comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipit. sic̃ ille cui uirat᷑ intelligit. Dupplicit̾ aũt
reus fit qui ⁊ dei nomen inuacuum assumit:
⁊ ꝓximum dolo capit. Non ÷ oseruandum sa¬
cramentum: quo malum incaute ꝓmittitur.
ueluti si quispiã adultere ꝑpetuam cum ea ꝑ¬
manendi fidem polliceatur. Tołabiliꝰ: enĩ nõ
implere sacramentum: qͣm ꝑman̾e indetesta¬
bili flagitio

Expanded text:
accipit, sicut ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem accipit, sicut ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem reus fit qui et Dei nomen in vanum assumit, et proximum dolo capit. 9. Non est conservandum sacramentum quo malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuo cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ autem mentit᷑: testis est fraudulentꝰ. Iuratiõi:
non acqͥescat os tuum. Uir multum uirans re¬
plebitur iniquitate: ⁊ non discedit adomo eiꝰ
plaga. Si inuacuum uirauĩt uir: non iustifi¬
tiri non pot̃ qui non loquit᷑: sic ꝑuirare nõ
cͥmen incurrimus. Nõqͣm gͦ uiret: qͥ ꝑ uirare
timet. Multi ut fallant ꝑuirant: ut ꝑfidem
sacͣmenti fidem faciant u̾bi. Sicq ualentes dũ
ꝑ urant.⁊ metuunt᷑: hominem incautum
decipuint. Inc̃lum ⁊ falsis lacͥmis seducti deci¬
pimur ⁊ credimus dum plorant: qͥb credendũ
non erat. Płumꝙ sine uiramento loqui dispo¬
nimus. s ĩcredulitate eoꝵ qui ñ credunt qd̃
dicimus iurare compellimur: taliq necessitate
uirandi consuetudinem facimus. Sunt multi
ad credendum pigri: qui non mouent᷑ ad fidem
u̾bi. Grauit̃ autem delinquunt: qͥ sibi loq̃ntes
iuirare cogunt. Quacumq arte u̾borum quis
iuret. deus tamen qui consciencie testis ÷ ita hoc

Expanded text:
est fraudulentus . Jurationi non assuescat os tuum . Vir multum jurans replebitur iniquitate, et non discedit a domo illius plaga . Si in vacuum juraverit vir, non justifitiri non pocrimen incurrimus. Nunquam ergo juret, qui perjurare timet. sacramenti fidem faciant verbi sicque fallendo, dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. 5. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur, dum plorant, quibus credendum non erat. 6. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. 7. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt qui sibi loquentes jurare cogunt. 234 8. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc
Abbreviated transcription (Latin):
 ꝓ exe̾citatõe cetõꝵ magnis numu̾bꝰ exaltãt᷑.
qͥ stuclio castitatis mũdi. abstinẽcie rolore ualidi.
dotͥne dapibꝰ referti: patiẽcie lõganimitate hu¬
miles. auctoritatis fortitucdi̾e erecti: pietatis gr̃a
benigni ĩticee seuitate distͥctist̃. Qnimirũ
culm̃ regiminũ si uocati susciꝑe renuunt:

Expanded text:
 magnis muneribus exaltantur, qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pruis cupiẽs ysaias: officiũ p̃dicatõis appe¬
tit. ꝑ otẽplatiuã uͦ herenuias amori. ditoris
laudabilit̃ alt̃ expauit. Iste ne tacite. tẽpla¬
tõis luc loq̃ndo ꝑde̾t. Iile ũ tlapna studiosi
oꝑis tacẽdo sẽtiret. Sr ħ ĩutͥsꝙ: subtilit̃

Expanded text:
is cupiens Isaias, officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori Conditoris laudabiliter alter expavit. Iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in u
Abbreviated transcription (Latin):
nece pꝰdidic̃ sine obstaculo retͣctatõis ãhelare.
pͥus qͥppe ferire dephẽsũ ꝑsecutorẽ noluit
⁊ pꝰ c̃dãpno desudantis exercitꝰ. ⁊̃ deutũ militẽ
extiurit. Quẽ ꝓfc̃o ab electoꝵ num̃o cuspalõ¬

Expanded text:
necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare . necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa lon
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ e ꝑ ou̾satio docẽt ẽxẽplũ se seqñtib p̃bẽs rex
fieri noluit. Ad cͥcis uͦ patibulũ: spp̃te ꝯuenit.
oblatãgłam culminis fugit. penã ꝓbͦse mortis
appetiuit. ut mbͣ eiꝰ nidelicet disce̾nt fauores
mũdi fug̾e t̾rores minime tini̾e ꝓu̾tate ad¬
u̾sa dilig̾e. ꝓspera formidãdo declinare qr ⁊ ista
sepe ͭ timorẽ cor iqͥnãt. ⁊ illa ꝑdolorẽ purgãt
Iistis sese aĩñ eng̃. ĩ ilł ant̃ si qñ se ererrat:¬
t̃gut᷑. Lã plerũq adu̾sitatis magist̾io subdiscipli¬
nacorp̃mit᷑. Ꝙ si ad regiminis culm̃ eruperit.
ꝑcep̃. ĩtimuit. honorari nãꝙ corã popło cupĩs.
dũ rep̾hẽdi publite noluit: ipm̃ qͥ ĩ regnũ se
ũrerat scidit. Sic dl̃ aucttris uidicio pene in
cũctis actib placẽs mor uͥ p̃ssure põcde̾ caruit:
ĩtimorẽ uulu̾is erupit. facꝰt ẽ. ĩ morte iurr. cͥde¬
liter rigidꝰ. qr ĩ appetitu femĩe: eneruit fluiãt

Expanded text:
ersationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit; ad crucis vero patibulum sponte convenit: oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit, ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare. Quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus eterguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis ratõe colligit᷑. dũ m̃es ꝑdu̾sa partit᷑. Eũ ꝙ
foras ꝑ ĩ solertẽ curã tͣhit᷑. a timoris ĩtimi solidi¬
tate. uacuat᷑. Fiq ĩ extĩoꝵ dispositõe sollicta:
⁊ sui solumin ignara scit cogiare se nesciens
Nam cũ plusꝙͣ neceẽ ẽ seextioribꝰ ĩplicat: quasi
occupata ũtin̾e: oblnuscit᷑ qͦ tẽdebat. Ita: nt ab¬
se peccare erechias dͤdidit: cũ uenẽtibꝰ ad sealie
t᷑e ꝓlis: exeo irã uidicis ꝑtulit. qͦ se facẽ licenter
estimauit. Sepe clũ multa suppetũt dũq agi pos¬
sũt q̃ subiecti ꝙr acta sũt ad miret᷑ ĩ cogitatiõe
se aĩmꝰ eleuat. et plene ĩ se rrã iudici ꝓuocat.¬

Expanded text:
is ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut abm peccare se Ezechias credidit , cum venientibus ad se aliecuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat
Abbreviated transcription (Latin):
functi: suꝑstes fr̃ accipiat. atq ad nom̃
fr̃is filiũ gignat. Quam si acciꝑe forte renu¬
erit: huic ĩ faciẽ mulier expuat unũq ei pe¬
dẽ ꝓpĩquus discalciet. eiꝰ habitaculũ domũ
discalciati uocet fr̃ qͥppe de fu̾ctꝰ ille ẽ. qͥ post
resurrectionis apparens glam dix̃. Ite dicite
ri p̃cipit᷑. qi dignũ ꝓfc̃o ẽ: ut cura sc̃e eccł̃ie ei
qͥ hãc bñ regẽ p̃ualeat. ĩponat᷑. Cui uolenti: in
brans. ei qͣi saluã ĩ faciẽ iactat. cuieruno pede

Expanded text:
functi, superstes frater 7 accipiat, atque ad nomen fratris filios gignat: quam si accipere forte renuerit, huic in faciem mulier exspuat, unumque ei pedem propinquus discalciet, ejusque habitaculum domum discalceati vocet. Frater quippe defunctus ille est, qui post resurrectioniri praecipitur, quia dignum profecto est ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet, imponatur. Cui nolenti in fobrans, ei quasi in faciem salivam jactat. Cui ex uno pede
Abbreviated transcription (Latin):
Si ad huc hominib placerẽ: xp̃i seruus non
ẽẽn. Non efficiamur manis głie cupidi mui¬
cem ꝓuocantes. in uitem inuidentes. Si quis
existimat se aliquid ẽẽ tũ nicħ sit: ipse se
seducit. S alomon dixit. Ab hominatio ẽ añ¬
dm omĩs arrogans. ⁊̃ si manus admanũ
fui̾t: ñ erit in nocens. Qui se iattat ⁊ dila¬
ctat: uirga concitat. Qui aut̃ sꝑat in domino: sub
ne qd uirtus scĩe ꝯgregat: uentus elationis tollat
Mirancla quippe actio cũ elatione ñ eleriat: sed
grauat. Dũ suꝑna gc̃a ad altiora intelligenda dũ¬
cimur: ⁊ quanto sublimiꝰ leuamur: tanto sẽꝑ
huititate nos met ipsos intellectu nr̃o p̃merẽ
debemus. Ualde quippe elata mens retũdit᷑: si
ipsi suꝑ quẽ se extollit: supponatur. Arrogantes
uiri intra scãm eccłiam: qͣmius deum uiuendo
refugiant: eum tñ ueracit̃ credendo ꝯfitẽt᷑. Iysid̾.¬
.d. De uͥtute iꝰ ticie nulla elatione suꝑbias: de factis

Expanded text:
 placerem, Christi servus non essem . Non efficiamur inanis gloriae cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes . Si quis existimat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse seipsum seducit . SALOMON. Abominatio est Domino omnis arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et dilatat, jurgia concitat . Qui sperat in Domino, sublne quod virtus scientiae congregat, ventus elationis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Dum superna gratia ad altiora intelligenda ducimur, quantum subtilius levamur, tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi, super quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ẽm ⁊ amicum: neq autas faciem tuam aꝓxi¬
mo tuo. Q foueam fodit ꝓximo in illã cdecidat:
⁊ qui statuit lapidem lapidẽ ꝓximo offendit
ineo ⁊ qͥ laq̃um aliis ponit: ꝑhibit in illo Ori¬
uera sunt dixit: pena cõmissi reuoluitur ad
fonscium. G reg̾. Compassionẽ .ii. ꝓrimi: ple¬
rũꝙ obsidet pietas falsa. Qui eñ dolorẽ exti¬
pit. in aliena necessitate : crucẽ portat ĩ mente
Neꝙ .ii. aliter redemptoris nr̃i m̃bra efficumur.
nisi in herendo ⁊ comnatiendo ꝓxio. Crux qͥppe
acruciara cł̾r. Et duob modis crux tollit᷑: cum
aut ꝑabstinentiam crrcẽ dñi bauilamus: aut
ꝯpassionẽ ꝓximi. necessitatẽ illiꝰ nr̃am puta
hibet: crucem qͥdem baulat. s ire pꝰ dũmre¬
cusat. Duob .it modis crux tollit᷑. cũ aut ꝑ ab¬
stinẽciã affligit᷑ corpꝰ: aut ꝓ compassio nem
ꝑrimi asfugit᷑ animus. Cõpassio qͥppe homini¬
⁊ rectitudo uitiis debet᷑: ut ut in uno eodẽt

Expanded text:
rem et amicum . Ne avertas faciem tuam a proximo tuo . Qui foveam fodit proximo, in illam cito decidit: et qui statuit lapidem proximo, offendit in eo . Qui laqueum alteri ponit, peribit in illo . ORIvera sunt dixerit, poena commissi revolvitur ad conscium. GREGORIUS. Compassioni enim proximi plerumque obsistit pietas falsa. Qui enim dolorem excipit in aliena necessitate, crucem portat in mente. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. Crux quippe a cruciatu dicitur: et duobus modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam crucem Domini bajulamus, aut per compassionem proximi, necessitatem illius nostram putamhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Duobus enim modis crux tollitur: cum aut per abstinentiam affligitur corpus, aut per compassionem proximi af, rectitudinem vitiis debemus, ut in uno eodem
Abbreviated transcription (Latin):
alienis delictis: sicut intiis. ut nec aliter te.¬
d ner alit̾ os penses. ⁊ sic uidicsa: ut iuidicam cu¬
pis. Effrem dirit. Cũ .ii. inuicẽ on̾a nr̃a por
rificamus. Siẽ potꝰ aq̃ sitienti inestu solis. sic
sermo osolationis fr̃ĩ ĩ tribulatione temptatio¬

Expanded text:
alienis delictis sicut in tuis, ut nec aliter te,alienis delictis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses: et sic alios judica, ut judicari cupis. EPHRAEM. Cum enim invicem onera nostra portrificamus. Sicut potus aquae sitienti in aestu solis, sic sermo consolationis fratri in tribulatione tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspicimus exhibi. Mmus ꝓrimum amare oiũ¬
bona recusemus. Indie enĩ ei qͥ ẽ suꝑ omia pro¬
pinquamꝰ: unde nos ꝑcõpassionẽ ꝓximi. ⁊̃ sub nos¬
quis malos non tolãt: ipse sibi ꝑ intołantiamz
suã testis :: ꝙr bonus non est. Bonus enĩ ñ fuit
que maloꝵ pͣuitas ñ ꝓbauit ferrũ anime nr̃e ne¬
ferrũ nequaqͣm ꝑducitur. ad subtilitatẽ acuminis
si hoc non eraserit aliene luna pͣuitatis. Tanto gͦ
magis maleͥ tołandi sũt: quanto ⁊ ampliꝰ habun¬
dant. Sic debemꝰ ag̾e curam nr̃am: ut ñ negliga¬
mus curam ꝓrimi. Si enĩ ⁊ ꝙ impendi nobis
caritates iura illesi seruabimus. P asiliꝰ dixit.
Ꝙ tͥ actid̾e ñ uis: net ꝓximo tuo cupias euenire
Condole in alienis calamitatibe: satiare fletib
in alienis mertorib. Intribulatione alt̾ius: et
tu esto tͥstis. Talis esto aliis. qͣles optas ẽẽ crrca
te alios. Ꝙ ñ uis pati ñ facias: ⁊ non inferas alii
mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in

Expanded text:
conspicimus exhiberi. Minus proximum amare conviibus impendere bona, recusemus. Inde enim ei qui est super omnia, propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ferrum nostrae animae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit aliena lima pravitatis. Tantum ergo magis mali tolerandi sunt, quantum et amplius abundant. Sic agere debemus curam nostram, ne negligamus curam proximi. Sic enim et quod impendi nobis Charitatis jura illaesi servemus. BASILIUS. Quod tibi accidere non vis, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati, non facias, et non inferas alteri, mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in
Abbreviated transcription (Latin):
ñs dicit. Mun̾a exei ceant ot ulos sapien¬
tiũ: ⁊ mutant u̾ba iustoꝵ. S alomon.d.
Muña de sinu impiis accipit: ũ ꝑu̾tat semi¬
tas iudicii. Nondes alienis honorẽ tuũ ħc filiꝰ
sirac. di. Donec acripiant osculant᷑ mantis ma¬
clantis.⁊ in ꝓmissionib humiliant uoces suas:

Expanded text:
S. Munera excaecant oculos sapientum, et immulant verba justorum SALOMON. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii . Non des alieno honorem tuum . JESUS SIRACH. Donec accipiant, osculantur manus dantis, et in promissionibu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ocũpatꝰ fui̾t. homo in aliquo delicto: uos
qui sp̃itales estĩs instruite huiꝰmodi ĩ sp̃u
lenitates. C onsicłans te ipsum: ne⁊ tu temp¬
teris. Suscipite in firmos ꝯpatentes estotẽ
ad omnes. S alomon dix̃. Qui despicit ꝓximũ
suũ: peccat: posside ficlem cũ ꝓnmo in pauta¬
te illĩ: ut inbonis illuis leteris. Intempore¬

