comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
requirens sanguinem eorum: Et dominus. Nolite tumnere¬
eos: quia si occidunt corpus: animam non possunt occidere.
Memoratus est dominus: & non est oblitus orationem paupis.
ac si dicat ꝓpheta: Non est oblitus uindicare sanguinem uestrẽ.
Unde ipse dominus dixit. Deus autem faciet uindictam elec¬
torum suorum clamantium ad se die ac nocte. Miserere mei
meam de inimicis meis. Qui exaltas me de portis mortis. Tor
tae mortis sunt. studia parentum: qui colebant. diuersos deosi
daemoniorum: ipsi erant portae mortis:quorum doctrina ad
mortem dueebat. Aliter portae mortis hereticorum doctriñ¬
est: de quib portis exaltata est aecclesia & missa est in portis
filiae syon: quae sunt portae uitae. Sicut per malam doctrinam
quasi portae mortis intelligimus qui nos ad interitum ducũt.
ita & portas uitae intelligimus bonos praedicatores: qui nos per
suam doctrinam ad uitam aeternam ducunt. Exultabo insa-¬

Expanded text:
requirens sanguinem eorum. Et Dominus: Nolite timerrequirens sanguinem eorum. Et Dominus: Nolite timere: quia si occidunt corpus, animam non possunt occidere . Memoratus est Dominus: et non est oblitus orationem pauperis. Ac si dicat propheta: Non est oblitus vindicare sanguinem vestrum. Unde ipse Dominus dixit: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se die ac nocte . Miserere mei, meam de inimicis meis: qui exaltas me de portis mortis, etc. Portae mortis sunt studia parentum, qui colebant diversos deos daemoniorum. Ipsi erant portae mortis, quorum doctrina ad mortem ducebat. Aliter: Portae mortis, haereticorum doctrina, de quibus portis exaltata est Ecclesia: et missa est in portas filiae Sion, quae sunt portae vitae. Sicut per malam doctrinam quasi portas mortis intelligimus, quae nos ad interitum ducunt: ita et portas vitae intelligimus bonos praedicatores, qui nos per suam doctrinam ad vitam aeternam ducunt. Exsultabo in sa
Abbreviated transcription (Latin):
non in se: sed inte: & non in concupiscentiis seculi. Qui nouer̃t
nomen tuum suie potentiam siue magnificentiam tuam: uel
nomen tuum: idest filium tuum. Quare ꝓpter hoc quod sequit᷑.
quia non derelinques querentes te domine ideo sperant inte.
Ut illud. Si corpus occidunt. animam autem non possunt occi¬
dere. Tamen permutit illos temptare: sed non usq quaq. Psal¬
lite domino idest cantate praedicate opere implete. Qui ha¬
bitat insyon. Syon speculatio: hierusalem hoc est uisio pacis.
Modo aecclesia hic speculatio: quia speculatur de futuro iudicio
dei : Sed cum uenerit ad hyerusalem caelestem: nonerit specu¬
latio tunc. sed uisio. Unde dicit Paulus apostolus. Uidemus
nunc per speculum in enigmate: tunc autem facie ad faciem:
Adnuntiate inter gentes studia eius: Uox ꝓphetae ad mone
praedicatores ut praedicent. Adnuntiate studia eius: hoc est
praedicate mandata. eius: Forsitan illi dicerent habent: mori¬
emur si ad gentes ambulamus. sed adungit ꝓpheta. Quoniã

Expanded text:
n concupiscentiis saeculi. Qui noverant nomen tuum. Sive potentiam, sive magnificentiam tuam. Vel nomem tuum: id est, Filium tuum. Quare propter hoc quod sequitur: Quoniam non dereliquisti quaerentes te, Domine. Ideo sperant in te: ut illud: Si corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Tamen permittit illos tentari, sed non usquequaque. Psallite Domino. Id est, cantate Domino, praedicate, opere implete. Qui habitat in Sion. Sion, specula, id est, Jerusalem, hoc est, visio pacis: modo Ecclesia hic speculatio: quia speculatur de futuro judicio Dei. Sed cum venerit ad Jerusalem coelestem, non erit tunc speculatio, sed visio. Unde dicit Paulus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Annuntiate inter gentes studia ejus. Vox prophetae admonet praedicatores ut praedicent. Annuntiate studia ejus: hoc est, praedicate mandata ejus. Forsitan illi dicent: Moriemur si ad gentes ambulaverimus: sed adjungit propheta: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Uel aliter. Inimici defecerunt framea: Quasi dicat de fra¬
mea: quod est uerbum dei infuturo iudicio deficient: qñ
per ipsum uerbum iudicaturi erunt. Ciuitates eorum de¬
struxisti: idest peccatores: quod sunt uitia peccatorum
tanta. Et ciuitates: hoc est munitiones in quib diabo¬
lus regnabat: Ac si dicat. Defecerunt pertuos predicato¬
res. Periit memoria eorum cum sonitu.Sonus doctrina
illorum hereticorum mala cum ipsis periit: Uel cum soni¬
tu idest & praedicatione Euangelil. Et dominus inȩternũ
permanet. Et ipse & sui sancti. Cum tu multu actionis
suae ipsi peribunt in secula. Domino permanente ut dixi-¬
mus & sui sancti. Parauit in iudicio sedem suam. Omne
enim iudicium dedit filio. Parauit iniudicio sedem suam
idest aecclesiam: De qua ipse iudicabit orbem terrae: quod
sũt omnes gentes inaequitate. Iudicabit populum cum iu¬
stitia. Quod est aequitas: hoc est & iustitia. Idest christus

Expanded text:
Vel aliter: Inimici defecerunt framea, quasi dicat, de fraVel aliter: Inimici defecerunt framea, quasi dicat, de framea, quod est verbum Dei, in futuro judicio deficient, quando per ipsum verbum judicandi erunt. Et civitates eorum destruxisti. Id est peccatores. Quot sunt vitia peccatorum, tantae et civitates, hoc est, munitiones, in quibus diabolus regnabat: ac si dicat: Defecerunt per tuos praedicatores. Periit memoria eorum cum sonitu. Sonus doctrinae illorum, vel haereticorum mala cum ipsis periit. Vel cum sonitu, id est, a praedicatione Evangelii. Et Dominus in aeternum permanet. Et ipse et sui sancti cum tumultuatione sua peribunt, in saecula Domino permanente, ut diximus, et suis sanctis. Paravit in judicio, etc. Omne enim judicium dedit Filio. Paravit in judicio sedem suam: id est, Ecclesiam: de qua ipse judicabit orbem terrae, quod sunt omnes gentes. In aequitate judicabit populos. Quod est aequitas, hoc est et justitia, id est, Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Caelum mihĩ sedes est. Et alibi. Anima iusti sedes ẽ
sapientiae. Dicit unus thronus ex ipsis: idest Paulus. An
experimentum eius queritis qui inme loquitur christus:
Qui iudicas aequitatem: hoc est iustitiam iudicasti iuiste x¬
tu pater. Causam meam: ut me resuscitares quia iniu¬
stae me tradiderunt morti. Increpasti gentes: Per pre¬
dicatores. qui idola adorabant. Ligna & lapides. Et
periit impius. Diabolus qui in ipsis lignis ul lapidibus
adorabatur: uel per praedicationem apostolicam. Increpa¬
te sunt gentes. & ab impio factus est pius. Nomen eoꝵ
delesti inaeternum: id est memoriam eorum non memorabit᷑
in his ultra. Nomen impietatis: quia credentes inte acceper̃t
nomen nouum:quod benedicitur in terris. Inimici defecert
framea: Quasi dicat arma diaboli: que erant peccatores mẽ¬
bra sua: per quos diabolus alios persequebatur. Defecert.

Expanded text:
ait. Coelum mihi sedes est . Et alibi: Anima justi sedes est ait. Coelum mihi sedes est . Et alibi: Anima justi sedes est sapientiae . Dicit unus thronus ex ipsis, id est, Paulus: An experimentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus ? Qui judicas aequitatem. Hoc est, justitiam: judicasti juste tu Pater, causam meam, ut me resuscitares: quia injuste me tradiderunt morti. Increpasti gentes. Per praedicatores, qui idola adorabant, ligna et lapides. Et periit impius. Diabolus qui in ipsis lignis vel lapidibus adoratur: vel per praedicationem Apostolicam increpatae sunt gentes, et ab impio factus est prius. Nomen eorum delesti in aeternum. Id est, memoriam eorum. Non memorabitur in his ultra nomen impietatis: quia credentes in te acceperunt nomen tuum novum, quod benedicetur in terris. Inimici defecerunt frameae in finem. Quasi dicat: arma diaboli, quae erant peccatoribus membra sua, per quos diabolus alios persequebatur, defecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
neum tuum obseruabits. hoc est finis uit&e uniuscuiusque.
Mulier ecclesia : serpens diabolus. Infirmabuntur & peri¬
bunt afacie tua: Impil utiq ab impietate sua peribunt.
Uel sicut superius dixit singulariter & hic pluraliter. a¬
ldest omnes satellites suos insimul comprehendit: qui pe¬
rituri sunt indie iudicii. Quare infirmabuntur: quia
prius fortes erant ꝓpter peccata nostra: sed modo infirmi¬
tas dei nos fecit fortes & illos insirmos. Ut dicit apostolus.
Quod infirmum est dei fortius est hominib. Quoniam fe¬
cisti iudicium meum. Uox ȩcclesiae: Ac si dicat aperte gẽ¬
tes elegisti & iudaeos reprobasti.Quando dicit iudicium
meum: hic appar& quod aecclesia ex gentib uenit. Et
causam meam: ac si dicat ecclesia. Causasti ꝓme contra
aduersarios & uindicasti me & fecisti causam meam bonã.
Sedisti super thronum. Thronus graecum est: latine sedes¬
dei dicitur. Qui unusquisq sanctus sedes dei est: ut ipse

Expanded text:
neum tuum observabit : hoc est, finem vitae uniuscujusque. neum tuum observabit : hoc est, finem vitae uniuscujusque. Mulier Ecclesia, serpens diabolus. Infirmabuntur et peribunt a facie tua. Impii utique ab impietate sua peribunt. Vel sicut superius dixit singulariter, ita et hic pluraliter, id est, omnes satellites suos insimul comprehendit, qui perituri sunt in die judicii. Quare infirmabuntur? quia prius fortes erant propter peccata nostra: sed modo infirmitas Dei nos fecit fortes, et illos infirmos: ut dicit Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Quoniam fecisti judicium meum. Vox Ecclesiae, ac si dicat: Aperte gentes elegisti, et Judaeos reprobasti. Quando dicit, judicium meum: hic apparet quod Ecclesia ex gentibus venit. Et causam meam. Ac si dicat Ecclesia. Causasti pro me contra adversarios, et vindicasti me; et fecisti causam meam bonam. Sedisti super thronum. Thronus Graecum est, Latine sedes: quia unusquisque sanctus sedes Dei est: ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quisq sanctus. Quantum me docuisti: tantum narrabo. Qui
si tantum narras. quantum intelligis: omnia mirabilia dei nar̃as:
quanius inse metipso plura sint.Uel narrabo omnia mirabilia
tua: non illa. tantum quod mortui resuscitantur: ceci illumi-¬
nantur uel caetera. Sed & quod partae anime perdite saluti
insperatae redduntur. Letabor & exultabo inte: letabor inspe'
& exultabo in re: iuxta illud apostoli. Qui gloriatur indño
glorictur. Et psallam nomini tuo altissime. Psallam opere
compleam. Nomini tuo: nomen patris filio est. Altissimus ipse
est deus. Uel psallam nomini tuo: hic laus cum opere. In
conuertendo inimicum meum retrorsum.Qualem inimi¬
cum: idest Diabolum.Quia dominus dixit. Uade retro
sathanas. Ante aduentum christi Diabolus dur itineris
mortis fuit: Sed postea retro ȩcclesiam sequens. quasi ca-¬
nis. Unde alibi dicit.Tu conteres caput illius: & ille calca¬

Expanded text:
squisque sanctus: Quantum me docuisti, tantum narrabo: quia squisque sanctus: Quantum me docuisti, tantum narrabo: quia si tantum narras quantum intelligis, omnia mirabilia Dei narras, quamvis in semetipsa plura sint. Vel narrabo omnia mirabilia tua, non illa tantum quod mortui resuscitantur, caeci illuminantur, vel caetera; sed et quod per te animae perditae, saluti insperatae redduntur. Laetabor et exsultabo in te. Laetabor, in spe, et exsultabo, in re: juxta illud Apostoli: Qui gloriatur, in Domino glorietur , Et psallam nomini tuo, Altissime. Psallam, opere compleam, nomini tuo. Nomen Patris Filius est, Altissimus ipse est Deus. Vel, psallam nomini tuo: hic laus cum opere. In convertendo inimicum meum retrorsum. Qualem inimicum, id est, diabolum: quia Dominus dixit: Vaderetro, Satana . Ante adventum Christi diabolus dux itineris mortis fuit: sed postea retro Ecclesiam sequens, est quasi canis. Unde alibi dicit: Tu conteres caput illius, et ille calca
Abbreviated transcription (Latin):
ONEIT EBOR tibi domine Uox ecclesiae tri¬
na confessio hic sonat: Idest peccatorum marti&
confessorum: gratiarum actio: suie laus ut. in eã¬
gelio ait. Confiteor tibi domine pater caeli &
terrae: & hic trina dilectio intelligitur: Idest
diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo: & extota
anima tua. & ex totis uirib tuis: Narrabo omnia mirabilia
tua. Quomodo dicit omnia mirabilia tua. narrare: quia nul¬
lus homo nec uidere potest nec comprehendere deum: Nã
omnia mirabilia dei si narrare uelimus, impossibile est. Cur
non: quia alio loco dicit. Pronuntiabo omnia iudicia: nec ip̃z
facere potest homo. Quomodo non potest dum dominus di¬
cit. Omnia quȩcunq audiui a patre meo nota feci uobis. Sed
quare non narrauit diem iudicis dominus: sed dixit. non est
uestrum nosse tempora uel momenta quae pater posuit insua
potestate: Sed in hoc soluitur haec quaestio: cum adiuxit om¬
nia iudicia: postea dixit oristyi. Ac si dicat ꝓpheta uel unꝰ¬

Expanded text:
onfitebor tibi, Domine, etc. Vox Ecclesiae. Trina confessio hic sonat: id est, peccatorum, martyrum, confessorum: gratiarum actio, sive laus, ut in Evangelio: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae , et hic trina dilectio intelligitur: id est, diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo: et ex tota anima tua, et ex totis viribus tuis . Narrabo omnia mirabilia tua. Quomodo dicit, se omnia mirabilia Dei narrare: quia nullus homo potest nec videre, nec comprehendere Deum? Nam omnia mirabilia Dei si narrare velimus impossibile est. Cur non possumus? quia alio loco dicit: Pronuntiabo omnia judicia . Nec ipsum potest facere homo. Quomodo non potest? quia Dominus dicit: Omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Sed quare non narravit diem judicii, sed dixit; Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate ? Sed in hoc solvitur haec quaestio, cum subjunxit, omnia judicia: postea dicit, oris tui: ac si dicat propheta vel unu
Abbreviated transcription (Latin):
inter pauperem & aduersarium: hoc est diabolum. Unde
& in apocalipsi dicitur. Qui est accusator fratrum nostroͬ
in cibos distribuunt pauperum. Aduitor in oportunita¬
tibus: Aduitor est aecclesiae suae intribulatione quando opoͬ¬
tunum est: ut ait Paulus apostolus. Fidelis deus qui non pa-¬
tietur uos temptari super quod potestis. sed faciet cum temp

Expanded text:
inter Ecclesiam et adversarium, hoc est, diabolum. Unde et in Apocalypsi dicitur: Qui est accusator fratrum nostroruin cibos distribuunt pauperum. Adjutor in opportunitatibus. Adjutor est Ecclesiae suae. In tribulatione. Quando opportunum est, ut ait Apostolus. Fidelis Deus qui non patietur vos tentari supra id quod pot
Abbreviated transcription (Latin):
Re archanis idest ꝓoccultis deuocatione gentiũ
& de reprobatione ludaeorum. Psalmus docer
nos spem nostram in illum debere ponere qui
solus potest de tribulatiomibus liberare.

Expanded text:
ro arcanis: id est pro occultis de vocatione gentium et de reprobatione Judaeorum. Psalmus docet nos spem nostram in illum debere ponere, qui solus potest de tribulatione liberare.
Abbreviated transcription (Latin):
UPLEX intellectus est in isto titulo: maxime
de illo publicano & Phariseo qui intemplo ora¬
bant: quia unus se iustificabat. & alius se cõ¬
dempnabat idest accusabat. ꝓpsalmus uocem
continet ꝓphete ostendentis hominem non propriies
meritis. sed̃ dei gratiua posse saluari. siconfiueatur adimnia¬

Expanded text:
uplex intellectus est in isto titulo, maxime de illo Publicano et Pharisaeo qui in templo orabant : quia unus se justificabat; et alius se condemnabat, id est, accusabat. Psalmus vocem continet prophetae, ostendentis hominem non propriis meritis, sed Dei gratia posse salvari, si confiteatur admi
Abbreviated transcription (Latin):
N finem idest inchristo. Ut illud. Finis enim¬
legis christus ad iustitiam omni credenti. Uel fi¬
nis perfectio christi. Unde & apostoli dixerunt.
Domine ostende nobis patrem & sufficit nobis.
Et dominus ad eos. Qui me uidet uidet & patrem meum.
Quia ego in patre & pater inme: in hoc est perfectio christi.
Dauicd fortis manu interpretatur siue desiderabilis: &
dominus manu fortis quia tetigit. loculum & surrexit
uiuenis filius uiduae. Uel fortis per quem facta sunt om¬
nia. Desiderabilis quia intantum desiderant sancti uidee
christum ut etiam corpora sua pro ipso tradant inmarty¬
rium. Uel passionis dominicȩ. Palmus continet sacramẽ¬
tum: in quo psalmo notandum est quod ea quae inhumili¬
tate fletu. hac lamentatione dicuntur non diuinitate x
sed assumptae carni conueniunt: orat ergo dominum pa-¬
trem dicens:

Expanded text:
n finem, id est, in Christum, ut illud: Finis legis Christus ad justitiam omni credenti . Vel finis, perfectio Christi. Unde et apostoli dixerunt: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Et Dominus: Qui me videt, videt et Patrem meum: quia ego in Patre, et Pater in me est. In hoc est perfectio Christi. David, fortis manu interpretatur, sive desiderabilis. Et Dominus manu fortis, quia tetigit loculum, et surrexit juvenis filius viduae. Vel fortis, per quem facta sunt omnia. Desiderabilis, quia intantum desiderant sancti videre Christum, ut etiam corpora sua pro ipso tradant in martyrium. Vel passionis Dominicae psalmus continet sacramentum. In quo notandum est, quod ea quae in humilitate, fletu ac lamentatione dicuntur, non divinitati, sed assumptae carni conveniunt. Orat ergo Dominum Patrem, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Et tamen cum ista omnia fuerint cum natus fuerit Ø
christus inea non est certa et secura uictoria sed sep
in periculo sumus Sicut lȩtantium omnium habita¬
tio inte. Qui lȩtus est ex ipsa hilaritate securus est:
Qui autem securus est cito decipitur. Qui autem insidiaᷤ
reformidat cito potest euadere: domino prestante:
cui est gloria insecula seculorum.
PSALMUSI LXXXUII.

Expanded text:
Et tamen cum ista omnia fuerint: cum natus fuerit in ea Et tamen cum ista omnia fuerint: cum natus fuerit in ea Christus, non est certa et secura victoria, sed semper in periculo sumus. Sicut laetantium omnium habitatio est in te. Qui laetus est, ex ipsa hilaritate securus est. Qui autem securus est, cito decipitur. Qui autem insidias reformidat, cito potest evadere, praestante Domino, cui est gloria in saecula saeculorum. Amen. PSALMUS LXXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
sed ueram. Syon nostra inqua aliquotiens alienigenȩ
cum omni transeunti: secundum Hie Zechiel ille me¬
retrix si uoluerit uirgo repente efficitur. Uirgo &
concepit filium dei & generat. Atimore tuo domĩe
concepimus & parturiuimus spiritum salutis tuȩ quẽ
fecimus super terram. Uidete ergo quoniam illa a¬
meretrix adeo concipit et parit Saluatorem Spiritũ
salutis tuȩ fecimus super terram. Ergo anima nr̃a
illa saab illa meretrix potest concipere et parere ⁊¬
saluatorem. Et homo natus inea. Si uoluimus coti
tidie nascitur christus.: per singulas uirtutes nascitur chri¬
stus. Si enim christus dei uirtus et dei sapientia quicũq
uirtut e facit uirtutem generat. Et ipse fundauit
eam altissimus. Ipse qui nascitur inte ipse fundamen¬
tum dat Syon tuae: Dominus narrauit inscriptura po¬
pulorum. Manifestum est quoniam quod dominus lo¬
quitur in scriptura nulli ita loquitur quomodo syoꝵ.

Expanded text:
sed veram. Sion nostra in qua aliquotiens alienigenae sed veram. Sion nostra in qua aliquotiens alienigenae s omni transeunti, secundum Ezechiel : illa meretrix si voluerit, virgo repente efficitur. Virgo fit, et concipit Filium Dei, et generat. A timore tuo, Domine, concepimus, et parturimus, spiritum salutis tuae fecimus super terram. Videte ergo, quoniam illa meretrix a Deo concepit et parturivit Salvatorem: Spiritum salutis tuae fecimus super terram. Ergo anima nostra illa Raab, illa meretrix, potest concipere, et parere Salvatorem. Et homo natus est in ea. Si voluimus, tidie nascitur Christus. Per singulas virtutes nascitur Christus. Si enim Christus Dei virtus, et Dei sapientia est, quicumque virtutem facit, virtutem generat. Et ipse fundavit eam Altissimus. Ipse qui nascitur in te: ipse fundamentum dat Sion tuae. Dominus narrabit in scriptura populorum. Manifestum est, quoniam quod Dominus loquitur in Scriptura, nulli ita loquitur quomodo Sion.
Abbreviated transcription (Latin):
aecclesia christi: non est alia. nisi anima credentium in
christum. Uos inquit estis templum dei & spiritus sãct
habitat in uobis: Fundamenta. eius in montib sancties:
hoc est dei fundamenta. non sunt nisi in montib sanctis.
In dogmatib in anima credentis. Diligit dominus poͬtas
Syon.Habet syon nostra plurimas sportas. quas si ape¬
ruerimus ingreditur ad nos sponsus et dormit nobiscũ.
Demiq ipse dicit. Ecce ego sto ante hostium et pulso:
Siquis mihi aperuerit intrabo et cenabo cum ipso. Cilori¬
osa dicta sunt de te ciuitas doi. Ciitas non est unũ
aedificium: sed in multis aedificiis consistit aecclesia. Sic
& Syon nostra: nisi plures uirtutes habuerit ciuitas dei
non erit. Memor ero raab et Babillonis scientibus me:
llla quae quondam erat in latitudine peccatorum ascẽ¬
dit postea inmemoriam dei. Nunquid Syon dicet ho¬
mo & homo natus est in ea. Rem uobis miram loqͦr

Expanded text:
Ecclesia Christi non est alia, nisi anima credentium in Ecclesia Christi non est alia, nisi anima credentium in Christum. Vos, inquit, estis templum Dei, et spiritus Dei habitat in vobis . Fundamenta ejus in montibus sanctis, hoc est, Dei fundamenta non sunt, nisi in montibus sanctis, in dogmatibus animae credentis. Diligit Dominus portas Sion. Habet Sion nostra plurimas portas, quas si aperuimus, ingreditur ad nos sponsus, et dormit nobiscum. Denique ipse dicit: Ecce ego sto ante ostium, et pulso: Si quis mihi aperuerit, intrabo et coenabo cum ipso . Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Civitas non est unum aedificium, sed in multis aedificiis consistit. Sic et Sion nostra, nisi plures virtutes habuerit, civitas Dei non erit. Memor ero Raab et Babylonis scientium me. Illa quae quondam erat in latitudine peccatorum, ascendit postea in memoriam Dei. Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea? Rem vobis miram loquor;
Abbreviated transcription (Latin):
alio Psalmo: Inconuertendo dominus captiuitatem
syon facti sumus sicut consolati. Et non dixit consola¬
ti sicut et inisto dicit. Sicut lętantium omnium ha¬
bitatio inte. Hoc totum quare dicit: Quoniam inpre¬
senti sȩculo quanuis aliquis sanctus sit quanuis renun¬
tiet seculo non hab& perfectam uictoriam. Denique
dicitur in Euangelio. Beati qui lugent quoniam ip̃i
consolabuntur. Sic autem dictum est. Beati quiflent
quoniam ipsi ridebunt. Manifestum est quoniam in
presenti seculo non est certa letitia. Ergo letitia nostra
quasi lȩtitia est habitatio inte. Uidete quid dicat. Ali¬
quis nunꝗͣ recedat de aecclesia. Scire debemus quoniã
interpretati sumus aecclesia potest intelligi et in anima nr̃a
Si enim Syon interpretaretur speculum: anima nostra non
aliter nisi semper insublimiora considerat. Uera acclesia
uerum templum christiest: non est nisi anima humana

Expanded text:
alio psalmo: In convertendo Dominus captivitatem alio psalmo: In convertendo Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati , et non dixit, consolati. Sic et in isto loco dicit: Sicut laetantium omnium habitatio in te. Hoc totum quare dixit? Quoniam in praesenti saeculo quamvis aliquis sanctus sit, quamvis renuntiet saeculo, non habet perfectam victoriam. Denique dicitur in Evangelio: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Si autem dictum est: Beati qui flent, quoniam ipsi ridebunt: manifestum est, quoniam in praesenti saeculo non est certa laetitia: ergo laetitia nostra quasi laetitia est. Habitatio in te. Videte quid dicat, ut aliquis numquam recedat ab Ecclesia. Scire debemus, quoniam quod interpretati sumus de Ecclesia, potest et intelligi de anima nostra. Si enim Sion interpretatur specula, anima autem nostra, non aliter, nisi semper sublimiora considerat: vera Ecclesia verum templum Christi non est, nisi anima humana.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura sancta sacramentis plena est. Legimue
apostolum Paulum: legimus Petrum & legimus illũ
ergo noster atq saluator narrat nobis loquitur insc̃p¬
li. sic & ipse dominus. hoc est per euangelia sua locutꝰ
est non ut pauci intelligerent. sed ut omnes. Plato
scripsit inscriptura sed non scripsit populis. sed paucis.
Uix enim intelligunt tres homines. Isti uero hoc est
principes aecclesie et principes christi non scripserũt
paucis: sed uniuerso populo. Et principum hoc est apo¬
stolorum et euangeliorum horum qui fuerunt inea.
Uidete quid dicat: qui fuerunt non qui sunt ut ex¬
ceptis apostolis quodcunq aliud postea diceretur ab¬
scidatur non habeat postea auctoritatem. Quoniam
dominus narrat inscriptura populorum et principu
horum qui fuerunt inea: Sicut laętantium omnium
habitatio est inte. Quare non dixit laetantium habi
tatio sed dixit sicut laetantium omnium. Dicitur in

Expanded text:
Scriptura sancta sacramentis plena est. Legimus Scriptura sancta sacramentis plena est. Legimus apostolum Paulum: legimus Petrum, et legimus illuergo noster atque Salvator, narrat nobis et loquitur, in scripli, sic et ipse Dominus, hoc est, per Evangelia sua locutus est, non ut pauci intelligerent, sed ut omnes. Plato scripsit in scriptura, sed non scripsit populis, sed paucis. Vix enim intelligunt tres homines. Isti vero, hoc est, principes Ecclesiae et principes Christi, non scripserunt paucis, sed universo populo. Et principum, hoc est, apostolorum, et evangelistarum, horum qui fuerunt in ea. Videte quid dicat: Qui fuerunt, non qui sunt: ut, exceptis apostolis, quodcumque aliud postea dicetur, abscindatur, non habeat postea auctoritatem. QuamDominus narrat in scriptura populorum, et principum horum qui fuerunt in ea. Sicut laetantium omnium, habitatio um habitatio est in te: sed dixit, sicut laetantium omnium? Dicitur in
Abbreviated transcription (Latin):
niam homo nascetur in ea ut saluet ipse eam: hoc est
nullum hominum potest ei mntiare. Quia syon salue¬
tur in homine quia in ea nascetur : Et homo natus ẽ
in ea. Quis est iste homo: Et ipse fundauit eam altis¬
simus. Respondent Arriani. Quoniam dicunt al¬
tissimum solum patrem esse. Eccẽ hic de filio dicit᷑.
Et ipse fundauit eam altissimus. Non dixit filiues
dei qui erat inprincipio apud patrem:sed quid dixi.
Homo natus est in ea et ipse fundauit eam altissimus.
Si autem altissimus dicitur quantomagis uerbum dei:
Dominus narrauit inscripturis populorum et princi¬
pum horum qui fuerunt inea. Qui fuerunt in ea
Non dixit qui sunt in ea. sed qui fuerunt in ea. Do¬
minus narrauit et quomodo narrauit: non uerbo
sed inscriptura. In cuius scriptura : in populoru.
Non sufficit populorum sed etiam principum dicit:
& quorum principum: Qui sunt in ea. Son dixit
hoc sed qui fuerunt in ea. Uidete ergoᷤ quomodo

Expanded text:
niam homo nascetur in ea, et ipse salvabit eam? Hoc est, niam homo nascetur in ea, et ipse salvabit eam? Hoc est, nullus hominum potest ei nuntiare, quia Sion salvetur in homine qui in ea nascitur. Et homo natus est in ea. Quis est iste homo? Et ipse fundavit eam Altissimus. Respondeant Ariani: quoniam dicunt Altissimum solum Patrem esse: ecce hic de Filio dicitur: Et ipse fundavit eam Altissimus. Non dixit: Filius Dei, qui erat in principio apud Patrem. Sed quid dixit? Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Si autem, Altissimus dicitur, quanto magis verbum Dei! Dominus narrabit in scriptura populorum, et principum horum qui fuerunt in ea. Non dixit, qui sunt in ea, sed qui fuerunt in ea. Dominus narrabit: et quo modo narrabit? Non verbo, sed scriptura. In cujus scriptura? In populorum. Non sufficit in populorum, sed etiam principum dicit. Et quorum principum? Qui sunt in ea. Non dixit hoc, sed qui fuerunt in ea. Videte ergo quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerunt. Nunquid Syon dicet homo. Spreuer̃t
eoc. Et hoc ꝓpterea dicunt quoniam sequitur. Et homo
natus est inea. Sperant etiam ita debere dici. Mater
Syon dic& homo: quoniam filius natus dicitur: Epteͬa
errant in matris uocabulo. Dicamus ergo primum
secundum quod uulgo dicitur. Neq enim debemus
& illam interpretationem dimutere. Dicamus ergo
& nos. Mater Syon dicet homo & homo natus est
in ea. Isti qui nati fuerunt in aecclesia alienigene¬
& Tyrus et populus aethyopum. Isti qui nascuntur
in aecclesia credunt in aecclesia & nascuntur in aec¬
clesia. Nisi enim baptizati fuerint filii aecclesi.e nõ
erunt. Isti uero qui baptizati sunt in aecclesia ma¬
trem appellant aecclesiam: Dicamus et secundum he¬
braicam ueritatem. Nunquid Syon dicet homo et
homo natus est inea: Quod dicit hoc est quis poteit
nuntiare Syon quis poterit nuntiare hominum. Qoͦ¬

Expanded text:
transtulerunt: Numquid Sion dicet homo? Spreverunt transtulerunt: Numquid Sion dicet homo? Spreverunt ρωπος. Et hoc propterea dicunt: quoniam sequitur: et homo natus est in ea. Speraverunt etiam ita debere dici: mater Sion dicet homo, quoniam filius natus dicitur: propterea errant in matris vocabulo. Dicamus ergo primum secundum quod vulgo dicitur: neque enim debemus et illam interpretationem dimittere. Dicamus ergo et nos: Mater Sion dicet homo, et homo natus est in ea. Isti qui nati fuerunt in Ecclesia, alienigenae, Tyrus, et populus Aethiopum: isti sunt qui nascuntur in Ecclesia: credunt in Ecclesiam, et nascuntur in Ecclesia. Nisi enim baptizati fuerint, filii Ecclesiae non erunt. Isti vero qui baptizati sunt in Ecclesia, matrem appellant Ecclesiam. Dicamus, et secundum Hebraicam Veritatem: Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea? Quod dicit, hoc est, quis poterit nuntiare Sion? quis ei poterit nuntiare hominum: quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad uocationem gentium. Uidete enim quid dicat. Ec¬
ce alienigene & tyrus & populus aethyopum hi fuer̃t
illic. Alienigenas uocat ad distinctionem isral. Nos
enim sumus alienigenȩ & tẏrus. Tyrus interpretat᷑
tribulatio hoc est Soꝵ. et populus athy opum niger
& peccatorum sordib inuolutus. Et populus aethyo¬
pum hoc est quod dicitur aethyopia preueniet manꝰ
antea erant in tribulatione qui erant positi incordes
maris. Dicitur enim de tyro. Tyrus posita incorde
maris. Illi igitur qui prius erant in mari et influctib
tundebantur: postea inuenti sunt in acclesia et po¬
pulus aethyopum: Nos quondam aethẏopes fuimus:
aethyopes uitis atq peccatis: quia quondam peccata
nos nigros fecerant: sed postea audiuimus. Lauamini
mundi estote: et diximus. Lauabis me et super niuẽ
dealbabor. Nos ergo aethyopes uersi sumus incandorẽ.
Eoce alienigenae et tẏrus et populus athyopum hi fue¬

Expanded text:
ad vocationem gentium. Videte enim quid dicat: Ecad vocationem gentium. Videte enim quid dicat: Ecce alienigenae et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt illic. Alienigenas vocat ad distinctionem Israel. Nos enim sumus alienigenae, et Tyrus. Tyrus interpretatur tribulatio, hoc est, sor: et populus Aethiopum niger, et in peccatorum sordibus involutus. Et populus Aethiopum. Hoc est, quod dicitur: Aethiopia praeveniet manus erant in tribulatione: qui erant positi in corde maris. Dicitur enim de Tyro: Tyrus posita in corde maris. Illi igitur qui prius erant in mari, et fluctibus tundebantur, postea inventi sunt in Ecclesia. Et populus Aethiopum. Nos quondam Aethiopes fuimus, Aethiopes vitiis atque peccatis: quoniam peccata nos nigros fecerant, sed postea audivimus: Lavamini, mundi estote . Et diximus: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Nos ergo Aethiopes versi sumus in candorem. Ecce alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fue
Abbreviated transcription (Latin):
mor ero eius. Memor ero Raab. Raab quid interpre¬
tatur diximus secundum hẏstoriam: dicamus et secũ¬
dum nominis interpretationcm. Iuxta Anagogen
saab dupliciter interpretatur: aut interpretatur la¬
titudo aut certe interpretatur superbia. Ergo uide¬
te quid dicat. Illa que quondam ambulabat inlata
& spatiosa uia. que ducit ad mortem: illa quae suꝑba
erat & habebat impetum adruinam: postea. conuersa
est inhumilitate: Memor ero Raab & Babyllonis.Da¬
byllon interpretatur confusio. Uidete quid dic̃at: nõ
solum łaab memor eroꝰ sedetiam Babyllonis. Quaecũq
anima uitus peccatis confusa est & babillonis scienti¬
bus me. Uidete quid dicat. Licet aliquis raab fueit
lic& et Babyllonis fuerit: tamen memor ero quicũq
me scierit. Ergo si fuerimus sab & Babyllon, etiã
debemus esse sęturi & dicere. Deus dixit memor
raab ero & Babyllonis. Sed uide quid sequitur: sciẽ¬

Expanded text:
mor ero ejus. Memor ero Raab. Raab quid interpremor ero ejus. Memor ero Raab. Raab quid interpretatur? diximus secundum historiam: dicamus et secundum nominis interpretationem. Juxta anagogen Raab dupliciter interpretatur. Aut interpretatur latitudo: aut certe interpretatur superbia. Ergo videte quid dicat. Illa quae quondam ambulabat in lata et spatiosa via quae ducit ad mortem : illa quae superba erat, et habebat impetum ad ruinam, postea conversa est in humilitatem. Memor ero Raab, et Babylonis. Babylon interpretatur confusio. Videte quid dicat: Non solum Raab memor ero, sed etiam Babylonis: quaecumque anima a vitiis peccatisque confusa est. Et Babylonis scientium me. Videte quid dicat: Licet aliquis Raab fuerit, licet Babylon fuerit: tamen memor ero quicumque me scierit. Ergo si fuerimus Raab, et Babylon, etiam debemus esse securi, et dicere: Deus dixit: memor ero Raab, et Babylonis. Sed videte quid sequitur: Scien
Abbreviated transcription (Latin):
mum ergo tollitur de terra. et frangitur deinde
torquetur: postea lauatur: deinde plectitur et cu¬
multa. cura et labore iux uenit ad candorem. Ex-
hoc ergo dicitur quod ista quidem meretrix susce¬
pit exploratores in lino suo: ut ille ex ploratores linũ
ipsuis uerterent in candorem. Quid igitur: dat illis
consilim et dicit. Expectate hic trib dieb: non ⁊¬
erat una dies non duo: nisi tres dies. Uidete quid
dicat. Expectate trib diebus: non nominat tres
noctes. sed tres dies. quia illuminatum habebat cõ
Et deinde dicit. Et post tres dies: et quid dicit: No¬
lite inquit ire per campestria. sed inmontana con¬
surgite. Ecclesie enim fides non est inuallib: sed
in montibus constituta. Hiericho ergo postea subuẽ¬
titur ab lhesu & ista sola meretrix reseruatur in co¬
lumis. Ergo hoc dicit. Memor ero Raab: hoc est ꝗ̃
suscepit exploratores meos. et ego indie iudicii me¬

Expanded text:
mum ergo tollitur de terra, frangitur, deinde mum ergo tollitur de terra, frangitur, deinde torquetur, postea lavatur, deinde tunditur, deinde plectitur, et multa cura et labore vix venit ad candorem. Ergo hoc dicitur, quod ista quidem meretrix suscepit exploratores in lino suo, ut illi exploratores linum ipsius verterent in candorem. Quid igitur? Dat illis consilium, et sic dicit: Exspectate his tribus diebus. Non erat una dies, non duo, nisi tres dies. Videte quid dicat. Exspectate tribus diebus. Non nominat tres noctes, sed tres dies: quia illuminatum habebat cor. Et deinde dicit post tres dies. Et quid dicit: Nolite, inquit, ire per campestria, sed in montana conscendite. Ecclesiae enim fides non est in vallibus, sed in montibus constituta. Jericho ergo postea subvertitur ab Jesu, et ista sola meretrix reservatur incolumis. Ergo hoc dicitur: Memor ero Raab, hoc est, quae suscepit exploratores meos, et ego in die judicii me
Abbreviated transcription (Latin):
diximus secundum hẏstoriam. Et uidetis quomodo
de ipsa hystoria paulatim ad mistica ascendamusx
sacramenta. Ihesus dux qui cum populo eductus¬
fuerat de agypto. lhesus qui interpretatur. Salua¬
tor Moyse mortuo et sepulto in terra. Moab interã
Arabiȩ hoc est lege mortua in ȩuangesium cupit ĩ¬
duere populum suum. Et mittit duos exploratores
hierico: Duo exploratores unum incircumcisione
alium ingentibus. Petrum et Paulum hiericho: que¬
rit eos occidere illa. meretrix suscepit. eos: hoc est. ec¬
clesia de gentib congregata. Credit lhesu et quoᷤ
uolebat hiericho interficere ipsa saluat indomate
suo. Et ponit eos domate in excessa fide sua: et ab¬
scondit eos in lini calamo. Licet meretrix sit tam
ponit eos in lino. Linum multum labore et diligẽ¬
tia in candorem uenit. Scitis ipsi quoniam linum.
de terra nascitur & cum in terra natum fuerit ni¬
grum est nullam speciem habet nullum usum. Pri¬

Expanded text:
diximus secundum historiam, et videtis quomodo diximus secundum historiam, et videtis quomodo de ipsa historia paulatim ad mystica ascendimus sacramenta. Jesus dux, qui populum eduxerat de Aegypto: Jesus dux, qui interpretatur Salvator, Mose mortuo, et sepulto in terra Moab, in terra Arabiae, hoc est, Lege mortua, in Evangelium cupit inducere populum suum. Emittit duos exploratores Jericho. Duos exploratores, unum in circumcisionem, alium in gentibus, Petrum et Paulum. Jericho quaerit eos occidere: illa eos suscepit meretrix, Ecclesia de gentibus congregata. Credit in Jesum, et quos volebat Jericho interficere, ipsa salvat in domate suo. Et ponit eos in domate suo, in excelsa fide sua, et abscondit eos in lini calamo. Licet meretrix sit, tamen ponit eos in lino. Linum multo labore, et diligentia in candorem venit. Scitis ipsi, quoniam linum de terra nascitur, et cum in terra natum fuerit, nigrum est: nullam speciem habet, nullum usum. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
ab & Babyllonis scientibus me. Quoniam dixit glori¬
osa dicta sunt de te ciuitas dei: & tamen ipsam ciui¬
tatem aecclesiam intelligimus de gentib congregatã.
ꝑpterea. nunc de uocatione gentium dicitur Memoͬ
ero Iaab & Babbillonis scientib me. Quicunq peccato
est securus sit quia dominus memor ero fuit rãab.
Securum dixi si reuertatur ad dominum. Caeterum se¬
curitas sine lachrimis non habet remedium: Memõ
ero saab. Raab illius meretrix quae suscepit ex¬
ploratores ihesu quae erat in Hyericho: quo uene¬
rat ihesus & misit duos exploratores. Hyericho a
mundus iste. qui inseptem diebus subuertitur. Uult
interficere exploratores et cum ille cupiat interfi¬
cere exploratores. sola meretrix saab suscepit. Et
suscepit eos non in inferiori loco sed incenaculo. In¬
domate hoc est in sublimitate fidei suȩ. Et abscon¬
dit eos in lino. hoc est instuppa lini. Hoc interim.

Expanded text:
ab, et Babylonis, scientium me. Quoniam dixit: gloriab, et Babylonis, scientium me. Quoniam dixit: gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei, et tamen ipsam civitatem Ecclesiam intelligimus de gentibus congregatam, propterea nunc de vocatione gentium dicitur: Memor ero Raab, et Babylonis scientium me. Quicumque peccator est, securus sit. Dominus memor fuit Raab. Securum dixi, si revertatur ad Dominum. Caeterum securitas sine lacrymis, non habet remedium. Memor ero Raab. Raab illius meretricis quae suscepit exploratores Jesu: quae erat in Jericho, quo venerat Jesus, et misit duos exploratores Jericho . Mundus iste, qui in septem diebus subvertitur, vult interficere exploratores. Et cum ille cupiat interficere exploratores, sola meretrix Raab suscepit. Et suscepit eos non in inferiori loco, sed indomate, hoc est, in sublimitate fidei suae, et abscondit eos in lino, hoc est, in stupa lini. Hoc interim
Abbreviated transcription (Latin):
portae hyerusalem uirtutes sunt. Super omnia taber¬
nacula lacob. Uidete quoniam lacob, hoc est uetus
populus non habet fundamentum nec domum funda¬
mento positam: sed tabernacula quae cito pertranseũt.
Cloriosa dicta sunt de te ciuitas dei. Ergo hoc quod
dictum est. Fundamenta. eius in montib sanctis. Pos¬
sumus & de deo dicere possumus autem & de hoc di¬
cere. Eloriosa dicta sunt de te ciuitas dei. Quȩ est
ista ciuitas dei ubi dicat sunt glonosa. In omnibus
prophetis dictum est. De hac ciuitate lsayas dicit. Eoc¬
urge exurge hyerusalem induere fortitudinem bra¬
chii tui. Ipse iterum lsayas. Ego ciuitas firma: ciuitas
quae non oppugnatur. Dicit & Dauid. Huminis im¬
petus letificat ciuitatem dei. Et inalio loco: domine:
in ciuitate tua imagines eorum dissipabis. & Saluatõ
gloriosa locutus est de hac Ciuitate. Non potest ci¬
uitas abscondi super montem posita: Memor ero la¬

Expanded text:
portae Jerusalem virtutes sunt. Super omnia taberportae Jerusalem virtutes sunt. Super omnia tabernacula Jacob. Videte quomodo Jacob, hoc est, vetus populus, non habet fundamentum, nec domum fundamentis positam, sed tabernacula quae cito pertranseunt. Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Ergo hoc quod dictum est, fundamenta ejus in montibus sanctis, possumus et de Deo dicere. Possumus autem et hoc dicere: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Quae est ista civitas ubi dicta sunt gloriosa? In omnibus prophetis dictum est de hac civitate. Isaias dicit: Exsurge, exsurge, Jerusalem, induere fortitudinem brachii tui . Iterum ipse Isaias: Ego civitas firma, civitas quae non oppugnatur. Dicit et David: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Domine, in civitate tua imagines eorum dissipabis . Et Salvator gloriosa locutus est de hac civitate. Non potest abscondi civitas super montem posita . Memor ero Ra
Abbreviated transcription (Latin):
istam penitus corriusse. Legamus A pochalypsin Iohã¬
nis Legamus & Is ayam ubi edificatur ciuitas hyerłm
Et duodecim portae ipsius dicuntur de lapidib preti
ri eius aurei. Et dicuntur plateȩ eius strate esse smarag¬
do. Et dicuntur singulae portȩ singulis lapidib prę¬
tiosis. Haec sunt totae domini diuitia & has diligit
dominus. cum hodie homines prohibet ab auaritia. Et
ipse de auaritia extruit ciuitatem. Ergo diligit dñs
portas Syon: illas portas Sẏon duodecim manifestỹ ẽ.
Quod de apostolis scripsit. Super omnia tabernacula
lacob. Super omnes ueteres sanctos: hoc interim dixi¬
mus secundam unum trophum: Dicamus autem et ali¬
ter. Diligit dominus portas Syon: Mihi uidentur ess¬
portae syon esse uirtutes. Sicut enim portae mortis sũt
uitia & peccata: ita portae syon uidentur mihi esse uir¬
tutes. Deniq dicit inalio loco. Qui exaltas me de por¬
ta mortis. Si autem porte mortis peccatasunt: ergo

Expanded text:
istam penitus corruisse? Legamus Apocalypsim Joanistam penitus corruisse? Legamus Apocalypsim Joannis : legamus et Isaiam . Ubi aedificatur civitas Jerusalem, et duodecim portae ipsius dicuntur esse de lapidibus ri ejus aurei, et dicuntur plateae ejus stratae esse smaragdo, et dicuntur singulae portae ex singulis lapidibus pretiosis . Hae sunt totae Domini divitiae, et hoc diligit Dominus quod et homines? Prohibet nos ab avaritia, et ipse de avaritia exstruit civitatem? Ergo, diligit Dominus portas Sion. Illas portas duodecim Sion, manifestum est quod de apostolis scripsit. Super omnia tabernacula Jacob, super omnes veteres sanctos. Hoc interim diximus secundum unum tropum. Dicamus autem et aliter: Diligit Dominus portas Sion. Mihi videntur portae Sion esse virtutes. Sicut enim portae mortis sunt vitia atque peccata: ita portae Sion videntur mihi esse virtutes. Denique dicit in alio loco: qui exaltas me de portis mortis . Si autem portae mortis peccata sunt: ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quia sunt & montes tenebrosi. Et dicitur nobis
ab hieremia ut demus gloriam deo anteꝗͣ offendant pe¬
des nostri ad montes tenebrosos. Sic enim pecdes nostri
impinguerint ad illos montes gloriam domino dare
non possumus: Fundamenta. euis inmontibus sanctis.
quod nos possumus dicere fundamenta. eius Apostoloᷤ.
ln illis erant fundamenta ibi primum posita est fides
aecclesiae & ibi fundamenta sunt posita. Et quia unusꝗᷤ¬
que super aedificat fundamentum. Alius aurum: aliuᷤ
argentum alius lapides prȩtiosos. Diligit dominus poͬ¬
tas Syon super omnia tabernacula lacob. Istas portas
diligit quasi uidemus corriusse. Istas portas diligit. et
istas Syon diligit quae arata est sicut ager. Et uide
quid dicat. Diligit dominus portas Sẏoꝵ super omnia
tabernacula. lacob. Uidete quid dicat super omnee
ciuitates lacob. hoc est ludȩ: istam tantum diligit ciui¬
tatem. Et quomodo uidemus alias ex parte stare &

Expanded text:
ergo quia sunt et montes tenebrosi, et dicitur nobis ergo quia sunt et montes tenebrosi, et dicitur nobis a Jeremia, ut demus gloriam Deo, antequam offendant pedes nostri ad montes tenebrosos. Si enim pedes nostri impegerint ad illos montes, gloriam Domino dare non possumus. Fundamenta ejus in montibus sanctis. Quos nos possumus dicere fundamenta? Apostolos. In illis erant fundamenta: ibi primum posita est fides Ecclesiae, et ibi fundamenta sunt posita. Et quia unusquisque superaedificat fundamento: alius aurum, alius argentum, alius lapides pretiosos: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. Istas portas diligit, quas videmus corruisse. Istas portas diligit, et istam Sion diligit, quae arata est sicut ager. Et videte quid dicat: Diligit Dominus portas Sion, super omnia tabernacula Jacob. Videte quid dicat: Super omnes civitates Jacob, hoc est, Judae: istam tantum diligit civitatem. Et quomodo videmus alias ex parte stare, et
Abbreviated transcription (Latin):
Undamenta eius in montib sanctis. Non pre¬
dixit cuius & dixit fundamenta eius inmo¬
tibus sanctis. Qui loquitur ꝓpheta est filii a¬
sunt Chore. Chore quid interpretetur fre¬
quenter dixi caluaria est filii resurrectionis. Fundamẽ¬
ta eius siuie dei siue certę̧ aecclesie. Quae sunt autem
fundam enta. nisi pater & filius & spiritus sanctus: Hęo
ergo fundamenta non sunt in uallib sed sunt in mon¬
tibus & non inmontibus quibuscunq sed inmontib
sanctis: Loquitur Paulus quasi sapiens architectus. o¬
Fundamenta. posui hoc est fidem trinitatis. Denique
dicit & inalioloco. E xpectabant enim ciuitatem ha¬
bentem fundamenta: cuius artifex et conditor deus.
Fundamenta. eius in montib sanctis. Ideo dixit inmõ¬
tibus sanctis quia sunt & alii montes nonsancti. Denique
dicitur in lsaya super montem tenebrosum leuate signũ.
Et in alio loco dicitur qui es tu mons corrupte: Dicitus
& in hieremia. Date domino deo uestro gloriam ante

Expanded text:
undamenta ejus in montibus sanctis. Non praedixit cujus; et dixit: Fundamenta ejus in montibus sanctis. Qui loquitur, propheta est. Filii sunt Core. Core quid interpretatur, frequenter dixi: Calvaria, hoc est filii resurrectionis. Fundamenta ejus, sive Dei, sive certe Ecclesiae. Quae sunt autem fundamenta, nisi Pater, et Filius, et Spiritus sanctus? Haec ergo fundamenta non sunt in vallibus, sed sunt in montibus, et non in montibus quibuscumque, sed in montibus sanctis. Loquitur Paulus: Quasi sapiens architectus fundamentum posui , hoc est fidem Trinitatis. Denique dicit, et in alio loco: Exspectabant enim civitatem habentem fundamenta: cujus artifex et conditor Deus : Fundamenta ejus in montibus sanctis. Ideo dixit in montibus sanctis: quia sunt et alii montes non sancti. Denique dicitur in Isaia: Super montem tenebrosum levate signum . Et in alio loco dicitur: Quis es tu, mons corrupte ? Dicitur heta: Date domino deo uestro gloriam anteq
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. qui ꝓ nobis homo factus morti traditus in¬
fernalibus est tenebris addictus. Quod clementer su-¬
scepit patienter tolerauit: fortiter uicit mirabiliter
consummauit.Qui cum uirtute percalcans inferos:cu
triumpho rediens ad superos cum gloria ascendit ad
caelos. Sedet nunc ad dexteram dei patris omnipoten¬
tis. interpellans nostris iugiter pro delictis:¬

Expanded text:
Dominus, qui pro nobis homo factus est: morti traditus, inDominus, qui pro nobis homo factus est: morti traditus, infernalibus est tenebris addictus: quod clementer suscepit, patienter toleravit, fortiter vicit, mirabiliter consummavit. Qui cum virtute propria calcans inferos: cum triumpho rediens ad superos: cum gloria ascendit ad coelos: sedet nunc ad dexteram Dei Patris omnipotentis, interpellans nostris jugiter pro delictis
Abbreviated transcription (Latin):
Uel uirtus fuit quando dixit thome. Infer digitum
tuum in locum clauorum & mitte manum tuam in
latus meum & noli esse incredulus: sed fidelis. Domi¬
nus uirtutum dicitur sicut saulus ait. Quis nos sepa¬
rabit acaritate christi: Tribulatio an angustia anper¬
secutio: & reliqua. ltem tollite portas principes ues¬
tras. Uox angelorum qui cum christo ad infernum de¬
scenderunt ad subiectos diaboli dicunt. Ostendunt se
principem illorum ligatum ducere. Tollite portas ꝗ
stultae sunt portae: idest potestas illorum tunc abstrac¬
ta est. Et eleuamini portae aternales. Et tunc eleuatȩ
sunt aeternales idest animae sanctorum deinferno.¬
& aeternales dicuntur: quia semper sine fine apud
deum regnaturi sunt. Dominus uirtutum ipse est
rex gloriae. oł domino uirtutum in hebreo legitur. Do¬
minus Sabaoth. Quod in alio loco septuaginta inter¬
pretes omnipotentem transtulerunt. Merito uirtuty

Expanded text:
Vel virtus fuit, quando dixit Thomae: Infer digitum Vel virtus fuit, quando dixit Thomae: Infer digitum tuum in locum clavorum, et mitte manum tuam in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis . Dominus virtutum dicitur, sicut Paulus ait: Quis nos separabit a charitate Christi ? Tribulatio, an angustia, an persecutio, et reliqua. Item: Tollite portas, principes, vestras. Vox angelorum, qui cum Christo ad infernum descenderunt, ad subjectos diaboli dicunt. Ostendunt se principem illorum ligatum ducere: Tollite portas: quia fractae sunt portae, id est, potestas illorum tunc abstracta est. Et elevamini, portae aeternales. Et tunc elevatae sunt aeternales, id est, animae sanctorum de inferno. Aeternales dicuntur, quia semper sine fine apud Deum regnaturi sunt. Dominus virtutum, ipse est rex gloriae. Pro Domino virtutum, in Hebraeo legitur Dominus sabaoth, quod in alio loco Septuaginta interpretes omnipotentem transtulerunt. Merito virtutum