comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sititẽ non ꝓpria facit natura sed conditionis adiectio: Nul¬
la enĩ necessitas cogit incedere uoluntate  gradientẽ: quã¬
uis eũ tum cum graditur incedere necessariũ sit: Podẽ¬
igitur modo siquid ꝓudentiã presens uidet. id eẽ neces¬
se ẽ. tametsi nullã nature habeit necessitatẽ: At qui ds̃
cafutura que exarbitrii libertate ꝓueniunt. p̃senta

Expanded text:
sitatem non propria facit natura, sed conditionis adjectio. Nulla enim necessitas cogit incedere voluntate gradientem, quamvis eum tunc, quum graditur, incedere necessarium sit. Eodegitur modo, si quid esse, tametsi nullam nature habeat necessitatem. Atqui ea futura, que ex arbitrii libertate proveniunt, pre
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sisuꝑ fluis urgere uelis: aut inio cundũ qđ infu¬
deris fi&. aut noxiũ ¶Iã uero pulchrũ uariis fulgere
uestibus putas: quarũ sigrata in tuito species est: aut

Expanded text:
tatem si superfluis urgere uelis, aut iniucnndum quod infuderis fiet aut noxium. Iam uero pulchrum uariis fulgere uestibus putas, quarum si grata intuitu species est, aut
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit᷑ agat. relicta subsistendi appetenti& uenire ad in¬
teritũ corruptionẽq: desider&: Sianimalia in quã consi¬
derẽ. quȩ aliqũa habent uolendi Nolendiq naturã. nichil in

Expanded text:
naturaliter agat, relicta subsistendi appetentia venire ad interitum corrup-, tionemque desideret? — Si animalia, inquam, considerem, , quae habent aliquam volendi nolendique naturam, nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
quondam populi curass& annonã. magnus habebatur¬
Nunc ea p̃fectura qiđ abiectius: Ut enĩ paulo ante
diximus qđ nihil hab& ꝓprii decoris opinio neutentiũ.

Expanded text:
quondam populi curasset annonam, magnus nunc ea praefectura quid abiectius? ut enim paulo ante diximus, quod nihil habet proprii decoris. opinione utentiu
Abbreviated transcription (Latin):
rẽq fore siduiturni& in febcissimã uerosieã & terna
Post haec miseriores eẽ imꝑbos in iusta in punitate di

Expanded text:
remque fore, si diuturnior; infelicissimam vero, si esset aeterna: post haec miseriores esse improbos, injusta impunitate di
Abbreviated transcription (Latin):
sacra rum sese ȩdiũ defensione tuerentꝰ
compertumq idregi for& : ȩdix̃ utini intra
p̃scriptum diem rauenna urbe decederent.
notas insigniti frontibus pellerent ur
Quid huic seueritati posse astrui uidetꝰ

Expanded text:
sacrarum sese aedium defensione tuerentur compertumque id regi foret, edixit: uti ni intra praescriptum diem Rauenna urbe decederent, notas insigniti frontibus pellerentur. Quid huic seueritati posse astrui uidet
Abbreviated transcription (Latin):
quentia ciuiũ nonde pulsione laetatur. Cuiuis agifrenis¬
atq obtẽperare iustitiae. sũ ma libertas est. Anigno

Expanded text:
quentia civium, non depulsione laetatur: 73 cujus agi frenque obtemperare justitiae, summa libertas est. An igno
Abbreviated transcription (Latin):
An uerote longus oedo famuloꝵ facit eẽ felicẽe Quisiui¬
tiosi moribus sint ꝑnitiosa domus sat eina. ⁊ ipsi lomi

Expanded text:
An uero te longus ordo famulorum facit esse felicem? Qui si uitiosi moribus sint, perniciosa domus sarcina et ipsi domi
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ solidissimȩ ueritatis sed ecui uix aliquis nisidiui¬
ni speculator accesserit: Respondebo namq idẽ futurũ

Expanded text:
quidem solidissimae ueritatis, sed cui uix aliquis nisi diuini speculator accesserit. Respondebo namque idem futuru
Abbreviated transcription (Latin):
cens& quȩ & iã ñ euenire possibileẽ. fallitur. Qd ñsen¬
tire modo nefasẽ. sed &. iã uocȩ ꝓferreA sii tauti
sunt ita ea futura eẽ decernit. ut aque uł fieriea ł ñfi¬
eriposse cognoscat.quȩ ẽ haec p̃scientia. quȩni hilcert̃
nihil stabile cõp̃hendit: aut qið hoc refert uatici

Expanded text:
censet quae etiam non euenire possibile est, fallitur; quod non sentire modo nefas est sed etiam uoce proferre. At si ita uti sunt ita ea futura esse decernit, ut aeque uel fieri ea uel non fieri posse cognoscat, quae est haec praescientia, quae nihil certum, nihil stabile comprehendit? Aut quid hoc refert uatici
Abbreviated transcription (Latin):
mouereris cachitino: qđ uero si corpus spectes in
becillius hominẽ repeperire que as: quos sepȩ mus¬
cularũ quoq tmorsus. ł insecreta quȩque reptan

Expanded text:
movereris cachinno! Quid vero si 5 corpus spectes, becillius homine reperire queas, quos saepe musquoque vel morsus, vel in secreta quaeque reptan
Abbreviated transcription (Latin):
ant ad qđ seꝑ ducturtis ee ꝓmittunt : Quantis uero¬
inplicite malis sint: breuissime monstrabo:. Qiđen ĩpecu¬
niã nec̃ gregare conabaris: sederipies habenti. dignita¬
tibus fulgere uelis : danti supplicabis : Et qui p̃ire cg teros
honore cupis poscendi humilitate uilesces Potentiã ne

Expanded text:
ant ad quod se perducturas esse promittunt. Quantis uere malis sint breuissime monstrabo. Quid enim? Pecuniamne congregare conaberis? Sed eripies habenti. Dignitatibus fulgere uelis? Danti supplicabis et qui praeire ceteros honore cupis poscendi humilitate uilesces. Potentiamne
Abbreviated transcription (Latin):
quorum nec per uetusta. nec incelebris memoria est
potiusti : Quos nichil aliud incladem detrax̃
nisiqđ nostris moribus instituti studiis imꝓbor dis

Expanded text:
quorum nec peruetusta nec incelebris memoria est, ti. Quos nihil aliud in cladem detraxit nisi quod nostris moribus instituti studiis improborum dis
Abbreviated transcription (Latin):
Houa littora uiderat hospes:
Odiis neque fusus acerbis
Cruꝙharida tinxerat arua:¬
Quidenĩ furꝙ hosticus ulla
Uella pri& arma mouere.¬
Cũ uulnera seua uiderent.
Nec p̃mia sanguinis ulla &¬

Expanded text:
oua litora uiderat hospes. odiis neque fusus acerbis cruor horrida tinxerat aruaenim furor hosticus ulla uellet prior arma mouere,um uulnera saeua uiderent nec praemia sanguinis ulla
Abbreviated transcription (Latin):
Et illa  At qui hoc unũ est qđ prestantes quidaẽ natura¬
mentes sed nondũ ad extremã manum. uirtutũ ꝑfec

Expanded text:
Et illa: Atqui hoc unum est quod praestantes quidem natumentes sed nondum ad extremam manum uirtutum pe
Abbreviated transcription (Latin):
uberem fructib rationis segetem necant. hominũq¬
mentes assue faciunt morbo: non liberant. At siquem

Expanded text:
uberem fructibus rationis segetem necant, hominumqmentes assuefaciunt morbo, non liberant. At si quem
Abbreviated transcription (Latin):
tis naturȩ oenamenta captatis: Hec intelligities.
quantã conditoriur̃o faciatis iniuiriã : Ille genus humanũ ter

