comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra. pͥor om̃iũ ereata ẽ sapientia. Lux enĩ dicunt᷑ participando lit¬
cis ȩt̃nȩ. sapientia uͦ dicunt᷑ genite inherendo sapientiş. & dũst mũ¬
tabiles natã. ñ tam̃ sinit eos cõtẽplatio mutari auima. Ante om̃e
creationẽ m̃di creati c̃ angeli & ante om̃ẽ creationẽ cdabosc̃oditꝰ¬
ẽ. sic̃ scriptũ ẽ. Ipse ẽ principiũ uiarũ dei. Unde et ad cõparati¬
onẽ angelorũ archangelus appellatꝰ ẽ. prius enĩ creatꝰ estitit

Expanded text:
ra: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur participando lura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur participando luci aeternae. Sapientia enim dicuntur ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum sunt mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. 4. Ante omnem creationem mundi creati sunt angeli, et ante omnem creationem angeloest, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum, archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit
Abbreviated transcription (Latin):
fatiendũ hnis qͥ in dm̃ confidunt. Nõ erit earo subiecta am̃s. nec
omnia que sub nos sunt. si nos subicimur ei a qͦ nobis illa subiecta s̃.
Nã &e que uident᷑ esse subecta ei qͥ deo fubiect᷑ ñ est. ille potiꝰ subicit᷑
eis qui suã uoluntatẽ subiugat amori earũ que sibi subiec ł a
existimat. D e AnGE L¬
ngłorũ nom̃ offitũ ẽ: ñ naturȩ. Nã sccdinnaturam sp̃s nuncu¬
pantur. Quando de celis ad adnuntiandũ hominib mittunt:
ex ipsa adnuntiatione angeli nominant᷑. natura enũ fp̃s sunt. tunc
aut̃ angħ uocant᷑ quando mittunt᷑. Natura angłoꝵ mutabilis ẽ. qa
in est illis mutabilitas in natura. sed facit eos in corruptos cartas sẽpi
terna. Grã ñ natura esse incõmutabiles angelos. Nã si natura
inmutabiles essent. ⁊ abulꝰ ñ utiq cecidisset. autabilitatẽ itiq na¬
ereaturã angeli f acti ĩ dũ dictũ ẽ fiat lux: de ipsis enĩ dic̃ scriptui¬

Expanded text:
um his qui in Deo confidunt. 134 11. Non erit caro subjecta animae, nec untur nobis omnia quae sub nobis sunt, si nos subjicimur ei a quo nobis illa subjecta sunt. Nam et quae videntur esse subjecta ei qui Deo subjectus non est, ille potius subjicitur eis, qui suam voluntatem subjugat amori eorum quae sibi subjecta existimat. CAPUT orum nomen officii est, non naturae; nam secundum naturam spiritus nuncupantur. Quando enim de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur, ex ipsa annuntiatione angeli nominantur; natura enim spiritus sunt. Tunc autem angeli vocantur quando mittuntur. 2. Natura angelorum mutabilis est, quia inest illis mutabilitas in natura; sed facit eos incorruptos charitas sempiterna. Gratia dicimus, non natura esse incommutabiles angelos. Nam si natura incommutabiles essent, diabolus non utique cecidisset. Mutabilitatem itaque nacreaturam angeli facti sunt, dum dictum est Fiat lux; de ipsis enim dicit Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
in creaturis ꝑuersi: ut ignẽ quia urit: ut ferrũ quia occidit: itt
ferã quia mordet. S cõmoda ipsoꝵ ñ intendens homo: accusat
in illis qt s̃bi debet potiꝰ imputari. Cuiꝰq ꝓ peccato sta effec¬
ta s̃ naria. que illi om̃i ex parte ante peccatũ fuerant subiecta. Nr̃
ĩntio ñ sua natura nobis mala st̃: ea que nobis nocent. N ã lux dum
sit bona. infirmis oculis nexia ẽ. & tunc ocułoꝵ itiũ ẽ ñ lucis: sic

Expanded text:
in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet potius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona, infirmis oculis noxia est, et tunc oculorum vitium, non lucis est;
Abbreviated transcription (Latin):
bi aut aliquando erat malũ. inde fieret daboł imatꝰ. sed qua in.
li oboriri statũ. nisi ut ed contrarus mais bon natine aecor em¬
neret. Modus iste etiã in uerbis ẽc̃ comꝑit᷑: quimodus anticera
locutio quando max cõtraria ꝓsꝑis p̃ferunt . Ita ae inrebꝰ ꝑmia.¬
tũ ẽ malũ. ut nature bonũ ad cõparationẽ excelleret mali. fec̃
d̃t̃ omnia nalde bona. Nichil gͦꝰ natura malũ. quando &e ipsaque
in creaturis ident᷑ ẽẽ penalia. si bene utant᷑. & bona & ꝓsꝑaft̃
no. ñ ex sua natura ualde bona. Si radas suꝑcibũ hominis parisarẽ
demes: s totiꝰ corporis ingeris feditatẽ. itacr in untuersitateat¬
ature si extremũ uermiculũ natura malũ dixeris. imuerse crea¬
turȩ iniuriã facis. Cuncta mala ꝑ percatũ primi hominis ppe
na s̃ trans lata in uniuersĩ genꝰ humanũ. ꝓmae quecũq u̾ioant᷑
mala. partĩ nobis seuiunt origine. partĩ culpa. Multa clicunt mali

Expanded text:
bi, aut aliquando erat malum, unde fieret diabolus malus, sed quia li oboriri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae naturae decor emineret? Modus iste etiam in verbis esse comperitur. Qui modus antithetlocutio, quando mox contraria positis proferuntur. Ita et intum est malum, ut naturae bonum ad comparationem excelleret mali. Fecit Deus omnia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona et prospbona, nam ex sua natura valde bona. Si radas supercilium hominis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem. Ita et in universitate creaturae si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. Cuncta mala per peccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunque videntur mala, partim nobis saeviunt origine, partim culpa. 9. Mala dicunt multa
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ qđ ñ esent credituri. ꝓpħa ñ tacinit dicens. Primꝰ ad sx i. dicet
rore aclis̃. et iherusalẽ euangelistamcdabo. Et uudi ec non erat
nequ ex istis quicquã qui inierit conalium. &. int̾rogatas responde¬
is uordũ. Sed quia ad gentes transuiit: sequit᷑: Ecce scrasponee
sis cupiã eũ electus meus cõplacuit sibi in illo anima mea. qec ispi
epit ut ꝑ indebitã penã suã debitã oblueret culpã nr̃am: &x ꝑ
hoc amonit̾et diabo ł qͦs reos tenebat. chĩ unũ intficit qͥ nicħ pecca¬
tad miserat: ideoq e quasi iuste tenuit amisit. qͥa inuste redẽp¬
torẽ nr̃m occidit. IMusus ẽ chaboł morte cdñi quasi auis. N ã often

