comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baptm̃ accessistis. ⁊ uos fidoles qui ꝑ hauc occasio¬
nẽ audistis hanc orõnõ ⁊ ur̃am expositõnẽ. di¬
mittite tatũ: qͥcqͥd adn̾sus aliꝙ̃ hẽtis de cordib
uyĩs. Ibi dimittite ubi d̾s uidet. Aliqñ .n. hõ
dimitit ore ⁊ cenet corde. Dimitat ore ꝓpt
hoĩes. ⁊ tenet corde ñ timẽs oculos dĩ. ꝓrsus
dimitaste qd̾ ẽ. Qd̾ usq ad istos dies tenuistis:
saltẽ hus dieb dimittite. Nõ debuit occideꝰ sol
suꝑ iracũdiam urãm. ⁊ młti soles tͣnsierũt. tͣn¬
seat aliqñ de rracũdia ur̃a. Dies magni solis mͦ
celebramꝰ illiꝰ solis de quo scͥptũ ẽ. Orietꝰ uob̾
sol iustĩe. ⁊ sanitas ĩ pennis eiꝰ. Qͥd ẽ ĩ pẽnis eiꝰ: In

Expanded text:
anc occasionem auditis hanc Orationem et nostram expositionem, dimittite totum quidquid adversus aliquem habetis de cordibus vestris: ibi dimittite, ubi Deus videt. Aliquando enim homo dimittit ore, et tenet corde: dimittit ore propter homines, et tenet corde, non timens oculos Dei. Prorsus dimittite; quidquid est quod usque ad istos dies tenuistis, saltem his diebus dimittite. Non debuit occidere sol super iracundiam vestram, et multi soles transierunt. Transeat aliquando et iracundia vestra, dies magni solis modo celebramus: illius solis de quo dicit Scriptura, Orietur vobis sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ oramꝰ ñ ꝓ deo. Non .n. sic dicimꝰ aduẽiat
regnũ tuũ qͣi optantes ut regnet d̾s. Regnũ
illiꝰ nos erimꝰ si ĩ illũ credentes ĩ eo ꝓfeci̾mꝰ. Os
fideles redẽpti sangͥne unici ip̃iꝰ: erũt regnũ
ip̃iꝰ. Uenturũ ẽ aut̃ ip̃m regnũ cũ fcã fu̾t re¬
surrectõ mortuoꝵ. Tũc .n. ueniet ip̃e. ⁊ cum
resurrexi̾nt mortui: diuidet eos sic̃ ip̃e dicit.
et ponet alios ad dextͣm. Alios ad sinistͣm. dicet
eis qͥ ad dexta̾m erũt. uenite bñdcĩ pr̃is mei
ꝑcipite regnũ. hoc ẽ qd̾ optamꝰ ⁊ rogamꝰ qñ di

Expanded text:
 nobis oramus, non pro Deo non enim sic dicimus, Veniat regnum tuum, quasi optantes, ut regnet Deus; regnum ipsius nos erimus, si in illum credentes in eo profecerimus. Omnes fideles redempti sanguine Unici ipsius, erunt regnum ipsius. Venturum est autem ipsum regnum, cum facta fuerit resurrectio mortuorum: tunc enim veniet ipse. Et cum resurrexerint mortui, dividet eos, sicut ipse dicit, et ponet alios ad dexteram, alios ad sinistram. Dicet eis qui ad dexteram erunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum. Hoc est quod optamus et rogamus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Si queret ulã d̾s de nob̾. ubi remanc̾mꝰ: Ille qui
nitħ nos lesit. ñ uolt se uindicare de nob̾. ⁊ nos q̃¬
rimꝰ uindicare qui pene cotdie dm̃ offendimus:
Ergo dimiitite ex corde. Iratus es. noli peccare.
Ixascimiꝰ. ⁊ nolite pͨcare. Irascimiꝰ qiͣ hoĩes: s uinci¬
mini ⁊ nolite pͨcare. ut iram ĩ corde ñ teneatis. qr
si tenetis. ꝯͣ uos tenetis. ne ĩ illud lum̃ intretis. Gͣ
dimittite. Qͥd ẽ ira: libido uindcẽ. Qͥd ẽ odiũ: Ira

Expanded text:
Si quaereret illam Deus de nobis, ubi remaneremus? Ille qui nihil nos laesit, non vult se vindicare de nobis: et nos quaerimus vindicari, qni pene quotidie Deum offendimus! Ergo dimittite: dimittite ex corde. Iratus es, noli peccare: Irascimini, et nolite peccare . Irascimini quasi homines, si vincimini; et nolite peccare, ut iram in corde teneatis quia si tenetis, contra vos tenetis, ne in illud lumen intretis. Ergo dimittite. Quid est ira? Libido vindictae. Quid est odium? Ira
Abbreviated transcription (Latin):
sitis pccã hõib. pp̃ illud. dĩmitto nob̾ debita ña
sic̃ ⁊ nos dĩmitrimꝰ debitoribꝰ nr̃is. p̃t̾missis oĩb
petitõnib qͣs ñ docuit illã maxĩe docuit. Non
nob̾ debita nrã. Que debita. Non deẽ: hõies sumꝰ
paulo plus locutꝰ sũ ꝙͣ debus. bib ampliꝰ ꝙͣ debui.
debui. dimitte nob̾ debita mã sicut ⁊ nos dim̾it e¬
timꝰ debitorib nr̃is. peristi: si hoc ꝑdidisti. ui
uidete qr dico uob̾. Pugnate cũ corde ur̃o qͣntũ
potestis. Et si uidi̾tis irã ur̃am stare adu̾sus
uos rogate ꝯͣ illã dm̃. faciat d̾s te uictorem
tui. faciat te d̾s uictorẽ ñ ĩnici formsetus tus
s intͥnsecꝰ aĩ tui. Aderit .n. ⁊ faciet. plus wlt
ut hoc ab illo petamꝰ. ꝙͣ pluuiã. Uidetis.n. k m̃ĩ¬
illic una q̃ sonet de pane cotidiano. ut omĩa

Expanded text:
imitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Praetermissis omnibus petitionibus quas nos docuit, illam maxime docuit. Non nobis debita nostra. Quae debita? Non deest: homines sumus. Paulo plus locutus sum quam debui, dixi aliquid debui: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Peristi, si hoc perdidisti. Cvidete, quia dico vobis. Pugnate cum corde vestro, quantum potestis. Et si videritis iram vestram stare adversus vos, rogate contra illam Deum: faciat te Deus victorem tui; faciat te Deus victorem, non inimici forinsecus tui, sed intrinsecus animi tui. Aderit enim et faciet. Plus vult ut hoc ab illo petamus, quam pluviam. Videtis eni quae sonet de pane quotidiano: ut omnia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ ht̃ debita: Quis ẽ hõ sic uiuẽs. ut ei ñ sit ista
orõ ncciͣa : Inflare se pͭ. iustificare ñ pͭ. Bonũ ẽ
illi ut imitet᷑ publicanũ ne tumescat sic̃ phari¬
seus qui ascendit in templũ. ⁊ iactaust mi̾ta sua.¬
Ille aut̃ sciuit qͣre ascendi̾t qui dicebat. Dnẽ
fr̃es mei. hoc dñs iłx orare docuit discipulos
gͦ ꝓ pitĩs suis dimittẽdis arietes orant: agni
qͥd debent fac̾e de quibꝰ dcm̃÷. afferte dnõ filuĩ
qr int̾ cetã noĩastis remissionẽ pccõꝵ. Remissio

