comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simus & fidelis in dño. Ortatur illis in
eodem timotheo quemideo carissimũ
& fidelemfilium obtestatur in dño ut in
hoc discerent quipeccarent Cumenĩ
huic testimonium peribeo illisarguit
Quicommo nefaciatuas meas quaesun
inxp̃o ihũ sicut ubiq in omniecdesia
doceo Peristumquem fidelemfiliũ
in dño confirmat reuerti illos uult
adrezulam asetradite ueritatis ut cõ¬
moniti uerbis & exemplis operum eius
resipiscerent cognoscentes non perperã
sefiusse ab apostolodoctos quando eadẽ
tenere omnes ecclesias discerent
Tam quã non inuentur us essemaduos.
inflatisunt quidam indignabantur
quidam corinthiorum quia non ibat ad
illos non de siderio sed suꝑbia quod quasi
indignos illos haber& cummagis a postolo
hocstudium fuerit ut de indignis facer&
dignos habebater guotum eundi sed ma¬
ioraerant qua eagebat Ueniam autem

Expanded text:
simus et fidelis in Domino. Hortatur illos in hoc simus et fidelis in Domino. Hortatur illos in hoc eodem Timotheo, quem ideo charissimum et fidelem filium obtestatur in Domino, ut in hoc discerent, quid pecarent; cum enim huic testimonium perhibet, illos arguit. Qui vos commonefaciat vias meas, quae sunt in Christo Jesu, sicut ubique in omni Ecclesia doceo. Per istum quem fidelem filium in Domino confirmat, reverti illos vult ad regulam a se traditae veritatis; ut commoniti verbis et exemplis operum ejus resipiscerent, cognoscentes non perperam se fuisse ab Apostolo doctos, quando eadem tenere omnes Ecclesias discerent. Tamquam non venturus essem ad vos, sic inflati sunt quidam. Indignabantur quidam Corinthiorum, quia non ibat ad illos, non desiderio, sed superbia, quod quasi indignos illos haberet; cum magis Apostolo hoc studium fuerit, ut de indignis faceret dignos. Habebat ergo votum eundi, sed majora erant, quae agebat. Veniam autem
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem. in latum oblanditiis mitigat
ut eger securari ꝑmittat. Si enĩ decẽmilia
genui. hisdictis ostendit nullosposse
eo affectu diligere illosque ipse eos dili¬
gebat. quis enimalienus filiossius pre¬
ponat in amore Acper hoc monitaeius
qui& prohis tanta mala passusest. non de¬
bere eosspernere. Obsecro ergouos imi¬
tatores meiestote Obeni uolentiam
scĩ apłi qui obsecrat filios ut imitentur
patrem hoc est sponte rogat egros.
ut recipiant medicinam. In histamen
siu illos imitatores uult esse ut sicut haec
multa exitiapsalute illorum ab incre¬
dulis passus est. d noncessit dũmodo per
dies d noctes euangelit ar& illisdonum
grãedĩ. lta& illimanentes infide eius &
doctrina non reciperent falsorum apos¬
tolorum praua cõmenta. sed resisteren
contempnentes obprobria autdetracti¬
ones ut patrisuospiritali iniuolatum
Creseruarentaffectum. Ideomisiad
uos timotheum quiest filius meus caris¬

Expanded text:
dolorem illatum spe et blanditiis mitigat, dolorem illatum spe et blanditiis mitigat, ut aeger se curari permittat. Si enim decem millia genui. His dictis ostendit nullum posse eo affectu diligere illos, quo ipse eos diligebat. Quis enim alienos filios suis praeponat in amore? Ac per hoc monita ejus, qui et pro his tanta mala passus est, non debere eos spernere. . Obsecro ergo vos, imitatores mei estote. O benevolentiam sancti Apostoli, qui obsecrat filios, ut imitentur patrem, hoc est, sponte rogat aegros, ut recipiant medicinam! In his tamen sui illos imitatores vult esse; ut sicut hic multa exitia pro salute eorum ab incredulis passus est, et non cessit, dummodo per dies et noctes evangelizaret illis donum gratiae Dei; ita et illi manentes in fide ejus et doctrina, non reciperent falsorum apostolorum prava commenta, sed resisterent contemnentes opprobria, aut detractiones, ut patri suo spiritali inviolatum reservarent affectum. Ideo misi ad vos Timotheum, qui est filius meus charis
Abbreviated transcription (Latin):
non resistebant Blasphemamur. & obse¬
cramus Blasphemantes enim rogaban
ut ꝑmitterent red disibirationem
Tam quã purgamenta huius mundifacti
sumus. omniumper ipsimausque ad huc
Non resistendo ulli nequeuiceminma¬
lis reddendo. sed semꝑsubiciendo ut per
patientiam prouocar& ad bonum contẽp¬
tibilis & dispectus fiebat Uusq modo.
idẽ usquenunc diamapudcorinthios pro
quib haec que supramemorat malapas¬
susest Etqm̃humilitatem suamnih il
proficere in hisuidebat queritur dolore
commotus tantam sublectionem diniu¬
rias nullum fructum habere potiusse.
sed & quod deteriusest inpeius proficisse
Non confundensuos haecscribo hoc est
non ruborem uobis faciam hȩcscribo sed
ut corrigatis Et quasi filios meos carissi¬
mos moneo Ad hac sesupplicem facit
necorrepti. &adirã prouocati ad monitio¬
nes eius spernerent. Idest agit ut medi¬
cus salutaris. quiputredinis abscidens

Expanded text:
non resistebant. Blasphemamur et obsenon resistebant. Blasphemamur et obsecramus: blasphemantes enim rogabant, ut permitterent sibi reddi rationem. 126 Tamquam purgamenta hujus mundi facti sumus, omnium peripsema usque modo. Non resistendo ulli, neque vicem in malis reddendo, sed semper se subjiciendo; ut per patientiam revocaret ad bonum, contemptibilis et despectus fiebat. Usque modo, id est, usque nunc etiam apud Corinthios, pro quibus haec, quae supra memorat, mala passus est. Et quoniam humilitatem suam nihil in his proficere videbat, queritur dolore commotus tantam subjectionem et injurias nullum fructum habere potuisse; sed et quod deterius est, in pejus profecisse. Non ut confundam vos, haec scribo: hoc est, non ut ruborem vobis faciam, haec scribo, sed ut corrigatis. Sed quasi filios meos charissimos moneo. Adhuc se supplicem facit, ne correpti, et ad iram provocati, admonitiones ejus spernerent. Id agit ut medicus salutaris, qui putamina abscindens,
Abbreviated transcription (Latin):
gareuĩdetur confirmat. &s quȩ quasi
confirmare uidetur negat Irascentis
enim uerba sunt quinegando confitet᷑
& confitendonegat us que in hanchorã a¬
& esurimus &sitimus & nudisumus & labo¬
ramus oporantesmanibus nostris
Libere emm &iuxͣ ueram fidem sin eali¬
qua adulatione xp̃mprȩdicantes & gesta
prauȩuitȩ arguentes gram̃ apud homines
non habebant Etcolifizabantur Idẽ in¬
iuriis agebantur Et instabiles erant
Quia fugabantur ne in loco diumanen¬
tes plures docerent Ideo dmanibus opera¬
bantur quia non solum gratiam apud ho¬
mines non habebant. uerum etiam ab his
accipere indignumerat qui errori stude¬
bant Sicut dicit inpsalmo exl oleum¬
autem peccatoris non inpingua capud
meum Quia liber tatem arguendi
ammatit. &peccat qui abeo accipit. qui
ideodat necorripiatur. Maledicimur
obenedicimus Male tratante senim
seortabant᷑ adbonum Persecutionem
patimur. osustinemus Quia ꝑsequentib

