comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senes et sapiẽtes et sobrios consilia¬
rios habere magor et arioloꝵ phito¬
inssarũq supeestionib non interidẽ
Tracundiã suam disserre patriam
fortiter et iuste contra aduersarios
Sefendere. per onña in deo confidere
prosperitatib non eleuare am̃m cucta
aduersa patienter tolerare: sidem ca¬
tholicã in deum habere: silios suos nõ
sinere impie agere certis horis oro¬
mor ĩsistere ante horas congruas
non gustare. cibũ. De enĩ terre cuiꝰ
rer est puer et cuius prĩcipes mane
comidũt. Hec regni prosperitatem
in presenti faciũt. et regẽ ad celestia
regna menora perducũt. Quĩ uero
regnũ secũd̾ hãc Legcẽ non dispẽsat
mmultas minirã aduersitates ĩperii
toserat: Idcirco eĩ par populoꝵ sepe rũ¬
pitur. et offendicula de regno suscitã¬
tur terrarum quoq fructus. Dumi¬
mĩtur. et seruitia ppiorũ impediũ¬
tur: multi et uaru dolores presperi¬

Expanded text:
senes et sapientes et sobrios consiliasenes et sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum et ariolorum pythonissarumque superstitionibus non intendere, iracundiam differre , patriam fortiter et iuste contra aduersarios defendere, per omnia in Deo uiuere, prosperitatibus non eleuare animum, cuncta aduersa patienter ferre, fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere, certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare cibum. uae enim terrae, cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt. haec regni prosperitatem in praesenti faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt. qui uero regnum secundum hanc legem non dispensat, multas nimirum aduersitates imperii tolerat. idcirco enim saepe pax populorum rumpitur et offendicula etiam de regno suscitantur, terrarum quoque fructus diminuuntur et seruitia populorum praepediuntur,, multi etiam dolores prosperi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pauper cumm multis diuitiis
sit. Quai pauper ergo in multis di¬
uitiis est diues humils spũ. Et m ͤ
habens quasi diues est pauper suꝑbz
mẽtis affectu. N obilis ergo mopia
est mentis humilitas. et mepte di¬
utie sunt amioꝵ enormitas Pro¬
uidend̃ ergo pauperib est. ut semet¬
ip̃os. quales sint ĩtelligant: et quia
reb consequi qd cupiũt noñ ualent
mentis tumore superbire designãt
Onus abusionis gradus
semẽtipo nominis suuidignitatẽ nõ
custodit. Nomen eĩ regis ĩtessec
masiter hoc retimet. ut sbiectis oĩb
rectoris officiũ procuret. S quali¬
ter alios corrigere poterit: qui propͥos
mores si iiqui sint non corrigit. Qm̃
nacula populoꝵ. Iusticia uero re¬
gis est neminẽ ĩuuste per potentiã
opprimere sine acceptatione per soãr
Inter uirum et prorimũ suũ iidica
rantes uiuere non sinere ecclesias
defendere pauperet elemosyme ale
Iustos super regni negocia constitue᷑

Expanded text:
quasi pauper, cum in multis divitiis quasi pauper, cum in multis divitiis sit . Quasi pauper ergo in multis divitiis est dives humilis spiritu; et nihil habens quasi dives est pauper superbus mentis affectu. Nobilis ergo inopia est mentis humilitas, et ineptae divitiae sunt animorum enormitas. Providendum est ergo pauperibus, ut semetipsos, quales sint, intelligant; et quia rebus consequi quod cupiunt non valent, mentis tumore superbire desinant. Nonus abusionis semetipso, nominis sui dignitatem non custodit: nomen enim regis hoctualiter hoc retinet, ut subiectis omnibus rectoris officium procuret sed qualiter alios corrigere poterit qui proprios mores ne iniqui sint non corrigit? quonnacula populorum. iustitia uero regis est neminem iniuste per potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter uirum et proximum suum iudicarrantes uiuere non sinere, ecclesias defendere, pauperes eleemosynis alere, iustos super regni negotia constituere,
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ issis cõmictit quib regni
terrar participationẽ ĩter mortales
abstusit ut ipẽ diues in celi sede ap¬
pareat qui in terra nchil penitus
procurat. Cauẽdum ergo pauperis
est ne duni per egestatem et nc̃citã¬
lẽ tarremĩ regnũ pretereũt permetis e¬
tiq̃ prudẽtiã celorũ regnũ amittant
sum ei dei dispẽsatione paupertatem
nccĩam acceperĩt in ip̃oꝵ arbitrio pẽdet
utrũ pauperes spiritu sint. Non eĩ qui¬
buscũꝙ pauperib celi regna promittũt
sis tantũmodo ĩ quib diuitiarũ
Inopiã animoꝵ humilitas comitat
auper eĩ humilis pauper spũ appel¬
satur: qui cũ egems foris ceritur
nũꝙ̃ in superbiã eleuatur. Qñ ad ap¬
retenda celor regna plus ualet mentis
humisitas ꝙͣ presẽtiari diuitiarum
temporaas. paupertas. Etemĩ humiles
nichil habentes haud dubiũ ist beati¬
tudine paupertatis priuari. De quib
Utrisq sancta scriptura ita loquitur
est quasi diues nichil habens et est

Expanded text:
regnum illis committit, quibus regni terrarum participationem inter mortales abstulit: ut ipse dives in coeli sede appareat, qui in terra nihil penitus procurat. Cavendum ergo pauperibus est, ne dum per egestatem et necessitatem terrenum regnum perdunt, per mentis etiam imprudentiam coelorum regna amittant. Cum enim Dei dispensatione paupertatem necessariam acceperint, in ipsorum arbitrio pendet, utrum pauperes spiritu sint. Non enim quibuscumque pauperibus coeli regna promittuntur, sed his tantummodo in quibus divitiarum inopiam animorum humilitas comitatur. Pauper enim humilis, pauper spiritu appelatur, qui, cum egenus foris cernitur, numquam in superbiam elevatur; quoniam ad appetenda regna coelorum plus valet mentis humitas, quam praesentium divitiarum temporalis paupertas. Etenim humiles nihil habentes, haud dubium est beatitudine paupertatis privari. De quibus utrisque sancta Scriptura ita loquitur: Est quasi dives nihil habens, et est
Abbreviated transcription (Latin):
Maluie enĩ rem suꝑfluam fac̾e: qm
imꝑidos ex quib aliqui possint salua¬
deis quod de illo opinabantur offerret.
dicebant enĩ hunc inmicũ traditõis
iudaice : tunc uissit ut leꝓsus offret
muia ꝓ enundatõne sta sie pteptũ¬

Expanded text:
Maluit enim rem superfluam facere, quam imperitis ex quibus aliqui possent salvaliter, ut Judaeis, quod de illo opinabantur, auferret dicebant enim hunc inimicum traditionis Judaicae, tunc jussit ut leprosus offerret munera pro emundatione sua, si
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit᷑. ut seostendet nõ ifitnuta¬
te humiliatũ. s ꝓtudentia quadam
nolũtati uloꝵ cessisse ad tp̃s. ut plix
iegnũ inferni destru̾et. Imꝑnidus. n
dyabłs: sensib se uideoꝵ mim̃sit ut
eos ad necem saluatoris incendẽt q̃i
sibi ꝓdesset si hic qui utam u̾itatis
ostend̾et. tolleretur de iuda nesciens
futurũ adũsũ se cũ enĩ pocĩ causa dẽ
occidit. ut eum qui pcc̃m nesciebat. int̾
pcc̃ores ten̾et. ⁊ ita fcm̃ est. ut etiã illos
quos iure in inferis tenebat: amitte¬
ret. Igitur hoꝵ p̾scius saluator. noctẽ
qua ꝯp̾hensus est sił ꝯputauit. Sm̃is
enĩ detentus qui se uidicis manus ñ
credit euade̾. añqͣm feriatur iam ise
mortuũ dicit. Adde huic diem quo pas¬
sus est. ⁊ seqͣntem noctem. adde ⁊ sabba¬
tum ⁊ noctem que lucescit in diem do¬

Expanded text:
reddidit; ut se ostenderet non infirmitareddidit; ut se ostenderet non infirmitate humiliatum, sed providentia quadam voluntati illorum cessisse ad tempus, ut per hoc regnum inferni destrueret. Improvidus enim diabolus sensibus se Judaeorum immersit, ut eos ad necem Salvatoris incenderet, quasi sibi prodesset, si hic qui viam veritatis ostenderet, tolleretur de vita: nesciens futurum adversum se. Cum enim peccati causa de cinnocentem occidit, ut eum qui peccatum nesciebat, inter peccatores teneret; ita factum est, ut etiam illos quos jure in inferis tenebat, amitteret. Igitur horum praescius Salvator, noctem qua comprehensus est, simul computavit. Omnis enim detentus, qui se judicis manus non credit evadere, antequam feriatur, jam se mortuum dicit. Adde huic diem quo passus est, sequentem noctem. Adde et sabbatum et noctem quae lucescit in diem do
Abbreviated transcription (Latin):
tõne. Erat enĩ samaritanus quos ꝯstãt
ex origie ẽẽ babylonioꝵ ⁊ hic tñ nõ sine
ꝯfessione ꝯsecitus est uñfitiũ qr dictũ
erat discipłis a dño. in uiam gentĩ ne
abieritis. ⁊ in ciuitate samaritanoꝵ
ne introteritis. s ite potius ad oues q̃
ꝑierant domus isrł. hoc est ut nõ p̾us
post crucem: centurionicornelio. cha¬
nanea aut̃ requisitus: suscepit cam
tor qr post tres dies. ⁊ post tres noctes
a mortuis resurget. cũ utiq cena pu¬
ra passus illucescente die dñico cum
ad huc tenebre eẽnt resurrexit. Unde
nũs dieꝵ ⁊ noctiũ nõ ꝯuenisse idet
rescius saluator oĩm que. xoci
in se futitra erant: hec ꝑtestat
st. Certus ad hoc se a uideis ꝯp̾henorut
octidetur. sequoq impietati illoꝵ nõn
repugnaturũ cum possit utiq eos il¬
ludere. Qiuppe cũ pp̃ea iam detentus.
aurem serui pͥncipis sacerdotũ qͣna
ꝓducto gladio abscid̾at petrus apłs:

Expanded text:
tione. erat enim Samaritanus, quos constat tione. erat enim Samaritanus, quos constat ex origine esse Babyloniorum. et hic tamen non sine confessione consecutus est beneficium, quia dictum erat discipulis a domino: in uiam gentium ne abieritis et in ciuitatem Samaritanorum ne introieritis, . sed ite potius ad oues, quae perierunt domus Israhel; hoc est, ut non prius post crucem centurioni Cornelio; a Chananaea autem reqtor, quia post tres dies et post tres noctes a mortuis resurgeret; cum utique coena pura passus, illucescente die dominico, cum adhuc tenebrae essent, resurrexit? Unde numerus dierum et noctium non convenisse videtur. escius Salvator omnium quae in se futura erant, haec protestatus est, certus ad hoc se a Judaeis comprehendi ut occideretur, se quoque impietati illorum non repugnaturum, cum posset utique eos illudere: quippe cum propterea jam detentus, aurem servi principis sacerdotum, quam producto gladio absciderat Petrus apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ centurioni alienigene ⁊ lepso
quem ip̃e iłx aliengenam dixit: bene¬
fitiũ imꝑtiende salutis nõ negau̾it.
egnũ fcm̃ saluatoris ip̃a cãueni
designat. Absurdũ enĩ erat. ⁊ ad
iniuriam ꝓmissionis patrũ ꝓfitie¬
bat. Si mulier que uideoꝵ dm nõ cõ¬
fessa filat: accipet bñficiũ ꝓmissum
genti ꝯfitenti dm̃ Int̾ initiũ tõ ne¬
gatũ est illi. at ubi aut̃ ceru̾ice flexa
saluatoris ubis fidem nõ neganit.
u ꝯfessa est iudeos credentes ẽẽ filios
gentes aut̃ canes. uł sernos. ꝑ quod
umxit se fidei dñice. qr serui dnm̃ in¬
dicant. ⁊ dñs nõ est sine serus. unitae
ftã est sbiecti ⁊ subicientis. hinc est u¬
unde meruit ꝯsequi quod p̾cata est
Centurio aut̃ qui bñfitiũ a saluatore
accepit olun se dei reb infec̾at. Demq
dicunt maioros iudeoꝵ ad dñn. dignus
ib ut pstes illi. diligt enĩ gentem urãm
⁊ synagogam ip̃e edificauit nob̃. Lepsũ
u̾o alienigenam dixit dñs. nõ fide. s na¬

Expanded text:
CUM ET CENTURIONI ALIENIGENAE ET LEPROSO, QVEM IPSE IESVS ALIENIGENAM DIXIT, BENEFICIUM IMPERTIENDAE SALUTIS NON NEGAUERIT? Dignum factum saluatoris ipsa causa designat. absurdum enim erat et ad iniuriam promissionis patrum proficiebat, si mulier, quae Iudaeorum deum confessa: non fuerat,- acciperet beneficium promissum genti confitenti deum. ideo inter initium negatum est illi. adubl-autem ceruice flexa saluatoris uerbis fidem non negauit, sed confessa est Iudaeos credentes esse filios, gentes autem canes uel seruos, per quod iunxit se fidei dominicae, quia serui dominum indicant et dominus non est sine seruis, unitas facta est subiecti et subicientis. hinc est unde meruit consequi quod precata est. centurio autem, qui beneficium a saluatoreaccepit, olim se dei rebus infecerat. denique dicunt maiores Iudaeorum ad dominum: dignus est ut praestes illi; diligit enim gentem nostram et synagogam ipse aedificauit nobis. leprosum uero alienigenam dixit dominus, non fide, sed na
Abbreviated transcription (Latin):
adimpletũ rachel eũngłista testatur
qr tunc plus plange̾ filtos suos cepit
qñ filios sororis sus in tali causa mon
in fausta sima miserius luget. saĩm
lacus est. cur ergo post bapm accessit
ad eum temptator dicens. si filius dei
factura s ortu. Adhucaut̃ in ininoru
etate potentiam suam euacuans. lix
est a potestate sua dissiłans. impuden¬
tiam dyaboli nõ ꝓuocauit. Baptnrat᷑
aut̃ descendente in se sp̃a scõ. cumama¬
rnisset hoĩb testimonio dei pris qmi
eis emulatõne ⁊eli ductus est mimi¬
cus ad iiuriam. uidens hoc fc̃m sibi
obẽe. incellexit enĩ ordinatõm baptis¬
matis ad salutem homi ꝓcuratũ ĩ
Ideoꝙ accedit ad saluatorem hunorei
Arbitratus est enĩ qͣi saluatori elicu¬
isses sed cola nolimtatio sue responsũ
ut reguĩ suit̃ totit hr̃et securus quod du¬
ce saluatoris doctrine subrecto: nemo mor¬
tem eiuus enaderet. Cur saluator temptã¬
ti se dẏabolo nõ alit̾ qͣm exemplis legis:
quos crudelitatis sue impietatem egit

