comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
offerendã similã cũ turȩ & oleo. diuimi p̃cepti auctoritate cõpellor. Hoc em̃ agunt.: qui

Expanded text:
ad offerendam similam cum thure et oleo, divini praecepti auctoritate compelad offerendam similam cum thure et oleo, divini praecepti auctoritate compel
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dĩ ex maria carne uestitũ ꝓcessit in hunc mundũ & aliud qͥd erat qđ
udebat᷑ meo. aliud qđ in telligebat᷑: Carnis nãq aspectꝰ ieo ꝑatebat om̃ibus:
paucis uero electis dabat᷑ chiumitatis agnitio. ita & cũ ꝑ ꝓphas uel legis latorẽ
uerbũ dĩ ꝓfert᷑ ad homines : non absq cõpetentib ꝓfert᷑ indum̃tis Nã sic̃ ibi car¬
nis ita hic litterȩ uel amine tegit᷑. Ut litera quidẽ aspiciatur tanquã caro:
tasra csacerdotũ miisteria describunt᷑. Sed hȩc scđ̃m lit terã quȩ tanꝗ caro uerbi dĩẽ. &l in du¬
m̃tũ diuunitatis euis : digni fortassis uel aspiciant uel audiant. e& indigni Sed bea tu suli ocu¬
in qͣuelamine littere obtectũ intrinsecus diunũ sp̃m uident. Et beatis. qͥadhȩc audienda
nos solent stre pha uerbi & allegoriȩ nubilo uocẽ legis latoris excipiam. Ego ecclesiasti¬
cus sub fide axp̃i uiuens. & in medio ȩccłae positus : ad sacrificandũ uitulos &agnos &

Expanded text:
erat quod videbantur in eo, aliud quod intelligebatur carnis namque aspectus in eo patebat omnibus, paucis vero et electis dabatur divinitatis agnitio ita et cum per prophetas vel legislatorem Verbum Dei profertur ad homines, non absque competentibus profertur indumentis. Nam sicut ibi carnis, ita hic litterae velamine tegitur: ut littera quidem aspicitur tanquam caro, itas ac sacerdotum ministeria describuntur; sed haec secundum litteram, quae tanquam caro Verbi Dei est et indumentum divinitatis ejus, digni fortassis vel aspiciant, vel audiant indigni: sed beati sunt illi oculi qui velamen litterae obtectum intrinsecus divinum spiritum vident, et beati sunt qui ad haec audienda ridere solent, stropha verbi et allegoriae nubilo vocem legislatoris excipiamus, ego ecclesiasticus sub fide Christi vivens, et in medio Ecclesiae positus, ad sacrificandum vitulos vel agnos, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Sic em̃ ꝑ membra : dr̃ ledi anima & ꝑcuti Manus quoq ꝓmanii : & pes ꝓpede de¬
poscit᷑: Manꝰ ẽ. animȩ uirtus : quȩ tenere aliqͥd & constringere potest  uelut sidicamꝰ
actꝰ eiꝰ & fortitudo & pes : quo incedit ad bona uel mala. Qina gͦ si scandalũ patit᷑ ani¬
ma: ñ solũ infide sed & in actib deicit᷑ quȩ ꝑmanꝰ significant᷑ & pedes auferunt᷑ illus
qͥ offendiculũ p̃buit. Manꝰ : qͥb: ñ bene oꝑat᷑. Et pedes: qͥb ñ bene incedit. Recipiet
etiã cõbustura qua cõbussit : & gehennȩ tradidit anima Perquȩ singula hȩc : osten¬
dit᷑ ut iste ꝑcussor om̃ib detruncatꝰ membris: a corꝑe excidat᷑ ȩcđȩ : ut & cȩt̃i inqͥt
uidentes timorẽ habeant: & ñ faciant similit̃. Id circo & apłs cũ doctorẽ describu¬

Expanded text:
Dominus . Si ergo per membra dicitur laedi anima et percuti, manus quoque pro manu, et pes pro pede deDominus . Si ergo per membra dicitur laedi anima et percuti, manus quoque pro manu, et pes pro pede deposcitur. Manus est animae virtus, quae tenere aliquid et constringere potest: velut si dicamus actus ejus et fortitudo, et pes quo incedit ad bona vel ad mala. Quia ergo si scandalum patiatur anima, non solum in fide, sed in actibus, qui per manus significantur et pedes, auferuntur illius qui offendiculum praebuit manus, quibus non bene operatur, et pedes quibus non bene incedit. Recipiet etiam combusturam qua combussit, et gehennae animam tradidit: per quae singula hoc ostenditur ut iste percussor, omnibus detruncatus membris, a corpore excidatur Ecclesiae, ut caeteri videntes timorem habeant, et non faciant similiter. CAPUT XXXVII. De deci
Abbreviated transcription (Latin):
aptari : ut qͥ sibi conscus tanti scandali fuerit: ponat animã suã ꝓ anima illius quȩ̃ sca¬
dalitauerit : & usq ad mortẽ det oꝑam quomꝰ redeat. quomͦ reparet᷑. quomͦ restituat᷑
ad fidẽ Ponat etiã oculũ ꝓoculo. Si oculũ lesit ammȩ. id ẽ. in tellectũ eiꝰ turbauit : aufe¬
rat : desecetur Sed & si dentẽ lȩsit auditoris. quo suscipiens cibũ uerbi. uel cõminuere
uel molarib terere. solitus erat. ut subtilẽ ex his aduentrẽ animȩ transmitteret sensũ. si
hunc dentẽ ille uexauit: & euellit. ut contentione ipsiꝰ ñ possit anima subtilit̾ & spĩtalit̃
susciꝑe ũbũ dĩ : auferat᷑ ab eo dens eiꝰ. qͥñ bene scripturarũ cõminuit & dundit cibos: For¬
tas sis eñi ꝓpt̃ hoc & alibi dr̃ de dño Dentes peccatoꝵ c̃triuisti. Et alibi nichilominꝰ scri¬
bitur. Qu manducant uua acerbã obstupescent dentes eiꝰ. Et alibi Molas leonũ c̃fregit

Expanded text:
aptari, ut qui sibi conscius tanti scandali fuerit, ponat animam suam pro anima illius, quem scandalizaverit; et usque ad mortem det operam quomodo redeat, quomodo reparetur, quomodo restituatur ad fidem. Ponat etiam oculum pro oculo. Si oculum laesit animae, id est, intellectum ejus turbavit, auferat, desecetur. Sed et si dentem laesit auditoris, quo suscipiens cibum verbi Dei, vel comminuere, vel molaribus terere solitus erat, et subtilem ex his ad ventrem animae transmittere sensum, si hunc dentem ille vexavit et evellit, ut pro contentione ipsius non possit anima subtiliter et spiritualiter suscipere verbum Dei, auferatur dens ejus, qui non bene Scripturarum comminuit et dividit cibos. Fortassis enim propter hoc et alibi dicitur: Dentes peccatorum contrivisti . Et alibi nihilominus scribitur: Qui manducat uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Et alibi: Molas leonum confringet
Abbreviated transcription (Latin):
Qi autẽ descedit a conspectu dĩ : nescit c̃ũti && peccatũ penitendo purgare hoc gͥ int̃ ẽ
uenits ad ossen nec fuustra manducauit panẽ cũ semorib popłi in conspectu dñ: Dat
emos s ilrũ morses pbabil e satis & utile ut eligat uiros & consiituat pͥncipes popłia¬
urros dni edlentes uros potentes & odientes suꝑbiã Tales eni oporta prpnscipes popł¬

Expanded text:
Qui discedit a conspectu Dei, nescit converti et peccatum poenitendo purgare. Hoc ergo interQui discedit a conspectu Dei, nescit converti et peccatum poenitendo purgare. Hoc ergo inter ad Moysen, nec frustra manducavit panem cum senioribus populi in conspectu Dei; dat Moysi consilium probabile et utile, ut eligat viros, et constituat principes populi Deum colentes, potentes et odientes superbiam. Tales eni
Abbreviated transcription (Latin):
facitis : omĩa ad głam dĩ facite Om̃e gͦ qđ faciunt sc̃i : in conspectu dĩfaciunt Peccator
a conspetu dĩ fugit . Demq scriptũ ẽ qͥa adã post quã peccauit fugit a conspectu di Et
in t̾rogatꝰ respondit. audiuit in qͥt uocẽ cuã & abscondime : qͥa erã nudus : Sed & cam poste¬
quã ꝓ fr̃icidio cõdẽpnatꝰ adeo ẽ: exiit in qͥt a facie dĩ & habitauit in tra nam łait ei
facie dĩ q̃ indignꝰ ẽ. conspectu dĩ. Sc̃i autẽ & manducant & bibunt in conspectu dĩ : & om̃ia
quȩ agunt in conspectu dĩ agunt Ego ampliꝰ ad huc locũ p̃sentẽ discutiens indeo qͥa plem¬
orẽ scientiã dĩ accipiunt : & pleniꝰ diuinis imbuti s̃ disciplinis Isti etiã simalũ faciunt.
cora dõ faciunt. & in conspectu dĩ faciunt: Sic̃ ille qͥ dix̃ Tibi soli peccaui : & malũ cora
te feci. Qunid ergo Elus habet qͥmalũ corã dõ fac̃ : Qđ c̃tinuo penitet: & dic̃ peccainꝰ.

Expanded text:
ad gloriam Dei faciunt. Omne ergo quod faciunt sancti, in conspectu Dei faciunt: peccator a conspectu Dei fugit. Adam postquam peccavit, fugit a conspectu Domini, et interrogatus respondit: Audivi, Domine, vocem tuam, et abscondi me, quia eram nudus . Cain cie Dei, et habitavit in terra Noim. Exit ergo a facie Dei qui indignus est Dei conspectu. Sancti autem manducant et bibunt in conspectu Dei, et omnia, quae agunt, in conspectu ejus agunt. Ego amplius adhuc locum praesentem discutiens video, quia qui pleniorem scientiam Dei accipiunt, et plenius divinis imbuti sunt disciplinis, isti, etiamsi malum faciunt, coram Deo faciunt, et in conspectu ejus faciunt, sicut ille qui dixit: Tibi soli peccavi, et malum coram te fe
Abbreviated transcription (Latin):
patres isti indigna sunt : qͥ in p̃senti scło corripiant᷑ : Sed in futuro recipiunt quȩ meren¬
c̃sortiũ sociatiq peccati : hn recipiunt quȩ gesser̃ ut purgatiores ad futurũ scłm ꝑgant¬
& ultra diabolo socii ñ efficiant᷑ inpęna Quia gͦ misericors ẽ. ds̃. & om̃s homines uult
saluos fieri  ꝓpt̃ ea dic̃ Uisitabo inuirga ferrea facinora eoꝵ: & in flagellis peccata

Expanded text:
patres isti indigni sunt qui in praesenti saeculo corripiantur, sed in futuro recipiunt quae merenpatres isti indigni sunt qui in praesenti saeculo corripiantur, sed in futuro recipiunt quae merenconsortium societatemque peccati, hi recipiunt quae gesserunt: ut purgatiores ad futurum saeculum pergant, et ultra diabolo socii non efficiantur in poena. Quia ergo misericors est Dominus, et omnes homines vult salvos fieri, propterea dici
Abbreviated transcription (Latin):
mus scđm hanc quã diximꝰ ꝓgenẽ. quomͦ ds̃ peccata patrũ reddat in filios int̃tiã &
ñ erit mundũ: ita & ipse ñ erit mundus in hoc scło. neq rorripit᷑ ꝓpeccato neq flagellat᷑ om̃
nãq: ei seruata s̃ in futurũ. Unde & ipse sciens sibi illud statutum t̾epus eẽ pęnarũ : dicebat
ad saluatorẽ. Quid uenisti ante tẽpꝰ torquere nos : Dũ gͦ stat hic mundus: peccata sua
ñ recipit diabolus qͥ ẽ. peccantiũ pat̾ Reddunt᷑ autẽ in filios: id ẽ. in eos qͦs genuit ꝑpec¬
catũ. E em̃ homines in carne positi corripiunt᷑ adño: uerberant᷑ flagellent᷑. Non uult
enĩ dñs mortẽ peccatoris : sed ut reũtat᷑ & uiuat. It ꝓpt̾ ea benignꝰ & misericors dñs
reddit peccata patrũ infilios: ut qm̃ patres. id ẽ. diabolus & angłi eiꝰ cȩt̾iq pͥncipes min¬
di huiꝰ rectores tenebrarũ. & ipsi enã efficiunt᷑ patres peccati sic̃ & diabolus : qm̃ inquã

Expanded text:
mus secundum hanc quam diximus progeniem, quomodo Deus peccata patrum reddat in filios in tertiam et non erit mundum, ita et ipse non erit mundus in hoc saeculo, neque corripitur pro peccato, neque flagellatur. Omnia namque ei servata sunt in futurum. Unde et ipse sciens sibi illud statutum tempus esse poenarum, dicebat ad Salvatorem: Quid venisti ante tempus torquere nos ? Dum ergo stat hic mundus, peccata sua non recipit diabolus, qui est peccantium pater. Redduntur autem in filios, id est in eos quos genuit per peccatum. Etenim homines in carne positi corripiuntur a Domino, verberantur, flagellantur. Non enim vult Dominus mortem peccatoris, sed ut revertatur et vivat. Et propterea benignus et misericors Dominus reddit peccata patrum in filios, ut quomodo patres, id est diabolus et angeli ejus, caeterique principes mundi ac rectores tenebrarum harum et ipsi enim efficiuntur patres peccati sicut et diabolus, quomodo, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ipsi uros Morses uocat iħm : lex inuocat xp̃m. ut eligat sibi ipsi uros potentes de po¬
uos me elegistis: sed ego uos elegi Ipse emi ẽ. electoꝵ dux: ipse potentiũ pͥnceps. ipse ẽ¬
qͥ cõfligit cũ amalech: ipse ẽ em̃ qͥ in trat in domũ fortis: & alligat forte & uasa eiꝰ
ñ in ũtic̃e montis. sed in ũtice collis Seruabat᷑ em̃ ei tunc ascendẽ inũticẽ montis. cũ ascensursis
erat iħc : &cũ eo morses & elias. & ibi transformandus ingłiam Nunc gͦ uelut ndũ glifica¬
tus extrans formatione iħi : non a scendit in ũtice montis: sed ascendit inũtic̃e collten dit¬

Expanded text:
 ipsi. Moyses vocat Jesum, lex invocat Christum, ut eligat sibi viros potentes de plvos me elegistis, sed ego vos elegi . Ipse est electorum dux et potentium princeps. Ipse confligit cum Amalec. Ipse enim intrnon in verticem montis, sed in verticem collis. Servabatur enim ei tunc ascendere in verticem montis cum ascensurus erat Jesus, et cum ipso Moyses et Elias, et ibi transformandus in gloria. Nunc ergo velut nondum glorificatus de transformatione Jesu, non ascendit in verticem montis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
& inclina aur̃ẽ tuã : & obliuiscere popłm tuũ & domum patris tui. Uisitat gͦ te pꝰ
peccatũ : & cõmonet te & in flagello. & uirga te insitat ꝓpeccato qđ tͥ diabolus pat̃
subiecit : ut reddat illud tͥ insinu id ẽ dũ in corꝑe degis : & sic cõpletur reddi pecca¬
ta patrũ in sinꝰ filioꝵ in t̾tiã & quart̃a ꝓgeniem. Ds̃ em̃ telans ẽ : & animã quã sibi
dispondit infide : non uult illã ꝑmanere in contaminatione peccati : sed uult eã cito
purgari. uult eã uelocit᷑ abicere om̃s inmundicias suas : sic̃ forte subreptũ ẽ. Siuͦ ꝑma¬
net in peccatis & dic̃: Non audiemꝰ uocẽ dñi. sed facientes faciemꝰ uoluntates nr̃as. &
sententia quȩ dic̃ Qm̃ qͥdem uocabã & ñ audiebatis. sed irridebatis sermones meos: itaq:¬

Expanded text:
 tempus peccatum et commonet te: et in flagello et in virga te visitat pro peccato, quod tibi diabolus pater subjecit, ut reddat illud tibi in signum, id est, dum in corpore degis: et sic completur, reddi peccata patrum in sinus filiorum in tertiam et quartam progeniem. Dominus enim zelans est et animam quam sibi despondit in fide, non vult illam permanere in contaminatione peccati, sed vult eam cito purgari, et velociter abjicere omnes immunditias suas, sicuti forte surreptum est. Si vero permanet in peccatis et dicit, Non audiemus vocem Domini, sed facientes faciemus voluntates nostras,sententiam quae dicit: Quoniam quidem vocabam et non audiebatis, sed irridebatis sermones meos, itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iuadit eculis se pse sib̃i animꝰ fingit erbigra ut siqͥ humants menbr dio puum anos
aun arletus fermet: uel rursũ inuno hominis habrtu duas facies firgat samli bueimoi seo¬
tur postremas partes eq aut piscis adiuingat hec &e his similia qͥ fac̃: ñ somailitudinie se
duosamens & curiosa reppererit. Similitudo uͦ est: cũ aliqͥd exhis quȩ s̃ mͣ celo uel int̾ra
in ꝓͥmetu ẽ ꝓnuntiare : ita etiã de cȩlestib: nsi siqͥs dicat de sole & luna &estellis. hȩc posse
sentiri : & horꝑ ñ quȩ formas expͥmere gentilitas solet. Sed qͥa morses eruditꝰ eratito qr
mom̃i sapientia egrptioꝵ etiã ea quȩ apud illos erant in occultis & reconditis ꝓhibe cu¬

Expanded text:
non vidit oculus, sed ipse sibi animus pingit. Verbi gratia, ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel rursum in uno hominis habitu duas facies fingat, aut humano pectori postremas partes equi et piscis adjungat. Haec et his similia qui facit, non similitudinem, sed tiosa et curiosa reperit. Similitudo vero est, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo, nibus, in promptu est pronuntiare. Ita etiam de coelestibus, nisi quis dicat de sole et luna et stellis hoc posse sentiri, et horum namque formas exprimere gentilitas solet. Sed quia Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, etiam ea quae apud illos erant in occultis et reconditis prohibere cu
Abbreviated transcription (Latin):
te lle bonũ ee idr̃ ÷ qua uabituri s sci It sic̃ fornax ꝓbat aurũn ita homuenes uis os
qlat & purgat filios uida: Sedilluc cũ uerat᷑ siqua multa oꝑa bona re parũ ali¬
qud imqͥtatis adculerit: illud parũ tanꝗ plũbũ igna resoluit᷑ ac purgat᷑. settotũ
remanet aurũ purũ: Et siqͥ plus illuc plũbi detulerit : plus exurit: & ãpliꝰ dequo¬
qut Et & si parũ aliqͥd auri : purgati tam̃ resideat. Quod si aliqͥs illuc totus
qlubeus uenerit. fiet de illo hoc qđ scriptũ ẽ. Simergit in ꝓfundũ taꝗ plũbũ in aqꝰ

Expanded text:
t sicut fornax probat aurum, ita homines justos s et conflat, et purgat filios Juda. Sed illuc cum venitur, si qui multa opera bona, et parum aliquid iniquitatis attulerit, illud parum tanquam plumbum igne resolvitur ac purgatur, et totum remanet aurum purum, et si qui plus illuc plumbi detulerit, plus exuritur, ut amplius decoquatur, ut si parum aliquid auri purgati tamen resideat; quod si aliquis illuc totus plumbeus venerit, fiet de illo hoc quod scriptum est: « Demergitur in profundo tanquam plumbum in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ Ego autẽ sũ uermis & ñ homo. Sic̃ em̃ ipse ẽ. qͥfit aliis in rinna. aliis autẽ in re¬
surrectionẽ : ita & ipse ẽ. qͥ nunc in manna fidelib qͥdẽ dulcedo mellis: infidelib autẽ
aliis ille ignis ẽ qͥc̃ flagrat spinas de tra mala. idẽ qͥmalignas cogitationes in corde co¬
sumit: Et ideo peccatorib qͥdẽ neq uermis arguens umquã morit᷑ neq ignis exurens a¬
liquando restinguet᷑. Iustis autẽ & fidelib ꝑmanet dulcis & suauis Gustate em̃i & in

Expanded text:
dicentem: Ego autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in redicentem: Ego autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in resurrectionem; ita et ipse est qui nunc in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus autem Aliis ignis est, quibus cremat spinas de terra mala, id est, malas cogitationes in corde consumit; et ideo peccatoribus neque vermis arguens unquam moritur, neque ignis exurens exstinguitur: justis autem et fidelibus permanet dulcis et su
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ manna ꝓut uult qͥsq saporẽ: talẽ reddit in ore eiꝰ. Audi em̃ dñm dicentẽ his qͥac¬
cedunt ad se. fiat tͥ scđm fidẽ tuã. Et tu gͦ si uerbũ dĩ qđ in ȩccła p̃dicat᷑ tota fide & tota deuoti¬
one suscipias : fiet tͥ ipsũ uerbũ qđ cũq: desiđas Verbi gr̃a Si tribularis : consolat te dicens
mini in dño : & exultate iusti. Si iracundus es : mittigat te dicens: Desme abira & delinque
idignationẽ . Suindolorib sis : sanat te dicens. Dñs sanat om̃s languores tuos. Si
pauptate c̃sumeris : consolat᷑ tedicens Dñs alleuat det̾ra iopẽ & de stercore erigit pauꝑen
Sic ergo manna uerbi dĩ reddit more tuo saporẽ. quẽcũq uolueris: hoc tam̃ siqͥs infidelit̃
suscipiat & ñ comedat sed abscondat: uermes ex eo ebulliunt. Putasne eo usq deducendũ ẽ.
uerbũ dĩ. ut etĩa uermis fieri putet᷑:  Non te hic turbet auditꝰ. Audi ꝓpħam exꝑsona dm̃

Expanded text:
enim manna, prout vult quisque, talem saporem reddit in ore ejus. Audi enim et Dominum dicentem his qui accedunt ad se: Fiat tibi secundum fidem tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotione suscipias, fiet tibi ipsum verbum quodcumque desideras. Verbi gratia, si tribularis, consolatur te, dicens:mini in Domino, et exsultate, justi . Si iracundus es, mitigat te, dicens: Desine ab ira, et derelinque indignationem . Si in doloribus es, sanat te, dicens: Dominus sanat omnes languores tuos . Si paupertate consumeris, consolatur te, dicens: Dominus erigit de terra inopem, et de stercore erigit pauperem . Sic ergo manna verbi Dei reddit in ore tuo saporem quemcumque volueris. Hoc tamen si quis infideliter suscipiat, et non comedat, sed abscondat, vermes ex eo ebulliunt. Putasne eo usque deducendum est verbum Dei, ut etiam vermis fieri putetur? Non te hic turbet auditus: audi prophetam ex persona Domini
Abbreviated transcription (Latin):
manna & ebullier̃ ex eo uermes & cõputruit. Illud autẽ qđ pͥmo die sabbati reponebat̃
ñ ẽ. corruptũ neq uermes ebullier̃ in eo : sed ꝑmansit integrum. Et tu gꝰ si ꝓpt̃ p̃sentẽ
uitã tantũ modo & ꝓpt̃ amorẽ scłi thesaurites : continuo uermes ebulliunt. Audi de
peccatorib & his qͥ p̃sens scłm diligunt quȩ sit ꝓpħȩ sententia. Uermis inqͥt eoꝵ ñ mo¬
riet᷑ : && ignas ñ extinguet᷑ Isti s̃ uermes quos generat auaricia: isti s̃ uermes quos ge¬
nerat diuitiarũ cȩca cupiditas. his qͥ habent peccunias: & uidentes in necessitate fr̃s su

Expanded text:
manna, et ebullierunt ex eo vermes, et computruit. Illud autem quod pro die sabbati reponebatur, non est corruptum, neque vermes ebullierunt in eo; sed permansit integrum. Et tu ergo si propter praesentem vitam tantummodo et propter amorem saeculi thesaurizes, continuo vermes ebulliunt. Denique audi de peccatoribus et his qui praesens saeculum diligunt, quae sit prophetae sententia: Vermes, inquit, eorum non morientur . Isti sunt vermes quos generat avaritia. Isti sunt vermes quos generat divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos
Abbreviated transcription (Latin):
uespe carnes sine panib: comedant. aut mane panes absq pulm̃ti adiectione manducent¬
Quid in hoc dium muneris. qͥd tẽꝑam̃ti grãe cęlestis ostenditis: Hoc mest in quo agnos¬
ci dm̃ ponitis : qđ carnes in uesꝑa sine panib comedunt᷑. & maiestatẽ dm̃ dicitis apꝑarere
si rursum panes sine carnb: comedant᷑. Sed uob ista seruate & his : qͥ ad qͥescentes uob in cotͣ¬
factũ ẽ: in illa carne agnosci dicimꝰ dnm quã suscepit exuirgine: Istas eñi uerbi dĩ carnes

Expanded text:
pere carnes sine panibus comedant, aut mane panes sine pulmento? quid in hoc divini muneris, quid temperamenti gratiae coelestis ostenditur? Hoc est, in quo agnoscere Deum possunt, qui carnes in vespera sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi ista, his qui acquiescentes vobis, in cotfactum est, et illa carne agnoscimus Dominum, quam suscepit ex virgine. Istas enim verbi Dei carnes,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ conscientiã purgat: Pedes abliit : qͥ c̃summationẽ suscepti sacram̃ti & scit quia qui¬
Mlasculuũ sit munus tuũ feminã nesciat. concupiscentĩa respuat. fragilitatẽ refugiat: Nichil
dissolutũ reqͥrat aut molle ipone etiã manũ tuã suꝑ hostiã tuã ut sit accepta dño &
iugula illa contra dñm Hoc ẽ impone ei continentiȩ frenũ & manũ disciplinȩ ne auferas
abea : sic̃ in posuit manũ carni suȩ ille qͥ dicebat Macero corpus meũ & seruituti subicio
ne forte cũ aliis p̃dicauero ipsȩ rȩpb efficiar : Et uigula eã contra dñm mortificans
sine dubio membra tua quȩ ĩ suꝑ t̾rã Sed & filii aaron sac̃dotis: offerent sanguinẽ
eius Sac̃dos inte est & filii eiꝰ mens quȩ inte est & sponsus eiꝰ Qui merito sac̃dos &
filii sac̃dotis appellant᷑. Soli enĩ sunt qui intelligant dm̃ & capaces sint scientiȩ di

Expanded text:
qui conscientiam purgat. Pedes abluit, qui consummationem suscipit sacramenti: et scitqui conscientiam purgat. Pedes abluit, qui consummationem suscipit sacramenti: et scitre possit auditum; masculinum sit munus tuum, feminam nesciat, concupiscentiam respuat, fragilitatem refugiat, nihil dissolutum requirat aut molle. Impone etiam manum tuam super hostiam tuam, ut sit accepta Domino, et jugula illam contra Dominum, hoc est, impone ei continentiae frenum et manum disciplinae ne auferas ab ea, sicut imposuit manum suam carni suae, ille qui dicebat: Macero corpus meum, et servituti subjicio, ne forte cum aliis praedicavero, ipse reprobus efficiar. Et jugula eam contra Dominum, mortificans sine dubio membra tua quae sunt super terram. Sed et filii Aaron sacerdotes offerant sanguinem ejus: Sacerdos in te, et filii ejus, mens quae in te est et sensus ejus, qui merito sacerdos vel filii sacerdotis appellantur, soli enim sunt qui intelligunt Deum, et capaces sint scientiae Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
deat Is a quo ñ solũ de corporalib uirtutib xp̃i. sed etiã de diuinitate eiꝰ sermo miscet
De sursũ ẽ eñi diuinitas &cp̃i : quo ignis iste festinat: Conuenient̃ gͦ om̃ia hȩc
quȩ in corpore a saluatore nr̃o gesta s̃. cȩlestis ignis assumpsit : & ad dun¬
nitatis eius naturã cuncta restituit Lignis tamen adhibitis ignos iste¬
isto succendit᷑ Usq ad lignũ em̃ in carne passio fuit xp̃i. Ubi autẽ suspensus in
ligno est : dispensatio carnis finita est Resurgens enĩ amortuis ascendit incȩlũ : quo
iter eiꝰ natura ignis ostendit: Vnde & apłs dicebat : Quia & si cognonimꝰ xep̃m scđm
carnẽ : sed nunc iã ñ nouimꝰ Holo chaustum nanq carnis eiꝰ ꝑlignum crucis oblatum.:
p̃cepti : sacram̃tũ baptismi subfigurali p̃dicatione denuntians Nã & interiora diluit

Expanded text:
rdeat is qui non solum de corporalibus virtutibus Christi, sed etiam de divinitate ejus sermo miscetur; rdeat is qui non solum de corporalibus virtutibus Christi, sed etiam de divinitate ejus sermo miscetur; desursum enim est divinitas Christi quo ignis iste festinat. Convenienter ergo omnia haec quae in corpore a Salvatore gesta sunt coelestis ignis assumpsit, et ad divinitatis ejus naturam cuncta restituit. Lignis tamen adhibitis ignis iste succenditur, usque ad lignum enim in carne passio fuit Christi; ubi autem suspensus in ligno est, dispensatio carnis finita est: Resurgens enim a mortuis ascendit ad coelum quod iter ejus natura ignis ostendit, unde et Apostolus dicebat: Quia et si cognovimus Christumcarnem, sed nunc jam non novimus . Holocaustum namque carnis ejus per lignum crucis oblatum, tpraecepti, sacramentum baptismi sub figurali praedicatione de
Abbreviated transcription (Latin):
crimis & capillis capitis ext̃sisse : Quanto autẽ his potiꝰ sit caput eiꝰ unxisse myrra. & in pectore
eiꝰ recubuisse. qͥd habeat eminentiȩHoꝵ gͦ singuloꝵ causas disserere. & alia quidem incipien¬
tib alia uͦ his qͥiã ꝓficiunt infide xp̃i. alia autẽ illis qͥ iã ꝑfecti s̃ inscientia & caritate eiꝰ aptare
hoc ẽ. membratĩ uitulũ diuisisse. Sed & qͥ nouit ostende. quȩ fuerint legis pͥncipia : qͥetiã in ꝓpħis¬
ꝓfectꝰ accesserit : Quȩ uͦ in euangłi is plenitudo ꝑfectionis habeat᷑: uel qͥ docere potest quo ue¬
bi lacte alendi s̃ paruuli in xp̃o & quo uerbi holere fouendi & reficiendi sint qͥ infirmant᷑
infide : Quis etiã sit cib: solidus & fortis quo in pinguandi sint athletȩ xp̃i. Qui hȩc singul
nouit sp̃itali ratione dude : potest huius modi doctor ille sacerdos inđi qͥmponit sup¬
suꝑ altare holochaustũ ꝑmembra diuisũ. Addit & ligna altari quo ignis animet᷑ & a¬

Expanded text:
crymis, et capillis capitis sui extersisse; quanto autem iis potius caput ejus unxisse misto, sed et in pectore ejus recubuisse, quid habeat eminentiae. Horum ergo singulorum causas disserere, et alia quidem incipientibus; alia vero his qui jam proficiunt in fide Christi; alia autem illis qui jam perfecti sunt scientia: et charitate ejus aptare, hoc est membratim vitulum divisisse, et qui novit ostendere quae fuerint legis principia, qui etiam in fectus, accesserit; quae vero in Evangeliis plenitudo perfectionis habeatur, vel qui docere potest, quo verbi lacte alendi sint parvuli in Christo, et quo verbi olere refovendi sint qui infirmantur in fide; quis etiam sit cibus solidus et fortis, quo impinguendi sunt athletae Christi; qui haec singula novit spiritali ratione dividere, potest hujusmodi doctor ille sacerdos videri qui imponit super altare holocaustum per membra divisum. Addit et ligna altari quo ignis animetur et a
Abbreviated transcription (Latin):
tare filios abrahȩ. Manent gͦ lapides nunc : donec transeat popłs tuus dñe. popłs
tuus hic quẽ ad qͥsisti. Sed si ipse dñs creator ẽ. om̃iũ. uidendũ est qͦmͦ hic ad qͥsisse di¬
cat᷑ quȩ sua eẽ. ñ dubiũ est. Dr̃ & in alio cantico deuteronomi i Nonne hic ipse ds tui¬

Expanded text:
tare filios Abrahae. Manent ergo lapides nunc, donec transeat populus tuus, Domine, populus tare filios Abrahae. Manent ergo lapides nunc, donec transeat populus tuus, Domine, populus tuus hic quem acquisisti. Sed si ipse Dominus creator est omnium, videndum est quomodo hic acquisisse dicatur quae sua esse non dubium est. D
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fieret : nisi qđ ñ erat hoc ꝓpt̃ illos dicimꝰ. qͥmale naturȩ pharaonẽ uł egyptios
dicunt fuisse  & ñ ex arbitrii lib̵tate in hȩc eẽ. seductos. Sed & ꝓpt̃ eos : qͥ creatorẽ dñ
summa libratione quȩ scripta s̃ Non em̃ dix̃ fiant tãꝗ lapis & tacuit: sed tẽpꝰ statut
płs qͥ fuit ante nos : factꝰ ẽ tãꝗ lapis durus & incredulus. Uerũ ñ eatenus : ut in
lapidis natura ꝑmaneat. Sed donec transeat popłs hic popłs quẽ adqͥsunt. Cȩcitas en
exparte contigit in isrł illo scđm carnẽ donec plenitudo gentiũ subintraret. Cũ em̃ ple¬
nitudo gentiũ subintroierit : tunc etiã om̃is isrł. qͥ ꝑ in credulitatis duriciã factꝰ fue¬
rat sic lapis : saluabit᷑. Et uis inde qͦm saluabit᷑  Potens ẽ in qͥt ds̃ de lapidib susci¬

Expanded text:
enim fieret, nisi quod non erat. Hoc propter illos dicimus, qui malae naturae Pharaonem, vel Aegyptios enim fieret, nisi quod non erat. Hoc propter illos dicimus, qui malae naturae Pharaonem, vel Aegyptios dicunt fuisse, et non ex arbitrii libertate in haec esse deductos; sed et propter eos qui creatorem Deum summa libratione, quae scripta sunt. Non enim dixit, fiant tanquam lapis, et tacuit, sed tempus statuit pulus, qui fuit ante nos, factus est tanquam lapis, durus et incredulus. Verum non eatenus ut in lapidis natura permaneat, sed donec transeat populus hic, populus quem acquisivit. Caecitas enim ex parte contigit in Israel secundum carnem, donec plenitudo gentium subintraret. Cum enim plenitudo gentium subintroierit, tunc etiam omnis Israel, qui per incredulitatis duritiam factus fuerat sicut lapis, salvabitur . Et vis videre quomodo salvabitur? Potens est, inquit, Deus de lapidibus susci
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes cursitant & pauent c̃stricti dolorib cũ uident regna sua quȩ in infernos
penitrata abeo : qͥ descendit in inferiora t̾rȩ ut eriꝑet eos qͥ possidebant᷑ a morte hmn
eos ẽphendit timor & tremor : qͥa senser̃ magnitudinẽ brachii eiꝰ: hinc etĩã tabuer
om̃s habitantes chanaan: qͥ mutabiles in t̃p̃tant᷑ mobiles : cũ uident mori regna
dinis brachii tui: Quid timent demones : Quid tremunt : sine dubio cruce ap̃
in qua tͥumphatis : inqͦexuti s̃ pͥncipatꝰ eoꝵ & potestates : Timor gͦ & tremor ca
& c̃tͣdicentẽ mͥ. Non te gͦ alit̃ timebunt. nec alit̾ tremor tius ueniet suꝑ eos nisi udeant
in te crucẽ xp̃i nisi & tu potueris dicere: Michi absit głari nisi incruce dñ nr̃i ꝑque m¬
nec ꝑtranseat popłs tuus hic quẽ ad qͥsisti Fieri tãꝗ lapidẽ : ñ ẽ natura eẽ. lapidẽ Nn

Expanded text:
principes cursitant et pavent constricti doloribus cum vident regna sua, quae in inferno sunt, principes cursitant et pavent constricti doloribus cum vident regna sua, quae in inferno sunt, penetrata ab eo qui descendit in inferiora terrae ut eripiat eos qui possidebantur a morte. Hic eos comprehendit timor etomnes habitantes Chanaan, qui mutabiles interpretantur et mobiles, cum vident moveri regna magnitudine brachii tui. » Quid timent daemones, quid tremunt? sine dubio crucem Christi, in qua triumphati sunt, in qua exuti sunt principatus eorum et potestates. Timor ergo et contradicentem mihi . Non te ergo aliter timebunt, nec aliter tremor tuus veniet super eos, nisi videant in te crucem Christi, nisi et tu poteris dicere: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce nec pertranseat populus tuus iste, quem possedisti. » Fieri tanquam lapidem, non est natura esse lapidem; non
Abbreviated transcription (Latin):
popłm suũ quẽ lib̾auit ꝑ lauacrũ regenerationis : deduc̃ iustitia: consolat᷑ etiã eũ ꝑ con¬
solationẽ sp̃s sci inuirtute sua & in reqͥe sua tuturoꝵ nãq spes : laborantib: requie par¬
rit. Sic̃ & mnagone positis . dolorẽ uulnerũ mitigat spes coronȩ Audier̃ g̃s & irate
s̃. dolores cõp̃hender̃ habitatores phrlistum. Tunc festinauer̃ duces edom & pͥncipes
moabitarũ : & app̃hendit illos tremor Tabuer̃ om̃s habitantes chanaan. Quantũ ad histo¬
riã ꝑtinet : nullũ ex his gentib: in t̾fuisse. mirabilib: quȩ facta s̃ constat. Quomͦꝰ gͦ inde¬
bunt᷑ tremore dec̾ritȩ uel festinasse ut dic̃ uel iratȩ eẽ. phrlistum & moabitȩ & edom
& reliquȩ quas enumerat nationes : sed si redeamꝰ ad intelligentiã sp̃ĩtalẽ : in uenies
qͥa phylistini id ẽ cadentes poculo & edom qͥ in t̃p̃tat᷑ t̾renus trepidant : & hoꝵ om̃iũ

Expanded text:
justitia: consolatur etiam eum per consolationem Spiritus sancti in virtute sua et in requie sua. Futurorum namque spes laborantibus requiem parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt gentes et iratae sunt: dolores comprehenderunt habitantes Philistihim. Tunc festinaverunt duces Edom et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor, tabuerunt omnes habitantes Chanaan. Quantum ad historiam pertinet, nullum ex his gentibus interfuisse mirabilibus quae facta sunt, constat. Quomodo ergo videbuntur tremore deterritae vel festinasse, ut dicit, vel iratae esse Philistihim et Moabitae et Edom, et reliquae quas enumerat nationes? Sed si redeamus ad intelligentiam spiritualem, invenies quia Philisthiim, id est caventes poculo, et Edom qui interpretatur terrenus, trepidant, et horum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
rior sed iste inquo amaritudo est: lũ p̃tea qđ dix̃ ostendit illi dhĩs lignũ & misit
illuid maqua & facta ẽ. dulcis aqͣ mirũ ad modũ ẽ. ut dĩ lignũ ostenderet morsi
qđ mitteret in aquã & faceret eã dulcẽ. Quasi uero ñ potuisset sine ligno a quã dulcẽ
efficere ds aut morses nesciebat lignũ ut ds̃ ei ostendet. Sed indendũ ẽ. qͥd decoris in
accipiat & rigorẽ ferri tenera patiat᷑ infantia : Amarũ satis & ꝑ amarũ ẽ. huiꝰ mod
poculũ legis. In tantũ : ut popłs dĩ ñ ille qͥ in morsen baptitatꝰ ẽ. in mari & innube. sed
iste qͥi spu & aqua baptizatꝰ est: ñ possit bibere de aqͣ ista. Sed ne gustare qͥdẽ de circun¬
cisionis amaritudine potest : neq hostiarũ ferre a maritudinẽ ualet. nec sabbati ob¬
seruantia : Si uͦ ostendat ds lignũ qđ mitat᷑ in hanc amaritudinẽ ut dulcis aqͥ fiat legis
efficit᷑ aqͣ myrre dulcis. & amaritudo litterȩ legis c̃uertitur indulcedinẽ intelli¬

Expanded text:
 misit illud in aquam, et facta est dulcis. Mirum admodum est, ut lignum ostenderet Moysi quod mitteret in aquam, et faceret eam dulcem: quasi vero non potuisset sine ligno aquam dulcem efficere Deus; aut Moyses nesciebat lignum, ut Deus illi ostenderet. Sed videndum est, quid decoris in accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantia? Amarum satis et peramarum est hujus modi poculum Legis, in tantum ut populus Dei, non ille qui in Moyse baptizatus est in mari et in nube, sed qui in spiritu et aqua baptizatus est, non possit bibere de ista aqua: sed ne gustare quidem de circumcisionis amaritudine potest, nec hostiarum ferre amaritudinem valet, nec sabbati observantiam. Si vero ostendat Deus lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, ut dulcis fiat aqua Legis, efficitur aqua amara dulcis, et amaritudo Legis convertitur in dulcedinem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ tam̃ ponit᷑ finis & quotiens scđa scłoꝵ nominant᷑ fortasse licet ignotus nobis
tam̃ adõ statutꝰ aliqͥs t̃minꝰ indicat᷑. Qđ uͦ addidit in hoc loco & adhuc : nullũ sensũ

Expanded text:
quidem, tamen ponitur finis. Et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse licet ignotus nobis, quidem, tamen ponitur finis. Et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur. Quod vero addit in hoc loco, et adhuc, nullum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scificat accedentes Hoc ñ dic̃ manu hominis factũ: sed manu dĩ. Quid gͦ: ꝓpt̃ ta
s & plantat : & edificat: agricola efficit᷑  structor efficit᷑ ne tͥ aliqͥd de sit Audi &
paulũ dicere. Dĩ agri cultura dĩ ȩdificatĩo estis. Qđ gͦ istud ẽ. scĩmoniũ qđ ñ manu homi¬
nũ factũ est. sed manib dĩ paratũ : Audi sapientiã dicentẽ qͥa ȩdificauit sibi domũ
Ego autẽ hoc de incarnatione dñi rectiꝰ intelligendũ puto. Non em̃ manu hominũ factũ ẽ
id ẽ. ñ oꝑe humano tẽplũ carnis ȩdificat᷑ in uirgine : sed sic̃ p̃dixerat damel lapis sine
manib excis creuit. & factꝰ ẽ. mons magnꝰ Istud ẽ sc̃imoniũ carnis assũptȩ
& sine manib id ẽ. absq oꝑe homanũ de monte humanȩ naturȩ & substantiȩ carnis
tẽporis. sed eẽ finis aliqͥs indicat᷑. Et si in aliud scđm dicat᷑ : aliqͥs sine dubio longior

Expanded text:
sanctificantur accedentes. Hoc non dicit manu hominis factum, sed manu Dei. Quid ergo? propter te Deus et plantat et aedificat: agricola efficitur, structor efficitur, ne tibi aliquid desit. Audi et Paulum dicentem: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quid ergo istud est sanctimonium, quod non manu hominum factum est, sed manibus Dei paratum? Audi Sapientiam dicentem: Qui aedificavit sibi domum . Ego autem hoc de incarnatione Domini rectius intelligendum puto. Non enim manu hominum factum est, id est, non opere humano templum carnis aedificatur in virgine; sed sicut supra Daniel, lapis sine manibus excisus, crescit et factus est mons magnus. Istud est sanctimonium carnis assumptae et sine manibus, id est, absque opere hominum de monte humanae naturae, et substantia carnis temporis, sed esse finis aliquis indicatur; et si in aliud saeculum dicatur, aliquis sine dubio longior
Abbreviated transcription (Latin):
quom plantat ds̃ ⁊ pħa dic̃: Uinea e& egrpto transtulisti. ex pulisti g̃s. & plantasti
eam finũ it̃ fecisti ante eã ac plantasti radices eiꝰ & repleuit t̾rã. Operuit montes
umbra eiꝰ & arbusta eiꝰ cedros dĩ. Adũtis ĩa qͦm plantat ds̃. Et ubi plantat : non
plantat inuallibus : sed in montib in excelsis. & sublimib locis. Quos em̃ educ ex
egrpto : quos de scło ad duc̃ ad fidẽ : ñ uult eos iterũ in humilib collocare.
sed cũsationẽ eoꝵ uult ẽẽ. sublimem Wt nos inmontib habitare: sed in ipsis
nachilominꝰ montibus. ñ uult nos ꝑt̾rã reꝑe. nec ultra uult uinẽa suã huma di¬
gestos hab̃e fructꝰ. Sed uult palmites eiꝰ sursũ duci. & inalto collocari : traduce¬
eoꝵ nr̃i palmites diffundunt᷑ atq ipsis in nisi traduces quȩdã efficiam̃ caritatis ad iincẽ
unculis nexi : fructum sine dubio plurimũ afferimꝰ Na om̃is arbor quȩ ñ fac̃ fruct: exc

Expanded text:
quos plantat. Propheta dicit: Vineam ex Aegypto transtulisti, expulisti gentes et plantasti eam. Pervium iter fecisti, ante eam plantasti radices ejus, et replevit terram. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei . Advertis jam quomodo plantat Deus et ubi plantat? Non plantat in vallibus, sed in montibus, in excelsis et sublimibus locis. Quos enim educit ex Aegypto, quod de saeculo adducit ad fidem, non vult eos iterum in humilibus collocare, sed conversationem eorum vult esse sublimem. Vult nos in montibus habitare, sed et in ipsis nihilominus montibus non vult nos per terram repere; nec ultra vult vineam suam humi dejectos habere fructus, sed vult palmites ejus sursum duci, in alto colloca per ramos eorum nostri palmites diffundantur, atque in ipsis innisi, traduces quidem efficiamur, charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum sine dubio plurimum afferimus. Nam omnis arbor quae non facit fructum, exc
Abbreviated transcription (Latin):
suã & deuorauit illos t̾ra Nec tam̃ penitꝰ desꝑandũ est Possibile nãq ẽ. ut si forte
respiciat qͥ deuoratꝰ ẽ : rursũ possit euomai sic̃ ionas Sed & om̃s nos puto qđ aliꝗdo

Expanded text:
suam, et devoravit eos terra: nec tamen penitus desperandum est. Possibile namque est ut si forte suam, et devoravit eos terra: nec tamen penitus desperandum est. Possibile namque est ut si forte res
Abbreviated transcription (Latin):
de tra cogitat q sẽꝑ t̾renos habet actus  Qi de t̾ra log̃t. det̾ra litigati t̃ra elesida
& om̃em sp̃e sua ponit in tra : qͥ ad cclũ ñ respic̃ qͥfut᷑a ñ cogitat qͥ uidiciũ dĩ ñ me¬
tuit nec beata eiꝰ ꝓmissa desidat. sed sẽꝑ de p̃sentib cogitat. & trena suspirat. Talẽ
cũ indis. dicito ÷ qͥa deuoraiit eũ t̾ra Sed & siquȩ indis luxuriȩ carnis & uoluntatib
corꝑis deditũ in quo animꝰ nichil ualet. sed totũ libido carnis obtinuit : dicito de
hoc qͥa deuorauerit eũ t̾ra. Ad huc me mouet qđ ait. Extendisti dext̃am tua : &
deuorauit eos tra q̃si ut deuorarent᷑ a t̾ra : hȩc causa fuerit qđ extendit dñs dex¬
tera suã. Si consides quomodo dñs exaltatꝰ in cruce. tota die extendit manꝰ suas
ad popłm ñ credentẽ . & contradicentẽ Et qͣlit̃ in fidelẽ popłm qui clamauit crucifige
crucifige eũ: mors admissi sceleris oppressit : euident̃ inuenies qͦmͦ extendit dexterã

Expanded text:
de terra cogitat, qui semper terrenos habet actus, qui de terra loquitur, de terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra, qui ad coelum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non metuit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de praesentibus cogitat et terrena suspirat? Talem cum videris, dicito, quia devoravit eum terra; sed et si quem videris luxuriae carnis et voluptatibus corporis deditum, in quo animus nihil valet, sed totum libido carnis obtinuit, dicito et de hoc, quia devoravit eum terra. Adhuc me movet, quod ait: « Extendisti dexteram tuam et devoravit eos terra, » quasi ut devorentur a terra, haec causa fuerit, quod extendit Dominus dexteram suam: si consideres, quomodo Dominus exaltatus in cruce tota die extendit manus suas ad populum non credentem et contradicentem, et qualiter infidelem populum, qui clamavit, « Cruccrucifige eum , mors admissi sceleris oppressit, evidenter invenies quomodo extendit dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
& ad huc. Qm̃ intrauit ȩqͥtatꝰ pharao cũ quadrigis & ascensorib in mare & indux̃ suꝑ
eos dñs aquas maris filii autẽ isrł ambulauer̃ ꝑsiccũ in medio mari. Et tu si filiꝰ tr
es potes ambulare ꝑsiccũ in medio mari. Si fueris in medio nationis prauȩ & ꝑuersȩ
sic̃ lum̃ solis uerbũ uitȩ continens ad głam: potest fieri in medio peccatoꝵ inceden¬
tem te ñ infundat humor peccati: Potest fieri ut transeunte ꝑhunc mundũ: nulla
libidinis resꝑgat. nullꝰ cupiditatis ȩstꝰ uerbet. Qui ȩgrptiꝰ ẽ & seqͥt pharaonẽ : ille ui¬

Expanded text:
is et ascensoribus in mare: et induxit super eos Dominus aquas maris. Filii autem Israel ambulaverunt per siccum in medio mari. Et tu si filius Israel es, potes ambulare per siccum in medio mari. Si fueris in medio nationis pravae et perversae; sicut lumen solis verbum vitae continens ad gloriam, potest fieri ut in medio peccatorum incedentem te, non infundat humor peccati. Potest fieri ut transeuntem te per hunc mundum, nulla libidinis unda respergat; nullus cupiditatis aestus verberet. Qui enim Ae
Abbreviated transcription (Latin):
aut incogitatione peccat᷑ Et ideo t̾nistratores ꝑ singulos quosq dicunt᷑: qͥ tres istas in nob
peccandi obsident uias. & speculent᷑ seꝑ atq: in insidis agant :: aut ille exmisero homane
sermonẽ malũ eliciat. aut ille imquũ opus extorqueat : aut ille cogitationẽ pessimã
rapiat Deniq & sem̃ uerbi dĩ. ubi cadit & deꝑit : tͥplex describit᷑ locus. Unꝰ secꝰ uia re¬
fert᷑ : q̃ c̃culcat᷑ ab hominib aliꝰ in spinas. aliꝰ inpetrosis. Et econtͣrio t̾ra bona afferre dr̃

Expanded text:
aut in cogitatione peccatur, et ideo terni statores per singulos quosque dicuntur qui tres istas in nobis aut in cogitatione peccatur, et ideo terni statores per singulos quosque dicuntur qui tres istas in nobis peccandi obsideant vias; et speculentur semper atque insidiis agant, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique et semen verbi Dei, ubi cadit et deperit, triplex describitur locus: unus secus viam refertur, qui conculcatur ab hominibus, alius in spinis, alius in petrosis, et e contrario terra bona afferre dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
potestates & adũsũ mundi huiꝰ rectores. tenebrarũ. Dñs em̃ nom̃ ẽ illi. Et ñ ẽ ulla
creatura : cuiꝰ dñs ñ sit. Qua drigas pharaonis & exercitũ eiꝰ ꝓiec̃ inmare : electos as¬
censores t̾ni stratores demersit in rubrũ mare. Pharao uelut potentior in malicia
& regnũ neqͥtiȩ tenens. qͥdrigas agit Non illi satis ẽ. um equo ascendẽ : sed plures simul
agitat ÷ plures simul plagis torti uerberis : cogit. Quoscũq undis in luxuria t̃piores
incrudelitate seiores. ÷ in auaricia tetriores : in impietate flagitiosiores : scito hos
de qͦdrigis eẽ pharaonis Iposis sedet. ipsos currin suo subuingit. in ipsis fert᷑ & uolita
& ꝑ aꝑtos scelerũ cãpos. effusis eos agit abenis Sunt alii electi ascensores : Electi : sine
dubio admiliciã. Sed iã de ascensorib sup diximꝰ. Nunc etiã qͥsint t̾ristratores uideamꝰ. Michi
uident᷑ t̾rastratores ꝓeo dici : qđ tͥplex ẽ. hominib peccandi uia. Aut em̃ infacto. aut indicto

Expanded text:
adversum mundi hujus rectores tenebrarum. Dominus enim nomen est illi, et non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternos statores demersit in Rubrum mare. Pharao vero velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere; plurimos simul agitat, plurimos simul plagis torti verberis cogit. Quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitate saeviores, in avaritia tetriores, in impietate flagitiosiores, scito hos de quadrigis esse Pharaonis: ipsis sedet, ipsos currui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et apertos scelerum campos effusis eos agit habenis. Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad malitiam. Sed jam de ascensoribus supra diximus, nunc etiam qui sint terni statores videamus. Mihi videntur terni statores pro eo dici quod triplex est hominibus peccandi via. Aut enim in facto, aut in dicto,
Abbreviated transcription (Latin):
crcoꝵ undet᷑ falsa opimo. qͥdũ nimis arduũ it̃ uirtutis exponunt  dũq multas eiꝰ difficultates
multaq ꝑicula. & lapsus enumerant: ne in eundũ qͥdẽ idaut incipiendũ uidicant
Sed multo meliꝰ ẽ me in hoc itinere uel mori. sita necesse ẽ : quã int̃ egyptios ꝑmanente neca¬
ri &: falsis atq amaris fiuctib obrui. Sed interim clamat morses addm̃ Quo modo el amast
nulla eiꝰ uox damoris audit᷑. It tam̃ dic̃ ad eũ ds̃. Quid clamat adme. uelim scire quom̾
tẽ abba pat̃᷑. Et adddit. Ipse sp̃s in t̃pellat ꝓnob: gemitib: inenarãbilib Et iterũ. Qui aut¬

Expanded text:
 videtur opinio qui dum nimis arduum iter virtutis exponunt, dumque multas ejus difficultates multaque pericula et lapsus enumerant, ne ineundum quidem id aut incipiendum judicant. Sed multo melius est, ne in hoc itinere vel mori, si ita necesse est, quam inter Aegyptios permanentem necari, et falsis atque amaris fluctibNulla vox Moysi auditur, et Dominus dicit: Quid clamas ad me? Velim scire quomodntem: Abba, Pater. Et addit: ipse Spiritus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
Mirantibq & adtonatis ac stupore de fixis his qͥ paulo ante aduersabantur : t¬
timis tu disputationũ lineis. rectũ fidĩ iter secabis. Et in tantũ doctrinȩ uerbo
oficies: ut auditores tui quos mnurga legis erudisti.: tosi ia c̃toa saretios uelar fluets mars
psiers unt. Noñ solu ut in pugnent eos.: sed & iuperert: naeetineu anta Ert inrint nai gente¬

Expanded text:
mirantibus et attonitis ac stupore defixis his qui paulo ante adversabantur. Legimirantibus et attonitis ac stupore defixis his qui paulo ante adversabantur. Legitimis tu disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam contra Aegyptios velut fluctus maris insurgant, et non solum impugnent eos, sed et supere
Abbreviated transcription (Latin):
tismũ hoc nomanat in morsen consummatũ in nube & in mari Et tuqͥ baptizaris
in xp̃o in aqua & sp̃u sc̃o : scias insectari quidẽ pꝰte ȩgrptios & uelle te reuocasese
ad serurtum suũ R ectores scilicet huiꝰ mundi & spiritales neqͥtias. qͥb antea deser¬
uisti quȩ conant᷑ qͥdẽ inseqͥte : sedtu descendis in aquã & euadis incolumas acun
ablutus sordib peccatoꝵ homo nouus ascendis paratꝰ adcantandũ canticun
nouum Regrpdi u pꝰte in sequentes. demergunt᷑ in abrssũ : etiã si uident᷑. rogare
itm ne eos interim mutat in abrssũ Sed aliũ exhis : acciꝑe possumꝰ intellectũ: ueg̃¬
tũ fugias. si ignorantiȩ tenebras relinquas & sequaris lege dĩ morsen. obiuet auie
ł mare & contradicentiũ fluctꝰ occurrat: ꝑdite &tu obluctantes undas iue
morsi id est uerbo legis & ingilantia scripturarũ it̃ tͥ ipse disputando ꝑ adue¬
sarios pande Cȩdunt᷑ inde continuo. & suꝑati fluctus : locũ inctorib dabunt

Expanded text:
tismum hoc nominat in Moysen consummatum in nube et in mari, ut et tu qui baptizaris in Christo in aqua et Spiritu sancto scias insectari postea Aegyptios, et velle te revocare ad servitium suum: rectores scilicet hujus mundi et spirituales nequitias, quibus ante deservisti, quae conantur quidem insequi, sed tu descendis in aquam, et evadis incolumis, atque ablutis sordibus peccatorum, homo novus ascendis, paratus ad cantandum canticum novum. Aegyptii vero post te insequentes demergentur in abyssum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne eos interim mittat in abyssum. Sed et alium ex his accipere possumus intellectum. Si Aegyptum fugias, si ignorantiae tenebras relinquas, et sequaris legem Dei Moysen, obviet autem tibi mare, et contradicentium fluctus occurrat, percute tu obluctantes undas virga Moysi, id est, verbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi ipsi disputando per adversarios pande, cedent undae continuo et superati fluctus locum victoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra ȩgr̃pti de domo seruitutis. Uere hc sermo nondũ sermo mandati ẽ : sed qͥsit qͥ mandet
ostendit. Nunc gͦ uideamꝰ qͥd sit initiũ decẽ mandatoꝵ legis. Et si ñ occurrimꝰ om̃ia initia salt̃

Expanded text:
terra Aegypti, de domo servitutis. Verum hic sermo nondum sermo mandati est, sed qui sit qui mandat terra Aegypti, de domo servitutis. Verum hic sermo nondum sermo mandati est, sed qui sit qui mandat ostendet. Nunc ergo videamus quod sit initium decem mandatorum legis, et si non occurrimus omnia initia, saltem,