comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lebat. Neq .n. dum̃ id pollicẽdo fallebat. S qnͣtas uires
ribꝰ ꝯparem᷑ et tu q p̾t̾itam originẽ aĩe mee nõ oĩo nescio
S non plane scio. nani scio ẽẽ datam ad̾o. nec tauĩẽe de
deo tanco ine ꝯuicio dignum putasti: Et qñ possum den᷑
me ĩ ualuit nõ potõ ad illã. Cur .n. adiecit ex me nisi qͥa
audiebat iuesfabłi au̾ba q̃ nõ licet hõiloqiui et utͫ ucorꝑe
hoc illi accidiss añ extra corpꝰ nesci e te dicit ne a te ꝯꝑari
pecoribꝰ ꝑtimescit sciebat se sp̃c eius ẽẽ iut̾cio celo: ẽẽ inꝑa¬
dyso. et utruni ẽẽt incorꝑe nesciebat. Et utiq t̾ciũ ce lũ et
intanta occultaꝵ terun scĩa tanta sui ip̃iꝰ ignorãciã nõ mi¬
ret᷑. Quis pꝰtremo cred̾e̾t nisi qui nõ fallit hoc diceret
ẽẽ ur̃a maxinie d intencio ut nos in ea q̃ aute st̾ extẽdamꝰ
et me si ĩ eis q̃retro st̃ aͥd de mea origine oblitꝰ sum. peco¬

Expanded text:
lebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires ribus comparemur; et tu, quia praeteritam originem animae meae non omnino nescio, sed non plene scio — nam scio mihi esse datam a deo nec tamen esse de deo —, tantome; invaluit, non potero ad illam . Cur enim adjecit, ex me, nisi quia audiebat ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset an extra corpus nescire se dicit nec a te comparari pecoribus pertimescit. sciebat se spiritus eius esse in tertio caelo, esse in paradiso et utrum esset in corpore nesciebat. et utique tertium caelum et in tanta occultarum rerum scientia tantam sui ipsius ignorantiam non miretur? quis postremo crederet, nisi qui non fallit hoc diceret: esse nostra maxime debet intentio, ut nos in ea quae ante sunt extendamus; et me, si in eis quae retro sunt aliquid de mea origine oblitus sum, peco
Abbreviated transcription (Latin):
dora et arte michi o pꝰ sit ut sciãqũ digitũ moueo. uñ
tare dicam᷑. et ꝙ cogitamꝰ nlło alio hor̃e scente sticuiꝰ
ip̃m tam̃ cor nͥ cogitamꝰ nescimꝰ in qua ꝑte corꝑis hẽamꝰ
nisi ab alio discamꝰ qui nescit qd̾ cogitamꝰ nec ignoro
ꝙ audimꝰ ut ex toto corde diligauꝰ dñi nõ hoc dici de
tat̾ones fuit q̃ nu̾to appllat᷑ hoc nõie quia sicut motꝰ nõ cel¬
sat incorde unde se pulsus difundit usq qͣ uenaꝵ ita non
qͥ escimꝰ aͥd cogitando u̾sare u̾m᷑m̃ cum om̃is sens ab aiã iꝰsit
et corpori. cur ĩ intenebͥs et oculis clansis sensu corꝑis qͥ uocat᷑

Expanded text:
dera, et arte mihi opus sit, ut sciam quando digitum moneo, unde dera, et arte mihi opus sit, ut sciam quando digitum moneo, unde tare dicamur et quod cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cor ubi cogitamus nescimus in qua parte corporis habeamus, nisi ab alio discamus qui nescit quod cogitamus. nec ignoro, cum audimus, ut ex toto corde diligamus deum, non hoc dici de tationes fiunt; quae merito appellatur hoc nomine, quia sicut motus non cessat in corde, unde se pulsus diffundit usquequaque uenarum, ita non quiescimus aliquid cogitando uersare. uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori, cur etiam in tenebris et oculis clausis sensu corporis, qui uocatur
Abbreviated transcription (Latin):
de corde aut̃ nõ uolũ tariis uenaꝵ płsibꝰ et si de cẽ bro
nescit ad̾ facit nec unde facit nec ei turpe ẽ ꝙ ista ne
sat et turpe eẽ existimas. Si nesciat unde uł qũo frã
sit cũ se ip̃a nõ fecit. an uero qi nõ nulli sciũt qũo ħ
et unum agat in corꝑe et ĩo ad illa altora atq for
ueo qõnem cur pancissimi nou̾iat unde agant cid̾
oñis agund fortasse dicturꝰ es q illi didicerunt artẽ
anatomicã uł ẽpericã qͣs medicinat ꝑtin ꝯtinet
disciplina quͣi panci asseciũt᷑. Ceti uͦ ista disd̾e nolue¬
runt cum potuissent si utiq uoluissent. Ubi obmͣto
dit̾e qd̾ multi conent᷑ disd̾e̾ ista nec pꝰ sunt q dardo qd̾
młtũ mirũ est ĩpediũt᷑ ingenro ea disce̾ ab aliis que
agunt᷑ ab eis ip̃is. S ħ ip̃a est maxina qõ. Cur arte
nõ mnopꝰ sit. ut eẽ in celo solẽ sciãmi et lunã et alra sỹ¬

Expanded text:
de corde autem non voluntariis venarum pulsibus; et si de cerebro de corde autem non voluntariis venarum pulsibus; et si de cerebro nescit quod facit, vel unde facit? Nec ei turpe est ista quod nescit; et turpe esse existimas, si nesciat unde vel quomodo facta sit, cum se ipsa non fecerit? Anima vero, nulli sciunt, quomodo haec, et unde agat in corpore; ideo ad illa altiora ac fortveo quaestionem, cur paucissimi noverint unde agant, quod omnes agunt. Fortasse dicturus es: Quia illi didicerunt artem anatomicam vel empiricam, quas medicinalis continet disciplina, quam pauci assequuntur, ceteri uero ista discere noluerunt, cum potuissent, si utique uoluissent. ubi omitto dicere, cur multi conentur discere ista nec possint, quia tardo. quod multum mirum est, inpediuntur ingenio ea discere ab aliis. quae agnon mihi opus sit, ut esse in caelo sciam solem et lunam et alia si
Abbreviated transcription (Latin):
rigent. illi alligent utrum ĩ nerius deputanda sit cutis
urrum iossib deutes distant .n. qd̾ me dulla carent ⁊
qd ab utͥsq differant ungues am̃ hiis duricia siłes stͥ
p̾cidi aũt et c̾st̾e ꝯnuue illis est capillis. qͥ nã ẜit urꝰ
uenaꝵ nõ sangͥnis. S aetis qͣs artereasuocant. N̾ã huiꝰ¬
de nͣ corꝑis sui si ãia nosse desideret tc̃ ciue ditẽ d̾ est
hoĩ alciora de ne qͥsieris et fortiora te nescrutatꝰ fiu̾s.
Si aũt de sua origine qd̾ nescit inqͥrat. nõ est altꝰ neq
an de parẽtibꝰ tracta cum hoc iam p̾t̾itum nõ memini̾t
et int̾ illa deputet q̃ irreuocabłi sicut in fanciã et cete¬
sibi sb̾ditum nesciat et qd̾ non est de p̾t̾itis eius s de p̾sẽ¬
tibꝰ ꝓrsus ignoret utrium uenas moneat ut uiuat in
corpore nuos aut. ut m̃bris corꝑis oꝑet᷑. et si ita cur ner¬
nos nõ moneat. pͥ uelit. pultꝰ ã uenat ⁊̃ si nolit sũ init̾¬
mõcõ uocant utrum de corde an de ce̾bro an disꝑtitis

Expanded text:
rigent, illi alligent; utrum in nervis deputanda sit cutis, utrum in ossibus dentes; distant enim, quod medulla carent; et quid ab utrisque differant ungues, quoniam his duritia similes sunt, praecidi autem et crescere, commune illis est cum capillis; quisnam sit usus venarum, non sanguinis, sed aeris, quas arterias vocant: hesideret, tuncine dicendum est homini: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris, si autem de sua origine quod nescit inquirat, non est altius neque an de parentibus tracta, cum hoc iam praeteritum non meminerit et inter illa deputet, quae inreuocabiliter sicut infantiam et cetesibi subditum nesciat et quod non est de praeteritis eius, sed de praesentibus prorsus ignoret, utrum uenas moueat ut uiuat in corpore, neruos autem utres membris corporis operetur, et si ita est, cur neruos non moueat, nisi uelit, pulsus aut, quod ἡγεμονικόν vocant, utrum de corde, an de cerebro, an dispertitis
Abbreviated transcription (Latin):
nam᷑ suam cͥc nesciendam: qͣtinus tu nescis actenusꝙ sac̃¬
dam qͣtinus eam tu stire potueris ut si paulo ampliꝰ te dlao
iescierit pecorib eum ꝯpares qd̾ scencior alo eẽ potusti
atqo ita si aus eam paulo plus te scierit. eadem insticia
ie plus a pecorib distet qui euis ad nescire se scit am̃ qui
eputat scite qd̾ nescit. Nã tota e̾te hõis est. Sp̃c anima¬

Expanded text:
naturam suam cuique nesciendam, quatenus eam tu nescis; hactenusque sciendam, quatenus eam tu scire potueris: ut si paulo amplius te quis nescierit, eum pecoribus compares, quod scientio illo esse potuisti; atque ita si quis eam paulo plus te scierit, eadem justitia considera tamen ne plus a pecoribus distet, qui ejus aliquid nescire se scit, quam qui se putat scire quod nescit. Natura certe tota homini
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ aũ mortẽ. n mortuus qd̾ ẽ pt᷑ mortẽ. s moriens .i. ĩ morte
difficillime dist̾uit᷑. ꝙͣ diu qͥppe est aniina ĩ corpore. maxxͤ
si ⁊̃ sensit. ad sit ꝓculdubio uiuit homo qui ꝯstat ex aĩa et
corꝑe. ac ꝑ hoc adhuc añ mortẽ non ĩmorte eẽ dicẽdꝰ est
cũ uͦ aĩa abcesserit oem̃ q ab stulerit corporis sensũ. iam

Expanded text:
 ante mortem, neque mortuus, quod est post mortem, sed moriens, id est in morte, difficillime definitur. Quamdiu quippe est anima in corpore, maxime si etiam sensus adsit, procul dubio uiuit homo, qui constat ex anima et corpore, ac per hoc adhuc ante mortem, non in morte esse dicendus est; cum uero anima abscesserit omnemque abstulerit corporis sensum, iam
Abbreviated transcription (Latin):
ns et senilis etatis et io̾ ñ eẽ dcm̃ ĩ m̃surã corporis uł ĩ mẽ¬
suram stature s ĩ m̃suram etatis plentudĩs xpĩ. C.xui.¬
¶ Resurgent itaq om̃s tam magni corpore qm̃ ł e rant
uł senilis corporis forma uͥ nec mencis nec ip̃iꝰ corꝑis ulla
remane bit in firmitas. Uñ ⁊̃ si quis in eo corꝑis mͦ ĩ ciuo
de fũctꝰ est resurrectuꝵ unũ ꝙ̃ q ꝯtendit non est cũ illo la¬
boriosa ꝯtͣdictione pugnandum.

Expanded text:
ris ac senilis aetatis: et ideo non esse dictum in mensuram corporis, vel in mensuram staturae, sed in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Resurgent ergo omnes tam magni corpore, quam erant, uel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. unde etiam si quis in eo corporis modo, in quo defunctus est, resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contradictione pugnandum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hominum ⁊ angłorum pro sua malicia dei iusticia damp
est. Mortis ei quippe supplicium dens cõminatus fu̾at. si pecca¬
ret sic eum inum̾ans lib̾o arbitrio. uͭ tñ reg̾e̾t inꝑio. t̾re¬
ret exitio: atq in ꝑadisi felicitate tanquam in nibͣ uite uͥ
nisticia custodia in meliora comscend̾e̾t collocauit.¬
Inc post ꝑcc̃m exul effectus stirpem cinoq suam ꝙͣx
pectando in se tanquam in radice uiciau̾at pena mor¬
gtis ⁊ dampnatõnis obstͥnxit. ut quicquid ꝓlis ex illo ⁊ simł
ĩqua in obediencie pena simił recͥbnta est nasc̾etur. tͣherz
origiale pccm̃. quo traħetur ꝑ errores dolores q diu̾sos ad
illud extremum cum desertoribus angłis uiciatoribus ⁊ posse¬
ssoribns ⁊ cõsortibus fuis sũ fine suppllicium. sic ꝑ miũ hoĩeᷤ
om̃s p̾ccau̾it. Clundum quippe appłłauit eo loco apłs imiu̾sum
gemis humanum. Ita gͦ se res h̾ebat.

Expanded text:
et hominum et angelorum pro sua malitia Dei justitia damnaorte punitus est. Mortis ei quippe supplicium Deus comminatus fuerat si peccaret: sic enim munerans libero arbitrio, ut tamen regeret imperio, terreret exitio, atque in paradisi felicitate, tanquam in umbra vitae, unde justitia custodita in meliora conscenderet, collocaHinc post peccatum exsul effectus, stirpem quoque suam, quam peccando in se tanquam in radice vitiaverat, poena mortis et damnationis obstrinxit, ut quidquid prolis ex illo, et simul in qua inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur, per errores doloresque diversos, ad illud extremum cum desertoribus angelis, vitiatoribus, et possessoribus, et consortibus suis, sine fine supplicium. Sicut per omnes peccaverunt . » Mundum quippe appellavit eo loco Apostolus universum genus humanum. Ita ergo se res habebant.
Abbreviated transcription (Latin):
uult nos uelle deb̾e. uoluit enim deus beatum mar¬
timim Ab hac uita dollere. s si euis discipuli ħ tunc uo¬
luissent: cruceles extitissent. at noluerunt ꝙ deus uo¬
luit. s uoluerunt ꝙ deus uoluit eos uelle debere ⁊
uiam iusticie tenuere. Qui gͦ coniscia uoluntatẽ bñ
oꝑando portat. maxima ex ꝑte bonitati appinquat. Unde
Scieudum est quia quia quicumq bonam uoluntatẽ
hr̃e desid̾at: nocẽ est ut a uanitate sese alienare studeat.
Nam sicut una oꝑatio aliam a sediu̾sam oꝑationem ex¬
cludit: sic oogitatio cogitationem expellit. ⁊ uoluntas nͥ¬
lominꝰ uoluntatem expellit. cum enim manu scribo. ñ
agrum semino. Dem̃ ⁊ cum seminau̾o scripturam ex¬
cludo. sic utiq cum ⁊ ip̾e mane quid cogito non int̾i
utilitatem pr̃esso. ⁊ cum postea utile quid pensauero:
manitatem expello. hiis gͥ que dixinnus de scĩa ⁊ uolun¬
tate trancursis. uideamus ⁊̃ quam sit nccͣuis usus bo¬