Expanded text:
o, vos spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis: considerans teipsum, ne et tu tenteris . Suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. SALOMON. Qui despicit proximum suum, peccat . Eadem posside cum proximo in paupertate illius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsum pͥus. Ihc filiꝰ sirac dix̃. honora medic̃
ꝓpt̃ necessitatẽ: ⁊ enĩ illũ creauit altissimus. A dõ:
ẽ onr̃is medela. Disciplrna medici exaltabit capuc
illiꝰ. ⁊ ini conspectu magnoꝵ collaudabit᷑. Unguẽ¬
tariꝰ facit pigm̃ta suauitatis: Da loc̃ medico. ⁊ .N.¬
illum creauit dominus.⁊ ñ discedat ate: qm̃
oꝑa eius sunt necessaria. Qui delinquit incon¬
spectu enis qui fecit illum: incidet in manus
medici. Cyprianus dix̃. aꝑiendum uulnus
÷:⁊ secandum. Putredinib amputatis: mede¬
la ÷ fortiore curandum. Uociferetur ⁊ clamet
licet ⁊ ꝯq̃ratur eger in patiens ꝑ doloren: grãs
agit pꝰmodum cũ senserit sanitateni. De lingatiõe.
uenis suꝑ terram: erunt ligata ⁊ in celis¬

Expanded text:
 JESUS SIRACH. Honora medicum propter necessitatem, etenim Illum creavit Altissimus . A Deo est omnis medela. Disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnorum collaudabitur . Unguentarius faciens pigmenta suavitatis et unctionis illum creavit Dominus . Et non discedat a te, quoniam opera ejus sunt necessaria . Qui delinquit in conspectu ejus qui fecit illum, incidit in manus medici. CYPRIANUS. Aperiendum vulnus est et secandum, et putraminibus amputatis, medela fortiore curandum. Vociferetur et clamet, licet et conqueratur aeger impatiens per dolorem; gratias aget postmodum, cum senserit sanitatem. CAPUT LXXIV. veris super terram, erit ligatum et in c
Abbreviated transcription (Latin):
storis scientia absoluat. Iuos debenius ꝑ pasto¬
ralẽ a uctoritatẽ solu̾e quos auctorẽ nr̃m cog¬
noscimꝰ. ꝑsuscitantẽ gr̃am uiuificare. sub
magno mod̾amine: pastores eccłie uł absol¬
uere studeant ł ligare. Utrũ ite an mite
obliget pastor: pastoris tam̃ sententia gregi
timenda est. ne is qui sub est ⁊ cũ iiꝰte forsi¬
tam ligatur. ipsam obligationis sue sentẽ¬
tiam ex alia culpa meretur. Pastor gͦ uel
absoluere indiscrete timeat: uel ligare. Is a
qui sub manu pastoris est ligari timeat uł in¬
iuste: ne pastoris sui iuditum tem̾e repre¬
hendat.
De exemplis

Expanded text:
debemus per pastoralem autoritatem solvere, quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel absolvere studeant, vel ligare. Utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne hic qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste, ne pastoris sui judicium temere reprehendat. De exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
qd subtilit cogitamus: quasi m̃te coqui¬
mus. S agni caro nec cruda edenda est
nec cocta aqua: qi redemptor nr̃ neq
purus homo estimanlꝰ est neq ꝑ hu¬
manam sapientiam qualit incarna¬
ri deus potuit cogitan. Omnis qui
redemptorẽ nr̃m purũ hominẽ credit.
quid iste aliul qmͣ agni carnes crudas
comedit. qͣs uidelicet coquere ꝑdiuinita¬
tis eius intelligentiam noluit: Omnis
uͦ qui incarnationis eius mist̾ia uirta
humanam sapienciam discute̾ conat᷑.
carnes agni aqͣ nult coquere: id est dis¬
pensationis eiꝰ myst̾iũ ꝑ dissolutã uult
scientiã penitrare. Quigͥ paschalis gau¬
dii sollempnitatẽ celebrare desiderat:
agiũ nec aqͣ coqͣt nec crudũ comedat:
ut neꝙ ꝑ humanam sapiẽtiã ꝓfũditatẽ
incarnationis illius penitrare appetat
neq meum tanqmͣ hominẽ purum
creclat: s assas igni carnes comedat. ut
De quo adhuc adh recte subungitur.
Uaput cum pectib ⁊ intestinis uaorabi¬

Expanded text:
quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquiquod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec cocta aqua, quia Redemptor noster, nec purus homo aestimandus, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabi
Abbreviated transcription (Latin):
mentato namq laudẽ ĩ molat: qui dõ¬
sacrificiũ de rapina parat. Lactuce uͦ
agrestes. ualde a mare sunt. Carnes
gͦ angni cũ lactucis agrestib sunt
edende: ut cum corpus redemptoris
accipimus nos ꝓpeccatis nr̃is in fieti¬
b affligamus: quatenꝰ ipsa a maritu¬
do penitẽtie ab st̃gat amentis stoma¬
cho ꝑn̾se humorẽ uite. Uͥ ⁊ subditur.
Non comedetis exeo crudũ qͥd nec coc¬
tum aqͣ. Ecce iã nos ipsa u̾ba hystorie:
ab intellectũ historico repellunt. Nũqͥd¬
fr̃s kini isrłiticus ille populus inep¬
gypto constitutus comede̾ agnũ crudũ
consuerterat. ut lex dicat. ñ comedetis
ex eo cruclũ quid: ybi ⁊ ad ditur.
Neq coctum aqua. S quid aqua nisi
huimanam scienciam designat: Iuirta
hoc quod ꝑsalomonem sub hereticorum
noce dicitur. Aque furtiue dulciores
sunt. Quid crude carnes agni. nisi incon¬
sicleratam ac sine reuerencia cogitationis
relictam illius humanitatem : Omne eñi

Expanded text:
mento namque laudem immolat, qui mento namque laudem immolat, qui sacrificium Deo de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt; carnes vero agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae amorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, neque coctum aqua. Ecce jam non ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. Nunquid Israeliticus ille populus in Aegypto constitutus agnum comedere crudum consueverat ut illi lex dicat, Non comedetis ex eo crudum quid? ubi et additur, neque coctum in aqua. Sed quid aqua nisi humanam scientiam designat? Juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae agni carnes, nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis rejectam illius humanitatem signi
Abbreviated transcription (Latin):
roborauit. Qui eñi ex morte conualuit:
uidelicet carnes illius ab ingne durue¬
runt. Unde etiam ꝑ paalmistam dicit
Exaruit uelut testa uirtus mea. Quid
enim est testa ante ignẽ nͥ molle lutũ :
S eierigne agitur ut solidetur. Uirtus
gͦ humanitatis eius uelut testa eraru¬
it: qr abigne passionis ad uirtutem
in corruptionis creuit. S sola redemp¬
toris nr̃i ꝑcepta sacͣm̃ta ad uerã sollen¬
nitatẽ m̃tis ñ sufficiũt. nͥ eis qͦꝙ ⁊ sangͥ
ire: Unde bene adhuc ad comedenctũ
subditur: ⁊ arimos panes cũ lactucis
agrestib. Panes quippe sine fermento
comedit: qͥ recta oꝑa sine correͥptione
uane głe exercet. qͥ mandata misciłie
sine peccati ad mirtione exhibet. ne¬
ꝑ u̾se diripiat: qd̾ quasi recte dispen¬
sat. Hoc quoꝙ peccati ferm̃tũ bone sue
pationẽ dominus dicebat. Uenite ad
bethel ⁊ impie agite: atꝙ post pauca
⁊ sacͥficate de ferm̃tato laudem. Defer¬

Expanded text:
roboravit. Qui enim ex morte convaluit, roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit, sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque ire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet; qui mandata misericordiae sine perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae pationem Dominus dicit: Venite ad Bethel, et impie agite. Atque post pauca: Et sacrificate de fermento laudem . De fer
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ mentes nr̃as accipimus ĩ qͥb ꝑcogi¬
tationẽ mnabitamus: Cinꝰ domꝰ super¬
liminare.ẽ. ipsa intentio q̃ p̃minet
actiõi. Qͥ gͥ intentionẽ cogitationis sue
ad imitationẽ dominice passionis diri¬
git: in suꝑ luminare domus agni san¬
guinẽ ponit. Uel c̾te domus nr̃e ipsa
sunt corpora: in quib quo ꝙ iuiumus
habitamus. Et in suꝑ liminare dom̃
agni sanguinẽ ponimꝰ: qr crutẽ passio¬
nis illiꝰ infronte portamus. De qͥ ad huc
agno subditur. Et edent carnes nocte
illa assas igni. In uocte quippe agnũ
comedimus qui in sacramento modo
dominicum corpꝰ accipimus: qñ adhuc
ab inuicẽ nr̃as consciencias ñ uidemus.
Que tamen carnes igni assande sũt:
qr nimirum dissol uit carnes quas
aqͣ corit. Quas uͦ ignis sine aqͣ excoqͥt.
roborat. Carnes itaq agni nr̃i ignis
ercoxit: quia eum ipsa uis passioĩs
illius adresurrectionẽ ualtiorem
reddidit. atq ad incorruptionẽ

Expanded text:
nisi mentes nostras accipimus, in quibus per coginisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem inhabitamus? Cujus domet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ad invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
Caput cum pedib eius ⁊ intestinis uo¬
rabitis: nec remanebit ex eo quicqmͣ
usq mane. Si quid residuum fuerit
igne comburetis U̾ ⁊ additur. Sic aut̃
comedetis illum. Renes ur̃os accingetis
calciamenta habebitis in pedibus ues¬
tris tenentes baculos in manib: ⁊ co¬
medetis festimantes. Que uidelicet cũcta
nobis magnam edificationem pariũt
si fueriit mystica int̃p̃tatione discus
sa. Quis namq sit sangnis agni: non¬
iam audiendo s bibendo didicistis. Qi
sanguis suꝑ utrumq postem ponitur.
quando non solum ore corporis. s etiã
ore cordis accipitur. Inutroq et enĩ
poste agni sanguis est. positus: qñ
sacramentum passionis illiꝰ cũ ore ad
redemptionẽ sumit᷑. ad imitationem
quoq intenta m̃te cogitatur. Nlam qͥ
sic redemptoris sui sanguinẽ accipit.
ut imitari passionẽ illius nec dum
uelit. ĩ uno poste sanguinẽ posuit qͥ
etiam in suꝑ li minarib domorum
ponendus est. Quid eñi spualit̃ domꝰ

Expanded text:
ejus et intestinis vorabitis, nec remanebit ex eo quidquam usque mane. Si quid residuum fuerit, igne comburetis . Ubi et additur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis, et calceamenta habebitis in pedibus vestris, tenentes baculos in manibus, et comedetis festinantes . Quae videlicet cuncta nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione dsa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste agni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos,
Abbreviated transcription (Latin):
licet redemptor nr̃. ante lucem resur¬
gens non solum liber mnfernoexiit:
s ipsa etiam in ferni claustra destrai¬
rit. Portas tulit ⁊ montis uerticem
subiit. quia resurgendo claustra ĩfer¬
ni ab stulit.⁊ ascendendo celoꝵ regna
penetrauit. hanc gͦ resurrectionis
it ex facto tota mente diligamus. ꝓeiꝰ
amore moriamur. Ecce in resurrecti¬
one auctoris nr̃i: ministros eius an¬
gelos conciues nr̃os agnouimus. Ad
horum gͦ ciuium illam frequentem
festiuitatem festinemus: his cum nec¬
dum usione possumus. desiderio ⁊
mente iunganuit. Trans migremus

Expanded text:
licet Redemptor noster ante lucem resurlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed ipsa etiam inferni claustra destruxit, portas tulit. Et montis verticem subiit: quia resurgendo, claustra ini abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis it ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus
Abbreviated transcription (Latin):
cisum dolet mortuum: quia hunc ad
suam gloriam cognoscit. ꝑuenisse ꝑ pe¬
nam. Quod bene in libro iudicum sã¬
son illrus facta significant. qui cũ ga¬
zam cuutatẽ phylistinorum fuiss in¬
gressus. phylistei protinus ingressũ
euis cognoscentes ciuitatem repente
obsidionibus circunderunt. crstodes
deputauerũt ⁊ sanson fortissimum
se iam comprehendisse gauisi sunt. S
quid sanson fecit cognouimus. Medianocte
portas ciuutatis abstulit: ⁊ montis uer¬
ticem ascendit. Qitẽ fratres lm̃i hoc
in facto. quem nisi redemptorẽ nr̃m
sanson ille significat s Quid gazaciui¬
tas. nisi infernum designat: Quud per
stratur: Qui cum mortuum dominum
uiderunt. eiusq corpꝰ in sepulchro iã
posicum. custodes ilico deputauer̃t:
et eum qui autor uite claruerat. in
inferni claustris retentum. qͣsi sãson
ingara se de p̃hendisse letati sunt.
Sanson uero nocte mecdia non solum
eriit s etiam portas tulit Quia uide¬

Expanded text:
cisum, dolet mortuum, quia hunc ad cisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendit. Quem, fratres charissimi, hoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per stratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni clin Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero nocte media non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
quod de menbris euis suꝑiorib audi¬
iuimus. Ecte uero ad memoriam red¬
dit. quod crucifixo dei filio uidei ĩ sul¬
tantes dice. bant. Si filius dei ẽ. descẽ¬
det de cruce. ⁊ credimus ei. Qui si tunc¬
de cruce descenderet nimirum insul¬
tantib cedens uirtutem nobis pacien¬
cie non de monstraret. s ex pectauit
paululum. tolerauit obꝓbria irrisi¬
ones sustinuit Geruauit patienciam.
distulit admirationem. Et qui de cru¬
ce descendere noluit. de sepulchro sur¬
rexit. Plus gͦ fuit de sepulchro resur¬
gere: quam de crute descendere. Plus
fuit mortem resurgendo destruere: qmͣ
uitam descendendo seruare. S cum iu¬
dei huic adinsultationes de cruce descen¬
dere minime cernerent cum moriẽ¬
tem uiderent: eum se uicisse credidert̃
nom̃ illius se qͣsi extinxisse gauisi sũt
S ecce de morte nom̃ eiꝰ ꝑmundum cre¬
uit: ex qua hunc in fidelis turba extin¬
risse se credidit. Et quem gaudebat oc¬

Expanded text:
quod de membris ejus superioribus audquod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat oc
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis. S uenit mediator dei ⁊
uisibiliter nõ ex hiberet. quis eius pro¬
missionib crederet s factus itaꝙ hõ
apparuit incarne. mori dignatus est
ex uoluntate resurrexit ex potestate
et ostendit exemplo quod nobis pro¬
misit in premia s fortasse aliquis di¬
cat. Iure uire ille surrexit: qui cum
deus esset ten̾i morte non potuit aam
struendam gͦ ignorantiam nostram
ad roborancdam infirmitatem nrãm.
sue resurrectionis eremplum nobis
sufficere noluit. Solus illo intempore
mortuus est ⁊ tamen solus mininre
surrexit. Nam scriptum est. Multa
corpora scõrum: que dormierant
surrererunt. Ablata gͦ sunt: omĩa
argumenta ꝑfidie. Nequis enim di¬
cat sꝑare dese ñ bebet homo. quod
incarne sua ex hibuit homo deus:
ecce cum cu deo homines surrerisse
cognoscimus.⁊ quos puros fuisse¬
homines non dubitamus. Si gͥ m̃bͣ
in nobis. quod gestum constat incapi
te. Si multum nos abicimus sperare

Expanded text:
resurrectionis. Sed venit Mediator Dei et resurrectionis. Sed venit Mediator Dei et visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sumortuus est et tamen solus minime surrexit. Nam scriptum est: multa corpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt; ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat sperare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus, et quos puros homines non dubitamus. Si igitur min nobis quod gestum cote. Si multum nos abjicimus, sperare
Abbreviated transcription (Latin):
mitate cognosce̾t qmͣ miscłit̃ aliena
infirma toleraret. Bene autem de re¬
dep̃mtore nr̃o dicitur. p̃cedit uos in
galileam ibi eum uidebitis sicut dix̃
uobis. Galilea namq transmigatio
facta int̃pretat᷑. Iam quippe redemgor
nr̃ a passione ad resurrectionem a mor¬
te ad uitam apena agłam. acorrupti¬
one ad incorruptionẽ transmigrauerat
Et prius post resurrectionẽ ingalilea
a discipulis uidetur. quia resurrectio
nis glãm postea leti uidebimus. si modo
a uiciis aduirtum̃ celsitudinem trans¬
migramus. Qui gͦ in sepulchro nonci¬
atur intransmis gratione ostenditur.
citur: in transmigratione mentis ui
lemnitate delectionis euangelice expo¬
sitione transcurrimus. s libet ut de hac
eadem sollẽpnitate aliquid subtilius
loquamur. Due et enim uite erant.
quarum unam nouimus: alteram nes¬
ciebamus. Una quippe mortalis ẽ alia
inmortalis. Una torruptionis. alia in¬
corruptionis. U na mortalitatis: alia

Expanded text:
mitate cognosceret quam misericorditer aliena mitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Galilaea namque tfacta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, scitur in transmigratione mentis vidlemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, altera
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾alit̃ s nuncupatiue. Ido ⁊ locus
subungitur: ut di quo ih̃u tlictum sit
manifestcetur. Nazarenum. Et causã
ꝓtinus subcdit crucifixum. Atq ad di¬
dit Resurrexit non est hic. Non ẽ hic
dicitur ꝑp̃senciam carnis qui tamen
nus. quam de erat ꝑsenciam maiestatis
S ite dicite discipulis eius ⁊ petro:
quia p̃cedet uos ingalileam. Queren¬
ddum nobis est. cur nominatis discipłis
petrus designatur ex nomine. S si hũc
angłs nominatim ñ exprimeret qui
magistrum negau̾at: uenires int̃ disci¬
pulos non auderet. Uocatur gͦ ex nomĩe
ne desperaret exnegatione. Qua in re
considerandum nobis: cur omnipotens
deus eum quem cuncte eccłie p̃ferre
lisposuerat. antille uotem ꝑtimescẽ
⁊ seipsum negare ꝑmisit. Quod ni¬
mirum magne actum esse pietatis
dispensatione cognoscimus: ut his qui
futurus erat pastor eccłie in sua culpa
disceret qualiter aliis misereri debu
isset. Prius itaꝙ eum oftendit sibi.
⁊ tunt p̃posuit ceteris: ut ex sua in fir¬

Expanded text:
ntialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit, manifestetur: Nazarenum; et causam protinus subdit, Crucifixum, atque addidit: Resurrexit, non est hic. Non est hic, dicitur, per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur, nominatis discipulis, Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum esse pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat Pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infir
Abbreviated transcription (Latin):
uacua stetit: uUenit autẽ sy mon pe¬
trus sequens eum ⁊ introuut inmonu¬
mentum. quia secuta posterior ecclia
gentiũ. mediatorem dei ⁊ hominum
hominem hiħm xp̃m ⁊ cognouit car¬
ne mortuum.⁊ uiuentem credidit de

Expanded text:
vacua stetit? Venit autem Simon Pevacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum, et cognovit carne mortuum, et viventem credidi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uiniorẽ synagoga ꝑ seniorem uͭ ecclesia de¬
signari ꝑhibetur: qr ⁊ si ad dei cultum
prior sy nagoga. quam eccłia gentium
ĩ usum tamen scłi pͥor est multitudogen¬
tium qmͣ sy nagoga. Iaulo attestante
Qiia non pͥus qd̾ spũtuale ẽ: s qd̵ ani¬
male. ꝑ senorem gͦ petrum significat᷑
mul quia ab ortus sui tempore usꝙ ad oc¬
crasum pari et communi uita ⁊ si ñ pari
⁊ cominuni sensu gentilitas cũ synagoga¬
de cucurrit. Uenit pͥor synagoga ad monu¬
mentũ. s minime intrauit: qr legis qͥdẽ¬
mandata ꝑcepit. ꝓpħecias de incarnatiõe
ac passione dominica audiuit: s credere
in mortuum noluit. Uidit enim ioħes
postea linteamina nonͣ introuut: quia
uidelicet. synagoga et scripture sacre
sacramenta cognouit.⁊ tam̃ ad fidem
passionis dominice credendo intrare dis¬
deum carns mortalem factum credere
noluit. Quid gͦ est nisi quia ⁊ citius
cucurrit ⁊ tamen ante monum̃tum

Expanded text:
per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestanteQuia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significaturmul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidemandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo intrare disDeum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis sunt mist̾i̾a subreuitate reqͥrenda.
Maria magdalene cũ adhuc tenebit.
essent uenit ad monumentum. Iuixta
hystoriam notatut hora: uixta intelles¬
tum uero misticum requirentis signat᷑
intelligencia. Maria enim auctorem
omnium quem incarne uiderat. mor¬
tuum querebat inmomonum̃to: ⁊ qr
hunc minime inuenit. furatum credi¬
dit adhuc gͦ erant tenebre: tũ uenit
aci monumentum. Cucurrit gͦ citius
discipulis nunciauit. S illi p̃ceteris
cucurrerunt. qui p̃cepteris amauert.
uidelicet petrus ⁊ ioh̾es. Currebant
autem duo simul: s ioħs p̃cuc᷑rit cicͦ
petro Uenit prio ad monumentum: ⁊
ingredi ñ p̃sumpsit uenit gͦ post̾ĩor
petrus et introiuit. Quid fratres quid
cursus iste significat: Rar Qũquid nam¬
hec tam subtilis euangelite descͥptio ami¬
steriis uacare credenda est: minime. Neꝙ
enim se ioħes ⁊ p̃isse ⁊ ñ intͣsse dicẽt: si
in ipsa sua trelidatione mysterium de
signatur: Nec mirum esse uideatur quod

Expanded text:
a sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntiavit. Sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defEcclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod
Abbreviated transcription (Latin):
Bene autẽ subditur. ⁊ comedetis festi¬
redemptoris colestis patrie gaudia
cum festinatione cognoscite: ⁊ p̃cep¬
ta uite cũ festinatione implere cura¬
te. Quia enĩ ad huc hodie licet
bene agẽ scimus utrũ cras liceat
iguoramꝰ. Festinantes gͣ pascha come¬
patuie aubelate. Nemo in hui uite
itin̾e torpoat: ne in patria locũ per¬
dat. Nemo moras acd appetenda stu¬
dia uinectat: s cepta ꝑficiat. Nemi¬
nime liceat implere quod male in¬
choat. si acdamorem dei pigri ñ sum
acliuuat ipse quem amamus iħic¬

Expanded text:
Bene autem subditur: Et comedetis festiBene autem subditur: Et comedetis festiRedemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comlestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem amamus
Abbreviated transcription (Latin):
que duc̃ ad uitam. Et habenuis iam
multa erempla continenturm. Unde
⁊ bene adhuc subditur. Calcia fũta
habebitis in pedib. Quid sunt et¬
enim pedes nr̃i nisi oꝑa: Luid nero
calciamenta nisi pelles mortuor ani¬
maliũ : Calciam̃ta autẽ: pedes muni¬
unt. Que uero sunt mortua anima¬
lia exquorum pellib nr̃i muniun᷑
pedes nͥ antiqͥ patres qui nos acleter¬
nam patriam p̃cesserunt: Quoꝵ dũ
ex empla conspicimus. nr̃i oꝑis pedes
munimus. Calciam̃ta gͦ inpedibus
hab̾e est mortuoꝵ uitã conspicẽ: et
nr̃a uestigia. a peccati uuln̾e custo¬
dire. Tenentes baculos in manibus
Quid lex ꝑbaculum nͥ pastoralem c̃¬
todiam designate Et notandũ qd̾
pͥus p̃cipimur renes actinge̾ pꝰ mod̾
baculos tenere: quiđ debent curam
pastoralẽ suscipe qui iam in sun
corpore sciunt fluxa luxurie edoma¬
re. Ut cum aliis fortia p̃dicant ipside¬
sideriis mollib ene̾uit ñ succũbant

Expanded text:
quae ducit ad vitam . Et habemus jam quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: « Calceamenta habebitis in pedibus. » Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniantur pedes, nisi antiqui Patres qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant.
Abbreviated transcription (Latin):
nere. uel denunciare qd̃ ñ intelligit.
s hoc igni tradat cũ scõ spiũ res̾uat
Quia gͥ qualit̃ edendum sit pascha
cognoiumus. nũc a qͣlib edi debeat
agnoscamus. Sequit᷑. Sic autẽ comede¬
tis illũ renes urõs actingetis. Quid
in renib nͥ delectatio carnis accipit᷑ :
Unde psalmista postulat dicens. Ure
renes meos. Si enim uoluntatẽ libidi¬
nis in renib esse nesciret: eos uri
minime petisset. Unde qr potestas di¬
aboli in humano gen̾e maxime per
luxuriam p̃naluit: de illo uoce domi¬
nica dicitur. Potestas eiꝰ ĩ lumbis eiꝰ
Qui gͦ pascha comedit hab̃e renes
accinctos debet ut qui sollẽntatem
resurrectiõis atq incorruptionis
agit corruptioni iam ꝑuitia nulli
sub iaceat. uoluptates edomet. car¬
nem a lururia restringat. Neꝙ et¬
enim cognouit que sit sollenuitas
ĩ corruptionis: qui adhuc ꝑ inconti¬
nenciã corruptioni subiacet. hec qͥb¬
dam dura sunt: s angusta porta ẽ.¬

Expanded text:
nere vel denuntiare quod non intelligit, nere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec qdam dura sunt, sed angusta est porta