comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos qui alterũ uincat perhumilitatẽ perc aritatẽ quisit
micior. Quisit inopus di uigilancior: qui patienciã habext
maiore ꝗuisit tacitus. mitis blandos conpunctus ut letetur
ds Etangeli eius deuestra seã conuersatione Eeconfund eon
diabulos hostis antiquus quisemꝑ cogit. miserũ hominẽ con¬
tra di facere uoluntatẽ neste ibi unde ille prosuapreo¬
sumptione iactatus est Sic currite ut ad praehendatis opos¬
sicis dicere uiam mandatorũ cuorũ cururri uidete pratns
quomodo caute ambuletis nonquasi insipientes sedut sapien

Expanded text:
vos, qui alterum vincat per humilitatem, per charitatem: qui sit vos, qui alterum vincat per humilitatem, per charitatem: qui sit minor; qui sit in opus Dei vigilantior; qui patientiam habeat majorem; qui sit tacitus, mitis, blandus, compunctus: ut laetetur Deus et angeli ejus de vestra sancta conversatione, et confundatur diabolus hostis antiquus; qui semper cogitat miserum hominem contra Dei facere voluntatem, ne sit ibi unde ille pro sua praesumptione jactatus est: Sic currite ut apprehendatis , et possitis dicere: Viam mandatorum tuorum cucurri . Videte, fratres, quomodo ca
Abbreviated transcription (Latin):
conuales cant: omne menisterio cumbo no uoluntate sacite
utimpleates illud uoluntan&̧ sacrifcabo tibi quia seccis alta
mercis erit illius qui uoluntariae : Ouam illius qui inuitus facie
quo diubeitur contendite intrare perangustc̃ẽ portã qui a
arta & laboriosa est uia quae ducit aduitã lata &x spaciosa
qua ducit ad mortẽ : uos uero sicue certamen habituri eracis
si inpugna contra gentemali quem ambulas sitis ut nonibi
morce facerecis. quantu magis inisto sparitale certamen
pugnace : ut nonuos aduersarii animae percutiant : Quanta
uitia habueritis tantus habebitis aduersanos. Et ideo certato
sicut milites xp̃i uttum ipso regnetis incaelis quidixit. di
quis tulerit crucẽ suõc & secutus me fuerit. Siquis reliquert
patre matrẽ uxorẽ filius & facultates centuplum accipi&
&uitam &ternam possedebit : hoc certamen habete inter

Expanded text:
convalescant. XVIII. Omne ministerium cum bona voluntate facite, convalescant. XVIII. Omne ministerium cum bona voluntate facite, ut impleatis illud: Voluntarie sacrificabo tibi : quia satis alta merces erit illius qui voluntarie, quam illius qui invitus facit quod jubetur. XIX. Contendite intrare per angustam parcta et laboriosa via est quae ducit ad vitam, lata et spatiosa quae ducit ad mortem . Vos vero sicut certamen habituri eratis, si in pugna contra gentem aliquam ambulassetis, ut non ibi mortem faceretis; tanto magis in isto spiritali certamine pugnate, ut non vos adversarii animae percutiant. Quanta vitia habueritis, tantos habebitis adversarios; et ideo certate sicut milites Christi, ut cum ipso regnetis in coelis, qui dixit: Si quis tulerit crucem suam et secutus me fuerit: si quis reliquerit patrem, matrem, uxorem, filios et facultates, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Hoc certamen habete inter
Abbreviated transcription (Latin):
cilian fratrituo Eotunc ueniens offeres munus tuũ Certus
esto quia dumiratus es contra aliũ oradio tuac non recipitur. ue
irato lic e communicare : etideo implece quod đns dixit pace
meam do uobis pacẽ meam dimitto uobis. In hoc oognuscent
omnes homines quod mei discipuli estis siuos inuice dilgitis
dixit apostolos iohannis. Suiodit fratrẽ suu intenebris est
e inte nebris ambulat guiodit fratre suum homicida eit¬
carita sa est quimanei incaretate ds in eo mana. Et quimmimicos
iubemur dilgere &bene eis facere qua fronte fratres odimus
uitini tempore usq ad tercia legant post cereia iuqus quisq̃
opera sibi iniuncta faciat᷑. Niullus. nihil oc culte aliquid accipiat
praeci pua episcolas sine scientia abbt nullus accipiat uiec
transmittat uictũ & uestimenta abba menisero . quia sicua
iem est ut nihil ꝓpriũ habeant. Iustũ est ut nullis que neces farũ
suerint a scõ abbate accipiant infirmi sie tractentur utricius

Expanded text:
ciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum . Certus esto quia dum iratus es contra alium, oratio tua non recipitur; nec irato licet communicare. Et ideo implete quod Dominus dicit: Pacem meam do vobis, pacem meam dimitto vobis . In hoc cognoscent omnes homines quod mei discipuli estis, si vos invicem diligitis . Dixit amplius Joannes: Qui odit fratrem suum, in tenebris est, et inCharitas Deus est; qui manet in charitate, Deus in eo manet . Et qui inimicos jubemur diligere, et bene eis facere, qua fronte fratres odimus? XIV. Omni tempore usque ad tertiam legant; post tertiam unusquisque sibi opera injuncta faciat. XV. Nullus occulte aliquid accipiat, praecipue epistolas sine scientia abbatis nullus accipiat nec transmittat. XVI. Victum et vestimenta abbas ministret. Quia sicut sancitum ut nihil proprium habeant, ita justum est ut omnes quae necessaria fuerint a sancto abbate accipiant. XVII. Infirmi tractentur, ut citius
Abbreviated transcription (Latin):
Quendot ali eo rum sub scriptione que pacta suerti uidei gooboresur
atersotala umditio uel transactio non ualebit sane ii quos deceruos
ccclme benenmentus sibi er̃t libieptate donauert conlato milsor¬
inlibertare sentules it quod tamen iubemus inginti olidorum nume
suerit ꝑ ost manu missoris mortem ecclesia rericebitis muus eulas¬
Ideciuli placiut utilerieus arelieto officio suo proptes districcionen
defonsones mpenderit cum eo dt̃ deccolnse nmuniort sola cum¬

Expanded text:
sacerdotali eorum subscriptione quae facta fuerit venditio roboretur: aliter facta venditio vel transactio non valebit. Sane si quos de servis ecclesiae benemeritos sibi episcopus libertati donaverit, collatam liberin libertatem contulerit. Quod tamen jubemus viginti solidorum numerfuerit post manumissoris mortem ecclesiae revocetur. GraId etiam placuit, ut clericus si relicto officio suo propter districtionem defensionis impenderit, cum eodem de Ecclesiae communione pellatu
Abbreviated transcription (Latin):
Super quem respicram dicit dñs nisi super humilẽ & quite tum¬
ciat ullus nisi illi cui fides probata fuerit qui adutilitatẽ & ne¬
cessitatẽ monasterii faciat quid poterit facere : explicio Requ

Expanded text:
Super quem requiescam? dicit Dominus, nisi super humilem Super quem requiescam? dicit Dominus, nisi super humilem ciat ullus, nisi ille cujus fides probata fuerit, qui ad utilitatem et necessitatem monasterii faciat quod poterit facere. Explicit Regu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabit horam. Si aliquid prius ero gauit pauperibus autuen¬
ens incellolas aliquid intulit fratribus ipsi tamen nonest lct
dali post terciũ diẽ exinde exire uoluerit nihil paenitus nisi
ueste inquauenit accipiat autcasu transierit : Mullus heredi
eius atidinea debit. Suo odsi inpuls are uoluent regula en legaetur
el confundantur turpiter. Et discedat confusus quia oilli a quo
repetit suerit recitatũ ergo exqua libor causa quispecauenit
forteomboratione suspendatur elieiunis distringatur. duods
corã omnibus sratribus prostratus ueniam petierit dimit totir
ter decelloe dequa lib& causa scandali exire uoluerit a uhil penitus
nisi nugalis simũ induatur uestimentũ & extra communionẽ infi¬
delis discedat. Nioom quieti &pacifici ex celsum diripiunt regnũ.
et ut fili compotabuntur altis simi Aut praȩciosas spectandas acci¬
piunt coronas fili autẽ tenebrarũ in eteriores tenebras ibunt.

Expanded text:
judicabit hora. Nam si aliquid prius erogavit pauperibus, aut venjudicabit hora. Nam si aliquid prius erogavit pauperibus, aut veniens in cellulam aliquid intulit fratribus, ipsi tamen non est licdali post tertium diem inde exire voluerit, nihil penitus accirit, nullus haeredium ejus adire debeat. Quod si impulsare voluerit, Regula ei legatur, et confundatur turpiter, et discedat confusus, quia et illi a quo repetit fuerat recitata. XXVI. Ergo ex qualibet causa quis peccaverit frater, ab oratione suspendatur et jejuniis distringatur. Quod si coram omnibus fratribus prostratus veniam postulaverit, dimittater de cellula ex qualibet scandali causa exire voluerit, nihil penitus nisi nugalissimo induatur vestimento, et extra communionem infideet filii computantur Altissimi, et pretiosas splendidasque accipient coronas: filii autem tenebrarum in exteriora ibunt tormenta:
Abbreviated transcription (Latin):
se in suoc perioia neq inuoce ex altit. Sedhumilitatem
& obedientiam letetur in dño hospitalitatẽ sectantes ꝑom
etne auertas oculos in anẽ relitquens pauperẽ Mieforte đns in hos¬
pit̃ autin pauperẽ adteueniat ut uideat te hesitatẽ. Etcon¬
demneris. Sed omnib: tehelarẽ ostende e fideliter age passuo
iniuriam taceas iniuriam facere non nusse factam posse tolleran
Monte in ania seducant consilioc. Sed magis tesemꝑ in repo confir
tecum sunt tui incellola fratres. Siad nec essaria quaerendo incel
lola bini egrediantur uel terni fratres : Etita illi quibus credlendum¬
in monasterio conuerti uoluerit reguloc ei introeunte legatur
etomnes actus monasterii illi patifiat : Quodsi omnia apte sus
uoluerit inferre substantiã in mensa ponatur. coram ominibus
fuatribus uelutregulac contenit. uodsi apte susceptã fuent
uonsolum desubstantia quae intulit Sedetiam dese ipsum ulla

Expanded text:
se in sua peritia neque in voce exaltet, sed per humilitatem se in sua peritia neque in voce exaltet, sed per humilitatem et obedientiam laetetur in Domino. XX. Hospitalitatem sectantes per , et ne avertas oculum, aut inanem dimittas pauperem: ne forte Dominus in hospite aut in paupere ad te veniat, et videat te haesitantem, et contemnaris; sed omnibus hilarem te ostende, et fideliter age. XXI. Passus injuriam taceas. Injuriam facere, non nosse, factam posse tolerare. Non te inania seducant consilia, sed magis te specialiter in Chritecum sunt in cellula fratres. XXII. Si ad neceslula bini egredientur vel terni fratres; et ita illi quibus credituin monasterio converti voluerit, Regula ei introeunti legatur, et omnes actus monasi aliquam in cellula voluerit inferre substantiam, in mensa ponatur coram omnibus fratribus, velut Regula continet. Qui si susceptus fuerit, non solum de substantia quam intulit, sed etiam nec de se ipso ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
uero orationis. Dato signo quae non statim praeter mis so
fratres ut tempore : quomisse fiunt: inuigiliis obseruandũ
somno exeat foris nonse fabulis occupit. Sed statim redeat
adopus quod conuenitur in congregatione autẽ ipsa ubi le¬
gitur aurẽ semꝑ adscripturas habeat. Et selentiũ obserue
Omnes hoc eciam addendũ fuit ut frater quiproqua lib&
culpa arguitur. uel increpatur patientiã habeat. Et non
respondeat : Arguentẽ se sed humili& se i n omnibus secun¬
dum praeceptum đni dicentes Quia ds̃ humilibus : dat graciã
superbis autẽ resist& quise humiliat ex altabitur. Quiuen
sxepius correptus non se emendat nouissimus in ordine
stare iubeatur . Quise nec sic quidem emendauerit: ex¬
traneus habeatur. Sicut dñs dixit. sit tibi sicut: ethni¬
cus & publicanus. Admensam autẽ specialiter nullus lo¬
quatur Nisi quipraeest uel qui in terro gatus fuerit nullus

Expanded text:
vero orationis dato signo, qui non statim praetermisso vero orationis dato signo, qui non statim praetermisso fratres tempore quo missae in vigiliis observandis somno, exeat foras, non se fabulis occupet: sed statim redeat ad opus, quo convenitur. In congregatione autem ipsa ubi legitur, aures semper ad scripturas habeant, et silentium observent. XVI. Hoc etiam attendendum fuit, ut frater qui pro qualibet culpa arguitur vel increpatur, patientiam habeat et non respondeat arguenti se; sed humiliet se in omnibus, secundum praeceptum Domini dicentis: Quia Deus humilibus dat gratiam, superbis autem resistit . Et, qui se humiliat, exaltabitur . Qui vero saepius correptus stare jubeatur. Qui, si nec sic quidem se emendaverit, extraneus habeatur, sicut Dominus dixit: Sit tibi sicut ethnicus et publicanus . XVIII. Ad mensam autem specialiter nullus loquatur, nisi qui praeest vel qui interrogatus fuerit. XIX. Nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ter quoque & omnis oportit diligere fratres cum
confectus . In opere iusto maffatos amboles quedormitans
cursum qu& mon asterii. Super omnia diligas: Qui uero sepi¬
us orare uoluerit uberiorẽ inueni& misericordiam xp̃i.
Matutinõ quae dictũ Ita meditẽ habeant fratres usq: adho¬
ram secundum sitamen nullo causa exte tertt quaeoes ses it
etiam proeter mis sci medtem aliquid fieri in commune post
horam uero secundam̃. Vnus quis que adopus suum paratus s
usque adhoram nonẽc. uelquid in iunctũ fuerit. Sine mur¬
moratione perficiat : Sicut doc& sc̃s apostolus. Siquis autẽ
murmorauerit: Vel contenciosus ex teterit aut resedens
malico contrariam uoluntatẽ: praȩceptis digne correptus
poscerit. uelse paenitendo humiliauerit. uelemen dauerit.
Ita ut correptus frater usque : non audierit usquẽ recidere
Si qui uero defratribus uel quiinoraturio sunt: Vel qui percello

Expanded text:
ter quoque omnes oportet diligere fratres, cum ter quoque omnes oportet diligere fratres, cum  In vigiliis confectus, in opere justo affectus, ambulans quasi dormitans, Cursumque monasterii super omnia diligas. Qui vero saepius orare voluerit, uberiorem inveniet misericordiam Christi. X. Matutinoque dicto ita meditationem habeant fratres usque ad horam secundam: si tamen nulla causa exstiterit, qua necesse sit etiam praetermissa meditatione aliquid fieri in commune. XI. Post horam vero secundam unusquisque ad opus suum paratus sit usque ad horam nonam, ut quidquid injunctum fuerit, sine murmuratione perficiat, sicut dicit sanctus apostolus . XII. Si quis autem murmuraverit, vel contentiosus exstiterit, aut referens in aliquo contrariam voluntatem praeceptis, digne correptus poscerit, vel se poenitendo humiliaverit, vel emendaverit; ita ut correptus non audeat usquam recidere. XIII. Si quis frater, vel qui in oratorio sunt, vel qui per cellu
Abbreviated transcription (Latin):
cantatẽ interse perfectissimam tenentes: Dõ etota
tota uirtute succ. Inuicẽ interse perfectissimã sectantes
obedientiam pacificimitis moderati non superbi non inuidi¬
osi non su surrones. Non inrisores: Non uerbosi non prae sump¬
tiosi Non sibi placentes sed ei cui militant xp̃o Nionblas femio
Adorationẽ parati In humilitate perfecti Obadientia
praecincti Inuigiliis inftantes inieiuno helares. Mullus
ab alios qustiorẽ arbitretur. Sedunus quis que ab omnib
seinferiore reddat . Quia quise ex altat humiliabitur
et quise humilat ex altabitur. praeceptũ seniores ut salutẽ
suscipias. Nion murmorandũ ullam operã facias Non res¬
ponsione contra praeceptũ usurpes Monte ecollas aut
aliquid lucri congaudias: nec indamno contristis aiecte
familiaritas ullec adsaebulum trahat. Sedcota dileccio ur̃a
incellolo demore tut. cellã ut parec disum habeas ꝑtatrer
tũ monasterii timeas ut đm̃ diligas ut parentem. Simili¬

Expanded text:
charitatem in se perfectissimam continentes, Deum ex tota ta virtute sua . II. Invicem inter se perfectissimam sectantes obedientiam, pacifici, mites, moderati, non superbi, non injuriosi, non susurrones, non irrisores, non verbosi, non praesumptuosi, non sibi placentes, sed Deo cui militant Christo: non blasphead orationem parati, in humilitate perfecti, in obedienpraecincti, in vigiliis instantes, in jejunio hilares. Nullus se ab alio justiorem arbitretur; sed unusquisque omnibus se inferiorem contemnat. Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Praeceptum senioris est, ut salutem suscipias; non murmurando ullam operam facias; non responsionem contra praeceptum usurpes, non te extollas, aut aliquid lucri congaudeas, aut in damno contristeris. VI. Non te familiaritas ulla saecularis trahat, sed tota delectatio tua in cellula demoretur. Cellam ut paradisum habeas; fratresII. Praepositum monasterii timeas ut dominum, diligas ut parentem. Simili
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tuorũ ego costo diui uias duras. Et illud quod a postolus dixit
permultas tribulaciones: o port& nos intrare in regnũ cadorũ
uestes enim seculares deponere : et relegiosas ad sumere. Vnius
hore momento possumus: Mores uero banus iugiter retenere
uel contra male: Dulces uoluptates seculi huius quamdiu uiuimus
xp̃o adiutore laborare debemus quia non qui inciperit. Sed qui

Expanded text:
rum tuorum ego custodivi vias duras . Et illud quod Apostolus dixit: rum tuorum ego custodivi vias duras . Et illud quod Apostolus dixit: Per multus tribulationes oportet nos intrare in regnum coelorum . Vestes enim saeculares deponere et religiosas assumere hujus horae momento possumus; mores vero bonos jugiter retinere, vel contra maledulces voluptates saeculi hujus quandiu vivimus Christo adjutore laborare debemus; quia non qui coeperit, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
de uestra uicturia sed rogo uos uenerabilis fili ut quantũ eftis secur
deprae teritis tantũ sitis solliciti defuturis : omnia enim criminto
uel peccata tacito adnos reuertuntur. Sino ncotidiae bonis ope¬
ribus expugnantur audite apostolũ p&rũ dicentẽ: Subri stote
& uigilate quia aduersanus uester diabulus tam quã leo rugiens.
aliquid oleuorare quaerens circuit: Suãe diu in hoc corpore
uiuimus die noctuq: xp̃o adiutore uelduce contra diabulum
repugnemus. Sunt enim aliqui quod peius est negligentes. Et te¬
pedi quidesolo xp̃ianitatis uocabulo gloriantur. Et putane quod
illis sufficiat uestem mutasse & relegionis tantũ habitũ susce¬
pisse nescientes illud propheticũ fili accedens ad seruitutẽ di
sta iniusticiã &timorẽ & praepara animam tuao ad tẽptacio¬
nẽ nec sente nciã psalmistae considerantes propter uerba labic¬

Expanded text:
de vestra victoria. Sed rogo vos, venerabiles filiae, ut quantum estis securae de vestra victoria. Sed rogo vos, venerabiles filiae, ut quantum estis securae de praeteritis, tantum sitis sollicitae de futuris. Omnia enim crimina vel peccata cito ad nos revertuntur, si non quotidie bonis operibus expugnantur. Audite apostolum Petrum dicentem: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens aliquem devorare quaerens circuit . Quandiu in hoc corpore vivimus, die noctuque Christo adjutore vel duce contra diabolum repugnemus. Sunt enim aliqui, quod pejus est, negligentes et tepidi, qui de solo Christianitatis vocabulo gloriantur, et putant quod illis sufficiat vestem mutasse, et religionis tantum habitum suscepisse, nescientes illud propheticum: Fili accedens ad servitutem Dei sta in justitia et timore, praepara animam tuam ad tentationem . Nec sententiam Psalmistae considerantes: Propter verba labio
Abbreviated transcription (Latin):
pro aliquo eulpa ⁊acommunicatus fuerit inuna celle reclauda¬
se fuerte ministretur. Omnis abbato. E tomni domincce uel
diebus fescis duocecim. psalmus tres antephonas. teses lacciones
unt use profecis alia dea postolo & tercia deeuangebio dicatur
Endicetminus idonei bellatones arma uobis spiritalia contra ueno
tas diabuli prouidemus Saudete ergo el ex uliute anđno uenera¬
biles filui etgracias illi iugiter uberes agitequiuos de re lebiose
huiuis seculi huius conuersatione ad portũ quie isu et rel egione
adtrahiere & prouo care dignatus est : Cogitate iugiter unde
existis Eubi peruenire meruistis. reliquistis fideliter mundite¬
nebras. Etlucem xp̃i feliciter uidere coepistis contempsistis libidi¬
nis incendium: Et ad eafcitatis refrigeriũ peruenistis respuistis
gulã et abstinentia elegistis repudiastis auaritiã adq: luxoriam
&caritatẽ uel misericordiam tenuistis. Et quam uis uobis usque
ad exitũ uitae nondeerit: pugna tamendo donante socuri sumi

Expanded text:
pro aliqua culpa excommunicatus fuerit, in una cella recludase fuerit ministretur. XXV. Omni sabbato et omni dominica, vel diebus festis duodecim psalmi, tres antiphonae, tres lectiones; una de Prophetiis, alia de Apostolo et tertia de Evangelio dicanturicet minus idonei bellatores, arma vobis spiritalia contra ignitas sagittas diaboli providemus. Gaudete ergo et exsultate in Christo, venerabiles filiae, et gratias illi jugiter uberes agite, qui vos de tenebrosa saeculi hujus conversatione ad portum quietis et religionis attrahere et provocare dignatus est. Cogitate jugiter unde existis, et ubi pervenire meruistis. Reliquistis fideliter mundi tenebras, et lucem Christi feliciter videre coepistis. Contempsistis libidinis incendium, et ad castitatis refrigerium pervenistis. Respuistis gulam, et abstinentiam elegistis. Repudiastis avaritiam atque luxuriam, et charitatem ac misericordiam tenuistis. Et quamvis vobis usque ad exitum vitae non deerit pugna, tamen Deo donante securi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
¶tnequis sibi sub coniugi nomen sociare praesumat relict
patris filic̃o uxoris relictam fratris sororẽ uxoris consubrina
aut subrinã relictam auuncoli uelidem patrui quod siqui in hoc
incesti adulterio pocius quam coniugio fuerint sociati quam¬
diu se non sequestrauerint a communione ecolesiae pellantur

Expanded text:
ne quis sibi conjugii nomine sociare praesumat relictam patris, filiam uxoris, relictam fratris, sororem uxoris, consobrinam aut sobrinam, relictam avunculi vel patrui. Quod si qui in hoc incesti adulterio potius quam conjugio fuerint sociati, quandiu se non sequestraverint, a communione ecclesiastica repellantur
Abbreviated transcription (Latin):
inelocucione euangeliorũ ostenditur fides igitur nr̃ãe non
conuenit ut iħs xp̃s mentiatur quico ipse est ueritas Cum
ergo ita sit ipse dese dicit. quimemisit mecum est: nec me
derelinquit & alio loco ds ds meus quare me de reliquisti
quia ds̃ hominẽ susceperat & permortẽ crucis relinquendu
mecum est noc mederelinquinquit: ex phicit¬

Expanded text:
in elocutione Evangeliorum ostenditur. Fidei nostrae igitur non in elocutione Evangeliorum ostenditur. Fidei nostrae igitur non convenit ut Jesus Christus mentiatur, quia ipse est veritas. Cum ergo ita sit, ipse de se dicit: Qui me misit mecum est, nec me dereliquit : et alio loco: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti? Quiamecum est: nec me dereliquit. CXXII
Abbreviated transcription (Latin):
quoque piũ & salutare ese : Corde enim creditur adiusticia
ore autẽ confessio fit adsalutẽ filius di non est filius homins¬
hominis unigenitus enim ds̃ est. Suiuero filius hominis est pn¬
mogenitus est : Et propter susceptorẽ suum unigenitũ dm
etipse unigenitus dicitur : Quio in eo est unigenitus. Denique
de primo genitu. a postolus paulus sic ait: Qui est primogenitis
exmortuis inmultis fratribus quia pereum crediderunt : Non
ergo natura unigeniti primo geniti. Sed persocietatẽ unigeniti
dĩ Vnigenitus est primo geniti autẽ natura est . Primo¬
genitus noncausa societatis quia nullus exmortuis resurreit
adinmortalitatẽ nisi ipse primus & ecemplum resurrectio¬
nẽ omnibus sequentibus dedit. Ideo apostolus paulus dixit¬
qui est primogenitus exmortuis : Idem iterũ adromanus ait
utsit ipse primogenitus primatũ tenens inmultis fratribus
Quia unigenitus & primo genitus duae naturae sunt diuina
& humano. Seduna persona nioẽ diuersitas harũ naturarũ

