comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam quam ipseiam inclusussit intenbrarum do¬
boquem fixit quȩrens qua exeat & fĩmueniens :
Seddicat qđ uult seductis &miseris. a quib multoam¬
plius quã xp̃shonoratur : ut hocp̃tio tam longas & tã
sacrilegas eis fabulas uendit dicat qđ uult indud at i
dobotam quãin carcere gentẽ tenebrarũ. & forin secus
affigat naturam lucis cuidehoste extincto qui&ẽ ꝑp&u¬
am ꝓmittebat:eccepeior est poenalucis quamtenebra¬
rũ peior poena dium ȩnaturȩ quãgentis aduersue
Illa quippe & suntenebris intusest: ad naturam eius
pertin& in tenebris habitare: Animȩ aut̃ quȩ hocs qđ

Expanded text:
tamquam ipse iam inclusus sit in tenebrarum glotamquam ipse iam inclusus sit in tenebrarum globo. quem finxit, quaerens, qua exeat, et non inueniens. sed dicat quod uult seductis et miseris, a quibus multo amplius quam Christus honoratur, ut hoc pretio tam longas et tam sacrilegas eis fabulas uendat. dicat quod uult, includat in globo tamquam in carcere gentem tenebrarum et forinsecus affigat naturam lucis, cui de hoste extincto quietem perpetuam promittebat: ecce peior est poena lucis quam tenebrarum, peior poena diuinae naturae quam gentis aduersae. illa quippe etsi in tenebris intus est, ad naturam eius pertinet in tenebris habitare; animae autem, quae hoc su
Abbreviated transcription (Latin):
in epistala ruinosi sui fundamenti delirat: Oblitus i
quod paulo antedix erat. ita autem fundata sunt cius¬
dem splendidissima regna supralucidam &beatam
terram. utanulloumquam aut moueri aut concuti
possint : postea di x̃: lucis uero beatissimȩ pater sciens
labẽ magnam acuastitatem quȩ extenebris surger&
aduersum sua scã impendere secula. nisialiquod
eximium ac prȩlarum &uirtute potenislum̃ opponat.
quo super& simula destru& stirpem tenebrarum : qui ex¬
tincta. perp&ua quies lucis incolis parar&ur
feetimuit labem acuustratem imn peqden tep. iseilis
ba aenin tuere conatusest utprolua quies lneis ieu¬
ln confiritenonerant in colelucir . de quib: a ptedicit
qđ errare st a prione lucida sua natirra passe sunate
qbi&i uolens coactus edicere liberacus uoluntate
peccasse quim̃ uult peccatũ ponere paisun necessitate
natuur contrarie uibiq nesciens quidloquatin

Expanded text:
in epistula ruinosi sui, Fundamenti delirat. oblitus enim, in epistula ruinosi sui, Fundamenti delirat. oblitus enim, quod paulo ante dixerat: ita autem fundata sunt eiusdem splendidissima regna supra lucidam et beatam terram, ut a nullo umquam aut moueri aut concuti possint. postea dixit: lucis uero beatissimae pater sciens labem magnam ac uastitatem, quae ex tenebris surgeret, aduersum sua sancta impendere saecula, nisi aliquod eximium ac praeclarum et uirtute potens numen obponat, quo superet simul ac destruat stirpem tenebrarum, qua extincta perpetua quies lucis incolis pararetur. ecce timuit labem ac uastitatem impendentem saeculis et extinguere conatus est. ut perpetua quies lucis inrnum configit, non erant incolae lucis, de quibus aperte dicit, quod errare se a priore lucida sua natura passae sint? ubi et nolens coactus est dicere libera eas uoluntate peccasse, qui non uult peccatum ponere nisi in necessitate naturae contrariae ubique nesciens, quid loquatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Gl orribili tenebrarum: ita secundũ eorũ sacrilega
uan quia. ds̃ scipsum inquadam parte a magno malo
malo liberauit. Etrursus seipsum inquadam parte
damnauit quamliberare ab hoste non potuit. & tam¬
quam deipso hoste deuicto insuper trium phauit
O scelestam &incredibilem audatiam. talia dedõ credendi
talia loquendi. talia prȩdicandi: quodcũ defendere
conantur. ut inpeiora in ruant Clausi soculis. dicunt
malȩnaturae commixtionem facereista. ut bonce dĩ
natura tantamala patiatur Namipsam apud se
ipsam nihilhorum pati potuisse uel posse. qua sunde
laudanda sit natura incorruptibilis quia ipsasibi non
noc&. & nonquia nihilei nocere abaliquo potest:
Deinde sinatura tenebrarum nocuit naturaedĩ. & na¬
turadĩ nocuit naturae tenebrarum: duoergo mala st̃
quaesibi inuicem Nocuerunt: & meliore animo fuit
gens tenebrarum : quia &sinocuit. nolens nocuit:
ueq enim nocere sed frui uoluit bonodĩ: Dsautem
illã extinguereuoluit. sicut manicheus aꝑtissime

Expanded text:
orribili tenebrarum. ita secundum eorum sacrilega uaniloquia deus se ipsum in quadam parte a magno malo liberauit et rursus se ipsum in quadam parte damnauit, quam liberare ab hoste non potuit et tamquam de ipso hoste deuicto insuper triumphauit. o scelestam et incredibilem audaciam talia de deo credendi, talia loquendi, talia praedicandi! quod cum defendere conantur. ut in peiora inruant clausis oculis. dicunt malae naturae commixtionem facere ista, ut bona dei natura tanta mala patiatur; nam ipsam apud se ipsam nihil horum pati potuisse uel posse. quasi inde laudanda sit natura incorruptibilis, quia ipsa sibi non nocet, et non quia ei nihil noceri ab aliquo potest deinde si natura tenebrarum nocuit naturae dei et natura dei nocuit naturae tenebrarum: duo ergo mala sunt, quae sibi inuicem nocuerunt, et meliore animo fuit gens tenebrarum, quia etsi nocuit, nolens nocuit; neque enim nocere, sed frui uoluit bono dei. deus autem illam extinguere uoluit, sicut Manichaeus apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
inglobo tenebrarum confixionem dicunt a&er¬
Namꝰ euiusq rei sed nature dĩ: & utiq iniquis¬
simum & ex secrabile et ineffabiliter sacrilegũ
gaudiũ erat: sidĩuatura gaudebat setenebras
dilecturam & lucis scuẽ mimicam futuram:
Vndehoc tamsinmane & scelestum malum
ante quã ullũ ex gente contrariu miscer &urma¬
lum : qui stam ꝑ uersam & tamimpiam ferat in¬
saniã sũ momalo tribuere tantabona. & summo
bono qđ ds̃ est tantamala: Iamuero qđ ipsam
pastẽ naturȩ dĩ dicuns ubiq ꝑ mixtam incdis

Expanded text:
in globo tenebrarum confixionem dicunt aeterin globo tenebrarum confixionem dicunt aeternam et non cuiusque rei, sed naturae dei. et utique iniquissimum et execrabile et ineffabiliter sacrilegum gaudium erat, si dei natura gaudebat se tenebras dilecturam et lucis sanctae inimicam futuram. unde hoc tam inmane et scelestum malum, antequam ullum ex gente contraria misceretur malum ? quis tam peruersam et tam inpiam ferat insaniam summo malo tribuere tanta bona et summo bono, quod deus est. tanta mala ? Iam uero quod ipsam partem naturae dei dicunt ubique permixtam in
Abbreviated transcription (Latin):
degente contraria miscer&ur malum : Si aut̃ futurũ
hoc sciebat aut sẽpitna in illoerat crudelitas si desuȩ
nature futura contaminatione & damnatione ni¬
hil dolebat: aut sempiterna miseria. sidolebat: un¬
de & hoctantũ malũ summiboni urĩ. anteullam
commixtionem summimaliuri Ip sacerte par¬
ticula naturue ipsius quȩ millius globi a&erno
uin culo configitur. si hoc sibi imminereNesciebat.
Etiam sicerat Naturadĩ sempiter naignorantice
Si aut̃ sciebat sempiterna miseria: VINdchoo
tantummalum ante quamillum degente contra¬
ria miscer&ur malũ An forte magna caritate gau¬
debat . qui a ꝑeius poenam ꝑp&ua quiesceteris
lucis in colis parabatur : Hoc quam nefassit
ut ipsaluci inimica nonfier& poss& for¬
tasse nontam quã dĩ natura. sed tamquam
aliquis homolaudari qui ꝓpatriasua uell&
mali aliquid pati : qđ quidemmalum attempis
poss edesse ñ in&ernum: Nunc uero & illam

Expanded text:
de gente contraria misceretur malum? si autem futurum de gente contraria misceretur malum? si autem futurum hoc sciebat, aut sempiterna in illo erat crudelitas, si de suae naturae futura contaminatione et damnatione nihil dolebat, aut sempiterna miseria, si dolebat. unde et hoc tantum malum summi boni uestri ante ullam commixtionem summi mali uestri? ipsa certe particula naturae ipsius, quae in illius globi aeterno uinculo configitur, si hoc sibi imminere nesciebat, etiam sic erat in natura dei sempiterna ignorantia; si autem sciebat, sempiterna miseria. unde hoc tantum malum, antequam ullum de gente contraria misceretur malum ? an forte magna caritate gaudebat, quia per eius poenam perpetua quies ceteris lucis incolis parabatur? hoc quam nefas situt ipsa luci inimica non fieret, posset fortasse non tamquam dei natura, sed tamquam aliquis homo laudari, qui pro patria sua uellet mali aliquid pati, quod quidem malum ad tempus posset esse, non in aeternum. nunc uero et illam
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃tissi me credider̃. in ipsalucis natura quãdicuns.
magna malẽ fuisse quid adistas blasphemias addi
posseuidebit : Illiceñ fuit antequam pugar&ur dura&
ineuitabilis pugnandiNecessitas. Ecceiam magiũ ma¬
lum antequam bono miscer&ur malum : Dicanthoc
unde cũ adhuc nullae& facta commixtio siautemne¬
cessitas Nerat: uolunta sergo erat: Unde & hoctam
magnum malum : ut ds̃ ipsenaturȩ suȩ nocereuell& cui
Noceri ab hoste non poterat. mittendo eam crudeliter
miscendam. Turpit purgandam iniq: damnandam
Eccequantum malũ ꝑnitiosȩ & noxiȩ & inmanis si¬
mȩ uoluntatis. antẽquam ullummalũ degente contra¬
namiscer&ur Anfostenesciebat hoc euenturum
membrissuis. ut diligerent tenebras. & inimicue ex¬
isterent scaẽ lucis sicut ipsedicit. Hoc ẽ notandum
dõ suo sed &iam patridequoerant: UNdeergo hocin
dõ tam magnũ ignorantiuem alũ. antequamullum

Expanded text:
dementissime crediderunt, in ipsa lucis natura, quam dicunt, dementissime crediderunt, in ipsa lucis natura, quam dicunt, magna mala fuisse, quid ad istas blasphemias addi posse uidebitur? illic enim fuit, antequam pugnaretur, dura et ineuitabilis pugnandi necessitas. ecce iam magnum malum, antequam bono misceretur malum. dicant, hoc unde, cum adhuc nulla esset facta commixtio. si autem necessitas non erat, uoluntas ergo erat. unde et hoc tam magnum malum, ut deus ipse naturae suae nocere uellet, cui noceri ab hoste non poterat, mittendo eam crudeliter miscendam, turpiter purgandam, inique damnandam ? ecce quantum malum perniciosae et noxiae et inmanissimae uoluntatis, antequam ullum malum de gente contraria misceretur. an forte nesciebat hoc euenturum membris suis, ut diligerent tenebras et inimicae existerent sanctae luci, sicut ipse dicit, hoc est non tantum deo suo, sed etiam patri, de quo erant? unde ergo hoc in deo tam magnum ignorantiae malum, antequam ullum
Abbreviated transcription (Latin):
dcononest uiberũ uoluntatis abitriam quide quomo¬
crseu do peiusbellum contrasegerit qua m cositradm
ipsius gentis tenebrarum: Deinde si ꝓpteren iaom¬
nanur animelucis quiudilexer tenebrasiniuste
damnatur is tenebrarũ quelucedileo r&sgeni qu¬
dẽ treiebrarum lucem abinitio dilexit: quã & siui olent̃
namen pos sidere uoluit non extinguere Ducui sauor
natura in bello tenebras extinguere uoluit  casergo
uicta dilexit. quod uultis elegite utrũ necessitatꝰ
compulsa ut diliger& tenebras Anuoluntate seduc¬
ta sinecessitate: quaredãnat᷑: Si uoluntate quare
dĩnatura in tanta iniquitate dephendit᷑. Sineces¬
sitate dĩnatura coacta est diligeretenebras uitaester¬
gofĩuicit: Siuo luntate quidiãmiseri dubitant pec¬
candiuoluntatem tribuerenaturȩ quãd ̃ exnihilo
secit Neribuant eãluci quã genuit: quid si&iam
ostendim ante commixtionẽ mali quã fabulose c̃ficta

