comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parcem cor p̾dc̃i pͥncipis fcũt inclinatum: iste peł
atibio ñ seq̃tur errantẽ. Mei aut̃ studii eric oñis
circa eum qͣi urgilias obseruare. ne ora loqñtiũ
ini qͣ conualeant s ip̃e in ur̃a sicut semel in tepit
obedientia ꝑseuet. felicem enim me inqͣm si unꝗͣ
in hoc uł in alio bñficentie ur̃e guitꝰ uiueniar. ut
deuotionis mee saltem uit̃ cet̾os aliq̃n uelit urã¬
casio ꝓuincias om̃s freq̃ntib iusitare mandatis.
ut ab om̃i parre nomini ur̃o ⁊ obedientie parit̃
assuescant. qͥa ñ erit qͥ tił litt̾as ñ reciꝑe uł man¬
datis audeat obiuare:

Expanded text:
partem cor praedicti principis fuerit inclinatum, iste procul dubio non sequetur errantem. Mei autem studii erit omnes circa eum quasi vigilias observare, ne ora loquentium iniqua convaleant; sed ipse in vestra, sicut semel incepit, obedientia perseveret. Felicem enim me, inquam, si unquam in hoc vel in alio beneficentiae vestrae gratus inveniar, ut devotionis meae saltem inter caetcasio, provincias omnes frequentibus visitare mandatis, ut ab omni parte nomini vestro et obedientiae pariter assuescant, quia non erit qui vel litteras non recipere, vel mandatis audeat obviare
Abbreviated transcription (Latin):
thedra sine soabello ẽẽ ñ debuit. s nobiliore sca¬
bello debuit illustiur. Neꝙ enĩ inc̃ta uobis est
aut longinqͣuictoria. s humilitas uerecondie
ur̃e puinit᷑ ad tempꝰ. q̃ congregatis in spu scõ pa¬
trib: distulit obedire. Pari eceñ culpe tenet᷑
obngxiꝰ. qͥ uocatõnẽ dñi p̃uenit. uł recusat obla¬
tam. Redibit tam̃ in proximo d̾o uolente sedeni¬
tas. ⁊ modica hec ad radios ueri solis nebula
oissoluerur. et redindegnite unitate cacholica.
ab om̃i parce pedib uł̃is unulsitas fidelis occur¬
ret. Int̾im aut̃ quecũ ꝙ cec̃os studia remorent᷑. qͥb¬
cunq desid̾iis ꝓfana tͣhat᷑ ambitio. qͣncacunꝙ
nor liceo om̃ib ñ minore tñ gaudio qͣm ceceri
głiam u̾re ꝓmotionis amplector. ⁊ uos apłi petͥ¬

Expanded text:
thedra sine scabello esse non debuit, sed nobiliore scabello debuit illustrari. Neque enim incerta vobis est aut longinqua victoria, sed humilitas verecundiae vestrae punitur ad tempus, quae congregatis in Spiritu sancto Patribus distulit obedire. Pari etenim culpae tenetur obnoxius qui vocationem Domini praevenit, vel recusat oblatam. Redibit tamen in proximo, Deo volente, serenitas, et modica haec ad radios veri Solis nebula dissolvetur, et redintegrata unitate Catholica ab omni parte pedibus vestris universitas fidelis occurret. Interim autem quaecunque caeteros studia remorentur, quibuscunque desideriis profana trahatur ambitio, quantacunque nor licet omnibus, non minore tamen gaudio quam caeteri gloriam vestrae promotionis amplector, et vos apost
Abbreviated transcription (Latin):
disse. ⁊̃ latͥatiensis palacii picture demonstnͣt.
uͥ cacholicoꝵ patrum pedib ꝓ scabello scismatie
p̃sumptores ascͥpti sunt uͥ suꝑboꝵ ⁊ sublimi¬
um colla sapĩa ꝓpͥa uircute cont̃it ⁊ conculcat
q sane ea ratõne fcm̃ ẽ ut scis patͥb cedat ad

Expanded text:
disse etiam Lateranensis palatii picturae demonstrant, disse etiam Lateranensis palatii picturae demonstrant, ubi Catholicorum Patrum pedibus pro scabello schismatici praesumptores ascripti sunt, ubi superborum et sublimium colla Sapientia propria virtute conterit et conculcat. Quod sane ea ratione factum est, ut sanctis Patribus cedat ad
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ꝓpaltatiũ ⁊ eleuatum sicut cedros hybani. ⁊
locus eiꝰ. quia nͦ int̃ mortuos tumulũ neꝙ tiłm
meruit sepulture. bñ saut̃ sublimauit cornu
xp̃i fui ut in eo unitas eccłie re formari posset.
⁊ regnũ ipfius om̃ib dñars. Memini ego. nec id
a iuit̃i reor excidisse memoria qͣnta ad mandatũ
b eius religio munda. ⁊ ĩmacłata ꝓfec̃it ad̾o ut
pbures hodie religiosoꝵ deserta contineant. qͣm
fertrum olim habĩne bestiaꝵ. Arbitbat᷑ ille
ad regendos homines utendũ potiꝰ seuĩtatis
ob grãm homurũ comm d̃o posset cõtemꝑtibi¬
lis apparere. Unde ⁊ uirtꝰ eiꝰ semꝑ int̃ adu̾sa ma¬
ior enituit. neᷤ tanca postinodum ꝓsꝑitatis eius
in signia claruerunt. qͣnta p̃cedentis adũfitaris
ad hue magnalia celebrant᷑. Neꝙ enĩ pͣossidebat
in homine. neq earnẽ ponebat brichiũ suũ.
s potiꝰ confidebat in dño. ⁊ eiuc dñs fiducia eiꝰ¬
Porro scismata hec in eccłia. Rom̃. freq̃ntiꝰ acci¬

Expanded text:
um, sicut cedros Libani, et locus ejus , quia nec inter mortuos tumulum neque titulum meruit sepulturae. Dominus autem sublimavit cornu Christi sui, ut in eo unitas Ecclesiae reformari posset, et regnum ipsius omnibus dominari. Memini ego, nec id a vestra reor excidisse memoria, quanta ad mandata ebus ejus religio munda et immaculata profecerit, adeo ut plures hodie religiosorum deserta contineant quam ferarum olim habuerint bestiarum. Arbitrabatur ille ad regendos homines utendum potius sobriae seob gratiam hominum coram Deo posset contemptibilis apparere. Unde et virtus ejus semper inter adversa major enituit, nec tanta postmodum prosperitatis ejus insignia claruerunt quanta praecedentis adversitatis adhuc magnalia celebrantur. Neque enim confidebat in homine, neque carnem ponebat brachium suum , sed potius confidebat in Domino; et erat Dominus fiec in Ecclesia Romana frequentius acci
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓpositi oꝑis ꝓuectum impediat aut ꝓuentũ.
huntge aliqͥd̾. ut aliqͣ amicitie ꝑseuerantis ax¬
gumenta ꝓcedant. quia eam efficaciꝰ comꝓbat pe¬
tendi fi dutia qͣm lib̾alitas offerendi. Uisita noᷤ.
quia tecũ desid̾tũ nrm. tum loci ꝓpinquitas.
ꝙͦ. W illelmꝰ de ueR ex ꝓmissione tenet᷑ ut ueni¬

