comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio similis praecedenti¬
Vbi dicunt donatistae falsumesse iudicium constantini aurib:
Inter loquutio quod inter partes sententiam tulerit imp̃.
Ubi hoc legi desiderant donatistae
Inter loquutio hoc ipsum significari & ex rescripto prin¬
cipis superius recitato.
Ubi respondent catholici & lectum esse exrescripto diem
& iterum offerunt ut legatur.
prosecutio donatistarum lectodie nonesse consulem lectũ.
Catholicorum adista responsio & ut si derescripto dubi¬
tatur archiuorum inspiciatur auctoritas¬
indubium deuocari non posse
Ubi donatistae quaeruntur epis copale decretum superius
acatholicis cum consule esse prolatum & nunc imperato¬
ris epistula sine consule recitari.
UIIII Ubi catholici prouocant donatistas ut dicant falsum esse

Expanded text:
Interlocutio similis praecedeUbi dicunt Donatistae, falsum esse judicium Constantini auribus intimatum. 521. Interlocutio, quod inter partes sententiam tulerit Imperator. 522. Ubi hoc legi desiderant Donatistae. 523. Interlocutio, hoc ipsum significans, et ex rescripto Principis superius recitato. Ubi respondent Catholici, et lectum esse ex rescripto diem, et iterum offerunt ut legatur. 526. Prosecutio Donatistarum, lecto die non esse consulem lectum. 527. Catholicorum ad ista responsio, et ut si de rescripto dubitatur, archivorum inspiciatur auctoritasdubium revocari non posse. 529. Ubi Donatistae queruntur episcopale decretum superius a Catholicis cum consule esse prolatum, et nunc Imperatoris epistolam sine consule recitari. 530. Ubi Catholici provocant Donatistas, ut dicant falsam es
Abbreviated transcription (Latin):
militiadis quod adhuc ep̃s non fuisset hinc autẽ militiadẽ
fuisse pollutum quod traditorem stratonem innumero¬
habuit diaconorum.
Interloquutio pronuntians partes agere debere
tuisse nec abhorrere a consuetudine ut duo uno
nomine censeantur militiadem uero reumesse
nonposse nisitracditionem stratonis scisse doceatur.
Interloquutio inter epõs nihil suspicionibus actitandum
& debere constantini ludicium secitari.
Recitatio iudicii constantini quo apudse quoque caecilianũ
fuisse purgatum post arelatłinsem concilium significat imp̃
Inter loquutio quaeadmonet donatistas utrum contrahec
habeant aliquid recitandum.

Expanded text:
Miltiadis quod adhuc episcopus non fuisset: hinc autem Miltiadem Miltiadis quod adhuc episcopus non fuisset: hinc autem Miltiadem fuisse pollutum, quod traditorem Stratonem in numerohabuit diaconorum. 513. Interlocutio pronuntians, partes agere debere tuisse, nec abhorrere a consuetudine, ut duo uno nomine censeantur, Miltiadem vero reum esse non posse, nisi traditionem Stratonis scisse doceatur. 515. Interlocutio inter episcopos nihil suspicionibus actitandum, et debere Constantini judicium recitari. 516. Recitatio judicii Constantini, quo apud se quoque Caecilianum fuisse purgatum post Arelatense Concilium, significat Imperator. 517. Interlocutio quae admonet Donatistas, utrum contra haec habeant aliquid recitandum.
Abbreviated transcription (Latin):
in primis gestis diaconus fuerit nominatus.
Obidonatistae ex hocillud inter praetari uolunt ibidiaconũ
significatum quod isdemgestis hortator superstitionis
fuerit nominatus.¬
potuisse ut alter fuerit straton superstitionis hortator
Donatistarum contra ista contentio
Inter loquutio quaedicitur ut raq gesta isdemtemporib:
facta & debuisse stratonem eodem hortatoris nomine
& rubique signari
Item inter loquutio quaerequirit apertum crimen & mani¬
festam dampnationem militia dis esse promendam.
Prosecutio donatistarum eundem stroctonemesse qui
primo tradidit postea res suscepit eclesiae nec obesse
ueritati quod ibihortator superstitionis est dictus quia
gentiles dia conum dicere noluerunt tunc demilitia de
oportere iudi cari stratonis consortio maculatum.
Inter loquutio probari oportere quodidem straton
etiam tunc amilitiade directussit quando dicitꝰ tradidisse
Donatistarum prosequutio ideo ibi nonteneri uocabulũ

Expanded text:
in primis gestis diaconus fuerit nominatus. 505. Ubi Donatistae ex hoc illud interpretari volunt ibi diaconum significatum quod iisdem gestis hortator susperstitionis fuerit nominatus.potuisse ut alter fuerit Straton superstitionis hortator. 507. Donatistarum contra ista contentio. 508. Interlocutio qua dicitur utraque gesta iisdem temporibus facta, et debuisse Stratonem eodem hortatoris nomine utrobique signari. 509. Item interlocutio quae requirit apertum crimen et manifestam damnationem Miltiadis esse promendam. 510 Prosecutio Donatistarum, eumdem Stratonem esse qui primo tradidit, postea res suscepit Ecclesiae; nec obesse veritati, quod ibi hortator superstitionis est dictus, quia gentiles diabolum dicere noluerunt: tunc de Miltiade oportere judicari Stratonis consortio maculato. 511. Interlocutio, probari oportere quod idem Straton etiam tunc a Miltiade directus sit, quando dicitur tradidisseDonatistarum prosecutio, ideo ibi non teneri vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
Vbidicunt donatistae ideose non posse praestare patientiã.
quod aliter uolunt legem interpretarȩ catholici.
Inter loquutio quaepatientiam dicit esse prebendam. qm̃to¬
tus epistulae tenora catholicis patienter auditus est¬
prosecutio catholicorum. quaideo scribi uniuersa testantur
ut siquid in obliuionem uenerit de tabulis repetatur. & ubi
dicunt & in malo & in bono mundum scripturarum testimo
nus nominatum.
Inter loquutio quaescriptum esse praecipit perstrepere

Expanded text:
Ubi dicunt Donatistae, ideo se non posse praestare patientiam, Ubi dicunt Donatistae, ideo se non posse praestare patientiam, quod aliter volunt legem interpretari Catholici. 271. Interlocutio quae patientiam dicit esse praebendam, quoniam totius epistolae tenor a Catholicis patienter auditus estProsecutio Catholicorum qua ideo scribi universa testantur, ut si quid in oblivionem venerit, de tabulis repetatur: et ubi dicunt, et in malo et in bono, mundum scripturarum testimoniis nominatum. IQUA DESUNT. 273. Interlocutio quae scriptum esse praecipit, perstrepere
Abbreviated transcription (Latin):
lubet respondere catholicos.
Prosecutio dã natistarum. quapetunt ut testimonia sua testi¬
moniis reuincatur
Vbi acatholicis aduersus donatistarum epistulam respondetur.
Vbi uolunt interrumpere donatistae. negantes aream inscrip¬
turis esse nominatam.
Item ubi asserunt donatistae . deoccultis non euidentib reis
euangelium praecepisse. ut eorum permixtio toleretur.
Vbicatholici postulant. ut sibi patientia non negetur. quam
ipsi recitatae donatistarum epistulae praebuerunt
Prosecutio catholicorum ubi inter cȩtera desuperioribus repe¬
tita. & illud infertur. mundi nomine ecclesiãe contineri :neri
Donatistarum contra ista contentio. mundi nomine ȩccł nonte
re patientiam. quorum epistulae ilico respondetur. Nullo
dilationis spatio postulato. quomodo ipsi petierunt cum catho¬
licorum uellent respondere mandato¬
Ubi donatistae respondent. ipsum sibi obstrepere qui longa
tum. remoueatur epistula. aut patientiam prebeant:
aut respondeatur epistulae.

Expanded text:
jubet respondere Catholicos. 260. Prosecutio Donatistarum qua petunt, ut testimonia sua testimoniis revincantur. 261. Ubi a Catholicis adversus Donatistarum epistolam respondetur. 262. Ubi volunt interrumpere Donatistae negantes aream in scripturis esse nominatam. 263 Item ubi asserunt Donatistae, de occultis non evidentibus reis Evangelium praecepisse, ut eorum permixtio toleretur. 264. Ubi Catholici postulant ut sibi patientia non negetur, quam ipsi recitatae Donatistarum epistolae praebuerunt. 265. Prosecutio Catholicorum, ubi inter caetera de superioribus repetita, et illud infertur, mundi nomine Ecclesiam contineri. 266. Donatistarum contra ista contentio, mundi nomine Ecclesiam nore patientiam, quorum epistolae illico respondetur, nullo dilationis spatio postulato quomodo ipsi petierunt Catholicorum vellent respondere mandatUbi Donatistae respondent, ipsum sibi obstrepere qui longa tum, removeatur epistola, aut patientiam praebeant, aut respondeatur epistolae. 270.
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi adonatistarum ep̃o recitatur epistula quam miserunt
ad iudicem donatistae. quae testimoniis referta legalib
illa omnia testimonia quasi contrariis nitatur exclude¬
re. quae inmandato suo catholici posuerunt.

Expanded text:
Ubi a Donatistarum Episcopo recitatur Epistola quam miserunt Ubi a Donatistarum Episcopo recitatur Epistola quam miserunt ad judicem Donatistae, quae testimoniis referta legalibus illa omnia testimonia quasi contrariis nitatur excludere, quae in mandato suo Catholici posuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
causam quaestio personarum.
Prosecutio donatistarum. quadicunt uitus sacerdotum ȩcde¬
mandato postea conceperunt.
Inter loquutio ubidicit tuncdemum quod ad onatistis offertur
posse recitari siuelint apublicarum discussione chartarũ
discedere cognitorem.
Vbi petunt donatistae quod offerunt interim recitari & ab
paenitus concipi. a quibus mandato semel effecto negotium
omne transierat.
Vbi asserunt donatistae. legali bus testimoniis uelle se
a catholicis prolata inmandato suo legalia testimonia refu¬
tare & rogant ut sua audiatur epistula.
Inter loquutio quae concedit ut recitetur. quod secundum
lus publicum non recte conceptum est. & hoc ipsũd quod in¬
dulget enumerat. nelus iudice uideatur omissum.
Exceptore recitante. dicunt donatistae sensus epistulȩ
nonbene distingui.
Ubi catholici concedunt ipsos legere donatistas. cum ipsis
catholicis ut legerent insuperioribus denegarent.
Inter loquutio. quaedicit nihil inter esse quis legat

Expanded text:
causam quaestio personarum. 249. Prosecutio Donatistarum qua dicunt vitiis sacerdotum Ecclemandato posita compererunt. 250. Interlocutio ubi dicit tunc demum quod a Donatistis 239 offertur posse recitari, si velint a publicarum discussione chartarum discedere cognitorem. bi petunt Donatistae quod offerunt interim recitari et abpenitus concipi, a quibus mandato semel effecto negotium omne transierat.Ubi asserunt Donatistae legalibus testimoniis velle se a Catholicis prolata in mandato suo legalia quid tare, et rogant ut sua audiatur Epistola. 254. Interlocutio quae concedit ut recitetur quod secundum jus publicum non recte conceptum est: et hoc ipsum quod indulget, enumerat, ne jus a judice videatur omissum. 255. Exceptore recitante, dicent Donatistae sensus epistolae non bene distingui. 256. Ubi Catholici concedunt ipsos legere Donatistas, cum ipsi Catholicis, ut legerent, in superioribus denegarent. 257. Interlocutio quae dicit nihil interesse quis legat. 258.
Abbreviated transcription (Latin):
per secutionis tempore collecta fieri non solere¬
eotempore congregari quo martyres ineculeo dependebat
Inter loquutio catholicorum repetens adista responsum.
IVbi catholici respondent &iam tempore persecutionis tan¬
tum fuisse xp̃ianorum diligentiam ut incar ceribus bapti¬
gati martyres fuerint collecta plebis facta exgestorum
posse recitatione clarescere.
Inter loquutio gesta praecipiens recitari.
Vbi donatistae dicunt haecipsa segesta nuper obtulis se
recitanda quaenunc a catholicis proferuntur.nentur¬

Expanded text:
persecutionis tempore collectas fieri non solepersecutionis tempore collectas fieri non soletempore congregari, quo Martyres in equuleo dependebant. 444. Interlocutio Catholicorum repetens ad ista responsum. 445. Ubi Catholici respondent etiam tempore persecutionis tantam fuisse Christianorum diligentiam, ut in carceribus baptizati Martyres fecerint collectas plebis, factas ex gestorum posse recitatione clarescere. 446. Interlocutio, gesta praecipiens recitari. 447. Ubi Donatistae dicunt, haec ipsa se gesta nuper obtulisse recitanda quae nunc a Catholicis proferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uel hinc falsumesse quod aliis non est temporibus factum
uel quodimperatorem In propinquis regionibus positum
nemo illic auderet congregare concilium.
Ubi catholici dicunt paruum episcoporum numerum fa¬
cile tunc colligi potuisse
Donatistarum ad ista responsio.
Vbicatholici contestantur non permitti suos exire quos
ad gesta miserant perferenda demartyribus incollecta
se fuisse fatentibus.
Vbiultro gesta martyrum donatistae offerunt recitanda.
Inter loquutio praecipiens eadem recitari.
ut etiam decreti consul & dies cumeorundem gestorũ
Inter loquutio quae inter decretigestorum quae tempora
aliquantum intersit inquirit.
Ubi id dequotemporis inter uallo aliter acatholicis re¬
nuntiatum fuerat tolli de tabulis prohibent donatistȩ
Vbi hoc ipsum catholici excusant & remanere patiun¬
tur intabulis.
Ubi dehoc falsi notant catholicos donatistae
Catholicorum responsio quaasserunt falsum illud dici
non posse decretum nisi probauerint donatistae

Expanded text:
el hinc falsum esse, quod illis non est temporibus factum, vel quod Imperatore in propinquis regionibus posito nemo illic auderet congregare Concilium. 431. Ubi Catholici dicunt, parvum Episcoporum numerum facile tunc colligi potuisse. 432. Donatistarum ad ista responsio. 433. Ubi Catholici contestantur non permitti suos exire quos ad gesta miserant perferenda de Martyribus in collecta se fuisse fatentibus. 434. Ubi ultro gesta Martyrum Donatistae offerunt recitanda. 435. Interlocutio praecipiens eamdem recitari. ut etiam decreti consul et dies cum eorumdem gestorum 437. Interlocutio quae inter decreti gestorumque tempora quantum intersit, inquirit.  temporis intervallo aliter a Catholicis renuntiatum fuerat, tolli de tabulis prohibent Donatistae. 440. Ubi hoc ipsum Catholici excusant, et remanere patiuntur in tabulis. 441. Ubi de hoc falsi notant Catholicos Donatistae. 442. Catholicorum responsio, qua asserunt falsum illud dici non posse decretum, nisi probaverint Donatistae
Abbreviated transcription (Latin):
il nter loquutio quaedefinit exrecitatione gestorum
collecta plebis persecutionis tempore celebrata.¬
decreti istius facere debere lacturam quia non potuit
tunc epis copale concilium congregari.
Inter loquutio quaedefinit duodecim epos inunam do¬
mum tunc colligi potuisse quando collecta plebis
publice fieri potuerunt
Prosecutio donatistarum qua adhuc decreti falsitate
contendunt & ipsius decreti sententias & uerba discu¬
tiunt & caecilianum contra damnatores suos illo se decre¬
to dicunt sefendere potuisse si constar& tunc factũ
hoc fuisse decretum.
Inter loquutio contra donatistarum prosecutionem
quaedicit duodecim epos & congregari tunc & latere¬

Expanded text:
Interlocutio quae definit ex recitatione gestorum collectas plebis persecutionis tempore celebratadecreti istius facere debere jacturam, quia non potuit tunc episcopale Concilium congregari. 243 452. Interlocutio quae definit, duodecim Episcopos in unam domum tunc colligi potuisse, quando collectae plebis publice fieri potuerunt. 453. Prosecutio Donatistarum, qua adhuc de decreti falsitate contendunt, et ipsius decretis sententias et verba discutiunt, et Caecilianum contra damnatores suos illo se decreto dicunt defendere potuisse, si constaret tunc factum hoc fuisse decretum. 462. Interlocutio contra Donatistarum prosecutionem, quae dicit duodecim episcopos et congregari 451. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi catholici dicunt nonesse donatistarum episcopum in eoloco
unde esse dicebatur quirecitatus respondit & ad hoc
responsio donatistarum & inter loquutio cognitoris
Vbi donatistae mandatum suum uolunt constare.
Inter loquutio adsupradicta & recitatio nominum
Pro sequutiones ut nierumq partium & interlo quutiones demortuo
quem dixerunt donatistae initinere defecisse.

Expanded text:
 Donatistis. 204. Ubi Catholici dicunt non esse Donatistarum episcopum in eo loco  Donatistis. 204. Ubi Catholici dicunt non esse Donatistarum episcopum in eo loco unde esse dicebatur; qui recitatus respondit, et ad hoc responsio Donatistarum, et interlocutio cognitoris. 205. Ubi Donatistae mandatum suum vorlocutio ad supradicta, et recitatio nominum. Prosecutiones utrarumque partium et interlocutiones de mortuo quem dixerunt Donatistae in itinere defecisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio inde
Etcatholicorum inde responsio & sequitur nominum recitatio¬
ubimulta mala incatholicos comine moraentur . & ad haec responsio
donatistarum.
Iuter loquutio hocsibi non esse mandatum.
Responsio catholicorum contrac negationem donatistarum
Vbi dicunt donatistae iniuriam sibi fieri.
Inter loquutio contra supradicta.
In quisitio catholicorum deabsente proquo alius suscripsit.
Responsio donatistarũ deeo
Inter loquutio inde.
Responsio catholicorum unde supra & sequitur recitatio numeri
Responsio donatistarum de ep̃o rebaptizat& sequitur nominũ pecitago
Responsio donatistarum deep̃o rebaptizato & rebaptizante.
Vbi quaerit cognitor deabsente felice sum mense propter
falsitatem suscriptionis.
Responsio donatistarum derebaptizato & in adulterio depre¬
henso & recitatio nominum.
Depres bytero catholico interuentore ubi epp̃ haberent
donatistae & nominum recitatio.

Expanded text:
Interlocutio inde. 187. Et Catholicorum inde responsio: et sequitur nominum recitatioUbi multa mala in Catholicos commemorantur, et ad haec responsio Donatistarum. 190. Interlocutio, hoc sibi non esse mandatum. 191. Responsio Catholicorum contra negationem Donatistarum. 192. Ubi dicunt Donatistae injuriam sibi fieri. 193. Interlocutio contra supradicta. 194. Inquisitio Catholicorum de absente pro quo alius subscripsit. 195. Responsio Donatistarum de eo. 196. Interlocutio inde. 197. Responsio Catholicorum unde supra, et sequitur recitatio nominum. 198. Responsio Donatistarum de episcopo rebaptizato. Sequitur nominum recitatio. 199. Responsio Donatistarum de episcopo rebaptizato et rebaptizante. 200. Ubi quaerit cognitor de absente Felice Summense propter falsitatem subscriptionis. 201. Responsio Donatistarum de rebaptizato et in adulterio deprehenso, et recitatio nominum. 202. De presbytero Catholico interventore ubi episcopum haberent Donatistae, et nominum recitatio.
Abbreviated transcription (Latin):
ecd cathol.d atque his criminationibus fallere corda simpliciũ. r¬
dequorum salute satagimus: his nos per moti. conuenimus eos. ut
nobiscum conferrent . & quod intendunt utrum probare possent
In ecclesiam cui intłindunt ostenderent: quam conuentionem
nostram qm̃ recusauerant. cum autem nuper In comitatõ uenis¬
sent quidam illorum apud acta &iam praefectoria dixerunt
audiri seuelledis cuti uelleam plectentes nos. aliquando eorum
deconlationem consensum petendum ab imperatore credidimus.
ut conlatio adhocfier&. ut ea crimina quaesolent dicere in uni¬
uersam ecclesiam aut probarent ut ueritas appar&. aut non pro¬
barent. aut nihilominus ueritas apparer&: haec crimina siuolunt
aut possunt ostendere. proferantur & demonstrentur: si autem
non possunt aut nolunt. lam tuae sublimitatis est dere tota sicut
ratio ipsa indicat iudicare: & aliamanu: recog̾¬

Expanded text:
tinctam; atque his criminationibus fallere corda simplicium, de quorum salute satagimus. His nos permoti, convenimus eos, ut nobiscum conferrent, et quod intendunt, utrum probare possent in Ecclesiam cui intendunt, ostenderent. Quam conventionem nostram quoniam recusaverant, cum nuper in Comitatum venissent quidam illorum, apud acta etiam praefectoria dixerunt audiri se velle et discuti velle; amplectentes nos aliquando eorum de Collatione consensum, petendum ab Imperatore credidimus, ut Collatio ad hoc fieret, ut ea crimina quae solent dicere in universam Ecclesiam, aut probarent, ut veritas appareret, aut non probarent, ut nihilominus veritas appareret. Haec crimina, si volunt aut possunt ostendere, proferantur et demonstrentur. Si autem non possunt, aut nolunt; jam tuae Sublimitatis est de re tota, sicut ratio ipsa indicat, judicare. Et po
Abbreviated transcription (Latin):
Donatistarum ad ista contentio.
Vbi exceptores & notarii suggerunt. impletis codicib: sedebere
discedere & alios subrogari.
inter loquutio id fieri oportere praecipiens.
Prosecutio catholicorum. quae prolatae ad onatistis epistulae
plena ad sertione respondent.

Expanded text:
Donatistarum ad ista contentio. bi exceptores et notarii suggerunt, impletis codicibus se debere discedere, et alios subrogari. Interlocutio id fieri oportere praecipiens. Prosecutio Catholicorum qua prolatae a Donatistis epistolae plena adsertione respondent.
Abbreviated transcription (Latin):
Catholicorum ad ista responsio.
Iterum donatistarum contentio. delegatorum discutienda per
Contestatio donatistarum quod moras catholici innectant
Inter locutio quod dehis personis nihil quaeri uoluit imperator.
lterum donatistarum contentio delegatis.
inter loquutio ut dicant donatistae si ex presentib: catholicis

Expanded text:
Catholicorum ad ista responsio. Iterum Donatistarum contentio de legatorum discutienda persona. 63. Contestatio Donatistarum, quod moras Catholici innectant Interlocutio, quod de his personis nihil quaeri voluit Imperator. 65. Iterum Donatistarum contentio de legatis. 66. Interlocutio, ut dicant Donatistae, si
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine eius paenitentiam & remissionem peccatorum per
omnes gentes. incipientibus ab hierusalem: coepit ista praedi
catio abhierusalem. indese ab inlustrissimo exordio diffudit¬
eclesia. diffundens ecclesiam quam tenemus: primo peruicina
deinde perlonginquam &iam ina fricamuenit: In hanc oculos
a peruimus. hanc in diuinis eloquiis & testimoniis sicut ipsum
tre. ab hac ecclesia matre . Nullius me hominis crimina. Nullius

Expanded text:
in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum in in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Hiercatio ab Jerusalem: inde se ab illustrissimo exordio diffudit, diffundens Ecclesiam quam tenemus, primo per vicina, deinde per longinqua, etiam in Africam venit. In hanc oculos aperimus, hanc in divinis eloquiis et testimoniis, sicut ipsum tre, ab hac Ecclesia matre, nullius me hominis crimina, nullius
Abbreviated transcription (Latin):
caeciliani causa uel collegarum eius solent ipsi ecclesiae catholicȩ
obicere. uelut sine contro uersia loquar. ipsi ecclesiae quamte¬
nemus: pro inde ut uideo magnum uolunt ad ferre conpendium:
si hanc causam non obiciunt ecclesiae quam tenemus. dicant
quid ei obiciant: sienimnihil. quare separamur : sialiquid praeter
causam caeciliani. id ipsum offerant. id ostendant: & almanꝰ. recogꝰ¬
PETILIANUS EPIS COPUSD
tuquis es. filius es caeciliani annon: tenet tecrimen caeciliani.
unde coepisti quem habes patremꝰ alioquin si patrem tuum dam¬
naueris. hereticum teesse profiteris. qui nec originem uis habere
In ecclesia sumus in qua caecilianus episcopatum gessit. &diem
obiit: eius nomen ad altare recitamus. eius memoriae communi¬
camus tam quam memoriae fratris. non tam quam patris aut
matris: quaeris autemame unde communio mea sumat exordiũ.
dñs ipsexp̃s ad serit ex ordium communionis meaedicens. opor¬
tebat xp̃mpati & resurge amortuis tertiodie . & praedicari

Expanded text:
Caeciliani causam vel collegarum ejus solent ipsi Ecclesiae catholicae objicere, vel, ut sine controversia loquar, ipsi Ecclesiae quam tenemus. Proinde, ut video, magnum volunt afferre compendium: si hanc causam non objiciunt Ecclesiae quam tenemus, dicant quid ei objiciant. Si enim nihil, quare separamur? Si aliquid praeter causam Caeciliani, idipsum offerant, id ostendant. Petilianus episcopus dixit: Tu quis es? Filius es Caeciliani, an non? Tenet te crimen Caeciliani, Unde coepisti? Quem habes patrem? Alioquin si patrem tuum damnaveris, haereticum te esse profiteris, qui nec originem vis habere, In Ecclesia sumus, in qua Caecilianus episcopatum gessit et diem obiit. Ejus nomen ad altare recitamus, ejus memoriae communicamus, tanquam memoriae fratris, non tanquam patris aut matris. Quaeris autem a me unde communio mea sumat exordium. Dominus ipse Christus asserit exordium communionis meae, dicens: Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari
Abbreviated transcription (Latin):
eccedico. quotiens uoluerint. dicocaecilianus nones pater meus.
quia audio dnm̃ meum dicentem: neuobis patrem dicatis interra
unus est pater uesterds̃: dico caecilianum fratrem. bonum fratrẽ
sibonus. malum fratrem simalus est qm̃ propter communia
sacrarmenta fratermeus est: si autem iudicium deillomeum uis
audire &iam innocentem credoappetitum falsis criminationib:
existimo sedtam quam homo dehomine existimans. nontam quã
certum aliquid credens: tusiobicis ecdesiae crimina caeciliani.
ad sisto defendo tam quam fratris. ostendens non pertinere ad
ecclesim. nec ad eius causam. necei prae iudicare. & sic demonstro
nihilte obicere ecdesiae catholicae. &iam siuera fortasse quod
nullomodo poteris de monstrare sint crimina caeciliani: si autẽ
nec ipsa uero potueris demonstrare. &iamte ludice uides ubi
remanseris . & quid reiecta tandem animositate erroris eligere
debeas. ut nobiscumteneas ueritatem . nobiscum amplectaris

Expanded text:
Ecce dico, quoties voluerint dico: Caecilianus non est pater meus; quia audio Dominum meum dicentem, Ne vobis patrem dicatis in terra; unus est pater vester Deus. Dico Caecilianum fratrem, bonum fratrem, si bonus; malum fratrem, si malus est: quoniam propter communia Sacramenta frater meus est. Si autem judicium de illo meum vis audire, etiam innocentem credo, appetitum falsis criminationibus existimo: sed tanquam homo de homine existimans, non tanquam certum aliquid credens. Tu si objicis Ecclesiae crimina Caeciliani, assisto, defendo tanquam fratris, ostendens non pertinere ad Ecclesiam, nec ad ejus causam, nec ei praejudicare: et sic demonstro nihil te objicere Ecclesiae catholicae, etiamsi vera fortasse, quod nullo modo poteris demonstrare, sint crimina Caeciliani. Si autem nec ipsa vera potueris demonstrare, etiam te judice vides ubi remanseris, et quid rejecta tandem animositate erroris eligere debeas, ut nobiscum teneas veritatem, nobiscum amplectaris
Abbreviated transcription (Latin):
Optarem quidem tantae huius multitudinis scĩtatem. quae subunius
xp̃idĩ religione censetur. nulla a se dissensione selungi. sed quia id
quod dudum error antiquihostis inmisit. dm̃certumest uellenunc
corrigi. nediutius germana religio concertatione sua specta culum
gentibus faciat. licet supra meritum meum hoc cognoscam esse ludi¬
cium. ut inter eos uidear iudicare. a quibus me potius decuerat iudicari
tamen quia certum est. hanccausam spectantedõ & angelis testibus
agitandam. quae sub fidei caelestis examine uel probata praemiũ
afferat. uel laesa iudicium. ut tandem praesentium disceptationib
epis coporum manifestius ueritas elucescat. Imperialis primitus
sanctio recitetur. ut inquem modum atque formam sit suscipien¬
da cognitio ab omnibus possit aduerti. licet eam cunctis in notu¬

Expanded text:
Optarem quidem tantae hujus multitudinis sanctitatem, quae sub unius Christi Dei religione censetur, nulla a se dissensione sejungi. Sed quia id quod dudum error antiqui hostis immisit, Deum certum est velle nunc corrigi, ne diutius germana religio concertatione sua spectaculum Gentibus faciat, licet supra meritum meum hoc cognoscam esse judicium, ut inter eos videar judicare, a quibus me potius decuerat judicari; tamen quia certum est hanc causam spectante Deo et Angelis testibus agitandam, quae sub fidei coelestis examine vel probata praemium afferat vel laesa judicium, ut tandem praesentium disceptationibus episcoporum manifestius veritas elucescat, imperialis primitus sanctio recitetur, ut in quem modum atque formam sit suscipienda cognitio ab omnibus possit adverti, licet eam cunctis innotu
Abbreviated transcription (Latin):
Itdonatistae de eodem nomine.
Iterum catholici inde.
Interloquutio detrans marinis non sibi esse praeceptum.
ltem catholici inde.
Responsio donatistarum detroens marinis. & sequentiũ nominũ

Expanded text:
159. Et Donatistae de eodem nomine. 160. 159. Et Donatistae de eodem nomine. 160. Iterum Catholici inde. 161. Interlocutio de transmarinis non sibi esse praeceptum. 162. Item Catholici inde. Responsio Donatistarum de transmarinis, et sequentium nomin
Abbreviated transcription (Latin):
Obiectiones donatistarum & responsiones catholicorum
cum actores catholici recitarentur.
Obiectio donatistarum quodidem sint actores quimandatores.
Inter loquutio ad eamrem & recitatio suscriptionum contra
oblectionem donatistarum
Inter loquutio ad eam rem.
Inter loquutio contra oblecta uictoris ep̃i ippomendi arrit᷑
Vbi recusantes donatistae sessionem. iudicem laudant.
Iuter loquutio. ut soli remanerent actores.
Ubi mandatum offerunt donatistae.
Inter loquutio ut recitetur. & recitat officium
Inter loquutio ut suscriptionem recitet officium:
Ubi catholici petunt presentiam donatistarum.
Petitio catholicorum ut singuli accederent etiam donatistae.
Inter loquutio ad petitionem catholicorum.
Prosequutio catholicorum. ut professio parer& donatistarum.
Inter loquutio deeam rem.
Et catholici ad eam rem.
Recitatio nominum donatistarum.
Responsio catholicorum defelice ep̃o urbico donatistarum

Expanded text:
139. Objectiones Donatistarum et responsiones Catholicorum, 139. Objectiones Donatistarum et responsiones Catholicorum, cum actores Catholici recitarentur. 140. Objectio Donatistarum, quodInterlocutio ad eam rem, et recitatio subscriptionum contra objectionem Donatistarum. 142. Interlocutio ad eam rem. 143. Interlocutio contra objecta Victoris episcopi Hipponensium 145. Ubi recusantes Donatistae sessionem, judicem laudant. 146. Interlocutio ut soli remanerent actores. 147. Ubi mandatum offerunt Donatistae. 148. Interlocutio, ut recitetur. Et recitat officium. 149. Interlocutio, ut subscriptiones r Prosecutio Donatistarum Petitio Catholicorum, ut singuli accederent etiam Donatistae. 153. Interlocutio ad petitionem Catholicorum. 154. Prosecutio Catholicorum, ut professio pareret Donatistarum. 155. Interlocutio de ea re. 156. Et Catholici ad eam rem. 157. Recitatio nominum Donatistarum. 158. Responsio Catholicorum de Felice episcopo urbico Donatistarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Prosequutio de ipsis.
Inter loquutio & responsio deepiscopo zum mensi.¬
cognitoris ut fiat.
Inter loquutio depresentib . & recitatio de inuicem agnoscentibus.
Responsio donatistarum dedio cesibus.
It catholicorum ad eadem rem
Iterum donatistarum inde.
Inter loquutio quod non pertineat ad actionem pręsentem.
Responsio donatistarum inde
Iterum catholici inde.
Iterum donatistae inde.
Inter loquutio ut coeptus ordo teneatur
Responsio catholicorum de abeddeo diãc primiani
III Interloquutio de ipso.
CXXUIIII Responsio donatistarum de ep̃se cufretenocumde esset
Dealio ep̃se donatistarum. deadulterio damnato
Inter loquutio si fuit ibi catholica & respondent donatistȩ non.
CXXXII Demutatis exceptorib & custodib datis.
Recitatio sequentium nominum.
CXXXUI. Responsio catholicorum deunitate tagastensis ecclesiae.
CXXXUII E t responsio donatistarum adea
cXXXUIII Recitatio suscriptionum actorum

Expanded text:
Prosecutio de ipsis. 114. Interlocutio et responsio de episcopo Zummensi.cognitoris ut fiat. 116. Interlocutio de praesentibus, et recitatio de invicem agnoscentibus. 117. Responsio Donatistarum de dioecesibus. 118. Et Catholicorum ad eamdem rem. 119. Iterum Donatistarum inde. 120. Interlocutio, quod non pertineat ad actionem praesentem. Responsio Donatistarum inde. 124. Iterum Catholici inde. 125. Iterum Donatistae inde. 126. Interlocutio ut coResponsio Catholicorum de Habetdeo diacono Primiani. 128. Interlocutio de ipso. 129. Responsio Donatistarum de episcopo Cufrutensi cum deesset. 130. De alio episcopo Donatistarum, de adulterio damnato. 131. Interlocutio, si fuit ibi Catholica: et respondent Donatistae, Non. 132. De mutatis exceptoribus et custodibus datis. Recitatio sequentium nominum. 136. Responsio Catholicorum de unitate Tagastensis Ecclesiae. 137. Et responsio Donatistarum ad ea. 138. Recitatio subscriptionum actorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi interrogat cognitor. utrum & donatistae consentiant¬
Vbi suggeritur acatholicis. ut &donatistae mandent.acturis
Vbi cognitor quaerit apud quae acta.
Ubi respondent donatistae apud eum seuelle mandare. sed ei permit¬
tere quid iubeat
Vbiquaeritur adonatistis. quid eligant demandato catholicorũ
Ubi respondent donatistae ut mandatores potius cognoscantur.
Ubi iubetur ut fiat.
Recitatio & interloquutio de ipsis.

Expanded text:
bi interrogat cognitor, utrum et Donatistae consentiantUbi suggeritur a Catholicis, ut et Donatistae mandent. 115. UbUbi cognitor quaerit apud quae acta. 108. Ubi respondent Donatistae, apud eum se velle mandare, sed ei permittere quid jubeat. 109. Ubi quaeritur a Donatistis quid eligant de mandato Catholicorum. 110. Ubi respondent Donatistae, ut mandatores potius cognoscantur. 111. Ubi jubetur ut fiat. Recitatio et interlocutio de ipsis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos eam ecclesiam retinemus. quam in illis scripturis Inuenimus.
inquibus &iam cognouimus xp̃m scripturae quippe nostrȩ
quarum auctoritati utrique subdimur. xp̃m & eclesiam tam¬
quam scm̃ commendant conlugium. xp̃m sponsum. illam spon¬
sam: ubi illum cognoscimus ibi& illam inuenire debemus : si
ltaque nunc exortiessemus. & cogitaremus in africa cui
communioni xp̃i anorum sociari deberemus. procul dubio
eam tenere debuimus. quam inscripturis inueniremus. &
criminatroeses opiniones hominum repudiare. ad sola eloquia
diuina quaementiri nesciunt nos tenere hoc fecerunt xp̃iam
a fri. & appellantur & merito sunt catholici. ipsa sua commu¬
nione nomentestantes : catholon enim. secundum totum dicitur.
quiautem a toto separactus est. partemque defendit ab uniuer¬
so praecisam. non sibiu surpet hoc nomen. sed nobis cumteneant
GAUBENTI US EPISCOPUS D.

Expanded text:
Nos eam Ecclesiam retinemus, quam in illis Scripturis invenimus, in quibus etiam cognovimus Christum. Scripturae quippe nostrae, quarum auctoritati utrique subdimur, Christum et Ecclesiam tanquam sanctum commendant conjugium, Christum sponsum, illam sponsam. Ubi illum cognoscimus, ibi et illam invenire debemus. Si itaque nunc exorti essemus, et cogitaremus in Africa cui communioni Christianorum sociari deberemus, procul dubio eam tenere deberemus, quam in Scripturis inveniremus, et criminatrices opiniones hominum repudiare, ad sola eloquia divina, quae mentiri nesciunt, nos tenere. Hoc fecerunt Christiani Afri, et appellantur et merito sunt catholici, ipsa sua communione nomen testantes. Καθ' ὅλον enim, Secundum totum dicitur. Qui autem a toto separatus est, partemque defendit ab universo praecisam, non sibi usurpet hoc nomen, sed nobiscum teneat tius episcopus d
Abbreviated transcription (Latin):
sedut saluetur mundus peripsum. cumsciamus dnm̃ non saluare
mundus te non cognouit ergo dm̃ ecclesia nonagnouit. simun¬
dus ecclesia est. & iterum dixit. ut reus fiat totus mundusdõ. &ite¬
rum dixit. sidemundo essetis mundus quod suum ess& amasset.
sed nunc qm̃demundo nonestis propterea odit & persequitur uos
mundus. & iterum ipsi demundo sunt & mundus obaudit eis. &
iterum siquis dilexerit mundum non est caritas patris in illo. &¬

Expanded text:
sed ut salvetur mundus per ipsum : cum sciamus Dominum non salvare sed ut salvetur mundus per ipsum : cum sciamus Dominum non salvare Mundus te non cognovit . Ergo Deum Ecclesia non cognovit, si mundus Ecclesia est. Et iterum dixit: Ut reus fiat totus mundus Deo . Et iterum dixit: Si de mundo essetis, mundus quod suum esset amasset; sed nunc, quoniam de mundo non estis, propterea odit et persequitur vos mundus . Et iterum: Ipsi de mundo sunt, et mundus obaudit eis . Et iterum: Si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in illo
Abbreviated transcription (Latin):
deoccultis reis hocdixit euangelista non deeuidentibus quos
prosecutio nostra pro ipsorum epistula habeatur legicoepit
nullus a nobis relatus est strepitus nulla inter turbatio. nulla
interruptio permittar ut finiam quod coepi eloqui & sic
respondeat quare non nobis rependitur quod praerogauimus
ep̃sd. nos grauat cum sedicit esse patientem & non deb& dese
osi esses & tu patiens donec finiam quod prosequor. ergo ut di¬
cere coeperam diuina sunt testimonia dezizaniis & tritico
ea quae intellegere conati. uerum tamen deretibus aliquando
confessisunt quod malos & bonos habitura est ecclesia
sed eos dixerunt sacerdotibus esse in cognitos. & ideo Non praelu¬
dicare bonis qm̃ignorarentur ego autem possem qualibus cumq
facultatulaemeae ad sertionibus ostendere illum esse ueriorem
intellectum quod ecclesia habeat & bonos & malos zizania scilio&
& triticum mundum quae ipsum appellatum esse proecclesiae
nomine quando quidem dñs ipsedicit. nonut ludicem mundum

Expanded text:
e occultis reis hoc dixit Evangelista, non de evidentibus, quos Prosecutio nostra pro ipsorum epistola habeatur. Legi coepit, nullus a nobis relatus est strepitus, nulla interturbatio, nulla interruptio: permittat ut finiam quod coepi eloqui, et sic respondeat. Quare non rependitur nobis quod praerogavimus?: Nos gravat, cum se dicit esse patientem; et non debet de se si esses et tu patiens donec finiam quod prosequor! Ergo, ut dicere coeperam, divina sunt testimonia de zizaniis et tritico ea quae intelligere conati. Verumtamen de retibus aliquando confessi sunt, quod malos et bonos habitura est Ecclesia; sed eos dixerunt esse sacerdotibus incognitos, et ideo non praejudicare bonis, quoniam ignorarentur. Ego autem possem qualibuscumque facultatulae meae assertionibus ostendere illum esse veriorem intellectum, quod Ecclesia habeat et bonos et malos, zizania scilicet et triticum, mundumque ipsum appellatum esse pro Ecclesiae nomine; quandoquidem Dominus ipse dicit, Non ut judicet mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
UIIII Iussio ut recitetur.
X Prosequutio donatistarum contraid quod ab officio dicti sunt partis
XII Inter loquutio ut notaria recitetur & recitat officium.
XIII Inter loquutio desuscriptionibus gestorum.
XIIII Responsio catholicorum de consensu ipso.
XI Inter loquutio cognitoris de ipso placito.
XUI Responsio donatistarum recus antium supra scripta.
XUII Ubidicunt catholici illos non consentire edicto.
XUII E trespondent donatistae debasilicis non redditis.
XUIIIIINterrogatio cognitoris sicontenti essent fide gestorum.
Ubi petunt donatistae sibi edigesta & pp̃t hoc causa differri
Responsio catholicorum adhoc.
Interloquutio ad hoc.
un Iterocta petitio donatistarum dehoc.

Expanded text:
 Jussio ut recitetur. 10. Prosecutio Donatistarum contra id quod ab officio dicti sunt partis licorum ad ea. 12. Interlocutio ut notaria recitetur: et recitat officium. 13. Interlocutio de subscriptionibus gestorum. 14. Responsio Catholicorum de consensu ipso. 15. Interlocutio cognitoris de ipso placito. 16. Responsio Donatistarum recusantium supra scripta. 17. Ubi dicunt Catholici illos non consentire edicto. 18. Et respondent Donatistae de basilicis non redditis. 19. Interrogatio cognitoris, si contenti essent fide gestorum. 20. Ubi petunt Donatistae sibi edi gesta, et propter hoc causam differri. 21. Responsio Catholicorum ad hoc. 22. Interlocutio ad hoc. 23. Iterata petitio Donatistarum de hoc.
Abbreviated transcription (Latin):
uexatas acrata stuprata uirginitas proscripti diuites spoliati pau¬
peres ablataeba silicae atque acti in fugam profugi sacerdotes nos¬
tronunc tempore quanta commiserint nullus ignorat ep̃is in¬
gesserunt ex ilia xp̃ianis fugientibus praecipitia oppresserunt
populos praedati sunt lericos inuaserunt basilicas intulerunt
consentire nolentibus plagas postremo inunotantũ oppido ba¬
gaiensi eorum causa multorum xp̃ianorum sanguis effusus est¬
& nec sic satiati in hodiernum cessare contentisunt. unde quia
adhoc tantae inmanitatis eorum aceruissimos titulos descrip¬
turis diuinis quibus ista flagitia prohibentur super fluum sit
documenta subnectere. cumtalia nec mundanis legibus permit¬
tantur satis sit eorum nos errori respondisse & quae super fluo
responderunt diuinis testimonis eluisse. & alia manu dñs te
Incolomem conseruet. quod optamusr.

Expanded text:
vexata, sacrata stuprata virginitas, proscripti divites, spoliati pauvexata, sacrata stuprata virginitas, proscripti divites, spoliati pauperes, ablatae basilicae, atque acti in fugam profugi sacerdotes: nostro nunc tempore quanta commiserint nullus ignorat. Episcopis ingesserunt exsilia, Christianis fugientibus praecipitia: oppresserunt populos, praedati sunt clericos, invaserunt basilicas, intulerunt consentire nolentibus plagas, postremo in uno tantum oppido Bagaiensi eorum causa multorum Christianorum sanguis effusus est; et nec sic satiati in hodiernum cessare contenti sunt. Unde quia ad hoc tantae immanitatis eorum acerbissimos titulos de Scripturis divinis, quibus ista flagitia prohibentur, superfluum sit documenta subnectere, cum talia nec mundanis legibus permittantur; satis sit eorum nos errori respondisse, et quae superfluo responderunt divinis testimoniis eluisse. Et alia manu: Dominus te incolumem conservet; quod optamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliquibus nostrorum maximianistis fuisse persecutiones
inlatas cumutique longe aliudsit usurpata ecclesi astica & con¬
pauperum ciuiliter repetere uoluisse: Necullum ad communio¬
nem nostram nolentem inuitumque coegisse & aliud sit a perto
furore peruniuer sum populum xp̃ianum omniamala crudeli¬
ter exercere. quis enim nesciat istos traditores persecutoresq
nostros abipso exordio condemnatae traditionis conmenticiis
praecibus cunctis innostramnecem huius saeculi principibus suppli¬
casse atquead suam communionem contradĩ praeceptaminis &
proscriptionibus coartasse. namut omittamus quantus sanguis
xp̃ianus effusussit perleontium ursacium macarium paulum
taurinum romanum ceterosque ex secutores quos inscõrum
necem a principibus saeculi meruerunt. quando plurimi uene¬
rabiles sacerdotes occisi aluilnexilium relegati xp̃ianitas latae

Expanded text:
ab aliquibus nostrorum Maximianistis fuisse persecutiones ab aliquibus nostrorum Maximianistis fuisse persecutiones illatas? Cum utique longe aliud sit usurpata ecclesiastica et compauperum civiliter repetere voluisse, nec ullum ad communionem nostram nolentem invitumque coegisse; et aliud sit aperto furore per universum populum christianum omnia mala crudeliter exercere. Quis enim nesciat istos traditores persecutoresque nostros, ab ipso exordio condemnatae traditionis commentitiis precibus cunctis in nostram necem hujus saeculi principibus supplicasse, atque ad suam communionem contra Dei praecepta minis et proscriptionibus coarctasse? Nam ut omittamus quantus sanguis christianus effusus sit per Leontium, Ursacium, Macarium, Paulum, Taurinum, Romanum, caeterosque exsecutores, quos in sanctorum necem a principibus saeculi meruerunt, quando plurimi venerabiles sacerdotes occisi, alii in exsilium relegati, Christianitas late
Abbreviated transcription (Latin):
approbamus innumeris discedite ataber naculis hominum isto¬
rum durissimorum & netetigeritis ab omnibus quae sunt eis
nesimul pereatis & uos in omnibus peccatis eorum. Item esaias.
discedite discedite exite inde & inmundum nolite tangere. dis¬
cedite demedio eorum quifertis uasadnĩ. itemapostolus. uos enim
estis templum dĩ uiui. dicit enimipse qm̃ habitabo in eis & in eis
ambulabo &ero illorum ds̃ & ipsierunt mihi populus. propter
quod discedite de medio eorum & separamini & inmundum nete¬
tigeritis & ego recipiamuos. & ero uobis inpatre & uoseritis
mihi infilios & filias dicit dñs omnipotens. illud uero quale est
ut cum noseis obiciamus persecutiones & in manes crudelita¬
tes quibus ipsi & maiores eorum nos patresque nostros per
annos centum uelamplius sinecessatione adflixerint atque
uex auerint illi isto nonerubescant uti suffugio. quoddicant

Expanded text:
approbamus. In Numeris: Discedite a tabernaculis hominum istoapprobamus. In Numeris: Discedite a tabernaculis hominum istorum durissimorum, et ne tetigeritis ab omnibus quae sunt eis, ne simul pereatis et vos in omnibus peccatis eorum . Item Isaias: Discedite, discedite, exite inde, et immundum nolite tangere; discedite de medio eorum, qui fertis vasa Domini . Item Apostolus: Vos enim estis templum Dei vivi. Dicit enim ipse: Quoniam habitabo in eis, et in eis ambulabo, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus. Propter quod discedite de medio eorum, et separamini, et immundum ne tetigeritis; et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipotens . 9. Illud vero quale est, ut cum nos eis objiciamus persecutiones et immanes crudelitates, quibus ipsi et majores eorum nos patresque nostros per annos centum vel amplius sine cessatione afflixerint, atque vexaverint, illi isto non erubescant uti suffugio, quod dicant
Abbreviated transcription (Latin):
baptis mare probant possex p̃mre probare quod eum daemonia
confessa sunt. hoc loco non solum scõrum martyrum decretis in¬
sultant sed magis paratisunt daemoniorum qui a xp̃m confessi
sunt communionimisceri quod autem subtili breuitate Ita
dixerunt eum quiforis baptizatus fuerit suscipidebere. Non
ut quod est ad sit sedut quodinest prosit in utroqueseipsos circum¬
uenisse monstrantur. omnia en imhaec ut supradictum est scõ¬
rum martyrum sententiis euacuantur. undeenimfieri potest
siuna est ecclesia & in diuisus est xp̃s ut foris positus baptismum
consequatur. quod uero sibi a nobis obicidicunt manus cito nemi¬
ni in posueris neque communicaueris peccatis alienis & quasi
respondentes occurrunt moribus potius debere homines
quam corpore separari. adhoc non modo moribus sed &iam cor¬
poremalis debere disiungi multis ad modum testimoniis legalib

Expanded text:
Baptisma reprobant, posse Christum reprobare quod eum daemonia Baptisma reprobant, posse Christum reprobare quod eum daemonia confessa sunt. Hoc loco non solum sanctorum martyrum decretis insultant, sed magis parati sunt daemoniorum, quia Christum confessi sunt, communioni misceri. Quod autem subtili brevitate ita dixerunt, eum qui foris baptizatus fuerit, suscipi debere, non ut quod deest adsit, sed ut quod inest prosit: in utroque se ipsos circumvenisse monstrantur. Omnia enim haec, ut supra dictum est, sanctorum martyrum sententiis evacuantur. Unde enim fieri potest, si una est Ecclesia et indivisus est Christus, ut foris positus Baptismum consequatur? 8. Quod vero sibi a nobis objici dicunt: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis ; et quasi respondentes occurrunt, moribus potius debere homines quam corpore separari: ad hoc non modo moribus, sed etiam corpore a malis debere disjungi, multis admodum testimoniis legalibus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ decaelo superomnem impietatem & iniustitiam hominũ
eorum quiueritatem dĩ iniustitiam detinent qm̃ quod cog¬
nos cibileest dĩ manifestum est in illis: ds̃ enim illis manifesta¬
uit & enim quae inuisibilia sunt eius a constitutione mundi
per ea quae facta sunt Intellecta conspiciuntur sempiterna
quoque uirtus eius & diuinitas itaut sint inexcusabiles quia¬
cum cognouissent dm̃ non ut dm̃ honorificauerunt aut gra
tias egerunt. sed euanuerunt In cogitationibus suis & inte¬
nebratumest insipiens cor illorum dicentes enim seesse sapi¬
entes infatuati sunt & inmutauerunt claritatem dĩ incor¬
rupti. Insimilitudine imaginis corruptibilis hominis &
uolucrum & quadrupedum & serpentium propter quod
tradidit illos ds̃ in concupiscentia cordis illorum in inmunditiã.
sesuscipere profitentur. secuti autem sunt errorem suum euiden¬
tissimis adcumulare blasphemis quodicant eos qui hereticorum

Expanded text:
Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum eorum qui veritatem Dei in injustitia detinent; quoniam quod cognoscibile est Dei, manifestum est in illis: Deus enim illis manifestavit. Etenim quae invisibilia sunt ejus, a constitutionper ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius ac diuinitas, ut sint inexcusabiles — cognoscentes deum non sicut deum honorificauerunt aut tias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et intenebratum est insipiens cor illorum. Dicentes enim se esse sapientes, infatuati sunt; et immutaverunt claritatem Dei incorrupti, in similitudine imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadripedum et serpentium. propter quod tradidit illos deus in desideria cordis illorum in inmunditiam, se suscipere profitentur. Secuti autem sunt errorem suum evidentissimis accumulare blasphemiis, quo dicant eos qui haereticorum