Expanded text:
a non tacuit, dicens: Prius ad Sion dicet: Ecce adsum, et Jerusalem evangelistam dabo, et vidi, et non erat neque ex istis quisquam, qui iniret consilium, et interrogatus responderet verbum . Sed quia ad gentes transiit, sequitur: « Ecce servus meus, suscipiam eum; electus meus, complacuit sibi in illo anima mepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam osten
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fusse ꝑ id maxime agnoscit᷑: qđ salutati in uet̾i testam̃to ab ho¬
minib angeli despiciunt se salutari ab eis. Qđ in nouo testam̃to a
iohe factũ. ñ solũ reuerent᷑ angelꝰ suscepit: uerũ etiã ne facrat int̃
dicit. Obhoc homo in uet̾i testam̃to despicit᷑: nec resalitat᷑ ab an¬
gelo: eo qđ homo adhue ñ dũ transissor in dm̃. Suscipit᷑ homoa
deo. & reuerent̃ salutat᷑ abangelo. Nã & mariã angłs gabrihelle¬
git᷑ salutasse. & ioħi angłm salutanti ab eodẽ angelo dr̃. Uide ne fece¬
dominicã pacẽ hominib fuisse & angelis redditam. D e homii
mna sub celo ꝓpt̾ hominẽ facta s̃.: homo aut̃ ꝓpt̃ semetipsũ.
inde oe om̃a ꝑfigurã ad eiꝰ similitudinẽ referunt᷑. Cõmina
homia omua naturalia esse. cũ omnib rebus que constant. ox in ho¬
cȩtis excellentior quanto imagini chumȩ ucimor. Cntntu crtierta
turis pstet homo dignitate urtitis. ex ipsa reuerentia disc ite tratio¬

Expanded text:
um fuisse per id maxime agnoscitur, quod salutati in Veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt se salutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum non solum reverenter angelus suscipit, verum etiam ne faciat intdicit . Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse , et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne fecedmo autem propter se ipsum; inde et omnia per figuram ad ejus similitudinem referuntur. Communia homini omnia naturalia esse cum omnibus quae constant, et in hocaeteris excellentior, quanto imagini divinae vicinior. Quantum caeteris creaturis praestat homo dignitate virtutis, ex ipsa reverentia discitur creatio
Abbreviated transcription (Latin):
ruinã hii qͥ ꝑmanser̃ firmitatẽ meruer̃ ȩt̃nȩ ꝑseuerantiȩ et bea¬
titudinis quã antea minꝰ acceꝑant. P ost diabolideiectionẽ angłor¬

Expanded text:
ruinam, hi qui permanserunt, firmitatem meruerunt aeternae perseverantiae et bearuinam, hi qui permanserunt, firmitatem meruerunt aeternae perseverantiae et beatitudinis, quam antea min
Abbreviated transcription (Latin):
niã. qͥa ñ compungit᷑ ad penitentiã : m̃bra uͦꝰ eiꝰ sepe ꝑypocrisin
dep̃cant᷑: qđ tam̃ ꝓ mala conscientia acdipisci ñ merent᷑. Discat
mitatẽ peccandi hoc ẽ ex carne qua inclusa anĩa detinet᷑. Aposti.¬
te angeli ideo uemiã ñ habent. quia carnalis fragiliteatis nuilla m¬
firmitate grauati s̃ ut peccarent. H omines aut̃ post peccatũ idcirco
reuertunt᷑ ad ueniã. ꝓpt̃ qd̃ ex lutea mat̾ia pondꝰ traxer̃ infir¬
mitatis: ideoq ꝓ infirma carnis conditione. reditꝰ patet hominiᷤad
salutẽ: sic̃ oe psalmꝰ dic̃. Ipse scit sigm̃tũ ñm. Mem̃ito dñe qđ t̾ra
sumꝰ. Et tterũ. Memorare inquit que sit mea substantia. Postquã
ti s̃. Unde post celi creationẽ in principioreꝑitur. fiat firmamt̃
ce uocatũ ẽ firmam̃tũ cȩlũ. nimirũ ostendens qd̃ post angelorum

Expanded text:
eniam: quia non compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin eniam: quia non compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat mitatem peccandi, hoc est, ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae angeli ideo veniam non habent: quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sunt ut peccarent. Homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditus patet homini ad salutem. Sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod terra sumus; et iterum: Memorare, int. Unde et post coeli creationem in principio repetitur: Fiat firmamentum, et vocatum est firmamentum coelum; nimirum ostendens, quod post angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
apellatus ẽ: testante ch̃o ꝑ ez echielẽ. Tusignaciilĩ simlitudinĩ
plen sapientia a& ꝑfectꝰ decore. in delicis paradisi dĩfuisti. Quanto
em̃ subtilior ẽ eiꝰ nattra. tanto plemiꝰ extititad similitudinẽ duine ue¬
latis erp̃ssa. ꝓ rius de glo cecidisse diabolũ quã homo c̃õ dere na¬
ntatis testimonũ ab micio m̃dar fuit a inueritate n stecit qua
statĩ ut factus est cecidit. Fuit quidẽ inueritate conditꝰ. sed nõ
sando confestĩ aueritate ẽ lapsus. Unosuꝑbiȩ lapsu dũ de clõp
tumorẽ se confer̃. & homo cecidit &e diaboł: Sed homo reersus
ad penitentiã dõ se inferiorẽ ẽẽ cognoscit. diabo ł iͭ ñ solũ in hoccõ¬
dent̾o est q̃d se dõ ȩqualẽ existimans cecidit. insuꝑ etiã suꝑioren
deo se dicit scdm apłi clicta qͥ ait de anticristo: qͥ adu̾sat &e eato.¬
litur supra om̃e qđ dr̃ ds aut qđ colit᷑. diaboł ideo iã ñ pecet u

Expanded text:
 Ezechiel: Tu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressam. Prius de coelo cecidisse diabolum conitatis testimonium, ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit, quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus. Sed homo reversus est ad poenitentiam, dum se inferiorem esse cognoscit. Diabolus vero non solum in hoc contentus, quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam superiorem Deo se dicit, secundum apostoli dicta, qui ait de Antichristo: Qui adversatur, et extollitur sup
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pͥstinos errorss ꝑducit.xxui.
ac uiuendi tepore resoluit. Tepidus
nas cogitationes noxias ẽẽ ñ cõspicit
Qsi atorpore m̃tis euigilaũit. ea q̃ leuia
enstimabat: cõfestĩ qͣi horrẽda atq
atiocia ꝑtimescit. Oĩs scłi ars hꝰ stre¬

Expanded text:
in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit. Tepidus nas cogitationes noxias esse non conspicit. Quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat, confestim quasi horrenda atque atrocia pertimescit. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scłarib ĩceuti. tãto ĩ sensibiliores
intꝰ efficim᷑. qͣnto adea q̃ foris ft̾ stude¬
osiores uid̾m. Usu ⁊ enĩ t̾rem d̾siderii
obdurescit animꝰ. ⁊ dñ ip̃o suo usudu¬
rus efficit᷑ ꝑ actionẽ scłi: ad ea emo¬
liri ñ ualet q̃ ꝑtinent ad caritatẽ d̾i.
Sc̃a eccła d̾ m̃bris suis ĩfirmantib
dicit. Posuert̾ me custodẽ ĩ uineis.
uineã meã ñ eustodiui. Uinea qͥppe
nr̃e st̾ actiones. qͣs usu cotidiani la¬
boris excolimꝰ. S custodͤs ĩ uineispo¬
siti nr̃am uiueã minime custodimꝰ.
qͥa dũ eitraneis actionib ĩplicamͣ.
ministeriũ act̾ionis nr̾e negliginꝰ.
Dir̃ abbas sisois. Esto cõtẽtibił ⁊
uoluntates tuas pꝰ t̾gũ tuũ ꝓioe¬
abste. Esto liber ⁊ securꝰ a secłarib
curis ⁊ habebis reqͥem. Qunit se¬
uex. Uita monachi ħ est. Oꝑatio.
obedidiencia. meditatio. ut nõ iu¬
dicet. nͦ d̾trahat. ñ murm᷑et. neq eu¬
riose agat. ueq audire aliena d̾lec¬

Expanded text:
to insensibiliores intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu et cura terreni desiderii obdurescit animus, et dam ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet, quae pertinent ad charitatem Dei. Sancta Ecclesia de membris sui Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vinea quippe nostra, actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus: quia cum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimus. Dixit abbas Sysois: Esto contemptibilis, et voluntates tuas post tergum tuum projice. Esto liber et securus a saecularibus curis, et habebis requiem. Dixit senex: Vita monachi haec est: operatio, obedientia, meditatio, ut non judicet, non detrahat, non murmuret, neque curiose agat, neque audire aliena delec
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbutione ñ appetut. fecũdi ac uirids
ĩ suis oꝑib humanis ocłis uident᷑. s in
cõspectu occulti iudieis ĩfecũdi ⁊ aridi
apparent. Praue monachox m̃tes
dẽꝑaliũ rer̃ tumultꝰ intͣ semet ip̃os
ũsare ñ cessant etiã c̃uacant. I cogita¬
tione enĩ s̃uaut depicta q̃ ama̾t.⁊ qͣuis
nͥl exteriꝰ faciant: apd̾ semet ip̃os cñ¬

Expanded text:
Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Pravae monachorum mentes temporalium rerum tumultus intra semetipsos versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetip
Abbreviated transcription (Latin):
cat ad ext̾iora dilabit᷑: ⁊ ꝑũse deserit q̃
recte ĩ clioasse uid̾bat᷑. In t̾renis qͥppe
actib uald̃ frigescit animꝰ. si uͭdũ fu¬
erit ꝑ ĩtima dona solidatꝰ. Serendũ
sũmoꝑe ẽ. qͥa plerũq monachis hoc
euenire cõsueuit. qͥdm̃ puro ac sĩpli¬
ci studio ñ secunt᷑.ꝙ. ĩ libro bĩ iob seͥp¬
tũ est. Cõgregatio ẏpocͥte sterił. sep¬
ta enĩ bona ñ admidc̾ent si ypocͥte

Expanded text:
ad exteriora dilabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Sciendum summopere est quia plerumque monachis hoc evenire consuevit qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur quod in libro beati Job scriptum est: Congregatio hypocritae sterilis . Coepta enim bona non ami
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis sui ht remuñationẽ. Ars uͦ di¬
uini timoris plerosq ht̃ sectatores
Id̾oq dũ laborẽ eox m̃cedis retͥbutio
ñ statĩ conseqͥt᷑. spe pene dissoluti lã¬
dam retͥbutionẽ clariores p̃parant᷑.
qͦ firmiꝰ duri itiũis labores. ⁊ ĩchoat̾
⁊ cõsũmant. Qdã pͥmo conũsatiõis

Expanded text:
is sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta landam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo
Abbreviated transcription (Latin):
enimiꝰ. hamilitatis eiꝰ exẽplũ ꝑ uni¬
uersũ mundã disfusa laudat eccłia.
Quia id̾o maxine int̾ uͥtutes en¬
mias humilitas honorata cõsur¬
git. qũi eã dignatio maiestatis as¬
sumpsit. Dix̃ abbas antoniꝰ. yidi
õs laq̃os ĩimici tensos in t̾ra: uĩge¬
inisoeus dm. Qs putas tͣnsiet istos:
Et audiui uocẽ dicentẽ. humilitas.
Dicebat abbas serapion. qͥa mul¬
zacharias feci. ⁊ ñ ꝑueni ad m̃su¬
ras humilitatis ⁊ tacit᷑nitatis eiꝰ.
abbas moy ses dix̃ fr̃i z acharie.
Dic mͥ qͥd faciã : at ille tollens cu¬
cullã d̾ capite suo misie illã sub
pedib suis ⁊ couculcans eã diut.
Nisi ita couculeatꝰ fuerit ħo: ñ pͭ
iouachus esse. Iut̃rogatꝰ senex

Expanded text:
militatis ejus exemplum per universum mundum diffusa laudet Ecclesia. Quae ideo maxime inter virtutes eximias humilitas honorata consurgit, quoniam eam dignatio majestatis assumpsit. Dixit abbas Antonius : Vidi omnes laqueos inimici tensos in terra, et ingemiscens dixi: Quis putas transiet istos? Et audivi vocem dicentem: Humilitas. Dicebat abbas Serapion: Quia mulZacharias feci, et non perveni ad mensuras humilitatis et taciturnitatis ejus. Abbas Moyses dixit fratri Zachariae: Dic mihi, quid faciam? At ille tollens cucullam de capite suo, misit illam sub pedibus suis, et conculcans eam dixit. Nisi ita conculcatus fuerit homo, non potest monachus esse. Interrogatus senex
Abbreviated transcription (Latin):
radico. Ip̃e sic̃ audiu̾it iudicat. Tunc
ue nob̾usq ad p̃sentis uice t̾miñ
obedic̃cia laboriosa appareat: redẽp¬
tor tu̾r indicat. qͥa hane eciã cũ ui¬
dex ueñit suat. Qͥd gͦ mirũ si p᷑ca¬
tor h̾o obodiencie ĩ p̃sentis uice bre

Expanded text:
autem si sicut audit judicat, tunc itur nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat, quia hanc etiam cum judex venerit servat. Quid ergo mirum si homo peccator se obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
Si filii d̾i sumꝰ. pacifici ẽẽ d̾bemꝰ.
pacificos enĩ eẽ oportet dĩ filios ⁊
humiles. m̃te mites. cord̃ sĩplices.
c̃mone puros. aĩo ĩnosentes. affec¬
tͥu cõcordes. fidlit̃ sibimet unaui¬