Expanded text:
tis naturae ornamenta captatis; nec intelligitis, quantum conditori vestro faciatis injuriam. Ille genus humanum ter
Abbreviated transcription (Latin):
fcenses
Anc̃trarerũ omniũ ueneratione dignissimũ : at
hoc in qut̃ nedubitari quidem potest: Aadda musigitur
sufficientiȩ potentiȩq: reuerentiã ut haxtria unũ
an omni celebritate clarissimũ : C̃sidera uero ne qđ
nihilo indigere qđ potentissimũ qđ honore dignissi¬
mũ eẽ c̃cessũ ÷ egere cleritudine. quã sibi prestare

Expanded text:
censes, an contra 5 rerum omnium veneratione dignissimum? At hoc, inquam, ne dubitari quidem potest. Addamus igitur sufficientiae potentiaeque reverentiam, ut haec tria unum an omni celebritate clarissimum? Considera vero, 10 nihilo indigere, quod potentissimum, quod honore dignissimum esse concessum est, egere claritudine, quam sibi praestare
Abbreviated transcription (Latin):
entib causis: in his quȩ obaliqiđ gereat᷑ eueritũ Cor¬
currere uero atq c̃fluere causas facit ordo ille iNeui

Expanded text:
entibus causis in his quae ob aliquid geruntur euentum; concurrere uero atque confluere causas facit ordo ille ineui
Abbreviated transcription (Latin):
uelut incorporibus dicisol& animoꝵ NoN
enĩ disimileẽ miraculũ nescienti. cursanis
cor porib his quidem dulcia. ill is uero amara
conueniant: Cur ȩgri &. iam quidam lenibus.
quidam uero acribus ad uuaNTUR

Expanded text:
uelut in corporibus dici solet, animorum? Non enim dissimile est miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem dulcia illis uero amara conueniant, cur aegri etiam quidam lenibus quidam uero acribus adiuuantur
Abbreviated transcription (Latin):
ullũ libertatis arbitriũ. Nãsi cuncta ꝓspicitds̃ neq s alli¬
ullo modo potest: euenirȩ necesseẽ qđ ꝓuidextia futurũ
eẽ p̃uiderit: Quare siabaet̾no ñ facta hominũ modo¬
sed& iã c̃silia uoluntatesq p̃noscit: nullaerit arbi

Expanded text:
ertatis arbitrium. Nam si cuncta prospicit deus ullo modo potest, euenire necesse est quod prouidentia futurum esse praeuiderit. Quare si ab aeterno non facta hominum modoiam consilia uoluntatesque praenoscit, nulla erit arbi
Abbreviated transcription (Latin):
ãcultatẽ: Neã ut hoc breui. liqueat exẽplo: eandem
corporis rotunditatẽ alit uisus a lit̃ tactag noscit :

Expanded text:
acultatem. Nam ut hoc breui liqueat exemplo, eandem corporis rotunditatem aliter uisus aliter tactus agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
uideat ac definita p̃notio: Neque idsit opinio: sđ
sũ mę potius scientiae. nullis terminis inclusa

Expanded text:
uideat ac definita praenotio, neque id sit opinio sed summae potius scientiae nullis terminis inclusa
Abbreviated transcription (Latin):
natura sitũ t derelinquit: Sed possunt in quies malis Vecego
quidem negauerĩ: Sed hoec eoꝵ potentia: ñ auirib sedab

Expanded text:
natura situm est, derelinquit. Sed possunt, inquies, mali; ne ego quidem negauerim, sed haec eorum potentia non a uiribus sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
sufficientẽq sibi facere neque unt Et hoc erat. qd ꝓmit¬
tere uidebantur: At qui hoc quoq maxime c̃siderandũ
puto : qđ nihil habeat suapte natura peccunia. ut his a

Expanded text:
sufficientemque sibi facere nequeunt et hoc erat, quod promittere videbantur. Atqui hoc quoque maxime considerandum puto, quod nihil habeat suapte natura pecunia, ut his, a
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ꝑdurat. At qui plenaest exemploꝵ uetustas.
plena& iã p̃sens atas qui reges felicitatẽ calamita

Expanded text:
tuo perdurat? Atqui plena est exemplorum uetustas, plena etiam praesens aetas, qui reges felicitatem calamita
Abbreviated transcription (Latin):
mala possunt minus pesse manifestũ:: Hue ac codite
qđ omom̃ potentiã inter expetenda numeran lam.

Expanded text:
mala possunt, minus posse manifestum est. Huc accedit quod omnem potentiam inter expetenda numerandam
Abbreviated transcription (Latin):
rare rationũ Pursus inquit siduosinot quib: idem scađm¬
naturã ꝓpositũ sit : eorũq unus naturali officio id ipsum
agat atq ꝑficiat⁊ Alter uero naturale illud officium mi¬
nime ad ministrare queat : Alio uero modo quã naturȩ

Expanded text:
rare rationum. Rursus, inquit, si duo sint quibus idem snaturam propositum sit eorumque unus naturali officio id ipsum agat atque perficiat, alter uero naturale illud officium minime administrare queat, alio uero modo quam natur
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ unũ hoꝵ qmĩ idem cuncta sunt ueraciter prestare porest
hanc eẽ plenẽ beatitudinẽ sine ãbiguitate cognosco. Ote
alũ ne hac opinione felicẽ siquidem hoc inquit adieceris
Qͥđ nã inquã : eẽ ne aliqid in his mortalibus caducisq

Expanded text:
quae unum horum, quoniam idem cuncta sunt, ueraciter praestare potest hanc esse plenam beatitudinem sine ambiguitate cognosco. O te alumne hac opinione felicem, si quidem hoc, inquit, adieceris. . . . Quidnam? inquam. Essene aliquid in his mortalibus caducisq
Abbreviated transcription (Latin):
um toriusq senatus sanguinem petunt . nos & iã
quos ꝓpugnare bonis senatuiq uiderant ꝑditum

Expanded text:
um, totiusque senatus sanguinem petunt, nos etiam, quos pro pugnare bonis 5 senatuique viderant, perditum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qulaoi linctiba est tanticausa pieroris. Haeo talu
utanquillittis esse debuisset: Reliquit enim te : quã
non relicturam nemounquã poteritessẽ securus.
An uerotu preciosam eam estimas abituram selicitatẽ.
et cara tibi fortima est presens nec manendisida et
cum discesserit allatura merorem  t uodsiner ex
aiitrlo retiner potest. et calamitosos fugiens facit

Expanded text:
Nam quae nunc tibi est tanti causa maeroris, haec eadem tranquillitas esse debuisset. Reliquit enim te quam non relicturam nemo umquam poterit esse securus. An uero tu pretiosam aestimas abituram felicitatem? Et cara tibi est fortuna praesens nec manendi fida et cum discesserit adlatura maerorem. Quod si nec ex arbitrio retineri potest et calamitosos fugiens facit
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ aduerto inquã. idq uti tudicis eẽ ita
c̃ sentio: SSed in hac herentiũ sibi serie cau¬
sarũ ẽ ne ulla nr̃ĩ arbitrii libertas. An ipsos

Expanded text:
iaduerto, inquam, idque, uti tu dicis, ita esse consentio. Sed in hac haerentium sibi serie causarum, estne ulla nostri arbitrii libertas an ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
busdam ⁊ ꝯcessis ĩta intelligendũ:
quasi dictũ ẽẽt. scc̃m quã pofitis
⁊ ꝯcessis ut enĩ silłłs fiat ante aliꝙ
a ꝓponente dicitur qd̾ audiẽs ꝯce¬
dat. Qͦd si ille ꝯcesserit ꝯcłudit ⁊ ꝑfi¬

