comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mulso. id ẽ qd̾ acceptũ lenire solet. fa¬
uces dolentes. aut oppletũ sordib sto¬
matũ. Metatores appellant᷑ qui cas¬
tra designãt. a meciendo scilicet. Luca¬
nꝰ heperios audax ueniet metator
in agros. Mollis: qd̃ uigorẽ sexus ener¬
uati corporis dedecore et qͣsi mulier e¬
molliat᷑. Macer amacie ec macies a
macia. eo qd̃ inmod̾ata libido macrqͦs
uitabundꝰ uiuenti similis. qͣndo enĩ di¬
cimꝰ moritur᷑ ẽ ũe moriturꝰ ẽ. moribũ¬
ẽ. Meretrix dicta eo qd̾ p̃ciũ ubidimꝰ me¬
reat᷑. Inde. et meritorie tab̾ne. Nã et
milites cũ stipñdia accipiũt mereridi¬
cunt᷑. Morior amorte dictꝰ. eo qd̾ ñ uigeat
ĩtellectu. Mulio dictꝰ amulis eo qd̾̃ p̃sidet

Expanded text:
mulso, id est, quod acceptum lenire solet famulso, id est, quod acceptum lenire solet fauces dolentis, aut oppletum sordibus stomachum. 180. Metatores appellantur, qui castra designant, a metiendo, scilicet Lucanus: Hesperios audax veniat metator in agros. Mollis, quod vigorem sexus enervato corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. 181. Macer a Macie; et macies a moechia, eo quod immoderata libido macros fvitabundus, vitanti similis. Quando enim dicimus, moriturus est, vere moriturus est; moribunest. Meretrix dicta eo quod pretium libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae: nam et milites, cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur. Morio a morte vocatus, eo quod non vigeat intellectu. Mulio dictus a mulis, eo quod praesidet
Abbreviated transcription (Latin):
prie eo qd̾ omnẽ felicitatẽ amiferit.
scd̾m autẽ ciceronẽ ꝓprie mortuus qͥm
tusculanis miseros mortuos uocat ꝓpt̃
qd̃ iam amisert iritã. Miserabilis qd̾ sit
miserie habilis. Mestus naturalit tͥstiꝰ
ñ a casu ẽ enĩ anatura animiet mentis
unde. ⁊ mestꝰ. Mendicꝰ dictꝰ. qr minꝰ habet
unde intã degat. siue qr mos erat apd̃ an¬
tiquos os claudere egeno.& manũ extẽ¬
dere qͣsi manu dicere. Mendax qd̾ mt̃tẽ
alterꝰ faitat. Malignꝰ qr maliciȩ uotũ uił
opus ꝑagit. Matus appellatꝰ anigro fel¬
le qd̾ greci melan dñt. Unde. et melanco¬
lici appeliant᷑ homines. qͥ ꝯnersationẽ
humana refugiũt et amicoꝵ caroꝵ sus¬
pecti gt̃. Maliciosus deterior malo qr
freq̃ntermalus. amalo autẽ peior dicit
a bono deterior. Melior dictꝰ quasi moll¬
or. ñ durꝰ aut ferieus. nã melius qͣsi mol¬
c̃ p̃nunciat bona minator c̃ p̃nunciat
ad uisa. Mulcator eo qs blandis u̾bis mul¬
ceat ad dedinand animũ. transiat̃o a

Expanded text:
r eo quod omnem felicitatem amiserit. Secundum autem Ciceronem proprie mortuus, qui in Tusculanis1, 5 miseros mortuos vocat, propter quod iam amiserunt vitam. Miserabilis, quod sit miseriae habilis. Mestus, naturaliter tristis, non casu. Est enim a natura animi et mentis, unde et mestus. Mendicus dictus quia minus habet unde vitam degat: sive quia mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Malignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus appellatus a nigro felle, quod Graeci μέλαν dicunt: unde et melancholici appellantur homines qui et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem peior dicitur: a bono deterior. Melior dictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius quasi molcum praenuntiat bona, minator cum praenuntiat adversa. 179. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a
Abbreviated transcription (Latin):
utro. ut hoc nũciũ. et hec nũcia. Na¬
zareus. id ẽ sc̃s dei. Narareus olim dice.¬
bat᷑ qui scãm comã nutriebat. ⁊ nicħ
contaminatũ conspiciebat. abstinẽs se
a uino om̃iq sicera q̃ mentẽ ab integͣ
sanitate ꝑuertit. Nugas autẽ hebreỹ
nom̃ ẽ. itaenĩ in ꝓphetis ẽ expositũ.
ubi dicit sophoniã. Nugas qͥ ã lege re¬
cees er̃t. ut nosse possimꝰ linguã hebra¬
icã omniũ linguaꝵ eẽ matiẽ. Nugige¬
rulus appellat᷑ ab eo qd̾ sit turpĩs nr̃tiꝰ.
pionũ. qͥ natos suos cõsumit. excepto
eo qui dorso eius insederit. Nam rursꝰ
ipse qui seruatꝰ fuerit consumit patrẽ.
unde hor̃es qui bona parentũ ꝑ luxu¬
riã consum̃t. nepotes dñr. hinc qͦq ne¬
potatio ꝑ luxuriã ponit᷑ qua certe q̃q
res ꝯsumunt᷑. Niger. qͣsi nubiger. qi ñ
serenus sed fusco opertꝰ. unde et nubi¬
lũ diem tetrum dicimꝰ. De o.

Expanded text:
utro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias3, 4: 'Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. pionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. O O
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ. Lupa meretrix a rapacitate uoca¬
ta q̾ adse rapiat miseros. ⁊ cõp̃hendet
i sericors a cõpaciendo aliene. De.M.
lata miscd̾ia qd̾ miserũ cor faciat dolens
alie miserie. Non autẽ occurrit ubiq
hec ethimologia. Nã ẽ in deo mĩa sine
tiua cordis miseria. Mactꝰ magis actus
gła. et ẽ nom̃ tractũ a sacris. quociẽs .it.
thus aut uinũ suꝑ uictimã fundebant
ẽ cumulata ẽ hostia. et magis acta. Mu
uł qr muꝰ suũ id ẽ officiũ qd̾ debet adĩ¬
plet. sict munifex q muña feit.Mag¬
traxit. Mansuetꝰ mitis uł domitꝰ qͣsi
manu ass uetꝰ. m od estꝰ dictꝰ a modo. &
temꝑie. nec plus qͥ cqͣm uł minꝰ agens.
Mitis. lenis et mansnetꝰ. et cedens ĩ ꝓbi¬
tatio & ad sustinendã inuiriã tacẽs¬