Expanded text:
Si filii Dei sumus, pacifici esse debemus: pacificos enim oportet esse Dei filios et humiles, mente mites, corde simplices, sermone puros, animo innocentes, affectu concordes, fideliter sibimet unani
Abbreviated transcription (Latin):
oens sec̃ paruulũ filiũ suũ. Quẽ ab¬
bas cenens ĩfantulũ osculabatur ⁊
dix̃ pat̾ eiꝰ. amas h̾c÷ ille respondit.
Etiã. Et it̃m diut illi. Diligis h̾e̾: ⁊ re¬
sporidit. Etiã. P ost ca dix illi abbas.
Tolle gͦ eũ si amas ⁊ mitte illũ ĩ fur¬

Expanded text:
abbas tenens, infantulum osculabatur, et dixit patri ejus: Amas hunc? Et ille respondit, Etiam. Et iterum dixit illi: Diligis eum? Et respondit, Etiam. Postea dixit illi Abbas: Tolle ergo si amas eum, et mitte illum in fur
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ hoĩs.⁊ reliqͣ. plantauit qͥdam
seniex lignũ aridũ ĩ heremo ⁊ uo¬
leus obedienciã fr̃is pbare duit ei.
ꝑ singulos dies riga lignũ istud donꝰ
fructũ faciat. Erat aũ louge ab eis

Expanded text:
. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probare, dixit ei: Per singulos dies riga lignum istud, donec fructum faciat. Erat autem longe ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
fectio hõis ⁊ humilitas. Quantũ
enĩ qͥs ad humilitatẽ ꝓfcc̃it ⁊ in¬
elinatꝰ fuerit. tantũ eleuabit᷑ ad
ꝓfectũ. qͥa humilitas magnũ
opꝰ est ⁊ diuinũ. Uia aũ humili¬
tatis.ħ est. ut labores corꝑales su¬
mere dbeat hõ. ⁊ habeat seipsũ
peccatorẽ.⁊ ponat se subiectũ in
oĩb.⁊ ñ atcendat aliena pͨcata.
s sua sẽꝑ aspiciat ⁊ dp̃cecur ꝓ ilł
sine itmissione dñi. de p̾ace.¬

Expanded text:
. Quantum enim quis ad humilitatem profecerit, et inclinatus fuerit, tantum elevabitur ad profectum, quia humilitas magnum opus est et divinum. Via autem humilitatis haec est, ut labores corporales assumere debeat homo, et habeat seipsum peccatorem et ponat se subjectum in omnibus, et non attendat aliena peccata, sed sua semper aspiciat, et deprecetur pro illis sine intermissione Deum. C
Abbreviated transcription (Latin):
Nlectꝰ qͥsq iã se ꝑfecte conũtit. s adhͦ
se ꝑfecte ĩ securitate ñ erigit. qͥa dũ
qͣnta sit dist̾ctio extremi exanimis
pensat. int̾ spẽ ⁊ formidinẽ sollicitꝰ
trepidat. qͥa iustus iudx ueniens qͥd
d̾ ꝑꝓetratis reputet. qͥd relaret igno¬
missa si digne adħ dfleũit nescit ac ne
culpe ĩ manitas modñ penitẽcie trãse¬
at metuit. st plerũq eulpã iã ueritas
resaxat. s mens afflicta adħͣ dᷤ uenia
dũ ualoᷤ sibi ẽ solleita trepidat. Sc̃s gͦ
uir etiã hic miscd̾ram suscipit. s susce¬
pisse se nescit qͥa p̾catũ suũ h̾o iã corri¬
gendo ⁊ penitendo d̾serit. s tũ ad huc
districtũ iudicẽ d̾ recͥbutione eiꝰ ꝑti¬
mescit. Illic gͦ iustꝰ qͥlibet miscd̾ias dm̃
lib̾e ĩ et̾uitate cantat. uͥ iã d̾ peccati ue¬
nia dubietas ñ est. Ybi iã se curã m̃tẽ
culpe sue memoria ñ addieit ibi ñ sub
reatu animꝰ trepidat. s seiꝰ ĩdulgẽcia

Expanded text:
tur. Jam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem ac formidinem sollicita trepidat, quia justus judex veniens quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignomissa digne defleverit, nescit, ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita, trepidat. Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit: quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere in aeternitate cantat, ubi jam de peccati nia dubietas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
repetit. Sic oͦniq ⁊ alibi aĩam peni¬
dentẽ atq it̾m d̾linq̃ntẽ smo diuinꝰ
ĩcreyat dicens. Quã uilis : fc̃a nimis
it̾ans uias tuas. Quisqͥs gͦ culpas p̃¬
teritas plorat. hunc necesse : modũ
teneat. ut sic admissa d̾fleat: ne ite¬

Expanded text:
am poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne ite
Abbreviated transcription (Latin):
tare dbet adũsa: ut frangi neq̃at. Tu̾c
magis st̃ d̾ioculi suꝑ iustos. qñ eos af¬
aigi ab inqͥs ꝓuid̾ncia suꝑna ꝑmit¬
tit. Nã tr̾ eis gaudia dispomint᷑ et̾na:
qũ p̃senti t̾bulatione ꝓbant᷑. Os uite
hꝰ tͥbuilationes: aqͥs cõparant᷑ tͥbulati
oĩb p̃cereuntib. propt̾ea qͥa siqͥd in
hac uita tͥbulationis aecioͤrit. ñ stat

Expanded text:
at. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur praetereuntibus. Propterea quia si quid in hac vita tribulationis acciderit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nocde cantat. ut subseq̃ntis uite drẽ
felix ĩueniat. Duic qͥdã senei Si
ueñit hõĩ tep̃tatio. undiqi erĩ multi¬
plicant᷑ tͥbulationes. ut pusillanimꝰ
fiat umͣmuret. Tu tũ si de occupaũit
ĩfirmitas corꝑis. noli pusillanimus
ficri. neq moleste suscipias. qͥa ip̃e

Expanded text:
in nocte cantat, ut ad subsequentis vitae diem felix perveniat. Dixit quidam senex: Si venerit homini tentatio undique enim multiplicantur tribulationes ut pusillanimis fiat et murmuret, tu tamen si te occupaverit infirmitas corporis, noli pusillanimis fieri, neque moleste suscipias, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nolle ꝓpͥo uoto corrigi: adũsitatũ
tangit stimulis. Quosdã ⁊ p̃sciens
multũ peccare posse ĩ salutẽ. flagel¬
lat eos corꝑis ĩfirmitate ne peccent
ut eis utiliꝰ sit frãgi languorib ad
salutẽ. ꝙͣ mane ĩ colunies ad dap̃nati¬
onẽ. Qualẽciores st̾ ⁊ sani. utile ẽ eis
ĩfirmari ⁊ ñ peccare. ne ꝑ uigorẽ sa¬
lutis illicitis sordident᷑. cupiditatũ
⁊ lunirie d̾sid̾rus. Est ꝑnitiosa sanitas.
q̃ ad ĩobedienciã hoĩẽ ducit. Est i salu¬
bris ĩfirmitas: q̃ ꝑ diuinã correptionẽ
nĩtẽ aduritia frangit. Dix̃ sc̃a sin¬
cletice. qͥa diabolus ĩfirmitates qͣsdã
expecendo adũsus eñ qͥ tẽptandꝰ est ad hi¬
bet. ut ꝑ eas prisillanimes faciens mo¬
nachos. couturbet caritatẽ eoꝵ quã
habebant addm̃. S ꝙͣuis concidat᷑

Expanded text:
nolle proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis; quosdam etiam praesciens multum peccare posse in salutem, flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utilius sit frangi languoribus ad salutem, quam manere incolumes ad damnationem. Qui valentiores sunt et sani, utile est illis infirmari et non peccare, ne per vigorem salutis illicitis sordidentur cupiditatum et luxuriae desideriis. Est perniciosa sanitas quae ad inobedientiam hominem ducit, est et salubris infirmitas, quae per divinam correptionem mentem a duritia frangit. Dixit sancta Syncletica, quia diabolus infirmitates quasdam expetendo adversus eum qui tentandus est adhibet, ut per eas pusillanimes faciens monachos, conturbet charitatem eorum, quam habebant ad Deum. Sed quamvis concidatur
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ futa audiunt bona q̃ capiuit: paci¬
ant᷑ ĩ mala p̃sencia q̃ ꝑhorrescunt.
at qr ad facthiorẽ cutũ dũ. nnor ꝓuocat
cͥciatꝰ ĩpellat. Uũ bñ dd̾ psalmista
ait. Tires mͥ refugiũ a p̃ssura q̃ cͥcũ

Expanded text:
dum futura audiunt bona quae cupiunt, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescunt; atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. David Psalmista ait: Tu es mihi ref
Abbreviated transcription (Latin):
git dñs eccripit. flagellat aũ oẽm filiũ
quẽ recipit. Yald ꝑ necessariũ ÷ iustũ ĩ hac
uita ⁊ uitiis tep̃tari. ⁊ ũberari flagello.
Dũ sͦaut mñ aut carnis dosore atteritur.
electos ĩ hac uita d̾s agit. ut dũ forctorib
flagellis stimulis feriunt᷑. nulla eblecta¬
menta p̃sentis uite dlectent᷑. s celestẽ
pat̾am uͥ ẽta reqͥes expectat᷑ inoͦsinent᷑¬
õsid̾rent. ãmonẽdi st̃ egͥ. ut eo se di fi¬
sios senciant: qͣ illos discipline flages¬
la castigant. Hisi enĩ correptis filiis he¬
reditatẽ dare dispoñet. erudire eos ꝑ
cõcordia caritatis liget. Amonẽdi ft̾
ĩcessant̃ qͣnta redep̃tor n̾r ab his qͦs
creauat ꝑtisit mala ꝯsioͤrent. s ur

Expanded text:
gellat omnem filium quem recipit . » Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortioribus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, inAdmovendi sunt aegri, ut eo se Dei filios sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correptis filiis haereditatem dare disponeret, erudire eos per concordia charitatis liget. Admonendi sunt incessanter quanta Redemptor noster ab iis quos cre
Abbreviated transcription (Latin):
remuñat ꝑ tẽporalẽ clemẽciã. ⁊ illuc
punit ꝑ ec̃nã iusticiã. Ihac enĩ uita
d̾is parcit ĩpiis. ⁊ tñ ñ parcit electis. Ĩ illa
parcet electis. ñ parcet ĩiqͥs. plus corript᷑
flagello qͥ a d̾o diligit᷑ si peccaũit. dicẽte
amos ꝓpħa. Tantũ mͦ uos coguoui ex
oĩb nationib t̾re t̾re: idc̾co uisitabo

Expanded text:
 temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Plus corripitur flagello, quia a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus natio
Abbreviated transcription (Latin):
ad destruenda corꝑis o̾sid̾ria. qm̃ ie
iuma ⁊ labores ꝓpt̃ curpes delectatio¬
nes nob̾ cõstieuta st̃. Gi gͥ egͥtudo is¬
uanda est. Sicuti enĩ magno ⁊ for¬
ti medicamine: entialia ab egͥcu¬
dine coeꝑis intia recidrint᷑. Et ħest
magna uͥtus qñ ĩfirmitatib tole¬
rancia fuerit adhibita. ⁊ gserũ
ocłos ñ fermꝰ graitit̾. extolleneie
enĩ istruñcũ amistinꝰ. ⁊ int̾iorib
ocłis głam dñi speculamꝰ. Sundi facdi
sumꝰ. ñ curemꝰ qͥa auditũ uanũ amisi¬
mus. Manꝰ nr̃s ex aliqͣ passione debili¬
tate st̃. s int̾iores paratas habemꝰ ad¬
ũsus ũmici tẽptationes. Ifirmitas to¬
tum coepꝰ nr̃m tenet. s int̾iori hõi
probari se recognoscat: ñ dici. Yiri

Expanded text:
ad destruenda corporis desideria, quoniam jejunia et labores propter turpes delectationes nobis constituta sunt. Si igitur aegritudo isratio est. Sicut enim magno et forti medicamine exitialia ab aegritudine corporis vitia reciduntur, et haec est magna virtus, quando infirmitatibus toleraoculos, non feramus graviter. Extollentiae enim instrumentum amisimus et interioribus oculis gloriam Domini speculamur. Surdi facti sumus, non curemus, quia auditum vanum amisimus. Manus nostrae ex aliqua passione debilitatae sunt, sed interiores paratas habemus adversus inimici tentationes. Infirmitas totum corpus nostrum tenet, sed interiori homini in adversis probari se recognoscat, non dejici. Viri
Abbreviated transcription (Latin):
di dolorib uite huiꝰ atterit᷑. ut ꝑfectior
qm̃ peccatorẽ aut flagello tẽꝑali ad pur¬
gationẽ ferit. aut iuditio et̃no puni¬
endũ relinqͥt. aut ip̃e ĩ se ho penitendo
punit ꝙ male aͦmisit. hac ꝓr̃ꝰ ÷ ꝙ deus

Expanded text:
 vitae hujus atteritur, ut perfectior quem peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo puniet quod male admisit: ac proinde es
Abbreviated transcription (Latin):
restat. Uidt qͣlia ĩ hac uita patit᷑. me¬
tuit ne pꝰ ħ grauiora patiat᷑. lugec qͥa
ĩ hꝰ cecitatis exlio a paradisi gaudiis ee¬
cidit: timet ne ⁊ eũ euliũ reliuqͥt᷑ uois
et̾ua subseqͣtun. Iã gͦ seutẽciã tosat in
pena. s miuas adhue ec̾iu iudicis formi¬

Expanded text:
restat; videt qualia in hac vita patitur; metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit; timet ne et cum exsilium relinquetur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena; sed minas adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sic docuerit: in regno cȩloꝵ minimꝰ erit. Qui uͦ obseruauerit:
ñ siatĩ regno dei saluus erit. qr inchoantia sunt ħ. non ꝑficientia.
alia interdicta. in quib si int̾dicta ñ fuissent: neo mors oꝑa¬
ret᷑ nec salus ꝑiclitaretꝰ. S ad hoc ea scõꝵ patrũ auctoritas re
uerenda decreuit. ut ⁊ p̃sentib ñ obesset. c̃pescendis uͦ maio¬
rib malis uł cauendis. caritas sincera prouideret. Qle ẽ. illd̃.
clticus non maneat. uł ad clericatum ñ accedat. Quod ut ait beatꝰ
augustinꝰ dictũ ẽ. rigore disciplinȩ. ñ desꝑatione indulgentię. Ali¬
oqͥn c̃tra claues eccłȩ disputaretꝰ. de quib dictum ẽ. que solueritiᷤᷤ¬
in terra. soluta erunt ⁊ incȩlo. S ne forsitan spe honoris ȩccłastici
animꝰ intumescens suꝑbe ageret pęnitentiã. seuerissime placuit.
i pꝰ actam pęnitentiã. nemo fiat clericus. uł maneat clericus.

Expanded text:
sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, non statim regno Dei dignus erit, quia inchoantia sunt haec, non perficientia. Sunt alia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent, nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad hoc ea sanctorum Patrum verenda ita decrevit, ut et praesentibus non obesset, et compescendis majoribus malis vel cavendis, charitas sincera provideret: quale est illudclericus non maneat, vel ad clericatum non accedat. Quod, ut ait beatus Augustinus , dictum est rigore disciplinae, non desperatione indulgentiae. Alioquin contra claves Ecc erit solutum et in coelis . Sed ne forsitan spe honoris ecclesiastici animus intumesceret, et superbe ageret poenitentiam, severissime placuit ut post actam poenitentiam nemo fiat clericus, vel maneat clericus.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua nob dicenda sunt. Preceptiones itaq ⁊ phi¬
bitiones. aliȩ st̃ mobiles. aliȩ ĩmobiles. Preceptiones im¬
mobiles sunt. quas lex aterna sanxit. quȩ obseruate
salutẽ conferunt. non obseruatȩ eande auferunt.
qualia sunt. diliges dñm dm tuũ ex toto corde tuo
⁊ proximũ cuũ sicut te ipsũ. ⁊ honora patrem tyũ.
⁊ matrẽ cuã. ⁊ siqua st̃ his similia. Mobiles uo sunt¬
uas lex ȩterna ñ sanxit. s posterioꝵ diligentia. ratione uti¬
sitat is inuenit. ñ ad salutem principalit̃ obtinendam. s ad eã
primã ⁊ scd̾am correptionem deuita. ñ qͦd eoꝵ colloqͥum ꝑ se
aluti obesset. s quod frequentatũ. ex obliquo quorumdã simplici
mhc̃ modum. Similit̾ ĩmobiles prohibitiones sunt. quȩ aduersꝰ
uitia loquuntꝰ. qualia st̃. N occides. non mechaberis. ⁊cet̾a. Hȩc
sunt illa minima p̃cepta: de quib dñs dicit. quia qͥ ea solu̾it ⁊

Expanded text:
aliqua nobis dicenda sunt. Praeceptiones itaque et prohialiqua nobis dicenda sunt. Praeceptiones itaque et prohibitiones, aliae sunt mobiles, aliae immobiles. Praeceptiones immobiles sunt, quas lex aeterna sanxit: quae observatae salutem conferunt; non observatae, eamdem auferunt: Qualia sunt: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum; et honora patrem tuum et matrem tuaquas lex aeterna non sanxit sed posteriorum diligentia invenit ratione utilitatis, non ad salutem principaliter obtinendam, sed ad eam primam et secundam correptionem devita : non quod eorum colloquium per se saluti obesset; sed quod frequentatum ex obliquo quorumdam simplicitnibus in hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntur; qualia sunt: Non occides; Non moechaberis : et caetera. Haec sunt illa minima praecepta, de quibus Dominus dicit: Quia qui ea solverit, et
Abbreviated transcription (Latin):
rit. premiũ meretur. s tam̃ dixit. ñ peccat. si nubat.
ueranti suadet: s qui non adquieuerit. ñ fit se ipso
melior.s lic& maneat faciente inferior. ñ fit tam̃ se¬
ipso peior. S si a uoto ceciderit: fit se ipso inferior &
peior. Si uero infra metas sobrietatis ⁊ m̃sȩ frugalitatis
se cobibuerit. sũmoꝵ premia ñ asseqͥtur. s si inde ad
comessationes ⁊ ebrietates ꝓlapsus fuerit. rem rep̃hensi¬
one ẽ confusione dignã fecisse ꝑhibetur. Isti itaq duo
status. unus suꝑior. alt̃ inferior. qͥ ante uotum sunt
uoluntariĩ. pꝰ uotym uero necessariĩ: habent modos
⁊ institutiones suas. q̃ obseruatȩ sic̃ iam dictum ẽ. aliis
remedium. aliis adquirunt premiỹ. ñ obseruatȩ u̾o¬
oecernũ merentꝰ suppliciỹ. In his itaq ante susceptionẽ
ẽ. deliberandum. pꝰ susceptionẽ uͦ ꝑseuerandyor
is ita breuiter delibatis. de p̃ceptione ⁊ ꝑhibitione

Expanded text:
rit, praemium meretur; sed tantum dicit: Non peccat, si nubat .rit, praemium meretur; sed tantum dicit: Non peccat, si nubat .veranti. Sed qui non acquieverit, non fit seipso melior; sed licet maneat facientibus inferior, non fit seipso pejor. Si vero a voto ceciderit, fit seipso inferior ac deterior; si vero infra metas sobrietatis et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non assequitur. Sed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et confusione dignam fecisse perhibetur. Isti itaque duo status, unus superior, alius inferior, qui ante votum sunt voluntarii, post votum vero necessarii, habent modos et institutiones suas. Quae observatae, sicut jam supra dictum est, aliis remedium, aliis acquirunt supplicium. Observatae . In his itaque ante susceptionem est deliberandum, post susceptionem vero perseverandum. His ita breviter praelibatis, de praeceptione et prohibitione
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur quod ante banc ascensionẽ fuerat uoluntariuos.
Unde ⁊ dr̃s dicit. Nemo mittens manum ad aratrum.
retro respiciens. aptus est regno dei. Poterat enĩ ante
scensionem esse inferior. ñ tam̃ deterior. Post descensio¬
iem u̾o inferior ẽ.⁊ deterior. Hȩc de ammonitione.
nidulgentia u̾o quantum niobis uidetur qr meliora non
ligit: remedium quidem ht̃ ñ p̃mium. s abhoc si quis
Aeclinauerit. meretur exitiale iudicium. Uerbi gr̃a.
Scimꝰ sicut ab apło didicimus. humano generi ꝓpter
uitandam fornicationem indultum eẽ coniugium.
uiꝰ uiolator meretur ȩc̃num eođe apło testante supli
eum qui se pͥmitus alligauerit. Uoluntariꝰ enĩ ẽ. non
necessarius. Alioquin transgressor eẽt: quic̃q uxorem
ñ auceret. Postꝗͣ uo se alligauerit: audiat apłm dicẽtẽ.
Alligatꝰ es uxori: noli querere solutionẽ. Idem quoq apłs
cum de nuꝑtuis loqueretur: ñ dixit. mulier sinupse¬

Expanded text:
teneatur quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. teneatur quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo mittens manum ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei . Poterat enim fieri ante ascensionem inferior, non tamen deterior; post descensionem vero, inferior et deterior. Haec de admonitione. Indulgentia vero quantum nobis videtur quia meliora non eligit, remedium quidem habet, non praemium; sed ab hoc si quis declinaverit, meretur exitiale judicium. Verbi gratia: Scimus, sicut ab Apostolo didicimus, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium . cujus violator meretur aeternum eodem Apostolo testante supplieum qui se primitus alligaverit: voluntarius enim est, non necessarius, alioquin transgressor esset quicunque uxorem non duceret. Postquam vero se alligaverit, audiat Apostolum dicentem: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . Idemque Apostolus, cum de nuptiis loqueretur, non dixit, mulier si nupse
Abbreviated transcription (Latin):
sit ammonitio. quid sit preceptũ. quid ꝓhibitio. qͥd remissio.
i hȩo nec se inuicem impugnare. nec ase inuicẽ distare. sed
ominib sanitatis remediũ ꝓ sua mod̾atione dispensare. s ħ
Ingła quid ponderis habeant. quibusue conueniant. quȩ
int remissibilia. quȩ inremissibilia.⁊ qñ. uel qͥb decausis
sint remissibilia: paulo lacius ẽ. distinguendum.
t prima quidem animonitio pęnam ñ intentat. siquis
ost eam non eat: s p̃mium sibi adqui escentib pollicetur.
Ende dñs dicit in eugłio. Siuis eẽ ꝑfectus: uade uende omĩa
ue habes: & da pauꝑib. ⁊ habebis chesaurum in cȩlo. Ecce¬
ctio ista eugłica in uoluntate bominis ꝑfectionẽ ponens.
Non cogit. ñ minas intentat. sic̃ nec illa quȩ spadones laudans qui
castrauerunt ꝓpt̾ regnum cȩloꝵ. subinfere. Qui pot̃ caꝑe
t tam̃ cũ ad ꝑfectionem uoto se quis astrinx̃it.caput.¬

Expanded text:
sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec nec se invicem impugnare, nec a seipsis distare, sed omnibus sanitatis remedium pro sua moderatione dispensare. Sed haec singula quid ponderis habeant, quibusve conveniant, quae sint remissibilia, quae irremissibilia, et quando, vel quibus de causis sint remittenda, paulo latius est distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam non eat, sed preamium sibi acquiescentibus pollicetur. Unde Dominus dicit in 2 Evangelio: Si vis esse perfectus, vade, venquae habes; da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo . Ecce lectio ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens, non cogit, non minas intentat. Sicut nec illa quae spadones laudans: Qui se castraverunt propter regnum coelorum , subinfert: Qui potest capettamen cum ad perfectionem voto se quisque astrinxerit, v
Abbreviated transcription (Latin):
rare uulnera salutẽ seruare uł augere intendit. nec mȩ
entia egrotanti medicamina apponit. ⁊ nunc ferro secat
cui fom̃to subuenire ñ pot̾at. ⁊ econuerso ei nõ subuenit
fomito. quẽ ferro secare non audebat: ita spuales medici
cã illicnd. probibent. necessaria iubent. sũma suadent. ue¬
nalia indulgent. cũ scđm duritiã cordis delinquentiu.
ꝑcorrestionẽ eoꝵ. uł cautela cȩteroꝵ. seueras penicent iȩ
leges imponunt. ł cũ scđm deuotionẽ dolenttum. ⁊ resur¬
gere uolentuln. considata fragilitate uasis quod portant.
indulgentie malagma suꝑ ponunt. Nam qui indulgeñ.
maiorib morbis amouendis ꝓuident. ⁊ qͥ illicita phibent:
amorte deterrent. qͥ uero necessaria iubent: salutem
cupiunt conseruare. qui aut̃ sũma suadent. salutem
tudent augere. Doc aitendens diligens lector: intelliget unam¬
eẽ faciem elohuioꝵ sacroꝵ. cum distincte considerabit quid

Expanded text:
rare vulnera salutem servare, vel augere intendit; nec medirare vulnera salutem servare, vel augere intendit; nec medientia aegrotanti medicamina apponit; et nunc ferro secat, cui fomento subvenire non poterat, et e converso ei nunc subvenit fomento, quem ferro secare non audebat; ita spirituales medici,cum illicita prohibent, necessaria jubent, summa suadent, venialia indulgent: cum secundum duritiam cordis delinquentium pro correctione eorum, vel cautela caeterorum severas poenitentiae leges imponunt; vel cum secundum devotionem dolentium et resurgere volentium, considerata fragilitate vasis quod portant indulgentiae malagma superponunt. Nam, qui indulgent, majoribus morbis amovendis provident; et qui illicita prohibent, a morte deterrent: qui vero necessaria jubent, salutem cupiunt conservare; qui autem suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
scdia ⁊ ueritas. Habet enim omĩs ȩccłastica disciplina
pͥncipalit̾ hanc intentionẽ. uł omẽm edificationẽ ad¬
uersus scientiã xp̃i se erigentem destruere. uł edifi¬
fationem dei fidei ueritate. ⁊ mors honestate. constan¬
em construere. uel eandem si contaminata fuerit.
enitentiȩ remediis emundare. Huius edificatioĩs
agist est caricas. quȩ saluti ꝓximoꝵ consulens. id
pcipit alĩs fieri. quod s qͥsq uult ab aliis impendi. Quic̃q
dͦ eccłastic̃ doctor eccłasticas regłis ita iñpretat᷑. aut mode¬
rat᷑: u ad regnũ caritatis cuncta q̃ docuerit uł exposuerit
beatue auouetinsꝰ de disciplina egcełastica eraandelle
cariatem: ⁊ fac qͥcqͥd uis. Si corripta: corripe c̃caritate Si
uel partendo. sanandis morbis caritas sincera subueniat:
ineno ibi uenaliũ medicoꝵ more. qͦd suũ ẽ. querat: ne
non moriebant᷑. ⁊ uiuificabant animas q̃ ñ uiuebant
Sic̃ enĩ racio corporił medicins. uł depelłe morbos. uł cu¬