Expanded text:
ibusdam et concessis, ita intelligendum est, quasi sic dictum esset, secundum quam positis et concessis; ut enim syllogismus fiat, ante aliquid a proponente dicitur, quod audiens concedat; quod si ille concesserit, concludit et perfi
Abbreviated transcription (Latin):
moueri de plurib. ⁊ nigrũ decorius. ⁊ de
om̃ib echiopib. ⁊ aliquib inanimatis
p̃dicatur.
sunt. słam ⁊ si etiam inseparabile sumat
aceidens. tam̃ prius ÷ illud cũi accidit.
qm accidens Et gna quid̾ que participat

Expanded text:
moveri de pluribus, et nigrum de corvis et de Aethiopibus et aliquibus inanimatis praedicantur.sunt; nam si etiam inseparabile sumatur accidens, sed tamen prius est illud cui accidit quam accidens, et genere quidem quae participa
Abbreviated transcription (Latin):
uero: substantie ratio cltn̾sa. Si enim qͥs
assignet quid utuĩq eoꝵ sit. quio sint am¬
malia: ꝓpriam assignabit utriusq tatioñ.
stantie ratio. Et al homo atque bos.
Cõmuni eñ nomine: utrãq alia nuncu

Expanded text:
vero substantiae ratio diversa; si enim quis assignet quid est utrumque eorum quo sint animalia, propriam assignabit utriusque rationemstantiae ratio, ut animal homo atque bos. Communi enim nomine utrique animalia nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
sarori ⁊ ꝗd eam que est
apud aritotilem p̃dica¬
mentoꝵ doccrinam nos¬
ferentia quid̃ ip̃es. qͥt
ꝓprium.⁊ quid accides¬
stad diffi tionum assignationẽ.⁊ õmni¬
no adea que indiuisione uel demõstratio¬
ne sunt utilia Fistarum uerũ speculatio¬
ne compediosam tibi traditionẽ facies.
temptabo breuiter uelud introductioie
modõ que abantiquis dicta sunt agre

Expanded text:
SARIUM ET AD EAM QUAE EST APUD ARISTOTELEM PRAEDICAMENTORUM DOCTRINAM NOSFERENTIA QUIDQUE SPECIES OPRIUM ET QUID ACCIDEAD DEFINITIONUM ASSIGNATIONEM, ET OMNINO AD EA QUAE IN DIVISIONE VEL DEMONSTRATIONE SUNT UTILIA, HAC ISTARUM RERUM SPECULATIONE COMPENDIOSAM TIBI TRADITIONEM FACIENS TEMPTABO BREUITER VELUT INTRODUCTIONIS MODO EA QUAE AB ANTIQUIS DICTA SUNT AGGRE
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ꝯpositũ aut penes bonã malãue ꝯpo¬
fitionẽ. eiꝰ laꝰ intuꝑatioq tenet᷑. Naq
domꝰ si sit fortib lapidib debilibue ꝯ¬
structa. ip̃a qͦ ÷ fortũ aut debił. Ior¬
ro si artificis ꝯpositionẽ equabilẽ soller¬
temq fiuĩt nacta ip̃aq quoq ꝯstructio
merito stabilis erit. laudabile fũda¬
m̃tum. Gin uero insollertioꝵ ꝯpositio
sit tota quoq qͣmius ex bonis ordinata
lapidib uulla sese gerẽs fabrica stabi¬
litate mutabit. Nos quoq hãc eãdẽ
imaginẽ secuti priꝰ de his quib silłmꝰ¬
debebis introducẽtis hec p̃stitisse incho¬
om̃i uł nõ eẽ paucis ostẽdã. Si qͣ enĩ
res alt̾iꝰ gꝰ fuerit om̃e intra se sp̃em
ꝯtinebit. Et in toto gen̾e sp̾es illa ẽẽ dͦ¬

Expanded text:
positum, aut penes bonam malamve compositionem eius laus vituperatioque tenetur: namque domus si sit fortibus lapidibus debilibusve constructa, ipsa quoque est fortis aut debilis; porro autem si artificis compositionem aequabilem solertemque fuerit nacta, ipsa quoque constructio, merito stabilitatis erit laudabile fundamentum; si vero insolertior compositio fiat, tota quoque quamvis ex bonis ordinata lapidibus, nulla sese gerens fabrica stabilitate nutabit; nos quoque hanc eamdem imaginem secuti, prius de his quibusdebebis, introducendis hic me praestitisse docomni vel non esse, paucis ostendam. Si qua enim res alterius generis fuerit, omnem intra se speciem continebit, et in toto species genere illa esse d
Abbreviated transcription (Latin):
matum brenitate ꝯtentã est. Illud
ter ad ũsarnim iudicẽ qui inter ut¬
q disceptet. Dialectico uero ille fert
sententiã qͥ adu̾sariꝰ sedet. Ab adũ¬
sario enĩ responsio ueluti quedam
sententia subtilitate int̾rogationis
licitur. Qͤ cũ ita sint : oĩs eaꝵ dif

Expanded text:
tenta est. Illud aeter adversarium judicem, qui inter utrosque disceptet. Dialectico vero ille fert sententiam, qui adversarius est. Ab adversario enim responsio veluti quaedam sententia subtilitate interrogationis elicitur. Quae cum ita sint, omnis earum dif
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ⁊ que sit lex ꝯsuetudo. Pactio. tu¬
diciũ. sententiã. Artificiũ. De m̃ nat᷑a
eiꝰ. An euenire ulgo. soleat an inso¬
opimonẽ mag̃ tendẽ. ꝙͣ ad ipsam rerx
tim ingestione negocii que nõ ẽẽ fc̃a
artĩ ad uincta negõ. ħ ut dictũ est in¬

Expanded text:
eius rei sit lex, consuetudo, pactio, iudicium, scientia, artificium; deinde natura eius, evenire vulgo soleat an insoopinionem magis tendere quam ad ipsam rerumtim in gestione negotii, quae non esse facta, partim adjuncta negotio. Haec ut dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
cur. qͦ.mͦ. quib auicłis. Rursꝰ dialec¬
tica quid̾̃ si q̃n cͥcumstantias ueluti ꝑ¬
sonam factum ue aliqd̃ ad disputatiõe¬
ad thesui de qͣ differit refert. Rethori¬
ea uero si thesim ad hypothesim tra
hit ⁊ utrãq suam qͥdẽ mat̾iam trac̾tat
s alt̾iꝰ assĩmnit. Ut ꝓuuiore insua ma¬
lectiea int̃rogatiõe ⁊ responsione ꝯtͥcta
est. Rethorica uͦ rẽ ꝓpositã ꝓpetuam

Expanded text:
cur, quomodo, quibus adminiculis. Rursus dialectica quidem si quando circumstantias, veluti personam factumve aliquod ad disputationead thesim, de qua disserit transfert. Rhetorica vero shit, et utraque suam quidem materiam tractat, sed alterius assumit, ut proniore in sua malectica interrogatione ac responsione constricta est. Rhetorica
Abbreviated transcription (Latin):
: qui abefficientib nuncupat᷑. Quod
si ipse usꝰ efficit᷑: ei loco cic̃oĩs adhibẽ¬
dus ÷: qui ab effectis uocatur. Ab
effectib uero si qd̾̃ efficit aliquis effẽc¬
tas: ab aefficientibꝰ causis ẽ. Si uero
ipse effectꝰ aliqd̾ plenũ ꝯfectũq demõs¬
trat: islocꝰ est quẽ ab effectis tulliꝰ dic̃.
leorruptiõib uerd. ab effecuẽib dici
pot̃. Nã enit om̃is generatio essiot
ma spoliat ac pͥuat. uelut mors fac̃
corꝑis dissolutionẽ. Apportione uero
idẽ est. quẽ tulliꝰ assimilibꝰ dyxit.
ẽ. descripꝰtionis exemplũ.

Expanded text:
efficientibus nuncupatur. Quod si ipse usus efficitur, ei loco Ciceronis adhibendus est qui ab effectis vocatur. Ab effectibus vero, siquidem efficit aliquid effectus, ab efficientibus causis est; si vero ipse effectus plenum aliquid confectumque demonstrat, is locus est quem ab effectis Tullius dixit. A corruptionibus vero ab efficientibus dici potest. Nam cum omnisma spoliat ac privat, velut mors facit corporis dissolutionem. A proportione vero idem est, quem Tullius a similibus dixit,  descriptionis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
accid̃ntib themistiꝰ dixit. ab ancedentibͤ
⁊ ꝯseq̃ntib mixti cũ płib. arepugnã¬
tib ciconis: idẽ athemitio ab opposi¬
tis dr̃. ab efficientibꝰ cic̾onis: a causis
themistii. ab effectis tulli afine the¬
sumilib themistii. Eũ igitur cicerons
plena. diusio aliquib m̾bris themistiant
diuisioĩs aptetur. Fieri nõ pot̃ ut non
menbͣ themistiane diuisionis statim

Expanded text:
 Themistius posuit. Ab antecedentibus et consequentibus, mixti cum pluribus. A repugnantibus Ciceronis, idem a Themistio ab oppositis dicitur. Ab efficientibus Ciceronis, a causis Themistii. Ab effectis Tullii, a fine Thesimilibus Themistii. Cum igitur M. Tullii plena divisio aliquibus membris Themistianae divisionis aptetur, fieri non potest ut non membra Themistianae divisionis statim
Abbreviated transcription (Latin):
referat᷑ si facili ꝯpendio: quẽ admodũ ad
se inuieẽ particiones reducant᷑ ostendit᷑.
Iã ꝯtuntie. m. tullii diuisiom exthemestii
tium enumatione eic̃oniᷤ adͥuisiõe the¬
tione themisti. A ꝯuigatis utriq ꝯmu¬
iis. agen̾e cic̃onis a toto themistii. afor¬
nia ciceroĩs aparte .i. sp̃e themistii. a
sumlitudine ꝯmuis. adiffã eic̃onis.
ł atoto. ł aparte themistii. a ꝯtrario

Expanded text:
referatur, facili compendio quemadmodum ad se invicem partitiones reducantur ostenditur. Nam continuae M. Tullii divisioni ex Themistii tium enumeratione Ciceronis, a divisione Thetione Themistii. A coniugatis utrorumque communis. A genere Ciceronis, a toto Themistii. A forma Ciceronis, a parte, id est specie Themistii. A similitudine communis. A differentia Ciceronis, a toto vel a parte
Abbreviated transcription (Latin):
muit̾ ⁊ ꝓarie. alteratum facit. Iuaat¬
que est magis ꝓorie: aliud. diffeteritiaꝵ
eingo ale quide altatum faciunt: alie uero
alud. Iue quide quͣe faciunt aliud. speei¬
tice uocant. Ille uero que altatum. sim¬
plicit᷑ differentie. Animali enĩ diffr̃a atc

Expanded text:
t proprie alteratum facit, illaae est magis proprie aliud. Differentiarum enim aliae quidem alteratum faciunt, aliae vero aliud; illae quidem quae faciunt aliud, specificae vocantur; illae vero quae alteratum, simpliciter differentiae animali enim different
Abbreviated transcription (Latin):
Hac de his qͥdẽ qͥ ꝑꝯnexionẽ fuĩt hec
dicta st̃. hi uͦ qui indisiũctionẽ st̃
positi ilłis uidñt᷑. ad iuicti eoꝵ mo¬
dos formasq suscipiũt q̃s sr̃iꝰ ĩ ꝯne¬
militudinẽ demõstiauero q̃ inꝯnexi¬
one posite exsĩplicib copłate st̃: ꝙ

Expanded text:
conexionem fiunt haec dicta sunt. Hi vero qui in disiunctione sunt positi illis videntur adiuncti, eorumque modos formasque suscipiunt, quos superius in conemilitudinem demonstraverim quae in conexione positae ex simplicibus copulatae sunt, quot
Abbreviated transcription (Latin):
medicꝰ p̃t̾ artificẽ ẽẽ nõ pot̾. In aiatũ
uero c̃. artificẽ ⁊ ĩ uitale cũ medico eẽ
nõ potĩt. Si gͥ negato ĩ aĩato neget᷑ ar¬
scripsimꝰ id cͥco ĩ telligat᷑ assupto ũ eaꝵ
n᷑a claresceret. ñ qͦ alit̾ ĩ t̃ se tĩ eẽ. nõ
possit̾. Nã ũ suꝑiꝰ dictũ ÷ ñ suffic̾ qͦl¬

Expanded text:
 inanimatum vero cum artifice et invitale cum medico esse non poterit: si igitur negato inanimato negetur arscripsimus, idcirco intellegatur assumpta ut earum natura claresceret, non quo aliter inter se termini esse non possi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽẽ pessit. at uero sine.e. ⁊b.
cũ .d. eẽ nõ possit. Ita eͥ cadet ut
si.a. negato .b. seqr̃.c. negato .d.
⁊̃ de neget᷑.Ut si fuit. a. aĩatũ .b. albũ.
e. inuitale .d. nigrũ. In aĩatũ quid̃ p̃tͣ

Expanded text:
non esse possit, a vero sine c, et b cum d, esse non possint. Ita enim cadet ut si, a negato, b sequitur, c negato d etiam denegetur, ut si fuerit a inanimatum,b album, c invitale, d nigrum. Inanimatum quidem praeter
Abbreviated transcription (Latin):
euemiet.ii. siposito ꝰ fu̾it.b: nẽce sit. c̃.
posito. subsequi.d.t sisit̾ t̾̃mim . a.
hõ .b. medicꝰ.c. aĩat̃ .d. artifex. Posito
eñ hoĩem. ñ nc̃ce .3. ut medic̾ sit
Et c̃ sit. aĩat᷑: ñ ncce ÷. ut sit artifex.
At si ħ̃o sit: nc̃ce ÷. ũ sit aĩatũ. ⁊ sime¬
dieꝰ sit: nẽce ÷. ut artifex sit. hoc ita¬
ꝙ posito : eueniet ut si cũ ho sit me¬
dieꝰ ÷ cum sit aĩatũ. fit artifex. q¬

Expanded text:
eveniet ut si, posito a, fuerit b, necesse sit c posito subsequi d, ut si sint termini a homo, b medicus, c animatum, d artifex. Posito enim homine non necesse est ut medicus sit, et cum sit animatum, non necesse est ut sit artifex; at si homo sit, necesse est ut sit animatum, et si medicus sit, necesse est ut artifex sit. Hoc itaque posito, eveniet ut si, cum homo sit, medicus est, cum sit animatum, sit artifex. S
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter sub̾ti corruptionẽ. diuid̾it᷑ aut̃ in
auo: inseꝑabile.⁊ ĩ inseꝑabile: llamq dor¬
nure sꝙarabile accidens ÷: Nigrum uen
eẽ insepabilit̾ coruo ⁊ echiopi accidit. pot̾

Expanded text:
ter subiecti corruptionem. Dividitur autem in duo, in separabile et in inseparabile; namque dormire est separabile accidens, nigrum vero esse inseparabiliter corvo et Aethiopi accidit potest
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾a ⁊. Ipsarũ uero sp̾ȩrũ quecũq nõ sũt
gna. nichil magis alt̾um alt̾o substantia ÷.
Nicnil enĩ familiariꝰ assignabis de aliquo ho¬
mine. hominẽ assignando: quã dealiquo
equo equũ. Similit̾ autẽ ⁊ principalium
subiectaꝵ nichil magis alt̾rm altͥo substan

