comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siue unitatem nomines: idemest. quia unitas
est caritas ⁊ caritas unitas. Qui gͦ in unitate
ñ possunt. Manifesta est u̾itas. nemo fideł cõ¬
tradicit. nullus in caritate ꝑire potest. Ibi ꝑire
tionem ñ timet. Caueat ip̃e ne egrediat᷑ foras.
Intus positis ꝑditio ñ est sicut hiis qui foris sunt:
salus ñ est. Qui incipit exire incipit ꝑire. Cum aũ
foris positus ad caritatem reu̾tit᷑. ad salutem re¬
pat᷑ Quid amplius q̃rit. Fortassis aliam unita¬
tem eccłe int̾pretari uoles. de qua u̾acit̾ dicere
possis quia idcuro in illa nullus ꝑibit: qm̃ de
illa nullus exibit. Est enim unitas p̃destinatio¬
nis. de qua d̾i Nouit dñs qui sunt eius. Et ue¬
rum est quia om̃s qui in hac unitate sunt:
salui erunt. qm̃ ex hiis qui preuisi sunt ad uitam:
nullus ꝑibit. Sicut enim dicit script̾a qͦd̾ p̃desti¬
nauit hos ⁊ uocauit᷑. ⁊ quos nocauit hos ⁊ iusti¬

Expanded text:
sive unitatem nomines idem est, quia unitas sive unitatem nomines idem est, quia unitas est charitas, et charitas unitas. Qui ergo in unitatnon possunt. Manifesta est veritas. Nemo fidelis contradicit. Nullus in charitate perire potest. Ibi perirtionem non timet. Caveat ipse ne egrediatur foras. Intus positis perditio non est, sicut iis qui foris sunt salus non est. Qui incipit exire incipit perire. Cum autem foris positus ad charitatem revertitur, ad salutem reparatur. Quid amplius quaeris? Fortassis aliam unitatem Ecclesiae interpretari voles, de qua veraciter dicere possis, quod idcirco in illa nullus peribit, quoniam de illa nullus exibit. Est enim unitas praedestinationis de qua dicitur: Novit Dominus qui sunt ejus . Et verum est quod omnes qui in hac unitate sunt, salvi erunt; quoniam ex iis qui praevisi sunt ad vitam, nullus peribit. Sicut enim dicit Scriptura: Quos praedestinavit, hos et vocavit, et quos vocavit, hos et justi
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ iure d̃ qui amicus est: seimꝑ duligͥut di camic
ftusti in ꝓsꝑitate: dilige in adu̾sitate. Quid enĩ
in ꝓsꝑitate dtiexeris: in adu̾sitate ostendis. Si
enim amicum dilexisti: adhuc ip̃e est dilige ip̃m.
Cur cesset dilectio cum qd̾ amat᷑ ñ aufert᷑isi aũ
fortunam gilexisti: non ħ̃s iam qd̃ diligas. quia
fortuna dicessit. ⁊ ꝑmansit homo solus. hoc sibi
uult qd̃ dictum est qui amicus est semꝑ diligit.
Instas ad huc quasi mauis aliquid adducturꝰ ad
comꝓbandum quia caritas semel habita ñ rece¬
dat. Ostendis integram tunicam xͥ que scindi ñ
potuit̃. etiam qñ xp̃c pati potuit. Corpus xͥ uul
qd̃ affers si bñ intelligas. Quid est enim tunica
nnitas eccłe. Etce qm bonum ⁊ qm iocundum
habitare frẽs in unum. Quod unum: Manete
in dilectione mea. gͦ caritas: unitas eccłe est.
Et dicit scripta. Qui in unitate eccłe sunt: pe¬
rire ñ possunt. hoc est qd̾ dr̃e uoliusti. Qui in ca
ritate sunt ꝑire non possunt. Siue caritatem

Expanded text:
ur qui amicus est semper diligit. Si amicus fuisti in prosperitate: dilige in adversitate. Quid enim in prosperitate dilexeris, in adversitate ostendis. Si enim amicum dilexisti, adhuc ipse est, dilige ipsum. Cur cesset dilectio, cum quod amatur non aufertur. Si autem fortunam dilexisti, non habes jam quod diligas, quia fortuna discessit et permansit homo solus. Hoc sibi vult quod dictum est, qui amicus est semper diligit. Instas adhuc quasi majus aliquid adducturus ad comprobandum quod charitas semel habita non recedat. Ostendis integram tunicam Christi, quae scindi non potuit, etiam quando Christus pati potuit. Corpus Christir. Magnum est quod affers si bene intelligas. Quid est enim tunica unitas Ecclesiae? Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Quod unum? Manete in dilectione mea . Ergo charitas, unitas est Ecclesiae. Et dicit Scriptura: Qui in unitate Ecclesiae sunt, perirritate sunt, perire non possunt; sive charitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic est deus tuus. Cum diligis eum intellige qr boñ
tuuim ip̃e est. Quid est dilig̾e nisi concupud̾e̾. ⁊ hr̃e
uelle ⁊ possid̾e ⁊ frui:Si non ħetͣ. uelle hr̃e. si hec᷑
uelle retineie. qmͣuis uerum bonum ñ cmͣ diligi

Expanded text:
Sic est Deus tuus. Cum diligis eum, intellige quod bonum Sic est Deus tuus. Cum diligis eum, intellige quod bonum tuum ipse est. Quid est diligere nisi concupiscere et habere velle et possidere et frui? Si non habetur, velle habere; si habetur, velle retinere, quamvis ver
Abbreviated transcription (Latin):
quid mea parua ⁊ exigua est ad illim: affectus
aũt ⁊ amor diues in silum. Qd facẽ ñ possum.
nelle possum. fac̾em quidem si possem. S quian
possum: facio qdꝰ possum. Quid facis: Amo deutt
meum. Quom amas. Cupio inquis bonum ili
Quod bonum illi cuꝑe potes. qui extra illum lonũ
inuenire ñ potes: Dens sumum bonum est. ⁊ mipo
om̃e bonum est. ⁊ om̃e bonum ip̃e est. Quid cupisill
qui totum ħt. totum possidet. bono bonum optas.
iusticie rectum. sapientie iustum sensum. ꝑfestoni
increm̃tum. Suꝑuacua pietate mou̾is. Miscreie
potius tui. fue satis ħt. Tuillum ꝯmoptimꝰe me¬
uorem fac̾e uis. Cum gͦ deum diligis. ⁊ diligis il
num tuum est qd otugis: ⁊ ad bonum tuũ dius
quia bonum tuum ip̃e est quem cdaigis. Cumdi¬
ligis iusticiam cui diligis : sͥ antͥ: Cum sapĩam
diligis cum u̾itatem ⁊ bonitatem diligis: cui dili¬
bile oculis est cum diligis. cui diligis: Sibi an tibiꝰ

Expanded text:
quidem mea parva et exigua est ad illum, affectus quidem mea parva et exigua est ad illum, affectus autem et amor dives in illum. Quod facere non possum, velle possum. Facerem quidem si possem, sed quia non possum, facio quod possum. Quid facis? Amo Deum meum. Quomodo amas? Cupio, inquis, bonum illi. Quod bonum illi cupere potes, qui extra illum bonum invenire non potes? Deus summum bonum est, et in ipso omne bonum est, et omne bonum ipse est. Quid cupis illi qui totum habet, totum possidet? Bono bonum optas, justitiae rectum, sapientiae sensum, perfectioni incrementum? Supervacua pietate moveris. Miserere potius tui. Ille satis habet. Tu illum qui optimus est meliorem facere vis? Cum ergo Deum diligis tibi diligis, et bonum tuum est quod diligis, et ad bonum tuum diligis, quia bonum tuum ipse est quem diligis. Cum diligis justitiam cui diligis? Illi an tibi? Cum sapientiam diligis, cum veritatem et bonitatem diligis, cui dilibile oculis est cum diligis, cui diligis? Ipsis an tibi?
Abbreviated transcription (Latin):
tum potes si diligis qͣnͣtum potes. Tantum enim
facis: qͣnͣtum diligis. Si tantum potes qͣntiundi¬
ligis: tantum facis gͣntum diligis. Si aũt minus
potes: facis tam̃ qͣntum potes. Si uͦ plus potes⁊
minus diligis: qͣntum diligis: tantum facis. Pand
gͥ : Ita putas tͥ uiberi ut deun tuũ diligas. ut fa¬
num suum. s amas illumꝰ ad bonum tuum ⁊ am¬
as alum bonum tuum. Neq enun sic illum amaᷤᷤ
ad bonum tuũ ut ab illo sit bonum tuum. ⁊ ñ il¬
le sit bonum tuum. Itaq amas illum ad bonum
tuum ut ip̃e quem amas sit bonum tuũ. Si enim
alum amare uis ad bonum suum. quid illi boni
habes ab ip̃o habes. Oblitus es illi dr̃e deus meus
es tu qm̃ bonorũ meorran ñ eges. Quid gͦ illi dab
minus habes: alie plus ħt. ⁊ qd̃ aliquid he̾s. ile
totum ht. Quomg illum ħt amas: Quid illi dib̾
S dicis. Qmͣius dare ñ possum tam̃ optare pos¬
sum. Cupio ut illi bonum cueniat. Possibłias

Expanded text:
ntum potes si diligis quantum potes. Tantum enim ntum potes si diligis quantum potes. Tantum enim facis quantum diligis. Si tantum potes quantum diligis, tantum facis quantum diligis. Si autem minus potes, facis tamen quantum potes. Si vero plus potes et minus diligis, quantum diligis tantum facis. Quid igitur? Ita putas tibi juberi ut Deum tuum diligas, ut fanum suum, sed amas illum ad bonum tuum, et amas illum bonum tuum. Neque enim sic illum amas ad bonum tuum, ut ab illo sit bonum tuum, et non ille sit bonum tuum. Itaque amas illum ad bonum tuum, ut ipse quem amas sit bonum tuum. Si enim illum amare vis ad bonum suum, quid illi boni habes ab ipso habes? Oblitus es illi dicere: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Quid ergo illi dabis minus habes ille plus habet, et quod aliquid habes ille totum habet. Quomodo ergo illum amas? Quid illi dabis? Sed dicis: Quamvis dare non possum, tamen optare possum. Cupio ut illi bonum eveniat. Possibilitas
Abbreviated transcription (Latin):
odit aĩam suam. Amas liuores ⁊ ꝑcussuras. ⁊
tuiln̾a. ⁊ dicis amo carnem meam. Qualis amor
Tuillam led̾e ⁊ asfug̾e ñ cessas ⁊ amare te dicis
Mi amas illam: ama bonum illuis. Si amas illã
bñfac illi si potes opta si ñ potes. Hoc est amare
bñfacẽ.⁊ honum uelle. Qui ꝑsequit᷑ odit. Qui
fouet diligit. Si me dilig̾e uis᷑. sic me dilige. M¬
Quoqͥ si amicos ꝑsequers: inrimicos foues. malo
hostem hĩe. qmͣ familiarem. Nos amorem uoca¬
mus cum bonum diligit᷑. cõmodum optat᷑ saluss
deus est: ille utiq aĩam suam diligit. qui d̾m dilig̃.
quia anime sue bonm diligit. Quid enim putastiꝰ
tĩbi dictum fuisse qñ tͥ dictum est ut d̾m diligas:
Fortassis estimabas tͥ dici ut d̾m tuum diligas sic̃
diligis uicinum tuum. cognatum tuum. amicum
uł ꝓximum. Quomꝰ enim illum diligis. nisi quia
bonum cupis illi. ⁊ optas ⁊ facis si potes. ⁊ facis qni¬

Expanded text:
odit animam suam . Amas livores, et percussuras et odit animam suam . Amas livores, et percussuras et vulnera, et dicis amo carnem meam, qualis amor? Tu illam laedere et affligere non cessas, et amare te dicis. Si amas illam, ama bonum illius, Si amas illam benefac illi si potes, opta si non potes. Hoc est amare benefacere et bonum velle. Qui persequitur odit, qui fovet diligit. Si me diligere vis, sic me dilige; quin si amicos persequeris, inimicos foves, malo te hostem habere quam familiarem. Nos amorem vocamus cum bonum diligitur, commodum optatur, salusDeus est, ille utique animam suam diligit, qui Deum diligit, quia animae suae bonum diligit. Quid enim putasti tibi dictum fuisse quando tibi dictum est ut Deum diligas? Fortassis existimabas tibi dici, ut Deum tuum diligas sicut diligis vicinum tuum, cognatum tuum, amicum vel proximum. Quomodo enim illum diligis, nisi quia bonum cupis illi; et optas et facis si potes, et facis qua
Abbreviated transcription (Latin):
hibitione potiuis. ⁊ cõminatione ne in preceps
eas si ñ ceneat᷑. Sic gͦ dilectio carnis in p̃cepto po¬
nenda ñ fuit de quã constabat. quia satis hr̃et᷑
etiam si ñ p̃ciꝑet᷑. De dilectione uͦ anime queri
potest utrum in mandato constituta sit. ⁊ si hoc
mandatum est homini. ut diligat aĩam suam
utrum hoc mandatum aliud ab iłł duob mã¬
datis que supͣ ilistuncta sunt. in dilectione dei
⁊⁊ ꝓximm intelligend̾ sit. aut idem cum iłł. Qd
est aũt aĩam dilgere nisi bonum eius amare:
Sicut enim carnem suam amare d̾r qͥ bonum
illuis amat ⁊ cõmodum appetit ⁊ odisse. qͥ
ea que adũsa illi sunt ⁊ noxia. aut studiose a¬
Oit. aut uoluntarie sustinet. Ita quoꝙ aĩam
suam amare d̾r qui amat ea que bona alli sũt
⁊ salubria. ⁊ q̃ ad bonum illuis cooꝑant᷑ ⁊ sa¬
luti ꝓficiunt. Qui aũ que isli nocent amat: ñ
illam᷑ amat. Qui ddiligit inquit iniqͥtatem:

Expanded text:
hibitione potius et comminatione ne in praeceps hibitione potius et comminatione ne in praeceps eat si non teneatur. Sic ergo dilectio carnis in praecepto ponenda non fuit, de qua constabat quia satis haberetur, etiamsi non praeciperetur. De dilectione vero animae quaeri potest utrum in mandato constituta sit; et si hoc mandatum est homini ut diligat animam suam, utrum hoc mandatum aliud ab illis duobus mandatis quae supra distincta sunt in dilectione Dei et proximi intelligendum sit, aut idem cum illis. Quid est autem animam diligere, nisi bonum ejus amare; sicut enim carnem suam amare dicitur qui bonum illius amat et commodum appetit; et odisse qui ea quae adversa illi sunt et noxia aut studiose agit aut voluntarie sustinet, ita quoque animam suam amare dicitur, qui amat ea quae bona illi sunt et salubria; et quae ad bonum illius cooperantur et saluti proficiunt. Qui autem quae illi nocent amat, non illam amat. Qui diligit, inquit, iniquitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptõem foueat᷑ aĩa diligenda est ut contͣ ini¬
quitatem custodiat᷑. tñ si ncc̾itas alt̾uis incid̾it.
⁊ altm̃ pati nc̃ce sitr melius est ut caro sustine¬
at corruptõem: qmͣ aĩa faciat iniquitatem.
Utrumq gͦ diligendum est. s tam̃ magis illud
⁊ qd̾ meluis est. Qmͣuis aũt utrumq eẽt diligẽ¬
dum: non cũ utrũq ut dilig̾et᷑ erat p̃cipgend̾.
Nam quia ꝑ nature affectum carnis sue amor
sufficient̃ homini in erat: ñ erat p̃cepto uocan¬
dus ut illum hr̃et. s amonitione potuis cempe¬
randꝰ ne nimis hr̾et. Carnis inquit apłs cͣam
ne fec̾ias in desidiis. Carnem quippe suam ħo
ante peccm ꝑ affectum nature dilexit ad ne¬
cessitatem. post pecc̾m aũt ꝑ uicuim concupiᷤᷤ¬
centie iam nunc dilig̾e consueuit ad suꝑflui¬
tatem. ⁊ idcirco in hac ꝑte p̃cepto ñ eget ũ ꝑ
se uoluntarius est etiam si non moneat᷑. s pr̃o¬

Expanded text:
ruptionem foveatur; anima diligenda est ut contra iniruptionem foveatur; anima diligenda est ut contra iniquitatem custodiatur. Tamen si necessitas alterius inciderit; et alterum pati necesse sit, melius est ut caro sustineat corruptionem, quam anima faciat iniquitatem. Utrumque ergo diligendum est, sed tamen magis illud quod melius est, quamvis autem utrumque esset diligendum, non tamen utrumque ut diligeretur praecipiendum erat. Nam quia per naturae affectum carnis suae amor sufficienter homini inerat, non erat praecepto provocandus, ut illum haberet, sed admonitione potius temperandus ne nimis haberet, Carnis, inquit Apostolus, curam ne feceritis in desideriis . Carnem quippe suam homo ante peccatum per affectum naturae dilexit ad necessitatem; post peccatum autem per vitium concupiscentiae jam nunc diligere consuevit ad superfluitatem, et idcirco in hac parte praecepto non eget, ubi per se voluntarius est etiam si non moneatur, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
dei ⁊ ꝓximi agit᷑. id etiam qd̾ ad diligend̾ se homuĩ
uł p̃cipiendum uł faciendum est: continet᷑..
Duo or homine sunt aĩa ⁊ corpus. spc̃ ⁊ camo. utͣqͣ
deus fecit. ⁊ utrũq homo adeo accepit. Quiod au
dideo est. torum honum est. ⁊ ꝗd̾ bonum est totũ
diligendbrm est. Itaq ostige dełet homo cotũ qdͥ.
a deo bonumacceptt. quia bonitati ingratuˢ
eẽt: si qd̾ ab ip̃a est bonum ñ dilig̾et. Bene gͦ
facit cum diligit corpus suum ita tam̃ si bñ
diligat id est sim co diligat in quo diligen¬
dum est. Simiłit̾ cum diligit aĩam suam bñ¬
facit. ⁊ melius facit cum diligit aĩam suam qͣm
facit: cum ililigit carnem suam. ⁊ tanto meliꝰ
qnͣto melior est anima qmͣ caro. Itaq in utrotp
bñ fatit: cum utrumq bñ dilig̾it. Corpꝰ qͦ dili¬
gendum est ad ncc̾itatem. aĩa uͦ diligenda ẽ¬
ad bonitatem. Caro diigenda est ut contͣ cor¬

Expanded text:
Dei et proximi agitur, id etiam quod ad diligendum se homini Dei et proximi agitur, id etiam quod ad diligendum se homini vel praecipiendum vel faciendum est contineantur. Duo in homine sunt: anima et corpus, spiritus et caro. Utrumque Deus fecit et utrumque homo a Deo accepit. Quod autem a Deo est, totum bonum est, et quod bonum est, totum diligendum est. Itaque diligere debet homo totum quod a Deo bonum a Deo accepit; quia bonitati ingratus esset, si quod ab ipsa est bonum non diligeret. Bene ergo facit cum diligit corpus suum; ita tamen si bene diligat, id est si in eo diligat in quo diligendum est. Similiter cum diligit animam suam benefacit. Et melius facit cum diligit animam suam, quam facit cum diligit carnem suam; et tanto melius, quanto melior est anima quam caro. Itaque in utroque benefacit, cum utrumque bene diligit. Corpus quippe diligendum est ad necessitatem, anima vero diligenda ad bonitatem. Caro diligenda est ut contra cor
Abbreviated transcription (Latin):
tione confundi: qm̃ius ñ possunt in actione sepa¬
rau. Duo gͥ sunt p̃cepta caritatis. unũ ciuo d̾m
diligẽ p̃cipim᷑. altm̃ quo ꝓximum amare uibeñ.
Nuare tria data ñ sunt p̃cepta caritatis ut
sumlit̾ diligat homo se ip̃m. sicut dilig̾e iubet᷑
deum ⁊ ꝓximũ: S consida quia suꝑfliũ foret
ett illud sieri iuberet᷑: ad qd̾ faciend̾ sic homo ꝓnꝰ
fu̾at ex se: ut illud aut nõ posset. aut ñ ueliet di
ut sẽ diligeret. s tim̃dum ut cauendum mage
erat ne nimis dilig̾et. Hoc siquid̾ nature uusttũ
erat ut se odire non posset. scd̃m qd̾ nemo caruẽ
suam odio hu̾it cuius cõmodum qui nature m̃¬
situs est appetitus inseꝑabilit̾ diligit. ⁊ qd̃ adũ¬
sum est ali semꝑ detestat᷑ ⁊ sugit. Cam̃ quia q̃stio
aliciua ẽẽ iudet᷑ quare p̃ceptum ñ est homini ut
dalugat se ip̃m sicut mandatum est ut diligat
deum ⁊ ꝓximum suum: considare nos oport sii
forte in hiis duob mandatis in quib de dslect̾oe

Expanded text:
sint in actione separari. Duo igitur sunt praecepta charitatis: unum quo Deum diligere praecipimur, alterum quo proximum amare jubemur.tatis. Sed dicis: Quare tria data non sunt praecepta charitatis, ut similiter diligat homo seipsum, sicut diligere jubetur Deum et proximum? Sed considera, quod superfluum foret ut illud fieri juberetur, ad quod faciendum sic homo pronus fuerat ex se, ut illud aut non posset aut non vellet dimut se diligeret; sed timendum vel cavendum magis erat ne nimis diligeret. Hoc siquidem naturae insitum erat, ut se odire non posset; secundum quam, nemo carnem suam odio habuit ; cujus commodum qui naturae insitus est appetitus inseparabiliter diligit, et quod adversum est illi, semper detestatur et fugit. Tamen quia quaestio aliqua esse videtur quare praeceptum non est homini ut diligat seipsum, sicut mandatum est, ut diligat Deum et proximum suum; considerare nos oportet, si forte in his duobus mandatis in quibus de dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
tem quia ñ ht̃ caritatem. ⁊ quoc̃q ultra ꝓces¬
serit: erioe totum est. Sic isti de caritate menti¬
unt᷑. nescientes caritatem. quia p̃sum̾e ñ debu¬
erunt. in eo qd̾ uid̾e̾ ñ potuerunt. Dicunt qͥa
caritas semel habita. deinceps ñqmͣ ampluis
amittat᷑. Ego gͥ illos in t̾rogo. si ip̃i caritatẽ ñ¬
qͣm ꝑdiderunt. Et utinam idcuto caritatem
ñ ꝑdidissent quia habitam retinuissent. S
uereor qd̾ ideo potuis ñ ꝑdid̾unt: quia ñqmͣ

Expanded text:
tem, quia non habet charitatem, et quocunque ultra protem, quia non habet charitatem, et quocunque ultra procedit, error totum est. Sic isti de charitate mentiuntur, nescientes charitatem, quia praesumere non debuerunt in eo quod videre non potuerunt. Dicunt quod charitas semel habita, deinceps nunquam amplius amittatur. Ego igitur illos interrogo si ipsi charitatem nunquam perdiderunt, et utinam idcirco charitatem non perdidissent quia habitam retinuissent. Sed vereor quod ideo potius non perdiderunt quia nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ qd̾ facit pp̃ d̾m. Hoc gͦ dicunt de caritate quia
iuitus est uircutum oĩtm. ⁊ placet pp̃ ip̃am
que sine ip̃a. ⁊ si ad aliquid bona ẽẽnt: ad sum¬
mum tñ bonum optinend̾ bona eẽ ñ possent. ħ
omĩa de caritate dicta libent̾ suscipimꝰ quasi
pͥncipium bonum sententie ueracis. S sequit᷑
alind. qd̾ se qͥdem comungit u̾itati cum falsũ
sit ip̃m ut cum illa ingrediat᷑ ⁊ ꝓ illa suscipi¬
atur. S nos lucem disc̾nimꝰ a ten̾ebris. ⁊ deri¬
demus obscurum qd̃ lumini se ing̾it. ⁊ stare
se putat cum hoĩe. Si enim caritas lum̃ est: er¬
ror uͦ ⁊ stulticia tenebre sunt. ubi caritas ẽ ibi
cdarttas est. ⁊ ñ est in ip̃a qui palpando ince¬
dit. Qui enim in caritate est aut ambłat. ⁊ ui¬
det. aut stat. ⁊ ñ p̃sumit ultͣ quam uidet. Qͣ¬
diu uͦ in lumine est: siue stet siue ambłet: er¬
rare ñ potest quia uidet ubi est. Qui aũ p̾sũp¬
tione sua se p̃cipitat ubi ñ uidet: ꝑdit clarita¬

Expanded text:
oc ergo dicunt de charitate, quia virtus est virtutum omnium, et placent propter ipsam, quae sine ipsa, etsi ad aliquid bona essent, ad summum tamen bonum obtinendum bona esse non possent. Haec omnia de charitate dicta libenter suscipimus quasi principium bonum sententiae veracis. Sed sequitur aliud quod se quidem conjungit veritati cum falsum sit ipsum, ut cum illa ingrediatur et pro illa suscipiatur. Sed nos lucem discernimus a tenebris, et deridemus obscurum quod se lumini ingerit et stare se putat cum lumine. Si enim charitas lumen est, error vero et stultitia tenebrae sunt. Ubi enim charitas est, claritas est, et non est in ipsa qui palpando incedit. Qui enim in charitate est aut ambulat, aut videt, aut stat et non praesumit ultra quam videt. Quandiu vero in lumine est sive stet, sive ambulet, errare non potest, quia videt ubi est. Qui autem praesumptione sua se praecipitat, ubi non videt perdit clarita
Abbreviated transcription (Latin):
Ascende ꝙͦ dum potes. s m̃ tempis est cresreni
ĩ ꝑfitiendi. Postea cum consũmabũt᷑ omĩa sta¬
bit in eo ad qd̾ ꝑuen̾is. ⁊ ent hec sũnum tiũ
ii illo supͣ quod nõ transies ampłuis s sũmnũ
potes. ñ qm̃ niruis potes: ubi ñqm̃ totũ potes.¬
Dilige dũm deum tuum ex toto cordetuo. ⁊ ex
tota aia tua. ⁊ ex tota meute cua. ut ex illo
totum tium impleat᷑. etiam si a tuo totum illiꝰ
non capiatur. Totum replet in te. ⁊ suꝑhabun¬
dat in se. Si uas non deficit: oleum sufficit̃. Cor
tuum uas est. amor illiuis oleum est. Qmͣdiu uas
tum susticis quia ille ñ deficit. Dilige ex toto cor-¬
de tuo. ⁊ extota aĩa tua. ⁊ ex tota m̃te tua. ⁊ ex
toto intellectu tuo. ⁊ ex toto affectu tuo. ⁊ ex
tota memoria tua. Qnͣtum udugis. qͣntum
sapis qͣntum sufficis: tm̃ dilige. Totum cogni¬
tione impleat᷑. tottun dilectione afficiat᷑ totũ
inemoria teneat᷑. Qnͣtum illuminaris. tantũ

Expanded text:
Ascende ergo, dum potes: modo tempus est crescendi et proficiendi; postea, cum consummabuntur omnia, stabis in eo ad quod perveneris. Et hoc erit summum tuum in illo, supra quod non transies amplius; sed summum potes: nunquam ni totum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, ut ex illo totum tuum impleatur, etiamsi a tuo totum illius non capiatur. Totum replet in te, et superabundat in se. Si vas non deficit, oleum sufficit. Cor tuum vas est, amor illius oleum est. Quandiu vas ntum sufficis, quia ille non deficit. Dilige ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua, id est ex toto intellectu tuo, et ex toto affectu tuo, et ex tota memoria tua, quantum intelligis, quantum sapis, quantum sufficis, tantum dilige. Totum cognitione impleatur, totum dilectione afficiatur, totum memoria teneatur. Quantum illuminaris, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptuura nob̾ manifestat cum dicit. Dilige do¬
minum deum tuũ ex coto cordetuo. ⁊ extotam̃¬
te tua. ⁊ ex tota aĩa tua. Quasi dic̾et. Nontͥ p
potes. cm̃ ililige. Possibłitas tua ent mensira
tare qñtum potes. ut totum impleat᷑ qd̾ inte
est etam siñ totum capiat᷑ qd̾ in ip̃o est. Noli ti¬
niere quasi tͥ defic̾e debeat ille: si nĩmis capax
fueris. Quͣtumc̃q pot̾is ñqm̃ cantũ poteris
qnͣturi ille est. Si cm̃ posses: cantum eed. lũ
aute creste in sllo potes. equare illum f̃ potes.
Sresceg̾ ⁊ ꝓfice. Qnͣto maior in bono ei. tanto
melior eus. Si sũmus ẽẽt.optimis ẽes. slunc
quia sũmus esse ñ potes potes eẽ in sũmo. et
magnũ ł hoc est. ⁊ ex hoc tu magnus es sim
sĩmo est ⁊ canto utiq maior qͣnto ałcior. as¬
tendis aũ tum diligis. Sursum ꝑgis in carita¬
te quia caricas osursum ducit. sicut ait ap łs

Expanded text:
 manifestat, cum dicit: Diliges Do manifestat, cum dicit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et tota anima tua . Quasi diceret: Non tibi potes, tantum dilige. Possibilitas tua erit mensura tare quantum potes, ut totum impleatur quod in te est, etiamsi non totum capiatur quod in illo est. Noli timere quasi tibi deficere debeat ille si nimis capax fueris. Quantumcunque poteris, nunquam tantum poteris quantum ille est. Si tantum posses, tantus esses. Nunc autem cresceCresce ergo et profice. Quanto major eris in bono; tanto melior eris. Si summus esses, optimus esses. Nunc quia summus esse non potes, potes esse in summo. Et magnum tibi hoc est, et ex hoc tu magnus es, si in summo es, et tanto utique major quanto altior. Ascendis autem, cum diligis. Sursum pergis in charitate, quia charitas sursum ducit. Sicut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
penitere. Satissacẽ potes muinus face ã poe ax
luis est ut plus facias qm̃ mius. Idcuto soslectus
esto. satage da oꝑam. studium impende. tt cuapa¬
sit cuin finc. deuotio sine fine Cam nd aliqũ pecta¬
trie conscĩa consolet᷑ positus est mod  ⁊ men pera
bericentie ext̾ioris ut illa expleta ut ꝑpeetasi ta¬
peciam hĩe incipias. ⁊ sancta quadam p̃sũptio¬
ne na spe muscd̾e diuine de indulgentia. ⁊ iemis¬
siore pestorum confide. ⁊ tanto ilins qndo i teni¬

Expanded text:
poenitere. Satisfacere potes: nimis facere non potes. poenitere. Satisfacere potes: nimis facere non potes. Melius est ut plus facias quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da osit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix conscientia consoletur, positus est modus et mensura poenitentiae exterioris, ut, illa expleta vel perfecta, fiduciam habere incipias, et sancta quadam praesumptione in spe misericordiae divinae de indulgentia et remissione peccatorum confidere, et tanto verius q
Abbreviated transcription (Latin):
uitentia est alia ext̾ior. alia int̾ior. Peni¬
tentia exc̃ior in asflictione carius. peniten¬
tia uifior est in contitione cordis ꝑ penitentiã
ext̾iorem castigat᷑ culpa prani oꝑis. ꝑ penitentiã
iitiorem emendat᷑ culpa prane uoluntatis. Scom
enntitatem delicti: mensura correctionis pensanda
est enigite inquit fruaus dignos penitentie aliuro
est enim fructus penitentie. alud penitentia iã
Sieut aluid est auor. ⁊ aliud fructus ens sic ipa¬
am habes. Qñ aũt satisfactione subseqñte. ⁊ pu¬
nis ⁊ sornigis mala tua: frustus penitentie hales.
Sn displicet tir qd fecisti: penitentiam agis ꝑ
seq̃ris ⁊ puris qd fecisti: fructus penitentie facit
Penttentia est feti implatio suictuis penitentie
est. delicti corretio. S quia scdm meisurrdee¬
sti correctionis mensura pensandarese. idosruaus
penitentie dignos face oporcer. Si m correctione
mitior est asfuictio am̃ in culpa deleattio fuore
nar ceua scire hor ñ potes: iddo ncc̃e habes seetoi

Expanded text:
ia alia est interior, alia exterior. Poenitentia exterior est in afflictione carnis. Poenitentia interior est in contritione cordis. Per poenitentiam exteriorem castigatur culpa parvi operis. Per poenitentiam interiorem emendatur culpa pravae voluntatis. Secundum quantitatem delicti, mensura correctionis pensanda est. Agite, inquit, fructus dignos poenitentiae . Aliud est enim fructus poenitentiae, aliud ipsa poenitentia. Sicut aliud est arbor, et aliud fructus ejus: sic aliam habes, quando autem, satisfactione sequente, et punis et corrigis mala tua, fructus poenitentiae habes. Si displicet tibi quod fecisti, poenitentiam agis. Si persequeris et punis qPoenitentia est facti improbatio, fructus poenitentiae est delicti correctio. Sed quia pro mensura delicti, correctionis mensura pensanda est, ideo fructus poenitentiae dignos facere oportet. Si in correctione minor est afflictio quam in culpa delectatio fuit,mea? Quia scire hic non potes, ideo necesse habes semper
Abbreviated transcription (Latin):
que in humanis diuisa aliqnotiens inuenũtt᷑.
id qd̃ diuia inseꝑabile hñt. dicens homini ut
postam̃ oilig̾et deum: diugeret ⁊ ꝓximum sium
ñ qd̾ ullud Pne isto facere posset. s ne posse putar.
Primũ gͦ dixit ut deum dilig̾es. ⁊ ineo ĩpo det
ut sibi diligeret. quia omꝑas qui bonũ suum di¬
ligit. sbi diligit. Quia uͦ ñ omius quionum
alt̾uis diligit illi diligit euius bonum diligiti
post dilectionem dei. statim subumxct dilestionẽ
prnmi ut hoc homo ꝓximo suo cuꝑet diligendo a¬
lumqd̾ sͥ: diligendo deum. Nemo gͥ existimet
peo qd̾ ditum est. dilige ꝓximum tuũ sicut te¬
ip̃m. tantum quemlib unum hoĩem sedĩligere

Expanded text:
quae in humanis divisa aliquoties inveniuntur, quae in humanis divisa aliquoties inveniuntur, id quod divina inseparabile habent, dicens homini, ut postquam diligeret Deum, diligeret et proximum suum, non quod illud sine isto facere posset; sed ne posse putaret. Primum ergo dixit ut Deum diligeret; et in eo ipso dixit ut sibi diligeret, quia omnis qui bonum suum diligit, sibi diligit. Quia vero non omnis qui bonum alterius diligit illi diligit cujus bonum diligit; post dilectionem Dei statim subjunxit dilectionem proximi, ut hic homo proximo suo cuperet diligendo illum, quod sibi diligendo Deum. Nemo igitur existimet pro eo quod dictum est: Dilige proximum tuum sicut teipsum, quemlibet unum hominem se
Abbreviated transcription (Latin):
nem illius. pulcbritudiẽm. aut sapĩam slisꝰ qͣmus
ilum ñ dilig̾es. quia tibi dilig̾es ñ illi. Ita bonũ iuiꝰ¬
tura dilect᷑oem istam scd̾m illam que in aliis ⁊ de a¬
liis bonis est dilectionem. pͥmum p̃cipiens homini ũ
deum diligat intendens utiq ut in eo ip̃o se ip̃m di¬
ligat. quia diligẽ se ip̃m ñ aliud est tuͣn bonũ sim
dilig̾e. ⁊ bonum suum diligere ñ est aliud qmͣ sibidi¬
lig̾e. hoc est uelle illud ⁊ desid̾are. Quia enim om̃ĩ
i qui bonum sium diligit sibi diligit. ⁊ rursum
quia omnis quid̾m diugit bonum suum diligit᷑.¬
tir constat ꝓfecto tiuia nemo deum diligit᷑. qͥ sibi
alum ñ diligit. ⁊ omĩs qui diligit sͥ diligit. quia
desidłit ⁊ hĩe cupit quem diligit. Item quia non
oñis qui bonum alt̾us diligit: iuñd diligit cu¬
uis bonum diligit. quia ñ illi diligit uonũ qdͣdi
ligit: distixit scriptura humane menti scd̃m ea

Expanded text:
nem, pulchritudinem aut sapientiam illius, quamvis nem, pulchritudinem aut sapientiam illius, quamvis illum non diligeres, quia tibi diligeres, non illi. Enim verum bontura dilectionem istam secundum illam qua in aliis et de aliis bonus est. Dilectionem primum praecipiens homini, ut Deum diligat, intendens utique ut in eo ipso seipsum diligat, quia diligere seipsum non aliud est quam bonum suum diligere, et bonum suum diligere non aliud est quam sibi diligere: hoc est velle illud et desiders qui bonum suum diligit, sibi diligit, et rursum quia omnis qui Deum diligit bonum suum diligit, constat profecto quia nemo Deum diligit qui sibi illum non diligit. Et omnis qui diligit, sibi diligit; quia desiderat et habere cupit quem diligit. Item quia non omnis qui bonum alterius diligit, illum diligit cujus bonum diligit; quia non iliptura humanae menti, secundum ea
Abbreviated transcription (Latin):
deus ut aĩam tuam des illi. deinde cet̾a adicia
Siquid ꝓ isto dare uolu̾is: ñ accipit᷑ nisi ded̾is
⁊ istud. Primrũ istud. reliqua cum isto. Nonĩs
dico duos aut tres aut .iiii. hommes. s ties
totum mũdum contra aĩam tuam dilig̾e delis
Si enim aliquid pluscmͣ aĩam tuam diligis id
tp̃m ꝓfecto plusqmͣ d̾m dilige̾ comꝓbatis. qua
aĩam tuãm̃ diligis. nisi in eo solo qd lonũ allus
qd̃ deus est: diligis. Idcirco pͥmum dilige aĩam
tuam diligendo bonum aĩe tue. deinde etiamdi
lige ꝓxutm tuum sicut te ip̃m diligendo illi
bonum qd̃ diligis tibi. Hoc est enim ullũo ili
gere bonum illi dilig̾e. Nam bonũ ulłꝰ diu¬
gere posses: etiam si iui nͭ dnigͥes. Posses oͥ
t̃ diligere aut alti cuilib ⁊ ñ illi. ⁊ ita slumũ
diligeres qͣmuis bonum illuis dilig̾es. quia illi nõ
diligeres. Posses dilige̾ eqnũ illius uestim̃tum aie̾¬
domum. ⁊ agrum illuis. peccuniam illius. fortitudi¬

Expanded text:
Deus, ut animam tuam des illi, deinde caetera adjicias. Si quid pro isto dare volueris, non accipitur nisi dederis et istud. Primum istud, reliqua cum isto. Non itaque dico duos aut tres aut quatuor homines, sed nec totum mundum contra animam tuam diligere debes. Si enim aliquid plus quam animam tuam diligis, idem ipsum profecto plus quam Deum diligere comprobaris; quia animam tuam non diligis nisi in eo solo quod bonum illius quod Deus est diligis. Idcirco primum dilige animam tuam, diligendo bonum animae tuae. Deinde dilige etiam proximum tuum sicut teipsum diligendo illi bonum qgere, bonum illi diligere. Nam bonum illius diligere posses, etiam si illum non diligeres. Posses enim tibi diligere, aut alteri cuilibet, et non illi, et ita illum non diligeres, quamvis bonum illius diligeres, quia illi non diligeres. Posses diligere equum illius, domum et agrum, pecuniam illius, fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
si se ̾maliqrud bonum ũ est ilud qdͣ ft. sa¬
tre enim Ionum est ñ gr̃e in natura ñ sup
nat᷑am. Q d̾ g ex natura sola bonũ est ĩ cola
natura ⁊ m̃itum simui ⁊ p̃mium illuis est
Itaco qd sine caittate in sola nała it  b.
qͥd̾ in deo est supͣ nat᷑am p̃mium ñ ꝑtingit. q liq̃t
gͦ quia bonum oꝑando sũmum bonum oꝑet᷑¬
ñ meret᷑: nisi id solum qui id qd̾ facit bonum

Expanded text:
si secundum aliquid bonum est illud quod fit. Naturae enim bonum est non gratiae; in natura, non supra naturam. Quod ergo ex natura sola bonum est in sola natura et meritum simul et praemium illius est. Itaque quod sine charitate in sola natura fit ad illud quod in Deo est supra naturam praemium non pertingit. Liquet ergo quod bonum operando summum bonum non meretur nisi is so
Abbreviated transcription (Latin):
iud̾itis sidignum est ut deo offeratis. qd homo¬
s digne respueret. Quomͦ gͦ inqͥunt. m̃cennarii
nonsumus. si deum ꝓpt̾ hoc diugimꝰ ut p̃mui
abip̃o accipiamꝰ. Non est hoc graas amate nece
mmor iste filialis. s m̃cennarii ⁊ serui qui pͥmi¬
sun querit ꝓ seruitute sua. Quihac dicunt nir¬
ditem o ilestionis ñ intelligunt. Quid est ip̃m
diligere nisi ip̃m uelle hĩe. ñ aliud ad ip̃o.xi
lim hoe est gratis. Si aluid q̃reres ab ip̃o gͥtis ñ
amaies. Nunc aũt ante aluid queris ꝓ eo qs amaᷤ¬

Expanded text:
videritis si dignum est ut Deo offeratis, quod homovideritis si dignum est ut Deo offeratis, quod homo digne respueret. Quomodo, inquiunt, mercenarii non sumus si Deum propter hoc diligimus ut praemium ab eo accipiamus. Non est gratis hoc amare, neque amor iste filialis; sed mercenarii et servi, qui pretium quaerit pro servitute sua. Qui hoc dicunt virtutem dilectionis non intelligunt. Quid est enim diligere nisi ipsum velle habere? Non aliud ab ipso sed ipsum, hoc est gratis. Si aliud quaereres ab ipso, gratis non amares. Nunc autem non aliud quaeris pro eo quod ama
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ñ qmͣ despictunt᷑. Non tale est bonum qd deus
est. Si amat᷑: ħet᷑. Si diligit᷑. gustat᷑. p̃sens est
dilectioni. Si potes dilig̾e: poces hĩe. Siher das:
lec recipig. ñ aliud pro illo quent᷑. nec ꝓ alio illu
Eo forte m̃cennarius eris: si diligis d̾m ⁊ serm᷑
ei ut p̾mtum ab illo accipias. Dicunt ħstui¬
ai quidam. ⁊ tam stulti ut se ip̃os nõ intelligant
piigimus deum. ⁊ seriumꝰ illi. s ñ q̃rimꝰ p̃mi¬
nn ne mercennarii simus. etiam ip̃m ñ qnefimꝰ.
Dabit si uolu̾it s nos ñ querimus. In tant̃ enimi
grtutimuis manus ab omni mun̾e. ut etiam ip̃m
n queramꝰ quem diliginꝰ. Pura enim ⁊ gratuita
⁊ filiali dulectione oiliginitis. nicħ qrimu. pse
mus quem diligimꝰ. Audite homines supieitiro
Diligunꝰ inqͥunt ip̃m s ñ q̃rimus ip̃m. hoc ẽ dĩe
diligimꝰ ip̃m. s ñ curamis de ip̃o. Ego homo sicoi¬
ligi nollem a uobis. Si me sic diligetis ut de me
ñ curaretis: ego & ur̃a dilectione ñ curarem. us

Expanded text:
nnunquam despiciuntur. Non tale est bonum quod Deus est. Si amatur, habetur; si diligitur, gustatur: praesens est dilectioni. Si potes diligere, potes habere. Si hoc das, hoc recipis. Non aliud pro illo quaeritur, nec pro alio aliud Sed forte mercenarius eris si diligis Deum et servis ei, ut praemium ab illo accipias. Dicunt hoc stulti quidam, et tam stulti ut seipsos non intelligant. Diligimus Deum et servimus illi; sed non quaerimus praemium, ne mercenarii simus; etiam ipsum non quaerimus. Dabit si voluerit, sed nos non quaerimus. In tantum enim excutimus manus ab omni munere, ut etiam ipsum non quaeramus quem diligimus. Pura enim et gratuita et filiali dilectione diligimus, nihil quaerimus. Ipse mus quem diligimus. Audite homines sapientes. Diligimus, inquiunt, ipsum, sed non quaerimus ipsum. Hoc est dicere diligimus ipsum, sed non curamus de ipso. Ego homo sic diligi nollem a vobis. Si me sic diligeretis ut de me non curaretis, ego de vestra dilectione non curarem. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
alud diligam illud bonum ꝓximi mei. Sc̃o
me ⁊ post me aliquid illi debeo. ante me ut cõt᷑
me nich. alioaͥn ñ staret diliges ꝓximũ tuum
sicit de ip̃m. si illum dilig̾em odio hñs me ip̃m.
Scd̃m hunc itatp modum ñ nisi duo sunt pre¬
cepta caritatis. Primum de dilectione dei ĩ
quo homo u̾acĩ dtlgit se ip̃m. Scdm dẽ due¬
ctione ꝓximi in quo ꝓximũ diligit scit se
ipsum. Utrum caritai semel hita amitratur
uidam de caritate tam młta dr̃e uolt̃
it cautatem laudare incipiant cont᷑
iutatem⁊ ñ est cñ laus caritatis ubi est
iiura u̾itatis Dicunt caritatem taiem. ac
om̃e qm̃ius aliquo mͦ scd̾̃m affectum nature
ad bonum ꝓcliuem ineẽ possint. mitum tũ
et̾ne retrbutionis apud om hĩe ñ possint

Expanded text:
ecundum illud diligam bonum proximi mei. Secundum ecundum illud diligam bonum proximi mei. Secundum me et post me, aliquid illi debeo, ante me vel contra me nihil. Alioquin non staret: Diliges proximum tuum sicut teipsum, si illum diligerem odio habens meipsum. Secundum hunc itaque modum nonnisi duo sunt praecepta charitatis. Primum de dilectione Dei, in quo homo veraciter diligit seipsum; secundum de dilectionI. Utrum charitas semel habita amittatur. Quidam de charitate tam multa dicere volunt, ut charitatem laudare incipiant contra veritatem; et non est tamen laus charitatis ubi est injuria veritatis. Dicunt charitatem talem ac omnes quamvis aliquo modo secundum affectum naturae ad bonum proclivem inesse possint, meritum tamen aeternae retributionis apud Deum habere non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ⁊ quasi de dilectione securus amato ⁊ amãti
ui dulcedine diletionis de seꝑatione cõminala¬
tur. ñ quia illuis seꝑationem oiligelat. s quiã
alt̾us cõiuntionem optabat. In eo aũt qd̃ ꝓxi¬
ii bonum amat. ⁊ ꝓximo bonum amat:. uonũ
suum amat ⁊ sibi amat. quia lonum sͥ est bo¬
num ꝓxiri sui si amat illud ⁊ cupit illi. tid bo
num est illi Uerum enim bonum cum in inuidia
ũ possidet᷑ ⁊ cum cartate felicuis possidet᷑. Ses
dicis. s d̾ maus bonum est: magis diligendũ
Maiuis aũt bontm est duos satuari qͣm mium
Quapp̃ si optio data fu̾it quid malim ego eng
debeo ud multi saluent᷑ tm̃ ego solus. Hic gͥ
ũ attendis quuia maiuis bonum m est ut sauiᷤ
fiam ego solus ⁊ plures ꝑeant. qm̃ ut ꝑeam
ego solus ⁊ multi saluent᷑. Qd̾ aũt mau̾i bo¬
num mͥ est: ame plus diligendum est. quia m
p̾mũ uisitum est ut diligam bonũ meum. mo

Expanded text:
ebatur, et quasi de dilectione securus amato et amanti ebatur, et quasi de dilectione securus amato et amanti in dulcedine dilectionis de separatione comminabatur; non quia illius separationem diligebat, sed quia alterius conjunctionem optabat. In eo autem quod proximi bonum amat et proximo bonum amat, bonum suum amat et sibi amat, quia bonum sibi est bonum proximi sui; si amat illud, et cupit illud illi, quod bonum est illi. Verum enim bonum cum invidia non possidetur, et cum charitate felicius possidetur. Sed dicis: Quod majus bonum est, magis diligendum est; majus autem bonum est duos salvari quam unum: quapropter si optio data fuerit quod malim, ego eligere debeo ut multi salventur quam ego solus. Hic ergo non attendis quod majus bonum mihi est, ut salvus fiam ego solus et plures pereant, quam ut peream ego solus et multi salventur. Quod autem majus bonum mihi est, a me plus diligendum est, quia mihi primum insitum est ut diligam bonum meum, illud
Abbreviated transcription (Latin):
geiet ꝓximum cͣntum d̾m. si eum tm̃ dilig̾et
aĩtum se ip̃m. ꝓpt̾ea ñ illi d̾r ut illum an di¬
ligat s ut in eo in quose diugit: caltm dili¬
gede Iipds fabi cupit illi cupiat᷑. Hoc est enĩdisi¬
gere sicut se. cuꝑe isli. ⁊ optare qd stbi optat.
papt bonum pͥrimũ quid̃ .s: deinde illi. sis enĩ
possit. nisi ab eo a quo possidet᷑ totium recesectt:
pa debitum ñ extollat: nicꝰ ꝓcino ihendẽ co¬
git᷑. qd̾ sue necessitati debet᷑. Nich enim ꝓxĩo
debet uisi post illud ⁊ scd̃m illud qd̃ sͥ debet.
Et ideuto cum utrũq ñ potest: pͥmum faciat
d pͥmo faciendum est. De reliquo enĩ si ceest
esfestus. sufficit affeaus. Et fortassis pphuncaf¬
fectum ostendendum moyses de lbbo scupto
geleti petiit. ⁊ paulus ꝓ frĩb anathema a ꝓp̃o
fieri concupiuit. ñ quia deumn pp hoĩem ꝑde ua
lent: s quia d̾m si fieri posset sine ꝓximo quẽ
diugebant. possid̾e nollent. Affectus enim loc̃¬

Expanded text:
ximum quantum Deum, si eum tantum diligeret quantum seipsum. Propterea non illi dicitur ut illum tantum diligat, sed ut in eo in quo se diligit, illum diligat; et quod sibi cupit, illi cupiat. Hoc est enim diligere sicut seipsum, cupere illi et optare quod sibi optat, et cupit bonum, primum quidem sibi, deinde illi. Non enim possit, nisi ab eo a quo possidetur totum recesserit;ra debitum non extollat, nihil proximo impendere cogitur, quod sine necessitate debetur. Nihil enim proximo debet nisi post illud et secundum illud quod sibi debet. Et idcirco cum utrumque non potest, primum faciat, huod primum faciendum est. De reliquo enim si deest effectus, sufficit affectus. Et fortassis propter hunc affectum ostendendum, Moyses de libro scripto deleri petiit, et Paulus pro fratribus anathema a Christo fieri concupivit, non quia Deum prolent; sed quia Deum, si fieri posset, sine proximo quem diligebant possidere vellent. Affectus enim loqu
Abbreviated transcription (Latin):
¶uicium finem. Nec dum tam̃ ꝑfectio est. quia
dum aliud agit᷑ ⁊ aliud intendit᷑: ipsũ ad¬
huc ꝓpt̃ se bonum ñ amat᷑. Tunc accedit cari¬
tas ⁊ intrat ꝑ tunorem istum. qui dum mõstt᷑
qd̃ fug̃e debeamꝰ ꝑicłm. quodam mͦ appet̾e ⁊ desi¬
derare facit presidium. Conũtit gͦ cor ad d̾m
ut quodam mͦ de ip̃o fugiat ad ip̃m ħ est dun
cauet hr̃e iratum: studeat hr̃e ꝓpiciun. Hũc
sequit᷑timor filialis qui ex succedente caritate
nascit᷑ ut ip̃m tim̾e nicħ aliud sit qmͣ degusta¬
tum in caritate. bonum iam nolle amitt̾e.
Et hic quiden aliquid timor pene ad iu̾ctũ
ħt dum incerto ambłamꝰ ⁊ pot̃ in utramq
ad huc ꝑtem declinare statum uite mutabi¬
lis. S cum mutabilitas nulla erit tunc nlła
in certo suspicionis pena inerit.⁊ tunc timor
quodam m sine timore erit. ubi ⁊ de stabili¬
ate certi erimus ⁊ tamen reuerentiam cre¬
atori exib̾e ñ delistamꝰ. De Caritate.ou

Expanded text:
et finem. Necdum tamen perfectio est, quia et finem. Necdum tamen perfectio est, quia dum aliud agitur, et aliud intenditur, ipsum adhuc propter se bonum non amittatur. Tunc accedit charitas, et intrat per timorem istum. Qui dum monstrat quod fugere debeamus periculum, quodammodo appetere et desiderare facit praesidium. Convertit cor ad Deum, ut quodammodo de ipso fugiat ad ipsum, hoc est dum cavet habere iratum, studeat habere propitium. Hunc sequitur timor filialis qui ex succedente charitate nascitur, ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in charitate bonum jam nolle amittere, et hic quidem timor aliquid poenae adjunctum habet, dum in certo ambulamus, et potest in utramque adhuc partem declinare status vitae mutabilis. Sed cum mutabilitas nulla erit, tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit, et tunc timor quodammodo sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erimus, et tamen reverentiam Creatori exhibere non desistimus. DOMINICA IN
Abbreviated transcription (Latin):
g illud amittere nolis. Ex hiis .iiii. timorib .ii.
q .i. muicialis. ⁊ filialis. Seruit timor penam q̃
ab hom̃b infert᷑ metuit. ⁊ idcurro ei sufficit̃
cessare amalo oꝑe que ad ocłm famulat᷑. ⁊ rea¬
tum conscientie ñ metius: hominib placere
uolens. Mundanus uͦ timor hõib placẽ non
q̃rens. tam̃ displic̾e metuens. ⁊ ip̃e fingit qd̾
ũ est. tam m̃dax ui neganda u̾itate: qm fallax
alt̾ in falsitate regenda. ⁊ ut̾q in u̾itate offen
qmͣ deus ꝯminat᷑ penam decliuare satagit̃: ne¬
qͣam̃ sͥ suffic̾e uidet: ut ab illicita se oꝑatione
contineat. quia ei qui cor intuet᷑ ñ est satis ad¬
ꝓbationem si ĩnocens fu̾it actio: nisi etiam ip̃a
cordis cogitatio ante eius oculos sincera atq
udet totum: ad ꝑfectam ĩnocentiam coram
eo: ncc̃e esse considerat ut mundet totum. ⁊
ideo istetimor uncialis dr quia sub hoc ꝑbo
nam uoluntatem ⁊ uirtus inicium capit. ⁊¬

Expanded text:
a illud amittere nolis. Ex his quatuor duo a illud amittere nolis. Ex his quatuor duo id est initialis, et filialis. Servilis timor poenam, quae ab hominibus infertur, metuit, et idcirco ei sufficit cessare a malo opere: quia ad oculum famulatur, et reatum conscientiae non metuit, hominibus placere videns. Mundanus vero timor hominibus placere non quaerens, tamen displicere metuens, et ipse fingit quod non est, tam mendax ialter in falsitate tegenda. Et uterque in veritate offendquam Deus comminatur poenam declinare satagit, nequaquam sibi sufficere videt, ut ab illicita se operatione contineat, quia ei qui cor intuetprobationem si innocens fuerit actio, nisi etiam ipsa cordis cogitatio ante ejus oculos sincera atquevidet totum, ad perfectam innocentiam coram eo necesse esse considerat, ut mundet totum, et ideo iste timor initialis dicitur, quia sub hoc per bonam voluntatem, et virtutis initium capit
Abbreviated transcription (Latin):
magis trescit caritas tanto magis crescit᷑ uo¬
luntas. qͣnto magis crescit uoluntas. tanto
magis decrescit necessitas. ⁊ iam ꝑfecta cctri¬
tate: amat ad reu̾entiam: meliorem uolũ¬
tarius. ñ timet ad penam: fortiorem inuit᷑.
Querunt de xp̃o homĩe quom timorem Oñt
hu̾it. S facue est demonstrare quom uolũ¬
tarie patri in qͣntum ip̃e homo erat s̾ suꝑio¬
u subiciebat᷑. ⁊ spontanea reu̾entia cedelutꝰ
illi quem suꝑiorem cognoscebat dicens. Ni
t̾ maior me est. Sicut g amor cum sit mot᷑
mentis nat᷑alit̾ unus scd̾m diu̾̃sas qualitates
scił ad mundum est. qñ u ad dm estr caritas.
sic timor cum sit motus mentis nat᷑alit̃ unus
sacra scriptura disc̾nit. Seruilem. mũda¬
lum. mĩcialem. filialem. Seruilis timor est: pro
euitanda pena: abstinere a malo retenta uolũ
cum ꝑu̾so oꝑe etiam prauas cogitationes reseca¬
¶re. Filialis timor est. bono firmit̾ adħere. quasi¬

Expanded text:
magis crescit charitas, tanto magis crescit vomagis crescit charitas, tanto magis crescit voluntas; quanto magis crescit voluntas, tanto magis decrescit necessitas, et jam perfecta charitate amat, ad reverentiam meliorem voluntarius, non timet ad poenam fortiorem invitus. Quaeritur de Christo homine quomodo timorem Domini habuerit, sed facile est demonstrare quomodo voluntarie Patri, in quantum ipse homo erat, sibi superiori, subjiciebat, et spontanea reverentia cedebat illi quem superiorem cognoscebat, dicens: « Pater major me est . » Sicut igitur amor cum sit motus mentis naturaliter unus, secundum diversas qualitates scilicet ad mundum est, quando vero ad Deum est charitas. Sic timor cum sit motus mentis naturaliter unus, sacra Scriptura discernit, servilem, mundanum, initialem, filialem. Servilis timor est pro evitanda poena abstinere a malo, retenta voluncum perverso opere etiam pravas cogitationes resecare. Filialis timor est bono firmiter adhaerere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
norum significat᷑. Primum est esurientem pas¬
cere. Scd̾m sitͣientem potare .ui. hospitem colu¬
gere .iiii. nudum uestire .u. infirmum usita
re.ui. ad incarc̃atum. ⁊ clausum uenire. In his¬
enum ncc̃itatib omnis uite humane molestia.
uł comp̾hendit᷑ uł sigurat᷑ in quib quisqui
ꝓpt̃ deum ꝓximo compatit᷑ miscd̾iam a deo in
ad omne qͦd facit agendum. impellit᷑. un̾
et tunor. alt̾ amor. Hec ouo cum lona sunt:
om̃e bonum efficiunt. ꝑ timorem enĩ maia
mala sn̾t: om̃ium malorum cansa existunt.
ꝑ tiorem enim malum: a bono recedit᷑. ꝑ amo¬
bem uͦ malum: mala ꝑpetrant᷑. Sunt g dũoi
quasi porte due. ꝑ quas mors ⁊ uita ingrediꝰ¬
unt᷑. mors quidem qñ aꝑunt᷑ ad malum. uita
autem tmͣdo ad bonum reserant᷑. Q sit
dit̃. timore recedit. Si iniusticia ꝑsttaisset ħo
ex uoluntate subic̾et᷑ meliori. nunc aũ exnct̃i
Quam ꝓfecto penam tunc caritas foras nit̾¬
tit. anͣdo subiectõem uoluntariam facit̃. Qnͣto

Expanded text:
ordiae: primum est esurientem pascere, secundum sitientem potare, tertium hospitem colligere, quartum nudum vestire, quintum infirmum visitare, sextum ad incarceratum et inclusum nim necessitatibus omnis vitae humanae molestia vel comprehenditur vel liguratur, in quibus quisquis propter Deum proximo compatitur, misericordiam a Deo in ad omne quod facit agendum impellitur. Unus est timor, alter amor. Haec duo cum bona sunt omne bonum efficiunt. Per timorem enim mala mala sunt, omnium malorum initium et causa existunt. Per timorem enim malum a bono receditur; per amorem vero malum mala perpetrantur. Sunt ergo duo haec quasi portae duae, per quas mors et vita ingrediuntur Mors quidem quando aperiuntur ad malum, vita autem quando ad bonum referantur. CAP. dit, timore recedit. Si in justitia perstitisset homo, ex voluntate subjiceretur meliori. Nunc autem ex necquia profecto poenam tunc charitas foras mittit , quando subjectionem voluntariam facit. Quanto