Expanded text:
gare videtur, confirmat, et quae quasi gare videtur, confirmat, et quae quasi confirmare videtur, negat. Irascentis enim verba sunt, qui negando confitetur, et confitendo negat. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sumus, ramus operantes manibus nostris. Libere enim et juxta veram fidem sine aliqua adulatione Christum praedicantes, et gesta pravae vitae arguentes, gratiam apud homines non habebant, et colaphizabantur, id est injuriis agebantur, et instabiles erant; quia fugabantur, ne in loco diu manentes, plures docerent. Ideo et manibus operabantur, quia non solum gratiam apud homines non habebant; verum etiam ab his accipere indignum erat, qui errori studebant, sicut dicit in psalmo ceautem peccatoris non impinguet caput meum . Quia et libertatem arguendi amittit, et peccat, qui ab eo accipit, qui ideo dat, ne corripiatur. Maledicimur et benedicimus: male tractantes enim se hortabantur ad bonum. Persecutionem patimur et sustinemus; quia persequentibus se
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitas dicitur. quia uisibilia sequit᷑
Nosstulti propterxpm uerumest
quia amantes xp̃m stulti sunt mundo
Vosaũt prudentes in xp̃o. Qui pru¬
dens inxp̃o iudicatur a ꝑfidis. non recte
asserit xp̃m. Denique marcion quia
negat filium dĩ dincarnaridm̃ potu¬
isse prudens ẽ mundo. & fotinus qui¬
a non fatetur xpm̃ ꝑ id quod natus est.
ssapiensuidetur mundanis. Nosinfirmi
Infirmiideo quias ine adulatione &cũ
stultitia sicut uidetur mundanis.
praedicante sxp̃m. in iuriis subiciebant᷑
Uos autem fortes Ideo fortes. quia sic
ꝓficebantur. xp̃m. neoffenderent ho¬
mines ut essent securi Vos nobiles
promissusest. & abinitio prȩdicatus hic
nobilis contraxpm est. quia antiquitatẽ
promissi xp̃ialus deputat Nos autem
ignobiles Ignobilismundo ẽ. quixp̃m
quodmundus denegat ab initio ꝓfitet᷑
Haec igitur omnia supra dicta quaene¬

Expanded text:
infidelitas dicitur, quia visibilia sequitur. infidelitas dicitur, quia visibilia sequitur. Nos stulti propter Christum. Verum est quia amantes Christum, stulti sunt mundo. Vos autem prudentes in Christo. Qui prudens in Christo judicatur a perfidis, non recte asserit Christum. Denique Marcion, quia negat Filium Dei, et incarnari Deum potuisse, prudens est mundo, et Photinus, quia non fatetur Christum per id quod natus est, Deum, sapiens videtur mundanis. Nos infirmi. Infirmi ideo, quia sine adulatione et cum stultitia, sicut videtur mundanis, praedicantes Christum injuriis subjiciebantur. Vos autem fortes. Ideo fortes, quia sic profitebantur Christum, ne offenderent homines, ut essent securi. Vos nobiles.promissus est, et ab initio praedicatus, hic nobilis contra Christum est; quia antiquitatem promissi Christi aliis deputat. Nos vero ignobiles. Ignobilis mundo est, qui Christum, quod mundus denegat, ab initio profitetur. Haec igitur omnia supradicta, quae ne
Abbreviated transcription (Latin):
deputat. quia semꝑ innecessitate fuit
persecutiones & praessuras ultraceteros
passus. sicut passurisunt helias & enoch
quiaultimo tempore futuri suntapłi
Mit tienimhabent antexp̃m ad prȩ¬
parandum populum dĩ. &muniendas
omnes ecclesias. ad resistendum anti¬
cristo quos & ꝑsecutiones pati &occidi
lectio apocalipsis testatur. horumergo
tempus suo tempore conparauit apos¬
tolus dicens. quasimorte destinatos
ad hoc enim destinati sunt. ut occidant᷑
Quia ex pectaculum factisumus. huic
mundo. & angelis & hominibus. Quia
erunt expectaculum denoch & helias
usque adeo ut corpora eorum inplatea
proiciantur in conspectutotius populi
infidelis. Ita dapostoli ex pectaculum
facti sunt. quia publice ridebantur posi¬
tiadinuiriam &mortẽ quam passi sunt.
Mundum autem angelos d homines
ꝑ angelos malos Et homines mali in¬
creduli hisa postolorum iniuriae oblec¬
tamento sunt. Mun dus aut emidcirco

Expanded text:
deputat, quia semper in necessitate fuit, deputat, quia semper in necessitate fuit, persecutiones et pressuras ultra caeteros passus, sicut passuri sunt Enoch et Elias, qui ultimo tempore futuri sunt apostoli. Mitti enim habent ante Christum ad praeparandum populum Dei, et muniendas omnes Ecclesias, ad resistendum antichristo, quos et persecutiones pati et occidi lectio Apocalysis testatur. Horum ergo tempus suo tempori comparavit Apostolus dicens: Quasi morti destinatos , ad hoc enim venturi sunt, ut occidantur. Quia spectaculum facti sumus huic mundo, et angelis et hominibus. Quia erunt spectaculum et Enoch et Elias usque adeo, ut corpora eorum in platea projiciantur in conspectu totius populi infidelis; ita et apostoli spectaculum facti sunt; quia publice ridebantur, positi ad injuriam et mortem quam passi sunt. Mundum autem, angelos et homines per angelos malos, et homines mali et increduli; his apostolorum injuriae oblectamento sunt. Mundus autem idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
in seconuertebant a postolus uerose
contemptibilemuolebatiuderi dium¬
modo digloriam facer& acceptabilem
samsaturatiestis iam diuites factiestis
sine nobis regnatis Iro nia est sicut dicus
irascentis enu uerba sunt non confir¬
mantis. in quibus enum tanta uitia argu¬
it regnare illos dicit Sicenimputa¬
bantꝰ gloriantes de his. quae apseudo¬
apłis tradebantur Etutinam res¬
naretis ut & nos uobiscum regnemus
Vt pius pater &iam in gratis filus be¬
neoptat: Quid enim fieri poterat. ut
sine apłis regnarent: quicquid enim
non ab apostolis traditum est. sceleri¬
bus plenum est Sic tamen fuerat
ordo dicere ut nobiscum regnetis
Sedquia premiserat &utinam regne¬
tis aliter dicere non potuit. nisut &
nos uobiscum regnemus Regnare
autemẽ despe & ꝓmissis xp̃i securum
esse & gaudere in his quae aduersa
propter nomen xp̃i accidunt. Lucrũ
enim adferunt. non de trimentum.
un de alio loco dicit cum infirmor

Expanded text:
in se convertebant. Apostolus vero in se convertebant. Apostolus vero contemptibilem se volebat videri, dummodo Dei gloriam faceret acceptabilem. Jam saturati estis, jam divites facti estis, sine nobis regnatis. Ironia est, ut dicunt; irascentis enim verba 125 sunt, non confirmantis. In quibus enim tanta vitia arguit, regnare illos dicit; sic enim putabant, gloriantes de iis quae a pseudoapostolis tradebantur. Et utinam regnetis, ut et nos vobiscum regnemus. Ut pius pater etiam ingratis filiis bene optat. Qui enim poterat fieri, ut sine apostolis regnarent? Quidquid enim non ab apostolis traditum est, sceleribus plenum est. Sic tamen ordo fuerat dicere: Ut nobiscum regnetis; sed quia praemiserat: Et utinam regnetis, aliter dicere non potuit nisi: Ut et nos vobiscum regnemus. Regnare autem est de spe et promissis Christi securum esse, et gaudere in iis, quae adversa propter nomen Christi accidunt; lucrum enim afferunt, non detrimentum. Unde alio loco dicit: Cum infirmor,
Abbreviated transcription (Latin):
minus consecutos hoc his loquitur qui
baptizatos ab aliis plus aliquidesseputa¬
bant quorum eloquentia seducebantur
ut fuco quodam ꝑuersa rectaputarent
Tantaenim dicor dia inpopuloerat. ut
multa essent studiadiuersarum partiũ.
Et sic omã dictasua aptauit apostolus
sine manifestatione nominum omnibus
partibus. ut cum legeretur epistolauna¬
que que pars ad sedicta susciperet audi¬
ens quod causae suae intendicognoscerd
Quid autem habes quod non accepisti
Nihil illum boniultradicit consecutũ
ab aliis quam abeo acceperat ldeo frus¬
tra quaeri. quod enim habebant ab a¬
postolo acceperant. Adunum autem
uidetur loqui quiad partem plebis
sloquitur Si autemaccepisti quid glori¬
Saris quasinon acceperis hoc quasi insul¬
tatores apłi agebant ꝑ imperitiam ut
eadem audientes quae ab apostolo lam
didicerant illum euacuantes deeorum
magisterio gloriarentur Eloquen¬
tia enim cõmendati prȩdicationis gloriã

Expanded text:
minus consecutos. Hoc iis loquitur, qui minus consecutos. Hoc iis loquitur, qui baptizatos ab aliis, plus aliquid esse putabant: quorum eloquentia seducebantur, ut fuco quodam perversa recta putarent. Tanta enim discordia erat in populo, ut multa essent studia diversarum partium: et sic omnia dicta sua aptavit Apostolus sine manifestatione nominum omnibus partibus; ut cum legeretur epistola, unaquaeque pars ad se dicta susciperet, audiens quod causae suae intendi cognosceret. Quid enim habes, quod non accepisti? Nihil illum boni ultra dicit consecutum ab aliis, quam ab eo acceperat, ideo frustra queri; quod enim habebant, ab Apostolo acceperant. Ad unum autem videtur loqui, quia ad partem plebis loquitur. Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? Hoc quasi insultatores Apostoli agebant per imperitiam; ut eadem audientes, quae ab Apostolo jam didicerant, illum evacuantes, de horum magisterio gloriarentur; eloquentia enim commendati, praedicationis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
andignus sit. sicut alio loco dicit. Non
enim quiseipsum cõmendat ille proba¬
tus ẽ. sed quem ds̃ cõmendat. que muti¬
que nihillatet Haec autem fratres
transfigurauiinme &s apollo propteruos
ut in nobis discatis nesupra quod scriptũ
est unus prouno infletur aduersus alter
Trans figurauit haec inse &apollo dum
pseudo a postolorum glorias &traditio¬
nes per uersas sub suã ꝑsona & apollo eua¬
cuat Sum matim illos designans. non
singillatim. nemaior forte discordia
inpopulis nasceretur Nemo enimaudi¬
ens nomensuũ tractari aut eius ciu fau&
contentus esttacere. Tacito autem nomi¬
ne siquis audiens. hac sidese intellegat
dictum dissimulat Sub hac ergo pro¬
positione euacuauit ꝑsonas illorum cũ
dicit egoplantaui apollorigauit &cetr.
ut inhis discerent nihildandum homini¬
bus Quisenim te discernitꝰ idest sun
aliqui quiam pliusaccipientes in baptis¬
mate aut indoctrina ceterosdicant

Expanded text:
an dignus sit, sicut et in alio loco dicit: Non an dignus sit, sicut et in alio loco dicit: Non enim qui se ipsum commendat, ille probatus est: sed quem Deus commendat , quem utique nihil latet. Haec autem, fratres, transfiguravi in me, et Apollo propter vos; ut in nobis discatis, ne supra quod scriptum est, unus pro uno infletur adversus alterum. Transfiguravit haec in se et Apollo, dum pseudoapostolorum glorias et traditiones perversas sub sua persona et Apollo evacuat, summatim illos designans, non singulatim; ne forte major discordia in populo nasceretur. Nemo enim audiens nomen suum taxari, aut ejus cui favet, contentus est tacere: tacito autem nomine si quis audiens, etiamsi de se intelligat dictum, dissimulat. Sub hac ergo propositione evacuavit personas illorum, cum dicit: Ego plantavi, Apollo rigavit, etc. , ut in his discerent nihil dandum hominibus. Nam quis te discernit? Id est, sunt aliqui, qui amplius accipientes in baptismate aut in doctrina, caeteros dicant
Abbreviated transcription (Latin):
falleresolent ut ex causis aliquib orte.
ut quod nonẽ utile putemus utile. quod
leue quidemest quia propositam liberũẽ¬
S Itaque nolite ante temꝑ usuidicare
donec ueniatdñs Mon& illos qui uidi¬
cent cumudicandisint. & habeant duplex
peccatum sicut ait dñs Nolite ui dicare
ut non ludicemini. sed expectatediem
iudicudĩ acsifideles & bonisint. In iuria
enim iudicis est. siante cogitionem eius
a seruo procedat iudicium aut sententia
Qui& inluminabit abscondita tenebra¬
rum & manifestabit consilia cordium.
& tunc lauserit unicuiquae adõ hoc dicit
quia in die udicunihil erit occultum
eorum que gesta aut cogitata sunt &sim¬
plicitas & hypo crisis illicapparebit
Vt & qui dispectus habebatur. forte
appareat dignus Et qui aliquid esse
putabatur. Inueniaturreprobus om̃a
enim notaerunt in dieiudicu. et tunc
lauserit bene agenti uel cogitanti
Hicenim quilaudatur in ꝓbabileest.

