comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
squi dixerat. et uires eorum depascar.
accipiens nr̃as uires depastus ẽ nos.
Et commouebo ciuitates. quȩ inhabi¬
tantur. Et hoc rabulus cominatur. In
dñõ constructas. has commoturum eẽ
se personat. & frequenter quidem con¬
cussit ciuitates. inhabitatas persecutio¬
nib. frequenter concussit scandalis.
Seci nos temptemus fundamentũ haben¬
tes. super petram. tales fieri. ut iste ꝗ
dicit. commouebo ciuitates quȩ inha¬
bitantur. nos mouere non ualeat per
procellas suas. nec et per spirttus aduer¬
sos. Uerum adomnia quȩ acciderint.
stabiles ꝑseueremus. ut pothe habentes
edifitium super petram. xp̃m iħm.¬

Expanded text:
is dixerat: Et vires eorum depascar. is dixerat: Et vires eorum depascar. Accipiens nostras vires, depastus est nos. Et commovebo civitates, quae inhabitantur . Et hoc Zabulus comminatur; inhristo Domino constructas, has commoturum esse se personat. Et frequenter quidem concussit civitates inhabitatas persecutionibus, frequenter concussit scandalis. Sed nos tentemus fundamentum habentes super petram tales fieri, ut iste qui dicit: Commovebo civitates, quae inhabitantur, nos movere non valeat per procellas suas, neque per spiritus adversos. Verum ad omnia quae acciderint, stabiles perseveremus, utpote habentes aedificium super petram Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
post scĩmoniam multam. quid aliud fit
quam ueralocutus probatur super nos.
qui cdixit uirib fatiam.: quid autem
et aliud repromittat iste magniloquar.
intueamur. Et sapientiam intellectus
pollicetur. dequa et propheta loquitur.
Ahenigena quedam sipientia ẽ ineis.
Est enim aliqua extranea aueritate sapi¬
entia. quam disperdet ds̃. Hanc iste
habens. extimat se ẽẽ sapientem et dic̃.
Sipientiam intellectus auferam. fines
gentium et uires eorum. depascar. Fer¬
uenit enim adomnes gentes operatio eiꝰ.
sed saluator momines gentes mutens
sermones suos. eruit eos qui arabulo in
cunctis gentib captiui denebantur. Et
uires eorum depascar. Minatur se ui¬
res nr̃as precdatum iri. et tradere aduer¬
sus nos militantib. Et reuera ẽ iuidere
eum quib dam hoc fatientem. Quãdo
enim quis uincitur arabulo. & traditin
demonib spũalib pessimis. uirtutibus
contrariis. quid aliud factum ẽ. quam

Expanded text:
post sanctimoniam multam, quid aliud fit, post sanctimoniam multam, quid aliud fit, quam vera locutus probatur super nos, qui dixit, viribus faciam? Quid autem et aliud repromittat iste magniloquax, intueamur. Et sapientiam intellectus licetur, de qua et Propheta loquitur. Alienigena quaedam sapientia est in eis . Est enim aliqua extranea a veritate sapientia, quam disperdet Deus. Hanc iste habens existimat se esse sapientem, et dicit: Sapientiam intellectus auferam, fines gentium, et vires eorum depascar. Pervenit enim ad omnes gentes operatio ejus; sed Salvator in omnes gentes mittens sermones suos, eruit eos, qui a Zabulo in cunctis gentibus captivi tenebantur. Et vires eorum depascar. Minatur se vires nostras praedatum iri, et tradere adversus nos militantibus. Et revera est videre eum quibusdam hoc facientem. Quando enim quis vincitur a 1142 Zabulo, et traditur daemonibus spiritibus pessimis, virtutibus contrariis, quid aliud factum est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
mmonte syon. et inierusalem. et red¬
diderit ea quȩ iustis repromissa sunt.
tunc inducet supra sensum magnum
principem. asyriorum. et super alti¬
tudinem głe oculorum eius. Alta eũ
sapientem sermo nouit. et exordium
ruinȩ eius ab inflatione cepisse. Unde &
si inflati fuerimus iniuiditium incudemꝰ
diaboli. in quo ipse incidit zabulus.
Uideamus autem et inflationem eus
quanta sit. uł eam capiamus. et nõ per¬
mitamus eum super nos uera dicere.
Quid igitur dicit. : iuirib fatiam. et sa¬
pientiam intellectus auferam. Fmesgen¬
tium extimat fortitudinem suam. qui
uult innobis se posse proficere. Et reueri
siuncamur. et post hec uerba peccemꝰ
sipost eccłiam rursum incircum et ad
equorum cursus. et ad conuentus genti¬
lium eamus. quid aliud fit quam supe¬
ratos nospossidet: & quod dixit zabulꝰ
uirib fatiam. consequitur innobis pec¬
cantib quod minatus ẽ. Sed et si forni¬
cemur. post castitatem longi demporis.

Expanded text:
in monte Sion, et in Jerusalem, et redin monte Sion, et in Jerusalem, et reddiderit ea, quae justis repromissa sunt, tunc inducet supra sensum magnum principem Assyriorum, et super altitudinem gloriae oculorum ejus. Alta eum sapientem sermo novit, et exordium ruinae ejus ab inflatione coepisse. Unde et si inflati fuerimus, in judicium incidemus diaboli, in quo incidit ipse Zabulus. II. Videamus autem et inflationem ejus, quanta sit, ut eam caveamus, et non permittamus eum super nos vera dicere. Quid igitur dicit? Viribus faciam, et sapientiam intellectus auferam, fines gentium . Existimat fortitudine sua, quod vult in nobis se posse perficere. Et revera si vincamur, et post haec verba peccemus; si post Ecclesiam rursum in circum, et ad equorum cursus, et ad conventus gentilium eamus, quid aliud fit, quam superatos nos possidet? Et quid dixit Zabalus, viribus faciam? consequitur in nobis peccatoribus, quod minatus est. Sed et si fornicemur post castitatem longi 1141 temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
manufactis eius. ita fatiam ierusalem
et idolis ens. Comminatur quecumq
fecit samantanis & iam iisqui deȩccłia
sunt. Cum autem consummauent dñs
omnia fatiens inmonte syon. et mieru¬
salem. inducet suꝑ sensum magnum
puncipem asyriorum. et super altitudi¬
nem glę oculorum eius. Docemur quid
futurum sit inimico nr̃õ zabulo. quem
sensum quendam magnum nunc pro¬
phetia nuncupauit. Quomodo enim
serpens sapientior erat omnib bestus
quȩ sunt super terram. et filii seculi hu¬
ius sapientiores fuper filios lucis ingene¬
ratione sua sunt. dispensator iniquita¬
tis sapienter fecit. secundum sapientiã
nonbonam. Codem modo isti qui figu¬
raliter princeps asyriorum dr̃. magnus
est gensus. et ẽ mirari magnitudinem
sensus eius. quo abusus ẽ adinstruendos
sapientes mundi istius. qui cum omni
uerisimilitudine cunctaq uirtute fal¬
sitatem sectarum suarum componen¬
des exhibent. Cum ergo omnia fecerit

