comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicendum est qui ꝓprie dicitur
donum dei. cum tamen ⁊ aua pła
sint dona dei. S spirttus sanccus
ita ꝓprietate ĩmuctabili ⁊ et̾na
donum est sicut fruis ꝓprieta
te fuius. eo enim doniudr̃ quo

Expanded text:
dicendum est, qui proprie dicitur donum Dei, cum tamen et alia plura sint dona Dei. Sed Spiritus sanctus ita proprietate immutabili et aeterna donum est, sicut Filius proprietate est Filius. Eo enim dicitur do
Abbreviated transcription (Latin):
ficatut. cum dictuit pat est petiõa¬
ut supra ait aug̃. ad ledicitut
⁊idem est deo esce perlonam ꝙ
eẽ sicuti idem est ei esse quod deũ
ẽe. unde manifeste colligitur quod
ẽentiam diuinam predicamus di¬
centes pr̃ est perlona. faius est per¬

Expanded text:
ut cum dicitur: Pater est personaut supra ait Aug., ad se dicitur, et idem est Deo esse personam quod esse, sicut idem est ei esse, quod Deum esse. Unde manifeste colligitur quod essentiam divinam praedicamus dicentes: Pater est persona, F
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus ⁊ nc̃am. Susticut enim sĩ¬
giciarctagtis ac solitudinis intetu¬
gentiam professio consortii. quia
auquod consortium esse non pot̾
cecet nt̃am Attende iector his u̾bis
⁊ uite qr nomine consortũ płarita¬
tem significauit. professio uero
sortũ est professio płautatis qͣm
professus est dicens. faciamus ⁊
s hac proseslione piautatis nõ
diuertatem ⁊ muriitudinem po¬
suit s sortudinem ⁊ singiriari¬
tatem negauit. Sic gc̃dicimus
ples perionas uel płatitatem per¬

Expanded text:
Faciamus, et nostram. Sustulit enim sinFaciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio consortii, quia aliquod consortium esse non potesceret, nostram. Attende, lector, his verbis. et vide quia nomine consortii pluralitatem significavit; professio ergo consortii, est professio pluralitatis; quam professus est dicens: Faciamus eted hac professione pluralitatis non diversitatem vel multitudinem posuit, sed solitudinem et singularitatem negavit. Sic ergo cum dicimus plures personas vel pluralitatem per
Abbreviated transcription (Latin):
ta distincte uei distinctio. c̾ te¬
d̾r unus deus due perione. uert᷑s
persone. pies perione distincte st̾
nere. quid ergo ista tbi significẽt
ip̃o de quoioquimur aperiente
insinuare curemus magis itia
tiam capiamus. mag̾is pond̾a¬
uidetur hoꝵ uerboꝵ ususqͣm
introductus ratione remouendi
atq excludendi a simplicitate
deitatis que ibi non sunt qͣmpo¬
nendi auqͣ quiper unum signti¬
titudo deoꝵ excluditur nec
deum unitas excurdit numerũ
deoꝵ. nec quantitatem in deo po¬
nit quia nec numerus nec qͣntita
wbi est. quo lensu dicitur unus ẽ¬
tatem atq soutudinem petsõe¬
exeludimus. non diuersitatem
u murciplicitatem ibi ponimis
qͣi diceretur sine soittudine ac
muc. unde hyit. iniiii .u. de tri.
ait sic. dixit deus. faciamus ho¬
minem ad ymaginem ⁊ simi¬
itudinem nt̃am̃. ꝗ̾ ronunc ã
ioium deum sibilocuctum extimes
A hunc sermonem eius intesligaᷤᷤ
ad alt̾um extitisse. Si solum liuise
dicis. ip̃ius uocem arguetis dicenti

Expanded text:
s, distinctae vel distinctio; cum dicitur, unus Deus, duae personae, vel tres personae, plures personae, distinctae sunt nere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa tiam capiamus, magis videtur horum verborum usus introductus ratione removendi atque excludendi a simplicitate deitatis quae ibi non sunt, quam ponendi aliqua. 3. Quid per unum signifititudo deorum excluditur, necDeum, unitas excludit numerum deorum: nec quantitatem in Deo ponit, quia nec numerus nec quantitas ibi est. 4. Quo sensu dicitur: Unus estatem atque solitudinem excludimus, non diversitatem vel multiplicitatem ibi ponimus: quasi dicamus, sine solitudine, ac mur. Unde Hilarius in lib. 4 de Trin. sic ait: Dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem, et similitudinem nostram. Quaero nunc an solum Deum sibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris, dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
etate ac u̾itate faiui est eius solius
qui genuit. ⁊ itietm̃ qui genuit
pater ip̃ius est. quia sicut itie fcu¬
us orrgine ĩ uie pater generatio¬
nes uod homo dicitut iuiis tri¬
omo u̾o nitatis. ⁊ trinitas po

Expanded text:
etate ac veritate Filius est solius qui genuit, et ille tantum qui genuit Pater ipsius est, quia sicut ille Filius origine, ita ille Pater generatione. 5. Quod homo dicitur filius Trinitatis, et Trinitas po
Abbreviated transcription (Latin):
tio uel distinctio non diu̾sitas nel
diuisio siue sepiratio. unde amb̾r
in .li.i de tti non est ip̃e pater quifi¬
lius. s inter pr̃em ⁊ faium expressa
distinctio est quomodottntas ibi

Expanded text:
tio vel distinctio, non diversitas, vel divisio sive separatio; unde Ambr., in lib. 1 de Trin.: Non est ipse Pater qui Filius, sed inter Patrem et Filium expressa distinctio est. 9. Quomodo Trinitas ibi
Abbreviated transcription (Latin):
titendum id q ꝯd sanctoꝵ aucto¬
ritatib sit contiriatum. ĩ contͣ¬
rium nidetur sentire ylidoriũ di¬
cens. distinguendum est ĩt trini¬
tatem ⁊ unitatem. est enimunttaᷤᷤ
limplex ⁊̃ singiacis trinttas uero
muttiplex ⁊ numerabilis qr estt̃¬
nitas trium unitas ecce unitatem
dicit ẽẽ singularem ⁊ trinitatem
mintiplicem ⁊ numecabaem sed
ad hoc dicimus lingiiarem accep

Expanded text:
itendum, idque sanctorum auctoritatibus sit confirmatum, in contrarium videtur sentire Isidor., dicens: Distinguendum est inter Trinitatem et unitatem: est enim unitas simplex et singularis, Trinitas vero multiplex et numerabilis; quia Trinitas est trium unitas. Ecce unitatem dicit esse singularem, et Trinitas multiplicem et numerabilem. Sed ad hoc dicimus, quia singularem acc
Abbreviated transcription (Latin):
interrogamus quidtres ypostaseᷤᷤ
arbitentur ĩtetugi tres personaᷤ
sublistentes aiunt. Rdemus noᷤ
ita crede. non sufficit eis senius.
ip̃m nomen efflagitant quia¬
ne quia nescio quid ueneni in stl¬
iabis latet. clamamus siquis t̾s

Expanded text:
interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid ueneni in syllabis latet. clamamus: \'si quis tres
Abbreviated transcription (Latin):
tem intrinitate hus uerbis aperte
ostendit in diferentem magnitu¬
dinem trium personarum temin
eodem. tu nempe dixisti unum deũ
re. cum dicis deus deum genuit. bo¬
nus bonuni genuit. sapiens sapi¬
entem clemens clementem potenꝰ
stat. ⁊ simpiex fra uirtus tediffi¬
niente unus est deus. ergo deum
ex paͬtib compoĩtum esse dicis. noꝰ
dico inquis. non ergo sunt partes
inuenis quia una uirtus pr̃is sim¬
pp̃ singuloꝵ perfectionem partes
unius dei non sunt. u̾tus est pater
uirtus est faius uirtus sp̃i sc̃s hoc
uerum dicis. S quod uirtutem de
tute ꝓcedentem non uis eandem
h̾ere naturam hoc falsum dicis ħ
contra fidemrectam. ⁊̃ carponcam
dicis hus uerbis aperte docetur ꝙ
tres ile persone persone non sũt
pares dei uei diuine eentie. Nutia¬

Expanded text:
telligetis. His verbis aperte ostendit indifferentem magnitudinem trium personarum. Item in eodem: Tu nempe dixisti unum Deum re, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potensnstat. Et simplex ista virtus, te definiente, unus est Deus; ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt partes. invenis quae propter singulorum perfectionem partes unius Dei non sunt? Virtus est Pater, virtus Filius, virtus Spiritus sanctus. Hoc verum dicis: sed quod virtutem de tute procedentem non vis eamdem habere naturam, hoc falsum dicis, hoc contra fidem rectam et catholicam dicis. His verbis aperte docetur quod tres personae illae non sunt partes Dei
Abbreviated transcription (Latin):
hic eum dicamus pr̃em ⁊ fi¬
lium ⁊ ip̃m sanctum ẽetreᷤᷤ
perĩonas. quia cõe est eis quod ꝑ
sona. cur nondicamus sũo treᷤᷤ
deos. cum ⁊ ⁊̃ pater st deus. ⁊ fi¬
ĩfiuid̃ scriptura contta dicit. ħ aut̃¬
⁊ sinon dicit non tamen ccͣdicit. ag̾¬

Expanded text:
hic, cum dicamus Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse tres personas, quia commune est eis quod pesona, cur non dicamus similiter tres deos, cum et Pater sit Deus, et Fiillud Scriptura contradicit; hoc autem, etsi non dicit, non tamen contrad
Abbreviated transcription (Latin):
non est dicendus deus murtipiex¬
strinus ⁊ simplex. unde ambr
nttas. nec confulum quod unie
nec mutcipiex ẽẽ potest quod ĩ¬
ditferens est. muttipiex itaq de¬

Expanded text:
t dicendus Deus multiplexTrinus et simplex. Unde Ambronitas; nec confusum quod unum est, nec multiplex esse potest quod indifferens est. Multiplex itaque De
Abbreviated transcription (Latin):
cur non dicuntur tres di.Ecce ꝓ
cripture textus cõmemorat. an iõ
licuit loquendi ⁊ disputandi ne¬
ceslitate tres personas dicere non
quia scriptura dicit s quia scͣrip
contradicit. Si autem diceremus treᷤ
deos contradiceret scriptura dicens
mus tres personas qͣmtres deos qrs¬

Expanded text:
cur non dicuntur tres dii? Ecce cripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit? Si autem diceremus tres deos, contradiceret Scriptura, dicensmus tres personas quam tres deos; q
Abbreviated transcription (Latin):
tatis excluduntur pater ⁊ spiritus
sãctus. ⁊ a consortio processibilis
ꝓprietatis pater ⁊ fruus. cũ ergo dr̃
tant᷑ est solus pat̾ qͣntum simiti ti
utres per hoc quod dicitur solus ñ
separatur pr̃ ab auĩs. s hic est sen¬
sus. Solus pat̾ .i. pater qui ita pr̾
est quod nec faus nec sp̃s .s. tan

Expanded text:
tatis excluduntur Pater et Spiritus sanctus, et a consortio processibilis proprietatis Pater et Filius. Cum ergo dicitur: Tantus est solus Pater quantum simul illi tres, per hoc quod dicitur solus, non separatur Pater ab aliis; sed hic est sensus: Solus Pater, id est, Pater qui ita Pater est, quod nec Filius nec Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
teamur ioq̾ndi necettate a grecis
⁊ aiatinis pertria ħ uocabiia ad¬
usus insidias uei etrores ħeticoꝵ.
Cumq conaretur humana ino¬
pia ioqͥndo ꝓferre ad hominum
lensus qd̃ ĩ lecretario mentis de deo
tenet liue pet piam fidem siue pet
qͣlencũq intesligentiam timutedi¬
çere tres ẽẽntias. ne ĩtelligeretur
in illa sũma eqͣutate itiã diu̾sitaᷤᷤ
tursum non poterat dic̾e nõ eẽ t̾a
qͥdam quod qr dixit sabetius ĩ he¬
sim lapsus est queliuit ergo quid
tria diceret. ⁊̃ dixit tres perconas. li¬
uetres sub̃as. secundum grecos. lic̃¬
uod enĩ noi dm̃s tres petsonã¬

Expanded text:
oquendi necessitate a Graecis et Latinis parta haec vocabula adversus insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive per piam fidem, sive per qualemcumque intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursum non poterat dicere non esse tria quaedam, quod quia dixit Sabellius, in haeresim lapsus est. Quaesivit ergo quid tria diceret, et dixit tres personas, sive tres substantias secundum Graecos. 8. Sicut nos dicimus tres persona
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur quetra esse fides u̾a
pronuntiat. cum ⁊ pr̃em non
num dei nec pr̃em dicit ẽẽ fat¬
im nec faium. cum ergo qrir
quid tria uei quidtres confimꝰ
nos ad inueniendum auqd̾ no¬
men quo complectamur hectͥ¬
a. Neq occurrit animo quia sr̃¬
enim possunt dicitres paties. q
tm̃ pater ibi pater est. nec tres fi¬
iii.cum nec pater ibi sit fuius n
uus. quid ergotres: sitres perso¬
ne esse dicuntur cõmune est e¬
is id quod persona est. terte enim qͥ¬
a pr̃ est persona ⁊ fuius est persõa
cimus tres personas quia comune
est eis id quod persona est Exp̃¬
dictis aperte intetugi pot̾ qͣ necci¬
tate diccum sit a iatinis tres perso¬
ne cumpersona secundum sub̾am
dicatur. unde ⁊ trib cõe est id qd̾

