comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic credab. s restat ad huc mñ ꝙ michi nolo edisser as. Cũ enĩ nõ
ob a liã causã ꝙͣ ut filios adã de diaboli iugo erꝑ et carue susceꝑit
posꝙͣ ut dicis illud cõplenit ut noluit. qͣre it̾ñ corpis gͣuitate se¬
ĩpediuit . P. corpus quidẽ xp̃i subtile fuit. ⁊ ab oĩ pcc̃o mũdislimũ.
neq enĩ uł pͥmi parẽtis adã. uł ex se ip̃o aliqd cõtraxit pccm. Et¬

Expanded text:
eas. Cum enim non ob aliam causam quam ut filios Adam de diaboli jugo eriperet carnem susceperit, postquam, ut dicis, illud complevit, ut voluit, quare iterum corporis se gravitate impedivit? PETRUS. Corpus quidem Christi subtile fuit, et ab omni peccato mundissimum . Neque enim vel primi parentis Adae, vel ex seipso aliquod contraxit pec
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis. Et quicqd ex eis fit susceptibile est dissolucõis. ideo dixi eñ mor¬
talẽ atq cãpositũ. m. plac qd̾ dicis d cũ ut asseris ⁊ moniꝰ ⁊ nõ mo¬
ri potuerit. qͣre mortalitas ĩmort alitatẽ suꝑanit. itant usq ho¬
die oĩs hõ mortał sit.ꝑ. hoc ẽ ꝙ explanare disposm. ⁊ h est causacur
ĩpotestatẽ diaboli adã deneu̾it. Cũ ergo creatoris obedienciã tusire
cordi eiꝰ ĩmisit. suꝑ eo cogitauit postꝙͣ nͦ cogitanit. elegit. postꝙͣ
elegit obrauit. pdestꝙͣ eptauit. ⁊ fe̾cit cũ aũt fecit pcc̃ant. postꝙͣ

Expanded text:
Adam elementis, et quidquid ex eis fit susceptibile est dissolutionis, ideo dixi eum mortalem atque compositum. MOYSES. Placet quod dicis. Sed cum ut asseris et mori et non potueritis sit? PETRUS. Hoc est quod explanare disposui, et haec est causa cur in potestatem diaboli Adam devenerit. Cum ergo Creatoris obedientiam transire cordi ejus immisit, super eo cogitavit; postquam vero cogitavit, elegit, postquam elegit, optavit; postquam optavit, et fecit, cum autem fecit, peccavit; postquam
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ celi ⁊ t̾re ⁊ maris habitatores exultarũt ⁊ unde cũq tͤi. aꝵ ihr¬
se crifigi passus ẽ. n̾ se de manib enpuit indeoꝵ Quomͦ em̃ oĩpo¬
eos qui ĩ se credida̾nt. ⁊ credit᷑os de diaboli captuitate liber aret.
M. Ex hoc sane tuo ẜmõe q̃stiones orm̃t᷑ młte. pͥma quid sit diabo¬
lus. scedã qͣre hõ deueni̾t ĩpotestate illius. t̾cia cur de mami eiꝰ ho¬
mũes lib̾auit deꝰ qũquidẽ ipõs in eã decide̾ sit ꝑꝑessus. qͣrtacur. eũ¬

Expanded text:
id est coeli et terrae et habitatores exsultarunt, et undecunque Hierusalse crucifigi passus est, nec se de manibus eripuit Judaeorum? Quomodo enim omnipoeos qui in se crediderant et credituros de diaboli captivitate liberaret . MOYSES. Ex hoc sane tuo sermone quaestiones oriuntur multae: prima, quid sit diabolus; secunda, quare homo devenerit in potestatem illius; tertia, cur de manu ejus homines liberaverit Deu
Abbreviated transcription (Latin):
auite̾t We bi gͣcia ꝙyadmodũ cũ quis umimũ letus est nͨ niũ
siuo nłit naleat. xp̃e nͦ suꝑ illo sic cogitam̾t ut eciã egre ferat
magis. ⁊ colera monet᷑ donͭ oĩo irastit᷑ ⁊ sic medioc̾t̾ ⁊ tẽꝑies ila
imesticie. atq lecicie ꝙͣ pͥus habebat destruit᷑. hinͦ de ruinere illo
ita ꝙ eũ nõ pigeat ieditet᷑. nͨ cola monet᷑ nͭ ip̃e hõ calostit aut¬
q nt̃i młtos fuisse niros atcestant᷑. qui uͥ ẜpentis ꝯsilio. ⁊ ade pcc̃o

Expanded text:
amitteret, verbi gratia, quemadmodum cum quis nec nimium laetus est, nec nimium si velit, valeat, ipse vero super illo sic cogitaverit, ut etiam aegre ferat magis et cholera movetur, donec omnino irascatur, et sic mediocritas et temperies illa moestitiae atque laetitiae quam prius habebat destruitur. Si vero de rumore illo ita que nostri multos fuisse viros attestantur, qui nisi serpentis consilio et Adae peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ em̃ tñ ex racone tũ exanctoritate ꝯfutasti. Nĩc añt qͣlis sit si
No tas expone. ⁊ modũ tue credulicatis sub capituilis distingne .ꝓ.i
In mei pͥncipio libri mee iã modũ credulitatis sub tirulis tibi pre dixi
Nñc añt q̃re sub quolib titulo meo dispitando ⁊ liceat ⁊ͥ si potueris q̃
me dictafnerit destruere M hoc desidosi pot̾o. Nũc itaq ĩ opiã qq̃¬
reri de pͥma tue credulitatis ꝑce stil quomodo deus ẽ minb ⁊ tres ꝑ¬

Expanded text:
tum ex ratione, tum ex auctoritate confutasti. Nunc autem qualis sit tua fides expone, et modum tuae credulitatis sub capitulis distingue. PETRUS. In mei principio libri, meae jam modum credulitatis sub titulis tibi praedixi. Nunc autem quaere sub quolibet titulo in eodem disputando, et liceat tibi si potueris quae a me dicta fuerint destruere. MOYSES. Hoc desidero, si potero. Nunc itaque incipiam quaerere de prima tuae creduli
Abbreviated transcription (Latin):
sane ꝙ. alamꝰ cassatꝰ lenit̾ porest ꝑfruigi. lignũ aut̃ ẜuugãs id
ẽ lignũ cõbustũ. s tamẽ aliquid retiẽs fuim. id ẽ iguis. ꝑf acis¬
me potest extiugm d quid ꝑ calanũ cassatũ uł lignũ pene extĩnc¬
tũ meliꝰ ꝙͣ peccatoris fragilitas. qui cõcassatꝰ. ⁊ pene ĩpcc̃o est. extuictꝰ
t̾ tollerant ⁊ ad penitẽcia renoc auit. qd ⁊ excõseqũtib designauit ꝓħa¬

Expanded text:
gi: lichnum autem fumigans, id est linum combustum, sed tamen adhuc retinens fumi, id est ignis, perfacillime potest exstingui. Sed quid per calamum quassatum, vel lichnum pene exstinctum, melius quam peccatoris fragilitas, qui conquassatus et pene in peccato est exstinctus, ter toleravit , et ad poenitentiam revocavit , quod et in consequentibus designavit
Abbreviated transcription (Latin):
Angłimortis cuidã iro apparuisse uoĩe iosue filio lem doctoris eiq
dixisse. Adhoc ueisse me scias ut aĩam tuã sustipiam ⁊ moriaris¬
diuifreptũ gͥ augls in alis suis duxit ad locũ intde indet paradisũ.
Callidus aũt ille de alis eiꝰ elapsub. in paradisũ cade̾ se ꝑmisit Augłs
deceptũ se ẽẽ dolens irato nimis nultuegrede ait ut moriaris Neqͣqꝙ
ait ille egr ediar. Cũq sc̾dõ ⁊ t̾cio angłs iᵈ ipm cũ maguo clamore re¬
rei q̃riioniã fecit. Deꝰ aũt eĩ redire roganit. ut hoĩem illũ ex dei no