Expanded text:
manufactis ejus, ita faciam Jerusalem manufactis ejus, ita faciam Jerusalem et idolis ejus. Comminatur quaecumque fecit Samaritanis, et his, qui de Ecclesia sunt. Cum autem consummaverit Deus omnia faciens in monte Sion, et in Jerusalem inducet, super sensum magnum principem Assyriorum, et super altitudinem gloriae oculorum ejus . Docemur quid futurum sit inimico nostro et Zabulo , quem sensum quemdam magnum nunc Propheta nuncupavit. Quomodo enim serpens sapientior erat 1140 omnibus bestiis quae sunt super terram, et filii saeculi hujus sapientiores super filios lucis in generatione sua sunt; et dispensator iniquitatis sapienter fecit secundum sapientiam non bonam: eodem modo iste qui figuraliter princeps Assyriorum dicitur, magnus est sensus, et est mirari magnitudinem sensus ejus: in quo abusus est ad instruendos sapientes mundi istius, qui cum omni verisimilitudine, cunctaque virtute falsitatem sectarum suarum componentes exhibent. Cum ergo omnia fecerit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
lim quidem quando pecca¬
uit popłs pnor. excidit a
religione et sculptilia fabri¬
catus ẽ. iudas mnierus alem.
et is qui isrł uocabatur insamaria. Si
autem et nunc aliquis consideret ex mul¬
titudine eorum. qui colliguntur pecca¬
tores. non pigebit eum dicere. quia
unus quisq dm̃ fatiens quod extimat
esse bonum. et seruiens peccato. male¬
dictus ẽ. fatiens scultile. et conflans opꝰ
manuum artificis. et ponens illud inab¬
sconso. In absconso quippe cordis multa
facimus idola. sipeccemus. Unde ser¬
mo nos edocet penitentiam agere. & u¬
lulare super sculptilib et idolis. quȩ sins
inierusalem. et samaria. Et si quidẽ
nos peccemus qui eẽ deȩccłia cupimus.
inierusalem facimus sculptilia. Siuero
ii qui foris eccłiam constituti sunt. quo¬
modo heretici. peccauerint. fatiunt ido¬
la insamaria. uerumtamen omnes
onimpotens ds̃ uixta suam boniatem
adpenitentiam prouocat dicens. Ulula¬
te sculptilia inerusalem et insamana.
Quemadmodũ et enim feci samariȩ. et

Expanded text:
lim quidem quando peccavit populus prior, excidit a religione, et sculptilia fabricatus est Judas in Jerusalem et is qui Israel vocabatur, in Samaria. Si autem et nunc aliquis consideret ex multitudine eorum, qui colliguntur peccatores, non pigebit eum dicere, quod unusquisque Deum faciens, quod existimat esse bonum, et serviens peccato, maledictus est faciens sculptile, et conflans opus manuum artificis, et ponens illud in absconso. In absconso quippe cordis multa facimus idola, si peccemus. Unde sermo nos edocet poenitentiam agere, et ululare super sculptilibus et idolis, quae sunt in Jerusalem et Samaria. Et siquidem nos peccemus, qui esse de Ecclesia cupimus, in Jerusalem facimus sculptilia. Si vero ii qui extra Ecclesiam constituti sunt, quomodo haeretici peccaverint, faciunt idola in Samaria. Verumtamen omnes omnipotens Deus juxta suam bonitatem, ad poenitentiam provocat, dicens: Ululate sculptilia in Jerusalem, et in Samaria. Quemadmodum etenim feci Samariae et
Abbreviated transcription (Latin):
differt lex. quȩ adõ nobis data ẽ. Legẽ
enuim inadiutorium dedit. ut dicant.
non sicut uerbum istud. Quid ẽ quod
non ẽ sicut istud uerbum: multa sunt
uerba. sed non sicut uerbum istud. Nullũ
enim uerbum post uerbum moysi post
uerbum prophetarum. multo autem
amplius post uerbum iħu xp̃i et apło¬
rum eius. Uide si non clamanit sensus
dĩ quod dictum ẽ. legem enim in ad¬
iutorium dedit. ut dicant qui accepe¬
runt legem inadiutorium. non ẽ ut uer¬
bum istud. quomodo locutus ẽ moyses
unlege lata ꝑangelos. uimanu mediato¬
ris: Multo autem dignius potest hoc
eccłia dicere. Non ẽ uerbum istud quod
caro factum ẽ. quod habitauit in nobis.
cuius uidemus głam. non ficut moy¬
ses uelamine obtectam. sed gloriam
tamquam unigeniti apatre pleno gr̃ȩ
et ueritatis. Non ẽ uerbum istud quod
suscepit ȩccłia. in quo credit. ꝑ quod
et saluabitur. uerbum quod inprinci¬
pio erat apud dm̃. ds̃ uerbum. cui ẽ¬

Expanded text:
differt Lex, quae a Deo nobis data est. Legem differt Lex, quae a Deo nobis data est. Legem enim in adjutorium dedit, ut dicant, non sicut verbum istud. Quid est quod non est sicut verbum istud? Multa sunt verba, sed non sicut verbum istud. Nullum enim verbum post verbum Moysi, post verbum Prophetarum, multo autem amplius post verbum Jesu Christi et Apostolorum ejus. Vide si non clamant sensus Dei quod dictum est: Legem enim in adjutorium dedit: ut dicant, 1140 qui acceperunt Legem in adjutorium, non est ut verbum istud, quod locutus est Moyses in Lege lata per Angelos in manu mediatoris . Multo autem dignius potest hoc Ecclesia dicere, non est sicut verbum istud, quod caro factum est, quod habitavit in nobis, cujus videmus gloriam, non sicut Moyses velamine obtectam, sed gloriam tamquam unigeniti a Patre, pleni gratiae et veritatis. Non est sicut verbum istud, quod suscepit Ecclesia, in quo credit, per quod et salvabitur, Verbum quod in principio erat apud Deum, Deus Verbum, cui gl
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos. Mortui enim sunt demones.
priuati uera uita quȩ dicit. Ego sum u¬
ta. Nolite eigo mortuos sciscitari deunus
nagotũs. Legem enim suscepistis. Oues
qu̾ib persuaderi non potuit. ut quere¬
retis ista deuentriloquis et deterra cla¬
mantes. uanis sermonub. sermonem. ue¬
ritatem. et legem suscipientes. ea inad¬
uitorium legi ur̃e. attendite. Inlege
ur̃a scribitur. Non sequaris idoła. Iuxta
legem fatientes. non attendatis uentri¬
loquis. neq iis qui deterra clamant. Legẽ
cium in adiutorium dedit. ut dicant.
non sicut uerbum istud. proquo non est
munera dare. Qui enim assumpsit le¬
gem. et nouit quia lex inadiutorium
est. et precipue spũalis quȩ interdicit
auentriloquis et auguriis querere. hic
cum intellexerit legem. debet admirãs
eam dicere. nullum uerbum ita mun-¬
dum apud grecos. et barbaros. quale ẽ
uerbum legis. Ab omni enim uerbo. ab
uniuersa doctrina ueritatem pollicente.

Expanded text:
mortuos. Mortui enim sunt daemones mortuos. Mortui enim sunt daemones privati vera vita, quae dicit: Ego sum vita. Nolite ergo mortuos suscitari de vivis negotiis . Legem enim suscepistis. O vos, quibus persuaderi non potuit, ut quaereretis ista de ventriloquis, et de terra clamantibus, vanis sermonibus sermonem veritatis et legem, suscipientes eam in adjutorium Legis vestrae, attendite: in lege vestra scribitur: Non sequaris idola: juxta legem facientes non attendatis ventriloquis, neque his, qui de terra clamant. Legem enim in adjutorium dedit, ut dicant, non est sicut verbum istud, pro quo non est munera dare . Qui enim assumpsit Legem, et novit, quia Lex in adjutorium est, et praecipue spiritalis, quae interdicit a ventriloquis et auguriis quaerere: 1139 hic cum intellexerit Legem, debet admirans eam dicere, nullum verbum ita mundum apud Graecos et Barbaros, quale est verbum Legis. Ab omni enim verbo, ab universa doctrina veritatem pollicente
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc destruet. Scĩ ergo uentrem habent.
inquo atimore dñi et conceperunt. et
plenus ẽ uenter eorum fontib aquȩ s¬
lientis inuitam ȩternam. Deisto uẽti
ait ille. Aures et uenter meus quasi ut
plems musto. acligatus. Hȩc enun di¬
rit non decorporali uentre. nec enin
uenter eius corporalis plenus erat diui¬
norum et his proximorum uino alliga¬
to inutre. Ista insolutionem propositio¬
nis. Nunc adhoc quod cepimus reuer¬
tamur. Si ergo dixernt aduos querite
uentrilocos. et eos qui deterra clamant.
non gens addm̃ suum. hec eis responde¬
te. Desttienter autem dr̃ hec eis responde¬
de. non gens ad dm̃ suum exquirunt.
Unaqueq gens siquerit iohannem adp¬
prium dm̃ defert quod quesiuit. Hec es
respondete. Uos autem ifrahelite haben¬
tes dm̃ uerum. qui ẽ super omnia. cum
queritis nolite uentrilocos querere. neq de
terra clamantes. neq uanilocos. sed pro¬
prium dm̃. qui querunt deuiuentibus

Expanded text:
haec destruet . Sancti ergo ventrem habent, haec destruet . Sancti ergo ventrem habent, in quo a timore Domini et conceperunt, et plenus est venter eorum fontibus aquae salientis in vitam aeternam. De isto ventre ait ille: Aures et venter meus quasi uter plenus musto ac ligatus . Haec enim dixit non de corporali ventre: nec enim venter ejus corporalis, plenus erat divinorum, et his proximorum vino alligato in utrem. Ista in solutionem propositionis. IV. Nunc ad hoc quod coepimus, revertamur. Si ergo dixerint ad vos, quaerite ventriloquos, et eos qui de terra clamant, non gens ad Deum suum, haec eis respondete. Deficienter autem dicitur. Haec eis respondete, non gens ad Deum suum exquiritur. Unaquaeque gens, si quaerit Jovem, ad proprium Deum refert quod quaesivit. Haec eis respondete. Vos autem Israelitae habentes Deum verum, qui est super omnia, cum quaeritis, nolite ventriloquos quaerere, neque de terra clamantes, neque vaniloquos, sed proprium Deum. Qui quaerunt de viventibus
Abbreviated transcription (Latin):
sit corporalis. alius spũalis. quomodo
reliquȩ partes quȩ uidentur incorpo¬
re nominari. ueluti sunt oculi. Uerũ
alii corporis. alii animȩ. Sienm dici¬
tur deoculis mandatum dni lucidũ
illuminans oculos. nõ puto hoc refe¬
rendum ad oculos corporales. Et sidi¬
citur qui habet aures audiendi audiat.
non ẽ putandum hoc dici. decorpo¬
ris aurib sed deanimȩ. quas habent
qui mundi sunt in auditu anime.
Sed et si dicitur inrepromissionẽ pes
tuus non offendet. nonẽ arbitrandũ¬
hoc dici decorporis pede. Est enĩ quidĩ
pes cordis. ingrediens ad eum qui dii
Ego sum uia. Sic igitur similis uentri c¬
porali uenter ẽ animȩ. dequo loquitur
iustus. Atimore tuo dñe inuentre acce¬
pimus. et parturiuimus. et peperimus
spm̃ salutis tuȩ. quem fecisti super derrĩ
Quicumq autem plenum habent uen¬
trem uacuis sermonib qui deterra sunt.
habent uentrem deterra subsistentem. de
quo scriptum ẽ. Ds̃ autem et istum &

Expanded text:
sit corporalis, alius spiritalis; quomodo sit corporalis, alius spiritalis; quomodo reliquae partes, quae videntur in corpore nominari, veluti sunt oculi, verum alii corporis, alii animae. Si enim dicitur de oculis: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos , non puto hoc referendum ad oculos corporales. Et si dicitur: Qui habet aures audiendi audiat , 1138 non est putandum hoc dici de corporis auribus, sed de animae, quas habent qui mundi sunt in auditu animae. Sed etsi dicitur in repromissionem: Pes tuus non offendet , non est arbitrandum de corporis pede. Est enim quidam pes cordis ingrediens ad eum, qui dixit: Ego sum via. Sic igitur similis ventri corporali venter est animae, de quo loquitur justus: A timore tuo, Domine, in ventre concepimus, et parturivimus, et peperimus spiritum salutis tuae, quam fecisti super terram . Quicumque autem plenum habent ventrem vanis sermonibus, qui de terra sunt, habent ventrem de terra subsistentem de quo scriptum est: Deus autem et istam, et
Abbreviated transcription (Latin):
uentre loquitur. et fons sermonum
eius inuentre consistit. Non enimfons
sermonum eius decorde bono fluit. de
bonis cogitationib non descõ spũ. Siquis
ergo aliquando docere se promittit. ob¬
seruate utrum sermones eius deuentre
habeant principium annon. Fropo¬
sitionem autem quȩ michi dicipotest
ipse interponam. neforte quis exuobis.
aquoquam eam audiens. estimet aut
scripturam sibi ẽẽ contrariam. aut nos¬
non insperisse quomodo oporteat ap¬
prolure sermonem ineos accusatoriũ
qui deuentre clamant. Quȩ ergo ẽ pro¬
positio. Siquis ait credit mine̾. flumi¬
na deuentre eius fluent. fons aquȩ salien¬
tis inuitam ȩternam. Dicat itaq aliq
deiis qui proponunt. Si saluator reꝓ¬
mittit hunc eẽ deuentre fontem aquȩ
salientis inuitam ȩternam. deiusto egre¬
ditur. et iustus deuentre clamat. Siqui¬
dem fons aquȩ quem saluator repromit¬
cit. inuentre eius est. Sed dicendum
tie forte duos habeamus uentres. et aliꝰ

