comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝯueniens nõ erat ut pat̾
ab alio uitt̃et᷑ qui ñ erat ab alio
Si enĩ ab alio mitc̾et᷑: ab illo be¬
inre hrẽt a quo mitt̾et᷑. ⁊ eẽt illi
qͣi ꝙdam pͥncipiũ ab ilłlo aqͦ mit¬
t̾etur. Ept̾ea gͦ pat̾ ab alio mtti

Expanded text:
eniens erat ut Pater ab alio mitteretur qui non erat ab alio. Si enim ab alio mitteretur, ab illo venire haberet a quo mitteretur, et esset illi quasi quoddam principium ab illo a quo mitteretur. Propterea ergo Pater ab alio mitti
Abbreviated transcription (Latin):
id ipm̃ ⁊ nõ almd. net tñ n̾e ad huc
tu ĩ strum̃tis tuis. ego ĩ strmĩttis
meis. tu manib ⁊ ĩacertis tuis.
ego meis. Demq tu nirib uus.
ego meis. Et iam nõ u̾e minũ. sed̃
i alio ⁊ ꝑ alia. Nũquid sit dico cũ
dico. qr filius hoc ipm̃ fatit ꝙ pa

Expanded text:
idipsum et non aliud: nec tamen vere adhuc tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibus et lacertis tuis, ego meis; denique tu viribus tuis, ego meis, et jam non vere unum, sed in alio et per alia. Nunquid sic dico, cum d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ qnta ad mi¬
quod dĩuina misera e nem¬
nõ uec tales horuẽs
sepe sunditus iuminm¬
deserit nec post talem lap¬
inititus destituit. s ad huc
tales sepe ad correctõnem
ey pectat. ⁊ ad peintẽtiam re¬
seruat Ue tibi qͥs quis ta¬
lem te eẽ de pre bendis. sidiui¬
cias bonitatis eiuis paciencie
ꝗ lougauimtatis contemp¬
nuis an ignoras qui ben igiñ¬
tas dei ad peitenciamte ad¬
duducit qui spei tue radices
nõ dũ piecedit s in iudicõs
suoꝵ arthano ꝗ qi ui sinu tͥre
ab scõdit᷑ audiamus gͣ quo¬
modo illa diuiue pietatis al¬
titudo seuerttatis sue fenter¬
cam tẽꝑat cũ post tantẽd
difsipac̃onis uagitantem ad
urãm consplacõnein aliqui¬

Expanded text:
admiquod divina miseratio nec tales homines saepe funditus deserit, nec post talem lapnitus destituit, sed adhuc tales saepe ad correctionem exspectat, et ad poenitentiam reservat. Vae tibi quisquis talem te esse deprehendis, si divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contemnis. An ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit, qui spei tuae radices nondum praecidit, sed in judiciorum suorum arcano, et quasi in sinu terrae abscondit? Audiamus ergo quomodo illa divinae pietatis altitudo severitatis suae sententiam temperat, cum post tantae dissipationis vastitatem ad nostram consola
Abbreviated transcription (Latin):
narũ tͥuitate uͥ sunt pli
substantie minꝰ est aliqmd
duob manis aliquid̃ tote
pariter accepte. Nunt gͦ
tende illa omniformis ⁊ on¬
infaria magnitudinis coeq¬
litas in illa sũma tͥnitate
in ꝯprehensibilis sit. uͥ mmi

Expanded text:
narum Trinitate ubi sunt plures substantiae, minus aliquid duabus majus aliquid totae tres pariter acceptae. Nunc ergo attende, illa omniformis et omnifaria magnitudinis coaequalitas in illa summa Trinitate quam incomprehensibilis sit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Unc rex
damelem
Insublime ex¬
tulit ⁊ numnera
magna ⁊ multa
dedit ei siꝑdamelẽ
de uotõnem recte in¬
telligiimis. Quid aliud
erit damelem insublime
atollere. quͣi de uotõnis officiũ
intercerta quelibet officia pͥn¬
cipale ⁊ precipuumieputare ⁊ qͣ

Expanded text:
unc rex Danielem in sublime extulit, et munera magna, et multa dedit ei. Si per Danielem devotionem recte intelligimus, quid aliud erit Danielem in sublime attollere quam devotionis officium inter caetera quaelibet officia principale et praeci
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a necessitats officia iusta exu¬
deuicti sine culpa ex̾cere nõ uale¬
mus recte gͦ babiliontte possçessi¬
oni deputatur. lata illa ⁊ uere
multum dilatata in firmitatis
nr̃e corruptela que confusiomi
sub laceri nõ dubitatur. in huis¬
modi itaq prounitia ad ueces¬
citatis nr̃e officia ueloꝑa erit
omniuo ꝑ utile predictos Illos
uiros p̃fecisse ⁊ sũb eoꝵ disposi¬
tõie omnia redegisle. Sicut suꝑi¬
us iamdixinus ꝑ istos te tres ii¬
ros cͥcuinspectõnem discrescionem
delib̾aconeni intelligͥ̾e debemus.
Debemus itaq non solum instu
te nicħ indiscrete. nichil in prdui¬
de facere. ⁊ hoc erit sidrach. mi¬

Expanded text:
ipsa necessitatis officia juste eruipsa necessitatis officia juste erudevicti, sine culpa exercere non valemus. Recte ergo Babylonicae possessioni deputatur lata illa, et vere multum dilatata infirmitatis nostrae corruptela, quae confusioni subjacere non dubitatur. In hujusmodi itaque provincia, et necessitatis nostrae officio, vel opera, erit omnino perutile praedictos illos viros praefecisse, et sub eorum dispositione omnia redegisse. Sicut superius jam diximus, per istos tres viros, circumspectionem, discretionem, deliberationem intelligere debemus. Debemus itaque non solum in stute, nihil indiscrete, nihil improvide facere. Et hoc erit Sidrach, Mi
Abbreviated transcription (Latin):
leu q̃ sub seruire probentur
postulauit
bllonis sidach. misach.
⁊ ab denago. Petenti da¬
meli rex absq dubio con¬
seutit. qũ mentis arbicrisĩ
bacile acceptat ⁊ recip̃ qͥcquid
ei conscieutia sub tempore intime
est dicta illa babilouis prouiũ¬
cia uelque illius prouincie oꝑaᷤ
Certe circũ. adiacentem babilonis
prouinciam dg̃. Nami muros
utiq et edificia humnana udust¬
a impleuis Si gͦ babilon recte dõ¬
fusio inter pretatur: Si eius que¬
lib confusioni sub racere uideret᷑
quoii queso ad babilonem ꝑtine¬
re uel confusioni sb̃ ẽẽ potuit quod
ds̃ feci A instituit. Nimis auten
quia homine deus multiplici
necessitati sub iecit. Nam co¬
medendi. bibendi. ⁊ quoꝵlibtet
eius modi necessitatem ex ip̃o cõ¬
dicõuis sue iure accepit s si in
prinio słło condicõnis sue statu
ꝑ stitisset. Ista homo nullo modo
erubesceret. qr sine omi pecc̃o exce¬
re potiiss. unc autem eadẽ

Expanded text:
seu etiam subservire probenturseu etiam subservire probenturconstituit bylonis, Sidrac, Misach et Abdenago . Petenti Danieli, rex absque dubio consentit, quando mentis arbitrium facile acceptat, et recipit quidquid ei conscientia sub tempore intimae , dicta est illa Babylonis provincia, vel quae illius provinciae opera? Certe circumadjacentem Babylonis provinciam Deus fecit: nam muros utique, et aedificia humana industria explevit. Si ergo Babylon recte confusio interpretatur, si ejus quaelibet confusioni subjacere videntur, quomodo, quaeso, ad Babylonem pertinere, vel confusioni subesse potuit, quod Deus fecit et instituit? Scimus autem, quia Deus hominem multiplici necessitati subjecit: nam comedendi bibendi, et quorumlibet ejusmodi necessitatem ex ipso conditionis suae jure accepit. Sed si in primo illo conditionis suae statu perstitisset, ista homo nullo modo erubesceret, quia sine omni peccato exercere potuisset. Nunc autem eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Qt printipem suꝑ omnes pro¬
nicias babilonis. ⁊ p̾fectum ma¬
¶istatuũ suꝑ cinitis sapientes ba¬
bilomis. Outinam de uotõ nr̃a eo¬
usq proficia. quocunctis principi¬
d babilonis suꝑior cunͣtis prudeu¬
tib babilonie sapiert̾or appareat.
q̃ omni eo quod in mundo placet
uel preciosum uiet᷑ ex menti.
nẽ iudicõ presiosior emineat. ⁊
e arbit̾ii decerto suꝑiorem locura
optiueat. Hoc erit ut arbitrior da¬
melem a iege. principatus ⁊ magĩ¬
derii arcẽ inacciꝑe. utinancontin¬
Cat tandem aliquando nr̃am de uo
Suem id ꝑfeccõns actiugere quo
ullam quantum libes uehemeus
a fectõ nulla co ocupacõ uulla ⁊ sollici¬
do Nulla suggestio uel suasio
Posin eius studium nõ dicam dis¬
sipare. S nec quidem int̾rũmꝑe.
⁊ illud in nob̾ apłicum impleat᷑.
Sine inter missione orate. Utiriã
cetera quelibet officia ita disponã¬
tur uel ordinentur ut deuõtõnis
nr̃e uisib ⁊ utilitatib militare.

Expanded text:
 principem super omnes provincias Babylonis, et praefectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis. O utinam devotio nostra, eousque proficiat, quo cunctis principibus Babylonis superior, cunctis prudentibus Babyloniae sapientior appareat, et omni eo quod in mundo placet, vel pretiosum videtur ex mentis nostrae judicio, pretiosior emineat, et ex arbitrii decreto superius lucrum obtineat! Hoc erit, ut arbitror, Danielem a rege principatus, et magisterii arcem accipere. Utinam contingat, tandem id perfectionis attingere, quo nulla quantumlibet vehemens affectio, nulla occupatio, nulla sollicitudo, nulla suggestio, vel suasio possit in nobis ejus studium, non dicam dissipare, sed nec quidem interrumpere, et illud immobile Apostolicum impleatur: Sine intermissione orate! Utinam caetera quaelibet officia ita disponantur, vel ordinentur, ut devotionis nostrae usibus et utilitatibus militare,
Abbreviated transcription (Latin):
Uel qnͣtũ de se ip̃a potrs. auer¬
tisti inquit faciem tuam amie
⁊ factus conturbatus arbor
itaq succiditur. qnͣdo constan

Expanded text:
el quantum de seipsa potuit: Avertisti, inquit, faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Arbor itaque succiditur, quando constan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ instũ appet̾e᷑ nich̾ aliud fit qͣm
instĩam nelle. appetitũ iusti dese¬
rere idẽ est ꝙ inttiãm uelle desine¬
ie. Qm a̾ uelle desunt nõ uolen¬
do uelle desunt. s a nolũtate ces
tit. Qma gͥ hõ appetitũ insti de¬
serens ñ nełle cepit ꝙ pͥus uobu

Expanded text:
cum justum appetere nihil aliud sit quam justitiam velle, appetitum justi deserere idem est quod justitiam velle desinere: qui autem velle desinit, non volendo velle desinit, sed a voluntate cesscit. Quia ergo homo appetitum justi deserens non velle coepit quod prius nolu
Abbreviated transcription (Latin):
Odus &̾ m̃sure ĩ fructu
suꝑioris bomi biꝑtitꝰ
quo bono ibi fiuendũ eẽt ide
qͣreudũ nõ erat quĩ nõ isi
bonũ solũ ibi erat. Siłr ⁊ qͣnt¬

Expanded text:
odus autem mensurae in fructu superioris boni bipertitus quo bono ibi fruendum esset idcirco quaerendum non erat; quoniam non nisi bonum unum solum ibi erat. Similit
Abbreviated transcription (Latin):
lñ amisit. Utrũ indelii no¬
lens ant uolens ullñ desernit.
Si em̃ nolens deseruit. nł pociꝰ
a nolens ꝑdidit. ncc̃itatẽ passꝰ
est ĩ iquitatẽ nõ fecit. ueq ui¬
olencia pacientis culpa dicẽda

Expanded text:
lum amisit. Utrum videlicet nolens an volens illum deseruit. Si enim nolens deseruit, vel potius si nolens perdidit necessitatem passus est, iniquitatem non fecit. Neque violentia patien
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. quatinꝰ hõ uł illo solo .s.¬
effectũ ꝑd̾et. uł illo solo reten
solũ appetitũ ꝯmodi ad angme¬
tñ ĩ folicitatis retinens. Sit̃ eĩ
angm̃tũ głie fuiss ĩiustitia ꝑ¬
seũanti ñ posse ab amore ⁊ desi¬
derio habiti boni tepesc̾e. tta
tumulus miserie ab appetitu bo
queat cohibere.

Expanded text:
it, quatenus homo vel illo solo affectus perderet; vel illo solo retentsolum appetitum commodi ad augmentum infelicitatis retinendo; quia sicut augmentum gloriae fuisset in justitia perseveranti non posse ab amore derio habiti boni tepescere, ita cumulus miseriae est ab appetitu bonqueat cohibere.
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑m ꝙ defuit. defuit &ͦ iñ faitci
mortuo ꝑfecta qͣntitas sin corꝑis.
ꝑst̃o quippe ĩ fanti de est icaq ꝑ¬
fectõ magnitudins corꝑalis qne
cũ accessent ĩa statura sogior eẽ

Expanded text:
quod defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta quantitas sui corporis; perfecto quippe infanti deest utique perfectio magnitudinis corporalis, quae cum accesserit, iam statura longior esse
Abbreviated transcription (Latin):
ã testialit iniuentib sit ad omnẽ
brnalitatẽ resolutꝰ. ⁊ cũ ferialit̾
sentib ad oẽm crudelitatẽ effre¬
pitus. Addit ad huc. fenũ qͣr bos
inedes. bos cũ fenũ accipit. ꝓsũ¬
nis deliciis duc̃ ⁊ nl lauciuis reqͥ¬
t. ẽũ sit gͦ oĩs caro fenũ. ⁊ oĩs głi¬

Expanded text:
viventibus sit ad omnem carnalitatem resolutus, et cum feraliter agentibus ad omnem crudelitatem effrenatus. Addit adhuc: Fenum quasi bos comedes. Bos cum fenum accipit pro summis deliciis ducit, et nil lautius requirit. Cum sit ergo omnis caro fenum, et omnis g
Abbreviated transcription (Latin):
adextͥs ista de occultis qiͣ alia
ala asimstris Sĩc ĩ suꝑiorib
duob ut dictũ ẽ uolant sic ĩ
istis posteriorib corpꝰ suum
uelant. Nam absq dubio si
ĩ honestiora uelare:

Expanded text:
lia a sinistris. Sicut in superioribus duobus, ut dictum est, volant, sic in istis posterioribus corpus suum velant. Nam absque dubio siminhonestiora velare.
Abbreviated transcription (Latin):
ilła ħͥ dilectõnẽ ĩ delligamꝰ qͣ mu¬
lier peccatͥr desid̾io sanitatis accẽ¬
sa dilig̾e̾ cepit saluatorẽ a quo
se credidit hrẽ salutẽ. Et qr agno¬
uit młtũ eẽ ꝙ sibi ab eo diu̾nttẽ¬
dũ ad huc andierat dimittũtur

Expanded text:
dilectionem intelligamus qua mulier peccatrix, desiderio sanitatis accensa, diligere coepit Salvatorem, a quo se credidit habere salutem; et quia agnovit multum esse quod sibi ab eo dimittendum adhuc audierat: Dimittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
minores facultates fe̾bat. s pa¬
rem unolũtatẽ hẽbat. Ni atten¬
das quid ded̾int diu̾sa ĩnẽies.
si attendas uñ ded̾int ꝑia ĩue¬
nies. Non a̾ pensat d̾c qnͣtũ det̾¬
s est ex qͣnto det᷑. Si gͦ il plus
datur ⁊ u minꝰ differens m̾itũ¬

Expanded text:
Minores facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat. Si attendas quae dederint diversa invenies, si attendas unde dederint paria invenies. Non autem pensat Deus quantum datur, sed ex quanto detur. Si ergo ubi plus datur et
Abbreviated transcription (Latin):
signis indiciũ ẽ. Cu eĩ plꝰ dinta¬
t᷑ plus diligit. Debitor eĩ ẽ itle tui
plus dimittit᷑. nt plus diligat. ⁊ si
dit. Sit gͥ mulier ista młtã offici¬
o sa. młtũ sedul . inttũ deuota. mł¬

Expanded text:
ndicium est. Cui enim plus dimittitur, plus diligit. Debitor enim est ille cui plus dimittitur, ut plus diligat. Et si dit. Sic igitur mulier ista multum officiosa, multum sedula, multum devota,
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃em ad me tͣherem. ut c̾denti ⁊
diligenti pcc̃a młta ꝯdonarẽ. ti a
forte ħ ñ togitabas: Io ut scias ⁊
ꝯsoleris ñt dico dimittut᷑ t̾ pcc̃a
tua. Sui plus dimitat᷑ plꝰ diligͭ
alii diligunt posqmͣ accipm̃t. tu
⁊ pͥusqmͣ acciꝑes dilexisti qr te at¬
cepturã credidisti. Io fides tua te
salũa fecit. Uade ĩ pace. uide mĩt

Expanded text:
 ut credenti et diligenti peccata multa condonarem. Tu autem forte hoc non cogitabas. Ideo ut scias et consoleris, nunc dico: Dimittuntur tibi peccata tua. Cui plus dimittitur, plus diligit. Alii diligunt postquam accipiunt, et tu prius quam acciperes dilexisti, quia te accepturam credidisti. Ideo: Fides tua te salvam fecit. Vade in pace . Vide nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ti ant ꝓdest in boñ aut̃ ĩ malum
uocet. qnͣtũ ip̃am uolũtatem ad
affcm̃ bonitatis sũ malicie accen¬
dendo erercet. Et si forte ꝯtig̾it
tantã ẽẽ uolũtatẽ in eo qui ñ oꝑa¬
tͣ qnͣta est in illo qui opus exercͥet.
ñ pt̃. Set dicis it̾m. Si totũ ĩm̃itũ
iñ nolũtate ĩ uolũtate ẽ. gͦ opꝰ be

Expanded text:
ti aut prodest in bonum, aut in malum nocet quantum ipsam voluntatem ad affectum bonitatis, sive malitiae, accendendo exercet. Et si forte contigerit tantam esse voluntatem in eo qui non operatur, quanta est in illo qui opus exercet; non potest. Sed dicis iterum: Si totum meritum in voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ ꝯͣ multũ. Si młta pecani¬
a mag̃ qͣmi caritate mlta ĩ iqui¬
tas młta redim̾et᷑ : felitores dĩtes
eeñt qmͣ panꝑes ⁊ secure peccare
possent qͣntũ uellent. ⁊ qͣndiũ
uellent. In ip̃is enĩ eẽt redempcõ
cumꝰam ⁊ hr̃ent iustĩam. Nũt ꝙ¬

Expanded text:
a pecunia magis quam charitate multa, iniquitas multa redimeretur, feliciores divites essent quam pauperes, et secure peccare possent, quantum vellent et quandiu vellent. In ipsis enim esset redemptio cuniam et haberent justitiam. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tem ħrs noli desꝑare.
Ingłi de celo clamant. pax in
trã hoĩb lone uoliuitatis. Nõ
dix̾unt pax hoĩb dictib aut nobili¬
b aut potentib sũ multa fac̾e uałe¬
tib. Si ħ dixissent timẽdũ ⁊ͥ eẽt qr¬
id̾o uolũtas hoĩe ẽ qr uelle ĩ p̃tate
hoĩs ẽ ⁊ nõ p̃t nolũtatem toslere
hõi aliqua molencia extͥnsetus:

Expanded text:
tem habes, noli desperare. Angeli de coelo clamant: Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Non dixerunt pax hominibus divitibus, aut nobilibus, aut potentibus, sive multa facere valentibus. Si hoc dixissent, timendum tideo voluntas hominis est, quia velle in potestate hominis est; et non potest voluntatem tollere homini aliqua violen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rent᷑. nõ ut uolũtane pett̃ates ⁊
ĩ pcc̃o ꝑ siftentes instificarẽt᷑. Qui
gͦ de pcc̃o pemdẽt: hñt in ea hosti
illis ut ꝑ illis expierent᷑ de pc̃o pe¬
iictẽtes. s iam nũt nõ relingnnt
eis ip̃a hostia ut ꝑ eã ĩ pcc̃o uolũtarie

Expanded text:
rentur, non ut voluntarie peccantes et in peccato persistentes justificarentur. Qui ergo de peccato poenitent, habent in ea hostiaillis ut per eam expiarentur de peccato poenitentes; sed jam nunc non relinquitur eis ip
Abbreviated transcription (Latin):
ut nlłm̃ hẽtes. Qui ĩ quiti
scͥptura regnare facit hoĩem ypo¬
cͥtam pp̃ pcc̾a ppłi. Et ego ait ad¬
heresc̾e faciã iigm̃ tuam palato
tuo nec eris qͣi uir obiinrgans. qr
domꝰ ex asꝑans ẽ. Na ut scias qr ma¬
ticia tua ħ fetit: inde Bͥ erat deuo

Expanded text:
ut nullum haberes: Qui, inquit Scriptura, regnare faciet hominem hypocritam propter peccata populi . Et ego, ait, adhaerescere faciam linguam tuam palato tuo, nec eris quasi vir objurgans quia domus exasperans est . Nam ut scias quod malitia tua hoc fecit: vide ubi erat devo
Abbreviated transcription (Latin):
coacta ẽẽ uidet᷑. facile ẽ ut hõ se nol¬
le putet ꝙ posse nõ dat᷑. possibiliti ᷤ
optime uoluutatẽ ꝓbat. Si nõ facis
dum potes maĩfeste ostendis qr ñ
uis. Qnͣnus a̾ in tẽꝑe santatis ce¬

Expanded text:
coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis se
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ qͣi extorta uł coacta inde¬
egros uenientes excipent. ⁊ sa¬
narent. Medicis gͦ dixit ut cura¬
rent. s ĩ firmis nõ dixt ut ad me¬
ditos citrandi uenirẽt. hoc qͣi c̾cũ
rerent ⁊ se curandos offerrẽt. si
medicos ĩuenirẽt. p̃p̃ea solos me¬
dicos monit. In firmũ eĩ ip̃e n¬
morbꝰ sius sufficent̾ ã monet n
opis p̾cepto ht̃ si dolet. tñ ipi me¬
diti postea qr negligentes ĩ cura

Expanded text:
ut non quasi extorta vel coacta videaegros ad se venientes exciperent et sanarent. Medicis ergo dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum aererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos monuit. Infirmum enim suus morbus sufficienter admonet neque opus praecepto hoc, si dolet. Tamen ipsi med
Abbreviated transcription (Latin):
in eo ꝙ hoĩs erat. ⁊ in eo ip̃o ꝙͣ
hoĩs erat: homini exhib̾et ꝙ d̾i
erat. In eo tiaq ꝙ hoĩs erat fami¬
erat potentiꝰ ĩ hoĩe oꝑ abat᷑. pp̃ea dix¬
it ut sciatis inqut. qr filiꝰ hoĩs po̾
testatẽ ht̃ in t̾ta dimittẽdi pcc̃a. tñt
ait ꝑalitito. Surge ⁊ ambula. os

Expanded text:
in eo quod hominis erat: et in eo ipso quod hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat famierat potentius in homine operabatur. Propterea dixit: « Ut sciatis quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: Surge et am
Abbreviated transcription (Latin):
possũt sibi eã usinpare: q̃ ita ob¬
lata ẽ ut hus ꝓsit qui de pcc̃is pe¬
nitent ñ qui ꝑmanẽt ĩpettatis.
Sic una u̾itate mantfesta: alia qͦ
in lucẽ uenit. qd̃ ã dcm̃ est qrñ¬

Expanded text:
possunt sibi eam usurpare quae ita oblata est, ut iis prosit qui de peccatis poenitent, non qui permanent in peccatis. Sic una veritate manifesta, alia quoque in lucem venit. Quod autem dictum est q
Abbreviated transcription (Latin):
Dit̃ tͥ xͨ. serua salutẽ tuam. ego selꝰ
ꝑ iłsa mortuus sũ. Si illam amise¬
ris. ego tt̾m mori nõ posfũ. tñ ead̾
morte amissam it̾m redd̾e possum.
S uolo mͥ ĩ inriã facias. qr si salu¬
tẽ tuã morte mea adquisitã nolũ¬
tarie pecc̃ado it̾m aunseris: qnͣtũ

Expanded text:
istus: Serva salutem tuam, ego semel pro illa mortuus sum. Si illam amiseris, ego iterum mori non possum, tamen eadem morte, amissam iterum reddere possum. Sed nolo mihi injuriam facias; quia si salutem tuam morte mea acquisitam voluntari
Abbreviated transcription (Latin):
cidit ño adiciet ut resurgat. uir¬
go isrł in quo siłr quid̾a a recta
in delligetitia eirañnt hiis u̾bis
exp̃ssũ ꝯuẽient̾ quis dicat. Na qr
ambigua exposuit. qͥd̾a qui exscͥp¬
duris libentins mat̾iam erroris
qmͣ edificacõnis assinũt. Iapsos
reꝑari nõ posse conãt᷑ astruere.
Ait eĩ qr cͥñ deis oĩa possit de
cormipta u̾ginẽ fac̾eño possit.
Ipẽ ind̾it quid dic̾e uolu̾it. ego
a puritate ⁊ p̃ĩane fidei ño disce¬
do. uitas mia ẽ. Apłm ditẽtem an¬
dio. Si aͦ angłs emĩgelizau̾it:¬

Expanded text:
gat virgo Israel in quo similiter quidam a recta intelligentia erraverunt his verbis expressum convenienter quis dicat. Nam quia ambigua exposuit, quidam qui ex Scripturis libentius materiam erroris quam aedificationis assumunt; lapsos reparari non posse conantur astruere. Ait enim: Quod cum Deus omnia possit, de corrupta virginem facere non potest. Ipse viderit quid dicere voluerit; ego a puritate christianae fidei non discedo. Veritas una est. Apostolum dicentem audio: Si aliud angelus evangeliza
Abbreviated transcription (Latin):
bes semꝑ penit̾e. Satiffat̾e potes.
niiis fat̾e nõ potes. meliꝰ ẽ ut plꝰ
facias qm̃ minꝰ. Idc̾co sollicitꝰ esto.
satage.da oꝑam. ftudiũ in pẽde. at
culpa sit cũ ficie. deuocõ sine fĩẽ.
Tam̃ ut aliqũ pectatͥr ꝯscĩa ꝯsole¬

Expanded text:
enitere. Satisfacere potes: nimis facere non potes. Melius est ut plus facias quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impende, ut culpa sit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix co
Abbreviated transcription (Latin):
glam̃ tͥ pꝰmodũ adducat ⁊ fiduo¬
am p̾̃stet ne ĩꝓperiũ timeas cũ
manifestari ceꝑis coram d̾o. tñ ne
forte ⁊ͥ dic̾et cogitatõ tua si tam
gͣne est hoĩ reuelare pcc̃a ⁊ silia
erubescimꝰ coram hoĩe: qͥd faqemꝰ
añ dñi cuiꝰ maiestatẽ dectiunare ñ
possimꝰ. neq iudiciũ effug̾e.ͥ¬

Expanded text:
fiduciam praestet ne improperium timeas cum manifestari coeperis coram Deo; tamen ne forte tibi diceret cogitatio tua, si tam grave est homini revelare peccata; et si ita erubescimus coram homine, quid faciemus ante Deum, cujus majestatem declinare non possumus, neque judicium effuge
Abbreviated transcription (Latin):
aufcur. Tudi qrͣ. Id post uolũtatẽ
tas angeat᷑. tale ẽst coi hoĩs ut oꝑe
suo ampliꝰ in ardescat. sũ ad bont¬
tat᷑e am̃adam si rectũ ẽ sine ad itia¬
tͥtur. ut c̾scat ⁊ amplior sit ⁊ uix
fi̾ pt̃att noluntas oꝑe suo ũ ange¬
atur. Caͣrtũ gͦ nołictas c̾scit tm̃¬

Expanded text:
oluntatem tas augeatur. Tale est cor hominis ut opere suo amplius inardescat, sive ad bonitatem amandam si rectum est; sive ad mautritur, ut crescat, et amplior sit; ut vix fieri potest ut voluntas opere suo non augeatur. Quantum ergo voluntas crescit, t
Abbreviated transcription (Latin):
rate ꝓ ũintẽ. Ad qͥd  ut saluemi¬
ni. Conficemini: ut saluemim.
Quid ẽ ꝯficemim ut saluemiui :
hoc ẽ nõ saluamini nͥ ꝯfiteamini.
hoc fortassis tu audire nolinsti.
qui ladebs̃ q̃ris ⁊ ab scondis sce¬
lera tua. nt nõ ustificeris. Nõ tͥ
pcc̃a sna saluari ñ possũt. pp̃ea fortas
b ñ negasse instificacõnẽ. Andi

Expanded text:
Ut salvemini. Confitemini ut salvemini. Quid est confitemini ut salvemini? Hoc est non salvamini, nisi confiteamini. Hoc fortassis tu audire noluisti, quia latebras quaeris et abscondis scelera tua ut non justificeris. Non tibi cata sua salvari non possunt. Propterea fortassbus non negasse justificationem. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
gandences ñ qru̾itatem q̃rant in
eis. s qr maliciam suam defend̾e
uolũt ex eis. Dñt eĩ. Nind nos
ꝯffͥngitis. qͥd nos artatis : Pͥudenda
sũt facta nr̃a ñ nos ꝑmittit᷑ n̾en¬
dia eloqui. ei nbestimꝰ ꝯfit̾i ꝙ feti¬
⁊ huiliatũ offerrimꝰ. Dolem᷑ ꝓ eo¬

Expanded text:
ant in eis, sed quia malitiam suam defendere volunt ex eis. Dicunt enim: Quid nos constringitis; quid nos arctatis? Pudenda sunt facta nostra, non nos permittit verecundia eloqui, erubescimus confiteri quod feciet humiliatum offerimus, dolemus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ d̾s fcñs ẽ hõ ut se ad ꝯfabuland̾
hoĩ ꝓximũ ⁊ familiarẽ erib̾e̾t. ut ĩ
lõ ĩ uentret. cui fiducialit̾ in fir¬
mit̾atẽ suã reuelaret. ⁊ supͣ ho¬
minẽ dñi credeus de accepta ab il¬
lo remissione pccõꝵ suoꝵ ñ diffid̾et.
De ñ ut dispẽsacõis gr̃a largiꝰ mł¬
tiplitaret᷑. d̾t hõ hoĩes qui puri ho

Expanded text:
e ad confabulandum homini proximum et familiarem exhiberet, ut in homo inveniret, cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum credens, de accepta ab illo remissione peccatorum suorum non diffideret. Deinde ut dispensationis gratia largius multiplicaretur. Deus homo homines qu
Abbreviated transcription (Latin):
lũt. meliores ⁊̃ qmͣ ficti fuissent
si nõ cetidissent. qr ad ħ ipm̃ cade̾
ꝑmissi sũt. ut ex p̃o casu suo ⁊ ni¬
ina erudirẽt᷑ ⁊ meliores efficieẽs
Nemo tñ melior post casũ surrer
ꝑp̃ea nemo in spe correctõius peccare
debet. qr ꝙ semł amit̃tit᷑ ampliꝰ
est ipm̃ s aluid ꝓ ip̃o ⁊ plus utiq
fu̾nt ampliꝰ ñ fcã eẽ ño possut̃.
di gͥ uirgo es custodi diligẽt᷑ ꝙ
hẽs ẽ noli in spe pettare. noli cade
qͣiͣ melior surrectura sis. Quidqͣd
postea fet̾is fac̾e tñ ñ potes. qͥn
melior eẽs si hoc fac̾es ⁊ uirgo ef¬
ses. Sic itaq fortasse scd̾m hũt
isrł cetidit ⁊ nõ ad adiciet ut re¬
sungat u̾go istł. Et qr uͥ miłse

Expanded text:
 quam futuri fuissent si non cecidissent, quia ad hoc ipsum cadere permissi sunt, ut ex ipso casu suo et ruina erudirentur, et meliores efficerentur. Nemo tamen melior post casum surrexicecidisset. Propterea nemo in spe correctionis peccare debet, quia quod semel amittitur, amplius plus utiquefuerint amplius non facta esse non possunt. Si igitur virgo es, custodi diligenter quod habes. Noli in spe peccare, noli cadere, quasi melior surrectura sis. Quidquid postea feceris, facere tamen non potes, quin melior esses si hoc faceres et virgo esses. Sic itaque fortasse secundum hunc Israel cecidit et non adjiciet, ut resurga
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯpetẽtiꝰ uł eindentiꝰ dirissepo¬
tusset ꝙ duit. Ego dcm̃ cacholi¬
ci uiri ad tatholicã u̾itatẽ in ter¬
p̾tari conabor. tñ si de corruicõne
carnus ĩ telligr᷑ ħ : stultũ ẽ sitsẽ¬
tire qr hõ cartĩe suam uiciare pos¬
lit deus sanare ñ possit. Si de cor¬
ruꝑcõne cordis in telligit᷑: ⁊ h¬

Expanded text:
tius vel evidentius dixisse potuisset quod dixit. Ego dictum catholici viri ad catholicam veritatem interpretari conabor. Tamen si de corruptione carnis intelligitur hoc, stultum est sic sentire, quod homo carnem suam vitiare possit, Deus sanare non possit. Si de corruptione cordis hoc intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
datur culpa pͣue uolũtatis. Scd̾m
qͣntitatẽ delicti mẽsura correctõis
pẽsanda ẽ. Agite iñ quit fructꝰ dig¬
nos pñie. Alud ẽ eĩ fructꝰ pnĩt.¬
aliud est frxctꝰ eiꝰ. sic aliud ẽ prt̃ia¬
qñ doles de fetisse ꝙ malũ est. Naĩ
ti correctõ. S qr scd̃m ñ surã de¬
licti correctõnis m̃sitra pẽsanda ẽ:
in coriectõne minor ẽ afflictõ qͣ

Expanded text:
datur culpa pravae voluntatis. Secundum quantitatem delicti, mensura correctionis pensanda est. Agite, inquit, fructus dignos poenitentiae . Aliud est enim fructus poenitealiud est quando doles te fecisse quod malum est. Quando ti correctio. Sed quia pro mensura delicti, correctionis mensura pensanda est, in correctione minor est a
Abbreviated transcription (Latin):
faciłe aliquid statuñi. tanifa¬
riersum statura recicuunt. Pmo
q obseruandum nob̃ est. ut un¬
Astatuamus. Scd̃o autem utilit̾
tuta firmiter tenea mul:. Attende
m. firuter staͬuit. quod optimꝰ
nami inquid ⁊ stati custodire
lidicia iusticie cue. Audisti de uo

Expanded text:
facile aliquid statuunt, tam facile rursum statuta rejiciunt. Primo itaque observandum nobis est, ut utilia statuamus. Secundo autem, ut utiliter statuta firmiter teneamus. Attende quam firmiter statuit, quod optimus Juravi, inquit, et statui custodire judicia justitiae tuae . Audisti d
Abbreviated transcription (Latin):
acõne. Uota mea raddam incõ¬
pectu om̃is populi eius. Tunc in¬
redrebantur. Arioli. magi chaldei
aruspices. Superͥus gnałr de ba¬
ilorns sapientib ꝓpossuit hic qͦs¬
am speciałr exp̾ssit. Arioli inquil.
Magi chaldei ⁊ aruspices.S quia
uerasciter constat hunꝰ modi sapi¬
ntes nonuere sapientes ẽẽ nusqm
pene scͥptina lacͣ dic̃ cos sapientes
nisi cum determinatõnt S modo
baibilonis. mnͦ dic̃ eos rex sapientes
regni sui ud aliquid husꝰ modxsi
E peraeiolos. magos chaldeos. ꝗ¬
praua sfudia friuola. mepta ⁊ uana
intelliginus. Uide qtͣ utiliter inde¬
qm salũbriter eiusmoĩ studia ad spũa¬
lia ex̾cicia cormertimus. Sapientes ita¬
que babilonil ad interiora ꝯpellimus
cum curã ⁊ solicitudinem qͣm reb
suꝑnaciss inpend̾e solebamus soliss plialibꝰ

Expanded text:
one: Vota mea reddam in conspectu omnis populi ejus . Tunc ingrediebantur arioli, magi, Chaldaei et aruspices. Superius generaliter de Babylonis sapientibus proposuit, hic quosdam specialiter expressit. Arioli, inquit, magi, Chaldaei et aruspices. Sed quia veraciter constat hujusmodi sapientes non vere sapientes esse, nusquam pene Scriptura sacra dicit eos sapientes nisi cum determinatione, sed modo Babylonis, modo dicit eos rex sapientes regni sui, vel aliquid hujusmodi. Si igitur per ariolos, magos, Chaldaeos prava, studia frivola, inepta et vana intelligimus, vide qubriter ejusmodi studia ad spiritualia exercitia convertimus. Sapientes itaque Babylonis ad interiora compellimus, cum curam et sollicitudinem quam rebus supervacuis impendere solebamus, solis spiri
Abbreviated transcription (Latin):
nusqm diueitere liceat. niłi que
eas ex dełihzatõnem dnexerat. iuitã¬
tum ut sagͣtacis sue industriam.
euageato uelad modicum ptersũt
queat.
modo cur sapi¬
entes suos nimũ or
cogat. Uel ad intetĩ¬
ora compellat. Ut solucõ¬
nem inquit sompun ĩnidi¬
carent michi. Sĩc malteriꝰ
uisionis ex positione diximus
aliud est diuina iudicia ocisso
contemplitõms. ⁊ quasi per somp¬
ininn ceruere. ⁊ aliud eordem raci¬

Expanded text:
nusquam divertere liceat, nisi quo eas ex deliberatione direxerat, intantum ut sagacitatis suae industriam, evagatio vel ad modicum praeterfugere queat.modo cur sapientes suos in unum cogat, vel ad interiora compellat, ut solutionem, inquit, somnii indicarent mihi. Sicut in alterius visionis expositione jam diximus, aliud est divina judicia oculo contemplationis, et quasi per somnium cornere, et aliud eorumdem rati
Abbreviated transcription (Latin):
d ultimum
autem uicon¬
clufõne sermois
infertur. Ipse autẽ¬
em
damel eratat inforib
regis. Scimus autem qr
ꝑ fores additus ad interiora
patet. Damel itaq quasi inre¬
gis forib obseruat qũ de uotõ
rrã cͥca quas libet sugestiones
caute inuig̃itat. ⁊ contͣ quasliber
małigni magͣmatõnes. in ip̃ocẽp¬
tacõnis ad ituꝰ oratõnes repung¬
nat. Ne incautam mentẽ uł¬
la infestatõ uel molentia opri¬
mat uel fraude cͥcuueniat. felix
animstatus. ⁊ ouñ studio ex pe¬
dendus. Quaudo omne quod am¬
mum ꝑ cogitatõnem pulsat.
statim ⁊ absq ulla mora mentiᷤ
de uotõ excitat. Debes itaq de¬
uotõ uientis omnenarbitrii
consensum studiose preuenire.
⁊ orab̃ue premuntae. ⁊ hoc ent¬
damelem regis forib prelcider
Ad omnem suggestionem. Ad
oinmem enĩ gentem cogitator
petamus adiro ne nos induen
intemptatonem ⁊ habenus
da melem ciuitatas nr̃e forib
sidentem. Audi quid ẜm hec s
tempore benedic deum ⁊pere a

Expanded text:
d ultimum autem in conclusione sermonis infertur: Ipse autem Daniel erat in foribus regis . Scimus autem, quia perfores aditus ad interiora patet. Daniel denique, quasi in regis foribus observat, quando devotio nostra circa quaslibet suggestiones caute invigilat, et contra quaslibet maligni machinationes in ipso tentationis aditu oratione repugnat, ne incautam mentem ulla infestatio, vel violentia opprimat, vel fraude circumveniat. Felix animi status, et omni studio expetendus, quando omne quod animum per cogitationem pulsat, et statim absque ulla mora mentis devotionem excitat. Debet itaque devotio mentis omnem arbitrii consensum studiose praevenire, et oratione praemunire. Et hoc eDanielem regis foribus praesidere. Ad omnem suggestionem, ad omnem emergentem cogitationem petamus a Domino ne nos inducat in tentationem, et habeamus Danielem civitatis nostrae foribus praesidentem. Audi quid secundum tempore benedic Deum, et pete ab
Abbreviated transcription (Latin):
bio magitudinẽ ip̃ius in fimi¬
tam esse negare połsmmis. Aio¬
quĩ mamfesta rone fateri cõiũ¬
cimur. quod una eadem q substã¬
cia est. et se maior ipsa.⁊ se ipsa
minor. Nam si et̾nitas eius est ĩ¬
funta. magintudo añt funta. er̃
una eademq substancia scõm et̾¬
intatem maior magnitudine sua.
Hoc est semet ip̃a. ⁊ erit scom
magintudinẽ minor et̾nitate su¬
7. hoc est semet ip̃a. Mamfeste
itaq colligitur. quia si ĩn finita ẽ
una. ui fimta erit et alia. Hab
itaq deus magnitudinẽ in fini¬
tam. ⁊ eo ip̃o ĩ mensam. Quod
enĩ infinitũ est. nulla m̃sura ꝯp̃¬
hendi potest. Recte gͦ deus ĩ mẽ¬
sus d̾r. cmꝰ magnitudo nulla mẽ¬
sura ꝯp̾henditur.

Expanded text:
bio magnitudinem ipsius infinitam esse negare non possumus. Alioquin manifesta ratione fateri convincimur, quod una eademque substantia est et seipsa major, et seipsa minor. Nam, si aeternitas ejus est infinita, magnitudo autem finita, erit una eademque substantia secundum aeternitatem metipsa, et erit secundum magnitudinem minor sua aeternitate, hoc est semetipsa. Manifeste itaque colligitur, quia si infinita est una, infinita erit et alia. Habet itaque Deus magnitudinem infinitam et eo ipso immensam. Quod enim infinitum est, nulla mensura comprehendi potest. Recte ergo Deus immensus dicitur, cujus magnitudo nulla mensura comprehenditur
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ in uestigemus.S
onimpotens est. quomͦ dete¬
ripotest: Quidest enĩ det̾is¬
ri. nisi corrũpi: S qui n̾e
potens immo ip̃a ommpodel
est:. Nulla ei corruptõ dñans¬

Expanded text:
diligenter investigemus. Sed qui omnipotens est, quomodo deteriorari potest. Quid est enlm deteriorari, nisi corrumpi? Sed qui vere omnipotens, imo ipsa omnipotentia est, nulla ei corruptio domina
Abbreviated transcription (Latin):
uod caret ĩicõ¬
et sine. ꝓtul dubio
constat in funtũ ẽẽ. Queri itaq
podest. qui infinitus est ꝑ et̾m
magnitudinẽ. Longe suꝑius
monstratũ est. quod diumia sẜ̾a
sit idem quod ip̃a potencia. quod
ipã sapiencia. Eadem ntiq rõne

Expanded text:
Quod caret iniet fine, procul dubio constat infinitum esse. Quaeri itaque potest, qui infinitus est per aetmagnitudinem. Longe superius monstratum est quod divina substantia sit idem quod ipsa potentia, quod ipsa sapie
Abbreviated transcription (Latin):
ad su soluconem indicandam. regi
uides certe quade uocõ pie ꝗ utiliter
de dñi pietate sepe presuit que nł
la sagacitate sua. humana industri¬
a efficere possit. Et quaam iuste de
dm̃ pietate magna presumimꝰ si mag¬
uanimitatem nr̃am pro enis amoest

Expanded text:
ad solutionem indicandam regi. Vides certe quia devotio pie et utiliter de Domini pietate saepe praesumit, quae nulla sua sagacitate humana industria efficere possit, et quam juste de Domini pietate magna praesumimus, si magnanimitatem nostram pro amore
Abbreviated transcription (Latin):
liter possideri illnd nͦ dicamꝰ iꝰ¬
niduũ ꝙ non insi soli ini poss
aptari. si inqmͣ iuxta hñc mas
dimduũ ⁊ in dinidnũ uelims
a ͨciꝑe. pot̾imus fortassis nõ¬

Expanded text:
raliter possideri, illud vero dicamus individuum, quod nonnisi soli uni possit aptari, si, inquam, juxta hunc modum dividuum et individuum velimus accipere, poterimus fortassis no
Abbreviated transcription (Latin):
tus putas angelitum cors
esse. si credas uel solam homi¬
nis pellem corpori decͣctam tot
angelica corpora posse ꝯp̾hen¬
dere. Sed ecce hoc dum ꝑ exces¬
sum diximus. a nro ꝓposito. lõ¬
guis euagati sumꝰ. P̾nto antem
pio ⁊ simplici amino debere. ⁊
osse sufficere. ea que dicta st̃
a unũ deum in tͥuitade ⁊ tͥm¬
tatem in uintate uenerari.

Expanded text:
tis putas angelicum corpus esse, si credas vel solam hominis pellem corpori detractam tot angelica corpora posse comprehendere? Sed ecce hoc dum per excessum diximus, a nostro proposito longius evagati sumus. Puto autem pio et simplici animo debere et posse sufficere ea quae dicta suntmur unum Deum in Trinitate, et Trinitatem in unitate venerari.
Abbreviated transcription (Latin):
nali sub̃a dliqua.Ideo ad id qd̾
p̾missũ est. existens ꝑie solũ
adĩgitur. scd̃m singularem
qñdam racõnał exittettie mo¬
dum. Modus antem rõnał ex¬
istencie alius est cõminins p̾lu¬
nb natiis. alins est ꝯmunis
eiusdem nat᷑e. płib substantiis.
rafonalis existencie modum re¬
quirit. sine quo ꝑsona nũqmͣ
subfistit. Ut gͦ existens ꝑ se so¬
lum. ꝑ sona esse possit. singala¬
rem aliquẽ racõnał existentie
modũ hr̃e oportebit. Anoitiodo
audem singula accipienda sint
satis ex suꝑiorib patet. ⁊ icc̾to
in ipsis explanandis ĩ morari ñ
tuimꝰ. de ꝑ sone᷑ signifitacõne
uariacõne descͥptõne digessimꝰ.

Expanded text:
deo ad id quod praemissum est, existens per se solum adjungitur, secundum singularem quemdam rationalis existentiae modum. Modus autem rationalis existentiae alius est communis pluribus naturis, alius est communis ejusdem naturae pluribus substantiis, rationalis existentiae modum requirit sine quo persona nunquam subsistit. Ut ergo existens per se solum persona esse possit, singularem aliquem rationalis existentiae modum habere oportebit. Quomodo autem singula accipienda sunt satis ex superioribus patet, idcirco in ipsis explanandis immorari non tuimus de personae significatione, variatione, description
Abbreviated transcription (Latin):
dictam qtͣrietatem eñ imam
armoniam ꝯponat. Seda
hoc nr̃e demonstracõnis doi¬
ientũ sit ad huc alicui for
suspectum : atcendat quid
bi ꝑ suadere debeat euangeli¬
cim testimnoniũ. Non ne exs
rangelio ĩ notint. qd̾ dom
ab mio homte legionemd¬
mom̃i eienit. Continet cel¬

Expanded text:
dictam contrarietatem in unam harmoniam componat? Sed si hoc nostrae demonstrationis documentum sit adhuc alicui forte suspectum, attendat quid sibi persuadere debeat evangelicum testimonium. Nonne ex Evangelio innotuit quod Dominus ab uno homine legionem daemonum ejecit? Continet
Abbreviated transcription (Latin):
palam est intesligere. signs¬
caturr quod sub̾ale quid sit ⁊ al¬
unde. qd̃ quid̃ cõmime est omin
sub̾e. Est autẽ gristentia gen̾a¬
lis. que sit omnib substancũs
cõmunis. Et est gen̾alis soł e
omnib racõnabilib cõmimis
Et est spãł: soł angelitis. uł s¬
lis humauis substantiis ꝯmins
Sed hiꝰmodi om̃s exaandunt᷑ in
eo quod existentre signifitatõ
restringit᷑ ⁊ diuine natmne add¬
cõne det̾minatur. Item in du¬
na nat᷑a in uenure pot̾imꝰ. si di¬
ligent̾ consideremꝰ ⁊ existenti¬

Expanded text:
ligere significatur quod substantiale quid sit et alicunde, quod quidem commune est omni substantiae. Est autem existentia generalis quae sit omnibus substantiis communis, et est generalis solis et omnibus rationalibus communis. Et est specialis solis angelicis, vel solis substantSed hujusmodi omnes excluduntur in eo quod existentiae significatio restringitur, et divinae naturae additione determinatur. Item in divina natura invenire poterimus, si diligenter consideremus, et existenti
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ assignanimꝰ accipit. ⁊ scd̾m
accepcõnem nõ nram sedd snam ar¬
gumẽtando ꝓcedit. ⁊ iacõiua cõ¬
nis sue exitum ad in ꝯueniens de¬
ducit. sciat qm̃ adn̾sum me mn¬
chil agit. ⁊ si putat agere se ip¬
sum ulludit. ⁊ e nescit.

Expanded text:
ignavimus accipit, et secundum acceptionem non nostram, sed suam argumentando procedit, et ratiocinationis suae exitum ad inconveniens deducit, sciat quoniam adversum me nihil agit. Et si putat agere, seipsum illudit et nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
detur soli ꝑsone posse ꝯuenire.
Si uͦ illa sub̾a nõ est dicenda ĩ¬
dundua. tonstat ꝓcerco. quia
aliqua ꝑsona est quia diuina.
que non est in diuidua sub̾a.
Diffimcõ itaq ista ꝑsone non
potest omni cõnenre. Sine gͦ¬
eẽ siue nõ esse siue non esse in¬
dundua sub̃a diuina dicatur.
dicta illa diffincõ gen̾alis non
ẽẽ dep̾henditur.
quod in finitũ
est digne diffiniri non
podest. Pot̾it tamen fortas¬
sis ad aliquem diuine cognicõ¬
nis ꝓuectum ꝓuenire. Si studu¬
enmus qualem dñs dedit desqͥp¬
tõnem ꝑsone diuine assigna¬
re. Iuxta illam itaq existentie
siginficacõnem qmͣ suꝑuis ex¬
tassis dic̾e pot̾iiis. quod ꝑso

Expanded text:
detur soli personae posse convenire. Si vero illa substantia non est dicenda individua, constat pro certo quia aliqua persona est, quia divina, quae non est individua substantia. Definitio itaque ista personae non potest omni convenire, sive ergo esse, sive non esse individua substantia divina dicatur, dicta illa definitio generalis non esse deprehenditur. quod infinitum est digne definiri non potest; poterit tamen fortassis ad aliquem divinae cognitionis provectum provenire, si studuerimus qualem Dominus dederit descriptionem, personae divinae assignare. Juxta illam itaque existentiae significationem quam superius extassis dicere poterimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
plici puritate sp̃itał nature
Qucd gͦ est in oꝑacõne hintia¬
na humani torꝑis effigies
sine capice. hoc ẽẽ indetur ĩ
fabͥca sine optinto genere
creat᷑e. Ad hoc alud accedio.
quod suꝑior rõ de angelita
ꝓpͥetate disseruit. Qiuis dibi

Expanded text:
plici puritate spiritualis naturae. plici puritate spiritualis naturae. Quod ergo est in operatione humana humani corporis effigies sine capite, hoc esse videtur in fabrica sine optimo genere creaturae. Ad hoc illud accedit quod superior ratio de angelica proprietate disseruit. Quis tib
Abbreviated transcription (Latin):
dissidenciam mua inc̾ͥpoficõne
ꝯuectit. ⁊ alt̾nanciñ dissonã¬
tiã in utĩa armoniam ꝯponͭ
Net tam̃ dicens scio nõ nullos
de angelis aliter sentire. na
siect᷑ usq hodie. qui putant
eos corꝑa hr̃e. Sed si in stan¬
tius q̃rerent. subtibus in da¬
garent. in daginis huiꝰ u̾cca¬
tem ut credimus ticius iñ ue¬
irent. Quis sanũ sapiets in¬
ficiari andebit. quod racõna¬
lis nature ꝓpͥetas tanto subli¬
mior tantoᷤ dignior sit. qnͣto
ad in ꝯposite ⁊ sũme simpli¬
cis nature sumlitudinẽ uici¬
nius accedit. Quis autem
ueget creaturam in corpore¬
am ⁊ ab omni corꝑee ꝯcrecõ¬
nns ad hesione alienam. ad di¬
uin̾am simplicitatem ꝓpͥeta¬
tis sue similitudine m̾agis
appropĩquare. familiarius
in herere. qmͣ eam naturã
que excorporea ⁊ in corpea
substancia ꝯponitur. ⁊ ad u¬
nius ꝑsone singularitatem ex
duab essentiis ꝯiũgitur.Abi¬
q dubio optiũ genus crea¬
ture. quod ꝯsistitꝰ in sola ⁊ fĩ¬

Expanded text:
sidentiam sua interpositione connectit, et alternantium dissonantiam in unam harmoniam componit. Haec tamen dicens scio nonnullos de angelis aliter sentire. Nam sunt usque hodie qui putant eos corpora habere. Sed si instantius quaererent, subtilius indagarent, indaginis hujus veritatem, ut credimus, citius invenirent. Quis sane sapiens inficiari audebit, quod rationalis naturae proprietas tanto sublimior, tanto dignior sit, quanto ad incompositae, et summe simplicis naturae similitudinem vicinius accedit? Quis autem neget creaturam incorpoream, et ab omni corporeae concretionis adhaesione alienam, ad divinam simplicitatem proprietatis suae similitudine magis appropinquare? Familiarius inhaerere, quam eam naturam quae ex corporea et incorporea substantia componitur, et ad unius personae singularitatem ex duabus essentiis conjungitur? Absque dubio optimum genus creaturae, quod consistit in sola et sim
Abbreviated transcription (Latin):
litatem hr̃e in muttate ꝑsone. nã
quod humana ꝑsona in simplici
uis ip̃ins corruptõne fore dep̾hen¬
dicur. Hinc est facile ppendere
de ꝓpͥetate dinina atq hiuana
quomodo una alt̾i indeat᷑ opposi¬
ta. Hus itaq duab qͣti ex opposi
tib angelica ꝓp̾etas nelud me¬
litudine huic inde ambabus

Expanded text:
habere in unitate personae. Nam, quod humana persona in simplicitnis ipsius corruptione fore deprehenditur. Hinc est facile perpendere de proprietate divina atque humana quomodo una alteri videatur opposita. His itaque duabus quasi ex opposittibus, angelica proprietas velut meilitudine hinc inde ambabus
Abbreviated transcription (Latin):
rennis itaq nĩt si placet. utͣ
data illa de ꝑsona diffuncõ boe¬
cii. possit quenire ꝯuini ⁊ soli.
Nam si ĩuenta fu̾it generłr
⁊ sufficient᷑ data. frustra ꝓculdu¬
bio quent᷑ alia. Diffinicõ aut̃
it ꝑfecta sit. opordet ut totum
⁊ solum diffimende rei esse con¬
p̾hendat. nam ut exre nomĩe
habeat. oportet ut se usq ad dif¬
finiti sines extendat. nec excedat
ut ꝯueniat omni ⁊ soli. ⁊ possit
in se ipsa ꝯu̾ti. Est autem diffi¬
nncõ boetu de ꝑsona. quod fit ra¬
cõnalis nature ĩ diuidna fub̾a.¬

Expanded text:
remus nunc itaque, si placet, utrum data illa de persona definitio Boetii possit convenire omni et soli. Nam si inventa fuerit generaliter et sufficienter data, frustra procul dubio quaeritur alia. Definitio autem, ut perfecta sit, oportet ut totum et solum definiendae rei esse comprehendat. Nam, ut ex re nomen habeat, oportet ut se usque ad definiti fines extendat, nec excedat, ut conveniat omni et soli, et ut possit in seipsa converti. Est autem definitio Boetii de persona, quod sit rationalis naturae individua substan
Abbreviated transcription (Latin):
ture in dundua substãcia. Que¬
ro itaq de sub̾a illa diuina. cũ
sit nõ insi mia sola. q̃ro in qmͣ
utiũ sit in diuidua. Nam quod
suꝑins ꝓbatum est. manifeste
tenda est in dundua: aliqua ra¬
cõnalis nature in dundna sub̾a.

Expanded text:
bstantia. Quaero itaque de substantia illa divina cum sit nonnisi una sola, quaero, inquam, utrum sit individua? Nam quod superius probatum est, manifeste dicenda est individua, aliqua rationalis naturae individua
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ẽẽ plures existentie. Nonit
inchonimꝰ quomodo ibi possint
esse plures subsistencie. Non łłe
lacet subtiliori rõne ista discu¬
ti posse. sed puto ħ simpliciori¬
b ⁊ qualibet desermo debere
suffic̾e̾. Ilłud autem notandimi
firmit̾ q retinendũ. nt tres il¬
ios in tͥntate siue fub̾as siue
subfistencias. siue ꝑsonas no¬
iniuare audias: scd̾m sub̾am dic¬
tum in tessigas. Nam in his
ominib qͣntum ad rei intatem
nil aliud oꝑtet in tellig̾e. quiͣ
tres hũtes rõnale esse. ex diffe¬
renti ⁊ ꝑsonali ꝓpͥetate. Constat
enim quod ubi racõnał sub̾a tĩ
est. racõnale esse haberi non pͭ.
sõuenit ant̾ omni ꝑsone. ha¬
bere racõnale esse. ex i comuni¬
cabili ppͥetade. Non dicam apd̾
g̾tos. qui ut scͥbit augnstinus
alit̾. accipunit sub̾am qmͣ nos.
sed apd̃ latinos puto nułsũ no¬
mem in ueniri posse quod possit
melus aptari pluralitati diuine
qmͣ nom̃ ꝑsone. E quid̃ fideli a¬
niuo inicħ magis auctentitũ ẽẽ

Expanded text:
esse existentiae, novit nihilominus quomodo ibi possint plures esse subsistentiae. Non me latet subtiliori ratione ista discuti posse, sed puto hoc simplicioribus, et qualibus deservio debere sufficere. Illud autem notandum firmiterque tenendum ut tres illos in Trinitate sive substantias, sive subsistentias sive personas nominare audias, secundum substantiam dictum intelligas. Nam in his omnibus quantum ad rei veritatem nihil aliud oportet intelligere quam tres habentes rationale esse ex differenti et personali proprietate. Constat enim quod ubi rationalis substantia non est, rationale esse haberi non potest. Convenit autem omni personae habere rationale esse ex incommunicabili proprietate. Non dicam apud Graecos qui, ut scribit Augustinus , aliter accipiunt substantiam quam nos, sed apud Latinos puto nullum nomen inveniri posse quod possit melius aptari pluralitati divinae quam nomen personae. Et quidem fideli animo nihil magis authenticum esse
Abbreviated transcription (Latin):
Ditassis ent planius. ⁊ ad ĩ¬
telligendũ expeditius. si di¬
uis quod ꝑsona sit : existens
e solim unta singularem quẽ¬
in racõnalis existencie moduiu
uomͦ quod dr existens accipiẽ¬
ũ sit satis ex iuꝑiorib in no¬
ut. Ideo audem ꝑ se solum ad¬

Expanded text:
tassis erit planius et ad intelligendum expeditius, si dicimus quod persona sit existens per se solum juxta singularem quemdam rationalis existentiae modum. Quomodo quod dicitur existens accipiendum sit, satis ex superioribus innotuit. Ideo autem et per se solum ad