comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum sanctis. sine qua nicħ prosunt quecũ
sancta hr̃e potueruit. baptismum tñ cominu¬
nem hr̃e cum sc̃s. Quod um satis atq ub̾
tismum dixit ad inuicem non posse separaris
baptismo uult intelligi separatos. Quod si
ita est cum quisq in ecc̃a catholica baptismũ
acceperit tamdiu in eo manet. qmͣdiu ⁊ in ip̃o
in ecc̃a manet. Si autem in de discesserit. disce¬
dit a baptismo. Q non ita est. Nam ideo rede¬
unti non redditur. quia cum discedẽt non amu¬
sit. Quemadinodum autem sp̃m sanctũ sic̃
hñt filu dilecti. non hñt filu maligni ⁊ tam̃
et fictum. nec tñ eum fugiet baptismus. Itaz
sicut potest baptisma ẽẽ ⁊ unde se aufert. spẽ
sanctus. ita potest esse baptisma ubi non est
ẽcc̃a. Manus autem impositio si non adhibere¬
tur. ab heresi ueniẽti: tnͣqmͣ extra omueni
culpam ẽẽ iudicaretur. ꝓpt̾ caritatis autem
copulationem quod est maximum donum.

Expanded text:
cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque sancta habere potuerint, Baptismum tamen communem habere cum sanctis: quod jam sattismum dixit ab inuicem non posse separari et baptismo uult intellegi separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum acceperit, tamdiu in eo manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, discedit a baptismo. quod non ita est. nam ideo redeunti non redditur, quia cum discederet non amisit. quemadmodum autem spiritum sanctum, sicut habent filii dilecti, non habent filii maligni et tamen et fictum nec tamen eum fugiet baptismus. itaque sicut potest baptisma esse et unde se aufert spiritus sanctus, ita potest esse baptisma ubi non est ecclesia. manus autem inpositio si non adhiberetur ab haeresi uenienti, tamquam extra omnem culpam esse iudicaretur. propter caritatis autem copulationem, quod est maximum donum
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt. hoc posse ⁊ intus accidere. iam satis
ut arbitror disputatum est. Apłi autem ni
cH̃ er inde preceperunt. Sed consuetudo illa
que opponebatur. cẏpriano. ab eorum tradi¬
tione exordium sumpsisse credenda est. sic̃
sunt multa que uniu̾sa tenet erẽa. ⁊ ob hoc
ta non reperiantur. At enim scriptum est
de hereticis quod a semetip̃is damptuati st̃.
temecip̃m comꝑ condempnas. his autem di¬
cit apłs. Qui predicas non furandum fura¬
ris : pc̃. S tales pro fc̃o erant illi. Qui cũ
ẽẽnt ep̃i ⁊ cum ip̃o eypriano in unitate catho¬
lica constituti. fundo insidiosis fraudibus
centis. Neq rapaces regnum dei possidebũt.
Qua pp̃ ip̃ius etiam epłe que ad pompeium
scripta est. ceteras sententias ex eisdem re¬
gulis breuit̾ ꝑcurrere non morabor. Contͣ
mandatum dei ẽẽ quod uenientes ab hereti¬
ditur. S plane ostenditur. multos pseudo¬
xp̃ianos qmͣuis non ħeant eandem caritatẽ

Expanded text:
sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ta non reperiantur. 32. At enim scriptum est de haereticis quod a semetipsis damnati sunt . temetipsum condemnas? His autem dicit Apostolus: Qui praedicas non furandum, furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus centis: neque rapaces regnum dei possidebunt. Quapropter ipsius etiam epistulae quae ad Pompeium scripta est ceteras sententias ex eisdem regulis breuiter percurrere non morabor. contra mandatum dei esse, quod uenientes ab haeretiditur? Sed plane ostenditur multos pseudochristianos, quamvis non habeant eamdem charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
et illa qiue cum collegis suis. liberali. coldo¬
mo. uimo ⁊ cetĩs. ad saturninum ⁊ maximũ.
⁊ alios bene considerata nullo modo pferenda
sunt. ad uersus totuis erc̃e catholice consen¬
sionem. cuius illi menbra ẽẽ gede gaudebãt¬
⁊ unde se neq ip̃i preciderunt. neq diuersa sẽ¬
tientes precidi passi sunt. donet aliqñ ĩ domi¬
ni uolunitate ꝑ plenarium concilium. licet pꝰ
multos annos quid esset rectius eluceret non
ali qua nouitate instituta. s antiquitate rodo¬
rata. Ad pompeium ⁊̃ scribit ꝙ̃prianus de hac
eadem re. Ubi aꝑte indicat. stephanum quem
solum sibi ad ista non consensisse. uerum etiã
contra scripsisse. atq ꝑcepisse. Qui utiq stepha¬
nus non pp̃ea communicauit hereticis quia bap¬
tisma xp̃i quod ineorum peruersitate integr̃i
man sisse cognouit. inprobare non ausus est. in¬
Nam si non hñt baptismum qui de deo praua

Expanded text:
et illa quae cum collegis suis Liberali, Caldoet illa quae cum collegis suis Liberali, Caldonio, Junio, et caeteris, ad Saturninum, Maximum, et alios, bene conssunt aduersus totius ecclesiae catholicae consensionem, cuius se illi membra esse gaudebant et unde se neque ipsi praeciderunt neque diuersa sentientes praecidi passi sunt, donec aliquando in domini uoluntate per plenarium concilium licet post multos annos quid esset rectius eluceret non aliqua nouitate instituta, sed antiquitate roborata. Ad Pompeium etiam scripsit Cyprianus de hac eadem re, ubi aperte indicat Stephanum, quemsolum sibi ad ista non consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque praecepisse. qui utique Stephanus non propterea communicauit haereticis, quia baptisma Christi, quod in eorum peruersitate integrum mansisse cognouit, inprobare non ausus est. nam si non habent baptismum qui de deo praua
Abbreviated transcription (Latin):
to inmeluis corde baptitati sunt. siue continuo
dimissa redieriit. perse ip̃m qr dei est. sc̃m ẽe
cegnostimus. ⁊ siue tradatur siue accipiatur
atalib nulła eorun ꝑuersitate uolari siue ĩ¬
tus sine foris. ꝓuide consentimus cypriano:
heretice remissioneni dare non posse. quodã¬
dem illis ⁊ dantib ⁊ accipientib ualeat ad
pernitiem. ꝙ tanqmͣ tanto dei munere. male
utentib. Sicut etiam maligni ⁊ inuidi quos
⁊ intus eẽ ip̃e testatur remissionem peccatoꝵ
dare non possunt. cum eo baptismum dare
posse omnes fateamur. si enu dehis quiin
nos peccauerit dẽm est. si non dimisertis p
dimittantur: qui frẽs a quib diliguntur o¬
derunt. ⁊ in ip̃o dio odio baptitantur. Qui¬
b tñ post ea correctis non rursus baptismis
datur. s uenia qmͣ nunc accipere non me¬
ruerunt. in uera conuersione paratur. Ido¬
⁊ etiam ilła que ad qũitum scribit cy pranᷤꝰ

Expanded text:
to in melius corde baptizati sunt, siue continuo to in melius corde baptizati sunt, siue continuo dimissa redierint, per se ipsum quia dei est sanctum esse cognoscimus et, siue tradatur siue accipiatur a talibus, nullorum peruersitate uiolari siue intus siue foris. Proinde consentimus Cypriano haereticos remissionem dare non posse, bauidem illis et dantibus et accipientibus ualeat ad perniciem tamquam tanto dei munere male utentibus, sicut etiam maligni et inuidi, quos et intus esse ipse testatur, remissionem peccatorum dare non possunt, cum eos baptposse omnes fateamur. Si enim de his qui in nos peccaverint, dictum est, Si non dimiseritis pdimittantur, qui fratres a quibus diliguntur oderunt, et in ipso odio baptizantur; quibus tamen postea correctis non rursus Baptismus datur, sed ipsa venia quam tunc accipere non meruerunt, in vera conversione praestatur. Ideoque etiam illa quae ad Quintum scribit Cyprianus,
Abbreviated transcription (Latin):
meis non fecistis. michi non fecistis. Qm̃ ob¬
rem n omines qui ex nobis exeutit non sunt
ex nobis. s non omnes qui nobis cum sunt . ex
nobis sunt sicut area cum trturatur. quicqͥd
inde uolit non est triticum. s non quictiuit ͥ
est triticum est. Ideo ⁊ iohannes. Ex nobis in¬
quit exierunt. s non erant ex nobis. Si enim
fuissent ex nobis. permansissent utiq nobis¬
cum. Qua pp sacramentum gr̃e dat deus per
maie. ip̃am uero grãm non nisi per seip̃m uel
per sanctos suos. ⁊ ideo remissionem peccitorumm
ueł per se ip̃m facit. ueł ꝑ illius columbe mẽbu
quibus ait si cui duiseritis dimittentur Si
cu tenuentis tenebuntur. Baptismum uero
quod est sacram̃tum remissionis peccitorum.
quia nulłi dubium est. hr̃e posse etiam homici¬
das qiui intenebris sunt usq ad huc. qr de cor¬
dib eorum fr̃num odium non exdusum est.
siue eis nulła ꝑcẽa dimissa sint. Si non muta¬

Expanded text:
meis non fecistis, mihi non fecistis? quamobmeis non fecistis, mihi non fecistis? quamobrem omnes qui ex nobis exeunt non sunt ex nobis, sed non omnes qui nobiscum sunt ex nobis sunt, sicut area cum trituratur quidquid inde uolat non est triticum, sed non quidquid ibi est triticum est. ideoque et Iohannes: ex nobis, inquit, exierunt, sed non erant ex nobis; si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. quapropter sacramentum gratiae dat deus etiam per malos, ipsam uero gratiam non nisi per se ipsum uel per sanctos suos. et ideo remissionem peccatorum uel per se ipsum facit uel per illius columbae membra quibus ait: si cui dimiseritis dimittentur, si cui tenueritis tenebuntur. baptismum uero, quod est sacramentum remissionis peccatorum, quia nulli dubium est habere posse etiam homicidas qui in tenebris sunt usque adhuc, quia de cordibus eorum fraternum odium non exclusum est, siue nulla eis peccata dimissa sint, si non muta
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentum sanctum esse. ⁊ cor santtum nõ
ẽẽ. si quis quis spm̃ sanctum dare non potesti
nec baptirare non potest. cur intus baptirat
da. cum omnis qui sp̃m sanctum ht̃ ilumina¬
tus sit. Q ui autem odit frẽm intenebris sit
usque ad huc. S quia unus est baptismus et
unus sp̃c. ideo non possunt hr̃e unum bap̃a.
qui non hñt unum sp̃m. cur uitus innocens¬
sp̃m non hñt. Ita ergo pocest hereticus ⁊ ca¬
tholicus haptisma unum hr̃e. ⁊ unã ecc̃am
noscendum sit quod ht̃. hoc ei dandum quod ñõ
non ht̃. Si ncħ potest ratum ⁊ firmum et̃ aput
quem tradunt homicide. An hostes ⁊ aduersan¬
ꝙ domini non dicunus homicidas. Qui autem
odit frẽm. homicida est. Quomodo ergo bapti¬
tabant qui oderant paulum seruum xp̃i cħ̃u
ac ꝑ hoc cderant ⁊ ihm qui ⁊ saulo ip̃e dixit. qͥd
me ꝑsequeris qnͣdo eus seruos persequebatur.
⁊ infine ip̃e dicturus est cum uni ex municis

Expanded text:
sacramentum sanctum esse et cor sanctum non sacramentum sanctum esse et cor sanctum non esse? si, quisquis sanctum spiritum dare non potest, nec baptizare potest, cur intus baptizat da, cum omnis qui spiritum sanctum habet inluminatus sit, qui autem odit fratrem suum in tenebris sit usque adhuc? si, quia unus est baptismus et unus spiritus, ideo non possunt habere unum baptisma qui non habent unum spiritum, cur intus innocensspiritum non habent? Ita ergo potest haereticus et catholicus Baptisma unum habere, et unam Ecclesiam noscendum sit quod habet, hoc ei dandum quod non habet. Si nihil potest ratum et firmum esse apud quem tradunt homicidae? an hostes et aduersarios domini non dicimus homicidas? qui autem odit fratrem suum homicida est. quomodo ergo baptizabant, qui oderant Paulum seruum Christi Iesu ac per hoc oderant et Iesum, qui et Saulo ipse dixit: quid me persequeris, quando eius seruos persequebatur, et in fine ipse dicturus est: cum uni ex minimis
Abbreviated transcription (Latin):
per peccatorem sacramenta non celebrentur.
quomodo exaudit homicidam deprecantem.
uel sr̃ aquam baptismi uel suꝑ oleum. uel
super eucharistiam. uel suꝑ capita eorum qͥ
fr̃es. etiam in ip̃a intus ecc̃a. Cum dare nemo
possit quod non h̃t. quomodo dat homicida sꝑi¬
ntum sanctum. ⁊ tñ ⁊̃ intus ip̃e baptirat. De¬
us ergo dat otiam ip̃o baptitante spm̃ sanctu.
Quod uero ait. baptitandus est ⁊ in nouandis
qui ad ecc̃am uenit. ut sc̃o initus per sanctos
sanctificetur. quid faciet si ⁊ intus in non sc̃o¬
incurretit incurrerit. An forte sanctus est ho
sum deponat. quod homo ad deum ueniens e
dum sacerdotem querit. in sacrilegium fraude
erroris incurrit. uͥ postea depositurus est. si for¬
te intus in ip̃a ecc̃a dum hominem dei querit.
in homicidam frãde erroris in currit. Si nonpo¬
test inhxmine aliquid mnane ẽẽ ⁊ aliquid pre¬
ualere. quenitur quare potest in homicida sa¬

Expanded text:
per peccatorem Sacramenta non celeper peccatorem Sacramenta non celequomodo exaudit homicidam deprecantem uel super aquam baptismi uel super oleum uel super eucharistiam et super capita eorum, qufratres, etiam in ipsa intus ecclesia. cum dare nemo possit quod non habet, quomodo dat homicida spiritum sanctum? et tamen etiam intus ipse baptizat: deus ergo dat etiam ipso baptizante spiritum sanctum. Quod uero ait: baptizandus est et innouandus qui ad ecclesiam uenit, ut intus per sanctos sanctificetur, quid faciet, si et intus in non sanctos incurrerit? an forte sanctus est homt etiam hoc ipsum deponat, quod homo ad deum ueniens, dum sacerdotem quaerit, in sacrilegum fraude erroris incurrit, ubi postea depositurus est, si forte in ipsa intus ecclesia, dum hominem dei quaerit, in homicidam fraude erroris incurrit? si non potest in homine aliquid inane esse et aliquid praeualere, quare potest in homicida
Abbreviated transcription (Latin):
sio non efficit ut baptis mus non sit quem i¬
percipit. sic ⁊ illius de ecc̃a sc̃a falsa respon¬
sio non efficit. ut baptismus non sit quem
perficit. ⁊ sicut ille si postea quod fallatiter
responderat. ueraciter impleat. non ei bap
tis mus repetitur. S uita corrigitur. Sic et¬
⁊ ille qui post ea ueniat. ad eccãm de qua int̾¬
rogatus falsa responderat. qui eam se hr̃e n
dum non hẽret. putabat. ip̃a qmͣ non hebat
ei datur. non qui acciperet it̃atur. Turautẽ
ad uerba que procedunt ex ore homicide pos¬
sit tam deꝰ oleum sancticare. ⁊ in altan ꝙ
heretici posuetunt non possit. nescio. Nisi forte¬
quem quem cor hominis fallaciter conilsum ĩ¬
tus non impedit. lignum fallaciter possitum
impedit foris. quo minus sacramentis suis ad¬
eẽ dignetur. nulłis hominum falsitatib im¬
peditus. Si ergo ad hoc ualet. quod dc̃m est
in euungłio. deus peccatorem non acidit. ut

Expanded text:
sio non efficit, ut baptismus non sit quem sio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, sic et illius de ecclesia sancta falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, et sicut ille si postea quod fallaciter responderat ueracittismus repetitur, sed vita corrigitur; sic et ille si postea veniat ad Ecclesiam, de qua interrogatus falsum responderat, quia eam se habere, dum non haberet, putabat, ipsa, quam non habebat, ei datur, non quod acceperat, iteratur. Cur autem ad verba quae procedunt ex ore homicidae possit tamen Deus oleum sanctificare, et in altari quod haeretici posuerunt non possit, nescio: nisi forte quem cor hominis fallaciter conversum intus non impedit, lignum fallaciter positum impedit foris, quominus sacramentis suis adesse dignetur, nullis hominum falsitatibus impeditus. Si ergo ad hoc valet quod dictum est in Evangelio, Deus peccatorem non audit , ut
Abbreviated transcription (Latin):
nuslorum hominum peruersitate peruersum
fieri dicit sacramẽtum dei. quod etiam inperul¬
sis ẽẽ dedaratur. Terte iohannes apostolus ap¬
tissime dicit. Qui odit frẽm suum. intenebris
est usq ad huc. ⁊ iterum. Qui odit frẽm su¬
um homicida est. Tum ergo tales intus bapti¬
zant. quo in maluiola dissensione fuisse ꝙypria¬
nus ip̃e cominemorat. quomodo aqmͣ mundat
⁊ sanctificat homicida. Quomodo benedicunt o¬
leum tenebre. Si autem deus ad est sacramentis
⁊ uerbis suis. per quales libet administrentur.
⁊ sacramenta dei ubiq recta sunt. ⁊ mali homi¬
nes quib nicħ prosunt ubiq peruersi sunt. Il¬
lud autem quale est ut ideo putetur. hereticꝰ
non hr̃e baptismum. quia non ht̃ eccãm: et
utiq cum baptitatur. etiam de sancta ecc̃a ĩ
terrogatur. Quasi uero ille ciui intus non fc̃is
S uerbis seculo renuntiat. non hoc inbaptis¬
mo int̾rogatur. Sicut ergo huius falsa respõ¬