Expanded text:
ventre loquitur, et fons sermonum ventre loquitur, et fons sermonum ejus in ventre consistit. Non enim fons sermonum ejus de corde bono fluit, non de bonis cogitationibus, non de sancto Spiritu. Si quis ergo aliquando se docere promittit, observate utrum sermones ejus de ventre habeant principium, an non. Propositionem autem, quae mihi dici potest, ipse interponam, ne forte quis ex vobis a quoquam eam audiens, existimet aut Scripturam sibi esse contrariam, aut non inspexisse quomodo oporteat approbare sermonem in eos accusatorium, qui de ventre clamant. Quae est ergo propositio? Si quis, ait, credit in me, flumina de ventre ejus fluent, fons aquae salientis in vitam aeternam . Dicat itaque aliquis de his, qui proponunt si Salvator repromittit hunc esse de ventre fontem aquae salientis in vitam aeternam, de justo egreditur, et justus de ventre clamat. Siquidem fons aquae, quem Deus repromittit, in ventre ejus est. Sed dicendum est ne forte duos habeamus ventres, et alius
Abbreviated transcription (Latin):
erunt uaniloqui. neq uacui unquam
apparuerunt inconspectu dñi dĩ. Nos
omnes explenitudine eius accepimus.
Qui uamiloqui sunt. non habent hoc ex¬
dĩ plenitudine. sed omnes uacui sunt
ueritate. uacui sunt uirtute. uacui suis
xp̃o. Si dixerint uobis querite eos qui
deterra clamant. qui inania locuntur.
qui deuentre clamant. Uolo dicere
et causam. quare hoc potissimũ demo¬
num uentriloquorũ nunc assumpserit.
sermo. et ut dicat. Si diperint aduos
querite uentrilocos. Inuenies omnes
qui repromittunt nec habent ueritatẽ
uentri suo seruientes. et quoclam modo
ꝓpter uoluntatem eus. et. habundan¬
tiam cuncta facere. Non solum autem
gentiles. sed et eos qui cum repromit¬
tant in xp̃o religionem. heretici sunt.
Et non tantum illos. sed & iam inno¬
bis qui ȩccłiastici sumus. inuenies ali¬
quem prosaturitate uentris cuncta ge¬
rere. ut honoretur et accipiat munera.
quȩ mȩccłia deferuntur. Iste talis de

Expanded text:
erunt vaniloqui, neque vacui umquam erunt vaniloqui, neque vacui umquam apparuerunt in conspectu Domini. Nos omnes ex plenitudine ejus accepimus . Qui vaniloqui sunt non habent hoc ex plenitudine, sed omnes vacui sunt veritate, vacui sunt virtute, vacui sunt Christo. Si dixerint vobis, quaerite eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant. Volo dicere et causam, quare hoc potissimum daemonium ventriloquorum nunc assumpserit sermo, ut dicat: Si dixerint ad vos, quaerite ventriloquos. Invenies omnes, qui repromittunt, nec habent veritatem, ventri suo servientes, et quodammodo propter voluptatem ejus et abundantiam cuncta facere. Non solum autem gentiles, sed et eos, qui cum repromittant in Christo religionem, haeretici sunt, et non tantum illos, sed etiam in nobis, qui Ecclesiastici sumus, invenies aliquem pro saturitate ventris cuncta gerere, ut honoretur et accipiat munera, quae in Ecclesia deferuntur. Iste talis de
Abbreviated transcription (Latin):
uidete quia uos beatiestis. Quis enimsi¬
milis tibi. popłe saluate adomino : et
beata gens cuius dñs ds̃ enis. populus
quem elegit inhereditatem sibi. Beata
quippe gens fuit quondam uideorum.
sed ꝑdidit beatitudinem. et eiecta est
deloco suo. quia eum qui missus ẽ. et
testimonium habuit patris. nõ solum
per legem et prophetas. uerum et insi¬
gnis et prodigiis. insidians interfecit.
Beatitudo ergo cransmigrauit adnos iħu
xp̃i discipłos. et credimus meo incon¬
cusse. et firme uiuentes. iuxta hoc quod
docti sumus. Et si dixerint aduos quȩ¬
rite uentrilocos. et eos qui deterra cla¬
mant. qui mnania loquuntur. uanilo¬
cos nominauit. Omnis sermo qui dr̃.
aut uacuus ẽ. aut plenus ueritate.
Uacuus ẽ sermo omnis qui mendax est.
Plenus ẽ autem ueritate. qui habet scien¬
tiam dĩ uniuersorum. et docet ut cre¬
clamus dõ pollicenti regna cęlorum scĩs
suis. Uide ergo quid dicant. qui non fu¬

Expanded text:
videte, quia vos beati estis. Quis enim sividete, quia vos beati estis. Quis enim similis tibi, popule salvate a Domino? Et beata gens cujus Dominus Deus ejus, populus quem elegit in habitationem sibi . Beata quippe gens fuit quondam Judaeorum, sed perdidit beatitudinem, et ejecta est de loco suo, quia eum, qui missus est, et testimonium habuit patris, non solum per Legem, et Prophetas, verum et in signis, et prodigiis, insidians interfecit. Beatitudo ergo transmigravit ad nos Jesu Christi discipulos, et credimus in eo inconcusse et firme viventes juxta hoc quod docti sumus. III. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos qui de terra clamant . Quia inania loquuntur, vaniloquos nominavit. Omnis sermo qui dicitur, aut vacuus est, aut plenus veritate. Vacuus est sermo omnis qui mendax est. Plenus 1137 est autem veritate, qui habet scientiam Dei universorum, et docet ut credamus Deo pollicenti regna coelorum sanctis suis. Vide ergo quid dicant, qui non fu
Abbreviated transcription (Latin):
Si direrint uobis querite uentriloquos.
Ne ẽ querite eam ademonib siue diui¬
nitionem siue ueritatem. siue sacratam
contemplationem. respondete eis hȩc¬
quȩ doceo. Quȩ sut quȩ eos docet. in
sequentib dicit. Et sunt quidam qui
mutunt uos magis autem catecuminos
quantum mipsis ẽ aduentrilocos. Qui
enim uolunt uos ire adidola dequib
scnptum ẽ. omnes dii gentium demo¬
na. uolunt uosire nõ solum aduentri¬
locos. sed et adomnem spetiem demonũ.
Uerum tamen ds̃ nr̃. qui incȩlo et inter¬
ra uniuersa facit. auellat nos ademonib
et familiares sibifatiat. per saluatorem
decipiatur alicuius erurĩs mima. ut
adhuc ambigat. et dubitet cum audie¬
rit illum et illum hominem uullo de¬
mon curauit. curauit illum languorẽ.
illud et illud diuinauit. Ista omnia
idola funt demonũ. et hominum nõ
cognoscentium ueritatem. Ascendite
anumo adeum. qui omnium ẽ creator.
et comparate pietatẽ istam omni quȩ
annuntiatur ẽẽ pietas. nec ẽ pietas. et

Expanded text:
erint vobis, quaerite ventriloquos, hoc est, quaerite a daemonibus, sive divinationem, sive veritatem, sive sacratam contemplationem, respondete eis quae dico: Quae sunt, quae eos docet? In sequentibus dicit. Et sunt quidam, qui mittunt vos, magis autem catechumenos, quantum in ipsis est ad ventriloquos. Qui enim volunt vos ire ad idola, de quibus scriptum est: Et omnes dii gentium daemonia, volunt vos ire non solum ad ventriloquos, sed ad omnem speciem daemonum. Verumtamen Deus noster, qui in coelo et in terra universa facit, evellat nos a daemonibus, et familiares sibi faciat per Salvatorem decipiatur alicujus ex vobis anima, ut adhuc ambigat, et dubitet, cum audierit illum, et illum hominem: In illo idolo daemon curavit illum languorem: illud et illud divinavit. Ista omnia idola sunt daemonum, et hominum non cognoscentium veritatem. Ascendite animo ad Deum, qui est omnium creator, et comparate pietatem istam omni, quae annuntiatur esse pietas, nec est pietas, et
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ dñi dicentis. quẽ mittã & quis
ibit ad popłm istũ. & transgrediens
modica peruenit usq ad locum in
quo scribitur pete tibi signum a
domino deo tuo in profundum
aut in excelsum.

Expanded text:
vocem Domini dicentis: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? et transgrediens modica, pervenit usque ad locum in quo scribitur: Pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum, aut in excelsum.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit esaias dicens exiis quȩ secuntur. quis
idnuntiauit uobis locum ȩternu: qui
ambulat iniustitia. et loquitur ueram
uiam et rectam. opturans aures ut non
audiat uiditium sanguinis. olaudens
aulos ut nonuideantꝰ iniquitatem.
Sifuturum ẽ ut aperiens oculos animȩ¬
audiam et audiam et sentiam turpilo¬
quia. melius ẽ claudere auditus. quam
audur quȩ noceant. Quando ergo cliu¬
do: quando mala dicintur. ut neq
intelligani ea. quando uidenda sunt
eoquia dĩ. et conuertimur. et sanał
nos dis mittens uerbum quod sanat eos.

Expanded text:
fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum ? Qui ambulat in justitia, et loquitur veram viam, et rectam, obturans aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudens oculos, ut non videat iniquitatem. Si futurum est, ut aperiens oculos animae, audiam, et sentiam turpiloquia, melius est claudere auditus, quam audire quae noceant. Quando ergo claudam? Quando mala dicuntur, ut neque intelligam ea. Quando videnda sunt eloquia Dei? Quando convertimur, et sanat nos Deus, mittens verbum, quod sanat eos,
Abbreviated transcription (Latin):
uero extra ista sunt. quiq comparatione
cecorum. et eorum qui intenebris sunt
multo peiores sunt. ii sunt qui ideo nõ
uident. quia oculos sponte clauserunt.
Hoc autem ita ẽẽ ut asserinmus. saluator
michi testimonio erit dicens. Si ceci esse¬
tis. non haberetis peccatum. Nunc autem
idendi. sed clauserunt oculos ne uide¬
rent. Et siquando uideris ingemosam
ad intelligendum amimã. et uelocem.
et alacrem. non meditantem eloquia
dĩ. cognosce quia non piopter cecitarem
non uidet ea quȩ continentur inscriptu¬
ris. non obid quia intenebris sit: sed
quia claudit ocilos. Si ergo audiens sen
los. aperi oculos tuos et recta uide. ape¬
rias oculos abeo quod clauseras. tunc po¬
teris uidere recta. et considerare lumen
uentatis. Et accusat quidem eos dequib
queritur. cur oculos clandant ne uide¬
ant. Non autem et hoc dicit. quia nõ
expediat lliquando et claudere anime
oalos. Expedit enuim sicut manifestum

Expanded text:
vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scrlos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
ligit eam. non solum nõ auchtur grauit̃.
sed potius acute. Unde & qui fit intelli¬
gens. fit auditor. Est et aliud autẽ quod
p̾rophetatur depopło iuideorum. & de
omnib nobis sipeccauerimus. R oculos
suos clauserunt: ne quando uideant ocu¬
lis & aurib audiant. et corde intelligais.
Forum qui non uident. quidam ceci
sunt. & ꝓpter cecitatem non uident.
quidam intenebris. et ꝓpterea non ui¬
dent. Alii autem neq intenebris sunt.
neq cecisunt. sed quia claudunt oculos
non uident. Et scit has differentias que
principales cordis nr̃i sunt. scriptura di¬
uina. Dicit enim saluator uis qui sunt in
uinculis. exite. & iis qui intenebris. ut
eis reueletur. Et sedentib in regione et
umbra mortis. lux ortaẽ eis. Isti non ui¬
derunt ideo. quia fuerunt intenebris.
donec oriretur eis lux. Surdi audite.
et ceci aspicite. Et isti ideo ante non ui¬
derunt. quia naturaliter cecierant. Qui

Expanded text:
ligit eam, non solum auditur non graviter, ligit eam, non solum auditur non graviter, sed potius acute. Unde et qui fit intelligens, fit auditor. VII. Est et aliud autem quod prophetatur de populo Judaeorum, et de omnibus nobis si peccaverimus: Et oculos suos clauserunt, nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant. Eorum qui non vident, quidam caeci sunt, et propter caecitatem non vident: quidam in tenebris sunt, et propterea non vident: alii autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uiter audire sed leuiter.: Pennȩ uerbi.
tum leuitatis afferunt. Quis dabit michi
pennas ut columbȩ. et requiescam : hoc
dicit ꝓphetes non orans ut corporales
pennas accipiat columbȩ. sed pennas co¬
lumbe sp̃s scĩ. Dicit autem rursus salomõ
dediuite. Componet autem sibi pennas
quomodo aquila. et conuertitur indo¬
moeius. qui pre ẽ illi. Si accipumus igi¬
tur pennas. leuiter audiemus. Si autem
peccauerimus. et neglegentes fuerimus.
cura alas. et deflurerint pennas nr̃as.
grauabimur. & grauiter audiemꝰ. Aurib
ergo suis peccatores grauiter. audierunt.
Omnes quidem udei. qui tunc audie¬
runt saluatorem. grauiter eum audieruns.
Usq hocdie autem quotquot audientes
scripturas non audiunt sermonem spiri¬
tualiter qui leuis ẽ. sed litteram quȩ est
grauis et occidens. grauiter audiunt.
atq ita dupliciter auditur scriptura.
Abeo qui non intelligit quȩ dicuntur.
grauiter auditur. abeo uero qui intel¬

Expanded text:
viter audire, sed leviter? Pennae verbi, viter audire, sed leviter? Pennae verbi, tum levitatis afferunt: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et requiescam ? Hoc dicit Prophetes non orans ut corporalis pennas accipiat colombae, sed pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus . Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxerint pennae nostrae, gravabimur, et graviter audiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audierunt. Omnes quidem Judaei, qui tunc audierunt Salvatorem, graviter eum audierunt,  hodie autem quotquot audientes Scripturas, non audiunt sermonem spiritaliter, qui levis est, sed litteram, quae est gravis et occidens, graviter audiunt. Atque ita dupliciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intel
Abbreviated transcription (Latin):
poriliter. neq ista michi causafit. ut nõ
audiam sermones dĩ. Quomodo enim
nichil michi nocet cecitas corporalis. sinõ
fuerit occecata anima mea. sic neꝙ leui¬
tas. neq grauitudo auditionis corporalis
impedit michi. Est autem qued am
graiuitudo auditionis. quȩ noceat. muimȩ
hominis. Quȩ ẽ ista grauntudo quȩ ẽ in
auditione.: animȩ peccatum secundũ
scripturis graue ẽ. Propter quod sentiens
quis peccata sua dicit. quasi onus graue¬
grauatȩ sunt superme. Et quia grauis
est iniquitas. propter hoc super talentũ
plumbi sedet. ut inzacharia scriptũ ẽ.
Rarotũ autem. nõ qm̃ grauia habband
corpora summersi sunt. quasi plumbũ
inaqua uehementi. sed quia animȩ
eorum atalento plumbi super quod sede¬
bat miquitas. aggrauatȩ erant. propter
quod summersi funt tamquam plũbũ
inaqua uehementi. Erauitudo ergo
auriuim. apeccato fit. & leuitas auisti¬
tia. quid ẽ quod facit auditum nõ gra¬

Expanded text:
poraliter, neque ista mihi causa fit, ut non poraliter, neque ista mihi causa fit, ut non audiam sermones Dei. Quomodo enim nihil mihi nocet caecitas corporalis, si non fuerit obcaecata anima mea: sic neque levitas, neque gravitudo auditionis corporalis impedit quidquam mihi. Est alia quaedam gravitudo auditionis, quae noceat animae hominis. Quae est ista gravitudo, quae est in auditionem animae? Peccatum secundum Scripturas grave est. Propter quod sentiens 1132 quis peccata sua, dicit: Quasi onus gravatae sunt super me . Et quia gravis est iniquitas, propter hoc super talentum plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . Aegyptii autem non quoniam gravia habebant corpora, submersi sunt quasi plumbum in aqua vehementi , sed quia animae eorum ad talentum plumbi super quod sedebat iniquitas, aggravatae erant: propter quod submersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravitudo ergo aurium a peccato fit, et levitas a justitia. Quid est quod faciat auditum non gra
Abbreviated transcription (Latin):
est. eodem modo & iam corporei intellec¬
tus et cogitationes. Ex quo cum duo ꝓ¬
posita sint. incrassari cor exsecularib cu¬
ris. et attenuari. ex sollicitudine sp̃uali.
cum quis cogitat ea quȩ dñi sunt. proiti¬
ens pinguedinem excorde. et sciens quia
simeras itum fuerit coreius. neq accpiat
sermones dĩ. neq uideat salutis sacra¬
menta. Deponamus et nos crassitudi¬
nem. et assumamus eam. quȩ benedic¬
ta ẽ tenuitatem. ut et nos dicamus quo¬
modo prophetes. Sitiuit inte. mima
mea. quam multipliciter tibi caro mea.
Interra deserta et inaquosa. & inuia.
sic inscõ. aparui tibi. Nõ quia sisanctus
fuero natuilium sed carnis prudentia.
tabescit. Et si prudentia carnis extabue¬
rit. tunc iuscõ apparebo dõ. Hec mer¬
planationem enis quod dictum ẽ. incras¬
satum ẽ enim tor populi huius. Sequit᷑
autem. et aurib sius grauiter audierunt.
Nichil michi nocet. sigrauiter audiam or̃¬

Expanded text:
est, eodem modo etiam corporei intellecest, eodem modo etiam corporei intellectus, et cogitationes. Ex quo cum duo posita sint, incrassari cor ex saecularibus curis, et attenuari ex sollicitudine spiritali, cum quis cogitat ea, quae Domini sunt, projiciens pinguedinem ex corde, et sciens, quia si incrassatum fuerit cor ejus, neque accipiat sermones Dei, neque videat salutis sacramenta, deponamus et nos crassitudinem, et assumamus eam, quae dicta est tenuitatem, ut et nos dicamus quomodo Prophetes: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. In terra deserta, invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi , non quasi sanctus fuerim naturaliter, sed si carnis prudentia tabescit, et si prudentia carnis extabuerit, tunc in sancto apparebo ei. Haec in explicationem ejus, quod dictum est: Incrassatum est cor populi hujus. VI. Sequitur autem: Et auribus suis graviter audierunt. Nihil mihi nocet si graviter audiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
siue mundum ẽ cor nr̃m. siue immun¬
dum. Immundum quidem quando co¬
gitationes pessimȩ egredumtur exeo. ho¬
micidia. adulteria. fuita. falsum testi¬
monium. blasphemiȩ. Mundum autẽ
quando cogitationes scẽ. & intellectus di¬
iuni et meris pura. Propter hoc arbitran¬
dum ẽ attenuatum quidem eẽ. dictum.
attenuatum ascõ spũ eius qui saluatur.
tum eius qui peccat. Dicitur enim de
scõ spũ qui ẽ secuncdum sapientiam.
quia sit multifarius. tenius. mobilis. et
spiritum. Differt quippe hic sp̃s abom¬
nib spiritib: intellectualib : mundis. sub¬
tilib. Est ergo principale cordis dene qui¬
excorporalis materiȩ uitio concretum ẽ.
plenum ẽ cogitationib corporalib quȩ
sunt inreprehensione. Sic dicitur incias¬
satum ẽ cor popłihuius. Intellige ex eo
incrassatum ẽẽ cor. quia nichił sit ineo.
preter humanas et carneas sollicitudines.
Quomodo enim materia corporis pinguis

Expanded text:
sive mundum est cor nostrum, sive immunsive mundum est cor nostrum, sive immundum: immundum quidem quando cogitationes pessimae egrediuntur ex eo, homicidia, adulteria, furta, falsum testimonium, blasphemiae: mundum autem quando cogitationes sanctae, et intellectus divini, et mens pura: propter hoc arbitrandum est attenuatum quidem esse dictum, attenuatum a sancto Spiritu ejus, qui salvatur: litia ejus, qui peccat. Dicitur enim de sancto Spiritu, qui est secundum sapientiam, quia sit multifarius, tenuis, mobilis Sapspiritum. Differt quippe hic spiritus ab omnibus spiritibus intellectualibus, mundis, subtilibus. Est ergo principale cordis tenuex corporalis materiae vitio concretum est, plenum cogitationibus corporalibus, quae sunt in reprehensione. Sic dicitur: Incrassatum est cor populi hujus. Intellige ex eo incrassatum esse cor, quia nihil sit in eo praeter humanas et carnales sollicitudines. Quomodo enim materia corporis pinguis
Abbreviated transcription (Latin):
Incrassatum ẽ cor populi huius. Siquidẽ
necessarium ẽ intelligi. & hoc inde. Non
eadem ẽ corporalis et spũalis pinguedo.
neq eadem est corporalis denuitas et spũ¬
alis. &enim quod corporaliter crassumẽ.
incarne fit. Et mebil michi nocet cor ci¬
neum. si incrassetur. neq prodest si. alan¬
gore uel aquacumq causa attenuetur.
Taliter autem estimo fieri cor carneum
eorum qui formidine continentur. quo¬
mocdo enim doti tabescunt ab egrotatione.
sic auint et crassitudinem et quicquid
pingue ẽ cnta cor eorum extenuari.
Quid ergo michi nocet. si corporale cor
meum incrassetur: Esto uero. & arte¬
nuare cor meumi. quid michi existo ꝓ¬
dest: sed cum nuncupatiuo. cum cor¬
poreo corde. uocabulum animȩ nr̃e prin¬
cipale nominatur. ut manifestum est
exeo quod in euangelio dr̃. Beati mun¬
do corde. Neq enim ii mundo corde
sunt. qui sanguinem uel quodcumq
materiȩ corporalis intrinsecus non hñt.
Sed dictum ẽ beati mundo corde. pro eo

Expanded text:
cor populi hujus . Siquidem necessarium est intelligi et hoc unde sit, non eadem est corporalis, et spiritalis pinguedo, neque eadem est corporalis tenuitas, et spiritalis. Etenim quod corporaliter crassum est, in carne fit, et nihil mihi nocet cor carneum si incrassetur, neque prodest, si a languore, vel a quacumque causa attenuetur. Tale autem existimo fieri cor carneum eorum, qui formidine continentur. Quomodo enim toti tabescunt ab aegrotatione, sic aiunt et crassitudinem, et quidquid pingue est circa cor eorum, extenuari. Quid ergo mihi nocet, si corporale cor meum incrassatur. Esto vero et attenuari cor meum, quid mihi ex isto prodest? Sed cor nuncupativo cum corporeo corde vocabulo animae nostrae principale nominatur, ut manifestum est ex eo, quod in Evangelio dicitur: Beati mundo corde . Neque enim hi mundo corde sunt, qui sanguinem, vel quodcumque materiae corporalis intrinsecus non habent. Sed dictum est: Beati mundo corde, pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
mundantur. et reliqua fiunt:: si is qui
heri occecatus ẽ. accedens adidolum qua¬
si addm̃. hodie inuocet dm̃ uiuum pri¬
stina derelinquens nonne uidet: annon
qui heri claudus erat. propter peccatum.
Qui eri aridam habebat manum. & ori¬
osam. adbene fatiendum. hodie recipiens
manum. habet eam uiuentem. Suuderis
aliquem pollutum. & lepram in anima
babentem. subito penitere. ac doctrinȩ
sermone compunctum. non te pigeat
dicere. quia maius sit hunc sp̃ualiter lepro¬
sum. quam quendam carnaliter fuisse pur¬
gatum. Et bȩc quidem largius profudit
oratio. cupiens ostendere quidsit hoc quod
dictum ẽ. & udentes uidebitis. et non

Expanded text:
mundantur? et reliqua fiunt? Si is, qui mundantur? et reliqua fiunt? Si is, qui heri obcaecatus est accedens ad idolum, quasi ad Deum, hodie invocet Deum vivum, pristina derelinquens, nonne videt? An non qui heri claudus erat propter peccatum, Qui heri aridam habebat manum, et otiosam ad benefaciendum, hodie recipiens manum, habet eam viventem? Si videris aliquem pollutum, et lepram in anima habentem subito poenitere, ac doctrinae sermone compunctum, non te pigeat dicere, quia majus sit hunc spiritaliter leprosum, quam quemdam carnaliter fuisse purgatum. Et haec quidem largius profudit oratio, cupiens ostendere quid sit hoc, quod dictum est: Et videntes videbitis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
quia paulus euticum resuscitauerit amor¬
tiuis. & petrus tabytam quȩ interpretat᷑
dorcas. Ista autem & alia istius modi in¬
ueniri possunt. Ubi sunt maiora: sed
& cecos fecit saluator tursum uidere. &
quod maius ẽ. eos qui sio natifuerunt.
Exbibeam quos cecos abutero manib apo¬
stolorum. curatos aspexerint. Et alia in¬
finita potest deeuangeliis inuenire qui
querit. quia neq apłi. his maiora fecerins.
neq eorum successores. Uerum sermo
scripturȩ tale quiddam locutus ẽ. Hisquȩ
ego feci corporalib. uos maiora facietis.
Ego feci resurgere exmortiuis corporaliter.
uos resurgere fatietis exmortuis spũaliter.
Ego cecis sensibile hoc lumen infudi. uosspi¬
ritualem lucem non uidentib. Usq ad
hanc autem diem hec maiora signa acor-¬
poralib quȩ fecit iħs ego uideo fieri. per
fidelissimos discipłos iħu. Annon ceci nunc
uident. & claudi ambulant. & leprosi

Expanded text:
quia Paulus Eutychum resuscitaverit a morquia Paulus Eutychum resuscitaverit a mortuis; et Petrus Tabitham, quae interpretatur Dorcas . Ista autem, et alia istiusmodi inveniri possunt: ubi sunt majora? Sed et caecos Salvator fecit rursum videre, et quod majus est, eos, qui sic nati fuerunt. Exhibeant hi quos caecos ab utero manibus Apostolorum curatos aspexerint . Et alia infinita potest de Evangeliis invenire qui quaerit, quia neque Apostoli his majora fecerint, neque eorum successores. Verum sermo Scripturae tale quiddam locutus est: 1130 His, quae ego feci corporalibus, vos majora facietis. Ego feci resurgere ex mortuis corporaliter, vos resurgere facietis ex mortuis spiritaliter. Ego caecis sensibile hoc lumen infudi, vos spiritalem lucem non videntibus dabitis. Usque ad hanc autem diem haec majora signa a corporalibus, quae fecit Jesus, ego video fieri per fidelissimos discipulos Jesu. An non caeci nunc vident? et claudi ambulant, et leprosi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ missus. Uunus quisq ergo nr̃m quan¬
do legit̾ ea quȩ ineuangeliis facta sunt.
oret ne xiam inse compleatur. uidentes
uidebitis. & non scietis. Si autem ut e¬
eratit exempla alterius rei. exponant
quomodo hoc quod dictum ẽ. uidentes
uidebitis & non scietis habeat sensum.
Nlam si non ea quȩ uidebantur habebant
aliquem sensum sicratum. ut cum carna¬
lib oculis & iam spiritu aliter inspicerent᷑.
numquam dixisset uidentes uidebitis
& non scietis. Ad approbationem autem
horum. & alterius scripti deeuangelio
testimonium proferimus. quod iuxta
eos qui tantum litteram secuntur menda¬
tium ẽ. Dicit saluator et salu dñs nr̃ addi¬
scipulos ineuangelio secundum iohannẽ.
Si credideritis. nonsolum quȩ egofatio
fatieris. sed et maiora horum fatietis. Ui¬
deamus ergo. simaiora aliqua fecerint di-¬
scipuli. Quid maius ẽ quam mortuum
resuscitare. quis non dico nr̃m sed apłs¬
mortuum resuscitauit. Refert hẏstoria

Expanded text:
est missus. Et unusquisque ergo nostrum, quanest missus. Et unusquisque ergo nostrum, quando legit ea quae in Evangeliis facta sunt, oret ne etiam in se compleatur: Videntes videbitis, et non scietis . IV. Si autem, ut exierant exempla alterius rei, exponant quem hoc, quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, habeat sensum. Nam si non ea, quae videbantur, habebant aliquem sensum sacratum, ut cum carnalibus oculis etiam spiritaliter inspicerentur, numquam dixisset: Videntes videbitis, et non scietis. Ad approbationem autem horum, et alterius scripti de Evangelio testimonium proferemus, quod juxta eos, qui tantum litteram sequuntur, mendacium est. Dicit Salvator et Dominus noster ad discipulos in Evangelio secundum Joannem: Si credideritis, non solum quae ego facio, facietis, sed et majora horum facietis . Videamus ergo si majora aliqua fecerint discipuli? Quid majus est quam mortuum suscitare? Quis non dico nostrum, sed Apostolorum mortuum suscitavit? Refert historia
Abbreviated transcription (Latin):
ligebant. uidebatur uixta corpus. nõ
uidebatur uxta rationem. Abhis uero
qui intelligebant. uidelatur quidem
uixta oculos. uidebatur. autem & iux¬
ta intellectum. ita ut non complete¬
tur super beate uiuentes hoc quod dic¬
tumẽ. uidentes uidebitis. & non scie¬
tis. sed suꝑ peccatores. Sed & cuncta
euangeliorum oraius. uidentes dupli¬
citer uidere quomodo facta sint. iuxta
corpus. quando saluator nr̃ uenit ad
terras. Renim similitudo erat. et tẏpus
futurorum. unum quodq quod fiebat.
incorpore. ueluti nescio quis anatiuita¬
te cecus uisum recuperauit. Uere autẽ
cui saluator redelidit uisum. saliua sua
unguens oculos eius. & mittens ad syloã
quod interpretatur missus. Mntit quip¬
pe hos quos spũ uuxit. ut crederent ad
siloam. idest adpopłos et magistros. ꝓp¬
ter quod scriptum ẽ desiloa. quia inter¬
pretatur missus. Et quotiens cumq in¬
cipimus ab ib̃u uisitari. ut recipiamus
animȩ oculos. mittimur adsiloam. hoc

Expanded text:
ligebant, videbatur juxta corpus, non ligebant, videbatur juxta corpus, non videbatur juxta rationem: ab his vero, qui intelligebant, videbatur quidem juxta oculos, videbatur autem et juxta intellectum, ita ut non compleretur super beate 1129 videntes, hoc quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, sed super peccatores. Sed et cuncta Evangeliorum oremus videntes dupliciter videre, quomodo facta sint juxta corpus, quando Salvator noster venit ad terras. Etenim similitudo erat, et typus futurorum unumquodque, quod fiebat in corpore. Veluti nescio quis a nativitate caecus visum recuperavit : vere autem cui Salvator reddidit visum, saliva sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, quod interpretatur missus. Mittebat quippe eos, quos spiritu unxit ut crederent, ad Siloam, id est ad Apostolos et magistros, propter quod scriptum est de Siloa, quia interpretatur missus. Et quotiescumque incipimus a Jesu visitari, ut recipiamus animae oculos, mittit nos ad Siloam, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. Mei autem penȩ motisuis
pedes. uerum et quȩ constituuntur
uidue inȩccłus. siscõrum inquit pedes
lauit. Si autem uis apertius audire.
quomodo lauat indua scõrum pedes.
audi paulum inalio loco constituentẽ
uidus & dicentem. Bene docentes
ut pudicas effitiant adolescentulas. la¬
uantes sordes pedum. iuuencularum.
Et iste uiduę dignę sunt eccłiastico ho¬
nore. quecumq scõrum pedes lauant.
sermone spũalis doctrinȩ. scõrum uero.
non masculorum. sed mulierum. Do¬
cere enu mulierem non ꝑmittit. neq
principari uiro. Uult eẽ mulieres bene
docentes. ut adcastitatem suadeant. nõ
adolescentes. sed adolesentulas. indecens
quippe ẽ. ut mulier magistra uirifiat.
sed ut castitatem suadeant adolescentulis.
& amare uiros & liberos suos. Discamus
ergo lauare pedes discipulorimi. Ista
propter hoc dicta sunt. Uilentes uide¬
bitis. & non scietis. Qm̃ siquid fiebat
asaluatore. abhis quidem qui non intel¬

Expanded text:
scriptum est: Mei autem pene moti sunt scriptum est: Mei autem pene moti sunt pedes . Verum et quae constituuntur viduae in Ecclesiis: Si sanctorum, inquit, pedes lavit . Si autem vis apertius audire, quomodo vidua lavat sanctorum pedes, audi Paulum in alio loco constituentem viduis, et dicentem: Bene docentes, ut pudicas efficiant adolescentulas, lavantes sordes pedum juvencularum. Et istae viduae dignae sunt ecclesiastico honore, quaecumque sanctorum pedes lavant sermone spiritalis doctrinae, sanctorum vero non masculorum, sed mulierum. Docere enim mulierem non permittit, neque principari viro. Vult esse mulieres bene docentes, ut ad castitatem suadeant non adolescentes, sed adolescentulas: indecens quippe est, ut mulier magistra viri fiat, sed ut castitatem suadeant adolescentulis, et amare viros et liberos suos. Discamus ergo lavares pedes discipulorum. Ista propter hoc dicta sunt: Videntes videbitis, et non scietis. Quoniam si quid fiebat a Salvatore, ab his quidem, qui non intel