comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que hic ꝓponunt᷑ aicã qd mͥi uidet. Qd ĩ seqñtti¬
b legitur de laminis aureis. idẽ intelligo de
tabulis istis. qd̾ iste siẽ ille erant eqͥ latẽ. oꝑe qͣdio
ad regłam facte. in qͥb scd̾m librũ erant torna¬
ture ĩ modũ circuli torno cͥcũ ducte ⁊ intra
curłos celata cherubin ⁊ palme. Hec aut̃ ta¬
bulata erant ĩ h̃c mod̾ ꝯiunct̾a. Int̾ postes
muro intͥusecus ad ħentes. ⁊ ab uiucẽ equa m̃¬
sura distantes. trabecule q̃dam hiuc uide posti¬
b affixe. a pauim̃to usq ad laq̃aria orcdinate
erant. q̃ descͥptas tabulas a suꝑiori ⁊ infiou
parte excipiebant: nã earũ in castrat᷑is ipse
tabule insexte. ⁊ clauis affixe erant. Hegͦ
trabetule iunctura uocant᷑. qm̃ tabulata¬
candẽ formã similib lignis qͥb tabule erant ꝯpacte
a supiori ⁊ infi̾ori parte: intellige ⁊̃ innctas ĩ utͦtꝑ latẽ.

Expanded text:
quae hic proponuntur, dicam quod mihi videtur. Quod in sequentiquae hic proponuntur, dicam quod mihi videtur. Quod in sequentibus legitur de laminis aureis, idem intelligo de tabulis istis: quod istae sicut illae erant aequilaterae, opere quadro ad regulam factae, in quibus secundum librum erant tornaturae in modum circuli torno circumductae, et intra circulos coelata cherubin et palmae. Haec autem tabulata erant in hunc modum conjuncta. Inter postes muro intrinsecus adhaerentes, et ab invicem aequa mensura distantes, trabeculae quaedam hinc inde postibus affixae, a pavimento usque ad laquearia ordinatae erant, quae descriptas tabulas a superiori et inferiori parte excipiebant: nam earum incastraturis ipsae tabulae insertae et clavis affixae erant. Hae ergo trabeculae junctae vocanteamdem formam et similibus lignis quibus tabulae erant compactae a superiori et inferiori parte, intellige etiam junctas in utroque latere.
Abbreviated transcription (Latin):
responsa dabant᷑. ⁊ un audiebant᷑. iuxta qd
ĩ exodo legit᷑. Suos qͦq cherubin aureos ⁊ ꝓ
ductiles facies ex utraq parte oraculi. De ħ
cherubiti. Aliqñ ꝑ oracłm tota domꝰ illa iut̾ior
intelligit᷑. in qua locris ille grinebat᷑. Hoc aut̃
loco nom̃ oraculi scd̃m pͥmã acceptionẽ debet in¬
telligi. Nã eo qd̾ maxime dedicata fuerat in id
gñs officii. recte dr domꝰ oraculi. Seqͥt᷑. inqͦ utͥ¬
usq domꝰ longitudo det̾minat᷑. Porro .xl. cubi¬
cubitoꝵ longitudo remaisit. nã tẽplũ.lx. cu¬
bitos longitucłis tenuit. Hic oraculi nonune
donũ utt̾iorem oportet intellige̾. Qͦd ꝓforib¬
dr. idẽ ẽ. acsi añ fores licat᷑. Sentñtiã quã suꝑiꝰ
posuerat. repetit ut addat. Et cedro omĩs do¬
mꝰ intͥnserus uestiebat᷑ habens tornaturris:
iuneturas suas fabrefactas. ⁊ celaturas omĩ¬
uentes. Omĩa cedrinis tabulis uestiebant᷑ n
omnino lapis apparere potat ĩ pariete. Dehis

Expanded text:
 audiebantur, juxta quod in Exodo legitur: Duos quoque cherubin aureos, et productiles facies ex utraque parte oraculi . De hoc Cherubin . Aliquando per oraculum tota domus illa interior intelligitur, in qua locus ille continebatur. Hoc autem loco nomen oraculi secundum primam acceptionem debet intelligi. Nam eo quod maxime dedicata fuerat in id genus officii, recte dicitur domus oraculi. Sequitur, in quo utriusque domus longitudo determinatur: Porro qucubitorum longitudo remansit: nam templum sexaginta cubitos longitudinis tenuit. Hic oraculi nomine, domum interiorem oportet intelligere. Quod pro foribr, idem est ac si ante fores dicatur. Sententiam quam superius posuerat repetit, ut addat: Et cedro omnis domus intrinsecus vestiebatur, habens tornaturas, et juncturas suas fabrefactas, et coelaturas eminentes. Omnia cedrinis tabulis vestiebantur: nec omnino lapis apparere poterat in pariete. De his
Abbreviated transcription (Latin):
ab ext̃iori parte altͥnsecus pendebat. ⁊ utĩq er
duob ostiolis ħ ẽ ex duab ualius ꝯunctũ erat.
Non enĩ ualuarũ more unũ ostiolũ pendebat
ex parte uita ⁊ aliud ex parte alt̃a. s duo osti¬
ola. aurea qͥdam ꝯcatenatione ĩ unũ ostiũ ita
erarit ꝯuncta. ut ĩuicẽ ꝯplicata medietatẽ
Est aut̃ intelligend̾ hos postes at a cuguloꝵcu
erectos tm a pariete distare. qñt ostiũ plicatũ se
potas extendere. tantũ uͦ int̃ utiũ ⁊ altm spacis
int̃ esser qũt ostiũ explicatũ potãt ciauides qat¬
sticiũ uͦ qd̾ int̾ postes ⁊ parieces erat. tã a supiori
parte qͣm a suꝑ abictͦq latẽ cabulatũ texebat.
Unũ ex ostiis pendebat de poste ex parte ista.
altm aut̃ cde pariete s exparte alia. Bene aut̃
pͥis dr. qͦd fec̃it ostiola. pt ea qͦd fecit ostia. qt̃
ex qͦͥtuoi ostiolis duo ostia st̃ facta. Suꝑ fluũ uͭ ui¬

Expanded text:
ab exteriori parte altrinsecus pendebat, et utrumque ex ab exteriori parte altrinsecus pendebat, et utrumque ex duobus ostiolis, hoc est ex duabus valvis conjunctum erat. Non enim valvarum more unum ostiolum pendebat ex parte una, et aliud ex parte altera; sed duo ostiola aurea quadam concatenatione in unum ostium ita erant conjuncta, ut invicem complicata medietatem Est autem intelligendum hos postes ante oraculi introitum erectos tantum a pariete distare quantum ostium plicatum se poterat extendere, tantum vero inter unum et alterum spatii interesse quantum ostiustitium vero quod inter postes et parietes erat, tam a superiori parte quam ab utroque latere tabulatum texebat. Unum ex ostiis pendebat de poste ex parte ista; alterum autem de pariete, sed ex parte alia. Bene autem prius dicitur, quod fecerit ostiola, postea quod fecerit ostia, quantum ex quatuor ostiolis duo ostia sunt facta. Superfluum vero vi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ⁊ añ oraculũ. Nota qd̾ dr. cũ addit᷑ ñ appare¬
bant ultra extͥnsecus. Prius oftendit᷑ qd̾ extrinse¬
eus apparebant. pꝰt ea dr̃ qd̾ ultra extͥnsecus ñ appa¬
rebant. Nouus ⁊ imisitatus dicendi modꝰ. ultra
extͥnserus. Locus qͥ añ oraculũ parieti adħebat
extͥnsecus qͥdẽ erat. cuiꝰ ꝯparatione qͥlibet remcti¬
or ultra extrinsecus dici potat. Q̃n gͦ sũmitates
uectiũ de solũ ad iacenti loco uid̾i pot̾ant. ar qd
ultra extͥnsecus ñ apparebant. Ex his facile ẽ ꝑ¬
pende qd̾ oportuit esse. qͦd uectes excipet ab in
ꝑpendit᷑. legentiũ ꝯiecture relinqͥtur. In eo qͦd
d̾i qd̾ altare de cedro uestuut. notatur. qd pͥma
eius factura de lapide fũit. Ea uͦ q̃ deduob
cherubin sequunt᷑. tã st̃ aꝑta. ut ñ egeant ex¬
positione aliqua. Et ining̃ssu oraculi fecit
duo ostia erant. ⁊ utͦbiq unũ ab int̾iori altĩn

Expanded text:
um et ante oraculum. Nota quod dicitur cum additur: Non appareum et ante oraculum. Nota quod dicitur cum additur: Non apparebant ultra extrinsecus. Prius ostenditur quod extrinsecus apparebant; postea dicitur quod ultra extrinsecus non apparebant. Novus et inusitatus dicendi modus, ultra extrinsecus. Locus qui ante oraculum parieti adhaerebat extrinsecus quidem erat: cujus operatione quaelibet remotior ultra extrinsecus dici poterat. Quantum ergo summitates vectium de solum adjacenti loco videri poterant, dicitur quod ultra extrinsecus non apparebant. Ex his facile est perpendere, quod oportuit esse, quod vectes exciperet ab iperpenditur, legentium conjecturae relinquitur. In eo quod dicitur, quod altare de cedro vestivit, notatur quod prima ejus factura de lapide fuerit. Ea vero quae de duobus cherubin sequuntur, tam sunt aperta, ut non egeant expositione aliqua: Et in ingressu oraculi fecit duo ostia erant: et utrobique unum ab interiori, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
potãt. Notandũ itaq qͥd de arche uect̾ib ħ ĩ loco le¬
gis. gri scd̾m lectionẽ erodi semꝑ er̃t ĩ arche cͥculis
nũqͣm extrahebant᷑ ab eis. Dicitur itaq de his ue¬
tile qui arche cͥculis iuserti erant qd̾ eoꝵ capita ex¬
tra oraculũ ꝓpiꝰ existentib parebant. nã a paululũ
sũmitatẽ parietis.xx. cubitor altitudĩs iacebant
ita ut eoꝵ. capita extͥnsecis apparerent. q̃ qͥdẽ capi¬
ta dictũ uelũ in id loci descendens ab ext̾ĩore prar¬
te uelabat. Qͥ gͥ iuxta parietẽ stabant. uit̃ sũmi¬
tatẽ parietis ⁊ extremitatẽ ueli parentra uidere
pot̾ant. remotiones uͦ ꝓpt̾ it̃positionẽ ueli uid̾e
ñ pot̾ant. In hanc sententiã ꝯcurre̾ uidet᷑. qd̾ de
eisctẽ uertib ĩ ħ eodẽ libro ĩ sequentib legitur.
eoꝵ fors scuariũ añ oraculũ ñ apparebantt ultra
extnsecus. Exħ itẽ loco habemꝰ. qͦd sũmitates
uectiũ ex enuuenti loco apparebant foris sc̃u ari¬

Expanded text:
 quid de arcae vectibus hoc in loco legis, qui secundum lectionem Exodi semper erant in arcae circulis, et nunquam extrahebantur ab eis. Dicitur itaque de his vectibus qui arcae circulis inserti erant, quod eorum capita extra oraculum propius existentibus parebant: nam a paululum summitatem parietis viginti cubitorum altitudinis jacebant; ita ut eorum capita extrinsecus apparerent: quae quidem capita dictum velum in id loci descendens ab exteriore parte velabat. Qui igitur juxta parietem stabant, inter summitatem parietis et extremitatem veli apparentia videre poterant; remotiores vero propter interpositionem veli videre non poterant. In hanc sententiam concurrere videtur quod de eisdem vectibus in hoc eodem libro in sequentibus legitur: um ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus. Et hoc item loco habemus, quod summitates vectium ex eminenti loco apparebant foris sanctuari
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ dicẽt ⁊ ꝑ cocleam ascendebant ĩ pͥmũ cenacui¬
lũ.⁊ apͥno ĩ medliũ. ⁊ amedio ĩ t̃ciũ. S nͨ recte
Er ascendiĩ tabulatũ. s ad tabulatũ. di Seqͥt᷑
Et edificauit domũ ⁊ ꝯsũmauit eã. Qmuis
inꝗͥt esset fabrica gͣndis  modꝰ fabricandi nu¬
rabilis. uͥñ ẽ auditꝰ malleus ⁊ securis. nichilo¬
nuꝰ tam̃ edificauit ⁊ ꝯsũmauit. Ab ext̃ĩoribꝰ¬

Expanded text:
in primum coenaculum et a primo in medium, et a medio in tertium. Sed nec recte dicitur ascendi in tabulatum, sed ad tabulatum. Sequitur: Et aedificavit domum, et consummavit eam. Quamvis, inquit, esset fabrica grandis, et modus fabricandi mirabilis, ubi non est auditus malleus et securis; nihilominus tamen aedificavit
Abbreviated transcription (Latin):
silib. E dificauit q eã annis septẽ. Expleta qͥesqͥ¬
tione tẽpli addit de domo quã salomonfecit sibi
adiiuigens ⁊de domo saltus hdani. Dedomo regla
laci agtr. de domo saltus libani solũ mͦ ñttoti er
⁊ adpfectũ usq ꝑdurit. Eoce de tẽpore ⁊ facta de
domo saltus libani untpositione. aduiugit de
regie domꝰ iͦ ⁊magnitudiue. Nã qd̾ ad ea q̃ de do¬
mo regia p̾miserat. adiunxit. edificauit qꝙͣ domũ
saltus libani. int̃positio fuit. ñ enĩ de domio saltꝰ
libani intelligi debet. ꝗd̾ de domꝰ m̃sura adnec¬
tit ẽ dicit. Centũ cubitoꝵ longitudinis. l. eu
qtior deãbula era int̃̾ colũpnas cedrinas. Indo¬
mo aut̃ saltꝰ libani arma reponebant᷑. sic̃ in sequi¬
tib legit᷑. fecit qͦ rersalomon ducenta scuta s
euro. ⁊ decentas peltas ex auro ꝓbato. Posuit q

Expanded text:
silibus. Aedificavitque eam annis septem. Expleta descriptione templi, addit de domo quam Salomon fecit sibi, adjungens et de domo saltus Libani. De domo regia latius agit; de domo saltus Libani solummodo mentionem cta de domo saltus Libani interpositione: adjungit de regiae domus modo et magnitudine. Nam quod ad ea quae de domo regia praemiserat, adjunxit: aedificavit quoque domum saltus Libani, interpositio fuit: non enim de domo saltus Libani intelligi debet, quod de domus mensura adnectit, cum dicit: Centum cubitorum longitudinis, et ququatuor deambulacra inter columnas cedrinas. In domo autem saltus Libani arma reponebantur, sicut in sequentibus legitur: Fecit quoque rex Salomon ducenta scuta de auro, et trecentas peltas ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
eligend̾ sit ex r̃one collig̾e̾. Aspioris aut̃ nat᷑e
ẽ sagũ cilicntũ. mollioris uͦ pelles arietũ. Pelli¬
ũ gͦ mollicie sagoꝵ asꝑitas int̾eludtt᷑. ne crebra
asꝑitatis confricatione cortinarũ ten̾itudo at¬
teret᷑. Arietiuũ oꝑim̃tũ geminat᷑. ut si pͥmũ
ꝑ mediũ sagoꝵ huinectaretur. scd̾̃m siceũ ꝑma

Expanded text:
e est sagum cilicinum; mollioris vero pelles arietum. Pellium ergo mollitie, sagorum asperitas intercluditur, ne crebra asperitatis confricatione cortinarum teneritudo attereretur. Arietinum operimentum geminatur, ut si primum per medium sagorum humectaretur, secundum siccum
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ diurid ebat. Si di cimꝰ quia ante parietẽ ap¬
pensũ fuit. qͥd eiꝰ scissio ꝓfuit. sr ipso scisso pa¬
ries integer remansit. T en end̾ itaq ẽ absq
ambiguo. qd dictũ uelũ ꝯtra illos .x. cubitos
ĩ suꝑiorib pendebat. qui parietem .xx. cubi¬
tor altitudinis excelebant ⁊ ĩ ea parte sẽm
a sc̃is scõꝵ diuidebat. Ut autt̃ in eliꝰ utrelle¬
gat᷑ qd de situ arche seu duoꝵ cherubin dr̃e
uolumꝰ. ueniat ĩ mecdiũ qd̾ dehis ĩparalipo¬

Expanded text:
cem dividebat. Si dicimus quia ante parietem appensum fuerit, quid ejus scissio profuit si ipso scisso paries integer remansit? Tenenda itaque est absque ambiguo quod dictum velum contra illos decem cubitos in superioribus pendebat, qui parietem viginti cubitorum altitudinis excedebat, et in ea parte sanctum a Sanctis sanctorum dividebat. Ut autem melius intelligatur quod de situ arce, seu duorum cherubin dicere volumus, veniat in medium quod de his in Paralipo
Abbreviated transcription (Latin):
mediotenꝰ t̾ra ĩplebat᷑. ut firmit̾ int̃ sacͥfi cand̾ sta¬
ret. ⁊ ħ ipsũ ad illd̾ dñicũ p̃reptũ acced̾et. Altare
de t̾ra facietis mͥ. Craticula uͦ ipsi altari ꝓ suꝑio¬
ri suꝑ ficie erat. uͥ holo caustũ ĩponi ⁊ igne supposi¬
to cremari ꝯfueuãt. Inani itaq suspitione
laborant. qͥsñ long gͣdib uł aliꝗͣ subleuatione
ĩ altari sac̾ficari p̾se ñ putant. nã tres t̃mmͦ cu¬
bitos altitudinis habebat. Nunc aut̃ illd̾ ꝯsicłare
debemꝰ uttr̃ scͥpt᷑a ipsa ꝯcordet his q̃ de craticła iã
diximꝰ. De craticła sic legit᷑. Craticulã qrĩ mod̾
rens eneã. Ubi sub audit᷑ facies. ꝑeꝰ .iiͦii. angłos¬

Expanded text:
mediotenus terra implebatur, ut firmiter inter sacrificandum acmediotenus terra implebatur, ut firmiter inter sacrificandum acret, et hoc ipsum ad illud Dominicum praeceptum stacederet: Altare de terra facietis mihi . Craticula vero ipsi altari pro superiori superficie erat, ubi holocaustum imponi et igne supposito cremari consueverat. Inani itaque suspicione laborant, qui sine gradibus, vel aliqua sublevatione in altari sacrificari posse non putant. Nam tres tantummodo cubitos altitudinis habebat. Nunc autem illud considerare debemus utrum Scriptura ipsa concordet his quae de craticula jam diximus. De craticula sic legitur: Craticulamque in modum retis aeneam, ubi subaudit
Abbreviated transcription (Latin):
re cͥ respondeant ad una equalitatẽ. E raut itaꝙ
pͥmo dicte ille uͥge quasi eraticule bases .iiii. uõ
stipites qi ipstꝰ pedes. Hec aut̃ oĩa sͥ intuce̾ ita
inseri ⁊ quingi debent. ut qͣi unũ corpꝰ efficiau
i tͦi ab inuicẽ. nͨ ab altari auelli q̃ant. Erant
ant̃ duo ostiola in post̾iori pariete. in suꝑiori
uidelicet altari mediecate. Unũ pendebat a la¬
t̾ẽ uno ⁊ alt̾m ab alto. ⁊ elausa ꝯtingebant se ĩ me¬
dio. Altaris uͦ arula nichil alud erat. qͣm tabła
q̃dã enea aliqntulũ spissa. Hec arula ꝑaditũ dic¬
toꝵ hostiori inferebat᷑. ⁊ suꝑ cͣcicule bases ⁊ suꝑ
hostioꝵ limen ĩponebat᷑. t̾ra tĩi pͥus tota illa alta¬
ris infi̾or medietas uisq ad sitũ craticule ĩplebat᷑
ꝑ hõ aditũ ligna ingerebant᷑ im̃ ignis nitͥebat᷑. ꝑ
eund̾ ad itũ cinẽs extrahebant᷑. Iecͥco aũ altare ipsũ

Expanded text:
re sibi respondeant ad unam aequalitatem. Erant itaque re sibi respondeant ad unam aequalitatem. Erant itaque primo dictae illae virgae quasi craticulae bases, quatuor vero stipites quasi ipsius pedes. Haec autem omnia sibi invicem ita inseri et conjungi debent ut quasi unum corpus efficiant, et nec ab invicem nec ab altari avelli queant. Erant autem duo ostiola in posteriori pariete, in superiori videlicet altaris medietate. Unum pendebat a latere uno, et alterum ab altero, et clausa contingebant se in medio. Altaris vero arula nihil aliud erat quam tabula quaedam aenea aliquantulum spissa. Nec arula torum ostiorum inferebatur, et super craticulae bases, et super ostium limen imponebatur; terra tamen prius tota illa altaris inferior medietas usque ad situm craticulae implebatur. Per hunc aditum ligna ingerebantur, unde ignis nutriebatur, per eumdem aditum cineres extrahebantur. Idcirco autem altare ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ altare de lignis sechin qͦd habetut
quinq cuditos in longitudĩe. ⁊ totidẽ in lati¬
tudiue .i. quadrũ ⁊ tres cubitos ĩ astitudine.
Cornua aut̃ ꝑ qͣtuor angłos ex ipso erunt. Noc
aleare auatuor tm̃mͦ parietes habebat. nã in
suꝑiorib aꝑtũ erat. ⁊ sic̃ it sequentib legit᷑
ñ solid̾ s mane ⁊ cauũ intͥrisecus erat. Hec oĩa
ta⁊ ligna siportare ualeant ducant᷑ ab uno
latẽ ĩ aliud latꝰ altaris. tra ut capita eor ꝓpe
angłos ext̾ĩus appareanti anulos q quatuor ĩ¬
sortos ẽneos habeaut. Debent aut̃ inseri ita
rt una altaris medietas sit supͣ. alia uͦ uifra.
Ab his aut̃ debent emergere introsũ quatuo
en ei stiptoes quasi qͣttior craticule pedes. dio
scił hinc iuxta latus tinũ. duo uͦ in de iurta
latus oppositũ. In hor itiq sũ mitate debeo
fieri caticula. uẽ macsieat librũ ⁊ muedium
retis enea. Fiat aut̃ ad eã altitudinẽ. ut ipsa ⁊ alta¬

Expanded text:
bebit quinque cubitos in longitudine: et totidem in latitudine, id est quadrum, et tres cubitos in altitudine. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt . Hoc altare quatuor tantummodo parietes habebat. Nam in superioribus apertum erat: et, sicut in sequentibus legitur, non solidum, sed inane et cavum intrinsecus erat. Haec omnia ta et ligna supportare valeant, ducantur ab uno latere in aliud latus altaris; ita ut capita eorum prope angulos exterius appareant, annulosque quatuor aeneos insertos habeant. Debent autem inseri ita ut una altaris medietas sit supra, alia vero infra. Ab his autem debent emergere introrsum quatuor aenei stipites quasi quatuor craticulae pedes. Duo scilicet hinc, et juxta latus unum; duo vero inde, juxta latus oppositum. In horum utique summitate debet fieri craticula, juxta videlicet librum in modum retis aenea. Fiat autem ad eam altitudinem, ut ipsa, et alta
Abbreviated transcription (Latin):
ore Addct᷑ adhuc dehis q̃ erant ĩ supiori ex¬
temis. Et edificauit tabulatũ suꝑ omne
domũ .u eubitis altitucłins. Tectum domus
iuxta more palestinoꝵ eredit᷑ fuisse planũ
Qaicũ uidet᷑ ad ħ ħ tabulata .u. cubitor alti¬
rudis i supp̃mor. extͤmitatib ꝑ cͥcuctũ fabͥ ca¬
ta erant. ut a forturtu easu defendent eos qͥ
ĩsupionb deambularent. De tecto aut p̃iꝰ
domꝰ intelligtt᷑. qͦd statĩ adiungit᷑. Scopuit
lomũ lignis cedrinis. Descͥptis tẽpu extiorib¬

Expanded text:
huc de his quae erant in superiorum extremis: Et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis. Tectum domus, juxta morem Palaestinorum, creditur fuisse planum. Quantum videtur ad hoc, haec tabulata quinque cubitorum altitudinis in supremorum extremitatibus per circuitum fabricata erant, ut a fortuito casu defenderent eos qui in superioribus deambularent. De tecto autem ipsius domus intelligitur, quod statim adjungitur: Et operuit domum lignis cedrinis. Descriptis templi exteriorib
Abbreviated transcription (Latin):
goꝵ Iongitudine ntrũq latꝰ tab̾na culi ꝓtegens. Coni¬
sidemꝰ int̾im ħ acsi tẽptandi uł ofendendi gr̃a ĩ pla¬
no alc̃m suꝑ ponẽtur alt̾i. ut pmod pleriꝰ ucelligatur
qͥmͦ d coaptari debeant ĩ erectione tab̾naculi. Copła
naꝙ dortitarũ pͥmo sic extendat᷑ ut ext̃uis latꝰ pͥme en¬
tine sit ad orientẽ. decime uͦ ad occidentẽ. sũnutatis
autẽ earũ hitic inde sint ille ad austrũ. iste ad aqͥlonẽ.
uic gͦ uelo cortinarũ suꝑdueat᷑ uelũ sagor aita itt

Expanded text:
gorum longitudine utrumque latus tabernaculi protegens. Consideremus interim haec ac si tentandi, vel ostendendi gratia in plano alterum superponeretur alteri, ut postmodum plenius intelligatur quomodo sibi coaptari debeant in erectione tabernaculi. Copula itaque cortinarum primo sic extendatur, ut exterius latus primae cortinae sit ad Orientem, decimae vero ad Occidentem. Summitates autem earum hinc inde sint, ille ad Austrum, iste ad Aquilonem. Huic ergo velo cortinarum superducatur velum sagorum ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ tabnacłm. Et rursis qbasꝰ deisdeͤ. fecit sex ta¬
bulas. ⁊ ctuas alias ꝑ singlos angłos tab naculi retͦ.
R espectu enĩ parietũ huic in. dicunt᷑ retͦ uł pͤt ta¬
b̾nacłm esse.Nam si parietib a latẽ t̃m rungantur
ext̾ius: Uide ne forte hoc sit. qd̾ exechiel intelligi uolu¬
it. ẽin tẽpli descͥptione int̾ ceta ad nectit. Q m̃fus :¬
sex cubitos latitudis hinc ⁊ sex cubitos altitudinis
mñ iatitudine̾ tab̾nacłi. Istud suo loco pleniꝰ expo¬
suimꝰ. s illd̾ ħ tm actendend̾. qd̾ latitudo tab̾nacli
tr duplicatꝰ senariꝰ. & notandũ qd̾ t̃m habuit ori¬
entalis pars tẽpli cͥca portã int̾ius. qͣntũ tota latitu¬
do occiudentalis partis tab̾naculi ext̾ius. Est ã
in clubicant̃ terientũ iuixͣ lectionẽ exodi. qd̾.u.
uectes essent. ꝑ om̃s tres parietes tab̾naculi. utꝰ cͥea
sũmũ tabularũ. alius circa unũ. t̾cius cͥca medi¬

Expanded text:
post tabernaculum; et rursus, alias de eisdem fecit sex tapost tabernaculum; et rursus, alias de eisdem fecit sex tabulas, et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro. Respectu enim parietum hinc inde dicuntur retro, vel post tabernaculum esse. Nam si parietibus a latere tantum jungantur, tudinis exterius. Vide ne forte hoc sit quod Ezechiel intelligi voluit, cum in templi descriptione inter caetera adnectit et mensus sex cubitos latitudinis hinc, et sex cubitos latitudinis inde latitudinem tabernaculi . Istud suo loco plenius exposuimus. Sed illud hic tantum attendendum quod latitudo tabernaculi dicitur duplicatus senarius. Et notandum quod tantum habuit orientalis pars templi circa portam interius, quantum tota latitudo occidentalis partis tabernaculi exterius. Est autem indubitanter tenendum juxta lectionem Exodi, quod quinque vectes essent per omnes tres parietes tabernaculi: unus circa summum tabularum, alius circa imum, tertius circa medi
Abbreviated transcription (Latin):
nio. qd̾ ã decẽ cubitos t̃m latitułis teneat ũti ꝓbe¬
t᷑ ñ inuenio. Dicã tñ qͥd m̃ soleat animũ pulsare
salomonis teplũ iuxta modũ suũ. ad ħꝰ tab̾nacłi
siłrruditiẽ factũ. Iuxta gͦ siłitudis rõnẽ erte tab̾¬
nacłi longitudo tͥpla ad latitudinẽ. Iuxta siłitu¬
dĩs tõnem erit longitudo intĩoris domꝰ eqͣlis ad la¬
ttudinẽ sub dupla uͦ ad ext̾ioris domꝰ longitudi¬
nẽ. Possumꝰ tñ ⁊ ilid̾ qd̾ de tab̾nacłi latitudine co¬
meimꝰ̃ ⁊ ipfũ qd̾ gũalit̃ de tabularũ mñsura legimꝰ
ĩ ꝯcussũ tenere. si cdicamꝰ angłares tabulas deciniũ
cubitũ qͥ sex tabulis suꝑ÷ ex medietate cubiti hinc iũ
expłe. ⁊ utio cubito uttbiq excede. Nam it ꝓeuldubio
tab̾nacłm robustiꝰ stabar ⁊ ĩpulsũ uentoꝵ uralidiꝰ do¬
lerabat. T̃alem ẽdo dispositionẽ designare uoluit
qͥ dix̃. ad occidentalẽ uero plagã tabnacłi facies sex
rabulas. ⁊ rursũ alias duas. q̃ in angłis erigartur¬

Expanded text:
nio. Quod autem decem cubitos tantum latitudinis teneat, unde probetur non invenio. Dicam tamen quid inde soleat animum pulsare, Salomonis templum juxta modum suum ad hujus tabernaculi similitudinem factum. Juxta ergo similitudinis rationem erit tabernaculi longitudo tripla ad latitudinem. Juxta similitudinis rationem erit longitudo interioris domus aequalis ad latitudinem, subdupla vero ad exterioris domus longitudinem. Possumus tamen et illud quod de tabernaculi latitudine conjicimus, et ipsum quod generaliter de tabularum mensura legimus inconcussum tenere, si dicamus angulares tabulas decimum cubitum qui sex tabulis superest ex medietate cubiti hinc inde implere, et uno cubito utrobique excedere. Nam inde procul dubio tabernaculum robustius stabat, et impulsum ventorum validius tolerabat. Talem credo dispositionem designare voluit qui dixit: Ad occidentalem vero plagam tabernaculi facies sex tabulas; et rursu
Abbreviated transcription (Latin):
escriptio teoƿli salomonis scdos
ibrũ regũ ex magna parte satis
ẽ aꝑta. in qͥbdã aut̃ locis multũ ꝑ¬
plexa ⁊ nimis obscura. Compellor
aittem quordã instantia qͥb libent̃ deser¬
uio.ii in his explanatiõe opis ÷ dr̃e qd sentio
Tempꝰ gͥ edificationis ĩ pͥmis expͥmit᷑. c̃ dixit᷑.
factum ÷ quad̾rin genre simo ⁊ octogesimo ãno
egͥssionis filiori isrł de t̾ra egẏpti ĩ anno qͣrto¬

Expanded text:
escriptio templi Salomonis secundum librum Regum ex magna parte satis est aperta; in quibusdam autem locis multum perplexa et nimis obscura. Compellor autem quorumdam instantia, quibus libenter deservio, ubi in his explanatione opus est, dicere quod sentio. Tempus igitur aedificationis in primis exprimitur cum dicitur: Factum est quadringentesimo et octogesimo anno eg
Abbreviated transcription (Latin):
N qmdam magrĩ andree trastatum qmͦ ĩ ysa¬
ye explanatõnem scͥpserat. simł ⁊ edĩderat inci¬
di: in qͦ ñ nlła minꝰ caute poĩta. minꝰ catholice
disputata. inueni. In multis namq scͥpture illiꝰ
lotis ponit᷑ iudeoꝵ sentencia: qͣͣ sit ñ tam iud̾o¬
rum qmͣ ꝓpͥa: ⁊ uelut uera. Suꝑ illudꝰ aũ locũ.

Expanded text:
n quemdam magistri Andreae tractatum, quem in Isaiae explanationem scripserat, simul et ediderat, incidi, in quo nonnulla minus caute posita, minus catholice disputata inveni. In multis namque scripturae illius locis ponitur Judaeorum sententia quasi sit non tam Judaeorum quam propria, et velut vera.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ craticula suꝑiꝰ diximꝰ. littẽ ipsiꝰ auctoritate ꝓ¬
bauiꝰ. S qd̾ de hostioloꝵ aditu dictũ ÷ ñ tã
manifesta auccoritare qͣm i mnifesta rõne colligi
pot̾. sicut suꝑiꝰ iã ex parte monstratum est.

Expanded text:
ejus craticula superius diximus, litterae ipsius auctoritate pejus craticula superius diximus, litterae ipsius auctoritate probavimus. Sed quod de ostiolorum aditu dictum est, non tam manifesta auctoritate quam manifesta ratione colligi potest, sicut superius jam ex parte monstratum est.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtuor anulis ꝑ trgid̾ retiałi sũmitates ad ĩmitten¬
dos uectes ad portand̾. qͦs ⁊ ipsos fecit de lignis sechin
⁊ oꝑuit laminis eneis indux̃q ĩ cͥculos. qͥ ĩ altaris la¬
t̃ib eminebant. Certe ut audis nectes ad ĩmittend̾
ĩ craticule auulis fecit. qͦs inqͥt ⁊ ipsos ĩ cͥculos alta¬
ris indux̃. Certe craticula intra altare erat. cui
arula ĩ medio altaris subt̃ erat. S nũqͥd anuli
qͥex craticule sũmitatib dependebant. similit̾ int
altare erant: Qͦmͦ gͦ idẽ ipsi uec̾tes pot̾ant ĩmitri
ĩ anulis qͥ t̃̾teriꝰ laterant. ⁊ induci ĩ circulis qͥ ĩ lat̾ib¬
tet gͦ esse eosclẽ ipsos ⁊ craticule antilos.⁊ altaris
ecuilos. ⁊ ĩ ipsis uectes eosdẽ ipsos ⁊ ñ alios ⁊ alios. O¬
porcet gͦ ut ⁊ ipsius craticule sũinitates ꝑ medios pa¬
rietes ext̾ius appareant. ex qͥb circuli dependeban
qͥ ĩ altaris latĩb eminebant. Ecce qͦd de altari ł

Expanded text:
quatuor annulis per totidem retiaculi summitates ad immittendos vectes ad portandum: quos et ipsos fecit de lignis setim, et operuit laminis aeneis, induxitque incirculos qui in lateribus altaris eminebant . Certe, ut audis, vectes ad immittendum in craticulae annulis fecit, quos, inquit, et ipsos in circulos altaris induxit. Certe craticula intra altare erat, cui arula in medio altaris subter erat. Sed nunquid annuli qui ex craticulae summitatibus dependebant similiter intra altare erant? Quomodo ergo iidem ipsi vectes poterant immitti in annulis, qui interius latebant, et induci in circulis qtet ergo esse eosdem ipsos et craticulae annulos et altaris circulos; et in ipsis vectes eosdem ipsos, et non alios et alios. Oportet ergo ut et ipsius craticulae summitates per medios parietes exterius appareant, ex quibus circuli dependebant, qui in altaris lateribus eminebant. Ecce quod de altari, vel
Abbreviated transcription (Latin):
bitoꝵ latitudis  t̾ciũ cabulatũ.uii. habens eu¬
bitos latitudinis. Eece de m̃sura. Addit᷑ ad hue
n de modo. Trabes aut̃ posuit ĩ domo ꝑ cͥcuitũ fo¬
rinsecus ut ñ habent muris templi. Qͦd diet
ut ñ ħerent muris tẽpli de tabulatis ñ de tra¬
bib debet intelligi. Trabes nãq ꝯtra pauim̃tũ pͥm
cena cłi muris apposite erant. quarũ extremitates
ex alia parte colũpne excipiebant. Suꝑ has tͣbes
stratũ ligneũ erat. qd̾ primũ deãbulacrũ .u. cub¬
toꝵ latitudinis tegebat. ipsũ tam̃ ligneui stra¬
tũ seu tabulatũ non usqueqͣ admurũ ꝑtinge¬
bat. Iuxta qd̾ clixi de pͥmo. pot̾ intelligi qͥd sertti¬
endũ sit do scd̾o ⁊ t̾cio. nͥ qd siugłori m̃sura ab in
uicẽ diffẽbat scd̾m qͦd lib̾ det̾minat. ẽ abulatũ qͥd
sup̃mũ .uii. cubitori latitudĩs deambulacrũ tege¬
bat tecto ipsiꝰ templi respond ebat. Qm̃ gͦ paries
tẽpli trabes õ suꝑpositis tabulatis portabat. iecco

Expanded text:
bitorum latitudinis. Et tertium tabulatum septem habens cubitos latitudinis Ecce de mensura. Additur adhuc et de modo: Trabes autem posuit in domo per circuitum forinsecus ut non haererent muris templi. Quod dicit ut non haererent muris templi de tabulatis, non de trabibus debet intelligi. Trabes namque contra pavimentum primi coenaculi muris appositae erant, quarum extremitates ex alia parte columnae excipiebant. Super has trabes stratum ligneum erat, quod primum deambulacrum quinque cubitorum latitudinis tegebat; ipsum tamen ligneum stratum seu tabulatum non usquequaque ad murum pertingebat. Juxta quod dixi de primo potest intelligi quid sentiendum sit de vicem differebat, secundum quod liber determinat. Tabulatum quod supremum septem cubitorum latitudinis deambulacrum tegebat, tecto ipsius templi respondebat. Quoniam ergo paries templi trabes cum superpositis tabulatis portabat, idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
bitos latituđis. ⁊xx. cubitos altirtudĩs. ⁊ oꝑuit ilid̾
atq uestiuit auro purissimo. Qd.xx. cubitos al¬
titudinis dixit. de illo pariete intelligi uoluit.
qͥ spetialit̾᷑ ꝓ oraculo factus fuit. deqͦ ⁊ suꝑiꝰ m̃tio¬
nẽ fecit. forte aliqͥs estimabit qd̾ pͥmũ centaełm
eo loci demislius fuit. S ñ in mediũ duciniꝰ qd̾
in paraliponieñ legimꝰ. citiꝰ fortassis elucescet
qͦd q̃rimꝰ. Nã pꝰtqͣni deintt̾ĩori domo ⁊ duob che¬
rubui egit. statĩ ad uixit. fecit qͦ uelũ ex ia

Expanded text:
ti cubitos altitudinis: et operuit illud, atque vestivit auro purissimo. Quod viginti cubitos altitudinis dixit, de illo pariete intelligi voluit, qui specialiter pro oraculo factus fuit: de quo et superius mentionem fecit. Forte aliquis aestimabit, quod primum coenaculum eo loci demissius fuerit. Sed in medium ducimus quod in Paralipomenon legimus citius fortassis elucescet quod quaerimus. Nam postquam de interiori domo, et duobus cherubin egit, statim adjungit: Fecit quoque
Abbreviated transcription (Latin):
satis possumꝰ intellige̾. Nam om̃s lapides simul ꝯ
or̃a ligna erant alias dolata. ⁊ c̃ sũma diligentia
ꝑpoltra. S ft̃ qͥ putant sũ eiꝰmi instrum̃tis talẽ
fabricã nullo modo p̾se erigi. ⁊ extã multiplici
mat̃ia ĩ unũ ꝯiungi. Nam ut de cet̾is caceatur
qͦmͦ sñ aliciuiꝰ geñĩs malleo aureo argenteo uł
ligneo uł alio aliqͦ clauis illi fortit᷑ afflig̾e̾nt᷑.
de qͥb scͥptura ĩ seqñttib loquitur. An forte ami¬

Expanded text:
satis possumus intelligere. Nam omnes lapides simul, et satis possumus intelligere. Nam omnes lapides simul, et omnia ligna erant alias dolata et cum summa diligentia perpolita. Sed sunt qui putant sine ejusmodi instrumentis talem fabricam nullo modo posse erigi et ex tam multiplici materia in unum conjungi. Nam, ut de caeteris taceatur, quomodo sine alicujus generis malleo, aureo, argenteo, vel ligneo, vel alio aliquo clavi illi fortiter affigerentur, de quibus Scriptura in sequentib
Abbreviated transcription (Latin):
me deanibulandi uł potiꝰ orandi gr̃a ꝯuenire
pot̾ant. qͥ tẽplũ intrare ñ audebant. Quomͦ aũ
uł uñ ab uno ĩ mediũ. uł a medio lat̾ẽ in sup̃mũ
ascendetur paucis ĩteopositis satis aꝑte det̾̃mi¬
nat᷑. Seqͥtur. Somꝰ aut̃ cũ edificaretur lapidibi
declolatis atq ꝑfectis edificata ẽ. Qñ aliqͣd satis
ꝓ mͦ ꝯsuetudinis dolatũ subtiliꝰ adhue supͣ ꝯsu¬
etridinẽ dolat᷑. quasi de eo qd̾ dolatũ ẽ. dedo latũ
efficit᷑. Uel dedolatũ. qͣi de om̃i parte dolatũ.
Nã onis lapides illiꝰ tẽpli ꝑ om̃s sex suꝑ ficies erãt
dolati. Attende ꝙͣ ordinate ĩ sua descriptione
ꝓcedit. nã ab ext̾iorib iucipiens pt descriptionẽ
laterũ de templi muro agit. qͥ p̾t ea pͥmo oceur¬
rit. S mirandũ ualde qd̾ dicit. ẽ pꝰtea subsung̃
Et mralleus ⁊ securis ⁊ om̃e ferram̃tũ. ñ st̃ audi¬
ta ĩ domo. ẽ edificaret᷑. Q qͥd ẽ de lapideo oꝑe ħ

Expanded text:
orandi gratia convenire poterant qui templum intrare non audebant. Quomodo autem, vel unde ab imo in medium, vel a medio latere in supremum ascenderetur, paucis interpositis satis aperte determinatur. Sequitur: Domus autem cum aedificaretur, lapidibus dedolatis atque perfectis aedificata est. Quando aliquid satis pro modo consuetudinis dolatum subtilius adhuc supra consuetudinem dolatur, quasi de eo quod dolatum est, dedolatum efficitur. Vel dedolatum, quasi de omni parte dolatum. Nam omnes lapides illius templi per omnes sex superficies erant dolati. Attende quam ordinate in sua descriptione procedit: nam ab exterioribus incipiens, post descriptionem laterum, de templi muro agit qui postea primo occurrit. Sed mirandum valde quod dicit, cum postea subjungit: Et malleus, et securis, et omne ferramentum, non sunt audita in domo cum aedificaretur. Et quidem de lapideo opere, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuclit circulos aureos. qͥ morderent corrinarũ
ansas. Exhis utlłigi dat᷑ qd̾ cireuli denticuloᷤᷤ
qͦsdã inħentes hr̃ent. qͥ ansulas ꝑ cͥculos traiec¬
tas mordicus ap̾hend̾ent. sicq duo uela in uñ
ꝯstrmge̾nt. Ecce de cortiuis.

Expanded text:
ta fudit circulos aureos, qui morderent cortinarum ta fudit circulos aureos, qui morderent cortinarum ansas. Ex his intelligi datur quod circuli denticulos quosdam inhaerentes haberent, qui ansulas per circulos trajectas mordiciis apprehenderent: sicque duo vela in unum constringerent. Ecce de cortinis.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ cortinis facienda erat cortina una ꝯ ex qͥnq
aliis. cortina aha. De his magnis cortinis inttelligi¬
tͦ. qd̾ seqͥt᷑. Ansulas iacinctinas ĩ latĩb ac sũmita¬
tib facies cortinarũ. ut possint inuicẽ copulari.
Ecce dr qd̾ ansulas habeant ĩ om̃i parte. nec
t̃n dr qͦt sint ĩ sũmiratib. s t̾m qͦt habeant in
ittͦq lat̾ẽ. S tacendo de uno qd̾ det̾minat de
alio. dat auctͥor intlłigere. ut sed̾m modũ laterũ
fiant ⁊ ausule sũmitatũ. Qͥnquagenas an
sulas cortinia habebit ĩ utraq parte. tra uisertas
ut ansa ꝯtra ansam ueniat ⁊ alt̾a alti possit pos¬
sit aptari. Qͦd dictũ ÷ ansam ause coaptandã. ĩ¬
telligendũ ÷. in ꝯiunctis lat̃ĩb. nã qͥd de reliqͦrũ
laterũ ansis sentiend̾ sit. meliꝰ iudebit᷑ ĩ seq̃ntib
Seqͥtur. facies ⁊ qͥnquaguta circulos aureos qͥb
cortinarũ uela iungenda st̃. ut unũ tab̾racłm
fiat. De eodem ĩ seq̃ntib legit᷑. Unde ⁊ qͥnqͥ gin¬

Expanded text:
 . Ex quinque igitur cortinis facienda erat cortina una, et ex quinque aliis cortina alia. De his magnis cortinis intelligitur quod sequitur: Ansulas hyacinthinas in lateribus, ac summitatibus facies cortinarum, ut possint invicem copulari. Ecce dicitur quod ansulas habeant in omni parte; nec tamen dicitur quod sint in summitatibus, sed tantum quod habeant in utroque latere. Sed tacendo de uno, quod determinat, de alio dat auctor intelligere, ut secundum modum laterum fiant et ansulae summitatum. Quinquagenas, inquit, ansulas cortina habebit in utraque parte, ita insertas, ut ansa contra ansam veniat, et altera alteri possit aptari. Quod dictum est ansam ansae coaptandam, intelligendum est in conjunctis lateribus. Nam quid de reliquorum laterum ansis sentiendum sit, melius videbitur in sequentibus. Sequitur: Facies et quinquaginta circulos aureos, quibus cortinarum vela jungenda sunt: ut unum tabernaculum fiat. De eodem in sequentibus legitur: Unde et quinquagin
Abbreviated transcription (Latin):
templũ .xx. cubitoꝵ. longitudis iuxta m̃suram
lattindinis tẽpli. ⁊ habebat .x. cubitos latitudis
m̃ faciẽ templi. Sequit᷑. fẽcit q ĩ templo fenes¬
tras obliquas. Hoc ẽ uttius latiores ⁊ ext̾ius st̃c¬
tiores. Erant aut̃ tͥa deambulacra forins ecus
parietib adiacentia. unũ in imo ꝯtra tẽpli infi̾¬

Expanded text:
 cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et habebat decem cubitos latitudinis ante faciem templi. Sequitur: Fecitque in templo fenestras obliquas. Hoc est interius latiores, et exterius strictiores. Erant autem tria deambulacra forinsecus parietibus adjacentia: unum in uno contra templi infer
Abbreviated transcription (Latin):
chi aut̃ scd̾m testimonia septurar̃ luce elaruis ꝗ¬
tura uł saltẽ fingit. ipsũ reportatũ de loco ubi il¬
lud ieremias ex diuino responso abscondit: Li¬
hent̃ recipiat᷑ iosephus in his q̃ ꝑ exꝑientiã no̾uit.
uł ex autenticis scͥpturis colligit. nã ubi aliter
sentit. ꝯfident̃ ei exodũ p̃fero uł qͦscũq libros in
canone reppio. U̾ba itaq auctoris ĩ mediũ ꝓfera¬
mꝰ. ⁊ ex iꝑsis in qntũ dĩs dedit qͥd de tabnaculi

Expanded text:
monia Scripturarum luce clarius ctura, vel saltem fingit ipsum reportatum de loco ubi illud Jeremias ex divino responso abscondit? Libenter recipiatur Josephus in his quae per experientiam novit, vel ex authenticis scripturis colligit. Nam ubi aliter sentit, confidenter ei Exodum praefero, vel quoscunque libros in canone reperio. Verba itaque auctoris in medium proferamus: et ex ipsis inquantum Dominus dederit, quid de tabernaculi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ã ħ duo sint supͣ tectũ cilicinũ ĩ auctore ñ in¬
uenio. S st̃ qͥ putant eũdẽ ordinẽ sortiandũi
erectione. qͥ seruat᷑ ĩ descͥptione. S uideant ne
forte ratio ista oĩno sit nuli Nã pͥus desebunt᷑
corime p̾t̾ius tabule. ⁊ t̃n in erigendo pͥor÷ erectio
eabularũ. ꝗͣ extensio cortinarũ. Ego aut̃ magis
credo auctorẽ ꝓpt̾ similituditiẽ fact̾ure. desqpti¬
onẽ sagoꝵ descriptiõi cortinar̃ ad nectẽ. Freq̃ns ÷¬

Expanded text:
aec duo sint supra tectum cilicinum in auctore non invenio. Sed sunt qui putant eumdem ordinem servandum in erectione qui servatur in descriptione. Sed videant ne forte ratio ista omnino sit nulla. Nam prius describuntur cortinae, posterius tabulae, et tamen in erigendo prior est erectio tabularum quam extensio cortinarum. Ego autem magis credo auctorem propter similitudinem facturae descriptionem sagorum descriptioni cortinarum adnectere. Frequens
Abbreviated transcription (Latin):
dentali uͦ plaga funes ab ext̾iori parte adu̾sati
ꝑ parietũ sumitatẽ ad inferiora obliq̃ descendebãt
⁊ ad parillos firmit̃ ad nexi tab̾tiaculũ ab ea par¬
te ꝯtinebant. Similit̾ ab orientali plaga debemiꝰ
intelligere funes a dicto necte ⁊ ab extremitati¬
b parietũ descendẽ. ⁊ a paxillis ꝓteusos ab ea par¬
te tab̾naculum ꝯtine̾. Qͥ tabernaculũ quasi
ii fantie pannis inuoluunt. ad qͦs usus paril¬
los habeat inuenire ñ p̾st̃. ẽ tñ dehis in he mo

Expanded text:
dentali vero plaga funes ab interiori parte aduncati dentali vero plaga funes ab interiori parte aduncati per parietum summitatem ad inferiora oblique descendebant, et ad paxillos firmiter annexi tabernaculum ab ea parte continebant. Similiter ab orientali plaga debemus intelligere funes a dicto vecte, et ab extremitatibus parietum descendere et a paxillis protensos ab ea parte tabernaculum continere. Qui tabernaculum quasi infantiae pannis involvunt, ad quos usus paxillos habeat i
Abbreviated transcription (Latin):
udet᷑ tñ friuola. auctoritati uͦ tã ꝯtraria. ut fͦ
uideat᷑ refellenda.
erigebant᷑ tabule suꝑ bases. pꝰea ꝑ cͥcu¬
los inducebant᷑ parietũ uectes. Seinde inserebat᷑
uectis ille qͥ ad ꝯtinendos parieres ꝑ medias tabulas
scd̾m librũ de angło ĩ anglm ibat. uͥ ĩ utcitu tab̾na¬
culi uelũ dependebat. Post ħ iniecti funes ꝑ tͣnsũ¬
sũ tab̾naculi fortit̾ extendebant᷑. ⁊ ad paxulos emi¬
nꝰ a tab̾naculo fixos firrait̃ adnectebanttur: Sic ꝙ
fiebat ut ⁊ tab̾naculũ ipsũ ꝯtra uolentiã uen¬
tor firilũ ⁊ ĩ conicussũ ꝯtin̾ent. ⁊ oꝑm̃ttũ ipsiꝰ suꝑ¬
portarent. ne in suꝑiorib uentrẽ face̾t. ⁊ ũnidan¬
tiũ pluuiarũ aquas colligẽt. ne iueissim ex in eͤ¬
m̃to collectionis ipse sinꝰ. ⁊ ex increm̃to
nisiꝰ sinꝰ collectio aquarũ crescet. donec tandẽ pon¬
deris nimietas oꝑimentũ omnino disrũꝑet. uł
aiuilsũ ad se introrsũ ⁊ deorsũ traheret. In ocei¬

Expanded text:
tam contraria, ut nec videatur refellenda. erigebantur tabulae super bases; postea per circulos inducebantur parietum vectes. Deinde inserebatur vectis ille qui ad continendos parietes per medias tabulas secundum librum de angulo in angulum ibat, ubi in introitu tabernaculi velum dependebat. Post haec injecti funes per transversum tabernaculi fortiter extendebantur, et ad paxillos eminus a tabernaculo fixos firmiter adnectebantur. Sicque fiebat ut et tabernaculum ipsum contra violentiam ventorum firmum et inconcussum continerent, et operimentum ipsius supportarent, ne in superioribus ventrem faceret; et inundantium pluviarum aquas colligeret, ne vicissim ex incremento collectionis ipse sinus, et ex incremento ipsius sinus collectio aquarum cresceret, donec tandem ponderis nimietas operimentum omnino disrumperet, vel avulsum ad se introrsum et deorsum traheret. In occi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tiora tab̾nacłi tegant᷑ ex undeenti sagi
muedietate. qnomͦ eubitꝰ uiiꝰ peudeat ab ii¬
tͦq latere. Ecce quomͦ dicta cortiuarũ dis¬
tensio uelut qd̾dã apꝑenditiũ ꝑ tres tabna¬
culi partes efficiat. qd quid̾ sacerdotib ad
meu encdlas des eie pomendas sac̃o uestes anł alios

Expanded text:
iora tabernaculi tegantur ex undecimi sagi medietate, quomodo cubitus unus pendeat ab utroque latere. Ecce quomodo dicta cortinarum distensio, velut quoddam appendicium per tres tabernaculi partes efficiat: quod quidem sacerdotibus ad induendas, vel deponendas sacras vestes, vel alios
Abbreviated transcription (Latin):
ocherubiti qui in tẽplo salomotus etatttꝰ as gan
absq dubio similttudinẽ facti fueraut. Qditaq
deillis legimiꝰ. de istis ⁊ eq̃ incoilagtinꝰ qͦd checiibi
tangebunt se uicissim. Sicut itaq illi de tẽplo
sienec isti suꝑ archã ⁊ ꝓpccatariũ stare potant
qͥa ñ nisi bicubitũ ⁊ semisseni longitudinis ar¬
cha habebat. In illis uͦ cherubin extensio aon¬
unict̾arũ alarũ.x.cubitos. in istis qͥtiq cubi¬

Expanded text:
cherubin qui in templo Salomonis erant, ad horum absque dubio similitudinem facti fuerant. Quod itaque de illis legimus, de istis et aeque intelligimus, quod cherubin tangebant se vicissim. Sicut itaque illi de templo, sic nec isti super arcam et propitiatorium stare poterant, quia nonnisi bicubitum et semissem longitudinis arca habebat. In illis vero cherubin extensio conjunctarum alarum decem cubitos, in istis quinque cubi
Abbreviated transcription (Latin):
spissos arbori. ramos quiũ sonꝰ suauis. aut uis aq̃
deturrentis nimiũ. aut sonꝰ ualidꝰ p̾cipitatar̃ pet̾¬
rũ. aut ludentiũ aĩalium cursus inuisus. ait
nnugientiũ ualida bestiarũ uox. aut resonaus de
altissimis uox montib echo. deficientes faciebant

Expanded text:
spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus, aut mugientium valida bestiarum vox, aut resonans de altissimis montibus echo: deficientes faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
sõn. Facies ⁊ tabulas stantes tab̾ nacłi
de ligno sechim.q̃ singłe deuos culu¬
tos ĩ longitudme habeant. n ĩ latitudĩ
singlõs ac semssem. Ecce de cabularũ m̃sura
adnectit᷑ stat̃ de enrũ in castratura. Duo aut

Expanded text:
 Facies et tabulas stantes tabernaculi de ligno setim, quae singulae denos cubitos in longitudine habeant et in latitudine singulos, ac semissem . Ecce de tabularum mensura; et adnectitur statim de earum incastratura. Duo aute
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e oporteret. & nota qͥa si amili subt̃ craticłam ⁊ ĩ
inglis eiꝰ erant. gͦ aliqͥd craticule subt̾ arulã erat.
nͥ angłi esse. im̃. ⁊ anuli depende potussent. ut suo
ipsa essent. Erant itaq uͥ bases subit̾ craticłam iacen¬
res ⁊ strintes ĩ altũ surgentes angios faciebant. qͥa de
basiũ extͣmitatib dependebant. Subt̃ arulã gͦ ami¬
li erãt. ñ qd̾ fuꝑ illos iacet. s qd̾ situ suꝑiorẽ loctĩ tes¬
neret: Restat nõ solũ illud q̃rere. ittr̃ id̾ anuli sint
⁊ altaris ⁊ craticule. Audiamꝰ itaq qͥd ad iã dicta ad

Expanded text:
ubter craticulam, et in angulis ejus erant, ergo aliquid craticulae subter arulam erat ubi anguli esse, unde et annuli dependere potuissent, ut sub ipsa essent. Erant itaque ubi bases subter craticulam jacentes et stipites in altum surgentes angulos faciebant, quia de basium extremitatibus dependebant. Subter arulam ergo annuli erant, non quod super illos jaceret, sed quod situ superiorem locum teneret. Restat nunc solum illud quaerere utrum iidem annuli sint et altaris et craticulae. Audiamus itaque quid ad jam dicta
Abbreviated transcription (Latin):
Bs̃ erit ille: qͥ p̾dictos testes sec̃ aduxit: cui
caritas habita atestabit᷑. eꝰ fides se nutͥtã. ĩ
aqͥs baptismi allegabit. cͦ u ox sãgͥnis ꝑ eo¬
atestabũt᷑ duo ex his. ita dũ taxat: qd̾ unꝰ ex
s articłs necessitatis. Susficiet ⁊̃ spc̃ solus. qr¬

Expanded text:
s ille qui praedictos testes secum adduxerit; cui charitas habita attestabitur; cujus fides se nutritam in aquis baptismi allegabit, et vox sanguinis attestabuntur duo ex his, ita duntaxat quod unus ex sed articulus necessitatis. Sufficiet etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
lipomenon planiꝰ expͥmit᷑ ubi legit᷑. Cepit
aut̃ eclificare m̃se sedo. auno qͣrto regni sui
Mensura templi det̾minat᷑. ĩ eo qͥd sequit᷑.
Domꝰ aut̃ quã edificabat rex salomon dño ha¬
bebat .Ix. cubitos ĩ longitudine .⁊xx. cubitos
dr̃ .xxx. cubitos altitudinis hr̃e. debemꝰ de
sicut liber paralip omeñ. in ħ u̾ba declarat. Por
habuerit. id̾ lib ĩ seq̃ntib oftendit. Cenacula qͦ
terit auro. Notand̾ aut̃ qͦd m̃sura ista longitu¬
dinis ⁊ latitudis tẽpli ꝙͣ ni describit. intͣ pari¬
etes sũpta sic̃ ex his q̃ de cherubin ĩ seqñtib di¬

Expanded text:
n Paralipomenon planius exprimitur, ubi legitur: Coepit autem aedificare mense secundo anno quarto regni sui . Mensura templi determinatur, in eo quod sequitur. Domus autem quam aedificabat rex Salomon Domino, habebat sexaginta cubitos in lotriginta cubitos altitudinis habere, vel debemus de sicut liber Paralipomenon in haec verba declarat: Porrhabuerit idem liber in sequentibus ostendit: Coenacula quoque texit auro. Notandum autem quod de mensura ista longitudinis et latitudinis templi quam modo describit, intra parietes sumpta, sicut ex his quae de cherubin in seq
Abbreviated transcription (Latin):
possit extende uidebis ĩ sagor copła solati sagi me¬
dietatẽ fuꝑ habũdare si positionẽ attendas. ⁊debis
illã mediccatẽ pꝰtrenia tabnacłi oꝑure. t̃ qd̾ tota illa
medietas extremitatẽ tab̾nacłi transeat. s qd̾ dicta
extremitas ꝯtra mediũ illiꝰ medietatis iacent. ⁊ oꝑim̃ti
more equã illiꝰ partẽ utrĩq hat. Dicit gͦ. Qd autẽ

Expanded text:
possit extendere, videbis in sagorum copula solam sagi medietatem superabundare: si positionem attendas, videbis illam medietatem postrema tabernaculi operire; non quod tota illa medietas extremitatem tabernaculi transeat, sed quod dicta extremitas contra medium illius medietatis jaceat, et operimenti more aequam illius partem utrinque habeat. Dicit ergo: Q
Abbreviated transcription (Latin):
assixa. E ieccurã uͦ quandã aureã sup̃ma m̃se
amibientẽ habebat quã ⁊ auet̾or ipse ꝓpt̃ simili¬
tudinẽ labiũ uocat eui ⁊ corona qu̾atuor di¬
gitoꝵ altitudinis adherebat. Erat aut̃ ipsa
uariis celaturis ornata.⁊ ꝓ ut celature uari¬
etas exigebat crebris int̾risionib ꝑforata. un¬
de ⁊ int̾rasił dicta. Hiuc erat ⁊ alia suꝑposita
quasi uͥgula q̃dam ratunda ⁊ plana siue expłi¬
b uelut ugulis pplexa:⁊ pͥme illi ob firmitatẽ
⁊ decorẽ ꝯunicta ĩmo ita omnino unita itt ãbe
uicłentur esse una. Hec de m̃sa sufficiunt. nã
cet̾a ꝑ se satis nota ft̃.
xime unde dubitari pot̃. Cyfi eiꝰ ĩ mod̾
micis describũtur. Cyphus aut̃ metlie¬
tatem sꝑere hr̃e uidet᷑. Habet itaq rotũditatẽ
imo se dilatando inuentrẽ distendit᷑. a suꝑio¬
rib aut̃ paulatĩ se acuendo ad unũ punctum
ĩ sũmitate colligit᷑. Cyphus itaq ht̃ rotiuidi¬

Expanded text:
 auream suprema mensae ambientem habebat: quam et auctor ipse propter similitudinem labium vocat: cui et corona quatuor digitorum altitudinis adhaerebat. Erat autem ipsa variis caelaturis ornata; et prout caelaturae varietas exigebat, crebris intercisionibus perforata: unde et interrasilis dicta. Hinc erat et alia superposita quasi virgula quaedam rotunda et plana, sive ex pluribus velut virgulis perplexa, et primae illi ob firmitatem et decorem conjuncta; imo ita omnino unita, ut ambae viderentur esse una. Haec de mensa sufficiunt: nam caetera per se satis nota sunt.xime unde dubitari potest. Scyphi ejus in modum nucis describuntur. Scyphus autem medietatem sphaerae habere videtur. Habet itaque rotunditatem imo se dilatando in ventrem distenditur: a superioribus autem paulatim se acuendo ad unum punctum in summitate colligitur. Scyphus itaque habet rotundi