comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erroris caligine ĩuoluti sunt. adeo ut dicere¬
p̃sumpserint. corpus et sang̾nem xpisti a lo¬
nis tm̃ sumi: et non a malis. S indubitant᷑ tenen¬
dum est a bonie sumi ñ mͦ sacͣmentalr̃ s ⁊ spiri¬
cͣmento .s. sb̃ spetie uabili carnẽ xp̃i de uirgi¬
ne sumptam. et sangͥnem pro nobis fusum
simii. s non misticam. que tm̃bonoꝵ est. Id
subditis probat᷑ testimomis. g̾gꝰ ãit . eist quid
in pccorib et indigne sumentib uera xp̃isti

Expanded text:
erroris caligine involuti sunt adeo ut praesumpserint dicere corpus et sanguinem Christi a bonis tantum sumi et non a malis. Sed indubitanter tenendum est a bonis sumi, non modo sacramentaliter, sed et spiricet sub specie visibili carnem Christi de virgine sumptam, et sanguinem pro nobis fusum sumi; sed non mysticam, quae tantum bonorum est. Quod subditis probatur testimoniis. Gregor.: Est quidem in peccatoribus et indigne sumentibus vera Christi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiens qͣlit̃ pdicta intelligenda sint qr obscure dixe¬
rat: cõsquent᷑ dicens. ita panem uocari corpꝰ xpisti.
cum uere sit sacͣmentũ corꝑis xp̃i quod in cruce po¬
situm est. sicut ip̃a ĩmolatio que fit manib sacer¬
dotis uocat᷑ xp̃i passio. ñ rei u̾itater s significandi
misfio. et sicut sacͣmentũ fidei dicitur fides. ¶ Sa¬
tis est responsũ hereticis obiectõnib eoꝵ qui negãt
uer̾ corpus xpisti in altari esse. et panem in corpꝰ.
uł uinũ in sangͥnem: mistica cõsectione cõuerti
dicentes. Iuis audeat manducare dñm sluũ: qͥs
⁊̾ auocat dicere cotidie formari corpꝰ xp̃i de mat̾ia
uel substantia. que non fuit caro uirginis .imdꝰ¬

Expanded text:
iens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum corporis Christi quod in cruce positum est; sicut ipsa immolatio quae fit manibus sacerdotis, vocatur Christi passio, non rei veritate, stum fidei dicitur fides. Satis responsum est haereticis et objectionibus eorum qui negant verum corpus Christi in altari esse, et panem in corpus vel vinum in sanguinem mystica consecratione converti, dicentes: Quis audeat manducare Dominum suum? Quis etiam audeat dicere quotidie formari corpus Christi de materia vel substantia, quae non fuit caro Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
te assumũt ex inf̾iorib elementis corpulentiori
modatũ ad id quod agunt. set quod hoꝵ sit qm̃¬
nonio sĩs nullo exꝑimento ap̾hende̾ ualeo. sic̾
angeli qui hec agunt. Atdende lector qr questio¬
nem ꝓpositam ñ soluit set ĩ discussam reliquit. u¬
esse corꝑeo. ac ꝓpria. ac sp̃ualia habere corpora.

Expanded text:
tes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus tes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus mmodatum ad id quod agunt. Sed quod horum sit hendere valeo; sicut angeli qui hoc agunt. Attende, lector, quia quaestionem propositam non solvit, sed indiscussam reliquit, uesse corporeos ac propria et spiritualia habere corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
ͣm nͨ absoluit. Iuerẽs utr̃ ĩ illis corꝑaub
apꝑitõib c̾at᷑.i aliqͣ crearet᷑ ad illud opus tm̃
ĩqͣ deus hoĩb aꝑꝑeret an angeli qui ante e¬
rant ita mict̾ent᷑ ut manentes ĩ suis spirita¬
lib corꝑib assumerẽt ex corpulenta ĩ ferioꝵ
corꝑales. ueras quid̾. An corpꝰ suũ ꝓp̾um uer¬
t̾ent in spes aptas actõnib suis. ꝑ iurtutẽ
bus formis ⁊ uisis. utr̃ ad hoc opus tm̃ cre¬
atũ formata sinit. ĩ qua deꝰ sicut tune ꝯpor¬
tuisse iudicauit humanis ostenderet᷑ aspec¬
tib. auangeli qui iauierant ita mittelãt᷑.
ut ex ꝑsona dei loquerent᷑. assimẽtes corꝑalẽ spetiẽ:
ñ sub dunt᷑ s subditũ regunt mutandes atq u̾tẽte
ĩ spẽs quay uellent accomodatas atq aptas actõib
suis. scd̾m attͥbutam a c̾atõne potentiã. ¶ Set
fateor ex cedere uires intentõuis mee. utr̃ angeli
manentes sp̃ali sui corꝑis qͣlitate. ꝑ hͣłic occultiꝰ oꝑã¬

Expanded text:
quam nec absolvit, quaerens utrum in illis corporalibus apparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorumcorporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem bus formis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quas vellent accommodatas atque aptas actionibus suis, secundum attributam a Creatore sibi potentiam. Sed fateor excedere vires intentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operan
Abbreviated transcription (Latin):
ut xp̃m c̾at᷑am fateret᷑. ideo effusa sunt
Undera arrii. atq crepuit medius prostra¬
tus in fatiem. ea quib xp̃m negauerat fe¬
da ora pollutus. Hiis aliis q płurib testi¬
moi̾is iustrium᷑ ñ debere fateri simplicit̃
tõne recte dici potest. ut ũ dicat᷑ frũs scd̾m¬

Expanded text:
um creaturam faceret. Ideo effusa sunt Arii viscera, atque crepuit medius, prostratus in faciem ea quibus Christum negaverat foeda ora pollutus. His aliisque pluribus testimoniis instruimur non debere fateri simpliciter tione recte dici potest, ut sic dicatur factus s
Abbreviated transcription (Latin):
suũ .s. non unũ de multis. cum dicit suũ. ge¬
n̾atõnis et̃ne ꝓp̾etatẽ significauit. postͣ fcm̃
ex mlt̃e asseruit. ut fact᷑a ñ diuinitati s
assũptioni corꝑis ascriberet᷑. fcm̃ gͥ ex mu¬
liere dicit pp̃ carnis assumptõm. ꝯub leger
ip̃ obseruantiã legis. gen̾atio gn̾atõni non
pͤudicat. nec caro diuinitati. deꝰ .n. et̾ nus
ĩ carnatõnis sacͣmentũ suscepit. ñ diuiduuꝰ
s unuꝰ. et in utro umis .s. diuinitate et¬

Expanded text:
suum, scilicet non unum de multis. Cum dicit suum, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non divinitati, sed assumptioni corporis ascriberetur. Factum ergo ex muliere dicit, propter carnis susceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec caro divinitati. Deus enim aeternus incarnationis sacramentum suscepit, non dividuus, sed unus, et in utroqu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ uł ñ. nitens probare ꝑ hoc xp̃m esse aͥd
ñ diuidnũ. qr quod ip̃e est: scd̾m hoĩen
ip̃e est. et ideo si ẜ hominem est aliqͣ subã
ꝓgressio. illa aut̃ locutio tropica est : qͣ xpc
An homo ille

Expanded text:
 probare Christum esse aliquid non divinum, quia quod ipse est, secundum hominem ipse est. Et ideo si secundum hominem est aliqua substprocessio. Illa autem locutio tropica est qua Chris XII. AN HOMO ILLE
Abbreviated transcription (Latin):
celum ⁊ t̾ram ego impleo. ita ubiq dͣ est. uͥ
missus est filiꝰ. ⁊ spiritꝰ .s. ubi erat n
Quomͦ

Expanded text:
Coelum et terram ego impleo. Itaque ubique Deus est, ubique missus est Filius et Spiritus sanctus, ubi erat. 3. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
poscenti sit semꝑ soluendum.
qͣndo ñ. ꝓpt̾ processionis .n. dies et ieiunioꝵe
dumest. ut fatilius impet᷑ri possit ꝙ postulat᷑.
Id̾mͣ quotiens enĩ uł dies natiuitatis. ułꝰ reli¬
que festiuitates adueu̾it. ñ solum a concubina¬
ꝵ consortio .s ⁊̃ a ꝓpriis uxorib ab stinete Item
ambꝵ sĩ causa procͤandoꝵ filioꝵ ducit᷑ uxor non
mltũ tempꝰ concessum tudetur ad ip̃m usum.
qi et dies festi et dies processionis. et ip̃a ratio
conceptꝰ et ꝑtus iuxͣ legem cessare usum carmꝰ¬
biis cebere temꝑib demonstͣnt.

Expanded text:
poscenti sit semper solvendum, quando non. Propter processionis enim dies et jejuniorum ri possit quod postulatur. Idem: Quoties enim vel dies Nativitatis, vel reliquae festivitates advenerint, non solum a concubinarum consortio, sed etiam a propriis uxoribus abstinete. Item Ambrosius: Si causa procreandorum filiorum ducitur uxor, non multum tempus concessum, videtur ad ipsum usum, quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessare usum carnis debere temporibus demonstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis m̾i̾e. quordã uͦ actꝰ absolute ac ꝑfocte
ronos dñt. quo ñ solũ essentia uł genꝰ set ⁊̾
causa et finis cõmeudant. ut sunt illi quiex
pona uoluntate proueniunt et bonũ finem
meriuntur.

Expanded text:
ricordiae; quosdam vero actus absolute ac perfecte bonos dicunt, quos non solum essentia vel genus, sed etiam causa et finis, commendat: ut sunt illi qui ex bona voluntate proveniunt, et bonum finem metiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
centiam. s ꝰ effitientiã tm̃. ut mag̾dilectidi¬
cant᷑ quib ex dicõne ab eterno matus lonũ
p̃parauit. et in temꝑe tribuit. et minꝰdilecti:
quod deuꝯ noua dilectõne q̃mq̃m possit dilig̾e
Imosempit᷑na dilectõne dilexit aute mũdi
diligi ab eo cũ et̾ne dei dilectõnis sortiuntur
⁊ deus temꝑalit̾ aliq̃m diligat quasi noua di¬
lectõne que m̃ ip̃o ante ñ erat. apud q̃m uͭ p̃te¬
rita tͣnfierunt. et fut᷑a iam fc̃a sunt. Ideoq
oiñs scõs suo atite mũdi ꝯstitutõm dilexit. si
põt̃ humano affecti capi quod dicit᷑ ab eo. sic̃
t̾ cum mal iratꝰ dicit᷑. et placidꝰ lonis. illi mutã¬
tur et ñ ip̃e. ut lux inarmis oculiꝯ aspera. fir¬

Expanded text:
cundum efficientiam, ut magis dilecti dicantur, quibus ex dilectione ab aeterno majus bonum praeparavit et in tempore tribuit; et minus dilecti qquod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexit ante mundi diligi ab eo, cum aeternae Dei dilectionis sortiuntur  Deus temporaliter aliquem diligat quasi nova dilectione, quae in ipso ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt, et futura jam facta sunt. Itaque omnes sanctos suos ante mundi constitutionem dilexit, sicpotest humano affectu capi quod dicitur. Sic etiam cum iratus malis dicitur, et placidus bonis, illi mutantur, et non ipse; ut lux infirmis oculis aspera, fir
Abbreviated transcription (Latin):
et tũ postͣ gͣuit̾ deliquit in ꝓplĩ enuatõne. qd̾ ppłĩ
multitudo prostrat᷑a oͣstendit᷑. illud mirabile est
qd̃ angelo ferienti plebem se obtulit dicens. grex
iste quid fecit  fiat manꝰ tua iu me. et in domũ pa¬
tris mei. quo fc̃o: statim sacͥficio dignꝰ iudicatus¬
est qui ab solutõne estimabat᷑ indignꝰ. Nec mirũ
si tałi sua oblatione pro ppło pcc̃i sui a deptꝰ est ue

Expanded text:
en postea deliquit in populi enumeratione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens, 1 Paralip. 21: Grex iste quid fecit? Fiat manus tua in me, et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione, pro populo, peccati sui adeptus est ve
Abbreviated transcription (Latin):
offerat᷑. ⁊̃ si ad sũmũ quis ꝑueniat maloꝵ. et iude
amplectib tur. facit om̃ia qͣtinus ad priorẽ re¬
uecet itatum. quodq est adhuc p̾stautiꝰ ⁊ emi¬
nentiꝰ t̾ si ñ potũit quis explere ominẽ satt̾sfati¬
nͨ patit᷑ pͣuis exigue ꝯuersionis ꝑdere mercedem.
Exemplis ⁊̃ hoc idem astrui potest. dauiꝰs ñ.¬

Expanded text:
malorum, et inde amplectitur, et facit omnia quatenus ad priorem revocet statum. Quodque est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuerit quis explere omnem satisfacinec patitur quamvis exiguae conversionis perdere mercedem. Exemplis etiam hoc idem astrui potest. David
Abbreviated transcription (Latin):
patientie ñ obliuiscitur. ex quoꝵ mio si quis
uobis dicat. dicite utr̃ michi aliquid prosit ad
uitam fut᷑am: si in ista uita illecebrosissime
uoluptatis blandimenta ꝯtempsero. si me pe¬
nitendo uehementius qͣm prius extrutiauero:
si uberius fleuero: si melius nixero: si pauꝑes
largiꝰ sustent auero. si caritate ardentiꝰ flagͣuero:
Inis ur̃m ita desipit. ut huic homini dicat. ni¬
chil tibi uta in post̾um proderuit: uade saltem
suauitate huiꝰ uite fruere. auertat deus. tam ĩta¬
nem cacͥlegam q dementiam. Item Ioħ̾s cͥstistomuꝯ
de reꝑatõne lapsi. tał michi cde tał est erga hoĩe

Expanded text:
patientiae non obliviscitur. Ex quorum numero si quis vobis dicat: Dicite mihi utrum aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est
Abbreviated transcription (Latin):
antiquis ñ fu̾it saluꝰ. sicut nec moder¬
nꝰ: utr̃ oportu̾it illos credere onũa illa de me¬
diatore que nũs credimꝰ. Iuibdam uidet᷑ qd̾
ex p̾missiꝯ u̾biꝯ augͦni colligũt. ubi ista .iiii.
posuit. Aliis aut̃ uidetur habita fide tͥnitatis
id de mist̾io ingarnatõns fidei suffecisse ut d̾i
filius crederet᷑ nascit᷑us de homine et iudicatu¬
ruꝯi qui de iohe baptista docum̾itũ hꝰ rei assu¬
surus ad infernũ. au aliũ ad hec sacͣmenta
missurꝰ es;ͤ Quidã tñ dñt eũ ñ dubitasse de
ignorantia. s de pietate .i. dubitare se ostẽdisse.

Expanded text:
antiquis non fuerit salus, sicut nec modernis, utrum oportuerit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam videtur quod ex praemissis verbis August. colligunt, ubi ista quatuor posuit. Aliis autem videtur habita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei suffecisse, ut Dei Filius crederetur nasciturus de homine, et judicaturus, qui de Joanne Baptista documentum hujus rei assusurus ad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, dubitare se ostendisse;
Abbreviated transcription (Latin):
celeritate sint tͣn̾situri. Non .n. dicendũ est
fieri ñ posse ut ꝑ aera in siblime portentur u
inillo spatio. et moriant᷑. et reuiuistant. ad
hũc aut̃ sensũ quo estimemꝰ illos in ꝑuo spatio
et passuros mortem. et accept᷑es ininortalitatẽ.
apłs nos urgere uidet᷑ ubi dicit. in xp̃o oñis iuiui¬
pͥus moriatur. cur aut̃ nobis iucredibile uidea¬
tur illam multitudĩem corꝑm in aere quodam¬
modo semiuari. atq cui ꝓtuꝰ ĩ mortalit̾. et ĩcorrup¬
tibilit̾ reniuiscere. cum credamꝰ in ituculi fu¬
t᷑ͤani resurrectõni. et in menbra sine fine uict᷑a
tanta uelocitate rediturũ antiquissimoꝵ cada

Expanded text:
celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse, ut per aera in sublime portentur, et in illo spatio moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo aestimemus illos in parvo spatio, et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit: Omnes viviprius moriatur. Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminari, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta velocitate rediturum an
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiui reꝑient᷑ mors erit et resurcͨtio. ut aĩa
qͣi ꝑ soporem eg̃ ia de corꝑe. eid̃m in mom̾ito red¬
datur. econt᷑ uero scribens ad marcellam yeroni
to ĩ smort alitate repentẽ mutandoꝰ. hoꝵ aut̃

Expanded text:
qui vivi reperientur, mors erit et resurrectio, ut anima quasi per soporem egressa de corpore, eidem in momento reddatur. Contra vero, scribens ad Marcellam, Hierontos in immortalitatem repente mutandos; horum aut
Abbreviated transcription (Latin):
a fiio mittit᷑. et a filio accipit. s om̃ia que habet
id̾m spiritꝰ xp̃i est res nat᷑e filii. S ⁊ ead̾i res. ⁊ na¬
ture prĩs. ⁊ dei excitantis xp̃m a mortuis spiritꝰ est.
et id̾m spiritꝰ xp̃i est a mortuis excitati. In aliquo
differt et xp̃i nat᷑a. et dei ne ead̾m sit. si prestari po¬
test. uiide spiritꝰ qui dei est ñ sit ⁊̾ xp̃i. est ergo ĩ nob̃
spiritꝰ dei. ⁊ est in nobis spiritꝰ xp̃i. et cum spiritus
xp̃i iuest: inest spiritꝰ dei. ita cum quod dei est. ⁊ xp̃i¬

Expanded text:
a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia quae habeidem Spiritus Christi est. Res naturae Filii est, sed et eadem res et naturae Patris est, et Dei excitantis Christum a mortuis Spiritus est; et idem Spiritus Christi est a mortuis excitati. In aliquo differt Christi et Dei natura, ne eadem sit, si praestari potest ut Spiritus qui Dei est, non sit etiam Christi. Est ergo in nobis Spiritus Dei, et est in nobis Spiritus Christi; et cum Spiritus Christi inest, inest Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstinctũ anina de hus que sunt c̾ata implet᷑. im¬
plet uero sat hanas cor alicuiꝰ. ñ quid̾ iug̾diens
in eũ ⁊ in scusũ eius. neq intͦiens aditũ cordis.
siquid̃ potestas hect solius dei est. S callida et
fͣudulenta deceptõne aĩam in affc̃m malitie tͣ¬
hens ꝑ cogitatõnes ⁊ incentiua uitioꝵ quibus
plenꝰ est. Impleuit ergosathanas cor auanie. nõ
intͣndo. set malitie sue uires inserendo. Idenispiri¬
tus ĩmũdꝰ flãma uirtutũ de cordib f delium ex¬

Expanded text:
instinctum anima de his quae sunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fidelium ex
Abbreviated transcription (Latin):
iu p̾tium. Forma uero est: qͣm ip̃e ibid̾m edidit
digens. hoc est corpus corpus meũ. et post. hic est
sangͣuis meus.cumi .ni. hec ilba profu̾uit ᷑. conu̾¬
reliqua ad dei laudem duͣr. unde ambꝵ sermone

Expanded text:
 forma. Forma vero est quam ipse ibidem edidit dicens: Hoc est corpus meum; et post: Hic est sanguis meus. Cum enim haec verba proferuntur, converreliqua ad laudem Dei dicuntur. Unde Amb., in
Abbreviated transcription (Latin):
in alt̾o diu̾sitatiꝰ intellñtia. qr ibi nulla penitꝰ est
diu̾sitas. sicut nec singularitaꝰ. icł solitudo. s iui¬
mana inopia q̃ rens quid diceret: tria. dixit. t
ibi uintas intlłigtur. ex eo quod dicit᷑ una cẽntia.
s trinitas ex eo quod dnͣr tres ꝑsone. hysarius

Expanded text:
in altero diversitatis intelligentia, quia ibi nulla penitus est diversitas, sicut nec singularitas vel solitudo, sed unimana inopia quaerens quid diceret tria, dixit tresibi unitas intelligatur ex eo quod dicitur una essentia, sed Trinitas, ex eo quod dicuntur tres personae. Hilarius
Abbreviated transcription (Latin):
alicui. ut si quis p̾ciuiã alicꝰ iniuste tollendain
sciens ubi sit: se uescire mentiat᷑. Septim̾ est quod
nllĩ obest et prodest a licui. ut si quiꝯ noleus hoĩen
ad mortẽ quesitũ ꝓdere mentiat᷑. Occauũ ꝙ ullĩ
obest. et ad hoc prodest ut ab ĩmũditia corꝑali ali¬
quẽ tucatur. In hiiꝯ danto minꝰ pct̃at quisq cũ
mentit᷑. qͣnto magis a p̾mo recedit. quisquis uero
decepit se ip̃m turpiter. cũ honestũ esse deceptorẽ
alioꝵ arbitretur. omne ergo genꝰ mendatii sũmo¬
opere fuge. qr om̃e mendatiũ uon est a deo. ui
uid

Expanded text:
t si quis pecuniam alicujus injuste esse tollendam sciens, ubi sit nescire se mentiatur; septimum, quod et nulli obest, et prodest alicui: ut si quis nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur; octavum, quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto minus peccat quisque dum mentitur, quanto magis a primo recedit. Quisquis vero averit, decipit seipsum turpiter, cum honestum esse deceptorem aliorum arbitretur. Omne ergo genus mendacii summopere fuge, quia omne mendacium non est a Deo. 2. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
reat quod mendatiũ sit ueniale. et quod dãpuabłe.¬
Urim̃ capitale est mendatiũ longe q fugiendum
quod at in doctͥua religioniꝰ. ad quod nlła causa
quisꝙͣ dełet deduci. scd̾m quid̾ tale est. ut nulli ꝓ¬
sic: s obsit alicui t̾ciũ quod ita prodest alicui:
ut obsit alt̾i qͣrtũ est sola mentiendi. fallendi q

Expanded text:
reat quod mendacium sit veniale, et quod damnabile.um capitale est mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis, ad quod nulla causa quisquam debet adduci; secundum, quod tale est ut nulli prosit, sed obsit alicui; tertium, quod ita prodest alteri ut alteri obsit; quartum, sola mentiendi fallendique
Abbreviated transcription (Latin):
est quomodo om̃ia dicant᷑ esse in deo. ⁊ d̾s ĩ oĩb.
qͣm disceptatõm quasi incitent̾ suscepimꝰ qr id
iudebat᷑ postulare ros cirta qͣm nr̃ uͥsabat᷑ ser¬
mo. disserebamꝰ enim de scia sule de sapĩa dei. ⁊
cum doceremꝰ d̾m scire om̃ia quesitum est. utrũ
ꝓpt̃ cognitõm qͣm de om̃ib habet drent᷑ om̃ia
esse in deo. an alia ratõne hec diceret scͥptura.
disputatõm .

Expanded text:
 quomodo omnia dicantur esse in Deo, et Deus in omnibus; quam disceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res circa quam noster versabatur sermo. Disserebamus enim de scientia sive sapientia Dei; et cum diceremus Deum scire omnia, quaesitum est utrum propter cognitionem quam de omnibus habet, dicerentur omnia esse in Deo an alia ratione hoc diceret Scriptura.disputationem.
Abbreviated transcription (Latin):
rei fime .i. carm que de terra est ĩ tanta dil cõne
uniri ut ñ ualeat artari ad lioc ut uelit eam

Expanded text:
e, id est, carni, quae de terra est, in tanta dilectione uniri, ut non valeat arctari ad hoc ut velit eam
Abbreviated transcription (Latin):
gelisꝰ qͦ cius puniatur. Ut r̃ uero ip̃i cũ uitilꝰ
et deformitatib suoꝵ corꝑni resurgant q̃¬
curaq ĩ eis gestarunt in requirendo labore
quid opus est. ñ .n. fatigare nos debet ĩc̾ta
eoꝵ habitudo. uł pulcritudo. quoꝵ erit certa
et sempit̾na dampnatio. Ecce ñ diffinit an
gunc hant deformitates qͣs hic habuerunt

Expanded text:
 angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Ecce non definit, an tunc habeant deformitates quas hic habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
terre. et iob. ñ saluat impio et p auꝑib iuditiũ
tribuit. hi ergo recte sub gen̾ali iuditio nõ te¬
nent ᷑. set iudices ueniunt. qr et p̃cepta gen̾alia ui¬
uento uicerunt. et om̃ib relictis xp̃m secuti sunt.
recte pauꝑib iuditiũ tribuit. qui qͣnto huic mũ¬
do magna humilitate despecti sunt: tanto tunc
maiori culmine potestatis excrescent. de talibus
uincens dñs cum pr̃e in trono sedit. qr post passi¬
onis certanien. et resurrͤtõis palmã quod patri
esset eqͣlis om̃ib claruit. nobis uero sedere iutro¬
no filii setere est. ex ciusd̾m sibi potestate iudica¬
re. quia .n. iudicandi principatũ eius uirtute ꝑ¬
cipimꝰ: qͣsi in eius trono residemus. Ex hiis appa¬
ret quod ⁊̾ ꝑfectõres sancti cum xp̃o iudicabunt
potestate. et qͣre quidam dicunt᷑ iuidicandi alit¬
uero non iudicandi i
De ordine ugnitii ⁊ nn̾ste

Expanded text:
t, c. 36: Non salvat impios, et pauperibus judicium tribuit. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, sed judices veniunt, quia et praecepta generalia vivendo vicerunt, et omnibus relictis Christum secuti sunt. Recte pauperibus judicium tribuit, qui quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc majori culmine potestatis excrescent. De talibus Vincens Dominus, cum Patre in throno sedit, quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipimus, quasi in throno ejus residemus. Ex his apparet quod etiam perfectiores sancti cum Christo judicabunt potestate; et quare quidam dicuntur judicandi, alii non judicandi. 4. De ordine judicii, et ministe
Abbreviated transcription (Latin):
Mariam
quoq totam spiritꝰ. scus in cam p̾uenienꝰ
a pcc̃o prorsliꝰ purgauit. et a fomite pcc̃i
⁊̃ uberauit. uł fomitem ip̃m penitꝰ euacu¬
ando ut quibdam placet uł sic extenuãdo
et debilitando: ut ei post modũ pcc̾andi orca¬
sio uullatenꝰ extiteritꝰ potentiã quo gene¬
randi absq uiri semine uirgini pp̾arauit.
Ita .ii. uerba ẽ iuang. docent. ubi angelꝰ uirgi

Expanded text:
Mariam quoque totam Spiritus sanctus, eam praeveniens, a peccato prorsus purgavit, et a fomite peccati etiam liberavit, vel fomitem ipsum penitus evacuando ut quibusdam placet, vel sic debilitando et extenuando, ut ei postmodum peccandi occasio nullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri semine Virgini praeparavit. Ita enim verba Evangelii docent, ubi Angelus Virgi
Abbreviated transcription (Latin):
nibdam tñ uidet᷑ fuisse satt̃sfactio set
ĩfructuosa. dum in pct̾o alt̾o ꝑsistit. perci¬
psetur aut̃ eius fructꝰ. incipiet q proficere cũ
pct̃i alt̾ius pu̾ituerit. tunc .ni. utẽq dimittit᷑
pcc̾m. et satãiłc̃o p̾cedens uiuificaturi que fu¬
erat mortua. sicut bapt̃s illi qui ficde accedit:
tunc pͥmitꝰ ual cum fictio a mente recedit ꝑ
pũiam. et in huiꝰ opĩonis munimentũ: auctorita¬
tos inducunt. ait in. augꝰ pium est cred̾e. et nr̃a

Expanded text:
ibusdam tamen videtur fuisse satisfactio, sed infructuosa, dum in peccato altero persistit; percipietur tamen fructus ejus, incipietque proficere, cum peccati alterius poenituerit. Tunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primum valet, cum fictio a mente recedit per poenitentiam. Et in hujus opinionis munimentum auctoritates inducunt. Ait enim Aug., lib. de
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. uł p̾scientia. uł p̃ testinatio potuerit esse ĩ t̾o
si nillla fuissent futura. cum .ii. p̾scientia sit fut᷑oꝵ
et dispõ fatiendoꝵ. et p̾destinatio saluandoꝵ. si nulla
essent futura. Si uicħ esset facturꝰ deus. itł a liquos
uł p̃destinatio. potuit aut̃ deu ulła p̃scire fut ura.
potuit non creare aliquid. uł non saluare aliquos.
natio. ad hoc aut̃ ita a quibdam opponit᷑. si ĩqͥuit¬
ita potuit p̾scĩa dei non esse in deo ab eterno. et potu¬
it non esse. si uero potuit non esse. cum p̾sci̾a ellis sit
cius scientia. et scĩa sit ciuꝰ eẽntia. potuit gͦ ñ esse ab
et̾no id quod est diuina eẽntia. ita ⁊ de dispõne. ⁊ pre

Expanded text:
scientia, vel dispositio, vel praedestinatio potuerit esse in Deo, si nulla fuissent futura. Cum enim praescientia sit futurorum, et dispositio faciendorum, et praedestinatio salvandorum, si nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos destinatio, potuit autem Deus nulla praescire futura, potuit non creare aliquid, ut non salvare aliquos, natio. Ad hoc autem ita a quibusdam opponitur. Si, inquiunt, potuit praescientia Dei non esse in Deo ab aeterno, et potuit non esse; si vero potuit non esse, cum praescientia Dei sit ejus scientia, et scientia sit ejus essentia; potuit ergo non esse ab aeterno id quod est ejus divina essentia. Ita et de dispositione
Abbreviated transcription (Latin):
et cum deus diligat nos ut
ꝓcedit ita ꝯiͣ fruit᷑: eget bono nr̃o. quod ne¬
est. ñ ergo fruit᷑ nobis: S utitur. Si .ni. nec
friudur nec utitͦ : ñ ĩuenio quomͦ diligͣt nos.
neq tñ sic utitͤ nobis: ut nos aliis reb. Nos
.ni. res quib utim᷑ ad id referimꝰ: ut d̾i bonita¬
te ꝑfruam᷑. deus uero ad suam bonitatẽ usũ
ur᷑m refert. ille .n. miseret᷑ nr̃i pp̃ suã bonita¬
tem. nos aut̃ nobis ĩuicem pp̃ uliꝰ lonitatem.
ille nr̃i miscret᷑ ut se fruam᷑. No uero ĩuicẽ
nr̃i miseremꝰ : ut illo fruam᷑. cum .n. nos alicꝰ
miserem᷑. et alicui consulimꝰ. ad eiuꝑ quid̾m
fatimꝰ utilitatem. eamq intuemꝰ s ⁊ nr̃a
sũma est: ut ipso ꝑfruamur. Item qr bonus
mali sumꝰ: in tantũ ⁊̾ minꝰ sumꝰ. illegͦ usus
quo nobis irat᷑ deus: ñ ad eius. S ad nr̃am
Ntilitatem refertur. ad eius uero tm̃nͦ bo¬
nitatem .i¬

Expanded text:
ed cum Deus diligat nos, ut procedit ita: Si fruitur, eget bono nostro, quod nenobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostri propter suam bonitatem; nos autem nobis invicem propter illius bonitatem. Ille nostri miseretur, ut se perfruamur; nos vero invicem nostri miseremur, ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus quidem facimus utilitatem, eamque intuemur . Sed nostra summa est, ut ipso fruamur. Item quia bonus mali sumus, in tantum etiam minus sumus. Ille ergo usus, quo nobis utitur Deus, non ad ejus, sed ad nostram utilitatem refertur; ad ejus vero tantummodo bonitatem .
Abbreviated transcription (Latin):
pulos filii sut. quoi de sacro fonte leua¬
mus. uł in catheriratõne seu cõfirmatõne
Fenemꝰ. filii ⁊ et filie spũales eoꝵ sunt. qui trine
mersionis uocabulo eo sacro baptismate tingũt.
cabulo mergentib unda bap̃ti regenerauit. n¬

Expanded text:
sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu Confirmatione tenemus. Filii etiam et filiae spirituales eorum sunt, qui trinae mersionis vocabulo eos sacro Baptismate tingunt. cabulo mergentibus, unda sacri baptismatis
Abbreviated transcription (Latin):
nõiat᷑ quisq ordo ab om̃i re qͣm pleuiꝰ aliis accep᷑.
s ab aliqua reꝵ qͣs accepit. uel põt comꝑatõ ref¬
ferri ñ ad ip̃os ordines. s ad alia dona. nͨ ad alia
om̃ia dona. setad quedam. sicut .ii. homines cũ
plura heant dona quedam aliis excellentiꝰ poss¬
ꝯut: ita forte et angeli quibzdam munĩb  ꝓollẽt.¬

Expanded text:
us aliis accepit, sed ab aliqua rerum quas accepit. Vel potest comparatio referri non ad ipsos ordines, sed ad alia dona; nec ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam aliis excellentus possident; ita forte et angeli quibusdam mune
Abbreviated transcription (Latin):
ut dñt pe lagiani. om̃s .ii. ille uuꝰ homo fũant.
.i. iii eo mat̾ialit̾ erant. mai̾fc̃m est ita om̃s in
adam pͨcasse ꝙͣi in massa. ip̃e .n. ꝑ pcc̾mi corrupꝰ
quo genuit om̃ꝯ nati sunt sub pcc̃o. ex eo igit᷑
uno hoĩe sic ab utio eod̾m q pcc̃o ĩmitnes esse nͣ
tur. alia ergo sunt ꝓpria pcc̃a ĩ quib tm̃ pͤcatit.
quoꝵ pcc̃a sunt aliud illud hoc unũ ĩ quo om̃s
pͤcauerunt .i. ex quo om̃s p̾catoreꝰ ꝯstituti sunt.

Expanded text:
s enim illi unus homo fuerat, id est, in eo materialiter erant. Manifestum est itaque omnes in Adam peccasse, quasi in massa. Ipse enim per peccatum corruptus, quos genuit omnes nati sunt sub peccato. Ex eo igituno homine, sic ab eodem uno peccato immunes esse non tur. Alia ergo sunt propria peccata, in quibus tantum peccant quorum peccata sunt; aliud hoc unum in quo omnes peccaverunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
uitiatam hu̾it qͣmdeꝰ tñ sine uitio fecit Srirro
uona ñ ess aĩa⁊ ĩ ea malũ esse nequiret. cũ ñ possit
esse malũ nisi in rono lt postͣ dicet᷑. Nõ gͥ om̾io

Expanded text:
uit; quam Deus tamen sine vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in bono, ut post dicetur. Non ergo omni
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc augꝰ ncait forte quiquis dicet. si uenam
concessit apłs. ergo pcc̃m sunt mꝑptie. cui .n. ue¬
nia uisi pct̾o conceditur : plane qd̾ infirmitati
namiq concedens apłus concubitũ atcendit con¬
iugatoꝵ ubi est incontinentie malimiꝰ Inconti¬
nentie malũ est qd̾ uir cogͥnosc̾it᷑ urorem ⁊̃ iatͣ
nct̾itatem proc̾andi libero. s et sbi est miptiaꝵ
uonũ. Noͣn .n. qr incontinentia malũ est. Ideo
coniugiũ ubi est concubitꝰ p̃ter intentõm gen̾a¬
tõnis ñ est lonũ. ñ ꝓpt̾ illd̾ malũ. culpabile est

Expanded text:
 Forte aliquis dicet: Si veniam concessit Apostolus; ergo peccatum sunt nuptiae. Cui enim venia, nisi peccato conceditur? Plane quod infirmitati namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est, quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentia malum est, ideo conjugium. Ubi est concubitus praeter intentionem generationis, non est bonum; non propter illud malum culpabile est
Abbreviated transcription (Latin):
et impietatem seꝑatõnis horrent. sc̃itatietiã
comugii nͦ cõĩx infidelis olesse potest  pociꝰ
fiderprodest infideli ut ap łsͣ docet. Ex hiis
ostendit᷑ qd̾ coniugos qui cansa proł tm̃ cõueni¬
unt. uł qui exigentib debitum reddunt defẽ¬
dit a pcc̾o fauctitas comugir bomĩq mptia¬
le. Si .n. absq pcc̃o ñ poss fleri concubitus
coniugare non p̾cepiss dñs post diluuium eos copu¬
lari dicens. crescite. et multiplicamini. cũ iam si¬
ne carnali concupidentia non possent cõmisceri.¬
Iuod ñ om̃is delecta

Expanded text:
et impietatem separationis horrent . Sanctitati etiam et impietatem separationis horrent . Sanctitati etiam conjugii nec conjux infidelis obesse potest, sed potius fidelis prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui causa prolis tantum conveniunt, vel qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepisset Dominus post diluvium eos copulari, dicens, Gen. 9: Crescite et multiplicamini, cum jam sine carnali concupiscentia non possint commisceri.non omnis delecta
Abbreviated transcription (Latin):
tie. Idem. concubitilm qui nonait causa proł miꝑ¬
tie ñ cogunt fieri s impet᷑ nt ignosci si tñ nõ ita
sit nimis ut impediat temꝑa que or̾oni debeontur.
nͨ mutetur in eum usum qui est contͣnãm. cõcu
ip̃e niptiał est. ille uero qui eͣxͣtͣ nct̾itatem pro¬
ñ exigere s recdere coniugi ne fornicet᷑ ad cõiugẽ
ꝑtinet. Si uero anbo tali concupiscentie subigũ¬
tur: rem fatiunt que non est nptiaꝵ. cuiꝰ delic¬
ti ñ siut miptie hortatrices. s dep̃catricos. decꝰ
quid̃ comugille est castitaꝯ procreandi. et red¬
dendi carnał debiti fides. hgc est opꝰ miptiaꝵ qd̾
ab om̃i pcc̃o defendit apła dicens. ũ pectat iurgo
si mipserit. cũ gͥ culpabsł ñ sit genandi iuten¬
tõne concubitus. qui ꝓprie nuptiis imputand̃
est. quid ẜ ueniam concedit apłñs: nisi qd̾ con¬
iuges debitum carnis exposcunit. ñ ꝓpaginis uo
nuptie. qr ⁊̃ sllud qd̾ ñ ꝑtinet ad se: ignosti fa
suscipiende causa utrumq sexum cõmiscent.

Expanded text:
. 10: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Cille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem pronon exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas; procreandi et reddendi carnalis debiti fides, hoc est opus nuptiarum, quod ab omni peccato defendit Apostolus dicens, 1 Cor.  igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis imputandus est, quid secundum veniam concedit Apostolus, nisi quod conjuges debitum carnis exposcunt, non voluntate prnuptiae, quia et illud, quod non pertinet ad se, ignosci facsuscipiendae causa utrumque sexum commiscent
Abbreviated transcription (Latin):
rexit monst᷑. ꝑs comesta: ambulans ad huc super
terrã. pars in altari usq ad finem misse romanẽs:¬
est corpꝰ iacenꝰ in sepulchro. qr usq in finẽ seculi
corꝑa scõꝵ in sepulchris erunt. Et sicut partes
ille misticam tenent sigͣcõm: ita ⁊̾ et fractio pas¬
sionis xp̃i. et mortis xp̃i est rep̾sentatio. Uñ ipse

Expanded text:
rexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super corpora sanctorum in sepulcris erunt. Et sicut partes illae mysticam tenent significationem, ita etiam et fractio, passionis Christi et mortis est repraesentatio, unde ipse
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit iuratõm in aiori pietate. Ex hiis aliiqq
plurib ostendit᷑ quedam iuramenta ñ esse ob¬
peccat. et quia iuiuste iurauit: et quia facit
quod non delet.
Si est ꝑ uirꝰ qui ñ facit qd̾ in

Expanded text:
plevit jurationem majori pietate. Ex his aliisque pluribus ostenditur quaedam juramenta non esse , dupliciter peccat, et quia injuste juravit, et quia facit quod non debet. 9. Si est perjurus qui non facit quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑierat. et ideo ne penitꝰ repente ꝑderet᷑. ex ꝑte est
redempta ut inde ruina supleret᷑ angelica. Uude as᷑.

Expanded text:
perierat, et ideo ne penitus perderetur, ex parte est redempta, ut inde ruina suppleretur angelica. Unde Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
deri suꝑfluu̾s ᷤͤ. cum nultis mnpig̾s. młtisq in¬
doctis: int̾ quo ⁊ et michiꝰ sit neccessanꝰ breui
uolumĩe complicans patrũ sententias. appoĩtis
eoꝵ testimoniis. ut ñ sit ncc̾e querenti. libroru

Expanded text:
deri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam et mihi, sit necessarius; brevi volumine complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti libroru
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾are filiũ. Si .ii. inqͥunt. potuit ⁊ uoluit gene¬
rare filium ergo potuit aliquid ⁊ uoluit. qd̾ nec
potuit. nͨ uoluit filiuꝰ. nam fllius nͨ uoluit. n
potuit gen̾are filium. cui u̾sutie facile Rmꝰ.
dicentes posse uł uelle generare filũ. ñ est aliqͥ
est tũ aliqua potentia. uł uoluntaꝰ. scił posse
uł uelle gignere filiũ/ ⁊ iõ distinguenda est in¬
tllũtia p̃positi u̾bi. posse uł uelle gign̾e filuumã
est posse uł uelle aliquid. neq gen̾atid filii ali¬
quid eoꝵ est. que subiecca sunt diuine potentie
⁊ uoluntati. Nec est aliquid int̾ om̃ia uł de om¬
nilsz. s suꝑ omnia. ⁊ ante om̃ia. nͨ .i. ante uolu¬
it uł potuit: qͣm genuit. sicus iͭ ante fuit qͣm
genuit. quia ab eterno fuit. ⁊ ab eterno genu¬
it. Ex simili quoq hec uidere possumꝰ. Pater .n.
potest esse pr̃ ⁊ uult eẽ pat̾. filuꝰ aut̃ nͨ põt. uec
uult esse pat᷑. ergo pr̃ potest. uł uisit. esse aliqͥdi

Expanded text:
generare Filium. Si enim, inquiunt, potuit vel voluit generare Filium, ergo potuit aliquid et voluit, quod nec voluit nec potuit Filius; nam Filius nec potuit nec voluit generare Filium. Cui versutiae facile respondemus dicentes: Posse vel velle generare Filium, non est aliquid Est tamen aliqua potentia vel volintelligentia propositi verbi posse vel velle gignere Filium, et posse vel velle aliquid; neque enim generatio Filii aliquid eorum est quae subjecta sunt divinae potentiae et voluntati: nec est aliquid inter omnia vel de omnibus, sed super omnia et ante omnia. Non enim ante voluit vel potuit, quam genuit: sicut nec ante fuit quam genuit; quia ab aeterno fuit, et ab aeterno genuit. Ex simili quoque hoc videre possumus. Pater enim potest esse Pater, et vult esse Pater: Filius autem non potest nec vult ess
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ĩ illo exordio ꝯdcõnis p̾ͥmarie ⁊ forͣm
ꝯfu sip̃is hũit. ⁊ ñ hũit for᷑u distinctõis ⁊ disc̾tõ¬
nis. donec postea formaret᷑. atii distinctõnis
reciꝑet spẽs. ita sp̃u ał ⁊ angelica nat᷑a ĩ sua con¬
ditõne scd̾m nat᷑e habitũ formata fuit. et tñ

Expanded text:
 in illo exordio conditionis primariae et formam confusionis habuit, et non habuit formam distinctionis et discretionis, donec postea formaretur atque distinctas reciperet species, ita spiritualis et angelica natura in sua conditione secundum naturae h
Abbreviated transcription (Latin):
liberis: qͣm ex illicito coitu stirpem q̃rere. uñ¬
cumq n nascant᷑ homines. si ꝑentũ uitia nõ
sectant᷑. et d̾m recte colant. honesti ⁊ salui
eriuit. Semen. n ex qͣlicumq hoĩe dei c̾at᷑a

Expanded text:
liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem. siłitud me creature metirenuit. dixerat .ni.
scriptura sacra. quia deus pater est. et quod deus filiꝰ
est. et audiuit hoc homo. qui hoĩem prõm uiderat.
d̾m pr̃em uon uiderat. et cogitare cepit. ita esse in
Ideo occurrit scriptura. dicens patrem potentem.
Ne uideat᷑ prior filio. et ideo minꝰ potens. et filiũ
sapientem ue uideat᷑ posterior patre. et minꝰ sapi¬
sp̃m deus. et uidebat᷑ hoc quasi ĩ flatõnis ⁊ tumo¬
ris. Unde humana ꝯscientia ad d̾m pro rigore ⁊ cru¬
delitate ad d̾m accedere metuit. Ideo script᷑a tem¬
perauit sermonem suũ. sp̃m bonũ noĩans ne cru¬
delis putaretur. qui mittis erat. ñ quod pat̾ solꝰ
sit potens. uł mag̃ potenꝰ. et filiꝰ solꝰ sapienꝯ. uł
mag̃ sapiens. et spiritꝰ .s. soluꝰ bonꝰ. uł mag̃ bonꝰ.

Expanded text:
sitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quia Deus Pater est, et quod Deus Filius est; et audivit hoc homo qui hominem patrem viderat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Ideo occurrit Scriptne videatur prior Filio, et ideo minus potens. Et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et ideo minus sapiSpiritum Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sapiens vel magis sapiens, et Spiritus sanctus solus bonus vel magis bonus.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Sĩ quis uero ita coniuge. ñ cupidine uolup¬
iste profecto siue de ing̾ssu ecc̃e seu de sumẽdo
corꝑis dm̃ci misterio abstineat: suo est iuditio
relinq̃ndum. qr prohiberi a nobis ñ deb acci¬
pere qui in igne positus nescit ardere. e ũm
uero ñ amor proc̾ande soboł. s uoluptas domi¬
nat᷑ in opere cõmixtõnis: hẽant coniuges ⁊̃
de ꝯmixtõne sua quod defleant tiuic autẽ
uir qui post admixtõm coniugis lotus aqua
fũit: ⁊̃ sacͣm cõmu̾ionem ualet accipere. cum
ui scd̃m p̾finitam sententiam ect̃am licuerit
intrarei

Expanded text:
 Si quis sua conjuge non cupidine volupiste profecto sive de ingressu Ecclesiae seu de sumendo corporis Dominici mysterio, suo est judicio relinquendus, quia prohiberi a nobis non debet accipere, qui in igne pvero non amor procreandae sobolis, sed voluptas dominatur in opere commixtionis, habeant conjuges etiam de commixtione sua quod defleant. Tunc autem vir qui post admixtionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacram communionem valeat accipere, cum ei secundum praefinitam sententiam ecclesiam licuerit intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
gar cit uoluntas et si uoluntas est an ĩ hoc
pꝑe sit. una cadem ꝙ uoluntas qͣ uolo reficere
esurientem et qͣ uolo hr̃e uitam et̾nam uidetur
nempe tał intentio esse coluntas. ut .ii. uoliui¬
tas est qͣ uolo reficere pauꝑem: ita et uoluntas ẽ
qͣ uolo per illud hr̃e uitam. et alia quid̾ ist᷑ uolũ¬
tas esse qͣ uolo hr̃e uitam eternam. et alia qua
pauperi sb̾uenire uoło. s ista ad aliã reffert᷑.Nã
s hoc ad illud reffert᷑. ut allud deputet᷑ tamꝙͣ pa¬
tria eiuis istud uero tamꝙͣ refectio. uł mãsio ui¬
mentis. quib tamꝙͣ g̾ssib uł passib tenditur
ad pr̃ĩam. Sicut ergo altͣ uoluntas est uidendi
fenest᷑s. ut supͣ docente᷑ augb. didicimꝰ altͣque
Aiũ aut̃ putant qd̾ una sit uoluntas et hic et
tur utr̃ recta sit an pͣua. pcc̾m an gr̃a. et qͥn
oĩe intentõniꝰ aliq̃n finis aliqͣndo uoluntas
intelligatur

Expanded text:
 sit voluntas, et si voluntas est, an in hoc opere sit una eademque voluntas, qua volo reficere esurientem, et qua volo habere vitam aeternam. Videtur nempe talis intentio voluntas esse: ut enim voluntas est qua volo reficere pauperem, ita et voluntas est qua per illud volo habere vitam. Et alia quidem videtur voluntas esse qua volo habere vitam, et alia qua pauperi subvenire volo. Sed ista ad illam refertur. Nam sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur tanquam patria civis, istud vero tanquam refectio vel mansio vimentis, quibus quasi gressibus vel passibus tenditur ad patriam. Sicut ergo altera est voluntas videndi fenestras, ut supra docente August. didicimus, altera quae Alii autem putant quod una sit voluntas et hic et tur utrum recta sit an prava, peccatum an gratia; et quin nomine intentionis aliquando finis, aliquando voluntas intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
qr cum dr᷑. aluid u̾bum dei. aliud homo:
iii qͣntũ est deuꝰ. et aliud nat᷑a qͣ est homor
aliud uã qͣ est deuꝰ. ut .iii. ait iohes damasce¬
nat᷑e neq diuina distante a ꝓpria simpliti¬
tate neq humana. aut cõuersa ĩ d̾itatis na¬
t᷑am. aut iu non existentiam diuisa. Neq ex
duab una fcã cõposita uat᷑a. ꝯposita .n. na
uentri eaꝵ ex quib ꝯponit᷑ nat᷑is hõ usya cõ¬
subãlis esse potest. ex alt̾is ꝑ fitiens alt̾m
ut corpus ex .iiiiͬ. elementis cõpositũ nec
ignis nomiuat᷑. uec aer. nec terra. uͨ aqua.
extitit ex simplici na̾ cõu̾sus est in cõposi¬
ta. et neq patri simplicis nat᷑e existẽti
xp̃c ũ ꝑtone umꝰ nom̃. S omꝰ ẜ ipõ cõposite

Expanded text:
ur: aliud Verbum Dei, aliud homo, in quantum est Deus: et aliud natura qua est homo, aliud natura qua est Deus. Ut enim ait Joan. Damascrae, neque divina distante a propria simplicitate, neque humana, aut conversa in divinitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta composita natura. Composita enim natura neutri earum ex quibus componitur naturis hoalis esse potest, ex alteris perficiens alteram; ut corpus ex quatuor elementis compositum, nec ignis nominatur, nec aer, nec terra, nec aqua, extitit, ex simplici natura conversus est in compositam; et neque Patri simplicis naturae existenti, itae
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut in illo coningio p̾ie pͥoꝵ hõim serpens
manducãdum ꝑsuasit. mlr̃ aut̃ ñ mandu¬
cauit sola. set uiro suo dedit et simł manduca¬
uerũt. Ita et in quodam secreto cõiugio quod
illecebͣm: tunc uelut serpens alloquit᷑ femi¬
nam. huic aut̃ illecebre consentire: de ligno
uetito est edere. S iste consensuꝰ si sola cogita¬
tõnis delectatõne contentꝰ est. sr̃iori uero aucto¬
ritate ita retinent᷑ menbra. ut nͦ exhibeant᷑

Expanded text:
Sicut in illo conjugio primorum hominum serpens manducandum persuasit, mulier autem non manducavit sola, sed viro suo dedit, et simul manducaverunt; ita et in quodam secreto conjugio, quod illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate ita
Abbreviated transcription (Latin):
catur uec fatienda dec̾nant᷑ inala. si t ñ suanit̾
ĩ recordatõne teneant᷑ qͣi mlrem sñ uiro posse
dampnari : ab sĩt hoc credere. hec quippe una per¬
sona est unꝰ homo est. totuꝰ q dãpnabit᷑ nͥ hec
que sine uoluntate oꝑandi. s tñ cum uoluntate
animũtalib oblectandi soluis cogitatõnis sen¬
tiuut᷑ eẽ pcc̃a ꝑ mediatoris grãm remittant᷑.¬

Expanded text:
catur, nec facienda decernantur mala, sed tantum suaviter catur, nec facienda decernantur mala, sed tantum suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari: absit hoc credere. Haec quippe una persona est, unus homo est, totusque damnabitur, nisi haec quae sine voluntate operandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata per Mediatoris gratiam remittant