Expanded text:
fallere solent ex causis aliquibus ortae; fallere solent ex causis aliquibus ortae; ut quod non est utile, putemus utile: quod leve quidem est; quia propositum liberum est. Itaque nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus. Monet illos ne judicent, cum judicandi sint, et habeant duplex peccatum, sicut ait Dominus: Nolite judicare, ut non judicemini ; sed exspectate diem judicii Dei, ac si fideles et boni sint. Injuria enim judicis est, si ante cognitionem ejus a servo procedat judicium aut sententia. Qui et illuminabit occulta tenebrarum, et manifestabit consilia cordium: et tunc laus erit unicuique a Deo. Hoc dicit, quia in die judicii nihil occultum erit eorum, quae gesta aut cogitata sunt: et simplicitas et hypocrisis illic apparebit; ut etqui despectus habebatur, forte appareat dignus: et qui aliquid esse putabatur, inveniatur reprobus. Omnia enim nuda erunt in die judicii, et tunc laus erit bene agenti vel cogitanti. Hic enim qui laudatur, improbabile est
Abbreviated transcription (Latin):
ergodiem cum dicit significat & diuinum
in quo uidicaturus ẽxp̃s. quia sicut iuris¬
consulti seupontifices quos uocant sacer¬
dotes certos dies quihus tudicatur decre¬
uerunt. Itad dies dni definitus est quo
Sludicaturus est mundum Sedneque
meipsum ludico. nihil enimmihi conscius
sum. Apertumest quia conscientiam
purãhabens. sollicitus dese nonerat
Sed non in hoc iustificatus sum. Nunc
humiliat se & loquitur ut homo qui possit
sculpam incurrere nesciis Qui autem
ludicatme dñsest. Recte ait quamuis
humiliauerit se tamen dño xp̃o pluri¬
mumdedit quia potest: quod hominem
lat& dum occulta ludicat manfestare.
test nisi aliquid lateat. interdum enim
aliquid ut ile pͥutamus. quodinutileest.
nec enim omniamenbra autlatera con¬
uersationis humana descripta habemus
Ab his autem quȩ grauia sunt aperte
ꝓhibitisumus. Nam quedam causae nos

Expanded text:
ergo 124 diem cum dicit, significat et divinum; ergo 124 diem cum dicit, significat et divinum; in quo judicaturus est Christus, quia sicut jurisconsulti seu pontifices, quos vocant sacerdotes, certos dies quibus judicatur, decreverunt; ita et dies Domini definitus est, quo judicaturus est mundum. Sed neque me ipsum judico; nihil quidem mihi conscius sum. Apertum est quia conscientiam puram habens sollicitus de se non erat. Sed non in hoc justificatus sum. Nunc humiliat se, et loquitur ut homo, qui possit culpam incurrere nescius. Qui autem judicat me, Dominus est. Recte ait; quamvis enim humiliaverit se, tamen Domino Christo plurimum dedit; quia potest, quod hominem latet, dum occulta judicat, manifestare, test fieri, ut non aliquid lateat. Interdum enim aliquid utile putamus, quod inutile est; nec enim omnia membra aut latera conversationis humanae descripta habemus: ab iis autem quae gravia sunt, aperte prohibiti sumus. Nam quaedam causae nos
Abbreviated transcription (Latin):
notat & abnegat xp̃i esse quodtradun
ꝑ id quod discordarent atraditione a¬
postolica. hiciam queritur inter
dispensatores ut fidelis quis inueniat᷑
Hoc quod dicit nonsolum adpseudo¬
apostolorum personam ꝑtin& sed &
adreliquorum quiaccepta dispensati¬
one aut uerecundia aut timore aut
certe commendationis suae causa con¬
stanter arguere trepidabant aut
malos sensus autmores hic enim tã
constanserat ut necuitȩ suae parcer&
dummodo fideliter omnia cȩlebrar&
Mihienim prominimoẽ ut auobis
uidicer aut abhumanodie Quos in
tantis uitus reprehendit miserum dic̃
ab hisse iudicari quippe cumn ecauis¬
tis uidicandum sescir& Autabhuma¬
Inodie. hocẽ quianecalegib mundo
creditis iudicanduserat Suꝑ gressus
enimhumanam iustitiam cȩlestilus¬
titiae studebat sicut dicit dñs Nisi
habundauerit iustititiaura plus quã
scribarum &pharisaeorum. non intra¬
bitis in regnum caelorum. Humanum

Expanded text:
notat, et abnegat Christi esse quod tradunt, notat, et abnegat Christi esse quod tradunt, per id quod discordarent a traditione apostolica. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Hoc quod dicit, non solum ad pseudoapostolorum personam pertinet; sed et ad reliquorum, qui accepta dispensatione, aut verecundia, aut timore, aut certe commendationis suae causa constanter arguere trepidabant aut malos sensus aut mores. Hic enim tam constans erat, ut nec vitae suae parceret, dummodo fideliter omnia celebraret. Mihi autem pro minimo est, ut a vobis dijudicer, aut ab humano die. Quos in tantis vitiis reprehendit, miserum dicit ab his se judicari; quippe cum nec a justis judicandum se sciret. Aut ab humano die, hoc est, quia nec a legibus mundo creditis judicandus erat. Supergressus enim humanam justitiam, coelesti justitiae studebat, sicut dicit Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plusquam scribarum et pharisaeorum, non intrabitis in regnum Dei. . Humanum
Abbreviated transcription (Latin):
sperepromissionis futurae Suieprae¬
sentia ut sic prȩsentibus utamurne
offendamus Siue futura ut futura
credentes ipsihos magis quiameliora
quippe cum ꝑ ipsum esse . ceperimus
filius faciens uoluntatem eius ut & nos
ipsus faciecmus Siergoxp̃i sumus fa¬
muli quidẽ ut ad eius iniuriam deho¬
sminibus aliquid speremus Itanos¬
ex estim& homo ut ministros xp̃i&dis
pensatoresministeriorum dĩ hoc
significat quiminus deillo sentiebant
aliqui corinchiorum sedut hoc deillo
homosentir& quod &ds quullum ele¬
gerat ideo ministros xpĩait & dispen¬
sacoresministeriorum dĩ Quando
enim uerborum strepitu neque hu¬
mana sapientia nitebatur intellegi
debuit sacramentum xp̃i dispensare
inquonon uerba seduirtus ful gebat
Nonper quod homo sed ds̃ gloriosus
uideretur collegaenim piscatorum.
non aliter quam illixpm̃ prȩdicabat
Cumergo ministrum sexpi. & sacra¬
mentorum dĩ probat pseudo apłos

Expanded text:
spe promissionis futurae. Sive praespe promissionis futurae. Sive praesentia, ut sic praesentibus utamur, ne offendamus. Sive futura, ut futura credentes, ipsis nos magis, quia meliora quippe cum per ipsum esse coeperimus, Filius, faciens voluntatem ejus; ut et nos ipsius faciamus. Si ergo Christi sumus famuli, quid est ut ad ejus injuriam de hominibus aliquid speremus? CAexistimet homo, ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei. Hoc significavit, quia minus de illo sentiebant aliqui Corinthiorum: sed ut homo hoc de illo sentiret, quod et Deus, qui illum elegerat; ideo ministros Christi ait, et dispensatores mysteriorum Dei. Quando enim non verborum strepitu, neque humana sapientia nitebatur intelligi; debuit sacramentum Christi dispensare, in quo non verba, sed virtus fulgebat: non per quod homo, sed Deus gloriosus videretur; collega enim piscatorum, non aliter quam illi, Christum praedicabat. Cum ergo ministrum se Christi et sacramentorum Dei probat, pseudoapostolos
Abbreviated transcription (Latin):
uanas cogitiones illorum ut stultos
illos probar& sapientiam illorum re¬
prehendit ostendens uerumesse. qđ
falsum dicebant. & falsum quoduerũ
putabant Itaque nomo xlorietur
inhomine. Qmenimhumane conta¬
tiones & consilia in prouida &infirmas
Non eẽ gloriandum in homine sed in dõ.
cuius consilium retractari non potest
Quic quid enim homines sinedõ sapiun
stultum est. Omnia enimuestrasun
siue paulussiue apollo. siuecoe phas¬
siemors sie presentia siue futura
Alioloco dicit de eo demsensu Nos
autem seruosuros propter ihm. Ser¬
uos proministrisposuit. ut non sin¬
gulos sibi defenderent cum omnibus
uterentur sicut dñsdicit E gosum
in medio urm non ut minister. sed ut
ministrem Nammundus utique
noster est sed ut de illo secundum dĩ
uoluntatem sentiamus ut decr&oscur¬
suseius in dĩuoluntate ponamus. & uita
prȩsens consanobis est. sed ut modestȩ
il lam& cũdĩ gloriatransigamus. Sie
mors ut ꝓxp̃o morilibenter habeam:

Expanded text:
vanas cogitationes illorum ut stultos illos probaret, sapientiam illorum reprehendit, ostendens verum esse, quod falsum dicebant; et falsum, quod verum putabant. Itaque nemo glorietur in homine. Quoniam enim humanae cogitationes et consilia improvida et infirma sunt, non esse gloriandum in homine docet, sed in Deo, cujus consilium retractari non potest: quidquid enim homines sine Deo sapiunt, stultum est. Omnia namque vestra sunt, sive Paulus, sive Apollo, sive Cephasive morAlio loco dicit de eodem sensu: Nos autem servos vestros propter Jesum . Servos pro ministris posuit; ut non singulos sibi defenderent, cum omnibus uterentur, sicut et Dominus dicit: Ego sum in medio vestrum non ut ministrer, sed ut ministrem . Nam mundus utique noster est, sed ut de illo secundum Dei voluntatem sentiamus, et decretos cursus ejus in Dei voluntate ponamus. Et vita praesens concessa nobis est, sed ut modeste illam et cum Dei gloria transigamus. Sive mors, ut pro Christo mori libenter habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
interitum patitur ltaq sihiccorreptus
strupiadmissierubescerd eiectũse. non
interir & pȩnitentia subsequente. Nam
omnium consensu &p̃sentia. sed uirtute
dnĩ ihũ. idẽ sententia cuus legatione
fungebantur apostolus. abiciendum
satanae in interitum carnis Et anima enĩ
& corpus intereunt quando quae contra
legem sunt fiunt. Sed in hac alit̃causa
interitus carnis homini deputatur: quã¬
q uisenim oma peccata carnalem homi¬
carnis fit caro sicut & corpus. recteguber¬
natum sp̃ĩtal eappellatur Animus tam̃
est quiaut uictus in lecebris totum homi¬
nẽ non carneum facit. aut inuigore
naturȩ suae manens carni prestat ut
tum supra dictum satanȩ ut sp̃s sc̃s sal¬
uus sit in omnib ecclesiȩ indieiudicu
Visienim eiectus e& nonfier &. sp̃s ecđȩ

Expanded text:
interitum patitur. Itaque si hic correptus stupri admissi, erubesceret ejectum se, non interiret, poenitentia subsequente. Non tantum omnium consensu et praesentia; sed virtute Domini Jesu, id est sententia cujus legatione fungebatur Apostolus, abjiciendum Satanae in interitum carnis; et anima enim et corpus intereunt, quando quae contra legem sunt, fiunt: sed in hac aliter causa interitus carnis homini deputatur. Quamquam enim omnia peccata carnalem homicarnis fit caro; sicut et corpus recte gubernatum spiritale appellatur. Animus tamen est, qui aut victus illecebris, totum hominem carneum facit: aut in vigore naturae suae manens, carni praestat, ut tum supradictum Satanae, ut spiritus salvus sit in hominibus Ecclesiae in die judicii; nisi enim ejectus esset, non fieret s
Abbreviated transcription (Latin):
sup terrã :: Anima uero uincu¬
lis inferni d&enta: exita pate¬
Sr&ur. Usque ad legem enim
peccatum erat in hoc mido: pec¬
latum autem non imputabatur.
scum lex non ess& : In adam om̃s
dicit peccasse sicut supra mes¬
moraui &us que ad legem clatã
non im putatum eẽ peccatum:
Putabant enim se homines apud
dm̃ in pune peccare : sed non a¬
pud homines: Nec enim lex na¬
turalis penitus obtor puerat: quia
non igno rabant Quia quod pa¬
ti nolebant aliis facere non debe¬
bant: Nam us que adeo non ig¬
notum fuit peccatum inter ho¬
mines: ut iacob cumidola sua
apud illum quȩrer& socer eitis
laban in quo inuentũ fuiss&
furtum morte dignum iudica¬
ro : Et io seph quam uis perca¬
lum niã tamen quasi reus clau¬
sus in carcere est. &pistor
& pincerna faraonis obdelic¬
tum similiter passi sunt : Et
moy ses occiso egiptio ad terri¬
tus lege: Quo modo ergo non
imputabatur peccatum cũ lex
non eẽt Aut quo modo uindi¬

Expanded text:
super terram: anima vero vincusuper terram: anima vero vinculis inferni detenta exitia pateretur. Usque ad legem enim peccatum erat in hoc mundo: peccatum autem non imputabatur, cum lex non esset. In Adam omnes dicit peccasse, sicut supra memoravi, et usque ad legem datam non imputatum esse peccatum; putabant enim se homines apud Deum impune peccare, sed non apud homines. Nec enim lex naturalis penitus obtorpuerat; quia non ignorabant quia quod pati nolebant, aliis facere non debebant. Nam usque adeo non ignotum fuit peccatum inter homines, ut Jacob cum idola sua apud illum quaereret socer ejus Laban, in quo inventum fuisset furtum , 55 morte dignum judicaret: et Joseph quamvis per calumniam, tamen quasi reus clausus in carcere est : et pistor, et pincerna Pharaonis ob delictum similiter passi sunt : et Moyses, occiso Aegyptio, atterritus lege est . Quomodo ergo non imputabatur peccatum, cum lex non esset? aut quomodo vindi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dampnatio peccati pres¬
tans uitam &ernã quod in¬
ferius dedarat in quo.
idest adam om̃s peccauerunt :
Ideo dixit in quo cum demuliere
loquitur quia non adspeciem
ra tulit sed adgenus Aani¬
festum itaqueẽ in adam om̃s
peccasse quasi in massa: Ipsȩ
enim ꝑpeccatum corruptus. quos
genuit om̃s natisunt sub peccato
Exeo igitur cuncti peccato res
quia ex ipso sumus omnes llio
enim benefitium dĩ ꝑdidit dũ
prȩuaricauit: indignus factus
edere dearbore uitȩ ut more¬
r&ur: Mors autem dissolutio
cor poris est: cum anima a cor¬
pore separatur: Est & alia
mors quȩ secunda dicitur. In
gehenna: quam non peccato
ade patimur. sed eius occasionẽ
ꝓpriis peccatis adquiritur
Aqua boni immunes sunt
tantum quod in in ferno erant.
sed superiori quasi in libera
quiꝰ ad cȩlos ascendere ñ poterant:
sententia enim tenebantu r. da¬
ta inadam : Quod cxro graphũ
in de cr&is morte xp̃i del&ũ e
sententia aũt decr&i sunt: ut
unius hominis corpus soluer&

