comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ dulichius U exasse rates. ꝑ tapinosim dictũ est nã nõ uexauit sed
euertit. quod probus uult hac ratione defendẽ dicens uexasse uenirt
ab co. quod est neho uecto. uexo ut uexasse sit portasse & sine dubio pro
furtũ promethi pro promethei. Tereus aũt rex irachũ fuit ꝗcũ pãdionis
regis athenaꝵ filiã prognẽ noiẽ duxiss& uxorẽ & postaliꝗtũ tempus ab
Ille tñ in ueste suo cruore descriptã missit sorori. qua re cognita progne
Ithim filiũ interemit & patri epilandũ apposuit: postea in aues omẽs
mutati sunt: Tercus in xpupam ithis in phasianũ. progne in yrũdic̃m

Expanded text:
 Vlixis. 'vexasse rates' autem per tapinosin dictum est; nam non vexavit, sed evertit. quod Probus vult hac ratione defendere, dicens 'vexasse' venire ab eo, quod est 'veho, vecto, vexo', ut 'vexasse' sit portasse et sine dubio pro Pandionis Athenarum regis filiam Prognem nomine duxisset uxorem et post aliquantum tempus ab tamen rem in ueste suo cruore descriptam sorori misit. Qua cognita Progne Itin filium suum interemit et patri epulandum apposuit. Postea omnes in aues mutati sunt: Tereus in upupam, Itis in fassam, Progne in hirundinem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣꝙͣ in par sit ĩgeniũ meũ laudibus tius. nã tue laudos merent᷑ expͥmi
sopholeo tm̃ coturno. Sophocler aũt fuit tragediog̃phus altisonus A te pͥn¬
lauros : allegoricos &̃ dicit. debe ẽi carm̃ meũ flore̾s inter tuos plures tri¬
ũphos nã uictores ĩꝑatores lauro. hedera coronabãt pocte uerccũ de aũt
statim simulat quę disceiẜat. et bñ oñdit amatorem iota nocte iugilasse si¬
quidem ortũ luciferum pͥmus aspexit et ad cũ ꝗpꝑe ut adueneris stellam

Expanded text:
 inpar sit ingenium meum laudibus tuis; nam tuae laudes merentur exprimi Sophocleo tantum cothurno. Sophocles autem tragoediographus fuit altisonus. alii l. allegoricos dicit: debet etiam carmen meum florere inter tuos plures triumphos. nam victores imperatores lauro, hedera coronantur poetae. verecunde autem  simul atque decesserat. et bene ostendit amatorem tota nocte vigilasse, siquidem ortum luciferum primus aspexit et ad eum, quippe ad Veneris stellam,
Abbreviated transcription (Latin):
inter se magna discordia. Modo gͦ uirgilius poctaꝵ more miscuit sa
bulas. & nomen posuit pro nomine. ut dice̾t scyllã Nisi pro phorci: si¬
cut alibi domitus pollucis hẽnis cillarus cũ custos equoꝵ domitor
fuerit. Item & manibus progne pectus signata cruẽtis . cũ philomenę
nõ progne abscissa sit lisigua. Nut certe sit histeron protheron. ut qĩ utri¬
usq fabulȩ̨ uideat̾ facere cõmemorationẽ ut intelligamꝰ Quid loquas¬
an scyllam nisi quã fama secuta candida succintã latrantibus inginã
mõstris Dulidnas uexasse rates: aut cerie bis accipiamiis ꝗd loquaraut
scyllã nisi. aut quã fama secuta est: unde est illud ĩpmo: non ignara

Expanded text:
inter se magna diinter se magna dibulas et nomen posuit pro nomine, ut diceret 'Scyllam Nisi' pro 'Phorci' — sicut alibi domitus Pollucis habenis Cyllarus , cum Castor equorum domitor fuerit; item et manibus Procne pectus signata cruentis , cum Philomelae, non Procnes, abscisa sit lingua —: aut certe sit hysteroproteron, ut quasi utriusque fabulae videatur facere commemorationem, ut intellegamus 'quid loquar Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est, candida succinctam latrantibus inguina monstris, Dulichias vexasse rates': aut certe 'aut' bis accipiamus 'quid loquar aut Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est', ut est illud in primo non ignara
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑita diuinandi interse hũisse certamen. & cum de pomoq nuo
arboris cuiusdam contenderẽt stetit gloria mopso. cuius rti dolore cil¬
cas interit hoc cuphorionis continent carmina. quę gallus trãstu¬
ut in ẜmonẽ latinũ unde ẽ illud in fure ubi gallus iaꝗt ibo eical¬
chidico quȩ sunt mihi condita uersu carmina: nã calchis cuntas ẽ
deus marinus dũ ip̃e amaret᷑ a. circe. & illã cõtemnẽt illa irata sonteno
in qͦ scyua se solebat ablue̾ infecit uenenis inquẽ cũ descendigo& puel¬
li media sui ꝑte inferas mutata ẽ: hanc postea glauicus itcit dcã mari
fuit nisi regis Megarensiũ fila contra quos deuictis iã athenielibus
pugnard Minos ꝑꝑ filii andrgei interitũ quẽ atheriẽ& Megorees
dolo necauerũt amatꝰ a soylla est nisi silia q̃ ut hosti potrei placẽ comã
purpureã parenti abscissam ei obtulit: quã nisus ita bũerat cõsetratã
Minoe contempta dolore ĩ auẽ cõuersa est & nisus extinctus miẜatio

Expanded text:
de peritia divinandi inter se habuisse certamen: et cum de pomorum arboris cuiusdam contenderent numero, stetit gloria Mopso: cuius rei dolore Calchas interiit. hoc autem Euphorionis continent carmina, quae Gallus transtulit in sermonem latinum: unde est illud in fine, ubi Gallus loquitur ibo et Chalcidico quae sunt mihi condita versu carmina ; nam Chalcis civitas est deus marinus, dum ipse amaretur a Circe et eam contemneret, illa irata fontem, in quo se Scylla solebat abluere, infecit venenis: in quem cum descendisset puella, media sui parte in feras mutata fuit Nisi, Megarensium regis, filia; contra quos dum deuictis iam Atheniensibus pugnaret Minos propter filii Androgei interitum, quem Athenienses et Megarenses dolo necauerant, amatus est a Scylla, Nisi filia. Quae ut hosti posset placere, comam purpuream parenti abscisam ei obtulit, quam Nisus ita habuerat consecratam, Minoe contempta, dolore in auem conuersa est et Nisus extinctus deorum m
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio Mineruȩ gelum ascendisse. & adhibita facula ad rotã solis ignẽ
ẽ horatius dicens: postignẽ ętherea domo subductũ manes & noua
febriũ ĩ cubuit cohors ip̃m & prometheũ ꝑ Mercuriũ ĩmõte causo li¬
gauerũt ad saxum & addhibita estaquila. quę euis cor exedẽt Hec
mus fuit. unde & prometheus dictus ano tucroqun Scias i a
ca asyrios uicinus pene si deribus: unde & maiora astra demõstrat. et
diligenter cor ortus occisusq sig̾sicat. Dicit̃ aut̃ aꝗlã cor euis exedere
qr doc est solicitudo nã ille effectus sideꝵ & omẽs aphenderat motꝰ
& hoc qr ꝑprudentiã facit duce Mercuno ꝗ prudennę & rationis est
nã quadam arte ab eo de mõstrata suꝑnus ignis elliciebat᷑. ꝗ mortalib
profuit : donec bñ cousi sunt nã postea malo hoĩum usu ĩꝑnitiem
corũ uersus est sicut ĩ liuio lectũ est de sullo hostilio ꝗ eo igne exustꝰ
est cum oĩbus suis. Numa uero pompiluis ĩpune eo usus est im̃ ĩsacris

Expanded text:
auxilio Minerue celum ascendisse et adhibita facula ad rotam solis ignem am Oratius tangit dicens: post ignem etheria domo subductum <macies> et noua febrium terris incubuit cohors. Ipsum etiam Prometheum per Mercurium in monte Caucaso religauerunt ad saxum et adhibita est aquila, que eius cor exederet. Hecmus fuit unde et Prometheus dictus est, id est a ca Assirios uicinus pene sideribus, unde etiam maiora astra monstrat et diligenter eorum ortus occasusque significat. Dicitur autem aquila cor eius exedere,  est sollicitudo, qua ille adfectus siderum omnes deprehenderat motus. et hoc quia per prudentiam fecit, duce Mercurio, qui prudentiae et rationis deus nam quadam arte ab eodem monstrata supernus ignis eliciebatur, qui mortalibus profuit, donec eo bene usi sunt: nam postea malo hominum usu in perniciem eorum versus est, sicut in Livio lectum est de Tullo Hostilio, qui eo igni exustus est cum omnibus suis; Numa vero Pompilius impune eo usus est tantum in sacris
Abbreviated transcription (Latin):
& solis filias. quȩ dũ extinctũ fratrem flerent cõuerse sunt in arbores
est aũt canentis laus ut quasi nõ factã rem cantarent. sed ip̃e ei cantãdo
facẽ uideat᷑ ⁊ mare corticis: alibi ait raptus de subere cortex: quod ma
on mons est boctiȩ̨. quę & aonia dicit de hoc plurima cadunt tlu
ad cȩteras esse dediictũ et illic factũ ce poctã. a ssurrexei̾t. lxnorem¬

Expanded text:
et Solis filias, quae dum extinctum fratrem flerent, conversae sunt in arbores: autem est canentis laus, ut quasi non factam rem cantare, sed ipse eam cantando facere videatur. sane on mons est Boeotiae, quae et Aonia dicitur. de hoc plurima cadunt flumad ceteras esse deductum et illic esse factum poetam. qui elegos scr
Abbreviated transcription (Latin):
aut timentibus nã timidus est qui semꝑ tunet timens uero ꝗ ad tẽpꝰ
sormidat ex ciusa: Aut re uera rimidus.ꝗ pueris ꝑ ętatem nãliter tinor
quod ideo dicit qr cũ emithei uolũt tm̃ uidẽt᷑ & fauni nymphe silenꝰ
põt & aliter intelligi soluite me. sufficit n. ꝙ talis uobis usus sum ut
&ligari possim a liud mercedis erit. nymphe minat᷑ stuprũ latenter
tithim &cantilene. Motare ocumina quertus. qr quasi hoc genus saltatiotus
consueuerat cantare et hoc dicit non tm̃ isti montes gaudetit cantanteapol¬
line uel orpheo qͣtum cantate sileno lȩtatus est iundus. Namq etiam
pauilopost dicturus est . et inuito processit uesper olytpo uatne qd ebat
origine nama alii dnt̃ oĩã exigne procreari. ut atiaxagoras. alii ex huinio¬
ut Empedodes ẜm quem ait lucretius eximbri aerraatoaere uasicuit¬

Expanded text:
aut timentibus; nam timidus est qui semper timet, timens vero qui ad tempus formidat ex causa: aut re vera 'timidis', quia pueris per aetatem naturaliter timor fauni, nymphae, Silenus. potest et aliter intellegi: solvite me; sufficit enim, quod talis vobis visus sum, ut etiam ligari possim. Ad v. 26 huic aliud mercedis erit nymphae minatur stuprum latenter: tionis adsignat. motare cacumina quasi hoc genus saltationis consueverat canere. et hoc dicit: non tantum isti montes gaudent cantante Apolline vel Orpheo, quantum cantante Sileno laetatus est mundus: namque etiam paulo post dicturus est et inviorigine: nam alii dicunt omnia ex igne procreari, ut Anaxagoras; alii ex umout Empedocles, secundum quem ait Lucretius ex imbri, terra atque ani
Abbreviated transcription (Latin):
chaonias dicunt aqla ueniente colũbas. Minoran. auguria maiorib
cedũt icc ullaꝵ sunt uiriũ. lic& proꝑa sint. chaonias aut epyrothicas
In epyro n dicit nemus fuieee in quo mñaa dabant colũbe quod ideo
euigie qr lingua thesila peliades. & colũbe et uaticinatrim dicunt᷑¬
uacũꝗ rõne subaudi et bñ auguni peritiã datei dequos̃ ait bis ggo
scpe lupũ ficri &se cõdere siluis Merĩ sȩpe aĩas imis excine sopuloris
abilice cortux ho ad augurale ꝑtinet disciplitã. Augures n deligñt
spatia lituo di ei dant nomĩa ut pͥma ps dicat᷑ anthier posterior po¬
sbida litip dextera t snistra siodo ergo cornĩce demilla ꝑte harit
uenire dicit sed ab anticha ad sinistrim ꝑtem uolasse et in caua ilio¬
saesiuiitiũ poescisionis fore oñdit ꝑ milites clamore gaudentts it licb
sicut comicem nã hec auis & clamore Ietat̃ et alias treqñter inuadit
Noc ergonũc dicit augurio se esse adinonitũ ut abstineret ab occurlli

Expanded text:
chaonias dicunt aqvila v. c. minora enim auguria maioribus cedunt nec ullarum sunt virium, licet priora sint. 'Chaonias' autem Epiroticas: nam in Epiro dicitur nemus fuisse, in quo responsa dabant columbae: quod ideo fingitur, quia lingua Thessala peliades et columbae et vaticinatrices vocantuacumque ratione. et bene augurii peritiam dat ei, de quo supra ait his ego saepe lupum fieri et se condere silvis Moerim, saepe animas imis excire sepulchris ane hoc ad auguralem pertinet disciplinam: augures enim designant spatia lituo et eis dant nomina, ut prima pars dicatur antica, posterior postica, item dextra et sinistra. modo ergo cornicem de nulla harum parte venisse dicit, sed ab antica ad sinistram partem volasse et in cava ilidentes et litibus, sicut cornix est: nam haec avis et clamore laetatur et alias frequenter invadit. hoc ergo nunc dicit, augurio se esse admonitum, ut abstineret ab occursu
Abbreviated transcription (Latin):
uel a Meccnate h ec quoq uił lic& uilia sicuit shectriti et hoc dicit. si
quis lic& rustica legere fuerit ista dignatus tuas tñ laudes inueniet
nce n. pagina ulla apollini est gratior ꝙͣ quę uari nomen gessit ĩtitu¬
lo quod ideo dicit. ꝗr hanc eglogã constat in honorem uari esse cõscri¬
ptam: dicit aũt ingenti fauore a uirgilio esse recitata adeo ut cũ eam
ascaniũ postta transtulit sicut comentatores loquũt. Pergut pierides.
hortatur musas ad referenda ea quę silenus cantauerat pueris nam
uult exeq sectam epicurea quam didecerat tam uirgilius ꝙͣ uarũs
docenie sirone & quasi sub persona sileni sironem inducit loqñtem
Cromĩ aũt & masilon se & uarum nult accipi quibus idco ꝯiũgit
puellã ut oñdat plenã sectã epicurcam quę nihil sine uoluptate iuili
esse ꝑsectum Cromis & Masilus isti pueri satiri sunt. Enflatũ ucnas. in¬

Expanded text:
em vellit'. haec quoque videlicet vilia, sicut Theocriti. et hoc dicit: si quis, licet rustica, legere fuerit ista dignatus, tuas tamen in his laudesnec enim pagina ulla Apollini est gratior, quam quae Vari nomen gestat in titulo: quod ideo dicit, quia hanc eclogam constat in honorem Vari esse praescriptam. dicitur autem ingenti favore a Vergilio esse recitata, adeo ut, cum eaAscanium transtulit, sicut commentatores loquuntur. Ad v. 13 pergite pierides hortatur musas ad referenda ea, quae Silenus cantaverat pueris: nam vult exequi sectam Epicuream, quam didicerant tam Vergilius quam Varus docente Sirone. et quasi sub persona Sileni Sironem inducit loquentem, Chromin autem et Mnasylon se et Varum vult accipi. quibus ideo coniungit puellam, ut ostendat plenam sectam Epicuream, quae nihil sine voluptate vult esse
Abbreviated transcription (Latin):
natus est a urem nellit .i. mouit. ut alibi postesq a cardine uellit. Aurc
aũt ideo qr memonę consecrata est ut frons genio digin minenię. ge¬
ducitur intenuitatem. Nunc ego: ordo est nũc ego agrestem ienui me¬
ditibor arundine musam .i. carmen rusticũ scribam. Namq suꝑtibi erũt
suꝑhabũdauit. tibi inquit o Uarre ꝗ ambiant tua facta describe̾ hic aũt
uanis germanos uicerat: & exinde fuerat maximã gloriam &x pecuniam
consecutus ꝑ quem uirgilius meruerat plurima Et tristia condẽ belia:¬

Expanded text:
natus est. aurem vellit id est movit: alibi postesque a cardine vellit . 'aurem' autem ideo, quia memoriae consecrate est, ut frons Genio, digiti Minervae, gepraepararet. Ad v. 6 nunc ego ordo est 'nunc ego agrestem tenui meditabor harundine musam', id est carmen rusticum scribam. namque super tibi erunt superabundabunt tibi, inquit, o Vare, qui ambiant tua facta describere. hic autem Varus Germanos vicerat et exinde maximam fuerat et gloriam et pecuniam consecutus: per quem Vergilius meruerat plurima. alii Varum e
Abbreviated transcription (Latin):
efficaces legati ꝑsicẽ auro. prece: promissionie. pacem ab troiano iege petendã. sic̃ ã supdixpnus
cum & ꝑ gerũdu modũ aliquid dicimus ꝑactm̃ elocutioem formemꝰ nat̾e est lucre. ete rnas¬
consolari debuit aut desendẽdȩ rei .p. curã aut aliud inire cõsiliũ. fatalem eneã minifesto
numine ferri. odo ꝑniciosuta omĩbus ęneam M⁊ anifesto numine. manisesto deoer uidicio ad
italiam uenisse numinũ ita testat᷑ quã cognoscinꝰ tantoꝵ cede sociosa lta intra limiriaa
cogit. Querit᷑ curad pͥuatã domũ cõuocetur senatus ꝗ nõ nisiad puͣ. et angurato cõdita laa¬

Expanded text:
 quae possent efficaces legati perficere auro, precibus, promissione. PACEM TROIANO AB REGE PETENDVM sicut etiam supra diximus,  quae possent efficaces legati perficere auro, precibus, promissione. PACEM TROIANO AB REGE PETENDVM sicut etiam supra diximus, cum per geruSE LATINVS qui aut consolari debuit, aut defendendae reipublicae aliud inire consilium. FATALEM AENEAN MANIFESTO NVMINE FERRI modo perniciosum omnibus Aenean, ‘Manifesto numine’ id est manifesto deorum iudicio, ad Italiam venisse, numinum ira testatur, quam cognoscimus tantorum caede sociorum. ALTA INTRA LIMINA COGIT quaeritur cur ad privatam domum convocetur senatus, qui non nisi ad publica et augurato condita l
Abbreviated transcription (Latin):
aliud uerbũ pendet ex altero. confu serliebãt ossi fecis aut qr dix̃ suił mulios crematos. aut si
de cineribus eruebint. Tepidosq onerabant aggere terre:hypillage est hoc est ossa tepida
prediuitis. more gco eprtheton ĩ xgruũ ho loco ĩposuit. et longȩ pars maxĩa luctus. ualde et lax ẽ
filios aut maritos aut fr̃es. iuibent. uolũt exposcunt. Angrauat: maiorẽ ĩuidiã concitat. Re.¬
statuasrestificatus etiam legaro& sidem ꝗ cũ co fuerunt. Sbumbrat. subaudi iurnũ. Tuetue.
defendit. et est rranslatio ab arboribꝰ hoc aũt dic̃ amore regine ad fauorem popula rẽ płimum
proderat turno neritis susteritat fama trophocis: qr multos occiderat ut &̃ ip̃e dcũtus ẽ. Eocc suꝑ.
in suꝑ. ad tumulationem maloꝵ Nesti. hoc sermone eos nil egisse sig̃t magna diomedisab urbe:

Expanded text:
aliud pendet ex alio. CONFVSA RVEBANT OSSA FOCIS aut quia dixit simul multos crematos: aut si aliud pendet ex alio. CONFVSA RVEBANT OSSA FOCIS aut quia dixit simul multos crematos: aut si emata. ‘Ruebant’ autem de cineribus eruebant. TEPIDOQVE ONERABANT AGGERE TERRAE hypallage, hoc est ‘ossa tepida’. PRAEDIVITIS more Graeco epitheton incongruum huic loco posuit. LONGE PARS MAXIMA LVCTVS valde: et hoc est GRAVAT maiorem invidiam concitat. TESTATVR testificatur etiam legatorum fidem, qui cum eo fuerunt. OBVMBRAT subaudis ‘Turnum’: tuetur, defendit. Translatio ab arboribus. Hoc autem dicit: amor reginae ad favorem popularem plurimum proderat Turno. MERITIS SVSTENTAT FAMA TROPAEIS quia multos occiderat, ut etiam ipse dicturus est. ECCE SVPER insuper, ad cumulationem malorum. MAESTI hoc sermone eos nihil egisse significat. MAGNA DIOMEDIS AB VRBE
Abbreviated transcription (Latin):
habe̾ debuerint. Cincti. instructi. decurrẽ rogos: procirca rogos currẽ. Bñ aũt ait decurrẽ
bi uelat in feruidꝰ axis. horaniꝰ. metaq feruidꝰ euitata rotis. mon felicia tela: ꝗbus sic defendẽ¬
saq lecta cado texit coryneus abeno ⁊ aptas. raptĩ adductas Nã pꝰ inducias ripẽ nõ poterãt ant
in agros ꝗ n. e lonģinquo uenerũt referri nõ poterat addi xrbiq remutũt deest unicuiꝙ
et meminit antique consuetudĩs. Nam ante etiam homines ĩciuitate sepeliebant᷑. quod
postea dnello con sule Senatus prohibuit et legauit nequis in urbe sepeliret. Unde imperato¬
res et uirgines ueste qr legibis nõ tenẽt̃ inciuitate bent sepulcra. Deniq & naentes iurgĩẽs¬
uestę. licet uiue. tñ intri urbem scelerato ĩ campoobruebant. hoc honore. ꝗr neo numero ns

Expanded text:
habere debuerint. CINCTI instructi. DECVRRERE pro ‘circum rogos cucurrere’. Bene autem ait ‘decurrerhabere debuerint. CINCTI instructi. DECVRRERE pro ‘circum rogos cucurrere’. Bene autem ait ‘decurrerbi "volat vi fervidus axis" , Horatius "metaque fervidis evitata rotis" saque lecta cado texit Corynaeus aeno" . Ad v. 198 Raptas raptim advectas; nam post indutias rapere non poterant: aut in agros qui enim e longinquo venerant, referri non poterant. urbique remittunt deest 'unicuique'. et meminit antiquae consuetudinis: nam ante etiam in civitatibus sepeliebantur, quod postea Duellio consule senatus prohibuit et lege cavit, ne quis in urbe sepeliretur: unde imperatores et virgines Vestae quia legibus non tenentur, in civitate habent sepulchra. denique etiam nocentes virgine ‘nec numero’: nam
Abbreviated transcription (Latin):
est unde male est ĩ usu custodiȩ audiũt. cõstituẽ pyras. pyra est lignoꝵ genes. Rous
Item sbiegtis q igniib arris tercircũ accensos decunẽ rogos. Item postea semiustaq seruãt
busta. Nõre tulere patrũ. qr apud uarias gentes diuerꝰsa nierũt genera sepulturt. Inde est
ꝙ ali obruũt᷑: alii exuriũt: alii proprias remittunt᷑ ad prĩas. Alii ꝑdiem ut nũc isti alũ ꝑ
noctem. ut s̃. pallas. et ꝑite has uarietates uirgiliꝰ posuit. Nãq heraclitus ꝗ omĩa uult ex igne
constare dici debe̾ corpora in ignem resolui. Tales uero ꝗ ꝯfirmat oĩã ex humore creari dicit
obruendi corpora ut possint he more resolui: agnibus atris: Atqui ignes atri non sũt. sed
epithxton trax̃ de negotio: ut atris dicẽt. hoc est funebrib ut paulopꝰ moestũ funeris ignẽ .i. fu
aincni fulgentibus armis: frustra hoc epitheton notant Critici: qĩ circũ euntes rogos alia arma

Expanded text:
tur, usurpatum est. Vnde male est in usu ‘custodiae audiuntur’. CONSTITVERE PYRAS ‘pyra’ est lignorum congeries; ‘rogus’ item ‘subiectisque ignibus atris ter circum accensos decurrere rogos’, item postea ‘semustaque servant busta’. MORE TVLERE PATRVM quia apud varias gentes diversa fuerunt genera sepulturae, inde est quod alii obruuntur, alii exuruntur, alii proprias remittuntur ad patrias; alii per diem, ut nunc isti, alii per noctem, ut supra Pallas. et perite has varietates Vergilius posuit: namque Heraclitus qui omnia vult ex igne constare, dicit debere corpora in ignem resolvi. Thales vero qui confirmat omnia ex umore creari, dicit obruenda corpora, ut possint in umorem resolvi. ignibus atris atqui ignes atri non sunt; sed epitheton traxit de negotio, ut 'atris' diceret, hoc est funebribus, ut paulo post "maestum funeris ignem" CINCTI FVLGENTIBVS ARMIS frustra hoc epitheton notant critici, quasi circumeuntes rogos alia arma
Abbreviated transcription (Latin):
addidit ꝙ uicti possunt ĩuocare certamen haud asꝑtanda iusta non contemnẽda sepulauȩ
et bñficiũ generałr debetur uniuersis. Insuꝑ addidit accumulat uerbis bñficiũ dicens
pacem se etiam uiuis uelle p̃stare pacem aũt ideo defunctis: qr ait nullũ cũ uictis certamẽ¬
et e .c. et pax mortuoꝵ sepultura est unde eligit uerbum utrisq aptum. quȩ nam: quãta
et qualis Nam miratitis est n ͨ n dubitat cũ ipẽ dicat indigna Implicuit: ĩuoluit ĩuitos
nec ueni: nec uenissem tempiis pro tprẽ. nec bellũ cũ gente gero. sed cũ Turno ꝑ quod eorũ
caprat fauorem: buic morti: de mõstratiue q̃ĩ oñdit iacentes. Si bellũ sinu

Expanded text:
addidit, quoniam victi possunt innovare certamen. HAVD ASPERNANDA iusta, non contemnenda: sepulturae enim beneficium generaliter debetur universis. INSVPER ADDIT accumulat verbis beneficium, dicens pacem se etiam vivis velle praestare. Aut ideo defunctis, quia ait supra «nullum cum victis c.», et mortuorum pax sepultura est. Vnde elegit verbum utrisque aptum. QVAENAM quanta et qualis: nam mirantis est; nec enim dubitat, cum ipse dicat ‘indigna’. INPLICVIT involvit invitos. NEC VENI pro ‘nec venissem’: tempus est pro tempore. NEC BELLVM CVM GENTE GERO ‘sed cum Turno’: per quod eorum captat favorem. HVIC MORTI δεικτικῶς, quasi ostendit iacentes. SI BELLVM
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑ se pleniũ est et secu& sig̃t ut crebrisꝗ bipẽnib instat. ⁊ obora: mõgenus ẽ ligni Nam ẽ
inter spẽalia nom inatũ. plaustris gementib sub pondere sonantib que mõ uictorem latio pal
antea ꝑ noctem cidaueri prefiinerabant᷑ cum faculis rapuẽ faces: raptim et festinantꝰ di
sco. posito pallantis pheretro nam antyptosis est non hec o palla dederas promissi parenti: dupꝰ¬
exposino est aut .n. hoc dic̃ non mihi talia promittebas ut crederem te cauti dimicaturũ
ut in telligamus proficiscentem promississe prĩ uictoriã cedem hostiũ plurima spolia ꝗenĩ
hec cogitatꝰ cautele obliuiscit᷑ auiditite uĩcendi. fut certe non ꝓ non ne nẽpe accipiamꝰ ut ĩ fercti.

Expanded text:
nis per se plenum est et securim significat, ut «crebrisque bipennibus i.». ROBORA modo genus ligni est: nam est nis per se plenum est et securim significat, ut «crebrisque bipennibus i.». ROBORA modo genus ligni est: nam est inter specialia nominatum. PLAVSTRIS GEMENTIBVSantea per noctem cadavera funerabantur cum faculis. RAPVERE FACES raptim et festinanter tuOSTO Pallantis feretro: nam antiptosis est. NON HAEC O PALLA DEDERAS PROMISSA PARENTI expositio est. aut enim hoc dicit: non mihi talia promittebas, ut crederem cautius te dimicaturum; ut intellegamus proficiscentem Pallantem promisisse patri victoriam, caedem hostium, plurima spolia; qui enim haec cogitat, cautelae obliviscitur aviditate vincendi. aut certe 'non' pro 'nempe' accipiamus, ut in Terentio
Abbreviated transcription (Latin):
excepnone pollicetus dicens. si uolũtatẽ nr̃am fortuna comitet᷑. ⁊cedera turuus. uel cõugis
uel amicitia&. fatales moles: qr audierat si fata locũ sidettiq dedissent. Saxi. troiatia. ambi¬
niose ait. qĩ troianis fatalt̃ debita. pepigere dies: pacti sunt. Nam ab eo ꝗ est paciscor et pe¬
pigi et pactus sutai fac̃ sic̃ ab eo qđ ẽ parco & parsi et pepti. pace sequestra.: media &i tertiporali
Nam sequester est medius inter duos altercantes apud quem aliqd ad tempus se ponit᷑. pacem gͦ
sequestrim inducias dic̃ .i pacem tem poralt̃ et mediam inter bellũ p̃teritũ et sutuieixtiꝗim
pune latini: Apud maores magna erat cura fidei adeo ut interporsenã et romanos factis ĩdu¬
tus cum ludi circenses in urbe celebrarent᷑ ingressi hostiũ nõ nulli uirili certamine cõtẽ¬
derent et uictores coronarent. ferro bipẽni: ad epithetoa transtulit nomen ꝓpum Nã bipen¬

Expanded text:
exceptione pollicetur dicens, si voluntatem nostram fortuna comitetur. FOEDERA TVRNVS vel coniugii vel amicitiarum. FATALES MOLES quia audierat «nisi fata locum s. d.». SAXA TROIANA ambitiose ait, quasi Troianis fataliter debita. PEPIGERE DIES pacti sunt: nam ab eo quod est ‘paciscor’ et ‘pepigi’ et ‘pactus sum’ facit, sicut ab eo quod est ‘parco’ et ‘parsi’ et ‘peperci’. PACE SEQVESTRA media ac temporali; nam sequester est medius inter duos altercantes, apud quem aliquid ad tempus seponitur. ‘Pacem’ ergo ‘sequestram’ indutias dicit, id est pacem temporalem et mediam inter bellum praeteritum et futurum. MIXTIQVE INPVNE LATINI apud maiores enim magna erat cura fidei, adeo ut inter Porsennam et Romanos factis indutiis, cum ludi circenses in urbe celebrarentur, ingressi hostium duces curuli certamine contenderent et victores coronarentur. FERRO BIPENNI ad epitheton transtulit nomen proprium: nam bipen
Abbreviated transcription (Latin):
his rebus uictonia continget nisi ut aciso tumo et uĩdices filiũ ꝯsoleris orbatũ. Sed gnato ma
nes p̃strit subimos ac si diceret hanc solam esse cãm quȩ eum cogat aduite patientiã ut si¬

Expanded text:
his rebus vichis rebus vicnes perferre sub imos ac si diceret hanc solam esse causam, quae eum cogat ad vitae patientiam, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
lem ordinem non add factũ ꝓpum Nã fata suꝑare nemo hõium pt̾. Unde multi sic distingũt
Contra ergo uiuendi uici uitam .s. filii. Nam hoc est ii suꝑstes restarem cẽ ut genitor et mca
fata ꝑ exclamanem dõ sit : Sciendũ tñ etiã irrationabilia dolentibꝰ diri restarem eẽm dedisiẽ.
reddissem. pompa. exeqał nec uos arguerĩ: exonerat reꝵ pudorem ne uideat᷑ ei cã orbitatis fuisse
ciũ pon alio dignea re siinẽ palla: latenter hic eneȩ oñdit᷑ pietas. ꝗ in amici funiꝰ tanta contulit
ut pr̃ ampliꝰ p̃stare nõ posset. ⁊ u quoq nũc stares ĩmanis rũcus ĩ armis. sic̃ isti duces de ꝗbꝰ hec
Nam ad utrũꝙ põt referri. teucros quid demoroꝵ armis. ab armis. et hoc uidet᷑ dicẽ dimit¬
tendi sunt troiani ut morte turuii satisfiat doloribus meis ꝙ & posteriora sigñt neritis uacat
hic tibi solus fortune ꝗ locus. nil est aliud quod possit uel uirtus tua uel fortuta p̃stare. nã

Expanded text:
lem ordinem, non ad fatum proprium; nam fata superare nemo hominum potest. Vnde multi sic distingunt ‘contra ego vivendo vici’ vitam scilicet filii: nam hoc est ‘superstes restarem ut genitor’: ut ‘mea fata’ per exclamationem dictum sit. Sciendum tamen, etiam inrationabilia dolentibus dari. RESTAREM essem. DEDISSEM reddidissem. POMPA exequialis. NEC VOS ARGVERIM T. exonerat eorum pudorem, ne videantur ei causa orbitatis fuisse, cium. NON ALIO DIGNER TE FVNERE PALLA latenter hic Aeneae ostenditur pietas, qui in amici funus tanta contulit, ut pater amplius praestare non posset. TV QVOQVE NVNC STARES INMANIS TRVNCVS IN ARMIS sicut isti duces, de quibus haec nam ad utrumque potest referri. TEVCROS QVID DEMOROR ARMIS ARMIS ‘ab armis’. Et hoc videtur dicere: dimittendi sunt Troiani, ut morte Turni shic tibi solus fortunaeque locus nihil est aliud quod possit vel virtus tua, vel fortuna praestare — nam
Abbreviated transcription (Latin):
Xotrophotis titulos cũ nomĩbus occisoꝵ aiicit̾ in soelix acestes: qĩ ꝗ cõsteruatus nimio do¬
lore ire nõ poterat. Et bũ ex reꝵ ꝑmutanoẽ expressit doloris magtudĩem. dicens ita do¬
luisse Acestem ut pene carens humano ssu. prose ire nõ pł. et equũ ita sensisse in teritũ
domini ut ĩ humanũ migraret affectum. Nam & lacrimabat. et sponte sequebat cadauer
fcedans. uel cementans uel lacerans. terrę: idest interra positis insignibꝰ siue phalaris.
ꝙ aũt equũ dic̃ lacrimare nõ miꝵ est cum homerꝰ & diuinantem induxerit uãtũ¬

Expanded text:
xos tropaeis titulos cum nominibus occisorum. DVCITVR INFELIX quasi qui consternatus nimio doxos tropaeis titulos cum nominibus occisorum. DVCITVR INFELIX quasi qui consternatus nimio dolore ire non poterat. Et bene ex rerum permutatione expressit doloris magnitudinem, dicens ita doluisse Acoeten, ut paene carens humano sensu per se ire non posset; equum ita sensisse interitum domini, ut in humanum migraret adfectum: nam et lacrimabat et sponte sequebatur cadaver. FOEDANS vel cruentans, vel lacerans. TERRAE in terram. POSITIS INSIGNIBVS sine faleris. Quod autem equum dicit lacrimare non mi
Abbreviated transcription (Latin):
i uerubus torrebimꝰ exta colurnis: ficulneũ lignũ. ut horanꝰ olim ficuilnus trũcus ĩutilei
lo ramoꝵ extensione fecerunt. n gresti sublimem stramine ponũt: hoc ẽ suꝑfrondes ponunt:
Nam hic reddit quod omisẜat .s̃. dicens. extractos toros n ad dens unde demessum ꝑticipi
propa pulchritudo A uroq ostroꝗ rigentes: unũq uacat. et est aditũ hiatꝰ cã. Aeta laborum
sigura letis illiꝰ tei. nã modo dicimꝰ letus labore. Iistrueãt depĩxerat simul amantis oñdit.
Harũ unã de duobꝰ alium ddicamꝰ quod de multis ꝓpe dr̃. Sane figurate dix̃ uestẽ induit.
ut exuiias indutus achiłł. cum ĩ usi sit. induit illa re: ut indutosq uibet trũcos hostilibꝰ
as uestes dia esse latas o bnubit. aũt uelauit: transla ͦ a nubibꝰ ꝗbus tegit celũ Unde a nu
sic s̃ manibus ꝗ meis merentiꝰ hic est. inimicaq nomina figi: pro inimicoꝵ dic̃ aũt afi¬

Expanded text:
in veribus torrebimus exta colurnis" , 'ficulnum lignum', ut Horatius "olim truncus eram ficulnus, lo ramorum extensione fecerunt. AGRESTI SVBLIMEN STRAMINE hoc est supra frondes ponunt: nam hic reddit quod omiserat supra dicens ‘extructos toros’, nec addens unde. DEMESSVM participropria pulchritudo. AVROQVE OSTROQVE RIGENTES unum ‘que’ vacat et est additum hiatus causa. LAETA LABORVM figura est ‘laetus illius rei’; nam modo dicimus ‘laetus labore’, ‘laeant, ne de duobus 'alium' dicamus, quod de multis proprie dicitur. sane figurate dixit 'vestem induit', ut "exuvias indutus Achillis" , cum in usu sit 'induit illa re', ut "indutosque iubet truncos hostilibus as vestes dixit esse prolatas. 'obnubit' autem velavit, translatio a nubibus quibus tegitur caelum: unde et nusic supra "manibusque meis Mezenti
Abbreviated transcription (Latin):
gimus.sͣ phalax lingua macedonũ legio ꝙ aũt ait mcesta archadas in telligimꝰ unde ĩfert
armis. lugentũ more mucronem hastȩ nõ cuspidem contra terram tenentes: scuta & ĩuertẽ
tes ꝑꝑ numina illic depicta. ne eoꝵ simulacra cadaueris polluerẽt aspcũ: ut nõ nullis frustra
salue ȩternũ mihi maxime palla ȩternũq uale uale uarro ĩ libris logistoricis dic̃. Ideomor¬
tuuis salue et uale dici. nõ ꝗ aut ualere aut salui ẽẽ possint: sedq ab eis recedimꝰ eos nũꝗͣ
uisuri. hinc ortum est ut & maledicti sigͦnem ĩ terdũ uale obiineat ut Teren. ualeant ꝗ ĩter
bus recedimꝰ oratores: legati :a per orando pre pir nomĩati. urbe latina prolatini .i. de
lauro lauinio. uelati ramis oleȩ: nõ coronati nec .n. lugentes decebat sed instructi et orna¬
ti .i. ĩmanibus oliuȩ ramos ferentes sic̃ homerꝰ

Expanded text:
 phalanx lingua Macedonum legio. quod autem ait 'maesta', Arcadas intellegimus: unde infertarmis lugentum tentes propter numina illic depicta, ne eorum simulacra cadaveris polluerentur aspectu, ut non nullis frustra SALVE AETERNVM MIHI MAXIME PALLA AETERNVMQVE VALE Varro in libris logistoricis dicit, ideo mortuis ‘salve’ et ‘vale’ dici, non quod aut valere aut salvi esse possunt, sed quod ab his recedimus, eos numquam visuri. Hinc ortum est ut etiam maledicti significationem interdum ‘vale’ obtineat, ut Terentius «valeant qui inter imus nisi a quibus recedimus. ORATORES legati, a perorando pro re publica nominati. VRBE LATINA pro ‘Latini’, id est de Laurolavinio. VELATI RAMIS OLEAE non coronati: nec enid est in manibus olivae ramos ferentes: sic Homerus
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Ennii uersus est funẽ mersit acerbo. ĩ maturo trãsla ͦ a pomis. Qui parrasio euandro. Ar
chaddico a ciuitate Archadie quam Nonatus uult aparrum dictam. quod procedit si patra no¬
men est grecum. Si aũt latinũ est stulte sensit. Nam grecum nomen latinam ęthimologiam
non recipit ibat proierat Alũno. Alũnus est qui grece trophimos dr̃ quod nomen qr latinũ
non est ut ab eo ꝗ est nutritor ĩ ueniamus eum ꝗ nutritꝰ est transũt ad aluid nomor¬
q latinũ et alũnũ dixit Iliades crinem de more solute. scilicet has mneę ancillulas ĩtelli¬
gimus Nam omnes hoe est mulieres nobiles in sicila remansisse eaxcepra eurya linatre
nt uit als facio ingressis ducib denuo deflet aidemorus loxut moerenta dignis¬

Expanded text:
TEM Ennii versus est. FVNERE MERSIT ACERBOTEM Ennii versus est. FVNERE MERSIT ACERBOcadico a civitate Arcadiae, quam Donatus vult a parra avi dictam: quod procedit, si parra nomen est Graecum; si autem Latinum est, stulte sensit, nam Graecum nomen etymologiam Latinam non recipit. IBAT pro ‘ierat’. ALVMNO alumnus est qui graece τρόφιμος dicitur: quod nomen quia in Latino non est, ut ab eo quod est nutritor, inveniamus eum qui nutritus est, transiit ad nomen aliud et alumnum dixit. ILIADES CRINEM DE MORE SOLVTAE has Aeneae ancillulas intellegimus: nam omnes matres, hoc est mulieres nobiles, in Sicilia remansisse dixit, excepta Euryali matre, t: sic in Statio ingressis ducibus denuo defletur Archemorus. NIVEI
Abbreviated transcription (Latin):
be tuem spes italis. arma ꝑate aĩs. aut hypallage est pro armis parite aĩos fut certe inutanda¬
sperate parari. bñ aũt ait p̃sumite qĩ iam rem suis uiris et ei debẽ uideat᷑ certa uictoriã uellẽ
sigra ãnuerant suꝑi: ne ĩ mori sins cũ captatis auguriis ad bellũ exire corperimꝰ uellẽ aũt ꝓpe
bant e terra Nam alibi ea sigi nõ licebait. sed inter angutia hoc &̃ habebat᷑ si auellentẽ facile se¬
querent᷑ adeo ut cum filio ĩarabis parthico bello sit crasius &cis ꝗ inirus ad pliũ auellt̃ signa
est. pp centũ errint annios uolitantq hec littora circũ enam bñ acheronte subimo qr hec ros aid ũ¬
bras tm̃ prinet Nam apuid prudentes homĩes nulliꝰ momeriti sũt ista. egregias aĩas. ingc̃u
arte landat potiusꝙ̃ miẜeat᷑ extinctos. ut pñtiũ aĩos ĩ bella succedant. Quem nõ uirtutis egẽ¬

Expanded text:
be tuemur s. I.». ARMA PARATE ANIMIS aut hypallage est pro ‘armis parate animos’: aut certe est mutandabe tuemur s. I.». ARMA PARATE ANIMIS aut hypallage est pro ‘armis parate animos’: aut certe est mutandasperate parari». Bene autem ait ‘praesumite’, quasi rem iam sui iuris, ut ei videatur certa victoria. VELLERE signa adnverint superi ne in mora sitis, cum captatis auguriis ad bellum exire coeperimus. 'vellere' autebantur e terra: nam alibi ea figi non licebat. sed inter auguria etiam hoc habebatur, si avellentem facile sequerentur, adeo ut cum filio in Orodis bello sit Crassus occisus, qui iturus ad proelium avellere signa EST propter «centum errant a. v. h. l. c.». Et bene ‘Acheronte sub imo’, quia haec res ad umbras tantum pertinet: nam apud prudentes homines nullius momenti sunt ista. EGREGIAS ANIMAS ingenti arte laudat potius quam miseratur extinctos, ut praesentium animos in bella succendat. QVEM NON VIRTVTIS EGEN
Abbreviated transcription (Latin):
soluit uota ud ꝑptintiꝰ ducis introitũ uel qr fas erat & de pͥmituis sacrificare ⁊ ibi magne
rophoum bellipotens: hoc ꝑ penthesim dictum t̃. aptat: apte locit et congrue. idaq trũca
uiri ꝑfracta. Iti .n. topheis poni consueuerũt Iuuenał. et fracta de cisside buccula pẽdẽs
et est ab solut locutio. et de rege supho p̾mitiȩ: aut hoc dic̃ ꝑmitiȩ iste quas fecimus nõ de ple
sustulimus Nata hoc epitheton ꝓp̾um Turni est quod ei uirgiliꝰ pro ingenti scdẽ dit pud¬
n maiores suꝑbia ingens ficinus fuit. adeo ut Tarquus ꝓmitis sceleribꝰ suꝑbi nomen acceꝑit.
Necentus hic est: talis ut huc ego te curuile aspicio Maurosq latinos. iam cũ cimpestri supe¬
riuumꝰ predio restat ut & obsidione uincamus credit n. sibi ꝗ iam aꝑre nullus occurrat n
ĩanitea. Nim post belli paulopost dicturus est surnus furta parobelli. et in xuiͦ latinꝰ iux ut¬

Expanded text:
solvit vota vel propter tanti ducis interitum, vel quia fas erat ut de primitiis sacrificaretur. TIBI MAGNE TROPAEVM BELLIPOTENS hoc per parenthesin dictum est. APTAT apte locat et congrue. TELAQVE TRVNCA VIRI praefracta; ita enim in tropaeis poni consueverunt: Iuvenalis «et fracta de casside buc. p. et est absoluta elocutio. ET DE REGE SVPERBO PRIMITIAE aut hoc dicit: primitiae istae quas fecimus, non sustulimus. nam hoc epitheton proprium Turni est, quod ei Vergilius pro ingenti scelere dat. apud maiores enim superbia ingens facinus fuit, adeo ut Tarquinius pro multis sceleribus superbi nomen acceperit.MEZENTIVS HIC EST ‘talis est’, ut «hunc ego te Euryale». MVROSQVE L. iam campestri superavimus proelio, restat ut etiam obsidione vincamus: credit enim quod sibi iam aperte nullus occurrat. Nec inaniter: nam et paulo post dicturus est Turnus «furta paro belli», et in duodecimo Latinus «vix ur
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ex apto credere nõ poterat. omine. augurio promisse iuuctoriȩ. alma pareas idca deum
cõstit eẽ maritm unde et simulacrũ cius cum clauii pingit᷑. Nam tera aperit estiuo Ine¬
et cum corona turrita mater pingit deum. ad fitna leones. Idco lac fingit. ꝙ omio seritas
ꝑꝑlucem iam maturam i plenam. Nam non crepusculũ. sod lux matura describitus
Reuoluta. aperta sic̃ contra inudutũ dicimꝰ eẽ illã quod clausũ est. ruebat aut oriebati

Expanded text:
nam credere ex aperto non poterat. OMINE augurio promissae victoriae. ALMA PARENS IDAEA DEVM nam credere ex aperto non poterat. OMINE augurio promissae victoriae. ALMA PARENS IDAEA DEVM constat esse matrem deum: unde et simulacrum eius cum clavi pingitur; nam terra aperitur verno, hieet cum corona turrita mater pingitur deum. ad frena leones ideo hoc fingitur, quod omnis feritas t supra ait, propter lucem iam maturam, id est plenam; nam non crepusculum, sed lux matura describitur. REVOLVTA aperta, sicut contra involutum dicimus esse quod clausum est. RVEBAT autem oriebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mater cultaix ebale Auot pus subtrax tot locti ssia ey modocea poctice sic̃ & mutauo
ipã configit᷑ Nam stultissimũ est ꝗ ait ꝗdam ideo doctissima qr ilionei nauis fuit . dor¬
so eminet et ꝑiua natandi onĩdit᷑. subremigat: subnatat uigilas ne deuri geas uerba st¬
sacroꝵ et dicebãt uigilas ne rexiugila qđ uirgiliꝰ uire dat enee qĩ et regi et quẽ ubiꝙ
hinc latimis ip̃i has sacrilego pendentis sanguĩe poenas Inuite acsidicẽt malueramꝰ
tibi potius seruire. ꝙ ĩ nymphaꝵ nomina cõmutari. eq per equor q̃riꝰ. hec nob na
fuerat nauiũ. dedit esse deas: gręca sigura. ut donat h̃e uiro iati lesa iussa tenet ut
et ordo ẽ. si mer dicta irrita nõ putaris crastina lux ĩgentis cȩelis aceruos spectibis
laud ignari modi: mederitionis quirpe q̃ fuerat nauis. Inde alie accelerant. tñ ale aũ¬
phe nauium cursus celeriores efficũt si fecerat cymodocea. anscius ie&. quas audie rat

Expanded text:
a Cybelo monte. QVOT PRIVS subtraxit ‘tot’. DOCTISSIMA CYMODOCEA poetice, sicut etiam mutatio ipsa confingitur: nam stultissimum est, quod ait quidam: ideo ‘doctissima’, quia Ilionei navis fuit. DORSO EMINET peritia natandi ostenditur. SVBREMIGAT subnatat. VIGILASNE DEVM GENS AENEA sacrorum et dicebant ‘vigilasne rex? vigila’. Quod Vergilius iure dat Aeneae, quasi et regi et quem ubique hinc Latinus «ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas». INVITAE ac si diceret: malueramus tibi potius servire, quam in nympharum numina commutari. TEQVE PER AEQVOR QVAERIMVS haec nobis fuerat navium. DEDIT ESSE DEAS Graeca figura, ut «donat habere viro». IAM LOCA IVSSA TENET ut et ordo est ‘si mea dicta inrita non putaris, crastina lux ingentes acervos caedisHAVD IGNARA MODI moderationis: quippe quae fuerat navis. INDE ALIAE CELERANT inde aliae nymphae navium cursus celeriores efficiunt, sicut fecerat Cymodocea. INSCIVS rerum quas audierat;
Abbreviated transcription (Latin):
descriptioneni: quam transisse indicit pñs ortus dici. Et hoc t̃ unde horatiꝰ¬
ut nec uerbã uerbo curabis reddẽ sidus interpres. Quę .n. nituralia sunt oĩbꝰ
romada fuit ut pollun fune̾ mĩme sacrificarent. si tñ contingẽt sut uno
ante sacra compleret ꝙ̃ funus agnoscẽt. Unde &̃ horatius puliuillus in ca¬
ex sit nec uoluit funus agnosẽ.: donec rempla dedicaret sm quẽ ritũ etiam eneas ĩducit᷑
ante operam dare sacrificus et sic ad socioꝵ & pallai.is sepulturã reuerti. ꝓ ręcipitant cure:
urgent longam .n. dilationẽ sepultura nõ patit. urbateq sunẽ mens est: sinẽ pallĩtis
lopost ait. Interea socios ĩ himataq corpora terre mandemus. et ĩuilit moestamq euandri pͥ¬

Expanded text:
ortus diei. et hoc est unde ait Horatius "nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres" : quae enim naturalia sunt omnibuRomana fuit ut polluti funere minime sacrificarent. si tamen contingeret ut uno ante sacra compleret quam funus agnosceret: unde etiam Horatius Pulvillus in Caaver sit’, nec voluit funus agnoscere, donec templa dedicaret. Secundum quem ritum etiam Aeneas inducitur ante operam dare sacrificiis, et sic ad sociorum et Pallantis sepulturam reverti. PRAECIPITANT CVRAE urgent: longam enim dilationem sepultura non patitur. TVRBATAQVE FVNERE MENS EST funere Pallantis lo post ait «interea socios inhumataque corpora t. m.» et intulit «maestamque Euandri pr
Abbreviated transcription (Latin):
Et sciendũ uno codemq tpr̃e nõ cum potuisse & inherẽ corpori et manus ad celũ leuare lic& &
poeta ista ꝯiũxerit. Corpore in heret: aut ĩ heret lauso suo corpore. Aut certe historo logia ẽ ut sit hetei
ĩ corpore meliꝰ m̃ est ut sit antyptosis lrã pro lra pro corpori ut heret pede pes propedi peruulnẽ
nũc alte uulrius ad actũ: Solacio n. uiientis filii utrũ fuerat ante toleribile et exiliũ et uulnuss.
ꝯdem ego qui cã tuȩ morus fui qui feci ut et exulis et sacrilegi filiꝰ esse dicereris. pulsus obiuidiã
excusat ne merito expulsus eẽ uideat᷑: omnes ꝑ mortes ꝑ omnia mortis genera iꝑdiuersa sũ
Tebe diu res siqua diu mortalibus ulla est. hoc loco notant uingiliũ criuci ꝙ. homini sacrilego de¬
inspsonã cadunt Illa uero nñ sunt prudentũ q̃ nõ nisi cosilio et ratione depht̃dũs. Unde

Expanded text:
Et sciendum uno eodemque tempore non eum potuisse et inhaerere corpori et manus ad caelum levare, licet Et sciendum uno eodemque tempore non eum potuisse et inhaerere corpori et manus ad caelum levare, licet poeta ista coniunxerit. CORPORE INHAERET aut inhaeret Lauso suo corpore: aut certe hysterologia est, ut sit ‘haeret in corpore’: melius tamen est ut sit antiptosis pro ‘corpori’, ut «haeret pede pes» pro ‘pedi’. PER VVNVNC ALTE VVLNVS ADACTVM solacio enim viventis filii utrumque fuerat ante tolerabile. IDEM EGO qui nunc causa tuae mortis fui, feci ut et exulis et sacrilegi filius esse dicereris. PVLSVS OB INVIDIAM excusat, ne merito expulsus esse videatur. OMNES PER MORTES per omnia mortis genera, id est per RHAEBE DIV RES SI QVA DIV MORTALIBVS VLLA EST hoc loco notant Vergilium critici, quod homini sacrilego denimos, in quamvis personam cadunt, illa vero tantum sunt prudentium, quae non nisi consilio et ratione deprehenduntur: unde
Abbreviated transcription (Latin):
trum minibus hoc referes telo cecidisse camillę omptos de more capillos antiquo .s. more q
uiri sicut mtulieres componebant capillos. quod ueꝵ eẽ et stitue non nullę antiqͦꝵ docẽt et
ꝑsone quas intragoedus uiderus similes in utroq sexu ꝗͣ tum ad ornatũ ꝑtinet capitis. Interai.
dum hec gerunt᷑ et orõ sic̃ est apud poctas. interea. sic̃ apud Salustiũ eodemi tempore u ulnera sic¬
cabat hymphis. noue et physice locutus est Nam cũ aqua omĩa infundũt᷑ ait siccari uuli.
fluxus n. sanguis aquari frigore continet᷑. Ieuabat: inclitatione recreabat. procul. Iodo uixta
ulta: promultũ. sic̃ et pede terram crebra ferit pro crebro suꝑ arma ferebant: sup̃ scutũ. ut s̃
ĩpositum clipeo referunt pallanta freqñtes. ad cęlum rendit palmas increpats deos qĩ sacrilegus

Expanded text:
trum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae». COMPTOS DE MORE CAPILLOS antiquo scilicet motrum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae». COMPTOS DE MORE CAPILLOS antiquo scilicet more, quo viri sicut mulieres componebant capillos: quod verum esse et statuae non nullae antiquorum docent, et personae quas in tragoedis videmus similes in utroque sexu, quantum ad ornatum pertinet capitis. INTEREA dum haec geruntur. Et omnino sic est apud poetas ‘interea’, sicut apud Sallustium ‘eodem tempore’. VVLNERA SICCABAT LYMPHIS nove et physice locutus est; nam cum aqua omnia infundantur, ait siccari vulnus; fluxus enim sanguinis aquarum frigore continetur. LEVABAT inclinatione recreabat. PROCVL modo ‘iuxta’ MVLTA pro ‘multum’, sicut «et pede terram crebra ferit» pro ‘crebro’. SVPER ARMA FEREBANT supra scutum, ut supra «inpositum clipeo referunt Pallanta frequentes». AD CAELVM TENDIT PALMAS increpans deos, quasi sacrilegus.
Abbreviated transcription (Latin):
pro ipi ꝑ diem exerceri tubem belli dũ detinet. bellantũ itpetũ sustinet donec de serueat
et bũ transiationem fecit ⁊ uicina cõpatione. fallit te in cautũ pictastua ꝗ credis me id¬
ensem ꝓmediũ eneas. poetica descripꝰ est Nam re uera fieri nõ potuit ut gladiꝰ et tãsiret
ꝑ corpus uuenis et in corꝑe hiuenis absconderet Nam exigit est exeo agit transcorpus. Par
abusiue dictũ est Nam ĩferos sim ulacrũ ꝑgit nõ atuma. ꝓro laudibꝰ istis ꝗr & contra for¬
bit indole dignũ. ꝓp euitandim arrogantiã tertia ꝑsona usus est. Indoles aũt ꝓtoprie ẽ unaģo
quedat iurtuns futuit quibus letatiis hẽ tua. oris n fuerat ut cũ his rebus hoĩes sepeluẽt
quas dilexerant uiui. si qua est ea cura remitto: Aut more. illo dix̃ quo solet sepultura ad

Expanded text:
pro ‘ipsi per diem exerceri’. NVBEM BELLI DVM DETINET bellantum impetum sustinet, donec deferveat. pro ‘ipsi per diem exerceri’. NVBEM BELLI DVM DETINET bellantum impetum sustinet, donec deferveat. Et bene translationem fecit a vicina conparatione. FALLIT TE INCAVTVM PIETAS TVA quod credis idENSEM PER MEDIVM poetica descriptio est: nam re vera fieri non potuit, ut gladius et transiret per corpus iuvenis, et in corpore iuvenis absconderetur: nam ‘exigit’ est ‘ex eo agit trans corpus’. PARabusive dictum est; nam ad inferos simulacrum pergit, non anima. PRO LAVDIBVS ISTIS quia et contra forBIT INDOLE DIGNVM propter vitandam adrogantiam tertia persona usus est. ‘Indoles’ autem est proprie imago quaedam virtutis futurae. QVIBVS LAETATVS HABE TVA moris enim fuerat ut cum his rebus homines sepelirentur quas dilexerant vivi. SI QVA EST EA CVRA REMITTO aut more illo dixit quo solet sepultura ad
Abbreviated transcription (Latin):
tus slamti hic est sensus ego ꝗdem facta tua o lause et mortẽ expietate uenientẽ nõ slebo
si tñ eredet uetustas ex scclerato homĩe piũ filiũ procreatum fuisse. anꝗ ligatus pro illigatus
et est chemesis cũ histerologia inimicũ hastile cuiusdã qĩ picture pompa unago describitue
lamq assigcritis doxtit: iamq subur mucronẽ eneȩ dexire assurgenus idest plagam serenesso
orando sustinuit morã iniciendo eiuis ĩpetũ lusit. Qum genitor nati partra. idest dechisto¬
naest Nam scipio africanus cũ esset annoꝵ uix deceta et septeta prẽtti defendit in bello
nec itessit uigint septẽ nulneribꝰ confossus ⁊ recipitint p̃cipitant᷑. dum pluit hic distĩ¬
guendum. Nam si iũxeris dũ pluit ĩ terris erit archastnos. Debuit n. dicẽ ĩterras tã sciẽdũ
est emisychiũ hoc lucreni eẽ quod ita ĩuenit uirgiliꝰ trati stu lit xercẽ dieiti. hi pallage est.

Expanded text:
tuae: nam hic est sensus: ego quidem facta tua, o Lause, et mortem ex pietate venientem non silebo, si tamen credet vetustas ex scelerato homine pium filium fuisse procreatum. INQVE LIGATVS pro ‘inligatusque’: et est tmesis cum hysterologia. INIMICVM HASTILE cuiusdam quasi picturae pompa describitur. IAMQVE ADSVRGENTIS DEXTRAE iamque subiit mucronem Aeneae dextra aorando sustinvit moram iniciendo eius impetum lusit. Ad v. 800 Dum genitor nati parma p. a. de historia est: nam Scipio Africanus cum esset vix annorum decem et septem, patrem suum defendit in bello, nec cessit viginti et guendum: nam si iunxeris ‘dum pluit in terris’, erit archaismos; debuit enim dicere ‘in terras’. Tamen sciendum est hemistichium hoc Lucretii esse, quod ita ut invenit Vergilius transtulit. EXERCERE DIEM hypallage est