comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Imagines inquit quas a nobis tibi dirigendas perdulcidium
dia conem tuum rogasti ualde nobis tua postulatio pla¬
cuit. quia illum in corde tota intentione quaeris cuius ima¬
ginem praeo culis habere desideras. ut uisio corporalis coti¬
diana reddat exortũ ut dũ picturam aeti uides adillũ
animo in ardescas cuiuste imaginẽ dorareno  uidere con¬
sideras. Ab rẽ ñ facimꝰ si peruisibilia et illisolis in uisibilia
tur. si contingitait ad balneum ire aut ad ecdesiã proce¬
derefestinus inuia se praeparat. ut deuisi onehilaris recedat
Scimus quiatu imaginẽ saluatoris nr̃i ideo non petis ut quasi
dm̃ colas sed o brecordationẽ filiidr̃ ut in cius amore recalescas
cuius teimaginem uidere consideras. et nosquidem nonquasi
ante diuinitatem ante ipsam prosternimur sedillũ adora¬
mus quemperimaginem autnatũ aut passum uelindirono
sedentem recordamur. et dumnos ipsa pictura quasi scrip¬
tura ad memoriam filium di reducimus animum nostrum

Expanded text:
imaginem illius, quem colis, tibi dirigendam, per Dulcerium, diaconem tuum, rogasti, valde nobis tua postulatio placuit, quia illum in corde tota intentione quaeris, cujus imaginem prae oculis habere desideras. Ut visio corporalis quotidiana reddat exoptatum, et, dum picturam vides, ad illum animo inardescas, cujus imaginem videre desideras, ab re non facimus, si per visibilia invisibilia tur, si contingit illam ad balneum ire, aut ad ecclesiam procedere, festinus in via se praeparat, ut de ejus visione hilaris recedat. Scimus quia tu imaginem Salvatoris nostri ideo non petis, ut quasi Deum colas, sed ob recordationem filii Dei ut in ejus amore recalescas, cujus imaginem videre desideras. Et nos quidem, non quasi ante divinitatem ante ipsam prosternimur, sed illum adoramus quem per imaginem aut natum, aut passum, vel in throno sedentem recordamur. Et dum nos ipsa pictura quasi scriptura ad memoriam Filium Dei reducimus, animum n
Abbreviated transcription (Latin):
randam crucem uel birrum albãm quã fonte surgens in¬
dutus fuerat apposuisset. Et post pauca. Considerantes¬
inquit hac derẽ ur̃ae uoluntatis intentum. acmagis iudi¬
cium hishortamur affectibus ut sublata exinde cumea
qua dignumest ueneratione imaginei atque crucem debe¬
atis quod uiolenter ablatum est reformare

Expanded text:
randam crucem, vel birrum album, quo de fonte surgens indutus fuerat, posuisset. » Et post pauca: « Considerantes hac de re vestrae voluntatis intentum ac magis judicium, his hortamur affatibus ut, sublata exinde cum ea qua dignum est veneratione imagine atque cruce, debeatis quod violenter ablatum est reformare
Abbreviated transcription (Latin):
cum superando diciperent. At illi nondaemonica
sed diuina uirtute praediti ueniebant crucem pro
uexillo ferentes argenteam et imaginem dñi saluato¬
ris intabula depictam lactaniasque canentes pro
suu simul et eorum propterquos & ad quosuenerant
salute aeterna. dño supplicabant

Expanded text:
eum superando deciperent. At illi non daemonica eum superando deciperent. At illi non daemonica sed divina virtute praediti, veniebant, crucem pro vexillo ferentes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabula depictam, litaniasque canentes pro sua simul et eorum propter quos et ad quos venerant, salute aeterna Domino supplicabant
Abbreviated transcription (Latin):
oc itaque simulacrum sicuti refert eusebius.
omnium passionum etȩgritudinum noscitur esse
medica mentum. iuxta quod quaedam herba ger¬
minat. cuius speciem Nullus nostrae terrae
medicus licet expertus agnouit. Mihinamque
uidetur quia adueniente dño. nullum miracu¬
lum. Nullumq beneficium putari debet incredulũ et
IN TISTORIA AN CLORŨ LIBRI PRIMI.
CAPXXU CUIUSINITIUM
Roboritus confirmatione beati patris gregori
agustinus confamulus xp̃i quierant cumeo reduit
in opus uerbi peruenitque brintanniam Frateo
dmpone rex edilbereth incantia potentissimus
& post pauca in eadem sequitur epistola. Post dies
erģo uenit ad insulam rex & residens subdiuo
ius sit augustinum cum sociis ad suum ibidem adue¬
dom ucon loquium  Cauerat enim ne maliquam
domum ad sẽ introirent ueteriusus augurio are
superuentu suo si quid maleficii artis habuis sent

Expanded text:
ipse cap. 42: « Hoc itaque simulacrum sicuti refert Eusebius, ipse cap. 42: « Hoc itaque simulacrum sicuti refert Eusebius, omnium passionum et aegritudinum noscitur esse medicamentum, juxta quod quaedam herba germinat, cujus speciem nullus nostrae terrae medicus licet expertus agnovit, mihi namque videtur, quia adveniente Domino nullum miraculum, nullumque beneficium putari debet incredulum, In Historia Anglorum, libri primi cap. 25, cujus initium: « Roboratus confirmatione beati Patris Gregorii Augustinus confamulus Christi qui erant cum eo, rediit in opus verbi, pervenitque Britanniam. Erat eo tempore rex Edilbereth in Cantia potentissimus. » Et post pauca in eadem sequitur epistola: « Post dies ergo venit ad insulam rex, et residens sub divo, jussit Augustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne in aliquam domum ad se introirent vetere usus augurio, ne superventu suo, si quid maleficii artis habuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoris poenam iustam sustinebit: sicuti ed ipso
imperatorẽ in honorans. Et enim i magine nil aliud
existente nisi lignum cum coloribus cerȩmixtis
et contemperatis simili modo qui signum cuius libet
in honorat in ed ipsõ cuius signum est refert inu¬
INETISTORIA TRIPERTITA LIBRISEXTI
Illud quoque quod subiuluno prouenit narrare
Norasileo fuitenim signum quidem uirtutis xp̃i
et indicium contra principem iracundiaedĩ. Cum
enim agnouisset incaesareꝰ philippi ciuitate pheniciȩ
quam paneam uocabant in signexp̃i es sesimulae
erat eo deposito suam ibi statuam collocauit. quae
uiolento igne de caelo cadente circa eius pectus di¬
uisa est. et caput cum ceruice una parte deiectum
atque interra fixum. Reliqua uero pars hactenus
restitit & fulminis indicium reseruauit. Statuã
uero xp̃i tunc quidem pagani trahentes confreger̃t
postea uero xp̃iani colligentes. in ec desiam recon¬
diderunt. quo hactenus reseruatur

Expanded text:
imperatoris, poenam justam sustinebit, sicuti eum ipsum imperatoris, poenam justam sustinebit, sicuti eum ipsum imperatorem inhonorans. Etenim imagine nihil aliud existente nisi lignum cum coloribus cerae mixtis et contemperatis, simili modo, qui signum cujuslibet inhonorat, in eum ipsum, cujus signum est refert injuIn Historia Tripartita libri sexti, Illud quoque, quod sub Juliano provenit, narrare non silebo. Fuit enim signum quidem virtutis Christi, et indicium contra principem iracundiae Dei. Cum enim agnovisset in Caesarea Philippi, civitate Phoeniciae, quam Paneam vocant, insigne Christi esse simulacrerat, eo deposito, suam ibi statuam collocavit. Quae violento igne de coelo cadente, circa ejus pectus divisa est, et caput cum cervice una parte dejectum atque in terra fixum: reliqua vero pars hactenus restitit, et fulminis indicium reservavit. Statuam vero Christi tunc quidem pagani trahentes confregerunt. Postea vero Christiani colligentes, in ecclesiam recondi
Abbreviated transcription (Latin):
immutabilis enim est quae in imagine imperatoris si¬
militudo quatinus qui conspicit imaginem. uidet iN
ipsa imperatorem. et iterum quiuidit imperatorẽ
cognoscit qm̃ hic est qui inimagine. Ideo quod Non
immutetur similitudo qui uoluerit cum imagine
uidere imperatorem. Dicat namque. Ego et impe¬
rator unum sumus Ego enim in eosum. et ille in me
et quod conspicis inme. hoc in illo uides et quoduidisti
in illo hoc uides et inme Quienims alutat imagi¬
nem in ipsa salutat imperatorem. Enimuero illi
Sipatres oportet secundum eloquium ut duasseris
interrogare insuper autem et seniores. et post
paucas Sicut enim absente quidem imperatore ima¬
go eius proeo adoratur. prȩsente ergo ipso super¬
fluum est relinquere primam formam et adorareo
imaginem Nonne quia praefertur propter prae¬
sentiam proquo ad oratur in honorari eam opor¬
tapetetiterum. Sicut enim qui iniuriat imaginẽ

Expanded text:
immutabilis enim est forma quae in imagine imperatoris siimmutabilis enim est forma quae in imagine imperatoris similitudo, quatenus qui conspicit imaginem, videt in ea imperatorem, et iterum, qui vidit imperatorem, cognoscit quoniam hic est qui in imagine. Ideo quod non immutetur similitudo qui voluerit cum imagine videre imperatorem, dicat namque: Ego et imperator unum sumus, ego enim in eo sum, et ille in me, et quod conspicis in me, hoc in illo vides, et quod vidisti in illo, hoc vides et in me, qui enim salutat imaginem, in ipsa salutat imperatorem. Enimvero illius Si, patres, oportet secundum eloquium ut tu asseris interrogare, insuper autem et seniores. » Et post pauca: « Sicut enim absente quidem imperatore, imago ejus pro eo adoratur, praesente ergo ipso superfluum est relinquere primam formam, et adorare imaginem, nonne quia praefertur propter praesentiam pro quo adoratur, inhonorari eam oportet? » Et iterum: « Sicut enim qui injuriat imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
nodi simulatis operibus maxime peritorum ant¬
ficum nemo errat cumsimilia uiderit ut agnoscat
quibus sint rebus similia ethoctotum genus inter
super flua hominium instituta Numerandum eft
Nisi cum inter est quid eorum qua decausa detubi
et quando et cuius auctoritatefut et cotera
intelligit Nen hoc ueneratur: quoduideturo epiqao¬
sit  sedillud potius quotalia cic etaireferenda
sunrt ł alis autem homo spiritalis e dibereet
no agi tempore seruitutis quo carnalibus animis
nondun oportet signa illa reuelaris quorumiugo
edomandi sunt Tales autem sp̃itales erane patu¬
prchȩac prophetae omnesque in populo is rahel
ITE SCATHANASIT IN SERMONE QUARTO
AD VERSG̃ ARRIANOS
Arriomanitȩ ut dictum est iudicantes semel transgres¬
sores fieri et post cetera hoc ab exemplo imaginis
imperatoris attentius quis considerare poterit: Igitur
inimagine imperatoris similitudo etforma est. et in
imperatore quidem quae inimagine similitudo est.

Expanded text:
odi simulatis operibus, maxime peritorum artificum, nemo errat cum similia viderit, ut agnoscat quibus sint rebus similia. Et hoc totum genus inter superflua hominum instituta numerandum est, nisi cum interest quid eorum, qua de causa, et ubi, et quando, et cujus auctoritate fiat. Millia intelligit, non hoc veneratur quod videtur et transit, sed illud potius quo talia cuncta referenda sunt Talis autem homo spiritualis et liber est, etiam tempore servitutis, quo carnalibus animis nondum oportet signa illa revelari, quorum jugo edomandi sunt Tales autem spirituales erant Patriarchae ac Prophetae, omnesque in populo Israel peItem sancti Athanasii in sermone quarto adversum Arianos: « Arriomanitae, ut dictum est, judicantes semel transgressores fieri. » Et post caetera: « Hoc et ab exemplo imaginis imperatoris attentius quis considerare poterit. Igitur in imagine imperatoris, similitudo et forma est: et in imperatore quidem quae in imagine similitudo est,
Abbreviated transcription (Latin):
runrĩ adunitatem pacis & pristinam concordiã rediert̃
glorificantes et magnificantes propugnatorẽ nrm̃
dnm̃ ilim̃ xpm̃ qui adunitatem fidei coadunare popu¬
lum suum dignatus est in subiectionẽ qđ ab eo est imperu
nrĩ. quocirca dignum existimauimus haeo quasi paci¬
fico amico & spĩtali fratrinrõ et ut credimus sociogaudii
adõ imperiinrĩ manifesta facere quae nobiscumacta sunt
ut pariter sicut unius eiusdemq fidei & religioniscul¬
toribus facereo portet laudibus & hrmnis. conlaudemꝰ
tuerat enim statim in exordio imperiinri sicut spĩtali
fratrinrõ & pacifico amico peruerosapices nros quae
erganos gesta sunt uobis manifestare sed sicut supra
dictũ est prae fati trranni & rebellis acturpimorte
condempnati thomae seditio nos facere prohibuit

Expanded text:
is unitatem et pristinam concordiam redierunt, glorificantes et magnificantes propugnatorem nostrum Dominum Jesum Christum qui ad unitatem fidei coadunare populum suum dignatus est in subjectionem quod ab eo est imperii nostri. Quocirca dignum existimavimus haec quasi pacifico amico et spiritali fratri nostro, et, ut credimus, socio gaudii a Deo imperii nostri manifesta facere, quae nobiscum acta sunt, ut pariter, sicut unius ejusdemque fidei et religionis cultoribus facere oportet, laudibus et hymnis collaudemus tuerat enim statim in exordio imperii nostri, sicut spiritali fratri nostro et pacifico amico, per veros apices nostros, quae erga nos gesta sunt vobis manifestare: sed, sicut supra dictum est, praefati tyranni et rebellis ac turpi morte condemnati Thomae seditio facere prohibuit
Abbreviated transcription (Latin):
uelum pro eomittere. arbitrabar enimdecrpromihies semit¬
tendum. Nuncautem mis: quod potui res perire . & precor
ut iubeas prbo ipsius loci suscipere uelum alectore quod a no¬
bis missumest & deinceps praecipere in ecclesia xp̃iistius mo¬
diuela qua e contra religionem nr̃am ueniunt ñ apendi
NAMETBEATUS EMLUS APOSTOLUS IN EPISTOLA
PRIMA AOCORINTHIOS OBSCANDALUM INFIR¬
MO RUM FRATRUM UITAN DUM ITA
SCRIP SIT

Expanded text:
velum pro eo mittere, arbitrabar enim de Cypro mihi esse mitvelum pro eo mittere, arbitrabar enim de Cypro mihi esse mittendum. Nunc autem misi quod potui reperire, et precor ut jubeas presbytero ipsius loci suscipere velum a lectore, quod a nobis missum est, et deinceps praecipere in ecclesia Christi istiusmodi vela, quae contra religionem nostram veniunt non appendi. » Nam et beatus Paulus apostolus in Epistola prima ad Corinthios ob scandalum infirmiorum fratrum vitandum ita scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
udiui inquit quosdammur mura recontrame . quando
simulpergebamus ad scm̃ locum quo uocatur bethel ut ibi col¬
lectam tecum exmore ecdesiastico facerem & uenis semaduil¬
lam quaedicitur anablatha. uidissemq: ibi praeteriens lucernã
ardentem & in terrogassemquilo cus esset didicissemq ẽẽ ecłam
& intrassem ut orarem in ueniibi uelum pendens inforibus
eiusdem ecclesiae tinctum atque depictum. & habens imagi¬
nem quasi xp̃i uel scĩ cuiusdam Non enim satis memini cuius
imago fuerit. Cumergo hoc uidissem in ecdesia xp̃i. contra
auctoritatem scripturarum hominis pendere imaginem
scidiillud: & magis dedi consilium custodibus eiusdem ut
pauperem mortuum eo ob uoluerent & efferrent. illiq¬
contramurmurantes dicerent. si scindere uoluerat iustum
erat ut aliud daret uelum. atque commutaret. quod cum
audissem medaturum esse pollicitus sum &ilico es semissurũ
Paululum autem morarum fuit in medio . dumqua erooptimũ

Expanded text:
udiui quosdam murmurare contra me — quando simul pergebamus ad sanctum locum, qui uocatur Bethel, ut ibi collectam tecum ex more ecclesiastico facerem, et uenissem ad uillam, quae dicitur Anablata, uidissemque ibi praeteriens lucernam ardentem et interrogassem, qui locus esset, didicissemque esse ecclesiam et intrassem, ut orarem, inueni ibi uelum pendens in foribus eiusdem ecclesiae tinctum atque depictum et habens imaginem quasi Christi uel sancti cuiusdam; non enim satis memini, cuius imago fuerit. cum ergo hoc uidissem, in ecclesia Christi contra auctoritatem scripturarum hominis pendere imaginem, scidi illud et magis dedi consilium custodibus eiusdem loci, ut pauperem mortuum eo obuoluerent et efferrent. illiqcontra murmurantes dicerent, si scindere voluerit, justum erat ut aliud daret velum, atque commutaret; quod cum audissem me daturum esse pollicitus sum, et illico se missurum; paululum autem morarum fuit in medio, dum quaero optimum
Abbreviated transcription (Latin):
Depingitur enim fides quod informadĩ existit
uerbum sicut & nostrȩuitac redemptione
oblatus est dõ sccundum nostram similitudi¬
nem indutus & factus homo. & idem ipse post
pauca. Imaginum nobis explent opus para¬
bolȩ significantium uirtutem. cuidam. quomodo
& oculorum adhiberi & palpatumanus affer¬
ri. in uestigiis. mentibus in apparibi liter
habens uisionem
ITEMSCI CYRILLI

Expanded text:
Depingitur enim fides quod in forma Dei exsistit verbum, sicut et nostrae vitae redemptione oblatus est Deo secundum nostram similitudinem indutus et factus homo. » Et idem ipse post pauca: « Imaginum nobis explent opus parabolae significantium virtutem, cuidam, quomodo et oculorum adhiberi et palpatu manus afferri, in vestigiis, mentibus, inapparibiliter habens visionem. » Item sancti Cyrilli
Abbreviated transcription (Latin):
NVNCUERO QUID NRI DOCTORES DE INDEBITO
SUPER STITIONIS CULTU SENTIANT BREUITIR
EX SE QUENDUMEST
ORICENIS INOMELIA .UIII. DEINITIO DECALO¬
GI. INTERCETERA.

Expanded text:
Nunc vero quid nostri doctores de indebito superstitionis cultu sentiant, breviter exsequendum est. Origenis in Homilia 8 de initio Decalogi, inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
Temporẽ iam paucȩ suberunt epulantibus horae
ET IN FRA
Degenesi precor huncorandicollige sensum
Nemaneam terrenus adam sed uirgine terra.
Nascar & exposito ueteri noua former imago
sermonem instituit. Vidi inquit imaginem passionis. & non
sine lacrimis uisionem praeterii opere artis ad faciem deducens
historiam. & c&era. ITEM IDEM IN IN¬
TERPRETATIONE CANTIC CANTICORUM
Quiinquit imaginem conspicit ex eadem arte percolores
completã tabulã non tincturis praefert contemplationem
percolores magister demonstrauit.
Quosdam sine ceruice oculos habentes inhumeris. & cetera
hominum qua si genera hominum quae in maritima platea
cartaginis musiuo picta sunt. ex libro de prompta uelut curio¬
sioris historiae. ITE IP SẼPOSTPAUCA.
Qua propter aut illa qua & alia de quibusdam gentibus
scripta sunt omninonulla sunt. aut si sunt homines non sunt.
apparet liquoͥdo qm̃ sicut perpicturam utiles & uerȩ recor¬

Expanded text:
Tempore jam paucae subeunt epulantibus horae. Tempore jam paucae subeunt epulantibus horae. Et infra: De Genesi precor hunc orandi collige sensum. Ne maneam terrenus Adam, sed virgine terra Nascar et exposito veteri nova former imago. sermonem instituit: « Vidi, inquit, imaginem passionis, et non sine lacrymis visionem praeterii, opere artis ad faciem deducens historiam, etc. » Item idem in interpretatione Cantici canticorum: « Qui, inquit, imacompletam tabulam, non tincturis praefert contemplationem,per colores magister demonstravit. Quosdam sine cervice oculos habentes in humeris, et caetera hominum, quasi genera hominum, quae in maritima platea Carthaginis musitio puta sunt, ex libro deprompta velut curiosioris historiae. » --Item ipse post pauca: « Quapropter aut illa quae et alia de quibusdam gentibus scripta sunt, omnino nulla sunt, aut si sunt, homines non sunt, apparet liquido, quoniam sicut per picturam utiles et verae recor
Abbreviated transcription (Latin):
Forte requiratur quanamratione gerendi
Sed sithaec nobis sententia pingere scas.
Raro domus animantibus assimulatis.
Accipe et paucis temptabo exponere causas.
Quosagit huicscĩ felicis gloria coetus.
Obscurum nulli sed turba frequentior hisest.
Rusticitas non cassa fide nequedocta legendi
Haecassueta diusacris seruire profanis
Ven tredõ tandem conuertitur ad uena xp̃o
Dums cõrum opera inxpõmirantur aperta
Cernite quam multi comeant ex omnibus agris
Quamque pierudibus deceptimentibus errent
Longinquas liquere domos spe uereruinas:
Nongelidi feruente fide & nuncecce frequentes
Pertotam uigiles extendunt gaudian octem
Lactitia somnos tenebras funalibus arcent
ET PAULOPOST
Dum fallit pictura famem scãsq legendi
Historias castorum operum subrep̾it honestas
Exemplis inducta piis potatur hianti
Sobrietas nimi subeunt obliuia uini
Dumq: diem ducunt spatio maiore tuentes:
Pocula rarescunt quia permiracula tracto

Expanded text:
Forte requiratur quanam ratione gerendi, Sed sit haec nobis sententia pingere sanctas Raro domus animantibus assimulatis? Accipe et paucis tentabo exponere causas. Quos agit huc sancti Felicis gloria coetus Obscurum nulli; sed turba frequentior his est Rusticitas non cassa fide neque docta legendi. Haec assueta diu sacris servire profanis, Ventre dum tandem convertitur advena Christo, Dum sanctorum opera in Christo miratur aperta, Cernite quam multi comeant ex omnibus agris, Quamque pie rudibus decepti mentibus errent. Longinquas liquere domos, sprevere ruinas, Non gelidi fervente fide, et nunc esse frequentes Per totam vigiles extendunt gaudia noctem, Laetitia somnos, tenebras funalibus arcent. Et paulo post: Dum fallit pictura famem sanctasque legendi Historias, castorum operum subrepit honestas, Exemplis inducta piis potatur hianti Sobrietas, nimii subeunt oblivia vini, Dumque diem ducunt spatio majore ruentes Pocula rarescunt, quia per miracula tracto
Abbreviated transcription (Latin):
osa uel probrosa detestatione spernere contumeliare. uella¬
cerare praesumant Hincergo indubitanter colligi potest
quae illum ratio hoccum periculo quocumque cõpellat habe¬
re quodillum proculdubio sineullo periculo licet non habe¬
re Ideo ergo totius huius rationis tedis est summa ut quiuo¬
lunt propria memoria uelsana doctrina in locis competentibus
absque ullo inlicito cultu pictas uelfictas habeatit
imagines : Qui autem nolunt absque ullo in licito
contemptu. taliter habentes uelhabitas imagines nul¬
latenus spernant
łssent utique plura quachicratiocinando hisper omnia
congrua diciuel scribi potuissent si aut breuitas temporis
ꝑmit teret aut id aliquasiea c̃firmando seribi necessitas popos¬
cisset

Expanded text:
osa vel probrosa detestatione spernere, contumeliare, vel laosa vel probrosa detestatione spernere, contumeliare, vel lacerare praesumant. Hinc ergo indubitanter colligi potest, quae illum ratio hoc cum periculo quocunque compellat habere, quod illum procul dubio sine ullo periculo licet non habere. Ideo ergo totius hujus rationis talis est summa, ut qui volunt propria memoria vel sana doctrina, in locis competentibus absque ullo illicito cultu pictas vel fictas habeant imagines. Qui autem nolunt absque ullo illicito contemptu taliter habentes, vel habitas imagines nullatenus spernant. Essent utique plura, quae hic ratiocinando, his per omnia congrua dici vel scribi potuissent, si aut brevitas temporis permitteret, aut id aliqua, si ea confirmando scribi necessitas poposcisset
Abbreviated transcription (Latin):
sensu ut praemis sumest habere uolunt uel faciunt in faci¬
endo uelbabendo minime contradicant. Et illi similiter ꝓu
llus habere uolunt. nolentes adhabendum uel faciendum
nulla tenus cogant. Atqueita auctoredõ uterq in lȩsaser
tus & habere nolens propter cautelam inliciti contemptiis
sallius permanere indubitanter poterit. Atq i tamiseran¬
tedõ muorum nr̃orum de imaginibus uelpicturis morem
imitantes. in iubendo uel prohibendo in habendo uel non
habendo incolendo uel noncolendo in lȩsus hactenus hacde
causa dño opitulante nostransisse. et ipso gubernante
transituras nequaquam dubitamus. Quam obrem monen¬
disunt omnes qui illas habere uolunt. ne amando uel quolibet
modo orando uel complectendo ultra quã oportet cultum ais
eis ilicitum ulla tenus impendant. similiter et illis quieas
habere noluerunt si cubieas aspexerint qualibetignomini¬

Expanded text:
sensu ut praemissum est, habere volunt vel faciunt, in facisensu ut praemissum est, habere volunt vel faciunt, in faciendo, vel habendo minime contradicant. Et illi similiter, qui illas habere volunt, nolentes ad habendum vel faciendum nullatenus cogant. Atque ita auctore Deo, uterque illaesus tus, et habere nolens propter cautelam illiciti contemptus salvus permanere indubitanter poterit. Atque ita miserante Deo majorum nostrorum imaginibus vel picturis morem imitantes, in jubendo vel prohibendo, in habendo vel non habendo, in colendo vel non colendo, illaesus hactenus hac de causa Domino opitulante nos transisse, et ipso gubernante transituras nequaquam dubitamus. Quamobrem monendi sunt omnes, qui illas habere volunt, ne amando, vel quolibet modo orando vel complectendo, ultra quam oportet, cultum eis illicitum ullatenus impendant. Similiter et illis nec illi, qui eas habere noluerunt, sicubi eas aspexerint, qualibet ignomini
Abbreviated transcription (Latin):
nulla prohibet nemo prohibeat. Quia uero propter premis¬
sam rationem aliter esse non potest nisi ratio inde habeatur
fortasse eadem ratiotale exordium non in conuenienter ha¬
bere poterit Sugitur imago in toto orbeterrarum nulla¬
picta uel ficta es set . Num quid aliquid fidei spei uelcaritati
scã edĩ eclesiae obesset : Rursus siita ut inquibusdam locis
maxi meecclesiis seu palatiis principum. obnullũ alium catho¬
licae fidei scureligionis cultum. sed tantum modo scientibus
pro amoris piimemoria seuor namento eorundem locorum
Nescientibus uero proeius dempietatis doctrina pictȩ uel
fictae sunt ita perreliquia eiusdem imaginibus congrua do¬
micilia ad eundem sensum pertinentes pictae uel fictae es¬
sent. quid praefatis uirtutibus umquam aut usquam ob¬
esse potuis set : Etido quiares ita schabet quid super est
pisi ut qui nolunt it a non faciant ut tamen eis qui illas co

Expanded text:
nulla prohibet, nemo prohibeat. Quia vero propter praemisnulla prohibet, nemo prohibeat. Quia vero propter praemissam rationem aliter esse non potest, nisi ratio inde habeatur, fortasse eadem ratio tale exordium non inconvenienter habere poterit. Si igitur imago in toto orbe terrarum nullapicta vel ficta esset, nunquid aliquid fidei, spei, vel charitati sanctae Dei Ecclesiae obesset? Rursus si ita, ut in quibusdam locis maxime Ecclesiis seu palatiis principum, ob nullum alium catholicae fidei seu religionis cultum, sed tantummodo scientibus pro amoris pii memoria seu ornamento eorumdem locorum; nescientibus vero pro ejusdem pietatis doctrina pictae vel fictae sunt, ita per reliqua ejusdem imaginibus congrua domicilia ad eumdem sensum pertinentes pictae vel fictae essent, quid praefatis virtutibus unquam aut usquam obesse potuisset? Et ideo quia res ita se habet, quid superest, nisi ut qui nolunt, ita non faciant, ut tamen eis, qui illas eo
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis coruscent quatamen propterlongitudinem terrarũ
uobis minus cogniti fortas se existunt intermissis. scm̃ tamen
hilarium antiquum eclesiasticum doctorem. Necnon etbea¬
tum martinum toto orbeuenerandum. uobis notis si mosessẽ
minime dubitantes ad memoriam reducere Necessarium
aestimamus quorum uitae magisterio edocti. haecita tenen¬
dr atque scruanda suscepimus. Sed quia apud nos uel maiores
nostros ex quo ulla prȩsens aetas recordari potest numquam
huius modi quaestiomota ueluentilata fuit: Ideo semꝑ talis
exindemos exp̃dictis antiquis temporibus retentus inuniuer¬
sa istius regni eclesia extitit ut nullus acsi ex auctori¬
tate eiusdem scãe dĩ ecclesiae iuberet. nullus cuicumq ima¬
ginem uolenti pingere aut fingere prohiberet. Vnde usque
hodie eadem apud nos consuetudo tenctur. ut quia hoc aucto¬
ritas nulla iubet nemoiubeat. Similiter quia auctoritas

Expanded text:
miraculis coruscent, quia tamen propter longitudinem terrarum miraculis coruscent, quia tamen propter longitudinem terrarum vobis minus cogniti fortasse exsistunt intermissis, sanctum tamen Hilarium antiquum ecclesiasticum doctorem, nec non et beatum Martinum toto orbe venerandum, vobis notissimos esse minime dubitantes, ad memoriam reducere necessarium aestimamus, quorum vitae magisterio edocti, haec ita tenenda atque servanda suscepimus. Sed quia apud nos vel majores nostros, ex quo ulla praesens aetas recordari potest, nunquam ejusmodi quaestio mota vel ventilata fuit, ideo semper talis exinde mos ex praedictis antiquis temporibus retentus, in universa istius regni Ecclesia exstitit, ut nullus, ac si ex auctoritate ejusdem sanctae Dei Ecclesiae juberet, nullus cuicunque imaginem volenti pingere aut fingere prohiberet. Unde usque hodie eadem apud nos consuetudo tenetur, ut quia hoc auctoritas nulla jubet, nemo jubeat, similiter quia auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
tissime pontifex ut nobis antiquorũ patrũ nostrorum hacde
causa uitae cursum recitareliceat. simulque proutrationis
ordopoposcerit. sensus sui affectum in hac dumtaxat re.cur
ita uelita tenuerint interserendo ad iungere. Nec uobis tȩ¬
dium fiat siad ostendendã rationẽ ueritatis. ueritatẽq rationis
sese paulo longius sermo protraxerit . dummodo linea uerita¬
tis quae abantiquis patrib: nr̃is usq: ad nos inflexibiliter duc¬
ta est. beato dyonisio scilicet quia scõdemente beati petri a płi
in aposto latu primus eius successor extitit. ingallias cum
duo denario numero primus prȩdicator directus et post aliqđ
tempus una cum sociis suis hucillucq praedicationis gratia per
idem regnum dispersis martyrio coronatus est . Et quamquã
plures existant quidam martrres quidã etum confessores
quorum merita qualia apud dm̃ habeantur. quamuis cotidians

Expanded text:
tissime pontifex, ut nobis antiquorum patrum nostrorum hac de tissime pontifex, ut nobis antiquorum patrum nostrorum hac de causa vitae cursum recitare liceat, simulque prout rationis ordo poposcerit, sensus sui affectum in hac duntaxat re, cur ita vel ita tenuerint interserendo adjungere. Nec vobis taedium fiat, si ad ostendendam rationem veritatis, veritatemque rationis sese paulo longius sermo protraxerit, dummodo linea veritatis, quae ab antiquis patribus nostris usque ad nos inflexibiliter ducta est beato Dionysio scilicet, qui a sancto Clemente beati Petri apostoli in apostolatu primus ejus successor exstitit, in Gallias cum duodenario numero primus praedicator directus, et post aliquod tempus una cum sociis suis huc illucque praedicationis gratia per idem regnum dispersis martyrio coronatus est. Et quanquam plures exsistant, quidam martyres, quidam etiam confessores, quorum merita, qualia apud Deum habeantur, quamvis quotidianis
Abbreviated transcription (Latin):
si auctoritate summorum in toto orbe terrarum apłorum
quorũ doctrinis & consilio uniuersus flectitur mundus:
discordiamuram adueram concordiam noncertamus re¬
ducere. Dicunt etiam quid acturierunt detam prȩcipuo
coramdõ amisso solatio si illos quosposthuius sc̃ȩsedis immu¬
tabilem tuitionem. illud intam praecipue carissimis fra¬
tribus solatium perdiderint. quisimile inuniuersa ec desia
Nullum habebunt. Si enim cumillis ueram fidem integrũq
caritatis ardorem non serua uerint. quid iniudicio dñitanta
neglecta caritate & in nominedñi certissime confirmata negle¬
parcentes ubitanta ab eis caritate urgente. de dõ placita mutua
dilectioneur̃a plorando immo lugendo conquesti sunt quae
inunum colligi difficile possunt omissis ad eandem seriem de¬
texendã quam ipsi deimaginum reddendaratione spoponde¬
rant redeamus. Aiunt enim Oramus ergo scĩssime atquebea¬

Expanded text:
si auctoritate summorum in toto orbe terrarum apostolorum si auctoritate summorum in toto orbe terrarum apostolorum quorum doctrinis et consilio universus flectitur mundus, discordiam vestram ad veram concordiam non certamus reducere. Dicunt etiam, quid acturi erant de tam praecipuo coram Deo amisso solatio, si illos, quos post hujus sanctae sedis immutabilem tuitionem, illud in tam praecipue charissimis fratribus solatium perdiderint, qui simile in universa Ecclesia nullum habebunt? Si enim cum illis veram fidem, integrumque charitatis ardorem non servaverint, quid in judicio Domini tanta neglecta charitate et in nomine Domini certissime confirmata negleparcentes, ubi tanta ab eis charitate urgente, de Deo placita mutua dilectione vestra, plorando, imo lugendo conquesti sunt, quae in unum colligi difficile possunt, omissis, ad eamdem seriem detexendam, quam ipsi de imaginum reddenda ratione spoponderant, redeamus. Aiunt enim: Oramus ergo, sanctissime atque bea
Abbreviated transcription (Latin):
demuiam ueritatẽq perducta non fuerit &idcir cocunc¬
tus chorus sacer dotum Nec non e tomnis senat᷑ totius gentis
seuimperufrancorũ etuniuersa ec clesia pertotãgillum
cumceteris prouincis eidem adõ conseruando imperio
subditis. aut ita fama delendȩ dissensionis fratrũ suorum
in reuocabiliter postulant ut prius ꝑistius sc̃ȩ sedis adõ con¬
seruatam infuturoq usq in finẽ saeculi. sicut ipsi in dubi¬
tanter et nos omnes permerita apłorum confidimꝰ con¬
seruandam auctoritate. illud sum mopere quaerere festi¬
nemus. ut quia aucto redõ haecduo regna in toto orbe terra¬
rũ principalia mutua sibi dõ placita caritate deuincta sunt.
illuddiaboli telũ ab eademecła dissipetur. ut paxdĩ quȩ exu¬
perat omnem sensum in eadembeata plebepleniter restitua¬
tur. Vociferantur enim incaelum uno ore et uno corde
omnipotentis dĩ iudicium in euitabiliter nobis incumbere.

Expanded text:
dem viam, veritatemque perducta non fuerit. Et idcirco cuncdem viam, veritatemque perducta non fuerit. Et idcirco cunctus chorus sacerdotum nec non et omnis senatus totius gentis seu imperii Francorum, et universa Ecclesia per totam Galliam cum caeteris provinciis eidem a Deo conservando imperio subditis, audita fama delendae dissensionis fratrum suorum, irrevocabiliter postulant, ut prius per istius sanctae sedis a Deo conservatam in futuroque usque in finem saeculi, sicut ipsi indubitanter, et nos omnes per merita apostolorum confidimus, conservandam auctoritatem, illud summopere quaerere festinemus, ut quia auctore Deo, haec duo regna in toto orbe terrarum principalia mutua sibi Deo placita charitate devincta sunt, illud diaboli telum ab eadem Ecclesia dissipetur, ut pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, in eadem beata plebe pleniter restituatur. Vociferantur enim in coelum uno ore et uno corde omnipotentis Dei judicium inevitabiliter nobis incumbere,
Abbreviated transcription (Latin):
potest ecclesia. Quorum sensus etsententia talis est
Quid fidei spei. et caritati obesse potuis set. sumago
nulla toto orbeterrarum picta uel ficta fuisset: Et quam¬
quam ideoifilui nri qui haec dicunt rationabiliter seoster¬
sine cuius cultu perfecta fide spe& caritate uniueresusce
nondubium sed certissimũ illud malũ discordice deberon
incurrere quo d nisi correctumfuerit nulla tenus cũ hac
dissensione ad dnm quiest pax omnium sibi pladtam pacem
babentium Num quam in perpetuo pos seperting erac
Et quamuis deuotio illorum hoc constanter postulet ut es
atio cinando qualiter deipsis imaginibus discrete etrationabi¬
biter sentiant postea disserere liceat ÷ quod si est quisub¬
cipese iusto mode ramine uelit salubreomnihominiesie
nondubitant ad comparitionem tamen tantimali candem
imaginarum causam pronihilo computant sipax illa quȩleo
aeternam uitam quiest uia uerites etuita ducit adean¬

Expanded text:
potest Ecclesia. Quorum sensus et sententia talis est. potest Ecclesia. Quorum sensus et sententia talis est. « Quid fidei, spei, et charitati obesse potuisset, si imago nulla toto orbe terrarum picta vel ficta fuisset? » Et quanquam idem filii nostri, qui haec dicunt, rationabiliter se ostensine cujus cultu perfecta fide spe, et charitate universalnon dubium, sed certissimum illud malum discordiae debere incurrere, quod nisi correctum fuerit, nullatenus cum hac dissensione ad Dominum, qui est pax, omnium sibi placitam pacem habentium, nunquam in perpetuo posse pertingere. Et quamvis devotio illorum hoc constanter postulet, ut eis ratiocinando qualiter de ipsis imaginibus discrete et rationabiliter sentiant, postea disserere liceat. Quod si est, qui suscipere justo moderamine velit salubre omni homini esse non dubitant, ad comparationem tamen tanti mali eamdem imaginum causam pro nihilo computant, si pax illa, quae ad aeternam vitam, qui est via, veritas, et vita, ducit, ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
tis argumentum pertingere potuit. semperhuius scãe se¬
dis uicarii a postolorum quaedam mulcendo quaedã uero
siitares poposcisset sublimi acueneranda auctoritate ut
dignum erat docendo pariterque p̃dicando ad pacis con¬
cordiam reuocare studuit. Quorumuicem qualescumq
simus minis terium tamen auctoritatem subeuntes cari¬
tate pariter et eadem auctoritate roborati. dissensionem
illam quae in fraipsam semperdõ amabilem romanorũ . gre¬
corumq ecclesiam exortam durius eandem ecclesiã quã
saluti illius ullo modo conuenire possit scindentẽ diuturno
tempore cognouimus non audemus declinare ut non illam
exauctoritate tantorum a postolorum ad pacis concordiam
ipsis mediantibus non debeamus aduocare. Maxime uero
in eo quod eiusdem miserrime dissensionis easit materia sine
qua sicut multis uidetur salua perfidem. spem et carita¬
tem in cunctanter et in hoc saeculo et in futuro saluari

Expanded text:
tis argumentum pertingere potuit, semper hujus sanctae setis argumentum pertingere potuit, semper hujus sanctae sedis vicarii apostolorum quaedam mulcendo, quaedam vero, si ita res poposcisset, sublimi ac veneranda auctoritate, ut dignum erat, docendo pariterque praedicando ad pacis concordiam revocare studuit. Quorum vicem, qualescunque simus, ministerium tamen auctoritate subeuntes, charitate pariter et eadem auctoritate roborati dissensionem illam quae infra inter ipsam semper Deo amabilem Romanorum Graecorumque Ecclesiam exortam durius eamdem Ecclesiam quam saluti illius ullo modo convenire possit, scindentem diuturno tempore cognovimus, non audemus declinare; ut non illam ex auctoritate tantorum apostolorum ad pacis concordiam ipsis mediantibus non debeamus advocare. Maxime vero in eo quod ejusdem miserrimae dissensio ea sit materia, sine qua, sicut multis videtur, salva per fidem, spem, et charitatem incunctanter et in hoc saeculo, et in futuro salvari
Abbreviated transcription (Latin):
rgere correctũq ad c̃seruandũ statuere c̃sueuit simili
modo etiam et in his quae adc̃seruandũ inhumanis actibus
eiusdem ecłae in conttiminabilem statum moderante non
qua libet dolosa uel sophistica nec non duplicis alsite nor
sedueritate subnixi simpliciratione ipsique discretione
ho nascate utibtate parit̃ inradiataratione nonsolũ noxu
uel nocuia uerũ quoq et ipsa super flua te nncconsaliu rese¬
care sonsueuit et eaut prȩdictũ est quae acha lustẽ totiuse
dis leee ꝑtinere & in super merito curere non debuities
disserendo et ordinando sancire solita fuit ethonontantũ¬
modo decausa fidei uel sicut praemis sume st destatutumã¬
uio eneris uelcursurectitudinis uerum quoq: deomnidis
quamdñ s apostolis & ꝑapostolos nobisomnibus uicariam
praesentiae suae dereliquit dicens. pacemmeam douobis
pacemmeam relinquo uobis: ubicumque ꝑ quodlibet pieta¬

Expanded text:
rigere, porrectumque ad conservandum statuere consuevit. Simili rigere, porrectumque ad conservandum statuere consuevit. Simili modo etiam et in his, quae ad conservandum in humanis actibus ejusdem Ecclesiae incontaminabilem statum, moderante, non qualibet dolosa vel sophistica, nec non duplici calliditate, sed veritate subnixa, simplici ratione, ipsaque discretione, honestate, utilitate, pariter inradiata ratione, non solum noxia vel nociva, verum quoque et ipsa superflua et non necessaria resecare consuevit, et ea, ut praedictum est, quae ad salutem totius Ecclesiae pertinere, et insuper merito cavere non debuisset, disserendo et ordinando sancire solita fuit. Et hoc non tantummodo de causa fidei, vel, sicut praemissum est, de statu humani generis, vel cursu rectitudinis, verum quoque de omni disquam Dominus apostolis et per apostolos nobis omnibus vicariam praesentiae suae dereliquit, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Ubicunque per quodlibet pieta
Abbreviated transcription (Latin):
pud omnesigitur huius scãe occidentalis ecdesiae quȩ
se auctoritate beatorum a postolorum petrietpauli
Largiente dño fidei spei et caritatis sumpsisse exordium
ꝗl oriatur ita hactenu spereosdem a postolos protegente
pusco et ipsis intercedentibus acprotegentibus. abõni
heresi inlibata nuncusque conseruata est ut non solum
ipsa ad quod libet erroris diuerticulũ minime dedinaret.
sed potius omnes arecto fidei tramite quo quomodo deui¬
antes per orthodoxos eorundem suc cessores. toto orbe
terrarum ad rectitudinem potius reuocaret
Testis enim huiusrei non quilibet angulus sed orbis
terrarum uniuersus. quia quotiens tales permundum
quaestiones motae sunt quae ad periculũ fideiuniuersalis
eedesia cimminere putabantur ob inueniendã in uentãq
conseruandã catholicae fideiueritatem semperhoc uniuer¬
salis ecdesia ob praesente huiusscitatem sedispontificen
aut certe cũ consensu illius uerbis uellitteris porrecto cor¬

Expanded text:
pud omnes igitur hujus sanctae Occidentalis Ecclesiae, quae se auctoritate beatorum apostolorum Petri et Pauli, largiente Domino fidei, spei, et charitatis sumpsisse exordium gloriatur, ita hactenus per eosdem apostolos protegente Spiritu sancto, et ipsis intercedentibus ac protegentibus, ab omni haeresi illibata, nunc usque conservata est, ut non solum ipsa ad quodlibet erroris diverticulum minime declinaret, sed potius omnes a recto fidei tramite quoquo modo deviantes, per orthodoxos eorumdem successores toto orbe terrarum ad rectitudinem potius revocaret. Testis enim hujus rei non quilibet angulus, sed orbis terrarum universus, quia quoties tales per mundum perceptiones persecutiones motae sunt, quae ad periculum fidei universalis Ecclesiae imminere putabantur, ob inveniendam inventamque conservandam catholicae fidei veritatem, semper hoc universalis Ecclesia, praesente ob hujus sanctitatem sedis pontifice, aut certe cum consensu illius verbis vel litteris porrecto cor
Abbreviated transcription (Latin):
demq nouissime fidelibussuis inuicesua idem dñs reliquit
discessurus demundo. Et quam quam multa & pene in numerabilia
essent quȩ detantare subtiliter sublimiter & nimis terribilit᷑
dicipotuissent. cauendum est unicuiq: nehocquis quam deilla
solũ modo pace in telligendum putet quaebabetur in caelis quia
& dñs recedens ait. Pacẽ meã relinquo uobis & angeli praemit¬
tentes gloria in excelsisdõ mox non in caelis subihgunt sed int̃ra
pax hominibus bonae uoluntatis. Cogitaigitur tecũ õplebs
& populis dĩ si ad perpetuam uisperuenire s alutẽ ut in hoc sȩdo
non fictam sed ueram habere mutuam studeas pacem. Sedminus
fortasse prodesse ꝑoterit. libet meritotantat alisq auito

Expanded text:
demque novissime fidelibus suis in vice sua idem Dominus reliquit demque novissime fidelibus suis in vice sua idem Dominus reliquit discessurus de mundo. Et quanquam multa et pene innumerabilia essent, quae de tanta re subtiliter, sublimiter, et nimis terribiliter dici potuissent, cavendum est unicuique, ne hoc quisquam de illa solummodo pace intelligendum putet, quae habetur in coelis. Quia et Dominus recedens ait: Pacem meam relinquo vobis . Et angeli praemittentes: Gloria in excelsis Deo, mox non in coelis subjungunt, sed in terra pax hominibus bonae voluntatis . Cogita igitur tecum, o plebs et populus Dei, si ad perpetuam vis pervenire salutem, ut in hoc saeculo non fictam, sed veram habere mutuam studeamus pacem. Sed minus fortasse prodesse poterit, libet merito tanta talisque aucto
Abbreviated transcription (Latin):
potuisset : quia scensurus demundosuis promisit dicens. pacẽmeã
do uobis pace mrelinquouobis : & quia attestante paulo int̃
c& era uerum est siquis tradiderit corpussuum ut ardeit cari¬
tatem autem non habuerte nihilest. ideo praedictam sc̃am diecdam
inuerrȩpacis concordiam adunari totis uiribus optamus quia
quomodo sineilla. caritatem mutuam habere possit nullo mo¬
domtelligimus. Potest enim fieri ut aliquiscum alte ro ex
parte uel fictam pacem tempor ali terhabeat. quomod o aũtẽ
sine uera mutua pacehabita. cum altero uerã possit habere cari¬
tatem. nulla doc& auctoritas. Vnde magno pere consideran¬
dum est quanta temeritate quantaue audacia ad aeternam
ille peruenire seposse exi stimat. qui praesentẽ in hoc
saeculo pacem dni perquam lib& occasionem scdam. restau¬
rare cum proximo noncurat . quam primum munus huma no
generi conlatum angelinuntiant moxnato dño inmundo eari¬

Expanded text:
potuisset, qui ascensurus de mundo suis promisit dicens: Pacem meam potuisset, qui ascensurus de mundo suis promisit dicens: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Et quia attestante Paulo inter caetera verum est, Si quis tradiderit corpus suum ut ardeat, charitatem autem non habuerit, nihil est . Ideo praedictam sanctam Dei Ecclesiam in verae pacis concordiam adunari totis viribus optamus, quia quomodo sine illa charitatem mutuam habere possit, nullo modo intelligimus. Potest enim fieri, ut aliquis cum altero ex parte vel fictam pacem temporaliter habeat, quomodo autem sine vera mutua pace habita cum altero veram possit habere charitatem, nulla docet auctoritas. Unde magnopere considerandum est, quanta temeritate, quantave audacia ad aeternam ille pervenire se posse existimat, qui praesentem in hoc saeculo pacem Domini per quamlibet occasionem scissam restaurare cum proximo non curat, quam primum munus humano generi collatum angeli nuntiant mox nato Domino in mundo, eam
Abbreviated transcription (Latin):
uctoritate ergo ut proposumus secundo lo coinserta. nonqui¬
dem quantum ex thesauro uberrimoeccles i astico potuit.
sed quantum epis tolaris breuitas rite permisit . monere uosi
& exhortart õuenerandimundiprincipes. cũ uniuersa scãdĩ
quam d nõ dispensante & committente gubernatis ecđa uttã
xqu euobis non quaelibet temeritas seduera bumi litas nostra
intimare studuerit attentius audiatis & obil lorũ reueren¬
tiam quicum dño ipso promittente indie nouissimo totius mun¬
diuenturisunt iudices reuerentar suscipiatis. & ad salutẽ omniũ
uestrum strenue conseruare studeatis
Prae misimus enim paulo superius ut post redditã rationẽ
post insertam auctoritatem proptet adurandam quã d nodõ
or dinantẽ regitis eedesiam : Consilium uobis non ntã adin¬
uentione. seddiuina auctoritate illud dare debuissemus per
quodeadem scã mater ecdesiaita sibi mutuo inuera pace fede¬
tati debuisset: qualiter et in hoc seculo & in futuro ei placere

Expanded text:
uctoritate ergo, ut proposuimus secundo loco inserta, non quidem quantum ex thesauro uberrimo ecclesiastico potuit, sed quantum epistolaris brevitas rite permisit, monere vos et exhortari, o venerandi mundi principes, cum universa sancta Dei, quam Domino dispensante et committente gubernatis, Ecclesia, ut ea quae vobis non quaelibet temeritas, sed vera humilitas nostra intimare studuerit, attentius audiatis, et ob illorum reverentiam, qui cum Domino ipso promittente in die novissimo totius mundi venturi sunt judices reverenter suscipiatis, et ad salutem omnium vestrum strenue conservare studeatis. Praemisimus enim paulo superius, ut post redditam rationem, post insertam auctoritatem propter adunandam, quam Domino Deo ordinante regitis, Ecclesiam, consilium vobis non nostra adinventione, sed divina auctoritate illud dare debuissemus per quod eadem sancta mater Ecclesia ita sibi mutuo in vera pace foederari debuisset, qualiter et in hoc saeculo, et in futuro ei placere
Abbreviated transcription (Latin):
eius confessione uicerunt suo loco uice& ordine nomi¬
nantur. N onta mena sacerdote quis a crificat inuocantur
dõ quippe non ipsis sacrificat quamuis in memoria sa¬
crificet eorum quia dĩ sacerdos est non illorum. ipsum
uero sacrificium corpus est xp̃i quodnon offertur
ipsis quia hoc sunt & ipsi
QUADEDIT DAEMONISUS UT ABIRENT
INPORCOS

Expanded text:
ejus confessione vicerunt, suo loco, vice et ordine nomiejus confessione vicerunt, suo loco, vice et ordine nominantur. Non tamen a sacerdote, qui sacDeo quippe, non ipsis sacrificat, quamuis in memoria sacrificet eorum, quia Dei sacerdos est, non illorum. Ipsum uero sacrifipsis, quia hoc sunt et ipsiquam dedit daemonibus ut abirent in porcos