comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Circuierunt in melotis. in
pellib caprinis. Egentes angusti¬
ati afflicti. quib dignus si erat
de istiꝰ modi bellatorib querimo¬
mam facit. Etce inquit electi
tui carnẽ domant. sp̃m robo¬
rant: demonib imꝑant. uir¬
tutib choruscant: p̃sentia des¬
piciunt. et̃nam patriam uocib
moribq p̃dicant: eam etiam
moriendo diligunt: atq: ad
illam ꝑtormenta per tingunt.
Occidi possunt: ⁊ flecti neque¬
unt. Et si coram hominib tor¬
menta passi sunt: spes illoꝵ
immortalitate plena est. In

Expanded text:
sunt. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortali
Abbreviated transcription (Latin):
digni inueniunt᷑. quoꝵ nromi¬
na scͥpta sunt in libro uite. qui
⁊ lauerunt stolas suas insangͥ¬
neagni ⁊ ss̃t aute sedem dei serui¬
untq ei die ac nocte. Non est se¬
nectꝰ ibi. nec senectutis miseria
dum omines occurrunt inuirũ
ꝑfectum. in mensuram etatis
plenitudinis xp̃i. uerum suꝑ
hec omnia et consotiari angloꝵ

Expanded text:
iuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verum super haec omnia est conso
Abbreviated transcription (Latin):
agitur ñ enĩm possunt qui xa¬
ni ñ sunt. sponso xp̃o uenire ob¬
uiam. S quinq fatue acceptis
lampadib si sumpserunt olesi
secum. Multi enim qͣmuis de
xp̃i bonitate plurimsi sꝑent.
gaudium tamen si habent. dũ
continent᷑ uiuunt. nisi in lau¬
dib hominum. Non g babent
oleum setum. Nam ip̃am letir¬
am oleo significari arbitror.
Propt̾ea in quit unxit te d̾s
d̾s tuus oleo leticie. Qui autẽ
ñ ꝓpt̃ea gaudet. quia deo intͥn¬
inscinet ip̃o habebit głam ⁊
ñ inalt̾o. Tardante autẽ spon¬
so dormierunt onmes: quia
exutroq genere continentium
hominum. siue eoꝵ qui corã
deo exultant. sine eoꝵ qui lau¬
dib hominũ acquiescunt. mo¬
riuntur hoc int̾uallo temporis.
donec subaduentu dñi fiat re¬
surrettio mortuorum. łc. x.¬

Expanded text:
agitur. non enim possunt qui christiaagitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinin semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
de consũmatione seculi int̃ mł
ta que locutꝰ est. hoc quoq dixit.
Tunc simile estriabit᷑ regnum
celoꝵ decem uirginib: que acce¬
perunt lampades suas. ⁊ uene¬
runt obuiam sponso. Quinq
exeis erant fatue: ⁊ quinq pru¬
uirgines significare qͥnqͥ ꝑtitã
continentiam a carnis illecebris.
Continendus ẽ emmanimi appe¬
titus. a uoluptate oculoꝵ. auo¬
luptate aurium. a uoluptate
olfaciendi. gustandi tangendli.
S quia ista continentia param
coram deo fit. ut illi placeatur
int̾iore gaudio conscientie. ꝓartĩ
coram hominib. tantsi ut gła
humana capiat᷑. quinq dicunt
sapientes. ⁊ quinq stulte. utreq
tamen uirgines: quia mutͥsq
continentia ẽ. qͣmius diũso fo¬
mite gaudeat. Lampades autẽ
que scł̾m istam continentiã fuĩt.
Dictum est autẽ. Lnceant oꝑa ut̃a
coram hominib. Onĩs uͦ accep¬
unt lampades suas. ⁊ uen erift
obuiam sponso. Intelligendum
est gͦ xp̃i noĩe censeri. dequib

Expanded text:
de consummatione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque pruuirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ideoq ꝓuidebant ne corda re¬
uocata scõrum. pestifero germi
ut beatus paulus reu̾teretur iero¬
solimis barnabas uero repeteret
ciuuitatem suam de qua exortus
cognomento marco. Bene utiq¬

