comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificare compulsi sunt. ante tribunal
iudicis respondisse. om̃ia quȩ in euangłio
scripta sunt. non afilio qi sed a bel rebub
principe demonioꝵ ẽẽ ꝑfecta: et tunc
aliquid interrogemus : resꝑon. deant
quid sit contra filium hominis dicere. &
in sp̃m scm̃ blasphemare. Ego quippe as¬
sero uxta sensum illuis eos qui xp̃m u
ꝑsecutione negauerint contra filium ho¬
nimis dixisse: & non in spm̃ sc̃m blaspbe¬
utiq negando xp̃m hoc ẽ filiũ hominos
sp̃ui sc̃o non fecit inuiriã. Si aut̃ xp̃m
negando negauit & sp̃m: edisferat here¬
ticus quomodo non peccet in spm̃ qui fi.¬
lium hominis denegarit. Aut si spm̃ sc̃im
hoc loco intelligendum patrẽ putat: pa¬
tris nulla est anegatore mentio facta.
Cum negaret petrus apłs eo tempore cũ
ancillȩ int̾rogatione ꝑterritus dnm
negauit. in filium hominis an in sp̃n
sc̃m uidetur cõmisisse peccatũ : Si id

Expanded text:
sacrificare conpulsi sunt ante tribunal sacrificare conpulsi sunt ante tribunal iudicis, respondisse omnia, quae in euangelio scripta sunt, non a filio dei, sed a Belzebub, principe daemoniorum, esse perfecta, et tunc aliquid interrogemus, respondeant, quid sit contra filium hominis dicere et in spiritum sanctum blasphemare. ego quippe adsero iuxta sensum illius eos, qui Christum in persecutione negauerint, contra filium hominis dixisse et non in spiritum sanctum blaspheutique negando Christum, iioc est filium hominis, spiritui sancto non fecit iniuriam. si autem Christum negando negauit et spiritum, edisserat hereticus, quomodo non peccet in spiritum, qui filium hominis denegarit. aut si spiritum sanctum hoc loco intellegendum patrem putat, patris nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Petrus apostolus eo tempore, cum ancillae interrogatione perterritus dominum negauit, in filium hominis an in spiritum sanctum uidetur commisisse peccatum? si id,
Abbreviated transcription (Latin):
remittetur ei neq in hoc scło neq in¬
futuro. Nouacianus affirmat ñ posse
iudȩos qui eo tempore blasphemabant
peccato blasphemiȩ non teneri. quippe
quia iam impii coloni inrt̃fectis pro¬
phetis de nece disi cogitabant: et in
amũ e ant ꝑditi ut ad saluandos
cos.filius uenisse responderit.
bilem dictam blaspheniã qutorm̃¬
tis cõp lsi & uariis eiuscerari cruciatibꝰ¬
S
dñm denegassent: sed his qui cũ uideant
inuirtutib oꝑadi. calumnientur & cla-¬
mitent demonis ẽẽ uirtutẽ. et omĩa signa
quȩ factasunt non ad diuinã maguificen¬
tiam. sed ad diabolum ꝑtinere. Inde et
saluator toto responsionis suȩ hoc agit ar¬
gum̃to: ut doceat non posse asatanan eici
Satanan. & regnũ eius int̾se non esse
diuisum. Cum enim diaboli studiũ sit dei
ledere creaturã: Quomodo eiusdem esse
poterit uoluntatis sanare languentes. & se.
ipsumfugare de obsessis corporib : Frobet
itaq nouatianus aliquem de his qui

Expanded text:
remittetur ei neque in hoc saeculo neque infuturo, Nouatianus adfirmat non posseIudaeos, qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri, quippe qui, inpii coloni, interfectis prophetis de nece domini cogitabant et in tantum erant perditi, ut ad saluandos eos se dei filius uenisse responderit. bilem dictam blasphemiam, qui tormentis conpulsi et uariis euiscerati cruciatibus dominum denegassent, sed his, qui, cum uideant in uirtutibus opera dei, calumnientur et clamitent daemonis esse uirtutem et omnia signa, quae facta sunt, non ad diuinam magnificentiam, sed ad diabolum pertinere. unde et saluator toto responsionis suae hoc agit argumento, ut doceat non posse a satana eici satanan et regnum eius inter se non esse diuisum. cum enim diaboli studium sit dei laedere creaturam, quomodo eiusdem esse poterit uoluntatis sanare languentes et se ipsum de obsessis fugare corporibus? probet itaque Nouatianus aliquem de his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupauit. Quo circa ut aliquid exempli
grã ponã quod interĩ occurrit sic̃ seriptũ
est. ne forte temptauerit uos is qui tem¬
ptat. ⁊ inanis sit labor ur̃. atq hic incelligr̃
diabdus tãꝙͣ ds omnino nõ temptet. de quo alio
loco scriptura dicit. ipse aut̃ neminem temp¬
tat. net cõtraria÷ ista sentencia. qua dicitur
temptat nos dñs ds noster. s soluitur questio
cũ uocabulũ temptacionis diu̾sas intelligen

Expanded text:
nuncupauit. Quocirca, ut aliqnuncupauit. Quocirca, ut aliqgratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forte temptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intellegitur diabolus. tamquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sententia ei. qua dicitur: Temptat uos dominus deus uester, sed soluitur quaestio, cum uoc
Abbreviated transcription (Latin):
atq scõꝵ ssti uͦ ꝑpetua corriptione crici¬
abunt᷑. qr ignis eoꝵ non extinguet᷑. ⁊ u̾miᷤ
eoꝵ non moliet᷑. Quid sibi gͦ ult ista dis.¬
tinctio ⁊ mortui resurgent incorrupti ⁊ noꝰᷤ
cõmucabim᷑. Nisi quia om̃s incorrupti
resurgent: S ex his iusti ÷ ĩmutabũt᷑
in illã incorruptelã. cui omnino nulla
possit nocẽ corruptio: Ac ꝑ hoc qui in eã
non cõmutabuntur. incorrupti quidẽ re¬
surgent integritate m̃broꝵ s tñ corrũ¬
pondi dolore penarũ cum audierit ite ĩ
ignẽ et̃nũ qui paratꝰ ÷ diabolo ⁊ angłis eiꝰ
istud fiat. ł quał ista cõmutacio futura
sit. Aduĩgit ⁊ dicit. Oportet enĩ corrrup¬
tibile hoc in duere. Porruptionẽ ⁊ mortale
hoc induere in mortalitatẽ. Non ut opinoe
dubitãdũ ÷ scdm hoc dictũ caro ⁊ sangus
regnũ dĩ non possidebt̃. q nõ ibi erit corrup¬
tio ⁊ mortalitas carnis ⁊ sanguinis. Sd̾m¬
has enĩ qualitates ħ loco cartiẽ ⁊ sangͥnem

Expanded text:
petua corruptione cruciabuntur, quia ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista distinctio: Et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, udubitandum est secundum hoc dictum: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum enim qualitates hoc loco carnem et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝗ dormiemꝰ. non tñ om̃s immuta¬
bim᷑. hanc immutacionẽ utrũ indet̾sꝰ
an in meliꝰ intelligi uoluent inferiora
h i̾sũma celeritate: In noiussima tuba
h. in noiussimo signo quod dabit᷑ ut ista
cõpleant᷑. Canet enĩ tuba inquid ⁊ mor¬
tui resurgẽt incorrupti ⁊ nos immuta¬
bim᷑. Ergo stã cõmutacionamn in meliꝰ sine
dubitacione oporter intelligi. qr om̃s ⁊ iusti
⁊ in iusti refurrecturi sunt. s sic̃ dñs in euã¬
gelio loqͥtur. qui bene fecerunt in resurrec¬
tionẽ uitȩ. qui mala egerunt in resurrec¬
cionem iudicii. iudiciũ appellans penã sem¬
piternã. Sic̃ alio loco. Qui ñ credit inqͥt
iã uidicatꝰ ÷ Prom̃ illi qui ad iudiciũ re¬
surrecturi sunt non comimutabunt᷑ in
illam incorrupcelã que nec doloris cor¬
ruptionẽ pati potest. Illa fideliũ : arq¬
L

Expanded text:
m dormiemus, non tamen omnes immutabimur. Hanc immutationem utrum in deterius, an in melius intelligi voluerit, inferiora hoc est in summa celeritate; in novissima tuba, hoc est, in novissimo signo quod dabitur, ut ista compleantur: canet enim tuba, inquit, et mortui resurgent incorrupti, et nos commutabimur. Ergne oportet intellegi, quia omnes et iusti et iniusti resurrecturi sunt sed, sicut dominus in euangelio loquitur, qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui male egerunt. in resurrectionem iudicii, iudicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidel
Abbreviated transcription (Latin):
indicant. Sequit᷑ enĩ. Propt̃ peccatũ ino¬
dic̃ quid tristauit illũ .i. ipsũ flacũ. ⁊ cet̾a.
Quȩ nisi de aĩa humana intelligi ne¬
queunt. In hac enĩ questione maxime
cauendũ ÷ ne aĩa ñ adõ facta natura
s ipsiꝰ dĩ substãcia tanꝗͣ unigenitꝰ filiꝰ
quod÷ uerbũ eiꝰ. aut aliqͣ eiꝰ particula

Expanded text:
indicant; sequitur enim: Propter peccatum moindicant; sequitur enim: Propter peccatum modicum quid contristaui illum, id est ipsum flatum, et cetera, quae nisi de aqueunt. In hac enim quaestione maxime cavendum est ne anima non a Deo facta natura, sed ipsius Dei substantia tanquam unigenitus Filius, quod est Verbum ejus, aut aliqua ejus particula
Abbreviated transcription (Latin):
quod hodie ÷ ⁊ cias inclibanũ mittitur dõ
sic uestit: nͥ forte credendũ ÷ fȩnũ adõ
uestiri. Dacdõ corpora non formari. cũ
eñ cdix̃ uestit. ñ de preterita ordinaciẽ
s de presenti oꝑacione satis indicat. Uñz
posuit. s dat. ut creatorem incelli¬
gas efficaciam sapientiȩ suȩ. reb que
cottidie suis temꝑib orũtur con¬
lia non comiutabilib ⁊ temporalib creato¬
ris motib s et̃na ⁊ stabili uirtute ⁊dantiu:
De illo sane quod ꝑ cunctandũ putasti. utrũ
baptizati om̃s si absq penitentia diu̾sis
cuminib irretiti de corpore exierint. ue¬
nĩ quolib tẽpore consecuturi sint:
librũ non parue quantitatis iã scripsi quẽ
sidescribe̾ uolueris. fortasse nicħ ulteriꝰ hinc
requires. S uis÷ ꝑme scire utrũ dĩ flatꝰ
ille in adam. idem ipse sit anima. bre¬
uit respondeo: aut ipse est aut ipso aĩa
loquit᷑ ꝑ esaiam propħam ds̃. uͥ dicit:
o mnẽ flatũ ego feci. quod sequentia satis

Expanded text:
quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit? nisi forte credendum est faenum a deo uestiri et a deo corpora non formari. cum enim dixit \'uestit\', non de praeterita ordinatione sed de praesenti operatione satis indicat. unde posuit\' sed d at\', ut creatorem intellegas efficaciam sapientiae suae rebus, quae cotidie suis temporibus oriuntur. conlia non commutabilibus et temporalibus creatoris motibus sed aeterna et stabili uirtute condantur. De illo sane. quod percontandum putasti, utrum baptizati omnes, si absque paenitentia diuersis criminibus inretiti de corpore exierint, ueniam quolibet tempore consecuturi sint, librum non paruae quantitatis iam scripsi, quem si describere curaueris, fortasse nihil ulterius hinc requires. Vis etiam per me scire, utrum dei flatus ille in Adam idem Ipse sit anima. breuiter respondeo: aut ipse est aut ipso animaloquitur per Esaiam prophetam deus, ubi dicit: Omnem flatum ego feci, quod sequentia satis
Abbreviated transcription (Latin):
posidet regnũ o caro aũ cũ scd̃m corrap¬
tionẽ intelligit᷑. non possidebit. hocens es
ruptio in corruptionẽ possidebit sic̃ satis
quantũ arbitror lisseriumꝰ. Quod aut̃
queris utrũ singillatĩ acreatore deo cor
porũ liniam̃ta form̃tur. Nec te moueb̾it
siquantũ potest humana ms. potenciã
diume oꝑaciõĩs intelligas. Quomodo enĩ
que creantur cũ dñs dicat. pat̃ meus
usq nc̃ oꝑat᷑ . Uñ nc̃ cessacio septimi dies
ab ipsis naturis condendis intelligenda
 facta. ñ ab earũ facta amministraci¬
one. q̃ cõditȩ referũtur: Nunc̃ gͦ natuia
rerũ acreatore amministrat᷑ ⁊ ꝑ ordineꝰ
p̾finitis locis ⁊ tẽporib suis cuncta nascł.
quomͦ legit᷑. pͥusꝙͣ te sormarẽ in uterono

Expanded text:
possidet regnum dei, caro autem curo secundum corruptionem intellegitur, non possidebit; hoc enim eruptio incorruptionem possidebit, sicut satis, quantum arbitror. disseruimus. Quod autem quporum lineamenta formentur, non te movebit, si, quantum potest humana mens, potentiam divinae operationis intelligas. Quomodo enim quae creantur, cum Dominus dicat: Pater meus usque nunc operatur? Unde illa cessatio septimi diei ab ipsis naturis contendis condendis intelligenda est facta, non ab earum administratione quae conditae referuntur. Cum ergo natura rerum a creatore administratur, et per ordines praefinitis locis et temporibus suis cuncta nascuntquomodo legitur: Priusquam te formarem in utero no
Abbreviated transcription (Latin):
manimã uiuã. dictũ ÷ aut̃ ⁊̃ de ani¬
malib ꝓducat t̾ra animã uiuã. Intel¬
ligit᷑ ĩ corpꝰ animale dici. simile cet̾is
animalib ꝑꝑt̾ mortis. dissolucionem.
⁊ corruptionem q̃ coctidie cibo reficitur
⁊ postea. seꝑata animantis cõpago dis¬
⁊ spũ utrũq ac totũ spc̃ erit. Quasi duxit¬

Expanded text:
animam uiuam. dictum est autem etiam de animalibus: Producat terra animam uiuam. intellegitur ergo corpus animale dici simile ceteris animalibus propter mortis dissolutionem et corruptionem, quae cotidie cibo reficitur et postea superata animantis compago diset spiritu, utrumque ac totum spiritus erit, quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
lemdõ. Ẽ si enĩ equalitatẽ illã ñ expsicainit hi¬
mane m̃ti ñdũ purgatȩ pocuit cñ iluerbo
qued inre posst muenire purgata dems itaq
opam mundãdo cordi nr̃s. ut iñ surgat acies
aua ista uidẽ ualeamꝰ. ꝓem eñ mundicordes
inquit. qr ipsi dm̃ uidebt̃. Ita excedentis ani¬
mał hoĩs caliginosas imagine̾ ad serenitatẽ
illa sinceritatẽq ueniemꝰ. qua uidẽ possimꝰ dm̃
ques dici posse uideamꝰ. Nã libello quẽ dignat᷑
es martẽ. si m̃ sit ociũ facultasq tͥbuat᷑ ad sui¬
ꝗla responde̾. arbitror te cogniturũ tãtt mi¬
nꝰ quẽꝙ uestiri lumine ueritatiᷤ. quanto mag̃
sibi uidet᷑ nudã depm̾e̾ ueritatem. Quis eñĩ
ferat ut alia omittã.⁊ b solũ interĩ ꝯinemo¬
rem quod maxiie ingemuicũ apłs paulꝰ
dicat. uidemꝰ nc̃ ꝑspeculũ in enigmate: tunc
aut̃ facie ad faciẽ. istos iã dic̾e oĩ integum̃to
detecto nudã se deꝓm̾e ueritatemꝰ Qui sidicẽ¬

Expanded text:
im aequalitatem illam non explicauit humanae menti nondum purgatae, posuit tamen in uerbo, quod in re possit inuenire purgata. demus itaque operam mundando cordi nostro, ut inde exsurgat acies, qua ista uidere ualeamus; beati enim mundicordes, inquit, quia ipsi deum uidebunt. ita excedentes animalis hominis caliginosas imagines ad serenitatem illam sinceritatemque ueniemus, qua uidere possimus, quod dici non posse uideamus. Nam libello, quem dignatus es mittere, si mihi sit otium facultasque tribuatur ad singula respondere, arbitror te cogniturum tanto minus quemque uestiri lumine ueritatis, quanto magis sibi uidetur nudam depromere ueritatem. quis enim ferat, ut alia omittam et hoc solum interim commemorem, quod maxime ingemui, cum apostolus Paulus dicat: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, istos iam dicere omni integumento retecto nudam se depromere ueritatem? qui si dice
Abbreviated transcription (Latin):
firmare. ut absit labes. adsit effigies
ad sit motio. absit fatigacio ad sit ues¬
cendi potestas. absit esuriendi necessi
questio ⁊̃ isto modo quẽ tu memorasti
ut carnis ⁊ sanguinis nomine. oꝑa car¬
nis ⁊ sangͥnis intelligant᷑ uerũ qm̃
ñ de oꝑib s de modo resureccionis
loquebat᷑. apłs. ⁊ eam questionẽ uer¬
sando disputabat. meliꝰ eo loco intelli¬
gitur caro ⁊ sanguis ꝓcorruptione
carnis ⁊ sangiums posita. Si enĩ
nom̃ carnis significat oꝑacionem
cur non significet ĩ corrup cionemꝰ
Sic̃ dictũ ÷ om̃is caro fenũ. stã ⁊ hic
ipsa corruptibilitas significata est.
Sequit᷑ enĩ & oĩs honor carnis ut flos
feni. Fenũ aruit. flos decidit. Nũ quid¬
nã hoc ⁊̃ illicarni conpetit: De qͣ
dictũ ÷ palpate ⁊ uidete qr sp̃c̃ carne¬

Expanded text:
firmare, ut absit labes, adsit effigies, firmare, ut absit labes, adsit effigies, adsit motio, absit fatigatio, adsit uescendi potestas. absit; esuriendi necessitquaestio etiam isto modo, quem tu commemorasti, ut carnis et sanguinis nomine opera carnis et sanguinis intellegantur; uerum, quia non de operibus sed de modo resurrectionis loquebatur apostolus et eam quaestionem disputando uersabat, melius eo loco intellegitur caro et sanguis pro corruptione camis et sanguinis posita. si enim nomen carnis significat operationem. cur non significet etiam corruptionem, sicut dictum est: Omnis caro faenum? nam et hic ipsa corruptibilitas significata est; sequitur enim: Et omnis honor carnis ut flos faeni: faenum aruit. flos decidit. numquidnam hoc etiam illi carni competit, de qua dictum est: Palpate et uidete. quia spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
rege missoꝵ corꝑa incẽdit. Si aut̃ hoc in
trib uris miraculũ factũ ẽẽ non dubitat
quisqͥs cũ diuinis oꝑib recte sapit cur ñ
credatur qui fec̃ illa corꝑa non posse igne
corrũpi. fecisse illud corpꝰ ñ igne nec fame
nec morbo nec senio nec ulla ui alia
qua solet humana corꝑa labefactare cor¬
igni derractã corruptionem s ipsi igni
de tractã corrũpendi facultatẽ. Qud ueremꝰ
ne carnẽ face nequiuerit nõposse cor
mutacione incelligit᷑. multo ÷ mirabiliꝰ
Simł enĩ ⁊ hominũ corꝑa nõ urebat ne
poss& nodẽ. ⁊ ligna fornacis urebat uͭ posse
ardere. S qui ⁊̃ ista non ciedut nimĩ
de diuina potestate diffidt̃ nec cũ eis
ł adeos nc̃ sermo nob̃ ÷ Qui aut̃ ista
tencia de ista uisibili atq tractabili
natura corꝑm quib dã manentib
auferre quas uoluerit qualitates. ac
limam̃t ꝑmanentib. corruptione uͦ
mortalitas emortua. stabili. uigore

Expanded text:
rege missorum corpora incendit. si autem hoc in rege missorum corpora incendit. si autem hoc in tribus uiris miraculum factum esse non dubitat, quisquis de diuinis operibus recte sapit, cur non credatur, qui fecit illa corpora non posse igne corrumpi, fecisse illud corpus nec igne nec fame nec morbo nec senio nec ulla ui alia, qua solet humana corpora labefactare corincorruptionem, sed ipsi igni detractam corrumpendi facultatem, quid ueremur, ne carnem facere nequiuerit non posse cormutatione intellegitur, multo est mirabilius; simul enim et hominum corpora non urebat, ne posset nocere, et ligna fornacis urebat. ut posset ardere. sed qui etiam ista non credunt, nimium de diuina potestate diffidunt nec cum eis uel ad eos nunc sermo nobis est; qui autem ista gitur diuina potentia de ista uisibili atque tractabili natura corporum quibusdam manentibus auferre, quas uoluerit, qualitates ac liniamentis manentibus corruptione uero mortalitatis emortua stabili uigore
Abbreviated transcription (Latin):
uidistis eũ euntẽ incęlũ. fides adsit ⁊
nulla q̃o remanebit. nͥ forte he sangͥne
requirendũ ÷ qr cñ dixiss& palpate ⁊ iudete
qr sp̃c̃ ossa ⁊ carnẽ non ht̃. ñ addidit sangͥnẽ
Nongͦ ⁊ nos addamꝰ inquirere quda ille ñ
addidit dice. ⁊ de cõpendio si placet finitasit
q̃o Fortassis enĩ accepta occasione sangͥnis
urgebit nos molestior ꝑscrutator ⁊ dicet.
Si sangͥs cur i non pituita cur ñ felflanũ.
⁊ fel ingrũ: Quib quatuor humorib
naturã carnis tẽꝑari ⁊̃ medicinȩ disci¬
plina testat᷑. S quod libet quisq addat
corruptione add̾e uideat. ne sue fidei
sanitatẽ castitatẽq corrũpat. Ex cõsuetu¬
dine rerũ exꝑtarũ in exꝑta diuina oꝑa
ĩ firmitas metit᷑ humana ⁊ ãcutile se
garrire arbitrat᷑ cũ dicit. si caro ÷
sanguis est. si sangͥs ⁊ tet̾i humores . Si
ceteri humores gͦ icorruptio. Eomͦ dicẽt
uiroꝵ triũ infornacẽ ignis ab impio

Expanded text:
uidistis eum euntem in caelum. fides adsit et nulla quaestio remanebit. nisi forte de sanguine requirendum est, quia, cum dixisset: Palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, non addidit sanguinem. non ergo et nos addamus inquirere, quod ille non addidit dicere. et de compendio, si placet, finita sit quaestio; fortassis enim accepta occasione sanguinis urgebit nos molestior perscrutator et dicet: Si sanguis, cur non et pituita, cur non et fel flauum et fel nigrum, quibus quattuor humoribus naturam carnis temperari etiam medicinae disciplina testatur? sed quodlibet quisque addat, corruptionem addere caueat, ne suae fidei sanitatem castitatemque corrumpat. Ex consuetudine rerum expertarum inexperta opera diuina infirmitas metitur humana et acutule se garrire arbitratur. cum dicit: Si caro est, et sanguis est; si sanguis, et ceteri humores: si ceteri humores, ergo et corruptio. eo modo diceret: et uirorum trium in fornacem ignis ab impio
Abbreviated transcription (Latin):
tubarũ subuersa clangorib. It rugu¬
letur adoniberec. ut g̃ai oe asar pul.¬
cherrimȩ quondã concidant ciuita.¬
tes. Fr̃s qui nobiscum in monasterio¬
lo sunt. de salutant. Sc̃os qui nos di.¬
ligere dignantur ꝑ te oppido salutamꝰ.

Expanded text:
tubarum subuersa clangoribus, ut iugutubarum subuersa clangoribus, ut iuguletur Adonibezec, ut Gai et Asor pulcherrimae quondam corruant ciuitates. fratres, qui nobiscum in monasteriolo sunt, te salutant. sanctos, qui nos diligere dignantur, per te oppido salutam
Abbreviated transcription (Latin):
candidas segetes. quȩ paratȩ sunt ad me.¬
tendũ. Quod aut̃ pretaris ut nr̃is moni.¬
tis. nabugodonosor. ut rabsaces & nabu.¬
zardan & olofernes inte occidat: Nunquã
nĩa auxilia postulares si in te uiuerent.
Sed quia illi mortui sunt. & cũzorobabel.
& iesu filio iosedech sacerdote magno.
cũ erra quoq & neem̾a ruinas ierłm
ȩdificare cȩpisti. Nec mittis mercedem
in pertusũ sacculũ. sed thesauros tibi in
cȩlestib paras : idcirco nr̃as appetis ami.¬
citias. quos xp̃i famulos arbitraris.
Scãm filiã theodocam sororẽ beatȩ
memoriȩ lucini. ꝑ se cõmendatã in eo
sermone cõmendo: ut coepto itinere
ñ lassetur. ut ad terrã scãm multo per
heremũ labore ꝑueniat. Ut non putet
ꝑfectã ẽẽ uirtutem exisse de egypto.
sed ꝑ innumerabiles insidias. ad montẽ
nabo. & ad iordanẽ fluuũ ꝓuenire.
Ut accipiat scdam in galgala circũcisio¬
nẽ: ut illi iericho corruat. sacerdotaliũ

Expanded text:
candidas segetes, quae paratae sunt ad mecandidas segetes, quae paratae sunt ad metendum . 3. Quod autem precaris, ut nostris monitis Nabuchodonosor, et Rapsaces, et Nabuzardan, et Holofernes in te occidantur, NUNQUAM nostra auxilia postulares, si in te viverint. Sed quia illi mortui sunt, et cum Zorobabel, et cum Jesu filio Josedec Sacerdote magno , cum Ezra quoque, et Neemia ruinas Jerusalem aedificare coepisti; nec mittis mercedes in pertusum sacculum, sed thesauros tibi in coelestibus paras, idcirco nostras appetis amicitias, quos Christi famulos arbitraris. am meam Theodoram, sororem beatae memoriae Lucini, per se commendatam meo sermone commendo, ut in coepto itinere non lassetur, ut ad terram sanctam multo per heremum labore perueniat, ut non putet perfectam esse uirtutem exisse de Aegypto, sed per innumerabiles insidias ad montem Nabo et ad Iordanem fluuium perueniri, ut accipiat secundam in Galgala circumcisionem, ut illi Hiericho corruat sacerdotalium
Abbreviated transcription (Latin):
nem. & me horum ingerere caritati :
Quia meliores sunt dũo quã unus: et
si alter ceciderit. ab altero fulcietur. Iu¬
nculus tripl ex non rumpitur: et fr̃
frẽm adiuuans exaltabitur. Scribe igit᷑
audacter. & absentiã corporum crebro
uince sermone. Nec doleas si non habeas
quod formiculȩ. muscȩ. o serpentes ha¬
beant. idest carnis ocłos: sed illũ te odm
habere lȩtare. de quo incantico dicitur
canticoꝵ. Yulnerasti me soror mea spon¬
sa. in uno de ocłis tuis: de quo ds̃ uidet᷑.
De quo ꝑ moysen dicitur. Transiens ui-¬
debo uisionem hanc magnam. Deniq
quosdam etiã mundi philosophos legi¬
mus. ut totã cogitationẽ ad mentis co.¬
gerent puritatẽ: sibi ocłos eruisse. It ꝑ
ꝓpħam dicitur. Intrauit mors per fene.¬
stras. Et apłi audiunt. Qui uiderit
muliertm ad concupiscendũ: iam me¬
chatus est eam in corde suo. Unde p̾ci-¬
pitur eis ut leuent oculos. ut uideant¬

Expanded text:
nem et me eorum ingerere caritati? nem et me eorum ingerere caritati? quia meliores sunt duo quam unus et, si alter ceciderit, ab altero fulcietur. funiculus triplex non rumpetur et frater fratrem adiuuans exaltabitur. scribe igitur audacter et absentiam corporum crebro uince sermone. Ne doleas, si hoc non habeas, quod formiculae et muscae et serpentes habent, id est carnis oculos; sed illum te oculum habere laetare, de quo in Cantico dicitur canticorum: uulnerasti me,, soror mea sponsa, uno de oculis tuis, de quo deus uidetur, de quoa Moyse dicitur: transiens uidebo uisionem hanc magnam. denique quosdam etiam mundi philosophos legimus, ut totam cogitationem ad mentis cogerent puritatem, sibi oculos eruisse. et a propheta dicitur: intrauit mors per.fenestras uestras. et apostoli audiunt: qui uiderit mulierem ad concupiscendum, iam moechatus est eam in corde suo. unde ppitur eis, ut levent oculos, et videant
Abbreviated transcription (Latin):
michi multoꝵ sim conscuis pes¬
catoꝵ. & cotidie inoratione fle¬
xis genib loquar. delicta ui.¬
uentutis meȩ. & ignorantiȩ meȩ ne
memineris: tamen sciens dictum esse
ab apło. Ne inflatus suꝑbia incidat in
iudiciũ diaboli. Et in alio loco scriptũ.
suꝑbis ds̃ resistit. humilib aut̃ dat gra¬
tiam: Nichil tta a pueritia uitare conatꝰ
ceruicẽ dĩ contra se odia ꝓuocantem.¬
Noui enĩ magistrũ & dñm & dm̃ meũ
in carnis humilitate dixisse. discite A
me. quia mitis sũ & humilis corde: ante
ꝑ os cdauid cecinisse: Mem̃to dñe dauid
ꝙ om̃is mansuetudinis eiꝰ. Et in alio loco
legimꝰ. Ante głam humiliatur cor uiri.
&e ante ruinã leuatur. Itaq obsecro te.
Ne me putes sumptis litteris tuis ante
tacusse : & alioꝵ uł infidelitatẽ uł ne.¬
gligentiã inme referas. Quid enĩ causȩ¬
erat ut ꝓuocatus officio. tacerẽ. & ami.¬
citias tuas meo silentio repellerẽ. qui
ultro soleo bonorsĩ appetere necessitudi.¬

Expanded text:
mihi multorum sim conscius peccatorum, et quotidie in oratione flexis genibus loquar: « Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris » : tamen sciens dictum esse ab Apostolo: « Ne inflatus superbia incidat in judicium diaboli » : Et in alio loco scriptum: « Superbis Deus resistit; humilibus autem dat gratiam » , nihil ita a pueritia conatus erectam, Dei contra se odia noui enim magistrum et dominum et deum meum in carnis humilitate dixisse: discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et ante per os Dauid cecinisse: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius. et in alio loco legimus: ante gloriam humiliatur cor uiri et ante ruinam eleuatur. itaque obsecro te, ne me putes sumptis litteris tuis ante tacuisse et aliorum uel infidelitatem uel neglegentiam in me referas. quid enim proderat, ut prouocatus officio tacerem et amicitias tuas meo silentio repellerem, qui ultro soleo bonorum appetere necessitudi
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatiq conducere: frigida quȩq in esu
&& potu sumere. Sicut econtrario senibus¬
p̃cipit. qui pitiuta laborant & frigore:
calidos cibos & uetera uina ꝓdesse. Unde
& saluator. At tendite inquit uob̾. Ne for¬
de grauentur corda ur̃a incrapula. &
ebrietate. & cura hiuꝰ uitȩ. Et apłs. Uinũ¬

Expanded text:
sanitatique conducere frigida quaeque in esu sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere. Sicut e contrario senibus, qui pituita laborant et frigore, calidos cibos, et vetera vina prodesse. Unde et Salvator: « Attendite, inquit, vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae » . Et
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑. Maledicã linguã: indictũ emen-¬
dat silentiũ. Cultꝰ corporis & habitus
uestium: unus ore spatio cõmutatur.
Omĩa alia peccata extrinsecꝰ sunt : & qđ
foris ẽ facile uitatur. Solalibido insita
ado. obliberdrũ creationẽ : si fines suos
egressa fuerit. redundat inutiũ: & qua¬
dam lege naturȩ. in coitũ gestit erũpere.
Grandis ergo uirtutis ẽ. & sollicitȩ dili¬
gentiȩ. siperare qod natasis: in car-¬
ne ñ carnalit̃ uulus Tecũ pugnare
cotidie: & inclusũ hostẽ. argi ut fabulȩ
ferunt centum ocłis obseruare. Hoc
peccatum qđ fecerit homo extra corpꝰ
est. qui aut̃ fornicatur. incorpꝰ suum
peccat. Aiunt medici. & qui de huma.
norũ corporũ scripsere naturis. pcipue
gallienus: in libris quoꝵ titulus. ẽ. ꝑuerorũ¬
& iuuenũ ac ꝑfectȩ ętatis uiroꝵ mulierũq
corpora. intoto calore feruere: & noxios
eẽ his etatib cibos qui calorem augent.

Expanded text:
ponitur; maledicam linguam indictum emenponitur; maledicam linguam indictum emendat silentium; cultus corporis et habitus uestium unius horae spatio commutatur; omnia alia peccata extrinsecus sunt et, quod a foris est, facile abicitur: sola libido insita a deo ob liberorum creationem, si fines suos egressa fuerit, redundat in uitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere. grandis ergo uirtutis est et sollicitae diligentiae superare, quod natus sis in carne, non carnaliter uiuere, tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi, ut fabulae ferunt, centum oculis obseruare. hoc peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. aiunt medici et qunorum corporum scripsere naturis, praecipueque Galienus in libris quorum titulus est et juvenum, ac perfectae aetatis virorum mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant;
Abbreviated transcription (Latin):
& palã peccant : ut post quã eos uideris.
intelligas peccatores. Alios autẽ qui cal.¬
lide occultant intia sua: ex sequenti con¬
uersatione cognoscimus. Similiter &
bona apud alios inꝓpatulo sunt: in aliis
longo usu discimus. Quid ergo necesse
est nos iactare pudicitiã. quȩ sine comi¬
tib & appendiciis suis. continentia. &
parcitate. fidem sui facere ñ potest: Apłs
macerat corpꝰsuũ. & anim̃a subicit in¬
perio. Ne quod aliis p̾cipit. ipse ñ seruet:
& ad olescentula feruente cibis corpore.
de castitate secura. ẽ : Neq uero hoc
dicens condempno cibos. quos ds̃ crea¬
uit ad utendũ cum grãrũ actione: sed
iuuenib & puellis incentiua escas assero
uoluptatũ. Non ethnei ignes. ñ uulca.¬
nia tellus. Non uesulus. e olimpꝰ. tantis
ardorib estuant: ut uiueniles medullȩ.
uino plenȩ. dapib inflãmatȩ. Auaritia
calcatur aplerisq : & cũ marsuppio de.¬

Expanded text:
et palam peccant, ut, postquam eos uideris, statim et palam peccant, ut, postquam eos uideris, statim intellegas peccatores; alios autem, qui callide occultant uitia sua, ex sequenti conuersatione cognoscimus. similiter et bona apud alios in propatulo sunt, in aliis longo usu discimus. quid ergo necesse est nos iactare pudicitiam, quae sine comitibus et adpendiculis suis, continentia et parcitate, fidem sui facere non potest? apostolus macerat corpus suum et animae subicit imperio, ne, quod aliis praecipit, ipse non seruet: et adulescentula feruente cibis corpore de castitate secura est? Neque uero haec dicens condemno cibos, quos deus creauit ad utendum cum gratiarum actione, sed iuuenibus et puellis incentiua esse adsero uoluptatum. non Aetnaei ignes, non Uulcania tellus, non Ueseuus et Olympus tantis ardoribus aestuant, ut iuueniles medullae uino plenae, dapibus inflammatae. auaritia calcatur a plerisque et cum marsuppio de
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qua fidutia erigit ad cęlũ uultus.
quos conditor ñ agnoscit: Frustra
obtendit᷑ ad olescentia: & ȩtas puella.¬
ris asseritur. Uiduȩ quȩ merito deo¬
dua ẽ. Nichil ẽ. necessariũ. nisi ꝑseue¬
rantia. Meminit pristinȩ uolupͥtatis:
scit quid amiserit. quo delectata sit.
Ardentes diaboli sagittȩ. ieiuniorũ &
ligiliarũ frigore restinguende sunt.
Aut loquendum nob ẽ. ut uestĩti sumꝰ.
aut uestiendũ ut loquim᷑. Qiud aliud
pollicemͣ. & aliud ostendimus. Iin-¬
gua ꝑsonat castitatẽ. & totum corpus
prefert impudicitiã. hoc quantum
peccato mortua: sed xp̃o quẽ secreta non
fallunt mortua ẽ. Anima enĩ quȩ pecca¬
uerit : ipsa morietur. Quorundam ho¬
minũ peccata manifesta sunt : p̾cedentia
adiudiciũ. Quosdã aut̃ & subsequuntur.
Similit̃ & facta bona manifesta sunt.
& quȩ aliter se habent abscondi ñ possuN.
Quod dico istius modi ẽ. Quidã tã libere

Expanded text:
est. qua fiducia erigit ad caelum uultus, est. qua fiducia erigit ad caelum uultus, quos conditor non agnoscat? frustra obtenditur adulescentia et aetas puellaris adseritur; uidua, quae marito uiaua est, ninu naoet necessarium nisi perseuerantiam. meminit pristinae uoluptatis, scit, quid amiserit, quo delectata sit: ardentes diaboli sagittae ieiuniorum et uigiliarum frigore restinguendae sunt. aut loquendum nobis est, ut uestiti sumus, aut uestiendum, ut loquimur. quid aliud pollicemur et aliud ostendimus? lingua personat castitatem et totum corpus praefert inpudicitiam. Hoc quantum peccato mortua, sed Christo, quem secreta non fallunt, mortua est. anima enim, quae peccauerit, ipsa morie- f tur. quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsequuntur. similiter et facta bona manifesta sunt et, quae aliter se habent, abscondi non possunt. quod dicit, istius modi est: quidam tam libere
Abbreviated transcription (Latin):
quã angłi conscendunt. atq descendt̃:
cui dñs innititur. lassis porrigens ma-¬
nũ: & fessos ascendentiũ gressus. sui
contẽplatione sustentans. Sed sicut
ñ uult mortẽ peccatoris tantũ ut con¬
uertatur & uiuat. ita tepidos odit.
Cito enĩ nausiã faciunt. Cui plus dimit¬
titur: plus diligit. Meretrix illa in
euangłio baptirata in lacrimis suis. &
crine quomultos ante deceperat. pedes
diĩ tergente saluata ẽ. Non habuit
crispa tis mitras : nec stridentes calcio¬
las. Nec orbes stybio fuliginatos. Quanto¬
fedior: tantũ pulchrior. Quid facit
infacie xp̃ianȩ purpurissus & cerussa:
quoꝵ alterũ ruborem genarũ. labioꝵq
mentitur. alterũ candorẽ oris & colli:
Ignis iuuenũ. fomenta libidinũ: impu¬
dice m̃tis indicia. Quomodo flere po-¬
test ꝓ peccatis suis. quȩ lacrimis cutem
nudat. & sulcos ducit infacie : Ornatꝰ
iste nondñi ẽ: uelamen illud antixp̃i

Expanded text:
quam angeli conscendunt atque descendunt, quam angeli conscendunt atque descendunt, cui dominus innititur lassis porrigens manum et fessos ascendentium gressus sui contemplatione sustentans. sed, sicut non uult mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat, ita tepidos odit et cito ei nausiam faciunt. cui plus dimittitur,. plus diligit. MerEvangelio baptizata, lacrymis suis et crine, quo multos ante deceperat, pedes Domini tergens salvata est. Non habuit crispantes mitras, nec stridentes calceolos, nec orbes stfoedior, tanto pulchrior. quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? quorum alterum ruborem genarum labiorumque mentitur, alterum candorem oris et colli: ignes iuuenum, fomenta libidinum, inpudicae mentis indicia. quomodo flere potest pro peccatis suis, quae lacrimis cutem nudat et sulcos ducit in facie? ornatus iste non domini est, uelamen istud antichristi
Abbreviated transcription (Latin):
in pauꝑes. obsequiũ inseruos di. humi¬
litas &e cordis & uestiũ. atq incunctis
sermo moderatꝰ. Pat̃ tius quẽ ego ho.¬
noris causa nomino. Non quia consula¬
ris & patricius. sed quia xp̃ianus est.
impleat nom̃ suũ : & letetur filiã xp̃o
se genuisse non scło. Qum potius dole¬
atꝰ quod &e uirginitatẽ frustra amisen
& fructꝰ ꝑdideris nuptiarũ. Ubi est
maritꝰ quẽ tibi dedit: Etiã si amabilis.
etiã sibonꝰ fuisset: mors fiuisset omnla
& copula carnis subisset interitũ. Arripe
queso occasionẽ : & fac de necessitate inir.¬
tutẽ. Non quęrunt᷑ in xp̃ianis initia.
sed finis. Paulus male coepit: sed beue
finiuit. Iudȩ laudant᷑ exordia: sed fintͤ
ꝓditione dampnatur. Lege erechiel
Iustitia iusti non lib̾abit eũ. in quacũq
die peccauerit. Et impietas ĩpii ñ noce¬
bit ei : inquacũq die conuersus fuerit
abimpietate sua. Ista. ẽ. scala iacob per

Expanded text:
in pauperes, obsequium in seruos dei, humiin pauperes, obsequium in seruos dei, humilitas et cordis et. uestium atque in cunctis sermo moderatus. pater tuus, quem ego honoris causa nomino — non quia consularis et pinpleat nomen suum et laetetur filiam Christo se genuisse, non saeculo; quin potius doleat, quod et virginitatem frustra amiseris et fructus perdideris nuptiarum. Ubi est maritus, quem tibi dedit? Etiamsi amabilis, etiamsi bonus fuisset, mors finisset omnia et copulam carnis solvisset interitus. Arripe, quaeso, occasionem et fac de necessitate virtutem. Non quaeruntur in Christianis initia, sed finis: Paulus male coepit, sed bene finivit; Iudae laudantur exordia, sed finis proditione damnatur. Lege Ezechiel: Iustidie peccauerit, et impietas impii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab impi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ nos loquaces. ꝓsemuti. quasi & ipsi
aluid sint quã monachi: & quicquid in
monachos dicitur redundet in clericos.
qui patres sunt monachoꝵ. Detrimentũ
pecoris: pastoris ignominia. ẽ. Sicut
eregione illius monachi laudatur con¬
uersatio. qui uenerationi habet sacerdo.¬
tes xp̃i: non detrahit gradui. ꝑ quem
factus ẽ xp̃ianus. Nȩc locutꝰ sũ in xp̃o
filia: non dubitans de ꝓposito tuo.¬
Nunquã enĩ exhortatorias litteras postu¬
lares: si ambigeres de bono monoga¬
miȩ. Sed ut nequitias seruuloꝵ qui te
uenalem optant. & insidias affiniũ. ac
piũ parentis errorẽ intelligeres: cuiut
amorem in te tribuã. amoris scientiam
n concedo: dicens aliquid cum apostola
Confiteor ⁊elũ dĩ habet: sed non scdm
scientiã. Imitare potius & enĩ idipsum
repetã. scãm matrẽ tuã: cuiꝰ ego quoti¬
ens recordor. uenit inmentẽ ardar eiꝰ
in xp̃m. pallor exieiuniis: elemosinȩ

Expanded text:
sum nos loquaces, pro se muti; quasi et ipsi sum nos loquaces, pro se muti; quasi et ipsi aliud sint quam monachi, et non, quidquid in monachos dicitur, redundet in clericos, qui patres sunt monachorum. Detrimentum pecoris pastoris ignominia est, sicut e regione illius monachi vita laudatur, qui venerationi habet sacerdotes Christi et non detrahit gradui, per quem factus est Christianus. Haec locutus sum, in Christo filia, non dubitans de nunquam enim exhortatorias litteras postulares, si ambigeres de bono monogamiae, sed ut nequitiam servulorum, qui te venalem portant, et insidias affinium, ac pium parentis errorem intelligeres: cui, ut amorem in te tribuam, amoris scientiam non concedo, dicens alconfiteor, zelum dei habent, sed non secundum scientiam. imitare potius — crebro enim id ipsum repetamsanctam matrem tuam, cuius ego quotiens recordor, uenit in mentem ardor eius in Christum, pallor ex ieiuniis, elemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
istius modi uenenosa animatia: quȩ de.
core tuo saturare uentrẽ cupuint. Noi
suadent quod tibi. sed quod sibi prosit.
Et sepe illud obganniunt. Solane ꝑpe.¬
tua merens carpere iuuenta. Nec dulces
natos ueneris. Nec p̃mia noris: Ubi pu¬
dicitia & sc̃itas: ibi frugalitas. ibi dãpna¬
tum putant. Hec considerant de qͣnto :
sed quantũ accipiant. Ybicũq uiderinc xp̃i.¬
turpissimos serunt: et quod abipsis egres.¬
sũ est. ab aliis audisse se simulant. Idem
auctores & exaggeratores. Exiit fama de
mendatio. Quȩ cũ ad matronas ꝑuenent
& harũ linguis fuerit uentilata: ꝓuincias
penetrãt. Yideas plerasq rabido ore seuire
& tincta facie. iuperinis orbib. dentib
pumicatis carpere xp̃ianos. Hic aliqua
cidulum quiddã balba de nare locuta
ꝑstrepit: ac tenero supplantat uerba
palato. Om̃is consonat chorus: & latrañ
uniuersa subsellia. Iunguntur nr̃i or¬
dinis. qui & roduntur & rodunt. Adues¬

Expanded text:
istius modi uinosa animalia, quae de istius modi uinosa animalia, quae de corio tuo saturare uentrem suum cupiunt. non suadent, quod tibi, sed, quod sibi prosit, et saepe illud obganniunt: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Ueneris nec praemia noris? ubi pudicitia et stum putant: nec considerant de quanto, sed quantum accipiant. Ubicumque viderint Christurpissimos serunt: et quod ab ipsis egressum est, id ab aliis audisse se simulant, iidem auctores et exaggeratores. Exit fama de mendacio: quae cum ad matronas pervenerit, et earum linguis fuerit ventilata, provincias penetrat. Videas plerasque rabido ore saevire, et tincta facie, viperinis orbibus, dentibus pumicatis carpere Christianos. Hic aliqua,cidulum quiddam, balba de nare locutastrepit ac tenero supplantat verba palato. Omnis consonat chorus et latrant universa subsellia. Iunguntur nostri ordinis, qui et roduntur et rodunt adver
Abbreviated transcription (Latin):
luti: bruta quoq animalia & uage aues.
in eas dem pedicas retiaq incidunt. At
uereris Ne ꝓles furiana deficiat. & ex te
parens tuus non habeat nepotionẽ. qui
reptet in pectore. et ceruices eius stercore
liniat: Et quia pene om̃s habent filios.
qui habuere matrimonia : & quib nati
sund liberi suo generi responderunt. Et exbi¬
buit ciceronis filitis patrẽ in eloquentia:
cornelia ur̃a pudicitiȩ simul & fecundita.¬
tis exẽplar. gracchos suos se genuisse lȩta¬
ta est. Ridiculum sperare ꝓcerto: cum
multos & non habere uideas. & cũ habu¬
erint ꝑdidisse. Cui dimittis tantas diui-¬
tias: Xp̃o qui mori ñ potest. Quẽ habe.¬
bis heredem: Ipsum quẽ & dñm. Con.¬
tristabitur pater : sed lȩtabit᷑ xp̃s. Iuge.¬
bit familia: sed angłi gratulabuntur.
Faciat p̾at̃ qđ uult de substantia sua.
non es es eius cuinata es. sed cũi renata.
& qui te grandi redemit pretio sanguine
suo. Caue nutrices & ruinigerulas. &

Expanded text:
luti. bruta quoque animalia. et uagae aues luti. bruta quoque animalia. et uagae aues in easdem pedicas retiaque non incidunt. an uereris, ne proles Furiana deficiat et ex te parens tuus non habeat pusionem, qui reptet in pectore et ceruices eius stercore linat? quippini? omnes habent filios, quae habuere matrimonia, et, quibus nati sunt liberi, suo generi responderunt! exhibuit Ciceronis filius patrem in eloquentia? Cornelia uestra, pudicitiae simul et fecunditatis exemplar, Graecos suos se genuisse laetata est? ridiculum sperare pro certo, quod multos et non habere uideas et, cum habuerint, perdidisse. cui dimittis tantas diuitias? Christo, qui mori non potest. quem habebis heredem? ipsum, quem et dominum. contristabitur pater, sed laetabitur Christus; lugebit familia, sed angeli gratulabuntur. faciat pater, quod uult, de substantia sua: non es eius, cui nata es, sed cui renata et qui te grandi pretio redemit, sanguine suo. Caue nutrices et gerulas et
Abbreviated transcription (Latin):
ille suũ nouerit creatorẽ. Alioquin.
dauid tibi ꝓtinꝰ eanit. Audi filia & uide.
& inclinaꝰ aurẽ tuã: & obliuiscere popłm¬
tuuui & domũ patris tui. & concupiscet rex
decorẽ tuũ. Quia uidisti. quia mclinasti
aurẽ tuã. & popłi tui domusq p̾atris tui¬
oblita es: id circo concupisat rex decorem
tuũ. et dicit tibi. Tota pulchra esꝓxima
mea: & macula non.ẽ. in te. Quid pul-¬
chrius animẽ quȩ filia di nuncupatur. &
nullos extrinsecus quęrit ornatꝰ : Credit
in xp̃o. & hac ambitione ditata ꝑgit ad
sponsũ: eundẽ habens dñm quem & uirũ.
Quid angustiarũ habeant nuptiȩ: didi-¬
cisti inipsis nuptus. & quasi coturnicũ
carnib usq ad nausiam saturata es. Ama-¬
rissimam colerã: tuȩ sensere fauces. Eges¬
sisti acientes & morbidos cibos. Releuasti
estuantẽ stomachũ. Quid uis rursũ inge.¬
rere. quod tibi noxium fuit: Canis reuer.¬
tens aduomitũ. & sus aduolutabrum

Expanded text:
ille suum nouerit creatorem; alioquin ille suum nouerit creatorem; alioquin Dauid tibi protinus canet: audi, filia, et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere poputuum et domu-m patdisti, quia uidisti, quia inclinasti aurem tuam et populi tui domusque patris oblita es, idcirco concupiscet rex decorem tuum et dicet tibi: tota pulchra es, proxima mea, et macula non est in te. quid pulchrius anima, quae dei filia nuncupatur et nullos extrinsecus quaerit ornatus? credit in Christum et hac ambitione ditata pergit ad sponsum eundem habens dominum, quem et uirum. Quid angustiarum habeant nuptiae, didicisti in ipsis nuptiis et quasi coturnicum carnibus usque ad nausiam saturata es. amarissimam choleram tuae sensere fauces, egessisti acescentes et morbidos cibos, releuasti aestuantem stomachum: quid uis rursus ingerere, quod tibi noxium fuit? canis reuertens ad uomitum et sus ad uolutabrum
Abbreviated transcription (Latin):
sponte offert adolescentia. Sciens & ui.¬
dens in flãmã mitto manũ. ad ducent᷑
suꝑcilia. extendetur brachiũ. iratusq
chremes: tumido de seuiet ore. Consur-¬
gent ꝓceres. & aduersus epłam meam
turba patria detonabit: me magum &
seductorẽ clamitans. & in t̾ras ultimas
asportandũ. Addant si uolunt & sama¬
ritam: ut dñi mei titulũ recognoscam.
Certe filiã a parente ñ diuido. Neo dico
illud de euangłio : Sine mortuos. sepe¬
liant mortuosᷤ suos. Uiuit enĩ : qui cre-¬
dit in xp̃o. Qui in illũ credit: debet quo
modo ille ãbulauit. & ipse ambulare.
Facessat inuidia. quã nomini xp̃iano
maledicoꝵ semꝑ genuinus liuor infi-¬
git: ut dũ ꝓbra metuunt. ad uirtutes
non ꝓuocent. Exceptis epłis: ignoramꝰ
alterutrũ. Solaq causa pietatis ẽ: ubi
carnis nulla notitia est. Honora patrẽ
tuũ. sed si te a ueropatre ñ separat: ⁊ am
diu scito sanguinis copulã. quam diu

Expanded text:
sponte offert adolescentia. Sciens et visponte offert adolescentia. Sciens et videns in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur brachium; Iratusque Chremes tumido desaeviet ore. Consurgent proceres adversus Epistolam meam; turba patrseductorem clamitans et in terras ultimas asportandum. addant, si uolunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. certe filiam a parente non diuido nec dico illud de euangelio: sine mortui sepeliant mortuos suos. uiuit enim, qui credit in Christo, et, qui in illum credit, debet utique, quomodo ille ambulauit, et ipse ambulare. Facessat inuidia, quam nomini Christiano maledicorum semper genuinus infigit, ut, dum probra metuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis ignoramus alterutrum, solaque causa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu
Abbreviated transcription (Latin):
uio uitace senuanda
BSECRAS IITTERIS ET
suppliciter dep̃caris. ut tibi scribã.
duitatis coronã illeso pudicitiȩ
nomine conseruare. Gaudet animꝰ exul.¬
tant uiscera. gestit affectꝰ. hoc te cupere
ẽẽ post uirũ : quod sce memoriȩ mat̾ tua
titina multo fuit tempore sub marito.
Exauditȩ sunt p̾ces. & orationes eiꝰ. impe¬
trauit. ut adipisceretur unica filia. qđ
uiuens ipsa possederat. Habes preterea
generis tui grande priuilegiũ. quod ex
bitur. secundos nosse concubttꝰ. ut non
tam laudandasis. si uidua ꝑseueres : quam
uituꝑanda. si id xp̃iana ñ serues: quod ꝑ
tanta scła gentiles feminȩ custodierunt.
Taceo de paula & eustochio stirpis urẽ
florib. Ne ꝑ occasionẽ exhortationis tuȩ.
illas laudare uidear. Blesillãq p̾tereo.
quȩ maritũ suũ. tuũ secuta germanũ:
in breui spatio tẽpora uirtutum cõpleuit
Atͣq utinã p̃conia feminarũ imitarent᷑
uiri : & rugosa senectus redder&. quod

Expanded text:
UIDUITATE SERUANDA. bsecras litteris et suppliciter deprecaris, ut tibi rescribamduitatis coronam inlaeso pudicitiae nomine conseruare. gaudet animus, exultant uiscera, gestit affectus esse post virum, quod sanctae memoriae mater tua Titiana multo tempore fuit sub marito. Exauditae sunt preces et orationes ejus. Impetravit, ut adipisceretur in unica filia, quod vivens ipsa possederat. Habes praeterea generis tui grande privilegium, quod exifamiliae scribitur secundos nosse concubitus: ut NON TAM laudanda sis, si vidua perseveres, quam execranda, si id Christiana non serves, quod per tanta saecula gentiles feminae custodierunt. 2. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis vestrae floribus, ne per occasionem exhortationis tuae illas laudare videar. Blaesillamque praetereo, quae maritum suum, tuum secuta germanum, in brevi vitae spatio tempora virtutum multa complevit. Atque utinam praeconia feminarum imitarentur viri: ET RUGOSA senectus redderet, quod