comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eos uiuere quẽ nicħ futuroꝵ latet. p̃ñ¬
ciabatur tũ eciam diluuii sa carm̃to cy ꝑ lig¬
sione suspendit. Neq .i. deus ignorabat qid̃
eciam ex illis qui fua̾nt marcha seruati nasci¬
tira erant mali qui faciem tetre it̾m inqui¬

Expanded text:
sinit eos vivere, quem nihil futurorum latet. Praenusinit eos vivere, quem nihil futurorum latet. Praenuntiabatur tamen etiam diluvii sacramento quo per ligsione suspendit. Neque enim Deus ignorabat quod etiam ex illis qui fuerant in arca servati, nascituri erant mali, qui faciem terrae iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
sũ biectione qraerunt. amul una cocietate
deuncti lũt. sed spe adu̾sus Re peo biis reb dimi¬
cant. pari tñ pondere cupiditatis in coatem ꝑfun¬
spc humiliter tei głam q̃rentes. ñ suam et cũ
pietate sectantes ad illam pertinent societatẽ
Et tñ teus misericordissimꝰ. et suꝑ impios hoĩes
cepto uno uisto. cum suis quos in archaseruan
uoluit. Nouerat quidem quod nõ se correctu¬
ri eeñt. U̾mptñ cum ꝑ centum annos aroha
fabricata est. p̾ dicabatur ntiq eis na dei nen¬
tura suꝑ eos. Et si ꝯu̾t̾entur ad dm̃ ꝑceret eis.
sicut peꝑcit postea cuntati uiniue. agentize¬
intentiã. cum ei ꝑ ꝓpħam futurum int̾itum
p̃nũciasset. Hoc autẽ facit deus eciã illis qͦs
nouit in malicia ꝑseueraturos. dans penitẽ¬
di spacium ut nrãm paciãm exerceat et inform
exemplo suo quo nouerimus qnͣtum nos opor¬
cteat tolerabiliter malos sustinere cũ ignore¬
mus quales postea futuri sint qñ ille ꝑcit. et

Expanded text:
 hominum quaerunt, simul una societate devincti sunt; sed si saepe adversum se pro his rebus dimicant, pari tamen pondere cupiditatis in eamdem profunspiritus humiliter Dei gloriam quaerentes, non suam, et eum pietate sectantes, ad unam pertinent societatem. Et tamen Deus misericordissimus, et super impios homines cepto uno justo cum suis, quos in arca servari voluit, noverat quidem quod non se correcturi essent: verumtamen cum per centum annos arca fabricata est, praedicabatur utique eis ira Dei ventura super eos ; et si converterentur ad Deum, parceret eis, sicut pepercit postea Ninive civitati agenti poenitentiam, cum ei per prophetam futurum interitum praenuntiasset . Hoc autem facit Deus, etiam illis quos novit in malitia perseveraturos dans poenitendi spatium, ut nostram patientiam exerceat et informet exemplo suo; quo noverimus quantum nos oporteat tolerabiliter malos sustinere, cum ignoremus quales postea futuri sunt, quando ille parcit et
Abbreviated transcription (Latin):
respondeas de hiis que me
morent nõ ut opmor p̃or¬
tune atq inꝯgrue. Sepes
cũ abste mł̾ta q̃ sisem. ne¬
uio qua illa grera smña me det̾rendum putast
qua ꝑhibemur ea que supra nos ipõs sunt n¬
re. Nunc uero nõ puto nos ip̃os supra nos ciꝰ
Amobrem cũ de anima q̃ro nõ sum dignis
quiꝰ audiam o supea nos quid ad nos ꝯ fetis¬
se digniis quid audiam quid sumus nos li
turna cogitatione p̃parata. Quero gͥ unde ss
amina. q̃uał sit. qnͣta sit. cur corpori fu̾it dax¬
ad corpꝰ uenent quał efficiatut. quał cũ ab stst¬
rit. Rbygꝰ. ¶Cum queris unde sit amia duo dda
intelligere cogor. ast .n. dm̃s unde sit homod̾
at eins pattia scire cupientes. asr unde sit ai qͥ¬

Expanded text:
deas de iis quae me movent, non, ut opinor, importune atque incongrue. Saepe enim cum abs te multa quaesissem, nescio qua illa graeca sententia me deterrendum putasti, qua prohibemur ea quae supra nos sunt requirere: nunc vero non puto nos ipsos supra nos esse. Quamobrem cum de anima quaero, non sum dignus qui audiam: Quod supra nos, quid ad nos? sed fortasse dignus qui audiam, quid simus nos. diuturna cogitatione praeparata. Quaero igitur unde sit anima, qualis sit, quanta sit, cur corpori fuad corpus venerit qualis efficiatur, qualis cum abscesserit? 2. A. Cum quaeris unde sit anima, duo quaedam intelligere cogor. Aliter enim dicimus unde sit homo, quae sit ejus patria scire cupientes; aliter unde sit,
Abbreviated transcription (Latin):
nem et̾num cũ dyabolo. s in regnũ et̾num
om̃i temptatione ne ꝓspens reb corrumpat᷑
et ne frangantur ad uersis et in habundant¬
a bonoꝵ terrenoꝵ modestus et tempans. et ĩ
tribłationib fortis et paciens. qui eciam pro¬
ficiendo ꝑnemet ad talem animũ ut plus
amet dñi qmͣ timeat gehennan. uo eciã a di¬
cat illi d̾s. Utere deliciis carnaalib sempit᷑ms. et
qnͣtum potes peoca. neo moriens. nec ĩ gehẽ¬
na mitters. sed mecũ tm̃ mõ nõ eris et exhor¬
rescat et om̃io nõ peccet nõ iam ut ño illud ꝙ
timebat nõ incidati s ne illũ ꝙ̃ sic amat offen¬
dat in quo uno est requies qm̃ ocusꝰ ñõ uidit
nec auris audiuit nec in cor hom̃is ascendis.
omͣ ĩpauit deuꝯ diligentib se. De qua requie¬

Expanded text:
nem aeternum cum diabolo, sed in regnum aeternum nem aeternum cum diabolo, sed in regnum aeternum omni tentatione, ne prosperis rebus corrumpatur, et ne frangatur adversis: et in abundantia bonorum terrenorum modestus et temperans, et in tribulationibus fortis et patiens: qui etiam proficiendo pervenit ad talem animum ut plus amet Dominum quam timeat gehennam: ut etiam si dicat illi Deus, Utere deliciis carnalibus sempiternis, et quantum potes pecca, nec morieris, nec in gehennam mitteris, sed mecum tantummodo non eris, exhorrescat, et omnino non peccet, non jam ut in illud quod timebat non incidat, sed ne illum quem sic amat offendat, in quo uno est requies « quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quam praeparavit Deus diligentibus se
Abbreviated transcription (Latin):
pore sb̾trahũtur. transeunt. timorib et dolori¬
b eos agitaut neo quietos ẽẽ ꝑmittunt. Si.i.
in diuinis nelit homo in diuitiis requiescere
magis superbus efficitur qmͣ securus. Ait .n. ñõ
uidemus qinͣ multi eas sb̾ito ꝑdid̾int. multi ea
ã ip̃ illas perierint. aut cum eas br̃e cupunit. aut
cumeis opp̾isis a cupidiorib auferimtur. Q si ecã
ꝑ totam uitam cũ homine ꝑmanerent et non de¬
sererent dilectorem suũ. ip̃e illas suas morte dese¬
reret. Qnͣta est .n. uita homĩs si eciã senestat. at
cũ s homĩes optant seuectutem. quid aliud op¬
tant inisi longam ĩ firmitatẽ. Sio et honores ħꝰ
sołi quid st̃: insi typus et manitas. et ruine ꝑi¬
dłm. Quia sic scͥptura sc̃a dicit. Om̃ĩs caro feũ
eoclaritas hom̃is ut flos feui. Fenũ aruit. flos
decidit. u̾bum aũ dñi manet in et̾nũ. Id̾o qui¬
uerã requiem et uerã felicitatem tesid̾at deb
collere spem suã te reb mortalib et p̃tereñti¬

Expanded text:
ibus et doloribus eos agitant, nec quietos esse permittunt. Sive enim in divitiis velit homo requiescere, magis superbus efficitur, quam securus. Annon videmus quam multi eas subito perdiderint, multi etiam propter illas perierint, aut cum eas habere cupiunt, aut cum eis oppressis a cupidioribus auferuntur? Quae si etiam per totam vitam cum homine permanerent, et non desererent dilectorem suum, ipse illas sua morte desereret. Quanta est enim vita hominis, etiamsi senescat? Aut cum sibi homines optant senectutem, quid aliud optant nisi longam infirmitatem? Sic et honores hujus saeculi, quid sunt nisi typhus, et inanitas, et ruinae periculum? Quia sic Scriptura sancta dicit: Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni. Fenum aruit, flos decidit; veram requiem et veram felicitatem desiderat, debet tollere spem suam de rebus mortalibus et praetereunti
Abbreviated transcription (Latin):
ires ad dm̃. seq illi p̾beret imitandũ inst̾ĩta¬
te atq pietate. sicut ip̃e eẽt gła dei. cum eꝰ
sapĩam sequeretut. Itaq constiam eos ĩ qui¬
dam loco ꝑpetue b̾itudinis quem appellas siͥ¬
ptura paradẏsum. ꝑ receptumq illis tedit
qd̃ a nõ tnͣsg̾entur in illa semper ĩ mortalitꝰ¬
supplicia mortautatis expanterent. Prestialus
antem dens eos trans gressuros. sed tñ qr cod¬
tor esti et effector om̃is bom. magis eos fecit qũ.
fecit et bestias ut impleret t̾ram bonis teritꝰ
Et utiq melior ẽ homo eciã pocõr qmͣ besta
bestia et p̃ceptum quod nõ erant ẜuatur ma¬
gis. dedit ut eeñt in extusabiles cum in eos ũ¬
dicare cepisset. Qucquid .n. homo feceti lal¬
dabilem in siuis fcĩs inuenit dm̃. Siresteage¬
rit landabilem iuenit ꝑ iusticiam supplia

Expanded text:
aeiret ad Dominum, seque illi praeberet imitandum in sanctitaaeiret ad Dominum, seque illi praeberet imitandum in sanctitate atque pietate, sicut ipse esset gloria Dei cum ejus sapientiam sequeretur. 30. Itaque constituit eos in quodam loco perpetuae beatitudinis, quem appellat Scriptura paradisum; praeceptumque illis dedit, quod si non transgrederentur, in illa semper immortalitaentur, supplicia mortalitatis expenderent. Praesciebat autem Deus eos transgressuros: sed tamen quia conditor est et effector omnis boni, magis eos fecit, quando fecit et bestias, ut impleret terram bonis terrenis. Et utique melior est homo etiam peccator, quam bestia. Et praeceptum quod non erant servaturi, magis dedit, ut essent inexcusabiles, cum in eos vindicare coepisset. Quidquid enim homo fecerit, laudabilem in suis factis invenit Deum: si recte eger
Abbreviated transcription (Latin):
uenier ut diligerenus dm̃. qui sio nos dilema
unicũ filiũ sliũ mitteres qui humilitate nr̃e
mortalitatis indutus et a peccatorib et ꝓ pec̃ui¬
b moreretur. Iam .n. olim ab ineuntib dols
misterii huiꝰ altitudo p̃figurari. p̃nĩcian qpd
ñ cessat. qm̃ deus omĩpe et bonus et iustus et¬
miscricors qui fecit omĩa bona siue magua
siue parua. siue summa. siue infima siues
uidentur sicut sunt celum terra et mareet
in celo. sol et luna et cetera sỹ dera. In tera
aũ et mani. arbores. et frutices. et ammalia
cit et hominem ad ymaginem suamur que¬
admodum ipẽ ꝑ onũpotentiam suam p̃est u¬
nũse creature. sic homo per intelligentiam.
qua eciã creatorẽ slũ cognoscit et colio p̃cẽs
om̃ib terrenis animalib. Fecit illi eciamab¬
intorumi feminam nõ ad carnalem concupis¬
cẽtiam. qñ quid̃ uec corruptibilia corpora. tũt
h̾ebant añqmͣ cos mortalitas inuaderet põa
pcc̃i. s ut hr̃et et ungłiam de femina. cũ ei p̃¬

Expanded text:
ut diligeremus Dominum qui sic nos dilexit ut unicum Filium suum mitteret, qui humanitate nostrae mortalitatis indutus, et a peccatoribus et pro peccatoribus moreretur. Jam enim olim ab ineuntibus saeculis mysterii hujus altitudo praefigurari praenuntiarique non cessat. Quoniam Deus omnipotens, et i fecit omnia bona sive magna sive parva, sive summa sive infima, suae quae videntur, sicuti sunt coelum, et terra, et mare, et in coelo sol et luna, et caetera sidera, in terra autem et mari, arbores et frutices, et animaliacit et hominem ad imaginem suam, ut quemadmodum ipse per omnipotentiam suam praeest universae creaturae, sic homo per intelligentiam qua etiam Creatorem suum cognoscit et colit, prae caeteris omnibus terrenis animalibus: fecit etiam illi adjutorium feminam non ad carnalem concupiscentiam, quandoquidem nec corruptibilia corpora tunc habebant antequam eos mortalitas invaderet poena peccati, sed ut haberet vir gloriam de femina cum ei pr
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate suscipere qͣnto .n. cupio latiꝰ ero¬
gari pecuniam dm̃cã. tanto mag̾ me oportet
si ꝙͣ dispensatores ꝯẜuos meos difficultatem
ĩerogando sentire cognosco ag̾e ꝙͣtũ in meẽ
ut facile atqi expedite possint qd̾ ĩpigre ac stu¬

Expanded text:
voluntate suscipere. Quanto enim cupio latius erovoluntate suscipere. Quanto enim cupio latius erogari pecuniam dominicam, tanto magis me oportet, si quam dispensatores conservos meos difficultatem in erogando sentire cognosco, agere quantum in me est, ut facile atque expedite possint, quod impigre ac stu
Abbreviated transcription (Latin):
pitem et doct̃na fidei et aiauitate ꝯ moĩs
Te aũ ponis somꝑ angustiał pati id ipm qd cre¬
tendo xpĩani sum᷑ quo pacto ꝯmode intiman¬
dũ sit. Uñ exordienda quo usq ꝓducẽda sit nar¬
ratio. Utr̃ ex hoetat̾om aliꝙx t̾minata natrati¬
one ad hib̾e debeamꝰ. an p̃cepta sola quib ob
fessus atq conq̃stus es ut in ẜmone longo
et tepido tͥ ip̃e dilescebas. eẽs q fastidio ne¬
dũ illi ꝙ loqñdo ĩbuebas et cet̾is qui audiẽ¬
tes aderant. Eaq te netessitate fuisse coni¬
pulsum ut ea me ꝙͣ t̾ͥ debeo cartate ꝯpelle¬
res ne grauaret int̾ occupationes meas tͥ de
hac auquid scribe. Ego uero nõ oa tm̃ ꝙͣ fa
miliarit̾ tibi. s eciã qmͣ mrĩ ecc̃e uniu̾taliter
debeo caritate ao ẜuitute ꝯpellor si quid per
operã meã ꝙͣ dñi nr̃i largitate possũ exibere
Id̾ eos dñs quos mͥ frẽs fecit adiuuare iub
nullo mõ rocusare. s pociꝰ ꝓmpta et deuota

Expanded text:
i et suavitate sermonis: te autem pene semper angustias pati, idipsum quod credendo christiani sumus, quo pacto commode intimandum sit; unde exordienda, quousque sit perducenda narratio; utrum exhortationem aliquam terminata narratione adhibere debeamus, an praecepta sola, quibus ofessus atque conquestus es, ut in sermone longo et tepido tibi ipse vilesceres essesque fastidio, nedum illi quem loquendo imbuebas, et caeteris qui audientes aderant: eaque te necessitate fuisse compulsum, ut ea me quam tibi debeo charitate compelleres, ne gravarer inter occupationes meas tibi de hac re aliquid scribere. 2. Ego vero non ea tantum quam familiariter tibi, sed etiam quam matri Ecclesiae universaliter debeo, charitate ac servitute compellor, si quid per operam meam quam Domini nostri largitate possum exhibere, idem eos Dominus quos mihi fratres fecit, adjuvari jubet, nullo modo recusare, sed potius prompta et devota
Abbreviated transcription (Latin):
mus dei sumnt. et qnͣto magis diignaꝰ lb cͥb
ioquiniur. tanto magꝰ eił cupimꝰ ut placeant q̃
ad eoꝵ porriginitur salut̾e. Quod si ñ succedit
contrutantur et ĩ ip̃o cursu debilitamur et fr̃a¬
am cũ aũtinnur ab anqͣ re cx desid̾amꝰ ag̾e
et cuiꝰ actio nos aut delectabat aut nob̾ mag̾
nccia uidebatur et coginiur aut iussueius quẽ
offend̾e uolumꝰ aut aliquoꝵ ineuitabili ĩ stan¬
cia cathezizare anꝙ̃ iam ꝯturbati acceduꝰ ad
negocium cui magna tͣnsquillitate opus ẽido¬
lentes qd̃n ordinẽ actionũ nob̾ ꝯceditur te¬
nere ꝙ̃ uolumꝰ. nec suffic̾e omĩb possumus
Atq ita ex ip̃a tristicia sermo ꝓcedens minꝰ gratꝰ ẽ.
qr de ariditate mesticie ninꝰ exuberat aliqñ. Item
ex aliquo srand alo meror pectꝰ obsedit et tunc
tis qd̾ uolunt et ꝓfc̃o lauguidꝰ et insuanis ille
ẜmo erit per uenam cordis estuantẽ fumantẽ

Expanded text:
mus, Dei sunt, et quanto magis diligimus loquimur, tanto magis eis cupimus, ut placeant quae ad eorum porriguntur salutem; quod si non succedit contristamur, et in ipso cursu debilitamur et franam cum avertimur ab aliqua re quam desideramus agere, et gimur aut jussu ejus quem offendere nolumus, aut aliquorum inevitabili instantia catechizare aliquem; jam conturbati accedimus ad negotium, cui magna tranquillitate opus est, dolentes quod neque ordinem actionum nobis conceditur tenere quem volumus, nec sufficere omnibus possumus: atque ita ex ipsa tristitia sermo procedens minus gratus est, quia de ariditate moestitiae minus exuberat. Aliquando item ex aliquo scandalo moeror pectus obsedit, et tunctius quod volunt; et profecto languidus et insuavis ille sermo erit per venam cordis aestuantem fuman
Abbreviated transcription (Latin):
repentina u̾ba coaptare incerto exitu sme n¬
trum occurrant ꝑ sñia. siue utrũ accipiantut
utiliter. uel quia illa q̃ rudib infnuiantur. enꝰ
nob̾ notissima sunt. et ꝓuectui nr̃a iam uons
cessaria piget ad ea sepissime redire. nec iell
usitatis et tanqmͣ infantib cum aliqua uoll̃¬
ptate iam grandiusculꝰ aminꝰ graditur fent

Expanded text:
repentina verba coaptare incerto exitu, sive urepentina verba coaptare incerto exitu, sive utrum occurrant pro sententia, sive utrum accipiantur utiliter; vel quia illa quae rudibus insinuantur, eo quod nobis notissima sunt, et provectui nostro jam non necessaria, piget ad ea saepissime redire, nec in eis tam usitatis et tanquam infantilibus cum aliqua voluptate jam grandiusculus animus graditur. Facit
Abbreviated transcription (Latin):
nant qd̃ iuident. Hio tu fortasse exẽplũ aliquad
ẜmonis desid̾as ut ip̃o tͥ opere ostendam qũo fai¬
enda sunt ista cĩ monui. Quod quid̾ fatiamꝯͥ
tum dño ad uiuante potuero. S prius de illab¬
laritate ꝯparanda quod pollicitꝰ sum dice debi¬
o. Iam .ii. de ipĩs p̃ceptis explicandi ẜmonic ioi
ẽ. ut eciam ipẽ faciã ĩ hoc uolumine qd̾ fieuoꝵ¬
tere p̃cipio. Si ego fecero: ad cumulum ualebis
Cumulus aũ quo pacto a me suꝑfundi põt ante¬
qmͣ mensurã tebiti explenero. Neq .n. te ma¬
aũ scio uõ tam rerũ cĩ dicende sunt quib te sã
noui paratum et ĩstructum. neq ip̃ius locun¬
qr magis nos delectat et tenet ꝙ ĩ silentioce¬
nimꝰ mente. Nec inde uolumꝰ auocari ad u̾br
longe disparem strepitum uel quid criã am
sermo iocundus ẽ magis nos libet audite nel
legere q̃ meliuis dc̃a sunt. et q̃ sine nr̃a ara crs¬
llicitudine promũtur. qmͣ ad alienũ sensum

Expanded text:
aedii. Hic tu fortasse exemplum aliquod sermonis desideras, ut ipso tibi opere ostendam quomodo facienda sint ista quae monui. Quod quidem faciam, quantum Domino adjuvante potuero: sed prius de illa hilaritate comparanda, quod pollicitus sum, dicere debeo. Jam enim de ipsis praeceptis explicandi sermonis, in est, ut etiam ipse faciam in hoc volumine, quod fieri oportere praecipio. Si ergo fecero, ad cumulum valebit: cumulus autem quo pacto a me superfundi potest, antequam mensuram debiti explevero? Neque enim te maxautem scio, non tam rerum quae dicendae sunt, quibus te satis novi paratum et instructum, neque ipsius locutquam dixi, quia magis nos delectat et tenet, quod in silentio mente cernimus, nec inde volumus avocari ad verborum longe disparem strepitum; vel quia etiam cum sermo jucundus est, magis nos libet audire aut legere quae melius dicta sunt, et quae sine nostra cura et sollicitudine promuntur, quam ad alienum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
inbente et domonstrante diligͥet qui nõ ꝑxmĩ
s longe ꝑegͥnantẽ diligendo scũs ẽ ꝓximꝰ. om̃is¬
q scͥptura diuina. diuina q̃ añ scͥpta ẽ ad p̃nũ¬
ciandũ aduentũ dñi scͥpta est. et quicquid pꝰca
mandatũ ẽ litt̃is et diuina auctortate fuma¬
tũ xpm̃ narrat et dilc̃om monet. Mamfestũ ẽ
ñ tĩ toram legem et ꝓpħ̾as ĩ illis duob pond̾e
p̾ceptis dilectons dei et ꝓximi. q̃ ad huo sola stͥp

Expanded text:
jubente et demonstrante diligeret, qui non proximum, jubente et demonstrante diligeret, qui non proximum, sed longe peregrinantem diligendo factus est proximus; omnisque Scriptura divina quae ante scripta est, ad praenuntiandum adventum Domini scripta est; et quidquid postea mandatum est litteris et divina auctoritate firmatum, Christum narrat, et dilectionem monet: manifestum est non tantum totam Legem et Prophetas in illis duobus pendere praeceptis dilectionis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. Opere p̃ciũ ẽ aũ aĩadũtere qmͣqm
et uelut so ab inferiorib diligi eoꝵq ĩ sestu¬
dioso delestentur obsequio. et qnͣto magis id
senserint tanto magis diligant. tñ qssto amo¬
re ex ardescit infi̾or. cũ a superiore se diligi sen¬
serit. Ibi .n. gracior a mor est ubi nõ estuat ĩ di¬
gentie siccirate. s ub̾rate beneficiencie ꝓfluit
ineffabilit̾ ꝯmouebitur maniorẽ si ille ult ͦ
fu̾it dignatus ostendere qnͣtum diligat eũ
qui ne quacx sͥ tantum bonum ꝓmnt̾e au¬
deret. Quid aũ suꝑius deo indicante. et quid
tesperacius homine peccante qui se tantoma¬
gis tuendum et sbuigandũ suꝑb̾ potestatibꝰ
ad dixerat q̃ beatificare ñ possunt. qnͣto mag̾
desperan̾at posse sui curam geti. ab ea potesta
rea xp̃o aduenit ut cognost̾et homo qnͣtũ eũ
diligat deus. et iõ cognosceret ut eius dilcõne
a quo prior dilectus ẽ ĩ ardesceret ꝓximũq illo

Expanded text:
diligit. Operae pretium est autem animadvertere, quomdiligit. Operae pretium est autem animadvertere, quomes velint se ab inferioribus diligi, eorumque in se studioso delectentur obsequio, et quanto magis id senserint, tanto magis eos diligant, tamen quanto amore exardescat inferior, cum a superiore se diligi senserit. Ibi enim gratior amor est, ubi non aestuat indigentiae siccitate, sed ubertate beneficentiae profluit. ineffabiliter commovebitur in amorem, si ultro ille fuerit dignatus ostendere quantum diligat eum qui nequaquam sibi tantum bonum promittere auderet. Quid autem superius Deo judicante, et quid desperatius homine peccante? qui se tanto magis tuendum et subjugandum superbis potestatibus addixerat, quae beatificare non possunt, quanto magis desperaverat posse sui curam geri ab ea potestaterea Christus advenit, ut cognosceret homo quantum eum diligat Deus; et ideo cognosceret, ut in ejus dilectionem a quo prior dilectus est, inardesceret, proximumque illo
Abbreviated transcription (Latin):
fiagitent ab eis aniuns quos illecebrare moli¬
ñtur. Ipiq ardentius estuant cũiam moueri
eod̾ igne eciam illas m̃tes quas appetunt sen¬
eunt. Si ergo et anmnus qui torpebat cũ te
amari senserit excnatur. et qui iam feruebat
cum se redamari didicent magilꝰ accendit᷑. ma̾t¬
festum est nullam cẽ maiorem cãm ossi uł in¬
choctur uł augeatur amor. qmͣ cũ amari seag¬
noscit qui ñ dũ a mat. aut redamari se uł posse
sperat. uł iam probat qui prior amat. et si hec
eciam in tipib amorib qnͣto puriꝰ ĩ amucitia
Quid .ii. aliud cauemꝰ in offensione amicicie.
nisi ne amicus arbitretur quod eũ uł nõ diligi¬
nius uł minus diugimꝰ quã ip̃e nos diligit. s¬
Quod si crediderit frigidior eut in eo amore qͤ
inuitem homies mirtua familiaritate ꝑ fru¬
untur. Et si nõ ita est infirmꝰ ut hec illum of¬
fensio faciat ab omĩ dilectione fugescere in
ea se tenet qua nõ ut fruatur s ut consulat

Expanded text:
flagitent ab eis animis quos illecebrare moliflagitent ab eis animis quos illecebrare moliuntur; ipsique ardentius aestuant, cum jam moveri eodem igne etiam illas mentes quas appetunt sentiunt: si ergo et animus qui torpebat, cum se amari senserit excitatur, et qui jam fervebat, cum se redamari didicerit magis accenditur; manifestum est nullam esse majorem causam qua vel inchoetur vel augeatur amor, quam cum amari se cognoscit qui nondum amat, aut redamari se vel posse sperat, vel jam probat qui prior amat. Et si hoc etiam in turpibus amoribus, quanto plus in amicitia? Quid enim aliud cavemus in offensione amicitiae, nisi ne amicus arbitretur quod eum vel non diligimus, vel minus diligimus quam ipse nos diligit? Quod si crediderit, frigidior erit in eo amore quo invicem homines mutua familiaritate perfruuntur: et si non ita est infirmus, ut haec illum offensio faciat ab omni dilectione frigescere; in ea se tenet, qua non ut fruatur, sed ut consulat
Abbreviated transcription (Latin):
credendo in eũ qũe p̃nũciabant. Non .ii. p̃cur¬
rẽdo dimilsi st̾. S adiũcti pocius obseqũdo. e¬
Nam et si manus a capite p̃mitti põt conne¬
xio tñ euis sb̾ capite est. Qua pp̃ omĩa q̃ ante
scͥpta sant. ut nos doc̾emꝰ scripta sant. et figu¬
re nr̃e fu̾iit. et in figura cõtingebant ĩ eis. Sc¬
ptasunt aũ pp̃ nos in quas finis sołoꝵ deue̾nit
Q aũ maior causa est aduentus dñi nisi ut
osfenderet deus dileffom suam in nob̾ cõm̃dans
pleitudo legis est caritas. ut et nos iuicem di¬
ligamus et qũeadmodũ ille pro nob̾ aminã
co ũ peꝑcit s pro nob̾ om̃ib tradidit eũ. si ama¬
io pigebat saltem redamare nõ pigeat. Nul¬
la .i. est maior amorẽ inuitatio ꝙͣ p̃uenire a¬
mando. Et nimis dur᷑ est aniinꝰ qͥ dilcõnem
si uolebat ĩpent̾e. nolit repẽtere. Quod si ĩ ppis¬
ei el agitiosis et sordidis amorib iutemꝰ meħ
tũ ament eamq ymaginem iustĩe p̃tendere
affestant ut incensibi reddi quodam modo