Expanded text:
nullorum hominum peruersitate peruersum nullorum hominum peruersitate peruersum fieri dicit sacramentum dei quod etiam in peruersis esse declaratur. certe Iohannes apostolus apertissime dicit: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc, et iterum: qui odit fratrem suum homicida est. cur ergo tales intus baptizant, quos in maliuola inuidia fuisse Cyprianus ipse commemorat? Quomodo aquam mundat et sanctificat homicida? quomodo benedicunt oleum tenebrae? si autem deus adest sacramentis et uerbis suis, per qualeslibet administrentur, et sacramenta dei ubique recta sunt et mali homines quibus nihil prosunt ubique peruersi sunt. Illud autem quale est, ut ideo putetur haereticus non habere baptismum, quia non habet ecclesiam? et utique cum baptizatur etiam d-e sancta ecclesia interrogatur. quasi uero ille, qui intus non factis sed uerbis saeculo renuntiat, non hoc in baptismo interrogatur. sicut ergo huius falsa respon
Abbreviated transcription (Latin):
attentius aduertenti potest ẽẽ dubium. etiã
eo sic ẽẽ susceptos qui foris in heresib bapti¬
zati sunt. Illud aũt quid rationis habeat nõ
uideo. ut non dum dicatur ouis errans. cui
querẽti salutem xp̃ianam in hereticorum ĩ¬
cidere errorem. ⁊ aput eo contigit baptira¬
ri. ⁊ onis iam facta dicatur in p̃a intus catho¬
lica ciui setulo uerdis solis. ⁊ non factis re¬
nuntiauit. ⁊ in ea cordis falsitate baptismũ
accepit Aut si ⁊ talis non sit ouis. nisi cum
se ad deum ueraci corde conuerterit. sicut iste
non qñ fit ouis baptizatur. Si iam baptiratus
erat. S ouis nondum erat. Sic ⁊ ille qui uenit
ab hereticis ut ouis fiat. non tunc baptitandꝰ
est. siapud eo iam tunc erdem baptismo bap¬
titatus erat. qmͣiuis adhuc onis non erat. Qua
rant. quia nichil potest ẽẽ comimune mendatio
⁊ uertati. tenebris ⁊ luci morti ⁊ in mortalitati.
sed ti etiam deuentatis rõne presumit. qui n¬

Expanded text:
adtentius aduertenti potest esse dubium etiam adtentius aduertenti potest esse dubium etiam eos sic esse susceptos, qui foris in haeresibus baptizati sunt. Illud autem quid habeat rationis non uideo, ut nondum dicatur ouis errans, cui quaerenti salutem ohristianam in haereticorum incidere errorem et aput eos contingit baptizari, et ouis iam facta dicatur in ipsa intus catholica, qui saeculo uerbis solis et non factis ruit et in ea cordis falsitate baptismum accepit. aut si et talis non fit ouis nisi cum se ad deum ueraci corde conuerterit, sicut iste non quando fit ouis baptizatur, si iam baptizatus erat, sed ouis nondum erat, sic et ille qui uenit ab haereticis ut ouis fiat non tunc baptizandus est, si aput illos iam eodem baptismo baptizatus erat, quamuis adhuc ouis non erat. quapzant, quia nihil potest esse commune mendacio et ueritati, tenebris et luci, morti et inmortalitati, sed etiam de ueritatis ratione praesumit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
neq iuuant neq uuificent. habere tñ bap¬
mum uiuum. qui eis tunc prosit ad uitam si
conuertantur. ad pacem. simsliter manife¬
stum est. Quap̃p̃ qui tnñc ab heresib ne¬
mentes. in eodem xp̃i baptismo quem foris
accepeant. suscipiebant. ⁊ dicebant se uete¬
rem consuetudinem sequi. sicut etiam cunec
ecc̃a suscepit. frustra contta eo dicẽbatur.
aput ueteres hereses ⁊ scismata prima adhͦ
fuisse untia. ut hii illic essẽt qui de ecc̃a rece¬
debant. ⁊ hic rebaptitati prius fuerant. que
tunc ad eccãm reuenentes. ⁊ pnĩam agentes.
nec̃ce nen erat baptizari. Statun enim ut u¬
una queq heresis existebat. ⁊ a congregatio¬
ne catholice communionis exibat. non dico
alio die. S ip̃o die poterat in se irruentes a¬
lies baptirare. ⁊ ideo si uetus erat consuetu¬
do ut susciꝑentur quod nec ip̃i qui contra in¬
disserebant. negare potuerunt. nulli paulo

Expanded text:
neque uiuant neque uiuificent, habere tamen baptisneque uiuant neque uiuificent, habere tamen baptismum uiuum qui eis tunc prosit ad uitam, si conuertantur ad pacem, similiter manifestum est. Quapropter qui tunc ab haeresibus uenientes in eodem Christi baptismo quem foris acceperant suscipiebant et dicebant se ueterem consuetudinem sequi, sicut etiam nunc ecclesia suscipit, frustra contra eos dicebatur aput ueteres haereses et schismata prima adhuc fuisse initia, ut hi illic essent qui de ecclesia recedebant et hic baptizati prius fuerant, quos tunc ad ecclesiam reuertentes et paenitentiam agentes necesse non erat baptizari. statim enim, ut unaquaeque haeresis existebat et a congregatione catholicae communionis exibat, non dico alio die, sed et ipso die poterat inruentes in se aliquos baptizare. et ideo si uetus haec erat consuetudo, ut sic susciperentur, quod nec ipsi qui contra disserebant negare potuerunt, nulli paulo
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis iurtute sustinuit. Unde nos idemip̃e
copiosime ammonet. misltos inpcc̃atis et
delictis suis mortuos. qmͣuis ad xp̃i societatẽ.
⁊ ad illius columbe unice innocentis. ⁊ simpli¬
cis menbra non pertinentes. que si sola bapti¬
zaret. illi utiq non baptirarent. sep̃e tamẽ
intus uiderĩ baptirari. ⁊ baptirare. ⁊ meis qmͣ¬
ius mortius illius tñ baptismum uiuere. qui
non moritur. ⁊ mors illi ultra non dominabi¬
tur. Tum ergo ⁊ intus sint mortui. netr la¬
tentes. nam non de illis tanta drẽt cyprianꝰ
terum qui ip̃e non uiuit. manifestum est eos
qui intus a talib baptirantur. si uera conu̾¬
sione cordis accedunt. ab eo iuuificari cuius
est baptismus. Si autem seculo uerbis ⁊ nõ
factis. renuntiant. quales cyprianus ⁊ uitus
ẽẽ testitur. nec ip̃o uiuificari. uͥ conuertãtur.
⁊ iterum tñ hr̃e baptismum ⁊̃ si non conuer¬
tantur. Unde etiam extĩores mortuos qmͣui ᷤᷤ

Expanded text:
caritatis uirtute sustinuit. Unde nos idem ipse caritatis uirtute sustinuit. Unde nos idem ipse copiosissime ammonet multos in delictis et peccatis suis mortuos, quamuis ad Christi societatem et ad illius columbae unicae innocentis et simplicis membra non pertinentes, quae si sola baptizaret illi utique non baptizarent, specie tamen intus uideri et baptizari et baptizare, et in eis quamuis mortuis illius tamen baptismum uiuere, qui non moritur et mors ei ultra non dominabitur. cum ergo et intus sint mortui neque latentes — nam non de illis tanta diceret Cyprianus —, terum qui ipse non uiuit, manifestum est eos, qui intus a talibus baptizantur, si uera conuersione cordis accedunt, ab eo uiuificari cuius est baptismus, si autem saeculo uerbis et non factis renuntiant, quales Cyprianus et intus esse testatur, nec ipsos uiuificari nisi conuertantur et uerum tamen habere baptismum, etiamsi non conuertantur; unde etiam exteriores mortuos, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
ueniatur inlitteris piscatorum. De hoc ego n¬
gaudeo sc̃e illius anume omnino securus. neq
ullo modo mneas litteras ab omini errato liberas
audeo uł putare uł dicere neq allius huic sentẽ¬
tie in qua ei uisum est. ałr suscipiendos ab here¬
ticis uenientes. qmͣ uẽi in pretĩtum suscipieban¬
tur. sicut ip̃e reste testatur. uł nunc suscipiũ¬
tur. sicut totius xp̃rani orbis plenario concilio
rationabilis consuetudo firmata est ineam pre¬
pono sententiam s ecc̃e sancte catholice qmͣ sic
ille dilexit ⁊ diligit. in qua tam uberem cum
tolerantia frustum attilit. cuius uniuersitas
ipẽ non fuit. s in euis uniuersitate permansit.
cuius radicem numqmͣ deseruit sed in cuius
radice fecundus ut eẽt fecundior ab agricola
celesti purgatus. est pro cuius pace ac salu¬
te ne simł cũ ⁊raniis eradicaretur. ⁊ triticũ.
tanta mala hominum setum inunitate con¬
stitutorum. ⁊ ueritatis libertate redarguit. ⁊

Expanded text:
ueniatur in litteris piscatorum! de hoc ego ueniatur in litteris piscatorum! de hoc ego gaudio sanctae illius animae omnino securus neque ullo modo meas litteras ab omni errato liberas audeo uel putare uel dicere neque illius huic sententiae, in qua ei uisum est aliter suscipiendos ab haereticis uenientes quam uel in praeteritum suscipiebantur, sicut ipse testatur, uel nunc suscipiuntur, sicut totius orbis christiani plenario concilio rationabilis consuetudo firmata est, meam praepono sententiam sed ecclesiae sanctae catholicae, quam sic ille dilexit et diligit, in qua tam uberem cum tolerantia fructum adtulit, cuius uniuersitas ipse non fuit sed in eius uniuersitate permansit, cuius radicem numquam deseruit sed in cuius radice fecundus ut esset fecundior ab agricola caelesti purgatus est, pro cuius pace ac salute, ne simul cum zizaniis eradicaretur et triticum, tanta mala hominum secum in unitate constitutorum et ueritatis libertate redarguit et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doctrine ubertatem. sancto concilio cunstarum
gentium. cui ꝓfc̃o intͥfuit per sp̃c unitatem p̾¬
ponere affestem. presertim iam eo intali uerita¬
tis luce posito. ubi certissime cernit quod hic n¬
pacatissime requirebat. Ex illa enim ubertate
ħ nr̃a que uidentur eloquia tantimͣ infantilia
rudimenta deudet. Ibi uidet qua reguba pieta¬
te. Ibi etiam ineffabili delectatione contuetur
qmͣ prouida ⁊ misericor dissima dispensatõne
dominus ut tumores nr̃e curaret. stulta mundi
elegit ut confunderet sapientes. atq in ordini¬
bus menbrorũsue ecc̃e tam salubrit̾ omnia col¬
locaret. ne de ingenio uel licteris suis quas ad¬
huc ignorarent. cuius munere hr̃ent. electo se
ad aduitorium euu̾nglĩcum homines drent. at¬
M inde pestifera inflarentur. suꝑbia. Qmͣ gau¬
det cyprianus. qñ serenius in illa luce contuetur.
ꝓ qnͣta salute humani generis. ft̃m sit ut in

Expanded text:
et doctrinae ubertatem sancto concilio cunctarum et doctrinae ubertatem sancto concilio cunctarum gentium, cui profecto interfuit per spiritus unitatem, praeponere adfectem, praesertim iam in tali ueritatis luce posito, ubi certissime cernit quod hic pacatissime requirebat. ex illa enim ubertate haec nostra quae uidentur eloquia tamquam infantilia rudimenta deridet. ibi uidet qua regula pietate. ibi etiam ineffabili delectatione contuetur, quam prouida et misericordissima dispensatione dominus, ut tumores nostros curaret, stulta mundi elegit, ut confunderet sapientes adque in ordinibus membrorum ecclesiae suae tam salubriter omnia conlocaret, ne de ingenio uel litteris suis, quas adhuc ignorarent cuius munere haberent, electos se ad adiutorium euangelicum homines dicerent adque inde pestifera inflarentur superbia. quam gaudet Cyprianus, quanto serenius in illa luce contuetur, pro quanta salute humani generis factum sit, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ost enim non solum ꝑlitteras suas suas. Sed
etiam per ip̃am que in illo maxime uiguit.¬
⁊ mori numquam potuit caritatem. huic gͦ
in herere ⁊ conglutinari desiderans. si non
impediar inconuenientia peccatorum meoꝵ
oronibus eius ad intus. discam si potero ꝑ
literas eius qnͣta pace per eum eccãm suã
dominus. ⁊ qnͣto solatio gubernauerit. ⁊ ꝑ
eus sermoni affectum uiscerib humilitatiᷤ
in dutus. si quis uerius sentio cum orbe terra¬
rum non ei preponam cor meum nec in eo
ip̃o quod alr̃ sentiens non tm̃ diremptus ẽ
ab orbe terrarum mauis quippe in eo rãbur
uirtutis eminuit. cum ista questione non dum
discussa mitaret quod ałr sentiens qmͣ multi
college tantam moderationem obtinuit. ut ecẽe
dei scãm societatem. nulla scismatis labe trunca¬
ret. qmͣ si omia non solum ueraciter. s etiam
panter sine ista uirture sertiret. Nem enim eo¬
ei placeo. si euis ingenium facultatem sermoniᷤ