Expanded text:
nt, ideoque, ne corda renovata sanctorum lethifero germinut Paulus reverteretur Jerosolymis, Barnabas autem repeteret Cyprum civitatem suam, de qua ortus cognomento Marcum in mi
Abbreviated transcription (Latin):
suiꝰurm asinꝰ aut bos in puteũ cadit & ñ ꝯtinu
dextrahet illũ die sabbati: Sic obseruatores
sii phariseos conuincit. ut eosdẽ eciã auarici¬
⁊ condempnet. Si uos inqͥt insabbato asinũ
aut bouẽ. aut aliud qͣđ lib&e aĩal inputeũ deci¬
dens eriꝑe festinatis. ñ aĩali s ur̃e auariciae
ꝯsulentes: quantomag̃ ego hõĩe qͥ multo me¬
lior ẽ pecore. debeo lib̾are : Congruenterq
ydropic̃. aĩali qđ cecidit inputeũ ꝯparauit.
humore enĩ lab orabat sic̃ illa muliere ꝙͣd ecẽ
x octo annis alligatã dixãt. & ab eadem alli¬
gatione soluebat: ꝯꝑauit ium̃to qđ soluitur
ut adaquã ducat᷑. Et bñ utͦq loco bouẽ posu¬
it & asinũ: qr siue sapientes qͦsq uł hebetes.
siue ut supͣdictũ ẽ utrũq popłm eos signifi¬
care sentiamꝰ. eũ uidelicoe cuiꝰ ceruicẽ iugũ
legis at tͣuit. atq eũ quẽ qͥlib&e seductor repperit.
quasi brutũ aĩal & nulla racione renitens¬

Expanded text:
strum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum, animali quod cecidit in puteum comparavit; humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retin
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentẽ dñi sermonẽ typice intelligendum.
Neq enĩmox om̃is qui se corã hõib exaltat.
humiliabit᷑ aut qui se in conspectu hominũ
humiliat exaltabit᷑ abeis: s econtrario ñ nũꝗͣ
qͥ se uł in apice dignitatis. uł inalia qualiba
adquirenda gła subleuat. usq infinẽ exalta¬
ri noncessat similit & humilis quilib& ac
uerecumdꝰ. insua qua contentꝰ ẽ usq ad uitȩ
t̃minũ mediocritate. ꝑseu̾at. Et idõ quia uix¬
ta ueritatis sententiã. omĩs quise in cautȩ de
meritis alleuat. humiliabit᷑ adnõ: & qui
ꝓuuide se debñfactis humiliat. exaltabitur
abeo: ineundẽ ꝓculdubio sensũ p̃misẜ sermo
redemptoris. qͦ pͥmos innuptiis accubitꝰ que¬

Expanded text:
praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. Neque enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis, sed e contrario nonnunquam qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus in sua qua contentus est, usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia, juxta veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de benefactis humiliat, exaltabitur ab eo, in eumdem procul dubio sensum praemissus sermo Redemptoris, quo primos in nuptiis accubitus quae
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ paruulus: hic ẽ maior in regno celore
Tuncerit tibi gła. corã simul discumben.¬
tib. Pulchre dr. tunc erit tibi gł̃a ne nẽ
querere incipias qđ tibi seruat᷑ infine: quiasic̃
salãmonait. hereditas ad quã festinat᷑ in pͥn¬
cipio. in nouissimis bñdictione carebit. Pot̃
aut̃ iin hac uita intelligiquia qui innouissi¬
mo loco recumbens inuenit᷑. dño ueniente
sublimat᷑ qr cotidie dñs suas nuptias iitrat.
cotidie mores. sedes. habitꝰ conuiuantiũ diiudi¬
cat: ⁊i suꝑbos despiciens: humilib sepe tanta
sui sp̃s muna̾ p̃stat. ut eos mi̾to simul discum¬
bentiũ hoc ẽ infide quiescentiũ. coetus unam¬
mi ãmiratione glorificet: stupensq in aucto¬
ris sui laudationẽ ꝓsiliat. dicens. Michi aut̃
nimis honorificati sunt amici tui ds̃: nimis
confortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eor. Quia omĩs qui se
exaltat. humiliabit᷑: & qͥ se humiliat. exalta¬
bit᷑. Et ex hac conclusione manifestȩ claret.

