comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ego in hac domo uiuere ñ possũ. Ad cuiꝰ
nimirũ uoces. uenit ep̃s. om̃sq qui in
eodem episcopio aderant. Cumq eum¬
urdi locutione blanda tẽperare uoliuisseo.
coepit ille cũ uirgio respondere. dicers.
Oeñs tecũ uiuunt᷑. egosolus hic ante te ui¬
uere ñ possũ. Redde mͥ solidos meos. Quib
uocib comotus ep̃s. beatȩ marie sempꝰ
uirginis eccłam ingressus ẽ: & eleuatis ma¬
urb extenso uestiumento. stando coepit eo¬
orare. ut ei redderet. unde prbi futentis
insaniã mitigare potiusset. Cũq subito
oculos ad uestimentũ suũ int̾ extensa bra¬
chia reduxisset. repente insinu suo duo¬
decim aureos inuenit: ita fulgentes. tãquã
si exigne ꝓducti hora eadẽ fiussent. Qui
mox de eccła egressus. eos in simi furentis
prb̃i ꝓiecit. dicens. Ecce habes solidos quos
quȩ sisti. Sed hoc tibi notũ sit: qr p̾mortẽ
quia eosdẽ solidos prb̃t pro adipiscendo
episcopatu p̃parabat sed iuiri di sermo pre.¬

Expanded text:
ego in domo hac vivere non possum. Ad cujus nimirum voces venit episcopus, omnesque qui in eodem episcopio aderant. Cumque eum locutione blanda vir Dei temperare voluisset, coepit ille cum jurgio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Qibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post moquia, eosdem solidos presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo prae
Abbreviated transcription (Latin):
aureis uendidit: quos in ꝓpriã archã po.¬
nens. ad exercendũ aliquod opꝰ discesstꝰ.
cũ subito ad ep̃m pauꝑes uenerunt. q
importune p̃cabant᷑. ut eis ses uir bone¬
facius ep̃s. ad consolationẽ suȩ inopiȩ
aliquid largin debuisset. Seduir dĩ quia
qdđ tribueret non habebat. estuare qe¬
pit in cogitatione. ne ab eo pauperes
uacui exirent. Cii repente ad memoriã
rediit. quia constantius prbt nepos eiꝰ.
equũ quẽ sedere consueuerat uendidis.¬
set: atq hoc ipsũ p̾cium in archa sua
haberet. Absente igit᷑ eodẽ nepote suo.
accessit ad archã. & pie uiolentꝰ claust᷑
archȩ cõminuit: duodeci aureos tułit:
eosq indigentib ut placuit diuidit.
Itaq constantius prb̃t reuersus ex õꝑe.
archã fractã repperit & caballi sui pre¬
ciũ. quod illic posuerat non inuenit.

Expanded text:
aureis vendidit, quos in propriam arcam poaureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, arcam fractam reperit, et caballi sui pretium quod in eam posuerat, non invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
ni os adhiĩc ad laudẽ di non aꝑui et
Subiunxit tñ. atq ait. Ite ⁊i ꝓ canitate
en cibũ potũq tribuite. Scitote tñ. qr
mortuus.ẽ. Qui infelix uir dũ panẽ
ac unũ ex eadẽ domo ꝑcepisset. ẽgre¬
dianuã uoluit. Sed saxum ingeno su¬
bito de tecto cecidit: eiq in uertieem
uenit. Ex qua ꝑcussione ꝓstrat᷑. tn
manib iã semiuiuus leuatus ẽ: Die
uero altero sod̾m uiri di sententiã. fun¬
ditus finiuit uitã. Quainre petre pen¬
sandũ ẽ. quantꝰ sit sc̃is uiris timor exhi¬
bendus. Templa enĩ dei sunt. Et cu̾abi
iracundiã sc̃s uir trahitur. quis alius
ad irascendũ nisi eiꝰdem tẽplihabitator
excitatur: Panto ergo metuenda est
iraiustoꝵ. quanto &e constat quia in eoꝵ
cordib ille p̃sens ẽ. qui ad inferendam
ultionẽ quã uoluerit. inualidꝰ non est.
lio quoq tẽpore p̃dict constantius
prbt nepos eiꝰ equũ suũ duodecim

Expanded text:
ni, os nondum ad laudem Dei aperui, et ni, os nondum ad laudem Dei aperui, et Subjunxit tamen et ait: Ite et pro charitate ei cibum potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi inhabitator excitatur? Metuenda ergo tanto est ira justorum, quanto et constat quia in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est. Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
eis etiã nolentib fiat. doctrinȩ magie¬
sterio exemplum dedit. Pecros
lacet quod dicis. Gresorios:
Ad huc pauca aliqͣ quȩde bonefatii ẽp̃i
Hopere suꝑsunt. qr eiꝰ memoriã fecimꝰ
exsequamur. Alio namq tempore. beati
proculi martiris natalicius ꝓꝑiquabat
dies. Quo in loco. uir nobilis fortunatus
nomine.manebat qui magnis p̾cib
ab eodem uenerabili uiro postulauit. ut̃
cũ apud beatũ martirẽ missirũ sollemma
ageret ad benedictionẽ dandã in suã
Dom̃u declinaret. Uir autẽ dei negare
ñ potuit qdđ ab eo exfortunati mente
caritas poposcit. Pactis igitur missarum
sollemnus.cum ad prȩ dicti um fortu¬
Nati mensam uenisset. priusꝗͣ d̾o hymnõ
diceret. sicut quidã ludendi arte solent᷑
uictũ quȩrere repente ante ianuã uir¬
cũ simia a stitit. ⁊ cimbalum ꝑcussit.
heu heu mortuus ⁊ͥ miser iste mortũ
miser iste. Ego ad mensã refectionis ue.¬

Expanded text:
eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magieis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet quod dicis. GREGOR. Adhuc pauca aliqua quae de Bonifacii episcopi opere supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum « Heu! heu! mortuus est miser iste, mortuus est miser iste! Ego ad mensam refectionis ve
Abbreviated transcription (Latin):
mauerunt eũ in totã terrã illã. Nũqͥd nã
unigenitꝰ filius. patri ⁊ sc̃o spũ coeternus.
hac iͦnre uelle habuit. quod non potuit
implere. ut miraoulũ qđ tacere uoluit.
minime potuisset abscondi GR eG oRIUS
Dedemptor nr̃ ꝑ mortale corpꝰ omne
Ud egit. hoc nobis in exemplo actio¬
nis prebuit. ut ꝓ nostrarũ uiriũ mo.¬
dulo. eius uestigia sequentes. in offenso
pede oꝑis. p̃sentis uitȩ carpamus uiam
Miracłm nãq faciens. & taceri uissit.
& tam̃ taceri ñ potuit ut uidelicet &
electi eiꝰ. exempla doctrinȩ illius sequen¬
tes. in magnis quȩ faciunt. latẽre quidẽ
inuoluntate habeant: sed ut prosint
aluis. ꝓdantur inuiti quatinꝰ ⁊ magne
humilitatis sit. qđ sua oꝑa taceri appe¬
tunt. ⁊ magnȩ utilitatis sit. qđ eoꝵ oꝑa
taceri non possunt. Non ergo dñs uoluit
quicquã fieri. ⁊ minime potuit sed qͥd
uelle cius membra debeant. qͥd ue de

Expanded text:
maverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam maverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et sancto Spiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo voluit Dominus quidquam fieri, et minime potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de
Abbreviated transcription (Latin):
quit: ooxq ad eccłam rediit. Iertio uͥ¬
die. p̃dictum constantiũ prb̃m uocauit.
& oratione facta apothecam aperuit.
&ł uasa in quib tenuissimũ liquorẽ fu¬
derat. ubertim uinũ fundentia inuenit:
ita ut pauimentũ omne excrescentia
uina inuaderent. si adhuc ep̃s tardius
intrasset. Tunc terribilit̃ prħo p̃cepit.
ne quousq ipse incorpore uiueret hoc
miracułũ cuilibet indicaret. uiddicet
ꝑtimescens. ne in uirtute facti. humano
fauore pulsatus. inde intus in anesceret
unde foris hominib magnꝰ appareret.
Exemplũ etiã magistri sequens. qui ut
nos aduiã humilitatis instrueret
de semet ipso discipłis p̾cepit dicens: ut
ea quȩ uidissent nemini dicerent qͥusq
filius hominis a mortuis resurrerisset.
Petrys Quia occasio apta se p̾buit.
libet inquirere. quidnã sit qđ redẽptor
nr̃ cũ duob cęcis lumen reddidit. ussit
ut nemini dicerent: ⁊ illi abeuntes diffa¬

Expanded text:
quit, moxque ad Ecclesiam rediit. Die vero tequit, moxque ad Ecclesiam rediit. Die vero tertia praedictum Constantium presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter presbytero praecepit ne quousque ipse in corpore viveret, hoc miraculum cuiquam indicaret; pertimescens videlicet ne in virtute facti favore humano pulsatus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffa
Abbreviated transcription (Latin):
beret: Nec tñ p̃sumpsit inquirere cur
talia iũberet sed uissis obtemperans. oĩa
exmore p̃parauit. Tunc uir dei iuneam
ingressus. racemos collegit. ad calcato.¬
rium detulit om̃sq exinde egredi p̾ce.¬
pit: solus q ibi cum uno paruulo pueru.¬
lo remansit. Quẽ in eodẽ calcatorio depo¬
suit & calcari ipsos paucissimos racemos
fecit. Cumq ex eisdem racemis parum
aliquid iuni deflueret. cepit hoc uir dĩ
siuis manib in paruulo uase suscipere i
ꝑcuncta dolia. omĩaq uasa quȩ parata
fuerant. ꝓ benedictione diuidere: ut ex
eodem uiꝰno omĩa uascula uix infusa u¬
derentur: Cum uero ex liquore uini. pa
Tunc cxepit uinũ incalcatorio crescere.
ita ut om̃ia quȩ allata fuerant paupe.¬
rũ uascula impleret. Quib cũ se idonee
satis fecisse conspiceret. ex calcatorio pu¬
erũ iussit descendere apothecã clausit.
atq impresso sigillo ꝓprio. munitã reli¬

