comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Altanus qui inpelago est. per diriuatio nẽ ubulto. Id est mari uocatus: Na
ter est flatus inripis quẽ diximus uurem. Nam aura terra est: Tur
uo lubi li tas uentorũ & tur bo dictus eeterra quo tens uentus consurgit . & tor¬
ram incir cuitũ mittit. Tempestus aut ꝓtempor dicitur. sicut ubiq ston¬
graphi solent: dumdicunt eatempestate. aut ubstactu cueliq muguit udino
sui. multis dieb: oritur. Uer noccutem & autum nahitempore quom inp
& inediũ & confine utriusq temporis ex coniunetone uerũ contranorũ ess¬
ciuntur tempestates.s. ragor ufractorum rerim nominccius est sonitu
qui  sic caquueq & ieri da fucilo frangu: Procella eo qđ per cellat ide
uer cuti ot. & euellat. qt enĩ unius uenti cum pluuio. procillgenu
aut de fulminib: aut deuentis fiun Nuhilautẽ uel otiusuentis. unde& ipter
seleritatẽ tamuentos quam fulmina a lata singunt poete ut al stis ccustn¬

Expanded text:
Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae ; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella ab eo quod percellat, id est percutiat et evellat; est enim vis venti cum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius ventis; unde et propter celeritatem tam ventos quam fulmina alata fingunt poetae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mobilis & incerta & exsolis circuitu & ex motuuentoꝵx. Namq quo tiens mob&ur
insole nobircum inobere uidxur. quia ubi quoquo loco uradiis solis obsertinius
per inde illi lumexi aufenmus sic & ingredi nobiscum umibrce & geptos nostros
uid&ur imitun. Iuxipra substcenta. luimen quod alucemenat: id est candor
ucis. sed hoc confundunt austores
sa sostitus. dictus utẽ uentus quod sit uehemens. & uiolentus. uis enimeius
tanta est. ut non solum saxae & urbores uellat : sed &iam caclũ terraq
ontarba meestee eom moueat. Uentorũ quaec tuor prancipados spuritn sunt. Quar

Expanded text:
mobilis, et incerta, et ex solis circuitu, et ex motu ventorum. Namque quoties movetur mobilis, et incerta, et ex solis circuitu, et ex motu ventorum. Namque quoties movetur in sole, nobiscum moveri videtur, quia ubi quoquo loco a radiis solis obstitimus, perinde illi lumen auferimus; sicque ingredi nobiscum umbra, et gestus nostros videtur imitari. 14. Lux, ipsa substantia; lumen, quod a luce manat, id est, candor lucis. Sed hoc confundunt auctores.sa sortitur; dicitur autem ventus quod sit vehemens, et violentus. Vis enim ejus tanta est, ut non solum saxa et arbores evellat, sed etiam coelum terramque conturbet, maria commoveat. 2. Ventorum quatuor princip
Abbreviated transcription (Latin):
nitempons frigus qui inde pruma nom̃ accpit quia sicut ignisurit. pi
trm quieruc rus est & non spissus ut pluuia: Nebula indedictio un de & nube
bobi nubsido scilic& idest openendo t̃rcem. siue qđ nubes uolcons fuciat Ex¬
bait enĩ ualles humidiae nebulas & fiunt nubes in de nubilum indeniues. Ne¬
bulue catẽ imap&unt cumserenita sest : sumnia cũnubilum. Culigo uinbra
est. despissitudine ueris effacta. & dicte caligo qđ maximce uens culore qignat᷑
Tenebredicuntꝰ qđ teneant umbras Nihilauutẽ sun tenebrae: sedipsa luc is seu¬
a tenebre dicuntur. sicut silentiũ Non aliqua res est sed ubi sonus non est
alentiũ dicitur sic tenebrace non aliquid rne sed ubi lux non est tenebrue dicuntur
NImbra est uercarens solem. distũ autem qđ fiat cumsoli subicimur radus est autẽ

Expanded text:
tutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis urit; πῦtutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis urit; πῦtum, quia rarus est, non spissus, ut pluvia. 10. Nebula inde dicta unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est, operiendo terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas, et fiunt nubes, inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est, summa cum nubilum. 11. Caligo, umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo, quod maxime aeris calore gignatur. 12. Tenebrae dicuntur, quod teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non est tenebrae dicuntur. 13. Umbra est aer carens sole, dicta autem, quod fiat cum solis objicimur radiis. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
Horum alter est septentrio nales qoi nũquã occidit appellaturꝙ bareus al
ter australis. quinũ quam uid&ur. & austronotius dicitut. Et dictipo
uodsint axium ciehi oxusu placustrorum. a poliendo scilic& nomi
Sed polus boreus semꝑ uid&ur austronotius numquã quia dextra caeli
altorasun pruessu austri. Conuexa &trema coclisunt. acuruit a te
icta. Naem con uocum curuum est. & inclinotũ & in modun
cumplexum : Lac teus circulus uiccest quae insphera uid&ur. acen¬
dore dicta qui alba est quam alqui dicunt uiam ẽẽ qua circuit. soł spleon¬

