comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pioꝵ doctissimorumq hominũ sermonib
per quos iu eccłia catholica scripture ille uo¬
lentib dignisq aꝑiuntur comꝑari queunt lõ¬
ge prorsus aliter longe quam putatis. lex et
ꝓphete intelliguntur a nob̾. Desinite errare.
non colimuis penitentem deui non inuidum.
non indignum non crudelem. non q̃rentem
de hominũ uel peroꝵ sanguine uoluptatem ñ
cui flagitia et sceła placeant. non possessionem
suam cerre quadam particła terminantemIn
has enim atq huiꝰmodi nugas graiuit̃ copioseq
inuehi soletis. Nuare nos inuectio ur̃a ñ tangit.
s aniles quasdam uel etiam pueriles opinioneᷤ
eo ineptiore quo uehem̃tiore orõne ꝑuellitis.
qua quisquis mouetur et ad uos transit. non
eccłie nr̃e dampnat disciplinam. s eam se ig¬
norare demonstrat. Qamobrem si quid huma¬
ni cordis geritis si cure uobisinet ip̃is estis q̃rite
potius diligenter. et pie qũo illa dicantur. que¬

Expanded text:
cum piorum doctissimorumque hominum sermonibus, cum piorum doctissimorumque hominum sermonibus, per quos in Ecclesia catholica Scripturae illae volentibus dignisque aperiuntur, comparari queunt. Longe prorsus aliter quam putatis Lex et Prophetae intelliguntur a nobis. Desinite errare; non colimus poenitentem Deum, non invidum, non indigum, non crudelem, non quaerentem de hominum vel pecorum sanguine voluptatem, non cui flagitia et scelera placeant, non possessionem suam terrae quadam particula terminantem. In has enim atque hujusmodi nugas graviter copioseque invehi soletis. Quare nos invectio vestra non tangit; sed aniles quasdam, vel etiam pueriles opiniones, eo ineptiore, quo vehementiore oratione pervellitis. Qua quisquis movetur et ad vos transit, non Ecclesiae nostrae damnat disciplinam, sed eam se ignorare demonstrat. 17. Quamobrem si quid humani corde geritis, si curae vobis vosmetipsi estis, quaerite potius diligenter et pie quomodo illa dicantur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt occisionis. Q uod si non potes dic̾e quid
calũpniaris: In quo libro ĩueniam quod me¬
te quidem deum esse diligendum. s non illũ deũ
quem colunt hii qui testĩ uec̾is auctoritatem re¬
cipiunt. Non ergo illum deum colendum ẽẽ di¬
citis. qui fecit celum et terram: Iste namq per
om̃es partes illorum uoluminũ predicatur uo
autem fatemini uniuersum istum mundum qͥ
nomine celi et terre significatur halere auctorẽ
et fabricatorem deum et deum bonũ. Cũ exceptõ¬
ne quippe uobiscum loquendũ est qũ deus nomi¬
natur. Duos enim deos unũ bonũ alt̾m malũ
esse perhibetis. Ꝙ si dicitis cołe uos. et colendum
arbitrari deun a quo fr̃s est mundus. non tñ
eum ẽẽ quem uec̾is testĩ ꝯmendat auctoritaᷤ
impudenter facitis qui alienũ animũ atq sen¬
tenciam quam bene atq utiliter acceꝑimus
male interpretari conamiĩ. frustra oĩo. Neq .i.
ur̃e stulce atq impie disputatõnes ullo modo

Expanded text:
ti sunt. Quod si non potes dicere, quid calumniaris in quo libro inveniam, quod mete quidem Deum esse diligendum, sed non illum Deum quem colunt ii qui Testamenti Veteris auctoritatem recipiunt? Non ergo illum Deum colendum esse dicitis, qui fecit coelum et terram. Iste namque per omnes partes illorum voluminum praedicatur: vos autem fatemini universum istum mundum, qui nomine coeli et terrae significatur, habere auctorem et fabricatorem Deum, et Deum bonum. Cum exceptione quippe vobiscum loquendum est, quando Deus nominatur. Duos enim deos, unum bonum, alterum malum esse perhibetis. Quod si dicitis colere vos et colendum arbitrari Deum a quo factus est mundus, non tamen eum esse quem Veteris Testamenti commendat auctoritas; impudenter facitis, qui alienum animum atque sententiam quam bene atque utiliter acceperimus, male interpretari conamini, frustra omnino. Neque enim vestrae stultae atque impiae disputationes ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ritate dei que est in xp̃o iħu domino nr̃o. Si gͣ
diligentib deũ omĩa ꝓcedunt in bonũ. ⁊ sũmũ
bonun ꝙ etiam optimũ dr̃. non modo diligendũ
esse nemo ambigit. s ita diligend̾ ut nich am¬
plius dilig̾e deleamus. idq significatur et ex¬
primitur qd̾ dc̃m est ex toto corde et ex tota aĩa
et ex tota mente. quis queso dubitauit hiis
om̃ib constitutis atq firmissime creditis. nob̾¬

Expanded text:
 quae est in Christo Jesu Domino nostro . Si igitur diligentibus Deum omnia procedunt in bonum; et summum bonum, quod etiam optimum dicitur, non modo diligendum esse nemo ambigit, sed ita diligendum ut nihil amplius diligere debeamus; idque significatur et exprimitur quod dictum est, Ex tota anima, et ex toto corde, et ex tota mente: quis, quaeso, dubitaverit, his omnib
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃asq ratiunculas diuinis submittamus affa
cib Uideamus quẽad̾m ip̃e dominus in ewangͦ
nobis preceꝑit esse uiuend̃. quõ etiam paulus
apłs has .n. scripturas illi condempnare nõ au¬
dent. Audiamus ergo quẽ finem bonoꝵ nobiͤ
xp̃e p̾scribas. nec dubiũ est qͥn is erit finis quo
nos sũmo amore tend̾e iubes. Diliges inqͥt
doriuũ deum tuũ. Dic mͥ etiam queso te qͥs
sit diligendi modus. Uereor enĩ ne plus miꝰue
mei. Ge toto inqͥt corde tuo. Non est satis. ⁊ tota
anima cua. Ne id quidem satis. Et ex tota m̃te
cua. Quid uis amplius: Uellem fortasse si uid̾em
quid poss esse amplius. Quid ad hec paulus: Sri¬
mus inquit q̃m diligentib deum omĩa ꝓcedũt
ĩ bonũ. Dicat etiam ip̃e dilectõnis modũ. Quis
ergo inquit nos seꝑabit a caritate xp̃i : Tribuło
an angustia. an ꝑsequtio. an fames. an nuditaᷤ
an ꝑiculum. an gladius : Audiuimus quid dili

