comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pabilis est usus officio gignendi. diuini¬
tus at tributus. si iusticie t̾minũ tͣnsgre¬
di libidinosus non ꝑmittat᷑ excessus. Iusti¬
cia uͦ utendi coniugii hec est. ut nõn ex¬
plendȩ libidinis s substituendȩ ꝓlis ob¬
tentu sibi coniuges congruo tẽpore mis
non potest inueniri. nec aliquando u¬
sticiȩ congruit q̃ non hominib ex dono
conditionis. s peccatorib ex uitio pͥmȩ
p̃uaricationis accessit: d qͥa sine illa
incorpore mortis huius ꝓles humana
non seritur. non eã affect̾ant coniugia
casta. ẜ tolerant. eiq ĩponit nuptialis¬
honestas honestas modũ sine qͣ non
potest in carne peccati naturalis expleri
tiis fructus ut cohibendus sit lubricȩ
uoluptatis excessus: Quocirca si conui¬
galis usus eatenus tẽꝑet᷑ ut non estuan¬
ti libidini animꝰ seruuat. s ꝓuentũ nas¬
citura ꝓlis attendat. Et cũ nata fuerit
diluendã celeriꝰ spũali generatione ñ
negligat. non deputatur fidelib con¬

Expanded text:
pabilis est usus, officio gignendi divinitus attributus, si justitiae terminum transgredi libidinosus non permittatur excessus. Justitia vero utendi conjugii haec est, ut non explendae libidinis, sed substituendae prolis obtentu sibi conjuges congruo tempore miscnon potest inveniri; nec aliquando justitiae congruit, quae non hominibus ex dono conditionis , sed peccatoribus ex vitio primae praevaricationis accessit. 146 Sed quia sine illa, in corpore mortis hujus, proles humana non seritur, non eam affectant conjugia casta, sed tolerant, eique imponit nuptialis honestas modum sine qua non potest in carne peccati naturalis explere tiis fructus, ut cohibendus sit lubricae voluptatis excessus. Quocirca, si conjugalis usus eatenus temperetur, ut non aestuanti libidini animus serviat, sed proventum nasciturae prolis attendat, et cum nata fuerit diluendam celerius spiritali generatione non negligat, non deputatur fidelibus con
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝙ feminȩ. sed ex ĩmodatione libidinis
culpã trahit coitus coniugalis In coniugi
dignitas collatisibi ħonoris dĩuinitꝰ mu¬
nere non pͥuat᷑: Ideo clamat apłice p̃di¬
cationis auctoritas. honorabile conubi¬
um in om̃ib & thorus ĩmaculatꝰ. Corinthi¬
os qͦq suꝑ matͥmonii honestate seruanda
paulus informans. cũ p̃misisset bonũ est
hominĩ mulierẽ non tangere. qͦrundã
infirmitatẽ uidens. atq apł̃ica satagens
caritate. tanꝗͣ parieti inclinato. & mace¬
rie ĩpulsȩ non neglexit doctor egͦgius
consolationis destinam xp̃o inse lo¬
quente suppon̾e: Deniq subsequent̃ adiũ¬
git: Propter fornicationẽ aũt unꝰ qͥsq suã
uxorẽ habeat. ꝙ unaquȩq suũ uirũ habeat.

Expanded text:
ris et feminae, sed ex immoderatione libidinis ris et feminae, sed ex immoderatione libidinis culpam trahit coitus conjugalis. In conjugibdignitas collati sibi divinitus honoris munere non privatur. Ideo clamat apostolicae praedicationis auctoritas: Honorabile connubium in omnibus, et thorus immaculatus . Corinthios quoque super matrimonii honestate servanda Paulus informans, cum praemisisset: Bonum est homini mulierem non tangere ; quorumdam infirmitatem videns, atque apostolica satagens caritate, tanquam parieti inclinato, et maceriae impulsae , non neglexit doctor egregius consolationis destinam, Christo in se loquente, supponere. Denique subsequenter adjungit: Propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat, et un
Abbreviated transcription (Latin):
contingit. accepta manus impositione peni-¬
tentiã scđm morẽ quẽ habet xp̃iana reli¬
gio ꝑegisse: Uerũ quia pꝰmodũ diuinȩ bo-¬
nitatis munere plenã accepit corporis sof pi¬
tate fragilitatem carnis alligans. etatis
insuꝑ uiuenilis incontinentiam confiteris.
ꝙ in hac ambiguitate cogitationis qͣ car¬
nem considas. maiestatẽq formidas. ue¬
lut nauta locoꝵ ignarꝰ & fluctib uentisq
iactatꝰ. dũ ꝑiculoꝵ incerta pcaues. nr̃a tibi
responsione de monstͣri flagitas portũ
uͥ possis animȩ uitare naufragiũ: Tenor
ergo interrogãtionis tuȩ duo quidẽ me
cõpellit. non segnit̾ considanda pensare.
Scilicet non solũ qͥd in se coniugalis ad¬
mixtionis qͣlitas habeat. sed etiamꝰ mn una¬
quaq re pollicitatio uouentis exposcat:
Igit᷑ si ꝑ se ipsam qͥs fideliũ coniugũ cõmix¬
tione duce ratione consid̾et. culpabilis usus
ñ in coniugali concubitu. s in concubentiũ
repperietur excessu. neq ex cõmixtione ma¬

Expanded text:
positione, poenitentiam secundum morem quem habet Christiana religio peregisse. Verum quia postmodum, divinae bonitatis munere, plenam accepit corporis sospitatem, fragilitatem 145 carnis allegans, aetatis insuper juvenilis incontinentiam confiteris; et in hac ambiguitate cogitationis, qua carnem consideras, majestatemque formidas, velut nauta locorum ignarus, et fluctibus ventisque jactatus, dum periculorum incerta praecaves, nostra tibi responsione demonstrari flagitas portum, ubi possis animae vitare naufragium. 3. Tenor ergo interrogationis tuae duo quaedam me compellit non segniter consideranda pensare: scilicet non solum quid in se conjugalis admixtionis qualitas habeat, sed etiam quid in unaquaque re pollicitatio voventis exposcat. 4. Igitur, si per se ipsam quis fidelium conjugum commixtionem duce ratione consideret, culpabilis usus non in conjugali concubitu, sed in concumbentium reperietur excessu; neque ex commixtione ma
Abbreviated transcription (Latin):
Apłicȩ itaq lectionis tenor ostendit uxorẽ
uiro & uirũ uxori quadã debiti cõmuni¬
one misceri: Qđ ꝓculdubio non appella¬
ret apłs debitũ. nisi legitime sciret esse
reddendũ: Nec iuberet retidi mutuȩ
consensionis officio. si eẽt iniqua poscen¬
tis exactio Usq adeo nãq nuptiãs operi
diuino applicare ñ ambigit gentiũ doctor
ut & mulieris in corpore uiri. ꝙ in uxoris
corpore uiri potestatẽ eqͣli ꝓrsus iure con¬
firmet dicens Mulier sin corporis po¬
testatẽ. non habeat. secd uir. similit̾ aũit &
uir sui corporis potestatẽ ñ hãbet s mu

Expanded text:
icae itaque lectionis tenor ostendit, uxorem viro, et virum uxori quadam debiti communione misceri. Quod proculdubio non appellaret Apostolus debitum, nisi legitime sciret esse reddendum; nec juberet reddi mutuae consensionis officio, si esset iniqua reposcentis exactio: usque adeo namque nuptias operi divino applicare non ambigit gentium Doctor, ut et mulieris in corpore viri, et in uxoris corpore viri potestatem aequali prorsus jure confirmet, dicens: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir; similiter autem et vir sui corporis potestat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea in carne uoluntarias habuit.N
ut inueritate carnis diuina potentia q̃
nec pati potuit aliqͣnão nec mori. infir¬
mitatẽ mortẽq deuinc̾et. ꝙ carnẽ in ui¬
tam uͥtutẽq ꝑpetuã suscitaret: Qd pau¬
lus ore ueridico ꝓtestatur. Xp̃c resurgens
a mortuis ĩa non morit᷑. & mors ei ultͣ non
dñabit᷑. qͦd enĩ mortuus ẽ peccato mortu¬
us est semel. qͦd aũt uuit uiuit deo: Quis
au̾t ignoret xp̃m nec in anima nec in diui¬
nitate. s in solo corpore mortuũ & sepul¬
tũ: Qđ euident̾ ioħs his uerb̃ ostendit.
Post hec au̾t inqͥens rogauit pilatũ ioseph

Expanded text:
propterea in carne voluntarias habuit, propterea in carne voluntarias habuit, ut in veritate carnis divina potentia, quae nec pati potuit aliquando nec mori, infirmitatem mortemque devinceret, et carnem suam in vitam virtutemque perpetuam suscitaret. Quod Paulus sic ore veridiritur: et mors ei ultra non dominabitur. Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo . Quis autem ignoret Christum nec in anima nec in divinitate, sed in solo corpore mortuum et sepultum? Quod evidenter Joannes his verbis ostendit: Post haec autem, inquiens, rogavit Pilatum Jos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatũ ẽ dilectionẽ q̾eẽe u solũ corpus ponitur.
ibi aũt caritatẽ esse. ubi anima cũ corpore po¬
nitur: Xp̃c ex uͥgine plenuscredendus ẽ deus.
ꝙ plenus homo. id ẽ anima rationał & caro: ẜ
sicut fidei catholicȩ ueritas habet. in uno
ad ficulneã ueniret. uoluntariã & uerã sitim
cũ bibere a samarita deposceret. uł cũ se sitz¬
re in cruce dixisset. uoluntariã & uerã
lassitudinẽ cũ fatigatꝰ ab itinere super
puteũ sedet. uoluntariũ & uerũ uulnus
cũ militis lancea ꝑcut̾etur inlatere. uo¬
luntariã & uerã mortẽ cũ inclinato
capite sp̃m emisisset in cruce. uolun¬
tariã ꝙ uerã sepulturã. cũ eũ depositum
de ligno ioseph ꝙ nichodemꝰ ponerent
in sepulcro: Has enĩ carnes om̃s infirmi¬
tates uoluntarias qͥdem secd ueras xp̃c
habuit. qͥa carnis humanȩ nat᷑am ñ in fan¬
tasia s in ueritate suscepit. Quas passioẽf

Expanded text:
probatum est dilectionem deesse ubi solum corpus ponitur, probatum est dilectionem deesse ubi solum corpus ponitur, ibi autem caritatem esse ubi anima cum corpore ponitur, Christus ex Virgine plenus credendus est Deus et plenus homo, id est anima rationalis et caro. Et sicut fidei catholicae veritas habet, in uno ad ficulneam veniret; voluntariam et veram sitim, cum bibere a Samaritana deposceret, vel cum se sitire in cruce dixisset; voluntariam et veram lassitudinem, cum fatigatus ab itinere super puteum sederet; voluntarium et verum vulnus, cum militis lancea 131 percuteretur in latere; voluntariam et veram mortem, cum inclinato capite spiritum emisisset in cruce; voluntariam et veram sepulturam, cum eum depositum de ligno Joseph et Nicodemus ponerent in sepulcro. Has enim carnis omnes infirmitates voluntarias quidem, sed veras, Christus habuit, quia carnis humanae naturam, non in phantasia, sed in veritate suscepit. Quas passiones
Abbreviated transcription (Latin):
ssionẽ . iniitat. ut facultatẽ ponendȩ animȩ
suo deinceps amatori concedat. Sic eũ deni¬
q int̾rogat. Simon ioħis diligis me plus his:
Dicit ei : Etiã dñe tu scis qͥa amo te: Cũq hoc
etiam secund̃o a̾ixisset: dicit ert̾cio: Simon
ioħis amas me: Cũq ille tercio interro ganti
tͥnũ amoris sui testimoniũ reddissec. ftatĩ d̾o¬
minꝰ petͦ ponendȩ ꝓ se animȩ largitꝰ est
facultatẽ. dicens Amen am̃ dico tͥ cũ eẽs iunior
nueris extendes manꝰ tuas ꝙ alius te cin¬
get. ꝙ dueet qͦ non uis Statĩq euangeli¬
stu subiecit dicens Hoc aũt dixͣ. significans qͣ
morte clarificat᷑us ẽẽt dm̃. Et cũ hoc dixisset
dixit ei Sequere me Ecce qͣlit̾ & antei eũ sequi
petrꝰ uolebat. qͣndo ꝓ eo animã pon̾e cupiebat.
Sicut eũ postea rec̾to dilectionis itin̾e seqͥ me¬
ruit. qͣndo ꝓ eo animã in passione deposuit:¬
Quocca qͥa manifesta scriptura attestatione

Expanded text:
s invitat; et ut facultatem ponendae animae suo deinceps amatori concedat, sic eum denique interrogat: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Cumque hoc etiam secundo dixisset, Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me ? Cumque ille tertio interroganti, trinum amoris sui testimonium reddidisset, statim Dominus Petro ponendae pro se animae largitus est facultatem, dicens: Amenueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis . Statimque evangelista subjecit dicens. Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum: et hoc cum dixisset, dicit ei: Sequere me. Ecce qualiter eum et antea sequi Petrus volebat, quando pro eo animam ponere cupiebat, sicut eum postea recto dilectionis itinere sequi meruit, quando pro eo animam in passione posuitQuocirca, quia manifesta Scripturarum attestatione
Abbreviated transcription (Latin):
poris sui qͦd ẽ in coniugis potestate
continentiã ꝓfiteri. quale siqͥs de alt̾iꝰ
substantia aut elemosinã facere ant
sacͥficiũ conet᷑ a fferre. Deus aũt nr̃ si¬
cut ipse testat᷑ diligit iusticiã. ꝙ odio
habet rapinã in holocausto Illa itaq
inter coniuges ẽ continentiȩ certa pro¬
missio. q̃ fuerit utͥusq consensione fir¬
mata. Quã cũ uir & mulier sibi con¬
sentientes concordi uoluntate tanqͣm
dei deo uero ac sũmo. in tẽplo sui eor¬
dis obtulerint. nec mulier ulteriꝰ inui¬
ri nec uir in mulieris corpore ad re¬
poscend ũ debitũ coniugale potest
habere legitimã pocestatẽ: Sicut e¬
nĩ pͥusꝗͣ deo simł uouerent rep̃hensi¬
bilis fuit uniꝰ oblatio qͥa legitimi con¬
sortis derat assensus. ita cũ pari obtu¬
lerit uterq consensu. qͦd ẽ inseꝑabi¬
lit̾ utrisq cõmune. ñ erit ĩpunitꝰ siqͥs
munus deo uoluntaria deuotione

