comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uocantem. respice miserũ inuocantẽ. Nom̃
dulce. nom̃ delectabile. noñi confortans peccato¬
masti neꝑeam. Qui redenusti ne condemnes.
Qui me creasti tua bonitate. neꝑeat opꝰ tuum
mea iniquitate. Rogo pussime ne ꝑdat mea
iniquitas. qd̾ secit tua om̃potens bonitas.
Re cognosce benignissime qd̵ tuũ est. ⁊ abster¬
est miserendi. ne damnes in tempore
iudicandi. Quenamq tibi utilitas in
sanguine meo. si descenco in eternam
corruptionem: Neq enm mortui
laudabunt te dñe. neq omnes qui
descendunt in infernum. Si mead¬
miseris intra latissimũ tue miscđie
sinum. non eritangustior ꝓpter me
domine. Admitte gͦ desideratissime
iħu. admitte me intra numerum
electorum tuorum. ut cũ illis te laudẽ.
te ꝑfruar. & glorier inte in omnes
qui diligunt nomen tuũ. quicum¬
Aanuna in quam misera mise¬
ri homun culi. excute torporẽ
tuum. x discute peccatum tuũ. ⁊ cõ¬
cute mentem tuam Reduc ad cor.
enorme delictũ. & ꝓduc de corde im¬

Expanded text:
provocantem, respice miserum invocantem nomen dulce, nomen delectabile, nomen confortans peccatomasti, ne peream; qui me redemisti, ne condemnes; qui me creasti tua bonitate, ne pereat opus tuum mea iniquitate. Rogo, piissime, ne perdat mea iniquitas quod fecit tua omnipotens bonitas. Recognosce, benignissime, quod tuum est; et absterest miserendi, ne damnes in tempore judicandi. Quae namque tibi utilitas in sanguine meo, si descendero in aeternam corruptionem? Neque enim mortui laudabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum . Si me admiseris intra latissimum tuae misericordiae sinum, non erit augustior propter me, Domine. Admitte ergo, o desideratissime Jesu, admitte me intra numerum electorum tuorum, ut cum illis te laudem, te perfruar, et glorier in te inter omnes qui diligunt nomen tuum. Qui cumanima, inquam, misera miseri homunculi, excute torporem tuum, et discute peccatum tuum, et concute mentem tuam; reduc ad cor enorme delictum, et produc de corde im
Abbreviated transcription (Latin):
cdĩ fiforte illũ audiat ꝓ me ds. Nocabo Nico¬
laũ illũ magnũ confessorẽ. cuiꝰ nom̃ gsifica¬
tũ ẽ ꝑ orbem. Micolae. O si ⁊ ipse me audiet.¬
uille magne nicolae. S si d̾s me despicit.
qͥs me respicit: Si cs ame faciem suã au̾tit.
quis suã ad me ꝯũtit : Aut sids odit me.
qͦm audit ꝓme: Aisencors ⁊ miserator d̾̃s.
ansi detestaris. ad te reũtentẽ. ut pati ũ pos

Expanded text:
Dei, si forte illum audiat pro me Deus. Vocabo MartDei, si forte illum audiat pro me Deus. Vocabo Martinum illum magnum confessorem, cujus nomen glorificatum est per orbem. Martine. O si et ipse me audies; tu ille, magne Martine. Sed si Deus me despicit, quis me respicit. Si Deus faciem suam a me avertit, quis suam ad me convertit? Aut si Deus odit me, quem audit pro me? Misericors et miserator Deus, an sic detestaris ad
Abbreviated transcription (Latin):
eccator homundẽ. tu multũ indigẽs
tuqui nimis dm̃ ꝯtristasti. excita men¬
tem tisã. nitende in uecessitatẽ tuam
& inuoca misccłiam suꝑ misetiã tuam.
Anima mea euigila. misera mea exꝑgisc̃e.
scełata mea clama ad dm̃ iratũ tuũ. si
forte mitiget suꝑ te uultũ suũ. S altissi¬
mus ẽ ⁊ infimꝰ sũ. qͦmͦ aitinget uex mea
ad illũ: leuabo suꝑ me animã meã.
ut intendat in eũ qͥ ẽ suꝑ eã. siforte uo¬
catꝰ audiat eam. S utiq iustissimꝰ est¬
& nimis iniqͥs sũ. qͦmͦ audiet clamorẽ
meum: Intrabo int᷑me ipsũ. ęccludã
omĩa. p̃t̾ illũ ⁊ me ipsũ ⁊ estundã animã
meã & que int᷑ me st̃ ante ipsũ. Excitabo
ut doleus ⁊ dolendꝰ affectũ meũ. ex pandã
erimimas meas añ eũ. si forte illa sua ma¬
gna pietas moueat eũ. E nunis imensa
nimis infinita st̃ delict̾a mea. ñ sufficit sine
int̾cessore nec susceptibilis ẽ oratio mea.
Rogabo aliquem de illis magnis familiarib

Expanded text:
eccator homuncule, tu multum indigens, tu qui nimis Deum contristasti, excita mentem tuam, intende in necessitatem tuam, et invoca misericordiam super miseriam tuam. Anima mea, evigila; misera mea, expergiscere, scelerata mea, clama ad Deum iratum tuum, si forte migitet super te vultum suum. Sed altissimus est, et infimus sum. Quomodo attinget vox mea ad illum? Levabo super me animam meam, ut intendat in eum qui est super eam si forte vocatus audiat eam. Sed utique justissimus est, et nimis iniquus sum. Quomodo audiet clamorem meum? Intrabo intra meipsum, excludam omnia, praeter illum et meipsum; et effundam animam meam et quae intra me sunt ante ipsum. Excitabo ut dolens et dolendus affectum meum; expandam aerumnas meas ante eum, si forte illa sua magna pietas moveat eum. Sed nimis immensa, nimis infinita sunt delicta mea; non sufficit sine intercessore, nec susceptibilis est oratio mea. Rogabo aliquem de illis magnis familiaribus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ter illa te facit felicẽ. qͣm nimis ista me
infelicẽ. Ila ex plenitudine dĩ descendit.
ista ex incdigentia mea ascendit. Illa fluit
exd̃i copia. ista surgit ex mea inopia. O
si illius inundantie exundantia in un¬
dabit ũ diluat maloꝵ meoꝵ ab iai¬
dantiam. O siplenitudo illiꝰ satieta tas
replebit uacuitatẽ mee egestatis. Nõ
dubito dñe te h mͥ impet᷑re. si tantũ
uelis ꝓ me iudicem meũ dilectũ ditec¬
torem tuũ exorare. ¶ Neexpect̾es dñe
adexaudiendũ meã importunitatẽ
qr tu scis ad orandũ dni meã imbecesl¬
litatẽ. U̾elex enĩ sũ ad deficiendũ s esto
tu uelocior ad subuemiendũ. Certe si
cor meũ ẽcitũ fuerit. si iuscã mea com¬
mota fueruit. si liqͤfacta fuerit anima
mea. si nui diu fluent ab ocłis meis
tũc sꝑabo qr nicolaus ad est p̾cib meis.