Expanded text:
esiastica disciplina principaliter hanc intentionem, vel omnem aedificationem adversus scientiam Christi se erigentem destruere: vel aedificationem Dei, fidei veritate, et morum honestate constantem construere; vel eamdem si contaminata fuerit, poenitentiae remediis emundare. Hujus aedificationis magistra est charitas, quae saluti proximorum consulens, id praecipit aliisifieri quod sibi quisque vult ab aliis impendi. Quicunque ergo ecclesiasticus doctor ecclesiasticas regulas ita interpretatur aut moderatur, ut ad regnum charitatis cbeatus Augustinus, de disciplina ecclesiastica tractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis; si corripis, corripe cum charitate; sivel parcendo, sanandis morbis charitas sincera subveniat, et nemo venalium medicorum more quod suum est ibi quaerat, ne ificabant animas quae non vivebant . Sicut enim ratio corporalis medicinae vel depellere morbos, vel cu
Abbreviated transcription (Latin):
N his gͥ inqͥb obseruatis salus adquirit᷑ uel in qͥb neglectis mors
indubitata c̃seqͥtꝰ: nulla ẽ. admittenda dispensatio. s ita sunt
omĩa mandata uel int̾dicta seruãtda. sicut sunt ȩtna lege sancita
In his uͦ quȩ propt̃ rigorẽ disciplinȩ uł muniendã salutem pos¬
terioꝵ sañsit diligentia. si honesta uł utił sequatꝰ cõpensatio.
pot̾ p̃cedere auctoritate p̃sidentiũ diligent̃ deliberata dispensa¬
tio. Multa enĩtalia in euugłica historia. in actib apłoꝵ. in ge¬
stis concilloꝵ. ⁊ c̃tigisse legim. ⁊ pꝰmodũ apłicoꝵ uiroꝵ auctoritate¬

Expanded text:
n his ergo, in quibus observatis salus acquiritur, vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio, sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sicut sunt aeterna lege sancita. In his vero quae propter rigorem disciplinae, vel teriorum sanxit diligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apostolorum, in Gestis conciliorum et contigisse legimus, et postmodum apostolicorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
xceptiones eccłasticarum regularum.
partim exemplis romanoꝵ pontificum.
partim ex gestis concilioꝵ cacholicorum
epoꝵ. partum ex tͣctatib orchodoxoꝵ
patrum. partim ex institutionib catho¬
it qͥ scripta illa ex qͥb ista excepta sunt ad manũ habere ñ
pot̾it: hinc saltem accipiat qͦd ad cõmodũ causȩ suȩ ualerẽ
perspexerit. A fundam̃to itaq xp̃ianȩ religionis. id. ẽ. fide
instruendos mores uel corrigendos. sic ea q̃ ad quȩq nego¬
tia discutienda uł diffinienda ꝑtinent fub generalibus
titulis distincta congessimꝰ. ut ñsit querenti necesse totỹ
uolum̃ exuoluere. s tancũ titulum generalem suȩ q̃sti¬
oni congruentem notare. ⁊ ei fubiecta capitula sine int̾po
latione transcurrere. Inqͦ prudentẽ lectorem p̃monere
hendat. s qͥd scdm rigorem. qͥd scđm mod̾ationẽ. qͥd scdłm

Expanded text:
xceptiones ecclesiasticarum regularum, partim ex epistolis Romanorum pontificum, partim ex gestis conciliorum catholicorum episcoporum, partim ex tractatibus orthodoxorum Patrum, partim ex institutionibus cathout qui scripta illa ex quibus ista sunt excepta ad manum habere non poterit, hinc saltem accipiat, quod ad commodum causae suae valere perspexerit. A fundamento igitur Christianae religionis, id est a fide,e ad instruendos mores, vel corrigendos, sic ea quae ad quaeque negotia discutienda, 162 vel definienda pertinent, sub generalibus titulis distincta congessimus, ut non sit necesse quaerenti totum volumen evolvere, sed tantum titulum generalem suae quaestioni congruentem notare, et ei subjecta capitula sine interpolatione  al. interpellatione transcurrere. In quo prudentem lectorem praemonere hendat; sed quid secundum rigorem, quid secundum moderationem, quid secundum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ acqͥeuit dicens. ĩ ħ loco mouar
ego. Neuientes au̾ fr̾s ad abbatẽ
pastorẽ: uarrauert̾ illi d̾ eo. Et ro¬
gauit eos ut irent ad eñ dicentes.
abbas pastor: uocat te ad se. Ueũ
ei duissent: ꝑrentad eũ. Et iudens
eũ senex afflictũ: surrent ⁊ oseu¬
latꝰ ÷ eũ. Et ad gauons ei: rogabat
ut sumeret cibũ. Qͥ ⁊ ita fecit.
Erat̾ int̾rogauit ab batẽ pastorẽ
dicens. feci peccatũ grand̃: ⁊ uolo
tͥennio penitere. Auit añ ei abbas
pastor. Multũ ÷. Et duit ei fr̾. Iubes
Qͥ aũ p̃sentes erant: dicebant usq
ad qͣdraguita dies. Seuex it̃m dix̃.
Multũ :. Et adieeit dicens. sece pu¬
to qͥa si toto cord̃ ho̾ penituerit:¬

Expanded text:
icens: In hoc loco moriar ego. Venerunt autem fratres ad abbatem Pastorem, et narraverunt ei de eo. Et rogavit eos, ut irent ad eum dicentes: Abbas Pastor vocat te ad se. Quod cum ei dixissent, perrexit ad eum. Et videns eum senex afflictum, surrexit et osculatus est eum. Et adgaudens ei rogabat ut sumeret cibum. Qui et ita fecit. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Feci peccatum grande, et volo triennium poenitere. Dixit autem ei abbas Pastor: Multum est. Et dixit ei frater: Jubes Qui autem praesentes erant, dicebant usque ad quadraginta dies. Senex iterum dixit: Multum est. Et adjecit dicens: Ego puto quia si toto corde homo poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ ħ ip̃m ꝙ excaritate corripiunt᷑
ad ĩiurie cõtumeliã trahunt. Nñ
euenit ut ex eo dteriores efficiant᷑
ꝑ ꝙ emĩdari obediendo potuerũt.
Salubrit̾ accipiunt iusti. qͦcieus dͦ
suis excessib arguunt᷑. Inqͥs uio¬
lesta ÷ ueritas. ⁊ amara disciplina

Expanded text:
um quod ex charitate corripiuntur ad injuriae contumeliam trahunt. Unde evenit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. Salubriter accipiunt justi quoties de suis excessibus arguuntur. Iniquis molesta est veritas,