Expanded text:
redendo in eum quem praenuntiabant. non enim praecurrendo diuulsi sunt, sed adiuncti potius exsequendo. nam etsi manus a capite praemitti potest, conexio tamen eius sub capite est. quapropter omnia, quae ante scripta sunt, ut nos doceremur scripta sunt et figurae nostrae fuerunt et in figura contingebant eis, scripta sunt autem propter nos, in quibus finis saeculi obuenit. Quae autem maior causa est aduentus domini, nisi ut ostenderet deus dilectionem suam in nobis, commendans plenitudo legis caritas est, ut et nos inuicem diligamus et, quemadmodum ille pro nobis animam ico non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum , si amare pigebat, saltem nunc redamare non pigeat. Nulla est enim major ad amorem invitatio, quam praevenire amando; et nimis durus est animus qui dilectionem si nolebat impendere, nolit rependere. Quod si in ipsis flagitiosis et sordidis amoribus videmus, nantum ament; eamque imaginem justitiae praetendere affectant, ut vicem sibi reddi quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
nimi sit. uł quib causis ꝯmotus ad suscipiẽdã
religionem uenent. Quod si tesu̾it alius acͦ
id nonerimus ociam ip̃e int̾rogandꝰ est. ut ex
cto accessit pectore humana ꝯmoda cupienꝰ
uł in conmoda fugieus uaq mentiturus est.
Tñ ex eo ip̃o quod mentitur capiendum est
pͥncipiũ. nõ ut refellatur euis m̃daciũ. s qͣ
tibi certum sid. sed ut si dixent eo ꝓpoĩto seue¬
mise q d uere approbandum est. slue ille u̾m
siue fłm dicat. tale tñ ꝓpoitum quali se uens.
pondri approbantes atq laudantes faciam a
lectari ẽẽ se talem qualem uideri cupit. Si o
auud dixent qmñ oportet ẽẽ in aĩo eins qui au¬
na fide ĩbuendus est. blandius et leuiꝰ res e
breuiter et graniter. ne aut tẽpora. futie n¬
rationis occupes. Aut eam prius nõ collotato alo
audeas ĩponere. facias enm uelle quos au pe
errorem aut per simulationem ũ dũ nolebat.

Expanded text:
nimi sit, vel quibus causis commotus ad suscipiendam nimi sit, vel quibus causis commotus ad suscipiendam religionem venerit. Quod si defuerit alius a quo id noverimus, etiam ipse interrogandus est, ut ex pectore accessit, humana commoda cupiens, vel incommoda fugiens, utique mentiturus est: tamen ex eo ipso quod mentitur, capiendum est principium; non ut refellatur ejus mendacium, quasi tibi certum sit, sed ut si dixerit eo proposito se venisse quod vere approbandum est, sive ille verum sive falsum dicat, tale tamen propositum quali se venisse respondit, approbantes atque laudantes, faciamus eum delectari esse se talem, qualem videri cupit. Si autem aliud dixerit, quam oportet esse in animo ejus qui christiana fide imbuendus est; blandius et lenius reprebreviter et graviter, ne aut tempora futurae narrationis occupes, aut eam non prius collocato animo audeas imponere, facias eum velle quod aut per errorem aut per simulationem nondum volebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne posset. tũ displicere nereatur. Rarissime
u̾o accedit. ĩmo uero minqmͣ ut quisqũa ue¬
mat uolens fier xpĩanus qui nõ sit anquo de¬
i timore ꝑcussus. Si .n. aliqd̾ ꝯ modũ spectan
liquod ab hom̃ib incõmodũ deuitando. quorũ
offensionẽ aut inmicitias reformidat. uult fi̾
xͥanus. nõ fien uult pocius qmͣ infigere. fides
mn. nõ res est salutis corporis. s credentis animi.
dantis et ẜmone ꝯmotus. iam fieri uult quod
decrenerat fing̾e. Quod cũ uelle ceperit tũc
eũ uenisse deputem᷑. Et occultũ quid̾ nobis ẽ.
qñ ueniat animo ꝙ̃ iam corpore p̃sentẽ uite¬
mus. S tñ sic cum eo debenius agere. ut fiat
in illo ħ uoluntas eciã si nõ est. Nich .n. tepe¬
rit qñ qñ si est utiq tan nr̃a ac̾tione firmat᷑.
qmͣuus quo tempore. uł qua hora ceperit ig¬
noremus. Utile est sane ut p̃moneamur anto¬
a si fieri potest ab hiis eũ normnt ĩ quo statua¬

Expanded text:
ne posset, tamen displicere vereatur. Rarissime ne posset, tamen displicere vereatur. Rarissime quippe accidit, imo vero nunquam, ut quisquam veniat volens fieri christianus, qui non sit aliquo Dei timore perculsus. Si enim aliquod commodum exspectandliquod ab hominibus incommodum devitando, quorum offensionem aut inimicitias reformidat, vult fieri christianus; non fieri vult potius quam fingere. Fides enim non res est salutantis corporis, sed credentis animi. antis, ut sermone commotus jam fieri velit quod decreverat fingere: quod cum velle coeperit, tunc eum venisse deputemus. Et occultum quidem nobis est quando veniat animo, quem jam corpore praesentem videmus: sed tamen sic cum eo debemus agere, ut fiat in illo haec voluntas, etiamsi non est. Nihil enim deperit, quando si est, utique tali nostra actione firmatur, quamvis quo tempore, vel qua hora coeperit, ignoremus. Utile est sane ut praemoneamur antea, si fieri potest, ab iis qui eum norunt, in quo statu a
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to est occuitatio nom. in nõno testam̃to
est maiifestatio ueteris. Scd̾m illam occulta¬
tionẽ carnalit̾ intellige̾tes carnales. et tunc
et nunc penali timore sbingati sunt. Scd̾mau̾
hanc maiifestationẽ sputiales. et tunc quibus
pie pulsantib eciã occulta patuerunt. Et nunc
go cantati ncħ ad u̾suis qmͣ inuitentia. Mat̾
aũ iuidencie sp̃bia est. Item dñs iħc xp̃e dens
homo et diuine in uos dilc̾onis udicium ẽ. et
humane ap̃nos humilitatis exẽplum ut ma¬
gnus timornt̃. maiore contraria medicinasa¬
naretur. Magna ẽ .n. miseria suꝑbus homo. s
qm̃ fine ꝓpoĩto quo referas omĩa q̃ dicis. Quit¬
quid uarras ita narra ut ille cui loq̃ris audien¬
do credat credendo speret. sperando amet. ⁊ e ip¬
sa aũ seu̾itate dei qua corda mortaliũ salub̾ri¬
moterrore quatiũtur. caritas edificanda ẽ. ut
ab eoꝙ̾ timetamar se gaudens. eũ redamare
gaudeat euq in se delestationi ociã si impu¬

Expanded text:
Testamento est occultatio Novi, in Novo Testamento est manifestatio Veteris. Secundum illam occultationem carnaliter intelligentes carnales, et tunc et nunc poenali timore subjugati sunt. Secundum hanc autem manifestationem spirituales, et tunc quibus pie pulsantibus etiam occulta patuerunt, et nunc go charitati nihil adversius quam invidentia; mater autem invidentiae superbia esthomo et divinae in nos dilectionis indicium et humanae apud nos humilitatis exemplum, ut magnus tumor noster majore contraria medicina sanaretur. Magna est enim miseria superbus homo, sed m signo proposito quo referas omnia quae dicis, quidquid narras ita narra: ut ille cui loqueris audiendo credat, credendo speret, sperando amet. sa etiam severitate Dei, qua corda mortalium saluberrimo terrore quatiuntur, charitas aedificanda est; ut ab eo quem timet, amari se gaudens, eum redamare audeat, ejusque in se dilectioni, etiamsi impu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbateꝙ distinguere. Non qr ista munneei
rigenda suit ut ppłs ad id quod plano intesien
dicat amen: sed tñ pie toleranda sunt ab en qui
dicerunt ut sono inforo sio uoto in ecc̃a beioni¬
ci. Itaq forentis illa nõ nũcꝑ forte bona dictioi
ꝙͣꝵ tñ benedictio dici potest. ⁊ e sacramento aus̃
quod accepturi sunt sufficit prudentiorib auba
quid res illa significet. Eũ tardiorib aũ aliqsm¬

Expanded text:
turbateque distinguere. Non quia ista minime corrigenda sunt, ut populus ad id quod plane intelligit, dicat Amen; sed tamen pie toleranda sunt ab eis qui didicerint, ut sono in foro, sic voto in Ecclesia benedici. Itaque forensis illa nonnunquam forte bona dictio, nunquam tamen benedictio dici potest. De Sacramento autem quod accepturi sunt, sufficit prudentioribus audire quid res illa significet: cum tardioribus autem aliq
Abbreviated transcription (Latin):
rãdo qi resoluere acq expand̾e et ĩspiciendaat¬
q mirãda offerre aĩmꝰ auditoꝵ. cet̾a u̾o celen
ꝑ cussione inse̾ndo contexere. Ita et illa d max¬
me ꝯm̃dari uolumꝰ alioꝵ sb̾ missione magise¬
minent nec ad ea fatigatꝰ ꝑuenit ꝙ̃ narranto
uolumꝰ excitare. nec illiꝰ memoria ꝯfund̾r qũe
docendo debemꝰ instruere. In om̃ib sane tm̃ no
puro. et ꝯscia bona et fide ñ ficta qͦ ea qͥ loqͥmͦ
cuncta refamꝰ. s eciam illiꝰ õ lociñdo instruimꝰ

Expanded text:
rando quasi resolvere atque expandere, et inspicienda atque miranda offerre animis auditorum, caetera vero celeri percussione inserendo contexere. Ita et illa quae maxime commendari volumus aliorum submissione magis eminent: nec ad ea fatigatus pervenit quem narrando volumus excitare, nec illius memoria confunditur quem docendo debemus instruere. In omnibus sane non tapuro et conscientia bona et fide non ficta, quo ea quae loquimur cuncta ref
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto magis id potent. Et cura maxima en ec pu¬
ceptum quid̾ rei hurus in ꝓmptuẽ. Sin. mp
cunia corporali: qñtomagis ĩ spiitdii. hy are
datorem diligit dens. Sed ħ hylarnas as hres
ut assit eius mĩe qui ista p̃cepit. Itaq priꝰ teno

Expanded text:
quanto magis id potuerit, ea cura maxima est. Et prquanto magis id potuerit, ea cura maxima est. Et praeceptum quidem rei hujus in promptu est. Si enim in pecunia corporali, quanto magis in spirituali hilarem datorem diligit Deus ? Sed haec hilaritas ad horam ut adsit, ejus e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ et̾nũ cerenũ. Uñ ut cuiq fulgẽt eciam ista
q̃ tnͣseunt. S qr boui ꝑficiunt de diein diem
ad idendum diem sine uoluĩe celi et sñ noc¬
tis incursu ẽp oculus nõ uidit nec auris audiu̾
nes in cor homis ascendit. Nulla maior c̃ã est
cur nob̾ imbuendis iudib nr̃ sermo uilesdat
nͥ qr libet in unitate cernere et redet usitate ꝑ¬
loqui. Et re quid̾ uera multo gracius audim᷑
cũ et nos eod̾ opere delectamur. afficitur .n. fi¬
liũ locutionis nr̃e ipõ nr̃o gaudio et exit faci¬
luis atq acceptus. Qua ip̃ non arduũ ẽ nego¬
ciũ ea q̃ credenda st ĩ anuantur percipere. Uñ
et quousq narrauda sint ued quõ sit narrãda
narratio ut aligñ breiioe. angrñ longior semꝑ¬
tñ plena ato perfr̃ã sit. et qñ breuiore. et qni¬
ore sit utendũ. Sed quib modis faciendiss
gautens quiss cathoritet T̃anto .i. suauo e

Expanded text:
in aeternum serenum, unde utcumque fulgent etiam ista in aeternum serenum, unde utcumque fulgent etiam ista quae transeunt. Sed quia boni proficiunt de die in diem ad videndum diem sine volumine coeli et sine noctis incursu, quem oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; nulla major causa est cur nobis in imbuendis rudibus noster sermo vilescat, nisi quia libet inusitate cernere, et taedet usitate proloqui. Et re quidem vera multo gratius audimur, cum et nos eodem opere delectamur: afficitur enim filum locutionis nostrae ipso nostro gaudio, et exit facilius atque acceptius. Quapropter non arduum est negotium, ea quae credenda insinuantur, praecipere unde et quousque narranda sint; nec quomodo sit varianda narratio, ut aliquando brevior, aliquando longior, sempn plena atque perfecta sit; et quando breviore, et quando longiore sit utendum: sed quibus modis faciendum sit, ut gaudens quisque catechizet tanto enim suavior erit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙadmodũ tunc intelliginꝰ cũ per ip̃am intẽ¬
tionẽ loqui ñ possumꝰ. Et qłͣ succedit agimiꝰ
et uelut frustra oꝑa ĩ sinuamꝰ tedio marcessi¬
mꝰ atq ex ip̃o tedio languidior fit id̾ ẜmo et
ħebetior ꝙꝵ erat. Uñ ꝑduxit ad tediũ. S mͥ
sepe indicat eoꝵ studiũ qͥ me audire cuprũt
ñ ita eẽ frigidũ eloquiũ meũ ut urtetur mͥ
et eos mñ aliquid utile capere ex eoꝵ dilecti¬
one cognosto mecũq ago sedulo ut hunc ex¬
bendo mist̾io ñ desiin in quo illos udeo bene
accipere ꝙ exibetur. Sic et tu eo ipõ qd̾ adte
sepuis adducũtur qui fide mibuendist debes
ĩtellig̾e nõ ita displic̾e aliis ẜmonẽ tuũ ut dis¬
plicet tͥ. Nec infrustuosum te debes putare ey
ea q̃ cernis ñ explicas itaut cupis qñ forte ut
cups nec cernere ualeas. Quis .n. in hac uita
nͥ in enigiate et ꝑ speculũ iudet. Nec ip̃e am¬
or tant᷑ est ut carius dirupta caugine penefͤt¬

Expanded text:
admodum tunc intelligimus, cum per ipsam intentionem loqui non possumus: et quia non succedit, angimur, et velut frustra operam insumamus, taedio marcescimus; atque ex ipso taedio languidior fit idem sermo, et hebetior quam erat, unde perduxit ad taedium. 4. Sed mihi saepe indicat eorum studium, qui me audire cupiunt, non ita esse frigidum eloquium meum, ut videtur mihi: et eos inde aliquid utile capere, ex eorum delectatione cognosco; mecumque ago sedulo, ut huic exhibendo ministerio non desim, in quo illos video bene accipere quod exhibetur. Sic et tu, eo ipso quod ad te saepius adducuntur qui fide imbuendi sunt, debes intelligere non ita displicere aliis sermonem tuum ut displicet tibi: nec infructuosum te debes putare, quod ea quae cernis non explicas ita ut cupis; quando forte ut cupis nec cernere valeas. Quis enim in hac vita nisi in aenigmate et per speculum videt ? Nec ipse amor tantus est, ut car
Abbreviated transcription (Latin):
ro contristor linguã meã cordi meo ñ potuisse
suffic̾e. Totũ .n. ꝙ intelligo uolo ut qͥ me au¬
dit intelligat et sencio me ñ ita locͥ ut hoc ef¬
ficiã. maxime qr ille itlleũs qͦ rapida corus¬
catione ꝑfundit aĩm. Ina aũ locutio rardaet
longa ẽ. longe ꝙ dissimił et dũ ista uoluitur
iã sc ille in secreta sua condidit. Tã q uesti¬
gia q̃dam miro modo ĩp̃ssit memorie ꝑdu¬
rant illa cũ silabaꝵ morułꝰ atq ex eud̃ nesti¬
rantiti. cum illa uestigia neo latina necgͤ¬

Expanded text:
ro, contristor linguam meam cordi meo non potuisse sufficere. Totum enim quod intelligo, volo ut qui me audit intelligat; et sentio me non ita loqui, ut hoc efficiam: maxime quia ille intellectus quasi rapida coruscatione perfundit animum; illa autem locutio tarda et longa est, longeque dissimilis: et dum ista volvitur, jam se ille in secreta sua condidit: tamen quia vestigia quaedam miro modo impressit memoriae, perdurant illa cum syllabarum morulis; atque ex eisdem vestiferantur; cum illa vestigia nec latina, nec gr
Abbreviated transcription (Latin):
et danda fiducia ut si quid ei ꝯͣdicendũ inte¬
tur libere ꝓferat. Qucrẽdum eciã do illo intũ
hec alicm̃ iamandierit. et fortassit eñ tauquan
nota et ꝑnulgata nõ moueant. Et agendum
ꝑ eus responsione ut aut planns et euodaciis
loquamur. aut opinione contrariã srefeuanꝰ
ant ea ã illi nota sunt nõ explicemus latusd¬

Expanded text:
et danda fiducia, ut si quid ei contradicendum videet danda fiducia, ut si quid ei contradicendum videtur, libere proferat. Quaerendum eum de illo utrum haec aliquando jam audierit, et fortassis eum tanquam nota et pervulgata non moveant; et agendum pro ejus responsione, ut aut planius et enodatius loquamur, aut opinionem contrariam refellamus, aut ea quae illi nota sunt non explicemus latius
Abbreviated transcription (Latin):
errando laborauerat demõstramꝰ mam: qnͣto
alacrus et cũ gaudio maiore ĩ doct᷑na saluitait
eciam illa q̃ pp̃ nos retexere opus nõ ẽ ꝑ ambu¬
lare tebemꝰ. cum aĩam miserandã et eirorib
sołi fatigatam ꝑ itinera pacis. ip̃o qͥ nob̾eam
p̃stitit iubente deducimꝰ. Sed reuera multumẽ¬
ꝑdurare in loqñdo usq ad t̾minũ p̃stitutũ ꝯmo
ueri nõ uidemus audiontẽ. Quod siue u̾õ ande¬
at religionis timore constrictus uoce ant al¬
quo motu corporis sigcare aꝑꝓbationem suã.
sine humana uerecondia repruatur siune dõa¬
cernemtib aminũ eius incertũ est om̃ia sermo¬
ne trac̃tanda sunt q̃ ad eũ excitandũ et tanqmͣ
de la tebris eruendum possint ualere. Namet
timor mmiinus atq ĩpediens declarationẽ indi¬
cii enis. b landa exhortatione pellendꝰ ẽ et in¬
sinuando frat̾nam societatẽ uere ꝯdia tempan¬
dam. et int̾rogatione q̃ rendũ utr̃ intellgas

Expanded text:
errando laboraverat, demonstramus viam: quanto errando laboraverat, demonstramus viam: quanto alacrius et cum gaudio majore in doctrina salutari, etiam illa quae propter nos retexere non opus est, perambulare debemus; cum animam miserandam et erroribus saeculi fatigatam per itinera pacis, ipso qui nobis eam praestitit jubente, deducimus? perdurare in loquendo usque ad terminum praestitutum, cum moveri non videmus audientem; quod sive non audeat, religionis timore constrictus, voce aut aliquo motu corporis significare approbationem suam, sive humana verecundia reprimatur; sive dcernentibus animum ejus incertum est, omnia sermone tentanda sunt, quae ad eum excitandum et tanquam de latebris eruendum possint valere. Nam et timor nimius atque impediens declarationem judicii ejus, blanda exhortatione pellendus est, et insinuando fraternam societatem verecundia temperanda, et interrogatione quaerendum utrum intelligat,
Abbreviated transcription (Latin):
sine aliqua uoluptate p̃teribamꝰ ostendimuis
eis qui antea nuquã interant ut nr̃a delec¬
tanio in eoꝵ nonitatis delectatione renouet᷑
et tanto magis. quanto sunt auucitiores. qr
ꝑ amoris uinculum in qnͣtum ĩ ilł sumus
in tantũ et nobis noua fiunt qͥ uerera fl̾iti
S a in reb ꝯtẽplandis augntum ꝓficauus¬
nõ nolumꝰ coł quoł diliginꝰ letan eo stupcds
intuentur opera mannũ hoĩm. S uolumꝰ cosu
ipãm artem consilĩ ue institutoris attollen
atq inde exsurg̾e ĩ ad mirationẽ laudemes oui¬
creantis tel. ubi: amoris fructuo fissimꝰ fins e
iam discere homines accedũt pp̃ q̃ discendas
lita nr̃a p̃dicatio. insolita eoꝵ auditione ferues¬
cat. huc accedit ad ꝯꝑandã leticiam ꝙꝑ cogna¬
mꝰ et consid̾amꝰ te qua erroris morte ĩ uttam
fidei tnͣseat homo. Et si uicos usitatissimoaᷤ
benesica hẏ laritate transimus. qñ alicui forte qͥ

Expanded text:
sine aliqua voluptate praeteribamus, ostendimus sine aliqua voluptate praeteribamus, ostendimus eis qui antea nunquam viderant, ut nostra delectatio in eorum novitatatis delectatione renovetur? Et tanto magis, quanto sunt amiciores; quia per amoris vinculum in quantum in illis sumus, in tantum et nobis nova fiunt quae vetera fuerunt. Sed si in rebus contemplandis aliquantum profecimusnon volumus eos quos diligimus laetari et stupere, cum intuentur opera manuum hominum; sed volumus eos in ipsam artem consiliumve institutoris attollere, atque inde exsurgere in admirationem laudemque omnicreantis Dei, ubi amoris fructuosissimus finis ejam discere homines accedunt, propter quem dislita nostra praedicatio, insolita eorum auditione fervescat? Huc accedit ad comparandam laetitiam, quod cogitamus et consideramus, de qua erroris morte in vitam fidei transeat homo. Et si vicos usitatissimos cum benefica hilaritate transimus, quando alicui forte qui
Abbreviated transcription (Latin):
ctio uero quenos delectat. aut aliqua auditi¬
E o melioris eloquiiut eam ꝑ mundo sermoĩ
nr̃o p̃ponere uolentes cumꝰ pigricia uel tedio
loquanuir a lacriores nos suscipiet iocundior¬
q p̃stabitur pꝰ laborem et maiore fiduciade¬
p̃cabinuit ut loquat᷑ nob̾ deus quõ uolumꝰ
si suscipiamꝰ hylarit̾. ut loquatur ꝑ nos qũõ
possumꝰ. Ita fit ut diligentib dm̃ omĩa con¬
encia sepe repetere fastidimꝰ. congruamꝰ eis ꝑ
frat̾num. pat̾uũ. mat̾nũ ꝙ amorem et copła¬
tis corde eoꝵ eciã nob̾ nona uide̾bũtur. Tant᷑
.ii. ualet animi ꝯpacientis affectus ut cumilli
afficuntur nobis loqũtib et nos illis discẽti¬
b ħitemus inuicem. atq ita et illi q̃ audm̃t
quasi loqnͣtur in nob̾. et nos ĩ mlis discannus
quodam modo que docemꝰ. Nonne accidere
hoc soler cum loca quedam ampla et pulcta
uł urbiũ. uel agroꝵ q̃ iam nos sore uitendo.

Expanded text:
ctio vero quae nos delectat, aut aliqua auditictio vero quae nos delectat, aut aliqua auditio melioris eloquii, ut eam promendo, sermoni nostro praeponere volentes, cum pigritia vel taedio loquamur, alacriores nos suscipiet, jucundiorque praestabitur post laborem; et majore fiducia deprecabimur ut loquatur nobis Deus quomodo volumus, si suscipiamus hilariter ut loquatur per nos quomodo possumuentia saepe repetere fastidimus; congruamus eis per fraternum, paternum, maternumque amorem, et copulatis cordi eorum etiam nobis nova videbuntur. Tantum enim valet animi compatientis affectus, ut cum illi afficiuntur nobis loquentibus, et nos illis discentibus, habitemus in invicem; atque ita et illi quae audiunt quasi loquantur in nobis, et nos in illis discamus quodam modo quae docemus. Nonne accidere hoc solet, cum loca quaedam ampla et pulchra, vel urbium vel agrorum, quae jam nos saepe videndo
Abbreviated transcription (Latin):
bat audientẽ. Quod si apparuerit palpabilemq
prebet se auctoritatũ rõnũq copia sine ulla di¬
latione sanandꝰ est. Si añ tacita et occulta est¬
offensio: dei medicina oppitulari põt. aut si re¬
silierit et curari recusau̾it ꝯsoletur nos dñcũ
illud exemplũ. qui offensis homĩb ex uerbo
suo et tanqm᷑ durũ refugientib eciam hiis qͥ
remansa̾nt. ait. Nunquid et uos nultis ire:
Satis. n. fixum atq ĩmõbile tebet ẽẽ corte re¬
tineri ierłm captinam ab huiꝰ sołi babilonia
decursis tẽporib liberari. nullũq ex illa esse
ꝑiturun. qr qui ꝑierit nõ ex illa erit. firm̃
.n. fũdam̃tũ tei stat. hñs agnaculũ hoc. Nou̾
dñs qͥ sunt eius. et recedat ab iniquitate oĩs
t̃tos exitus sermonis nr̃i pp̃ incertos motus
mamus. Tunc uere ẽ opus bonũ cũ a cartate
iacularun agentis intentio et tanꝙͣ ad locũ
sim̃ rediens rursus in cartrate requiescit. Lec¬

Expanded text:
rbat audientem. Quod si apparuerit, sanabilemque se rbat audientem. Quod si apparuerit, sanabilemque se praebet, auctoritatum rationumque copia sine ulla dilatione sanandus est. Si autem tacita et occulta offensio est, Dei medicina opitulari potest. At si resiluerit, et curari recusaverit, consoletur nos dominicum illud exemplum, qui offensis hominibus ex verbo suo, et tanquam durum refugientibus, etiam iis qui remanserant ait, Numquid et vos vultis ire ? Satis enim fixum atque immobile debet corde retineri, Jerusalem captivam ab hujus saeculi Babylonia decursis temporibus liberari, nullumque ex illa esse periturum; quia qui perierit, non ex illa erat. Firmum enim fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc: novit Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate, omnis certos exitus sermonis nostri propter incertos motus iramus. Tunc enim est vere opus bonum, cum a charitate jaculatur agentis intentio, et tanquam ad locum suum rediens, rursus in charitate requiescit. Le
Abbreviated transcription (Latin):
dolor est. si uõ fiat it̾m. Płmq aũ nos ipĩ reco¬
lentes ẽ dixerimꝰ. rep̃hendimꝰ auquid. et ig¬
noramꝰ. qnom̃õ cũ diceretur acceptũ sit. ma¬
gisq dolemꝰ qñ in nob̾ feruet caritas. si cum
fłm eẽt libenter acceptũ ẽ. Id̾oq oportum¬
tate reꝑta sicut nos ip̃os ĩ silentio rep̾hendimꝰ
ita curandum est ut eqã illi sensum corrigan¬
tur. qi nõ tei uerb̾. s plane nr̃is ĩ auqmͣ lapsi
sunt falsitatõ. Si uero aliqru liuore uesano ceci
errasse nos gaudent. susurrones detractatores.
Quid .n. est detestabilius et quod mag̾ thesan¬
ritet iramin die ire et reuelationis nsti iudicii
tel. qmͣ te malo alt̾ius mala dy aboli smmilrtudi¬
ne atqi mutatione letari. Non nũꝙͣ eciã cum
recte om̃ia uereq dicantur. aut ñ intellectum
anquid. aut contra opinionẽ et ꝯfuctadiõ
uet̾is erroris i p̾a nouiiate am offendit et pert᷑¬

Expanded text:
dolor est, si non fiat iterum. Plerumque autem nos ipsi recodolor est, si non fiat iterum. Plerumque autem nos ipsi recolentes quae dixerimus, reprehendimus aliquid, et ignoramus quomodo cum diceretur acceptum sit; magisque dolemus, quando in nobis fervet charitas, si cum falsum esset, libenter acceptum est. Ideoque opportunitate reperta, sicut nos ipsos in silentio reprehendimus, ita curandum est ut etiam illi sensim corrigantur, qui non Dei verbis, sed plane nostris in aliquam lapsi sunt falsitatem. Si vero aliqui livore vesano caeci errasse nos gaudent, susurrones, detractores, Quid enim est detestabilius, et quod magis thesaurizet iram in die irae et revelationis justi judicii Dei , quam de malo alterius mala diaboli similitudine atque imitatione laetari? Nonnunquam etiam, cum recte omnia vereque dicantur, aut non intellectum aliquid, aut contra opinionem et consuetudinem veteris erroris ipsa novitate asperum, offendit et pertu
Abbreviated transcription (Latin):
mus ea q̃ iam parata sunt et melius dc̃a le¬
gere uł audire. et io piget incerto exitu ad tẽ¬
pus coaptare q̃ loquiniur. tantũ a ueritate
tecum ñ aberret animꝰ. facile est ut si ĩ uerb̾
auditorẽ aliquid offenderit ex ip̃a occ̃õne dis¬
cat qmͣ sit re intellecta contempnẽdũ. simi¬
nius integre. aut si munꝰ ꝓpͥe sonare potuit.
oꝑ ĩõ sonabat ut res intelligeretur. Quod si
humane infinitatis intentio eciã ab ip̃a rer̃
ueritate ab errau̾it. qmiͣqm ĩ catherirãdis
rudib ubi uia strictissimaa tenenda est. diffi¬
cile potest a ccidere. tñ ne forte accidat ut eci¬
am huic offendatur auditor nõ aliunde nob̾
tebet uderi accidisse. nisi qr deus exꝑui nos
uoluit utrũ cũ mentis placiditate corrigamꝰ
ne in defensionem nũ erroris maiore p̃cipite¬
mur errore. Quod si nemo nob̾ dixenit. nosq
et illos qui audierant om̃io latuent nullꝰ

Expanded text:
mus, ea quae jam parata sunt et melius dicta lemus, ea quae jam parata sunt et melius dicta legere vel audire, et ideo piget incerto exitu ad tempus coaptare quae loquimur: tantum a veritate rerum non aberret animus, facile est ut si in verbis auditorem aliquid offenderit, ex ipsa occasione discat quam sit re intellecta contemnendum, si minus integre, aut si minus proprie sonare potuit, quod ideo sonabat ut res intelligeretur. Quod si humanae infirmitatis intentio etiam ab ipsa rerum veritate aberraverit; quanquam in catechizandis rudibus, ubi via tritissima tenenda est, difficile potest accidere: tamen ne forte accidat ut etiam hinc offendatur auditor, non aliunde nobis debet videri accidisse, nisi quia Deus experiri nos voluit, utrum cum mentis placiditate corrigamur, ne in defensionem nostri erroris majore praecipitemur errore. Quod si nemo nobis dixerit, nosque et illos qui audierunt omnino latuerit, nullus