Expanded text:
icut parvulus, hic est major in regno coelorum. Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. Pulchre dicitur: Tunc erit tibi gloria, ne quaerere incipias quod tibi servatur in fine; quia, sicut Salomon ait, haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. Potest autem et in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus, quia quotidie Dominus suas nuptias intrat, quotidie mores, sedes, habitus convivantium dijudicat, et superbos despiciens humilibus saepe tanta sui spiritus munera praestat, ut eos merito simul discumbentium, hoc est, in fide quiescentium coetus unanimi admiratione glorificet, stupensque, in auctoris sui laudationem prosiliat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et ex hac conclusione manifeste claret
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ fueris adnuptias. ñ discumbas inprimo
loco. a ꝑta qͥdẽ adlitterã ẽ hȩç ãmonicio
gelista non frustra parabolã uocat: breuit̃ intu¬
endũ qͥd eciã misticȩ signet. Nuptias appella
e quib unũ ẽ. Nũqͥd possunt filii nuptiarũ.
le factũ ẽ regnũ cȩlor hõi regi. qͥ fec̃ nuptias
filio suo:de misit seruos suos uocare inuita.¬
tos adnuptias. Has gͦ nuptias qͥs qͥs inuitatꝰ
adierit. idẽ eccłe se m̃bris. fidi gr̃a ꝯiunx̾it.
ñ disc̃bat in pͥmoloco: ħ ẽ ñ se demitis głan¬
do. quasicet̾is sublimior extollat. Et qͥdẽ stu¬
deat iuxta alteriꝰ loci ꝑabolã. ueste nuptiali
uestitꝰ. hoc ẽ uirtutũ fulgore choruscus ap¬
parere: s: ipsarũ habitũ uirtutũ. loco deuote
humilitatis ad ornet. Neforte honoratior

Expanded text:
tus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio uoniam hanc evangelista non frustra parabolam vocat, breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appellarEt quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum le factum est regnum coelorum homini, qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior
Abbreviated transcription (Latin):
disse iħs. ad hoc respic̃ qđ p̃missũ ẽ. & ipsi obsei¬
uabant eũ. Dñsit. noũ cogitatones hominũ. S
mito int̾rogati tacent: qui cont᷑se dictii quie¬
qͥd dixĩt uident. Nã silicae sabbato curare ql
saluatorẽ ancurte obseruant: Si ñ licet: q
ipsi sabb̃o pecora curari: Ipse uͦ app̃hensũ. sa¬
nauit. ac dimisit. ꝓuida dispensatione dis
ante legispitos &e phariseos y dropieũ curas.
mor cont̾ auariciã disputat: ut uides¬

Expanded text:
c respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum. Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant? Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, mox contra avaritiam disputat, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
.cxxx.
.cxxxi
cxxxii
.cxxriii
.cxxxiiii
.cxxxu
.cxxxui.
.cxxxuii.
.cxxxuiii
cxxxix.
.cxl.
.cxli.
.cxlii.
.cxiiii.
.cxlii.
.cxlui
cxluiii.
crlix

Expanded text:
CXXX CXXXI CXXXII CXXXIII CXXXIIII CXXXV CXXXVI CXXXVII CXXXVlII CXXXIX CXL CXLI CXLII CXLIII CXLIIII CXLVI CXLVIII CXLIX
Abbreviated transcription (Latin):
ueld̾ deuote .xͦ. sorores inuigilent: Nã ad hoc in¬
timandũ. resuscitauit lazar̃ qͣtuor dies iã inmo¬
num̃to hntẽ. & sorore attestante iã fetentẽ: quia
pessima noxios actꝰ solae fama comitari. Notan¬
dũ aũ ẽ. qđ quanto grauior aĩȩ mors ingruerit.
tanto acͥor necẽẽ ẽ ut resurge̾ mereat᷑. penitentis
feruor insistat:. Qd occulte uolens ostendere
dñs. iacentẽ in ꝯclaui mortuã. modesta leuiq
uoce resuscitat. dicens puella surge: ꝗͣ & obfaci¬
litatẽ resuscitandi iã mortuã fuisse negau̾at:
Delatũ aut̃ foras iuuenẽ. płibꝰ ut reuiuiscere
debeat dictis corroborat. c̃ ait. Iuuenis tͥ
dico surge. Quatriduanꝰ uͦ mortuus ut longa
p̃m̃tis sepulchri claustra depone̾ poss. fremu¬
it spũ iħc: turbauit seipsũ. lacͥmas fudit.
Rursũ fremuit: ac uoce magna clamauit:

Expanded text:
velut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc invelut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit:
Abbreviated transcription (Latin):
citauit. tͥa gn̾a resurrectionis aĩar̃ significant:
siqͥđ ñ nulli ꝯsensũ male delectationi p̃bñdo.
latente tantũ cogitatione peccati. sibi mortem
ꝯsciscunt: s tales se uiuificare significans sal¬
uator. suscitauit filiã archisynagogi ñdũ foraᷤᷤ
elatã. s in domo mortuã: quasi uiciũ secretũ
incorde tegentẽ. Alii non solũ noxiȩ delecta¬
tioni ꝯsentiendo. s n ipsũ malũ qͦ delectantur
agendo. mortuũ suũ quasi extra portã effert̃:
Et hos si peniteant. resuscitare demonstrans.
suscitauit iuuenẽ filiũ uiduȩ. extͣ portã ciui¬
tatis ęlatũ. & reddidit matri suȩ: qr resipiscentẽ
apeccati tenebris aĩa. unitati restituit eccłȩ. sic̃
⁊ supͣ docuimꝰ. Quidã uͦñ solũ cogitando &
faciendo illicita. s n ipsa peccandi ꝯsuetudine.
se qͣsi sepeliendo corrũpunt. Wer̃ ne ad hos
erigendos minor fit uirtꝰ ⁊ gr̃a saluatoris: si
tñ adsint cogitationes sollicitȩ. q̃ suꝑ eor salute

Expanded text:
citavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo, latente tantum cogitatione peccati, sibi mortem consciscunt. Sed tales vivificare significans Salvator, suscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur agendo, mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hoc se poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas elatum, et reddidit matri suae. Quia resipiscentem a peccati tenebris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute
Abbreviated transcription (Latin):
Lazare ueni foras: Et sic tandẽ qͥ erat des¬
ꝑatꝰ. discu̾so tenebrar ponde. uitȩ luciq
reddit᷑. S & hoc notandũ. qr publica no¬
xa publico egae remedio leuia autẽ pec¬
cata. leuiori & secreta queunt peniten¬
tia deleri. Puella in domo iacens. paucis
arbitris exurgit: eisdẽq neͣ miracłm indi¬
pit ne alicui dic̾ent qđ factũerat. Iuue
nis extra portã. turba multa comitante
uiui defuãnt. dimitte inqͥt ut mortui
sepeliant mortuos suos: iᵈͦ. mali malos
noxiis laudibꝰ grauent: Et qr ñ adẽ iustꝰ
qͥ corripiat inmiscđia. oleũ peccatoris in¬

Expanded text:
Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgpit, ne alicui dicerent, qnis extra portam, turba multa comitante vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest justus, qui corripiat in misericordia, oleum peccatoris i
Abbreviated transcription (Latin):
dicione & aĩa recepta uiuebat: & caro resusei¬
tanda qͥescebat. Uñmos xp̃ianꝰ obtinuit:
ut mortui qͥ resurrecti eẽ ñ dubitant᷑. dormi¬
entes uocent᷑ sic̃ apłs ait. Nolumꝰ uos inqͥt¬
meruerit. nob̾ qͥdẽ mortua fuisse. s ei obdor¬
misse dici pot̃. Et deridebant eũ: scientes
qr mortua eẽt. Quia u̾bũ resuscitantis deride¬
re ꝗͣ crede malebant. merito foras excludunt᷑
indigni qͥ miracłm resurgentis uident. Ip¬
se aut̃ tenens manũ eiꝰ. clamauit dicens. Pu¬
ella. surge. In marco scͥptũ ẽ. Ait illi. Tabitha
uera ȩuangłista dictũ saluatoris exponens.
int̾posuerit desuo. tͥ dico c̃ in syro sermone
qđ posuit. ñ plussit dictũ quã puella suige
Tenens gͦ manũ puelle iħe. suscitauit eã.
quia nͥ priꝰ mundatȩ fui̾nt manꝰ iudors quȩ¬

Expanded text:
ditione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus inqmeruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae Jesus, sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint man
Abbreviated transcription (Latin):
idioruos. quando & inpietura niger
llo sufternitua ut albus uel rubeus
clarior uideat᷑: Sicut dictum ẽ. tanto bo¬
nis sua gaudia excrescunt. quanto eoruor
oculis dampnatorũ mala subteriacent quȩ
euaserunt. Et quamuis eis sua gaudia ad
ꝑfruendũ plene sufficiant: mala tamen re¬
proborum absq dubio semꝑ as piciunt:
quia quiereatoris sui claritatem uident ni¬
chil increatura agit᷑ qđ uidere non possint.

Expanded text:
gaudiorum, quando et in pictura niger gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre
Abbreviated transcription (Latin):
quodipse patit᷑. eciã insuis timere. Ut gͦ
percatores insupplicio ampliꝰ puniantur.
& aoruuident gloriaos quos contempserun.
ede illorũ etiã pena corquent᷑ quos inuti¬
lter amauerunt. Credendum uͦ ẽ. quod
ante retributionẽ extremi iudicii. inius¬
t in requiem quos dam iustos as piciunt.
ut eos uidentes ingaudio non solum de
suo Supplicio.s etiã deilloꝵ bono cruci¬
ent̃. Iusti uͦ in corm̃tis semꝑ intuentur
iniustos: ut hinc eoꝵ gaudiũ crescat qͥa
malum conspiciunt quod miscdit euas e¬
runt. tantoq maiores ereptoris uo gratias
irferant quanto uident in aliis. quocipsi
ppeti si essent derelicti potuerunt. Nec
llam tantȩ beatitiidinis claritatem ap̃
ustorũ animum fuscat as pecta pena re¬
uoborum: quia ubi iam compassio mi¬
erie nonerit minuere proculdubio
beatorum letitiam non ualebit. Quia
ll tem mirum. si dũ iusti iniustorũ torm̃¬
d conspiciunt. hoceis ueniat in obseqͥo

Expanded text:
quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum fuscat spectata poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
nec iusti transire adreprobos possunt: ꝙ
erecti iam ꝑiusticiã iudicis. eis nullomͦ
exaliqua compassione miserent᷑. Sed pes¬
quam ardenti diuiti dese spes tollitua ei
animus ad propinquos quos reliqueras
ireurrit: quia reproborũ mentem. penas ua
quandoq inutiliten erudit ad karitateoo:
ut iam tunc etiã suos spũalit diligant. qͥ
nic dum peccata diligerent nec se amabãt.
Unde nunc subditur. Rogo te pater.
ut mittas eum indomum patris mei. Ha¬
beo enum quinq fratres: ut testet᷑ illis ne
&e ipei ueniant in hunc locum torm̃torũ.
Quainir notandũ ẽ. ardenti diuiti quan¬
a adsupplici um cumulant᷑. Ad penam
namq suam ei & cognitio seruat᷑. & me¬
moria. Cognos cit enĩ latarũ quẽ des pexii:
nin quoq suorũ meminit quos resiquit.
Pfeta quippe ei ultio de pauꝑe non eẽt si
hinc in retributione non recognõsceite:
a pferta pena iigne non eẽt si non hõc

Expanded text:
nec justi transire ad reprobos possunt, quia, nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. adbeator sortem transire cupiunt
dubium non ẽ. Qui uͦ iam inbeatitudinis
sortem susceptisunt. quo pacto dicit᷑. qͥa
transire ad eos qui in inferno cruciantur.
uolunt: Sed sicut transire reprobi adele¬
tos cupiunt. id est a supplicioruo suoruo
afflictione migrare. ita ad afflictos atq i
qui uolunt de beator sede. ad afflictos atq
incormentis positos transire. non possi.
quia iustorꝑ animȩ quamuis insuȩ nat̾e
bonitate migericordiã habeant iam tunc
auctoris sui iusticiȩ coniuncte. tanta re¬
titudine constringuntua. ut nulla adre-¬
probos compassione moueant᷑ Ipsi qͥpe
iudici concordant cui inherent, & eis quos
eripere non poss unt nec ex miscdia coni¬
descendunt: quia tantum illos tunc ase
uidebunt extraneos quantum & abeo que
diligunt auctore suo cons piciunt repulbsis
Nec iniusti gͦ adbeatoꝵ sortẽ trans eunt
quia dampnatione ꝑpetua constringuis.

Expanded text:
sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque iqui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
tas afflixit & tersit: istum abundantia remu¬
nerauit & repulit. Quicumq: ergo bona in
hoc scło habetis. cũ uos bona egisse recoli¬
tis ualde deipsis ꝑtimẽscite. ne concessa
uobis pros ꝑitas corumdẽ remuneratiosit
bonorum: & cũ quoslib&e pauperes non uul¬¬
la reprehens ibilia ꝑpetrare conspicitis. no-¬
lite despĩcere. Nolite des ꝑare:quia fortasse
quos suꝑfluitas tenuiss ime prauitatis in-
quinat. caminus pauꝑtatis purgat. De
uobis omnino ꝑtimescite. quia non nul¬
la etiam maleacta. ꝓsꝑa uita secuta est:
de illis uero sollicite pensate. quia coruo
uitaos iagistra pauꝑtaᷤ eruciat. qͦusq aduite
rectitudinem ꝑducat. Sęquit᷑. Et in his
omnib inter nos & uos chaos magnuo
firmatum ẽ: ut hi qui uolunt hinc transi¬
re aduos non possint. neq inde huc trans¬
meare. Qua in re ualde querendum est.
quomodo dicat᷑. hi qui uolunt aduos transi¬
re non possint. Quia enĩ hi qui in inferno

Expanded text:
tas afflixit et tersit, istum abundantia remutas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos mfirmatum est, ut hi qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire non possint, quia enim hi, qui in inferno
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Fili. recordare quia recepisti bona in
uita tua. & lazarus similiter mala, nunc
autem hic consolatur. tu uͦ cruciaris: Is¬
ta fratres Rm̃i sententia. pauore potius in¬
diget: quam expositione. Nam siqui estis
qui in hoc mundo.exterioris boni aliquid
accepistis ipsũ ut ita dicã donũ exterius ꝑ¬
timescere debetis. ne uobis proquoriumdam
urorꝑ actuuoi recompensatione sit datuo:
ne iudex qui hic bona exteriora restituit a
retributione bomi intimi repellat:ne honor
hic uel diuicie non adiumentuo uirtutis
sed remuneratio sint laboris. Ecce enim
dum dicit᷑. recepisti bona inuita tua. indica¬
tur & diues iste boni aliquid habuisse.ex
quo in hac uita bona reciperae. Rursumq
dũ delazaro dicit᷑ quia recepit mala. profecto
mons tratur. & latarum habuisse malum
aliquod. quo ourgaret᷑. S mala lazari pur-¬
gauit ignis inopie: & bona diuitis remune¬
rauit felicitas transeuntis uite. Illũ pauꝑ¬

Expanded text:
dicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in dicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum pauper
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dicat. s exeodem dicto aliud innuat.
uiuanteo. Neq hũc de lo quacitate narra-¬
uit.s: cumelatione & tenacia de edacitate pec¬
casse. S quia abundare in conuiuiis loqua-¬
citas solet. is qui hic male conuiuatus dicit᷑.
apud infernum grauius in lingua audere
ꝑhibetur. Prima namq male conuiuanti.¬
bus famulatur culpa loquacitatis. post lo-¬
quacitatem uͦ. ludendi etiã leuitas sequit᷑.
Nam quia edacitatẽ lusus sequat᷑. cestat᷑
Sacra scriptura quȩ ait. Sedit populus man¬
ducare & bibere: & surrexerunt ludere. S: pͥꝰ¬
quam adlusũ moueat᷑ corpꝰ. ad iocos & uba
inania mouet᷑ lingua. Quid ergo ẽ quod in¬
nuitur: quia intorm̃tis positus diues lingã
suam refrigerari postulat. Nisi qđ is qui con-¬
uiuando magis deloquacitate peccauerat.
ꝑretributionis iusticiam in lingua atrociꝰ
ardebat:S cũ graui ualde ẽ pauore pensan¬
dum hoc quod ei ꝑ abrahe respons ioneo

Expanded text:
aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. vivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem
Abbreviated transcription (Latin):
mentis uidit abraham alonge. & lazaruoi
inginu ei: & ipse clamans dixit. Pater abra
ham miserere mei & mitte lazarum ut in¬
tinguat extremũ digiti siui in aquam. ut
refriger&e linguam meam: quia crucior in
hac flamma. O quanta est subtilitas iudi¬
cioruos dei. o quam districte agit᷑ bonorũ
actuum. malorumq retributio. Certe suꝑiꝰ
dictum ẽ quia in hac uita lazarus cadentes
micas de mensa diuitis querebat. & nemo
illi dabat: nunc desupplicio diuitis dicitira
quia de extremo digito lazari. destillari aꝗͣ
inore suo concupiscit. Hinc ergo fratres col¬
ligite: quanta sit districtio seueritatis dei.Di¬
ues enim iste. qui uulnerato pauꝑi mensȩ sue
uel minima dare noluit. in inferno positus
usq adminima querenda ꝑuenit. Namgut¬
tam aque petiit.qui micas panis negauit. S:
notandum ualde ẽ. quid sit quod diues in ig¬
ne positus. linguao suam refrigerari petit.
Mos quippe ẽ sacri eloquii. ut aliquando