Expanded text:
nec propositi operis provectum impediet aut proventum. nec propositi operis provectum impediet aut proventum. Injunge aliquid, ut aliqua amicitiae perseverantis argumenta procedant, quia eam efficacius comprobat petendi fiducia quam liberalitas offerendi. Visita nos quia te, cum desiderium nostrum, tum loci propinquitas, que Willelmus de Ver ex promissione tenetur ut veni
Abbreviated transcription (Latin):
eade uidet᷑ moriens abstulisse. Ipsiꝰ mͥ semꝑ ẽ co¬
reada memora Ipsiꝰ amor semꝑ quibuscũ ꝙ mo¬
dis idfieri potu̾t: instaurand̾. duob aut̃ mo¬
as defuncto iucem anucitie iudicio rependendã.
adeest qͥdamor nr̃ ab illo in te qͣ quodam he¬
Utarie successionis iuire tͣnsfususẽ. ut iam te
ñ simplici: s duplicato complectar affectu.
tͥ enim p̃ cctis hec est defereada suocessio. quem
lle pͥcetis dilrgebat tͥ ꝙ eam qͣsi qͦdam testar̃to
fresialis amicicie p̃rogatua consignat. Gereeͥ
sil̃ amictae morem. d̃tisꝙ clarescat iñdicius. ip̃am
nonas nutes de noua duplieatione tͣcisse. Scͣbe autẽ
int̾im aliquĩd. ut iti ałt̾us utͥusꝙ uidear suscepisse
sermonẽ Iniunge qd̾ uis. ut in alt̾o utͥꝙ uidear
obsequitĩ pstctesse. Uisita nos. ut possim utͥusꝙ
ꝑsonam uialt̾o concemplari. Scribe inqͣm quia si
crpseris: hoc ip̃m stũdui tͥ pot̾it aitg̃e mat̾iam

Expanded text:
meae videtur moriens abstulisse. Ipsius mihi semper est colenda memoria; ipsius amor semper, quibuscunque modis id fieri potuerit, instaurandus. Duobus autem modis defuncto vicem amicitiae judico rependendam, Inde est quod amor noster ab illo in te quasi quodam haereditariae successionis jure transfusus est, ut jam te non simplici, sed duplicato complectar affectu. Tibi enim prae caeteris haec est deferenda successio quem ille prae caeteris diligebat, tibique eam quasi quodam testamento specialis amicitiae praerogativa consignat. Gere igitur suum amicitiae morem, certisque clarescat indiciis ipsam novas vires de nova duplicatione traxisse. Scribe autem interim aliquid, ut in alterius utriusque videar suscepisse sermonem. Injunge quod vis, ut in altero utrique videar obsequium praestitisse; visita nos, ut possim utriusque personam in altero contemplari. Scribe, inquam, quia si scripseris, hoc ipsum tibi studii poterit augere materiam,
Abbreviated transcription (Latin):
facit tam̃ cum temptatione ꝓuentũ. ut possit
sustiñe. nec umqͣm portas nferi adu̾sus eam p̃¬
ulere ꝑmutit. N eq enim expedit ut concinue
a sꝑitans̃ status uam itisolentẽ redaat. uł ocio¬
sitas negligentem s humilitatẽ conseruet
afflictio. ⁊ uexatio tͥbuat intelloctum Et ei
qͥdem omĩa cooꝑant᷑ in bonũ. dũ ipã canqͣm¬
autũ in fornace ꝓbat᷑. ⁊ ad augnientũ corone
cuncta ꝓficiunt. dũ eam uis adu̾sicatis fortiorẽ
ieddit. ⁊ malignitatis infestatio cautiorẽ. Ipse
tionis uiros uirtucis ⁊ consilu ꝓuidet. p̃format¬

Expanded text:
entatione proventum, ut possit sustinere , nec unquam portas inferi adversus eam praevalere permittit . Neque enim expedit ut continuae prosperitatis status eam insolentem reddat vel otiositas negligentem, sed humilitatem conservet afflictio et vexatio tribuat intellectum. Et ei quidem omnia cooperantur in bonuaurum in fornace probatur ; et ad augmentum coronae cuncta proficiunt, dum eam vis adversitatis fortiorem reddit et malignitatis infestatio cautiorem. Ipse tionis viros virtutis et consili
Abbreviated transcription (Latin):
ui ⁊ letatũs sum. letatus eqͥdẽ uc eiꝰ quẽ diligebã
p̃sens me lecificaret aspectus. ⁊ iocunda collocutõ¬
nis alt̾ne collatio delectaret. Optabam qͦ ut aliqͦ
exhibendi tͥ officii refulgẽt occo. cuiꝰ me dudum
ñta p̃uenerunt. licet enim solum uĩtas amioi¬
tie reqͥrit affectũ. lib̾ale tñ obsequiũ ñ excludit.
s eo potiꝰ illustrat᷑. qm̃ ut ait sõs ille: ꝓbatio di¬
lectonis exhibit̾o ẽ oꝑis. Mouet aut̃ qd̾ cũ sod̾o
iam ueñis. noliusti ad amicũ nec ad momentum
⁊̃ declinare. neꝙ saltem ꝑcursorem debite saluta¬
tionis alloquiũ pauicis consignatũ apicib desti¬
nare. hesi diutiꝰ. quotiensꝙ ab illis partib aliqͥs
apparebat. diuinabam qd̾ ille mͥ iocundũ Rad̾.
mei nuntiaret aduentum. Frustratꝰ to ciens
ex hoc nune tuchil audes dnunare. h cariatẽ¬
tuam Itis canti p̾sentib si forte obdor mieric

Expanded text:
vi et laetatus sum: laetatus equidem, ut ejus quem diligebam vi et laetatus sum: laetatus equidem, ut ejus quem diligebam praesens me laetificaret aspectus et jucunda collocutionis alternae collatio delectaret. Optabam quoque ut aliqua exhibendi tibi officii refulgeret occasio, cujus me dudum merita praevenerunt. Licet enim solum veritas amicitiae requirat  ut ait sanctus ille, « probatio dilectionis exhibitio est operis. » Movet autem quod cum secundo jam veneris, noluisti ad amicum nec ad momentum etiam declinare, neque saltem per cursorem debitae salutationis alloquium paucis consignatum apicibus destinare. Haesi diutius, quotiesque ab illis partibus aliquis apparebat, divinabam quod ille mihi jucundum Radulfi mei nuntiaret adventum. Frustratus toties, ex hoc nunc nihil audeo divinare, sed charitatetteris praesentibus, si forte obdormierit,
Abbreviated transcription (Latin):
ecłia. Ad cumłm tñ exaltatõnis aocessit. qd̾ in ꝑri¬
mo uisitare nos dilecto uiũ constiente. ut ⁊ mutu¬
ts exhilarem᷑ aspectib. ⁊ iocuñdis altñe colloqu¬
tionis affacib delectem᷑. Cõmunicabimꝰ ⁊ enim
q̃ nos iit̾im blañda uł asꝑa contigerũt. qm̃ hec
int̾ amicos cõmunicatõ moueo affectus. ut ꝓsꝑi
quidẽ ꝓpt̾ congͣtulationẽ dulciora faciat. ⁊ adu̾sa
ꝑ cõpatientiã leuiora. Porro siqͥdem leuiꝰ qd̾ alius me¬
cum pari compassione supportae. ⁊p̃amq int̾ ami¬
cos facit exuberare leticiam conscia parri cipatio
gaudioꝵ. Quanta gͥ possũ accełatione festino.
lexonĩꝙ ip̃o kł mart̾ die dño uolente ꝑueniam
ibidem ꝑ dies aliqͦt uł inuicimna moraturus.
Nunciũ aut̃ ur̃m ꝑ aliqͣntulũ tp̃ris moleste de¬
tinui. qm̃ mẽtum me de reditu meo gͣuia q̃ nt̃ re¬
ges ũtebant᷑ negocia detinebant. Uał.
te õa studioꝵ parifiꝰ aduenisse. audi¬

