comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitute : id circo primꝰ sermo decalogi idẽ pͥma mandatoꝵ dĩ uox. sub libtate ꝓfert᷑
dicens. Ego sũ dñs ds̃ tuis qͥ eduxi te de tra ȩgrpti de domo seruitutis. Hanc uocen
in egrpto positꝰ audire ñ poteras : eciã si tͥ in iungat᷑ ut pascha facias:  etiã si a ccn¬
garis lũbos & sandalia accipias in pedib etiã si uirgã teneas mani. & atima
cũ amaritudine comedas : Et qͥd dico in egrpto positꝰ hȩc audire ñ poteras . Sed
ne inde qͥdẽ ꝓfectꝰ in pͥma statim mansione hȩc audire potiusti. nec in scđa. necpi
tcia nec cũ transieris rubrũ mare: Etiã si ad mirrã uenerts. & fuerit tͥ a mari¬
tudo indulcedinẽ uersa etiã sim elim ueneris ad duodecĩ fontes aquarũ & lex. arbores palmarũ
cũ ueneris ad montẽ srna multis gͦ ante dolorib: ꝑactis multis erũns & tribulationib suꝑatis
ix aliꝗdo mereberis p̃cepta susciꝑe lib̵tatis & audire adño Ego sũ dñs ds̃ tius qͥeduxi te de

Expanded text:
 Dei vox, de libertate profertur dicens: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Hanc vocem in Aegypto positus audire non poteras, etiamsi tibi injungatur ut Pascha facias, etiamsi accingaris lumbos et sandalia accipias in pedibus, etiamsi virgam teneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Et quid dico, in Aegypto positus haec audire non poteras? Sed ne inde quidem profectus, in prima statim mansione haec audire potuisti, nec in secunda nec in tertia, nec cum transieris mare Rubrum, etiamsi ad Maram veneris, et fuerit tibi amaritudo in dulcedinem versa; etiamsi in Elim veneris ad duodecim fontes aquarum et septuaginta arbores pcum veneris ad montem Sina. Multis ergo ante laboribus peractis, multis aerumnis et tentationibus superatis, vix aliquando mereberis p
Abbreviated transcription (Latin):
ut scađm scripturas dica translatꝰ ẽ. & ñ inuenit᷑ qͥa ad scłm futurũ festinat ae
tendit: De huiꝰ modi anima dic̃ dĩ Ego sũ dñs ds̃ tuus qͥ eduxi te de t̾ra ȩgrpti. Nongͦ
hȩc ad illos tantũ dicunt᷑ qͥ de egr̃pto ꝓfecti s: sed multo magis adte qͥnunc audis us
sitam̃ ꝓficiscaris exegrpto & egrptiis ultra ñ seruias. Dic̃ hȩc dñs Ego sũ dñs ds tuus qͥeduo
te de t̾ra egrpti de domo seruitutis: Uide si negotia scłi & actꝰ carnis domꝰ ẽ seruitutis: Sic̃ rut

Expanded text:
ut secundum Scripturas dicam translatus est, et non invenitur quia ad saeculum futurum festinat ac tendit, de hujusmodi anima dicit Deus: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti. Non ergo haec ad illos tamen dicuntur, qui de Aegypto profecti sunt, sed multo magis ad te qui nunc audis ista; si tamen proficiscaris ex Aegypto, et Aegyptiis ultra non servias, dicit haec Deus: Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Vide s
Abbreviated transcription (Latin):
ex tͥra bile indetͣ hoc eẽ. infidelib: Tũ deinde cũ dicis. dñm maiestatis crucifixũ.¬
& filiũ hominis ẽẽ. qͥ descendit de celo quã tortuosa hȩc indent᷑ quã difficilia
Qui audit si ñ cũ fide audiat: dic̃ qͥa errant isti: Sed fixus esto nec dubites de hu¬
modi fide sciens qͥa dĩ tͥ ostendit hanc fidĩ uiã Ipse eñi dix̃. Tollentes de othon
castra. collocate int̾ epauleũ & int̾ magdalũ contra beelsefon iugiens gͦ egrptũ

Expanded text:
estatis crucifixum filium hominis esse, qui de coelo descendit: tortuosa videntur haec et difficilia; qui audit nisi eum fide audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus esto in hac fide, sciens quia Deus ostendit tibi hanc viam fidei, qui ait: Tollentes de Othon castra, collocate inter Epauleum et Magdalum. Fuisset. Fugiens Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
unus atq: idẽ sp̃s scribit : Est gͦ it̃ qͦ incedunt: ascensio tortuosa. & ascensio
speculȩ uel habens specułã. ascensio: ad actꝰ ꝑtinet. Specula: ad fidẽ. Ostendic
gͦ. qͥa &r in actib: & infide multa ẽ difficultas & multus labor Multȩ em̃i nob
tẽptationes occurr̃. multa offendicula. uolentib agere quȩ dĩ sunt Tũ deinde
in fide multa inuenies tortuosa. plurimas questiones multas obiectiones
hȩreticoꝵ multas contradictiones infideliũ: hoc gͦ it̃ agendũ ẽ. seqͥc
euangłio dic̃. Quis ur̃m uolens trem ȩdificare nonne priꝰ sedebit & conputa¬
bit sumptꝰ si habet unde ꝑficiat: Ista  ergo turris sedis ardua: & excelsa uir¬

Expanded text:
ucit ad vitam . Est ergo iter quo incedunt, ascensio tortuosa, et ascensio speculae, vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem. Ostendit ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, et multus labor. Multae enim nobis tentationes occurrunt: multa offendicula volentibus agere quaedam sunt. Tum deinde in fide multa invenies tortuosa, plurimas quaestiones, multas objectiones haereticorum, multas contradictiones infidelium. Hoc iter agendutur Luc XIV: Quis vestrum volens turrim aedificare, non prius sedens computat sumptus, si habet unde perficiat? Ista est ergo turris ex his ardua et excelsa vir
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥt c̃usi. it̃ facite inter epauleũ : & int̃ magdalũ. qđ ẽ contra beelsefon. Hȩc
autẽ in t̃p̃tant᷑ Epauleũ qͥdẽ: ascensio tortuosa: Magdalũ: t̾ris. Beelsefon
ascensio speculȩ. uel habens speculã. Tu gͦ fortasse credebas qͥa it̃ qđ dĩ ostendit
planũ eẽt. & molle : & nichil prorsus habet difficultatis aut laboris Ascensu
est : & ascensio tortuosa. Non enĩ ꝓcliuȩ it̃ ẽ quo tendit᷑ aduirtutes : sed ascendit᷑¬

Expanded text:
inquit, conversi, iter facite inter Epauleum, et inter Magdalum, quod est contra Beelsephon. Haec autem interpretantur Epauleum quidem ascensio tortuosa: Magdalum turris. Beelsephon ascensio speculae vel habens speculam. Tu fortassis credebas quia iter quod Dominus ostendit planum esset et molle, et nihil prorsus haberet difficultatis aut laboris. Ascensio est, et ascensio tortuosa: non enim proclive iter est, quo tenditur ad virtutes, sed ascenditu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. holera manducat. Habet aliqͥd & rigoris : & ideo ut pruina ẽ Candoris autẽ &
dulcedinis habet plurimũ Qund enĩ candidius qͥd splendidiꝰ eruditione diuina : qd dulciꝰ
ligat᷑ in repositione qͣntũ sufficiat etĩa sabbato : hoc scđm nram in telligentĩa ñ otiosi nec
securi p̃tire debemꝰ Sextꝰ dies ẽ. hȩc inqua nunc sumꝰ uita. In sex em̃ dieb ds̃ fec̃ hunc mu¬
nlũ hore gi die tantũ reponere debemꝰ & reconde : qͣntũ sufficiat c& infuturo die Siqͥtd en
ho bom opis ad qͥras siqͥd iustitiȩ miscđiȩ & pietatis recondas : hoc t in futuro scto ert¬

Expanded text:
est, olera manducet . Habet aliquid rigoris, et ideo ut pruina est. Candoris autem et est, olera manducet . Habet aliquid rigoris, et ideo ut pruina est. Candoris autem et dulcedinis habet plurimum. Quid enim candidius, quid splendidius eruditione divina? Quid dulcius, ligitur in repositione, quantum sufficiat etiam sabbato? Hoc secundum nostram intelligentiam, non otiosi nec securi praeterire debemus. Sexta dies est haec, in qua nunc sumus vita. In sex enim diebus Deus fecit hunc mundum. Hac ergo tantum reponere debemus et recondere, quantum sufficiat et in futuro die. Si quid enim hic boni operis acquiras, si quid justitiae, misericordiae et pietatis recondas, hoc tibi in futuro saeculo er
Abbreviated transcription (Latin):
ded hodie egodico : uͥa pluut dñs manna decelo, Celestia nãqs̃ doqͥa ista quȩ nob lecta s : & adeo
descender uerba que nob recitata s̃. Et ideo nos qͥtale manna suscipimꝰ sep̃ nob mannas dat᷑
de celo Illi mnfelices dolent & suspirant . & se miseros dicunt qa manna sic̃ acceper patres
ipsor : ipsi ñ merent᷑ acciꝑe Illi nunꝗ manna manducant: Non eñ possunt illud manducar
qđ ẽ. miutũ sic̃ sem̃ coriandri : & candidũ sic̃ pruma : Nichil eñi in uerbo di minutũ nchi¬
& dicas doctorib qͥd ẽ. hoc hoc eñi ẽ qđ indicat manna. Tugͦ si uts manducare man
id ẽ. si cupis susciꝑe uerbũ dĩ : scito illud minutũ eẽ & ualde subtile sic̃ sem̃ coriandri
Hlabet enĩ aliqͥd in se & holeris quo nutrire & recreare possit infirmos qͥa qͥ infirmꝰ

Expanded text:
Sed hodie ego dico, quia pluit Dominus manna de coelo. Coelestia namque sunt eloquia ista quae nobis lecta sunt; et a Deo Sed hodie ego dico, quia pluit Dominus manna de coelo. Coelestia namque sunt eloquia ista quae nobis lecta sunt; et a Deo descenderunt verba quae nobis recitata sunt, et ideo nos, qui tale manna suscipimus, semper nobis manna datur de coelo. Illi infelices dolent et suspirant, et se miseros dicunt; quia manna sicut acceperunt patres ipsorum, ipsi non merentur accipere. Illi nunquam manna manducant. Non enim possunt illud manducare, quod est minutum sicut semen coriandri, et candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutunterroges, et dicas doctoribus, Quid est hoc? Hoc enim est quod indicat manna. Tu ergo, si vis manducare manna, id est, si cupis suscipere verbum Dei, scito illud minutum esse et valde subtile, sicut semen coriandri. Habet enim in se aliquid oleris, quo nutrire et recreare possit infirmos; quia qui infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
habere sermonem quib dicunt᷑ credita eloquia dĩ: quid illis indeatur de eo qđ dic̃. sex dieb con¬
tinius colligetis : die autẽ sexto duplũ colligetis. Apparet gͦ sextã diẽ nominari illã quȩ
ante sabatũ ponit᷑ : quȩ apud nos parasceue appellat᷑. Sabbatũ autẽ : septima dies Quȩr¬
ex diuinis nãq scripturis apparet. qđ indie dinca pͥmo in t̾ris datũ ẽ. manna. Si enim
ut scriptura dic̃ sex dieb continuis collectũ ẽ. septima autẽ die quȩ ẽ. sabbati cessatũ ẽ
sine dubio miciũ eiꝰ adie pͥma quȩ ẽ dies dm̃ica fuit. Qđ si ex diuinis scripturis hoc c̃stat
esse cdñcã uidaico sabbato ĩa tunc indicatũ qđ in sabbato ip̃soꝵ gr̃a dĩ ad eos de cęlo
nulla descendit: panis cȩlestis qͥ ẽ sermo dĩ ad eos nullus uenerit. Dic̃ em̃ alibi ꝓpħa
sacrificio. sine sac̃dote In nr̃a autẽ dm̃ica die : seꝑ dñs pluit manna de cȩlo

Expanded text:
habere sermonem, quibus credita sunt eloquia Dei, quid illis videatur de eo quod dicit: Sex diebus continuis colligetis, die autem sexta duplum. Apparet ergo sextum diem nominari qui ante sabbatum ponituEx divinis namque Scripturis apparet, quod in die Dominica primo in terris datum est manna. Sicut enim, ut Scriptura dicit, sex diebus continuis collectum est, septima autem die, quae est sabbati, cessatum est, sine dubio initium ejus a die prima quae est Dominica fuit. Quod si ex divinis Scripturis hoc constat sse Dominicam nostram Judaico sabbato; jam tunc indicabatur quod in sabbato ipsorum gratia Dei ad eos de coelo nulla descenderit, panis coelestis, qui est sermo Dei, ad eos nullus venerit. Dicit enim et alibi sacrificio, sine sacerdote . In nostra autem Dominica die, semper Dominus pluit manna de coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
tebat pharao ad locũ signoꝵ ꝑuenire filios isrł: ñ ꝑmittebat eos intantũ ꝓfi¬
cere ut possint t̃cii diei mysteriis ꝑfrin Audi em̃ ꝓpħa qͥd dic̃ Resuscitabit nol
ds̃ pꝰ biduũ : & in die t̾cia resurgemꝰ. & uiuemꝰ in conspectu eiꝰ Prima dies nobis
passio saluatoris ẽ. It scđa : qua descendit in infernũ Tercia autẽ : resurrectio¬
ns ẽ dies Et idõ indie t̾cia ds antecedebat eos ꝑdiẽ incolũna nub: ꝑ noct̃e autẽ
incolũna ignas. Qđ si scđm ea quȩ suꝑiꝰ diximꝰ in his uerbis. recte nos apłs docet
baptizent᷑. & ipsi consepeliant᷑. & cũ ipso die t̃tia resurgant amortuis. Qđ &

