comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
somnia adhue acdolestulus narrabat. quoꝵ tunc nisterium ignorabat liaoni¬
Sotem ꝓose netari. ego cam̃ muteris magis siue simpliciteti pueri depu¬
can dum ltbitror quami uanitati Que tam̃ siqua fuit. ꝑea que passus
segcuum poruit expari: Non nullis enĩ alioua aliquendo ole se e rare
lationim iocimda monstrantur. quȩ ⁊ si bumanis nimꝰ absq ulla ucou¬
latio sem henpotest non minus ideo eueniet. qđ monstratun e a be t aũ
ut ilearuanitas inpunita non sit. qua de magnitudine. aut reuelationis aut
pr mussio nisinse u leutter miltauit. Sicut enĩ medicus non solam suigeuꝰ¬
pos si une utcur et ferro. quo omẽ quod inuilnere senando siuꝑsuũ
ercreuert secet ⁊ urat. ne sanitatem quę erungento procedat ampecͥ. t
sie medieus animaru ds huiꝰmodi animȩ procurat. temptationes. in ni¬
sie eibulaionesi qruib affucta & humiliata. gaudium uertat in luctũ

Expanded text:
ia sua adhuc adolescentulus narrabat, quorum tunc mysterium ignorabat, vaniia sua adhuc adolescentulus narrabat, quorum tunc mysterium ignorabat, vanitatem posse notari; ego tamen mysterio magis sive simplicitati pueri deputandum arbitror, quam vanitati. Quae tamen, si qua fuit, per ea quae passus legitur, potuit expiari. Nonnlationem jucunda monstrantur, quae etsi humanus animus absque ulla vanitate scire non potest, non minus ideo eveniet quod monstratum est; sic tamen ut illa vanitas impunita non sit, qua de magnitudine revelationis aut promissionis in se vel leviter exsultavit. Sicut enim medicus, non solum unguento, sed igne utitur et ferro, quo omne quod in vulnere sanando superfluum excreverit, secet et urat, ne sanitatem, quae ex unguento procedit, impediat: sic medicus animarum Deus hujusmodi animae procurat tentationes, immittit tribulationes, quibus afflicta et humiliata, gaudium vertat in luctum,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illos anm̃. quos quadem cuȩ astuciȩ claritate ꝑfunderes. tue malicie es¬
tib inflãmares ut quomꝰ altisuimus sua sapientia ac bonuate oñb silus obe¬
dientiȩ perat. ita a tu suꝑ om̃s filios suꝑbie rex constitutus. tua eos astuta ac¬
malitia ac maliciosa. astucia regeres ꝑ quod altissimo similis eefd pteroa cũ
in p̃sentia dĩ tium preuideris principatum dir non in eadem preniderta
e pretipitimm: Nam si preuidisti. que insania fuit uł con tanta emiseria
cupes principari: Utiutelles misere preet. quam feliciter srbicibem bit
nost expediebat participem eẽ plagarum liminosarum. Quã prieroem. e¬
nebraruta harum: S credibilius ẽ. quod non preudila. auirort erde¬
nin potiut Sic iosepħ cum suam preiuidisset exaltationem. non tũ pie
Sn quid tencimi patriarcham in suꝑbiam eredicłim incidise. siut eiꝰ

Expanded text:
super illos dominium, quos quadam tuae astutiae claritate perfunderes, tuae malitiae aessuper illos dominium, quos quadam tuae astutiae claritate perfunderes, tuae malitiae aestibus inflammares: ut quomodo Altissimus sua sapientia ac bonitate omnibus filiis obedientiae praeerat, ita et tu super omnes filios superbiae rex constitutus, tua eos astuta malitia, ac malitiosa astutia regeres, per quod Altissimo similis esses. Sed miror cum in praesentia Dei tuum praevideris principatum, cur non in eadem praevidisti et praecipitium? Nam si praevidisti, quae insania fuit, ut cum tanta miseria cuperes principari, ut malles misere praeesse, quam feliciter subesse? An non expediebat participem esse plagarum illarum luminosarum, quam principem tenebrarum harum? Sed credibilius est, quod non praevidisti: aut propter inon potuisti. 37. Sic Joseph cum praevidisset exaltationem suam , non taNon quod tantum patriarcham in superbiam crediderim incidisse: sed ut ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tes quidem ꝑte ⁊ ascendentes angłos intueris. s quid uel audiant in cȩlis ł
nuntient utterris penitus nescis: O lucifer qui mane oriebaris. immo non
iam lucifer. s noc lifer. aut etiam motafer. rectus cursus tuus erat aborien¬
te ad meridiem. ⁊ tu p̾postero ordine tendis. ad aquilonem. Quantimagis
ad alta festinas. tanto celerius ad occasum declinas Uelim tñ curiosius õ cu¬
riose intentionem tue cunositatis inquirere: Ponam inquis sedem mneam ad acͥ¬
linem Nec aquilonem hune aquilanem corporalem. nec seclem haue cium sis sp̃s
incelligo materialem: Puto aũ ꝑ aquilonem repbandos homines fuisse desig¬
natos ꝑ sedem potestarem in illos: Quos utiq inprescientia aei quanto ei ui¬
cinior. tanto cȩteris ꝑspicatͥor preuidens. nullo quidem sipientie radio corus¬
cantes. nullo sp̃s amore feruentes uelut uacuum repꝑeris locum. affec tasti

Expanded text:
tes quidem per te, et ascendentes Angelos intueris; sed quid vel audiant in coelis, vel tes quidem per te, et ascendentes Angelos intueris; sed quid vel audiant in coelis, vel nuntient terris, penitus nescis. 36. O Lucifer, qui mane oriebaris, imo non jam lucifer, sed noctifer, aut etiam mortifer, rectus cursus tuus erat ab oriente ad meridiem, et tu praepostero ordine tendis ad aquilonem? Quanto 574 magis ad alta festinas, tanto celerius ad occasum declinas. Velim tamen curiosius, o curiose, intentionem tuae curiositatis inquirere. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Nec aquilonem hunc corporalem, nec sedem hanc cum sis spiritus intelligo materialem. Puto autem per aquilonem, reprobandos homines fuisse designatos; per sedem, potestatem in illos. Quos utique in praescientia Dei, quanto ei vicinior, tanto caeteris perspicacior praevidens, nullo quidem sapientiae radio coruscantes, nullo spiritus amore ferventes, velut vacuum repereris locum, affectasti
Abbreviated transcription (Latin):
Te ergo fluc tuante inter celum ⁊ terram. sedo dñs suꝑ solium excelsum ⁊ ele¬
uatum. ⁊ plena ẽ omĩs terra maiestate eius ut nusquam nisi in aere inuenias
locum: Seraphin naniq aliis quidem alis sue contemplationis de tbono ad sea¬
bellum. de scabello ad thonum. uolantes. alii capud dnĩ pedesq uelantes adhoc
ibi positos puto. ut sicut peccanti honuni paradisi ꝑ cherubin prohibetur in¬
gressus. ita ⁊ ꝑseraphin cue curiositati. modus inponatur. quatinus nec cȩli
iam magis impudenter quam prudenter archana rimeris nec ęccłiȩ misteria
cognoscens in terris. s solis contemptus sis cordib suꝑboꝵ qui nec uiterra e̾̃ẽ¬
dignantur i sicut ceteri ħom. nec sicut angłi uolant ad cęlum. Lice uero
capud in cęlo. ⁊ pedes in terra ãte abscondantur. quiddam tm̃ tibi medium ui¬
dendum. ad uidendum dũtaxat ꝑmittitur. dum suspensus uaere descenden¬

Expanded text:
Te ergo fluctuante inter coelum et terram, sedet Dominus super solium excelsum et eleTe ergo fluctuante inter coelum et terram, sedet Dominus super solium excelsum et elevatum, et plena est omnis terra majestate ejus , ut nusquam nisi in aere invenias locum. 35. Seraphim namque aliis quidem alis suae contemplationis de throno ad scabellum, de scabello ad thronum volantia, aliis caput Domini pedesque velantia, ad hoc ibi posita puto, ut sicut homini peccanti paradisi per Cherubin prohibetur ingressus, ita et per Seraphin tuae curiositati modus imponatur: quatenus nec coeli jam magis impudenter, quam prudenter arcana rimeris, nec Ecclesiae mysteria cognoscas in terris; sed solis contentus sis cordibus superborum, qui nec in terra dignantur esse sicut caeteri hominum, nec sicut Angeli volant ad coelum. Licet vero et caput in coelo, et pedes in terra a te abscondantur; quiddam tamen tibi medium videndum ad invidendum duntaxat permittitur: dum suspensus in aere, descenden
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ideo nec carere. ea utiq bonitate qua neminem exꝑtus es illum punis¬
se. talem uistus deus uistissime inte retorqueat penam. qui uee uale nec debet
pati. suam inpune bonitatem offencli. sic utiq temꝑans in uindicta seutentiam
ut si uelis resipiscere non neget ueniau. scdm tũ duriciam tuam ⁊ cor impeni¬
tens. non possis uelle. & ideo nec pena carere : D iam audi calumpniam. Cclũ
inquit michi sedes ẽ : terra aũ scabellum pedum meoꝵ. Non dixit oriens
aut occidens. aut una aliqua celi plaga s titum celum michi sedes ẽ. non po¬
tes gͦ in parte sedere celi. cum ille cotum eligerit sibi: In terra non potes. quia
supra firmam petram. Quid facies. E celo pulsus ui terris remanere non
potes Elige ergo tibi in aere locũ. non ad sedendum s ad uolandum ut
qui temptasti concutere statum ęternitatis penani sentias ꝓpriȩ fluctuationis

Expanded text:
et ideo nec carere ea utique bonitate, qua neminem expertus es illum puniset ideo nec carere ea utique bonitate, qua neminem expertus es illum punisse: talem justus Deus justissime in te retorqueat poenam, qui nec valet, nec debet pati suam impune bonitatem offendi: sic utique temperans in vindicta sententiam, ut, si velis resipiscere, non neget veniam; secundum tamen duritiam tuam et cor impoenitens, non possis velle, et ideo nec poena carere. 34. Sed jam audi calumniam: Coelum, inquit, mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Non dixit, Oriens, aut Occidens, aut Una aliqua coeli plaga: sed, Totum coelum mihi sedes est. Non potes ergo in parte sedere coeli, cum ille totum elegerit sibi. In terra non potes, quia supra firmam petram. Quid facies? E coelo pulsus, in terra remanere non potes. Elige ergo tibi in aere locum, non ad sedendum, sed ad volandum: ut qui tentasti concutere statum aeternitatis, poenam sentias propriae fluctuationis.
Abbreviated transcription (Latin):
nolit. nec deiciat cum possit. quin pociꝰ eligat. ipse dolere quã te patiatur
perire: Possit quidem deicere si uelit. sed p̾dulcedine ut estimas uelle non pos¬
sit. certesitalis ẽ. qualem putas. tanto nequius agis si non amas. Et si
illi qui sibi non parcit parcendo tibi: Absit tñ ab eius ꝑfectione. ut quia
dulcis ẽ iustus non sit. quasi simul dulcis. ⁊ iustus eeͥ non possit. cum melior
sit iusta dulcedo quam remissa inmo uirtus non sit dulcedo sine iusticia:
Quia igitur gratutate dei bonitatei qua gratis factus es ingratus existis. uisti¬
ciam uero quam erꝑtus non es. non metuis. ideoq audacter cõmittis culpa
de qua tibi falso ꝓmittis inpinitatem. iani ecce iustum senties quẽ bonũ nos¬
ti. cadens in foueam quam paras acictori. ut duui scilic& talem in eum pe¬
nam machinaris. qua tñ ualeat carere si uelit. s ut putas non ualeat uelle

Expanded text:
nolit, nec dejiciat cum possit; quin potius eligat ipse dolere, quam te patiatur nolit, nec dejiciat cum possit; quin potius eligat ipse dolere, quam te patiatur perire; possit quidem dejicere si velit, sed prae dulcedine, ut aestimas, velle non possit. Certe si talis est qualem putas, tanto nequius agis, si non amas. Et si illi, qui sibi non parcit, parcendo tibi? Absit tamen ab ejus perfectione, ut quia dulcis est, justus non sit, quasi simul dulcis et justus esse non possit: cum melior sit justa dulcedo, quam remissa; imo virtus non sit dulcedo sine justitia. Quia igitur gratuitae Dei bonitati, qua gratis factus es, ingratus existis, justitiam vero quam expertus non es, non metuis; ideoque audacter committis culpam, de qua falso tibi promittis impunitatem: jam ecce justum senties, quem bonum nosti, cadens in foveam, quam paras auctori: ut dum scilicet talem in eum poenam machinaris, qua tamen valeat carere si velit, sed ut putas non valeat velle;
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quodcũq scelus non uale uelle ulcisci. quam nee uult nece ual& sua bo¬
nitate priuari: Fallis te miser. fallis te non dm̃i: Ce inquam fallis. ⁊ mentit᷑
iniquitas sibi non do: Dolose quidem agis s inconspectu eius: Te ergo falli
non dm̃ Qł quia de magno eius bono uite tu magnum meum excogitas ma¬
lum merito iniquitas tua inuenitur ad hodium: Que namq maior iniqui¬
tas. quam ut inde creator a te contempnatur. unde plus amari mereba¬
tur: Quȩ maior iniquitas quam cũ de potentia dĩ non dubites. cum ce
scilice destruere. possit. qui condere potuit confisus tñ de multa eius dul¬
cedine qua sꝑas eum nolle uindicare cum possit mala ꝓ bonis odium re
na e̾ sempiterno. qua tuo dulcissimo ⁊ altissimo dño licae. inuito desideras tnͣ.
ac speras equari quatinus semꝑ uideat. qđ doleat. dum te socium habeat cum

Expanded text:
ergo quodeunque scelus non valet velle ulcisci, quam nec vult, nec valet sua boergo quodeunque scelus non valet velle ulcisci, quam nec vult, nec valet sua bonitate privari. Fallis te, miser, fallis te, non Deum. Te, inquam, fallis, et mentitur iniquitas sibi, non Deo. Dolose quidem agis, sed in conspectu ejus. Te ergo fallis, non Deum. Et quia de magno ejus bono in te, 573 tu magnum in eum excogitas malum, merito iniquitas tua invenitur ad odium. Quae major namque iniquitas, quam ut inde a te Creator contemnatur, unde plus amari merebatur? Quae major iniquitas, quam cum de potentia Dei non dubites, quin te scilicet destruere possit qui condere potuit; confisus tamen de multa ejus dulcedine, qua speras eum nolle vindicare cum possit; mala pro bonis, odiumna est sempiterno, qua tuo dulcissimo et altissimo Domino, licet invito, desideras tamen ac speras aequari, quatenus semper videat quod dolcat, dum te socium habeat cum
Abbreviated transcription (Latin):
posenor trediderim de omĩpotentia siue de omimola seientia. as ldn¬
tate conditoris qui te de nichilo potuit. tolem sciuit tantũ esudere
uoluto Quom̾ dñi gͥ c̃ sentimre estimas quod fieri nolte. E reselleri
polut : An forte inte uideo compleri. immo ate initieri. qđͣ pos pest
peli a tiu sumilib in cariis freguentatum. sole uulgartter deci. yig̃¬
ens cemertros nutri: An oculus cuus nequã ÷. quia ille bors. de
dus bonerati dum sidlitiam nefariam sumis. factus es t contra sues
dicinieos crator opus suum destruat : Scio quidem quia. uon l¬
tit añ qualcũq cogitatio mea ds enĩ ẽ. nee place enutales eqie¬
tio mea qula bonus es d nec si uelit egi esfugiam monus euis qbla
potens eͥ: Numquid cñ michi timendum ẽ: Si enĩ cum bonus sit non
potest illi placere meum malum. quantominus suum. M eum quippe dixe¬
rim contra eus uoluntatem aliquid uelle. suum aut̾ si uindicor sẽ se: Cam

Expanded text:
te non crediderim de omnipotentia, sive de omnimoda scientia ac bonte non crediderim de omnipotentia, sive de omnimoda scientia ac bonitate Conditoris, qui te de nihilo potuit, talem scivit, tantum condere voluit. Quomodo ergo Deum consentire aestimas, quod fieri nolit, ac refellere possit? An forte in te video compleri, imo a te initiari, quod post te, et per te a tui similibus in terris frequentatum solet vulgariter dici: satellites? An oculos tuus nequam est, quia ille bonus? De cujus bonitate dum fiduciam nefariam sumis, factus es et contra sciedicis: Putas Creator opus suum destruat? Scio quidem quia non latet Deum qualiscunque cogitatio mea: Deus enim est. Nec placet ei talis cogitatio mea, quia bonus est. Sed nec si velit effugiam manus ejus, quia potens est. Nunquid tamen mihi timendum est? Si enim cum bonus sit, non potest illi placere malum meum, quanto minus suum? Meum quippe dixerim contra ejus voluntatem aliquid velle: suum autem, si vindicet sese. Tam
Abbreviated transcription (Latin):
sel ep pmeim ad aquiłonem: Ceteris astantib celicolis. dum tu seduade¬
sus asfee tas fr̃m concordiam. cocius celestis patriȩ pacem issuis quanui
inte ⁊ quiete trintatis infestas: Quo te cua miser curiosttas duetr
ut pͥsũptione sigulari non dubites ciuib scandalum inuriam sactir
re ł Milia milium milustrant ei. ⁊ decies centena milie asibis¬
do curiosius inquirendo irreuerentiꝰ ꝑuadendo sedem tibi colo casĩ
cuo intossis sunilis atissimo: Quo fine:. Qua fidutia. Metuserio¬
sipuns iures. pensa finem. ex cogita modim: Sciente hoc in altissimo
suntis an nesciente: Uolente an nolente. S quomͦ malum quodeutiiuᷤ
machu narisi aut uelle. aut ignorare potest. cuius optima uolunptas cuons̃
psactan sereinia ⁊ Nlimm quid au&e ⁊ serre et uolle non aubittas. s non
posse resistere putas: t uero ñ te conditum Ee. dubitaueris. dubttere

Expanded text:
sedem meam ad aquilonem . Caeteris astantibus coelicolis, dum tu solus sesedem meam ad aquilonem . Caeteris astantibus coelicolis, dum tu solus sedere affectas, fratrum concordiam, totius coelestis patriae pacem, ipsius, quantum in te est, quietem Trinitatis infestas. Quo te tua, miser, curiositas ducit, ut praesumptione singulari non dubites civibus scandalum, injuriam facere Regi? Millia millium ministrant ei, et decies centena millia assis curiosius inquirendo, irreverentius pervadendo, sedem tibi collocas in coelo, ut sis similis Altissimo? Quo fine? qua fiducia? Metire, insipiens, vires, pensa finem, excogita modum. Sciente hoc Altissimo praesumis, an nesciente? volente, an non volente? Sed quomodo malum quodcunque machinaris, aut velle, aut ignorare potest, cujus optima voluntas, cujus perfecta scientia est? Numquid autem et scire, et nolle non dubitas, sed non posse resistere putas? At vero nisi te conditum esse dubitaveris, dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cõmitindȩ. Tx enĩ intenta ad aluid. latenter uiterim iu cor cumꝰ
serpens illabitur blando alloquitur. Hianditiis rationier m̃datus cinro¬
rem conpescit. nequaquã inquiens morieris. auget curam. dion anettoa
gulanon uescut crriosieitem. dimi suggerit cupiditatem Offert tandec
prohibitum. ⁊ autrt concissuta. Perregt pomuna. & subript paraclisictus
pͣteret. grauimintigum suꝑ om̃s filios tuos usq in hodiernum. diem. ⁊s
t cr signatulum similitudinis non in paradiso sed iudelicis paradist
det pasitis es siu amplius querere debes Pienus ergo sapientu el
ꝑfectus decore. attiora te nequesieris. & fortiora te ne srutatus fugi
Sea ustene cadas ãde si ambulas in magnis & in mxrabilib suꝑed. dnd
quid interim ex obliquo intendis ad aquilonẽ: Iam ceuides. nen
ti ꝑspitionescio quȩ sup̃ te curiosuis elta rimantem: Fotiami inqos

Expanded text:
est committendae. Te enim intenta ad aliud, latenter interim in cor tuum est committendae. Te enim intenta ad aliud, latenter interim in cor tuum serpens illabitur, blande alloquitur. Blanditiis rationem, mendaciis timorem compescit. Nequaquam, inquiens, morieris . Auget curam, dum incitat gulam: acuit curiositatem, dum suggerit cupiditatem. Offert tandem prohibitum, et aufert concessum: porrigit pomum, et subripit paradisum. Propterea grave jugum super omnes filios tuos usque in hodiernum diem. 31. Sed et tu, signaculum similitudinis, non in paradiso, sed in deliciis paradisi Dei positus es . Quid amplius quaerere debes? Plenus ergo sapientia, et perfectus decore, altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris. Sta in te, ne cadas a te, si ambulas in magnis et in mirabilibus super te. Sed quid interim ex obliquo intendis ad aquilonem? Jam te video, jam te perspicio nescio quae supra te curiosius alta rimantem. Ponam, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo oꝑeris. ⁊ custodias illud. si inuinctum ꝑfeceris quandoq cransi¬
tura ad melius ubi nec opus sit te in aliquo oꝑe occupari. nec de
custodia sollicitari. Om̃e lignum paradisi ad uescendum tibi concedi
tur. preter ulud quod ar scientiȩ boni ⁊ mali: Si enĩ orcera bena siutt
sapiunt bonim. quid opuse edere de ligno qued saptt ediar maliaũ
Nonuns sapet quam opotret sapere: Sapere enĩ maliuto.: sapere uott t seo
Sesipete Sirua nT comissum. expecta promissim. caue plubitu:
nesi pdas concessum. Quid tuem mortem tamantenten ent uecis q̃ lou¬
no ran crebro uagantia lumina iacas. Quid spestare lib&. quod
men dncaro non licet. Oculos inquis tendo non manim.s lono: uoto ie¬
distum ne uideam. s ne comeciam an non licet pcłos quo uolo le¬
eñ ninuspa non e. culpe tñ occasio ẽ. E inditium comisseta. ⁊ eause

Expanded text:
tuo opereris et custodias illum: si injunctum perfeceris, quandoque transituo opereris et custodias illum: si injunctum perfeceris, quandoque transitura ad melius, ubi nec opus sit te in aliquo opere occupari, nec de custodia sollicitari. Omne lignum paradisi tibi concedipraeter illud, quod dicitur scientiae boni et mali . Si enim caetera bona sunt, et sapiunt bonum, quid est opus edere de ligno, quod sapit etiam malum? Non plus sapere, quam oportet sapere . Sapere enim malum, sapere non est, sed desipere. Serva ergo commissum, exspecta promissum; cave prohibitum, ne perdas concessum. Quid tuam mortem tam intente intueris? Quid illo tam crebro vagantia lumina jacis? Quid spectare libet, quod manducare non licet? Oculos, inquis, tendo, non manum. 572 Non est interdictum ne videam, sed ne comedam. An non licet oculos quo volo lesi culpa non est, culpae tamen occasio est, et indicium commissae, et causa
Abbreviated transcription (Latin):
ra es: & iterram ibis Duab camen causis inculpabiliter oculos beuas:
ut uł petas auxilium uł inpendas Leuauit oculos suos dauid in montes
cditer ambo inculpabiliter: Tu quoq si locum. tempꝰ. ⁊ causam consi¬
derans tua uł fr̃is necessitate oculos leual. non solim iron cũpo. s &
plurunum laudo. Hoc enĩ excussat miseria. illud cõmendat miscdia
corem te dixerim. Dina namq dum ad pascendos hedos egreditur ipsa
patri. & sua sibi uirginitas rapitur O ditia qui necesse ẽ. uideas mulie¬
res alienigenas. Qua necessitate. Qua utilitate: An sola citriosita¬
te: Q si tu ociose uides. s non ociose uideris Cu curiose spectas. ĩ
curiosius spectaris: Quis cred̾et tunc illam cuam curiosam ociositatem
uł ociosam curiositttem fore post sic nou ociosam s tibi cuis hostib quȩ
tam perniciosam : Tu quoq o eua. in paradiso posita es. ut cuom iuro

Expanded text:
rra es, et in terram ibis. 29. Duabus tamen ex causis inculpabiliter oculos levas, rra es, et in terram ibis. 29. Duabus tamen ex causis inculpabiliter oculos levas, ut vel petas auxilium, vel impendas. Levavit oculos David in montes,ericorditer, ambo inculpabiliter. Tu quoque si locum, tempus et causam considerans, tua vel fratris necessitate oculos levas; non solum non culpo, sed et plurimum laudo. Hoc enim excusat miseria, illud commendat misericordia. orem te dixerim. Dina namque dum ad pascendos haedos egreditur, ipsa patri, et sua sibi virginitas rapitur . O Dina, quid necesse est ut videas mulieres alienigenas? Qua necessitate? qua utilitate? An sola curiositate? Etsi tu otiose vides, sed non otiose videris. Tu curiose spectas, sed curiosius spectaris. Quis crederet tunc illam tuam curiosam otiositatem, vel otiosam curiositatem, fore post sic non otiosam, sed tibi, tuis, hostibusque tam perniciosam? 30. Tu quoque, o Eva, in paradiso posita es, ut cum viro
Abbreviated transcription (Latin):
& ex insolentis corꝑis moti recens anime morib dep̾henditur. Quam
dum a sui circũpectione torpescit. in curia sui curiosam in alios fecit:
Quia cum se ipsam iguorat foras mititur ut elos pascat. Hedo quippe
qui peccatum signisicant recte oculos auresq appellauerim. qm sicut mors
ꝑ peccatum in orbeni. sic ꝑbas fenestras uitrat ad mentem: In his gͦ pascendis
se occupat curiosus. dum scire non curat qualem se relinquerit intus
E uere site uigilanter homo attendas mirum ẽ. si ad aliud unquam inten¬
das: a uli curiose salomonem. audi stulte sapientem: Omĩ custodia ĩqͥt
custodi cor cuum. ut om̃s udelice sensus tui uigilent ad id unde uita
ꝓcedit custodiendum: Quo enĩ ãte curiose recedis. cui te interim con¬
mittis: Ut quid audes oculos leuare ad cȩlum. qui peccasti in celum.
Cerra intuere ut cagnoscas ce ipsum Ipsa de tibi representabit. quia t̃¬

Expanded text:
 ex insolenti corporis motu, recens animae morbus deprehenditur: quam,  ex insolenti corporis motu, recens animae morbus deprehenditur: quam, dum a sui circumspectione torpescit incuria sui, curiosam in alios facit. Quia enim seipsam ignorat, foras mittitur, ut haedos pascat . Haedos quippe, qui peccatum significant, recte oculos auresque appellaverim: quoniam sicut mors per peccatum in orbem, sic per has fenestras intrat ad mentem. In his ergo pascendis se occupat curiosus, dum scire non curat qualem se reliquerit intus. Et vere si te vigilanter, homo, attendas, mirum est si ad aliud unquam intendas. Audi, curiose, Salomonem; audi, stulte, Sapientem. Omni custodia, inquit, custodi cor tuum : ut omnes videlicet sensus tui vigilent ad id, unde vita procedit, custodiendum. Quo enim a te, o curiose, recedis? Cui te interim committis? Utquid audes oculos levare ad coelum, qui peccasti in coelum? Terram intuere, ut cognoscas teipsum. Ipsa te tibi repraesentabit, quia te
Abbreviated transcription (Latin):
nouisti. s notam qua descendisti: quatinꝰ recipcis gresib tua ipse uestigia
sequens. ꝑ eosdem gradus humiliatus ascendas. ꝑ quos suꝑbiendo descenderas:
ita ut qui duedecimꝰ suꝑbiȩ fuit descendenti. primꝰ humilitatis sit ascen¬
denti Undecimus inueniatur scđs. Decimus terciꝰ Nonꝰ quartus Oc tau¬
us quintus: Septimus sextus: Sertus septimus Quintus oc tauus: Quartꝰ
nonus: Tertius decimus: Scds undecimus. Primus duodecimus. Quibus suꝑ¬
bie gradib inuentis inimo recognitis. iam non laboras inquirendo uiam
humilitatis. PRIOUS Grdus suꝑbie curtiositas.
p̃bendes: Si uideris monachum dequo prius bene confidebas.
ubiqmq stat. ambulat. sedet. ocłis incipientem uagari. caput erec tum
aures portare suspensas: emotib exterioris hoĩs interiorem innuta-¬
tum agnoscas Uir quippe ꝑuersus nuit ocło terit pede. digito loqͥt᷑¬

Expanded text:
nosti, sed notam qua descendisti: quatenus reciprocis gressibus tua ipse vestigia nosti, sed notam qua descendisti: quatenus reciprocis gressibus tua ipse vestigia sequens, per eosdem gradus humiliatus ascendas, per quos superbiendo 571 descenderas: ita ut qui duodecimus superbiae fuit descendenti, primus humilitatis sit ascendenti; undecimus, inveniatur secundus; decimus, tertius; nonus, quartus; octavus, quintus; septimus, sextus; sextus, septimus; quintus, octavus; quartus, nonus; tertius, decimus; secundus, undecimus; primus, duodecimus. Quibus superbiae gradibus in te inventis, imo recognitis, jam non laboras in quaerendo viam humilitatiprehendes. Si videris monachum, de quo prius bene confidebas, ubicunque stat, ambulat, sedet, oculis incipientem vagari, caput erectum, aures portare suspensas; e motibus exterioris hominis interiorem immutatum agnoscas. Vir quippe perversus annuit oculo, terit pede, digito loquitur ; et
Abbreviated transcription (Latin):
iio liquentib uomotꝰ icde delinquentib ueritatem. De quib imus ego suni. Q
uere auerttate cecidi: S nunquia qui cidit non adiciet ut rectrgat: Prost̃
hoc uiam uitatis elegi. qua ascendam humiliatus. unde suꝑbiendo descendi:
Ascẽdã inquam & psallam: Ponum micbi disce. qđ hunillasti me bonum iuidni
lex oris tui suꝑ milia auri & argenti: Quas igitur uias uidetur dauid propo¬
suisse. s unam noueris ẽẽ. ipse cñ a se diuersam & diuersis nominib appet¬
latam aut iniquitatis ꝓpter dĩscedentes. aut ueritatis ꝓpter ascendentes
Quia &e idem gradus funt ascendentium in solium ⁊ descendenci ami.⁊ eadẽ
uia accedentium ad ciuitatem e regedentium. ⁊ unum hostium ẽ: ingre¬
dientium domum et egredientium. Punam deniq scalam ascendentes angłi
a descendentes iacob apparuert̾: Quo spectante hec. Ut uidelice si ad
ueritatem redire cupis. non necesse sit uiam querere nouam. quata not

Expanded text:
ego sum, qui vere a veritate cecidi. Sed numquid qui cadit, non adjiciet ut resurgat? Propter hoc viam veritatis elegi, qua ascendam humiliatus, unde superbiendo descendi. Ascendam, inquam, et psallam: Bonum mihi, Domine, quod humiliasti me; bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti . Duas tibi vias videtur David proposuisse, sed unam noveris esse; ipsam tamen a se diversam, et diversis nominibus appellatam, aut iniquitatis propter descendentes, aut veritatis propter ascendentes: quia et iidem gradus sunt ascendentium in solium, et descendentium; et eadem via accedentium ad civitatem, et recedentium; et unum ostium est ingredientium domum, et egredientium. Per unam denique scalam ascendentes Angeli, et descendentes Jacob apparuerunt . Quo spectant haec? Ut videlicet si ad veritatem redire cupis, non necesse sit viam quaerere novam quam non
Abbreviated transcription (Latin):
unib trȩ Onua similr̃ inuunt. omaspirautidẽ
pastꝰ.idem potꝰ om̃ium. Diud ħ tan magñ Quud
ħtam singłare. Uides certe quale :. Adnitaq
sits congrue singłarit᷑ diligenduri ꝓbas sin̾ &t
ipsum quoq ł in aliquo singłarit dilexisse de¬
monstras. Magna quidem fateo ł x. sigłari
unore digna forent. si singłarit᷑ dau fuissent.
.Non mͥdisplice pot᷑ hec diligentia tur ꝙr inbͥ¬
għ totum disserendum suscipio. ut tam optimi
Amorem ab hac ꝓ qͣ causaris in iuria defelidam.
q simul tu. ne qͦua ab illi dilectione sitfpicione
nacilles. ad inregyum restituã: Tria quedam
sunt in qͥb id qd̾ te mou inuenias Disõne que
dona a sponso tuo accepisti. Alia enĩ cõminit᷑.
lna sperialit᷑. Alia singłarit̃ data suunt: Cõmit᷑
data siuit. quȩ om̃ib ẜt᷑ te tetum seruiunt.
hunt. Quidgꝰ Nũquid iõ minꝰ te diligit dr
qͣdam donasua tec̃ om̃ib concessit Nũquid
felitiorem te fecisset. si tibi soli mundrm dediss¬

Expanded text:
nia similiter vivunt, omnia spirant, idem pastus, idem potus omnium, quid hoc tam magnum? quid hoc tam singulare? vides certe quale est. Non itaque satis congrue singulariter diligendum probas, si non et ipsum quoque vel in aliquo singulariter dilexisse demonstras. Magna quidem fateor haec et singulari amore digna forent, si singulariter data fuissent. HOMO. Non mihi displicere potest haec diligentia tua, r igitur hoc tecum disserendum suscipio, ut et tam optimi amorem ab hac, pro qua causaris, injuria defendam, et simul te, ne qua ab illius dilectione suspicione vacilles, ad integrum restituam. Tria quaedam sunt, in quibus id quod te movet, invenias. Discerne quae dona a sponso tuo accepisti; alia enim communiter, alia specialiter, alia singulariter data sunt. Communiter data sunt, quae omnibus propter tnunquid ideo minus te diligit, quia quaedam dona sua tecum simul omnibus concessit? Nunquid feliciorem te fecisset, si tibi soli mundum dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
tati tesbimonium ꝑ hib̾e. uolo ut qd̾ inde t̾e
mouet aꝑias. ut meis it̾m rationib confirma¬
ta. amplius in eiꝰ desiderio coalescas: A. Oe¬
minilse te uolo .s nec oblitum te estimo
ꝗ. paulo añ cum tu ꝓbabilem ce honestum a¬
morem com̃dares dierũ ñ solum unic̾.si u
niçe dilectum e̾e deb̾e amorem .⁊ in solum di¬
lect̾o ⁊ solum diligendo constitutum eoa ꝓfe¬
te landabił amorn sit. uł ñ alt̾ cum ioło dili¬
gͥ ego unice dilectum. & unice electumdil¬
go.s hanc ħ dilectionis meȩ in uriam pan¬
or t solum diligens sola ñ amor Nam hant
dileltionis eiꝰ arram quã tnͥ obicis. quot fen
uł certe qͣles cum quib hec certe nch
cõmunis : tu ipse agnosti Quomͦ gͥ dep̾¬
uilegio singłãris amoris ꝓot̃o głari que
hec ꝗ tam magñ asseris. ñ dicarꝰ cum bedi

Expanded text:
veritati testimonium perhibere, volo ut mihi quod te movet aperias, ut meis iterum rationibus confirmata amplius in ejus desiderio convalescas. ANIMA. Meminisse te volo, sed nec oblitum existimo, quod paulo ante cum tu probabilem et honestum amorem commendares dixeris non solum unicum. sed et unice electum esse debere amorem, id est in solum dilecto et solum diligendo constitutum, eo quod perfecte laudabilis amor non sit, si vel alter cum solo dili ego unice electum et unice dilectum diligo. Sed hanc hujus dilectionis meae injuriam patior, quod solum diligens sola non amor. Nam hanc dilectionis ejus arrham, quam mihi objicis, quot sint, vel certe quales, cum quibus haec mihi communis est, tu ipse agnoscis. Quo igitur de privilegio singularis amoris potero gloriari, quae hoc, quod tam magnum asseris, non dicam cum
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactionem ⁊ de cetero emendationẽ: S cum se ad id sufficere non posse con¬
spitut. cum enĩ fecerut omiã que manclata fueriut sibi. seruos se inutiles dict̃.
ueritatis qͥ eam in ꝓximis inquirunt. dum de sius alioꝵ uecessitates eaquirit
dũ ex bã quȩ patiuntur. patientib compati scunit. In his gͦ trib que dic tast᷑.¬

Expanded text:
satisfactionem, et de caetero emendationem. Sed, cum se ad id sufficere non posse consatisfactionem, et de caetero emendationem. Sed, cum se ad id sufficere non posse conspiciunt cum enim fecerint omnia quae mandata fuerint sibi, servos se inutiles dicunt veritatis, quo eam in proximis inquirunt; dum de suis aliorum necessitates exquirunt; dum ex iis quae patiuntur, patientibus compati sciunt. CAPUT VI. Tertius
Abbreviated transcription (Latin):
non quia bonus sq solus Non tam de bonis que ht̃. quam de malis quȩ in aliis
uida: N Ion lum de suo trabem eiecerat et festucas in ocłis fr̃m enuierat: Nam
subdit. In iusti raptores: Non frustra ut arbitror excessum apposito feci si utri¬
usq eressus differentiam intellexisti: Iam ad ꝓpositum redendum ẽ Quos itaq
ueritas sibi iam innotescere. ac ꝑ hoc utilescere fecit necesse ẽ. ut cuncta quę
amare solebant. ⁊ ipsi sibi amarescant. Statuentes nuntum se an̾ se. tales se ui¬
dere cogunt quales ã se uidi erubescint: Dumq sibi displicet quod sunt. ⁊ ad
suspirant quod non sunt. qđ utiq ꝑ se fore diffidunt. uehenĩter sese lugentes id
solum consolationis inueniunt. ut seueri iudices sui. qui scilici auore ueri
esuriant ⁊ sitiant iusticiam usq ad contemptũ sui. districtissimam dese exigant

Expanded text:
non quia bonus, sed quia solus: non tam de bonis quae habet, quam de malis quae in aliis non quia bonus, sed quia solus: non tam de bonis quae habet, quam de malis quae in aliis videt. Nondum de suo trabem ejecerat, et festucas in oculis fratrum enumerat. Nam subdit: Injusti, captores . Non frustra, ut arbitror, excessum a proposito feci, si utriusque excessus differentiam intellexisti. 18. Jam ad propositum redeundum est. Quos itaque veritas sibi jam innotescere, ac per hoc vilescere fecit, necesse est, ut cuncta, quae amare solebant, et ipsi sibi amarescant. Statuentes nimirum se ante se, tales se videre cogunt, quales vel a se videri erubescunt. Dumque sibi displicet quod sunt, et ad id suspirant quod non sunt, quod utique per se fore diffidunt; vehementer sese lugentes id solum consolationis inveniunt, ut severi judices sui, qui scilicet amore veri esuriant et sitiant justitiam, usque ad contemptum sui districtissimam de se exigant
Abbreviated transcription (Latin):
saluare Sicut r fallax equsis ad saluteri. non quod fallat equus aliquem. s q is
se ipsum fallit. qui in forcitudine eius confidit. sic omĩs homo dr menddos id ẽ fra¬
gilis mutabilis. aqua salus non possit uł sua uł aliena syari. quin pocius maledli¬
stionem. currat qui spem suam in hoĩe ponit: Preficiens uaq hutulis ꝓpħa ꝑdu
eitum ueritatis quodq in se lugebat uidens in aluĩs. dum apponit scientiani. ap¬
ponat ⁊ dolorem. ac generaliter s ueracit᷑ dicat om̃s homo mendar Uide quã lon¬
cer insultt. Dauid aliter: Ait enĩ Omĩs homo mendar Neminem excipit ne
quẽ decipiat. sciens quia om̃s peccauerunt. ⁊ om̃s egent gła dei. Pnariseus sesolũ
decipit. quẽ solum excipit. dum cet̾os aampnat: ꝓpb̃a se ñ excipit a conmimi miseri¬
a ne ercipiatur amiscaia Phariseus exsufflat mĩam dum simulat miseriam: Pripb̃a

Expanded text:
salvare. Sicut dicitur: Fallax equus ad salutem , non quod equus aliquem fallat, sed quia is salvare. Sicut dicitur: Fallax equus ad salutem , non quod equus aliquem fallat, sed quia is seipsum fallit, qui in fortitudine ejus confidit: sic omnis homo dicitur mendax, id est fragilis, mutabilis, a quo salus non possit vel sua, vel aliena sperari: quin potius maledictionem incurrat, qui spem suam in homine ponit . Proficiens itaque humilis Propheta per ducatum veritatis, quodque in se lugebat videns in aliis, dum apponit scientiam, apponat et dolorem, ac generaliter, sed veraciter dicat: Omnis homo mendax. 17. Vide quam lonter insultat. David autem aliter. Ait enim: Omnis homo mendax. Neminem excipit, ne quem decipiat: sciens quia omnes peccaverunt, et omnes egent gloria Dei . Pharisaeus se solum decipit, quem solum excipit, dum caeteros damnat. Propheta se non excipit a communi miseria, ne excipiatur a misericordia: Pharisaeus exsufflat misericordiam, dum dissimulat miseriam. Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
nossem. aliquid me putabam ẽẽ. cum uichil eẽm: At postquã in xp̃m credeudo. id
ẽ. eius humilitatem imitendo u̾itatem agnoui. ĩpsa quidem exaltata ẽ in me ex
mea confessione. s ego humiliatussum nimis id ẽ. ualde uilui mͥ ex mea consi¬
datione. H umiliatus ergo propħa in hoc pͥmo gradu ueritatis ut ait in alio¬
psalmo. ⁊ in ueritate cua humiliasti me. semet ipsum attendat. ut ex propͥa mise¬
ria generalem ꝑpendat. sicq aꝗͥ scctm cransiens dicat in ercessu suco omis homo
menddar: In quo excessu suo : In illo proculdubio quo sese excedens ac ułtati ad¬
nerens. se ipsum diiudicat: In illo gͦ excessu suo dicat nori adindignando. aut
insultando. s miserando. ⁊ conpatiendo. onũs homo mendat: Quid e̾ om̃is homo men¬
dar  Om̃is homo infirmus. oĩs hõ miser ⁊ inpotens. qui nec se nec alium possit

Expanded text:
nossem, aliquid me putabam esse, cum nihil essem. At postquam in Christum credendo, id nossem, aliquid me putabam esse, cum nihil essem. At postquam in Christum credendo, id est ejus humilitatem imitando, veritatem agnovi; ipsa quidem exaltata est in me ex mea confessione: sed ego humiliatus sum nimis, id est, valde vilui mihi ex mei consideratione. psalmo: Et in veritate tua humiliasti me ; semetipsum attendat, et ex propria miseria generalem perpendat: sicque ad secundum transiens dicat in excessu suo, Omnis homo mendax. In quo excessu suo? In illo procul dubio, quo sese excedens, ac veritati adhaerens, seipsum dijudicat. In illo ergo excessu suo dicat, non indignando aut insultando, sed miserando et compatiendo: Omnis homo mendax. Quid est, Omnis homo mendax? Omnis homo infirmus, omnis homo miser et impotens, qui nec se, nec alium possit
Abbreviated transcription (Latin):
cendat houo ad cor altum ⁊ exalcetur ueritas. & ad sccdia gradum ꝑueniens
dduat ua escessu suo omĩs bomo m̃dax. Putas hunc orctinem dauid non tuuꝰ
sentimis. Credidi inquit ueritati dicenti qui sequitur ue non ambulat uite¬
nebris. s  Credidi ergo sequendo ꝓpter quod locutusiim confitendo. Quid con¬
sitendo: Ueritati quam cognoui credenclo: Postquã aũ et credidi ad iustici¬
am ⁊ ocitus sum ad salutem: hueciliatus sum nimis. hoc ẽ ꝑfectȩ: Tanquam d¬
ceret Quia ueritatem cognitam in me. confit̾i contra me non erubui. adꝑ
fectionem humilitatis ꝓfeci: Nimis enĩ ꝓ ꝑfecte potest intelligi ut ibi: In mai¬
datis eius uolet nimis Quod siquis contendat nimis hic ꝓualde positum ẽe.
uon ꝓ ꝑfectȩ. quia et expositares ad ipsum uidentur astruere neq hoc discordat
a fensu ꝓpħȩ ut sic sentiamꝰ eum dixisse Ego quidem cum adhuc uerttatem ñ

Expanded text:
cendat homo ad cor altum, ut exaltetur veritas, et ad gradum secundum perveniens cendat homo ad cor altum, ut exaltetur veritas, et ad gradum secundum perveniens dicat in excessu suo: Omnis homo mendax . Putas, hunc ordinem David non tenuisentimus! Credidi, inquit, Veritati dicenti: Qui sequitur me, non ambulat in tenebris . Credidi ergo sequendo, propter quod locutus sum confitendo. Quid confitendo! Veritatem quam cognovi credendo. Postquam autem et credidi ad justitiam, et locutus sum ad salutem, humiliatus sum nimis, hoc est perfecte. Tanquam diceret: Quia veritatem cognitam in me confiteri contra me non erubui, ad perfectionem humilitatis profeci. Nimis enim pro Perfecte potest intelligi; ut ibi: In mandatis ejus volet nimis . Quod si quis contendat, nimis hic pro Valde positum non pro Perfecte, quia et expositores id ipsum videntur astruere; neque hoc discordat a sensu Prophetae, ut sic sentiamus eum dixisse: Ego quidem, cum adhuc veritatem non
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Tuattium uͦ amoris. ut ciauid de filio parricida Parcite inquit ꝑuero
absaion Q legibus hitmanis statim ⁊ in corisis tam eccłiosficis quã scłarib serua¬
cum scio spetiales amicos causantium non debere admitti ad iuditium. ne uł sa¬
uatur uł fallantur amore suoꝵ. Quod si culpam anuci cuo iuiditio. amor illius
aut miniut. aut ꝓrsus abscondit. quantomagͥ amor tui. tuũ contra te iuditiũ
fallit Qui g plene ueritatem inse cognoscere curat necesse e̾. ut semoti tu¬
ba suꝑbiȩ quȩ ocłm arcet a luce. asceussiones in corde suo disponat. ꝓ quasu
Se ipso se iosnꝰ inquirat. ⁊ sic post duodecimũ humilitatis ad primũ uttatis gis¬
dũ ꝑtingat᷑. Cum autẽ ueritate inuenta in se unmo se inuento i ultate dice¬
re potuerit. credidi ꝓpter quod locutus sum. ego aũ humiliatus sum nimis. as¬

Expanded text:
em . Judicium vero amoris, ut David de filio parricida: Parcite, inquit, puero em . Judicium vero amoris, ut David de filio parricida: Parcite, inquit, puero Absalon . Et legibus humanis statutum, et in causis, tam ecclesiasticis, quam saecularibus servatum scio, speciales amicos causantium non debere admitti ad judicium: ne vel fallant, vel fallantur amore suorum. Quod si culpam amici tuo judicio amor illius aut minuit, aut prorsus abscondit: quanto magis amor tui tuum contra te judicium fallit! 15. Qui ergo plene veritatem in se cognoscere curat, necesse est ut semota trabe superbiae, quae oculum arcet a luce, ascensiones in corde suo disponat, per quas seipsum in seipso inquirat, et sic post duodecimum humilitatis ad primum veritatis gradum pertingat. Cum autem veritate inventa in se, imo se invento in veritate, dicere potuerit, Credidi, propter quod locutus sum; ego autem humiliatus sum nimis: as
Abbreviated transcription (Latin):
oncntem non audis discipulũ. arguentem tunc magistrũ: Y pocrita eicȩ pͥmum
dabem de occło tuo. ⁊ sic uidebis festucam eicere sde occulo fr̃is tui. Trabes ĩ
sculo granddis ⁊ grossa suꝑbia in mente t̾. quȩ quadam corpulentia sui. uana nͥ
scha : ⁊imida noti solida ocłm mentis obscurat. ueritatem obũbrat: ta ut si tu¬
ati occupiuerit mentem. iam tute uide. iam te talem quał es. uł quał ẽẽ po¬
tis ñ possis sẽtire. s qualem ce amas. talem tt uł putes ẽẽ. ut spes fore. Du
Amor ui sic̃ nec odium uitas iudiciũ. nescit Uis uitatis iuditium iudire. Si¬
cit sudio sic iudico: Non sicut odi. ñ sicut anio. non sicut tuneo. Est iuditi¬
uni odũ ut illud. nos legem hebemus ⁊ scał̃m legeni nr̃am deba mori. Est ce tam¬
oris it illud Si dimictimꝰ eum sic. uenient romani ⁊ collent nr̃m locum ⁊ gen¬

Expanded text:
monentem non audis discipulum, arguentem time Magistrum: Hypocrita, ejice primum monentem non audis discipulum, arguentem time Magistrum: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo; et sic videbis festucam ejicere de oculo fratris tui . Trabes in oculo grandis et grossa, superbia in mente est: quae quadam corpulentia sui vana, non sana; tumida, non solida, oculum mentis obscurat, veritatem obumbrat: ita ut, si tuam occupaverit mentem, jam tu te videre, jam te talem, qualis es, vel qualis esse potes, non possis sentire: sed qualem te amas, talem te vel putes esse, vel speres fore. Quid Amor vero, sicut nec odium, veritatis judicium nescit. Vis judicium Veritatis audire! Sicut audio, sic judico . Non sicut odi, non sicut amo, non sicut timeo. Est judicium odii, ut illud: Nos legem habemus, et secundum legem nostram debet mori . Est et timoris, ut illud: Si dimittimus eum sic, venient Romani et tollent nostrum locum et gen
Abbreviated transcription (Latin):
beciagis. mouearis non ad mserationem s ad igdignationem: non adiuuã¬
diu s adiudicandũ. deniq non ad instruendum in spũ lenitatis s ad des¬
scias qualĩquentem mansuestere possis. considans inquit te ipsum ne ⁊ tu
dempteris Consicłare lib& quã bene discipts ueritatis. odinem sequatur
magistri. Inbeatitudinib quas supra memoraui. sicut pͥus misedes quã
margdi cordes. sic prius mittes quã misericordes pronuntiati sunt Et apłi
cium spͥu̾ales hortaretur ad instruendum carnales. ad uinxit. Inspũ benitatis
Inter milericordes deputari non deb& potest. qui in semet ipsti nuitus nouesco
tra inquirendam Et. in nobis. quã inꝑximis consicłans inqͥens te ipsum. bos
uã facilis ad cemiptandum. quam pronus acd peccandum quatiuꝰ extui consicd¬
fione mitescas ficq a succurrendum aliis in spũ lenitatis acceclas. Alioquin li

Expanded text:
attendas, movearis non ad miserationem, sed ad indignationem; non ad adjuvanattendas, movearis non ad miserationem, sed ad indignationem; non ad adjuvandum, sed ad judicandum: denique non ad instruendum in spiritu lenitatis, sed ad desscias qualiter erga delinquentem mansuescere possis, Considerans, inquit, teipsum, ne et tu tenteris . 14. Considerare libet, quam bene discipulus Veritatis ordinem sequatur Magistri. In beatitudinibus, quas 565 supra memoravi , sicut prius misericordes quam mundicordes, sic prius mites quam misericordes pronuntiati sunt . Et Apostolus cum spirituales hortaretur ad instruendum carnales, adjunxit, in spiritu lenitatis. Inter misericordes deputari non potest, qui in semetipso mitis non est. Ectem inquirendam esse in nobis, quam in proximis; considerans, inquiens, teipsum, id est, quam facilis ad tentandum, quam pronus ad peccandum: quatenus ex tui consideratione mitescas, sicque ad succurrendum aliis in spiritu lenitatis accedas. Alioquin si
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere. Qtraq siquidem necessaria s nobis hec magis congrua fuit: S̾ in¬
essabilis pietatis excogitacio Quaudo nos illam miram mĩam cogitaremꝰ quã
procedens mserias non informar :. Quando illam adu̾teremus incognitam nobis
compassionem quȩ non passione preuenta cum in passibilitate ꝑdurat. At tamen
si illa quȩ miseriam nescit misccłia non p̾cessisset ad hanc cuius miseria mater
ẽ. non accessis set: Si non accessisset. non atraxisset: Si ñ cattratisset non ex-¬
extrarisset. Qude autẽ extraxit nisi de lacu miseriȩ ⁊ deluto fecisͦ Nec tñ
slarocum e. Nores ⁊ ium̃ta saluabis dñe. que madmodũ multiplicasti muiscełiam
suam as S in ad prapdirum redeamus: Sigͦ miserum se fecit qui miser ñ
uat utͥ uꝑiretur. qđ ⁊ an̾ sciebat. quantomagis tu. non dieo ut de facias
hoc alto scare non potes:  Ne forte si ꝓaimi malum consides ⁊ tuũ non

Expanded text:
sufficere. Utraque siquidem necessaria; sed nobis haec magis congrua fuit. O insufficere. Utraque siquidem necessaria; sed nobis haec magis congrua fuit. O ineffabilis pietatis excogitatio! Quando nos illam miram misericordiam cogitaremus, quam praecedens miseria non informat? Quando illam adverteremus incognitam nobis compassionem, quae non passione praeventa, cum impassibilitate perdurat? Attamen si illa, quae miseriam nescit misericordia non praecessisset, ad hanc, cujus miseria mater est, non accessisset. Si non accessisset, non attraxisset: si non attraxisset, non extraxisset. Unde autem extraxit, nisi de lacu miseriae, et de luto faecis? Nec scriptum est: Homines et jumenta salvabis, Domine, quemadmodum multipliam ad propositum redeamus. Si ergo se miserum fecit, qui miser non erat, ut experiretur quod et ante sciebat: quanto magis tu, non dico ut te facias hoc aliter scire non potes! ne forte, si proximi malum consideres, et tuum non
Abbreviated transcription (Latin):
faderi dubitas. ut t̾e̾ exdempr̃ cepit u carne sic carnis quoq mistrias scire
cepisse illo dimitaxat modo coguitionis quẽ docet defectio carnis. Quod
utiq genꝰ scientiȩ protoplasti sapientus saciliusq nescirent. qñ id attingere
nisi stulte misere q non poterant. S plasmator eoꝵ deus requirens qd ꝑie¬
rat. opus suum miseratus ꝓsecutus ẽ Descendens ⁊ ipse misericorditer quo
illi cecidant miserabiliter. uoluit exꝑiri inse qd illi faciendo contra se me¬
rito patent᷑. non simili quidẽ curiositate s mirabili caritate Non ut miser
cum miseris remaneret s ut miscđs factus misero liberar& Factus ĩquã
miscds non illa nusericordia ꝗͦ felix manens habuit ab et̾no s quã mectiatite
miseria repꝑit in habitu nr̃o : P orro pietatis opus quod ꝑ illam ecpit. in ista
ꝑfecit: Non qd̵ sola illa non posset ꝑficere s qͥ a nobis non potuit atq ista

Expanded text:
fateri dubitas, ut esse in tempore coepit ex carne, sic carnis quoque miserias scire coepisse, illo duntaxat modo cognitionis, quem docet defectio carnis? Quod utique genus scientiae protoplasti sapientius feliciusque nescirent, quando id attingere nisi stulte misereque non poterant. Sed plasmator eorum Deus requirens quod perierat, opus suum miseratus prosecutus est, descendens et ipse misericorditer, quo illi ceciderant miserabiliter. Voluit experiri in se, quod illi faciendo contra se merito paterentur, non simili quidem curiositate, sed mirabili charitate: non ut miser cum miseris remaneret, sed ut misericors factus miseros liberaret. Factus, inquam, misericors, non illa misericordia, quam felix manens habuit ab aeterno, sed quam mediante miseria reperit in habitu nostro. Porro pietatis opus, quod per illam coepit, in ista perfecit: non quod sola illa non posset perficere; sed quia nobis non potuit absque ista