Expanded text:
Ecclesia. Ad cumulum tamen exsultationis accessit quod in proximo visitare nos dilectio vestra constituit, ut et mutuis exhilaremur aspectibus, et jucundis alternae collocutionis affatibus delectemur. Communicabimus etenim quae nos interim blanda vel aspera contigerunt, quoniam haec inter amicos communicatio movet affectus, ut prospera quidem propter congratulationem dulciora faciat et adversa per compatientiam leviora. Porto siquidem levius quod alius mecum pari compassione supportat, ipsamque inter amicos facit exuberare laetitiam conscia participatio gaudiorum. Quanta igitur possum acceleratione festino, Lexoviumque ipso Kal. Mart. die, Domino volente, perveniam, ibidem per dies aliquot vel in vicinia moraturus. Nuntium autem vestrum per aliquantulum temporis moleste detinui, quoniam incertum me de reditu meo gravia, quae inter reges vertebantur, negotia detinebant. XVI. te causa studiorum Parisios advenisse, audi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ hiis qͥ ad regien animaꝵ pure uocant᷑. ⁊ hu¬
milit̾ obedire consentĩt. ub̾iorẽ laigui grãm
consueuit. Siciro aut̃ ñ debebas te ñ uocatus in¬
gerere: ita uocatus recusare ñ debes. qañ minꝰ
uelictũ tumor mobedientie qͣm delus ambitio¬
nis importat. Qd̾ siñ ex tumore s ex humilitate
potius sicut putas ⁊ timore desistis: pusillani¬
mitatẽ hec iłi sapit humilitas. que tanto stu¬
oiosiꝰ deuitanda est. qͣntomagis ꝑieło desꝑatio¬
nis accedit. S ⁊ si qͣ unquam ratõne ab hac uo¬
catione fu̾as ab soluendꝰ: ñ debuisti apd̾ fr̃es
tuos nͦ apud auctoritatẽ nũm littis excusari.
nec ꝓpͥe uoluntati cui te reñciasse cognoscis
tua est. pedib nr̃is humił ⁊ deuotꝰ offerre. fra¬
trũꝙ tuoꝵ tuhi desid̾tis ⁊ mañdatis pontificali¬
b inclinari. Porro mora tua rerũ tp̃aliũ. ⁊ qd̃ gͣuiꝰ
oues lupoꝵ incuisib ẽẽ constat expositas. detͥ¬

Expanded text:
n animarum pure vocantur et humiliter obedire consentiunt, uberiorem largiri gratiam consuevit. Sicut autem non debebas te non vocatus ingerere, ita vocatus recusare non debes, quia non minus delictum tumor inobedientiae quam zelus ambitionis importat. Quod si non ex tumore, sed ex humilitate potius, sicut putas, et timore desistis, pusillanimitatem haec mihi sapit humilitas, quae tanto studiosius devitanda est quanto magis periculo desperationis accedit. Sed et si qua unquam ratione ab hac vocatione fueras absolvendus, non debuisti apud fratres tuos, nec apud auctoritatem nostram litteris excusari, nec propriae voluntati, cui te renuntiasse cognoscis, tua est, pedibus nostris humilis et devotus offerre, fratrumque tuorum trahi desideriis et mandatis pontificalibus inclinari. Porro mora tua rerum temporalium, et quod oves luporum incursibus esse constat expositas, detr
Abbreviated transcription (Latin):
oifferenda ur̃a susceptione imꝑatoris lict̾as ac¬
cepisset: cui discuirrencib inucẽ lict̾is ⁊ loga¬
tis. plaria uidet᷑ caritace conuinctus ue
p̃ces eiꝰ sprenisse. ⁊ in p̃idietũ eiꝰ festinasseu

Expanded text:
differenda vestra susceptione imperatoris litteras acdifferenda vestra susceptione imperatoris litteras accepisset, cui discurrentibus invicem litteris et legatis, plurima videtur charitate conjunctus, ne preces ejus sprevisse
Abbreviated transcription (Latin):
exultationis illuxit. qͦ reuera restitucã credimus
uͥtutib gr̃ãm. uirgam uiciis. terrore pͥncipib
eccłie lib̾tatẽ. Gaudeo in qͣm : quia ex hoc nunc
sermo dĩ ñ erit alligatus. s ũbum eiꝰ qd̾ in ore
uĩo uerũ est. qd̾ impossibile credebat᷑. facili consũ¬
mabit᷑ effectu. ꝓpassem gͥ iam ad pedes ur̃e bãci¬
tudinis amplectendos: ut ariditatẽ meã qͣsi e¬
piosior de ꝓximo bñdictõnis ur̃e rigaret uber¬
tas. nͥ me ⁊ elus ucilicacis ur̃e maxime tenuis¬
set.Ex quo ecerim ꝓmotionis ur̃e aurib nr̃is
ĩtas. ⁊ opposite p̃sumptionis error innotuit:
festinaui ad nr̃i noticiam pͥntipis id ꝑferre. ut
uacantẽ animũ eius fauore ur̃o qͥb debebam.
ꝑsuasionib occuparem. ne nos qͣlibet occ̃one
malignitatis astuna p̾ueniret. faciliꝰ est ⁊ enim
atimos occupare uacantes. qͣm ip̃os a concepcis
asfectib reuocare. Hesit ille aliqͣndru. s statm
mul hilaritate ꝓmisit. In quo cum ꝑrime de

Expanded text:
exsultationis, illuxit, quo revera restitutam credimus virtutibus gratiam, virgam vitiis, terrorem principibus, Ecclesiae libertatem. Gaudeo, inquam, quia ex hoc nunc sermo Dei non erit alligatus, sed verbum ejus, quod in ore vestro verum est, quod impossibile credebatur, facili consummabitur effectu. Properassem igitur jam ad pedes vestrae beatitudinis amplectendos, ut ariditatem meam, quasi copiosior de proximo, benedictionis vestrae rigaret ubertas, nisi me zelus utilitatis vestrae maxime tenuisset: ex quo etenim promotionis vestrae auribus nostris veritas et oppositae praesumptionis error innotuit, festinavi ad nostri notitiam principis id perferre, ut vacantem animum ejus favore vestro quibus debebam persuasionibus occuparem, ne nos qualibet occasione malignitatis astutia praeveniret, facilius etenim est animos occupare vacantes quam ipsos a conceptis affectibus revocare. Haesit ille aliquandiu, sed statmul hilaritate promisit. In quo, cum proxime de
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ gr̃ã londensi
parit̾ holocaustũ ⁊ placat qd̾ offertur
de conscientia bona ⁊ fide ñ ficta. Id
in qualibet etate. conditione ⁊ seru
ds ñ respuit. qui ĩ iuuenib matũtinũ
sacrificiũ approbat. in senib uesꝑtinũ.
Circa hunc offerencsi ritũ sollicitus⁊
sedulus bone indolis adolescens petrꝰ
uefe uincłis obedientie colligatus. qͥd
de se placabili hostia dñs facturus sit
patienter expectat. Artius ÷ ut credi¬
mus altiꝰ ꝓpositũ aggressus fuerat. s
ne labor insolitus ⁊ pigor austerus
teneram etatem reuerb̾aret ⁊ deiceret
satius ẽ ei saluari in segor. qͣm ꝑicłitari ĩ
excesso. Sine sui ac suoꝵ ignominia licite
simul ⁊ lib̾e diu̾tit ab onerib dorsũ suũ
&e ne manus eius circa ortos ⁊ agros in co¬
phinos deseruent lectioni sepiꝰ uacaturꝰ
factus ẽ nob̾cũ cli̾cus. ut cłicis conformet᷑.
Gaudeat suꝑ eo sc̃a pat̾nitas ur̃a ⁊ paren¬
tes eius in dño consoletur. qm̃ in eccła di

Expanded text:
Londensi pariter holocaustum, & placat, quod offertur de conscientia bona & fide non ficta. Id in qualibet aetate, conditione, & sexu Deus non respuit, qui in iuuenibus matutinum sacrificium approbat, & in senibus vespertinum. Circa hunc offerendi ritum sollicitus, & sedulus bonae indolis adolescens, Petruuefae vinculis obedientiae colligatus, quid de se placabili hostia Dominus facturus sit patienter expectat: Artius & vt credimus, altius prepositum aggressus fuerat. Sed ne labor insolitus, & rigor austerus teneram aetatem reuerberaret, & deijceret, satius est ei saluari in Segor, quam periclitari in Excelso. Sine sui ac suorum ignominia, licite simul & libere diuertet ab oneribus dorsum suum, & ne manus eius circa hortos & agros in cophino deseruirent, lectioni saepius vacaturus, factus est nobiscum Clericus, vt clericis conformetur. Gaudeat super eo sancta paternitas vestra, & parentes eius in Domino consolentur, quoniam in Ecclesia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
clet. dum modo iuuet. Egestas
⁊ acl crimen urget: et int̾cedit ad ue¬
niam. Ignosces igitur si qͥd ea urgen¬
te supͣ meritum postulabo. Doces me
sperare maiora meritis. q̃ m̾itis maio¬
ra largiri non desistis. Si queris quid
geo. Eam michi promisisti. Sicut
arbrit᷑e ñ deseres promissum. q̃ ⁊̃ nõ

Expanded text:
et, dummodo juvet. Egestas et ad crimen urget et intercedit ad veniam. Ignosces igitur si quid, ea urgente, supra meritum postulabo. Doces me sperare majora meritis, quae meritis majora largiri non desistis. Si quaeris quid, geo. Eam mihi promisisti. Sicut arbitror, non deseres promissum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis accepimꝰ. continences qd̾ ipse nob̾
sae̾dotem ad cccłiam illam de qͣ agit᷑ ꝑ manũ
urãm consentto offerri.⁊ nos nimirũ sce̾ ⁊ be¬
ngne nob dilrgentie ur̃e gũis agimꝰ. s u̾ su¬
ti hominis timenꝰ astutias. ne hoc fc̃o ⁊ pru¬
uentiam tirãm cit cũuenire. ⁊ iusticie ur̃e p̃¬
tũdiciũ comparare disponat. Iudieatũ enim
est int̾ nos. ⁊ a delogatis ab apłica sede uidicib
imꝑatum tt nob̾ ablata restituas. ⁊ excõica¬
tos ad satiffactionẽ uenire compellat. saẽdo¬
alt̾ius ⁊ ñ de ipsius manu suscipimꝰ sac̃dotem
hoc pot̾it partẽ nrãm. cũ de dnĩo tͣctabit᷑ im¬
pedire. S nec ad obsequendũ iudicib sola suf¬
bis integre fec̾it ex hib̃i. Si tam̃ ad p̾sens de ea
uit̃ nos cõpositõne tͣctaret᷑. q̃ om̃e de futuro
litigiũ tolleret. possemꝰ ãd omnẽ temꝑantiam
consilio ur̃e pat̾nitatis adduci. ħ adũsario ad pu¬
gnã secotis uirib accingenti iures addere ñ est in

Expanded text:
majestatis accepimus, continentes quod ipse nobis sacerdotem ad Ecclesiam illam de qua agitur per manum vestram consentit offerri. Et nos nimirum sanctae et benignae nobis diligentiae vestrae gratias agimus, sed versuti hominis timemus astutias, ne hoc facto et prudentiam vestram circumvenire, et justitiae nostrae praejudicium comparare disponat. Judicatum enim est inter nos, et a delegatis ab apostolica sede judicibus imperatum ut nobis ablata restituat, et excommunicatos ad satisfactionem venire compellat, sacerdoalterius et non de ipsius manu suscipimus sacerdotehoc poterit partem nostram, cum de domino tractabitur, impedire. Sed nec ad obsequendum judicibus sola sufsunt nobis integre fecerit exhiberi. Si tamen ad praesens de ea inter nos compositione tractaretur, quae omne in futuro litigium tolleret, possemus ad omnem temperantiam consilio vestrae paternitatis adduci, sed adversario ad pugnam se totis viribus accingenti vires addere, non est i
Abbreviated transcription (Latin):
tinemꝰ. De alt̾us uͦ loci ⁊ tp̃ris assignatione de
nob conqueri pars illa ñ poti̾t. qm̃ hic citacuꝰ
semel ꝓ simplici absentia condempnari ñ pot̃.
tiplici absencia. de manifesta contuma cia con¬

Expanded text:
tinemus. De alterius vero loci et temporis assignatione de tinemus. De alterius vero loci et temporis assignatione de vobis conqueri pars illa non poterit, quoniam hic citatus semel pro simplici absentia condemnari non potesttiplici absentia de manifesta contumacia con
Abbreviated transcription (Latin):
pictaũ. ad agendũ decã qͣ int̾ eos u̾tit᷑. assignastis.
sum enĩ cuutas ur̃ũ in medio fere sit cõstituta:
paulo tñ a Rochomageñ. cuutace remorior. uos
enĩ quasi ad occtirsum adu̾sarii sui ad ultĩora
loca tuihere destinastis In quo uidet᷑ ei qd̵ affecto
tiũ in fauorem opposite partis ceꝑit ẽẽ ꝓcliui¬
Qr quia statim ei de spacũ distributione ad̾eo ꝓpiciꝰ
ad eundum Quod si ei censuistis ꝓ epͥali reu̾en¬
tia defereñdum: id eatenꝰ faciendũ est. ne in ho¬
mis aut p̃iudicium alt̾ris lib̾alitas estusa ꝓce¬
dat. Sic enim int̃ partes media debec eẽ iudic¬
tis eẽ religio. ut lib̾am de pari singłio exhibeat
equitarem. ne snãm dictasse uidẽatcir affectio.
ħ iusticra uitionis instrumentis compensara for¬
tõne oenomañ assignet᷑. aut citͣ. ut ⁊ nos ut̾e
possimꝰ. quia ob familiaritatẽ itusꝙ paitis ⁊ gra¬
tiam. pbarimã int̾ cos componendi fidutiam op¬

Expanded text:
 ad agendum de causa quae inter eos vertitur, assignastis. Cum enim civitas vestra in medio sit fere constituta, paulo tamen a Rothomagensi civitate remotior, vos eum quasi in occursum adversarii sui ad ulteriora loca trahere destinastis. In quo videtur ei quod affectio vestra in favorem oppositae partis coeperit esse proclivior, quia statim ei de spatii distributione adeo propitiuad eundum. Quod si ei censuistis pro episcopali reverentia deferendum, id eatenus faciendum est, ne in onus aut praejudicium alterius liberalitas effusa procedat. Sic enim inter partes media debet esse judicantis religio, ut liberam de pari singulis exhibeat aequitatem, ne sententiam dictasse videatur affectio, sed justitia rationis instrumentis compensata forutione, Cenomania, assignetur, aut citra, ut et nos interesse possimus, quia, ob familiaritatem utriusque partis et gratiam, plurimam inter eos componendi fiduciam ob
Abbreviated transcription (Latin):
ient ad ugilantiũ cuiꝰ pedisseqͣm feci¬
sti auimam tuã ieronimꝰ scͥbens his eũ
redarguit u̾bis. Dicis in libello tuo qd̃
dũ iuiumꝰ mortuo orare possumꝰ. postqͣm
aut̃ mortu fũimus nulliꝰ sit ꝓ alio exau¬
dienda or̃o. Presertim c̃ mr̃es ultionem
sui sangͥnis obsetͣntes impetrare neqͥue¬
runt. Si apłi ⁊ mr̃es incorꝑe consiituti
adhuc posst̃ orare ꝓ cet̾is qñ adhuc de se de¬
bent ẽẽ solliciti. qntomigis pͦ toronas.
uictorias ⁊ tͥumphos. nnus hõ moy ses
sexcentis milib armatoꝵ impet᷑ a deo
ueniã ⁊ stepħs mutator d̾i sui. ⁊ pͥmũ

Expanded text:
lent, ad Vigilantium, cujus pedissequam fecilent, ad Vigilantium, cujus pedissequam fecisti animam tuam, Hieronymus scribens, his eum redarguit verbis: « Dicis in libello tuo quod dum vivimus mutuo orare possumus: postquam autem mortui fuerimus, nullius sit pro alio exaudienda oratio, praesertim cum martyres ultionem sui sanguinis obsecrantes, impetrare nequiverint. Si apostoli et martyres in corpore constituti, adhuc possunt orare pro caeteris, quando adhuc de se debent esse solliciti, quanto magis post coronas, victorias et triumphos? Unus homo Moyses sexcentis millibus hominum impetrat veniam ; et Stephanus imitator Dei sui, et primus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de animab scĩs stiend̾ ñ ẽ. quia q̃ intus om̃i¬
potẽtis d̾i claritatẽ iudent. nuillo mͦ ẽdendũ est.
quia sic foris aliquid qd̾ ignorent. Item g̾gorꝰ in
distincti sunt. quia ip̃m fontẽ scĩe ꝯtemplan¬
tur. Qd̾ eiũ de his q̃ scienda sunt nestiunt. qͥ
scientes oĩa sciunt: Eoꝵ itaq sc̃ia ꝯparatõne
nr̃a ualde dilatata ẽ. s tñ comꝑat̾one diuine
scĩe angusta. sic̃ ⁊ sp̃c mortuoꝵ comꝑatione
gorii assertionẽ. qͣ tem̃itate dicis sp̃c iustoꝵ
om̃io ignorare quid inhac agatur utra. nisi
maiori deñtia dix̃is quia sp̃ttib iustoꝵ nul¬
la post hãc oĩo sit uitas Quod de ilł ⁊ sentire
impium ẽ. ⁊ heticun atrestari. In hãc enĩ
ꝓlabi insaniam spẽ celestium euacuat pre¬
mioꝵ et ei miserie addicit. de qͣ sie apłs ait.
Si tm̃ in hac uita sꝑantes sumꝰ misera¬
biliores sumꝰ omnib hominib. Porro
qd̾ ꝓ int̾pellantib cedem anime int̃pel¬

Expanded text:
quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident, nullomodo credendum est, quia sit foris aliquid, quod ignorent. » Item Gregoriudistenti sunt, quia ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt nesciunt, qui scientem omnia sciunt? Eorum itaque scientia, comparatione nostrae valde dilatata est, sed tamen comparatione divinae scientiae angusta; sicut et spiritus mortuorum comparatione gorii assertionem, qua temeritate dices spiritus justorum omnino ignorare quid in hac agatur vita, nisi majori dementia dixeris, quia spiritus justorum nulla post hanc omnino sit vita? Quod de illis, et sentire impium et haereticum attestari. In hanc enim prolabi insaniam, spem coelestium evacuat praemiorum, et ei miseriae addicit, de qua sic Apostolus ait: Si tantum in hac vita sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Porronterpel
Abbreviated transcription (Latin):
Uis aĩe huãe septẽ sibi uendicat actus
Corrigit excessus. iͥttittib instat. ĩ ip̃am
Dirigit intuttũ ditatẽ gaudet in illa
Participãt aliũ duo nr̃e ꝓͥpͥetatis.
E xactu pͥmo uegetant᷑ corꝑa c̃stũt.
Quenit iñ uigor. nexꝰ complexio mot᷑.
ce status. ⁊ sp̃es. ⁊ ꝯuenientia q̃dam.
Ex alio tangit. uidet. audit. gustat. odorat.
Odit. amat. petit apta sͥ. conͣtria uitit
S oluitur ĩ somnos. ĩ sõnia m̃te uagiatt᷑.
⁊ cꝰ ingenuas aliasq ꝑambulat arces.
Qq uł ingeniũ. uł disciplina minift᷑t
Colligit ⁊ nano ꝓ uectu m̃tib heret.
rtiis ab illicitis reuocat resides ꝙ ł eatus.
Abiure docet ex tẽ cognosc̃e sese
Incipit inꝙ nouũ niti ac tͣnsire dolorẽ.
Discimꝰ exqͥnto nat᷑e lege teñi.
Res ncõtessas uͥtittis amore caue.
Concessis aliqd̾ etiã sñ teste carere
Sextus in aspectũ solis lucisq suꝑne
Pene parẽ suꝑis aĩam parit ĩ macłatã.
Septimꝰ astͥngit stabiliq subarrat amore

Expanded text:
us . . . . septem sibi vindicat actus Corrigit excessus, virtutibus instat; in ipsam Dirigit intuitum Deitatem, gaudet in illa.Participant alium, duo nostrae proprietatis. Ex actu primo vegetantur corpora, crescunt; Provehit inde vigor, nexus, complexio, motus, Et status, et species, et convenientia quaedam. Ex alio tangit, videt, audit, gustat, odorat; Odit, amat; petit apta sibi, contraria vitat; Solvitur in somnos, in somnia mente vagatur; tius ingenuas, aliasque perambulat artes, Quaeque vel ingenium, vel disciplina ministrat, Colligit, et vario provectu mentibus haeret. Quartus ab illicitis revocat, residesque reatus Abjurare docet; extunc cognoscere sese Incipit, inque novum niti ac transire docetur Discimus ex quinto naturae lege teneri, Res inconcessas virtutis amore cavere, Concessis aliquot etiam sine teste carere. Sextus in aspectum solis, lucisque supernae, Pene parem superis animam rapit immaculatam. Septimus astringit, stabilique subharrat amore,
Abbreviated transcription (Latin):
teris cõmunit̃ exhortari om̃es. ut q̃ ꝯq fa
cũ xꝑo facere stũdeant ⁊ docere. Illa pre¬
t̾ea manumissionẽ d̃ naufragus ⁊ dͦ sub¬
stantia morientium. qͣm comes in ma¬
nu nr̃a deposuit. uos bitissime pater
non grauemini confirmatione apłica robo¬
rare. ac ꝓhib̾e. ne quis om̃ino eam rescin¬
d̾e ł aliqua ex parte eam minuere p̃sumat.

Expanded text:
teris, communiter exhortari omnes, ut quae cum eis teris, communiter exhortari omnes, ut quae cum eis i quoque cum Christo facere studeant et docere. Illam praeterea manumissionem de naufragiis et de substantia morientium, quam comes in manu nostra deposuit, vos, beatissime Pater, non gravemini confirmatione apostolica roborare, ac prohibere ne quis omnino eam rescindere, vel aliqua ex parte minuere praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
nem sinodi scient̾ inirent incestaꝵ fed̾a
nuptiaꝵ. Placuit ⁊ hoc uniu̾sis. ut ad
incutiendũ cet̾is metum filii ex huiꝰmodi
ꝯmixtione din ceps gen̾ati uelut spu¬
rii hab̾entur. ⁊ ad legiti mos herẽdes
uis pat̾nũ transiret. Porro in ordinib
celebrandis canonicas sanctiones. ⁊ di¬
ligent᷑ actendi uissimus. ⁊ in ostense
custodire. Ordinari filios sac̾dotũ nisi
prius can onici regulares aut monachi
fierent assensu ꝯmuni nob̾cũ synod̾ int̾¬
dixit. His aut̾ quos iam ordinatos ꝯsta¬
bat abolende successionis intuitu in eccłuᷤ
in quib patres eoꝵ ministͣuerant. mini¬
stndi abstulimꝰ facultatem. p̃bendas⁊ q̃s¬
lib eccłie dignitates rigore quodecuit
⁊ addita sunt ⁊ alia. in hunc mõdum: qui¬
b ex canonicis prodeuntib institutis p̃sens
suimꝰ. qͣtinus acta canonice ur̃a confirma¬
re dignetur auctoritas. ⁊ datis ad ep̃os lit¬

Expanded text:
nem synodi scienter inirent incestuosarum foedera nem synodi scienter inirent incestuosarum foedera nuptiarum. Placuit et hoc universis, et ad incutiendum caeteris metum, ut filii ex hujusmodi commistione deinceps generati, velut spurii haberentur, et ad legitimos haeredes jus parternum transiret. Porro in ordinibus celebrandis canonicas sanctiones et diligenter attendi jussimus, et inoffense custodiri. Ordinari filios sacerdotum, nisi prius canonici regulares aut monachi fierent assensu communi nobiscum synodus interdixit. His autem, quos jam ordinatos constabat, abolendae successionis intuitu, in ecclesiis in quibus patres eorum ministraverant, ministrandi abstulimus facultatem. Praebendas et quaslibet Ecclesiae dignitates rigore quo decuit  addita sunt, et alia in hunc modum, quibus ex canonicis prodeuntibus institutis praesens suimus, quatenus acta canonice vestra confirmare dignetur auctoritas, et datis ad episcopos lit
Abbreviated transcription (Latin):
be manetensi tͥcluo sedimus in ea sin odũ
celebrantes. ex qua largiente dño ⁊ eccłie
honorem ⁊ popło magnum constat em̾sis¬
se fructum. Si qͥdem usq in diem p̾fati
conuentus huiꝰmodi consuetudo in terra¬
tm̃ comitis extit̾at. ut dcedente marico
ł uxore uniu̾sa d̾cedentis mobilia in po
euadebat ex naufragiis totus sibi fiscus
lege uidicabat patrie. passos q naufra¬
gium miserabilus uiolentia principis
spoliat. tam maris rapina qm procella.
Utranq aũ exactionẽ sub oculis tocius
concilii comes in nr̃a manu oͣposuit.
postulans in eos excominunicatioĩs gla¬
diũ extendi. qui cũq aliqñ ł manumissa
repet̾e ł manumissionis plenicudine
torem. De incestuosis aut̃ coniugiis.
unui̾sitati considentiũ placuit. ut ep̃is
sac̾dotes in eccłis talia conthi matͥmo¬
nia publice ꝓhib̾ent. Eos quoq excoi¬
catiõi subicerent. qͥꝯꝙ post p̾sentis actõ¬

Expanded text:
be Nannetensi triduo sedimus in ea synodum be Nannetensi triduo sedimus in ea synodum celebrantes, ex qua, largiente Domino, et Ecclesiae honorem, et populo magnum constat emersisse fructum. Siquidem usque in diem praefati conventus, hujusmodi consuetudo in terra comitis exstiterat, ut decedente marito vel uxore, universa decedentis mobilia in proea quidquid evadebat ex naufragio, totum fiscus lege vindicabat patriae, passosque naufragium miserabilius violentia principis spoliabat, quam maris rapina, quam procella. Utramque autem exactionem sub oculis totius concilii comes in manu nostra deposuit, postulans in eos excommunicationis gladium extendi, quicunque aliquando vel manumissa repetere, vel manumissionis plenitudinem torem. De incestuosis autem conjugiis hoc universitati considentium placuit, ut episcopi hi matrimonia publice prohiberent, eos 133 quoque excommunicationi subjicerent, quicunque post praesentis actio
Abbreviated transcription (Latin):
naufrago tabłam extorquere possit: utr
debeat. Michi quidem ⁊ si p̾stabilius¬
cõmuni uideatur usui sapient̾e d nau¬
fragio qͣm insipientem euade. non tam̃
uidetur ꝗ uir. xꝑianus ⁊ sapiens iustus
q̃rere sͥ uitam aliena morte oͬbeat. ut¬
pote qui etiam in latronem armatum
incidit. ferient̾ẽ referire non possit. ne
dũ salutem oͤffendit: pietatem contami¬
net. De reformat̃one igitur sac̾dotis
mͥ rem intuenti nͥ aliud qͣm ꝙ supra
dictũ est uidetur. qui si etiã liceat. non
tñ expẽdit. qm̃ ⁊ exemplo offendit: ⁊ ul¬
ciscendi securitatem adducit. Si autem
contigisset: re ad apłicam misissem
audientiam. qͣtinꝰ S consilio illiꝰ ⁊ egoin¬
sterer. ⁊ peccator d̃ reformatõe susciꝑ et
sententiam certiorem. Uał¬
Deatitudini ur̃e reuerentissim e pat̾
decreuimus exarandũ. ꝙ ex suggestiõe
uen̾abłis Britannoꝵ comitis parit̃ ꝙ ꝓuin¬
tialiũ consilio ep̃oꝵ in Bricanniam descen

Expanded text:
naufrago tabulam extorquere possit, utrum naufrago tabulam extorquere possit, utrum debeat. Mihi quidem, etsi praestabilius videatur usui sapientem de naufragio, quam insipientem evadere, non tamen videtur quod vir Christianus et sapiens et justus quaerere sibi vitam aliena morte debeat, utpote qui etiamsi in latronem armatum inciderit, ferientem referire non possit, ne dum salutem defendit, pietatem contaminet. De reformatione igitur sacerdotis mihi rem intuenti nihil aliud quam quod supra dictum est videtur. Quod si etiam liceat, non tamen expedit, quoniam et exemplo offendit, et ulciscendi securitatem adducit. Si autem contigisset, reum ad apostolicam misissem audientiam, quatenus ex consilio illius et ego instruerer, et peccator de reformatione sententiam suscieatitudini vestrae, reverendissime Pater, decrevimus exarandum, quod ex suggestione venerabilis Britannorum comitis, pariterque provincialium consilio episcoporum, in Britanniam descend
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut paruitatem meam uestra do pidiᷤ occi¬
cuit pagina cũ latro quidam portio dic¬
nem p̾secitiũ sac̾dotem inuad̾et. ⁊ panniᷤᷤ
eius lancea ꝑforatis uellet eum occidere.
sac̃dos latronem lapide ꝑcussit ⁊ ictus
occasione latͦ mortuus a quibdam putat᷑
D quo sciłc delicto iam ꝑ septenniũ ab of¬
ficio dñice mense ꝓuidentia ur̃a eunde
suspendit sac̾dotem. Sane suꝑ hoc dig¬
natus estis meum querere consiliũ. nͥfal¬
lor ĩd ad ur̃am rescribi osiderantes inquisi¬
tionem. si sac̾dot lic̾et ad sacrum redire
officium ꝗ ei medicinalit abstulistis. Con¬
sid̾anti gͥ michi qͣnta in sac̾dote postule¬
tur innocentia. ⁊ maxime qͣm ĩmunis
debeat ẽẽ a sanguine. non uidet᷑ sac̾do¬
tem reum sanguinis op ortere dinceps
ministre. qͣnuis tuende salutis necitate
homicidium incurrent.
querere sͥ uitam aliena morte non debe¬
at. ambros his ostendit u̾b̾. Q̾ runt aliqͥ
sisapiens in naufragio positus insipienti

