comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de tnũ quo tu amas de amantes a
ulcedine bonitatis tue qͣm habes
Ad crenturam tuam amator crea¬
tor bone. inspirare eis hoc deside¬
⁊ amare te. Non enĩ afficeris ad
nos uł a nobis cum uos amas set
es ꝙ es. qui semꝑ id ipm̃ es. cui hoc
est esse qd esse bomũ. Ponuĩ autẽ
tibi in te. ⁊ om̃i tue in te creat᷑e
te amamꝰ. qui possumꝰ miso aliquo
modo esse. ⁊ non amare te. id est
esse ⁊ male esse. tibi autem qͥ sem¬
ꝑ idem es nichil accedit si aman¬
do ꝓsitimꝰ ad te. initħ decedit si de¬
ẜicanꝰ are. Cum autem nõs amas
non msi ꝓp̃ te nos amas. cum u̾issi¬
ma sãme iustitie regula etiam
nos ul amare ꝑmittat exͣ de. Ed t̾¬
tẽ possibile est amori dĩa amãtit
ubi magna otcurrit gr̃a eo ꝓfi¬
cere ut net te nec se amans ꝓpr̾¬

Expanded text:
re tuum, quo amas te amantes, a dulcedine bonitatis tuae quam habes ad creaturam tuam, Creator bone, inspirare eis hoc deside amare te. Non enim afficeris ad nos, vel a nobis, cum nos amas: sed es, qui semper id ipsum es; cui hoc est esse quod esse bonum: bonum autem tibi in te, et omni tuae in te creaturae. te amamus, qui possumus misero aliquo modo esse, et non amare te; id est, esse, et male esse. Tibi autem qui semper idem es, nihil accedit, si amando proficimus ad te: nihil decedit, si deficimus a te. Cum autem nos amas, nonnisi propter te nos amas; cum verissima summae justitiae regula etiam nos nil amare permittat extra te. Et certe possibile est amori Deum amantis, ubi magna occurrit gratia, eo proficere, ut nec te nec se amans pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diem qͣm diu nõ ꝑmanebit
uult. ꝯ incomĩtendo dñs cap¬
diuitatẽ syon. facti sumꝰ sicut
consolati. bunc replebit᷑ ꝯa¬
dio os nrm. ⁊ lingna nostra ĩ¬
exultatõne. Interim heu mͥ qͥa
incolatus meus ꝓlongatus ẽ.¬

Expanded text:
 diem? Quamdiu non permanebit vult . Sed in convertendo Dominus captivitatem Sion, facti erimus sicut consolati. Tunc replebitur gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione . Interim heu mihi! quia incolatus meus prolongatus e
Abbreviated transcription (Latin):
ciferor. dñe bomũ est nos hͥ esse
faciamꝰ hic tͥa tabernacsa. fidei
inũ. spea iniũ. amori unũ. Nũ ꝙͥ
nescio quid ditam cum dico boñ
est nos hic esse. s repente ca¬
do in terram quasi mortinis.
⁊ respitiens nichil uideo. ⁊ me
ubi prius eram inuenio. in do¬
lore s. cordis. ⁊ asflictõne spt̃:¬

Expanded text:
t nos hic esse, faciamus hic tria tabernacula : fidei unum, spei unum, amori unum. Numquid nescio quid dicam, cum dico, Bonum est nos hic esse? Sed repente cado in terram, quasi mortuus, et respiciens nihil video, et me ubi prius eram invenio, in dolore scilicet cordis et afflictione sp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gelida ⁊ algens mnisera anina ẽ
⁊ desiderlus tillefieri tui amon¬
culos hos undetimq collectos ꝯeo
⁊ consuo ad regendũ mndito
meslm. ⁊ non ut sapieas illa sato¬
tend duo ligna. s sartulos atoł.
nutos de deserti mei uastitet
de cordis mei spaltiosa colligi ui¬
ratate ut aliqudo ingrediar na
pngillo farine ⁊ de y̾dria olest
comedam ⁊ morito. uł nõ ttas
to moriar. ĩmo dñe nõ moritos
salsugiis. ⁊ atirahens nc̃ i
moris mei. os meum aperio ⁊
anti mittis mͥ in os cordis ꝙ non
licet michi scire quid scit. gapoũ¬
arame sensu. mullo sp̃t intelletti
aduerrere me ꝑmittis qud sir
sum acceꝑo tenere ⁊ ruminate

Expanded text:
gelida et algens misera anima mea, et desiderans calefieri calore amorculos hos undecumque collectos contraho et consuo ad tegendam nuditatem meam; et non ut sapiens illa Sareptana duo ligna, sed surculos istos minutos, de deserti mei vastitate, de cordis mei spatiosa colligo vanitate, ut aliquando ingrediar in de pugillo farinae, et de hydria olei, et comedam et moriar, vel non tam cito moriar : imo, Domine, non moriar, sed salsuginis, et attrahens ventum amoris mei , os meum aperio adanti mittis mihi in os cordis, quod non licet mihi scire quid sit. Saporanimae sensu, nullo spiritus intellectu advertere me permittis quid sit. Cum accepero, tenere
Abbreviated transcription (Latin):
tare s totus memoraret᷑ iustitie
dei solius bunc ꝓ certo singła xp̃i
menbra drẽ poternnt de se quod
pctulus aiebat de capire. ⁊ si cogno
nem qͥal taro ⁊ sangnis reginĩ dei ñ
possidebunt. non ꝙ carnis illit sub̾a
futura non sit. set ꝙ całiał om̃is ne¬
cessitudo fit des utura. caruis q amor
amore sp̃t absorbendus. ⁊ infirme
q̃ nũc sunt humane affectõnes in e¬
diuinas qͣsdam hẽant ꝯmutari. bunt
sagena tapitatis que nũt tracta per
hoc mare magnũ ⁊ spatiosum ex
om̃i gñe pisciũ congregare nõ de¬
sinit tum ꝑ ducta ad lictus fu̾it fo¬
ras malos mittens. bonos solũmo¬
do rerinebit. iqͥõem in hũc uita
ex om̃i gñe piscium tuttu simĩ sue
latitudinis carititis rete conlud̃.
ubi se ꝓ temꝑe om̃ib conformãs
om̃iumt q in se siue adu̾sa sine ꝓt¬
non solum gandere cum studenthi
set etiam flere cum flentib cor
ces omne qd̵ tͥste parit ᷑ foras n

Expanded text:
n spiritu memoraretur justitiae Dei solius. Tunc pro certo singula Christi membra dicere poterunt de se, quod Paulus aiebat de capite: Etsi cognovnem: quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Non quod carnis illic substantia futura non sit; sed quod carnalis omnis necessitudo sit defutura, carnisque amor amore spiritus absorbendus; et infirmae, quae nunc sunt, humanae affectiones in divinas quasdam habeant commutari. Tunc sagena charitatis, quae nunc tracta per hoc mare magnum et spatiosum ex omni genere piscium congregare non desinit, cum perducta ad littus fuerit, malos foras mittens, bonos solummodo retinebit . Siquidem in hac vita ex omni genere piscium intra sinum suae latitudinis charitatis rete concludit: ubi se pro tempore omnibus conformans, omniumque in se sive adversa, sive prnon solum gaudere cum gaudentibus, sed etiam flere cum flentibus conces omne quod triste patitur, foras mittens,
Abbreviated transcription (Latin):
uere institie non ꝓdibant: tan¬
to desperatius eprabant. qͣnto
Fortins extra uiam currebant.
uia enĩ pat̾. xp̃t tius qui dixit.
ꝑ qͣm itur. u̾ata ⁊ simplicẽ nobir
describit formam diuine ⁊ ñ e
philosophie dicens ad disciplos
girat dilexit me pater ⁊ ego
dilexi nos. manere tu dilectõ¬
ne mea. gi precepta mea ser

Expanded text:
erae justitiae finem ibant, tanto desperatius errabant, quanto fortius extra viam currebant. Via enim, Pater, Christus tuus qui dixit:  quam itur veram et simplicem nobis describit formam divinae et verae philosophiae, dicens ad discipulos suos: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea. Si praecepta mea ser
Abbreviated transcription (Latin):
gonsi ⁊ sponse fluminis impetꝰ letifirat
cintatem dei. Qd̾ nõ ałind esse arbitͦ
qͣn dei silium qͥ t᷑asiens miniscͥt᷑ ꝙ̃adiũ
ip̃e ꝓ misit. ut ex hoc iam iusti epłẽ¬
tuo ⁊ eyulcent in conspectu dei. ⁊ de¬
lectentur in lecitia. hinic illa satietas
st̾ne fastidio. hinc insatiabilis illa sũ
inqͥetudine curiositas. hinc et̾num
ilus atis inexplebile desideriũ nes¬
tieas egestatem. hinc deniq sobria
ila elͥeras u̾o nõ mero ingurgitãs
non madeas uino ser ardens deo.
ex hot iam qͣrtus ille amoris gra¬
dus epetuo possidet᷑. cum sũme ⁊ so¬
lus diligit᷑ deus. quiñ uet nos ip̃os
iam raisi ꝓp̃ ip̃m diligimꝰ. ut sit spse
premium se amantium. p̾miũ eter

Expanded text:
tificat civitatem Dei . Quod non aliud esse arbitror quam Dei Filium, qui transiens ministrat, quemadmodum ipse promisit : ut ex hoc jam justi epulentur et exsultent in conspectu Dei, et delectentur in laetitia . Hinc illa satietas sine fastidio: hinc insatiabilis illa sine inquietudine curiositas: hinc aeternum illud atque inexplicabile desiderium, nesciens egestatem: hinc denique sobria illa ebrietas, vero, non mero ingurgitans, non madens vino, sed ardens Deo. Ex hoc jam quartus ille amoris gradus perpetuo possidetur, cum summe, et solus diligitur Deus: quia nec nos ipsos jam nisi propter ipsum diligimus, ut sit ipse praemium amantium se,
Abbreviated transcription (Latin):
ouitutes. expectate mehio cum
sino corpore isto: donec ego cum
uero. raltõ .s. cum intelligentia us
.abducit enĩ nos a nobis caritas
ẜꝯet licet retrahat nesira ne¬
i est illa suauitas. dñe deus uir. tõ.

Expanded text:
rvitutes, exspectate me hic, cum asino, corpore isto; donec ego cum puero, ratio scilicet cum intelligentia, usque abducit enim nos a vobis charitasSed licet retrahat vestra neda est illa suavitas. Domine Deus virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo igitur sidelis anima comedit
panem suũ. ser hen in sudore nul¬
tus sui. In tarne qͥppe mlnẽs ad¬
huc ambulat ꝑ fideta qͣm sane o¬
ꝑari ꝑ dilectõnem ncc̃e est. qͥa si
nõ opatur mortua esti porro spͣ
opus cibus est. dicente dño. mens
cibus ẽ fatere uoluntatem prĩs
mei dehint tarue exuta iam pa¬
ne doloris non cibarr. q uinũ
amoris damqͣm post cibum ple¬
nius haurire ꝑmittit nõ purũ
tam̃. get quomodo sub sponse no¬

Expanded text:
mo ergo fidelis anima comedit panem suum, sed heu! in sudore vultus sui. In carne quippe manens adhuc ambulat per fidem, quam sane operari per dilectionem necesse est: quia si non operatur, mortua est. Porro ipsum opus cibus est, dicente Domino: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Dehinc carne exuta jam pane doloris non cibatur; sed vinum amoris, tanquam post cibum, plenius haurire permittitur, non purum tamen, sed quomodo sub sponsi no
Abbreviated transcription (Latin):
mortale constat Gł põ mediot᷑¬
ꝯter conialuisse ¶ qͣm uerũ lom¬
tus est qui dixit diligentib diã
omĩa cooꝑari tn bonĩ. ualet dra
diligenis amine corpꝰ suũ safirmã
ualet ⁊ mortum̃. ualet ⁊ resuscita¬
tũ pͥmo qͥdem ad fructã ptĩtẽtie
scd̾o ad renͥem postremo ad cõsũ¬
qd̃ in orã statu tn bonĩ sibi subser¬
uire ꝑseniit. Ibomis plane fidusq
comes earo spũi bono q̃ ip̃m ant si
honerat uinati ant si nõ iunat
oxhonerat. anbcerte inuat et

Expanded text:
mortale constat ipsi non mediocriter valuisse. O quam verum locutus est qui dixit, diligentibus Deum omnia cooperari in bonum . Valet Deum diligenti animae corpus suum infirmum, valet et mortuum, valet et resuscitatum: primo quidem ad fructum poenitentiae, secundo ad requiem, postremo ad consumquod in omni statu in bonum sibi subservire persentit. 31. Bonus plane fidusque comes caro spiritui bono, quae ipsum aut si onerat, juvat; aut si non juvat, exonerat; aut certe juvat, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ⁊struales surans. ⁊ dẽ caruis cõ¬
cupiscentia nastim᷑ ncc̃e est tupi¬
dittã uł amor noster a carae fu¬
cipiar. que si recto ordine dirigi¬
tur: qͥbdam suis gradit duce ꝑti¬

Expanded text:
a carnales sumus, et de carnis concupiscentia nascimur, necesse est cupiditas vel amor noster a carne incipiat: quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gr
Abbreviated transcription (Latin):
su funitate. ẜiet sub illa esse cogunt᷑
silñ. noc sine ista pactunt. Uit audire
qua iustis non est lex posita᷑ sloꝵ acce¬
Laꝵ demq audi iustũ utrñꝙ de se fa¬
tentẽ ⁊ ꝙ non sis sub lego. net tatũ
sit sine lege. factus inqͥo hus qui sub
lege erant qͦsi sub lege essem tũ ipse
sub lege non essem hus qͥ sine lege e¬
ege dei non essem. set in lege xp̃ essẽ.¬
cmposim s noluntariis eo libaliter
deta qro suanit̾ inspitata. uñ ⁊ pal¬
nos. at si drẽt. Non impono tunitis. s¬
nos tollite si nultis. alioqͥ nõ redesti
s laborẽ inuenietis aĩad mĩs. õa¬

Expanded text:
in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii, nec sine ista patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non acceliorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum ipse sub lege non essem; his qui sine lege lege Dei non essem, sed sub legem essed voluntariis eo liberaliter data, quod suaviter inspirata. Unde vos . Ac si diceret: Non impono invitis; sed tollite, si vultis. Alioqui non requiem, sed laborem invenietis animabus ves
Abbreviated transcription (Latin):
posuisti me corataoiũ tibi. ⁊ sc̃t
mithimet ip̃ł grauis: ubi dixit. sã
sum tͥmet ipi grauis: ostendi ⁊
pp̃e sibi esset. nec alius hoc qn sbꝰ
ferisset. Qd̃ antem deo loq̃ns p¬
sit posusti me contͣoiũ tͥ: dei semi
non esfugisse legem inditaint. b
nuit. ut qui a deo noluit suamꝰ
in sua luce in sua reqͥe in sua głi ta
sit. subiectus potestati ⁊ sub matꝰ ¶¬
citãti. Dñe deus mens cur nõ tełs
tem meam: ut abiecta graui sar
ꝓpͥe uoluntatis sub leui hoñe cr¬
tis. respirem. ne iam seruili rim
cohercear. nec m̃tennaria cupida¬
fũit que ⁊ tͥ. s strut tu es ita¬

Expanded text:
posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis? Ubi dixit, Factus sum mihimetipsi gravis, ostendit quod lex ipse sibi esset, nec alius hoc quam ipse sibi fecisset. Quod autem Deo loquens psit, Posuisti me contrarium tibi; Dei se tamen non effugisse legem indicavit. Hoc nuit, ut qui a Deo noluit suavitin sua luce, in sua requie, in sua gloria remansit; subjectus potestati, et submotus felicitati. Domine Deus meus, cur non tollis tem meam , ut abjecta gravi sarcina propriae voluntatis, sub levi onere charitatis respirem, nec jam servili timore coercear, nec mercenaria cupiditafuerit quae et tibi; et sicut tu es, ita
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ ⁊ m̃cennarioꝵ leges portabiles
dc leues reddit. qͣs itiq non deuł.
set facit ut impledutur. dicente
d̃o. on ueni legem solũe s ad mi¬
re. s casto. mĩqͣm sine cupiditate
nem. Implet ⁊ m̾cenarui. tum or¬
diustꝰ tupiditatẽ. porro timori ꝑ¬
tasifitat pena tam tollit᷑ cme q̃ eẽ
non potuis dũ suit sepuilis ⁊ tatior¬

Expanded text:
um et mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimte, nem; implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori pcastificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit se
Abbreviated transcription (Latin):
litatis hec est lex eterns creatͥe
in pondere ⁊ mensurs ⁊ uimuero
ꝑ eam facta sunt muĩsa ⁊ rch
fine lege relinqͥtur. tum ip̃a ꝯͦ e
lex omim fine loge non sit ñ
taraen ałia qͣm se ipia. q ⁊ se tpͣm
et si non creduit rugit tam̃. Ce
legem non a dño. ser qͣm ip̃i sibi ẜe¬
cerunt. ille dm̃ nõ amando. iste plus
facere potuerunt. nõ ⁊sĩ eam incon¬
mutabili eterne legis ordim subdu¬
cere potuerũt. b̾unt antẽ dixert̃
ꝯmuni ⁊ eterne legi ꝓpͥam pretu¬
lit uoluntatẽ ꝑu̾se utiq nolens
suũ imitari creatorẽ ut sicut ille
sibi lex sui q iuris est. ita is quoq
se ipm̃ reg̾er. ⁊ legẽ sibi suam fa¬
ceret uoluntatẽ. sraue ntiq ⁊ e
tabile iugñ suꝑ otãs filios a dam ei

Expanded text:
ualitatis. Haec est lex aeterna, creatrix in pondere, et mensura, et numero per eam facta sunt universa: et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit; non tamen alia quam se ipsa, qua et se ipsam etsi non creavit, regit tamen. 5. legem non a Domino, sed quam ipsi sibi fecerunt, ille Deum non amando, iste plus facere potuerunt; non tamen eam incommutabili aeternae legis ordini subducere potuerunt. Tunc autem dixerim communi et aeternae legi propriam praetulit voluntatem, perverse utique volens suum imitari Creatorem: ut sicut ipse sibi lex, suique juris est, ita is quoque se ipsum regeret, et legem sibi suam faceret voluntatem. Grave utique et importabile jugum super omnes filios Adam, heu!
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex una complet taritare ip̃a aidã
laborantes. ip̃a potans qͥ escẽtes :
qd̾ ꝑcrpitur colantes tandẽ rediꝰ
corꝑib in uita inmortali mellaᷤ
mira plenitudine exubantes hor
ꝓ eo ꝙ sponsus in tilntitis diut se¬
medite amiti ⁊ bibite ⁊ ineba¬
ra carissimi. Comedite aute no¬
tem. bibite pͦt mortem. ⁊ inebi
duci m̾entur. edentes ⁊ biben
suꝑ mensam illius in regno lu
qñ sibi iam exhibet głosam edͤa¬

Expanded text:
 ex una complet charitate, ipsa cibans laborantes, ipsa potans quiescentes, ipsa quod percipitur colantes: tandem redivivis corporibus in vita immortali inebriamur, mira plenitudine exuberantes. Haec pro eo quod sponsus in Canticis dicit: Comedite, amici, et bibite; et inebriamini, charissimi. Comedite ante mortem, bibite post mortem, inebriamtroduci merentur, edentes et bibentes super mensam illius in regno suo, quando sibi jam exhibet gloriosam E
Abbreviated transcription (Latin):
tunc dulcedinẽ naturał asfecti¬
onis qͣ resm̃e torpus suũ. ip̃m q
glorifitatũ desiderat. Ostuat gͦ
iam tirnt sc̃ẽ taritatis potata
uino. s plane nũdũ usq ad ebͥe¬
tatem qũ temꝑat interim ardo¬
rem illum huius lactis ꝑmixtio.
Ebͥeras deniq solet euertere
mentes. atq omĩno redd̾e ĩme¬
mores sui. sit nõ ex toto sui obli¬
tal est que adpuc de ꝓprio corpe¬
ocogitat sustitatidi ¶ pecerũ hoc e¬
disiłimam freri qd deo simisama
effici donatur. b̾unc dermũ ad cratre¬
tem ad missa sapĩe illam de qual¬

Expanded text:
affectionis, qua resumere corpus suum, ipsumque glorificatum desiderat. Aestuat ergo jam tunc sanctae charitatis potata vino, sed plane nondum usque ad ebrietatem: quoniam temperat interim ardorem illum hujus lactis permistio. Ebrietas denique solet evertere mentes, atque omnino reddere immemores sui. At non ex toto sui oblita est, quae adhuc de proprio corpcogitat suscitando. Caeterum hoc asimillimam fieri, quo Deo simillimam effici donatur? Tum demum ad crateram admissa sapientiae, illam de qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ nestio si a qͦq᷑m hominũ qͣrtus in hͣc
uita ꝑfcẽ apprehendit᷑. ut salicet hõ
diligat se tantũ ꝓp̃ dñ. asserant hoc si
qui exprti sunti nrthi fateor imp saibi¬
le indeat᷑. exit antẽ ꝓtul dubio cum in¬
trodiutus su̾it serimis bomis ⁊ fidelis
in gandiun dr̃ sui ⁊ inebriatꝰ ab n¬
bertate domꝰ dei. Quasi eñ ebrins
raruo odam ra oblitus sui. ⁊ a se¬
i penitꝰ uim desitiens totus ꝑget ĩ

Expanded text:
si a quoquam hominum quartus in hac vita perfecte apprehenditur, ut se scilicet homo diligat tantum propter Deum. Asserant hoc si qui experti sunt: mihi, fateor, impossibile videtur. Erit autem procul dubio cum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gaudium Domini sui, et inebriatus ab ubertate domus Dei. Quasi enim ebrius, miro quodam modo oblitus sui, et a se penitus velut deficiens, 32 totus perget in
Abbreviated transcription (Latin):
dere dm̃. ꝯ o sũme bonus. sũmum
bonũ. nita cordiũ. lux ocłoꝵ int̾iorũ
ꝓpt̾ bonitarem tuam dñe miserere.
hec est eñ mundatõ mea. ħ fidutia
mea. hec iustitia. contẽplatõ tua bo
dicis amine mee modo qͦ mi scis sal¬
dero dic ceto mendico tuo. Quid
nis faciam tͥ: Et in scis qui iam hoc
ip̃m das qͣm ex om̃ib sins recessib
abiectis ꝓtul om̃ib scłi huius alts¬

Expanded text:
dere Deum! Sed, o summa bonitas, summum bonum, vita cordium, lux oculorum interiorum, propter bonitatem tuam, Domine, miserere: haec est enim mundatio mea, haec fiducia mea, haec justitia, contemplatio bonitatdicis animae meae, modo quo tu scis, Saldero, dic caeco, mendico tuo, Quid vis faciam tibi? Et tu scis, qui jam hoc ipsum das, quam ex omnibus suis recessibus, abjectis procul omnib
Abbreviated transcription (Latin):
q sibi ip̃i tamqͣm nas pdstum totus
ꝑsigat ua dc̃ã ⁊ adherens deo mus
cum eo sp̃t fariat ⁊ ditat. defecit
caro mea ⁊ cor meum deus cordis
tum dsxcerim ⁊ scm̃ cui tale aliqͥd
in hac mortalli nsta taro interdum
dait uel semł ⁊ hoc ip̃m raptim atq
iius urix momenti spatio exꝑiri do¬
napirm esti ẜe enism quodam modo
ꝑdere tamqͣm qri non sĩ ⁊ om̃mo
non semire to ipͣl ⁊ a temet ipso
exintiniri. ⁊ pone annullari Celes¬
tit eat comĩssitõnis non humane at¬
factõnis. ⁊ siqdem e mortelib qͥs¬
ꝑiam ad illud raptim interdũ ut dic
diei malitia corpus mouri aggra¬
uad. sollicitat tarnis uccitas desc̾s
coutuptõnis nõ fustinet qd̾ q hũt
uiolentins est fratema reuotat.
heu rcce in se recidere in sua cõpelliti᷑
⁊ miserabilir̾ exclamate Dñe nim pa¬
cior respõde ꝓ me. Et illud. Infelix e¬
go homo qͥs me liberabit de corpore

Expanded text:
 sibi ipsi tanquam vas perditum, totus pergat in Deum, et adhaerens Deo unus cum eo spiritus fiat . et dicat: Defecit caro mea et cor meum, Deus cordis tum dixerim et sanctum, cui tale aliquid in hac mortali vita raro interdum, aut vel semel, et hoc ipsum raptim, atque unius vix momenti spatio experiri donatum est. Te enim quodammodo perdere, tanquam qui non sis, et omnino non sentire teipsum, et a teipso exinaniri, et pene annullari, coelestis est conversationis, non humanae affectionis. Et si quidem e mortalibus quispiam ad illud raptim interdum ut dicdiei malitia, corpus mortis aggravat, sollicitat carnis necessitas, defectus corruptionis non sustinet, quodque his violentius eHeu! redire in se, recidere in sua compellitur, et miserabiliter exclamare, Domine, vim patior, responde pro me : et illud, Infelix ego homo, quis 596 me liberabit de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dito nodis ego qui de me loquor ñ
ay coniertura set ex sententis. sIs̃
sinta talis qualis putor uł dicor. Qd̾
dem tam seturus fatect qͣm certꝰ
ꝓꝑior ita ut ml malum uris oran¬
nib spetialit̾ obtm̃e qͣm ut talic

Expanded text:
Dico vobis ego qui de me loquor non ex conjectura, sed ex sententia: Non sum talis qualis putor vel dicor. Quod quidem tam securus fateor, quam certus experior: ita ut nil malim vestris orationibus specialiter obt
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̾e̾. diligit itaq in scd̃o gradu
cum ip̃m ceperit otcasione ꝓpͥc nicã¬
tatis colere ⁊ freq̃ntare. cogtitudo.
legendo. orando. obediendo. qͣdata
huis cemodi familaritate. paula¬
timq sensim q deus innorescit õ¬
seq̃nt̾ ⁊ dulcescit. ⁊ sit gustato m
suaris est dñs. tͣnssit ad t̾ciũ gra

Expanded text:
itaque in secundo gradu cum ipsum coeperit occasione propriae necessitatis colere et frequentare cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit; et sic gustato quam suavis est D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓftõ ut fãctuaa sese añ conformet
⁊ concordet aucdori. Oportet ꝓiide
quomͦ deus om̃ĩa esse uoluit ap̃ so¬
met ip̃m sit nos quoq net nos ip̃os uͦ
aliud aliqͥd fuisseuł esse ułimꝰ nisi eñ

Expanded text:
to ut factura sese quandoque conformet et concordet Auctori. Oportet proindquomodo Deus omnia esse voluit propter semetipsum, sic nos quoque nec nosipsos, nec aliud aliquid fuisse, ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtimus ne se sp̃m diligat hõ insi
apter dm̃. Iustitia tua sicut mon¬
tes dei. a mor iste mons esti et
mons dei excelsus. fenera mons coagñ¬
latus mons ꝑiugnis. Quis ascendet ĩ
mõtem dñi: Quis dabir mħ pennas sit̃
cohumibe ⁊ uolabo ⁊ recͥescam: Eactꝰ
in syon. heu mͥ qͥa sncolatus incꝰ ꝓlon

Expanded text:
uatenus nec seipsum diligat homo nisi propter Deum. Justitia tua, Deus, sicut montes Dei . Amor iste mons est, et mons Dei excelsus. Revera mons coagulatus, mons pinguis . Quis ascendet in montem Domini? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Factus in
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eius dono posadeat. fiet absurdũ
iudeat᷑ qd̾ dixi. etiam dm̃ mũe ex le¬
ge cum nõ alia dix̃m qͣm taritate
Qͥd u̾o insũtia ⁊ besita illa tͥutate
sũmam ⁊ inestabilem illam conser¬
uat unitatia nͥ taritas. Lex est
gͦ. ⁊ lex dĩ caritas q̃ t̾nitatem in
nuitare quodam mͦ cohibet ⁊ costi¬
gat in utacło pacis slemo tamen
me exutimet caritatem hit acciꝑe
dit̾em qd̾ absit esse aliqͥd qõ deus
non est. s sub̾am illam dintnam
qd̃ utiq nec nonũ net insolitũ ẽ
dicente iohe. dens taritas ẽ. Dõ¬

Expanded text:
nisi ejus dono possideat. Nec absurdum videatur quod dixi etiam Deum vivere ex lege, cum non alia dixerim quam charitate. Quid vero in summa et beata illa Trinitate summam et ineffabilem illam conservat unitatem, nisi charitas? Lex est ergo, et lex Domini charitas, quae Trinitatem in unitate quodammodo cohibet, et colligat in vinculo pacis. Nemo tamen me existimet charitatem hic accipere dicerem quod absit esse aliquid quod Deus non est; sed substantiam illam divinam: quod utique nec novum nec insolitum est, dicente Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetas ibi siagłaritas. ubi autẽ
singłaritas ibi angłus ubi ũo an¬
gulus ibi sine dubio sordes sine
rubigo. git itaq seruo sua lex: ti¬
mor ip̃e quo constringitur. ꝯit¬
sua cupiditas mercenario qua
tus ⁊ illectus. S narũ nulla ant
sine matła est. aut aĩas comĩtere
potest. Oaritas u̾o comĩtit aĩas
quas ⁊ facit uolixatarias. porro
in eo esm dixerim inmatiatam
ꝙ ul sibi de suo retinere consu¬
ouit. Cui nempe de ꝓpͥo nicħ ẽ

Expanded text:
proprietas, ibi singularitas; ubi autem proprietas, ibi singularitas; ubi autem singularitas, ibi angulus; ubi vero angulus, ibi sine dubio sordes sive rubigo. Sit itaque servo sua lex timor ipse, quo constringitur; sit mercenario sua t sine macula est, aut animas convertere potest. Charitas 30 vero convertit animas, quas facit et voluntarias. 4. Porro in eo eam dixerim immaculatam, quod nil sibi de suo retinere consuevit. Cui nempe de proprio nihil est,
Abbreviated transcription (Latin):
diligimꝰ. fam qui magis. aut cer¬
ce solam diligit suñ ꝯuincitur
non caste diliẽe borium qd uti¬
q ap̃ se diligit. non ꝓp̃ ipm. ⁊ hĩc
tillas non ꝑotest obedire ꝓphe qͥ
aus est sibi. nõ aãt qm̃ bomis est
in se Qua ap̃ nou̾it in se dirigi il¬
fitebit᷑ tibi cum bñfet̾is ei. est qͥ
confiret ᷑ d̃o qm̃ potens eab ⁊ ẽ
qua consiretur qrã simplitit̃ bo¬
mis est. pͥmiis seruns ẽ s rimet
sibr scdũs m̾cenarius. ⁊ cupit sibi.
t̾cius filius. ⁊ defert patͥ. Itaq er
qͥ timet et qui cupit ut̾os ꝓ se ag̃.
gola que in filio est caritas ñ q̃rit
que sua sunt. Qm obrẽ puto de
sui ⁊ iudi auerr̾e possit anirã
⁊ in diũ dirige/ Nec timor cqͥpe nͨ
amor pͥnsitus conũtir aĩam. Mu¬
tant interdũ uulcũ uł actũ. affc̃¬
dum nũqͣm facit qͥdem etiã ser¬
te in sua adhuc duritia ꝑmañe
ꝯuincitur. faut ⁊ meitennariꝰ
set qͥa non gratis ꝓpria trahi
cupiditate cognoscitr. porro uͥ

Expanded text:
diligimus. Nam qui magis, aut certe solum diligit suum, convincitur non caste diligere bonum, quod utique propter se diligit, non propter ipsum. Et hic talis non potest obedire prophetanus est sibi, non autem quoniam bonus est in se. Quapropter noverit in se dirigi ilfitebitur tibi cum benefeceris ei . Est qui confitetur Domqui confitetur, quoniam simpliciter bonus est. Primus servus est, et timet sibi; secundus mercenarius, et cupit sibi; tertius filius, et defert patri. Itaque et qui timet, et qui cupit, uterque pro se agunt: sola quae in filio est charitas, non quaerit quae sua sunt. Quam ob rem puto de sui et mundi avertere possit animum, et in Deum dirigere. Nec timor quippe, nec amor privatus convertit animam. Mutant interdum vultum vel actum, affectum nunquam. Facit quidem etiam serte, in sua adhuc duritia permanere convincitur. Facit et mercenarius; sed quia non gratis, propria trahi cupiditate cognoscitur. Porro ubi
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑib inia̾sas ex toto crẽdimꝰ it¬
raenso illo pelago er̃m lumiuit ⁊
liminose et̾nitatis. ꝯet si qd non
negatꝰ᷑ uelint sua corꝑa recepisse
ant certe retiꝑe defiderent ⁊ sꝑent
liq̃t ꝓtul dubio uec dum a se t̃is pe¬
nitus munitatas qͥb constat nec
ta sit haors in inctoria. ⁊ noctis uo¬
sunt amme ex toto se ip̃as expo¬
gate corꝑib etiam tũt sine inta uel
censu certe asfcũ naturali sta ut abs
hss nec uelint nec ualeaut consĩt¬
mari Itas ante restauratõnẽ cor¬
porũ non exit ille descũt ammoꝵ
daruis iam sane consortiũ sp̃t re

Expanded text:
corporibus? Immersas ex toto credimus icorporibus? Immersas ex toto credimus immenso illi pelago aeterni luminis, et luminosae aeternitatis. Sed si quod non negatur velint sua corpora recepisse, aut certe recipere desiderent et sperent; liquet procul dubio necdum a seipsis penitus immutatas, quibus constat 597 necdpta sit mors in victoria, et noctis unsunt ex toto animae seipsas expotae corporibus etiam tunc, etsi non vita vel sensu, certe affectu naturali, ita ut absque his nec velint, nec valeant consummari. Itaque ante restaurationem corporum non erit ille defectus animorum, carnis jam san
Abbreviated transcription (Latin):
tute tua quousq ip̃ta cor cogitate
iluti non cogatio de corꝑe ⁊ aubml
codom ta hoc scatu uinfitando ⁊ sa¬
ficardo intendere dessaat ⁊ uirtꝰ eius¬
dera tenelati molestis in dei poten¬
ta roboret ꝰ. Impos. sile namq ẽ it a
tahet ex toto ad drã collig̾e. ⁊ diuno
casig̾e uultui qta din ea huit fragli
⁊ erstpnoso corpori intenta ⁊ distem¬
t necesse est subseruire. Itaq in cor¬
pore spiritali ⁊ inorialli. in corpore
aprehendi qͥtpe qd dei potentie ass
dere cui ult nõ humane induste asẽ¬
qui tuns inqͣm sũmiũ obriuebit faałe
gradum cum in gludiũ dĩ sin ꝓupas¬
sime ⁊ aidissĩme festinantẽ nulla iã
rerdidabit catrnis illecebua nuilla mo¬
lestia conturbabit. putamꝰ ne cam̃
hanc gcam uł ex ꝑte scõs mͣrtires
assetutos ⁊n illis adhuc usctoriosis cor
smoris alas aĩas suirorsum rapuer¬
rat que ita sua corpora toris expo¬
at afcõ deloris acerrii sensus p̃
potr insi turbare serenũ. ⁊ snõ ꝑ¬

Expanded text:
ousque ipsum cor cogitare jam non cogatur de corpore, et anima eidem in hoc statu vivificando et sensificando intendere desinat, et virtus ejusdem relevata molestiis, in Dei potentia roboretur. Impossibile namque est tota haec ex toto ad Deum colligere, et divino infigere vultui, quandiu ea huic fragili et aerumnoso corpori intenta et distenta necesse est subservire. Itaque in corpore spirituali et immortali, in corpore apprehendi: quippe quod Dei potentiae est dare cui vult, non humanae industriae assequi. Tunc, inquam, summum obtinebit facile gradum, cum in gaudium Domini sui promptissime et avidissime festinantem nulla jam retardabit carnis illecebra, nulla molestia conturbabit. Putamusne tamen hanc gratiam vel ex parte sanctos martyres assecutos, in illis victoriosis corpamoris illas animas introrsum rapuerat, qua ita sua corpora foris expoAt profecto doloris acerrimi sensus non potuit non turbare serenum, etsi non p
Abbreviated transcription (Latin):
laborantes in corꝑe uetat ad cibũ.
iam posito corꝑe qͥescentes ad potũ
inuicat. resumentes corꝑa ĩ ut ĩ¬
ebͥent᷑ impellit. Quos ⁊ uocat Rm̃os¬
appellat diffẽntia est. ut hu qͥdem
qui in carne ad hus grauati gemũt
cari bẽantur ꝓ caritate qͣm hñt. Qͥ
uero iam soluti carnis carins cũ pe¬
resũptis tanto in dei ferũt amorẽ
libariores ⁊ alacͥores daro ⁊ de ꝓpͥo
uil iam residuũ est qd̵ eos aliqͣtenꝰ
sollititet uł retardet. Qd̾ qͥdẽ nen¬
trum sibi reliquoꝵ statnĩ uẽdicat
tum ⁊ in pͥori corpus cum labore
porretir. et in scd̃o qͦ nõ sĩne ali¬

Expanded text:
Laborantes in corpore vocat ad cibum: jam posito corpore quiescentes ad potum invitat: resumentes corpora, etiam ut inebrientur impellit: quos et vocat appellat, differentia est: ut hi quidem qui in carne adhuc gravati gemunt, chari habeantur pro charitate quam habent: qui vero jam soluti carnis compede sunresumptis, tanto in Dei feruntur amorem liberiores et alacriores, quanto et de proprio nil jam residuum est, quod eos aliquatenus sollicitet vel retardet. Quod quidem neuter sibi reliquorum statuum vindicat; cum et in priori corpus cum labore portetur, et in secundo quoque non sine
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ⁊ condie postulamꝰ in orõne. tũdĩt.
fiat᷑ uoluntas tua sicut in celo ⁊ in t̾ca.
¶ O amor scñs ⁊ castus. o dults ⁊ sucrs
affectõ. o puris ⁊ deferata ratentõ no¬
liutatis eo cerce defectior ⁊ parien
qno tn ea de ꝓpͥo ml iam admixtũ iłł¬
Qͦmodo stilla a q̃ modita multo insea
uno deficere a se tota ⁊ dũ muisap¬

Expanded text:
die postulamus in oratione cum dicimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra . O amor sanctus et castus! o dulcis et suavis affectio! o pura et defaecata intentio voluntatis! eo certe defaecatior et purior, quo in ea de proprio nil jam admistum relQuomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se tota videtu
Abbreviated transcription (Latin):
td̃ttm qͦdam ta estabili modo noce ets
a semeo sp̃a hq̃scͥe. ates in dei peaitis
transfirdi uoluntatem. alio qunoa
q potentia. Qado hoc erit: Qus ho
baidebio: Qans possidebit : Qndo uen¬
am ⁊ apꝑarebo añ fatiem dei Dũ¬

Expanded text:
tionem quodam ineffabili modo necesse erit a semetipsa liquescere, atque in Dei penitus transfundi voluntatem. Alioquin quaque potentia. Quando hoc erit? quis hoc videbit? quis possidebit? Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? D
Abbreviated transcription (Latin):
plicitꝰ. ea q illi
fuit pena pcc̃
it cũ morte
cam̃ esset rens
eniam uolũta¬
te poc̃. cur in
fuit. neq no¬
lnitas ulla pͤ

Expanded text:
plicitus; eaque illi fuit poena peccati, ut cum morte tamen esset reus etiam voluntate peccandi; cur in fuit, neque voluntas ulla
Abbreviated transcription (Latin):
ion ideo addit ꝙ uelit intelligi ip̃m pͥm̃
domũ sibi aliqͣs oatõne siale esse. In alło
enũ terũ gñe alliqͥd sibi simile dõ. Omne
ramq stanle ałi a se simile est. Net mͦ
cilmꝰ sũto bono nichil simile p̃t̾ ip̃m. uo¬
lectes iatelligi nichil om̃ino sibi simile
esse ułut si absente dño domꝰ dicit qͥs
uon est hic intꝰ dñs p̾cer me. Qui em̃
hoc dicit nõ nult intelligi se dr̃m esse.
ser tm̃ mͦ eami qui dñs est adesse ꝯit gͥ¬
⁊ iste dicens. fuchil est simile pͥmo bono
prerer se ip̃m ub̃ uult intelligi ꝙ ipse
sibi simł sit. set ꝙ illi silitudine sub̾a
usthil possit conferri. potiusq si
qͥd illi forte sub̾alit̾ simile uidetur sit
esentie ꝓpͥetate ꝙ ip̃m est qͣm ei con
deus sint. Nõ gnĩ¬
dubiũ est qͥnͣ sint
illud pͥtã bonũ sĩt

Expanded text:
uelit intelligi ipsum primum bonum sibi aliqua ratione simile esse. In nullo enim rerum genere aliquid sibi simile dicitur. Omne namque simile alii a se simile est. Nec modcamus summo bono nihil simile praeter se ipsum uolentes intelligi nihil omnino sibi simile esse. Velut si absente domino domus dicat quis "non est hic intus dominus praeter me". Qui enim hoc dicit non uult intelligi se dominum esse sed tantummodo eum qui dominus est abesse.  iste dicens "nihil est simile primo bono praeter se ipsum" non uult intelligi quod ipse sibi similis sit sed quod illi similitudine substantiali nihil possit conferri potiusque, si quid illi forte substantialiter simile uidetur, sit essentiae proprietate quod ipsum est quam ei confDEUS SINT. Non eniubium est quin, si sint illud primum bonum, sint
Abbreviated transcription (Latin):
non petcare. ⁊ de posse non tur¬
bari ad non posse pectare ⁊ nõ
posse turbari. Qd̃ si libertatibus
slis oriam ut cuno adiutũ nõ p̾na¬
lrat tam̃ de bono se in melius extẽ¬
dere qͦntominꝰ endẽ ꝓpsus desciut̃
de malo iam in id̃ qd̾ fuit bonum
pot̾it ꝑ se ip̃m eñgere. Habet gͥhõ
ei saꝑe renifundar in restauratõ¬
nem liberi confalii eꝵ eo ꝙ uirtus
est plenũ posse restitnat in reꝑati¬
onem liberi complaciti. qͣtinus ex
altero ꝑfc̃e boms pccm̃ iam nesti¬
ari ex altero plene beatus adu̾sũ
tal sentiat. q sane issta ꝑfectio ĩ
futura uita expectet᷑ qnͣdo ut᷑q
r̃t smissã libertas libero arbito
plenarie restanabitut nõ qͦmo¬
do iusto cri uis in hoc scłs qͣntũtũ¬

Expanded text:
non peccare, et de posse non turnon peccare, et de posse non turbari ad non posse peccare, et non posse turbari. Quod si libertatibus llis etiam utcunque adjutum, non praevaluit tamen se de bono in melius extendere, quanto minus eisdem prorsus destitutum de malo jam in id, quod fuit bonum, poterit per se ipsum emergere. Habet ergo ei sapere reinfundat in restaurationem liberi consilii, et ex eo, quod virtus est, plenum posse restituat in reparationem liberi complaciti, quatenus ex altero perfecte bonus peccatum jam nesciat, ex altero plene beatus adversum nil sentiat. Sed sane ista perfectio in futura vita exspectetur, quando utraque nunc amissa libertas libero arbitrio plenarie restaurabitur, non quomodo justo cuivis in hoc saeculo quantumcu
Abbreviated transcription (Latin):
cego liberũ apbitͥum ita ubiq sequi¬
tur uolatitatem ut nsi illa penitus
esst desinat isto non tareat. uolim¬
tas u̾o sicut in bonc ita eriam in ma¬
lo eque ꝑdurat eque ꝓscõ ⁊ liberũ
cobirrium tam in bono qͣma ta malo
integrũ ꝑseuerat. et quomꝰ uolun¬
tas etiam posita in miseria non de¬
sinit esse uoluntas. s dr̃ t est msse¬
ra uoluntas. situt ⁊ beata uolũtas:
ita nec liberum arbitͥum descruere
sine qͣntum in se est aliqͣtenꝰ inras¬
nuere pot̾it quecunq adu̾sitas uł
necessitas. S licet ubiq parit̾ sine
sui diminutõne ꝑdurer. nõ tamẽ
ꝑiter situt de bono potuit ꝑ se cor
malo in bonũ pot̾it respirate. Et
quid mirũ si iacens nõ ualet ꝑ se
resurg̾e ꝙ stans in aliqd̾ melius alło
suo conatu ualebat ꝓfic̾e: dent
dum adhuc ducs alias lib̾tates ex
aliqua ꝑte setum hrẽt non potuit
de inf̾i̾orib illarum gradib ad su¬
ꝑiores ascendere. hoc est de posse

Expanded text:
ergo liberum arbitrium ita ubique sequiergo liberum arbitrium ita ubique sequitur voluntatem, ut nisi illa penitus esse desinat, isto non careat, voluntas vero sicut in bono, ita etiam in malo aeque perdurat: aeque profecto et liberum arbitrium tam in bono quam in malo integrum perseverat, et quomodo voluntas etiam posita in miseria non desinit esse voluntas, sed dicitur et est misera voluntas, sicut et beata voluntas: ita nec liberum arbitrium destruere, sive, quantum in se est, aliquatenus imminuere poterit quaecunque adversitas, vel necessitas. Sed licet ubique pariter sine sui diminutione perduret, non tamen pariter sicut de bono potuit per se inmalo in bonum poterit respirare. Et quid mirum, si jacens non valet per se resurgere, quod stans in aliquid melius nullo suo conatu valebat proficere? Denique dum adhuc duas alias libertates ex aliqua parte secum haberet, non potuit de inferioribus illarum gradibus ad superiores ascendere, hoc est, de posse
Abbreviated transcription (Latin):
et si miserũ tam̃ integrũ. ⁊ ꝙse
ꝑ se hõ non sufficit excut̾e a pec¬
cato siue misexia non liberi sir¬
bitrii signat destructõnẽ. s du¬
arum reliqͣrum libertatũ pͥua¬
tõnem. sieq enim ad liber ũ arbi¬
tͥum qͣntum in se est ꝑtinet. aut
Aliqnͣdo ꝑtinuit possese uł saꝑe
set tantũ uelle. nes potentem
facit creaturam. nec sapiẽtẽ
set tantũ uolentẽ. Non ergo
si potens aut sapiens. s tant̃
si uolens esse desierit: liber̃
arbitͥum amisisse putanda erit. ubi
enĩ nõ est uoluntas: irec libertas. slõ
dico si uelle bonũ. set si uelle orf̃mo
creatura desierit: fatendũ sine con¬
tradictõne ubi non iam ex uolunta¬
te bonitas sec ip̃a ex toto ꝑit ettalm¬
liberũ deꝑire crobitrium. Q si uelle
bonũ talntũ nõ pot̾it. signuĩ est ꝙ ei
desit liberum non arbityiũ set con¬
siliũ. Si ctutem non quidẽ uelle s ad
io qd̾ iam uult bonuĩ ei posse defũit
tum. non liberum ꝑisse arbitͥum. gi

Expanded text:
etsi miserum, tamen integrum. Et quod se per se homo non sufficit excutere a peccato sive miseria, non liberi arbitrii signat destructionem. sed duarum reliquarum libertatum privationem. Neque enim ad liberum arbitrium, quantum in se est, pertinet, aut aliquando pertinuit posse, vel sapere, sed tantum velle: nec potentem facit creaturam, nec sapientem, sed tantum volentem. Non ergo si potens, aut sapiens, sed tantum si volens esse desierit, liberum arbitrium amisisse putanda erit. Ubi enim non est voluntas, nec libertas. Non dico si velle bonum, sed si velle omnino creatura desierit; fatendum sine contradictione, ubi non jam ex voluntate bonitas, sed ipsa ex toto voluntaliberum deperire arbitrium. Quod si velle bonum tamen non poterit, signum est, quod ei desit liberum non arbitrium, sed consilium. Si autem non quidem velle, sed ad id quod jam vult bonum, ei posse defuerit, tum, non liberum periisse arbitrium. Si
Abbreviated transcription (Latin):
rentib uł hominib datura fuit ea¬
hr̃e in ꝑadẏso: ser sicut isam nũt
angeli possdent in celo¶Int̾im u̾o
susfiniat in hoc corꝑe mortis at¬
ꝙ in hoc scło neqͣm ex lib̾tare qͥ¬
dem consilu pcc̃s non obedire in
concupiscentia: ex libertate aũ
cõplacia adu̾sa non formidare
ꝓ institiũ. Est antera in hac pcc̃
carne. ⁊ in hac diei mallitia non
mediocre sape: pccõ ⁊ si nõ ex
toto car̾e: certe non consentire.
et est posse noti parnũ adũsa
et si necdũ orãins felitit̃ nõ sẽ¬
nere. discendñ sane hic int̾im
nobis est eꝵ libertate consilii
iam liberrstre apbiti nõ abuti.
ut plene qñq frui possamis
libertate complariti. Sit ꝓfcõ
dei in nobis reꝑamus ymagi¬
nem. sit antiquo honori illi ꝯ
re merebit᷑. Quis est hic ⁊ lauda¬
prmꝰ eum : fecit enim iirabilia ĩ
uita sust᷑ qui potuit transgredi
⁊ non est trans gressus fac̾e ma

Expanded text:
minibus datum fuit habere eas in paradiso, sed sicut eam nunc angeli possident in coelo. Interim vero sufficiat in hoc corpore mortis, atque in hoc saeculo nequam ex libertate quidem consilii peccato non obedire in concupiscentia, ex libertate autem complaciti adversa non formidare pro justitia. Est autem in hac carne peccati, et in hac diei malitia non mediocre sapere, peccato, etsi non ex toto carere, certe non consentire, et est posse non parvum adversa, etsi necdum omnino feliciter non sennere. Discendum sane hic interim nobis est ex libertate consilii jam libertate arbitrii non abuti, ut plene quandoque frui possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem, sic antiquo honori illi care merebitur: Quis est hic, et laudabimus eum, fecit enim mirabilia in vita sua, qui potuit transgredi, et non
Abbreviated transcription (Latin):
Soli tat̾ aminantia datũ est hoĩ.
potuisse pertare ob p̾rogatinam
liberi arbitrii. datum est autem
non ut ꝑinde pectaret: s ut glo¬
riosior appareret. si nõ peccaret
cum pectare posset. Quid namq
gloriosius ea esse poterat qͣm ut
de ip̃o drẽtar qd scriptura phibet
dicens. Qui est hic ⁊ laudabimus
eum : unde ita landandus: fecit
em̃ mirabilia in nita sua: Que ᷑ Qd̾
transgressus: fat̾e milla ⁊ nõ ferit.
hũc irgo honorẽ qͣmdiu absq p¬
caluit. pͤcanit aarẽ: qͥa liberũ ei
fuit. siet aliunde ꝓẜcõ liberum:
nisi ex libartare arbitͥi. de qͣntiq
inerat ei possibłitas peitandi. siec
fuit tamen culpa dantis set abutẽ¬
tis. qͥ illam uidelicet facłtatẽ comĩ¬
tit in usum p̾tandi: qͣm acceꝑat
ad głam non p̾candi. siam ⁊ si pec¬
cauit ꝑ posse qd̾ accepit: nõ tam̃
qͥa potuit set quiti uoluit. Nec entm

Expanded text:
Soli inter animantia datum est homini posse peccare, ob praerogativam liberi arbitrii. Datum est autem, non ut proinde peccaret, sed ut gloriosior appareret si non peccaret, cum peccare posset. Quid namque gloriosius ei esse poterat, quam si de ipso diceretur quod Scriptura perhibet, dicens: Quis est hic, et laudabimus eum? Unde ita laudandus? Fecit enim mirabilia in vita sua. Quae? Qui transgressus , malum facere et non fecit. Hunc ergo honorem quandiu absque pecamisit. Peccavit autem, quia liberum ei fuit, nec aliunde profecto liberum, nisi ex libertate arbitrii, de qua utique inerat ei possibilitas peccandi. Nec fuit tamen culpa dantis, sed abutentis, qui ipsam videlicet facultatem convertit in usum peccandi, quam acceperat ad gloriam non peccandi. Nam, etsi peccavit ex posse quod accepit, non tamen quia po
Abbreviated transcription (Latin):
sunt illa dno que sup᷑ nominammmus
nerũ sapere ⁊ plenũ posse. ut saꝑe
ad iuititiam. posse reserat᷑ as głam.
ꝯ uerũ ⁊ plenĩ addita sunt. alterũ
ad distintõnem sapĩe caruis q̃ mors
est. irem qs sapĩe mundi q̃ stulticia¬

Expanded text:
sunt illa duo quae supra nominavimus, verum Sapere, et plenum Posse: ut Sapere ad justitiam, Posse referatur ad gloriam. Sed Verum et Plenum addita sunt, alterum ad distinctionem sapientiae carnis, quae mors est ; itemque sapientiae mundi, quae stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imoda conu̾̃sio uoluntatis
ad dmĩ ⁊ ex tota ad se uoluntaria
deuota qs subiectõ huit u̾o tam ꝑ
ẜ c̃ẽ iustitie debetur ĩ mo sgitur
głe pleritudo. qͥa sic se comitant᷑
duo ista nt nec fustitie possit hr̃i¬
ꝑfectõ rnsi in plena gła. nec głe plẽi¬
tudo abis q ꝑfc̃a iustitis. merito deni¬
q talis instina nõ erit sine gła. tũ gła
uera non sit insi de tali institia. uñ

Expanded text:
sio voluntatis ad Deum, et ex tota se voluntaria devotaque subjectio. Huic vero tam per fectae justitiae debetur, imo jungitur gloriae plenitudo: quia sic se comitantur duo ista, ut nec justitiae possit hfectio, nisi in plena gloria; nec gloriae plenitudo, absque perfecta justitia. Merito denique talis justitia non erit sine gloria, cum gloria vera non sit, nisi de tali justitia. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
testatis: set uitio uoluntatis i apsus s¬
tamen ex uoluntate non eq̃ ex no¬
litate resurgere iam liberñ ht̃.
quia ⁊ si datum fuit uoluntati pos¬
se stare net caderet: nõ tamẽ resur¬
gere si calderet. Non ersm tam facile
quis ualet extre de fonea: qͣm fa¬
cile in eam labi. Cecidit sola uolũ¬
tate hõ in foneam pcc̃i set nõ ex
uolitare sufficit. ⁊ posse resurg̾e
cum iam ⁊ si uelit non possit non

Expanded text:
itio voluntatis. Lapsus tamen ex voluntate non aeque ex voluntate resurgere jam liberum habet: quia, etsi datum fuit voluntati posse stare ne caderet, non tamen resurgere si caderet. Non enim tam facile quis valet exire de fovea, quam facile in eam labi. Cecidit sola voluntate homo in foveam peccati: sed non ex voluntate sufficit ei posse resurgere, cum jam, etsi velit, n
Abbreviated transcription (Latin):
ferentiam de qͥb dr̃ potẽtes poten¬
ter tormẽta patientur. sam uerũ
saꝑe uł et aut plenũ posse omĩnio ⁊̃
inueniuti᷑ isi ubi libero arbitͥo iam
illa duo coniũcta sunt: que item su¬
ꝑtus memorauimꝰ. liberũ in delicet
consilium. liberũ q complãcitũ. Solũ
ꝓ ẜcõ dixerim uere sapientẽ plene¬
q porentẽ. cui iam nõ tm̃ uelle adia¬
cet ey libero arbitͥo. set ex reliqiti
quoq duob inuenit ⁊ ꝑsicere dum
net uelle uilleat qd̾ malum sit nec
carere qd̵ uelit. quoꝵ alterũ ex lib̾.¬
bertate ꝯplaciti plonũ posse. s qͥs
tallis ac tantus est in hominib qͥ in
hoc gloriet᷑ aut ubi aut qͦndo istud
si quis esset einsmodi: maior ec̃o
paulo qui confitet᷑ꝰ dicens ꝑficere
autẽ non inuenio. siũ qͥd adam ⁊̃ ꝑa¬

Expanded text:
Potentes potenter tormenta patientur . Nam verum Sapere, aut plenum Posse omnino non inveniuntur, nisi ubi libero arbitrio jam illa duo conjuncta sunt, quae item superius memoravimus, liberum videlicet consilium, liberumque complacitum. Solum profecto dixerim vere sapientem, pleneque potentem, cui jam non tantum velle adjacet ex libero arbitrio, sed ex reliquis quoque duobus invenit et perficere; dum nec velle valeat quod malum sit, nec carere quod velit: quorum alterum est ex liberlicet plenum Posse. Sed quis talis est ac tantus in hominibus, qui in hoc glorietur? Aut ubi, aut quando istud si quis esset hujusmodi, major esset Paulo, qui confitetur dicens: Perficere autem non invenio. Nunquid Adam in pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit libertatẽ consilii. porro ꝑ
pccm̃ factus debitor mortis quomͦ
iam renũe ualebat libertatẽ cõ¬
placiti : de tͥbus gͦ libertatib qͣs ae¬
ceꝑat ab ur endo illa que dr̃ arbi¬
trii reliqͥs sese pͥnauit. In eo añt
abusus est ꝙ illam cum accepisset
ad głam comĩtit sibi in contume¬

Expanded text:
perdidit libertateperdidit libertatepeccatum factus debitor mortis, quomodo iam retinere ualebat libertatem complaciti? -- De tribus ergo libertatibus, quas acceperat, abutendo illa, quae dicitur arbitrii, reliquis sese priuauit. In eo autem abusus est, quod, cum illam accepisset ad gloriam, conuertit sibi in contume
Abbreviated transcription (Latin):
qd qͥdem duo hec suꝑnus diffinita st̃.
hũisse cõnincit᷑  quin nimirũ ⁊ uel¬
le potuit qd̃ nõ debuit ⁊ reciꝑe qd̾
uoluit. an dicendus est aliqͦ quidem
modo illas hũisse. s qͥa non plendrie:
gradus. suꝑiorem ⁊ inferiorẽ. Onꝑi¬
or libertas consilu est nõ posse pet¬
care inf̾ior: posse non peccar⁊. Itẽ
suꝑior libertas ꝯplacits non posse
ruobari inR̾ior posse non tuybari.
Itaq inf̾i̾orem utͥusq lib̾tatis gͣdũ
simul cum plena libertate arbitͥi
hõ in su conditõne accepit. ⁊ de u¬
troq corruit cum peccauit. Corru¬
it autẽ de posse non pectare in ñ
posse non pectare amissa nõ ex to¬
to consili libertate. ttem q de posse
non turbari in nõ posse non turbari
amula ex toto cõplaciti lib̾tate. Sola
remansit ad penam lib̾tas arbirii.
ꝑ qͣm utiq cet̾as amisit: ipͣm tam̃
amĩtt̾e uon potuit. ꝑ apͥam qͥppe uo¬
lantatẽ seruns factus pcc̃: m̃ito

Expanded text:
quod quidem duo haec superius definita sunt, quod quidem duo haec superius definita sunt, habuisse convincitur; qui nimirum et velle potuit quod non debuit, et recipere quod noluit. An dicendus est aliquo quidem modo illas habuisse, sed quia non plenarie, dus, superiorem et inferiorem. Superior libertas consilii est non posse peccare; inferior posse non peccare. Item superior potestas complaciti non posse turbari, inferior posse non turbari. Itaque inferiorem utriusque libertatis gradum, simul cum plena libertate arbitrii homo in sui conditione accepit, et de utroque corruit cum peccavit. Corruit autem de posse non peccare in non posse non peccare, ammissa ex toto consilii libertate. Itemque de posse non turbari in non posse non turbari, amissa ex toto complaciti libertate. Sola remansit ad poenam libertas arbitrii, per quam utique caeteras amisit. Ipsam tantum amittere non potuit. Per propriam quippe voluntatem servus factus peccati, merito