comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obuoluti ne subito obnubi¬
lare uos uelint obscuritatis
elcqͥo ł g̾co turbine latinã
St̃ eĩ⁊ prudẽtes uirgĩes: st̃
⁊ fatue. Et iõ dilc̃issĩe imitta

Expanded text:
buistis, ne suo obnubilare vos velint obscuritatis eloquio, vel Graeco turbine Latinam Sunt enim et prudentes virgines, sunt et fatuae. Et ideo, dilectissimae, imita
Abbreviated transcription (Latin):
trem. tꝰ sr̃ seodorat filiũ regẽ
antequẽ tremũt potestates¬
⁊ inturuantur om̃e genu.
De huiꝰ minir̃ ad celos ascẽ¬
sione multo admirantis ĩtui¬
tu secretoꝵ. ꝯtẽplator celestiũ
ĩcanticis. indi inquit speciosã
ascẽdentẽ qiͣ colũbã defr̃ riuos
aq̃rũ. Et u̾e spec̃osam qͣi colũ¬

Expanded text:
t filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascendentem, quasi columbam desuper rivos aquarum. Et vere speciosa quasi colum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtelligñtes qd̾ pͥores scĩ minꝰ de
xͦ intellexerĩt mist̾iũ incar¬
nationis cũꝰ ipsi eadẽ salua¬
ti sint gr̃a. Uñ castat tẽpus
ñ p̾ uidicasse sacͣmẽtũ uniti
gĩe ꝙ multis scͥpturarũ decla¬
loq̃batur in eo sẽper fuisse mi¬
egosum. ⁊lã abhã añꝙͣ fier.

Expanded text:
intelligentes quod priores sancti minus de Christo intellexerunt mysterium incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. Unde constat tempus non praejudicasse sacramentum u multis Scripturarum declaloquebatur, in eo semper fuisse myego sum. Nam Abraham an
Abbreviated transcription (Latin):
bã. Int̾ra scil. Et qũo se de ce¬
lo anteqͣm nasceretur descẽ¬
disse testatur.⁊ iam ⁊ cũ loqͦ
incelo se esse fatetur. euudẽ¬
q sefilium hõis dicit cum u¬
tiq decelo insi deus descende
it. Et ħ est mira : admira¬
bil nouitas inuuo oĩm nomi¬
tatum superemniẽs noui¬
tas unitatis. Quã nͥ dili¬
gẽter p̾dẽs uirgo ab exordio
scĩ euͣugelii animadu̾tas
magis dubitare in omni scͥp¬
tura iudeb̾is diuina quam
intellig̾e dieritatẽ. Constat
igitur umũ eũdẽ q xpistũ
scd̃m utͣsq formas operat̃
humãitatis scil ⁊ diuinita¬
tis ⁊ ꝑ ħ duas exercuisse ope¬
rationes. Oꝑata ẽ enĩ ntͣqͣ
forma ł natura cũ alterius

Expanded text:
 In terra scilicet. Et quomodo se de coelo antequam nasceretur descendisse testatur? Etiam et cum loquitur, in coelo se esse fatetur, eumdemque se filium hominis dicit; cum utique de coelo, nisi Deus descenderit. Et haec est mira et admirabilis novitas, immo omnium novitatum supereminens novitas unitatis. Quam nisi diligenter, prudens virgo, ab exordio sancti Evangelii animadvertas, magis errare in omni Scriptura videberis divina, quam intelligere veritatem. Constat igitur unum eumdemque Christum secundum utrasque formas operatum, humanitatis scilicet ac divinitatis, ac per hoc duas exercuisse operationes. Operata est enim utraque forma vel natura cum alterius
Abbreviated transcription (Latin):
et homo sic unitꝰ muna ea¬
demq persona ut legatur
quam sepe ut diuinis litte¬
ris hõ d̾s̃ coet̾nus ꝓpt̾ uniti¬
uideã ꝯpassus. cum nec inĩ¬
itiabilis sit homo nec passi¬
bił deus. Tamen sicut uintꝰ
est suo corpori ut nulłam pa¬
tiatur fi̾ int̾ dm̃ ⁊ hominẽ
humana opinione distan¬
tiam. ne forte ꝙ absit aliuᷤ
filius dei ⁊ alius filius hõis
credatur. Presertim qr strip¬
tura sic cdnectit : cũ corporat
dũi ⁊ hominẽ ut nec intẽ¬
pore admodũ hominẽ quis
adeo nec inpassione possit
ab hoĩe dm̃ disc̾ne. Uñ si ad
tempꝰ respicias. ĩuẽies sꝑ fili¬
ũ hoĩs c̃ filio dĩ. Si ad passio¬
nẽ: ĩuemes semper cũ filio
hominis eũdẽ dei filiũ. itau¬
nitũ ⁊ indiuiduũ. qͣnͣtum
aductẽ scripture pertinet uͭ
nec homo adeo separari tem¬
pore. nec ab homme deꝰ ua¬
discutite. Nemo ascendit in¬