Expanded text:
 sic instituit: Corde enim creditur ad justitiam, oris autem confessio fit ad salutem . Filius Dei non est filius hominhominis. Unigenitus Dei est: qui vero filius hominis est, primogenitus est, et propter susceptorem suum unigenitum Deum, et primogenitus dicitur, quia in eo est unigenitus. Denique de primogenito Apostolus sic ait: Primogenitus in multis fratribus qui in eum crediderunt. Non ergo natura unigeniti est primogenitus, sed propter societatem unigeniti Dei unigenitus est. Primogeniti autem natura est primogenitus non causa societatis, quia nullus ex mortuis resurrexit ad immortalitatem, nisi ipse primus et exemplum per resurrectionem omnibus sequentibus edierum ad Romanos: Ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Et quia unigenitus et primogenitus duae naturae sunt, divina et humana. Nam et diversitas harum naturarum
Abbreviated transcription (Latin):
super iracundiam uestrã sed nec seullus praesumat iratũm
culgare. Sed quise sciunt fecisse quod non debuerunt indicen
sibi ueniam petant : Implentes illũ dñi mandatũ. ubi dicit din¬
tite & dimittetur uobis : Siuos non dimiseritis nec pater ues

Expanded text:
super iracundiam vestram . XIII. Sed nec ullus praesumat iratum super iracundiam vestram . XIII. Sed nec ullus praesumat iratum culpare; sed qui se sciunt fecisse quod non debuerunt, invicem sibi veniam petant, implentes illud Dei mandatum ubi dicit: Dimittite et dimittetur vobis. Si vos non dimiseritis, nec Pater
Abbreviated transcription (Latin):
locuntur mendaciũ . Non maledicant quia scriptũ est : Neque
male dici regnum dĩ possedebunt : Operam non quam unus quisq
uoluerit: Sed quod eis ordinata fuerint faciant : Dumpsallicas
nullus loqui praesumat admensam dummanducant nullus loq¬
tur sedunus legat quemcũq: librũ Vt sicut corpus reficitur¬
pluuia. Et caro sine cibo talis est anima sinon reficiatur di uerbo
Filiũ debaptismũ nullus excipiat: Mulieris in monasterio mimq
ingrediantur quiin remoto loco est . Signo tacto adomne opus
di nullus teordius ueniat Sitardius uenerit sextim deferoles
inmanus accipiat arguente abbate: aut praeposito aut quolelit
senore respondere panitus non praesumat. lites interuos
nohabeat es. Sic enim dicit: apostolos : Seruum dni nonoporta
litigare sed mansuetũ esse: Certe si ex cesserit ut est humani
fragilitas ut se sermonibus duris extimulent: Sol non occida

Expanded text:
loquuntur mendacium . VI. Non maledicant: quia scriptum est: Neque loquuntur mendacium . VI. Non maledicant: quia scriptum est: Neque maledici regnum Dei possidebunt . VII. Operam non quam unusquisque voluerit, sed quae eis ordinata fuerit, faciant. VIII. Dum psallimus, nullus loqui praesumat. IX. Ad mensam dum manducant, nullus loquatur; sed unus legat quemcunque librum: ut sicut corpus reficitupluvia, et caro sine cibo, talis est anima si non reficiatur Dei verbo. X. Filium de baptismo nullus excipiat. XI. Mulieres in monasterio nunquam ingrediantur. Qui in remoto loco est, signo tacto, ad omne opus Dei nullus tardius veniat. Si tardius venerit, statim de ferula in manus accipiat. Arguente abbate, aut praeposito, aut quolibet seniore, respondere penitus non praesumat. XII. Lites inter vos non habeatis: sic enim dicit Apostolus: Servum Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse . Certe si excesserit, ut est humana fragilitas, ut se sermonibus duris exstimulent, Sol non occidat
Abbreviated transcription (Latin):
utusq mortẽ suam ibi perseuerit uestimenta uero laica
non ei mutentur . Misi ante a defacultate sua cartas uindicionis
uindere donationis cartas . A ut parentibus aut monasterio faciat.
dummodo liber sit : Et nihil habeat propriũ. Siuero pater eius
aut mater uiuent . Et non habit potestatẽ faciendi quando illi
migrauerit tunc cogatur facere quae cumque secum ex hibuit
abbuati tradat nihil sibi reseru&. Etsiei aliquis de propinquis ali¬
quid trans miserit offerat abbati. Supsi est necessanũ. Ipso iubente
habeat. Siilli necesse non est in commune redactũ cui opus est tribu¬
Sint uobis omnia communa. Cellac̃ peculiarẽ aut armariolũ ud
qua lib& clic usuram nullus habeat in una scola omnes maneant
noniurent. Quiadns dixit nolite iurare omnino sed sermo uester
est est: non non. Mentire quiinuentus fuerit disciplinam legran
accipiat. Quia os quodmentitur occidit animã & perdes eos qu

Expanded text:
ut usque ad mortem suam ibi perseveret. Vestimenta vero laica non ei mutentur, nisi antea de facultate sua chartas venditionisvendere, donationis chartas aut parentibus aut monasterio faciat, dummodo liber sit, et nihil habeat proprium. Si vero pater ejus aut mater vivat, et non habet potestatem faciendi, quando illi migraverint cogatur facere. Quaecunque secum exhibuit abbati tradat; nihil sibi reservet: et si aliquis de propinquis aliquid transmiserit, offerat abbati. Si ipsi est necessarium, ipso jubente habeat; si illi necesse non est, in commune redactum, cui opus est tribuSint vobis omnia communia. III. Cellam peculiarem, aut armariolum, vel quamlibet clausuram nullus habeat; in una schola omnes maneant. IV. Non jurent; quia Dominus dixit: Nolite jurare omnino, sed sit sermo vester est est, non non . V. Mentiri qui inventus fuerit, disciplinam legitimam accipiat; quia Os quod mentitur occidit animam ; et, Perdes eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
guiortur Ouise inimicicias deponere perniciosa intencione
noluerint De e olesiae coetu iustissima ec communicacione pellan
Flencos nequemquã praȩsumat ad sec ulart̃ iudicẽ ep̃o
non pernuttente pulsare : Sed sipulsatus fuerit respondeat

Expanded text:
guantur: qui si inimicitias deponere perniciosa intentione guantur: qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de Ecclesiae coetu justissima excommunicatione pellanlericus ne quemquam praesumat apud saecularem judicem, episcopo non permittente, pulsare: si pulsatus fuerit, respondeat,
Abbreviated transcription (Latin):
techa exidep robante nullus incipere aut sundare praesumat mo¬
usla eeram uacantes adosficiũ clercatus insieis testimoniũ ⁊ bbo
suos dedlerie nec inciuitatibus necin parrochus ordemoneur aora¬
chum nisi abbatis sui aut permis su autuoluntate aoatter umon
monas treriũ cominier antẽ nullus abba suscipere autretinere
pi rsunent sie dubi cumque fuerint abbate suo autoritater cano¬
nũ neuo centur. Si mecesse fuent clencos de monachis ordinaen¬
comoons ensu & uolunt ate abbatis praesumat ep is copos
ter insidias diabuli aut propter oblocucionis hominũ conlocentur¬
eclesae ab omnibus &ȩqualiter custodire studendum est Vt sicut
ubi qurfir÷ et post antefonas colleccionis perordinẽ abep̃is
omnibus decantari : et in conolusione matutinarũ ueluespertinanĩ¬
mis sarũ pose hrmnus capitella depsalmis dici Et plebem collect̃
ginqui interse : lite dissenserint & ad pacem reuocan duris ama
intencione uequiuerint aciuitatũ primitus sacerdotibus ar¬

Expanded text:
te aut probante, nullus incipere, aut fundare praesumat. Monachi etiam vagantes ad officium clericatus, nisi eis testimonium abbas suus dederit, nec in civitatibus, nec in parochiis ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu aut voluntate ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas suscipere aut retinere praesumat, sed ubicunque fuerit, abbati suo auctoritate canonum revocentur. Si necesse fuerit clericum de monachis ordinacum consensu et voluntate abbatis praesumat episcopus. Xter insidias diaboli aut propter oblocutiones hominum collocenturEcclesiae ab omnibus aequaliter custodiri, studendum est, ut sicut ubique fit, et post antiphonas collectiones per ordinem ab episomnibus decantari, et in conmissarum post hymnos capitella de psalmis dici, et plebem collecta ginqua inter se lite dissenserint, et ad pacem revocare diutina intentione nequiverint, a civitatis primitus sacerdotibus ar
Abbreviated transcription (Latin):
culpanda libertas et tantum cum auiac̃ matre sorore uelnep¬
te sinecessitas tulerit habitent dequibus nominibus ut pri
canonũ series contenit nefas est aliud quam natura constituit
suspnoare incubiculo eciam horũ adque cellario uel soc milietri
quolib& seruitio ueq scantimonialis ulloc neq: extranea mulier
aeque ancillo ullomodo admittatur. Muodsiquis praeceptorũ
di in memor orediderit contempnendũ sciat se auccoritate
canonica communionis sine dubio subire iacturã quodsi antescitae

Expanded text:
culpanda libertas: et tantum cum avia, matre, sorore vel nepte, si necessitas tulerit, habitent: de quibus nominibus, ut priorum canonum series continet, nefas est aliud quam natura constituit suspicari. In cubiculo etiam horum atque cellario vel familiari quolibet servitio neque sanctimonialis ulla neque extranea mulier sit, neque ancilla ullo modo admittatur: quod si quis praeceptorum Dei immemor crediderit contemnendum, sciat se auctoritate canonica communionis sine dubio subire jacturam. XXXVI EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
natura perruperit: Et cui caritates hacpii affectus solatia ex hi¬
bere debuerat suorũ hostis hac pudicicite expugnatur. uim inferre
temptauerit : Apostolicae constitutionis sententia feriatur : et
tur actibus quae omnino renuntient seculi & ad sacrum
diacñs diuino munere benedictione percepta uxoris prius
ardore libidines inflacmatus ab iecto miliciae cingulo uomitũ
pristinũ & inhebita rursus coniugia repetisse adque incesi
quodam modom crimine clarũ decorsacerdotii uiolas se
quod nati etiam filii prodiderunt : Quod quis que fexisse :¬
cognuscitur. omni inperpetuũ quam admisso iamcrimine
nefariae galliditate fraudauerit inuaserit retenere timp¬
tauerit adque suppres serit : et non statim as acerdote com
monitus de conlata reddiderit ab ecclesixe catholica commu¬
neque in parro chiis canonicus esse dinuscitur. Sedinuillo¬
&isiqua principales sunt festiuitatis relique nullatenus alibi

Expanded text:
naturae praeruperit, et cui charitatis ac pii affectus solatia exhinaturae praeruperit, et cui charitatis ac pii affectus solatia exhibere debuerat suorum hostis ac pudicitiae expugnator vim inferre tentaverit, apostolicae constitutionis sententia feriatur, et tur, actibusque omnino renuntient saeculi, et ad sacrum diaconus, divino munere benedictione percepta, uxori prius ardore libidinis inflammatos abjecto militiae cingulo vomitum pristinum et inhibita rursus conjugia repetiisse, atque incesti quodammodo crimine sacerdotium violasse, quod nati etiam filii prodiderunt: quod quisquis fecisse cognoscitur, omni in perpetuum quam admisso jam crimine nefaria quis calliditate fraudaverit, invaserit, retentaverit monitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae communeque in parochiis canonicus esse dignoscitur, sed in villuet si quae principales festivitates sunt reliquae, nullatenus alibi
Abbreviated transcription (Latin):
cidas & falsus testes a communione exclesiastica sub mouendus. Nisi
penitencie satis factione crimina admis sadiluerintioa¬
liu. lerici uero sine commendaticus epistolis ep̃i sui lcent iden iotio¬
teat euagandi in monachis quoque prdesentideu no uerherues u
tuemus coereer Seruandũ quoque demonachis neeis aelso l canas
cellolas licent a congregatione discedere nisi sorte probatis potte¬
menitos labores autpropter infirmitatis neces sitatẽ asperioo abbatib¬
bus resila pemittttur quodita demũ fie utintra eodem monasceru
septa manentes tamen sub abbatis potestate separatas habior
cellules permittantur abbatibus quoq singuli diuersas cellar
autplura monastera habere noliceat nsi tantũ propter in cursun
hostilitatis intra murus receptaculoo conlocare
lioentia non est: Et alienarũ nuptiarũ euitent conuiura. nectubse
aoetilus admiscantur ubi amatunc cantantur exturpia autobseeni
metus corroiũ oris ei saltibus ofteruntur utauditus nobtutur

Expanded text:
cidas et falsos testes a communione ecclesiatica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina diluerint. XXXVIII. Clericis sine commendatitiis epistolis episcopi sui licentia pateat evagandi. In monachis quoque praesentis sententiae forma tuimus coerceri. Servandum quoque de monachis, ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores, aut propter infirmitatis necessitatem asperior abbatis regula remittatur, quod ita demum fiet ut intra eadem monasterii septa. manentes tamen sub abbatis potestate, separatas habere cellulas permittantur. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hospitalitatlicentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, nec his coetibus misceantur ubi amatoria cantantur, et turpia, aut obsceni motus corporum, choris et saltationibus efferuntur, ne auditus, et obtutus
Abbreviated transcription (Latin):
sine reconcibationem eius qui ex commonicauit Et corimun care
presumpserit ut in ter omnia si reconcilatio in teresserit derusticia
uel iniquitate  communicationis proximae sino dorae seruentur
ubito obmutescens proutitatus est baptizari aut paenite noia
Accipere potest si uo luntates aut preteritae: testimonium abor
uerbis habit aut presentes in suo nutu amantibus quecum quae
peca is sunt conferenda Inergurum baptitati si de purgatione sua
omnimodis cum municent sacramenti ipsius uirtute uel mumen¬
di al incursu demonii quod insꝑstantur uel pur.tandi quoros otten¬
necessitas exegerit uel oportunĩtas pernuerit debaptismatae
adsummnendi adullam ondinem clericatus sed & suari abqui ordi¬
uat sunt alinposito officio repellena Qum capsa excale in

Expanded text:
sine reconciliatione ejus qui excommunicavit, ei communicare sine reconciliatione ejus qui excommunicavit, ei communicare praesumpserit, ut integra omnia, si reconciliatio intercesserit, de justitia vel iniquitate excommunicationis proximae synodo reserventurXII. Subito obmutescens prout statutum est baptizari, aut poenitentiam accipere potest, si voluntatis praeteritae testimonium aliorum verbis habet, aut praesentis in suo nutu. XIII. Amentibus quaecunque sunt pietatis conferenda. XIV. Energumenis baptizatis si de purgatione sua omnimode communicent sacramenti ipsius virtute vel muniendi ab incursu daemonum quo infestantur, vel purgandi, quorum necessitas exegerit vel opportunitas permiserit, de baptismateassumendi ad ullum ordinem clericatus, sed et si jam aliqui ordinati sunt ab imposito officio repellendi. XVII. Ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis episcorũ in aliene ciuitatis territunũ eelnam aedificart
disponit Vel pro fundi sui aut ecclesi aftici uel proquacũ : suorũ opor¬
tunitate permissa licentiã. aedificandi quie prihiberi hoc uotũ ne¬
as oit non prae sumat dedicationẽ qua illi orimmodii neruatur
ncuius territuro e clesia adsurgit. Reseruata ediricaturi episcopo
ac gratia ut quos desiderat olericusinse sua uidere ipiui ordino
his cuius territunũ est: uel si ordinati Iam sunt ipsus habere ad quies¬
cat e omnas ecolesiae ipsius gobernatio ad eu in cuius ciuitatis terri¬
turio eclesia surrexerit percenebit:. Suod eciã seculariũ quicumq
excleniam adificauerit & aliũ magii quameu incuius efe temturiu.
inuitandũ putauerit tam ipse cui contra conscitucionẽ addiscipd¬
noc graetificare uult quam omnes eĩ quia huius modi dedicatione
inuitantur ad conuentu a stenebunt. siquis ex cesserit in reatum
uenirt ep̃m quiam monitus de excum municationẽ cuus cumque

Expanded text:
Si quis episcoporum in alienae civitatis territorio ecclesiam aedificare disponit, vel pro fundi sui aut ecclesiastici vel pro quacunque suorum opportunitate permissa licentia aedificandi, quia prohiberi hoc votum nefas est, non praesumat dedicationem, quae illi omnismodis reservatur in cujus territorio ecclesia assurgit, reservata aedificatori episcopo hac gratia, ut quos desiderat clericos in re sua videre ipsos ordinet is cujus territorium est, vel si ordinati jam sunt ipsos habere acquiescat, et omnis ecclesiae ipsius gubernatio ad eum in cujus civitatis territorio ecclesia surrexit pertinebit. Quod si etiam saecularium quicunque ecclesiam aedificaverit, et alium magis quam eum in cujuinvitandum putaverit, tam ipse cui contra constitutionem ac disciplinam gratificare vult quam omnes episcopi qui ad hujusmodi dedicationem invitantur a conventu abstinebunt. Si quis excesserit, in reatum venire episcopum, qui admonitus de excommunicatione cujuscunque,
Abbreviated transcription (Latin):
pretipimus ut nullus clericorũ getranea mulieri uo libe&l consore¬
tio aut amilaritate iungatur & non solum indomo illius get ranea
mulier non accedat sed necipse frequentandi adgetrane ani
mulierẽ habeat potestatẽ Sed cummatre tantũ sorore filioe
einecte sib abuerit aut uoluerit uiuendi liberã habea constei¬
tate de quibus nominibus nefas est alud quam natura conftrtut¬
suspicen, Ancilleos uellibertas ancillcorio uela seere toministeno
Qab eademꝰ mansione inqua clericus man& placuit remo uiri
Placuit rexiam utomnes occlesice ecceptis diebus dominicis inqua¬
ragensima eramdie sabati s acerdotali ordinatione ealistriccione
cuomminacione deinant. Srmbolim eciã placuit ab omnibus ce¬

Expanded text:
ecipimus, ut nullus clericorum extraneae mulieri qualibet collatione aut familiaritate jungatur; et non solum in domo illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi ad extraneam mulierem habeat potestatem, sed cum matre tantum et sorore, filia vel nepte, si habuerit, aut voluerit vivendi liberam habet potestatem, de quibus nominibus nefas est aliud quam natura constitususpicari. XI. Ancillas vel libertas a cellario vel secreto ministerio, et ab eadem mansione in qua clericus manet, placuit removeri. XII. Placuit etiam, ut omnes ecclesiae, exceptis diebus Dominicis in quadragesima, etiam die Sabbato, sacerdotali oratione, et discretionis comminatione jejunent. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Flerici qui comã nutriunt ab archi diac eciam si noluerint in urt
detundantur uestimenta uelciamenta eciam es nlli queta nui¬
gionẽ doceant uti aut habere non liceat:
usque conuentus oraturiũ in agro habert uoluent reliquis fes¬
tiuitatibus ut hibi missas teneant propter fatigatione famibe
iusta ordinatione pernittenus pascha uero natale dđni eprfam

Expanded text:
diacono etiam si noluerint inviti detondantur: vestimenta vel calceamenta eis etiam nisi quae religionem deceant uti aut habere non liceat. usque conventus, oratorium in agro habere voluerit, reliquis festivitatibus ut ibi missas teneant propter fatigationem familiae justa ordinatione permittimus: Pascha vero, Natale Domini, Epiphaniam,
Abbreviated transcription (Latin):
rem erelonies iout permisenit ep̃s teneant uindene dutolonar
pmmius non praesumant quo dĩi focerint uel fecerunt esfacta
uindicio nonualebit ei defacultatibus siquas habent propnas
nullus praponat nisi fortasse helatus superbia quod pro ne¬
cessitate ecclesiae ep̃s iusserit implere contemne sane siof¬
ficiũ archi dia cõtus propter simpliciorũ naturam implemadion
ee pedire n equi uerint illoc loci sui nomen teneat elordinatione
ecclesie que melegent ep̃s praeponatur. Ocxpositis id obser¬
mittent ueleciam dimiserunt. Et nullas causas discidii probabi¬
liter proponentes propterea succ matrimonia :sueo dimic aumn
iudicio damnentur abiecerint a communione ecclesiae disca
populi coetu proeo quod fide & coniugia maculane ex eluida
ui tur. Niquis uero declerecis documenta quibus qcolestia posses¬
sio firmatur aut s̃praemere aut negare autaduersano equiis¬
se tradere damnabile & pumenda obstinatione aetpree sump¬
st aut pre sumpserit quicquid perabsencram docimentorũ

Expanded text:
ut donare penitus non praesumant; quod si fecerint, et facta venditio non valebit, et de facultatibus, si quas habent proprias nullus 96 praeponat, nisi forte elatus superbia, quod pro necessitate ecclesiae episcopus jusserit implere, contemnat, sane si officium archidiaconatus propter simpliciorem naturam implere, aut expedire nequiverit, ille loci sui nomen teneat et ordinationem ecclesiae quem elegerit episcopus praeponendum. XXIV. De emittunt, vel etiam dimiserunt, et nullas causas discidii probabiliter proponentes, propterea sua matrimonia dimittunt, quam judicio damnentur, abjecerint, a communione Ecclesiae, ac sancti populi coetu, pro eo quod fidem conjugii maculant, excludatur. Si qui vero de clericis documenta, quibus ecclesiae possessio firmatur, aut subripere aut negare aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserint, quidquid per absentiam documentorum
Abbreviated transcription (Latin):
Qlraria uiro placuit non solum unctione crisinatis sedeciã sacerdo¬
petunt in posicionẽ annum. & ciliciũ suꝑ capud a sacerdote sicut
ubique constitutũ est consequantur. Etsi aut comas nonde posu¬
erint autuestimenta non mutauerit non recipiantur iuuenbus¬
aute ponitentia non faoile comitendec est propter a tatis pag¬
litea ũ uiaticũ tamen omnibus in marte positis non negandum
Epu uero benedictionẽ diaconatus minoribus auiginti &i quinque
annorũ penitus non committant Sane si coniugati uiuenis consen¬
sennt ordinari eciam uxore uoluntas ita requirenda est ut seque¬
strato mansionis cubiculo relegioni praȩmissa postea quam pariter
cies euenit aliquo errore culpentur : Seculares uero quimnit adi
dñi pasoha pente costen non communic auerint catholice non
credantur nec intercatholious habeantur Ettnolice non¬

Expanded text:
ltaria vero placuit non solum unctione chrismatis, sed etiam sacerdopetunt impositionem manuum et cilicium super caput a sacerdote sicut ubique constitutum est consequantur, et si aut comas non deposuerint aut vestimenta non mutaverint  etiam non facile committenda est propter aetatis fragilitatem. Viaticum tamen omnibus in morte positis non negandumpus benedictionem diaconatus minoribus quam viginti quinque annorum penitus non committat. § 1. Sane si conjugati juvenes consenserint ordinari, etiam uxorum voluntas ita requirenda est, ut sequestrato mansionis cubiculo, religione promissa, posteaquam pariter cties evenit aliquo errore culpentur. C. VII. De eodem. IDomini, Pascha et Pentecosten non communicaverint, catholici non credantur, nec inter catholicos habeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mane utsiquis episcopus pre in firmitate debilitatẽ: uel aliquã aue¬
habitudine sensus incident : crut officiũ ons emiserit ea quȩ noninsi
euoc& cui quodinecolesia augendũ fuerit inponat :

Expanded text:
manae, ut si quis episcopus per infirmitatem, debilitatem vel aliquam manae, ut si quis episcopus per infirmitatem, debilitatem vel aliquam hebetudinem sensus inciderit, aut officium oris amiserit, ea quae non nisi evocet cui quod in ecclesia agendum fuerit imponat.
Abbreviated transcription (Latin):
nodo non sunt perlegatus distinandus adesse detractant. Ut sibi
supra nos ili placeant qui patrum statuta dispiciunt quibus bis
ine nno quod nobis protemporum qualitate difficile est scm̃ est con¬
uenire adicientes quod similibus deinceps paganis prosalubritate
tus denunciatione saluator itaque sequendi anno sidno acđo no sero
ihui xp̃o permittente conciditus dycit axu. N nouembris iustiano
ꝗnara usico territurio conuentu habebimus quideo tandũ prius per
conuentũ ipsum denunciatur: ut tamen ex cusationis libertas quam
inuitationis necesntas nonsit dedie tenim hac locũ pernos ipsus com¬
monebimur singuli nobis cum ecemplaribus ea quae pernos sunt cons¬
tituta referentes relicus quidefuerunt beatis simi fr̃s nr̃i ilari
sollicitudinẽ re linquae mus datis adipsos horũ exemplaribus conmo¬
nendos: Post omniae hocournt Dembecillitatibus fragilitates hu¬

Expanded text:
legatos destinando adesse detrectant; ut sibi legatos destinando adesse detrectant; ut sibi supra nos illi placeant qui patrum statuta despiciunt, quibus bis in anno, quod nobis pro temporum qualitate difficile est, sanctum est convenire; adjicientes quod similibus deinceps paginis pro salubritate tus denuntiatione solvatur. Itaque sequenti anno, si Domino ac Deo nostro Jesu Christo permittente conceditur, die XV Kalendas Novembris Justiniano in Arausico territorio conventum habebimus: qui ideo tanto prius per conventum ipsum denuntiatur, ut tam excusationis libertas quam invitationis necessitas non sit; de die enim et loco per nos ipsos commonebimur singuli nobiscum, in exemplaribus ea quae per nos sunt constituta referentes: reliquos qui defuerunt beatissimi fratris nostri Hilarii sollicitudini relinquimus datis ad ipsos 224 horum exemplaribus commonendos. Post omnia occurrit de imbecillitatibus fragilitatis hu