comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retia mitten̾tur: añ passionẽ uidelices ⁊ post passi¬
onẽ. S priusqmͣ redẽp̃tor nr̃ et pate̾tur et re¬
surgeret. mnitti quidẽ rete ad piscandũ iubet. S
ut in dextam. an ĩsinistram mitti debuss ñ uib¬
xtañi uib: In illa piscatione tanti sũt capti ut re¬
tia rũꝑentur. t̃ ista autẽ et multi capt sũt. et re¬
tia rupta ñ sũt. Quis uõ nesciat lunos dextã ma¬
desiguauit. q̃ bonos et malos colligit nec eligit
quos trahat. quia et quos elige possit ignorat.
.hec autẽ piscatõ post dñi resurrectom̃i fcã ĩ solã
datani missa est. quia ad uidẽdã claritatis cuis

Expanded text:
retia mitterentur, ante passionem videlicet et post passionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dextram an in sinistram mitti debuisset, xtram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur, in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextra et madesignavit, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta in solam dexteram missa est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
puerũ uirgã misit. s puer ꝑurgam idest t̾rorem
logis mortuũ suscirtare nõ ualuit. quia lox nemi¬
nem ad ꝑfectũ ducit: Ipẽ ꝑ se uẽcns suꝑ cadaũ
st̾nitur quia cũ in forma dei ess semetipm̃ exma¬
niuit formã senu accipiens: Huc et illuc deabula

Expanded text:
puerum virgam misit; sed per virgam, id est terrorem legis mortuum suscitare non valuit, quia lex neminem ad perfectum ducit. Ipse superveniens super cadaver sternitur quia, cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Huc et illuc deambula
Abbreviated transcription (Latin):
ymagine p̃cessetant ccrimonias nõ relinquat.
ĩ p̾dicatõne nõ soties. ne ꝑ cũ qui rem ĩplere non
pientẽ uo̾ et stultũ nõ ut unus p̃cipiat. s alter
obtemperet. s ut ꝑiter equali ptãte ãnũtient u¬
bum dei. nõ sine scandalo quisq comites facit:¬

Expanded text:
imagine praecesserant, caeremonias non derelinquat. in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere non pientem vero et stultum non ut unus praecipiat, et alter obtemperet, sed ut pariter aequali potestate annuntient verbum Dei non sine scandalo quisque comites facit
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. et absq occupan tedio excresiens. iñbroꝵ
decorc̃ fedat. quia auaritia captũainimũ dũ qͣ
delcctat cxulcerat. dũ adypiscenda queq crgitatõi
obicit a d iimicicias accendit: Et dolorẽ ĩ uul¬
nẽ nõ facit. quia estuanti aĩo ex culpa habũdã¬
tiã ꝓmittit: s decor mẽbrorũ ꝑ ditur quia ali¬

Expanded text:
cupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat, quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Sed decor membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
norat: qui p̃sentis uite tenebris p̃ssus dũ ue¬
turã lucẽ neqͣqmͣ diligendo cõspicit᷑ qͦ grrist
operis porrigat nescit. huic et enĩ ꝓp hante an¬
na dicitur. Podes scõꝵ suoꝵ serualut et impi ⁊
desiderist innititur. illuc gressus oꝑis mor
sas manus. et dissoluta genua engite. et g̃¬
sus rectos facite padib urĩd ut nõ laudicĩo
quis erret. magio arutẽ sanenuir: Puo̾ auren
naso est qui ad tenẽdam m̃surã discretoĩe y¬
doneus nõ ost. Naso quippe odores. feroros q
discernimꝰ. Recte ergo ꝑ nasun discretõ ẽ¬
primitur. ꝑ qmͣ uirtutes eligimus. delitai
probamus: unde et in laude sponse dicitur.
Nasus tuus sicut turris que est in lybano
nimirũ sancta ecclia quib ex causis sing¬
la tẽptam̃ta prodeant conspicit discretions
et uẽtura uitioꝵ bella ex alto deplendit .¶
sũt nõ nulli qui dumi se estimari hebetes ne¬
lũt. sepe se in quibusdam in quisitoĩb pli

Expanded text:
norat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in desiderium innititur, illuc gressus operis efsas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autenaso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est, Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano ; quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis temptamenta prodeanet ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plu
Abbreviated transcription (Latin):
inctori ꝓpsõ. et ꝑ singulas urbes uitulos. inõtes
flumina torrẽtos. Atq ꝯfinia eccłie. et celestis
icrł̃m spirictualia regna describit. Sic iħc̃ nr̃.
ts oꝑatur: dũ modo unicuiq datur. manfesta¬
cõspẽ ad utilitatẽ. et alii quid̾ oatur ꝑ spm̃

Expanded text:
 singulas urbes, viculos, montes, flumina, torrentes, atque confinia Ecclesiae, coelestisque Hierusalem spiritualia regna describit. » Sic Jesus notis operatur, dum modo unicuique datur manifestatio Spiritus ad utilitatem, et alii quidem datur per
Abbreviated transcription (Latin):
i pͥmogenito louis oꝑari ẽ bone ꝯu̾satonis pri¬
pardia in ertititio pullice actionis ostendeꝰ. Oui
unn primogenitã tonde est ab artultionis sue tog¬
pune huãnis oculis inchoantia bona nr̃a denuda
in p̾mogenito ergo bouis oꝑari prohibemꝰ
⁊a pͥmogenito ouis tondendo compestins. quia¬
t si quis robustũ etere incipmꝰ ax ⁊ apto ai¬
cius ostaudẽ nõ debrmuo: s et cũ uita nr̃ simplex qͥd
et ĩnocuũ inchoat. dignũ est ut secreti sua uela mina
nõ reluiquat. nec lox. hũanis oculis. qr subducto
uellere ostendat. o sola ergo diuma sa crifina bo
iudicis. in ara cordio immolemus ꝙ ab illo tanto
laudis appe̾tu maculatu. Sepe autẽ none ꝯu̾satõ¬
nis pn̾cipia adliuo carnali uite sũt mixta: et id¬
curro ĩnotesce̾ citius nõ debent. ne cũ laudantur
bona que placent deceptus laude sua aminꝰ dep̃¬

Expanded text:
enito bovis operari, est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere, est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, et a primogenito ovium tondendo compescimur, quia si quid robustum exercere incipimus, hoc in aperto cicitius non debemus; et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis, quasi subducto vellere ostendat. Ad sola ergo divina sacrificia bojudicis in ara cordis immolemus. laudis appenis primordia adhuc carnali sunt vitae commixta: et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus depr
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatoĩb ad lascunã defluẽs. põdus t̾pitudinis
gestat in corde. Et qmͣuis pͣua nõ ex̾ceat epe ab
biis tũ nõ euellitur mẽte: noc ad usum boni oꝑis
in aꝑto ualet assurg̾e. quia grauat hũc ĩ abdi¬
tio pondus turpe. Quisquis crgo qͣuͣo lib hoꝵ
uitio subititur.: panes dño offerre prohibetur:. ne
ꝓfecto diluere aliena debcta nõ ualeat. is quem
adhuic propria deuastant. ede lils ysubri ⁊ uicdĩs

Expanded text:
dus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Quia igitur paucis
Abbreviated transcription (Latin):
lutem ai dño: Quatuorᷤ fluã fontis .iiiiͦ. sũt
ewangłia xpristi. quib ortus sc̃ẽ ecclie riga¬
tur et uegetatuir ut crescat. et fructũ fatiat
Que bene diu̾sas terras circueũt. qa du̾sos
poplõs pͥus t̾renis intentos ĩ unitatẽ fidei ⁊ og¬

Expanded text:
uor flumina fontis quatuor sunt Evangelia Christi, quibus hortus sanctae Ecclesiae rigatur, et vegetatur, ut crescat, et fructum faciat qui bene diversas terras circumeunt, quia diversos populos prius terrenis intentos in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipẽ dixit. Qui mãducat camẽ meã ⁊ cecͥ
Cristus igr̃ lignũ. xps̃ fons. signũ qr. quia fur¬
tu uite nos satiat. ffon̾s̾ qͥuia aqua sapĩe sa¬
lutaris nos potat: lignũ sciẽ boni et mali
mãdatũ dei exprimit. Quod recte lignũ scĩẽ
boni et mali ditit᷑. qͣuia ieo. si illd̾̃ custodimꝰ
exꝑimur bonũ et si tñ sgredim̃ malũ ¶Nadisus

Expanded text:
 dicit: Qui manducat carnem meam , etc. Ergo Christus lignum, Christus fons. Lignum, quia fructu vitae nos satiat; fons, quia aqua sapientiae salutaris nos potat. Lignum vero scientiae boni et mali, mandatum Dei exprimit. Quod recte lignum scientiae boni et mali dicitur, quia in eo, si illud custodimus, experimur bonum; et si transgredimur, malum. Paradisus
Abbreviated transcription (Latin):
bonos. Pisces signifitant malos. quia ĩ leco
a. ĩ quo creati sũt ꝑmanserũt. Uolucres sgnͣt
bonos. quia ad altiorẽ mansionẽ ꝯscender̃t
Sic mali in culpa ꝑmanẽs in qua st̃ nati
et boni ꝑ gram̃ ꝯscendũt ad głiam ad quã
sunt renati. Mali. squamas hñt pccõꝵ boĩ
pennas uirtutũ. Boni laudes diuinas mo¬
dulatis uocibus canut̃. mali in quoꝵ ore ñ

Expanded text:
bus. Pisces significant malos, quia in loco ubi creati sunt permanent. Volucres significant bonos, quia ad superiorem mansionem ascendunt. Sic mali et in culpa remanent in qua sunt nati; et boni per gratiam ascendunt ad gloriam, ad quam sunt renati. Mali pennas habent peccatorum, boni pennas virtutum. Boni laudes divinas modulatis vocibus cantant; mali, in quorum ore non
Abbreviated transcription (Latin):
firmañtꝰ. Cangregatõ aquaꝵ cohibitionsde
exprunit uitioꝵ. uitia nãq. qͥa penitꝰ in pñtiꝰ
uita de huãne nc̃ penetralib euacuari uele¬
liminari nõ possut̃ ꝓpt̾ coꝵ  fomites ñalit᷑ no¬
lus insitos debe̾ntꝰ ꝙͣtĩ ꝑ diuinã grãm possiblẽ
est cohiberi coartari. et ĩ unũ rodigi. ne ꝑ to¬
tũ defluant. et tatũ occupent et corrũpant et
sensus nrõs ab inquisitõe uitatis affcs̃ nr̃s
ab excerritatõe uirtutis mẽbra nr̃a ab exhiui¬
tione boui oꝑis impediant. Sicut enĩ tra as
occupata nõ potuit germinare. sic nos uinx¬
implicati. nec sensib ui̾tatẽ inqͥuirõ nec affad̃
iurtutos excer̾cere. nec mẽbris bona oꝑa uala
exhibere. Aquis igitur i unũ ꝯgregatio ae
darescit et calescit. et eba germinat quia u¬
is cohibitis aiã nrã lucet per cognitõnẽ te
led ꝑ dilciõnẽ. et caro fructificat ꝑ bonãmi¬
nẽ. Conditõ luminariũ significat iĩtans̃¬

Expanded text:
tionem exprimit vitiorum. Vitia namque, quia penitus in hac vita de naturae humanae penetralibus evacuari vel eliminari non possunt propter eorum fomites naturaliter nobis insitos, debent, quantum per divinam gratiam possibile est, cohiberi, coarctari et in unum redigi, ne per totum effluant, totum occupent, et corrumpant, et sensus nostros ab inquisitione veritatis, affectus nostros ab exercitatione virtutis, membra nostra ab exhibitione boni operis impediant. Sicut enim terra aquis occupata non potuit germinare, sic nos viimplicati nec sensibus veritatem inquirere, nec affectibus virtutes exercere, nec membris opera bona valemus exhibere. Aquis igitur in unum congregatis, aer clarescit et calefit, et terra germinat, quia, vitiis cohibitis, anima nostra lucet per cognitionem, et calet per dilectionem, et caro fructificat per bonam actionem. Conditio luminarium significat per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑionsĩ ꝑ uatinitatẽ prius corrupti. ꝑ diuinam
grãm redintegñtur. hiis ita ꝯpositis nouissiẽ
sc hõ ad ymaginc̃. et sili tudinẽ dei: quia talit̾
in nobis uirtutib. et bonis oꝑib dispositis fit
ptor̃ ꝯformis. et ꝯsimilis dõ ꝑ iustitiã qui pͥꝰ
fuit informis. et dissimilis ꝑ culpã ¶omo deniq
sormatus in ꝑadysum uoluptatis tnͣffertur quia
rtõr regenãtus in mũdo ꝑ grãm sublimatur ĩ¬

Expanded text:
pti, per divinam gratiam redintegrantur. His ita compositis novissime fit homo ad imaginem et similitudinem Dei, quia taliter in nobis virtutibus et bonis operibus dispositis, fit peccator conformis et consimilis Deo per justitiam, qui prius fuit informis et dissimilis per culpam. Homo denique formatus in paradisum voluptatis transfertur, quia peccator regeneratus in mu
Abbreviated transcription (Latin):
cõfusũ lucis intime radiis illustt̃: ut quid sit
quid esse debeat agnõstat. et ad normã recte
uiuẽdi. semetipmi disponat. Significat itaq⁊
lux᷑ pͥmaria pectati ꝯgnitionẽ. firmam̃tum ͦ¬
int̾ aquas suꝑiores. et a quas infĩores. discrco

Expanded text:
confusum lucis intimae radiis illustrat, ut quid sit, quid esse debeat agnoscat, et ad normam recte vivendi semetipsum disponat. Significat itaque lux primaria peccati cognitionem. Firmamentum inter aquas superiores et aquas inferiores
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uesꝑa fcã ess. egrediebatur de ci¬
uitate. Et cũ mane tnͣsiret uiderũt
ficũ aridã fcãm a radicib. Et recor¬
dico uobis. si hũitis fidẽ. et ñ hesita¬
uino ĩ corde. ñ solũ de ficulnes faci

Expanded text:
batur de civitate. Et cum mane transirent, viderunt ficulneam aridam factam a radicibus. Et recordico vobis, si habueritis fidem, et non haesitaveritis in corde, non solum de ficulnea faci
Abbreviated transcription (Latin):
designat mortẽ. et t̾rã pͥmissioĩs et̾nã bĩtudi¬
nẽ: In tnͣ situ ior deanis infi̾or ꝑs aq̃ ad ĩfiora de¬
currebat. suꝑior aũt̃ solidata subsistebat. Sic
quia tr̃a ẽ. et in t̾ram uadit. Suꝑior ꝑs eiꝰ ad
est aĩa salidata subsistit. quia suã iã recipiens
stolã ad et̾uitatẽ nͣsit. Duo uo̾ sũt bona q̃ no¬
bis in celesti prĩa ꝓmintũt᷑. lac et mel. Sic enĩ¬
quia de carne est significat humãtatẽ xpĩ mel uꝰ
quiã de oro celi ꝯcrescit designat diuinitatẽ cius:
Accipiemꝰ itaq tram lacte ⁊ melłe mancetẽ q tt

Expanded text:
icat mortem, et terra promissionis aeternam beatitudinem. In transitu Jordanis inferior pars aquae ad inferiora decurrebat, superior autem solidata subsistebat. Sic quia terra est, et in terram superior pars ejus, id est anima, solidata subsistit, quia suam jam recipiens stolam, ad aeternitatem transit. Duo vero sunt bona quae nobis in coelesti patria promittuntur: lac et mel. Lac, quiquia de carne est, significat humanitatem Christi; mel vero, quia de rore coeli concrescit, designat ejus deitatem. Accipiamus itaque terram lacte et melle manantem:
Abbreviated transcription (Latin):
uoctitudo est. Festinatõ comestioĩs celeritatõ
exprimit ꝯu̾slonis: Nurũ egypti qd filii is¬
uahel tulcrũt. eo ꝙ aurũ fulgidũ est. philo¬
sophicam insinuat sapic̃tiã.: argẽtu᷑ autẽ.
quia sonoꝵ est. significat claqũtiam Arinã
quib filii israhel leguntur armati iurtutẽ
luxuriam: huilitatẽ ꝑ qmͣ atinamͣ cont᷑ su¬
ꝑbiam: et sic de cetĩs uirtutib et uitiis. fari¬
na nõ fermẽtata qmͣ secũ tulctũt simplicẽ
⁊ nime corruptr̃ Marerubrũ. baptisiũ sigai¬
cat xpĩ saguine ꝯsecratũ In mari rubro
subiner sus eͤ pharao. et prĩcips eiꝰ. et ĩ bap¬
tismo lib̾amur a ptate dyaboli. et prĩcipũ
illius: Desertũ ꝙͣ transito mari rubro filii
ta baptisim gratia agere debemꝰ. Que uita
reta d̃ desertũ. qr a multis deseritur ⁊ a pau¬
as incolitur. quia qmͣuis multi sũt uocati
muci sũt tũ electi: multi sũt noĩetenꝰ ĩ uita

Expanded text:
rectitudo est. Festinatio comestionis celeritatem exprimit conversionis. Aurum Aegypti, quod filii Israel tulerunt, eo quod fulgidum est, philosophicam insinuat sapientiam. Argentum autem, quia sonorum est, significat eloquentiam. Arma, quibus filii Israel leguntur armati, virtutes luxuriam; humilitatem, contra superbiam, et sic de caeteris virtutibus et vitiis. Farina non fermentata, quam secum tulerunt, simplicem nime corruptam. Mare Rubrum baptismum significat Christi sanguine consecratum. In mari Rubro submersus est Pharao, et principes ejus, et in baptismo liberamur a potestate diaboli, et principium illius. Desertum, quod transito mari Rubro filii ta baptismi gratia, agere debemus. Quae vita recte dicitur desertum, quia a multis deseritur, et a paucis colitur: quia quamvis multi vocati, pauci tamen sunt electi. Multi nomine tenus in vita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes ꝑ cẽtenos et qui q̃ genos.
Acceptis quĩq panib ⁊ duobus
piscib respexit in celũ. et bñdixit
illis. et fregit ⁊ distbuit discipulis
discipuli aũt turbis. Et mãduca¬
uerut̃ omẽs et saturati sũt ⁊ nulerũt

Expanded text:
er centenos, et quinquagenos. Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus, respexit in coelum, et benedixit illis, et fregit, et distribuit discipulis suis: discipuli autem turbis. Et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
symonis petui. Est puer unus hic qͥ
ht̃ qñq panes ordeaceos ⁊ duos pis¬
ces. S ħ quid sũt int̾ tantos. Nisi
forre camꝰ ⁊ emainꝰ ĩ omnẽ hanc
turbã escas. Qui ait eis. Alfferte
illos michi huc. Et pcepit illis ut
accubc̃ facerẽt oẽs scd᷑n tb̾ma¬

Expanded text:
Simonis Petri: Est puer unus hic qui habet quinque panes hordeaceos et duos pisces. Sed haec quid sunt inter tantos? Nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas. Qui ait eis: Afferte illos mihi huc. Et praecepit illis ut accumbere facerent omnes secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sapiẽtia hec. et iurtutes tales q̃ ꝑ
manus eiꝰ efficiũtur. Nõne hic ẽ
tabri filiꝰ. Nõne mat᷑ eiꝰ dr̃ maria
et nidas. Et sorores eiꝰ nõne õs apd̃
nos sũt. Unde ergo huic oĩa ista:
Et scandalizabantur in eo. Et ait¬

Expanded text:
ientia haec, et virtutes tales quae per manus ejus efficiuntur? Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et Judas? Et sorores ejus, nonne omnes apud nos sunt? Unde ergo huic omnia ista? Et scandalizabantur in eo.
Abbreviated transcription (Latin):
nos in ipõ spũ exulte᷑mus: ysaaic igr̃ deus rebẽc
forinseca: carnaliũ obscmanciarũ custodia. et
carualis in scripturis intelligetia. pellos hcdoꝵ
confessio pocõꝵ cibus iurtutum exercitatõ iuͥ¬
num gaudiũ in spũ scõ uestim̃taᷤ bona oꝑa.
ager cui bñdixit dñs. sancta ecclia in qua re¬
dolet teste brato grogorio. fios uue ꝑ p̃dicatõ¬
nẽ. flos liii ꝑ castitatẽ flos iuiole ꝑ humilita¬
tem. flos spice ꝑ bonoꝵ operũ maturitatem.¬

Expanded text:
nos in Spiritu sancto exsultamus. Isaac igitur Deus; Rebeccaforinseca, carnalium observationum custodia, et carnalis inscriptionis intelligentia. Pelles haedorum, confessio peccatorum; cibus, virtutum exercitatio; vinum, gaudium in Spiritu sancto; vestimenta, bona opera; ager, cui benedixit Dominus, sancta Ecclesia, in qua redolet, testante beato Gregorio, flos uvae per praedicationem, flos lilii per castitatem, flos violae per humilitatem, flos spicae per maturitatem
Abbreviated transcription (Latin):
foderunt. et ritati sunt pͥalestim. et ĩ pleuas
puttos terra Nemũ ysaic fodit puteũ ꝓ
nõ sũt iurgati et uocauit nomẽ eiꝰ latine
libros designant ꝓpħarũ. elqua est sciẽtia q̃
uangeristr et apostoli sũt. Palestim̾ st iudĩ
qui ꝯtendunt de puteis scispturaꝵ. et cos t̾ra
implenit. pp̃ carnalẽ. et t̾renã intelligẽtiam
suiã. Puteus quẽ ysaic ultimũ fodit. et la
he ꝓphe. pueriꝰ psaac apłĩ et euangelists putei
quos federũt. libri quos scripserũt. Puteus qͣui
uoatur latitudo. euanglica predicatõ. ⁊de bñdix
cau de bñdictione patris supplantauit. Ysec
petenda bũdictione consuluit. Ia cob postenior
natus domi remanẽs. bñdcoẽm oscqno gẽtilẽ¬
desgnac populũ: qui post israheliticũ populũ
ad ergnitionẽ diumã uenit. et intra se cum
macre grã. uota mittit que redoit laudatõ ẽs
pgi̾am: Esau prior natus forio uenationi
aiseruiens. bñdictionẽ amittẽs. populũ isrx