Expanded text:
et homo sic unitus in una eademque persona, ut legatur quam saepe in divinis litteris homo Deo coaeternus propter univideatur compassus, cum nec immutabilis sit homo nec passibilis Deus. Sic tamen unitus est Deus suo corpori, ut nullam patiatur fieri inter Deum et hominem humana opinione distantiam, ne forte quod absit! alius Filius Dei et alius filius hominis credatur, praesertim cum Scriptura sic connectit et corporat Deum et hominem, ut nec in tempore admodum hominem quis a Deo, nec in passione Deum possit ab homine discernere. Unde, si ad tempus respicias, invenies semper filium hominis cum Filio Dei; si ad passionem, invenies semper cum filio hominis eumdem Filium Dei ita unitum et individuum, quantum ad vocem Scripturae pertinet, ut nec homo a Deo separari pore, nec ab homine Deus vadiscutite: Nemo ascendit, in
Abbreviated transcription (Latin):
plius comꝓbãda. talia ⁊ tãta
dignatꝰ est exhibere ꝑsuosceli
nũstros circa defũctos qnͣto ma¬
militiã celoꝵ cũ suis agmini¬
bus festiue obuiã aduenisse
genit᷑ti dei eãq ĩgñti lium̃e
tircũ fulfisse ⁊ usq adthͦnũ
olĩ sibi etiam acõstitutione
mũdi paratũ c̃ laudib ⁊ cãti¬

Expanded text:
plius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto mamilitiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait apłs benedictione spi¬
ritali incelestib Uñ⁊ ange¬
ctione exorsus ait. Benedicta
tu inquit minulierib ⁊ bñ¬
dictus frucns uentͥs tui.
Cuiꝰ ꝓfeto inspũ longe odo¬
rem trahens prefatus ysaac
benedicebat filium in quoce¬
lestis omnis bñdictõ mũdo
effloruit. Et bñ abeo plenus
credẽtib fructus uite effudit.
Et nos inqͥt enͣnͣgelista õs
deplentudine esꝰ accepimꝰ gͣ¬

Expanded text:
ut ait Apostolus benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angectione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus credentibus fructus vitae effulsit. Et nos inquit evangelista omnes de plenitudine ejus accepim
Abbreviated transcription (Latin):
domi hũit quibus induit
iacob filium suum. Aliasa
ris meisdem pater ysaac hau¬
riret᷑. ita ut diceret cum ꝑ¬
sensisset uestim̃toꝵ flagͣnti¬
am. Ecce odor filii mei sic̃
odor agri plem quiẽ bñdix̃
dominus. S forte dicturꝰ
est aliquis quid ad rebeccã
sp̃c sanctꝰ pertinet: c̃ multis
in locis persone pro deo figu
mineo sexu gn̾e legitur. in
masculinum ẽẽ dec̾nitur.
Qͥ nimirum sp̃o sanctus bũ
ꝑ rebeccam intelligit᷑ ioto¬

Expanded text:
domi habuit, quibus induit Jacob filium suum. Alias aris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebeccam Spiritus sanctus pertinet, cum multis in locis personae pro Deo figurminino genere legitur: in masculinum esse decernitur. Qui nimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
Alicqum si ad rõnẽ respitias
conditio. Conuenerunt tñ
manuel. Uñ michi uidetur
ꝙ altitudĩem tãti mist̾ii diti¬
runt qr ut duos filios certe.
hominẽ seorsum coliꝰ ꝙ fas

Expanded text:
alioqui si ad rationem respicias conditio: convenerunt tamemanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii dilirunt, qui aut duhominem seorsum colimus
Abbreviated transcription (Latin):
ex mͣ s qr ĩ illo unico filio dei
iã unitas persone cõmendabã
q̃ occulta erat ĩmist̾io. Ꝙ et
alibi eurdẽt̾: qui elegit nos ĩ¬
quid añ mũidi cõstitutionẽ
in ipso. Quia profecto qͥcqͥd
deus fecit ab initio xp̃e fec̃ to
tũ ꝑ mutatẽ sacͣm̃ti. Et ĩo
iã iħc erat infilio qͥ ppłm edu¬

Expanded text:
ed quia in illo unico Filio Dei, jam unitas personae commendatur quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter, Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacramenti. Et ideo Jesus erat in filio, qui populum edu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de celo ꝓspexͤ. Et ĩo ĩmacłata.
qr ĩ ulło corrupta. Circ̃cedit eĩ¬
⁊ ñ aliũde accepit. faciet ĩquid
b̾unũ. U̾e nouũ⁊ oĩm nouita¬
tum fr̃eminẽs nouitas uirtu¬
neq indere aliqͥs ut uin̾e possit
sic ing̾ssꝰ ÷ hospitiũ uẽtͥs. ut cor¬
poris claust᷑ nesciret. Sicqge¬
statꝰ ut tot deꝰ ineo ẽẽt ⁊ sie
nĩ exut. ut ezechiel fate̾ oĩo¬

Expanded text:
quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit et non aliunde accepit. Faciet, inquit, tatum supereminens novitas virtuneque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fate
Abbreviated transcription (Latin):
incorde suo. Conferte ergo
ce dicũt᷑. ut ꝯ fidẽ ĩtegram
su̾are possitis et mr̃em eiꝰ de¬
bite uenerari. qm̃ nuitꝰ ho¬
et perpẽdite diligẽtiꝰ quibus af¬
ficiebat᷑ bã et ĩtem̾ata iurgo
u̾tutib exhibita et q̃ humãi¬
tatis st̃ ostensa p̾sagus. Eso¬

