comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis cura ꝯmissa ẽ: ñ solũ sine
cupiditate. s etiã cũ lande pie¬
tatis accipit a ppło dispensãda.
⁊ fidelit̾ dispensat accepta. qͥa
oĩa sua aut reliqͥt. aut eccłie
reb adiũxit. ⁊ se ĩ num̾o pau¬
perũ pauꝑtatis amore ꝯfuituit.
ita ut unde pauꝑib sb̾mĩstrat.
inde ⁊ ipẽ tãꝙͣ pauꝑ uolũtarius
lũtas aut natiuitas fec̃. cũ ꝑfec¬
tõne iͥtutis uite necessaria in¬

Expanded text:
n solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipiat a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut relinquit aut Ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius aut voluntas aut nativitas fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
ris stimło ꝑseqͣt᷑ ⁊ apphendat eũ
⁊ ꝑcutiat aĩam eiꝰ. Ad siluã qͥrpe
cum amico imus quotiẽs cũ qͣli¬
bet ꝓximo ad ĩtuenda delicta
cidimꝰ c̃ delinquẽtiũ uicia pia
intentõe resecamꝰ. S securis
manꝰ fugit. cũ sese increpatio
ferrũ de manubrio ꝓsilit. c̃ de
correctõne smo durior excedit.¬
auditorẽ suũ ꝓlara ꝯtumelia
ab spũ dilectionis int̾ficit. Cor¬
rupti namq mens ad odium
ꝓrumpit. si hũc ĩmod̾ata incre¬
patõ plusꝙͣ debuit addicit. s is
qui caute ligna ꝑcutit ⁊ proxi¬
mũ extinguit. ad tres nͨcesse ẽ
urbes ut fugiat. ut ĩ una eaꝵ
defensus uiuat. qr ⁊ si ad peni¬

Expanded text:
ris stimulo prosequatur et apprehendat eum et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delictacidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. 2. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit.auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens ad odium proruit, si huic immoderata increpatio plus quam debuit adjicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una illarum defensus vivat, q
Abbreviated transcription (Latin):
uoł munꝰ benignitatis exhi
p̃ualet ĩpendat. hec ĩpenden¬
do ñ timeat. ut sic ĩ bonis que
exhibuit tumoris pͥnçipiũ pa¬
ueat. ne tñ a boni excitio nõ¬
torpescat. ut sic q̃ possid tͥbu¬
at. qͣtinꝰ qnͣta sit largitas re¬
mun̾antis attendat. ne cum
t̾rena largit᷑. suã plusꝙͣ nec̃e
ẽ inopiã cogitet. ⁊ ĩ oblatõe
munis claritatis lum̃ tͥsticia
obscur. Bñ gͦ lex d̾i ẽ que sin

Expanded text:
volis munus benignitatis exhibvolis munus benignitatis exhibpraevalet, impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
faciat q̃ ip̃e sͥ fĩ ab alt̾o expec¬
tat. pensat nimirũ. ut malis
bona bonis meliora respondeait.
ut erga ꝓcaces mãsuetudinẽ.
longanimitatis exhibeat. ut
malicie peste languẽtib grãm
des ad ꝯcupiscentiã u̾e pacis
accendãt ut ĩdigentib ncc̃ia
bbuat. ut errantib iuã recti¬
taidinis ostendat. ut afflictos
u̾bo. ⁊ ꝯpassione mulceat. ut
accensos in h̾mõi desid̾is incre¬
patõne restͥngat. ut minas
potentũ ratiocinatõne miti
get. ut oppssorũ angustias qnͣ
ta ualet ope releuet. ut foris
obsistentib opponat patiẽtiã
ut intꝰ suꝑbientib exhibeat
cũ pacientia disciplina ut erga
errata suꝑboꝵ sic mansuetudo
relũ temꝑet. qͣtinus a iusticie
studio ñ eneruet. sic ad ultionẽ
relꝰ ferueat. ne tñ pietatis limi¬
tẽ feruendo tnͣscendat. ut ĩgra¬
seruet. ut ꝓximoꝵ mala cum
corrige ñ ualet taceat. ut q̃ se
doloris occultet. ut sic mali¬

Expanded text:
faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspecfaciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat; ut malitincupiscentiam verae pacis accendat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujusmodi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratiocinatget, ut oppressorum angustias, quanto praevalet, ope levet; ut foris resistentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam: ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectorservet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; utque cum doloris occultet; ut sic male
Abbreviated transcription (Latin):
sũ bonũ qd̾ sͥ fieri appetit. im¬
pendẽs erga utilitate ꝓximi ex̾¬
ceat ex benignitate. S ħnimĩ¬
rũ duo dũ sollicita es ĩtentione
cogitant᷑ cor ad ĩnum̾a uͥtutũ
mist̾ia tenditꝰ. ne uł ad ĩferen
da q̃ ñ deb desid̾iis iqͥeta mens fͥ¬
ueat. uł erga exhibñda q̃ deb
ocio resoluta torpescat. Nam c̃
ab alt̾o ip̃ẽ tolłare. sollicita se ĩ¬
tentõne cͥcũspicit. ne suꝑbia e¬
leuet. ⁊ usq ad despͨtũ ꝓximi
aĩmũ deiciens exaltet. ne ab ĩ¬
itio cogitationẽ lanet. cumq
hanc ad appetenda aliena dila¬
tat: angustet. ne cor luxuria
polluat᷑. ⁊ subiectũ desid̾iis ꝑ il¬
licita corrũpat. ne ira exasꝑet.
⁊usq ad ꝓferendã ꝯtumeliã ĩ¬
fiãmet. ne ĩuidia mordeat. ⁊ a¬
lienis felicitatib emula. sua
se face ꝯsumat. nͨ ĩmod̾ate li¬
guã loq̾citas ꝓthat. eãq usq
odiũ maledictionis irritetꝰ
Rursũ cũ cogitat ut ea alti

Expanded text:
sum bonum, quod sibi fieri appetit, impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo, dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tendda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri
Abbreviated transcription (Latin):
postuletis: ne apd̾ eos quos op
ẽẽ sb̾iectos. dũ nimiũ ẜuatur
hũilitas. regendi fnͣgatur auc¬
toritas. Eed tñ petenda ẽ ueĩa
plus iusto forte corripitis ꝙͣta¬

Expanded text:
postuletis: ne apud eos quos oportet esse subjectos, dum nimium servatur humilitas, regendi frangatur auctoritas. Tamen petenda venia est plus justo forte corripitis
Abbreviated transcription (Latin):
N ꝑicło magno u̾sat᷑ quisqͥs
ĩ regiminis loco sblimatur.
Nã qnͣto suꝑior gͣdꝰ tanto ꝑi¬
cłosior casus. Et cui plꝰ ꝯmͥtit᷑.
plus ab eo exigitꝰ᷑. Grande ẽ¬

Expanded text:
iculo magno versatur, quisquis in regiminis loco sublimatur. Nam quanto superior gradus, tanto periculosior casus, et cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Grande
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ q̃les sumꝰ. siue płtri
utrũ quisq nr̃m regłarit̾ ui¬
uat. utr̃ ꝓficiat. an deficiat. utͣ
d̾o placeat᷑. an displiceat. Scͥpta
rep̃sentat ymaginẽ. Ostendit
qͥd formosũ. quid deforme sit
ĩ anima. ⁊ quałr pulctudo ui¬
sticie debeat obsuari. qͣłr debe¬
at uͥtirtũ decor cõponi. quomͦ¬

Expanded text:
 quales sumus, sive pulchri, utrum quisquam nostrum regulariter vivat; utrum proficiat, an deficiat; utrum Deo placeat an displiceat. Scriptura repraesentat imaginem; ostendit quid formosum, quid deforme sit in anima, et qualiter pulchritudo justitiae debeat observari, qualiter debeat virtutum decor componi; quom
Abbreviated transcription (Latin):
exornarent᷑. pauꝑes recrearẽ¬
nitate redime̾rẽtur. Qud ꝓpt̃
uigilanti ac sollerti cura pro¬
uidend̾ ẽ. hiis qͥ facultates eius¬
admĩstrant. ne eas ĩ suos solũmͦ
usus ꝯu̾tant. s mag̃ iuxta pos¬
sibilitatẽ rerũ xp̃o famulãtiũ.
ĩmo eoꝵ ĩ qͥb xp̃c pascit᷑ ⁊ ues

Expanded text:
exornarentur, pauperes recrearennitate redimerentur. Quapropter vigilanti ac solerti cura providendum est his qui ejus facultates administrant, ne eas in suos solummodo usus convertant; sed magis, juxta possibilitatem rerum, Christo famulantium, imo eorum in q
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ sentẽtia bĩ iħonimi ñ solũ
p̃latis s etiã cet̾is qͥ reb utũt᷑
eccłie uigilant̃ ꝑpendenda ẽ. qui
tur ĩ aliis reb qͥb suã expleant
uolũtatẽ similes st̃ scͥbarũ ⁊ sa¬
c̾dotum redimẽtiũ mendatiũ.

Expanded text:
onymi, non solum praelatis, sed etiam caeteris, qui rebus utuntur Ecclesiae, vigilanter perpendenda est, qui tur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum redim
Abbreviated transcription (Latin):
Tales enĩ ẽẽ debẽt. quiq diui¬
nis cultib sese mãcipandos
student: scil ut dũ scientie o¬
ꝑam dant. doctͥne gr̃ãm po¬
płis administrent. Sermo¬
uerit caritas ur̃a dixisse me
fr̃ib meis qͥ mec̃ manent. ut
⁊ eroget. aut donet aut ꝯu̾e
illud faciat. Eccłiam ht̃ ꝑ qͣm

Expanded text:
Tales enim esse debent, qui diviTales enim esse debent, qui divinis cultibus sese mancipandos studeant; scilicet ut dum scientiae operam dant, doctrinae gratiam populis administrent. 453verit charitas vestra, dixisse me fratribus meis, qui mecum manent, ut  eroget, aut donet, aut commune illud faciat. Ecclesiam habet, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
uulgari uita seclusi: a mũdi
uata ñ tantũ pudica s ⁊ so¬
bria colant. Usuris neqͣqm in¬
cũbant. neq turprũ occnpatõ¬
nes lucroꝵ. fraude sua cuiꝰqm
studio appetant. Amorẽ ma¬
toꝵ cͥmmũ fugiant. Secła¬
ria officia negotiaq abiciãt.
Honoꝵ gradꝰ ꝑ ambitionẽ ñ
subeãt. ꝓ bñficiis medicine
di. dona nõ accipiãt. Bolos ⁊
cõiuratõnes caueãt. Odiũ le¬
mulatõem. obtrectationẽ at¬
q ĩuidiã fugiant. Nõ uagis o¬
cłis ñ infreni lingͣ aut petu¬
lanti tumidoq gestu incedãt
s pudorẽ ac ue̾cundiã mẽtis.
simplici hĩtu ĩ cessuq oñdant.
Obscenitatẽ ĩ u̾boꝵ. sic̃ ⁊ ope¬
rũ: penitꝰ execrent᷑. Uiduaꝵ
tissimas fugiãt. Cõtub̾nia ex¬
tͣneaꝵ femĩaꝵ nlłatenꝰ appe¬
tant. Castimoniã qͦ ĩuola¬
ti corꝑis ꝓpetuo consu̾are stu¬
p̃beant obedĩam. neq ullo
iactante studio seni ip̃os at¬
tollant. Postremo ĩ doctna in

Expanded text:
vulgari vita sint seclusi, a mundi ivata non tantum pudica, ‹sed› et sobria colant, usuris nequaquam incumbant neque turpium occupaciones lucrorum fraudisque cuiusquam studium appetant, amorem ptorum criminum fugiant; secularia officia negociaque abiciant, honorum gradus per ambicionem non subeant, pro beneficiis medicine dei munera non accipiant, dolos et coniuraciones caveant, odium, emulacionem, obtrectacionem atque invidiam fugiant, non vagis oculis, non infreni lingua aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem et verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem eciam verborum sicut et operum penitus execrentur, viduarum tissimas fugiant, contubernia extranearum feminarum nullatenus appetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare stupraebeant oboedientiam, neque ullo iactantiae studio semetipsos attollant. Postremo in doctrina, in
Abbreviated transcription (Latin):
iocundũ hĩtare fres ĩunũ. Si
ab hoc ꝓpoĩto cecid̾int. ⁊ extͣ
manens cłicꝰ fu̾it. dimidiꝰ et
ipẽ cecidit. Ed ad me: Nõ eũ
iudico. Si foris s̾u̾at scĩtatem:
dimidiꝰ cecidit. Si intꝰ hũerit
Nemini eũ tollo. nolenti meẽ

Expanded text:
Si ab hoc proposito ceciderit et extra manens clericus fuerit, dimidius et ipse cecidit. Quid ad me? non eum judico. Si foris servat sanctitatem, dimidius cecidit. Si intus habueriNemini eum tollo nolenti mecum
Abbreviated transcription (Latin):
suos ut ꝓpͥas. s ut ꝯm̃datas pau¬
ꝑib diuiserũt. Hoc ẽ possidẽ¬
do contẽpn̾e̾. ñ sibi s aliis possi¬
dere. nͦ habendi cupiditate ec¬
clesie facultates ambire. s eas
pietate subueniendi susciꝑe. qd̾
sibi de suo sufficiũt erogare. qũ

Expanded text:
atas pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere; nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Qusibi de suo sufficiunt debet erogare, quando
Abbreviated transcription (Latin):
quib ñ sufficit d̾s ⁊ eccłia eiꝰ.
maneãt ubi uolũt ⁊ ubi pos¬
sũt. ñ eis aufero clericatum.
Nolo hre ypocͥtas. Malũ ẽ. Qͥs
nesciat: Malũ ẽ cadere a ꝓpo¬
sito. s peiꝰ ẽ simłare ꝓpositũ.
Ecce dico. audite. Qͥ societatẽ
ꝯmunis uite iã susceptã q̃
laudat᷑ in actib apłoꝵ: dese¬
rit. a uoto suo cadit. a ꝓfes¬
sione sc̃a cadit. Obsuet iudi¬
cem. s dm̃. ñ me. Ego ei nõ
aufero clericatũ. Qnͣtũ sit
ꝑiculũ: aute ocłos eiꝰ posui.
faciat qd̃ uult. Noni enĩ qr
si aliꝙ̃ hoc facientẽ degͣdare
uoluero. ñ ei deerũt patroni.
ñ ei decrũt suffragatores ⁊ hic
⁊ apd̾ epõs. qͥ dicãt. Qͥd mali
fecit: Non pot̃ tec̃ tołare istã
clericatũ: Ego scio qnͣti mali
sit. ꝓfiteri scm̃ aliqͥd nec im¬
plere. uouete ĩqͥt ⁊ reddite

Expanded text:
quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum enim est, quis nesciat? malum est cadere a proposito; sed pejus est simulare propositum. Ecce dico, audite: qui societatem communis vitae jam susceptam, quae laudatur in Actibus Apostolorum, deserit, a voto suo cadit, et a professione sancta cadit. Observet judicem, sed Deum, non me. Ego ei non aufero clericatum. Quantum sit periculum, ante oculos ejus posui: faciat quod vult. Novi enim quia si aliquem hoc facientem degradare voluero, non ei deerunt patroni, non ei deeruet apud episcopos, qui dicant: Quid mali fecit? non potest tecum tolerare vitam clericatum? Ego scio, quantum mali sit, profiteri sanctum aliquid, nec imp
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s qui in eccłiastici munste¬
rii gradeb ordinati st̃. genaliter
elici nominant᷑. Cleros aut̃ uł
cłicos hĩc appellatos doctores nt̃i
dicũt. qr mathias sorte electꝰ ẽ.
quẽ pͥmũ ꝑ apłos leginꝰ ordi¬
natũ. Sic ⁊ om̃s qͦs illis tẽporib
ꝯdinabãt: sorte eligebant. Nã
cleros. sors int̾p̃tat᷑. Uñ i hedi¬
tas grete cleronomia appellat᷑.
⁊ heres cleronomꝰ. ꝓindegͦ cłi¬
cos uocari aiũt. eo ꝙ ĩ sorte hẽ¬

Expanded text:
mnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos dinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haer
Abbreviated transcription (Latin):
dilectõ q̃ fortis ẽ ut mors. non
solũ illicita desid̾ia. u̾m etiã
tinguit affectꝰ. In pͥmitiua qͥł¬
pe eccła tanta erat gr̃ẽ spũalis
hũndantia. ut ñ solũ modico
ꝯtenti ẽẽnt. s hoc ip̃m nͥ qd̾ he¬

Expanded text:
dilectio quae fortis est ut mors, non solum illicita desideria, verum etiam tinguit affectus. In primitiva quippe Ecclesia tanta erat gratiae spiritualis abundantia, ut non solum modico contenti essent sed hoc ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
cari ꝯtendũt. Et si uid̾int sibi
alios ꝑturbant. Tales solent eẽ
rebelles mãdatis senioꝵ. plu¬
rimũq ĩ eis regnat passio ino¬
bediẽtie ⁊ ĩpacientie. Isti ñ sũt
ydonei ad ꝯcordiã. Nam iuxta
apłi uocẽ. euanu̾nt ĩ cogita

Expanded text:
cari contendunt. Et si viderint sibi et perturbantur. Tales solent esse rebelles mandatis seniorum; plurimumque in eis regnat passio inobedientiae et impatientiae. Isti non sunt idonei ad concordiam. Nam, juxta Apostoli vocem, evanuerunt in cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Drima nob̾ ãmonitõ fit de
unitate ⁊ ꝯcordia. ⁊ tali ꝯcor¬
dia q̃ in d̾o̾ sit. Nam ꝯcordia
ad faciend̾ pcc̃m: mala ẽ. Con¬
cordia uͦ ad faci ᷤ bonũ. ad sec¬
tandã iustĩam: ad suiend̾ d̾o
bona ẽ. hoc ẽ ꝓp̃ qd̾ sumꝰ ĩunũ¬

Expanded text:
Primo nobis admonitio fit de unitate et concordia; et tali concordia quae in Deo fit. Nam concordia ad faciendum peccatum mala est; concordia vero ad faciendum bonum, et sectandam justitiam, et serviendum Deo bona e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ beati cũ ip̃o dicamꝰ ei. Adhesit
a m̃do. ⁊ ip̃a nos ꝯiũgit do̾. Sic e¬
ĩ deo. si ex toto corde ⁊ ex tota aĩa
diligamꝰ dm̃. Ds enĩ caritas ẽ ⁊
qͥ manet ĩ cariͭ ͤ ĩ deo man ⁊ d̃s

Expanded text:
 beati cum ipso dicamus ei: Adhaesit a mundo, et ipsa nos conjungit Deo. Sic ein Deo, si ex toto corde, et ex tota anima diligamus Deum. Deus enim charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmis ymnis ⁊ canticis spũ¬
alib celesti dño cotidie deserui¬
re. Tanto gͦ opꝰ ẽ ut cͥca se solli¬
citi uiuãt. qnͣto eos aliena cu¬
ra ñ ĩplicat. Constitutũ ẽ em̃ a
dño ut qͥ altari deseruiũt deal¬

Expanded text:
in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus coelesti Domino deservire. Tanto ergo opus est ut circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Constitutum est a Domino, ut qui altari serviunt, de al
Abbreviated transcription (French):
suspensu. fugientib discipłis
ip̃a q̃ artins ⁊ fuentiꝰ diligebat.
diu licz a bonge stetit. douet diu̾¬
sis cõditũ aromatib sepeliri espex̾
uñ notato diligent̾ sepłcro retetẽs

Expanded text:
discipulis ipsa que et feruentius diligebat diu licet a longe stetit donec eum diuersis conditum aromatibus sepeliri conspexit. Vnde notato diligenter sepulchro, recedens
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ħ solũ pecrũ fetisse. Uñ nero ĩ¬
ratꝰ tͣdidit petrũ p̾fc̃o agͥpe qͥ indi¬
cauit eũ crucifigi. Nero r̾o oct̃one
in alio magͥ honorabłi loco qr pan¬
lus cinis romauꝰ ⁊ nobilis erat
luto passos fuisse. Tñ ambrosiꝰ.¬

Expanded text:
dicat hoc Petrum fecisse. Vnde Nero iratus tradidit Petrum prefecto Agrippe, qui iudicauit eum crucifigi. Nero uero occasioin alio magis honorabili loco quia Paulus ciuis Romanus et nobilis erat, luto passos fuisse; tamen Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uelint ꝯmune. Qui autẽ
Sed tam̃ infirmitati eoꝵ qd̾
qr ĩuenerũt uictũ ⁊ tegim̃tũ
quale foris ĩuenire non pote
sociant᷑ eis ad quos foris acce¬
dere ñ audebant. s sursũ cor hẽ¬
ant ⁊ t̾rena uana nõ q̃rant ne
incipiant ẽẽ monastĩa diuitib
uitilia ñ pauꝑib si diuitesillic

Expanded text:
e esse commune. Qui autem sed tamen eorum infirmitati, quod quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non potersociantur eis, ad quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant, et terrena ac vana non quaerant, ne incipiant esse monasteria divitibus utilia, non pauperibus, si divites illic
Abbreviated transcription (Latin):
lus tanta mirabłia deinceps petro
adhesit ⁊ symonem cũ dedecore
expulit. Canis aũt om̃tib blandꝰ
solũ symonẽ ꝑscq̃bat᷑. Qñe deitiẽs
sb̾ se cũ uellet eũ strangłare cucͣit
petrus. clamans cani ne ei not̾et
Et canis qͥd̾ corꝰ ciꝰ nõ lesit: s uestem
eiꝰ ita discidit. ut muidꝰ remat̾et. po¬

Expanded text:
lus tanta mirabilia, deinceps Petro lus tanta mirabilia, deinceps Petro adhesit et Symonem cum dedecore expulit. Canis autem omnibus blandus solum Symonem persequebatur. Quem deiciens sub se cum uellet eum strangulare cucurrit Petrus clamans cani ne ei noceret. Et canis quidem corpus eius non lesit, sed uestem eius ita discidit, ut nudus penitus
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾uit incantare. uisusq est a cͥꝯ¬
stantib caput agitare defunctus
Tunc om̃s exclamabant. ⁊ iam pe¬
trũ lapidare uolebant. Petrus añt
uix ĩpetrato silentio dixit. Si inuit
definictꝰ surgat ⁊ ambłet ⁊ loqͣtur
Alioqͥn sciatis fantasma ẽẽ qr caput
mortinꝰ mouet᷑. Seꝑet᷑ symon alcũ¬
lo ut plene figm̃ta dyabli demiden᷑¬
Seꝑat᷑ symon a lcũlo ⁊ mansit
puer inmobłis. Astitit petrus alõ¬
ge: ⁊ fc̃a orõne clamauit ditens
Cũq uellet ppłus symonem lapi¬
dare. ait petrus. Satis est ei ad pe¬
nam. qd̃ agnoscit se in suis arti
ditens magr̃ nost̾ hoc nos docunit
ut ꝓ malio bona reddamꝰ. Cũ gͦ e¬
nasisset symon unt ad domã mar¬
celli qͥ erat discipłus eiꝰ ⁊ ligauit
maximũ canem ad ostiũ domꝰ ciꝰ
dicens. Nñc uid̾it si petrus qͥsol
renire ad te pot̾it ing̾di. Post pau¬
lulũ uenit petrus ⁊ fc̃o signo cͥtis
soluit canem. Et andiens martel¬

Expanded text:
potuit incantare; uisusque est a cirpotuit incantare; uisusque est a circumstantibus caput agitare defunctus. Tunc omnes exclamabant et iam Petrum lapidare uolebant. Petrus autem uix impetrato silentio dixit: «Si uiuit defunctus surgat et ambulet et loquatur. Alioquin sciatis fantasma esse quod caput mortui mouetur. Separetur Symon a lectulo ut plane figmenta dyaboli denudenergo Symon a lectulo et mansit puer immobilis. Astitit Petrus a longe et facta oratione clamauit dicens: Cumque uellet populus Symonem lapidare, ait Petrus: «Satis est illi ad penam quod agnoscit se in suis artibdicens: «Magister noster hoc nos docuit, ut pro malis bona reddamus». Cum ergo euasisset Symon iuit ad domum Marcelli, qui erat discipulus eius et ligauit maximum canem ad hostium domus eius dicens: «Nunc uiderit si Petrus qui solet uenire ad te potuerit ingredi». Post paululum uenit Petrus et facto signo crucis soluit canem. Et audiens Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
senatores in cõnentu. et ꝯq̃sti st̃ corã
p̾ft̃o de hoc qd̾ pettus nõ sobũ uescio
qũe dm̃ p̾dicabat. s ⁊ nxores a ma¬
ritoꝵ cõsortio seꝑabat. Tunc agͥppa
gauisus cit. qr qd̾ optabat petro
sb̾ occ̃one inuenit. Poit hoc aꝑꝑuit
dñs petro dixe̾ns. Symon ⁊ nero ꝯͣ
te cogitant. S ne time qr ego te¬
cũ sumi: ⁊ dabo łͥ pauli em mei a
tem. Et post .uii. menses ad me
bemetis. Tunc petrus uidens fi¬
nem suũ imm̾e incõuentu frm
põitꝰ apphensa mani clementis or¬
dinanit eñ ep̃m dans ei pt̃atem li¬
gandi ⁊ soluendi. sicut a d̾o susce¬
ꝑat. Tunc ⁊ paulus apłs romam
ueniens xp̃m publice p̾dicabat.
ꝙ uite eiꝰ ⁊ salutis ⁊ tociꝰ ꝓsꝑitatis
custos sũ dubio putabat᷑. S pcͥtͥł
⁊ palus om̃em eiꝰ maliciam de tegebant
Ile añt p̾ suꝑbia ausus est se iacta¬
re ꝙ posset eciam mortnos suscitare
qui mortuũ suscitare nõ posset.
Cepit gͦ sẏmon mortuũ qͣntum

Expanded text:
conuentu et conquesti sunt coram prefecto de hoc quod Petrus non solum deum nescio quem predicabat, sed et uxores a maritorum consortio separabat. Tunc Agrippa gauisus est, quia quod optabat Petro sub occasione inuenit. Post hec apparuit dominus Petro dicens: «Symon et Nero contra te cogitant. Sed ne timeas, quia ego tecum sum et dtur; et post septem menses ad me uenieris». Tunc Petrus uidens finem suum imminere, in conuentu fratrum positus, apprehensa manu Clementis ordinauit eum episcopum dans ei potestatem ligandi et soluendi sicut a deo acceperat. Tunc et Paulus apostolus Romam ueniens Christum publice predicabat. quod uite eius et salutis et totius prosperitatis custos sine dubio putabatur. Sed Petrus et Paulus omnem eius maliciam detegebant. Ille autem pre superbia ausus est se iactare quod posset etiam mortuus suscitare.qui mortuum suscitare non posset. Cepit ergo Symon mortuum quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͦo modo suad̾et in hoĩem se
mutanit̃. At illa demonẽ ẽẽ ĩ telli¬
gens cũ ꝑ caput app̾hudit ⁊ sb̾
se eũ deiciens. coegit ut dic̾et cͣ
rñdit nat᷑ale sͥ eẽ odiũ cõtͣ ui¬
pellat᷑ ab eis spe tñ ⁊ defiderio
eam aliis aułre cõtendit. Et hiis
dc̃is bͥgo pedem sb̾leuanit ⁊ ille
statim uelud fumꝰ cuanuit. Illa
gͦ spem cõcipiens ꝙ ministrũ
diaboli secura iam uinc̾et q̃ iam
⁊ appõitis ad lat̾a fatib caro re¬
ceus lat̾ata usq ad intima cõ¬
c̾mat᷑. ita ut uirarent᷑ om̃s¬
qũo fragilis puella tanta poss
tolare torm̃ta. S inscensatus
p̾ses doliũ aqͣ frigida iubet imple¬
ri. ⁊ ligatam in eo dintius decm̾i
ut cõmutatõ torm̃toꝵ pena eẽt
gͣuior. nõ res̾g̾ium ⁊ nouũ dolo¬
rem art̾ret nonũ suppliciũ. S dñ
ligata in aqͣm m̾git᷑. fc̃o t̾re mo¬
tu om̃ib qͥ aderant ꝑturbatis
sola u̾go illesa eg̾dit᷑. uidens gͦ pͥ¬

Expanded text:
umque modo suaderet, in hominem se mutauit. At illa demonem esse intelligens eum per caput apprehendit et sub se ad terram deiciens coegit ut diceret curespondit naturale sibi esse odium contra uipellatur ab eis, spe tamen et desiderio eam aliis auferre contendit. Et hiis dictis dum uirgo pedem subleuauit, ille statim uelut fumus euanuit. Illa ergo spem concipiens quod ministrum dyaboli secura iam uinceret que iam et appositis ad latera facibus caro recens lacerata usque ad intima concrematur, ita ut mirarent fragilis puella tanta posset tolerare tormenta. Sed insensatus preses dolium aqua frigida iubet impleri et ligatam in eo diutius detineri ut commutatio tormentorum pena esset grauior non refrigerium, et nouum dolorem afferret supplicium nouum. Sed dum ligata in aqua mergitur, facto terre motu omnibus qui aderant perturbatis uirgo illesa egreditur. Videns ergo pr
Abbreviated transcription (Latin):
argareta nata in autiochia a
ꝑentib gentilib nut̾ti tͣ dit᷑
Tunc acc̃it quẽdã senestalũ imꝑa¬
toris tnͣsire ꝑ antiochiam. Qui cũ
puellam uidisset. ⁊ iam in amorẽ
eiꝰ uehem̃t̾ in ardest̾et issit eam
⁊ gñs ⁊ religionẽ ĩqͥr̾e. At illa cõ¬
sequẽt̾ rñdit se ẽẽ noĩe margare¬
tam gu̾e nobłem religione xͥanã
Tunc p̾ses. Duo unqͥt pͥma sibi

Expanded text:
argarita nata in Antiochia a parentibus gentilibus nutrici traditur, Tunc accidit quendam senescallum imperatoris transire per Antiochiam. Qui cum puellam uidisset et iam in amore eius uehementer arderet, iussit eam et genus et religionem inquirere. At illa consequenter respondit se esse nomine Margaritam, genere nobilem, religione christianam. Tunc preses: «Duo»,
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝯn̾sa retͦisum uidit dĩm. Qũc
miire cͥolitũ. ab una młiere posse
Et sic tand̾ cognitꝰ misit cam ad
apłos ut eis resurrectoĩs enis gau¬
diñ nũtiaret. E uit aũt b̾a ma

Expanded text:
ret, conuersa retrorsum uidit dominum quem mirre circumlitum ab una muliere posse et sic tandem cognitus misit eam ad apostolos ut eis resurrectionis eius gaudia nuntiaret. Fuit autem beata
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ martir dei funib coartat᷑. ꝑ totã
urbem tͣhi p̾cipit᷑. ut ex ignomini
dibrio spͨtantiũ ocłia satiatis. it̾m
sapient̾ Rñdens. cmictos qͥd̾ opp̾ssit
pond̾e rõnũ. S tã ab isensatis uiũ¬

Expanded text:
eius martyr dei funibus coartatur et per totam eius martyr dei funibus coartatur et per totam urbem trahi precipitur, ut ex ignominiodibrio spectantium oculis saciatis, iterum sapienter respondens cunctos quidem oppressit pondere rationum, sed tamen ab insensatis unu
Abbreviated transcription (Latin):
datio: Non uiditis sc̃m martinm
ꝑatũ umare ios si mauꝰ apponitis:
Tunc iactano palliũ suũ posint
manꝰ ad sartophagũ cũ aliis pres¬
bris. ⁊ statim cantantib cłicis. ad
conatũ senis cũ sĩma facilitate ib̾¬
stollit᷑ ⁊ in loco in qͦ nũc colit᷑ col¬
locat᷑. Cũq cõpletio officiis uenissẽt
ad cõminũ reqͥrentes senem nusqͣm
inuenerunt. Q nͨ qͥaꝙͣ fuit qͥ eũ de
uenisset ad urbem masłiliam. ꝑata
om̃s ant diio sacͥficarent. autꝰ qui
in mediũ se ingͥens. statim apphũ¬
ubi cũ fidem xͥ constanti uultu ⁊ uoce
lib̾a testaret᷑ ꝓtinꝰ cͥcsistantiũ clamor
attollit᷑. Et cũ młtas iiurias ab
ciꝰ ad cesaris audientiam reffrettr
Qui statim eiꝰ p̾sentie fatit᷑: ⁊ młtis
accͤatõib undiq impeditꝰ. sũms t̾ro¬
tib ad sacͥficia ꝑurget᷑. S ille t̾rente
robustior sp̃n sc̃o repletꝰ. imꝑatorem
⁊ pͥncipes eius mira prudentia cõfu¬
tanit̃. ydoloꝵ cultus euacuans ⁊

Expanded text:
datis? Non uidetis sanctum Martinum paratum iuuare uos si manus apponitis?». Tunc iactans pallium suum posuit manus ad sarchophagum cum aliis presbyteris et statim cantantibus clericis ad conatum senis sum summa facilitate substollitur et in loco ubi nunc colitur collocatur. Cumque completis officiis uenissent ad conuiuium, requirentes senem nusquam inuenerunt. Sed nec quisquam fuit qui eum de uenisset ad urbem Massiliam peractomnes aut diis sacrificarent aut exquisitin medium se ingerens statim apprehenVbi cum fidem Christi constanti uultu et uoce libera testaretur, protinus circumstantium clamor attolitur, et cum multas iniurias ab eius ad cesaris audientiam referretur. Qui statim eius presentie sistitur et multis accusatoribus undique impeditus summis terroribus ad sacrificia perurgeretur. Sed ille terrente robustior, spiritu sancto repletus, imperatorem et principes eius mira prudentia confutauit, ydolorum cultus euacuans et
Abbreviated transcription (Latin):
amputato eiꝰ capite. mox celita uox
andit᷑. uicisti uictor bẽ uicisti. Ce¬
saris añt iissu coꝵ corꝑa mari¬
nia fluctib im̾gñt᷑. S ministͣn¬
tib angłis natatu cełimo ĩ littꝰ
oppõĩtũ trͣaf̾unt᷑. Ibiq a xͥanis de

Expanded text:
amputato ei capite mox celica uox amputato ei capite mox celica uox auditur: «Vicisti Victor beate, uicisti!». Cesaris autem iussu eorum corpora marinis fluctibus immerguntur, sed ministrantibus angelis natatu celerrimo in litus oppositum transferuntur. Ibique a christianis de
Abbreviated transcription (Latin):
testis dater supplitia cumłate tor¬
m̃ta. Et statim iussu ast̾c patibło
asfligit᷑. ⁊ torq̃t᷑ s ibid̾ orans appen¬
te sibi dño ret̾at᷑. Post ħ in cart̾em
mͣtit᷑ s statim loñe celesti ⁊ uiaita¬
tõne angłica cõfortat᷑. Et dũ mar¬
tir exultans psalle̾t tres milites
alexand̾rñ lõgmiꝰ ⁊ felicianꝰ eñ casto¬
dientes. dñ hoc uid̾ent ad pedes eiꝰ
ꝓtidũt. ⁊ penitentes baptizari se
petunt. Hec andiens imꝑator mi
lac̾atũ. ad cart̾e̾m reuocauit. ꝑacto
t̾ duo d̾ id̾ ꝑ om̃ia reꝑit᷑. in eũ mine
⁊ t̾rores maledc̃a ⁊ cõnicia demuo re¬
nonant᷑. ⁊ iussu cesaris coram ip̃o
iouis ara cõponit᷑. S uir scñs sta¬
tuã de ip̃a mami sactotis solote¬
⁊ aĩãm d̾o reddit᷑us. edicto cesaris
ad molendinũ dutit᷑ ⁊ mox mole
suppõitꝰ crudelit̾ cõqͣssat᷑. S cũ dis¬
sipata panlo poit dininitꝰ machĩa
spirans ad huc aliqͣntulũ uid̾et᷑.

Expanded text:
testis date supplicia, cumulate tormenta». Et statim iussu Asterii patibulo affigitur et torquetur, sed ibidem orans apparente sibi domino recreatur. Post hec in carcerem mittitur, sed statim lumine celesti et uisitatione angelica confortatur; et dum martyr exultans psalleret, tres milites, Alexander, Longinus et Felicianus, eum custodientes dum hoc uident ad pedes eius procidunt et penitentes baptizari se petunt. Hec audiens imperator millaceratum ad carcerem reuocauit. Peracto triduo dum idem per omnia reperitur, in eum mine et terrores, maledicta et conuicia denuo renouantur et iussu cesaris coram ipso Iouis ara componitur, sed uir sanctus statuam de ipsa manu sacerdotis solote animam redditurus, edicto cesaris ad molendinum ducitur et mox mole suppositus crudeliter conquassatur. Sed cum dissipata paulo post diuinitus machina spirans adhuc aliquantulum uideretur,
Abbreviated transcription (Latin):
anno a paisione dñi martiriũ
cõsũmasse. Et potuit eẽ ꝙ agͥppa
Ense coronat᷑ paulus. cruce pe¬
trus. eod̾. Sub duce. luce. loto dixx
tiero. roma locus. It̃ alius. Etse
sacrat paulũ. pax lux. dux urbs
.cruce petrũ. S balde mou̾e p̃t
qd̾ in passione ꝓcessi ⁊ marti pecͥs
⁊ paulus post mortem sẏmonis
magi .ix. m̃sib in tarc̾e sił fuis¬
se legñt᷑. cũ im passione nerei ⁊
achillei qͣm nos menimꝰ in pas¬
sione sc̃ĩ petͥ legat᷑ ꝙ aute cõflic

