comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus proficiat galenus incc̃MoTe docentzaiunt
pliusici quod pellis colubriqua & uitur de cocta inoleo
miredolorem aurium mitig&: quidita inutile
uid &ur nescientibus utcimices. sis anguisuga fau¬
cibus hȩserit: fumo eius & ceptostatim euomitur
& difficultas urinȩ liuius adpositione laxatur
Porcorum autem & anserum & gallinaruin fasi¬
anorumque ad ipes quid com modi habeant: om̃ me¬
curationes inuultore essequod in einbrasunt paui.
fimus podagre feruor emmitigat: grues. ci coneȩ
Cameleontes ꝯrundinis stercus & carnes quibus
morbis apte sint dicerẽ mihi propositum ess& demede¬
la corporum disputarem : Legat qui uult aristotaͥlen
& theo prastum pros& marcellum sid&en & nostrum
flauum : & am&ris uersibus disserentes: plinium quoq:
s&undum & dioscoriden & ceteros tamphysicos quam
medicos qui nullam herbam nullum lapidem nullum

Expanded text:
bus proficiat, Galenus ἐν ἁπλοῖς docet. Aiunt bus proficiat, Galenus ἐν ἁπλοῖς docet. Aiunt 332 physici, quod pellis colubri, qua exuitur, decocta in oleo, mire dolorem aurium mitiget. Quid ita inutile videtur nescientibus ut cimices? Si sanguisuga faucibus haeserit, fumo ejus excepto, statim evomitur: et difficultas urinae hujus appositione laxatur. Porcorum autem, et anserum, et gallinarum, phasianorumque adipes quid commodi habeant, omnes mecurationes esse in vulture, quot membra sunt. Pavi fimus podagrae fervorem mitigat. Grues  Al. gruischamaeleontes, hirundinis stercus, et carnes, quibus morbis aptae sint, dicerem, si mihi propositum esset de medela corporum disputare. Legat qui vult Aristotelem et Theophrastum prosa, Marcellum Sidetem, et nostrum Flavium hexametris versibus disserentes: Plinium quoque Secundum, et Dioscoridem, et caeteros tam physicos quam medicos, qui nullam herbam, nullum lapidem, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
oues adlanitiȩ conditesunt. itasues. & ceruos. & ca¬
pre as &lepores & c&era hu ius cemodi non statim
ad comedendum creataesse sed in alias usus hominũ:
Sienimoine quod mou&ur &uiuit: aduescendũ
factum est & prȩparatum gulȩ : Responde antmihi
curelephanticur leones ursi leo pardi lupi cur
uiperȩ scorpii cimicss pulices quecur uultur aquila.
coruus. accipiter: cur c&e del fines. foces minute que co¬
cleo le condite sint quis nostrum leonem: quis ui peram
igitur proprio susus habent. ita possumus dicer e&c&e¬
ras bestias. pisces aues. nona dȩsum sed ad medicinam
creatas: Denique carnis uiperȩ unde theria ca
conficitur quantis rebus apte sint nouerunt medici
seginent᷑ȩ boris in medellas uarias adsumuntur: fel
hyene oculorum restituit claritatem: stercus eius
& canum putridacura uulnera & quod forsitan le¬
gentimirum sit hominum fimus quantiscurationi¬

Expanded text:
oves ad lanitia conditae sunt: ita sues et cervos, et caoves ad lanitia conditae sunt: ita sues et cervos, et capreas et lepores, et caetera: sed illa non statim ad comedendum creata esse, sed in alios usus hominum. Si enim omne quod movetur et vivit, ad vescendum factum est, et praeparatum gulae, respondeant mihi, cur elephanti, cur leones, ursi, leopardi, lupi: cur viperae, scorpii, cimices, culices, pulicesque: cur vultur, aquila, corvus, accipiter: cur ceti, delphines, phocae, minutaeque cochleolae conditae sint? Quis nostrum leonem, quis viperam, igitur haec proprios usus habent, ita possumus dicere et caeteras bestias, pisces, aves non ad esum, sed ad medicinam creatas. Denique carnes viperae, unde theriaca conficitur, quantis rebus aptae sint, norunt medici. Segmenta eboris in medelas varias assumuntur. Fel hyaenae oculorum restituit claritatem, et stercus ejus et canum putrida curat vulnera. Et quod forsitan legenti mirum sit hominis fimus quantis curationi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc comedo illud non comedo nolouinum biberequod
& aquis creaui intr posanguinis sui non obtulitaquã
sed uinum ꝓrt resurr&tionempiscẽ & fauum come¬
dit: nonsis amã nuces & sorbitiun c&las: Petrus apos¬
tolus non & p&tat stellammore iudaico sedhor a
s&ta in solarium pransurus ascendit: paulus in naui
panem frangi. non cari casthimotheo dolentistho¬
machũ uinum suadet bibere. non piratiũ: D&i¬
borum sibi placenti abstinentia quasinos & super¬
stitio gentilium castum matris dm̃obseru& &
& antequam adscripturas ueniam doceamque
&sssdõ grata ieiunia & acceptabilem contenentiã:
argumentis ꝑhilo sophorum argumenta conponam.
& probabo norempecocli& phitagore nos dog ma
criminis reos arbitrantur: qui abi &emque. cũ que.
succi: derent cuius parricidȩ sunt & uenfficised
uenerarȩ conditorem nostrum : qui inusus hominũ
sedendũ equi canes ad seruandum caprȩ ad lac.

Expanded text:
Hoc comedo, illud non comedo: nolo vinum bibere, quod Hoc comedo, illud non comedo: nolo vinum bibere, quod ex aquis creavi. In typo sanguinis sui non obtulit aquam, sed vinum. Post resurrectionem piscem et favum comedit, non sesama, nuces et sorbitiunculas. Petrus Apostolus non exspectat stellam more judaico, sed hora sexta in solarium pransurus ascendit. Paulus in navi panem frangit, non caricas. Timotheo dolenti stomachum, vinum suadet bibere, non piracium. De ciborum sibi placent abstinentia, quasi non et superstitio Gentilium Castum Matris Deum observet et et antequam ad Scripturas veniam, doceamque ex eis Deo grata jejunia, et acceptabilem continentiam, argumentis philosophorum argumenta componam; et probabo, non Empedoclis et Pythagorae nos dogma scriminis reos arbitrantur, qui abietem quercumque succiderint, cujus parricidae sunt et venefici: sed venerari conditorem nostrum, qui in usus hominumsedendum, canes ad servandum, caprae ad lac,
Abbreviated transcription (Latin):
insuper & p&cora campi: uolucrescȩli & pisces maris
qui ꝑ am bulant semitas maris: esto inquĩdbas ad a¬
randum ad sedendum equis. canis ad seruandum: caprȩ
adla coues ad lanicia conditesint: quiu sus porcorum abs¬
& huius cemodiuenatio : quidanreres siluestrȩf. & do¬
mestici: quidan &es. quid ficedulȩ. quidatagen quid
filica quidturdus: curiidomibus gallinadis currit
si non come duntur hecomiñ frustra adõ creata sunt :
uerum quidopus est argumentis. cum mani feste scrip¬
tura doceat: õmne quod mou&ur. sic ut olera erbarũ
data nobis inscã: & apostolus clamitet: omnia munda
mundis & nihil reiciendum quod cum gratiarum ac¬
tione ꝑcip&ur: &uenturus in nouissimo qui prohibe¬
bant nubere & uescicibiͦ s. quos dr̃ creauit adutendũ
ipsed ñs unȩpatator &uoratur : aphariseis apella
praendium non recusans uadens adnuptiarum epulas:
porro aliudest si stulta contentione dic&i seum isso
ad prandium ieiunaturum & inpostorũ moredixis se.

Expanded text:
insuper et pecora campi, Volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris . Esto, inquit, bos ad arandum, ad sedendum equus, canis ad servandum, caprae ad lac, oves ad lanitia conditae sint. Quis usus porcorum, abset hujusmodi venatio? quid anseres silvestres et domestici? quid anates, quid ficedulae? quid attagen? quid fulica? quid turdus? Cur in domibus gallina discurrit? Si non comeduntur, haec omnia frustra a Deo creata sunt. Verum quid opus est argumentis cum manifestissime Scriptura doceat , omne quod movetur, sicut olera herbarum, data nobis in escam: et Apostolus clamitet: Omnia munda mundis, et nihil rejiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur : et venturos in novissimo, qui prohibeant nubere, et vesci cibis, quos Deus creavit ad utendum . Ipse Dominus vini potator et vorator a Pharisprandium non recusans, vadens ad nuptiarum epulas. Porro aliud est, si stulta contentione dicitis, eum isse ad prandium jejunaturum, et impostorum more dixisse:
Abbreviated transcription (Latin):
hel: scio nid deos opponere solere in ebreo uerbũ aħ almãe
non uirginẽ sonare sed adulescentulam : & reuera uirgo
propriae bethułã appellatur adulescentula autẽ uel pu¬
ella non ahalm̃a dcitur sed ñ & đra quidest igit᷑ quod sig¬
nificat ahalma absconditã uir ginẽ ⁊idest nonsolũ uirgi¬
nẽi seclcũ er̃iitaci uirginẽ quia nom om̃s uirgo abscon¬
dita est n& ab hominũ fortuitõ separat acons p&etudeni¬
q: & reb&eca ingenesi obnimiã castitate & &clesiar
trpũ. quẽ suauir ginq̾ate signabat aħ alma scribit᷑
non be thula sicut manefestũ esse poterit & sermo¬
nibus pueri abraham quos loquitur in mesopotamia
meam quam ego ingredior: & ce cdinste tero suꝑ fontem a quȩ
uirgo quae egreditur ut hauriat aquam & dixero ad eã da
mihi paululum aquae ut bibam de hy driatua &r esponderit
& tubibe & camelistuis hauriã haeerit uxor quã prae¬

Expanded text:
el . Scio Judaeos opponere solere, in Hebraeo verbum ALMA  , el . Scio Judaeos opponere solere, in Hebraeo verbum ALMA  , non 288 virginem sonare, sed adolescentulam. Et revera virgo proprie BETHULA   appellatur, adolescentula autem vel puella, non ALMA dicitur, sed NAARA  . Quid est igitur quod significat ALMA? Absconditam virginem, id est, non solum virginem, sed cum ἐπιτάσει virginem; quia non omnis virgo abscondita est, nec ab hominum fortuito separata conspectu. Denique et Rebecca in Genesi ob nimiam castitatem et Ecclesiae typum, quem in sua virginitate signabat, ALMA scribitur, non BETHULA, sicut manifestum esse poterit ex sermonibus pueri Abraham, quos loquitur in Mesopotamia,meam per quam ego ingredior, ecce dum stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut hauriat aquam, et dixero ad eam: Da mihi paululum aquae, ut bibam de hydria tua; et responderit, et tu bibe, et camelis tuis hauriam: haec erit uxor, quam prae
Abbreviated transcription (Latin):
equitur enim: emissionestuȩ: para disus malo granatorũ
niũ uir trtũ significatur inuir ginpate conceptus fra¬
truelis meus candidus & rubi cundus candidus in uirginitate
rubicundus inmartyrio: & quia rubicundis & candidus est
ideircostati ad ditur: guttur eius dulce dinis &t totus concupis
centia sponsus uirgo lauclatus asponsauirgine laudat u cissum
uirginẽ sponsam & dicit ei speciosi factisunt gressustui incal¬
cia mentis filia minadab quo dint̃ pratat᷑ populi  tese osse¬
rentes uirginitas enim uoluntaria est & ideo gressus & lesia
incastitatis pul chritudine tͦue laudantur : Non estliu¬
ius tempor es inmorẽ cõmentarii omnia decantico cantico¬
rum uirginitatis panderesacramenta quia & haec ipsa fasti¬
dio sol&torinares contracturas ñ ambigo : Loquatur
e saias speinostrae fidei que mysteriũ: Ecce uirgo lnutero¬
tuo concipi& & pari& filiũ &uocabis nomen eius emmanu¬

Expanded text:
Sequitur enim: Emissiones tuae paradisus malogranatorum cSequitur enim: Emissiones tuae paradisus malogranatorum cnium virtutum significatur in virginitate concentus. Fratruelis meus candidus et rubicundus; candidus in virginitate, rubicundus in martyrio. Et quia rubicundus et candidus est, idcirco statim additur, guttur ejus dulcedines, et totus concupicentia . Sponsus virgo laudatus a sponsa virgine, laudat vicissim virginem sponsam, et dicit ei: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab, quod interpretatur, populi se sponte offerentis . Virginitas enim voluntaria est, et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. Non est hujus temporis in morem Commentarii omnia de Cantico canticorum virginitatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso lectori nares contractura non ambigo. 32. Loquatur Isaias spei nostrae fideique mysterium: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabis nomen ejus Emmanu
Abbreviated transcription (Latin):
nũmeũ cũ lac temeo manducate proximi & bibete : & in ebriamini
cum Inebriauerit adulescentulas & puellas statiuir ginitatem
sitiunt & incrapulam castitatis eructant & x pl&ur illud uati¬
cinium gac chariae : dumtaxat iux ta hebraicam uer &atẽ. deuir¬
ginibus & dlesicȩ proph&antis : complebuntur infantibus & ꝓuellis
ludentibus platea eius : Quid enimbonũ eius est hisifrũmela¬
& inqua drage simo quartopsalmoseriptum est : ad ducentur
regiur ginis posteã ꝓximȩeius ad ferentur tibi in laetitia
&xultatione ad ducentur intẽpłuregis : Sequitur hor¬
tus condusus soror mea sponsa hortus condusis foris signatiis:
Quod dusũ est a đ que signatũ similitudiñe hab& matrisdm̃
matris &uirguns: unde & pulcro saluatoris nouo quodinpe¬
tradurissiniꝰ fuerit &cisumn&ante n& postea quispiam
positus : &x tamen haecuir goꝑ p&ua multarũ mat̃ estiurginũ:

Expanded text:
num meum cum lacte meo. Manducate, proximi mei, et bibite, et inebriamini,num meum cum lacte meo. Manducate, proximi mei, et bibite, et inebriamini,cum inebriaverit adolescentes et puellas, statim virginitatem sitiunt; et in crapulam castitatis eructant, et expletur illud vaticinium Zachariae, dumtaxat juxta Hebraicam Veritatem de Ecclesiae virginibus prophetantis: Complebuntur infantibus et puellis ludentibus plateae ejus. Quid enim bonum ejus est, et quid puls in quadragesimo quarto Psalmo scriptum est: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi in laetitia, et exsultatione. Adducentur in templum regis. 31. Sequitur: Hortus conclusus, soror mea, sponsa: hortus conclusus, fons signatus . Quod clausum est, atque signatum, similitudinem habet Matris Domini, t in sepulcro Salvatoris novo, quod in petra durissima fuerat excisum, nec ante, nec postea quisquam positus est. Et tamen haec virgo perpetua multarum est mater virginum.
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod in psalmo legimus: lucernapedibus meis uerbum
& fugeleonũ cubilia : &lepardorum montes qui pͥos sunt mu¬
tare uari&atẽ suđ̃ : fuge in quid cubilia fuge suꝑ biã demo
s soror measporsa uulneras ticor meũ¬
o callitui: quod ditit huius cemo di est: non repudio nubtias:
habes& sinistrũ oculum quẽ tibi dedi prope inbscilli¬
tatẽ eorũ quir& tauidere non possunt sed magis mihi
ed ex t̃ uirginitatis oculus plac& quis caecatus fuerit
omnecorpus intenebris est: ac neputarenius eum amo¬
rem carnis & nubtias significaecorporeasilico
ex dudit hunc sensum & ait : uulnerasti cormeum
soror mea sponsa ubisororis nomen est suspicio omnis
fedi amoris & dudiur : quã specic sasunt uberote ua
sermodi hospitium quamspeciosa sunt uberatua auino: QIuidistidiu¬
numest quo dsponsȩ mammias pulcher imees facit & pudi citiae lacte
fecunidas nẽe peillũd dequo sponsus in sequentibus loquitur bibȩiu¬

Expanded text:
illud quod in Psalmo legimus: Lucerna pedibus meis verbumillud quod in Psalmo legimus: Lucerna pedibus meis verbumet fuge leonum cubilia, et leopardorum montes, qui non possunt mutare varietatem suam. Fuge, inquit, cubilia leonum,  soror mea sponsa, vulnerasti cor meuo colli tui . Quod dicit, hujuscemodi est. Non repudio nuptias, habes et sinistrum oculum, quem tibi dedi propter imbecillitatem eorum, qui recta videre non possunt. Sed magis mihi dexter virginitatis oculus placet, qui si caecatus fuerit, omne corpus in tenebris est. Ac ne putaremus eum amorem carnis, et nuptias significare corporeas, illico excludit hunc sensum, et ait: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa. Ubi sororis nomen est, suspicio omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera tua sermo Dei hospitium. Quam speciosa sunt ubera tua vino. Quod istud vinum est, quod sponsae mammas pulcherrimas facit, et pudicitiae lacte fecundat? Nempe illud, de quo sponsus in consequentibus loquitur: Bibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
uelata facie. contẽplare gloriam mea & p&rȩ firinissime
tegere promura li: quod audiessponsa aperit sacramenta
pudicitiae fratruelis meus mihi & ego illiqui pascit᷑ int̃
lilia hoc est lnt̃ uirginum candentissimas choros: uissci¬
re qualeutrus salo mon & pacȩ ficus noster solium quales
habeat armigeros: Ecceait l&us salo monꝑs sex¬
sagadnta potentss iuircuit ueuis dqotentib israbel om¬
habent infemoresicut de ille iudx:¬
qui simũ & totũ carne deditum omnes amputansuoluntates :
uir ginum greges & loquar sponsȩ meae: totaspeciosaes proxi
alibanosponsa uenia libanouenies & transibis ab initio fedei
a capite sanir & ermon a cubilibus leonum amontibus leo
ueniergosponsa candidissima dequa & a libidicitur piȩ est
ista que ascendit de albata & cransiꝑuiã hiuus seculi ab &cor¬
dio fedei & & sanir quod int̃ pr&aturardens iucerna suxta

Expanded text:
velata facie contemplare gloriam meam, et petrae firmissimae velata facie contemplare gloriam meam, et petrae firmissimae tegere promurali. Quod audiens sponsa aperit sacramenta pudicitiae: Fratruelis meus mihi, et ego illi qui pascit inter lilia , hoc est, inter virginum candidissimos choros. Vis scire, quale verus Salomon pacificus noster solium, quales habeat armigeros? Ecce, ait, lectus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu ejus de potentibus Israel, omhabent in femore, sicut Aoth ille judguissimum et totum carni deditum, omnes amputans voluptates. Ivirginum greges, et loquar sponsae meae: Tota speciosa es, amia Libano, sponsa, veni a Libano: Venies, et pertransibis ab initio fidei, a capite Sanir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leopVeni ergo, sponsa candidissima, de qua alibi dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? et transit per viam hujus saeculi: ab exordio fidei, et ex Sanir, quod interpretatur dens lucernae, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
res sic sint quasi non habeant & manefestius depraeco¬
nio castatis: uoxait turturis. audita est int̃ranostra:
tur tur auis pudi cissima sẽꝑ habitans insublinubus:
tr pusest saluatores : legam: phiologas & repperiem:
turturis hanc essenaturam : ut si parẽ ꝑ diderit alteri noniungatur:
& intellegemus diganiam. &iam amutis aiib: reprobare: statimq
tur turdicit adtur turem ficus produxit gras sus suosi destuete¬
rfslegis praecepta ceciderunt :  deeuangelio : utes flor entꝰ dede¬
runt odoremunde & a postolds : xp̃ibonus odorsumus : Surgeue¬
iu proximamea speciosame a & ueni colũ bamea inuelamento
p&rȩ luxta promurale & ostendemihi faciẽ tuã & auditã
iihi fac uocem tuã quoniã uox tua suauis & faciestua specio
sadunituum uultum tegeris cũ mose & uel amentũ esse inlege
n& faciemtuam ui debam n& uoce dignabar audiredicensexsi

Expanded text:
res, sic sint quasi non habeant ? Et manifestius de praecores, sic sint quasi non habeant ? Et manifestius de praeconio castitatis: Vox, inquit, turturis audita est in terra nostra . Turtur avis pudicissima, semper habitans in sublimibus, typus est Salvatoris. Legamus physiologos , et reperiemus, turturis hanc esse naturam, ut si parem perdiderit, alteri non jungatur; et intelligemus digamiam etiam a mutis avibus reprobari. Statimque turtur dicit ad turturem: Ficus protulit grossos suos , id est, veteris Legis praecepta ceciderunt, et de Evangelio vites fiorentes dederunt odorem. Unde et Apostolus: Christi bonus odor sumus . Surge, veni, proxima mea, sponsa mea, et veni. Tu columba mea in velamento petrae juxta promurale, et ostende mihi faciem tuam, et auditam fac mihi vocem tuam, quoniam vox tua suavis, et facies tua speciosa . Dum vultum tuum tegeres cum Moyse, et velamentum esset in Lege, nec faciem tuam videbam, nec vocem tuam dignabar au
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarius totũ put& esse pronubtiis uirginitatis condene¬
re sacramenta monstrabo: Audiam: quidloquitur sponsa ante¬
quã sponsus eius ad t̃rasueniat patiatur inferos pene tr& aoresur¬
gat: similitudines aurꝑ faciemuf tibi cum distinctionib argen¬
ti quousq: r& in recubito suo est ante quãresurger & dñs &e
uangeliũ corus car& ñ habebat aurũ sponsa sed similitudines
auri argentũ autem quod innubtiis haberese pollic& ur
habebatuariũ atq distinc tuminuiqduis contenentib acma¬
ritis deinde sponsus respondit adsponsam &doc& eã quod
u&eres legisum bra transierit : & uer&as euangelii uene¬
rit : Surgeueni proxima measpeciosamea colũ bamea
quõ & ce hiemps transit pluuiꝰ abut abit sibi hoc deu&er ꝓ
testamento:rursũ deeuangelio & urginitate flore s uisis
int̃ratemp s&ctionis aduenit : Nonne tibiuid&ur id ip¬
sũdicere quod &apostolus suꝑ est ut & quihabent uxo¬

Expanded text:
adversarius totum putat esse pro nuptiis, virginitatis contineadversarius totum putat esse pro nuptiis, virginitatis continere sacramenta monstrabo. Audiamus quid loquatur sponsa, antequam sponsus ejus ad terras veniat, patiatur, inferos penetret, ac resurgat. Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoadusque rex in accubitu suo est . Antequam resurgeret Dominus, et Evangelium coruscaret, non habebat aurum sponsa, sed similitudines auri. Argentum autem quod in nuptiis habere se pollicetur, habebat varium atque distinctum in viduis, continentibus, ac maritatis. Deinde sponsus respondet ad sponsam, et eam docet, quod veteris Legis umbra transierit, et veritas Evangelii venet: surge, ueni, proxima mea, speciosa mea, columbamea, quia ecce hiemps transiit, pluuia abTestamento. Rursum de Evangelio et virginitate. Flores visi sunt in terra, tempus sectionis advenit . Nonne tibi videtur idipsum dicere, quod et Apostolus: Superest ut et qui habent uxo
Abbreviated transcription (Latin):
feminã nuncuparicũergoboni creatisum: & rectiadõ ipsi
uitio nostro sum: ad peiora delapsi & quod inparadisor&¬
tũ in nobis fuis s& egredientibus deparadiso. deprauatum
est: quod obieceris antequã p&careNT S&xumuiri & femi¬
ne fuisse diuisu & absq peccato eos potius coniungł quid fu¬
turũ fuerit incer tumẽ: neq eñĩ posum : đi scire iuditia
& & nostro arbitrio illius sententiae praeiudicarȩ: hoc q̃đ
factũ est in propatolo est . Quod qui in para diso uirgines
ꝑ manses ei& te depara dipo copulati sur ł: aut quid no
tiarieiciuntur deparadiso & quo dibi ñ feceruNT
intra faciunt sutstatim a principio conditionis humane uirginȩ¬
tatẽ paradisus: Et tͣranubtias dedi cauerit homnitẽ pore sinc
uestimentatua candida : candor uestiuni sempit̃nus. uirginita¬
tis est puritas. Inmatutino semꝑnauimus semen nostrũ &tespe¬
ram non cessemus.: Quiseruiuim: Inlegenubtiis uirginitati

Expanded text:
feminam nuncupari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi feminam nuncupari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi vitio nostro sumus ad pejora delapsi: et quod in paradiso rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso depravatum est. Quod si objeceris, antequam peccarent, sexum viri et feminae fuisse divisum, et absque peccato eos potuisse conjungi. Quid futurum fuerit incertum est. Neque enim Dei possumus scire judicia, et ex nostro arfactum est, in propatulo est, quod qui in paradiso virgines permanserunt, ejecti de paradiso copulati sunt. Aut quid nocciari? Ejiciuntur de paradiso: et quod ibi non fecerunt, in terra faciunt, ut statim a principio conditionis humanae, virginitatem paradisus, et terra nuptias dedicaverit. In omni tempore sint vestimenta tua candida . Candor vestium sempiternus, virginitatis est puritas. In matutino seminavimus semen nostrum, et ad vesperam non cessemus. Qui servivimus in Lege nuptiis, virginitati
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pus belli & tẽp pacis: simul quenos cõmon&eñ degẽ
euangelio praferamus: nepur ꝑtatẽ uirginitatis
nuptis putem : ȩ quandã melioras̃ dicens noiussima sermonesquã
priores meliores erant quam hi quia non sapient̃ int̃rogasti de
hoc & reddit causam quaredies posteriores melioresfł quã prio¬
res. qua bona est Inquit sapientia cumhereditate: In le geeñi sapi¬
entiã carius mors seq bat᷑ occidens in eb angelio sapienti ã sp̃sbe
reditas & p&ctatae t̃na.: Eccehoc inuendix̃ & clesi astes homi¬
nem unum denulle inuem: & mulierẽ in his omnib ñinueni:
Verũ tamen reppert quod fecit̃ đs hominẽ rectũ & ipsiquae¬
sier̃ cogitationes malas.: P&ctũ hominẽ inuenisse sedicit:
considera uerbiln homine : & uir & femina contin&ur:
& mulier ẽ inquid in hi s omnibus ñ inueni Legam: princi
piũ geneseos & inueniem: adã hoc est hominẽ tamuirũ quã

Expanded text:
Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Evangelio praeferamus; nec puritatem virginitatis, nuptiis putemus aequandam. Meliora sunt, dicens, novissima sermonis, quapriores meliores erant, quam hi. Quia non sapienter interrogasti de hoc Ibid., 11: et reddit causam quare dies posteriores meliores sint quam priores: quia bona, inquit, est sapientia cum haereditate. In Lege enim sapientiam carnis, mors sequebatur occidens: in Evangelio sapientiam spiritus, haereditas exspectat aeterna. Ecce hoc inveni, dicit Ecclesiastes, hominem unum de mille inveni, et mulierem in his omnibus non inveni. Verumtamen reperi, quod fecit Deus 284 hominem rectum; et ipsi quaesierunt cogitationes malas. Rectum hominem invenisse se dicit. Considera vim verbi. In hominem, et vir et femina continetur: et mulierem, inquit, in his omnibus non inveni. emus Adam, hoc est, hominem, tam virum quam
Abbreviated transcription (Latin):
In obsest animũq uirflem effeminat & &cepta passione quam
sustinst aliud nonsinit cogitare: Simile quid& insequenti
parabala legȩmus : ꝑ triamouetur t̃ra quartũ autẽ non po¬
test ferrȩsi seruus ÷ egn& & stultus si satur &ur panibus & o¬
dios auxor si habeat uirũbonũ & ancilla sieiciat domi
qđ ad hocpericulum bim ꝑ n& fierigraueest : quienim ducit
uxorem inambiguo estutrũ odiosa anamabilẽ dicatsio¬
diosam duxerit ferrinon potest si amabiłe amorillius.
Inferno & arenti t̃ra & incendio conparatur: Ueniam:¬
ad & desiasten deipso quoque testimonia paucaponen¬
tes omnib tẽp ẽ. & tẽp omnir ei subcaelo tẽpuspariendi
&̾temp moriendi : tẽp plantan di & tẽp euellendi
ineuangelio cũ xp̃o plantmus in nubtis euellamus ꝑ pu¬
dicitiam quod plantatũ est tẽp anplexandi & temp
longefieri ab amplexu: tẽpus amandi & tẽp odiendi

Expanded text:
inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam sustinet, aliud non sinit cogitare. Simile quid et in sequenti parabola legimus: Per tria movetur terra, quartum autem non potest ferre : si servus regnet, et stultus si saturetur panibus, et odiosa uxor si habeat bonum virum: et ancilla si ejiciat dominAtqui hoc periculum in memet fieri grave est. Qui enim ducit uxorem, in ambiguo est, utrum odiosam, an amabilem ducat. Si odiosam duxerit, ferri non potest. Si amabilem, amor illius inferno, et arenti terrae, et incendio comparatur. Saad Ecclesiasten, de ipso quoque pauca testimonia ponentes. Omnibus tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Tempus pariendi, et tempus moriendi, tempus plantandi, et tempus evellendi in Evangelio cum Christo. Plantavimus in nuptiis, evellamus per pudicitiam quod plantatum est. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Tempus amandi, et tempus odiendi.
Abbreviated transcription (Latin):
hominem in de hiemali dedomosua ħ Similit̃ & mu¬
lier maledica depropria domo: adsiduis quippe iurgus
& cotidiana garrulitate facit ꝑ p̾luere domumeius & ei¬
cit eum decedibus suis id est de&cclesia: unde & supra abeo¬
dicuntur ne forte ꝑ fluamus : il luduero quistaceat quod
sub denigmates cribitur sangui sugȩtres filide erant
dil&tione dilacte &istae non satur a ueream & quar¬
retȩ non sufficit dicere sadȩs est : infernus & amor muli¬
erͥs. & t̃ra que non satiat᷑ aqua &ignis non dicpnt
satis est isanguis ugahiabalus est : iabolifiliȩ sunt dil&tione
dil&etȩquȩ satiari int̃f&ctorum cruore non possunt. infernus & a¬
mor mulieres & t̃ra arens &ignis & aestu ans non hicdem & rice
non de Nteradicitur.: Sedamor mulierȩs generalit̃ accusatur
qui semꝑ in saciabis est : qui& tinctus accenditur & postcopiã rursũ

Expanded text:
hominem in die hiemali de domo sua, similiter et muhominem in die hiemali de domo sua, similiter et mulier maledica de propria domo . Assiduis quippe jurgiis et quotidiana garrulitate facit perfluere domum ejus, et ejicit eum de aedibus suis, id est, de Ecclesia. Unde et supra ab eolius his quae dicuntur, ne forte supereffluamus . Illud vero quis taceat, quod sub aenigmate scribitur? Sanguisugae tres filiae erant dilectione dilectae, sed istae non saturaverunt eam, et quartae non sufficit dicere satis est: Infernus, et amor mulieris, et terra quae non satiatur aqua, et ignis non dicit satis est . Sanguisuga diabolus est, diaboli filiae sunt dilectione dilectae, quae satiari interfectorum 283 cruore non possunt: Infernus, et amor mulieris, et terra arens, et ignis exaestuans . Non hic de meretrice, non de adultera dicitur, sed amor mulieris generaliter accuqui semper insatiabilis est, qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum
Abbreviated transcription (Latin):
ginȩ quia puꝰ eã pertunt᷑ ũtiq illȩ qui secunt᷑
primum ađa quide t̃ra est & ñ secundũ qͥ decaelo est
&rur sum inalioloco: Sicatiligno uerme sta ꝑdit uirũ suum
coniugibus &ego tibibreuit̃ respondebo quae eñĩ mihiin cũbit
necessitas uenire in dubiũ utrumala anbonasit futura
quam duxerom̃elius est inquit habitare int̃radeserta quã
cum uxore litigiosa &ira cunda: Qũa rarũ sit uxorem sine
hisuitus iuenire nouit ille quidexit uxorem un depulchre
uarius geminus sub limis orator: quinon inquidlitigat
caelebs est melius habitare iangelo tectiquam cumux ore
male dica indomo cãmuni: Sido muscum munismariti.
&uxoreserigit uxorem in superbiam & contumeliã uiro
facit quanto magis siditior uxor fuerit: &indo moeius
uir manserit incipit enimnonuxor seddominaesse :¬
& uirosi offender & migrandũ est stilli cidide eiciunt

Expanded text:
qui apud eam pereunt? Utique illi, qui sequuntur qui apud eam pereunt? Utique illi, qui sequuntur primum Adam, qui de terra est, et non secundum, qui de coelo est. Et rursum in alio loco: Sicut in ligno vermis, ita perdit virum suum dictum esse, et ego tibi breviter respondebo: Quae enim mihi incumbit necessitas venire in dubium, utrum bona an mala futura sit quam duxero? Melius est, inquit, habitare in terra deserta, quam cum uxore litigiosa et iracunda . Quam rarum sit uxorem sine his vitiis inveniri, novit ille qui duxit uxorem. Unde pulchre Varius Geminus sublimis Orator, Qui non litigat, inquit, coelebs est. Melius est habitare in angulo tecti, quam cum uxore maledica in domo communi . Si domus communis mariti et uxoris erigit uxorem in superbiam, et contumeliam viro facit: quanto magis si ditior uxor fuerit, et in domo ejus vir manserit! Incipit enim non uxor esse, sed domina; et viro si offenderit, migrandum est. Stillicidia ejiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
cogaris : nansis aluatur mulier infiliorum generatione:
& liberorũnomerus salus matrumest curad didit
siꝑ manserunt filii infide & castitate & scĩ ficatione
cum castitate tunc ergo saluabitur mulier si illos
adquirat in liberis & damnum radicis & carieniflo¬
re compess& & pomis: Supra intransit d ubi nobis ad¬
uer sarius proposuerat salomonem multinubum quitẽ¬
pludĩ &xtruxit strictim responderamũtꝑ questio¬
nes reliquas curreremnuncne clamit& & hunc
& alius inlege patriar chas proph&as & sanctas
uiros a nobesse timeratas: proponam huis ipsius
qui multas uxores & concubinas habuit denuptiis
uoluntatem nemo enim melius scire potest quid sit
uxor uel mulier nisulle qui passus est : loquit̃ ergo in pro¬
uerbus : Mulier insipiens &audax in ops panis effi
statimq sub iungit: terrigenȩ apud eam pertuNł
& in profunđdũ inferi incurrunt: Qui suntt̃ ri

Expanded text:
cogaris. Nam si salvatur mulier in filiorum generatione, cogaris. Nam si salvatur mulier in filiorum generatione, et liberorum numerus salus matrum est, cur addidit, si permanserint filii in charitate et sanctificatione cum castitate? Tunc ergo salvabitur mulier, si illos psa perdidit, acquirat in liberis, et damnum radicis et cariem, flore compenset et pomis. versarius proposuerat Salomonem multinubum, qui Templum Dei exstruxit, strictim responderam, ut per quaestiones reliquas currerem. Nunc ne clamitet, et hunc et alios in Lege patriarchas et prophetas et sanctos viros a nobis esse temeratos, proponamus hujus ipsius, qui multas uxores et concubinas habuit, de nuptiis voluntatem. Nemo enim melius scire potest quid sit uxor, 282 vel mulier, illo qui passus est. Loquitur ergo in Proverbiis: Mulier insipiens et audax, inops panis efficstatimque subjungit: Terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurr
Abbreviated transcription (Latin):
eres in habitu ornato: cũ uere condia & castitate
ornantes se non intortes crinib: aut aurouel
margaritis siue ueste praetiosa : Sed quod dec&
nulieres promit tentes pi&atẽ ꝑ operabona mu¬
lier infilentio discat cumomne subi&tione: doce¬
reautẽ inuliere ñ ꝑ micto neque dominare in ui¬
seruitutem  egis necordatur antiq: & adori¬
ginale xemplum redit quodadam prim: fact᷑
sit deinde mulier &costa eius: & quodadam
diabolus seducere non potuerit: sedeuã & quod
post offens amđi statim uero subi&tasit & ad
maritumillius facta conuersio: quodq: errorẽ
u&erem illa quae semel conubio copulata est
N redacta in conditionẽ euȩ filiorũ procre¬
& pudi citia nonenim ut in ale hab&ur inlatinis codicibus. sabri¬
&as est legenda sed castitas. idest. QΩ Φ pocrN
Videlgitur quomodo &x hoc quoque ipsotestimonio superisis
& quod pd̃tabas esse pronuptus prouirgene tate sentire

Expanded text:
eres in habitu ornato, cum verecundia et castitate, ornantes se, non in tortis crinibus, aut auro, vel margaritis, sive veste pretiosa: sed secundum quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in viservitutem, legis recordatur antiquae et ad originale exemplum redit: quod Adam primus factus sit, deinde mulier ex costa ejus: et quod Adam diabolus seducere non potuerit, sed Evam: et quod post offensam Dei statim viro subjecta sit, et ad maritum illius facta conversio: quodque errorem veterem illa quae semel connubio copulata est, et redacta in conditionem Evae, filiorum procrecatione et pudicitia: non enim ut male habetur in Latinis codicibus sobrietas est legenda, sed castitas, id est, σωφροσύνη. Vide igitur quomodo ex hoc quoque ipso testimonio supereris: et quod putabas esse pro nuptiis, pro virginitate sentire
Abbreviated transcription (Latin):
gene alogiã. secundusfa ciemuituli propt̃ sacer ootiũ
Pertius faciẽ leonis propt̃ uoce clamantis in deserto
parateuiam cħñ r& tas facite semitas eius : Io hannes
uero noster quasia quila ad suꝑ nauolat & ad ipsum patrẽ
ꝑuenit dicens: In principio erat uerbũ & uerbuerat
đm: &posuit uir grtas quodnuptiae scꝗre non pote¬
amq cuius prꝗuilegu sit iohannes immo in io hanue
uirgineͥ tas a dñouirgine mat̃ uirgo urgin

Expanded text:
genealogiam; secundus faciem vituli, propter Sacerdotium; genealogiam; secundus faciem vituli, propter Sacerdotium; tertius faciem leonis, propter vocem clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Joannes vero noster, quasi aquila ad superna volat, et ad ipsum Patrem pervenit, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat posuit virginitas, quod nuptiae scire non poteeamque cujus privilegii sit Joannes, immo in Joanne virginitas, a Domino virgine, mater virgo, virgini
Abbreviated transcription (Latin):
sam prceber euder &ur inuidiȩ: ut autẽ sciamus
lohannem fuisse tuncpuerũ mani festissime cocuit
Sc lesi asticae historiae quodusque adtraiani
debn lustrib uiris breuit̃ ꝑ striximus:
Perus a postolus est &io hanne sapostoles¬
Io hannes & apoftobss & tuangelista & prophꝰ¬
& apostolds quas cripsit ad& clefias ut magister seuangelista qͥa
librũ enangelii condidit quod & cepto matheo alii& duo decim
a postolimon feceruit ⁊ proph&auidit enĩ imn patmos in sula inquo
fuerat adomitiaro principe obdñi martyriũ relȩgatus a po¬
calipsitꝰ infinita futurorũ mysteria continentẽ: Refer tautẽ
t̃ tulli anus quodanerone missus inferuens oleidoltim puria¬
& uegetior &ierit. quã intrauerat sed &ipsum euangeliũ¬
eius multum distat aceteris: Matheus qͣua si de homine
incipit scribereliber gerationis ihũ xp̃i filida uid filia
braham Nucas asacerdotio ⁊ achariae Imar cusapro

Expanded text:
sam praebere videretur invidiae. Ut autem sciamus sam praebere videretur invidiae. Ut autem sciamus Joannem tunc fuisse puerum, manifestissime docent Ecclesiasticae historiae, quod usque ad Trajande Illustribus Viris breviter perstrinximus. Petrus Apostolus est; et Joannes ApostolJoannes et Apostolus et Evangelista, et Propheta. Apostolus, quia scripsit ad Ecclesias ut magister: Evangelista, quia 280 librum Evangelii condidit, quod excepto Matthaeo, alii ex duodecim Apostoli non fecerunt. Propheta: vidit enim in Pathmos insula, in qua fuerat a Domitiano principe ob Domini martyrium relegatus, Apocalypsim infinita futurorum mysteria continentem. Refert autem Tertullianus, quod Romae missus in ferventis olei dolium, puriet vegetior exiverit, quam intraverit. Sed et ipsum ejus Evangelium multum distat a caeteris. Matthaeus quasi de homine incipit scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham: Lucas a sacerdotio Zachariae: Marcus a pro
Abbreviated transcription (Latin):
iste nolens iohanner deserere cum quo semꝑ fuerat
copulatus diciteidñs: Quid ad te sicũ uolo sic esse un¬
de & sermo & iuit infratres illum discipulũ nonnio¬
riturũ: & quo ostenditur uirginitatem non mo¬
rin& sor des nuptiarum & suere cruore
mar tyrii sedmane cũ xp̃o & dormitionero
eius transtũͤ se nonmor tẽ: Saut̃e obuxe contenderit
a postolis plus cus sit : At dicis quur ÷ f&rũ fundat᷑
& desia lic& id ipsum in aliolo cosuꝑomnes a postolos
siat & cuncticlaues regnicaelorũ accipiant & &
&a quo suꝑ saec desiae fortitudo solid&ur tamen prop¬
te rea int̃ duo decĩ quo selegitur ut capite constituta
schis matis tollatur occa sioneni curñ iohano nes
eletus est uirgo a &ati delatũ est quia p&erus prior
erat nead huc ad ulescens & paenepuer progressȩ
& tatis homini praeferr&ur : & mnagisterbonus
qui oc casionẽ iurgiidebuerat auͦ dire discipulis

Expanded text:
iste? nolens deserere Joannem, cum quo semper fuerat iste? nolens deserere Joannem, cum quo semper fuerat copulatus, dicit ei Dominus: Quid ad te si eum volo sic esse ? Unde et sermo exivit inter fratres, illum discipulum non moriturum. Ex quo ostenditur, virginitatem non mori, nec sordes nuptiarum abluere cruore martyrii, sed manere cum Christo, et dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit,Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum in alio loco super omnes Apostolos fiat, et cuncti claves regni coelorum accipiant, et ex aequo super eos Ecclesiae fortitudo solidetur, tamen propterea inter duodecim unus eligitur, ut capite constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis,
Abbreviated transcription (Latin):
a postolos dequibus esaias uaticin&ur : Nisi dñs sabaoth+
reliquiss& nobis semen quasi sodoma essemus & simi lesgo¬
mor rae fuissemus: Qdier goerant x uidaeis uirgiuita¬
tem quãbiudais moamiserant Ineuangelio habere
non poterant : & tamen io han nes unus ediscipulis
quiminimus traditur fuisse inter a postolos & quẽ
fides xp̃i uirginẽ repererat : uir goꝑman sit :
&ideoplus amaturꝰ dño & recumbit suꝑ p&etus
iħu ex quo p&rus quiuxorẽ habuerat in t̃roga¬
renon aud &illũ rogat ut in t̃rog& & postresur¬
r& tionem nuntiante maria magdaloende
quod dñs resur rexis s&t ut̃ que currit ad sepul¬
chrum sed ille uensa. cumqueessent innaui &pis¬
carentur in lacu gennesar& l: iħs stabat inlitore:
nesciebant a postoli quẽ uiderent solus uirgo
uir ginem recognascit & dicit p&ro dñs est :
Nur sum postauditã sententiã quod ab alio cingen¬
dus ess& p&rus &ducendus quonoll& & crucis
illi fuiss& passio proph&ata & ille dicer &. dñe quid

Expanded text:
Apostolos, de quibus Isaias vaticinatur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus Isa. I. 9. Qui ergo erant ex Judaeis, virginitatem quam in Judaismo amiserant, in Evangelio habere non poterant. Et tamen Joannes unus ex discipulis, qui minimus traditur fuisse inter Apostolos, et quem fides Christi virginem repererat, virgo permansit, et ideo plus amatur a Jesu. Et quod Petrus, qui uxorem habuerat, interrogare non audet, illum rogat ut interroget. Et post resurrectionem, nuntiante Maria Magdalene quod Dominus resurrexisset, uterque cucurrit ad sepulcrum; sed ille praevenit. Cumque essent in navi et piscarentur in lacu Genezareth, Jesus stabat in littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et dicit Petro: Dominus est. Rursum post auditam sententiam, quod ab alio cingendus esset Petrus, et ducendus quo 279 nollet, et crucis fuisset illi passio prophetata, et ille diceret: Domine, quid
Abbreviated transcription (Latin):
nib huius mundi ut distendatur inea: Siquis autert
considerat uirginem suam idest carnem lasciuere
&ebullire in lib̾dinem narefrenare sepotest.
quplax que ei in cdmbit necessitas aut ac cipiendȩ
coniugis aut spernendȩ quoduuł faciat: non peccat
siducatuxorem faciat inquid quoduulmnon quod dib&
non p&cat si ducit uxorem nontamenben e facit
si duxerit: Iiam quistatuit incor desuo fir¬
mus non habers necessitatem potestatẽ autem

Expanded text:
nibus hujus mundi, ut distendantur in ea. Si quis autem nibus hujus mundi, ut distendantur in ea. Si quis autem considerat virginem suam, idet ebullire in libidinem, neque refrenare se potest, duplexque ei incumbit necessitas, aut accipiendae conjugis aut ruendi, quod vult faciat; non peccat si ducat uxorem. Faciat quod vult, non quod debet. Non peccat, si ducit uxorem: non tamen bene facit, si duxerit. Nam qui statuit in corde suo firmus, non habens necessitatem, potestatem autem
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat. quomodoplaceat uiro nos autẽ non sumus
de hoc mundo qui in maligno positus est cuius sigesra
praeterit de quodicitur ad apostolos siesietesde hoc
in ponere statim lungit causas suadendi & ait hoc autem
adutilitatem uestram diconon ut laqueum uobis iniciam
sed a ditt quod hon estum est & intente facit seruir edño
absque ulla distractione propri&atem ꝗrȩ cam ltetinus
sermo non & plicat : quibus enim uerbis. quis possit edicere.
lationis difficultatem hoc penitus non inuenitur: ut amur
igitur eo quoduertimus non in ponit nobis a postolus
laqueum n& cogitesse quodnolumus sed sua d& quołanes¬
tum est & dequorum & intente facit seruir edño & sẽꝑ
esse sollicitum & p&ctare paratum dñi uoluntatem :
ut cumquid imperauerit quafstrenuus &arinatõsniles
statim impleat quod piae ceptum est & hoc fauat sine
ulla distentione. quae data est secundum &clesi asten homi¬

Expanded text:
cogitat, quomodo placeat viro. Nos autem non sumus cogitat, quomodo placeat viro. Nos autem non sumus de hoc mundo, qui in maligno positus est, cujus figura praeterit, de quo dicitur ad Apostolos: Si essetis de hoc imponere, statim jungit causas suadendi, et ait: Hoc autem ad utilitatem vestram dico: non ut laqueum vobis injiciam, sed ut ad id quod honestum est, et intente facit servire Domino, absque ulla distractione. Proprietatem Graecam Latinus sermo non explicat: quibus enim verbis quis possit edicere, lationis difficultatem, hoc penitus non invenitur. Utamur igitur eo quod vertimus. Non imponit nobis Apostolus laqueum, nec cogit esse quod nolumus; sed suadet quod honestum est et decorum, et intente facit servire Domino et semper esse sollicitum, et exspectare paratut eum quid imperaverit, quasi strenuus, et armatus miles statim impleat quod praeceptum, est, et hoc faciat sine ulla distentione  Al. distentatione: quae data est secundum Ecclesiasten homi
Abbreviated transcription (Latin):
nita trans greditur ad continentes & uir gines ex ait muli¬
erinnupta & uirgo cogitat quȩ sunt dñi ut sit sc̃a corpo¬
re &spũ no nomnȩs innupta &uir goest : quae autem
uir goũtique & innupta: quam quam & ꝓbeligantiã
dictionis potuerit idipsum altero uerbore p&ere
mulier innupta & iuirgo uel cer te definr e uoluis se
quid ess& in nupta id esturgo ne& mere trices puta¬
renus innuptas nullicertomatrimonio oopulatas
praelatio cogitare quȩ dñi sunt sstatim que doc& quae
sit ipsa cogitatio ut sit scã corpore & sp̃i non nulla e
quip pesunt uirgines carne non spũ quarum corpus
in tegruni est & anima corrupta: sedilla uirginitas
hostia xp̃iest cuius n& mentem cogitation& car¬
nem libidoma culauerit: E contrario quȩ nup¬
ta est cogitat quae mundi sunt quomodo placeat
uiro sicut quiuxorem hab& sollicitus est quae sunt
mundi quomodo placeat uxori siomiptares mundi

Expanded text:
nita, transgreditur ad virgines et continentes, et ait: Mulinita, transgreditur ad virgines et continentes, et ait: Mulier innupta, et virgo cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Non omnis innupta, et virgo est. Quae autem virgo, utique et innupta est. Quamquam ob elegantiam dictionis potuerit id ipsum altero verbo repetere, mulier innupta et virgo: vel certe definire voluisse quid esset innupta, id est, virgo: ne meretrices putemus innuptas, nulli certo matrimonio copulatas. praelatio, cogitare quae Domini sunt. Statimque docet quae sit ipsa cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonnullae quippe sunt virgines carne, non spiritu, quarum corpus integrum est, anima corrupta. Sed illa virginitas hostia Christi est, cujus nec mentem cogitatio, nec carnem libido maculavit. E contrario, quae nupta est, cogitat quae mundi sunt, quomodo 261 placeat viro. Sicut qui uxorem habet, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori: sic nupta res mundi
Abbreviated transcription (Latin):
quomo placeatđo: qui autem cumuxore est sollicitus
est quae sunt mundi quo modõ placeat uxori & diuisus
ri placeat sollicitus est dehis quae sunt mundi quȩ cum
mundo utique transitura sunt & diuisus est in multis
scilic& partes sollicitudinumꝰ miseriarum que distrac¬
tus: non est huius locinuptiarum angustias descri¬
bere & quasi in communibus locis r&prico &ulta¬
re sermone : plenius suꝑ hac recontraheluidium &in
eolibro quem adeustho chium scripsi arbitror absolutũ
certe & tertulianus dum adhuc ess& adulescens lusit
cauit: nunc illudbreuiter ad moneolatinis cadici¬
bus hunclo cum italegi: diuisaest mulier & uirgo:
quod quam quam habeat suum sensum & ame quoq:
proqualitate loci sicedissertum sit : tamennon est
a postoli cȩueritatis: si quidem apostolus itascrip¬
sit ut supra transtulimus : sollicitus estq surl mundi
quomodo placeat uxori & diuisus est : & hac sententia defi¬

Expanded text:
quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus ri placeat, sollicitus est de his quae sunt mundi, quae cum mundo utique transitura sunt: et divisus est, in multas scilicet sollicitudinum partes, miseriarumque distractus. Non est hujus loci nuptiarum angustias describere, et quasi in communibus locis rhetorico exsultare sermone. Plenius super hac re contra Helvidium, et in eo libro quem ad Eustochium scripsi, arbitror absolutum. Certe et Tertullianus cum adhuc esset adolescens lusit cavit. Nunc illud breviter admoneo, in Latinis codicibus hunc locum ita legi: Divisa est virgo et mulier. Quod quamquam habeat suum sensum, et a me quoque pro qualitate loci sic edissertum sit, tamen non est Apostolicae veritatis. Siquidem Apostolus ita scripsit, ut supra transtulimus: Sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est; et hac sententia defi