comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riam: pͥuatã.⁊ publicã. Uel
aliter. In ęchicã. econoinicã ⁊ poli¬
ticam. Uel aliter. In moralẽ ⁊ dis¬
pensatiuã ⁊ ciuilẽ. Una ÷ solitaria
ethica ⁊ moralis. Ina rursum pͥua¬
ta. echonoinica ⁊ dispensatiua. Eadẽꝙ
publica. politica. atq ciuilis. Echono¬
mus interp̃tatur dispensator: inde
economica dicta ÷ dispensatiua. Polis
grece. latine cuitas dicit᷑ inde politi¬
ca dicta ÷ id ÷ ciuilis. Quando ethicã
partẽ constituimꝰ practice. stricte acci¬
pienda ẽ echica in morib uniuscuiꝰqͦs
ꝑsone: ⁊ ⁊÷ eadẽ quȩ solitaria. Solita¬
ria gͥ ẽ quȩ sui curã gerens. eunctiᷤᷤ
se se erigit. exoruat. augetq iuirtu¬
tibus. nich in uita admutens qͦ ñ gaude¬
at. iuchilq faciens penitendũ. Priuata
ẽ. quȩ familiaris officiũ medioc̾ compo¬
uens dispositione distribuit. Rublica ẽ.
quȩ rei publice curã suscipiens. c̃unctoꝵ
saluti sue ꝓuidentiȩ sollertia. ⁊ iusti¬

Expanded text:
riam privatam, et publicam. Vel aliter: In ethicam, oeconomicam, et politicam, vel aliter: moralem et dispensativam, et civilem. Una est solitaria, ethica, et moralis. Una rursum, privata, oeconomica et dispensativa. Eademque publica, politica, atque civilis. Oeconomus interpretatur dispensator. Inde oeconomica dicta est dispensativa. Πόλις Graece, Latine civitas dicitur, inde politica dicta est, id est civilis. Quando ethicam partem constituimus practicae, stricte accipienda est ethica in moribus uniuscujusque personae, et est eadem quae solitaria. Solitaria igitur est quae sui curam gerens cunctis sese erigit, exornat augetque virtutibus, nihil in vita admittens, quo non gaudeat, nihilque faciens poenitendum. Privata est, quae rei familiaris officium mediocri componens dispositione distribuit. Publica est, quae reipublicae curam suscipiens cunctorum saluti suae providentiae solertia, et justi
Abbreviated transcription (Latin):
uite quod plantatum est in medio pa¬
radysi. id est dominus ihc xp̃c in me¬
dio ȩcclesiȩ suȩ. quasi premium laboris.
quasi merces operis. quasi meta itin̾is.
quasi corona certaminis. in communi
omnibus firdelibus ꝓpositus. qui de t̾ra
ortus est et cȩlos penetrauit. qui ad imna
uenit et summa non deseruit: qui sur¬
sum est et deorsum: sursum maiestate.
deorsum compassione. Sursum: ut tra¬
hat desiderium. Deorsum. ut prestet
subsidium. deorsum inter nos: sursum
supra nos. Deorsum quod a nobis sũp¬
sit: sursum quod nobis ꝓposuit. Iste est
mons domus dñi p̃paratus in uertice
montium. ad quem fluunt omnes gen¬
tes: et de quatuor angulis archȩ. quasi
de quatuor muirdi partibus ascendun.
orientis: alii de calore occtoentis:
Alii de frigore orientis: alii de frigore
occidentis. Calor orientis est: feruor
spiritalis. Calor occidentis: est concupi¬
scentia carnis. Frigus orientis: est tu¬

Expanded text:
vitae, quod plantatum est in medio pavitae, quod plantatum est in medio paradisi, id est Dominus Jesus Christus in medio Ecclesiae suae, quasi praemium laboris, quasi merces operis, quasi meta itineris, quasi corona certaminis in communi omnibus fidelibus propositus, qui de terra ortus est, et coelos penetravit, qui ad ima venit et summa non deseruit, qui sursum ipse est et deorsum, sursum majestate, deorsum compassione. Sursum ut trahat desiderium, deorsum ut praestet subsidium. Deorsum intra nos, sursum supra nos. Deorsum quod a nobis sumpsit, sursum quod nobis proposuit. Iste est mons domus Domini praeparatus in vertice montium, ad quem fluunt omnes gentes , et de quatuor angulis arcae quasi de quatuor mundi partibus ascendut. orientis, alii de calore occidentis, alii de frigore orientis, alii de frigore occidentis. Calor orientis est fervor spiritualis, calor occidentis est concupiscentia carnis. Frigus orientis tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent. Restat tercium. It cum ce¬
pero habere oꝑa uirtutum. elaborem
quoq ipsas uirtutes habere. hoc est
ut quod foris demonstro in opere. in¬
tus possideam in uirtute. Alioquin nõ
multum michi prodest habere opera:
nisi etiam uirtutes oꝑum habeam.
Si gͦ ad hoc cogitationem cordis mei
instituo. ut quicquid boni in me foris
satagam presentare obtutibus. tunc
ascendi in terciam mansionem. ubi uir¬
tutes sunt quȩ sunt necessariȩ. Sed
ideo in supremo archa in unum colli¬
gitur. ut iam unum cogitatemus. un¬
um expectemus. unum desideremus.
uirtus. In supremo. premium uirtu
ubi dicit. bonitatem et disciplinã et
scientiã. si cõu̾tas. scientiã et discipł. ⁊ bo¬
nitatem doce me domine iesu xpiste:
archȩ erecta in altitudinem triginta
cubitorum. uniuersa ciu fabrica inni¬
titur. cuius precisio sursum ꝑ inqua¬
drum in singulis lateribus unius cu¬
biti mensuram habet᷑. ipsa est lignum

Expanded text:
pertinent. Restat tertium, ut cum hapertinent. Restat tertium, ut cum habere coepero opera virtutum, elaborem quoque ipsas virtutes habere, hoc est, ut quod foris demonstro in opere intus possideam in virtute. Alioquin non multum mihi prodest habere opere, nisi etiam virtutes operum habeam. Si ergo ad hoc cogitationem cordis mei instituo, ut quidquid boni in me foris satagam praesentare obtutibus, tunc ascendi in tertiam mansionem, ubi virtutes sunt, quae sunt necessariae. Sed ideo in supremo arca ad unum colligitur; ut jam unum cogitemus, unum exspectemus, unum desideremus Dvirtus, in supremo praemium virtutubi dicit: Bonitatem, et disciplinam et scientiam , si convertas scientiam, et disciplinam, et bonitatem doce me Domine Jesu Christe.mna in medio arcae erecta in altitudinem triginta cubitorum, cui universa fabrica innititur, cujus praecisio sursum per quadrum in singulis lateribus unius cubiti mensuram habet, ipsa est lignum
Abbreviated transcription (Latin):
recta sit et mea cogitatio et inutilis.
Quia bonum quidem est quod de ali¬
is cogito. quod in aliis agnosco. sed in¬
utile est michi. si illud ad exemplum
iuuendi non traho. Iuia aliena uirtus
michi non prod est: si illam quantum
possum imitari neglexero. Thesauriis
absconditus. et scientia absconditu. qͦ
utilitas in utrisq: Scientiam abscõ¬
do. si bonum quod noui opere non osten¬
do. et ideo michi non potest ꝓdesse. qõ
cum sciam habere dissimulo. Si autem
operam dedero. non tantum ut sciam. s
etiam ut agam ea quȩ bona sunt et
utilia. et in hoc sedulo fuerit cogitatio
cordis mei. quatenus uirtutes quas
in aliis iam amare et ammirari didiei.
meas faciam ꝑ exercitium discipliuȩ &
formam rectȩ iuiuendi: tune possum
dicere. quod utilis sit cogitatio cordis
mei: et tunc ascendi in secundam mã¬
sionem. et cor meum iam magis in u¬
num collegi: ut non discurrat ꝑ eam
quȩ uana sunt. et ad ittilitatem nos

Expanded text:
recta sit cogitatio mea et inutilis, recta sit cogitatio mea et inutilis, quia bonum quidem est, quod de aliis cogito, et quod in aliis cognosco, sed inutile mihi, si illud ad exemplum vivendi non traho. Quia aliena virtus mihi non prodest, si illam quantum possum imitari neglexero. Thesaurus absconditus, et scientia abscondita, quae utilitas in utrisque? Scientiam abscondo, si bonum quod novi opere non ostendo, et ideo mihi non potest prodesse, quod cum sciam habere dissimulo. Si autem operam dedero non tantum ut sciam, sed etiam ut agam quae bona sunt et utilia, et in hoc sedula fuerit cogitatio cordis mei, quatenus virtutes, quas in aliis jam amare, et admirari didici, meas faciam per exercitium disciplinae, et formam recte vivendi, tunc possum dicere, quod utilis sit cogitatio cordis mei, et tunc ascendi in secundam mansionem, et cor meum in unum, jam magis collegi, ut non discurrat per ea quae vana sunt, et ad utilitatem non
Abbreviated transcription (Latin):
hunc gͥ exitum caueamus: neegre¬
diamur temere. Nlemo de conscientia
sua confroat. Dina intus uirgo. intꝰ
casta. intus columba fuit. sed quia co¬
lumba fuit seducta non habens cor:
egressa foras. colorem pariter cum no¬
mine mut. auit. Sicenim scriptum
est. Lgressa est dina ut uideret mu¬
lieres regionis illius. Quam cum u¬
disset sichem filius emor ȩuei pr̃iceps
terrę illius adamauit et rapuit et
dormit cum illa: ui oprimens uir¬
ginem. Iuȩ ui opprimitur. patet qͥa
non ideo exit. ut corrumpatur. sedtn
quia temere exiit. pudicitie sue dãp¬
na etiam inuita sustinuit. Quod aũ
sub iungitur. conglutinauit eam sibi.
hoc est cadauer inuenit. et amplius
ha. significant tria genera cogita¬
tionũ: rectum. utile. necessarium. Si
ego diligere cepero meditationem scͥp¬
turarum. et libenter cogitauero de uir¬
tutibus sc̃orum. et de oꝑibus dei. et
de aliis quȩcumq ad emendationem
si bonum quod noui adhuc immitari

Expanded text:
Hunc igitur exitum caveamus, ne egreHunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, intus columba fuit, sed quia columba seducta fuit non habens cor, egressa foras colorem pariter cum nomine mutavit. Sic enim scriptum est: Egressa est Dina, ut videret mulieres regionis illius. Quam cum vidisset Sichem filius Hemor Evaei, princeps terrae illius, adamavit, et rapuit eam, et dormivit cum illa, vi opprimens virginem . Quae vi opprimitur patet quod non ideo exit ut corrumpatur, sed tamen quia temere exiit, pudicitiae suae damna etiam invita sustinuit. Quod autem subjungitur, conglutinavit eam sibi; hoc est corvus cadaver invenit, et amplius quae significant tria genera cogitationum, rectum, utile, necessarium. Si ego diligere coepero meditationem Scripturarum, et libenter cogitavero de virtutibus sanctorum, et de operibus Dei, et de aliis quaecunque ad emendationem si bonum quod novi adhuc imitari d
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris sui spetiem conspiunt. quo in
rebus conditis nichil quod delectaret
inuenerunt. Delectabiliter intus mets
pascitur. quia delectabiliter foris non
tenetur: et quasi ad archȩ suȩ portum re¬
ducta iam secura tripiroiat. quȩ in mũ¬
di fluctibus prius naufraga erat simi¬
liter in secundo genere contemplationis.
quotiens in rebus uisibilibus inuisibi¬
lem dei uirtutem et sapientiam ammi¬
rari discimus. quasi ramum oliuȩ ab
aquis ad archam reportamus: quia in
rebus mutabilibus extra nos illumag¬
noscimus. quem in nobis immittabilit᷑
diligamus. In terçio itidem contem¬
plationis genere. dum in iudicia eius
foris attendimus. in tumore &. amore u¬
tus renouamur. In primo gͦ materia
uanitatis inspecta. in nobis generat
contemptum mundi. In secundo simu¬
lachrum rationis. laudem dei. In t̾cio
instrumentum dispensationis. timo¬
rem et amorem dei. In quarto fomes
cupiditatis: incentuium libidinis.

Expanded text:
ditoris sui speciem concupiscunt, quo in ditoris sui speciem concupiscunt, quo in rebus conditis quod delectaret minus invenerunt. Delectabiliter intus mens pascitur, quia delectabiliter foris non tenetur, et quasi ad arcae suae portum reducta jam secura tripudiat, quae in mundi fluctibus prius naufraga erat. Similiter in secundo genere contemplationis quoties in rebus visibilibus invisibilem Dei virtutem et sapientiam admirari discimus, quasi ramus olivae ab aquis ad arcam reportamus, quia in rebus mutabilibus extra nos illum agnoscimus, quem in nobis immutabiliter diligamus. In tertio itidem contemplationis genere dum judicia ejus foris attendimus, in timore ejus, et amore intus renovamur. In primo ergo materia vanitatis inspecta, in nobis generat contemptum mundi, in secundo simulacrum rationis, laudem Dei, in tertio instrumentum dispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis.
Abbreviated transcription (Latin):
libidinis oblectamentum. Hoc oculo
nisu. et ad uescendum suaue. et tulit
de fructu eius et comedit. Qui hoc mͦ
ꝑ cogitationes exeunt. similes sunt cor¬
uo. qui reuersus non est: quia dum
foris quod male delectat inueniunt.
ad archam conscienciȩ amplius redi-¬
re nolunt. Reliqua uero tria contem¬
plationum genera in exitu colum bȩ fi¬
gurata sunt: quȩ cum emissa eẽt. et
non inueniret ubi requiesceret pes eiꝰ:
reuersa est ad uesperam. portans ramũ
exiuit. sed uacua non rediit: quia
foris inuenit. quod intus non habuit.
Nectamen foris amauit. quod intus
mentis affectum demonstrat. Quia se¬
pe scĩuri quanto magis foris opera di¬
uina aspiciunt.: tantomagis intus in
amore conditoris uirescunt. Dum enim
rerum presentium mutabilitatem aspi¬
ciunt. continuo omnia quȩ in hoc mũdo
puchra uidentur. eis in cogitatione uiles¬
cunt: et quasi reuertentes oliuam in ore
deferunt. quoniam tanto ardentius cõ¬

Expanded text:
libidinis oblectamentum. Hoc oculo libidinis oblectamentum. Hoc oculo visu, et ad vescendum suave, et tulit de fructu ejus, et comedit . Qui hoc modo per cogitationem exeunt, similes sunt corvo, qui reversus non est, quia dum foris quod male delectat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqua vero tria contemplationis genera in exitu columbae figurata sunt, quae cum emissa esset, et non inveniret ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad vesperum portans ramum exiit, sed vacua non rediit, quia foris invenit, quod intus non habuit, nec tamen foris amavit, quod intro mentis affectum demonstrat, quia saepe sancti viri quanto magis foris opera divina aspiciunt, tanto magis intus in amore Conditoris inardescunt. Dum enim rerum praesentium mutabilitatem aspiciunt, continuo omnia quae in hoc mundo pulchra videntur, eis in cogitatione vilescunt, et quasi revertentes olivam in ore deferunt, quoniam eo ardentius Con
Abbreviated transcription (Latin):
Ui de homo quomodo amauit te. qui
fecit me ꝓpter te. Seruio tibi quia fac¬
tus sum ꝓpter te. ut et tu seruias ei.
se. Si sentis beneficium: redde debitũ.
Accipis benignitatem: redoe caritatẽ.
hoc tribuit. et hoc exigit deus. U ex
comminantis. Ignis diciti a me conbu¬
reris. aqua dicit: in me submergeris.
Terra dicit: a me absorberis. Infernus
dicit: a me deglutieris. Iuia omniscre¬
atura sicut ex conditione sua homini
famulatur. sic etiam peccatoribus pro
malorum meritorum conscientia com¬
minatur: ut in singulis creaturis ꝑpe¬
ti tumeant. quod se meruisse cognosẽt.
Propter quod etiam dictum est. quod
nemine ꝑsequente fugit impius: qm
ita est in securitate impius paurous.
sicut iustus in supplicio sequurus.
Quartus modus contemplatiõis
est. quando inspicimus creaturas. se¬
cundũ hoc quod homo eis uti potest
ad explendam carnalis concupiscentiȩ
uoluptatem: et in eis cogitamus non
naturalis infirmitatis subsidium. s

Expanded text:
Vide homo quomodo amavit te, qui Vide homo quomodo amavit te, qui propter te fecit me. Servio tibi, quia factus sum propter te, ut et tu servias illi te propter se. Si sentis beneficium, redde debitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus. Vox comminantis est. Ignis dicit: A me combureris. Aqua dicit: In me submergeris. Terra dicit: A me absorbeberis. Infernus dicit: A me deglutieris. Quia omnis creatura sicut ex conditione sua homini famulatur, sic etiam peccatoribus pro malorum meritorum conscientia comminatur, ut in singulis creaturis perpeti timeant, quod se meruisse cognoscunt. Propter quod etiam dictum est, quod nemine persequente fugit impius , quoniam ita est in securitate impius pavidus, sicut justus in supplicio securus. Quartus modus contemplationis est, quando inspicimus creaturas, secundum hoc quod homo eis uti potest ad explendam carnalis concupiscentiae voluptatem, et in eis cogitamus non naturalis infirmitas subsidium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rima uex dicit: accipe. mundi.¬
Secunda dicit redde. Tercia.
dicit fuge. Accipe beneficium. Red¬
de aeotum fuge suplicium ꝓ tima
uox est famulantis. secunda ammo¬
nentis. tercia comminantis. Uox famu¬
lantis est. Cȩlum dicit. M inistro tibi
lucem in die: ut uigiles. Tenebras in
nocte: ut pauses. E go ad oblectationem
tuam gratas temporum uicissi tudines
pario: teporem ueris et estatis feruoreo.
autumni plenitudinem. et hyemis al
gorem. Ego alternatibus in cunctis di¬
erum et noctium. spacia simili ratiõe
dissimiliter extendo. ut et uarietas tol¬
lat fastidium. et ratio pariat oblectam̃¬
tum. Aer dicit. N italem tibi prebeo fla¬
tum.: et omne genus auium ad tuum
mitto obsequium. A qua dicit. Potum
tibi prebeo. sordes purgo. arentia rigo.
et diuersorum genera piscium. ad tuũ
esum ministro. Terra dicit. Ego te por¬
to. ego te nutrio. pane conforto. uino le¬
tifico. omnigenis fluctibus oblecto. di¬
uersis animalibus mensas tuas im¬
pleo. Uox admonentis. Mundus dicit.

Expanded text:
rima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles; tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hiemis. Ego alternantibus incrementis dierum et noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut et varietas tollat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer dicit: Vitalem tibi praebeo flatum, et omne genus avium ad tuum mitto obsequium. Aqua dicit: Potum tibi praebeo, sordes purgo, arentia vegeto, et diversorum genera piscium ad tuum esum ministro. Terra dicit. Ego te porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis fructibus oblecto, diversis animalibus mensas teas repleo. Vox admonentis est. Mundus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
re orientis. ubi de bono ꝓficimus in
melius: quia nequaquam ad ꝑfecti¬
onem
uenire possumus. nͥ
etiam
in bonis quȩ agimꝰ
sine in¬
termissione crescere
studeamus. I uod autem columpnã
triguita cubitorum altitudinem ha-¬
bentem in medio archȩ creximus. siue
ita ad litteram factum credamus. siue
non: nichil int̾est. si tamen spacium
eiusdem dimensionis et quantitatis.
ab imo sursum patuisse intelligamꝰ.
Rursum quod ꝑ triginta cubitorum
altitiroinem. diuinam scripturam
significari diximus. et postea ꝑ colu̾̃¬
pnam triginta cubitos in altitudinẽ
habentem. xp̃m figurari asserimus.
contrarium non est. Quia omnis scͥp¬
tura diuina. unus liber est. et ille u¬
nus liber. xp̃c est. Iuia omnis diui¬
legendo scripturam hoc querimus
ut eius facta et dicta atq precepta
cognoscentes: quod iussit facere. et
quod promisit ꝑcipere mereamur.
Sicq et cognicione ueritatis et me¬
rito uirtutis crescentes. usq od eius
conformitatem et mensuram etatis

Expanded text:
re orientis, ubi de bono proficimus in melius, quia nequaquam ad perfectionem venire possumus, nisi etiam in bonis, quae agimus, sine intermissione crescere studeamus. Quod autem columnam triginta cubitorum altitudinem habentem in medio arcae ereximus, sive ita ad litteram factum esse credamus, sive non, nihil interest, si tamen spatium ejusdem dimensionis, et quantitatis ab uno sursum patuisse intelligamus. Rursum quod per triginta cubitorum altitudinem divinam Scripturam significari diximus, et postea per columnam triginta cubitos habentem in altitudine Christum figurari asseruimus, contrarium non est, quia omnis Scriptura divina unus liber est, et ille unus liber Christus est, quia omnis Scrilegendo Scripturam hoc quaerimus, ut ejus facta, et dicta, atque praecepta agnoscentes, quod jussit facere, et quod promisit percipere mereamur. Sicque et cognitione veritatis, et merito virtutis crescentes, usque ad ejus conformitatem et mensuram aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegit. Idem gͦ nobis et lignum uitȩ et
liber uitȩ efficitur. Lignum: quia obũ¬
brat et pascit. Li ber: quia increpat
et erudit. Increpat elatos. illuminat
cecos. esurientes cibat. estuantes obum¬
brat. A itoiant elati increpationem: ẽt
humilientur. Audiant ceci animo doc¬
trinam: et illuminentur. Iuos exurit
estus uiciorum: umbram petant ut re

Expanded text:
nobis et lignum vitae, et liber vitae efficitur, lignum, quia obumbrat et pascit, liber quia increpat et erudit. Increpat elatos, illuminat caecos, esurientes cibat, aestuantes obumbrat. Audiant elati increpationem, et humilientur, audiant caeci animo doctrinam, et illuminentur. Quos exurit aestus vitiorum, umbram petant
Abbreviated transcription (Latin):
hñt. Uerbi causa. humilitatẽ cũ hu¬
miliacione hñt qui ꝙ coram d̾o hu¬
miles funt. & coram hominib des¬
picabiles himilitatẽ sine humiliaci¬
one hñt. qͥ licet corã hõib foris deᷤ¬
picabiles ñ apparent. intꝰ tñ humili¬
tatis m̾itũ corã dõ inuolatũ cõseruãt.

Expanded text:
e habent. Humilitatem eum humiliatione habent, qui et coram Deo humiles sunt, et coram hominibus despicabiles. Humilitatem sine humiliatione habent, qui licet coram hominibus foris despicabiles non appareant, intus tamen humilitatis meritum coram Deo inviolatum conservant.
Abbreviated transcription (Latin):
Uo sunt humilitas studet.
litas ẽ intꝰ in uirtute mentis humi¬
fiacio foris ẽ in abiectione humane o¬
pimonis. S serui dĩ aliqñ cñ humi¬
litate ꝙ̃ humiliacionẽ hñt: aliq̃n hu¬

Expanded text:
uo sunt, humilitas et litas est intus in virtute mentis, humiliatio foris est in abjectione humanae opinionis. Sed servi Dei aliquando cum humilitate etiam humilia
Abbreviated transcription (Latin):
et tempestas foris: quacumq prodieris
naufragium patieris. Si superbe ꝑ sa¬
pientiam tuam diuina secreta rimari
conaris quȩ nobis deus ꝑscripturam
suam aperire uoluit. altitudinem tri¬
ginta cubitorum transcendis. Si usq
infinem seculi ecclesiam non credis dura¬
turam. et aliquando dei destituendam
aurilio: trecentorum cubitorum longi¬
tudinem transis. Si frequenter de ama¬
toribus huius mundi et de uana con¬
uersatione illorum cogitare delectaris:
quinquaginta cubitorum mensuram
trans gredieris. De hostio et fenestra ar

Expanded text:
et tempestas foris saevit, quacunque prodieris et tempestas foris saevit, quacunque prodieris naufragium patieris. Si superbe per sapientiam tuam divina secreta rimari conaris, quae nobis Deus per scripturam suam aperire noluit, altitudinem triginta cubitorum transcendis. Si usque in finem saeculi non credis Ecclesiam duraturam, sed aliquando Dei destituendam auxilio, tunc centum cubitorum longitudinem transis. Si frequenter de amatoribus hujus mundi, et de vana conversatione illorum cogitare delectaris quinquaginta cubitorum mensuram transgrederis. CAP. II. De ostio, et fenestra
Abbreviated transcription (Latin):
iximus supra trecentos presens
sȩculum designare. S igͦ tu cogi¬
tadionem tuam duxeris ab exodio mun¬
diusq ad finem. et ꝑtransiens conside¬
raueris quȩ et quanta deus mirabilia
tus sit. uel ad huc operaturus sit: trecen¬
torum cubitorum longititoinem in cor¬
de tuo metiris. Si autem cogitatione ꝑ¬
curris ȩcclesiam et uitam fidelium con¬
templatus eam tibi ad exemplum ꝓpo¬
nis in latitudinem quinquaginta cubi¬
torum cor extendiꝰ Si diuine paginȩ quȩ
triginta libris continetur scientiam ad¬
eptus fueris: in altitudinem triginta
cubitorum cor tuum erigis. hec est ar¬
cha quam edificare debes. Isti sunt
termini patrum tuorum. quos tibi
trans gredi non licet. quos altissimus
constitiit. uixta numerum filiorum is¬
rahel: quanto separabat filios adam et
gentes diuidebat. hȩc est terra quam in¬
habitare debes: et pasci in diuiciis eiꝰ.
Requiesce gͦ infra hos parietes. sub hoc
tecto mane. habita in domo hac: ꝓcella

Expanded text:
iximus supra trecentos cabitos praesens saeculum designare. Si ergo tu cogitationem tuam duxeris ab exordio mundi usque ad finem, et pertransiens consideraveris quae, et quanta Deus mirabilia tus sit, vel adhuc operaturus, trecentorum cubitorum longitudinem in corde tuo metieris. Si cogitatione percurris Ecclesiam, et vitam fidelium contemplatus eam tibi ad exemplum proponis, et in latitudinem quinquaginta cubitorum cor extendis. Si vero divinae paginae, quae triginta libris continetur, scientiam adeptus fueris, in altitudinem triginta cubitorum cor tuum erigis. Haec est arca, quam aedificare debes. Isti sunt termini patrum tuorum, quos tibi transgredi non licet, quos Altissimus constituit juxta numerum filiorum Israel, quando separabat filios Adam, et gentes dividebat. Haec est terra, quam inhabitare debes, et pasci in divitiis ejus. Requiesce ergo intra hos parietes, sub hoc tecto mane, habita in domo hac, procella
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s debet custodiri: ut ñ solum sint or¬
dinati. s etiam moderati. Timor enun
miiniꝰ sepecadit in desꝑationẽ: dolor in¬
mius in amaritudinẽ: sꝑes immodera¬
ta in p̃sumptionẽ: amor suꝑfluus in

Expanded text:
omnes debet custodiri, ut non solum sint oromnes debet custodiri, ut non solum sint ordinati, sed etiam moderati. Timor enim nimius saepe cadit in desperationem, dolor nimius in amaritudinem, spes immoderata in praesumptionem, amor superfluus in
Abbreviated transcription (Latin):
ad scientie certitudinẽ ꝑtingo: qui in¬
numerabilit̾ plura nescio quã scio:
Quia gͥ timor cęt̾is affectib latius dif¬
fundit᷑: rer ta ruben frm̃ comꝑati¬
one imꝑio maior eẽ ꝑhibetur. Et
ne crescat a patre suo ꝓhibet᷑. s eo ui¬
delicet tp̃r quo sicut aqua diffusus
erat:. qñ iã patris cubile ascenderat:
stratumq eiusiam maculauerat.
Ruben inquit pͥmogenitꝰ m̃s tu for¬
titudo mea. pͥncipium doloris mei.
primꝰ in donis. maior imꝑio. effusus
es. sa. ñ .c. quia ascendisti cubile patͥs
tui. ⁊ macłasti stratũ eius. Ecce ru¬
ben quantũ malũ p̃sumpsit. qr ult
modum excreuit. Cito magnũ ꝑiculum
incurrit᷑. si timor nr̃ ꝑ discretionẽ ñ mode
erceamꝰ. Certe quã malum sit dolorem ⁊
sp̃e modũ excade ex p̃dicto simeonis :⁊ leui
facto facile possumꝰ auert̾e: de quib per
iacob dr̃. Maledictus furor eoꝵ qr ꝑtinax.
et indignatio eoꝵ qr dura. Caute gͦ circa

Expanded text:
ad scientiae certitudinem pertingo, qui inad scientiae certitudinem pertingo, qui innumerabiliter plura nescio quam scio? Quia igitur timor caeteris affectibus latius diffunditur, recte Ruben fratrum comparatione imperio major esse perhibetur. Et ne crescat a patre suo prohibetur, sed eo videlicet tempore quo sicut aqua diffusus erat, quando jam patris cubile ascenderat, stratumque ejus jam maculaverat: Ruben, inquit, primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei, primus in donis, major imperio, effusus es stui, et maculasti stratum ejus. Ecce Ruben quantum malum praesumpsit, quia ultra modum excrevit. Cito magnum periculum incurritur, si timor noster per discretionem non moderaerceamus. Certe quam malum sit dolorem et spem modum excedere ex praedicto Simeonis et Levi facto facile possumus advertere: de quibus per Jacob dicitur: Maledictus furor eorum quia pertinax, et indignatio eorum quia dura . Caute ergo circa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ audeamꝰ sꝑare.S constat nichilo-¬
minꝰ copiosiorẽ eẽ mat̾iam sꝑandi ꝗͣ
gaudendi: quia habita de quibus
gaudemꝰ pauca sunt ad ea que ha¬
benda sꝑamꝰ. ludas itaq et zabulon
imꝑii sui magnitudine cetos fr̃s uinẽt.
uerũtam̃ ad m̃suram ruben extendẽ se
minime possunt. Om̃s itaq ruben an¬
tecedit. qui cetoᷤᷤ p̃uius longe post se relĩqͥt
Oniã enĩ quȩ constat homines amare.
sꝑare odisse ꝓquib dolere uł gaudere:
solent multiplicis timoris causas ex se
gign̾e. Sepe et enim circa unã. rem ꝙͣ
diligimꝰ: plures tim̃di causas inuenimꝰ.
Quot modis siquidẽ ꝑdi pot̾. tot tino¬
ris occasiones dare potest. Multũ itaq
regnũ suũ ruben iste dilatat᷑.s. iuires
ei administrat. non solum multiplicitas
occultoꝵ. s etiam mutabilitas apparenti¬
um. De quo enim securꝰ ẽẽ possum: qui
nil habeo qd̾ ꝑdere ñ possum: Qñ hic

Expanded text:
quae audeamus sperare. Sed constat nihiloquae audeamus sperare. Sed constat nihilominus copiosiorem esse materiam sperandi quam gaudendi, quia habita de quibus gaudemus pauca sunt ad ea quae habenda speramus. Judas itaque et Zabulon imperii sui magnitudine caeteros fratres vincunt, verumtamen ad mensuram Ruben extendere se minime possunt. Omnes itaque Ruben antecedit, qui caeteros primus longe post se relinquit. Omnia enim quae constat homines amare, sperare, odisse, pro quibus dolere, vel gaudere solent, multiplicis timoris causas ex se gignere valent. Saepe etenim circa unam rem quam diligimus, plures timendi causas invenimus. Quot modis siquidem perdi potest, tot timoris occasiones dare potest. Multum itaque regnum suum Ruben iste dilatat, sed vires ei administrat, non solum multiplicitas occultorum, sed etiam mutabilitas apparentium. De quo enim securus esse possum, qui nil habeo quod perdere non possum? Quando hic
Abbreviated transcription (Latin):
accedit: qr cogente timore sepe caritas
refrigescit. odiũ exurgit. Ad nutum
ipsius ysachar eg̃dit᷑. et simeon ingͥdit᷑.
quia subintrante timore sepe et gaudi¬
um excludit᷑. et dolor admittit᷑. Uidi¬
mꝰ quomͦ ruben qñq fr̃ib suis etiam
imꝑare consueuit: uideamꝰ quomodo
imꝑiũ suũ p̃cet̾is latius extendit.
Certe alia sunt que amamꝰ alia suit
que odio habemꝰ s ꝓ utrisq timere
solemꝰ. dum sepe ista amitt̾e illa for¬
midamꝰ incurrere. Diuidunt itaq
iudas et zabulon inter se regnum:
s ruben se extendit ad totum: quia
uerus amor ad sola bona. uerũ odiũ
ad sola mala: timor se effundit ad ħ.
et ad alia. Tabulon in partis sue par¬
tem: frem suũ admittit simeonem.
Padu̾sis siquidẽ dolemꝰ. s non pro
om̃ib quia non omĩa sustinemus.
Leui. quã uidas imꝑio est minor: mul¬
to tam̃ quã isachar imꝑio ẽ maior. Plu¬
ra enim sunt que debemꝰ dilige: quã

Expanded text:
accedit quia, cogente timore, saepe charitas accedit quia, cogente timore, saepe charitas refrigescit, odium exsurgit. Ad nutum ipsius Issachar egreditur, et Simeon ingreditur, quia subintrante timore, saepe et gaudium excluditur, et dolor admittitur. Vidimus quomodo Ruben quandoque fratribus suis etiam imperare consuevit, videamus quomodo imperium suum prae caeteris latius extendit. Certe alia sunt quae amamus, alia sunt quae odio habemus, sed pro utrisque timere solemus, dum saepe ista amittere, illa formidamus incurrere. Dividunt itaque Judas, et Zabulon inter se regnum, sed Ruben se extendit ad totum, quia verus amor ad sola bona, verum odium ad sola mala, timor se effundit ad hoc, et ad illa. Zabulon in partis suae partem fratrem suum admittit Simeonem. Pro adversis siquidem dolemus, sed non pro omnibus, quia non omnia sustinemus. Levi quam Judas imperio est minor, multo tamen quam Issachar imperio est major. Plura enim sunt quae debemus diligere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omĩa deidona quȩ ad salutem
hominisspectare uident᷑. pͥmũ et pͥnci¬
pale donũ bona uoluntas eẽ cognoscit᷑:
ꝑ quam in nobis diuine similttudinis
imago reꝑat᷑ Quicqͥd homo agat bo¬
nũ eẽ ñ potest. ñ ex bona uoluntate ꝓce¬
dat. Quicqͥd ex bona uoluntate fit.
malũ eẽ ñ pot̾it. Sine bona uoluntate
om̃ino saluari non potes: cum bona uo¬
luntate om̃ino ꝑire non potes. O̾ donũ
mirabile: odonũ singulare. Hoc est
illud pͥmũ uł pͥncipale donũ. qd̃ pri¬
mogenito ruben tͥbuit᷑. quia absq dubio
ꝑtimorẽ dñi. uoluntas mala in bonam
cõmutatur. Cur itaq pͥmus in donis
non sit. qui pͥmũ et pͥncipale donum
accipit: Primũ qr abona uoluntate
bonũ omẽ inchaat᷑. pͥncipale qr bona
uoluntate hõĩb utilius nichil datur.
Primꝰ in donis: maior imꝑio. Quis hẽ
solet. Ante eius conspectũ leui cedit:
qr suꝑueniente timore. spes cadit.
Ad euis imꝑiũ sepe uidas secedit. ⁊abulon

Expanded text:
e ad salutem hominis spectare videntur primum et principale donum bona voluntas esse cognoscitur, per quam in nobis divinae similitudinis imago reparatur. Quidquid homo agat, bonum esse non potest, nisi ex bona voluntate procedat. Quidquid ex bona voluntate fit, malum esse non poterit. Sine bona voluntate omnino salvari non potes, cum bona voluntate omnino perire non potes. O donum mirabile! o donum singulare! Hoc est illud primum, vel principale donum quod primogenito Ruben tribuitur, quia absque dubio per timorem Domini voluntas mala in bonam commutatur. Cur itaque primus in donis non sit qui primum et principale donum accipit? Primum quia a bona voluntate bonum omne inchoatur; principale, quia bona voluntate hominibus utilius nihil datur. Primus in donis, major imperio. Quis hunc solet? Ante ejus conspectum Levi cedit, quia superveniente timore spes cadit, ad ejus imperium saepe Judas secedit. Zabulon
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur muudana adu̾sitas.S aser ho¬
sti suo facile illudit. dum partẽ quam
tuetur alta patientiȩ rupe munitam
conspicit. et iccͥco de tuto stationis loco.
hostes suos tam inanit̃ quã abimore¬
luctantes deridet ac despicit. Uñ fit
ut eum hostes sui sua impugnatione
non tam uexent. quã tͥumphandi assi¬
due mat̾iam ministrent. Ninc ẽ quod
sp̃tis suis impugnatorib muncdanis
uidelicet adu̾sitatib in frĩs sui ꝑsecu¬
tores carnales scił delec tationes totus
effertur: et eoᷤᷤ magna animadu̾sione
ꝑsequit᷑. Tantus autẽ terror impugna¬
tores gad subito inuadit. cum ei se aser
in p̃lii sui certamine adiungit᷑ ut om̃s
absq mora ad fugam se conuertant:
cum nec ad horã quidẽ uicissim sibi
frĩbꝰ auxiliũ ferentib resistere aude¬
ant. Ueri utiq anime hostes carna¬
les sunt delectationes. S qͥs queso lo¬
cus praue delectationi int̃ torm̃ta re¬

Expanded text:
persequitur, mundana adversitas. Sed Aser hopersequitur, mundana adversitas. Sed Aser hosti suo facile illudit, dum partem tuetur, alta patientiae rupe munitam conspicit, et idcirco de tuto stationis loco hostes suos tam inaniter quam ab imo reluctantes deridet ac despicit. Unde fit ut eum hostes sui sua impugnatione non tam vexent quam ei triumphandi assidue materiam ministrent. Hinc est quod, spretis suis impugnatoribus mundanis videlicet adversitatibus, in fratris sui persecutores carnales scilicet delectationes totus effertur, et eos magna animadversione persequitur. Tantus autem terror impugnatores Gad subito invadit, cum ei se Aser in praelii sui certamine adjungit, ut omnes absque mora ad fugam se convertant, cum nec ad horam quidem, vicissim sibi fratribus auxilium ferentibus, resistere audeant. Veri utique animae hostes carnales sunt delectationes. Sed quis, quaeso, locus pravae delectationi inter tormenta re
Abbreviated transcription (Latin):
secus: gad munit extrinsecus.
Issistunt autẽ et eisfrẽs sui. non segnes
quidẽ ad auxilia ferenda: neptalim
intus cum dan in ciuiũ pace componen¬
da: aser exterius cum gad in uolentia
hostiũ expugnanda. Gad itaq et aser
uigilant contra hostes: dan et neptalim
solliciti sunt cuxa ciues. H inc gͦ danmi¬
natur: illinc neptalim blandit᷑. Dan
terret minis: neptalim fouet ꝓmissis. Ille
punit malos: ute remunerat bonos. Unꝰ gehen
terrore corda ꝑterret: alter spe felicita¬
tis ȩt̾ne animos demulcet. Quantũ g pu¬
tas neptalim iste dans eloquia pulctudi¬
ins frẽm suũ in tali negotio adiuuat: qͥ
animas auditoꝵ dulcedine eloquii sui
pene abq mora quo uult melinat: Ad¬
iuuat et aser exteriꝰ nichilominꝰ frẽm
suum: muntuntq ambo ciuitatẽ cont̃
hostium incursum. Hic latus unum
ꝓtegit ille alterũ defendit. Gad cer¬
tat in dextro: aser dimicat in sinistro. Gad
insidiatur mundi huiꝰ ꝓsꝑitas: aser uͦ ꝑ

Expanded text:
secus, Gad munit extrinsecus.secus, Gad munit extrinsecus.Assistunt autem et eis fratres sui, non segnes quidem ad auxilia ferenda, Nephtalim intus cum Dan in civium pace componenda, Aser exterius cum Gad in violentia hostium expugnanda. Gad itaque et Aser vigilant contra hostes; Dan et Nephtalim solliciti sunt circa cives. Hinc ergo Dan minatur; illinc Nephtalim blanditur. Dan terret minis, Nephtalim fovet promissis. Ille punit malos, iste remunerat bonos. Unus gehennae terrore corda perterret, alter spe felicitatis aeternae animos demulcet. Quantum ergo putas Nephtalim iste, dans eloquia pulchritudinis, fratrem suum in tali negotio adjuvat, qui animos auditorum dulcedine eloquii sui, pene absque mora, quo vult inclinat? Adjuvat et Aser exterius nihilominus fratrem suum, muniuntque ambo civitatem contra hostium incursum. Hic latus unum protegit, ille alterum defendit. Gad certat in dextro, Aser dimicat in sinistro. Gad insidiatur, mundi hujus prosperitas; Aser vero
Abbreviated transcription (Latin):
um cogitationũ indesinent̃ cõponat:
frustra utiq in obseruanda ciuiũ con¬
cordia desudat᷑ nͥ eodẽ studio gad ciui¬
tatẽ nrãm ꝑ sensuũ disciplinã muniat
et hostilia uitioꝵ agmina abstinentie
p̃lio acͥter feriat. Uñ etiam scͥptũ est
Gad accinctus p̃liabit᷑ añ eum. Tunc
enim utilio dan contra ꝓditorũ ꝑfi¬
diam intrisecus uigilat: cum gad ex¬
trinsecus occursantes hostes excludit.
et obpugnat. Prius itaq gad accingi
suum dissolutionẽ ꝑ disciplinã resfig̃
Tins gad forti p̃lio dimicat qñ desideria
cirnalia ꝑ carnis mortificationẽ trucidat.
Magna namq hostium strages efficit᷑.
ciciusq ocdiosus ille uitioꝵ exercitus in fugã
qu̾tit᷑ cum sensus corꝑis ꝑ disciplinã ab e¬
uagatione restringitur: et appetitus car¬
nis ꝑ abstinentiã auoluptate refrenatur.
lnhunc itaq modũ ut om̃s exꝑiri possu¬
mus. dan ciuitatẽ nrãm componit intͥn¬

Expanded text:
um cogitationum indesinenter componat, um cogitationum indesinenter componat, frustra utique in componenda civium discordia desudat, nisi eodem studio Gad ad civitatem nostram per sensuum disciplinam muniat, et hostilia vitiorum agmina abstinentiae praelio acriter feriat. Unde etiam scriptum est: Gad, accinctus praeliabitur ante eum . Tunc enim utiliter Dan contra proditorum perfidiam intrinsecus vigilat, cum Gad extrinsecus occursantes hostes excludit et oppugnat. Prius itaque Gad accingitsuum dissolutionem per disciplinam restringit. Tunc Gad forti praelio dimicat, quando desideria carnalia per carnis mortificationem trucidat. Magna namque hostium strages efficitur, citiusque odiosus ille vitiorum exercitus in fugam convertitur, cum sensus corporis per disciplinam ab evagatione restringitur, et appetitus carnis per abstinentiam a voluptate refrenatur. In hunc itaque modum, ut omnes experiri possumus, Dan civitatem nostram componit intrin
Abbreviated transcription (Latin):
diam: alterius ẽ repellere hostilem pug¬
nam. H ic uigilat cont̾ciuiũ ꝓditionẽ.
ille contra hostium incursionẽ. Iste
contra ꝑfidiã: ille contra uiolentiam.
Dan namq negligente facile decipitur.
gad segnius agente. subito ad deleetati¬
onẽ rapitur. S quid inter ẽ utrum
ciuitas cordis nr̃i ꝑ uinr an ꝑ fraudẽ
oportet quia disciplina corꝑis. sine disci¬
plina cordis absq dubio inutilis ẽ: Aisci¬
plina uͦ cogitationũ sine disciplina sen¬
suũ omĩno obseruari ñ pot̾. Uñ satis:
stat. quia sine adiutorio gad. qui contͣ
exteriora uigilare debet: dan incõponen¬
da quiũ pace intꝰ manit̃ laborat. Quid
enim iuuat uidicante dan ppłm suum.
assidue causam discordie amputare:
nͥ studeat gad ꝑ portas sensuũ irritam̃¬
ta uitioꝵ. quendam uidelicet quasi
hostilem exercitũ non ad iniitere:
Quamius enĩ dan assidue in throno
iudicii resideat. quãius rixas alt̾eanti¬

Expanded text:
diam; alterius est repellere hostilem pugdiam; alterius est repellere hostilem pugnam. Hic vigilat contra civium proditionem; ille contra hostium incursionem. Iste contra perfidiam, ille contra violentiam. Dan namque negligente, mens facile decipitur; Gad segnius agente, subito ad turpem delectationem rapitur. Sed quid interest utrum civitas cordis nostri per vim an per fraudem oportet, quia disciplina corporis, sine disciplina cordis, absque dubio inutilis est; disciplina vero cogitationum, sine disciplina sensuum, omnino observari non potest. Unde satis constat quia sine adjutorio Gad, qui contra exteriora vigilare debet, Dan, in componenda civium pace, intus inaniter laborat. Quid enim juvat, judicante Dan populum suum, assidue causam discordiae amputare, nisi studeat Gad per portas sensuum irritamenta vitiorum quemdam videlicet quasi hostilem exercitium non admittere? Quamvis enim Dan assidue in throno judicii resideat, quamvis rixas altercanti
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Hoc autẽ de duarũ istarum
filiis ancillarũ non negligenter p̃tereun¬
dum s iugi memoria retinendũ: qͣd ex
ecrum uigilantia uigiliq custodia. con¬
scientiȩ nr̃e ciuitas mire custodit᷑: mul¬
tumq ꝓtegitur. Primogenitꝰ nãq bale.
eam componit intͥnsecus. pͥmogenitus
uͦ zelphe munit eam extͥnsecus. ꝑ dan
repͥmunt᷑ mala intus exurgentia: per
gad repellunt᷑ mala exteriꝰ surgentia.
git aut exterius aut interius. Interius
ꝑ cogitatũ: exterius ꝑ sensũ. Modo enĩ
intis ꝑcogitationẽ pulsat: modo de ex¬
teriorib ꝑ sensus irrumꝑe parat. Solet
nimirum inimicus nẽ ab intus mini¬
strare consilia erroris: nẽ a foris ad mou̾e
incitam̃ta uoluptatis. S qr ad dan ꝑ¬
tinet disciplina cogitationũ. ad gad
autẽ spectat disciplina sensuũ: debet
utiq dan euigilare ad disc̾tionis iudi¬
ciũ. gad dimicare fortit̃ ꝑ abstinentie
exercitiũ. Unius ẽ sedare ciuilẽ discor¬

Expanded text:
ris. Hoc autem de duarum istarum filiis ancillarum non negligenter praetereundum, sed jugi memoria retinendum, quod ex eorum jugi vigilantia vigilique custodia, conscientiae nostrae civitas mire custoditur, multumque progreditur. Primogenitus namque Balae eam componit intrinsecus; primogenitus vero Zelphae munit eam extrinsecus. Per Dan reprimuntur mala intus exsurgentia; per Gad repelluntur mala exterius insurgentia. git, aut exterius, aut interius: interius, per cogitatum; exterius, per sensum. Modo enim intus per cogitationem pulsat; modo de exterioribus per sensus irrumpere parat. Solet nimirum inimicus nunc ab intus ministrare consilia erroris, nunc a foris admovere incitamenta voluptatis. Sed, quia ad Dan pertinet disciplina cogitationum, ad Gad autem spectat disciplina sensuum, debet utique Dan evigilare ad discretionis judicium, Gad dimicare fortiter per abstinentiae exercitium. Unius est sedare civilem discor
Abbreviated transcription (Latin):
sinagogam facimꝰ. S cum iam illa de
lius int̾nȩ dulcedinis degustatione allec¬
ta. ad nutũ rationis sponte occurrere.
et in intimis fixa stare didicerit: eccłiȩ
utiq nomine ult̾ius cefleri pot̾it. Pisca¬
mus g̃ sola int̾iora bona amare. discamꝰ
sola illa frequentius cogitare: ⁊ quales
beniamin dilig̾e scimꝰ ꝓculdubio eccłias
iamin libenterimmorat᷑. mirabilit̃ de¬
lectatur: et cum seipsũ p̃ gaudio iam
caꝑe non possit. sup̃ se ipsum ducitur.
et ꝑ excessum m̃tis in sumina eleuatur.
Nisi enĩ in int̾norũ contẽplationẽ ben

Expanded text:
Synagogam facimus? Sed cum jam illa desSynagogam facimus? Sed cum jam illa deslius internae dulcedinis degustatione allecta, ad nutum rationis, sponte occurrere, et in intimis fixa stare didicerit, Ecclesiae utique nomine, ulterius digna censeri poterit. Discamus ergo sola interiora bona amare, discamus sola illa frequentius cogitare, et quales Benjamin diligere scimus, procul dubio ecclesias jamin, libenter immoratur, mirabiliter delectatur, et cum seipsum prae gaudio jam capere non possit, supra seipsum ducitur, et per excessum mentis in summa elevatur. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
in mentis excessu. Ubi putas nͥ in ex
desidiis sius sinagogam: qm̃ eccłiam.
Nostis satis qd̃ sẏnagoga ꝯgͥgatio. ecclia
int̃p̃tat᷑ iuocatio. Alud ẽ sine uolunta¬
te seu ꝯtra uoluntatẽ aliquã in unũ
cog̾e: atq aliud ꝑse ipsa ad nutũ u¬
bentis sponte occurre̾. Insensibilia et bru¬
ta ꝯg̾gari possunt. ꝯuocari autẽ ñ pos¬
st̃. S. et ipsoꝵ quoq ro̾nalitũ concursꝰ
spontaneo nittu sit. ut iure conuocatio
dixi possit. Uides g̃ quantũ sit int̾ quo¬
cationẽ et cong̾gationẽ: int̾ eccł̃iam ⁊ sinago¬
gam: Si gͥ ꝑsenseris desideria tua circa
ext̾iores delectationes affici. et cogitationes
tuas in eis iugit̃ occupari: cũ magna solli¬
citudine compelle int̾re. ut possis saltẽ
ex eis int̾im sinagogã fac̾e. Quotiens enim
euagationes m̃tis in tinũ colligimꝰ et om̃s
cordis motꝰ in uno et̾nitatis desidio figimꝰ:
quid aliud quã de illa int̾na familia.

Expanded text:
in mentis excessu . Ubi putas nisi in ein mentis excessu . Ubi putas nisi in edesideriis suis Synagogam, quam Ecclesiam. Nostis satis quod Synagoga congregatio, Ecclesia interpretatur convocatio. Aliud est sine voluntate seu contra voluntatem, aliqua in unum cogere, atque aliud per seipsa ad nutum jubentis, sponte occurrere. Insensibilia, et bruta congregari possunt, convocari autem non possunt. Sed et ipsorum quoque rationalium concursus, spontaneo nutu fit, ut jure convocatio dici possit. Vides ergo quantum sit inter convocationem et congregationem, et inter Ecclesiam et Synagogam. Si igitur praesenseris desideria tua circa exteriores delectationes affici, et cogitationes tuas, in eis jugiter occupari, cum magna sollicitudine compelle intrare, ut possis saltem ex eis interim Synagogam facere. Quoties enim evagationes mentis, in unum colligimus, et omnes cordis motus in uno aeternitatis desiderio figimus, quid aliud quam de illa interna familia
Abbreviated transcription (Latin):
sideria spargitur. quȩ uariis cogitatio¬
nib huc illucq diftrait᷑: qñ putas hanc
grãm acciꝑe merebit᷑: Quȩ ñdũ potest
scipsam in unũ collig̾e. que necdũ no¬
uit ad se ipsam intrare: qñ pot̾it ad ea
quȩ supra ipsã sunt ꝯtemplatione ascende:¬
Discat gͦ disꝑsiones isrłeis ꝯg̾gare: studeat
euagationes m̃tis restͥng̾e: assuescat in inti¬
mis suis unmorari: exteriora omĩa obli¬
uisci: qui ad cęlestiũ contemplationem
hanelat. qͥ indiuinorũ noticiã suspirat.
faciat eccłam non solum desideriorum
uerum etiã cogitationũ: ut discat uerũ
bonũ solum amare et ipsũ solum inde¬
sineut̃ cogitare. In eccłiis inqͥt bñdicite
dõ. In hac namq gemina ęccłia cogita¬
tionũ udeł et desidioꝵ. in hac gemina
unanimitate studioꝵ iuoluntatum.
beniamin in excelsum rapitur: et meis
diuinitus afflata. insuꝑna eleuatur.
Ibi inquit beniamin adholescentulus.

Expanded text:
sideria spargitur, quae variis cogitatiosideria spargitur, quae variis cogitationibus huc illucque distrahitur, quando putas hanc gratiam accipere merebitur? Quae nondum potest seipsam in unum colligere, quae necdum novit, ad semetipsam intrare, quando poterit, ad ea quae supra seipsam sunt contemplatione ascendeDiscat ergo dispersiones Israelis congregare, studeat evagationes mentis restringere, assuescat in intimis suis immorari, exteriora omnia oblivisci, qui ad coelestium contemplationem anhelat, qui in divinorum notitiam suspirat. Faciat ecclesiam non solum desideriorum, verum etiam cognitionum, ut discat verum bonum, solum amare, et ipsum solum indesinenter cogitare: In ecclesiis, inquit, benedicite Deo . In hac namque gemina ecclesia, cogitationum videlicet et desideriorum, in hac gemina unanimitate studiorum et voluntatum, Benjamin in excelsum rapitur, et mens divinitus afflata in superna elevatur: Ibi, inquit, Benjamin adolescentulus
Abbreviated transcription (Latin):
Discat pͥ hõ in dĩ imagine discat in eiꝰ sum¬
litudine. quid debeat de cło cogitare. Mon¬
tis ascensio ut dictum est. ꝑtinet ad cog¬
nitionẽ sui ea que sup̃ montẽ geruntur
ꝓueunt ad cognitionẽ dĩ. Illud ad ioseph.
ota ad beniamin ꝑtin̾e dubiũ ñ ẽ. Añ
beniamin ioseph nasci necesse ẽ. Mens q̃
se ad sui ꝯsiderationẽ ñ fubleuat: qñ ad
ea quȩ sup̃ ipsam sunt penna ꝯtempla¬
tionis euolat: In hunc montẽ dñs descen¬
dit moyses ascendit. In hoc monte de ta¬
bernaculi constructione dñs docuit. mo¬
yses didicit. Quid ꝑ tab̃nacłm fecderis. nͥ
status intelligit᷑ ꝑfec tionis: Qui gͥ mon¬
tẽ ascendit. qui diligent̃ attendit. qui di-¬
utius querit. qͥ tande inuenit qualis sit:
restat ut ex diuina reuelatione cognos¬
cat quał eẽ debeat: quale m̃tis edificiũ
do p̃parare. quib obseqͥis dm̃ placare o¬
porteat. Mens gͥ quȩ ad huc ꝑuaria de¬

Expanded text:
Discat prius homo in Dei imagine, discat in ejus simDiscat prius homo in Dei imagine, discat in ejus similitudine quid debeat de Deo cogitare. Montis ascensio, ut dictum est, pertinet ad cognitionem sui, ea quae supra montem geruntur, provehunt ad cognitionem Dei. Illud ad Joseph, ista ad Benjamin pertinere dubium non est. Ante Benjamin Joseph nasci necesse est. Mens quae se ad sui considerationem non sublevat, quomodo ad ea quae supra ipsam sunt, penna contemplationis evolat? In hunc montem Dominus descendit, Moyses ascendit. In hoc monte, de tabernaculi constructione, Dominus docuit, Moyses didicit. Quid per tabernaculum foederis, nisi status intelligitur perfectionis? Qui igitur montem ascendit, qui diligenter attendit, qui diutius quaerit, qui tandem invenit qualis sit, restat ut ex divina revelatione cognoscat qualis esse debeat, quale mentis aedificium Deo praeparare, quibus obsequiis Deum placare oporteat. Mens igitur, quae adhuc per varia de