hoc ẽ ꝑ fectia les
bellũ indice̾. Nam Ancus Martius cũ udẽt po. Romanũ ardentẽ amore belloꝵ et plę¬
rũq ĩferre bella gentibꝰ nulla extante rõne: et exinde ꝑicula grauia creari missit ad
gentem eꝗculã. et accepit uira fecialia p̃que bellum indicebat᷑ hoc mõ sic̃ & de Albãis
retulit liuiꝰ. Nam si qñ homĩes. uel aĩalia ab aliqua gente rapta essent po. Ro.cũ frciali
nes stans clara uoce dicebat belli cãm et nolentibus res raptas restituẽ uel auctores ĩuire
tradere iaciebat hastam q̃ res erat pugnȩ pͥncipiũ: et sic licebat more belli rapẽ: Clarigauo
aũt dicta est a dara uoce qua utebat᷑ pr̃ patratus aut a
suꝑioribus ꝑsonis det breiuloꝗum. Econtra inferiori pot̾ãti prolixam orõnem. Unde ait de

Expanded text:
aceto rupit: Iuvenalis «et montem rupit aceto». Denique loca ipsa quae rupit, Poeninae Alpes vocantur. RES RAPVISSE LICEBIT clarigationem exercere, hoc est per fetiales bellum indicere: nam Ancus Marcius cum videret populum Romanum, ardentem amore bellorum, et plerumque inferre bella gentibus nulla iusta extante ratione, et exinde pericula procreari, misit ad gentem Aequiculanam et accepit iura fetialia, per quae bellum indicebatur hoc modo, sicut etiam de Albanis retulit Livius. Nam siquando homines vel animalia ab aliqua gente rapta essent populo Romano, cum nes stans clara voce dicebat belli causam, et nolentibus res raptas restituere vel auctores iniuriae tradere, iaciebat hastam, quae res erat pugnae principium, et iam sic licebat more belli res rapere. Clarigatio autem dicta est aut a clara voce, qua utebatur pater patratus, aut asuperioribus personis det breviloquium, e contra inferiori potestati prolixam orationem, unde ait de
Abbreviated transcription (Latin):
Unde est ĩps hec tibi fabor n qñ hec te cura remordet alt̃ n cũ oitũbus duis utliciens a¬
oĩs estitalia ĩbella cõmota uinonis instinctu: quod et alecto promissit ur sinitimas ĩbelli
feram rumoribus urbes: et iuno pollicita ẽ se magis c̾e facturã ut ego siqua suꝑ fortuna
Sane sub ꝯmotione oũim deoꝵ maxĩę solã tangit unonẽ. cui odia seq̃bant̾ etiam hoc¬
bello troianos: ꝙ etiã sequentes ionis allocutiones manifestius indicant. ferrũq lacessẽ
pro ferro lacessere ne acerscite tempus: nolite belloꝵ tpr̃a pocupare. et bñ satisfac̃ uxõĩ
apulię omnem po Ro deleuit exercitũ olim qñ alpes ĩmittit aꝑtas: empbasis est

Expanded text:
unde est in primo «hac tibi, fabor enim, quando haec te cura remordet» -, aliter vero cum unde est in primo «hac tibi, fabor enim, quando haec te cura remordet» -, aliter vero cum omnis est Italia in bella commota Iunonis instinctu, quod et Allecto promisit, ut «finitimas in bella feram rumoribus urbes», et Iuno pollicita est se magis esse facturam, ut «ego, siqua super fortuna Sane sub comminatione omnium deorum maxime solam tangit Iunonem, cuius odia insequebantur hoc etiam bello Troianos: quod etiam sequentes Iovis allocutiones manifestius indicant. FERRVMQVE LACESSERE pro ‘ferro se lacessere’. NE ARCESSITE, TEMPVS nolite bellorum tempora praeoccupare. Et bene satis facit uxori Apuliae, omnem populi Romani delevit exercitum. OLIM quandoque. ALPES IMMITTET APERTAS emphas
Abbreviated transcription (Latin):
circulũ nõ n. omnes circuli astriferi sunt sed solus suꝑios ⁊ errasunde arduus omĩs.
ut ĩ pꝰ Et iã finis erat cũ uppr ethere sũmo despicẽs mare ueliuolũ terrasq iacentes¬
c astraq dardanidũ aspectat populosꝗ latinos: post gnalitatẽ ĩtulit spẽm. Consequedis
enĩ est ut omnes terras uideas cernat et castra roiana bi patenitib physice dic̃ Nãcelũ
paret ab ortu et occasu. Est aũt ẜmo ennianus tractus ab hostũs q̃ ex utraq parte aperi¬
unt̾. Unde mõ bipatentibꝰ aꝑtis intelligiꝰ Colicolę magni. oronis istuis hoc agit t̃
itnno ut ab odiis troianoꝵ iuno reuocet᷑. ua nami: cur. Ennian ẽ srnouersa retro mu¬
tara ut q̃ te genitor sententia uertit: C ertatis aut contra uos aut contra meam sententiã
ait. bellũ ingeno geret italia. quod ita soluit᷑. Aut qr curti uno deo uel dea aliter loquit

Expanded text:
circulum: non enim omnes circuli astriferi sunt, sed solus superior. TERRAS VNDE ARDVVS OMNES circulum: non enim omnes circuli astriferi sunt, sed solus superior. TERRAS VNDE ARDVVS OMNES ut «et iam finis erat, cum Iuppiter aethere summo despiciens mare velivolum». CASTRAQVE DARDANIDVM SPECTAT post generalitatem intulit speciem; consequens enim est, ut omnes terras videns, cernat etiam castra Troiana. BIPATENTIBVS physice dixit: nam caelum patet ab ortu et occasu. Est autem sermo Ennianus, tractus ab ostiis, quae ex utraque parte aperiuntur: unde et modo ‘bipatentibus’ apertis intelligimus. CAELICOLAE MAGNI orationis istius intentio hoc agit, ut ab odiis Troianorum Iuno revocetur. QVIANAM cur: Ennianus sermo est. VERSA RETRO mutata, ut «quae te genitor sententia vertit?». CERTATIS aut contra vos, aut contra meam sententiam. imo «bellum ingens geret Italia». Quod ita solvitur: aut quia cum uno deo vel dea aliter loquitur -
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qr numĩs est destus auxilio ⁊ elis obruit. luca cundem seti sum pro declamatiõe teloꝵ
pugnabat. Tum demũ. postꝗ̃ se alr̾ euadẽ posse nõ uidit omĩbus armis. quod minus est¬
opere numinis euasisse nõ sua Ille suo cũ gurgite flauo: histerologia est cũ ille cum exci¬
suo gurgite accepit. Sane querunt multi cum tyberis eneȩ faueat cur liberiuerit turtũ
Sed soluit ista rõne. Nam ob hoc turnũ c̾e̾ liberatum ut maior ence głia reseruetur
AITLTU Rinterea domus omtui poretius ohpi Secundũ poeticum
morem hoc dic̃ stũs est dies qr poete dicunt matuticio tpr̃e operiri celuit
nocti uero claudi. Unde est illud ante dieta clauso componet uesꝑ olỹpo
Nam et paulopost descripturus est noctẽ ut umꝗ dies coelo xessat. utĩ¬
telligamus alium diem esse cõsumptũ. et nũc cũ moit solito nocus p̃ter¬
interdiu. Nam iterea ꝑncula p̃terita negocia ꝯiũgit futuris sideream ĩ sedemuiassrisees

Expanded text:
ERGO quia numinis est desertus auxilio. TELIS OBRVITVR Lucanus eundem sensum per declamationem «telorum pugnabat. TVM DEMVM postquam se aliter evadere posse non vidit. OMNIB. Ad v. 813 Ille svo cum gurgite flavo hysterologia est 'cum ille eum exces exciperet. Sane quaerunt multi cum Tiberis Aeneae faveat, cur liberaverit Turnum; sed solvitur ista ratione: nam ob hoc Turnum esse liberatum, ut maior Aeneae gloria servareturitur interea domus omnipotentis olympi secundum poeticum morem hoc dicit 'factus est dies', quia poetae dicunt matutino tempore aperiri caelum, noctu vero claudi — unde est illud "ante diem clauso conponet Vesper Olympo" — nam et paulo post descripturus est noctem, ut "iamque dies caelo concesserat" , ut intellegamus alium diem esse consumptum, et nunc eum more solito noctis praeterntur: nam ‘interea’ particula praeterita negotia coniungit futuris. SIDEREAM IN SEDEM in astriferum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eadauer. Nam fiinus procadauere posuit.Siqua est pietas: si qua pietas incridendo est
telo: ĩ uisum quidem est hac &odiosum caput ueꝵ mis icordię genus ẽ .si me & iratus in¬
terimas. uando aliter neq̃o crdelẽ abrũpere uitam: hinc iraxit illũ colorem iuuenalis.
quod facinꝰ dignũ tam longo admissit euo: Torpent in fracte antea in fracte nũc tũ torpẽt
ut tumus ut ĩfractos ad uerso marte latinos. lacrimants pili: puero dat lacrimas cui post

Expanded text:
tum cadaver: nam ‘funus’ pro cadavere posuit. SI QVA Etum cadaver: nam ‘funus’ pro cadavere posuit. SI QVA Eiam iratus interimas. QVANDO ALITER N. C. A. VITAM hinc traxit illum colorem Iuvenalis «quod facinus dignum tam longo admiserit aevo?». TORPENT INFRACTAE antea infractae, nunc tamen torpent, ut «Turnus ut infractos adverso Marte Latinos». LACRIMANTIS I
Abbreviated transcription (Latin):
radii sunt textoris instrum̃ta. femineo ululati: ĩpatienti ut feminto p̃de it spolioꝵ ar¬
debat amore. prima petit. Ideoq pͥma. qr solent ĩ extrema necc̃itate etiam mulieres mi¬
ros ascendẽ ut ip̃e de muris mitres non illa uirũ nõ illa picli. unũ pudoris aliud salu¬
tis est hunc i. talem. et ẽ ꝯ̃stio mr̃is furyali plena artis thetonq. Nam pene omes ꝑtes
hẽt deiniẜicordia ꝯmorietida a Cicerone ĩ rletoricis positas. huac te aspicio:a. qualitate
cedis  era mee. euander mea: et sola sera uoluptas. potiuuisti linq̃re solã. ab ĩtercepto solacio
crudelis ꝗ potuisti linquẽ solam. cum pus esses a ffari extrema:cũ mos fuisset dicere¬
uale uale Anchises sic o. sic poĩtuma aftan discedite corpus. Terea ꝗn ig dũ licet mecum¬
loꝗmini antypho nec te tua funera mater i. funerea Nã apađ maiores funereis dicebãt
nc̃ doloris. funereas aũt dicebãt qĩ sunereas ad quas ꝑtnet funus. funꝰ lacet: dilama¬

Expanded text:
diceret ‘proiecti’. FEMINEO VLVLATV ‘inpatienti’, ut «femineo praedae et spoliorum ardebat amore». PRIMA PETIT ideo ‘prima’, quia solent in extrema necessitate etiam mulieres muros ascendere, ut «ipsae de muris matres». NON ILLA VIRVM NON ILLA PERICLI unum pudoris est, aliud salutis. HVNC ‘talem’. Et est conquestio matris Euryali plena artis rhetoricae: nam paene omnes partes habet de misericordia commovenda a Cicerone in rhetoricis positas. HVNC TE ASPICIO a qualitate caedis. SERA MEAE R. Euander «mea sera et sola voluptas». POTVISTI LINQVERE SOLAM ab intercepto solacio. CRVDELIS qui potuisti linquere solam, cum pius esses. ADFARI EXTREMIS Anchises «sicemis Anchises "sic o sic positum adfati discedite corpus" , Terentius "quin m, Antipho?». NEC TE TVA FVNERA MATER id est ‘funerea’; nam apud maiores funeras dicebant non doloris. Funeras autem dicebant quasi funereas, ad quas pertinet funus. FVNVS LACERVM dilania
Abbreviated transcription (Latin):
et bona attenuaͦ cũ sͣ dixerit rutulũ ĩmedio non agmine regem. In felicis patriȩ troiȩ ĩqua
nunc sunt. ueterũq deoꝵ. penates sigt̃ quos semꝑ coluẽ troiani  iseretq pudetq sic pal¬
las nũc prece nũc dictis uirtutẽ accendit aitiaris. ceu seuũ turba leonem. sensus hic ẽ
haud ałr turnus retrocedens petebat fliuuiũ ac solet leo p̃ssus multitudĩe nec terga p̃bere
ꝑꝑ iram uel pudorem nec posse lic& cupiat ĩuenantes ĩpetum face̾ compatio homeri est¬
sed hoc iuꝑꝑ uetuit. haud mollia iussa ferentem. meliꝰ ꝗ homerꝰ hũc

Expanded text:
Et bona attenuatio, cum supra dixerit «Rutulum in medio non agmine r.». INFELICIS PATRIAE Troiae, in qua nunc sunt. VETERVMQVE DEORVM Penates significat, quos semper coluere Troiani. MISERETQVE PVDETQVE sic Pallas «nunc prece, nunc dictis virtutem accendit amaris». CEV SAEVVM TVRBA LEONEM sensus hic est: haud aliter Turnus recedens petebat fluvium, ac solet leo, pressus multitudine, nec terga praebere er iram et pudorem, nec posse, licet cupiat, in venantes impetum facere. NEC CONTRA sed hoc Iuppiter vetuit. HAVD MOLLIA IVSSA FERENTEM melius quam Homerus h
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit̃ etiã ignem hẽre affixum. hoc aũt tello pugnat᷑ de uirribus quas phabas matustitã est.
uit protaurina alibi taurinis folib Unde sic̃ & pliniꝰ dic̃ deriuationes firmaca nꝗ hẽot
ma ctauro .i. duplicibꝰ squãmis aureis. Squãme aũt loricier cathanie ãmodũ squãmae  posi¬
te sũt fane et squãma splendorem sigt̃ si a piscibꝰ ueniat et sordessi asqualoreudedt

Expanded text:
Dicitur etiam et ignem habere affixum. Hoc autem telo pugnatur de turribus, quas phalas dici manifestum est. Dicitur etiam et ignem habere affixum. Hoc autem telo pugnatur de turribus, quas phalas dici manifestum est. vit pro 'taurina', alibi "taurinis follibus" : unde, sicut et Plinius dicit, derivationes firmas non habent ma et auro id est duplicibus squamis aureis. squamae autem sunt loricarum catenae in modum squamae conpositae. sane squama et splendorem significat, si a piscibus veniat, et sordes, si a squalore; sed
Abbreviated transcription (Latin):
animi. sigurate gtõ iũxit. Nam dicimꝰ p̃ceps surore agmĩbꝰ totis. deest ab. et sig̃t cospri¬
mos fugatos cẽ mo &cisos aut certe aliquos fugatos aliquos ĩteremptos. animis discordibꝰ:
hostilibs trounoꝵ. ꝗ & a rutulis discordabaut. frẽsq .s. quos s̃ dix̃ portam tenere. se pͥmus
agebat: se agebat. hoc ẽ in cedebat. ut se se palinurus agebat. Tractus aũt est smo a ratione
.i. gladio cõminusferit. Nam illi deꝗbus supius dixit nõ manu occisi sunt. sed misso iaculo
gͦ ad differentiã telli iacti accipe. manu .i gladio a rdentẽ ocuł maĩbusq sremetitẽ. et gestu
corporis et mente ꝯmotũ Uitam dedisset:pro redlidis eet. phalarie uetãit: de hox trlo lezit
qr ẽ ingens torno factũ. hens ferrũ cubitale et rotũditatẽ de plũbo ĩmodũ sper̃e ĩ ipã sul iitate

Expanded text:
ANIMI figurate genetivo iunxit: nam dicimus ‘praeceps furore’. AGMINIBVS TOTIS deest ‘ab’: et significat eos priANIMI figurate genetivo iunxit: nam dicimus ‘praeceps furore’. AGMINIBVS TOTIS deest ‘ab’: et significat eos primo fugatos esse, mox occisos; aut certe aliquos fugatos, aliquos interemptos. ANIMIS DISCORDIBVS hostilibus, scilicet Troianorum, qui a Rutulis discordabant. FRATRESQVE S. quos supra dixit portam tenere. SE PRIMVS AGEBAT ‘se agebat’, hoc est ‘incedebat’, ut «sese Palinurus agebat». Tractus autem sermo est a ratione  ‘manu’ id est gladio comminus ferit: nam illi de quibus superius dixit, manu occisi sunt, sed misso iaculo. Ergo ad differentiam teli iacti accipe ‘manu’, id est gladio. ARDENTEM OCVLIS ANIMISQVE F. et gestu corporis et mente commotum. VITAM DEDISSET pro ‘reddidisset’. FALARICA VENIT de hoc telo legitur quia est ingens, torno factum, habens ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
creditĩ pandaro et bynę. pro turrib⁊ aut uice tu̾rtiũ aut ꝑdeseti sicẽ arian fer̃o.uit
bñ instructi armis aut ut Asper dic̃ fer̃ea corda heñtes .i. dura et cruetita comitantes. uit fnuiũ
liquentia flumaĩa uix̃ padum & Athesim uenenę flumina. Est n.fluuiꝰ liquetus. quem
nũc ꝯmemorat gͦ. liq̃ta propͥũ est nomen nõ ępitheton. ne incipimꝰ a. gnĩlitare ad spet̃a re¬
uerti: qual uiciosum est: ut si dicas circa flumina nascũt᷑ arbores. et sic ĩferas circa tyberĩ uł
amenem suffic̃ dixisse circa flumiã gnałr. Unde apparet qr liquetia legendũ ẽ nõ liquẽtia:
intõsaq celo attollũt capita ad sup̃dictas cristas refert̾.gemĩę quercus: nõ qr nũ due nascũt
sed adistoꝵ similitudĩcm aspexit .i. qñ similes eleuant᷑ q̃rcus. pulcher eꝗculus armis. pul¬
der uestibus. sic pulcher armis. hoc ẽ parma. ꝙ. erat armoꝵ retulit ad ꝑsonam prece ps

Expanded text:
creditam Pandaro et Bitiae. PRO TVRRIBVS aut vice turrium, aut pro defensione. ARMATI FERRO aut bene instructi armis, aut, ut Asper dicit, «ferrea corda habentes, id est dura et cruenta cogitantes»: ut Ennium iuxta Padum et Athesin, Venetiae flumina, est etiam fluvius Liquetius, quem nunc commemorat. Ergo ‘Liquetia’ proprium est nomen, non epitheton, ne incipiamus a generalitate ad speciem reverti; quod vitiosum est, ut si dicas ‘circa flumina nascuntur arbores’, et sic inferas ‘circa Tiberim vel Anienem’: sufficit dixisse ‘circa flumina’ generaliter. Vnde apparet quia ‘Liquetia’ legendum est, non ‘liquentia’. INTONSAQVE CAELO A. C. hoc ad supra dictas cristas refertur. GEMINAE QVERCVS non quia tantum duae nascuntur, sed ad istorum similitudinem respexit, id est quando similes elevantur quercus. PVLCHER AQVICVLVS ARMIS ut ‘pulcher vestibus’, sic ‘pulcher armis’, hoc est per arma: quod erat armorum retulit ad personam. PRAECEPS
Abbreviated transcription (Latin):
tat nõ neqes̃ fortibus galeam messapi: nõ occisi messapi abstulit galeã Natui dimicaturꝰ
est paulopꝰ sed ĩienit iacentem et sustulit. eristisq decoram uude pmittit dicens dccora
Nã ciꝰ splendore ꝓdente furyalus capit᷑ excedunt castrisi rutuloe s nam. s dic̃ cistrainime¬
paululũ st abstin uisse poste. tã nec suoꝵ copias nec propa de negasse consilia. Lã eũ et coe¬
peditum sunt turmnę ueto eꝗtuiti. terceritũ. ꝗt romani equites pano tercenitũ suerant
at singulis n curiis deni dabant᷑ quas triginta fuis de dixita scutati om̃es. nõ clipeati

Expanded text:
t’, non ‘nequiquam fortibus’. GALEAM MESSAPI non occisi Messapi abstulit galeam, nam dimicaturus est paulo post, sed invenit iacentem et sustulit. CRISTISQVE DECORAM bene praemittit dicens ‘decoram’: nam eius splendore prodente Euryalus capit et tumultus paululum se abstinuisse, postea tamen nec suorum copias nec propria denegasse consilia; nam eum et coepeditum sunt, turmae vero equitum. TERCENTVM quia Romani equites primo trecenti fuerunt: de singulis enim curiis deni dabantur, quas triginta fuisse diximus. SCVTATI OMNES non clipeati:
Abbreviated transcription (Latin):
mutillata uestimenta sunt. et hẽnt redimicula mytit: Ilud deñtus sierat bx̃tis ĩpiles
uiroꝵ sunt mytre feminas quas calaticas dñt Iytra aũt ꝓpe lydoꝵ siut ut meo
na mentũ mytra quẽ hĩtic imitati sunt troiani &uere phrygie ipõs uituꝑat phry¬
gas sed nũc ad maiorem ĩ uiriã phrygie nõ phryges dic̃ sicut homeris
alia dyndima. montes mñs deum biforem dat tibia catitũ. bisonũ
imparem et seruauit cis tibiae suarũ naturam. Tibiȩ aũt serrate dñꝵ qd sunt pares. Et
equales heãt cauernas gꝰ bi forem dissonũ. dissimileta. Noti i sunt pari modulanoe cẽ¬
posite ut n ait uarto tibia phrygia dextra iinũ hẽt foratien sinistra duo. quoa unũ
acutũ sonũ ħt alit& grauen. buxusꝗ uocit bere ꝙỹthia matera monte berceytlo Bicit
est iteratio aut cedite fenio ⁊ cuto uiri nõ sitis abscindite partem uiroꝵꝵ i castrare uos de

Expanded text:
bis audiendum. et habent redimicula mitrae illud dicturus fuerat, habetis in pilleis bis audiendum. et habent redimicula mitrae illud dicturus fuerat, habetis in pilleis virorum sunt, mitrae feminarum, quas calauticas dicunt. mitra autem a mentum mitra», quem habitum imitati sunt Troiani. O VERE PHRYGIAE ipsos vituperaverat Phryges, nunc ad maiorem iniuriam ‘Phrygias’ non ‘Phryges’ dicit. ALTA DINDYMA montes matris deum. BIFOREM DAT TIBIA CANTVM bisonum, inparem. Et servavit eis tibiarum suarum naturam. Nam tibiae aut Serranae dicunturequales habent cavernas. Ergo ‘biforem’ dissonum, dissimilem; non enim sunt pari modulatione compositae: ut enim ait Varro «tibia Phrygia dextra unum foramen habet, sinistra duo, quorum unum acutum sonum habet, alterum gravem». BVXVSQVE VOCAT BERECYNTIA a monte Berecynto. Dicitur est iteratio; aut ‘caedite ferro’, id est cum viri non sitis, abscidite partem virorum. IACTANTEM de
Abbreviated transcription (Latin):
ducibꝰ ĩperauerit Eneas ad petetida psiciscens auxilia ne portas apetirent ut castra mõ& tu
tos seruarett aggere muros. Item legunꝰ Mnesteũ et sergestum ductores fuisse et teꝵ ma¬
gistros nõ Pandarũ et bytiam. Unde apparet ꝙ hunc locũ male intellexit Iuiitus ddicctis
cõmissam portã .i. creditã pandaro & byne ꝗ duces nõ erant. Ertuitus uero meliꝰ sẽsit
dicens portam q̃ ducis ĩperio ꝯmissa fuerat hoc est clausa eam apparuerũt. Comissura .ii.¬

Expanded text:
ducibus imperaverat Aeneas, ad petenda proficiscens auxilia, ne portas aperirent, ut «castra modo et tutos servarent aggere muros». Item legimus Mnesthea et Serestum ductores fuisse et rerum magistros, non Pandarum et Bitiam: unde apparet quia hunc locum male intellexit Donatus, dicens «commissam portam, id est creditam, Pandaro et Bitiae» qui duces non erant! Cornutus vere et melius sensit, dicens «portam quae “ducis imperio commissa” fuerat, hoc est clausa, eam aperuerunt. Commissura eni
Abbreviated transcription (Latin):
stat ut et tuũ impleri uelis officiũ paribus nõ ĩuidet aris. pari glorie. Nam ut apollo.
puer occiso phytone ultus est matris ĩuiriã. sic Ascanius occiso Numano troianoꝵ castra
ĩuiriasq defendit. Paribus eigo arinis .i. similib non perinȩ sed gnẽ uictone. Setera dcĩceps
et est iduerbiũ orsus mõ locutus ałs coepit. quod magis est propriũ ut sic uenus & uenc̃is
mpł pelito dictis ꝓp auditam orõnem numine: pꝑ agnitũ deum. intendũt acres
pro tela ametitis torqñt. Nam amentũ est lorum. quo media hasta religat̾ et iacitur. lictu
pro afflictu ⁊ ictu nam detrax̃ more suo p̃positioẽm. pluuialibꝰ edis suꝑ tauri cornua
est signũ: cui auriga nomen est. hunc cũ tauro una clara stella ꝯiungit Retinet aũt
auriga stellas duas ĩmanii quȩ edi uocant᷑: quoꝵ & ortus et occasus tempestates grauis¬

Expanded text:
stat ut et tuum inpleri velis officium. PARIBVS NON INVIDET ARMIS pari gloriae: nam ut Apollo stat ut et tuum inpleri velis officium. PARIBVS NON INVIDET ARMIS pari gloriae: nam ut Apollo puer, occiso Pythone, ultus est matris iniuriam, sic Ascanius, occiso Numano, Troianorum castra iniuriasque defendit. ‘Paribus’ ergo ‘armis’, id est similibus, non peritia, sed genere victoriae. CETERA deinceps, et est adverbium. ORSVS modo locutus, alias coepit, quod magis est proprium, ut «sic Venus, et Veneris  propter auditam orationem. NVMINE propter agnitum deum. INTENDVNT ACRES pro ‘tela ammentis torquent’: nam ammentum est lorum, quo media hasta religatur et iacitur. FLICTV pro adflictu, id est ictu: nam detraxit more suo praepositionem. PLVVIALIBVS HAEDIS supra tauri cornua est signum, cui auriga nomen est: hunc cum tauro una clara stella coniungit. Retinet autem auriga stellas duas in manu, quae Haedi vocantur, quorum et ortus et occasus tempestates gravis
Abbreviated transcription (Latin):
tuperanonis. Nam nõ im̃ se troianis sed &̃ eoꝵ uictoribꝰ p̃fert fatidi fictor ulysses aut fa¬

Expanded text:
tuperationis: nam non tantum se Troianis, sed etiam eorum victoribus praefert. potest et tuperationis: nam non tantum se Troianis, sed etiam eorum victoribus praefert. potest et
Abbreviated transcription (Latin):
Mis placabnt᷑ Postea quibusdam sacris mitigati sunt et coꝵ ĩmutata sunt sacrificia. Idco
go placabil ara: qr mitigata sunt eoꝵ numina. Iiq̃facto tempora plũbo diffidit. plũbũ n. ia¬
ctum nimio rotatu ex ęthetis calore dissoluuit᷑. Srans et arsuras celi ꝑinania glandes porrectũ
extendit harena in telligimꝰ cũ cecidisse rransmur& dicendo aũt multa oñdit corporis proce¬
ritatem ⁊inorem germanã qr maior nympha fuerat iouis uolũtate mutata dignaatq
ĩdigna relatu . indigna i turpia. et obscena nouo regno: aut noua regni gnĩs affinitate aut
qr & ip̃i ꝑ regis̃ filiam portio. debebat᷑ ĩperii. angeniẽ se se clamore serebat non erat ingens scd
esse se clamitabat ingentem. Iterũ: denuo iam terno obsident̃. et ite& nõ nisi de duobus
dicimus bis capti phryges: semel ab hercule. posta grecis Norti pretendẽ muros. enphasis
est morti n pro bello posuit sic s̃ lea discrimĩe partio nostra cõnubia. aut qiͣ turni cogiatꝰ

Expanded text:
is placabantur, postea quibusdam sacris mitigati sunt et eorum inmutata sacrificia. Ideo ergo ‘placabilis ara’, quia mitigata sunt eorum numina. LIQVEFACTO TEMPORA P. D. plumbum enim iactum nimio rotatu et aeris calore dissolvitur: Statius «et arsuras caeli per inania glandes». PORRECTVM EXTENDIT HARENA intellegimus eum cecidisse trans murum. Dicendo autem ‘multa’ ostendit corporis proceritatem. MINOREM GERMANAM quia maior nympha fuerat, Iovis voluntate. DIGNA ATQVE INDIGNA RELATV ‘indigna’ id est turpia et obscena. NOVO REGNO aut nova regii generis adfinitate; aut quia etiam ipsi per regis filiam portio debebatur imperii. INGENTEM SESE C. F. non erat ingens, sed se esse clamitabat ingentem. ITERVM denuo: nam iam tertio obsidentur, et ‘iterum’ non nisi de duobus dicimus. BIS CAPTI PHRYGES semel ab Hercule, post a Graecis. MORTI PRAETENDERE MVROS emphasis est: ‘morti’ enim pro ‘bello’ posuit, sic supra «leti discrimina parva». NOST
Abbreviated transcription (Latin):
arma. hetruscam pinũ ip̃e hetruscus uoso. calliope precor sylepsis ꝑ numeros. erat .n.rectũ
uos .o muse. aut te cilliope. uspirate: fauete. aut aspirait pͥmo fortuna labori: Ductã ẽ uerbũ a ꝓ
tia. sed &̃ extrema belloꝵ. Nam ore sunt extremitites. et memĩstis .n. diuę et memorir pote¬

Expanded text:
arma». ETRVSCAM PINVM ipse Etruscus. VOS O CALLIOPE PRECOR syllempsis per numeros: erat enim rectum arma». ETRVSCAM PINVM ipse Etruscus. VOS O CALLIOPE PRECOR syllempsis per numeros: erat enim rectum ‘vos musae, aut te, Calliope’. ASPIRATE favete, ut «aspirat primo Fortuna labori». ORAinitia, sed etiam extrema bellorum: nam orae sunt extremitates. est autem Ennianum "qui pot
Abbreviated transcription (Latin):
sci. nõ mir qr dix̃ uolsos cũ & camilli nãq pars aliqua suscię dat furno auxilia cũ tu¬
scos dixerimꝰ speałr ence fauere Itema. e contra pars uenetiȩ auxiliũ p̃stat Eneę. quã surui
fuisse supiꝰ diximus. gestudine testrido est scutoꝵ ꝯnexio curuata ĩtestudĩs modũ Namq
rarmoꝵ generibus milits sumũt ab aĩalibꝰ nõia ut aties. Salii. ĩ modũ hyrci militaris.
fossas ĩpsere parant iertit ordinem. nam ante ẽ ut ĩpleat᷑ fossa. tollant᷑ ualli. et sic testudiẽ¬
effundẽ contra: ꝓpe n teli nõ iaciũt ĩ subrectos sed fundũt et dicẽdo omne genꝰ tclorũ
oñdit telum uocari omne quodiacit᷑. ut greci¬
ĩfesti ponderis.⁊ec im sufficiũt. teła dui im nõsustinent. armoꝵ ꝙ resoluit tegmĩa
hic oñdit armoꝵ ꝯnexionem ce̾ testudĩem lucanꝰ de testudĩe at postq̃
uirtus in certa uiroꝵ ꝑpetuam rupit defesso milite gratẽ singula ꝯtinuus eiserũt itibus

Expanded text:
scis sit, ut «Volsca de gente Camilla»: namque pars aliqua Tusciae dat Turno auxilia, cum Tuscos dixerimus specialiter Aeneae favere. Item e contra pars Venetiae auxilium praestat Aeneae, quam Turni fuisse superius diximus. TESTVDINE testudo est scutorum conexio, curvata in testudinis modum. Namque in armorum generibus milites sumunt ab animalibus nomina, ut ‘aries’, Sallustius: «in modum erici militaris». FOSSAS IMPLERE PARANT vertit ordinem: nam ante est ut impleatur fossa, tollantur valli, et sic testudiE CONTRA proprie: tela enim non iaciuntur in subiectos, sed funduntur. Et dicendo «omne genus telorum» ostendit telum vocari omne quod iacitur. ADSVEinfesti ponderis. NEC IAM SVFFICIVNT diu iam non sustinent. ARMORVMQVE RESOLVIT TEGMINA hic ostendit armorum conexionem esse testudinem. Lucanus de testudine «at, postquam virtus incerta virorum perpetuam rupit defesso milite cratem, singula continuis cesserunt ictibus
Abbreviated transcription (Latin):
prima pars tecti patet. quę lapidem ip̃m spectas. Nata termino nõ nisi sub diuo sacrifica¬
batue. hinic ꝗd nũc dix̃ capitoli ĩmobile saxiim accolet ꝗr terminus nõ est reuulsus de loco.
preda rutuli spolusꝙ potiti nõ solum suis armis eos exuerũt: sed &̃ illa p̃da. q̃ rutulis sue¬
rat ante detracta. serano nimnaq decima antapodosis: ꝗ̃ fit qͦtiens ꝯmemorant᷑ ea q̃ nõ sunt
ante pdicta repidaq recenti cęde locũ hypallagt est tepidũ locum recenti cęde. sic alibi. tepi
effunditur Nim postea conquiescit: unde bñ dix̃ spuctãtes ruios. qr p̃missit seminetes
uiros Iam rebus luce retentis s̃. et rebus nox abstulit atra colonm. cogit ꝗsq suos: comites¬

Expanded text:
prona pars tecti patet, quae lapidem ipsum Termini spectat: nam Termino non nisi sub divo sacrificaprona pars tecti patet, quae lapidem ipsum Termini spectat: nam Termino non nisi sub divo sacrificabatur. Hinc ergo nunc dixit «Capitoli immobile saxum accolet», quia Terminus non est revulsus de loco. PRAEDA RVTVLI SPOLIISQVE POTITI non solum suis armis eos exuerunt, sed etiam illa praeda quae Rutulis fuerat ante detracta. SERRANOQVE NVMAQVE decima antapodosis, quae fit quotiens commemorantur ea quae non sunt ante praedicta. TEPIDAQVE RECENTEM CAEDE LOCVM hypallage est, ‘teeffunditur, nam postea conquiescit: unde bene dixit «spumantes rivos», quia praemisit «seminecisque viros». IAM REBVS LVCE RETECTIS supra «et rebus nox abstulit atra colorem». COGIT QVISQVE SVOS scilice
Abbreviated transcription (Latin):
secius non segnius. q̃q̃ uulneratus in ore condidit aduerso. Sarcasmos est utu pactore
epitxeton est mortis aut ex affectu pereutitis dictum est: qui cũ amico moriebat. Ei qͥd arei
mobile saxum accolet in urbe roma templũ iouis nõ fuit quod cũ iati deuotũ ⁊ pnsco sarꝗ
no uellet suꝑbus sarꝗnius edificare cepit auguriis captare ꝗ mons huic templo c̾et apcis¬
simus. et cũ oĩbus tarpeius esset ĩuentus in quo erant multa diuersoꝵ numirũ sacella
actum est exinde ad alia templa numitia euocarent̃ sacrisiciis. ꝗͦ posget libere et sine pia¬
culo tẽplũ iouis ȩdificare. Cumq omnes dii libente& migrassent serminus solus loc ẽ limi¬
tum deus ascendere noluit. sed illic remãsit Tunc de hac ipõ sacrisicatũ est. & depberisũ ꝙ ter¬
mitiuis cũ soue retianens eternũ urbi ĩpiuti cũ religione sacrificaret. Unde ĩcapitolio

Expanded text:
SETIVS non segnius, quamquam vulneratus. IN ORE CONDIDIT ADVERSO archaismos est, ut supra «pectore SETIVS non segnius, quamquam vulneratus. IN ORE CONDIDIT ADVERSO archaismos est, ut supra «pectore est mortis epitheton, aut ex affectu pereuntis dictum est, qui cum amico moriebatur. SI QVID MEA MOBILE SAXVM ACCOLET in urbe Roma Iovis templum non fuit; quod cum, iam devotum a Prisco Taruinio vellet Superbus Tarquinius aedificare, coepit auguriis captare qui mons huic templo esset aptissimus. et cum in omnibus Tarpeius esset inventus, in quo erant multa diversorum numinum sacella, actum est, ut exinde ad alia templa numina evocarentur sacrificiis, quo posset libere et sine piaculo templum Iovis exaedificare. cumque omnes dii libenter migrassent, Terminus solus, hoc est limitum deus, discedere noluit, sed illic remansit. tunc de hoc ipso sacrificatum est et deprehensum, quod Terminus cum Iove remanens aeternum urbi imperium cum
Abbreviated transcription (Latin):
nec ille ĩuenit᷑. persolues amborꝵ aut oecisoꝵ aut tuas et Nysi. Nam duos cos fuisse no¬
uit .sͣ. n ait. state uiri Ne me: subaudis. interficite: et ẽ ĩterrupta elocutio dolore tirbi
mec potuit: ualidior argumentaꝰ ex im̃poss ibili ͭ ͤ ut ꝗd troes potue̾ Item non ea uis aiõ
nec tanta suꝑbia uictis. Tantum ĩfęlicem nimiũ dilexit amicũ. Contra illud cur ergo uẽt
dicit im̃ amicũ dilexit. ut cũ nihil posset tñ ueniret uoluit euryalus leto:aut septimus
Nomen est comparatio et sigura. Nam et ille sic ait ut multos unũ diceret caput
uolscentem petit. appett impent peticiones n ꝓp̃e dicimus impetus gladioꝵ Unde Cicero
quot ego tuas peticiones ita ꝯiectas ut uitari nullo modo posgint. parua ꝗdem declinatiõe
xutũt et ut auint corꝑe excessit ꝑex turbant: confodiũt unde paulopꝰ con fosus som

Expanded text:
nec ille invenitur. PERSOLVES AMBORVM aut occisorum, aut tuas et Nisi: nam duos eos fuisse nonec ille invenitur. PERSOLVES AMBORVM aut occisorum, aut tuas et Nisi: nam duos eos fuisse novit, supra enim ait «state viri». ME ME subaudis ‘interficite’; et est interrupta elocutio dolore turbati. NEC POTVIT validior argumentatio ex inpossibilitate, ut «quid Troes potuere?». Item «non ea vis animo nec tanta s. v.». TANTVM INFELICEM NIMIVM D. A. contra illud, cur ergo venit? Dicit: tantum amicum dilexit, ut, cum nihil posset, tamen veniret. VOLVITVR EVRYALVS LETO aut septimus Homeri est et comparatio et figura: nam et ille sic ait, ut multorum unum diceret caput. VOLCENTEM PETIT appetit: petas enim proprie dicimus impetus gladiatorum, unde Cicero «quot ego tuas petitiones ita coniectas ut vitari nullo modo possent, parva quadam declinatione et, ut aiunt, corpore e.». PROTVRBANT confodiunt, unde paulo post ‘confossus’. NON
Abbreviated transcription (Latin):
ut frangit sit collidit᷑ fissoq scuti ligno etiam p̃tordia penetras ee: alr̃ nõ procedit. Nam siba¬
stam re uera fractam accipiamꝰ rõne ciret. quod dic̃ fisso transit p̃cordia ligno. Nlũ uero re
cordia penetrata Xiendũ tñ locum hunc ẽẽ de his quos diximus s̃ hoc actior idera ꝗ¬
latuerat. et ꝙ ei pͥmus ꝓsꝑe ꝑcesẜat iactus. ⁊ e telum librabat ab aure.gestus iaculantis ex¬
pͥmit᷑: aut .n. ab aure: aut ab latere tela iaciũt᷑ per tempus utrũq congruc dic̃ telũ ꝑ tampꝰ
utrũq transisse. ait .n. diuersi circũspiciũt: hoc est huc et illuc. circũ ora strunit ꝑ quã
oportunitatẽ potuit telũ tempiis utrũq Asper tñ dic̃ ꝑ iempus utrũq hoc ẽ ĩterutrũꝙ
ĩfronte esse uulneratũ. Tepefacta cruore: alibi: et sixo ferrũ pulmone tepescit i nterea: do¬

Expanded text:
ut 'frangitur' sit 'conliditur' — fissoque scuti ligno etiam praecordia penetrasse: aliter non procedit; nam si haut 'frangitur' sit 'conliditur' — fissoque scuti ligno etiam praecordia penetrasse: aliter non procedit; nam si hastam re vera fractam accipiamus, ratione caret quod dicit 'fisso transit praecordia ligno'. alii re veraaecordia penetrata? sciendum tamen locum hunc latuerat et quod ei primus prospere cesserat iactus. TELVM LIBRABAT AB AVRE gestus iaculantis exprimitur; aut enim ab aure, aut a latere tela iaciuntur. PER TEMPVS VTRVMQVE congrue dicit telum per tempus utrumque transisse: ait enim «diversi circumspiciunt», hoc est ‘huc et illuc ora circumferunt’, per quam oportunitatem potuit telum tempus utrumque transire. Aspntellegamus eum in fronte esse vulneratum. TEPEFACTA CEREBRO alibi «et fixo ferrum in pulmone tepescit». INTEREA do
Abbreviated transcription (Latin):
quentũ. militarem sonũ dic̃. qui uaruis est. Nam interdũ canit ut ĩsequãt᷑ eos ꝗ sugiũt ĩtridũ
receptuu nec lõgũ ĩmedio tempus. interauditũ sonũ et uisum furyalũ. opp̃ssum rapit quem iam
omĩs manus rapit. Naco male quidam uidet rapit accipiũt ꝙ si admissis uacat quẽ iam matius
omĩs. pulchram proꝑet ꝑ uulnera mortem: gliosum .n. est pro amico perire et pulchram ex ꝑso¬
÷ illico statim. si qua: qua uacat et hic et ĩseqñti. Suspendi ue tholo. tholus propͥe est ueluti
scutum breue. qđ ĩ medio recto est in quo trabes colxuat: Ad qđ dona ꝯsueuerant susperidi.
xilio numĩs recti iactus c̾e̾ nõ pñt. Ferrũ conũcit: hasta deferro ad hastam traꝑssut: conicit pro
Salu tergis uĩciebant pro tergoribꝰ ut ĩtelligamꝰ hastã in scutũ uenisse. et illic ẽẽ collissam.

Expanded text:
QVENTVM militarem sonum dicit, qui varius est: nam interdum canit, ut insequantur eos qui fugiunt, interdum QVENTVM militarem sonum dicit, qui varius est: nam interdum canit, ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. NEC LONGVM IN MEDIO TEMPVS inter auditum sonum et visum Euryalum. OPPRESSVM RAPIT ‘quem iam manus omnis rapit’; nam male quidam ‘videt rapi’ accipiunt: quod si admiseris, vacat «quem iam manus omt ilico, statim. SI QVA ‘qua’ vacat et hic et in sequenti. SVSPENDIVE THOLO tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt, ad quod dona suspendi consueverant. xilio numinis recti iactus esse non possunt. Ad v. 409 Ferrum conicit. hasta de ferro ad hastam transiit. 'conicit' pro s "tergis vinciebant" pro 'tergoribus' — , ut intellegamus hastam in scutum venisse et illic esse conlisam —
Abbreviated transcription (Latin):
tendebant i nihil tñdebant e contra Ad diuortia: ad diuerticula uie militaris. Diuera¬
cula aũt sunt uiȩ semit rransuersȩ. q̃ sunt a. latere uie militaĩs Abitum coronant me¬
lior est lectio abitũ ꝗͣ aditũ. cingunt .n. siluam ne abeint uinde abire poes ine. ducebab
nisi deseras uerbũ ut si dicas ĩ pedim ento mihi es. Sxiendũ sane multas ꝯserri in euryalũ
excusationes ⁊ysus abit bene meminit uelocitatis quã ei in ꝗuto dedit.: ut pͥmus abit
longe q ante omĩa corpora nysus emicat. Imprudens scr remanẽtis furyali albe de no¬
mineruel porte uel ciuitatis uel rtegis albani cui successit Procax. In scelix qua religione
reliq se in fcelicem dic̃ ꝗ dolet non illũ ꝑꝑ quem dolet. Iter omne reuolueno ree õi usei¬
alie. serbanuo huc usq uerba sysi uult c̃c̃ Ali ꝑoete dant tursus pplexũ iter omñe. figna se¬

Expanded text:
tendebant’ id est ‘nihil respondebant e contra’. AD DIVORTIA ad deverticula viae militaris: Tericula autem sunt semitae transversae, quae sunt a latere viae militaris. ADITVM CORONANT melior est lectio ‘abitum’, quam ‘aditum’: cingunt enim silvam, ne abeant, non, ne adire possint. DVCEBAT ari non potest, nisi deseras verbum, ut dicas ‘inpedimento mihi es’. Sciendum sane multas conferri in Euryalum excusationes. NISVS ABIT bene meminit velocitatis, quam ei in quinto dedit, ut «primus abit longeque ante omnia corpora Nisus emicat». INPRVDENS scilicet remanentis Euryali. ALBAE DE NOMINE vel porcae, vel civitatis, vel regis Albani, cui successit Procas. INFELIX QVA TE R. R. se infelicem dicit qui dolet, non illum propter quem dolet. ITER OMNE REVOLVENS FALLACIS SILVAE Vrbanus huc usque verba Nisi vult esse; alii Poetae dant «rursus perplexum iter o. r.». SIGNA SE
Abbreviated transcription (Latin):
mine troes. sylepsis ꝑ genus est. Quant peccatas liuant .i. ab soluãt Dicimꝰ aũt & luo panã¬
meliꝰ et luo peccatũ. Nã peccatũ absoluit᷑ poena. ꝗ .n. crimĩe tenet᷑ obnoxius eũ poena apͥstũ
liberat obligatione contra luo penã si dixeĩs nõ ꝓcedit. quare poena soluat᷑. tñ auctas licens
ista confundit more qͦ sol& poĩ uel a seqñti. quod precedit uel a pcedenti quod scquif
neq illos uiueris auxilio: Eocessiuus ẽ modus ẜm probũ. nãq ĩ artibꝰ nõ in uenit᷑.

Expanded text:
MINE TROES syllepsis per genus est. LVANT PECCATA ‘luant’ id est absolvant. Dicimus autem et ‘luo poenam’ et ‘luo peccatum’; nam peccatum solvitur poena. Qui enim crimine tenetur obnoxius, poena eum a pristina liberat obligatione. Contra ‘luo poenam’ si dixeris, non procedit qua re poena solvatur: tamen auctoritas licenter ista confundit more, quo solet poni vel a sequenti quod praecedit, vel a praecedenti quod sequitur. NEQVE ILLOS IVVERIS AVXILIO co
Abbreviated transcription (Latin):
torꝰs igniũ quotiens mͦ aior fumꝰ engit᷑. fortuna. occa siõe quesitũ ue qͥnari. cũ spolies.
hinc ẽ qͥuad ĩ. eutyalo d ẽ me reserac tibi magnus ouantẽ uipo respiciens ad iq̃ q̃¬
posset fortiter facere nec nos uia fallit: hene ubiq cum amico cuncta comunicat. obsca¬
ris pͥmam sub uallibus urbem: Nam ĩ obscuris uallibus positi. uidemus pͥmã urbem: hoc est
ad tempus: hinc apparet non uelle uospenitus delẽ troianos:ꝗ tales aĩos nñis uiuenibus
xit. et mõ unũ sig̃t. Est aũt iteratio interdũ recipiũt eliscretiõem: ro laudibus. idest uirtu

Expanded text:
torum ignium quotiens maior fumus erigitur. FORTVNA occasione. QVAESITVM ut quaeramus. CVM SPOLIIS torum ignium quotiens maior fumus erigitur. FORTVNA occasione. QVAESITVM ut quaeramus. CVM SPOLIIS hinc est quod supra Euryalo dixit «me referat tibi magnus ovantem Iuppiter», respiciens ad id qosset fortiter facere. NEC NOS VIA FALLIT bene ubique cuncta cum amico communicat. OBSCVRIS PRIMVM SVB VALLIBVS VRBEM nos in obscuris vallibus positi vidimus primam urbem, hoc est ad tempus, hinc tamen apparet non velle vos penitus delere Troianos, quod tales animos nostris iuvenibus xit, et modo unum significant: est autem iteratio. interdum recipiunt discretionem; nam os est natu
Abbreviated transcription (Latin):
dñt. Cingulũ aũt hoĩum gni̾s ẽ neutri. Nã aĩaliũ¬
nido erat apud maiores. ut inter se hoĩes hospitii uira mutius muneribꝰ copularere. nel
abñs hospinio uellet adiũgere missit phaleras et cingula bullis aureis hoc est elauis ĩsigta
Remulus moriens ntpon suo cognoitũ hec reliꝗt. ꝗ postea uictus a rutulis ẽ ret arci sibuit
remulo aut tiburtino ĩtelligamꝰ hoc est de abure ut sit dictus ab appellatiuo ueniens
hic tiburs aut tidurti. hoc est filio tiburti ab eo ꝙ est hĩc nburtus hui tiburt nt sit oibunt
remulo sic dei ꝑhobe glauci Suomoriens dat hẽre nepot remulo: quẽ m auo conomaine
tum suerit p̃ermis sum aũt parentẽ cognomines eos ĩtelligamꝰ necẽe est. post mortello
potiti unt rutuli. quod nõ procedit si diligenter auertas. Sane scietidũ locũ hũcice unũ¬

Expanded text:
. 'cingulum' autem hominum generis neutri est, nam animaliu. 'cingulum' autem hominum generis neutri est, nam animaliutit dona consuetudo erat apud maiores ut inter se homines hospitii iura mutuis muneribus copularent, velabsens hospitio vellet adiungere, misit phaleras et cingula, bullis aureis, hoc est clavis insignita. Remulus moriens nepoti suo cognomini haec reliquit, qui postea victus a Rutulis est et occisus: autem dixit 'Tiburti Remulo', aut Tiburtino intellegamus, hoc est de Tibure, ut sit dathic Tiburs; aut ‘Tiburti’, hoc est filio Tiburti ab eo quod est hic Tiburtus, huius Tiburti, ut sit ‘Tiburti Remulo’ sicut «Deiphobe Glauci». SVO MORIENS DAT H. NEPOTI Remulo, quem supra avo cognominem men fuerit, praetermissum autem parentum, cognomines eos esse intellegamus necesse est. POST MORTEM scpotiti sunt Rutuli», quod non procedit, si diligenter advertas. Sane sciendum locum hunc esse unu
Abbreviated transcription (Latin):
tem ĩpetu cũ galea. longe ucuit caput: ad expͥmendam celeritatẽ ptõ usus ẽ tpre poruisse aũt
Sane nec iungo nec unguentũ u itcip̃. excepto uno nomine ut unguen. unde ẽ et pingues
nos armait cõsueuimꝰ. amicũ cretea musis: poctam lyricũ et tale est scema ꝑ repeticionem
ut seꝗtur pulcherrimꝰ astur astur equo sidens. numeros q intende̾ neriis: rhythinos facere
ĩtentione neruoꝵ nã numeri sunt rhythmni ut numeros memĩ si uerba tenẽm. hoc gͦ dic̃¬

Expanded text:
v. 768 Cum galea longe iacvit caput ad exprimendam celeritatem praeterito usus est tempore. potuisse autem sane nec 'ungo' nec 'ungentum' u recipit, excepto uno nomine, ut 'unguen'; unde est "et pingues nos armare consuevimus. AMICVM CRETHEA MVSIS poetam lyricum. Et tale est schema per repetitionem, ut «sequitur pulcherrimus Astur, Astur equo fidens». NVMEROSQVE INTENDERE NERVIS rhythmos facere intentione nervorum: nam numeri sunt rhythmi, ut «numeros memini, si verba tenerem». Hoc ergo dic
Abbreviated transcription (Latin):
cidit poplitẽ nã ante fuit ut eũ circũueniret insidiis. Poples aũt .po. correpta ẽ: sic̃ ĩ sereno legit̃
sed producit᷑ positione.: binc nec loci est n ͨ tpr̃is sed ordinis .i. deinde paptas. aũt ab hostilibꝰ
cadaueribus. Nã ꝗ dic̃ Donatꝰ ab arinigero nõ ꝑcedit: nec .n. lectũ est. Iuno uires at̃u ꝗ mĩsta ͭ.
ne sit ĩ ꝯgruũ unũ tot occidisse iunonis dat auxiliũ. Horatiꝰ T̃ arte poetica. nec deus ĩtersit
nisi dignus iũdice nodus inciderit. lchandrũ haliũq gnoemotiaq prytamen. homeri ũ¬

Expanded text:
cidit poplitem: nam ante fuit ut eum circumveniret insidiis. ‘Poples’ autem ‘po’ correpta est, sicut in Sereno legitur, cidit poplitem: nam ante fuit ut eum circumveniret insidiis. ‘Poples’ autem ‘po’ correpta est, sicut in Sereno legitur, sed producitur positione. HINC nec loci est, nec temporis, sed ordinis; id est ‘deinde’. RAPTAS autem de hostilibus cadaveribus: nam quod dicit Donatus «ab armigero», non procedit; nec enim lectum est. IVNO VIRES ANIMVMQVE MINISTRAT ne sit incongruum unum tot occidisse, dat Iunonis auxilium: Horatius in arte poetica «nec deus intersit, nisi dignus vindice nodus inciderit». ALCANDRVMQVE H. N. P. Homeri