comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tri tegm̾ decerptũ glutinatꝰ. & nota mul¬
gustea ĩ honorẽ octouiani. Sed̾a libiana
ob honorẽ ubie ꝓuincie. Tcia giratica. qr
ad sacros libros eligebatur. Qͣrta teneoti¬
ca.a loco alexandrie uͥ fiebat. Mnta sal¬
tica ab opido salo. sexta corneliana. acor¬
nelio gallo p̾fecto egipti. pͥus cõfecta. se¬
pcima ẽ poritica. qr ea m̾ces ĩ uoluũt᷑. cũ
sit scripturis nõ idonea. Uñ cartula.⁊ ħ
rta ⁊ ago.gis. ħ cartago. guus. qi fuit cͥ¬
cũdata corio bouis. Uñ ħͥ ⁊ ħ cartaginensis.
sic & adiecte̾ declinat᷑. hͥ ⁊ ħ cartaginẽsi
⁊ ħ se. Uł cartas punici dict̾ sedes .ł casas
nouit̾ factas. Uñ cartago .i. noua ciuitas.
It̃ a careo h cͥm̃. ut furtũ. falsitas. ⁊ simi

Expanded text:
um glutinatur; et nota mulaugustea in honorem Octaviani, secunda libiana ob honorem Libie provincie, tertia geratica, quia ad sacros libros eligebatur, quarta teneotica a loco Alexandrie ubi fiebat, quinta saltica ab oppido Salo, sexta corneliana a Cornelio Gallo prefecto Egipti prius confecta, septima emporitica quia ea merces involvuntur, cum sit scripturis non idonea; unde crta et ago -gis hec Cartago -ginis, quia fuit circumdata corio bovis, unde hic et hec Cartaginensis -sis, et adiective declinatur hic et hec cartaginensis et hoc -se. Vel cartas Punici dicunt sedes vel casas noviter factas, unde Cartago idest nova civitas. Item a careo hoc crimen ut furtum, fals
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ figa᷑. Catasta ẽ geno pene eculeo si¬
mile . ł lectꝰ ferreꝯ. Cataceson. doctͣ
domita fuit.⁊ ponit᷑ ꝓ qͦlib. plau̾tꝰ. ub¬
i a qͥla catamitũ inꝑet. aut ubi uenꝯ
adonĩ. Catafiorates.ł cacapates. ẽ li¬
nea cũ massa plũbea.qͣ maris alticudo
tẽꝑtat᷑. Luciliꝰ. hãc catafioratẽ puer e¬
od deuoret. unctũ plũbi pauxillũ rude.
liueeq mataxan. ¶atalogus enumn̾ato
cuiꝰ ꝑfectõnẽ deẽ una siuaba. Id̾ dr ⁊

Expanded text:
 76 CATASTA est pene genus equuleo simile, vel lectus ferreus. C 77 CATACESON, doctridomita fuit, et ponitur pro quolibet. Plautus ‘ubi aquila Catamitum raperet aut ubi Venus Adonium’. C 83 CATAFIORATES vel catapates est linea cum massa plumbea qua maris altitudo tentatur. Lucilius ‘hunc catafioratem puer eodem devoret unctum plumbi pauxillum, rudus linee quod mataxan’. C 84 CATALOGUS, enumeratio, cuius perfectionem deest una sillaba, i
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ꝓcastriũ. locꝰ fouis añ castra.ł castrũ. It̃
a castrus. hic costrꝰ.⁊ st̃ costri qͥ in eytremiᷤᷤ
fauoꝵ partib maiores creant᷑. quos reges
suert̃ castra. ł mutauert̃.⁊ ẽ cõpositũ a cas¬
tra ⁊ metor. aris. qd dr̃ a metior. ł nuto.as.
It̾ a castro. as. ħ castraciea.e. qr dũ fructꝰ
in mod̾ testicłoꝵ gẽminꝰ intͣ folliculũ recõ¬
didꝰ eicitꝰ  qiͣ castratꝰ. It̾ a castro. castꝰ. a.ii.
olĩ pͥmo a castratõne dictꝰ. postea placuit
uet̾ib ⁊̃ eos sic nõiari : qͥ ꝑpetuã libidinis
ab stinẽciã pollicent᷑. ⁊ cõꝑatꝰ stior.simo. Un̾̃
castitas ꝓpͥe corporis ĩ corruptio. s cõtinẽcia ẽ
post corrupcoͥnẽ sexui renũciato. dicit᷑ cñ cõ

Expanded text:
 foris ante castra vel castrum. Item a castris hic costrus, et sunt costri qui in extremis favorum partibus maiores creantur: quos reges suerunt castra vel mutaverunt; et est compositum a castra et metor -aris, quod dicitur a metior vel muto -tas. Item a castro -as hec castanea -e, quia dum fructus in modum testiculorum genitus intra folliculum reconditus eicitur, quasi castratur. Item a castro castus -a -um, olim primo a castratione dictus, postea placuit veteribus vel eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicentur, et comparatur -stior -simus, unde castitas proprie corporis incorruptio, sed continentia est post corruptionem sexui renuntiatio; di
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat lignis soliditate carentibꝯ⁊ u̾tute¬
⁊ ħ caria .e. ĩ eod̾ sensu. Uñ cariosus .a.ũ
tu marcid̾as. It̾ a careo ħ carbo. onis. qr fla¬
ma careat. Uni̾ hͥ carbuncłs tã ꝓ paruo car¬
bone qͣm ꝓ qͦdĩ lapide precioso ignito ut ca¬
rbo. qiuꝰ fulgor nee nocte uincitꝰ. ⁊ dr gre¬
qd ĩ ortii suo rubẽs sit ignis. postea nigerut
carlo ext̾ictꝰ.⁊ ħͥ carbonariꝰ qͥ fac̾ carbones
⁊ ħ carbolla .ie. caro assata suꝑ carbones:
It᷑ a careo ħ carex .cis. qͥdã herba. ⁊ ut dñt
cãna palustris. qr robore careat. ⁊ iñ ħ ca¬
rectũ.ti. locꝯ uͥ crescit. Uñ uirgiliꝯ. U cũ¬
clamarẽ qͦ ñ se ꝓripit ille. titire coge peeꝰ.
tu post carecta latebas. It a careo ħ cartila¬
go. guus .i. naris ł auris.ł alt̾iꝰ rei ossea
teneritudo.⁊ sine medulla. qd̾ genꝰ auricłe
⁊ nariũ discrim̃ ⁊ costaꝵ extrenutares hñt¬

Expanded text:
sic quia eveniat lignis soliditate carentibus, et hec caria -e in eodem sensu, unde cariosus -a -umtu marcidas’. Item a careo hic carbo -nis quia flamma careat, unde hic carbunculus tam pro parvo carbone quam pro quodam lapide pretioso ignito ut carbo, cuius fulgor nec nocte vincitur, et dicitur grequia in ortu suo rubens sit ut ignis, postea niger ut carbo extinctus, et hic carbonarius qui facit carbones, et hec carbonella -le caro assata super carbones. Item a careo hec carex -cis quedam herba et, ut dicunt, canna palustris quia robore careat, et inde hoc carectum -ti locus ubi crescit, unde Virgilius ecclamarem: quo nunc se proripit ille? Tytire, coge pecus, tu post carecta latebas’. Item a careo hec cartilago -ginis, idest naris vel auris vel alterius rei ossea teneritudo et sine medulla, quod genus auricule et narium discrimen et costarum extremitates h
Abbreviated transcription (Latin):
ma: echimologia ẽ. nõ cõposit̾onis osten¬
sio. Nie caracter.ris. grece unago nouꝯ
nũtꝰ̃. effigies. forma. ł stilus. fign. lic̾a
tu gratis ꝓferũt᷑. ut ĩterrogan¬
tib nob nũ qͥd nos q̃serat alqͥs
respondeatꝰ. bona foͬtuna. Uñ intelligi¬
tur nemine̾ nos q̃sisse. ⁊ uidet᷑ deriuari
fuisse tm̃ ⁊ de utroq sexu ꝓgenitũ Ca¬
rnicia gẽma mariui caneri coloris. ¶ar
damomũ herba ẽ ꝙͣ uulgꝰ nasturgũ uo¬
cat. ¶arabꝰ parua scafa. ex uimine fac¬
ta ⁊ crudo couo cooꝑta. Carchesia st̃ in
cacumine arboris. trocdẽe qiͣ .f. lit̾a. ꝑ q̃
funes trahunt᷑. Un̾ ⁊ q̃dam nasa ad si¬
militudiue̾ illoꝵ facta carchesia dñr. Tro¬
clee at̾ st̾ uocate.q rotulas hãnt. Trocos
qͦ mortu efferũtur. s ħ meliꝯ scͥbitur. per
q sic̾ postea dicet᷑. Carcire abicera.
res se seq̃ntes : se ip̃m castint. sci
te̾ declinat᷑ castoreꝯ. a.ũ. ut castorea ca¬

Expanded text:
ma, ethimologia est et non compositionis ostensio. C 50 Hic CARACTER -ris, grece imago, novus vultus, effigies, forma vel stilus, figura, littera, tu gratius proferantur: ut, interrogantibus nobis numquid nos quesierit aliquis, respondetur ‘Bona fortuna’, unde intelligitur neminem nos quesisse; et videtur derivari fuisse tantum et de utroque sexu progenitum. Cemma marini cancri coloris. C 55 CARDAMOMUM herba est, quam vulgus nasturgium vocat. C 56 CARABUS, parva scafa ex vimine facta et crudo corio contecta. C 57 CARCHESIA sunt in cacumine arboris troclee, quasi F littera, per que funes trahuntur, unde et quedam vasa, ad similitudinem illorum facta, carchesia dicuntur; trochee autem sunt vocate, quia rotulas habeant: trochos uo mortui efferuntur, sed hoc melius scribitur per q, sicut postea dicetur. C 63 CARCIRE, abicere. C res se sequentes, se ipsum castret, scietive declinatur castoreus -a -um, ut ‘castorea ca
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ĩpudicare. It̃ a castus castigo. as. u̾b̾ actm̾
mologia. ꝙͣ cõpositõnis ostensio. It̾ castꝰ cõ¬
poᷤ castifer a.iĩ. qͥ flagella poitat ut cast¬
iget. ¶astalitati de locutõne. ¶asnom¬
ia musca uenenosa. Cascania ĩterp̾ta

Expanded text:
lem impudicare. Item a castus castigo -as verbum activmologia quam compositionis ostensio. Item castus componitur castifer -a -um, qui flagella portat ut castiget. C 67 CASTALITATI de locutione. C 68 CASNOMIA, musca venenosa. C 69 CASCANIA interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
.i. de curia ĩ curiã. ł curiatĩ .i. curialit̾. It̾ a
curia ħ curio. onis. qͥ ẽ de curia. qd cõponitꝰ
decurio. onis .i. de curia eiectꝰ .ł potiꝯ de cu¬
ria existẽs. In eod̾ sensu inuenitur ħͥ decures
ris.⁊ hͥ decudes. dis. Inueniũt᷑ ⁊ ista noĩa ĩ

Expanded text:
 curiatim idest curialiter. Item a curia hic curio -nis qui est de curia, quod componitur decurio -nis, idest de curia eiectus vel potius de curia existens. In eodem sensu invenitur hic decures -ris, et hic decudes -dis. Inveniuntur et ista nomina in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur.⁊ hͥ ⁊ ħ cͥminat ⁊ ħ le. It̾ a careo
careat. T̃cia ip parte musti amisti amu¬
ssa : qd̾ remanet carenũ ẽ. cui cõtraria
ẽ sapa. qͥ feru ẽdo ad t̾ciã partẽ redacta
descendit. & carino. as. u̾bũ neuteũ .l.
arguere ł cõuitiari. ł illud̾e. Uñ ħ cari¬
nator.i. cõuitiator ⁊ maledicꝰ ⁊ ħ carisi¬
carto. Soñ ⁊ fallaçes ancille carisle dũr. qr
⁊ fallax. It a careo cecus . a.ũ. qr careat
ta de qb postra diertꝰ. It a careo ⁊ noy di

Expanded text:
 a careo parte; tertia enim parte musti amissa, quod remanet carenum est, cui contraria est sapa, que fervendo ad tertiam partem redacta descendit; et carino -as verbum neutrum, idest arguere vel conviciari vel illudere, unde hic carinator idest conviciator et maledicus, et hec carisicareo, unde et fallaces ancille carisie dicuntur,et fallax. Item a careo cecus -a -um, quia careat tera, de quibus postea dicetur. Item a careo et n
Abbreviated transcription (Latin):
mines.⁊ cõꝑat᷑ rior. simꝰ. Uñ obscure.riꝯ. si¬
u̾bũ actiu̾ũ. fac̾e obscurũ. It a cura curo. as
u̾bũ actmñ .i. sanare. ł pͣgare .ł curã alicui ad hi¬
b̾e. Inuenitur ⁊ absolutũ ⁊ neucrũ curare igͦ
cuiũ ⁊ studiũ hr̃e. Uñ curador qr curã ferat piłe¬

Expanded text:
 obscure -rius -siverbum activum, idest facere obscurum. Item a cura curo -as verbum activum, idest sanare vel purgare vel curam alicui adhibere; invenitur absolutum et neutrum: curare idest curam et studium habere; unde curator, quia curam ferat p
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ curiones ⁊̃ dñr qui accipuĩt curã de ꝑlebe.
⁊ curilia officia ꝓcurat.⁊ execũtꝰ᷑ . Idẽ ⁊ decu¬
riones ⁊ curiales dicti st̃.⁊ deriuat᷑ t̾e potiꝰ a
cura. It̾ a cura : ħ curtis . tis. ꝓ districtu aliciuꝰ
castri ł uille.⁊ ħ curitis .i. iino. qr credeba¬
tur curã gerere de ppło. Uñ marcianꝰ. Curitã¬

Expanded text:
 dicuntur qui accipiunt curam de plebe et civilia officia procurant et exequuntur; iidem et decuriones et curiales dicti sunt, et derivantur tunc potius a cura. Item a cura hec curtis -tis pro districtu alicuius castri vel ville; et hec Curitis idest Iuno, quia credebatur curam gerere de populo, unde Martianu
Abbreviated transcription (Latin):
in similitudĩe maloꝵ. Wł d̃t̃ sic punica li¬
gua. ex hͣ ꝓfluit lento succꝰ. qͥ a loco amoni¬
acꝯ dr̃. It ã malon. hͥ malo. onis. Malonẽçar¬
ei comã capitis dñt. qͣm nos circũ uocamꝰ.⁊¬
ħ meios q̃dã insula ex num̃o eycladũ. õĩũ ro¬
eiꝯ metalli ferax sit mellos. ¶Palachĩ ub¬

Expanded text:
in similitudinem malorum, vel dicitur sic punica lingua: ex hac profluit lentus succus qui a loco ammoniacus dicitur. Item a malon hic malo -nis: malonem Greci comam capitis dicunt quam nos cirrum vocam Melos, quedam insula ex numero Cicladum, omnium roeius metalli ferax sit Melos. M 17 MALACHIN
Abbreviated transcription (Latin):
mandrite ꝙͣ pastores ouiũ xͥ. Mando cõpo  cũ a.
⁊ dicit᷑. amanto. as.i. extͣ. longe mandare
⁊ absentare. In cod̃ sensu inuenit᷑. amendo.
magnificare. extollere. Uñ cõmẽtatoriꝰ.

Expanded text:
mandrite, quasi pastores ovium Christi. Mando componitur cum a et dicitur amando -as, idest extra, longe mandare et absentare; et in eodem sensu invenitur amendo magnificare, extollere; unde commendatorius
Abbreviated transcription (Latin):
seuet᷑.ñ qͥdã. si tͥ acropio sat᷑ata ciconia
melle ponat᷑ : dicas. ħ malomella plac̾et.
u dñr mala multis modis. Est it̾ malũ ame¬
ruiũ. qr amari sit saporis. Eit ⁊ malũ coci¬
mellũ. qr dulce sit ⁊ purũ qiͣ coctũ mel. ẽ
⁊ malũ cõdiciuũ. qr conditi sit saporis. ẽ ⁊ ma¬
lũ musteũ. qr musto habund. Est ⁊ maiũ
orbiculatũ. qr p̃ cet̾is sit rotũdũ. ẽ ⁊ malũ p̃¬
cox. qr cido mateͣscat. ẽ ⁊ malũ puniceũ. qr sit
rubeũ. foris tm̃. ẽ ⁊ malũ pãnuceũ. qr sit i

Expanded text:
e quidam ‘si tibi cicropio saturata cydonia melle ponantur, dicas: hec malomella placent’. Et dicuntur mala multis modis: est enim malum amerinum, quia amari sit saporis; est et malum cocimellum, quia dulce sit et purum, quasi coctum mel; est et malum conditivum, quia conditi sit saporis; est et malum musteum, quia musto abundet; est et malum orbiculatum, quia pre ceteris sit rotundum; est et malum precox, quia cito maturescat; est et malum puniceum, quia sit rube
Abbreviated transcription (Latin):
inferior. ⁊ apͥͤ male st̃ ẽminentes pardes
sub occłos. sic dicte ꝓpt̾ rotunditatẽ ut p̃dirimꝰ.
xillaris.⁊ ħ̃ re. ⁊ hͥ maxillaris. dens molaris. It
a mala: ħ malobatrũ. qd̾dã unguentũ. a maus.
lauandis sic dictũ. Uñ oratiꝰ in odis. Coronatꝰ
malabatro sirio capillos. It̃ a mala. ħ mãma.
e. qr rocunda ẽ ut mala. Uñ ħ mamilla. le.
ra. pecoꝵ. papille uͦ st̃ capita mãmaꝵ. q̃ sug¬
gentes cõprehend̾t. It̾ a ma̾ma: mamotre ꝑa¬

Expanded text:
erior; et proprie male sunt eminentes partes sub oculis sic dicte propter rotunditatem, ut prediximus; hec maxillaris -e, et hic maxillaris, dens molaris. Item a mala hoc malobatrum, quoddam unguentum a malis lavandis sic dictum; unde Oratius in Odis ‘coronatus malobatro sirio capillos’. Item a mala hec mamma -e, quia rotunda est ut mala; unde hec mamilla -le dra pecorum, papille vero sunt capita mammarum que suggentes comprehendunt. Item a mamma mammotre
Abbreviated transcription (Latin):
lũ matianũ. a loco dictũ. Uñ pͥus ductũ ẽ.
⁊ ẽ malũ cidoniũ. dictũ ab opido crete. ex cu¬
iꝯ pomo cidonicũ cõficit᷑. ẽ ⁊ malũ punicũ.
qr ex punica regione sit ad uectũ . ł qr gra¬
na hãt rubea. qiͣ puniceũ. Idẽ ⁊ malũ gra¬
natũ. qr int̾ corticis rotũditatẽ. gͣnoꝵ cõ¬
tineat unsicitudinẽ. ẽ ⁊ malũ armema¬
cũ. qr ab armenia pͥus sit aduectũ. ẽ ⁊ malũ
ꝑsicũ. qr eã arborẽ pͥmũ in egipto ĩ egip¬

Expanded text:
lum matianum, a loco dictum unde prius advectum est; et est malum cidonium, dictum ab oppido Crete, ex cuius pomo cidonicum conficitur; est et malum punicum, quia ex punica regione sit advectum vel quia grana habeat rubra, quasi puniceum: idem et malum granatum, quia intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem; est et malum armeniacum, quia ab Armenia prius sit advectum; est et malum persicum, quia eam arborem primum in Egipto inserui
Abbreviated transcription (Latin):
pͣtat᷑ imare pelliciũ. ł mare ĩ capite.⁊ fu¬
it ꝓpͥũ nom̃ ciuꝯdã. m ambre fuit cuutas
dicta a nõie illiꝰ.
tenebris uenit᷑ ad lucẽ. Uł mane: amano
as. qr t̃c dies manare incipit. Dñ manies.
ac. i festinare. mane ure. Sñ in enãgłis¬

Expanded text:
pretatur mare pellicium vel mare in capite, et fuit proprium nomen cuiusdam. Mambre fuit civitas dicta a nomine illius. tenebris venitur ad lucem?; vel mane a mano -as, quia tunc dies manare incipit; unde manico -as, idest festinare, mane ire; unde in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hore q̃ suꝑdt: ita destribuent᷑. Ille plane¬
ta qui pͥmã huit hora̾ in die illa : habebit
quit᷑. ħebit pͥmã hora seqͥntit diei. ⁊ ita i¬
le diet tre nõĩabit᷑ ab eo. ⁊ exẽpli grã pona¬
tur qd dies iste hodieruꝰ sit dies salb̾t̾i .sic
reũa ẽ. ⁊ habeat᷑ hordo planetaꝵ diligentͥ
aͥ tał e. habito pͥncipiũ ad suꝑiori. satͣnꝰ.
horã. iupit᷑ scd̾am. mars tciã. sol qͣrtã. ue¬
nꝰ qͥnta. m̾curiꝰ sexta. luna septimã. It¬
tat᷑nꝯ octauã. iupit̾ nonã. mars decima.
col undecima. uenꝯ duo decimã. m̃curio
t̾ciã decimã. luna qͣrtã decima. It sat᷑ns
qͥntadecimã. Iupit̾ decimã sextã. maps¬

Expanded text:
ergo hore que supersunt ita distribuentur: ille planeta qui primam habuit horam in die illa, habebit pquitur habebit primam horam sequentis diei et ita ille dies denominabitur ab eo. Et exempli gratia ponatur quod dies iste hodiernus sit dies sabbati, sicut re vera est, et habeatur ordo planetarum diligenter, qui talis est, habito principio a superiori: Saturnus, horam, Jupiter secundam, Mars tertiam, Sol quartam, Venus quintam, Mercurius sextam, Luna septimam, Saturnus octavam Juppiter nonam, Mars decimam, Sol undecimam, Venus duodecimam, Mercurius tertiam decimam, Luna quartam decimam, item Saturnus quintam decimam, Jupite
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾ari. Oñ saba dicta ẽ q̃dã regio. ꝑꝑ co¬
piã thuris. qͦ dñi ibi uen̾ãt ͦ Uñ sabeꝰ.
a. ui. Dł saba fuit filiꝯ thꝯ. aquo sabei
descend̾tñ saba dicta ẽ ⁊ sabei hi st̃ ⁊
harabes.S abatheni qͥnc̃ astabari dñr:
a cabatha filio thꝰ hũert̃ origine̾ ⁊ nom̃.

Expanded text:
ari, unde Saba dicta est quedam regio propter copiam thuris quo Deum ibi venerantur, unde sabeus -a -um; vel Saba fuit filius Chus, a quo Sabei descenderunt, unde Saba dicta est et Sabei; hii sunt et Arabes. S 9 SABATENI, qui nunc Astabari dicuntur, a Sabata filio Chus habuerunt originem et nom
Abbreviated transcription (Latin):
÷ mutił sarcina nauis. qͥ fol ee delapia¬
bꝯ ⁊ arena. ⁊ geraitat᷑ ibi .l. Uñ pͥma pro¬
ducit᷑ positone s q̃n in metro subtraitatur.
tante saburra. Nec ẽ l mirũ. cũ cõtrariũ ĩ¬
ueniatͦ. Oportet unũ ht̃ .p. Ut te lud̾e opor¬
tet. Opportunꝰ inuenit᷑ hr̃e duo.p. ut op¬
portunꝰ ager. Sabrateria.e. nauis est
piratiea. ł ciuitas. Uñ sabratertiꝰ. a.uĩ.¬

Expanded text:
cina navis que solet esse de lapidibus et arena; et geminatur ibi b, unde prima producitur positione, sed quandoque in metro subtrahitur tante saburram’. Nec est mirum, cum contrarium inveniatur: oportet unum habet p, ‘te ludere oportet’, opportunus invenitur habere duo p, ‘opportunus ager’. S 6 SABRATERIA -e navis est piratica vel civitas, unde sabrateriu
Abbreviated transcription (Latin):
panis leuit̾ ferm̃tatꝰ. qͣn acroagunꝯ.
a choliti grece ceroferarii dicũt᷑ lati¬
nẽ. a depoitandis cereis. q̾n legñd ẽ euã¬
gliũ. ł sacrificiũ offerend̾. ñ ad fugand¬
as tenebͥ. cũ sol t̾c rucilet : s ad signũ le¬
ticie demõstnͣdũ. ut sub tiꝑo luminis cor¬
porał illa lux ost̾ndat᷑ de qͣi eũ głio leg

Expanded text:
panis leviter fermentatus, quasi acroazimus. A 55 ACCOLITI grece, ceroferarii dicuntur latine a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerendum, non ad fugandas tenebras cum sol tunc rutilet, sed ad signum letitie demonstrandum, ut sub typo luminis corporali
Abbreviated transcription (Latin):
adũbia. It̾ ab acuo ħ acꝯ. cus.cui. qr
acuta ẽ. ⁊ ab acum̃. qr nicħ ẽ pene nisi
ĩ uiu s cõpo exacero as .i. abacere pͣga¬
re ⁊ ab aculeo hͥ culex.cis. parua mꝰcła.
ht̃ i in ore fistulã ad mod̾ stimuli. acu¬
lei. qͦ carnẽ terebiat.⁊ sangͥnẽ bibit ⁊
fundit. It̃ ab acuo ħ acies. ciei. qd̾ tͥa si¬
g̾e. acies ferri sumitas. acies occłoꝵ ac¬
um̃. acies er̾citꝰ. eo qd̾ armatꝰ eat ad be¬
llũ. acutis armis. Uñ ħ aciecła.e. dui¬
nutm̃. It̾ ab acuo ad cutĩ adũbiũ .i. acu¬

Expanded text:
adverbium. Item ab acuo hec acus -cus -cui, quia acuta est, vel ab acumen, quia nichil est pene nisi in usu, sed componitur exacero -as, idest ab acere purgare; et ab aculeo hic culex -cis, parva muscula; habet enim in ore fistulam ad modum stimuli, aculei, quo carnem terebrat et sanguinem bibit et fundit. Item ab acuo hec acies -ei, quod tria significat: acies ferri summitas, acies oculorum acumen, acies exercitus eo quod armatus eat ad bellum acutis armis, unde hec aciecula -le diminutivum. Item ab acuo acutim adverbium, i
Abbreviated transcription (Latin):
iI. dicũt qd̾ ab auro aurora fit. qr hãt co¬
lorẽ auri.⁊ ab aurora: auroro. as. aurora
re .i. illuminare. ⁊ ab aurũ ħ aurata .e.
qͥda piscis. qͥ ĩ dapite ħt colorẽ similẽ auro
cõpͣo cũ ĩ.⁊ fit ĩ auro as. ⁊ cũ de.⁊ fit deau¬

Expanded text:
ii dicunt quod ab aurum aurora fit, quia habeat colorem auri. Et ab aurora auroro -as -are, idest illuminare; et ab aurum hec aurata -te, quidam piscis qui in capite habet colorem similem componitur cum in et fit inauro -as et cum de et fit deau
Abbreviated transcription (Latin):
i. uuinũ coctũ. ⁊ despumatũ.⁊ abiotoniũ
nom̃ mulieris. qͣi affrotoniũ.i. uenuscła
⁊ ẽ ĩpositũ cã adulat̾onis. ⁊ ab affros af̾¬
fronitũ .i. sꝑuma nit᷑. de qͦ qͥdã ait. Rus¬
ticꝰ es nescis qͥd greco noĩe dicar. spuma

Expanded text:
t Abrotonium nomen mulieris, quasi afrotonium idest venuscula, et est impositum causa adulationis. Et ab affros affronitum idest spuma nitri, de quo quidamait ‘Rusticus es? nescis quid greco nomine dicar: spuma
Abbreviated transcription (Latin):
it. eneas. qͥ eũ portabat ĩ uagina.Uñt
dictũ ẽ achatẽ fuisse armig̃ũ ⁊ comitẽ
enee. uł aliunde dr fuisse comes illiꝯ.
achos iꝑgrece cura dr̃ latine. in̾ acha¬
tes d̾r fuisse comes enee. qr cura ⁊ solli¬
citudo comitat᷑ reges ⁊ magnates.

Expanded text:
s, qui eum portabat in vagina sua, unde dictus est Achates fuisse comes et armiger Enee; vel aliunde dicitur fuisse comes illius: achos grece, cura dicitur latine, inde Achates dicitur fuisse comes Enee, quia cura et sollicitudo semper comitantur reges et magnates.
Abbreviated transcription (Latin):
ptĩ diuisim. ⁊ cõpo exascio. as .i. dolare
un̾ plautꝰ ĩ aularia. Iã ħ oꝑꝰ exascia¬
tũ ẽ. It ab acuo ꝑ cõpositonẽ ħ meraci
ualde acutꝰ.⁊ acmnacis d̾r illa maneries
ce :̃ cura latine. Iñ ħ accidia .e. id ẽ tͥit¬
icia. sublestia. anxietas. ⁊ cediũ. Uñ
ħ accidiola. le. diminut᷑m. ⁊ accidioso¬

Expanded text:
dolare, unde Plautus in Aularia ‘Iam hoc opus exasciatum est’. Item ab acuo per compositionem hec meraca valde acutus, et acinacis dicitur illa maneries ce, cura latine, inde hec accidia -e tristitia, molestia, anxietas vel tedium, unde hec accidiola -le diminutivum, et accidios
Abbreviated transcription (Latin):
rba ẽ. sẽꝑ iurẽs. spins plenã. fleribili
uirgulto. ĩ cinꝯ ĩmitat̾one arte uestis hor¬
nat᷑. q̃ achantina dr.⁊ alit̾ achantis. Uñ
achalantida.⁊ achalantis auis. q̃ ⁊ cars¬
mati. delicati. amasii. N a cobrices regłe
q̃ tranu̾se asseribꝰ ĩꝑonũt᷑. IA celasis tu¬
nica. ab hum̾is nõ cõsuta. ¶Accipenser
genꝯ piscis.acera offula furato pan¬
is. P acer arbor ĩpar coloribꝰ N Achateõ
uelũ maximũ. ⁊ ĩ media naue cõstitutũ¬

Expanded text:
rba est semper virens, spinis plena, flexibili virgulto, in cuius imitatione arte vestis ornatur, que achantina dicitur, et aliter achantis; unde achalantida et achalantis avis, que et cardmati, delicati amasii. A 60 ACOBRICES, regule que transverse asseribus imponuntur. A 61 ACCLASSIS, tunica ab humeris non consuta. A 62 ACCIPENSER, genus piscis. A 63 ACERA, offula, furatio panis. A 64 ACER, arbor impar coloribus. A 65 ACHATEON, velum maximum et in media nave constitutu
Abbreviated transcription (Latin):
grecũ ẽIħ ablunda .i. palea. N ab do¬
m̃ grece pingnedo porci.⁊ abusiue oĩ¬
ũ carniũ. Iabiotanũ herba ẽ uͭtutẽ
testina hostinaꝵ asꝑitiẽs.abra anci¬
cõuigatonis. ꝓ fac̾e acutũ. Iñ ũbalia ac¬
utor. trix. tio. nis. acco ł passio acuendi.

Expanded text:
ABDOMEN grece pinguedo porci et abusive omnium carnium. A 41 ABROTANUM herba est virtutem testina hostiarum aspiciens. A 44 ABRA, anciconiugationis pro facere acutum. Inde verbalia acutor, acutrix, acutio -onis, actio vel passio acuendi,
Abbreviated transcription (Latin):
riẽti cedit. ł d̾r aer apotoyapen. qi fer¬
at t̾rã ⁊ ferat᷑ ab ea ħ sublima ex hum¬
idis erultatonib corporescũ̾t. ⁊ ex se.
młtas sp̃es redd̾t. nã co̾motꝰ uentũ fac̃
uehem̾ciꝰ cõcitatꝰ ignes ⁊ tonitrua. o¬
tractꝰ nubila. cospisatꝰ pluuiam. cõge¬
latis nubib nue̾. tͣbulenciꝰ ⁊ densiꝯ. cõ¬
gelatis densis nubib gͣndinẽ. diste̾tꝰ ef¬
fic̾ serenũ. nã aerẽ densũ nube̾ ẽẽ. nubẽ
rarã factã ⁊ solutã aerẽ certũ ẽe̾. In acriꝰ

Expanded text:
rienti, vel dicitur aer apotoyapen, quia ferat terram et feratur ab ea; hic sub luna ex humidis exalationibus corporescit et ex se multas species reddit. Nam commotus ventum facit; vehementius concitatus, ignes et tonitrua; contractus, nubila; conspissatus, pluviam; congelatis nubibus, nivem; turbulentius et densius congelatis densis nubibus, grandinem; distentus efficit serenum. Nam aerem densum nubem esse, nubem raram factam et solutam aer
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi sine frigore. Uñ affer. affricꝰ. affrica¬
nꝯ. s distingue. affrẽ dicimꝰ cuẽ. astri¬
cũ uẽtũ. affricanũ negotiatorẽ. Aaffido¬
xe st̃ sentencie. qͣr pars ẽ honesta pars
inhonesta. ut nõ ẽ tua tua uolũtas. ma¬
gna petis pheton. Iaffodillũ albuciũ
euis. in tegrũ sensũ rei ꝓposite scͥbe̾s. sic
dictꝰ aforis q̃ st̃ aꝑcione̾t. parua ⁊ subti¬
ua foramina corꝑis unde sudor emanat
Uñ d̾r. apͥm.a.ũ id ẽ delectabilis ⁊ iocũd̾ᷤ
eo qd̾ in illo m̃se sic pulcrũ tp̃s. ex ꝓdu¬
ctõne fioꝵ. uñ apͥcitas calor. iocundicas
rigore t̾rigoris. ł qr sit aꝑtꝰ celo .s. de

Expanded text:
quasi sine frigore. Unde affer, affricus, affricanus, sed distingue: affrum dicimus civem, affricum ventum, affricanum negotiatorem. A 95 AFFIDOXE sunt sententie, quarum pars est honesta, pars inhonesta, ut ‘non est tua tuta voluntas’, ‘magna petis Pheton’. A 96 AFFODILLUM, albutium evis integrum sensum rei proposite scribens, sic dictus a poris, que sunt apertiones, parva et subtilissima foramina corporis, unde sudor emanat;um idest delectabilis et iocundus, eo quod in illo mense sit pulcrum tempus ex productione florum, unde apricitas calor, iocunditas;rigore frigoris vel quia sit apertus ce
Abbreviated transcription (Latin):
ccłaꝵ q̃ st̃ sub aliqͦ abbate.⁊ ꝓ ip̃a dignita¬
bacꝰ̃.ci. qͣsi decuplat̾o. qr ĩ abaco st̃. xͦᷤ. at¬
tꝯ. sese decupluites. ĩ pͥmo ẽ unitas. ĩ scdo
denariꝰ. ĩ t̾cio centenariꝰ.⁊ ẽ abbacꝯ ł ab¬
bar geomet᷑us tabła qͣm hñt philosophi
uͥͭ figts ĩ pulũe supposito fatiũt. q̃ alio.
d̾r. Nabissus. si. ẽ pro funditas aqͣꝵ. ĩ pone¬
tͣbił. ł spelunca aqͣr latentiũ. uñ fontes
torie. ⁊ dr̃ sic qͣu abulla. eo qd̾ undiq fit.

Expanded text:
sunt sub aliquo abbate et pro ipsa dignitabacus -ci quasi decuplatio, quia in abbaco sunt decem arcus sese decuplantes: in primo est unitas, in secundo denarius, in tertio centenarius; et est abbacus vel abbax geometralis tabula quam habent phisici ubi figuras in pulvere supposito faciunt, que alio 21 ABYSSUS -si, idest profunditas aquarum impenetrabilis vel spelunca aquarum latentium unde fontes torie, et dicitur sic quasi ambulla, eo quod undique sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ.t. ⁊ sñ asꝑpat̾one scͥbit᷑. Nautorii scͥp¬
tores autoꝵ¶Ausculto. as .i. aure̾ sono
culto. Ausculto te atm ẽ. ausculto tͥ .i.¬
sĩplicit᷑ obedio. ⁊ ẽ deriuatũ ab aure ⁊ so¬
no.⁊ culto ꝑ co̾posit̾onẽ. ⁊ fit ethimolo¬
gia.⁊ d̾iuet᷑ ab aure hie aerdrab a¬

Expanded text:
t cum aspiratione scribitur. A 15 AUTORII, scriptores autorum. A 16 AUSCULTO -as, idest aurem sono culto; ‘ausculto te’ activum est, ‘ausculto tibi’, idest obedio; et est derivatum ab aure et sono et culto per compositionem, vel sit ethimologia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuto. s magis cõpo ab ex ⁊ timos qd̾ ẽ
mẽs. qͣsi ex m̾te sic hr̃e. qd coͦpo᷑ cũ ex
⁊ fic eristimo. as .i. puto. uñ u̾balia. Au¬
tumo cũ oĩb suis co̾positis e̾ actm. Nã
usare .i. noĩare.  Aufferre .i. pigrẽ.
segnitulose. plautꝰ. Aufferre ñ abibit
si ego fuste̾ supsero. N autũpnꝰ a cẽpest¬
ate dr᷑ que seꝑe t̾e fit qn folia cadt᷑. ⁊ oĩa

Expanded text:
ex et timos quod est mens, quasi ex mente sic habere; quod componitur cum ex et fit existimo -as, idest puto, unde verbalia. Autumo cum omnibus suis compositis est activum. A 11 AUSARE, idest nominare. A 12 AUFERRE, idest pigre, segniculose. Plautus ‘auferre non abibis si ego fustem sumpsero’. A 13 AUTUMNUS a tempestate dicitur, que sepe tunc fit quando folia cadunt et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cͥtauo. p̾ostea dicimꝰ maioies. Itẽ. pat̾. fi¬
liꝯ. nepos qͣũ natꝰ pꝯ filiũ. ꝓ nepos. qͣsi
ꝓpe nepotẽ. ł porro natꝰ a filio ab nepos.
qͣs longe a nepote. lã serũ gͥ a nepote.
medio ꝓnepote. at nepos tͥnepos. qͣui te¬
tͣnepos. qr pest nepotẽ ẽ qͣrtꝰ ĩ ordine. po¬
tea dicimꝰ minores. Itẽ ab aueo ħ auis

Expanded text:
imus maiores. Item pater, filius, nepos quasi natus post filium, pronepos quasi prope nepotem vel porro natus a filio, abnepos quasi longe a nepote, nam seiungitur a nepote medio pronepote, atnepos, trinepos quasi tetranepos, quia post nepotem est quartus in ordine; postea dicimus minores. Item ab aveo hec avis,
Abbreviated transcription (Latin):
do. Uñ macrobiꝯ de satnalib. Int̾ e¬
honestis. Uideat gͦ qͥlib ⁊ cal̾ce attendat
qs cũctor. aris. ꝓ moiati ł dubitare cũ
om̃ib sius co̾positis deb scͥbi per u. Con¬
cũ oĩb suis cõpositis deb sc̃bi per .s. It̃ a

Expanded text:
do, unde Macrobius De Saturnalibus ‘inter e’. Videat ergo quilibet et caute attendat quod cunctor -aris pro morari vel dubitare cum omnibus suis compositis debet scribi per u; concum omnibus suis compositis debet scribi per o. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
cta. Si tñ nõ sit cõpositio hic ꝓferetur
M. ⁊ dicecur circũ amicta. Cot̾ra ħ no̾
ẽ opposicio de ombio. ł amburo. qr .u. int̾po¬
iũgi. cõgregari. coadunari. cõuenire.
uenerio: dñr t̾c coire. ñ coitꝰ.tus. tu.¬

Expanded text:
feretur m et dicetur ‘circum amicta’. Contra hoc non est oppositio de ambio vel amburo, quia b interpoiungi, congregari, coadunari, convenire, venerio, dicuntur tunc coire, unde coitus -tu
Abbreviated transcription (Latin):
ai.⁊ ẽ unda suꝑior pars aque suꝑior
liqͥr. qr sẽper in motu ẽ. s aqͣ ẽ statiua.
⁊ sine motu. eqͣlis. Unda per se nõ ẽ a¬
qͣ. s aqͣ in qͦdã motu ⁊ agitatione. qͣi
ab eũdo unda uocata. qͣi eiuida. qr sẽꝑ¬
ẽ in motu. Uñ undula. le. ouninutm̃

Expanded text:
 est unda superior pars aque, superior liquor qui semper in motu est, sed aqua est stativa et sine motu equalis; sed unda per se non est aqua, sed aqua in quodam motu et agitatione, quasi ab eundo unda vocata, quasi eunda, quia semper in
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qͦddã instrum̃tũ ligneũ ad find̾nid̾ lig¬
na.⁊ ad firmand̾ stilũ ĩ ferram̃to aliqͦ.ł
in aliare. Similit̾ a coeo qr corat ĩ su¬
muitate .ł qr sui int̾positõne diuisa faci¬
at coire.⁊ ccartari. ad cõsimlitudinẽ
dñt cuneũ ĩ expeditõne dici. ⁊ a cuneꝯ

Expanded text:
 quoddam instrumentum ligneum ad scindendum ligna et ad firmandum stilum in ferramento aliquo vel alia re, similiter a coeo quia coeat in summitate, vel quia sui interpositione divisa faciat coire et coartari, ad cuius similitudinem dicunt cuneum in expeditione dici. Et a cuneus
Abbreviated transcription (Latin):
nꝯ sic: a ꝓfunditate maris. ⁊ a silen¬
cio qd̾ ĩ ꝓfundo maris.Dł ennosigeꝰ
dr̃ ab en̾uos qd̾ ẽ habitator ⁊ siche qd̾
ẽ ꝓfũdũ. qͣiͣ ennosicheꝰ .i. habitator
ꝓfundi. It̾ ab ennos qd ẽ habitator
⁊ pheos qd̾ ẽ pinguedo. dictꝰ ẽ eruphe¬
us. ꝑat̾ ononis. qͥ habuit eũ filiũ de ur¬
ma d̾oꝵ qͦs hospitatꝰ fuerat. qrͣ habi¬
tacio pinguedinis. per quẽ t̾rã intelli¬

Expanded text:
nus sic a profunditate maris et a silennus sic a profunditate maris et a silentio quod est in fundo maris. Vel Ennosigeus dicitur ab ennos, quod est habitator, et siche, quod est profundum, quasi Ennosicheus, idest habitator profundi. Item ab ennos, quod est habitator, et pheos, quod est pinguedo, dictus est Empheus, pater Orionis, qui eum habuit filium de urina deorum quos hospitatus fuerat, quasi habita
Abbreviated transcription (Latin):
atio intestinoꝵ.⁊ fit an̾ ced̾nci flu¬
le intestinũ. qr cibũ taꝙͣ per aliena in¬
testina nulł obstantib faciat pla¬
ugnea qͣ anfora tenecur ꝑy ec ende¬
litia .e. fuit mat̾ sicheł .⁊. añie ⁊⁊ ui¬
terp̃tatur intima etas. ł absoluta
perfectio. Donde marciauꝯ capella.
Doluit saltẽ endelicie ac sołꝰ filiã po¬
stulare. Endror grece : aries latine
Iñ ħ endrõmis. ł endromedes. dis. ues¬
tis uillosa. de arietuus peluib facta
qͥͣ uiduebant᷑ romani cõcra frigꝰ. Ux
endronus dr̃ dupplex uestis. dupplex
palliũ ⁊ forte.⁊ uillosũ ⁊ yemale. Iu
uenałis. Igniłm brume si tp̃r pascas
accip̃ endromedẽ. E noc int̾pretatur
piscis stagneꝰ. nnos int̾pretat᷑ ha¬
bitator. a quo ⁊ sigeũ qͦd qͥtũ mons
iuxta troiã dictꝰ ẽ neꝑtunꝯ ennesige¬
us .i. habitator sitei. illiꝯ ꝓmõtoris.
in quo habebat tẽplũ uixca troiã.Ul
silenciũ. ł latibulũ. ⁊ uocatur neptu¬

Expanded text:
eratio intestinorum, et fit antecedenti flule intestinum, quia cibum, tamquam per aliena intestina nullis obstantibus, faciat prolalignea qua amphora tenetur. E 76 Hec ENDELICIA fuit mater Siches, idest anime, et interpretatur intima etas vel absoluta perfectio; unde Martianus Capella ‘voluit saltem Endelicie ac Solis filiam postulare’. E 77 ENDOR grece, aries latine. Inde hec endromis vel endromedes -dis, vestis villosa de arietinis pellibus facta qua induebantur Romani contra frigus. Vel endromis dicitur duplex vestis, duplex palvenalis ‘igniculum brume si tempore poscas accipit endromedem’. E 78 ENOC interpretatur piscis stagneus. E 82 ENNOS interpretatur habitator; a quo et Sigeum, quod est monsiuxta Troiam, dictus est Neptunus Ennosigeus, idest habitator Sigei, illius promontorii in quo habebat templum iuxta Troiam. Vesilentium vel latibulum; et vocatur Neptu
Abbreviated transcription (Latin):
ri. uentꝰ flans ab ouente. qi ab eco
int̾ eurũ ⁊ austrũ. Folꝰ fuit rex uẽ¬
toꝵ. qͥ qr ex insularũ nebuł ⁊ ex ebu¬
luone echne. ⁊ agitatatione fumi: se¬
dẽs in aroe sua p̃dicebat flabra uento¬
rũ fut᷑a. ab ĩꝑitis uisꝯ ẽ in sua potes¬
tate uentos hr̃e. ⁊ iã fictꝰ ẽ ẽẽ d̾s uẽ¬
toꝵ. ⁊ ab eo dicta ẽ q̃dã regio eolia uix

Expanded text:
i ab eo inter eurum et austrum. E 87 EOLUS fuit rex ventorum qui, quia ex insularum nebulis et ex bullitione Ethne et agitatione fumi sedens in arce sua predicebat flabra ventorum futura, ab imperitis visus est in sua potestate ventos habere et ideo fictus est deus vent
Abbreviated transcription (Latin):
.i. breuis dies. ꝓpt̾ breuitatẽ dierũ. qͣm
tabat᷑ de bracos. It̃ eineras cõpo᷑ cũ epi qd̾
rit᷑. Inde dr̃ ephunera febris simꝑlex ⁊
nõ molesta. q̃ in uno die affligit hoĩẽ
abbreuiatio. cõputatio. calcu latio. Eꝑ
cotidiami actꝯ sc̾bi solẽt. Inuenał. In
cuiꝯ manib ceu ꝑinguia fucina trice¬
rnis ephimerides. & sonat ephimeris
ap̃ nos diurnũ ł cotidianũ. Nã qd̾ latini
dñt diurnũ : greci ephimerida diẽt. It̾

Expanded text:
 brevis dies, propter brevitatem dierum qui tabatur de bracos. Item emeras componitur cum epi,ritur; unde dicitur ephimera febris simplex et non molesta que in uno die affligit hominemabbreviatio, computatio, calculatio; ephicotidiani actus scribi solent; Iuvenalis ‘in cuius manibus ceu pinguia sucina tritas cernis ephimeridas’. Et sonat ephimeris apud nos diurnum vel cotidianum: nam quod Latini dicunt diurnum, Greci ephimerida dicunt. Item
Abbreviated transcription (Latin):
da. undo. das. qd̾ nõ ẽ in usu s conponit᷑
abundo. das. Uñ abundo. a. uͦ .i. abu̾dãs.
abundare d̾iuari ab habeo.⁊ ita dñt abũ¬
dare ⁊ abundꝯ aspirari ĩ pͥma sillaba. qd
oĩ caret u̾itate. It̾ cõponitꝰ  exundo. as .i.
ualde abundare. mundo. as .i. abunda¬
re. repleri. stagnare. si inueniatur cũ
acc̃to. sensꝯ ẽ inundare .i. face̾ inundare.
redũdo. as. recͦ undare. reu̾ti. redire.⁊ ẽ
undo. as. sieutrũ cũ om̃ibꝰ suis cõpositis.
Ẽo cõponitur cũ ad. ⁊ dr̃ adeo. dis .i. ire.¬
tunitas. ł aggressio. s aditũ ẽ locꝯ sacra¬
tꝯ iuxta altare. uñ dabãt᷑ responsa.⁊ dr̃
ab eũdo per cõtrariũ. qr minime licebat
alici adire locũ illũ: nͥ sũmo po̾tifici. It̃
cõpo᷑ abeo.bis. longe ab aliqͦ reced̾e. Uñ ħ
abitio. onis. recessio. Uñ t̾enciꝰ in t̾cia. co¬
media. ꝓpter ħ turba. atq abitio uenit.
⁊ scd̾ ẏsidorũ ħ abies. tis. dr̃ ab abeo. qr¬

Expanded text:
ponitur abundo -as, unde abundus -a -um, idest abundans, abundare derivari ab habeo et ita dicunt abundare et abundus aspirari in prima sillaba, quod omni caret veritate. Item componitur exundo -as, idest valde undare; inundo -as, abundare, repleri, stagnare: si invenitur cum accusativo, sensus est inundare, idest facere inundare; redundo -as, retro undare, reverti, redire. Et est undo -as neutrum cum omnibus suis compositis. Eo componitur cum ad et dicitur adeo -is, ideo; sed aditum est locus secretus iuxta altare ubi dabantur responsa: dicitur ab adeundo per contrarium, quia minime licebat alicui adire locum illum nisi summo pontifici. Item componitur abeo -is, longe ab aliquo recedere, unde hec abitio -nis, recessio, unde Terentius in tertia comedia ‘propter hec turba atque abitio venit’; et secundum Ysidorum hec abies -tis d
Abbreviated transcription (Latin):
mis capitis. Sp̾ ⁊ dicimꝰ dolorẽ capitis. e¬
nuigraneũ ẽẽ. Hec emphiteosis.sis .i. me¬
lioratio.siue cõtͣctꝰ meliorationis. ut cũ qͥ
dat agrũ suũ alicui ut excolat ⁊ meliore¬
t illu̾. iste dat agrũ in emphiceosi. ⁊ ule
accip̃ ĩ emphiteosi.⁊ uidetur ẽẽ cõpositũ

Expanded text:
rmis capitis, unde et dicimus dolorem capitis emigraneum esse. E 62 Hec EMPHYTEOSIS -sis, idest melioratio sive contractus meliorationis, ut, cum quis dat agrum suum alicui ut excolat et melioret illum, iste dat agrum suum in emphyteosin et ille accipit in emphyteosin. Et videtur esse compositum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ or̃ nͥ ⁊ n unerobaptista .e. qiͣ emeroba¬
ꝑtista.⁊ st̃ unerobaptiste qͥdã heretici.
sic dieti. qr cotidie indie uestim̃ta sua
lensia. e. q̃dã passio. sic dicta. qr m̃te
appendẽs : parit̾ ⁊ corpo possideat. Greci ip
cppensionẽ ẽpilensiã uocãt. ħ passio dr̃
caduca. ⁊ laruatio.⁊ morbꝯ comiciał. qr
ap̃ gẽtiles cũ conutioꝵ die cuiꝙͣ accidi¬
ss : coraitia dimittebant᷑. ł qr ex tuno¬
ir. ł uerecũdia repulse. ĩ comutus: sepe
ulũ morbũ ĩ currebãt. cu tãta uis ẽ:
ut hõ ualẽs cõcidat ⁊ spumet. hos nul¬
gꝯ lunaticos uocat. qr per lune cͦsũ cõ¬
tingat eis. ⁊ hĩc ẽpilensicꝯ. ł empilẽsicꝰ¬

Expanded text:
 hic et hec imerobaptista -e, quasi emerobaptista, et sunt imerobaptiste quidam heretici sic dicti quia cotidie vestimenta sua LEMSIA -e, quedam passio sic dicta quia mentem appendens pariter etiam corpus possideat; Greci enim appensionem epilemsiam vocant. Hec passio dicitur caduca et larvatio et morbus comitialis quia apud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur, vel quia ex timore vel verecundia repulse in comitiis sepe illum morbum incurrebant, cui tanta vis est ut homo valens concidat et spumet. Hos vulgus lunaticos vocat quia per lune cursum contingat eis. Et hinc epilemsicus vel epilemsi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fert ensẽ ⁊ ħ ensiciũ .i. occisio. facta
cũ ẽse. E neas .e. Iñ ħͥ eneades. de. filiꝯ
ł nepos ence. ⁊ ⁊ qͥcũq descendert᷑ ab ene¬
a dnr eneade. ut romani ⁊ in subtͣcta
de sillaba: dr᷑ ħ eueas. adis. filia. ł ne¬
ptis enee. It̃ inuenitur ħ eneꝰ .nci. ⁊
m̾ hic enides. de. ⁊ subcͣcta de allaba ab
qdͣ debẽt dici encides. fit ħ eneis. dis .i.
fina ł neptis. S iã hoc uõie magis uti¬
mͣ ꝑ istoria facta de enea. Uñ ub uir¬
guu sic inaiculatur. Incipit encis uͥgilii¬

Expanded text:
cta cum ense. E 84 ENEAS -e, unde hic Eneades -e, filius vel nepos Enee; et quicumque descenderunt ab Enea dicuntur Eneade, ut Romani. Et inde, subtracta ‘de’ sillaba, dicitur hec Eneas -dis, filia vel neptis Enee. Item invenitur hic Eneus -i, et inde hic Enides -e; et, subtracta ‘de’ sillaba ab eo quod deberet dici Eneides, fit hec Eneis -dis, idest filia vel neptis; sed hoc nomine iam magis utimur pro historia facta de Enea, unde liber Virgilii sic intitulatur: ‘incipit Eneis Virgilii
Abbreviated transcription (Latin):
nigina. tis. ẽ sermo fig᷑atꝰ. ł¬
E
obscura locutõ. siue similitudo
ł q̃o occulta ⁊ obsca. q̃ difficile
tractũ.⁊ differt ab allegoria. qr alle¬
coria bis gemina ẽ. ⁊ sub re alia :¬

Expanded text:
NIGMA -tis, idest sermo figuratus vel obscura locutio sive similitudo vel questio occulta et obscura que difficile tractum. Et differt ab allegoria quia allegoria bis gemina est
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b̾are. uuln̾are. plagis afflig̾e.
lanos grece: latine di error ł uaga¬
^ cio. Uñ ħͥ planeta .e.⁊ ħ planũ.¬
ta .e. planeta .i. errãs. planũta.⁊
ore̾ ĩcutiens. Dicũt᷑ gͦ queda stelle pia¬

Expanded text:
are, vulnerare, plagis affligere. P 129 PLANOS grece, latine dicitur error vel vagatio, unde hic planeta -e et hic planunta -e: planeta, idest errans, planunta, errorem incutiens. Dicuntur ergo quedam stelle pla
Abbreviated transcription (Latin):
ito. as.i. sacͥficare. differt̃ tam̃. Sacͥficat:
qͥ sacͥficiũ facit. Litat: qͥ sacͥfitiũ fac̃. ⁊ qd̾
sacͥficio petit ĩpetrat.ñ ũbalia.⁊ ħ li
officio portat gladiũ. ł securĩ añ rege̾. ł ĩꝑatorẽ.
ut ad puniendos reos p̃sto sit. ⁊ dr᷑ lictor : qͣͣ li¬
tor. a litando.c. int̾posita. qr litat ⁊ int̾fiẽ reos.
Uñ ⁊ qͥcũq regi ł iudici. ł alicui p̃sidi. obsecũ¬
t᷑ ad pumentos ros: lictores dñr: It̃ lictor dr̃

Expanded text:
idest sacrificare; differunt tamen: sacrificat qui sacrificium facit, litat qui sacrificium facit et quod sacrificio petit impetrat. Unde verbalia et hoc officio portat gladium vel securim ante regem vel imperatorem ut ad puniendos reos presto sit; et dicitur lictor quasi litor a litando c interposita, quia litat et interficit reos, unde quicumque regi vel iudici vel alicui presidi obsequuntur ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
It alingua ħ lĩguiloca. ce .i. pisas forma hn̾c
lingue.l aguratrix.siue incentatrix mlieri
re. ⁊ ħ subliguiu̾ locꝰ subt̃ liugua ⁊ subtungui¬
ũ dĩ foliũ. ł aliud ad auis sublinga ponit.¬
⁊ cantat ut aues decipiat. ⁊ ħ ⁊ ħ elingu

Expanded text:
Item a lingua hec linguilaca -ce, idest piscis formam habens lingue, vel auguratrix sive incantatrix mulier,re, et hoc sublinguium, locus subter linguam: et sublinguium dicitur folium vel aliud quod quis sub linguam ponit et cantat ut aves decipiat; et hic et hec elingu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ domibꝰ. ⁊ iõ lacunar. dr̃ a lacuna. ł dra lacu
qr testado qͦscã lacꝯ qͣdritos ł rotundos. gipso ł
aliis coloribꝰ depictos ht̃. cũ signis int̾mican¬
lio. Resultant edesq lacusq & inde lacunar
or᷑ cõuĩcto trabiũ. a lacu. qr sic̃ pr̃es iuuili ĩ
uno lacu: ita tbͥiuĩ capita ⁊ lignoꝵ ĩ uno lo¬

Expanded text:
in domibus, et ideo lacunar dicitur a lacuna vel a lacu quia testudo quosdam lacus quadratos et rotundos gipso vel aliis coloribus habet depictos cum signis intermicannde Lucilius ‘resultant edesque lacusque’; et inde lacunar dicitur coniunctio trabium a lacu, quia sicut plures rivuli in uno lacu ita trabium capita et lignorum in uno lo
Abbreviated transcription (Latin):
nu canẽs. Dñ ħ liticina . e. que cũ cornii cantat.
Lito cõponit᷑ collito. as .i. simł litare delito. as. uai¬
de litare. p̃lito. as. añ litare. ꝑlito. as. ꝑfede li¬
tare. relito. as .i. ite u litare. Lito cũ õĩbꝰ suis cõ

Expanded text:
nu canens, unde hec liticina -e, que cum cornu cantat. Lito componitur collito -as, idest simul litare, delito -as, valde litare, prelito -as, idest ante litare, perlito -as, perfecte litare, relito -as, idest iterum litare. Lito cum omnibus suis co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uinũ decut. ⁊ fossa q̃ alio noĩe dr̃ lacuna
⁊ receptaculũ aqꝵ ⁊ differt a stagno.⁊ piscina
stagnũ i ẽ aqͣ stans. artificio hñs pisces. Pisci¬
na ẽ aqͣ stans. artifitio carẽs piscibꝰ. Unde̾ ⁊ dĩ
a pisce per cõtrariũ. Laco ẽ aqͣ stans natalit᷑. ł
par fluẽs. siue hãt pisces̃ siue nõ. Q d̾ at̾ dr̃¬

Expanded text:
qua vinum decurrit, et fossa que alio nomine dicitur lacuna et receptaculum aquarum, et differt a stagno et piscina: stagnum est aqua stans artificio, habens pisces; piscina est aqua stans artificio, carens piscibus, unde et dicitur a pisce per contrarium; lacus est aqua stans naturaliter vel parum fluens, sive habeat pisces sive non; quod autem d
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃tã sũt actiua. ut deifico. magnifico. qͣne
utͣ. ut edifico. domifico. nichilif̾acio. q̾dã depo¬
nẽcia. ut uͥsificor. aris. gͣtificor. aris. ludificor.
aris. ħ tam̃ regłarit᷑ pot̾ dici. qd̾ oĩa cõposita a
facio ⁊ nõibus q̃ ex toto recinẽt lit̾at᷑am ⁊ ac¬
centꝰ su simplicis. ⁊ suꝑ eand̾ sillabã: sũt
neut᷑. ut nichilifacio. floccifacio. lucͥfacio. ⁊
similia. de istis ⁊ de cõpositis ab infinitis sci¬

Expanded text:
sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domifico, nilfacio, quedam deponentia, ut versificor -aris, gratificor -aris, ludificor -aris. Hoc tamen regulariter potest dici quod omnia composita a facio et nominibus, que ex toto retinent litteraturam et accentum sui simplicis et super eandem sillabam, sunt neutra, ut nichilfacio, floccifacio, lucrifacio; et similiter de istis et de compositis ab infinitis sci
Abbreviated transcription (Latin):
tẽcia. ꝑfectõ. iuuigor. agilitas.⁊ cõponitur
mefficax .i. nõ efficax. qͥ nõ pot̾̃ duc̾e ad ef¬
fectũ qd̾ intendit. ⁊ cõꝑatꝰ. It cõponit᷑ infici¬
o. cis .i. detꝰpare. ting̾e. replere. informare
⁊ ꝑtinet ad ꝓprietates ĩtrinsecas. It cõpo¬
nitur cũ in. ⁊ dr̃ inficior. aris. ꝙͣ nõ fat̾
uerũ ẽ. qͣi nõ fat̾i factũ s cõtͣ u̾itatẽ ni¬
datio niti. ⁊ ẽ ꝓpͥe inficiari rẽ debitã ne¬
gare. cũ a creditore deposcitꝰ : Uñ inficia¬
tio .i. debite rei negatio.⁊ płr inficie. aꝵ¬

Expanded text:
tur inefficax idest non efficax, qui non potest ducere ad effectum quod intendit, et comparatur. Item componitur inficio -cis, idest deturpare, intingere, repellere, informare, et pertinet ad proprietates intrinsecas. Item componitur cum in et dicitur inficior -aris, quasi non facere, erum est, quasi non fateri factum, sed contra veritatem mendacio niti; et est proprie inficiari rem debitam negare cum a creditore deposcitur, unde inficiatio est debite rei negatio cum a
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ faber. qiͣ fauer. a faciendo ferrũ. hĩc
postea ħ nom̃ cͣduetũ ẽ ad oĩũ alioꝵ ar¬
tificri. s cũ adiectõne. ut faber ligna
ħ fabrica.ce.ñ ħ fabrilla. le. ⁊ fab¬
ricła. le. dininucã. It̾ a faber. hͥ ⁊ ħ fa¬

Expanded text:
 faber, quasi fafer, a faciendo ferrum; hinc postea hoc nomen transductum est ad alios artifices, sed cum adiectione, ut faber lignarhec fabrica -ce, unde hec fabrilla -e et fabricula -e diminutiva. Item a faber hic et hec fa
Abbreviated transcription (Latin):
lic inueniat᷑ ap̃ cheologos ⁊ in pͥma ⁊ in
scoda ꝑsona. It̃ cĩa cõposita a facio ⁊ nõib
trãsennt ad pͥmã cõuigationẽ. ut deifico.
as. exceptis illis q̃ retuẽt litt̾at᷑am su sum¬
plicis ex toto. ut nichilifacio. q̃ sunt tercie
cõuigationis. cũ suo sĩplici. sic̃ ⁊ oĩa alia cõ¬
posita a facio. E adorfio qd̾ aduunxit de

Expanded text:
licet inveniatur apud theologos in prima et secunda persona. Item omnia composita a facio et nominibus transeunt ad primam coniugationem, ut deifico -as, exceptis illis que retinent litteraturam sui simplicis ex toto, ut nilfacio, que sunt tertie coniugationis cum suo simplici, sicut et omnia alia composita a facio.
Abbreviated transcription (Latin):
sace. domifico. as.2. domũ fac̾e. sacrifico.
as. Uñ ũblia. ⁊ ħ sacrificiũ. cii. ⁊ sacrificu
Iꝯ .a. ii .i. sacrificiũ faciens. Uñ macrobiꝯ
de satͣnalib. pontifex lune obseruabat as¬
pectũ. uisamq regi sacrificulo nũciabat.
fico. as. C õp quoq cũ mititis aliis nõib. q̃
oña cõnum̾are: nec multũ ẽ facile. nec
multũ utile.X noca qd̾ facio cũ in inꝑatiuo
debert facere face : ad diferenciã istiꝯ abłti
face : facit fac. qͣm corrupcionẽ qͥdã ab eo
cõposita retinẽt. qͥdã nõ. qd̾ statĩ liquebit.
It nota qd facio neutrũ ẽ sola uoce. nã si
g̾tõne actiuũ. s qr uox euis deficit in passi¬
uo. lie scdm̃ antiquos inueniat᷑ facit᷑ ⁊ faci¬
at: ideo adiudicatũ ẽ neutro gñ. Nota gͦ
diligent̃ has regulas. Facio neutrũ ẽ.⁊ oiã
ab eo cõposita ⁊ p̃positionib ꝓut donatꝰ ac¬
cepit p̃positiones. si desinãt ĩ o. actiua sunt.

Expanded text:
facere; domifico -as idest domum facere; sacrifico -as, unde verbalia, et sacrificium -cii, et sacrificulus -a -um, idest sacrificium faciens, unde Macrobius De Saturnalibus ‘pontifex lune observabat aspectum visamque regi sacrificulo nuntiabat’;fico -as. Componitur quoque cum multis aliis nominibus que omnia connumerare nec multum est facile nec multum utile. Et nota quod facio, cum in imperativo deberet facere face, ad differentiam istius ablativi face, facit fac, quam corruptionem quedam ab eo composita retinent, quedam non, quod statim liquebit. Item nota quod factivum est , sed quia vox eius deficit in passivo, licet secundum antiquos inveniatur facitur et faciar, ideo adiudicandum est neutro generi. Nota ergo diligenter has regulas. Facio neutrum est et omnia ab eo composita et prepositionibus, prout Donatus accepit prepositiones, si desinant in -o activa inveni