Expanded text:
menter illa te facit felicem; quam nimis ista me menter illa te facit felicem; quam nimis ista me infelicem? Illa ex plenitudine Dei descendit; ista ex indigentia mea ascendit. Illa fluit ex Dei copia, ista surgit ex mea inopia. O si illius inundantiae exundantia inundabit, ut diluat malorum meorum abundantiam! O si plenitudo illius satietatis replebit vacuitatem meae egestatis! Non dubito, domine, te hoc mihi impetrare, si tantum velis pro me judicem meum dilectum dilectorem tuum exorare. Ne exspectes, Domine, ad exaudiendum meam importunitatem; quia tu scis ad orandum diu meam imbecillitatem. Velox enim sum ad deficiendum; sed esto tu velocior ad 296 subveniendum. Certe si cor meum contritum fuerit, si viscera mea commota fuerint, si liquefacta fuerit anima mea, si rivi diu fluxerint ab oculis meis; tunc sperabo quia Martinus adest
Abbreviated transcription (Latin):
tua uocat me ad te. mracła tua mittunt
me adint̃cessionẽ tuam. oꝑa tua t᷑hunt me
ad axilium tuũ S quare nartẽ miracsa tua.
cũ maiorsit potentia tua.: Ut qͥd retͣtem
oꝑa tua. cũ suꝑemineat ap̃ dm̃ grã tua:
Cur recitem subuentiones qͥs misttis inpen¬
distis cũ meliora sint sp̃ualia qͦ potes. qͣm
corporalia que in celo habitans facis. ⁊ in
terra ꝑegriuans fecisti: Nõ enĩ ista solũ
potes. ⁊ illa ñ potes. Non inqͣm in hisolis
es potens. qͦ ad nichilũ deueniunt. ⁊⁊ in illiᷤᷤ
impotens que ad et̾nitatẽ ꝓueniunt.
D empe ñ adhectantũm᷑ facienda sic ꝓfecisti.
ñ ad ista solũmꝰ tͥbuenda tantũ ascendisti.
S p̃ualia imꝑtire quib głaris. et̾nis len¬
fica quib letaris. celestia infunde in
quib conu̾saris Iuoꝵ ꝑ tesentiamus
indigentes exundantiam qͦrũ ꝑpetuam
plemus suscipis mundantiã. O bonoꝵ
tuorũ inidantiã. ⁊ maloꝵ meoꝵ abita¬
dantia. qͣnta ẽ coium distantia. Quã uehe¬

Expanded text:
unt me ad intercessionem tuam, opera tua trahunt me ad auxilium tuum. Sed quare narrem miracula tua, cum major sit potentia tua? Ut quid retractem opera tua, cum superemineat apud Deum gratia tua? Cur recitem subventiones, quas multis impendisti, cum meliora sint spiritualia quae potes, quam corporalia quae in coelo habitans facis, et in terra peregrinans fecisti? Non enim ista solum potes, et illa non potes. Non, inquam, in his solis es potens quae ad nihilum deveniunt, et in illis impotens, quae ad aeternitatem proveniunt. Nempe non ad haec tantummodo facienda sic profecisti. Non ad ista solummodo tribuenda tantum ascendisti. Spiritualia impartire, quibus gloriaris; aeternis laetifica, quibus laetaris; celestia infunde, in quibus conversaris. Illorum per te sentiamus indigentes exundantiam, quorum perpetuam plenus suscipis inundantiam. O bonorum tuorum inundantia, et malorum meorum abundantia. Quanta est eo um distantia? quam vehe
Abbreviated transcription (Latin):
delectatͥonem celestiũ. usu uitioꝵ. euanuit
in me sensus uerorũ bonorũ. Ab illis bo-¬
nis sũ elongat᷑ in his malis occupatꝰ. Se¬
ille carcer ⁊ uincłã. hĩc st̃ ille tenebre. &
pondera s: Peccata mea. cui me seruatiᷤᷤ
inhis uincłis. ⁊ ħ carc̾e. sub his tenebris
& ħ pondẽ : Cui uͥ districto iudici ⁊ torto¬
rib ur̃is ⁊ torm̃tis et̾nis: Cui nͥ carceri
lis me seruatis. ad ħ mala me trahitis.
silib̾ a uob̾ pͥꝰ ñ ero. Utiq ꝓpe ẽ dies
illa. ꝓpe inqͣm ẽ ⁊ incognita. Subito
uenit. ⁊ forsitanꝰ odie erit : Delict̃a
mea an eratis tam noxia fut᷑a. cũ animã
ineã ur̃a dulcedĩe potabatis. c̾ cor meũ
me tradidistis. s ego me tradidi. qͥ uob̾ cre¬
didi. Non uos me decepistis .s. ego ine dece¬
pi. qͥ uos intͣme suscepi. Oinaudita insann
S ciebam in uob̾ ñ ẽẽ fidẽ. ⁊ tam̃ habui uo¬
bis fidẽ. Inmo ñ habui: nec credidi uob̾.¬

Expanded text:
delectationem coelestium; usu vitiorum evanuit delectationem coelestium; usu vitiorum evanuit in me sensus verorum bonorum. Ab illis bonis sum elongatus, in his malis occupatus, seille carcer et vincula. Hinc sunt illae tenebrae et pondera. Peccata mea, cui servatis in his vinculis et hoc carcere, sub his tenebris et hoc pondere? Cui nisi districto judici, et tortoribus vestris, et tormentis aeternis? Cui, nisi carceri lis me servatis, ad haec mala me trahitis. si liber a vobis prius non fuero. Utique prope est dies illa, prope, inquam, est et incognita. Subito venit, et forsitan hodie erit. Delicta mea, an eratis tam noxia futura, cum animam meam vestra dulcedine potabatis, cum cor meum me tradidistis, sed ego me tradidi, qui vobis credidi. Non vos me decepistis; sed ego me decepi, qui vos intra me suscepi. O inaudita insania! sciebam in vobis non esse fidem, et tamen habui vobis fidem. Imo non habui fidem, nec credidi vobi
Abbreviated transcription (Latin):
meamad effectũ scem necessitatem
meã: ut sentiã miseratiõis tue effectũ
sccd̃m potentiã tuã. ⁊̃ s heu qͣnto tẽ¬
pore languet mens mea. quanto
stupore ĩduratum ẽ cor menͣ. qͣtito
torpore obruit᷑ anima mea. Sc̃e Ni¬
colae. qͥd ẽ qͦd sic me impedit: Quid¬
est qd̃ sic ceruicẽ meam p̃mit: Hnde sicce¬
nebrat᷑ intuitꝰ m̃s : Unde sic claudit᷑ circuit᷑
m̃s: Wit domine uult ad dm̃. i ad te eri
gere anima mea faciem suam. ⁊ plũbeo
pondẽ curuata gͣuatur. Cupit in uos di¬
rig̾e intuitum suũ. ⁊ caliginosis tenebriᷤᷤ
obscurat᷑. Conatur se expedire. ⁊ ferress ca¬
tenis astringit᷑. lep̃tat exire. ⁊ eneo carcẽ
claudit᷑. Quid st̃ ista ds. quid st̃ ista. qͦ sic
animam meani obtenebrant. i gͣuant. dau¬
dint. ligant : Forsan ħ st̃ peccata mea.
ut carnalis infatuauit ĩ me spm̃ meum.
saporem spũalium. intentio infimor in¬
cũruauit animam meã abintuitu suꝑ¬
norum. Amor t̾restrium. extinx̃ in me