Expanded text:
angelum mortis cuidam viro apparuisse, nomine Josue, filio Levi doctori, eique angelum mortis cuidam viro apparuisse, nomine Josue, filio Levi doctori, eique dixisse: « Ad hoc venisse me scias, ut animam tuam suscipiam, et moriarisigitur angelus in alis suis, duxit ad locum unde videret paradisum. Callidus autem ille de alis ejus delapsus, in paradisum cadere se permisit. Angelus deceptum se esse dolens, irato nimis vultu: « Egredere, ait, ut moriaris.--Nequaquam, ait ille, egrediar. » Cumque secundo ac tertio angelus idipsum cum magno clamore rerei querimoniam fecit. Deus aut
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ caepoꝵ p̾cepta ꝯtineat. nẽ satib ꝯsido quid nõb̾ qui spitualis tã¬
tũ eat᷑a estis sit necessaria. Augłi quid ad hec dice̾nt nõ habentes¬
ts ꝗrituerũt. De moysi gͥ nictotia dñ risisse ⁊ nasde lecatũ ẽẽ di¬
itis. ⁊ ita moysen post tͥũphũ cũ lege alacrem dẽscendisse. Quod q̃so
satuitatib dm̾sitates in hac ꝯtinent᷑ lastima: Quo mͦ de eñ in oyses
corꝑis mole depssus altitudiẽ celi ꝯstende potuit. aut qͦmͦ dare
deo legẽ nolente angli ꝓhibe̾. Quid iterũ stelidius est ꝙͣ dic̾e̾ deũ¬
uno uncẽte ⁊ alio nicto exultarẽ: ⁊ puerili more ride̾ Itẽ si angli
ut dicitis tamamidi illiꝰ legis retinẽde erãt. cui nõ pͥns eam ⁊ deo q̃¬
cũ iudeis obẜuare . nͨerat rac̃o cͤ eam moysi debe̾nt in hibe̾. Nõ minꝰ
huis oĩb ciulib p̾stat ridicłm. aliud ꝙ ip̃a memorãt factũ. Ticũt eĩ

Expanded text:
dorum corporum praecepta contineat, non satis considero quid vobis qui spiritualis tandorum corporum praecepta contineat, non satis considero quid vobis qui spiritualis tantuvicti conticuerunt. De Moysi igitur victoria Deum risisse, et valde laetatum esse dicitis, et ita Moysen post triumphum cum lege alacrem descendisse. Quot, quaeso, fatuitatis diversitates in hac continentur lascivia? Quomodo enim Moyses corporis mole depressus, altitudinem coeli conscendere potuit, aut quomodo Deo dare legem volente, angeli prohibere? Quid iterum stolidius est quam dicere Deum angelis victis exsultare, et puerili more ridere? Item si angeli, ut dicitis, tam avidi illius legis retinendae erant, cur eam non prius a Deo quinhibere. Non minus his omnibus cuilibet praestat ridiculum, aliud quod ipsi memorant factum. Dicunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
In qͦ pacto quod stꝰ suit nuranda quid ue pociꝰ mirer cũ desido scupes
care: Aut quomꝰ cã ꝑmila anib ⁊autũ. tã dun᷑ũ tamq spissũ sax enm
corpꝰ ⁊an cito ualuit penetrare: Quone pacto dentes eitam subite
crestere: Aut qͣ racone tam ĩ mẽse ⁊ in audite magnitudĩs creden¬
uus est fuisse. cũ p̾sertim lex dicat lectũ eiꝰ ferit ferreu nõ nͥ uor̃e
cubitos habuisse. quo ne pacto cantꝰ hõ tamfacili nuilu̾e cecidisse:
dibet ad huc aliud in nocẽscendo ridicłm iuaiorẽ eoꝵ fatint᷑atẽ ł es¬
tende̾. Auit eĩ ꝙ moyses ꝓ lege suscipienda in celũ astendit ͭ. ⁊ ebi cũ
augłis ⁊ alit̾ altc atꝰ sit. Sicebãt ẽĩ inqͥũt angłi. Cegẽ hauc᷑ te fe¬
re iimiue sinemꝰ. quã nõb plusꝙͣ filis isrł uecessariã. scimꝰ Ad hec
meyses in solita nisione ꝑt̾ritꝰ. nichil respondẽ p̾simisit. s dño se cõ¬
forcante ut secure respende̾t ⁊ p̾cipiente ait angłis. Cũ lex ħͦ regẽ¬

Expanded text:
In quo facto quot sunt miranda, quidve potius mirer, cum considero, stupeo. tare? Aut quomodo tam parvula avis tantum, tam durum, tamque spissum saxi corpus tam cito valuit penetrare, quove pacto dentes ei tam cito crescere? Aut qua ratione tam immensae et inauditae magnitudinis credendus est fuisse, praesertim cum lex dicat lectum ejus ferreum non nisi novem cubitos habuisse , quove pacto tantus homo tam facili vulnere cecidisse? Libet adhuc aliud innotescendo ridiculum majorem eorum fatuitatem ostendere. Aiunt enim quod Moyses pro lege suscipienda in coelum ascendit, et ibi cum angelis taliter altercatus sit. Dicebant enim, inquiunt, angeli: « Legem hanc te minime ferre sinemus, quam nobis plus quam filiis Israel necessariam scimus. » Ad haec Moyses insolita visione perterritus, nihil respondere praesumpsit, sed Domino se confortante ut secure responderet, et praecipiente, ait angelis: « Cum lex haec regen
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret: regnũ uͦ xpĩ semꝑ fine careret. m ⁊ xp̃i regnũ sine cõdi¬
cõne. salomonis añt ꝓmissũ est sub cõdicõne. De eo quipe ĩ libris
regũ legit᷑ ubi dauid ad filut snũ salonionẽ sic loquit᷑. Confirmet
inquid dñs ẜmones suos quos locutꝰ est de me dicẽs. Si custodierĩt
filii tui legẽ mẽa. ⁊ ambulaueñt corãme ĩn̾itate. ĩ oĩ corde suo ⁊ ĩ¬

Expanded text:
semper fine careret . Sed et Christi regnum sine conditione, Salomonis autem promissum est sub conditione. De eo quippe in libro Regum legitur, ubi David ad filium suum Salomonem sic loquitur: Confirmet, inquit, Dominus sermones suos, quos locutus est ad me dicens: Si custodierint filii tui legem meam, et ambulave
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ cũ tyto ⁊ ẜmis eiꝰ uastitas. ⁊ post ẜmẽ bellistatura desola¬
cio. Q aũ seqͥt᷑ cõfi mabit pactũ młtis eb̾domada mia: illa ꝓ fec¬
to ebdomada nua sept̃ẽ st ̾ anm ob sidionis. Septẽ enĩauis obsessa
est cuitas ab exer citu rõnoꝵ ⁊ infra ilos septẽ annos a deo coacti fu¬
etũt int̾ ⁊ aff licti ꝙ nõ haberet̃ mide sac̾ficiũ faciᷤ potuisset. Et hec
est ꝙ ait ĩ dimdio ebdomadis. idẽ infrs ebdomadã deficiet hostia⁊

Expanded text:
id est cum Tito, et finis ejus vastitas, et post finem belli statuta desolatio. Quod autem sequitur, confirmabit pactum multis hebdomada una, illa profecto hebdomada una septem sunt anni obsidionis. Septem enim annis obsessa est civitas ab exercitu Romanorum, et infra illos septem annos, adeo coacti fuerunt intus et afflicti, quod non haberent unde sacrificium facere possent, et hoc est quod ait: In dimidio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tam̃ nõ separat᷑ ab igne ita ⁊ filiꝰ absqr patre ⁊ spũ stõ carnẽ sus¬
cepit . n ꝓpt̾ hoc cam̃ ab eis discessit .p. dtiq sic credo ego: ⁊ tu bũ
intellexisti si crede̾s Dixit eñĩ uentas ip̃s. Ego sũ inpatre . ⁊ ꝑa¬
o Concedo satis ꝙ potuit hõi deitas se mure : neuĩtañ cñsic Re¬
n uecesse nõ fui̾t : cur crede  debenꝰ factũ eẽ . .p. Nos sane ã ꝓpħas

Expanded text:
 ita et Filius absque Patre et Spiritu sancto carnem suscepit, nec propter hoc tamen ab eis recessit. PETRUS. Utique sic credo ego, et tu bene inellexisti, si crederes. Dixit enim Veritas ipsa: Ego sum in Patre, et PaS. Concedo satis quod potuit homini Deitas se unire; verumtamen, cum sic fieri necesse non fuerit, cur credere debemus factum esse? PETRUS. Nos sane qui prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
Dixi nãq tͥ ĩ pͥmis in mee explanac̃one credulitatis. tres ip̃m ẽẽ sub
art̾buta nocabula. stdm aiãm uͥ septẽ inim̾a potuit susciꝑe supͣ dicta
ab. ꝑ. dicet ridiculose hoc ꝓferas. tam̃ si nis dicã quid scdm̃ carne
ei act̾buã. Dicit qͥppe idẽ ysaias. Sabo inselitudine cedrũ ⁊ sechinia
unt cũ ⁊ signũ oliue. ⁊ pona indeserto abietẽ. pñi ⁊ buxũ sił per
has sane arbores septẽ: corpus xͥ designat᷑. de alio ꝙͣ de hoc deserto
ur diceret. cũ semꝑ indesorto huimodi at bores cõmorent᷑. Per deẜ¬
ñ et go intelligit᷑ mũdus. qui tẽꝑe x adnẽtus oĩbeno udcuub erat᷑ ⁊¬
desertus. eꝯ. Cñ gͥ corpꝰ eiꝰ ꝑ arbores designauit. sur arlores q̃¬
so fructiferas ⁊ preciosiores in eiꝰ designacõne nõ pocuit posuit¬
P. myaguo sane intincu ⁊ rac̃one hoc fecit. Sicut nãq semꝑ iurẽt
Ar bores ille nͨ aliquãdo sus idĩat᷑ fronde. sic ⁊ coepus x semper

Expanded text:
Dixi namque tibi in primis in meae explanatione credulitatis, tres ipsum esse subattributa vocabula, secundum animam vero septem munera potuit suscipere supradicta. PETRUS. Licet ridiculose hoc proferas, tamen, si vis, dicam quid secundum carnem ei attribuam. Dicit quippe idem Isaias: Dabo in solitudinum, et lignum olivae, et ponam in deserto abietem, pinum et buxum simul . Per has sane arbores septem, corpus Christi designatur. De aliquo namque hoc deserto cur diceret, cum semper in deserto hujusmodi arbores commorentur? Per desertum ergo intelligitur mundusSES. Cum igitur corpus ejus per arbores designavit, cur arbores, quaeso, fructiferas et pretiosiores in ejus designatione non posuit? PETRUS. Magno satis intuitu et ratione hoc fecit. Sicut namque semper virent arbores illae, nec aliquando sua viduantur fronde, sic et corpus Christi semper
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ atis huc usq ꝑ anctoricatẽ egisti de pueri gn̾acõne:⁊ satio pa¬
tt atõsit fieri porniss s dĩb ẽ muirabilius qualie̾ hñanocor
ꝑi ꝙ est ꝯpõitũ deitas que simpla ẽ ad m̃gi potu̾it ⁊ nuiti. ꝓre cber
⁊ut ꝓmisisti edissere : qua id fieri potiit racõne . ꝑ. Nulla cerde fieri
debuit necessaria r acõne ꝙ solo dei mitu factũ fuit adq boĩtare. Ili¬
si om̃ ip̃e noluiss hũane se nac̾e nõ uiret. Uerũtam̃ milla racõne¬

Expanded text:
S. Satis hucusque per auctoritatem egisti de pueri generatione, et satis patitur ratio sic fieri potuisse, sed omnibus est mirabilius qualiter humano corpori quod est compositum, deitas quae simpla est adjungi potuerit et uniri. Precor ergo, ut promisisti, edissere qua id fieri potuit ratione. PETRUS. Nulla certe fieri debuit necessaria ratione, quod solo Dei nutu factum fuit atque bonitate . Nisi enim ipse voluisset, humanae se na
Abbreviated transcription (Latin):
xp ͦ ꝙystissiũ onĩ ⁊ apc̃o mũdissimũ sucẽ stati ut noluit sustit̾s¬
iño debuit: Ideo eciã eñ sustu are netesse funt ut sic̃ ꝑ mortẽ suãꝰ
est endẽs ad inferes de mre diaboli motiuos silersint ptaet pre
surt cõez suã de cidẽ diabosi tn anuide nent̃ os libdiatat ꝙ¬
ostende.pͥ. possũ utiq. Dicit nãq damo ĩ psalnio. dies suꝑ dies re¬
gis ad icies: annos eiꝰ usq ĩ diẽ gn̾acoĩs ⁊ gu̾acõis. De quo eĩ rege¬

Expanded text:
anctissimum omnium et a peccato mundissimum fuit, statim ut voluit suscitari non debuit? Ideo etiam eum suscitari necesse fuit, ut sicut per mortem suam descendens ad inferos de jure diaboli mortuos liberavit, ita et per resurrectionem suam de ejusdem diaboli manu, venturos liberaretostendere? PETRUS. Possum utique. Dicit namque David in psalmo: Dies super dies regis adjicies, annos ejus usq
Abbreviated transcription (Latin):
locucõis ordine . Io. porest equide̾. ⁊ est ordine nõinũ nõ nar d In
uelit Iat itaq nõniũ ordmata racore su bstancia sapiẽtis et
nolutaste ant̾ier est. ⁊ sapiẽcia aut̾ior nolutate. Sili etiam
di re tecũ egimꝰ ita grosse. ut enqui subciliora nõ ꝑcipis isto
altẽ modo quicꝙͣ inde posses ꝑciꝑe. ox si cũ aliqͦ iude loq̃rem᷑ xͥa¬
o. młto inde subtiliꝰ cũ eo dispuc̃are. possemꝰ .m. Cũ igit᷑ racõe
ostenderis deũ sapiẽciam ⁊ uolittatẽ habeᷤ repett potest ne ĩ ali¬
eniꝰ aucentici libri repperi serie crertorẽ in mũdi c̾teacõe sapiẽtia
nolũtate nsũ fuisse: ꝑ. Eciã de sapiencia enĩsalomõ ĩ ꝓu̾bus¬

Expanded text:
locutionis ordine. PETRUS. Potest equidem, et est ordine nominum, non natura. In ordinata ratione, substantia, sapientia et voluntate anterior est, et sapientia anterior voluntate. Simili etiam di re tecum egimus ita crasse, ut tu, qui subtiliora non percipis, isto saltem modo quidquam inde posses percipere. o, multo inde subtilius cum eo disputare possemus. MOYSES. Cum igitur ratione ostenderis Deum sapientiam et voluntatem habere, potestne in alicujus authentici libri reperiri serie, Creatorem ipsum in mundi creatione, sapientia et voluntate usum fuisse. PETRUS. Etiam. De sapientia enim Salomon in
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo st̾bit᷑ eloym ꝙ pluralitatẽ sig¬
nificat ut inde patesceret emidẽ ẽẽ deũ
qui ⁊ signlari ꝓpͥo ⁊ plm al appellatiuo mĩ¬
enpat᷑ nocabulo. s ⁊ ne plures deos fore
Iutarẽt ad iuxit ⁊ nõ sit alius. Qd uͦ dixit moyses scito ⁊ cogtiani ĩ
corde tuoreuera ĩsimnat. qr nõĩs huiꝰ archana subtilias neq uisu neq
Auditu. neq de corporeis sensib aliqͦ insi tantũ mẽtis intellectu ꝑ spi

Expanded text:
in Hebraeo scribitur Elohim, quod pluralitatem significat. Ut autem patesceret eumdem esse Deum qui et singulari proprio et plurali appellativo nuncupatur vocabulo, sed et ne plures deos fore putarent, adjunxit, et non sit alius. Quod vero dixit Moyses, scito et cogita tu in corde tuo , revera insinuat quia nominis hujus arcana subtilitas, neque visu, neque auditu, ne
Abbreviated transcription (Latin):
e si em̃ hoc feciss ordinatꝰ eẽt. post mortẽ nͦ ip̃iꝰ socuita dica eiꝰ qui
secũ fnant morati quisq ut ita dic̃a leccõem snã remĩcians alcora¬
nũ cõposuerũt mde nescimꝰ qͥs pͥor quis post̾ior fuit ordo I deo
aũ mahometꝰ p̾dari eapt mare ⁊ geres int̾fice̾ inssit᷑ ut gr abes qͥ
deũ ignorãtes ĩ deserto manebãt ĩ p̾dicacõib delectarent᷑. eut

