comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stultorum qͥ ipse cumfuisset sapientissimus
Meminit supna & hi lociscriptura dicens tuncao¬
dificauit salamon fanum chanos idolomo ab in mon¬
te qui est contrahierusalem & moloch idolosilior
ammon fecuideri contriannium debet ꝗibimons
inqsac tasunt hidola contrahierusalem hichueru¬
salomẽe positus asseritur ꝗ nimirum intarea
erat urbis uicinia positus est adipsam pertinere
&ipsamqq̃ sordibus quodineo congerebantur atta¬
minare uideretur ettraris tulat oarero
uod referens denabuco donosor qͥ transtulera
Nom nem hierus alem &uniuersos principes oom̃
fortes exercitus xmilia in captiuttatem dasoror¬
seriptura dicens &omne martificem a dusorom
hocest ꝗ supͥ eidem ppo isrł philistim regiportes
fecisse narrantur cumdicit porro faber fen¬
rarius non inueniebatur inomniterra isrłcaue¬
rant enim philistim ne forte facerent hebrei gla¬

Expanded text:
stultorum, quae ipse, cum fuisset sapientissimus,stultorum, quae ipse, cum fuisset sapientissimus,Meminit supra et hujus loci Scriptura, dicens: Tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab, in monte qui est contra Jerusalem, et Moloch idolo filiorum Ammon . Nec videri contrarium debet quod ibi mons, in quo facta sunt haec idola contra Jerusalem, hic in Jerusalem esse positus asseritur; quia nimirum in tanta erat urbis vicinia positus, ut ad ipsam pertinere, et ipsam quoque sordibus, quae in eo congregabantur, attaminare videretur. 30. Et transtulit omnem uod referens de Nabuchodonosor, qui transtulerit omnem Jerusalem, et universos principes, et omnes fortes exercitusiptura, dicens: Et omnem artificem et clusorem. Hoc est quod supra eidem populo Israeli Philisthiim regnantes fecisse narrantur, cum dicitur: Porro faber ferrarius non inveniebatur in Jerusalem et in omni terra Israel. Caverant enim Philisthiim, ne forte facerent Hebraei gla
Abbreviated transcription (Latin):
statuas succc larius est que excolsa nom ere belen
scrpturatoca incollibus posita stondentibn anno¬
interi plohostias o fferebant undesepius in hocabi
derogibus qͥminus per fecte iustifuere dieit nerum¬
tamen excelsa non abstulit nontem offensionis
montere idolide ꝗͥ nimirum consuetudinis est scou¬
turarumoffensionem idola nuncuparonq uel
imllis ofsenidit dicit uelof fensionem & ruinam suis
adferunt cultoribus sicutin hacipsa sentencia
sub sequenter intimat dumdicit qͥ aedificauetab
salomnor rexisrł astarothidolo sidoniorum t cha¬
mos offensionimo ab & mentem abomination¬
filiorum ammon ubi hoo qq̃nis allos palam osten¬
dit quȩ utinam non ostenderet quaeiude licet salo¬
mon de aminisso ido latriȩ scolere num quamperfec¬
te penituit niamsi fructus penitentiae dignos fa¬
ceret stat ageret anteominia utidola q̃ aedificaue¬
rat deciuitate sca tollerent et non in scandalum

Expanded text:
statuas, » luce clarius est, quod excelsa nominare solet Scriptura loca in collibus posita frondentibin templo, hostias offerebant. Unde saepius in hoc libro de regibus qui minus perfecte justi fuere, dicitur: Verumtamen excelsa non abstulit. Montem autem Offensionis, montem idoli dicit, quia nimirum consuetudinis est Scripturarum, offensionem idola nuncupare, quia vel in illis offenditur Deus, vel offensionem et ruinam suis afferunt cultoribus, sicut in hac ipsa sententia subsequenti intimatur, dum dicitur: Quae aedificaverat Salomon rex in Israel Astaroth idolo Sidoniorum et Chamos offensioni Moab, et Melchon abominationfiliorum Ammon. Ubi hoc quoque, ni fallor, palam ostenditur, quod utinam non ostenderetur: quia videlicet Salomon de admissae idololatriae scelere nunquam perfecte poenituit. Nam si fructus poenitentiae dignos faceret, satageret ante omnia, ut idola quae aedificaverat, de civitate sancta tollerentur; et non in scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
mendacio idestan tixp̃o qui ueritatix ñonoluit
reprobatus uenitt̃ remnum ramnus enim genus est¬
rubi quem uulgo sinticemursi nemappellant espe¬
rumnimis e spinosum perquod meri toty pusano¬
xp̃i significatur qui omnias peritate & efferitate
humanum genus est uestoturus sed exi& inquit
ignis deramno id est iniquitos deentix p̃o
o innes quiineo confidunt cum ipsopari
deuorabit uidesur ergo gedeon xp̃ii maginem na
dentes persecundomregenerationem filu dĩ erse
meruerunt : Abime lechuero filiu sancilla etypum
antixp̃i portos sequi congregatis perditis nationib:
regnum sibi in probeusurpauit omnes que sc̃os uieo
perse quutione omnique credulitate truadabat
io acepuero iunior figure scorum fuit sicut enĩ ioecophi¬
persugo mrecessit &reliqui interfecti sunt fratres sienon
ouadere poterit persequutione mantixp̃inisi quiper n

Expanded text:
mendacio, id est, Antichristo, qui veritati Christo noluit mendacio, id est, Antichristo, qui veritati Christo noluit reprobatus, venit ad rhamnum. Rhamnus est genus rubi quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et efferitate humanum genus est vastaturus. Sed exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes qui in eo confidunt cum ipso pariter devorabit. Videtur ergo Gedeon Christi imaginem dentes per secundam regenerationem Filii Dei esse meruerunt. Abimelech vere filius ancillae typum Antichristi portasse, qui, congregatis perditis nationibus, regnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Joathper fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres: sic nemo evadere poterit per
Abbreviated transcription (Latin):
legisi maginem hab& sicutin euangelio scriptum est
sua plenta uit ficum quis pater fomilia snisids̃ qui¬
sailia e suae idest ominium credentium pateres plon¬
ta ui tergo uin cam idest populum quie uin eom exae¬
gẏpto trenstulisti & utique populum non uinea mex
a egypto transtulerat inacuin eo plantouit ficum.
hoc est populo possunt legem quae l ex primitium
populum uelut ficus grosus arido s̃ & in utiles deie¬
cit interrame postea abos fructus generauit
idest popuium xp̃ionorum quemad debitam euen¬
gelicae discipbnae maturitatem & suo uissimã
pinguedinen xp̃i cumgloria& honore perduxit
seduitis in quit noluit regnere eis uitem autem
s aluatoris nostrit ypum habere menifestum ẽ¬
sicut ipseait in euangelio ego sumuitis uera igitur
quia iam inre probum sensum sicuta postolus dixit
futurus est populus illequi ontixp̃o estseruiturus
quem ligna siluae appellat & necesseest ut credat

Expanded text:
legis imaginem habet, sicut in Evangelio scriptum est: legis imaginem habet, sicut in Evangelio scriptum est: sua plantavit ficum . Quis paterffamiliae suae, id est, omnium credentium pater est? Plantavit ergo vineam, id est, populum, quia vineam ex Aegypto transtulit. Et utique populum, non vineam ex Aegypto transtulerat. In hac vinea plantavit ficum, hoc est, in populo suo posuit legem, quae lex primitivum populum, velut ficus, grossos aridos et inutiles dejecit in terram, et postea alios fructus generavit, id est, populum Christianorum, quem ad debitam evangelicae disciplinae maturitatem, et suavissimam pinguedinem Christi cum gloria et honore perduxit. Sed vitis, inquit, noluit regnare eis. Vitem autem Salvatoris nostri typum habere manifestum est, sicut in Evangelio ait: Ego sum vitis vera . Igitur quia jam in reprobum sensum, sicut Apostolus dixit, futurus est populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat; et necesse est ut credat
Abbreviated transcription (Latin):
quid possum amitere pinguitudi nemineam quadii
utuntur et homines et uenire ut inter ligna pro¬
moue ar dixerunt ligna ad arborem ficum uenie
supernos regnum accipe quares pondit eis non quied
possum deserere dulcitudinem meam fructus que
suauissimuse i re ut inaercaetera ligna commoue¬
ar locuta sunt ligna aduiaem ueni eimperarohis
qua res ponditnum quid possum dessere uinum meum
quod la eo ficat dm̃& homines & intercȩtera ligna com¬
noueri cumergo repudiate essent ligno siluȩ ab oliua
& ficu e uitȩ uenerunt adromnum ut eum sacerent
rogem sed prius uideomus quuroliue ficus & uitis.
superligna regnere noluerunt ligna qui ppesiluȩ
homines esseuenos e uagos aerno incendio praepa¬
ratos hicergo merito noluit necolea necsicus regnare
necuitis quia non merebancor olea enim gratiom
sp̃r sc̃i & unctionem pacis significat sicus autem sacre

Expanded text:
quid possum amittere pinguedinem meam, qua dii quid possum amittere pinguedinem meam, qua dii utuntur et homines, et venire ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad arborem ficum: Veni, et super nos accipe regnum. Quae respondit eis: Nunquid possum deserere dulcedinem meam, fructusque suavissimos, et ire ut inter caetera ligna commovear? Locuta sunt quoque ligna ad vitem: Veni et impera nobis. Quae respondit: Numquid possum deserere vinum meum, quod laetificat Deum et homines, et inter caetera ligna commoveri ? Cum ergo repudiata fuissent ligna silvae ab oliva, et ficu et vite, venerunt ad rhamnum, ut eum sibi facerent regem. » Sed prius videamus cur oliva, ficus et vitis, super ligna regnare noluerunt. Ligna quippe silvae homines esse vanos et vagos aeterno incendio praeparatos. His ergo merito noluit nec oliva nec ficus regnare, nec vitis, quia minime merebantur. Oliva enim gratiam Spiritus sancti, et unctionem pacis significat; ficus autem sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
interfectis que nobilibus filiis łidest his qui ex
niuersis nationibus e linguis inxp̃o credentes
adõ sunt generati inducturus est persequuti
quisc absconderat hicinquid a scendit in uerti¬
cem montesgaritim & exclamauit uoce magna
ad populum si comore ponens eis perabulom
hi cergo iunior filius qui fugit uegla dium inimi¬
ci iniqui euadere figura est residui populi i srł
praedi cante helia extremis temporibuscre¬
dituri & antexp̃i gladium &uasurii ascendit
inquit iste in uerncem nontis geriuim sed quui
montem as cenderit quianeo propheane nec
patest nisi prius in mantem benediccionis
io est in sublimitatem fideiacuirtutum ascen¬
derit hicestenim mons garirim quie moy se
inbonedictionem depotaturita quecumas¬
cendiset eleuate uoce clamauit & dixit auditeme
uiri sichemierunt ligna ut ungerent super sere gem
dixerunt que oliuae impera nobir quae respandit num¬

Expanded text:
interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis, in Christum credentes, a Deo sunt generati, inducturus est persecutionqui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimorum, componens eis parabolam. 5. Hic ergo junior filius, qui fugit, ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia, extremis temporibus credituri, et Antichristi gladium evasuri. Ascendit, inquit, iste in verticem montis Garizim. Sed cur montem ascendit? Quia nec prophetare, nec potest, nisi prius in montem benedictionis, id est, in sublimitatem fidei ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons Garizim, qui a Moyse in benedictione deputatur. « Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt ligna, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nun
Abbreviated transcription (Latin):
ses & quod cuinturpe faccum sit tunc&uiam tur¬
pius esse si bec posteris ad exemplum in diuinis
libris scripte uidissentur nisi mognealicui us rei
imaginem corumrerum gesta percypos e figu¬
ra s ostenderent: ged eonigitur ut superius dictum
est topumdñi portebat plurima euxores eius
multae suntnationes quae perfidem x p̃oad he
hocmundo diffusae in quibus persidem filiossi¬
bi dñs generaturus erateius cubinem in holo co¬
nagoga iuocat qua enouis simis temporibusen¬
trp̃o est creditura deque iohennes ep̃s in pocalip¬
sia it quidem seiudeos esse ex consonat sed surł
synagoga secanae dequibus ultimis temporib
nequissimus filius idestante cp̃s est generendus
erit que filius ancillae id est synagoge illius pe¬
catricis qui a qui peccatum inquit fecit seruu sẽ
peccati hic inque congregatis si humpiis sicut
abimalech fecit regnum in probeusurpauie

Expanded text:
set? Et quod cum turpe factum sit, tunc etiam turset? Et quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exlibris scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostenderent? Gedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini protendebat. Plurimae uxores ejus, multae sunt nationes quae per fidem Christo adhoc mundo diffusae, in quibus per fidem filios sibi Dominus generatus erat. Concubinam hoc loco Synagogam vocat, quae novissimis temporibus Antichristo est creditura, de quo Joannes apostolus in Apocalypsi ait: Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt Synagoga Satanae . De qua ultimis temporibus nequissimus filius, id est, Antichristus est generandus. Eritque filius ancillae, id est, Synagogae illius peccatricis, quia qui peccatum, inquit, facit, servus est peccati. 4. Hic, inquam, congregatis sibi impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpavit;
Abbreviated transcription (Latin):
pades quiaminirum persecutores srae sde
pre edieatiombus ad bucin corpore positisrer¬
titerunti postsoluti onem uerororperuisit a ppt¬
rentibus miraculis insugamuersonnt qura
peuore eonterriti a persecutione si delium
ces seuerunt Intuendum est entn ed quo
illie sorirtum eit quia indextera cubasi lage¬
nes euteminsi nistra tenuerunt nosdeg¬
trc enim babere dicimus quid qud pronag¬
no pensamus ꝓp rosinistro uerobu repera¬
onis aratians corporum uero ualitatem promini¬
inoquisqui senimplus facituti litatemcorporis
quamgratiam praedicationis uns inistratubam
at que indextora lagenom ten si enimpriore
loco gratia praedicationis adtenditur & poste¬
rioriutilitos corporis certum est quia dex triscubo
natum qui conduxit sibiui rosuagos & habierunt
post illum e intrauit in domo patrissui &oc eidie
tum sinihilmisticum in dicor& quidopuserat inter
magnopere scriber&ur ut rumgedeon laxsilios
cubinam dequaunum& malum filium suscepis¬

Expanded text:
mpades, quia nimirum persecutores sanctae fidei mpades, quia nimirum persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt. Post solutionem vero corporum, apparentibus miraculis, in fugam versi sunt, quia, pavore conterriti, a persecutione fidelium cessaverunt. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextera enim habere dicimus quidquid pro magno pensamusonis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dextera lagenam tenet. Si enim primo loco gratia praedicationis accenditur, et posteriore utilitas corporis, certum natum ex concubina, qui conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum patris sui, et occidit tum si nihil propheticum indicaret, quid opus erat ut magnopere scriberetur utrum Gedeon septuagintcubinam, de qua unum et malum filium suscepis
Abbreviated transcription (Latin):
quipoa secumdita noster ao predi caationis pree¬
liuin duxit quidispecta salute corporum hoster
suos moriendo prosternerent eorum quegladios
uenerunt subduce suo ad prebum martires nos¬
tri sedtubis sedlagenis recdlam padibuisgues sonu¬
mes ilit̃ soluende in possione corpora hostibus
gladus obponunt res plenduerine: le nostidus
dumpost solutionem corporum i iraculis co¬
rus cerunt mox qua ehostes infugom ueriilis co
quia dummortuorum martyrum corporemi¬
raculis coruscore concutiunt liceueritatis fracti
quod in pugnauerunt crediderunt cecineru nt
ergotubis utlagena fnongonentur lagenac
sracta esunt ut lompa desepparent a pparue¬
ront lemqades ut hostes in sugam uertenentur
idet praedicouerunt marty rerdoner conpant
eorum in morte soluto sunt ut mira cubs comisca
rent corus couerunt inira culis ut hostesru os
ex diuina luce prosternerent & note neumq
steperunt hostes ante lagonas ngerune aunte ⁊a¬

Expanded text:
quippe secum dux noster ad praedicationis praequippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporis hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios . Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus consonugenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam conversi sunt; quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur; lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterentur; id est, praedicaverunt martyres, donec eorurent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante la
Abbreviated transcription (Latin):
lentium uelceriein his cricentis qui intau litte¬
rtem continentur hoc exprimitur quod ferrum
hostium crucis ligno supereuri dueti ieoque
sunt adfluuium uta quasbiberent e quique¬
aques flexis genibus auxerunt abellico inter¬
signatur quiergodumaquas bibunt genuflexis¬
seperhibȩcur & abelloru i certamine prohi¬
biti recesserunt: hii sunt quido cerinom etmope¬
ribus rectis non hauriunt qui uero doctrinae flu¬
enta itahauriunt ut nequaquem in prouis ope¬
ribus cornaliter infleccontur huix p̃oduce
contra hostesfide: ad proelium pergunt uadun
cumtubis cum lempa dibus cumlagenis atqueiste
ut diximus fuit ordo preliendi cecinerunt tubis
intrala genes aut suntmissae lompades confrac¬
cis uscologenis lempades hoa ÷ e  sunt querũ
conuisconte lucehostesterriti infugomsunt quori¬
uertuntur designa turitaque in tubis clengo
pra edieotionum in lempa dibus clerita sra¬
culepem in lagenis fragilitas corporun tales

Expanded text:
lentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littelentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. « Ducti itaque sunt ad fluvium, ut aquas biberent: quique flexis genibus hauserunt, a bellica intersignatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genu flexisse perhibentur, et a bellorum certamine prohibiti recesserunt, hi sunt qui doctrinam cum rectis operibus non hauriunt. Qui vero doctrinae fluenta ita hauriunt, ut nequaquam in pravis operibus carnaliter inflectantur, hi Christo duce contra fidei hostes ad praelium pergunt. « Vadunt ergo cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis; » atque iste, ut diintra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales
Abbreviated transcription (Latin):
gratia redemptoris iusiae dempnationis mnentum .d¬
eminuo cabulum nominis trehunt conora hos geicon
enentricentis pereita d proelium sol& intricenerionu¬
mero plerueudo persactionis intelligidiui dereoperinc̃
dic̃tum trice noriumnumerum designatiee nis pertec¬
to cognitio trinitatiscumbis quippedñ noster rorer
dsscende qui possent diuina cognoscere quiscuant
decrinitate qua eque d̃ est perfecte sentire notondũ
uero est quia istecricentorum numerus in taulitere
contineur qua e crucis sreciem tena cui sipertrans¬
uersamlineom id quot in cruce emin& adderauier
nonie morucis species sed ipsa cruxessa quic ergo
iste tricentorum numerus inta ulittera continesur
bus illide sigatisunt quibiis dictum es si quisuult
postmeuenire ab negesscipsum erolla cidicenue
comeollunt quanto acrius seseerdomant i grns emo¬
cimos suos coritatis compessionecrucienttur
unde &per ex echielem propheam dicitur sig¬
nateu superfrontes uirorum gentium &do¬

Expanded text:
gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum nominis trahunt. Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. 7. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta codescendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate quae Deus est, perfecte sentire. Notandum vero est, quia iste trecenarius numerus in Tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerubus illi designati sunt quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem s crucem tollunt, quanto acrius sese edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Signa tau super fronte virorum gementium et do
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum arbitrormundum capere eos quiscribendi
sunt libros quomodo enim non caperet mundus
libros qͥ scribi potuissent inmundo sedad insinu¬
cuisimillimum est illudetiam scłarium litterarũ
qui candor eniues anteirent cursibus aurasq at
mensoseos funiculo dixit funiculum allegori¬
ce prosorte posuit eoque funiculo soleant agro¬
rum spacia metiri undescriptum est & sorte
diuisit eistorra infuniculo distributionis. Signi¬
ficat autem que tam libera dispositione od regio¬
nes moabitarum heredibus qͥb uelleo diuiderec
quam si possessor quilibe cagros proprios ad
qutum nuun duccohuc inde funiculo dirimeret
mensus ÷ autem duos funiculos unumadhoc o¬
dendum & unum aduiui ficandum & hoc allego¬
rice dictum significans quod insua đđ porestate
habuerit nullo utique contradicente quo sea
necidare contum aces quod parceret subiectis
ipgeẽ ꝗuasi tenerrimꝰ liuiueronalus¬

Expanded text:
ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros . Quomodo enim non caperet mundus libros qui scribi potuissent in mundo? Sed ad insinu. Cui simillimum est illud etiam saecularium litterarum: Qui candore nives anteirent, cursibus auras. Quod autem mensus eos funiculo dixit, funiculum allegorice pro sorte posuit, eo quod funiculo solent agrorum spatia metiri. Unde scriptum est: Et sorte divisit eis terram in funiculo distributionis. Significat autem quod tam libera dispositione David regiones Moabitarum haeredibus quibus vellet divideret, quam si possessor quilibet agros proprios ad nutum suum ducto hinc inde funiculo dirimeret. Mensus est autem duos funiculos, unum ad occidendum, et unum ad vivificandum. Et hoc allegorice dictum significans quod in sua David potestate habuerit, nullo utique contradicente, quos eorum neci daret contumaces, quibus parceret subjectis. 9. Ipse est quasi tenerrimus lign
Abbreviated transcription (Latin):
in legemosi. ueloxuidelscet ꝙ promtiorus littera¬
rum figuras quam eatenus hebrei habebant rep¬
perit & inepistola regis persarum artarxerxes
rex regum et rae sacerdoꝵ scribe legisdi caeli
doctissimo salutem & mengigegteos frniculo¬
Quodscriptum est dedauid & percus sitmoab & men¬
sus ẽ eos funiculo coaequans terrae hyꝓbolice¬
a debecaccipi non enimfiera poterat ut bomines
in terra uiuentes in tantum humiliarentur donec
ipsiusterre dorso funiculo super extenso conpro¬
bante apparerent aequales gedinmensam humi¬
liationem captae & obprosse gentisuoluit scriptur
hoo uerbo ad cumulare ut diceret coaequatorter
rae ãsadeo essent eiurati atque contempti ut in
nullo amplius homines interradegentes quaterta
eam qͥnullos haberet homines possent ualere
cuius modi locutionis plura habes exempla inscrip¬
turis quale illuo euuangelii. Suntautem & alia
multa quae secitibs q̃ scribantur per singula nec

Expanded text:
in lege Moysi: velox videlicet, quod promptiores litterain lege Moysi: velox videlicet, quod promptiores litterarum figuras, quam eatenus Hebraei habebant, reperit, et in epistola regis Persarum Artaxerses Rex regum Ezrae Sacerdoti scribae legis Dei coeli doctissimo, salutem. » Montes GelQuod scriptum est de David, « Et percussit Moab, et mensus est eos funiculo, coaequans terrae, » hyperbolice debet accipi. Non enim fieri poterat, ut homines in terra viventes in tantum humiliarentur, donec ipsius terrae dorso, funiculo superextenso comprobante, apparerent aequales; sed immensam humiliationem captae et expressae gentis voluit Scriptura hoc verbo accumulare, ut diceret coaequatos eos terrae: quasi adeo essent evirati atque contempti, ut in nullo amplius homines in terra degentes, quam terra ea quae nullos haberet homines, possent valere. Cujusmodi locutionis plura habes exempla in Scripturis, quale illud Evangelii: « Sunt autem et alia us, quae si scribantur per singula, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tum est in libroiustorum ipsum librum hodie
nus quam inequea pudipsur ebreos unuenini
posse asseuerant sicꝗ nec librum bellorum dñi
cuius in libronume rorum mentio est nequecar¬
mina salomonis neque disputationes eius sapien¬
tissimas delignorum natura harbarum que omni¬
um ⁊ temqueiumentorum uolucrium reptiliuma
& piscium uelque in libro uerborum dierum ds̃
re liqua ił operum salomonis priorum & nouis¬
simorum scripta sunt in uerbis nathan prophe¬
te & in librs abie solonitis inuisione qq ad doui¬
dentis contrahieroboam filiumnabat & multa
hi modi uolumina đ scriptura quidem fuissep¬
bate gadbodie constat non ẽe uastatanam qua
gregata itemalias prouintiae opes bostilugne
consũta ex qua pauciquinune in sc̃a scriptura
continent libripostmodum errae pontificis & pro¬
phece sunt in dustria restaurat. Vn descriptumẽ
deeo ascenditeras debabilone & ipsescriba uelex

Expanded text:
tum est in libro justorum, ipsum librum hodie tum est in libro justorum, ipsum librum hodie nusquam, neque apud ipsos Hebraeos inveniri posse asseverant, sicut nec librum bellorum Dcuius in libro Numerorum mentio est; neque carmina Salomonis neque disputationes eius sapientissimas de lignorum natura herbarumque omnium itemque iumentorum, volucrum, reptilium et piscium, vel quod in libro verba dierum dicitur; reliqua vero operum Salomonis priorum et novissimorum scripta sunt in verbis Nathan prophete et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque Addo Videntis contra Hieroboam, filium Nabath; et multa huius volumina, quae Scriptura quidem fuisse probat, sed hodie constat non esse. Vastata namque gregata inter alias provinciae opes hostili est igne consumpta, ex qua pauci, qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Esdrae pontificis et prophetae sunt industria restaurati. Unde scriptum de eo: Ascendit Ezras de Babylone, et ipse scriba velox
Abbreviated transcription (Latin):
ouium deeis loquens& sequnturme inquit &cgo
uitam acternam docis & non peribunt inae cernũ
non rapicteas quisquam demanumea. sicut fasci¬
culus unis q̃blibet uinculis alligatur itaomnis
scõrum co&us uma eadem queside spe& caritate
ad inuicem constringitur unodiuine protectionis
munime incircumdatur sane patet littere sensus
q anima dauit persequertbus licethostibus
custodita semperfuit insorte ui uentium .por¬
ro inimicielus insistentibus sibi a duersitatibus
sicut lapis funda circum actus sicinstabili motu
perturbandi& suis essent expellendi definibus
uel &iam humanis rebus auferendi
interfectus saul & ionathanet̃ praecepit
ut docerent filio siuda arcum hoc ideo fecit ut
que filistheos sagittariis abundare iamnoue¬
rat Ynde & saulmaxime horumictibus perie¬
rat eandem bellandi arcom & suimilites ad re¬
uincendos eos discerent quero sequitur sicut scrip¬

Expanded text:
ovium de eis loquens, Et sequuntur me, inquit, et ego ovium de eis loquens, Et sequuntur me, inquit, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, nec rapiet eas quisquam de manu mea . Sicut fasciculus unus quibuslibet vinculis alligatur, ita omnis coetus sanctorum una eademque fide, spe et charitate adinvicem constringitur, uno divinae protectionis munimine circumdatur. Patet sane litterae sensus, quia anima David persequentibus licet hostibus custodita semper fuit in sorte viventium. Porro inimici ejus insistentibus sibi adversitatisicut lapis funda circumactus, sic instabili motu perturbandi, et suis essent expellendi de finibus, vel etiam humanis rebus auferendi.interfectos Saul et Jonathan: Et praecepit ut docerent filios Juda arcum, hoc ideo fecit, ut quia Philisthaeos sagittariis abundare jam noverat, unde et Saul maxime horum ictibus perierat, eamdem bellandi artem et sui milites ad revincendos eos discerent. Quod vero sequitur: Sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
lapis infundai expeditus pontt᷑ ut abiciat᷑: Sic
& enim sic inhoe sđo electipres suristribula¬
tionum coangustantur ut his ad moniti artius
se adinuicem mitua caritate conectant coad¬
unati ad inuicem manu sui redemptoris inper¬
pecuum conseruent᷑ atuꝰ reprobiquanto latius
in hacuita uolupratibus propriis ueludiberi
dimittunt᷑ tanto langius in futuro adiuine
uisionis goloria proiciuntur ut de cis merito
dicat & quidem ipse demanutua expulsi sunt
Mire autem omnipotentem prouidentiam
describit superni protectores cumdicitani¬
mam uiri sci qs infasciculo uiuentium apudeũ
eẽ custoditam sicutenimfacillimum ÷ cuilib&
fasciculum herbeuelfem suam anuretontũ
conseruare ⁊ta uirtus dñi & saluatoris pri
om̃s perorbom eleccos ab initio usque ad finem
scłi neque exeis ulla ratione pereat sine labore
tuetur ⁊uxta quaeipse ineuangelio subfigura

Expanded text:
Lapis in funda expeditus ponitur, ut abjiciatur. Sic Lapis in funda expeditus ponitur, ut abjiciatur. Sic etenim, sic in hoc saeculo electi pressuris tribulationum coangustantur, ut his admoniti arctius se ad invicem mutua charitate connectant, coadunati ad invicem manu sui Redemptoris in perpetuum conserventur. At vero reprobi quanto latius in hac vita voluptatibus propriis, velut liberi, dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur: « Et quidem ipsi de manu tua expulsi sunt . » Mire autem omnipotentem providentiam describit superni pectoris, cum dicit animam viri sancti, quasi in fasciculo viventium, apud Dominum esse custoditam. Sicut enim facillimum est cuilibet fasciculum herbae vel feni sua manu retentum conservare, ita virtus Domini et Salvatoris nostri omnes per orbem electos ab initio usque in finem saeculi, ne quis ex eis ulla ratione pereat, sine labore tuetur, juxta quod ipse in Evangelio sub figura
Abbreviated transcription (Latin):
corumoius ostendoret inmunis qui& sicita mortẽ
prȩreptus regnum cumeo ut sperabat terrenum
habere nequiuit commune. Absque ulla tamen
contradictione regnicaelestis consortium cum
eo quem progloria uirtutum tantis perdilexit
uodaitabigabil interpellans prosee prodo¬
mosua ait ad dauit quemuireius stultitia
aebrietate sopitus offendorat sienimsurre¬
xeritaliquando homopersequenste & querens
animanituam oritanima dñi meicustodita q̃s
infasciculo uiuentium apud dñm dm̃tuum por¬
ro animam inimi corum tuorum portabre q̃s
inimpetu & crculo fundȩ pulcherrima
conparatione fiatum iustorum aroproborũ
sorte discernit horum quippe animas appellat
uiuentes ut illorum e contrario sp̃italimeste
praeoccupatus insinu&. uexta illuo prophe¬
tae. Anima q̃ pecoauerit ipsamorietur : hos
fasciculo illos lapidifundea ssimilat: fasciculus
enim constringit ut integer maneat & conseruee

Expanded text:
corum ejus ostenderetur immunis. Qui, etsi ita morte corum ejus ostenderetur immunis. Qui, etsi ita morte praereptus regnum cum eo, ut sperabat, terrenum habere nequivit commune, absque ulla tamen contradictione regni coelestis consortium cum eo, quem pro gloria virtutum tantisper dilexit, uod Abigail interpellans pro se et pro domo sua ait ad David, quem vir ejus stultitia et ebrietate sopitus offenderat: Si enim surrexerit aliquando homo persequens te, et quaerens animam tuam, erit anima domini mei custodita, quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum tuum. Porro anima inimicorum tuorum rotabitur, quasi in impetu et circulo fundae; pulcherrima comparatione statum jusorte discernit. Horum quippe animas appellat viventes, ut illorum e contrario spiritali morte praeoccupatas insinuet, juxta illud prophetae: « Anima quae peccaverit, ipsa morietur . » Hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilat. Fasciculus enim constringitur, ut integer maneat et conservetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ris ostibus dauid aoque potestintelligi alitersciro
uis quiddemanu inimicorum dauid requisierit
dñs potest nisallor a superiore sententia quadictũ
est ꝙ foedus pepigerit ionathan cum domodauid:
a pocynu intolligiq c demanu inimicorum dauid
requisierit idest quare non & ipsi foedus cumeo pa¬
cis inire uoluerint cumqͦeẽ dñm uiderunt idcir¬
coat̃ scriptura haec sententiam hanc praeoc¬
cupando interponere uid& ut testimonumiono¬
the quod dixerat qm̃ era dicauerit dñs inimicos
dauid unumquem que de terra uerumẽe pro¬
baret quae udelicet eradicat sintinimicidauid
deterra nom ipsodauid sed eaduersariis ulciscen¬
ce sediudicante dño proillo. beneautem subg̃
& addidit ionathan deiurare dauit eo quod dilige¬
ret illum sicutanimam enim suam ita diligebat
eum ut illenimirum qui tamperfecto iuxtalege
dĩ amore conpleotebat dauio aperditione inimi¬

Expanded text:
ris hostibus David potest intelligi. Aliter, si scire ris hostibus David potest intelligi. Aliter, si scire vis quid de manu inimicorum David requisierit Dominus, potest, ni fallor, a superiore sententia, qua dictum est quod pepigerit Jonathan cum domo David, aperte intelligi quod hoc de manu inimicorum David requisierit, id est, quare non et ipsi foedus cum eo pacis inire voluerint, cum quo esse Dominum viderant. Idcirco autem Scriptura haec sententiam hanc praeoccupando interponere videtur, ut testimonium Jonathae, quod dixerat: Quando eradicaverit inimicos David, unumquemque de terra, verum esse comprobaret, quia videlicet eradicati sint inimici David de terra, non ipso David sede adversariis ulciscente, sed judicante Domino pro illo. Bene autem subjungitur: Et addidit Jonathan dejerare David, eo quod diligeret illum; sicut enim animam suam, ita diligebat eum; ut ille nimirum, qui tam perfecto juxta legem Dei amore complectebatur David, a perditione inimi
Abbreviated transcription (Latin):
necesseerat partem inilitiae uel plebis eius non¬
nullam malitiae illius extitisse complicem
Quod dicento ionathan ad dauio quem in secutioni¬
Ibus patris suis non iustis dolebat fatigarisius
fuero non auferes misericordiam tuam ad o me
in ea usque in sempiternum quando eradicaue¬
rit dñs inmicos dauid unum quemque de terra
cum adiungeret scriptura pepigitergo fedus
iona tan cum domodauid continuo subintulitdi¬
cens & requisi uit dñs de manu in imicorum tõ
peranticipationem ut ique fecit prius istorie
interserondo que multo ptempore factumẽ
cum interfecto saule regnum ad domum dõ
trans latum est & qui in nocentem eumin¬
iuste persequebantur iusta sunt diuintus
ultione multatẽ dauid tuncenim requisiuit
dñs demanui nimicorum quareuirum sem̃¬
id flixcerint tccogebant racionem reddere odi¬
orum quibus contraillum tanto tempore suue¬
rant quia & do absalon & desiba filiobocri & decete¬

Expanded text:
necesse erat partem militiae vel plebis ejus nonnecesse erat partem militiae vel plebis ejus nonnullam malitiae illius exstitisse complicem.Quod, dicente Jonatha ad David, quem insecutionibus patris sui non justis dolebat fatigari: Si fuero, non auferes misericordiam tuam a domo mea usque in sempiternum, quando eradicaverit Dominus inimicos David, unumquemque de terra; cum adjungeret Scriptura: Pepigit autem foedus Jonathan cum domo David continuo subintulit, dicens: Et requisivit Dominus de manu inimicorum David; per anticipationem utique fecit, prius historiae interserendo quod multo post tempore factum est, cum interfecto Saule regnum ad domum David translatum est; et qui innocentem eum injuste persequebantur, justa sunt divinitus ultione multati. Tunc enim requisivit Dominus de manu inimicorum quare virum sanctum afflixerint. Tunc cogebantur rationem reddere odiorum, quibus contra illum tanto tempore saevierant. Quod et de Absalon, et de Seba filio Bochri, et de caete
Abbreviated transcription (Latin):
eo aduersus philisteos sic& enimscriptum esti & ait
saul ada haiã adplica archamdĩ eratemmibiar¬
chadĩ in dieilla cuinfiliis isrł &q constatquedauid
eam inhierusalem adduxerit tuliteam dedomo ami
nadab inquam nunc inlataesse perhiberunt restat
intelligi qua e in diebus saulisrolata de castris &
inprefatam sit in latam ciuitatem unde denuo
regnante dauid adferecur inhierusalẽ estor¬
go sensus memorate sententieque ax quomansit
in detrans ferritem poribus saulcaus abelli con¬
tingeret uel ceste uicesimus era tannus cumad¬
hucꝰ omnis domus isrł requi euie posidnm̃ ab iec¬
tis uidelicet idolis illi soli seruiens que camfecisse
toro tempore praesulatus samu helis qui iosepo
teste duo deciman ins completus est & primotem¬
pore regni saulquod eodem istorico adfirmante
uigintiannis tenuit nullus seae istoriȩ auriosus
ignorat namque posimodum cumrecessisset a sa
ad persequendumidauid in noxium & iustum

Expanded text:
eo adversus Philistaeos: sic etenim scriptum est: Et ait eo adversus Philistaeos: sic etenim scriptum est: Et ait Saul ad Ahaim, Applica arcam Dei; erat enim arca Dei in die illa cum filiis Israel. Et quia constat quod David eam in Jerunadab, in quam illatam esse perhibetur, restat intelligi quod in diebus Saulis relata de castris et in praefatam sit illata civitatem, unde denuo, regnante David, affertur in Jerusalem. Est ergo sensus memoratae sententiae quia ex quo mansit inde transferri temporibus Saul causa belli contingeret. Vel certe vicesimus erat annus, cum adhuc omnis domus Israel requievit post Dominum, abjectis videlicet idolis illi soli serviens. Quod eam fecisse toto tempore praesulatus Samuelis, qui Josepho teste, duodecim annis completus est; et primo tempore regni Saul, quod, eodem historiographo affirmante, viginti annis tenuit, nullus sanctae historiae curiosus ignorat. Namque postmodum cum recessisset a Sauad persequendum David innoxium et justum,
Abbreviated transcription (Latin):
bis populus & plebs prouna eademque reindi¬
ferenter accipitur Nam ex unogreco quae est
laos solet utrumque tranferri sed in ħ uidẽt̃
esse distantia quae in priore commata uersiculi
additum est uiros nam quetuus quod ex habot septua¬
gintabinos omnino m̃do sumest uiro senimmaio¬
fes natus ignificat ut sit sensus que deobtimatibus po¬
puli septuaginta sint percussi de ipsa autem turba uul¬
gari homines quinqua gintamilia qua enep ateretur
inexodo populus a longestabat & orabat solus moyses
arim multiplicati s unt dies erat quippeiam annus
uicesimus & requieuit omnis domus isrł p: dñm Non
ita intellegendum est qua siuigintianin q̃barca
maneret incariathiarim ado ctauum usque annum
regnidauio qm̃ eam congregata populi frequentia
inhierus alemaddicit sin tcomputandi inuenitur
namque in sequentibus que temporibus saulis fuerit
elata de acciuitate & allata in castra pugnante

Expanded text:
bis. Populus et plebs pro una eademque re indibis. Populus et plebs pro una eademque re indifferenter accipitur. Nam et ex uno Graeco, quod est laos, solet utrumque transferri. Sed in hoc videtur esse distantia, quod in priore commate versiculi additum est viros. Nam quod tuus Codex habet, septuaginta binos, omnino mendosum est; viros enim majores natu significat, ut sit sensus quia de optimatibus populi septuaginta sunt percussi, de ipsa autem turba vulgari hominum quinquaginta millia; quod ne pateretur in Exodo, populus a longe stabat, et orabat, solus Moyses arim, multiplicati sunt dies. Erat quippe jam annus vicesimus, et requievit omnis domus Israel post Dominum. Non ita intelligendum est quasi viginti anni, quibus arca maneret in Cariathiarim, ad octavum usque annum regni David, quo eam congregata frequentia populi in Jerusalem adduxit, sint computandi. Invenitur namque in sequentibus quod temporibus Saulis fuerit elata de hac civitate, et allata in castra, pugnante
Abbreviated transcription (Latin):
ego dabo caromeaẽ promundiuita Quienim
dixerat superius dedisse secibos domui a aron deuic¬
timis ueteris testamenti qfuerant sacri ficia iude¬
orum ideo hicdixit postulandam ad comedendum bu¬
cellam panis qua eest in nouotestamento sacrificiũ
oraculi q noctu acceperat mane heli reculit &
non cecidit ex omnibus uerbis eius interra signifi¬
cat ꝗ nihil ex hisquȩ locutus est inritum fuit
sed omnia sunt rebus completa quaedixit: cadurt¬
nam que in terra uerba superuacua quae proni¬
hili habenda & uniuersorum sunt calcanda dispec¬
tu sicut & beatus iobdixit & lux uultus mei non
cadebat interramqua enimirum in tanta graui¬
tate uultum tenere consuerat & numquam
contemptibili la&itia resolueretur sed quoti¬
enscumque hilariorem sopresentibus ex hibe¬
uersam de cerra philistinorum ausi sunt cum
nonessent destirpeleuitica & percus sit depopu¬
lo septuaginta uiros & quinquagintamilia ple¬

Expanded text:
ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Quod enim ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Quod enim dixerat superius, dedisse se cibos domui Aaron, de victimis Veteris Testamenti, quae fuerant sacrificia Judaeorum; ideo hic dixit, postulandum ad comedendum buccellam panis, quod est in Novo Testamento sacrificium oraculi, quae noctu acceperat, mane Heli retulit: Et non cecidit ex omnibus verbis jus in terra. Significat quia nihil ex iis quae locutus est irritum fuit, sed omnia sunt rebus completa quae dixit. Cadunamque in terram verba supervacua, quae pro nihilo habenda et universorum sunt calcanda despectu, sicut et beatus Job dixit: Et lux vultus mei non cadebat in terram , quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut nunquam contemptibili laetitia resolveretur; sed quotiescunque hilariorem se praesentibus exhibeversam de terra Philisthinorum ausi sunt, cum non essent de stirpe Levitica: Et percussit de populo septuaginta viros, et quinquaginta millia ple
Abbreviated transcription (Latin):
qui cotidie exiudȩorum nontantum plebera seo
& sacerdotali stirpe adeclesiam confugiunt
Et cum intrauerit plenitudo gentium ⁊uncõnis
ifrahel saluus fiet
quicumque autem ex his saluandus est iste enim
est quire mansurus eẽ ds̃ indomo pereunte sa¬
cordotis heli necesse ẽ intueniens ad ecdesiam
offerat prosesacerdotix p̃ia nonum mum confes¬
sionis dõ de uote quȩ in simbolo continet᷑ . breuẽ
quidem uerbo seduirtute praecipuam. Constat¬
namque argen toclaritatem uerbi caelestis sicut
fulgorem sapientiae spiritalis auro sae pede signa¬
ri offerat & panem sacrifici salutaris abiectis
carnibus legalium uictimarum. dicatque di¬
mitteme obsecro adunam partem sacerdo talẽ
id est adipsamplebenx põsacerdatem praeclarã
cui p&rus ait. vos autem genus electum regale
sacerdotium. qđi autem addit ut comedam bu¬
cellam panis &iam ipsum sacrificii genus eligan¬
ter expres sit de quodicit sacerdos ipsepanis quem

Expanded text:
qui quotidie ex Judaeorum, non tantum plebeia, sed qui quotidie ex Judaeorum, non tantum plebeia, sed et sacerdotali stirpe ad Ecclesiam confugiunt; et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Quicunque autem ex his salvandus est, is etenim est qui remansurus esse dicitur in domo. Pereunte sacerdotio Heli, necesse est ad ecclesiam offerat pro se sacerdoti Christiano nummum confessionis Deo devotae, quae in symbolo continetur; brevem quidem verbo, sed virtute praecipuam. Constat argento claritatem verbi coelestis, sicut fulgorem sapientiae spiritualis auro saepe designari. Offerat et panem sacrificii salutaris, abjectis carnibus legalium victimarum, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem , id est, ad ipsam plebem Christo sacerdote praeclaram, cui Petrus ait: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Quod autem addit: Ut comedam buccellam panis , etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit, de quo dixit sacerdos ipse: Panis quem
Abbreviated transcription (Latin):
nomsit inominibus conscius arcanomouxtaꝗdese
nsui sed siciti docuit mepatier ħ loquor & qui memist
mecumest non rolinquit mesolum ꝗ ego q̃ placitas
ei facio semper cuidomum fidolema edificati pret
quaedomus sumus nos s̃ fiduciam & gleriani spor
qs qua snfinem sirmam retincam & łi domuo rio
pontifice cunctis diebus que nimirum us quer
adfinem scłi suorum augmenti ene membrorum
ecdesiastã proficerenumꝙ cessabt salao qupra
questodo desamuhele põtesaccipi qula s a edi ficata
sud eidomus sidelis qͥcoramx p̃odñi idest ipsosima¬
declinauerint & peruesterint iudicium
niforte domumeius hoc locoplobem israhe¬
liticam intelligam: q̃cunctis diebus sacerdo¬
tiieius dño seruierit dequa scripium est & re¬
qui euit omnis domus i srahel p̃ dñm & paulo
est autem ut quicumquẽ romanserit indomo
tua ueniat ut oret ꝓeo & offerat numinum
argenteum & torlampanis & in presenti tempo¬
re aliquantulum sol& impleri & infinemun¬
di perfec te conplebit᷑ nam & si pauci tamenali¬

Expanded text:
sit in omnibus conscius arcanorum, juxta qnihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor, et qui me misit mecum est, non reliquit me solum, quia ego quae placita sunt ei facio semper . » Cui domum fidelem aedificat Pater. « Quae domus sumus nos, si fiduciam et gloriam spei usque in finem firmam pontifice, cunctis diebus; quod nimirum usque ad finem saeculi suorum augmentatione membrorum Ecclesia sancta proficere nunquam cessabit. Alioquin quo modo de Samuele potest accipi, quod aedificata sit ei domus fidelis, qdeclinaverint, et perverterint judicium? Nisi forte domum ejus hoc loco plebem Israeliticam intelligamus, quae cunctis diebus sacerdotii ejus Domino servierit. De qua scriptum est: Et requievit omnis domus Israel post Dominum. Et paulo est autem, ut quicunque remanserit in domo tua, veniat ut oret pro eo, et offerat nummum argenteum, et tortam panis ; et in praesenti tempore aliquantulum solet impleri, et in fine mundi perfecte complebitur. Nam etsi pauci, tamen ali
Abbreviated transcription (Latin):
tur utiainse acderis longe esse non stim& quie
nundum seperobitum intimiardoris gaud&
lit cumegrediesur abre quisi tonaturae mittatpa¬
uillum inbaldico &fosahumo abscondat qua eeges¬
tasunt suernitnaturo cenim corruntibilis nondere
grauat mentis nostrae quȩde incogitationum super¬
flue que siuentris gra uomine erumpunt sed porte¬
re subbalteo pecillum debemus utindelic& adreprehen¬
dosnos mecipsos semperaccineti acutumcircenos sti¬
mulum conpunctionis habemus quiincessinterterrẽ
mentis nostrae paenitentiae dolore confodiat & hoo
quoda nobis fecidum erumpit abscondat.

Expanded text:
tur, ut jam se a caeteris longe e se non aestimet, qui tur, ut jam se a caeteris longe e se non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudetut cum egreditur ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo, et, fossa humo, abscondat quae egesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravata mens nostra, quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina, erumpit. 2. Sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctione habeamus, qui incessanter mentis nostrae terram poenitentiae dolore confodiat, et hoc, quod a nobis fetidum erumpit, abscondat.