Expanded text:
ult nos velle debere. Voluit enim Deus beatum Martinum ab hac vita tollere; sed si ejus discipuli hoc tunc voluissent, crudeles utique exstitissent. At noluerunt quod Deus voluit, sed voluerunt quod Deus voluit eos velle debere, et vitam justitiae tenuere. Qui ergo cum scientia voluntatem bene operandi portat, maxima ex parte bonitati appropinquat. Unde sciendum est quia quicunque bonam voluntatem habere desiderat, necesse est ut a vanitate sese alienare studeat. Nam sicut una operatio aliam a se diversam operationem excludit, sic cogitatio cogitationem expellit, et voluntas nihilominus voluntatem repellit. Cum enim manu scribo, non agrum semino; deinde etiam cum seminavero, scriptionem excludo. Sic utique cum et ipse inane quid cogito, non interim utilitatem penso; et cum postea utile quid pensavero, inanitatem expello. His igitur quae diximus de scientia et voluntate transcursis, videamus etiam quam sit necessarius usus bo
Abbreviated transcription (Latin):
lo in nr̃is uoluntatibus actiomibus fi̾. aut futurum esse per
lib̾m arbitrium. ut quamuis necesse sit esse ꝙ fit aut presait
tũ multa sunt nulla uecessitate s lib̾a uoluntate. quemadmo¬
dum supͣ monstraui. nempe qui mirum est si ħ modo aliquid
est ex lib̾tate ⁊ ex necessitate cum multa sint que respiciant
opposita diu̾sa r̾one. que namq mag̾ oppõita sunt quam ad¬
solem sub aliqua ꝑte celi. tñ semꝑ celum lustrando ad eandem
ꝑtem fustin udemus quuia idem locus est aquo recedit ⁊ ad
quem accedit ⁊ indesignant̾ ei eodem tempore appinquat a
su u̾o t̾ran accendimus inquam nͥ ab orientali ad occidenta¬
lem. ⁊ sic semꝑ com cͣcͣ firmamentum uadit. ⁊ l tardius c̃
firmamento ꝙ ipm inomnibus planetis t̾nitur. iͣ gͦ nulla
cessitate esse futurum. nisi ea necessitate quam supͣdixi fi̾
alibera noluntate.

Expanded text:
lo in nostris voluntatibus et actionibus fieri, aut futurum esse per liberum arbitrium: ut, quamvis necesse sit esse quod scit aut praescit, tamen multa fiant nulla necessitate, sed libera voluntate, quemadmodum supra monstravi . Nempe quid mirum, si hoc modo aliquid est ex libertate et ex necessitate, cum multa sint quae recipiunt opposita diversa ratione? Quae namque magis opposita sunt, quam adsolem sub aliqua parte coeli, cum semper coelum lustrando ad eamdem partem festinet, videmus quia idem locus est a quo recedit et ad quem accedit, et indesinenter ei eodem tempore appropinquat, a vero terram attendimus, nunquam nisi ab orientali ad occidentalem, et sic semper contra firmamentum vadit, et licet tardius, cum firmamento: quod ipsum in omnibus planetis cernitur. Ita ergo nulla cessitate esse futurum, nisi ea necessitate, quam supra dixi fieri a libera voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
quid uoni prelatus ei precipiat. uł prefumere uł agat aquib¬
cumq eum prohibeat. sit enim illius preuid̾e quid p̾cipiat
quid ue prohibeat. huius u̾o sequi eum in rono per omnia.
natronam de obedientia

Expanded text:
dquid boni praelatus ei praecipiat, vel praesumere ut agat, a quibudquid boni praelatus ei praecipiat, vel praesumere ut agat, a quibuscunque eum prohibeat. Est enim illius praevidere quid praecipiat, quidve prohibeat; hujus vero sequi eum in bono per omnia. ntate obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
ciuius gͦ mimus deo est acceptabilius: An illius qui sibi of¬
fert quedam ex oꝑibus suis. plurima u̾o subitabit: Imi¬
mo illius magis qui dat ei se ipm cum operibus suis cu¬
nctis. nec ideo propria prinatur mercede. qi sepe romini
opus oogitur agere. sicut enin is qui arborem totam con¬
misit. p̾posito comini sui. ut ex ea fructum collig̾et. ex
quo ⁊ domino suo pro ut eum uelle nosset. deseruiret
ut in quam proprium non ꝑdit mitum. su lle colligat fruc¬
tum priusquam maturescat aut in arbore dimittat. ecomtra¬
douet putrescat. sic monachus qui se totum commisit. p̾la¬
to ut eum custodirz ea q opera tu̾ ab eo agenda exigeret.
que d̾o plac̾e pocuis nosset. Sic in quam ꝓpriam non ꝑdit
mercedem. Si quid oꝑis boni agere cogatur. añquam
uelit. ł ecomtra prohibeatur. cum ag̾e̾ uelit conec ⁊
ip̾am amittat uoluntatem agendi. non gͦ omitt̾e debet. qͥc¬

Expanded text:
Cujus ergo munus Deo est acceptabilius? An illius qui sibi ofCujus ergo munus Deo est acceptabilius? An illius qui sibi offert quaedam ex operibus suis, plurima vero subtrahit? Imo illius magis, qui dat ei seipsum cum operibus suis. Nec ideo propria privatur mercede, quia saepe bonum opus cogitur agere. Sicut enim is qui arborem totam commisit praeposito domini sui, ut ex ea fructum colligeret, ex quo et domino suo, prout eum velle nosset, deserviret. Ut, inquam, proprium non perdit meritum, si ille colligit fructum, priusquam maturescat, aut in arbore dimittat, donec putrescat: sic monachus, qui se totum commisit praelato, ut eum custodiret, eaque opera tantum ab eo agenda exigeret, quae Deo placere potius nosset. Sic, inquam, propriam non perdet mercedem, si quid operis boni agere cogatur antequam velit, vel econtra prohibeatur, cum agere velit, donec et ipsam amittat voluntatem agendi. Non ergo omittere debet qui
Abbreviated transcription (Latin):
secularis. Ip̃i enim sunt homines ouo: qui sub deo ue¬
lud arbores quasdam hñt se ipõs. Ip̃i quo utriq sunt
apti ad fẽndum fructum operis boni. at qr non eodem
modo diligunt deuui. nec ei parit̾ bñ oꝑando desuiunt.
secularis enim quia eum mimis diligit. tunc tim̃ cum bñ
oꝑanti animuni hu̾it boni oꝑis offert deo quantum uo¬
liñt. Monachus u̾o eum diligit in tantum. ut ad eiun ac¬
cedens totum ei offãt se ip̃m. ft̾is ac si u̾bis sic alloquens¬
eum. Domine inquid. mee hactemis potestatis erani: ꝙq
mͥ libeat bonum malum ue faciebam. u̾m qr tuus omi¬
no debeo esse. tͥ q soli bona tm̃ opera fructificire. me
totum tue trado potestati. ut a me tͥ fructificem soli. qd̾
ut melus fac̾e ualeam: me uni ex eoce tue p̾latis subdã
qui me custodiens ea tĩi oꝑa doceat ag̾e: que tibi uolu̾it
mag̾ place̾. s ⁊ ego ꝓ modulo: me ip̃m custodire studebo.

