comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niunt qr ⁊̃ si xp̃i bup̃m usq ad sacͣ¬
menti celebrationem ꝑ ceꝑut tñ
uitam et̃nam nisi ꝑ unitatis cari¬
tatem ñ consequuntur sicut nec il¬
li maliuoli ⁊ inuidi quib non di¬
mitterentur pec̃ca nec si adu̾sus eoᷤᷤ
odium tenent a quib pat̾entur
iniuriam qr u̾itas dixit. si ñ dimi¬
serttis nec p̃r ũr dimittet uob̾. Quã¬
to magis cum eos oderant quib
s uno uitali bap̃mate scĩficarentur.
Qd̃ quidem incatholica est s ñ inso¬
la situt nec inisc̃is solis qui edificati
sunt supra petram ⁊ ex quib illa u

Expanded text:
i baptismum usque ad sacramenti celebrationem perceperunt, tamen uitam aeternam nisi per unitatis caritatem non consequuntur, sicut nec illi maliuoli et inuidi, quibus non dimitterentur peccata nec si aduersus eos . odium tenerent a quibus paterentur iniuriam, quia ueritas dixit: si non dimiseritis, nec pater uester dimittet uobis; quanto magis cum eos oderant quibus sed uno uitali baptismate sanctificarentur. quod quidem in catholica est, sed non in sola, sicut nec in sanctis solis qui aedificati sunt super petram et ex. quibus u
Abbreviated transcription (Latin):
tinebit sermo dñidicentis. qui nõ
est mecum adu̾sum me est ⁊ qui nõ
colligit mecum sꝑgit. Sꝑgunt .n. o¬
ues suas ł eus qui eas admoꝵ suoꝵ
labem praua imutatione ꝑ ducũt
uñ constat sr̃filios alienos quod õs
iniqui appellantur ⁊ soboles antixp̃i
qd sunt õs qui xp̃o ad u̾santur sp̃m¬
sc̃m ꝑ manus impositionem tm̃ mo¬
do ñ posse descendere cum manifestũ¬
u̾sio cum manifestum sit iniquos ꝙͣ¬
.N. si ħ etici describuntur in psõ illo:
ubi de fililiis alienis ita dr᷑. Dñe lil̾a me
demanu filioꝵ alienoꝵ. quoꝵ os lo¬
cutum est uanitatem ⁊ dext̾a eoꝵ dex¬
tera iniquitatis. Quoꝵ filii eoꝵ uelud

Expanded text:
dicentis: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligit spargit? spargunt enim oues eius qui eas ad morum suorum labem praua imitatione perducunt. unde constat super filios alienos, quod omnes iniqui appellantur, et suboles antichristi, quod sunt omnes qui Christo aduersantur, spirsanctum per manus inpositionem tantummodo non posse descendere, sDuersio, cum manifestum sit iniquos quamenim si haeretici describuntur in psalmo illo, ubi de filiis alienis ita dicitur: domine, libera me de manu filiorum alienorum, quorumos locutum est uanitatem et dextera eorum dextera iniquitatis, quorum filii eoru
Abbreviated transcription (Latin):
b quippe iniquis dicit. Non nomi uos
recedite ame qui oꝑamini iniquita¬
tẽ Et tñ cum ip̃i baptizant. ñ ip̃i i¬
baptirant s ille de quo ioħes dicit. ip¬
se est qui baptitat.
assius amacomadib dix̃. Cũ
cum lap̃ata duo ẽẽ non possint: qͥ
ħeticis bap̃m concedit. sibi tollit. Cẽ¬
seo itaq flebiles ⁊ tabido shereticos
baptitandos eẽ. cum ad ec̃cam ueni¬
re cepint ⁊ sacra ⁊ diuina lauatio

Expanded text:
n noui uos: recedite a me qui operamini iniquitatem, et tamen cum baptizant non ipsi baptizant, sed ille de quo Iohannes dicit: ipse est qui baptizat. Cassius a Macomadibus dixit: Cum baptismata duo esse. non possint, qui haereticis baptismum concedit sibi tollit. censeo itaque flebiles et tabidos haereticos baptizandos esse, cum ad ecclesiam uenire coeperint, ut sacra
Abbreviated transcription (Latin):
lius ianuarius aiico cesaris dix̃.
siñ obtemperat error u̾itati. mł¬
to magis u̾itas ñ consentit errori. Et
ideo nos ecc̃e assistimus inqua p̾sidemꝰ
ut bap̃m eius ip̃i soli unditantes eos
quos ec̃ca ñ baptitauit baptizemus.
espondetur. Quos ecc̃a baptitat
utiq petra illa baptirat. Extͤ
ergo quitumq atalib. baptizarist̃.
cendus ⁊ aꝓpbandus est.
lius scd̃inus a carpis dixit. Re
fiant. Ant quo ꝑtinebit sermo dm̃i
dicentis. qui ñ est mecum adu̾sum
me est. ⁊qui mecum ñ colligit spar¬

Expanded text:
lius Januarius a vico Caesaris dixit: Si non obtemperat error veritati, multo magis veritas non consentit errori: et ideo nos Ecclesiae assistimus, in qua praesidemus, ut Baptismum ejus ipsi soli vindicantes, eos quos Ecclesia non baptizavit, baptizemus. 58. Respondetur: Quos Ecclesia baptizat, utique petra illa baptizat, extraergo quicumque a talibus baptizati sunt. cendus et adprobandus est. Alius Secundinus a Carpis dixit: Haefiant. aut quo pertinebit sermo domini dicentis: qui non est mecum aduersum me est
Abbreviated transcription (Latin):
se tñ cum salua caritate diu̾sa sẽ¬
tirent sollicita pietate tolauerunt.
studentes seruare unitatem sp̃c ĩuĩ
hoc isti audiant aquib ꝑ hec conci¬
lium unitas oppugnatur ꝑ quam
concilium quantum amanda sit
unitas dectaratur.
uccessus ab abbirger manici¬
ina dixit ħeticis aut nͥl licet aut to¬
tum licet. Si possunt baptizare. pꝰ¬
net baptirare sp̃ualiter possunt. p̃pea
censemus ħeticos baptitari.
uic ꝓpetotidem u̾bis ita respõ¬
deri pot̃.homicidis aut nͥl licet. aut
totum licet.si possunt baptizare
sc̃m nec baptitare sp̃ualiter possũt.
Pea censemus ab homicidis laptita¬
tos ł homicidas baptitatos atq inme¬
lius ñ mutatos cum se correxerint.
baptizari. At hec ñ estum. Qui il odit
fr̃em suum homicida est. Et tales noi¬
uerat intus typrianus: qui utiq uap¬
tizabant. frustra ergo talia debapti¬
zandis hereticis dicta sunt.
ortunatus athutcabori dixit.

Expanded text:
se tamen, cum salua caritate diuersa sense tamen, cum salua caritate diuersa sentirent, sollicita pietate tolerauerunt, studentes seruare unitatem spiritus inhoc isti audiant a quibus per hoc con cilium unitas obpugnatur, per quod concilium quantum amanda sit unitas declaratur. Successus ab Abbir Germaniciana dixit: Haereticis aut nihil licet aut totum licet. si possunt baptizare, ponecbaptizare spiritaliter possunt. propterea censemus haereticos baptizatos. Huic prope totidem uerbis ita responderi potest: Homicidis aut nihil licet aut totum licet. si possunt baptizare, tum, nec baptizare spiritaliter possunt. propterea censemus ab homicidis baptizatos uel homicidas baptizatos adque in melius non mutatos, cum se correxerint, baptizari.\' at hoc non est uerum. qui enim odit fratrem suum homicida est, et tales nouerat intus Cyprianus, qui utique baptizabant. frustra ergo talia de baptizandis haereticis dicta sunt. Fortunatus a Tuccabori dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
Stum in nob̾ ẽ yetico ñ coĩcamus i¬
ꝯsi baptiratis inecc̃a fu̾it ⁊ remissio¬
nem peccatorum acceperit.
i põ ea uis eum baptitari qr
ñ accepit remissionem pecc̃orum si intꝰ
aliquem inueneris qui tenens odium
adu̾sus frẽm sic baptitatus sit cũ dñs
cumentiri ñ possit qui ait. si ñ dimise¬
ritis: ñ uob̃ dimittetur iubebis correc¬
tum denuo baptitari. Non utiq. si gͦ
nͭ heticum. sane iste cur ñ breuiter di¬
xerit nos ħetico ñ coĩcamus s addid̃
quantum innob est ñ est p̾tereund̃.
uidit .n.plures huicsm̃e consentire
aquoꝵ tñ consorcio ne uiolaretur u¬
nitas se isti seꝑareñ possent ⁊ addid̾
quantum in nob̾ estutiq demons¬
trans ñ uoluntate se coĩcare iis qͦs
bono pacis ⁊ unitatis ẽẽ tołanda ꝙ
⁊ illi faciebant qui istos ñ recteface̾
sentiebant ⁊ illud tenebant qd̃ postea
melius declarata u̾itas docuit ⁊ anti¬
quior consuetudo concilio post̾iore
firmata robustius ꝑ suasit inuicẽ

Expanded text:
eretico non communicamus, nisi baptizatus in ecclesia fuerit et remissionem peccatorum acceperit. i propterea uis eum baptizari, quia non accepit remissionem peccatorum, si intus aliquem inueneris qui tenens odium aduersus fratrem sic baptizatus sit, cum dominus mentiri non possit qui ait: si non dimiseritis, non uobis dimittetur, iubebis correctum denuo baptizari? non utique. sic ergo nec haereticum. sane iste cur non breuiter dixerit: nos haeretico non communicamus, sed addidit: quantum in nobis est, non est praetereundum. uidit enim plures huic sententiae consentire, a quorum tamen consortio, ne uiolaretur unitas, se isti separare non possent, et addidit: quantum iit. nobis est, utique demonstrans non uoluntate se communicare his quos bono pacis et unitatis esse toleranda. quod et illi faciebant, qui istos non recte facere sentiebant et illud tenebant, quod postea melius declarata ueritas docuit et antiquior consuetudo concilio posteriore firmata robustius persuasit, inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
municemus ñ nemortui ñ erant
qui dicebant. manduceimus ⁊ biba¬
mus cras .n. moriemur qui ñ crede¬
bant resurrectionem mortuorum.
Qui ergo istoꝵ colloquiis malis cor¬
rũpebantur ⁊ eos sequebantur nõ¬
ne pariter tum eis infoueam cade¬
bant. Et in eis tñ erant isti. quibus
scribebat apłs iam baptizatis nec tñ
ideo si corrigerentur denuo bapti¬
⁊arentur. Nonne idem apl̾s aitsa¬
pere scd̾m carnem mors est. Et itti¬
q scd̃m carnem sapiebant auari
fraudatores raptores inter quos ge¬
mebat ip̃e cỹprianus. Quid ergo ssli
inunitate uiuenti oberant mortui:
Aut quis dicat bap̃mx̾ qd̾ tales ha¬
berent ł darent eoꝵ iniquitatib
fuisse uolatum. Polliamis ami¬
leu dixit Iustum est. ħeticum bap¬
tizari in ecc̃a sc̃a.
ichil quidem breuius dicipo¬
tuit. S puto ⁊ hoc breue est.Iustũ ẽ
scd̾m sacramentum dei gr̃e¬
celestis qd̾̃ accepimus unũ bap̃m ꝙ ẽ¬

Expanded text:
 erant qui dicebant: manducemus et bibamus, cras enim morimur? — non credebant resurrectionem mortuorum —: qui ergo istorum conloquiis malis corrumpebantur et eos sequebantur, nonne pariter cum eis in foueam cadebant? et in eis tamen erant isti quibus scribebat apostolus iam baptizatis, nec tamen . ideo si corrigerentur denuo baptizarentur. nonne idem apostolus ait: sapere secundum carnem mors est? et utique secundum carnem sapiebant auari fraudatores raptores, inter quos gemebat ipse Cyprianus. quid ergo illi in unitate uiuenti oberant monui, aut quis dicat baptismum Christi quod tales haberent uel darent eorum iniquitatibus fuisse uiolatum? Pollianus a Mileo dixit: Iustum est haereticum baptizari in ecclesia sancta. Nihil quidem breuius dici potuit, sed puto et hoc breue est: Iustum esSecundum sacramentum dei gratcaelestis quod accepimus unum baptismum qu
Abbreviated transcription (Latin):
gelicis consecrato baptitantur. In
qui ab ecc̃a exeunt antixp̃os dicat.
indubitant̾ hostes xp̃i. quiq an¬
tixp̃i noĩati st̃ gr̃am bap̃mi salu¬
taris ministiareñ possunt. Et ideo
censeoros qui de insidiis ħ eticoꝵ
confugiunt ad ecc̃am baptitandos
eẽ anob̾ qui amiti appellati sumus
de eius dignatione.
ui pendetur xp̃i adu̾sarios
om̃i eẽ quib dicentib dñe intuo
noĩe uirtutes multas fecimus ⁊ a¬
lia que ibi dñr infine dicturus e.
Non nouiuos recedite a me om̃s qui
oꝑamini iniquitatem. Que tota pa¬
lea si usq ad ultimum inmalicia ꝑ¬
seuerabit siue aliquid eius añ uenti¬
lationem foras uolet. siueintus esse
uideatur igni destinata est.si ergo
pp̃ea baptitandi st̃. ad ecc̃am uenien¬
tes ħ etici ut ab amicis dei baptizent᷑.
nunquid illi auari. raptores homici¬
de amiti dei sunt quosbaptizau̾int
denuo baptizandi sunt.
elix abaga dixit. sicut cecus
cecum ducens simul infoueam cad̾t

Expanded text:
gelicis consecrato baptizantur, in qui ab ecclesia exeunt antichristos dicat, indubitanter hostes Christi quique antichristi nominati sunt gratiam baptismi salutaris ministrare non possunt. et ideo censeo eos qui de insidiis haereticorum confugiunt ad ecclesiam baptizandos esse n nobis qui amici appellati sumus dei de eius dignatione. ui respondetur Christi aduersarios omnes esse quibus dicentibus: domine, in nomine tuo uirtutes multas fecimus et alia quae ibi dicuntur in fine dicturus est: non noui uos; recedite a me omnes qui operamini iniquitatem. quae tota palea si usque ad ultimum in malitia perseuerabit, siue aliquid eius ante uentilationem foras uolet siue intus esse uideatur, igni destinata est. si ergo propterea baptizandi sunt ad ecclesiam uenientes haeretici, ut ab amicis dei baptizentur, numquid illi auari, raptores, homicidae amici dei sunt aut quos baptizauerint denuo baptizandi sunt? Felix a Bagai dixit: Sicut caecus caecum ducens simul in foueam cadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ta aqua ⁊ ita ẽẽ dr̃et falsum dr̃et.
Est .N. ⁊ p̾ter ꝑadisum in hiis terris
ad quas abillo fonte ꝑmanat. S qͥs
ẽ tam temerarius qui dicat hoc eũ
Rnsurum. fuisse qd̃ falsum est
cum posset fortasse hec pendere qd̃

Expanded text:
ta aqua, et ita esse diceret, falsum diceret. ta aqua, et ita esse diceret, falsum diceret. Est enim et praeter paradisum in his terris, in quas ab illo fonte permanat. Sed quis est tam temerarius, qui dicat hoc eum responsurum fuisse quod falsum est, cum posset fortasse hoc respondere quod
Abbreviated transcription (Latin):
tã est: ut nichil haleat ccͣ ueritatem.
Nam ⁊ nos unum bap̃m qd̾ est. ĩ ecc̃a
sc̃a credimus. si ã dixisset qd̃ est in
sola ecc̃a sca credimus Rendendum e¬
rat sicut cet̾is. Nunc u̾o qr sic dc̃m ẽ
unum lap̃a qd̃ estin ecc̃a sc̃a credimꝰ
ut ẽẽ quidem in ecc̃a sca dic̾e̾tur. s a
libi ẽẽ non negaretur qd̃ lsbet ille
Si .ii. deme singula quererentur
utrum unum ẽẽt bapĩna Renderẽ
unum ẽẽ. Deinde si interro garer
hoc ẽẽ Tercio si q̃reretur utrũ ħ bap¬
tisma trederem Rendem ita me crede̾.
Ac ꝑ hocunum bap̃m ꝙ est in ecca sc̃a
mẽ credere rendere si ã quereretur
dere cum tota ecc̃a Rnderem. S qr
ħ ille in snĩa mea sua ñ posuit puto
ẽẽ imꝓbum ut ego illi addam ũba
contra que disputem que ibi nõ
inueni. Ita .ni. si dr̃et una estaqua
euphrate fluminis que est inꝑadi¬
so: u̾m unq diceret. S si interroga¬
retur utrum insolo ꝑadiso eẽtis¬

Expanded text:
nihil habeat contra ueritatem. nam et nos unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. si autem dixisset: \'quod est in sola ecclesia sancta credimus,\' respondendum erat sicut ceteris. nunc uero quia sic dictum est: unum baptisma quod est in ecclesia sancta credimus, ut esse quidem in ecclesia sancta diceretur, sed et alibi esse non negaretur, quodlibet ille si enim de me singula quaererentur, utrum unum esset baptisma, responderem unum esse. deinde si interrogarer,hoc esse. tertio si quaereretur, utrum hoc baptisma crederem, responderem ita me credere, ac per hoc unum baptisma quod est in ecclesia sancta me credere responderem. si autem quaereretur, dere cum tota ecclesia responderem. sed quia hoc ille in sententia sua non posuit, puto esse inprobum ut ego illi addam uerba contra quinveni. Ita enim si diceret, Una est aqua Euphratae fluminis, quae est in paradiso; verum utique diceret. Sed si interrogaretur, utrum in solo paradiso esset is
Abbreviated transcription (Latin):
si iam xp̃i bap̃mo baptirati ad ecc̃am
uenientes ñ baptizentur. Si .i. nul¬
la est apd̃ pec̃cores remissio pecc̃orum
nec intus pecc̃ores pecc̃a dimittunt ⁊
tñ ab eis baptitati ñ rebaptitantur.
onnulus a greba dixit. Ecce ca
tholice mr̃is nr̃e u̾itas semper
apud nos fr̃es mansit ⁊manet l̾ma¬
xime inbapĩni trinitate dño nr̃o
dicente Ite baptizate gentes ĩnoĩe
prĩs ⁊ fulii ⁊ sp̃c sci. Cum ergo mani¬
festo inquit sciamus ħeticosñ hr̃e
nec pr̃em nec filium nec sp̃m scm̃
debent uenientes ad ecc̃am matrem
nr̃am uere renasci ⁊ baptizari. ut
cancer qd̃ habebant ⁊ dampnatio¬
lus ire ⁊ erroris offectura ꝑ sc̃m ⁊ ce¬
leste lauacrum scĩficetur
uic rendemus pr̃em ⁊ filiũ ⁊¬

Expanded text:
baptismo baptizati ad ecclesiam uenientes non baptizentur. si enim nulla est aput peccatores remissie peccatorum, nec intus peccatores peccata dimittunt et tamen ab eis baptizati non rebaptizantur. Monnulus a Girba dixit: Ecclesiae catholicae matris nostrae ueritas semper aput nos, fratres; mansit et manet uel maxime in baptismi trinitate domino nostro dicente: ite, baptizate gentes in nomine patris et filii et spiritus sancti. cum ergo manifesto, inquit, sciamus haereticos non habere nec patrem nec filium nec spiritum sanctum, debent uenientes ad ecclesiam matrem nostram uere renasci et baptizari, ut cancer quod habebant et damnationis ira et erroris offectura per sanctum et caeleste lauacrum sanctificetur. Huic respondemus patrem et filium
Abbreviated transcription (Latin):
cite intus habebat qd̃ licite foris ha¬
beat. S aliquis forsitan querat. qͥd
dehac rehabeat beati cẏpriani epła
ad scephanum cuins in hac scĩa sen¬
tencia cõmemoratio fc̃a est: cum
in exordio concilii ñ sit cõmemora¬
ta. Credo qr ñ putatum est nec̃tm.
siam ⁊ ip̃am inisto cetu cũ sacerco¬
tum lectam ẽẽ dixit. Quod factũ
oĩo ñ dubito quantum arbitror
ut fi̾ solet quo possent iam congͤ¬
gati ep̃ci ⁊̃ de illa causa simul alicͥd
cognoscere que illa epła continet᷑.
Nam prsus ad questionem presẽ¬
tem ñ ꝑtinet ⁊ magis miror cur
eam iste cõmemorare uoluerit ꝙͣ
tur in exordici concilii cõmemo¬
ratio eiuis p̾termissa est sit. Qd̃ si
quisqm arbitratur me aliquid
noluisse ĩmedium ꝓferre qd̃ inea
positum est p̾senti cause neccessa¬
rium legat eam ⁊ sciat u̾m ẽẽ ꝙ¬
dico aut si aliud inuen̾it redar
nunc agimus nichil habet.
ichodemus asegermis dixit.

Expanded text:
cite intus habeat quod inlicite foris hacite intus habeat quod inlicite foris habebat. sed aliquis forsitan quaerat, quid de hac re habeat beati Cypriani epistula ad Stephanum, cuius in hac sententia commemoratio facta est, cum in exordio concilii non sit commemorata, credo quia non putatum est necessarium. nam et ipsam in isto coetu consacerdotum lectam esse dixit, quod factum omnino non dubito, quantum arbitror, ut fieri solet, quo possent iam congregati episcopi etiam de illa causa simul aliquid cognoscere quae illa epistula continetur. nam prorsus ad quaestionem praesentem non pertinet et magis miror, cur eam iste commemorare uoluerit, quam cur in exordio concilii commemoratio eius praetermissa sit. quodsi quisquam arbitratur me aliquid noluisse in medium proferre quod in ea positum est praesenti causae necessarium, legat eam et sciat uerum dico: aut si aliud invenerit, redarnunc agimus, nihil habet. icomedes a Segermis dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
le uiuentem debere mũdari uetemus
tñ ulterius baptizari.
resces a urta dixit. Intanto ce¬
tũ scissimoꝵ sacerdotum lectis lit
feris cypriani dilectissimi nr̃i ad iu¬
ut m̃ito om̃s ꝑ dei grãm ad unati
consentire debeamus: tenseo ego õs
ħeticos sue scismaticos qui ad ca¬
tholicam ecc̃am uoluerĩt uenire.
non ante ingredi nisi exorcitati ⁊
baptizati fu̾itit exceptis his sane
qui inect̃a catholica fu̾int ante bap¬
fizari. Ita tñ ꝑ manus impositionẽ
inpenitenciam ecc̃e reconcilientur.
cur dix̾it exceptis his sanequi
inecc̃a catho lica fi̾unt ante baptita¬
ti. An qr ñ amiserant. qd̃ intus acce¬
perant: Ergo qd̃ hr̃e foris poterant:
cur ñ ⁊ trãdere pot̾ant: an illicite fo¬
ris traditur. s neq licite foris ħet᷑
⁊ tñ habetur. sic illicite foris datur:
s tñ dactur. Qd̃ autem p̾statur rede¬
unti qui intus acceperat: hec p̾stat᷑
uenienti qui foris acceꝑatidẽ ut li¬

Expanded text:
le uiuentem debere mundari, uetemus le uiuentem debere mundari, uetemus tamen ulterius baptizari. Crescens a Cirta dixit: In tanto coetu sanctissimorum consacerdotum lectis litteris Cypriani dilectissimi nostri ad Iuut merito omnes per Dei gratiam adunati consentire debeamus, censeo ergo omnes haereticos et schismaticos qui ad catholicam ecclesiam uoluerint uenire non ante ingredi, nisi exorcizati et baptizati prius fuerint, exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante baptizati: ii tamen per manus inpositionem in paenitentia ecclesiae reconcilientur. cur dixerit: exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante baptizati. an quia non amiserant quod intus acceperant? ergo, quod habere foris poterant, cur non et tradere poterant? an inlicite foris traditur? sed neque licite foris habetur et tamen habetur; sic inlicite foris datur, sed tamen datur. quod autem praestatur redeunti qui intus acceperat, hoc praestatur uenienti qui foris acceperat, id est ut li
Abbreviated transcription (Latin):
poris xp̃i int̾no iunculo patis accedit.
Baptismus tñ xp̃i in utrisq agnoscẽ¬
dus ⁊ innullis impbandus est siue
anteqm conu̾tantur quamuis eis
nͥl ꝓsit siue cum conu̾tuntur ut pro¬
sit. Cum ip̃i ab ecc̃a que una est inqͥt
recedendo infatuati contrarii fci st̃.
fiat sicut scriptum est. Domus contͣ¬
rioꝵ legis debent emundationem. Et
consequens est inquit eos qui acon¬
trariis baptizati inquinari sunt pͥ¬
mo purgari ⁊ tunc demum baptrza¬
ri. Quid ergo. Raptores ⁊ homicide.
ñ st̃ contrarii legis dicentis ñ occi¬
des ñ furab̾is: Debent ergo emunda¬
tionem. Caus ixt negauerit. Et tñ ñ
solum quicumq atalib intus uap¬
tirantur s ⁊̃ qui tales ñ mutari i¬
baptitantur quamius ad huc pur¬
gationem debeant ut mutentur ñ
tñ amplius cum nuitati fu̾int bap¬
tizantur Tanta uis est insacramẽ¬
to simplicis bap̃mi ut cum fateamꝰ
aliquem baptitatum ⁊ ad huc ma¬

Expanded text:
poris Christi, interno vinculo pacis accedunt; poris Christi, interno vinculo pacis accedunt; Baptismus tamen Christi in utrisque agnoscendus, et in nullis improbandus est; sive antequam convertantur, quamvis eis nihil prosit, sive cum convertuntur, ut prosit, Cum ipsi ab Ecclesia quae una est, inquit, recedendo infatuati contrarii facti sint, fiat sicut scriptum est: domus contrariorum legis debent emundationem, et consequens est, inquit, eos qui a contrariis baptixati inquinati sunt primo purgari et tunc demum baptixari. quid ergo? raptores et homicidae non sunt contrarii legis dicentis: non occides, non furaberis? debent ergo emundationem; quis hoc negauerit? et tamen non solum quicumque a talibus intus baptizantur, sed etiam qui tales non mutati baptizantur, quamuis adhuc purgationem debeant ut mutentur, non tamen amplius cum mutati fuerint baptizantur. tanta uis est in sacramento simplicis baptismi, ut, cum fateamur aliquem baptizatum et adhuc ma
Abbreviated transcription (Latin):
sal infatuatus fu̾it id qd̃ salietur exeo
ad nil ualebit nͥ ut ꝓficiatur foras
⁊ conculcetur ab hoĩb. Qĩ nos dicamꝰ
hoĩes ip̃os foraspiectos ualerealiquid
ł̾ad suam ł ad alioꝵ salutem. S ⁊ qͥd
tales intus uidentur ñ solum sp̃na¬
liter foris st̃ s ⁊̃ corporaliter infine
seꝑabuntur. Om̃s .ii. tales ad nil ua¬
lent. Nec ideo tñ sacramentum bap¬
tismatis qid̃ ineis est nichil ẽ. Nan⁊
hic ip̃i qui ꝓitiuntur foras si resipis¬
cant ⁊ redeant salus eis que recesserat
Si cui dimiseritis pec̃c̃a dimittent᷑
ei si cui tenueritis tenebuntur Qũo
ergo intus laptizant mali qui pec
ad huc pec̃ca sr̃ eos st̃ sicut ioħ es dic̃
qui odit fr̃em suum intenebris est
tur cum se bonis ⁊ iustis ꝑ qͦs ĩ ecc̃a¬
pec̃ca dimittuntur quamuis amar̾
baptirati sint intima caritate con¬
uingunt. sic ⁊ illis qui forinsetus ue¬
niunt ⁊ ad eandem compaginem cor¬

Expanded text:
sal infatuatus fuerit, id quod sallietur ex eo sal infatuatus fuerit, id quod sallietur ex eo ad nihilum ualebit, nisi ut proiciatur foras et conculcetur ab hominibus. quasi nos dicamus homines ipsos foras pro-, iectos ualere aliquid uel ad suam uel ad aliorum salutem. sed et qui tales intus uidentur non solum spiritaliter foris sunt, sed etiam corporaliter in fine separabuntur. omnes enim tales ad nihil ualent, nec ideo tamen sacramentum baptismatis quod in eis est nihil est. nam et in ipsis qui proiciuntur foras, si resipiscant et redeant, salus eis quae recesserat si cui dimiseritis peccata dimittentur ei, si cui tenueritis tenebuntur. quomodo ergo intus baptizant mali qui dimiadhuc peccata super eos sunt, sicut Iohannes dicit: qui odit fratrem suum, in tenebris est tur, cum se bonis et justis, per quos in Ecclesia dimittuntur, quamvis a malis baptizati sint, intima charitate conjungunt; sic et illis qui forinsecus veniunt, et ad eamdem compaginem cor
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u sp̃c est ⁊ ex deo natus ẽ ⁊ intulit.
Ergo omnes heretiti ⁊scismatici oĩa
quecumq faciunt carnalia sunt.
dei ñ ħeditabunt. Deinde adietit et
dixit. Condempnat itaq apłs cum
omnib malis ⁊ qui diuisionem fa¬
ciunt hec est scismaticos ⁊ ħeticos. Be¬
ne qd̾ enumerans oꝑa carnis inter
que ⁊ hereses sunt inuenit ⁊ dixit omĩa
simul dampnantem apłm. Interroget
ergo ip̃e sc̃m cy prianum ⁊ audiat ab eo
quam multi ⁊ intus scd̃m oꝑa mala crͣ¬
quem hñt socii dampnationis ipsoꝵ.
anuarius a lambesedixit. scdm scͥp¬
turarum sc̃aꝵ auctoritatẽ decerno
hereticos omnes baptirandos ⁊ sicĩ
ecdesiam sanctam ad mittendos.
uic rendetur scd̾m scripturaꝵ
sc̃arum auctoritatem decreuit
turarum aut contra nos ñ ẽẽ aut eciã
ꝓ nob̾ ẽẽ demonstraremus. sicut ecce
qui eum sequitur lucuis a castragal¬
ba ex euuangelio posuit testimoniũ
dicente dño uos estis sal terre. si autẽ

Expanded text:
 spiritus est et ex deo natus est, et intulit: ergo omnes haeretici et sehismatici omnia quaecumque faciunt carnalia sunt ddei non heredi tabu ni. deinde adiecit et dixit: condemnat itaque apostolus cum omnibus malis et qui diu-isionem faciunt, hoc est schismaticos et haereticos. bene quod enumerans opera carnis, inter quae et haereses sunt, inuenit et dixit simul omnia damnantem apostolum. interroget ergo ipse sanctum Cyprianum et audiat ab eo, quam multi etiam intus secundum opera mala carquem habent socii damnationis ipsorum? Ianuarius a Lambese dixit: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decerno haereticos omnes baptixandos et sic in ecclesiam sanctam admittendos. Huic respondetur: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decreuit turarum, aut contra nos non esse aut etiam pro nobis esse demonstraremus, sicut ecce qui eum sequitur. ; Lucius a Castra Galba ex euangelio posuit testimonium dicente domino: uos estis sal terrae; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
templum dei male uiuendo corrũ¬
punt. Et antistites diaboli qr frau¬
di⁊ auaricieque est ydolatria seruiñt
Talesã ñ nullos immo płimos. Et a¬
postolus paulus ⁊ ep̃c cy prianus ⁊̃ intꝰ
ẽẽ testantur. Cur ergo isti baptizant:
Cur ⁊̃ quidam qui sclo u̾bis ⁊ non fc̃is
renunciant ab hiꝰ morib ñ mutati
baptitantur. ⁊ qñ mutant᷑ ñ rebap¬
titantur.iam u̾o qd̃ indignatur⁊
dicit. Ecce ad qualia cogitur ecc̃a o¬
sentire ⁊sine bap̃o ⁊uenia delictoꝵ
coĩcare cõpellitur nisi ẽẽnt cet̾i ep̃ci qͥ
alios ad ista cõpellerent ñ utiq dr̃et
uñ ostenditur illos ⁊̃ tunc ueriora sẽ¬
sisse qui ñ recesserunt apristina con¬
suetudine que postea concilii uni¬
u̾sitate firmata est. Quid est autẽ tp
adiungit ⁊ dicit qm rem fr̃es fug̾e
acuitare debemus ⁊ a tanto scelere
nos seꝑare. Si .N. ħ ita dicit ut ista
ñ faciat nec aꝓpbat alia res est.si a

Expanded text:
templum dei male uiuendo corrumtemplum dei male uiuendo corrumpunt, et antistites diaboli, quia frauet auaritiae quae est idololatria seruiunt. tales autem nonnullos; immo plurimos et apostolus Paulus et episcopus Cyprianus etiam intus esse testantur. cur ergo isti baptizant? cur etiam quiiusmodi moribus non mutati baptizantur et quando mutantur non rebaptizantur? iam uero quod indignatur et dicit: ecce ad qualia cogitur, ecclesia consentire et. sine baptismo et uenia delictorum communicare conpellitur, nisi essent ceteri episcopi qui alios ad ista compellerent, non utique diceret. unde ostenditur illos etiam tunc ueriora sensisse, qui non recesserunt a pristina consuetudine quae postea concilii uniuersitate firmata est. quid est autem quod adiungit et dicit: quam rem, fratres, fugere ac uitare debemus et a tanto scelere nos separare? si enim hoc ita dicit, ut ista non faciat nec adprobet, alia res est; si autem,
Abbreviated transcription (Latin):
boli audeat eucharistiam facere.Aut qͥ
illis assistunt dicant ħ falsa eẽ deh̾eti¬
cis. Ecce ad qualia cogitur omnia cõ¬
sentire ⁊sinebap̃mo ⁊uenia deluto¬
r̾um coĩcare compellitur. Quam rem
fr̃es fugere ac uitare debemus ⁊ atãto
scelere nos seꝑare ⁊ unum bap̃m ten̾e
quod soli ecclesie a deo concessum est.
ĩ negat quales sunt auari inuidi ⁊
qui pp̃ fr̃num odium ñ meo s sci
fitentur. Et demoniaci qr diaboio ⁊
angelis eius insuo corde p̾bent locũ
Et u̾ba eoꝵ putredinem oꝑantur.
cum corrumpunt mores bonos per
colloquia mala. Et infideles st̃: qm̃
qd̃ deus talib minatur uerident. Et
maledc̃i qr uͥq tales sci scriptura ex¬
cecratur. Et mortui qr carent uita iꝰ¬
ticie. Et inpacati. qr contrarius fc̃ĩs
cum dei sermone confligunt. Et blas
ab illo dei scũario sp̃ualiter urt̾iore
sedusi sunt. Et satraegi. qr inse ip̃it

Expanded text:
boli audeat eucharistiam facere. aut qui boli audeat eucharistiam facere. aut qui illis adsistunt dicant haec falsa esse. de haereticis. ecce ad qualia cogitur ecclesia consentire et sine baptismo et uenia delictorum communicare conpellitur! quam rem, fratres, fugere ac uitare debemus et a tanto scelere nos separare et unum baptismum tenere quod soli ecclesiae a deo concessum est. autem negat — quales sunt auari et inuidi et qui propter fraternum odium non meo, sed sancti fitentur, et daemoniaci, quia diabolo et angelis eius in suo corde praebent locum, et uerba eorum putredinem operantur, cum corrumpunt mores bonos per conloquia mala, et infideles sunt, quoniam quod deus talibus minatur inrident, et maledicti, quia ubique tales sancta scriptura execratur, et mortui, quia carent uita iustitiae, et inpacati, quia contrariis factis cum dei sermone confligunt, et blaspab illo dei sanctuario spiritaliter interiore seclusi sunt, et sacrilegi, quia in se ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ eo conciliũ illud fecunt cum diu̾sa
sencientib tenuerunt ħ eticoꝵ ⁊ scis¬
maticoꝵ seditiosas calumpnias pro
iunculo unitatis ⁊ pacis inquo re¬
tinendo eos quantum ip̃e dñs ad¬
iuuat imittamur considerandas
⁊ ꝑtractandas aggredimur.
ecilius abilta dixit. Ego unĩ
bap̃m in ecc̃a sola scio. ⁊ extͣ ecc̃am
nullum. hic erit unum ubi spes
u̾era est ⁊ fides certa. Sic .N. script̃
est. una fides. una spes. unum. bap̃a.
son apud ħeticos ubi spes nulla e̾.
⁊ fides falsa ubi oĩa ꝑ mendacium
aguntur ubi ex orcizat demoniacus
sacramentum interrogat cuiis os ⁊
u̾ba cancer emutunt fidem dat infidelis
ueniam delictorum tribuit scełatus ⁊ ĩ
innomine xp̃itinguit antixp̃e bñdicit
a deo maledictus uitam pollicetur mortu¬
us pacem dat inpacificus deum inuocat
blasphemus sacerdocium ad ministrat
ꝓphanus ponit altare sacrileguis. Adħ oĩa
accedit ad illud malum ut antistes dia¬

Expanded text:
cum eo concilium illud fecerunt, cum diuersa cum eo concilium illud fecerunt, cum diuersa sentientibus tenuerunt, haereticorum et schismaticorum seditiosas calumnias protuinculo unitatis et pacis, in quo retinendo eos, quantum ipse dominus adiuuat, imitamur, considerandas et pertractandas adgredimur. Caecilius a Bilta dixit: Ego unam baptismum in ecclesia sola: scio et extra ecclesiam nullum. hic erit unum, ubi spes nulla est et fides certa. sic enim scriptum est: una fides, una spes, unum baptisma, non aput haereticos, ubi spes nulla est et fides falsa, ubi omnia per mendacium aguntur, ubi exorcizat daemoniacus, sacramentum interrogat cuius os et uerba cancer emittunt, fidem dat infidelis, ueniam delictorum tribuit sceleratus et in nomine Christi tinguit antichristus, benedicit a deo maledictus, uitam pollicetur mortuus, pacem dat inpacificus, deum inuocat blasphemus, sacerdotium administrat profanus, ponit altare sacrilegus. ad haec omnia accedit et illud malum, ut antistes dia
Abbreviated transcription (Latin):
consortio iuderetur. sequitur ⁊ dic̃.
sios quantum in nob̾ est pp̃ ħeticoᷤ¬
dimus cum quib diuinam concor¬
diam. ⁊ dnicam pacem tenemus.
nob̾ pacienter ⁊ leniter caritas animi
collegii honor uinculum fidei. concor¬
dia sacerdocii. Sic ⁊ inepła quã scͥp¬
sit ad magnum cum de bap̃o tinctoꝵ
⁊ ꝑ fusoꝵ quereretur utrum alicͥd
int̾ẽet. Qua inꝑte inquit nemini ue¬
recundia ⁊ modestia nr̃a preiudicat
quo minus unuisquisq qd̃ peccau̾it
senciat.⁊ qd̃ senserit faciat. Quib eiꝰ
sermonib satis apparet illo tp̃re ab
eis ista ẽe. tractata: quo ñdum decla¬
rata sine ambagine hauriebantur
s adhuc clausa magno molimine
q̃ rebantur. Nos ergo de bapmĩ sim¬
plicitate ubiq agnoscenda consue
niu̾salib roboratam tenentes accep¬
ta qͦ ex u̾bis cỹpriani maiore fidu
iuire coĩonis diu̾sa: sentire unitate
quidem p̾lata atq laudata quale
beatus cyprianus ⁊ eius college qui¬

Expanded text:
consortio uideretur, sequitur et dicit: consortio uideretur, sequitur et dicit: nos, quantum in nobis est, prodimus, cum quibus divinam concordiam et Dominicam pacem tenemus, nobis patienter et leniter caritas animi, collegii honor, uinculum fidei, concordia sacerdotii. sic et in epistula quam scripsit ad Magnum, cum de baptismo tinctorum et perfusorum quaereretur utrum aliquid interesset: qua in parte, inquit, nemini uerecundia et modestia nostra praeiudicat quominus unusquisque quod putauerit sentiat et quod senserit faciat. quibus eius sermonibus satis apparet illo tempore ab eis ista esse tractata, quo nondum declarata sine ambagine hauriebantur, sed adhuc clausa magno molimine quaerebantur. nos ergo iam de baptismi simplicitate ubique agnoscenda consuetniuersalibus roboratam tenentes, accepta quoque ex uerbis Cypriani maiore fiduciure communionis dinersa sentire, unitate quidem praelata adque laudata, qualem beatus Cyprianus et eius collegae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dam collegas ⁊ ad illam qͣm ad pom¬
peium: quantum potuimus ꝓuniu̾¬
sitate catholice consensionis atq cõ¬
cilii intuiꝰ unitate isti tanquam pi¬
a mẽnbra manserunt. libris suꝑio¬
rib disputanimus. Qua pp̃ iam o¬
portunum uidetur quid ⁊̃ ceterim sĩ¬
gillauim censuerint considerare ea
lib̾tate quam nob ⁊̃ ip̃e ñ ab rogauit
dicens sieminem iudicantes aut a
iure cõionis aliquem si diu̾sum sense¬
sit amouentes. Qd̾ eum ñ pp̃ ea dixis¬
se ut cogitationes tacitas collegare
tanqͣm de abdito erutas tali securi¬
tate captaret s qd̃ reuera pacem
unitatemq diligeret exaliis siłib
iuidere facillimum est:ubi ad sin¬
gulos scribit sicut ad ip̃m uibaia¬
num. ħ tibi inquit breuissime pro
dicantes quo minus unusquisq e
ep̃coꝵ qd̾ putat faciat hñs arbitrii
sui lib̾am potestatem. Et ne quis¬
quam si hac eadem liba potestate
diu̾sa sentiret pellendus aceteroꝵ

Expanded text:
dam collegas et ad illam quam ad Pomdam collegas et ad illam quam ad Pompeium, quantum potuimus, pro uniuersitate catholicae consensionis adque concilii, in cuius unitate isti tamquam pia membra manserunt, libris superioribus disputauimus. quapropter iam opportunum uidetur quid etiam ceteri singillatim censuerint considerare ea libertate, quam nobis etiam ipse non abrogauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. quod eum non propterea dixisse, ut cogitationes tacitas collegarum tamquam de abdito erutas tali securitate captaret, sed quod reuera pacem unitatemque diligeret, ex aliis similibus uidere facillimum est, ubi ad singulos scribit, sicut ad ipsum Iubaianum: haec tibi, inquit, breuissime pro dicantes quominus unusquisque episcoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. et ne quisquam, si hac eadem libera potestate diuersa sentiret, pellendus a ceterorum
Abbreviated transcription (Latin):
consultationem qua indicat᷑
aĩa pacifica ⁊ exundans ubere
carĩtatis uñ conciliũ ip̃m incipit:
it̾m considerandam cõmemoremꝰ.
Audistis inquit college dilectissi
serit consulens med iocritatẽ nos¬
tram de illicito ⁊ ꝓphano ħ eticorũ
bap̃mo quidq ei rescripserim cen
tere. Item lecte sunt uobis ⁊ alie iu¬
laiam lut̾e quib ꝓ sua sincera ⁊
religio sa deuotione ad epłam nos¬
tram rescribens ñ tm̃ consensit s
amus ꝓferamus neminem iudi¬
cantes aut aiure coĩonis aliquem
si diu̾sum senserit amouentes. N
constituit aut tyrannico terrore
ad ob sequendi necc̃itatem collega
suos adigit qñ heat omnis ep̃s ꝓlicẽ
quam nec ip̃e potestalt̾m uidicare s ex¬
nendi nos inec̃ce sue gub natione ⁊ de
actu nr̃o iudicandi.
am̃ sans quantum arbitror nõ
solum ad epłam quam iubaia¬
no scripsit s ⁊̃ adillam quam
ad quintum dedit ⁊ ad illam ꝙͣ
cum quib dam collegis ad quos¬

Expanded text:
consultationem, qua indicatur consultationem, qua indicatur anima pacifica et exundans ubere caritatis, unde concilium ipsum incipit, iterum considerandam commemoramus. Audistis, inquit, collegae dilectier scripserit consulens mediocritatem nostram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, centere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed amus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes. neqse episcoporum constituit aut tyrannico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit, quando habeat omnis episcopus prquam nec ipse possit alterum iudicare. sed exnendi nos in ecclesiae suae gubernatione et de actu nostro iudicandi. Iam satis, quantum arbitror, non solum ad epistulam quam Iubaiano scripsit, sed etiam ad illam quam ad Quintum dedit et ad illam quam cum quibusdam collegis ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
põ unculum caritatis sub qͦ uap̾ate
pecc̃a eus tenebantur pp̃ sacrilegi¬
um diuisionis. Quia illud ⁊ ĩhoĩe
neq alicuius iniquitate minuitur.
Quecum ita sint quid huic ꝑ spicu¬
e u̾itati officit qd̃ multi cõ epi ꝙỹ
erga unitatem xp̃i caritas innotes¬
cat. si .i. solus ista senciens nullo cõ¬
senciente remaneret uderetur pp̃ea
refriguisse ab scelere scismatis qr soci¬
os ñ inueniebat erroris Tam multis
ã sibi consentientib qd̾ cum ceteris
diu̾sa sencientib inunitate ꝑ man¬
sit catholice umu̾sitatis scissimũ iũ¬
tulum ñ timore solitudinis s pacis
amore seruauit. Qua pp̃ posset quidẽ
iam uidei sr̃fluum ceteroꝵ ⁊̃ illius
concilii ep̃oꝵ singulas retractare
sermonis ñ ibi s alibi Rendeatur.
qd̃ illuc ⁊̃ possit adhib̾i meliuis mul¬
tum legendo atteruntur ut accua̾¬
tur quam patum intelligendo cõ¬
queruntur. ut redarguantur.
rimum ergo ip̃ius cỹpriani

Expanded text:
propter uinculum caritatis, sub quo baptismate propter uinculum caritatis, sub quo baptismate peccata eius tenebantur propter sacrilegium diuisionis, quia illud et in homine neque alicuius iniquitate minuitur. Quae cum ita sint, quid huic iam perspicuae ueritati\\ officit, quod multi coepiscopi Cerga unitatem Christi caritas innotescat? si enim solus ista sentiens nullo consentiente remaneret, uideretur propterea refriguisse ab scelere schismatis, quia socios non inueniebat erroris. tam multis autem sibi consentientibus quod cum ceteris diuersa sentientibus in unitate permansit, catholicae uniuersitatis sanctissimum uinculum non timore solitudinis, sed pacis amore seruauit. quapropter posset quidem iam uideri superfluum ceterorum etiam illius concilii episcoporum singulas retractare sermonis non ibi sed alibi respondeatur quod illuc etiam possit adhiberi, melius multum legendo atteruntur ut acuantur, quam parum intellegendo conqueruntur ut redarguantur. Primum ergo ipsius Cypriani
Abbreviated transcription (Latin):
sione separentur peiores fuint. s ut
dt̃m est nichil int̾ est adbapĩni scĩtatẽ
quanto quisq peior id habeat:⁊ quãto¬
peiori tradat. Pot̃ tñ tradere seꝑatus
sicut pot̾ hr̃e seꝑatus s qua ꝑnitiose
tradere.Isle ã cui tradit pot̾ salubriter
accipere si ip̃e ñ seꝑatus accipiat sicut
płisq accidit t ut catholico aĩo ⁊ cor¬
de abunitate pacis ñ alienato aliqͣ
nec̃citate mortis ingruentis in aliquẽ
functi sine lib̾ati ne quaꝙͣ apd̾ eos
remanerent adquos ñqua̾ corde trã¬
sierant. si ã ⁊̃ ⁊ ip̃e seperatus acceꝑit.
tanto ꝑnitiosus accipit quantoma¬
gis bonum est qd̃ ñ bñ accipit. Et tã¬
to magis ualetad exitiũ seꝑato: qͣn¬
to magis posset ad salutem ualerecõ¬
iuncto. Et ideo si abilla ꝑu̾sitate cor¬
rectus ⁊ aseꝑatione conu̾sus uen̾it
catholicam ad pacem: sub eodem bap̃a¬
te qͥ accceꝑat euis pecc̃a dimittunt᷑

Expanded text:
sione separentur, peiores fiunt. sed, ut sione separentur, peiores fiunt. sed, ut dictum est, nihil interest ad baptismi sanctitatem, quanto quisque peior id habeat et quapeiori tradat. potest tamen tradere separatus, sicut potest habere separatus; sed quam perniciose tradere! ille autem cui tradit potest salubriter accipere, si ipse non separatus accipiat, sicut plerisque accidit, ut catholico animo et corde ab unitate pacis non alienato aliqua necessitate mortis urguentis in aliquem functi siue liberati, nequaquam apud eos remanerent ad quos numquam corde transierant. si autem etiam ipse separatus accipiat, tanto perniciosius accipit, quanto magis bonum est quod non bene accipit, et tanto magis ualet ad exitium separato, quanto magis posset ad salutem ualere coniuncto. et ideo, si ab illa peruersitate correctus et a separatione conuersus uenerit ad catholicam pacem, sub eodem bapacceperat eius peccata dimittentur
Abbreviated transcription (Latin):
si cui dimiseritis pecca dimitentꝰ
ei ⁊ si cui tenueritis tenebuntur.
ac ꝑ hoc nichil ydoneum dici tur nõ
possit malus ⁊̃ tradere bap̃m qui p̃
nec qr talis tradit. s qr tali tradit.
siam cum malus tradit bono idẽ
inumu̾sitatis uinculo uerati cõ¬
u̾sione mutato. int̾ bonum satra¬
mentum qd̃ traditur. ⁊ bonum fi¬
delem cui traditur tradentis malii¬
a suꝑatur. Et cum illi ueratiter ad de¬
um conu̾so pec̾ca dimittuntur ab eo
dimĩtuntur quib ip̃a ueraci conu¬
sione coniungitur. Idem quippe sp̃t sc̃i ea
dimittit. qui datus est omnib sc̃is sibi
caritate coherentib siue se nou̾int corpo¬
ral̾r siue ñ nou̾int. siłr cum alicuiꝰ tenẽ¬
tur pec̃ca ab eis utiq tenentur aquib
se ille cui tenentur uite dissimilitudi¬
ne ⁊praui cordis au̾sione disiuĩgit sine
illum corporałr nou̾int siueñ nou̾int
Qua pp̃ om̃s mali sp̃ualiter abonis se¬
iuncti st̃. si a̾t aꝑta corporaliter dissẽ¬

Expanded text:
si cui dimiseritis peccata dimittentur ei et si cui tenueritis tenebuntur. Ac per hoc nihil idoneum dicitur, cur non possit malus etiam tradere baptismum, qunec quia talis tradit, sed quia tali tradit. nam cum malus tradit bono, id est in unitatis uinculo ueraci conuersione mutato, inter bonum sacramentum quod traditur et bonum fidelem cui traditur tradentis malitia superatur. et cum illi ueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimittuntur quibus ipsa ueraci conuersione coniungitur. idem quippe spiritus sanctus ea dimittit, qui datus est omnibus sanctis sibi caritate cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentur peccata, ab eis utique tenentur, a quibus se ille cui tenentur uitae dissimilitudine et praui cordis auersione disiungit, siue illum corporaliter nouerint siue non nouerint. Quapropter omnes mali spiritaliter a bonis seiuncti sunt, si autem etiam corporaliter aperta dissen
Abbreviated transcription (Latin):
eum recte fecisse ut g̃s iudairare co¬
s apłi pauli salutari dectrina per
ta. Disputans ergo de snĩa cỹpriani
multum infra nũta positus cypri¬
ani dico sacramentum bap̃i ⁊ bo¬
nos ⁊ malos posse hr̃e posse dare pos¬
se accipe ⁊ bonos quidem utilter atsa
lubriter malos ã ꝑnitiose atq pena¬
liter: cum illud tñ utrisq sit equalit̾
integrum atq nichil int̾ eẽ ad eius eqͣ¬
lem inomnib integritatem quanto
peior id habeat int̾ malos sicut nͥl int̾¬
est quanto melior id habeat int̾ bonoᷤ.
to peior idaccipiat sicut nͥl inter est
quanto melior. Illud .N. ꝑ se ip̃m ⁊ ĩ
maios nequaquam in melius com¬
mutatos ⁊ descripturis canonitis ⁊ de
ip̃uuis cypriani lit̾is satis ut arbitror
demonstrauimꝰ. Quos ñ ꝑtineread
sc̃am ecc̃ãm dei quamiui intus esse
uideantur: ex hoc aꝑtissime apparet
qr isti sunt raptores feneratores in¬
unica pudica ⁊ casta sponsa sine:

Expanded text:
eum recte fecisse ut Gentes judaizare coeum recte fecisse ut Gentes judaizare coa, sed ex apostoli Pauli salutari doctrina, per . 4. Disputans ergo de sententia Cypriani, multum infra merita positus Cypriani, dico sacramentum Baptismi et bonos et malos posse habere, posse dare, posse accipere: et bonos quidem utiliter ac lubriter, malos autem perniciose atque poenaliter; cum illud tamen in utrisque sit aequaliter integrum: atque nihil interesse ad ejus aequalem in omnibus integritatem, quanto pejor id habeat inter malos, sicut nihil interest quanto melior id habeat inter bonos.to pejor id accipiat, sicut nihil interest quanto melior. Illud enim per se ipsum, et in nequaquam in melius commutatos et de scripturis canonicis et de ipsius Cypriani litteris satis ut arbitror demonstrauimus. quos non pertinere ad sanctam ecclesiam dei, quamuis intus esse uideantur, ex hoc apertissime apparet, quia isti sunt auari raptores faeneratores inunica pudica et casta, sponsa sine
Abbreviated transcription (Latin):
noscant bap̃m xp̃i. illi autem alit̾ ini¬
sum sit ut ꝑ eum minus aliquid ui¬
dentem. ⁊ inunitate firmissime per¬
manentem manifestius demonstra¬
ret ħeticis qͣm sacrilego scelere rumꝑe¬
dicenti aliq̃n ꝙ ficri ñ deleat. Non so¬
lum ã istoꝵ ariditas illius iuridita¬
ti conferenda ñ est s nec alioꝵ fructꝰ
illius isb̾tati adequandus est. Gentes
a uidaizarenemo nc̃ cogit nec ideo
tũ quisquam ñc̃ in ecc̃a quantũliet
ꝓfecerit petri apłatui conferendus e
Qua pp̃ reddens debitam ueuerentiã
dignumq honorem quantũ uale¬
o ꝑ soluens pacifico ep̃o ⁊ głoso mͣr¬
tiri cypriano audeo tñ dr̃e alitereũ
sensisse de scismatitis ł hereticis bap¬
tizandi quam postea u̾itas ꝓdidit
ñ ex mea s uniu̾se ecc̃e suĩa plenari
contilii auitoritate roborata atq fir¬
mata: sicut uenerans ꝓsui merito
petrum primũ apłoꝵ ⁊ eminentis¬
simum martirum. audeo tñ dr̃e ñ

Expanded text:
noscant baptismum Christi, illi autem aliter uinoscant baptismum Christi, illi autem aliter uisum sit, ut per eum minus aliquid uidentem et in unitate firmissime permanentem manifestius demonstraretur haereticis, quam sacrilego scelere rumpedicenti aliquando quod fieri non debebat. non solum autem istorum ariditas illius uiriditati conferenda non est, sed nec aliorum fructus illius ubertati adaequandus est. gentes enim iudaizare nemo nunc cogit nec ideo tamen quisquam nunc in ecclesia, quantumlibet profecerit, Petri apostolatui conferendus est. quapropter reddens debitam reuerentiam dignumque honorem quantum ualeo persoluens pacifico episcopo et glorioso martyri Cypriano, audeo tamen dicere aliter eum sensisse de schismaticis uel haereticis baptizandis quam postea ueritas prodidit, non ex concilii auctoritate roborata atque firmata: sicut venerans pro sui merito Petrum primum Apostolorum et eminentissimum martyrum, audeo tamen dicere, non
Abbreviated transcription (Latin):
intanto uiro au̾satur ⁊ emendanda
sectatur nec ea ip̃a que sectaturasse¬
quitur. Ille .N. dum ⁊elo dei grauiter
detestatur eos. qui seabunitate seꝑa¬
est. Isti a ꝑuum sceleris putantes qd̃
ip̃i a xp̃i unitate seꝑati sunt. ⁊̃ bap̃m
eiuis illic ẽẽ ñ ⁊ secum exisse contendr̃.
Iam ergo longe sunt a fecunditate
cypriam ut nec purgamentis eius
equentur. Itẽ quisquis ñ hñs carita¬
nͥl eius adiuuat sterilitatem qd̾ ñ
fecundatur suo s fructu oneratur
alieno. Fieri autem potest ut aliqͥs
iugeat inradice caritatis ⁊ inquo ꝙy¬
prianus aliter sapuit rectissime sapiat
⁊ tñ incẏpriano quam in isto pła fec̃¬
da sint. ⁊ misto quam in cypriano pła
purganda sint.Nion solum itaq ma¬
los catholicos nullo modo comparamꝰ
s nec bonos facile coequamus beato ꝙy¬
priano quem int̾ raros ⁊ paucos excel¬
lentissime gr̃e uiros numerat pia m̃r
ecc̃a quaniuis isti ⁊ apud hercticos cog¬

Expanded text:
in tanto uiro auersatur et emendanda in tanto uiro auersatur et emendanda sectatur nec ea ipsa quae sectatur adsequitur. ille enim dum zelo dei grauiter detestatur eos, qui se ab unitate sepaest; isti autem parum sceleris putantes, quod ipsi a Christi unitate separati sunt, etiam baptismum eius illic non esse et secum exisse contendunt. tam ergo longe sunt a fecunditate Cypriani, ut nec purgamentis eius aequentur. Item quisquis non habens caritanihil eius adiuuat sterilitatem, quod non fecundatur suo, sed fructu oneratur alieno. fieri autem potest, ut aliquis uigeat in radice caritatis et in quo Cyprianus aliter sapuit rectissime sapiat, et tamen in Cypriano quam in isto plura fecunda sint et in isto quam in Cypriano plura purganda sint. non solum itaque malos catholicos nullo modo conparamus, sed nec bonos facile coaequamus beato Cypriano, quem inter raros et paucos excellentissimae gratiae uiros numerat pia mater ecclesia, quamuis isti et aput haereticos ag