Expanded text:
beret; nec tamen praesumpsit inquirere cur beret; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero ex liquore vini paruTunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit puerum descendere, apothecam clausit, atque impresso sigillo proprio munitam reli
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ ualde pauꝑtas inerat: quȩ bonis
mentib eẽ solet custos humilitatis. Ni.¬
chilq aliud ad ome stipendiũ. nisi unã
tantũ modo uineã habebat. Quȩ quadã
die ita grandine irruenti uastata ẽ. ut
in ea in p̾aucis uitib uix parui rariq ra¬
cẽmi remanerent. Quam cum prȩdict᷑
uir reuerentissimus bonefacius fuisset
retulit quia in ipsa sua adhuc in opĩa.
sese angustari cognouit. Sedcum iam
tempus exigeret. ut ipsi quoq racemi qͥ
remanserant᷑ maturescere potuissent. ci.¬
stodem uineȩ exmore posuit. eamq¬
sollerti uigilantia seruari p̃cepit. Quadã
uero die iussit constantio presbitero ne.¬
poti suo. ut cuncta uini uascula inepisco¬
pio. omĩaq dolia. ita ut ante consueue.
rat suꝑfusa pice p̃pararet. Qđ cũ nepos
illius p̃sbiter audisset. admiratꝰ ualde ẽ.
qđ quasi insana p̃ciperet ut iuni uascula
preparari faceret. qui uinũ minime ha.¬

Expanded text:
 gravis valde paupertas inerat, quae bonis  gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopuretulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamqsolerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum nepos illius presbyter audisset, valde admiratus est quod quasi insana praeciperet, ut vini vascula praeparari faceret, qui vinum minime ha
Abbreviated transcription (Latin):
scriptĩ. Dep̃catus ẽ ysaac dñmꝰ prouxore
sua. eo qđ eẽt sterilis qui exaudiuit eũ.
⁊ dedit conceptum rebeccȩ. Si ergo multi¬
plicatio generis abrahȩ ꝑ ysaac p̃destina.¬
ta fuit. cũr coniugem sterilem accepit
Sed nimirũ constat. qr p̾̃destinatio p̃cib
impletur quando is in quo ds̃ multipli¬
cari semen abrahȩ p̃destinauerat. oratio.¬
ne obtinuit. ut filios habere potuisset.
PetRus Quia secretũ ratio aperuit.
nichil michi dubietatis remansit.
Greõ. Uis tibi aliquid de tusciȩ partibꝰ
narremꝰ. ut cognoscas quales in ea uiri
fuerint. & omniꝓotentis di notitiȩ quan¬
tum ꝓpinqui : Pecrus : Uolo atq
hoc omnimͦ exposco. De bonefatio
ePISCOPO GreGorius
uit uR Ute uenerabilis.
bonefacius nomine qui in ea
ciuitate quȩ ferentis dr̃. episcopa.¬
tum officio tenuit: morib impleuit.
Huiꝰ multa miracła. is qui adhuc suꝑ¬
est gaudentius presbit narrat qui
de illo quȩq ueratius dicere. quanto eis

Expanded text:
catus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit. GREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui? PETR. Volo, atque hoc omnimodo exposcoepiscopo. GREGORIUS. Fuit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter narrat. Qui de illo quaeque veracius dicere, quanto eis
Abbreviated transcription (Latin):
ctione gratulant᷑. Cumq se ⁊ in alienis ocu¬
lis uiles aspiciunt. idcirco gaudent. quia
hoc iudiciũ confirmari intelligunt. quod
de sẽ ⁊ ipsi apud semet ipsos habuerunt.
Pet RUS Ut agnosco.uit iste magnꝰ foris
fuit in miracłis: sed maior intꝰ in humilitate.¬

Expanded text:
ctione gratulantur. Cumque se et in alienis ocuctione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt. PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
non credere. In mente ⁊ enĩ rustica. int̃
hoc qđ audierat ⁊ uidebat. qͣsi facta fue.¬
rat quȩdã rixa & estimabat tãbreuẽ
ꝑ uisionẽ ẽẽ non posse. quẽ tã ingentẽ
habuerat ꝑopinionẽ. Cui ipsum ẽẽ dũ
aplurib fuisset asstructum. despexit &
irrisit dicens. Ego grandem hominẽ cre¬
didi iste autemꝰ de homine nichil habet.
Quod ut uirdĩ constantius audiuit.
lampades quas reficiebat. ꝓtinus lȩtus
relinquens. concitꝰ descendit. atq in
euisdem rustici amplexũ ruit eumq
ex amore nimio constringere coepit
brachiis. ⁊ osculari: magn̾asq gratias
agere. qđ de se talia iudicasset. dicens.
Tnsolus es. qui in me ocłos aptos habusti. Ex
quare pensandũẽ. cuiꝰ apud se humilitatis
fuit. qui despicientẽ se rusticũ amplius
amauit. Qualis eñi quisq apud se lateat.
contumelia illata ꝓbat. Nam sicut suꝑbi
honorib. sic plerumq humiles sua despe.¬

Expanded text:
non credere. In mente etenim rustica inter non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dum a pluribus fuisset assertum, despexit et coepit irridere, dicens: Ego grandem hominem credidi, iste autem de homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu solus in me apertos oculos habuisti. Qua ex re pensandum est cujus apud se humilitatis fuerit, qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despe
Abbreviated transcription (Latin):
lacessiunt. mira quȩ foris fiunt. Sed si
huiꝰ constantii uenerabilis unũ qđ fecit
audis. cuiꝰ humilitatis fuerit citiꝰ agnos¬
cis. PetRus. Postquã facti illius tale
miraculũ dixisti. suꝑest ut me etiã de
humilitate mentis eiꝰȩdifices. Gre uoꝵi:
Iuia ualde opinio scĩtatis eius exere¬
uerãt. multi hunc ex diuersis ꝓuinciis
anxie uidere sitiebant. Quadam uero
die. ex longinquo loco ad uidendũ eum
quidã rusticus uenit. Fadem uero hora
casu contigerat. ut sc̃s uir stans in ligne.¬
uiret. Erat autẽ pusillus ualde exili
forma. atq despecta Cumq is qui ad
uidendũ eum uenerat. quisnã eẽt inqui.¬
reret. atq obnixe peteret ut sibi debuis.¬
set ostendi. hi qui illũ nouerant. mon¬
strauerunt quis ẽẽt. Sed sicut stultȩ
m̃tes. hominis meritũ ex qualitate corpo¬
ris metiuntur. eũ paruulũ atq despe:¬
ctũ uidens. ipsũ hunc eẽ. coepit omĩno

Expanded text:
lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedifices. GREGOR. Quia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in lignedibus. Erat autem pusillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino
Abbreviated transcription (Latin):
tius nomine. mansionarii functꝰ officio.
deseruiebat. Cuiꝰ scĩtatis opinio sese ad
notitiam hominũ longe lateq tetenderat.
quia isdẽ uir funditus t̾rena despiciens.
toto nisu mentis ad sola cȩlestia flagra¬
bat. Quad̾a uero die dũ in eadem ȩoda
oleũ de esset. ⁊ p̾dictus dñi famulus un¬
de lampades accenderet. omĩmodo ñ¬
haberet. om̃s lamꝑadeᷤ eccłȩ ĩpleuit aqua
atq ex more inmediũ papirũ posuit :
quas allato igne succendit. Sicq aqua ar.¬
sit in lampadib. acsi oleũ fuissec. Ppende
igit᷑ petre cuiꝰ mneriti iste uir fuerit. qui
necessitate cõpulsus. elem̃ti mutauit na¬
turã. Petexs. irũ ẽ ualde quodau¬
dio sed uelim nossẽ. cuiꝰ humilitatis apd
se intus ẽẽ potuit iste. qui tantȩ excellen¬
tiȩ foris fuit. GRe Goẜ n ͦ Nter uirtu¬
tes.animũ congrue requiri s qr multũ
ualde ẽ. qđ temptatione sua intꝰ mentẽ

Expanded text:
tius nomine, mansionarii functus officio tius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino nohaberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem
Abbreviated transcription (Latin):
foras trahere ut eos aut ꝑ torm̃ta dis¬
cuterent. aut gladiis necarent. Quoꝵ
unꝰ ingemuit. atq acriore dolore com¬
tibi quod trahimur. ⁊ ñ nos defendis:
Ad cuiꝰ uocẽ. ꝓtinus sęuientes longobar¬
dos. ĩmundus sp̃s inuasit. Qui corruen.¬
tos in terrã. tamdui uexati sunt : qͦusq
hoc cuncti etiã qui foris erant longobar.¬
di agnoscerent quatinꝰ locũ sacrũ ulte¬
rius temerare non auderent. Sicq uir
sc̃s dum discipłos defendit. etiã multis
post. remediũ illuc fugientib prestitit.
UIUSOAM COEPISCOPIRIO
mei didici relatione. qd̾ narro.
qui in chonitana urbe per
annos multos in monãchico ha¬
bitu deguit. ibiq uit̾a non mediocrit̃
religiosam duxit. Cui etiã quidã nr̃i
iam ꝓuectioris ȩtatis. qui ex eisdẽ sunt
partib attestantur. Iuxta eã nãq ciui¬
tatem ęccła beati martiris stepham sita
ẽ: in quauir uite uenerabilis constan¬

Expanded text:
foras trahere, ut eos aut per tormenta disforas trahere, ut eos aut per tormenta discuterent, aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit, atque acri dolore comtibi quod trahimur, et nos non defendis? Ad cujus vocem protinus saevientes Langobardos immundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc fugientibus praestitit.Cujusdam coepiscopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constan
Abbreviated transcription (Latin):
abbate quondã meo reuerentissimo
ualentio narrante. cognoui. Aiebat
nãq. quia corpꝰ eius dũ in beati lau.¬
rentii martiris oratorio ẽẽt humatũ.
cũ frum̃to posuit: Nec quantus qualisq
uir illic iaceret. ꝑpendere acuereri
curauit. Cũ repente turbo cęlitꝰ factus.
reb illic om̃ib in sua stabilitate manen.¬
tib. archã quȩ suꝑposita sepulchro eiꝰ
fuerat extulit. longeq ꝓiecit ut palã
cuncti cognoscerent᷑. quanti ẽet meriti
is cuiꝰ illicͦ corpꝰ iaceret. Ea etiam quȩ¬
subiungo. p̃dicti uenerabilis uiri fortu¬
nati. quiꝰ ualde michi ȩtate. oꝑe. ⁊ simpli-¬
citate placet. relatione cognoui.
andem ualeriȩ ꝓuinciam longobar.¬
Idis intrantib. ex monasterio reue¬
rentissimi uiri aequitii. in p̾̃dicto orato.¬
rio ad sepulchrũ eius monachi fugert̃.
Cũq longobardi seuientes. oratorium
intrassent. coeperunt eosdẽ monachos

Expanded text:
abbate quondam meo reverentissimo abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam subiungo praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eandem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equitii in prio ad sepulcrum ejus monachi fugerunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos
Abbreviated transcription (Latin):
tas dicit. Uos estis. qui iustificatis uos co.¬
ram hominib. ds aut̃ nouit corda ur̃a:
quia qđ hominib altũ ẽ. abhominabile
est ante dm̃. Pe tRuͦ Ciror ualde.
qđ de tali uiro surripi pontifici tanto
potuerio. GReGori Quid miraris
petre quia fallimur. quia homines sumꝰ:
An menti excidit. qđ dauid qui ꝓphetiȩ
sp̃m habere consueuerat. contͣ in nocen¬
tẽ ionathe filiũ sententiã dedit. cũ u̾ba
pueri mentientis audiuit: Quod tam̃
quia ꝑdauid factũ ẽ. et occulto di ui¬
dicio iustũ credimus. & tñ humana
ratione. qualiter iustũ fuerit ñ uidemꝰ.
Quid ergomirũ. si ore mentientium ali
non sumus: Multũ uero ẽ. qd̾ unius¬
cuiusq presulis mentẽ. curarũ densitas
deuastat. Cumq animꝰ diuidit᷑ admul-¬
ta. fit minor ad singula. Tantoq ei in¬
una qualibet re subripitur. quanto la¬
tius in multis occupatur. PeTRUSI
Uera sunt ualde quȩ dicis. GReGoRiꝰ:¬
ilere non debeo. quod de hoc uiro.

Expanded text:
qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra: quia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de tali viro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, pedit, quia falimur nosqui homines sumus. An menti excedit quod David, qui prophetie spiritum habere consueverat, contra innocentem Ionathe filium sententiamdedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per Davidfactum est, et occultum Dei iudicium iustum credimus, et tamen humana ratione qualiter iustum fuerit non videmus. : Quid ergo mirumsi ore mentientium, velnon sumus? Multumvero est quod uniuscuiusque presulis mentem curarum densitas devastat,cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula, tantoquna qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera sunt valde quae dicis. GREGOR. Silere non debeo, quod de hoc viro
Abbreviated transcription (Latin):
numeras pardes fracta disilu it Qũi uehe¬
mentissimũ patris monasterii furorem
timens. lampadis protinꝰ om̃ĩa fragñita
collegit. atq ante altare posuit. seq
cum graui gemitu in orationẽ dedit.
Cũan ab oratione caput leuasset. sanã
lompaa ẽ reppert quã timens ꝑ fragñita
collegerat. Sico induob miraclis. duoꝵ
patriũ ẽ uirtutes mmitatus in mols seulꝵ¬
cet sri factũ Gregori qͥ montẽ moscit
horeparatione uero lampadis. iurtaitẽ
donati. qui fractũ calicem pristinȩ
incolumitati restituit. ẜeC RU. Habemꝰ
ut uideo de exẽplis uet̾ib noua miracula.
GREGoR. Uis ne aliquid in oꝑatione

Expanded text:
innumeras partes fracta dissiluit: qui veheinnumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatio
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriũ in summo montis cacumine
sitũ ẽ. ad quã lib& paruũ hortum fr̃ib
excolendũ. nulla planicies patebat. Unus
autẽ breuissimꝰ locus in latere montis ex¬
creuerat quẽ ingentis saxi naturalit̃ egre.¬
diens moles occup̾abat. Quadam die dũ
Nonnosus uir uenerabilis cogitaret. quod
saltẽ ad condimenta olerũ nutrienda. locꝰ
idem aptus potuisset existere. si hunc mo¬
les saxi illius ñ teneret. occurrit animo.
quia eandẽ molẽ quinquaginta boum
paria mouere ñ possent. Cumq de hu.¬
mano labore eẽt facta desperatio. ad di¬
iunũ se solatiũ contulit seq illic noctur.¬
no silentio in orationẽ dedit. Cũ mane
atq inuenerunt molem tantȩ magni¬
tudinis ab eodẽ loco longius recessige : suoq
recessu longũ frib spatium dedisse. Alio
quoq tempore. cũ idem uenerabilis¬
ur. lampades uitreas in oratorio laua¬
ret:uina exeiꝰ manib cecidit quȩ pus

Expanded text:
monasterium in summo montis cacumine monasterium in summo montis cacumine situm est, ad quemlibet parvum hortum fratribus excolendum nulla patebat planities: unus autem brevissimus locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem ad condimenta olerum nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginta boum paria movere non possent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. Cumque mane t, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
posse. Sicq factũ ÷: ut flãma incendii
illo termino refrenata. insemet ipsa
frigesceret & contingere ulteriꝰ quicꝗͣ
edificii non auderet. Perpendis petre.
cuiꝰ scĩtatis fuerit. egrũ hominẽ sedẽre.
⁊ exorando flãmas p̃mere. Pe TRUS:
Serpendo & obstupes co.
diri uenerabilis maximiani ep̃i & lau¬
rionis quẽ nosti ueterani monachi qui
uterq nuncusq sũ ꝑ est. relatione cognoui¬
Qui scilicet laurio. in eo monasterio qđ iuxta
nepesinã urbẽ subpentõma uocat᷑. ab anasta
sio scĩssimo uiro nutritus ẽ. Qui nimirum
anasthasius. uitȩ uenerabilis uiro non noso.
ꝑposito monasterii qđ insoractis monte
situm ẽ. & propinquitate loci. & mfrum
magnitudine. & uirtutũ studiis assidue
iungebatur. Idem uero non nosus. sub
aspetrimo sui monasterii degebat patre.
s ed eius mores mira semꝑ ęquanimitat̾e
erat. Sicut crebro patris iracundiam ex
humilitate mitigabat. Quia uero eius

Expanded text:
posse. Sicque factum est ut flamma incendii posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et exorando flammas premere? PETR. Et perpendo et obstupesco. viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veterani monachi, qui uterque nuncusque superest, relatione cognoviqui scilicet Laurio in illo monasterio quod juxta Nepesinam urbem Suppentonia vocatur, ab Anastasio viro sanctissimo nutritus est. Qui nimirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira semper aequanimitate uetudine, sicut crebro Patris iracundiam ex humilitate mitigabat. Quia vero ejus
Abbreviated transcription (Latin):
anchonitanȩ antistes eccłȩ. uir uite
uenerabilis marcellinus fuit. Cuiꝰ
gressum dolore nimio podagra contraxe¬
rat eũq familiares sui sic ubi necesse eẽt.
inmanib ferebant. Quadã uero die per
culpã incuriȩ. eadẽ ciuitas anchonitana
succensa ẽ.Cumq uehement̃ arderet. con¬
currerunt om̃s ut ignem extinguerent.
sed illis aquã certatim ꝓicientib. ita cres¬
cebat flamma ut iã totius urbis interi.¬
tũ minari uideret᷑. Cũq ꝓpinquiora sibi
queq loca ignis inuaderet. iamq urbis
partẽ ñ modicã consumpsisset. & obsiste¬
re nullus ualeret. deductus in manib
uenit ep̃s.⁊ tanta periculi necessitate cõ-¬
pulsus. fam iliarib suis se portantib
ẜcepit. dicens. Contra ignẽ me ponite.
Qđ ita factũ ẽ: atq in eo loco est positus.
ubi tota uis flammnȩ uidebatur incubere.
Coepit autem miro modo insemetipsũ
incendiũ retorqueri acsi reflexione sui
impetus exclamaret. se ep̃m transire ñ

Expanded text:
Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non
Abbreviated transcription (Latin):
potenti deõ disposita. ut ad hoc electi
ex labore ꝑueniant: quatinus postulan¬
do mereantur acciꝑe. quod eis omp̃s ds̃
ante scła disposuit donare. Pe truoꝵ
Inobari michi aꝑtius uelim. si potest
E p̾destinatio p̃cib iuuari. G reGouiꝰ:¬
oc qđ ego petre intuli. concite ualet
lprobarĩ. Certe & enĩ nosti quia ad
abrahã dñs dixit. IN ysaac uocabitur tibi
gentiũ constitui te. Cui rursũ promisit
dicens Benedicã tibi ⁊ multiplicabo semĩ
tuã sicut stellas cęli & uelut arenã que

Expanded text:
potenti Deo disposita, ut ad hoc electi potenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. PETR. Probari mihi apertius velim, si potest praedestinatio precibus juvari. GREGOR. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite valet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi gentium constitui te . Cui rursum promisit, dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam q
Abbreviated transcription (Latin):
mira res cõntigit qr dũ uenerabilis uir
anastasius de corpore exiret. erat quidã
fr̃ in monasterio. qui suꝑ eũ uiuere nole¬
bat. Prouolutꝰ euis pedib. coepit ab eo¬
te in hoc mundo faciã. Ante cuiꝰ septunũ
diem. etiã ipse defunctus ẽ:qui tam̃
in illa nocte int ceteros non fuerat uocatus.
ut aꝑte claresceret. quia eiꝰ obitũ. sola uẽ¬
nerabilis anastasi int̾cessio. obtinere po¬
tuisset. Pecros: ¶um idem fr̃ & uo
catus int̾ ceteros non ẽ. ⁊ tam̃ scĩ uiri int̃¬
cessionib ex hac luce subtractus ẽ. quid
aliud datur intelligi. Nisi qđ hi qͥ apud
dũm magni sunt meriti. obtinere aliqͣn¬
do possunt ea etiã quȩ ñ sunt p̃destinatas
Gresorais Optineri nequaꝗ possuã
quȩ p̃destinata non fuerint: sed ea quȩ
scĩ uiri orando efficiunt. ita p̃destinata
sunt. ut p̃cib obtineant᷑. Nã ipsa quoq
ꝑhennis regni p̃destinatio. ita ẽ ab om̃i¬

Expanded text:
mira res contigit, quia venerabilis vir mira res contigit, quia venerabilis vir Anastasius dum de corpore exiret, erat quidam frater in monasterio qui super cum vivere nolebat: provolutus vero ejus pedibus coepit per te in hoc mundo faciam; ante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. PETR. Cum idem frater et vocatus inter caeteros non est, et tamen sancti viri intercessionibus ex hac luce subtractus est, quid aliud datur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando possunt ea etiam quae non sunt praedestinata? GREGOR. Obtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint ; sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. uenerandus uir anasta¬
sis cuiꝰ superius memoriam feci.
Scẽ Romanȩ eccłȩ cui dõ auctore deser.¬
uio notarius fuit. Qui soli deo uacare
desiderans. scriniũ deseruit. monaste.¬
riũ elegit atq ineo loco quẽ prefatꝰ sum.
qui sup̃pentoma uocatur. ꝑ annos mul¬
tos inscĩs actib uitã duxit: eiq mona¬
sterio sollerti custodia prȩuit. Q uo uide¬
iuri a nastasiĩ labores remunerare ilecreius¬
set. ab alta rupe uex facta ẽ: quȩ ꝓducto
sonitu clamaret dicens. Anastasi uemi. Qͦ
dum aꝑte uoces congregatio audisset. du¬
biũ non fuit. quin eoꝵ qui uocati fuerañ
obitus apꝓpinquasset. Intra paucos igitur
dies. pͥmus uenerandus uir anastasius. ceti
aut in eo ordine ex carne educti sunt. quo
derupis uertice fuerant uocati. Frater aut̃
ille ad quẽ uocandũ uox parũ siluit. atq
eũ ita nominauit. morientib aliis. pau.¬
cis dieb uixit. & tunc uitã finiuit ut ap¬
te monstraretur.qr int̾iectũ uocis silenti.¬

Expanded text:
tempore venerandus vir Anastasius, cujus superius memoriam feci , sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, notarius fuit . Qui soli 181 Deo vacare desiderans, scrinium deseruit, monasterium elegit, atque in eo loco quem praefatus sum, qui Suppentonia vocatur, per annos multos in sanctis actibus vitam duxit, eique monasterio solerti custodia praefuit. Quo vide venerabilis viri Anastasii labores remunerare decrevisset, ab alta rupe vox facta est, quae producto sonitu clamaret, dicens: Anastasi, veni. Quo dum aperte voces congregatio audisset, dubium non fuit quin eorum qui vocati fuerant obitus appropinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, caeteri autem in eo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, et tunc vitam finivit; ut aperte monstraretur quia interjectum vocis silenti
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃tissime urgere. ut statim exire debuis.¬
sent. Ciu iulianus ait. Hoc fieri nullatenꝰ
potest: quia lassatꝰ exitinere. hodie non
ualeo exire. Tunc ille respondit. Contri¬
stas me fili quia si hodierna die ñ egredie¬
mur. iam crastina ñ eximus. Dẽi itaq
famulus. exsecutoris sui lassitudine coatꝰ
in monasterio suo eadẽ nocte demoratꝰ est :
cum ecce sequenti die subipso lucis crepus¬
culo. uehement̾ equo in cursu fatigato.
reret cur sententia eẽt immutata. cognos
Rogat pater ur. ne fatigari debeatis.
Cumq hoc di famulus audisset. contri-¬
status ait. Nũquid non die hesterno dixi.
minime lice̾ret : tunc ꝓ caritatis exbi-¬
bitione. aliquantulũ exsequutorẽ suũ
in cella retinuit eiq laboris sui cõmodũ.
coacto renitentiq dedit. Cognosce igit᷑
petre. in quanta di custodia sunt. qui in
hac uita se ipsos despicere nouerunt cũ
quib intus ciuib in honore numerant᷑.

Expanded text:
hementer 172 urgere ut statim exire debuishementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato areret cur sententia esset mutata, cognovit, Rogat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tminime liceret? Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quęris. ecce subsequitur. Tum ecce uirdei
clauatis calciatꝰ caligis. falcẽ fęnariã in
collo deferens. ueniebat. Quẽ adhuc lon¬
ge positũ. puer suo dño quia ipse eẽt quẽ
quȩ reret. indicauit. Ilem uero iulianus
repente ut uidit dĩ famulũ. ex ipso habitu
despexit cumq qualit̾ deberet alloqui. ꝓ.¬
terlia m̃te p̃parabat. Mox uero ut seruus
di cominus affuit. eiusdẽ iuliam animũ
intolerabilis pauor inuasit. ita ut tremeret
atq ad insinuandũ hoc ipsum quod uene.¬
rat. uix sufficere lingua potuisset. Qui hu¬
miliato mox sp̃u. ad eius genua cucurrit:
orationes ꝓse fieri petiit: & quia pater eius
apłicus pͥontifex. eũ uidere uellet. indicau.
Uir aut̃ uenerandꝰ equitius. coepit imm̃sas
grãs om̃ipocenti dõ agere. asserens qđ se ꝑ
sumũ pontific̃ẽ gr̃a suꝑna uisitasset. Nico
uocauit fr̃s. p̃cepit hora eadem sũmenta
pparari atq exsecutorem suũ coepit ue¬

Expanded text:
quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit ve
Abbreviated transcription (Latin):
gressus. om̃sq illic intuens fenũ secantes.
requisiuit quisnã eẽt equitius. Moxq
ut audiuit quis ẽẽt. eũ adhuc longe
positus aspexit & imm̃so tĩmore correptꝰ¬
ẽ. Cepit timore lassescere: seq ipsum
nutanti gressu uix posse portare. Qui tre.¬
mens ad dĩ hominẽ ꝑuenit. atq ulnis
humilit̾ eiꝰ genua deosculans strixit: suũq
dñm ei occurrisse nunciauit. Cui resaluta.¬
to. dĩ famulus p̃cepit dicens. Leua fęnum
iuride: porta pabulũ iumentis. in quib
uenistis. Ecce ego. quia paruũ suꝑ est. ope
expleto te subs equor. Is aut̃ qui missus
fuerat uilianus defensor. mirabatur ualde
quidnã eẽt. quod redire moraretur puer:
cũ ecce reuertentẽ puerũ conspicit: atq
in collo fenũ exprato deferentẽ. Qui uehe.¬
ment̃ iratus. coepit clamare dicens. Quid
ẽ hoc: Ego te misi hominẽ deducere: ñ
fenũ portare. Cui respondit puer. Quem

Expanded text:
gressus, omnesque illic intuens fenum secantes, gressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem
Abbreviated transcription (Latin):
to inmultis animo. adulatio ualde surri¬
piat. si abipso cordis ostio nequaquã fuert.
citius repulsa. suadentib se clericis consen¬
sum pontifex p̃buit. ut ad romanã urbẽ
deduci debuisset: & quȩnã sua eẽt men¬
sura cognosceret. Iulianũ tñ tunc defen¬
sorem mittens. qui sabinensi ȩecta post.¬
modũ inepiscopati pͥfuit. hoc precepit.
utcũ magno honore eũ dediceret Nec
quic quã dei famulus exconuentione eadẽ.
iniuriȩ sentiret. Qui parere de eo clericos¬
rum uotis concitus uolens. festine ad eiꝰ
monasteriũ cucurrit ibiq absente illo.
antiquarios scribentes repperit̃: ubi abbas
eẽt inquisiuit. Qui dixerunt. In ualle
hac quȩ monasterio subiacet. fȩnũ secat.
Edem uero iulianus. suꝑbũ ualde atq
contum acẽ puerũ habuit. cu uixpote.¬
rat ł ipse dñari. Hunc ergo misit. ut eũ
ad se sub celeritate ꝑ duceret. Perrexit
puer ⁊ ꝓteruo sp̃u pratũ uelociter in¬

Expanded text:
to in multis animo adulatio valde subreto in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter in