comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei assumeret adop¬
tionem. quare autem
tionis cũ paruã libri
particulã deneat ge¬
neratio. Hoc intelli¬
gitur. quod consue¬
tudinem gentis sue
secutus sit: Consuetudo
enim hebreoꝵ est:
ut uoluminib ex eoꝵ
pͥncipiis imponant
nomina : ut est gene¬
sis. exodus. & ceteri libri
legales. U¬
uod aut̃ dicit uĩu
& saferdotalem
ĩneo exprimit dignita¬
Item.
Nam mu̾s qui nominis
huiꝰ prȩsagiũ pretulit
pͥmꝰ post moysen in
popło isrł ducatũ de¬
nuit. & filios isrł in
terram repmissionis
induxit. Aaron uero
mistico consecratꝰ un¬
guento: pͥmꝰ in lege
sacerdos fuit. Salua¬
tor igit᷑ nr̃ quẽ unx̃
dĩ olẽo letitiȩ prȩ om¬
m̃ib participib suis
dicit. multiplica̾bit᷑¬
eiꝰ imperium & pacis
non erit finis. & angłs
ad mariam potentĩam
regni eiꝰ demonstranᷤ
dabit inquit ei dñs
d̃s sedem dauid patriᷤ

Expanded text:
Dei assumeret adopDei assumeret adoptionem. Quare autem tionis, cum parvam libri particulam teneat generatio, hoc intelligitur quod consuetudinem gentis suae secutus sit. Consuetudo enim Hebraeorum est ut voluminibus ex eorum principiis imponant nomina, ut est Genesis, Exodus et caeteri libri legales. Quod autem dicit, Jesu et sacerdotalem in eo exprimit dignitatem. Nam Jesus qui nominis hujus praesagium praetulit, primus post Moysen in populo Israel ducatum tenuit, et filios Israel in terram repromissionis induxit, Aaron vero, mystico consecratus unguento, primus in lege sacerdos fuit. Salvator igitur noster, quem unxit Deus oleo laetitiae prae omnibus participibus ejus dicit: Multiplicabitur imperium ejus, et pacis non erit finis ; et angelus ad Mariam, potentiam regni ejus demonstrans: Dabit, inquit, illi Dominus Deus sedem David patris
Abbreviated transcription (Latin):
genorauo sed̃m quã
filiꝰ dei unigenitꝰ ÷
ante omnẽ creaturã
quia omĩa ꝑ ipsũ ra¬
cta sunt ita in effa¬
bilis est : ut deilla
dictũ aꝓpħa isaia
intelligatur. N ene¬
rationẽm eiꝰ quis enar¬
Quãquã & de tempol¬
rali eiꝰ natiuitate qu a
uerbũ caro factũ ÷¬
& uirgo sp̃ũ sco gra¬
uida filiũ peperit̃ &
uirgo ꝑmansit. Hȩc
ꝓphetica sendentia
possit non inconue¬
nender accipi: ne
sacre edificationis
ediscors cõꝑago non
gitur matheus cor¬
rupto humani ge¬
neris initio ꝑpr̃ȩua¬
ricationẽ inprimo
noui testamenti libro
respondens primo li¬
ubi scriptũ. ẽ. hic
est liber generatio¬
nis cęli &̃ terre &
rursum. hic est li¬
ber generationis adȩ
ade scilicet ueteris
perquẽ totꝰ corruptͥ
est mundꝰ adã op¬
ponens nouũ inqͦ res-¬
taurata st̃ omĩa & quȩ
incęlo & quȩ interra
consistunt : dedit ma¬
nifeste intelligi. quod
ipsiꝰ seripserit scd̾m
carnem generationẽ.
qui electos suos infilioꝵ

Expanded text:
generatio, secundum quam Filius Dei unigenitus est ante omnem creaturam, quia omnia per ipsum facta sunt, ita ineffabilis est, ut de illa dictum a propheta Isaia intelligatur: Generationem ejus quis enarQuanquam et de temporali ejus nativitate, qua verbu virgo Spiritu sancto gravida filium peperit, et virgo permansit, haec prophetica sententia possit non inconvenienter accipi, ne sacrae aedificationis discors compago non gitur Matthaeus, corrupto humani generis initio per praevaricationem, in primo Novi Testamenti libro respondens primo liubi scriptum est: Hic est liber generationis coeli et terrae ; et rursum: Hic est liber generationis Adae ; Adae videlicet veteri, per quem totus corruptus est mundus, Adam opponens novum, in quo restaurata sunt omnia, et quae in coelo et quae in terra consistunt; dedit manifeste intelligi quod ipsius scripserit secundum carnem generationem, qui electos suos in filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
siusq pedib alliga¬
uit dicͥens. Uirum̃
cuiꝰ hȩc zona est:
sic alligobunt in̾ie
rusalem. Sed his qͥ
animã suã ꝑfecte o¬
derat dicebat. Ego
non solum alligari
sed & mori in ierłm
paratꝰ sum ꝓ nomine
dm̃ nĩu. nec facio a¬
ninã meã preciosio¬
rem quã me. Ecce
quomodo amando
rat. immo odiens a¬
mabat ÷ quã cupie¬
bat ꝑuiu mortitra¬
dere. ut hanc adui¬

Expanded text:
lligavit, dicens: Virum cujus haec zona est, sic alligabunt Judaei in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat, quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu; nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam rat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad
Abbreviated transcription (Latin):
et enim ex hoc beatã
iue dicent om̃s gene¬
rationos. quia fecit
michi magna qui po¬
tens est. Causam igitꝰ
inualescintis errati.
partꝰ euiit. & ȩuȩ
planctum Marie can
secum uirgo mentis
Itercationẽ confligit
Qialis. ẽẽt. ista saluta¬
nuntiꝰ interim cęlestis
exequitur. Ile timeas
maria. inuenisti grãm¬

Expanded text:
ce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna qui potens est. Causam igitur invalescentis errati partus evicit; et Evae planctum Mariae cantsecum Virgo mentis altercatione confligit, qualis esset ista salutaNuntius interim coelestis exsequitur: Ne timeas, Maria; invenisti
Abbreviated transcription (Latin):
Exsinu patris : inu¬
terum dignꝰtur des¬
cendere. matris. Bene¬
mundo. genitrix diu
nr̃i salutem at̾tulit
mundo. Auctru pec¬
cati eua. auctrix me¬
riti maria. Eua occi¬
dendo ohfuit̃. maria
uiuificando ꝓfuit.
Illa ꝑcussit: ista sana¬
uit: P m obedientia
eninꝰ obedientia cõ¬
mutaur. fides ꝓper.¬
fidia compensadur.
tut̃ infantẽ. exui¬
tant ampleratur si¬
lium pertat aquo
portatur. Nec fortu¬
t ut singunt sabel¬
lINrepperit̃ paruulũ.
ses decursis nouem
mensib peperit xpm̃.
audat nunc organis
maria. & int̾ ueloces
araiculos tẏmpana
puerperȩ conciepent.
concinant letantu
chori. & alternant
modulis dulcisona
carmina misceant᷑.
uditteio
igitur quẽ ad mo¬
dum tympan¬
ranra cantauerit:
uit enim. Oagnifi¬
cun ariuna mea dñm.
III Deo salutari meo:

Expanded text:
ex sinu Patris in uterum dignatur descendere matris. Benelit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. tat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dominum; in Deo salutari me
Abbreviated transcription (Latin):
otuit aut̃ huiꝰ¬
modi coniunctio etiã
rẽcentiori tẽpore fieri. da-¬
tis nuptũ feminis de tri¬
bu intribũ. ut manifeste
beatã dĩ genitricẽ quȩ
detribu regia descendit.
cũ tribu sacerdotali cog¬
nationẽ generis habuisse
constaret. qđ mysteriis
cȩlestib aptissime con¬
gruit. Oportebat nãq:
ut apparens in mundõ
mediator dĩ & hominũ
deutraq tribu carnis
originẽ hab̾et: qͥa nimi¬
rũ ipse in humanitate
ad sũpta utramq habitu¬
rus erat ꝑsonã. & sacer¬
dotis scilicet & regis: Si
quidẽ deregia eiꝰ potesta¬
te qͦ electis suis regnũ ꝑ¬
enne tribuit. & prȩsens
scĩ euangłii lectio testat᷑
quia regnabit in domo ia¬
cob in aet̾nũ. & regni eiꝰ
non erit finis. Porro de
pontificali dignitate illi
stiam su& carnis offerre
qui ait. Tues sacerdos in
aet̾nũ. scđ̾m ordinẽ mel¬

Expanded text:
otuit autem humodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua tiam suae carnis offerre qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Mel
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓeo paruulo scđm legẽ
hostias ad templũ defer¬
ret. & eũ instante ꝑsecu¬
tionis articło in aegyp¬
tũ cũ matre ferret ac re¬
ferret: aliaq illi ꝑplura
quȩ ad sũptȩ humanita¬
tis fragilitas poscebat. ne.¬
cassaria ministraret:
Nec multũ obfuit. siqͥs
illũ ad tẽpꝰ eiꝰ filiũ cre¬
didit: cũ p̃dicantib
apłis post ascensionẽ
eiꝰ cunctis palam cre-¬
dentib qđ deuirgine
natꝰ. ẽet. patuerit.
Nec prȩtereundũ. qđ
beata dĩ genitrix me¬
ritis prȩcipuis & iam
nomine destimonium
lit. Interp̃tat᷑ eni
stella maris. E t ipsa
quasi sidus ex iniũ int̾
fluctꝰ scłi labentis. gr̾a
priuilegii specialis re-¬
fulsit. Ingressus autẽ
angłs ad eã dix̃. Aue
gr̃a plena dñs tecum:
benedicta tu in mulie¬
rib. Quȩ salutatio qͣnͣtũ
humanȩ consuetudini
inaudita. tantũ ÷ bea¬
cȩ mariş dignitati con¬
grua. Uere & enĩ gr̾a
erat plena. cui diumo
munere collatũ ÷: ut
pͥma int̾ feminas głꝰ¬

Expanded text:
 eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas glo
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce inqͥt ancilla dñi. fiat
michi scđm uerbũ tuum.
Magnã qͥppe humilitatis
constantiam denet. quȩ se
ancillam sui conditoris dũ
mater eligit᷑ appellat.
Beata inmulierib angłico
oracło prȩdicat᷑. in cognita
ad huc cȩteris mortalib ar¬
chana nr̃ȩ redemptionis e¬
docetur: nec se tamen de-
singłaritate meriti excellen¬¬
tioris singłarit᷑ extollit :
sed potiꝰ suȩ conditionis ac
diuinȩ dignationis in om¬
nib memor. famularum
se xp̃i consortio humilit̾
adiungit: famulatũ xp̃o
deuota qđ iubetur impen¬
dit. Fiat inqͥd michi scd̾m
uerbũ tuũ. Fiat ut sp̃s
sc̃s adueniens me cȩlestib
dignã mysteriis reddat:
fiat ut in meo utero filiꝰ
dĩ humanȩ substantiȩ ha-¬
bitũ induat. Atq ad re-¬
demptionẽ mundi tanquã
sponsus suo ꝓcedat etha
nos xp̃i incunctis actib
nr̃is motibq recolamꝰ
Siꝰ semꝑ obsequiis omnia
corporis nri membra man¬
cipemꝰ. ad eiꝰ implendam
tis dirigamꝰ intuitũ: Sicq

Expanded text:
 ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thanos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam trae dirigamus intuitum: sicque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecce elisabethłlo
cognata tua. & ipsa
toncepit filiũ in senectute
sua. Nlon quasi incredulã
exemplis hortatur ad fidẽ.
sed ut bene iam credenti
quȩ audierat ampliora
suꝑnȩ dispensationis mi¬
racła replicat: Ut quȩ
dñm uirgo erat paritu¬
ra. prȩcursorẽ qͦq dñi
de anu aut de sterili
parente cognosceret. ẽẽ.
nascit᷑um. Nec mirandũ
iuxta hẏstoriã qd̃ heli¬
sabeth cognata dicatur
MARIꝑ.cum suꝑiꝰ hȩc de
domo dauid. illa defiliab
aaron orta. ẽe. narra¬
ron ipse detribu iuda
dequa dauid ortꝰ ÷ uxo¬
rẽ acceꝑit . ui delicet he-¬
lisabet filiã aminadab
sororẽ naason. qͥ fuit
dux trib iuda indeser¬
to cũ ȩgrederent᷑ exȩgyp¬
to. Rursusq regnantib
dauid posteris. legimus
qđ ioiada pontifex ma¬
ximꝰ uxorẽ habuerit
de tribu regali. hoc. ẽ.
iosabeth filiã regis iorã.
Ipse ÷ ioiada: cuiꝰ filium
tachariã uirũ aeque
scĩssimũ lapidauer̃ int̃

Expanded text:
 ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narraAaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapi
Abbreviated transcription (Latin):
dicaret: ꝑ quã nos abie¬
cta uetustate noxia. re¬
nouari atq inter filios
dĩ computari possimus.
Ut ergo ad ꝓmissȩ salu¬
tis mereamur dona per-¬
tingere. primordium
eiꝰ intenta curemꝰ aure
perciꝑe. Missus est inqͥt
ciuitatẽ galileȩ cui nom̃

Expanded text:
dicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, civitatem Galil
Abbreviated transcription (Latin):
erat ioseph Aptũ ꝓfecto
humanȩ restaurationis
principiũ. ut angłs a dõ
mitteret᷑ ad uirguiẽ par¬
tu condecrandã diuino:
quia prima ꝑditionis
humanȩ fuit causa. cũ
serpens a diabolo mitte¬
batur ad mulierẽ sp̃u
superbiȩ decipiendam:
immo ipse in serpente
diabolꝰ ueniebat. qui
genꝰ humanũ deceptis
parentib primis ĩmor-¬
talitatis gła nudaret.

Expanded text:
ecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret.
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicitur le¬
dedomo dauid. non
tantũ ad ioseph. sed etiã
ꝑtinet ad mariã. Legis
nãq erat prȩceptũ. ut
de sua qͥsq tribu ac fa-¬
milia duceret uxorem:
Apł̃o qͦq: attestante qui
ad timotheũ scribens ait.
ex semine dauid scđm ȩ
uangłiũ meũ: Ideo enĩ
simplici uirgine. sed de
desponsata uiro concipi
& nasci uoluerit : plurimȩ
apatrib rationales cau-¬
xima ÷. ne uelut stupri
rea damnaret᷑ siuirum
non habens filiũ ꝓ crearet:
deinde ut in his etiã quȩ
domestica cura naturalit᷑
exigebat. puerpera sola¬
tio sustentaret᷑ uirili R Sus¬

Expanded text:
uod dicitur dedomo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: ex semine David secundum Evangelium meum . Ideo enim simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili.
Abbreviated transcription (Latin):
uia ergoł.
mors intrauit per
feminã. apte redit &
uita ꝑfeminã. Illa a
diabolo seducta ꝑ ser¬
pentẽ uiro gustum ne-
auct̾orẽ salutis edidit.
Missus est ergo angls
gabriel adõ. Raro aut̃
legimꝰ. qͥa apparentes
hominib angłi desig¬
nant᷑ ex nomine. Ue¬
rũ qͦtienscũq fit. ideo
utiq fit. ut etiã noĩe
ipso qͥd ministraturi ue¬
niant insinuant. Ga¬
briel nãq fortitudo dĩ
dicitur. Q merito tall
nomine prȩfulget. qui
nascituro in carne dõ
testimoniũ ꝑhibet. de
quo ꝓpħa inpsalmo. Dñs
inquit fortis & potens.
dñs potens inprelio. Illo
nimirũ prelio: quo pote¬
states aereas debellare
& ab earũ tẏrannide
mundũ ueniebat eriꝑe.
Ad uirginẽ desponsãtã
uiro cui nomen erat io¬
seph dedomo dauid. &
nomen uirginis maria.

Expanded text:
uia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum neciauctorem salutis edidit. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria.
Abbreviated transcription (Latin):
bitur filiꝰ dĩ. Super ueni¬
ens inuirginẽ sp̃s sc̃s duob
modis in ea diuinȩ suȩ
potentiȩ efficaciã osten¬
dit : quia & mentẽ illiꝰ
adeo quantũ humana fra¬
gilitas¬
patit᷑ ab om̃i uitioꝵ forde
castificauit. Ut cęlesti. ẽẽt.
illiꝰ sc̃m ac uenerabile re-¬
dẽptoris nr̃i corpꝰ sola
sui operatione creauit:
niente ad tactu carnẽ de
carne uirginis sacro scãm¬
de intemerata formauit.

Expanded text:
bitur Filius Dei. Superveniens in virginem spiritus Sanctus duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitaspatitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m dix̃ hunc ipsum
denuo uirtutẽ altissimi no
Et ego m̾itto ꝓmissũ pa¬
tris mei iuos. Uos autẽ
sedete inciuitate. qͦ ad¬
usq induamini uirtute
exalto. Obumbrauit au-¬
tem beatã dĩ genitricem
uirtꝰ altissimi: quia sp̃s
sc̃s cor illiꝰ eũ impt
abom̃i aestu concuplcen¬
diȩ carnalis temperauit:
Emundauit a desideriis
temporalib. ac donis cȩle¬
stib mentẽ simul illius
consecrauit & corpꝰ. Ideoq
& qđ nascetur exte inqt¬
sc̾m. uocabit᷑ filiꝰ dei: qͥa
de sc̃ificatione sp̃s concipies:
sc̾m erit quod gignitur.
Congruit conception na-¬
tiuitas. ut quȩ contra hu¬
manȩ conditionis morem
uirgo concipis. supra hu¬
manę consuetudinis mo¬
dũ dĩ filiũ generes. Om̃s
quippe homines ininiqui¬
tatib concipim᷑: & in de¬
lictis nascimur. Quottuot
autẽ donante dõ aduitã
prȩordinati sumꝰ aeternã.
ex aqua & sp̃u sc̃o i eas¬
cimur. Solus uero reues¬
tor rr̃ ꝓ nob incarnari
dignatus mox sc̃s natꝰ ÷:

Expanded text:
m dixit, hunc ipsum denuo virtutem Altissimi nomEt ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est:
Abbreviated transcription (Latin):
ossumꝰ sanel̾ U¬
in eo qđ dicitur & uir¬
tus altissimi obumbra¬
bit tibi: altiꝰ qͥddã desa¬
cramento dñicȩ incarna¬
tionis intelligere. Obum¬
brari enim nob̾ dicimus.
cũ feruente meridiano
sole uel arborẽ mediam.
uel aliud qđ libet umbra¬
culi genꝰ internos & solẽ
opponimꝰ qͦ ardorẽ eiꝰ uel
lucẽ nobis tolerabiliorem
reddamꝰ. Redẽptor igitur
nr ñ inmerito solis luce
uel ardore designat᷑. qui
nos ueritate & scientia
I lustrat : & amore in¬
flãmat. Unde ipse ꝑpro¬
pħam dicit. Uobis autẽ
timentib nomen meum
orietur sol iustitiȩ. Cuius
uidelicet solis radios beata
uirgo suscepit. qͣndo dñm
concepit. Sed idem sol id
est diuinitas redemptoris
nr̃i tegmine se humanȩ
naturȩ quasi umbracło
qͦ dã obtexit. quo medi¬
ante uirginis eum uiscera
ferre sufficerent. Sicq uir¬
tus altissimi obumbrauit ei.
dum diuina xp̃i potentia
& eam prȩsentialiter im¬
pleuit: Et ut capi abilla
posset. substantia se n̾re

Expanded text:
ossumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
cłam dicit uniuer¬
sam. quȩ ꝑfidem & con-¬
fessionem xp̃i ad patri-¬
archarũ ꝑtinet sortem.
siue in his qͥ de patriar¬
charũ stirpe carns o¬¬
riginẽ duxerunt. seu
in illis qͥ de aliis natio¬
nib carnalit̃ editi
rinati. In qua uidelicet
domo regnabit in aeter¬
nũ: & regni eiꝰ ñ erit fi¬
iiis. Regnat quippe in ea
inprȩsenti uita cs̃ ele¬
ctoꝵ corda ꝑfidẽ & dile¬
ctionẽ suã in habitans re-¬
git: Atq ad ꝑcipienda su-¬
ꝑnȩ̨ retributionis dona
continua ꝓtectione gub¬
nat. Regnat infuturo:
cũ eosdem finito statu
tẽporalis exilii ad habi-¬
tationẽ patriȩ cęlestis
introducit: in qͣ prȩsenti
eius uisione semꝑ ãmo¬
niti nichil aliud agere
quã eiꝰ uacare. laudibus

Expanded text:
esiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
disposuit: ut popłm quẽ
dauid temporali imperio
rexit ipse gr̃a sp̃uali ad
eternũ ꝓueheret regnũ.
Deqͦ apłs ait. Qui eruit
nos de potestate tene¬
brarũ. & transtulit in
regnũ filii caritatis suę.
Hinc est qđ idem popłs.
diuino amonitꝰ instmn¬
ctu cũ passurꝰ ille hie-¬
rosolimã ꝓperaret. in
ei laudem gaudens be¬
cantabat. Benedictus
qui uenit in nomine
dñi. rex isył. Et iuxta
ili euangłistã. Benedictũ
qđ uenit regnũ patris
nr̃i dauid: Aderat enĩ
tẽpꝰ quo redẽpto ꝑ eius
sanguinẽ mundo. rex
agnosceret᷑ ñ solũ do¬
mus dauid sed & totiꝰ
ȩccłȩ. immo om̃ium
conditor & rector se¬
culoꝵ. Unde recte an-¬
głs postquã dix̃. & da¬
bit illi dñs sedẽ dauid
patris eiꝰ : continuo sub¬
iunxit. & regnabit in

Expanded text:
disposuit, ut populum, quem David temporali imperio rexit, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum. De quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum. Unde recte angelus, postquam dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in
Abbreviated transcription (Latin):
rediInriptias increpe¬
offendere. nec squalorẽ
carceris declinasset:
nec tyrannico gladio
refugisset occidi.Rb.¬

Expanded text:
rodis nuptias increpaoffendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩsaias cucens. Sox cla¬
montis .ndesero. parate
iimitas dĩ nr̃i. Uox in¬
quit cramantis. Quã
bene uio dicit᷑. qͥ nenien¬
tem dec pstio incarnẽ
homirgenicũ dei
pleno lȩtꝰ orẽ clamabat.
Recte . ixx dicitut: ciꝰ
intonante prȩconiu sa¬
cramentũ redẽpuonu
humanȩ surda dudrĩ
cepit audire mortalitas.

Expanded text:
ias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas.
Abbreviated transcription (Latin):
uid hac fres religione
gioriosiꝰ qͥd hac insig.¬
nius fide. inqua sterilis con¬
loquit᷑. & in sȩcreto mater¬
norũ uiscerũ paruulꝰ to¬¬
tius mundi gandia futu.¬
ra prelidit. Il ec eni po¬
terat ueteri sublege or¬
dineni suũ mortalis ser¬
uare natura. qͣndo per
nora diuinitatis gr̾am
nont̃i saĩati om̃iũ miste¬
riũ parbat᷑. Hic ergo

Expanded text:
uid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis conloquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
Ix̃ aut̃ maria ad
angłm. Quomͦ fiet
istud. qm uirũ ñ cognosco
Quomodo inqͥt fieri potest
ut concipiã pariãq filiũ.
quȩ in castimonia uirgini¬
tatis uitã consũmare dispo¬
sui: Non aut̃ quasi incre¬
dula uerbis angłi qͦmodo
hec impleri ualeant requi¬
rit: sed certa quia opor-¬
tebat impleri qđ & tunc
abangło audiebat ⁊ pri
a ꝓpħa dictũ legerat. quo
id ordine cõplendũ sit in¬
terrogat : quia uidelicet
ꝓpħa qͥ hoc futurũ pry̧dix̃
quomodo fieri posset ñ dix̃.
sed angło dicendũ reserua.¬

Expanded text:
it autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reserva
Abbreviated transcription (Latin):
udiamꝰ adhũc pau.¬
lulum fr̃es: qͥd ad
ꝓfectum om̃iũ nr̃m sal¬
uatoris nuntiꝰ p̃dica¬
esset natiuitas. qͥ &
illis deparentib quoꝵ
esset desperata poste¬
ritas: dei munere nas¬
ceret᷑. Nã tanta au-¬
ctoritate tantoq
docendi pondere. in
erupit: ut instantẽ
dñi nuntiaret aduentũ.
& insemitas rectas male
uiuentiũ dirigeret pra¬
uitatem. Quid est enin
aduentanti decelo idiu.
purgato auitiis pectore.
simplicis cordis habita¬
cłm prȩparare: Quid
est rectas facitae sennã
dei. nsi ut dales actuũ
tuoꝵ tibi munias uias.
quas ꝑ ambulare ꝓpitiꝰ
ueniens adte dñs dele¬
ctetur: Ille uiã dño
suo parat : qui luxuri¬
antis carnis respuens
uoluptates. toto m̃tis
suȩ sp̃u suspensus ad dĩn
uigore se castitatis ae¬
cinxit. Optimã paras.
dño uiã. qͥ cogitatione
suas auaritiȩ fluctib
estuantes. serene con¬
scientiȩ tranqͥllitate cũ¬
pescit. Uiã dño parat
qui idoloꝵ uana attr:
om̃iũ suꝑstitionũ fignia¬

Expanded text:
udiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicaesset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum fig
Abbreviated transcription (Latin):
am cũ de numcupatio¬
ne paruuli cognatoꝵ
uicinorũq hȩsitaret arbi¬
triũ: ꝓpͥetatẽ ueri nomi¬
nis eiꝰ quã angło dictante
nati uocabulũ loqueret᷑.
& agnosceret anxiꝰ senex
ꝑ eũ se sibi redditũ quẽ
Ae se ñ crediderat nasci-¬
turum. Nec dubitaret ul-¬
tra cęlitus illum uel pro¬
missũ fuisse uel natum.
cuiꝰ causa & amisisse se¬
ꝓbabat & recepisse sermo¬

Expanded text:
am cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uid hac fr̃s religione
gloriosiꝰ. quid hac in¬
signius fide. inqua sterilis
loquitur. ⁊ insecreto mater¬
noꝵ uiscerum paruulus to¬
tius mundi gaudia futu¬
ra preludit: Nec enim po¬
terat ueteri sub lege ordi¬
nem suum mortalis ser¬
uare natura. quando per
nouam diumnitatis gr̃ãm
nouum saluti omniũ myste¬
rium parabatur. hic ergo
est iohannes. deqͦ ꝓpħauit
ysaias dicens. Uox cla¬
mantis in deserto. parate
uiam domini. rectas facite
semitas dei nr̃i. Uox in qͥt
clamantis. Quam bene
uox dicitur. qui uenien¬
tem de cęlestib in carne
hominis unigenitũ dei
pleno letus ore clamabat.
Recte uox dicitur. cunus
intonante prȩconio sacra

Expanded text:
uid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ullꝰ ignorat
km̃i omnẽ paruulũ ma¬
terno abutero ꝓdeuntẽ
int̾ipsa lucis exordia me¬
stis concrepare uagitib:
solus baptista dñi ultra
legem nascentiũ natiui¬
tatẽ suã lȩitiȩ exultati¬
one prȩuenit: Et quã
decuit fr̃s. ut de matre
sterili nasceretur qui fe¬
cunditatẽ uirginis reue¬
labat. qͥtinꝰ mirabilem
partũ mirabilit̾ natus
ostenderet. Illud etiam
quã stupendũ quãq mag¬
nificũ : qͦd zacharias sa¬
cerdos pat̾ futurꝰ ⁊ pħȩ
quia hoc ipsũ quod gere¬
batur angło leqͣnti non
credidit usũ loqͣntis a¬
misit : donee ꝓmissione
cõpleta. natꝰ noui homi¬
nis p̃co pat̾nȩ linguȩ
uincła relaxaret. Os enĩ
qd angłs clauserat: ꝓ.¬
musus ab angło filiꝰ rese¬

Expanded text:
ullus ignorat, simi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius rese
Abbreviated transcription (Latin):
eniq elisabeth illa
uetus mulier & no¬
ua mat᷑. quȩ ante par-¬
tum suũ defuturi filif.
lȩtabat᷑ officio. uenien¬
ti adse beatȩ mariȩ in
ipso salutationis occur¬
su ait. Ecce ex qͦ facta¬
est uox salutationis
tuȩ inaurib meis: ex¬
ultauit ingaudio infars
inutero meo. Quid hoc
est miracłi fr̃s: quȩ
tantoꝵ nouitas gau¬
dioꝵ : ut hab̾e se inu¬
dero elisabeth testaret᷑
infantẽ. qͥ nec dũ semet¬
ipsũ sentiens domini¬
cũ iã sentiret aduentũ :
Uere hic om̃iũ beatissimꝰ
paruuloꝵ. qͥ intra uis¬
cera ad huc materna
conclusus. adẽe. salua¬
torem mundi qͥa nec
dũ sermone poterat
ꝓphetico gaudio reue¬

Expanded text:
enique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio reve
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s illuminatione prȩui¬
dit: & natũ priuilegio
gr̃ȩ singlłaris ostendit.
Intantum autẽ specialiᷤᷤ
in eo prȩfulsit electio:
ut ante mereret᷑ annun¬
tiare dñm. quã nascen¬
di initiũ uel linguã qͣ
enuntiare posset̃ acciꝑet.¬

Expanded text:
atione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, accipe
Abbreviated transcription (Latin):
crederet. Sed qͥa hunc
uera sua iustitia non
replebat : de alieno uul¬
nere ȩgrotabat. Unde
mꝰ. qͥa fortasse insimi¬
lib aut lapsi sumꝰ aut
labi possumꝰ si lapsi ñ
sumꝰ. Et si censura magi¬
sterii debet semꝑ uirtũte
disciplinȩ uitia ꝑsequi:
opordet tamen ut sol¬
licite discernamꝰ qͥa di¬
strictionẽ debemꝰ uitiis:
conpassionẽ naturȩ.
Si enĩ feriendꝰ .ẽ. pecca¬
qͥa cũ dĩ se iustitia contͣ
se dirigit. & hoc inse pu¬
nit quod iustitia diuina
ed iam iste suꝑb &
arrogans qͥ senten¬
tia coniuncat᷑: au¬
tuamꝰ. De duob qͥppe ei
bito dimisso qͥs ampliꝰ lar-¬
xitorẽ debiti diligat int̾¬
rogat᷑. Quib uerbis ꝓtinꝰ
ille respondit. Ille plus
diligit. cui plꝰ dimitcit᷑.
Qua inrẽ notandũ :: qͥa
dum sua sententia phari-¬
sȩus coniuncit᷑. quasi fre¬
neticꝰ funẽ portat exqͦ
ligetur. Enumerantur
ei bona peccatricis. enu¬
merant᷑ mala falsi iusti

Expanded text:
crederet. Sed quia hunc crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde us, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccaquia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina ed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei bito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi,
Abbreviated transcription (Latin):
ce aut̃ ire p᷑cipitur : ut
aueritatis itinere in ula
scandali ulteriꝰ ñ oiri¬
uetur. Unoe & ꝑ za¬
chariam dicit᷑: Ad diri¬
gendos pedes nr̃os in
uiã pacis. Tunc enim
grissus nr̃os inuiã pa¬
cis dirigimꝰ. quando
ꝑ illud actionũ iter ꝑgi¬
mꝰ. in qͦ ab auctoris nr̃i
gr̃a non discordamus.

Expanded text:
ce autem ire praecipitur, ut ce autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per illud actionum iter pergimus, in quo ab auctoris nostri gratia non discordamus.
Abbreviated transcription (Latin):
remittuntur ei peccata
multa: qͥa dile: emultũ.
mei. ẽẽ. dilectio¬
nẽ. credimꝰ. nisi
ignem: Et qͥd culpam.
nisi rubiginẽ: Un de
nunc dicit᷑. Remittunt᷑
ei peccata multa : qͥa di¬
lexit multũ. Ac si aꝑte
diceret᷑. Incendit plene
peccati rubiginẽ. qͥa ar-¬
det ualide ꝑ amoris ig¬
nem. Ianto namq am
pliꝰ rubigo consumit᷑
qͣnto peccatoris cor mag¬
no caritatis igne con¬
cremat᷑. Ecce ea quȩ ad
medicũ uenerat egra
sanata est : senl desalute
eiꝰ ad huc alii egrotant.
Nam simul discũbentes
etiam peccata dimittit :
Sed celestis medicꝰ egros¬
non respicit. qͥs etiam
demedicato fieri deteri-¬
ores uidit. Eam quã sa¬
nauerat ꝑpietatis suȩ
sententia confirmat. di¬
cens. Fides tua de saluã
fecit. uade in pace. fi.¬
des & enĩ saluam fecit:
quia hoc qͦd petiit pos-¬
se acciꝑe non dubitauit.
Sed ipsã qͦq spei certi¬
tudinẽ ĩa abillo acce¬
perat. a qͦ ꝑ spem etiã
salutẽ quȩxebat. Inpa¬

Expanded text:
Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque ami rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicnon respicit, quo etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc qse accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pa
Abbreviated transcription (Latin):
Eceseptenario numero
uiniuutã fiaratur.
Septẽ ergo demonia ma¬
ria habuit. quȩ uniuer¬
sis uitus plena fuit.
Sed ecce quia turpi
erubuit. Nam qͥa se¬
metipsã grauiter eru¬
bescebat int. nichil
.ẽẽ. Credidit qͦd uere¬
cundaret᷑ foris. L¬
uid igitur mira

Expanded text:
septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpiterubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ choris inter¬
essẽ. cũ beatissimis spi¬
ritib głȩ conditoris as¬
dĩ cernere. incircũ scrip¬
tũ lumen uidere. nul¬
lo mortis metu affici.
incorruptionis ꝑpetuȩ
mimere lȩtari: Sed ad
hȩc audita mardescit
animꝰ iãq illic cupit as¬
sistere ubi se sperat sine
fines gaudere.
ed admagna p̃mia
ꝑueniri ñ potest.
nisi ꝑmagnos la¬
bores. Unde & paulꝰ
gregiꝰ p̾dicator dicit.
Non coronabit᷑. nͥ qui
legitime certauerit. De¬

Expanded text:
choris interesse, 1627 cum beatissimis spiritibus gloriae conditoris astum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. ed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certaverit
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽẽ. ut mulier dixerat
crediderunt. Et de eis
ergo discipłi ad semet¬
ipsos: Ac deinde subiun-¬
gitur: Maria aut̃ stabat
ad monum̾tũ foris plo¬
rans. Qua inre pensan¬
dũ e̾ huiꝰ mulieris
mentẽ qnͣta uis amo¬
ris accenderat. quȩ a
monum̃to dñi etiam
discipłis recedentib ñ
recedebat .Ll.¬
xquirebat quẽ
non inuenerat.
flebat inquiren¬
dõ. & amoris sui igne
succensa eiꝰ quẽ abla¬
tum credidit ardebat
desiderio. Unde contigit
ut eum sola tunc uide¬
ret que remansit ut
quęreret . qͥa nimirum
uirtꝰ boni oꝑis ꝑse¬
uerantia . ẽ. Et uoce
ueritatis dicit᷑. Qui au¬
tem ꝑ seuerauerit usq
infinem: hic salius ẽ.¬
cepto legis: cauda
hostiȩ insacrificio
iubetur offerri. In cau¬
da qͥppe : finis . ẽ. cor¬
poris. E t ille bene im¬
molat : qui sacrificiũ
honi oꝑis usq ad finẽ
debitȩ ꝑ ducit actioniᷤᷤ.
hinc ioseph int̾ reliqͦs
fres talarẽ tuncã
habuisse describitur.
Tumca qͥppe usq ad

Expanded text:
esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus ericepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
animo omma quȩ haben¬
tur int̾ris. Terrena nanq:
substantia suꝑnȩ felici¬
tati cõparata: pondꝰ .ẽ.
non subsidiũ. Temporał
uita ȩt̾nȩ uitȩ cõparata:
mors. ẽ. potiꝰ dicenda
quã uita. Ipse enĩ cotidi¬
anꝰ defectꝰ corruptionis.
quid.ẽ. aliud quã quȩ¬
dam plixitas mortis.
uȩ aut̃ lingual Il.¬

Expanded text:
imo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua
Abbreviated transcription (Latin):
ed percunctarilibet:
qͦm parentes & car-¬
nalit̾ ꝓpinqͦs prȩ-¬
cipimꝰ odisse. qui iubemur
& inimicos diligere. E
certe deuxore ueritas dicit.
Quod ds coniunxit: ho¬
mo non separet. Et paulꝰ
ait. Uiri diligite uxores
Ecce discipłs uxorẽ dili¬
gendã prȩdicat. cũ ma¬
gister dicat . qͥ uxorẽ ñ
odit ñ potest m̃s. ẽẽ. discipłs.
Nunqͥd aliud iudex nun-¬
tiat. aliud preco clamat :
An simul & odisse possu¬
mꝰ & diligere: Sed si uĩ
prȩcepti ꝑpendinꝰ utrũq
agere ꝑdiscretionẽ ua¬

Expanded text:
libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur t inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite uxores Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem va
Abbreviated transcription (Latin):
des piciunt. nulla infirmantibus miscđa condescendunt
Et quos se pec catores esse non credunt. hoc deterius pecca¬
tores fiunt. De quorum pro fecto numero pharisȩi¬
extiterant. qui diuidicantes dñm quod peccatores sus ci¬
peret arenti corde repre hendebant

Expanded text:
despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisexstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum font
Abbreviated transcription (Latin):
Iu distis in lectione euangelica fratres mei. quia pec ca¬
tores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum
et non solum ad conloquendum. sed &iam ad conuescendum
ecepti sunt: Quoduidentes pharisei dedignati sunt :¬
Ex quare colligite quiauera iustitia compassionem hab&.
falsa iustitia de dignationem. Quam uis et iusti soleant¬
recte peccatoribus indignari: sed aliud est quod agitur
sed aliud est quod agitur
trpo superbiae. aliud quod zelo dis ci plinae
De dignan tur enim. sed non dedignantes: desperant
sed non desperantes : persecutionem commouent. sed amantes
Quia et si foris increpationes perdisci plinam ex aggerant.
in tus tamen dulcedinem percaritatem ser uant
Proponunt sibi in animo ipsos plerum que quos corrigunt.
meliores ex isti mantes eos quo que quos iudi cant
Quod uidelicet agentes: et per disci plinam sub ditos. et per
humilitatem custodiunt semet ipsos. ⁊ At contra hi¬
At contra hi
qui de falsa iustitia superbire solent  ceteros quos que

Expanded text:
udistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunEx qua re colligite quia vera justitia compassionem habet , falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleantcte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agiturSed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc myrtus ponitur ut quiin ardore tribulationissit. et ab ore
uel opere proximi conpatientis temperamentum consolationis
acceperit : ipse etiam discat quem ad modum afflictis proximis
suae consolationis temperamentum proferat. EXOMLXXX II¬
Septem ergo dȩ monia maria habuit. quae uniuersis uiti is
plena fuit Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspe¬

Expanded text:
Ad hoc myrtus ponitur, ut, qui in ardore tribulationis ab ore Ad hoc myrtus ponitur, ut, qui in ardore tribulationis ab ore vel ab opere proximi compacceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspe