comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine disoraione aliarũ uti ꝑsonarũ : & cũ discretione
Sine diseretione : ut da michi panẽ. In hoo nullã disore¬
tionẽ haba altius ꝑsonae. Sin autẽ dicã damichi pa¬
nẽ illi autẽ uinum : discretione feci. Inquo nomina¬
tiuus maxime ual& cũ addit᷑ uerbo ut ego facio hoc.
tu facis illud. Cũ enĩ ꝑse facio primã ꝑsonã ostendat
& habeat in se uim nominatiui absolutã. additio ꝓͣno¬
minis discr&ionẽ aliquã desiderat alt̾̃ius ꝑsonae. Ut ego
lego tu scribis. Terentius in andria. Uos istec intro au¬
ferte . sosia ad esdũ. Idem in adelfis : Ego ibo intro ut quȩ
opus sint parentur tu fac ut dixi . Tam etiã cͦoiunctionẽ

Expanded text:
sine discretione aliarum uti personarum et cum discretione: sine discretione, ut da mihi panem, en hoc nullam discretionem habet alterius personae; sin autem dicam da mihi panem, illi autem uinum, discretionem feci. in quo nominatiuus maxime ualet, cum additur uerbo, ut ego facio hoc, tu facis illud. cum enim per se facio primam personam ostendat et habeat in se uim nominatiui absolutam, additio pronominis discretionem aliquam desiderat alterius personae, ut ego lego, tu scribis. Terentius in Andria : «uos istaec intro auferte, abite. Sosia, / adesdum». idem in adelphis : «ego ibo intro, ut quae opus sunt parentur; tu fac, ut dixi». tamen etiam adiunctione
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuacuae sunt. quia possumus in tercia ꝑsona poneri
nomina. Iuare enĩ in terciis etiã ꝑsonis inueniuntur
ꝓ nomina. in partib ostend& ur cõuenientib. Ergo si supͣ
dicta ratio uera. ẽ : manifestũ ẽ: qđ iure p̃ponitur uer¬
bũ ꝓ nomini: qđ uerbi qͦq causa ex cogitatũ .ẽ. Sed ꝙ est
maius uerba ꝑsonarũ quae ꝑ nominatiuũ intellegunt᷑.¬
& sunt indicatiua absolutẽ accipiunt᷑. Iui enĩ ꝓnunciat
ambulo uł scribo : Nõ ad discr&ionẽ alterius ꝑsonȩ
definit. Pronomina uͦ nominatiui primȩ ꝑsonȩ & secundae
addiscretionẽ alt̾ius ꝑsonae ex cogitata sunt. Ut si dicam
egosoribo tu legis uł ego & tu scribimꝰ : ille legit. Iu &
ille scribitis. ego lego : & si dicã ego & tu intellegiinus
Nichil addens ad çeas om̃s ꝓsonas discernitur. Nisi enĩ
discernere aliã ꝑsonã uelimus: nõ opus .e. nominadur
casus ꝓ nom̃. ad qͥere uerbo Obliqui enĩ casus ꝓ nominum

Expanded text:
superuacuae sunt, quia possumus in tertia persona ponere nomina. quare enim in tertiis etiam personis inueniuntur pronomina, in partibus ostendetur conuenientibus. ergo si supra dicta ratio uera est, manifestum est, quod iure praeponitur uerbum pronomini, quod uerbi quoque causa excogitatum est. sed quod est maius, uerba personarum, quae per nominatiuum intelleguntur et sunt indicatiua, absolute accipiuntur. qui enim pronuntiat ambulo uel scribo, non ad discretionem alterius personae definit. pronomina uero nominatiui primae et secundae personae ad discretionem alterius personae excogitata sunt, ut si dicam ego scribo, tu legis, uel ego et tu scribimus, ille legit, tu et ille scribitis, ego lego, et si dicam ego et tu intellegimus nihil addens, ad ceteras omnes personas discernitur. nisi enim discernere aliam personam uelimus, non opus est nominatiui casus pronomina addere uerbo: obliqui enim casus pronominum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ide loquentis qđ ẽ. suũ primȩ ꝑsonȩ. Meq enĩ
sibi imponunt infantes nõa.neq ad ipsos ꝓnunciantes¬
Nominationes facimꝰ. qđ .ẽ. scđae ꝑsonae: ergo terciȩ
sunt nomina ꝑsonȩ. Uerba aut̃ intrib erant ꝑsonis.
deoq ex cogitabantur ꝓ nomina in ꝑsonas definitas dis¬
craa ut & nominis positionẽ & uerbi ordinationem
idẽ & substantiã. & definitas ꝑsonas indicarent. Ut ego
scribo. tu scribis. & substantiã enĩ significat loco nomi¬
nis positũ ꝓ nom̃. & ꝑsonã uerbo sibi ad iuncto cõgruã
indicat. Itaq nichil ꝓhib& in tercia ꝑsona dicere aris¬
tarchus legit quippȩ cũ duae terciȩ co iungant᷑ ꝑsonȩ

Expanded text:
sunt, id est loquentis, quod est suum primae personae, neque enim sibi imponunt infantes nomina, neque ad ipsos ominationes facimus, quod est secundae personae ergo tertiae sunt nomina personae. uerba autem in tribus erant personis, ideoque excogitabantur pronomina in personas definitas discreta, ut et nominis positionem et uerbi ordinationem, id est et substantiam et definitas personas indicarent, ut ego scribo, tu scribis: et substantiam enim significat loco nominis positum pronomen et personam uerbo sibi adiuncto congruam indicat; itaque nihil prohibet in tertia persona dicere: Aristarchus legit, quippe cum duae tertiae coniunguntur pe
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc romami in ordinẽ redactus. ẽ.
hoc . ẽ. int̃ uiles & abiectos conumeratꝰ. Luuius in .xxu. ab
urbe condita. tribuni plebis in ordinẽ redacti. ꝓ contẽp¬
tissimis habit. Hinc etiã exera ordinẽ ꝓegregii dicunt᷑.
Actici

Expanded text:
hinc Romani in ordinem redactus est, hoc est inter uiles et abiectos connumeratus. Liuius in XXV ab urbe condita : «tribuni plebis in ordinem redacti pro contemptissimi habiti»; hinc etiam extra ordinem pro egregii dicuntur. Attici
Abbreviated transcription (Latin):
Salustius incatilinario. qđ tm̃ uiciũ ꝓpius uiftutẽ erat.
Idẽ iniugurtino ꝓpius mare affricũ agitabant. Virgłs¬
in primo georgicor. ꝓpius stabulis arm̃ta tener&. Idẽ in
.iiii. neu ꝓpius tectis Idẽ in .iii. & faciem tauro ꝓpior.
Nã genitiuo Neq p̃positio nec ad uerbiũ loco p̃posicionis
psitũ a pd latinos bene adiungit᷑. Excepto tenus qđ tã
ablatino ꝙ ginitiuo adiunxit. Virgłs in .III. aeneidos.
Pabe tenus postremã immani corpore pistrix. Idẽ georgicon

