comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oncepit int̾ea regina
pu̾m natũq ꝑducit
ad bap̃m quẽ uocauit
ingonirũ. Qͥ in albis
positꝰ sp̃m exalans uite
re rex nimia repletꝰ in¬
dignatõe dixit regine
bap̃atꝰ ẽ nõie. dii nr̃i il¬
lum p̾senti luce frauda¬
uer̃t. Cui regina. Grãs
ago ait oĩpotenti d̾o qͥ
dignatꝰ ẽ ex meo utero
pͥmogenitũ in suũ sus¬
ciꝑe regnũ. Genuit et
aliũ filiũ ꝙ̃ bap̃atum
uocauit clodomir. Quo
egrotante rex ꝯuigẽ cep̃
ĩcrepare dicẽs. Et hic pp̃
ĩcurret offensã. S orã¬
te regina pu̾o salus ẽ
restituta.
Erũ rege in ĩfideli¬
tate ꝑmanẽte tandẽ
aleamãnis totis regnoꝵ
uirib excit᷑. Tũc rex clo¬
doueꝰ signo suis dato bel¬
lum agredi imꝑat. S
int̾ p̾liand̾ suos gͣuiter
hostiũ mucrone sterni
ꝯspiciẽs in hac uoce ꝓru¬
pit. xp̃e inqͥt potentissi¬
me d̾s. quẽ crotildis uxor
mea colit pura m̃te. tro¬
pheũ mee tͥ uoueo fidei.
t̾buas si hiis ex hostib tͥ¬

Expanded text:
oncipit interea regina puerum natumque perducit ad baptismum, quem vocavit Ingomirum. Qui in albis positus spiritum exhalans vitae re rex, nimia repletus indignatione, dixit reginae: baptizatus est nomine, dii nostri illum praesenti luce fraudaverunt. » Cui regina: « Gratias ago, ait, omnipotenti Deo, qui dignatus est ex meo utero primogenitum in suum suscipere regnum. » Genuit et alium filium, quem baptizatum vocavit Clodomirum. Quo aegrotante, rex conjugem coepit increpare, dicens: « Et hic propter incurret offensam. » Sed, orante regina, puero salus est restituta. Verum rege in infidelitate permanente, tandem Alamannis totis regnorum viribus excitur. Tunc rex Clodoveus, signo suis dato, bellum aggredi imperat. Sed inter praeliandum suos graviter hostium mucrone sterni nspiciens in hanc vocem prte, inquit, potentissime Deus, quem Clotildis conjux mea colit pura mente, trophaeum meae tibi voveo fidei, tribuas si his ex hostibus tr
Abbreviated transcription (Latin):
fraudor amplexib te so¬
ciam asciscam mei stratꝰ
et ꝓperanti ad aulã occur¬
rit regnia ferẽs in ulnis
paruulã ꝙͣ bis ut ita di¬
cam gen̾auerat filiam
ad ꝙͣ rex. Nefandã in qͥt
o regina rem ꝓpetrasti.
⁊ regie ĩꝯuenientẽ ma¬
iestati. Nec pot̾o te hab̾e
ꝯiuigẽ. cũ ꝯmatris adep¬
ta sis nom̃. postea ep̃o
qui puellã baptitau̾at
in exiliũ acto. reginam
cũ filia sacro adoptas ue¬
lamme monast̾io retru¬
sit. predia ac facultates
eis tribuẽs. fredegundem
u̾o sͥ copulauit. Incidit
ea tẽpestate necessitas.
Sigeb̾to regi fr̃i chilꝑici
atq guntrãni ex̾citũ du¬
ctanti adu̾sus cacanum
ur pͥncipem hunoꝵ qͥ
ꝯfinia regni eiꝰ depopula¬
turus aduẽtabat. In con
gressu suꝑior bello fc̃us

Expanded text:
fraudor amplexibus, te sociam asciscam mei stratus. » Et properanti ad aulam occurrit regina, ferens in ulnis parvulam, quam bis ut ita dicam generaverat, filiam. Ad quam rex: « Nefandam, inquit, o regina, rem perpetrasti, et regiae inconvenientem majestati. Nec potero te habere conjugem, cum commatris adepta sis nomen. » Postea episcopo qui puellam baptizaverat in exsilium acto, reginam cum filia sacro adopertas velamine monasterio retrusit, praedia ac facultates eis tribuens. Fredegundem vero sibi copulavit. Incidit ea tempestate necessitas Sigberto regi, fratri Chilperici atque Guntranni, exercitum ductandi adversus Cacanum principem Chunorum; qui confinia regni ejus depopulaturus adventabat. In hoc congressu superior bello factus
Abbreviated transcription (Latin):
turato ĩpleuit. ⁊ apud
castrũ cui nom̃ barrũ ẽ
ei occͣrit. Preceꝑat porro
p̾fatꝰ dux barrensib ut
cũ sũmo honore regem
aduenientẽ exciperent.
Cuiꝰ ip̃i p̾cepto parẽtes.
honorificentissime eum
obuiã ꝓgressi susceptur.
Qd rex ꝓ. omme accepit.
gratant̾ qr eoꝵ obsequio
usus. tributũ q̃ regmeiꝰ
dependebat ꝑtib. lib̾ali¬
tate indulsit regia. Iun¬
ctis itaq cũ uuinemado
uirib childericꝰ inde pro¬
gressus egidiũ acie suꝑa¬
tum regno deced̾e ꝯpulit
Qui expulsus suessionem
ciuitatẽ petiit. reliquoq
quo aduxit tp̃r mibi de¬
guit. Eo aũt p̾senti lu¬
mine casso. siagrius fi¬
liuis eiꝰ eandẽ urbẽ heredi¬
tario iuire possedit.

Expanded text:
turato implevit: et apud castrum, cui nomen Barrum est, ei occurrit. Praeceperat porro praefatus dux Barrensibus ut cum summo honore regem advenientem exciperent. Cujus ipsi praecepto parentes, honorificentissime eum obviam progressi susceperunt. Quod rex pro omine accepit, gratanterque eorum obsequio usus, tributum, quod regni ejus dependebant partibus, liberalitate indulsit regia. Junctis itaque cum Winomado viribus, Childericus inde progressus, Egidium acie superatum regno decedere compulit. Qui expulsus Suessionem civitatem petiit, reliquoque quoad vixit tempore inibi deguit. Eo autem praesenti lumine casso, Siagrius filius ejus eamdem urbem haereditario jure possedit.
Abbreviated transcription (Latin):
feria .ui. pluit sangͥs
suꝑ oꝑarios. ⁊ in ip̃o ãno
m̃se septẽb̾o ludouicus
rex totũ tempꝰ uite sue
plenũ ducens angustiaꝵ
⁊ tͥbłatõnũ diẽ clausit.
stitib. lothario atq ka¬
rolo. qͦs ei gilb̾ga soror
ottonis romanoꝵ p̾ea ĩꝑa¬
toris genuerat. Regauit

Expanded text:
feria III, pluit sanguis super operarios. Et ipso anno, mense Septembri, Ludovicus rex totum tempus vitae suae plenum ducens angustiarum et tribulationum, diem clausit erstitibus, Lothario atque Carolo, quos ei Gerberga soror Othonis, Romanorum postea imperatoris, genuerat. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tex̾et. una tantũ por¬
ta diissa ꝑ ꝙͣ carra ⁊
equites emitti ⁊ recipi
potussẽt. duuso itaq
opere int̾ duces copiaꝵ
domũ reu̾sus ẽ. Int̾ea
rex nordodan humboꝵ
de brittannia ĩsula nõĩe
eardulf regno ⁊ patria
pulsus ad imꝑatorẽ dũ
adhuc nouiomagi mo¬
raret ᷑ uenit. ⁊ patefc̃õ
aduentꝰ sui negõ romã
ꝓficiscit᷑. ronia q rediẽs
ꝑlegatos romani ponti¬
ficis. ⁊ domni ĩpatoris
in regnũ suũ reducit᷑.
p̾erat tũc tp̃ris eccłie
romane leo t̾cius cuius
legatꝰ ad brittanniã di¬
rectus ẽ. aldulfus draco¬
nus de ip̃a britãnia nati

Expanded text:
praetexeret, una tantum porpraetexeret, una tantum porta dimissa, per quam carra et equites emitti et recipi potuissent. Diviso itaque opere inter duces copiarum domum reversus est. Interea rex Nordanhumbrorum de Brittania insula, nomine Eardulf, regno et patria pulsus ad imperatorem, dum adhuc Noviomagi moraretur, venit et patefacto adventus sui negotio Romam proficiscitur; Romaque rediens per legatos Romani pontificis et domni imperatoris in regnum suum reducitur. Praeerat tunc temporis ecclesiae Romanae Leo tertius, cuius legatus ad Brittaniam directus est Aldulfus diaconus de ipsa Brittania, nati
Abbreviated transcription (Latin):
ad gode fridũ regẽ defe¬
c̾ant qͣnta potuit cele¬
ritate tͣnͣsposuit. popu¬
latisq cͥcunquaq eoꝵ
agris tnͣsito iterũ flu¬
inine cũ ĩcolumi exci¬
tu in saxoniã se recep̃.
Erant cũ godefrido in
expeditõe p̾cc̃a sclami qͥ
antiqͣs inimicicias qͣs
cum abodritis hr̃e sole¬
bant sponte se copus
regnũ suũ ꝯu̾tente
cũ pͥda ꝙͣ in abodritis
tur destructo emporio
qd̾ in occeani littore cõ¬
stitutũ lingͣ danoꝵ re¬
ric dicebat᷑. ⁊ magnã
regniꝰ illiꝰ ꝯmoditatẽ
uectigaliũ ꝑsolutone
p̾stabat. tñslatisq in¬
de negociatorib soluta¬
classe ad portũ qui li¬
esthor p̾dicit᷑ cũ uni¬
u̾so ex̾citu uenit. ibi
ꝑ aliquot dies morat
limitẽ regni sui qui
saxoniã respieit uallo
munire cõstituit. eo¬
modo ut aborientali ma¬
ris sinu quẽ illi ostarh¬
salt dicũt. usq ad occidẽ¬
talẽ occeanũ totã egido¬
re fluminis aqͥlonalem¬
ripã munimentũ ualli

Expanded text:
ad Godofridum regem defead Godofridum regem defecerant, quanta potuit celeritate transposuit, populatisque circumquaque eorum agris, transito iterum flumine, cum incolomi exercitu in Saxoniam se recepit. Erant cum Godofrido in expeditione praedicta Sclavi qui antiquas inimicitias quas cum Abodritis habere solebant, sponte se copiis regnum suum revertente, cum praeda quam in Abodritis tur, destructo emporio, quod in oceani litore constitutum, lingua Danorum Reric dicebatur, et magnam regno illius commoditatem vectigalium persolutione praestabat, translatisque inde negotiatoribclasse ad portum qui Liesthorp dicitur, cum universo exercitu suo venit: ibi per aliquot dies moratus, limitem regni sui qui Saxoniam respicit vallo munire constituit, ut ab orientali maris sinu, quem illi Hostharsaltia dicunt, usque ad occidentalem Oceanum totam Egidore fluminis aqripam munimentum valli
Abbreviated transcription (Latin):
iemps mollissima
ac pestilens fuit in
illo tp̃r. uereq inchoan¬
te ĩꝑator noiuomagũ
ꝓfectus. tͣnͣsactoq ibi
quadͣgesimali ieuinio
celebrato. ⁊ sc̃m pascha
iterũ aqͥs regressus ẽ.
Et qr nũciabat᷑ gedefri¬
dum regẽ danoꝵ ĩ abo¬
dritos cũ ex̾citu traiecis¬
se.Rarolũ filiũ suũ ad
albiam cũ ualida fran¬
coꝵ ⁊ saxoñ manu
nirsit. iubens uesano re¬
gi resist̾e. si saxome t̾¬
minos agredi tẽptaret.
S ille status ꝑ aliquot
dies in littore habitis ex¬
pugnatis etiã ⁊ manu
captis aliquot sclauoꝵ
castellis cũ magno co
liss godelaibũ aliũ du¬
cem dolo captũ patibło
suspendiss abodritoꝵ du¬
as ꝑtes sͥ uectigales fe¬
ciss. optimos tñ militũ
suoꝵ ⁊ manu ꝓmptissi¬
mos amisit. ⁊ cum eis
filiũ fr̃is sui nõie regi¬
noldũ qui in oppugna¬
tõne cuuisdã oppidi cũ
plurimis danoꝵ pͥmori¬
ponte uinxit. ⁊ ex̾citũ
cui p̾erat in linones ⁊¬
sineldingos qui ⁊ ipsi

Expanded text:
iemps mollissima ac pestilens fuit in illo tempore; vereque inchoante imperator Noviomagum profectus transacto ibi quadragesimali ieiunio, celebrato etiam sancto pascha iterum Aquas regressus est. Et quia nuntiabatur Grodofridum regem Danorum in Abodritos cum exercitu traiecisse, Carlum filium suum ad Albiam cum valida Francorum et Saxonum manu misit, iubens vesano regi resistere, si Saxoniae terminos adgredi temptaret. Sed ille stativis per aliquot dies in litore habitis, expugnatis etiam et manu captis aliquot Sclavorum castellis cum lisset, Godelaibum alium ducem dolo captum patibulo suspendisset, Abrotidorum duas partes sibi vectigales fecisset, optimos tamen militum suorum et manu promptissimos amisit, et cum eis filium fratris sui, nomine Reginbaldum, qui in oppugnatione cuiusdam oppidi cum plurimis Danorum primoriponte iunxit et exercitum, cui preerat, in Linones Smeldingos , qui et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ex legatis calũp¬
mari cepit dicens. Ne lo¬
quaris tam ĩculte o rex.
Nam qua rõne põt exi¬
stere ut cuꝰlib hõis sĩt
duo patres. re spũali ex¬
cepta. Non sunt hec re
alius legatoꝵ dixit re¬
gi. Uale dicimꝰ tibiorex
Et qr nepotis tui pacem
asꝑnaris. scito securuim
fore paratã qua fr̃es per¬
cussi sunt tui ut ea exti¬
daris. Hiis dictis uissit
rex eos a ꝯspectu suo pelli

Expanded text:
quidam ex legatis calumnquidam ex legatis calumniari coepit, dicens: « Ne loquaris tam inculte, o rex. Nam qua ratione potest existere ut cujulsibet hominis sint duo patres, re spirituali excepta? Non sunt haec realius legatorum dixit regi: « Vale dicimus tibi, o rex, et quia nepotis tui pacem aspernaris, scito securim fore paratam, qua fratres percussi sunt tui, ut ea excidaris. » His dictis, jussit rex eos a conspectu suo pelli
Abbreviated transcription (Latin):
bertũ tͣnͣsierat. ⁊ tt̃ cum
legatis ibi aduen̾at quasi
aliqua regi gũtranno su¬
gesturꝰ ad eum accessit.
iubet rex silere atq eũ
huimodi p̾uenit ẜmone.
Quid ais o bone uir cuiꝰ
prudentia id̾o orientis ex¬
petiit regna. ut nob̾ bal¬
lomirẽ quendã sic nãq
rex nõiabat Gundoaldũ
inde arresseret qui urbes
nr̃as ꝑuad̾et. O semper
ꝓmiseris ꝑmanens. Res¬
pondit ad istaboso. Tibi
inquiens regi in solio re¬
gali residenti nemo au¬
det ꝯtradicendo obloqui.
equaliũ istud mͥ inpin¬
geret cͥmen. obiecta ar¬
mis refellens. deo oppi¬
tulante. ⁊ te spectante
eum potent̾ suꝑarem.
T̃acentib int̾im cet̾is
rex subiunxit. Cunctos
pie uiuentes hoc ĩdigna¬
ri oportet ac conari. ut
tor fuit regaliũ molen¬
dinoꝵ. ⁊ ut ueriꝰ fatear
lane opificio uitã ꝓdu¬
xit suam. ⁊ ꝙͣius fieri
possit ut unus homo utͥ¬
usq sit artis peritus.
.ꝓpter obꝓbriũ tam̃ regi

Expanded text:
bertum transierat et tunc cum bertum transierat et tunc cum legatis ibi advenerat, quasi aliqua regi Guntranno suggesturus, ad eum accessit. Jubet rex silere, atque eum hujusmodi praevenit sermone: « Quid ais, o bone vir? cujus prudentia ideo Orientis expetiit regna ut nobis ballomirem quemdam sic namque rex nominabat Gundoaldum inde arcesseret qui urbes nostras pervaderet. O semper promiseris permanens! » Respondit ad ista Boso: « Tibi, inquiens, regi in solio regali residenti nemo audet contradicendo obloqui. aequalium istud mihi impingeret crimen, objecta armis refellens, Deo opitulante, et te spectante, eum potenter superarem. » Tacentibus interim caeteris, rex subjunxit: « Cunctos pie viventes hoc indignari oportet ac conari ut etor fuit regalium molendinorum, et ut verius fatear lanae opificio vitam produxit suam, » et quamvis fieri possit ut unus homo utriusque sit artis peritus, propter opprobrium tamen regis
Abbreviated transcription (Latin):
toris. Silente ad ista sac̾¬
dote p̾nimia ĩdignatõe
unꝰ legatoꝵ ait regi.
mandat tͥ gloriosissimꝰ
nepos tuus dñs nr̃ chil¬
deb̾tus rex ut patͥs eiꝰ
hereditatẽ illi ad inte¬
grum reformes. Ad ħ Gun¬
tramiꝰ rex respondit. Iam
me ex hac cã responso sa¬
tiffecisse arbitrabar. Res¬
ponderam enĩ in alio pla¬
cito. qd̃ ⁊ noͣnͣ respondebo
pactõib ea mͥ cessisse nec
me ulli eis cessurũ nͥ gr̃a
amicitiaꝵ. Tunc alt̾ e le¬
gatis hiis ad regẽ usus
est u̾bis. Si hec inquiẽs
optime pͥnceps difficibia
tͥ uident᷑ impetratu sal¬
tem illa impetret ut fre¬
degundis ei ad supplicia
dedat᷑. que patrẽ eius cũ
patruo nefandissime in¬
teremit. Huic qͦ rex hoc
reddidit responsũ. ẽ radi
ei dicens nullatenꝰ põt.
eo qd̃ filiũ regẽ ac rege
genitũ habet. ⁊ eam ĩno¬
centẽ a cͥmine quo impe¬
titur ẽẽ puto. Post hec
Guntrannꝰboso qui dudũ
ut p̾dictũ est ad childe¬

Expanded text:
toris. » Silente ad ista sacetoris. » Silente ad ista sacerdote, prae nimia indignatione unus legatorum ait regi: « Mandat tibi gloriosissimus nepos tuus, dominus noster Childebertus rex, ut patris ejus haereditatem illi ad integrum reformes. » Ad haec Guntrannus rex respondit: « Jam me ex hac causa responso satis fecisse arbitrabar. Responderam enim in alio placito quod et nunc respondebo, pactionibus ea mihi cessisse, nec me ulli eis cessurum nisi gratia amicitiarum. » Tunc alter e legatis his ad regem usus est verbis: « Si haec, inquiens, optime princeps, difficilia tibi videntur impetratu, saltem illa impetret, ut Fredegundis ei ad supplicia dedatur, quae patrem ejus cum patruo nefandissime interemit. » Huic quoque rex hoc reddidit responsum: « Tradi ei, dicens, nullatenus potest, eo quod filium regem ac rege genitum habet, et eam innocentem a crimine quo impetitur esse puto. » Post haec Guntrannus Boso, qui dudum, ut praedictum est, ad Childe
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut usq ad placitum
qd̾ patrinis cũ nepote cõ¬
stituerat quiesc̾ent.⁊
tum demũ illũ quẽ deus
sors qz dediss dñm eẽnt
habituri. S illis respondẽ¬
tib peticiones eoꝵ ñ se
ĩposituros regi p̾ceptis.
Coacti pictaui sacram̃to
se fideles guntrãno fore
spõdentes. fautores chil¬
deb̾ti a sins pepulere me¬
nib. Nec tñ hec faciẽtes
duu in fide durarũt. Candẽ
adueniente die colloquio
regũ p̾finito childeb̾tus
mandat egidio remen¬
sium archiep̃o legatõne
fungi apd̃ patruũ. Qui
nul moratꝰ ad guntrãmĩ
nis ad demulcend̃ pͥnci¬
pem habuit. Grãs inqͥt
o p̾cellentissime regum
oĩpotenti referimꝰ deo.
qui tͥ non solum regni
tnͣsquillitatẽ. uerũ et
augm̃tum cotidie attri¬
nator regnoꝵ ñ tibi cun¬
ctoꝵ nequissimo hõinũ
cuiꝰ ꝯsilio mearũ uasta
ti sunt fines urbium
qui sb̾ ueste ouina. nõ
dñi sac̾dotis. uerũ crude¬
lissime geris offm̃ ꝓdi¬

Expanded text:
tes ut usque ad placitum, tes ut usque ad placitum, quod patruus cum nepote constituerat, quiescerent. Et tum demum illum, quem Deus sorsque dedisset, dominum essent habituri. Sed, illis respondentibus petitiones eorum non se praeposituros regis praeceptis, coacti Pictavi, sacramento se fideles Guntranno fore spondentes, fautores Childeberti a suis pepulere moenibus. Nec tamen haec facientes diu in fide durarunt. Tandem, adveniente die colloquio regum praefinito, Childebertus mandat Egidio Remensi archiepiscopo legatione fungi apud patruum. Qui nil moratus, ad Guntrannum nis ad demulcendum principem habuit: « Gratias, inquit, praecellentissime regum, omnipotenti referimus Deo, qui tibi non solum regni tranquillitatem, verum et augmentum quotidie attrinator regnorum; non tibi, cunctorum nequissimo hominum, cujus consilio mearum sunt vastati fines urbium, qui, sub veste ovina, non Domini sacerdotis, verum crudelissimi geris officium prodi
Abbreviated transcription (Latin):
b̾i ꝯfessoris. pallam altaris
cũ cͥcĩacentib herbis a
flamma defendentis. Mi¬
rabile dictu trabes ĩgenteᷤ
igne fuisse ꝯbustas. ⁊mol¬
liciem lintei seu herbarũ
mansisse intactã. Cogno¬
scens gͦ gariricꝰ que agebã¬
tur misit qui turonẽsib
demĩciarẽt ne ullatenꝰ se
ad partẽ guntrãm tnsfer¬
rent. ad que mandata Gre¬
goriꝰ ep̃c hec reddidit respõ¬
sa guntrãno regi. post fra¬
trũ obitũ om̃e regnũ frã¬
coꝵ eo uire deb̾i. ut ꝙ̃ admo
suꝑ nepotes suos pͥncipare¬
tur. Non gͥ se repugnatu¬
ros. s ip̃m qͦ inepte ag̾e
se dixit estimare. qui pu¬
taret tanto pͥncipi se pos¬
mes ñ qualia ip̃e uolu̾at
s qualia mandau̾at rex
turonenses studere. relicto
in urbe pictauoꝵ eberone
chil deb̾ti regis cubicula¬
rio. ip̃e qĩ ex̃citũ ducturꝰ¬
aurelianẽsib ⁊ sub p̾sepe
nõiatis federatꝰ hostib
agros eoꝵ rapinis ac incẽ¬
dio subũtebant. Legatos
eis de pace miserũt petẽ¬

Expanded text:
fessoris, pallam altari cum circumjacentibus herbis a flamma defendentis. Mirabile dictu, trahes ingentes igne fuisse combustas, et mollitiem lintei seu herbarum mansisse intactam. Cognoscens ergo Gariricus quae agebantur, misit qui Turonensibus denuntiarent ne ullatenus se ad partem Guntranni transferrent. Ad quae mandata Gregorius episcopus haec reddidit responsa: « Guntranno regi, post fratrum obitum, omne regnum Francorum eo jure deberi, ut quemadmodsuper nepotes suos principaretur. Non igitur se repugnaturos, sed ipsum quoque inepte agere se dixit aestimare, qui putaret tanto principi repugnmes non qualia ipse voluerat, sed qualia mandaverat rex, a Turonensibus geri, relicto in urbe Pictavorum Eberone Childeberti regis cubiculario, ipse quasi exercitum contrAurelianensibus, et saepe nominatis foederatis hostibus, agros eorum rapinis ac incendio subvertebant, legatos eis de pace miserunt, peten
Abbreviated transcription (Latin):
Er idem tp̃t leonardꝰ.
quid̃ optimatũ chil¬
perici a ꝑtib tolose adue¬
niens fredegundi regine
adhuc in matre ecc̃a pa¬
risiace residenti intima¬
uit se fuga lapsũ ab eiꝰ
filia ꝙͣ affirmabat in
magna uictus ac uestitꝰ
degere inopia.Quib uer¬
bis regia ĩdignata p̾ce¬
pit ab eo aufr̃i balteum
quẽ ex mun̾e memorati
meruerat regis. ac om̃i
pͥuari dignitate. Simili
modo multos ab obseqͥo
filie recedẽtes uł honore
seu penis affecit. Nec ue¬
rebat᷑ deum aut eiꝰ geni¬
tricem in cuiꝰ manebat
basilica dũ ꝑu̾sa ageret.
adherente ei andone suo
in malis oĩb cooꝑatore.

Expanded text:
er idem tempus, Leonardus quidam optimatum Chilperici a partibus Tolosae adveniens, Fredegundi reginae adhuc in majore ecclesia Parisiaca residenti intimavit se fuga lapsum ab ejus filia; quam affirmabat in magna victus ac vestitus degere inopia. Quibus verbis regina indignata, praecepit ab eo auferri balteum quem ex munere memorati meruerat regis, ac omni privari dignitate. Simili modo multos ab obsequio filiae recedentes vel honore seu poenis affecit. Nec verebatur Dominum, aut ejus Genitricem, in cujus manebat basilica, dum perversa ageret adhaerente ei Audone, suo in malis omnibus cooperatore;
Abbreviated transcription (Latin):
fex ita eũ m̃te alienaue¬
rat ut siquid muñis qͥ¬
libet ei offerret ĩ sum̃do
eo ip̃m ꝑticipẽ asscisceret.
si t dicens ista mͥ ⁊ ꝯsi¬
liario meo faroni. hac
ducis ignauia ꝑmoti qͥ
in eiꝰ militabãt aula cõ¬
fr̾e secũ ceꝑunt. Qua rõ¬
ne hanc a se remou̾ent
ĩiuriã. Desidia enĩ ĩpe¬
rantis obpbrio ẽ subdi¬
tis. Qua ꝓpt̾ clodoueum
ꝑ int̾ nũtios sollicitant.
ut gerendi adũsus eũ
cãm belli exq̾rat. Man¬
dant se pͥusꝙͣ ĩ manus
ueniat᷑ p̾lio cessuros
mia ꝯferant᷑ tradituros.
Qui nil moratꝰ cũ ualida
suoꝵ manu cͣcͣ eũ ꝓficisci¬
tur mittẽs pͥus ꝓditorib
armillas ereas deauratas
cũ gladiis simili mͦ orna

Expanded text:
fex, ita eum mente abalienaverat, ut, si quid muneris quilibet ei offerret, in sumendo eo ipsum participem ascisceret, « sint, dicens, ista mihi et consiliaro meo Faroni. » Hac ducis ignavia permoti qui in ejus militabant aula, conferre secum coeperunt qua ratione hanc a se removerent injuriam. Desidia enim imperantis opprobrio est subditis. Quapropter Clodoveum per internuntios sollicitant ut gerendi adversus eum causam belli exquirat, mandant se, priusquam ad manus veniatur, praelio cessuros; mia conferantur, tradituros. Qui nil moratus cum valida suorum manu contra eum proficiscitur, mittens prius proditoribus armillas aereas deauratas cum gladiis simili mo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pͥnceps ꝑsarũ cũcta
ꝑ que transitꝰ erat ua¬
stando ierosolunã uenit.
atq int̾ cet̾as ec̃casticaᷤᷤ
seu ppłares manubias
ꝑtem salutifere crucis
ꝙͣ inibi helena mater
cõstantini qͦndam augꝰ¬
ti reliq̃rat absportauit.
Traditoq filio suo reg¬
no. ip̃e in argentea tur¬
ri quã ad hos usus pa¬
rauerat aureo residens
solio uexillũ nr̃e redẽp¬
tionis qͣi collegã regni
elatere cõstituit. Quod
ubi heraclio nũtiatũ
est cum ualida milita¬
ri manu isidam petẽs
obiuam hũit chodrohe
filiũ cum maxima per¬
sarum phalange que
eũ metu coacta tiranni
non uolũtate ducta ui¬
uandi ꝓsequebat᷑ ⁊ cõ¬

Expanded text:
sarum, cuncta per quae transibat vastando, Hierosolymam venit, atque inter caeteras ecclesiasticas seu populares manubias, partem salutiferae crucis, quam ibi Helena mater Constantini quondam Augusti reliquerat, asportavit. Traditoque filio suo regno, ipse in argentea turri quam ad hos usus paraverat aureo residens solio, vexillum nostrae redemptionis, quasi collegam regni, e latere constituit. Quod ubi Heraclio nuntiatum est, cum valida militum manu Persidem petens, obviam habuit Chosdroe filium, cum maxima Persarum phalange, quae eum, metu coacta tyranni, non voluntate ducta juvandi prosequebatur. Et con
Abbreviated transcription (Latin):
Unc tp̃ris seruatiꝰ ⁊
paternꝰ qui legatõe
fũcti fu̾ant ad heracliũ
foce successorem regressi
dagob̾to se p̾sentarunt
dicentes pacẽ se cũ hera¬
clio firmasse ꝑpetuam.
Deniq focas imꝑator ab
uniu̾so desertus senatu
qͣi ꝑu̾sa insaniens m̃te
opes imꝑii in mari ꝓice¬
ret dicens se munerib
neptuũ placare uelle.
ab heracliano tũc affrice
p̾fecto perimit᷑. atq he¬
raclius heracliani filius
ei in imꝑiũ substituit᷑
Anno .ixͦ. postꝙͣ purp᷑a
se induerat. hic heracliꝰ¬
ꝑuasas rei pu restituit.

Expanded text:
Tunc temporis Servatius et Paternus, qui legatione functi fuerant ad Heraclium Focae successorem regressi, Dagoberto se praesentarunt, dicentes: « Pacem se cum Heraclio firmasse perpetuam. » Denique Focas imperator ab universo desertus senatu quasi perversa insaniens mente, opes imperii in mare projiceret, dicens se muneribus Neptunum placare velle ab Heracliano tunc Africae praefecto perimitur. Atque Heraclius Heracliani filius ei in imperium substituitur. Anno IX postquam purpura se induerat, hic Heraclipervasas reipublicae restituit
Abbreviated transcription (Latin):
iic cõuentui int̾¬
fuere ꝓpe om̃s galli¬
cani ep̃i int̾ quos quidã
sci extit̾unt uiri quos
sc̃a ecc̃a dignis effert
honorib. eõ qd̃ ad eoꝵ
sepulcra uariis uexati
sanent᷑ infirmitatib.
id est beatus audoenus
⁊ scũs rado frat̾ ip̃ius
atq dominꝰ eligius cũ
b̾o sulpicio. nec nõ sco
eucherio. Equib beat᷑
audoenus qui ⁊ dado
fuit regis dagoberti
filiusq p̾cellentissimi
uiri autharii. Qui ue¬
ferendariꝰ ideo ẽ dictus
qd̃ ad eũ uniu̾se pu¬
blice defrent᷑ cõscͥptio¬
nes. ip̃eq eas anulo re¬
gis siue ab eo sigillo sͥ¬
cõmisso munuret seu
firmaret. Cui fuerũt
duo fr̃es. ado scilic ⁊
rado. Ado itaq spretis
scłarib pompis cõstru¬
xit monast̾ium in sal¬
tu uodrensi suꝑ matro¬
nam fluuiũ qd̃ nõĩa¬
uit iotrũ. in quo ip̃e
sub regła abb̃is colum¬
bani deo usq ad diem
ẜuiuit ultimũ. Bado
quoq zelo frat̾m stu¬
dii animatꝰ. dũ thesau¬
ris p̾eẽt regalib. et

Expanded text:
ic conventui interfuere prope omnes Gallicani episcopi: inter quos quidam sancti exstiterunt viri, quos sancta Ecclesia dignis effert honoribus, eo quod ad eorum sepulcra variis vexati sanentur infirmitatibus. Id est beatus Audoenus, et sanctus Rado frater ipsius, atque domnus Eligius cum beato Sulpitio, nec non sancto Eucherio. E quibus beatus Audoenus qui et Dado fuit regis Dagoberti, filiusque praecellentissimi viri Autharii. Qui referendarius ideo est dictus quod ad eum universae publicae deferrentur conscriptiones, ipseque eas annulo regis sive sigillo ab eo sibi commisso muniret seu firmaret. Cui fuerunt duo fratres, Ado scilicet et Rado. Ado itaque spretis saecularibus pompis, construxit monasterium in saltu Iodrensi super Matronam fluvium, quod nominavit Iodrum: in quo ipse sub regula abbatis Columbani Deo usque ad diem servivit ultimum. Rado quoque zelo fraterni studii animatus, dum thesauris praeesset regalibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑet. ⁊ frisiã alios q
honores qͦs roricꝰ habu̾at
dam obtentu. Sigefrido
plicib pła milia argẽti
⁊ auri q̃ de thesauro scĩ
stepħi mettensis alioꝵq
scõꝵ locis arripuit eis de¬
regni atq ꝯsobͥni sui
ꝑtim sic̃ ⁊ antea fece̾nt
resid̾e ꝑmisit. Isdem nã

Expanded text:
Frisiam aliosque honores quos Roricus habuerat rundam obtinuit. Sigefrido plicibus plura milia argenti et auri, quae de thesauro Sancti Stephani Mettensis aliorumque sanctorum locis arripuit, eis desui atque consobrini sui partem, sicut antea fecerant; residere permisit. Hugoni
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑator pꝰquã locꝰ ciutati
ꝯstruende fu̾at explora¬
tus egbertũ comitẽ huic.
negõ exeq̃ndo p̾ficiens
albim traic̾e. ⁊ locũ uissit
occupare. Est ã locꝰ suꝑ
in ꝯm̃cio hispanie atq
gallie tns pirmeũ contͣ
oscam ⁊ cesar augustã
lis illiꝰ p̃sidia disposuit.
Missaq ad imꝑatorem
legatõe sese cũ om̃ib
que habebat in dedicio¬
nem illi uenire uelle
ꝓmisit. Eclypsis lune

Expanded text:
ator, postquam locus civitati constituendae fuerat exploratus, Egbertum comitem huic negotio exequendo praeficiens, Albiam trajicere, et locum jussit occupare. Est autem locus in commercio Hispaniae atque Galliae trans Pirineum contra Oscam et Caesaraugustam lis illius praesidia disposuit missaque ad imperatorem legatione sese cum omnibus, quae habebat, in deditionem illi venire velle promisit. Eclyp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliqͦs stupri ĩmanita¬
te ⁊ suꝑbie fastu reos
maiestatis. caute ad ad¬
uentũ usq suũ asserua¬
rent. Nam aliqͥ eoꝵ cũ
supplices ueniã int̾ iter
agendũ poposcissent me¬
ruer̃. Simul . ⁊ p̾cipiens
ut ppłs ibidẽ ꝯsistens abs¬
q metu semet ibidem
opperiret᷑ uenturũ. At u̾o
uuarnariꝰ comes inscio
uuala ⁊ ĩgobto. accito ne¬
pote lamb̾to. hodomũ iam
dicto obnoxiũ cͥmine ad
se uenire mandauit. qua¬
si ꝯp̾hendend̾. ⁊ regie uin¬
dicte obiectand̃. Cuiꝰ ille ĩ¬
sidias ut pote amordente
conscĩa acriter p̾uidit. ⁊

Expanded text:
et aliquos stupri immanitaet aliquos stupri immanitate et superbiae fastu reos maiestatis caute ad adventum usque suum adservarent. Nam aliqui eorum, cum supplices veniam inter iter agendum poposcissent, emeruerunt. Simul et praecipiens, ut populus ibidem consistens absque metu semet ibidem opperiretur venturum. At vero Uuarnarius comes, inscio Uuala et Ingoberto et accito nepote Lantberto, Hodoinum iam dicto obnoxium crimine ad se venire mandavit quasi comprehendendum et regiae vindictę obiectandum. Cuius ille insidias, utpote admordente conscientia, acriter praevidit;
Abbreviated transcription (Latin):
os post qͥntũ diẽ ab eod̾
loco pedẽ mouit. ⁊ cũ
qͣnto passa est angustia
temporis ppło iter arripu¬
it. Timebat᷑ enĩ ꝙͣ ma¬
xime uuala sũmi apud
karolũ imꝑatorẽ habitꝰ
loci. ne forte aliꝙͥ sinistͥ
ccͣ imꝑatorẽ moliretur.
Qui tñ citissime ad eũ
uenit. ⁊ humillima sub¬
iectione se eiꝰ mitui scd̃
ꝯsuetudinẽ francoꝵ cõ¬
mendãs subdidit. Post
cuiꝰ ad imꝑatorẽ aduen¬
tũ. emulati eũ om̃s frã¬
coꝵ ꝓteres certatun gre¬
gatumq ei obiuã ire cer¬
tabant. Candẽẜ ad ha¬
ristalliũ ꝓspero ꝑuenit
itinere. ⁊ die tricesimo
post ꝙͣ ab aquitania pro¬
tissimũ illud qd̾ a sorori¬
b illiꝰ in ꝯtub̾nio exer¬
cebat᷑ pat̾no: quo solo do¬
mus pat̾na murebatur¬
neuo. Cui mederi uolens
ĩcõmodo. simul ⁊ cauẽs.
dem olim accid̾at reui¬
uesc̾et scandalũ. misit
uualã ⁊ uuarnariũ nͨ¬
b̾tum qui aqͣs grani ue¬
nientes. talib ne accid̾e
possẽt cautela ꝓspic̾ent

Expanded text:
os, post quintum diem ab eodem loco pedem movit et cum quanto passa est angustia temporis populo iter arripuit. Timebatur enim quam maxime Uuala, summi apud Karolum imperatorem Habitus loci, ne forte aliquid sinistri contra imperatorem moliretur. Qui tamen citissime ad eum venit et humillima subiectione se eius nutui secundum consuetudinem Francorum commendans subdidit. Post cuius ad imperatorem adventum, emulati eum omnes Francorum proceres certatim gregatimque ei obviam ire certabant. Tandemque ad Haristallium prospero pervenit itinere et die tricesimo, postquam ab Aquitania protissimum, illud quod a sororibus illius in contubernio exercebatur paterno: quo solo domus paterna nevo. Cui mederi volens incommodo, simul et cavens, dem olim acciderat, revivesceret scandalum, misit Uualam et Uuarnarium nebertum: qui Aquasgrani venientes, talibus, ne accidere possent, cautela prospicerent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul a finib eliminans
francie. Porro heraclio ñ
de uideis sz de sarracenis
fu̾at p̾ostensũ. Agareni
siquidẽ qui ⁊ sarraceni
gens ꝑfida ab habraham
cũ origine ritũ trahens
cͥcuncisionis a radice cau¬
casi mõtis ꝓgressi. terras
heraclii populatũ uener̃t.
Contͣ quos lecta milit ũ
manꝰ acesa re duecta gra¬
uit̾ est ab hostib cesa.
Nam centũ qͥnquaginta
nulia ex militib int̾isse
referunt᷑. Spolia cesorum
uictores rapta augusto
ꝑ legataᷤ recipienda mi¬
serunt. at ille qui ultio¬
nem pociꝰ meditaret᷑ nõ
solũ oblata respuit. U̾m
ip̃a legatõe alanos in ad¬
uitoriũ sui reseratis por¬
tis quas alexander mag¬
nus caspio mõti impo¬
suerat ad centũ qͥnqua¬
guata ferme armatoꝵ
p̾cio eduxit. Sarracenoꝵ
duo duces erãt qui ducẽ¬
ta milia armis ĩstructa
in bella ducẽbant. Cũq
ut̾q ex̾titus ꝓcul a se in¬
uicem castra posuissent
nocte que diem belli p̾ce

Expanded text:
procul a finibus eliminans procul a finibus eliminans Franciae. Porro Heraclio non de Judaeis, sed de Sarracenis fuerat praeostensum. Agareni siquidem qui et Sarraceni gens perfida, ab Abraham cum origine ritum trahens circumcisionis, a radice Caucasi montis progressa, terras Heraclii populatum venerunt. Contra quos lecta militum manus, a Caesare directa, graviter est ab hostibus caesa. Nam centum quinquaginta millia ex militibus interiisse referuntur. Spolia caesorum victores rapta Augusto, per legatos recipienda, miserunt. At ille qui ultionem potius meditaretur, non solum oblata respuit, verum ipsa legatione Alanos in adjutorium sui, reseratis portis quas Alexander Magnus Caspio monti imposuerat, ad centum quinquaginta ferme armatoruio eduxit. Sarracenorum duo duces erant, qui ducenta millia armis instructa in bella ducebant. Cumque uterque exercitus procul a se invicem castra posuisset, nocte, quae diem belli praec
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ qd̵ lic indignꝰ hono¬
rifice tñ iuxta suũ tracta¬
uerat modũ:uellet adora¬
re. Illeq responderet nulla¬
tenus id se facturũ. hera¬
clius eũ ilico int̾fecit. Per¬
filiũ chosdroe paruulum
ꝙ̃ cum eo ĩuen̾at bapti¬
zari p̾cipiens eidẽ p̾ponit.
⁊ argentũ quid̃ turris ex¬
citui. aurũ u̾o restaurati¬
oni deputãs ecc̃aꝵ cum
multimoda p̾da. ac.uii.
elephantis. assũpta etiã
saluatoris cruce iherosoli¬
mam indeq cõstantino¬
polum remeauit.
tudinis qui ⁊ leones sepe
in aharena ⁊ plures solus
int̾fec̾it. Cumq litteris
habunde eẽt instructus
ad ultimũ astrologꝰ efficit᷑
Agnoscens itaq ex signis
syderũ imꝑium suũ a cͥꝯ¬
cisa gente uastandũ. et
autumãs id de iuideis fu¬
isse p̾monstratũ ꝑ int̾¬
nũtios dagob̾tum roga¬
uit regẽ frãcoꝵ ut cun¬
ctos uidaice stirpis qui ĩ
ꝓiũciis illi subiectis ma
exilio aut morte dãpna¬
ri. Qd dagob̾tus uolens
erunt baptisma susciꝑe

Expanded text:
lignum quod, licet indignus, honorifice tamen juxta suum tractaverat modum vellet adorare; illeque responderet nullatenus id se facturum, Heraclius eum illico interfecit. Perfilium Chosdroe parvulum quem cum eo invenerat baptizari praecipiens, eidem praeponit. Et argentum quidem turris exercitui, aurum vero restaurationi deputans ecclesiarum, cum multimoda praeda ac septem elephantis, assumpta etiam Salvatoris cruce, Hierosolymam, indeque Constantinopolim remeavit. tudinis; qui et leones saepe in arena, et plures, solus interfecerit. Cumque litteris abunde esset instructus, ad ultimum astrologus efficitur. Agnoscens itaque in signis siderum, imperium suum a circumcisa gente vastandum, et autumans id de Judaeis fuisse praemonstratum, per internuntios Dagobertum rogavit regem Francorum, ut cunctos Judaicae stirpis, qui in provinciis illi subjectis manexsilio aut morte damnari. Quod Dagobertus volens erunt baptisma suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
deuotiꝰ xp̃o ceruices sub¬
dant suas qͣnto plꝰ blã¬
ditiis ꝙͣ t̾rorib allici se
ꝯspex̾unt. Placet ꝯditõ
⁊ ex regis edicto fit pu

Expanded text:
devotius Christo cervices subdant suas quanto plus blanditiis quam terroribus allici se conspexerint. Placet conditio, et ex regis edicto fit pu
Abbreviated transcription (Latin):
dines. quib tuende roma¬
ne ec̃ce delegauit curam.
Ip̃e nauigio ꝯstãtinopolĩ
usq deuectꝰ. ab imꝑatore
⁊ clero urbis honorifice
susceptꝰ ꝑ bienniũ imbi
ẽ detentꝰ. Imꝑatore ꝯmu¬
nionẽ anthimi ab eo exi¬
gente cautionẽq manꝰ
eiꝰ qua id se facturũ spopõ¬
derat ostendente. ad hoc
usq alt̾catio ꝓcessit ut
dic̾e̾t papauigiliꝰ. Ego
quid̃ ad clem̃tissimos rei¬
publice mod̾atores iusti¬
nianũ eiq ꝯunctã esti¬
maui me uenisse theodo¬
ram. S diocletiano ac
eleutharia morib reppe¬
ri crudeliores um quia

Expanded text:
quibus tuendae Romanae Ecclesiae delegavit curam. Ipse navigio Constantinopolim usque devectus, ab imperatore et clero urbis honorifice susceptus, per biennium inibi est detentus. Imperatore communionem Anthimi ab eo exigente cautionemque manus ejus, qua id se facturum spoponderat, ostendente, ad hoc usque altercatio processit ut diceret papa Vigilius: « Ego quidem ad clementissimos reipublicae moderatores Justinianum eique conjunctam aestimavi me venisse Theodoram. Sed Diocletiano ac Eleutheria moribus reperi crudeliores. Verum quia
Abbreviated transcription (Latin):
samo cũ sociis adium̃to
uuinidis futurꝰ forte ꝓ¬
fectꝰ est. facta ꝯgressione
uuinidi hunos suꝑant
In hoc certamine samo
cũ suis p̾clarũ milicie do¬
cumentũ dedit. Prerupto
nãq se se ꝑicło dans plu¬
rimos hostiũ destruxit.
hoc successu samo a scla¬
uis ad regnand̃ expetitꝰ
eo qd̃ egregia eiꝰ delecta¬
rent᷑ fortitudine. de ne¬
gociatore rex ꝯstitutus
ꝑ .xxxui. annos strenue
meros belloꝵ tumultꝰ q
cum auaris gessit. In qͥb
semꝑ prudenti astutia
usus uictor extitit. ha¬
nidoꝵ uxores. ex qͥb .xxii.
filios. ac .xu. genuit
filias.

Expanded text:
Samo cum sociis, adjumento Samo cum sociis, adjumento Winidis futurus, forte profectus est. Factaque congressione, Winidi Hunnos superant. In hoc certamine Samo cum suis praeclarum militiae documentum dedit. Praerupto namque sese periculo dans, plurimos hostium destruxit. Hoc successu Samo a Sclavis ad regnandum expetitus, eo quod egregia ejus delectarentur fortitudine, de negotiatore rex constitutus, per XXXVI annos strenue meros bellorum tumultus, quae cum Avaris gessit. In quibus semper, prudenti astutia usus, victor exstitit. Hanidorum uxores, ex quibus XXII filios ac XV genuit filias.
Abbreviated transcription (Latin):
nio . xͦl. pͥncipatꝰ lota¬
rĩ.homo quidã nõie
samo natione francus
de pago senonico ml̾tos
negociatoꝵ mercandi
cã in sclauoꝵ patͥam qͥ
etiã uiunidi dicunt᷑ se¬
cum deduxit. Sclaui iã
tẽptabãt. Si quid̃ cum
pͥmũ uectigalia eis uti
dñis depend̾ent p̾lian¬
tium castra tutarent᷑
fugientib auxilia ad
resistend̾ sb̾minstͣrent.
tantas ab ip̃is sͥ illatiͥs
tolerabãt ꝯtumelias ut
nõ hoĩes hõib s feras
cred̾es quiblibet uilib
ĩperitare ium̃tis. Nam
int̾ cet̾a que crudeliter
dictu qͦ horrend̾ in eos
ex̾cebãt unũ illd̃ nefan¬
dum. cũctisq antea se¬
culis ĩ auditũ erat scelꝰ
qd̃ qͣsi hiemat᷑i᷑ eoꝵ adeũ¬
tes domicilia uxores ip̃oꝵ
suis assumebãt socias:
stratis. U̾m illi qui de cõ¬
iugib sclauoꝵ ⁊ hunis
erãt geniti. hoc malum
qd̃ uitrici eoꝵ diu fu̾ant
ꝑpessi. nolentes ꝑpeti ĩma¬
ne contͣ dños ⁊ patres
suos excitare bellũ. ad qd̃

Expanded text:
nno XI principatus Clotarii, homo quidam nomine Samo, natione Francus, de pago Senonico, multos negotiatorum mercandi causa in Sclavorum patriam, qui etiam Winidi dicuntur, secum deduxit. Sclavi jamdtentabant. Siquidem cum primum vectigalia eis, uti dominis, dependerent, praeliantium castra tutarentur, fugientibus auxilia ad resistendum subministrarent, tantas ab ipsis sibi illatas tolerabant contumelias ut non homines hominibus, sed feras crederes quibuslibet vilibus imperitare jumentis. Nam inter caetera quae crudeliter, dictu quoque horrendum, in eos exercebant, unum illud nefandum, cunctisque antea saeculis inauditum erat scelus, quod quasi hiematuri, eorum adeuntes domicilia, uxores ipsorum suis assumebant socias stratis. Verum illi, qui de conjugibus Sclavorum et Hunnis erant geniti, hoc malum, quod vitrici eorum diu fuerant perpessi, nolentes perpeti, immane contra dominos et patres suos excitavere bellum. Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
iio .xxxixͦ. regni sui
clothariꝰ Dagobertũ
filiũ suũ ex b̾tetrude re¬
gia susceptũ ꝯsortem
regni fecit. eũq super¬
austrasios regẽ instituit
retinens sͥ qd̃ ardenna
⁊ uosagus u̾sus neustͥam
ac burgũdiã excludebãt.

Expanded text:
o XXXIX regni sui, Clotarius Dagobertum filium suum, ex Bertetrude regina susceptum, consortem regni fecit eumqAustrasius regem instituit, retinens sibi, quod Ardinna et Vosacos versus Neuster et Burgundia excludebant.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽẽ dete ĩtelligẽs fidu¬
ciam sũpsi te adeundi. tͥq
ꝓpͥe necessitudĩs causam
exponẽdi. Est deniq ĩ hac
ciitate iuuenis qui me¬
cũ ꝑmutatis amilis fidẽ
repigit alt̾ui amoris. ꝓ¬
fessus ꝙ me sͥ iung̾et
sub nõie legittime ꝯiu¬
gis. obid serenitatis tue
p̾sentiã adii. tui suꝑ hac
re exposcẽs siñam uidi¬
cii. Cui imꝑator. Si ĩqͥt
fides ẽ pacta ñ d fi̾irri¬
ta. Quo illa audito anu¬
lum suo detrahẽs digito
ostendit augusto. uide¬
at ait dñs m̃s cuiꝰ iste
fu̾it amilus. agnoscit
pͥnceps eũ ꝙ̃ ded̾at ami¬
lum. iubet eã introduci
in cubiculũ. ornam̃tis¬
q regalib ĩdutã. decet̾o
uocari ⁊ ẽẽ augustam.
Qd̃ fc̃m uehement̃ ab¬
horruit ppłs cũctusq
senatus. adeout palã cla¬
mau̾ant nefariã rẽ fecis¬
se augustũ ut publice

Expanded text:
dicta esse de te intelligens, fidudicta esse de te intelligens, fiduciam sumpsi te adeundi, tibique propriae necessitudinis causam exponendi. Est denique in hac civitate juvenis qui, mecum permutatis annulis, fidem pepigit alterni amoris, professus quod me sibi jungeret sub nomine legitimae conjugis. Ob id serenitatis tuae praesentiam adii, tui super hac re exposcens sententiam judicii. » Cui imperator: « Si, inquit, fides est pacta, non debet fieri irrita. » Quo illa audito, annulum suo detrahens digito, ostendit Augusto: « Videat, ait, dominus meus, cujus iste fuerit annulus. » Agnoscit princeps eum quem dederat annulum, jubet eam introduci in cubiculum, ornamentisque regalibus indutam de caetero vocari et esse Augustam. Quod factum vehementer abhorruit populus cunctusque senatus, adeo ut palam clamarent nefariam rem fecisse Augustum, ut public
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa pugna fugatisq
hostib regẽ se eoꝵ cepisse
gauisus ẽ. Quẽ in solio
regni iuixta se sede fecit
⁊ ut ꝓũtias qͣs romanis
eripuerat sͥ restitueret
impauit. Cui ille: Non
inquid dabo. Ad ħ iustini¬
anus Rlidit. Daras. pro
cuiꝰ nouitate ẜmonis ci¬
uitas eoloci ꝯstructa est.
cui daras nom̃ ẽ. Rex aũ
sͥ restituit q̃ romanis fue¬
rant iuris. sic q ĩ regnũ
suũ est redire ꝑmissus.
magno tͥumpho ꝯstanti¬
nopolim ẽ repͦsus regres¬
sus. Tunc antoma eiꝰ qͦn¬
dam amata sui nequaꝙͣ
oblita sũptis qͥnq aure¬
is palatiũ est ĩgressa. E
quib duos dedit ianitori¬
b ut sͥ pateret introitus
tres u̾o tenentib cortinã
ut suã ꝑmitt̾ent᷑ enar¬
rare causã. Et stans añ
pͥncipẽ. hũc apd̾ eũ hũit
ẜmonẽ. Cum scͥpt᷑a di¬
cat honor regis iudiciũ
diligit. Et itẽ. Rex qͥ se¬
det in solio uidicii dissipat
omne malũ ĩtuitu suo.

Expanded text:
mmissa pugna fugatisque mmissa pugna fugatisque hostibus, regem se eorum cepisse gavisus est. Quem in solio regni juxta se sedere fecit, et ut provincias, quas Romanis eripuerat, sibi restitueret imperavit. Cui ille: « Non, inquam, dabo. » Ad haec Justinianus respondit: « Daras. » Pro cujus novitate sermonis civitas eo loci constructa est cui Daras nomen est. Rex autem ei restituit quae Romani fuerant juris; sicque in regnum suum est redire permissus. magno triumpho Constantinopolim est regressus. Tunc Antonia, ejus quondam amata, sui nequaquam oblita, sumptis quinque aureis palatium est ingressa. E quibus duos dedit janitoribus, ut sibi pateret introitus; tres vero tenentibus cortinam, ut suam permitteretur enarrare causam. Et stans ante principem, hunc apud eum habuit sermonem. « Cum Scriptura dicat: Honor regis judicium diligit . Et item: Rex, qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo ,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exꝑrectũ taliuoce ꝯpel¬
lat uirũ. Oro ĩquit amã¬
tissime uiuenis. ut dum
regnis potitꝰ fuis sceptris
ñ me ĩdignã iudices gra¬
tissime amplexib ꝯiugis.
Illo dicente ĩpossibile hoc
ẽẽ ut ip̃e adculmen ꝓue¬
heret᷑ imꝑiale. rogat
mulier. ut ꝙ illa ꝓ certo
sciebat. ne se inexoratũ
ei ꝓ̾bet. Quo tͥbuente as¬
anuloꝵ utrĩq ẽ discessum
Sane belisariꝰ eiq copula¬
ta antonina ead̾ miert̃
tabat belisariꝰ adepturũ
se pocioris honoris gradũ.
si imꝑio potiret᷑ iustini¬
anus. sociã sui eã ad scisce¬
ret stratꝰ. Nec multũ flu¬
xerat tp̃ris. ⁊ imꝑator
iustinꝰ expeditionẽ ꝑauit
adu̾sus regẽ ꝑsidis. S in
ip̃o belli apparatu morbo
p̾uentꝰ anno assũpti ĩpe¬
rii octauo est defũctꝰ. Cõ¬
sensu senatus tociꝰq simł
ex̾titus augustꝰ efficitur
iustinianꝰ. Qui nicħ mo¬
ratus collecto ex̾citus cc̃
barbaros ẽ ꝓfectꝰ. Et cõ¬

Expanded text:
et experrectum tali voce compelet experrectum tali voce compellat virum: « Oro, inquit, amantissime juvenis, ut, dum regni potitus fueris sceptris, non me indignam judices gratissimae amplexibus conjugis. » Illo dicente impossibile hoc esse ut ipse ad culmen proveheretur imperiale, rogat mulier ut, quod illa pro certo sciebat, ne se inexoratum ei praeberet. Quo tribuente asannulorum, utrinque est discessum. Sane Belisarius eique copulata Antonina eadem inierutabat Belisarius adepturum se potioris honoris gradum, si imperio potiretur Justinianus, sociam sui eam adscisceret stratus. Nec multum fluxerat temporis, cum imperator Justinus expeditionem paravit adversus regem Persidis. Sed, in ipso belli apparatu morbo praeventus, anno assumpti imperii octavo est defunctus Consensu senatus totiusque simul exercitus Augustus efficitur Justinianus. Qui, nihil moratus, collecto exercitu contra barbaros est profectus, et, co
Abbreviated transcription (Latin):
in regno. hiis a̾ iustini¬
anꝰ dũ ẽẽt tp̃rib memo¬
rati iustini sac̾s scͥnii
p̃põitus ⁊ belisariꝰ equi¬
tum p̾fectus mutue sͥ
adĩuicẽ dextras ded̾ant
amicicie. hii uiris iurã¬
di se obligau̾ant fide.
ut si quil eoꝵ altioris
gͣdus potiret᷑ honore.
Sociũ sͥ equaret dignita¬
te. Quadã itaq die cum
coequ̾ius sͥ lupanar in¬
gressi ꝯspiciũt duas mu¬
lierculas ex gente ama¬
zonũ sorte captiuitatis
abductas. inibi ẽẽ ꝓstitu¬
tas. Eas illi illi rapiunt
atq ad ꝓpͥas domos dedu¬
cunt. uni eaꝵ nom̃ auto¬
nia. alia uocabat᷑ antonina.
Et antoniã quid̃ iustina¬
nus. Antoninã u̾o accepit
belisariꝰ. Erãt q ambe sor¬
res. Una gͦ dieꝵ iustiniano
m̾idianis horis sub diuo
qͥescente. cũ capud ĩ sinũ
sue reclinass amate. Adue¬
niens aquila alis expãsis
ab ardore solis eũ conaba¬
tur defend̾e. Intellexit mu¬
lier auspitiũ qd̾ iustimua¬
no portendebat imꝑũ

Expanded text:
Is autem Justinianus, dum esset temporibus memorati Justini sacri scrinii praepositus, et Belisarius equitum praefectus, mutuae sibi adinvicem dextras dederant amicitiae. Hi jurisjurandi se obligaverant fide, « ut, si quilibet eorum altioris gradus potiretur honore, socium sibi aequaret dignitate. » Quadam itaque die, cum coaequis sibi lupanar ingressi conspiciunt duas mulierculas ex gente Amazonum, sorte captivitatis abductas, inibi esse prostitutas. Eas illi rapiunt, atque ad proprias domos deducunt. Uni earum nomen Antonia, alia vocabatur Antonina. Et Antoniam quidem Justinianus, Antoninam vero accepit Belisarius. Erantque ambae sorores. Una ergo dierum, Justiniano meridianis horis sub dio quiescente, cum caput in sinum suae reclinasset amatae, adveniens aquila alis expansis ab ardore solis eum conabatur defendere. Intellexit mulier auspicium quod Justiniano portendebat imperium;
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ oĩaq monast̾ia parro¬
chiaꝵ tungressis. uidelic
ambianẽsis camacensis
⁊ partĩ rem̃sis ꝑrochie
sue dicioni addicta. ⁊ par¬
tim cũ castello mosom̃si
incensa. ⁊ uualã metten¬
tatẽ. ⁊ ep̃ale mĩsteriũ. ar¬
matũ ⁊ bellantẽ occisum
⁊ sociis eiꝰ fugatis habe¬
bant. Ipsi ã parati erant
illũ reciꝑe ⁊ se soli ꝯm̃da¬
re sic̃ ⁊ fecer̃. Dũ aũt in
eod̾ ꝓcinctu deg̾et. mẽse
septẽbͥo nũciatũ est illi c̾to
nũtio qr capta uenna
uxorẽ bosonis. ⁊ filiã eius
Richardꝰ fr̃ ip̃iꝰ bosonis

Expanded text:
iaque monasteria parrochiarum, Tungrensis videlicet, Atrebatensis, Cameracensis, et partem Remensis parrochiae suae dicioni addita, et partim cum castello Mosomagensi incensa, et Walam Mettentatem et episcopale ministerium armatum et bellantem, occisum et socios eius fugatos habebant. Ipsi autem parati erant illum recipere et se illi commendare; sicut et fecerunt. Dum autem in eodem procinctu degeret, mense Septembrio nunciatum est illi certo nuntio, quia, capta Vienna, uxorem Bosonis et filiam eius Ric
Abbreviated transcription (Latin):
nequis scilic tirannis
in ueliquũ suffragare
auderet. Quo cognto
Bariulfus cũ uualdo¬
ne e castris fuga lapsi
sunt. Mũmolus quos¬
dam ad arma cõcuriere
cernens ⁊ suꝑ se irruere
eos uelle intelligens
ad tab̾naculũ leudegisi¬
li recta gradit᷑ iua. in¬
cusans sͥ fidem pollicitã.
infringi. Cui leudegisilꝰ.
Egd inquit ꝓgressus cũ¬
cta mitigabo. Et hus di¬
ctis ꝓlato extra limen

Expanded text:
ne quis scilicet tyrannis ne quis scilicet tyrannis in reliquum suffragari auderet. » Quo cognito, Cariulfus cum Waddone e castris fuga lapsi sunt. Mummolus, quosdam ad arma concurrere cernens et super se irruere eos velle intelligens, ad tabernaculum Leudegisili recta graditur via, incusans fidem sibi pollicitam infringi. Cui Leudegisilus: « Ego, inquit, progressus cuncta mitigabo. » Et his dictis, prolato extra limen