Expanded text:
saecularis. Ipsi enim sunt homines duo, qui sub Deo vesaecularis. Ipsi enim sunt homines duo, qui sub Deo velut arbores quasdam habent seipsos. Ipsi quoque utrique sunt apti ad ferendum fructum operis boni. At quia non eodem modo diligunt Deum, nec ei pariter bene operando deserviunt: saecularis enim, quia eum minus diligit, tunc tantum, cum bene operandi animum habuerit, boni operis offert Deo quantum voluerit: monachus vero eum diligit in tantum ut ad eum accedens totum ei offerat seipsum, factis ac verbis eum sic alloquens: Domine, inquit, meae hactenus potestatis eram, quodque mihi libebat bonum malumque faciebam. Verum quia tuus omnino debeo esse, tibique soli bona tantum opera fructificare, me totum tuae trado potestati, ut amodo tibi fructificem soli. Quod ut melius facere valeam, me uni ex Ecclesiae praelatis subdam, qui me custodiens, ea tantum opera doceat facere quae tibi noverit magis placere. Sed et ego, pro modulo meo, meipsum custodire studebo.
Abbreviated transcription (Latin):
monachi: quam hominis cuiusquam secularis. Dolet
quippe accidere ouos esse homines sub domino uno. sin¬
głares hñtes arbores in ꝓprio solo. arboris autem ille fru
qͣlr̾ diligunt. ⁊ ei qui de fructu earum inparct̃. suiunt.
uiius enim eorum quia enim minui diligit: cum arbo¬
ris sue fructus fu̾it maturus colligit. fert q inde dño
suo: quantum sibi fu̾it uisum. adeo autem alius dominũ
amat. ut ad eum ueniens arborera ip̃am ei offerat. domine
q̃ quia ur̃e comgruit dignitati. inalo eam nr̃i esse uiris ꝙͣ
mei. eam gͥ offero uobis: ut a modo uobis fructificet. so¬
li: ip̾am quo ur̃o assignabo p̾posito. ut ex ea fructum co¬
lligat. indeq uob̾ pro ut uosi uelle nou̾it: diligenter
deseruiat. S ⁊ ego quanta diligencia pot̾o. eauden ur̃e
utilitati custodire curabo. cuius gͥ horum obsequium co¬
mino illi magis uidetur acceptum:. An illius qui quan
suicium monachi deo est magis acceptum. quam hoĩs

Expanded text:
monachi quam hominis cujuspiam saecularis. Solet quippe accidere duos esse homines sub domino uno, singulas habentes arbores in proprio solo. Arbores autem illae fruinaequaliter diligunt, etiam ei de fructu earum impariter serviunt. Unus enim eorum, quia minus eum diligit, cum arboris suae fructus fuerit maturus, colligit fertque inde domino suo quantum sibi fuerit visum, Alter autem adeo dominum amat ut, ad eum veniens, arborem ipsam ei offerat. Domine,quae quia vestrae congruit dignitati, malo eam vestri esse juris quam mei. Eam igitur offero vobis, ut amodo vobis fructificet soli. Ipsam quoque vestro assignabo praeposito, ut ex ea fructum colligit, indeque vobis, prout velle vos noverit, diligenter deserviat. Sed et ego, quanta diligentia potero, eamdem vestrae utilitati custodire curabo. Cujus igitur horum obsequium domino illi magis videtur acceptum? An illius, qui, quanservitium monachi Deo est magis acceptum quam hominis
Abbreviated transcription (Latin):
pipere comditas interim edere. alñ auditus. gustus. ⁊
tactus. ut cum aliquis inbalneo residens. fabulas au
nas audit. dum in lecto mollibus strato quiescit. a¬
uͥ ⁊ ħ̾bas undiq sparsas olfacit. Alñ gustus olfactus
⁊ tactus. ut cum nocte manduntur inmoderate pp¬
ma sapida odorifera mollia

Expanded text:
pipere conditas interim edere; aliquando auditus, gustus et pipere conditas interim edere; aliquando auditus, gustus et tactus, ut cum aliquis, in balneo residens, fabulas audnas audit, dum in lecto mollibus strato quiescit, ubi et herbas undique sparsas olfacit; aliquando gustus, olfactus et tactus, ut cum nocte manduntur immoderate poma sapida, odorifera et mollia
Abbreviated transcription (Latin):
łcem quoq sunt triplicia qui sepe term ⁊ terni
delectantur corporis sensuis supͣdicti. Ali enim conde¬
sectantur uisus auditus ⁊ gustus. ut cum nimis auide co¬
sirde edumdtur que qͣi nix candide uidentur. spontec nͥ
manibus ł dentions ac atterutur: ut resonare audiaut᷑.
ciat. Alñ insus auditus ⁊ tactus. ut cum mulier speciosa i¬
celectationis causa comspicitur. luxuriosa ioqui anditur
s interea tangitur. al̃ uisus. gustus. ⁊ olfactus. ut cum al¬
quem delectat ispic̾e uinum ybis ⁊ fectum. scintilłare. bite.
⁊ ołfac̾e alñ uisiis. ⁊ gustus ⁊ tactus. ut cum aliquis exsatu¬
ratus racemis. uineam tũ deambulat. ut quam pulchie in¬
ea racenii dependeant. iuteat. ⁊ hos atc illos comtrestanꝰ de¬
gustat. alũ uisus ⁊ olfactus ⁊ cactus: ut cum quis diu
niuis lilia comspicit olficit ⁊ tangit. Alĩ auditus. gu¬
stus ⁊ olfactus: ut cum diuites delectant ceruos in sil¬
uis clamantes audire. quorum iam captorum carnes

Expanded text:
 terni delectantur corporis sensus supradicti. Aliquando enim condelectantur visus, auditus et gustus, ut cum nimis avide collyridae eduntur, quae quasi nix candidae videntur, sponteque manibus vel dentibus sic atteruntur ut resonare audiantur;ciat; aliquando visus, auditus et tactus, ut cum mulier speciosa delectationis causa conspicitur, luxuriosa loqui auditur, sed et interea tangitur; aliquando visus, gustus et olfactus, ut cum aliquem delectat inspicere vinum herbis confectum scintillare, bibere et olfacere; aliquando visus, gustus et tactus, ut cum aliquis est saturatus racemis, vineam tamen deambulat, ut quam pulchre racemi in ea dependeant videat, et hos atque illos contrectans degustat; aliquando visus, olfactus et tactus, ut cum quis diu nimis lilia conspicit, olfacit et tangit; aliquando auditus, gustus et olfactus, ut cum divites delectat cervos in silva clamantes audire, et quorumdam jam captorum carnes
Abbreviated transcription (Latin):
ouemi uero sunt duicia. quia alñ est
in gustu. ⁊ uisu. ut cu quis degustat ferculum
sibi appoitum antequam oisumpserit pͥmum. ⁊ ĩt̾ii
considerat si is qui residet uta eum melius ħat fer¬
culim. Alñ ĩ guitu ⁊ uerbait cimi illud deguitat. ⁊
an ppere comditum sit int̾rtit. Alñ ĩ gustu ⁊ olfactu:
ut cim degustans olfacit. Alĩn gustu ⁊ tac̾tu. ut cum
gusti scire querit. an sit sapian. ⁊ tactu an sit calidũ¬
ł fricidum. uł tepidum. alñ polfactu ⁊uisu. ut cum a¬
liqis dum legit ħ̾bam iuixͣ incognitam inuenit ⁊
a leendo cessans eamq nasoio apponens. olfacit. diu¬
q ñtuens eam studet agnor que sit. alñ in olfuc¬
tu. u̾̃bo. ut cum eam olfacis querit Ab alio que sit.
ta nappa qua panis cooꝑtus tuetur au sit candidꝰ.
⁊ eim comtingit ut sciati sit calidus. Alñ in u̾¬
bo : tachi: ut cum eum nonscooꝑit. s interrogat
au alidus ł ex quo coctus sir eum cooꝑtum comtin

Expanded text:
ovem vero sunt duplicia, quia aliquando est in gustu et visu, ut cum quis degustat ferculum sibi appositum, antequam consumpserit primum; et interim considerat si is qui residet juxta eum, melius habeat ferculum. Aliquando in gustu et verbo, ut cum illud degustat, et an pipere conditum sit, interrogat. Aliquando in gustu et olfactu, ut cum degustat et olfacit. Aliquando in gustu et tactu, ut cum gustu scire quaerit an sit sapidum; et tactu, an sit calidum, frigidum vel tepidum. Aliquando in olfactu et visu, ut cum aliquis, dum legit, herbam juxta se incognitam invenit; et a legendo cessans, eamque naso suo apponens, olfacit; deinde intuens, eam studet agnoscere quae sit. Aliquando in olfactu et verbo, ut cum eam olfaciens, quaerit ab alio quae sit.ta mappa qua panis est coopertus, intuetur an sit candidus; et eum contingit, ut sciat an sit calidus. Aliquando in verbo et tactu, ut cum eum non discooperit, sed interrogat an calidus, vel ex quo tempore coct
Abbreviated transcription (Latin):
euis p̾sencia ⁊ p̾destinatio non discordant s sicut p̾scit iͣ
quo p̾destinat in q̃one de p̾scĩa. cognonimus aꝑte aliqͣp
sciri futura ꝑ lib̾m arbitrium sũ omni repugnantia. Uñ
u̾itas quo euidens ⁊ r̾o docet p̾destinari simiłr ꝑ lib̾m ar¬
bitoium q̃dam futura ab s omni incomueniencia. nam
cessitate. non enim ht iusticiam qui eam nonsu̾at. lib̾a u

Expanded text:
et praescientia non discordat; sed sicut praescit, ita quoque praedestinat. In quaestione de praescientia cognovimus aperte aliqua praesciri futura per liberum arbitrium, sine omni repugnantia. Unde veritas quoque evidens, et ratio docet praedestinari similiter per liberum arbitrium quaedam futura, absque omni inconvenientia. Nam cessitate. Non enim habet justitiam, qui eam non servat libera
Abbreviated transcription (Latin):
clamau̾it exaudiet illum qm̃ misi̾cors est. o quanta dei est
bris hodie in splendore lucis. heri in ore leonis hodie ĩ mami
mediatoris. heri inꝑta infi̾. hodie in deliciis ꝑadisi. s quid
um ⁊ uincas mundum ⁊ omẽm inmicum qͣteuus labor tu¬
us comu̾tatur in requiem luctus in gandium ⁊ post te¬
nebras huius uite uideas ortum solis aurore ⁊̃ meridiem¬

Expanded text:
clamaverit, exaudiat illum, quoniam misericors est. O quanta est miseclamaverit, exaudiat illum, quoniam misericors est. O quanta est misebris, hodie in splendore lucis: heri in ore leonis, hodie in manu mediatoris: heri in porta inferni, hodie in deliciis paradisi. Sed qum, ut pugnes et vincas mundum et omnem inimicum; quatenus labor convertatur in requiem, luctus in gaudium, et post tenebras hujus vitae videas ortum surgentis aurorae; vide
Abbreviated transcription (Latin):
ignominiam coing̾gat abi ⁊ siłans ⁊ calidus ꝓnocat i¬
ram des. homo iste cotus in pocĩs natus est ⁊ sic nutͥtus ĩi
quitatibus. filius mortis. uas ire incomtumeliam aptus ĩ¬
tam̃tum euis ꝑ os suum. cum uidet furem currit cum eo.
in uiriam non uindicas. s dissimilas nec ei durum u̾bum lo¬
queris. nec uultum iratum ostendis. s blandientibus ar¬
rides. ludis cum illusore nescis qr ismael est qui ludit tecũ
illusio est anime s ꝑsecutõ. s mors. Iam de in foueam qͣm
fec̾ p̾cipitauit. Iam effeminatus es. Iam uigo misse su̾itutis¬
lis homo qui te lib̾abit de uinculo iꝑꝑpii huius. exurgat deꝰ
⁊ cadat armnatus iste cadat ⁊ comteratur. inimitus homo ꝑ
crucifige hominem illum s cruce xp̃i in quo est salus ⁊ uita
ãquem si ex corde clauau̾it crucefexus tuus audiet benigne
penda dulceco tam in uicta mansuetudo ut qui ad deum¬

Expanded text:
ignominiam congregat sibi; simulans et callidus provocat iignominiam congregat sibi; simulans et callidus provocat iram Dei. Homo iste totus in peccatis natus est, et sic nutritus, amicus iniquitatis, filius mortis, vas irae in cot dorsum suum. Cum videt furem, currit cum eo, injuriam non vindicas, sed dissimulas, nec ei verbum durum loqueris, nec vultum iratum ostendis, sed blandienti tibi arrides? Ludis cum 335 illusore: nescis quia Ismael est qui tecum ludit? ; sed illusio est animae, sed persecutio, sed mors. Jam te in foveam, quam fecit, praecipitavit: jam effeminatus es, jam jugo miselis homo! quis te liberabit de vinculo improperii hujus? Exsurgat Deus, et cadat armatus iste: cadat et conteratur inimicus homo, crucifige hominem istum, sed cruce Christi, in qua est salus et vita: ad quem si ex corde clamaveris, Crucifixus tuus audiet te, benitam invicta mansuetudo, ut qui ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
tas in mundo cuius fructus ruina cuius finis mors est utinã
sayes ⁊ intellig̾es ac nonissima prucent̾ prouidens. scio qñdã
qui ꝑ anios plurimos tecum familiarit̾ uix̾. ad mensem tu¬
am sedit. cibum de manu tua sumpsit in simi tuo dormiuit
cum noluit tetum colloquium hu̾it. hic iure h̾editario s̃¬
uus tuns est. quis est hic uerus homo tuus qui occłtat spm̃¬
tuum qui ꝓ nichilo ht̃ t̾ram desid̾abilem qui sola que car¬
nis sunt sapit. homo iste a natiuitate cetꝰ est s ⁊ surdus ⁊
mutus inuet̾atus tuorum malorum rebellis uͥtuti ⁊ u̾tati
anbulat in magnis ⁊ mirabilibus suꝑ me. arrogantia eius
plus quam fortitudo eius nullum reu̾etur. dic̾ insiꝑiencia
sua non est cens. cebescit bonis ⁊ malis pascitur alienis. in¬
nundis cogitationibus pascitur. non fatigabitur nullis.
transg̾diens us ad finem. disꝑgit ⁊ dissipat ꝓpria sicut ꝓdi¬
gus cupit. ⁊ rapit auiena sicut auarus. turpitudinem ⁊

Expanded text:
tas in mundo, cujus fructus ruina est, cujus finis mors est? Utinam saperes, et intelligeres, ac novissima prudenter provideres! Scio quemdam qui per annos plurimos tecum familiariter vixit, ad mensam tuam sedit, cibum de manu tua sumpsit, in sinu tuo dormivit, cum voluit tecum colloquium habuit: hic jure haereditario servus tuus est. tuum, qui pro nihilo habet terram desiderabilem, qui sola quae carnis sunt sapit. Homo iste a nativitate caecus est, et surdus, et mutus; inveteratus dierum malorum, rebellis virtuti et veritati, r transeuntem; ambulat in magnis et in mirabilibus supra se. Arrogantia ejus est plus quam fortitudo ejus. Nullum reveretur. Dicit in insipientia sua: Non est Deus. Tabescit bonis, et malis pascitur alienis. Immundis cogitationibus pascitur; non fatigabitur in illis transgrediens usque ad finem. Dispergit et dissipat propria, sicut prodigus; cupit et rapit aliena, sicut avarus; turpitudinem et
Abbreviated transcription (Latin):
lignoꝵ. aĩaliũ: carniiñ : rituiũ. ut aũt illiciant᷑ ab hoĩbꝰ pͥus
eos ip̃i astutissuma caliditate seducũt. ⁊ inspirando eoꝵ cordi¬
bus uirꝰ occultũ. ⁊ ⁊̃ fallacibꝰ amiaiciis apparendo eoꝵq dudi
at. quo ĩ uitet᷑ noĩe quo cogat᷑ uiĩ magice artes eaq artifices
ex citerunt. maxiine aut̃ pꝰsident corda mortaliũ qͣ possesd ẽ

Expanded text:
lignorum animalium, carminum rituum. Ut autem inliciantur ab hominibus, prius eos ipsi astutissima calliditate seducunt, uel inspirando eorum cordibus uirus occultum uel etiam fallacibus amicitiis apparendo, eorumque at, quo invitetur nomine, quo cogatur: unde magicae artes earumque artifices exstiterunt. Maxime autem possident corda mortalium, qua potissimu
Abbreviated transcription (Latin):
s dampnat in singulis malum quod non fet̾ in eis. Si auteni ꝑ
culpam cum qua ex carne nascuntur. sic nesciunt grãm qͣ per
runt. nec excludit grãm abeis. quia eam nesciunt. q̃ris in eiscł¬
ꝑam. inuenis ex carne transductam. q̃ris in eis gr̃ã. m̃eĩs a deo
collatam. Illa debite dampnatur. ħ indebite prerogatur. Illa
mens nr̃a mens infima quia ꝑccĩs obruta cicius ad se ipͣm rede¬
at. sibiq medium querat ut qui madam cecidit ĩ xͦ resurgat.

Expanded text:
sed damnat in singulis malum quod non fecit in eis. Si autem parsed damnat in singulis malum quod non fecit in eis. Si autem parculpam, cum qua ex carne nascuntur; sic nesciunt gratiam, qua runt; nec excludit gratiam ab eis, quia eam nesciunt. Quaeris in eis culpam? Invenis ex carne traductam. Quaeris in eis gratiam? Invenis a Deo collatam. Illa debite damnatur, haec indebite praerogatur. Illa mens nostra, mens infirma, quia peccatis obruta, citius ad se ipsam redeat, sibique remedium quaerat, ut quae in Adam ceciderit, in Christo resurgat.
Abbreviated transcription (Latin):
culum uite animam humanam debemus intellig̾e. quam non pro¬
duc̃ t̾ra. uł aqua: s deus inspirat. quo sensus corporei animantur. Uñ
homo fc̃s manimam ninentem memoratur. In hiis ⁊ alis omĩpt̃
ag̾. ꝓut instituit. quem nullius adiuuant bona. nͨ inpediunt ma¬
ia. bonos quidem prouehit sua gr̃a. malos tenet sua iusticia. Nos
adoratur. Ipẽ corpori t̾reno de pccĩ tͣduce ꝓpagato. proinstitutõne su¬
a inspirat animam bñ utens. molita pͥuaricatõne nr̃a que si ess
naturalis creatori pot̾at imputari. s creator p̃ꝑpat omni tempore sa¬
cͣm̃ta. ⁊ obediencie pia. ꝓponit edicta ut comtra pctm̃ sacͣm̃ta sint
in remedium. ⁊ temꝑalium obfu̾atõ. mandatorum. et̾norum as¬
ferat p̾mia donorum. Unde si aliqui sub pocõ geniti obeuut ꝑuull
abs remedio salutari ꝑtimesce. iusticiam dei. qui nichil deb alitͥ

Expanded text:
culum vitae humanam animam intellige, quam non proculum vitae humanam animam intellige, quam non producit terra vel aqua, sed Deus inspirat: quo sensus corporei animantur; unde homo factus in animam viventem memoratur. In his et in aliis Omnipotens agit, prout instituit, quem nullius adjuvant bona, nec impediunt mala. Bonos quidem provehit sua gratia: malos terret sua justitia. Nos adoratur. Ipse corpori terreno de peccati traduce propagato, pro institutione sua inspirat animam, bene utens inolita praevaricatione nostra; quae si esset naturalis, Creatori poterat imputari. Sed Creator praeparat omni tempore Sacramenta, et obedientiae pia proponit edicta, ut contra peccatum Sacramenta sint in remedium, et temporalium observatio mandatorum aeternorum afferat praemia donorum. Unde si aliqui sub peccato geniti obeunt parvuli absque remedio salutari, pertimesce justitiam Dei, qui nihil debet alicui,
Abbreviated transcription (Latin):
Iqueratur cur ceus donet animas illis quos abs sñ sa¬
remedio salutari mori comtingit. R ndemus quia lute mori
diuina institutõ qua res ⁊ rerum nature comduntur. unt᷑
nͨ ꝑcõ collr̃ nͨ uolencia p̃peditur. Iñ ẽ ꝙ lex carnalis copule.
nec ⁊̃ malis iure suo pͥuatur. Gen̾ant adult̾i. fornicatores
ꝓphani. Naturalis tñ institutõ nͨ intaubus deꝑit. natura nã
ꝓut deus instituit. ꝙ suum est oꝑatur. natura siquidem est q̃¬
dam uis ⁊ potencia diuinitus rebus creandis insita que uni¬
cuiq rei fuum esse tͥbuit. que bona quis male utitur. marꝰ
esse iudicatur. Iuste enim ꝓuniuntur qui licitis abutuntur.
Iuste punimitur. qui raꝑx incomcessa pun conantur. si¬
cut sathanas celum. sicut prothoplanstus edidit ꝑadisum
auutuntur licitis. qui bona dei maculant us ĩ concessis ac̃
Ex hiis filii gu̾antur quiorum corpora seruiente corpori crea¬
tura. formantur ⁊ c̾o inspirante spiatulum inte. animantur. spira¬

Expanded text:
quaeratur cur Deus donet animas illis quos absque remedio salutari mori contingit; respondemus, quod divina institutio, qua res et rerum naturae conduntur, nec peccato tollitur, nec violentia praepeditur. Inde est quod lex carnalis copulae, nec etiam in malis jure suo privatur. Generant adulteri, fornicatores, profani: naturalis tamen institutio nec in talibus deperit. Natura namque, prout Deus instituit, quod suum est operatur. Natura siquidem est quaedam vis et potentia divinitus rebus creandis insita, quae unicuique rei suum esse tribuit, qua bona quisquis male utitur, malus esse judicatur. Juste enim puniuntur, qui licitis abutuntur. Juste vero puniuntur, qui rapere inconcessa conantur. Sic satanas coelum, sic protoplastus perdidit paradisum. Abutuntur licitis, qui bona Dei maculant usibus inconcessis. MEx his filii generantur, quorum corpora serviente Creatori creatura formantur, et Deo inspirante spiraculum vitae animantur. Spira
Abbreviated transcription (Latin):
corrupͦne incegͥtatis in fund̾et gͥnuo maritꝰ uxoris. n eĩ quia
exꝑiencia ꝓbari nõ p̃t. id̾o c̾dend̾ nõ ẽ am̃ illas corꝑis ꝑtes ñ
ageret turpidꝰ calor s spõ tanea pͥtas sicut opꝰ eẽt ad hiberet
ita t̃c̃ potusse ut̾o ꝯuigis salua integͥtate femineigẽitalis
uile semẽ ĩ iutti. Sicut nc̃ pt̃ ead̾ integͥtate salua ex utero
uͥgius fluxꝰ cͦoris m̾strui emitti eadem qͥ ppe uia pꝰ s illd̾
iuici. qͣ hoc posset eici ut eĩ ad patiend̾ non doloris gr̾itus
S matiͣtatis inpulsꝰ femlea iusc̾a relaxaret. Sic ad fetand̾
et ꝯcipiᵈ nõ libidis appetitꝰ s uolũ tariꝰ ur᷑ matai uirãq