Expanded text:
mundus. Lupa, meretrix, a rapacitate vocata, quod ad se rapiat miseros et adprehendat. M Misericors a conpatiendo alienae miserilata misericordia, quod miserum cor faciat dolentis aliena miseria. Non autem occurrit ubique haec etymologia; nam est in Deo misericordia sine ulla cordis miseria. Mactus, magis auctus gloria; et est nomen tractum a sacris. Quotiens enim tus aut vinum super victimam fundebatur est cumulata est hostia et magis aucta. Munvel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magtraxit. Mansuetus, mitis vel domitus, quasi manu adsuetus. Modestus dictus a modo et temperie, nec plus quicquam nec minus agens. Mitis, lenis et mansuetus et cedens inprobitatibus et ad sustinendam iniuriam tacens
Abbreviated transcription (Latin):
nisi mugitꝰ. uocalẽ enĩ sp̃m ꝑnares qͣsi
mugiẽ emittit. Memor uł qui memoriã
tenet uł qui memoria tenet᷑. Magister
maior instatione. Nã steron grecẽ stacio
d̾r. Minister minor ĩ stacione. sine qͥa
officiũ debitũ manib exequit᷑. Maior.
tate. aut honore. aut facundia. aut uir¬
tuteant omnib magis exiniꝰ. Modicꝰ
parinis. sed abusiie ceterũ rõnabilis. Mo¬
derat᷑ a modo scilicet a temꝑam̃to ax

Expanded text:
nisi mugitus: vocalem enim spiritum per nares quasi mugiens emittit. Memor, vel qui memoria tenet, vel quia memoria tenetur. Magister, maior in statione: nam †steron† Graece statio dicitur. Minister, minor in statione, sive quia officium debitum manibus exsequitur. 172. Major . . . . tate, aut honore, aut facundia, aut virtute, aut omnibus magis eximius. 173. Modicus, parvus, sed abusive, caeterum rationabilis. Moderatus, a mod
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ ã pacto sumptũ. posteriꝰ aũ
pax accipitur. fedus primũ init᷑
fedus ẽ pax quȩ fit inter dimicãteᷤ.
uł a fide uel a fidialib idẽ asacer.¬
dotib dictum. ꝑ ipsos enim fiebant
federa. sicut per seculares bella. A¬
lii federa dicta putant. a porca fẽde
et crudeliter occisa. cuiꝰ mors opta¬
tes indutie et dictȩ inducie quasi

Expanded text:
videtur a pacto sumptum. Posterius autem videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum initur. Foedus est pax quae fit inter dimicantes, vel a fide, vel a fetialibus, id est sacerdotibus, dictum. Per ipsos enim fiebant foedera, sicut per saeculares bella. Alii foedera dicta putant a porca foede et crudeliter occisa, cuius mors optates indutiae: et dictae indutiae quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tanta. ut maiortimor oriat᷑. Unde
uocationes ualent. in tumultu uo
cationes ñ ualent. Diffect̃ autẽ bel¬
lum pugna. p̃lium. Nam bellũ uni¬
niuensum qr ut punicũ. cuiꝰ partes st
pugnȩ. ut cannensis. termensis. Aur¬
sum in una pugna multa st̃ plra.
aliud ẽ in cornib. aliud in media. ali¬
ud in extrema acie gerit᷑. Bellumgͥ
ẽ totum. pugna unius dei. p̃liũ par᷑
ꝑugne ẽ bellum antea duellũ uocatũ.
eo qd̾ duȩ st̃ partes dimicantiũ. lił
qd̃ alterõ faciat uictorem. alt̾m uic¬
tum. postea mutata. et detracta litt̃a:
dictum bellũ. Sellum alii ꝑ antifra¬
sim putãt dc̃m ͤ eͥ oͥ qd̾ sit or̾idum. unde
uua p̾mitur. Pugna uocata. Eo qd̃
inicio usus finsset in bello pugniᷤ
contendere. uel qd̃ primo belłũ pug¬
nis intipiebant. unde et pugna eciã
duoꝵ ẽ. aliqͣndo᷑ et sine ferro. Quato¬
or autẽ in bello gerunt᷑. pugna. fo¬
ga. uictoria. pax. pacis uocabulõ

Expanded text:
tanta ut major timor oriatur? Unde tanta ut major timor oriatur? Unde vacationes valent, in tumultu nonon valent.' Differt autem bellum, pugna et proelium. Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae est. Bellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterum faciat victorem, alterum victum. Postea mutata et detracta littera dictum est bellum. Alii per antiphrasin putant dictumeo quod sit horridum; unde uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
gener et socer inuicẽ dimicauerint
Siquidẽ in hac pugna frater cũ fr̃e
dimicauit. et pater aduersus filiũ
cesa parentis cederet. Bella itaq di¬
cunt᷑. interna externa. seruilia. soci¬
alia piratica. Nam piratica bella
st̃ sparsa latronũ agmina ꝑ ma
ria. mioparonib leuib et fugacib
ñ solum nauib comeatus. sed ecrã
insulas ꝓuinciasq uastantib. Qs
pͥmũ gneuis ponpeiꝰ post multã uaᷤ¬
tationẽ quã terra mariq diuege¬
rat. mira celeritate compires it
ac superautt. Sict autẽ uellũ uoca¬
tur qd̾ contra hostes agit᷑. Ita tu¬
muttus. qd ciuiti seditione conti¬
tat᷑. Nam sedicio ẽ dissensio cunõ.
dicta. qd̾ seorsum alii ad alios eãt.
Auii existimant dissensionẽ animoꝵ
sedicionẽ uocari qͣm greci diasta¬
sin: uocant. qͦ autẽ differat utrñq
cicero dicit. pot̃ enĩ inquit ẽẽ bel¬
lum ut tumultus ñ sit. Tumultus
autẽ ẽẽ sine bello non pot̃. Qd est
enĩ aliud tumultꝰ nsi ꝑtirchacio

Expanded text:
gener et socer invicem dimicaverunt. Siquidem in hac pugna frater cum fratre dimicavit, et pater adversus filium  cervix caesa parentis cederet. Bella itaque dicuntur interna, externa, servilia, socialia, piratica. Nam piratica bella sria myoparonibus levibus et fugacibus, non solum navibus commeatus, sed etiam insulas provinciasque vastantibus, quos primum Cn. Pompeius post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, mira celeritate compressit ac superavit. Sicut autem bellum vocatur, quod contra hostes agitur: ita tumultus, quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium: dicta, quod seorsum alii ad alios eant. Alii aestimant, dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci diastasin vocant: quoniam autem differant utrumque Cicero docet: « Potest enim, inquit, esse bellum, ut tumultus non sit; tumultus autem esse sine bello non potest. » Quid est enim aliud tumultus, nisi perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
priã similitudinẽ. quoꝵ om̃iũ noĩa diffi
cilimũ ẽ annotare. Sed exomib donatꝰ
tredecim usui tradenda conscͥpsit. Mecha¬
fora ẽ u̾bi alicuiꝰ usurpata translat᷑osict̃ cũ
dicimꝰ fuctuare segetes. gẽmare uites. dũ
inhis reb fluctꝰ et gẽmas ñ inueniniꝰ. In
quib hec u̾ba aliunde tranferunt᷑. S hee
atq alie tropice locuciones. ad ea q̃ ĩtel¬
ligenda st̃. ꝓpterea. figuratis amictib ob¬
tegunt᷑ ut sensũ legentis ex̃c̃eant. ⁊ ne no¬
daatq in ꝓmptu uilescãt. fuĩt aũ mecha