Expanded text:
ecessitatem suam, ut sentiam miserationis tuae effectum secundum potentiam tuam. Sed heu! quanto tempore languet mens mea, quanto stupore induratum est cor meum, quanto torpore obruitur anima mea? Sancte Martine, quid est quod sic me impedit? Quidest quod cervicem meam sic premit? Unde sic tenebratur intuitus meus? Unde sic clauditur circuitus meus? Vult, domine, vult ad Deum et ad te anima mea erigere faciem suam, et plumbeo pondere curvata gravatur. Cupit in vos dirigere intuitum suum, et caliginosis tenebris obscuratur. Conatur se expedire, et ferreis catenis astringitur. Tentat exire, et aeneo carcere clauditur. Quid sunt ista, Deus, quid sunt ista, quae sic animam meam obtenebrant et gravant, claudunt et ligant? Forsan quae sunt peccata mea; us carnalis infatuavit in me saporem spiritualium; intentio infimorum incurvavit animam meam ab intuitu supernorum; amor terrestrium exstinxit in me
Abbreviated transcription (Latin):
exetͣris unũ dolentẽ tuũ. ut ꝓpt̃ eũ ñ audiaᷤᷤ
ullũ amicũ tuume Tu inquã qͥ benignus
⁊ misericors p̾stabilis suꝑ malitiam uoca¬
tis. anita exardescis inpeccatorẽ penitẽtẽ.
ut qd̾ es obliuiscaris : ꝓp̃t̃ temet ipsũ aut
audi me. aut concede aliqͦn audite me qͦm
audias ꝓme. Dñe si cõcires apeccatore au¬
ditũ tuũ qr iustus es. uł ne ꝓhibeas alie¬
num auctitum amisero siplicante qi piꝰes.
me respiciet nͥ te iubente. nullus mͥ
tui familiaris merita conced as ħone.
ne te ultoren exhibeas. aqͦ peto int̾uentorẽ.
sinon cdas ꝓ pane lapidem. ꝓ pisce serpentẽ.
mundũ ueñari facit nor̃ tuũ. ne denegeᷤᷤ
indigenti ⁊ supplicanti auxiliũ tũ. Eures
dñe ꝑ orbem ab om̃il uocat᷑. nͥ ut onĩum
rogantiũ sis aduocat᷑: Ad quid sonat in ore

Expanded text:
eum non audias ullum amicum tuum? Tu, inquam, qui benignus et misericors praestabilis super malitiam vocaris, an ita exardescis in peccatorem poenitentem, ut quod es obliviscaris? Propter temetipsum aut audi me, aut concede aliquem audire me, quem audias pro me. Domine, si contines a peccatore auditum tuum, quia justus es; vel ne prohibeas alienum auditum a misero supplicante, quia pius es. me respiciet, nisi te jubente: nullus mihjus familiaris tui merita concedas. Bone, ne te ultorem exhibeas, a quo peto interventorem; si non das pro pane lapidem, pro pisce serpentem , mundum venerari facit nomen tuum, ne deneges indigenti et supplicanti auxilium tuum. Cur es, domine, per orbem ab omnibus vocatus, nisi ut omnium rogantium sis advocatus? Ad quid sonat in ore
Abbreviated transcription (Latin):
cutret t̾ram uͥga oris sui: & sp̃u labi¬
orum suoꝵ int̾ficiet impiũ. De quo
ait. Accipite sp̃m sc̃m. De ore uero
ipsiꝰ dm̃ iħu ait ioħes in apocalip¬
sr̃ qr gladiꝰ utͣq parte acutꝰ ꝓcedebat.
Ipse gͦ sp̃s oris ei᷑. ipse ẽ gladius qui
de eius ore procedit.

Expanded text:
oris sui, et Spiritu labiorum suorum interficiet impium . De quo ait: Accipite Spiritum sanctum . De ore vero ipsius Domini Jesu ait Joannes in Apocalypsi quia gladius utraque parte acutus procedebat . Ipse ergo Spiritus oris ejus, ipse est gladius qui de ore ejus procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sc̃m si creaturã dñs uellet intelligi.
numꝗͣ p̃ciꝑet sibi & patͥ in sacram̃to bapꝰ¬
tisiatis copulari dicens. ite docete om̃s gs̃¬
e generatione aũt eiꝰ qd dictum ẽ
ex utero ante luciferũ genui te qͥs du¬
bitet de caruali eiꝰ uatiuitate fuisse dictũ
cũ ipsa ante scͥptio ostendat tͥ ad intelli¬
gendũ c̃ũ dicit ꝓpħa qđd in splendoribus
sc̃oꝵ ante luciferũ genitꝰ sit: & splendor
ticinatio de eo fuisse adĩpleta. cũ manife¬
staret ipsam ẽẽ ꝓpłia dicendo Ex utero an
luçiferũ genin te. & splendidũ contigit ꝙ
ꝑ uͥginẽ nasci eũ os ꝓpheticũ antedir̃. qͥs
dubitet hanc uatiuitatẽ ita contigisse

Expanded text:
quoque sanctum, si creaturam Dominus vellet intelligi, quoque sanctum, si creaturam Dominus vellet intelligi, nunquam praeciperet sibi et Patri in sacramento baptismatis copulari, dicens: Ite, docete omnes gDe generatione autem ejus quod dictum est: Ex utero ante luciferum genui te , quis dubitet de carnali nativitate fuisse dictum? cum ipsa ante scriptio ostendat tibi ad intelligendum quod dicit propheta, quod in splendoribus sanctorum ante luciferum genitus sit. Et splendor ticinatio de eo fuisse adimpleta ut manifestaret ipsam esse et propheta dicendo: Ex utero ante luciferum genui te, et splendidum contigit, quod per virginem nasci eum os propheticum ante dixit. Quis dub
Abbreviated transcription (Latin):
celus & ualde ẽẽ blasphemũ tio. ixͣ¬
aũitant homines qͥ salutaria p̃cep¬
ta cupiunt sectari Nam falsitas ꝓfes¬
sionis nũquã ꝓdẽe eis pot̾it. quã q̃¬
runt iniuriando dm̃ ꝑ blasphemiam
colere uel uenerari: Si ab hominib non
toleratur innrria. ab ipso dño auctore
qͣlit̾ poterit tolerari : oftendit enĩ circa ĩ¬
fiddeles obiurgationẽ suã dicendo. ppłs ħ
labus me honorat. cor aũt eoꝵ longe ẽ
ame: Responsio.
płica fides dm̃ uon imuriat. sed honor¬
at. quȩ diuinã substantiã nec morari
potuisse asserit nec mutari: Et ideo filium
ȩqͣlem patri p̃dicat. qm̃ una ut̾usq substan¬
tia ꝑfectionis suȩ plenitudinẽ in utͦq conser¬
uat: Tunc dõ infert᷑ iniuria. quando ꝑ diũ¬
sitatẽ diuinitatis cũ creatore colit᷑ cͤatura
Cum quando creationis nom̃ in eo sit tan¬
tũ accipiendũ in filio. quod ꝓ redẽptione
hominũ ex hominib factus ẽ homo: Sp̃m

Expanded text:
celus et valde esse blasphemum advertant homines, qui salutaria praecepta cupiunt sectari: nam falsitas professionis nunquam prodesse eis poterit, qui quaerunt injuriando Deum per blasphemiam colere vel venerari. Si ab hominibus non toleratur injuria, ab ipso Domino auctore qualiter poterit tolerari? Ostendit enim circa infideles suam objurgationem, dicendo: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Responsio. olica fides Deum non injuriat, sed honorat, quae divinam substantiam nec minorari potuisse asserit nec mutari; et ideo Filium aequalem Patri praedicat, quoniam una utriusque substantia 64 perfectionis suae plenitudinem in utroque conservat. Tunc ergo Deo infertur injuria, quando per diversitatem divinitatis cum creatore colitur creatura; cum creationis nomen in eo sit tantum accipiendum in Filio, quod pro redemptione hominum ex hominibus factus est homo. Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃i baptizatũ si eccłȩ catholicȩ ñ
fuerit aggregatꝰ. qͣnta scũq elemosinas
fecerit. & si ꝓ xp̃i noĩe etiã sanguinẽ
fuderit: nullatenꝰ posse saluari. Omĩ
enĩ hõi qͥ eccl̃ȩ catholicȩ ñ denet unita¬
tem. neq baptismus neq elemosi na
qͣmlibet copiosa. neq mors ꝓ noĩe xͥ¬

Expanded text:
s sancti baptizatum, si Ecclesiae catholicae non fuerit aggregatus, quantascumque eleemosynas fecerit, etsi pro Christi nomine etiam sanguinem fuderit, nullatenus posse salvari. Omni enim homini qui Ecclesiae catholicae non tenet unitatem, neque Baptismus, neque eleemosyna quamlibet copiosa, neque mors pro nomine
Abbreviated transcription (Latin):
scłaris nexib non teneris & mundũcon¬
tẽnendo calcas. a qͦ cũ eũ diligeres calcaba¬
baris. Nunc uͦ consolatu ꝓueheris. nunc fe¬
lici tupho certissime sublimaris N cui
ppłs romanꝰ adplaud .at. s cui angelicꝰ
cetus adgaudeat: beatꝰ es qͥa hoc nonca¬
ro & sangius reuelauit tibi. sed ille pã¬
ter qui est in celis Inter qͦs celos ꝙ tu
factus es celũ: Quantũ putas inesselu¬
etũ diabolo qđ ate concẽptũ ꝓspicit
mundũ & te conuersũ cognoseit ac
ee deserere. & ab amore tẽporalium

Expanded text:
is nexibus non teneris, et mundum contemnendo calcas, a quo, cum eum diligeres, calcabaris. Nunc vero consulatu proveheris, nunc felici triumpho certissime sublimaris: non cui populus Romanus applaudat, sed cui angelicus coetus adgaudeat: Beatus es, quia hoc non caro et sanguis revelavit tibi, sed ille Pater qui est in coelis , inter quos coelos et tu factus es coelum Quantum putas inesse luctum diabolo quod a te contemptum perspicit mundum, et te conversum cognoscit ad esse deserere, et ab amore tempora
Abbreviated transcription (Latin):
fundi. ut incipiat posci Ipsa quoq ã¬
plius infundit᷑. cũ poscentib datur.
Quis uͦ potest gratiã poscere nͥ uelit:
S nisi in eo deus ipsam uoluntatem
opecur. uelle nullatenus poterit. Prop¬
ter qͦd beatus apłs non solũ bona o¬
ꝑa. hominũ. s etiã bonã uoluntatem
Deũ in nobis oꝑari testatur dicens Ds̃

Expanded text:
fundi, ut incipiat posci; ipsa quoque amfundi, ut incipiat posci; ipsa quoque amplius infunditur, cum poscentibus datur. Quis vero potest gratiam poscere, nisi velit? sed nisi in eo Deus ipsam voluntatem operetur, velle nullatenus poterit. Propter quod beatus Apostolus, non solum bona opera hominum, sed etiam bonam voluntatem Deum in nobis operari te
Abbreviated transcription (Latin):
potest. nisi dono dei miserantis acce¬
ꝑst. Nã & oculus sic factus est. ut ui¬
dere lum possit s uidẽ non potest. nͥ
se illi lumen infuderit. Qđ gͦ uidec o¬
culus. beneficiũ est luminis. quo sica¬
ruerit: cecus remanebit in tenebris:
Non om̃e qđ aliquid esse potest. iam
hoc ẽ. qͦd ẽẽ potest. cui naturalit̾ hoc est
esse posse qđ sẽꝑ est. hic aũt unꝰ deus
ab illo creata sunt. non de illo naturałr.
& decrim̃to subiacent. ꝙcrem̃to. Ut ergo
quedã in deteriora ñ recidant. gr̃a eiꝰ gu¬
bernat.Et ut quedã ad meliora conscen¬
dant. gr̃a ipsius eleuat. & ut in et̾nũ
ꝑmaneat. ipsa gr̃a ui. uificat & conser¬
bis a deo poscendũ: S ne ipsũ qđ po¬
cimus nr̃is uirib assignemus. neq it.
haberi potest. ipse saltem orationis at¬
fectus. nisi diuinitꝰ fuerit attͥbutꝰ. Ut gͦ
desideremꝰ adiutoriũ gr̃ẽ. hoc ipsum
quoq opꝰ est gr̃ȩ. Ipsa nãq incipit in¬

Expanded text:
potest nisi dono Dei miserantis accepotest nisi dono Dei miserantis acceperit: nam et oculus sic factus est ut videre lumen possit, sed videre non potest nisi se illi lumen infuderit. Quod ergo videt oculus, beneficium est luminis; quo si caruerit, caecus remanebit in tenebris. Non omne quod aliquid esse potest, jam hoc est quod esse potest, nisi cui naturaliter hoc est esse posse quod semper est. Hic autem unus Deus ab illo creata sunt, non de illo, naturaliter et detrimento subjacent et cremento. Ut ergo quaedam in deteriora non recidant, gratia ejus gubernat; et ut quaedam ad meliora conscendant, gratia ipsius elevat; et ut in aeternum permaneant, ipsa gratia vivificat et conserbis a Deo poscendum, sed ne ipsum quod poscimus nostris viribus assignemus: neque enim haberi potest ipse saltem orationis affectus, nisi divinitus fuerit attributus. Ut ergo desideremus adjutorium gratiae, hoc ipsum quoque opus est gratiae. Ipsa namque incipit in
Abbreviated transcription (Latin):
duo suꝑbiȩ genera. uno uersiculo sp̃s
sẽs designauit in psalmo. dicente dauid
sis sũmam beatitudinis collocent:
In sua uero utute confidunt. qui sic
contẽnunt diuicias ut ipsũ contẽptũ
uirib siis assignent: ac ꝑ hoc utͥq suꝑ¬
bisunt: Illi qͥa in diuitiis confidunt. ñ
bene diliginon potest. male diligunt.
isti qͥa qͦd bene sꝑni potest non bene
sꝑnunt: Ac ꝑ hoc illi malũ male faciũt.
non głari. hoc suꝑẽ ut non confideres
in uͥtute tira. idẽ ne deputes uirib tuiꝰ
qͥd scłi facultates diuitiasq contẽnis. qͦd
honores mundi ꝓ nichilo ducis. qͦd desi¬
derio regni cȩlestis accenderis. qͦd uiam
mandatoꝵ dei currere delect̾aris: Hȩc.at.
om̃ia nullatenꝰ haberes. nisi a deo gratui¬
tȩ donationis munere acciꝑes: Non hoc
homini dat natura. sed gratia: ħ hoc
ex qͣlitate conditionis humanẽ habe
tur s ex benignitate diuinȩ illumina
est ut hec habere possit. s hec habere ñ

Expanded text:
duo superbiae genera, uno versiculo Spiritus sanctus designavit in psalmo, dicente David:sis summam beatitudinis collocent; in sua vero virtute confidunt, qui sic contemnunt divitias, ut ipsum contemptum viribus suis assignent; ac per hoc utrique superbi sunt: illi, quia in divitiis confidunt, nonbene diligi non potest, male diligunt; isti, quia quod bene sperni potest, non bene spernunt; ac per hoc, illi malum male faciunt, non gloriari, hoc superest ut non confidas in virtute tua, id est ne deputes viribus tuis quod saeculi facultates divitiasque contemnis, quod honores mundi pro nihilo ducis, quod desiderio regni coelestis accenderis, quod viam mandatorum Dei currere delectaris. Haec enim omnia nullatenus haberes, nisi a Deo munere gratuitae donationis acciperes: non hoc homini dat natura, sed gratia; non hoc ex qualitate conditionis humanae habetur, sed ex benignitate divinae illuminatest ut haec habere possit, sed habere non
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnseunt. in ipso ert̃ pleni inqͦ nichilin¬
digetur. In eo securi. in qͦ nichil metuit᷑
In eo uere sẽꝑq gloxiosi. cuiꝰ uera & sẽ¬
piterna gła. aufert᷑ nec minuit᷑ nec
auget. Quis ñ illiꝰ uite desidio p̃sentẽ
uita despiciat: Quis non illus abun¬
dantiȩ delectam̃to diuitias tẽporis la¬
bentis non exhorreat: Quis non illius
regni dilectione om̃ia regna t̾rena con
huic nos uttę mortuos estimemꝰ. & il¬
las ddiuitias tunc possidebimꝰ. si hic pau¬
ꝑes sp̃u uiuamꝰ: ẜt ad illius regni cul¬
mentunc ꝑueniemꝰ. si hic humilitatẽ
qͣ deus ille magister docuit uero cor
apłs M orcui enĩ estis. ꝙ uita ur̃a abs¬
condita ẽ cũ xp̃o in deo: Cũ xp̃c appa¬
ruerit uita ur̃a. tunc & uos apparebia

Expanded text:
transeunt, in ipso erunt pleni, in quo nihil intranseunt, in ipso erunt pleni, in quo nihil indigetur; in eo securi, in quo nihil metuitur; in eo vere semperque gloriosi, cujus vera et sempiterna gloria nec aufertur, nec minuitur, nec augetur. Quis non illius vitae desiderio praesentem vitam despiciat? Quis non illius abundantiae delectamento, divitias temporis labentis exhorreat? Quis non illius regni dilectione omnia terrena regna conthuic nos vitae mortuos aestimemus; et illas divitias tunc possidebimus, si hic pauperes spiritu vivamus; et ad illius regni culmen tunc perveniemus, si hic humilitatem, quam Deus ille Magister docuit, vero cordApostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo, cum Christus apparuerit vita
Abbreviated transcription (Latin):
ad ad qͥrenda celestia sibi consulat qͣn¬
do ad celũ romanꝰ consul t̃renoꝵ contẽp
oꝑe uidemꝰ ĩpleri. hȩc est mutatio ddex¬
tere excelsi. Quis enĩ inte hoc operari
potuit nͥ ille qͥ ordinẽ mutabiliũ rerũ
scđm incõmutabile nouit regere ac
dispensare consiliũ: Quia ut singła
pro oportunitate tẽporũ. ꝓ uarietate cau¬
tentur. illius incõmutabili consilio fit.
qͥnec meliorib rebus nec nlecerioribus
cõmutatur. Neq enĩ habet uͥ proficiat
ipse in melius. aut unde indecerius
deficiat. ille qͦd ẽ. sẽꝑ est. & sicut ẽ ita ẽ.
Non in se habet non ẽẽ posse qͦd est.
quia nec in se habet ẽẽ posse qđ non
est & hoc qͦͥa sic ẽ. ñ iitio p̃uenit᷑ ñ
fine concludit᷑. non tẽporib uoluitur.
non locis continetur. non etatib uari¬
atur. Nichil ibi deest qͥã totũ in illo
est: Nichil ibi suꝑest. qͥa nichil p̃ter il

Expanded text:
ad acquirenda coelestia sibi consulat, quanad acquirenda coelestia sibi consulat, quando ad coelum Romanus consul terrenorum contemptopere videmus impleri: Haec est mutatio dexterae Excelsi . Quis enim in te hoc operari potuit, nisi ille qui ordinem mutabilium rerum secundum incommutabile novit regere ac dispensare consilium? Quia, ut singula pro opportunitate temporum, pro varietate cautentur, illius incommutabili consilio fit qui nec melioribus rebus, nec deterioribus commutatur. Neque enim habet ubi proficiat ipse in melius, aut unde in deterius deficiat. Ille quod est, semper est, et sicut est, ita est, non in se habet non esse posse quod est, quia nec in se habet esse posse quod non est. Et hoc quod sic est, non initio praevenitur, non fine concluditur, non temporibus volvitur, non locis continetur, non aetatibus variatur. Nihil ibi deest, quia totum in illo est; nihil ibi superest, quia nihil praeter ill
Abbreviated transcription (Latin):
bus xp̃i: Sicut enĩ multi fratres & ami¬
ci. clientes ꝙ subditi. noti parit̃ & ignoti
taliũ auctoritate ad mundane dilectio¬
nis excitantur ardorẽ & eo magis igne
scłaris concupiscentiȩ succendunt᷑. quod
sublimes scłi dilectione mnundana libent᷑
captiuos teneri conspicunt. ita qͥtiens
ille qͥ respicit terrã & facit eã tremere
dũ terrenis reb intenta corda misedit̃
respicit. & consideratione iudicũ suit᷑¬
mere cõpellit. dumq contingit. suꝑba
corda sublimiũ. uelut altitudines mon¬
tiũ. ut confessione fumigent peccatoꝵ
in taliũ tͤmore plurimi cont̾miscunt:
& intaliũ conuersione multi ad sub¬
sidiũ miserationis ddiuinȩ confugiunt.
Ita fit ut qͥsunt in scłi culmine consti¬
tuti. aut plurimos secũ ꝑdant. aut se¬
cũ multos inuia salutis ad qͥrant. Mag¬
na tales aut pęna manet si multis p̃be¬
ant malȩ imitationis laqueũ. aut gła
cellã qͣndo senator domũ despicit mar¬
morata: Quis non t̾rena contemnens

Expanded text:
em. --3. Sicut enim multi fratres et amici, clientes et subditi, noti pariter et ignoti, talium auctoritate, ad mundanae dilectionis excitantur ardorem, et eo magis igne saecularis concupiscentiae succenduntur, quo sublimes saeculi dilectione mundana libenter captivos teneri conspiciunt: 187 ita quotiens ille qui respicit in terram, et facit eam tremeredum terrenis rebus intenta corda misericorditer respicit, et consideratione judicii sui tremere compellit, dumque contingit superba corda sublimium, velut altitudines montium, ut confessione fumigent peccatorum; in talium tremore plurimi contremiscunt, et in talium conversione multi ad subsidium miserationis divinae confugiunt. Ita fit ut qui sunt in saeculi culmine constituti, aut plurimos secum perdant, aut secum multos in via salutis acquirant. Magna tales aut poena manet, si multis praebeant malae imitationis laqueum, aut gloria, cellam, quando senator domum despicit marmoratam? Quis non terrena contemnens
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ oꝑare. Nec lec̾tio desit opi¬
bus bonis. nec bona oꝑadesint᷑
studio lectionis. bona corã deo &
hominib ꝓuide. in scripturis sc̃is stu¬
diũ tui cordis ĩpende. & ibi qͥs fue¬
risiqͥs sis qͥq debeas ẽe cognosce
Adhas si humilis. mitis. accesseris
ibi ꝓfecto inuenies. & p̃uenientem
gr̃ãm qͣ potes elisus surgere. & sub
ur̃am. quȩ tuo spiritali studio xp̃i¬
ana fide & uere mat̾na caritate con¬
cordat. s & uenerabile̾ sororẽ tibuiã

Expanded text:
salutem operare. Nec lectio desit operisalutem operare. Nec lectio desit operibus bonis, nec bona opera desint studio lectionis. Bona coram Deo et hominibus provide. Scripturis sanctis studium tui cordis impende; et ibi qui fueris, qui sis, quique debeas esse cognosce. Ad has si humilis et mitis accesseris, ibi profecto invenies, et praevenientem gratiam, qua potest elisus surgere; et comvestram, quae tuo spiritali studio Christiana fide et vere materna caritate concordat, sed et venerabilem sororem tibi jam
Abbreviated transcription (Latin):
cens: Non uolentis neq currentis est
sed miserentis ẽ dei. Quo cͥca ut ĩ hĩ
bonis q̃ a deo accepisti ꝑmaneas &
ꝓficias. ut nec in uia remaneas. nec
ret᷑ redeas. nec in dexterã nec insi¬
nistrãue diuextas. qͥcqͥd habes bo¬
nȩ uoluntatẽ. uel bonȩ oꝑationis
deo assigna qͥ dedit & ipsũ humi¬
liter roga. ut & conseruet. & auge¬
at qͦd donauit. Nichil tibi boni
tanquã tuũ assignes. ne non inci¬
ras. & qͦd acceꝑas ꝑdas Detestabili
est enĩ cordis humani suꝑbia quafa¬
cit homo qͦd deus in hominib dam¬
nat. S illa decestabilior ꝗͣ sibi tribu¬
it homo qͦd deus hominib donat.
ingratus: Damnabilis est. qui sub¬
stantia scłi male utit᷑. s dãnabilior
qui spiritalib donis suꝑb effertur.
uera ẽ & integra sublimitas xp̃iani
e Tanto magis inte cognosce dei gr̃am
crescere. quanto magis tibi humilita¬
tem cordis uideris ab undare: Quã
ut semꝑ habeas. in qͣut semꝑ pro¬
ficias cum timore & tremore tuam

Expanded text:
is, neque currentis, sed miserentis est Dei . 11. Quocirca, ut in his bonis quae a Deo accepisti permaneas et proficias; ut nec in via remaneas, nec retro redeas, nec in dexteram sinistramve divertas, quidquid habes bonae voluntatis, vel bonae operationis, Deo assigna, qui dedit, et ipsum humiliter roga ut et conservet et augeat quod donavit. Nihil tibi boni tanquam tuum assignes, ne non acciras, et quod acceperas perdas. Detestabilis est enim cordis humani superbia, qua facit homo quod Deus in hominibus damnat; sed illa detestabilior qua sibi tribuit homo quod Deus hominibus donat. ingratus. Damnabilis est qui substantia saeculi male utitur, sed damnabilior qui spiritalibus donis superbus effertur. vera est et integra sublimitas Christiani, et tanto magis in te cognosce Dei gratiam crescere, quanto magis tibi humilitatem cordis videris abundare. Quam ut semper habeas, in qua ut semper proficias, cum timore et tremore tuam
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ Ut ignotꝰ corpore uidear episto¬
laritibi meã noticiã inferre sermo¬
ne. q̃so ne ĩpudenti ⁊̃ deputes. neue ĩ¬
portunitati opus caritatis assignes. At
Scribendũ nãq pͥmũ sc̃i fratͥs romuli
lit quo ur̃i spiritalis ꝓ̃positi cognitio
libentiꝰ inuitauit. Retulert̃ qͥppe q xp̃i
cõpulsus affectu. nr̃i nominis in colloqo
benigne feceris mentionẽ. dicens te nr̃a
epła delectari: Libens gͥ feci. qͥd te uelle
libent̾ agnou. Malens incultus ud̃i
sermone. quã frigidus eẽ caritate. añe
illustris ac merito insignis atq p̃stantis

Expanded text:
 Ut ignotus corpore audeam epistolari tibi meam notitiam inferre sermone, quaeso ne impudentiae deputes, neve importunitati opus caritatis assignes. Ad scribendum namque, primum sancti fratris Romuli lit, quo vestri spiritalis propositi cognitio libentius invitavit. Retulerunt quippe quod Christi compulsus affectu, nostri nominis in colloquio benigne feceris mentionem, dicens te nostra epistola delectari. Libens igitur feci, quod te velle libenter agnovi, malens incultus videri sermone, quam esse frigidus caritate, domine illustris, et merito insign
Abbreviated transcription (Latin):
lia sacͥficabant᷑. & cui ñc id ẽ tp̃r no¬
ui testam̃ti. cũ patre & sp̃u sc̃o. cũ
quibꝰ illi una ẽ diuinitas: sacͥficium
uictimis significatio fuit carnis xp̃i.
qͣm ꝓ peccatis nr̃is ipse sine peccato
fuerat oblaturus: & sanguinis quẽ
erat effusurus in remissionẽ peccatoꝵ
nr̃oꝵ. In isto autẽ sacͥficio gr̃arũ actio.
& cõmemoratio ẽ carnis x qͣm ꝓ nob̃¬

Expanded text:
 cui nunc, id est tempore Novi Testamenti, cum Patre et Spiritu sancto, cum quibus illi una est divinitas, sacrificium victimis significatio fuit carnis Christi, quam pro peccatis nostris ipse sine peccato fuerat oblaturus, et sanguinis quem erat effusurus in remissionem peccatorum nostrorum. In isto autem sacrificio gratiarum actio atque commemoratio est carnis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tizatũ & ascendentẽ ab aqua. des¬
cendit: & in qͥnqͣgesimo die post
resurrectionẽ xp̃i. fideles in uno
loco positos. in linguarũ ignearũ
uisione adueniens repleũ. Illam
uocẽ qͣm solus locutꝰ est d̾s pat̾.
uł illã carnẽ qͣ solus hõ factus ẽ
unigenitꝰ ds. & illã colũbã in cuiꝰ¬
illasq linguas igneas. in quarũ
uisiõe fideles in uno loco ꝯstitu¬
tos repleuit: oꝑa ẽẽ scias totius
sc̃ȩ tͥnitatis. id ẽ. uniꝰ di. qͥ fec̃ oĩa
in cęlis & in t̾ra. uisibilia ⁊ ̃uisibi

Expanded text:
tizatum et ascendentem ab aqua descendit , et quinquagesimo die post resurrectionem Christi fideles in uno loco positos in linguarum ignearum divisione adveniens replevit . Illam vero vocem qua solus locutus est Deus Pater, et illam carnem qua solus homo factus est Unigenitusillasque linguas igneas , in quarum 523 divisione fideles in uno loco constitutos replevit, opera esse totius sanctae Trinitatis, id est unius Dei, qui fecit omnia in coelo et in terra, visi
Abbreviated transcription (Latin):
unt: De talibus in libro ȩccliastico scmp¬
tura sic loquit᷑ Qui baptiratur amor¬
tuo. & iterum tangit illum: quid ꝓficit
lauatio eius: Sic homo qui ieiuinat pro
peccatis suis. & iterum eadem faciens:
quid ꝓficit humiliando se: Orationẽ
quis exaudiet Rectissime igitur dicit
łs homini. si conuersus fueris & ingemu¬
eris. saluus eris: Apud dm̃ etiam seue¬
rum & bonum tunc oratio gementis
auditur: tunc poscentis fletus atten¬
ditur tunc flenti conceditur salus: sifue¬
rit ad dm̃ contriti cordis humilitate con¬
uersus: Necesse est enĩ ut deus peccatori
misertus ignoscat: si tamen peccator mi¬
qͥtatẽ suam conuersus agnoscat: Deniq
rat agnoscendo damnauit: nec distulit
punire pȩnitendo mali operis cupidita¬
tem in qua fuerat lapsus: qͥa si ñ puni¬
ret unde reus tenebatur ꝓculdubio
ipse puniret᷑: suũ ergo facinus agnouit
conuersus in pęnitentiam:. metuit ne
damnatꝰ agnouisset penam: Ipse inse

Expanded text:
unt. De talibus in libro Ecclesiastico Scripunt. De talibus in libro Ecclesiastico Scriptura divina sic loquitur: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus? Sic homo qui jejunat pro peccatis suis, et iterum eadem faciens, quid proficit humiliando se? Orationem ejus quis exaudiet ? Rectissime igitur dicit Deus homini: Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris. Apud Deum quippe severum et bonum tunc oratio gementis auditur, tunc poscentis fletus attenditur, tunc flenti conceditur salus, si fuerit ad Deum contriti cordis humilitate conversus. Necesse est enim ut Deus peccatori misertus ignoscat, si tamen peccator iniquitatem suam conversus agnoscat. Deniquerat agnoscendo damnavit, nec distulit punire poenitendo mali operis cupiditatem in qua fuerat lapsus; quia si non puniret unde reus tenebatur, procul dubio ipse puniretur. Suum ergo facinus agnovit conversus in poenitentiam, metuit ne damnatus agnovisset poenam. Ipse in se
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sionem et gemitũ. necessaria cognos¬
ceremꝰ ad consequendũ salutis effectum:
Nonnullienim scelerum suorũ considera¬
tione ꝑterriti. ꝓ iniquitatibus quidem
suis in oratione gemunt nec tam̃ ab im¬
qua oꝑatione discedunt: fatentur se
male fecisse: nec ullum finem uolunt
malis siuis imponere Accusant humi¬
liter inconspectu dei peccata quibꝰ tenen¬
tur opressi. & eadem peccata quȩ humi¬
litate sermonis accusant: c̃orole ꝑuerso
contumacit̾ cumulant: Indulgentiam
quã lacrimosis gem᷑bus poscunt: ipsi sibi
prauis hominibus adimunt: Medelam pꝰ¬
tulant a medico. & inꝑnitiem suam sub¬
rogant adiutoriũ morbo: Ac sic inaniter
uerbis querunt placare iustum udicem :
quẽ factis iniquis magis irritant ad fu¬
rorem: Tales enim nunquã diluunt ge¬
mendo peccatũ: quia non desinunt pecca¬
re post gemitum: Pro criminibꝰ namq
gemunt. & post gemitũ ad crimina rede¬

Expanded text:
conversionem et gemitum, necessaria cognosconversionem et gemitum, necessaria cognosceremus ad consequendum salutis effectum. Nonnulli enim scelerum suorum consideratione perterriti, pro iniquitatibus quidem suis in oratione gemunt, nec tamen ab iniqua operatione discedunt. Fatentur se male fecisse, nec ullum finem volunt malis factis suis imponere. Accusant humiliter in conspectu Dei peccata quibus tenentur oppressi, et eadem peccata quae humilitate sermonis accusant, corde perverso contumaciter cumulant. In dulgentiam quam lacrymosis gemitibus poscunt, ipsi sibi pravis operibus adimunt. Medelam postulant a medico, et in perniciem suam subrogant adjutorium morbo. Ac sic inaniter verbis quaerunt placare justum judicem, quem factis iniquis magis irritant ad furorem. Tales enim nunquam diluunt gemendo peccatum, quia non desinunt peccare post gemitum. Pro criminibus namque gemunt; et post gemitum ad crimina rede
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepto utitur & ꝓmisso: Dicens quippe
siconũsus fueris & ingemueris saluus
eris: ostendit exconũsionis conditione
ꝓmissionẽ salutis omnino penderez
nlȩc est igitur inter dm̃ hominẽq conditio. icd
est inter p̃cipientem dnm seruũq poscentẽ.
inter iudicem quisine iusticia miscłiã p̃ro¬
gat: & peccatorẽ qui miscdiam iuste iudicã¬
tis expectat Dicit igit᷑ iste dñs misericors
& uistus. seuerus & puis: Si hoc feceris: hoc
habebis: Si qͦd dico custodieris. dabo qͦd po¬
scis Ego tibi p̃cipio conũsionẽ tu poscis a
me salutem: Si parueris p̃cepto: potieris
beneficio Si iussa fieri uideam: postulata
concedam: Si conũsus fueris & ingemue¬
fuerit & ingemuerit saluus erit: conse¬
quenter intelligitur. qͥa etiam simngemue¬
rit tam̃ conuersus ñ fuerit: saluus non
erit: Non enĩ frustra utrumq diuinus ser-¬
mo complexus est nisi ut hec duo. id est

Expanded text:
praecepto utitur, et promisso. Dicens quippe, praecepto utitur, et promisso. Dicens quippe, Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris, ostendit ex conversionis conditione promissionem salutis omnino pendere. Haec est igitur inter Deum hominemque conditio, id est, inter praecipientem Dominum servumque poscentem, inter judicem qui sine justitia misericordiam praerogat, et peccatorem qui misericordiam juste judicantis exspectat. Dicit igitur iste Dominus, misericors et justus, severus et pius: Si hoc feceris, hoc habebis; si quod dico custodieris, dabo quod poscis; ego tibi praecipio conversionem, tu poscis a me salutem; si parueris praecepto, potieris beneficio; si jussa fieri videam, postulata concedam: Si conversus fueris et ingemuefuerit et ingemuerit, salvus erit; consequenter intelligitur quia, ETIAMSI INGEMUERIT, tamen conversus non fuerit, salvus non erit. Non enim frustra utrumque divinus sermo complexus est, nisi ut haec duo, id est
Abbreviated transcription (Latin):
estote. auferte nequicias uestras ab animis
uestris e conspectu occulorũ meoꝵ desini¬
te a maliciis uestris. discite bonum facere.
inquirite iudiciũ eripite iniuriam acci¬
pientem. iudicate pupillo & iustificate
uiduam. & uenite disputemus dicit dñs
Et si fuerint delicta uestra ut feniciũ. ut
niuẽ dealbabo: Si aũt ut coccũ. ut lanã
candilam efficiam: Et si uolueritis eͦ aͦu¬
dieritis me. quȩ bona sunt terrȩ edetis:
Siaũt nolueritis neq obaudieritis me:
gladius uos comedet: Os eñi dñi locutunt ẽ
hoc. Quis rogo est tam durus. aut omnino
stolidus. qui in hoc sermone monitionis su
Contemptorẽ qͥppe diini sermonis. ñ exci¬
piet salus. sed conesturus est gladuis: Hinc
est quod alio loco in euisdem ꝓpħe uolumi¬
ne demonstratur. quia nisi ꝑ conuersio¬
nẽ nemoͬ uenit ad salutem: Sic enĩ dicit᷑.
Si conuersus fueris. & ingemueris.: saluus
eris In hoc testimonio: condicionali ds &

