comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩqua se medio trudere de cor¬
ticegẽma ꝯueuit: ea munitissima
queq huius gen̾is poma ꝓrũpũt.
De quib legimus incanticis cãtico¬
rum. E icus ꝓducit grossus suos.
Itaꝙ cet̾is albentib primo uere
uirgultis. sola ficus ꝓprio nescit fio¬
re tanescere. eo fortasse qd̾ nullus
istis maturior sit usus in pomis.
rlamq succedẽtib aliis hec qͣi de¬
generantia respuunt᷑.⁊ arenti in¬
firma radice nouatis quib sit su
cus utilior exuunt᷑. manẽt tam̃
aliqua prara. nec decidũt. quib h
ꝓuentus arriserit. ut de medio
duarum uirgarũ clauiculo breui
erumpẽtes ꝓmergãt. quo gemi¬
nis tecta p̾sidiis tanqͣm nature pa¬
rentis gremio suci fotu pleniores
inolescant. ea clem̃tioris aure ꝓuo¬
cata temꝑie ⁊ ꝓlixiorib ad ultiora¬
tp̃rib ubi siluestrẽ animũ suci pͥo¬
ris exuerint: sp̃e cet̾is ⁊ maturita¬
tis gr̾a pͥferunt᷑. Specta nc̃ cultus

Expanded text:
Etenim qua se medio trudere de corEtenim qua se medio trudere de cortice gemma consuevit, ea minutissima quaeque hujus generis poma prorumpunt. De quibus legimus in Canticis canticorum: Ficus producit grossos suos . Itaque caeteris albentibus primo vere virgultis, sola ficus proprio nescit flore canescere; ideo fortasse quod nullus istis maturior sit usus in pomis. Nam succedentibus aliis, haec quasi degenerantia respuuntur, et arenti infirma radiccus utilior exuuntur. manent tamen aliqua. perrara nec decidunt, quibus hic prouentus adriserit, ut de medio duarum uirgarum clauiculo breui erumpente promergant, quo geminis tecta praesidiis. tamquam naturae parentis gremio suci fotu plenioris inolescant. ea clementioris aurae prouocata temperie et prolixioribus adultiora.temporibus ubi siluestrem animum suci prioris exuerint. specie ceteris et maturitatis gratia praeferuntur. Specta nunc cultus
Abbreviated transcription (Latin):
bor foliis redundans fluentib spẽ
possessorib suis cassa sꝑatoꝵ ꝓuen¬
tuũ expectatione destituit. ita
etiam insynagoga dum doctores
eius oꝑib infecundi. uerb̃ tamei
ułut foliis redundantib głiant᷑:
manis umbra legis exub̃at. Spes
aut̃ falsi spectata ꝓuentus: ppłi
uota credentis illudit. Est etiam
innatura arboris quo magis cre¬
das sẏnagoge sp̃em sꝑatione hu¬
is exp̾ssam. Wenĩ si diligent̾ in¬
quiras discretam ab usu arboꝵ ce¬
terarum ꝯsuetudinẽ nature huiꝰ
inuenias. Ilamq alie florẽ ferũt
anteqͣm fructum. pomaq uent᷑a
p̾nuntio sui flore designant. Hec
sola ab iitio germuat pomo ꝓ
florib. In aliis flos decutit᷑. ⁊ po¬
ma nascuntur. In hac poma deci¬
dunt ut poma succedant. Ergo pͥ¬
ora illa cassa fructuum uice flores
em̾gunt. ita p̾coci quodã nascẽcli
usu. que ordinẽ nature nesciunt
beneficiũ nature seruare ñ possũt.

Expanded text:
bor foliis redundans fluentibus spem bor foliis redundans fluentibus spem possessoris sui cassa speratorum proventuum exspectatione destituit: ita etiam in Synagoga dum doctores ejus operibus infecundis, verbis tantum velut foliis redundantibus gloriantur, inanis umbra Legis exuberat, spes autem falsi exspectata proventus, populi vota credentis illudit. 162. Est etiam in natura arboris, quo magis credas Synagogae speciem comparatione hujus expressam; etenim si diligenter inquiras, discretam ab usu arborum caeterarum consuetudinem naturae hujus invenies. Namque aliae florem ferunt, antequam fructum, pomaque ventura praenuntio sui flore designant; haec sola ab initio germinat poma pro floribus: in aliis flos decutitur, et poma nascuntur; in hac poma decidunt, ut poma succedant. Ergo priora illa cassa fructuum, vice floris emergunt: ita praecoqua quodam nascendi usu, quae ordinem naturae nesciunt, beneficium naturae servare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tam in uineã suã. Quid sibi uult
qd̾ in eugłio suo dñs ficus ꝑabolã
freq̃nt̾ induc᷑: Habes enim alibi
qd iussu dñi uiriditas om̃is huiꝰ
ligni frondentis aruerit. Unde in¬
telligis om̃iũ creatorẽ quipotest
imꝑare naturis. ut uł arescãt su¬
bito uł uirescant: alibi ex teneri¬
tudine arboris huiꝰ ⁊ foliis conici
solere ꝯmemorat estatis aduentũ.
utrũq significans. ⁊ iudaice pleb
inanẽ quã p̾tendebat głiam ułut
florẽ aduentu dñi decidisse. qr ab
oꝑib infructuosa durabat. ⁊ iudi¬
tii diem ułut estatis aduentum.
quo adulti fructus tr̾arum oĩũ re¬
conduntur explenitudine eccłie
in quã rudei quoq credituri sunt
mentiendũ. uiã hic gͦ altioris sen¬
sus aliquod queramus artanũ.
ficus in uinea est. Erat aut̃ ui¬
nea dñi sabaoth. quam dedit in
rapinã gentiũ. Itaq qui umeam
suã diripi fecit: hic etiã ficũ iussit
excidi. Apta aut̃ sinagoge arbo¬
ris istuis comꝑatio est. qr sic̃ ista ar¬

Expanded text:
tam in uinea sua. quid sibi uult quod in euangelio suo dominus ficus parabolam frequenter inducit? habes enim alibi quod iussu domini uiriditas omnis huius ligni frondentis aruerit. unde intellegis omnium creatorem, qui potest inperare naturis, ut uel arescant subito uel uirescant. alibi ex teneritudine arboris huius et foliis conici solere conmemorat aestatis aduentum utroque significans et Iudaicae plebis inanem quam praetendebat gloriam uelut foperibus infructuosa durabat: 1449 et judicii diem velut aestatis adventum, quo adulti fructus terrarum omnium reconduntur, ex plenitudine Ecclesiae, in quam Judaei quoque credituri sunt, metiendum. 161. Hic ergo altioris sensus aliquod etiam quaeramus arcanum . Ficus in vinea est: erat autem vinea Domini Sabaoth, quam dedit in rapinam gentium. Itaque qui vineam suam diripi fecit, hic etiam ficum jussit excidi. Apta autem synagogae arboris istius comparatio est; quia sicut ista ar
Abbreviated transcription (Latin):
tus scͥpturarũ. ꝯferamꝰ impẽsas.
nequietiã de nr̃o in aliquo dicat.
hic uoluit edificare. ⁊ñ potuit cõ¬
sũmare. Qui edificat domũ: bonũ
debet iacere fundam̃tũ. Bonum
fũdam̃tũ ẽ fides. Bonũ fundam̃¬

Expanded text:
tus scripturarum, conferamus inpensas, tus scripturarum, conferamus inpensas, ne qui etiam de nostro aliquo dicat: hic uoluit aedificare et non potuit consummare. qui aedificat, bonum debet iacere fundamentum. bonum fundamentum est fides, bonum fundam
Abbreviated transcription (Latin):
congruere uisũ est ut dĩ filiũ cre¬
deremus absconditũ in lege. adoꝑ¬
tum in ꝓpħis. eugłicis p̾dicationib
adimpletũ. ut ꝑfectam fidem nb̃
acquirat d̃ om̃ib.⁊ scͥptoꝵ collatio¬
ne formatus in nob̾ qui sumus cor¬
pus ip̃ius: om̃ia ⁊ in om̃ib imple¬
atur. Ip̃e enĩ erat u̾bum dĩ ati
mysteriũ. qd̾ absconditũ est a scłis
⁊a gen̾ationib quo nicħ potest ad
exp̾̃ssionem ꝑhẽnitatũ eius ad te¬
statius dici. Erat enĩ ꝓfecto. Nã
tta erat ut absconditus sacrilegis.
manifestatus in scĩs. p̾destinatus
ante scła seruaretur ad głiam. ħ
est aut̃ głia ut possimꝰ fr̃s inue¬
stigare mysteriũ absconditũ ascłis
dubius animi qd aliqͥ de h mũdo
dictum putent. donec ferm̃tet᷑
om̃is lingua fateatur. Itaq discu¬
tiamus om̃ia. diligentiꝰ requiramꝰ.
Nemo inuenit: nͥante quesierit.
edificemus turrim. ꝯpitemꝰ sũp¬

Expanded text:
congruere visum est ut Dei Filium crecongruere visum est ut Dei Filium crederemus absconditum in Lege, adopertum in Prophetis, Evangelicis praedicationibus adimpletum; ut perfectam fidem nobis acquirat ex omnibus, et scriptorum collatione formatus in nobis, qui sumus corpus ipsius, omnia et in omnibus impleatur; ipse enim erat Verbum Dei, atque mysterium, quod absconditum est a saeculis et a generationibus, quo nihil potest ad expressionem perennitatis eius adtestatius dici. erat enim profecto: nam ita erat, ut absconditus sacrilegis, manifestatus in sanctis praedestinatus ante saecula seruaretur ad gloriam. haec est autem gloria, ut possimus, fratres, inuestigare mysterium absconditum a saecudubius animi quod aliqui de hoc mundo dictum putent, donec fermentetur omnis lingua fateatur. itaque discutiamus omnia, diligentius requiramus. nemo inuenit nisi qui ante quaesierit. aedificemus turrem, conputemus sump
Abbreviated transcription (Latin):
grauiora p̾cepit. Omĩa nob̃ licẽt:
s ñ om̃ia expediũt. Graue enĩ po¬
testate uti: ut sub potestate reci¬
das. Desiste eẽ sub lege: ut uͥtute
supͣ legẽ sis. Cui simile estimabo
regnũ dĩ : simile est ferm̃to qd̃ ac¬
ceptũ mulier abscondit in farina
donec inferm̃tatũ est totũ. hec d
reqͥrendis questionib comꝑatio¬
q̃ tãtum ambiguitatis offudit:
ut diu̾sas habeat sentẽtias pluri¬
moꝵ. O portunũ itaq granũ tri
nob̃ sp̃ale ferm̃tum. Eoq pleriq fer¬
m̃tum xp̃m putãt qd̃ uirtutẽ at¬
tollat acceptam. ꝙ qr frum̃tũ ex
farina. ui. ñ sp̃e gen̾i suo p̾stat: xͨ¬
quoq ex patͥb equał corpore. s di¬
uinitate incõꝑabił p̾minebat. Igͥ
sc̃a eccłia que typũ mulieris istius
eugłice figurat cuiꝰ farina nos su¬
mus. dñm iħm in int̾iorib nr̃e
m̃tis abscondat: donec animinr̃i
secreta penetlia color sapiẽtie cele¬

Expanded text:
grauiora praecepit: omnia nobis licent, grauiora praecepit: omnia nobis licent, sed non omnia expediunt; graue enim potestate uti, ut sub potestatem recedas. desiste esse sub lege, ut uirtute supra legem sis. Cui simile aestimabo regnum dei? simile est fermento quod acceptum mulier abscondit in farina, donec fermentatum est totum. haec de requirendis quaestionibus conparatio tantum ambiguitatis offundit, ut diuersas habeat sententias plurimorum. oportune itaque granum tritnobis spiritale fermentum, eoque plerique fermentum Christum putant, quod uirtutem attollat acceptam. et quia fermentum ex farina ui, non specie generi suo praestat, quoque ex patribus, aequalis corpore, sed divinitate incomparabilis praeeminebat. Igitur sancta Ecclesia quae typo mulieris istius Evangelicae figuratur, cujus farina nos sumus, Dominum Jesum in interioribus nostrae mentis abscondat, donec animi nostri secreta penetralia calor sapientiae coele
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ea que st̃ priora appetens. In qͦꝵ
sinus ⁊ quosdam disputationũ
recessus. qui eramꝰ longe nos scilis
ex nationib congregati. qͦs diu ꝑ
inanẽ mundi ꝓcellam ⁊ turbo ne¬
quitie sp̃ał agitabat. assũptis uir¬
tutum remigiis aduolamꝰ. ut nos
umbͣ scõꝵ ab istius mundi ardore
defendat. Certe stationis iam secu¬
ritate uernãtes. eo qd anima nr̃a
grauib nr̃is añ sic̃ illa mulier ĩ¬
clinata pcc̃is. ut passer erepta de la¬
queo uenãtiũ: in ramos dñi mon¬
tesq migrauit. Itaq ante siꝑflius
obseruationib uani ⁊ inani leuita¬
te uolitãres. nc̃ iam ꝑ fidem xp̃i so¬
luti manus. ⁊ lib̃i auincłis sabboꝵ
bonis oꝑib uitendimꝰ.⁊ in ip̃is epu¬
lis lib̾tatẽ habemꝰ. intẽꝑãtiã exclu¬
dimꝰ. ne libi a lege: cupiditatibus
seruiamꝰ. Lex enĩ ligauit sibi.
ut absolu̾et cupiditatib. Gr̃a que
minorẽ abstulit seruitutẽ: młta

Expanded text:
et ea quae sunt priora adpetens. in quorum et ea quae sunt priora adpetens. in quorum sinus et quosdam disputationum recessus qui eramus longe, nos scilicet ex nationibus congregati, quos diu per inane mundi procella et turbo nequitiae spiritalis agitabat, adsumptis uirtutum remigiis aduolamus, ut nos umbra sanctorum ab istius mundi ardore defendat, certae stationis iam securitate uernantes, eo quod anima nostra grauibus ante sicut illa mulier inclinata peccatis ut passer erepta de laqueo uenantium in ramos domini montesque migrauit. itaque ante superfluis obseruationibus uani et inani leuitate uolitantes nunc iam per fidem Christi soluti manus et liberi a uinculis sabbatorum bonis operibus intendimus et in ipsis epulis libertatem habemus, intemperantiam excludimus, ne liberi a lege cupiditatibus seruiamus; lex enim ligauit sibi, ut absolueret cupiditatibus. gratia, quae minorem abstulit seruitutem, multo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. s etiã minimũ om̃ib seminib
qr ñ uenit ĩ regno. ñ in diuitiis. ñ
in istius mũdi sapiẽtia. Subito at̃
uelut arbor subluẽ sue u̾ticẽ po¬
testatis effudit. ut dicamꝰ. Sub um¬
bra eius ꝯcupiui ⁊ sedi.⁊ freq̃nt̾ si¬
mul arbitror uidebat᷑ ⁊ arbor ⁊ gra¬
num. Eranũ est cum dr̃. Nõne hͥ
est filius ioseph fabri : s int̾ ħ uer¬
ba creuit subito testantib uideis.
qui qĩ late arboris ramos ñ poterãt
ꝯp̾hendere dicẽtes. Unde huic ista
sapiẽtia: Granũ gͥ est figura arbor
est sapiẽtia. in cuiꝰ frondẽtib ramis
ille nicticorax in domitilio. ille pas¬
ser singłaris in edificio. ille raptꝰ
in ꝑadysũ. In aerẽ rapiendꝰ ⁊ nu¬
bes: tuta iam sede requiescat. Re
quiescũt etlã potestates ⁊ angłice
meruer̃. Requieuit sc̃s ioħs cũ
recũberet supͣ pectus iħu. ĩmo ⁊
ip̃e eius arboris suco uelut ramꝰ
extendit᷑. Ramus est petrꝰ. ramꝰ
est paulus. posteriora obliuiscẽs.

Expanded text:
 sed etiam minimum omnibus seminibus, quia non uenit in regno, non in diuitiis. non in istius mundi sapientia. subito autem uelut arbor sublimem suae uerticem potestatis effudit, ut dicamus: sub umbra eius concupiui et sedi. et frequenter simul. arbitror, uidebatur et arbor et granum. granum est cum dicitur: nonne hic est filius Ioseph fabri? sed inter haec uerba creuit subito testantibus Iudaeis, quia quasi latae arboris ramos non poterant conprehendere dicentes: unde huic ista sapientia? Granum igitur est figura, arbor est sapientia, in cuius frondentibus ramis ille nycticorax in domicilio, ille passer singularis in aedificio, ille raptus in paradisum, in aerem rapiendus et nubes tuta iam sede requiescunt. requiescunt etiam potestates et angeli meruerunt. requieuit sanctus Iohannes, cum recumberet supra pectus Iesu; immo et ipse eius arboris suco uelut ramus extenditur. ramus est Petrus, ramus est Paulus, posteriora obliuiscens
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine sp̃ał admiscet. donec fer¬
m̃tetur totus ille int̾ior homo cor¬
dis absconditus. ⁊ in gr̃a panis cele¬
stis assurgat. b̾ ene enĩ ferm̃tũ do¬
qñ caro ñ ꝯcupiscit adu̾sus sp̃m.
nec sp̃c adu̾sus carnẽ. s facta car̾¬
nis mortificamꝰ. ⁊ anima ex affla¬
tudĩ flatum uite sũpsisse se con¬
scia scłaris necessitudinis dtagia
trena declinat. Unde ⁊ apłs ñ ĩ car¬
ne s in sp̃u ambulare nos p̾cipit.
ut sc̃ificati ꝑ lauacrũ regen̾atioĩe
uet̾em hoĩem cum suis desideriis
exuentes: induti nouũ qui scd̃m
xp̃m creatur:. ñ in uetustate litt̾e
s in sp̃us nouitate gradiam᷑: quo
possit etiam resurrectionis ip̃r in¬
corrupta corꝑis ⁊ animi ⁊ sp̃c ma¬
nere ꝯmunio. W nc̃ om̃ia que pe¬

Expanded text:
doctrinae spiritalis admiscet, donec ferdoctrinae spiritalis admiscet, donec fermentetur totus ille interior homo cordis absconditus et in gratiam panis caelestis adsurgat. bene enim fermentum docupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia saecularis necessitudinis contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, et nunc o
Abbreviated transcription (Latin):
dam ferm̃tatis offitiũ. scͥpturat̃q
doctrina que ułut celestiũ collati¬
one sermonũ ⁊ ub̾tate concrescit.
infusus toto homini atq ꝑmixtͥ
usus moleu̾it: ut fiant unũ etiã
ip̃a ferm̃tũ. Qd̃ utiq tc̃fit cum sͥ
tria hec pariqͣdam cupiditatum
turna meditatione collatũ. ut hec
tria unũ sint. ⁊ integra alege pc̃c̃i.
cuiꝰ sentẽtie assertorem habemus
uos ꝑ om̃ia. ut integer sp̃c ⁊ anima
⁊ corpus sine querela: in die dñi¬
m̃tũ illud cui comꝑat᷑ regnũceloꝵ
mulier illa eugłica abscondat in
farine m̃suris trib donec ferm̃te¬
tur totũ. Tres enĩ m̃sure st̃ ut dixi.
mus om̃s in hoc corꝑe siti. hoc ueriꝰ
qñ carnis lascuua nõ redundat.⁊
anima corꝑalib ñ incuruat᷑ erro¬
rib. ac m̃sura uiuendi in toto ho¬
mine moffensa seruatur: S qr m̃¬
surarum equalitas sine adium̃to
eccłie atq doctrine difficile ꝑseu̾es
icrco mulier illa que figuram
eccłie gerit. tamdiu uirtutẽ illis

Expanded text:
dam fermentantis officium scripturarumque doctrinam, quae uelut caelestium conlatione sermonum et ubertate concrescit, infusus toto homini atque permixtus usus inoleuerit, ut fiant unum etiam ipsa fermentum. quod utique tunc fit, cum sibi tria haec pari quadam cupiditatum turna meditatione conlatum, ut haec tria unum sint integra a lege peccati. cuius sententiae adsertorem habemus uos per omnia, ut integer spiritus et anima et corpus sine qumentum illud, cui conparatur regnum caelorum, mulier illa euangelica abscondit in farinae mensuris tribus, donec fermentetur totum; tres enim mensurae sunt, ut dixi, mus omnes in hoc corpore siti hoc uerius, quando carnis lasciuia non redundat et anima corporalibus non incuruatur erroribus ac mensura uiuendi in toto homine inoffensa seruatur. sed quia mensurarum aequalitas sine adiumento ecclesiae atque doctrinae difficile perseuerat, idcirco mulier illa, quae figuram ecclesiae gerit, tamdiu uirtutem illis
Abbreviated transcription (Latin):
scribit᷑ facultatũ. qd̾ neq ille qͥ
studiis intentꝰ inferiorib posses¬
siones sibi t̾renas coemit: regnũ
celi possit ad ipisci cũ dñs dicat.
uende om̃ia tua ⁊ sequere me. nec
ille qui emat boues cum helyseꝰ
occiderit ⁊ ppło diuiseritz quos
habebat. ⁊ ille qui dix̃ uxorem
cogitet que mundi st̃ ñ que dĩ.
Non quo ꝯiugiũ rep̾hendat᷑: s qr
ad maiorẽ honorem uocet᷑ inte¬
gritas. qm̃ mulier ĩnupta ⁊ udua
cogitat que st̃ dñi ut sit sc̃a cor¬
pore ⁊ sp̃u. Iãq nupta est cogitat
que st̃ mũdi: quom placeat uiro.
S ut ingr̃am ut supͣ cum uidui
ita nc̃ etiã cum ꝯiugib reu̾tam᷑
Non refugimꝰ opinionẽ qͣm seqũ¬
tur pleriq. ut tͥa genera hominũ
a ꝯsortio magne illius cene estime¬
mus in excludi. gentiliũ. iudeoꝵ.
tili. iniqͥtate. malicia. impudicicia.
auaritia: ad regnũ xp̃i ꝑuenire
nequeamꝰ. Om̃is enĩ auarus. aut

Expanded text:
aescribitur facultatum, quod neque ille qui aescribitur facultatum, quod neque ille qui studiis intentus inferioribus possessiones sibi terrenas coemit regnum caeli possit adipisci, cum dominus dicat: uende omnia tua et sequere me, nec ille qui emit boues, cum Helisaeus occiderit et populo diuiserit quos habebat, et ille qui ducit uxorem cogitet quae mundi sunt, non quae dei, non quo coniugium reprehendatur, sed quia ad maiorem honorem uocetur integritas, quoniam mulier innupta et uidua cogitat quae sunt domini, ut sit sancta corpore et spiritu. nam quae nupta est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. ut in gratiam, ut supra cum viduis, ita nunc etiam cum conjugibus revertamur, non refugimus opinionem, quam sequuntur plerique ut tria genera hominum a consortio magnae illius 1459 coenae aestimemus excludi, gentilium, Judaeorutili, iniquitate, malitia, impudicitia, avaritia, ad regnum Christi pervenire nequeamus . Omnis enim immundus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Itaq cumdĩ natura sit sim¬
plex. sp̃c enĩ dẽ est. nos quoq in
eandẽ ẏmaginẽ figurabimͣ. ut qͣ¬
lis celestis: tales ⁊ celestes. Igit᷑ siẽ
portauimꝰ ymaginẽ illius treni:
portemus ⁊ ymaginẽ huiꝰ celestis:
qͣm animꝰ nr̃ debet induere. Et
ideo pͥmũ abhinc loco curat᷑ ydro¬
picus. in quo fluxus carnis exu¬
berans anime grauabat officia.
sp̃c extinguebat ardorẽ. Deiñ do¬
cetur humilitas dum in illo cõ¬
uiuio nuptiali appetẽtia loci su¬
ꝑ ioris arcetur. Clem̃t̾ tam̃ ut ꝑ¬
suasionis humanitas asꝑitatẽ
coertionis exclud̾et. ratio ꝓfic̾et
ad ꝑsuasionis effectum. ⁊ correctio
em̃daret affectum: huic qͣi ꝓxi¬
mo limine humanitas copulat᷑.
que ita dñice sententie definitio¬
ne distinguit᷑.: si in pauꝑes ⁊ debi¬
les ꝯferatur. Nam hospitalẽ re¬
muneraturis eẽ affectus auaricie
est: P ostremũ qiͣ emerite milicie
uiro ꝯtempnẽdarũ stipendiũ p̾¬

Expanded text:
mus . Itaque cum Dei natura sit simmus . Itaque cum Dei natura sit simplex spiritus enim Deus est, nos quoque in eamdem imaginem figurabimur ; ut qualis coelestis, tales et coelestes.portauimus imaginem illius terreni, portemus et imaginem huius caelestis, quam animus noster debet induere. Et ideo primo abhinc loco curatur hydropicus, in quo fluxus carnis exuberans animae grauabat officia, spiritus exstinguebat ardorem. deinde docetur humilitas, dum in illo conuiuio nuptiali adpetentia loci superioris arcetur, clementer tamen, ut persuasionis humanitas asperitatem coercitionis excluderet, ratio proficeret ad persuasionis effectum et correctio emendaret affectum. huic quasi proximo limine humanitas copulatur, quae ita dominicae sententiae definitione distinguitur, si in pauperes et debiles conferatur; nam hospitalem remuneraturis esse affectus auaritiae est. postremum quasi emeritae militiae uiro contemnendarum stipendium pr
Abbreviated transcription (Latin):
oremꝰ ⁊m̃te. Licet płiq duos ppłos
accipiãt ex isrł ⁊ ex gentib in unũ
resurrectionis tp̃r ꝯgregandos. ut
fiat met̾nũ mansura ꝑfectio. ⁊ idꝙ
ex parte est destruat᷑. Yleriq aut̃.
uirũ ⁊ uxorẽ ꝯsentiẽtes sibi studio
caritatis accipiũt. Itaq si n hac ui¬
ta tres m̃sure in eodẽ ferm̃to mãse¬
rint. donec ferm̃tent᷑ ⁊ fiãt unũ.
ut equalitatũ nulla distantia sit:
nec compositi ex triũ diu̾sitate ii¬
deamur. erit in futurũ diligentib
manebunꝰ. Nam ⁊ qui ꝯpositi nũc
sumꝰ unũ erimꝰ. ⁊ in unã substãtiã
transformabimur. Neq enĩ in re¬
surrectione aliud erit alio inferiꝰ.
siẽ nc̃ fragił in nob̾ est carnis in¬
firmitas. ⁊ corpał habitudo nature
uł uuln̾ib patet uł iniuriis sub¬
racet.uł si oneris mole dep̃ssa supꝰ
tr̃as. nequid extollere altius atq ele¬
uare uestiguĩ: s in simplicis crea¬
ture gr̃a figurabim᷑. cum comple

Expanded text:
et mente . Licet plerique duos populos accipiant, ex Israele et ex gentibus in unum resurrectionis tempore congregandos; ut fiat in aeternum mansura perfectio, et id quod ex parte est, destruatur. Plerique autem virum et uxorem consentientes sibi studio charitatis accipiunt. 194. Itaque si in hac vita tres mensurae in eodem fermento manserint, donec fermententur, et fiant unum; ut aequalitatum nulla distantia sit, nec compositi ex trium diversitate videamur, erit in futurum diligentibusmanebimus; nam et qui compositi nunc sumus, unum erimus, et in unam substantiam transformabimur. Neque enim in resurrectione aliud erit alio inferius, sicut nunc fragilis in nobis est carnis infirmitas, et corporalis habitudo naturae vel vulneribus patet, vel injuriis subjacet, vel sui oneris mole depressa supra terras nequit extollere altius atque elevare vestigium: sed in simplicis creaturae gratiam figurabimur, cum complet
Abbreviated transcription (Latin):
bũt m̃bra hominũ p̾uaricãtiũ
in me.⁊ u̾mis eoꝵ ñ moriet᷑. ⁊ ig¬
nis ñ extinguet᷑. S tridor quoq
dentium ꝓdit indignãtis affec¬
tum. eo qd̾ sero unũquẽq penite¬
at. Sero ingemescat. sero irascat᷑

Expanded text:
bunt membra hominum praeuaricantium bunt membra hominum praeuaricantium in me; et uermis eorum non morietur et ignis non exstinguetur. stridor quoque dentium prodit indignantis adfectum, eo quod sero unumquemque paeniteat, sero ingemescat, sero irascat
Abbreviated transcription (Latin):
nime. S quic̃q extra ꝓmissa s̃
celestiũ mandatoꝵ intenebͥs ex¬
Et quicq sine xp̃o est in tenebͥs ẽ:
corꝑaliũ stridor aliqui dentium.
neq ignis aliqui ꝑpetuus flãma¬
rum est corꝑaliũ: neq uermis ẽ
corꝑalł. S hec ideo qr sic̃ ex multa
eruditate febres nascunt᷑ ⁊ u̾mes.
ita siquis ñ decoqͣt pcc̃a sua ułut
quadã int̾posita sobrietate absti¬
nentie. s miscẽdo pcc̃a pcc̃is tãꝙͣ
cruditatem qͣndam ꝯtrahat ue¬
terum ⁊ recẽtiũ delictoꝵ. igne ad¬
uretur ꝓpͥo. ⁊ suis u̾mib ꝯsume¬
tur. unde ⁊ ysaias ait. Ambula¬
te in lumine ignis ur̃i.⁊ flãma
qͣm accendistis. Ignis est quẽ ge¬
nerat mesticra delictoꝵ. Uermis
est: eo qd̾ irrationabili anime pec¬
cata m̃tẽ rei sensũq ꝯpungut.
⁊ quedã exedunt uiscera dscien¬
tie. que tanqͣm u̾mes ex uno qͦ
nascunt᷑. tanqͣm ex uno corꝑe
peccatoris. Deniq id dñs ꝑ ysal¬
am declaraint dicens. Et uide¬

Expanded text:
missa sunt caelestium mandatorum in tenebris exet quicumque sine Christo est in tenebris est, corporalium stridor aliqui dentium neque ignis aliqui perpetuus flammarum est corporalium neque uermis est corporalis. sed haec ideo. quia sicut ex multa cruditate et febres nascuntur et uermes, ita si quis non decoquat peccata sua uelut quadam interposita sobrietate abstinentiae, sed miscendo peccata peccatis tamquam cruditatem quandam contrahat ueterum et recentium delictorum, igne aduretur proprio et suis uermibus consumetur. unde et Esaias ait: ambulate in lumine ignis uestri et flamma, quam accendistis. ignis est quem generat maestitia delictorum, uermis est eo quod inrationabilia animae peccata mentem rei sensumque conpungant et quaedam exedant uiscera conscientiae, quae tamquam uermes ex unoquoque nascuntur tamquam ex corpore peccatoris. denique id dominus per Esaiam declarauit dicens: et uide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamꝰ. Ergo quiseminat granũ si¬
napis: seminat regnũ celoꝵ. Ile
despicias hoc gramĩ sinapis. Ali¬
nimũ quid̃ est om̃ib seminibꝰ.
fit aut̃ cum creu̾it maior om̃ib
holerib. Si granũ sinapis xp̃c. ꝙ̃
ad mod̾ xp̾c aut est minimꝰ aut
crescit: uerũ ñ ꝑ naturã s ꝑ sp̾em
rursus excrescit. Uis scire minimũ:
uidimus eum ⁊ñ habebat sp̃em
neq decorem. disce maximũ. Spe¬
ciosus forma p̾filiis hominũ. &¬
enĩ ille qui ñ habebat sp̃em neq
decorẽ excellentior factus est angłis
ult᷑ om̃em głiam ꝓpħarũ: quos in¬
firmos isrł uelut holera mandu¬
cau̾at. ẜanẽ enĩ quo corda firmãt᷑
alterũ refutauerat: alrerũ ñ acce¬

Expanded text:
peramus. ergo qui seminat granum siperamus. ergo qui seminat granum sinapis seminat regnum caelorum. Ne despicias hoc granum sinapis; minimum quidem est omnibus seminibus, fit autem. cum creuerit, maius omnibus holeribus. si gadmodum Christus aut minimus aut crescit? uerum non per naturam, sed per speciem rursus excrescit. uis scire minimum uidimus eum, et non habebat speciem neque decorem. disce maximum: speciosus forma prae filiis hominum. etenim ille, qui non habebat speciem neque decorem. excellentior factus est angelis ultra omnem gloriam prophetarum, quos infirmus Israhel uelut holera manducauerat: panem enim, quo corda firmantur, alterum refutauerat, alterum non acce
Abbreviated transcription (Latin):
turam eius int̾sero. Uis scire gra¬
si granũ tritici cadens in t̾ra mo¬
riatur: ip̃m solũ manet. Si aut̃
mortuũ fu̾it: młtum fructũ affert.
Ergo ñ errauimꝰ: q cdiximꝰ qd̾ ipse
iam dix̾at. Est aut̃ ⁊ granũ tritici.
qr ꝯfirmat cor hominis. ⁊ granũ
sinapis qr corhominis accendit.
ꝙ licet ad om̃ia utrũq ꝯueniat:
uidet᷑ tam̃ granũ tritici dcũ de
eius resurrectione tractat᷑. Panis
enim dĩ est qui de celo descendit. eo
qd̾ u̾bum dĩ ⁊ resurrectionis exem¬
plum m̃tes alat. spẽ acuat. firmet
affectum. Qranũ aut̃ sinapis: eo
qd̾ amarior ⁊ acrior sermo sit de
dñi passione. Amarior ad flendũ.
acrior ad ⁊mouendũ. Itaq cum
audimꝰ ⁊ legimꝰ ieiunasse dñm.
tem dñm sub tp̃r passionis: uigila¬
te ⁊ orate ut ñ intretis in tẽptatio¬
nem. ułut suco amarioris sermo¬
nis increpiti. dulcioris haustu uo¬
luptatum suauitates corꝑaliũ tẽ¬

Expanded text:
lturam ejus intersero. 182. Vis scire gralturam ejus intersero. 182. Vis scire graNisi granum tritici cadens in terram moriatur, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum adfert. ergo non errauimus, quia diximus quod ipse iam dixerat. est autem et granum tritici, quia confirmat cor hominis, et granum sinapis, quia cor hominis accendit. et licet ad omnia utrumque conueniat, uidetur tamen granum tritici, cum de eius resurrectione tractatur; panis enim dei est, qui de caelo descendit, eo quod uerbum dei et resurrectionis exemplum mentes alat. spem acuat, firmet adfectum, granum autem sinapis, eo quod amarior et acrior sermo sit de domini passione, amarior ad fiendum, acrior ad conmouendum. itaque cum audimus et legimus ieiunasse dominutem dominum sub tempore passionis: uigilate et orate, ne intretis in temtationem, uelut suco amarioris sermonis increpiti dulciores iusto uoluptatum suauitates corporalium tem
Abbreviated transcription (Latin):
plenus est florum. ⁊ fructuũ diu̾so¬
rum. in quo gr̃a tui oꝑis effloreat.
⁊ młtiplex odor uarie uirtutis exa
arbor mundũ obumbrãs. Granũ
est cum sepelit᷑ in tr̃a: arbor cũ
eleuat᷑ ad celum. P reme etiã cũ xͦ.
⁊ semina fidẽ. Sremit᷑ fides cũ cru¬
cifixum credimꝰ xp̃m. P ressit fi¬
dem paulus cum dic̾et. W ego ueni¬
requid int̾ uos nisi xp̃m iħm. ⁊
hunc crucifixum. ꝙ qr docuit p̾¬
mere fidem: docuit ⁊leuare dicẽs.
Flunc enĩ crucifixum iã ñ nouimꝰ
xp̾m. Seminamꝰ aut̃ fidem: cũ ex
credimus in dñi passionẽ. Semi¬
namꝰ gͦ fidẽ cum eã ułut mollito
⁊ subacto solo dñice carnis oꝑimꝰ
ut qi uapore ⁊ comp̾ssu sacri corꝑis
fides se ip̾a disseminet: Qui enĩ cre¬
diderit factum hominẽ dĩ filium
credit mortuũ ẽẽ ꝓ nob̾. c redit res¬
surrexisse ꝓ nob̃: credit ascendisse
ꝓnob̾. Semino gͦ fidem: cum sepł¬

Expanded text:
plenus est florum et fructuum diuersoplenus est florum et fructuum diuersorum quo gratia tui operis effloreat et multiplex odor uariae uirtutis exalarbor mundum obumbrans; granum est, cum sepelitur in terra, arbor est, cum eleuatur ad caelum. Preme etiam cum Christo et semina fidem. premitur fides, cum crucifixum credimus Christum. pressit fidem Paulus, cum diceret: et ego uenire quid inter uos nisi Christum Iesum et hunc crucifixum. et quia docuit premere fidem, docuit et leuare dicens: nunc enim crucifixum iam non nouimus Christum. seminamus autem fidem, cum ex credimus in Domini passionem. Seminamus ergo fidem, cum eam velut mollito et subacto solo Dominicae carnis operimus; ut quasi vapore et compressu sacri corporis fides se ipsa disseminet. Qui enim crediderit factum hominem Dei Filium, credit mortuum esse pro nobis, credit resurrexisse pro nobis, credit ascendisse pro nobis. Semino ergo fidem, cum sepu
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt uł legũt odore sui com¬
pleat. Granum sinapis martires
nr̃i sũt. felix. nabor. ⁊ uictor: ha¬
uebant odorem fideis latebãt. Ue¬
nit ꝑsecutio. arma posuer̃. colla
flexer̃. ꝯtriti gladio ꝑ totius t̾mi¬
nos mũdi gr̾am sui sparsere marꝰ¬
tirii ut iure dicat᷑. In om̃ẽ tr̾am
exiuit sonus eoꝵ. S alias terit᷑ fi¬
des. alias p̾mit᷑. alias seminatur.
Ip̃e dñs granum est sinapis. erat
integer ab iniuria. s eum ułut
granũ sinapis qui ñ attigerat ppłs
nesciebat. Teri maluit: ut dic̾emꝰ
mimaluit. Unde ⁊ petrꝰ dix̃. Cõpͥ¬
mũt te turbe. Seminari maluit:
uelut granũqd̃ acceptũ homo mi¬
sit in ortum suũ. In orto enĩ xp̾c
⁊ captus ⁊ sepultus est. In orto ere¬
uit. ubietiam resurrex̃.⁊ factus ẽ
arbor sic̃ scͥptum est. Sic̃ arbor ma¬
li int̾ ligna silue: ita fr̾ m̃s int̾
mediũ filioꝵ. Ergo ⁊ tu semina in
orto tuo xp̃m. hortus utiq locus

Expanded text:
audiunt uel legunt odore sui conaudiunt uel legunt odore sui conpleat. granum sinapis martyres nostri sunt Felix, Nabor et Victor: habebant odorem fidei, sed latebant. uenit persecutio, arma posuerunt, colla flexerunt, contriti gladio per totius terminos mundi gratiam sui sparsere martyrii, ut iure dicatur; in omnem terram exiit sonus eorum. sed alias teritur fides, alias premitur, alias seminatur. ipse dominus granum est sinapis. erat integer ab iniuria, sed eum uelut granum sinapis qui non attigerat populus nesciebat. teri maluit, ut diceremu: conprimi maluit. unde et Petrus dixit: conprimunt te turbae; seminari maluit uelut granum. quod acceptum homo misit in hortum suum. in horo enim Christus et captus et sepultus, in horto creuit, ubi etiam resurrexit, et factus est arbor, sicut scriptum est: sicut arbor mali inter ligna siluae, ita frater meus inter medium filiorum. ergo et tu semina in horto tuo Christum — hortus utique locus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mediocrem fidem dñs exigit
ab apłis. quib adu̾sus altitudinẽ
extollentẽ se nequicie sp̃ał scit ẽẽ
certandũ. Uisscire magnã fidẽ re¬
quiri : lege in apło. W si habeam
om̃em fidem: ita ut mõtes trans¬
feram. E rgo si regnũ celoꝵ sic̃ gra¬
num sinapis. ⁊ fides sic̃ granũ sina¬
pis. fides utiq regnũ celoꝵ. ⁊ regnũ
celoꝵ est fides. Itaq qui fidem ha¬
bet. habet regnũ celoꝵ.⁊ regnũ intͦ
nos. ⁊fides intra nos est. Legimꝰ eñ
regnũ dĩ int᷑ uos est. Ꝙ alibi. ha¬
bete fidem in uob ip̃is. Deniq pe¬
trus qui oẽm habuit fidẽ. regni ce¬
loꝵ claues ut ⁊ aliis reseraret acce¬
pit. Nũc ex natura sinapis q̃ uuitꝰ
comꝑationis sit estimemꝰ. Granũ
certe eius res est uił ⁊ simplex. Si
tericeꝑit: uim suã fundit. etiã
fides primo simplex uidetur: si at
teratur adu̾sis: gr̃am sue uͥtutis
effundit: ut alios quoq qui uel

Expanded text:
enim mediocrem fidem Dominus exigit enim mediocrem fidem Dominus exigit ab apostolis, quibus adversus altitudinem extollentem se nequitiae spiritalis scit esse certandum. Vis scire magnam fidem requiri? Lege in Apostolo: Et si habeam omnem fidem, ita ut montes transferam . 177. Ergo si regnum coelorum sicut granum sinapis et fides sicut granum sinapis, fides utique regnum caelorum et regnum caelorum est fides. itaque qui fidem habet, habet regnum caelorum et regnum intra nos et fides intra nos est; legimus enim: regnum dei intra uos est et alibi: habete fidem in uobis ipsis. denique Petrus, qui omnem habuit fidem, regni caelorum claues, ut et aliis reseraret, accepit. Nunc ex natura sinapis, quae uirtus conparationis sit, aestimemus. granum certe eius res est uilis et simplex: si teri coeperit, uim suam fundit. etiam fides primo simplex uidetur, sed si teratur aduersis, gratiam suae uirtutis effundit, ut alios quoque qui uel
Abbreviated transcription (Latin):
uam futuram. que tp̃re legis ĩple¬
tor dñice resurrectionis etate: tp̃s
sẏnagoge typo arbores extidi iu¬
bet. in typo eccłie feminas saluat.
Quã dulcis ꝑ abola: facił aut̃ so¬
lutio. Uinculũ uincło ꝯꝑat:. ut
insimulatio iudeoꝵ actu ip̃oꝵ re¬
darguat᷑. Namcũ ip̃i animalibꝰ
salb̃o soluant uincła. rep̾hendũt
dñm. qui homines apcc̃oꝵ uincło
lib̾auit. ui simile est regnũ
mile est grano sinapis. qd̾ acceptũ
homo misit in ortũ suũ ⁊ creuit.
⁊ facta est arbor. ⁊ uolucres celi re¬
quieuer̃ in ramis eius. Docet nos
pͥsens lectio naturã comꝑationũ
spectandam eẽ: ñ sp̃em. Itaq uide¬
amus cur sublime regnũ celoꝵ gra¬
no sinapis comparetur. Nã memi¬
ni etiam alio loco granũ sinapis
lectum. ubi fidei ꝯfertur dicente
dño. Si habu̾itis fidem sic̃ granũ
sinapis: dicetis huic monti tollere
⁊ mitt̾e in mare. Nec exigua hec
s magna est fides: que monti pos¬
sit ut se transferat imꝑare. Nleq

Expanded text:
uam futuram, quae tempore legis inpleto et dominicae resurrectionis aetate tempus synagogae typo arborem excidi iubet. in typo ecclesiae feminam saluat. quam dulcis parabola. facilis autem solutio. uinculum uinculo conparat, ut insimulatio Iudaeorum actu ipsorum redarguatur. nam cum ipsi animalibus sabbato soluant uincula, reprehendunt dominum, qui homines a peccatorum uinculis liberauit. Cui simile est regnum mile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum, et crevit: et facta est arbor, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus. . 176. Docet nos praesens lectio naturam comparationum spectandam esse, non speciem. Itaque videamus cur sublime regnum coelorum grano sinapis comparetur: nam memini etiam alio loco granum sinapis lectum, ubi fidei confertur, dicente Domino: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Tollere, et jactare in mare . Nec exigua haec, sed magna est fides, quae monti possit ut se transferat, imperare; neque
Abbreviated transcription (Latin):
in utroq ꝑfecte fidei eẽ m̃surã
cũ ip̃edicat dñs. Si crederetis mo¬
ẏsi: cred̾etis ⁊mͥ. qr ⁊ in moyse dñs
est locutus. Bene gͦ in utroq ꝑfe¬
cta m̃sura: qr ꝑfectus inutͦq ⁊ fi¬
des utriusq una. qr uniꝰ est uͥtu¬
tis. ⁊ sensus. oraculũ: at q respõsũ.
Dcle tam̃ sequi iuuat qd̾ ip̃e dñs
docuit ferm̃tũ eccłie sp̃alẽ eẽ doc¬
trinã. cũ scͥptum sit. cauete a fer¬
m̃to phariseoꝵ.⁊ cum apłs dix̾it.¬
ostenditur qr doctrina ferm̃tũ ẽ.
ferm̃tũ tritici. Unde ⁊ bonis auc¬
torib acquiescamꝰ. ut discamꝰ qr
eccłia renatum hoĩem qui ẽ ĩ cor¬
pore ⁊ anima ⁊ sp̾u: ferm̃to sc̃ĩfãt
sp̃ali. Sc̃ĩficat᷑ enĩ corpꝰ atq anima.

Expanded text:
ctae fidei esse mensuram, cum ipse dicat dominus: si crederetis Moysi, crederetis mihi, quia et in Moyse dominus est locutus. bene ergo in utroque perfecta mensura, quia perfectus in utroque et fides utriusque una, quia unius est uirtutis et sensus oraculum atque responsum. me tamen sequi iuuat quod ipse dominus docuit, fermentum ecclesiae spiritalem esse doctrinam; nam cum scriptum sit: cauete a fermento Pharisaeorum et cum apostostenditur quia doctrina fermentum est. fermentum tritici. Unde et bonis auctoribus acquiescimus, ut dicamus quia Ecclesia renatum hominem qui est in corpore et anima et spiritu, fermento sanctificat spirituali. Sanctificatur enim corpus atque anim
Abbreviated transcription (Latin):
quieuit. ñ ab oꝑib cuiꝰ sempit̾na ⁊
iugis oꝑatio est: sic̃ filius ait. ẜat̾
ms usq modo oꝑatur. ⁊ ego oꝑor.
ut ad similitudinẽ dĩ scłaria nr̃a
oꝑa. ñ religiosa cessarent. Hoc aut̃
ñ intelligens archisinagogus ꝓhi¬
bebat quẽqͣm curari salbo: cũ sab¬
batum futurarũ tẏpus sit feria¬
rum. Et ideo ñ oꝑis boni. s mali
ferie st̃ eoq p̾scriptum sit ut nlłã
ferentes sarcinã delictoꝵ. nec bonoꝵ
ieuinii oꝑũ: sabb̃a post mortẽ futa
celebremus. Unde dñs sp̾alit̾ uidet᷑
respondere cum dic̃. Hypoc̾te unꝰ¬
quisq ur̃m salb̃o ñ soluit bouẽ suũ
ñ aliud animal indicauit. nͥ ut ostẽ