Expanded text:
anno a passione domini martyrium consummasse; et potuit esse, quia NeEnse coronatus Paulus, cruce Petrus, eodem sub duce, luce, loco, dux Nero, Roma locus’. Item alius: ‘Ense necat Paulum, par lux, dux, urbs, cruce Petrum’. Sed ualde mouere potest quod in passione Processi et Martiniani Petrus et Paulus post mortem Symonis magi IX mensibus in carcere simul fuisse leguntur, cum in passione Nerei et Achillei quos nos inserimus in passio
Abbreviated transcription (Latin):
patroclũ ⁊ alios iussit lib̾ari. Illi
u̾o duo milites megistꝰ ⁊ cestus
sic̃ eis dix̾at panlus pͥmo ma¬
ne uenientes ad sepultrũ eius
uid̾unt duos uiros orantes ⁊ ĩ
medio eoꝵ panlũ stantẽ. Titus
uo̾ ⁊ lucas uidentes eos timore
fug̾unt ⁊ paulno disꝑuit. Illi
u̾o poit eos clamauerñt ditẽtes
Non ut putatio ros ꝑseqͥm᷑ s ue¬
uimꝰ ut baptiiem᷑: sicut iussit no¬
bis b̾s panlus. que m̃o orantem
rob̾cũ uidimꝰ. H et illi audientes
cũ gandio baptizau̾nt eos.
uit̾ aũt paulus rome .xii. ã
usq ad .xiiii. ⁊ ultĩm neronis ãnũ

Expanded text:
Patroclum et alios liberari. Illi uero duos milites Megistus et Cestus, sicut eis dixerat Paulus primo mane uenientes ad sepulchrum eius, uiderunt duos uiros orantes et in medio eorum Paulum stantem. Titus uero et Lucas uidentes eos timore fugerunt et Paulus disparuit. Illi uero post eos clamauerunt dicentes: «Non ut putatis uos persequimur, sed uenimus ut baptizemur, sicut iussit nobis beatus Paulus, quem modo uobiscum orantem uidimus». Hec illi audientes, cum gaudio baptizauerunt eos. Fuit autem Paulus Rome XII annisusque ad XIIII et ultimum Neronis annum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdam solario pͥdicaret. qͥdam iuueĩs
noĩe patrodus pinc̾na neronis
ibi affuit. Qui ut facilins audiz
tando decidens expiranit. Qd̃ statĩ
nero andiens demorte eiꝰ minis
dolens ei aliũ sb̾rogauit. Paulus
u̾o ꝑ sp̃m tem cognosteno dixit as¬
tantib ut illut irent. ⁊ unuenem
illũ defũctũ att̾rent. At illi nritã¬
tes qũo nemie nũciante cogno¬
uisset iuuenem mortuñ. attulerũt
⁊ simł cũ illis orano suscitait eñ
⁊ misit cũ sociio suis ad neronem
Qui cũ de morte eiꝰ lam̃taret᷑. eite
patro cduis umenis adẽe ꝓforib ñ¬
tiat᷑. Nero ro̾ andiens eũ uiuũ ꝙ̃
panlo añ nou̾at mortiũ. expauit
⁊ eũ ingͥdi retusauit. S tandem ꝑ¬
suasu amitoꝵ introire ꝑmisit ⁊
uidens eũ sanũ ait illi. Patrocle
nero dixit. Ergo ille regnabit ⁊¬
resoluet omĩa regna mũdiͦ Rñd ͭ
nem prudentẽ ⁊ u̾atit̾ Eñdentem᷑
Nlam ⁊ nos sumꝰ milites illiꝰ regis
et̾ni. Qd̃ andiens nero reclusit

Expanded text:
quodam solario predicaret, quidam iuuenis nomine Patroclus pincerna Neronis ibi affuit. Qui ut facilius Paulumtando decidens expirauit. Quod statim Nero audiens de morte eius nimis dolens ei alium subrogauit. Paulus uero per spiritum rem cognoscens dixit astantibus ut illuc irent et iuuenem illum defunctum afferrent. At illi mirantes quomodo nuntiante nemine cognouisset iuuenem mortuum attulerunt. Et simul cum illis orans suscitauit eum et misit cum sociis suis ad Neronem. Qui cum de morte eius lamentaretur, ecce Patroclus uiuens adesse pro foribus nuntiatur. Nero audiens eum uirtuum expauit et eum ingredi recusauit. Sed tandem persuasu amicorum introire precepit. Et uidens eum sanum ait illi: «Patrocle Nero dixit: «Ergo ille regnabit et resoluet omnia regna mundi?». Responem prudentem et ueraciter respondentem? Nam et nos sumus milites illius regis eterni». Quod audiens Nero reclusit
Abbreviated transcription (Latin):
eis panlus. Statĩ ut fn̾o decollatꝰ.
⁊ om̃s a loto illo retessi̾tis. xͥani se¬
telient corpꝰ meũ. uos añt notate
locũ. ⁊ mane illuc uenite. ⁊ duos
des eritis. Et sic fcũ oĩone ligãs
ut̾. ⁊ postea sanguis effluxit. lin
corꝑe flagͣuit. splendor in acre re¬
fulsit. Pantiꝰ uo qͦ sibi ligau̾at o¬
cłos cũ qͥtam tellent eũ raꝑe nõ ꝯ¬
ꝑuit. Redeñtes gͦ illi duo milites
ꝑueĩentes ad portam ĩnen̾unt plĩ¬
ctillam laundantã dm̃. Et int̾roga¬
no qũe det̾at paulo. at illa irridẽs
eos ⁊ inc̾pano exͣcctã paniĩ de si
uit̾ant. Nero u̾o uehem̃t̾ attonitꝰ
cũ de hiis cũ amitis loq̃re̾t᷑ tenit
panlus hora nona ianuis clausis
stetitq añ neronem. ⁊ ait. cesar
eite ego patilts regis et̾m ⁊ ũnt¬
ti miles. uł nũc e̾te qr nõ sur
mortuꝰs s uiuo. S tu miser mala

Expanded text:
eis Paulus: «Mox ut fuero decollatus et omnes a loco illo recesseritis, christiani sepelient corpus meum. Vos autem notate locum et mane illuc uenite; et ibi des eritis». Et sic facta oratione ligatis uit et postea sanguis effluxit. Lingcorpore flagrauit, splendor in aere refulsit. Pannus uero quo sibi ligauerat oculos, cum quidam uellent eum rapere, non comparuit. Redeuntes ergo illi duo milites peruenientes ad portam inuenerunt Plautillam laudantem deum et interrogapanno quem dederat Paulo. At illa irridens eos et increpans, extractum pannum de sinu uiderant. Nero uero uehementer attonitus cum de hIis cum amicis loqueretur, uenit Paulus hora nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. Vel nunc crede quia non sum mo
Abbreviated transcription (Latin):
dicanit̃ ꝙ cos ad fidem cõu̾tit. Qtri
rogauerũt eũ ut fac̾et eos ꝑtici¬
pes regni illiꝰ ⁊ sit diu̾it̾ent
eũ lib̾um: uł ip̃i cũ eo irent qͦꝯ¬
uitam ꝑpetuam. Et cũ sic loq̃rẽ¬
t᷑ adinuitem. misit nero duos
mlites ut scirent si ẽẽt occisus
Qni reĩentes inuenerñt eñ po¬
pło p̾dicantẽ. Et cũ uellet eos
ad locũ uenit ad portam inbis ro¬
me uͥ cͥdam matrone plantille
⁊ expecta me hic dou᷑ reteam. Ciu

Expanded text:
dicauit quod eos ad fidem conuertit. Qui rogauerunt eum ut faceret eos participes regni illius et sic dimitterent eum liberum, uel ipsi cum eo irent quouitam perpetuam». Et cum sic loquerentur ad inuicem, misit Nero duos milites uidere si esset occisus. Qui uenientes inuenerunt eum populo predicantem. Et cum uellet eos ad locum, uenit ad portam urbis Rome, ubi cuidam matrone Plautille et expecta me hic donec redeam». Cui
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾mos sanauit. Quadam nocte
cũ panlus du p̾dicasset. qͥdam ui¬
uenis sedens in fenest᷑ ut andiret
eũ sõpno p̾ccno tetidit de t̾cio cena¬
tło. S allatũ mortitũ statim pau¬
lus suscitauit. Post ħ renit̃ in ꝙͣtã
insulam. ⁊ ab incolis lenigne suscep¬
tꝰ est. Et accendentes ignem p̃p̃ fri¬
gͦ t plumam ⁊ nanfragiũ uñ e¬
nasant. cũ ꝯgͥgasset parilus sarm̃¬
tum ut pon̾et in ignẽ uiꝑa calore
ignis exiens innasit manũ enis
Qd̃ uidentes barbari dicebant. Utiz
mari ultĩo cũ nõ sinit uin̾e. At ille
extntiens seipentem ii ignẽ rnich̾il
mali passus est. Illi u̾o cñ pritarent

Expanded text:
infirmos sanabant. Quadam nocte cum Paulus diu predicasset, quidam iuuenis sedens in fenestra ut audiret eum, sompno pressus cecidit de tertio cenaculo; sed allatum mortuum statim Paulus suscitauit. Post hec uenit in quandam insulam et ab incolis benigne susceptus est. Et accedentes ignem propter frigus et pluuiam et naufragium unde euaserant cum congregasset Paulus sarmentum et posuisset in ignem, uipera a calore ignis exiens inuasit manum eius. Quod uidentes barbari dicebant: «Vtique mari ultio non sinit eum uiuere». At ille excutiensarent
Abbreviated transcription (Latin):
sent inueniri. Uñ tot occisi it̾
ut ppłs romanꝰ in palatiñ irin¬
ene seditõm extitaret ⁊ imꝑa¬
corem de destructõe romani im¬
ꝑii gͣuit̾ inc̾paret. Tmit neto
timens mutanit edictũ ut ullꝰ
paulus it̾im adductꝰ est ad uero¬
nem. Quem mox ut neto uidit
issit eũ uelotit̾ detollari. Ad qũe
paulus. Nero tp̃re modito paciar:
⁊ uiuam in et̾nũ cã xͦ rege meo.
Nero dixit. ant̾te ab eo caput. ⁊ ui
ut scias me post mortem met̾nũ
uiu̾e. scias ꝙ cũ mͥ caput abscisũ
st̾e pot̾is qr iħ̾c ⁊ dñs uite ⁊ mortis:¬
Et hiis dc̃ĩs ductus ad suppliciim
Cũq duc̾et᷑ dix̾unt ei tres milites
qͥ eũ ducebant. Dic nob̾ paule. qͥs
est ille rex u̾r qm̃ tm̃ diligis ꝙ ꝓ¬

Expanded text:
sent inueniri. Vnde tot occisi sunt ut populus Romanus in palatium irruens seditionem excitaret et imperatorem de destructione Romani imperii grauiter increparet. Tunc Nero timens mutauit edictum ut nulluPaulus iterum adductus est ad Neronem. Quem mox ut Nero uidit, iussit eum uelociter decollari. Ad quem Paulus: «Nero, tempore modico patiar ego et uiuam in eternum cum Christo rege meo». Nero dixit: «Auferte ab eo caput et uid Paulus: «Vt scias me post mortem in eternum uiuere, cum michi caput abscissum scere potEt hiis dictis, ductus est ad supplicium. Cumque duceretur, dixerunt ei tres milites qui eum ducebant: «Dic nobis Paule, quis est ille rex uester quem tantum diligitis
Abbreviated transcription (Latin):
ti st bani. Cmc ppħauit agapus
qͥ uen̾at a iosołis in antiochiam ⁊.
p̾dyxit famem magnã fut᷑am uit̾¬
ram. q̃ ft̃a est .iiii. anno clandii.s. ã
no a passione dñi .xiiii. Et fec̾unt
op̃m ⁊ ioħ̾em qͥ erãt ierłmꝰ ⁊ gauisi
ordinanerũt cos apłos. anno .xiii.
a paisione. Et cũ tunc p̾dicarent ii¬
dio ⁊ nollent cos audire anno .xiii
exierunt de uidea ad gentes. Qui
tñ uemisent in urbem q̃ dicit᷑ latͥs
muẽ̾it ibi panlus hoĩem cõtͣctũ
eũ Tric mit̾ in asiam ⁊ ibi biẽ

Expanded text:
istiani. Tunc prophetauit Agabus qui uenerat a Iherosolimis in Antiochiam et predixit famem magnam futuram in terra, que facta est IIII anno Claudii, scilicet anno a passione domini XIIII; et feceruntopum et Iohannem qui erant ibi et gauisi ordinauerunt eos apostolos anno XIII a passione; et tunc cum predicarent Iudeis et nollent eos audire XIIII anno exierunt de Iudea ad gentes. Qui cum uenissent in urbem que dicitur Listris, inuenit ibi Paulus hominem contractum eum. Tunc i
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt que ut obsu̾etis p̃¬
catis aliqͥd ꝓpriũ. s sint uob̾
omĩa ꝯmunia. ⁊ distͥbuatur
unicuiq ur̃m a p̃posito ur̃o
uictus ⁊ tegum̃tũ. ñ eqͣliter
oĩb. qr nõ eqͣlit̾ ualetis omnes.
fu̾it. Sic enĩ legit᷑ ĩ actib apłoꝵ¬

Expanded text:
ec sunt, quae ut obseruetis praecatis aliquid proprium, sed sint uobis omnia communia, et distribuatur unicuique uestrum a praeposita uestra uictus et tegumentum non aequaliter omnibus, quia non aequaliter ualetis omnes, fuerit. sic enim legitis in actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
eñ occid̾ent. Qd̾ cũ cognonisset
paulus xͥmni accipientes eñ nocte
ꝑ murũ dimiscrũt eũ in spotͣa.
Tunc uoluit panlus in ierłm ⁊ ire
ꝑ iudeam disꝑsi erant ad p̾dicã¬
d̾. Et natrant eis paulus qũo
in arabia p̾dicau̾at. Et fuit ap̃
eos dieb .xu. sit̃ ip̃e in epła̾ ad gał.

Expanded text:
eum occiderent. Quod cum cognouisset Paulus, christiani accipientes eum nocte per murum dimiserunt eum in sporta. Tunc uoluit Paulus ire in Iherusalem et per Iudeam dispersi erant ad predicandum; et narrauit eis Paulus quomodo iam in Arabia predicauerat; et fuit apud eos diebus XV sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
asci noĩe ananias. ⁊ dixit ad illũ
in uisu dñs ut iret in uitũ illũ ⁊
cũtem ad se ⁊ imponentẽ ꝯͥ ma¬
nꝰ ut uisum recipiat. Eñdit ana¬
nias. Dñe andiui de illo qͣnta
gi mͥ eũ ut portet nomen meum
abiit ananias. ⁊ imposuit ei¬

Expanded text:
asci nomine Ananias; et dixit ad illum in uisu dominus ut iret in uicum illum etoeuntem ad se et imponentem sibi manus ut uisum recipiat. Respondit Ananias: «Domine, audiui de uiro illo quanta eum michi ut portet nomen meum abiit Ananias et introiuit
Abbreviated transcription (Latin):
li.s m̃se .x. a passione dñi impetra¬
uit lr̃as a pontifitib legis ut õs
xanos quos inueniret uinctos ꝑ¬
ducͥet in ierł̾m. Et cũ it̾ fac̾et ap¬
pinqͣnit damasco. Et sb̾ito cetidit
suꝑ eñ lux ĩmensa de cebo/ ⁊ cadens
iat̾ram andiuit uocem dicentem
oͥ. Saule saule qͥd me ꝑseq̃ris:
Stultꝰ es si cont᷑ stimulũ calcit᷑re
es dñe Et ille ego sum ih̾us que

Expanded text:
imo a passione domini, impetrauit litteras a pontificibus legis ut omnes christianos quos inueniret uinctos perduceret in Iherusalem. Et cum iter faceret, appropinquauit Damasco et subito cecidit super eum lux immensa de celo. Et cadens in terram audiuit uocem dicentem sibi: «Saule Saule! Quid me persequeris? Stultus es si contra stimulum calcitrare es domine?». Et ille: «Ego sum Ihesus que
Abbreviated transcription (Latin):
petrus om̃o supplicit̾ exorauit a
ulłs sue passionis głam ĩ pediret
Reniens gͦ ad crucẽ sꝑ ppłm cõ¬
fortado ait ministͥs Qd tanrtatus
facite qd̾ debetis. Rogauit aũt
ut crucisig̾et᷑ mu̾sis pedib. ita
dñta honorans. ne seruus ita qͣ¬
cifiget᷑ ut doꝰ. Qd̾ ubi ftm̃ est ce¬
⁊ cñ dixisset cis u̾tutem crlicis¬

Expanded text:
omnes suppliciter exorauit ut nullus sue passionis gloriam impediret. Veniens ergo ad crucem semper populum confortando ait ministris: «Quid tardatis? Facite quod debetis». Rogauit autem ut crucifigeretur inuersis pedibus ita dominum honorans ne seruus ita crucifigeretur ut dominus. Quod ubi factum est ceEt cum dixisset eis
Abbreviated transcription (Latin):
q celsus puer lapides tͣdebat An¬
dienergͦ nero famam coꝵ iussit
cos unqͥri ⁊ ĩuentos ad se festi¬
tͣ cos euilano puer celsus. Qũẽ
dentem nazarnus inc̾paret. tra¬
ci milites nazariũ caltib cicide¬
ruit ⁊ ip̃m cũ aliis in ergastu¬
lo retbuserũt. uolente aũt neto¬
ne poit tͥ duũ ꝑde cos. uenit ad

Expanded text:
 Celsus puer lapides porrigebat. Audiens ergo Nero famam eorum iussit eos inquiri, et inuentos ad se festitur eos eiulans puer Celsus. Quem cdentem Nazarius increparet, irati milites Nazarium calcibus ceciderunt et ipsum cum aliis in carcere recluserunt. Volente autem Nerone post triduu
Abbreviated transcription (Latin):
xani głam eius uidissent grãs
agens. ⁊ fideles d̾o ꝯm̃dans emi¬
sit sp̃m. Statimq marcellus ⁊
apuleus frẽs discipłi eius deposu¬
erũt eñ de cruce. ⁊ condientes
diu̾sis aromatib sepelierũt. De¬

Expanded text:
ani eos uidissent gratias agens et fideles deo commendans emisit spiritum. Statimque Marcellus et Apuleius fratres discipuli eius deposuerunt eum de cruce et condentes diuersis aromatibus sepelierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Nũqͣm lauabis mͥ pedes. eñ¬
dit ihc. Si nõ lau̾o te nõ habebis
ascenfionẽ u̾o dñi petrus ⁊ io¬
hes ascendebant in templum
salõis cã or̃onis/. ⁊ bidentes ibi
habc̃o hoctͥ do. In nõie dñi sur¬
ibat om̃s affe̾bant ĩfirmos ⁊
ponebant cos in mbra illius ⁊
statim sanabant᷑. In urbe añt lid¬
de hoĩem quẽdam noĩe eneam ã¬
nis .uiii. iacentem. solo u̾bo sana¬
uit. In ioppe siłr matrona q̃ dam
nõie tabita cũ eẽt mortua laner̃t
eam ⁊ posuerũt in cenacło ⁊ mi¬
serũt ad scm̃ petrũ ut cito reuirz
Qui cũ renisset om̃s pauꝑes oñ¬
debant ei uestes quas illa eis de¬
d̾at. ut eũ ad ad pietatem moue¬
rent. Eicctisq om̃ib foras oran¬
do suscitanit cam. Ecce qͥd ualet e i¬
sa q̃ etiam mortuũ corꝑe suscitare
p̃t̃. Tũc hodes qͥ iam occid̾at scm̃

Expanded text:
e. Nunquam lauabis michi pedes». Respondit Ihesus: «Si non lauero te, non habebis ascensionem uero domini Petrus et Iohannes ascendebant in templum Salomonis causa orationis et uidentes ibi habeo hoc tibi do. In nomine domini suribat omnes afferebant infirmos et ponebant eos in umbra illius et statim sanabantur. In urbe autem Lidde hominem quendam nomine Eneam annis octo iacentem solo uerbo sanauit. In Ioppe similiter matrona quedam nomine Tabitha cum esset mortua lauerunt eam et posuerunt in cenaculo et miserunt ad sanctum Petrum ut cito ueniret. Qui cum uenisset omnes pauperes ostendebant ei uestes quas illa eis dederat ut eum ad pietatem mouerent. Eiectisque omnibus foras, orando suscitauit eam. Ecce quid ualet elemosina, que etiam mortuum corpore suscitare potest. Tunc Herodes qui iam oc
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i ut ꝑ tactũ u̾e crucis languẽti
dari remediũ sanitatis. Et duas
mina tetigit sanata ꝓtinꝰ surrex̾
Sic enidenti indicio helena cõfor¬
tata templũ mirificũ ibi ꝯstrixit
⁊ clauos dñi reꝑiens ad cõstãtimũ
detulit. E qͥb ille frenos ꝯposuit
qͥb ut̾et᷑ ad bellũ. ⁊ ex aliis galeã
suam armanit. Erucis uo̾ ꝑtem
helena detulit filio ꝑtem u̾o thetis
argenteis cõditam reliquit ĩ loto
ꝑtem gͥ pͥmã cõstantinꝰ suscipiens
foro cõstantini põita deuote ꝯdidͭ
magure cõstantini qͥ rome sr̾emi¬
net urbi qͣrtũ ꝓiecit ĩ mare adͥa¬
ticũ qd̾ usq tñc fu̾at tẽpestuosis
ꝑiculis uorago oĩm nauigãtiũ
Legit᷑ aũt ꝙ regina saba cũ ue¬
miset audire sapĩam saloit uidit
rat crux dñica. ⁊ tũc nõ indica
ꝑ cuiꝰ mortem regnũ ind̾oꝵ destͥ¬
cret᷑. uñ mirũ .iiii. fuisse ligna ĩ
cruce dñi nͥ forte ut dicit hyst̾.

Expanded text:
deum ut per tactum uere crucis languenti daret remedium sanitatis et duas mina tertiam tetigit, sanata protinus consurrexit. Sic euidenti iudicio Helena confortata templum ibi mirificum construxit et clauos domini reperiens ad Constantinum detulit, e quibus ille frenos composuit quibus uteretur ad bellum et ex aliis galeam suam armauit. Crucis uero partem Helena detulit filio, partem uero thecis argenteis conditam reliquit in loco. Partem igitur primam Constantinus suscipiens foro Constantini posita deuote condidmagine Constantini que Romane supereminet urbi, quartum proiecit in mare Adriaticum quod usque tunc fuerat tempestuosis periculis uorago omnium nauigantium. Legitur autem quod regina Saba cum uenisset audire sapientiam Salomonis uidit rat crux dominica; et tunc non indicauper cuius mortem regnum Iudeorum destrueretur. Vnde mirum quatuor fuisse ligna in cruce domini nisi forte ut dicit hystori