comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum ⁊ martirum. est xp̃i uera cõfes¬
sio ⁊ ab apło p̃dicata fides. ⁊ gentilitate cal¬
cata. insublime se cotidie erigens uocabu¬
lum xpianum. S ip̃a ambitio. potentia.
magnitudo urbis. uidi ⁊ uidẽ. salutari ⁊ resa¬
lutare. laudare detraħe. uł audire. uł ꝓlooui.
itantam freqͥtiam hominũ saltem inuitum
uid̃t. aꝓposito monachorũ ⁊ qͥete aliena sunt.
Auit enim uidemus uenientes ad nos ⁊ silentiũ
ꝑdimuis aut ñ indemus ⁊ suꝑbie argum̃ Int̾¬
bas fores ꝑginus ⁊ int̾ linguas rodentiũ mini¬
stromi postes ingͥdlim̃ auratas. In xp̃i uͦ ut su¬
pͣdiximus uillula. rota rusticitas ⁊ extͣ psal¬
mos silentium ẽ. Quocq te ũteris. arator stiuã
tenens alleluia decantat. Sudans messor psal¬
misseauocat. ⁊ curua attondens uitem falce
solum qd cupimus hoc uidemus. Oquando il¬
luatempꝰ adueniet cum angłs nuntiũ uia¬
tor apportet. marcellam nr̃am ad palestine

Expanded text:
apostolorum et martyrum, est Christi uera confesapostolorum et martyrum, est Christi uera confessio et ab apostolis praedicata fides et gentilitate calcata in sublime se cotidie erigens uocabulum Christianum, sed ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. inteerbas fores pergimus, et inter linguas rodentium ministrorum, postes ingredimur auratos. In Christi vero, ut supra diximus, villula tota rusticitas, et extra Psalmos silentium est. Quocumque te verteris, arator stivam lenens, alleluia decantat. Sudans messor Psalmis se avocat, et curva attondens vitem falce solum quod cupimus, hoc videmus? O quando tempus illud adveniet, cum anhelus nuntium viator apportet, Marcellam nostram ad Palaestinae
Abbreviated transcription (Latin):
possit ẽẽ. ornatus tec̾ta sua mag̃ uelit aspi¬
cẽ quam elum: Ecce in hoc paruo t̾re fora¬
mine. celorum conditor natusẽ. Hic inuo¬
lutis pannis. hic iuisus a pastorib. hic de¬
monstratus a stella. Hic adoratꝰ amagis.
d puto sanctior locus ẽ. rupe tarpeia que
de celo sepus fulminata. ostendit᷑. qd̾ dño
displic̃et. lege apocalipsim ioħ̃is. & quid
de muliert purpurata.⁊ scͥpta in eius fron¬
te blasphemia. septem montib aquis mul¬
tis⁊ babilonis cantetur exitu c̃tuere. łxite
inqͥt dñs de illa popłs mĩs.⁊ ne participes
sitis delictorum eiꝰ ⁊ de plagis enis ñ acci¬
piatis. Ad ieremiam qͦ regrediens. scͥptũ
parit᷑ atcendde. fugite de medio babilonis.
⁊ resaluate unꝰqͥsq animam siram. secidit
emm citidit babilor magna.⁊ fac̾ta est
habitatio demonum. ⁊ custodia om̃is sp̃c
imundi. est qͥdem ibi sc̃a eccła. s̃ trophea

Expanded text:
possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspipossit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Tarpeia, quae de caelo saepius fulminata ostendit, quid domino displiceret. Lege Apocalypsin Iohannis et, quid de muliere purpurata et scripta in eius fronte blasphemia, septem montibus, aquis multis et Babylonis cantetur exitu, contuere. exite, inquit dominus, de illa, populus meus, et ne participes sitis delictorum eius et de plagis eius non accipiatis. ad Hieremiam quoque regrediens scriptum pariter adtende: fugite de medio Babylonis et resaluate unusquisque animam suam. cecidit enim, cecidit Babylon illa magna et facta est habitatio daemoniorum et custodia oesia, sunt tropea
Abbreviated transcription (Latin):
ste nulla discretio. nulla admiratio. ut c̃q
placũit incedẽ. nec ddecͣctionis nec laudis ẽ.
eiinia qͦ neminẽ subleuant. nec deferũt᷑¬
mediȩ. nec modata saturitas condempna¬
tur. suo dño stat unusqͥsq aut cadit. Ne¬
mo uidicat alt̾um. ne a dño iudicet᷑. & qd̃
inplerisq ꝓunciis familiare ẽ. ut genui¬
nodente se lacent. hic penitꝰ ñ habet᷑. Ptul
luxuria. ꝑcul uoluptas. lanta in ip̃a ur¬
bi oiationum loca ut adꝑagrandum di¬
essufficere non possit. Uerum ut adiullu¬
lam xp̃ie mariȩ ddũisorum ueniamus
plusenim laudat unusqͥsq qđ possidet.
quo sermone qua uoce speluncam tͥ pos
sumus saluatoris ex poñe: & illud p̃sepe in
qͦ infantulus uagiit. silentio mag̃ hono¬
miserorum penis ⁊ dampnatorũ labore
uestite uͥ ad instar palacii opib p̾uatoꝵ
extriicte basilice. ut uile corpusculũ hon
p̃ciosius mambulet. & quasi mundo qͥcqͣm

Expanded text:
ste nulla discretio, nulla admiratio. Utcumque ste nulla discretio, nulla admiratio. Utcumque placuerit incedere, nec detractionis est, nec laudis. Jejunia quoque neminem sublevant; nec defertur inediae, nec moderata saturitas condemnatur. Suo Domino stat unusquisque aut cadit. Nemo judicat alterum, ne a Domino judicetur. Et quod in plerisque provinciis familiare est, ut genuino dente se lacerent, hic penitus non habetur. Procul luxuria, procul voluptas. Tanta in ipsa urbe orationum loca, ut ad ea peragranda dies sufficere non possit. 10. Verum ut ad villulam Christi, et Mariae diversorium veniamus plus enim laudat unusquisque quod possidet quo sermone, qua voce speluncam tibi posumus saluatoris exponere? et illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magmiserorum poenis et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus priuatorum extructae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
loca n̾ut pͥmi. s ut extremi uenimꝰ. ut pͥmoᷤᷤ
meis om̃ium gentium c̃ñemꝰ. serte flos qͥ¬
dã ⁊ p̾ciosissimiis lapis int̾ eccłastica orna¬
ñtamonachorum ⁊ uͥgnum chorus est.
Quicumq ingallia fũit pͥmus. huc ꝓꝑat.
Diuisuis ab orbe nr̃o britamiꝰ si inreligione
ꝓcesserit. occiduo sole dimisso. q̃rit locũ fa
ma s tantum & scͥpt᷑arum relatione cogni¬
tum. Qd referamꝰ armenios. qͥd ꝑsas. qͥd in¬
cdie ⁊ ethiopum popłos ip̃amq uxta egyp¬
tum fertilem monachorum. põtum. ⁊ capa¬
dociam. syriam. ⁊ coelen. ⁊ mesopotanniam.
cunctaq orientis examina. q̃ uixta salua¬
toris eloqͥum dicentis ubic̃q fu̾it corpꝰ illuc
congregabunt᷑ aqͥle. concurr̃t adħ loca &
diuersarum nob ututum specim̃ ostend̃t:
Uerquidem dissona. s religio una. tot pe¬
ne psallentium chori. qđ gentium diuer¬
humilitatis int̾ om̃s continentia ẽ. Qcũq
nouissimus fũit. hic pͥmus putat᷑. Inue¬

Expanded text:
 sed ut extremae venimus; ut primos in eis omnium gentium cerneremus. Certe flos quidam et pretiosissimus lapis inter Ecclesiastica ornamenta, Monachorum et Virginum chorus est. Quicumque in Gallia fuerit primus, huc properat. Divisus ab orbe nostro Britannus, si in religione processerit, ocma sibi tantum et scripturarum relatione cognitum. quid referamus Armenios, quid Persas, quid Indiae et Aethiopum populos ipsamque iuxta Aegyptum fertilem monachorum, Pontum et Cappadociam, Syriam Coelen et Mesopotamiam cunctaque orientis examina? quae iuxta saluatoris eloquium dicentis: ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae concurrunt ad haec loca et diuersarum nobis uirtutum specimen ostendunt. uox quidem dissona, sed una religio. tot paene psallentium chori, quot gentium diuerhumilitatis inter omnes contentio est. Quicumque novissimus fuerit, hic primus putatur. In ve
Abbreviated transcription (Latin):
fruiti cõmolitis. qd int̾ram cadens ⁊ mor¬
tuum multos fruct᷑ attulit. Nouem plag̃
ꝑcussa ẽ egiptus. fractus pharao ut dimit¬
teret ppłmdi. Adextremum pͥmogenita ꝑ¬
ddidit. ut pͥmogenita isrłis dno sacrarent᷑
Qm pͥus teñe cupiebant. instant̃ expellũt.
Ext̃minator tͣnsit. ⁊ t̾ram gessem pastoralcm
⁊ pluuiis irtigatam. ñ audet atting̃e. Erant
enim post eseorum agni cruore signati &
oꝑe loq̃bant᷑. Signatum c̃ suꝑ nos lumen
nultꝰ tui dñe. unde ⁊ appellatur ipsa sollem¬
puitas phase. q̃m nos tnsitum appellare
possumus eo qđ de peiorib admeliora ꝑgẽ¬
tes tenebrosam egrptum relinqͣmꝰ. S iam
tempꝰ ĩ. ut ꝓmissa complentes. mansionũ

Expanded text:
frumenti commolitis, quod in terram cadens et morfrumenti commolitis, quod in terram cadens et mortuum multos fructus attulit. nouem plagis percussa est Aegyptus, fractus Pharao, ut dimitteret populum dei ad extremum primogenita perdit, ut primogenita Israhelis domino sacrarentur. qui prius tenere cupiebant, instanter expellunt. exterminator transit et terram Gesen et pluviis irrigatam, non audet attingere: erant enim postes eorum agni cruore signati, et opere loquebantur: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » . Unde et appellatur ipsa solemnitas Phase, quam nos transitum appellare possumus, eo quod de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrosam Aegyptum relinquimus. Sed jam tempus est, ut promissa complent
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnseam inlocum tab̾nacłi ad mirabilis usq
ad domum cd̃i. inuoce exultationis ⁊ con¬
fessionis sonus epulantis. & malio psalmo.
Reuela ocłos meos ⁊ consiabo mirabilia
De me enum ille scͥpsit. & euangłiũ sc̃m¬
luicam. Tc̃ incipiensamorse ⁊ omib ppħi.
int̃p̃tabatur illis incunctis scͥpt᷑isque de
se ip̃o dicta erant. Igit᷑ uidi pariuli & qͥ
solidum cibum glutiare nequnt. s adhuc
lacte mitunt᷑ infantie. legant pharaonẽ
carneum ⁊ mare rubrum ꝑ qd adindĩã
nauigat᷑. ⁊ manna coriandro simile ⁊ oĩa
q̃ scͥpta s̃ auliant corꝑałi lepram domoꝵ
⁊ lepram pellã ⁊ staminis tautũ homicidã
⁊ ium̃tum adult̾ii reum ⁊ hebrei ꝓpt̃ uxorẽ
ac lib̾osseruire cupientis aurem subula ꝑ¬
foratam. Nos autem ddelinq̃ntes caphar¬
naum agrum qͦndam pulcherrimũ ⁊ cũ
iñui egrecdientes indesertum. pascim̃ panib
eius. Simsipientes sumꝰ ⁊ mitorum simileᷤᷤ
ordeaceis. si rationale antmal tͥticeis ⁊ ex gͣno

Expanded text:
tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei: in voce exsultationis et confessionis, sonus epulantis » . Et in alio Psalmo: « Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de me enim ille scripsit » . Et Evangelium sLucam: tunc incipiens a Moyse et omnibus prophetis interpretabatur illis in cunctis scripturis, quae de se ipso dicta erant. igitur Iudaei paruuli et qui solidum cibum glutire nequeunt, sed adhuc lacte nutriuntur infantiae, legant Pharaonem carneum et Mare Rubrum, per quod ad Indiam nauigatur, et manna coriandro simile et omnia, quae scripta sunt, audiant corporaliter: lepram domorum et lepram pellis et staminis, taurum homicidam et iumentum adulterii reum et Hebraei propter uxorem ac liberos seruire cupientis aurem subula perforatam. nos autem derelinquentes Capharnaum, agrum quondam pulcherrimum, et cum Iesu egredientes in desertum pascimur panibus eius, si insipientes sumus et iumentorum similes, hordeaceis, si rationale animal, triticeis et ex grano
Abbreviated transcription (Latin):
In epła catholica uidas apłs frater ia.¬
cobi scribit dicens. Commonere autẽ¬
uos uolo scientes semel om̃a qm̃ iħe¬
ppłm de terra egẏpti saluans. scd̃o eos
qui ñ credidert̃᷑ ꝑdidit. Q ne putares
de iłni dici filio naue. statim sequitur.
Angłos ueso qui non seruauerunt fu¬
um principatũ s dereliquerunt suũ
domiciliũ inuidiciũ magni dĩ uincu¬
lis eternis sub caligine reseruauit. &
& gomorra nominant᷑. non loca s mũ¬
dum hunc interp̃tari. statim iungit
exemplũ. Sicut sodoma⁊ gomorra. et
funitimȩ ciuitates. sumli mͦ exfornica¬
te. ⁊ abeuntes pꝰ carnem alt̾am. factȩs
exemplũ ignis et̃ni pęnam sustinentiᷤ

Expanded text:
in epistula catholica ludas apostolus, frater Iain epistula catholica ludas apostolus, frater Iacobi, scribit dicens: commonereautemuosuolo scientes semel omnia, quonim de terra Aegypti saluans secundo eos, qui non crediderunt, perdidit. et ne putares de Iesu dici filio Naue, statim sequitur: angelos uero, qui non seruauerunj; suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeterniet Gomorra nominantur, non loca, sed mundum hunc interpretari, statim iungit exemplum: sicutSodomaetGomorra et finitimae ciuitates simili modo exfornicatae et abeuntes post carnem alteram factae sunt exemplum ignis aet
Abbreviated transcription (Latin):
centes margaritis: cum gͦ hȩc non poᷤᷤ¬
sint carnalit̃ accipi ab surdum quippe
ẽ pduodecim milia staclioꝵ tantam ci¬
urtatis longitudinẽ ⁊ latitudinẽ qͣn.¬
tam ⁊ altitũdinẽ p̃dicari. sp̃aliter in¬
telligenda sunt singła. Q ciuitã mag.¬
na q̃uã uaddelicet prius ȩdificauit cam
Q nominauit eam ex uocabulo fili sus
hic mundus accipiendus ẽ quẽ accusa.¬
tor fr̃m suoꝵ diabolus & fr̃icid̾a ꝑitu.¬
tus extrueit uiciis. scelerib condidit.
iniquitate impleuit. quȩ sp̃italit ap¬
pellatur sodoma :⁊ egiptus. De quaso¬
doma scribitur. Restituetur sodoma
mantiquũ. Quod scilicet ita restitu¬
endus sit mundus. ut ante fuit. Neq
enĩ possumꝰ credere rursum edifican.¬
cdlam sodomã ⁊ cȩteras. gomoriã uide.¬
licet ⁊ acdamã. & sebom inꝑpetuosei.¬
neros relinquendas. Egyptum autem
unũ testimoniũ ꝓferamꝰ. ubi manife.¬
stisime mundus hic egiptus appellat᷑.

Expanded text:
gentes margaritis? Cum ergo haec non posgentes margaritis? Cum ergo haec non possint carnaliter accipi — absurdum quippe est per duodecim milia stadiorum tantam ciuitatis longitudinem et latitudinem, quantam et altitudinem praedicari —, spiritaliter intellegenda sunt singula. et ciuitas magna, quam uidelicet prius aedificauit Cain et nominauit eam ex uocabulo filii sui, hic mundus accipiendus est, quem accusator fratrum suorum diabolus et fratricida periturus extruxit uitiis, sceleribus condidit, iniquitate conpleuit, qui spiritaliter appellatur Sodoma et Aegyptus. de qua Sodoma scribitur: restituetur Sodoma in antiquum, quod scilicet ita restituendus sit mundus, ut ante fuit. neque enim possumus credere rursum aedificandam Sodomam et ceteras, Gomorram uidelicet et Adaman et Seboim, in perpetuos cineres relinquendas. Aegyptum autem unum testimonium proferamus, ubi manifestissime mundus hic Aegyptus appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
liter nominat᷑ x egiptus: nec statim
potest dicere sc̃ãm dici ierłm cȩlestem.
q̃ corruit appellari. quia de futura dr
qđ bestia quȩ ascensura ẽ de abyso fa¬
ciat adu̾sus duos ꝓpħas bellum ⁊ uin¬
cat illos ⁊ occidat. & corꝑa eoꝵ iaceant
in platea ciuitatis magnȩ. de qua ci¬
uitate ⁊ infine eiusdem libri scribit᷑
& ciuitas in quadrato posita ẽ & lon¬
gitudo eius. ⁊ latitudo ẽ quanta & al¬
titudo. & mensus ẽ ciuitatẽ de arim.¬
dine ꝑstadia duodecim milia. Longi.
sus est muros eiꝰ centũ quadra ginta
quatuor cubitoꝵ. m̃sura hominis q̃ ẽ
angłi. Q erat structura eiꝰ ex lapide ias¬
piae. ipsa uero ciuitas auro mundo et
citera. ubi quadrũ est nec longitudo nec
latitudo appellari potest. Ꝙ quȩ ẽ ista
mensura ut tanta sit songitudo ⁊ lati¬
tudo quanta ⁊ altitudo eiꝰ & muri de
lapide iaspide & tota ciuitas de auro
nundo ⁊ fundam̃ta & plateȩ eius de
lapidib preciosis ⁊ duodecim portȩ ful¬

Expanded text:
tur et Aegyptus? Nec statim potes dicere, sanctam diei Jerusalem coelestem, e corruit appequod bestia, quae ascensura est de abysso, faciat aduersus duos prophetas bellum et uincat illos et occidat et corpora eorum iaceant in plateis ciuitatis magnae. de qua ciuitate et in fine eiusdem libri scribitur: et ciuitas in quadrato posita est et longitudo eius et latitudo tanta est, quanta et altitudo. et mensus est ciuitatem de harundine per stadia duodecim milia. longituia sunt. et mensus est muros eius centum quadraginta quattuor cubitorum mensura hominis, quae est angeli. et erat structura muri eius ex lapide iaspide, ipsa uero ciuitas auro mundo et cetera. ubi quadrum est, nec longitudo nec latitudo appellari potest. et quae est ista mensura, ut tanta sit longitudo et latitudo, quanta et altitudo eius, et muri de lapide iaspide et tota ciuitas de auro mundo et fundamenta et plateae eius de lapidibus pretiosis et duodecim portae ful
Abbreviated transcription (Latin):
i illo num̃i sacram̃to ꝑtienamꝰ ad regna celoꝵ
sub qͦ dñs atq saluiator apͥmo patͥarcha ꝑuen
manu moysi ⁊ aaror eg̃ssus scbr. intelligite
legem ⁊ sac̃otium oꝑa ⁊cultum dłi. quoꝵ alt̾m
altero inddig&. Nicħ enim ꝓdest ex̃cere uͥtutes
nͥ noũis catorem. Necd̃i uen̾̃atio ꝓfic̃ ad salutẽ.

Expanded text:
lo numeri sacramento perueniamus ad regna caelorum, sub quo dominus atque saluator a primo patriarcha peruenit manu Moysi et Aaron egressus scribitur, intellege legem et sacerdotium, opera et cultum dei, quorum altaltero indiget. Nihil enim prodest exercere virtutes, nisi noveris Creatorem; nec Dei veneratio proficit ad salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ saltem diabolo ⁊ angłis eius. Quociens¬
cumq ante illud de obsessis corꝑib expel¬
lunt᷑ q̃si inconspectu tͥbunalis xp̃istantes
contremisc̃t. ruguint. &e sero dolent cruci¬
fixisse quem timeant. Si post passionem
dm̃ ut scelerata uox c̃crepat hic detestabił
locus ĩ. quidsͣ uoluit paulus ierosolimã
festinare. ut ibi fac̾et pentecosten. qͥ retinẽ¬
tib se locutꝰ ẽ. dicens. quiddfacitis flentes &
contͣbantes cormeum: Ego enim ñ solũ li

Expanded text:
damus saltim diabolo et angelis eius, qui, quotiensdamus saltim diabolo et angelis eius, qui, quotienscumque ante illud de obsessis . corporibus expelluntur, quasi in conspectu tribunalis Christi stantes contremescunt, rugiunt et sero dolent crucifixisse, quem timeant. si post passionem domini, ut scelerata uox concrepat, hic detestabilis locus est, quid sibi uoluit Paulus Hierosolymam festinare, ut ibi faceret pentecosten? qui retinentibus se locutus est dicens: quid facitis flentes et conturbantes cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
puichia aꝑta cẽ plurima corpora dor.¬
mientiũ scõrum surrexerunt. & rede¬
untes de sepulchris post resurrectioni
suam ingressi sunt sc̃ãm ciuitatẽ. &
apparuerunt multis: Hec statim iero¬
solima celestis sicut pleriq ridicule
arbitrantur in ħloco intelligit᷑ c̃ sig¬
nũ nullũ ẽẽ poterit. apud homines do¬
nent ciuuitatẽ & psalmista p̃cipiat
adoremꝰ in loco ubi steterunt pedes
euis. ne patiaris audire eam appellan
uetat. quia sit ciuitas magni regis.
Maledictam terram nominant qdđ
cruore dña hauserit. & quom̃ bene¬
dicta loca putant inquib petrus ⁊ paulus ꝙ¬
xp̃iani execitus duces sangͥnem fudđe ꝓ xp̃o:
Sn seruorum & hominum confessio głosa ẽ.
cur dñi ⁊ di nr̃i nõ sit głosa confessio: ⁊ mar¬
trrum u̾q sepulchra uen̾am᷑ ⁊ scãm fauillã
ocus apponentes siliceat ore contĩgimꝰ ⁊ mo¬
num̃tum inqͦ dñs conditus ẽ. quidam estima¬
nt negligendum : Si nob non credimꝰ cre¬

Expanded text:
sepulchra aperta et plurima corpora dormientium sanctorum surrexerunt. et egredientes de sepulchris post resurrectionem suam ingressi sunt sanctam ciuitatem et apparuerunt multis? nec statim Hierosolyma caelestis, ut plerique ridicule arbitrantur, in hoc loco intellegitur, cum signum nullum esse potuerit apud homines donent ciuitatem et psalmista praecipiat: adoremus in loco, ubi steterunt pedes eius, ne patiaris audire eam appellarinus iurari uetat, quia sit ciuitas magni regis. Maledictam terram nominant, quod cruorem domini hauserit, et quomodo benedicta loca putant, in quibus Petrus et Paulus, Christiani exercitus duces, sanguinem fudere pro Christo? si seruorum et hominum confessio gloriosa est, cur domini et dei non sit gloriosa confessio? martyrum ubique sepulchra ueneramur et sanctam fauillam oculis adponentes, si liceat, etiam ore contingimus: et monumentum, in quo dominus conditus est, quidam aestimant neglegendum? si nobis non credimus, cre
Abbreviated transcription (Latin):
men calcata. Sccła pax. terciũ iusio ꝑa¬
cis ẽ. Paulatim quippe ꝑuenimꝰ ad fi¬
nem. & post conculcationẽ ad pacẽ usio¬
nis erigim᷑. Ex qua pace salomon idẽ pa-¬
cificus inea natus est. & factus est in pace
locus eius. & infigura xp̃i subethimolo.
geniem eius quȩ in hac ciuitate regna¬
uit: Quanto iudea cȩteris ꝓuinciis
tanto hȩc urbs cuncta sublimior ẽ ui.
dea. Qut coactius disseramꝰ totius pro.¬
uinciȩ gła metropoli uindicatur. & qͥc¬
quid inmembris laudis ẽ om̃e refert᷑
ad caput. Iamdudum tecupientẽ in
u̾ba ꝓrumꝑe. ipsi litterarũ apices sentui¬
nt. ⁊ uenientem contra charta intellig̃
questionẽ. Respondebis quippe &e dices̃
hȩc olim fuisse quando dilexit dñs por.¬
tas syon suꝑ om̃a tab̾nacula racob fue¬
runt funãam̃ta euis in montib̾ꝰ sc̃is li¬
cer hȩc possint altius interp̃tati. postq̃
uero consurgentis dñi uox illa p̃tonuit

Expanded text:
men \'calcata\', secundum pax>, tertium uisio pamen \'calcata\', secundum pax>, tertium uisio pacis\' est. paulatim quippe peruenimus ad finem et post conculcationem ad pacem uisionis erigimur; ex qua pace Salomon, id est \'pacificus\', in ea natus est et factus est in pace locus eius et in figura Christi sub etymologigeniem eius, quae in hac ciuitate regnauit? quanto Iudaea a ceteris prouinciis, tanto hdaea. Et ut coactius disseramus totius provinciae gloria metropoli vindicatur: et quidquid in membris laudis est, omne refertur ad caput. 4. Jamdudum te cupientem in verba prorumpere, ipsi litterarum apices sentiunt, et venientem contra charta intelligit quaestionem. Respondebis quippe, et dices, hoc olim fuisse, quando « dilexit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob » : et fuerunt fundamenta ejus in montibus sanctis: licet et haec possint altius interpretari. Postquam vero consurgentis Domini vox illa pertonuit: «
Abbreviated transcription (Latin):
sumus dilectionẽ ordinẽ non habere. &
impacientiam nescire mensurã. Unde
&e incantieo canticoꝵ quasi facile p̃cipit᷑.
ordinate in me caritatẽ. & nc̃ eade dici.¬
mus nos non ignoratione s affectu la¬
bi. Deniq ut multo in ordinatiꝰ aliqͥd
ꝓferamꝰ antiquiora repetenda sunt. In
hac urbe immo inhoc tunc loco & ha¬
bitasse dicitur & mortuus ẽt adam. Un¬
de & locus inquo crucifixus ẽ dñs nr̃
caluaria appellatur scilicet qđ ibi sit
antiqui hominis caluaria condita ut
sccłs aclam & sanguis xp̃i de cruce stil¬
lans. pͥmi adam ce iacentis ꝓtoplasti
peccata dilueret. & tunc sermo ille a¬
postoli compleretur excitare quidorimꝰ.
&e exurge amortius. & illuminabit te
xp̃c. Quantos hec urbs ꝓpħas. qͣntos
emiserit scõs uios longum ẽ recensere.
Totummysteriũ nr̃m istius ꝓuinciȩ.
urbisq uernaculum ẽ. Intrib nomi¬
nib trinitatis demonstrat fidem. Ieb.

Expanded text:
sumus dilectionem ordinem non habere et sumus dilectionem ordinem non habere et inpatientiam nescire mensuram — unde et in Cantico Canticorum quasi difficile praecipitur: ordinate in me caritatem-et nunc eadem dicimus, nos non ignoratione, sed adfectu labi. denique, ut multo inor- dinatius aliquid proferamus, antiquiora repetenda sunt. in hac urbe, immo in hoc tunc loco et habitasse dicitur et mortuus esse Adam. unde et locus, in quo crucifixus est dominus noster, Caluaria appellatur, scilicet quod ibidem sit antiqui hominis caluaria condita, ut secundus Adam et sanguis Christi de cruce stillans primi Adam et iacentis propagatoris peccata dilueret et tunc sermo ille apostoli conpleretur: excitare, qui dormis, et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. quantos haec urbs prophetas, quantos emiserit sanctos uiros, longum est recensere. totum mysterium nostrum istius prouinciae urbisque uernaculum est. in tribus nominibus trinitatis demonstrat fidem: Iebus
Abbreviated transcription (Latin):
res habet delicias sp̃ales. Deniq & ma¬
ria mat̾ dm̃i pꝰ quam ad eam angłi ẽ
facta ꝓmissio. ⁊ uterũ suũ intellexit
ẽẽ domũ filii di delictis cãpest̾bꝰ admõtana
ꝑrexit. Dehac trbe allophilo qͦndã hoste fr̃ato
& diabolicȩ ꝑcussa frontis audacia. pꝰqͣm
ille infaciem corruit. exultantiũ ani¬
marũ turba ꝓcessit. & concinens chorꝰ
decẽ miliũ dauid nr̃i uictoriã p̃lica¬
uit. In hac angłs gladium tenens & to¬
tum pietatis deuastans orbem. inor¬
na iebuseoꝵ regis area templũ dñi de.¬
signauit. iam tẽ significans eccłiã xp̃i
Recurre ad genesim. ⁊ melchi sedech re¬
gem salem huiꝰ principem inuenies ciui.¬
tatis. quiiam tc̃ intypoxp̃i panem ⁊ii.¬
nũ obtulit. & mysteriũ xp̃ianũ insal¬
cita forsitan m̃te reprehendes cur nonse¬
quamur orclinem scripturarũ. s passim
ut & quicqͥd obiuam uenerit turbidus
sermo ꝑstringat. & in principio testatȩ

Expanded text:
res habet delicias spiritales. denique et Mares habet delicias spiritales. denique et Maria, mater domini, postquam ad eam angeli est facta promissio et uterum suum intellexit esse domum filii dei, derelictis campestribus ad montana perrexit. de hac urbe allophylo quondam hoste superato ac diabolicae percussa frontis audacia, postquam ille in faciem conruit, exultantium animarum turba processit et concinens chorus decem milium Dauid nostri uictoriam praedicauit. in hac angelus gladium tenens et totum inpietatis deuastans orbem in Orna, Iebusaeorum regis, area templum domini designauit iam tunc significans ecclesiam Chrrecurre ad Genesim, et Melchisedec, regem Salem, huius principem inuenies ciuitatis, qui iam tunc in typo Christi panem et uinum obtulit et mysterium Christianum in salcita forsitan mente reprehendas, cur non sequamur ordinem scripturarum, sed passim et, ut quidquid obuiam uenerit, turbidus sermo perstringat. et in principio testatae
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt meliora que poscimꝰ non ẽ inpu.¬
ddens desidium. Si cuncte scripti.̃uo.
ces nrẽ sententiȩ cogruunt non facimꝰ
audacter adea te ꝓuocantes ad que tu
nos sepissime cohortata es. Prima uox dĩ
ad abraham. Exi inquit dẽ terra tua &
de cognatione tua. & uade interrã qũã
monstrabo tibi. Iubetur patͥarche ad qͣm
quat chaldeos. relinquat confusionis
urbe.⁊ roboth id ẽ latitudines eius.
relinquat campũ sennaar in quo suꝑ¬
biȩ usq ad celum erecta turris ẽ. ⁊ p̾t
fluctus istius scłi. pꝰ flumina suꝑ quȩ
sedert̃ sci & fleuerunt cum recordaren¬
tur syon. pꝰ grauem gurgitem chobar.
uatus ierosolimã usq transfertur ha¬
bitet terrã repmissionis quȩ ñ rigat᷑
ut egyptus dedeorsum s desursũ nec
facit holera languentiũ cibos. s tem¬
poraneũ & serotinũ de cȩlo expectat ĩ¬
brẽ. Hec t̾ra montuosa ⁊ insublimi sita.
quantũ adeliciis scłi uacat. tanto maio.¬

Expanded text:
si sunt meliora, quae poscimus, non est inpusi sunt meliora, quae poscimus, non est inpudens desiderium. si cunctae scripturarum uoces nostrae sententiae congruunt, non faciamus audacter ad ea te prouocantes, ad quae tu nos saepissime cohortata es. prima uox dei ad Abraham: exi, inquit, de terra tua et de cognatione tua et uade in terram, quam monstrabo tibi. iubetur patriarchae, ad qquat Chaldaeos; relinquat confusionis urbem et Robotb, id est latitudines eius, relinquat campum Sennaar, in quo superbiae usque ad caelum erecta turris est, et post fluctus istius saeculi, post flumina, super quae sederunt sancti et fleuerunt, cum recordarentur Sion, post grauem gurgitem Chobar, uatus Hierosolyma usque transfertur, habitet terram repromissionis, quae non rigatur ut Aegyptus de deorsum, sed de sursum, nec facit holera languentium cibos, sed temporaneum et serotinum de caelo expectat - imbrem. haec terra montuosa et in sublimi sita, quantum a deliciis saeculi uacat, tantum maio
Abbreviated transcription (Latin):
ensuram caritas ñ habet & im
patientia nescit modũ. ⁊ desi¬
derium ñ sustinet. Unde &¬
I̾nos oblite uiriũ nr̃arũ. ⁊ nonquid poᷤᷤ¬
simꝰ s quid uelimꝰ tantũ cogitautes.
magistrã cupimꝰ docere discipłe & ut
ẽ uulgare ꝓuerbium. sus artiũ reper.¬
tricẽ. tuquȩ prima scintillam nr̃o fo
miti subiecisti. quȩ ad ħ studiũ nos et
sermone hortata es ⁊ exemplo. & quasi
gallina congregasti subalas pullos tu¬
os. nc̃ nos libe absq matre uolitare pa¬
tieris. & accipitris pauere formidinẽ
ad omnẽ umbrã p̃ter uolantiũ auiũ
formidare. Igitur qđ solum absentes fa¬
cere possum᷑. querulas fundimꝰ preces
⁊desid̾ium nr̃m non tam fletib quã e¬
uilatib contestamur. ut marcellam
nrãm nob̾ reddas. ⁊ illam mitẽ. illã suauẽ.
illamom̃i melle ⁊ dulcedine dulciorẽ.
non patiaris apud eas eẽ rigida ⁊ tͥstẽ
rugare frontem quas affabilitate sua
ad sumle uite stucdiũ ꝓuocauit. Certe

Expanded text:
ensuram charitas non habet, et patientia nescit modum, et desiderium non sustinet. Unde ego oblitus virium mearum, et non quid possim, sed quid velim tantum cogitans, magistrum cupio docere discipulus, et, ut est vulgare proverbium, sus artium repertorem. Tu qui primam scintillam nmiti subiecisti, quae ad hoc studium nos et sermone hortata es et exemplo et quasi gallina congregasti sub alas pullos tuos, nunc nos libere absque matre uolitare pateris et accipitris pauere formidinem et ad omnem umbram praeteruolantium auium formidare? igitur, quod solum absentes facere possumus, querulas fundimus preces et desiderium nostrum non tam fletibus quam heiulatibus contestamur, ut Marcellam nostram nobis reddas et illam mitem, illam suauem, illam omni melle et dulcedine dulciorem non patiaris apud eas esse rigidam et tristem rugare frontem, quas adfabilitate sua ad simile uitae studium prouocauit. Certe,
Abbreviated transcription (Latin):
dmim̃i. Quid̃ cet̃isc̃i ⁊ illustres uiri. quorũ
Longumẽ nc̃ ab ascensu ddm̃i usq adp̾sentẽ
diem ꝓsingłas etates currere. qui ep̃orũ qͥ
rmartirum. qͥ eloq̃ntium. indoctͥna eccła¬
stica uirorũ ierosolimam ueñint putantes
se minus religionis. minus hab̾e scientie.
mum euangłium de patibulo coruscaue¬
rat. serte siẽtiam p̃clarꝰ oracor rephenden¬
dum nescio quem putent qđ litt̃as grecas ñ
athenis s lilibei. latinas ñ rome s in sici¬
lia didicerit. qđ uidelic⁊ una q̃q ꝓuincia
habeat aliquia ꝓͥum. qd alia eque hab̾e ñ
possit. eur nos prtamꝰ absꝙ athenis nr̃is
quemqͣm adstudiorum fastigum ꝑuenisse:
Nec hoc alicimuis qđ renuiamus regnum d̃ĩ
int᷑ nosẽe. & scõs uiros &̾ incet̾is ec. regionib.
s qͦ hasseramus uł maxime eos qͥ intoto or

Expanded text:
Iesu. quid ceteri sancti et inlustres uiri, quorum Longum est nunc ab ascensu domini usque ad praesentem diem per singulas aetates currere, qui episcoporum, qui martyrum, qui eloquentium in doctrina ecclesiastica uirorum Hierosolymam uenerint putantes se minus religionis, minus habere scientiaemum euangelium de patibulo coruscauerat. certe, si etiam praeclarus orator reprehendendum nescio quem putat, quod litteras Graecas non Athenis, sed Lilybaei, Latinas non Romae, sed in Sicilia didicerit, quod uidelicet unaquaeque prouincia habeat aliquid proprium, quod alia aeque habere non possit, cur nos putamus absque Athenis nostris quemquam ad studiorum fastigium peruenisse? Nec hoc dicimus, quo rennuamus regnum dei intra nos esse et sanctos uiros etiam in ceteris esse regionibus, sed quo hoc adseramus uel maxime, eos, qui in t
Abbreviated transcription (Latin):
magnȩ quȩ uocatur sp̃aliter sodoma¬
⁊ egẏptus ubi & dñs eoꝵ crucifixus ẽ. Si
enĩ ais ciuitas magna inqua crucifixus
ẽ dñs spiritalit̾ sodoma appellatur egyp
trariam. ⁊ maxime unũ adu̾sum se
non discrepare librũ. & ut plus adici¬
amiꝰ eundẽ eiusdẽ libri locũ. In apoca¬
lipsi quippe de qua nc̃ testimoniũ ꝓtu¬
listi. ante decem circiter uersiculos scͥ¬
bitur. Surge & metire templũ di ⁊ alta¬
re ⁊ adorantes in eo. Atrium autẽ qđ ẽ¬
foris templũ. eice foras ⁊ ne metiaris eũ
qm̃ datum ẽ gentib ⁊ ciuitatẽ scãm

Expanded text:
magnae, quae uocatur spiritaliter Sodoma et Amagnae, quae uocatur spiritaliter Sodoma et Aegyptus, ubi et dominus eorum crucifixus est? si enim\', ais, \'ciuitas magna, in qua crucifixus est dominus, spiritaliter Sodoma appellatur et Aetrariam et maxime unum aduersum se non discrepare librum et, ut plus adiciamus, eundem locum eiusdem libri. in Apocalypsi quippe, de qua nunc testimonium protulisti, ante decem circiter uersiculos scribitur: surge et metire templum dei et altare et adorantes in eo. atrium autem, quod estforis templum, eice foras et ne metiaris eum, quoniam datum est gentibus et ciuitatem sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
men pͥma fronte cognoscito. non loci
s hominũ fuisse peccatum. uerũ quia
interfectio popłi. captiuitaꝰ ciuitatis ẽ.
ꝓpea urbẽ deletam ut ppłs pumretur.
ideo templũ subrutũ. ut typice hostie
tollerentur. Cȩterũ quantũ ad locum
ꝑtinet ꝑ ꝓfectus tempoꝵ multo nc̃ an¬
gustior est. quã ante fuit. Ueneraban¬
tur quonda iuidei scã scõꝵ. quia ibie¬
rant cherubin ⁊ ꝓpiciatoriũ & archa te¬
stam̃ti & manna & uirga aaron ⁊ alta¬
re aureũ. Nonne tibi uenerabiliꝰ ui¬
detur sepulchrũ dñi. qđ quotienscũq
ingredim᷑ totiens iacere in sindone cer¬
nimꝰ saluatorem: & paululũ ibidem
cõmorantes rursum uidemꝰ angłm¬
sedere ad pedes eiꝰ & ad caput sudariũ
con uolutũ cuius sepulchri grã multo
re dñi locus eẽt ab homine honorandꝰ
ioħis.⁊ occidet illos. haud dubiũ qͥn
ꝓpħas bestia quȩ ascendet ex abysso.:
corꝑa eoꝵ iacebunt in plateis ciuitatiꝰ

Expanded text:
men prima fronte cognoscito, non loci, men prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum, uerum, quia interfectio populi captiuitas ciuitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur, ideo templum subrutum, ut typicae hostiae tollerentur. ceterum, quantum ad locum pertinet, per profectus temporum multo nunc augustior est, quam ante fuit. uenerabantur quondam Iudaei sancta sanctorum, quia ibi erant cherubin et propitiatorium et arca testamenti et manna et uirga Aaron et altare aureum: nonne tibi uenerabilius uidetur sepulchrum domini? quod quotienscumque ingredimur, totiens -iacere in sindone cernimus saluatorem et paululum ibidem commorantes rursum uidemus angsedere ad pedes ejus, et ad caput sudarium convolutum. Cujus sepulcri gloriam, multo rae Domini locus esset ab omnibus honorandus. 6. us: et occidet illos — haud dubium quin prophetas — bestia, quae ascendit ex abysso. et corpora eorum in plateis ciuitatis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noluisti. ecce clunattetur uob domꝰ ur̃a
deserta. & pꝰquã uelum templi scissumẽ
⁊ cucumdata ab exercitu ierłm ⁊ dͥnĩco
cruore uiolata. tc̃ abea etiam angłoꝵ p̃
iosephũ qui u̾naculus scriptor ẽ iudeo¬
rum asscrere illo temꝑe quo crucifixus
est dñs ex aditis templi uirtutũ celestiũ
erupisse uocem dicentiũ. transmigͥmꝰ
ex his sedibꝰ. Ex quibꝰ aliis apparet u̾bi
abundauit grã. ibi suꝑabundasse pecca¬
tum. & postqm audierunt apłi euntes
docete om̃s gentes. ⁊ ipsi apli chrerun.
oportebat quide uob̃ primũ adnuncia¬
re uerbum. qm̃ autẽ noluistis. ecce tͣnsi¬
mꝰ adgentes: tc̃ om̃e sacramentũ uideȩ
antiquã dñi familiaritatẽ ꝑ apłos in
nationes fuisse tͣnslatam. Ualida qui¬
de questio ⁊ que possit etiam eos qui scͥp¬
turarũ aliquid attigerunt concutere.
s ꝑfacile soluitur. Nunqͣm enĩ eã fle¬
ret dñs corruentẽ nisidilig̾et: fleuit
& lazarũ quia amabat cum. Ꝙ hoc ta¬

Expanded text:
et noluisti. ecce dimittetur uobis domus uestra deserta et, postquam uelum templi scissum est et circumdata ab exercitu Hierusalem et dominico cruore uiolata, tunc ab ea etiam angelorum Iosephum, qui uernaculus scriptor est Iudaeorum, adserere illo tempore, quo crucifixus est dominus, ex adytis templi uirtutum caelestium erupisse uocem dicentium: \'transmigremus ex his sedibus\', ex quibus et aliis apparere, ubi abundauit gratia, ibi sutum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » : Et ipsi Apostoli dixerunt. oportebat quidem uobis primum adnuntiare uerbum; quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes, tunc omne sacramentum Iudaeae et antiquam dei familiaritatem per apostolos in nationes fuisse translatam. Ualida quidem quaestio et quae possit etiam eos, qui scripturarum aliquid adtigerunt, concutere, sed perfacile soluitur. numquam enim fleret eam dominus conruentem, nisi diligeret; fleuit et Lazarum, quia amabat illum. et hoc ta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipõꝵ scriit. si quidem ego teuenditorẽ
dolum ⁊ eulpam michi p̃stes. aoc̃o aut̃ ex
hac cã utiq erit p̃scͥrtas uerbis. ¶ xãp̃¬
R. q̃stõnũ scbit. Si tͥ rem inlpiciendamdedi.
⁊ dicas de perdidisse. ⁊t̃a demumi mͥ p̾̃scͥraᷤᷤ
uerbis acco̾ competit sũgnorem uͥ sit.
Nam si michi liq̃at aꝑ te eisse. finti ag̾e pos¬
sum. ł condic̾e̾. ł adexibendum tigere.
scõm hec. sicui inspiciendum dedi. siue ipiꝰ

Expanded text:
ius scripsit, si quidem ego te uenditor dolum et culpam mihi praestes. actio autem ex hac causa utique erit praescriptis uerbis. Pappiciendam dedi et dicas te perdidisse, ita demum mihi praescriptis uerbis actio competit, si ignorem ubi sit: nam si mihi liqueat apud te esse, furti agere possum uel condicere uel ad exhibendum agere. secundum haec, si cui inspiciendum dedi siue ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ accõem p̃seriptis u̾bis. tam boni
cã argenti. ꝙ illi ciphi fuũt. s
siut .ẜ. hos chiphos. łut eidera pon¬
dĩs argentum dares conuenit: di¬
cendu̾m est: rd̃¬

Expanded text:
per actionem praescriptis uerbis, tam boni tamen argenti, quam illi scyphi fuerunt: sed si ut uel hos scyphos uel ut eiusdem ponderis argentum dares, conuenit, dicendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis uerbis in factum accoẽm dari. p̃se¬
rtim cum illud qͦ: conuenisset. id ꝗã
pliꝰ p̾sttutũ ee̾t: quam exusuris re¬
sinee  mutua dedisset. ut totid̾ reciꝑeti
posse eum p̃scͥptis u̾b age̾. sicuti sep
sipenulas dedisset. ut timicam ao¬
ciꝑet nec ẽẽ ħ cõtrariũ. ꝙ siꝑerrorẽ

Expanded text:
tis verbis in factum actionem dari, praesertim cum illud quoque convenisset, ut quod amplius praestitum esset, quam ex usuris reservi vice mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis verbis agere, sicuti si paenulas dedisset, ut tunicas acciperet: nec
Abbreviated transcription (Latin):
ant si ⁊ sortemi ⁊ usurat sũmia elũ¬
toꝵ excessisset: id ꝙ ampliꝰ esset. ticiꝰ
semꝑino p̾staret. neq de ea re ulla
stipulato int̾poĩta ᷤ. est titiꝰ consule¬
bat io ꝙ ampieꝰ exusuris sempmiꝰ re¬
degisset. ꝗͣ tͥbutori noĩe p̾stitisset. qͣ
accõe ab ed conseqni posit᷑. R. pecu¬

Expanded text:
si et sortem et usuras summa tributorum excessisset, id quod amplius esset Titius Sempronio praestaret: neque de ea re ulla stipulatio interposita est. Titius consulebat, id quod amplius ex usuris Sempronius redegisset, quam tributorum nomine praestitisset, qua actione ab eo consequi possit. re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd u̾sus te exuendito a ccõ. ⁊ puto ueriꝰ
esse. p̾scriptis u̾bis agendum. Namint̃
nos ħ actum ut exꝑmentum gͣtuitum
accipes. non ut ⁊̃ certares. ¶ Item ap̃
meiam q̃ritur. Simulas tibi ded̾o.
ut experiaris ⁊ si placuissent enieres.
si displicuissent ut indies singłos ali¬
ꝗͥ prestares conuenit. dem̃ mule ab
agssorib fun̾it ablate. it̃ dies exꝑirã¬
tĩ quid expectandum utrum p̃enuim
an meroes: an meroes tm̃n. ⁊ ait mela
interesse. utrum empts iam erat cͣcta
an futura. ut sifacta. p̃tium pecat᷑ sifuta.
merces petatur. si non expͥrimit de acos¬
nib. puto aut̃ siquid ꝑfecta fuit ẽptior
compete ex nũdito aorõem. Si uͦnõdum
pfecta esset. accc̃entalem qͥlem adu̾sus
desultorem dam ¶ Si cum emerear¬
roliqit ⁊ cũ displicuissẽt tͥ. suo tuo refe¬
rendum dectisti. ⁊ sũ dolo malo dłpatua u¬
ꝑierit: nascularũ esse detrimentum:
diendum ꝑferendum ue. dedĩs p̃stare te

Expanded text:
aduersus te ex uendito actio. et puto uerius esse praescriptis uerbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares. Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid eet merces an merces tantum. et ait Mela interesse, utrum emptio iam erat contracta an futura, ut, si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex vendito actionem, si vero nondum perfecta esset, actionem talem qualem adversus desultorem dari. Si, cum emere arreliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimentum, diendum perferendumue dederis, praestare te
Abbreviated transcription (Latin):
erit gratuitum comodatum. uerum pͥ¬
scriptis urbis agendum at ¶Si cũ mͥ uesti¬
m̃ta uenderes: rogauo ut ea aput me
relinquas. ut ꝑiciorib ostendeni mox ħ
ꝑierĩt. inignt ᷤᷤ aut aliqui maiore. peri¬
cłm memłntme p̃statur̃ ex q̃ apparet:
utiq eustediam ad me ꝑtinere. ¶ Siaͥs
sp̃osionis cansa anulos accepit. neo rod¬
dit uictõi: p̃scriptis u̾bis accõ incũ com¬
petit. nec ał recipienda est Sabini opinio:
qui condici ⁊ furti agi ex hac cã putat.
n dñiũ uiccorhabuit. aget furti:̃ pla¬
ne si inhonesta ca spõsionis fuit.: suia¬
nuli dum taxat repetõ eriti.
d̾. Rs Si aput te pecuniani depo¬
sũm. ut dares ticio. si fugittiuũ meũ
reduxisset: nec dedĩs. qr non reduxit. si
pecuniam michinon reddas meliꝰ ÷ p̃¬
seͥptis u̾bis agere. nou enĩ ãbo peci¬
am egõ fugitiuariᷤᷤ deposuimꝰ. uꝙͣi ap̃
seqͥstrem sit depõttiuui:.

Expanded text:
a non fuit gratuitum commodatum, verum praescriptis verbis agendum est. Si, cum mihi vestimenta venderes, rogavero, ut ea apud me relinquas, ut peritioribus ostenderem, mox haec perierint vi ignis aut alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere. Si quis sponsionis causa anulos acceperit nec reddit victori, praescriptis verbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici et furti agi ex hac causa putat: neque dominium uictor habuit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio erit.. Si apud te pecuniam deposuerim, ut dares Titio, si fugitiuum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius et praescriptis uerbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitiuarius deposuimus, ut quasi apud sequestrem sit depositum.
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. re E Rogacti me ut nummos
mutuos tibi darem. ego cum non
haberemt dedit̾ rem uendendam. ut
p̾cio utereris. Si non uendidisti. aut uen¬
didisti quidem. pocunta auit noͣ accepaiũ
mutuam utilꝰ est ita age̾ ut labeo ait.
p̾scriptis ũbis q᷑ negotio qͦdam unteruoᷤᷤ
gesto ꝓprii contrrict᷑ꝰ ¶Sip̃dium ꝓte obli¬
rem prestares. nec facias : melesse di¬
co p̾scriptis u̾bis agi. nisi mĩces int̾uenit.
Ham si interuenit: de locato esse actio¬

Expanded text:
m. Rogasti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut uendidisti quidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, tutius est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis uerbis, quasi negogesto proprii contractus. Si praedium pro te oblirem praestares, nec facias, melius esse dico praescriptis verbis agi, nisi merces intervenit: nam si intervenit, ex locato esse actio
Abbreviated transcription (Latin):
tis u̾bis. nͥ quis in hac sp̃e de dolo acẽot¬
m compete dicat. ubi dolus aliquis ar
exeraissem. repleremr exemi. ⁊ nõ reple¬
o. qͥstum est ꝙͣ babeas acco̾em. s c̾tũ
e̾ cuilem accõem inc̃ti competẽ. si
aut̃ i entlidisti cretam: ex uendito
ages. ꝗ si post exoq̃ptõem crete imple¬
u̾o̾i ne patiaris me cretam collere.
tunt agam ad exibendum. quia mea¬
creta ficca esti cum uolumitate tua
exompti sir. ¶ꝑmisisti mͥ uͭ sere
rem in undo tuo. ut fruetꝰ tollere. si
uͨ pat̾is ne fructũ colłẽ. millam ciui
ł uiris accõem esse aristo ait. an in
factu̾ dori debeat deliberan posse s
erit de doloy¬

Expanded text:
is. nisi si quis et in hac specie de dolo actionem competere dicat, ubi dolus aliquis argexemissem, replerem: exemi nec repleo: quaesitum est, quam habeas actionem. sed certum est ciuilem actionem incerti competere: si autem uendidisti cretam, ex uendito age‹s›. quod si post exemptionem cretae repleuero nec patieris me cretam tollere t‹u›, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum uoluntate tua exempta sit. Permisirem in fundo tuo et fructus tollerem: sevi nec pateris me fructus tollere. nullam iuris civilis actionem esse Aristo ait: an in factum dari debeat, deliberari posse: sed erit de dolo
Abbreviated transcription (Latin):
uisgm. Sohhꝰ qui nouitt seruos fugt¬
tuios alicubi celari: indicare eos dm̃s
uͥ cclent̃. q̃res non facit eos fures. solit
usam: non timetꝰ condicco̾emi ꝗ si solut̃
qͥ dem nicħ̾ est s pact̾o intercessit ob in¬
di tium. hoc᷑ ut si indicasset app̃hensꝰ¬
q eẽt fugittiuꝰ. certum aliqͥd daretim
uideanꝰ anpossit age̾. ⁊ qͥd̾ conuent̾o is¬
ta non est mida. ut quis dicat accõem

Expanded text:
um. Solent, qui nouerunt seruos fugitiuos alicubi celari, indicare eos dominis ubi celentur: quae res non facit eos fures. solentusam, non timet condictionem. quod si solutum quidem nihil est, sed pactio intercessit ob indicium, hoc est ut, si indicasset adprehensusque esset fugitiuus, certum aliquid daretur, uideamus, an possit agere. et quidem conuentio ista non est nuda, ut quis dicat ex pacto
Abbreviated transcription (Latin):
Ganis.lis Sitibi pollienda. ł satci¬
enda uestim̃ta dedũm. siqͥdem gratis
hãc operam te suscipiente maudati
susceperis: neq ꝓtinꝰ aut data. aut
constituta sit merces s ec aĩo gestũ
negotium fuĩt. ut postea tm̃ merce¬
dis noĩe daretur. ꝯͣtum inter nos
statutau sit. p̃sac qiͣ de nouonegõ
in fc̃m dandum ẽẽ iudicuim. idẽ
p̃scriptis uerbis.

Expanded text:
ale. Si tibi polienda sarcien‹d›aue uestimenta dederim, si quidem gratis hanc operam te suscipiente, mandati nc operam susceperis neque protinus aut data aut constituta sit merces, sed eo animo negotium gestum fuerit, ut postea tantum mercedis nomine daretur, quantum inter non statutum sit, placet quasi de nouo negotio in factum dandum esse iudicium, id est praescriptis uerbis.
Abbreviated transcription (Latin):
sequi debeamꝰ. Contemplem᷑ facturam
adȩ. In adam enĩ exemplũ datũ ẽ ut ex
eo intelligatur qu iã formatũ corpꝰ accȩ¬
pit aĩam. ñ potuerat aĩam limo terrȩ
acdmiscere & sic formare corpꝰ. S ratio in¬
firmatur quia primũ oportebat domũ
cõpaginari. & sic habitatorẽ induci.A¬
nima certȩ quia sp̃c ẽ in sicco habitare
ñ potest ideo insanguine fertur. Cũ gͦ
corꝑis liniam̃ta compacta ñ fuerint:
ubi erit aĩa: An foras uagatur qͣndiu
ĩmittatur. cũ ratio tradat sic dari eã
ut aĩa in corpꝰ ñ ociosa uagetur: Sed
ex quo detur dicant qui aliud putant.
uiro cũ costa datã & aĩam. qͦd multis
rationib infirmari docuimꝰ. Unde
forte uideatur dari ex femina. maxi¬
me ꝑꝑsaluatorẽ quẽ scimꝰ sine cõple¬
xii carms de sp̃u scõ natum ex femina.
Qa si arbitrantur plus dant feminis.
Auctoritatẽ enĩ uiri mutant infemi.¬
nã. Cum enĩ tã corꝑis qͣm aĩe originẽ

Expanded text:
sequi debeamus. Contemplemur facturam sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae: in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intelligatur, quia jam formatum corpus accepit animam. Nam poterat Deus animam limo terrae admiscere, et sic formare corpus. Sed ratio infirmatur, quia primum oportebat domum compaginari, et sic habitatorem induci. Anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine fertur. Cum ergo corporis liniamenta compacta non fuerint, ubi erit anima? An foras vagatur, quamdiu immittatur, cum ratio tradat sic dari eam, ut anima in corpus non otiosa vagetur. Sed ex quo detur, dicant, qui aliud putant, viro cum costa datam et animam, quod multis rationibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina, maxime propter Salvatorem: quem scimus sine complexu carnis, de Spiritu sancto natum ex femina: quod si arbitrantur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri mutant in feminam. Cum enim tam corporis quam animae originem
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam hominis in eũ. Nec ysaias abhis
disentiens ait. Sic dic̃ dñs ds̃ qui fecit
te. & finxit te inutero. Si gͦ in ut̃o fui¬
gitur iam formato corꝑi tribuitur.
Cum enĩ omĩa mẽbra implet corꝑis.
figurata dr̃ in corꝑe. Ꝙ sicut aqua cũ
sit sine effigie missa tam̃ inuas figu.¬
rata uidetur. ita & anima cũ sit nat᷑a
incorꝑea. & simplex format᷑ incorpore
singła membra iuiuificans. Quod qͥdẽ
moyses manifestiꝰ tradidit dicens. Si qͥ
ꝑcusserit mulierẽ in ut̃o habentẽ &e ab¬
ortiuerit si formatũ fuerit. det aĩam ꝓ.
anima. si autẽ informatũ fuerit multe¬
tur pecunia. ut ꝓbaret ñ in eẽ aĩam ante
formã. Itaq su am formato corꝑi datur
nõ in conceptu corꝑis nascitur cũ semine
deriuata. Nam sicũ semine &e anima ex¬
istit ex anima. multȩ aĩȩ cotidie ꝑeunt.
cũ sem̃ fluxii quocda ñ ꝓficit natiuita
ti. S si prius respiciamꝰ. uidebimꝰ quid

Expanded text:
animam hominis in eum. nec Eseias ab his animam hominis in eum. nec Eseias ab his dissentiens ait: sic dicit dominus deus qui fecit te et finxit te in utero. si ergo in utero fingitur, iam formato corpori tribuitur. cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore et sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas figurata uidetur, ita et anima, cum sit natura incorporea et simplex, quasi formatur in corpus singula membra uiuificans. quod quidem Moyses manifestius tradidit dicens: si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortierit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. itaque si iam formato corpori datur, non in conceptu corporis nasciderivata: nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae quotidie pereunt: cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. IX. Sed si prius respiciamus, videbimus quid