Expanded text:
m damnatio et mors peccati, praestans vitam aeternam, quod inferius declarat. In quo, id est, in Adam, omnes peccaverunt. Ideo dixit, in quo, cum de muliere loquatur, quia non ad speciem retulit, sed ad genus. Manifestum itaque est in Adam omnes peccasse quasi in massa; ipsa enim per peccatum corruptus, quos genuit, omnes nati sunt sub peccato. Ex eo igitur cuncti peccatores, quia ex eo ipso sumus omnes; hic enim beneficium Dei perdidit, dum praevaricavit, indignus factus edere de arbore vitae, ut moreretur. Mors autem dissolutio corporis est, cum anima a corpore separatur. Est et alia mors, quae secunda dicitur in gehenna, quam non peccato Adae patimur, sed ejus occasione propriis peccatis acquiritur: a qua boni immunes sunt, tantum quod in inferno erant, sed superiori, quasi in libera, qui ad coelos ascendere non poterant; sententia enim tenebantur data in Adam, quod chirographum in decretis morte Christi deletum est . Sententia autem decreti fuit, ut unius hominis corpus solveretur
Abbreviated transcription (Latin):
Hac ꝑ hoc gloriam suam quȩrit qui fidẽ
xp̃i uerbis ex ornareuult. Obscurat
enimillam splendorem uerborũ ut
non illa sed ipsal audetur. sicut apseudo¬
a postolinestultiuiderentur pruden¬
tibusmundi: Insapientia hominum
xp̃mp̃dicabant duplici genere ut elo¬
quentia studerent & eaquaemundus
in nobis stulta iuidicat euitarent ut
neque in carnatum dĩfilium a deuirgine
natum docerent neque carnis futurã
resurrectionem. qui amundistud sapi¬
entia & ratio stultum uidicat sicut¬

Expanded text:
ac per hoc gloriam suam quaerit, qui fidem ac per hoc gloriam suam quaerit, qui fidem Christi verbis exornare vult. Obscurat enim illam splendore verborum, ut non illa, sed ipse laudetur; sicut et pseudoapostoli, ne stulti viderentur prudentibus mundi, in sapientia hominum Christum praedicabant duplici genere; ut eloquentiae studerent, et ea quae mundus in nobis stulta judicat, evitarent: ut neque incarnatum Dei Filium, et de Virgine natum docerent, neque carnis futuram resurrectionem; quia mundi istud sapientia et ratio stultum judicat: ac
Abbreviated transcription (Latin):
quibaptizat idoneus est. & euangelitare
Verbaenim sollempnia sunt. quedicunt᷑
in baptismate Denique apostolus parus
credentem cornelium. cũ suisius sit baptita¬
ri nec dignatus est ministris ad stantibus
hoc opus facere: Sienim de fuissent ipse
hoc ager& necessitate conpulsus Quanto
ergo meliorhis sit quos illi uenerabantur
ostendit. & non ta men hoc nominisuo deter
niꝑmisit Sciens periculosum esseglo¬
riamdĩ nomini hominis uindicare
Estenim quasudolatria: Non sapi¬
entia uerbi ut non euacuetur crux xp̃i
Quia prȩdicatio xp̃iana non indiget
pompa &cultu sermonis Id eoque
piscatores homines inperiti electisun
qui eu angelizarent ut doctrinȩ ueri¬
tatis ipsa se cominendar& teste uirtute
nehominũ uersutia & calliditate huma¬
nae sapientiae acceptabilis uideretur
non ueritate sicut disciplinae ab homini¬
bus inuente in quib: non ratio non uirtꝰ.
sed uerborum quȩritur compositio

Expanded text:
qui baptizat, idoneus est et evangelizare. qui baptizat, idoneus est et evangelizare. Verba enim solemnia sunt, quae dicuntur in baptismate. Denique apostolus Petrus credentem Cornelium cum suis jussit baptizari, nec dignatus est, ministris astantibus, hoc opus facere; si enim defuissent, ipse hoc egisset, necessitate compulsus. Quanto ergo melior his sit, quos illi venerabantur, ostendit: et non tamen hoc nomini suo decerni permisit, sciens periculosum esse gloriam Dei nomini hominis vindicare; est enim quasi idololatria. Non in sapientia Verbi, ut non evacuetur crux Christi. Quia praedicatio christiana non indiget pompa et cultu sermonis, ideoque piscatores homines imperiti electi sunt, qui evangelizarent; ut doctrinae veritas ipsa se commendaret, teste virtute; ne hominum versutia et calliditate humanae sapientiae acceptabilis videretur, non veritate, sicut disciplinae ab hominibus inventae, in quibus non ratio, non virtus, sed verborum quaeritur compositio:
Abbreviated transcription (Latin):
tiani. odonatiani quibaptis mũ sibi
uindicant a nr̃o bapti tatos reꝓbantes
&b aptrãti ab his qui gloriantur in ꝑsonis
illorum denique xpĩ nomine abdica¬
ti nouatianos. & donatianos uocarise
gloriantur. Crispusergo & gauis.
corinthii sunt. quos ad testimonium
nominat quia sic baptizatisunt ab apło
ut nullamilli gloriam ex haccausa dan¬
dam ad discerent Ste phanus autem
domus primitiaes̃ achaiae sicut in pos¬
trema parte epistolae significat. quib:
testimonium dat quia in ministerium
scĩs se constituerant. Non enimmisit
me xp̃c baptitare sed euangelizare
Qm̃ma ius est eu angelizare quam
baptizare. Ideo non semissum bapti¬
⁊ aredicit sed euangeli zare quia in ep̃o
omniumordinationum dignitas est.
Capud estenim ceterorum membroꝵ
ꝑ quod etiam illos humiliat quibus
illi multadabant. propterea quod
ab illis fuerant bałti tati ut ex eoscirent
non magnum ẽẽ baptitare. quia ñ omĩs

Expanded text:
tiani et Donatiani, qui baptismum sibi tiani et Donatiani, qui baptismum sibi vindicant, a nostris baptizatos reprobantes: et baptizati ab his gloriantur in personis eorum. Denique Christi nomine abdicato Novatianos et Donatianos vocari se gloriantur. Crispus ergo et Caius Corinthii sunt, quos ad testimonium nominat; quia sic baptizati sunt ab Apostolo, ut nullam illi gloriam ex hac causa dandam assererent. Stephanae autem domus primitiae sunt Achaiae, sicut in postrema parte epistolae significat, quibus testimonium dat, quo in ministerium sanctis se constituerant. Non enim misit me Christus baptizare, sed evangelizare. Quoniam majus est evangelizare, quam baptizare; ideo non se missum baptizare dicit, sed evangelizare: quia in episcopo omnium ordinationum dignitas est; caput est enim caeterorum membrorum. Per quod etiam illos humiliat, quibus illi multum dabant, propterea quod ab illis fuerant baptizati ; ut ex eo scirent non magnum esse baptizare, quia non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
sub nomine suo ecclesias faciunt multas
Ideo a se coepit ne forteputar etur aliorũ
ideo refutare ꝑsonas. ut suum commen¬
dar& Sienim xp̃c prouobis inquid
mortuus est quomodo grame eius
&beneficium hominib: inputamus ad eiꝰ
inuiriam: Aut in nomine pauli bap¬
stizatiestis: Sicredentes aut inquid
iustificemur. Quid est ut fidei huius
homines nobis auctores faciamus in me¬
mores cepte credulitatis: Gratia sago
sdõ quod neminem urm baptizaui nisi
scrispum & gaim nequis dicat quod inno¬
mine meo baptizatiestis. Bapti taui
sautem & stephane domũ ceterorum
nescio siquem alium bapti ⁊ aui
Gratias agitdõ qui non inultos exhis
baptiz iuit nequia error subhacrete¬
perat ex nomineeius errores s& inplu¬
rimis ꝑ arguendos ab aptizantes abap¬
titatos quiad iniuriam saluatoris bap¬
tismatis eius gramen hominibus depu¬
tabant illis dissimulantibus gloriae
causa Sicenimerant sicut nunc noua¬

Expanded text:
 quia sub nomine suo Ecclesias faciunt multas, quia sub nomine suo Ecclesias faciunt multas,Ideo a se coepit, ne forte putaretur aliorum ideo refutare personas, ut suam commendaret. Si enim Christus pro nobis, inquit, mortuus est, quomodo gratiam ejus et beneficium hominibus imputamus ad ejus injuriam? Aut in nomine Pauli baptizati estis? Si credentes autem, inquit, justificemur, quid est ut fidei hujus homines nobis auctores faciamus, immemores coeptae credulitatis? Gratias ago Deo, quod neminem vestrum baptizavi, nisi Crispum et Caium; ne quis dicat quod in nomine meo baptizavi. Baptizavi autem et Stephanae domum: caeterorum nescio si quem alium baptizaverim. Gratias agit Deo, quia non multos ex illis baptizavit; ne quia error sub hac re coeperat, ex nomine ejus error esset in plurimis, per hoc arguendos et baptizantes et baptizatos, qui ad injuriam Salvatoris baptismatis ejus gratiam hominibus deputabant, illis dissimulantibus gloriae causa Sic enim erant, sicut nunc Nova
Abbreviated transcription (Latin):
Errore mostendit sed auctorem nomina
ꝓdidit Necenim inlocostabant sed cir¬
cumibant. ad sub uersionem simplicium
Nam hos quos nominat sinedubioboni
erant doctores. sed sub horum specie
falsos apłos tangit Sienim in his glori¬
andum negat. quanto magis in malis
doctorib quorũ doctrinam prauam
in subiectis significat: Inter eos tamen
hosper seuerantes designat. qui dicebañ
sexp̃i esse non hominis quos superius
partiti sunt̃ sicut heretici qui se aut
fotinianos aut arrianos. autcata frigas
aut nouatianos. aut donationos aut ma¬
nicheos. uocari non horrent ita &chorin¬
hu diuersorum herecorum nominibus
subici coeperant ut uiderentur locoxp̃i
homines uenerari. Quidum diuersa
dexp̃o accipiunt . diuidunt xp̃m Vnus
enim hominem tantum accipit xp̃m. alter
dicitper ꝓphetas p̃dic tũ xpm. alt̾negat
prophetas dexp̃o locutos. Cumergoxp̃s

Expanded text:
Errorem ostendit, sed auctorum nomina non Errorem ostendit, sed auctorum nomina non prodidit; nec enim in loco stabant, sed circumibant ad eversionem simplicium. Nam hos quos nominat, sine dubio boni erant doctores; sed sub eorum specie falsos apostolos tangit. Si enim in his gloriandum negat, quanto magis in malis doctoribus, quorum doctrinam pravam in subjectis significat! Inter eos tamen hos perseverantes designat, qui dicebant se Christi esse, non hominis, quos superius partiti sunt. Sicut haeretici, qui se aut Photinianos, aut Arianos, aut Cataphrygas, aut Novatianos, aut Donatianos, aut Manichaeos vocari non horrent; 114 ita et Corinthii diversorum haereticorum nominibus subjici coeperant, ut viderentur loco Christi homines venerari: qui dum diversa de Christo accipiunt, dividunt Christum. Unus enim hominem tantum accipit Christum, alter dicit per prophetas praedictum Christum, alter negat prophetas de Christo locutos. Cum ergo Christus
Abbreviated transcription (Latin):
contentiones sint interuos quamus
euersis fuerant tamen fratres illos ap¬
pellat. Sicut &isaia propheta dit ds̃ ad
illos qui secum erant ut eis quips eudo pro¬
phetis credebant dicerent. Fratres nr̃i
eritisuos ut perid non dissentirent ab eis
quasi fratres Quot aut̃ dicit abhis qui
sunt cloes aliquibus uidentur homi¬
nes essemanentes & fructificantes infide
dĩ aliquibus uidetur locuseẽ. ut puta
sidicatur. ab his qui sunt antio chiae
Aliquibus aut̃ uidetur feminam fuisse
dõ deuotam. cum qua multies sent co¬
lentes dm̃ quibuffides non negaretur
ut quod defenderent dechorinthiis.
uerumess& quod contentiones essent
inter uos Contentiones intereos eẽ
dixerunt ut ostenderent diuersitatem
mentis illorum de disciplina dominica.
oquȩ ess& subiecit dicens. Dico autem
hoc quo dunus quis que urm dicens.
ego quidem sum pauli egoaũt apollo
ego uero cephae ego autem xp̃i

Expanded text:
contentiones inter vos sint. Quamvis contentiones inter vos sint. Quamvis eversi fuerant, tamen fratres illos appellat; sicut et in Esaia propheta dicit Deus ad illos, qui secum erant, ut eis qui pseudoprophetis credebant, dicerent: Fratres nostri eritis vos ; ut per id non dissentirent ab his, quasi fratres. Quod autem dicit: Ab iis qui sunt Chloes; aliquibus videntur homines esse manentes et fructificantes in fide Dei: aliquibus videntur locus esse, ut puta si dicatur: Ab iis qui sunt Antiochiae: aliquibus autem videtur feminam fuisse Deo devotam, cum qua multi essent colentes Deum, quibus fides non negaretur; ut quod deferrent de Corinthiis, verum esset, quod contentiones essent inter eos. Contentiones inter eos esse dixit, ut ostenderet diversitatem mentis illorum de disciplina Dominica. Et quae esset, subjecit, dicens: . Hoc autem dico, quod unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
in xpm̃: hocenun nobis donat quod credi¬
mus ut quia credimus xpm̃filiũ eẽdĩ.
hoc nos eẽ incipiamus mansuri in edem
dignitate. sicut man& xp̃s quemcredim
filium dĩ: Societasenim fraternitas est
ut quomodo fidemdĩ in colomem in hac
causa nobis futurã ostendit: Ita nos non dif¬
fidentes. & ꝑ fidi inueniamur. sed per seue¬
rantes in adoptione Ob secro aut̃ uos
unum sentiant. hos atique in quorenati
dĩ fili appellati sunt: Ad omnem enim¬
ecclesiam modo loquitur ut hiquidissen¬
tire coeperant reuerterentur ad coep¬
tãfidem quã uide bant in his laudari
qui in illa ꝑ seuerabant. Et non sint¬
÷ in uobis scis mata Sitifaũt perfecti¬
S in eo dem sensu & in eademscientia
Per fectos uult eos eẽ in eodem sensu
quem illis tradiderat ut non discrepareis
Ad illorum enĩ exemplum quossupra
laudat hos ꝓuocat. ut hoc sentiant ac¬
÷ defendant. Per latum estenim mihi
de uobis fratres ab his qui sunt cdo es. qđ

Expanded text:
in Christum? Hoc enim nobis donat, quod crediin Christum? Hoc enim nobis donat, quod credimus; ut quia credimus Christum Filium esse Dei, hoc nos esse incipiamus, mansuri in eadem dignitate, sicut manet Christus, quem credimus Filium Dei. Societas enim fraternitas est, ut quomodo fidem Dei incolumem in hac causa nobis futuram ostendit: ita nos non diffidentes et perfidi inveniamur, sed perseverantes in adoptione. Obsecro autem vos,unum sentiant, hoc utique in quo renati Dei filii appellati sunt. Ad omnem Ecclesiam modo loquitur; ut ii qui dissentire coeperant, reverterentur ad coeptam fidem, quam videbant in his laudari, qui in illa perseverabant. Et non sint in vobis schismata, sitis autem perfecti in eodem sensu et in eadem scientia. Perfectos vult eos esse in eodem sensu, quem illis tradiderat, ut non discreparent. Ad illorum enim exemplum, quos supra laudat, hos provocat; ut hoc sentiant ac defendant. Perlatum est enim mihi de vobis, fratres, ab iis qui sunt Chloes, quod
Abbreviated transcription (Latin):
illorum inxp̃o erat. nullis uoluptatibus
in lecebris capti Ita ut uobis innullo desit
expectarediẽ iudicu quicircum spectus
sollicitus est futurum uidicium dicit
in quo dñs noster reuel abitur. tam fidis
quã infidis: ut cognoscant in creduli hanc
sciant uerum eẽ quod credere noluer
opereant Fidiuero gaudeant plus
boni inuenientes quam̃ puta uerant:
Qui & confirmabituos usque infinem
sine crimine in aduentum dñi nostriihũ
xp̃i: Alacrianimo confisus despe illorũ
securus est: quia in uio latiusq ad futurũ
uidicium erunt: Qui enim inter tot
discrimina sensuum & ꝑturbationes
diuersitatum inmutari minime potue¬
runt: Procul dubio in eodem mansuros
seostendunt: cumos laudat. illos quierrore
pseudo aplorũ deprauati fuerant inui¬
tat: Dum horum enimfidẽ praedicat.
illos ad patientiam uocat: Fidelis estds
missis & fidedĩ: qui a noner it aliter quam
dixit filios nos adoptatos sibi credentes

Expanded text:
illorum in Christo erat, nullis voluptatis illorum in Christo erat, nullis voluptatis illecebris capti. Ita ut vobis in nullo desit exspectare diem judicii, qui circumspectus sollicitus est. Futurum judicium Dei dicit, in quo Dominus noster revelabitur, tam fidis, quam infidis, ut cognoscant increduli ac sciant verum esse, quod credere noluerunt, et pereant: fidi vero gaudeant plus boni invenientes, quam putaverant. Qui et confirmabit vos usque ad finem sine crimine in adventu Domini nostri Jesu Christi. Alacri animo confisus de spe illorum securus est; quia inviolati usque ad futurum judicium erunt. Qui enim inter tot discrimina sensuum, et perturbationes diversitatum immutari minime potuerunt; procul dubio in eodem mansuros se ostendunt. Cum hos laudat, illos qui stolorum depravati fuerant, invitat: dum enim horum fidem praedicat, illos ad poenitentiam vocat. Fidelis est Demissis et fide Dei, quia non erit aliter quam dixit, filios nos adoptatos sibi credentes
Abbreviated transcription (Latin):
duunitatem ostendero & patris auctorẽ
prȩferret Gratas ago dõmeo semꝑ
prouobis. Quam quã omnibus in
ecclesiascribat. sed it a significat cum
aliquando corripit. aliquando laudat:
ut unus quisque cũ epłalegitur intelle¬
gat quid prose quid aduersum se
dicatur: in una enim plebe: duobus po¬
pulis scribit: Vt cũ arguit quimale
uersantur sciant sibi haec scripta
Similiter & cum laudat: sciat qui in
regula man& adse haec dici. Ideoque
in xpm̃ saliuis sit: Sineopere solafide
rratis accepit remissionempeccatorum:
quiꝰ inomibus ditatiestis in ipsoanomni
uerbo di nomniscientia Haec significat
quia in accepta gratia & uerbo ueritatis
doctrinȩ scientiantiam spiritalem ad se¬
cuti ꝑmanserunt ideo gratias agit in his
do: Sicut testimonium xp̃i confirma¬
tum ẽ in uobis Testi monium xp̃i con¬
firmatum est in his. qui roborati infide.
nihil deomnibus sperabant: sed omĩs spes

Expanded text:
divinitatem, ostenderet, et Patris auctoritatem divinitatem, ostenderet, et Patris auctoritatem praeferret. Gratias ago Deo meo semper pro vobis. Quamquam omnibus in Ecclesia scribat, sed ita significat, cum aliquando corripit, aliquando laudat, ut unusquisque cum epistola legitur, intelligat quid pro se, quid adversum se dicatur. In una enim plebe duobus populis scribit, ut cum arguit, qui male versantur, sciant sibi haec scripta: similiter et cum laudat, sciat qui in regula manet, ad se haec dici. Ideoque in Christum, salvus sit sine opere: sola fide gratis accipit remissionem peccatorum. Quia in omnibus ditati estis in ipso, in omni verbo, et in omni scientia. Hoc significat, quia in accepta gratia, et in verbo veritatis doctrinae scientiam spiritalem assecuti permanserunt; ideoque gratias agit in his Deo. 113 Sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis. Testimonium Christi confirmatum est in his; quia roborati in fide, nihil de hominibus sperabant: sed omnis spes