Expanded text:
on est liberum uoluntatis arbitrium. uidete quomoi loquendo peius bellum contra se gerit quam contra deum ipsius gentis tenebrarum. deinde si propterea damnantur animae lucis, quia dilexerunt tenebras, iniuste damnatur gens tenebrarum, quae lucem dilexit. et gens quidem tenebrarum lucem ab initio dilexit, quam etsi uiolenter, tamen possidere uoluit, non extinguere, lucis autem natura in bello tenebras extinguere uoluit ; eas ergo uicta dilexit. quod uultis eligite: utrum necessitate conpulsa, ut diligeret tenebras, in uoluntate seducta: si necessitate, quare damnatur? si uoluntate, quare dei natura in tanta iniquitate deprehenditur ? si necessitate dei natura coacta est diligere tenebras. uicta est ergo, non uicit; si uoluntate, quid iam miseri dubitant peccandi uoluntatem tribuere naturae, quam deus ex nihilo fecit, ne retribuant eam luci, quam genuit? Quid? si etiam ostendimus ante commixtionem mali, quam fabulose confictam
Abbreviated transcription (Latin):
introducturos addm̃. & errore omniliberaturos: Quid
enim mealiud cogebat annos ferenouem: spreta religione
quȩ mihi puerulo aparentibus insitaerat homines illos sequi
acdiligenter audire nisi quod nos suꝑstitione terreri
& fidem nobis anterationem imperari dicerenit. Seaut̃
nullũ p̃mere ad fidem. nisi prius discussa & enodata ueri¬
tate :. Quis non his pollicitationibus in licer&ur: p̃sertim
addlescentis animus cupidus ueri &iam non nullorum in sco¬
ladoctorum hominũ disputationibus suꝑbus & garrulus. qua¬
lemmetunc illi inuenerunt. spernentem scilic& quasi aniles
fabulas. & ab eis ꝓmissum aꝑtum & sincerum uerum tenere
atque hau nrecupientem:: Sedquȩrur sum ratio reuoca¬
bat neapudeos penitus haererem. ut me in illo gradu quẽ
uocant auditorum tenerem uthuius mundi spem atq
negotia Nondimitterem. Nisi quod ipsos quoque anim¬
aduertebam plus in refellendis aliis disertos. & copiosos

Expanded text:
introducturos ad deum et errore omni liberaturos. quid introducturos ad deum et errore omni liberaturos. quid enim me aliud cogebat annos fere nouem spreta religione. quae mihi puerulo a parentibus insita erat, homines illos sequi ac diligenter audire. nisi quod nos superstitione terreri et fidem nobis ante rationem imperari dicerent, se autem nullum premere ad fidem nisi prius discussa et enodata ueritate? quis non his pollicitationibus inliceretur, praesertim adulescentis animus cupidus ueri, etiam nonnullorum in schola doctorum hominum disputationibus superbus et garrulus, qualem me tunc illi inuenerunt, spernentem scilicet quasi aniles fabulas et ab eis promissum apertum et sincerum uerum tenere atque haurire cupientem ? sed quae rursum ratio reuocabat, ne apud eos penitus haererem, ut me in illo gradu quem uocant Auditorum' tenerem, ut huius mundi spem atque negotia non dimitterem, nisi quod ipsos quoque animaduertebam plus in refellendis aliis disertos et copiosos
Abbreviated transcription (Latin):
& ex earum mortifera & fallacissima regula. ineffabilia
penetralia ueritatis rectissime sem &iri putant:
N ihilest facilius micarissime: quam non solum sedicere
sed &iam opinari uerum inuenisse: sed quam reipsa diffi¬
cillimum sit. agnosces ut confido hislitteris meis. que ut
tibi ꝓsint autcerte nihil obsint. Omnibus que omnino
quorum in manus fortedeuenerint: & rogauidm̃ & rogo:
Etspero itafore: sibenemihi consciussum quod ad hunc
stilum pio &offitioso anmo nonuani nominis app&iti¬
one acnugatorie ostentationis accessi: Estigitur mihi
ꝓpositum. ut ꝓbemtibi sipossem. quod manichei sacri¬
lege actemere inuehant̾ in eos
pura mente conspicit᷑ intueri queant. credendo p̃muni¬
untur & inluminaturo p̃parantur dõ:
Nostienim honorate. non aliam obcausam nosintales
homines incidisse: nisi quodse dicebant terribili auctoritate
separata. mira & simplici ratione eos qui s eau dire uellenit

Expanded text:
et ex earum mortifera et fallacissima regula ineffabilia et ex earum mortifera et fallacissima regula ineffabilia penetralia ueritatis rectissime se metiri putant. nihil est facilius, mi carissime, quam non solum se dicere sed etiam opinari uerum inuenisse; sed quam re ipsa difficillimum sit, agnosces, ut confido, his litteris meis. quae ut tibi prosint aut certe nihil obsint omnibusque omnino, quorum in manus forte deuenerint, et rogaui deum et rogo; et spero ita fore. si bene mihi conscius sum, quod ad hunc stilum pio et officioso animo, non uani nominis adpetitione ac negatoriae ostentationis accessi. Est igitur mihi propositum, ut probem tibi, si possum. quod Manichaei sacrlege ac temere inuehantur in eospura mente conspicitur, intueri queant, credendo prae- . muniuntur et inluminaturo praeparantur deo. nosti enim, Honorate, non aliam ob causam nos in tales homines incidisse, nisi quod se dicebant terribili auctoritate separata mera et simplici ratione eos, qui se audire uellent,
Abbreviated transcription (Latin):
DeRΕtuꝑ Hocẽẽ her&icus & credens her&icis homo
tamlingua quam stilo inhaccausa conquiescendum mihiesse
arbitrarer: Nunc uero cuminterduo plurimum mtersit:
quando quidem her&icus ẽ utmea fert opinio: quialicuius
tem poralis commodi & maximegloriȩ principatus que sui
gratia. falsas acnouas opiniones uelgignit uelsequitur
ille autem qui huius modi hominib credit homo est imagina¬
tione quadam ueritatis ac pi&datis inlusus: cum haee ergo
ita sint non putaui apud tesilendũ esse quid mihi deinueni¬
enida acr&inenda ueritate uideat᷑: Cuius utscis abineute
adoliscentiea magno amore flagrauiruimus: sedres estlonge
remota auanorum hominum mentibus: quinimis in haecꝰ
corporalia ꝓgressi atquelapsi. nihilaliud putant esse
quam quod istis quinque notissimis nuntis corporis sen¬
tiunt: & quas ab his plagas atque i magines acceperunt.
eas secum uoluunt &iam cũ conantur recedere a sensib.

Expanded text:
uideretur esse haere. ticus et credens haereticis homo, uideretur esse haere. ticus et credens haereticis homo, tam lingua quam stilo in hac causa conquiescendum mihi esse arbitrarer. nunc uero cum inter haec duo plurimum intersit, quandoquidem haereticus est, ut mea fert opinio, qui alicuius temporalis commodi et maxime gloriae principatusque sui gratia falsas ac nouas opiniones uel gignit uel sequitur, ille autem, qui huiusmodi hominibus credit, homo est imaginatione quadam ueritatis ac pietatis inlusus: cum haec ergo ita sint, non putaui apud te silendum esse, quid mihi de inuenienda ac retinenda ueritate uideatur, cuius, ut scis, ab ineunte adulescentia magno amore flagrauimus. sed res est longe remota a uanorum hominum mentibus, qui nimis in haec corporalia progressi atque lapsi nihil aliud putant esse quam quod istis quinque notissimis nuntiis corporis sentiunt; et quas ab his plagas atque imagines acceperunt, eas secum uoluunt, etiam cum conantur recedere a sensibus,
Abbreviated transcription (Latin):
in quam multo ꝓcessit longius quamputabam hie finem li¬
bro faciamus: in quomemineris uolo. pondum memanicheos
coepisse refellere: &illas nugas pondum in uasisse. nequede
ipsa catholica magnũ aliquid aperuisse : seduoluisse tantum¬
modo erueretibi sipossem falsam opinionẽ deueris xpĩan is.
malitiose autinperite nobis insinuatam. eterigere ad magna
quȩdam & diuina discenda: Quarẽ hocuolum̃ ita sesehabeat:
placatiore autem animotuo. facto ero fortassis inceteris promp¬
tior: hec nonita dixi quasinihil aduersus manicheos adhuc
scripsissem. uel nihildedoctrina catholica mandassem litteris.
Cumtot superius edita uolumina. deutraquere non me tacuisse
testentur: Sed inhoclibro adillum scripto nondum maniche¬
os refellere coeperam. & illas nugas nondum inuaseram. neque
deipsa catholica magnũ aliquid aperueram: quõ sperabam hoc
initio facto adeum ipsum me scripturũ fuisse. quȩ hicnondũ
scripseram :

Expanded text:
inquam, multo processit longius quam putabam, hic finem libro faciamus, in quo memineris volo, nondum Manichaeos me coepisse refellere, et illas nugas nondum invasisse, neque de ipsa Catholica magnum aliquid aperuisse: sed voluisse tantummodo eruere tibi, si possem, falsam opinionem de veris Christianis malitiose aut imperite nobis insinuatam, et erigere ad magna quaedam et divina discenda. Quare hoc volumen ita sese habeat: placatiore autem animo tuo facto, ero fortassis in caeteris promptior . Haec non ita dixi, quasi nihil adversus Manichaeos adhuc scripsissem, vel nihil de doctrina catholica mandassem litteris, cum tot superius edita volumina de utraque re non me tacuisse testentur: sed in hoc libro ad illum scripto nondum Manichaeos refellere coeperam, et illas nugas nondum invaseram, neque de ipsa Catholica magnum aliquid aperueram; quoniam sperabam, hoc initio facto, ad eum ipsum me scripturum fuisse quae hic nondum scripseram. H
Abbreviated transcription (Latin):
lum pessimarum cogitationũ earum soluit᷑ uiua¬
ucanima quȩ eorundem membristenebatur hac
occasione laxata euad & & suo purissimo aerimis¬
c&ur : ubi penitus ablute animȩ ascendunt ad lu¬
cidas naues: quȩ sibi adeuectationem ađđq ad suȩpatriȩ
trans fr&ationẽ: sunt p̃paratȩ: iduero quod adhuc ad¬
uer sigeneris maculas portat : ꝑaestusatq calores parti¬
ulatim descendit . atq arborib c&eris que plantationib
acsatis omnib. miscetur. & colorib: diuersis infigitur.
& quo pacto existamagna & clarissima naui fugurae
puerorum & uirginum apparent contrariis potestatib
quȩ incelis degunt quȩq: ignem habent naturam : atq
existo aspectu decoro uitȩ pars quȩ in earundem mem¬
bris hab&ur laxata deducit̾ ꝑ calores interram eodẽ
modo &iamilla altissima uirtus quȩ mnnauiuitalium
aquarũ habitat. similitudinem puerorum acuirginũ
scarũ ꝓsuosangelos appar& his potestatib quarũ

Expanded text:
lum pessimarum cogitationum earum soluitur uiualum pessimarum cogitationum earum soluitur uiuaque anima, quae eorundem membris tenebatur, hac occasione laxata euadit et suo purissimo aeri miscetur, ubi penitus ablutae animae ascendunt ad lucidas naues, quae sibi ad uectationem atque ad suae patriae transfretation em sunt praeparatae. id uero, quod adhuc aduersi generis maculas portat, per aestus atque calores p articulatim descendit atque arboribus ceterisque plantationibus ac satis omnibus miscetur et coloribus diuersis inficitur. et quo pacto ex ista magna et clarissima naui figurae puerorum et uirginum adparent contquae in coelis degunt, quaeque igneam habent naturam; atque ex isto aspectu decoro, vitae pars quae in earumdem membris habetur, laxata deducitur per calores in terram: eodem modo etiam illa altissima virtus quae in navi vitalium aquarum habitat, in similitudine puerorum ac virginum sanctarum per suos angelos apparet his potestatibus, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
lem & spurcissimam concupiscentiam facillime
capi atq: isdẽ specieb pulcherrimis quȩ apparent
mancipari. hoc quemodo dissolui. Sciatis autem
hunc eundem Nrm̃beatũ patrem hocidẽ esse quod
&iam suȩ uirtutes: quas obnecessariam causam
trans format inpuerorũ & uirginum intemeratã
similitudinem : Ntitur aut̃ bis tam̃quam ꝓpriis
armis atq ꝑeas suam compl& uoluntatem : harum
uero uircutũ diuinarũ quȩ ad instar coniugu con¬
tra inferna genera statuuntur quae que alacritate
acfacilitate id quod cogitauerint momento eodẽ
effitiunt: plenȩ s unt lucidae naues: itaq cumrado
poposcerit ut masculis appareant aeademsçȩuntutes
deocdiam suameffigem uirginum pul drerrimarum
u cuam demon strant: Rursus cumad feouinas mentũ
unt posponentes species uirginũ puerorum inues¬
tũ speciemostendunt: Hocaut̃ uiso decorẽ illarum
ardor & concupiscentia crescit atq hoemodo uincu¬

Expanded text:
lem et spurcissimam concupiscentiam facillime lem et spurcissimam concupiscentiam facillime capi atque isdem speciebus pulcherrimis, quae adparent, mancipari hocque modo dissolui. sciatis autem hunc eundem nostrum beatum patrem hoc idem esse, quod etiam suae uirtutes, quas ob necessariam causam transformat in puerorum et uirginum intemeratam similitudinem. utitur autem his tamquam propriis armis atque per eas suam conplet uoluntatem. harum uero uirtutum diuinarum, quae ad instar coniugii contra inferna genera statuuntur quaeque alacritate ac facilitate id, quod cogitauerint, momento eodem efficiunt, plenae sunt lucidae naues. itaque cum ratio poposcerit, ut masculis adpareant eaedem sanctae uirt, illico etiam suam effigiem uirginum pulcherrimarum habitu demonstrant. rursus, cum ad feminas uentum fuerit. postponentes species uirginum puerorum inuestium speciem ostendunt. hoc autem uisu decoro illarum ardor et concupiscentia crescit atque hoc modo uincu
Abbreviated transcription (Latin):
liber&ur: hoc in felices legunr: hocdicunt hocauduNT
hocredunt. hoc in libro septimo thes aurieorũ. sicenĩ
appellan scripturam quandam manichei. ubiiste
blas phemiȩ conscriptȩs ita positum est: Tuncbe¬
atus ille pater quilucidas naues hab& diuersori ae
ethabitacula seumagnitudines. ꝓ insita sibi dem̃tiu¬
A
fert opem quaex uit & liberatur ab impus r&inacu¬
lis & angustiis atq angorib: suae uitali substantiue
itaq in uisibilis uonutu. illassuas uirtutes quȩ incla¬
rissima hacnaui habentur trans figurat. easꝙ parere
facit aduersis potestatib quȩ in singulis cęlorum trac¬
tib ordinatȩ sun quȩ quoniam exutroq sexumas¬
culorũ acfeminarũ consistunt idẽp̃dictas uirtutes.
past̃i speciem puerorũ inuestium parere iub & ge¬
neri aduerso feminarum. partim uirginum luci¬
darũ forma. generi contrario masculorum scienseas
omnes hostiles potestates ꝓpter ingenitam sibil&a¬

Expanded text:
liberetur. hoc infelices legunt, hoc dicunt, hoc audiunt, liberetur. hoc infelices legunt, hoc dicunt, hoc audiunt, hoc credunt, hoc in libro septimo Thesauri eorum — sic enim appellant scripturam quandam Manichaei, ubi istae blasphemiae conscriptae sunt — ita positum est: tunc beatus ille pater, qui lucidas naues habet diuersoria et habitacula secundum magnitudines, pro insita sibi clementa fert opem. qua exuitur et liberatur ab inpiis retinaculis et angustiis atque angoribus suae uitalis substantiae. itaque inuisibili suo nutu illas suas uirtutes. quae in clarissima hac naui habentur, transfigurat easque parere facit aduersis potestatibus, quae in singulis caelorum tractibus ordinatae sunt. quae quoniam ei utroque sexu masculorum ac feminarum consistunt, ideo praedictas uirtutes partim specie puerorum inuestium parere iubet generi aduerso feminarum, partim uirginum lucidarum forma generi contrario masculorum, sciens eas omnes hostiles potestates propter ingenitam sibi leta
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ animaliũ Ñpotentia diuinitatis sincullo
nexu in co inqui nabiliter incorruptibilit̃ omnib rebus
anꝰiminis trandis. regendisq: p̃sentem. qđ nos dedõ
dicimus: sedligatam. oppressam pollutam: quam solui
liberari: pur gariq dicuNt. Non solũ ꝑdiscursum so¬
lis & lunȩ & uirtutes lucis. uerũ &icon ꝑelectossuos.
Hocgenus nefandissimi erroris. quã sacrilegas et
incredibiles turpitudines eissuadeat Etiam si non
ꝑsuadeat: Horribile est dicere: Dicunt enim uirtu¬
tes lucis trans figurari in masculos pulchros: &op¬
ponifeminis gentis tenebrarum: & easdemrursus
uirtutes lucis trans figurari infemmas pulchras.
& opponimasculis gentis tenebrarũ : ut ꝑpulchritu¬
dinem suam inflamment spurcissimam libidinẽ
principumten ebrarum: & eomodo uitalis substantiu
hoc est di natura quamdicunt in eorum corporibus
ligatam teneri exeorũ membris ꝑ illam concupiscen¬
dam relaxatis soluta fugiat. & suscepta uel purgata

Expanded text:
hominum, animalium, non potentia diuinitatis sine ullo nexu incoinquinabiliter, incorruptibiliter omnibus rebus administrandis regendisque praesentem, quod nos de deo dicimus, sed ligatam, obpressam, pollutam, quam solui, liberari purgarique dicunt, non solum per discursum solis et lunae et uirtutes lucis, uerum etiam per electos suos: hoc genus nefandissimi erroris quam sacrilegas et incredibiles turpitudines eis suadeat, etiamsi non persuadeat, horribile est dicere. dicunt enim uirtutes lucis transfigurari in masculos pulchros et obponi feminis gentis tenebrarum, et easdem rursus uirtutes lucis transfigurari in feminas pulchras et obponi masculis gentis tenebrarum, ut per pulchritudinem suam inflamment spurcissimam libidinem principum tenebrarum et eo modo uitalis substantia, hoc est dei natura, quam dicunt in eorum corporibus ligatam teneri, ex eorum membris per illam concupiscentiam relaxatis soluta fugiat et suscepta uel purgata
Abbreviated transcription (Latin):
marumilrum idesrigidȩ questipis principes muascul
siue sfemune soluunt᷑. at queid qđ inipsis ẽuital suot
Quoduero resederit. laxatum deducit in t̾rampsrigxe
& cunctisterrȩ generib: ammisc&ur: quis hocferat
quis hoccredat Nondicortaesse sed ueldicipotuis sẽ fo¬
ce quid docentem timent a nathemãre manicheumo&

Expanded text:
umidae frigidaeque stirpis principes masculi siue feminae soluuntur atque id, quod in ipsis est uitale, fugit; quod uero resederit, laxatum deducitur in terram per frigora et cunctis terrae generibus admiscetur. quis hoc ferat? quis hoc credat, non dico, ita esse, sed uel dici potuisse ? ecce qui docentem timent anathemare Manichaeum
Abbreviated transcription (Latin):
dendum esse contendunt. Nđ ipsum uidemus quantums
cui & ipsicedunt doc& historia. nihilprius neque foraus¬
quam credi sibi uoluisse: Cumillinondum essent idonei
cum quibus eires ess&. ad diuina ꝑcipienda secr&a: Quidenim
aliud agunt tanta & tammulta miracula. ipso&iam dicente illa
fieri non ob aliud nisi ut sibi creder&ur: fideille stultos ducebat.
uosrationeducitis: Clamabat ille ut creder&ur. uosreclamatis:
laudabat credentes ille uos obiurgatis : Nisiuero autinuinum aquã
conuester& ut alia omittam. sinihiltale facientem sed docentem
homines sequi possent. Autnihil pendenda uoxilla est.
creditedo & mihicredite: auttemeritatis illeculpandus est qui
cum domum suam uenire noluit. solo eius imperio Pueri sui
morbum credens esse cessurum. Ego ille afferens medicinã
quȩ corruptissimos mores sanatura ess&. Mira culis conciliauit

Expanded text:
redendum esse contendunt? at ipsum uidemus, quantum redendum esse contendunt? at ipsum uidemus, quantum i cedunt, docet historia nihil prius neque fortquam credi sibi uoluisse: cum illi nondum essent idonei, res esset, ad diuina percipienda secreta. quid enim aliud agunt tanta et tam multa miracula, ipso etiam dicente illa fieri non ob aliud, nisi ut sibi crederetur? fide ille stultos ducebat, uos ratione ducitis; clamabat ille, ut crederetur, uos reclamatis; laudabat credentes ille, uos obiurgatis. nisi uero aut in uinum aquam conuerteret, ut alia omittam, si nihil tale facientem sed docentem homines sequi possent, aut nihil pendenda uox illa est: credite deo, et mihi credite, aut temeritatis ille culpandus est, qui eum domum suam uenire noluit, solo eius imperio pueri sui morbum credens esse cessurum. ergo ille adferens medicinam. quae corruptissimos mores sanatura esset. miraculis conciliauit
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas istassiuos ꝓfestis. tam pauci & in cogniti: non bli
credere : Simul &iam contra ꝑmis sum facitis: fidem po¬
tius imperando. quam reddendorationem. Rursus me
admultitudinem famam quereuocabis: Cohibe tan¬
dem ꝑtinatiam. & nescio quam in domitam ꝓpagandi
nominis libidinem: & monepotius. uthuius mubatud¬
nis primates quaeram: Etquaeram diligentissime ac
laboriosissime. ut abhis potius dehis litteris aliquiddiscam
qui sinon essent. discendum omninoesse nescirem. Tuuerom
latebras tuas redi. Nec quicquam insidiare sub nomine uen¬
tatis. quam conaris eis adimere quibus auctoritatem ipsecon
quibus auctoritatem ipsecon¬
cedis: Si autem xp̃o &iam credendum negant pisuindubiu¬
tarectio reddita fuerit: xp̃iani non sunt: Namid aduersusma
pagani quidam dicunt. Stulte quidem. sed non sibi aduersi
necrepugnantes: Hosuero quis ferat ad xpm seꝑtinerȩ ꝓsiuen

Expanded text:
scripturas istas si uos profertis, tam pauci et incogniti, non libet scripturas istas si uos profertis, tam pauci et incogniti, non libet credere. simul etiam contra promissum facitis fidem potius imperando quam reddendo rationem. rursus me ad multitudinem famamque reuocabis. cohibe tandem pertinaciam et nescio quam indomitam propagandi nominis libidinem et mone potius, ut huius multitudinis primates quaeram et quaeram diligentissime ac laboriosissime, ut ab his potius de his litteris aliquid discam, qui si non essent, discendum omnino esse nescirem. tu uero in latebras tuas redi nec quicquam insidiare sub nomine ueritatis, quam conaris eis adimere, quibus auctoritatem ipse conquibus auctoritatem ipse concedis. Si autem Christo etiam credendum negant, nisi indubitata ratio reddita fuerit, christiani non sunt. nam id aduersus nos pagani quidam dicunt, stulte quidem, sed non sibi aduersi nec repugnantes. hos uero quis ferat ad Christum se pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
nonessecredendum. quam de illo cuiquam nisi abhis¬
ꝑ quos ei credidissẽ discendum.⁊ Oingentem confiden¬
tiam. uel potius ineptiam: Egotedoceo. quid xp̃s prȩ¬
ceperit cui credis: quidsi non ei crederem: num aliquid
Sedo post& inquiđ. ut credas:
Num uobis eum commendantibus: non in quiđ:
Uamnos illos quiei credunt ratione ducimus: Quur
igitur illi credam : qui a fama fundata est. utrum per
uos. anꝑalios: Peralios inquit illis ergo credam. ut
tumedo ceas deberem fostasse: nisi mehoc illi p̃cipue
monerent ut omnino ad tenon accederem.⁊ Dicunt
enim
ꝑnitiosas uos habere doctrinas: Respondebis
mentiuntur.
Quomodo igitur eis dexp̃ocredam quem nonui¬
derunt. D&enon credam quem nolunt uidere: Scripas
aitcrede
Atscriptura omnis Sinoua & inaudita ꝓso¬
ratur uel commen d&ur a paucis nulla confirmante rato¬
ne : non ei sed illis qui eam ꝓferunt treditur : Quam obren

Expanded text:
non esse credendum quam de illo quicquam nisi ab iisnon esse credendum quam de illo quicquam nisi ab iisr quos ei credidissem, discendum. o ingentem confidentiam uel potius ineptiam! ego te doceo, quid Chrceperit. cui credis. quid ? si non ei crederem, num aliquid oportet, inquit, ut credas. num uobis eum commendantibus ? non, inquit; nam nos illos, qui ei credunt, ratione ducimus. cur igitur illi credam? quia fama fundata est. utrum per uos, an per alios ? per alios, inquit. illis ergo credam, ut tu me doceas ? deberem fortasse, nisi me hoc illi praecipue monerent, ut omnino ad te non accederem; dicunt enim perniciosas uos habere doctrinas. respondebis: mentiuntur. quomodo igitur eis de Christo credam, quem non uide te non credam, quem nolunt uidere? scriptis, ait, crede. at scriptura omnis, si noua et inaudita proferatur uel commendetur a paucis nulla confirmante ratione non ei, sed illis, qui eam proferunt, creditur. quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
uulgaribus oculis uisusesse p̃dicatur Egononuidia̧
bus deillo crediderim utad teiam tali fide p̃structus
accedam: Nullis meui deo credidisse: Nisi populauus
atque gentium confirmate opinioni ac famȩ ammas
igitur apudeos potissimum diligentissime requiram quid
xp̃s p̃ceperit. quorum auctoritate commotus xpm̃ aliquid
utile pcepisse iam credidi Tunemihi melius expositurus¬
quidilledixerit. quem fuisse autesse nom putarem
Si abste mihi hoc commen dar&ur essecredendum.
Hocergo credidi utdixi famȩcelebritate. consensione u&is
oborata: Uos autem &tam pauci. & tam turbulenti:
& tam noui. Nemini dubium est quinihil dignum aue¬
toritate p̃feratis Qua eigitur ista tantadementia est.
illis credox põ esse credendum. & an¬
& anobis discẽ quid dixerit
Quur obsecrote namsiilli deficerent Nec mequicquam
docere possent. Multo facilius mihi ꝑsuaderem xp̃o

Expanded text:
uulgaribus oculis uisus esse praedicatur, ego non uidi — uulgaribus oculis uisus esse praedicatur, ego non uidi — quibus de illo crediderim, ut ad te iam tali fide praestructus accedam. nullis me uideo credidisse nisi populorum atque gentium confirmatae opinioni ac famae admoduigitur apud eos potissimum diligentissime requiram, quid Christus praeceperit, quorum auctoritate commotus Christum aliquid utile praecepisse iam credidi ? tunc mihi melius expositurusquid ille dixerit, quem fuisse aut esse non putarem, si abs te mihi hoc commendaretur esse credendum ? hoc ergo credidi, ut dixi, famae celebritate, consensione, uetustate roboratae. uos autem et tam pauci et tam turbulenti et tam noui, nemini dubium est, quin nihil dignum toritate praeferatis. quae igitur ista tanta dementia est? illis crede Christo esse credendum et a nobis disce, quid dixerit. cur? obsecro te. nam si illi deficerent nec me quidquam docere possent, multo facilius mihi persuaderem Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ubi obiurgatio temeritatis. ubi p̃sumtio scientiȩ: Dien¬
turpeest sineratione cuiquam credere quid ex pectasqu
satagis. ut alicui sineratione credam quo facilius tuasado¬
ne ducipossim Anfirmum aliquid suꝑ edificabit
ratiotua sundamento temeritatis  Secundum illoslo¬
quor quibus credendo displicemus Namego credes
anterationem cum percipiendȩ rationi nonsisidoneu
& ipsafide animum excolere
Excipiendis seminiba
ueritatis: non solum saluberrimum iudico. sedtaleomn¬
no sine quo egris animis salus redirenon possit: quod
illis cum deridendum & plenum temeritatis uid&ur
ꝑfecto ut xpo credamus agunt in pudenter: Dene¬
fateor meiam xp̃o credidisse. & in animum induxisse
&iam sinulla ratione sul¬
ciatur: Hochi er&ice principio meducturus es: Sin
paululum mecum ipseconsiderem: qnm̃ xpm̃ ipsum
quomodo apparerehominibus uoluit. quiistis &iam

Expanded text:
ubi obiurgatio temeritatis, ubi praesumptio scientiaeubi obiurgatio temeritatis, ubi praesumptio scientiaeturpe est sine ratione cuiquam credere, quid expectas, quid satagis, ut alicui sine ratione credam, quo facilius tua ratione duci possim? an firmum aliquid superaedificabit ratio tua fundamento temeritatis ? secundum illos loquor, quibus credendo displicemus. nam ego credere ante rationem, cum percipiendae rationi non sis idoneus, et ipsa fide animum excolere excipiendis seminibus ueritatis non solum saluberrimum iudico, sed tale omnino, sine quo aegris animis salus redire non possit. quod illis cum deridendum et plenum temeritatis uidetur, profecto ut Christo credamus, agunt inpudenter. deifateor me iam Christo credidisse et in animum induxisse i nulla ratione fulciatur . hoc, haeretice, principio me ducturus es? sine paululum mecum ipse considerem — quoniam Christum ipsum, quomodo adparere hominibus uoluit, qui istis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tibi audebis imponereI cumid quod quȩris esse non credas
Recteigitur catholicȩ disciplinȩ maiestatẽ institutum est. ut
accedentibus ad religionem ifides ꝑsuadeat᷑ an teomnia : Ita¬
queille her&icus siquidẽ dehis nobis sermoest qui s expĩanos
diciuolunt: Quam mihi roctionem afferat quesote quid
est undeme a credendo ueluti atemeritate. reuoc&: Sini¬
hil mecrede redubitat Hanc ipsam ueram religionem
ullam in rebus humanis esse non credo: quamcum esse
noncredo : Nonquero: Atille ut opinor quȩrenti monstra¬
turus est Itaenim scriptum est: quȩrens inueni& : ad
cumigitur qui meu&at credere nonuenirem: nisi aliquid
Est neulla maior dementia quam utei
sola quȩ nulla sientia subnixa est. fide displiceam: quae
adeum ipsumme sola ꝑduxit  Quid quo domnes
her&ici x ponos credere hostantur  possunt nȩ magis
sibi aduersari: in quodupliciter urguendi sunt:
Primum quȩrendum abhis ubisitratio quam pollicebant

Expanded text:
tibi audebis inponere, cum id, quod quaeris, esse non credas ? recte igitur catholicae disciplinae maiestate institutum est, ut accedentibus ad religionem fides persuadeatur ante omnia. Itaque ille haereticus — siquidem de his nobis sermo est, qui se christianos dici uolunt — quam mihi rationem adferat, quaeso te? quid est, unde me a credendo ueluti a temeritate reuocet? si nihil me credere iubet, hanc ipsam ueram religionem ullam in rebus humanis esse non credo: quam cum esse non credo, non quaero. at ille, ut opinor, quaerenti monstraturus est; ita enim scriptum est: quaerens inueniet. ad eum igitur, qui me uetat credere, non uenirem, nisi aliquid crederem. estne ulla maior dementia quam ut ei sola, quae nulla scientia subnixa est, fide displiceam, quae ad eum ipsum me sola perduxit? Quid? quod omnes haeretici Christo nos credere hortantur. possuntne magis sibi aduersari? in quo dupliciter urgendi sunt. primum quaerendum ab his, ubi sit ratio quam pollicebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quamcum illa externa deperissent bona: in quibus filios non
ammis erat sed p̃miserat: Clama tergo mastyris anima trans¬
figurata in xpm cumiamincarne tribulari coeperit. Etde
dõ aquoderelicta est interrena felicitate. Sed quȩ cum illo est
inspeuitae a&ernȩ. Nediscedas ame quõ tribulatio ꝓximaẽ
Non est in agromeo Non in auro. non in pecore. non intecsa
que pan&ibus non in meorum orbitatibus: Sed in camemeas
cui copulor cui connector cuiussensum non habere
non possum : Vndeme depximo urgu&. ut a patientiȩ uistute
defitiam. Nediscedasa me.
QMNON EST QUIAdIuueT

Expanded text:
quam cum illa externa deperissent bona, in quibus filios non quam cum illa externa deperissent bona, in quibus filios non amiserat, sed praemiserat. Clamat ergo martyris anima transfignrata in Christum, cum iam in carne tribulari coeperit, et dicit deo, a quo derelicta est in terrena felicitate, sed quae cum illo est in spe uitae aeternae: Ne discedas a me, quoniam tribulatio proxima est; non est in agro meo, non in auro, non in pecore, non in tectis atque parietibus, non in meorum orbitatibus, sed in carne mea est, cui copulor, cui conector, cuius sensum non habere non possum; unde me de proximo urget, ut a patientiae uirtute deficiam. ne discedas a me, quoniam non est, qui adiuuet
Abbreviated transcription (Latin):
curare quod patitus quia nec patitur: Cũ uero a¬
mittit p̃cipua corporis bonaid est corporis uitam ac
salutem: lam tribulatio ꝓxima est animi bonis.
quibusipse intustam quam corporis dominus est: quid faca
qualib& ratione ut nondoleat. cumcorpus uulneratur
auturitur. cui tanto in plicatur consostio patipossit do¬
lore non possit: Ideo & diabolus huncnocendi ordinẽ
tenens illius magniuiri quẽ postulauerat. temtandum
prius externabona accepit in potestatem: quibus ab¬
latis & ꝑditis cum illum in concus sum uider& Drxe¬
cruciandam uulnere postulauit: tali cũ eo confligens
cestamine ut bona ꝑxima inuader&. Hoc estcorporisbo¬
Na: quibus illeꝑditis. si forte succũber& atque adim¬
pi & atem cor inclinar& etiambona animi deperirent quib¬
ꝑdendis. iam in corpore sęuiens uicinus temptator instabat:
Deniq illeuir intanta temptatione ubierat animi bonis ꝓxma

Expanded text:
curare, quod patitur, quia nec patitur. cum uero acurare, quod patitur, quia nec patitur. cum uero amittit praecipua corporis bona, id est corporis uitam ac salutem, iam tribulatio proxima est animi bonis, quibus ipse intus tamquam corporis dominus est. quid facit qualibet ratione, ut non doleat, cum corpus uulneratur aut uritur, cui tanto implicatur consortio, pati possit, dolere non possit? Ideo et diabolus hunc nocendi ordinem tenens illius magni uiri, quem postulauerat temptandum, prius externa bona accepit in potestatem. quibus ablatis et perditis cum illum inconcussum uideret - dixecruciandam vulnere postulavit, tali cum eo confligens certamine, ut bona proxima invaderet, hoc est corporis bona; quibus ille perditis si forte succumberet, atque ad impietatem cor inclinaret, etiam bona animi deperirent, quibperdendis iam in corpore saeuiens uicinus temptator instabat. denique ille uir in tanta temptatione, ubi erat animi bonis proxima
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tribulatio ꝑxima est: quasiei passio adhuc imminer&
cum in ipsamedia passione ista dicereintellegat᷑ quȩ deillo
in hocpsalmo ꝓph&ata sunt : Hic enĩ dicturus est &iam
qua e in euangelio. aꝑtissima scripta sunt. Diuiser̃ si¬
biuestim̃tamea & suꝑuestem meam miserunt sostem
quod factũ ẽ cũ iam pender& in ligno: qui dest ergo tribula¬
tio ꝓxima est. inquamedialo quebat: sed nimirũ illud uult
in tellegi quiacũ caro in dolorib est et inpoenis. ꝓfecto
anima tunchab& magnũ agonem patientie: In quone
difitiat. laborandũ & orandũ est: Nihil est autem animȩ
suacarne ꝓpinquius. Ideo mundi huius quilib& magna
ꝑfectus qu ec ontemtor: cũ alibi patitur nihil patitir:
Potestenĩ adhibere uigilem rationem cumanimittitbona
quȩ ex trinsecussunt: & ab hacanimo sapientis qui excu¬
piditate fonhaer& sinedubio longesunt. & non¬
& non

Expanded text:
\'quoniam tribulatio proxima est\'? quasi ei passio adhuc immineret, \'quoniam tribulatio proxima est\'? quasi ei passio adhuc immineret, cum in ipsa media passione ista dicere intellegatur, quae de illo in hoc psalmo prophetata sunt. hic enim dicturus est etiam, quae in euangelio apertissime scripta sunt: Diuiserbi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quod factum est, cum iam penderet in ligno. quid est ergo tribulatio proxima est\', in qua media loquebatur? sed nimirum illud uult intellegi, quia, cum caro in doloribus est et in poenis, profecto anima tunc habet magnum agonem patientiae, in quo ne deficiat, laborandum et orandum est. nihil est autem animae sua carne propinquius. ideo mundi huius quilibet magnus perfectusque contemptor cum alibi patitur, nihil patitur. potest enim adhibere uigilem rationem, cum amittit bona, quae extrinsecus sunt et ab animo sapientis, qui ex cupiditate non haeret, sine dubio longe sunt, et non
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ eandem carnem dictũ esse existimandũ est in
teiactatussũ exutero: tam quam dicer&. eam sorttussũ
animam exutero. qu &ibi cohȩrer&: sed quisaudeat in
hanc setemere p̃cipitare sententiam: cũ ratio deaduen¬
tu uel exostuanime intanto nature ꝓfundo siclateat
Vt satius sit eam semꝑ quȩrere quam diu inhacuita sumus
quam aliquando in uenisse psumere: Exilla uero inse
ipsum trans figuratione nra quemam modũ possenthaec
accipidictũ est.: Siquid autem conuenientius dicipo¬
tuit uel potuerit nullius p̃iudicamus ingenio
Doctrinȩ nullius inuidemus: Iamillud quod sequitur
VEDISCEDASAME QMTRIBULATIO ꝓXINaẼ
Sideut inlum in& quem am modũ dictũ sit quare me dereli¬
quisti: quomodo enĩ dereliquiđ cuidicitur nediscedas. nisi
quiadereli quiđ uitae u&eris temporalem felicitatem. Rogat᷑
autem nediscedat & deserat spem uita e&ernȩ: Sed quid est

Expanded text:
cundum eandem carnem dictum esse existimandum est: In cundum eandem carnem dictum esse existimandum est: In te iactatus sum ex utero, tamquam diceret: Eam sortitus sum animam ex utero, quae tibi cohaereret. sed quis audeat in hanc se temere praecipitare sententiam, cum ratio de aduentu uel exortu animae in tanto naturae profundo sic lateat, ut satius sit eam semper quaerere, quam diu in hac uita sumus, quam aliquando inuenisse praesumere? ex illa uero in se ipsum transfiguratione nostra quem ad modum possent haec accipi, dictum est. si quid autem conuenientius dici potuit uel potuerit, nullius praeiudicamus ingenio, doctrinae nullius inuidemus. Iam illud, quod sequitur: Ne discedas a me, quoniam tribulatio proxima est, uide, ut inluminet, quem ad modum dictum sit: Quare me dereliquisti? quo modo enim dereliquit, cui dicitur: Ne discedas, nisi quia dereliquit uitae ueteris temporalem felicitatem? rogatur autem, ne discedat et deserat spem uitae aeternae. sed quid est
Abbreviated transcription (Latin):
mostuis, totum quippehoc. secundũ id quod homo factus
est dicitur : Anfoste qui aubera feminarũ abipso con¬
ceptu inubertatem ꝓmouere ꝑhibentur. sic intellegiuoluit
ab uberibus. tam quam dicer& ex quo carnem sumsi. Cuicar¬
nifuerat speranda immostalitas: ut non antespes ei ess& cum
formadi ess& inquani hil in melius mutandũ ess&. Sed
abuberib matris. idestabipsa susceptione carnis quȩ conqi¬
piebatur inspe: Cuiusspei. resfuturaerat. Cumadim¬
mostalitatem de moste transir&. : Sed quod dictũ est. inte iac¬
tatussũ exutero. quomodo coaptari capiti poss& ignoro
Quasi inutero cũ ess& non indõ fuit: in quouiuimus moue¬
mur & sumus autillius in fantis animarationalis. ex quo
caro ꝓcessit exutero . dm̃sperarecoeperit. nisi fostecre¬
dendum est. Iamnato animam rationalẽ accesisse. quȩm¬
trauis cera matris Adhuc ei defuiss&: & qm̃ eademam

Expanded text:
mortuis; totum quippe hoc secundum id, quod homo factus mortuis; totum quippe hoc secundum id, quod homo factus est, dicitur. an forte, quia ubera feminarum ab ipso conceptu in ubertatem promoueri perhibentur, sic intellegi uoluit ab uberibus\', tamquam diceret: Ex quo carnem sumpsi, cui carni fuerat speranda inmortalitas, ut non ante spes ei esset, cum in forma dei esset, in qua nihil in melius mutandum esset, sed ab uberibus matris, id est ab ipsa susceptione carnis, quae concipiebatur in spe, cuius spei res futura erat, cum ad inmortalitatem de morte transiret? Sed quod dictum est: In te iactatus sum ex utero, quo modo coaptari capiti possit, ignoro, quasi, in utero cum esset, non in deo fuit, in quo uiuimus, mouemur et sumus, aut illius infantis anima rationalis, ex quo caro processit ex utero, deum sperare coeperit. nisi forte credendum est iam nato animam rationalem accessisse, quae intra uiscera matris adhuc ei defuisset, et, quoniam e