Expanded text:
ost mortem vero ipsius, socii ejus qui secum morati fuerant, quisque, ut ita dicam, lectionem suam renuntians, Alcoranum composuerunt, unde nescimus quis prior quis posterior fuit ordo. Ideo autem Mahometh praedari, captivare, et gentes interficere jussit, quod Arabes qui Deum ignorantes in deserto ma
Abbreviated transcription (Latin):
pli luũe t̾re retis. Cñ emĩ deꝰ ⁊ moysen sac̾ficia fieri p̾cepit ides utiq fe¬
cit ut ĩ eñ rt̃e crebentes ⁊ totamẽte eũ dilis ẽtes legis sue p̾cepta cñ
quãta decebat sollitudĩe ⁊ ĩmũdicia custodirent ño ut fur ta hoĩcidia
ripm is ⁊ cec̾a excendo uicia nño idolis sac̾ficando dei legẽ ĩdigne tͣcta¬
rent. ⁊ młti poł̾uti ꝯtagus. deo u̾o sacͥficati stm̃ eiꝰ tẽplũ indigni ingre¬
dent᷑ quẽ admodũ ihere mias ꝓpħa testatur dic ens. Ecce nos ꝯfiditis

Expanded text:
pli limina tereretis. Cum enim Deus per Moysen sacrificia fieri praecepit, ideo utique fecit, ut in eum recte credentes, et tota eum mente diligentes, legis suae praecepta cum quanta decebat sollicitudine et munditia custodirent, non quod furta, homicidia, rapinas, et caetera exercendo vitia, nec non idolis sacrificando, Dei legem indigne tractarent, et multis polluti contagiis, Deo vero sacrificaturi, sanctum ejus templum indigni ingrederentur, quemadmodum propheta Hieremias testatur dicens: Ecce vos confiditis
Abbreviated transcription (Latin):
spexit ⁊ sacͥficia nr̃ a suscepit . P. Explanacõm tue menb obtime ĩtellet¬
ub cõcordat. sũ em̃ de nos de captinitate eductos ad tẽplũ patͥam q
tras ac ceptabiles haluit. S cũ postea in pristina scela redussetis pristi¬
us denno penis multati estis. ⁊ qͣndo scdã aptinitas inaior gramor¬
q fuit ꝙͣ pͥma. tauto maiorẽ in hac ꝙͣ in illa dei suꝑ nos liq̃t indignacõ¬
nẽ fuisse.m. In hoc u̾bo tͥ ip̃i cõtͣrius ostendis cũ supius dixis hoĩes illiꝰ¬
qui auditores fua̾nt intelligebat. oꝵ q face neclexer̃t. iͦdeo eoꝵ antiqͣs ob¬
ẜus cões deꝰ susciꝑe renuit quẽ admodũ ⁊ nec̾es trius quos aũ snsteptã ꝓer

Expanded text:
icia nostra suscepit. PETRUS. Explanationi tuae meus optime intellectus concordat. Cum enim Deus vos de captivitate eductos ad templum patriamque tras acceptabiles habuit. Sed cum postea in pristina scelera redissetis, pristinis denuo poenis multati estis, et quanto secunda captivitas major graviorque fuit, quam prima, tanto majorem in hac quam in illa Dei super vos liquet indignationem fuisse. MOYSES. In hoc verbo tibi ipsi contrarius ostenderis, cum superius dixeris hoqui auditores fuerant intelligebat. Quod quia facere neglexerunt, ideo eorum antiquas observationes Deus suscipere renuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ sinrexit ꝓpħaultͣ in isrł sic moyses qñe nosset. dñs facie ad fa¬
ciẽ ĩ oĩb signis atq portẽtis q̃ misit suꝑ eñ. Nõne cũ isti tanti tales q
g ͦ moysen. regẽ penduiꝰ .pl. Qnd ergo nẽtus ille pact᷑us est. Quid
eciã abi aã ysaac ⁊ iaceb ẜ act i sũt quos moyses ip̃e dñ inneret. ĩ tã¬
to p̾cio habebat. ꝙ cũ aliquid a deo ĩplor abat ꝓ eoꝵ amore se ꝯd dep¬
tirũ cẽ orabat. Iumagno si atrendas discr mũe estis. Ag nolo nt̃
dicas si nosti. m̃iqͥd ña illi qui tũc sustitandi sũt mortui: nat᷑am
⁊ porestatẽ habebũt filios generãdi:m. dt quid i espousurꝰ sis
andiã. islos guaturos negabo .po. Uolo priꝰ i espondeas si gnacõis
osficĩ eis nat᷑ a negabit. Aut legis insñ ꝑibebit .M. legis pre

Expanded text:
oyses, quem nosset Dominus facie ad faciem, in omnibus signis atque portentis quae misit super eum . Nonne cum isti tanti talesque  PETRUS. Quid ergo unctus ille facturus est? Quid etiam Abraham, Isaac et Jacob sunt facturi, quos Moyses ipse dum viveret in tanto pretio habebat , quod cum aliquid a Deo implorabat, pro eorum amore se adepturum esse orabat? In magno si attendas discrimine estis. Sed volo ut dicas, si nosti, nunquidnam illi qui tunc suscitandi sunt mortui, naturam et potestatem habebunt filios generandi? MOYSES. Ut quid responsurus sis audiam, illos generaturos negabo. PETRUS. Volo prius respondeas, si generationis officium in eis natura negabit, aut legis jussum prohibebit. MOYSES. Le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓles accresquat ⁊ forciꝰ int̾ eos amicicie incłm ingeat. De possessiõib
repetendis iudicia ⁊ alis st ͦ apud eos. qualia ẽẽ apud hebreos ip̃e obti¬
ie nostiut peciter testib oꝓrobet. ut negator int am̃to sem expi¬
get Testes aũt millos nͥ ualde idoneos ꝓbatasq ꝑsonas suscipiũt ⁊ qͥl
sine iuram̃to crede̾ possint in quibusda ecia alus mosayce legis morẽ

Expanded text:
proles accrescat, et fortius inter eos amicitiae vinculum vigeat. De possessionibus repetendis judicia talia sunt apud eos, qualia esse apud Hebraeos ipse optime nosti, ut petitor testibus comprobet, et negator juramento semel expurget. Testes autem nullos nisi valde idoneos probatasque personas suscipiunt et quibus sine juramento credere possint. In quibusdam etiam aliis Mosaicae legis
Abbreviated transcription (Latin):
beñs eẽt eq̃sem eciã asf ectim̃ tẽpiem habe debuis̃ ut ire ⁊ inesticie
comedẽdi acq bibendi ac cet̾oꝵ. quoꝵ nillus in hoĩe si ꝑ habun¬
dat aut decrescit. nͥ ex lem̃toꝵ suꝑ habũdancia uł dimuicõe q̃¬
litatũ Cũ uͦ ei diabolus diũi sui preceptũ tͣnsgredi cõsuluit ip̃e¬
iã ex tũc p̾care ⁊ eqͣlitatẽ suã exuere incopit qͣ tẽꝑiem illã amisit
⁊ quo nõ in digebat ĩmo sibi uecitũ fiuat comede̾ ex optauit ⁊ sic
gradati usq ad opus denẽit ⁊ comedit. ⁊ tũc oĩo eqͣlitatẽ ꝑdidit¬

Expanded text:
esset, aequalem etiam affectuum temperiem habere debuisset, ut irae et moestitiae, comedendi atque bibendi, ac caeterarum quarum nulla in homine superabundat aut decrescit, nisi ex elementorum superabundantia vel diminutione qualitatum. Cum vero ei diabolus Domini sui praeceptum tjam extunc peccare et aequalitatem suam exire incoepit, quia temperiem illam amisit, et quo non indigebat, imo sibi vetitum fuerat, comedere exoptavit, et sic gradatim usque ad opus devenit et comedit, et tunc omnino aequalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ duisse ad ipoꝵ dedecꝰ ⁊ inlitatẽ. poret̾ea posꝙͣ in hanc captinitatẽ
deiecti ẽstis autołabilia nõb dabaut᷑ m̃adata: ue legẽ indel legentis
nͭͨ nr̃os eã filios doceritis Qd siqͥs eã ant legẽs aut docẽs filios ĩnẽt
fuiss: aut cremabat᷑ aut pecciib ẜ erreis acutissimis peccebat᷑ ꝑ
tene q uͭ sabbatũ ñ pascha celebrare pͥmissi estis hi uͦ quis hec faciẽs
mentꝰ fuiss acercime puinebat᷑. ꝓhibiti suꝑ hoc estis nros pͥstino
more silios cir cũcide̾ młtũq tͣusut tẽporis quonemo nͥ in occulto suũ ausus
est fisiũ caeũcid̾e̾. Cur cũcidens dũt inuẽtꝰ qͥs.: penis efficiebat᷑ g aussimis

Expanded text:
aptivitate dejecti estis, intolerabilia vobis dabantur mandata, ne legem videlicet legeretis, nec vestros eam filios doceretis. Quod si quis legens eam aut docens filios inventus fuisset, aut cremabatur, aut pectinibus ferreis acutissimis pectebatur. Praeterea nec Sabbatum nec Pascha celebrare permissi estis. Si vero quis hoc faciens inventus fuisset, acerrime puniebatur. Prohibiti super hoc estis vestros pristino more filios circumcidere, multumque transiit temporis, quo nemo nisi in occulto suum ausus est filium circumcidere. Circumcidens autem inventus quivis poenis afficiebatur gravissimis.
Abbreviated transcription (Latin):
mdetit ut uł de excremi indici sustitacõe dc̃m credat᷑. uł resustit acõis
noĩe captinitatis enasionẽ significam̾t Hic aũt sensus magis ad lict ͭ¬
am ꝑtine̾ iudet᷑ cũ pdulo suꝑiꝰ ꝓp̃ha sue gentis captintatẽ ⁊ afflictõem
dofleuerit tacimq diuĩe ꝓmissionis ⁊ pietatis solaciũ intulit dicens
uinẽt morcui: int̾fecti resurgẽt Nec hauc enasionẽ quolib ĩ certo tẽ¬
pore. s post modicũ tõpꝰ enent᷑am insumiat dic̃es Wade ppłs mens

Expanded text:
i suscitatione dictum credatur, vel resuscitationis nomine captivitatis evasionem significaverit. Hic autem sensus magis ad literam pertinere videtur, cum paulo superius propheta suae gentis captivitatem et afflictionem defleverit, statimque divinae promissionis et pietatis solatium intulit dicens: Vivent mortui, et reliqua. Nec hanc evasionem quolibet incerto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ydola ab eisdẽ colebant᷑ ibi. alt̾ũ ex abo. alcũ ex ngro lipide ua¬
cratũ. Nomẽ qͥde illiꝰ ꝙex ingro erat lapide merculieiꝰ dicebat᷑¬
nom uͦ ałt̾ius chamos. Alt̾ũ qd ex ingro erat lapide ĩ honore¬
erat. saturui. Ast̾a qd ex abbo in honore mantis erat edifica
tũ bis. ĩ anno cultores eoꝵ ad ip̃a astendebãt aderãda. Ad mar¬
tẽ quidẽ qͣndo se in pͥmũ gͣdũ arietis intrat: q aries honer ⁊̃
mar tib. In ciuiꝰ discessione. ꝓnt mos orat lapides iaciebant᷑.
Ad saturnũ uͦ qñ sol pͥmũgradũ libre mcͣc qr libra honor sa¬

Expanded text:
ibi colebantur, alterum ex albo, alterum ex nigro lapide paratum. Nomen quidem illius quod ex nigro erat lapide Mercurius, nomen vero alterius Chamos. Alterum quod ex nigro lapide est, in honore Saturni, alterum quod ex albo in honore Martis aedificatum est. Bis in anno cultores eorum ad ipsa ascendebant adoranda, ad Martem quidem quando sol in primum gradum arietis intrat, quia aries honor est Martis. In cujus discessione, prout mos erat, lapides jaciebantur. Ad Saturnum
Abbreviated transcription (Latin):
espuso sang̾ne corãme. Ecce natꝰ est tibi filiꝰ ut qͥetissimꝰ: faciã
enĩ eũ reqͥestere ab oĩb inimicis suis ꝑ cu cuitũ q salomõ nocabit᷑
⁊ pac̃e ⁊ ocium dabo inistł cũctis dieb eiꝰ. Ip̃e edificabit domũ nõi
meo. ⁊ ip̃e enit mͥ ĩfiliũ Et ego ero illi in patrẽ sirmaboq seliũ
regi eiꝰ suꝑ iftł in ecͦm̃ .M. Et hoc quidẽ de salomõe cõcedo ego
dictũ ẽẽ ꝓpt̾ illud. Ecce nat᷑ ẽ tibi filiꝰ ⁊ postea. S alomo nocabidi
q eciã testat᷑ dauid loquẽs ad filios ifrł de eodẽ in hec u̾ba. De filiis
meis filios enĩ młtos dedit nͥ dñs: elegit salononẽ filiũ meñ
ꝓ. Et hic quidẽ ẜ modauid ad salomonẽ: oĩo diu̾sus ẽ ab illo quẽ dix̃

Expanded text:
ssimus, faciam enim eum requiscere ab omnibus inimicis suis per circuitum, quia Salomon vocabitur, et pacem et otium dabo in Israel cunctis diebus ejus. Ipse aedificabit domum nomini meo, et ipse erit mihi in filium, et ego ero illi in patrem, firmaboque solium regni ejus super Israel in aeternum . Et hoc quidem de Salomone concedo ego dictum esse propter illud: Ecce natus est tibi filius, et postea, Salomon vocabitur. Quod etiam testatur David loquens ad filios Israel de eodem in haec verba. De filiis meis, filius enim multos dedit mihi Dominus, elegit Salomonem filium meum . Et hic quidem sermo David ad
Abbreviated transcription (Latin):
mũ exist̾e̾ tẽpłũ .e. Argimitũ ꝙ tue obst et rõm ño habeo. Wideo᷑
enĩant nonanos legẽ habit᷑os ꝯcede̾ aut moysi legẽ neqͣꝙͣ tota ꝯsis¬
cere posse. N. Gandeo qr n̾itatib sñt ex ꝑte iã animo tuo illabit᷑. Dic
igit᷑ nũquid plures reges habit̾i estis aunm: eꝯ. unũ ntiq habere
An. enĩfu̾t plures cocordes ẽẽ nõ pot̾ũt regni pace̾ destituẽt. Pͫ.

Expanded text:
SES. Argumentum quod tuae obstet rationi non habeo. Video enim aut novam nos legem habituros concedere: aut Moysi legem nequaquam totam consistere posse. PETRUS. Gaudeo quia veritatis lumen ex parte jam animo tuo illabitur. Dic ergo, nunquid plures reges babituri estis, an unum? MOYSES. Unum utique habere . Si enim fuerint plures, cum concordes esse non poterunt, regni pacem destituent. PETRUS.
Abbreviated transcription (Latin):
tare iher osolimib ut olim habitare. intẽplo ueieri ritu sac̾ficare ut
⁊ cor poꝵ pena sit eis nilia. ⁊ ꝙͣ mͦ habẽt requies habeat᷑ posteapro
mimnia . P. Q⁊ dicis a u̾tatis exorbitat semica. suullus eĩ presentib
mudi lenor ⁊ głia et̾ne uite delicus ⁊ c̾eci ꝙꝵ acõe ꝯuẽĩt. aliqͣ qr nec
nno moĩto quisꝙͣ huiꝰ mũdi potit sine labore^ pena. uti deliciis
Illi᷑ dũt beate inte głia. ñłła inc̾cidente molestia ꝑmanet ꝑpes ⁊ etimꝰ¬

Expanded text:
ltare, Hierosolymis ut olim habitare, in templo veterum ritu sacrificare, ut et corporum poena sit eis nulla, et quam modo habent, requies habeatur postea pro minima. PETRUS. Quod dicis a veritatis exorbitat semita. Nullus enim praesentis mundi honor et gloria aeternae vitae duno momento quisquam hujus mundi poterit sine labore et poena uti deliciis. Illius autem beatae vitae gloria, nulla intercedente molestia permanet perpes et
Abbreviated transcription (Latin):
orcus diei. E odẽ m si cct̾idẽte st ella p̃fatã sineã usq ad eã ad occidẽtis ꝓter
dirig ẽs sĩmitatẽ tee ĩstelle fixeris cẽtro ita ut media suꝑtrã. ⁊ media
subt̾ir a cõsistat. illã oram eiꝰ dices cecasti eẽ. Cũq solrali mꝰ occidit. ilia ho¬
ia apud astit loges nerꝰ est occasus diei. ⁊ initiũ noctiõ . M. Ex racõne tua
tał ꝓcedit ꝯcłusis. ꝙ cũ pars orientał orb ead̾e sit õĩb. locus tũ oriẽtis nõ¬

Expanded text:
si occidente stella praefatam lineam usque ad eam occidentis partem dirigens summitatem lineae in stellae fixeris centro, ita ut media super terram, et media sub terra consistat, illam horam esse occasum dices. Cumque sol tali modo occiderit, illa hora apud astrologos verus est occasus diei, et initium noctis. MOYSES. Ex ratione tua talis procedit conclusio, quod cum pars orientalis orbis eadem sit o
Abbreviated transcription (Latin):
rectõ.: ꝓsus em̃ eis ad dedecub ⁊ in ꝯmodũ. ꝙͣ ad decus ⁊uti st atẽ erit
eis ⁊ esurg̾e melusq eib fuiss in morte ꝑmanere ꝙͣ ernpnosam
duce̾ nccã. lic t moysi lex in hec fc̃o destrnat᷑ ꝙͣ ꝓceptũ habet᷑. ne qͥs
maiori sublimatꝰ. ordine ultiꝰ ad imõre reducat᷑. uaũt om̃s c
sũmi sacerdocu ordine eqͣles fuc᷑os ẽẽ ꝯcesseris honorẽ sim̃ admus

Expanded text:
utilitatem erit eis resurgere, meliusque eis fuisset in morte permanere, quam aerumnosam ducere vitam, licet et Moysi lex in hoc facto destruatur, qua praeceptum habetur, ne quis majori sublimatus ordine ulterius ad minorem reducatur. Si autem omnes in summi sacerdotii ordine aequales futuros esse concesser
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt ⁊ tance magͣitudĩs p̾cidisse laꝑidẽ. qͣnta młtitudo ẽẽ pot̾at tocius
ex̾citꝰ esan. ip̃amq molem capiti ĩpositã acculisse ut suꝑ hostm̃ cunenui
eã ꝓhiciens dĩs nno ꝓst̾ueret ictu. cñq adueĩens ia ambos cuneos cõ¬
cer des ĩenisset: molemꝙͣ accula̾t ĩ mare ꝓiecit. Cuꝰmagnitudĩe aqua
matis t̾minos suos excedens duas cĩtates sui effusione subu̾cit ⁊ ip̃e st̾ qͣs
longo tẽꝑe post ꝓharo.rex egeptifilios ist̃ł edificare p̾cepit. siõne ħ admu

Expanded text:
cunt, et tantae magnitudinis praecidisse lapidem, quanta multitudo esse poterat totius exercitus Esau, ipsamque molem capiti impositam attulisse, ut super hostium cuneum, eum projiciens, omnes uno prosterneret ictu. Cumque adveniens jam ambos cuneos concordes invenisset, molem quam attulerat in mare projicit, cujus magnitudine aqua maris terminos suos excedens, duas civitates sui effusione subvertit, et ipsae sunt quas longo tempore post Pharao rex Aegypti filios Israel aedificare praecepit. Nonne, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓmisit cũ dicit. Sic paciã ꝓpt̾ ẜuos meos: ut nõ disꝑdam co¬
tũ oare aũt hoc promiserit. ilico aꝑuit dicens Educã in qͥd
de iacob sem̃i ⁊ de iuda possidentẽ mõtes meos ⁊ her editatẽ mẽã
Electimeie ẜuimei habitabũt ibi. m̃otes udel apłos appellãs qͥnt
mõtes excelsi totimũdo st̾ ꝯspicui: lic in seq̃ntib montẽ st m̃ singła¬
rimunio platũ intelligat. xpm electos añt ⁊ ẜuos. Sernos qͦslibr a¬

Expanded text:
promisit cum dicit: Sic faciam propter servos meos, ut non disperdam totum . Quare autem hoc promiserit illico aperit dicens: Educam, inquit, de Jacob semen, et de Juda possidentem montes meos, et haereditatem meam, electi mei et servi mei habitabunt ibi , montes videlicet apostolos appellans, qui ut montes excelsi toti mundo sunt conspecti, licet in sequentibus montem sanctum singulari numero prolatum intelligat Christum; electos aut
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa s sic suꝑiꝰ diximiꝰ sit ꝑ se subsistẽs substãcia. Quicqͥd eĩ mñe nino
existẽs ⁊ i sui nat᷑a ĩmutabile ꝑmanẽs qͣtͣrioꝵ est susceptibile sub
maliq ẽ susteptibilis restat necessario ut sit ꝑ se subsistẽs substacia hoc
aũt̃ modo ꝓ bat᷑ qd nõ sit corporea. Wĩs corꝑss qualitas hũanis subiac
sensib Cuicũq aut dĩe qͣlicas uilli corporeo subiac sensm. nͨ corporea
est ip̃a dicẽda. Qualitates aut aĩe bomuĩst̾ ⁊ maliĩ. q̃ millo corporeo

Expanded text:
stens substantia. Quidquid enim unum numero existens et in sui natura immutabile permanens, contrariorum est susceptibile, submalique est susceptibilis, restat necessario ut sit per se subsistens substantia. Hoc autem modo probatur quod non sit corporea. Omnis corporis qualitas humanis subjacet sensibus. Cujuscunque autem rei qualitates nulli corporeo subjacent sensui, nec corporea est ipsa dicenda. Qualitates autem animae bonum sunt et malum, quae nullo corporeo
Abbreviated transcription (Latin):
remuꝑatus ẽ ⁊ de captinitate nos educ. Si uͦ habit̾us ẽ tp̃e certo: rͥestat
annoꝵ eiꝰ an debilitati mẽ broer anobstacło cuiꝰ sib rei aqͣ ne queat defẽ¬
di hoc aũt de deo crede̾ nefas est. Regim ꝰ ẽi inst̾pt᷑is sacris. quib nos nobo
sidẽ adhibetis dñi autiqͥs tẽporib maiora miracła fecisse quã sit neb de
ꝯꝑtinitate lib̾are: nebuti cũ decẽ plagis egiptũ ꝑcussit. ⁊ iude nos ĩ maiu
nalida eduxit ⁊ rubrũ mare diuisit in qͦ pharonẽ cũ exercitu suo dem̾sit
pcepit. Uamele de lacubeonũ lib̾aut. anamã. misdasẽ. ⁊ adariam de igne
⁊ nos de babilonis captiuitate lib̾auit ⁊ mlta alia q̃ lmini̾are longũ est
mirlicła fecit. Non ergo dice̾ potestis ꝙ autiqͥs dieb pot̃es nõ fuit. En aũt
eũ potentẽ fuisse ut equũ est cõcedatis s alioꝵ int̾nẽcu accidenciũ eñ nui¬

Expanded text:
recuperatus est, et de captivitate vos educet. Si vero habiturus est tempore certo, restat vannorum ejus, an debilitati membrorum, an obstaculo cujuslibet rei, a qua nequeat defendi. Hoc autem credere de Deo nefas est. Legimus enim in Scripturis sacris, quibus vos nobiscum fidem adhibetcaptivitate liberaret, veluti cum decem plagis Aegyptum percussit , et inde vos in manu valida eduxit, et Rubrum mare divisit, in quod Pharaonem cum exercitu suo demersit , praecepit . Danielem de lacu leonum liberavit . Ananiam, Misaelem et Azariam de igne , et vos de Babylonis captivitate liberavit , et multa alia quae enumerare longum est miracula fecit. Non ergo dicere potestis quod antiquis diebus potens non fuerit. Si autem eum potentem quidem fuisse, ut aequum est, concedatis, s
Abbreviated transcription (Latin):
u nelłe .x. anomͦ ꝙ errotẽ tnũ angeat ins addiscere: mn. Bene
me deo gras correxisti. in u̾bis tnis sensũ didici . ꝑ. Ianisacis dcm
est ad inceptũ redeamꝰ. Quia dei adu̾sarios mahonietꝰ predari cap¬
dicate p̾cepit peccñe u ĩnuicos suos destrneret. hoc aũc ut nosti
no deb fieti ĩmo siquis aliꝙ̃ ꝯu̾tere uelit nõ ꝑ molenciã s diligent̾
⁊ dulcit᷑ ħ face debet sicut ip̃e mahometꝰ ĩ suotestat᷑ altoranosub ꝑ¬

Expanded text:
uomodo quod errorem tuum augeat vis addiscere? MOYSES. Bene me Deo gratias correxisti, in verbis tuis sensum didici. PETRUS. Jam satis dictum est, ad inceptum redeamus. Quia Dei adversarios Mahomethus praedari, capditate praecepit pecuniae, et ut inimicos suos destrueret. Hoc autem ut nosti non debet fieri, imo si quis aliquem convertere velit, non per violentiam, sed diligenter et dulciter hoc facere debet, sicut ipse Mahometh in suo
Abbreviated transcription (Latin):
rac̃o nr qm mis cͤat᷑a cardiꝰ est creata ꝙͣ alia : ideo sumꝰ. Hedrũ cregtor muri
petens credat᷑. Neq ẽi in ħ eiꝰ fuit in potẽcia s qr ipar creat᷑arũ alia mollioe
Ilt a durior fuit. in suscipiẽda sua creacõne ut forma neluti siaccipias mas¬
sam mĩa in qͣ ferrũ es. ⁊ ph̃bũ stagm pre ⁊ cerasimil stͤ põita. ⁊ haut mas¬
sam ex onĩb istis ꝯmixtã nuio eodẽq mom̃ito in igũe miseris totã niqͥd oĩa
mio eodẽq tẽpor ictu liq̃fient. M. Nõ ntiq s pͥns cora post ea pix. de hĩc
stagnũ de inceps plũbũ post es ad ultimmu nͨ ferrũ liq̃fiet .p. Imputas gͥ
hoc ignis uͥtuti. ꝙalia alis ciciꝰ liq̃fiant aneoꝵ narie ascribis debilitati
cot dieꝵ tͣnfiuit mora. nͥ qr q̃da eaꝵ cardiores fuere insuscipiẽda forma¬

Expanded text:
oniam una creatura tardius est creata quam alia, ideo summus earum Creator minus potens credatur. Neque enim in hoc ejus fuit impotentia, sed quia ipsarum creaturarum altera mollior, altera durior fuit in suscipienda sua creatione et forma, veluti si accipias massam unam in qua ferrum, aes, et plumbum, stannum, pix, et cera simul sint posita, et hanc massam ex omnibus istis commistam, uno eodemque momento in ignem miseris totam, nunquid omnia uno eodemque temporis ictu liquefient? Non utique, sed prius cera, postea pix, dehinc stannum, deinceps plumbum, post aes, ad ultimum ferrum liquefiet. Imputas igitur hoc ignis virtuti, quod alia aliis citius liquefiant, an eorum variae ascribis debilitati? tot dierum transivit mora, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
misit itaq nctꝰ qui ut dicitis usq in ꝑreseute diẽ incolumis ꝑman
at q nims. Consid̾a q̃so ꝙͣ risu dignissia in h posuit notari sermũcło
Qud ẽĩ mirem᷑ an fatintatẽ augłiqͥ callidã hõis artẽ ñ pͥus ag¬
isse iurare. andicamꝰ dei ĩpotenciã fuisse. qd̾ n nͥ ꝑ mẽtaciũ eũ de pae¬
adiso potuiss expelle̾ anscribamꝰ de ignorãcie. ꝙ nõ alit̾ stire potunt

Expanded text:
m victus, qui, ut dicitis, usque in praesentem diem incolumis permanet atque vivus. Considera, quaeso, quam risu dignissima in hoc possunt notari sermunculo. Quid enim plus miremur? an fatuitatem angeli qui callidam hominis artem non prius isse jurare, an dicamus Dei impotentiam fuisse, quod non nisi per nuntium eum de paradiso potuisset expellere, an ascribamus Dei ignorantiae: quod non aliter scire potuit
Abbreviated transcription (Latin):
est ignis udelit sicte nat᷑e ⁊ calide sna nͨ pantisq ꝓ aulisꝑ calor ille lengiꝰ
ẜi mamito recessit̃ uiuisua iã modice amĩterib. aliqͣntulũ cepint ⁊ debilior
fuit ẜ ⁊ sose hac laq ꝯmonit. mtde ẜacta est nac᷑aderis calida⁊ humu aue
Om̃is eĩ calor ꝙͣdm sorassimꝰ est deficcat ⁊ oburit Ex qͦ nͦ teꝑ escit mollestere
rẽ ait siq̃fien facit. Q̃nañt ad huc longiꝰ a fi mamto recessit  adice qi ꝓcill
existente iugorẽ amisie ⁊ ideo nat᷑a frigida ꝓfluxit ⁊ facta ẽ liqruida ⁊ pondo¬

Expanded text:
est videlicet siccae naturae et calidae. Quia vero paulisper calor ille longius a firmamento recessit, vim suam jam modicum amittens aliquantulum tepuit, et debilior fuit, sed et se hac illacque commovit, unde facta est natura aeris calida et humida. Omnis enim calor quandiu fortissimus est, desiccat et comburit. Ex quo vero tepescit, mollescere rem ac liquefieri facit. Quomodo autem adhuc longius a firmamento recessit, radice quasi procul existente
Abbreviated transcription (Latin):
udit. ex st̃ĩ sp̃t reuelatõe cegnonit. We car tarũdũt scpt᷑ is. milla fateor est
mͥ rat̃o . P. Glã deo iam panlisꝑ stulticie cares responso Itẽ si cõcedamꝰ moy¬
seu hoꝵ q̃dã indisse q̃da sc̃o⁊ enelante spũ cognonissẽ cũnec ip̃e moyses
usꝙͣ st̾ptũ reliq̃rit. nͣ ullus post eũ ꝓpħa ꝑdidit nude urĩs dectorib ta secre

Expanded text:
vidit, ex sancti Spiritus revelatione cognovit. De chartarum autem scripturis nulla, fateor, est vidit, ex sancti Spiritus revelatione cognovit. De chartarum autem scripturis nulla, fateor, est mihi ratio. PETRUS. Gloria Deo. Jam paulisper stultitiae cares responso. Item si concedamus Moysen horum quaedam vidisse, quaedam sancto revelante Spiritu cognovisse, cum nec ipse Moyses u
Abbreviated transcription (Latin):
stulte explanatõis seriem q̃ ⁊ stͥpt᷑e ⁊ racõis inuanine caret: ꝓgredi lib
fingamꝰ.potiit inde pilleñ sine corrigie nedũ illiꝰ stil cerone ꝙͣ nos dici¬
cerncẽ astrũt ostendisse. ut illã inde̾t̾ nodũ coerigie . P0. Ita ẽẽ ut asse¬
ris aid tui destructõem cõcedamꝰ. Nã ut moysen illũ corrigie nodũ iudisse
imeicarns cũ etꝰ faicĩẽ nullatenꝰ iudi̾t. inide dm̃ pixidẽ in ant̾ion capitis
nt ĩallect  : qm̃ut dĩu aliquit gestare dicamꝰ potiut tũ illa corrigia liga
naribalũ aut ritimuabulie aliqͣdant gemina q̃ is preciosa ant aliqͥd lniꝰ
mod uecũtũnt oĩa tibi fdtut etas tola r esponsa hoc ut ius a dicis ẽẽ ꝯͥ¬
cedam S hoc ꝯcesso. inĩ q̃so moyses intelug̾e̾ potiit cartas intꝰ ꝯtiu̾ine dũ¬
iussimũ est ꝙ in illa carta ut creditis nichil aliud scͥptũ est : nͥ u̾sus qͦs noy¬
⁊aco qͣre indei capite scptũ eẽ debeat credi .m. Qd ocłis carneis moyses non

Expanded text:
rationis juvamine caret, progredi libet. fingamus, potuit videre pileum sive corrigiae nodum, illius scilicet coronae quam vos dicicervicem astruunt ostendisse, ut illum videret nodum corrigiae. PETRUS. Ita esse ut asseris ad tui destructionem concedamus. Nam ut Moysen illum coronae nodum vidisse mentiamur, cum ejus faciem nullatenus viderit, unde Deum pixidem in anteriori capitis hic intellectus, ut Deum aliquid gestare dicamus; potuit tamen illa corrigia ligari cymbalum, aut tintinnabulum aliquod, aut gemma quaevis pretiosa, aut aliqmen ut omnia tibi fatuitatis tollam responsa, hoc ut vis et dicis esse cedam. Sed hoc concesso, unde, quaeso, Moyses intelligere chartas potuit intuissimum est, quod in illa charta, ut creditis, nihil aliud scriptum est, nisi versus quos Moyratio quare in Dei capite scriptum esse debeat credi. MOYSES. Quod oculis carneis Moyses non
Abbreviated transcription (Latin):
ret drxerũt młcip licata delicto . ꝑ. Qd dicis tẽplu substitisse tẽꝑe longo
de cẽ ꝓ fecto tautũ annoꝵ curricła substitit su pͣ ꝙ alt̾ũ scil salomõis tẽplũ¬
añ substit̾at n ᵈ ant dicis qr pcc̃a st̾ cumulata pcc̃atis. rõ nõ recipit In pͥ¬
na õĩ captimtate ideo pcc̃a addita stͤ peccatis. qr reges iniqui exemplũ mali.
presta bãt aliis stil deũ post ponebat idola adorabat. ⁊ ꝓpłmide ẜace̾ coge

Expanded text:
res dixerunt, sed multiplicato delicto. PETRUS. Quod dicis templum substitisse tempore longo, decem profecto tantum annorum curricula substitit, supra quod alterum scilicet Salomonis ante subsisterat. Quod autem dicis quia peccata sunt cumulata peccatis, ratio non recipit. In prima enim captivitate ideo peccata sunt addita peccatis, quia reges iniqui exemplum mali praestabant aliis, scilicet Deum postponebant, idola adorabant, et populum idem facere coge
Abbreviated transcription (Latin):
ter cupio. qui de ac re di̾sas gẽtes ex libror scꝑtis diu̾sa sensisse nõ dubi¬
to. Qmiq ⁊ ẽĩ ronarũ ꝑticõne diuidũt t̾ram. qͣrũ mediã solis calore ꝑ¬
ustam. ⁊ ideo in habitabilẽ dicũt. duas aut̃ extremas d sole remotissimas
p frigoris in m̃esitate sumlit̾ inhabitabiles ꝓbat̃. dnas aũt medias illius
talere ⁊ illaꝵ frigore tẽꝑatas solas habitabiles ꝑibent eẽ P. Opimo ista.

Expanded text:
ter cupio quoniam de hac re diversas gentes ex librorum scriptis diversa sensisse non dubito. Quinque etiam zonarum partitione dividunt terram, quarum mediam solis calore perustam, et ideo inhabitabilem dicunt, duas quoque extremas a sole remotissimas prae frigoris immensitate similiter inhabitabiles probant, duas autem medias illius calore et illarum frigore temperatas, solas habitabiles perhibent esse. PETRUS.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as ago .P. ẜletus qͦ ip̃iꝰ ꝙ̃ deo indigne asscribũt. indeoꝵ capt̃itate cam
ẽẽ dicũt. queciã ꝓpt̾ dolorẽ. eũ ⁊ indient leonẽ rugire asserũt ⁊ ꝓpt̾ id celũ
pulsare pedib more calcanoũ intorcłari. More eciã celube q̃nda susm ⁊ n
souitũ dare ⁊ quaq nice capd monere. ⁊ dolenris dice̾ noce. Henin henm
ut qͥ domũ meã iudeẜtũ redegi ⁊ tẽplũ meũ cremaui. ⁊ filios meos ĩgentes
tͣnstuli. Henpat̾ qui custulit filios suos ⁊ henfilus qͥ tͣussati st̃ de mẽsa pa¬

Expanded text:
indigne ascribunt, Judaeorum captivitatem causam esse dicunt; quin etiam propter dolorem eum ter in die ut leonem rugire asserunt, et propter id coelum pulsare pedibus more calcantium in torculari, more etiam columbae quemdam susurri sonitum dare, et quaque vice caput movere, et dolentisomum meam in desertum redegi, et templum meum cremavi, et filios meos in gentes transtuli? Heu patri qui transtulit filios suos! et heu filiis qui translati sunt de mensa pa
Abbreviated transcription (Latin):
or ẽ ĩcĩtare sus calore t̾rã exurens dinũrerũ ĩfecũdam ⁊ oĩo sieriłe
reddit. ideoq ĩlabitabił existit. I pͥmo gͥ climare usq ad septẽt̾one
habitabile rem̃asit spaciuã chimatib septẽ distinctũ. Quid qͣd añt est
septimo chiindte
cũ sol uide ad sex
na declinãt tociꝰ
casoris exꝑs rema¬
net hab̾ũdat q
frigoris suꝑ flui¬
tate mide ⁊̃ omĩs
aĩalis caret abi¬
centrũ cur cłi soł
extͣ centrũ circłi

Expanded text:
or est, vicinitate caloris terram exurens, omnium rerum infecundam et omnino sterilem reddit, ideoque inhabitabilis existit. A primo igitur climate usque ad septentrionem habitabile remansit spatium climatibus septem distinctum. Quidquid autem a septimo climate, cum sol inde ad sex na declinat, totius caloris expers remanet abundatque frigoris superfluitate, unde et omnis animalis caret habicentrum circuli solis extra centrum cir
Abbreviated transcription (Latin):
bilis: responde̾ nõ pores In p̾ma ⁊ eĩ captinitate cũ alioꝵ more cap¬
⁊inoꝵ in babiłonẽ ducti fuisset᷑: in illa pret̾ ẜuitutẽ penã sustinuerũt
Co sebãt eĩ agros. plantabãt inueas edificabãt domos cũ uxorib ⁊ ẜ
suis secure ninebat᷑ In srdã aũt tot ⁊ t̾anta eis obprobia. ⁊ tã ĩ andita
intulerũt qͥb sclia uł eqͣlia nͨ st̾ uisa miꝙͣ n audita. Sccisi si qͥde st̃ ⁊¬

Expanded text:
e captivorum in Babylonem ducti fuissent, nullam praeter servitutem poenam sustinuerunt. Colebant enim agros, plantabant vineas, aedificabant domos, cum uxoribus et filiis secure vivebant. In secunda autem tot et tanta eis opprobria, et tam inaudita intulerunt, quibus similia vel aequalia non sunt visa unquam nec audita. Occisi quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
doctoꝵ a puencis ꝓ fepio qe penos tuos legis elatorẽ Ruisse
indeis ĩsmarciis ne asua nũꝙͣ fide reced̾ent ꝓͥdicasse cõsocios do¬
euisse dectos n inaiꝰ ꝓuexisse. Ecce autẽ nestio quo pacto indeo omu¬
tatũ ⁊ asemita rectitudĩs asienatũ. ꝙ ut meo indet᷑ animo erre¬
re existimo fc̃m ꝑetrus. Cuiego. plel iudeoꝵ ⁊ inꝑitor mos ẽ hõmũ

Expanded text:
uisse; Judaeis in synagogis ne a sua unquam fide recederent praedicasse, conscios docuisse, doctos in majus provexisse. Ecce autem nescio quo pacto video commutatum, et a semita rectitudinis alienatum, quod ut meo videtur animo, errore existimo factum. Cui ego: Plebeiorum et imperitorum mos est hominum,