Expanded text:
poris sui, quod est in conjugis potestate, continentiam profiteri, quale si quis de alterius substantia aut eleemosynam facere aut sacrificium conetur offerre: Deus autem noster sicut ipse testatur diligit justitiam, et odio habet rapinam in holocausto . 15. Illa itaque inter conjuges est continentiae certa promissio, quae fuerit utriusque consensione firmata; quam cum vir et mulier sibi consentientes concordi voluntate, tanquam dei, Deo vero ac summo in templo sui cordis obtulerint, nec mulier ulterius in viri, nec vir in mulieris corpore, ad reposcendum debitum conjugale potest habere legitimam potestatem. Sicut enim priusquam Deo simul voverent reprehensibilis fuit unius oblatio, quia legitimi consortis deerat assensus: ita cum pari obtulerit uterque consensu, quod est inseparabiliter utriusque commune, non erit impunitus, si quis munus Deo voluntaria devot
Abbreviated transcription (Latin):
conuigii qͦd dñs donauit diximꝰ. illud est
consequent᷑ tota sollicitudine ꝑtͣctandum
qͥdnã est ur̃ȩ uoluntatis p̃fixerit. siqͣ ñ
potuit ẽẽ deuotio. Neq enĩ quia reb a dd
concessis usus hominib ñ int̾licit᷑. id̃o de¬
bet homo qđ uouerit deo non reddere
cũ scriptũ sit. reddã tͥ uota mea quȩ
distixert̃ labia mea: Et ne qͥsꝗͣ. sibi uel¬
let excusationẽ tribulationis ad frust᷑an¬
dȩ licentiã ꝓmissionis assumere. nec se
putaret uoti reũ si dixisset aliqͥd uouen¬
dũ non uoluntate s tribulatione com¬
pulsũ. docens beatus dauiã omĩa ẽẽ dõ
reddenda. q̃ fuerint legitime dũ taxat
etiã in tͥbulatione ꝓmissa cũ dixisset deo
reddã tͥ uota mea q̃ distuxẽunt labia m̃a¬

Expanded text:
conjugii, quod Dominus donavit, diximus, illud est consequenter tota sollicitudine pertractandum, quidnam vestrae voluntatis praefixerit si qua tunc potuit esse devotio. Neque enim quia in rebus a Deo concessis usus hominibus non interdicitur, ideo debet homo quod voverit Deo non reddere, cum scriptum sit: Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea . Et ne quisquam sibi vellet excusationem tribulationis ad frustrandae licentiam promissionis assumere, nec se putaret voti reum, si se dixisset ad aliquid vovendum non voluntate sed tribulatione compulsum, docens beatus David omnia esse Deo reddenda, quae fuerint legitime duntaxat etiam in tribulatione promissa, cum dixisset Deo: Reddam tibi vota mea q
Abbreviated transcription (Latin):
Qꝗ si forte qͥs non toto animo uouis¬
se causet᷑ eo magis danabilis erit. qͦd
non simplex addeũ sed̾ fictus accessit.
Scͥptũ est aũt qͥa sp̃s sc̃s discipline
effugiet ficꝰtũ. ꝙ auferet se a cogitati¬
onibus q̃ sunt sine intellectu alio qͦ¬

Expanded text:
 si forte quis non toto animo vovisse causetur, eo magis damnabilis erit, quod non simplex ad Deum, sed fictus accessit. 149 Scriptum est enim quia Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. uͥtutẽ suȩ ĩpassibilitatis ostendit. q̃
iacuit. qͥa nec carni suȩ defuit cũ animã suã
in inferno dołet non sineret. nec aninam
suã in inferno deseruit. cũ in sepulc᷑ carnẽ
suã a corruptione seruaret. Dignũ nãque
fuit. ut carnẽ sepulcri ñ corrũꝑ et locus. qͣ
peccati ñ corrupit affec̾tus: & animã dolor
non contigisset. inferni. ꝗͣ seruitꝰ neqͥuit ten̾e
peccati Propt̾ hoc in psalmo cũ ex forma

Expanded text:
tem suae impassibilitatis ostendit, quojacuit, quia nec carni suae defuit cum animam suam in inferno dolere non sineret, nec animam suam in inferno deseruit cum in sepulcro carnem suam a corruptione servaret. Dignum namque fuit ut carnem sepulcri non corrumperet locus, quam peccati non corrupit affectus, et animam dolor non contingeret inferni, quam servitus nequivit tenere peccati. Propter hoc in psalmo, cum ex forma
Abbreviated transcription (Latin):
filũ & domũ scriptura sc̃a nominauit
& tẽplũ. cũ dicit salomon. Sapientia ȩdi¬
ficauit sibi domũ & euangelista huic
sensui concordat dicens: Ipse aũt dice¬
bat de tẽplo corporis sui Si ergo qͦd
eius sumus. quos corpus eiꝰ esse confirmat
apłs dicens: Uos estis corpus xp̃i & membͣ.
Templũ etiã sp̃s sc̃i. nos ẽe manifeste cõm̃

Expanded text:
omum Scriptura sancta nominavit et templum, cum dicit Salomon: Sapientia aedificabit sibi domum ; et evangelista huic sensui concordans ait: Ipse autem dicebat de templo corporis sui . Si ergo quoque templum ejus sumus, quos corpus ejus esse confirmat Apostolus, dicens: Vos estis corpus Christi, et membra . Templum etiam Spiritus sancti nos esse man
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sp̃s sc̃s ẽ. timotheũ sic admonet dicens:
cũ petrus ad docendũ corneliũ ab ipso
sp̃u mitteret᷑. Loquente aũt petro u̾ba
hec. ceridit sp̃s sc̃s suꝑ om̃s suꝑ om̃s qui
audiebant uerbũ. ꝙ opstippuert̃. ex cir

Expanded text:
 sanctus est, Timotheum sic admonet dicens: cum Petrus ad docendum Cornelium ab ipso Spiritu mitteretur: Loquente autem Petro verba haec, cecidit Spiritus sanctus super omnes qui audiebant verbum, et obstupuerunt ex cir
Abbreviated transcription (Latin):
patre tuo meliorẽ. patͥ suo scđm diuinã. na¬
turã. fatearis ȩqualẽ: Queso rex głose ut
inte consideres largitate̾ diuini muneris &
potestatẽ non minuas largitoris. ut qͥtibi
tp̃rale donauit regnũ. donet eciã sempiter¬
nũ. Ipse enĩ dicit:. Eos qͥ me glorificant: glo¬
rificabo. Qđ ipsa tͥnitas faciat. q̃ unꝰ & uerus
est deus qui potest oĩa. supͣ quã petimus
aut intelligimꝰ. ex ipso enĩ ꝙ ꝑ ipsũ ꝙ in ppꝰc
sunt oĩa. ipsi gła in scła scłoꝵ. a. MẽN¬

Expanded text:
Patre tuo meliorem, Patri suo secundum divinam naPatre tuo meliorem, Patri suo secundum divinam naturam fatearis aequalem. Quaeso, gloriose rex, ut in te consideres largitatem divini muneris, et potestatem non minuas largitoris; ut qui tibi temporale donavit regnum, donet etiam sempiternum. Ipse enim dicit: Eos qui me glorificant, glorificabo . Quod ipsa Trinitas faciat, quae unus et verus est Deus: Qui potest omnia facere supra quam petimus aut intelligimus ; ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Ipsi g
Abbreviated transcription (Latin):
unũ deũ naturalit̾ dicere. qͥ potuit u¬
niuersa sua uoluntate conde qͥ potest
potest ĩmensitate diuinitatis ĩꝑlere. N¬
ec ut dñs dedit clementissime rex ma¬
lui tuȩ pietati scribere. ꝗͣ om̃imodis re¬
ticere. ne silendo aut estimarer suꝑbus.
aut de fidei nr̃ȩ ueritate putarer ambi¬
guus. cũ eccl̃am catholicã solã xp̃c colũ¬
bam sua uoluerit appellari dicens: Una
ẽ colu̾ba mea. una ẽ dilecta mea. Inqui
columbe nomine caritas ꝙ simplicitas d̃e¬
signatur:. Sola aũt uerã possidet caritatẽ
quȩ filiũ dei quẽ diligit. non dicit indi¬
uinitate minorẽ .s. patri fatetur eqͣlem. Sola
uͦ possidet u̾itatẽ simplicitatis. quȩ unã ue¬
rã ꝙ simplicẽ credit substantiã tͥnitatis: Ora¬
mus aũt deũ ut aures clementiȩ tuȩ uer¬
bo ueritatis placidas reddat. & pio cordi tuo
lum̃ sapientiȩ spiritalis infundat. ut filiũ d̃i
norificas: Meretur enĩ hoc a te ut eũ qͥte fec̃

Expanded text:
unum Deum naturaliter dicere, qui potuit universa sola voluntate condere, qui cunpotest immensitate divinitatis implere. ec, ut Dominus dedit, clementissime rex, malui tuae pietati scribere quam omnimodis reticere, ne silendo, aut aestimarer superbus, aut de fidei nostrae veritate putarer ambiguus, cum Ecclesiam catholicam solam Christus columbam suam voluerit appellari, dicens: Una est columba mea, una est dilecta mea . In quo columbae nomine caritas et simplicitas designatur . Sola autem veram possidet caritatem, quae Filium Dei quem diligit, non dicit in divinitate minorem, sed Patri fatetur aequalem. Sola vero possidet veritatem simplicitatis, quae unam veram et simplicem credit substantiam Trinitatis. Oramus autem Deum, ut aures clementiae tuae verbo veritatis placidas reddat, et pio cordi tuo lumen sapientiae spiritalis infundat, ut Filium Dei norificas Patrem: meretur enim hoc a te, ut eum qui te fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tant fuisse substantiã. S ꝙ hi qͥ eũ uel de
deo ⁊ patre deũ nat᷑alit̃ denegant natũ.
stantiã. Similit̾ ꝙ illos condẽpnaturus ad̾¬
ueniet. qͥ ex oꝑationis unitate. unũ deũ pa¬
trẽ ꝙ filiũ credentes. alterũ ex altero sic
natũ denegant. ut ꝑ sonaliter patrẽ fili¬
umq confundant: Quiq patͥ humanam
parit᷑ natiuitatẽ assignantes & mortẽ. ipsũ
patrẽ dicunt natũ ex uͥgine. ipsũ etiã passũ
fatent᷑ in carne: Illos etiã ȩt̾no condẽpnabit
gehennalis tormenti supplicio qͥ corpus x
de cȩlo depositũ: Cũ dei ꝓtea de homine
naturã fuerit dignatꝰ corporis terreni sus¬
ciꝑe. qͥa non nouerat eos qui in celo. s eos qͥ¬
ꝗͣ enĩ angelos apprehendit. s sem̃ abrahe¬

Expanded text:
tant fuisse substantiam; sed et hi qui eum vel de tant fuisse substantiam; sed et hi qui eum vel de Deo Patre Deum denegant naturalstantiam. Similiter et illos condemnaturus adveniet qui, ex operationis unitate unum Deum Patrem et Filium credentes, alterum ex altero sic natum denegant, ut personaliter Patrem Filiumque confundant; quique, Patri humanam pariter nativitatem assignantes et mortem, ipsum Patrem dicunt natum ex Virgine, ipsum etiam passum fatentur in carne. Illos etiam aeterno condemnabit gehennalis tormenti supplicio, qui corpus Christi de coelo depositum: cum Dei Filius propterea de homine naturam fuerit dignatus corporis terreni suscipere, quia non venerat eos qui in coelo, sed eos ququam enim angelos apprehendit, s
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃cꝰ scđ̾m solã carnẽ de sepulcꝰ surrexit.
id̾ atq in seꝑabilis xp̃c secundũ totũ hominẽ
quẽ accepit terrã locałr deserens. ad celũascẽd
ꝙ in dextris dei sedet. Scd̃m eundẽ totũ
hominẽ uenturus ad iudicandũ uiuos
ꝙ mortuos. coronaturꝰ fideles ꝙpios. illos
scilicet qͥ eũ in utraq id ẽ inhumana
diuinaq substantia uerũ. plenũ. & ꝑ¬
fectũ credentes. nec dei filio aliqͥd pater¬
nȩ substantiȩ minuͥnt. & totũ ꝓse suscep¬
taũ hominẽ sine peccato cognoscunt:. Con¬
dẽpnat᷑uss aũt infideles qui diu̾sos cuiꝰ¬
libet ꝑfidiȩ secꝰtantur errores. qͥq in eiꝰ
ita simul obdurato corde ꝑdurant. ut
eos usq ad uite p̃sentis obitũ ñ relinqͣnt.
In qͥb sitnt illi qͥ in xp̃o fantasiã carnis
audent c̾recłe. ꝙ eũ ueritatẽ carnis dene¬
gant aecepisse: Illi etiã qͥ m eo diuinitatẽ
om̃imodis ab negantes. solã hominis pu¬

Expanded text:
nem de sepulcro surrexit; idem atque inseparabilis Christus secundum totum hominem, quem accepit, terram localiter deserens ad coelum ascendit, et in dextris Dei sedit ; secundum eumdem totum hominem venturus ad judicandum vivos et mortuos; coronaturus fideles et pios, illos scilicet qui eum in utraque, id est in divina humanaque substantia, verum, plenum et perfectum credentes, nec Dei Filio aliquid paternae substantiae minuunt, et totum pro se susceptum hominem sine peccato cognoscunt. Condemnaturus autem infideles, qui diversos cujuslibet perfidiae sectantur errores, quique in eis ita simul obdurato corde perdurant, ut eos usque ad vitae praesentis obitum non relinquant: in quibus sunt illi qui in Christo phantasiam carnis audent credere, cum eum veritatem carnis denegant accepisse; illi etiam qui, in eo divinitatem omnimodis abnegantes, solam hominis pu
Abbreviated transcription (Latin):
Sumꝰ tẽplũ patris. sumꝰ tẽplũ filii. sum
tẽplũ sp̃s scĩ. sicut paislo doctore didi¬
cimꝰ qͥ ait. Uos enĩ estis tẽplũ deiuiui.
Et alibi dicit Siqͥs aũt tẽplũ dei uio¬
lau̾it. disꝑdet illũ deus. tẽplũ enĩ qi

Expanded text:
Sumus templum Patris, sumus templum Filii, sumus templum Spiritus sancti, sicut Paulo doctore didicimus, qui ait: Vos enim estis templum Dei vivi . Et alio loco: Si quis autem templum Dei violaverit, dis
Abbreviated transcription (Latin):
ad uersũ nos erat cyrgͣphũ decreti. qͥd erat
contͣriũ nobis. & ipsũ de mẽcdio affigens.
illud cruci. exuens se carne. pͥncipatus
et potestates tradux̃ confident̃. palam
tͥumphans illos in semetipso: Non ne¬
scimus hunc locũ ad ꝑsonã patris a ñ¬
nullis referri. s ex conexione uerboꝵ
sicut legentis accedat. intentio magis id
capituli huiꝰ sensus ostendit. ut unꝰ idẽq
filius. ñ solũ xp̃c. qͥ suscitatus ẽ. s etiã de¬
us ipse qͥ xp̃m suscitauit appareat. ut con¬
stet apłm in hoc loco dei nom̃ ad illã sem¬
piternã filii. q̃ est ex patre substantiam
sit. retulisse naturã. dignũ p̃ om̃ib ducens
doctor gentiũ in fide & ueritate. ut sicut
eundẽ xp̃m qͥ suscitatus ẽ. p̃dicauit ho¬
minẽ. dicens ꝑ hominẽ mors & ꝑ hominẽ