Expanded text:
Sallustius in Catilinario : «quod tamen uitium propius uirtutem erat». idem in Iugurthino : «propius mare Africum agitabant». Virgilius georgicon I: «propius stabulis armenta tenerent». idem in IIII: «neu propius tectis». idem in III: «et faciem tauro propior»; nam genetiuo neque praepositio nec aduerbium loco praepositionis positum apud Latinos bene adiungitur excepto tenus, quod tam ablatiuo quam genetiuo adiunxit Virgilius in III Aeneidos : «pube tenus, postrema immani corpore
Abbreviated transcription (Latin):
in .UIIII. Quẽ tm̃ aut exꝑs ualerus uirtutis auitȩ deiecit
Similit̃ dicimꝰ exꝑiens causarũ. & om̃a fere participialia
p̃sentis tẽporis genitiuis solent iungi. Amans illius. Similit̃
paciens fidens. fugitans. Terentius inphormione. Erus li¬
beralis. ẽ. & fugatans litiũ. Virgłs in .ii. georgicon. & pa¬

Expanded text:
in X: «quem tamen haud expers Valerus uirtutis auitae / deiecit». similiter dicimus experiens causarum, et omnia fere participialia praesentis temporis genetiuis solent iungi: amans illius, similiter patiens, fidens, fugitans. Terentius in Phormione : «erus liberalis est et fugitans litium». Virgilius in II georgicon :
Abbreviated transcription (Latin):
enedos Arcificũ q manꝰ int̃se oꝑumq laborẽ iirat᷑. Terentius
ina delplus. Uideo lmar int̃se Cicero in .÷. iniectiuarũ hefario
scelere ine se coniunctos. Ego ad iungit᷑ pͥmae ꝑsonae uerbo sg̃¬
nificantiie causa tom a pd grecos quã apd nos. De mostenes in an¬
drocionẽ.¬
Virgłs in .iIIi. ȩneidos
Ego te quȩ plurima fando enumerare uales. nũꝗ regina negabo
plato legũ nono.¬

Expanded text:
se operumque laborem / miratur». Terentius in adelphis : «uideo amare inter se». Cicero in I inuectiuarum : «nefario scelere inter se coniunctos». ego adiungitur primae personae uerbi significantiae causa tam apud Graecos quam apud nos. Demosthenes in Androtioneius in IIII Aeneidis : «ego te, quae plurima fando / enumerare uales, numquam, regina, negabo Plato legum
Abbreviated transcription (Latin):
id est potero docere si uolueris. horatius in .i. carminũ quis mar¬
tẽ tunica tectũ adamanana digne scripserit ꝓscrib̾e potuerit.
Ilud quoq sciendũ qd̃ quotiens penitere nos rei non factae de mõstrare
uolumus subiunctiuo utimur. Vt uirgilius in .iIII. ȩneidos. Faces in

Expanded text:
id est potero docere, si uolueris. Horatius in I carminum : «quis Marid est potero docere, si uolueris. Horatius in I carminum : «quis Martem tunica tectum adamantina / digne scripserit?» pro scribere potuerit. illud quoque sciendum, quod, quotiens paenitere nos rei non factae demonstrare uolumus, subiunctiuo utimur, ut Virgilius in IIII Aeneidos : «faces in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tittꝰ ꝑfecto utimur. & płꝙ ꝑfecto ad iungitur. Optatiuis autẽ
om̃ib quippe coniunctis cũ sup̃ dictis trib tẽporib. Presens enĩ
tes quando possibilitatẽ demonstrare uolunt optatiuis si ue sub¬
iunctuis utunt᷑ ubis. Vt terentius inphormnione. Neq de
carusq adeo exꝑirier donec tibi id qd̵ pollicitꝰ sũ effecero oy ⁊ees a¬
tonacoiniaki. Sic gͦ qđ illi solent & ꝑ indicatiuũ & ꝑoptatiuũ
facere addentes. AN coniunctionẽ grecã nos sub iunctiuis ꝑse
positis solemꝰ de monstrare. docuissem si discere uoluisses. & aIQaꝗa
si discere uelles. id est docere poterã. & p̃titis quidẽ utentes ostendmm
rẽ quȩ potuiss& facta eẽ. ñ eẽ. factam. Presenti uͦ uł futuro sub¬
iunctiuo utentes in huiꝰ modi constructione ostendimꝰ posse fieri
aliqͥd nisi quid impediat. ut doceam si uelis. id est possũ docere si
uoluntas tua ñ impediat. Similit̃ in futurũ docuero si uolueris.

Expanded text:
perfecto utimur et plusquamperfecto adiungitur, optatiuis autem omnibus, quippe coniunctis cum supra dictis tribus temporibus praesens enim tes, quando possibilitatem demonstrare uolunt, optatiuis siue subiunctiuis utuntur uerbis, ut Terentius in Phormione : «neque car usque adeo experirier, / donec tibi id quod pollicitus sum effecero», οὔτε . sic ergo quod illi solent et per indicatiuum et per optatiuum facere addentes ἄν coniunctionem Graecam, nos subiunctiuis per se positis solemus demonstrare. docuissem, si discere uoluisses, ἐδίδαξα ἄsi discere uelles, id est docere poteram. et praeteritis quidem utentes ostendimus, rem, quae potuisset facta esse, non esse factam; praesenti uero uel futuro subiunctiuo utentes in huiusmodi constructione ostendimus, posse fieri aliquid, nisi quid impediat, ut doceam, si uelis, id est possum docere, si uoluntas tua non impediat; similiter in futurum docuero, si uolueris,
Abbreviated transcription (Latin):
castra tulissem. implessẽq foros flamis natũq patremq cũ genere
extinsissẽ. mema suꝑ ipsa dedissẽ. idest cur faces in castra ñ tuli qd̃

Expanded text:
castra tulissem, / implessemque foros flammis natumque patremque / cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem», id est cur faces in castra non tuli, q
Abbreviated transcription (Latin):
Virgłs in .iii. Eloquar ansileam. Abiara cylerocu dubitatiue
posuit. Horatius in .i. carminũ. Cur a pͥcũ oderit campũ patiens
pulueris atq solis oderit oruce coci. apa. quãuis ide sit etiam
futurũ Cicero inuectiuarũ .ii. Cũ ille homo Audacissimus con¬
scientia conuictus pͥmo reticuissa patefeci caeta qd ea noc de
negat cũ hȩc tam imꝓba sint quȩ fateat᷑. Grece enĩ hoo quoq in

Expanded text:
Virgilius in III: «eloquar an sileam?»ἢ ἄρα σιωπήσω; dubitatiue posuit. Horatius in I carminum : «cur apricum / oderit campum, patiens pulueris atque solis», oderit, μισήσοι ἄρα, quamuis idem sit etiamfuturum. Cicero inuectiuarum II: «cum ille homo audacissimus conscientia conuictus primo reticuisset, patefeci cetera, quid ea nocte negat, cum haec tam inproba sint, quae fateatur?», Graece enim hoc quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
non sꝑae affirmatiue dix̃. Similit̃ in principio uerrinarum¬
Si quis ur̃m iudices aut eore qͥ ad sune forte mirat᷑ me qui
tot annos in causis iudicusq publicis ita simuersatus ut de¬
fenderim multos. leserim neminẽ ita sim dix̃. ñ dubitans s apꝓpbans.
unctione causali quã si sequentib cũ ũbis subiunctiuis uł ante¬
cedenaib eciã antecedentia uł sequentia qͦq frequentissime per
subiunctiuũ modũ ꝓferre solent romani. & maxime qui didiun¬
cto uł quȩ uł qd̾ rationẽ colligentes uł dubitationẽ ostendentes
ut rogabã ut e ostendes qui fueris. & placebas sidiceres quod
feceris qd ꝑ ara coniunctionis additionẽ solent greci significare:
Virgłs in .ui. quẽ sociũ exanimũ uates qd corpus humandũ dicera.¬

Expanded text:
non speret affirmatiue dixit. similiter Cicero innon speret affirmatiue dixit. similiter Cicero insi quis vestrum, iudices, aut eorum qui adsunt, forte miratur me, qui tot annos in causis iudiciisque publicis ita sim versatus ut defenderim multos, laeserim neminem, subito iunctione causali quam si sequentibus cum uerbis subiunctiuis uel antecedentibus, etiam antecedentia uel sequentia quoque freerre solent Romani, et maxime qui adiuncto uel quae uel quod rationem colligentes uel dubitationem ostendentes, ut rogabam, ut te ostenderes qui fueris et placebas, si diceres quod feceris, quod per ἄρα coniunctionis additionem solent Graeci significare. Virgilius in VI: «quem socium exanimum uates, quod corpus humandum / dicer
Abbreviated transcription (Latin):
Audit tumuld:  memors qua te memore uilgo. naꝙ haud tibi
uultus mortalis e poiaia ꝑa. & terentius in eunucho. Quid
dibn faciam : Non eam neno quidẽ cu accessor ultro anpo¬
tus ita me complire non ꝑpai meretricũ contumedigs. Ad ꝓ¬
bationẽ. Vt cirgłs in .iiii. eneidos. Simͥ ñ animo fixũ immo¬
tumq seder&. ne cui me uindo uellẽ sociare iugali. pꝰquam
pͥmus amor deceptã morte fefellit si ñ ꝑtesu thalamite de¬
quȩ fuissa. huic uni forsan potui succ umb̾e culpȩ fuiss& ers¬
uetrara. Et notandũ qd & forsan dubitationis ad uerbium
& potui possibilitatis uerbũ cũ infinito posuit ꝓqͥb sufficer&
si subunctiuũ posuissa huic uni succubuissem culpae. Dociut
gͥ poeta quȩ sit uis subiuncꝰtiui possibilitatẽ significantis. Idẽ
in eodẽ. Sed mͥ uł tellus optem prius ima dehiscat ante pudor
optima dido nesciat. & tantos rumpi ñ sꝑ& amores. nesciat &

Expanded text:
in I: «o quam te memorem, uirgo, namque haut tibi uultus / mortalis», εἴποιμι ἄρα, et Terentius in eunucho : «quid igitur faciam? non eam? ne nunc quidem, / cum accersor ultro? an potius ita me conparem, / non perpeti meretricum contumelias?». approbationem, ut Virgilius in IIII Aeneidis : «si mihi non animo fixum immotumque sederet, / ne cui me uinclo uellem sociare iugali, / postquam primus amor deceptam morte fefellit, / si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, / huic uni forsan potui succumbere culpae», fuisset ἐγεγόνει ἄρα. et notandum, quod et forsan dubitationis aduerbium et potui possibilitatis uerbum cum infinito posuit, pro quibus sufficeret, si subiunctiuum posuisset huic uni succubuissem culpae. docuit igitur poeta, quae sit uis subiunctiui possibilitatem significantis. idem in eodem: «set mihi uel tellus optem prius ima dehiscat / ante, pudoroptima Dido / nesciat et tantos rumpi non speret amores», nesciat et
Abbreviated transcription (Latin):
forte cũ indicatiuo . ẽ usus loco sub iunctiui cũ dubitatione po
siti. Terentius in andria. Siue ueniat qd̾ di ꝓhibeant eiscidũ
Cicero in .i. inuectiuarũ. Si te parentes timerent atq odissent
tui nec alit possunt suppositiua siue inductiua. quȩ. yns ẽ
TY Ramora greci uocant ꝓferri nisi ꝑsubiunctiuũ castra

Expanded text:
forte cum indicatiuo forte cum indicatiuo siti. Terentius in Andria : «si eueniat, quod di prohibeant discidium». Cicero in I inuectiuarum : «si te parentes timerent atque odissent tui». nec aliter possunt suppositiua siue inductiua, quae ὑποθετικά Graeci uocant, proferri nisi per subiunctiuum.
Abbreviated transcription (Latin):
si quã fecere ipsi expotulemt. Ecce hic nisi credidisti dix̃ ꝓeredis.
Similit̃ indicatiuis utunt᷑ qͣndo in ipsis eẽ uł fuisie reb aliqͥd uolunt
ostende. Vt cicero de p̃tura urbana. qͥ si condẽpnat᷑ desinent ho¬
mines dicere hus indicus pecuniã pͥlurimũ posse sin absoluitur
desi nemꝰ nos de iudicus transferendis dubitare. Virgłs in .ui.¬
Si pocuit manes arcessere coniugis orpheus si frm pollux
alt̾na morte redemit itq reditq uiã focien dereb: qius sine
dubio factas. eẽ. uult ostendere. indicatiuis. ẽ. usus cũ supdicta
s. conunetione. quando uͦ dubia res ostendit᷑ utrum fieri polit
magis utunt᷑. Virgłs in .ViIII. Sed fiquis quȩ multa uides diu¬
crimine tali si qͥs in ad uersũ rapiat casus ue ds̃ ue te suꝑ et̃ uelĩ
tm̃ si qͥs ur̃m iudices aut eoꝵ qui ad sunt forte mircit᷑ dei qͥrione

Expanded text:
si quam fecere ipsi expostulent». ecce hic nisi credidisti dixit pro credis. si quam fecere ipsi expostulent». ecce hic nisi credidisti dixit pro credis. similiter indicatiuis utuntur, quando in ipsis esse uel fuisse rebus aliquid uolunt ostendere, ut Cicero de praetura urbana : «qui si condemnatur, desinent homines dicere, his iudiciis pecuniam plurimum posse; sin absoluitur, desinemus nos de iudiciis transferendis dubitare». Virgilisi potuit manes arcessere coniugis Orpheus, / si fratrem Pollux alterna morte redemit, / itque reditque uiam totiens», de rebus, quas sine dubio factas esse uult ostendere, indicatiuis est usus cum supra dicta si coniunctione. quando uero dubia res ostenditur, utrum fieri possitmagis utuntur. Virgilius in VIIII: «sed si quis, quae multa uides discrimine tali, / si quis in aduersum rapiat casusue deusue, / te superesse uelim». tamen: «si quis uestrum, iudices, aut eorum, qui adsunt, forte miratur», additione
Abbreviated transcription (Latin):
rebus om̃ib Lucanus in .i. Hec si tepectore uates accipio herhe
uelim secraa mouente sollicitare dm̃. Indicatiuo enĩ usus cõꝓbat
hoc fierito uelim sub iunx̃ ꝓmittens cũ hoc sit. posse minime
regina pedes. Terentius in phormione. Si placeo utere absq
dilatione ostendit hoc faciendũ. Idẽ in eunucho. Si dis plac&e
sꝑo me habe qui hunc excruciem meo modo. rẽ enĩ quã sꝑat
firmã eẽ. ostendit. Si enĩ dixisse. si diis placeat. dubitare se oster¬
dissa. Idẽ inandria. Si illũ felinquo eiꝰ uitaȩ timeo sinꝰ opitulor
huiꝰ minas. Ctrũq enĩ sibi certũ ostendit eẽ. Idẽ in adelꝑhis
Ego in hac re nichil repperio quã obrẽ laudes tanto oꝑerhegio.
meũ officiũ facio. qd̾ peccatũ a nob̾ ortũ . ẽ. corrigo. nisi me ex illo
credidisti eẽ. hominũ numero qͥ ita putant fieri sibi inuria ultro

Expanded text:
rebus omnibus». Lucanus in I: «nec si te pectore uates / accipio, Cirrhaea rebus omnibus». Lucanus in I: «nec si te pectore uates / accipio, Cirrhaea uelim secreta mouentem / sollicitare deum». indicatiuo enim usus comprobat hoc fieri et uelim subiunxit promittens, cum hoc sit, posse minime enitus. Terentius in Phormione : «si placeo, utere», absque dilatione ostendit hoc faciendum. idem in eunucho : «si dis placet, / spero me habere, qui hunc excruciem meo modo», rem enim, quam sperat, firmam esse ostendit; si enim dixisset si dis placeat, dubitare se ostendisset. idem in Andria : «si illum relinquo, eius uitae timeo; sin opitulor, huius minas»; utrumque enim sibi certum esse ostendit. idem in adelphis : «ego in hac re nihil reperio, quam ob rem lauder tantopere, Hegio. / meum officium facio: quod peccatum a nobis ortum est, corrigo, / nisi si me ex illo credidisti esse numero hominum, qui ita putant, / sibi fieri iniuriam ultro,
Abbreviated transcription (Latin):
quã dubitatiue dicit᷑. Idẽ in .UIIII. qd supͣdictũ.ẽ. Si tibi quȩ posco
ꝓmittunt nã mͥ facti fama sat . ẽ. tumulo uideo repperire sub illo
posse uiã. Credit enĩ facile ꝓmissuros. Terentius in andria. Id si
imparo qͥd alias malim quã hodie has fieri nuptias : Hic enĩ quoq
spat se imparaturũ. Idẽ in eadẽ:s siqͥd tibi narrare coepi. conti¬
nuo dari tibi uerba censes. & esꝑ hocloco etiã illud adtendendũ
qd p̾titũ indicatiui cũ p̃senti solent coniungere quando ꝓfectionẽ
rei res sequit᷑. Alt̃ius alta & in illius quidẽ quȩ pͥor ꝑficit᷑ signifi¬
catione ꝑ fecto utunt᷑. p̾senti uͦ in consequentis de monstratione ut
hnc. si qͥd tibi narrare᷑ coepi continuo dari tibi ũba censes. Idẽ in eunu¬
cho. Que uera audiui taceo & continuo optime. sin falsũ aut uanũ¬
Aut fictum e continuo palã ẽ. plenꝰ rimaru sũ hacutq: illac
dilexi loco siue hec te solũ sẽꝑ fec̃ maximi seu tibi morigera fuit s

Expanded text:
n VIIII quod supra dictum est: «si, tibi quae posco, promittunt nam mihi facti / fama sat est, tumulo uideor reperire sub illo / posse uiam», credit enim facile promissuros. Terentius in Andria : «id si inpetro, / quid alias malim quam hodie has fieri nuptias?» hic enim quoque sperat se impetraturum. idem in eadem: «sed si quid tibi narrare coepi, continuo dari / tibi uerba censes». et est hoc loco etiam illud attendendum, quod praeteritum indicatiui cum praesenti solent coniungere, quando perfectionem rei res sequitur alterius altera. et in illius quidem, quae prior perficitur, significatione perfecto utuntur, praesenti uero in consequentis demonstratione, ut hic: «si quid tibi narrare coepi, continuo dari / tibi uerba censes». idem in eunucho : «quae uera audiui, taceo et continaut fictum est, continuo palam est; Plenus rimaraum sum; hac atque illac dilexi loco / siue haec te solum semper fecit maximi seu tibi morigera fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
latinos si coniunctio quȩ utrũq demonstrat quando conse¬
quentia significat sine dubio indicatiuo ad iungitur. at si am¬
bulat moueur. si uiuit spirat. quando autẽ cdusalis. eꝰ: magis
subiunctiuo. Est tam̃ quando & indicatiuo consociatur. ut
si doceã disce uł discis uł discas & disces & si ꝓdest tibi fac &
facis & sfacias oo facues. Iftg modus idest subiunctiuus. utͥbre¬
uit uim eiꝰ colligã apd̃ latinos.ẽ. quando dubutationẽ est qͣndo
comꝓbationẽ. est qͣndo possibilitatẽ significat. In qud eunt etiso

Expanded text:
Latinos si coniunctio, quae utrumque demonstrat, quando conseLatinos si coniunctio, quae utrumque demonstrat, quando consequentiam significat, sine dubio indicatiuo adiungitur, ut si ambulat, mouetur; si uiuit, spirat, quando autem causalis est, magis subiunctiuo; est tamen, quando et indicatiuo consociatur, ut si doceam, disce uel discis uel discas et disces, et si prodest tibi, fac et facis et facias et facies. iste igitur modus, id est subiunctiuus, ut breuiter uim eius colligam, apud Latinos est quando dubitationem, est quando comprobationem, est quando possibi
Abbreviated transcription (Latin):
ucit dortꝰ treoa s affirmatiue drx̃. hoc qq. affit matiue dixii
Similit̃ Virgłs in .VIII. Similis sicurã fuisse. Idẽ in .xi. essa
par aetas & idem si robur abannis. Est tm̃ quando etiã indu¬
biis utunt᷑ indicatiuo cũsi conuinctione. Vt uirgłs in .uiiii.
Aut si qua id fortuna uetabit absenti ferat inferias. uetabir a
uet& dix̃ metri causa. Nam in eodẽ sensu sub iunctiuo e. usus
Si quis in aduersũ rapiat casusue dr̃ue. Est tm̃ qͣndo ꝑdefectionẽ
si qͦmͦ etiã ut subiunctiua ꝓferdnt᷑ & subaudiunt᷑ sup dictȩ
coniunctiones. Vt iuuenalis in .i. Greculus esuriens in celũ
iusseris ib it ꝓ si uisseris. Statius in .II. tebaidos Mutatosq
uelint transsum lre cultus. & pallas doceat pharetris &e deua
cristas ꝓsi uelint: Nirgłs in ioi. iu qͦq magnã partẽ ope in
apdꝰ grecos. ⁊IXO sub iunc tiuo. eine uiero & ĩdicatiuo¬
& optatiuo & sub iunctiuo inuenitur coniunctũ. sio & apđ

Expanded text:
ue dixit. similiter Virgilius in VIII: «similis si cura fuisset». idem in XI: «esset par aetas et idem si robur ab annis». est tamen quando etiam in dubiis utuntur indicatiuo cum si coniunctione, ut Virgilius in VIII: «aut si qua id fortuna uetabit, / absenti ferat inferias», uetabit pro uetet dixit metri causa. nam in eodem sensu subiunctiuo est usus: «si quis in aduersum rapiat casusue deusue». est tamen quando per defectionem si, quomodo etiam ut, subiunctiua proferuntur et subaudiuntur supra dictae coniunctiones, ut Iuuenalis in I: «Graeculus esuriens in caelum, iusseris, ibit» pro si iusseris. Statius in II Thebaidos : «mutatosque uelint transumere cultus, / et Pallas deceat pharetras et Delia cristas» pro si uelint. Virgilius in VI: «tu quoque magnam / partem opere in apud Graecos τὸ ἐάν subiunctiuo, τὸ εἰ uero et indicatiuptatiuo et subiunctiuo inuenitur coniunctum, sic et apud
Abbreviated transcription (Latin):
interponere. In upraditis igit᷑ ade o ingłis uocibꝰ dictio¬
nͥuin ͦ ui poscetat eammni ratio cractauimos Froͣncã
dicemus. de ordinatione eailnm que solet fieri ad con᷑¬
S bouctronem oͦns perfecte. quam a ⁊ mod̾ necessariam
inquirere  Qi queniadmodam litiere aꝑte coeunces

Expanded text:
upra dictis igitur de singulis uocibus dictionum, ut poscebat earum ratio, tractauimus; nunc autem dicemus de ordinatione earum, quae solet fieri ad constructionem orationis perfectae, quam admodum necessariam inquirere, quod, quemadmodum literae apte coëuntes
Abbreviated transcription (Latin):
unde uerboꝵ quoq terciae ꝑsonae infinitȩ sunt. Nã pͥma
& secunda & p̃sentes sunt tantũ. & de monstratiuȩ sẽꝑ.
& figuratȩ assumunt nomina & ꝓnomina. ut uirgił
Ego. sic̃ ille ego Possumꝰ tam̃ etiã illud dicere qm̃ eore¬

Expanded text:
unde uerborum quoque tertiae personae infinitae sunt. nam prima unde uerborum quoque tertiae personae infinitae sunt. nam prima et secunda et praesentes sunt tantum et demonstratiuae semper et figurate assumunt nomina, ut Virgilius ego, sicut «ille ego». possumus tamen etiam illud dicere, quo
Abbreviated transcription (Latin):
gia ꝓpͥram possid&. Nõ in rationabilit̃ tam̃ illud quȩrit
quare post nominis positione no eã partẽ quȩ ꝓipso nomi¬
ne accipit᷑ ponimꝰ. id est ꝓ nom̃. quȩ uice nominis cũ uerbo
cõtina orationẽ. Dequo manifesta ꝓbatio erit hȩc qd̾ uer¬
boꝵ quoq causa inuenta sunt ꝓnomina. Nomina enĩ ter¬
Eciarũ sunt ꝑsonarũ indicatiua. id est tercias indicant ꝑ¬
sonas. Suippe quȩ nomina substantiã & qualitatẽ. uł
generalẽ : uł ꝓpriã significantia : similit᷑ inomib posuts¬
intelligi ꝑsonis inesse Omis enĩ ꝑsona. & generalis.
&specialis. capax .ẽ. substantiae & qualitatis . Potest
enuũ homo ee & qui loquit᷑ & adquẽ loquit᷑ & de quo
aliquis loquit᷑. & cicero dici qui loquitur. & ad quem
loquitur & de quo aliquis loquitur. Itaq: quia cofusio
infinitã faciebat ꝑsonã. cõcessit ad sibi aptã .i. terciã

Expanded text:
gia propriam possedit. non irrationabiliter tamen illud quaeritur, gia propriam possedit. non irrationabiliter tamen illud quaeritur, quare post nominis positionem non eam partem, quae pro ipso nomine accipitur, ponimus, id est pronomen, quae uice nominis cum uerbo continet orationem: de quo manifesta probatio erit haec, quod uerborum quoque causa inuenta sunt pronomina. nomina enim tertiarum sunt personarum indicatiua id est tertias indicant personas, quippe quae nomina substantiam et qualitatem uel generalem uel propriam significantia similiter in omnibuintellegi personis inesse. omnis enim persona et generalis et specialis capax est substantiae et qualitatis; potest enim homo esse, qui loquitur et ad quem loquitur et de quo aliquis loquitur, et Cicero dici, qui loquitur et ad quem loquitur et de quo aliquis loquitur. itaque quia confusio infinitam faciebat personam, concessit ad sibi aptam, id est tertiam.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ loco nominis sumit᷑ ꝓ nom̃. & uim nominis cõpleat
ordinatione. Suando aut᷑ loco nominis ꝑse ponit᷑ in par¬
tib ostend&ur cõsequentib & quiȩ  uerba ad nõminatiuos̃
cõuingunt᷑ solos & quȩ obliquos desiderant casus¶ Ante
stantiae ẽ ꝓpriũ inqua eipositio nominũ exquibi
ꝓpriaeas uerbi idest actio & passio nascit᷑. Inest igitur
intellectu nominatiuus in ipsis uerbis . quo sine substantia¬
psignificari nõ poterat. In prima quidẽ ꝑsona & secunda
definitus. in tercia uͦ qe innumeribiles sunt ꝑsonȩ t̃ciȩ :
infinitũł  nisi excepo fiat actio sicut fulminat᷑ tonat.
aͥ Eni quauis nõ addam nom de finita eẽ uident᷑ cũ ad solũ
ꝑtineant iouẽ. Optinuit itaq alt̃ eiꝰ idest uerbi nominati¬
one. aliae qͥq partes uerba uocent᷑. uł ex cõtrario illarũ
cõmunẽ nominationẽ ꝑ excellentiã haet p̃ars quasi egre¬

Expanded text:
cum loco nominis sumatur pronomen et uim nominis compleat cum loco nominis sumatur pronomen et uim nominis compleat ordinatione; quando autem loco nominis per se ponitur, in partibus ostendetur consequentibus, et quae uerba ad nominatiuos coniunguntur solos et quae obliquos desiderant casus. ante stantiae est proprium, in qua est positio nominum, ex quibus proprietas uerbi, id est actio et passio, nascitur. inest igitur intellectu nominatiuus in ipsis uerbis, quo sine substantiasignificari non poterat, in prima quidem persona et secunda definitus, in tertia uero, quia innumerabiles sunt personae tertiae, infinitus, nisi excepta fiat actio, sicut fulminat, tonat; ea enim, quamuis non addamus nomen, definita esse uidentur, cum ad solum pertineant Iouem. obtinuit itaque, ut eius id est uerbi nominatione aliae quoque partes uerba uocentur, uel ex contrario illarum communem nominationem per excellentiam haec pars quasi egre
Abbreviated transcription (Latin):
omib eam cõcedere. Sic̃ igit᷑ apta ordiatione ꝑfecta
red dit̃ oratio sic ordinatione apta traditȩ sunt adoc¬
tissimis artiũ scriptorib: partes orationis. cũ primo
loco nom̃. secundo uerbũ posuer. quippe cu nulla oratio
structione quȩ cõtin& pene om̃s partes orationis. a qua
si tollas nom̃ aut uerbũ. inꝑfecta fit oratio. Sin autem
c&̃a sub trahas om̃ia Nõ necesse .ẽ. orationẽ deficere.
ut si dicas. Idem homo lapsus. heu hodie cõcidit. en om̃s
in sunt partes orationis. absq cõiunctione. quȩ si addat᷑
aliam orationẽ exigit. ergo si tollas nom̃ aut uerbũ.
defici& oradio: dẽsiderans uł nom̃. uł uerbũ. Ut si dicã
lem lapsus heuhodie cõcidit. uł idẽ homo lapsus heu
hodie. Sin subtralias ad uerbiũ. nõ omĩno defici& oratisru
ut idẽ homo lapsus heu cõcidit. Nec nõ participiũ si ad¬
imas: Neq sic defici&. ut ide homo heu hodiȩ eõcidit.
ambulo tu ambulas. Tunc enĩ cõstat ꝑfectio orationis.

Expanded text:
omnibus eam concedere. sicut igitur apta ordinatione perfecta redditur oratio, sic ordinatione apta traditae sunt a doctissimis artium scriptoribus partes orationis, cum primo loco nomen, secundo uerbum posuerunt, quippe cum nulla oratio structione, quae continet paene omnes partes orationis. a qua si tollas nomen aut uerbum, imperfecta fit oratio; sin autem cetera subtrahas omnia, non necesse est orationem deficere, ut si dicas: idem homo lapsus heu hodie concidit, en omnes insunt partes orationis absque coniunctione, quae si addatur, aliam orationem exigit. ergo si tollas nomen aut uerbum, deficiet oratio, desiderans uel nomen uel uerbum, ut si dicam idem lapsus heu hodie concidit uel idem homo lapsus heu hodie; sin subtrahas aduerbium, non omnino deficiet oratio, ut idem homo lapsus heu concidit. nec non etiam participium si adimas, neque sic deficiet, ut: idem homo heu hodie concidit, ambulo, tu ambulas. tum enim constat perfectio orationis,
Abbreviated transcription (Latin):
persunt. Ut terentius in eunucho. Uł rex seꝑ maximas
michi grãs agere quicquid fecerã aliis Nõ aẽque : ꝓ&rex
Uirgilius in .iIII. ȩneidos. Aut ante dm̃ pinguis spaci¬
atur ad aras. aut. ꝓ &. Ꝙ etiã nõ solũ copulatiua.
sed etiã disiunctiua inuenit᷑. ut uirgͥilius in .ii. ȩneioꝰ
Aut pelago danaũ insidias suspectaq dona p̃cipitare
iubent. subiectisq urere flãmis.ꝙ .ꝓue. Mec nõ¬
aliae .ꝓ aliis partib accipiunt᷑. neq id alit̃ possumus
scire nisi ex adiunctis. ut .per. si uerbo apponatur
ꝓualde accipit᷑. Idẽ in loco ad uerbii. etiã si nomini
cõiungat᷑. sub eadẽ intentionis significatione. ut te¬
rentius in eunucho ꝑpulcͥra credo dona haud nr̃is
similia. Atq & ac. qͦq si aduerbio alit̃ uł secus. ut
similib: subiungant᷑ uim ad uerbii obtinent. ut uirł
in .iii.eneidos. haud secus aciusi faciunt ꝓquã iusi.
& orrendũ clãmat ꝓͥorrende. Nom̃ ꝓad uerbio

Expanded text:
rex semper maximas / mihi gratias agebat quicquid feceram; aliis non item», pro et rex. Virgilius in IIII Aeneidos : «aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras», aut pro et. que etiam non solum copulatiua, sed etiam disiunctiua inuenitur, ut Virgilius in II Aeneidos Aut pelago Danaum insidias suspectaque dona Praecipitare iubent subiectisque urere flammis, Aut tealiae pro aliis partibus accipiuntur, neque id aliter possumus scire nisi ex adiunctis, ut per, si uerbo apponatur, pro ualde accipitur, id est loco aduerbii; etiam si nomini coniungatur sub eadem intentionis significatione, ut Terentius in eunucho : «perpulchra, credo, dona aut nostris similia». atque et ac quoque, si aduerbio aliter uel secus uel similibus subiungantur, uim aduerbii obtinent, ut Virgilius in III Aeneidos : «haud secus ac iussi faciunt», pro quam iussi, et «horrendum clamat» pro horrende, nomen pro aduerbio,
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ passiones ꝑ defectionẽ fiunt litt̃ae & sillabae.
& dictionis. & orationis. Litt̃ae. ut uͦ it ꝓsiuit. audact̃
ꝓaudacit̃ Sillabe. ut cõmorit ꝓcõmouerit. Horatiu̾
in secundo sermonũ. At ille qui me cõmorit melius
nõ tangere damo flebit Deũ ꝓdeoꝵ. accestis ꝓacces¬
sistis. horatius in quarto carminũ. Quȩ me surpue¬
rat michi ꝓsurripuerat. ¶Dictionis. ut urbs antiqua

Expanded text:
er passiones per defectionem fiunt literae et syllabae er passiones per defectionem fiunt literae et syllabae et dictionis et orationis: literae, ut siit pro siuit, audacter pro audaciter; syllabae, ut commorit pro commouerit. Horatius in II sermonum : «at ille, / qui me commorit melius non tangere, clamo, / flebit»; deum pro deorum, accestis pro accessistis. Horatius in IIII carminum : «quae me surpuerat mihi» pro surripuerat; dictionis, ut: «urbs antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
duos una seuissima uipera cena tune duos. Habundat
litt̃a nõ eadẽ. ut ꝓdest ꝓ ꝓest. & si cubi ꝓsi ubi. Habun¬
dat etiã sillaba. ut huiuscemodi ꝓhuiꝰ modi. Induꝑator
ꝓsmꝑator. Nec nõ etiã dictio. ta in cõpositione quã in
appositione. In cõpositione. ut terentius in phormione.
ex aduersũ ei loca ꝓ aduersũ. & in andria. ab hinc
trienniũ ꝓhinc. & in eunucho. Emori satius. ẽ ꝓmori.
In appositione qͦq Vt uirgilius in .x. Sic ore locuta .ẽ.
habundat enĩ ore. Idẽ in .x.i. & lacrimis ita fat᷑ obortis.
Tene inquit miserande puercũ laeta uenir& Inuidit
fortuna michi Nam cũ dixiss& fatur suꝑ uacuum
ẽ. inquit. Nec mirũ cũ expl&iuȩ cõiunctiones quantũ
ad sensũ plerũq suꝑ uacue ponunt᷑. Nec nõ & orationes
inuenimus similit̃ suꝑ uacue positas. ut ibant qua po¬
terant & qua nõ poterant nõ ibant Cõtrariȩ similit̃¬

Expanded text:
duos una saeuissima uipera cena? / tune duos?». abundat duos una saeuissima uipera cena? / tune duos?». abundat litera non eadem, ut prodest pro proest et sicubi pro siubi; abundat etiam syllaba, ut huiuscemodi pro huiusmodi, induperator pro imperator, nec non etiam dictio tam in compositione quam in appositione: in compositione, ut Terentius in Phormione : «exaduersum ei loco» pro aduersum, et in Andria : «abhinc triennium» pro hinc, et in eunucho : «emori satius est» pro mori; in appositione quoque: Virgilius: «sic ore locuta est», abundat enim ore. idem in XI: «lacrimis ita fatur obortis»: et «tene, inquit, miserande puer, cum laeta ueniret, / inuidit fortuna mihi?». nam cum dixisset fatur, superuacuum est inquit, nec mirum, cum expletiuae coniunctiones quantum ad sensum plerumque superuacue ponuntur. nec non orationes inuenimus similiter superuacue positas, ut: «ibant, qua poterant, et qua non poterant, non ibant». contrariae similit
Abbreviated transcription (Latin):
sensibile.i intelligibile quodã modo elementum est ora¬
ciõnis perfecte ¶ Et quomꝰ elem̃ snta iuncturas s. nasetta¬
ciunt suit sic eciam ordinatio sutelligibiliu m imagurẽ
p̃dam s illabe ꝑficit. adĩunctione dictionuin est enĩ
oratio cõp̃hensio dictionũ aptissime ordinatarum.
quomͦ sillaba cõp̃hensio litt̃arũ artissime cõiunctu¬
rarũ. & quo modo exsillabarũ cõiunctione dictio
sic etiã exdictionũ cõiunctione ꝑfecta oratio cõstat.
o̾ssumꝰ aut̃ ex accidentiũ qͦq similitudine hoc cõtẽplari
Bis idẽ elem̃tũ accipit᷑. ut relliquias: reddo. Sed etiã silła
leleges. tutudi. peperi. Similit̃ & dictio. ut me me ad sũ
qui feci. fuit fuit ista quondã in hac re publica uirtus.
Cicero in .i. inuectiuarũ. Puenit tamͣ hocusq ad plenas
orationes. cũ semel dicta iterũ rep&ant᷑ uł necessario
uł morie causa ut si dicamꝰ magnus poeta uirgilius
fuit. magnus poeta uirgilius fuit. Iuuenalis in .ii. Tune