Expanded text:
e tria, tria esse fides vera pronuntiat, cum et Patrem non num Dei, nec Patrem dicit esse nec Filium. Cum ergo quaeritur quid tria vel quid tres, conferimus nos ad inveniendum aliquod nomen, quo complectamur haec tria. Neque occurrit animo, quia supenim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi sit Filius, nlius. Quid ergo tres? Si tres personae esse dicuntur, commune est eis id quod persona est. Certe enim quia Pater est persona, et Filius escimus tres personas, quia commune est eis id quod persona est. Ex praedictis aperte intelligi potest qua necessitate dictum sit a Latinis tres personae, cum persona secundum substantiam dicatur. Unde et tribus commune est id quod
Abbreviated transcription (Latin):
est persona. ⁊ hoc secunidum lubam
dicitur. nec tamen dicitur pater ⁊ fi¬
lius ⁊̃ sp̃s lanctus sunt una persona
lettres persone. hergonomen aꝓd̃¬
excipitur scripta regula nominum
q̃ secundum sub̾am de deo dicuntur
insũma accipiũtur. auctoritas qd̃¬

Expanded text:
est persona, et hoc secundum substantiam dicitur. Nec tamen dicitur: Pater, et Filius, et Spiritus sanctus sunt una persona, sed tres personae. Hoc ergo nomen excipitur a praedicta regula nominum, quae secundum substantiam de Deo dicuntur; in summa accipitur. 2. Auctoritas q
Abbreviated transcription (Latin):
patet quo est. quo cic̾a ut suiba pris
ip̃e pater est. non quo ꝑatet est s qͦ
est ita ⁊ persona pr̃is non auud qͣm
ipe pater est. ad se quippe dicttur ꝑ¬
sona non ad faium uei sp̃m sanccũ
licut ad se dicitur deus ⁊ bonus ⁊ iu¬
presse hes quopersona secundum
sitbam dicitur ut eum dicitur. pat̾
est persona. hic sit lensus. pater est
tur friuis est persona spiritus sãe¬
tus est persona idest eentia diuina

Expanded text:
Patris. Quocirca, ut substantia Patris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dicitur persona, non ad Filium vel Spiritum sanctum; sicut ad se dicitur Deus et magnus, presse habes quod persona secundum substantiam dicitur; ut cum dicitur: Pater est persona, hic sit sensus: Pater est tur: Filius est persona, Spiritus sanctus es
Abbreviated transcription (Latin):
nomine persone si nicet ꝓfertut¬
gnificetur essentia cumtres dr
petsone. ut enim supra dyxit ag̃
Cum ergo queritur quid tres. uei
quid tria conuenienter Redetur c̾¬
tendimus quid tres sint. Siu̾ro Re¬
dentes eẽntiam lignificamus. ip̃ã
gimus cum dr̃ tres petlone oppi
uibdam nio quoꝵdam qui

Expanded text:
nomine personae significetur essentia cum dicitur, tres personae. Ut enim supra dixit Aug.Cum ergo quaeritur quid tres vel quid tria? convenienter respontendemus quid tres sint. Si vero respondentes, essentiam significamus, ipsam igimus cum dicitur, tres personae. 4. Opinio quorumdam qui
Abbreviated transcription (Latin):
gnttudine magnus est qua ipe est
non participatione magnitudinis
teus magnus est sedle ipo magno
magnus est qr ip̃e est sua magni¬
tudo. ita ⁊̃ de bonitate ⁊ eternitate et
omnipotentia dei dicendum est ⁊ de
omntb omnino que de deo pollunt
pronũtiari subauter quib ad seip¬
tudinem s ꝓprie. sitamen de itio ꝓpe
auquid ore hominis dici pot̾. ang
Ecce aperte docuit quod nomĩa uni¬
tatem diuine magestatis sig̾cãtia

Expanded text:
gnitudine magnus est, qua ipse esnon participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est; quitudo. Ita et de bonitate, et aeternitate, et omnipotentia Dei dicendum est, et de omnibus omnino quae de Deo possunt pronuntiari substantialiter; quibus ad seipitudinem, sed proprie, si tamen de illo proprie aliquid ore hominis dici potest. Ecce aperte docuit quod nomina unitatem divinae majestatis significantia,
Abbreviated transcription (Latin):
est deus quod lcd̾m sisb̾am dicine¬
modubitat. Nontamen dicimus
hanctrinitatem eiletres deos. led
unum deum. ita dicitur. pr̃ magnꝰ
frius magnus.⁊ sp̃s sanceus mag¬

Expanded text:
est Deus; quod secundum substantiam dici nemo dubitat. Non tamen dicimus hanc Trinitatem esse tres deos, sed unum Deum. Ita dicitur Pater magnus, Filius magnus et Spiritus sanctus mag
Abbreviated transcription (Latin):
distincte ad singilas personas perti¬
nificantia sunt. que ⁊ de singitus
ligiiatim ⁊ de omnibo dũcter di¬
cuntur. alia uero sunt q̃ transiati¬
ue ⁊ per simiutudinem dedeo dicũ¬
tur. unde amb̾r in .ii. li. de tu ait
quo purius niteat fides ⁊ ꝑtita ui¬
detur deriuanda distinctio. Sunt

Expanded text:
distincte ad singulas personas pertiignificantia sunt, quae et de singulis sigillatim, et de omnibus communiter dicuntur. Alia vero sunt quae translative ac per similitudinem de Deo dicuntur. Unde Ambr., in lib. 2 de Trin., ait: Quo purius niteat fides, tripartita videtur derivanda distinctio. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
conseq̾ns est u ubicumq nominat᷑
unus sicut pater ⁊ faius tanta pace un
non cõmemoretur uno ergo istors̃
nominato ⁊ reliqui itelligenduntur
quod ĩ plurib scripture lõcis occurrit

Expanded text:
consequens est ut ubicumque nominatur unus, sicut Pater et Filius, tanta pace uni non commemoretur; uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelliguntur, quod in pluribus Scripturae locis occurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
runt hoc non sit illudn ꝙmodũ¬
ip̃o est qͣliter differunt soctesueĩte¬
⁊ plato ⁊ hmi que apud pħos perlo
dicuntur in diuidua uei partins¬
q̃ in enum̾atione siue computatõ¬
ne non sibi adiunguntur. s ad se
inuicem disc̾m̃tuur ut cum deau¬
quib reb ioquentes dicimus una
duetres ⁊ lecundum hunc modũ
forte dixit ioh̾es ypostases .i. perso¬
nas differre numero. possumus enĩ
tabitur. nunc uero ad inceptum
redeamus que dicta sunt repeten¬
tes ut seꝑius uersando famtuariꝰ
innotescant. quod una petiona ñ¬

Expanded text:
ut hoc non sit illud, ipso est; qualiter differunt Socrates et Plato, et hujusmodi quae apud philosophos dicuntur individua vel partiquae in enumeratione sive computatione non sibi adjunguntur, sed a se invicem discernuntur, ut cum de aliquibus rebus loquentes dicimus una, duae, tres; et secundum hunc modum forte dixit Joannes hypostases, id est, personas, differre numero. Possumus enim tabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant. 17. Quod una persona n
Abbreviated transcription (Latin):
tenenda sunt. Quid ergo dicemus ad
h: hoc utiq dicere possumus atq debe¬
nus qd̾ ea q̃ aug̃ tradiderit luꝑius sine.
omni hesitatione tenenda sunt quod¬
aliquid a fide auenum resonare uideã¬
efflagitant. In quoꝵ explanatione mai¬
lem ssiens alios audsre qͣm loq̃ndo ma¬
liuoł detͣhendi occ̃onem pr̃are. e quo¬

Expanded text:
entur. Quid ergo dicimus ad haec? Hoc utique dicere possumus atque debemus, quod ea quae Aug. tradidit superius, sine omni haesitatione tenenda sunt. 1aliquid a fide alienum resonare videanefflagitant. In quorum explanatione mallem silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem prae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩterreget pater soius utrum sit d̾s
qͦmodo Redebimus nõ ẽẽ nili forte
itadicamus. ẽẽ qͥdempr̃em deum
sedñ eum ẽẽ solum deum. ẽẽ aut̾
sorum deum dicamus pr̃em ⁊ fi

Expanded text:
interroget quis Pater solus utrum sit Deus. Quomodo respondebitur non esse, nisi forte dicamus esse quidem Patrem Deum, sed non esse eum solum Deum; esse autem solum Deum dicamus Patrem et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
uel distincuo est ĩ persõis diginte.
confusidnem atq pet mixtionem ex¬
audimus. ⁊ hanc non esse ulam si¬
gnificamus. cumq addimus distũ¬
te sunt persone ꝓprieratio siuedis¬
ferentes ꝓprietatib alam ẽẽ hanc
personam ⁊ auam itiam suis ꝓprie¬
tatib significamus ⁊ cum dicimꝰ
aliam ⁊ auam non diuetsitatent
auenationem ibi ponimus s con¬
fusionem sabellanam excludini
sotũ eandem t̾retugentiam faci¬
mus. Eoꝰ enim modo ĩaccipitut qͣ¬

Expanded text:
vel distinctio est in personis, confusionem atque permixtionem excludimus, et hanc non esse illam significamus. Cumque addimus. Distinctae sunt personae proprietatibus sive differentes proprietatibus, aliam esse hanc personam, et aliam illam suis proprietatibus significamus. Et cum dicimus, aliam et aliam, non diversitatem vel alienationem ibi ponimus, sed confusionem Sabellianam excludimussse, eamdem intelligentiam facimus. Eodem enim modo ibi accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ⁊ est unus deus. ⁊ ħ trinitas
simiri ꝓprie dicitur ẽẽ soius deus si¬
cut loius sapiens. soius potens set
non uidetur debere dici a nobis. u̾¬
bis nr̃is utentib. nͥuͥ lecmo auctori¬
tatis occurrit. solus pr̃ est deus. uel
pater est soiuil deus. itade fiuo ⁊ spi¬

Expanded text:
dicitur et est unus Deus, et haec Trinitas simul proprie dicitur esse solus Deus, sicut solus sapiens, solus potens. Sed non videtur debere dici a nobis, verbis nostris utentibus, nisi ubi sermo auctoritatis occurrit: Solus Pater est Deus, vel Pater est solus Deus; ita de Filio et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
atqs unia intetirgentia. Nia nec
s olitaciun. sanno significat ⁊
inditfecẽtem tñ naturam pro¬
fessio cõsortii docet. uisus est
enim ĩ fruo pr̃ per nature uni¬
tam uimtitudinem. unum ft̃¬
enim natus ⁊̃ gn̾ans unum lũt
neq unus. non itaq solitarius
fuius est neq singitiaris. nec di¬
par. itemin eodem. Sicut in patie
⁊ fuio credere duos deos ĩpium ẽ
ita patrem ⁊ faium singitiarem
deum p̾dicate sacitiegium est.
nicħ in huis nouum. nic diũlũ.

Expanded text:
arii intelligentia. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visus est enim in Filio Pater per naturae unitam similitudinem. Unum nim natus et generans; unum sunt, neque unus. Non itaque solitarius Filius est, nec singularis, nec dpar. Item in eodem: Sicut in Patre et Filio credere duos deos impium est, ita Patrem et Filium singularem Deum praedicare, sacrilegum est. Nihil in his novum
Abbreviated transcription (Latin):
non solum potentem. Set ⁊̃ omnipo¬
dentem genuisse omp̃s ĩtetugitur.
Si uero minorem: quomodo omnia
que pater ħt fais sunt. Si pr̃is om̃i¬
ergo patris ⁊ frũ est. non est ergo
pater potentior fiuo. aut̃ ꝓbat tu¬
tem auomodo probat fiiium eqͣ
cens. tu dicis quod pater genuit
fcliũ mĩorẽ se ip̃o. ĩ quo ⁊ patri de¬
rogas. qui si fuium unicum mino¬
rẽ genuit aut nõ potuit aut non
uoiuit grgnere equalem. Si aut̃¬
dicis quia non uoluit eumĩuid¬
um ẽẽ dixisti. Si aut̃ nonpotuit u̾
est omnipotentia dei pr̃is: prorsus
adhunt articulum res cotirgitur
nolu̾it. si non potuit. infirmus. si
noluit inuidus ĩuenitur. Sed ittrũ¬
q hoc falsum est. prirgitur faius
uerus eqͣlis est. genuit ergo pr̃ sibi
eqͣlem filium. ⁊ abutroq procedit
potuit nec tamen plenam genuit
s minorem Cogimini ꝑatrem ĩui¬
dum dicere. plenum ergodeum eqͣ
omnipotens non potuit. addo ⁊̃ qr
deus ergo cur non equaiem ut a
equautas nec omnipotentia de¬

Expanded text:
non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotens intelligitur; si vero minorem, quomodo omnia quae habet Pater, Filii sunt? Si Patris omniergo Patris etiam est Filii; non est ergo Pater potentior Filio. 5. Alittem alio modo probat Filium aequcens: Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligitur,noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque hoc falsum est; Patri ergo Filius verus aequalis est. Genuit ergo Pater sibi aequalem Filium, et ab utroque procedit potuit nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dicere. Plenum ergo Deum, etOmnipotens non potuit. Addo etiam, Deus ergo cur non aequalem, ut aequalitas, nec omnipotentia de
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ea cum deus dicat᷑ trinus
nontñ d dicitriplex. ibi enim
non est triplicitas ubi sũma
solus uel soius fuus qͣm limin ꝑa¬
ter ⁊ fiius. cum o tantus est pater
soius nei soius fuiius uei souiss
piritus sẽs. qͣntus est simui ꝑater

Expanded text:
rea cum Deus dicatur trinus, non tamen debet dici triplex; ibi enim non est triplicitas, ubi summasolus, vel Filius solus, quam simul Pater et Filius. Cum itaque tantus est Pater solus, vel solus Filius, vel solus Spiritus sanctus, quantus est simul Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Originis enim q̃o est ista. quis de
quo sio eqͣlitatis aũ qͣus. aut qͣntũ
lit. quod est dr̃e ad originẽ ꝑtinet.
aug̾ q̃o qͣq̾ritur quis de quosit. ad
qͣntꝰ quis sit. Nec cum dr̃ fauis a
patre genit᷑ ostenditur ĩ eqͣutas¬

Expanded text:
Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit, quod est dicere: Ad originem pertinet quaestio qua quaeritur quis de quo sit; ad quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequa
Abbreviated transcription (Latin):
gicia. Sicut ergo ⁊ ip̃a trinitas noᷤ
est maius auquid quam unac̃s iͥ
perlona. let tamen magnum qͣm
lurgitia. Non enim ibi maior que
u̾ior non est ubi ip̃a u̾itas est mag¬
nitudo. Ecce modo conuenienti ⁊
ratione cathouca ostenlum est qͦ¬
modo ĩdifferens lit magnitudo tͥũ
personaꝵ quia nec una maior est

Expanded text:
 ergo et ipsa Trinitas non est majus aliquid quam una quaeque ibi persona, sed tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
litudinem ĩter res semptt̾nas ⁊ res
demporales perpendens ioh̾es uniũ¬
lautatis ⁊ ꝑticularitatis nomina
q̃ reb temporaub pprie conueniũt
ad res et̾nas transtunt. aug̃ u̾o ma¬
iorem uidens dissimtittudinem ꝙͣ
nomina remouit et quo iensu drẽ¬

Expanded text:
litudinem inter res sempiternas et res temporales perpendens Joannes, universalitatis et particularitatis nomina, quae rebus temporalibus proprie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quanomina removit. 15. Ex quo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ michi ita posse accipi. cum ait. sub̾a
est cõmune. ⁊ ypostasis est ꝑticitiare
nonita ħ accipit cũ de deo dicantur u̾
accipiuntur in pħica disciplina. Sed
cuntur locutus est. ut sicut ibi cõe
um quod de uno soio. Ita rgitur eẽn¬
tia diuina dicca est uniuersaie qͥa
de omnib personis simui ⁊ de sĩgłis
leꝑatim dicit᷑. ꝑticuiare uero singu¬
ia q̾libet personaꝵ. quia nec de auĩ
cõiter nec de auqua auax personaꝵ
lingłariter predicatur pp̃ simiittu¬
dinem ergo predicationis sub̾amdi

Expanded text:
cum ait: Substantia est commune, et hypostasis est particulare. Non ita haec accipit cum de Deo dicantur, ut accipiuntur in philosophica disciplina, sed osophis dicuntur, locutus est; ut sicut ibi commuum quod de uno solo, ita haec essentia divina dicta est universale, quia de omnibus personis simul, et de singulis separatim dicitur. Particulare vero singula quaelibet personarum, quia nec de aliis communiter, nec de aliqua aliarum singulariter praedicatur. Propter similitudinem ergo praedicationis substanti
Abbreviated transcription (Latin):
lium ⁊ sp̃m sc̃m. Etoce ⁊ hich̾es quia pr̃
non debet dici solus deus atq hic solũ
inparte subiecti tm̃ accipere quidam
nolunt. In parte u̾o predicati si sit
concedunt quod pater est solus deu̾
Sed ex u̾bil aug̾i uidetur oftendi qd̃
ꝓprie solus deus dici debeat totatrini¬
tal. ⁊ ħ̾trinitas ut ait aug̃. contͣ maxi¬
minum ĩtlligitur cum apostolus dic̃¬

Expanded text:
itum sanctum. Ecce et hic habes quia Pater non debet dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. videtur ostendi quod proprie solus Deus dici debeat tota Trinitas. Et haec Trinitas, ut ait Aug. contra Maximinum, intelligitur cum Apostolus dic
Abbreviated transcription (Latin):
magnum non est qͣm eo ag¬
quod u̾e est. quia ibi magnitudo
ip̃a uitas est ⁊ u̾itas essentia. nõ
etgo ibi maius est qd u̾ius nonẽ
nõn autem uius est pater ⁊ fruuꝰ

Expanded text:
magnum non est, quam eo quo vere est; quia ibi magnitudo ipsa veritas est, et veritas essentia; non ergo ibi majus est quod verius non est. Non autem verius est Pa
Abbreviated transcription (Latin):
eum. s qͣ ip̃e duexit nos. ac li dr̃et come¬
morat duectionem dei. non secundũ
quod ea nos dugimus deum. s lcdm
a se iponon est. s tñ ⁊ a se ip̃o datur
nobis ut lupra dictum est õ dat
quia donum uei datum solũmodo
nes adidem ostendend̾ ꝓbandũ¬
.i. quod caritas non sit spicttus sãc¬
tus quia cacita affectio mentil est

Expanded text:
eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilectionem Dei, non secundum quod ea nos diligimus Deum, sed secundum a seipso non est, sed tamen a seipso datur nobis, ut supra dictum est; dat quia donum vel datum solummodo nes ad idem ostendendum, scilicet quod charitas non sit Spiritus sanctus, quia charitas affectio mentis est
Abbreviated transcription (Latin):
de nec magnitudine nec potentia
personaꝵ aliam non excedat su¬
pra ostensum est ubicoet̾nitaᷤᷤ
trium personaꝵ insinuata est Nũt¬
per est ostendere quod mag¬
Enttudine uel potentia aius
auum non excedat. ⁊ prius de mag¬
nitudine uideamus quod non est
maior una persona aria. nec maiꝰ
puiciud due qͣta una. nectres qͣm

Expanded text:
udine, nec potentia personarum aliam non excedat, supra ostensum est, ubi coaeternitas trium personarum insinuata est. Nuperest ostendere quod magnitudine vel potentia alius alium non excedat; et prius de magnitudine videamus. 4. Quod non est major una persona alia, nec majus aliquid duae quam una, nec tre
Abbreviated transcription (Latin):
una res. in tclattate uero sum te
matim̃ est una persona qͣntum tres
simul. ⁊ tm̃ sunt due qͣntum qͣntum
una. ⁊ in se infinite sunt quia non
est finis magnitiroinis eaꝵx. ac per
hoc aperitur ꝙ supradicimus .s. qͦ¬
⁊̃ omnia in omnib ⁊ unium ĩ omĩb
est ⁊ unum omnia ang̃. Ecce iam
ostendimus sufficienter quai̾rin
trinitate aliqua perlona auiam nõ
luperet magnitudine ostenso ce
Qunc ostende auqua personax¬

Expanded text:
una res. In Trinitate vero summa, tantum est una persona, quantum tres simul; et tantum sunt duae, quantum una; et in se infinitae sunt, et non est finis magnitudinis earum. Ac per hoc aperitur quod superius dictum est, qet omnia in omnibus, et unum in omnibus est, et unum omnia. Ecce jam ostendimus sufficienter, qualiter in Trinitate aliqua persona aliam non superet magnitudine. DISTINCTIO XX. OSTENSO QUOD ALIQUA PERSONA
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ est pars dei absit. tres enĩ ꝑsõe
quiaunius sure sunt utium sunt
⁊ sũme unum sunt. uͥ nictia na¬
turarum nuua diuersitas est uo¬
luntatum. Sienim naturaunũ
essent ⁊ consensione non essent.
non sũme unum essent. Siuero
natura dispares eẽnt unum nõ
ẽẽnt. hii ergo tres qui unum st̃
pp̃ in esfabriem coniunctionẽ di¬
uinitatis qͣm estabilit̾ copłant᷑
unul deus est. pari ergo trinitatis eᷤ¬

Expanded text:
Pater pars est Dei. Absit. Tres enim personquia unius substantiae sunt, unum sunt, et summe unum sunt, ubi nulla naturarum, nulla est diversitas voluntatum. Si autem natura unum essent, et consensione non essent, non summe unum essent: si vero natura dispares essent, unum non essent. Hi ergo tres, qui unum sunt propter ineffabilem conjunctionem deitatis, qua ineffabiliter copulantur, unus Deus est. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
emus. quia non est eentia genus
⁊ persone sp̃os. uei essentia sp̃es
ic addiciendum est quod tan¬
ta est equatttas trium perso¬
naꝵ atq indiferens magnitu¬
do quod cum dicimus tres perionaᷤ
unam ẽẽ eẽntiã uei sub̾am neq uͥ
genus de sp̃eb nec ut sp̃em de indi

Expanded text:
st essentia genus, et persona species, vel essentia species, Hic adjiciendum est quod tanta est aequalitas trium personarum atque indifferens magnitudo, quod cum dicamus tres personas unam essentiam vel substantiam, neque ut genus de speciebus, neque ut sp
Abbreviated transcription (Latin):
singi ut si diceretur tres equi
sunt unũ animai. s situt tres eqͥ
sp̃aunomine. itatria animaua
nomine generau dñr cumergo
tres personas unam fateamur
ẽẽ ẽentiam nontres eẽntias cũ
tres equi tria animana dicantur
nonunum ꝑat nomine eẽntie ñ
iu̾ ut sp̃es de indiuidius. co
dñt nomine perlone nõ sp̃e
sig̃cari. s aliquod sirgiia¬

Expanded text:
 ut si diceretur: Tres equi sunt unum animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine generali dicuntur. Cum ergo tres personas unam fateamur esse essentiam, non tres esse essentias, cum tres equi tria animalia dicantur, non unum; patet nomine essentiae non ur ut species de individuis. Si vero dicunt nomine personae non speciem significari, sed aliquid si
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt eius omnia que ħt parer.
eqͣls ergo est patri. non enim pot̃ qͥ
accipit in equaus esse eiquidedit.
Tu autem hoc de potentia sapis.
quod potens sit fuus l potentior pr̃
ut serundum doctrinam uram potes
potentram potuit gignere ftuum ⁊¬

Expanded text:
 omnia quae habet Pater; aequalis ergo est Patri. Non enim potest qui accepit, inaequalis esse ei qui dedit. Tu autem hoc de potentia sapis, quod potens sit Filius, sed potentior Pater; ut secundum doctrinam vestram potens potentem potuerit generare
Abbreviated transcription (Latin):
deus est ⁊ fiuus deus est ⁊ spicitus
deus. nec huius trinitatil tercia parᷤ
est unus nec maius auiquid duo
qͣm unus est ibi. nec mauis auquid
lunt omnes qͣm singitu. quia sp̃ita¬
us non corporaus est illa magnitu¬
do. aug̾̃ qui pot̾ capere capiat. qui
autem non potest c̾dat ⁊ oret. ut
quod credit intelligat. u̾m ẽ enim¬

Expanded text:
 Deus, et Spiritus Deus. Nec hujus Trinitatis tertia pars est unus, nec major pars duo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritualis, non corporalis est magnitu ait: Qui potest capere, capiat, qui autem non potest, credat et oret, ut, quod credit, intelligat. Li
Abbreviated transcription (Latin):
a enim fuius accepi a pr̃e. nam si
parte̾ eiusdem qui genuit accep̃
neut̃ ergo peferus est. deẽ enim
ei unde decessit nec pienitudo in e¬
o erit quod ex portione constiterit.
neut̃ ergo pertectus est si plenitu¬
dinem suam ⁊ qui genuit amittit
nec quinatus est consequitur. fa¬
teamur ergo quod pr̃ est ĩ ftuo ⁊ fi¬
uius in pre. deus in deo. ut idem hy¬
łr. in. un .li. detri ait. Non per du¬
plicem conuenientiũ generum cõ¬
lunctionem. nec per insitiuam ca¬
ꝑatioris sub̾e naturam. s per nat᷑¬
re uitam simlitudĩem. pernati¬
uitatem uiuentis nature ex uluc¬
naturam dei non degnat natiui¬

Expanded text:
a enim Filius accepit a Patre: nam si partem ejusdem qui genuit accepit, neuter ergo perfectus est; deesset enim ei unde decessit; nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui natus est consequitur. Fateamur ergo quod Pater est in Filio, et Filius in Patre, et Deus in Deo, ut idem Hilar. ait in lib. 7 de Trin., non per duplicem convenientium generum conjunctionem, nec per insitam capacioris substantiae naturam, sed per naturae unitam similitudinem, per nativitatem viventis naturam Dei non degenerat nativi
Abbreviated transcription (Latin):
unita simiutudo nature quia ñ
est maior diuina natura in auqͣ
hax personaꝵ. s unius ⁊ indiste¬
rentis nature sunt heetres per¬
sone. Ideo q aitera in aitera esse
dicitur. ut prediccum est Unde

Expanded text:
unita similitudo naturae; quia non est major divina natura in aliqua harum personarum, sed unius et indifferentis naturae sunt hae tres personae. Ideoque altera in altera esse dicitur, ut praedictum est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃s .s. ad prem referatur. hoc e¬
nim uidetur ex p̾dictis posse pro¬
bari. Si enim qui datur refertur ad
eum quidat ⁊ ad eum cuidatur ⁊ spͦ
sanctus datur a se ip̃o ut predictũ e
nis det̾mĩatõnem ĩposterum difteri¬
mus. donec tractemus dehiis q̃ re¬
iatiue dñr de d̾o extempore ĩquib
datum ⁊ donatum continẽtur hic de
promodico facuitatis nr̃e insim¬
auimus iam de earum equautate elo¬
qui auquid super est fides enim ca¬
tholica sicut coet̾nas. ita ⁊ coeqͣies
tres personas assĩt. Equaus est enĩ
pectum. b̾r aperiens quomodo ĩtei¬
ligatur equautas docet. suitius ho¬
rum auũ aut precedit erernitate
aut excedit magnitudine aut suꝑ
at pot̾ate. quia nec filio ne sp̃u scd
pr̃is filiĩq procedit. ob hoc ergotreᷤᷤ
unum recte credimus. ⁊ dm̃s deum¬
quia una prorsus et̾nitaᷤ unaĩm̃¬
litas una naturauter trlum per¬
sonaꝵ est diuinitas. Eece u̾r aslig¬
nauit aug̾ in quo trium per sona

Expanded text:
s ad seipsum referatur: hoc enim videtur ex praedictis posse probari. Si enim quod datur refertur ad eum qui dat, et ad eum cui datur, et Spiritus sanctus datur a seipso, ut praedictum est, s determinationem in posterum differmus, donec tractemus de his quae relative dicuntur de Deo ex tempore, in quibus datum et donatum continentur. DISTINpro modulo facultatis nostrae insinuavimus, jam de earumdem aequalitate aliquid eloqui superest. Fides enim catholica sicut coaeternas, ita et coaequales tres personas asserit. Aequalis est enim Petrum breviter aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magniterat potestate. Quia nec Filio nec Spiritu Patris Filiique procedit. Ob hoc ergo tres unum recte credimus et dquia una prorsus aeternitas, una immensitas, una naturaliter est trium personarum divinitas. Ecce breviter assignavit Aug. in quo trium personaru
Abbreviated transcription (Latin):
et iãnunc ad ꝓpositum redea¬
mus cepto quo ꝙinsistamus
ostendentes quod magnitu¬
dine nuua trium personaꝵ auã
superat quia nutia maior aius.
necmaius auquid sũt due qͣm
una nectres ꝙͣ due. nec maior

Expanded text:
ed jam nunc ad propositum redeamus coeptoquo insistamus, ostendentes quod magnitudine nulla trium personarum aliam superat, quia nulla major aliis, nec majus aliquid sunt duae quam una, n
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdemq auimu sliam ẽẽ naturam
nel unius nature. Nam ĩhiis reb ñ
tm̃ est unus hõ qͣntum tres simitho
mines. ⁊ plus auquid sunt homĩes
duo qͣmunus homo. licut ⁊ instatu¬
is ẽẽ diximus at ĩdeo non ita est. Nõ
enim maior eẽntia est pr̃ ⁊ fuius si¬
mul qͣmsolus ꝑater ¶ ftius solus. s¬
tres simul clie persone equaies sunt
surgius. Ex p̾missis ꝑ quodtres per¬
sone dicuntur diuina eẽntia non se¬
cundum mat̾ialem ca̾m ut tres statu¬
e unum aurum. nec scd̃ cõpliectioniꝰ
siłitudĩem ut tres homines unuiꝰ na¬
is ãuidñt᷑ adũ udentut ad u̾sa pre

Expanded text:
ejusdem animi, unam esse naturam vel unius naturae. Nam in his rebus non tantum est unus homo, quantum tres homines simul, et plus aliquid sunt homines duo quam unus homo, sicut in statuis esse diximus; at in Deo non est ita. Non enim major essentia est Pater et Filius simul quam solus Pater vel solus es sunt singulis. Ex praemissis patet quod tres personae dicuntur divina essentia; nec secundum materialem causam, ut tres statuae unum aurum: nec secundum complexionis similitudinem, ut tres homines unius nais
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽq mat̾iã toes ꝑesone dicantͦ
ẽẽ una eẽntia sicut gx eodem auro
si fierent tres statue dic̾emus tres
statuas unũ aurũ. nõ ã sic trinita¬
tẽ .i. tres personas dm̃s unã eẽntiã
⁊ unũ d̾m. tanqͣm ex una mat̾ia tͥ¬

Expanded text:
eamdemque materiam tres personae dicantur esse una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres personas dicimus unam essentiam, et Deum unum, tanquam ex una mat
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊ generationem annitili. di¬
cens. ẽ gen̾atio generationum q̃
non xransit couecta de omnib ge¬
nerationib .i. sc̃i. In illa erunt ã¬
ni dei qui noirtranseunt .i. et̃nitaᷤᷤ
enim auud sunt ãni dei aid̾ ip̃e. s

Expanded text:
tione generationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta de omnibus generationibus, id est sancti. In illa erunt anni Dei, qui non transient, id est enim aliud sunt anni Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
ne .i. procedendo h̾t. unde hy lr ip̃e idẽ
non eam de qͣ protc̃a est tenere naturã¬
Non enim auud qͣm deus subsistit.
quod non aliunde qͣm de dõ subsistit
eandem ⁊ totam que in pr̃e est qd¬
t̾ne donum est ⁊ temporalter da¬
tum .ł donatum. ex quo apparet il¬
la distinctio gemine processionis
de qua supͣ egimus. Nam sed̾ al¬
teram processionem dicitur dona¬
dicttur donum. scd̃m ħ qud̃ donit¬

Expanded text:
est, procedendo habet. Unde ipse idem, non eam de qua proNeque enim aliud quam Deus existit, quod non aliunde quam ex Deo subsistit. eamdem, et totam quae in Patre esterne donum est, et temporaliter datum vel donatum. Ex quo apparet illa distinctio geminae processionis, de qua supra egimus. Nam secundum alteram processionem dicitur donadicitur donum. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
abraham ysa ac ⁊ iacob. Si enimeᷤ¬
sentia sp̃es est ut homo sicut non
dr̃ unus homo ẽẽ abraham ysaat
⁊ iacob ita non dr̃ una eentia ẽẽ tre
persone. non itaq scd̃igñs ⁊ sp̃es¬

Expanded text:
Abraham, Isaac et Jacob. Si enim essentia species est, ut homo, sicut non dicitur unus homo esse Abraham, Isaac, et Jacob, ita non dicitur una essentia esse tres personae. Non itaque secundum genus et spe
Abbreviated transcription (Latin):
tres simul maius auquid qͣm due
nec maior ẽẽntia est intrib qͣm ĩ
duab. nec induab qͣm ĩuna. qr
la suax ypostaseon .i. personaꝵ õẽ
in pr̃e. omnem in ftuo. omnen in
Iẜu sc̃o. Id̾oq perfectus deus pater
perfectus deus fuius. perfectus deus

Expanded text:
s simul majus aliquid quam duae, nec major est essentia in tribus quam in duabus, nec in duabus quam in una, quia la suarum hypostaseon, id est personarum: omnem in Patre, omnem in Filio, omnem in Spiritu sancto, ideoque perfectus est Deus Pater, perfectus Deus Filius, perfectus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur datus ⁊ ad eum qui dedit ⁊
ad eos quib datus est refertur. uts
uei iuiuis ut de moy̾se ⁊̃ helia dictũ ẽ
nr̃m accipiatur donum prodona¬
to uei dato. cum uͦ donum accipitur
subhac appetiatione non pot̃ dici
nr̃ ut dicatur fuius nr̃ sicut nec dr̃¬

Expanded text:
dicitur datus, et ad eum qui dedit, et ad eos quibus datus est refertur; ut e vel illius ut de Moyse et Helia dictum est, accipitur donum pro donato vel dato. Cum vero donum accipitur sub hac appellatione non potest dici noster, ut dicatur filius noster, sicut nec d
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃q ille nalcendo iste procedendo
fectionem aut ꝓtensionem aut de¬
rli atõnemer deo deus est s ex uir¬
tute hature in nͣm eandem natiui¬
tate sublitit fauis. ⁊ ex uirtute na

Expanded text:
t ille nascendo, et iste procedendo fectionem aut protensionem aut derivationem ex Deo Deus est, sed ex virtute naturae in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex vi
Abbreviated transcription (Latin):
cet̃sio ip̃a est de qua pꝰplenius age¬
mus cum aliis. Cum ergo ab et̾no
protessit ab utroq ⁊ ab ẽt̾no donũ
fuit. non ergo spiritus .s. eo tm̃ dr̃
fuit donum qͣ donaretur. unde ag̃
donũ erat anteꝙͣ ẽẽt cui donaret᷑
air enim felligitur cum dr̃ donũ¬
aut̃ cum dicit᷑ donatum. Nam pot̃¬
sicut lp̃s sẽs ab et̾no procedit ita
ab er̃no donum est non qr donare¬
ab et̾no processit donabius quare
qui ñdum eramus Si autem non
⁊ ex eodonum erat qr sic donabi¬
us ꝓcedebat. uidetur quod fruuse

Expanded text:
cessio, ipsa est de qua post plenius agemus cum aliis. Cum ergo ab aeterno processerit ab utroque, et ab aeterno donum fuit; non ergo Spiritus sanctus eo tantfuit donum quam donaretur. Unde Aug. donum erat, et antequam esset cui donaretur. Aliter enim intelligitur, cum dicter cum dicitur donatum. Nam sanctus ab aeterno procedit, ita ab aeterno donum est; non quia donareab aeterno processit donabilis. 5. Qqui nondum eramus. Si autem non um nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur quod Filius
Abbreviated transcription (Latin):
l omnino ut sit ⁊̃ ut ip̃a suba sit. ita
⁊ spiritus sanccus a pr̃e ⁊ fuuo proce¬
dendo accepit non tantum ut sp̃i .ẜ
accepisset ergo ex tempore ut eẽt ũ
ut sit. qͣr ergoutrum sp̃s sc̃s eo quod
ut sit. quod si non est nͥ quia datur
fciius nascendo ħt ñ tm̃ ut sit fuius
quod reiatiue dr. S omnino ut sit
eẽt cui daretur. non ergo eo quo da¬
tur s procedendo ħt ut sic donũ ⁊ ut
sit essentia. Sicut faius non eo ꝙ
datus est s nascendo accepit nõ tm̃

Expanded text:
 omnino ut sit, et ut ipsa substantia sit, ita et Spiritus sanctus a Patre et Filio procedendo, accepit non tantum ut Spiritusaccepisset ergo ex tempore ut esset. Uut sit. Quaeritur ergo utrum Spiritus sanctus eo quod ut sit. Quod si non nisi quia datur,Filius nascendo habet non tantum ut sit Filius, quod relative dicitur, sed omnino ut sit esset cui daretur? Non ergo eo quod datur, sed procedendo, habet ut sit donum, et ut sit essentia; sicut Filius non eo quod datus
Abbreviated transcription (Latin):
deiest ĩ qͣntum datur eis quib da¬
tur. ap̾ le autem deus est ⁊ linemi¬
ni datur. Ecce aperte dicit ip̃m .s.
tur non ab ecerno fuit donum quia
Sc̃s ⁊ donum dicitur ⁊ datum si

Expanded text:
est, in quantum datur eis, quibus datur, apud se autem Deus est, etsi nemini datur: ecce aperte dicit Spiritum tur, non ab aeterno fuit donum, quiasanctus et donum dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tat elsentiam sine initio temporis
sine mut abrutate nature de patre
generatio. ita sp̃uisc̃o prestat esse¬
tiam. sñ utlo initio demporis sine
utia mutabuitate nature de utͦq¬

Expanded text:
tat essentiam sine initio temporis, sine mutabilitate naturae, de Patre generatio, ita Spiritui sancto praestat essentiam sine ullo initio temporis, sine ulla mutabilitate naturae, de ut
Abbreviated transcription (Latin):
est nobis/ Ad quod dicimus quod s
tum datus est ⁊ frius uere datus est
noẜ ⁊ ab et̾̃no processit apr̃e non ũ
donabtus tm̃ s ut genitus. qui ⁊ do¬
nari poss processit igitur ut genitꝰ
⁊ donabius. s lpirctus sc̃s nonpro¬
cedit ut genitus. s tm̃ ut donurido¬
num autem semper fuit non soiũ
quia donabius s quia abutroq ꝓ¬
cessit ⁊ qr donabtus fuit. unde ag

Expanded text:
est nobis. Ad quod dicimus quia Sptum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, sed ut genitus qui et donari posset. Processit ergo ut genitus et donabilis; sed Spiritus sanctus non procedit ut genitus, sed tantum ut donum. Donum autem semper fuit, non solum quia donabilis, sed quia ab utroque processit, et donabilis fuit. Unde Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
etate qͣm hñit ab et̾no. Unde ab eter¬
no fuit donum semputerne enim fu¬
processit a patre ⁊ filio. Unde aug̃
fiuo a pr̃e eẽ ita sp̃m sc̃o donum dei
ẽẽ. est a pr̃e ⁊ filio protedere. h̃ic a
num est quod procedit a pr̃e ⁊ fai¬
o sicut fuius eo est a pr̃e quodna¬
tus est ab eo. non est enim idem
piritus .l. Nam fuius dicitur ẽẽ a
pr̃e quia genitus est ab eo. sp̃s sẽs
cum ⁊ ad prẽm ⁊ ad filium refertur
mine. apparet autem cum dr̃ donũ
dei. donumest enim pris ⁊ fcui qr a

Expanded text:
ietate quam habuit ab aeterno, unde et ab aeterno fuit donum. Sempiterne enim doprocessit a Patre et Filio. Unde Aug. Filio a Patre esse, ita Spiritui sancto donum Dei esse est a Patre et a Filio procedere. Hic apenum est, quod procedit a Patre et a Filio; sicut Filius eo est a Patre quod natus est ab eo. Non enim idem est piritus sanctus. Nam Filius dicitur esse a Patre, quia genitus est ab eo; Spiritus scum et ad Patrem et ad Filium refertur,mine; apparet autem cum dicitur donum De
Abbreviated transcription (Latin):
tione diugimus fre̾m de deo diugimu
frem nec fieri potest ut eandem dnec¬
tionem non p̾cipue dtugamus qͣfra¬
trem duigimus. qm̃ deus driectio est
It qui non duigit fr̃em suũ nec est in
duectione.⁊ quinon est ĩ duiectione
non est ĩ deo quia deus duectõ ẽ. Ecre
apertissime dixit fcatemam dciectio¬
nem deum esse. quod fratema dtiectõ¬

Expanded text:
tione diligimus fratrem, de Deo diligimus fratrem, nec fieri potest ut eamdem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus, quoniam Deus dilectio est. Item: Qui non diligit fratrem, non est in dilectione; et qui non est in dilectione, non est in Deo, quia Deus dilectio est. Ecce aperte dicit fraternam dilectnem Deum esse. Cum autem fraterna dilect
Abbreviated transcription (Latin):
bris xp̃i micita dona que sũnt quib¬
q ꝓpria diuidim diuiduntur. Non
enim lingłi quiꝙ hñt omnia. S hũ
itia. auĩ aua. qͣmuis ip̃m donum
a quotuiq ꝓpria diuiduntur om̃es ħeã¬

Expanded text:
risti multa dona, quae sunt quibusque propria, dividuntur. Non enim singuli quique habent omnia, sed hi illa, alii alia: quamvis ipsum donum a quo cuique propria dividuntur omnes ha