Expanded text:
mentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum mentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abrate Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
&e pauꝑtas &e egritudo tabefecit: atq insuꝑ
indebat procedentem diuitem obs equen¬
tibus cuneis fulciri & se ininfirmitate &
inopia anullo uisitari. Damquia nemo
ei adiusitandum aderat. testantur canes
qui licenter  uulnera lingebant. Exuna
lararuor pauperem ante ianuam diuitis
lacere ꝑmisit: ut & diues impius dampna¬
tionis sibi augeret ultionem: & temptatꝰ
pauper cresceret adremunerationem:.
Conspiciebat ille cotidie cui non misere¬
retur: uidebat iste de quo probaretur. Du-
oinferius corda. sedunus desuꝑ ins pector:
qui & hunc temptando exercebat adglam.
llũ tolerando expectabat ad penam.
Nam sequit᷑. Factũ est autem ut moreret᷑
lazarus.& portaret᷑ ab angłis insinũ abra¬
he.Mortuus ẽ autem ⁊ diues: & sepultꝰ
est ininferno. Qui nimirum diues. eũ cũi
inhacuita misereri noluit insuo iamsup¬
plicio positus patronũ querit. Nam ecce sub¬
iungitur: Qui eleuans oculos cũ eẽt in tor¬

Expanded text:
et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex unaLazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tor
Abbreviated transcription (Latin):
egenũ &e ulceratũ.ante ianuam diuitis & de-¬
licus affiuentis posuit inuna eademq
ire & exuisione pauꝑis. nonmis erenti diuiti
cumulum dampnationis intulit: & rursũ
exuisione diuitis temptatum cotidie pau¬
perem probauit: Quantas namq hunc e¬
genum & uulnerib obsessuor. temptationes
creditis in sua cogitatione tolerasse.cuo
ipse egerae pane.& non haber&e etiam salu¬
tem.atq ante se diuitem cerneret saluteo
& delicias habere cum uoluptate. se dolore
&e frigore affici. illũ gaudere conspiceret &
uisso & purpura uestiri. Se deprimi uul¬
neribus. illum defluiere acceptis rebus. Se
egere illum nolle largiri: Quantus puta¬
mus fratres Rm̃i. tunc incorde pauperis
tumultus temptationis fuit. cui certe po-¬
cerat adpenaor sufficere paupertas. etiam¬
sisanus fuiss et. rursum suffecisset egritu¬
do. eciam si subsidium adesset: Sed ut
probareti amplius pauper simul hunc

Expanded text:
egenum et ulceratum ante januam divitis et deegenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc
Abbreviated transcription (Latin):
norat: Unde &e quibusdã demiracłoꝵ
uirtute suꝑbientib infine dic turus est:
Nescio uos unde sitis: discẽdite ame om̃s
oꝑarii iniquitatis. At contra. moysi dicũ
Snoui te ex nomine. Ait ergo dediuite. ho¬
mo quidam, ait depauꝑe.egenus nomine
lazarus. Ac si aꝑte dicat. Pauperem hu¬
milem scio: suꝑbum diuitem nes cio. Illũ
cognitum ꝑapprobationem habeo: hunc
ꝑiudicium reprobationis ignoro. Pensan¬
dum nobis est etiam conditor ñr̃ omnia
quanta considatione dis pensat. Una
&e enim res non proina re agitua. Nam
ecce plenus ulceribus mendicus latarꝰ
ante ianuam diuitis iacet. Qua de re il¬
na dñs duoiuditia expleuit. Habuiss
enim fortasse aliquam excusationeo
diues. si latarus pauꝑ & ulceros us: ante
eius ianuam non iacuiss:, Si remotus fi¬
isset.si eius in opia non eẽt insuis oclls¬
importuna. Rursum si longe eẽt diues
aboculis ulcerosi pauꝑis. minoreor coleras¬
set inanimo temptationem pauꝑ. Sed dũ

Expanded text:
norat? Unde et quibusdam de miraculorum norat? Unde et quibusdam de miraculorum irtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculimportuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum
Abbreviated transcription (Latin):
inferos. bysso & purpura inditus fuiss et.
Nemo quippe uestimenta precipua. nisi
adinanem gloriao querit: uidelicet ut
honorabilior ceteris ẽẽ uideat᷑. Nam quia
pro sola in ani gloria uestimentuo precio¬
sius queritir res ipsa testaturr. quod ne¬
mo uult ibi preciosis uestibus indui ubi
abaliis non possit uideri. Quam culpam
possumus melius etiao ex diuerso collige
re: quia si abiectio uilis indumenti uirtꝰ
non eẽt euuangelista uigilanten de Iohe
non dicer&e. erat indutus pilis cameloruo.
Sed notandum nobis magnoꝑe ẽ: inore
quantus sit ordo narrationis. Ecce enio
dicitur. Homo quidaor erat diues ster pro.¬
tinus subinfertur: s&e erat quidaor mendicꝰ
nomine latarus. Certe inpopulo mag̃
solent nomina diuitum quam pauꝑuor
sciri. Quid est ergo qđ dñs de paupere &
diuite uerbuor faciens. nomen pauꝑis dic̃
& nomen diuitis non dicit. nisi quod as
humiles nouit atq approbat. & suꝑbos ig.¬