Expanded text:
ropriam similitudinem. Quorum omnium nominaropriam similitudinem. Quorum omnium nominacillimum est annotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. 2. Metaphora est verbi alicujus usurpata translatio, sicut cum dicimus, fluctuare segetes, gemmare vites, dum in iis rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur, sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea quae intelligenda sunt teguntur, ut sensum legentis exerceant et ne nuda atque in promptu uilescant. eae tropica
Abbreviated transcription (Latin):
neq currentẽ s nec cognoscit euntẽ. tol¬
lentẽq mauꝰ. saxt̃q ĩmane mouentẽ. ho¬
riatur: ut ex nichilo nicħ ad nichilũ nil
posse reuerti. Et martldama pape marchxo
marce tabellassyrmos ẽ sententia continy¬
ate orõnis. tenorẽ suũ usq ad ultimũ serũa.
ut in secessu longo locus insula port̃. & reli¬
qͣ. hic enĩ in longũ sensus uadit: usq ad illd̃
horrentiq atrũ nemꝰ ĩminet umbra. Poli¬
sindecon.ẽ dictio multis concathenata con¬
iune tõnib ut. tectũq laremq armaq a
micleũq canẽ. dialipton. uł asindecon ẽ fi
gura q̃ ctͣio sine coniũctõnib solute ac sim¬
plicit᷑ effert᷑. ut. uenimꝰ uidimꝰ placuit. An
re classib austros. c̃ uentiꝰ naues demꝰ. ñ
nauib uentos. De Tr o pis.
Ropos greco nomĩe gramatici appel¬
lant. qui latine modi locutionũ int̾¬
p̃tant᷑. fiunt autẽ aꝓpria sig̃cafõne. ad ñ ꝓ¬

Expanded text:
neque currentem, sed nec cognoscit euntem, tolneque currentem, sed nec cognoscit euntem, tollentemque manu saxumque inmane moventem. Horiatur, ut 'ex nichilo nichil, in nichilum posse reverti. Marcus Dama, papae, Marco Marce, tabellas. 18. Hirmos est sententia continuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atrum nemus imminet umbra. 19. Polysyntheton est dictio multis concatenata conjunctionibus, ut, tectumque, laremque, armaque, amycleumque canem. 20. Dialyton, vel asyntheton frario sine coniunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut: 'Venimus, vidimus, placuit'. Anre classibus Austros, cum ventis naves demus, non navibus ventos. De tropis . Tropos Graeco nomine Grammatici vocant, qui Latine modi locutionum interpretantur. Fiunt autem a propria significatione ad non p
Abbreviated transcription (Latin):
pecicio. ut: tenemꝰ anguitie. intrea te foci¬
nus unda. te liquidi flenere lacꝰ. Epiteu¬
sis ẽ. in uno sensu cõgeminato ũbi. ut. sic sic
iuuat ire subumbras. Epanalensis ẽ. sermo¬
nis in pͥncipio uersꝰ postti eiꝰdem infine re¬
plicat᷑o ut ẽ illud. Crescit amor mĩmi qͣnt̃
ipsa pecuma crescit. Paranomafia: in sig̃ca¬
fone diũsa dictio pene ipsa. ut ilłd abire an
obire te conuenit .i. exulẽ te fieri. an mori.
Schesisonomaton. multitudo nõiũ cõiũcto¬
rũ. qͥdã ambitu copłata. ut nubila nx gͣn¬
do. ꝓcellã. fulmina uenti. Paranomoeonẽ.
multitudo ũboꝵ ex una litt̾a inchoanti¬
ũ. quale ẽ apd̃ enmũ. Otite tute. tati tͥtan
gisiꝰ. dũ ñ toto ũsu utit᷑ hac figuraut en
cris late liquidos q̃ꝙ aspera dumos. Nc̃
autẽ infine. ut. solamͥ tales castis casan¬
dracanebat. homo coptoton ẽ ẽ płima
noia ꝑ unũ casũ denunciant᷑ ut illd.S¬

Expanded text:
petitio, ut: Te nemus Angitiae, vitrea te Fucipetitio, ut: Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, Te liquidi flevere lacus. 10. Epizeusis in uno sensu congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi ejusdem in fine replicatio, ut est illud: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. 12. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: Abire an obire te convenit, id est, exsulem fieri, an mori? 13. Schesis onomaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quagilius, dum non toto uersu utitur hac figura, ut Ecus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
usulis: aut pluralis dictio singłari ũbo
finita. ut. sociis et rege recepto. aut sin¬
głaris dictio. plurali ũbo expleta. ut. st̃
tis. Supra enĩ dixit. st. hicidebuit dic̃e:
ẽ ⁊ p̃ssi copia lactis. fit autẽ silempsis ñ
solũ ꝑ partes oronis: s et ꝑ accidentia par
tib or̃onis. Nam ubi & ꝓmultis unuᷤ
multis unuᷤᷤ ut ẽ uld̾. uterũq armato
milite complẽt. cũ. n uno. s multiꝰ mi¬
litib. Itẽ. ꝓuno multi ut in euunͣgłio.
Latrones qui crucifixi erãt c̃ eo inꝓpe¬
rabant ei. ibi ꝓuno. ut̃q inducit᷑ błas¬
phemasse. Anadiplosis ẽ. qͣndo ab eodẽ
uibo quo prior uensꝰ fiuit. seq̃ns ũsus
sit tytirus orphe orpbeus insilins anter
delphinas orion. Anapbora ẽ. repeticio eiꝰdẽ
damã incensa tuaq arma secuti. Nos tumi¬
dũ subte ꝑmensi classib eqͦr. Eyanafora
ẽ. inuno ũsu ꝑ pͥncipia sẽsuũ esdem ũbire¬

Expanded text:
usulis aut pluralis dictio singulari verbo usulis aut pluralis dictio singulari verbo finita, ut Virg. Aen. 1, 553: Sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurali verbo expleta, ut Virgtis. Supra enim 'sunt' dixit. Hic debuit dicere: 'est et pressi copia lactis' Fit autem Syllempsis non solum per partes orationis, sed et per accitibus. Nam ubi et pro multis unus, multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant cum eo improperabant' ubi pro uno uterque inducitur blasphemasse. Anadiplosis est, quando ab eodem verbo quo prior versus finivit, sequens versus sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Arion. 8. Anaphora est repetitio ejusdem dania incensa, tuaque arma secuti, Nos tumidum sub te permensi classibus aequor. 9. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum ejusdem verbi re
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fuint inũbis uł sententiis. ꝑ uarias
dictionũ formas ꝓpt̃ eloqͥi ornamentũ.
hec dũ multa sint: apd̾ gramaticoᷤᷤ ista
inueniunt᷑ ¶Plensis: ẽ p̃sumpt̃o. ubi ea
q̃ sequi debent. anteponunt᷑. ut int̾ea re¬
s facta ẽ ꝓ ornam̾to ꝓ̃sumpt̃o rei. & qͥ se¬
qui debuerãt. reges interpositi st̃. in .uii.
Inde. et presumpt̾oxei qr ante posita s̃
que sequi debuerat̃. Leuma ẽ clausula.
cũ plures sensus uno ũbo claudunt᷑. q̃
sit trib modis. Namaut in pͥmo aut ĩ
postremo aut ĩ medio. ĩ ͤ ũbũ ponͣr qd̾
sentencias uingit. Inpͥmo. ut ũtit᷑ eno¬
fori fundꝰ. sentencia nobis. In mediout
greci a sulpicio sorte data ẽ gallia coer¬
tȩ. In postremo. ut ẽ. nãq hoc tẽpore ob¬
sequiũ amicos ueritas odiũ parit. ypo¬
reusis ẽ figura suꝑiori ccia. ubi insin¬
głis sensib ꝓpria unicuiq clausula ẽ.
ut. regẽ adit. & regimemorat. nom̃q
genꝰq. Silempsis est indissimilibꝰ clau¬

Expanded text:
quae fiunt in verbis, vel sententiis per varias distinctionum formas propter eloquii ornatum. Haec dum multa sint, apud grammaticos ista inveniuntur 2. Prolepsis est praesumptio, ubi ea quae sequi debent anteponuntur, ut: Interea resed facta pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi debuere reges interpositi sunt in septemInde praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuere. 3. Zeugma est clausula, cum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio id verbum ponitur, quod sententias jungit. In primo, ut, VERTITUR oenophoris fundus sententia nobis. In medio, ut, Graecia Sulpicio sorti DATA, Gallia Cottae. In postremo, ut: Namque hoc tempore obsequium ami cos, veritas odium PARIT. 4. Hypozeuxis est figura superiori contraria, ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est,  Regem adit et regi memorat nomenque genusque. Syllempsis est in dissimilibus cla
Abbreviated transcription (Latin):
aues ubi frigidꝰ annꝰ pontũ fugat. Nõ enĩ
pis: extulerat. ubi ñ solũ puppis.s nauiꝰ.
⁊ ñ nauis: sed qui in ea ⁊ ñ omẽs s unuᷤ
flãmas extulit. Onomatoyera ẽ. nom̃ af¬
fictum. ad imitand̃ sonũ uocis confuse. ut.

Expanded text:
aves, ubi frigidus annus pontum fugat. Non enim pis extulerat. Ubi non solum puppis, sed navis, et non navis, sed qui in ea, et non omnes, sed unus flammas extulit. Onomatopoeia est nomen adfictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hostilis irrisio. cũ amaritudine. ut: refe¬
res hec gͦ. et nuntiꝰ ibis pelide genitori.
Qui bauiũ ñ odit: amet tua carmina me¬
ii. atq idẽ iungat uulpes. et mulgeat
hirchos. id est. quibauiũ si odit. ꝓpenaei
contingat. ut diligat meuiũ. fuert̃ añ
meuiꝰ et bauius. poete pessimi. ⁊ inmi¬
ci irimici iurgilii. Qui ergo hos diligit.¬

Expanded text:
est hostilis irrisio, cum amaritudine, ut: Refeest hostilis irrisio, cum amaritudine, ut: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitori. Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos, id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Virgilii. Qui hos
Abbreviated transcription (Latin):
furie qd̾ nulli parcant. uł benefaciãt. hoc
tropo. et namsathlantes. &e ceciuidentes.
yromã autẽ et antiphrasim. hoc distat. qd̃
yroma ꝓnũciatiatõne sola indicat. qd̾ uute
intelligi sic̃. cum dicimꝰ hõi agenti malo:
bonũ ẽ qd̾ facis. Añtipbrasis uͦ. ñ uoce ꝓ¬
q̃ difficile intelligit᷑. nͥ aꝑiat᷑. ut ẽ iud̾. de
comedente. exiuit cib. & de forti egressa
ẽ dulcedo. sigc̃ans. ex ore leonis fauũ extrac¬
tum sIñt auegoriã autẽ et enigma. hoc in¬
ter est. qd̃ allegoriabis gemina ẽ: & sub reꝰ
ra dictu graciꝰ intelligunt᷑. ut. cũ int̾rogã¬
tib nobis numqͥd nos q̃sierit aliqͥs. res¬
pondet᷑ bona fortuna. undẽ intelligit᷑¬
neminẽ nos q̃sisse. Paroemia ẽ. reb et tẽpo
lum calces dum sigcat᷑ ad uensis resistend̾.
Temporib ut lup ẽ in fabula aiunt enĩ
rustici. uocẽ hominẽ ꝑdere: sieum lupꝰ
prior uiderit. Unde. et subito tacentid̾i
istiso ꝓubiũ. lupꝰ ẽ infabula. Sarcosmoꝰ:

Expanded text:
Furiae quod nulli parcant vel benefaciant. Hoc tropo et nani Athlantes et caeci videntes ironiam autem et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellegi vult, sicut cum dicimus omnia agenti male: 'Bonum est, quod facis'; antiphrasis vero non voce pquae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est, et sub re ra dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitneminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et tempolum calces', dum significatur adversis resistendum. Temporibus, ut: 'Lupus in fabula'. Aiunt enim rprior uiderit; unde et cum subito tacenti diproverbium, Lupus in fabula. 29. Sarcasmos
Abbreviated transcription (Latin):
rebꝰ fortuna uidetis. excessere omẽs aditiꝰ
arisq relistis. uii quib imꝑiũ hoc stet̾at.
succurritis urbi incense moriam̃ et ĩme¬
dia arma ruamꝰ. Ordo. talis ẽ. luuenes for¬
tissima pectora. frustra succurritis ur̃bi ĩ cẽ se
mꝰ in media arma et moriam̃ sỹꝑbole ẽ excel¬
rit. hoc em̃ modo. ultra fidem aliqͥd auge¬
tur. nec tñ atramite significande ueritatiᷤ
errat᷑. qͣmuis ũba quȩ inducunt᷑ excedat. ut
uoluntas loq̃ntis. ñ fauentis appareat. Quo
tropoñ solum auget᷑ aliqͥd. s et minuitur.
Auget᷑: ut. uelocior euro. minuit᷑: ut molli¬
or pluma. durior saxo Allehorĩ ẽ aliem loqͥ¬
um. aliud enĩ sonat: et aliud intelligit᷑. ut:
decẽ misi ad augustũ id est. decẽ eglogaꝰ pa¬
stoꝵ. huiꝰ tropi plures et̃ spẽs. E quib e¬
carientismoᷤ. paraoemia s arcasmoᷤ. antismos.
syronia ẽ sentencia ꝑ ꝓnunciationẽ cc̃iũ hñs

Expanded text:
rebus fortuna videtis: excessere omnes, adytis rebus fortuna videtis: excessere omnes, adytis arisque relictis, di, quibus imperium hoc steterat; succurritis urbi incensae; moriamur et idia arma ruamus. Ordo talis est: 'Iuvenes fortissima pectora, frustra succurritis urbi incensae, mus in media arma et moriamur'. Hyperbole est excelrit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quae indicantur excedant, ut voluntas loquentis, non fallentis appareat. Quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur: augetur, ut 'velocior Euro': minuitur, ut 'mollior pluma', 'durior saxo'. Allegoria est alieniloquium. Aliud enim sonat, et aliud intellegitur, ut decem misi, id est ad Augustum decem eglogas pastorum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus echarientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens
Abbreviated transcription (Latin):
tropꝰ geminꝰ ẽ. Nam aut ueritatẽ splẽdide
ꝓducit. aut feditatẽ cͥcuitu euitat. Uerita¬
tẽ splendide ꝓducit. sict. et iã pͥma nouo
sꝑgebat lumine t̾ras. titoni croceũ liques
aurora cubile. Uult enĩ dic̃e iam lucesce¬
bat. dies. aut dies ortꝰ erat. feditatẽ ceuitu
ꝑbatonꝰ ẽ transcensio. cũ u̾bum aut senten
mesis. Sinthesis.Anastropbe ẽ. ũboꝵ ordo
ron ꝓtheron sentencia ordine mutata. ut:
postqͣm altos tetigit fluctꝰ. & ad eqͦra uenit¬
mꝰ qͣ ex medio rrmota integer sermo ꝑdu
passꝰ amor: rapid̾ ad naues p̃mittit achatẽ.
est enĩ ordo. eneas rapidũ p̃mituit achatẽ:¬
ad naues. Nam illd̾ mediũ. parenthesiꝰ ẽ.
Temesis ẽ. sectio uniꝰ nominis ꝑ u̾̃boꝵ ĩ¬
terponẽ. ut multũ nebule cͥcũ dea fudit
amictũ ꝓccumfudit Binthesis ẽ. ubi ex
omni parte confusa sunt ũba ut illõ. Iuue¬
nes fortissima frustra pectora siuobis au-¬
diendi extrema cupido ẽ. c̃ta seqͥ quesit

Expanded text:
tropus geminus est; nam aut ueritatem splendide producit, aut foeditatem circuitu euitat. ueritatem splendide producit, sicut: et iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens Aurora cubile». potuit enim dicere iam lucebat aut dies ortus erat. foeditatem circuitu baton est Transcensio, cum verbum aut sententmesis, synchesis. Anastrophe, verborum ordo ron proteron, sententia ordine commutata, ut: Postqm, qua ex medio remota integer sermo perdpassus amor rapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. Nam illud in medio parenthesis est. Tmesis est sectio unius nominis  Multum nebulae circum dea fudit amictum, pro 'circumfudit'. Synthesis est, ubi ex omni parte confusa sunt verba, ut illunes, fortissima frustra pectora, si vobis audentem extrema cupido certa sequi, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens. ut. iungit eqͦs aurigenitor syu¬
mantiaq addit frena feris. Syumantia
Antonomasia ẽ ꝓnoĩe. idest uice noĩs põi¬
ta. ut: maia genitꝰ ꝓ mercurio. Qui tͦpuꝰ.
us. Extrinsecꝰ. ut. infelix pueratq ĩpar cõ¬
niq canes. importuneq uolucreᷤ. Inter
anthoͣmasiã autẽ ⁊ epithecon. hec diffeit:
qd̃ antonomasia ꝓuice nois ponit᷑. Epithe¬
ton aũ. numꝗͣ ẽ sine noie. Quib duobꝰ tͦpiᷤ

Expanded text:
 Iungit equos auri genitor spumantiaque addit frena feris. 'SpumantiaAntonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Qui tropus us; extrinsecus, ut: Infelix puer, atque impar connique canes, importunaeque volucres. Inter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia, pro vice nominis ponitur; Epitheton autem nunquam sine nomine est. Quibus duobus tropis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut. omña mercurio simitis. uocẽq colo¬
rĩq et crineᷤ flauos et menbra decora
libidieᷤ insuis leo cominꝰ hostẽ consedit.
ubi leons. cesarẽ comꝑauit. ñ ex suo. s ex
alio genere similitudinẽ faciens. para¬
digma ẽ exemplũ dicti uł facti alicuiꝰ aut ex
simili aut ex dissimili geñe conuemẽs eiꝰ
qͣm ꝓponimꝰ rei iͥta. Tam fortit̾ periit apd̃
ipponem scipio. qͣm utice cato. Similitudo
tuit manes accersere coniuigiꝰ orpheus.
treicia fretꝰ cithara fidibq canoris. qͣs i di¬
cat. re parua et breui. idẽ. si ille cithara fre¬
tus ego pietatez: De P RoS a.
Rosa ẽ ꝓducta oratio. ⁊ a lege metu so

Expanded text:
ut: omnia Mercurio similis, uocemque coloremque / et crines flauos et membra decora Libyae visus leo comminus hostem consedit; ubi leoni Caesarem conparavit, non ex suo, sed ex alio genere similitudinem faciens. Paraest exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio quam Uticae Cato'. Similitudo tuit manes arcessere coniugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibusque canoris; quasi dicat, re parva et brevi, id est, si ille cithara fretus, ego pietate. De prosa . Prosa est producta oratio et a lege metri so
Abbreviated transcription (Latin):
appositũ nrom̃. hec eo amechafora differt.
ꝓpͥum. alieno utit᷑. ut. faciesq simillima lau¬
ro. et centaurꝰ. nc̃ una ambe iunctisq fetũt᷑
frõtib & longa sulcant uada salsa carine.
dum facies et frons. t̃m̃animaliũ ⁊ hõiũ sit.

Expanded text:
adpositum. Haecadpositum. Haec habet proprium, alieno utitur, ut, Faciemque simillima lauro; et, . . . . Nunc una ambae junctisque feruntur Frontibus, et longa sulcant vada salsa carina. Dum facies, et frons tantum animalium et hominum sint.
Abbreviated transcription (Latin):
cursu deserta petiu̾̃it. miscuit uolatili cur¬
sum qͣdrupedis. Abmanimali ad inaĩale:
ut. pontũ pmus arat. sulcũ p̾m: alta can¬
na. Miscuit usũ terrȩ: aquis dũ arare ⁊ sus¬
cũ p̾mere: at tram ꝑtineat. ñ ad mare. Ab
maĩali ad animale. ut. florida uiuent᷑. Mis¬
cuit flores inanimaleᷤ iuuentuti q̃ aĩamht̃.
Ab animali ad inaĩale: ut te neptune pat̾
cui tẽpora cana crepanti. enĩcta salo resonãt.
magnꝰ cui ꝑpete mento ꝓfluit occeanꝰ. && flo¬
mina crinib errãt. Mentũ enĩ ⁊ tẽpora &
crines: ñ ad occeanũ ꝑtinent. s ad hoĩes.
Sic et alia rerũ noĩa. de alio gene ĩ alid̾ genꝰ.
decentissime decoris gr̃a transferunt᷑. ut
or̃o ꝑornet᷑. Mechaphora autẽ aut partisꝰ
uniꝰ ẽ ut stuctuare segetes. ñ potes dic̃e
segetare fluctꝰ. aut antistropba. idẽ reciꝑca.
ut. remigiũ alarũ. Namet ale nauiũ. ⁊ a¬
laꝵ remigia dñr. Cathacrisis ẽ aliene rei

Expanded text:
cursu deserta petiverit; miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, tempora et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere 'segetare fluctus', aut antistropha est, id est reciproca, ut 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur. Catachresis est alienae rei nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ trãslata. fit autẽ modis multis. Aut em̃ꝑ
atra plaudunt. prata mugiũt. dũ illic
homines plaudãt. hic boues mugiãt. aut
contra ꝑid qd̾ continet᷑. id qd̾ continet. ĩ iã¬
ꝓximꝰ ardet oͣcalegon. dũ ñ illeis domꝰ eiꝰ
uult enĩ ꝑcererẽ frum̃ti inuentricẽ. in¬
tellig̾e ꝑanẽ ꝑ liberũ inuentorẽ uitis:

Expanded text:
tem translata. Fit autem multis modis. Aut enim atra plaudunt', 'prata mugiunt', dum illic homines plaudunt, hic boves mugiant; aut contra per id, quod continetur, id, quod continet, ximus ardet Ucalegon; dum non ille, sed domus eius Vult enim per Cererem frumenti inventricem intellegere panem, per Liberum inventorem vitis
Abbreviated transcription (Latin):
stole grece mittere ẽ. forme eaꝵ pro
magnitudine aquȩ et capacitate fi¬
unt ꝑ quas aquȩ per certos moduloᷤ
diuidunt᷑. E quib ẽ uncia. & qͥnaria
digitus quadrat᷑. digitꝰ rotundꝰ et ce

Expanded text:
 mittere est. Formae earum pro magnitudine aquae et capacitate fiunt, per quas aquae per certos modulos dividuntur, E quibus est uncia, et quinaria, digitus quadratus, digitus rotundus, et c
Abbreviated transcription (Latin):
orica uocata ẽ. eo qd̃ loris careat.
solis enĩ circulis ferreis contex¬
ta est. squama ẽ. lorica ferrea ex lã¬
minis ferreis. aut ereis. concatena¬
ta in modũ squame piscis. et ipso
splendore squamar⁊. et similitudie
numcupata. Deciliciis autẽ et po

Expanded text:
Lorica vocata eo quod loris careat; solis enim circulis ferreis contexta est. Squama est lorica ferrea ex lamminis ferreis aut aereis concatenata in modum squamae piscis, et ex ipso splendore squanarum et similitudine nuncupata. De ciliciis autem et po
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑa. unde et scabies dr: a corꝑis asꝑi.¬
tate. lustra. obscura latibula feraꝵ et
lupoꝵ cubicula st̃. unde et lupmari
septꝰ. solo lucẽ detrahñs. pot̃ et collucẽ.¬
do crebeis luminib dici q̃ ibi ꝓpt̃ religi

Expanded text:
aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperiaspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanariaseptus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religi
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinȩ et scsam celi nom eiꝰ ĩmontẽ
affrice diriuatũ ẽ qͥ nẽ athlãs cognoĩa.¬
t᷑. qui ꝓpt̃ altitudinẽ suã deli machi¬
nã atq astra sustentare uidet᷑ Alpeᷤᷤ
ubum expressit aũbo. Nam galloꝵ
lingua alpes montes altiuocant᷑. ħ
gt̃ enĩ que itatie muroꝵ exibẽt uicẽ
Colles st̃ preeminentiora iuga mon¬
tiũ qͥsi colia. luga autẽ montiũ exeo
appellata st̃ qd̃ ꝓpinquitate sui iun¬
gant᷑. Tumulꝰ ẽ mons breins qͣsity¬
mens tellus. Itẽ tumułꝰ tra cõgesta
ubinulla ẽ memoriã. Ualles st̃ humilia
loca qͣi uulsa. hinc et conualles depressa
loca t̾raꝵ int̾ montes. Campꝰ ẽ t̾raꝵ pla¬
nicies dictꝰ autẽ campꝰ qd̃ breus sit pe¬
dib nec erept᷑ ut montes s patẽs ⁊ spa
ubi arbores exiliunt ĩ altũ. fauces. St
aditus angͣtoꝵ locoꝵ int̾ arduos mõcẽ
locata angusta et brema dicta a fauci¬
ũ similitud̾ie qͣi foces. Confrages loca
frangebãt locum. Scabra. st̃ loca situ