Expanded text:
sensibile id est intellegibile, quodammodo elementum est orationis perfectae, et quomodo elementa iuncturis syllabas efficiunt suis, sic etiam ordinatio intellegibilium imaginem quandam syllabae perficit adiunctione dictionum. est enim oratio comprehensio dictionum aptissime ordinatarum, quomodo syllaba comprehensio literarum aptissime coniunctarum; et quomodo ex syllabarum coniunctione dictio, sic etiam ex dictionum coniunctione perfecta oratio constat. possumus autem ex accidentium quoque similitudine hoc contemplari. bis idem elementum accipitur, ut relliquias, reddo, sed etiam syllaba, Leleges, tutudi, peperi, similiter et dictio, ut: «me, me! adsum qui feci»; «fuit, fuit ista quondam in hac re publica uirtus», Cicero in I inuectiuarum . peruenit tamen hoc usque ad plenas orationes, cum semel dicta iterum repetantur uel necessario uel morae causa, ut si dicamus: magnus poëta Virgilius fuit, magnus poëta Virgilius fuit. Iuuenalis in II: «tune
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis orationis in cõcinne coeuntib quom in coemistas lit¬
terarũ ul sillabarũ uł accidentiũ eis in singulis dictionib
facut barbarismu. Sic igit̾ recta ratio seripturae dosie
uttarua eõgrua iunctura sic etiã rectã orationis oũsositie¬
onem ratio ordinationis ostendit ¶Dicimus ẽpostiuia
eleenta tam incõ sonantib quã inuocalib sed eciã insilla¬
bis Sunt queda pͥpositiua elem̃ta ut indiptontesa&e e.
s .oAre positiũ e sunt. ut ae.au. eu.ei. oei luemreini
ꝓponuntur. Et aspirationes uocalib adiunete inprin¬
cipio sillabarũ inueniunt᷑: ut habeo hermus hyreus
homo hora humus humamis q̃ .u.loco cõsonant sspo

Expanded text:
as literarum uel syllabarum uel eis accidentium in singulis dictionibus facit barbarismum. sicut igitur recta ratio scripturae docet literarum congruam iuncturam, sic etiam rectam orationis compositionem ratio ordinationis ostendit. dicimus praepositiua elementa tam in consonantibus quam in uocalibus; sed etiam in syllabis sunt quaedam praepositiua elementa, ut in diphthongis a et e et o praepositiuae sunt, ut ae, au, eu, oe, i uero et u postponuntur, et aspirationes uocalibus adiunctae in principio syllabarum inueniuntur, ut habeo, Hermus, hircus, homo, hora, humus, humanus, et u
Abbreviated transcription (Latin):
esa terminanturi ni puls coors hiemps sapiens Iđe
euiuã indictionib in uenis unde & p̃positiones nominan
ao eeeba sebiunctiua& quȩ magis ab ordinatione nonee
diceperunt. eruã ademonstratione. quomꝰ impatiua.
optatiua. In oratione qͦq hunc modũ possumꝰ inuenire
quando ante cedentia si cõiuncta sequentib fuerint
nera eẽ ostendunt᷑. dũ ante ponunt᷑ cõsequentib ꝑ pri¬
mam orationis cõiunctionẽ. ut si aliquis dicat. Niam¬
bulat dionisius. mouetur dionisus. Si enĩ couertas nõ
ẽn uerũ. Non enĩ si mouaur dionisius .& ambulat dt¬
onistus necessario. Nam potest & moueri. & no ambulare
Eletontũ. e. quando indũo diuidit᷑ modo sa tabitribadar
cõteriplatione temporum ut fieruꝓfiri longil em̃ uo¬
calis induas breues diuisa .ẽ. Similit admittier ꝓ ad mit¬
ti. farier. ꝓfari. sed etiã duo in unũ coeunt. ut tibicen a
tibiicen. Unde & solũ hoc nom̃ exsimilit cõpositis penul

Expanded text:
ns terminant, ut puls, cohors, hiems, sapiens. idem etiam in dictionibus inuenis. unde et praepositiones nominantatiua, nec non uerba subiunctiua, quae magis ab ordinatione nomen acceperunt quam a demonstratione, quomodo imperatiua, optatiua. in oratione quoque hunc modum possumus inuenire, quando antecedentia, si coniuncta sequentibus fuerint, uera esse ostenduntur, dum anteponuntur consequentibus per primam orationis coniunctionem, ut si aliquis dicat: si ambulat Dionysius, mouetur Dionysius; si enim conuertas, non est uerum; non enim, si mouetur Dionysius, et ambulat Dionysius necessario, nam potest et moueri et non ambulare. elementum est quando in duo diuiditur modo syllabico, id est contemplatione temporum, ut fĭĕri pro fīri, longa enim uocalis in duas breues diuisa est; similiter admittier pro admitti, farier pro fari. sed etiam duo in unum coëunt, ut tibīcen pro tibi
Abbreviated transcription (Latin):
quid agunt. uł dicunt. Aliae uͦ dictiones st̃ quae adsi¬
militudinẽ cõsonantiũ. sine ad ium̃to aliarũ partiũ
orationis. quȩ imitant᷑ in hoc uocales. ꝓferri ad ꝑfec¬
tionẽ sensus nõ possunt. ut p̃positiones & cõiunctio¬
nes. Haeae enĩ sẽꝑ cõsignificant. idest cõiunctȩ aliis
significant. ꝑ se autẽ nõ. Itaq uariat᷑ earũ significatio
aduim cõiunctarũ eis. ut inuiliud significat cũ accusatiuo
iungit᷑. & aliud cũ ablatiuo. in urbem. & in urbe. ad locũ

Expanded text:
quid agunt uel dicunt; aliae uero dictiones sunt, quae ad siquid agunt uel dicunt; aliae uero dictiones sunt, quae ad similitudinem consonantium sine adiumento aliarum partium orationis, quae imitantur in hoc uocales, proferri ad perfectionem sensus non possunt, ut praepositiones uel coniunctiones; ea etenim semper consignificant, id est coniunctae aliis significant, per se autem non. Itaque uariatur eorum significatio ad uim coniunctorum eis, ut 'in' aliud significat, cum accusatiuo iungitur, et aliud cum ablatiuo: 'in urbem' et 'in urbe' -- ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
lite remos ldẽ in .iiii. Littȩ transmutant᷑ ut teu
cre ꝓteucer. Sed etiã sillabae. ut displicina ꝓdes¬
cipłma. Nec nõ etiã diccio ut plebis tribunus ꝓtri¬
bunus plebis. & publica res. ꝓres publica. Orãtio¬
nesqq ut nutriuit filios acpeperit. ꝓpeperit ac
Nutriuit. Vt uirgilius in .ii. eneidos Moriamur
& in media arma ruamꝰ. ꝓ in media arma ruamꝰ
& moriamur. Pretea que admodũ elem̃toꝵ alia st̃
uocalia quȩ ꝑse uocẽ ꝑficiunt. Alia cõsonantia quȩ¬
sine uocalib ꝑficere uocẽ nequeunt: sic etiã indiec¬
tionib animadudẽ imꝰ quasdã ad similitudinẽ uocaliũ
ꝑse eẽ dicendas. Ut in uerbis maxime imꝑatiuis uł no¬
minib uł ꝓ nominib sepe uocatiuis. uł ad uerbus. quȩ
adiciunt᷑ antecedentib accionib uł orationib cũ clam¬
mamꝰ bene. recte. diserte. Ad illos qui oportune ali¬

Expanded text:
lite remos!» idem in IIII. literae transmutantur, ut Teucer lite remos!» idem in IIII. literae transmutantur, ut Teucer pro Teucre; sic etiam syllabae, ut displicina pro disciplina, nec non etiam dictio, ut plebis tribunus pro tribunus plebis, et publica res pro res publica; orationes quoque, ut nutriuit filios ac peperit pro peperit ac nutriuit. Virgilius in II Aeneidos : «moriamur et in media arma ruamus», pro in media arma ruamus et moriamur. praeterea, quemadmodum elementorum alia sunt uocalia, quae per se uocem sine uocalibus uocem perficere nequeunt, sic etiam in dictionibus animaduertimus quasdam ad similitudinem uocalium per se esse dicendas, ut in uerbis maxime imperatiuis uel nominibus uel pronominibus saepe uocatiuis uel aduerbiis, quae adiciuntur antecedentibus actionibus uel orationibus, cum clamamus 'bene', 'recte', 'diserte' ad illos qui opportune ali
Abbreviated transcription (Latin):
horaus in epodo Nuesq deducunt iouem tnomarte
rouinc siluȩ. Est enĩ dimaerum  ambicum. cõiunctum
penti memeri heroicae. Sed etiã duae syllabe in unã coe¬
unt. St uirgilius in .uI. fixeriteripedẽ ceruã uica aut
herimanthi placarit nemora. eripedem ꝓ aeripedem.
tecrasillabũ ꝓtulit. ꝓpenta sillabo. S etiã dictio diuidit.
ut si dicã res publica felix ẽ & res felix ẽ. publicaa
lagister militũ fortis militũ fortis magister. Uirgilius
in iiii. gecgicon septẽ subiecta trioni ꝓseptẽ tioni¬
subieeti. Etiam diuisa ecõtrario possunt cõuingi. ut male¬
fida ar giloetũ. huimodi malesana. Orationib similit
accidentes cõiunctiones. ẽ. quando cõiungunt duas
uł plures orationes. Est quando sub tractȩ dissol¬
uunt. ut cõticuere om̃s intentiq ora temebant u
Uirgilius in .ii. Idem in eodẽ. acamasq thoasqs  pe¬
lidesq neoptolemusq primusq machaon. cõtr
alii naualib ite. ferte citi ferrũ. date tela: impel¬

Expanded text:
epodo : «niuesque deducunt Iouem, nunc mare nunc silüae»; est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroicae. sed etiam duae syllabae in unam coëunt, ut Virgilius in VI: «fixerit aeripedem ceruam licet aut Erymanthi / placarit nemora», aeripedem pro aëripedem, tetrasyllabum protulit pro pentasyllabo. sed etiam dictio diuiditur, ut si dicam: res publica felix est et res felix est publica; magister militum fortis, militum fortis magister. Virgilius in III georgicon : «septem subiecta trioni», pro septemtrionisubiecta. etiam diuisa possunt coniungi, ut malefida, argiletum, huiusmodi, malesana. orationibus similiter accidentes coniunctiones est quando coniungunt duas uel plures orationes, est quando subtractae dissoluunt, ut: «conticuere omnes intentique ora tenebant», Virgilius in II. idem in eodem: «Acamasque Thoasque / Pelidesque Neoptolemus primusque Machaon»; contra: «alii naualibus ite, / ferte citi ferrum, date tela, impel
Abbreviated transcription (Latin):
elem̃toꝵ quare . aante .b. loc&a . Sicetia de ordina uer¬
tione casuũ. &. tẽpoꝵ. & generũ & ipsarũ partium
orationis sol& quȩri. Mestat igit᷑ de supͣ dictis tractare
o primu de ordinatione partiũ orationis. quãuis quidã
suae solaciũ imperitiae querentes aiunt Nõ oportere
de huiꝰcemodi reb quȩrere. suspicantes fortuitas eẽ ordi¬
nationũ positiones. Sed quantũ ad eoꝵ opinionẽ eͥuenit
generalit̃ nichil pordinationẽ accipi. nec cõtra ordina¬
tionẽ peccari. Qđ existimare peͣntꝰ stultũ . ẽ. Si autẽ
inquibusdã cõcedant ẽẽ ordinationẽ. Necesse . ẽ. etia

Expanded text:
elementorum, quare a ante b et cetera; sic etiam de ordinatione casuum et generum et temporum et ipsarum partium orationis solet quaeri. restat igitur de supra dictis tractare, et primum de ordinatione partium orationis, quamuis quidam suae solacium imperitiae quaerentes aiunt, non oportere de huiuscemodi rebus quaerere, suspicantes fortuitas esse ordinationum positiones. sed quantum ad eorum opinionem, euenit generaliter nihil per ordinationem accipi nec contra ordinationem peccari, quod existimare penitus stultum. si autem in quibusdam concedant esse ordinationem, necesse est etia
Abbreviated transcription (Latin):
exaliis. uel ex nõbis congruũ inuenia tua. non recusemꝰ
interponere. Inͣ upradidis igit᷑ de stingłis uocibꝰ dictio¬
nͥuti ui poscebat eanimi ratio cractauims toncã
dicemus. de orclinatione eailuta que solet fieri ad con᷑¬
Stouctronem oͦiis perfeche. quam a d mod̾ necessari ain

Expanded text:
gruum inueniatur, non recusemus interponere. in supra dictis igitur de singulis uocibus dictionum, ut poscebat earum ratio, tractauimus; nunc autem dicemus de ordinatione earum, quae solet fieri ad constructionem orationis perfectae, quam admodum necessariam
Abbreviated transcription (Latin):
delatũ. eẽ. dicebat monumentũ illa amplitudie illo ope quãuis sar¬
Timsteetũ integrũq ess&. tam̃ aliqͥd se inuenturũ. inquo n coliri
ꝑpendiculi mentio fit nullã. & qͥnon putare sibi expedire ita ac¬
ciꝑe ne eodẽ mͦ sibi tradendũ ess&. In eodẽ. quid erat qd̵ rescind̃
cũ suo queq loco lapidẽ reponero. In eodẽ. querimꝰ qͥd in ȩx trenis
pamphilae partib fecerit. qualis in bello p̃donũ p̃do ipse fuerit
qui inforo popłi romani pirata nefarius reppratur. In eodẽ. Id ne

Expanded text:
delatum esse dicebat. monumentum illa amplitudine, illo opere quamuis sardelatum esse dicebat. monumentum illa amplitudine, illo opere quamuis sartum tectum integrumque esset, tamen aliquid se inuenturum, in quo moliri ppendiculi mentio fit nulla, et qui non putaret, sibi expedire ita accipere, ne eodem modo sibi tradendum esset». in eodem: «quid erat, quod rescinderet, cum suo quemque loco lapidem reponeret?». in eodem: «quaerimus quid in extremis Pamphyliae partibus fecerit, qualis in bello praedonum praedo ipse fuerit, qui in foro populi Romani pirata nefarius reperiatur». in eodem: «quod ne