comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundiq deus: recte igit᷑ ac uere
religio constituta est. Auctoĩ emi
rerũ parẽtiq cõmum honos. ue¬
neratioq debetur. Quomã cõstitit
de ꝓuidentia. seq̃t᷑ ut doceamus
utrũ ne multorũ esse credẽda sit
an potius uius. Satis ut oꝓmor
dociumꝰ in nostris institucõibus
multos deos esse non posse. qd̾
diuina uis ac potestas si dist̃¬
buatur in plures diminuit᷑ utiq et¬

Expanded text:
mundi deus, recte igitur ac uere mundi deus, recte igitur ac uere religio constituta est: auctori enim rerum parentique communi honos ueneratioque debetur. Quoniam constitit de prouidentia, sequitur ut doceamus utrumne multorum deorum esse credenda sit an potius unius. satis, ut opinor, ostendimus in nostris Institutionibus deos multos esse non posse, quod diuina uis ac potestas si distrahatur in plures, deminui e
Abbreviated transcription (Latin):
mendaciũ. S fuert sapiẽtes. it¬
Que tãta felicitas mentiendi
ut nõ modo indoctos. s płonẽ
quoq ac socratẽ fallent et py¬
tagorã. zenonẽ aristotiłe. maxi¬
marũ sectarũ pn̾cipes tã facile
deluderẽt. Est igit᷑ diuina ꝓui¬
dentia ut senserũt hn hoĩẽs qͦs no¬
mĩaui. ciuꝰ ui ac potestate oĩa q̃
uidemꝰ et facta st̃ et regũt᷑. ⁊ ͨ em̃
tanta rerũ magnitudo. tanta dis¬
positio. tanta in cõseruãdis ordmi¬
bus tꝑribusq constantia. aut olim
potuit sine ꝓuido artifite oriri a̾
constare tot scła sñ incola potẽti.
aut in ꝑpetuũ gubnari sũ perito
ac sentiente rectore. Qd̾ ratio ipa
declarat. Quicq̃d est em̃ qd habet
rationẽ: ratione sit ortũ ncce est.
Ratio aut̃ sapiẽtis sentiẽtisq na
nichil alius potest esse qmͣ deus
mũdus aut̃ qm̃ rationẽ habet qͣ
et regit᷑ et constat igit᷑ a deo factꝰ
est. Quod si est conditor rectorq

Expanded text:
mendacium. Sed fuerint sapientes; mendacium. Sed fuerint sapientes; quae tanta felicitas mentiendi, ut non tantummodo indoctos, sed Platonem quoque ac Socratem fallerent et Pythagoram Zenonem Aristotelem, maximarum sectarum principes, tam facile deluderent? est igitur diuina prouidentia, ut senserunt hi omnes quos nominaui: cuius ui ac potestate omnia quae uidemus et facta sunt et reguntur. nec enim tanta rerum magnitudo, tanta dispositio, tanta in conseruandis ordinibus temporibusque constantia aut olim potuit sine prouido artifice oriri aut constare tot saeculis sine incola potenti aut in perpetuum gubernari sine perito ac sentiente rectore: quod ratio ipsa declarat. quidquid est enim quod habet rationem, ratione sit ortum necesse est. ratio autem sentientis sapientisque naliud potest esse quam deus. mundus autem quoniam rationem habet qua et regitur et constat, ergo a deo factus est. quod si est conditor rectorque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideat et cõplecti possit pñtia.
que sola diuma sũt. nec em̃ ĩueni¬
untur uniqͣm unde ad homĩe ueni¬
re possũt isi a deo. Exceptis igit᷑
duobus tribus ue calumatoribus
uanis cũ cõscet diuina ꝓuidentia
mundũ regi siut et factus ẽ: n ͨ
sit quisqͣm qui diagore the odoriq
sentẽtiã. uł leucippi mune cõmẽtũ
uł democriti epicurnq leuitatẽ.
p̃ferre audeat autoritate ũl illoꝵ
septẽ p̾orũ qͥ sũt appellati saꝑiẽter
ueł phitagore uł socratis uł płois
ceteorũq phlosophorũ qui esse
est et illa sentẽtia qͣ putãt ter¬
roris ac metus gratia religionẽ
a sapiẽtibus insticutã. quo se ho¬
mĩes imꝑici a peccatis abstine̾nt.
Quos si uerũ sit igit᷑ derisi ab an¬
tiquis sapiẽtibus sumus. Qd̾ si
fallendi nostri atq adeo totius
geneĩs humam causa cõmentati
sũt religionẽ. sapientes igit᷑ nõ
fuerũt. quia in sapiẽte nõ ca dit

Expanded text:
prouideat et conplecti possit praesentia: prouideat et conplecti possit praesentia: quae sola diuina sunt; nec enim inuenietur umquam unde ad hominem uenire possint nisi a deo. eiceptis igitur duobus tribusue calumniatoribus uanis cum constet diuina prouidentia mundum regi, sicut et factus est, nec sit quisquam qui Diagorae Theodorique sententiam uel Leucippi inane commentum uel Democriti Epicurique leuitatem praeferre audeat auctoritati uel illorum septem priorum qui appellati sunt sapientes uel Pythagorae uel Socratis uel Platonis cest et illa sententia, qua putant terroris ac metus gratia religionem a sapientibus institutam, quo se homines imperiti a peccatis abstinerent.Quod si verum sit, ergo derisi ab antiquis sapientibus sumus. Quod si fallendi nostri, atque adeo totius generis humani causa commenti sunt Religionem; sapientes igitur non fuerunt, quia in sapientem non cadit
Abbreviated transcription (Latin):
fugiat innoxius: qui accepit a
deo hanc potestatẽ. ut impios
uret iustis obtẽꝑet. Nec tamẽ
quisqͣm pucet anmas post mor¬
tẽ ꝓtmꝰ iudicari. Nũ omes ĩ
una cõmumq custodia detinẽt
donec tẽpus aduemat qͦ inq¬
imꝰ uidex meritorũ faciat ex
scelera detecta nõ resurgẽt: sed
cũ impiis in eadẽ tenebras recõ¬
dent᷑ ad certa supplicia destmati
putãt ignorãtes uñ illa poete
acceperint: ac negat hec fieri
posse. Nec mirũ ẽ ita illis utd
aisiter emĩ qͣm res habet tradit
a poetis. Qui licet sint multo
antiq̾ores qmͣ historiti et orato¬
res et cetera gna scriptorĩ: t̃
quia misteriũ duum sacramen
nestiebãt. et ad eos mention