Expanded text:
tebat Pharao ad locum signorum pervenire filios Israel; non permittebat eos interim profitebat Pharao ad locum signorum pervenire filios Israel; non permittebat eos interim proficisci, ut possint tertii diei mysteriis perfrui. Audi enim propheta quid dicit: Resuscitabit Deus nos post biduum, et in die tertia resurgemus, et vivemus in conspectu ejus . Prima dies nobis passio Salvatoris est; secunda qua descendit in infernum; tertia autem resurrectionis est dies. Et ideo ins docet  ipsius baptizentur, et ipsi consepeliantur, et cum ipso die tertia resurgant a mortuis. Quos et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfect᷑ eẽ. uende om̃ia tua & da pauꝑib & habebis thesaurũ incȩlo. & ueni sequere me
tes nominũ cũ gͦ relinquens egrptũ. discusseris abste tineas totiꝰ corruptelȩ & utioꝵ
incitam̃ta reieceris: habitabis intabnaculis. habitamꝰ eñi in tab̃naculis. exeͥb: nolumꝰ
expoliari sed suꝑuestiri habitatio autẽ tabnaculoꝵ: expeditũ & absq ullis impedi¬
mtis indicat eẽ. eũ qͥfestinat addm̃ Sed ne in hoc qͥdẽ standũ est Urgenda ẽ. ꝓfectio
bat eos ꝑdiẽ in colũna nubis : & ꝑ noctẽ in coluna ignis. Non hoc inuenis factũ apł
rames se. nec apd soccoth.: quȩ scđa ꝓficiscentib castra dicunt᷑. Sed t̃cia castra s. in
qͥb: fiunt signa diuina. Recordare quȩ suꝑiꝰ lecta s̃: cũ dicebat morses ad phara¬
nẽ It tͥũ dierũ ibimꝰ in deserto : & immolabimꝰ dño dõ nr̃o Hoc gͦ erat tduũ : ad
qđ festinabat morses & c̃tdicebat pharao . Ille em̃ dicebat: ñ eatis longiꝰ N ꝑm¬

Expanded text:
e habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me , nitus, derelinquens Aegyptum, discusseris abs te tineas totius corruptelae, et vitiorum incitamenta rejeceris, habitabis in tabernaculis. Habitabis enim in tabernaculis, ex quibus nolumus exspoliari, sed supervestiri. Habitatio autem tabernaculorum, expeditum et absque ullis impedimentis indicat esse eum, qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc quidem standum est: urgenda est profectio, bat eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Non hoc invenis factum apud Ramesse, nec apud Socoth, quae secunda proficiscentibus castra dicuntur; sed tertia castra sunt, in quibus fiunt signa divina. Recordare quae superius lecta sunt cum dicebat Moyses ad Pharaonem: Iter trium dierum ibimus in deserto, et immolabimus Domino Deo nostro. Hoc ergo erat triduum, ad quod festinabat Moyses: et contradicebat Pharao. Illi enim dicebat. Non eatis longius. Non permit
Abbreviated transcription (Latin):
deũ fontes aqͥrũ. qͥb ichil amaritudinis merat : immo potiꝰ ubierat amȩnidas pluri¬
ma exdensitate palmarũ : Sed pͥmo ductꝰ ẽ. ad aqͥs salsas & amaras qͥb ꝑlignũ mon¬
stratũ aemno dulcib: effecus: post ea uenit᷑ ad fontes: Si historiã soła seqͥm ñ multũ
nos edificat scire ad quẽ locũ pͥmo uenerint. ad quẽ scđo. Siuͦ rimem in his misteriũ latens¬
in uenimꝰ ordinẽ fidĩ. Primo em̃ ducit᷑ popłs adlitterã legis : abhac donec ꝑmanet mama¬
ritudine sua recede ñ potest: cũ uͦ ꝑ lignũ uitȩ dulcis fuerit effecta & intelligilex spͥitalit
cepit : tunc de ueti testam̃to transitur ad nouũ &uenit᷑ adduodetĩ apłicos fontes ubi

Expanded text:
decim fontes aquarum, in quibus nihil amaritudinis invenerat; imo potius, ubi erat amoenitas pluridecim fontes aquarum, in quibus nihil amaritudinis invenerat; imo potius, ubi erat amoenitas plurima ex densitate palmarum. Sed primo ductus ad aquas falsas et amaras, quibus per lignum monstratum a Domino dulcibus effectis, pnos aedificat scire ad quem locum primo venerint, ad quem secundo. Primo autem ducitur invenimus ordinem fidei. Primo enim ducitur populus ad litteram legis: ab hac donec permanet in amaritudine sua, recedere non potest. Cum vero per lignum vitae dulcis fuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad duodecim apostolicos fontes. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
indet᷑ dicere. qđ siqͥs seruet mandata nulłã ȩgritudinẽ patiat᷑ : hoc ẽ neq febriat.
neq alios dolores corꝑis ferat. Non puto qđ hȩc sint quȩ ꝓmittant᷑ diimna manda¬
ta seruantib: Alioqͥn indicio nob̵ ẽ iob iustissimꝰ & totiꝰ pietaais obseruantissimꝰ. qͥa capit
usq ad pedes: repletur ulcere pessimo. Non gͦ his carere infirmitatib dicunt᷑. qͥ man¬
data custodiunt : sed ñ habebunt illas infirmitates qͦs egrptii habent Egrptꝰ nanq
mundits figuralit̃ appellat᷑. Diligere gͦ mundũ & ea quȩ in mundo s̃ : egrptiꝰ lan¬
guor ẽ Dies obseruare. & menses. & tẽpora signa requirere. stellarũ cursib ad herere
egyptiꝰ languor est. Deseruire carni & luxuriȩ uoluntatib oꝑam dare. uacare deliciis
egrptiꝰ languor ẽ. Caruit gͦ his infirmitatib & languorib qͥmandata custodit. Post
palmarũ sutas ñ habet aliqͥd rationis qđ ñ ante helim deducit᷑ popłs. ubi erant duo¬

Expanded text:
idetur dicere quod si quis servet mandata, nullam aegritudinem patiatur, hoc est neque febrim, neque alios dolores corporis ferat. Non puto quod haec sint quae promittantur divina mandata servantibus; alioquin indicio nobis est Job justissimus et totius pietatis observantissimus, qui a capite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. Non ergo his dicuntur carere infirmitatibus, qui mandata custodiunt: sed non habebunt illas infirmitates quas Aegyptii habent. Aegyptus namque mundus figuraliter appellatur. Diligere ergo mundum et ea quae in mundo sunt, Aegyptius languor est. Dies observare et menses et tempora, signa requirere, stellarum cursibus adhaerere, Aegyptius languor est. Deservire carnis luxuriae, voluptatibus operam dare, vacare deliciis, Aegyptius languor est. Caret namque infirmitatibus his et languoribus, qui mandata custodit. CAPUT palmarum . Putas non habet aliquid rationis, quod non ante in Elim ducitur populus, ubi erant duo
Abbreviated transcription (Latin):
exiit sors caab & facta ẽ. filiis aaron sa
cerdotib qͥ erant in leuiticis cuaꝰ primã
partẽ decebat exire:. Cu oportet primat
dari nisi nust a aron primo pontifici pͥmo
in uitate mentis . pͥmo in honorib: & uir¬
tute : certũ ẽ. a pđ te nunc saltim qđ ñ sit
sors ista fortuita sed ad sit uirtꝰ suꝑna
Ubi ergo fili is a aron prima habita cula
sors usta decernit. In tribu inquit uida¬
& in tribu srmeon. & in tribu beniamin. ꝑ
sortẽ ciuitates tredecĩ. Uides quomͦ elec¬
tis uiris in electis tribub habitacula dis¬
pensant᷑ : Quos aute oportuit scđm sortẽ
suscipe: Filios in qͥt caab qͥ reliqͥ erant post
filios aaron et quas trib isti acceperunt
In tribu inqͥt effrem. & in tribu dan. &
indimidia tribu manasse ciuitates decẽ

Expanded text:
exit sors Caath, et facta est filiis Aaroexit sors Caath, et facta est filiis Aarordotibus qui erant in Levitis. Cui prima sors debuit exire, cui oportebat primatum dari, nisi Aaron primo pontifici, primo in vitae meritis, primo in honoribus et virtute? Certum est apud nos nunc saltem quod non sit sors ita fortuita, sed adsit virtus superna, Ubi ergo filiis Aaron prima habitacula sors haec justa decernit? In tribu, inquit, Juda, et tribu Simeon, et in tribu Benjamin, per sortem civitates duodecim. Vides quomtis viris, et in electis tribubus habitacula dispensantur. Quos autem oportuit secundam sortem suscipere? Filios, inquit, Caath qui reliqui erant post filios Aaron. Et quas tribus ipsi accipiunt? In tribu, inquit, Ephraim, et in tribu Dan, et in dimidia tribu Manasse, civitates decem
Abbreviated transcription (Latin):
um obseruamꝰ in numeris. Post ea enĩ quã
ordinate fuer̃ duodecĩ trib: ꝑ quatuor orb
t̃rȩ partes circa arcã testam̃ti dñi excubi¬
as agere : Statutȩ s̃. tres qͥdẽ trib ab orien¬
te. tres autẽ ab affrico uł ameridiano tres
autẽ ad mare qđ ẽ. occidentẽ. tres uͦ ad a¬
quilonẽ qͥ ẽ. septẽtrion. Ibi etiã iste ꝑ qua¬
tuor orbis t̾rȩ partes eodẽ ordine depu¬
tant᷑. Aboriente qͥdẽ ubi erat trib iuda
quȩ erat. in t̃ ceteras pͥma. aaron atq eiꝰ
ros & tubis canere statuuntur. Ita ut
cũ pͥma tuba cecinisset mouerent castra
Ini qͥ s̃ aboriente : Cũ uͦ scđa cecinisset
hii qui erant a meridiano cõsurgerent
Tercia ab occidente. quarta ab aquilone
dine gerit᷑. In tuere diligentiꝰ & in om̃a
scriptura hȩc ita. inuenies ordinata. sed
si tͥ difficile ẽ. ꝑ om̃s libro singilantem
cordis oculũ ducere in hoc saltĩ loco dili¬
gentiꝰ quȩ referunt᷑ aduerte. Primũ in qͥt

Expanded text:
um observavimus in numeris. Postea enim, quam ordinatae fuerant duodecim tribus per quatuor orbis terrae partes, circa arcam testamenti Domini excubias agere, et statutae sunt tres quidem tribus ab oriente, et tres quidem ab Africo vel meridiano, tres autem mare, quod est ad occidentem, tres vero ad aquilonem, qui est septentrio: ubi etiam isti per quatuor orbis terrae partes eodem ordine deputantur, et ab oriente quidem, ubi erat tribus Juda, quae erat inter caeteros prima; Aaron atque filros et tubis canere statuuntur; ita ut cum prima tuba cecinisset, moverent castra hi qui erant ab oriente; cum vero secunda cecinisset, hi qui erant a meridiano consurgerent; tertia ab occidente, quarta ab aquilone.dine geritur. Intuere diligentius, et in omni Scriptura haec ita invenies ordinata. Sed si tibi difficile est per omnes libros vigilantem cordis oculum ducere, in hoc saltem loco diligentius quae referuntur adverte. Prima, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
si : dare nob̵ ciuitates adhabitandũ & sub¬
urbana eoꝵ animalib nr̃is Oportebat
gͦ etiã de suburbanis & deciuitatib: sor¬
tẽ fieri : ne forte indiscrete & forcuita
inter leuitas celebratas dunsio uidet᷑
Sic̃ gͦ distributio sortis quȩ facta ẽ. in
filiis isrł habuit rationẽ qua qͥs pͥma
morsen ultra iordane & ab ibu in tra
repmissionis accipit᷑ ubi pͥma sors cecidit
a beniamin & post modũ ad ceteros in
qͥbus ultimꝰ fuit dan : ita necesse ẽ. eẽ.
aliquã rationẽ eciã in ordine sac̃ dotał
& leuitice sortis ut alii pͥma alii scđa
alii uͦ t̃cia sors dicat᷑ : ꝑquas illa uł
illa loca unicuiq decernant᷑. Dicunt᷑
autẽ filii eẽ. leui : gersan. & caab. &
merari. Et ostenditur pͥmitus tenuisse

Expanded text:
habitandum, et suburbana earum animalibus nostris. » Oportebat ergo etiam de suburbanis et de civitatibus sortem fieri, ne forte indiscrete et fortuito inter Levitas celebrata divisio videretur. Sicut ergo distributio sortis quae facta est in filiis Israel habuit rationem qua quis prima Moysen ultra Jordanen et ab Jesu in terra repromissionis accipiunt, ubi prima sors cecidit in Benjamin, et postmodum inter caeteros in quibus fuit ultimus Dan: ita necesse est esse aliquam rationem etiam in ordine sacerdotalis et Leviticae sortis, ut alii prima, alii secunda, alii vero tertia sors ducatur, per quas illa vel illa loca unicuique decernuntur. Dicuntur autem filii esse Levi, Gerson, et Caath, et Merari, et ostenditur primatum tenuisse
Abbreviated transcription (Latin):
sis credendũ ẽ. ciuitatib seruo illi qͥ bene
negotiatꝰ fuerat dñm dicere qͥa potesta¬
tẽ habes supra decẽ ciuitates. & alii
sortiũ t̾rȩ uidȩ ꝓferre aduos inꝗtũ fas
fuit. ausi sumꝰ scriptura ꝓ uocante quȩ¬
quȩ similit̃ scripta s̃ ẽẽ incęlis. quȩ no¬
bis occasionẽ deder̃ sentire dehis om̃ib:
qđ mysteria in his cȩlestia describant᷑¬

Expanded text:
sis credendum est civitatibus servo illi qui bene negotiatus fuerit Dominum dicere: « Habe potestatem supra decem civitates , » et alii sortium terrae Judae proferre ad vos, in quantum fas fuit, ausi sumus Scriptura provocante, ququae similiter scripta sunt esse in coelis, quae nobis occasionem dederunt sentire de his omnibus, quod mysteria in his coelestia describunt
Abbreviated transcription (Latin):
N consuetudine hominũ cũ aliquid sorte
diudit᷑. fortuitu uidet᷑ sors illa ad illũ
uł alia ad aliũ cađe. In scriptura autẽ
scã ñ ita ẽ & aliquotiens querebã apđ
memet ipsũ si de re tanta ac tali patres
scĩ sortib uidiciũ cõmisissent Qđ sieẽt.¬
gͦ in leuitico ubi scriptũ ẽ. Et accipient
una in apõpeio. hoc ẽ. transmisore. & suꝑ
quecũq uenerit sors apompei: accipiet᷑

Expanded text:
n consuetudine quidem hominum cum aliquid sorte dividitur, fortuito videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere; in Scriptura autem sancta non ita est: et aliquotiens quaerebam apud memetipsum si de re tanta ac tali Patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esigitur a Levitico, ubi scriptum est: « Et accipient, una Apopompaeo, hoc est transmissori. Et super quemcunque vener
Abbreviated transcription (Latin):
iuna dem̃tia octo annis filii urł seri¬
erant ꝓmultoꝵ delictis quadraginta
annis ꝑ unus iustitia in pace ꝑdurant
sed quid dr̃ post hȩc Et de funct e
inqͥt gothoniel filiꝰ cenes Rẽ uideo
ꝑiculosã de functus ẽ. gothoniel Quar
quia ia indignꝰ erat popłs qͥ baberet
talem udicem Deniq in consequentibus
dic̃ illo de functo ad iecer̃ in qͥt filii isi¬

Expanded text:
ivina clementia. Octo annis filii Israel servierunt pro multorum delictis; quadraginta annis pro unius justitia in pace perdurantSed quid dicitur post haec? Et defunctus est, inquit, Othoniel filius Cenez. Rem video periculosam. Defunctus est Othoniel. Quare? Quia jam indignus erat populus, qui haberet judicem talem. Denique in consequentibus dicit illo defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ illa sors sic̃ in hominib diximꝰ
qͥa dĩ uidiciũ uł in occulto ẽ. sors pandit
in publico tał etiã ibi fuisse credenda
quisq angłs illã uł illã gentẽ in diuisione
susłꝑit. & qͥd dico de magnis & generalib

Expanded text:
tamen illa sors sicut in hominibus diximus, quia Dei judicium quod in occulto est, sors pandit in publico: ita etiam ibi fuisse credendum quisque angelus etiam et illam gentem in divisione susci
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib & his qͥ cognouer̃ dm̃ de penarũ
qualitatib: cogitare : Quid opꝰ ẽ. ligna qͥd
fȩnũ. qͥd uł ipsã stipulã fundam̃to xp̃i suꝑ¬
mat : Na si accesserit ad stipulã
exstipula fauillas reddit & cineres. Si
uͦ accesserit ad aurũ : aurũ purũ reddet
hȩc nob̾ dicta sint ꝓ his qui negligunt
oris maledici c̃suetudinẽ resecare
qͥ etiã si ñ excorde maledicant. etiã siñ uoto
& animo in quo ꝓferant maledicta. tam̃
exut & nominans nom̃ maledixit. De quo ego
puto qđ nisi exisset nec litigassec ad ũ sũ
uerũ isrł : itẽ nec nominans maledixisset
lociit enĩ a ueritate exi it a timore dĩ
tdũ fit ut aliqͥs ñ recto iudicio eoꝵ qͥ p̃i
to iudicio ab hominib uidet᷑ expulstis
Et ita fit ut int̾dũ ille qͥ foras mittit᷑
intus sit : & ille foris sit qͥ intꝰ retineri

Expanded text:
fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus cogitare? Quid opus est ligna, quid fenum, quid vel ipsam stipulam fundamento Christi supramat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad aurum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo proferant maledicta, tamenatre, exiit, et nominans nomen maledixit, de quo ego puto quod nisi exiisset, non litigasset adversum verum Israelitam, nec nominans maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit a timore Dei,dum fit, ut aliquis non recto iudicio eorum, qui to iudicio ab hominibus videtur expulsus. Et ita fit, ut interdum ille, qui foras mittitur, intus sit; et ille foris sit, qui intus retineri
Abbreviated transcription (Latin):
illa magna regał ubi tẽplũ famosissimũ
dõ fuerat extructũ. Post ea uͦ quã uenit ille
tis ierłm cȩpit aꝑire mrsteria. deleta ẽ
illa t̃rena ubi cęlestis apparuit. Et intẽplo
illo ñ remansit lapis suꝑ lapidẽ ex qͦ uerũ¬
tifex ex sanguine thaurorũ & hercoꝵ
purificans popłm . Sed ex qͦ uenit uerꝰ pon¬
tifex qͥ sanguine suo sc̃ĩficaret credentes:
nusꝗẽ ille pontifex pͥor. nec ullus ei re¬
lictus ẽ locus: altare fuit priꝰ exeͣsacrifi¬
eẽ. quȩdã peccata ita leuia. ut stipulȩ
cõparent᷑. Cun itaq ignis in latꝰ diu ñ potest
immorari : Alia uͦ fęno eẽ similia quȩ &
ipsa ñ difficult̃ ignis assumit. uerũ ali¬
quando tardiꝰ: tam̃ ꝗ instipulis in moret᷑
Alia uͦ eẽ quȩ lignis c̃ferant᷑. in qͥb ꝓqͣ
litate criminũ diurnũ & grande pabu¬
lũ ignis in ueniat Ita gͦ unũ quoq peo¬
catũ ꝓ qualitate uł quantitute sui poe¬
narũ iusta ꝑsoluit. Uerũ tam̃ qđ opꝰ ẽ.

Expanded text:
illa magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat extructum, postea vero quam venit ille, tis Jerusalem coepit aperire mysteria, deleta est illa terrena ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis super lapidem. Ertifex, sanguine taurorum et hircorum purificans populum; sed ex quo venit verus Pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes , nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, et sacrifiesse quaedam peccata, ita levia, ut stipulae comparentur, cui utique ignis illatus diu non potest immorari; alia vero feno esse similia, quae et ipsa non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; alia vero esse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis inveniat. Ita ergo unumquodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓte It tam̃ ñ dix̃ ad eũ ds̃ priꝰ quã te pla¬
marẽ in utero noui te. & priꝰquã exires
de uulua sc̃ificaui te sed post ea in extre
mo tẽpr scificatꝰ ẽ. abraam quando e¬
gressus ẽ de tra sua & de cognatione sua
& de domo patris sui. Exreꝓmis sione
natꝰ ẽ tsaac. & tam̃ neq adeũ repperi¬
mus hunc dictũ eẽ. sermonẽ Et qͥd me
necesse ẽ ꝑ singulos currere : Hiere¬
mias pͥncipiũ int̃cunctos consecutꝰ ẽ. do¬
m dicente dño Priꝰ quã te formarẽ in ute¬
ro noui te & ante ꝗ exires de uulua sc̃ĩ¬
ficam te Ne uero ignoraremꝰ quosdã ee
saluatori conuenire. quȩ etiã nos int̃po¬
nemꝰ. Pauci᷑ autẽ eoꝵ quȩ ad ieremiam
dicta s coartat intellectũ. quasi ñ possint
ut plures estimant ad dñm referri
om̃s quoscunq: mittã teibis. & om̃na

Expanded text:
amen non dixit ad eum Deus: Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Sed postea in extremo jam tempore sanctificatus est Abraham, quando egressus est de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui . Ex repromissione natus est Isaac, et tamen neque ad eum reperimus hunc dictum esse sermonem. Et quid me necesse est per singulos currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosdam esse Salvatori convenire, quae etiam nos interponemus. Pauca autem eorum quae ad Jeremiam dicta sunt, coarctant intellectum, quasi non possint, ut plures existimant, ad Dominum referri. omnes ad quoscumque mittam te, ibis: et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
& ȩdificare & plantare : Uerũ tam̃ pͥmũ ẽ.
ut mala auferantur anobis: Non potest in
loco aedificationis male. aedificare ds̃
Quȩ enĩ paraicipatio uistitiȩ ad iniqͥtatẽ
& quȩ cõmunicatio lucis ad tenebras opor¬
tet malitiã eximis sedib: eradicari. opor
ficent atq plantent Possunt siquidẽ &
alit̾ intelligire quȩ scripta s̃ ecce dedi sermo¬
nes meos in ostuũ ut quid faciant semones sera¬
dicare & suffođe & disꝑđẽ. Sermones eradi¬
cant nationes sermones regna suffodiunt.
sed ñ regna ista carnis && scłi digne destru¬
entib digne eradicantib uerb̵ ea quȩ eradi¬
cata & subuersa s̃ sensi Putas in his quȩ dici¬
mus modo ñ ẽ. uirtꝰ quã dñs tribuit. Scđm
qđ scriptũ ẽ Dñs dabit uerba euangłiantib¬
in uirtute multa. Uirtꝰ eradicans atq suf¬
fodiens si qua infidelitas si qđ mendactũ
si qͣ malitia si qͣ luxuria siqͣ discordia Non
ẽ. suffosa sicubi idolũ incorde construc¬

Expanded text:
et aedificare, et plantare. Verumtamen primum est, ut mala auferantur a nobis. Non potest in loco aedificationis malae aedificare Deus: Quae enim participatio justitiae et iniquitatis? aut quae communicatio luci ad tenebras ? Oportet malitiam ex imis sedibus eradicari: oportficent atque plantent. Possumus siquidem et aliter intelligere quae scripta sunt: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Et quid faciant sermones dicit: Eradicare, et suffodere, et disperdere. Sermones eradicant nationes, sermones regna suffodiunt; sed non regna ista carnis et saeculi, digna destruentibus, digna eradicantibus verbis. Ea quae eradicata et subversa sunt senti, putas, in his quae dicimus modo non est virtus quam Dominus tribuit, secundum quod scriptum est: Dominus dabit verba evangelizanti virtute multa ? virtus eradicans atque suffodiens, si qua infidelitas, si quod mendacium, si qua malitia, si qua luxuria, si qua discordia non est suffossa. Sicuti idolum in corde construc
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina ñ magnoꝵ. sed infirmoꝵ ac
minoꝵ & sic̃ ego balbutire disco uolen¬
tia michimet ip̃si faciens. quando cũ ph¬
uulis loquor Neq emi scio ut ita diã
infantilit̃ loqͥ. & infractis uerbis iam
grandeuus. cum pueris sermocinari
eodẽ modo saluator in magnificentia
qͥdẽ głȩ dĩ. & in patre consistens ñ loqͣt

Expanded text:
disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae Dei, et in Patre consistens, non loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ets qͥ sibi dicebant Nonne in nominend
comedimꝰ & in nomine tuo bibemꝰ & in
Putasne hoc qđ ait ñ noui uos minorẽ
uirtutẽ eiꝰ apꝓbat an maiorẽ atq mi¬
rabilẽ qͥa malos perituros nesciat
Scit enĩ abhis differentias scit melio¬
ra scit dñs eos qͥ etus s̃ it siqͥs igno¬
rat ignorabit᷑. Igit᷑ ut constat pecca¬
tor ignorat᷑ ado Dic̃ mͥ aliqͥs ex au¬
ditorib ostendisti mͥ qͥa nesciat ds̃ pec¬
catores. ostendisti qͥa ignoret eos qͥ ope¬
rant᷑ iniqͥtatẽ neq em̃ digna s̃ agnitio¬
ne etus. Quomͦ ad ꝓbabis magnũ &
głosũ eẽ qđ ab eo dictũ ẽ. Nescio loqͥ hi
manũ ẽ: & doqutio seꝑ utit᷑ uerbi cau
scieris eũ in principio apud dm̃ uerbu inspia
quia nesciat loqͥ cum humanũ sit hoc qđ s
loqui: Sed idõ nesciat qͥa sint maiora quȩ
nouerit. Si autẽ & angłoꝵ linguas hum¬
fuisse quando tantũ ds̃ uerbũ erat apđ
patrẽ discit gͦ & quoda modo accepti

Expanded text:
eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et ovi vos . » Putas ne hoc quod ait non novi vos, minorem virtutem ejus approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi aliquis de auditoribus: ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loquimanum est, et eloquio semper utimur, verbi causscieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angelorum linguas hum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit
Abbreviated transcription (Latin):
piet & pariet filiũ & uocabunt nom̃ eiꝰ
emmanuel. Ibiq addit᷑ priquã cognoscat
puer Si autẽ & de euangłio accipere opor¬
tet testimoniũ iħc nec dũ uir sed adhuc in¬
fans quia se exmnantuerat forma serui
ciebat gr̃a & apud dm̃ & apud homines
Nã si cuacuauerat se ipsum ad nos descen¬
dens & euacuans se ipsũ. resumsit iterũ ea
de qͥb se priꝰ euacuauerat. Quid indignũ
ẽ. ꝓfecisse eũ sapientia ꝓfecisse aetate ꝓ¬
gnoscat puer bonũ aut malũ. & ea quȩ
de eodẽ int̾posuimꝰ. Sed dic̃ mͥ aliqͥs etiã si
potest de saluatore intelligere dictũ ẽẽ. qͥa
Ista sentiendo de unigenito & pͥmogenito
uniuersẽ creaturȩ. de eo qͥ antequã conci¬
peretur ad nuntiatꝰ ẽ. loquente gabridõ
loqui : quã obrem uidebo si potuero aliq
dignũ de saluatore in hoc loco afferre
qđ quedã nesciens maior sit si ea ignori¬
uerit quã scierit. Utam̃ uoce eius quo¬
modo sint aliqͣ quȩ nesciat. Respondas

Expanded text:
et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel : ibique additur: Priusquam cognoscat puer. Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi ciebat gratia, et apud Deum, et apud homines. Nam si evacuaverat se ipsum ad nos descendens, et evacuans seipsum resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat, quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse aetate, pum aut malum, » et ea quae de eodem interposuimus? Sed dicit mihi aliquis: Etiam si potes illud de Salvatore intelligere dictum esse quia ita sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae; de eo, qui antequam conciperetur annuntiatus est, loquente Gabriele loqui? Quamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre, quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ peccare ut tradar satanȩ captiuant
animas eoꝵ qͥ relinquuntur ado Non
sine causa aut neq sine uidicio dĩ reloi¬
quentis quos deserit  uua attulerit
spinas qͥd faciat nisi ut mandet nubib
ne pluant suꝑ eã imbrem : Qua ꝓpt̃
in ꝓcimo est ꝓpt̃ delicta quoꝵ nob
conscii sumꝰ & nos captuntati futurũ est
ut tradam̃. si ñ egerimꝰ pęnitentĩa.
nabuchodonosor atq: babylomis qͥ nos
sensibilit̃ excrucient. Istis iã ad iacen¬
tib sermones ꝓpħarũ. sermones
legis. sermones apłoꝵ sermones etiã dm̃
& saluatoris nr̃i iħu xp̃i hortant᷑ nos ad
penitentia ꝓ uocant ad salutẽ. Si audieri¬
nus credimus ei qͥ dĩx & ego pententia
agam de om̃ib mał quȩ locutꝰ sũ facere

Expanded text:
est peccare, ut tradar Satanae captivanti est peccare, ut tradar Satanae captivanti animas eorum qui relinquuntur a Deo? Non sine causa autem neque sine judicio Deo relinquente quos deserit; cuspinas, quid faciat nisi ut mandet nubibus ne pluant super vineam imbrem? Quapropter in proximo est, propter delicta quorum nobis conscii sumus, et nostra captivitas; futurum est quod tradamur, si non egerimus poenitentiam, Nabuchodonosor atque Babyloniis, qui nos sensibiliter excrucient. Istis jam adjacentibus, sermones prophetarum, sermones legis, sermones apostolorum, sermones etiam Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi hortantur nos ad poenitentiam, provocant ad salutem. Si audierimus, credimus ei, qui dixit: « Et ego poenitentiam agam de omnibus malis quae locutus sum facere
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sit amator misit quoq sub tercioe
plura : iã captiuitas imminebat & ad huc
adhortabat᷑ dĩ tribuens ut ita dicã &
ante unã diẽ locũ pęnitentiȩ. Unde
ad qͥntũ mensẽ ꝓpħasse hieremĩa Iam
hostiũ uincla restrinocerant manus. &
nchilo minꝰ haec quodã modo dicebat
Ecce captun facti estis. agite licet sero p¬
nitentiã. Rogate me & parcã uob por
eruere de captiuitate qua tradidi Habe¬
quiddã itaq necessariũ ex suꝑ scriptioni
ista quȩ continet tẽpora ꝓphetiȩ quia
iuxta sua clementia exhortet᷑ sẽꝑ ds
homines ad salutẽ ut cessante de¬
licto etiã captiuitas conqͥescat. Hȩc au
etiã de nob̵ possumꝰ intelligere si pecca¬
uerimꝰ & nos captiui futuri sumꝰ. Et eni
tradi peccatorẽ sat̾anȩ nichil distat ab
eo quod iudȩi s̃ traditi nabuchodonosor
Utiq illos ds̃ concessit aduersario ꝓpt̃
frequentes impietates Sic nos
ppt̃ peccata quȩ fecimꝰ tradimur sp̃ali
de aliis peccatorib putas quantũ malũ

Expanded text:
um, misit quoque sub tertio. Quid plura? jam captivitas imminebat, et adhuc adhortabatur Deus tribuens ut ita dicam et ante unam diem locum poenitentiae: unde ad quintum mensem prophetasse Jeremiam. Jam hostium vincula restrinxerant manus, et nihilominus haec quodammodo dicebat Deus: Ecce captivi facti estis: agite, licet sero, poenitentiam: rogate me, et parcam vobis: possum eruere de captivitate, qui tradidi. Habemus itaque quaedam necessaria ex superscriptione ista, quae continet tempora prophetiae, quia juxta suam clehomines ad salutem, ut cessante delicto etiam captivitas conquiescat. Haec autem etiam de nobis possumus intelligere; si peccaverimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae, nihil distat ab eo quod Judaei sunt traditi Nabuchodonosor; utique illos Deus concessit adversario propter frequentes impietates, sic nos propter peccata quae fecimus trademur spiritali de aliis peccatoribus. Puta quantum malum
Abbreviated transcription (Latin):
git si lectioni diligent᷑ intendat &
reqͥrat eoꝵ quȩ scripta sunt uolunta¬
tẽ. dicere potest: hstoria suꝑ scripta¬
ẽ. quo tẽpr̃ heremias exorsus sit &
quo consũmauerit ꝓphetiã. Quid gͥ
adine tepus hifforiȩ. legens didici
quia ceperit ꝓpħare in dieb iosiȩ.
filii amos regis uida usq ad annũ
terciũ decimũ regni eiꝰ. Deinde ꝓ
phetauerit in dieb ioachĩ filii iosiȩ regis
uida usq ad consũmationẽ undecimi anm
sed echiȩ filii iosiȩ regis uida Et legens di¬
dici qͥa patres regis ꝓphecia eiꝰ conteata ẽ
usq ad captiuitatẽ ierłm in qͥnto mense Qu
ergo ꝑ hȩc docem᷑ :  Si lectioni simꝰ intenti

Expanded text:
dat, et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicere potest ex historiae superscriptione, quo tempore Jeremias exorsus sit, et quod consummaverit prophetiam. Quid igitur ad me tempus historiae? Legens didici, quia coeperit prophetare in diebus Josiae filii Amos regis Juda, usque ad annum tertium decimum regni ejus; deinoachim, filii Josiae, regis Juda, usque ad consummationem 745 undecimi anni Sedeciae, filii Josiae, regis Juda. Et legens didici quia per tres reges prophetia ejus contempta sit, usque ad captivitatem Jerusalem in quinto mense. Quid ergo docemur per haec, si lectioni simus intenti?
Abbreviated transcription (Latin):
ad loth Est tͥ aliqͥs hͥc gener aut filu
aut filiȩ. Neq uͦ ignorabant ñ ẽẽ eos
secuturos loth sed offender̃ suã parit &
eiꝰ qͥ eos miserat benignitatẽ in homines
& amore hoꝵ. Quiddã simile inuenimꝰ
etiã in hiȩremia scriptũ eẽ Ist em̃ ad¬

Expanded text:
ad Loth: Est tibi hic aliquis gener, aut filii, ad Loth: Est tibi hic aliquis gener, aut filii, aut filiae ? Neque enim ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter, et ejus qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus et in Jeremia scriptum esse: est enim a
Abbreviated transcription (Latin):
ad bene faciendũ promptus ẽ ad
puniendos autẽ eos qͥ pęna digni
sunt dissimulator. Cũ possit qͥp¬
pe tacens sine contestatione uenturi puri¬
re eos quos semel dignos supplicio iudi¬
cauit num quã hoc fac̃: Sed etiã si con¬
dempnauerit. dic̃ qđ sibi seꝑ dicere ꝓpo¬
sitũ ẽ. ut liberent᷑ a condepnatione ꝑpę̧
nitentiã qͥ condẽpnati fuerant ꝑdelictũ
Noꝵ exempola cũ de scripturis multa pos¬
simꝰ acciꝑe sufficiunt ad p̃sens incidentia
ut ueniamꝰ ad eoꝵ quȩ lecta sunt contẽ
plationẽ : peccatores condempnati erant
adeo. Ad huc enĩ tres dies & futurũ ut ni¬
niue subuertͣtur : Noluit ds̃ cũ silentio
punire dampnatos sed dans eis locũ pȩ¬
nitentiae & conuersionis. misit ad gs he
dies & miniue subuertetur qui condempna¬
ti fuerant ñ perirent. sed agentes peni¬
tentiã impetrarent miscđiã dĩ Qui in
stinati ut manifestũ ẽ. ex sermonib: dĩ qͦs
indignos salute iudicauer̃dicentes

Expanded text:
ad beneficiendum promptus est: ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulat. Cum possit quippe tacens sine contestatione venturi punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, numquam hoc facit: sed etiam si condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositpoenitentiam, qui condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt, contemplationem. Ninivitae peccatores condemnati erant a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentesdies, et Ninive subvertetur, qui condemnati fuerant, non perirent: sed agentes poenitentiam, impetrarent misericordstinati, ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos indignos salute judicaverunt, haec dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
Morses annuntians de eo ñ solũ ꝓpħam
sed admirabiłe int̃ cunctos nominauit ꝓ
ñ audierit ꝓpħam illũ in teribit de po¬
pło suo. Iste ẽ ꝓpħa constitutꝰ ingentib
Et accepit gram adõ effusã in labiis su¬
is ut non solũ cũ p̃sens aderat corpore.
sed etia nunc cũ ad ẽ uirtute & sp̃u
ꝓphetet ad om̃s gs & ꝑ ꝓphetiã suã ex
toto orbe adtrahat homines ad salu¬
tẽ: Et dix̃ qͥs es dñator dñe Ecce nescio
loqͥ qͥa uiuenis ego sum. Et dix̃ dñs. Noli dicere¬

Expanded text:
Moyses annuntians de eo, non solum prophetam, Moyses annuntians de eo, non solum prophetam, sed admirabilem inter cunctos nominavit prnon audierit prophetam illum, interibit de populo suo . Iste est prophetes constitutus in gentibus, et accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non solum cum praesens aderat corpore, sed etiam nunc cum adest virtute, et spiritu, prophetet ad omnes gentes, et prophetia sua ex toto orbe attrahat homines ad salutem. Et dixit: Quis est dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenis ego sum. Et dixit Dominus ad e
Abbreviated transcription (Latin):
de uulua matris tuȩ sc̃ificaui te dĩ sibi
ipse scificat aliquos istũ ñ expectat ut scĩfi¬
cet genitũ. sed priꝰ sc̃ĩficat qua euulua e¬
grediatur Si ad saluatorẽ ut dixi referas
non ẽ. malũ dicere priꝰ eũ scificatũ eẽ quã
natũ:. Si de dño intelligas ñ solũ ante quã
de uulua exiret sc̃ificatus ẽ. sed infinito
ante tẽpore sẽꝑ sc̃s fuit Hic uͦ ante quã
de utero exiret sc̃ificatꝰ ẽ ł pħam in
gentib posui te Si de ieremia queris
quomͦ sit ꝓpħa in gentib positus. obser¬
ua in consequentib cũ iubet᷑ ꝓpħare ad
om̃s gs. Nã istuis modi scriptio ẽ quȩ
damasco moab & habebis qͥa ꝓpħaue¬
rit ad om̃s gs uexta id qđ dictũ ẽ ꝓpħam
ingentib posui te: Si tam̃ uolueris haec
deieremia dicta sentire: si autẽ in telligen¬
tiã ad dm̃ trans feras. iste uͦ inimiuersas g̃s
tor ut ẽ medicus similit̾ & ꝓpħa est

Expanded text:
de vulva matris tuae, sanctificavi te: Deus sibi de vulva matris tuae, sanctificavi te: Deus sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat, ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam de vulva egrediatur. Si ad Salvatorem ut dixi referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse, quam natum. Sic de Domino intelligas, qui antequam de vulva exierit, sanctificatus est, sed infinito ante tempore semper sanctus fuit: hic vero antequam de utero exiret, sanctificatus est. Prophetam in gentibus posui te. Si de Jeremia quaeris, quomodo sit propheta in gentibus positus, observa in consequentibus cum jubetur prophetare ad omnes gentes: nam istius modi scriptio est, quoDamasci, Moab: et habebis quia prophetaverit ad omnes gentes, juxta id quod dictum est: Prophetam in gentibus posui te, si tamen volueris haec de Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam ad Deum transferas, iste vere in universas gentes tor, ut est 753 medicus; similiter et propheta est.
Abbreviated transcription (Latin):
ons: curdicens siue adieremĩa siue ad salua¬
torẽ ñ dixerit priꝰquã te facerẽ in utero:
Qđ em̃ fit ñ fit in utero. sed qđ creat᷑ de trae
puluere hoc plasmat᷑ in utero. Priꝰ quã te
uero nescit neq pat̃ neq filiꝰ dicens ñ noui
uos : Nos cũ simꝰ homines si aliqua fuerimꝰ
p̃diti dignitate alios nr̃a notitia dignos
alios uidicamꝰ indignos It quos scire
nolumꝰ. neq audire uolumus Nescumꝰ:
quid arbitraris de uniuersitatis deo: Uult scire
farao uult̃ aegrptio nosse sed indigni s̃ no
titia eis. sed tpsi faciunt ut ignorent᷑. Sctt
autẽ morsen: scit ꝓpħas. & siqui simił eoꝵ
est Multũ te oportet laborare ut nosse
maret᷑ inuentre cognouit Aliũ uͦ de ꝓ¬
sermones sunt in effabiles de saluatore
ñ magnopere querendi: De ieremia uͦ eoꝵ
qͥ scientiã scripturarũ habent aurib in¬
digentes quomodo dicat priꝰquã te plas¬
marẽ in utero noui te & priꝰquã exires

Expanded text:
 cum dicens sive ad Jeremiam, sive ad Salvatorem, non dixerit: Priusquam te facerem in utero. Quod enim fit, non fit in utero, sed quod creatur de terrae pulvere, hoc plasmatur in utero. Priusquam te vero nescit neque Pater neque Filius, dicens: « Non novi vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. Quid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt titia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare, ut nosci maret in utero, cognovit; alium vero de paginta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore et non magnopere quaerendi; de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent, auribus indigentes, quomodo dicat: « Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires