comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem iniquitatis eũtere magis qͣm fecun¬
dare idoneum. Nec minus malus minus¬
ue amarus minori licet impetu ꝓruens
ymber ille qui subsecutus ẽ. Alios saluos
sterilitatẽ intulit terris qͣm fertilitatem.
Multomagis pͣua doginata hereticorũ
mali ymbres sunt. quȩ ꝓfructib spinã
pducunt ⁊ tribulos. Mali ymbres etiã
traditiones phariseoꝵ quas saluator re-¬
darguit ⁊ ipsi nubes male. Et nͥ existimeᷤ
me iniuriam facere moysi. nan bona
delitl nubes illa ẽ. ñ omne quod pluit uł ip¬
sur ibensa bonum tñ dicam. ne illi contradicam¬
niaril  qui ait. Dedi illis. id ẽ iudeis p̾cepta nõ¬
fur umerbona. Haut dubium qͥn ꝑ moysen et¬
u  iistificationes inquib ñ uiuent in eis.
hone itteralis illa uerbi causa obseruatio sab¬
bati. sonantis requiẽ ñ donantis indictuᷤ
acrificioꝵ ritus. int̾dictus porcine esus ñ
se ꝑcensentur. pluuia ẽ. hoc totum ex il¬

Expanded text:
tem iniquitatis, evertere magis, quam fecuntem iniquitatis, evertere magis, quam fecundare idoneum! Nec minus malus minusve amarus, minori licet impetu proruens, imber ille qui subsecutus est: Alios salvossterilitatem magis intulit terris, quam fertilitatem. Multo magis prava dogmata haereticorum mali imbres sunt, quae pro fructibus spinas producunt et tribulos. Mali imbres etiam traditiones Pharisaeorum, quas Salvator redarguit, et ipsi nubes malae. Et nisi existimes me injuriam facere Moysi, nam bona nubes est illa, non omne quod pluit vel ipsa, bonum tamen dicam ne illi contradicam, qui ait: Dedi illis, id est Judaeis, praecepta non bona haud dubium quin per Moysen et justificationes, in quibus non vivent in eis . Litteralis illa, verbi causa, observatio Sabbati, sonantis requiem, non donantis; indictus sacrificiorum ritus, interdictus porcinae carnis yse censentur, pluvia est hoc totum ex ill
Abbreviated transcription (Latin):
usus datis. de quib nilla plane sic̃ nec
de bobus cura ẽ deo. S quib: Profecto q̃
seuit ⁊ plantauit dei manus ⁊ ñ homi¬
nis. quȩ ⁊ uł germinare uł radicari in
fide ⁊ caritate poterant.: ⁊ fructus par¬
turire salutis. si bonis ⁊ temꝑaneis im
tiusmodi imbres suꝑ eas. quȩ lutum faci¬
ant. fructũ ñ afferant. Nam sic̃ sunt ⁊ bo¬
ne ⁊ male arbores ferentes queq fructꝰ. ꝓ
sui dissim ilitudine differentes. bone uide¬
licet bonos. ⁊ male malos: ita arbitror
nubes ⁊ bonas quȩ bonos. ⁊ malas ẽẽ q̃
malos pluant imbres. Et uide ne forte
innueret nobis hanc nubium imbriũ¬
q distinctionẽ. qͥ dicebat. Mandabo nubi¬
b meis. ne pluant suꝑ eam. haut dubiũ
quin suꝑ uineã imbrem. Cur putas ad¬
iunxisse signant̾ meis. il qͥa sunt ⁊ male
nubes quȩ non sunt eiꝰ: Tolle tolle inqui¬
unt. crucifige eum. O nubes iuolentas et
turbidas. o imbrem ꝓcellosum. o torren¬

Expanded text:
usus datis, de quibus nulla plane, sicut nec usus datis, de quibus nulla plane, sicut nec de bobus cura est Deo. Sed quibus? Profecto quae 1466 sevit et plantavit Dei manus, et non hominis; quae et vel germinare, vel radicare in fide et charitate poterant, et fructus parturire salutis, si bonis et temporaneis imb pluentibus istiusmodi imbres super eas, quae lutum faciant, fructum non afferant! Nam sicut sunt et bonae, et malae arbores, ferentes quaeque fructus pro sui dissimilitudine differentes, bonae videlicet bonos, et malae malos: ita et arbitror nubes et bonas, quae bonos; et malas esse, quae malos pluant imbres. Et vide ne forte innuerit nobis hanc nubium, imbriumque differentiam, qui dicebat: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam haud dubium quin super vineam imbrem . Cur putas adjunxisse signanter, meis, nisi quia sunt et malae nubes, quae non sunt ejus? Tolle, tolle, inquiunt, crucifige eum . O nubes violentas et turbidas! O imbrem procellosum! o torren
Abbreviated transcription (Latin):
si aut̃ int̾rogauero ñ respondebitis mͥ. sci¬
ens tempꝰ putationis nondũ aduenisse.
nec responsurã ꝓrsus uineam suam.
impensis laborib id est nec fidei necbo¬
ni oꝑis fructum aliquẽ relaturã. Quares
Quia hiemps erat in cordib ꝑfidoꝵ ⁊ hie¬
males quidam malitie ymbres occu pare¬
rant t̾ram. iacta semina u̾bi suffocare qͣ
fouere paratiores. s i cultui uinearum
omnẽ nichilominꝰ impendendã oꝑam
frustraturi. Q uos uosme nunc putatis
dicere imbres: Istos ne quos uidemus cur¬
rentes ꝑ aera. nubes turbulento spiritu
spargere suꝑ t̾ram: Non ẽ ita. S quos
de t̾ra in aere sursum ferunt homines
turbulenti sp̃e. ponentes in celum os su¬
um. ⁊ lingua eoꝵ transiens in t̾ram. tan¬
qͣm pluuia amarissima t̾ram ipsam
palustrem. ac sterilem fac̃: ⁊ tam plan¬
tis qͣm satis inutilem. Non quidẽ is uisi¬
bilib atq corꝑeis ad nr̃õs utiq corporeõ

Expanded text:
si autem et interrogavero, non respondebitis mihi : scisi autem et interrogavero, non respondebitis mihi : sciens tempus putationis nondum advenisse, nec responsuram prorsus vineam suam impensis laboribus, id est nec fidei, nec boni operis fructum aliquem relaturam. Quare? Quia hiems erat in cordibus perfidorum, et hiemales quidam malitiae imbres occupaverant terram, jacta semina verbi suffocare, quam fovere paratiores; sed et cultui vinearum omnem nihilominus impendendam operam frustraturi. 7. Quos vos me nunc putatis dicere imbres? istosne, quos videmus currentes per aera nubes turbulento spiritu spargere super terram? Non est ita. Sed quos de terra in aerem sursum ferunt homines turbulenti spiritus, ponentes in coelum os suum, et lingua eorum transiens in terram, tanquam pluvia amarissima, terram ipsam palustrem ac sterilem facit, et tam plantis quam satis inutilem, non quidem his visibilibus atque corporeis ad nostros utique corporeos
Abbreviated transcription (Latin):
amputauit. S ñ erat tempꝰ putationis: et
ideo audit. Conu̾tere gladium tuum in lo¬
cum suum. Erat enim hora ⁊ potestas tene¬
brarum:i qͥsqͥs tunc discipłoꝵ leuaret gla¬
dium uł ferri uł uerbi. aut ferro truncan¬
dus erat:⁊ neminẽ lucraret᷑ nec qͥppiam
fructus afferret. aut certe timoris gladio
ad negandum cogendus: ⁊ sic magis ipse ꝑi¬
ret. iuxta u̾bũ dñi quod subiunxit. mox
ita dicens. Omnis qͥ acceꝑit gladiũ gladio
peribit. Quis nempe ceteroꝵ ante pauen-¬
trepidante ⁊ cedente pͥncipe ipso ⁊ qui uo¬
ce confortatoria sui imꝑatoris fuerat p̾¬
munitus ⁊ p̾monitus alios confortare: ce¬
terum nec is nec illi sibi adhuc induerant
uirtutem ex alto. ⁊ ob hoc tutum ñ erat
eis exire inuineas. exerere lingue sar¬
gulum:⁊ gladio sp̃c putare uites. pur¬
gare palmites. ut fructum plus afferẽt.
tis int̾rogatꝰ ñ respondebat. factus iuxta

Expanded text:
amputavit. Sed non erat tempus putationis: et amputavit. Sed non erat tempus putationis: et ideo audit: Converte gladium tuum in locum suum. Erat enim hora et potestas tenebrarum: et quisque tunc discipulorum levaret gladium vel ferri, vel verbi, aut ferro truncandus erat, et neminem lucraretur, nec quidpiam fructus afferret; aut certe timoris gladio ad negandum cogendus; et sic magis ipse periret, juxta verbum Domini quod subjunxit mox, ita dicens: Omnis qui acceperit gladium, gladio peribit . Quis nempe caeterorum ante paventrepidante et cedente principe ipso, et qui voce confortatoria sui imperatoris fuerat praemunitus, et praemonitus alios confortare? 6. Caeterum nec is, nec illi sibi adhuc induerant virtutem ex alto; et ob hoc tutum non erat eis exire in vineas, exerere linguae sarculum, et gladio Spiritus putare vites, purgare palmites, ut fructum plus afferrent.tis interogatus non respondebat , factus, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
uineas eque intelligibiles. idest ammas
uł eccłias tempus putandi ad uenisse
denuntiat. id forsitan int̾ utͣsq res uolens
uocabuloꝵ diu̾sitate distingui. ut mes¬
ses plebes. uineas congregationes scõꝵ co¬
habitantiũ intelligamꝰ. Porro hiemale
tempꝰ quod p̾terisse significat. illud mͥ
designare iudetur. cum dñs ihc iam ñ¬
in palam ambularet apud iudeos eo
quod conspirassent adu̾sus eum. uolen¬
tes eum int̾ficere. Unde ⁊ dicebat ad qͦs
dite uos ad diem festum hunc. ego ñ as¬
cendã. Ascendit tñ postea iipse ñ palã
s quasi in occulto. Ex tunc gͦ ⁊ deincepꝰ
usq ad aduentũ spc̃ scĩ quo recaluerunt
qͣm corꝑe: Deniq erat frigus inquit. Mag¬
num reuera frigus. cor negantis constrixe¬
rat. nec mirũ tam̃ cum ignis ab eo ablatu
cẽt. Nam paulo ante ñ paruo feruebat ⁊ elo.
qͥppe adhuc igni ꝓximus qui euaginato
gladio ne ignem ꝑderet. serin auriculam

Expanded text:
vineas aeque intelligibiles, id est animas vineas aeque intelligibiles, id est animas vel Ecclesias, tempus putandi advenisse denuntiat; id forsitan inter utrasque res volens vocabulorum diversitate distingui, ut messes plebes, vineas congregationes sanctorum cohabitantium intelligamus. 5. Porro hiemale tempus, quod praeteriisse significat, illud mihi designare videtur, cum Dominus Jesus jam non palam ambularet apud Judaeos, eo quod conspirassent adversus eum, volentes eum interficere. Unde et dicebat ad quosddite vos ad diem festum hunc, ego non ascendam . Ascendit tamen postea et ipse, non palam, sed quasi in occulto. Extunc ergo et deinceps usque ad adventum Spiritus sancti, quo recaluerunt quam corpore? Denique: Erat frigus, inquit . Magnum revera frigus cor negantis constrinxerat. Nec mirum tamen, cum ignis ab eo ablatus esset. Nam paulo ante non parvo ferebat zelo, quippe adhuc igni proximus, qui evaginato gladio, ne ignem perderet, servi auriculam
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ rei sub celo ñ omne tempꝰ subpetit
aptum ẽ: addit is qui inuitat. tempꝰ
utationis aduenisse. ad eẽ hoc nouerat
clamabat. Ecce nunc tempꝰ accepta-¬
ile. ecce nunc dies salutis: nemini dan-¬
ine dubio atq suꝑflua.⁊ omne deniq
uod offendiculum dare ⁊ impedire fru¬
tum salutis possit. putare iam ⁊ reseca¬
re monebat: sciens quia tempus putati¬
onis aduenent. Ideo ⁊ aiebat fideli ciuidam.
cultori uinearum. argue. increpa. obsẽra. iN
pͥmo ⁊ scdo hoꝵ putationẽ uel extirpationẽ
in ultimo plantationẽ indicens. Et hȩc
quidem sponsus ꝑ os pauli de temꝑe oꝑã¬
di. s audi quid ꝑ ꝓpͥum os de tempoꝵ con¬
sideratione sub alio quidẽ rerum scemate
i nomine cum noua sponsa locutꝰ sit. Nõ¬
ne uos dicitis inquit quia quattuor men
ses÷ imessis uenit: Ecce dico uobis. leuate
ocłos urõs ⁊ uidete regiones: quia albe st̃
iam ad messẽ. Item. Messis quidẽ multa:
segetes adec̃ monstrabat tempus. ita ⁊ hic

Expanded text:
i rei sub coelo, non omne tempus suppetit et aptum est, addit is qui invitat, tempus putationis advenisse. Adesse hoc noverat qui dicebat: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis; nemini dantsine dubio atque superflua, et omne denique quod offendiculum dare, et impedire fructum salutis possit, putare jam et resecare monebat, sciens quia tempus putationis advenerit. Ideo et aiebat fideli cuidam cultori vinearum: Argue, increpa, obsecra ; in primo et secundo horum putationem vel exstirpationem, in ultimo plantationem indicens. Et haec quidem 1465 sponsus per os Pauli de tempore operandi. Sed audi quid per proprium os de temporum consideratione, sub alio quidem rerum schemate et nomine, cum nova sponsa sit locutus. Nonne vos dicitis, inquit, quia quatuor menses sunt, et messis venit? Ecce dico vobis: Levate oculos vestros et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem ; item: Messis quidem multa, segetes tempus adesse monstrabat, ita et hic
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Non comedamus ex eis. nec enĩ
esui habiles sunt. ob in maturitatẽ sui.
Bonarum ficuũ habent similitudinẽ
ñ saporem. forte hẏpocritas designan¬
tes. Non abiciamus tam̃: alias forsitan
his opꝰ habebimus. Alioquin satis ꝑ se
ipsos leuit̾:⁊ ante tempus cadent. sic̃
ego de hypocritis dictum reor. Non sine
causa tamen in carmine nuptiali. eorũ
mentio facta ẽ. Erunt sine dubio ⁊ si nõ
esui. usui qualicumq. Multa in nuptiis
preter dapes. necessarie ꝓcurantur. Ego
uero istud adeo minime p̃tereundum
stias extremitatum sermonis huius qͥc¬
quid. illud ẽ nolim. s differo indiem al¬
terum ⁊ horam liberiorẽ. An uͦ necessa¬
rie. nobis tunc exꝑiri licebit. tantunmͥ
oportunitatẽ facultatẽq obtineant uo¬
ta urã ad ꝓferendum quod sentio. in

Expanded text:
suos. Non comedamus ex eis: nec enim suos. Non comedamus ex eis: nec enim esui habiles sunt ob immaturitatem sui. Bonarum ficuum habent speciem, sed similitudinem, non saporem, forte hypocritas designantes. Non abjiciamus tamen, alias forsitan his opus habebimus. Alioquin satis per se ipsos leviter, et ante tempus cadent, sicutego de hypocritis dictum reor. Non sine causa tamen in carmine nuptiali eorum mentio facta est. Erunt sine dubio, etsi non esui, usui qualicunque. Multa in nuptiis praeter dapes necessarie procurantur. Ego vero istud adeo minime praetereundum stias extremitatum sermonis hujus discutere nolim; sed differo in diem alterum, et horam liberiorem. An vero necessarie, vobis tunc experiri licebit: tantum mihi opportunitatem facultatemque obtineant vota vestra ad proferendum quod sentio, i
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs attestatur. audita. uisa confir-¬
mant. ut duoꝵ testimonium auris lo¬
quor ⁊ ocłi. ratum sit. Proptera dñs a¬
timari fidei ualuit certitudo. Eadem sa-¬
ne in breui etiam uniu̾se terrȩ ꝑ suasio
facta ẽ in eodẽ argumenti compendio.
Que audistis inquit ⁊ udistis. O u̾bũ
ad breuiatum. attam̃ uiuum ⁊ efficax.
haut dubius ꝓfecto assero. quod auri¬
b oculisq ꝑcepi. Intonat tuba salutarĩ.
choruscant miracła:⁊ mundus credit.
Cito ꝑsuadetur qd̾ dr̃ dum quod stu¬
petur ostenditur. Habes autẽ ꝓfecti apłi p̾-¬
monte stupenda claritate transfiguratũ-
⁊ nichilominus suꝑna testificatũ uoce.
habes in iordane similit̾ ⁊i columbam de¬
signantẽ ⁊ uocẽ testificantẽ. Ita hec duo
ꝯubiꝙ parit̾ uor ⁊ signum ad
itdudam fidem ex diuina largi¬
tate concurrunt. ut latus ad animam
ꝑ utrasq fenestras ingressus pateat ue¬
ritati. Sequitur. ficus ꝓtulit grossos

Expanded text:
oculus attestatur. Audita visa confiroculus attestatur. Audita visa confirmant, ut duorum testimonium auris loquor et oculi ratum sit. Propterea Dominus atimari fidei valuit certitudo. Eadem sane in brevi etiam universae terrae persuasio facta est, et eodem argumenti compendio. Quae audistis, inquit, et vidistis. O verbum abbreviatum, attamen vivum et efficax! Haud dubius profecto assero, quod auribus oculisque percepi. Intonat tuba salutaris, coruscant miracula, et mundus credit. Cito persuadetur quod dicitur, dum quod stupetur, ostenditur. Habes autem quia pmonte stupenda claritate transfiguratum, et nihilominus superna testificatum voce . Habes in Jordane similiter et columbam designantem, et vocem testificantem . Ita haec duo ubique pariter, vox et signum, ad introducendam fidem ex divina largitate concurrunt: ut latus ad animam per utrasque fenestras ingressus pateat veritati. 10. Sequitur: Ficus protulit grossos
Abbreviated transcription (Latin):
uxores. cum fr̃ fr̃is absq liberis defunc¬
ti semen suscitare ex lege compellebatur:
At ubi insonuit ex ore celestis turturis
commendatio illa spadonum. qui se ca¬
strauerunt ꝓpter regnum dĩ: ⁊ item alte¬
riꝰ cuiusdam castissime turturis consiliũ
de uirginib ubiq inualuit tunc prnũ
dici ueraciter potuit quia uox turtu¬
ris audita ẽ in t̾ra nr̃a. Ergo si in t̾ra nr̃a
et flores apparuerunt ⁊ uox turturiꝰ
audita ẽ. ꝓfecto ⁊ uisu ueritas comꝑa¬
ta ẽ ⁊ auditu. Uox qͥppe auditur flos cer¬
nitur. Flos miracłm ẽ ut nr̃a suꝑior
interp̾tatio habet. quod uoci accedenᷤ
fructum parturit fidei. Et si fides exau¬
ditu. s ex usu confirmatio ẽ. Sonuit
uox splenduit flos. ⁊ ueritas de terra
orta est. ꝑ fidelium confessionem. uerbo
signoq pariter concurrentib in testimo¬
nium fidei. Testimonia ista credibilia
facta sunt nimis. dum flos uoci auri

Expanded text:
uxores, cum frater fratris absque liberis defuncuxores, cum frater fratris absque liberis defuncti semen suscitare ex lege compellebatur? At, ubi insonuit ex ore coelestis turturis commendatio illa spadonum, qui se castraverunt propter regnum Dei ; et item alterius ejusdem castissimae turturis consilium de virginibus ubique invaluit , tunc primum dici veraciter potuit, quia vox turturis audita est in terra nostra. 9. Ergo, si in terra nostra et flores apparuerunt, et vox turturis audita est; profecto et visu veritas comperta est, et auditu. Vox quippe auditur, flos cernitur. Flos miraculum est, ut nostra superior interpretatio habet, quod voci accedens fructum parturit fidei. Etsi fides ex auditu, sed ex visu confirmatio est. Sonuit vox, splenduit flos, et veritas de terra orta est per fidelium confessionem, verbo signoque pariter concurrentibus in testimonium fidei. Testimonia ista credibilia facta sunt nimis, dum flos voci, auri
Abbreviated transcription (Latin):
honestatis rationem ñ posse in homine
qͦd natura possit inuoluere. Cenere ẽ
turturẽ tempore suȩ iuduitatis. sc̃e
iuduitatis opꝰ stremie atq in fatigabi¬
liter exeqͣntẽ. Uideas ubiq singularẽ.¬
ubiq gementem audias. nec unquam in
uiridi ramo residentem ꝓspicies. ut tu ab
eo discas uoluptatum uirentia uirulen¬
ta uitare. Adde quod inuigis montium
et in summitatib arboꝵ frequentior illi
conuersatio ẽ ut qͦd uł maxime ꝓpositũ
pudicitie decet. doceat nos terrena despiẽe
⁊ amare celestia. Ex quib colligitur. qͦd
uox sit turturis. etiam p̾dicatio castitatis.
Neq enim a pͥncipio uox ista in t̾ris audi¬
surgentium patria. in qua longe feliciꝰ
homines neq nubent neq nubent᷑ sed
sunt sic̃ angłi in celis. Tu ne uoci illiuis
tempus fuisse tunc dicas. cum maledic¬
tio omĩs subiacebat sterilis in isrł. cum
patriarche ipsi. plures simul habebant

Expanded text:
honestatis rationem non posse in homine, honestatis rationem non posse in homine, quod natura possit in volucre. Cernere enim est turturem tempore suae viduitatis, sanctae viduitatis opus strenue atque infatigabiliter exsequentem. Videas ubique singularemubique gementem audias; nec unquam in viridi ramo residentem prospicies, ut tu ab eo discas voluptatum virentia virulenta vitare. Adde quod in jugis montium et in summitatibus arborum frequentior illi conversatio est: ut, quod vel maxime propositum pudicitiae, decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. Ex quibus colligitur, quod vox sit turturis etiam praedicatio castitatis. Neque enim a principio vox ista in terris audisurgentium patria: in qua longe felicius homines neque nubent, neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis . Tune voci illi tempus fuisse tunc dicas, cum maledicto omnis subjacebat sterilis in Israel, cum Patriarchae ipsi plures simul habebant
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat qui litteram occidentem docebat
qui tͣnslati de de morte ad uitam ꝑ ui¬
uficantẽ sp̃m certo ⁊ cotidiano exꝑim̃-¬
to ipso nos illuminante ꝓbamꝰ uota ⁊ ge¬
mitus nr̃os ab ipso uenire ⁊ ad dm̃ ire
Atq ipse scit quid desideret spe. quia scđ̃m
turturem gemitꝰ. cominendat ⁊ castitas. Hu-¬
ius deniq merito digna fuit dari hosti
a ꝓ uirgineo partu. Sic qͥppe habes. par
turturum aut duos pullos columbarũ
Et licet alias quidem ꝑ columbam sp̃e¬
spc̃ sc̃s soleat designari. quia tñ libidi¬
nosa auis ẽ ñ decuit offerri eam. insa-¬
crifium dñi. nisi ea sane etate que nesci¬
ret libidinem. At turturis ñ designat᷑
etas. qm̃ agnoscit᷑ castitas in quacumq
etate. Deniq compare uno contenta ẽ
qͦ amisso. alterũ iam ñ admutit. nume¬
rositatẽ in hominib nuptiarum condẽp¬
nans. Nam ⁊ si forsitan culpa ꝓpt̾ in con¬
tinentiã uenialis ẽ spsa tñ tanta incon-¬
tinentia turpis ẽ. Pudet ad negotram

Expanded text:
sciebat, qui litteram occidentem docebat qui translati de morte ad vitam per vivificantem Spiritum, certo et quotidiano experimento, ipso nos illuminante, probamus vota et gemitus nostros ab ipso venire, et ad eum ire, At ipse scit quid desideret Spiritus, quia sturturem gemitus; commendat et castitas. Hujus denique merito digna fuit dari hostia pro virgineo partu. Sic quippe habes: Par turturum, aut duos pullos columbarum . Et licet alias quidem per columbam Spiritus sanctus soleat designari; quia tamen libidinosa avis est, non decuit offerri eam in sacrificium Domini, nisi ea sane aetate, qua nesciret libidinem. At turturis non designatur aetas, quoniam agnoscitur castitas in quacunque aetate. Denique compare uno contenta est; quo amisso alterum jam non admittit, numerositatem in hominibus nuptiarum redarguens. Nam etsi forsitan culpa propter incontinentiam venialis est, ipsa tamen tanta incontinentia turpis est. Pudet ad negotium
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Et si mͥ inquit ñ creditis. oꝑib cre¬
dite.: i si ñ facio oꝑa patris mei nolite
credere. nec si tñ euigilant ad intelligñ¬
dum. Non fuga demonum. ñ obedien¬
tia elementoꝵ non uita mortuoꝵ. bestia¬
lem hanc ⁊ plusqͣm bestialẽ ebitudinẽ
ab eis depellere quiuit. de qua ñ mi

Expanded text:
mat: Etsi mihi, inquit, non creditis, operibus cremat: Etsi mihi, inquit, non creditis, operibus credite: etsi non facio opera Patris mei, nolite credere ; nec sic tamen vigilant ad intelligendum. Non fuga daemonum, non obedientia elementorum, non vita mortuorum, bestialem hanc, et plus quam bestialem hebetudinem ab eis depellere quivit: de q
Abbreviated transcription (Latin):
cum desierunt. Ita hic qͦq dictum ẽ
quia ficus ꝓtulit grossos suos. non
cum aliquos edidit s cum totos. idest
cum ad finẽ ꝑuenit edicio. Queris qͦ
tempore istiusmodi complem̃tũ. illi
popło accidit: Cum xp̃m occidit. Tc̃
completa ẽ malitia eiꝰ. uixta quod ipse
p̃dixerat implete mensuram patrum
ur̃oꝵ. Unde in patibulo traditurus iam
sp̃m. consummatum ẽ inquit. O qualẽ
consummationẽ dedit grossis suis ficuᷤ
hec maledicta:⁊ subinde ȩterna aridita.¬
te dampnata. O quam sunt nouissimi
uenenatis. O grossum uiꝑeumq affectũ.
odire hominẽ qui hominum ⁊ corꝑa
intellectum grossum. et certe bouinum.
qui dm̃ ñ intellexunt. nec in oꝑib dei.
S legat in ysaia. ⁊ plusqͣm bouinum
audiet. Cognouit inquit bos possessorẽ
suum. iasinus p̾sepe dñi sui. isrł non
cognouit me. populus meus ñ intelle¬
xit. Nides me iudeȩ mitiorem tͥ ꝓpħa
tuoꝰ Ego te comparaui iumentis. ille

Expanded text:
cum desierint. Ita hic quoque dictum est, cum desierint. Ita hic quoque dictum est, quia ficus protulit grossos suos, non cum aliquos edidit, sed cum totos, id est, cum ad finem pervenit editio. Quaeris quo tempore istiusmodi complementum illi populo accidit? Cum Christum occidit, tunc completa est malitia ejus, juxta quod ipse eis praedixerat: Implete mensuram patrum vestrorum . Unde in patibulo traditurus jam spiritum: Consummatum est, inquit . O qualem consummationem dedit grossis suis ficus haec maledicta, et subinde aeterna ariditate damnata! O quam sunt novissimi venenatos. O grossum vipereumque affectum, odire hominem, qui hominum et corpora intellectum grossum et certe bovinum, qui Deum non intellexerunt nec in operibus Dei! 5. Sed legat in Isaia, et plus quam bovinum audiet. Cognovit, inquit, bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui: Israel non cognovit me; populus meus non intellexit . Vides me, Judaec, mitiorem tibi propheta tuo. Ego te comparavi jumentis, ille
Abbreviated transcription (Latin):
it. nunqͣm respondere radici. ꝓceritate
ramoꝵ. generositate florum fecundita-¬
te fructuum. Male ꝓrsus tibi cum tu-¬
a radice conuenit arbor pusilla. tortu¬
osa nodosa. Radix enim scã. Quid ea
dignum tius apparet in ramis: ficꝰ
inquit ꝓtulit grossos suos. Non hos
nobili aradice traxisti. semen nequam
tile totum ⁊ suaue. Tibi unde hi grossi
i uere quid ñ grossum ingente illa:
Nec actus ꝓfecto nec affectus. nec intel¬
incolendo deum habuit. Nam actꝰ
in bellis. affectꝰ in lucris totus erat.
intellectus in crassitudine literȩ. cul¬
tus in sanguine pecudum ⁊ armento¬
rum. At dic̃ aliquis. Cum istiusmodi
grossos ñ aliquando ꝓferre gens illa
cessauerit. gͦ ñ aliquando tempꝰ puta¬
tionis ñ extitit. quia unum utriq rei
tempꝰ existere ꝓhibetur. Non ẽ ita
Dicimus mulieres filios ꝓcreasse non
cum parturiunt. s cum iam pepere¬
runt. Dicimꝰ ⁊ arbores edidisse floreᷤ
suos. ñ cum ceperint flore. s potius

Expanded text:
it, nunquam respondere radici proceritate ramorum, generositate florum, fecunditate fructuum. Male prorsus tibi cum tua radice convenit, arbor pusilla, tortuosa, nodosa. Radix enim sancta. Quid ea dignum tuis apparet in ramis? Ficus, inquit, protulit grossos suos. Non hos nobili a radice traxisti, semen nequam.tile totum ac suave. Tibi unde hi grossi? Et vere quid non grossum in gente illa? Nec actus profecto, nec affectus, nec intelin colendo Deum habuit. Nam actus in bellis, affectus in lucris totus erat, intellectus in crassitudine litterae, cultus in sanguine pecudum et armentrorum. 4. At dicit aliquis: cum istiusmodi grossos non aliquando proferre gens illa cessaverit, ergo non aliquando tempus putationis non exstitit, quia unum utrique rei tempus existere perhibetur. Non ita est. Dicimus mulieres filios procreasse, non cum parturiunt, sed cum jam pepererunt. Dicimus et arbores edidisse flores suos, non cum coeperint florere, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
Fuit uin temꝑe patrũ uox ista gem̃tium.
s rara i penes quẽq suus gemirus. Unde et
dicebat quis. Secretum meum mͥ. secretũ
meũ mͥ s ⁊ qͥ aiebat gemitꝰ ms a te ñ ẽ
absconditꝰ. Profecto monstrabat abscodi¬
tum ẽẽ. qui soli deo ñ eẽt absconditꝰ. Et iõ
iam tunc in multitudinẽ ñ exiuit. at uͥ
palam clamatum ẽ que sursum sunt
querite. uͥ xp̃c ẽ in dextera dĩ sedens. ad
omnes iam cepit ꝑtinere gemitꝰ iste tur-¬
tureu s. ⁊ una omnib eẽ gemendi ratio.
quia omnes sciebant dñm. scdm quod in
ieremia legitur ⁊ cognoscent me omneᷤᷤ
si multi gementes. quid sibi uult unius
exp̃ssio: Hox turturis inquit. Quare
ñ turturum: forte apłs id soluit uͥait.
gementes facit. Et qͣnlibet multi sunt
qͦs ita gemere audias. unius ꝑ om̃iũ
labia uox sonat. Quamdiu illuis. qui

Expanded text:
Fuit et in tempore Patrum vox ista gementium; sed rara, et penes quemque suus gemitus. Unde et dicebat quis: Secretum meum mihi, secretum meum mihi . Sed et qui aiebat: Gemitus meus a te non est absconditus, profecto monstrabat absconditum esse, qui soli Deo non esset absconditus. Et ideo tjam tunc multitudinem non exivit. At ubi palam clamatum est: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens , ad omnes jam coepit pertinere gemitus iste turtureus, et una omnibus esse gemendi ratio, quia omnes sciebant Dominum, secundum quod in Jeremia legitur: Et cognoscent me omnes a6. Caeterum si multi gementes, quid sibi vult unius expressio? Vox turturis, inquit. Quare non turturum? Forte Apostolus id solvit, ubi ait, gementes facit. Et quamlibet multi sint, quos ita gemere audias, unius per omnium labia vox sonat. Quidni illius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficere potuerunt: qͣndo iam de indul¬
gentia p̾sumentes. ñ tam u̾sare intra
se solliciti sunt tristem imaginẽ peccatoꝵ
tiabilit̾ delectanter. int̾dum etiam reuela-¬
ta facie glam sponsi cum in effabili gau¬
dio speculantes. in eandem imaginẽ trans¬
formantur de claritate in claritatẽ. tanqͣm
et ꝓperare hortetur his qui pauloante de¬
fensare uisus ẽ eam. ne dormiens suscita¬
retur: alio sermone uidebimꝰ. Assit ipse
ut huius nobis sacramenti rationem ape¬
rire dignetur. sponsus ȩccłiȩ xp̃c iħc dñs

Expanded text:
proficere potuerunt; quando jam de indulproficere potuerunt; quando jam de indulgentia praesumentes, non tam versare intra se solliciti sunt tristem imaginem peccatorum, tiabiliter delectantur; interdum etiam revelata facie gloriam sponsi cum ineffabili gaudio speculantes, in eamdem imaginem transformantur de claritate in claritatem, tanquamet properare hortetur is, qui paulo ante defensare visus est eam, ne dormiens suscitaretur, alio sermone videbimus. Adsit ipse, ut et hujus nobis sacramenti rationem aperire dignetur, sponsus Ecclesiae Jes
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ ꝓximoꝵ utilitatib potens sit
subuenire: placens deo. cautus sibi. utił
suis. S ad hȩc quis idoneus: Utinam ip¬
sa inuniu̾sis nob̃. ⁊ si ñ tota in singłis. sal¬
tem singula in diuersis. sicut hodie ha¬
beri uidentur. longis reseruentur tem¬
ꝑib. habemus siquidem martham tan-¬
qͣm saluatoris ami cam. in his qͥ ext̾iora fi¬
delit̾ amministrant. Habenius ⁊ lazarũ
tanqͣm columbam gementem. nouitioꝰ
utiq qui nuꝑ peccatis mortui. ꝓ recen¬
tib adhuc plagis. laborant ingemitu
suo. sub timore iudicii. ⁊ sic̃ uulnerati
dormientes in sepulchris quoꝵ nemo
memor ampliꝰ. sic se reputari ñ putãt.
donec ad xp̃i uisionẽ. sublato pond̾e
timoris. tanqͣm p̾mentis lapidis mo¬
le respirare in spem uenie possint. Ha¬
bemus quoq mariam contẽplantem.
in illis qui ꝓcessu longioris temporis
cooꝑante gr̃a dĩ. in aliquid meliꝰ ⁊ letiꝰ

Expanded text:
simul et proximorum utilitatibus potens sit simul et proximorum utilitatibus potens sit subvenire; placens Deo, cautus sibi, utilis suis. Sed ad haec quis idoneus? Utinam ipsa in universis nobis, etsi non tota in singulis, saltem singula in diversis, sicut hodie haberi videntur, longis reserventur temporibus! Habemus siquidem Martham, tanquam Salvatoris amicam, in his qui exteriora fideliter administrant. Habemus et Lazarum, tanquam columbam gementem, novitios utique, qui nuper peccatis mortui, pro recentibus adhuc plagis laborant in gemitu suo sub timore judicii; et sicut vulnerati dormientes in sepulchris, quorum nemo est memor amplius, sic se non putant reputari, donec ad Christi jussionem sublato pondere timoris, tanquam prementis lapidis mole, respirare in spem veniae possint. Habemus quoque Mariam contemplantem in illis, qui processu longioris temporis, cooperante gratia Dei, in aliquid melius et laetius
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ꝑsonis illis in domo una cõ¬
nanentib. amicis utiq saluatoris. ⁊ ad¬
nodum familiarib ei. marcham loquor
ministrantẽ. ⁊ mariam uacantẽ ⁊ la¬
carum qͣsi gementẽ sub lapide:⁊ resur¬
rectionis grãm flagitantẽ. Hȩc dicta
sunt ꝓ eo quod sponsa describitur ad¬
eo sollers. ⁊ ꝑuigil in obseruando semi¬
tas sponsi. ut minime eam latere pos¬
sit. qͣndo ⁊ in qͣnta festinatione ad seue¬
niat. s iqͣndo longe ⁊ qͣndo ꝓpe.⁊ qͣndo
presens sit nulla subitatione preoccupari
ualeat ut ignoret: ⁊ quia pinde meruerit ñ
solum respici miscditer s ⁊ dignanter leti¬
ficari a moris uocib: ⁊ gaudere gaudio ꝓpt̾
uocem sponsi. Nos quoq ad hȩc qͣmius
audacter adiecimus quod quȩus ȩtiam
tabitur ut amica. consolabitur ut co¬
lumba. amplexabit᷑ ut formosa. Perfec
atq oportune concurrere uidebuntur.
ut et genere ꝓ se. i exultare in deo nou̾t.

Expanded text:
videlicet personis illis in domo una comvidelicet personis illis in domo una commanentibus, amicis utique Salvatoris, et admodum familiaribus ei. Martham loquor ministrantem, et Mariam vacantem, et Lazarum quasi gementem sub lapide, et resurrectionis gratiam flagitantem . Haec dicta sunt pro eo quod sponsa describitur adeo solers et pervigil in observando semitas sponsi, ut minime eam latere possit, quando, et in quanta festinatione ad se veniat sed et quando longe, et quando prope, et quando praesens sit, nulla subitatione praeoccupari valeat ut ignoret: et quia proinde meruerit, non solum respici misericorditer, sed et dignanter laetificari amoris vocibus, et gaudere gaudio propter vocem sponsi. 11, Nos quoque ad haec, quamvis audacter, adjecimus, quod quaevis etiam tabitur ut amica, consolabitur ut columba, amplexabitur ut formosa. Perfectatque opportune concurrere videbuntur, ut et gemere pro se, et exsultare in Deo noverit,
Abbreviated transcription (Latin):
lationis grauit̾ estuare. ⁊ in bonis licet
tentiã agere: idei cum gemitu momen¬
ssingulis in quirere. uoluntatẽ: Unicum
iuppe in hunsmodi remedium seu refu-¬
um oratio ẽ. ⁊ frequens gemitus ad dm̃.
tquid. qͣndo. ⁊ quatenus nos facere ue¬
t assidue nobis demonstrare dignet᷑
abes ut ego opinor tria hȩc. id ẽ. p̾dica¬
onẽ. orationem. contemplationẽ. in tri-
comm̃data ⁊ designata uocabulis. Et¬
um merito amica dr̾. quȩ sponsi lucra
udiose ac fidelit̾ p̾dicando. consulendo.
iinistrando. conquirit. Merito columba.
ue nichominus ꝓsuis delictis in ora¬
onegemens ⁊ supplicans. diuinam sͥ
cessat conciliare iniscdiam. Merito qͦ¬
ll formosa. quȩ cȩlesti desid̾ĩo fulgens. su¬
suaptounlene contem plationis decorẽ se induit:¬
piri anusmoris dumtaxat quib cõmode ⁊ oportu¬
mstisue id pot̾. S ⁊ illud uide si ualeat coap¬
ari huic triplici uniꝰ anime bono. de tri

Expanded text:
plationis graviter aestuare: et in bonis licet plationis graviter aestuare: et in bonis licet itentiam agere, et Dei cum gemitu momentis singulis inquirere voluntatem. Unicum quippe in hujusmodi remedium seu refugium oratio est, et frequens gemitus ad Deum; ut quid, quando, et quatenus nos facere velit, assidue nobis demonstrare dignetur. Habes, ut ego opinor, tria haec, id est praedicationem, orationem, contemplationem, in tribus commendata et designata vocabulis. Etenim merito amica dicitur, quae sponsi lucra studiose ac fideliter praedicando, consulendo, ministrando conquirit. Merito columba, quae nihilominus pro suis delictis in oratione gemens et supplicans, divinam sibi non cessat conciliare misericordiam. Merito quoque formosa, quae coelesti desiderio fulgens, supernae contemplationis decorem se induit, horis duntaxat, quibus commode et opportune id potest. 10. Sed et illud vide, si valeat coaptari huic triplici 1463 unius animae bono; de tribus
Abbreviated transcription (Latin):
dit. tanto int̾dum repleat zelo ⁊ desidio
acquirendi deo qui eum similit̾ diligãt.
ut ocium contemplationis ꝓstudio p̃¬
dicationis libentissime int̾mittat: ⁊ rui¬
sum potita uotis aliquatenus in hac
parte. tanto ardentius redeat in id ip̃m.
qͣnto se fructuosius int̾misisse memine¬
rit: ⁊ item sumpto contemplationisgu¬
stu. ualentius ad conquirenda lucra. so¬
lita alacritate recurrat. Ceterum int̾ haᷤ
uicissitudines plerumq mens fluctuat.
metuens ⁊ uehement̾ ex estuans. ne for¬
te alteri horum dum siis affectionib hũ
inde distrahit᷑. plus iusto mhereat. ⁊ sic
in utrolibet uel ad modicum a diuina
deuiet uoluntate. Et fortasse tale aliqͥd
sc̃s iob patiebat᷑ cum diceret. Si dormm¬
ero dico. qͦndo consurgam: et rursum
expectabo uesꝑam. hoc ẽ. Et quietus
eglectus et occupatus ꝓ turbate nichi¬
minus quietis me arguo. Uides uirũ
m int̾ fructum oꝑis ⁊ sonnum contem¬

Expanded text:
derit, tanto interdum repleat zelo et desiderio derit, tanto interdum repleat zelo et desiderio acquirendi Deo qui eum similiter diligant, ut otium contemplationis pro studio praedicationis libentissime intermittat: et rursum potita votis, aliquatenus in hac parte tanto ardentius redeat in idipsum, quanto se fructuosius intermisisse meminerit; et item sumpto contemplationis gustu, valentius ad conquirenda lucra solita alacritate recurrat. Caeterum inter has vicissitudines plerumque mens fluctuat, metuens, et vehementer exaestuans, ne forte alteri horum, dum suis affectionibus hinc inde distrahitur, plus justo inhaereat; et sic in utrolibet vel ad modicum a divina deviet voluntate. Et fortasse tale aliquid sanctus Job patiebatur, cum diceret: Si dormiero, dico, quando consurgam? et rursum exspectabo vesperam : hoc est: Et quietus, neglecti operis; et occupatus, perturbatae nihilominus quietis me arguo. Vides virum sanctum inter fructum operis, et somnum contem
Abbreviated transcription (Latin):
iste: educens quasi lumen iusticiã tuã.
⁊ iudicium tuum tanqͣm meridiem.
uixta illud ꝓpħe ysaiȩ. orietur inquit
tanqͣm sol lux tua. ⁊ cetera. S sane ñ ꝑ
ostia aꝑta. s ꝑ angusta foramina istante
claritatis radius se infundit. stante ad-¬
huc duntaxat hoc ruinoso pariere cor¬
poris. Erras si alit̾ sꝑas ad qͣntancũq cor¬
dis ꝓficias puritatẽ: cum ille p̃cipuus con¬
templator dicat U idemis nunc ꝑ speculũ.
⁊ in enigmate: tunc aut̃ facie ad faciem.
Post hunc tante dignationis ac misera-¬
tionis respectum. sequitur uox blande
⁊ leniter diuinam insinuans uolunta¬
tem. quod ñ ẽ aliud qͣm ipse amor qui
ociosus eẽ ñ potest: de his quȩ dei sunt
sollicitans. ⁊ suadens. Deniq audit spõ¬
sa ut surgat ⁊ ꝓperet. haut dubium
quin ad anmarũ lucra. Hoc siquidẽ
uera ⁊ casta contem platio habet. ut m̃¬
tem qͣm diumo igne uehement̾ succen¬

Expanded text:
ubio est iste, educens quasi lumen justitiam tuam, ubio est iste, educens quasi lumen justitiam tuam, et judicium tuum tanquam meridiem, juxta illud prophetae Isaiae: Orietur, inquit, tanquam sol lux tua , etc. Sed sane non per ostia aperta, sed per angusta foramina is tantae claritatis radius se infundet, stante adhuc duntaxat hoc ruinoso pariete corporis. Erras si aliter speras, ad quantamcunque cordis proficias puritatem, cum ille praecipuus contemplator dicat: Videmus nunc per speculum et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . 9. Post hunc tantae dignationis ac miserationis respectum, sequitur vox blande et leniter divinam insinuans voluntatem, quae non est aliud quam ipse amor, qui otiosus esse non potest, de his quae Dei sunt sollicitans et suadens. Denique audit sponsa, ut surgat et properet, haud dubium quin ad animarum lucra. Hoc siquidem vera et casta contemplatio habet, ut mentem quam divino igne vehementer succen
Abbreviated transcription (Latin):
dum. simulq ad cominonendũ. qͥd ex
te sis. quo dulcus sapiat postmodũ qͦd
ex deo mox eris. at uͦ ignis qui deus est
consumit quidẽ s ñ affligit: ardet sua¬
uit̾. desolatur felicit̾. Est enim uere
carbo desolatorius. s qui sic in uitia ex¬
erceat ium ignis: ut in anima uicem ex¬
ibeat unctionis. Ergo in uirtute qua in¬
uitaris. ⁊ in amore quo in flammaris.
dnĩ p̾sentem intellige. nam dextera dñi
facit uirtutẽ. Non aut̃ fit hec mutatio
dextere excelsi. nisi in feruore spc ⁊ in ca-¬
ritate ñ ficta. ita ut dicat qui huiꝰmodi ẽ.
Concaluit cor meum intra me. ⁊ in medi-¬
tatione mea exardescet ignis. Porro hoc
igue consumpta om̃ĩ labe peccati.⁊ rubi¬
gine uitioꝵ. si iam emnundata ac serena-¬
ta conscientia sequatur. subita quedam
atq in solita latitudo mentis. ⁊ infusio lu¬
minis illuminantis intellectum. uel ad
scientiã scͥpturarũ. uł ad mysterioꝵ noti¬
ciam. quoꝵ alterum ꝓpt̾ nos oblectan¬

Expanded text:
dum, simulque ad commonendum quid ex te sis, quo dulcius sapiat postmodum quod ex Deo mox eris. At vero ignis qui Deus est, consumit quidem, sed non affligit, ardet suaviter, desolatur feliciter. Est enim vere carbo desolatorius, sed qui sic in vitia exerceat vim ignis, ut in anima vicem exhibeat unctionis. Ergo in virtute qua immutaris, et in amore quo inflammaris, Dominum praesentem intellige. Nam dextera Domini facit virtutem . Non autem fit haec mutatio dexterae Excelsi , nisi in fervore spiritus, et in charitate non ficta, ita ut dicat qui hujusmodi est: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescit ignis . 8. Porro hoc igne consumpta omni labe peccati, et rubigine vitiorum, si jam emundata ac senerata conscientia sequatur subita quaedam atque insolita latitudo mentis, et infusio luminis illumiuantis intellectum vel ad scientiam Scripturarum, vel ad mysteriorum notitiam, quorum alterum propter nos oblectan
Abbreviated transcription (Latin):
mas ẽẽ uł eccł̃ias. simulq huius rei ra¬
iẽ quȩ nam sit dixi uobis iam ⁊ audis
nec opus habetis iterato audire. ad haᷤ
adeo tanqͣm aaron. Porro inuitatio
a quid ẽ nisi intima quedam stimula
caritatis. pie nos sollicitantis emulari
iam salutem. emulari decorem domꝰ
ini. incrementa lucrorum eiꝰ. increm̃¬
diouinis eiꝰ Istiusmodi itaq circa dm̃ reli¬
itapllunsis affectib quotiens is qui animas re¬
pustult sire. aut studio p̾dicationis ex officio in¬
intrlin idere habet. hominẽ suũ interiorẽ sen

Expanded text:
animas esse vel Ecclesias, simulque hujus rei raanimas esse vel Ecclesias, simulque hujus rei rationem quaenam sit, dixi vobis jam, et audistis, nec opus habetis iterato audire. Ad has a Deo tanquam Aaron. Porro invitatio ipsa quid est, nisi intima quaedam stimulatio charitatis pie nos sollicitantis aemulari fraternam salutem, aemulari decorem domus Domini, incrementa lucrorum ejus, incremenominis ejus? Istiusmodi itaque circa Deum religiosis affectibus quoties is qui animas regere, aut studio praedicationis ex officio intendere habet, hominem suum interiorem sen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uade. ꝑ hoc se intelligens ñ tam muti
qͣm duci: ⁊ secum parit̾ sponsũ ẽẽ uen¬
turum. Quid enĩ difficile sibi illo comite
immissa auiditas. Animat᷑ etiam ad opꝰ
in iunctum: ⁊ de temꝑis oportunitate
reddit᷑ alacrior. Tempꝰ faciendi inquit
o sponsa: quia hiemps tͣnsiit. qͣndo oꝑa¬
ri nemo poterat. Ymber quoq qͥ mnun¬
datione facta oꝑiebat t̾ram culturas
impediebat ⁊ uł sata necabat uł seri
uetabat: is in qͣm ymber excurrit. abiit
⁊ recessit. Flores apparuerunt in t̾ra
nantes: oꝑandi commoditatẽ. frugum
uicinitatẽ ac fructuũ. Deinde subdit.
ubi i quid pͥmum oꝑari oporteat. tẽpꝰ
inquiens putationis aduenit. ad uine
xcolendas ducitur. Quȩ ut possint
riorib fructib respondere colonis. an
mĩa necesse ẽ sarmenta sterilia ꝓici.
idi noxia. putari suꝑflua. hȩc iuxta
eram. Nunc iam uideamꝰ. qͥd istiusmo-
uasi hystorico scemate sꝑitalit̾ nobis
uat᷑ intelligendum. Et uineas quidẽ

Expanded text:
n: Vade: per hoc se intelligens non tam mitti quam duci, et secum pariter sponsum esse venturum. Quid enim difficile sibi illo comite immissa aviditas. Animatur etiam ad opus injunctum, et de temporis opportunitate redditur alacrior. Tempus faciendi, inquit, o sponsa, quia hiems transiit, quando operari nemo poterat. Imber quoque, qui inundatione facta operiebat terram, culturas impediebat, et vel sata necabat, vel seri vetabat; is, inquam, imber excurrit, abiit et recessit; flores apparuerunt in terra nantes, operandi commoditatem, frugum vicinitatem ac fructuum. Deinde subdit, ubi et quid primum operari oporteat: Tempus, inquiens, putationis advenit . Ad vineas ergo excolendas ducitur: quae ut possint uberioribus fructibus respondere colonis, ante omnia necesse est sarmenta sterilia projici, succidi noxia, putari superflua. Haec juxta litteram. 3. Nunc jam videamus, quid istiusmodi quasi historico schemate spiritualiter nobis innuatur intelligendum. Et vineas quidem
Abbreviated transcription (Latin):
stantiorq utilitas. More suo gͥ sponsus
ubi dilectam paululũ sinu ꝓpͥo quieuis¬
se ꝑsentit: ad ea denuo que utiliora uisa
sunt trahere ñ cunctatur. Non tñ qͣsi in¬
uitam: nec enĩ qͦd fieri uetuit faceret ulla¬
tenus ipse. S trahi sane a sponso sponse ẽ
ab ipso accipere desidium qͦ trahatur.
desid̾ium bonoꝵ oꝑum. desid̃ium fruc¬
tificandi sponso: qͥppe cui uiuere sponsuᷤ
ẽ ⁊ mori lucrum. Et ẽ desidium uehemens.
quod eam ñ tantum surgere festinanter
sollicitat. Sic qͥppe habes surge ꝓꝑa i uemi.¬

Expanded text:
stantiorque utilitas. More igitur suo sponsus, stantiorque utilitas. More igitur suo sponsus, ubi dilectam paululum in sinu proprio quievisse persentit, ad ea denuo quae utiliora visa sunt, trahere non cunctatur. Non tamen quasi invitam: nec enim quod fieri vetuit, faceret ullatenus ipse; sed trahi sane a sponso sponsae, est ab ipso accipere desiderium quo trahatur, desiderium bonorum operum, desiderium fructificandi sponso; quippe cui vivere sponsus est, et mori lucrum. 2. Et est desiderium vehemens, quod eam non tantum surgere, sed et surgere festinanter sollicitat: sic quippe habes: Surge,
Abbreviated transcription (Latin):
amica mea. columba mea. formosa
mea. ⁊ ueni. Quis hoc dicit : Absq dubio
sponsus. Et nonne ipse ẽqui ante suscita¬
ri dilectam tantoꝑe ꝓhibebat: Quo pac¬
to gͦ nunc ñ solum ut surgat. s etiam
ut acceleret iubet: Uenit in mentem
sumile quid ex eu̾ngłio. Ea nempe noc¬
te qua dñs tenebat᷑. cum fatigatos ꝓduc¬
torib iugiliis discipulos qui secum erãt
dormire demum ac requiescere p̾cepiss:
in ipsa hora surgite eamus inquit. ecce
appropinquauit qui ine tͣdet. Nc̃ qͦq si¬
milit̾ uno pene mom̃to. ⁊ ꝓhibet suscita¬
ri sponsam. ⁊ suscitat. surge inquiens ⁊
ueni. Quid sibi itaq uult tam subita ħ
mutatio. uoluntatis consilii ue: Puta¬
mus ne leuitate u sum sponsum:⁊ ali¬
quid uoluisse priꝰ qͦd mox noluerit ꝯan¬
nime. S agnoscite eas quas uobis supͣ
cissitudines utiq sc̃e quietis. ac necessa-¬
rie actionis: ⁊ quia ñ sit in hac uita
copia contemplandi nec diuturnitas¬
ocii. ubi officii ⁊ oꝑis cogentior urget in¬

Expanded text:
amica mea, columba mea, formosa mea, et veni . Quis hoc dicit? Absque dubio sponsus. Et nonne ipse est, qui paulo ante suscitari dilectam tantopere prohibebat? Quo pacto ergo nunc non solum ut surgat, sed ut et acceleret jubet? Venit in mentem simile quid ex Evangelio. Ea quippe nocte qua Dominus tradebatur, cum fatigatos productioribus vigiliis discipulos qui secum erant, dormire demum ac requiescere praecepisset, in ipsa hora: Surgite, eamus, inquit, ecce appropinquavit qui me tradet . Nunc quoque similiter uno pene momento et prohibet suscitari sponsam, et suscitat: Surge, inquiens, et veni. Quid sibi itaque vult tam subita haec mutatio voluntatis sive consilii? Putamusne levitate usum sponsum, et aliquid voluisse prius, 1464 quod mox noluerit? Minime. Sed agnoscite eas quas vobis supral, vicissitudines utique sanctae quietis, ac necessariae actionis; et quia non sit in hac vita copia contemplandi, nec diuturnitasotii, ubi officii et operis cogentior urget in
Abbreviated transcription (Latin):
nũ meã ore meo. qd̾ ẽ iniqͥtas maxima:i
negatio in dm̃. Qd̃ tunc fieri arbitror cũ¬
do nũ dĩ qͦd ẽ sapĩa. ñ deo s m̃itis ascribi¬
tur actionũ. Sapiens fuit isaac: s t̾n er

Expanded text:
num meam ore meo, quod est iniquitas maxima, et num meam ore meo, quod est iniquitas maxima, et negatio in Deum donum Dei, quod est sapientia, non Deo, sed meritis ascribitur actionum. Sapiens fuit Isaac, sed tamen er
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ reddat obseruatio mandatoꝵ. quẽ tu¬
lit transgressio. Adu̾te adhuc in scõ ysaac.
Caligant ocłi patriarche: palatũ seduci¬
tur. fallit᷑ manꝰ. ñ fallit᷑ auris. Qͥd mirum
manꝰ sunt esau. Nichil falsius. Falleris
manꝰ: similitudo decepit te. Nec ingus-¬
tu u̾itas. ⁊ si suauitas ẽ. Nam qͦmͦ habet
u̾itatẽ. qͥ se putat edere uenationẽ: cum
nus ocłs. qͥ nil uidet. Non ẽ u̾itas in ocło
ñ sapĩa. Ue qͥ sapientes estis ait. in oculi
ur̾is. Non bona sapientia. cui maledicit᷑.¬
Mundi est: ac ꝑ hoc stulticia apud dm̃. Bo
na ⁊ uera sapientia trahitur de occultis. ut
sapit beatꝰ iob. Quid foris eam queris. in
toppoͬis sensu: Sapor in palato: in corde sa¬
pientia ẽ. Non queras sapientiã in ocło car¬
nis: quia caro ⁊ sanguis ñ reuelat eam. s
sp̃s. Non ingustu oris: nec enĩ inuenitur
nus: cum sapiens dicat. Si oscłatꝰ sum ma-¬

Expanded text:
lectum reddat observatio mandatorum, quem tulectum reddat observatio mandatorum, quem tulit transgressio. Adverte adhuc in sancto IsaacCaligant oculi patriarchae, palatum seducitur, fallitur manus, non fallitur auris. Quid mirum,. Manus autem manus sunt Esau . Nihil falsius. Falleris: manus similitudo decepit te. Nec in gustu veritas, etsi suavitas est. Nam quomodo habet veritatem qui se putat edere venationem, cum nus oculus qui nihil videt. Non est veritas in oculo, non sapientia. Vae qui sapientes estis, ait, in oculis vestris! Non bona sapientia, cui maledicitMundi est, ac per hoc stultitia apud Deum . 8. Bona et vera sapientia trahitur de occultis, ut sapit beatus Job . Quid foris eam quaeris in corporis sensu? Sapor in palato, in corde sapientia est. Non quaeras sapientiam in oculo carnis, quia caro et sanguis non revelat eam, sed spiritus . Non in gustu oris: nec enim invenitur nus, cum sanctus dicat: Si osculatus sum ma