Expanded text:
adversum nos erat chirographum decreti quod erat contrarium nobis, et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci, exuens se carne; principatus et potestates traduxit confidenter, palam triumphans illos in semetipso . Non nescimus hunc locum ad personam Patris a nonnullis referri; sed ex connexione verborum, si cauta legentis accedat intentio, magis id capituli hujus sensus ostendit, ut unus idemque Filius, non solum Christus qui suscitatus est, sed etiam Deus ipse qui Christum suscitavit, appareat: ut constet Apostolum in hoc loco Dei nomen ad illam sempiternam Filii, quae est ex Patre, substantiam,sit, retulisse naturam, dignum prae omnibus ducens Doctor gentium in fide et veritate, ut sicut eumdem Christum, qui suscitatus est, praedicavit hominem, dicens: Per homi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo non peꝑcit. s ꝓ nobis om̃ĩb tͣdidit il
lum. Et de ipso filio dr̃. Qđ aũt nunc ui¬
uo in carne. in fide uiuo filis dei qͥ dilex̃
me. & tradidit se ipsũ ꝓ me In resurrecti¬
una ẽ patris filuiq maiestas: De patre qͥp¬
pe sic beatus loqͥtur petrus. Uobis pͥmum
deus suscitans filiũ suũ misit eũ benedicen¬
tem uobis: De ipso uͦ sic dei filius loqͥt᷑ ad
qͦq paulus loquens ipsũ deĩfili ũ huma¬
nitatẽ suã his u̾bis significat. suscitasse
uidece ne qͥs uos seclucat ꝑ philosophiã.
& inanẽ fallaciã. secłm traditiones homi¬

Expanded text:
proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Nam et de ipso Filio dicit: Quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semetipsum pro meuna est Patris Filiique majestas. De Patre quippe sic beatus loquitur Petrus: Vobis primum Deus suscitans Filium suum, misit eum benedicentem vobis . De seipso vero sic Dei Filius loquitur aquoque Paulus loquens, ipsum Dei Filium humanitatem suam his 139 verbis significat suscitasse: Videte ne quis vos seducat per philosophiam, et inanem fallaciam, secundum traditiones homi
Abbreviated transcription (Latin):
dabis sc̃m uid̾e corruptionẽ. Notas mͥ
fecisti uias uite. & adĩplebis me iocun¬
ditate cũ facie tua. Ibi beatꝰ pecrus
diuino uere sp̃u illtriminatus. ꝙ se¬
cundũ dñi sermonẽ lux mundi effectꝰ.
qualit᷑ hunc locũ intelligere deb̾emꝰ.
clarissima luce p̃dicationis oftendit
Ne qͥs in xp̃o uerã carnẽ sic intellig̾et.
ut uerã animã in illo denegaret: Seqͥt᷑

Expanded text:
 tuum videre corruptionem. Notas mihi fecisti vias vitae, et adimplebis me jocunditate cum facie tua . Ibi beatus Petrus divino vere spiritu illuminatus, et secundum Domini sermonem lux mundi effectus, qualiter hunc locum intelligere deberemus, clarissima luce praedicationis ostendit, ne quis in Christo veram carnem sic intelligeret, ut veram in illo animam denegare
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ipse fecit. ipse dignatus ẽ fieri. & in
eo qͦd in se tradidit. ipse dignatus est tͣ¬
di. & in eo qͦd i se occidi permisit.
ipse dignatus ẽ mori. sic in eo qͦd in se
suscitauit. ipse dignatus ẽ suscitari.
tota in sepulero fuit. nec tota in inferno.

Expanded text:
quod in se fecit ipse dignatus est fieri, et in quod in se fecit ipse dignatus est fieri, et in eo quod in se tradidit ipse dignatus est tradi, et in eo quod in se occidi permisit ipse 140 dignatus est mori, sic in eo quod in se suscitavit ipse dignatus est suscitari. tota fuit in sepulcro aut
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. Ñ minori cautela. eundẽ filiũ qui
suã carnẽ illã qͣ equalis ẽ patͥ potentia
suscitauit deũ uerissime p̃dicaret. sicut
huiꝰ loci textus clara manifestatione uul¬
gauit Deus enĩ qͥ suscitauit. xp̃m a mor¬
tuis. quiq nos cũ mortui essemꝰ in deli¬
ctis & p̾putio carnis nr̃ȩ conuiuificauit
cũ illo. idem nobis omĩa delicta donauit.
Et qͥ donauit delicta. cyrographũ quod
adu̾sũ nos erat. deleuit. & sublatũ de me¬
dio cruci affixit. Qcyrogͣpłũ cruci af¬
fixit. idẽ se carne exuit. Qui se carne
exuit. ille etiã pͥncipatꝰ. & potestatẽs tra¬
duxit. confident᷑ ꝑalã triũphans illos
in semecipso. & sihȩc om̃ia paterne po¬
tuerint coaptari qꝑsonȩ. digne negab̾r
filiꝰ hic apło designatus. ille scilicet de
suꝑuis designata filio magis ꝙͣ patri con¬
ueniunt. cognoscat᷑. unus atq id̃em ab
tauit. Igitur & qui fuscitauit semet¬
ipsũ & suscitatus ẽ xp̃c. quia sicut ineo

Expanded text:
ela eumdem Filium, qui suam carnem illa qua aequalis est Patri potentia suscitavit, Deum verissime praedicaret, sicut hujus loci textus clara manifestatione vulgavit. Deus enim qui suscitavit Christum a mortuis, quique nos, cum mortui essemus in delictis, et praeputio carnis nostrae, convivificavit cum illo , idem nobis delicta omnia donavit, et qui donavit delicta, chirographum quod adversum nos erat delevit, et sublatum de medio cruci affixit; qui chirographum cruci affixit, idem se carne exuit; qui se carne exuit, ille etiam principatus et potestates traduxit confidenter, palam triumphans illos in semetipso . Haec tuerint coaptari personae, digne negabitur Filius hic ab Apostolo designatus, ille scilicet Deuomnia superius designata Filio magis quam Patri conveniunt, cognoscatur unus atque idem ab tavit. Igitur et qui suscitavit semetipsum, et suscitatus est Christus: quia sicut in eo
Abbreviated transcription (Latin):
go licite nubat. siue maritꝰ ꝙ uxor cõ¬
iugale sibi debitũ reddant Postqͣm
uͦ quisq meliora consectans ꝓfessio¬
ne se ipsũ continentiȩ siue integͥtatis
obstrinxerit. gͣuissime delinquit.
si sibi deinceps licere putat. qđ ante
licitũ fuerat: In talib quippe rebus
qͦd uouens deo sĩbi adimit uoluntas.
nulla deinceps ĩpune ꝑmittit᷑ usur¬
pare necessitas. Nec temerator uoti ex¬
cusationẽ iustã suȩ p̃uaricationis
inueniet. quẽ nemo cõpulit: ut uo¬
ueret: Est plane aliqͥd discernendũ
eoꝵ qui tenent᷑ uinculo coniugali.
Nec enĩ tanta ẽ uouendi licentia uel
lib̾tas uiro siue mulieri potestatem
sui corporis non habenti. quanta ẽ
uiduȩ cuilibet aut uͥgini Coniuga¬
to enĩ uel coniugate corporalis con¬
tinentiȩ uouendȩ facultas plena
non sũppetit. cuiꝰ corpus non in sua. sed
in conuigis potestate consistit Scł̃m illud