Expanded text:
in corde suo . Conferte ergo ce dicuntur: ut et fidem integram servare possitis, et matrem ejus debite venerari. Quoniam et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata virgo virtutibus exhibita, et quae humanitatis sunt ostensa praes
Abbreviated transcription (Latin):
tanea uoluntate adnos
descẽdit. natꝰ hõ deꝰ. ac ꝑ hoc
mxͣ u̾itatẽ et matris gestã
utero qͥ semꝑ d̾s agnoscitur.
Hinc etiami theotocon eã ue
u̾bũ carnem setũ detulerit.
neq olim p̾fate carm copu¬
latum sit. s tunc qnͣdo uer¬
bum caro factum est excar¬
ne irĩs dunntatis atq hu

Expanded text:
tanea voluntate ad nos descendit natus homo Deus, ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam theotocon eam verVerbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit, sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginis, divinitati
Abbreviated transcription (Latin):
noscit naturał atq scd̃m sb¬
stantiã cõuentio ł ꝯuẽiẽtia¬
u̾itatis ut neq ꝯn̾sio ĩ alt̾utͣm
duarũ st̃arum partẽ recipia¬
tur nec diuisio. Sic nãq cre¬

Expanded text:
m substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio. Sic namque cre
Abbreviated transcription (Latin):
uitur hodie Aunua ilł om̃ib
facta est continua. Nec ĩm̾i¬
to. Creditur enĩ qd̃ saluator
oũn ipse qnͣtum datur ĩtes¬
ligi perse totꝰ festuꝰ cocurrit.
⁊ cũ gandio eã secum ĩthͦno
collocauit. Alias aũt quomͦ
percepit. Honora patrẽ inqͥt¬
trẽ honorau̾it. ip̃e sibitestis
cũ ad uideos ait. Ego głam
uͦ euugelista cũ redirẽt uẽi¬
ens ait. auazareth : erat sb̾di¬
scd̾m se honoratur: alia qͣ idẽ
parẽtib sb̾ditur. Inutraq eĩ

Expanded text:
vitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo praecepit: Honora patrem trem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego glorivero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subdisecundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen
Abbreviated transcription (Latin):
si quidẽ operãte qd̃ uerbi est
⁊carne exequẽte que carmᷤ
erat cõmunicãte siquidẽ ei¬
u̾bo ineadem operatione dũ
stantie sistente persona sine
diuisione atq cõmixtõne cre¬
ditur:⁊ p̾oegnita idẽtitas p̾¬

Expanded text:
siquidem operante quod Verbi est, et carne exsequente quae carnis erant: communicante ei siquidem Verbo in eadem operatione, dum stantia vel persona, sine divisione aut commixtione creditur, et praecognita una identitas p
Abbreviated transcription (Latin):
exea. Ad ciuus profecto exe¬
quias qnͣtum fasest crede̾
famulabantur augłi et
tur curie. Nec mirum quia
houor mat̾uus eius est qͥ
natus est exea quẽ oms¬
et adorat superse eleuatũ
tum patre insede maiesta¬
tis dũi. Legimius ergo qua
sepe ad fimeraꝰ ad sepultu¬
ras quorũl sc̃oꝵ angłos
aduenisse ⁊ ad exequias eoꝵ
obsequia p̾stitisse necnoti
⁊ aĩas elc̃oꝵ usq ad celos c̃¬

Expanded text:
ofecto exsequias, quantum fas est credere, famulantur angeli, et tur curiae. Nec mirum, quia honor maternus est ejus qui natus est ex ea, quem omnet adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad c
Abbreviated transcription (Latin):
mirãtes facit. qd̃ quasi noui
dilucłi aurora rutilans ascẽ¬
su suo resplend̾a̾t multis fre¬
ta et ualłata sc̃oꝵ agmim¬
b. Uñ dicitur terribił ut ca¬
stroꝵ acies ordinata. Si¬
quid̃ terribił sins facta uͥ¬
tutibus ut castroꝵ acies
ad modum ordinata. hinc
pulcrior qmͣ luna qr iam
sine defectu sin choruscat
celestibus illust rata fulgo¬
rib. Elecraut sol fulgore

Expanded text:
mirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: hinc pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa
Abbreviated transcription (Latin):
ti et uirgo incomparabilis
admiranda etiam iurtuti¬
b angelicis. ꝓpt̾ quod exꝑ
ascensione admirans spũs
sanctꝰ ait ĩ canticis. Q ͤ est
ista que ascẽdit per desertũ
uirgula fcmi qr gracił et de¬
licata qr dunuis extenuata
discipluns. et cõcremata ĩtꝰ
in holocaustum incendio pii
amoris et desiderio uirtutis.
ut uirgula inquid fumi exa¬
romatib. Nunirũ qr multis
repleta erat iirtntum odo¬
ribus. manans exea flagͣ¬
bat suauissimus odor etiam
spiritib angelicis ascende
bat autem de deserto presẽ¬
tis secłi. uirga deradice oli
exorta. s mirabantur eles¬
torum aĩe p̾gaudio que¬
nãesset que etiam meritoꝵ
irtutib angelorum iũcẽt
dignitatem. De qua rursus

Expanded text:
et incomparabilis admiranda etiam virtutibus angelicis; propter quod ex ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendebat autem Dei genitrix de deserto praesentis saeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus
Abbreviated transcription (Latin):
gelicam quodam mͦ digni¬
tatem qnͣtum fas est cum
gaudio laudibus dignissi
choros angłorum exalta¬
ta deuotissune hodie p̾dica¬
tur quia precessit eam doꝰ
raret ei sic ipse suis repro¬
misit discipulis methereis
mansionibus locum. Hĩc
quoq dauid ꝓpħa olĩ gͣtula¬
celo eg̾ssio eius. ⁊ occursus
eus usq adsũmũ eius. Ascẽ¬
dit gͦ eandem głam resump¬
turus l ñ amiserit ꝙͣ prius
hũerat añꝙͣ mũdꝰ fieret.
Ascendit ⁊ preparaint huic
sanctissime ac głosissime uͥ¬
gini locum immortalita¬
tis ut cum eo regnare im
perpetuum possit. Et ħ est¬

Expanded text:
gelicam quodammodo dignigelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignichoros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur: quia praecessit eam Domiraret ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulacoelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare posset in perpetuum. VIII. Et hae
Abbreviated transcription (Latin):
lana cũ inficitur sanguĩe
conchilii et muritis uertit᷑
in purpurã u̾sa est ripsa si¬
ne cohitu in mr̃em ut non
sit iam amodo quod fueraͭ
s purpura uerissima adĩ¬
dum̃timi ⁊ głam summmi re¬
gis diuinitus aptissime de¬
dicata ut nulli deinceps ea
uti usu femineo lituerit nͥ
dõ. Quippe ut ita loquar
beata ⁊ głosa uirgo maria
eo mͦ qͣnis diudum incom¬
parabił esset uiu̾sis que
sb̾ celo sunt uirginibus:
ut decent̾ posset inse susci¬
pe diumitatis admixtionem
Calua utͣq natura: tamen
cum gratia repletur cũ spi¬
ritu scõ perfunditur. cum
mrtute altissĩ obũbrã. fit
p̾ciosior meritis. celsis sb̃li¬
mior sfastigiis. płcͥor sc̃itate.
głosior suoꝵ prergatiuus
m̾itoꝵ. ita ut nulł iam u¬
sibus. sit ipsa eademq mã¬
cipanda nͥ diuinis. Unde o
sanctissime uirgines et si
muitari oportet tantam
ac talem iurginẽ tamq p̾¬
claram : uenerari tam̃ mul
tum conuenit. et ultra an¬

Expanded text:
lana cum inficitur sanguine lana cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multum tamen convenit, et ultra an
Abbreviated transcription (Latin):
Uͥ ñ sb̾a tollitur s głe magni¬
tudo monstratur cum ele¬
uatur indexteram patris uͥ
xpistus pro nobis introiuit.
pontifex factus inef̾mim
ad celi palatium. Hec est in¬
quã dies inqͣ usq ad throni
celsitudinem intemerata mr̃
et uirgo processit. atq in reg¬
in solio sb̃limata post xpist̃
głosa resedit. Sic itaq ubiq
confidenter sancta dei cait
eccłia ꝙ demuillo alio sc̃oꝵ fas
est credere ut ultͣ angeloꝵ uł
scĩs ueritas non negatur. ħ
quippe pͥmlegium non nat᷑e
⁊ non natura quam uirgo
⁊homo.Unde ⁊si cetere uir¬
gines imittantur illam us
ad conceptum partus. et ga¬
brielis noue salutationis
obsequium deinceps totũ di¬
uinũ est ꝙ operatur mea te¬
ste angło. qr spiritu sco et uͥ¬
tute altissimi obiibbitur.
Ante ħ ip̃m sane uterus ir
sanctus tantum ad huc uiliͭ ͤ
humantatis ĩduit᷑ ut ita
dicam ac silana candissima
suiq coloris de abbata. Ad qͣm
sane cum accessit spiritus
sanctus. quasi ipsa eademq

Expanded text:
ntia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum et s, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturaet non natura, quam virgo et homo. Unde etsi caeterae virgines imitantur illam usque ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est quod operatur in ea, teste angelo, quia Spiritu sancto et virtute Altissimi obumbratur. Ante hoc ipsum sane uterus Marsanctus, tamen adhuc vilitate humanitatis induitur ut ita dicam ac si lana candidissima, suique coloris dealbata. Ad quam sane cum accessit Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque
Abbreviated transcription (Latin):
rat cũ uirginie: qui aduir¬
ginem mittebat angłm.
⁊ p̾cessit nuntium suum deꝰ
s a deo ñ recessit. Nec t̾reri
potuit locis: qui õib hẽtur
ilccis. ⁊ totus uͥq est sine
quo nichil totum. Ergo pa
tris u̾bum m̃iqm a pr̃e dis¬
cedens. hõ ꝓprie fieri dignatꝰ
est: secreto suo mist̾io quod
is̃e nouit. Qui q̃m̃ totum
suscepit quod est hominis.
homo totus est. et totum ac¬
cipiens quod dei est . omni¬
no aliud ciuiã deus qui natꝰ
est ex maria esse ñ potuit.
quia ita est: scunt se ac potu¬
it inutero uirginis sine sui
ob ħ deigent̾r electa ⁊ pre ele¬
cta iure ab angelo gr̃a salu¬
tatur ⁊ predicatur plena. De
plena per quam largo sanci
spiritus inrbre perfusa est.
omnis creattira. Et ideo satic
eam deuotissime primumi
angelus ueneratur et salu¬
tat. Miratur itaq ⁊ ipse qͣł
aut qnͣta sit quam salutat.
Nonenim simplex fateor ł
consueta fuit ista salutatio
s omni admiratione digna.