Expanded text:
unt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter unt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Convexa extrema coeli sunt a curvitate dicta: nam convexum curvum est et inclinatum, et in modum circumflexum. Lacteus circulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splend
Abbreviated transcription (Latin):
dũ manifestum sit aues mare uolare & nos in consuecudinẽ liunc aeteo
ĩapnellamus Nam cũ desereno uel nuhilo qualꝯmus aliquaododicii
qu alis est cer. aliquando dicimus quale est cuelũ. U DEΠOICI¬
e thera locurest Ixquo sidera suN. Elsiguificat eũ
ignẽ qui a totomundo In altũ separatus est. sanue uether est ipsud elem̃tum
Saethera uer splendor uetheris & est sermo grecus. Upber caclidicta eo
Pꝗd spaciesqus in rotundum foriata ist. sed & quid quid talcest auo lubili¬
tate sphera cigrecis dicitur. sicut &pilae quib: ludunt infantes. Namfi lo sophidun
dentẽ terrã : in me diamundi mole libratam. Hunt mouere dicunt. & commo¬
tũ eius sidera ineo sixa. aborientẽ usq adhoccidenẽ. ciitumire: Seꝑtertiio¬
nib: breuiorib: gros. iuxta curdinẽ ꝑigencib: Acxis est seentrionis linea
necta quiꝑ mediam pilaem spherotendit: & dicta axis quadinea sphera ut rot a uol¬
actur uel quia ibi pluustrumest. Caridmnes extremi pastossune axis & dicti

Expanded text:
cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus. Nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus, 'qualis est aer?', aliquando, 'quale est caeluethera locus est, in quo sidera sunt; et significat eum ignem, qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsum elementum; aethera vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. Sphaera coeli dicta, eo quod species ejus in rotundum formata est. Sed et quidquid tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae quibus ludunt infantes. Nam philosophi dicconcludens terram in media mundi mole libratam. Hoc moveri dicunt, et cum motu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyros peragentibus. Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. Cardines extremae partes sunt axis; et dicti
Abbreviated transcription (Latin):
es fectibus deuentis.
NHOC uCROLIBello quas INqua¬
am breuit abella quas dam melicou¬
sassitusq tesarũ & mansspatia ced nota¬
uimus ut inmo dico l&tor. eaper¬
currat & compendio salubritate & hi¬
mologias eorũ causasq cognuscat
mentis s Mux dus eot caelum terra mane et que yueic op

Expanded text:
ER DECIMUS TERTIUS. hoc libello, quasi in quadam brevi tabella, quasdam coeli causas, situsque terrarum, et maris spatia annotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et compendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat. mundo. 1. Mundus est coelum, terra, mare, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
terrã uel abeo qđ feratur. Hic autẽ pastem ad terrenam pastem as
cuolestẽ materiam ꝑtin&. Nam ille subtilis ubiuentosiac procell¬
simotus ñ possun & istere. ad cuelestem ꝑtin& pastẽ: Iste uero turbu¬
Pentior qui&x ulationib humidis cordosescit : terrce de potatur. quiq¬
&ximulcteqs spocies reddit. Nam commotus uentos facit: uehe ment¬
us concitatus ignes & tonitrua. contractos nubila conspissc tos pluuio
qrlantis: nubilis niuem turbulentius. Congelantib: densiorib: n
qrandinẽ. distentus rerũ effocit. Num uer est edensam nubem c̃e nubo
qđ nubat. idest̃ mare & terrãc tegat. Nubes autẽ ueris densitas fcccit
aitiautt ecerem conglobant: Nubenq facciume undo est illut utq in nub̃¬
cogitur aer An SIIOVI truum dictum quodso¬
nus qus terreat Nam tonus sonuss quiideo interdum. tam grauiter
com quter ortia iti ut cuelum Ndisces sisse uideatur. quiacum ꝑcella

Expanded text:
terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad coelestem, partim ad terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad coelestem, partim ad terrenam materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem nde et Neptunus quod nubat, id est mare et terram tegat. Nubem autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conglobant, nubesque faciunt; Unde est illud: Atque in nubcogitur aer. Tonitruum dictum, quod sonus ejus terreat; nam tonus sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia, ita ut coelum discidisse videatur, quia cum procella
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cano post uegyptos dicitur. fertur siuerũ sit eam occidere nectos suos eos
ꝑtriduum lugere de inde seipsam uulneracre & cespersione suisanguinis uiu¬
icarefilios. Etromfalide aues abstrofadib insulis appellatae. ubi plurin
habundant. aduersus quas esgulis saggittes est usus. sunt enĩ pelaqi uoluor
insules habitantes. Dio me dices auesa sociis diomedes cappellatas qu
dine cignorũ. colorecandido duris & gren dibus sostris Sunc autẽ circa apos¬
am in insula diomediee: inter scopulos litox & saxa uolitcentes: Iudicant inte
suos & aduenas Niam sigecus est ꝓprius accedunt &blandiunt sialien ie¬

Expanded text:
nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quodine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alieni
Abbreviated transcription (Latin):
to esiatũ uisgulis q sdtum sibi instruit. & conuerae dreidium solis i lecrũ plecuso
uolum tinũ sibi incendium nutrit. sicq uerum docinerib suis resuar oit
Cino molgus & ipsic urabice uuis ꝓ inde itiuocata qđ inecel sis ne monbus
exit uidos & & frusticib ernnami: & qñ non possunt ibili omines conscend
ppt̃ recmorum altitudinẽ & frcoglitatẽ  Eosdem nidot pͥlum hatis app&unt iaculs
csic cinnama illa deponunt & prc&is umplionbus uendunt. Eo quod cinn
latae uerbec & pranit stuut sicã ñ uideris hominẽ loqui putes & natu
icere cuester. aue: Alcion pelcqi uolucres. dictu quasi celescianea e
gemi instacgnis eccetene nidos feccit. pullusq: educit quiescubante frtur &¬
ento equore pel ccgus silentibus uentis continua. septẽ dierũ tranquill¬
tẽ mitiscere. & qus fetib: educandis obsequiũ ipsa rerũ natura praebere Pel¬
canus auis ccgptia : habitans insolit udine nili fluminis. Vnde & nom̃ sĩpsit

Expanded text:
ctis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt iaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt; eo quod cinnamum articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Ex natdicere: 'Caesar have.' Alcyon pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, eeme in stagnis oceani nidos facit pullosque educit: qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis obsequium ipsa rerum natura praebere. Pelicanus avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit;
Abbreviated transcription (Latin):
quedatuine eꝑeridies uel qui a ibisol ficiat modiũdiem quasi medidies. ued
qui a tune leus ieaet cuetlier merum enĩ purum dicitur: Ianuie cue
qus dã intrundo corporũ  paster tamminutissimas utna ie
ul uerasqui in fun per senestrasera di is toliroencit duir
arbores & herbas & fruges omnes oriri. & & his iqnẽ & aquã & uniueri
gigniatq constare. quidã philosophi gentiũ patauer̃. Sunt autẽ athomi aut
corpore uut intẽpore aut innumero : Incosgore ut lapis. diuidis eũ in pasto
& partes ipicos diuides ingruna. uel ut is̃ arenue runũq ipsa ccrenagran

Expanded text:
 Meridies, vel quia ibi sol faciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mystice uasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec ulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. arbores et herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipsa harenae gran
Abbreviated transcription (Latin):
ui scicaniue quue sonũ oris potius eẽ quem uoce quiutum quuciente pf
facciunt : Hu& uires nuntii soci&ictis comites. serpentẽ hostes merice tranuolant
IInasium collato aamine ꝑgunt cor nices duces eas p̃cedunt: & ipre quasi gercitus ꝓse¬
cuntur &x imice illis cireafłilios piecas Necma deo nidus inpensius fouent. uttudsi¬
quo incubito plumas &cucent: quantũ cuitẽ tempus inpenderint inferib & incur¬

Expanded text:
 quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos inpensius fovent ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus inpenderint in fetibus edu
Abbreviated transcription (Latin):
uitantũ sexuseẽ tradunt & concipere a serpente. Obidapis catoribus : tam¬
am aser pesite sibilo euocatur & capitur :ictu autẽ fustis difficulter ite

Expanded text:
nini tantum esse sexus tradunt et concipere a serpente. Ob id a piscatoribus, tannini tantum esse sexus tradunt et concipere a serpente. Ob id a piscatoribus, tanquam a serpente, sibilo vocatur et capitur: ictu autem fustis difficulter inte
Abbreviated transcription (Latin):
ũpolitur Ciuitassirice quae nunc̃tirus dicitur olim scerra¬
batur. apis ce quodam qui illic habundat. quem linquasar appellant &
diriuatum est. Huius similitudins pisculos sanras sordinasq uocd
lla pisciculus adiquorem salsam̃ torũ idoneus unde& nuncupatur
forus pis oiculus quiꝓpẽ x igͣitatẽ amo capi non ƿotest. Anguillae i¬
tudo anguis nomendedit. origo huius elimo unde & quano
tur ad eolenis est ut quanto fortͥus praesseris tanto citus el abitus
fer̃ autẽ orientis fluuiũ gaenaen: anquillas trecinis pedib ꝯignore
an quillue iuno necate qui & eobiberint tediũ uinihabent. Dra
marinus aculeos in braenciis hab& adcaudam ex p&ctaentes quid
ꝑ cusserit quaqua fer itueninũ pundit : uxide & uocatus
Murdiam grece mirinam uocant eoquod complic& re incirculos hane semi¬

Expanded text:
lignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocalignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo derivatum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae: qui ex eo biberint, taedium vini habent. Draco marinus aculeos in branciis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum fundit: unde et vocatus. Murenam Graeci minanam vocant eo quod complicet se in circulos. Hanc femi
Abbreviated transcription (Latin):
telum rusticanũ. misrile absper gendo dictũ: Austredes piscers cus
aquar ũundam oresuscepit: siue quia tunc pisces orit. quotem pore tena
in occasum phcdesceperint: Amios axatilis doxtra sinistraq: lates
uirgis punitus perp&uis aliisq dis colorib: designatur. ictus ani
qui & non cap&ur nisi amo: Echenĩs pecruus & semi pedalis piscicus
dom̃ sumpsit quod nccuẽ adherendo reeneat. ruant lic& uentis. ac
procellae nauis tam̃ quasiradicata in mare stare uid&ur nan
Iuore ñe retenendo sedtanto modo aderendo. hunc latinimor ã ap¬
lauer̃. eo qđ cogatstare nauigia. Urcenus copus uocatur ab oculo qr
ieccpite hab& a quo semꝑ suprec intendit : MNillago nominatus qui
iolct suꝑ cequẽ : quotiens autẽ cernitur getricaquã uolitans te¬
tates mutare. Equatus dictus qđ sit squamis acutus unde& eius cuo

Expanded text:
telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ niarcem caudam habeat & in pinnas nigras & incor pore lineas nign
inelanenĩ grece nigrũ uocant. Elaucos a cołore dictus qđ albus sit grece eus
albõ gleu condicunt: hic ccestate recro ceppeerit nisitantũ innubilo Tin¬
sx płore nom accepit timũ quippe elos appellatur Namdũsit spocie
tur a sapore iocundus tocm̃ sicut flor flagrat & corpore odoris aspircet¬
* sccerus dictus eoquod solus ccescam num inare perhibocur. Deniq alli pis
non ruminant. traedunt autẽ hunc ingeniosum eẽ. namq iclusuma
No non fronte erumpere n& in pestis uiminib caput inserre sed auersumei¬
dece ic qͥb crebris laxare foris adq. ita reros sum redire quem lustectũ eius
fosie alius escarus eetrin secus uideat. adp̃ hensa mordicus cauda adiuuan
nisus erum pentes: Epccrus alancea missile nom̃ traxit quod eius dem
guricesit. terestria enĩ prius inuenta s̃ quã marina Nam spcerus

Expanded text:
eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Tx flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus qua ds̃t equosi imles dorso iuba & inni turostro se supi nato¬
a prinis dentib: caudator tuosa die inaquis cominoratur noste segeaes depas¬
ditur & hunc nilus gignit Pagrũ quẽ grece facgrũ ideo nuncupant qł cluro
dentes hab&. Itaut hostrers ininaere alat᷑: Deatix ꝓmultitudine & gnecn¬
tecte dentiũ dicitꝰ Tepus a similitudine cepitis nuncupatur: Iupum ut
est auiditas appellauit piscem incapturee in geniosum demiq: rite circũdatus
certur urenas crcre cauda atq: ita conditus transireritem ¶ull
itus quod mollis sit adqi tenerrims cuius cybum tracdunt libibnẽ in hiben
ocolorũ autẽ ceciem &e ton homines uero quib: sepipcestis piscem olent mulus
uinonecatus. hniqui indebiberent tediũ uino habent. Mugiles nom̃ hab&o
sit mul tũ agilis. nam ubi dispositas senserit piscatorũ insidicos confestim
trorsum rediens itatransilitritẽ ut uolare piscem uideas: Melanuris

Expanded text:
ocatus, quod sit equo similis dorso, iuba et hinnitu, rostro resupinatoaprinis dentibus, cauda tortuosa. Die in aquis commoratur, nocte segetes depascitur: et hunc Nilus gignit. Pagrum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant quod duros dentes habeat, ita ut ostreis in mari alatur. Dentix pro multitudine et granditate dentium dictus. Lepus a similitudine capitis nuncupatus. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum: denique rete circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt libidinem inhibere, oculorum autem aciem hebetari: homines vero, quibus saepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus, hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugilis nomen habet quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens ita transilit rete ut volare piscem videas. Melanurus,
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus conus qđ ipse uentorũ circulũ claudat & qua sicorũ fuciat. hic antea caisrar de¬
tus quem pleriq cep eesten dicum nonit in prudeis uulgos lugrestem: e ptentno di¬
tus eo qđ acir culo septem stillarũ consurdit quue uertente semundo re supinae io cum¬
te pesriuidertur. Euseius dictus eo quod cordiit iunctus. hunc specni gceliicũ uocnt
pp̃e qđ eis acpuste gadlicue plut. Aquilo dictus eo qđ uquas stringaet & nubesdis sp
Nt enĩ gelidus uentus& siccus Idem & boreus quicbi perboreis montib plut:
mĩ ongo eiusdem uentest unde & fogidus esti Mecturccenĩ ominũ septent¬
naliũ uentorũ frigida& sicca est. australiũ humida & culda Exomnibus
uentis duocardinaless̃. Septentrio & auster ethesicee autelmflcc¬

Expanded text:
Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut inprudens vulgus Agrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propter quod eis a parte Galliciae flat. Aquilo dictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; m origo ejusdem venti est, unde et frigidus est. Natura namque omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. 14. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio, et Auster. 15. Etesiae autem
Abbreviated transcription (Latin):
foctorem hab&. Propriȩ autẽ uemis in carne putiinascitur. Tine a inu
tim̃tis. eruca inolera Teredoiligno tarmus in lardo. Vermis ut serpens
pertis passibus ueliquamarũ nisibus repit. qui a ñ est illis pinirigor
bri. sed indir&tũ corpus culi sui partesgrad atim. porregendo contrastus
dihabeant speciem & naturã quamuis se in ꝓfundum in mergant. tamo
a quorũ ũ est numerus. Anfiuia sunt quaedam generapisciũ d
quo am bulandi interris usum & natandi in aquis officiũ habeant: Ansi
grece utrumq dicitur idest & interris & in aquis uiuunt ut focȩ¬

Expanded text:
foetorem habet. Proprie autem vermis in carne putre nascitur; tinea in vestimentis; eruca in holere; teredo in ligno; tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor, ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, uod reptandi habeant speciem et naturam; quamvis se in profundum inmergant, tamen a, quorum non est numerus.' Amphibia sunt quaedam genera piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in aquis officium habeant. Ἀμφὶ enim Graece utrumque dicitur, id est quia et in aquis et in te
Abbreviated transcription (Latin):
spesies tesr estriũ animahũ nomina uindica uer er monbi terrestrou
ribo sune & aurate quia in capite auri colorem haben & uanicle aua¬
e tate quos uulgo trustas uocant: A figura ut orbis quia rotundus os
ntis q hncapite constat ut solia qđ sit insteor calciam̃torũ solis argaiua
nis colus quod sit palluenae masculus qus enĩ coitu concipere besabelua
pibour Ainc & musculi cocliarũ quorũ laste eoeipunto castneler do¬
llente aner inmĩsue magnitudinis bestue ab emittendo effundioco
iquĩs uoccete. Ac&onis enĩ bestus maris altius iaciur undai balenigre e

Expanded text:
species terrestrium animalium nomina vindicaverunt. Ex moribus terrestrium: rae sunt; et auratae, quia in capite auri colorem habent; et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant. A figura: ut orbis, quia rotundus est totusque in capite constat; ut solea, quod sit instar calciamentorum soleis. A sexu: ut musculus, quod sit ballenae masculus; eius enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc et musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt inmensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae; ceteris enim bestiis maris altius iaciunt undas; βάλλειν e
Abbreviated transcription (Latin):
dxce uese nom̃ mundo el comnam̃to ad commodi&uor: ꝓ pt̃ diuepit and ilonto
&pulchraitudinẽ siderũ. Appellatur em̃ apud eoscos inus quod signi ficat
ormam̃ tum Nihił enĩ mundo pulchrius ocubis carnis aspicimus. Quattuor
autẽ eec elimatu mundi dest plagas. Oritntẽ & occidentẽ: serientionẽ &
neradin Oriens ab &e ost usolis est nuncupatus: Decidiens qđ diro fecci

Expanded text:
t pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. Quattuor autem esse climata mundi, id est plagas: Orientem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Aliue uocib strepunt utuerundo : Aliae eduncentus dulcissimos ut cignus
& meryla Aliue uerba & uoces hominũ imitantur. ut psittacus & pĩcu
sed alio sicut generce ita & monb: innumera bilia. Nam & uolucrum qui
tue deserticquis penetrare patuit qui earũ genus uel difforentias nuss
Ques diltece eoquod uics certas non habeant sedper caa quaeq dis urrui
Alitis quod alis coltam intendant & ced sub limia remigio celcrũ conscendo
folucres auolando Namunde uolare inde&i anilularo ditimus. Uola eni
dicitur media pars pedissiue manus & in auib: uole purs medice ccrum qui¬
nũ inostu pin nee lacuteentur in de uolucees: Pallidicuntur ominu
auium nati sed& animaliã quta dra peelamastullidicundo uest es pue pullise
pullim secentes ꝓtur net pulli eo quod pollutis̃ undoe anestes naprta p

Expanded text:
aaet merula; aliae verba et voces hominum imitantur, ut psittacus et pica. Sed alia sicut genere, ita et moribus innumerabilia; nam volucrum quot piae, aut Scythiae, deserta quis penetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. 3. Aves dictae, eo quod vias certas non habeant, sed per avia quaeque discurrant. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. 4. Volucres a volando; nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis, sive manus, et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pennae agitantur, inde et volucres. 5. Pulliavium nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra p
Abbreviated transcription (Latin):
pentiũ communiũ terrue & aquae. cancrorũ concarum. locustarũ
tibus autẽ femines. aliue conmixtione masculi concipiunt & pccnun catul
ahicce ponunt obasine iaosculi susceptione concepta: quae idem in sequens su
semines iactuꝑ fundunt ur & que hoc munere fueren cofplata genercbili
fiunt. qui ueto ꝑfusa non fuerint sterili aper seuerant aut putriscunt:¬
sp&ciue sibi differ̃ ita naturae diuersitate Nam aliue simplicossunt uto¬
lumbue aliaestute ut perdix. Alue admanũ se subiciunt ut accipitres
Alicce reformidant ut garu mant̃ Alice hominũ conuersatione dele¬
tantur ut cerundo. Aliue indesertis secr&am uitũ diligunt utturtor Abo
o semine repperto pcscuntur ut anser. Aliue curnis edunt & rapi
idest gregatim uolantis uesturni & coturnices. Aliae soliuague id est sohica¬
riue ꝓpt̃ insidius de pruedundue: ut aquila & atcipit̃ & quececumq: itasune

Expanded text:
pentium communium terrae, et aquae, cancrorum, concharum, locustarum,pentium communium terrae, et aquae, cancrorum, concharum, locustarum,ibus autem feminis aliae commistione masculi concipiunt et pariunt catulos: aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, quae iterum insequentis sui seminis jactu perfunduntur: et quae hoc munere fuerint afflata, generabilia fiunt: quae vero perfusa non fuerint, sterilia persespecie sibi differunt, ita et naturae diversitate; nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum se subjiciunt, ut accipiter; aliae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo; aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur: aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, id est, solitariae propter insidias depraedandi, ut aquila, accipiter, et quaecunque ita sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ner pruticesq uiuunt minime omniũ &uiridisnine muta & sine uocossun
grer quidam cinis latrare quib inoffarcena uiua fuerit ditee Sfunga
afingere idest nitidare & exter gere diste afra neus ad eccedo ate ut tibi ceruice
semittit Name alias̃ uiuentia in aquis & discurrunt utpis cediealedour ten
Et unt spestulitaspissiores que alia feminas qui m iorib fistulecesunt acper¬
p&uis Falius dumorer quas grai appellant tnagoruo nos iriosas dicerepo¬
pinius: ob cẽs peritatẽ sui Mollissimum genus ecrum peni cillae uocantur
coquod aptuesint ad oculorũ tumorer & ad ꝯter gendees lippitudinos utiles can¬
le s pungiue curcofiunt per ccestatẽ enĩ cedsolem sternuntur. &si¬
cue recpunicee candorem bibunt: Animalũ omiũ in aquis uiuentiũ nomina
tũ quadrac genta quattuor: plenius ait deuisa in generib: beluam

Expanded text:
dines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt dines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius415: Accedo ad te, ut tibi cerviceremittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae ues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas Graeci appellant τράγους, et nos hircosas dicere possumus ob asperitatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et sicut cera Punica candorem bibunt. Animalium omnium in aquis viventium nomina centum quadraginta quattuor Plinius32, 142 ait, divisa in generibus beluarum,
Abbreviated transcription (Latin):
usculis̃ ut p̃diximus conclea aquorũ lacste concipiunt hostredebidicen
udine humanaerum unquium dictue: Testudo dictus eo quod. cegni
restres inceritimae lutarice idest incueno & paludibus uiuonr
quastum genus fluui ales quae indulce aquauiuunt. trudunt
iqui quod incredebile est. tar dius ire naͣga testudines ped endex¬
num uohentra: I cinus a tesostre incinonomentraxit quam
uulgos iriciũ uocant. cuius testiculaduplax spinis aculeata inmodum castanea¬
rũ quando adhuc operte de arboribus cadun. caro cius molles & minuosimi¬
les Viristrib: modis ut testudo acpeloris & conelea Nam & quodde dicimus
& ubi cocss in est. &utrũq dicitur pelorius: Rania gre rrulitate uocatȩ eo qđ cir
enitales strepun& paludes. & sonus uoces inportuns clamoribus reddunt.
his quidam aquaticedicuntur. quidam palustires quidam rubitae: obid quia in ue
: uiuun qrcendiores cunctarũ. aliue calamites uocantus. Qñ int̃ arun¬

Expanded text:
sunt, ut praediximus § 6, cochleae a quorum lacte concipiunt ostreae; et dicti similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus, eo quod tegmine restres, maritimae, lutariae, id est coeno et palude viventes, quartum genus flualiqui, quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia. Echinus a terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio similis, †uris† tribus modis: ut testudo ac peloris et cochlea. Nam et quod edimus et ubi caro inest utrumque dicitur peloris. Ranae a garrulitate vocatae, eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonos vocis inportunis clamoribus reddunt. Ex his quaedam aquaticae dicuntur, quaedam palustres, quaedam rubetae, ob id, quia in vepribus vivunt, grandiores cunctarum. Aliae calamites vocantur, quoniam inter arun
Abbreviated transcription (Latin):
rinon potest. Nis humilitate san&ur ex similibusuero sicut
ligamentum uelrotundum uulner erotundum uel oblongum
Alongum cedponit̃ dicitura enim ipsa non eadem membrer &uiulnen b

Expanded text:
ri non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus vero, sicut ri non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus vero, sicut ligamentum vulneri rotundum rotundo, vel oblongum oblongo apponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulnerib
Abbreviated transcription (Latin):
Iedicine curatio spernenda non est. Mem¬
Inimusenim &esaieem o zechie languenti aliquid med¬
cinalemandasse: Et paulus apostolus tinitho no dicum
unu penoesse dixit. Curatio autem morborum tribus gene¬
ribus consttet farmatia quam latino medicu tocaeos
Cirurgic quam latine manuum operationem apellari
Manusenim eeputgrecos crrosuocatur. Dietan. quamlati¬
no regulam noncupant: Estenim obseruatio legis &uitȩ :
sunt autem omincurationis pecies tres: primumgenus dicti¬
cum secundum farmaticum terciũ ci rurgium dictaese
olseruatiolegis acuitcco farmatia est medi camontoru
curatio. Cirurgia feramentorum incisio namfens ex¬
ciduntur. quece medi camentorum non senserint medicinã:
Antiquior autem medicina herbis tantum & sucis erat :
Talisenim medendi u suscepit : de in deferro & ceteris me¬
di camentis. Omnes autem curatio autex contrariis
aut exsimilibus adhib&ur. Ex contrariis ut frigidum
calido uel humido siccum. Sicut & in homino superbia sana

Expanded text:
edicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido, vel humido siccum; sicut et in homine s
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quȩdam tradunt regium quendam puerum a mai¬
cum nomine: ut plura ungentorum genera serentem cas
se. Uindenuno abtima unguenta comara cina dicuntur:¬
Suntautom exgenereflorum Itemeliaquȩ amateria ese
quelitatis dicuntur utrosacium aroseo: Ciprinum af¬
rocipro. Vinde & propriȩ matorice odoremrosor un
Exeis quȩdam simplicia unguenta sunt. quace ex uncitano
speciȩ existunt: unde & su nominis referunt odoretun
u tauetinum Estenim sin cerum exoleo &aneto tans¬
mposita autemsunt. quace pluribus admixtis fiuitt unde
dnominis sus odorem non habeNł: quiccobtinentibus
iis quece aedmiscentur incertum odorem ducunt.
erotum
Calasticum. mar ciatum: Expliere
uin

Expanded text:
Nam quidam tradunt regium quendam puerum AmarNam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura unguentorum genera ferentem casu vit; unde optima unguenta amaracina dicuntursunt autem ex genere florum. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, ut rosaceum a rosa, quiprinum a flore quipro; unde et propriae materiae odorem referunt. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantConposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum. Marciatum. § 13 De in
Abbreviated transcription (Latin):
sine igne macer&ur & conprehendatur : Enema grece latina
relaxatio dicitur: Pessaria dicta quod intus iniciantur
medicinam iumentorum Ciron quidam grecas inuenit un
depingitur de media parte homo dimidia equus dictus
appellatus: Cr&icos dies medieuocant quibus credo
ex iudicio in firmitatis hoc nomenin positum est. quod quasi
iudicent hominem & sententiasua aut puniarꝰ authberent
X Delis pis coedicinalabus.
Aferismest. sermo breuis integrum sensum proportae eiso¬
bens progrestica prouiso egritudinam uocatee a precen¬
cendo oportaenim medicum & pracaeritaa ag a perea
piocesentia scire & futur a proceuidere. dmamo dia potesla
herbcerum idestuis & posnbilitas namin herbetrum cur
ins ipsad imamis dicitur Uinde & dina media Noncupatur.
dibieorum medicinȩ scribuntur: Butanicum herbetriũ
dicitur quo dhibi herbece notentur .xi. deiigꝗ ruinoi¬
tis cne dico rum Et richiridion dictum quod manum

Expanded text:
sine igne maceretur et compresine igne maceretur et comprerelaxatio dicitur. Pessaria dicta quod intus iniciantur. Medicinam iumentorum Cde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. Dictus gus fuit. Creticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. § 10 De libris medicinalibus. Aforismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praesentia scire, et futura praevidere. 3. Dynamidia potestas herbarum, id est, vis et possibilitas. Nam in herbarum cura vis ipsa δύναμις dicitur. Unde et Dynamidia nuncupatur, ubi eorum medicinae scribuntur. 4. Botanicum herbarium dicitur, quod ibi herbae notentur. CAPUT XI. De instrumentis Medicorum. 1. Enchiridion dictum, quod manu
Abbreviated transcription (Latin):
tumlenis namcespera frangit pocius qua mresolue collo
doruocatus ab ccare. Timiamal inguce
tur: Ui cerccidos formilee incensi in longi tudinem
orrectece. quȩ fiunt exquatuor piginentis qua tuor
nimgrece thecra formulaidos dicitur. Stactenes

Expanded text:
lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrdor vocatus ab aere. 2. Thymiama lingua Gtur. 4. Tetraidos, formulae incensi in longitudinem porrectae, quae fiunt ex quatuor pigmentis. Quatuor enim Graece τέτταρα, formula εἶδος dicitur. 5. Stacte es
Abbreviated transcription (Latin):
libia est appellata Ifricũ autẽ nomi na tam qui dam inde geiftimantqua¬
uon sicepricem quoddit apesta cuclo uel soli. & sine or rose frigoris
Aln diecuotiua sircoari ippollari abuno & posteris abraȩ dectura quiuo ature

Expanded text:
Libya est appellata. Africam autem nominatam quidam inde existimant, qLibya est appellata. Africam autem nominatam quidam inde existimant, quasi apricam, quod sit aperta caelo vel soli et sine horrore frigoris. Alii dicu
Abbreviated transcription (Latin):
Dseptentrione perineis montib clausa: arelquis pastioumdiq mnre conl¬
sa  Nalubritate cael equalis frugum omniũ genereb focunda gem anarũ
me talorumq copies ditis nma. Interfluunt: E am ꝑlumina betis mineus
iberis & tacgus aurum trahens ut pactulus. hab& ꝑiuncias sex terra conens
Cast aginensem. lusi taniã galiticm b&icam & tranfr&a in regone afi¬
e tingitaniã Duuesunt autem spuniue citeriorque in septentr
plicgoc᷑ aperineo usq: ad castcgnẽ porsegitꝰ. Alteriorq in meridiem acel¬
tiber is usq adgaditanum fr&um extenditur : Citerior autẽ &ulterior
dicta qua sicitra & ultra sed citra quasi circaterras. & ultra uel qđ ulti¬
ma uel quod non sit post hanc ulla hocẽ alia terra :
filiũ qui menifin. inagrpto condedit. excussio tam uxsorem ꝓcreasso filiã
biam: quue postea in africa regnũ possedit: cuius e nolmine terr

Expanded text:
a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare concla septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritate caeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna: Baetis, Mineus, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactolus. Habet provincias sex: Tarraconensem, Cartaginensem, Lusitaniam, Galliciam, Baeticam, et trans freta in regione Africae Tingitaniam. Duae sunt autem Hispaniae: Citerior, quae in septentrionis plagam a Pyrenaeo usque ad Cartaginem porrigitur; Ulterior, quae in meridiem a Celtiberis usque ad Gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et Ulterior dicta quasi citra et ultra; sed citra quasi circa terras, et ultra vel quod ultima vel quod non sit post hanc ulla, hoc est alia, terrfilium, qui Memphin in Aegypto condidit, ex Cassiopa uxore procreasse filiam Libyam, quae postea in Africa regnum possedit. Cuius ex nomine terra
Abbreviated transcription (Latin):
Tacdicit Montes enĩ & rigor caeli ab eapaste solis ardorem excludunt quofit
teandor corporum non coloretur : Hanc aboriente alpium iugatue
ab occasu oceanus includit. ameridie prerupta perinei. A septentrio neueni
fluenta atq germania curiius initum belgia finis aquitania est regiogle¬
ba uberi ac pabulosa: & adusum animantiũ aptam. Fluminib: quoq onfon¬
tib rigua per fusa duob magnis reno & rodano fluus. Helgęs autẽ ciuitas
est galliue. a quobelgica ꝓuncia dicta est: Cisalpina qua circa al pes trans¬
aspina id est trans alpes contra septentrionem iiRetia uero quod sit iuxta senũ¬
N qui ta ni ca autẽ ab obliquis aquis ligerifluminis appellata qui ce plurimapar¬
teter aninus qũs est eamq paene morbeeingit Spania prius abibero anine
iberianun cupata postea abspano spana cogno mina ta est. Ipia est & uerales¬
peria aues pero stella occidenta ledictto sita est autẽ interra africm & galha

Expanded text:
ac dicitur. Montes enim et rigor caeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium iuga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania; cuius initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi ac pabulosa et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus rigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a quo Belgica alpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero stella occidentali dicta. Sita est autem inter Africam et Galliam,
Abbreviated transcription (Latin):
mens tellus: Item tumulus terra congesta. ubi nulla memoria est. Malles
sunt humilia loca quasi uulsa. hinc & conualles depruessa loca terrarũ
mermontes: Cãpus est terrarum. planities. dictur autẽ campus quod¬
brebes sit pedib: nocer&tus ut montes sed patens & spatio suo porratus &
aceus unde& grocue ƿediondicit᷑: sumpnit autẽ nomen &x graca echimo¬
logia Cami enim grace brebedicunt Solũ est omne quod sustin&.
asoliditate dictum scilic&. Vnde & demare uirgilius ait. subtrahitꝰ
q solum. Saltus sunt uasta & silestrue loca ubi arbores e siliunt in
altum : Faucessunt additus angustorum locorũ inter arduos mon¬
es locu angusta & breuia. Dictaa faucium similitudine quasi fo
onfrages loca in qua undiq uenti currunt. ac sese frangunt. ut ne
uius ait in montes ubi uenti frangebant locum. Sca bra sunt loca situ
asperco und& & scabeis dicit̾ a corporis asperitate. Lustra obscura la¬
tibula fercirũ & luporum cubilia sunt. unde & lupanaria lustradicunt

Expanded text:
tumens tellus. Item tumulus, terra congesta, ubi nulla memoria est. 22. Valles sunt humilia loca quasi vulsa. Hinc et convalles, depressa loca terrarum inter montes. brevis sit pedibus, nec erectus ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et jacens. Unde et Graece pedion dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologia. Camai enim Graece breve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a solidita9: Subtrahiturque solum. Saltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique venti currunt ac sese frangunt. Ut Naevius aittrag. 58: In montes ubi venti frangebant locum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria lustra dicuntur,