Expanded text:
foderunt puteos, et rixati sunt Palaestini, et impleverunt puteos terra. Deinde Isaac fodit puteum, pro quo non sunt jurgati, et vocavit nomen ejus latitudo . libros designant prophetarum. Aqua est scientia, quae vangelistae sunt et apostoli. Palaestini sunt Judaei, qui contendunt de puteis Scripturarum, et eos terra implent, propter carnalem et terrenam intelligentiam suam. Puteus, quem Isaac ad ultimum fodit et latihae, prophetae; pueri Isaac, apostoli et evangelistae; et putei quos foderunt, libri quos scripseserunt; puteus, qui vocatur latitudo, Evangelii praedicatio. CAP. XI. sau benedictione patris supplantavit . paterna benedictione consuluit. Jacob posterior natu, domi remanens, bedesignat populum, qui post Israeliticum populum ad cognitionem divinam venit, et intra se cum matre gratia vota nutrit, quae reddunt laudationes  coelo per gloriam. Esau prior natu, foris venationi deserviens, benedictionem amittens, populum Israel
Abbreviated transcription (Latin):
qui bñdictionẽ cõsequũtur in p̃senti ꝑ g̃u¬
in futuro ꝑ gli̾am. efsũ exprimit malos qͥ¬
de bñdictoẽ excludũtur in p̃senti ꝑ culpã in
futuro ꝑ penã. Abraham igitir dõ pr̃ sara
synagoga. mors̾ sare infidelitas synagage
fonsꝰ phylosophica doctrina: ornam̃t᷑a inru¬
tes: adductioꝰ rebecce. Su̾sio eccl̃ie. gilbus cal¬
meli enormitas peccati: descentio rebocte.
humilitas occłie. palliũ opus bonũ: agco
mundus nespere finis soculi: Nupne ꝑsaic
et rebecce rõiunctio xpĩ. et ecclle. Iacob bos

Expanded text:
qui benedictionem consequuntur, et in praesenti qui benedictionem consequuntur, et in praesenti icat malos, qui benedictione excluduntur in praesenti per culpam, in futuro per poenam. Abraham igitur, Deus Pater; Sara, Synagoga; mors Sarae, infidelitas Synagogae; fons, philosophica doctrina, ornamenta, virtutes; adductio Rebeccae, conversio Ecclesiae; gibbus cameli, enormitas peccati; descensio, humilitas Ecclesiae; pallium, opus bonum; ager, mundus; vesper, finis saeculi; nuptiae Isaac e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝯditionẽ. Sarã significat synagogam ꝙͣ
sibi ds in uetĩ testam̃to despõsa i. uerat:
yscac qui interp̃tatur risus designat xpm̃
qui est gaudiũ nr̃m Puerꝰ abrahe exprimit
apostolos a culpa originali. et actuali per
grãm ir purificatos: Rebecca ꝑ pueꝵ
de gẽtilitate adducta gentiũ est eccłit ꝑ
p̃dicationẽ apostoloꝵ ad xp̃m cõu̾sa. fons
est. ex qua tũt temꝑis gentilitas sitim sxxu
dit exprimit antiqͣm pocõꝵ enormitatem
et gentilicaris suꝑbiam: de qua se sancta
eccłia cognita xp̃i maiestate humiliauit. ꝓai¬
liuĩ quo se circũdedit. opus significat bonum¬
post acceptam fidẽ coram deo et angelis et
hommnib ornauit. Ager in quem ysaaic en¬
erat significat mũdũ. et uespere diei fiunem
seculi. Nuptie ysaic et rebecce de signant nu¬
ptias xp̃i et ecclĩe Orauit ysais ꝓͥ sterili n¬
becca. et xp̃s in dextã dei prĩs interpellat ꝓ
occłia Dedit deus conceptũ rebecce. et fecĩdi

Expanded text:
ditionem. Sara significat Synagogam, quam sibi Dominus in Veteri Testamento desponsaverat. Isaac, qui interpretatur risus, designat Christum, qui est gaudium nostrum. Puer Abrahae exprimit apostolos a culpa originali et actuali per gratiam purificatos. Rebecca per puerum de gentilitate adducta, gentium est Ecclesia, per praedicationem apostolorum conversa. Fons, est, ex qua tunc temporis gentilitas sitim suam dit, exprimit antiquam peccatorum enormitatem et gentilitatis superbiam, qua se sancta Ecclesia, cognita Christi majestate, humiliavit. Pallium, quo se circumdedit, opus bonum significat t acceptam fidem, coram Deo, et angelis, et hominibus ornavit. Ager, in quem Isaac exierat, significat mundum; et vesper diei, finem saeculi. Nuptiae Isaac et Rebeccae designant nuptias Christi et Ecclesiae. Oravit Isaac pro sterili Rebecca, et Christus in dextera Dei Patris interpellat pro Ecclesia. Dedit Deus conceptum Rebeccae, et confert
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ dñi as designãt. ysanc qui mortẽ ĩ sac̃fico
nõ gustauit. diuinitatẽ expͥmit q̃ penas aurdd¬
lorẽ in passione nõ sensit. Aries qui mortẽ per¬
tulit humanitatẽ figurat. q̃ passionis ama¬
ritudines sustinuit. Ignus an t gustiam
significat dnice passionis. ꝓ qm̃ agnus ille c¬
maculatus est assatus. et ds̃ pp̃ de p̃uari ca¬
es gentiles: asinus stultitia ĩtredisitatis eaꝵͣ¬

Expanded text:
saac, qui mortem in sacrificio non gustavit, divinitatem exprimit, quae poenas aut dolorem in passione non sensit. Aries, qui mortem pertulit, humanitatem significat, quae passionis amaritudines sustinuit. Ignis angustiam significat Dominicae passionis, per quem Agnus ille immaculatus est assatus, et Deus Pater de praevaricaet gentiles; asinus, stultitia incredulitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Oictum est loch ut exiens de sodomis
astenderet in montẽ. et saluaretur. et peciit seꝰ¬
gor et ꝯcessa est ci. nec tñ ausus fuit ꝑmanere
in segor. s ascendit in montẽ. dodomĩa signisi¬
at luxuriã uite p̃sentio. loch designat aĩam ad
urem et̃nã p̃destinatam Asugli st̃ ꝑdicatores
qu ãnũciant ei salutẽ suam dicẽtes ⁊declina
amalo. et fac lonũ. Quasi dicant exi de saunis.
t astende in mõtẽ. Dereluq̃ uitã secularẽ. et as¬
cnde ad uitam spiritalõ. De liqus luxurã. et as¬
sane dtiuentian: S loth timens ascende mõ¬
te arduitatẽ petit̾ segor. quia fidelis plerũq ñ¬
p̃lmens uite spuritalis et cõtinẽtie culmẽ a scadẽ