Expanded text:
inferos bysso et purpura indutus fuisset. inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumure, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis magnopere est, in quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ig
Abbreviated transcription (Latin):
lisse aliena reprehenditur: sed propria ñ
dedisse. Nec dr̃ quia ui quempiam oppres¬
SiTIS quia in acceptis rebus se extulit:
Hinc ergo summoꝑe colligendũ est: qua
pena multandus sit qui aliena diripit.
Si inferni dampnatione ꝑcutitir qui
propria non largitur. Nemo itaq securũ
se estimet. dicens. Ecce aliena non rapi¬
oysed concess is licite rebus fruor. Quia
diues iste non idcirco puuitus ẽ. quoniã
aliena abstulit:s: quia acceptis rebus. Se¬
met ipsum male dereliquit. Hoc quoq
fuit quod hunc inferno tradidit. quia in
sua felicitate timidus non fuit: quia ꝑcepta
dona. adusuor arrogantiȩ inflexit. quia uis¬
cera pietatis ignorauit: quia peccata sua re¬
dimere. etiao cum sibi abundar&e preciũ. no¬
luit. Et sunt non nulli. qui cultum subti¬
lium precios ariimq uestiuo non putant
ẽe peccatum. Quod si uidelicet culpa non
eẽt. aequaquam sermo dei tam uigilant̃
exprimerre.quod diues qui torquetur ap̃

Expanded text:
lisse aliena reprehenditur, sed propria non lisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud
Abbreviated transcription (Latin):
Scripsit. Impletur ergo quod ꝑabrahȩ res¬
ponsionem dicitur. Exmortiis enim dñs
resurrexit: s: uidaicus populus quia moysi
credere noluit. ei eciam qui resurrexit ex
mortuis. credere contempsit.Cumq moysi
uerba spũaliter intelligere contempsit. ad
eum de quo moyses locutus fuerat non
ꝑuenit. Hec nos fratres lm̃i proindagan¬
dis allegorie mysteriis. succincte trans¬
currisse sufficiat: nunc adintuendaos
latius reigeste moralitateor.animus re¬
currat. Homo quidam erat diues.qui
induebatur purpura & bisso. & epulaba-¬
tur cotidie splendide, & erat quidã men-¬
dicus nomine lazarus. quiacebat adia
nuam eius ulcerib plenus. Non nulli
putant precepta ueteris testamenti distric¬
tiora eẽ quam noui. sed hi nimiruor inpro¬
uida considatione falluntur. In illo enor
non tenatia s: rapina multatur. Ibi res
iniuste subłata. restitutione quadruiplici
punitur. hic autem diues iste non abstu¬

Expanded text:
scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae resscripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus quia Moysi credermortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non pervenit. 3. Haec nos, fratres charissimi, pro indagandis allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstu
Abbreviated transcription (Latin):
quia multos asua fide deuiasse considant.
eos nulla compassione a tormentis cripiuN:
quos tam̃ ꝑcarnem filios recognos cunt. Intor-¬
mentis autem diues positus. quinq fratres
habere se ꝑhib&, quia suꝑbus idem iudaicꝰ
populus qui exmagna iam parte dampna-¬
tus est: sequaces suos quos suꝑ terram rẽli-
quit.quinq: moysi libris carnaliter intellec¬¬
tis. uelquinq sensib corporis deditos no-¬
uit. Quinario ergo numero fratres. quos re-¬
liquerat exprimit: quia eos ads pũalem in¬
telligentiam non assurgere. ininferno positꝰ
gemit. Petit ut adeos lazarus mittatur ciii'
quia moys en & propħas habeant. dicit᷑. Sed
ait.quia non credent nisi siquis ex mortu¬
is resurrexerit, ciu protinus res pondetur:
si moysen & propħas non audiunt. neq si
quis ex mortuis resurrexerit.credent ei:
Certe de moyse ueritas dicit. Si crederetis
moysi. crederetis utiq & michi. De me enĩ

Expanded text:
quia multos a sua fide deviasse considerant, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, seqquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres, quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis a mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Moyse veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille