comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ichium ponit. qui &̾ mappula
u sudarium uocatur. per que̾
olim suclor & narium sorcles ex¬
tergebantur Per hunc peniten¬
tia intelligitur. quia cotieliani
excessus labes extergitur. Hic
in sinistro brachio portatur. qͥa
in presenti tempore tantum
uita nostra penitentia emun¬
datur. his uestibus sacerclos or¬
natus procedit. confessionem
facit. quia licet his uirtutibus
fulgent. dignum est ut mutilẽ
seruum se clicat. de transac̃tis
se accusans. ut reum diuiclicos.
ꝙ coram cleo gratiam inueniat¬
insũper & aliis seꝑtem redimi¬
cur. scilicet sanclalus. clalmatica.
rationali. nutra. cẏrothecis.
anulo. & baculo. Sanclalia
a sandice herba. uel a sancla¬
raco colore dicuntur. quo de¬
pingi feruntur. Hec ab ipso
domino uel ab apostolis accep¬
ta crecluntur. in quibus predi¬
casse tracluntur. Est autem
genus calciamenti incisi quo
partim pes tegitur. partim
nuclus cernitur. E uangelica
uero predicatio intelligitur.

Expanded text:
chium ponit, qui et mappula chium ponit, qui et mappula et sudarium vocatur, per quod olim sudor et narium sordes extergebantur. Per hoc poenitentia intelligitur, quia quotidiani excessus labes extergitur. Hoc in sinistro brachio gestatur quia in praesenti tempore tantum vita nostra poenitentia emundatur. His vestibus sacerdos ornatus procedit, confessionem facit, quia licet his virtutibus fulgeat, dignum est ut inutilem servum se dicat, de transactis se accusans, ut reum dijudicet, et coram Deo gratiam inveniatinsuper et aliis septem redimitur, scilicet sandaliis, dalmatica, rationali, mitra, chirothecis, annulo, baculo. Sandalia a sandica herba vel a sandaraco dicuntur, quo depingi feruntur. Haec ab ipso Domino vel ab apostolis accepta creduntur, in quibus praedicasse traduntur. Est autem genus calceamenti incisi, quo partim pes tegitur, partim nudus cernitur. Evangelica vero praedicatio intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod errabundus lumboᷤᷤ enꝰ
utrimq in brachia subleuetur.¶
Hec in duobus locis scilicet in pec¬
tore. ꝙ inter humeros duplica¬
tur. in duobus locis uidelicet in
utroq brachio triplicatur. In pec¬
dore duplicatur. quia per carita¬
cem sancta cogitatio &̃ bona uo¬
luntas generatur. Inter hume¬
ros duplicatur. quia per illam
aduersa a proximis &̃ ab adũ¬
sarus subportantur. Uestis ad
brachia eleuatur. dum karitas
bona operatur. In dextro bra¬
chio criplicatur. dum in dilecti¬
one clei. monachis. clericis. lai¬
cis. xp̃ianis in nutratur. In sinis¬
tro triplicatur. dum per diledti¬
onem proximi malis cath olics
seu uicdeis. siue paganis necessa¬
ria corporif prebentur. Casulde
super dextrum brachium ieuat᷑.
ut amici in deo amentur. Super
sinistrum plicatur ut nimie:
propter deum cliligantur. huic
in supremo humerale forinsecus
annectitur. quia spes karitatẽ
semper amplectitur. Suclari
nem in sinistr uͭ bra¬

Expanded text:
eo quod errabundus limbus ejus eo quod errabundus limbus ejus utrinque in brachia sublevatur. Haec in duobus locis, scilicet in pectore et inter humeros duplicatur; in duobis locis, videlicet in utroque brachio triplicatur. In pectore duplicatur, quia per charitatem sancta cogitatio et bona voluptas generatur. Inter humeros duplicatur, quia per illam adversa à proximis et ab adversariis, supportantur. Vestis ad brachia elevatur, dum charitas bona operatur. In dextro brachio triplicatur, dum in dilectione Dei monachis, clericis, laicis, Christianis ministratur. In sinistro triplicatur, dum per dilectionem proximi malis Catholicis seu Judaeis sive paganis necessaria corporis praebentur. Casula in dextrum brachium levatur, ut amici in Deo amentur; super sinistrum plicatur, ut inimici propter Dominum diligantur. Huic in supremo humerale forinsecus adnectitur, quia spes charitatem semper amplectitur. CAP. CCVnem in sinistrum bra
Abbreviated transcription (Latin):
est in ligno uite. scilicet in xpo
amissam gloriam possidebunt.
Hac etiam patriarche aute le¬
gem utebantur. ꝙ primogenita
dicebatur. Erat autem uestis sa¬
cerlotalis quã maiores natu cũ
benedictione patris ut iacob ab
usaac incluebant. & uic̾timas
cleo ut pontifices offerebant.
unde dicitur. Uende michi ꝑ¬
mogenita tua. Et iterũ. S tola
esau. Stola dicitur missa. Erat
enini uestis candila. pertingẽs
acl uestigia sed postquã cepit
portari alba. mutata est. ut ho
duplex suspenditur. Per hoc
eleinosinarum studium accipi¬
tur. quibus conflisio percators
contegitur. Hoc duplicatur. qͥa
primũ anime sue misereri pec
eincle casula omnibus
indumentis super po¬
nitur. per quam kari¬
tas intelligitur. que om̃ibus uir¬
tutibus eimentior ereditur. Ea¬
sula autem quasi parua casa diͦ
quia sicut a casa totus homo te¬
gitur. ita caritas totum corpus uͥ¬
tutum conplectitur. Hec uestis ꝙ
planeta quod error sonat uocat᷑.

Expanded text:
est in ligno vitae, scilicet in Christo est in ligno vitae, scilicet in Christo amissam gloriam possidebunt. Hac enim patriarchae ante legem utebantur, et primogenita dicebantur. Erat autem vestis sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris, ut Jacob ab Isaac, induebant, et victimas Deo ut pontifices offerebant, unde dicitur: Vende mihi primogenita tua . Et iterum stola Esau. Stola dicitur missa: erat enim vestis candida pertingens ad vestigia, sed postquam coepit portari alba, mutata est, ut hodduplex suspenditur. Per hoc eleemosynarum studium accipitur, quo confusio peccatorum contegitur. Hoc duplicatur, quia primum animae suae misereri peccula. Deinde casula omnibus indumentis supponitur, per quam charitas intelligitur, quae omnibus virtutibus eminentior creditur. Casula autem quasi parva casa dicitur, quia sicut à casa totus homo tegitur, ita charitas totum corpus virtutum complectitur, Haec vestis et planeta quod error sonat vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
continentia accipitur. qua luxu¬
ria restringitur. ꝙ̾ castitas cohi¬
betur. ne ad carnalia dilabatur.
Q gressus bonorũ operũ impe¬
diatur. & ipsa concupiscentia
deuicta ad ruinam impellatur.
uangelũ intelligitur. Euangeliũ
clientia uero lorum. Quasi ergo
sacerdos ad iugun xp̃i loris liga¬
tur. dum collum eius stola cir¬
cunclatur. Hec prunitus siniftro
hunuero imponitui. u trans
cor in dextrum latus reflectit᷑.
quia obeclientia euangelii pͥ¬
raum in actiua uita suscipitur.
ac inde per dilectionem in
dextrun cõtemplatine porri¬
gitur. Demde per collum ĩ cdex¬
trum humerũ giratur. & asi¬
iustro non leuatur. quia post
medum ebedientia per dilec¬
tionem dei in cõtemplatio¬
nem attellitur. & tantiun a
proximis in actiua uita per
mine amissa per uitulũ sagma¬
cum occisum recipitur. Beati qui
hanc stolam a criminũ labe custo¬
diunt. uel maculatam lacrimuis
lauabunt. quia illorũ potestas

Expanded text:
conscientia accipitur, qua luxuconscientia accipitur, qua luxuria restringitur, et castitas cohibetur, ne ad carnalia dilabatur, et gressus bonorum operum impediatur, et ipsa concupiscentia de vita ad ruinam impellatur. vangelii intelligitur. Evangelium dientia vero lorum, quasi ergo sacerdos ad jugum Christi loris ligatur, dum collum ejus stola circumdatur. Haec primitus sinistro humero imponitur, et trans cor in dextrum latus reflectitur? quia obedientia Evangelii primum in activa vita suscipitur. Deinde per dilectionem in dextrum contemplativae porrigitur, deinde per collum in dextrum humerum giratur, à sinistro non levatur, quia post modum obedientia per dilectionem Dei in contemplationem attollitur, et à proximis in activa vita per mine amissa, per vitulum saginatum occisum recipitur. Beati qui hanc stolam à criminum labe custodiunt, vel maculatam lacrymis lavant; quia illorum potestas
Abbreviated transcription (Latin):
chinc alba inchuitur.
que in lege tunica li¬
nea uel talaris. apud grecos po¬
deris dicitur. Per hanc casti¬
tas clesignatur. qua tota uita
sacerdetis clecoratur. Hec des¬
cendit usq ad talos. quia usq
in finem uite debet in castimo¬
nia perseuerare sacerdos. Ca¬
pitium quo alba induitur. est
professio. qua castitas seruan¬
da promutitur. lingua que
in capitio nunc inuecttur. nc
reuoluitur. est potestas lingue
sacerdotis. que nunc ligat pec¬
cantes. nẽ soluit penitentes.
hec uestis in medio coangusta¬
cur. in extremo dilatatur. mul¬
tis in cõmississuris multiplica¬
tur. quia castitas pressuris
quidẽ mundi coartatur sed
in caritate dilatatur. multis
uirtutibus multiplicatur. Hec
uestis albedine candet. quia
sanctitas coram deo inter an¬
cingulo cingitur.
quod in lege balteu̾.
apud grecos Lona dicitur. Per
cinguium quo circa lumbos p̃¬
cingitur. ꝙ alba ne cdiffluat.¬
& gressum impediat. astrin¬
gitur. mentis custo dientia uel

Expanded text:
 alba. Dehinc alba induitur,  alba. Dehinc alba induitur, quae in lege tunica linea vel talaris, apud Graecos podis dicitur; per hanc castitas designatur, qua tota vita sacerdotis decoratur. Haec descendit usque ad talos, quia usque in finem vitae debet in castimonia perseverare sacerdos. Caputium quo alba induitur est professio, qua castitas servanda promittitur. Lingula, quae in caputio nunc innectitur, nunc resolvitur, est potestas linguae sacerdotalis, quae nunc ligat peccantes, nunc solvit poenitentes. Haec vestis in medio coangustatur, in extremo dilatatur, multis in commissuris multiplicatur; quia castitas pressuris quidem mundi coarctatur, sed in charitate dilatatur, multis virtutibus multiplicatur. Haec vestis albedine candet, quia sanctitas coram Deo inter Anc cingulo cingitur, quod in lege balteus, apud Graecos zona dicitur: Per cingulum quod circa lumbos praecingitur, et alba ne diffluat et gressum impediat astringitur mentis custodia vel
Abbreviated transcription (Latin):
ore nr̃õ proferamus. Humersᷤ
quibus onera portantur eo ue¬
lamus. si leue omis di̾ pacien¬
cer feramus. Hoc facimus si pro
spe futuros laborem actiue
uite subimus. ꝙ proximus in ne¬
cessitate subuenimuus. Per o¬
ras humeralis fides ꝙ̃ õperatio
intelliguntur. que utrimq spei
aunectuntur. Hee ante pectuᷤ
inmuicẽ copulantur. & una ap¬
paret. altera occultatur. quia
fides & operatio in unũ copu-¬
lantur. & fides quidẽ infide
occultatur. operatio autẽ ad
edificationem proximorũ foriꝰ
manifestatur. Una etiãm ho¬
ra latet. alia apparet. quia ac¬
tio nr̃a proxiis lucet. inten¬
tio uero coram. deo intus latiu̾.
Ad pectus humerale cingitur.
quia spe superne patrie pra¬
ua cogitatio a pectore sacerdo¬
tis restringitur. Bue unte qͦ
anuetum ad manullas preci¬
gunt. sunt timor pene. & de¬
siderium uite. que spem ce¬
lestium pectori nostro impri¬
munt. Hec uestis est canclida.
quia hec omĩa corã deo sunt

Expanded text:
ore nostro proferamus. Humeros, ore nostro proferamus. Humeros, quibus onera portantur, eo velamus, si leve onus Domini patienter feramus. Hoc facimus, si pro spe futurorum laborem activae vitae subimus, et proximis in necessitate subvenimus. Per oras humeralis, fides et operatio intelliguntur, quae utrinque spei adnectuntur. Hae ante pectus invicem copulantur: et una apparet, et altera occultatur; quia fides et operatio in unum copulantur; et fides quidem in corde occultatur; operatio autem ad aedificationem proximorum foris manifestatur. Una enim ora latet, alia apparet; quia actio nostra proximis lucet, intentio vero coram Deo intus latet. Id pectus humerale cingitur, quia spe supernae patriae prava cogitatio a pectore sacerdotis restringitur. Duae vittae, quae amictum ad mammillas praecingunt, sunt timor poenae et desiderium vitae, quae spiritus coelestium pectori nostro imprimitur. Haec vestis est candida, quia haec omnia coram Domino sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam eũ extergere conue
culis inulierũ facto se laua¬
bant. que al ostium caber¬
naculi excubabant. Labrũ
ex speculis mullerum factum
saera scriptura unelligitur.
que de perspicua sauc̾tarum
anumarũ uita conscribitur. Hee
ad ostumi tabernaculi excu¬
babant. quia ugiter eternũ
clei habitaculum intendebant.
In hoc labro sacerdotes sacͥ¬
sicaturi clebent se lauare. sci¬
licet uitam suam cliligenter
in saera scriptura considera¬
re exemplis sanctorũ patrũ¬
a maculis purgare. & se ad
apud nos amictus di¬
citurgsibi imponit. & illo capd̾
& collũ atq humeros. unde
& humerale dicitur cooperit.
&̃ in pectore copulatum du¬
abus uittis ad mamillas cui¬
git. Per humerale qđ ca¬
piti imponitur. spes celestiũ
intelligitur. Capud amic̾tu co¬
operimus. cũ ꝓ spe celestium
cleo seruimus. Collũ per qđ uox
depromitur. eo circundamus.
si pro spe uite custocliam ori
nr̃o ponamus. ut nichil nisi
quod lauclem dei sonet de

Expanded text:
tentiam eum extergere convententiam eum extergere convenculis mulierum facto se lavabant, quae ad ostium tabernaculi excubabant. Labrum ex speculis mulierum factum sacra Scriptura intelligitur, quae de perspicua sanctarum animarum vita conscribitur. Hae ad ostium tabernaculi excubabant, quia jugiter aeternum Dei tabernaculum intendebant. In hoc labro sacerdotes sacrificaturi, debent se lavare, scilicet vitam suam diligenter in sacra Scriptura considerare, exemplis sanctorum a maculis purgare, et sic aapud nos amictus dicitur, sibi imponit; et illo caput et collum et humeros unde et humerale dicitur cooperit, et in pectore copulatum duabus vittis ad mammillas cingit per humerale, quod capiti imponitur, spes coelestium intelligitur. Caput amictu cooperimus, dum pro spe coelestium Deo servimus. Collum, per quod vox depromitur, eo circumdamus, si pro spe vitae custodiam ori nostro ponamus, ut nihil, nisi quod laudem Dei sonet, de
Abbreviated transcription (Latin):
cerior homo perornatur. Sey¬
tem autem uestes sacerdotibitꝰ
ascribuntur. qui & septem or¬
clinibus insigniti noscuntur.
quatinus per septiformem
spiritũ septem uirtutibus res¬
plendeant. quibus cũ angelis
in ministerium xp̃i oinati ꝓ¬
ceclant. Preparatio prb̃ri.
a cerdos aute missã¬
celebraturus. icl est
spirituale bellum ꝓ
ecclelia pugnaturus. necesseᷤ
est ut spirĩtualibus armis in¬
duatur. quibus contra hosteᷤͤ
incentores uitiorum undiq
muniatur. Prnno namq co¬
cidianas uestes exuit. muncdã
uestes inluit. quia corpus xp̃i
tractaturus uel sumpturus
ueterem hominẽ cum ac̾tibꝰ
debet exuere & nouũ homi¬
nem qui sccłm deun creatus
est. ia est uirtutes & bona oꝑa
debet induere. Demde pec¬
tit crines capitis. quia sacer¬
dos debet cõponere mores
mentis. Aqua abluit manuͤ.
quia lacrimis debet abluere
carnales actus. Deinde a sor¬
cle eas extergit. quia trans¬
acta carnis opera per peni¬

Expanded text:
terior homo perornatur. Septerior homo perornatur. Septem autem vestes sacerdotibus ascribuntur, qui et septem ordinibus insigniti noscuntur quatenus per septiformem Spiritum septem virtutibus resplendeant, quibus cum angelis in ministerium Christi ornati e praeparatione sacerdotis. Sacerdos ergo missacelebraturus, id est spirituale bellum pro Ecclesia pugnaturus, necesse est ut spiritualibus armis induatur, quibus contra hostes incensores vitiorum undique muniatur. Primo namque quotidianas vestes exuit, mundas vestes induit, quia corpus Christi tractaturus vel sumpturus veterem hominem cum actibus debet exuere, et novum hominem, qui secundum Deum creatus est, id est virtutes et bona opera, debet induere . Deinde pectit crines capitis, quia sacerdos debet componere mores mentis. Aqua abluit manus, quia lacrymis debet abluere carnales actus. Deinde a sorde eas extergit, quia transacta carnis opera per poeni
Abbreviated transcription (Latin):
radebant. ꝙ ab aure usq ad
aurem per medium capud qͣu
plateam. unde adhuc uulgo¬
plata cdicitur faciebant. Et per
capud celum. per uiam tonsure
Zodiacum intelligi uolebant.
autem tonsura in lege expri¬
mitur. dum coronula quatuor
digitorũ super mensam coram
altari. & lesuper minor coro¬
nula aurea fieri precipitur: ꝑ
mensam qua propositio panũ
ponebatur nostrum altare ac¬
cipitur. eui cotidie panis xp̃i
imponitur. E orona quatuor di¬
gitorum per circulum crimũ
uostrorum exprimitur. superi¬
or autem coronula per platam
ec stritĩ de ministris
ecclesie sint relata. nẽ¬
cle sacris uestibus sunt
pauca subicienla. uestes itaq
sacre a ueteri lege sunt assũpte.
Ideo autem ministri xp̃i uel ec¬
clesie in albis uestibus miniftͣnt.
quia angeli eterni regis mi¬
nistri in albis apparebant. Per
albas itaq uestes admonẽtur.
ut angelos dei ministros per
castitatis munditiam in serui
quibus corpus exterius decora¬
tur. sunt uirtutes qͥ bus in¬

Expanded text:
ab aure usque ad aurem per medium caput quasi plateam unde adhuc vulgota dicitur faciebant et per caput coelum, per viam tonsurae zodiacum intelligi volebant, autem tonsura in lege exprimitur, dum coronula quatuor digitorum, super mensam coram altari, et desuper minor coronula aurea fieri praecipitur; per mensam, quo propositio panum ponebatur , nostrum altare accipitur, cui quotidie panis Christi imponitur. Corona quatuor digitorum per circulum crinium nostrorum exprimitur; superior autem coronula per plattamHaec strictim de ministris Ecclesiae sint relata, nunc de sacris vestibus sunt pauca subjicienda. Vestes itaque sacrae a veteri lege sunt assumptae. Ideo autem ministri Christi vel Ecclesiae in albis vestibus ministrant, quia angeli aeterni regis ministri in albis apparebant: per albas itaque vestes admonentur, ut angelos Dei ministros per castitatis munditiam in Christi quibus corpus exterius decoratur, sunt virtutes quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
sub lege uidith & alie multe
imitate sunt. sub grã uero
anna c alie plurime secute
sunt. que secundas nuptias
cõtempserunt. Harũ quoq¬
niger habitus est mundideᷤ¬
eundem habitũ ge

Expanded text:
sub lege Judith et aliae multae imitatae sunt: sub gratia vero Anna et aliae plurimae secutae sunt, quae secundas nuptias contempserunt, harum quoque habitus est mundo deseumdem habitum ge
Abbreviated transcription (Latin):
misra est: hoc est ad. siistros
ite maledicti in ignem eternũ.
B enedictio uero que sequitur.
cio misse ante lectũ
euangeliũ. res¬
piclentia sunt ad primũ ad¬
uentum dũ. usq ad illud
tempus quando properabat in
ierusalẽ passurus. Introitus uͦ
ad chorum propharũ respicit.
quia ut augustinus dicit. mo¬
yses suit miiuster ueteris testa¬
menti. prophete noui. kiriele¬
yson ad eos prophetas respicit.
qui circa aduentum dñi erant.
uloria in excelsis deo ad ortũ
angeloꝵ. qui gaudium nati¬
uitatis xp̃i pastoribus annun¬
ciauerunt. P runa collecta ad
hoc respicit. quod dominus¬
circa cluodecimura anuũ egit.
cur in medio doctorum audi¬
ens eos & interrogans secdit.
Epistola ad predicationem cohan¬
nis pertinet. Responsum ad
benuolentiam apostoloꝵ. quan¬

Expanded text:
missa est, hoc est ad sinistros: missa est, hoc est ad sinistros: Ite, maligni, in ignem aeternum . Benedictio vero quae sequitur ecio missae ante lectum Evangelium, respicientia sunt ad primum adventum Domini, usque ad illud tempus quando properabat in Jerusalem passurus. Introitus vero, ad chorum prophetarum respicit, quando, ut Augustinus dicit: « Moyses minister fuit Veteris Testamenti, prophetae Novi. » Kyrie, eleison ad eos prophetas respicit qui circa adventum Domini erant. Gloria in excelsis, ad coetum angelorum, quia gaudium nativitatis Christi pastoribus annuntiatur. Prima Collecta ad hoc respicit quod Dominuscirca duodecimum annum egit, cum in medio doctorum audiens eos et interrogans sedit . Epistola ad praedicationem Joannis pertinet. Responsorium ad benevolentiam apostolorum, quan
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem eius sui in timo¬
re ꝙ tremoie fuerunt abscon¬
diti. Quinto dicitur pax uobis¬
cum. pro clominus uobiscum. &
illu d tempus quo xpistus resur¬
rexit. ꝙ suos his uerbis saluta¬
uintum donum est sꝑi¬
ritus scientie. quia tũc
aperuit illis sensũ
ut intelligerent scripturas. Can¬
tus qui sequitur est gaudium
quol habuerunt usq acl eudꝰ
ascensum. Sexco dominus uo¬
biscum post cõmunionem dici¬
turꝰ est illud̃ tempus quo xp̃c
& homines derelinquens. ꝙ an¬
gelos sibi obuiantes ascendens
excum donum est spi-¬
ritus pietatis. quia
maxima pietas fuit
quod humanam naturam su¬
per astra uexit. Oratio que se¬
quitur. est hoc quod interpel¬
lat patrem nunc pro nobis.
Septimo dũs uobiscũ in sine
misse dicit᷑. significat illud tẽ¬
pus quo xp̃e in sine muncli
aqiueniens. sanctos sibi ad uidi¬
cium obuiantes salitabit. Sp̃e¬
donũ est. spiritis dio.¬
ris. quia tunc angeli
contremiscunt. Sequit᷑ ite

Expanded text:
post mortem ejus sui in timopost mortem ejus sui in timore et tremore fuerunt absconditi. Quinto dicitur Pax vobis pro Dominus vobiscum. est illud tempus quo Christus surrexit, et suos his verbis salutauintum donum est spiritus scientiae, quia tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. Cantus qui sequitur, est gaudium quod habuerunt usque ad ejus ascensum. Sexto Dominus vobiscum post communionem dicitur, est illud tempus, quo Christus, et homines derelinquens, et angelos sibi obviantes, ascendens extum donum, est spiritus pietatis, quia maxima pietas fuit quod humanam naturam super astra vexit. Oratio quae sequitur, est hoc quod interpellat Patrem nunc pro nobis. Septimum Dominus vobiscum in fine missae dicitur, significat illud tempus, quo Christus in fine mundi veniens, sanctos sibi ad judicium obviantes salutabit. Sdonum est spiritus timoris, quia tunc angeli contremiscent. Sequitur Ite
Abbreviated transcription (Latin):
torii significat laudem illius po¬
puli. Unde & in eadem signi¬
ficatione solet adhuc populus
ercium donum est
spiritus consilii. quia
tunc consilium aperu¬
it dei propter quod uenit. sci¬
licet hommes rediniere sua pas¬
sione. Silentium quod sequi¬
tur. est illud tempus. quo xp̃c
in ierusalem usq ad passionen
que sexco die contigit. quasi paᷤ¬
chalis agnus indusus mansit.¬
uarto dicitur domi¬
nus uohiscum in pre¬
fatione expan¬
sis manibus. quod significat il¬
lud tempus quo xp̃c pependit
in cruce extensus. Quartũ do¬
num est sp̃c fortitudinis. quia
tunc expugnauit diabolum. Qđ
prefatio alta uoce dicitur. signi¬
sicat decem psalmos. quos ipse
in cruce clamauit. scilicet a de¬
us cleus meus respice ĩ me. usq
in mauus tuas commendo spiri¬
cum meum. uel signisicat llre¬
pitum qui circa crucem fiebat.
curbatis celestibus q terrestri¬
bus. Silentium canonis quod
sequitur. fuit illud dempus qͦ

Expanded text:
torii significat laudem illius potorii significat laudem illius populi. Unde et in eadem significatione solet adhuc populus Tertium donum est spiritus consilii, quia tunc consilium Dei aperuit propter quod venit, scilicet homines redimere sua passione. Silentium quod sequitur est illud tempus quo Christus in Hierusalem usque ad passionem, quae sexta die statim contigit, quasi Paschae agnus inclusus mansit.arto dicitur Dominus vobiscum in Praefatione, expansis manibus: significat illud tempus quo Christus pependit in cruce extensus. Quartum donum est spiritus fortitudinis, quia tunc expugnavit diabolum. Quod praefatio alta voce dicitur, significat decem psalmos quos ipse in cruce clamavit, scilicet a Deus Deus meus respice usque In manus tuas commendo spiritum meum, vel significat strepitum qui circa crucem fiebat turbatis coelestibus et terrestribus. Silentium Canonis quod sequitur, fuit illud tempus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
riuiu misse septem donis spi-¬
ritus sancti peragitur. primo
post introitum misse dñs uo¬
biscum dicitur. Introitus sigai¬
ficat ingressum xpisti in hunc
munclura. quo sua incarnati¬
mne salutauit genus humanũ.
Cantus enini introitis est gau¬
dium angelorum o hominũ.
quod in euis natiuitate habu¬
erunt Pꝰrimũ donum spiritus
sancti est sapientia. quia /sapi¬
entia uenit incarnata. Oracio
que sequit᷑ significat nostrã
reconciliationẽ per eum. Lectio
autem significat doctrinam.
uel exemplum quod prehuit
in baptismate. Gradale. ieiu¬
uiura. uel temptationẽ eius.
alleluia. ministerium angelo¬
rum quo ministrabant ei.
Secundo dicitur dñs uobeͤ¬
cum. ante euangeliũ. quo
muncdum salutauit sua pre¬
dicatione. E uangelium enĩ
signisicat tempus predicati¬
ecundum donum est
spiritus intellectus.
quia cunc docuit
pus quo iuit iherusalem pati
U salutauit turbam sibi cum
palmis obiuam. e antus ꝯffer¬

Expanded text:
rium missae septem donis Spirium missae septem donis Spiritus sancti peragitur. Primo post introitum Dominus vobiscum dicitur. Introitus significat ingressum Christi in hunc mundum, quo sua incarnatione salvavit genus humanum. Cantus, enim introitus, est gaudium et angelorum et hominum, quod in ejus nativitate habuerunt. Primum donum Spiritus sancti est sapientia; quando Dei sapientia venit incarnata. Oratio quae sequitur, significat nostram reconciliationem per eum; Lectio autem significat doctrinam vel exemplum, quod praebuit in baptismate. Graduale, jejunium vel tentationem ejus, Alleluia; ministerium angelorum quo ministrabant ei. Secundo dicitur Dominus vobiscum ante Evangelium quo mundum salvavit sua praedicatione; Evangelium enim significat tempus praedicatiSecundum donum est spiritus intellectus, quia tunc docuit pus quo ivit Hierosolymam pati, et salvavit turbam sibi cum palmis obviam. Cantus Offer
Abbreviated transcription (Latin):
meus respice in me: usq in
manus cuas ormendo spiri¬
tum meum cantauit. & sic
exp rauit. Per canonis secre¬
tum. innuit sabbati silentiũ.
Per pacem & communicatio¬
nem. designat pacem datam
xp̃i post resurrectionem. u̾ gnu¬
dii communicationem. Con¬
fecto sacramento pax & com¬
munio populo a sacerclote da¬
tur. quia acusatore nostro
ab agonith eta nostro per du¬
ellum prostrato. pax populo¬
a uidice denuntiatur. ad cõ¬
ui uium iuitatur. deinde ad
propria redire cuni gaudio
per ite missa est iperat᷑.
Qui deo gratias iubilat. oo gau¬
dens domum remeat. Item¬
issa de missa.
legatio dicitur. To¬
cum tempus quo
xpistus in mundimꝰ intrauit.
usq quo ecclesia celum intra¬
bit. est tempus legationis.
cunc xpĩ legatio finietur. cũ
xpisti sponsa ab ista babilonia
in suꝑ ernam iherłin ducet᷑.
Quod tempus septem int̾sticiis
perficitur. Unde q ad mis¬
sam septem uicibus dominus.
uobiscum dicitur. quia nuste¬

Expanded text:
meus respice usque In meus respice usque In manus tuas commendo spiritum meum cantavit, et sic exspiravit. Per Canonis secretum innuit Sabbati silentium. Per pacem, et communicationem designat pacem datam post Christi resurrectionem et gaudii communicationem. Confecto sacramento, pax et communio populo a sacerdote datur, quia accusatore nostro ab agonotheta nostro per duellum prostrato, pax a judice populo denuntiatur, ad convivium invitatur. Deinde ad propria redire cum gaudio per Ite missa est imperatur. Qui gratias Deo jubilat et gaudens domum remeat. issae. Missa legatio dicitur. Totum tempus, quo Christus mundum intravit usque quo Ecclesia coelum intrabit, est tempus legationis; et tunc Christi legatio finietur, cum sponsa Christi ab ista Babylonia, in supernam Hierusalem ducetur. Quod tempus septem interstitiisancti perficitur. Unde et ad missam septem vicibus Dominus vobiscum dicitur, quia myste
Abbreviated transcription (Latin):
cegitur. manipulo pro pugi¬
lis daua utitur. Torro libro
in quo est uerbsim dei. pro
glaclio armatur. per con¬
fessionem diaboli dominio
renuntiatur. sicq hostis ad
singulare cercamen piouoett᷑:
Q uasi enlir ous uaribus pug¬
rat. curi cantums oratumẽ
& reliqua contra diabolun. eci¬
cat. dum ad euangelium casu¬
lam super humerum proicit.
quasi gladium aripit. D um
atris recitabant. actus
pugliantium gestibus pop ulo
representabant. Sic cragicus
pugnam xpisti populo xpisti¬
ano in theatro ecclesie gestibꝰ
sius representat. ei q uctori¬
am reclemptionis sue inculcat.
Itaq cum presbiter orate di-¬
cit. xpistum pro nobis in ago¬
nia positum ex primit. cum
apostolos oiare monuit. Per
secrete silentium. significat
uoce ad uictimam ductum.
Per manuum expansionem
designat. xpisti in cruce ex¬
t̾ensionem. Per cantum profa¬
tiouis exprimit clamoiem xpĩ
in cruce pendentis. Decem nã¬
q psalmos. scilicet a deus deus¬

Expanded text:
tegitur, manipulo pro pugitegitur, manipulo pro pugili clavo utitur. Porro libro, in quo est verbum Dei pro gladio armatur, per confessionem diaboli Domino renuntiatur, sicque hostis ad singulare certamen provocatur, quasi enim totis viribus pugnat, dum cantum et orationes et reliqua contra diabolum recitat. Dum ad Evangelium casulam super humerum projicit, quasi gladium arripit. Dum atris recitabant, actus pugnantium gestibus populo repraesentabant. Sic tragicus noster pugnam Christi populo Christiano in theatro Ecclesiae gestibus suis repraesentat, eique victoriam redemptionis suae inculcat. Itaque cum presbyter Orate dicit, Christum pro nobis in agonia positum exprimit, cum apostolos orare monuit. Per secretum silentium, significat voce ad victimam ductum. Per manuum expansionem, designat Christi in cruce extensionem. Per cantum praefationis, exprimit clamorem Christi in cruce pendentis. Decem namque psalmos, scilicet a Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Per sunclam quippe xpi caro
per la piclem eius anima. per
clauiel cleitas intelligitur. pe¬
cra itaq cle funcla excussa
frontem superbi penetrat. qͥa
anima xpisti de carne corm̃¬
tis excussa. regnum aranui pe¬
netrans infernum spoliat. Pro¬
prio ense uictum iugulat.
quia xp̃c per mortem aucto¬
rem moitis uicerat. Reuerso
clauid populus letatur. & xp̃o
ab inferis regresso populus si¬
clelium congratulatur. Dauid
ierlmi ueniens a turbis cum
cantu excipitur. & xp̃c ab ie¬
rusalem celos ascensurus ab
angelis hẏmnologis laudibus
noster cum hoste¬
pro populo congressu¬
rus. armis muntair spiritu¬
alibus. quia pugnaturus est
contra spiritalia nequicie in
celestibus. Deinde sancdaliis
se pro ocreis induit. capud
humerali pro galea cegit.
totum corpus alba pro lorica
uestit. Cum stolam collo cir¬
cimidat. quasi hastam ad-
resistentem iubrat. Eingulo
pro arcu se cingit. sub cragu¬
lum pro pharetra sibi appen¬
dit. Casula pro clipeo pro¬

Expanded text:
Per fundam quippe, Christi caro; Per fundam quippe, Christi caro; per lapidem, ejus anima, per David, deitas intelligitur. Petra itaque de funda excussa frontem superbi penetrat, quia anima Christi, de carne tormentis excussa, regnum tyranni penetrans infernum spoliat. Proprio ense victum jugulat, quia per mortem auctorem mortis vicit. Reverso David populus laetatur, et Christo ab inferis regresso populus fidelium congratulatur. David Jerusalem veniens a turbis cum cantu excipitur, et Christus ab Jerusalem coelos ascensurus ab angelis hymnologis laudibus noster cum hoste populi congressurus, armis munitur spiritualibus, quia pugnaturus est contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Denique sandaliis se pro ocreis induit, caput humerali pro galea tegit, totum corpus alba pro lorica vestit. Cum stolam collo circumdat, quasi hastam ad resistendum vibrat. Cingulo pro arcu se cingit, sub cingulum pro pharetra sibi appendit. Casula pro clypeo pro
Abbreviated transcription (Latin):
rant. & lemones contra uistoᷤ
cẏrannos incitauerunt. Hostes
Sse uallo munierant. & demo¬
nes per philosophos c̃ poetasᷤ.
errores firmauerunt. E olias
agminibus exprobrabat. &
diabolus dei cultoribus per
idolatriam insultadat. D auid
a patre suo ad pugnam mit¬
titur. & xpistus a patre in
muncdum ad certamen diri¬
gitur. Dauid oues pauit. o
xpistus innooentes ad pascua
uite congregauit. Bauid ursũ
diabolum se cemptantem supe¬
rauit. Nauid ombus derelie¬
tis ad locum cer taminis ten¬
dit. & xpistus a discipulis de¬
relictus ad conciliabula hostiũ
uenit. ueniente clauid clamor
in castris oritur. & xpisto inter
uicleos ueniente. clamor reus
est moitis exoutur. Dauicl ami¬
litibus armis saul induitur.
mox q eiscdem exuitur. &
xpistus ã militibus uestibus
pilati. scilicet purpura & cla¬
diabolum baiulauit. Dauicl
mulctrum. & xp̃c uas accepit
acetr plenum. hostis sunda
& lapicle prosternitur. ꝙ li-¬
abolus xpisti carne iuncitur

Expanded text:
rant, et daemones contra justos rant, et daemones contra justos tyrannos incitaverant; hostes se vallo munierant, et daemones per philosophos et poetas errores firmaverant. Goliath agminibus Dei exprobrabat, et diabolus cultoribus Dei per idololatriam insultabat. David a patre suo ad pugnam mittitur, et Christus a Patre in mundum ad certamen dirigitur. David oves pavit, et Christus innocens ad pascua vitae congregavit. David ursum diabolum se tentantem superavit. David ovibus derelictis ad locum certaminis tendit, et Christus a discipulis derelictus ad conciliabula hostium venit. Veniente David clamor in castris oritur, et Christo inter Judaeos veniente clamor reus est mortis exoritur. David a militibus armis Saul induitur, moxque eisdem exuitur , et Christus a militibus vestibus Pilati, scilicet purpura et Chladiabolum bajulavit. David mulctrum, et Christus accepit vas aceto plenum. Hostis funda et lapide prosternitur, et diabolus Christi carne vincitur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem est causa que in publi.¬
co conuentu coram iudicibus
agitur. quia in missa causa po¬
puli cum deo iudice agitur.
Cum campema sonatur quasi
popilus ad placitum per pre¬
conem conuocatur. Nempe ora¬
torium est : quasi pretouum.
In quo uidex deus ꝑro tribu¬
nali sede sedere creditur. cui
populus reus sistitur. Diab oluᷤ
est acusator. sacerclos defensor.
quia ergo acusatione diabo¬
li a reatu populi niclex
offenditur. sacerdos qui cau-¬
sam populi suscipit. duellum
subire compellitur. quatraitꝰ
delatoris fallacia refutetur.
populi innocentia comprobetur.
udicis ira placetur. Mox spiri¬
tualibus armis induitur. ad
uersario congreditur. & popu¬
lus anxius eripitur. Hoc ut dic
quanclo dauid cum golia con¬
gressus populum a tyrannide
eius eruerat. quia & xpistus
cum diabalo duellum subierat.¬
& populum oppressum ab eo
hilistiim namq isrł
impugnabat. & demo¬
num caterua humanũ
genus uexabat. Hostes contra
populum dei aciem direxe¬

Expanded text:
autem est causa quae in publiautem est causa quae in publico conventu coram judicibus agitur, quia in missa causa populi cum Deo judice agitur. Cum campana sonatur, quasi populus ad placitum per praeconem convocatur. Nempe oratorium est quasi praetorium in quo judex Deus pro tribunali sedere creditur, cui populus reus sistitur. Diabolus est accusator, sacerdos defensor. Quia ergo accusatione diaboli, et reatu populi judex offenditur, sacerdos qui causam populi suscepit duellum subire compellitur, quatenus delatoris fallacia refutetur, populi innocentia comprobetur, judicis ira placetur. Mox spiritualibus armis induitur, cum adversario congreditur, et populus anxius eripitur. CAP. LXXXI.quando David cum Goliath congressus populum a tyrannide ejus eruerat , quia et Christus cum diabolo duellum subierat et populum oppressum ab eo him namque Israel impugnabat, et daemonum caterva humanum genus vexabat; hostes contra populum Dei aciem direxe
Abbreviated transcription (Latin):
per corporale funda. per oblatã
petra intelligit᷑. presatio que
cantatur. fuit clamor quo pugil
gigas ad duellum prouocatur.
Per canonis deprecationem in¬
celligiius populi mationem. Sa¬
cerdotis inclinatio. est funde
lapide imposito rotatio. ꝑ anis
eleuatio. est lapidis iactatio.
Ubi denuo inclinatur. signini¬
cat quod hostis pi osternitur.
ubi autem liaconus ad sacer¬
dotem uenit. & calicem cum
eo eleuans deponit. designat
quod dauid ad prostratum cu¬
currit. excracto gladio capud
abstulit. Deinde data pace po¬
pulus communicat. quia accep¬
ca per cauĩ pace papulus deo
sacrisicans participat. Cantus
in communione: est laus popu¬
li pro uictorie exultatione. Ora¬
tio & beneditio que sequitur.
est cropheum. quo clauicl a
populo ierusalem uetuens excipi¬
ebatur. His peractis populus ad
propria remeat. quia populus.
tunc post uictoriam cum gau¬
dio ad propria repedabat.
cium imitatur. unde
& canon actio uocatur. Actio

Expanded text:
per corporale funda, per oblatam per corporale funda, per oblatam petra intelligitur. Praefatio quae cantatur, fuit clamor quo pugil gigas ad duellum provocabatur, per Canonis deprecationem, intelligimus populi orationem. Sacerdotis inclinatio, est fundae lapide imposito rotatio. Panis elevatio est lapidis jactatio. Ubi denuo inclinatur, significat quod hostis prosternitur. Ubi autem diaconus ad sacerdotem venit, et calicem cum eo elevans deponit, designat quod David ad prostratum cucurrit, extracto gladio caput abstulit. Deinde data pace populus communicat quia accepta per David pace populus Deo sacrificans participat. Cantus in communione, est laus populi pro victoriae exsultatione. Oratio et benedictio quae sequitur, est trophaeum quo David a populo Jerusalem veniens excipiebatur. His peractis, populus ad propria remeat, quia populus tunc post victoriam cum gaudio ad propria repedabat. cium imitatur, unde et Canon actio vocatur. Actio
Abbreviated transcription (Latin):
actione laudes iubilat. Dauid
iherusalem uenienti turba po¬
pulorum obuiam ruit. saluato¬
rem populi hẏmnis excipit. Sic
quoq uiciis a xpistiano popu¬
lo superatis : denuo hostes con¬
surgunt. negligenti anime acri¬
us bellum inferunt. Ex quibuᷤ
gigas golias. scilioet diabolus
procedit. duellum pecit. U uin
quemlibet xpistianum ad sin¬
gula uicia illicit. Eui fortis ani¬
mus cum sancta scriptura ut
dauid cum mulẽtro lactis occur¬
rit. funda & lapide deicit. dum
pulo erat petra & credentibus
populis lapis angularis eum de¬
uincit. ꝑ roprio ense ⁊ rostratur
uigulat dum hostem malignu u
fragili carne superat. Mifterium.
isterium: A subcliacono
&s aliis sacrificiu insti¬
cuitur. quia dauid a sa¬
ul & populo armis indutur. Eum
oblationes super altare ponunt᷑.
quasi arma a dauid deponim¬
tur. ꝓ orro cum pontifex aa
altare uenit. quasi dauid ad¬
uersum philisteum procedit. Per
calicem mulctrale accipitur.

Expanded text:
actione laudes jubilat. David actione laudes jubilat. David Hierusalem venienti turba populorum obviam ruit, salvatorem populi hymnis excepit. Sic quoque vitiis a Christiano populo superatis, denuo consurgit, negligenti animae acrius bellum infertur. Ex quibus gigas Goliath, scilicet diabolus, procedit, duellum petit, dum quemlibet Christianum ad singularia vitia allicit. Cui fortis animus cum sacra Scriptura, ut David, cum mulcro lactis occurrit funda, et lapide, dejecit: dum pulo erat petra, et credentibus populis lapis angularis eum devincit, proprio ense prostratum jugulat, dum hostem malignum fragili carne superat. CAP.Cum ergo a subdiacono, et aliis sacrificium instituitur, quasi David a Saul et populo armis induitur . Cum oblationes super altare ponuntur, quasi arma David deponuntur. Porro cum pontifex ad altare venit, quasi David adversus Philistaeum procedit. Per calicem mulctrale accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ita multum laboiantibus in pre¬
lio alii constantes corcle subue¬
niunt. D einde sequentiam cũ
uoce & organis iubilant. quia
uictoriam cum plausu  cantu
celebrant. Biaconus qui euan¬
gelulm in alto recitat. est pre¬
co qui peracto bello agmina
dispersa cum tuba conuocat.
Quod episcopus populum exhor¬
tando allo quitur signisicat qd̾
inperator uictores saucdando affa¬
tur. quod amc oblationes offe¬
runtur. significat quod spolia
uictoribus coram imperatore di¬
uichuntur. Cantus offertorii est:
laus quam offerunt imperators:¬
itaq hoste ab ihesu qui
& iosue superato. & uicto¬
ri po̾pulo ob pacis habundañti¬
am negligentia resoluto. rursus
philistei aduerlus israel conue¬
niunt. crudele bellum indicũt.
ex quibus golias procedit. duel¬
lum petit. cui clauiel cum pasto¬
rali pera occurrit. sunda & la¬
pide eum deicit. proprio mu-¬
crone perfodit. Populus aitoem
liberatus pro uictoria cleo uicti¬
mam immolat. pro gratiarum

Expanded text:
ita multum laborantibus in praeita multum laborantibus in praelio, alii constantes corde subveniunt. Deinde sequentiam cum voce et organis jubilant; quia victoriam cum plausu et cantu celebrant. Diaconus qui Evangelium in alto recitat, est praeco qui peracto bello agmina dispersa cum tuba convocat. Quod episcopus populum exhortando alloquitur, significat quod imperator victores laudando affatur. Quod tunc oblationes offeruntur, significat quod spolia victoribus coram imperatore dividuntur. Cantus offertorii, est laus quam offerunt imperatoritaque hoste, ab Jesu, qui et Josue, superato, et victori populo ob pacis abundantiam negligentia resoluto, rursus Philistaei adversus Israel conveniunt, crudele bellum indicitur. Ex quibus Goliath procedit, duellum petit. Cui David cum pastorali pera occurrit funda, et lapide cum dejecit, proprio mucrone perfodit. Populus autem liberatus, pro victoria Deo immolat victimam, pro gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
& cleri cantatione incipitur:
Geritur namq bellum non con¬
tra carnem & sanguinem. sed
aduersus principes & potestatẽ
aduersus rectores tenebr arum
harum. contra spiritualia neqͥ¬
cie in celestibus. Quasi ergo stre¬
nui milites pugnant. dun totiͤ
uiribus utruq cautant. Ignea
dela concupiscentiarum nequissutu
hostes mmimitunt. que fortes uiri
foititer scuto fidei repellunt. ho¬
stes uiciorum acriter insisten¬
tes gladio uerbi dei prosternũt:
U uoce alias ad armo.¬
uiam incitatit. quia
duces alios manibus pugnando
&ͥ uoce hortando ad cercamen
instigant. Interim stat pontifex
acͥl altare. os pro laborantibus
orationem recitat. sicut ꝙ mo¬
y ses ui monte stans pro pugnan¬
ector qui epistolam
recitat. est preca qui
eclicta imperatoris per castra pre¬
dicat. Meliores uoce ad gracdale
uel alleluia cantandum eligun¬
tur. & fortiores manu ad duel¬
lum producuntur. Iam defici¬
entibus in cantu alii succurrũt.

Expanded text:
et cleri cantatione incipitur. et cleri cantatione incipitur. Geritur namque bellum non contra carnem, et sanguinem; sed adversus principes, et potestates, adversus rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Quasi ergo strenui milites pugnant, dum totis viribus utrinque cantant. Ignea tela concupiscentiae nequissimi hostes immittunt, quae fortes viri fortiter scuto fidei repellunt, hostes vitiorum acriter insistentes gladio verbi Dei prosternunt. t voce alios ad harmoniam incitant, quia ducere alios manibus pugnando, et voce hortando ad certamen instigant. Interim stat pontifex ad altare, et pro laborantibus orationem recitat, sicut et Moyses in monte pro pugnanector qui Epistolam recitat, est praeco qui edicta imperatoris per castra praedicat. Meliores voces ad Graduale vel Alleluia cantandum eliguntur, et fortiores manu ad duellum producuntur. Jam deficientibus in cantu, alii succurrunt;
Abbreviated transcription (Latin):
inde ausiliarios nobis ascimus.
Cum uero ad mouasterium re¬
dimus. quasi ad locum cerca¬
minis cendimus. Scrmium
cum reliquiis pottamus con¬
tra demones. sicut filii israel
portauerunt archam dei con¬
tra philistiim hostes. Cum
ecclesiam intramus. quasi
ad stacionem peruenimus.
Cun campane sonantur. qua¬
si per classica milites ad pre¬
lium incitantur. Quasi uero
acies ad pugnam orlinant᷑.
dumi utriq in choro locan¬
¶Qui crucem cum ueril¬
lo coiam archi episcopo¬
ꝯ deuet. est signi¬
fer qui uexillum coiam imꝑatore
cum inchoat. est tubicma qui
signum ad pugnam dat. Precen¬
tores qui chorum utriq regunt.
sunt duces qui agmna ad pug̃¬
nam instrumit. Eantores capuel
pilleolis cegunt. baculos uel cabu¬
las maiubus gerunt. quia prellan¬
tes capud galeis deguut. armis
ballicis se protegunt. Spiritualẽ
tubarum clangore. & tur¬
barum clamore comait¬
ticur. & nostrum spiritale bellũ
cum campanarum compulsione

Expanded text:
inde auxiliarios nobis accimus; inde auxiliarios nobis accimus; cum vero ad monasterium redimus, quasi ad locum certaminis tendimus. Scrinium cum reliquiis portamus contra daemones, sicut filii Israel portaverunt arcam Dei contra Philistiim hostes. Cum ecclesiam intramus, quasi ad stationem pervenimus. Cum campanae sonantur quasi per classica milites ad praelium incitantur. Quasi vero acies ad pugnam ordinantur, dum utrimque in choro locanQui crucem cum vexillo coram archiepiscopo tenet, est signifer, qui vexillum coram imperatore tum inchoat, est tubicen qui signum ad pugnam dat. Praecentores qui chorum utrinque regunt, sunt duces qui agmina ad pugnam instruunt. Cantores capita piliolis tegunt, baculos vel tabulas manibus gerunt; quia praeliantes caput galeis tegunt, armis bellicis se protegunt. CAP. LXXV.--tubarum clangore et turbarum clamore committitur; et nostrum spirituale bellum cum campanarum compulsatione,
Abbreviated transcription (Latin):
tus albis desuper cappis uel aliis
sollempnibus uestibus mdiumtur.
quasi milites pugnaturi subtus lo¬
ricis. desuper clipeis muniuntur:
Cum de choro exeunt. quasi de
regia curia cunei prodeunt: Qua.¬
si imperiale signum y uexilla a
signiferis anteseruntur. cum an¬
te nos crux & uexilla gerun¬
cur: Quasi luo exercitus seqũ¬
tur. dum hinc inle ordinatim
cantantes gradiuntur Inter qͦs
uadunt magistri & preceptores
quasi cohortium ductores. ac
belli incitatores: Sequuntur
priores quasi exercitus duces
atq agminum ordinatores. Pro
si imperator cum sceptro Ante
pontificem portantur sancta.
sicut ante regem imperialia:
Ante archiepiscopum crur por¬
catur. sic &s ante imperatorẽ
iu pallio decoratur. sicur
rex corona perornatur:
Comitatur turba plebis.
regia urbe turbe prodeunt.
Cum ad aliam ecdesiam pro¬
ceclimus. quasi ad castellum
ex pugnandum pergimus. Quod
cum cantu intrabimus. quasi
indle dicionem accipimus. &

Expanded text:
tus albis, et desuper cappis, vel aliis tus albis, et desuper cappis, vel aliis solemnibus vestibus induuntur, quasi milites pugnaturi subtus loricis, desuper clypeis muniuntur. Cum de choro exeunt, quasi de regia curia procedunt. Quasi imperiale signum et vexilla a signiferis anteferuntur, cum ante nos crux et vexilla geruntur. Quasi duo exercitus sequuntur, dum hinc inde ordinatim cantantes gradiuntur. Inter quos vadunt magistri et praecentores, quasi cohortium ductores ac belli incitatores. Sequuntur priores, quasi exercitus duces atque agminum ordinatores. CAP.si imperator cum sceptro. Ante pontificem portantur sancta, sicut ante regem imperialia. Ante archiepiscopum crux portatur, sicut ante imperatorem  pallio decoratur, sicut rex corona perornatur. Comitatur turba plebis, regia urbe turmae proruunt. Cum ad aliam ecclesiam procedimus, quasi ad castellum expugnandum pergimus: quod cum cantu intrabimus, quasi in dedicationem accipimus et
Abbreviated transcription (Latin):
cum xpisto atq ecclesia. quod
utrumq archa designat celestẽ
aulam nos intratuios clamamus:
Archa sub alas cherubin poni¬
tur. & a populo laus concuait᷑.
quia xpisti humaanitas inter
summos ordines angelorum che¬
rubin & serapħin locabitur.ꝙ
a turba angeloruma & homi¬
num perhenni iubilo adora¬
issa quoq imitatur
cuiusclam pugne con¬
flictum & uictorie tri¬
unphum. qua hostis noster
amalech prosternitur. & uia
nobis ad patriam per ihesum
panditur Ihesus quippe impe-¬
rator noster cum diabolo pug¬
nauit. q celestem rem publi¬
cam ab hostibus destructam
horamibus reparauit Qui cũ
posset producere duodecim
legioues angelorum. uelut septua¬
guita duo milia militum instru¬
xit tantum modo agnen duode¬
cim apostolorum. o expugnauit
septuaginta cluo genera lingua¬
rum Pontificis namq & deri po-¬
puli q processio est: quasi impe¬
ratous & cuiusclani exercitus ad
bellum progressio Hii cum sub¬

Expanded text:
cum Christo atque Ecclesia quod cum Christo atque Ecclesia quod utrumque arca designat coelestem aulam nos intraturos clamamus. Arca sub alas cherubin ponitur et a populo laus concinitur, quia Christi humanitas inter summos ordines angelorum cherubin et seraphin locabitur. Et a turba angelorum et hominum perenni jubilo adoraissa quoque imitatur cujusdam pugnae conflictum, et victoriae triumphum, qua hostis noster Amalech prosternitur, et via nobis ad patriam per Jesum panditur. Jesus quippe imperator noster cum diabolo pugnavit, et coelestem rempublicam ab hostibus destructam hominibus reparavit: qui cum posset producere duodecim legiones angelorum , vel septuaginta duo millia militum, instruxit tantum agmen duodecim apostolorum, et expugnavit septuaginta duo genera linguarum. Pontificis namque et cleri, populique processio, est quasi imperatoris, et cujusdam exercitus ad bellum progressio. Hi cum sub