comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
honis. errore subipõ. ꝑuicio uͥtus.
cͥmina sepe tulit. Inoͣmĩ gͦ sacrificio
in portabilia alligasus: citiꝰ honĩ sus¬
cumbas. aut si uiutiles sarcinas colle¬
gerislentescas. ⁊ desidiosus fa̾s sicut
inapocalipsi legitur. ut inam calidus
eẽs aut frigidus. s quia neq calidus es.
neq frigidus: incipiam te euomere ex o¬
re meo. Post discretionem sequit᷑ de uoti
o moratione. compassio: in ꝓximi infirmi¬
deuotio: quantum ad deum. compassio
qͥntum. ad ꝑximum. Mansuetudo. qͣn¬
tum ad ce ip̃m. his .iiͦiͦi. parietib om̃is
edificatio constructa concrescit ĩ templũ
scm̃ indomino. qm̃ discretio edificat sa¬
pienter. deuotio: diligent̃. compassio:
nuscditer. mansuetudo: decentet. Ftnstũ
uͦ mansuetudinis. ꝑpħa nobis aꝑit di¬
cens. Diriget mansuetos ĩiudicio. doce¬
bit mites uias suas. ⁊ ineuangłio.
Beati mites. qm̃ ip̃i possidebunt t̾ram.
⁊ alibi. Suꝑ quen requiescet spc̃ meus

Expanded text:
bonis errore sub ipso. Pro vitio virtus bonis errore sub ipso. Pro vitio virtus crimina saepe tulit. In omni ergo sacrificio importabilia alligaveris citius oneri succumbas: aut si inutiles collegeris lentiscas, et desidiosus fias sicut in Apocalypsi legitur: Utinam calidus esses, aut frigidus: sed quia neque calidus es neque frigidus, incipiam te evomere ex ore meo . Post discretionem sequitur devotio in oratione, compassio in proximi infirmivotio quantum ad Deum, compassio quantum ad proximum, mansuetudo quantum ad te ipsum. His quatuor parietibus omnis aedificatio constructa concrescit in templum sanctum in Domino, quoniam discretio aedificat sapienter, devotio diligenter, compassio misericorditer, mansuetudo decenter. Fructum vero mansuetudinis Propheta nobis aperit, dicens: Diriget mansuetos in judicio, docebit mites vias suas . Et in Evangelio: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Et alibi: Super quem requiescet Spiritus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
dubiis adĩuestigationẽ u̾itatis. extiio¬
est. frequens usus inquisitionis siue
ꝑse ip̃m. sũ ad alt̾um. Eruditio autẽ
est: studiosa animi informatio. uel
ad agendum quod oꝑteat. uel ad scien¬
dum quodignorat. Cognitio autem
alia c̃ subhomine. alia est de hoĩe. alia
uͦ supͣ hominẽ. ea que est subhomine.
scit homo dignitatẽ sue ꝯditionis. ꝑ
eam uͭ que est de homine. ꝯgnoscit hõ
uitium propͥe inficraitatis. ꝑeam que¬
est supͣ hominem: grãm bonitatis. Dp̃
nam cognoscis quid acceꝑis. ꝑscdam:
quid ꝑdidĩs. ꝑ t̃cram quid accept᷑us
sis. Post cognitionem Qdilectio quasi
sapiens architectus fundam̃tsi erigit.
ĩingressu ponens discretionem. Incapite.
deuotionem. insinistro la fe compas¬
sionem. indextro uͦ mansuetudinẽ.
pͥmo ponitur discretio ut sciamꝰ discei¬
nere mundum abĩmundo. scm̃ a pao¬
phano. malũ a bono. ne excõiũctio¬
rium diei. Nam mala sunt uicina

Expanded text:
dubiis ad investigationem veritatis. Exercidubiis ad investigationem veritatis. Exercitatio frequens usus inquisitionis sive per seipsum, sive ad alterum. Eruditio autem est studiosa animi informatio, vel ad agendum quod oporteat, vel ad sciendum quod ignorat. Cognitio autem alia est sub homine, alia est de homine, alia vero supra hominem. Ea quae est sub homine, scit homo dignitatem suae conditionis. Per eam vero quae est de homine, cognoscit homo vitium propriae infirmitatis. Per eam quae supra hominem, gratiam bonitatis. Per primam cognoscis quid acceperis, per secundam quid perdideris, per tertiam quid accepturus sis. Post cognitionem dilectio quasi sapiens architectus, fundamentum erigit, in ingressu ponens discretionem, in capite devotionem, in sinistro latere compassionem, in dextro vero mansuetudinem. Primo ponitur discretio, ut sciamus discernere mundum ab immundo, sanctum a prophano, malum a bono, ne ex conjunctiorium Dei. Nam mala sunt vicina
Abbreviated transcription (Latin):
maxime qui nouistis uitulũ libani
cõminuere. ⁊ quinq de panib ordeaceis
multa milia hõĩum saciare. In huiuis
templi uisibilis structã alicuius ĩ uisi¬
bilis templi inuestigatio nifallor nob̃
ꝓponitur. queo editicandum. ⁊ post sub¬
nob̾ in sinuat᷑. ut sic omnis editicatio
constructa crescat ĩ cemplum sc̃m ĩduo.
Non inꝯuenient̃ gͦ templum dĩ aĩam
iusti diñs que unago ⁊ simlitudo dĩ
est ⁊i sac̾rium sp̃c scĩ. Pͥmo gͦ uideamꝰ
qm̃ templum istud trib modis edifi¬
catur. ĩ altum surgit. ⁊ consũmatur.
cognitõe .s. dilectione. ⁊ bona oꝑatione. cogni¬
tio in fundam̃tã iacitur. dilecdb̾ in pa¬
rieteserigit᷑. bona uͦ oꝑatio. quasi tes¬
tum. parietes insũmitate amplecaitur
Sicut eium dicit aus̃. Quantum cogno¬
scis. tantum diligis. tm̃ oꝑaris. non
enim potest quis diligere quod non
cognoscit. uł oꝑari quod non diligiti
ditatio. frequens cogitatio animi iu

Expanded text:
maxime qui novistis vitulum Libani maxime qui novistis vitulum Libani comminuere, et quinque de panibus hordeaceis multa millia hominum satiare; in hujus templi visibilis structura alicujus invisibilis templi investigatio, ni fallor, nobis proponitur. Quod aedificandum et post subnobis insinuatur, ut si omnis aedificatio constructa crescat in templum sanctum in Domino. Non inconvenienter ergo templum Dei animam justi dicimus, quae imago et similitudo Dei equomodo templum istud tribus modis aedificatur. In altum surgit et consummatur, scilicet dilectione et bona operatione: cognitio in fundamentum jacitur, dilectio in parietes erigitur, bona vero operatio quasi tectum, parietes in summitate amplectitur. Sicut enim dicit Augustinus: Quantum cognoscis, tantum diligis, tantum operaris: non enim potest quis diligere quod non cognoscit, vel operari quod non diligit. ditatio frequens cogitatio animi in
Abbreviated transcription (Latin):
nũam ur̃am potiꝰ quam uidiciũ
respicio. magis securus de uenia
qͣm formidolus de osfensa. libent ⁊ enĩ
suffertis. insipientes. cum sitis ip̃i sapien¬
tes. quia ur̃e uirtutis ẽ parcere. ñ punire.
extusate. non iudicare. in his maxine qͣ
cuentum urget necc̃itas. itinem exeq̃ndi
prohibet rei imꝑate difficultas. S ne tũ
ꝑsermonis incuriam. tum ꝓlixitatis
Litium. usq infastidium decurrat er̃o:
studeamꝰ finem breuitate app̃hendere.
ut qui subtilitatem ingenũ. ꝓfundita¬
ter sf̃ĩtentiarum. pulcritudinẽ eloqͥi
desid̾ant: accelerato fine or̃onis minus
fastidire incipiant. Facta sunt inquit e¬
uanglista encenia ĩ erosolimis. enceni
dicunt᷑ ꝙ sonat in nouationẽ siue dedi¬
cationem. ħ autem sollempnitas aiui¬
cda machabeo instituta est. qͣntum ad
ũitatem hystorie. qͣudo erectis ydolis. ⁊e¬
orum cultib de templo domini: diuino
cultui illud ifum mancipauit. Sccais
lationem scͥpt᷑arum. spem habeamꝰ. uos

Expanded text:
ram potius quam judicium respicio, magis securus de venia, quam formidolosus de offensa. Libenter enim suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes, quia vestrae virtutis est parcere, non punire, excusare non judicare, in his maxime quorum eventum urget necessitas, et finem exequendi prohibet rei imparatae difficultas. Sed ne tum per sermonis incuriam, tum prolixitatis vitium, usque in fastidium decurrat oratio, studeamus finem brevitate apprehendere, ut qui subtilitatem ingenii, profunditatem sententiarum, pulchritudinem eloquii desiderant, accelerato fine orationis minus fastidire incipiant. Facta sunt, inquit evangelista, encenia in Jerosolymis. Enceniadicuntur, quod sonat innovationem sive dedicationem. Haec autem solennitas a Juda Machabeo instituta est quantum ad veritatem historiae, quando ejectis idolis et eorum cultibus de templo Domini, divino cultui illud iterum mancipavit. Scitis, lationem Scripturarum spem habeamus. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
lectu. S intellectum alius ẽ excreat᷑is.
alius ex scͥpturis. alius ex infusione su
scd̾s: multorum. tercuis ẽ ad modrim
paucoꝵ hominum. tunc gͦ uitellectꝰ
nr̃ purificabit᷑ cum non ꝑ creat᷑as intel¬
legemus. S ex sola infusione illiꝰ sũme
ueritatis inquam ⁊ ꝑquam omnia in¬
telligentes erimus. sicut scͥptum ẽ in
ꝓphis ⁊erunt omnes docibiles dei s ica
tͣttas tunc ꝑficietur. quia nec aliud nec
aliter quam debeat tunc diliget᷑. Est aũ
duplex ꝑfectio caritatis una ͣ ꝯsubstanti¬
a diligendi. altera incentione. dilectio¬
nis pͥma ꝑtectio. ut fortis sit contͣ ad¬
uersaria ta leranda. ut paratus qͥs sit
intensa sit. ut amplius in flãmari non
possit. pͥma ꝑfectio est iue. Scdã. patͥe.
habemus tres snouationes spuum distĩc¬
tas. pͥmam iam accepimꝰ. inscła ꝑgr̃am¬

Expanded text:
lectu. Sed intellectuum alius est ex creaturis, lectu. Sed intellectuum alius est ex creaturis, alius ex Scripturis, alius ex infusione supsecundus multorum, tertius est admodum paucorum hominum. Tunc ergo intellectus noster purificabitur, cum non per creaturas intelligemus, sed ex sola infusione illius summae veritatis, in quam et per quam omnia intelligentes erimus, sicut scriptum est in prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei . Sed et charitas tunc perficietur, quia nec aliud nec aliter quam debeat tunc diligetur. Est autem duplex perfectio charitatis, una in constantia diligendi, altera in intentione dilectionis. Prima perfectio, ut fortis sit contra adversaria toleranda, ut paratus quis sitincensa sit, ut amplius inflammari non possit. Prima perfectio est viae, secunda, patriae. Habemus tres innovationes spirituum distinctas, primam jam accepimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
magis magis ãmirabił. cunc enim su¬
corpore mortis huuis: sensuũ alu desteu¬
entur. ⁊ quantũ adusum. ⁊ qͣntum ad
habitum. ut tactus qui spũali creature
sĩ conuenit. cũ tm̃ in reb corꝑeis ip̃m
oꝑteat ex̃ceri. alii destruent᷑ quantum
ad usum. q̃ nunc hñt. ñ qͣntum ad habi¬
tum. ut gustus. ⁊ odoratus. Gustus ⁊¬
enim tunc erite. illa et̾na beatitudine
saciari. Odoratus erit osfin. inea delac¬
tari. Uisus uͦ ⁊ auditus destruent᷑ qͣn¬
tum adinstrum̃tum. ñ qͣntũ ad usũ
ł qͣntum adhabitum. anime siqͥdem
beator n deposito corpore mortis iuii¬
dent oꝑa hõium ⁊ audiunt uocẽ difi
laudantium. ad hoc ut iudeamus qͦmodo
purgitur. inellectus: necc̃m ẽ sumi deli¬
gnis li bani. ad edificationem templi.
Intimeo platonis scͥptum asseriuit qm̃i
intellectus soluis dei est ⁊ ad modum
paucorum hõium. S si paucoꝵ hõium
est intellectus cum multi sint homines:
consequens est. ut aliqui sut sine ĩtel¬

Expanded text:
is magis admirabilis: tunc enim sucorpore mortis hujus sensuum alii destruentur, et quantum ad usum, et quantum ad habitum, ut tactus qui spiritali creaturae non convenit, cum tantum in rebus corporeis ipsum oporteat exerceri. Alii destruentur quantum ad usum, quem nunc habent, non quantum ad habitum, ut gustus et odoratus. Gustus etenim tunc erit, illa aeterna beatitudine satiari: odoratus erit officium, in ea delectari: visus vero et auditus destruentur quantum ad instrumentum, non quantum ad usum vel quantum ad habitum. Animae siquidem beatorum deposito corpore mortis, et vident opera hominum, et audiunt voces Deum laudantium. Ad hoc ut videamus quomodo purgetur intellectus, necessarium est sumi de lignis Lybani ad aedificationem templi. In Thimaeo Platonis scriptum asserunt, quoniam intellectus solius Dei est, et admodum paucorum hominum: sed si paucorum hominum est intellectus, cum multi sint homines, consequens est ut aliqui sint sine intel
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣm quib datum est nosse mistĩ¬
um regni dei. cet̾ũ as̃i inꝑabolis.
Merteqloquentem ut ꝑuulũ. sapicn¬
tem ut paruulum. lacte ad hunc. non
solido tibo nutͥendum: tuor dissoluit.
ignorantia arguit. u̾ecundia deniq
confũdit. Int̾ ꝑfcõs enim loqui sapi¬
entiam. ⁊ spũalib spũalia comꝑare
oportebat. qui eoꝵ que retro sunt ob¬
liti: toto sensu cogitant cͥcumspectio¬
nem dei: inlege eus meditantur dic
ac nocte. Qm̃ gͦ tantorũ uirorum
p̃sentiam etiam ũbo offende sũma
iniutia est: inuocem lam̃tatõnus
potius qͣm sermonis libet erumꝑe.
paratus qͣntum ualeo fonte lacti¬
marum satisfac̃ẽ his. quos necc̃itate
obedientie licet ĩuitus cogor offend̾e.
uerũtam̃ quia uiri estis miscłie.
gens scã. ppłs ad quisitionis. scienteᷤ¬

Expanded text:
est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis. Me itaque sequentem ut parvulum, sapientem ut parvulum, lacte adhuc, non solido cibo nutriendum, timor dissolvit, ignorantia arguit, verecundia denique confundit. Inter perfectos enim loqui sapientiam, et spiritalibus spiritalia comparare oportebat, qui eorum quae retro sunt obliti, toto sensu cogitant circunspectionem Dei, et in lege ejus meditantur die ac nocte. Quoniam ergo tantorum virorum praesentiam etiam verbo offendere summa injuria est, in vocem lamentationis potius quam sermonis libet erumpere, paratus quantum valeo fonte lachrymarum satisfacere his, quos necessitate obedientiae licet invitus cogor offendere. Veruntamen quia viri estis misericordiae, gens sancta, populus acquisitionis , sciente
Abbreviated transcription (Latin):
cuilibet. qui ĩ consortium sue fr̃nitatis
eum admilit. Quod omino eẽ illicitum.
icontͣrium ũitati rõ euidens demõstrat.
nilla enim eccłia claustrał tenet᷑ ad de¬
bitum confessionis sinqua h̃c titulum
ꝑfeslionis: quia in aliis cccłus inquib

Expanded text:
cuilibet, qui in consortium suae fraternitatis cuilibet, qui in consortium suae fraternitatis eum admisit: quod omnino esse illicitum et contrarium veritati, ratio evidens demonstrat. In illa enim Ecclesia claustralis tenetur ad debitum confessionis, in qua habet titulum professionis: quia in aliis Ecclesiis, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
do ĩmo celando. qͣi ĩunũ angulum ꝯ¬
scientie se contͣhit. ⁊ qui prius erat ma¬
nifestus pẽta indicia cͥminis calli la
tgiũsatione totus ab ocłis euanescit.
Donfessio etiam debet eẽ ordinata. ut
daustralis suo prelato ⁊ non alii cub¬
pas suas notas faciat: quia illius pre¬
cipue ÷ ad hib̾e remedium qui incura
suscepit egͥtum. Si enini pͥnceps t̾re¬
nus insingulis ciuitatib suis / singu¬
los uidices ordinaret qui ibidem cãs
emergentes deciclant. peccã puniant:
norne ille qui pẽmisso iudice sue ci¬
uitatis ad alium tͣnsiret.: apud p̾nci¬
pem partẽ ⁊ suum iudicem ceũse ꝯ¬
slitueret: Sic crece sũmus ille imꝑa
nat. quib curam aĩarum ꝯmittit:
dei ordinationi cesistuite. qui alios
ĩudicel ꝯlcientie sue querendo sius
pastorib peccata sua abscondunt. S est
aliquis claustrał qui indiũsis monast̾us
fr̃: esfectus. licite putat se conticĩ p̾lato

Expanded text:
do, imo celando, quasi in unum angulum cdo, imo celando, quasi in unum angulum conscientiae se contrahit, et qui prius erat manifestus per certa indicia criminis callida tergiversatione totus ab oculis evanescit. Confessio etiam debet esse ordinata, ut claustralis suo praelato, et non alii culpas suas notas faciat: quia illius praecipue est adhibere remedium, qui in cura suscepit aegrotum. Si enim princeps terrenus in singulis civitatibus suis singulos judices ordinaret, qui ibidem causas emergentes decidant, peccata puniant, nonne ille, qui praetermisso judice suae civitatis ad alium transiret, apud principem pariter et suum judicem reum se constitueret? Sic certe summus ille impernat, quibus curam animarum committit, Dei ordinationi resistunt, qui, alios judices conscientiae suae quaerendo, suis pastoribus peccata sua abscondunt. Sed est aliquis claustralis, qui in diversis monasteriis frater effectus licite putat se confiteri praelato
Abbreviated transcription (Latin):
panuͣ lam̃tum ext̾ĩoris penitentie ẽ.
Si gͦ exc̃iori penicentia que nouo ue¬
stiriento comparat᷑. uidelicet confes¬
sione oris ub̃tate latͥmarum. gemi¬
tu ⁊tunsione pectoris pecc̃a sua qͥs
plangat ruintuis ꝯlcientiã emino¬
sam occultando peccata sua retineat:
qͣi nouum pannũ uetĩ uestim̃to con¬
uingit ⁊ uetus uestim̃tum rumpit᷑ ⁊ de¬
terior scissura fit. cum det̾ior tit ma¬
cła conscĩe. ꝑoccultationẽ uetĩs cul¬
pe. Betali ꝯscientia ꝓpħa dicit. Ibi
foueam ħt eritiꝰ. Entius. qui plenꝰ
est spinosis aculeis pecc̃ori qͥ callide
⁊cum prius distucte uident᷑ omina.
qũ comp̃hendit᷑ ab oculis euanescunt
uniũsa. Inh gͦ eritiꝰ recte peccatori sinu¬
lis est: qui peccata sua incorde suo ab¬
scondit dum cimet ea manifesta fieri
foequenter enim accidit ut pecc̃a alicuiꝰ
signis ł idlitiis alioꝵ manifesta bant:
s dum inconfessione iua a p̃lato suo
suꝑ illis ꝯuenit᷑ ille se totum excusan¬

Expanded text:
ioris poenitentiae est. Si ergo exteriori poenitentia, quae novo vestimento comparatur, videlicet confessione oris, ubertate lachrymarum, gemitu et tunsione pectoris peccata sua quis plangat, et interius conscientiam criminosam occultando peccata sua retineat, quasi novum pannum veteri vestimento conjungit, et vetus vestimentum rumpitur: pejor scissura fit, cum deterior fit macula conscientiae per occultationem veteris culpae. De tali conscientia propheta dicit: Ibi foveam habet ericius . Ericius qui plenus est spinosis aculeis, peccatori qui callide cum prius distincte viderentur omnia, quando comprehenditur ab occultis evanescunt universa. In hoc ergo ericius recte peccatori similis est, qui peccata sua in corde suo abscondit, dum timet ea manifesta fieri. Frequenter enim accidit ut peccata alicujus signis vel indiciis aliorum manifesta fiant, sed dum in confessione sua a praelato suo super illis convenitur, ille se totum excusan
Abbreviated transcription (Latin):
tis uerbum dei recte disserentib:⁊ simplici¬
orib qui sc̃e uiuunt: repmissa est. quam
nec oculus udit. nec auris audiuit. nec
incor hominis ascendit. hoc p̃missis adici¬
endum est. quod candelabrum istud aure¬
um ductile ẽẽ ꝑhibetur .i. malleationib. ⁊
crebris ꝑcussionib formatum: ꝑquod no¬
bis recte ostensum est. quia sicut xp̃c per
angustias passionis ⁊ mortis: et̾̃ne fute be¬
atitudinem adeptus est: ita ⁊ omues eos
qui xp̃i imitatores sunt. pangust am
iuam cribulationum ambulare oportet.
Neq enum tempora regnandi p̃uenire po¬
sunt tempora patiendi. S inhac uita iꝰ¬
tos angustias: imuserias to lerare necce ẽ:
quib debetur corona iusticie. quam ted

Expanded text:
tis verbum Dei recte disserentibus, et simplicitis verbum Dei recte disserentibus, et simplicioribus qui sancte vivunt repromissa est, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. His praemissis adjiciendum est, quod candelabrum istud aureum ductile esse perhibetur, id est malleationibus et crebris percussionibus formatum, per quod nobis recte ostensum est, quia sicut Christus per angustias passionis et mortis aeternae vitae beatitudinem adeptus est, ita et omnes eos qui Christi imitatores sunt, per angustam viam tribulationum ambulare oportet. Neque enim tempora regnandi praevenire possunt tempora patiendi, sed in hac vita justos angustias et miserias tolerare necesse est, quibus debetur corona justitiae, quam red
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ retatdant᷑. Alꝑitas iuue que eos
impedit singularitas uite estiqͣndo
ip̃i metam ꝯmuniis uite excedentes.
austeriores quascam obleruantias si¬
gulatit̃ sibi eligunt. quas dum neque¬
unt portare suctumbentes honeri de¬
ficiunt ĩuia: ꝑqͣm ĩ cegionem suam
i incelum tendere debuerunt. Obsta
feattum. ꝑque simplicitas bons
usq adeo płecumꝙ decͥmentũ aca¬
pit ut tanqͣm a dura mat̾ĩa reper¬
cussi desinant benefacere. ⁊ obliti fi¬
nis quo tendere debuerant. maliuo¬
li hominib simsles effecti ampli
quam prius deciores fiant. Ad hec
ualent uenenate detractionel. turpitudo.
stultiloqͥum. ⁊ scurrilitas que ad rem non
ꝑtinẽt. dissolutio ꝯũsationis: que omina
impedim̃tum prestant simplici uiro rec
te ꝯũsanti. ꝑlilia ũ que sunt in candelabͦ.
future uite remuñatio significat᷑. que ⁊
prelatis subditos suos bene regentib slittã¬

Expanded text:
aut retardantur. Asperitas viae, quae eos aut retardantur. Asperitas viae, quae eos impedit, singularitas vitae est, quando ipsi metam communis vitae excedentes, austeriores quasdam observantias singulariter sibi eligunt, quas dum nequeunt portare succumbentes oneri deficiunt in via, per quam in regionem suam, id est in coelum tendere debuerunt. Obstacfratrum, per quae simplicitas bonorum usque adeo plerumque detrimentum accipit, ut tanquam a dura materia repercussi, desinant benefacere, et obliti finis, quo tendere debuerant, malevolis hominibus similes effecti, amplius quam prius deteriores fiant. Ad hoc valent venenatae detractiones, turpitudo, stultiloquium, et scurrilitas quae ad rem non pertinent, dissolutio conversationis, quae omnia impedimentum praestant te conversanti. Per lilia vero, quae sunt in candelabro, futurae vitae remuneratio significatur, quae et praelatis subditos suos bene regentibus, et litera
Abbreviated transcription (Latin):
sttales. qui p̃latorum suorum regun
quid uutus obedientie iusserit facien¬
dum. uete uolubules sunt spetule
ste neq addextram neꝙ ad sinistram
rtorte. s añ se directe uoluunt᷑: quia boni
claustrales: qui im simplicitate sua con¬
fidenter ambulant. obliti eorum que
retto sunt: adant̾ĩora semꝑ se extendũt.
S spetula cum uoluit᷑ criplex impedi¬
mentuni hc̃e potest ne bene cũrat: ma¬
num remissam que negligent̃ impel¬
lit. uiam asꝑami que eam reccardat ⁊
omnino extingunt. Manus remilla est
potestas negligens: qua claustralis re¬
gendus est. Manus enim nomine: po¬
destas designat᷑. ut ibi incuiꝰ manuẽ
anima omnis uiuentis. ⁊ alibi. In ma¬
nu tua lunt omnes fines terre. Matiꝰ
gͦ cemissa cursum spetule impedit qñ
prelatus potestate regiminis circa sub¬
uitos mnus sollicite. minus prouide
utitur: ꝑpter quam cãm subditi. a
lc̃o ꝑposcto suo: aut omnino desistunt.

Expanded text:
strales qui praelatorum suorum reguntstrales qui praelatorum suorum reguntquid virtus obedientiae jusserit, faciendum. Vere volubiles sunt sphaerulae istae, neque ad dexteram neque ad sinistram retortae, sed ante se directae volvuntur, quia boni claustrales, qui in simplicitate sua confidenter ambulant obliti eorum quae retro sunt, ad anteriora semper se extendunt. Sed sphaerula cum volvitur, triplex impedimentum habere potest ne bene currat, manum remissam quae negligenter impellit, viam asperam quae eam retardat et  quandoque omnino extinguunt. Manus remissa est, potestas negligens, qua claustralis regendus est. Manus enim nomine potestas designatur, ut ibi: In cujus manu est anima omnis viventis . Et alibi: In manu tua sunt omnes fines terrae . Manus ergo remissa cursum sphaerulae impedit, quando praelatus potestate regiminis circa subditos minus solicite, minus provide utitur, propter quam causam subditi a sancto proposito suo, aut omnino desistunt
Abbreviated transcription (Latin):
incito aureo decet ꝯtineri: quia uir re¬
ligiosus ominem ambitionem. uanam
qlam: ilaudem humanam. cum ũbum
dei predicat i docet: debet ex sufflare. ne
simił efficiatur illis. qui uendiderũt
filium di. quia ũbum dei filius deiẽ.
⁊ audiat hoc imꝓꝑium a domino. re¬
cepisti m̃cedem tuam. hac fece intecti
fuerurt sli de quib apłc ddicit. Qui cũ
cognouissent deum ñ sicut deum glo¬
rificatunt: ⁊sdeo stulti fci sunt: ⁊
eltuauerunt in cogitationib suis.
Qum potius uinum purũ ciłi isti
aurei debent continere: ut illiqui lit¬
terati funt inclaustris. simplici ocło
⁊ puita intentione doceant ⁊ p̃dicent
uerba iite nllum solum fructum p̃¬
stolantes. quem ꝓmisit deus dili¬
tos uiros qnꝙ claũsam habere scĩam
luam sibi ip̃is adconsolationem. qñ¬
q manifestare aliis ad edificationẽ.
Specule que sunt incandelabro uolu¬
hules funt ⁊ totundam formam ha¬
bent: ⁊signiticant simplices clau¬

Expanded text:
in scypho aureo decet contineri, quia vir rein scypho aureo decet contineri, quia vir religiosus omnem ambitionem, vanam gloriam, et laudem humanam, cum verbum Dei praedicat et docet, debet exsufflare, ne similis efficiatur illis qui viderunt Filium Dei quia verbum Dei Filius Dei est et audiat hoc improperium a Domino: Recepisti mercedem tuam . Hac fece infecti fuerunt illi, de quibus Apostolus dicit: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, et ideo stulti facti sunt, et evanuerunt in cogitationibus suis . Quoniam potius vinum purum scyphi isti aurei debent continere, ut illi qui literati sunt in claustris, simplici oculo et pura intentione doceant et praedicent verba vitae, illum solum fructum praestolantes, quem promisit Deus dilitos viros quandoque clausam habere scientiam suam sibi ipsis ad consolationem, quandoque manifestare aliis ad aedificationem. Sphaerulae quae sunt in candelabro volubiles sunt, et rotundam formam habent, et significant simplices clau
Abbreviated transcription (Latin):
ne inebriantes. oꝑant᷑ ineis obluuo¬
nem hꝰ mundi. Quicumq gͦ cifus an¬
reus ẽẽ cupis ⁊ ũbum uite ꝯtinel se¬
mina ũbum dei. porrige potum fr̃i
tuo licienti: ⁊ sine ĩuidia cõmunica.
quod gratis accepisti. Scientia enim. no¬
bilis possessio est ut quidam dixit: que
auarum dedignata possessorem: nisi
publicet᷑ elabitur. Nec decet ciphum
aureum aquam uł mustum fece mi¬
xtum. s uinum maͣtillimum ꝯtinerẽ
Aduirum si quidem religiosum non ꝑ¬
tinet uacare litt̃ĩs secularis scientie
que ꝑaquam intłłigit᷑. Sicite qͥbusdã
ꝑ imppium dicitur. uinum tuum
mixtia ẽ aqua. Non sit gͦ claustra¬
li solicitus. quomͦ cullꝰ ꝑoret ĩ cauli̾.
Iunid ꝑ lato letutetur in at. quid endi¬
des metiatur in lineis quid boetius concor¬
det mamusicis. qualiter distinguat donatꝰ
partes orationis. S potius in cellam ui¬
nariam sacce scͥpture ingressus: in de
hauriat quo spũalib spũalia poslit
comparare. S neꝙ iunum fece mixtum

Expanded text:
antur in eis oblivionem hujus mundi. Quicunque ergo scyphus aureus esse cupis, et verbum vitae contines, semina verbum Dei, porrige potum fratri tuo sitienti, et sine invidia communica quod gratis accepisti. Scientia enim nobilis possessio est, ut quidam dixit, quae avarum dedignata possessorem, nisi publicetur, elabitur. Nec decet scyphum aureum aquam vel mustum fece mixtum, sed vinum meracissimum continere. Ad virum siquidem religiosum non pertinet vacare literis secularis scientiae, quae per aquam intelligitur. Sicut quibusdam per improperium dicitur: Vinum tuum mixtum est aqua. Non sit ergo claustralis solicitus, quomodo Tullius perorat in causis, quid Plato scrutetur in astris, quid Euclides metiatur in lineis, quid Boetius concordet in musicis, qualiter distinguat Donatus partes orationis, sed potius in cellam vinariam sacrae Scripturae ingressus inde hauriat quod spiritalibus spiritalia possit comparare. Sed neque vinum fece mixtum
Abbreviated transcription (Latin):
repmittens gaucdia celestium ꝓͥmiorum.
Et attende quod usum calamorum pa¬
stores non murbib ⁊ frequentia hõium
s indesertis locis ad inuenerunt. ut ca¬
rentes solatio scłarium hominũ mu¬
sico modulamine sibi ip̃i solatium fa¬
cerent. quo leuius ferrent deserti loci so¬
litudineni. Eodem mͦ uox pastorum eccłe.
ñ incontentionib causarum. non in cu¬
tiis pͥncipum. ñ inciuitatib uel plate¬
is. quantum eis possibile est audiri debet:
s indesertis .i. inclaustris: uocem suam
tebent emittere. que ⁊ sibi ip̃i sit solatiũ.
aliis scͥpturas disserendo. potum uite
propinare tenent᷑. intelligendi sunt. Quod
utiq faciunt. qñ ꝑmandata dei accen¬
dunt cetos ad caritatem: ꝑ p̃cepta crudi¬
unt adiustificationẽ ꝑconsilia ꝓmouẽt
ad ꝑfectionem. ꝑtestimonia. que sunt de

Expanded text:
repromittens gaudia coelestium praemiorum. repromittens gaudia coelestium praemiorum. Et attende quod usum calamorum pastores non in urbibus et frequentia hominum, sed in desertis locis adinvenerunt, ut carentes solatio secularium hominum, musico modulamine sibi ipsi solatium facerent, quo levius ferrent deserti loci solitudinem. Eodem modo vox pastorum Ecclesiae non in contentionibus causarum, non in curiis principum, non in civitatibus vel plateis quantum eis possibile est audiri debet, sed in desertis, id est in claustris, vocem suam debent emittere, quae et sibi ipsi sit solatium, aliis Scripturas disserendo potum vitae propinare tenentur, intelligendi sunt. Quod utique faciunt, quando per mandata Dei accendunt caeteros ad charitatem, per praecepta erudiunt ad justificationem, per consilia promovent ad perfectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ti eẽ debent᷑. sine qua impossibile ẽ pla¬
cere deo: quia iustus ex fide uiuit. Sicut
enim pes truncatus. pes quidem ẽ st̃m
utilis. ⁊ manꝰ precisa de corpore. manus
tuus est. ⁊omnino infructuosus. hastili
gͦ calami inherentes sursum erigunt᷑.
ilucernas portant .i. donis spiritus sc̃i
is caritatis inprelatis nutritur. Nec
p̃t̾eundum puto. quod calamus musicũ
instrum̃tum est nõ prelatorũ fig̃am
tenet: qm̃ uoce predicationis resonare
debent. sicut de hiis dicitur. suꝑ montẽ
excellum ascende tu qui enuangelrias
syonẽt alibi: clama ne cesses: quasi tu¬
ba exalta uocem tuam. Utilis gͥ pastor
eccłie uerbum uite denuntians: modo
grauem. mͦ dulcem. mͦ subtilem. modo
acutum sonum reddere debet. Grauem:
alꝑa uoce increpationis corripiendo impi¬
os. dulcem: leni exhortatione ꝯsolando iu¬
stos. Subtilem: diligenti ĩuestigatione.
pscrutans angules ꝯscientiarum. Acutũ.

Expanded text:
ti esse debent, sine qua impossibile est plati esse debent, sine qua impossibile est placere Deo, quia justus ex fide vivit . Sicut enim pes truncatus pes quidem est, sed inutilis, et manus praecisa de corpore manus qtuus est, et omnino infructuosus. Hastili ergo calami inhaerentes sursum eriguntur, et lucernas portant, id est donis Spiritus sancti nis charitatis in praelatis nutritur. Nec praetereundum puto, quod calamus musicum instrumentum est, et ideo praelatorum figuram tenet, quoniam voce praedicationis resonare debet, sicut de his dicitur: Super montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion . Et alibi: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Utilis ergo pastor Ecclesiae verbum vitae denuncians, modo gravem, modo dulcem, modo subtilem, modo acutum sonum reddere debet. Gravem, aspera voce increpationis corripiendo impios; dulcem, leni exhortatione consolando justos; subtilem, diligenti investigatione perscrutans angulos conscientiarum; acutum,
Abbreviated transcription (Latin):
honoris huiꝰ seculi cupidus: multam
sapĩam litt᷑arum: sapientia uͥtutũ
magis eẽ p̃ciosam. Nam si in p̃senti
uir doctus ⁊ ur sc̃s nob suꝑueniat:
magis honoris ⁊ reu̾entie exhibem̃ ei
qui multa nouit. quã ei qui sc̃e iuiute
S hec distinctio ħnda est inuocabulo
pecciositatis: qi scĩa litt̾arum p̃ciosi¬
or est inp̃senti eccl̃ia .i. honorabilior.
ħ sapientia uͥtutum preciosior est .i. simpli¬
citer melior: sicut miles strenuus qui cotidi¬
e mactat. ⁊ perdit int̾ seculares homines
magis honoratur qͣm uir sc̃s. cum tam̃
ille isto incomparabilit̾ sit melior. Ergo
sicut diximus prelati tenentur eẽ puri
iumente. lucentes inoꝑerisapientes per
saporem affectus sp̃uał. Et uide qm̃ ca¬
lami quos prelatos significare diximus
nde .a. hastili ip̃ius candelabri ꝓcedunt
ulli inherent : sic ulli qui presunt adiꝯ
ce cetĩ iusti ꝑfidem catholicam xp̃o inser¬

Expanded text:
honoris hujus seculi cupidus, multam honoris hujus seculi cupidus, multam sapientiam literarum sapientia virtutum magis esse preciosam. Nam si in praesenti vir doctus et vir sanctus nobis superveniat, magis honoris et reverentiae exhibemus ei qui multa novit, quam ei qui sancte vivit. Sed haec distinctio habenda est in vocabulo preciositatis, quia scientia literarum preciosior est in praesenti Ecclesia, id est honorabilior, sed sapientia virtutum preciosior est, id est simpliciter melior, sicut miles strennuus qui quotidie mactat et perdit, inter seculares homines magis bonoratur, quam vir sanctus, cum tamen ille isto incomparabiliter sit melior. Ergo, sicut diximus, praelati tenentur esse puri in mente, lucentes in opere, et sapientes per saporem affectus spiritalis. Et vide quoniam calami quos praelatos significare diximus, de hastili ipsius candelabri procedunt et illi inhaerent; sic et illi qui praesunt, et caeteri justi per fidem catholicam Christo inser
Abbreviated transcription (Latin):
turiadulti no quodam religionis colore
depicta. Non sit gͦ p̃latus ypocͥta cauens
sibi afermento phariseorum ⁊ ypocͥsi:
talem se gerens foris incorpore qualis
est intus inmente. Cet̃is etiam metal¬
lis aurum p̃ciosus est ꝑquam p̃ciolita¬
tenx. lapientia diuina que in prelatis
eẽ debet rect̾e intelligitur: ñ illa sapĩa
que est ĩmultitudine litt̾arum. s ea
que ẽ in sapore uͥtutum. dequa dicitur.
quia is qui plus diligit :ialibi. Saꝑi¬
entia que de sursum est pͥmo qͥdem pu¬
ddica est. de iñ pacifica. Ista sapientia ẽ
que docet hominem non docte ꝑorare.
non gramatice loqui. non soluere pro¬
blemata aristotił. s potius de testari u¬
cia: mundare conscĩam. regere morel:
ordiuare uitam. seruare disciplinam.
Uere sapientia ista p̾ciosa ẽ. ĩmo sic̃
sapiens dicit: p̃ciosior est cunctis opib
i ominia que desiderant᷑ interra: non
ualeut ei comparari. Dicet forte aliqͥs

Expanded text:
tur adulterino quodam religionis colore tur adulterino quodam religionis colore depicta. Non sit ergo praelatus hypocrita, cavens sibi de fermento Pharisaeorum et hypocrisi, talem se gerens foris in corpore, qualis est intus in mente. Caeteris etiam metallis aurum preciosius est, per quam preciositatem sapientia divina, quae in praelatis esse debet, recte intelligitur: non illa sapientia, quae est in multitudine literarum, sed ea quae est in sapore virtutum, de qua dicitur, quia is qui plus diligit. Et alibi: Sapientia quae de sursum est, primo quidem pudica est, deinde pacifica . Ista sapientia est quae docet hominem non docte perorare, non grammatice loqui, non solvere problemata Aristotelis, sed potius detestari vitia, mundare conscientiam, regere mores, ordinare vitam, servare disciplinam. Vere sapientia ista preciosa est, imo, sicut Sapiens dicit, preciosior est cunctis opibus, et omnia quae desiderantur in terra, non valent ei comparari . Dicet forte aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
munidã gerat ꝯscĩam: a subiectis in¬
munditias tollere ydoneus non est.
Est enim aurũ fulgidum usq adeo
quod radio solis reuerberatumr: res
sibi uicinas fulgentes facit. Sic i pre¬
latus fulgere debet exterus bona oꝑ
oꝑa ip̃ius luceant. ttali luce illumi¬
nata cec̾os ad bene agendum illumi¬
nent laccendant. Lux siqͥdem diui¬
ne gr̃e ip̃a est que oꝑa hominũ uere
lucida facit: quod ꝓpt̾̃ quandam falsa
lucem ypocrisis ⁊ simulationis adiecimꝰ.
que futata ⁊ adult̾ina spẽ qͦrunidam.
oꝑa uideri facit bona. tũ lint mala:
longe distantia inũitate: aboꝑib que
p̃tendunt insimulatione. Donum siqui¬
dem diuine gr̃e facie uideri oꝑa iustorũ
qualia funt: ypocͥsis uͦ facit uid̾i opera
maloꝵ qualia ñ lunt. Nam si queras
ab ypocͥta qualis ip̃e sit uł oꝑa eius: teste
ꝯscĩa sua cdicere compelletur. qm̃ ⁊pse
oꝑa simulatorũ fulgida sunt s ẽẽ iudeu¬

Expanded text:
mundam gerat conscientiam, a subjectis immundam gerat conscientiam, a subjectis immundicias tollere idoneus non est. Est enim aurum fulgidum usque adeo, quod radio solis reverberatum res sibi vicinas fulgentes facit: Sic et praelatus fulgere debet exterius bona opratiae opera ipsius luceant, et tali luce illuminata caeteros ad bene agendum illuminent et accendant. Lux siquidem divinae gratiae ipsa est, quae opera hominum vere lucida facit, quod propter quandam falsam lucem hypocrisis et simulationis adjecimus, quae fucata et adulterina specie quorundam opera videri facit bona cum sint mala, longe distantia in veritate ab operibus quae praetendunt in simulatione. Donum siquidem divinae gratiae facit videri opera justorum qualia sunt, hypocrisis vero facit videri opera malorum qualia non sunt. Nam si quaeras ab hypocrita qualis ipse sit, vel opera ejus, teste conscientia sua dicere compelletur quoniam etopera simulatorum fulgida sunt, sed esse viden
Abbreviated transcription (Latin):
coaptemus. Et quidem illi aurei dicun¬
tur ꝑpt̃ splendorem scitatis: sicut iniere¬
mia scͥptum est. Quomͦ obscuratum est
aurum. mutatus est color optimus: Et
alibi. de celesti. ierłm dicit᷑: platee eiꝰ
sternent᷑ ex auro mundo ꝓpħa etiam da¬
uid: auri nomine scõs uiros: ꝑarabiam
gentilitatem delignans dixit: dabit᷑ ei
de auro arabie. Intͦb gͦ comꝑationẽ auri
ad p̃latos eccłiarum intellige: tum qui¬
a purum: tum qͥa fulgididum. tum
quia p̃ciosum. Putum est autum. qm̃
interra depõitum: neq rubiginem ne¬
q macłam. a terra contrahit: s suam
uersans nullam macłam pecc̃i ab illis
ꝯtrahere debet: s omni diligentia seruãs
cor suum munditiam mentis ⁊ purtta¬
tem conscientie retinere. Si enim ma¬
nis que sordes abaliqua re exterg̃e de¬
bet munda non fuerit s ĩquinata in
eadem re posuis sordes auget qͣm minu¬
et. Sic ulle qui aliis prelatus est li ĩ¬

Expanded text:
coaptemus. Et quidem illi aurum dicuncoaptemus. Et quidem illi aurum dicuntur propter splendorem sanctitatis, sicut in Hieremia scriptum est: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus . Et alibi de coelesti Jerusalem dicitur: Plateae ejus sternentur ex auro mundo . Propheta etiam David auri nomine sanctos viros per Arabicam gentilitatem designans dixit: Dabitur ei de auro Arabiae . In tribus ergo comparationem auri ad praelatos Ecclesiarum intellige, tum quia purum, tum quia fulgidum, tum quia preciosum. Purum est aurum, quoniam in terra depositum, neque rubiginem, neque maculam a terra contrahit, sed suamt peccatores conversans, nullam maculam peccati ab illis contrahere debet, sed omni diligentia servans cor suum, mundiciam mentis, et puritatem conscientiae retinere. Si enim manus, quae sordes ab aliqua re extergere debet, munda non fuerit, sed inquinata, in eadem re potius sordes auget quam minuit. Sic et ille qui aliis praelatus est, si im
Abbreviated transcription (Latin):
lucernam ⁊ inabscondito ponit. neq
submodio. s suꝑ candelabrum. uͭͥ om¬
nes qui ingrediuntur lumen uideãt:
ubi ꝑlucernam lumen enuãgłice p̃¬
dicationis. ꝑ candelabrũ eccła desig¬
natur. Si quidem suꝑ candelabrũ luc̃¬
na accendit᷑: qñ eccłia presens que ĩ
imo posita est ¶luce cuuãgłice p̃dica¬
tionis adcelestia desideria accendit᷑.
songrua autem similitudine eccła
candelabri nomine uocatur. Sicut
it candelabrum ex se ñ lucet. s lucer¬
nam sibi suꝑ impoĩtam portat: lic ⁊ ec¬
cłia ex natura humane fragilitatis qͦ¬
dam mͦ tenebrosatadio diuine gre celi¬
tus irradiante. luce uͥtutum splendi¬
dida redditur ⁊ illuminata. Sicut
gͦ ꝑcandelabrum eccłia: sic ⁊ ꝑhasti¬
le candelabri : xp̃c homo. ꝑcasamol:
prelati. ꝑ cifos. litc̃ati uiri capaces
te figuratur. Que omnia diciuit᷑ esse
ex auro purissuo. Pͥmo usdendumi
est quare prelati acł̃ic auto cõpant᷑.
ut eandem rationem sumilitudinis ad cec̃a

Expanded text:
bscondito ponit, neque sub modio, sed super candelabrum, ut omnes qui ingrediuntur, lumen videant . Ubi per lucernam lumen evangelicae praedicationis, per candelabrum Ecclesia designatur. Siquidem super candelabrum lucerna accenditur, quando Ecclesia praesens, quae in imo posita est luce evangelicae praedicationis ad coelestia desideria accenditur. Congrua autem similitudine Ecclesia candelabri nomine vocatur: sicut enim candelabrum ex se non lucet, sed lucernam sibi superimpositam portat, sic et Ecclesia ex natura humanae fragilitatis quodammodo tenebrosa radio divinae gratiae coelitus irradiante, luce virtutum splendida redditur et illuminata. Sicut ergo per candelabrum Ecclesia, sic et per hastile candelabri Christus homo, per calamos praelati, per scyphos literati viri capaces te figurantur; quae omnia dicuntur esse ex auro purissimo. Primo videndum est quare praelati Ecclesiae auro comparantur, ut eandem rationem similitudinis ad caetera
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ claustralis uere unus est qui unita¬
tem. ꝯformitatem. ⁊ un animitatẽ
bonoꝵ tenet: de quo dr̃. est puer unuᷤ
hic. Demonstratiua dc̃one. allocum
discipline qui est capitulum fit demõ¬
stratio in quo pueritia claustralis.
trib modis reformatur ⁊ custodit᷑ u
delicet. Contessione. Correctione. ua¬
pulatione. Confessione. lum clanstͣ¬
lis puie. integre. ordinate. ibi peccata
sua confitet᷑ domino. Pure .i. sine am¬
mixtione fallitatis. simulationis.
iexcusationis. Integre .i. sñ trunca¬
tione suitatis/ ne sit dinudiata confẽ¬
sio: nec sbi conscientie querat angu¬
limi. nbi omne delictum suũ deo fa¬
cere debet mamifestum. Nemo enĩ sẽ

Expanded text:
ergo claustralis vere unus est, qui unitaergo claustralis vere unus est, qui unitatem, conformitatem, et unanimitatem bonorum tenet, de quo dicitur: Est puer unus hic, etc. Demonstrativa dilectione ad locum disciplinae, qui est capitulum, fit demonstratio, in quo puericia claustralis tribus modis reformatur et custoditur, videlicet confessione, correctione, vapulatione. Confessione, dum claustralis pure, integre, ordinate ibi peccata sua confitetur Domino: pure, id est sine admixtione falsitatis, simulationis, et excusationis: integre, id est sine truncatione veritatis, ne sit dimidiata confessio, nec ibi conscientiae quaerat angulum, ubi omne delictum suum Deo facere debet manifestum. Nemo enim, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tas maloꝵ. qua mali inꝑsecutione
iustoꝵ fed̾ant᷑: que ẽ fuudam̃tum dis¬
solutionis. nutͥx sccłum. malleus
iustorũ. Phanc unanimitatẽ rał¬
ti iusti usꝙ ad mortem uexati sunt:
ꝑhanc religio claustrał frequent᷑
destructa est. ⁊ qͦd sine gemitu dici
ñ debet. ꝑhanc multa monast̾ia
ac̃uꝰ lapidum facta sunt Iñ sicut
concordia bonceũ: ita ⁊ oiscordia urẽ
malsis optanda ẽ discordia malorũ¬
pax bonorum eẽ debet. Quod egregius
pdicator paulus sciens. cum apharile¬
is isaduceis unanimtẽ impeteretur:
nisus est inter eos discordiam fac̃e. Ego
phariseus sum filius phariseoꝵ. de spe
⁊ resutrectione iudicor hodie. Qd audi¬
entes phar. qui credebant resurrectionẽ.
cum sacduceis qui eam ñ credebant. fcĩ
sunt discordes. ⁊ solutum est conciliũ.
Sic q. fcm̃ ẽ ut paulus qui ĩunani¬
mitate illoꝵ impetebat᷑ admortem:. ꝑ
discordiam illorũ illesus euadet. Ille

Expanded text:
tas malorum, qua mali in persecutione tas malorum, qua mali in persecutione justorum confoederantur, quae est fundamentum dissolutionis, nutrix scelerum, malleus justorum. Per hanc unanimitatem multi justi usque ad mortem vexati sunt, per hanc religio claustralis frequenter destructa est, et quod sine gemitu dici non debet per hanc multa monasteria acervus lapidum facta sunt. Unde sicut concordia bonorum, ita et discordia inter malos optanta est: discordia malorpax bonorum esse debet. Quod egregius praedicator Paulus sciens, cum a Pharisaeis et Saducaeis unanimiter impeteretur, nisus est inter eos discordiam facere dicens: Ego Pharisaeus sum filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione judicor hodie : quod audientes Pharisaei, qui credebant resurrectionem, cum saducaeis qui eam non credebant, facti sunt discordes, et solutum est concilium: sicque factum est ut Paulus qui in unanimitate illorum impetebatur ad mortem, per discordiam illorum illaesus evaderet. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
strał ẽẽ unus uniformitate: uͭ moꝵ gͣui¬
tate equalem ꝯũsationem semꝑ hãt.
ne secutus leuitatem animi sui. ĩnul¬
lo certo domucilio ꝯũsationis fundatꝰ
cẽ uideatur. Tales enim multos usde¬
mus. qui inclaustro uerecundi. ĩpla¬
teis dissoluti sunt. int̃ dericos apparen¬
tes int̾ nilites scłares: int̃ pueros pͥue¬
tiles/ inter stultos insipientes: qͥ phanc
formam conũsandi magis histriones
quam claustrales imitant᷑. Debet etiã
claustrał ẽẽ unus unanimitate: ut cũ
ceẽis concordiam hñs sollicitus sit ser¬
uare unitatem sp̃s ĩuincło pacis ad
qͣm unteatẽ ipẽ pater augustinꝰ nos ĩ¬
uitat ubi dicit. Primo ppt̃ quod ĩunũ
ꝯgregati estis: ut unanimes habidetis
in domo. ⁊ sit uob̾ corunum ⁊ anima
m̃tum ẽ religionis: Nittͥmentũ uͥtu¬
tum. ꝯsũmatio bonoꝵ oꝑura/ in qua
omnes religiosi pacifice iuuententes
silii dĩ appellant̃. Est alia unanumi¬

Expanded text:
stralis esse unus uniformitate, ut morum gravistralis esse unus uniformitate, ut morum gravitate aequalem conversationem semper habeat, ne secutus levitatem animi sui in nullo certo domicilio conversationis fundatus esse videatur. Tales enim multos videmus, qui in claustro verecundi, in plateis dissoluti sunt: inter clericos apparentes, inter milites seculares, inter pueros pueriles, inter stultos insipientes: qui per hanc formam conversandi magis histriones, quam claustrales imitantur. Debet etiam claustralis esse unus unanimitate, ut cum caeteris concordiam habens sollicitus sit servare unitatem spiritus in vinculo pacis, ad quam unitatem ipse pater Augustinus nos invitat ubi dicit: Primo propter quod in unum congregati estis, ut unanimes habitetis in domo, et sit vobis cor unum, et anima mentum est religionis, nutrimentum virtutum, consummatio bonorum operum, in qua omnes religiosi pacifice viventes, filii Dei appellantur. Est alia unanimi
Abbreviated transcription (Latin):
hic. Attende quod clausitał unus debet ẽẽ
unitate. unus uniformtate: unus unani¬
mitate. unitate unus eẽ debet ut mens
nib ut usdeatur ab eis. magis hom̃ib
quam deo placẽ desicłans. de illis eñiqͥ sua
oꝑa infacie hominũ ꝑypocͥsim faciunt:
dicit dñs ĩ eurͣgłio. q recepert̃ m̃cedem
luam. Et contri ypocritas ꝓpħa daiud
deiustis dicit. Domine in lumine uultus
tui ambulabũt:⁊ ĩnomine tuo exulta¬
bunt tota die. ũiꝰticia tua exaltabun¬
t᷑. Sicut stulti ĩ lumine msltus sui am¬
bulant : Tum etrore ł ignorantia decep¬
ti. scdm suam estimationem mala
ꝓbonis eligunt: sic ypoctite ambu¬
lant ĩ lumine nultus homins̃: dum
bona que facuurt toris ꝑlaude huma¬
na ꝯmutant. S nuisti inlumine uul¬
tus dei ambulant: qũ ꝑbona oꝑa que
facunt soli deo placere uolunt cum
paulo dicentes. Si hominib placenmꝰ
serui xp̃i non ec̃mus. debet etiam cdau¬

Expanded text:
hic, etc. Attende quod claustralis unus debet esse hic, etc. Attende quod claustralis unus debet esse unitate, unus uniformitate, unus unanimitate. Unitate unus esse debet, ut mensnibus ut videatur ab eis, magis hominibus quam Deo placere desiderans. De illis enim, qui sua opera in facie hominum per hypocrisim faciunt, dicit Dominus in Evangelio: Quia receperunt mercedem suam . Et contra hypocritas propheta David de justis dicit: Domintui ambulabunt, et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in justitia tua exaltabuntur . Sicut stulti in lumine vultus tui ambulant, dum errore vel ignorantia decepti secundum suam aestimationem mala pro bonis eligunt, sic hypocritae ambulant in lumine vultus hominum, dum bona quae faciunt foris, pro laude humana commutant. Sed justi in lumine vultus Dei ambulant, quando per bona opera quae faciunt, soli Deo placere volunt, cum Paulo dicentes: Si hominibus placeremus, servi Christi non essemus . Debet etiam clau
Abbreviated transcription (Latin):
scentia cariis cdũat᷑. Negligentia uero.
custidie discipline adũ satur: dũ clau¬
strales in ordinate uiuentes regłaria
precepta ñ custodiunt. dum p̃lati ne¬
gligentes custodia lubditoꝵ ꝓexcessib
suis illos ñ corripunt: iqui se ipsos
omnib formam uite ex hibere debue¬
rant potiꝰ exemplum dissolutionis ꝗͣ
exemplũ religionis p̃tendunt. Eripli¬
ci siquidem sollertia gregi suo intende̾
debuerant: uidelicet corectione. cõsola¬
cione. oratione. Corteptioue. corripiendo
in quictos: consolatione: consolando pu sil¬
lamimes. Oratione ut ꝑsuis subditis iuigiẽ
dep̃cent᷑ dñm: ne a temptationib ĩimici
seducant᷑. Quod etiam ꝑpropħam recte
nob̃ demonstrat᷑ ubi dicit. Suscitabo suꝑ
te incidentem hr̃e debent. huic ꝑuicrepa¬
tionem. iñ ꝑ ꝯsolationẽ: ⁊ sic depasc̃e cetrã
assur .i. t̾renos diabolo seruientes puer
strali: recte potest de eo dici. Est puer unuł

Expanded text:
scentia carnis dominatur. Negligentia vero scentia carnis dominatur. Negligentia vero custodiae disciplinae adversatur, dum claustrales inordinate viventes regularia praecepta non custodiunt, dum praelati negligentes in custodia subditorum, pro excessibus suis illos non corripiunt: et qui se ipsos omnibus formam vitae exhibere debuerant, potius exemplum dissolutionis, quam exemplum religionis praetendunt. Triplici siquidem solertia gregi suo intendere debuerant, correptione, consolatione, oratione. Correptione, corripiendo inquietos: consolatione, consolando pusillanimes: oratione, ut pro suis subditis jugiter deprecentur Dominum, ne a tentationibus inimici seducantur. Quod etiam per prophetam recte nobis demonstratur, ubi dicit: Suscitabo supete incidentem habere debent, hinc per increpationem, inde per consolationem, et sic depascere terram Assur, id est, terrenos diabolo servientes, per strali, recte potest de eo dici: Est puer unus