Expanded text:
fugiat innoxius, quia acfugiat innoxius, quia acDeo hanc potentiam, ut impios urat, justis obtemperet. Nec tamen quisquam putet animas post mortem protinus judicari. Nam omnes in una communique custodia detinentur, donec tempus adveniat, quo maximus judex meritorum faciat exascelera detecta fuerint, non resurgent, sed cum impiis in easdem tenebras recondentur, ad certa supplicia destinatiputant, ignorantes unde illa poetae acceperint, ac negant haec fieri posse; nec mirum est ita illis videri. Aliter enim, quam res habet, traditur a poetis: qui licet sint multo antiquiores quam historici, et oratores, et caetera genera scriptorum; tamen quia mysterium divini sacramenti nesciebant, et ad eos mentio
Abbreviated transcription (Latin):
ac liquidus et in aque modũ
fliudus. Non enĩ ui aliqua sur¬
sũ uersus urgetur sicut noster.
quẽ labes terrem corꝑis quo te¬
net᷑ et fumꝰ intermixtus exilire
cogit. et ad celestẽ naturã cũ tre¬
pidatione mobili subuolare. Idẽ
igit᷑ diuinus ignis una eadẽq ui
ac potẽtia et cremabit impios et
recreabit. et quãtũ e corꝑibus ab¬
sumet tantũ reponet ac sibi ip̃e
eternũ pabulũ submĩstrabit. eo
poete in uolturẽ tittuns tnͣstuleit̃
Ita smne ullo reirestiũ corporũ
detrimẽto aduret. tantũ ac fensu
doloris afficiet. Sed et iustos cũ
iudicauerit deus eciã igm eos
exammabit. Tũ quorũ peccata
uił pondẽ uł nume̾o p̃ualuerit
p̃stringẽtur igni atq amburẽt᷑
quos aut̃ plena iusticia et me¬
ritas uirtutis incoxerit. igñ
illũ nõ sentient. Eabent em̃a
quid in se dei. qd uini flãme re¬
pellat ac reppuat. Tanta uis ẽ
innocẽtie ut aib ea ignis ille re¬

Expanded text:
ac liquidus et in aquae modum ac liquidus et in aquae modum fluidus: non enim ui aliqua sursum uersus urguetur sicut noster, quem labes, terreni corporis quo tenetur et fumus intermixtus exsilire cogit et ad caelestem naturam cum trepidatione mobili subuolare. idem igitur diuinus ignis una eademque ui ac potentia et cremabit inpios et recreabit et quantum e corporibus absumet, tantum reponet ac sibi ipse aeternum pabulum sumministrabit: quod poetae in uulturem Tityi transtulerunt. ita sine ullo reuirescentium corporum detrimento aduret tantum ac sensu doloris adficiet. sed et iustos cum iudicauerit deus, etiam igni eos examinabit. tum quorum peccata uel pondere uel numero praeualuerint, perstringentur igni atque amburentur, quos autem plena iustitia et maturitas uirtutis incoxerit, ignem illum non sentient: habent enim aliquid in se dei, quod uim flammae repellat ac respuat. tanta est uis innocentiae, ut ab ea ignis ille re
Abbreviated transcription (Latin):
phendat. et quẽ admodũ uolueĩt
efficiat. ⁊lã et angeli deũ metu¬
unt. quia castigari ab eo possunt
menarrabili quodã modo: et demoner
reformidãt quia torquẽtur et puni¬
untur ab eo. Quid igit᷑ mirũ: si cũ
sint ĩmortales amime tñ patibiles
sint deo: ⁊lã cũ in se nchil habeãt
solidũ et contrectabile a solidis et
corꝑalibus nullã unii pati possũt.
sed q̃a in solis spiritibus uiuũt a
solo deo tractabiles sũt cui u̾tus ac
carne induentur ut in corꝑibus
piaculũ soluãt. Et tamẽ nõ erit
caro illa quã deus hom̃i suꝑieceĩt
huic terrene similis. sed insolubil
ac ꝑmanẽs meternũ at suffice̾
possit cruciatibus et igm sempi¬
terno. cuiꝰ natura diuersa est ab
hoc nostro quo ad uite necessaria
utimur: qui nsi aliciuus materie
fonnite alatur exting̾tur. At ille
diuinus ꝑ seipm̃ semꝑ uuut ac
uiget sine ullis alimẽtis: nec ad¬
inpotũ habet fumũ. sed ẽ purus

Expanded text:
prehendat et quemadmodum uoluerit prehendat et quemadmodum uoluerit adficiat. nam et angeli deum metuunt, quia castigari ab eo possunt inenarrabili quodam modo, et daemones reformidant, quia torquentur ab eo ac puniuntur. quid ergo mirum, si cum sint inmortales animae, tamen patibiles sint deo? nam cum in se nihil habeant solidum et contrectabile, a solidis et corporalibus nullam uim pati possunt: sed quia in solis spiritibus uiuunt, a solo deo tractabiles sunt, cui uirtus acarne induentur, ut in corporibus piaculum soluant: et tamen non erit caro illa, quam deus homini superiecerit, huic terrenae similis, sed insolubilis ac permanens in aeternum, ut sufficere possit cruciatibus et igni sempiterno, cuius natura diuersa est ab hoc nostro, quo ad uitae necessaria utimur, qui nisi alicuius materiae fomite alatur, extinguitur. at ille diuinus per se ipsum semper uiuit ac uiget sine ullis alimentis nec admixtum habet fumum, sed est purus
Abbreviated transcription (Latin):
te in eliubiłe quẽdã fucũ trahãt
labẽq terrenã. Que cũ tẽpoĩs diu¬
turntate penitus mheseit̾ eius
nature reddi toti ammas. ut si nõ
extingiubiles in totũ qm̃ ex deo
sint camẽ cruciabiles fiãt ꝑ corꝑis
maculã q̃ peccatis musta sẽsũ
doloris actribuit. Quã sm̃a po¬
eta sic expłicauit. Quin et sup̃mo
cũ lumine uita reliquit. nõ tamẽ
om̃e malis mistris nec fũditꝰ oẽs
corꝑee excedut pestes: penitus q
necesse est multa du concreta mo¬
dis molest̾e. miris igit᷑ ex̾centur
penis ueterũq malorũ supplicia
expendẽt. Hec ꝓpe modũ uera sũt.
anma enĩ cũ diuorciũ fecit a
corꝑe. est ut ait idẽ poeta par le¬
iubus uentis uolucriq simillim a
sonmo quia spũs est et ip̃a tenui¬
tate incõprehẽsibilis. sed nobis q̃
sumus corꝑales. Deo autẽ cui
subiacet posse omĩa conp̃hensibilis
Primũ igit᷑ tantã dicimꝰ ẽẽ dei
potestatẽ. ut eti ã incorꝑalia con¬

Expanded text:
tae ineluibilem quendam fucum trahant labemque terrenam: quae cum temporis diuturnitate penitus inhaeserit, eius naturae reddi animas, ut si non extinguibiles in totum, quoniam ex deo sint, tamen cruciabiles fiant per corporis maculam, quae peccatis inusta sensum doloris adtribuit. quam sententiam poeta sic explicauit: quin et supremo cum lumine uita reliquit, non tamen omne malum miseris nec funditus omnes corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. ergo exercentur poenis ueterumque malorum supplicia expendunt. haec propemodum uera sunt. anima enim cum diuortium fecit a corpore, est, ut ait idem poeta, par leuibus uentis uolucrique simillima somno, quia spiritus est et ipsa tenuitate inconprehensibilis, sed nobis, qui sumus corporales, deo autem, cui subiacet posse omnia, conprehensibilis. Primum ergo dicimus tantam esse dei potestatem, ut etiam incorporalia con
Abbreviated transcription (Latin):
cõstitutũ. Hinc iã ꝓlapsi sunt
ad deliramẽta que tałe sentẽtiã
necessario se quebãtur. Quod si ẽ
deus et incorꝑalis et ĩuisibilis et
eternus. ergo nõ idcirco intẽire
ammã tredibile est. quia nõ uidet᷑
postqͣm recedit a corꝑe: quomã
constat esse aliquid senties ac ui
gens qd̾ nõ ueniat sub aspectu
Sit eni difficile est ammo cõp̃¬
hende: quẽ admodũ possit ana
retin̾e sensũ sñ hus ꝑtibꝰ corꝑis
in quibus mest officũs sentiẽ di.
Quid de deo. num facile ẽ cõpre¬
hendẽ. quẽ admodũ uigeat sine
corpore: Quod si deos esse cͤdũt
qui si sũt utiq amme sũt exꝑtes
corꝑm necesse est humanas cũas
eadẽ ratiõe subsistẽ. qm̃ ex ipã
ratione ac prudẽtia intelligitur
esse quedã in hoĩe ac deo simili¬
tudo. Demq illud argumẽtũ qd̾
etiã marcus tullius uidit satis
firmũ est. ex eo eteritatẽ aĩe
posse dmosti. quia nullũ sit alues

Expanded text:
constitutum. hinc iam prolapsi sunt constitutum. hinc iam prolapsi sunt ad deliramenta, quae talem sententiam necessario sequebantur. quodsi est deus et incorporalis et inuisibilis et aeternus, ergo non idcirco interire animam credibile est, quia non uidetur, postquam recessit a corpore, quoniam cogens, quod non veniat sub aspectum. At enim difficile est animo comprhendere quemadmodum possit anima retinere sensum sine iis partibus corporis in quibus inest officium sentiendi. quid de deo? num facile est comprehendere quemadmodum uigeat sine corpore? quodsi deos esse credunt, qui si sunt, utique animae sunt expertes corporum, necesse est humanas animas eadem ratione subsistere, quoniam ex ipsa ratione ac prudentia intellegitur esse quaedam in homine ac deo similitudo. denique illut argumentum, quod etiam Marcus Tullius uidit, satis firmum est, ex eo aeternitatem animae posse dinosci, quia nullum sit aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tas in cest ioniũ uocabo: quoũ
ratio et diuinatio in hoc soło p̃r
est ut ad cultũ dei et ad ĩmortu¬
sicatẽ accipiendã creari honẽm
doceant: sed eos potus q̃bꝰ istos
qui respuũt ueritatẽ crede̾ sit ne¬
cesse. Hermes naturã homĩs de¬
stribẽs. ut doce̾t ꝙ̃admodũ essei¬

Expanded text:
etas in testimonium uocabo, quorum etas in testimonium uocabo, quorum ratio et diuinatio in hoc solo posita est, ut ad cultum dei et ad inmortalitatem ab eo accipiendam creari hominem doceant, sed eos potius quibus istos qui respuunt ueritatem credere sit necesse. Hermes naturam hominis describens, ut doceret quemadmodum esse
Abbreviated transcription (Latin):
aut si adhuc possũt et uoce ꝓnũ¬
ciant: Unde aꝑꝑet nõ dissolutoe
fieri. sed seꝑationẽ que declarat
ammã ꝑman̾e. Cetẽa epiturei
dognatis argumẽta. pitagore
repugnauit disserẽti migrare ai¬
mas de corꝑibus uetustate ac mor¬
te cõfectis et insuare se nouis ac
recens natis. et easdẽ sꝑ renasti
modo in hom̃e. modo in pecude
modo in bestia mõ in uolucre. et
hac ratione ĩmortales esse. qd̾
sepe uariorũ ac dissiliũ corꝑm
domicilia cõmutẽt. Que sm̃a de¬
liri homĩs quonã ridiculo et mi¬
mo dignior qͣm stolastico fuit. ne
refelli quidẽ serio debuit. Quod
qui facit uidet᷑ uereri ne quis id
credat. P̾tereũda sũt igit᷑ ea no¬
bis. q̃ ꝓ falso cõtra falũ dissebãt
satis est ea refutasse q̃ cõtra ueꝵ
disputata sũt. Declaraui ut opmor
ammã nõ esse solubile: suꝑ est
citare testes. quorũ auctõitate a¬
gumẽta firmẽtur. Aeq nũc ꝓps¬

Expanded text:
aut si adhuc possunt, et voce pronunaut si adhuc possunt, et voce pronuntiant? Unde apparet non dissolutionem fieri, sed separationem, quae declarat animam permanere. cetera Epicurei dogmatis argumenta Pythagorae repugnant disserenti migrare animas de corporibus uetustate ac morte confectis et insinuare se nouis ac recens natis et easdem semper renasci modo in homine modo in pecude modo in bestia modo in uolucre et hac ratione inmortales esse, quod saepe uariorum ac dissimilium corporum domicilia commutent. quae sententia deliri hominis quoniam ridicula et mimo dignior quam scola fuit, ne refelli quidem serio debuit: quod qui facit, uidetur uereri ne quis id credat. praetereunda sunt igitur nobis ea quae pro falso contra falsum disserebantur: satis est ea refutasse quae contra uerum disputata sunt. Declaraui, ut opinor, animam non esse solubilem: superest citare testes, quorum auctoritate argumenta firmentur. neque nunc proph
Abbreviated transcription (Latin):
tribuat corꝑi et uui̾e id efficiat:
fieri nõ potest ut ip̃ã nõ ꝑ re
uiuat et sentiat qm̃ ipã est et sẽ¬
sus et uita. Nã qd̾ ait. qd̾ si im-¬
mortalis nr̃a foret mens nõ tam
se moriẽs dissolui cõque̾tur. s ma¬
querẽtur in morte dissolui. Ses
ille fortasse epicureũ quẽdã uidãt
etiã dũ moritur philosophantẽ.
ac de sua dissolutione in extremo
spiritu disserẽtẽ. Quomõ stiri pt̃
utrũ dissolui se senciat an corꝑe
liberari: cũ in exitu lingua mu¬
testat.: Nã dũ sentit et loqui
potest: nondũ dissolutus est. ubi
dissolutus est. nec sentiro iã nec
eloqui potest. Itã queri de disso¬
lutione: aut nondũ potest. ã iã
nõ potest. Ait enĩ priusꝙͣ dissol¬
uatur intelligit se dissolltũ iri.
Quid qd̾ uidemꝰ plerosq moriẽtiũ
nõ dissolui cõque̾ntes ut ait. sed
exire se et ꝓficisti et ambulare
testãtes. idq aut gestu sig̃ficãt.

Expanded text:
suum tribuat corpori, et vivere id efficiat; suum tribuat corpori, et vivere id efficiat; fieri non potest, ut non ipsa per se et vivat, et sentiat, quoniam ipsa est et sensus et vita. Nam quod ait: Quod si immortalis nostra foret mens, Non tam se moriens dissolvi conquereretur: Sed maquereretur in morte dissolvi. Sed ille fortasse Epicureum aliquem viderat etiam dum moritur philosophantem, ac de sua dissolutione in extremo spiritu disserentem. Quomodo sciri potest, utrum dissolvi se sentiat, an corpore liberari, cum in exitu lingua mutescat? Nam dum sentit, et loqui potest, nondum dissolutus est: ubi dissolutus est, jam nec sentire, nec loqui potest; ita queri de dissolutione aut nondum potest, aut jam non potest. At enim priusquam dissolvatur, intelligit se dissolutum iri. Quid, quod videmus plerosque morientium non dissolvi conquerentes, ut ait, sed exire se, et proficisci, et ambulare testantes; idque aut gestu significant,
Abbreviated transcription (Latin):
domus esse dicũtur. ita nec aĩa
pars est corꝑis: qͥa corpus uł
uas est anime uel receptacũlũ.
Iam illud argumẽtũ multo ĩane magis
est. qd̾ ait ammã quia nõ citius
sed paulatĩ se ex om̃ibus mẽbs
explicet a sũmis pedibꝰ incipiẽs.
tanꝙͣ si esset eterna uno tꝑris
momẽto erũꝑet: qd̾ fit in huis
qui ferro intereũt. Quos ãt mor¬
bus int̾ennit spiritũ diutius ex¬
halãt: ut paulatĩ frigestẽtibus
mẽbris amma effłet᷑. Que tĩo
materia sangiũs cõtmeat᷑. sicut
lumen oleo ea materia febriũ ca
consũpta. necesse est mẽbrorũ queq
res in extrema corꝑis porrigũtur:
et extreni ac tenuores ruu de fi¬
ciente uena fontis arestũt. Aec
tamẽ quia sensus corꝑis de ficit.
amme sensũ extingui et occide
putandũ est. ⁊ lon em̃ anima tor¬
ꝑe deficiẽte s corpꝰ aĩa decedẽte
biutescit: quia sensũ omẽm trahit
secũ. Cũ autẽ p̃sens aĩma sensũ

Expanded text:
domus esse dicuntur: ita nec anima domus esse dicuntur: ita nec anima pars est corporis, quia corpus vel vas animae est, vel receptaculum. Jam illud argumentum multo magis inane est, quo ait animam, quia non citius sed paulatim se ex omnibus membris explicet, a summis pedibus incipiens: tanquam si esset aeterna, uno temporis momento erumperet; quod fit in iis, qui ferro intereunt. Quos autem morbus interimit, spiritum diutius exhalant, ut paulatim frigescentibus membris anima effletur. Quae cum materia sanguinis contineatur, sicut lumen oleo, ea materia febrium calore consumpta, necesse est membrorum summa res in extrema corporis porriguntur, et extremi ac tenuiores rivi deficiente vena fontis arescunt. Nec tamen, quia sensus corporis deficit, animae sensum extingui et occidere putandum est. Non enim anima corpore deficiente, sed corpus anima decedente brutescit, quia sensum omnem trahit secum. Cum autem praesens anima sensum
Abbreviated transcription (Latin):
potest: qͦmã ex dei spiritu qͥ et̾nus¬
est originẽ sur cepit. Amina inq̃t
etiã morbũ corꝑis sontit et obłiui¬
onẽ sui patitur. et sicut egrestit
cur maxime uirtus adhibẽda sit
ne illo corꝑis dolore frangat. et
obliuionẽ sui nõ amma sed mens
paciatur. Que quomã t̾ta corꝑis
regione cõsistit. cũ eã ꝑtẽ uis
aliqua morbi uiciauerit mouet̾
loco et quasi cõquassata de sede
sua enngrat: reditura stilu cũ
medela et sanitas suũ domitiliũ
reformauerit. Aã qa iũcta est
amma cũ corꝑe. si uirtute careat
contagio eius egrestit. et in becil¬
litas de societate fragilitatis re¬
dũdat ad mentẽ. Cũ aut̃ disso¬
ciata fuit a corꝑe uigebit ipã
ꝑ se: nec ulla iã fragilitatis cõ¬
dicione tẽꝑabit᷑ quia indumẽtũ
fragile piecit. Sicut oculus
pars est corꝑis. Falsũ hoc et
dissimile est. Amma enĩ nõ ꝑs
corꝑis est sed in corꝑe est. Sicut

Expanded text:
potest, quoniam ex dei spiritu qui aetpotest, quoniam ex dei spiritu qui aetest, originem cepit. Anima, inquit, etiam morbum corporis sentit, et oblivionem sui patitur, et sicut aegrescit, cur maxime virtus adhibenda sit, ne ullo corporis dolore frangatur, et oblivionem sui non anima, sed mens patiatur. Quae quoniam certa corporis regione consistit, cum eam partem vis aliqua morbi vitiaverit, movetur loco, et quasi conquassata, de sede sua emigrat, reditura scilicet, cum medela et sanitas domicilium suum reformaverit. Nam quia juncta est anima cum corpore, si virtute careat, contagio ejus aegrescit, et imbecillitas de societate fragilitatis redundat ad mentem. Cum autem dissociata fuerit a corpore, vigebit ipsa per se, nec ulla jam fragilitatis conditione tentabitur, quia indumentum fragile projecit. Sicut oculus,pars est corporis. Falsum hoc, et dissimile est; anima enim non pars corporis, sed in corpore est. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
discit oñia. et sapiẽtiã distẽdo
et audiendo capit: et senectus
nõ minuit sapientiã sed auget
si tamẽ iuuemlis etas uirtute
decursa est. et si minia senectꝰ
fregerit mẽbra: nõ ẽ cũe uitiũ.
si uisus euanuit. si lingͣ torpuit.
obluustitur: nõ alit̾ futã diuina.
qmͣ si carterẽ quo cohibet᷑ effu¬
gerit Derũ eadẽ in quit dolõi
et luctui obmyxa est. et ebetate
dementit: unde fragilis et
mortalis apparet. Idcirco igit᷑
uirtus et sapiẽtia necessaĩa est
ut meror q ͦ contrahit᷑ indigna
patiends et uidẽdo fortiudine
repellat᷑. et uoluptas nõ mõ
potandi: sed etiã rerũ tetarũ
reat uirtute. si uoluptatibus
de dita molliat᷑. mortificet ob¬
noxia. qm̃ et uirtus ut docui¬
mus ĩmortalitatis ẽ fab̾catrix.
et uoluptas mortis: mors aũt
sicut ostendi nõ fũditus ꝑninit.
ac delet. sed eternis afficit cruciati¬
bus. Nã interire ꝓrsus anima nõ

Expanded text:
discit omnia et sapientiam discendo discit omnia et sapientiam discendo et audiendo capit, et senectus non minuit sapientiam, sed auget, si tamen iuuenilis aetas uirtute decursa est, et si nimia senectus fregerit membra, non est animae uitium, si uisus euanuit, si lingua torpuit, obliuiscitur, non aliter futura diuina quam si carcerem quo cohibetur effugerit? uerum eadem inquit dolori et luctui obnoxia est et ebrietate dementit, unde fragilis ac mortalis adparet. idcirco igitur uirtus et sapientia necessaria est, ut et maeror, qui contrahitur indigna patiendo ac uidendo, fortitudine repellatur et uoluptas non modo potandi, sed etiam rerum ceterarureat uirtute, si uoluptatibus dedita molliatur, morti fiet obnoxia, quoniam et uirtus, ut docuimus, inmortalitatis est fabricatrix et uoluptas mortis. mors autem, sicut ostendi, non funditus perimit ac delet, sed aeternis afficit cruciatibus. nam interire prorsus anima non
Abbreviated transcription (Latin):
fracto uase diffusus. Nã si terre¬
nũ et fragile corpus post secessi
amme nõ statim diffluit in t̾rã¬
q tabestit ex qua illi origo est
igit᷑ anima que fragilis nõ es
eterna est. Qñ crescit inquil
sensus in piũs et in iuuembub
uiget et in sembus deminuit᷑ appa¬
ret esre mortałe. p̾mũ non idẽ
est amma et mens. Aliud est enĩ
quo uiuimꝰ. aliud quo cogitamꝰ.
riã doriientiũ mens nõ amma
sopitur: et in furiosis mens extĩ¬
guitur. amma manet. et ide o
nõ examies sed dementes uo¬
cãtur. Mens igit᷑ id ẽ intesligẽ¬
tia uel augetur uł minuit᷑ pro
etate. amma in statu suo semꝑ
est: et ex quo tꝑre spiran di
accipit facultatẽ. eadẽ usq ad
ultimũ durat. donec emissa cor¬
poris claustro ad sedẽ suã re¬
uolet. Deiide qd̾ amma qmͣuis
a deo sit inspirata. tamẽ qͥa te ne¬
broso donicilio terrene carins
inclusa est stientiã nõ habet
que est diuinitatis: audit igͣ et

Expanded text:
fracto vase diffusus. Nam si terrefracto vase diffusus. Nam si terrenum et fragile canimae non statim diffluit in terramque tabescit, ei qua illi origo est, ergo anima, quae fragilis non estaeterna est. quoniam crescit inquit mens in pueris et in iuuenibus uiget et in senibus deminuitur, apparet esse mortalem. primum non idem est anima et mens: aliut est enim quo uiuimus, aliut quo cogitamus. nam dormientium mens, non anima sopitur, et in furiosis mens extinguitur, anima manet, et ideo non exanimes, sed dementes appellantur. mens ergo id est intellegentia uel augetur uel minuitur pro aetate. anima in statu suo semper est, et ex quo tempore spirandi accipit facultatem, eadem usque ad ultimum durat, donec emissa corporis claustro ad sedem suam reuolet. deinde, quod anima quamuis a deo sit inspirata, tamen quia tenebroso domicilio terrenae carnis inclusa est, scientiam non habet, quae est diuinitatis. audit igitur ac
Abbreviated transcription (Latin):
diuinus spiritus sempit̾ms est
Demq idẽ lucrenius oblitus quid
disserẽt. et qd̾ dogma defende̾t
hos uersus posuit. Ce dit iden
retro in terrã qd̾ fuit añ e tem
sed qd̾ missũ est ex etheris oru
id rursus celi fulgẽtia templa re
ceptãt. Quod eius nõ erat dice
qui perire ammas cũ corꝑibus dis¬
serebat. sed uictus est ueritate
et imprudẽti ratio uera subrep¬
sit. Pretẽa idipm qd̾ colligit
dissolui ammã. hoc est simul cũ
corꝑe interire. qm̃ simul nastãt᷑.
et falsũ est. et in cont̾riũ uerti
potest. Non enĩ sim̃ł interit
sed amma discedẽte integrũ ꝑ
medicatũ diutissime durat. Nã
si ut sm̃ł nastũtur sił interirẽt
nõ distederet repẽte aĩa corpꝰ¬
ꝙ deserẽt. sed uno tꝑis pũcto
ucrũq parit̾ dissipa̾etur. et tã
celeriter etiã corpus adhuc spũ
in eo manẽte deliquestẽt ac peri¬
secedit: ymmo uẽo dissoluto cor
amma uanestẽt uelut humor

Expanded text:
diuinus spiritus sempiternus est. diuinus spiritus sempiternus est. denique idem Lucretius oblitus quid adsereret et quod dogma defenderet, hos uersus posuit: cedit item retro, de terra quod fuit ante, in terram, sed quod missum est ex aetheris oris, id rursum caeli ceptant. Quod ejus non erat dicere, qui perire animas cum corporibus disserebat: sed victus est veritate, et imprudenti ratio vera surrepsit. Praeterea id ipsum, quod colligit, dissolvi animam, hoc est, simul cum corpore interire, quoniam simul nascantur, et falsum est, et in contrarium converti potest. Non enim simul interit: sed anima discedente, integrum per medicatum diutissime durat. Nam si ut simul nascuntur, simul interirent, non discederet repente anima, corpusque desereret: sed uno temporis puncto utrumque pariter dissiparetur, et tam celeriter etiam corpus, adhuc spiritu in eo manente, deliquesceret ac perisecedit; immo vero dissoluto corpore anima vanesceret, velut humor
Abbreviated transcription (Latin):
mus est et tactũ uisũq fugiẽs.
Corpus e terra fictũ acq solidatũ
est: amima in se nichil concreti nich¬
il ponderis terrem habet: ut pło
disserebat. Nec enĩ tantã posset
habe̾ sosserciã. tantã uimi. tantã
celeritatẽ: nnsi originẽ traheret e
celo. Corpus igit᷑ quomã fictũ ex
ponderoso et corruptibili elemẽto
et tangibile est et uisibile. corrũ¬
pitur atq occidit: nec uiii r̾pellẽ
potest. quia sib aspectũ et sub
tactũ uenit. Amia autẽ quia
tenuitate sua omem̃ tactũ fugit.
nullo ictu dissolui potest. Ergo
qm̃ inter se cõiũcta et sociata nas¬
cantur. et alterũ qd̾ est de frena
concretione formatũ. qͣsi uastũlũ
fit alt̾ius. quod est a celesti sb̃¬
limitate deductũ. cũ uis aliqua
utrũq distreuei̾t. q̃ distretio mors
uotat᷑ utrũq in naturã suã re¬
cedit. Quod ex terra fuit id in
terrã soluitur. qd ex celesti spiritu
id constat ac uiget semꝑ: qmã

Expanded text:
nuis et tactum uisumque fugiens. nuis et tactum uisumque fugiens. corpus e terra fictum atque solidatum est, anima nihil in se concreti, nihil ponderis terreni habet, ut Plato disserebat. nec enim tantam posset habere sollertiam, tantam uim, tantam celeritatem, nisi originem traheret e caelo. corpus igitur quoniam fictum ex ponderoso et corruptibili elemento et tangibile est et uisibile, corrumpitur atque occidit nec uim repellere potest, quia sub aspectum et sub tactum uenit, anima autem quia tenuitate sua omnem tactum fugit, nullo ictu dissolui potest. ergo quamuis inter se coniuncta et sociata nascantur et alterum, quod est de terrena concretione formatum, quasi uasculum sit alterius, quod est a caelesti suptilitate deductum, cum uis aliqua utrumque discreuerit, quae discretio mors uocatur, utrumque in naturam suam recedit: quod ex terra fuit, id in terram resoluitur, quod ex caelesti spiritu, id constat ac uiget semper, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
etiã contra corpus amma cõcupis¬
cit. Unde credibile est nõ int̾ire
ammiã sed dissociari a corꝑe: q̾a
corpꝰ sine ammo nichil põtest.
aminꝰ aũt pocest multa et mag¬
na sme corꝑe. Quid quod eã
q̃ uisibilia sut oculis. et tangibi¬
sia manu: quia excernũ uni
pati nõ possunt eterna esse nõ
possũt. Ea uero q̃ neq sub tactũ
neq sub uisũ ueniũt. sed tm̃mõ
uis eorũ et racio et effectus ap¬
paret eterna sũt. quia nulłã umi
patĩtur extnsetus. Corpus aũt
si ideo mortale est. quia uisui pa¬
riter et tactui subiacet: igit᷑ et
anima idcirco ĩmortalis est q̃a¬
nec tangi potest nec uideri
¶Lunc argumẽta eorũ qͥ cont
disserũt refellamꝰ: q̃ lucretius
tercio libro executus est. Qͦmã
cũ corꝑe inquit anma nastitur:
cũ corꝑe intereat necesse est. At
nõ est par utrusq ratio. Solidũ
enĩ et cõprehẽsibile corpus ẽ et
ocusis et manu. Ammna ueo te¬

Expanded text:
etiam contra corpus anima concupisetiam contra corpus anima concupiscit. Unde credibile est, non interire animam, sed dissociari a corpore; quia corpus sine anima nihil potest, animus vero potest multa et magna sine corpore. Quid, quod ea, quae visibilia sunt oculis, et tangibilia manu, quia externam vim pati possunt, aeterna esse non possunt. Ea vero quae neque sub tactum, neque sub visum veniunt, sed tantummodo vis eorum et ratio, et effectus apparet, aeterna sunt, quia nullam vim patiuntur extrinsecus. Corpus autem si ideo mortale est, quia visui pariter et tactui subjacet; ergo et anima idcirco immortalis est, qnec tangi potest nec uideri. Nunc argumenta eorum qui contra disserunt refellamus: quae Lucretius tertio libro executus est. quoniam cum corpore inquit anima nascitur, cum corpore intereat necesse est. at non est par utriusque ratio. solidum enim et conprehensibile corpus est et oculis et manu, anima uero te
Abbreviated transcription (Latin):
ad interitũ redigatur. uł ĩuiria
tũ pñtiũ scudẽtes. in memoriã
momimẽta ingemiorũ. factorũq
magnorũ reliquerũt: hn plane
mentis ac uirtutis sue nomẽ in¬
delebile q̃sierũt. Ergo si oꝑa cor¬
ꝑis ideo mortalia sũt. qͦmã ip̃m
mortale est: seq̃tur ut amma ex
eo ĩmortasis appareat. qa uidemꝯ
oꝑa eius nõ esse mortalia. Eodẽ
modo desideria quoq corꝑis ommi¬
q declarãt alterũ esse mortale
asterũ sempiternũ. Corpus em̃
nchil insi tẽꝑale desiderat. id est
cibũ. potũ indumẽtũ. quietẽ. uo¬
luptatẽ: et tamẽ hec ip̃a sme nutu
et adminiculo animi nec cuꝑe nec as¬
sequi potest. Animus autẽ per se
multa desiderat: que ad officiũ
fructũ ue corꝑis redundẽt. eaq
non fragilia sed eterna sũt: ut
fama uirtutis: ut memoi̾a noĩs.
Nam cultũ dei qui cõstat abstinẽ¬
tia cupiditatũ ac libidinũ. pati¬
entia doloris. contemptu mortis.

Expanded text:
ad interitum redigatur, vel injuria ad interitum redigatur, vel injuria tui praesentium studentes, in memoriam monimenta ingeniorum factorumque magnorum reliquerunt, ii plane mentis ac virtutis suae nomen indelebile quaesierunt. Ergo si opera corporis ideo mortalia sunt, quia ipsum mortale est, sequitur ut anima ex eo immortalis appareat, quia videmus opera ejus non esse mortalia. Eodem modo desideria quoque corporis animique declarant, alterum esse mortale, alterum sempiternum. Corpus enim nihil nisi temporale desiderat, id est, cibum, potum, indumentum, quietem, voluptatem; et tamen haec ipsa sine nutu et adminiculo animi nec cupere, nec assequi potest. Animus autem per se multa desiderat, quae ad officium fructumve corporis non redundent; eaque non fragilia, sed aeterna sunt, ut fama virtutis, ut memoria nominis. Nam cultum Dei, qui constat abstinentia cupiditatum ac libidinum, patientia doloris, contemptu mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
ita et mors eius ꝑpetua ẽ sit nc̃ce
est. in qua ꝑhennes penas et infi
Ergo in ea condicione res poĩta
est: ut qui beati sũt in hac uica
corꝑali atq terrena. semꝑ miseri
sint futuri: quia iã bonis q̃ malu¬
erũt potiti sũt. Qd hus euent.
qui deos adorãt et deũ negligũt
Deñ qui iusticiã sequẽtes ĩ hac
uita miseri fuerunt et cõtempti
et mopes. et ob ipãm iusticia
cõtumeliis et ĩuiriis sepe
uexati. quia nec alit̾ uirtus te¬
neri potest sꝑ beati sũt futĩ
ut quia mala iã ꝑtulerũt. etiã
bonis fruãtur. Quod hiis utiq
contingit. q̃ contẽptis t̾rest̾bus
duis et fragilibus boms celestem
religionẽ dei sequũtur. cuiꝯ bona
sicut ip̃e qui tribuit sempit̾nol sõt.
Quid oꝑa carnis atq amini: nõne
Rã corpus quia fragile est atq
mortale: quecũq oꝑa q̃ molitur
il enĩ tullius ait esse. qd sit mãbꝰ
humanis laboratũ: qd nõ aliqnͣ do

Expanded text:
ita et mors ejus perpetua sit necesse ita et mors ejus perpetua sit necesse est, in qua perennes poenas et infinErgo in ea conditione res posita est, ut qui beati sunt in hac vita corporali atque terrena, semper miseri sint futuri; quia jam bonis, quae maluerunt, potiti sunt: quod iis evenit, qui deos adorant, ac Deum negligunt. Deinde qui justitiam sequentes, in hac vita miseri fuerunt et contempti, et inopes, et ob ipsam justitiam contumeliis et injuriis suexati, quia nec aliter uirtus teneri potest, semper beati sint futuri, ut quia mala iam pertulerunt, etiam bonis fruantur: quod iis utique contingit qui contemptis terrestribus diis et freligionem Dei sequuntur; cujus bona, sicut ipse qui tribuit, sempiterna sunt. Quid opera corporis atque animi? nonne Nam corpus, quia ipsum fragile est atque mortale, quaecumque opera molitur, il enim Tullius ait esse, quod sit manibus humanis laboratum, quod non aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
cognouimꝰ. Mors igit᷑ nõ extm¬
guit homĩe : sed ad p̃miũ u̾tutit
admittit. Qui aut̃̾ se ut ait idẽ
uitiis ac sceleribus cõtanniaue̾it.
uoluptatiq seriuerit: is uero
damnatus eternã luet penã: ꝙͣ
diumne litẽ scdam mortẽ noĩant.
que est et ppetua et grauissimis
cruciatibus ꝑlena. Nã sicut due
uite ꝓposite sũt hom̃i. qͣrũ alte̾a
est amme altã est corꝑis: it a
et mortes due ꝓposite sũt. una
ꝑtinẽs ad corpus qua cũctos sid
naturã fungi necesse est. altera
ꝑtinẽs ad animã. q̃ stelẽ acq̃rit᷑
uirtute uitatur. Ut uita hec
tẽporalis est. certosq t̾mios
habet quia corꝑis est. sic et mor
quia corpus actingit. Impletis igͣ
tꝑribus que deus morti statuit.
terminabit᷑ ip̃a mors. Et quia
tẽꝑałe uitã tẽꝑalis uit mors
sequitur. consequẽs est ut resur¬
fiẽ mors tꝑralis accepit. Rur¬
sũ sicut uita anum sempitercia ẽ.
in qua diuinos et meloquibiles
ĩmortalitatis sue fructus capit:

Expanded text:
nouimus. mors igitur non  extinguit hominem, sed ad praemium uirtutis admittit. qui i autem se, ut ait idem, uitiis ac sceleribus contaminauerit uoluptatique seruierit, is uero damnatus aeternam luet poenam, quam diuinae litterae secundam mortem nominant: quae est et perpetua et grauissimis cruciatibus plena. nam sicuti duae uitae propositae sunt homini, quarum altera est animae, altera corporis, ita et mortes duae propositae sunt, una pertinens ad corpus, qua cunctos secundum naturam fungi necesse est, altera pertinens ad animam, quae scelere adquiritur, uirtute uitatur. ut uita haec temporalis est certosque terminos habet. quia corporis est, sic et mors quia corpus attingit. temporibus, quae Deus morti statuit, terminabitur ipsa mors. Et quia temporalem vitam temporalis mors sequitur; consequens est, ut resurfinem mors temporalis accepit. Rursum, sicut vita animi sempiterna est, in qua divinos et ineloquibiles immortalitatis suae fructus capit:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tamẽ uiiuersi tũt a deo iudica¬
bũtur. sed hii tantũ qui sũt in dei
religione uersati. Nã qui deũ nõ
agnouerũt. qm̃ sentẽtia de hiis in
absolutionẽ ferri nõ pocest: iã uidi¬
cati acq damnati sũt. sanctis lrĩs
accestãtibus nõ resurrecturos esse
impios in to uidiciũ. Iudicabũtur
igitur qui deũ stierũt. et facmora
eorũ .i. mala oꝑa cũ bonis collata
ponderabũtur: ut si plura et gͣuia
fuerit᷑ bona iustaq dent᷑ ad uitã
ueatã: si autẽ mala suꝑauerint
condemnẽtur ad penã. Dic fortage
dixerit quispiã. Si immortalis
est amma quomõ passibilis ducit᷑
ad penã sentiẽs: Si enĩ ob m̾ita
punietur. senciet utiq dolorẽ.: atq
ita etiã mortẽ. Si morti non est
obnoxia nec doloris quidẽ. Pati¬
uilis igit᷑ nõ est. Huic questiom
sme argumẽto a stoitis sic octrit᷑
animas quidẽ hom̃i ꝑman̾e. nec
interuentu mortis in nichilũ re¬
solui: sed eoꝵ qui iusti fuerĩt pu¬

Expanded text:
Nec tamen universi tunc a Deo judicabuntur: sed ii tantum qui sunt in Dei religione versati. Nam qui Deum non agnoverunt, quoniam sententia de his in absolutionem ferri non potest, jam judicati damnatique sunt, sanctis litteris contestantibus, non resurrecturos esse impios in judicium. Judicabuntur ergo qui Deum scierunt, et facinora eorum, id est mala opera cum bonis collata ponderabuntur; ut si plura et gravia fuerint bona justaque, dentur ad vitam beatam: si autem mala superaverint, condemnentur ad poenam. Hic fortasse dixerit quispiam: Si est immortalis anima, quomodo patibilis inducitur, ac poenam sentiens? Si enim ob merita punietur, sentiet utique dolorem, atque ita etiam mortem. Si morti non est obnoxia, nec dolori quidem, patibilis igitur non est. Huic quaestioni, sive argumento, a Stoicis ita occurritur: Animas quidem hominum permanere, nec interventu mortis in nihilum resolvi: sed eorum, qui justi fuerunt, pu
Abbreviated transcription (Latin):
croceo mutabit uelleralana luto.
Sponte sua sandix pastẽtes ues¬
tiet agnos. Ip̃e lacte domũ r̾fe̾nt
distenta capelle ubera nec mag¬
nos metuẽt armẽta leones. Que
poete scdm̃ cumee sibille carmĩa
ꝓlocutus est. Erithrea uero sic

Expanded text:
croceo mutabit uellera luto, croceo mutabit uellera luto, sponte sua sandyx pascentis uestiet agnos. ipsae lacte domum referent distenta capellae ubera nec magnos metuent armenta leones. quae poeta secundum Cymaeae Sibyllae carmina prolocutus est. Erythraea uero sic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferut et enũciat qͣ iã ꝑacta.
uisiones eni diuino spiritu offẽ¬
bãtur oculis eorũ. et iidebat̃ illa
in cõspectu suo quasi fieri ac t̾mi¬
nari. Que uaticima eorũ cũ pau¬
latim fama uolgasset. qũĩ ꝓfam
a sacramẽto ignorabat quatenꝰ
dicẽntur. completa esse iã ueteri¬
bus seculis illis omĩa putauerũt.
que utiq fieri cõpleriq nõ pote¬
ĩt homme regnãte. Cũ uero
deletis religiõibus impus et ste¬
lere cõpresso subiecto erit deo
terra
Cedec et ip̃e mari uector nͨ nau¬
tica pniꝰ mucabit merces. omĩs
feret omĩa cellus Nõ rastros pa¬
tietur humꝰ non uinea falcem
Robustos quoq iã tauris aiga sol¬
uet arator. Tũc et molli paulatĩ
flauescet campus arista. Incultis¬
q rubens pẽdebit sentibus uua.
et dure quercus sudabũt rostida
mella. Nec uarios distet mẽtiri
lana colores. Ip̃e sed in pratis
aries iã suaue rubẽti murite ⁊ a

Expanded text:
proferunt et enuntiant quasi iam peracta. proferunt et enuntiant quasi iam peracta. uisiones enim diuino spiritu offerebantur oculis eorum et uidebant illa in conspectu suo quasi fieri ac terminari. quae uaticinia eorum cum paulatim fama uulgasset, quoniam profani a sacramento ignorabant quatenus dicerentur, conpleta esse iam ueteribus saeculis illa omnia putauerunt, quae utique fieri conplerique non poterant homine regnante. cum uero deletis religionibus impiis et scelere compresso subiecta erit deo terra, cedet et ipse mari uector nec nautica pinus mutabit merces, omnis feret omnia tellus. non rastros patietur humus, non uinea falcem; robustus quoque iam tauris iuga soluet arator. tunc et molli paulatim flauescet campus arista incultisque rubens pendebit sentibus uua et durae quercus sudabunt roscida mella. nec uarios discet mentiri lana colores, ipse sed in pratis aries iam suaue rubenti- murice, iam
Abbreviated transcription (Latin):
na. Tũc auferẽtur a mũdo tene¬
bre ille quibus obfũdit᷑ acq obce¬
catur celũ. et lima cla̾itudiẽ solis
accipiet ee solis. nec minuet᷑ ult̾ius:
soł aũt septies tanto qͣm nũc est
clarior fiet. Terra nõ aꝑiet fecũ¬
ditatẽ suã et uberrimas fruges
sua sponte generabit. Rupes mõ¬
nũ melle sudabũt. ꝑ riuos unia
decurrent: et flumma lacte ĩunda¬
bũt. Mundus demq ip̃e gaudebit
et omĩs rerũ natũa letabit᷑: erep¬
ta et liberata domino mali et
impietatis et sceleris et erroĩs.
Non bestie ꝑ hoc tẽpus sangne
alẽtur: nõ aues preda. s q̾eta
et placita erũt omniã. leones
et uituli ad p̃sepe sm̃ił stabut̃
lupus ouẽ nõ rapiet. canis nõ
uenabitur. occipities et aquile
nõ nocebũt. infans cũ serpẽtibꝰ
ludet. Demqz tũ fient illa que
poete aureis tẽꝑibus facta eẽ
iã saturno regnãte dixerut.
Quorũ error hĩc exortus est¬
qd̾ futurorũ pleraq ꝓphete sic

Expanded text:
. tunc auferentur a mundo tenebrae illae quibus obfundetur atque occaecabitur caelum, et luna claritudinem solis accipiet nec minuetur ulterius, sol autem septies tanto quam nunc est clarior fiet. terra uero aperiet fecunditatem suam et uberrimas fruges sua sponte generabit, rupes montium melle sudabunt, per riuos uina decurrent et flumina lacte inundabunt: mundus denique ipse gaudebit et omnis rerum natura laetabitur erepta et liberata dominio mali et impietatis et sceleris et erroNon bestiae per hoc tempus sanguine alentur, non aves praeda: sed quieta et placida erunt omnia. Leones et vituli ad praesepe simul stabunt: lupus ovem non rapiet, canis non venabitur, accipitres et aquilae non nocebunt: infans cum serpentibus ludet. Denique tunc fient illa, quae poetae aureis temporibus facta esse jam Saturno regnante dixerunt. Quorum error hinc exortus est futurorum pleraque sic
Abbreviated transcription (Latin):
post hec aꝑientur inferi et r̾sur¬
gent mortui: de quibus udiciũ
magnũ idẽ ip̃e rex ac deus faciet
cui sũmus pater et iudicãdi et rg¬
nandi dabit maximã potestatẽ
de quo iuidicio et regno apud e¬
rithreã sibillã sic ĩuenitur

Expanded text:
Post haec aperientur inferi, et resurgent mortui: de quibus judicium magnum idem ipse rex ac Deus faciet, cui summus pater, et judicandi, et regnandi dabit maximam potestatem; de quo judicio et regno apud Erythraeam Sibyllam sic invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
at penas. Sed ceteri pñcipes ac
tyranm qui cõtriuerũt orbẽ sim̃l
cũ eo unicti adducẽtur ad regẽ:
et increpabit eos ac coarguet. et
exꝓbrabit hiis facmora ip̃orũ:
ac damnabit eos et meĩtis cruci¬
atibus tradet. Sic extincta malicia
et impietate cõpressa: requiestet
orbis qui ꝑ tot secula subiectus
errori ac steleri ne fandã ꝑtulit s¬
uitutẽ. Non cołetur ulterius dn
manũ facti. sed a tẽplis et pului¬
naribus suis decurbata simulacra
igni dabũtur. et cũ donis suis mi¬
rabilibus ardebũt. Quod etiã sy¬
billa cũ ꝓphetis congruẽs futuriõ
esse p̃dixit

Expanded text:
at poenas. Sed et caeteri principes, ac at poenas. Sed et caeteri principes, ac tyranni, qui contriverunt orbem, simul cum eo vincti adducentur ad regem, et increpabit eos, et coarguet; et exprobrabit his facinora ipsorum, et damnabit eos, ac meritis cruciatibus tradet. Sic extincta malitia, et impietate compressa, requiescet orbis, qui per tot saecula subjectus errori ac sceleri nefandam pertulit servitutem. Non colentur ulterius dii manu facti: sed a templis, et pulvinaribus suis deturbata simulacra igni dabuntur, et cum donis suis mirabilibus ardebunt, quod etiam Sibylla cum Prophetis congruens futurum esse praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ regis ac dei nr̃i a nobi¬
pugil celebratur. Cuius noctis
duplex ratio est qd̾ in ea et uitã
tũ recipit cũ p assus est: et poste
regnũ orbis terre rete ꝑturus ẽ
Hic est em̃ liberator et uidex
hoc signũ dabit. Cadet repẽt
gladius e celo ut sciãt iusti dit
sancte milicie descensurũ: el
descendet conitãtibus angelis
in mediũ terre: et antete det es
flãma inextingiubilis. Et ui¬
tus angelorũ tradet in manis
iustorũ multitudinẽ illã q̃ m
cirtũsederit: et concidet᷑ ab hod
tercia usq in uesperũ. et flue
dũt q̃m ut dei filius a sumo patre
mictatur. qui et iustos liberet de
manibus impiorũ. et ĩuistos cũ¬
sangius more torrẽtis. De letis¬
q om̃ibus copiis impus solus effu¬
gier: et peribit ab eo uirtus sua
tra uerũ dimitabit. et uictus effu¬
giet. Et bellũ sepe renouabit et
sepe uincetur: donec quarto p̃lio
confectis omĩbus impus de bellatꝰ
et captus tandẽ stelerũ suorũ lu¬

Expanded text:
aduentum regis ac dei nostri peruigilio celebratur: cuius noctis duplex ratio est, quod in ea et uitam tum recepit, cum passus est, et postea regnum orbis terrae recepturus est. hic est enim liberator ehoc signum dabit. Cadet repente gladius e coelo, ut sciant justi ducem sanctae militiae descensurum: et descendet comitantibus angelis in medium terrae; et antecedet eum flamma inextinguibilis; et virtus angelorum tradet in manus justorum multitudinem illam, quae montem circumsederit, et concidetur ab hora tertia usque ad vesperum, et fluedunt quam ut dei filius a summo patre mittatur, qui et iustos liberet de manibus inpiorum et iniustos cusanguis more torrentis; deletisque omnibus copiis, impius solus effugiet, et peribit ab eo virtus sua.tra verum dimicabit, et victus effugiet, et bellum saepe renovabit, et saepe vincetur; donec quarto praelio confectis omnibus impiis debellatus, et captus, tandem scelerum suorum lu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑus nomiaui descripta iniq̃tate
huiꝰ seculi extremi. pios ac fide¬
les a notẽtibus segregatos. ait
cũ fletu et genitu extẽsuros ẽẽ
ad celũ manus et imploraturos
fidem ioius: iouẽ respecturũ ad
terrã. et auditurũ uoces hõm atq
impios extincturũ. Que oĩa u̾a
sunt p̃ter unũ qd iouẽ dixit illa
facturũ. q̃ deus faciet. Sed et ilłd
nõ sine demonũ fraude subtractũ¬
est. missũ iri a patre tunc filiũ
dei qui deletis omibus malis pios
liberet: qd hermes tamẽ nõ dissi¬
mulauit. In eo enĩ libro qͥ logos
telios instribitur. post enuãtionẽ
malorũ de quibus diximꝰ sbiecit

Expanded text:
perius nominaui, descripta iniquitate perius nominaui, descripta iniquitate saeculi huius extremi pios ac fideles a nocentibus segregatos ait cum fletu et gemitu extenturos esse ad caelum manus et inploraturos fidem Iouis: Iouem respecturum ad terram et auditurum uoces hominum atque inpios extincturum. quae omnia uera sunt praeter unum, quod Iouem dixit illa facturum quae deus faciet. sed et illut non sine daemonum fraude subtractum, missuiri a patre tunc filium dei, qui deletis omnibus malis pios liberet. quod Hermes tamen non dissimulauit. in eo enim libro qui λόγος τέλειος inscribitur, post enumerationem malorum de quibus diximus subiecit