Expanded text:
Sicut parvitatem meam vestra docuit pagina, cum latro quidam portitorem praesentium sacerdotem invaderet, et pannis ejus lancea perforatis, eum vellet occidere, sacerdos latronem lapide percussit, et ictus occasione latro mortuus a quibusdam putatur. Pro quo scilicet delicto, jam per septennium, ab officio Dominicae mensae providentia vestra eumdem suspendit sacerdotem. Sane super hoc dignatus estis meum quaerere consilium, ni fallor, id ad vestram rescribi desiderantes inquisitionem; si sacerdoti liceat ad sacrum redire officium, quod ei medicinaliter abstulistis. Consideranti ergo mihi quanta in sacerdote postuletur innocentia, et maxime quam immunis debet esse a sanguine, non videtur sacerdotem reum sanguinis oportere deinceps ministrare, quamvis tuendae salutis necessitate homicidium incurrerit. quaerere sibi vitam aliena morte non debeat, Ambrosius his ostendit verbis: Quaerunt aliqui si sapiens, in naufragio positus, insipienti 150
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus est nullus nõiatus. Eꝓpt̾ iudi¬
catum est ðcanu si ñ pro nichołao quib¬
dam moratoriis causis querente uidiciũ
differri. pro eccłia tam̃ q̃ eum habebat¬
suspectum. obere purgari atq in septi¬
ma manu sui ordinis suam suresutan¬
do declarare innocentiam. Qd̃ ⁊ ita
ordine suo similem exibuit purgatio¬

Expanded text:
inventus est, nullus nominatus. Quapropter judiinventus est, nullus nominatus. Quapropter judicatum est decanum, si non pro Nicolao, quibusdam moratoriis causis quaerente, judicium differre, pro Ecclesia tamen eum debere purgari, atque in septima manu ordinis sui, suam jurejurando declarare innocentiam. Quod et ito Herbertus in ordine suo similem exhibuit purgatio
Abbreviated transcription (Latin):
cum ħb̾tum nõie simili susp ectionẽ
nicholaus de illata sͥ pulsauit inui¬
ria. Pulsanti itaq ⁊ utͥq pulsato diẽ
dedi competentẽ in quo ascitis religi¬
affuerunt. om̃s hoc mͦ suam assequti sũt
actionem. Qͥ igitur nicholao est locutꝰ
dixit. nicholaum suggestiõe ⁊ consilio
decani d̾menbͣtum ipsum tam̃ nicho¬
laum minime suscepturũ uidiciũ. Ads
decanus. Non mea inquit suggestione
nͨ meo consilio s nec in mea uoluntate
actum est. ut nicholaus abscideret᷑. Ut
monstrarem inno centiam uocatꝰ a meõ
sũ libent̾ ex secuturus quicquid canonice
fuerit adu̾sũ me iudicatum. Siue itas
nicholaꝰ uidiciũ susciꝑe differat. seu
om̃ino dimittat. ego tam̃ eccłie ⁊ ar
tant offero purgationẽ. Hiis clictis alt̾
simili capitulo pulsatus simili respon¬
sione suum prosequtus negociũ qr quide
qͣsitum est si quos testes adu̾sus accusatos
nicholaus haberet. Cȩt̾um nullus om̃ino

Expanded text:
cum Herbertum 144 nomine, simili suspicione cum Herbertum 144 nomine, simili suspicione Nicolaus de illata sibi pulsavit injuria. Pulsanti utrique, et utrique pulsato, diem dedi competentem, in quo, accitis religiaffuerunt. Omnes hoc modo suam exercuerunt actionem. Qui pro Nicolao est locutus, dixit Nicolaum, suggestione et consilio decani, demembratum. Ipsum tamen Nicolaum minime suscepturum judicium. Ad haec decanus: « Non mea, inquit, suggestione, nec meo consilio, sed nec etiam mea voluntate actum est ut Nicolaus abscinderetur. Ur, meamque monstrarem innocentiam, vocatus a meo assus sum, libenter exsecuturus quidquid canonice fuerit adversum me judicatum. Sive itaque Nicolaus judicium suscipere differat, seu omnino dimittat, ego tamen Ecclesiae etant offero purgationem. His dictis, alter simili capitulo pulsatus, simili responsione suum persecutus est negotium. Et quidem quaesitum est si quos testes adversus accusatos Nicolaus haberet. Caeterum, nullus omnino
Abbreviated transcription (Latin):
catus. Om̃s gr̾am ipsius habebant. om̃i¬
um ipse. Sequenti aut̃ temꝑe contigit᷑.
ut quosdam canonicoꝵ qui sub uirga
erant propt᷑ turpia eoꝵ uerba. ⁊ repri¬
mendoꝵ enormitates operũ. dcanꝰ ex offi¬
cio d̾canie ecclesiastica corrig̾et disciplina.
Quam nimis gͣuit̃ idem canonici feren¬
tes: adu̾sus eũ ingorabłi odio exarserũt.
Cui scilicet odio plurimum additũ est¬
rixam usq ꝑuenit. Ex occasione huiꝰ¬
modi simui q suffragio discipline. p̾scͥp¬
ti canonici de sua egressi eccłia ad regẽ
francoꝵ cuius iram ad circa decanum
nou̾ant implacabilem tͣnsierunt ipsi
aut̃ a rege francoꝵ egressi eẽnt. unꝰ ex
illis noĩe nicholaus a quodam fr̃e dca¬
ni captus est. ⁊ alioꝵ auxilio tam fr̃m
clamorem addidit etiam suꝑ decano
proclamaret dicens. suggestio᷑e et
consilio ip̃ius menbroꝵ se abscisiõe
inminutum. quoꝵ uiolentia ipse
tentus ⁊ abscisus. Alt̾um quoq canoni¬

Expanded text:
catus. Omnes gratiam ipsius habebant, omnicatus. Omnes gratiam ipsius habebant, omnium ipse. Sequenti autem tempore contigit, ut quosdam canonicorum, qui sub virga erant propter turpia eorum verba, et reprimendorum enormitates operum, decanus, ex officio decaniae, ecclesiastica corrigeret disciplina. Quam nimis graviter iidem canonici ferentes, adversus eum inexorabili odio exarserunt. Cui scilicet odio plurimum rixam usque pervenit. Ex occasione hujusmodi, simulque suffugio disciplinae, praescripti canonici de sua egressi Ecclesia, ad regem Francorum, cujus iram circa decanum noverant implacabilem, transierunt, ipsiuautem a rege egressi essent, unus ex eis, nomine Nicolaus, a quodam fratre decani captus est, et aliorum auxilio, tam fratclamorem, addidit ut etiam super decano proclamaret, dicens: Suggestione et consilio ipsius, membrorum se abscissione minutum, cujus violentia ipse tentus fuit et abscissus. Alterum quoque canoni
Abbreviated transcription (Latin):
I. humił turonoꝵ archiep̃c. obite in tegr̃i¬
tatem obẽdientie. Entis tͥbulationũ
turbinib turonensis agitetur ecclesia
tatem. Adhuc enĩ francoꝵ rex inno cen¬
tiam meam tanto ꝑsequitur õdio.
ut tͣclucat in grauamen eccłie: odiũ
ꝑsone. Qͥpp e quondam b̾i mauricii cur¬
tem p̾fate abstulit eccłie. ⁊ ꝙ. constat
esse scuarii fisco ascͥpsit. Tota quoq ter¬
ra ipsius regis ita ⁊ his qui metc̃ sunt
in dño suspecta est ⁊ clausa. ut nͨ ego
nec illoꝵ aliquis in ea pẽdem pon̾e aud¬
at. Huis alus ꝙ p̃mor angustus. q. delo
nec ex regis p̾cepto disposu. nec ei dispo¬
nendi fa cultatem indulsi. Sciens enĩ
qr oportet deo magis obedire ꝗͣ hominib
ꝑsonas elegi q̃ in exequendis eccłie negocus
pondus diei ⁊ estus sustinerent. Altr
igit̃ diaconatũ alt̾i d̾caniam dẽdi. sullus
om̃ino fuit. qui ei quẽ in decanũ pro¬
moui quando promotus est aliquid op¬
poneret. seu quando fuit in sẽd e collo¬

Expanded text:
 humilis Turonum archiepiscopus, debitae integritatem obedientiae. Quantis tribulationum turbinibus Turonensis agitetur Ecclesia,o sanctitatem. Adhuc enim Francorum rex innocentiam meam tanto persequitur studio, ut traducat in gravamen 143 Ecclesiae odium personae. Quippe quam dum beati Mauricii curtem praefatae abstulit Ecclesiae; et, quod constat esse sanctuarii, fisco ascripsit. Tota quoque terra ipsius, mihi, et his qui mecum sunt in domo, suspecta est et clausa, ut nec ego, nec aliquis illorum in ea pedem ponere audeat. His, aliisque premor angustiis, quia zelo  nec ex regis praecepto disposui, nec ei disponendi facultatem indulsi. Sciens enim quia oportet magis Deo obedire quam hominibus, prius elegi qui in exsequendis Ecclesiae negotiis, pondus diei et aestus portarent. Alteri igitur archidiaconatum, alteri decaniam dedi. Nullus omnino fuit, qui ei, quem in decanum promovi, quando promotus est, aliquid opponeret, seu quando in sede fuit collo
Abbreviated transcription (Latin):
exequio fame uos bn ualere cognosco. Et¬
enĩ sollempne mͥ est uos colere. uos ample¬
ct. ur̃am q promotionẽ int̾ meos assi¬
gnare successus. In est ut mͥ ad plenitu¬
dinem gaũdii cedant q̃ circa uos prosꝑast̃.
ad cumulũ uero: uos ẽẽ incolumẽ. M enda¬
cii arguar si frustra postulatis ame ꝗ pos¬

Expanded text:
bsequio famae bene vos valere cognosco. Etenim solemne est mihi vos colere, vos amplecti, vestramque promotionem inter meos assignare successus. Inde est ut mihi ad plenitudinem gaudii cedant quae circa vos prospera sunt, ad cumulum vero vos esse incolumem. Mendacii arguar, si frustra postulatis a me, quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
teram maritis ex uyorib dͤcẽdentib bo¬
na eoꝵ mobilia a potestate scłari diri
euaserant.⁊ in portu post modum spo¬
liabant᷑: damnamꝰ. ⁊ ne quis eas futu¬
ris temꝑib renouare p̾sumat: auctori¬
tate aplica int̾dimus. Iniqum enĩ esse
censemus. ut quem diuine clementie
magnitudo a seuientiᷤᷤ pelagi uoracita¬
te eruit : hominum seua rapacitas au¬
deat spoliare. Pioꝵ namq imperatoꝵ
emanauit auctoritas. ut etiam eaꝵ rer̾
q̃ in tempestate maris leuande naius cã
eiciuntur. ñ admittatur dñium. Non
enum eas quis eo aĩo abicit. qđ habere
nolit. s ꝙ ꝑicłm effug̾e possit. ⁊ qui res
ipsas iucrandi animo abstulerit furtũ
cõmitrit¬

Expanded text:
quarum maritis vel uxoribus decedentibus boquarum maritis vel uxoribus decedentibus bona eorum mobilia a potestate saeculari diripevaserant, et in portu postmodum spoliabantur, damnamus, et ne quis eas futuris temporibus renovare praesumat auctoritate apostolica interdicimus. Iniquum enim esse censemus ut quem divinae clementiae magnitudo a saevientis pelagi voracitate exuit, hominum saeva rapacitas audeat spoliare. Piorum namque imperatorum emanavit auctoritas, ut etiam earum rerum quae in tempestate maris levandae navis causa ejiciuntur, non amittatur dominium. Non enim eas aliquis eo animo abjicit quod habere nolit, sed quo periculum effugere possit, et qui res ipsas lucrandi animo abstulerit, furtum committit
Abbreviated transcription (Latin):
Weris nr̃is quib nauiganturis tem¬
pestas mare olauserat. cũ uentoꝵ gr̃a
si nauem. cum iam ꝓpe cursum ꝑ egissent.
q. portum in pectore poncificis inuener̃t.
Ibi quies fatigatis. ibi supplementũ que
defecerant expensaꝵ. Attriuerat eas diur¬
turnior serenitas expectatio. s uos ⁊ ratẽ
ad utendum uentis. ⁊ ad expectandum
uentos eis necessaria prouidistis. Pulchrũ
sane atq p̾dicandum bñficiũ. nullis red¬
ditũ est meritis. nulla collatum tristicia.
nullis supplicationib comꝑatum. Nichil
in eo fuit. qd̾ bñficii minueret maiestatẽ.
ad nom̃ amici ñ ad p̾ces uenit:¬

Expanded text:
ueris nostris, quibus navigaturis tempestas mare clauserat, cum ventorum 191si navem, cum jam prope cursum peregissent, trorsum jactati, portum in pectore pontificis invenerunt. Ibi quies fatigatis, ibi supplementum earum, quae defecerant, expensarum. Attriverat eos diuturnior serenitatis exspectatio, sed vos ratem ad utendum ventis, et ad exspectandum ventos, eis necessaria providistis. Pulchrum sane atque praedicandum beneficium! Nullis redditum est meritis, nulla collatum tristitia, nullis supplicationibus comparatum. Nihil in eo fuit quod beneficii minuerit majestatem. Ad nomen amici, non ad preces venit
Abbreviated transcription (Latin):
Hos itaq tͥ cõpares. hos facias aduocatos.
Illis egentib. egere xꝑm crede. Qͥte in
uĩdint in bñdictionib tuis: tuum uide¬
ant affectũ. Si non est tibi datũ d esuꝑ.
ut angloꝵ regi parias. in his absq damp¬
no. pudicitie regi paries angłoꝵ. Fontassis
ideo clausit dñs nterũ tuum. ut ꝓgeniẽ
ãd optares ĩmortałe. Qd̃ si ita est: atten¬
de sterilitatem carnis. anime questum
ẽẽ ñ dispendiun. głam: non confusionẽ.
beneficiũ non flagellum. felicius enĩ est
fecundam ẽẽ sp̃u: ꝗͣ carne. celo parere
ꝗͣ sepulchro. Fieti etiam potest ut quam
suspiras sobolem subsidiis egenoꝵ ad ipisq
merearis. Quippe naturant᷑ merita mutãt¬
⁊ apũd non nullas inuenies abstersum uir
p̃rogatiua fidei ⁊ obẽdientie scriptura dño
placusse cõmemorat. His o regina nou̾s
euacuatam sare sterilitate. datũ q ei filiũ.
in quo plus elegit meritũ patris. ꝗͣ debitũ
thori. sc̃imonia qͣm natura. Quẽ uidelic

Expanded text:
os. Illis egentibus, egere Christum crede. Qui te non viderant, in benedictionibus tuis tuum vident affectum. Si non est tibi datum desuper ut Anglorum regi parias, in his absque damno pudicitiae Regi paries angelorum. Fortassis ideo clausit Dominus uterum tuum, ut progeniem adoptares immortalem. Quod si ita est, attende sterilitatem carnis animae quaestum esse, non dispendium; gloriam, non confusionem; beneficium, non flagellum. Felicius est enim fecundam esse spiritu quam carne, coelo parere quam sepulcro. Fieri etiam potest ut quam suspiras sobolem subsidiis egenorum adipisci merearis. Quippe naturam quoque merita mutant, et apud nonnullas invenies abstersum virtpraerogativa fidei et obedientiae Scriptura Domino placuisse commemorat. His, o regina, noveris evacuatam Sarae sterilitatem, datumque ei filium, in quo plus egit meritum patris, quam debitum thori, sanctimonia, quam natura. Quem videlicet