comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ g̃mania mittit cristallim similẽ.
splendet enĩ ceruleo. etͥ sub diuo positꝰ
fuerit fulgorẽ rapit sidirũ. Ceraune¬
sĩattm in hispana. inlusitanis littori¬
b gignit᷑ cuiꝰ color piropo rubenti et
qualitas ut ignis. hec ad ũs ium fub¬
gorum opitulasse fert᷑. sicredimꝰ. dic¬
ta autẽ ceraunea qd̾ alibi ñ inuenit᷑
ĩ mari rubro nascit᷑. coloris cristallini.
sexangulata dicta ex argum̃to iris.
Nam sub tecto ꝑcussa sole spẽs ⁊ colo¬
res arcus celestis inꝓximos parieteᷤ
imitat᷑. Astrum india ẽ cristalio ꝓpĩ¬
qua in cuiꝰ centro lucet fu gori limi ple¬
ne. Sumpsit autẽ nom̃ qd̃ astris oppo¬
sita fulgorẽ rapit ac regerit. Clectrra
qͣsi electoria in uentricłis ͤ hallinatii ĩ¬
uenit᷑. estallina sp̃e. magnitud̾ie fabe.
hac incertaminib inuictos fieri magi
uolunt. si credimꝰ. Emid̾ros ab aqͣ uoca¬
ta exsittͣat enĩ aqͣm ita ut clausã in ea
bet. Carbuncłs autẽ dictꝰ qd̃ sit ignitꝰ¬

Expanded text:
quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur Arabiam in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita ut clausam in ea bet. Carbunculus autem dictus quod sit ignit
Abbreviated transcription (Latin):
perior. occidens inferior. Est autẽ tuscũ
&e adriaticũ. Amemoria regis. ut ioni.¬
um. I ͦeo qͥipe rex fuit grecie. unde io¬
nes athenienses. hoc mare et tirenuꝙ
dictũ fiue qd̃ tusciam alluit. idẽ tirre¬
niã. siue atirrens nautis. qui se inhoc
mare p̃cipitauert̃. Et sciendũ ioniũ
sinũ eẽ. ĩ mensũ ab ionio usq ad sicitiã.
et huiꝰ partes eẽ. adriaticũ. achaicũ. ⁊ epi¬

Expanded text:
perior, occidens inferior; est autem Tuscum perior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Io quippe rex fuit Graeciae, unde et Iones Athenienses. Hoc mare et Tyrrhenum dictum, sive quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse inmensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et huius partes e
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine fluminũ dulciꝰ qͣm cet̾a.
nebulosũq et breuiꝰ. Unde et pontũ
cas et tinnos. atq delfinos alias bely¬
as maiores ñ patit᷑. Sict̃ autẽ t̃ra dõ
una fit ꝓdiũsis locis uariis appellat᷑
nõib ita et ꝓ regionib hoc mare mag¬
nũ diuersis nõib nũcupat᷑. NIã ibericõ
et asicum a regionib dc̃m. Ab insulis
balearicũ. siculũ. creticũ. cipriũ. egeũ
carpatiũ. Nam int̾ thenedũ et chium
saxum ẽ in mare potiꝰ qͣm insula. qd̾ ꝓ
culuisentib capre simile credit᷑ quã
greci egeũ nũcupant. Unde et egeum
mare ẽ dictũ. Sic et carpaciũ mare in¬
ter egiptum et rochdum ab in sula carpa.¬
to illic posita. A gentib: gallicũ ausomõ
dalmatiũ. libͦticum. ab oppidis. argolicẽ
corinthiũ. tiriũ. adriaticũ. slam adria
adriatico mari nom̃ dedit. Aposicione
celi. ut suꝑm et inferũ qr sit oriens su.¬

Expanded text:
multimultinebulosumque et brevius. Unde et Pontum cas et thynnos atque delphinos, alias beluas maiores non patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum Balearicum, Siculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpatium. Nam inter Tenedum et Chium saxum est in mare potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci αἶγα nuncupant, unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria qt, quae Adriatico mari nomen dedit. A positione caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens su
Abbreviated transcription (Latin):
diã t̾ram usq ad orientẽ ꝑfundit᷑. euro¬
yam et affricã. asiãq disterminãs. Cuiꝰ
pͥme partes sinus qui ispaniis ꝑfũdit᷑.
ibericus. ⁊ ualericꝰ. appellat᷑. Deinde gal¬
licꝰ. qͥ narbonensẽ ꝓuinciã alluit. mox
ligusticꝰ. qui iuxta genuã urbẽ ẽ ꝓrimꝰ.
post hec tirrenꝰ qui italiã adtingit. qͣm
g̃cuoniũ. itali inferũ uocãt. Inde siculꝰ
qui a sicilia usq ad cretã. Dem de crecicꝰ.
quimƿamphiliã et egiptũ ꝑtendit᷑. Ind̾
elespontꝰ. qui in septenitͥonẽ retorqͣns am
fractib magnis uxta gͣciam et illiricum
m angustias septẽ stadioꝵ stringit᷑. quo
xerxes ponte nauib facto ingrecia com.¬
meauit. ibi ẽ abidos inde defusus eqͦre
patente. rursꝰ stringit᷑. et facit ꝓpontidẽ
qui mox inqͥngentos passꝰ coartat᷑. Sic¬
q bofforꝰ. tracius. quodariꝰ copias tranᷤ¬
tulit. lnde pontic̃ sinus amplissimꝰ a
tergo meotidis paludib qd̾ mare ex

Expanded text:
diam terram usque ad orientem perfunditur, Europam et Africam Asiamque disterminans. Cuius primae partis sinus, qui in Hispaniis perfunditur, Ibericus et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam adtingit; quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionfractibus magnis juxta Graecias, et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patente, rursus stringitur, et facit Propontidem, qui mox in quingentos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. 4. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludis, quod mare ex
Abbreviated transcription (Latin):
ã mittile lapsu. qd illic ab enomao p̃ci¬
pitatꝰ sit. Hicarus sio crecensis ut fa¬
bule ferũt. aiti ora fecen pennis soliꝰ

Expanded text:
a Myrtili lapsu, quod illic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pennis soli
Abbreviated transcription (Latin):
tariis fornacib guttaꝵ ꝯcrecione tec¬
tis inherens. Sepe oẽ et instercore ue.¬
tutissimo coclearũ uł puteoꝵ limo.
fit &̃ ex mino et impofito concule
ferree patena testea supposita c̃ cͥcunlito
uasculo cͥcumtant᷑ carbones. sicq ar-¬
gentũ uiuũ ex minio distillat. sine hoc
neq argentũ neq es aurari pot̃. tantȩ
autẽ uirtutis ẽ. ut si suꝑ sextariũ argñ¬
ti uiui centenariũ saxum supponas.
oneri statim resistit. sin uero auri scry¬
pulũ. leuitatẽ eiꝰ raptim sinu recipit.
ex quo ñ intelligit᷑ ñ pondꝰ. s naturã
autẽ datum int̾ficit ponderiꝰ causa dr.
mã argenti appellamꝰ fit enĩ ex argñtore

Expanded text:
tariis fornacibus guttarum concretione tectariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est, ut si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas, oneri statim resistat. Sin vero auri scrupulum, levitatem ejus raptim sinu recipit, ex quo intelligitur, non pondus, sed naturam autem datum, interficit ponderis causa. 4. mam argenti appellamus. Fit enim ex argento e
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ rege uocatist̃. qͥ eos pͥmũ
sacculo quo condunt᷑ a continente id
qd̾ continet᷑ appellatũ. In nomisma¬
te tria q̃runt᷑. metallũ figura. ⁊ põdꝰ
Siexhis alqͥd defuerit nomisma nõ
⁊eris. signatũ. factũ infectũ. Signatõ
ẽ qd ĩnũmis ẽ. factũ qd̃ ẽ in uasis et
rũ metalla ita uener̃t. Dum enĩ exqͣ¬
cumq causa ardentes silue excoq̃¬
rent Fram que calefactis uenis fudit
illud fuerat. siue aurũ. cũ in loca t̾re
depressiora decurreret. sumpsit figurã
in quã illud uel ꝓfluens rinus ut ex¬
cipiens lacunar formauerat quari
rerũ spbendore capti hoĩes tͥcunilig.¬
tas adtollerent massas. uidert̃ in ea
tauer̃t liq̃factas ad omnẽ formã pos
enĩ illi argitum uocant. cũ mirũ in
modũ illud dũ candidũ sit impreesẽ
corpori lineas nigras reddit. argẽtu
iuũ dc̃m qd̾ excedat materias ⁊̃ qͥb
initit᷑. hoc et liquidũ qr ꝑeurrit. lnue¬
nit᷑ specialit̾ in metallis. siue argen¬

Expanded text:
Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum sacculo quo conduntur, a continente id quod continetur appellatum. 12. In nomismate tria quaeruntur: metallum, figura et pondus. Si ex iis aliquid defuerit, nomisma non aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum est, quod in vasis et rum metalla ita venerunt. Dum enim quacunque ex causa ardentes silvae excoquerent terram, excalefactis venis fudit illud fuerat, sive aurum, cum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud, vel profluens rivus, vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines, cum ligatas attollerent massas, viderunt in eis taverunt liquefactas ad omnem formam possenim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argen
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo metallo unde initiũ sumpsit.
Thesaurũ iuxta g̃cam ꝓprietatẽ apo
eo qd̾ antea ꝙs̃ ꝑ trib singłas exigebã¬
tur. sicutinẽ ꝑ singula territoriã. Sic
autẽ in tres partes diuisũ fuose roma¬
nũ populũ constat. ut hii qui p̃erãt
ĩ singulis partib tribuni dicerent᷑. uñ
minart. Uectigalia st̃ tributa aue¬
hendo dicta. Stipendiũ astipe pendẽ.¬
da noĩatũ. Antiqui em̃ adpend̾e peco¬
niã soliti erãt magĩ qͣm admunĩare.
Moneta appellata ẽ. q monet ne qua
fraus in metalio uel inpond̾e fiat.
Nõmisma ẽ solidꝰ aureus uł argenteꝰ
siue ereus. qͥ ĩo nõmisma d̃r qr nõib¬

Expanded text:
rmansit ab eo metallo unde initium sumpsit. Thesaurum iuxta Graecam proprietatem ἀπὸ eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicuti nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut etiam qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur: undminarunt. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta appellata est quia monet ne qua fraus in metallo vel in pondere fiat. Nomisma est solidus aureus vel argenteus sive aereus, qui ideo nomisma dicitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
filius
aut filia
nepos
aut neptis
ꝓnepos
aut ꝓ neptis
ab nepos
au ab neptis
adnepos
au̾ adneptis
tͥnepos
aũ tͥneptis

Expanded text:
filius et filia, nepos et neptis, pronepos et proneptis, abnepos et abneptis, adnepos et adneptis, trinepos et trineptis,
Abbreviated transcription (Latin):
trit᷑. fos enĩ flãma ẽ. Manipui e¬
lum dicimꝰ. fascem feni. et dictũ ma
terra semel in anno aliqͥd gig.¬
nt. ortus numꝙͣ sine fructu ẽ. Olus
ab alendo dictũ. eo qd primũ hoĩes
holerib alerent᷑ ante quã fruges &
carnes ederent. Tantũ enĩ pomis ar¬
boꝵ et olerib alebant᷑. sicut amma¬
lia herbis. Caulis generaliter herba
rum᷑ medius frutex qui uulgo tyr¬
sus dicit qd̾ aterra sinsũ conscendit¬
a quo diriuatum ẽ ut specialit᷑ qͦddã
genus holerũ caulis diceret᷑. qi tirsꝰ

Expanded text:
tritur, φῶς enim flamma est. Manipulum dicimus fascem feni. Et dictus manterra semel in anno aliquid creet, hortus nunquam sine fructu est. 2. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines ab oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. 3. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex, qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendatx quo derivatum est, ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrs
Abbreviated transcription (Latin):
martir cmiꝰ uitã eusebiꝰ cesariẽsis it.¬
conscripsit. pisistratũ in sacre bibliothe.¬
ce studio. pͥmꝰ ad equare contendit. Hic
dine ꝓsecuti et̃. eoꝵq studia in uno uo

Expanded text:
martyr, cujus Vitam Eusebius Caesariensis conscripsit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio primus adaequare contendit. Hic dine persecuti sunt, eorumque studia in uno vo
Abbreviated transcription (Latin):
agros iacit᷑. et dictꝰ fimus qd̃ fiat imꝰ
id ẽ stercꝰ qd̃ uulgo letamen uocat᷑ e
o qd̾ suo nutrim̃toleta faciat g̃mina.
reodatq arua pinguia. et fecunda.
occasio ẽ cum rustici sacione facta:
bob dimissis. grandes glebas cedt̃.
ac ligonib frangt̃i et dicta occasio
qͣsi becatio qd̾ optriat semina. Oc¬
care gͥ ẽ operire fram. semina uiteᷤ.
uł arbores. Runcat᷑o ẽ a terra hen¬
bas euellere. Nam rus terra ẽ. Sul
ueractũ dc̃m quasi uertactum. idẽ
uerno aratũ. ꝓscisio ẽ. aratio pͥma.
cum adhuc dur᷑. ager ẽ. sacio dicta.
qͣsi seminis actio quasi saturũ ac¬
tio. serere autẽ uocatũ. qr hoc sereno
cȩlo faciendũ ẽ. ñi ꝑ imbres. hinc ẽ
ta. Seges autẽ de semine dicta. qd ia¬
cimꝰ siue a sectione. De frumentis sn

Expanded text:
agros iacitur. Et dictus fimus quod fiat mus, id est stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. SulcVervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo faciendum est, non per imbres. Hinc estta. Seges autem de semine dicta quod iacimus, sive a sectione. De frumentis
Abbreviated transcription (Latin):
i. fit ita . . Apostrophos. pars itẽ cͥculi dex
nota deẽe ostendit᷑ in sermone ultima uo¬
calis. ut tribunal ꝓtribunale. Dasia.
qd̃ interp̃tat᷑ aspiratio. id est ubi .h.litt̾a
poni debet. tali figura notat᷑. H. ꝓsilen:

Expanded text:
i fit ita , . Apostrophos pars item circuli dextnota deesse ostenditur in sermone ultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H littera poni debet, tali figura notatur: Daseia. ψι
Abbreviated transcription (Latin):
c̃a honestatis et turpitudimꝰ particeps ut
beniuolentiã pariat. & offensã. Obscurũ:
in quo aut tardi auditores st̃. aut diffici¬
liorib ad cognoscendũ negociis causa c̃¬
nitur implicata: De sillogis rethoricis.

Expanded text:
causa honestatis et turpitudinis particeps, ut causa honestatis et turpitudinis particeps, ut benivolentiam pariat et offensam. Obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur inplicata. De Syllogismis
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ exordiũ narracio. argum̃tatio.
conclusio. harũ pͥma: auditoris ammũ
ꝓuocat. scd̾a res gestas explicat. t̾cia fidẽ
assercionib facit. qͣrta finem tociꝰ or̃onis¬
inducit. uł complectit᷑. In choandũ ẽ ita¬
q talst̃. ut benuolũ docilẽ uł atcentũ¬
auditorẽ faciamꝰ. Seniuolũ: p̃cando. do¬
cilẽ instruendo. attentũ excitando. Nar.¬
rand̾ ẽ ita ut breuit᷑ et aꝑte. loquamͣ. Ar¬
gumentand̾ ẽ ita: ut pͥmũ nr̃a firmem᷑.
dehinc adũsa confringamꝰ. Concludend̾¬
ẽ ita: ut concitemꝰ animũ audientiꝰ imple¬
reque dicimꝰ: De Quinq modis causaꝵ
pecies causaꝵ g̾t qͥnq id est honestõ.
ad mirabile. humile. anceps. obscu¬
rum. honestũ cãgenꝰ ẽ. cui statim sine o¬
ratione nr̃a fauet animꝰ auditoris. Admi¬
rabile. eo qd̾ est alienatꝰ animꝰ eoꝵ qͥ audi¬
turi st̃. humile ẽ qd̾ negligit᷑ ab auditore.
Ancepsẽ. in quo aut uidicat᷑o dubia ẽ aut

Expanded text:
icet exordium, narratio, argumentatio, conclusio. Harum prima auditoris animum provocat, secunda res gestas explicat, tertia fidem assertionibus facit, quarta finem totius orationis complectitur. Inchoandum est itaque taliter, ut benevolum, docilem, vel attentuauditorem faciamus: benivolum, precando; docilem, instruendo; attentum, excitando. Narrandum est ita, ut breviter atque aperte loquamur. Argumentandum est ita, ut primum nostra firmemus, dehinc adversa confringamus; concludendum ita, ut concitemus animos audientis inplere quae dicimus. De quinque modis causarum . Species causarum sunt quinque: id est honestum, admirabile, humile, anceps, obscurum. Honestum causae genus est, cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris. Admirabile, a quo est alienatus animus eorum, qui audituri sunt. Humile est, quod neclegitur ab auditore. Anceps est, in quo aut iudicatio dubia est, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sia unta ciceronẽ. aut simplex ẽ aut
tã continet unã qonẽ. hoc mͦ. Corithis
bellũ indicimꝰ. anñ: Iuncta ẽ ex płimis¬
q̃onib in qua plura q̃runtur hoc pacto.
utrũ carchago diruat᷑. an carchaginẽsibꝰred¬
dat᷑ aneocolonia deducat᷑. Ex comꝑatione utr̃
potiꝰ aut qͥd potissimũ q̃rit᷑ ad hũc modũ.¬

Expanded text:
sia iuxta Ciceronem aut simplex est, aut tam continet unam quaestionem hoc modo: Corinthiis bellum indicamus, an non? Iuncta est ex plurionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur? Ex conparatione, utrum potius, aut quid potissimum q
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatum. qd̃ g̃ce obrutũ. hoc nõie nũ¬
cupat᷑. Est antẽ artissimũ triũ miliũ
spaciũ siciliã ab italia diuidẽs. fabulo.¬
sis infame monstris. cuiꝰ hinc inde.
scila et caribdis ostendit᷑. Scillam ac¬
cole saxum mari ĩminens appellat.
simile celebrͣate forme ꝓcul nisenti.¬
b. unde et monstruosã sp̃em fabule
illi dedert. qͣi formã hoĩs capitib suc¬
cinctã camins. qr collisi ibi fluctus:
latratꝰ uident᷑ exprim̃e. Caribdis dc̃a:
qd̃ gurgitib occultis naues absorbe¬
at. Est enĩ mare u̾ticosum. et m̃ ibila¬
mata naufragia ꝓfundo emergt̃.Ter
autẽ in die erigit fluctꝰ. et ter absor¬
bet. Nam accipit aquas ut uomat.
harenosa in mari loca. Sirtes autẽ
salustiꝰ atractu uocaridicit. qd̾ oĩa
ad se trahãt. et appropinqͣnti uado¬
So mari adhereant. hee autẽ ad ma
re egiptiũ uicine st̃ et parit̃ admi¬
fluminib hoĩes uł ammalia pedib

Expanded text:
tum hoc nomine nuncupatur. Est autem arctissimum, trium millium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; autem sunt arenosa in mari loca. Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinquanti vadoso mari re Aegyptium vicinae sunt, et pariter admifluminibus homines vel animalia pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad occeanũ ꝑtinet. fretꝰ ad utrñq
mare. Qam estꝰ ẽ maris a cceese⁊ iecres
id ẽ inquietudo. Unde estuaria. ꝑ que
mare uicissim tã accedit qͣm recedit.
fretũ autẽ appellatũ. qd̃ ibi semꝑmare
ferueat. slam fretũ ẽ angustũ. ⁊ qͣi fer¬
uens mare. ab undarũ feruore noĩatõ.
ut gaditanũ uł siculũ. Nã freta dicta

Expanded text:
ad Oceanum pertinet, fretus ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum vel Siculum; nam freta dicta
Abbreviated transcription (Latin):
tus qd̾ ẽ uel formicaꝵleo. uł certe for¬
mica parit et leo. E enĩ animal paruũ.
formicis satis infestũ qd̃ se in puluere
abscondit. et formicas frumentũ gestã.¬
tes interficit. ꝓinde autẽ leo et formi¬
cauocat᷑. qr aliis animalib ut formica
ẽ formicis autẽ ut leo ẽ:. De serpentib.

Expanded text:
tus, quia est, vel formicarum leo, vel certe fortus, quia est, vel formicarum leo, vel certe formica pariter, et leo. Est enim animal parvum, formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta portantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formicis autem ut leo est. CAPUT IV.
Abbreviated transcription (Latin):
unt et ĩmobiles qͣsi mortui iacẽt.
tẽpore estiuo reuiuisc̃t. Irriciũ am¬
mal spinis coronatũ. qd̾ ex inde dicit᷑
nominatũ eo qd̾ subrigit se qͣndo spi¬
ẽ ccͣ insidias. Nam statĩ ut aliquid p̃¬
senserint pͥmo se subrigit. atq ĩ glo.¬
bum conũsus in sua se arma recol
suꝑeam. et sic eam exhibet natis suiꝰ.
birirꝰ nom̃ ã sono uocis ht̃ hic retro
ambulat. t̾ram terebrat. stridet nocti¬
b uenat᷑ eum formica. Cireũligata ca¬
pillo incaũnã eiꝰ ꝓiecta afflato priꝰ pul¬
uere. ne se abscondat ita formice cõple¬
a xib trahit formica dicta ab eo qd̾ ferat
micas farris. Cuiꝰ sollercia multa. Pro¬
uidet enĩ in futurũ et ĩpareit estate qd̃
triticũ ordeũ ñ tangit. Dum pluit eis
suꝑ frumentũ totũ eiecit. Dñr inechi.¬
renas aureas pedib eruũt qͣs custo¬
diunt nealiqͥs auferat. captantesq ad
a. necẽ ꝓͣferunt. s formicoleon ob hoc uoca¬

Expanded text:
unt et inmobiles quasi mortui iacent, unt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se qectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit atque in globum conversus in sua se arma recollsese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. 8. Grillus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus; venatur eum formica circumligata capillo in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat, ita formicae complexibus trahitur. 9. Formica dicta, eo quod ferat micas farris, cujus solertia multa. Providet enim in futurum, et praeparat aestate quod triticum, hordeum non tangit. 63 Dum pluit ei super frumentum, totum ejicit. Dicuntur in Aethirenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. 10. Formicoleon, ob hoc voca
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo trahit latinũ sit. Alii dñt mureᷤ
qd̃ exhumore t̾re nascant᷑. Nã mus
t̾ra unde et humꝰ. his in plenilunio
iecur crescit. sict̃ q̃dã maritima augẽ.¬
tur. q̃ ruisꝰ minuente luna deficĩt.
Sorex latinũ ẽ. eo qd̾ rodat. et ĩmodũ
serre p̃cidat. Antiqui autẽ soricẽ sauicẽ
dicebant. sict̃ et clodũ claudũ Mustela
dicta qͣsi mus longus. nã telum alõ¬
gitudme dict᷑. hec ingenio subdola
in domib ubi nutrit catulos suos tr̃a¬
fert mutatq sedẽ. Serpentes &̃ mureᷤ¬
domib oberrans. faiso autẽ opinant᷑.
ranei forma. que solifuga dicit᷑ qd̾
diem fugiat. In metallis arg̃ntariᷤ
plurima ẽ occulte reptans. et ꝑ in¬
prudentiã suꝑsedentib pestẽ facit.
Talpa dicta qd̾ sit dampnata cecita.
te ꝑpetua tenebris. E eñ absq oculis.
semꝑt̾ram fodit. et humũ egerit.ira
dices subter frugib comedit. qd̃ gͥci
pingues sompnꝰ efficit. Nã gliscere di¬
cimꝰ crescere. hieme enĩ tota dormi¬

Expanded text:
ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes edomibus oberrans. Falso autem opinantur ranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormi
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. unde et nomen accepit apax
autẽ dictus quia arripit. Arpe enĩ ẽ
grece rapere. Sarculus. De ornamentiꝰ

Expanded text:
trahit; unde et nomen accepit. Arpax autem dictus quia arripit; arpe enim est Graece rapere. Sarculus. De instrumenti
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑ͦq cõia existunt. De differentia dialec
bris tali similitudine defimuit. Dia¬
lectica et rethorica ẽ. qd̾ in manu hoĩs
pugnꝰ astrictus. oe palma distenga. Il¬
la u̾ba contrahens: ista distendẽs dia¬
lectica siqͥdẽ ad disserentas res acucior.
rethorica ad illa que nitit᷑ docenda fa¬
quirit rarissimos studiosos. hec freq̃n¬
ter et populos. Solent autẽ philosophi
anteqͣm ad ysagogen ueniat᷑ exponẽ¬
dã diffinitionẽ philosophiȩ ostendere.
qͦ facilꝰ ea que ad eam ꝑtinẽt demõstrẽt᷑

Expanded text:
utraque communia existunt. De differentia Dialectlibris tali similitudine definivit: 'Dialectica et Rhetorica est quod in manu hominis pugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda faquirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
iuitas Treuirorum.
Prouincia Belgica. .ii.
Ciuitas suessionum.
C uittas morinum.
c iuttas catuellatinoꝵ
Ciuitas. uiromandoꝵ
Ciuitas atrauatum.
Ciuitas carnaracensiũ
Ciuitas Tornacengiũ.
Ciuitas siluanectũ.
Cutitas Bellouacorũ.
C iuitas ambianensiũ
Ciuit̃ magonciacensiũ¬

Expanded text:
ivitas Treverorum. Provincia Belgica II habcivitas Suessionum. ciuitas Remorum ciuitas Catalaunorum ciuitas Veromandorum ciuitas Atrabatum ciuitas Camaracensium ciuitas Turnacensium ciuitas Siluanectum ciuitas Bellouacorum ciuitas Ambianensium ciuitas Bononiensiu
Abbreviated transcription (Latin):
a reo ẽ nũcupatꝰ. Reus maiestatiꝰ pru¬
mũ dictꝰ q̃ui aduersꝰ rem publicã aliqͥd
egisset. aut qͥcumꝙ hostib consensisset.
dictꝰ autẽ reus maiestatis: qr mauis ẽ
ledere patriã quã ciuẽ imũ. postea
c̃ẽ ec hii reimaiestatiꝰ dicti st̃ qͥ ad¬
uensꝰ maiestatẽ pͥncipis egisse ui¬
derent᷑. uł qui leges inutiles rei pu¬
blice detulerãt. uel utiles abrogaue¬
rant. Nixosus: a ritu camno dictꝰ. sẽy
enĩ ad c̾ederaͣ dicenda paratꝰ ẽ. & un¬
giodelectat᷑ et ꝓuocat contendentẽ.

Expanded text:
a reo est nuncupatus. 493 Reus majestatis, pria reo est nuncupatus. 493 Reus majestatis, primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicunque hostibus consDictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio delectat
Abbreviated transcription (Latin):
q̃relam infert. Etietꝰ qd̾ sit ip̃e sͥ animo
securꝰ neminẽ tangens. De R.
eligiosꝰ ait cicero a relegendo appel¬
latos qui retractat et tamꝙͣ relegit
ea q̃ ad cultũ diuinũ ꝑtineat. hi gt̃ dic¬
⁊i religiosi ex religendo tamꝙͣ ex eligẽ¬
do eligentes. ex diligendo diligente᷑. ex
intelligendo. intelligñtes. Racionator
dictꝰ iur magnꝰ q de omt̃ib reb quaꝰ eẽ
mirabiles constat poesit redõe racionẽ.
Retractator repetitor. nã retractare ẽ re¬
petere qd̾ omiserat. Repiscẽs eo qd̾ m̃tẽ
qͣsi pꝰ insaniã recipiat. aut quia resapit
qui sapere desierat. castigat enĩ seip̃m
dementiȩ. et confirmat animũ sus̃i. ad
rectiꝰ uiuend̃. cauens ne iłm corruat. Re¬
ꝑentinꝰ a repente. repente autẽ ⁊ adũb
At nom pot̾ ẽe. Nobustꝰ fortis ualidꝰ.
Nortitudine roboris arboris appellatꝰ
Rapidꝰ uelox pedib. Raptor eo qd̾ cor¬
ruptor. inde et rapta. eo qd̾ corrupta.
Reus are de qua obnorius ẽ. &e reatus

Expanded text:
querelam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. R 234. Religiosus, ait Cicero, a relegendo appellatus; qui retractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est,
Abbreviated transcription (Latin):
tropicus đri qr in eo curuiens sol. aqͥlonis
fimbꝰ estatẽ facit. et ultra eum cͥcłm non
transit s statim reu̾tit᷑. &e in de tropicuᷤᷤ
appellat᷑. Terciꝰ circłs eimerinos. qͥ ã lati¬
nis ideo eqͥnoctialis appeliat᷑. eo qd̃ sol
cũ ad eum orbẽ ꝑuenerit: eqͥ noctiũ fa¬
cit. ł ymerinos enĩ latine dies dr atq
nox. quo circulo dimidia spere pars con¬
stituta ꝑspicitur. QNtus cirołs antarcicꝰ
uocat᷑ eo qd̾ contrariꝰ sit cͥculo quẽ archi¬
connominamꝰ. Qntus cucłs. cimerinꝰ¬
tropic̃. qͥa latins hiemalis siuebruma

Expanded text:
o circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive
Abbreviated transcription (Latin):
emisꝑia dimidia pars spere ẽ. e misꝑ¬
ion suꝑ t̾ram ẽ. ea pars celi q̃ anobis
tota uidet᷑. hemispheria sub t̾ra ẽ q̃ uid̾i
uideri ñ pot qͣmdiu sub t̾ra ẽ : De .u. ccłis
q̃dam partes temꝑie sua incolunt᷑ oi
q̃dã ĩmanitate frigoris aut caloris in ha¬

Expanded text:
Haemisphaeria dimidia pars sphaerae est. Hemisphaerion supra terra est ea pars caeli quae a nobis tota videtur; Hemisphaerion sub terra est quae videri non potest, quam diu sub terra fuerit. § edam partes temperie sua incoluntur, quaedam immanitate frigoris aut caloris inha
Abbreviated transcription (Latin):
braamanñ .c. genuit ysaac ⁊ isma¬
el. aquo ismaelite. iñ cclxxxiiii. Isa¬
ac anñ. lx genuit iacob. argiuoꝵ regnũ
inchoat. ĩ ccc xliuii. lacobanñ .xci. ge¬
nuit ioseph. phoroneus grecie leges de¬
dit. ĩ ccexxos losephanñ. ex grecia se¬
getes habere cepiti m̃d .xlu. hebreoꝵ ser
introra quadrigã iunxit. indccloi. Gotho¬
mehi anñ xl. Cathmꝰ litf̾as grecis dedit.
m̃idccxcui. Aoch. anñ.lxxx. fabule ficte
iũ dccclxxui. Deborra anñ.xl. apollome¬
dicine artem inuenit. cytharã reꝑit. ñi¬
dccccxu. Gedeon anñ .xl. mercurꝰ liram
condidit. iũ. decec lui. abimelech anñ.
ii. chorꝰ ingrecia inuentꝰ ẽ. ñi deccobyui
Tola annis .xxii. pͥamꝰ regnauit introia.
sn. doccc lixxi. lair anñ xxii. carmentiꝰ
latinas litteras inuenit. nĩi.iii. leꝑte an¬
ñ .ui. hercules flãmis se miecit. iiii.uiiii.
esebon anñ .uii. Alexander helenã rapo¬
it. iiĩi.xui. Lapdon anñ .uiii. trora capta

Expanded text:
braham ann. C genuit Isaac et Ismahel, a quo Ismahelitae. IIIMCCLXXXIV. Isaac ann. LX genuit Iacob. Argivorum regnum inchoat. IIIMCCCXLIV. Iacob ann. XC genuit Ioseph. Phoroneus Graeciae leges dedit. IIIMCCCCXXXIV. Ioseph ann. CX. Graecia segetes habere coepit. IIIMDXLIV. Hebraeorimus quadrigam iunxit. IIIMDCCLV. Gothonihel ann. XL. Catmus litteras Graecis dedit. IIIMDCCXCV. Aoth ann. LXXX. Fabulae fictae sunt. IIIMDCCCLXXV. Debbora ann. XL. Apollo medicinae artem invenit citharam repperit. IIIMDCCCCXV. Gedeon ann. XL. Mercurius lyram condidit. IIIMDCCCCLV. Abimelech ann. III. Chorus in Graecia inventus. IIIMDCCCCLVIII. Tola ann. XXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMIX. Abessa ann. VII. Alexander Helenam rapuit. IVMXVI. Abdon ann. VIII. Troia capta
Abbreviated transcription (Latin):
pim iacentes pedum suoꝵ magnitu¬
dine adumbrent᷑. Antipodes in libia
plantas uensas hñt post crura. etocto¬
nos digitos in plantis. Ippodes insci¬
tia st̃ humana forma et eqͥnos pedeᷤᷤ
hñtes. Inindia fer̃t ẽẽ gentẽ qͥ macro¬
bii nũcupant᷑ duodecĩ pedũ maqͣnru¬
dinẽ habente. Est et gens ibi statia¬
cubitalis. qͦs greci ã cubito pigmeos
na indie tenent. quib ẽ uicinꝰ occea¬
nus. Phibent et in eadẽ india ẽẽ gẽ¬
tem feminaꝵ. q̃ qͥnqͤnnes concipuĩt
et octanũ uite annũ ñ excedt̃. Dñr¬
&&e alia hominũ fabulora portenta q̃
ñ st̃. sed ficta in causis rerũ interpre¬
tant᷑. ut gerionẽ hispanie regẽ tripli¬
ci forma p̾ditum. fuert̃ enĩ tres frẽs
tante cõrordie. ut intrib corporib qͣ¬
siuna anima eẽt. Gorgones qͦq me¬
retͥces cͥnitas serpentib q̃ aspicientẽ
consitert in lapides. hñtes unũ ocu¬
lum quo inuicẽ utebant᷑. fuerũt aũt

Expanded text:
pini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos digitos in plantis. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem quae μακρόβιοι nuncupantur, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statucubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos na Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. D alia hominum fabulose portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma praeditum: fuerunt enim tres fratres tantae concordiae, ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitae os serpentesque aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum, quo invicem utebantur. Fuerunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
Lemnias in libia credunt truncos si¬
ne capite nasci. et os & oculos habere
inpectore. Alios sine ceruicib gigni o¬
culos hñtes in humeris. Inultimo ã
nicie informes hñtes uultus. Alie la¬
bro suꝑiori ad eo ꝑminenti. ut in so¬
lis ardorib totam exeo faciem conte¬
gant dormientes. Aliis concreta oraẽe
modico tm foramine calamis habͥe¬
narũ pastus hauuentes. Nõ nulli si¬
ne lingis eẽ dñr inincẽ sermone̾ utẽ.¬
tes mitu siue motu. Pãnonos apd̃ si¬
ciam ẽẽ ferunt. tam diffusa magni¬
tudine auriũ. ut om̃e corpꝰ exeis con
simũ em annũ muliꝰ suꝑgredit᷑. Satiri:
homuntiones st̃. aduncis narib cor.¬
dit. qui eciã interrogatꝰ ad ei serno reᷤ¬
pondisse fert᷑ dicens. Mortalis ego sum
unus exaccolis heremi qͦs uario delusa
errore gentilitas. fannos satirosq co

Expanded text:
lemmyas in Libya credunt truncos ne pite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. 18. In ultimnitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, in vicem sermonis utentes nutu, sive motu. 19. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa aurium magnitudine, ut omne corpus ex eis contsimum aevi annum nullus supergreditur. 21. Satyri, homunciones sunt aduncis naribus, corvidit. Qui etiam interrogatus, Dei servo respondisse fertur, dicens: Mortaunus ex accolis heremi, quos vario delusa errore gentilitas faunos satirosque co
Abbreviated transcription (Latin):
intẽꝑatam creationẽ. sict hii quiden¬
tati nascunt᷑. siue barbati uł cani. alia
complexi płimaꝵ differentiaꝵ. sict̃
illud qd̃ p̃diximꝰ in alexandro multi¬
forme portentũ. Alia cõmixtione gñiꝰ¬

Expanded text:
intemperatam creationem, sicut ii qui denintemperatam creationem, sicut ii qui dentati nascuntur, sive barbati, vel cani. Alia complexu 33 plurimarum differentiarum, sicut illud quod praediximus in Alexandro multiforme portentum. 11. Alia commistione g
Abbreviated transcription (Latin):
mani. uł scinodontas qͥb gemimꝓ
cedt̃ dentes. alii a defectu parciũ m
quib alt̾a pars plurimũ diffeit ab al¬
tera ut manus amanu uł pes a
pede. Alii adisciesionei ut sine ma¬
nu aut capite generati. qͦs greci ste¬
resios uocant alia ꝑnumẽtia. qͣndo
solũ capud aut crus nascit᷑. Alia q̃ ĩ par¬
te transfigurant᷑. sict̃ qui leonis habẽt
uultũ uł canis. uł taurinũ capd̃. aut cor¬
p̃ ut expasiphe memorãt genitũ mi¬
Alia que ex omni parte transfigurant᷑:
et maliene creationis portentũ. ut ex
muliere dicit historia uitulũ gn̾̃atũ.
Alia que sine transfiguratõne mutat᷑o.¬
nẽ hnit iocoꝵ ut oculos in pectore. uł
infronte. aures supͣ in pectora. uł sic̃t
aristotiles tradidit qͤmdã in sinistra
parte iecur: in dextera splen habuisse.
ut in alia manu digiti plures conatu¬
rati. et coherenteꝰ reꝑiunt᷑. in alia mi¬
nꝰ. siue in pedib Alia scd̃m ĩmaturã ⁊

Expanded text:
mani, vel cynodontes, quibus gemini mani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, pede. Alii a discissione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia privimeria, quando solum caput, aut crus nascitur. Alia quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput, aut corpus, ut ex Pasiphae memorant genitum MiAlia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte, aures supra tempora, vel sicut Aristoteles tradidit, quemdam in sinistra parte jecur, in dextera splenem habuisse. 10. ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et
Abbreviated transcription (Latin):
muliere monstrũ creatũ. qd̃ suꝑioris
corporis partes hõis. sed mortuas ha¬
buerit. Inferiores diusaꝵ bestiarũ: s
uiuentes: significaes e repentinã regiᷤ
interfectionẽ. Suꝑuixerãt enĩ dete.¬
riora meliorib sed hec monstra q̃ in
significat᷑onib dant᷑: ñ dui uiuũt s
continuo ut nata fuerĩt moriunt᷑. In¬
ter portentũ. et portuosum differi Nã
portenta st̃ que trañfigurant᷑. sict̃ in
umbria feit᷑ mulierẽ peperisse serpñ.
it infans. Portentuosa autẽ leuẽ su¬
munt mutationẽ ut exempli cã cuõ
sex digiti nati. Portenta gͥ uel porten¬
tuosa existunt. Alia magnitudine cor
dum. qͣntꝰ fuit ticion in nouẽ iuge¬
rib lacens. homero testante. Alia par¬
uitate tociꝰ corporis. ut nan. & qͦs
greci pigneos uocant. eo qd̃ sint sta¬
tura cubitales. alia magnitudie par¬
tiũ. ueluti capite infori. ut suꝑflo¬
is menbroꝵ partib ut bicipites tri¬

Expanded text:
muliere monstrum creatum, quod superiores muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit inferiorum diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpenteterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius dum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et tri
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate fuĩt. cũ uoluntas creatori
cuiꝰcumq condite rei naturasit. Un.¬
de et ipsi gentiles d̾m mͦ naturã. mͦ
deum appellant. Portentũ gͦ fit ñ
contra naturã. s cͣcͣ qd̃ ẽ nota natura.
Portenta autẽ et ostenta. monstra at.
qr ꝓdigia. s̃o nũcupant᷑. qd̃ portend̾e
atq ostende. monstrare. atq p̃dicere
aliqua futura uident᷑. Nã portenta
dicta ꝑhibent a portendendo id ẽ
p̃ostendendo. Ostenta autẽ qͥcqͣm fu
monitu dicta. qd̾ aliqͥ significando
demonstrãt. sue qd̾ statim mõstrẽt:
qd̃ appareait. et hoc ꝓpͥetatis ẽ. abusiue
rumpit᷑. Quidam autẽ portentoꝵ cre.¬
ationes in significationib fut᷑is con¬
stituta uident᷑. uiuto enĩ d̾s interdõ
uentura significare ꝑ aliqua nascen¬
tiũ noxia. sict̃ et ꝑ sompnos. &e ꝑ ora¬
cula que p̃moneat et significet quibꝰ¬
dam uel gentib uł hominib futurã
ẽ. xexxen qͥppe uulpes ex equa creata
solui regnũ portendit. Alexandro ex

Expanded text:
voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostemonitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione rumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibdam vel gentibus vel hominibus futuram est. Xerxen quippe vulpes ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑. hii dextrã mamillã uirilẽ sinis.¬
trã muliebrẽ hñtes uicissim coeundo
ce gignũt et pariũt. Sict̃ autẽ in singo¬
lis gentib q̃dam monstra st̃ hõium.
ita in uniũso gñe humano q̃dã mon¬
stra st̃ gigentiũ. ut gigantes. emoce.¬
phali. ciclopes ⁊ cet̾a. Gigantes dictoꝰ
iuxta greci sermonis echimologiã qr
eos gegenes existimat. idẽ t̾rigenaᷤ eo
qd̾ eos fabulose parẽs t̾ra inmensa
mole et similes sĩoi genuerit. Se emĩ
terra appellat᷑. genis: genꝰ. licet terre
filios uualgꝰ uocat. quoꝵ genꝰ inceitũ¬
ẽ. faiso autẽ opinant᷑ quidã imꝑitide
scͥpturis scĩs p̃uaricatores angeloᷤ c̃
filiab hominũ ante diluuiũ concu¬
buisse. et exinde natos gigantes. ⁊dẽ
niniũ grandes. & fortes uiros de qͥb
terra completa ẽ. Ceno᷑phali appel¬
lant᷑. eo qd̾ canina capita hãnt. q̃sq ip.¬
se latratꝰ magis bestias qͣm hõĩes cõ¬
fitet᷑. hii in india nascunt᷑. Ciclopeᷤ qͦa

Expanded text:
patur. Hi dexteram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum, ita in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum gen opinantur quidam inperiti de Scripturis sanctis praevaricatores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur. Hi in India nascuntur. Cyclopes quoque
Abbreviated transcription (Latin):
struose hominũ trãsformatõneᷤᷤ
&e comutatõnes in bestias. sic̃t de illa
famosissima circe q̃ socioꝰ qͦ ulixiᷤ mu¬
tasse fert᷑ in bestias. et de archadib qͥ
sorte ducti transnatabat qͦddã stagnõ
atq ibi ꝯũtebant᷑ in lupos. Nam idi.¬
omedis socios in uolueres fuisse ꝯũsoᷤ¬
ñ fabuloso m̃datio. sed historica affir¬
matione confirmat. Sed or qͥdam as¬
seit strigas ex hominib fieri. ad mł¬
ta enĩ iatrocinia figure sceleratoꝵ my.¬
tant᷑. et siue magicis cantib siue her¬
barũ ueneficio totis uiscerib ĩ feraꝰ
transeunt. Si qͥdem et ꝑ naturã ple¬
raq mutationẽ recipiũt. ⁊ corrũpta
indiu̾sas spẽs transformant᷑. sict de
uituloꝵ⁊ carnib putridis apes. sict̃
de aquis scaraber. de mulis locuste. de
cancris scorpiones. Ouidiꝰ. Concaua
littorei sidemas brachia cancri scorpi¬
on exibit. caudaq minabit᷑ unca.

Expanded text:
strosae hominum transformationes et commutationes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutasse fertur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque minabitur unca.
Abbreviated transcription (Latin):
tur oculi eiꝰ et intrat in foram̃ pari¬
etis aspicientis ccͣ orientẽ. & orto
sole intendit et illuminat᷑. Stellio:
autẽ scorpionib adeo ccͣius tradit᷑
ut uiso eo pauorẽ his afferat ⁊ torpo.¬
rẽ. Sunt et alia serpentiũ gña. ut ad¬
modite. elefantie. camet᷑contes. pꝰtre.¬
mo qͣntꝰ nominũ. tantꝰ morciũ nũs.
et uenena eoꝵ plus die qͣm nocte no.¬
cent. torpẽt enĩ noctis algore. ⁊ me¬
rito. qi frigidist nocturno rore ĩ se
enĩ adducũt uaporẽ corporis. gelidi
pestiset natura frigide. uñ et hieme
ĩ nodos torpent: estate soluunt᷑. Inde
ẽ qs dũ qͥcumq serpñtiũ ueneno ꝑ¬
cutit᷑. pͥmũ obstupescit. et pꝰea ubi ĩ
ullo calefc̃m ip̃m uirus exarserit. sta
aucta discurrit. et animã exigit. Unde
ñ posse uenenũ nocere nͥ hõis tetige¬
rit sanguinẽ. lucan. Nexia serpentũ ẽ
Ad mixtio sangͥne pestis. Omne aũ ue¬
nenũ frigidum ẽ. et ideo anima que
ignea ͤ fugit uenenũ frigidũ. Innat᷑a¬

Expanded text:
tur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio dautem scorpionibus adeo contrarius traditur ut viso eo pavorem his adferat et torporem. Sunt et alia serpentium gmoditae, elefantiae, camedracontes. Postremo quantus nominum, tantus mortium numerus. et venena eorum plus die quam nocte nocent. Torpent enim noctis algore. Et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt corporis vaporem gelidae pestes et naturae frigidae. Unde et hieme in nodos torpent, aestate solvuntur. Inde est, quod dum quicunque serpentium veneno percutitur. primo obstupescit, et postea, ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, stataucta discurrit, et animam exigit. Unde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus: Noxia serpentum est admisto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quia ignea est, fugit venenum frigidum, in natura