Expanded text:
trasque ratiunculas divinis submittamus affatrasque ratiunculas divinis submittamus affa13. Videamus quemadmodum ipse Dominus in Evangelio nobis praeceperit esse vivendum; quomodo etiam Paulus apostolus: has enim Scripturas illi condemnare non audent. Audiamus ergo quem finem bonorum nobis, Christe, praescribas; nec dubium est quin is erit finis, quo nos summo amore tendere jubes: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum. Dic mihi etiam, quaeso te, qui sit diligendi modus: vereor enim ne plus minusve mei. Ex toto, inquit, corde tuo. Non est satis. Ex tota anima tua. Ne id quidem satis est. Ex tota mente tua . Quid vis amplius? Vellem fortasse, si viderem quid posset esse amplius. Quid ad haec Paulus? Scimus, inquit, quoniam diligentibus Deum omnia procedunt in bonum. Dicat etiam ipse dilectionis modum. Quis ergo, inquit, nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an glad
Abbreviated transcription (Latin):
liberalius. diuina prouidencia dici potest. que a
legib suis hoĩem lapsum. et pp̃ cupiditatem rr̃
mortaliũ. Iure ac merito mortalem sobolem ꝓpa¬
gantem omĩo non deseruit: Halet enĩ potestas
illa iustissima miris et incomp̃hensibrlib modis
per quasdam secretissĩmas successiones rerũ sibi s̾¬
uientiũ. quas creauit et seueritatem uindicã di
et cdemenciam liberandi. Quod quidem qmͣ sit
pulcrum qm magnũ. qm deo dignũ. qͣm postre¬
mo id ꝙ queritur uerum. nequaqm intellig̾e
pot̾imus. nisi ab humanis et ꝓximis incipiente᷑
uere religionis fide preceptisq seruatis non de¬
seruerimus uiam quam nob̾ deus et patͥarchar̃
segregatõne. et legis uincło. et ꝓphetarũ p̾sagio.
et suscepti hoĩs sacram̃to. et apostoloꝵ testĩonio.
et martirũ sanguine. et gentiũ occupatõne mu¬
niuit. Quare deinceps nemo querat ex me sen¬
tenciam meam. s potius audiamus oracła sp̃c .s.¬

Expanded text:
liberalius divina providentia dici potest, quae a liberalius divina providentia dici potest, quae a legibus suis hominem lapsum, et propter cupiditatem rerum mortalium jure ac merito mortalem sobolem propagantem, non omnino deseruit? Habet enim potestas illa justissima, miris et incomprehensibilibus modis, per quasdam secretissimas successiones rerum sibi servientium quas creavit, et severitatem vindicandi, et clementiam liberandi. Quod quidem quam sit pulchrum, quam magnum, quam Deo dignum, quam postremo id quod quaeritur verum, nequaquam intelligere poterimus, nisi ab humanis et proximis incipientes, verae religionis fide, praeceptisque servatis, non deseruerimus viam quam nobi Deus, et Patriarcharum segregatione, et Legis vinculo, et Prophetarum praesagio, et suscepti Hominis sacramento, et Apostolorum testimonio, et Martyrum sanguine, et Gentium occupatione munivit. Quare deinceps nemo ex me quaerat sententiam meam, sed potius audiamus oracula, nos
Abbreviated transcription (Latin):
oculis s mente cernatur. q̃ taindem niens ydonea
reperiri potest. que cum stulticie nube obtegat᷑
ualeat illam lucem. uel etiam conetur haurire:
Confugiendum est igitur ad eorũ precepta. quos
sapientes fuisse probabilez. Ac̃tenus potuit rõ
ꝓduci. Uersabatur namq non u̾itate certior.s
ꝯsuetudine securior. in reb humanis. At ubi ad
diuina ꝑuentum ÷ sese auertit. in tueri nõ potest.
palpitat. estuat. in hiatamore. reu̾beratur luce
ueritatis. et ad familiaritatem tenebrarũ suar.
non electõne. s fatigatõne ꝯuertitur. Qͣm hic
formidandũ ÷. qͣm tremend̾. ne maiorem inde cñ¬
cipiat aĩa imbecillitatem. ubi quietem fessa cou¬
quirit. Ergo refug̾ẽ in tenebrosa cupientibus
ꝑ dispensatõnem ineffabilis sapĩe nobis illa opa¬
citas auctoritatis occurrat. et muabilibus rerũ.
uocibusq librorũ. uelut signis temꝑatioribus.
ueritatis. unibrisq blandiatur. Quid potũ pro
salute nr̃a fieri amplius. quid beneficentius. qͥd

Expanded text:
oculis, sed mente cernatur, quae tandem mens idonea reperiri potest, quae cum stultitiae nube obtegatur, valeat illam lucem vel etiam conetur haurire? Confugiendum est igitur ad eorum praecepta, quos sapientes fuisse probabile est. Hactenus potuit ratio perduci. Versabatur namque, non veritate certior, sed consuetudine securior, in rebus humanis. At ubi ad divina perventum est, avertit sese: intueri non potest, palpitat, aestuat, inhiat amore, reverberatur luce veritatis, et ad familiaritatem tenebrarum suarum, non electione, sed fatigatione convertitur. Quam hic formidandum est, quam tremendum, ne majorem inde concipiat anima imbecillitatem, ubi quietem fessa conquirit. Ergo refugere in tenebrosa cupientibus per dispensationem ineffabilis Sapientiae, nobis illa opacitas auctoritatis occurrat, et mirabilibus rerum, vocibusque librorum veluti signis temperatioribus veritatis, umbrisque blandiatur. 12. Quid potuit pro salute nostra fieri amplius? Quid beneficentius, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ritas u̾o ip̃a non potuit significari p̾ssius. qͣm ꝙ
testimoniũ comꝑtum. s a me ẽẽ prolatum. Num¬
quidnam cͥ demonstrandũ est heretice nͥ aut
scriptum in uet̾i lege non esse. aut apło non
ꝯuenire: Quorum si nichil dice audes urgeris
enĩ cum et codex legitur quo planũ sit scriptũ
esse. et homines intelligunt ad id ꝙ apłł dixit
nich posse aptius quenire. cur ergo ualere aliꝙͥ
putas quod scripturas corruptas esse insimula¬
re audes postremo quid responsurus es ei qui tͥ
dicat. ego sic intelligo. ego sic accipio. sic credo.
nec ob aliud lego illos libros nͥ qd̾ ibi omĩa xp̃i¬
ane fidei concin̾e uideo: Illud potius dic si au¬
des ⁊ aduersum me dic̾e cogitas nõ esse credẽd

Expanded text:
ritas vero ipsa non potuit significari expressius, quaritas vero ipsa non potuit significari expressius, quatestimonium, sed a me esse prolatum. Numquidnam tibi demonstrandum est, haeretice, nisi aut scriptum in vetere Lege non esse, aut Apostolo non convenire? Quorum si nihl dicere audes urgeris enim cum et codex legitur, quo planum sit scriptum esse, et homines intelligunt ad id quod Apostolus dixit, nihil posse aptius convenire, cur ergo valere aliquid putas, quod Scripturas corruptas esse insimulare audes? Postremo quid responsurus es ei qui tibi dicat: Ego sic intelligo, Ego sic accipio, sic credo; nec ob aliud lego illos Libros, nisi quod ibi omnia christianae fidei concinere video. Illud potius dic, si audes et adversus me dicere cogitas, non esse credend
Abbreviated transcription (Latin):
onis. Hec illi solent a corruptorib scripturarum
ĩmissa esse dic̾e. Usq adeo nichil hñt qd contra¬
dicant. ut hec miseri respondere cogantur. S qͥs ñ
intelligat ꝯuictoꝵ hominũ aliam non esse potu¬
isse ultimam uocem: A quib cũ quero utrum
docełi. iu hoc autem alt̾o cergiu̾santes homineᷤᷤ
et per abrupta fugientes. aut in pacem reuoca¬
bo si uoluerint respic̾e̾ aliq̃ntum et considerare ꝙͥ
dc̃m sit. aut eos intesligencia cet̾oꝵ quisme cu¬
piditate iudicant insectalor. Quid enĩ potest
amicius qͣm iste sibi consonare snĩe.: Nam tri
riculũ. hoĩem in hac uita constitutum grauit᷑
afficiunt Hec itaq omĩa uerbo illo uno condu¬
duntur cestimonio uet̾is legis. qd̾ dc̃m est pp̃ te
afficimur. Gladius restabat qui non crũpnosam
uitam affert. s quam inueuit adimit. Huic ergo
respondet estimati sumus ut oues occis̃ionis. Ca¬

Expanded text:
onis . Haec illisolent a corruptoribus Scripturarum onis . Haec illisolent a corruptoribus Scripturarum immissa esse dicere, usque adeo nihil habent quod contradicant, ut haec miseri respondere cogantur. Sed quis non intelligat convictorum hominum aliam non esse potuisse ultimam vocem? 15. A quibus tamen quaero, utrum docebo: in hoc autem altero tergiversantes homines, et per abrupta fugientes, aut in pacem revocabo, si voluerint respicere aliquantum, et considerare quid dictum sit; aut eos intelligentia caeterorum, qui sine cupiditate judicant, insectabor. Quid enim potest amicius quam istae sibi consonare sententiae? Nam triburiculum, hominem in hac vita constitutum graviter afficiunt. Haec itaque omnia verba illo uno concluduntur testimonio veteris Legis, quo dictum est, Propter te afficimur. Gladius restabat, qui non aerumnosam vitam affert, sed quam invenerit adimit. Huic ergo respondet, Aestimati sumus ut oves occisionis. Cha
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ deus÷. deus est nobis sũmũ bonũ. Neq infra
remanend̾ nob̾÷. neq ultra querendũ. Alterũ
enĩ ꝑiculosum. alt̾m nullũ est. Age nũc inuesti¬
gemus. uel potius attendamꝰ. Presto .n. est et fa¬
cilime udetur utrum hiis sencenciis ex ew atz¬
apło ꝓlatis. etiam testĩ uetĩs auctoritas ꝯgͣat.
Quid dicam de suꝑiore snĩa. cũ manifestum
sit oĩb eam delege que ꝑ moysen data ẽ esse
depromptam Ibi eñ scriptũ est. Diliges dñm
deum tuũ ex toto corde tuo. et extota aĩa.ł.
et ex cota mente .t. Cuid autem illi qd̾ ab apło
dictum ÷ comꝑare de uet̾ĩ testõ possim. ne diu¬
tius quere̾m ip̃e subiecit. Cum enĩ dixiss nlła
tribulatõne. nulla angustia nulla ꝑsecnutõ¬
ne nulla necessitate in opie corporalis. nullo peri¬
culo. nullo gladio nos a caritate xp̃i seꝑari. sta¬
cim subiunxit. Sicut scriptũ est. Quia propt̾ te
afficinur tota die. estimati sunus ut oues occisi¬

Expanded text:
nobis est. Deus est nobis summum bonum. Neque infra remanendum nobis est, neque ultra quaerendum: alterum enim periculosum, alterum nullum est. CAPUT Igemus, vel potius attendamus, praesto enim est et facillime videtur, utrum his sententiis ex Evaprolatis, etiam Testamenti Veteris auctoritas congruat. Quid dicam de superiore sententia, cum manifestum sit omnibus, eam de lege quae per Moysen data est, esse depromptam? Ibi enim scriptum est, Diliges Dominum Deum tuum, ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua . Quid autem illi quod ab Apostolo dictum est, comparare de Veteri Testamento possim, ne diutius quaererem ipse subjecit. Cum enim dixisset nulla tribulatione, nulla angustia, nulla persecutione, nulla necessitate inopiae corporalis, nullo periculo, nullo gladio nos a charitate Christi separari; statim subjunxit: Sicut scriptum est, Quia propter te afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisi
Abbreviated transcription (Latin):
dei nature ess ac substancie. cui soli in ꝯmuta¬
bilitas atq ut ita dicam inꝯuertibilitas semꝑ
est. Ereatura enim neq hoc ego. s idem paulus
non ẽ. qr om̃e qd̾ est aut deus aut creatura ẽ.¬

Expanded text:
ei naturae esset ac ipsius substantiae, cui soli incommutaei naturae esset ac ipsius substantiae, cui soli incommutabilitas atque ut ita dicam, invertibilitas semper est. Creatura enim neque hoc ego, sed idem Paulus non est. Quia omne quod est, aut Deus, aut creatura e
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iħs dominus nr̃. uocatis inquit predicamꝰ xp̃m
dei uirtutem et dei sapĩam. Quid ip̃e xp̃c: Nõne in¬
quit ego sum ueritas: Si ergo querimus quid sit
et amare ex toto corde. et ex tota anima ⁊ex toca
mente uirtutem que inuiolabił ⁊ inuicta sapi¬
enciam cui stulticia non succedit u̾itatem q̃ ꝯũti.
atq aliter qͣm semꝑ est sese habere non nouit. Per
hanc ip̃e ceruitur pater. Dictum est enĩ nemo uenͭ
ad patrem nͥ ꝑ me. Huic heremus ꝑ scĩficatõnem.
Sanctificati enim plena et integra caritate Nagͣ¬
mus qua sola efficitur. ut adnõ non reu̾tamur.
eiq potius qͣm huic mundo ꝯformenur. Predesti¬
nauit eium ut ait idem apłs. conformes nos fieri
ymaginis filii eius. fiet ergo ꝑ caritatem ut con¬
formenur deo. et ex eo conformati. atq figurati.
et circunicisi ab hoc mundo. non ꝯfundamur cũ
hiis que nobis esse debent subiecta. Sit autẽ hoc
et inꝯmutabilis ꝑmaneret. ꝙ ꝓfc̃õ non poss. nͥ

Expanded text:
s Dominus noster: Vocatis, inquit, praedicamus Christum Dei Virtutem et Dei Sapientiam . Quid? ipse Christus nonne inquit, Ego sum Veritas? Si ergo quaerimus quid sit et amare ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente; Virtutem quae inviolabilis et invicta est, Sapientiam cui stultitia non succedit, Veritatem quae converti atque aliter quam semper est sese habere non novit. Per hanc ipse cernitur Pater; dictum est enim: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Huic haeremus per sanctificationem. Sanctificati enim plena et integra charitate flagramus, qua sola efficitur ut a Deo non avertamur, eique potius quam huic mundo conformemur: Praedestinavit enim, ut ait idem Apostolus, conformes nos fieri imaginis Filii ejus . 23. Fit ergo per charitatem ut conformemur Deo, et ex eo conformati atque configurati, et circumcisi ab hoc mundo, non confundamur cum iis quae nobis debent esse subjecta. Fit autem hoc et incommutabilis permaneret. Quod profecto non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
boni. Unde qui manducat meain carnem et
bibit meum sanguinem: in me manet et
uentrem: Crede ⁊ manducasti. Qui credit in
xp̃m: comedit ip̃m. Qm̃ incorporatur xp̃o¬
ꝑ fidem .i. membrum eius efficitur. Uel in uni¬
tate corporis eius solidatur firmus. Alibi. qd̾
manducatur incorporatur. et qui mãducat
incorporat. Hic autem qui manducatur in¬
corporat. ⁊ qui manducat incorporatur. Ut̃rq

Expanded text:
nt. Unde: Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et ventrem? Crede et manducasti. Qui credit in Deum, comedit ipsum; qui incorporatur  membrum ejus efficitur, vel in unitate corporis ejus firmius solidatur. Alibi quod manducatur, incorporatur; et qui manducat, incorporat. Hic autem quod manducatur incorporat, et qui manducat incorporatur. Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. Utrum xp̃c localiter descendat de
celo. uel ascend̾at in celum cum exhibet a¬
aut subtrahit presenciam corporalem. A.

Expanded text:
eratur utrum Christus localiter descendat de coelo, vel ascendat in coelum, cum exhibet aut subtrahit praesentiam corporalem, a
Abbreviated transcription (Latin):
Erũ libet adhuc oblatõnis mist̾iũ pleniͦ¬
explicare. Subdiaconus .n. calicem pre¬
parat. panem ⁊ uinũ in illo disponens. qr nimir
lex que ꝑ subdiaconũ hic congrue designat᷑
huius oblatõis misteriũ presignauit. docens ꝙ
melchisedech rex salem ꝓtulit panẽ ⁊ uinum.
p̃paratũ accipiens ĩ altari ꝯponit. qm̃ ewan¬
geliũ cuius est figura diaconus: huiꝰ sacrificii
ritum ꝯmendauit eccłie quã ꝑ altare supra
diximꝰ figurari. Prius cñ diacouus pathenã

Expanded text:
erum libet adhuc oblationis mysterium explicare. Subdiaconus enim calicem praeparat, panem et vinum in illo disponens, quia nimirum lex quae per subdiaconum hic congrue designatur, hujus oblationis mysterium praesignavit, docens quod Melchisedech, rex Salem, protulit panem et vinupraeparatum accipiens, in altari componit. Quoniam Evangelium, cujus est figura diaconus, hujus sacrificii ritum commendavit Ecclesiae, quam per altare supra diximus figurari. Prius tamen diaconus patenam
Abbreviated transcription (Latin):
noui testam̃ti qui ꝓ multis effundet᷑ in remissi¬
onem pecratoꝵ. et de late̾ xp̃i simul exiuit san¬
guis ⁊ aqua. quatinus nec xp̃c sit sine populo.
nec populus sine xp̃o. qi cũ aqua uino miscetur:
xpõ populus adimatur. Uerũ hoc qͦ mist̾ium lex
mosaica p̾signauit. sicut exponit apłs dicens.
te. qiͣ sanguinẽ dñ siiscepturus. qui de latere
dextro creditur ꝓfluxisse. Nam sicut panis in
thurribulũ cum incenso. efficit suꝑ ea crucis sig
dotem uel sacrificiũ aliquo mͦ p̾ualeat. obhoc
⁊̃ in modũ crucis suꝑducit ⁊ circũducit ĩcensum
⁊ sacrificiũ ad altare. quatinus ⁊ crucis signacu¬
lo ⁊ thuris inceuso dẏabolice fraudis malignitaᷤᷤ
extricetur. sicut p̃scͥpsimus ⁊ ostendimus ad id

Expanded text:
ffundetur in remissionem peccatorum . Et de latere Christi simul exivit sanguis et aqua, quatenus nec Christus sit sine populo, nec populus sine Christo. Quia cum aqua vino miscetur, Christus et populus adunantur. Verum hoc quoque mysterium lex Mosaica figurat, sicut exponit Apostolus dictae, quasi sanguinem suscepturus, qui de latere Christi dextro creditur vel cernitur profluxisse. Nam sicut panis in thuribulum cum incenso: efficit super ea crucis signdotem vel sacrificium aliquo modo praevaleat. Ob hoc etiam in modum crucis superducit et circumducit incensum et sacrificium ad altare, quatenus et crucis signaculo et thuris incenso diabolicae fraudis malignitas extricetur, sicut praediximus et ostendimus ad id
Abbreviated transcription (Latin):
domĩi quõ placeat dño: ne forte pp̃ aliquã
sibi ĩcognitam mencis infirmitatem nõd̾
sit matura martirio. illa uero mulier cui
se preferre gestiebat. iam possit bibe calicem
dominice humilitatis. quem prius bibend̃
discipuł amatorib sublimitatis opposuit:
Unde inqͣm scit ne forte ip̃a nondum sit te¬
cla. iam sit illa crispina: Certe nͥ assit temp¬
tatio: nulla doni huius fit demonstratio.
Hoc autem tam magnum est ut eũ fructũ
centesimũ quidam inclłigunt. Perhibet enĩ
preclarissimũ testimoniũ ecclesiastica auc¬
toritas. in qua fidelib notum est quo loco i¬
martires. et quo defuncte sc̃imoniales ad al¬
taris sacram̃ta recitentur.

Expanded text:
domini, quomodo placeat domino, ne forte propter aliquam domini, quomodo placeat domino, ne forte propter aliquam sibi incognitam mentis infirmitatem nondum sit matura martyrio, illa uero mulier, cui se praeferre gestiebat, iam possit bibere calicem dominicae humilitatis, quem prius bibendum discipulis amatoribus sublimitatis opposuit? unde, inquam, scit, ne forte ipsa nondum sit Thecla, iam sit illa Crispina? Certe nisi adsit temptatio, nulla doni huius fit demonstratio. Hoc autem tam magnum est, ut eum fructum centenum quidam intellegant. perhibet enim praeclarissimum testimonium ecclesiastica auctoritas, in qua fidelibus notum est quo loco martyres et quo defunctae sanctimoniales ad altaris sacramenta recitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
et coram deo inuenies gr̃am. utiq ubi se
fallaciter huĩliare non poss. ꝓinde quid di¬
cemus: Est ne aliquid quod uirgo dei uera¬
citer cogitet unde se fideli mulieri non tm̃
uidue uerũ eciam ꝯiugate p̃ferre ũ audeat
Nonego reꝓbam dico. Nam quis nesciat
obedientem mulierem in obedienti iurgini
p̃ponendam: S cum ambe sunt obedientes
preceptis dei. itane crepidabit sc̃am uirgini¬
tatem. ⁊̃ castis nuptiis. et continenciam pre¬
ferre conubio. fructum centesimũ preire tͥ¬
cesimo: Inmo uero non dubitet hanc rem
illi rei ppon̾e. Hec cñ fideł᷑ uel ħ̾ uirgo obediẽs
et deũ timens. illi uel illi mulieri obedienti ⁊
deum tumuenti se anteferre non audeat. Alio¬
quin ñ erit humił et deus suꝑbs  resistit. Q
ergo cogitabit: Occulta scilz dona dei. que
non nisi interrogatõ temptatõnis eciam in
seiz ipõ unicuiq declarat. Ut .n. cet̾a taceam
unde scit uirgo qͣmunis sollicita sis que sũt

Expanded text:
et coram deo inuenies gratiam, utique ubi se et coram deo inuenies gratiam, utique ubi se fallaciter humilare non posset. Proinde quid dicemus? estne aliquid. quod uirgo dei ueraciter cogitet, unde se fideli mulieri non tantum uiduae, uerum etiam coniugatae praefen-e non audeat? non ego reprobam dico; nam quis nesciat oboedientem mulierem inoboedienti uirgini praeponendam? sed cum ambae sunt oboedientes praeceptis dei, itane trepidabit sanctam uirginitatem etiam castis nuptiis et continentiam praeferre conubio, fructum centenum praeire triceno? immo uero non dubitet hanc rem illi praeponere. haec tamen uel haec uirgo oboediens et deum timens illi uel illi mulieri oboedienti et deum timenti se anteferre non audeat; alioquin non erit humilis, et deus - superbis resistit. quid ergo cogitabit? occulta scilicet dona dei, quae nonnisi interrogatio temptationis etiam in semet ipso unicuique declarat. ut enim cetera taceam, unde scit uirgo, quamuis sollicita quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
s potius multum dilige a quo tibi multum
cributum est. Si .n. diligit cui donatum est.
ne redd̾et quantomagis debet dilig̾e. cui do¬
natum ÷ ut haberet: Nam et quisquis ab ini¬
cio pudicus ꝑmanet ab illo regitur. & quisqͥs
ex inpudico pudicus fit ab ilło corrigitur.
& quisquisusq in finem impudicus est ab
illo deseritur. Hoc autem illo occulto iudicio
fac̾e potest iniquo non potest. ne forte ideo la¬
non incidat in alium suꝑbie laqueu. ut
De ip̃a dei gr̃a se extollendo sꝑ̾nat cec̾os. Qͦuicio
alius ille phariseus et de bonis que habebat dõ
gr̃as agebat. et camen se suꝑ publicanũ pcc̃a
confitentem extollebat. Quid igitur faciat
uirgo. quid cogitet ne se extolsat suꝑ eos.
uel eas que hoc tam magno dono carent. Alz
enĩ sumulare debet humilitatem. s exhibere.
Nam suulatio humilitatis maior suꝑbia.
esse oportere cum dixiss qnͣto magnus es tã¬
to humilia te in om̃ib mox quo subdidit.

Expanded text:
sed potius multum dilige, a quo tibi multum sed potius multum dilige, a quo tibi multum tributum est. Si enim diligit, cui donatum est ne redderet; quanto magis debet diligere, cui donatum est ut haberet? Nam et quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex impudico pudicus fit, ab illo corrigitur; et quisquis usque in finem impudicus est, ab illo deseritur. Hoc autem ille occulto judicio facere potest, iniquo non potest: et fortasse ideo lanon incidat in alium superbiae laqueum, ut de ipsa Dei gratia se extollendo spernat caeteros. Quo vitio alius ille pharisaeus, et de bonis quae habebat Deo gratias agebat, et tamen se super publicanum peccata confitentem extollebat . Quid igitur faciat virgo, quid cogitet, ne se extollat super eos vel eas quae hoc tam magno dono carent? Neque enim simulare debet humilitatem, sed exhibere: nam simulatio humilitatis major superbia esse oportere, cum dixisset: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, mox quoque subdidit:
Abbreviated transcription (Latin):
de prũa dicit apostolus. Ne forte det ilł deus
penitenciam. De ip̃a ⁊̃ continencia. nonne
apertissime dc̃m ẽ. ꝙ cũ scirem qr nemo po¬
test esse concinens iusi deusdet. ꝙ hoc ipsum
erat sapĩe. scire cuius ess hoc donui
ed forte continencia de i est. sapienciã
uero sibi ip̃e homo prestat. qua illud
donum non suum. s dei esse cognoscat. Im¬
mo dominus sapientes facit cẽcos. et cestĩo¬
nium domini fidele sapĩam prestat ꝑuulis.
ꝙ si quis iudiget sapĩa postulet a deo qui dat
om̃ib affluenter et non improꝑat. et dabitur
ei Sapientes autem esse uirgines decet ne lam¬
pades earum extingantur. Qũo sapientes.
nisi non alta sapientes. s hũilib consentien¬
tes: Dixit .n. homini ip̃a sapĩa. Ecce pietas
est sapĩa. Si ergo nichil habes qd̃ ñ accepisti.
noli altum saꝑe. s time. et noli modicum di¬
lig̾e quasi a quo cibi modicũ dimissum sit.

Expanded text:
de paenitentia dicit apostolus: ne forte det illis deus de paenitentia dicit apostolus: ne forte det illis deus paenitentiam. De ipsa etiam continentia nonne apertissime dictum est: et cum scirem, quia nemo esse potest continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum? Sed forte continentia donum dei est, sapientiam uero sibi ipse homo praestat, qua illud donum non suum, sed dei esse cognoscat. immo dominus sapientes facit caecos, et: testimonium dei fidele sapientiam praestat paruulis, et: si quis indiget sapomnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei . Sapientes autem esse virgines decet, ne lampades earum exstinguantur . Quomodo sapientes, nisi non alta sapientes, sed humilibus consentientes ? Dixit enim homini ipsa Sapientia, Ecce pietas est sapientia . Si ergo nihil habes quod non accepisti, noli altum sapere, sed time . Et noli modicum diligere, quasi a quo tibi modicum dimissum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Tuinquit precepisti mandata tua custodi.¬
rinimis. Denide sequitur. Utinam dirigã¬
cur uie mee ad custodiendas iustificatõnes
tuas. Tunc non confundar cũ ꝑ inspicio ĩ oĩa
mandata tua. Quod dñm precepisse supra
posuit hoc ut a se impleretur optauit. Hoc
fit utiq ne peccetur. Quod si pectatũ fuerit
p̃cipitur ut peniteat. ne defensione ⁊ gecusati¬
onepeccati. pereat suꝑbiendo qui fecic dum
non penitendo uult perire quod fecit. Eciam
hos a deo pecitur. ut intelligatur non fieri
nisi eo prestante a quo pecitur. Pone inquit
dominẽ custodiam ori meo. et hostium con¬
tinencie citũ labia mea. Non declines corn
meũ in uerba mala: ad excusandas excusa¬
tõnes in peccatis. cum hominib oꝑantib
iniquitatem. Siergo obedĩa qua eius mã¬
data seruamus. et penitencia qua pecrata no¬
stra non excusamus. s actusanius. optatur
et petitur manifestum est qr cum fit illo do¬
nante habetur. illo adiuuante completur:

Expanded text:
tu, inquit, praecepisti mandata tua custoditu, inquit, praecepisti mandata tua custodiri nimis. deinde sequitur: utinam dirigantur uiae meae ad custodiendas iustificationes tuas; tunc non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua. quod deum praecepisse supra posuit, hoc ut a se inpleretur optauit. hoc fit utique, ne peccetur; quod si peccatum fuerit, praecipitur, ut paeniteat, ne defensione et excusatione peccati pereat superbiendo qui fecit, dum non uult paenitendo perire quod fecit etiam hoc a deo petitur, ut intellegatur non fieri nisi eo praestante a quo petitur. pone, inquit, domine, custodiam ori meo et ostium cotinentiae circum labia mea. non declines cor meum in uerba mala ad excusandum excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. si ergo et oboedientia, qua eius mandata seruamus, et paenitentia, qua peccata nostra non excusamus, sed accusamus, optatur et petitur, manifestum est, quia cum fit, illo dante habetur, illo adiuuante conpletur.
Abbreviated transcription (Latin):
lapp̃ hec prima sit induende huilitatis
cogitatio. ne a se putet sibi esse dei uir¬
zo quod talis est. ac non potius hoc donũ
optimũ descend̾e a patre luminũ. apd̾ quẽ
non est transmutatio. nec momenti obum¬
bratio. Ita .ni. non putabit modicum ẽẽ ñbi
dimissum. ut modicum diligat. ⁊ ignorãs
dei iustĩam ⁊ suam uolens constitue̾. iusti¬
cie dei non subiciatur in quo uicio erat si¬
mon ille quem suꝑauit mulier cui dunis¬
sa sunt pecrata multa qm̃ dilexit multũ:
s cautius et uerius cogitabit omĩa pecrata
sicbabenda tanqͣm dimittantur. a quibus
deus custodit ne cõmittantur. Testes sunt
uoces piarum deprecatõnum in scripturis
scĩs. quib ostenditur ea ip̃a que precipiunt᷑
a deo non fieri. uisi dante acq adiuuante¬
eo qui precipit. Mendaciter .i. pecuntur si
ea non adiuuante eius gracia fac̾e̾ possu¬
niuis. Quid tam generaliter maximeq p̃¬
cipitur qͣm obedĩa qua custodiuntur mã¬
data dei: ꝙ tam̃ hanc inuenimus optari.

Expanded text:
aec prima sit induendae humilitatis cogitatio, ne a se sibi putet esse dei uirgo, quod talis est, ac non potius hoc donum optimum desuper descendere a patre luminum, apud quem non est transmutatio nec momenti obumbratio. ita enim non putabit modicum sibi esse dimissum, ut modicum diligat et ignorans dei iustitiam ac suam uolens constituere iustitiae dei non subiciatur. in quo uitio erat Simon ille, quem superauit mulier, cui dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum. sed cautius et uerius cogitabit omnia peccata sic habenda, tamquam dimittantur, a quibus deus custodit ne committantur. testes sunt uoces piarum deprecationum in scripturis sanctis. quibus ostenditur ea ipsa, quae praecipiuntur a deo, non fieri nisi dante atque adiuuante qui praecepit. mendaciter enim petuntur, si ea non adiuuante eius gratia facere possemus. quid tam generaliter maximeque praecipitur quam oboedientia, qua custodiuntur mandata dei? et tamen hanc inuenimus optari.
Abbreviated transcription (Latin):
iħc ⁊ cedere. cepit contristari ⁊ mestus eẽ. Ex
ꝯpassione cordis pro crucifixorib orauit ad
patrem. Pater inquit ignosce illis qr nesciũt
cruces cũ hostia super calicem. qi xp̃c sustinuit
huiꝰmõi cruciatus in corpore suꝑ patibulũ. Per
calicem .n. passio designatur. sm illud qd ipse
dominus ait. Pater si fieri potest transtat a me
calix iste. Due u̾o cruces quas facit sacerdos in
lat̾e calicis designant duo sacram̃ta q̃ de late̾
domini ꝓ fluxerũt uidelicet sanguis redemp¬
porale desuꝑ calice remouetur. quia uelũ tem¬
pli scisum est a sũmo usq deorsum. ĩmo ꝙ de
ilło scriptũ fuerat hactenus clausũ sicut dr̃ de¬

Expanded text:
 taedere, coepit contristari et moestus esse . Ex compassione cordis pro crucifixoribus oravit ad Patrem: Pater, inquit, ignosce illis quia nesciunt cruces cum hostia super calicem, quia Christus sustinuit hujusmodi cruciatus in corpore super patibulum; per calicem enim passio designatur, secundum illud quod ipse Dominus ait: Domine Pater, si fierluxerunt. Duae vero cruces, quas facit sacerdos in latere calicis, designant duo sacramenta quae de latere Domini profluxerunt, videlicet aqua regeneporale desuper calicem removetur, quia velum templi scissum est a summo usque deorsum . Imo quod de illo scriptum fuerat, hactenus clausum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
illud ꝓpheticum. Expandi manus meas ad
ppłm non credentem mͥ. Subtilius tñ atq
cruces significant tres cruciatus quos xp̃c in
cruce sustinuit. uidelz passionem. ꝓpassionem.
compassionem. passionem in corpore. ꝓpassio¬
nem in mente. compassionem in corde. De
passione corporis ait dominus per ꝓphetam.
O uos om̃es qui transitis ꝑ uiam attendite
⁊uidete si est dolor sicut dolor meus. foderunt

Expanded text:
illud propheticum: Expandit manus meas ad populum non credentem mihi , subtilius tamen atque cruces significant tres cruciatus, quos Christus in cruce sustinuit, videlicet passionem, propassionem et compassionem. Passionem in corpore, propassionem in mente, compassionem in corde. De passione corporis ait Dominus per prophetam: O vos omnes, qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus
Abbreviated transcription (Latin):
matħs. hora sexta manib gentiliũ quod
narrat iohs. et cura horam nonam ĩclina¬
co capite tradidit spm̃. Ad recolendam gͦ
crucifixionem que hora tercia fc̃a ẽ linguiꝰ
iudeorum ter clamantiũ. crucifige crucifige
eum. E rursus. Tolle tolle crucifige eum: sa¬
cerdos facit tres cruces suꝑ oblatam ⁊ calicẽ:¬
autem ad designandam diuisionem carnis
⁊ anime domini morientis facit duas cruces
ĩ ore calicis cum dicit T̃ibi deo patri om̃ĩpo
sint unite sub̾e. uidel diuinitas. corpus et¬
auima. due tm̃ .i. corpus ⁊ anima fuerunt
in morte diuise. Nam diuinitas a neutra ẽ
separata Propt̾ea non trib crucib s dua¬
bus mors domini designatur. Sacerdos gͥ
cũ dicit sanctificas. uiuificas. et benedicis. Ad
recolendam uero crucifixionem q̃ post intuallũ
triũ horarũ facta est manib gentiliũ. nulites .n.
ciiai fsie eanĩt ⁊ łmi socerdos iterũ ficit cres auices
cũ bostia suꝑ calicem.

Expanded text:
s; sexta, manibus gentilium, quod narrat Joannes; et circa horam nonam inclinato capite, emisit spiritum. Ad recolendam ergo crucifixionem, quae hora tertia facta est linguis Judaeorum ter clamantium; Crucifige, et rursus: Tolle, tolle, crucifige, sacerdos facit tres cruces super oblatam et calicevero ad designandam divisionem carnis et animae Domini morientis, facit duas cruces in ore calicis, cum dicit: Tibi Deo Patri omnipotesint unitae substantiae, divinitatis ad corpusum, id est corpus et anima, fuerunt in morte divisae. Nam divinitas a neutra est divisa et separata, propterea non tribus crucibus, sed duabus mors Domini designatur. CAPUT VIII. cum dicit: Sanctificas, vivificas, et benedicis. Ad recolendam vero crucifixionem, quae post intervallum trium horarum facta est manibus gentilium milites enim crucifixerunt Jesum, sacerdos iterum facit tres cruces cum hostia super calicem
Abbreviated transcription (Latin):
metur. qui magis intellig̃ magis dubitat.
et ille uidetur plus sapere qui magis desipit.
pars ergo est sciencie scire quod nescias. fecit
autem deus hominem rectum. ⁊ iꝑse se miscũ¬
urrunt ⁊ discurrunt morta. studiis.¬
les per sepes ⁊ semitas. ascendunt mõtes¬
ingrediuntur cauernas. rimantur uisc̾a terre.
ꝓfunda maris. incerta fluminũ. oppaca nemoꝵ
inuia sollitudinis. exponũt se uentis ⁊ imbri¬
sculpunt ⁊ poliunt. ligna scindunt ⁊ dolant. te¬
las ordiuntur ⁊ texunt. uestes incidunt ⁊con¬
suunt. edificant domos ⁊ planctant ortus.
excolunt agros ⁊ pastinant uineas. succend̾t
ancupantur. piscantur meditantur. ⁊ cogi¬
tant. consiliantur ⁊ ordinant. querelantur ⁊
liantur. ⁊ ĩnum̾a talia ut opes cong̾ant uͥ q̃stͥ
multiplicent. ut lucra sectentur. ut bonores
acquirant. ut dignitates extollant. ũ pot̾ateᷤ
oꝑa mea. Edificaui mͥ domos. ⁊ plantaui ui¬
neas. feci mͥ ortos ⁊ pomeria. ⁊ ꝯsem cuncti ge

Expanded text:
». Qui magis intelligit, magis dubitat, et ille videtur plus sapere, qui plus desipit. Pars ergo scientie est scire quod nesciat. «Fecit autem Deus hominem rectum, et ipse se urrunt et discurrunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montesingrediuntur cavernas, rimantur viscera terre, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis et imbrisculpiunt et poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt, vestes incidunt et consuunt, edificant domos et plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succenduntaucupantur. 2 Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur etliantur, et innumera talia ut opes congregent, ut questus multiplicent, ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut potestates opera mea, edificavi michi domos et plantavi vineas, feci hortos et pomaria
Abbreviated transcription (Latin):
scitur perfc̃e. qͣmͣqͣm ex ħ ĩ solubilis redarguctõ
ꝯsequatur. qr corpus quod corrumpit᷑ aggra¬
uat aĩam. et depͥmit cerrena inhĩtatõ sensumi
multa cogitantem. Audi quid suꝑ hoc sen¬
tiat salomon. Cũncte res difficiles. nemo eas
ualet explicare sermone. Est homo qui noc¬
tibus ac dieb sampnũ non capit oculis. nul¬
lamq operũ dei potest inuenire rõnem. ⁊ qnͣ¬
cum plus laborauerit ad querendũ tanto
minus inueniet. Deficiunt ergo scrutantes

Expanded text:
scitur perfecte, quanquam ex hoc insolubilis redargutio scitur perfecte, quanquam ex hoc insolubilis redargutio consequitur. Quidni? «Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem». Audi quid super hoc sentiat Salomon: «Cuncte res difficiles, non potest eas homo explicare sermone». «Est homo qui diebus ac noctibus sompnum non capit oculis et nullam operum Dei potest invenire rationem, et quanto plus laboraverit ad querendum, tanto min
Abbreviated transcription (Latin):
uis ergo nascitur ad uolatum. ⁊ homo
nascitur ad laborem. cuncti dies eius la¬
borib et erumpnis pleni sunt. nec ꝑ noctẽ
nec ꝑ diem requiescit mens eius. et hec nõne
sine defectu sub luna. Non est sine uanitate
sub sempore. tempus enĩ est mora motus rr̃
mutabilium. U̾anitas uanitatum inquit
eccłiastes ⁊ omĩa uanitas. O qm uaria sũt
Unus est tamen omium finis ⁊ idem effcũs
labor ⁊ afflictõ spc̃. occupatõ magna creata
est omĩb bominib. ⁊ iugũ grauesr̃ filios
sapientes et inuestigent alta celi. lata
terre. ꝓfunda maris. De singuł disputent.
de cunctis ꝑtractent. discant semꝑ au doceãt.
et quicquid̃ ex hac corruptõne nisi laborem
et dolorem ⁊ afflictõnem sp̃c inueniũt: No¬
uerat exꝑim̃ta qui dyxerat. Dedi cor meum
multa sapĩa multa sit indignatõ. ⁊ qͥaddit
scĩam addit et dolorem. licet .n. oporteat indagã¬
tem multis ⁊ insudare uigiliis ⁊ inuigilare su

Expanded text:
is nascitur ad volandum, et homo nascitur ad laborem. Cuncti dies eius laboribus et erumpnis pleni sunt, nec per noctem requiescit mens eius. Et hoc nonne , non est sine defectu sub luna, non est sine vanitate sub tempore. Tempus enim est mora motus rerum mutabilium. 2 «Vanitas vanitatum, inquit Ecclesiastes, et omnia vanitas». O quam varia sunt Unus est tamen omnium finis et idem effectus, labor et afflictio spiritus. «Occupatio magna creata est omnibus hominibus et iugsapientes et investigent alta celi, lata terre, profunda maris. De singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et dolorem et afflictionem spiritus invenient? Noverat hoc experimento qui dixerat: «Dedi cor meum multa sapientia multa sit indignatio, et qui addit scientiam addit dolorem». 2 Licet enim oporteat indagantem multis insudare vigiliis et invigilare sud
Abbreviated transcription (Latin):
xpi fluxerunt. Int̾ hii. uices sacrificiũ sig
reducitur si ducatu infinitum. qͣnͣtũlibet
enim muitiplicerlicharistie sacramentũ
odoratus. ⁊ tachita colorem. saporẽ. odorẽ.
fractõnem ⁊ sũpm. Si tũ caro procedat ĩ¬

Expanded text:
Christi fluxerunt. Inter has septem vices sacrificium signreducitur, si ducatur in infinitum. Quantumlibet enim multiplicetur eucharistiae sacramentum, et tactus; circa colorem, saporem, odorem, fractionem et sumptionem. Si tamen caro procedat i
Abbreviated transcription (Latin):
onis. gustus datõnis ⁊ tactus oꝑis. de qͥb
reꝑicur in esais. dñe quinq talẽta tra ñ¬
ecce a.uͭ sr̃ lu. sum. S et binarius et ter¬
narius bene congruit sacram̃to. binaruᷤ.
pp̃ carnem ⁊sanguinem. ternarius ppͣ panẽ
⁊ uiũ ⁊ aquam. Binarius p̃p̃ duplicẽ mod̾
talem sub sp̃ẽ panis.⁊ spũalem in fide cordis.
Ternarius pp̃ tria que sũt in boc sacram̃to
discreta. scil forma uisibilis. ueritas corꝑiᷤ¬
⁊ spũalis uirtus. forma panis ⁊ uini. ueritas
carnis ⁊ sangumis. Uirtus unitatis ⁊ carita¬
tis. ut ica ternarius per biuariũ .i. fides tri¬
nitatis per dilectõnem dei ⁊ ꝓximi operetur.

Expanded text:
onis, gustus delectationis et tactus operis. De quibus reperitur in Evangelio: Domine, quinque talenta trasuperlucratus sum . Sed et binarius et ternarius bene congruunt sacramento. Binarius, propter carnem et sanguinem; ternarius, propter panem et vinum et aquam. Binarius, propter duplicem modum talem sub specie panis, et spiritualem in fide cordis; ternarius propter tria quae sunt in hoc sacramento discreta, videlicet forma visibilis, veritas corualis. Forma panis et vini, veritas carnis et sanguinis, et virtus unitatis et charitatis, ut ita ternarius per binarium, id est fides Trinitatis per dilectionem Dei et proximi operetur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ emptoꝵ. uidel sacerdotum. scrirũ. ⁊ pharise¬
orum Tercia uicebis. ubi dicit Accipiẽs panẽ
lenedixit ac fregit. Similiter hunc p̾clailim
calicem tͥ gras agens benedr̃. propter bene¬
dictõnem panis qui transsusur in carnem. ⁊
uini quod tnͣssubatur in sa pinem. Quarta
uice quinqͥes uͥ d̾i hostianuram. ho. scãm.
manuũ totidem pedum. Nam lateris. Q̾nta
uicebis. uͥdicitur. Sacros filii tui corpus et
sanguinem pp̃ uincula ib ligatũ ẽ corpus.
et flagella quib allisus sanguis. Sexta iice
ter. ubi dicitur. Sanctis. unuficas benediciꝰ¬

Expanded text:
icet sacerdotum, Scribarum et Pharisaeorum. Tertia vice bis, ubi dicitur, accipiens panem, benedixit et fregit. Similiter et hunc praeclarum calicem, gratias agens, benedixit, propter benedictionem panis qui transsubstantiatur in carnem, et vini quod transsubstantiatur in sanguinem. Quarta vice quinquies, ubi dicitur: hostiam puram, hostiam manuum, totidemque pedum, et unam lateris. Quinta vice bis, ubi dicitur: Sacrosanctum Filii tui corpus et sanguinem; propter vincula quibus ligatum est corpus, et flagella quibus allisus est sanguis. Sexta vice ter, ubi dicitur: Sanctificas, vivi
Abbreviated transcription (Latin):
signatur in canone prima re ter. ubi
dicitur hec dona hec munera. hec̃a sacͥficia
Alibata. Propter trinam igitur ̃i tradicõnẽ
que fc̃a est a deo. a nida. a indeo. cta uice qͥn¬
quies ubi dr̃. quam oblatõnen li deus digne¬

Expanded text:
signatur in Canone. Prima vice ter, ubi dicit: Haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia illibata. Propter ternam Christi traditionem, quae facta est a Deo, a Juda, a Judaeo. Secunda vice quinquies, ubi d
Abbreviated transcription (Latin):
simis dieb. etre mertes oꝑariorũ qui messue¬
runt messes ur̃as. que fraudata est uob̾ clam
clamant ⁊ clamor ipõrum in aures dñi sa¬
bahot introiuit ꝓpterea ueritas p̃cipit. Nolite
thesaurizare uobis thesauros in terris. ubi
erugo ⁊ tinea demollitur. uͥ fures effodiunt.
⁊ furantuꝵ

Expanded text:
. Ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras, que fraudata est a vobis, clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introivit». Propterea veritas precipit: «Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi erugo et tinea demolitur et ubi fures effodiunt et furantu
Abbreviated transcription (Latin):
cicie uincło non est concors. Si enĩis qui dis¬
plicet ad intercendendum uttit᷑ irati animuᷤ
sp̃c .s. super utrũq humerum stolam acripiũt.
ut ex hoc in clłigant se per arma iusticie a
dextris ⁊ asinistris esse munitos. quatinus nͦ
aduersis frangantur. nec prosꝑis eleuentur.
Unde cum stolam accipiunt dicit illis ep̃c. Acci
manu pontificis. quatinus hiis instrumentis
potestatem se acrepisse cognoscant placabiles
hostias offerendi. Unde cum bec ep̃c gribuit. Ac¬
cipite inquit potestatem offerre sacrificiũ deo.
missamq celebrandi cam pro uiuis qͣm pro de¬
functis in nõie dñi. Officio sacerdotis usus est
uertit. Accipite inquit et comedite. Hoc ẽ corpꝰ
meum. hoc facite in meam cõmemoratõnem.
Excellentius autem usus ẽ hoc officio cũ pro
pccĩs humani gen̾is se ip̃m in ara crucis obtu¬
lit. idem ip̃e sacerdos et hostia

Expanded text:
citiae vinculo non est concors. Si enim is qui discitiae vinculo non est concors. Si enim is qui displicet, ad intercedendum mittatur, irati animus  sancti Spiritus super utrumque humerum stolam accipiunt, ut ex hoc intelligant, se per arma justitiae a dextris et a sinistris esse munitos II Cor. VI. Quatenus nec adversis frangantur, nec prosperis eleventur. Unde cum stolam accipiunt, dicit illis episcopus: manu pontificis, quatenus his instrumentis potestatem se accepisse agnoscant, placabiles hostias offerendi. Unde cum haec episcopus tribuit: Accipite, inquit, potestatem offerendi sacrificium Deo, missamque celebrandi, tam pro vivis quam pro defunctis in nomine Domini. Officio sacerdotis usus est irtute convertit. Accipite, inquit, et comedite: hoc est corpus meum. Hoc facite in meam commemorationem . Excellentius autem usus est hoc officio, cum pro peccatis humani generis seipsum in ara crucis obtulit, idem ipse sacerdos et hostia