Expanded text:
tum Rachelis euangelista testatur, quia tunc plangere filios suos coepit, quando filios sororis suae in tali causa uidit infausta sua miserius luget. LXIII. APPELLATUS EST: CUR ERGO POST BAPTISMUM ACCESSIT AD EUM TEMPTATOR DICENS: \'SI FILIUS DEura, sed ortu. adhuc autem in minori aetate potentiam suam euacuans, hoc est a potestate sua dissimulans, inpudentiam diaboli non prouocauit. baptizatus autem descendente in se spiritu sancto, cum apparuisset hominibus testimonio dei patris qui esset, aemulatione zeli ductus est inimicus ad inuidiam uidens hoc factum sibi obesse; intellexit enim ordinationem baptismatis ad salutem hominum procuratam. ideoque accedit ad saluatorem huius rei arbitratus est enim quasi saluatori elicuisset secundum dolum uoluntatis suae responsum, ut regnum suum totum haberet, securus quod duce saluatoris doctrinae subiecto nemo mortem eius euaderet. XXVIIII. CUR SALUATOR TEMPTANTI SE DIABOLO NON ALITER QVAM EXEMPLIS LEGIS Rquos! crudelitatis suae impietatem egit
Abbreviated transcription (Latin):
Eungłii testatur qr nemo udit deum
contꝰ. la cob ⁊ moyles ⁊ ylaias asserũt
dmñ se uidisse. S dicit quis. Pr̃em nemo
iudit. Quid ad rem: Si filius iusus ẽ.
uisus ⁊ pat̾ est. suppe cũ pat̾ ⁊ filius:

Expanded text:
um testatur quia nemo vidit Deum contra Jacob et Moyses et Isaias asserunt Deum se vidisse . Sed dicit quis, Patrem nemo vidit. Quid ad rem? Si Filius visus est, visus et Pater est: quippe cum Pater et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
q. ad io quod dixit. Opc̃ ubi uult sꝑi¬
uab. ⁊ uocem eius audis. s nescis unde¬
un ueniat. uł quo eat. ꝑ hoc enĩ exẽ¬
plũ ad fidem nichodemũ uoluit infor¬
enĩ spiritaltẽ. dicut enĩ sp̃c hoc est uẽ¬
ti uocem audis que est sonus. s nes¬
cio unde ueuta s ul quo eat sic ⁊ eũ
qui renascitur quõ ĩmutetur nescis tũ¬
oi enĩ uentus ubi uult spirat qͣntoma¬
gis sp̃c qui de deo est quem uult scĩficat
Ideo aut̃ dixit ubi uult spirat. qr om̃is
creatura ꝙuis sub lege agatur. ꝓpͥo tñ
dimissa est arbitrio. Si quis aut̃ sp̃m
debatur. suadet. Nam utiq aliud est ecẽ¬
plum. ⁊ aliuo quod firmatur exemplo
bi ergo in exemplã datus est. non est
sp̃c sc̃s mundanus qui dr̃ uentus. no¬
lent enĩ rõm spiritalem suad̾e̾ nõ cre¬
denti nichodemo. exemplũ spc dedit

Expanded text:
 ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed nescis unde veniat, vel quo eat. Per hoc enim exemplum ad fidem Nicodemum voluit inforenim spiritualiter. Sic enim spiritus, hoc est venti vocem audis, quae est sonus, sed nescis unde veniat, vel quo eat: sic et eum qui renascitur, quomodo immutetur nescis, ti enim ventus ubi vult spirat, quanto magis Spiritus qui de Deo est, quem vult sanctificat? Ideo autem dixit, Ubi vult spirat; quia omnis creatura quamvis sub Lege agatur, proprio tamen dimissa est arbitrio. Si quis autem spirdebatur, suaderet. Nam utique aliud est exemplum, et aliud quod firmatur exemplo. Si ergo in exemplum datus est, non est Spiritus sanctus, mundanus qui dicitur ventus. Volens enim rationem spiritualem suadere non credenti Nicodemo, exemplum spiritus dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
mo uidit prem dm̃. cũ falius dicat u¬
deri prẽm cũ ip̃e uidetur. qr neq alt̾ ds
qr nemo iuidit dm̃ nisi filius muigen¬
tus qui est in sini pr̃is ipe enarrauit.
Credamus filio: ip̃e enarrauit enĩ qͥa
nemo nisi ip̃e uudit dm̃. Hoc aut̃ iõ dicit.
ut docet se semꝑ apparuisse pat̾archis
⁊ ꝓpħis. Nõ ergo hoc ad unũ dm̃ ꝑtinet
ut inuisibilis sit tñ in eo ip̃o cum itid̃i
putatur. Uisus enĩhic intlłos est. qr ñ
utit ocłis usus est. s mñte intlłas. ⁊ hoc
fute indisse intlłexisse in eoꝙ apparuit.
ibi mẽẽ dm̃. Cum aut̃ dicit saluator.
qui me iidit uidit ⁊ prẽm. nõ utiq
ad ccłoꝵ iisã hoc retulit s ad mẽtis
putaretur: peut̃ ergo eoꝵ tusus est

Expanded text:
mo vidit Patrem Deum, cum Filius dicat videri Patrem cum ipse videtur? Quia neque alter Deus.quia nemo vidit Deum, nisi Filius unigenitus qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Credamus Filio; ipse enemo, nisi ipse, uidit deum. hoc autem ideo dixit, ut doceret se semper. apparuisse patriarchis et prophetis. non ergo hoc ad unum deum pertinet, ut inuisibilis sit tamen, in eo ipso, cum uideri putatur. uisus enim hic intellectus est, quia non utique oculis uisus est, sed mente intellectus, et hoc fuit uidisse intellexisse, in eo quod apparuit ibi inesse deum. cum autem dicit saluator: qui me uidet, uidet et patrem, non utique ad oculorum uisum hoc retulit, sed ad mentis, putaretur. neuter ergo eorum uisus est
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit uinci ut uł sic hoĩes flect̾ent᷑
ad bonũ. dum uid̾ent nõ sibi reddi int¬
miciciam. ꝑmanentes aut̃ gͣuiusi
tractandos fore. qr nec humilitate etͣ
cuius uicissitudinẽ exꝑiri debũant
uicti sunt. sõ ergo uistitia in uindc̃a
oblitt̾ata est. s suspensa ad utrũq. qr
cessauit circa eum qui sese cognoiit.
si quo minus plectet ꝯtumacem. Si¬

Expanded text:
voluit vinci, ut vel sic homines flecterentur voluit vinci, ut vel sic homines flecterentur ad bonum, dum viderent non sibi reddi inimicitiam; permanentes autem gravius tractandos fore, quia nec humilitate ejus, cujus vicissitudinem experiri debuerant, victi sunt. Non ergo justitia in vindicta oblitterata est, sed suspensa ad utrumque; quia cessavit circa eum qui sese cognovit: si quominus, plecteret contumacem.
Abbreviated transcription (Latin):
boni ex hoc ꝓfectũ hẽant. illi uo geminã
penam noꝰ est iustitia destructa est. quã¬
petrus apłs manania ⁊ saphyrahanc
seruauit. ⁊ uas electõnis nõ repudiaũ
s usus est dum ⁊ sy monẽ magũ resisti¬
tem ute dñi excecauit. Est etiam aliuo
quod impleta lex est. dicit enĩ dñs. au¬
distis qr dcm̃ est. diligis ꝓximũ tibi. ⁊
odio hẽbis mumicũ tibi. hec iustitia ẽ.
dñs aut̃. ego aut̃ inquit dico uob̾. dili¬
gite mimicos itr̃os. addit utiq quod
est adimpleuit . qr nẽ destruxit net̾a. f
ut ꝑfcõs fac̾e̾t: potiora mandauit. Ini¬
micos enĩ. hoc est malos. qr retributio¬
neq iustitia dictante fit. emendare ⁊
corrigi nõ potuit ꝑ amorem illos et
obsequiũ saluos fieyi uoluit. quod ⁊
lex in sensib hẽbat. Lex enĩ sic uoluit
mmumniciciam tollere: ut ꝑ retributõm
audatia sua hoĩes timorem legis et
nature sp̃i̾unt. crescentes in inalũ:
ꝑ humilitatem saluator mimiciciã

Expanded text:
boni ex hoc profectum habeant, illi vero geminam poenam. Non ergo justitia destructa est, stitia destructa est, quaPetrus apostolus in Anania et Saphira hanc servavit . Et Vas electionis non repudiavit, sed usus est, dum et Elymam magum resistentem viae Domini, excaecavit . Est etiam aliud quo impleta Lex est. Dicit enim Dominus, Audistis quia dictum est, Diliges proximum tibi, et odio habebis inimicum tibi; haec justitia eiligite inimicos vestros . Addit utique, quod est adimplevit, quia non destruxit vetera, sed ut perfectos faceret, potiora mandavit. Inimicos enim, hoc est malos, quia retributione, quae justitia dictante fit, emendare et corrigere non potuit, per amorem illos et obsequium salvos fieri voluit, quod et Lex in sensibus habebat. Lex enim sic voluit inimicitiam tollere, ut per retributionem audacia sua homines timorem Legis et naturae spreverunt, crescentes in malum; per humilitatem Salvator inimicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ mitia apłis ⁊ sonũ tunc uodem ap¬
pellatam. Ita enĩ dcm̃ est. ⁊ subito fc̃s
est de celo sonus tamqͣm aduenientis
spc̃ talidi. hunc sonũ in sb̃iectis uocem
neret. Quid enĩ alino est cũ dicit. et
fc̃s est de celo sonus tamqͣm aduenten¬
tis sp̃t ualidi: Sic utiq dixit sp̃m scm̃
descenduse ⁊ sonuise sicut uentus na¬
lidus. Hunc ergo sp̃m ad exemplũ de¬
dit. Demꝙ ait Sic est omis qui tenas¬
citur. ⁊ hic unde ueniat nescimus sp̃o¬
b discipłos eo ꝙ fac̾ent ꝯtra legem
sabbis spicas uellendo saluator exẽplũ
ptulit dauid. dicens. nescitis quid fe¬
dit qui fecit dauid cum esuriret. suõ
accepit panes up̃nis ⁊ manducauit
⁊ dedit hus qui secũ erant. quod nõ

Expanded text:
tunc vocem appellatum. Ita enim dictum est, Et subito factus est de coelo sonus tanquam advenientis spiritus validi. Hunc sonum in subjectis vocem neret. Quid enim aliud est cum dicit, Et factus est de coelo sonus tanquam advenientis spiritus validi? Sic utique dixit Spiritum sanctum descendisse et sonuisse sicut ventus validus. Hunc ergo spiritum ad exemplum dedit. Denique ait, Sic est omnis qui renascitur. Et hic unde veniat nescimus: Spbus discipulos eo quod facerent contra legem sabbati, spicas vellendo, Salvator exemplum protulit David, dicens: Nescitis quid fecerit D avid cum esuriret, quomodo accepit panes propositionis et manducavit, et dedit h
Abbreviated transcription (Latin):
det. Nec enĩ maledc̃m eus pot̾at timere
cuius cor hẽbat in potestate. Hunc g
ꝓpħiam hanc intimasse collegis sisi
datur inelligi. qui cũ curiosi sint cura
astra uidentes stellam magnitam ⁊
nimia claritate fulgentem. itaut so¬
lem luce suꝑaret. Sidebatut eni ꝑ diẽ
ꝯferentes int̾ se aĩadũterunt hanc
ẽẽ stellam quam futuram dix̃at ba¬
sunt ex tribu inda rachel filios su
qͣntũ ad hystoriam ꝑtinet: olim
ꝓ malefitio suo oꝑe sodomitaꝵ ⁊ spur¬
cicia quam in ꝯcuibinam ipĩs leuite

Expanded text:
Dei. Nec enim maledictum ejus poterat timere, cujus cor habebat in potestate. Hunc ergo prophetam hanc intimasse collegis suis datur intelligi, qui cum curiosi sunt circa astra, videntes stellam incognitam, et nimia claritate fulgentem, ita ut solem luce superaret videbatur enim per diem, conferentes inter se, animadverterunt hanc esse stellam quam futuram dixerat Basunt ex tribu Juda, Rachel filios suoad historiam pertinet, olim pro malefico suo opere Sodomitarum, et spurciti
Abbreviated transcription (Latin):
fieret qui salbm̃ molasser Ideo salba¬
tis circũcidi nõ est ꝓhibitut qr noc̃ĩtas
erat ut fieret. Unde ⁊ discipłt esurtẽ¬
tes spicas uellebant. quod nõ licebat
licitum. sicut ⁊ dauid fecit quod nõ l¬
cebat cũ esuriret ⁊ sciens famem hos
extusare. Talis hec causa est. qͣlis hodie
in ieiunus legitimis. Nũquio siqino
eger ieumũ corrũꝑit reus ꝯscituit᷑

Expanded text:
fieret qui sabbatum violasset. Ideo sabbafieret qui sabbatum violasset. Ideo sabbatis circumcidi non est prohibitum, quia necessitas erat ut fieret. Unde et discipuli esurientes spicas vellebant, quod non licebat licitum: sicut et David fecit quod non licebat cum esuriret, et sciens famem hoc excusare. Talis haec causa est, qualis hodie in jejuniis legitimis. Numquid si quis aeger jejunium corr
Abbreviated transcription (Latin):
dicare ideos. aꝑte enĩ audireqi Uue¬
rum est: nõ ilos dignos iudicauit. ut¬
pote infideles. S de eo mos uolut con¬
iunce quod sibi psumebant .i. de tp̃re
quo ad huc sabb̃m uobrir sitũ ten̾e i¬
debatur. cum accusarent disciplds cur
salbis spicas uellerent. ⁊̃ ꝯfricantes
manib manducarent. ⁊ iam sabbati
ostendit illis etiam tune qͥn salbĩ ad¬
huc lex manebat. noc̃ĩtatis causa satba¬
cum fuisse molatũ. Quod enĩ nõ licebat.
fecit dauid. ⁊ quod ꝓhibitat: fecit iħic
naue. qñ muros tericho septem dieb
armatos iussit circuire. ⁊ quod int̾dc̃m
erat: maitͣchei gesserunt sabbĩs se de¬
fendentes. ⁊ in templo inquit sacerdo¬
tes sabbm̃ molant. ⁊ sine crimine st̃.
ꝑ hec ergo ostendit maliuolentia ma¬
gis qͣm errore accusari discipulos a
iudeis. Qñ hec omnia scientes auetĩb
sabbis gesta. ⁊ a scĩs quid̃: accusabãt
innocentes. Sic enĩ mandatũ est salbm̃
custodire. ut si ncc̃itas tñ eẽt: reus ñ

Expanded text:
dicare Judaeis. Aperte enim audire quod verum est, non illos dignos judicavit, utpote infideles: sed de eo illos voluit convincere, quod sibi praesumebant, id est de tempore quo adhuc sabbatum robur suum tenere videbatur, cum accusarent discipulos cur sabbatis spicas vellerent, et confricantes manibus manducarent, et jam sabbati ostendit illis, etiam tunc quando sabbati adhuc lex manebat, necessitatis causa sabbatum fuisse violatum: quod enim non licebat, fecit David; et quod prohibitum erat fecit Jesus Nave, quando muros Jericho septem diebus armatos jussit circumire; et quod interdictum erat Machabaei gesserunt, sabbatis se defendentes; Et in templo, inquit, sacerdotes sabbatum violant, et sine crimine sunt. Per haec ergo ostendit, malevolentia magis quam errore accusari discipulos a Judaeis; quando haec omnia scientes a volentibus sabbatis gesta, et a sanctis quidem, accusabant innocentes. Sic enim mandatum est sabbatum custodiri, ut si necessitas tamen esset, reus non
Abbreviated transcription (Latin):
torbapm ioħis de celo dicat. cur nicho¬
demo cum de bapõ loquitur dubitãti
ait. Si t̾restria dixi uob̾ ⁊ nõ creditis ⁊ c¬
Dlod dixit. si t̾restria dixi u. xciiii
uob̾ ⁊ nõ creditis: nõ ꝑtinet ad
spiritale ꝙͣuis ꝑ aquam celebretur.
M põ ulic iltitur celestis. nec enĩ aqua
purificat. s inuisibłr ⁊ incõphẽsibłr¬

Expanded text:
oannis de coelo dicat, cur Nicodemo, cum de baptismo loquitur, dubitanti ait: Si terrestria dixi vobis et non creditis? etcQuod dixit, Si terrestria dixi vobis, et non creditis, non pertinet ad spirituale, quamvis per aquam celebretur: sed ratio illic vertitur coelestis. Nec enim aqua purificat, sed invisibiliter et incomprehensib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħauit dicens. Ouietur stella ex iacob
texsurget homo de isrł. ⁊ ꝯ fringet du¬
ces moab. ⁊ p̾dabitur omnos filiosi
sech. ⁊ erit edom heditas eius. ⁊ talia.
hec ergo ꝓpħia est balaam. nõ qr fuat

Expanded text:
a, etc. Orietur stella ex Jacob, et exsurget homo de Israel, et confringet duces Moab, et praedabitur omnes filios Seth, et erit Edom haereditas ejus, etc. Haec ergo prophetia est Balaam, non quia fuit
Abbreviated transcription (Latin):
pena est. hic enĩ qui potuit disce̾
non dedit oꝑam: reum se fecit. Erat
enĩ ut discet. ⁊ a quo discẽt. s negligẽ¬
tior luxuria aut malinolentia fc̃s. n¬
excusabilis est a crimine. Unde dicit
saluator. si nõ uenissem ⁊ locitus ete
sussom: pcc̾m nõ hrẽnt. Ille aut̃ qui
nõ suo nitio ignorat. tõ enĩ ignorat
ꝯu̾tantur: dñs ueniam postulata u¬
tre. qui cũ p̃dicaretur u̾itas: ut eam
addisc̾ent oꝑam nõ ded̾unt. s ꝑ ignorã¬
tiam auctorem eius occidunt. Unde pe¬
tous apłs in actib ait Cõũtimin ut¬
Aista de demonib ait. sciebant enim

Expanded text:
poena est. Hic enim qui potuit discere, et poena est. Hic enim qui potuit discere, et non dedit operam, reum se fecit. Erat enim ut disceret, et a quo disceret: sed negligentior luxuria aut malevolentia factus inexcusabilis est a crimine. Unde dicit Salvator, Si non venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent . Ille autem qui non suo vitio convertantur, Dominus veniam postulat a Patre, qui cum praedicaretur veritas, ut eam addiscerent operam non dederunt, sed per ignorantiam auctorem ejus occiderunt. Unde Petrus apostolus in Actiblista de daemonibus ait, Sciebant enim
Abbreviated transcription (Latin):
cãm mortis ẽẽ in saluatore. Int̾ea ꝓuen¬
tũ est ad horam t̾ciam ꝑ has moras. iũc
iudei uolenti pylato dimtt̾e eñ. dixe¬
runt Crucifigatur. Cont̾ quos pylatꝰ
diu resistens. cũ nõ potuiles obtine
ta. Otc enĩ scriptũ est. Tunc tradidit eũ
uoluntatib moꝵ. Ideoq dcm̃ est recte
snĩam t̾cia hora datam. qr nõ a pylato.
data est s a iideis. Pylatus aut̃ mui¬
tus ꝯsensisse uidetur pp̃ muidiam n
maxime dicentiũ. si hunc dimittis:
nõ es amicus. Quid ergo marchus uo¬
lens purgare hoc secutus est indeams
oscende uoluit saluatorem nõ uidicis
sñia occisum qr difficile qui iuditis.
snĩam excipit. nõ uiste occisus iudet᷑.¬
Quid est ꝙ in cruce positus saluator ait
pat̾ ignosce illis. nõ enĩ sciunt quio
facuint. si nesciint: quid est quod ig¬
noscitur maxime cũ orcat abymelech
ad dm̃ nũquid ignorantes ꝑdes: pocoi¬
dn omnis ignorans immunis a

Expanded text:
causam mortis esse in Salvatore. Interea pervencausam mortis esse in Salvatore. Interea perventum est ad horam tertiam per has moras. Tunc Judaei volenti Pilato dimittere eum dixerunt, Crucifigatur. Contra quos Pilatus diu resistens, cum non potuisset obtineta. Sic enim scriptum est, Tunc tradidit eum voluntatibus illorum. Ideoque dictum est recte sententiam tertia hora datam; quia non a Pilato data est, sed a Judaeis. Pilatus autem invitus consensisse videtur: propter invidiam enim maxime dicentium, Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Quid ergo Marcus volens purgare hoc, secutus est, videamus. Ostendere voluit Salvatorem non judicis sententia occisum, quia difficile qui judicis sententiam excipit, non juste occisus videtQuid est quod in cruce positus Salvator ait, Pater, ignosce illis; non enim sciunt quid faciunt? Si nesciunt, quid est quod ignoscitur, maxime cum dicat Abimelech ad Deum, Numquid ignorantes perdes? Non omnis ignorans immunis a
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃strata indeamus. Unde smũa data
in saluatorem accepit exordiũ ⁊ tñt
apparebit an possit uerũ iudi quos
dicimus. Constat itaq pͥncurs ude¬
oꝵ p̾̃monuisse indeos ut barmbam
latronem pet̾ent sibi m die festo dim¬
ti. iħm nio crucifig̾e debere. Cont̾ quoo
pylatus cũ diu resistet uolens dmt¬
t̾e saluatorem. freqnt̃ intrans ⁊ exi¬
ens ad iudeos dicebat. nlłam se in eo
cãm mortis ide. Iui aut̃ insistento
dicebant. Crucifigatur. Hinc more:
orte sunt. ⁊ cũ uluditur a militib ⁊
⁊ fit ei corona de sꝑmis ⁊ adoratur. ⁊
ꝯspuitur. ⁊ flagellatur ⁊ palmis uͣ¬
beratur. pp̃ea sexta hora in crucem po¬
situs est. ad pylatũ aut̃ adduatus ẽ
tunc exunt ad eos pylatus foras. qm
ip̃i nõ introierunt p̾toriũ ⁊ allocut᷑
est ets. ⁊ audruit falsas accusatõnes
eoꝵ. ⁊ misit ulũ ad herodem ⁊ regres¬
caont᷑ iesponoit er ⁊ posta ieimeruit
as uideos ⁊ collocutus dicebat nllãmi

Expanded text:
sequestrata videamus, unde sententia data sequestrata videamus, unde sententia data in Salvatorem accepit exordium, et tunc apparebit an possit verum videri quod dicimus. Constat itaque principes Judaeorum praemonuisse Judaeos ut Barabbam latronem peterent sibi in die festo dimitti, Jesum vero crucifigere debere. Contra quod Pilatus cum diu resisteret, volens dimittere Salvatorem, frequenter intrans et exiens ad Judaeos, dicebat nullam se in eo causam mortis videre. Illi autem insistentes dicebant, Crucifigatur. Hinc morae ortae sunt, et cum illuditur a militibus, et et fit ei corona de spinis, et adoratur, et conspuitur, et flagellatur, et palmis verberatur, propterea sexta hora in crucem positus est. Ad Pilatum autem adductus est: tunc exivit ad eos Pilatus foras, quoniam ipsi non introierunt praetorium; et allocutus est eos, et audivit falsas accusationes eorum, et misit illum ad Herodem, et regrescontra respondit ei, et postea iterum exivit ad Judaeos et collocutus dicebat, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
ste sexta hora crucifixũ dicunt salirato¬
rem. Marchus u̾o eĩngłista tciã hora
dicit crucifixũ. S quidam strem lom¬
dustria sua t̾cia hora sũtam datam di¬
cunt. ac ꝑ hoc t̾cia hora crucificũ data
enĩ quis snĩa iam mortuus hẽture
ꝯstat post qͥntam horam in sextã pp¬
latum sedisse ꝓtribrmali. ⁊ sic sñam
dedisse sicut iohamies ostendit xteo¬
oscuris nera iuolue nõ est bonũ
nam tres eungłistas neuũ drxiã¬
se: ip̃a ꝯcordia obtestatur. Marchũ aũ
sensum nescioquem ooccultũ uoluaie
ꝓdere. res ip̃a declarat. Nec enĩ fallii
posset qui auctoꝵ exempla secutus.
ea que scripsit magna deuotõne ⁊ in¬
stigand̾ est. sec enĩ otiose ⁊ trib eunge¬
listis discordare se passus iubis eit
aiadiltamus ne uerũ dicant qui seni¬
ꝑ hoc t̾cia hora crucifixũ saluatorem
ꝙͣuts illud ꝓbare nõ ualuunt. Sẽsũ
enĩ forte sciunt s q̃tenus defendatur.
ignorant. Ideoq pylati ꝑsona int̾im

Expanded text:
stae sexta hora crucifixum dicunt Salvatorem, Marcus vero evangelista tertia hora dicit crucifixum. Sed quidam strenui industria sua tertia hora sententiam datam dicunt, ac per hoc tertia hora crucifixum. Data enim quis sententia jam mortuus habetur. Sed constat post quintam horam in sextam Pilatum sedisse pro tribunali, et sic sententiam dedisse, sicut Joannes ostendit. Oscuris vera involvere non est bonum. Nam tres Evangelistas verum dixisse ipsa concordia obtestatur. Marcum autem sensum nescio quem occultum voluisse prodere, res ipsa declarat. Nec enim falli posset, qui auctorum exempla secutus ea quae scripsit magna deuotione et instigandum est. Nec enim otiose a tribus Evangelistis discordare se passus in verbis est. Animadvertamus ne verum dicant, qui senr hoc tertia hora crucifixum Salvatorem, quamvis illud probare non valuerunt. Sensum enim forte sciunt, sed quatenus defendant, ignorant. Ideoque Pilati persona interim
Abbreviated transcription (Latin):
mimicus. Sabbm certe lex est. uł pars
legis. quõ ergo nõ euacuata lex est. dicẽ¬
te euͣngłista nõ solũ soluebat sabb̃m.¬
oluit sane sabb̃m saluator. s sine p̃¬
uditio dati atbati. cum enĩ sabbĩ
am tp̃s cessaret. iudei aut̃ sabbm ad¬
huc man̾e assere̾nt. saluator sabbatis
oꝑans. ⁊ infirmo lectũ suũ sabbĩs por¬
tare p̾cipiens: scd̃ sensũ uideoꝵ salba¬
tũ soluebat. Nam iuxͣ ueri fidem tale
est si dicatur ꝙ tam cessau̾at: quale est
si dicatur de aliquo qui exp̃fectus di¬
cendus est. ⁊ iniriam passus fu̾it.
qr p̾fectura iniuriam passa est. non
ergo sabbm̃ solutũ est. S hoĩes qui
impudent̾ sabdĩ auctoritatem uendi¬
cabant. delusi sunt cũ tam sabbo stic¬
cessisset noua lex. Cur saluator disci¬
pulos suos filios tonitrui applłauit
qui plus magis uideantur filios dei
dici. tonitoua enĩ dñr collisione nubi
incutuunt: hac causa filios toni¬
trui discipłos appellauit. qĩ eius fili

Expanded text:
I. --Sabbatum certe Lex est vel pars Legis; quomodo ergo non evacuata Lex est, dicen \'QVIA NON SOLUM SOLUEBAT SABBoluit sane sabbatum saluator, sed sine praeiudicio dati sabbati. dum enim sabbati iam tempus cessaret, Iudaei autem sabbatum adhuc manere assererent, saluator sabbatis operans et infirmo lectum suum sabbatis portare praecipiens secundum sensum Iudaeorum sabbatum soluebat. nam iuxta ueri fidem quo modo tale est si dicatur quod iam cessauerat, quale est si dicatur de aliquo, qui expraefectus dicendus est et iniuriam passus sit, quia praefectura iniuriam passa est, non ergo sabbatum solutum est, sed homines, qui inprudenter sabbati auctoritatem uindicabant, delusi sunt, cum iam sabbato successisset noua lex. XXIII. CUR SALUATOR DISCIPULOS SUUS FILIOS TONITRUI APPELLAUIT, QUI PLUS MAGIS UIDEANTUR FILII DEI DICI? TONITRUA ENIM DICUNTUR COLLISIONE NUBIUncutiunt, hac causa filios tonitrui dominus discipulos appellauit, quasi eius filios,
Abbreviated transcription (Latin):
mndicat. s ut melior sit qui nõ retͥbuit
lec aliuid ergo uoluit qͣm quod lex in
sensu ht̃. s uoluntatem eius ꝑficit. ut
enĩ lex hoĩem iustitiam doce̾t ⁊ ꝑhanc
saluũ face̾t: mandauit. ut si quis ocu¬
lũ tolleret alicui: ocłm admitt̾et. ⁊ ut
hoc timore t̾riti hoĩes nõ face̾nt ne fa¬
cerent quod sibi fieri nolebant.⁊ ꝑ hoc
salutem hrent. Sz qm̃ fragile genus
ut patiatur quod sibi fieri nõ milt Im¬
nutatis ergo saluator ũbis docuit: qd̾
saluti ꝓdesset. ut sensum legis adimpłẽt
ut qr timore legis salui ẽẽ nequiuerũt.¬

Expanded text:
vindicat, sed ut melior sit qui non retribuit. vindicat, sed ut melior sit qui non retribuit. Nec aliud ergo voluit, quam quod Lex in sensu habet, sed voluntatem ejus perficit. Ut enim Lex hominem justitiam doceret, et per hanc salvum faceret, mandavit ut si quis oculum tolleret alicui, oculum amitteret: et ut hoc timore territi homines non facerent quod sibi fieri nolebant, et per hoc salutem haberent. Sed quoniam fragile genus ut patiatur quod sibi fieri non vult. Immutatis ergo Salvator verbis docuit quod saluti prodesset, ut sensum Legis adimpleret, ut quia timore Legis salvi esse nequiverunt
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris aduentu impleta sunt
pus datam diximuis: cũ tp̃re quod tͣnͣsg̃¬
di ꝓhibita est. qr quod impletur: cessat
sam si alicui in potestate ꝯstituto suc¬
cessor datur. nũquid destructus dic̾etur:
destructa plane eẽt lex. si tpr̃e quo uigu¬
it accusaretur. ⁊ nõ dixit implesse se le¬
gem aut ꝓph̃as. s adimplere. Ad impłe
aut̃ nõ aliud sigͣt qͣm plene add̾e. Quid
est aut̾ add̾e ꝓpħis. nisi culturam dei sb̾
trinitatis noĩe ordinare: Qm̃ius enim
ꝓphe in dei noĩe docũint ⁊ corript̾int po¬
pulũ. hoc tñ mystiũ in abscondito erat
Legem aut̃ hoc est adimplesse. manẽtib
p̾citis: noua adde̾ ut puta. audistis in¬
quit qr dcm̃ est antiquis. ccłm ꝓ ocło. dẽ¬
tem ꝓ dente. Ego aut̃ dico nob̾ nõ resistẽ
malo. S si quis ꝑcusserit te in maxillã
tuam dext̾am: p̾be illi ⁊ sinistm hoc fuit
adimplere. Nõ enĩ destruxit illam. s po¬
tiora addidit. nõ ut peccare uide̾tur qui

Expanded text:
Salvatoris adventu, impleta sunt pus datam diximus, cum tempore, quod transgredi prohibita est; quia quod impletur, cessat.cessasset. Nam si alicui in potestate constituto successor datur, numquid destructus dicetur? Destructa plane esset Lex si tempore quo viguit, accusaretur. Et non dixit, implesse se Legem aut Prophetas; sed, adimplere. Adimplere autem non aliud significat quam plene addere. Quid est autem addere Prophetis, nisi culturam Dei sub Trinitatis nomine ordinare? Quamvis enim Prophetae in Dei nomine docuerunt et corripuerunt populum; hoc tamen mysterium in abscondito erat. Legem autem hoc est adimplesse, manentibus praeteritis nova addere, utputa, Audistis, inquit, quia dictum est antiquis, Oculum pro oculo, dentem pro dente. Ego autem dico vobis, non resistere malo; sed si quis percusserit te in maxillam tuam dexteram, praebe illi et sinistram. Hoc fuit adimplere. Non enim destruxit illam, sed potiora addidit, non ut peccare videretur qui
Abbreviated transcription (Latin):
duaꝵ consonantium .t. ⁊.n. que prece¬
dentem uocalem longitam ẽẽ cogunt.
im duo tpra extendunt. Quod gentis
gͣmatici põne longuam silłam uocãt
o pp̃ illam ultime silłe indifferentiam
senere aures etiam sine accusatore cõ¬
dempnent. nam uide queso qnͣtũ int̾est.
siꝑ eo quod est male qui agit nich agit.
ne liquidum atq integrum est .u.
oc ergo nos obseruemus pp̃ must¬
ce sinc̾itatem. quod poete nõ obser¬
uant pp̃ facuitatem cauendi. ut quo¬
tiens exempli causa nob̃ noc̃e est aliqͣ
metra int̾pon̾e. in quib nicħ debetut
pedi quod silentio compensetur eas po¬
namus ultimas silłas quas lex entid̃
nui flagitat. ne cum aliqua offensto¬
ne auonim ⁊ falsitate m̃stire a sine
ad initit redeamus. concedentes tam̃
illis ut ita metra talta finiant qͣi intħ
stauant. nam in continuatõm mecroꝵ
aptissime cõuincuntur. auriũ iuditõ.
nõ se cebere pon̾e ultimam nisi que
pͥus metit uire ac rõne ponenda est

Expanded text:
duarum consonantium, t et n, quae praecedentem vocalem longam esse cogunt, et in duo tempora extendunt; quod genus grammatici positione longam syllabam vocant. Sed propter illam ultimae syllabae indifferentiam,incerae atque severae aures etiam sine accusatore condemnent. Nam vide, quaeso, quantum interest, si pro eo quod est, Male qui agit, Nihil ne liquidum atque integrum est. M. Hoc ergo nos observemus propter musicae sinceritatem, quod poetae non observant propter facilitatem canendi: ut quoties, exempli causa, nobis necesse est aliqua metra interponere, in quibus nihil debetur pedi quod silentio compensetur, eas ponamus ultimas syllabas quas lex ejusdem numeri flagitat; ne cum aliqua offensione aurium et falsitate mensurae, a fine ad initium redeamus; concedentes tamen illis ut ita metra talia finiant, quasi destituant: nam in continuatione metrorum apertissime convincuntur aurium judicio, non se debere ponere ultimam, nisi quae ipsius metri jure atque ratione ponenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
te quõ in rithino dix̾tmus posse dis¬
cerni. utrũ pyrichio an ꝓceleumati
celenmaticut̃ moneo: quem plausu
adhĩto a ꝓprichio discerñe poto. M
sur igitur nõ eumd̾ plausũ adhibẽ¬
dum udisti. ut ab illis trib brenib
.i. pyrichio. ⁊ semipe post quem opor¬
tet miũ tempus silere discerñetur
anapestus s .i. Iam intlłigo. ⁊ ĩ irtam
redes. metrũ ꝙ in porichro mintm̃
tros silłas breues que adntato silen¬
tio duoꝵ pyrichioꝵ tp̃s occupant: eẽ
confirmo. .iiii.
robent ergo aures trre hoc genus .M.
mus. Si aliqua mala uis maledic male
fat animus mediũ est .i. Satis ꝓbant p̾¬
septim cum iam recordatus sim ꝙ̃adm
as plaudi oporteat. ne cũ metro pyrt¬
chio anapesti confandantur pedes. i
pide ⁊ ista si aliquid es ageuene. male
qui agit: nicħ agit. ⁊ iõ miser erit. i.
opulatur. .M. ad Ipm oĩo est quod a

Expanded text:
um in rhythmo dixerimus posse discerni utrum pyrrhichio an proceleumaticceleumaticum metuo, quem plausu adhibito a pyrrhichio discernere potero. M. Cur igitur non eumdem plausum adhibendum vidisti, ut ab illis tribus brevibus, id est pyrrhichio et semipede, post quem oporteret unum tempus silere, discerneretur anapaestus? D. Jam intelligo, et in viam redeo, metrumque in pyrrhichio minimum tres syllabas breves, quae, annumerato silentio, duorum pyrrhichiorum tempus occupant, esse confirmo. M. Probant ergo aures tuae hoc genus numemus, Si aliquid, Male vis, Male dic, Male fac, Animus, Medium est. D. Satis probant, praesertim cum jam recordatus sim quemadmodum eos plaudi oporteat, ne cum metro pyrrhichio anapaesti confundantur pedes. 3. M. Vide et ista: Si aliquid es, Age bene, Male qui agit, Nihil agit, Et ideo, Miser erit. D. copulatur. M. Idipsum omnino est, quod a
Abbreviated transcription (Latin):
an. Pad̾ aut qui ñe boatios est ⁊ solus
ilitum quiq ⁊ ꝑfectõm a suo genitore
itpita quo ⁊ ittam consecutus est . Sal¬
xtris est suta In ore duoꝵ aut triũ te¬
nĩ constabit omne u̾bum. Ptulisti apłi
ntestimoniũ. Qui cũ in forma dei eẽt
impinam arbitratus est. quod ꝑ tuo
atrio int̾ptatus es. Eque ⁊ no ut sen

Expanded text:
tatem. Pater autem qui vere beatus est et solus perfectum: quique et perfectionem a suo genitore accepit, a quo et vitam consecutus est. Salvatoris est sententia, In ore duorum aut trium testium constabit omne verbum . Protulisti apostolicum testimonium, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est: quod tuo a
Abbreviated transcription (Latin):
bat pp̃ca uncit te ds ds tius. Quam unc¬
pot̾is in corpore fc̃am. Siquid̃ baptidatũ
cabulo olei illam letitiam designat de qͥ
dicebat ꝑ salomouem. Ego eram ad quẽ
gandebat cotidie. letabar aut̃ añ faciem
eius in omni tp̃re cum letaretur qrbe ꝑ¬
fecto ⁊ letaretur in faus hỹim. In eoaut
ꝙ dicit ego eram ad quem gaudebat co¬
tidie utiq legimus in genesco libro qm̃¬

Expanded text:
bat. Propterea unxit te Deus, Deus tuus ? Quam uncpoteris in corpore factam: siquidem baptizatum cabulo olei illam laetitiam designat, de qua dicebat per Salomonem, Ego eram ad quem adgaudebat quotidie; laetabar autem ante faciem ejus in omni tempore, cum laetaretur orbe perfecto, et laetaretur in filiis hominum . In eo autem quod dicit, Ego eram ad quem adgaudebat quotidie: utique legitur in libro
Abbreviated transcription (Latin):
formam serui dixisse quam suscepit
ledis̃ut puto. ut dicis ip̃e humilians
m corpore dum ẽẽt humano ꝙͣuis de¬
uda morte triumꝑbato dẏabolo post re¬
beerectõm suam isto utitur sermone di¬
ens. ascendo ad pr̃em meũ ⁊ prẽm ur̃m¬

Expanded text:
formam servi dixisse, quam suscepit, asseris, ut puto, ut dicis: si ipse humilians se in corpore dum esset humano, quamvis devicta morte triumphato diabolo post resurrectionem suam, isto utitur sermone, dicens, Ascendo ad Patrem meum et
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. ꝙ sit dñs. ꝙ sit rex. Iam emꝰ pmto
latius eppositimus. qr nõ rapinam
arbituitus est cẽ se equa lem deo hxc
in forte li ip̃e feẽm applicas qr sp̃m scm̃
amus põca de diuinis scripturis instru
ium genuit an omnia scł̃a. ds dm genu

Expanded text:
d sit Dominus, quod sit Rex, jam puto latius exposuimus. Et quia non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, hoc Cui forte si ipse fratrem applicas, quia Spiritum imus: nos spiritum genuit ante omnia saecula, Deus Deum genu
Abbreviated transcription (Latin):
est abrahe incarnandus. ⁊ a luca ꝙ̃adm
incarnatus est dcm̃ est ⁊ a marco eũngi¬
liũ eius iuxͣ ysaiam ꝓpħam p̾dicatum
ostensum est: aꝑta uoce ostendit dm̃
dicens. In pͥncipio erat u̾bũ. ⁊ u̾bũ erat
etͣngłm xp̃i descosbens dicit. liber ge¬
neratõis iħu xp̃i filii dauid. cũ por sit¬
młtis ⁊ dulisis incarnatõ xp̃i ꝯsistit ut
qr ex imo diu̾si eẽ ceꝑunt: de ommnib cor¬
pulentiam traheret. De uideis ⁊ gẽtib.
fuit ⁊bersa bee ex mecha fcã uror est ut
oĩm carnem ad se trahens ad unitatem
ilos geminam renocaret. Idcirto iħux
sicut ds de deo: ita ⁊ rex de rege ortum ca¬
pet iuxͣ carnem. sicut enĩ dcm̃ est ad dd̃.
De fructu uentris tui ponam suꝑ sedem
tuam. Quid est ut gen̾atõnes omnes in
ause faciunt durisiones ⁊ tp̃ia. Idcͥco
ab abraham usq ad dauid distinxit
Prima enĩ pars cause ab abraham us
ad dauid est. qr abrabam pas̃ fidei est. et

Expanded text:
est Abrahae incarnandus, et a Luca quemadmodum est Abrahae incarnandus, et a Luca quemadmodum incarnatus est dictum est, et a Marco Evangelium ejus juxta Isaiam prophetam praedicatum ostensum est, aperta voce ostendit Deum dicens, In principio erat Verbum, et Verbum erat TI DESCRIBENS DICIT: \'LIBER GENERATIONIS IESU CHRISTI FILII DAUID\', CUM PRImultis et diversis incarnatio Christi consistit, ut quia ex uno diversi esse coeperunt, de omnibus corpulentiam traheret. De Judaeis et Gentibus fuit, et Bersabee ex moecha facta uxor est; ut omnium carnem ad se trahens, ad unitatem illos genuinam revocaret. Idcirco, Jesusicut Deus de Deo, ita et rex de rege ortum caet iuxta carnem. sic enim dictum est ad Dauid: de fructu uentris tui ponam super sedem tuam. VI. QVID EST UT GENERATIONES OMNES IN Causae faciunt diuisiones et tempora; idcirco ab Abraham usque ad Dauid distinxit. prima enim pars causae ab Abraham usque ad Dauid est, quia Abraham pater fidei est et
Abbreviated transcription (Latin):
ongruũ fuit annũ dnũ acceptabt ii¬
lem sicut dixit ꝓpħa a qͣtuor uoliũ¬
u uelut qͣtuor uicib ꝯtiñi sicut enim
amius qͣtuor tp̃rib euoluttur. ita ut in¬
uicem sui egeant: ita ⁊ gesta ⁊ dicta dñt
qͣtuorlibris definita sunt. ita ut alter
alt̾ius indigeit. Sił aitẽ plenitudine
ꝓfecta sunt. Ut aut̃ a qͣtuor scriptorib
ordmarentur: hec fuit causa. ut qr tp̃ꝵ
bis ꝯtͣria: sensu tñ nõ discrepant ꝑ int̾¬
p̃tatõm aptam canse. sicut tp̃ra cũ nt̃¬
deantur utiq diu̾isa noĩe. aere ⁊ cursu
sydeꝵ: in effectu t̃ eoꝵ que gignuntur
ũngłm or quis ordo eorũ sit.. nu
ip̃a ꝓmissione sumpsit initũ .⁊. ab ab¬
ham cui frã ꝓmissio est incarnatõnts do¬
mini nr̃i iħu xp̃i. Post hunc lucas. qr
incarnatõm. hanc quõ fcã est: narrat.
Tercius marcus qui eum̃głm quod p̾di¬
catũ est a xp̃o. testatur in lege ꝓmissũ
urͣtus aut̃ ieBes. qr hunc qui pmissus

Expanded text:
Congruum fuit annum domini acceptabiCongruum fuit annum domini acceptabilem, sicut dicit propheta, a quattuor uoluminibus uelut quattuor uicibus contineri. sicut enim annus quattuor temporibus euoluitur ita ut inuicem sui egeant, ita et gesta et dicta domini quattuor libris definita sunt, ita ut alter alterius indigeat; simul autem plenitudine. perfecta sunt. ut autem a quattuor scriptoribus ordinarentur, haec fuit causa, ut, quia teerbis contraria, sensu tamen non discrepant per interpretationem aptam causae, sicut tempora, cum uidsiderum, in effectu tamen eorum quae gignuntur um quis ordo eorum sit. Evanipsa promissione sumpsit initium, id est ab Abraham, cui facta promissio est incarnationis Domini nostri Jesu Christi. Post hunc Lucas, quia incarnationem hanc quomodo facta est, narrat. Tertius Marcus, qui Evangelium quod praedicatum est a Christo, testatur in Lege promissum. Quartus autem Joannes, quia hunc qui promissus