Expanded text:
estote, auferte nequitias vestras ab animis estote, auferte nequitias vestras ab animis vestris e conspectu oculorum meorum; desinite a malitiis vestris, discite bonum facere, Inquirite iudicium, eripite iniuriam accipientem, iudicate pupillo, et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit dominus: et si funivem dealbabo. Si autem ut coccum, ut lanam candidam efficiam. Et si volueritis et obaudieritis me, quae bona sunt terrae, edetis. Si autem nolueritis, neque obaudieritis me, gladius vos comedet. Os enim Domini locutum est hoc . Quis rogo est tam durus aut omnino stolidus, qui in hoc sermone monitionis supContemptorem quippe divini sermonis non excipiet salus, sed comesturus est gladius. Hinc est quod alio loco in ejusdem prophetae volumine demonstratur, quia nisi per conversionem nemo perveniet ad salutem. Sic enim dicitur: Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris . In hoc testimonio conditionali Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus  eqͥtatem dei metuens. ad mise¬
ricdiam currat iustȩ bonitatis. & omnis
iustus de dei miscdia gaudens iudiciũ be¬
nignissimȩ ñ negłigat ȩquitatis. quia uͥ
est misclia iusticiaq ꝑfecta. nec fauorem
potest iustus peccatis impendere: nec in¬
dulgentiã conũsis misericors abnegare:
Ex hoc gͥ quod iustus & misericors p̃dica¬
tur facillime cognoscitur ñ nisi conũsisi
remissione tribu peccatorũ. nec nͥ ꝑma¬
nentibus in peccato suppliciũ sempiternȩ
dampationis inferri: Propter quod psalmi¬
sta sic canit: Nisi conuertamini gladiũ suũ
iubrauit arcum suũ tetendit & parauit
illum: & in eo parauit uasa mortis ꝑ ysa¬
iam quoq non dissimilis aduersus contuma¬
ces & diuinȩ clementiȩ contemptores lata
reꝑitur ore diuino sententia. in qua cogno¬
citur nec inaniter quemquã diuinis imꝑi¬
is obȩdire. nec impune in iniquitatłbus ꝑ¬
manere: Sic ergo dicit: Lauamini mundi

Expanded text:
iniquus aequitatem Dei metuens, ad miseiniquus aequitatem Dei metuens, ad misericordiam currat justae bonitatis, et omnis justus, de Dei misericordia gaudens, judicium benignissimae non negligat aequitatis. Quia ubi est misericordia justitiaque perfecta, nec favorem potest justus peccatis impendere, nec indulgentiam conversis misericors abnegare. Ex hoc igitur quod justus et misericors praedicatur, facillime cognoscitur non nisi conversis remissionem tribui peccatorum, nec nisi permanentibus in peccato supplicium sempiternae damnationis inferri. Propter quod Psalmista sic canit: Nisi convertamini, gladium suum vibravit, arcum suum tetendit, et paravit illum, et in eo paravit vasa mortis . Per Esaiam quoque non dissimilis adversus contumaces et divinae clementiae contemptores lata reperitur ore divino sententia, in qua cognoscitur, nec inaniter quemquam divinis imperiis obedire, nec impune in iniquitatibus permanere. Sic ergo dicit: Lavamini, mundi
Abbreviated transcription (Latin):
si se cõuertat ab omnibꝰ suis quas fecit. &¬
custodierit omnia mandata mea & fecerit
iusticiam & miscłiam: uita uiuet & non
moriet᷑: Omnia delicta eiꝰ quȩcumq fecit
non erunt in memoria: in sua iusticia quã
peccatoris dicit dñs. qͣuã ut auertatur a
uia sua mala et uiuere eum: õstenso itaq
adimpios conuertendos diuinȩ longani¬
nimitatis ac benignitatis beneficio: ad
iustos quoq deterrendos ita ꝓpħicus ser¬
mo dirigit᷑ Cum se aũt auerterit iustus
a sua iusticia & fecerit iniquitatẽ. scđm¬
om̃s iniquitates quas fecit ille iniquus: õm̃s
suo quo deliquit. & in peccatis suis quibus
diuinarũ testimonia scripturarũ quibꝰ ds
misericors p̃dicat᷑ & iustus: nec est aliud qͦd
omnis textus agat glestis eloquii. nisi ut
malos admoneat timore iusticiȩ dei cełe¬
riter malis ope.ribus finem ponere: &
bonos in bo  nis oꝑibꝰ sollicite ato: hu¬
militer ꝑmanere: ut scilicet & omĩs

Expanded text:
si se convertat ab omnibsi se convertat ab omnibcustodierit omnia mandata mea et fecerit iustitiam et misericordiam, uita uiuet et non morietur: et omnia delicta, quaecumque fecit, non erunt in memoria: in sua iustitia, quampeccatoris, dicit Dominus, quam ut avertatur de via sua mala, et vivere eum ? Ostenso itaque ad impios convertendos divinae longanimitatis ac benignitatis beneficio, ad justos quoque deterrendos ita propheticus sermo dirigitur: Cum se autem averterit justus a sua justitia, et fecerit iniquitatem, somnes iniquitates quas fecit ille iniquus, omnes suo quo deliquit, et in peccatis suis quibus divinarum testimonia Scripturarum quibus Deus misericors praedicatur et justus, nec est aliud quod omnis textus agat coelestis eloquii, nisi ut malos admoneat timore justitiae Dei celeriter malis operibus finem ponere, et bonos in bonis operibus sollicite atque humiliter permanere. Ut scilicet et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tate ñ ꝑmanserit. & illum qui in incre¬
dulitate non ꝑmanserit inserendũ. qͣuiᷤ
homo iustus non tremefactus iusticiam
metuat. uel quis iniquus ñ ad dei mise¬
ricordiã confirmatꝰ accurrat: Quis non
compellat᷑ bono cuilibet impii. si coto
corde conu̾sus fuerit audeat desꝑare cũ
cȩlestis medicina p̃ceptis salubribꝰ ȩqualiter sanis
consulat & infirmis. illis timorem iusti¬
ciȩ indicens tanquã salutis accepte cus¬
todem. istis misericordiȩ beneficiũ pol¬
licens. ut spei remedio subleuati. reci¬
piant quam ꝑdiderant sospitatẽ : timor
enĩ iusticiȩ p̃cipitur sanato: cui dicitur:
Ecce sanꝰ factus es: iam noli peccare. ne
ñ est opus sanis medicus. s malehabentib̾
Non ueni uocare iustos. sed peccatores inpȩni¬
tentiam: Sermo quoq propħicus. miscłiam
dei iusticiamq cõmendare non clesinit. sic
deo ꝑ ierechihelem ꝓpħam dicente: Iniquꝰ

Expanded text:
tate non permanserit, et illum qui in incretate non permanserit, et illum qui in incredulitate non permanserit inserendum; quis homo justus non tremefactus justitiam metuat, vel quis iniquus non ad Dei misericordiam confirmatus accurrat? Quis non compellatur bono cuilibet impii, si toto corde conversus fuerit, audeat desperare, cum coelestis medicina praeceptis salubribus aequaliter sanis consulat et infirmis; illis timorem justitiae indicens, tanquam salutis acceptae custodem; istis misericordiae beneficium pollicens, ut, spei remedio sublevati, recipiant quam perdiderant sospitatem. Timor enim justitiae praecipitur sanato, cui 367 dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam . Sermo quoque propheticus misericordiam Dei justitiamque commendare non desinit, sic Deo per Ezechielem prophetam dicente: Iniquus