Expanded text:
tem Africae derivatum est, qui nunc Athlans cognominatur: qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque astra sustentare videtur. Alpes verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca frangebant locum. Scabra sunt loca situ
Abbreviated transcription (Latin):
futuri ergo supplitii locꝰ uibi peccatoreᷤ
craciandi st̃ huiꝰ ioci uocabulo defig.¬
nat᷑. Dupplicẽ autẽ ẽẽ gehennã ⁊ igniꝰ ⁊
frigoris. Inferus appelat᷑ eo qd̃ infra
sit. Sict aũ scd̃m corpꝰ. si pond̾is ordmẽ¬
sui teneant. inferiora gt̃ omĩa grauiora:
ita scđm sp̃m inferiora st̃ oĩa tristiora
Unde et ingreca lingua origo noĩs. qͦ
appellat᷑. inferus. eo qd̾ nicħ suaue ha¬
beat resonare ꝑ hibet᷑. Sic autẽ cor aĩa¬
lis ĩ medio ẽrita et infernꝰ ĩ medio tre
ẽẽ ꝑhibet᷑. unde &e in euu̾ngelio legiaꝰ
in corde t̾rȩ. phuosophi autẽ dñt qd̃¬

Expanded text:
i peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Grappellatur inferus ex eo quod nihil suave habeat, resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio terrae esse perhibetur. Unde et in Evangelio legimus: In corde terrae . Philosophi autem d
Abbreviated transcription (Latin):
alpes penice. qi hannibal ueniẽs adi¬
taliã easdẽ alpes aꝑuit. unde ⁊ uugi¬
liꝰ alpes ĩmittit aꝑtas. has enĩ hãni¬
bal post bella hispanie aceto rupit.
luuenalis et moritẽ aceto rupit. & in¬
de loca ip̃a que rupit appeniine alpẽ
alpes uocant᷑. Mons echna exigne et
sulphure uocat᷑. unde et iehenna. Cõ¬
stat autẽ hunc ab ea parte qua euru
uel affricus flat hr̃e speluncas plenaᷤ
sulphuris eͥt  ad mare deductas q̃ spe¬
lunce recipientes in se fluctus uentõ
creant. qͥ agitatꝰ ignẽ gignit ex sul¬
phure. Unde et uidet᷑ incendiũ/ Sire¬
neus et ip̃e a crebris fulminũ ictib
nũcupatꝰ. Grece enĩ ignis pu ͤͦ uocat᷑.
Iste ẽ qui int̾ galliã et ispaniã qͣi de
industria munim̃tũ infiacet. Solu¬

Expanded text:
 Hannibal veniens ad Italiam easdem Alpes aperuit, unde et Virgilius: Alpes immittet apertas. Has enim Hannibal post bella Hispaniae aceto rupit. Juvenalis: Et montem rupit aceto. Et inde loca ipsa quae rupit Paeninae Alpes vocantur. 14. Mons Aetna ex igne, et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte qua Euruvel Affricus flat habere speluncas plenas sulfure usque ad mare deductas. Que spelunce recipiecreant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de industria munimentum interiacet. Solu
Abbreviated transcription (Latin):
baia baias. ut familia familias. litꝰ.
ẽ terra aque et mari uicina et dictõ
littus. qr fluetrelidit᷑. uł qd̾ aqua al¬
luit᷑. Cicero in topitis. littꝰ ẽ qua fluctꝰ¬
eludit. Circtimluuiũ. locꝰ q̃m aqua cͥ¬
cumluit. ad suiũ cõsumpto ripaꝵ ex
aqͥs. Margo ẽ pars cuiꝰlibet loci ut pu¬
ta maris unde et nom̃ accepit. Mari¬
tumna.ꝙͣ maris intima. Ostia ab ingri¬
su et exitu fluminis dicta ĩ mari cõ¬
tinens ꝑpetua t̃ra nec ullo maridisci¬
ta quã grecipiron uocãt. De inferi
latine. Spiracula. appellata omĩa loca
qͣ sp̃m edit t̾ra. biat᷑. p̃ruptio t̾̃re ꝓfũda
qͣsi itꝰ ꝓprie autẽ hiat᷑ ẽ hoĩs oris apci¬
o transiata ãferis qͣrũ auiditas oris ad
porrosit fundꝰ. Abusiue autẽ ꝓfundũ
ra. celũq ꝓfundũ. Baratrũ nmie al¬
titudinis nom ẽ. &e dictũ baratrũ qͣi
uorago atra scilicet ã ꝓfunditate. Ere¬
bus inferoꝵ ꝓfunditas atq recessus.

Expanded text:
baia baias, ut a familia familias. 41. Littus baia baias, ut a familia familias. 41. Littus est terra aquae et mari vicina. Et dictum littus, quia fluctu eliditur, vel quod aqua alluitur. Cicero in Top.: Littus est qua flucteludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discreta, quem Graeci ἤπειρον vocant. De inferie Latine. Spiracula appellata omnia loca m edit. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus. Proprie autem hiatus est hominis oris apertio, translata a feris quarum aviditas oris adasi cuius porro sit fundus. Abusive autem profundum rras caelumque profundum. Baratrum nimiae altitudinis nomen est: et dictum baratrum quasi vorago atra, scilicet a profunditate. Erebus inferorum profunditas atque recessus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯt̃ et inuna. inde et amaria. secrita lo¬
ca. ce ama remota. ut tm̃ adidibibia a¬
uib. unde ẽ illd. inculta rubẽt auiari
da adliciant. uerius flaccꝰ qd̾ sine mun̾e
sint. nec qͥcqͣm in his officia. qͣ amuma
hoc ẽ sine fructo. Unde nullꝰ fructꝰ exsol¬
uit᷑. in de oẽ nicħ p̃stantes ĩmunes uo.¬
cant᷑. Aprica loca q̃ sole gaudẽt. quasi
tã celo. Opaca u̾o loca qͣsi oꝑta celo apͥ
co ccͣia. lubricũ dici locũ ab eo qd̃ ibiqͥs
labit᷑. et lubricũ dr ñ qd̃ labit᷑. s inqͦ
labit᷑. Estiua st̃ locã umbrosa inib ꝑ
estatẽ uitant pecora solis ardorẽ. Staciꝰ.
lia st̃ loca ubi naues fabricant᷑. hoc
et textrinuĩ uocat᷑. Stacio ẽ ubi ad tẽ¬
pꝰ naues stant. Portꝰ: ubi hiemãt. lm¬
portunũ autẽ in quo nullũ refugiũ.¬
suuentoꝵ remotꝰ. ubi hiberna oppo¬
nere solent. et portꝰ dictꝰ. a deportãdiᷤ
cõmerciis. hc̃ ueteres ab auilandis m̃¬
cib baias uocãt. illa declinafone a

Expanded text:
t et invia. Inde et Aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus; unde est illud: Inculta rubent apiariada adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca quae sole gaudent, quasi erto caelo. Opaca vero loca, quasi operto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. Statius lia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullusu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent. Et portus dictus a deportandis commerciis; hunc veteres a bajulandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a
Abbreviated transcription (Latin):
unii montes ꝓpt altitudinẽ et fulmi¬
nũ iactus uocati ꝯt̃. Grece enĩ cerau¬
nos fulm d̃r. St̃ autẽ int̾ armeniã
et ib̃iam incipientes a portiscaspis
usq ad fontẽ tigridis flumins. yꝑbo¬
rei montes scitie dicti qd sup̃ra idẽ
ultra eos flat boreas. Ripheimontes
incapite g̾maniȩ st̃. aꝑpetuo uentoꝵ
me numũ precelsꝰ. itaut sub illo nu
cessit olimpꝰ. Dictꝰ autẽ olimpꝰ qͣi olo¬
lampꝰ. id ẽ qͣi celum. hic mons macedo¬
niã diuidit a tracia. Atho mõs macedo.¬
septuaginta sex milib separat᷑. Par¬
nasꝰ mons thessaliȩ iuixta boetiã. qͥ
gemino uertice incelũ erectꝰ in duo fĩ
dit᷑ iuga cirrã et msã. Unde et nũcu¬
patꝰ. eo qd̃ in singłis uigis colebant᷑
apollo et liber. hec iuga ã duob fra¬
trib citeron et ilicon appellant᷑. Nã
elicon dictꝰ abelicone fratre citeroniᷤ
ltẽ ceraunii montes gt̃ epiri. a crebriᷤ

Expanded text:
unii montes propter altitudinem et fulmiunii montes propter altitudinem et fulminum ictus vocati sunt. Graece enim ceraunos fulmen dicitur. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae dicti, quod supra, id est, ultra eos flat Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum niae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubcessit Olympus. Dictus autem Olympus quasi Ololampus, id est quasi caelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoseptuaginta sex milibus separatur. Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui gemino vertice est erectditur iuga: Cyrrham et Nissam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Haec iuga a duobus fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes Epiri, a crebris
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rarũ altissimi. dicti qd̾ fint buliᷤ¬
eminentes. Quidã autẽ ꝓpriis ex cãis
nocati st̃. ex quib notandi st̃ qͥ opi¬
nione maximi celebrant᷑. Mons cau¬
casꝰ. ab inde usq ad taurũ ꝓrectꝰ ꝓgẽ¬
tiũ ac linguaꝵ uaritate quaqͣ uersõ
uadit: diũsis noĩb nũcipat᷑. ubi ã
ad orientẽ in excelsiorẽ consurgit sub¬
limitatẽ ꝓminũ candore caucasꝰ nũ¬
cupat᷑. Nam orientali lingua caurasõ
sig̃cat candidũ ad est niuib densissi¬
mis candidantẽ. Unde oe eũ scithe.
qr esdẽ monti iungunt᷑: croacasimuo.¬
cauer̾t. Casimenĩ apud eos candor
siue nix r. Mons taurꝰ a plerisq idẽ
uocatur et caucasus. libanꝰ mons fe
pars que ẽ suꝑeum ad orientalẽ pla¬
gam respiciens antilibanꝰ appellaba¬
tur. idẽ contralibanũ. Araranti mõs
armeniȩ. in quo archã historici pꝰ di¬
luuiũ sediese testant᷑. unde cetisq ho¬
diẽ lignoꝵ eiꝰ uident᷑ uestigia. Acrocera

Expanded text:
rarum, altissimi dicti, quod sint eminentes. Quidam autem ex propriis causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt, qui opinione maxime celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus pro gentium ac linguarum varietate, quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud eos candor sive nix dicitur. Mons Taurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Libanus mons Phpars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Ararat mons Armeniae, in quo arcam historici post diluvium sedisse testantur. Unde et usque hoibidem lignorum eius videntur vestigia. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmolestȩ. qua t̾cia plaga suꝑb egip¬
tioꝵ populꝰ cesus ẽ. Oestrũ ammalar¬
cat᷑. Sibiones st̃ qui in uino nascunt᷑
qͦs uulgo mustiones amusto appellat̃.
unde afframiꝰ. Cũ mane expectass et fa¬
bulare incepit. exore in oculis tius bi¬
biones inuolant. Gurgulio dr. qr pene
De mundo. De arcu:⁊ nubiũ effec

Expanded text:
permolestae: qua tertia plaga superbus Aegyppermolestae: qua tertia plaga superbus Aegyptiorum populus caesus est. catur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. Unde et Afranius407: Cum ad me spectas et fabulare incipis, ex ore in oculis tuis bibiones involant. Gurgulio dicitur, quia pene DE MUN
Abbreviated transcription (Latin):
tumq tacto felle ita inflamat ut rũ¬
pat. Cicendala scarabeoꝵ genꝰ ẽ eo qd̾
gradiens uł uolans lucet. Blare a colo¬
re uocate. siqͥdem et cõprehense manũ
tingt̃. Unde et blacteñ colorẽ dicũt. ħ
autẽ animal lucẽ uide ñ patit᷑ cͣciuq
musce. Nã musca lucipeta. ⁊ blata lo¬
cifuga ẽ. ꝑ noctẽ enĩ tantũ ambulat.
stercore suo faciunt nasci. Locusta qd̃¬
sit pedib longis uelt̃ basta. Unde. ⁊ eã
greci tã maritimã qͣm terestrẽ astago
appeliant. Cicades ex cuculoꝵ nascũt᷑
sputo hec in italia apud regmos multe
St̃. nec usqͣm alibi. Musca ex grecoue¬
nit sict̃ et mus. hec sict ce apes necate
in aqͣm aliquotiẽs pꝰ uniꝰ hore spaciũ
reuinisc̃t. Cinomia gce uocat᷑. id ẽ mͦca
lex ab aculeo dictꝰ. qd̃ sanguinẽ suggat.
ht̃ in ore fistulã in modũ stimuli qua
carnẽ terebrat ut sanguinẽ bibat. Sci¬
nifes musce minutissne st̃ aculeiꝰ

Expanded text:
tumque tacto felle ita inflammat ut rumtumque tacto felle ita inflammat ut rumpat 6. Cicendela, scarabaeorum genus est, eo quod gradiens, vel volans, lucet. 7. Blattae, a colore nuncupatae, siquidem et comprehensae manum tingunt, unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem muscae, nam musca lucipeta, et blatta lucifuga est; per noctem enim tantum ambulat.  stercore suo faciunt nasci. Locusta, quod pedibus sit longis veluti asta; unde et eam Graeci tam maritimam quam terrestrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum nascuntur sputo. Haec in Italia apud Rheginos mutae sunt, nec usquam alibi. Musca ex Graeco venit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium revivislex ab aculeo dictus, quo sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat, ut sanguinem bibat. Scinifes muscae minutissimae sunt aculeis