Expanded text:
 habet debita? Quis est homo sic vivens, ut ei non sit ista Oratio necessaria? Inflare se potest, justificare non potest. Bonum est illi ut imitetur Publicanum, nec tumescat sicut Pharisaeus, qui ascendit in templum, et jactavit merita suaautem scivit quare ascenderit, qui dicebat, Domine, fratres mei: hoc Dominus Jesus orare docuit discipulos i ergo pro peccatis suis dimittendis arietes orant, agni quid debent facere, de quibus dictum est, Afferte Domino filios quia inter caetera nominastis remissionem peccatorum. Remissio
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tus fidelib: sic ⁊ in tuis blasphematorib ut¬
oẽs celũ fiant. Seqͥt᷑. Panẽ nrm̃ cotidianum
da nob̾ hodie. Potest simplicitꝰ accipi orõnem
istã nos funde̾ ꝓ uictu cotidiano ut habundet ĩ¬
nob̾. ⁊ si nõ habundet: ñ desit nob̾. Cotidianũ

Expanded text:
in tuis fidelibus, sic et in tuis blasphematoribus, ut coelum fiant. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Potest simpliciter accipi orationem istam nos fundere pro victu quotidiano, ut abundet nobis; et si non abundet
Abbreviated transcription (Latin):
inuocabũt ĩ quẽ nõ crediderũt: Q gͦ quomͦ cre¬
dat᷑ in dñĩ ⁊ accepistis ⁊ teniustis ⁊ credidistis.
Accipite hodie quomͦ inuocat ᷑ͦ d̾s. Ip̃e filiꝰ sic̃ audi¬
stis cũ euuãgłiũ lege̾t ᷑ docuit discipłos suos et
fideles suos hanc orõnẽ. Spem hẽmꝰ obtinende
cause nr̃e. qñ talis iuxisꝑitus nob̾ p̃ces dictauit.
tur̾ ẽ iudicare uiuos ⁊ mortuos. Tenete gͦ et
hanc orõnẽ. qͣm reddituri estis ad octo dies. Q
qui aderũt reddituri estis. Die sabbĩ nouissimo
quo die baptizati estis. ad octo aut̃ dies ab hodi

Expanded text:
invocabunt, in quem non crediderunt ? Quia ergo quomodo credatur in Deum, et accepistis, et tenuistis, et reddidistis: accipite hodie quomodo invocetur Deus. Ipse Filius sicut audistis, cum Evangilium legeretur, docuit discipulos suos et fideles suos hanc Orationem. Spem habemus obtinendae causae nostrae, quando talis jurisperitus nobis Preces dictavit.turus est judicare vivos et mortuos. Tenete ergo et hanc Orationem, quam reddituri estis ad octo dies. Ququi aderunt reddituri estis, die sabbati novissimo, quo die baptizandi estis. Ad octo autem dies ab hodi
Abbreviated transcription (Latin):
ligant᷑. Quomͦ qñ ioseph inuitauit fr̃es suos.
homines illi inqͥt hodie metũ manducabunt
panẽ. qͣre panẽ solũ manducaturi erãt: S
a solo pane intellc̃a st̃ ceta̾. Sic qñ regamus
panẽ nr̃m cotidianũ: qͥcqͥd nob̾ pp̃ carnẽ nr̃am

Expanded text:
ligantur. Quomodo quando Joseph invitavit fratres suos: Homines illi, inquit, hodie mecum manducabunt panem . Quare panem solum manducari erant? Sed a solo pane intellecta sunt caetera. Sic quando rogamus panem quotidianum, quidquid nobis propter carnem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ ⁊̃ uenire regnũ eiꝰ. ueniet ⁊ si nolumꝰ. Sed
optare ⁊ orare ut ueniat regnũ eiꝰ: nicħ ẽ aliud
ꝙͣ optare ab illo ut dignos nos faciat regno suo.
ne forte qd̾ absit ueniat. ⁊ ñ nob̾ ueniat. Multis
eĩ nõ ẽ uenturũ: qd̾ tñ uenturũ ẽ. Eis .n. uẽturũ

Expanded text:
am venire regnum ejus: veniet, et si nolumus; sed optare et orare ut veniat regnum ejus, nihil est aliud quam optare ab illo, ut dignos nos faciat regno suo, ne forte, quod absit, veniat, et non nobis veniat. Multis enim non est venturum, quod tamen venturum est. Eis enim vent
Abbreviated transcription (Latin):
et añ oĩa uos ip̃os ĩustẽ ĩ dilectõne. Qͥd .n. sufferat
qͥ fr̃em ñ suffł. siue ꝓspicientes astuciã atq ĩsi¬
dias tẽptatoris. et scuto fudei iacula eiꝰ ignita re¬
pellentes ⁊ extinguentos siũe cantantes ⁊ psallẽ¬
tes ĩ cordib urĩs dño uł uocibꝰ a corde ñ dissonis:

Expanded text:
et ante omnia uos ipsos inuicem in dilectionem — quid enim sufferat, qui fratrem non suffert? - siue prospicientes astutiam atque insidias temptatoris et scuto fidei iacula eius ignita repellentes et extinguentes siue cantantes et psallentes in cordibus uestris domino uel uocibus a corde non dissonis:
Abbreviated transcription (Latin):
tatissimo frĩ ⁊ ꝯpbr̃o eudoxio ⁊ qͥ tecũ st̃ frĩb
augustinus ⁊ qui mecũ st̃ fr̃es in dnõ salutẽ. Qñ
in laborib uarus asporisq u̾sem᷑ in ur̃a caritate
reqͥestimꝰ. Unũ eĩ corpus sb̾ uno capite sumꝰ ut ⁊
uos ĩ nobis nego ciosi ⁊ nos ĩ uob̾ ociosi sumꝰ. Qr
si patit᷑ unũ m̃brũ: ꝯpatiunt᷑ oĩa m̃bra. et si glo¬

Expanded text:
RO EUDOXIO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Quando in laboribus uariis asperisque uersemur, in uestra caritate requiescimus. unum enim corpus sub uno capite sumus, ut et uos in nobis negotiosi et nos in nobis otiosi simus, quia, si patitur unum membrum, compatiuntur o
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ fuge uolultis ⁊ nos ab istis qͥbꝰ tenemꝰ
uinculis soluistis. Qd̾ tũc puto eẽ dicendũ. qñ
u̾e̾ uidet᷑ utile eẽ ad loca tuciora migrare. Quo
audito si uł õs uł aliqͥ dixi̾nt ĩ illiꝰ potestate
ire siue cͥtis nccͣitatib ĩpeditꝰ: sũ łaborare
nolens ad inic̾t̾a suffugia ⁊ nõ ad sinienda
s ad mucanda ꝑicula ꝓculdubio isti desen̾di
nebant: qr ibi iam nõ st̃ pp̃ quos man̾e adhuc
debent. Quicũꝙ gͥ isto modo fugit ut eccłie
p̃cepit sũ ꝑmisit. Qui aut̃ sic fugit ut gregi
xp̃i ea quibꝰ sp̃italit̾ uiuit alim̃ta subtͣhantur:
m̾cẽnariꝰ ille ẽ. qui uidet lupũ ueĩentẽ ⁊ fugit¬

Expanded text:
si ergo fugere uolueritis, et nos ab istis, quibus tenemur, uinculis soluistis.\' quod tunc puto esse dicendum, quando uere uidetur utile esse ad loca tutiora migrare. quo audito si uel omnes uel aliqui dixerint: \'In illius potestate ire siue certis necessitatibus impeditus siue laborare nolens ad incerta suffugia et non ad finienda sed ad mutanda pericula\', procul dubio isti deserendinebant, quia ibi iam non sunt, propter quos manere adhuc debeant. Quicumque igitur isto modo fugit, ut ecclespraecepit siue permisit. qui autem sic fugit, ut gregi Christi ea, quibus spiritaliter uiuit, alimenta subtrahantur, mercennarius ille est. qui uidet lupum ueniente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑare debenus sicut scͥptũ ẽ. Nõ declmantes
neq ad dextrã n ad sinistrã. Sũt .n. qͥ dũ nimis
timẽt ne ꝙͣ in dextra rapti extollant᷑ ĩ sinistͣm
lapsi dom̾gant᷑. Et sũt rursus qui dũ nimis se
auferũt a sinistra: ne torpida uacatõnis molli¬
cia sorbeant᷑. ex altã ꝑte iactancie fastu corrup¬
ti atq ꝯ sũpti ĩ fumũ fauillãꝙ euanescũt. Sic
gͦ dilãssimi diligite ociũ ut uos ab oĩ t̾rena
delectatõne refrenetis ⁊ memini̾tis locũ nlłm eẽ
Ubi nõ possit laq̃os tende̾ qui tĩmet ne reuolemꝰ ad
dm̃. S inimicũ oĩũ bonoꝵ cuiꝰ captiui fumiꝰ iudi¬

Expanded text:
um est: Non declinantes um est: Non declinantes neque ad dexteram neque ad sinistram. sunt enim, qui, dum nimis timent, ne quasi in dexteram rapti extollantur, in sinistram lapsi demerguntur, et sunt rursus, qui, dum nimis se auferunt a sinistra, ne torpida uacationis mollitia sorbeantur, ex altera parte iactantiae fastu corrupti atque consumpti in fumum fauillamque uanescunt. sic ergo, dilectissimi, diligite otium, ut uos ab omni terrena delectatione refrenetis et memineritis nullum locum esse, ubi non possit laqueos tendere, qui timet, ne reuolemus ad deum et inimicum omnium bonorum, cuius captiui fuimus, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nusi̾cordissimã celsitudinẽ ut nr̃i memores
sitis ĩ scĩs orõnib urĩs qͣs uos diligentõres et
magis sobrias hr̃e credimꝰ. Nr̃as eĩ sepe sauciat
mille passus ⁊ iubem᷑ ire cũ eis alia duo. tan¬
ta nob̾ ingerũt᷑ ut uix respirare possimꝰ creden¬
urĩs ab oĩ angustia liba̾bit. uos aut̃ frẽs ⁊ hor¬
tam᷑ ĩ dñõ ut ꝓpositũ urm custodiatis ⁊ usq in
finẽ ꝑ seue̾tis. ac si qͣ oꝑa urã matꝰ eccłia desida̾¬
uerit: tͦ elatõne auida suscipiatis nͨ blandiente
desidia respuatis s miti corde obtẽꝑetis deo cum
mansuerudine. portantes eũ qui uos regit qui
di̾git mites ĩ iudicio docebit mãsuetos uias suas.
nͨ urm ociũ neccĩtatibꝰ eccłie p̃ponatis. cui ꝑturi¬
enti si nulli boni mi̾strare uellõt quomͦ nasce̾¬
mini ñ inueniretis. Si cut aut̃ int̾ ignẽ ⁊ aqmͣ s
tenenda ẽ uia ut nͨ exurat᷑ hõ nͨ dmĩgat᷑ sic
int̾ apicẽ suꝑbie ⁊ uoraginẽ desidie it̾ nr̃m tẽ¬

Expanded text:
et misericordissimam celsitudinem, ut nostri memores sitis in sanctis orationibus uestris, quas uos uigilantiores et magis sobrias habere credimus; nostras enim saepe sauciat mille passus et iubemur ire cum eis alia duo, tanta nobis ingeruntur, ut uix respirare possimus credenuestris ab omni angustia liberabit. Vos autem, fratres, exhortamur in domino, ut propositum finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otium necessitatibus ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremini, non inueniretis. sicut autem inter ignem et aquam tenenda est uia, ut nec exuratur homo nec demergatur, sic inter apicem supe
Abbreviated transcription (Latin):
pccã ur̃a delebunt᷑. nullũ ibi remanebit. Si quid
mali aliqñ gossistis. fecistis. dixistis. cõcupistis. co¬
gitastis. totũ delebit᷑. Et tñ si ĩ ista uita postĩori
securitas eẽt talẽ orõnẽ nõ discemꝰ ubi dice̾mꝰ. di¬
mitte nob̾ debita nr̃a. s plane faciamꝰ qd̾ seqͣ. Sic̃
et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Maximẽ gͦ
uos qͥ iñtraturi estis ad accipiendã plenã indul¬
genciã debitoꝵ urõꝵ. uidete ne aliqͥd ĩ cordibus
ur̃is adu̾sus altm̾ teueatis ut ꝓcedatis securi.
uelle uindicare de ĩimicis urĩs. qui uob̾ ante nuũ¬
rias fecerũt. Dimittite quõ uob̃ dimiitit᷑. deus
nulli fecit iniuriã. ⁊ tñ dimitrit qui nicħ debet.
Quõ debet dimitb cui dñmstiit᷑. qñ ille dimitut

Expanded text:
ccata delebuntur: nullum omnino ibi remanebit. Si quid mali aliquando gessistis, fecistis, dixistis, concupistis, cogitastis, totum delebitur. Et tamen si in ista vita posteriori securitas esset, talem orationem non disceremus, ubi diceremus, Dimitte nobis debita nostra. Sed plane faciamus quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Maxime ergo vos qui intraturi estis ad accipiendam plenam indulgentiam debitorum vestrorum, videte ne aliquid in cordibus vestris adversus alterum teneatis, ut procedatis inde securi, velle vindicare de inimicis vestris, qui vobis ante injurias fecerunt. Dimittite, quomodo vobis dimittitur. Deus nulli fecit injuriam, et tamen dimittit qui nihil debet. Quomodo debet dimittere cui d
Abbreviated transcription (Latin):
disceptatõ qͥ eoꝵ maneant ne fuga oĩũ ⁊ qͥ eoꝵ
fugiant ne morte oĩũ desãt ͦ eccłia. Tale qͥppe
c̾tam̃ erit int̾ eos nͥ utͥsq fueant caritate. et
uth placeant caritati. Que disceptatõ si aliter
ñ potui̾t᷑ t̾minari: qͣntũ mͥ uidet᷑ qͥ maneant ⁊¬
qui fugiant sorte eligendi st̃. Qui .n. dixint se
potius fuge̾ deb̾e. aut timidi uidebunt᷑ qr ĩminẽs
malũ sustineꝰ nolu̾nt: aut arrogantes qr se
magis qui s̾uandi eent nocͣios eccĩe iudicarũt.
Deĩde fortassis hũ qui meliores st̾ eligent ꝓ¬
frĩb aĩas pon̾e: et hii s̾uabunt᷑ fugiendo qͦꝵ
ẽ minus utilis uita qr min̾or ꝯsulendi ⁊ guber¬
nandi ꝑicia. Qui tñ si pie sapiũt. ꝯͣdicẽt eis
quos uident ⁊ uiueꝰ potius oꝑteꝰ ⁊ magis mori
sortitõ: ⁊ int̾ potentes disfinit. Melius .n. deuꝰ
ĩ huiꝰtemodi ambagib ꝙͣ hoĩes iudicant sũ

Expanded text:
disceptatio, qui eorum maneant, ne fuga omnium, et qui eorum disceptatio, qui eorum maneant, ne fuga omnium, et qui eorum fugiant, ne morte omnium deseratur ecclesia! tale quippe certamen erit inter eos, ubi utrique ferueant caritate et utrique placeant caritati. quae disceptatnon potuerit terminari, quantum mihi videtur, qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. Qui enim dixerint se potius fugere debere, aut timidi videbuntur, quia imminens malum sustinere noluerunt; aut arrogantes, quia se magis qui servandi essent, necessarios Ecclesiae judicarunt. Deinde, fortassis ii qui meliores sfratribus animas ponere et hi seruabuntur fugiendo, quorum est minus utilis uita, quia minor consulendi et gubernandi peritia; qui tamen, si pie sapiunt, contradicent eis, quos uident et uiuere potius oportere et magis mori sortitio et inter potentes definit; melius enim deus in huiusce modi ambagibus quam homines iudicat, siue
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ aliqͥ mu̾troꝵ sugiant. Quid .n. si hactenus
fugientib eccłia: ne a morientib misa̾biliꝰ
relinqͣrur : S si laici ñ q̃runt᷑ ad mortẽ pos¬
diuina miracula tẽptare dnm̃ iudicemꝰ. Nõ
culũ ẽ m̾catoꝵ atq nautaꝵ. uerũ absit ut
tanti pendenda sit ħ nauis nr̃a ut debeant
eam naute ⁊ maxĩe gub̾natores ꝑiclicantes
deser̾e ⁊̃ si ĩ scapha tͣnsiliendo uł ⁊̃ natando
potuit effuge̾. Quibꝰ .n. metuimꝰ ne mr̃a deser¬
tõne ꝑeant ñ tẽꝑalẽ mortẽ q̃ qñ uentura ¬
caueat᷑ ñ uenire metuimꝰ. In ꝯmuni aut̃
ꝑicło uite ħꝰ cur̾ existimamꝰ ubicũq sui̾t ho¬
stilis inciresus oẽs cłicos ⁊ nõ ⁊̃ õs laicos
ẽẽ morituros ut simul finiant hãt uitam
cui sẜ csici nocͣrii. Aut cur nõ sꝑentꝰ sic̃ aliqͦs laicos
ualeat exhibi̾: Qmꝙͣ si int̾ dei mĩstros inde sit

Expanded text:
nisi aliqui fugiant? quid? si enim hactenus nisi aliqui fugiant? quid? si enim hactenus fugientibus ecclesia, ne a morientibus miserabilius relinquatur? sed si laici non quaeruntur ad mortem, posdiuina miracula temptare dominum iudicemur. culum est mercatorum atque nautarum. uerum absit, ut tanti pendenda sit haec nauis nostra, ut debeant eam nautae et maxime gubernator periclitantem deserere, etiam si in scapham transiliendo uel etiam natando possit effugere. quibus enim metuimus, ne nostra desertione pereant, non temporalem mortem, qn uenire, metuimus. in communi autem periculo uitae huius cur existimamus, ubicumque fuerit hostilis incursus, omnes clericos et non etiam omnes laicos esse morituros, ut simul finiant hanc uitam, cui sunt clerici necessarii? aut cur non speremus sicut aliquos laicos ualeat exhiberi? Quamquam o si inter dei ministros inde sit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũq ꝓfui̾t ꝙ uir ille mansit ĩ carne: catb¬
lica fides nou̾it. q̃ adu̾sus arrianos h̾ericos ore
illi ⁊ amore defensa ẽ. S qñ ÷ cõmune ꝑicu¬
lũ mag̃q timẽdũ ẽ ne qͥsꝙͣ id face̾ credatur
ñ ꝯsulendi uolũtate s timore moriendi. mag̃¬
q fugiendi obsit exemplo ꝙͣ uiuẽdi ꝓsit offi¬
cio: nulla rõne faciendũ ẽ. Deniq sc̃s dauid
ne se ꝯmit̾et ꝑiculis belloꝵ ⁊ fortasse extin-¬
gue̾t᷑ sicut ibi dcm̃ ẽ luc̾na isrł a suis hoc pe¬
tentib sũꝑsit: ñ ip̃e p̃sũpsit. Alioqͥn młtos
imitatores fecisset ignauie qui eũ crede̾nt
hoc fetisse ñ ꝯsida̾tõne utilitatis alioꝵ s sue
ꝑturbatõne formidĩnis. Occurrit aliqͣnto
alia q̃stio qͣm ꝯtẽpne̾ nõ debemꝰ. Si .n. ħ uti¬
litas negligenda ñ ẽ ut aliqͥ mi̾stri pp̃ea fu
eis seruent᷑ quos post illã cladẽ residuos po¬
rui̾nt inuẽire: qͥd siet ubi õs uident᷑ ĩti̾turi

Expanded text:
t, quod uir ille mansit in carne, catholica fides nouit, quae aduersus Arrianos haereticos ore illius et amore defensa est. sed quando est commune periculum magisque timendum est, ne quisquam id facere credatur non consulendi uoluntate sed timore moriendi magisque fugiendi obsit exemplo, quam uiuendi prosit officio. nulla ratione faciendum est. denique sanctus Dauid, ne se committeret periculis proeliorum et fortassis extingueretur, sicut ibi dictum est, lucerna Israhel, a suis hoc petentibus sumpsit, non ipse praesumpsit; alioquin multos imitatores fecisset ignauiae, qui eum crederent hoc fecisse non consideratione utilitatis aliorum sed suae perturbatione formidinis. Occurrit aliquanto alia quaestio, quam contemnere non debemus. si enim haec utilitas neglegenda non est, ut aliqui ministri propterea fugui ministrent eis, quos post illam cladem residuos potuerint inuenire, quid fiet, ubi omnes uidentur interituri.
Abbreviated transcription (Latin):
de in hac snĩa multa q̃siturꝰ eram quomͦ ab ip̃o
fas exat ut ĩ baptismo ioħis baptizar sponsus
.i. baptismo amici sui: Deinde quonꝰ pota̾nt a¬
eucharistiam acciꝑe nũdũ baptizati: aut quõ
petro uolenti ut totũ se lauar Rendi̾t. qui
lotus ẽ semel ñ eũ oꝑtet itm̾ lauari s ÷ m̃dus

Expanded text:
de in hac sententia multa quaesiturus eram, quo modo ab ipso fas erat, ut baptismo Iohannis baptizaret sponsus, id est baptismo amici uel serui? deinde quo modo poterant eucharistiam accipere nondum baptizati? aut quo modo Petro uolenti, ut totum se lauaret, responderit: Qui lotus est semel, non eum oportet iterum lauari, sed est mundus
Abbreviated transcription (Latin):
uando uoluntas patientis sua tͣpit carne
cendant᷑ p̃sentib nob̾. Magis timeamꝰ ne m̃bͣ
corꝑis destituta sp̃itali uictu necent᷑ ꝙͣ m̃bͣ cors
uittanda cũ possũt. s qr pociꝰ fe̾nda st̾ qñ uit¬
tari sñ ĩpietate ñ possũt nͥ forte qͥsqͣm ꝯtẽdi̾t

Expanded text:
uando voluntas patientis sua turpiter carne cendantur praesentibus nobis. MCristi destituta spirituali victu necentur, quam membravitanda, cum possunt, sed quia pocius ferenda sunt, quando vitari sine
Abbreviated transcription (Latin):
ad istoꝵ ꝑiculoꝵ ꝑuẽit᷑ extrema nꝰͦ ẽ potestas
ulla fugiendi: qͣntus ĩ eccłia Riꝰ soleat ab utroq
sexu atq ab oĩ etate cõcursus. Aliis baptm̃
flagitantib. Aliis recõciliatõnẽ. aliu̾s ⁊̃ pnĩe
⁊ erogatõnẽ. ubi si mi̾stri desint qͣntũ exiciũ
seq eos qui de isto scło uł ñ regena̾ti exeut̃ uł
ligati Qntus ẽ ⁊̃ luctus fideliũ suoꝵ qui eos
secũ ĩ uite et̾ne reqͥem ñ habebũt: Qͣntꝰ deniq
gemitꝰ oĩũ ⁊ quoxdã q̈nca blasphemia de ab
maloꝵ tẽꝑaliũ timor ⁊ qͣnta sit ĩ eo acqͥsitõ
maloꝵ et̾noꝵ. Si aut̃ mi̾stri adsint: ꝓ uiribꝰ
qͣs eis dñs ib̾ministrat: oĩb sb̾uenit᷑. Alii bap¬
tizant᷑. alii recõciliant᷑. nulli dnĩ corꝑis ꝯĩone¬
fraudantꝰ: õs consolantꝰ. edificant᷑. exhortant᷑.
ut dm̃ rogent qui potẽs ẽ oĩa q̃ tim̃t᷑ au̾tere
ꝑati ad utͣq: ut si ñ p᷑ ab eis calix iste tͣnsi

Expanded text:
 periculorum pervenitur extrema, nec est potestas ulla fugiendi, quantus in Ecclesia fieri soleat ab utroque sexu, atque ab omni aetate concursus; aliis Baptismum flagitantibus, aliis reconciliationem, aliis eet erogationem? Ubi si ministri desint, quantum exitium sequitur eos, qui de isto saeculo vel non regenerati exeunt vel ligati! quantus est etiam luctus fidelium suorum, qui eos secum in vitae aeternae requie non habebunt! quantus denique gemitus omnium, et quorumdam quanta blasphemia de absmalorum temporalium timor, et quanta in eo sit acquisitio malorum aeternorum. Si autem ministri adsint, pro viribus quas eis Dominus subministrat, omnibus subvenitur: alii baptizantur, alii reconciliantur, nulli dominici cofraudantur, omnes consolantur, aedificantur, exhortantur, ut deum rogent, qui potens est omnia, quae timentur, auertere, parati ad utrumque, ut, si non potest ab eis calix iste transir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ꝑu̾se ⁊ ĩpie dicat᷑ qd̾ dice̾ soletis. qr si bonꝰ sit
hõ. ip̃e scĩficat eũ qũe baptizat. Si aut̃ malus et
nestiat ille qͥ baptizat᷑. tũc d̾s scĩficat. hoc si um̾÷
optare gͦ debent hoĩes ut a malis ignoratis bap¬
nzent᷑ potłꝰ ꝙͣ a nob̾ bonis. ut magis a deo ꝙͣ ab
hõie possint scĩficari. S absit a nob̾ ista dem̃tia. A¬
Quare gͦ nõ um̾ dicimꝰ ⁊ r᷑te sapumꝰ. qr sꝑ dei est¬

Expanded text:
 et impie dicatur, quod dicere soletis, quia si bonus sit homo, ipse sanctificat eum quem baptizat; si autem malus sit, et nesciat ille qui baptizatur, tunc Deus sanctificat. Hoc si verum est, optare ergo debent homines, ut a malis ignoratis baptizentur, potius quam a notis bonis, ut magis a Deo quam ab homine possint sanctificari: sed absit a nobis ista dementia. Quare ergo non verum dicimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
si bonus ẽ: adħ̾et deo ⁊ oꝑat᷑ cũ deo. Si aut̃ malꝰ
est: oꝑatur ꝑ illũ d̾s uisibilẽ sacͣm̃ti forͣm ipse
aut̃ donat inuisibilẽ arãm. hoc sapiamꝰ os̃ et
ñ sint ĩ nob̾ scismata. cõcordate nob̾cũ fr̃es di¬
ligimꝰ uos. hoc uob̾ uolumꝰ qd̾ ⁊ nob̾¬

Expanded text:
aeret deo et operatur cum deo, si autem malus est, operatur per illum deus uisibilem. sacramenti formam, ipse autem donat inuisibilem gratiam? hoc sapiamus omnes et non sint in nobis schismata. Concordate nobiseum, fratres; diligimus uos; hoc uobis uolumus, quod et nob
Abbreviated transcription (Latin):
debeꝰ obite᷑ suoꝵ sceła neq illos nob̾ si qͣ ĩueĩrẽ¬
tur talia fcã nr̃oꝵ. De nouo aut̃ restam̃to o
tos ab ĩnocentib fiusse toleratos. Eraditorẽ
eĩ suũ qͥ iã p̃ciũ eiꝰ acceꝑat usq ad ultimũ os¬
culũ pacis int̾ ĩnocentes secũ eẽ ꝑpessus ẽ. quibꝰ
ñ tacuit ẽẽ int̾ illos tanti sceleris hõiẽ. ⁊ tñ
pͥmũ sacͣm̃tũ corꝑis ⁊ sangͥnis sui nũdũ illo
excluso coĩtꝰ omĩb dedit. Quo exẽplo cũ om̃s
ꝓpe moue̾nt᷑. tẽptauit dic̾e ante passionẽ dñi
cõmunionẽ illã cũ scelerato nõ obfuisse apłis qr¬

Expanded text:
debere obicere suorum scelera neque illos nobis, si qua inuenirentur talia facta nostrorum. de nouo enim testamento ostos ab innocentibus fuisse toleratos. traditorem enim suum, qui iam pretium eius acceperat, usque ad ultimum osculum pacis inter innocentes secum esse perpessus est. quibus non tacuit esse inter illos tanti sceleris hominem et tamen primum sacramentum corporis et sanguinis sui nondum illo excluso communiter omnibus dedit. quo exemplo cum prope omnes mouerentur, temptauit dicere ante passionem domini communionem illam cum scelerato non obfuisse apos
Abbreviated transcription (Latin):
hõies facinꝰ occultatũ diligentꝰ atq instantꝰ exa¬
minãt: ut inuẽiant quib ꝑcant. Unde plerũq
nccẽ ÷̃ ex̾ceat᷑ acrius inqͥsitõ: ut mãifestato scełe
sit ubi apꝑeat mãsuetudo. Omĩa qppe bona opera
amant ĩ lucẽ ꝯstitui: ñ pp̃ hũanã głam s ut
ut mansuetudm̃ ẽ s̾uaremꝰ: s ut eam ⁊̃ notã oĩb
fac̾e̾mꝰ. mansuetudo inqͥt ur̃a: nota sit oĩbꝰ hõib¬
llud nũc attendat uigilantia
m̃tis tue: neminẽ ꝯtaminari posse ignotoꝵ igno¬
tis tͥminib. Unde mãifestũ ẽ a cõmunione orbis
ta st̃ ⁊ ignota sꝑ fuerũt: sacrilego scimate uos
los bonis ñ obesse ĩ eccłia si eos a ꝯmunione
ꝓhibendi aut pocostas desit aut aliqͣ ratõ ꝯsuãde
pacis ĩpediat. Obsecro si tã młti iĩqͥ ⁊̃ uno ppło
dei eos qͥ contestaͣnt ᷑ ñ fecerũt tales quales ip̃i
ñ q̃ iħ̾u xp̃i. mãifestũ ẽ. nõ hoc effici hoĩem ꝙ

Expanded text:
homines facinus occultatum diligenter atque instanter examinant, ut inveniant quibus parcant. Unde plerumque necesse est, exerceatur acrius inquisitio, ut manifestato scelere sit ubi appareat mansuetudo. Omnia quippe bona opera amant in luce constitui; non propter humanam gloriam, sed ut ut mansuetudinem servaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, vestra nota sit omnibus homillud nunc adtendat uigilantia mentis tuae neminem contaminari posse ignotorum ignotisque criminibus. unde manifestum est a communione orbis,ta sunt et ignota semper fuerunt, sacrilego schismate uos los bonis non obesse in aecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit, aut aliqua ratio conservandae atis est. uide, obsecro. si tam multi iniqui in uno populo dei eos, qui eos contestabantur, non fecerunt tales, quales ipsi non quae Iesu Christi, manifestum est non hoc effici hominem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cati: uł ab inqͥetudine insana ad sanitatis ociũ
legũ coħcione dixigant᷑ uł a malignis oꝑib
alicui utili operi deputent᷑. uocat᷑ quidõ ⁊ ista
dãpnatõ. S quis ñ ĩtelligat mag̃ bñficium
ꝙͣ suppliciũ nũcupandũ ubi nͨ seuiendi relax
atͣ audacia ne penitendi medicina sõtrahat᷑.
Imꝓle xp̃iane nidex pii pr̃is officiũ sic succẽse
iniquitati ut cõsule hũanitati memineris.
tatẽ. Noli ꝑdeꝰ pr̃uam diligenciã qͣm ĩ ip̃a ĩqͥ si tõne
S̾uasti. qñ tantoꝵ scelerũ cõfessionẽ ñ extendente

Expanded text:
cati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium cati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum cohercitione dirigantur uel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. uocatur quidem et ista damnatio, sed quis non intellegat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, uatur audacia, nec poenitendi medicina subtrahitur? Imple, Christiane judex, pii patris officium; sic succense iniquitati, ut consulere humanitati memineris, tatem. Noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione servasti, quando tantorum scele
Abbreviated transcription (Latin):
illos ⁊ cłicos ꝑtis donati. quos de ypponensi ci¬
uitate ad iudiciũ ꝓ fcĩs eoꝵ publice discipli¬
ne cura deduxãt. a tua nobłicate cõperi audi¬
ros. ⁊ płimos eoꝵ do homicidio qd̾ in restitutũ
catholicũ płm ꝯmiserũt ⁊ cede innocentii al¬
tĩus catholici p̾br̃i atq de oculo eiꝰ effosso et
digito eiꝰ p̃ciso fuisse ꝯfessos. unde mͥ polli¬
citudo maxĩa ĩ causa ẽ: ne forte sublimitas
tua censeat eos tanta legũ seułtate ꝓlecten¬
dos. ut qualia fecerũt talia paciant᷑. ideoq¬
cras n ͨ fi̾ oĩo ꝑmittas. Qͣmuis .n. ab eorum
inti̾tu dissimulare possimꝰ qr ñ accusantib mĩs
s illoꝵ notariis ad quos tuende publice pacis
Uigilancia ꝑtinebat p̃sentati uideant᷑ examsni.
nolumꝰ tñ passiones s̾uoꝵ dĩ qrͣ uice talionis
ꝑciũ suppliciis uindicari. ñ quo scelestis hõibus
licentiã facinoꝵ ꝓhibeamꝰ aufri. s hoc magis
suffĩc̾e̾ uolumꝰ ut uiui ⁊ nulla ꝑte corꝑis teun¬

Expanded text:
illos, et clericos partis Donati, quos de Hipponensi civitate ad judicium pro factis eorum publicae disciplinae cura deduxerat, a tua nobilitate comperi auditos, et plurimos eorum de homicidio, quod in Restitutum terum, commiserunt. et de caede Innocentii, alterius catholici presbyteri, atque de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur. ideoqcias nec fieri omnino permittas. quamuis enim ab eorum interitu dissimulare possumus, qui non accusantibus nostris sed illorum notoria, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum dei quasi uice talionis paribus suppliciis uindicari, non quo scelestis hominibus licentiam facinorum prohibeamus auferri, sed hoc magis sufficere uolumus, ut uiui et nulla corporis parte trun
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cordis placito acciꝑe. Hec nos dicimꝰ. ut q̃stionẽ
ĩfmitas atq suꝑfluas de ftĩs hõiuũ q̃ rõnẽ nt̃a
nicħ ĩpediũt aufãmꝰ. S ⁊ uos nͥ hoc sentiatis. ta¬
les eritis om̃s qualis optatus ĩ nĩa ꝯmunione
uob̾ ñ ignorantib fuit qd̾ alisit ab emĩti morib
alioꝵꝙ taliũ quales apd̾̃ uos eẽ ñ dubito longe
a ftĩs illiꝰ alienos. Neq .n. uob̾ obicimꝰ nͥ scisshaus
Rgebat ut dice̾m
quis iũstoꝵ ułmalũ aliꝙ̃ occide̾t. Qd̾ ĩ si ad
causam ñ ꝑtinebat. fatebamꝰ .n. ħ ubicũq sb̾ nõie
eẽt q̃ rendũ Rndimꝰ q̃rentes utrũ helpas iusẜꝰ

Expanded text:
iones infinitas atque superfluas de factis hominum, quae rationem nostram nihil impediunt, auferamus. Sed et uos, nisi hoc sentiatis, tales eritis omnes, qualis Optatus in uestra communione uobis non ignorantibus fuit, quod absit ab Emeriti moribus aliorumque talium, quales apud uos esse non dubito longe a factis illius alienos. neque enim uobis obicimus nisi schismatis rgebat ut dicerem, quis justorum vel malum aliquem occiderit. Quod etiamsi ad causam jam non pertinebat; fatebamur enim haec ubicumque sub nomine esset quaerendum respondimus, quaerentes utrum Elias justus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia głose: mimitoꝵ sanguine dehonestentur.
Stio.n. ĩ causa cł̾icoꝵ anaunẽsiũ qͥ occisi a gen¬
tilib nũc martyros honorant᷑ ĩꝑatorẽ rogatũ
facile concessisse. ne illi qͥ eos occiderãt ⁊ capri
iã tenebant᷑ pena simili punirent᷑. Nũd hẽo ĩ¬
manib librũ ad honoratũ nrm de q̃stiõnib
quib̾dã qͥnq qͣs michi ꝓposuit ⁊ ꝑ litta̾s iñ¬
tĩmauit. cui nõ ꝯtinuo Rndeꝰ uides ꝙͣ mi̾me
oꝑeteat. Caritas eĩ q̃ tãꝙͣ nutrix fõuet silios
suos nõ ordine amandi s ordĩns sb̾uẽĩendi
ĩfirmiores fortiorib anceponit. quos tales uolt
eẽ quales iã illi st̃̾ quos nõ ꝯtẽpnẽdo s de huͣs
tandi aliqͥd ꝙ me ab hus dictatõib ĩpediat
quibꝰ magis mardesço deeẽ ñ possũt: cũ pau¬
lulũ spacui uix dat᷑ iñtꝰ aceruos occupatõnuĩ.
quili nos aliene uł cupiditates ł nccĩtates

Expanded text:
ecclesia gloriosae, inimicorum sanguine dehonestentur. ecclesia gloriosae, inimicorum sanguine dehonestentur. scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a gentilibus nunc martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena simili punirentur. Liabeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit et per litteras intimauit, cui non continuo respondere uides quam minime oporteat. caritas enim, quae tamquam nutrix fouet filios suos, non ordine amandi sed ordine subueniendi infirmiores fortioribus anteponit, quos tales uult esse, quales iam illi sunt, quos non contemnendo sed de his tandi aliquid, quod me ab eis dictationibus impediat, quibus magis inardesco, deesse non possunt, cum paululum spatii uix datur inter aceruos occupationum, quibus nos alienae uel cupiditates uel necessitates
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmius de tantis scełi̾b confessoꝵ: rogo te
ut p̃tꝰ suppliciũ mortis sit: ⁊ pp̃ ꝯsciam nr̃am
⁊ ip̃ cacho licã ꝯsuetudinẽ ꝯm̃dandã. Ip̃e.n
fructus ad nos ꝑueĩt confessionis illoꝵ. quia
ĩuẽit eccłia catholica ubi suã erga atrocissimoᷤ
inimicos seruet atꝙ exhibeat lenitatẽ. In tanta
quib̾dã nr̃is illa atrocitate cõmotis uidetͦ ĩdig¬
nũ ⁊ qiͣ dissolutõnis ⁊ negligẽtie sinule tͥns¬
actis tñ motib aĩmoꝵ qui recenciorib fcĩs
solent t᷑bulentius excitari egregie luculenta
bonrtas apparebit.⁊ ob hoc magis eadẽ gesta
lege arq ostendeꝰ delectabit. Soleo eĩ audire
ĩ potestate eẽ iudicis mollire sentẽtiã ⁊ instils
iudicare ꝙͣ leges iubeant. Si aut̃ ñ littis meis
ad hoc ꝯsensit᷑. hoc saltẽ p̃stet ut ĩ custodiam
recipiant᷑. atq hoc de cdem̃tia ĩꝑitoꝵ impetrare
curabimꝰ ne passiones s̾uoꝵ dei q̃ debent esso m̃

Expanded text:
is de tantis sceleribus confessorum, rogo te ut praeter supplicium mortis sit, propter conscientiam catholicam mansuetudinem commendandam. ipse enim fructus ad nos peruenit confessionis illorum, quia inuenit ecclesia catholica, ubi suam erga atrocissimos inimicos seruet atque exhibeat lenitatem. in tanta quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum et quasi dissolutionis et neglegentiae simile, transactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, egregie luculenta bonitas apparebit et ob hoc magis eadem gesta legere atque ostendere delectabit, domine mein potestate esse iudicis mollire sententiam et mitius uindicare quam leges. si autem nec litteris meis ad hoc consenserit, hoc saltem praestet, ut in custodiam recipiantur. atque hoc de clementia imperatorum impetrare curauimus, ne passiones seruorum dei, quae debent esse in
Abbreviated transcription (Latin):
usitata si fiat ista sortio. S si frã fui̾t. qͥs eã
rep̃hendeꝰ audobit : Quis ñ eã nͥ ĩꝑitꝰ aut ĩuidꝰ
ꝯgrua p̃dicatõne laudabit: Qd̾ si nõ placet
face cuiꝰ fti nõ occurrit exẽplũ. nullꝰ fugã
faciat: ne eccłie mĩst̾i̾ũ maxte in tantis ꝑicu¬
lis nccͣiũ ad ac debitũ desit. Nemo accipiat
ꝑ sonã suã: ne si aliqͣ gr̃a uidet᷑ excelleꝰ. ideo so

Expanded text:
s eam reprehendere audebit? quis non eam nisi inperitus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? quod si non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, nullius fuga faciat, ut ecclesiae ministerium maxime in tantis periculis necessarium ac debitum desit. nemo accipiat personam suam, ut, si aliqua gratia uidetur excellere, ideo se
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantib uictus ẽ : Itm̾ tñ clem̃tissimꝰ ĩꝑator
alios iudices ep̃os dedit apd̾ arelatũ gallie crũi¬
tatẽ. ⁊ ab ip̃is ur̃i ad ip̃m ĩꝑatorẽ applkauerũt. donͦ¬
id cͥco religio baptismatis iudicat᷑ infirma ꝙ hii
nccẽ erit tͣditũ sacͣm̃tũ quociens ĩdignꝰ fui̾t᷑ in¬
uentꝰ collati baptismatis ãministrator. ⁊ fide̾s nĩa
ñ ex nr̃e uolũtatis arbit̾o neq ex diuini mimiiꝰs
grã: s ex mi̾tis sac̾dotũ ⁊ cłicoꝵ qͣlitate pendebit.
faciant mille cõsilia ep̃i ur̃i. huic uni sũie ꝵin

Expanded text:
iudicantibus uictus est? iterum tamen clementissimus imperator iudicantibus uictus est? iterum tamen clementissimus imperator alios iudices episcopos dedit apud Arelatum, Galliae ciuitatem, et ab ipsis uestri ad ipsum imperatorem appellauerunt, donidcirco religio baptismatis iudicatur infirma, quodnecesse erit traditum sacramentum, quotiens indignus fuerit inuentus conlati baptismatis administer, et fides nostra non ex nostrae uoluntatis arbitrio neque ex diuini muneris gratia sed ex meritis sacerdotum et clericorum qualitate pendebit\'. faciant mille concilia episcopi uestri, huic uni sen
Abbreviated transcription (Latin):
tue ciuitatis anathema eẽ deb̾et. qr te a toto
p̃cideꝰ ⁊ ĩ ꝑtẽ contrudeꝰ conaret᷑ ⁊ alienare a a¬
ꝓmissis dei. Si .n. ordo ep̃oꝵ sibi succedentiũ
ꝯsida̾ndus ẽ qͣnto ct̾ius ⁊ ue̾ salubrit᷑ ab ip̃o
petro mimieramꝰ cui totiꝰ eccłie sigurã genti:.
dñs ait. Suꝑ hanc petrã edificabo eccħã meã
et porte infoꝵ nõ uicent eam. P̃etro enĩ
successit linus. lino: clemens ⁊tꝰ. O¬
citote qr pͥmi maiores nr̃i
causam ceciliani ad ĩꝑatorẽ constantinũ
constantinꝰ nõ ẽ ausus de causa ep̃i iudicare. eam
discutiendã atq fouendã ep̃is delegauit. Qd̾ et
fcm̃ ÷ in urbe roma . p̃sidente meltiade ep̃o illius
eccłie cũ multis collegis suis: qͥ cũ cetilianũ ĩno¬
centẽ ꝓnũciassẽt. ⁊ donatũ qui scisma carchagini
feca̾t stña ꝓcussissent. um̾ urĩ ad ĩꝑatorẽ uenert̃
de iudicio epõꝵ iñ qͦ uicti fua̾nt mmurauerũt.
Qndo .n. pͣ malus litigator laudare iudices qͥb

Expanded text:
tuae ciuitatis,\' anathema esse deberet, quia te a toto praecidere et in partem contrudere conaretur et alienare a promissis dei. Si enim ordo episcoporum sibi succedentium considerandus est, quanto certius et uere salubriter ab ipso Petro numerDominus ait: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferorum non vincent eam . Petro enim successit Linus; Lino, Clemens; citote: primi maiores uestri causam Caeciliani ad imperatorem Constantinum nstantinus non est ausus de causa episcopi iudicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegauit. quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius ecclesiae cum multis collegis suis. qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent et Donatum, qui schisma Citerum uestri ad imperatorem uenerunt, de iudicio episcoporum, in quo uicti fuerant, murmurauerunt. quando enim potest malus litigator laudare iudices, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ua̾ fidelit᷑ loqͥt᷑. Qui aut̃ nõ credit ut loquit᷑
⁊ si uã loqͥt᷑. infidelit̾ loqͥt᷑ Nũqͥd ego dubito
ꝙ ea de me credis q̃ scͥpsisti: Que cũ ĩ me non
agnosco. potuisti fidelit̾ de me ñ ua̾ dice̾. sed
nolo te uł beniuolencia sic falli cui beniuolẽ.
q̃ uã st̃ rossem de te dicb: nͥ ut supͣ dixi ue̾tũdie
tue ꝑce̾m. Ego aut̃ qñ laudor a gmanissimo
⁊ familiarissimo aĩe mee: uelut a me ip̃d lau¬
der sic hẽo. Qd cernis ꝙͣ molostũ at ⁊̃ si uera

Expanded text:
er loquitur; qui autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, infideliter loquitur. numquid ergo dubito, quod ea de me credas, quae scripsisti? quae cum in me non agnosco, potuisti fideliter de me non uera dicere. Sed nolo te uel beniuolentia sic falli. cui beniuolentquae uera sunt, possem de te dicere, nisi, ut supra dixi, uerecundiae tuae parcerem. ego autem quando laudor a germanissimo et familiarissimo animae meae, uelut a me ipso lauder, sic habeo. quod cernis quam molestum sit, etiam si uera
Abbreviated transcription (Latin):
noranciã forsitan excludi bonũ. dũ cauemꝰ ne
recipiat᷑ malus. s ĩ affectib aĩmi contra est.
aꝑire penetrale cordis: ꝙͣ admitte̾ ñ facle re.¬
cessurã ⁊ ꝑuenturã de surculo ad trabẽ. Audet
qͥpe ĩpudent̾ ⁊̃ cresce̾ cinus ꝙͣ putat᷑. Nõ eĩ eru¬
ubulteo ⁊̃ y dicantes audire potui castitatẽ
uir̃tutẽq adm̾stratõis tue constantꝰ omĩno lau¬
dantib acq p̃fentib ⁊ sũ ullo scrupulo dissone
uarietatis accepi. et eo quo c̾tius ignorabant
ncãtudinẽ m̃am. ⁊ utrũ te uł teauit̾ nossem:
penitus nesciebãt p̃dicatores tui ne mag̃ eos
aurib meis se dedisse ⁊ uã de te sꝑgeꝰ crede̾m
Ibi n. ẽ a uanitate remota laudatõ: ubi ⁊̃ uitu¬
ꝑatõ ab offensione secura ẽ. Um̾ptñ o frater
exnnie ⁊ sincerissima dilcõne honorabilis. ñ
nũt docendus es s fortasse ãmonẽdis: o em̃¬

Expanded text:
norantiam excludi bonum, dum cavemus ne norantiam excludi bonum, dum cavemus ne recipiatur malus: sed in affectibus animi contra est. aperire penetrale cordis, quam admittere non facile recessuram, et perventuram de surculo ad trabem. Audet quippe impudenter etiam crescere citius quam putatur. Non enim eruetiam praedicantes audire potui, castitatem uirtutemque administrationis tuae constanter omnino laudantibus atque praeferentibus et sine ullo scrupulo dissonae uarietatis accepi et eo certius, quod ignorabant necessitudinem nostram et, utrum te uel tenuiter nossem, penitus nesciebant s praedicatores tui, ne magis eos auribus meis se dedisse quam uera de te spargere crederem. ibi enim est a uanitate remota laudatio, ubi etiam uituperatio ab offensione secura est. uerum tamen, o frater eximie et sincerissima dilectione honorabilis, non nunc docendus es, sed fortasse admonendus tam
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħꝰ scłi finẽ. Sic gͦ potius ĩplet᷑ qd̾ ꝯmemora¬
don᷑ diluusũ tͣnseat ubi archa continet coruũ ⁊
colũbam. S inhere fr̃ illi a qͦ audisti: qͥ ꝑ seuã¬
uerit usꝙ ĩ filiẽ: hic saluus erit.
On desũt merores: sed neq¬
cõso latõnes. atq int̾ ħ ꝙͣ uigilandũ sit ne
cusꝙͣ odiũ cordis intsma teno̾at n sinat ut
oremꝰ dñi ĩ cubiculo nr̃o clauso hostio s adu̾suᷤᷤ
dm̃ xp̃m claudat hostiũ nosti optime frat᷑. Sub¬
repit aut̃ dũ milli rrascẽti ira sua uidet᷑ in iusta.
Ita eĩ ĩuetastens ira fit odiu̾ dũ qͣr iusti doloriᷤᷤ
admixta dulcedo: diutius eam ĩ uase dotinet.
donͨ᷑ totũ acescat uasq corrũpat. Quapp̃ młto
melꝰ nͨ iuste cuiꝙͣ irastim᷑: qua uelut iuste ua¬
scendo ĩ alicꝰ odiũ rea ⁊ occulta facilitate dela¬
bimꝰ. In recipiendis .n. hospitib ignotis debemꝰ
dice̾. mn łto eẽ meliꝰ malũ hoĩem ꝓpeti᷑ ꝙͣ ꝑ ig¬

Expanded text:
aeculi finem. sic ergo potius impletur, quod commemoradonec diluuium transeat, ubi -area continet coruum et columbam. Sed inhaere, frater, illi, a quo audisti: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit; conconsolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso ostio, sed aduersus ipsum deum claudat ostium, nosti optime, optime frater; subrepit autem, dum nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. eterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris in domo urã tantus fructus exortus est:
Ut huãnis nuptiis iã ꝑatis scã demetria s̃ta¬
lẽ sponsi illiꝰ p̃feri amplexũ cui specioso pre
filiis hoĩm ad habendã sp̃c ubi̾orẽ fecũditatẽ
nͨ amittendã carnis integͥtatẽ u̾gines nubũt.
nͨ sane ꝑuus ẽ ereor illoꝵ qui putant ex nobis
ip̃is nos hr̃e si qͥd iustĩe ꝯtinencio pietatis easti¬
tatis ĩ nob̾ ẽ eo ꝙ ita nos condidit d̾s ut ultea
p̃t̾ qd̾ nob̾ reuelat sc̃ia: nicħ nos adiuuet ut
ea q̃ facienda discendo nouimꝰ. ⁊ diligendo fat¬
dĩ grãm ⁊ adiutoriũ ut iuste recteq uiuamꝰ.
ad habendã uo̾ bonã uolũdatẽ ubi ẽ hoc ip̃m
ꝙ iuste uiuamꝰ. ⁊ ip̃a caritate q̃ ĩ oĩb dĩ donis
ita expe excellit: ut ⁊̃ d̾s dc̃a sit. qua una ĩple̾t᷑
ĩ nob̾ si qͥd diuine legis ⁊ ãmonitõis ĩplemus:
nolũt nos diuinitꝰ adiuuari. s nos ip̃os dicunt
arbitrio ꝓpͥo nob̾ ad ista suffice. Non nobis

Expanded text:
ordia saluatoris in domo uestra tantus fructus exortus est, ut humanis nuptiis iam paratis sancta Demetrias spiritalem sponsi illius praeferret ampleium, cui specioso prae filiis hominum ad habendam spiritus uberiorem fecunditatem nec amittendam carnis integritatem uirgines nubunec sane paruus est error illorum. qui putant ex nobis ipsis nos habere, si quid iustitiae, continentiae, pietatis. castitatis in nobis est, eo quod ita nos condiderit deus, ut ultra. praeter quod nobis reuelat scientiam, nihil nos adiuuet, ut ea, quae facienda discendo nouimus, etiam diligendo facdei gratiam et adiutorium, ut iuste recteque uiuamus. ad habendam uero bonam uoluntatem. ubi est hoc ipsum, quod iuste uiuimus, et ipsam caritatem. quae in omnibus dei donis ita excellit, ut etiam deus dicta sit, qua una impletur in nobis, si quid diuinae legis et admonitionis implemus, nolunt nos diuinitus adiuuari, sed nos ipsos dicunt arbitrio proprio nobis ad ista sufficere. non uobis
Abbreviated transcription (Latin):
rito p̃culisti. felix es talia fidelit̾ cogitando. a¬
mando felicior. ⁊ iõ eris ⁊̃ felicissima ꝯseq̃ndo.
cogita tõnes nosse possemꝰ: mag̃ essemꝰ neb̾cũ
ꝙͣ si uno ⁊̃ loco alt̾ alt̾uteũ ꝯspicantes taciti
Quo cͥca intelligis iõ unũꝙ̃q sibi magisꝙͣ aln̾¬

Expanded text:
rito praetulisti, Felix es talia fideliter cogitando; amando felicior; et ideo eris etiam felicissima consequendo. cogitationes nosse possemus, magis essemus nobiscum, quam si uno in loco alter alterutrum conspicantes taciti Quocirca intelligis ideo unumquemque sibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
et cauendũ doce ne adu̾sus dm̃ ĩ hiis tẽptatõibꝰ
fideles ⁊ scõs gladio barbaroꝵ ꝑemptos. Quid
aut̃ int̾est utͫꝰ eos febris an ferrũ de corpore
solue̾t Nõ qua occasione exeant. s quales ad
se exeant d̾s atcendit ĩ s̾uis suis: nͥ ꝙ maiorẽ
ht penã languor diuturnꝰ. ꝙͣ citssimꝰ exitus.
Et tñ ip̃m ⁊̃ languorẽ diuturnũ ⁊ horrẽdũ le¬
gimꝰ qualẽ passus ẽ ille iob cꝰ c̾te iustĩe deus¬
me sane ⁊ multũ dolenda ÷ illa captiuitas femi
scĩ quoꝵ passiones ⁊ ꝯfessiones de scͥpturis scĩs
ꝯmemoraui ab hostib ducti aqͣtatꝙ ĩ capti¬
uitatẽ positi illa dixi̾nt q̃ ꝯscͥpta legentꝰ a nob̾:
ut disde̾mꝰ captiuos dĩ s̾uos ñ deseri a dño suo.

Expanded text:
 ne adversus Deum in his tentationibus fideles et sanctos, gladio barbarorum peremptos. Quid autem interest, utrum eos febris an ferrum de corpore solverit? Non qua occasione exeant, sed quales ad se exeant Dominus attendit in servis suis, nisi quod majorem habet poenam languor diuturnus quam citissimus exitus: et tamen etiam ipsum languorem diuturnum et horrendum legimus, qualem passus ema sane et multum dolenda est illa captiuitas feminancti, quorum passiones et confessiones de scripturis sanctis commemoraui, ab hostibus ducti atque in captiuitate positi illa dixerunt, quae conscripta legerentur a nobis et disceremus captiuos dei seruos non deseri a domino suo.