Expanded text:
ero specierum quaecunque non sunt genera, nihil magis alterum altero substantia est, nihil enim familiarius assignabis de aliquo homine, hominem assignando, quam de aliquo equo, equum. Similiter autem et principalium substantiarum nihil magis alterum altero substan
Abbreviated transcription (Latin):
sube. qd̾ cum sit unum ⁊ idem numero
susceptibile ꝯtrarioꝵ est uelud color qd̾
eõsit umum ⁊ idẽ numero: non erit albũ
⁊ nigrum. neq eadẽ accio. ⁊ una nuimero:
erit praua ⁊ stucdiosa. Similit̾ aut ⁊ m

Expanded text:
UOD CUM SIT UNUM NUMERO SUSCEPTIBILE CONTRARIORUM EST; VELUT COLOR, QUOD EST UNLLM ET IDEM NUMERO, NON ERIT ALBUM ET NIGRUM, NEQUE EADEM ACTIO ET UNA NUMERO ERIT PRAUA ET STUDIOSA; SIMILITER AUTEM
Abbreviated transcription (Latin):
figuralit᷑ dicatim: ut homo. equus. Quan¬
titas: ut bicubitũ. tricubitum. Qualitas:
ut album. Ad aliquid ut duplum maiꝰ.
Ubi uero: ut inloco. Quando ant̃: ut heri.
S itum uero eẽ. ut sedet. iacet. Hab̾e aũt. ut
calcratum eẽ. Armatũ eẽ. Facẽ uera ut
siceate. uirere: Pati: ut secari uri S ingła
igitur hoꝵ que dicta sunt. ipsa quideni

Expanded text:
figuratim dicatur ut homo, equus; quantitas ut bicubitum, tricubitum; qualitas ut album; ad aliquid ut duplum, maius; ubi vero ut in Lycio; quando autem ut heri; situs vero ut sedet, iacet; habere autem ut calciatus, armatus; facere vero ut secare, urere; pati vero ut secari, uri. Singula igitur eorum quae dicta sunt ipsa quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sibile de homine dr̃. ⁊ ratio gressibilis de
homine p̾dicatur. E st enimi homo gres¬
sibile. Non uos uero conturbent sub̾aꝵ
partes que ita sunt in toto quasi insub̾toꝰ.
sunt: neforte ⁊ cogamur non eas ẽẽ. sub¬
stantias. cõfiteri. Non enim dnr eẽ. que¬
tanqͣm partes insunt ialiqua ¶ In est aũ
substantiis ⁊ cliffriis ex his oiuã miuo¬
ceꝰ p̃dicãri. Ommia enĩ qͣue echis sut p̃di¬
cata: aut de indiuiduis p̾dicant᷑: aut de
sp̾ebus. Apͥncipali namq substantia nul¬
induo. Similit̾ autem ⁊ diffrẽ.⁊ de spẽ¬

Expanded text:
sibile de homine DICITVR, et ratio gressibilis de homine PRAEDICATVR; est enim homo gressibile. Non nos vero conturbent substantiarum partes quae ita sunt in toto quasi in subiecto sint, ne forte cogamur non eas esse substantias CONFITERI; non enim sic QVAE nest autem substantiis et differentiis ab his omnia univoce praedicari. Omnia enim quae ab his sunt praedicamenta aut de individuis praedicantur aut de speciebus. A PRINCIPALI NAMQVE substantia nulviduo; similiter autem et differentiae e
Abbreviated transcription (Latin):
tie quid erit ꝯtranum: alicui em̃ honini
nichil ÷ cõtrarnũ. at uerd nec homini nec
toꝵ alioꝵ ut qͣntitati. Sicubito enim nich
ꝯtarium. At uero nec decẽ nec alicui ta¬
lum msi guis forte multa paucis alicat.¬

Expanded text:
tiae quid erit contrarium? Vt alicui homini: nihil enim est contrarium; at vero nec homini nec ltorum aliorum, ut quantitati; bicubito enim nihil est contrarium, at vero nec decem nec alicui talium, nisi quis FORTE multa paucis dicat
Abbreviated transcription (Latin):
spem quid̃ qͣm gn̾s assignando. familiariꝰ de¬
monstrabit: ⁊ manifestrus faciet hominem
assignando qͣm ał. Alioꝵ uero quicqͥt assig¬
nauerit qͥuilib: assignabit extranee. uelus
albũ. Aut currit. aut qd̾cumq talium red ̃¬
deio. E igo merito hec sola scde subiecte di¬
cuntur. Amplius. Principales substantie. eo
qd̾ aliis omĩb subiaceant: ꝓprie subiecte¬

Expanded text:
EM QVIDEM quam genus ASSIGNANDO FAMILIARIVS DEMONSTRABIT, et MANIFESTIVS faciet hominem ASSIGNANDO QVAM ANIMAL; ALIORVM vero quicquid ASSIGNAVERIT QVILIBET, ASSIGNABIT EXTRANEE, VELVT album AVT currit AVT QVODCVMQVE TALIVM REDDENS. ERGO MERITO hae solae  substantiae dicuntur. Amplius PRINCIPALES substantiae, EO quod aliis omnibus SVBIACEANT,  propriae subst
Abbreviated transcription (Latin):
amimał quidẽ diffr̃e̾ sunt: ut gres¬
sibile uolatile ⁊bipes. Scientie uero:
nulla hãriłm est. neq enĩ scientta. asci¬
entia differt in eo qd̾ bipes ẽ Sub alt̃¬
noꝵ uero gn̾rũ nichil ꝓhib easdem
eẽ diffrãs. Suꝑiora enim de subiectiori

Expanded text:
alis quidem differentiae sunt ut gressibile et volatile et bipes, scientiae vero nulla eorum est; neque enim scientia ab scientia differt in eo quod bipes est. Subalternorum vero generum nihil prohibet easdem esse differentias; superiora enim de subterior
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ergo fut ꝑ aliqͣm passionem multe
coleꝵ mutationes manifestũ est. E rubes¬
cens enim aliquis rubens factus est:
timens pallidus. ⁊imum qd̃q talium.
Qt nel siquis naturalit᷑ aliquid talium paᷤ
sus est. similitͣi colorem eum oporer. hi.¬
bere. Que enĩ affectio: ad uerecundiã
eitea corpꝰ facta ÷: ⁊ scd̾m naturalemi
passionem eadem fiet affectio ⁊taut
talium casuum ab aliquib ꝑassiomb
pallor aut nigredo facta ÷ qualitases¬
añt. quales enim ẜ eas dicimur. siue

Expanded text:
m ergo fiunt per aliquam passionem multae colorum mutationes, manifestum est; erubescens enim aliquis rubeus factus est et timens pallidus et unumquodque talium; quare vel si quis naturaliter aliquid talium passionum passus est, similem colorem eum oportet habere; quae enim affectio nunc ad verecundiam circa corpus facta est, et secundum naturalem affectionem eadem fiet affectio, ITA Vcumque igitur talium casuum ab aliquibus passionibus pallor aut nigredo facta est, qualitas dicitur quales enim secundum eas dicimur, sive
Abbreviated transcription (Latin):
aius homo non ar alicuiꝰ aliquis hõ¬
neru aliquis bos alicuius aliqͥs bos¬
as non d̃r alicuius quedam manus
Salicuus inanꝰ ⁊ qõdam caput nõ dr
ialicuius q uodalã capt̾ s alicurꝰ capue.

Expanded text:
IQUIS HOMO NON DICITUR ALICUIUS ALIQUIS HONEQUE ALIQUIS BOS ALICUIUS ALIQUIS BOSNUS NON DICITUR ALICUIUS QUAEDAM MANUS SED ALICUIUS MANUS, ET QUODDAM CAPUT NON DICITUR ALICUIUS QUODDAM CAPUT SED ALICUIUS CAPUT.
Abbreviated transcription (Latin):
Alia uero ⁊ cde subiecto dñr. ⁊ insubiecto s̃.
ut scientia issubieẽto qͥuidẽ ÷ mamima de
fubiecto uero dicitur. ut gramatica.: Alia
uero  nieq insũbiecto sunt. neq de
subiecto dñr. ut aliqui homo. uł aliqui eqꝰ
Nichil enim hoꝵ neq insubiecto ÷: necb de
subiecto łx. Simpsicit̾ aut̃ qͣue sunt uni

Expanded text:
cto dicuntur et in subiecto sunt, ut scientia in subiecto quidem est in anima, de subiecto vero dicitur ut grammatica; alia ue in subiecto sunt neque de subiecto dicuntur, ut aliqui homo vel aliqui equus; nihil enim horum neque in subiecto est neque de subi
Abbreviated transcription (Latin):
alb. Acc̃ntia enĩ sunt utraq  idẽ. Nec
si album musicũ uerum᷑ dicere: nõ tn
erit albũ musicũ unum aliquid.
Scd̃m accidens enĩ musicum album.
Qr̃: nõ erit album musicũ quo cir¬
ca nec cytharedus bonus sĩpliciteꝵ
S ammal bipes. non enim sed̃m accidẽs

Expanded text:
 accidentia enim sunt utraque eidem. Nec si album musicum verum est dicere, tamen non erit album musicum unum aliquid; secundum accidens enim musicum album, quare non erit album musicum. Quocirca nec citharoedus bonus simpliciter, sed animal bipes; non enim secundum accidens.
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile nõ ẽẽ ea que est nõ impos¬
sibile non eẽ¶ Umũsaliter uero quẽ¬
ad modum dictum ÷ ẽẽ quidẽ ⁊ non eẽ
oportet ponere quẽadmodũ subiecta
negotionẽ uero ⁊ affirmationẽ. hec fa¬
cientem ad unũ .i. tantum modo ad¬
modum apponere :⁊ hasputare opor¬
tet eẽ oppositas dictiones ⁊ negoẽs.¬
non necessarium uerũ nõ uerum ¶Con¬

Expanded text:
quae est 'non impossibile non esse'. Et universaliter vero, quemadmodum dictum est, 'esse' quidem et 'non esse' oportet ponere quemadmodum subiecta, negationem vero et adfirmationem haec facientem ad unum aMODUM APPONERE. ET HAS PUTARE OPORTET ESSE OPPOSITAS DICTIONES ET NEGNON
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc infinitũ. ⁊ rursum musicꝰ albus
ambulans. ⁊ ħ eadẽ freq̃nt̃ ĩplicita. Ampliꝰ.
i enim socrates. ẽ. ⁊ homo. & bipes. ⁊ hõo
bipes. Qm̃ ergo siquis simplicit̾ ponat
ꝯplexiones fieri: plurima in ꝯuenientia

Expanded text:
c in infinitum; et rursus musicus albus ambulans, et haec eadem frequenter implicita. Amplius si Socrates Socrates et homo, et bipes, et homo bipes. Quoniam ergo, si quidam simpliciter ponat complexiones fieri, plurima inconvenientia
Abbreviated transcription (Latin):
album eẽ hominẽ. erit uerũ dicere de
eo eẽ nõ album hominẽ/ Qd̃ si hoc mͦ
⁊ inqͣntiscũq eẽ nõ aditur idẽ faci¬
et qd̃ ꝓc eẽ clicitur ut eiꝰ que ÷ am¬
ambulat homo..Nichil enim differt
dicere hominẽ ambulare. qͣm homi¬
nem ambulantẽ ẽẽ IQuare: si hoc m
ĩ omnib ⁊ eiꝰ que ⁊ possibile eẽ negõ
est possibile nonͣ non ea que ÷ ñ¬

Expanded text:
e esse non album hominem; quod si hoc modo, et quantiscumque 'esse' non additur, idem faciet quod pro 'esse' dicitur, ut eius quae est 'amambulat homo'; nihil enim differt dicere 'hominem ambulare' vel 'hominem ambulantem esse'. Quare si hoc modo in omnibus, et eius quae est 'possibile esse' negatio est 'possibile non esse', n
Abbreviated transcription (Latin):
oppositas. ueras eẽ dictiones. Nõ igitur
est ista negotio. Contingit eni unim ex
his aut idem iꝑsum diceie ⁊⁊ negare s
tiones d iergo illud impossibiliꝰ . hoc
ent magis eligendũ s ͤ st ergo negotio
ciꝰ que ÷ possibile eẽ ea que ÷ no possi¬
bie eẽl E adẽ quoq iõ est. ⁊ mes po

Expanded text:
oppositas veras esse dictiones; non igitur est ista negatio; contingit enim ex his aut idem ipsum dicere et negare sitiones. Si ergo illud impossibilius est, hoc erit magis eligendum. Est igitur negatio eius quae est 'possibile esse' ea quae est 'non possibile e
Abbreviated transcription (Latin):
nłe enĩ hoc ĩ topicis diligenter p̃ce¬
pit.ut uihis q̃ dñr bona. alia s bora
ut ea que boni retment qͣlitatẽ. ala
q̃ ipsa ꝗͣuidẽ nulla qͣlitate dñr. s qõ
bonã rẽ faciunt id cuto bona añr
portet aut̾ maxime exerce hane ar¬
dea it ips ar iloales ait ꝯhrae sophis¬
¶ ticas
inportumtates. Si em̃ nulla sub̾ta sit res.¬
Sin uero una res sit qd̃ significat. uox dr̃
simplex. Qd̃ si plures: młtiplex ⁊ młta si¬
silłimo capiamꝰ  Sin uero ãphibola est¬
orõ .i. ambigua: euenit ut aliquociens
utroq mͦ possibilia sunt q̃ sig̾cant᷑ ut id
qd̃ suꝑiꝰ dixi. Potuit enĩ fieri ut greci
uincerent troianos ⁊ ge̾os troiam suꝑ¬
arent. Sunt uͦ ał q̃ impossibilia sut᷑: ut
ꝯdico uideo hoĩem comede panẽ sigc̾at
quidẽ qd̾ hõ panẽ comedat. rursus qd̾

Expanded text:
teles enim haec in Topicis diligenter praecepit, ut in his quae dicuntur bona, alia sunt bona, ut ea quae boni retinent qualitatem, alia quae ipsa quidem nulla qualitate dicuntur, sed quod bonam rem faciunt, idcirco bona dicuntur. Oportet autem maxime exercere hanc artem, ut ipse Aristoteles ait, contra sophisticas importunitates. Si enim nulla subjecta sit ressin uero una res sit quam significat uox, dicitur simplex, quod si plures, multiplex et multa siest ambigua est, euenit ut aliquotiens utroque modo possibilia sint quae significantur, ut id quod superius dixi; potuit enim fieri ut Graeci uincerent Troianos et Graecos Troiani superarent. Sunt uero alia quae impossibilia sunt, ut cum dico hominem comedere panem, significat quidem quod homo panem comeda
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit. Potest enĩ uax ⁊ significatiua
⁊ scd̃m positionẽ ⁊ sine tp̃r eẽ ⁊ nom̃ nõ
ẽẽ unũ s nomina uincta q̃ ÷ oro. ut so¬
ficatiuaꝵ scd̾m positionẽ sine tpr. alie
sunt. quaꝵ extia aliquid significat. ħ
ꝑtinet. adorationẽ : alie quaꝵ parg extͣ
nichil significat. hoc ꝑtinet ad nom̃. Nlo¬
muinis enĩ pars nħ ext᷑ significat. E it
gͥ diffiuitio sic. Nom̃ est uax significati
ua. ẜ placitũ. sine tp̃r cuiꝰ nulla pars ex
abcet̾is sonis nom̃ disiunxi. Qd̃ significa¬
tiuã apposui nom̃ ab nõ significatus
ne claudatur. ⁊ ubicũq heo or̃o diffĩnito¬
nis aptabit᷑: illud nom̃ ẽẽ nõ dubitẽ.
quasi partes quedã totum ꝯiungant.
Sic est diuisio quasi totũ soluatur ĩ
partes. ⁊ est simił diuisio gn̾is: tociꝰ
diuisiomi. ddiffinitio tociꝰ ꝯpositioni. Nã¬
q indurisione gn̾is animal totũ ÷ ho¬
muns. intra seꝰ enĩ ꝯplectitur hominẽ.
aliis diffr̃iis uinctũ ꝯpoñ. ut cum dico

Expanded text:
 significativa, et secundum positionem et sine tempore esse, et nomen non esse unum, sed nomina juncta quae est oratio, ut Soficatiuarum secundum positionem sine tempore aliae sunt quarum pars extra aliquid significat'', hoc pertinet ad orationem, ''aliae quarum pars extra nihil significat'', hoc pertinet ad nomen, nominis enim pars nihil extra designat. Fit igitur definitio sic: ''nomen est uox significatiua secundum placitum sine tempore, cuius nulla pars exta caeteris sonis nomen disiunxi, quod ''significatiuam'' apposui nomen a non significatiuine claudatur et ubicumque haec ratio definitionis aptabitur illud nomen esse non dubitem. am partes totum coniungant, et sic est diuisio quasi totum soluatur in partes, et est similis diuisio generis totius diuisioni, definitio totius compositioni. Namque in diuisione generis animal totum est hominis, intra se enim complectitur hominem, aliis differentiis iunctum componit, ut cum dico
Abbreviated transcription (Latin):
fieri gnis disg̃gationẽ S hec fieri mt̃dum ne¬
quit: ꝓpt̾ eam ꝙ supͣ reddidimꝰ causam:
Multis enĩ spẽb. nõ sunt nomina. atq id̾o:
qm̃ quedã sunt pͥma gn̾a. quedã ultima.
quedã media: pͥmũ qͥdẽ ut substantia.
Ultumum ut ał. Mediũ ut corpꝰ. Corpus
genis loco ualeat collocari neq subaniꝰ¬
quior uidebitur sp̾ei diuisio : si nõ sit
ĩ digentia noĩum. Qd̃ si his nõ habũda¬
mus. pͥma gn̾a usq ad ultima ꝯueñ
in diffr̃as seꝑare. hoc aũt fit hoc mo¬

Expanded text:
fieri generis disgregationem. Sed hoc interdum fieri nequit propter eam quam supra reddimus causam. Multis enim speciebus non sunt nomina. Atque ideo quoniam quaedam sunt prima genera, quaedam ultima, quaedam media, primum quidem ut substantia, ultimum ut animal, medium ut corpus, corpus quod generis loco ualeat collocari neque sub aniquior uidebitur speciei diuisio si non sit indigentia nominum, quod si his non abundamus, prima genera usque ad ultima conuenit in diff
Abbreviated transcription (Latin):
Que qm̃ diffriis informantur ut dictũ
est id circo fubuno gn̾e minꝰ duabꝰ spe¬
bus ẽẽ. nõ poss Omĩs enĩ diffc̃a indiscre¬
pantium ꝑluritate ꝯstat. S ⁊ diuisiõe
gñis ⁊ spẽi ꝑ plura dicta s̃. Hanc igit᷑
usistentib uiam ꝓmtior ꝑ diuisionẽ

Expanded text:
quoniam differentiis informantur, ut dictum est, idcirco sub uno genere minus duabus speciebus esse non possunt, omnis enim differentia in discrepantium pluralitate constat. Sed de diuisione generis et speciei perplura dicta sunt. Hanc igitur insistentibus uiam
Abbreviated transcription (Latin):
aueclio carentia. alia mediata. Ita ꝙͣ
iuusio facienda est. Ut coloꝵ alie s
pligentia que sepe eristit in nomine
phiberet. Quo aut̃ modo utreq duob
Ad hominis diffinitõnẽ ꝯtendit. S
sełdere dicemꝰ homo ÷ .a. litã. morta¬
significat᷑: idẽ sentit. a. mortale tanꝙͣ si cdi
duos t̾minos secatur : manifestum ÷. si
ponat. ut eũ dm̃s sig̾arũ que sunt tri¬
latẽ. alie sunt equilatẽ. alie duo lat̃a
raꝵ qu̾e trilatere sunt: alie sunt eq̃ͣ¬
les alie mequales. In equaliũ autẽ duo¬
gemĩa diuisio ꝓ ueniret. Reꝵꝑ oĩum ał

Expanded text:
medio carentia, alia mediata, ita quoque divisio facienda est, ut colorum, aliandigentia quae saepe existit in nomine prohiberet. Quo autem modo utraeque duobus ad hominis diffinitionem tendit. Sed reddere dicemus ''homo est A littera mortasignificatur, idem sentit ''A mortale'' tanquam si duos terminos secatur manifestum est si ponat, ut cum dicimus ''figurarum quae sunt trilaterae aliae sunt aequilaterae, aliae duo latera rarum quae trilaterae sunt aliae aequales, aliae inaequales; inaequalium aliae gemina diuisio proueniret: ''rerum omnium alia
Abbreviated transcription (Latin):
tursus in aliam seꝑamꝰ. Quas om̃s ꝯtĩ¬
git cũ gñe. Et rursꝰ speculam̃ si om̃s
serentias diffr̾is distribuimꝰ usq dũ
oiĩs uincte gn̾̃is sp̃em equali cdiffini¬
tione deseribant. huiꝰ aut̃ rei claniorẽ

Expanded text:
rsus in alia separamus. Quas omnes conjungimus cum genere, et rursus speculamur si omnes  differentias differentiis distribuimus usque dum omnes junctae generi speciem aequali diffinitione describant. Hujus autem re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt qd fit. Sunt etiã int̾ eos locos
aut abiuib aut p̃ter hos om̃s excõ¬
munit᷑ indentib. Que cũ ita sit:
eum priꝰ locũ qui atoto sumitur in
spiciamꝰ. ⁊̃ otum duob modis dici
solet. aut ut gn̾s: aut id qd̾ expluri¬
pꝰ integrum partib ꝯstat. Et illud
quidẽ qd̾ ut gn̾s totum est hoc mͦ
sepe q̃stionib argum̃ta suppeditat.
t si fit q̃stionib isticia utił sit: fit si¬
uirtus: iuisticiã utilis est. Hic q̃stio
de accidenti .i. an accidat iusticie utili¬

Expanded text:
propter quod fit. Sunt etiam inter eos locos propter quod fit. Sunt etiam inter eos locos aut ab usibus, aut praeter hos omnes a communiter accidentibus. Quae cum ita sint, eum prius locum spiciamus. Totum duobus modis dici solet: aut ut genus, aut ut id quod ex pluribus integrum partibus constat. Et illud quidem quod ut genus, totum est, hoc modo saepe quaestionibus argumenta suppeditat, ut si sit quaestio, an justitia utilis sit, fit sygitur utilis est. Hic est quaestio de accidenti, id est an accidat iustitiae utili
Abbreviated transcription (Latin):
dueuntur. atq ita rei de qua q̃ritur
applicantur. Ut sisit q̃stio. Utrũ phi¬
losophie studendũ sit: erit argumentatio
tal. philosophia: amor sapientie est hui
studendum nemo dubitat. Studendũ
igitur ÷ philosophie hic enĩ nõ deffi¬
intio rei: s hominis int̃pretatio ar¬
gum̃tum dedit. Quo ⁊̃ tulliꝰ inhor¬
tensio. un eiꝰdem philosophie. usus:
defensione. ⁊ uocatur grece quidem
disfintio. Ac de his quidẽ argum̃tis q̃
e substantia t̃minoꝵ inq̃stione positoꝵ.
sumuntur.: elaris ut arbitror patefecimꝰ
eremmplis. Nunc de his dicendũ est. q̃
multifaria cdiuisio z. Plura eni sunt
que sitigłis substanciis ad herescunt.
abhis igitur que cuiꝰ lib subam co¬
mitantur: argum̃ta duci solent aut
extoto aut expartibꝰ aut excausis
ł efficientib uł matĩa. ł fine. ł forma.¬
⁊ est efficiens quid̾ cã q̃ mouet. atꝙ
oꝑatur. ut aliquid explicetur. M at̾ia
uero exqua sit aliquit ł in qͣ fit. Fui

Expanded text:
ducuntur, atque ita rei de qua quaeritur applicantur: ut si quaeratur utrum philosophiae studendum sit, erit argumentatio talis: Philosophia amor sapientiae est, huic studendum nemo dubitat studendum igitur est philosophiae; hic enim non diffinitio rei, sed nominis interpretatio argumentum dedit, quo Tullius etiam in Hortensio in eiusdem philosophiae usus est defensione, et vocatur graece quidem nterpretatio. Ac de his quidem argumentis quae ex substantia terminorum in quaestione positorum assumuntur, claris ut arbitror patefecimus exemmultifaria divisio est; plura enim sunt, quae singulis substantiis adhaerescunt: ab his igitur quae cujuslibet substantiam comitantur, argumenta duci solent, aut ex toto, aut ex partibus, aut ex causis, vel efficientibus, vel materia, vel fine. E est efficiens quaedam causa quae movet atque operatur, ut aliquid explicetur. Materia vero ex qua fit aliquid, vel in qua fit. Finis
Abbreviated transcription (Latin):
funt subam diuidat. Diffõ uero est.
orõ que uniꝰ cuiꝰq rei quidẽ ẽẽ de¬
signat: Abhac ita ducitur argum̃tũ.
t fisit q̃stio an arbores qͦ animalia sit̾
bilis. Cõ cludã. Nlõ sunt igitur aibos

Expanded text:
ntiam claudat. Diffinitio vero est oratio quae uniuscuiusque rei quidem esse designat. Ab hac ita ducitur argumentum ut sit quaestio, an arbores quoque sint animalia. bilis
Abbreviated transcription (Latin):
ret̃ hec aut: alias quidẽ effectis eausã ẽ
alias effectum causa ꝯseq̃r. Effectus can¬
sam: ita si sol p̃sto est lucit. Rursus ef¬
fectũ causa: hoc modo. Si quid exustũ
quuntur. Ut si integra domꝰ est ⁊ tec¬
tum ⁊ parietes ⁊ fundam̃ta ꝯsistunt. Mo
ticia bona est. ⁊ qd̾ iͦte est bene est. No¬
men ⁊̃ pͥncipale sqr̾ modũ. ut si qd̾ ĩte
⁊ bene .℥. ⁊ iusticia bona est. Accidñta
quoq conutat᷑ id qd̾ sub̾tum est. Ut
si albũ est: ẽorpꝰ . Que cũ ita sint: ꝯ¬
copulate illa. fere diuisio ÷ questionis
fintione. ł de accidñti. uł de cansa. atq
ffectu. ł de toto ac partib ł de dono ac
pͥncipali nomine dubitatur. Atq hec
de ea q̃stione intelligenda sunt: que
cum sit hẏpothetica simplex. exduabꝰ
tñ iungitur affrãtiuis. In hisdẽ etiam
difsrĩis̾ illas q̃q cõsistere necẽe est q̃s¬

Expanded text:
ter haec autem alias quidem effectus causam, alias quidem effectum causa sequitur. Effectus causam ita: si sol praesto est, lucet. Effectum causa hoc modo: si quid exustum quuntur, ut si integra domus est, et tectum et parietes et fundamenta consistunt. Modstitia bona est, et quod iuste est, bonum est. Nomen etiam principale sequitur modum, ut si quod iuste et iustitia bona est. Accidentia quoque comitatur id quod subiectum est, ut si album est, corpus est. Quae cum ita sint, ccopulata, illa ferfinitione, vel de accidenti, vel de causa atque effectu, vel toto ac partibus, vel de modo ac principali nomine dubitetur. Atque haec de ea quaestione intelligenda sunt, quae cum sit hypothetica simplex, ex duabus tamen iungitur affirmativis. In hisdem etiam differentiis illas quoque consistere necesse est q
Abbreviated transcription (Latin):
i duas distribuitur partes inue
quis paro q̃ uidiciũ p̾gat᷑ att in
stnuit: ab illis analestite uocata ẽ a nobis
potest resolutoria nũcupar. Ea uero q̃
atq uniformit uidetur eẽ faciendũ
uere dupler ÷ tradienda particio.
na quidẽ ex grecys uoluminib ern¬
ta. Alt̾a uero ex marci tulli topicis
supta. atq in his illud ad ꝑfectionẽ
sꝑecłatioĩs astruendũ est ut quibus
utraq diuisio differat. quib ꝯueni¬
at explicetur. qͦq modo alt̾a alte¬
rã uicissiꝰ possit ĩ dud̾e. Et nunc qͥ¬
dẽ nõ in singłis minorabimur s
de tota dunssone comumit̃ dissere¬
mus. Lo quoꝵ tantũ exquib argu¬
menta nascunt᷑. diffõnes exemplã
diffr̃asq colligentes. S ingła uero

Expanded text:
buitur partes, unam quidem pars quae iudicium purgat atque struit, ab illis analytice vocata, a nobis potest resolutoria nuncupari. Ea vero quaatque uniformiter videtur esse faciendum, verum duplex est tradenda partitio, una quidem ex Graecis voluminibus eruta, altera vero ex M. Tullii Topicis sumpta. Atque in his illud ad perfectionem speculationis est astruendum, ut quibus utraque modis divisio differat, quibusque conveniat explicetur, quoque modo altera alteram vicissim possit includere; et nunc quidem non in singulis immorabimur, sed de tota divisione communiter disseremus, locorum tantum ex quibus argumenta nascuntur diffinitiones, exempla differentiasque colligentes. Singula vero
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝯugata. alia exgñe. alia exfor¬
ma. alia ersimilitudine. alia exdiffrã.
alia ex ꝯtrario. ał ex ᷤͦunctis. ał ex adeid̃n¬
alia excansis ał exͣfectis. alia ex ꝯꝑati¬
one maioꝵ aut minoꝵ aut parium.
Iuoꝵ quidẽ om̃um. ⁊ nat᷑a breuit̾ at¬
tingenda÷. ⁊ exempla ponenda. C oꝵ
igitur locoꝵ qͥ imꝑso de quo agitur
herent. pͥmum eẽ. dix̃ atoto. Cotũ
ant unus cuiꝰq rei indistõe constitu

Expanded text:
sunt coniugata, alia ex genere, alia ex forsunt coniugata, alia ex genere, alia ex forma, alia ex similitudine, alia ex differentia, alia ex contrario, alia ex coniunctis, alia ex analia ex causis, alia ex effectis, alia ex comparatione maiorum aut minorum aut parium. Quorum quidem omnium et natura breviter attingenda est, et exempla ponenda. Eorum igitur locorum qui in ipso de quo agitur haerent, primum esse dixit a toto. Totum autem uniuscuiusque rei