comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed patet ratiobene ntelligentib qua ꝑspicu¬
um est. dñi corpus nõ ẽẽ. nec aliquid corporeis
oculis cerm posse. nisi quod alicuius interual¬
li itpositione cernatur: id autem nõ nisi corpꝰ
toto. quod de deo credere nefas ẽe debed eciam
his hoc intelligere nondum ualent. Latet r̃o
diu̾sarum conmutationum. et hino est om̃iũ
uisibilium silua miratuloꝵ. Nonquid tñ ideo
lates ẽe corpora. h̃e nos corpus. msllum ẽe qũa¬
tulumtumq corpustulum. quod non pro suo
modo loci octupet ⁊ spaclum. nec in eo quod occu¬
pad ubi sit totum. sed muinus sit in parte qũa
in toto. Hec qm̃ nonlatent his contexenda sĩt
consequentia. quod nĩc facere nimis longũ e
quib ostendatur non rõnem latere sed rõnem
onño mullam ẽẽ. qua credi debeat uel possit inde¬
lligi dm̃ qui ubit totus est per ppatia locorum cor¬
porea mole diffumdi in qua necesse habeao parti¬

Expanded text:
sed patet ratio bene intellegentibus, qua perspicused patet ratio bene intellegentibus, qua perspicuum est deum corpus non esse nec aliquid oculis corporeis cerni posse, nisi quod alicuius interualli interpositione cernatur, id autem non nisi corpustoto, quod de deo credere nefas esse debet etiam his, qui hoc intellegere nondum ualent. Latet ratio diuersarum commutvisibilium silva miraculorum: numquid tamen ideo latet esse corpora, habere nos corpus, nullum esse quantulumcumque corpusculum, quod non pro suo modo loci occupet spatium; nec in eo quod occupat ubique sit totum, sed minus sit in parte quam in toto? Haec quoniam non latent, his contexenda sunt consequentia, quod nunc facere nimis longum est, quibus ostendatur non romnino nullam esse, qua credi debeat uel possit intellegi deum, qui ubique totus est nec per spatia locorum corporea mole diffunditur, in qua necesse habeat parti
Abbreviated transcription (Latin):
pmata stupendo.: sed excellentia laudando mira¬
mut. Quo genere ammirationis centurio ille
laudat᷑ est. Nec ideo rephendenda est sententia qͣ
est amimiranti. Neq enm ꝓpterea culpatur sentẽ¬
tia qua dcm̃ est. deus neminem temptat quomã
istimeo ideo posse merito dici corporeis oculis a fili¬
o patrem iideri. ac nõ pocius sicut a patit filium.
quia illi qui hoc putant cum in reddenda ratione
defecerim: possunt es ip̃i dicere si rõ queritur. ñ
etit mirabile. Hoc emm dcm̃ est. non quia nonẽ
rõ. sed erma latet. Illuis autem non miraculis s
ertoris demonstrate debet nullam ec̃ rationem
quisquis id opmantes repellere aggreditur. Si¬
cus .n. nissla rõ est. qua dei natura moriatur aut
corrumpatur. aut peccet ed cum hoc dm̃ non pꝰ¬
se dicimus non deroganuis potestati eius. sede¬
tͥnitatem ueritatẽt: laudamus: ita cumdicimꝰ
ño posse cum nideri ocilis corporis. non latet

Expanded text:
pinata stupendo sed excellentia laudando mirapinata stupendo sed excellentia laudando miramur, quo genere admirationis centurio ille laudatus est. nec ideo est reprehendenda sententia, qua est admiranti; neque enim propterea culpatur sententia, qua dictum est: Deus neminem temptat, quoniam . Nec quisquam existimet ideo posse merito dici corporeis oculis a filio patrem uideri ac non potius sicut a patre filium, quia illi, qui hoc putant, cum in reddenda ratione defecerint, possunt et ipsi dicere: \'Si ratio quaeritur, non erit mirabile\'; hoc enim dictum est, non quia non est ratio, sed quia latet. illius autem non miraculi sed erroris demonstrare debet nullam esse rationem, quisquis id opinantes refellere adgreditur. sicut enim nulla ratio est, qua dei natura moriatur aut corrumpatur aut peccet, et, cum hoc deum non posse dicimus, non derogamus potestati eius, sed aeternitatem ueritatemque laudamus, ita cum dicimus non posse uideri oculis corporeis, non latet.
Abbreviated transcription (Latin):
cuus p̾ar in populo hebreoꝵ non apparuerat
Unde ip̃a aminuiratio satis exposita ẽ. cum dñs
ait. Amen dico uobis non mueni tantã fidẽ
in isrł. Quod autem adieci in eadem epła si
exemplum poscitur. non erit singulare. frustͣ
tibiuisus es uelut exemplat muenisse de uer¬
miculo qui in pomo nascitur. et aranea que filum
tettne sue corpore uelut integro parit. Dicipitur
eim aniqua argute cuidam similitudinis graca
ana reniotꝰ alia ꝯgruentius. sed solus xp̃c natus ẽ
ax urgie. Unde iam intelligis quantum exstimo
cur hoc dixerim sine exemplo. Habent itaq omĩa
euisas suas atq rõnes rectas et in culpab iles. que
deus uel usitata uel musitata oꝑatur. Sed hee cause
atq rõnes cum latent miramur que fiunt. cũ
autem patent. consequenter ea uel conuenientꝰ
fieri dicimꝰ. nec inirandum ẽẽ. quia fc̃a sunt quo
rõ erigebat ut fierent aut si miramur. non mo¬

Expanded text:
cuius par in populo Hebraeo non apparuerat. cuius par in populo Hebraeo non apparuerat. unde ipsa admiratio satis exposita est, cum ait dominus: Amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel. Quod autem adieci in eadem epistula: Si exemplum poscitur, non erit singulare, frustra tibi uisus es uelut exempla inuenisse de uermiculo, qui in pomo nascitur, et aranea, quae filum textrinae suae corpore uelut integro parit. dicuntur enim aliqua argute cuiusdam similitudinis gratia alia remotius alia congruentius, sed solus Christus natus est ex uirgine; unde iam intellegis, quantum aestimo, cur hoc esse dixerim sine exemplo. habent itaque omnia causas suas atque rationes rectas et inculpabiles, quae deus uel usitata uel inusitata operatur. sed hae causae atque rationes cum latent, miramur. quae fiunt, cum autem patent, consequenter ea uel conuenienter fieri dicimus nec mirandum esse, quia facta sunt, quae ratio exigebat ut fierent, aut, si miramur, non ino
Abbreviated transcription (Latin):
nos ip̃i nobis uidemur. dali figuta eciam per lo¬
ca moueri sompmiantes longe aliter quam
menbra instratis iacentia. Mouent hec et id̾o
mra sunt. quia occultiorem hũt rõnem qũa
ut uideri uel reddi ab homine homini possit
ꝯlam iste cause sunt ammirationis cumuel rõ
ciuusq rei laten uel eadem res usitata non est. ꝙ
aut singularis aut rara est. Ex illa ergo causa
latentis rõnis ego dixi in epła quam te legisse
conmemoras. cũ eis responderem qui negant ẽẽ
credendum quod xp̃m urgo peperit uirgo per¬
mansit: si ratio queritur non erit non erit mira¬
bile. Hoc eni dcm̃ ẽ. non quod ratione res careat
sed quod eos lateat quib hoc deus uoluit esse
mitabue. Ex alia uero ãmirationis causa que
ideo est quia insolitum aliquid occurrit: scriptũ
ẽ de domino quod miratus sit centuriorus fi¬
dem. Neq enin cum rei ullius ratio potuerat
latere. Sed ãmiratio pro laude posita est eius.

Expanded text:
nos ipsi nobis uidemur tali figura etiam per lonos ipsi nobis uidemur tali figura etiam per loca moueri somniantes longe aliter quam membra in stratis iacentia. Mouent haec et ideo mira sunt, quia occultiorem habent rationem, quam ut uideri uel reddi ab homine homini possit. nam istae causae sunt admirationis, cum uel ratio cuiusque rei latet uel eadem res usitata non est, quod aut singularis aut rara est. ex illa ergo causa latentis rationis ego dixi in epistula, quam te legisse commemoras, cum eis responderem, qui negant esse credendum, quod Christum uirgo pepererit, uirgo permanserit: \'Si ratio quaeritur, non erit mirabile\'; hoc enim dictum est, non quod ratione res careat, sed quod eos lateat, quibus hoc deus uoluit esse mirabile. ex alia uero admirationis causa, quae ideo est, quia insolitum aliquid occurrit, scriptum est de domino, quod miratus sit centurionis fidem; neque enim eum rei ullius ratio potuerit latere, sed admiratio pro laude posita est eius,
Abbreviated transcription (Latin):
hec uolentes. aginus. slla preter arbitrium pati¬
mur. Non solum hec mouent que m animo de
ip̃o animo fieri non abfurde quis putat: quanuiis
eo hoc causis occultiorib quib agitur ut istud po¬
tius quam ullud in conspectu animi ueniat. sed e¬
ciam quod ait ꝓpheta. et dixit mͥ angelus qailo¬
quebatur in me. neq enim formsetus uoces ad a¬
aures corporcas ꝓphete uenisse credendum est.
cum dicit qui loquebatur in me. non ad me u
trum uoces erant de spũ fc̾e̾ corporalib simules.
quales agimus cum apud nos taciti multa me¬
moriter plerumq etiam cantando transcurrim:
sed tamen ab angelo sibi edite suggerente. et
quod i eũgłio scriptum est. ecte angelus dm̃ap¬
paruit illi in dicens. Quomodo emĩm apparut¬
rit uel corpus angłicum oculis clausis abrabeqͥ¬
ppe ugnanti sic apparuerunt ut eos eciam cum
pedes eis lauit contrectando sentiret uel sp̃c spũ
dormientis in specie aliqua simili corpori. sicut

Expanded text:
haec uolentes agimus, illa praeter arbitrium patihaec uolentes agimus, illa praeter arbitrium patimur; non solum haec mouent, quae in animo de ipso animo fieri non absurde forte quis putat quamuis et hoc causis occultioribus, quibus agitur, ut istud potius quam illud in conspectu animi ueniat, sed etiam quod ait propheta: Et dixit mihi angelus, qui loquebatur in me — neque enim forinsecus uoces ad aures corporeas prophetae uenisse credendum est, cum dicit \'qui loquebtrum voces erant de spiritu factae, corporalibus similes, quales agimus cum apud nos taciti multa memoriter, plerumque etiam cantando transcurrimus, sed tamen editae ab Angelo sibi suggerente? Et quod in Evangelio scriptum est, Ecce Angelus Dei apapparuit illi in somnis dicens, quo modo enim apparuerit uel corpus angelicum oculis clausis — Abrahae quippe uigilanti sic apparuerunt, ut eos etiam, cum pedes lauit, contrectando sentiret — uel spiritus spiritui dormientis specie aliqua simili corporis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cte aduerterit atq compererint non eas
ẽẽ corporeas sed corporum simillimas: rõm
tũ de his non continuo ualent reddere qui¬
b causis et quemadmodum fiant. qua de¬
inq natura sua subsistant. uel ĩ quo subie¬
cto sint. utrum ita in auimo fiant ut in m̾¬
brana ex atramento littere ubi utraq sb̾a
est. et menbrana .s. ed attramentum. an sicut
si gillum in cera uel fignra quelibet cui sub¬
iectum est cera. ũla in sbiecto. an utroq mo¬
do fiant ista in spũ nr̃o. Aliquando sic. aliqñ
autem sic. Mouent enim nõ solum ut cogi¬
temus ea que absunt a sensib corporibus
et in nĩa repperiuntur memoria. uel que nõ¬
ip̃i ut libitum est. facimus. disponinus. augemus.
minuimus. sed eciam que situ. habitu. motu. innu¬
merabilib qualitatib formisq uariamus. Alia st̃
fortassis eciam illa quib illudimur dormientes
quando non diuinitus ammonemur nisi quod

Expanded text:
cte aduerterint atque compererint non eas cte aduerterint atque compererint non eas esse corporeas sed corporum simillimas, rationem tamen de his non continuo ualent reddere, quibus causis et quem ad modum fiant, qua denique natura sua subsistant uel in quo subiecto sint, utrum ita in animo fiant ut in membrana ex atramento litterae, ubi utraque substantia est et membrana scilicet et atramentum, an sicut sigillum in cera uel figura quaelibet, cui cera subiectum est, illa in subiecto, an utroque modo fiant ista in spiritu nostro aliquando sic aliquando autem sic. Mouet enim non solum, ut cogitemus ea, quae absunt a sensibus corporis et in nostra reperiuntur memoria uel quae nopsi, ut libitum est, facimus, disponimus, augemus, minuimus, situ, habitu, motu. innumerabilibus qualitatibus formisque uariamus, qualia sunt fortassis etiam illa, quibus deludimur dormientes, quando non diuinitus admonemur, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
illa hac atq hac ferri ac referri cum aliquocor¬
pore existimamus. quod iam tibi arbitror non
uideri ita si tota penitus sõtrahatur. atq absi
quod sit in morte. non secum putanda est. au¬
ferre aliquod corpus ex corpore. Nam si auf̾¬
ret profecto eciam cum dormimus et abscedit
ab oculis. in quantum eos relinquit. in tantũ
secum oculos auferret. quamlibet sb̾tiliores
corporeos tñ. Quod non facit. Uerumtamẽ
aufert secum quosdam simillimos. sed nõ
corporeos quib uisa simillima cernit in son¬
nis: sed nec ip̃a corporea. Porrosi aliquis conce¬
dat eciam nisa sompnioꝵ que similia corꝑi¬
b apparent non ẽẽ nisi corporea. uidetur sͥ
aliquid dicere. nec ista ingenii tarditas fa¬
cule conuincitur. multorum quippe est ecrã
non mediocriter acutoꝵ. quoniam parum
attendunt quantum ualeant ymagines
corpoꝵ que fiunt in spũ. nec omĩio sunt cor¬
pora. Cum uero eas coguntur intueri sire¬

Expanded text:
illa hac atque illac ferri ac referri cum aliquo corilla hac atque illac ferri ac referri cum aliquo corpore existimabimus, quod iam tibi arbitror non uideri, ita, si tota penitus subtrahatur atque absit, quod fit in morte, non secum putanda est auferre aliquod corpus ex corpore. nam si auferret, profecto etiam cum dormimus et abscedit ab oculis, in quantum eos relinquit, in tantum secum oculos auferret, quamlibet subtiliores, corporeos, quod non facit. uerum tamen aufert secum quosdam simillimos sed non corporeos, quibus uisa simillima cernit in somnis sed nec ipsa corporea. Porro si aliquis concedat etiam uisa somniorum, quae similia corporibus apparent, non esse nisi corporea, uideatur sibi aliquid dicere. nec ista ingenii tarditas facile conuincitur; multorum quippe est etiam non mediocriter acutorum, quoniam parum adtendunt, quantum ualeant imagines corporum, quae fiunt in spiritu nec omnino sunt corpora. cum uero eas coguntur intueri, si re
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut sunt satis quantũ estimo disputauimus
in eis ubris quos comnemoraui. Homo .n. sapi u¬
ens ẽẽ debet. si est ut maneat: si nondum est ut
fiat. Deus aut̾e sapiens ẽe non debet ses ẽ Illa
quot de uisis que tibi nuiꝑrime scripsi et ea con¬
memoras sb̾tilitet dicta. sed maiorib te implicas¬
se questionib. recense eciam art eciam. et cogi¬
ta diligentus. Nec per transeat sed habitet m
eis consideratio tua: et inde ut cum fortaste co¬
nites. quomodo sit anima presens uel absens.i
In eis quippe uisis demoratur in sompnis. cum
ab est a sensu presentiaq cernendi quam pre¬
bet oculis uigilans. Hanc ab oculis. hoc est tan¬
quam a luminarib corporis anime absentiã¬
que fit cum dormiinus si uis maior augeat ut
totum quos est inde sb̃trahatur: mors est. Sic̃
ergo a cernendi seusu ad insa sompnioꝵ non
cum aliquo corpore abscedit nisi forte illa que
uidentut insompnis corporea nosq ip̃os inter

Expanded text:
siue ut sint, satis, quantum aestimo, disputauimus siue ut sint, satis, quantum aestimo, disputauimus in eis libris, quos commemoraui. homo enim sapiens esse debet, si est, ut maneat, si nondum est, ut fiat; deus autem sapiens non esse debet, sed est. Illa quoque de uisis, quae tibi nuperrime scripsi et ea commemoras subtiliter dicta, sed maioribus te implicasse quaestionibus, recense etiam atque etiam et cogita diligentius: non pertranseat, sed habitet in eis consideratio tua et inde fortasse utcumque conicies, quo modo sit anima praesens uel absens. in eis quippe uisis demoratur in somnis, cum abest a sensu praesentiaque cernendi, quam praebet oculis uigilans; hanc autem ab oculis, hoc est tamquam a luminaribus corporis animae absentiaquae fit cum dormimus, si uis maior augeat, ut totum, quod est, inde subtrahatur, mors est sicut ergo a cernendi sensu ad uisa somniorum non cum aliquo corpore abscedit, nisi forte illa, quae uidentur in somnis. corporea nosque ipsos inter
Abbreviated transcription (Latin):
libris quos nondum edidi. siue de trinitate. si¬
ue de Genesi. Quamqũa et ila si relegas q̃ tͥ
iamoui nota sunt uel nisi fallor fuerunt. q
ea fortasse oblitus es que te conferente metũ
ac sermocinante conscripsi. siue de anime ꝙ¬
titate. siue de libero arbitrio: muemes imde
dissoluas etiam sine mea opera dubitationes
tuas: adbibito .s. non nullo labore cognatiõis
et his que ibi. ad inteliectum li qruidum cer¬
tumq perducta sunt conse quentia nestãtur
Habes eciam in libro de uera religione. Qu̾e
si recoleres ato respiteres. nunquam diobi uide¬
retur ratione cogi deum ẽe uel rõcinando
effici dm̃i eẽ debere quando quidem mratiõe
numeroꝵ certe in usu cotidiano habemus si
dicimus ceptem et tria decem ẽe debent mi¬
mus considerate loquimur. Non .n. decem
ẽe tebent: sed oecem sunt. De quib itac re¬
b recte dicatur quod ẽẽ debeant. siue iam sint

Expanded text:
libris, quos nondum edidi, siue de trinitate silibris, quos nondum edidi, siue de trinitate siue de genesi. quamquam et illa si relegas, quae tibi iam diu nota sunt uel, nisi fallor, fuerunt, quia ea fortasse oblitus es, quae te conferente mecum ac sermocinante conscripsi, siue de animae quantitate siue de libero arbitrio, . inuenies, unde dissoluas etiam sine mea opera dubitationes tuas adhibito scilicet nonnullo labore cogitationis, ut his, quae ibi ad intellectum liquidum certumque perducta sunt, consequentia nectantur; habes etiam in libro de religione, quae si recoleres atque perspiceres, numquam tibi ui.deretur ratione cogi deum esse uel ratiocinando effici deum esse debere, quando quidem in ratione numerorum, quam certe in usu cotidiano habemus, si dicimus: Septem et tria decem esse debent, minus considerate loquimur; non enim decem esse debent, sed decem sunt. de quibus itaque rebus recte dicatur. quod esse debeant, siue iam sint
Abbreviated transcription (Latin):
cet ut eciam his omissis illa suscipiantur. ex
semper priora fiant que posteriora obruuntur.
ea terminare sola contingat. quib cum scri¬
buntur non superuenerit aliquid quod quera¬
tur: Quod ut michi accidat: difficillimumẽ
Sed non opmor tibi hoc placere. Non ergo de¬
bui alia interrumpere cum tua suꝑuenissẽt
sicut nec tua si alia rursus irruerint. Et tam̃
seruare hanc iusticiam non sinor. Namecce
tibi hec ip̃a rescriberem. quib id ammonerem
intermisi que agebam: et animum meunr
ad hanc epłam ab alia magna intentione de¬
torsi. facue autem fuit hanc excusationemu̾
arbitror non iniquam litteris inditam tibi
remittere. responde autẽ in quisitionibus tus.
non ita facile est. Et puto in bis opusculis que
me nuno intentissimum detment non defu¬
tura quedam ioca ubi hec ip̃a expediam quere¬
quirs. si dominꝰ fauerit Iam eciam ex his qõi¬
b quas modo misisti multa coluta sunt meis

Expanded text:
cet, ut etiam his omissis illa suscipiantur et cet, ut etiam his omissis illa suscipiantur et semper priora fiant, quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus, cum scribuntur, non superuenerit aliquid, quod quaeratur? quod ut mihi accidat, difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. non ergo debui alia interrumpere, cum tua superuenissent, sicut nec tua, si alia rursus inruerent. et tamen seruare hanc iustitiam non sinor; nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi, quae agebam, et animum meum ad hanc epistulam ab alia magna intentione detorsi. Facile autem fuit hanc excusationem, ut arbitror, non iniquam litteris inditam tibi remittere, respondere autem inquisitionibus tuis non ita facile est et puto in ipsis opusculis. quae me nunc intentissimum detinent, non defutura quaedam loca, ubi haec ipsa expediam, quae requiris, si dominus fauerit. iam etiam ei his quaestionibus, quas modo misisti, multa soluta sunt in eis
Abbreviated transcription (Latin):
et uenerabili fr̃ĩ et coep̃õ
scd euodio. et tecum fr̾ib augustinꝰ
eo mẽcum fr̃s in domino salutem. Multa que¬
ris ab homine multum occupato. et quod est gra¬
uius ea putas precipitari debere dictanoo q̃ dam
difficiia sunt ut cum magna diligentia dicta¬
ta uel scripta. uix perduci possint ad intellcm̃e
ciam talium qualis ip̃e es. Huc accedit. quia ñ
tu et tales tm̃modo cogitandi estis lecturi ẽe qd̃
scribimus. sed utiq et illi qui minus acuto minꝰ¬
q exercitato ingenio prediti eo tñ studio frium¬
tur ad tognostendas litteras nr̃as siue amico si¬
ue iimico animo ut eis so̾trahi om̃io non pos¬
sint dͥsta cogitanti cemis quanta cura i scribe¬
do esse debeat prescertim de reb ita magnis ut
in eis. et magni iaborent. Si autem cum alicͥo
in manib habeo p̾termit̾tendum est. et diffe¬
rendum. ut ad ea pocius respondeatur que suꝑ¬
uementia requiruntur: quid fiet si eciam ipsis
duni respondetur alia supcruenerint Nũ pla¬

Expanded text:
ET VENERABILI FRATRI ET COEPISCOPO SANCTO EVODIO ET TECUM FRATRIBUS AUGUSTINUS ET MECUM FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Multa quaeris ab homine multum occupato et, quod est grauius, ea putas praecipitari debere dictando, quae tam sunt difficilia, ut cum magna diligentia dictata uel scripta uix perduci possint ad intellectum etiam talium, qualis ipse es. huc accedit, quia non tu et tales tantum modo cogitandi estis lecturi esse, quod scripsimus, sed utique et illi, qui minus acuto minusque exercitato ingenio praediti eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras siue amico siue inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. ista cogitanti cernis quanta cura in scribedo esse debeat praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. si autem, cum aliquid in manibus habeo, praetermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur, quae superuenientia requiruntur, quid fiet, si etiam, ipsis dum respondetur, alia superuenerint? num pla
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt es exertebuno cũ diterinto par es
securitas. Quid ip̃i filii lucis et filii diei qui ñ st̃
intenebris. ut eos tanquã fur dies ille ꝯpbẽdat.
Nonne ad huc utuntur hoc mundo tanqũanon
utentes: qr et si ante multos annos apłoꝵ t̾epori¬
b dictum ẽ: piatñ sollicitudine cogitant qd̾ dem̃
est tẽpus breue ẽ: Nonne a maxima parte eoꝵ
nouellatur. edificatun emitur possidetur. gerũ¬
tur adhuc honores. ducuntur uxores: De hiis
loquor qui expectantes dnm̃ suũ qñ ueniat a
naiptiis. no se tũ abstineo a carnalib nuptiis s
obedientissima caritate audiunt apłm p̾cipiẽ
uitis. uiri cũ uxorib. filii cũ parentib. parẽtes
csi faiis. serui cum dominis. dñi cũ seruis. Nõ¬
ne hii om̃s in his om̃ib utuntur hoc munos a¬
rant nauigant. comparant. generant. nili¬
tant ãministrant: Puto quod no erunt sic qñ¬

Expanded text:
habebunt et exercebunt, cum dixerint: Pax et habebunt et exercebunt, cum dixerint: Pax et securitas. Quid ipsi filii lucis et filii diei, qui non sunt in. tenebris, ut eos tamquam fur dies ille comprehendat? nonne adhuc utuntur hoc mundo tamquam non utentes, quia, etsi ante multos annos apostolorum temporibus dictum est, pia tamen sollicitudine cogitant, quod dictum est: Tempus breue est? nonne a maxima parte eorum nouellatur, aedificatur, emitur, possidetur, geruntur adhuc honores, ducuntur uxores ? de his loquor, qui expectantes dominum suum, quando ueniat a nuptiis, non se tamen abstinent a carnalibus nuptiis, sed oboedientissima caritate audiunt apostolum praeuiris, uiri cum uxoribus, filii cum parentibus, parentes cum filiis, serui cum dominis, domini cum seruis. nonne hi omnes in his omnibus utuntur hoc mundo? arant, nauigant, comparant, generant, militant, administrant. puto, quod non erunt sic, q
Abbreviated transcription (Latin):
apłs cum dixerint pax et securitas. Cũ .n. dixi¬
sset euangelium arescentib homib p̾timore
et expectione. continuo sbrũxit. nam uirtutes ce¬
loꝵ mouebuntur. et tunc iudebũtifilium homiis
uement̾e innubib cũ potestate magna et ma¬
iestate. Uideamus itaq ne forte melus intelliga¬
tur nõ ea mõ ĩpleri que p̾dicta sũt illis uerbis. sed
tunc pocus ẽe uentura. qñ sic erit tribulatio u
bunt eam. Ip̃i.n. dicturi sunt pax et securitas .ͥ
gaudebunt. et exultabunt qui diligũt manife¬
stationem dñi. Nunc aũ isda mala q̃ tanquam
muma. Pariter quippe his et boni affuguatur
et mali: nec ẽ qui dicat pax et securitas. u̾tũꝙ
tñ mala adhuc usq quaq frequentantur lux¬
oss ꝯmunia. feruet ebrietas. auaricia grassat
ꝑstrepunt lasciui cantꝰ organa. tỹbie. lire. cytha¬
r̾e. thessere. multa et uaria genera sonoꝵ atꝙ

Expanded text:
apostolus: Cum dixerint: \'Pax et securitas\'? cum enim dixiapostolus: Cum dixerint: \'Pax et securitas\'? cum enim dixisset euangelium: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, continuo subiunxit: Nam uirtutes caelorum mouebuntur. et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. Videamus itaque, ne forte melius intellegatur non ea modo impleri, quae praedicta sunt illis uerbis, sed tunc potius esse uentura, quando sic erit tribulatio unbunt eam. ipsi enim dicturi sunt: Pax et securitas, ando e contrario gaudebunt et exultabunt, qui diligunt manifestationem domini. nunc autem ista mala, quae tamquam munia; pariter quippe his et boni affliguntur et mali nec est, qui dicat: Pax et securitas. ubicumque er quae tamen mala adhuc usque quaque frequentantur luxuriosa conuiuia, feruet ebriositas, auaritia grassatur, perstrepunt lasciui cantus, organa, tibiae, lyrae, citharae, tesserae, multa et uaria genera sonorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
uerissime dic̾tum est. Nouissimis enĩ dieb dñs
per uirginem uenit. Nec diceretur ista hora nonis¬
sima. inisi regno ꝓpinquante celoꝵ: per qũa tot̾a
horam fuunt que dominus propiquante suo
regno futura p̾dixit. Sed hec hora qu̾ato spacio ꝑ¬
tendatur. si apłis dcim̃ ẽ. nõ ẽ. urm̃ scire. quanto
magis quilibet homo qualis ego sum modum
sinm agnoscere debet ne plus sapiat qu̾a oꝑter
sapere. Sed confiteri nos inquit pena nr̃a ꝯpellit
adẽe iam fine dũ ĩpletur quod p̾nuĩtiatũ ẽ a
rescentib hom̃ib p̾ timore. et expectatione q̃
suꝑuemũt unuerso orbi. Nullam ĩquit patri¬
am nullũ locũ nris tẽporib non affligi aut tͥ¬
bulau certũ est. sicut dictum ẽ. p̃ timore et ex¬
pectatione q̃ suꝑueniũt uniuerso orbi. Si ergo
ista mala q̃ nũc patreur genꝰ humanĩt certast
iudicia ĩa dnm̃n ẽẽ uenturũ: quid ẽ quod dĩx

Expanded text:
verissime dictum est. Novissimis enim diebus Dominus verissime dictum est. Novissimis enim diebus Dominus per virginem venit: nec diceretur ista hora novissima, nisi regno appropinquante coelorum, per quam totam horam fiunt quae Dominus propinquante suo regno futura praedixit: sed haec hora quanto spatio protendatur, si Apostolis dictum est, Non est vestrum scire; quantmagis quilibet homo, qualis ego sum, modum suum debet agnoscere, ne plus sapiat, quam oportet sapere! Sed confiteri nos, inquis, poena nostra compellit adesse iam finem, dum impletur, quod praenuntiatum est: Arescentibus hominibus prae tisupervenient universo orbi ». Nullam, inquis, patriam, nullum locum nostris temporibus non affligi aut tribulari certum est; sicut dictum est, « Prae timore, et exspectatione quae supervenient universo orbi. » Si ergo ista mala quae nunc patitur genus humanum, certa sunt indicia iam dominum esse uenturum, quid est, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
re si apparebunt eciam talia si non spiritaliter
pocꝰiꝰ intelligenda sunt: tunc apparebũt. qñ fi¬
nis sic appropmquabit. ut oebeant apparere. o
bellis autem per diu̾sa interuana tẽpoꝵ et loco¬
rũ. qñ uõ terra contrita ẽ. Nlam ut iiius au¬
tiqua peteream sb ĩꝑadore galieno cũ romanas
promuitias barbaries usq quaq peruaderes:
quam multos fr̃es nr̃os qui tũc erant ĩ carne
putamus ꝓpmquũ finem credere potuisse. qͦ¬
niamẽ longe est post ascentionẽ dmĩ fcm̃ est
Ac per hoc eciã ista qualia futura sint cũ fu̾it
om̃io finis ꝓximus ignoramꝰ si tam̃ hec ñ ita
pdicta sunt᷑ ud in ercͥa pocius inteligi debeãt.
Due quippe gentes sũt et duo regna. uiiui. scłt xp̃i.
super gentem. et regnum super regnum. Quod nõ
desunt fieri ex quo dictum est. penitentiam agite
appropinquabit n. regnũ celoꝵ. Quod ude qu̾ado
dcm̃ est. et ex illo quot anni transierũt et tam̾e

Expanded text:
re si apparebunt etiam talia, si non spiritualiter re si apparebunt etiam talia, si non spiritualiter potius intelligenda sunt, tunc apparebunt, quando finis sic appropinquabit ut debeant apparere. 35. Bellis autem per diversa intervalla temporum et locorum quando non terra contrita est? Nam, ut nimis antiqua praeteream, sub imperatore Gallieno, cum Romanas provincias barbaries usquequaque pervaderet, quam multos fratres nostros qui tunc erant in carne, putamus propinquum finem credere potuisse, quoniam longe post ascensionem Domini factum est! ac per hoc etiam ista qualia futura sint, cum fuerit omnino finis proximus, ignoramus; si tamen haec non ita praedicta sunt, ut in Ecclesia potius intelligi debeant. Duae quippe gentes sunt, et duo regna; unum scilicet Chrisuper gentem, et regnum super regnum: quod non desinit fieri, ex quo dictum est, Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Quod vide quando dictum est, et ex illo quot anni transierunt; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
antequ̾a dñs uenisset incarne: Qñ nos udi¬
mus solem sic obscuratũ. queadmodũ obscu¬
ratus est cũ mũdi lum̃ penderet in ligno: infi
forte defectus solis et lune quos consueuer̃t
ꝯ putatores syderum aniotare atq p̾dicare. ĩ¬
ter celestia ꝑdigia numerabimus quia lunami
sepuis in sua plenitudine. solem uero raruis. s
tamen uidimus in fine lune ẜm eoꝵ compo
tum defecisse: Nonerat talis solis ille defesłꝰ
qñ crucifixus ẽ xp̃c: et ideo uere mirabilis erat ⁊
ꝑdigiosus. Pascha quippe fuerat uideoꝵ. quod ñ¬
nisi in lue plenitudine celẽbratur. Scd̾ m astro.¬
logoꝵ autẽ mimeros certum est solem qũluna¬
plena est. nõ posse deficere. sed qñ frins est limeͥ
nõ quidem semper. sedaliter nunqũa cũ scd̾m
illos numeros deficit. Quid gͦ tale ũ qũa quis¬
qu̾a meminit apparuisse de celo. ex quo dñs
illa p̾dixit: quale appariut qñ passus est: Qua¬

Expanded text:
antequam dominus uenisset in carne? quando nos uidiantequam dominus uenisset in carne? quando nos uidimus solem sic obscuratum, quem ad modum obscuratus est, cum mundi lumen penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consuerunt computatores siderum adnotare atque praedicere, inter caelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem uero rarius sed tamen uidimus in fine lunae secundum eorum computum defecisse. non erat talis solis ille defectus. quando crucifixus est Christus, et ideo uere mirabilis erat et prodigiosus. pascha quippe fuerat Iudaeorum, quod nonnisi in lunae plenitudine celebratur; secundum astrologorum autem numeros certum est solem, quplena est, non posse deficere, sed quando finis est lunae; non quidem semper, sed aliter nunquam, cum secundum illos numeros deficit. Quid ergo tale unquam quisquam meminit apparuisse de coelo, ex quo Dominus illa praedixit, quale apparuit quando passus est? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ño sunt hoc apsos ignorasse uel scisse quidẽ¬
sed dotere prohibitos fuisse quis credat: Qũaqm
si hoc ita est: utiliter nesciunt gentes quod domi¬
nus docere prohbuit eos quos gentium uoliut
ẽẽ doctores. Si autẽ iam complete sunt. quia
iam est unctus sr̃s sc̃oꝵ. iam occisus est xp̃s ut
non ẽet ciuitatis euis. iam de templo illo sb̾la¬
tum ẽ sacuficium. sublara unctio. merito apłi
de fine querentib dictum est. non est ur̃m sci¬
re tempora que pater posuit in sua potestate. qͦ¬
niam tẽpora que per damelis scire ꝓphetiam po
terant non ad finem scłi de quo qͦuesierant ꝑ¬
tinebant. Signa uero de celo et terra. nũquid
maiora nos uidimus. quã qui fucrunt añ nos
Nonne si gentiũ legatur hẏstoria. tanta inia
repperiuntur extitisse de celo terraq ut aliqua
eciam nõ credantur: S ut multa omitt̃a que
ꝑ sequi longũ ẽ: duos soles qñ nos udimꝰ quoᷤ¬
M uisos litteris mandauerunti qui tũc fuer̃e

Expanded text:
dae sunt, hoc apostolos ignorasse uel scisse quidsed docere prohibitos fuisse quis credat? quamquam si hoc ita est, utiliter nesciunt gentes, quod dominus docere prohibuit eos, quos gentium uoluit esse doctores. si autem iam completae sunt. quia iam est unctus sanctus sanctorum, iam occisus est Christus, ut non esset ciuitatis eius, iam de templo illo sublatum est sacrificium, sublata unctio, merito apostolis de fine quaerentibus responsum est: Non est uestrum scire tempora, quae pater posuit in sua potestate, quoniam tempora, quae per Danihelis prophetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. Signa uero de caelo et terra numquid maiora nos uidimus. quam qui fuerunt ante nos? nonne, si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de caelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? sed, ut multa omittam, quae persequi longum est, duos soles quando nos uidimus, quos uisos litteris mandauerunt, qui tunc fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ est per ꝓpħam. mandabo nubib meis ne
pluant supet eam: siue de ip̃o fine. in quo appa¬
rebit iudicaturus niuos et mortuos. Cũ itaq
signa dicas que ad ista tria ꝑtinent .i. ad exci¬
diũ illius ciuttatis. ad aduentũ euis ĩ corpore
suo quod est ecc̃a. ad aduentũ euis ĩ capite ect̾e
quos est ip̃e. quid eoꝵ signoꝵ. ad quid hoꝵ t̾ũ
referendum sit. diligenti consid̾atione cern̾e¬
dum est ne forte quod ꝑtinet ad eu̾sionẽ ieru¬
osuitatis illius excidium pertinere. aut quod
ꝑtinet ad enis aduentũ i corpore suo quod ẽ
ecc̃a. dicamus ꝑtinere ad eius aduetũ nouissi¬
mũ in corpore suo quod ẽ caput ecc̃e: aut rur¬
sus quod ꝑtinet ad aduentum eius nouissim̃
per se ip̾m ad eum pertinere asseueremus ad¬
uentum. qui est perecẽam. In quib om̃ibus
sunt quedam manifesta. quedam uero sic ob¬
icura ut uel laborio sumsit ea diiudicare uel

Expanded text:
dictum est per prophetam: Mandabo nubibus meis, ne dictum est per prophetam: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam — siue de ipso fine, in quo apparebit uiuos iudicaturus et mortuos. Cum itaque signa dicat, quae ad ista tria pertinent, id est ad excidium illius ciuitatis, ad aduentum eius in corpore suo, quod est ecclesia, ad aduentum eius in capite ecclesiae, quod est ipse, quid eorum signorum ad quid horum trium referendum sit, diligenti consideratione cernendum est, ne forte, quod pertinet ad euersionem Hieruciuitatis illius excidium pertinere aut, quod pertinet ad eius aduentum in corpore suo, quod est ecclesia, dicamus pertinere ad eius aduentum nouissimum in corpore suo, quod est caput ecclesiae, aut rursus, quod pertinet ad aduentum eius nouissimum per se ipsum, ad eum pertinere adseueremus aduentum, qui est per ecclesiam. in quibus omnibus sunt quaedam manifesta, quaedam uero sic obscura, ut uel laboriosum sit ea diiudicare uel
Abbreviated transcription (Latin):
sicut comnemorat sc̃itas tua scd̾m luca. ead̾e̾
sumt scd̾m matheum. et scd̾m martum. hii .n.
tres nairant. que dixerit dñs cũ interrogatus
eẽt a discipulis suis. quãdo futura eeñt que de
templi euersione p̾dixerati et quod signũ eẽt
aduentus eius. et consũmationis scsi. Nonar
discrepant reb. si alius aliquid dicit quod aliꝰ
tates aut alio modo dicu: magis au̾ collata in¬
uicem uiuand ut legentis intellectus regatur
Seo de om̃ib disputare nũc longũ est. Int̾ro¬
gantib .n. dñs ea respondit que iam ex illo
tempore fuerant secutura: siue de excidio ie¬
iusalem. unde orta est ipius int̾rogati occasio
siue de aduentu suo per ecc̾am in qua usq ad
fuñe uenire non cessat in suis .n. uenens agno¬
scitur dum eius cotidie menbra nascuntur. de
quo aduentu ait. a modo iudebitis filium ho¬
minis nement̾e cum nubib. de quib nubib

Expanded text:
sicut commemorat sanctitas tua, secundum Lucam, eadem sicut commemorat sanctitas tua, secundum Lucam, eadem sunt secundum Matthaeum et secundum Marcum. htres narrant. quae dixerit dominus, cum interrogatus esset a discipulis suis. quando futura essent, quae de templi euersione praedixerat, et quod signum esset aduentus eius et consummationis saeculi. non enim discrepant rebus, si alius aliquid dicit, quod alius tacet aut alio modo dicit; magis autem conlata inuicem iuuant. ut legentis intellectus regatur. sed de omnibus disputare nunc longum est. interrogantibus enim dominus ea respondit, quae iam ex illo tempore fuerant secutura. siue de excidio Hierusalem. unde orta est ipsius interrogationis occasio, siue de aduentu suo per ecclesiam, in qua usque ad finem uenire non cessat — in suis enim ueniens agnoscitur, dum eius cotidie membra nascuntur, de quo aduentu ait: Amodo uidebitis filium hominis uenientem in nubibus, de quibus nubibus
Abbreviated transcription (Latin):
est. per ꝓpħ̾am ioel. ert in nouissimis dieb dic̃.
dñs effundam de spũ meo super omũe carn̾e.
et cetera. Iam tuno ergo erant dies nouissimi.
quantomagis nũc eciam si tm̃ dierũ reman
usq in finem. quantũ ad hũc diem a dñ astẽ¬
sione transactũ est. uł aliquid siue minus rester
siue ãplus: Quod ꝓfecto nescimus. qr ñõ ẽ
nr̃m scite tempora uel moñita que pater posuit ĩ
sua potestate cum tũ sciamus i nouissimis tc̃po¬
rib. in nouislibus dieb. in nouissima hora nos a¬
gere. sicui apłi. sed multomagis qui fuerum ã¬
te nos post illos. et muttomagis nos. et mag̾ ꝙͣ
nos qui erunt post nos. donec ad illos uematur
qui erunt si dici postest nonssimoꝵ nouissimi
atꝑ ad ipm̃ omĩo nouissimum. quemuult doꝰ¬
intelligi ubi dicit. et resuscitabo eumm nouis¬
simo die qui qũa longe. absit comp̾hendi non
poresti. Signa que in eugelio futura p̾dc̃a sũt.

Expanded text:
est per prophetam: \'Erit in nouissimis diebus, dicit est per prophetam: \'Erit in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu meo super omnem carnem\' et cetera. Iam tunc ergo erant dies nouissimi; quanto magis nunc, etiamsi tantum dierum remansit usque in finem, quantum ad hunc diem a domini ascensione transactum est, uel aliquid siue minus restet siue amplius! quod profecto nescimus, quia non est nostrum scire tempora, quae pater posuit in sua potestate, cum tamen sciamus in nouissimis temporibus, in nouissimis diebus, in nouissima hora nos agere sicut apostoli sed multo magis, qui fuerant post illos ante nos, et multo magis nos et magis quam nos. qui erunt post nos, donec ad illos ueniatur, qui erunt, si dici potest, nouissimorum nouissimi, atque ad ipsum omnino nouissimum, quem uult intellegi dominus, ubi dicit: Et resuscitabo eum in nouissimo die. qui quam longe absit, comprehendi non potest. Signa, quae in euangelio futura praedicta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem illos ab eo cuiscribit eiutari ãmonebat nͦ
tamen frustra dixit. in nouissimis dieb instabũt
tempora periculosa. et hinic ea periculosa futu¬
ra demonstrans. tales homines futuros ẽẽ p̃di
xit: nisi quiatanto plures erunt. mag̾q ab u̾da¬
bunt: quatomagis apptopi quatur ad finem
Uidemus gͦ nunc tales abundare. Sed quid si
abundantiores erunt post nos. et omĩo abũdã¬
tissimi. quãdo ianuam q ip̃e finis instabit qui
qũaduu aberit ignoratur: Noiuissimi quippe
dies dicti sũt. et iñ ipĩs pͥmis apłoꝵ dieb. cum
dñi in celum recens ẽẽt ascensus. quando die
pentecostes misit ꝓmissum spm̃ scm̃. et quidã
stupebamt ãmirantes eos qr linguis quas ño
didicerant loquebantur. quidam uero itridentes
musto plenos ẽẽ dicebant. Quo die petrꝰ loquẽs
ad illos qui dehac reuarie mouebantur. n̾o .n.
hora dieĩ tercia sed attendite qm̃ hoc est qd̃ dcm̃

Expanded text:
quidem illos ab eo cui scribit, evitari admonebat. Nec quidem illos ab eo cui scribit, evitari admonebat. Nec tamen frustra dixit, In novissimis diebus instabunt tempora periculosa; et hinc ea periculosa futura dexit, nisi quia tanto plures erunt magisque abundabunt, quanto magis propinquatur ad finem. uidemus ergo tales nunc abundare. sed quid, si abundantiores erunt post nos et omnino abundantissimi, quando iam iamque ipse finis instabit, qui quam diu aberit, ignoratur? nouissimi quippe dies dicti sunt et in ipsis primis apostolorum diebus, cum domini in caelum recens esset ascensus, quando die pentecostes misit promissum spiritum sanctum et quidam stupebant admirantes eos, qui linguis, quas non didicerant, loquebantur, quidam uero inridentes musto plenos esse dicebant. quo die Petrus loquens ad illos, qui de hac re uarie mouebantur: Non enim, hora diei tertia. Sed attendite quoniam hoc est quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
de fine scsi. commemorari. Item q alibi dic̾es. hoc
autem scitote. qm̃ in nouissimis dieb instabũt
tempora seua. uei sicut alii codices bñt peritsa.
deinde qualia futura sunt expͥmens. erunt em̃
me. elati suꝑbi. blasphemi. parentib ño obedi¬
entes. ngrati. scelesti. irreligiosi. sine affectione
detractores incontinẽtes. innttes. sine beingni¬
tate. proditores. procates. cecati. uoluptatum
amatores. magis qu̾a dei. habentes speciẽ pie¬
tatis. uirtutẽ autem enis ab negantes. Mirũ¬
si tales homines aliqñ defuerũt. demq qr ex t̾s
erant: aduingm et dicit Et hos de uita. Ex hi
i. sunt qui penetrant domos. Non. n ait pe¬
netrabunt tanqũa et hic fututũ p̾nuntians
sicut supra dixerat. instabunt tẽpora periculosa:
sed ait penetrant domos. et captiuas ducũt mu¬
liertulas. Non ait ducent uł ouc̾turi sunt: sed
iam ducunt. Nec putandus ẽ hoc loco pro tꝑ̃is

Expanded text:
de fine saeculi commoneri. itemque alibi dicens: Hoc de fine saeculi commoneri. itemque alibi dicens: Hoc autem scitote, quoniam in nouissimis diebus instabunt tempora saeua uel, sicut alii codices habent, periculosa, deinde, qualia futura sint, exprimens: Erunt enimniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes. ingrati, scelesti, inreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, uoluptatium amatores magis quam dei, habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes. mirusi tales homines aliquando defuerunt. Denique quia et tunc erant, adjungit ac dicit. Et hos devita. Ex his enim sunt qui penetrant domos. Non ait, Penetrabunt, tanquam et hic futurum praenuntians, sicut supra dixerat, Instabunt tempora periculosa; sed ait, Penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas : non ait, Ducent, vel, ducturi sunt; sed, jam ducunt. 23. Nec putandus est hoc loco, pro tempo
Abbreviated transcription (Latin):
tione tẽporum. uerumetiam reb ipis completã
fuisse demonstrauit maxime pp̃ quod in ead ꝓpħia¬
hebrei codices expressuis hñt occidetur xp̃c. et non
erit euis. ⁊dest. non erit euis crunatis. qm̃ sic aliena¬
tus est auideis. qui eum ppẽa saluatorẽ redempto¬
remq nõ ẽe crediderũt qi occidere potuerũt.Ne¬
dum credatur impleta. Quod aũt de signis eu̾a¬
głicis et ꝓphicis que fieri ceriumus ꝓpiquĩ dm̃
aduentum sperare debeamus quiis neget: Coti¬
die quippe magis. magists ꝓpproximus. Sed qu̾a¬
to int̾uallo ꝑpinquet hoc dictũ ẽ. nõ est ur̃m stire
appropinquauit et ecce quot anni transierũt
nec tamen quod dixio fłm est. Quantomag̾ ñe
dicendum est ꝑpinquare dnĩ aduentum. quan¬
dotantus est ad finem factus accessus: Apłs c̾te
sermone describit. sed iam uenerunt: ac per hoc
in nouissimis tẽporib uidemur eciam per ip̃os

Expanded text:
tione temporum uerum etiam rebus ipsis completam tione temporum uerum etiam rebus ipsis completam fuisse demonstrant, maxime quod ibi scriHebraei codices expressius habent: Occidetur Christus, et non erit ejus , id est, non erit ejus civitatis, quoniam sic alienatus est a Judaeis, qui eum propterea Salvatorem suum non esse crediderunt, quia occidere potuerunt.dum credatur impleta. Quod autem de signis euangelicis et propheticis, quae fieri cernimus. propinquum domini aduentum sperare debeamus, quis negat? cotidie quippe magis magisque fit proximus. sed quanto interuallo propinquet, hoc, dictum est, non est uestrum scire.t, dies autem adpropinquauit. et ecce quot anni transierunt! nec tamen, quod dixit, falsum est. quanto magis nunc dicendum est propinquare domini aduentum, quando tantus est ad finem factus accessus! apostolus sermone describit, sed iam uenerunt. ac per hoc in nouissimis temporibus uidemur etiam per ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ceris Ati ideo uerũ erit quod ita definitur. nt di¬
catur utra tot annos erit qu̾aius nesciatur qͦ ã no
futurum sit. Promde tota q̃o est. utrum damelis :¬
ebdomades primo aduentu dñi implete sint: anfi¬
Neq .n. qui eciam hoc saperent defuerint dicen¬
tes et tempore pͥmi aduentus xp̃i ee completas.i
et inde usq ad finem sołi totidem tursus ẽe cõplẽ¬
das. Equidem iudeo. quia si primas eas non com¬
pleuit aduentus. necesse est uto scõs eas compleat.
primi aduentus impleta est: non cogit intelligi
quod eciam de fine scłi ĩplebitur. Ac per hoc mo¬
tum est eciam si uerum ẽ. neq negandũ quidẽ:
seo neq psum̃dum est id futurũ. Nelmquitur
itac ut qui nult cogere istã ꝓphetiam credi scłi
fine complendam: contendat quantũ potest. et
ostendat si potest primo aduentu dñi non fuisse¬
completam. completam contra tot expositores
diusnoꝵ eloquioꝵ. qui hanc non solum computa¬

Expanded text:
terit: atque ideo verum erit quod ita definitur, ut diterit: atque ideo verum erit quod ita definitur, ut dicatur, Intra tot annos erit, quamvis nesciatur quo anno futurum sit. 21. Proinde tota quaestio est utrum Danielis Hebdomades primo adventu Domini impletae sint, an fiNeque enim qui etiam hoc saperent, defuerunt dicentes, tempore primi adventus Christi esse completas, et inde usque ad finem saeculi totidem rursus esse complendas. equidem uideo, quia, si primus eas non compleuit aduentus, necesse est, ut secundus eas compleat,  si tempore primi aduentus impleta est, non cogit intellegi, quod etiam de fine saeculi implebitur. ac per hoc incertum est, etiam si uerum est, neque negandum quidem sed neque praesumendum est id futurum. relinquitur itaque, ut, qui uult cogere istam prophetiam credi saeculi fine complendam, contendat. quantum potest, et ostendat, si potest, primo aduentu domini non fuisse completam contra tot expositores diuinorum eloquiorum, qui hanc non solum computa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾etum intra septuaginta. aut ut plurimũ intͣ
centũ amnos futurum. sed ebdomades iste ip̃m
si ex quo natus ẽ. computetur: lxcͣ. sunt reliqui
si ex quo passus est: circiter centũ remaneat.
initra quos danielis om̃s ebdomades si de nouis¬
simo enis aduẽtu ꝓphetate sunt: implebuntur
Qui ergo dicit in terra tot annos erit: tũc fłm
dicit si ultra erit. Sed quia bremabuntur pau¬
ciores poterunt esse nõ plures. Recte itaq dici¬
tur intra hos ert: qm̃ quantumlibet breuient
uerum est. Ip̃a namiq breuiatio si eo modo si eo modo
intelligenda est. ut pauciores fiant: ultra cos diem
dñi uemre non pacitur. sed magis magisqs intrae¬
os quanto fuerint pauciores. Non igitur ista breui¬
atio turbat computatorem. qui eo modo definiert
ud dicat natra tot annos diem dñi ẽe uenturũ. sed
adumat potiꝰ: qm̃ quantomag̾ ad paucitatẽ redi¬
gentur dies. tantomag̾ intra erit: ed ultra ẽe ñ po¬

Expanded text:
uentum intra septuaginta aut ut plurimum intra uentum intra septuaginta aut ut plurimum intra centum annos futurum, si hebdomades istae ipsum si, ex quo natus est. computetur, septnaginta sunt reliqui, si, ex quo passus est, circiter centum remanent, intra quos Danihelis omnes hebdomades, si de nouissimo eius aduentu prophetatae sunt, implebuntur. qui ergo dicit: \'Intra tot adicit si ultra erit: sed quia breviabuntur, pauciores poterunt esse, non plures. Recte itaque dicitur, Intra hos erit, quoniam quantumlibet brevientur, verum erit: ipsa namque breviatio si eo modo intelligenda est ut pauciores fiant, ultra eos diem Domini venire non patitur, sed magis magisque intra eos quanto fuerint pauciores. Non igitur ista breviatio turbat computatorem qui eo modo definierit, ut dicat intra tot annos diem Domini esse venturum; sed adjuvat potius, quoniam quanto magis ad paucitatem redigentur dies, tanto magis erit intra, et ultra esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
sã damelis ño ad primũ dñ aduentũ sicut pluri¬
b uisum ẽ. sed ad scd̾m pocius eristimas ꝑtinete
Ita ne gͦ breuiabuntur ut us una ĩ eis ebdomadas
minus futura sit: et falsa erit ꝓphetia. q̃ tanta di¬
ligentia nunicrũ ebdomadaꝵ definire curauit
ut quiddam dic̾et eciam dimidio ebdomadis im¬
plendum. Aliror si per ꝓphetiã xp̃i destruitur pro¬
phetia da melis. Demde quale est ut putemus
ignorasse damelem. uł pocius angelum a quo
ista discebat breuiaturum dnm̃ dies illos. et er¬
rasse ut hoc diceret. uel scisse quidem. sed eiquem
docebat fuisse mentitũ: Quod si absurdũ ẽ: cur
nõ potius credimus scd̃m id quod breuiaturꝰ ẽ doꝰ
dies ilłos tot ebdomadas ꝓphetasse damelẽ: si tñ
ad scd̃m dm̃ aduentum. quod nescio quẽadmo¬
dum possit ostendi. ille numerus refertur ãnoꝵ
Postremo niulto certus seturiusq dicitur dñi ad¬

Expanded text:
sancti Danihelis non ad primum domini aduentum, sicut plurisancti Danihelis non ad primum domini aduentum, sicut pluribus uisum est, sed ad secundum potius existimas pertinere. itane ergo breniabuntur. ut uel una in eis hebdomada minus futura sit, et falsa erit prophetia, quae tanta diligentia numerum hebdomadarum definire curauit, ut quiddam diceret etiam dimidio 1. hebdomadis implendum? miror, si per prophetiam Christi destruitur prophetia Danihelis. deinde quale est, ut putemus ignorasse Danihelem uel potius angelum, a quo ista discebat. breuiaturum dominum dies illos et errasse, ut hoc diceret, uel scisse quidem, sed ei, quem docebat, fuisse mentitum? quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id. quod breuiaturus est dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danihelem, si tamen ad secundum domini aduentum. quod nescio quem ad modum possit ostendi, ille numerus refertur annorum? Postremo multo certius securiusque dicitur domini ad