comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit pessiniũ qñ illi uel auctoꝵ pondꝰ ad¬
ñgitur uol ãnoꝵ undecĩ orte ꝯsuetu¬
dĩs robui ingens tũ senuerit et it bou
in melid meliꝰ sit mala in perꝰ etas y¬
neliit Sed õutinã qui maiores uros uiu
ii rebus facile uiucitis eesdem in seris
equaretis untutẽ q cũ illis ⁊ gliari i¬
raremini cũ quib pictas tabulas siue sine
miror R. Omurus quãni furor anii omĩa
tabule ⁊ Quid de hoc senciã ex iam dicie
intelligere potiusti duus quidẽ Sena deit̃¬
tatio si consilio Rege̾tur ad amorem celest
engeret et ongiis admou̾et, Nai que
uiꝙͣ queso nui appetens fondet odut sile
Uos gͣres humi actines afflictiq celã sis
Non audetis ⁊ obliti opificem illũ solis ac
luue tanta ꝯxõluptate tenuissimas picturas
aspiitis atq unde transitus erat ad alta
dispositia illit metã sigitis intell̾tus / G. pi¬
tis tabulis delector unice. P. pemucilo et
colorib delectaris in quib ⁊ p̾ciũ rars

Expanded text:
essimum, quando illi vel auctorum pondus adiungitur vel annorum, undecumque orte consuetudinis robur ingens cum senuerit, et ut bona in melius, sic mala in peius etas provehit. Sed o utinam qui maiores vestros vanis in rebus facile vincitis, eosdem in seriis equaretis virtutemque cum illis et gloriam miraremini cum quibus pictas tabulas sine fine miror. O mirus humani furor animi omnia tabule. Quid de hoc sentiam ex iam dictis intelligere potuisti; omnis quidem terrena delectatio si consilio regeretur ad amorem celestis erigeret et originis admoneret. Nam quis unquam, queso, rivi appetens fontem odit? At vos graves, humi acclives affixique celum suspicere non audetis et obliti opificem illum solis ac lune tanta cum voluptate tenuissimas picturas aspicitis atque unde transitus erat ad alta despicitis, illic metam figitis intellectus. Pictis tabulis delector unice. Penicello et coloribus delectaris, in quibus et pretium et ars
Abbreviated transcription (Latin):
monstrũ illud utilia quis hic amestito seu
g̃ẽns oio ullis ẽ locus mentici sũt id
magi fuũt qz qui crederent ut hoc spousea
sobrietatis increpidi uiberent ꝙ fide quidẽ
magi atq impndenter ut plurima sculte
credulũ uulgus ut om̃ia Sñma igitin
rer̃ õ inciil aliud nobis hant Reliquas¬
quod cõtiliat ꝙͣ uoluptas diffic̃ltatibus er¬
cita ⁊ intensa s multo maxie suꝑbiae
ddicionis obiio tinor q ad leriferꝰ que

Expanded text:
monstrum illud utilia. Quis hic amethysto seu monstrum illud utilia. Quis hic amethysto seu gemmis omnino ullus est locus? Mentiti sunt id magi fueruntque qui crederent, ut hoc sponsore sobrietatis intrepidi biberent: perfide quidem magi atque impudenter, ut plurima; stulte credulum vulgus, ut omnia. Summa igitur rerum est, nichil aliud vobis hanc reliquasque conciliat quam voluptas, difficultatibus excita et incensa, sed multo maxime superbia et conditionis oblivio timorque animi letifer, quo
Abbreviated transcription (Latin):
poculis hec gẽma deẜmat ludo tẽtũ sepe m
iocos parit. Nempe ut hoc uiu tribuãt quid
alie m̾uere nisi qd uoluptatis ingenũ fuit it
cum gustubibentis delectet᷑ uisus Atqz huc
illuc sensib delinitis ambitiosior lecior q
sit ebrietas hec in fallor et uerior Rei hue
⁊ certior causa est cũ in Reliquis tũ in hac
ip̃a que adu̾sus abrietate quasi belli dux
eligitun de qua t̾ũphale sobrietas sola potet
uti uino modico iuxta uliꝰ consultoris opo¬
mi sẽtenciam eo q ip̃o nõ ad uoluptater si
utilitatẽ ⁊ stomachi egritudĩes de pellendi
to meri aũt potentis incendiũ atq impetũ
son fuga enade̾ seu a quaꝵ dilio extiige
ac frenarẽ stire et menũsse uno magno at
ferindo potu q crebro ⁊ nimio multã pudore
ac doloris penitẽtie q mat̾iã in eẽ eam qtã¬
qr te uert̾i̾s occulis ingeri neq a quotũq sañ
mentis posse dissimulari hec sũt arma cẽt

Expanded text:
poculis hec gemma deserviat? Ludo tecum: sepe ira poculis hec gemma deserviat? Ludo tecum: sepe ira iocos parit. Nempe ut hoc uni tribuant, quid alie meruere, nisi quod voluptatis ingenium fuit ut cum gustu bibentis delectetur visus atque hinc illinc sensibus delinitis ambitiosior letiorque sit ebrietas? Hec, ni fallor, et verior rei huius et certior causa est, cum in reliquis tum in hac ipsa que adversus ebrietatem quasi belli dux eligitur, de qua triumphare sobrietas sola potest. Uti vino modico iuxta illius consultoris optimi sententiam eoque ipso non ad voluptatem sed ad utilitatem et stomachi egritudines depellendas, ito, meri autem potentis incendium atque impetum seu fuga evadere seu aquarum diluvio extinguere ac frenare, scire et meminisse in vino magno ac fervido potuque crebro et nimio multam pudoris ac doloris penitentieque materiam inesse, eam quocumque te verteris oculis ingeri neque a quoquam sane mentis posse dissimulari: hec sunt arma contra
Abbreviated transcription (Latin):
stuporẽ nullo nõ p̾tio extimnãdũ arbitranu¬
ni non tm̃ petĩne sed uirtutis Nõne enĩ
ille uir gilianꝰ eu̾sor patrit hoc ip̃o de quo
gẽmabibat cinem atq hoĩem obliuisti G.
libenter gẽmãtis utor potulis R Est fortassis
alia desiderii tam intensi Radix neq felus
fulgor allicit s aliqua lateus uirta Nã
quis om̃es gẽmaꝵ uires atqr uirtutes ex¬
plicet ita dico si oĩum que de hus dicut᷑
aut scbũt᷑ pars septuna uera esset sed ut
septuagesius uera ẽ neq ꝓfecto cẽtesia
ꝙ si ut pliuꝰ ait nulla frans uite iucrosior
ctꝰ quippe quas raritas p̾tiosas facit s ꝙ
nusꝙͣ raxior x̃ ueritas naq em̃ alicubi
uel exꝑiendi minor copia nel maior licẽ¬
cia menciendi uel mẽdacii fuictꝰ uberior
uerũ est an illud forsitan uerũ erit qd
emagoꝵ anctoritas et suꝑ illã fũdita
uigi ht̃ opinio hebrietati re sist̃e ante¬
istos pare ne igiturꝰ cause sit cuiꝰ ebnosoꝵ¬

Expanded text:
dum arbitramini, non tantum pecunie sed virtutis. Nonne enim ille Virgilianus eversor patrie, hoc ipso de quo gemma bibat, civem atque hominem oblivisci? Libenter gemmatis utor poculis. Est fortasse alia desiderii tam intensi radix neque solus fulgor allicit, sed aliqua latens virtus. Nam quis omnes gemmarum vires atque virtutes explicet? Ita dico, si omnium que de his dicuntur aut scribuntur, pars septima vera esset; sed nec septuagesima vera est neque profecto centesima. Quod si, ut Plinius ait, “nulla fraus vite lucrosior”ctus, quippe quas raritas pretiosas facit, sed quod nusquam rarior est veritas neque enim alicubi vel experiendi minor copia vel maior licentia mentiendi vel mendacii fructus uberior verum est, an illud forsitan verum erit, quod et magorum auctoritas et super illam fundata vulgi habet opinio, ebrietati resistere amethystos? Parumve igitur cause sit cur ebrio
Abbreviated transcription (Latin):
etua uos Raphi sepiti q non aduertitis
Nonet sers ues sentq excitet ac pauꝑee¬
G Scubo tñ fame cupidus R. arũ scuba
d. labore uentũ quere certe ego uagoi
aptare nanticũ putabam De magiste¬
t magisterio insignitꝰ sũ Ratio Mal¬
er̃olem te docilem q p̾bueris oportet abo¬
quõ aerrasti ii uia q̃ ad magisterũ
di ardor et intrucio et assiduitas ⁊ ꝑsere

Expanded text:
extra vos rapti sopitique non advertitis, donec sero vos senectus excitet ac paupertas. Scribo tamen fame cupidus. Mirum studium de labore ventum querere! Certe ego ventos optare nauticum putabam. 45 DE MAGISTEt magisterio insignitus sum. Malhumilem te docilemque prebueris oportet: alioquin aberrasti in via que ad magisterium his labor et in
Abbreviated transcription (Latin):
guita uideas talenta calitis q illeꝰ ab anĩa¬
te quodã cupide cõmlsũ dentib labrũ ⁊
miri amoris mił mirabiliorẽ exititũ ut
ticatux illa nobilitãs uasculũ ⁊ fame cis
luxune spẽs ĩ nasit auellane Radix ad
potula gen̾osũ lignũ ip̃m quoq creatritib
honestandũ fuĩor nũc p̾tibeꝰ galliaꝵe ue¬
s ead̃ uanitate ueniẽt q neqt nec ullus
exit nouitatũ modus don una poculis
fateor auoꝵ cessistis insame q ille suefius
nullo usu sola s hũdi libidine mirab lupꝰ
int̾ q diuicias muu̾abãt/. unde ⁊ nero ip̃e
nõ yncipũ modo s hõmũ seuissineꝰ male dille¬
cte ⁊ ueiꝰ occise quiges flanos crines hor sus
nonñe seu titulũ meditatꝰ eximũ ad optas¬
se legit᷑ carime edito fuit nãq qd siupos
crux illud ingeniũ amictũ musus in quo
illos ꝙ aurei uide̾ntut sutiuos suos dixit
Sferoces atq infauste blanditie decorãq ⁊

Expanded text:
ginta videas talenta calicisque illius ab amanginta videas talenta calicisque illius ab amante quodam cupide convulsum dentibus labrum et miri amoris mirabiliorem exitum, ut cicatrix illa nobilitans vasculum et fame eiuluxurie species invasit: avellane radix ad pocula generosum lignum, ipsum quoque cicatricibus honestandum, furor nunc precipuus Galliarum; vesed eadem vanitate, venientque nec ullus erit novitatum modus, donec vestris poculis fateor, avorum cessistis insanie, quod illi succinos, nullo usu, sola sed habendi libidine mirabantur interque delitias numerabant, unde et Nero ipse non principum modo, sed hominum sevissimus, male dilecte et peius occise coniugis flavos crines hoc sub nomine, ceu titulum meditatus eximium, adoptasse legitur carmine edito. Fuit atque, quod stupeas, trux illud ingenium amicum Musis, in quo illos, quod aurei viderentur, succinos suos dixit. O feroces atque infauste blanditie decorumque et
Abbreviated transcription (Latin):
uibe̾t nauui ꝓp̾a collisisse en fortune di¬
oris expiatio iul inuẽtũ in quo gͣmꝰ
senitie magister nracũdiã exceret in
cristalũ sem̃t. qua nulle tñ sibe delitie car¬
res excusatio nĩoꝵ dicat aliquis imitari
pncipẽ ses ueronẽ sequi nemo uouꝰ optam̾t¬
G Tristaliuis gandeo. R Net actondis ꝙͣ
caduca ꝙ fragilis delectatio tua sit s hic
nbellitas ura firmũ aliquid cui horet E
uã melior ꝑs celestis altũ aliquid altc̃e qd
spectaret optare ⁊ quere̾ debiusset utriq debi¬
lia atq una cõquiritis bñ aut̃ habet ꝙ ĩ
uria lpodie lancus excessere ueterl sinor
Acredibilis eandẽ illa uictoria q̃ ꝑegrina
mlta uobis intulit ip̃o de quo dicimꝰ cñph¬
te pompeio in ytaliã in qr urlẽ Roman
hãfuectꝰ exasia seme ĩntille s t̾re nredi¬
tũ p̾fertili colonis q inpiguis itaq brem au¬
ttũ usq adeo ut nutriui uniꝰ p̾ciei septira¬

Expanded text:
biberet manu propria collisisse. En fortune duribiberet manu propria collisisse. En fortune durioris expiatio! Nil inventum in quo gravius sevitie magister iracundiam exerceret: in crystallum sevit, qua nulle tunc sibi delitie cariores. Excusatio minorum, dicat aliquis, imitari principem: sed Neronem sequi nemo bonus optaverit. Crystallinis gaudeo. Nec attendis quam caduca, quam fragilis delectatio tua sit; sed himbecillitas vestra firmum aliquid cui hereret et vestri melior pars celestis altum aliquid quod spectaret et optare et querere debuisset, utrique debilia atque ima queritis. Bene autem habet, quod murrhina hodie lautitiis excessere. Veterum furor incredibilis, eadem illa victoria que peregrina multa vobis intulit, ipso de quo diximus triumphante Pompeio, in Italiam inque urbem Romam transvectus, ex Asia semen inutile sed terre creditum prefertili colonisque impigris, itaque in brevi auctum usque adeo ut murrhini unius pretium septua
Abbreviated transcription (Latin):
redeã in hĩtatulo ⁊ ĩ ueste cibo q ⁊ potu
ti iuẽte erãt spõsĩ aliquod fulgidũ qr
ꝑiculum mistuitis eoq trescendo malũ ꝓdit
Ut exgẽnus nõ modo iam yocula sed pe¬
nes ⁊ lebetes et mortaria ⁊ aena ꝯspitia¬
nius uitrix plande suꝑbia gẽma poclã
que luxuria maiorib uestris fuit G.
Cristalliuis ꝑoculis libens utor R. parcs
iam gẽmus cõtreta illa glaties excusat
uestio quid plus intro hũs equẽ eñi fuã¬
gitm ⁊ sartiri nequit nisi ꝙ quesitu disi¬
cilior ⁊ uel de longnique uemẽs uel q̃
p̃ ĩ qua est inter alpĩ scopulos ⁊nper¬
que in uias et algentes tenui fune pede̾r¬
buus exuẽda ob xam q Reui carior ur̃as¬
q cupiditates noitare potencior Iaꝙi
noronem legis infolici ꝑtitũ rumuore sco
Sãpis ex om̃ib estalliuos dues calices
forte elisos guissime deluisse seu ꝙ alri
puto uerior historie sensus habet itt
su̾ddũ p̾cipit ⁊ etati sue infeust̃ et

Expanded text:
lo et in veste ciboque et potu ti invente erant, speciosum aliquod fulgidumque periculum miscuistis eoque crescendo malum prodiit ut ex gemmis non modo iam pocula, sed pelves ac lebetes et mortaria et ahena conspiciamus. Victrix plaude superbia: gemmea pocula que luxuria maioribus vestris fuit! Crystallinis poculis libens utor. Parco iam gemmis: concreta illas glacies excusat, nescio quid plus vitro habens: eque enim frangitur et sarciri nequit, nisi quod quesitu difficilior et vel de longinquo veniens vel que propinqua est inter Alpium scopulos rupesque invias et algentes tenui fune pendentibus eruenda ob eamque rem carior, vestras cupiditates irritare potentior. Itaque Neronem legis infelici percitum rumore seu damnis ex omnibus crystallinos duos calices forte elisos gravissime doluisse seu, quod alter puto verior historie sensus habet, ira fervidum precipiti et etati sue infensum et
Abbreviated transcription (Latin):
pouũt diuitib magno p̾cio marmora
regrina meucantib u lrtificiose placẽt
fatus R dtrtificiũ fere onũs Recepit
materia sencio autẽ ut tua h. delectacio
mallei forcipes carbones ingenur̃ laborqz
mechaniꝰ qui huic uiro optabile uere q ma¬
quificũ fieoi pessit cohita .G. non delectar
status nõ possum .x delectari hon Iugen¬
nus se modeste frat tollerabils hĩs priseer
qu Iugenio excellunt it am̃i olstet luor
De cectari quoq sacois ꝓmatibus qr gpetĩ¬
tes beuefitn celestis amoueãt piẽ sepe e¬

Expanded text:
ponuntur divitibus, magno pretio marmora ponuntur divitibus, magno pretio marmora peregrina mercantibus. Artificiose placent statue. Artificium fere omnis recipit materia. Sentio autem: ut tua delectatio mallei, forcipes, carbones, ingenium laborque mechanici. Quid hinc viro optabile vereque magnificum fieri possit cogita. Non delectari statuis non possum. Delectari hominum ingeniis, si modeste fiat, tolerabile, his presertim qui ingenio excellunt; nisi enim obstet livor, Delectari quoque sacris imaginibus que spectantes beneficii celestis admoneant, pium sepe e
Abbreviated transcription (Latin):
magre pulo plasticis effeu̾dam dug
hand insule quidẽ ut si ht̃ excliuasid
Non statuam que ut ex uili materia nobilis sic
puro ch̃tudio qx auro fieri p̃t̃ quant uero tu
statuã extimares siue illã Regis assion ex
auro se xaguta cubitoꝵ qua nõ odorasse
capitale fuit quã ꝙ hodie mult ultro suã
ut facerent adorarẽt siue illã cubitor q̃tuor
quã ex iugent topatio nurũ dictu Regine
egy pcie fram̃ letris puto non auxie q̃reres
caus iss artificis contentꝰ de mat̾ia que¬
suisse G artificiose oculos de lectaĩ statu¬
⁊. fuerut aliqñ statue Insigmia ututid
nac̾ sunt Ille cebre oculoꝵ ponebant᷑ hnis
qui maghua gessissẽt aut moriẽ pro Re¬
publica obussont quales decrete sunt
legatis a Rege ueniẽciũ int̾fectis quales
liberato Italie affricano quales illuis
magnitudo aĩ ac spectata modestia non
Recepit quasq post obitũ Recusare nõ
potuit pouebant ingemosis ac dotis uiris
qualẽ poĩtam legnuꝰ uictorino Nunc

Expanded text:
 plasticis preferendam duxeris; haud insulse quidem, ut se habet extimatio non statuam: que ut ex vili materia nobilis, sic puro rudis ex auro fieri potest. Quanti vero tu statuam extimares, sive illam regis Assyrii ex auro sexaginta cubitorum quam non adorasse capitale fuit quamque hodie multi ultro suam ut facerent adorarent, sive illam cubitorum quattuor quam ex ingenti topazio, mirum dictu, regine Egyptie factam legis? Puto, non anxie quereres cuius esset artificis, contentus de materia quesivisse. Artificiose oculos delectant statue. Fuere aliquando statue insignia virtutum, nunc sunt illecebre oculorum: ponebantur his qui magna gessissent aut mortem pro republica obiissent, quales decrete sunt legatis a rege Veientium interfectis, quales liberatori Italie Africano, quas illius magnitudo animi ac spectata modestia non recepit quasque post obitum recusare non potuit; ponebantur ingeniosis ac doctis viris, qualem positam legimus Victorino: nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tune ad modũ de hũs ẜuio oritiu
ran iactquedũ distiplie sit alũ uolupta¬
ti as iactatie libros q̃rũt sũt qui i ħat
pre sepellectilis exorat tehalamas q̃ ãt
exorandis ĩuenta ẽ neq alit̾ hus utat᷑
S cornthus uasis aut tabulis pictis ac
saicius teteris ꝙ de quib ꝓxie disputatũ
est dñt qui obtrndtu libroꝵ auaritie

Expanded text:
tune admodum de his sermo oritur. Nam ut quidam discipline, sic alii voluptati et iactantie libros querunt. Sunt qui hac parte suppellectilis exornent thalamos que animis exornandis inventa est neque aliter his utantur quam Corinthiis vasis aut tabulis pictis ac statuis ceterisque de quibus proxime disputatum est. Sunt qui obtentu librorum avaritie
Abbreviated transcription (Latin):
esse s uitrũ aliqued seu quid wis aluid
nieam spem nõ natura genitid s nestio
qua suꝑnatuale et mira quadd̃ arte
cõstatũ Que quidẽ hesitacõ quid nisi cõ¬
fessio qued̃ erat uitrũ tale uisu xultris
esse ꝙͣ gẽmnami ꝙͣuis forsari iba sclidior
dicta cõlar cũctatõ iusta fuit quid hicet¬
Irut sequit᷑ quia nõ uidet cta que nã
stilic ambicio et quãta sit cecitas nõ
iei formã at substantiã s nũdũ nomre
tra ⁊u̾tede captanciũ G. Rul michi
henus est cariꝰ R. Credo herche nõ untꝰ
nõ fama non patria nõ uita ip̃a ut qr
illa duo sileam quib nb̃s nichil ẽ uile
dio li ultima cũq hus diuitias egentes
⁊ quids pciosissimũ indicatis uncꝰ gr̃me
p̾cio atq amore suctubnisse moustra lo et
ex illo illã et mopia et si ip̃a Res tulisse
morte ẜuatam Cui eñi queso nõ est
notum nonii cõsilũ Romanꝰ hic seuator
fuit uir lompletissimꝰ gõmani q ħunt ui¬

Expanded text:
esse sed vitrum aliquod, seu quidvis aliud in eam speciem, non natura genitum, sed nescio qua supernaturali et mira quadam arte conflatum. Que quidem hesitatio quid nisi confessio quedam erat, vitrum tale visui pulchrius esse quam gemmam, quamvis forsan illa solidior si dicta cunctatio iusta fuit, quid hinc sequitur quis non videt, quenam scilicet ambitio et quanta sit cecitas non rei formam ac substantiam sed nudum nomen tanta mercede captantium? Nichil michi gemmis est carius. Credo hercle: non virtus, non fama, non patria, non vita ipsa utque illa duo sileam, quibus vobis nichil est vilius, duo hec ultima cunque his divitias ingentes et quicquid pretiosissimum iudicatis unius gemme pretio atque amori succubuisse monstrabo et exilio illam et inopia et, si ita res tulisset, morte servatam. Cui enim queso non est notum Nonii consilium? Romanus hic senator fuit vir locupletissimus gemmamque habuit vi
Abbreviated transcription (Latin):
tas ue̾cũdissiõ pnͣcipi parẽ uide̾tui inu¬
diã huic xxiꝰ uel ingenio uel etate
ippolomidẽs fuit ⁊ Cronus post hos magui
noĩs in hac arte dyostores fuit Cuel tũ
opũs expͣmet nomen siluisse pliuũ nuror
hic eiiĩ qui ip̃iꝰ diui augusti sculysit
effigiem qua ad ext̾mũ ⁊ ip̃e dñ uixit
et peꝰ eñ m̃lti pncipiũ usi sũt ea uł
cesarei oris uenatio. uel adiiracio fuit
tificis. Et ut̃ ego tãto de gẽnus hĩto ẜrmone
quas seu naturã integras solidas ꝙ uolũp¬
tatib uestris exhibet seuat ars careas q̃ro
ex te quãte amplius delectare aĩmũ de bẽt
sine ptio aut labore ꝑabilis spledor ethere
yno ne his quidẽ s qui huiꝰ ⁊ illiꝰ fons
atis yñcipiũ lucis est Rutili cartonculi
urudes siaragdi serem saphiri cãdite mar¬
guarite sic allitĩt nͨ solis fulger aut
syderũ n R̾re unor aut arlore nͭ serentas
rene ac candor intidꝰ tangit amrore Stupẽ

Expanded text:
cundissimo principi parere videretur invidiam. Huic proximus vel ingenio vel etate Apollonides fuit et Cronius; post hos magni nominis in hac arte Dioscorides fuit, cuius cum opera exprimeret, nomen siluisse Plinium miror. Hic est enim qui ipsius divi Augusti sculpsit effigiem, qua ad extremum et ipse dum vixit et post eum multi principum usi sunt: ea vel Cesarei oris veneratio vel admiratio fuit artificis. Et nunc ego tanto de gemmis habito sermone, quas seu natura integras solidasque voluptatibus vestris exhibet seu ars cavas, quero ex te, quanto amplius delectare animum deberet sine pretio aut labore parabilis splendor ethereus, immo ne is equidem, sed qui huius et illius fons ac principium lucis est? Rutili carbunculi, virides smaragdi, sereni saphyri, candide margarite sic alliciunt: nec solis fulgor aut siderum, nec terre viror aut arborum, nec serenitas aeris, nec candor nitidus tangit a
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ qua uimꝰ ꝯcupistentis
eiuẽtum atq una ars accesserit G lib¬
Io larga copia est ⁊. eperosa s de lectublt̃
sarcina ⁊ aĩ Iercunda dist uict̃s G Iugens
est copiã libroꝵ r. Iugens finuuil ⁊ labors
copia et quietis Inopia Illut circũagendũ
ingeniũ hũs itaq illis p̾erauãda me¬
moria quie uis dicam labri quosdã ad stum

Expanded text:
videatur, que unum concupiscentie instrumentum atque una ars accesserit. Librorum larga copia est. Operosa sed delectabilis sarcina et animi iucunda distractio. Ingens est copia librorum. Ingens simul et laboris copia et quietis inopia: huc illuc circumagendum ingenium, his atque illis pregravanda memoria. Quid vis dicam? Libri quo
Abbreviated transcription (Latin):
Scuptores delectatõe hac usq adeo coraep̃o
nasse aliquos nullae alĩa ob cam nͥ huibem᷑
landati ducis infamiam cornichiariꝰ diceꝰ
qd si credimꝰ int̾ sũt optimũ pessimũ ꝙrã¬
iun autoniũ hac in parte quid intersit

Expanded text:
scriptores delectatione hac usque adeo correptum scriptores delectatione hac usque adeo correptum nasse aliquos nullam aliam ob causam nisi huilaudati ducis infamiam Corinthiarius diceretur. Quod si credimus, inter hunc optimum pessimumque omnium Antonium hac in parte quid intersit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis effoditui dũ celũ solem ꝙ at stellas
cõtẽplatur G. Corichus delector R Nestis
te non gelido tñi ⁊ ex auimni t̾re ꝑtu s offi¬
nue ingrantis ac scalentis fabri oꝑe ad po¬
sciemũ Romane prede Reliquius delectari
ad historias Redi muniimꝰ dũ coricħũ armuis
captã direptã q flaminis absum̾et aureis
sinulq argenters atq eneis quecũq uictor
oite manus enaserant scatiꝰ quaꝵ l̃dãtis¬
sina olim illa uibs fuit pari incẽdio li¬
toroẽtem fluxerũt unoq ex õmĩb iam
nobiliore metallo ⁊ p̾ciosioribus uasitr
ex ordiũ et aclade urois nomẽ luxuoie
ꝑtĩ fuit nõ ꝙ is furor mea urbe ꝯfurget
I Rirebat si uentur furori mat̾ia ꝑabut ᷑¬
ad hũc modũ tũt coruithus qui forit
suit insame nãt damastꝰ inde lodie uisa
uisis tornichiis delettor 2. mirarer magꝭ
ss angustũ modestissimũ lic atq gra¬
isinũ puͣtipẽ uertũ esset apud egregies

Expanded text:
ac stellas contemplatur? Corinthiis delector. Nescis te non gelido tantum et examini terre partu sed officine nigrantis et squalentis fabri opere, ad postremum Romane prede reliquiis delectari. Ad historias redi: Mummius, dum Corinthum armis captam direptamque flammis absumeret, aureis simulque argenteis atque eneis quecumque victorum forte manus evaserant statuis, quarum abundantissima olim illa urbs fuit, pari incendio litorrente fluxerunt unoque ex omnibus iam nobiliore metallo; et pretiosioribus vasis exordium et a clade urbis nomen luxurie partum fuit, non quod is furor in ea urbe consurgeret que ruebat; sed venturo furori materia paAd hunc modum tunc Corinthus huius fons fuit insanie, nunc Damascus: inde hodie vasa Vasis Corinthiis delector. Mirarer magis, nisi Augustum modestissimum licet atque gravissimum principem lectum esset apud egregios
Abbreviated transcription (Latin):
Dulchumam nũdissinam q dispitiens
s argentũ ap̃m q aurũ huãne olini
cupiditatis ultimam metam Inuẽtũ qr
aliud quo auaritiã luxus excedet Nõ
sat digna magni mali causa uidit ent̃
porta dũ dic̾et hic petiti excidiis uĩle
tr̃ s hũanitati obiuũ ⁊ ut scires unde
ortũ addidit ut gẽmauĩbat en cidã
pao suor/ causa ut cũ calix argẽteusdi¬
no tultui sitis esset aurens hñdus u
pare sit insi ptiũ futiente ꝑiculo gẽiu
eciã ꝑeg̾no artificio excanentui quibil
bibat infelix homũtio ⁊ poluta mẽdara
ac spurcitus labita iocũdiꝰ applicet R
e potui ĩꝯmoda uolup̃tatẽ interpellet
metu ⁊ aꝑꝑatui oposa ⁊ custodie diffiriol
et faluti ãceps et uenenis aptissuna ur
nãq est illud alt̾ius poete nulla coh¬
tabibũt᷑ fictilib. tñc illa tune ꝯponuli
simnes gẽmata Gͣ. Ge̾ma libe̾ glisi

Expanded text:
pulcherrimam mundissimamque despiciens, sed argentum ipsumque aurum humane olim cupiditatis ultimam metam inventumque aliquid quo avaritiam luxus excederet, non sat digna magni mali causa. Vidit hoc poeta dum diceret: Hic petit excidiis urbem tantum sed humanitati obvium; et ut scires unde ortum, addidit “ut gemma bibat”. En civilium par furorum causa, ut cum calix argenteus divino cultui satis esset, aureus humano usui parum sit nisi pretium faciente periculo, gemme etiam peregrino artificio excaventur, quibus bibat infelix homuncio et polluta mendaciis atque spurcitiis labra iucundius applicet, res et potui incommoda, voluptatem interpellante metu, et apparatui operosa et custodie difficilis et saluti anceps et venenis aptissima. Verum namque est illud alterius poete: Nulla aconita bibuntur fictilibus. Tunc illa time, cum pocula sumes gemmata. Gemma bibere gloriosum
Abbreviated transcription (Latin):
ctant R. Atq demõtie sũme est multã
curã Rbus nupende̾ que ⁊ si aliquid uide¬
aut᷑ in se nc̃ħ sũt . hoc est om̃ errore
occłoꝵ ac p̾stigio de lectari quid in hic
laboras que nõ dico selicitati nõ ꝯserũt
s nec miẜre de trahũt presentes ropt
cõtrario habeñtes ⁊ si multa equidenꝰ
anultis ⁊ mirabilia scripta suit nõ ua¬
tati Rorum neq utilitati legenciũ s scuip
operã dautib p̾cipue ꝙ amagis qui hus
siue ꝯtẽptu ⁊ uisu generis hñane arbitreor
it ⁊ scultam credulitatem uaiis ep̃iõnib
implicarẽt et se ip̃os ur̃is meptiis oblecta¬
yẽt G. delector gẽmis quib credibile e
aliquã uiiii messe/ R Que nã illa sit au¬
disci ut sit alia quãtula tñ illa ẽ m̾tatore

Expanded text:
tam curam rebus impendere que etsi aliquid videantur in se nichil sunt. Hoc est enim errore oculorum ac prestigio delectari. Quid in his laboras? que non dico felicitati non conferunt sed nec miserie detrahunt presentes neque contrario abeuntes. Etsi multa equidem hic a multis et mirabilia scripta sint, non veritati rerum neque utilitati legentium sed stupore operam dantibus precipueque a magis, qui his sine contemptu et risu generis humani arbitror, ut et stultam credulitatem vanis opinionibus implicarent et se ipsos nostris ineptiis oblectarent. Delector gemmis, quibus credibile est aliquam vim inesse. Quenam illa sit audisti; ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
estis nunt ⁊ amicas oculoꝵ aĩoꝵ hostes
⁊ uictrtes uiroꝵ fortiũ gẽmas cole / G. gẽ¬
ms̃ delector ardentibus R dt hic uarus
ille psuillentib młtplex apetitꝰ una uani¬
tus dndisti ut pircho illi qui uellũ ꝯroma¬

Expanded text:
estis. I nunc, et amicas oculorum, animorum hostes estis. I nunc, et amicas oculorum, animorum hostes et victrices virorum fortium gemmas cole! Gemmis delector ardentibus. At hic variis, ille pallentibus: multiplex appetitus, una vanitas. Audisti ut Pyrrho illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q iaboribus ꝑtũ magnu nomẽ ĩiiuuit ut¬
rũ ductũ tanto uictoriofior contra hyspande
bellicosam gẽtem ꝙͣ contra in belles it
ĩ ermes asiaticos aꝑꝑuit eoqz mirabilus
ꝓ in ip̃a quoq asia aliꝙͣ dui integer al
muictꝰ cĩa se un tẽplo Io̾soline oĩum opull¬
suo uere erectũ atq abstinentissinẽ̃ p̾bni¬
sset ad ultiũ uigente uicio non Resticit
neqz iam amplius uir singularis atq uni¬
cus ut semꝑ fr̾at sed quasi unꝰ ex iułtꝭ
captus deiectus que est is gẽmaꝵ ⁊ sulgor
ea uil margaritaꝵ idq auii pondus
fuit. uixerat iam aute pair prelio alexã¬
diu asia sed parũ est uiciis unictũ suis
uincẽ illud magnu uixisse uictorẽ sui post
qũe nullus ferme ducũ scetit int̾ asie dii¬
cas que in orbẽ laciũ transuecte mã uos
in pitria uixerũt nẽpe si fateri uerũ uultꝭ
ubis genciũe uictores asiatica uictoria uicti

Expanded text:
sque laboribus partum Magni nomen imminuit. Misque laboribus partum Magni nomen imminuit. Mirum dictu, tanto victoriosior contra Hispanos bellicosam gentem quam contra imbelles et inermes Asiaticos apparuit, eoque mirabilius quod in ipsa quoque Asia aliquandiu integer atque invictus, cum se in templo Hierosolyme omnium opulentissimo vere erectum atque abstinentissimum prebuisset. Ad ultimum urgenti vitio non restitit neque iam amplius vir singularis atque unicus ut semper fuerat, sed quasi unus ex multis captus deiectusque est. Is gemmarum fulgor, ea vis margaritarum idque auri pondus fuit! Vicerat iam ante pari prelio Alexandrum Asia — sed parum est vitiis victum suis vincere: illud magnum, vicisse victorem sui —, post quem nullus ferme ducum stetit inter Asie delitias, que in orbem Latium transvecte vestra vos in patria vicerunt. Nempe si fateri verum vultis, ubique gentium victores Asiatica victoria victi
Abbreviated transcription (Latin):
magiq magnis ⁊ candidis marguaritis
intexte deiqz mous aureus illit fuit forme
ille mirabilis in quadrũ dinte geruis ac loo¬
inbus et figurus ueroiis anmãtiũ freiũs
ramios aureos cegentibus margaritis ̃
in uertice isdem ex rebus horologiũ artisite
ubus uicente mat̾iam uoluebat᷑ mirabile
prorsus oscentũ hus qui mirarii mania de¬
didicerũt. At huis Rebus inquies delector
Ciedo id quidẽ te que bñe t̾u̾phũ ⁊ cupide
sptaturũ reor et cupidiꝰ duccũ ⁊ cupidisi
poss pocessurũ id michi passionati scatꝰ
usq adeo delectãt semꝑ ar̃e sepe ⁊ corpen
nocuert Illiꝰ certe quẽ loq̃nut Rũphãie
glrẽ il umꝙͣ magis obfuit nẽ thessila
dies nõ egiptia calamitas ibi em̃ forã
succubuit nõ totꝰ hic̃ uitio totꝰ ibi aliema
oĩs aliera ꝑfidia / hic sua fragilitas fu
fuit abicio Illit ergo potenciã ⁊ uitã hi
ad ppłaris modestre q insignis fanram masi¬

Expanded text:
me magnis et candidis margaritis me magnis et candidis margaritis intexte. Denique mons aureus illic fuit, forme ille mirabilis in quadrum ducte, cervis ac leonibus et figuris variis animantium frequens ramos aureos tegentibus margaritis; montis in vertice iisdem ex rebus horologium artificio ubique vincente materiam volvebatur, mirabile prorsus ostentum his qui mirari inania didicerunt. At his rebus maxime delector. Credo id quidem teque hunc triumphum et cupide spectaturum reor et cupidius ducturum et cupidissime possessurum: id tibi passionati status usque adeo delectant semper animo et sepe corpori nocuel umquam magis obfuit: non Thessalicus dies, non Egyptia calamitas, ubi enim fortune succubuit non totus, hic vitio totus: ibi aliena vis, aliena perfidia, hic sua fragilitas, sua fuit ambitio. Illic ergo potentiam et vitam, hic animi popularis modestieque insignis famam magni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdomito quasi cũ loco mutatꝰ ac tp̃e eque
alia ꝑte orbis ip̃e alius Reuersꝰ nõ mili¬
tarem s feminẽũ seu diuinũ poteꝰ in more
uultus suos iam uirles ac solito moliores
nõ ere fuctos aut mariore s insuetis atq
ex quisitissimis marguaritis in trũi phͦ tulit
ex ꝓbratio nõ lenis eoi fastus uñ in caput
expositi nõ sine exultatõe quadã uictoris
õiu populi atq excusatione quadao uictoris¬
patetui que libera ciuis amantissimi talẽ
hãc niso lenciam aspexisse Neq Reliq̃
triũplri illiꝰ hmilia magis aut sobria nõ
ariua ⁊ qui domitaꝵ gentiũ ut mox erat
nõ captiui menorant᷑ aut currus aut
faller qd uillissimũ in eo legnuꝰ aurũ
fuit gẽme omia ⁊ margaiarite Inter
multa alnens ingens ibi ⁊ ingẽtiũ cessaꝵ
udo uicolor ita ut singule gẽiuis esuigñt
tostoiẽt et uasa aurea ⁊ uestes et statne
iũ ⁊ lua quedã solido exauro ĩmẽsi
pordeus lectiq aurei ⁊ corone pliurme¬

Expanded text:
e eque, alia parte orbis, ipse alius reversus, non militarem sed femineum, seu divinum potius in morem, vultus suos iam viriles ac solito molliores non ere fictos aut marmore, sed insuetis atque exquisitissimis margaritis in triumpho tulit: exprobratio non levis Eoi fastus unum in caput expositi, non sine insultatione quadam victoris omnium populi atque excusatione pripateretur, que libera civis amantissimi talem hanc insolentiam aspexisset? Neque reliqua triumphi illius humilia magis aut sobria: non arma et equi domitarum gentium, ut mos erat, non captivi memorantur aut currus aut phalere; quod vilissimum in eo legimus aurum fuit, gemme omnia et margarite. Inter multa alveus ingens ibi et ingentium thesaurorum ordo bicolor, ita ut singule gemmis e singulis constarent, et vasa aurea et vestes et statue, quin et luna quedam solido ex auro immensi ponderis lectique aurei et corone pluri
Abbreviated transcription (Latin):
sud tuis sigius estilis mire ht̃ exertitꝰ /
underu michi multi sunt R multi seui
multe luctes multe distordie multa dei
bella domestica qoꝵ uil spectator fedn
nis larotibus sompositor sia oportet iuter
habos et accusatores medis f̾iis tins
bnus index factꝰ exdomino G multis
inaurend̾ negligẽtissinũ ad obsequẽdũ¬

Expanded text:
tuis signis hostilis muros habet exercitus! Servi michi multi sunt. Multi servi, multe lites multeque discordie, multa denique bella domestica, quorum vel spectator fedus vel laboriosus compositor sis oportet interque reos et accusatores medius servis tuis servias, iudex factus ex domino. Multos inquirend
Abbreviated transcription (Latin):
lut oblatũ r espuẽs ofortue ludõs piste
quidã interiuntio qui tñt ore amuilid exti¬
piens captꝰ qr illito mense q eius appofitu
feli mullũ illi sũũ nõ sine quodã spocta¬
ntã stug Restituit Cam gõmam nñiatꝭ

Expanded text:
lut oblatum respuens, o fortune ludos!, pisce lut oblatum respuens, o fortune ludos!, pisce quodam internuntio, qui tunc ore anulum excipiens captusque illico menseque eius appositus fuerat, anulum illi suum non sine quodam spectantium stupore restitu
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝙͣ nł hñc pyro ꝓfuit huĩsse. uel hoc
nec̾uit carusse subricio curio qz quibus
ille uictꝰ aq atꝙ ytalia puilsus est ducib
affirmare ausi nent᷑ hoꝵ nuꝙͣ fessioũ
aũo fuisse ut horentem galeani Rigidãꝭ¬
ne nec auro ut gẽmis insignem gladm̃
auillo regio ꝑmutaret Sic mollia queꝙ
despiciñt uiri fortes quomodo uero anbl̃
regis ambirent qui sola uirtutis fiducia
Regem ip̃m ⁊ Regias opes regnũ ꝙ ꝯtõse¬
rant Contra aũt illos aĩoꝵ diffidentia
tũcta miram̃. ⁊ quasi beatos factura couspi
sequẽtis ⁊ clantulũ insidiantis fortũr ĩnidĩa
semel doliturus it uita uisus sibi calide
cansegisse cũ fortuã si tot letis unũ hoc
tuste pensaret illa uero uent᷑ falli fucilis
is multeri mala bois equa lauce ꝯpouẽs
plustulũ exigebat prodint᷑uo fauore brene
quid̃ s predarũ ut qͣ ꝑ ome uitã selicissimꝰ
sͥ atz aliis uisus eẽti ĩ morte naẜrmꝰ ui
litus oĩb unus caput uigentib itaq ue¬

Expanded text:
 profuit habuisse, vel hoc nocuit caruisse Fabritio Curioque, quibus ille victus atque Italia pulsus est ducibus? Affirmare ausim, neutri horum umquam sessurum animo fuisse ut horrentem galeam rigidumque nec auro aut gemmis insignem gladium anulo regio permutaret: sic mollia queque despiciunt viri fortes. Quomodo vero anulum regis ambirent, qui sola virtutis fiducia regem ipsum et regias opes regnumque contempserant? Contra autem vos animorum diffidentia cuncta miramini et quasi beatos factura concupisequentis et clanculum insidiantis fortune invidiam semel doliturus in vita, visus sibi callide transegisse cum fortuna, si tot letis hoc unum triste pensaret. Illa vero nec falli nec facile potest mulceri: mala bonis equa lance componens, plusculum exigebat pro diuturno favore, breve quidem sed predurum, ut qui per omnem vitam felicissimus sibi atque aliis visus esset in morpliciis omnibus unum caput urgentibus. Itaque ve
Abbreviated transcription (Latin):
pultrũ ꝓdit G. Exellẽtib gẽmis allitior¬
R. haut extellẽtiam nõ nãta fecit s opinio
q̃ apd̃ quosdã carbũtulo palenã dedit
apud alios adamanci illa uulgo ac ple¬
ueq gẽmariis cui huꝰ extimatio ista
uet̾ib quibusdã Rerũ sc̾ptorib ꝓbatur
t̾enare p̾tiosissimus adamas ⁊ Regum cli
idq nõ odum s xcellentũe gẽma fuit. ho¬
die qr nulli  rei tñi et tã uelloꝵ ꝙͣ luxu¬
ie at suꝑbie iucremẽtũ est multoꝵ nõ
Regum etiã ex̃ cepit ⁊iam plebis in di¬
gitos sensim ueit huit ꝑxĩam indicam
atꝭ arabitã marguaritã locant ⁊ hut
indem smaragdũ nestio quidẽ qua ordis
dinpia uã si illo ⁊ Robnt iubor palor q gͣtꝰ
Est cur nõ eque hore tandor uiror qz otlĩs
ulandiat᷑ iustitor q nũc ecĩa saphiri que¬
rella quo uix aliund t̾ra ꝑit celo fllel se¬
reuo uerũ ut dixi furor hͨ hõĩ non
natura nobilitat. diuitũ unge manes
atq ociosoꝵ fabule qui facile ista ꝯtẽpib̃

Expanded text:
 gemmis allicior. Hanc excellentiam non natura fecit sed opinio, que apud quosdam carbunculo palmam dedit, apud alios adamanti. Illa vulgo ac plerisque gemmariis evi huius extimatio, ista veteribus quibusdam rerum scriptoribus probatur, enarum pretiosissimus adamas. Regum olim atque non omnium, sed precellentium gemma fuit: hodie, quia nullius rei tantum et tam velox quam luxurie ac superbie incrementum est, multorum non regum etiam esse cepit et iam plebis in digitos sensim venit. Huic proxima Indicam atque Arabicam margaritam locant et huic itidem smaragdum, nescio quidem qua ordinis iniuria. Nam si illorum rubor pallorque gratus est, cur non eque horum candor virorque oculis blandiatur? Iustiorque nunc etiam saphiri querela, quo vix aliud terra parit celo similius sereno. Verum, ut dixi, furor hic hominum, non natura nobilitat, divitum nuge inanes atque otiosorum fabule, qui facile ista contemnerent,
Abbreviated transcription (Latin):
modestia moꝵe uite q frugalitate mau¬
ribus cedñt suis uictor ab hyspana
pactato ⁊ediens occidente cõpressis ꝙ R¬
uib et iñ unũ coactis locũ cui cõneuar¬
ron̾ien ob hoc iudiciũ in seculũ iste di
ilur pirenoys in montib locoꝵ forsie
asꝑitate modescẽa admũãte atq etatie¬

Expanded text:
modestia morum viteque frugalitate maioribus cedunt suis, victor ab Hispania pacato rediens occidente compressisque predonibus et in unum coactis locum, cui Convenarum nomen ob hoc inditum in seculum id durat, illic Pyreneis in montibus, locorum forsan as
Abbreviated transcription (Latin):
quo tot prĩe laiĩa ꝑiere nomii nomẽ arsu¬
iũ cũ Reliquis ob ħoc unũ trimen ꝙ fornose
tyrano q placite dñs Rei esset insertũ est
Ille aut cui ponticꝰ saltẽ fiber exẽplo esset
ut ꝑuiciose ractura sarcimile libertatẽ re¬
diu̾et ac salutez illam ip̃am sibi ut augurer
p̾senti disc̾mĩe cariorem sic amplexꝰ auẜi¬
git ut ea salua nulla sibi uel pndmi ue
prĩe cũ esset cum illaꝑatus exulare il
mendicaꝵ et ad ext̾mũ mori/ quis nõ iuasi
extuuet ad quã uir senãtoriꝰ sicͣ afectꝰ Il
et ꝓfocto satendũ altẽrũ ut magni p̾tii 2
fuisse aut ꝑui animi pocessorem si quid̃

Expanded text:
e lumina periere, Nonii nomen arsurum cum reliquis ob hoc unum crimen, quod formose tyrannoque placite dominus rei esset, insertum est. Ille autem, cui Ponticus saltem fiber exemplo esset ut perniciose iactura sarcinule libertatem redimeret ac salutem, illam ipsam, sibi, ut auguror, presenti discrimine cariorem, sic amplexus aufugit, ut ea salva nulla sibi vel patrimonii vel patrie cura esset, cum illa paratus exulare et mendicare et ad extremum mori. Quis non magni extimet, ad quam vir senatorius sic affectus sit? Et profecto fatendum alterum: aut magni pretii eam fuisse aut parvi animi possessorem. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
suribus modo s cum murib tineis qz ara¬
noe ⁊ Rubigo fumꝰq ⁊ puliuis et nuber
in uos dimicãt᷑ odinites delicati quib ariuis
hos hostes arcebitie G. p̾ciosissima est
suppellex/ R. nõ Rei p̾tiũ s comp cõtemptꝰ
diuitẽ facit alioqm̃ et q̃rendo cupiditas cre¬
scit et pauꝑtas cupidiendo ita fit ut nichil
magis in opemi faciat ꝙͣ auari opes auarũ
si extimatio exacca ueriq indicisequar ꝯ¬
cẽptus accesserit ea demũ ueris dinitiis uia
est ego te diuitẽ dũ uaria miraberis nõ
putabo ꝙͣ aurea scellanti ꝙ geminis ardẽti¬
bus tectũ om̃e suꝑlectili oprima Reffectũ q
tibi uideani G. Iuuidiosa supellex et p̾ful¬

Expanded text:
uribus modo sed cum muribus tineisque et araneis! et rubigo fumusque et pulvis et imber in vos dimicant. O divites delicati, quibus armis hos hostes arcebitis? Pretiosissima est suppellex. Non rei pretium, sed contemptus divitem facit. Alioquin et querendo cupiditas crescit et paupertas cupiendo; ita fit ut nichil magis inopem faciat quam avari opes, quarum si extimatio exacta verique iudicii sequax contemptus accesserit, ea demum veris divitiis vera est via. Ego te divitem, dum vana miraberis, non putabo, quamvis aurea stellantique gemmis ardentibus tectum omne suppellectili opertum refertumque tibi
Abbreviated transcription (Latin):
excitãt et quefita nõ soym̃t dĩ que sꝑati
fulgebant pocessa sordestũt ita ꝙ fepe dm̃i¬
tias dũ quesisse putau̾is solititudiẽm at
nauseã quesinisti he nc̃ tibi tare sarciui
si uel coriores alie que ostenderit uelso¬
porẽ assiduitas depõserit uiles exñt Esa
manet is ꝙ diffitis atq ꝑpetuꝰ si quide¬

Expanded text:
excitant et quesita non sopiunt dumque sperata fulgebant, possessa sordescunt. Itaque sepe, divitias dum quesisse putaveris, sollicitudinem et nauseam quesivisti. He nunc tibi care sarcine, si vel cariores alie se ostenderint vel stuporem assiduitas dempserit, viles erunt. Esto manet isque difficilis atque pe
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ sibi pyrgolites sũpsit nome eo q uiss
ecũttis sui gu̾is ydoneus alexandro uisus D̾
siulpẽde fui oris ymagin qua post mõd
duus augustus usus est cum gẽma illã
qua erat uti folitꝰ in loces hõm abusset

Expanded text:
mum sibi Pyrgoteles sumpsit nomen, eo quod unus e cunctis sui generis idoneus Alexandro visus est sculpende sui oris imagini, qua postmodum divus Augustus usus est, cum gemma illa, qua erat uti solitus, in iocos hominum abiisset
Abbreviated transcription (Latin):
eait potissimũ audatia domaretui undẽ
oua erat nõ sũt ad audendũ ioritandi
ad si fienãdi Onũs magna senroitas iusi
que de deo oritur stulta est/. G. hĩto mai¬
ce inuntissuma. ⁊. ut fit aliquid ars h
tua quid est aliquid queso ꝙͣ Refugiũ qd¬
dã et degenes latebre ad ꝑseñdam obsidi¬
onen qd ut ait liuius mũẜrimꝰ est in
uello Quãdo nũꝙͣ audiuisti ubi Usꝙͣ legi¬
sci Iulium cesareu utrĩtqr affrica nũ mach̃u
pompẽiũ mariũ Alexãdrũ prochũ hanibi¬
lem alies q uiros magri noĩs se se arcib

Expanded text:
ic potissimum audacia domaretur unde orta erat. Non sunt ad audendum irritandi animi sed frenandi. Omnis magna securitas, nisi que de Deo oritur, stulta est. Habito in arce munitissima. Ut sit aliquid arx hec tua, quid est aliud, queso, quam refugium quoddam et degeneres latebre ad perferendam obsidionem? quod, ut ait Livius, miserrimum est in bello. Quando umquam audivisti, ubi umquam legisti Iulium Cesarem, utrumque Africanum, Magnum Pompeium, Marium, Alexandrum, Pyrrhum, Hannibalem aliosque viros mag
Abbreviated transcription (Latin):
cordie dedicasse ft̾ui iric Ruosus int̾rogo
quid het ñł tyrano ꝓfut hũisse patriã
agenti uel pictagore ꝓfut caruissẽ cõc
sibi tũ ello prĩam ⁊ domũ ꝓpriã ⁊ amitos
no ⁊ peus odio Relinquãti nẽte tyrãnus
x templo l̃eta est cũ inter illius gẽmã
atq lmꝰ palliũ int̾fuit Neq nero seuplli¬
cati tũt sardomx ille ne morsu uolutrũ
semesus in truce macest̾et seu Iohãni mob
galliaꝵ Regi ne acie uictꝰ in manꝰ hostã
ꝑuẽiret suus ualuit p̾stare carbũtulus ꝙ̃
die illa in digito eius iuẽtũ ereptũ q̃
sibi ⁊ post annos ab amico quodã orbe als
redẽptũ Remissũ cern̾ẽ fuit ac tange̾ ren
p̾tui infiniti/ s nulliꝰ efficatie mlleꝰ q ꝙe
nisi curꝰ ⁊ Relique id genꝰ/ Gemas ẽñ luai¬
das nõ nego ne seusim ꝯtradicã nego utils
nego ullã uiui hẽre insi illã q̃ uulgꝰ¬

Expanded text:
dicasse fertur. Hic rursus interrogo: quid hoc vel tyranno profuit habuisse patriam affligenti vel Pythagore obfuit caruisse, communem sibi cum illo patriam et domum propriam et amicos morum eius odio relinquenti? Nempe tyrannus pro templo habita est: tantum inter illius gemmam atque huius pallium interfuit. Neque vero seu Policrati tunc sardonix ille ne morsu volucrum semesus in cruce marcesceret, seu modo Ioanni Galliarum regi ne acie victus in manus hostium perveniret suus valuit prestare carbunculus, quem die illa in digito eius inventum ereptumque sibi et post annos ab amico quodam orbe alio redemptum remissumque cernere fuit ac tangere, rem pretii infiniti sed nullius efficacie nulliusque opere, nisi cuius et relique id genus. Gemmas enim lucidas non nego, ne sensui contra dicam; nego utiles, nego ullam vim habere, nisi illam q
Abbreviated transcription (Latin):
ir inquit ars mrea est uocem suo augto e
dignssimã. Sic ẽ aũt sc̃i et denoti uu
omẽi spem in deo lũt iusti ⁊ politir̃
uitute fortes et uellicosi in ar̃uus tund
et ignani in muris atq acc̃ib
fn ampla domo supellex feebes¬
larebras dibit hec p̾dam ueq ꝑichiũ tibi

Expanded text:
cem suo auctore dignissimam! Sic est autem: sancti et devoti viri omnem spem in Deo habent, iusti ac politici in virtute, fortes et bellicosi in armis, tumidi et ignavi in muris atque arcibusn ampla domo suppellex latebras dabit, hec
Abbreviated transcription (Latin):
expngnabilis fauiã abuerat s hant sibi
nummuꝰ uictor exipuit/ Nõne an hos sep¬
mag̃ita ãnos p̃uestia aix qua nestio an
ulla usꝙͣ fortior eẽt atꝙͣ munitior ab illo
magno hoste qua ariuis nõ pot̾ati blandi¬
cus ac ꝓmissis fallatib capta fuit ac dionta
es uix tandi uelut ⁊ longena febre fragi¬
lior Resuorexit ad sũmam iul mexpugu¬

Expanded text:
am habuerat; sed hanc sibi Mummius victor eripuit. Nonne ante hos septuaginta annos Prenestina arx, qua nescio an ulla usquam fortior esset atque munitior, ab illo magno hoste, quia armis non poterat, blanditiis ac promissis fallacibus capta fuit ac diruta et vix tandem velut e longa febri fragilior resurrexit? Ad summam, nil inexpugn
Abbreviated transcription (Latin):
plicis tedi capax locus / G. Nrapins
labor dolor ꝙ ħĩtant ñł intugurus nrõpñ
quies ⁊ gandiu quã si amplitudo domeꝰ
aut forma p̾stare nobillissima arciũ̃ esset
achitectura/ G Regis edib hĩto. R. Quasi
uero curas morbosq locꝰ ardeat sine ad
phendẽda turriũ fastigia mors egrat
scalis Nõne in regia cullus hostilius l̃¬
tabat q̃ñ ictus ẽ flme In Regia quoq
taxquimꝰ priscꝰ qñ ꝑtussus est ferrõ In
Regia deuiqs suꝑbus qñ pulsus esti Regno
Nullus lotus ꝑiculis in arcessus nullũ
lumen morti clansũ / G. habitatio mithii
inicolatus iustat dies ꝯngrandi ciuem

Expanded text:
plicis tedii capax locus! Maximis edibplicis tedii capax locus! Maximis ediblabor dolorque habitant vel in tuguriis inopum quies et gaudium, quod si amplitudo domus aut forma prestaret, nobilissima artium esset architectura. Regiis edibus habito. Quasi vero curas morbosque locus arceat sive ad prehendenda turrium fastigia mors egeat scalis. Nonne in regia Tullus Hostilius habitabat, quando ictus est fulmine, in regia quoque Tarquinius Priscus quando percussus est ferro, in regia denique Superbus quando pulsus est regno? Nullus locus periculis inaccessus, nullum limen morti clausum. Habitatio michi incolatus! Instat dies commigrand
Abbreviated transcription (Latin):
iuscitutã domũ opulentissiẽ ꝑsaꝵ aut
uidor regie crede̾ cũ in muttis exed̾at¬
cotentu ẜuitu urget et ꝯprimit souors¬
q ꝯpedĩons nĩctũ trahit ut et tibi ire
optio dici possit quid fecisti mifer ut ta
tustodib indige̾s. G. Serui mei undi
cirtiduallãt /  Rulla fugre nulla spes igh
ẽ salutis malo quid̃ suo ptinatiteiꝰ deies¬
ri despate demẽtie est ac qui obhoc̃ ur̃
et optanda panꝑtas et amãda erat ntõ
cet̾is opũ malis nexib cũ uel maxĩel
ẜuoꝵ dolis ac fastidio liberaret D
agnificentissume anichi sũt edes ⁊
Quid uic dicã insi tullianũ ulue
Oruanda est dignitas domo nõ ex doul
tota querẽda nͨ domo dñs s dño domꝭ
honestanda G. Oruatissime edes sunt
Ouid huit tumes arteritecti laus estͥ
tua G. Edib amꝑlissuus hbito. R. usi sures
latitẽt tũ uageris secũdũ luxurient᷑ bu¬
lgus herrat Rego liguriant ꝑasiti multi¬

Expanded text:
institutam domum opulentissime Persarum aut institutam domum opulentissime Persarum aut Lydorum regie cedere, cum in multis excedobtentu servitii urget et comprimit sonorisque compedibus vinctum trahit, ut et tibi iure optimo dici possit: “Quid fecisti miser, ut tot custodibus indigeres?” Servi me undique circumvallant. Nulla fuge, nulla spes igitur est salutis; malo quidem suo pertinaciter delectari desperate dementie est. Atqui ob hoc unum et optanda paupertas et amanda erat, ut cum certis opum malis nexibus, tum vel maxime te servorum dolis ac fastidio liberaret. 34 DE gnificentissime michi sunt edes. Quid hic dicam nisi Tullianum illud: “Ornanda est dignitas domo, non ex domo tota querenda, nec domo dominus, sed domino domus honestanda”? Ornatissime edes sunt. Quid hinc tumes? Architecti laus est, non tua. Edibus amplissimis habito. Ubi fures latitent, tu vageris, servi luxurientur, vulgus hereat, liguriant parasiti: multi