Expanded text:
 maritus uxoris. Neque enim quia experientia probari non potest, ideo credendum non est, quando illas corporis partes non ageret turbidus calor, sed spontanea potestas, sicut opus esset, adhiberet, ita tunc potuisse utero coniugis salua integritate feminei genitalis uirile semen inmitti, sicut nunc potest eadem integritate salua ex utero uirginis fluxus menstrui cruoris emitti. Eadem quippe uia posset illud inici, qua hoc potest eici. Ut enim ad pariendum non doloris gemitus, sed maturitatis inpulsus feminea uiscera relaxaret, sic ad fetandum et concipiendum non libidinis adpetitus, sed uoluntarius usus naturam
Abbreviated transcription (Latin):
esse sumpsibilem ommpotentem miseri cordem
inpassibilem quam non esse quo m̾o esi es suisibilis
cum non sis corpus aũ omnipotens si omnia non potes
aũ misericors simus ⁊ inpassibilis. nam so la corporea sunt
simisibilia qm̃ sensus ccͣ corpus ⁊ in corpore sit quo modo essum-¬
sibilis cum non sit corpus s simimins spc̃ qui omni corpore meli¬
or est. s si sentire non est nͥ cogno sc̾e aũ non nͥ ad cognoscend̾
lores per gustum sapores non incomuenient̾ dicitur aliquo m̾o
sentire quicquid alio m̾o cognoscit gͦ domine quannis non sit
corpus u̾e tm̃ eo modo simime sunsibilis es quo suime omnia¬

Expanded text:
esse sensibilem, omnipotentem, misericordem, impassibilem quam non esse: quomodo es sensibilis, si non es corpus; aut omnipotens, si omnia non potes; aut misericors simul et impassibilis? Nam si sola corporea sunt sensibilia, quoniam sensus circa corpus et in corpore sunt: quomodo es sensibilis, cum non sis corpus; sed summus Spiritus, qui corpore melior est. Sed si sentire non est nisi cognoscere, aut nonnisi ad cognoscendum; lores, per gustum sapores: non inconvenienter dicitur aliquo modo sentire, quidquid aliquo modo cognoscit. Ergo, Domine, quamvis non sis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt male. non enim sinendo ħ nͥ iusto uidicio sinit ⁊ ꝓfcõ
iomim est. om̃e ꝙ iustum ÷. quamuis gͦ ea q̃ mala sunt in
quantum mala sunt. non suit tona. tñ ut non solum bona
s ⁊̃ sint ⁊ mala. bonum est. Nam nͥ ess bomimi ħ ut essent ⁊
maia. nullo modo esse sui̾entur ab omĩpotente bono. cͥ procul
dubio quam facile est qd̃ uult fac̾e tam facile est qd̃ non
uult ẽe non sin̾e. hoc nͥ credamus ꝑ iclitatur ipm̃ nr̃e fidei
comfessionis inicui qua nos in deum prẽm omnipotentẽ
cred̾e comfitenurr. neq .n. ob aliud ueracit̾ uocatur omni¬
podens nͥ quĩ quicquid uult potest. nͨ uoluntatem cuiuspiam
creature uoluntatis omuipotentis inpeditur efft̾us.

Expanded text:
fiunt male. Non enim hoc nisi justo judicio sinit; et profecto bonum est omne quod justum est. Quamvis ergo ea quae mala sunt, in quantum mala sunt, non sint bona; tamen ut non solum bona, sed etiam sint et mala, bonum est. Nam nisi esset hoc bonum, ut essent et mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotente bono: cui procul dubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Hoc nisi credamus, periclitatur ipsum nostrae Confessionis initium, qua nos in Deum Patrem omnipotentem credere confitemur. Neque enim ob aliud veraciter vocatur omnipotens, nisi quoniam quidquid vult potest, nec voluntate cujuspiam creaturae voluntatis omnipotentis impeditur effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
mał mala tribuas ⁊ scitur quia sumine bonus ħ face̾ uoluit ⁊ mirũ
⁊ dulci opulentam nobis profluis. o ĩmĩsitas bonitatis dei quo as¬
fectu amanda es pocõrib. iustos enim saluas iustiͣ comitante is¬
tos lib̾as insticia damnampte illos m̾itis ad inuiantibus istos mi¬
tis repugnantibus illos bona que dedisti cognoscendo istos ma¬
la que dedisti ignoscendo. ommĩsa bonitas que sis omẽm in
cia cui ꝓcedit influat in me que profluit de te ꝑ cdem̃ciam
ne ulciscans ꝑ uisticiam nam ⁊ si difficile sit intellig̾e̾ quo mͦ
mĩa tua non abssit a tua insticia netessarium est tñ cͥdere qr
nequaquam adu̾satur iusticie que extedat a bonitate que i
uulla est sñ iusticia m̃no n̾e comcordat iusticie. nempe si mi¬
quia uistum est. te sic esse bonum ut neq̃as intelligi uistins¬

Expanded text:
malis bona tribuis: et scitur quia summe bonus hoc facere voluit, et mirum malis bona tribuis: et scitur quia summe bonus hoc facere voluit, et mirum et dulci opulentia nobis profluis! O immensitas bonitatis dei, quo affectu amanda es peccatoribus! Justos enim salvas iustitia comitante, istos vero liberas iustitia damnante. Illos meritis adiuvantibus, istos meritis repugnantibus. Illos bona quae dedisti cognoscendo, istos mala quae odisti ignoscendo. O immensa bonitas, quae sic omnem itia tui procedit! Influat in me, quae profluit de te! Parce per clementiam, ne ulciscaris per iustitiam! Nam etsi difficile sit intelligere, quomodo misericordia tua non absit a tua iustitia, necessarium tamen est credere, quia nequaquam adversatur iustitiae quod exundat ex bonitate, quae nulla est sine iustitia, immo vere concordat iustitiae. Nempe si miquia iustum est te sic esse bonum, ut nequeas intelligi meli
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ summe nistus facit aliquid non iuistum aut que ist̾
est m̾enti mortem et̾uam dare uitam sempit̾uam. uñ gͦ bone
deus bonus bonis ⁊ malis. Uñ tͥ saluare malos si ħ non estꝰ ctũ
⁊ cum ñ fac̾ aliquid non uistum nͥ qr bonitas tuas est ĩ com¬
p̾hensibilis latet ħ in luce in accessibili quam inħitas n̾e in
altissimo ⁊ secretissimo bonitatis tue l latet fons U manat
in malum beniguus es quia totus summe boumis es mimis
bomus esses si milli malo benignus ess melior est qui bonis ⁊
malis bonus est quam qui bonis tm̃ bonus est ⁊ melior est qui
nialis puniendo tm̃. i̾o gͦ misi̾cors est quia totus ⁊ simime bonꝰ
es. ⁊ cur forsitam uideatur cur bonis bona ⁊ malis mala retri
⁊ millo egens mans ⁊ reis tua bona retribuas. o altitudo b̾itu¬
dinis tue deus ⁊ inidetur unde sis misericors ⁊ non ꝑuidetur
c̾nitur uñ flumem manat ⁊ non ꝓspitur fons unde nam de

Expanded text:
stus facit aliquid non iustum? Aut quae iustitia est merenti mortem aeternam dare vitam sempiternam? Unde ergo, bone deus, bone bonis et malis, unde tibi salvare malos, si hoc non est iustum, et tu non facis aliquid non iustum? An quia bonitas tua est incomprehensibilis, latet hoc in luce inaccessibili quam inhabitas? Vere in altissimo et secretissimo bonitatis tuae latet fons, unde maetiam malis benignus es, quia totus summe bonus es. Minus namque bonus esses, si nulli malo esses benignus. Melior est enim qui et malis bom qui puniendo tantum. Ideo ergo misericors es, quia totus et summe bonus es. Et cum forsitan videatur cur bonis bona, et malis mala retribtus, et nullo egens, malis et reis tuis bona tribuas. O altitudo bonitatis tuae, Deus, et videtur unde sis misericors, et non pervidetur! Cernitur unde flumen manat, et non perspicitur fons unde nascatu
Abbreviated transcription (Latin):
quia recipiet imusquisq prout gessit intelligendum ͥ
est quicquio solenns dicere uñface. ł male facere. D. Usuꝰ
quoq comimiinis locutionis hoc habet. ut ⁊ pati ⁊ milta
dicat fac̾e que non sunt facere. qrͣ rectam quo uoluuta¬
tem. decus ueritate aut u̾itatem accionis supͣ comtempla¬
s qm̃ de ueritate inuestigando illam loquimur ⁊ dominꝰ
dicit de diatolo. quia in ueritate non stetit. id̾o seꝑatun
quid in uoluntate u̾itas esse conisiderare uolui. D. placet
michi ita factum esse. M. cum gͦ comstet actionis u̾itatẽ
aliam esse naturalem. aliam non naturalem. sub naturali
ponenda est illa ueritas oͦnis. qua supͣ diximus ab illa se
parari. nõ posse. sicut enim ignis cũ calefacit u̾itatem

Expanded text:
 intelligendum ibi est quidquid solemus dicere bene facere, vel male facere. DISC. Usus quoque communis locutionis hoc habet, ut et pati, et multa alia dicat facere, quae non sunt facere. Quare rectam quoque voluntatem, de cujus veritate, ante veritatem actionis, supra contemplaSed quoniam de veritate investigando, illam loquimur, et Dominus  cum dicit de diabolo quia in veritate non stetit : ideo separatim quid in voluntate veritas esset, considerare volui. DISC. Placet mihi ita factum esse. MAG. Cum ergo constet actionis veritatem aliam naturalem esse, aliam non naturalem, sub naturali ponenda est illa veritas erationis, quam supra vidimus ab illa non posse separari. Sicut enim ignis, cum calefacit, veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tudurem. D. in nullo uideo titubate comsideiationem tu¬
re elemosinam ⁊ est irr̾onabilis actio. ⁊ actio ignis que ca¬
lefac̾. Unde gͦ aut comuenient̾ dicamus ignem face ueri¬
tatem. D. Si ignis ab eo aquo. ht̃ esse accepit calefatere
cia sint ignem facere ueritatem ⁊ rectitudinem cum facit
ꝙ deb . M. michi quo non alit̾ uidetur. unde animadu̾ti
potest rectitudinem seu ueritatem actionis aliam esse ne¬
cessariam. aliam non necessariam. ex necessitate nanic
nõsolum pro eo. ꝙ ꝓprie dicitur fac̾e. s pro onini u̾bo do¬
minus uoluit intelligere cum dixit qm̃ qui facit uerita¬
tem uenit ad lucem. non enim seꝑat illum ab hac ueri¬
tate sñ suce. qui patitur ꝑsecutionem pp̃ iusticiam aut
qui est qũ ⁊ ubi deb esse. aut qui stat ⁊ sedet. qñ ⁊ fiłia.¬

Expanded text:
tudinem. DISC. In nullo video titubare considerationem ture eleemosynam; et est irrationalis actio, ut actio ignis, qui calefacit. Vide ergo an convenienter dicamus ignem facere veritatem? DISC. Si ignis ab eo, a quo habet esse, accepit calefacere,convenientia sit ignem facere veritatem et rectitudinem, cum facit quod debet. MAG. Mihi quoque aliter non videtur. Unde animadverti potest rectitudinem seu veritatem actionis, aliam esse necessariam, aliam non necessariam. Ex necessitate namque non solum pro eo quod proprie dicitur facere, sed pro omni verbo Dominus voluit intelligere, cum dixit quoniam qui facit veritatem venit ad lucem . Non enim separat illum ab hac veritate sive luce; qui patitur persecutionem propter justitiam; aut qui est, quando, et ubi debet esse; aut qui stat, vel sedet, qua
Abbreviated transcription (Latin):
facit ueritatem uenit ad lutem. D. uideo ꝙ dicis. m. c̃o¬
sidera gͥ quid iͥ sit ueritas sĩ potes. D.iii. fallor eadem r̾one.
qua supͣ ueritatem in aliis cognouimus. in actione cio cõ¬
templanda est. m. ita est. nam si male ag̾e̾ ueritatem fa¬
cere opposita sunt. sicut ostendit dominus. cum dicit. qui
sunt. in oppo̾ne non sunt diu̾sa. in sisignificatione. s sin̾a ẽ

Expanded text:
facit veritatem, venit ad lucem . DISC. Video quod dicis. MAG. Considera igitur quid ibi sit veritas, si potes. DISC. Nisi fallor, eadem ratione qua supra veritatem in aliis cognovimus, in actione quoque contemplanda est. MAG. Ita est. Nam si male agere, et veritatem facere opposita sunt, sicut ostendit Dominus cum dicit: Qui sunt in oppositione, non sunt diversa in significatione: sed sententia est
Abbreviated transcription (Latin):
coitradici poisit que dicis omnia michi uidentur.
in nouo uet̾iq testamento comtinetur. ꝓbatum intelli¬
go. cum enim sic ꝓbes deum fi̾ hominem ex necessitate.
ut ⁊ si reuoueantur panca. que de libris nostris posiusti
ut ꝙ de trib dei ꝑsonis ⁊ de adam detigisti non solum
in deis s ⁊ paganis sola r̾one satͥfacias. ⁊ ip̃e idem deus
homo nouum ꝯdat testamentum. ⁊ uetus approbet.
Si quid diximus ꝙ corrigũdum sit non renuo correc¬
boratur. quod nos r̾onabilit̾ suenisse existimannis. deo
non nobis debemus attͥbuere. qui est benedictus in

Expanded text:
contradici possit, quae dicis omnia mihi videntur; ein Novo Veterique Testamento continetur, probatum intelligo. Cum enim sic probes Deum fieri hominem ex necessitate; ut etiam si removeantur pauca, quae de nostris libris posuisti ut quod de tribus personis Dei, et de Adam tetigisti non solum Judaeis, sed etiam paganis sola ratione satisfacias: et ipse idem Deus homo Novum condat Testamentum, et Vetus approbet, i. ANS. Si quid diximus quod corrigendum sit; non renuo correcboratur quod nos rationabiliter invenisse existimamus; Deo, non nobis attribuere debemus, qui est benedictus in