Expanded text:
go licite nubat, sive maritus et uxor congo licite nubat, sive maritus et uxor conjugale sibi debitum reddant. Postquam vero quisque, meliora consectans, professione seipsum continentiae sive integritatis obstrinxerit, gravissime delinquit, si sibi deinceps licere putat quod ante licitum fuerat. In talibus quippe rebus quod vovens Deo sibi adimit voluntas, nulla deinceps impune permittit usurpare necessitas; nec temerator voti excusationem justam suae praevaricationis inveniet, quem nemo compulit ut voveret. 14. Est plane aliquid discernendum eorum qui tenentur vinculo conjugali. Nec enim tanta est vovendi licentia vel libertas viro sive mulieri potestatem sui corporis non habenti, quanta est viduae cuilibet aut virgini: conjugato enim, vel conjugatae, corporalis continentiae vovendae facultas plena non suppetit, cujus corpus non in sua, sed in conjugis potestate consistit, secundum illud
Abbreviated transcription (Latin):
dicatã uͥginitatẽ dõ uoluerithumano ser¬
u ire conubio. Hã & uiduas quasdã be¬
atus paulus uinculo ꝓnunciat dãnati¬
onis obstͥctas. qͥa scilicet pꝰ continentiȩ
copfessionẽ nubendi receptã ñ abiciunt
uoluntatẽ. de quib euitandis timotheũ sic in¬
struit. Ndolescentiores aũt uiduas deui¬
ta. Cũ enĩ lirxuriate fuerint. in xp̃o nu¬
pͥmã fidẽ irritã fecert. Adimnit gͥ concũ¬
bendi licentiã continentie ꝓmissio: Nec
sola talib fornicatio interdr. s eciam
maritalis admixtio ꝓhibetur. Et p̃ua¬
ricatricẽ uoluntatem tenet culpabi¬
lis nexus. eciã si nullus in opere con¬
sequatur effectus: Neq enĩ frustra
scͥptũ est. qͥa concupiscentia cũ conce¬
perit parit peccatũ : Quo circa non¬
solũ a uͥginib integritas. uerũ etiã
auidius. atq coniugib dẽbet deo
dicata continentia cum timore. & tre¬
more seruari: Quia pͥusꝗͣ sit aliquis
uoti reus. non condemnatur. siue uͥ¬

Expanded text:
dicatam virginitatem Deo, voluerit humano servire connubio. Nam et viduas quasdam beatus Paulus vinculo pronuntiat damnationis obstrictas, quia scilicet post continentiae professionem nubendi receptam non abjiciunt voluntatem. De quibus evitandis Timotheum sic instruit: Adolescentiores autem viduas devita; cum enim luxuriatae fuerint in Cprimam fidem irritam fecerunt . Adimit igitur concumbendi licentiam continentiae promissio, nec sola talibus fornicatio interdicitur, sed etiam maritalis admixtio prohibetur, et praevaricatricem voluntatem tenet culpabilis nexus, etiamsi nullus in opere consequatur effectus. Neque enim frustra scriptum est quia Concupiscentia cum conceperit, parit peccatum . solum a virginibus integritas, verum etiam a viduis atque conjugibus debet Deo dicata continentia cum timore et tremore servari. Quia priusquam sit aliquis voti reus, non condemnatur, sive vir
Abbreviated transcription (Latin):
qͥret dñs deus ate ꝙ erit in peccatũ: si aũt
nolueris uouere ñ erit in te peccatũ: Quȩ
exeunt ꝑ labia tua custodies. & facies quẽ¬
admodũ uoueris deo tuo uotũ qͦdlocutus
itaq q̃ uoueris redde. bonũ est ñ uouere
ꝗͣ uouisse ⁊ ñ solu̾e o ł inde licitarũ rerũ
usus licite cũ temꝑantia gerit᷑. donec rei
licitȩ renuntiatio ñ mouet᷑. & qͣmdiuñ
tenetur ex utͥusq id ẽ ex mariti uxorisq cõ¬
sensu ꝑpetua continentiȩ ꝓmissio. nonẽ
illicita coniugalis admixtio Scͥptũ est .n.
Siduxeris non ͤ peccasti. & si nupserit uͥgo
non peccauit Ueruntam̃ cũ non ꝓ eccet
Non enĩ peccat uͥgo nubens siuͥginitatem
deo pͥusquã nuberet in corde non uoũ:
Ceterũ si quẽadmodũ dixit apłs.statuit
in corde suo firmiꝰ non habens necessitatẽ.

Expanded text:
 deus tuus a te, et erit in peccatum. si autem no- \'lueris uouere, non erit in te peccatum. quae exeunt per labia tua custodies, et facies quemadmodum uoueris deo tuo uotum quod locutus itaque quae uoueris redde. bonum est non uouere quam uouisse et non soluere. usus licite cum temperantia geritur, donec rei licitae renuntiatio non vovetur, et quandiu non tenetur ex utriusque, id est ex mariti uxorisque consensu, perpetua continentiae promissio, non est illicita conjugalis admixtio . Scriptum est enim: Si duxeris uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit . Verumtamen cum non peccetnon enim peccat virgo nubens, si virginitatem Deo priusquam nuberet in corde non vovit. Caeterum si quemadmodum dixit Apostolus statuit in corde suo firma n
Abbreviated transcription (Latin):
ciliati sumꝰ deo ꝑ mortẽ filii eiꝰ. multoma¬
gis reconciliati salui erimꝰ in uita ipsĩ: Pur¬
sus filiũ dei resurrexisse. petͥ ꝓ secutione
firmatur: iudeos ad credulitatẽ xͥ taliter
exhortantis: Uos estis filii ꝓpħaꝵ. & testa¬
menti. quod disposuit deus ad patres
nr̃os dicens ad abraam. Et u semine tu¬
O benedicent᷑ om̃s familiȩ terre. Uobis
pͥmũ suscitans deus filium suũ. misit e¬
um benedicentẽ uobis. ut conu̾tat se unꝰ¬

Expanded text:
Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius . Rursus Filium Dei resurrexisse Petri prosecutione firmatur, Judaeos ad credulitatem Christi taliter exhortantis: Vos estis filii prophetarum, et testamenti quod disposuit Deus ad patres nostros, dicens ad Abraham: Et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae: vobis primum suscitans Deus Filium suum, misit eum benedicentem vobis, ut convertat se unu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ est deus. si potest uiuificare qͥ non
est deus. si potest in baptismatis regene¬
ratione sc̃ificare qͥ non ẽ deus. si potest
caritatem tribuere qͥ non ẽ deus. si po¬
test in credentib habitare qͥ non est deus.
si potest gr̃am dare qui non ẽ deus. si po¬
test tẽplũ xp̃i mẽbra habere qͥ non est
deus. & digne sp̃s sc̃s negabr deus Rur¬
sus clicatur. si ea quȩ de sp̃u sc̃o cõme¬
morata sunt. p otest aliqͣ creatura facere
ꝙ digne sp̃s sc̃s dicetur creatura.Si aũt
hec creaturȩ possibilia nũqͣm fuerunt:
& inueniuntur in spũ scõ quȩ tantũ so¬
li cõpetunt deo. ñ debemꝰ nat᷑alit̾ diuer¬
sũ a patre filioq dicere. quẽ in oꝑum
potentia diu̾sũ non possumꝰ inuenire.

Expanded text:
qui non est Deus? si potest vivificare qui non est Deus? si potest in baptismatis regeneratione sanctificare qui non est Deus? si potest caritatem tribuere qui non est Deus? si potest in credentibus habitare qui non est Deus? si potest gratiam dare qui non est Deus? si potest templum membra Christi habere qui non est Deus? et digne Spiritus sanctus negabitur Deus. Rursus dicatur si ea quae de Spiritu sancto commemorata sunt potest aliqua creatura facere? et digne Spiritus sanctus dicetur creatura. Si autem haec creaturae possibilia nunquam fuerunt, et inveniuntur in Spiritu sancto, quae tamen soli competunt Deo, non debemus naturaliter diversum a Patre Filioque dicere, quem in operum potentia diversum non possumus in
Abbreviated transcription (Latin):
firmo nr̃o infirmꝰ fieri. ꝑ quem infirmũ
nr̃m in illud nom̃ qͦd suꝑ om̃e nom̃ est. mͦ¬
uit exaltari. Ut in nomine iñu om̃e genu
minabilibus tͣditurus qͥ sc̃i sp̃s naturam
a substantiã patris filiiq discernunt. ut
uel om̃ino eũ ꝑsonalit̾ eẽ non pucent.
tãquam m inistrũ meriti ꝓrsus inferior¬
is existiment. ipsi sibi sua ꝓfeffessione cõ¬
tͣrii. qͥ se uł in illo. qͥ om̃ino non ẽ uł in eo
qͥ deus non ẽ cͤdere confitent᷑. Ut enim¬

Expanded text:
fimo nostro infimus fieri, per quem infimum nostrum in illud nomen quod super omne nomen est meruit exaltari, ut in nomine Jesu omne genu minabilibus traditurus, qui sancti Spiritus naturam a substantia Patris Filiique discernunt, ut vel omnino eum personaliter esse non putent; vel, tanquam ministrum, meriti prorsus inferioris existiment; ipsi sibi sua professione cotrarii, qui se vel in illo qui omnino non est, vel in eo qui Deus non est, credere confitentur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq petrꝰ ad huiꝰ nos grãm cõpassionis
hortat᷑ dicens: hm̃i nolite expauescere.
in feruorẽ qͥ ad tẽptationẽm uobis fit.
nolite pauere tanꝗͣ noui uobis aliqͥd con¬
tinguat. sed ut cõmunicantes xp̃i passio¬
nibus gaudete. ut ꝙ in reuelatione głe
eiꝰ gaudeatis exuleantes. In natura ergo
humana pontifex ille ueritatẽ suftinens
passionis. in ea utiq nouit cõpati mebris
suis ꝓpt̾ea ꝙ beatꝰ paulus dicebat: Ut aͥ¬
ĩpleam ea q̃ desunt passionũ xp̃i in car

Expanded text:
quoque Petrus ad hujus nos gratiam compassionis quoque Petrus ad hujus nos gratiam compassionis hortatur, dicens: Carissimi, nolite expavescere in fervore, qui ad tentationem vobis fit. Nolite pavere, tanquam novi vobis aliquid contingat; sed ut communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . In natura ergo humana pontifex ille veritatem sustinens passionis, in ea utique novit compati membris suis. Propterea et beatus Paulus dicebat: Ut adimpleam ea quae desunt passionum
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝓpt̾ea de se ipso apłs dicit. Nͣ enĩ habe¬
mus pontificẽ qͥ non possit cõpati infirmi¬
tatibus nr̃is. Et ut se de natura humana
loqͥ doceret. adiecit. Tep̃tatũ aũt ꝓ om̃ia
ꝓ similitudine absq peccato: & pauło in¬
ferius subdidit. Omnis enĩ pontifex ex
hominib assũptus. ꝓ hominib constitu¬
ttur. in his q̃ sunt ad dleũ. ut offerat clona
& sacrificia ꝓ pectatis. qͥ condolere possit
his qͥ ignorant ꝙ errant . qm & ipse eircũ¬
datus ẽ infirmitate. In eo gͦ qͦ cͥeũdatus
fuit infirmitate. in eo condoluit ignoran¬
tiȩ. & errorib nr̃is. & in eo cõpassus est.
infirmitatib nr̃is Ibi est enĩ unitas com¬
passionis. ubiẽ unitas naturalis: In eo aũt
nobis pontifex ille cõpassus ẽ. in quo e¬
tiã nos cõpatim᷑: dicente beato apło: Ipse
sp̃s testimoniũ reddit sp̃ui ñro qͦd su¬
des qͥdẽ dei coħedes aũt xp̃i si tamen
compatim᷑. ut ꝙ conglorificem᷑. Beatus

Expanded text:
terea de ipso Apostolus dicit: Non enim habemus pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris ; et ut se de natura humana loqui doceret, adjecit: Tentatum autem per omnia pro similitudine, absque peccato; et paulo inferius subdidit: Omnis enim pontifex ex hominibus assumptus pro hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum, ut offerat olere possit his qui ignorant et errant, quoniam et ipse circumdatus est infirmitate . In eo ergo quo circumdatus fuit infirmitate, in eo condoluit ignorantiae et erroribus nostris, et in eo compassus est infirmitatibus nostris; ibi est enim unitas compassionis, ubi est unitas naturalis; in eo autem nobis pontifex ille compassus est, in quo etiam nos compatimur, dicente beato Apostolo: Ipse Spiritus testimonium reddit spides quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Si tamen compatimur, ut et conglorificemur . Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
nio. naturȩ manifestet᷑. humanȩ. in quo
eũ mortuũ nouerat. in eo nos illi eõ¬
mortuos ẽẽ cõmemorat dicens: Fidet
sermo: Nam si cõmortui sumꝰ & cõuiuemꝰ.
Si sustinebimꝰ. & conregnabimꝰ. Pontifex
ergo ille qͥ semetipsũ ꝓ nobis obtulit.
sicut apłs dicit: oblationẽ & hostiam.
deo in odorẽ suauitatif. Sicut mortuus
ꝓ nobis om̃s nos sibi cõmori fecit. sic solu¬
tis dolorib inferni om̃s fideles. ab hisdẽ
dolorib liberauit: Sicut beatus petrus
testificat᷑ & dicit. Iñm a narareth. uirũ
approbatũ a deo in uobis uͥtutib & sig¬

Expanded text:
nio naturae manifestatur humanae, in quo eum mortuum noverat, in eo nos illi commortuos esse commemorat, dicens: Fidelis sermo: nam si commortui sumus, et convivemus; si sustinebimus, et conregnabimus . Pontifex ergo ille qui semetipsum pro nobis obtulit sicut Apostolus dicit oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis , sicut mortuus pro nobis, omnes nos sibi commori fecit; sic solutis doloribus inferni, omnes fideles ab iisdem doloribus liberavit, sicut beatus Petrus testificatur, et dicit: Jesum a Nazareth, virum approbatum a Deo in vobis, virtutibus, et sig
Abbreviated transcription (Latin):
nũ descendet anima saluatoris uͥ peccatim̃¬
ito torquebat᷑ anima peccatoris: Hoc aũt
ideo factũ est. ut ꝑ morientẽ tẽporalit̾ car¬
nem iusti donaret᷑ uita et̾na carni. & per
descendentẽ ad infernũ animã iusti. dolo¬
res soluerent᷑ inferni. Utrũq aut scriptura
scã non tacuit. de resurrectione qͥdẽ carnis
sic beato paulo loquente. ꝑ hominẽ mors
& ꝑ hominẽ resurrectio moreuoꝵ: Et sic̃
in adã om̃s moriuntur: ita ꝙ un xp̃o õs¬

Expanded text:
num descenderet anima Salvatoris, ubi peccati mernum descenderet anima Salvatoris, ubi peccati merito torquebatur anima peccatoris. Hoc autem ideo factum est, ut per morientem temporaliter carnem justi, donaretur vita aeterna carni, et per descendentem ad infernum animam justi, dolores solverentur inferni. Utrumque autem Scriptura sancta non tacuit, de resurrectione quidem carnis, sic beato Paulo loquente: Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum: et sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qm̃ anima ĩmunis apeccato. non erat
subdenda supplicio. & carnẽ sine peccato
non debuit uitiare corruptio: Nã qͥa pec¬
cans homo meruit in se ipso ꝑsupplicium
diuidi. qͥa maluit a deo Aiuidi ñ potest
preuaricationis reatu disiungi: ꝓptere¬
a factũ est ut peccatoris mors. carnẽ pec¬
cati ad sepulcrũ corrupendã ꝓduceret.
animã inferno torquendã ꝓtinus manci¬
paret. S hȩc ulciscentis dei eqͥtas fecit. que
ideo talit̾ peccatorẽ addix̃. qͥa ne peccaret
ante p̃dixit. Hec fuit retributio peccatori
reddenda. ut iuste peccati suppliciũ lueret.
qͥ deo iuste iniuste peccasset Ut aũt pec¬
cator fuisset gͣtuito mun̾e liberatꝰ. factũ
est ut mortẽ corporis quã a deo iusts
peccator homo ꝑtulerat iuste. dei filius
a peccatore pat̾etur in iuste Et ad sepul¬
crum ꝑueniret caro iusti. quousq fue¬
rat caro deuoluta peccati. Et usq ad infer¬

Expanded text:
tur, quoniam anima immunis a peccato non erat tur, quoniam anima immunis a peccato non erat subdenda supplicio, et carnem sine peccato non debuit vitiare corruptio. Nam quia peccans homo meruit in seipso per supplicium dividi, quia maluit a Deo qui dividi non potest praevaricationis reatu disjungi, propterea factum est ut peccatoris mors carnem peccati ad sepulcrum corrumpendam perduceret, animam inferno torquendam protinus manciparet. Sed haec ulciscentis Dei aequitas fecit, quae ideo taliter peccatorem addixit, quia ne peccaret ante praedixit. Haec fuit retributio peccatori reddenda, ut juste peccati supplicium lueret, qui Deo justo injuste peccasset. Ut autem peccator esset gratuito munere liberatus, factum est ut mortem corporis, quam a Deo justo peccator 136 homo pertulerat juste, Dei Filius a peccatore pateretur injuste; et ad sepulcrum perveniret caro justi, quousque fuerat caro devoluta peccati; et usque ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. homo in plaga. & sciens ferrȩ
uimus eũ in dolorib essẽ. ꝙ in plaga ꝙ
Et ipse qͥa male tractatꝰ ẽ non aꝑuit os.u
ouis ad ĩmolandũ ductus est. & ut agnus
uita eiꝰ. Ab iniqͥtatib ppłi mei ductus ẽ adͥ
cit. ꝑeccata eoꝵ ipse portabit. Ideo ipsẽ he¬
est. Ex his ꝓpħe uerbis ꝙ anima tradita cog¬
noscitur saluatoris & caro. qͥa totꝰ ꝓ nobis ac
crucẽ ductus ẽ homo. dic enĩ oportuit nr̃r
peccatoꝵ. deleri cyrogͣphũ. ut dũ uetus ho¬
mo nrͣ simul cruci afigeret᷑. tanquã in tͦphei
tͥuphatoris uictoria panderet᷑. Restabat tam̃¬
ad plenũ nr̃ȩ redẽptionis effectũ. ut illuc us¬
q homosine peccato. adeo susceptus descen¬
deret. qͦusq homo separatus a deo. peccati me¬
rito cecidisset. id est ad infernũ uͥ solebat
peccatoris anima torqueri. ꝙͣ sepulcxũ ubi
consueuerat ꝑeccatoris caro corrũpi. Sic ta¬
men ut nec xp̃i caro in sepulero corrũꝑ¬
etur. nec infernidolorib anima torquers¬

Expanded text:
nibus. homo in plaga et qui sciat ferrvimus eum in doloribus esse, et in plaga, et in et ipse, quia male tractatus est, non aperuit os: ut ovis ad immolandum ductus est, et ut agnus vita ejus, ab iniquitatibus populi mei ductus est ad cit: Peccata eorum ipse portabit. Ideo ipse haeest. Ex his prophetae verbis et anima tradita cognoscitur Salvatoris et caro, quia totus pro nobis ad crucem ductus est homo. Sic enim oportuit nostrorum peccatorum deleri chirographum, ut dum vetus homo noster simul cruci affigitur, tanquam in tropaeo, triumphatoris victoria panderetur. CAPUT ad plenum nostrae redemptionis effectum, ut illuc usque homo sine peccato a Deo susceptus descenderet, quousque homo separatus a Deo peccati merito cecidisset, id est ad infernum, ubi solebat peccatoris anima torqueri, et ad sepulcrum, ubi consueverat peccatoris caro corrumpi; sic tamen ut nec Christi caro in sepulcro corrumperetur, nec inferni doloribus anima torquere
Abbreviated transcription (Latin):
minibus suꝑiꝰ. incomutabilis atq ĩpassi¬
bilis inuenitur. Egͥtare non potes salus.
infirmari non nouit uͥtus. nescit sattas
esurire. uia neqͥt errare. sapientia non mu¬
tatur: uita non moritur. lumen ñ excingui¬
tur. nec ueritas depͣuat᷑. nescit tͥstari lȩti¬
cia. deitas ñ potest sẽꝑari. ꝓ pt̾ea utiq
eciã xp̃i humanitas sine peccato ꝑman¬
sit. quia eã in unicate ꝑsonȩ diuinitas ae¬
cepit. quȩ naturalit̾ peccare non nouit.
a se uoluit peccata portari. cũ qͥb tene.¬
batur consortio naturali. dicente apło
Qui enĩ scificant ꝙ qͥ sc̃ificantut ex uno
om̃s. Propt̾ ꝙ causam non confunditur
frẽs eõs uocare dicens: Nunciabo nom̃

Expanded text:
natis incommutabilis atque impassibilis invenitur. Aegrotare non potest salus; infirmari non novit virtus; nescit saturitas esurire; via nequit errare; sapientia non mutatur; vita non moritur; lumen non exstinguitur; nec veritas depravatur; nescit tristari laetitia; Deitas non potest superari: propterea utique etiam Christi humanitas sine peccato permansit, quia eam in unitate personae divinitas accepit, quae naturaliter peccare non novit. a se voluit peccata portari, cum quibus tenebatur consortio naturali, dicente Apostolo: Qui enim sanctificat, et qui sanctificantur, ex uno omnes. Propter quam causam non confunditur fratres eos
Abbreviated transcription (Latin):
ctus est & pontifex. dũ semecips ũ passio¬
ni obtulit. & hostia factus ẽ dũ passionẽ
ipse suscepit: huic dr. Tu es facertios in
et̾nũi sedm ordinẽ melehisedech. Et sacer
officia cognoscunt᷑ esse ꝗͣ nomina. Et qͣm¬

Expanded text:
ctus est dum semetipsum passioni obtulit, et hostia factus est dum passionem ipse suscepit. Huic dicitur: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech . Et sacerdofficia cognoscuntur esse quam nomina. Et q