Expanded text:
n ab operibus, cujus sempiterna et jugis operatio est; sicut Filius ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor ; ut ad similitudinem Dei saecularia nostra opera, non religiosa cessarent. 174. Hoc autem non intelligens archisynagogus, prohibebat quemquam curari sabbato, cum sabbatum futurarum typus sit feriarum. Et ideo non operis boni, sed mali feriae sunt; eoque praescriptum sit ut nullam ferentes sarcinam delictorum, nec bonorum jejuni operum sabbata post mortem futura celebremus. Unde Dominus spiritaliter videtur respondere, cum dicit: Hypocritae, unusquisque vestrum sabbato non solvit bovem suum non ali
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq alii duo animã ⁊ corpꝰ acci¬
piunt. alii animã ⁊ sp̃m. ut si in
tr̃a hoc est incorꝑe sibi anima
sp̃cq ꝯsentiãt. nec se impugnẽt
inuicẽ diu̾sis cupiditatib: omĩa ĩ
effectum uideãtur orata posse de¬
duci. Qd ita fit. cum fu̾int utraq
unũ. si subtractis inimicitiis uel
solutis duocondant᷑ in unũ hoĩ¬

Expanded text:
Itaque alii duos, animam et corpus accipiunt: alii animam et spiritum; ut si in terra, hoc est, in corpore sibi anima spiritusque consentiant, nec se impugnent invicem diversis cupiditatibus, omnia in effectum videantur orata posse deduci. Quod ita fit, cum fuerint utraque unum, si subtractis inimicitiis, vel solutis, duo condantur in unum no
Abbreviated transcription (Latin):
leui talib eram passionib saucia¬
tus. inueni medicũ qui inceł ha¬
bitat. ⁊ in tr̃is spargit medicam̃ta.
hic solus potest sanare uuln̾a mã
qui sua nescit. Hic auferre cordis
dolorem. pallorem anime. qͥ nouit

Expanded text:
Leuis talibus eram passionibus sauciaLeuis talibus eram passionibus sauciatus. inueni medicum, qui in caelo habitat et in terris spargit medicamenta. hic solus potest sanare uulnera mea, qui sua nescit, hic auferre cordis dolorem, pallorem animae, qui nouit
Abbreviated transcription (Latin):
tans dicens. Iam ñ publicanũ ge¬
ro. iam ñporto leuin. Exui leuin
postqͣm xp̃m indui. O di genus
meũ. Fugio uitã meã. Solum te
sequor dñe iħu. qui sanas uuln̾a
mea. Quis enĩ me seꝑat a carita¬
te dei que in te est: tribulatio. an
angustia. an fames: Ligatus sũ
fide. clauis quib dam ⁊ bonis com¬
pedib caritatis innexus sum. õe
mandatũ tuum sic̃ caut̾um im¬
p̾ssum tenebo. Et si urit cauteri¬
um. mandati tam̃ putrefacta car¬
nis exurit: ne ad uiuũ serpat ⁊ta¬
gio. Et si mordet medicam̃tũ. tñ
uitium ulcerib tollit. Aufer gͥ
dñe iħu potenti machera tua. me¬
oꝵ putredines ꝑcc̃oꝵ. dum habes
ligatum caritatis uincuł. Seca
qd̾cumq uitiosum est. ueni cito
incidens occultas ⁊ latentes uarias
passiones. Aꝑito uulnus. ne noxiꝰ
serpat humor. Emunda om̃e qd̾
fetidum est ꝑegͥno lauacro. Audi¬
te me terreni hoĩes. qui pcc̃is ur̃is
cogitationes hebrias geritis. ⁊ ego

Expanded text:
ultans dicens: iam non publicanum geultans dicens: iam non publicanum gero, iam non porto Leuin. exui Leuin, postquam Christum indui. odi genus meum, fugio uitam meam; solum te sequor, domine Iesu, qui sanas uulnera mea. quis enim me separat a caritate dei, quae m te est? tribulatio an angustia, an famis? ligatus sum fide clauis quibusdam et bonis conpedibus caritatis innexus sum. omne mandatum tuum sicut cauterium inpressum tenebo. etsi urit cauterium mandati, tamen putrefacta carnis exurit, ne ad uiuum serpat contagio. etsi mordet medicamentum, tamen uitium ulceris tollit. aufer igitur, domine Iesu, potenti machaera tua meorum putredines peccatorum. dum habes ligatum caritatis uinculis, seca quodcumque uitiosum est. ueni cito incidens occultas et latentes uarias passiones, aperito uulnus, ne noxius serpat umor. emunda omne quod faetidum est peregrino lauacro. audite me, terreni homines, qui peccatis uestris cogitationes ebrias geritis. et ego
Abbreviated transcription (Latin):
liora sumpturi. Nudamur autt̃
cum indum̃tum nob aliena fraud
detrahitur. ñ nr̃a uoluntate depo¬
nitur. E t nemo mattit uinũ no¬
dum in utres uet̾es. F ragilitas
umane ꝯditionis aꝑitur. cum
orpa nr̃a exuuiis defunctorum
nimaliũ ꝯꝑantur. atq utinã
ponoꝵ utrium usum possimus
emplere. ut sacram̃tum qd̾ acce¬
pimus reseruemus. Leuat ĩuri¬
im industria. si renouatis utrib
noria uina credantur. sẜ id̾o utͦs
os plenos semꝑ seruare debemꝰ.
Uacuos enĩ cito tinea ⁊ erugo ꝯsu¬
mit. gr̾a seruat impletos. Pulchre
aut̃ oꝑi huic talia p̾cepta ꝯueni¬
unt. Sextum ẽ enĩ opus qd̾ leuis
noua quadam forma figuratur.
ẜexto aut̃ die factus est homo.
nuetus s noua creatura.⁊ q̃dam
forma ꝑegrina. W ideo tanqͣm
noua creatura ꝯuiuiũ xp̃o exhi
up̃e partem delectat̾onis meret᷑
hab̾e cum xp̃o. Ad hunc gͥ infor¬
mandũ preceptadat dñs. Seq̃¬
batur enĩ iam letus. alacer.⁊ exł¬

Expanded text:
liora sumturi, 1362 nudamur autem, liora sumturi, 1362 nudamur autem, cum indumentum nobis aliena fraude detrahitur, non nostra uoluntate deponitur. Et nemo mittit uinum nouum in utres ueteres. fragilitas humanae condicionis aperitur, cum corpora nostra exuuiis defunctorum animalium conparantur. atque utinam bonorum utrium usum possimus inplere, ut sacramentum quod accepimus reseruemus! leuat iniuriam industria, si renouatis utribus noua uina credantur. et ideo utres hos plenos semper seruare debemus; uacuos enim cito tinea et aerugo consumit, gratia seruat inpletos. pulchre autem operi huic talia praecepta conueniunt; sextum est enim opus, quo Leuis noua quadam forma figuratur. sexto autem die factus eat homo; non uetus, sed noua creatura et quaedam forma peregrina. et ideo tamquam noua creatura conuiuium Christo exhibretur et ipse partem delectationis mereretur habere cum Christo. ad hunc igitur informandum praecepta dat dominus; sequebatur enim iam laetus, alacer et exs
Abbreviated transcription (Latin):
carn is absoluitur. Nam eͦ¬
filios mortales requirit. ñ
eue delectatur doloribo. ñ uir̃.
tatẽ ꝯdempnati patris. Ni dit
enĩ carnis ulcera quam antea c¬
tali sponso femina : require di¬
genter.⁊ in om̃i corpore inuen¬
es cicatricem. Cognosce aliũ mi¬
gis sponsum qui circũdatur lue
cuiꝰ sp̃es ñ potest int̾ire. Huncit¬
le in animũ tuum. ꝯsecra in tẽ¬
plo tuo. tolle in corꝑe tuo. sic̃ scͥ¬
huius spectato ꝑegrinum decori
hunc indue. hunc uide ad dexti¬
ram patris. ⁊ gaude qr talem ha¬
bes sponsũ. Hic te uestiet uenedi¬
ctione. neqͣ noceat scissura pecati.
Seruemus gͥ uestem. qͣ nos sacro
dñs emergentes fonte uestiuit.
sito scinditur uestis si facta ñ co¬
gruant. Cito tineis carnis atterit᷑.
⁊ uet̾is hoĩs errore maculat᷑. Ergo
ħ noua uet̾ib copulare. in apło
autẽ etiam nouis uetera suꝑuesti¬
re ꝓhibemur. S exue. uetus ni¬
uum sume: ut expoliati ñ nudi
inueniamur:. Spoliamur enĩ mi¬

Expanded text:
carnis absolvitur, non filios mortales requirit, non Evae delectatur doloribus, non virum tatem condemnati patris requirit. Vidit enim carnis ulcera, quam antea cd tibi cum tali sponso, femina? Require diligenter, et in omni corpore invenies cicatricem. Cognosce alium magis sponsum, qui circumdatur luce, cujus species non potest interire. Hunc tolle in animo tuo, consecra in templo tuo, tolle in corpore tuo, sicut scrhuius spectato peregrinum decorem, hunc indue, hunc uide ad dexteram patris et gaude quia talem habes sponsum. hic te uestiet benedictionem, ne qua noceat scissura peccati. seruemus igitur uestem, quam nos sacro dominus emergentes fonte uestiuit. cito scinditur uestis, si facta non congruant; cito tineis carnis adteritur et ueteris hominis errore maculatur. ergo hic noua ueteribus copulare, in apostolo autem etiam nouis uetera superuestire prohibemur, sed exuere uetus. nouum sumere, ut exspoliati, non nudi inueniamur. exspoliamur enim me
Abbreviated transcription (Latin):
quã te inqͥt formarẽ in ut̾o no¬
uite.⁊ inuulua matͥs scĩficaui
te. Ad cohibencdã petulãtiã tuã
manus quasdã auctoris tui ĩ ut̾o
hominẽ formãtis adu̾tis. Iueoꝑa
tur ⁊ tusacͥ ut̾i secretũ incestas li¬
bidine. Uł pecudẽ imitare. uł dm̃
uerere. Et quid de pecudib loqͣr:
tr̃a ip̃a a gn̾andioꝑe sepe reqͥesc̃.
ꝙ si impatiẽtihominũ studio ia¬
ctis freq̃nt̾ib seminib occupet᷑.
ĩpudẽtiã młtat agͥcole. fecundi¬
tatẽ st̾ilitate ꝯmutat. Ita qͥd̾ in
ip̃is elem̃tis ac pecudib ab usu
ñ cessare gn̾andi natẽ pudor est.
Meritogͦ ⁊̃ scã helisabetherubes¬
cebat gr̃am ⁊ si ñ recognosceret
culpam. Nam ⁊ si ꝯcepit de uiro
neq it alit̾ de hoĩs ortu fas ẽ cred̾e.
tam̃ partus sui erubescebat etatẽ.
⁊rursus caruisse se gaudebat op¬
ꝓbͥo. Pudor est it feminis nupti¬
arum p̾mia ñ hab̾e. quib ħsola ẽ
causa nubendi. Hoc gͥ opprobriũ

Expanded text:
squam te inquit formarem in utero, nosquam te inquit formarem in utero, noui te et in uulua matris sanctificaui te. ad cohibendam petulantiam tuam manus quasdam tui auctoris in utero hominem formantis aduertis. ille tur, et tu sacri uteri secretum incestas libidine? uel pecudem imitare uel deum uerere. et quid de pecudibus loquar? terra ipsa a generandi opere saepe requiescit et, si inpatienti hominum studio iactis frequenter seminibus occupetur, inpudentiam multat agricolae, fecunditatem sterilitate conmutat. ita quidam in ipsis elementis ac pecudibus ab usu non cessare generandi naturae pudor est. merito ergo sancta Elisabet erubescebat gratiam, etsi non recognosceret culpam. nam etsi concepit de uiro — neque enim aliter de hominis ortu fas est credere — tamen partus sui erubescebat aetatem. et rursus caruisse se gaudebat obprobrio; pudor est enim feminis nuptiarum praemia non habere, quibus haec sola est causa nubendi. hoc igitur obprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
est legitimilic coitus inlicia
gestare.⁊ grauarialiene etatisone¬
re: ⁊tumesc̾e aliiũ ñ sui tp̃ris fru¬
ctu. Senes aut̃ ab ip̃a ꝯcludunt᷑
etate. ⁊ iusto intẽꝑantie pudore
reuocantur facẽ oꝑa nuptiarũ.
adolescentes ip̃i pͥorumq filioꝵq
uota p̾tendunt. ⁊ excusandũ ar¬
bttͣntur etatis calorem gn̾atioĩs
affectu. qͣntomagis senib agere
turpe ẽ. ꝙ. adolescẽtib pudor est
ꝯfiteri. Quin ⁊̃ ip̃i iuuenes sobͥa
timore diuino corda qͥ remꝑant
suscepta plerũq sobole renũciãt
⁊ oꝑib iuuẽtutis. Et qͥd mir̃
de hominib sipecudes qͦq muto
qͦdam oꝑe locũt᷑. gerandi sͥ studi¬
um ñ desid̾ium eẽ coeundi: Si¬
quid̃ ubi semel grauẽ aluũ sibi¬
senserĩt ⁊genitali aluo sem̃ re¬
ceptum. iam nec ꝯcubitu indul¬
gent. nec lasciuiã amãtis s cu¬
ram parẽtis assumũt. atuͦ ho
mines nec ꝯceptis. nec dõ parcũt.
Illos ꝯtaminãt. hc̃ exasꝑãt. Priꝰ¬

Expanded text:
est legitimi licet coitus indicia gestare et grauari alienae aetatis onere et tumescere aluum non sui temporis fructu. senes enim ab ipsa concluduntur aetate et iusto intemperantiae pudore reuocantur facere opera nuptiarum. adulescentes ipsi plerumque filiorum uota praetendunt et excusandum arbitrantur aetatis calorem generationis adfectu. quanto magis senibus agere turpe est quod adulescentibus pudor est confiteri! quin etiam ipsi iuuenes, sobria timore diuino corda qui temperant, suscepta plerumque subole renuntiant operibus iuuentutis. et quid mirum de hominibus, si pecudes quoque muto quodam opere loquuntur generandi sibi studium, non desiderium esse coeundi? siquidsenserint, et genitali alvo semen perceptum, jam nec concubitui indulgent, nec lasciviam amant, sed curam parentis assumunt. At vero homines nec conceptis, nec Domino parcunt: illos contaminant, hunc exasperant. priu
Abbreviated transcription (Latin):
bus m̃is exultauit in gaudio in¬
fans inut᷑o mõ. Itaq uoce magna
clamauit ubi dñi sensit auditũ.¬
aduentum. qr religiosum credi¬
dit partũ. Nulla it causa erat
pudori ubi ꝓpħe ortus date ñ af¬
fectate fidem generationis adscis¬
ceret.

Expanded text:
bus meis, exsultauit in gaudio infans in utero meo. itaque magna uoce clamauit, ubi domini sensit aduentum, quia religiosum credidit partum; nulla enim causa erat pudoris, ubi prophetae ortus datae, non adfectatae fidem generationis adscisceret.