Expanded text:
rat cum virgine qui ad virrat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliud quam Deus qui natus est ex Maria, esse non potuit. quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna.
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur. quia semper an¬
gelis est cognata uirgini¬
tas. ꝓfecto incarne preter
carnem uiuere. nou terrena
uita est. s celestis. Unde in
carne angelicam głam ac¬
quirere maioris et meriti
quam hr̃e. Esse per angelũ
qd̃ ht̃ angelus ex natura.
Utrumq tamen ⁊ esle uirgi¬
nem uel angelum duum
mimeris est officium non
humanũ. Aue inquit gr̃a
plena.Et bene plena quia
ceteris per partes prestatur.
marie simul se totam infu¬
dit plentudo grẽ. Hoc quippe
est qd̃ dauid canit. descendit
sicut pliuma inuellus. Uel¬
lus itaq tum sit de corpore.
nescit corporis passionem.
Sic ⁊ uirgnutas cũ sit incar
ne uitia carins nescit. Ce¬
lestis plane ymb̾ iingine¬
um uellus placido se infu¬
dit elapsu : tota diuinitatiᷤ
unda se contulit in carnem
qũ uerbum caro factum est.
ac deinde per crucis patibulũ
expressum terris ommbus
pliumam salutis effudit ⁊
stillitidia gr̃e humanis presti¬
tit mentibus. Dñs tetum
inquit. Mira res ⁊ iam e¬

Expanded text:
mittitur, quia semper angelis est cognata virginitas; profecto in carne praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis; unde in carne angelicam gloriam acquirere, majus est meritum quam habere; esse enim angelum bet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et virginitas cum sit in carne, nescit vitia carnis. Coelestis plane imber in virgineum vellus, placido se infudit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum est: ac dexpressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam e
Abbreviated transcription (Latin):
ti peruenerint ueritatem.
Quam sane beatam uirgi¬
nem et si omnes uenerati
sunt discipuli eiq famula¬
bamͣ officio dilectionis: io¬
hannes tamen amplius ac
spetialius usq ad finem ui¬
te qui sibi comiissam acce¬
pit insua quasi matrem fi¬
lius. Cii benignus magist̾
de cruce mulier inquit ecce
filius tuus. ad discipulum
autem ecce m̃r tua. ubi uͥ¬
go uirgimi cõhereret. et de¬
seruiret officiosissime cura
adoptionis. Non enim pu¬
dicissima uirgnritas alicii
discipuloꝵ rectius quam uir¬
gini comiñdatur ut esset
adinuicem grata sccietas
et floridus aspectus. nec ño
⁊ uenustus conuersandi uer¬
nans habitus alternatis
pudititiarum splendoribus
decoratus. Una siquidem uͥ¬
tus uirginitatis in ambob
s altera ꝓportio in maria.
Altera quidem quia fecundi¬
or s ipsa. Ipsa uero s altera.
Quia ⁊ si ipsa eademq incor¬
ruptio tñ ⁊ fecunditas in¬
tegritatis: longe gloriosi¬
or est quam uirgiitas.

Expanded text:
ti pervenerint veritatem. ti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas.
Abbreviated transcription (Latin):
muns dei. ut ⁊ religio con¬
seruetur pro famulatu
deuotio augeatur pro af¬
fectu. et qim̃ hec est uirgo q̃
sola int̾emit uiuersam
hereticam praurtatem sola
in omni uerita suisq com¬
mendet merttis. pretibus
auxilietur ut ⁊ ipsi digni
inuenamur ineuis laudi¬
bus. Quod si queritur post
ascensionem domini quid
egerit unum pro certo est
quia uirgo sancta corpore
mente permansit. Qͣm
sane angelus gabriel. ac
si celestis paramphus in¬
tactam custodiuit. et iohe ᷤᷤ
cui xpistus eam de cruce ꝯ¬
misit. uirgo uirginem serua¬
uit. susq deseruuut ob se¬
quiis. Non quod exninus
ille sanctorum chorus apo¬
stolorum eam de seruerit
int̾ quos post resurrectionẽ¬
domini intrans et exiens fa¬
miliarius contulit dexpisti
incarnatione tanto si quidẽ
uerius quãto abuntio ple¬
nius per spiritum sanctũ
cuncta didicerat et perrere¬
rat cculis uiuersa. Licet
apostoli per eundem spiri¬
tum sanctum omina cog¬
nouerint et monie edoc¬

Expanded text:
minis Dei: ut et religio conminis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes cui Christus eam de cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenius per Spiritum sanctum cuncta didicerat, et perspexerat oculis universa: licet et apostoli per eumdem Spiritum sanctum omnia cognoverint, et in omnem edoc
Abbreviated transcription (Latin):
ac uenerunt in sancramci¬
paruerunt multis. Dequib
profecto non nilli doctornm
senserunt et iam et infins
reliquerunt scriptis ꝙ iam ĩ
uł perpetua sit complecta re¬
surrectio. fatentur etiam ꝙ
ueri testes non essent. nͥ et
uera esset eorum resurrectio.
Uinde et b̃s petrus dixisse le¬
gitur cum de dauid loquere¬
tur intestimoniũ et sepł¬
trum inquid eius ap̃ nos ẽ.
quasi non sit ausus dicere
quod ipse aut corpꝰ eius a¬
pud nos est. s tantum sepł¬
crum quo conditus fuerat
Hinc aunt resurrexisse et
ipsum cum cet̾is sanctis. et
ideo uacuum remansisse mo¬
rie cenitur. Qd̾ sane factum
⁊de alis quibuslz locis scriꝑ¬
turarum firmare conant᷑.
quod hui iam cum xpisto re¬
gnent resuscitati in eterna
quamqͣm propter cautelã
salua fide pio magis deside¬
rio opinari oporteat. qm in¬
consulte definire quod sine
periculo nescitur. Unde de hiᷤ
exquib certi sumus. tantis
qualicumq sermone ad e¬
dificationem et laudem no¬

Expanded text:
ac venerunt in sanctam ciac venerunt in sanctam ciparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mriae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantispqualicumque sermone, ad aedificationem et laudem no
Abbreviated transcription (Latin):
aspexisti ubi ineius honore
fabricata est eccłia muro la¬
pideo tabulatu inqua se¬
pulta fuisse ut scire potestiꝰ
ab omnibus ibidem habi
ditur. Hec idcurco dixerim
qr multi latinorum dubi¬
tant. utrum assumpta fue¬
rit simul cum corpore. an
obierit relicto corpore. Quo¬
modo aũt ł quo tempore aut
aquibz apersonis sanctissi¬
mum corpus eius inde abla¬
tum fuerit ł ubi transposit̃:
utrum ne resurrexerit nes¬
citur. quanuus non milli
abstruere uelint eam iam
p lurimu assueuerant: qr
in sepulcro eius ut fertur
non nisi manna inuenitur
quod ⁊ scaturire cernitur Ne¬
rumptn quid utrum horũ
uerius censeatur ambigimꝰ
Melius tamen deo totum cͥ¬
inchil impossibile est cõmit¬
timus quam aliquid tem̾e
definire uelimus auctorita¬
te nr̃a. quod non probamus
ficuti: dehis qui cum dño
teste euuangelio resurrexisse
creduntur. s utrum redierĩt
interre puluere certum ñ
habemus nisi ꝙ leginus
quia multa corpora sanctoꝵ
qui dormerant resurrexer̃t.

Expanded text:
in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praeditur. Haec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur, quamuis nonnulli astruere uelint eam iam plurimi asseverant, quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur, quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambiguum est. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam aliud temere diffinire velimus auctoritate nostra, quod non probamus sicut et de his quos cum Domino, teste Evangelio, resurrexisse credimus . Sed utrum redierint in terrae pulverem, certum non habemus, nisi quod legimus, quia multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
et dignis deo iubilare preco¬
mis. ac misticis hononora¬
re muneribus ⁊lulli dubiũ
quin totum ad głam laudis
eius pertineat quicquid dig¬
ne genitrici sue impensum
co dum nrĩs cupio parere ꝓ¬
fectibus ne forte sicut npꝓb
ita uͥ indignus laudator in¬
ueniar ꝓfecto cum nec san¬
ctitas uel facundia suppeditet
ut uerum fatear quicquid
humanis dici p̃t uerbis mi
nus est ad baudem illius qr
duurus est ⁊ angelicis excel
lentius predicata et lauida¬
ta preconiis. Aꝓphetis qͥdẽ
prenuntiata.: a patriarchi ᷤᷤ
figuris et enigmatibus p̾¬
signata ab euuangelistis
exhibita et monstrata ab
angelo uenerabiliter atq
offitiosissime salut ata. ꝓt̾¬
ea qualis ⁊ quanta esset᷑ ab
eodem diuinitus declaratur
plena dominus tecum. be¬
nedicta tu in mulieribus
Talib namq decebat uirgi¬
nem obpignerari mumeri¬
bus ut esset gr̃a plena.que
dedit celis gloriam. t̾ris dĩn
pacẽq refudit. fidem gentib

Expanded text:
et dignis Deo jubilare praecoet dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum co, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet,ut verum fatear quidquid humanis dici potenus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excelentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, plena, Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus. Talibus namque decebat Virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Dominum, pacemque refudit, fidem gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
que inscola xpisti manere
possitis gandia eterne iute
quo beata uirgo feliciter ĩ
troiuit. alt̾nantibus hymni¬
dicis angłoꝵ choris infra pa¬
cua et̾ne uiriditatis. Ubi una
societas omniũ supernorum
uͥ dulcis sollemnutas angło¬
rum. Ubi post labores et erũ¬
nas felix ⁊ suaiis est refectio
ammarum.
semperq uirgo maria
celos ascendit. rogo gaudete.
quia ut ita fatear ineffabi¬
liter sblimata cum xͦ regnͣt
iuet̾num. Regina mundi
hodie de t̾ris  depresenti se¬
culo nequam eripit᷑. It̾m di¬
co gaudete quia secura de sua
iurcessibili gła ad celi iã
peruenit palatium. Exul¬
tate inqͣm gaudete. ⁊ letet᷑
otmis orbis quia nobis hodie¬
oninib euis int̾uenientibus
meritis salus aucta÷. Uobis
quoq diligentib eam. honor
⁊ uirtus una cum reliquis uͥ
ratur ⁊ gratia. Idcirco dilec¬
tissime letamim ⁊ laudate
quia si dominũ ore ꝓphetico ĩ
sanctis suis laudare iubemur:
multomagis eum inhac ce

Expanded text:
quae in schola Christi permanere quae in schola Christi permanere possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. semper Virgo Maricoelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbisomnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum reliquis sacestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac ce
Abbreviated transcription (Latin):
tione cum mulieribus et
maria matre ihũ ⁊ fr̃bus
eius. Ecce ihu ascendente
tum quibus uirgo uacat
inscola uirtutum. et medi¬
tatur in lege mandatorũ
dei. ut ⁊ ipsa sit forma disci¬
pline xpisti et exemplum ꝑ¬
fectionis uirginibus. Conu̾¬
satur aũt cũ testibus sc̃e re¬
surrectionis et ipsa testis.
Conuersatur cum senectori¬
bus celi infra turiam para¬
dya sub spiritus sancti disci¬
plina et magisterio tottus
ini regis cohortes. quoruu
uita ñ erat iam det̾ris . In
quibus xpistus preliabatur
s de celis. Hinc ascendisse
leguntur incenatulum quo
pascha dignissime celebra¬
batur. Ibi quippe manebãt
cum maria matre ihesu.
unanmiter conspirati in ca¬
ritate perseuerantes inora¬
tione donec induerentur
uirtute exalto. Ceperant
enim iam orare qui dudum
cum domino conuersantes
iurtutibus et miratuł pas¬
cebantur. Et bene perseue¬
rantes moratione nchil
hesctantes donec acciperent
nun̾a spũs sc̃i que poscebãt.
Quos ⁊ uos ofilie imitam̃i

Expanded text:
mulieribus et Maria matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius mi regis cohortes, quorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini,
Abbreviated transcription (Latin):
natura ñ hũit: usus nesci¬
unt ignorauit ratio. mens
non capit humana pauet
celum stupet terra. creatura
omnis ⁊ iam celestiꝰ mirat᷑.
ħ totum est qd̃ per gabrielẽ
marie diuinitus nuntiatur
⁊ per xpistum adimpletur.

Expanded text:
natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio; mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis et coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur, et per Christum adimpletur.
Abbreviated transcription (Latin):
re poterimus. Omnino hoc¬
pret̾mittendũ non est quod
impleturi sumꝰ qñdoq scd̃m
quod duitur. Beati qui ha¬
bitant in domo tua domine
insecula scłorum laudabũt
te. Interdum uͦ qr imm̃ sus
est quod uoce non possumus
nec facundia ualemus exeqͥ¬
mur uotis et medulł cordis
Et qr magnius et bonus est¬
atq immñsus. tantum acta¬
lem quantum et qualem
ipse se nouit ore ac spiritu ꝯ¬
fiteamur ad iusticiam et

Expanded text:
re poterimus? Omnino re poterimus? Omnino praetermittendum non est quod impleturi sumus quandoque quod dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Interdum vero quia immensus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus estatque immensus, tantus ac talis quantum ac qualem ipse se novit, ore ac spiritu confiteamur ad justitiam et
Abbreviated transcription (Latin):
norat. Tamen et si ad hec
nemo ytonens inuenitur:
uotis omnib cessare nond
:quilib ⁊ iam ꝑcc̃or alaudib
ꝙͣuis explere ñ queat quod
sentitur. Unde sermo diuinꝰ
cũ de poc̃ore ageret ĩ psalmis
sacrificium inquit laudis
dei. Ac si patenter dicat. Il¬
luc iter est laudis ad et̾nam
salutem sine fine mansurat̃.
s nemo apprehendit illud nͥ
ego premoustrauero. ꝓpt̾ea
karissime quia iter salutis
nr̃e in laudibus est saluato¬
ris. hortor uos et commoneo
in hac sacͣ sollemnitate gen¬
tritis dei marie nolite cessa¬
re a laudibus. Quod si ur¬
go es: gaude qr merursti esse.
⁊tu quod laudas. Tantum
cura ut sis quoddigne lau¬
dari possis. Qd̃ sicontinens eᷤ
casta uenerare et lauda qi
non aliunde constat ut pos¬
landas. Qd̃ si coningata es
certe aut peccatrix nichiloꝰ
confitere et lauda. qm̃ inde
gr̃a ut laudent. Et qͣmuis
non sit spetiosa laus more
modulum ingenii denm lau
canimus mxͣ multitud inẽ
magnitudims eius lauda¬

Expanded text:
ec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudisDei . Ac si patenter dicat: illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram, sed nemo apprehendit illud, nisi ego praemonstravero. Propterea, charissimi, quia iter salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo, in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude quod meruisti et tu esse quod laudas: tantum cura ut sis quae digne laudari possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat ut poslaudas. Quod si conjugata es certe aut peccatrix, nihilominus confitere et lauda, quoniam igratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore modulum ingenii nostri Decanimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus lauda
Abbreviated transcription (Latin):
per spiritum sanctum nob̾
reserauit manifestus edo¬
cuit. Ceterum adexemplũ
humane iute conuersatio
eius post ascensionem xpisti
generaliter cum apłis fu¬
it quo usas dipsi sunit. sicut
lucas meniit dicens. Qͦs
regressi quidem amonte oli¬
uẽti iherosolimam uener̃t
⁊ ascenderunt in cenaculũ
ubi manebant. Petrus ⁊
iohannes. iacobus et andre¬
ans philppus⁊ thomas.
bartholomeus. ⁊ matheus
lacobus alphei et symon ze¬
lotes et uidas iacobi. Hu

Expanded text:
per Spiritum sanctum nobis per Spiritum sanctum nobis reservavit manifestius et docuit. IV. Caeterum ad exemplum humanae vitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Joannes et Jacobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei et Simon Zelotes, et Judas Jacobi: H
Abbreviated transcription (Latin):
tur neq fecunditas uͥ uirgi¬
nitas integra conseruatur
Ideoq tota super excellunt
deuia que dicuntur qr sunt
diumna atq ineffabilia. uñ
uirginitas ⁊ fecunditas ꝓ¬
lis que supereminet nouitaᷤ
est. qnqͣm humana cerua¬
tur ex carne qd̃ nascitur. ue¬
rumptñ ⁊ si magnificentior
multum uirginitas ĩ ma¬
ria apter gr̃atie excellenti¬
am. una tamen integri¬
tas carnis ⁊ una uirtus q̃
adiuuicẽ quasi cognata so¬
ciatur. Hinc quoꝙ iohan¬
nes quicquid est ꝙ maria
genuit. euugeliiando suo
Hoc quippe uerbum quod
erat in principio ⁊ apud de¬
um erat . ⁊ deus erat uerbũ
beata ⁊ głosa iirgo maria
ex se carne factum. id curo¬
⁊ uirginitas longe sacrati¬
or et fecunditas ut itadi¬
cam multo ineffabilior ꝙͣ
suo potuerit ule explicare
eloquio.Uerumtamen qͣnͣ¬
to uirginitas cognatior iur¬
ginitati tanto beatus eroͣ¬
gelista ceteris excellentior
et iutimor uerbo. Ideo quic¬
quid est quod uirgo genuit:
totum pro ut potuit homo

Expanded text:
rginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suoHoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo
Abbreviated transcription (Latin):
siuoluero adiuratus neq
tuas laudes oumino tacere
queo. Idcirco tue te interro¬
gent filie quas lacte nutris
tu ea melius reserabis que
nescio si per spetiẽ aliquã: c̾¬
te aut in spiritu uidisti. Un¬
de uos ofilie pulsate matrẽ
pretibus pulsate ad hostiũ
muitantis amici. si quomo¬
do tandẽ uob̾ aperiantur que
reserata sunt matri. Uerũp¬
tamen de his quid plura dicã:
Omma saluatoris gesta:
beate marie obsequia necñ¬
et actus uite ex euuangelio
diditistis. Et ñc quid super ẽ
ut abaliquo doctorum requi¬
ratis: De assumptione ta¬

Expanded text:
si voluero adjuratus, neque si voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quid enim aliud sonãt
ex maria uirgnnie: Et omnia
eius intrementa quousq fuit¬
inmundo dum taxat. duuiuꝰ
asserunt preconiis. Porro
ab exhordio sc̃i erͣgłii gabrie¬
lẽ archangłm colloquẽtem mͥ
audistis. et deĩceps reliqͣ omĩa
plenius legistis. Ad presepe qͦq¬
euis opaula te teste nato ꝓu̾o¬
pũdias noui partꝰ ⁊q̃relas
nescii ploratꝰ ꝓfescẽninis. gła
in excelsis dõ ⁊ int̾ca pax hõi¬
bus bone uoluntatis cantã¬
iudisti. Pastoribus infr̃ en¬
gelizantib credidisti. magos
preterea tria deferentes mu¬
nera inuisione bĩs ocuł conspe¬
xisti. Ipsa ⁊ enim munera bñ
intlłigendo uotis omnibus
fidem deo obtulisti. Nam:
cum eisdem magis dm̃ pu¬
erum inpresepio adorasti.
S fore conquesta me dela
b̾. Ad quod ego. Si celatum
esse uolebas teste cõscientia
michi uarrare añ p̾sepium
ubi płimum lacrimata es
non deberes. Q̾ ut uerum fa¬
tear nec xpisti preconia etiã¬

Expanded text:
tur. Quid enim aliud sonant tur. Quid enim aliud sonant ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuitin mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato pupundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis: multividisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatbis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pbr̃i. In assumptione sanc¬
ogitis me opau¬
la ⁊ eustochiũ
immo caritas
xpisti me com¬
pellit qui uob̾
dudum tracta¬
tibus loqui ꝯ¬
sueueram. ut nouo loquendi
genere scĩs que nobis cum de¬
gunt uirgibus latino
utens elcquio exhortationiᷤ
gratia sermonem faciam
de assumptione beate et gło¬
se semperq uirginis marie.
more eorum qui declama¬
torie inecclesiis solent loqͥ
ad populum. Quod utiq
genus docendi nec dum atti¬
geram. Sed quia negare
nequeo quicquid iniungitiꝰ.
nimia ur̃a deuictus dilecti¬
one experiar que hortamiui.
affectu infantium more bal¬
butientium qui quod cũq
audierint fari gestiunt. cũ
nec dum possint ad plenũ
uerba formare. Maxime qr
ꝓpter sĩpliciores quosq id
me depronere compellitis.
dem die.quibus ue dumus
uacent lectiombus. Preser¬
tim cum eademn in multis
festiuitatibꝰ multorum sã¬
ctorum patrum studia miro
cuderunt eloquio. que de hac
qd̃ ub̾ius ubiq inscriptu¬
ris diuinis predicata legim¬

Expanded text:
ssumptione beatogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, dem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata legun