Expanded text:
ictum est Lot, ut exiens de Sodomis ascenderet in montem ut salvaretur, et petiit Segor : et concessum est ei. Non tamen ausus est permanere in Segor; sed ascendit in montem. Sodoma significat luxuriam vitae praesentis. Lot significat animam ad vitam aeternam praedestinatam. Angeli sunt praedicatores, qui annuntiant salutem suam ei dicentes: Declina a malo, et fac bonum . Quasi dicant: Exi de Sodomis, et ascende in montem; derelinque vitam saecularem, et ascende ad vitam spiritualem; derelinque luxuriam, et assume continentiam. Sed Lot timens ascendere ardua, petit Segor; quia fidelis non praesumens vitae spiritualis, et continentiae culmen ascendere,
Abbreviated transcription (Latin):
mit aĩe a uoluptate secularis ꝯcupiscẽtie. Spe¬
lũca in qua sepulta est spũalẽ designat uitã
que ẽ occulta. Que recte duplex dr̃. pp̃ bonam
MOrtua sara misit a brahã puetũ suũ pp̃
rebeccã coniugẽ ysetic. et adduxit eã seruus
abrahe suꝑ camelũ. et accepit eã ysaic in

Expanded text:
tatum saecularis concupiscentiae. Spelunca, in qua est sepulta, spiritualem designat vitam, quae est occulta: quae recte duplex dicitur, propteMortua Sara, misit Abraham puerum suum propter Rebeccam conjugem Isaac, et adduxit eam servus Abrahae super camelum, et accepi
Abbreviated transcription (Latin):
toni oꝑis: septimã quietẽ expͥmit et̾ne bra¬
ntudinis: ¶ Sex namq diebus opus suũ dd̾¬
pfecit. et die septima ab omni oꝑe reqͥeuit:
ic et nos in p̃senti sclo laboꝵare debemꝰ in
chilntione boni oꝑis ut in futuro reqͥescaniꝰ

Expanded text:
boni operis; septima quietem exprimit aeternae beatitudinis. Sex namque diebus opus suum perfecit Deus, et die septima ab omni opere requievit. Sic et nos in praesenti saeculo laborare debemus in exhibitione boni operis, ut in futuro requiesca
Abbreviated transcription (Latin):
sps̃ debet rogẽ carnẽ suã Et sicut adã ꝑ euã
let oꝑa ꝓpagare. Serpens significat dyabolũ
pomũ delcãtoem̃ t̾renoꝵ. Quẽ admodũ eĩ ser¬
pens euani pomo decepit. sic dyabalus ĩ sensa¬
tam carnẽ terrena de lectatõe illiat et seducit:
Et sicut cua adã duxit ad esũ pomi sic ñ nũꝙͣ
caro spm̃ trahit ad ꝯsensũ pectati. Et sicut᷑q¬

Expanded text:
tus debet regere carnem suam. Et sicut Adam per Evam bet bona opera propagare. Serpens significat diabolum, pomum delectationem terrenorum. Quemadmodum enim serpens Evam pomo decepit, sic diabolus insensatam carnem terrena delectatione illexit et seduxit. Et sicut Eva Adam duxit ad esum pomi, sic nonnunquam caro spiritum trahit ad usum peccati, et sic ut
Abbreviated transcription (Latin):
et dauiel ad auxiliũ nrm̃. cũ nos de regno xp̃i¬
et de antrepĩ futura flaude instruit. et p̃monet
eldest gechiel sacram̃ta nobis celestia ĩ quadri¬
formibius rotarũ oculis signans: Docet osee
bis senas agminis turbas. et p̃cedũt nos succĩ¬
cti lumbos in ui̾tate qmͣ predicant in auxiliũ¬

Expanded text:
et Daniel ad auxilium nostrum, cum nos de regno Christi et Antichristi futura fraude instruit et praemonet. Adest Ezechiel, sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum oculis signans. Docet et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos praecincti lumbos in veritate, quam praedicant in auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
runt de iordane significant apłice fidei et uite
finnitatem ¶ Secũda cincisio q̃ ꝑ iosue fcã ẽ
designat post carualẽ ciꝯcisionẽ spũalẽ. S
et pascha qd̾ filii isił tnͣsito iordane celebũert̃
figurat ueri pasche et ueri agni comestionẽ.
Duadecim quoq lapidos de iordane tossumi. qñ¬

Expanded text:
unt de Jordane, significant apostolicae fidei et vitae firmitatem. Secunda circumcisio, quae per Josue facta est, designat post carnalem circumcisionem spiritualem. Sed et pascha, quod filii Israel, transito Jordane, celebraverunt, significat veri paschae, et veri Agni comestionem. Duodecim quoque lapides de Jordane tollimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
tellcũ .s. ꝯsid̾ite quia tũsacta hyeme ĩ fidelitaus¬
qui metit. uirari opus erat. et scĩat̾ore messore

Expanded text:
tellectu considerate, quia transacta hieme infidelitqui metit. Utro que opus erat, et seminare, et metere
Abbreviated transcription (Latin):
ecclie matrẽ suã mitari. discãt ñ armus. s u̾bis
tfideles ad dũm duce̾. discant ñ ꝑitura bona eis
ui anferre. s ⁊ pitura. et ꝑmãsura eis ꝑ cai̾tatem
ꝯferre .¶ albi mãduca. Et respondit. Ego habeo¬
cibũ mãducare. quẽ uos nescitis. Meus cib est ut
faniẽ uolũtatẽ es qui misit me uolãtas prĩs ẽ¬

Expanded text:
Ecclesiae matrem suam imitari; discant non armis, sed verbis infideles ad Deum ducere; discant non peritura bona eis vi auferre, sed et peritura et permansura eis per charitatem conferre. Rabbi, manduca. Et respondit: Ego habeo manducare cibum, quem vos nescitis. Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me. Voluntas Patris ej
Abbreviated transcription (Latin):
stam erectam. suꝑ hastam sperulã ꝑ circumĩ ⁊
suꝑ sperulam atumẽ cui ĩ ponitur liũ are. pboᷤ
uao candelabi h̃t tria brachia equalis lõgitu dĩs.
qqualis maguitu dinis uniꝰ forme uniꝰ int̾ se dis¬
tantie Significat ergo fidẽ trimitatid: Qualis ã
pater tolis filius. talis spc̃ sainctus et cecera:

Expanded text:
super hastam sphaerulam per circuitum, et super sphaerulam acumen, cui imponitur luminare. Pes vero candelabri habet tria brachia, aequalis longitudinis, aequalis magnitudinis, unius formae, unius inter se distantiae. Significat ergo fidem Trinitatis. Qualis enim Pater, talis Filius, talis Spiritus sanctus, etc. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ int̾uam aspirationẽ. uenit ꝑ adu̾sttatẽ: uenit ꝑ
prosꝑitatẽ uenit mala cõmunando. Ueuit bo¬
na promittendo: uenit mala aufeñdo. uenit bo¬
na cõtcrendo uenit ꝑ cognitionẽ ur̃ans. uenit ꝑ
amorẽ iurtutis Tenit xp̃o ad aĩam spũalit̾ cã¬

Expanded text:
 internam inspirationem; venit per adversitatem; venit per prosperitatem; venit mala comminando; venit bona promittendo; venit mala auferendo; venit bona conferendo; venit per cognitionem veritatis; venit per amorem virtutis. Venit Christus ad animam spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
siguficatur sip̃turd: Situt eñ m̃sa repletur cibis
sic satra scripruia repleta est sentẽtis. et aliã nob̾
iefectionẽ tribuit ꝑ hystoriam aliã ꝑ tropologiã
nonuĩ. Sella designat eruditionẽ. Sedere nãq so¬
lent deitores qui alios erudiũt. Et bone m̃sam sel¬
la soquitir. quia iustũ est ut qui scripturã audi¬
endo uel legendo didicit. alis ꝑ dortrmã tribuit
bñ qo agnoscit Candelabrũ ĩstruũtũ ẽ lũso:¬

Expanded text:
significatur Scriptura. Sicut enim mensa repletur cibis, significatur Scriptura. Sicut enim mensa repletur cibis, sic sacra Scriptura repleta est sententiis, et aliam nobis refectionem tribuit per historiam, aliam per allegoriam, Novum. Sella designat cruditionem. Sedere namque solent doctores qui alios erudiunt. Et bene mensam sella sequitur, quia justum est ut qui Scripturam audiendo vel legendo didicit, aliis per doctrinam tribuat bonum quod agnovit. Candelabrum instrumentum est lu
Abbreviated transcription (Latin):
ducere duce̾ et ex ea progeĩem uirtutũ et lonoꝵ
operũ ꝓturars. Cum hoo uiro accipit aiã osliũ
dicens. ⁊snimadu̾to ꝙ iuir iste dei sanctus sit.
qui freqũter transit ꝑ nos. uere sanctus est.
quia sanctus scõꝵ est. et nemo nisi ꝑ ipm̃ scs̃
est. fatiamus inquit ei cenaculii ꝑuũ. et pons¬
mus ĩ eo lectũ et mẽsam. et sellamr. et candela
brũ. ut cũ uenit. ad nos mancat ibi Cenali¬
lũ eo ꝙ sursũ cleuanur. spũalem significit ꝯu¬
sanonẽ Quam bene fecerat tenaculũ huic le¬
lysco. paulus qui de se sibi qr similib ait. sof
autẽ ou̾sano in celis est. Quid dicit ꝑusi. hĩ¬
tatẽ insinuat. Deus enĩ suꝑbis resistit Iili¬
bus autẽ dat grañi: Et ideo fidelis aĩa si a
sibilia ignorare Recte ergo ꝑ loctulĩ ꝯtemplatio
siguratur:. In co naniq qui cõsistit abĩcursu tẽpra¬
tionũ. et affuctione laboꝵ quiescit. et in t̾nis et et̾nis
intentus. quid foris aganir nõ attendit. ꝑ mõsa

Expanded text:
rogeniem virtutum et bonorum operum procreare. Cum hoc viro accepit anima consilium, dicens: Animadverto quod vir iste Dei sanctus sit, qui frequenter transit per nos. Vere sanctus est quia Sanctus sanctorum est et nemo nisi per ipsum sanctus est. Faciamus ei, inquit, coenaculum parvum, et ponamus in eo lectulum, et mensam, et sellam ut, cum venerit ad nos, maneat ibi. Coenaculum, eo quod sursum elevatur, spiritalem significat conversationem. Quam bene fecerat coenaculum istud huic Eliseo Paulus, qui de se suisque similibus ait: Nostra autem conversatio in coelis est . Quod dicit parvum, humilitatem insinuat. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et ideo fidelis anima, si sibilia ignorare. Recte ergo per lectulum contemplatio figuratur. In ea qui consistit, ab incursu tentationum, et afflictione laborem quiescit, et internis et aeternis intentus quid foris agatur, non attendit. Per mensam
Abbreviated transcription (French):
intp̃tatione. et miraculoꝵ oꝑatione. et uirtuiũ ex¬
citatione. et bonoꝵ operũ exhibitione. et honeste ꝯ¬
u̾sationis sc̃ĩtate. et post mortẽ mortui resuscitatõe
xp̃m signifitat. Siamins que int̾p̃tatur captã.

Expanded text:
interpretatione, et miraculorum operatione, et virtutum exinterpretatione, et miraculorum operatione, et virtutum exercitatione, et bonorum operum exhibitione, et honestae conversationis sanctitate, et post mortem mortui resuscitatione, Christum significat. Sunamitis, quae interpretatur captiva
Abbreviated transcription (Latin):
tu et filii tui. etmitte inde ĩ omiã uasa et cũ
quasi quẽdã nũmũ pccĩ a creditore acceꝑat
et duos quos ĩ fide genuit a mittẽ filios tue¬
bat. S ppħe u̾buis. idest sacre scripture p̃ceptis
obediens. ex ꝑuo qd̾ hẽbat olei uatua t̃fudit qͥa
dũ ab uniꝰ ore doctoris. parũ quidẽ de amore
diuinitatis multoꝵ uacue mẽtes haurũt. exu¬
berante grã diuini amoris usq ad sũmũ replẽ¬
tui. Et iam nũc multoꝵ corda que prins erant.
uacua uastula uingento sp̃c̃ plena sũt q̃ ex paucita
te olei solsimodo ĩfusa uidebantur. Quid cũ alis
atq aliis datur. et ab auditorib fides accipit᷑ erep¬
ta mulier idest sancta ecclia sub creditoris sui iã
suũ de helisdo. Elnumnadul̾to ꝙ. uir dei sancti ẽ iste
qui transit ꝑ nos freqũt᷑. Fatiamus ergo ei cena¬
culsi parũ et ponamꝰ ei in eo lectulũ et m̃sam et
celsam. et candelabrũ. ut cũ uẽent ad nos mane¬
atibi. Helisus qui int̾pretanir filius dĩ: et noĩs

Expanded text:
tu, et filii tui, mitte inde in omnia vasa haec, et cum quasi quemdam nummum peccati a creditore accepit, et duos, quos in fide genuit amittere filios timebat, sed prophetae verbis, id est sacrae Scripturae praeceptis obediens, ex parvo quod habebat olei vasa vacua infudit, quia dum ab unius ore doctoris parvum quid de amore divinitatis multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad summum replentur. Et jam nunc multorum corda quae prius fuerant vacua vascula unguento spiritus plete olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam uum de Eliseo: Animadverto quod vir Dei sanctus est iste, qui transit per nos frequenter. Faciamus ergo ei coenaculum parvum, et ponamus ei in eo lectulum, et mensam, et sellam, et cadelabrum, ut, cum venerit ad nos, maneat ibi . Eliseus, qui interpretatur salus Dei, et nominis
Abbreviated transcription (Latin):
cator ait. q. dũ fuit ĩ mũdo ꝑ mũdũ uixit eũdo
ĩ gresi uite imnpediũtur: Ios quaq oculos scã¬
quod tnͣsitoriũ emoluñitit student q̃re̾: S talio o¬
ĩcentiono intremus ad uitã. ꝙ mala bouis com¬
miscẽtes. qĩ duas nianꝰ. duos pedes. duos ccłos

Expanded text:
tor ait. Dum fuit in mundo, per mundum vixit eundo. ingressu vitae impediuntur? Illos quoque oculus scanquid transitorium emolumentum student quaerere. Sed talis ointentione, intremus ad vitam, quam bona malis commiscentes, quasi duas manus, duos pedes
Abbreviated transcription (Latin):
de terra tua. et de cognatõe tua et:
monstrauero tibi. et dali eam tibi. et semini tu¬
o. elbram qui int̾pretatur pr̃ excelsis. et dem̃
dictus est abrabam. idest ꝑater multarũ gentiũ
significat xpͥm̃. Ipse est pater extelsus. quia ret¬

Expanded text:
de terra sua. Egredere de terra tua, et monstravero tibi; et dabo eam tibi, et semini tuo. Abram, qui interpretatur pater excelsus, et deinde dictus est Abraham, id est pater multarum gentium, significat
Abbreviated transcription (Latin):
de omib biis exiuit. qñ iudeam ⁊ populũ ista¬
heliticũ. et templũ dereliquit: et ꝓꝰ p̃dicationem
apostoloꝵ in latitudinẽ gentiũ uenit ⁊ fixit
ibi tabernaculũ. idest sanctã eccli̾am. ⁊ edisi¬
cauit altare ꝑ credentiũ fidem: et suꝑ illud of¬
fert cotidie sacrifitiũ prĩ ꝑ bonã fideltũ suorũ
actoc̃m. ibiqꝰ dilatatur ad orieutẽ. et atidẽtẽ.
et sepren trionalem et meridiẽ. sicut sepͥtĩ est
Uocabo ab oriente et occidente sem̃ tuũ. ⁊ dicã
a quiloni da. et austro. noli prohibere. In om̃as¬

Expanded text:
ulum Israeliticum et templum dereliquit, et per praedicationem apostolorum in latitudinem gentium venit, et fixit ibi tabernaculum, scilicet sanctam Ecclesiam, et aedificavit altare per praecedentium fidem, et super illud offert sacrificium Patri, bonam fidelium suorum actionem. Ibique dilatatur ad orientem et occidentem, ad septentrionem et meridiem, sicut scriptum est: Vocabo ab oriente et ab occidente semen tuum, et dicam aquiloni, Da, et austro, Noli prohibere . In omnib
Abbreviated transcription (Latin):
delectantur. Colunbã uõ q̃ ren̾sa ẽ bonos desig¬
nat qui dũ ꝓ necessitate ꝓximoꝵ ad extiora¬
quietẽ muei̾unt. Et afferũt ramũ oliue. q
¶Ris. idest arcus celestis duos ht̃ colores
iuditiũ. qd̾ d̾s fecit ĩ pͥmordio. ꝑ aqmͣ dilu¬

Expanded text:
bonos significat, qui dum pro necessitate proximorum ad exterioraquietem non inveniunt, et afferunt ramum olivae, qbus. Iris, id est arcus coelestis, duos habet colores. judicium quod fecit Deus in primordio
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃dicando ꝓmittũt. SAlit̾ ꝑ sata ãbulãt qͥ sac̃
eloquia ĩuestigano. ĩ quib esuruĩt dũ ĩ eis sõ¬
ctas fricant. dũ sub pena litt̾e reqͥrũt gͣna spũ¬
alis ĩcelligẽnie. Trana ꝙ mãduoãt. dũ ꝑ spi¬
ritualẽ incelsigẽciã uirtutes et oꝑa rolorãt. Et ls

Expanded text:
omittunt: Aliter. Per sata ambulant, quia sacra eloquia investigant. Esuriunt, dum in eis senctas fricant: dum sub paleis litterae requirunt grana spiritualis intelligentiae. Grana vero manducant; dum per spiritualem i
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs pautis arbitͥo adhĩtis. solo u̾bo ̃ domo
iacẽtẽ roocut᷑ mortuã resuscitasse lagit᷑ resuscitã¬
do uõ lazatũ ĩ moniũto qͣtduanũ fremuisse
turbatus fuisse. lacrimasse. uoce magna ela¬
masse phibetur. Nõ ꝙ dño tã facilis ñ fuitꝰ re¬

Expanded text:
 domo jacentem recenter mortuam suscitasse legitur. Resuscitando vero Lazarum in monumento quatriduanum, fremuisse, turbatus fuisse, lacrymasse, et voce magna clamasse, perhibetur: non quod Domino tam facilis non fuerit re
Abbreviated transcription (Latin):
yse samuele dauid. et aliis iliũatũ: ⁊rchisyna¬
gogi fllia est synagoga legali ĩstitutõe dispõi¬
uore ꝯsternata. S ꝑgente dño ad filiã arada¬
deuide plẽtudo gẽnũ ĩtraret. ⁊ sic oĩo isrł sal
fie̾t. Mulier ergo sãgͥnaria a dnõ curata ee¬
cli̾a est de gẽtib ĩ genti carnabũ delc̃atiomũ
fluxu polluta. et a cetu fideliũ segregata. he
ꝓmissam salutẽ. spe c̾ta p̃uenit. Et fuãt nulta
ꝓpessa a medicis .i. theologis. philosophis log̃
scłariũ doctoꝵ. q̃ se utilia uiuẽdi p̃cepta daro

Expanded text:
yse. Samuele, David et aliis illuminatum. Archisynagogi filia est Synagoga legali institutione disposiuore consternata. Sed, pergente Domino ad filiam archideinde plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Mulier ergo sanguinaria a Deo curata Ecclesia est de gentibus ingenti carnalium delectationum fluxu polluta, et a coetu fidelium segregata: haec missam salutem spe certa praevenit. VERS. 26.-- Multa perpessa, etc. Falsis theologis, philosophis, legum saecularium doctoribus, qui se utilia vivendi praecepta dare
Abbreviated transcription (Latin):
ali eis turris babylonis uͥ ꝯfusũ est eladiũ
coꝵ. Postqmͣ aut̃ diuisi sũt filii sem. meri¬
dianã ꝑtẽ. asye. ab orti solis usq ad pheni¬
ces possederũt. Posteri cham meridianam
t̾ram a sydone. usq ad gauditanũ fretum
efili ia phethi septẽtrionalẽ ꝑtẽ asye a mõte
tauro. et omnẽ europã usq ad occoanũ bri¬
tannicum noĩa sua decẽ locis et gẽtibꝰ re¬
lĩquẽtos: Nde quibꝰ ad huc q̃dã ꝑmanẽt ut
ab helam elamite. ab assur assyrii. q̃dã uo
mutata sũt. ut ab indo fluuo indi. ab egyo¬
to rego egyptii. Sem aut̃ gen̾uit arͥ pharas
et arpharat genuit sale. et sale genuit hes¬
mordialis illa. et cũctis ꝯmuniᷤ lig̃ua que
hebrea dr̃. post ꝯfusiant̃ rẽmãsit lĩgnaꝵ he¬
Dii primũ adorãtur. Ragau genuit sa¬
ruch. et saruch genuit nachor. et nachor
genuit thare. et thare genuit abrahã. Ro¬
roastrs magicã repperit Huc̃ abrahã cũ
iã cultus ydoloꝵ ferueret u̾ deus de chal¬

Expanded text:
ab eis turris Babylonis, ubi confusum est labium eorum. Postquam divisi sunt, filii Sem meridianam partem Asiae ab ortu solis usque ad Phoenices possederunt. Posteri Cham meridianam terram a Sidone usque ad Gaditanum fretum. Filii Japhet septentrionalem partem Asiae, a monte Tauro, et omnem Europam usque ad Oceanum Britannicum, nomina sua locis et gentibus relinquentes, de quibus adhuc quaedam permanent ut ab Elam Elamitae, ab Assur Assyrii; quaedam vero mutata sunt, ut ab Indo fluvio Indi, ab Aegypto rege Aegyptii. Sem autem genuit Arphaxad, et Arphaxad genuit Sale, et Sale genuit Hmordialis illa, et cunctis communis lingua, quae Hebraea dicitur, post confusionem remansit linguarum. HeDii primum adorarug, et Sarug genuit Nachor, et Nachor genuit Thare, et Thare genuit Abram, roastres magicam reperit. Hunc Abram, cum jam cultus idolorum ferverent ubique, Deus de Chal
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Dñs autẽ dũ ꝑmoysen legem dedit. qͣs per
puerũ uirgã misit: s pucr ꝑ uirgam idest t̾rorem
logis mortiũ suscitare nõ ualuit. quia lox nemi¬
nem ad ꝓfectũ ducit. Ipẽ ꝑ se uẽĩcas suꝑ cadaiũ
st̾uitur quia cũ in forma dei ess semetipm̃ exina¬
Suꝑ mortiũ septios inspirat. quia ꝑ oꝑatõnẽ di¬
uini munis. gram̃ scptiforinis spt̃ in ꝑt̃ĩ morte ia¬
re nõ pomuit ꝑ amoris spiti pucr ad uitã redit.

Expanded text:
inus autem, dum per Moysem legem dedit, quasi per puerum virgam misit; sed per virgam, id est terrorem legis mortuum suscitare non valuit, quia lex neminem ad perfectum ducit. Ipse superveniens super cadaver sternitur quia, cum in forma Dei essper mortuum septies inspirat, » quia per apertionem divini muneris gratiam septiformis Spiritus in peccati morte jare non potuit, per amoris spiritum puer ad vitam redit.
Abbreviated transcription (Latin):
iaci Nũmos mutuo dantꝰ ĩ eccłia. quia ñ simu¬
late celestib. s apte t̾renis scriuũt: si hoĩes ei¬
tiuĩtur de ꝑte sortis sanctoꝵ. qui uł ficte lona uł aꝑ¬
te mala fatuit. et funiculis pocõꝵ inꝰ flagellã¬
tur ad correptõm. quib ĩ correpti ĩfine ligabũ¬
tuiz Ouos quoq et boues c̾icit. quia taliũ iutã
et deoctrinam ostendit repbam Es ⁊ m̃sas subũ¬
tit. quia ĩ fiune ip̃e res quas dilexerãt destruẽtur.

Expanded text:
niaci. Nummos mutuo dant in Ecclesia, qui non simulate coelestibus, sed aperte terrenis serviunt. Hi omnes ejiciuntur de parte sortis sanctorum, qui vel ficte bona, vel aperte mala faciunt. Et funiculus peccatorum modo flagellat ad correctionem, quibus incorrecti in fine ligabuntur. Oves quoque et boves ejicit, quia talium vitam, et doctrinam ostendit reprobam. Aes et mensas subvertit, quia et in fine ipsae res, quas dilexerant, destruentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tores. p̾catores: Qgͣtũ quisq plus pͤcauit.
tanto amplius deba: et q̃ nunus peccauit
minus debet. Seyiuis qui dobebat decẽ mi¬
lia talenta ẽ ille qui trausgressus est deccm
legalia precepta. Qui ñ ht̃ unde roedat. qͥa
ñ ht̃ a semetipso. uũ uistus fiat. et p̃cepta le¬
gis ĩpleat. Dñs aut̃ eũ et uxorẽ eus et fi¬
lios uenũdari p̃cipit. cũ cũ cũ ĩpia uolũte¬

Expanded text:
tores, peccatores. Quanto quisque plus peccavit tanto amplius debet, Et qui minus peccavit minus debet. Servus, qui debebat decem millia talenta, est ille qui transgressus est decem legalia praecepta, qui non habet unde reddat, quia non habet a semetipso unde justus fiat, et praecepta legis impleat. Dominus autem eum, et uxorem ejus, et filios vaenundari praecepit, cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sas subuertit. Et hiis qui colũbro uẽdebano
ditit. Infecco ista huc. et nolite face domũ pa¬
tris mei domũ negociatoĩo: Pascha agim ⁊ dũ
ꝯsiderat et eos eiecit qui int̾ scõs. et ficte bõa
et aꝑte mala faciũt ꝑ bues qͥ arant p̃dicato¬
⁊os celestio detrine sgͥcantur hos ue̾ndũt. qui

Expanded text:
ui columbas vendebant, dixit: Auferte istas hinc, et nolite facere domum Patris mei, domum negotiationis . Pascha agimus, dumconsiderat, et eos ejicit, qui inter sanctos vel ficte bona, vel aperte mala faciunt. Per boves qui arant, praedicatores coelestis d
Abbreviated transcription (Latin):
ipõs pp̃arane. uñ cũ neuit. et pulsauĩt ꝯfest
apiant ei. Nõ u̾ule aꝑire iudici pulsainti qui
tnẽs uidẽ uatũ quẽ ꝯtempsit. de corꝑo exire
meuit. esꝑit qui iudicẽ letuo et securꝰ sustim
⁊ de ppĩqua morte gaudet. Beati seru ili qͥo
ꝓp̃anger se p̃patio ad rec̾butõm̃ et faciet ilsos
disamibere .i in et̃na bñcudine refouen: er irã¬
siois de iudicõ ad regnũ ministrabit illis qͥa
diunitatis suc ꝯtẽplatione cos satiabit. Et
suenit in secũda iugilia. et si ĩ cͥhia ugilia
as uocat ad slitudinẽ excubãtut ĩ nocto quia
ĩnacte huiꝰ mũdi semꝑ ẽẽ delimuo cõtͣ hostos
solicit et expectare lucẽ uẽturam .i. aduẽtit
liditis. Prima crgo ugilia ẽ custodia puistie.
seaĩda uuẽtutis. tt̃ia senectutio. Si qͥs uõ ĩ pui

Expanded text:
nerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Non vult aperire pulsanti judici, qui timens videre iratum quem contempsit, de corpore exire metuit. Aperit, qui judicem laetus et securus sustinet, et de propinqua morte gaudet. Beati servi illi, qans se ad retributionem, et faciet illos discumbere, in aeterna beatitudine refoveri: et transiens de judicio ad regnum, ministrabit illis, quia divinitatis suae contemplatione eos satiabit. Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia as vocat a similitudine excubantium. In nocte hujus mundi semper debemus esse contra hostem solliciti, et exspectare lucem venturam, id est adventum judicis. Prima ergo vigilia custodia pueritiae est, secunda juventutis, tertia se
Abbreviated transcription (French):
syriã. et obtulerũt ei om̃o male habẽ¬
tos uariis lagorib et torm̃tis ꝯphẽ¬
sos. et qui demonia habebãt et luna¬
ticos et ꝑaliticos. et curauit cos. Et se¬
cute sũt cũ turbe multe de galylea ⁊
de capoli. et de iherosolimis et uidea ⁊¬

Expanded text:
 et obtulerunt ei omnes male habentes, variis languoribus, et tormentis comprehensos, et qui daemonia habebant, et lunaticos, et paralyticos, et curavit eos: et secutae sunt eum turbae multae de Galilaea, et Decapoli, et de Jerosolymis, et de