Expanded text:
est enim non solum per litteras suas, sed est enim non solum per litteras suas, sed etiam per ipsam quae in illo maxime uiguit et mori numquam potuit caritatem. huic ergo inhaerere et conglutinari desiderans si non inpediar inconuenientia peccatorum meorum, orationibus eius adiutus discam, si potero, per litteras eius, quanta pace per eum ecclesiam suam dominus et quanto solacio gubernauerit, et per eius sermonis adfectum uisceribus humilitatis indutus si quid uerius sentio cum orbe terrarum, non ei praeponam cor meum nec in eo ipso, quod aliter sentiens non tamen diremptus est ab orbe terrarum. maius quippe in eo robur uirtutis eminuit, cum ista quaestio nondum discussa nutaret, quod aliter sentiens quam multi collegae tantam moderationem optinuit, ut ecclesiae dei sanctam societatem nulla schismatis labe truncaret, quam si omnia non solum ueraciter sed etiam pariter sine ista uirtute sentiret. neque enim ei placeo, si eius ingenium facultatemque sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
tientie qnͣtum ualuit nr̃a mediocritas permit¬
tente domino. ⁊ inspirante conscripsuus. quẽ
ad te pro mutua dilectione tnͣsmisimus. In hus
uerbis multa consideranda sunt. quib in hoc
uiro qui dilexit decorem domus domini. ⁊ locũ
tabernaculi habitationis eius. xp̃iane caritatiᷤ
fulgore lucet Primo. quia id quod sensit non
tacuit. Deinde quia tam mansuete ⁊ pacifice
ꝓtulit. quia cum his qui aliud sentiebant ecc̃a¬
sticam pacem tenuit. quia in unitatis uinculo
tantam salubritatem eẽ intellexit. quia eam
tantum dilexit. ⁊ sobrie custodiuit. quia uidit
⁊ sensit ⁊̃ aduersa sentientes posse salua carita¬
te sentire. Neq enun cum malis tenere sedrẽt
diuinam concordiam ⁊ dominicam pacem. Bo¬
nus quippe hr̃e erga malo popacem potesty
scribens neq preuidicans. quominus unus qͥs
epõrum quod putat faciat. hñs ar̃ditru sui li¬
beram potestatem. etiam nobis qualib cũ
locum dedit. pacifice setum tͣctandi. Presens

Expanded text:
tientiae, quantum valuit nostra mediocritas, permittente domino et inspirante conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. In his uerbis multa consideranda sunt, quibus in hoc uiro, qui dilexit decorem domus domini et locum tabernaculi habitationis eius, christianae caritatis fulgor elucet: primo quia id quod sensit non tacuit, deinde quia tam mansuete et pacifice protulit, quia cum his qui aliud sentiebant ecclesiasticam pacem tenuit, quia in unitatis uinculo tantam salubritatem esse intellexit, quia eam tantum dilexit et sobrie custodiuit, quia uidit et sensit etiam diuersa sentientes posse salua caritate sentire — neque enim cum malis tenere se diceret diuinam concordiam et dominicam pacem; bonus quippe habere erga malos pacem potest, aescribens neque praeiudicans, quominus unusquisque episcoporum quod putat faciat habens arbitrii sui liberam potestatem, etiam nobis qualibuscumque locum dedit pacifice secum ista tractandi. praesens
Abbreviated transcription (Latin):
baptirare ⁊ remissam peccatoꝵ dare. quid
illo infamus ut iuiquo illo appellemus.
Quod huic respondẽtur. de iniquis. ħ ⁊ illi
respondeatur. de hereticis. id est n eorum ẽẽ
baptismum quo baptitant. ⁊ non eẽ conse¬
catorum remissione securus sit. si in hoc sa¬
cramento tm̃ h̃t̃. nec ueraci cordis conuer¬
sione conuersus est ut diittent aimittere¬
tur. Aluis felix abunita dixit. Nemini du¬
bium est. sanctissimi consacerdotes. non tm̃
sẽ humanam p̾sumptionem. qmͣ domini nr̃i
xp̃i ad orandam ⁊ uenerabilem maiestatem.
Memores ergo periculi. hoc quoq non tantũ
obseruare debemus. uerum etiam ab om̃ib
nobis confirmare. ⁊ omnes heretici qui ad

Expanded text:
baptizare et remissam peccatorum dare, quid baptizare et remissam peccatorum dare, quid illos infamamus, ut iniquos illos appellemus?\' quod huic responderetur de iniquis, hoc et illi respondeatur de haereticis, id est neque eorum esse baptismum quo baptizant et non esse consecatorum remissione securus sit, si hoc in sacramento tantum habet nec ueraci cordis confessione conuersus est, ut dimittenti dimitteretur. Alius Felix ab Utina dixit: Nemini dubium est, sanctissimi consacerdotes, non in tantum posse humanam praesumptionem, quam domini nostri Christi adorandam et uenerabilem maiestatem. memores ergo periculi hoc quoque non tantum obseruarc debemus, uerum etiam ab omnibus nobis confirmare, ut omnes haeretici qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
reb temporalib ⁊ habundantia t̾rene felicita¬
tis beatitudinem ponunt. ⁊ diuina p̾cepta cõ¬
tempnunt. uideamus si non idem ip̃i sunt
de quib cyprianus ita dicit. in se quoq tnͣsfi¬
gurans eo. ut de hus se dicere ostendat. cũ
quib sacramenta communicabit. Sum uiã
domini inquit non tenemus. nec data nob
ad salutem celestia mandata seruamus. Fecit
dominus nr̃ uoluntatem. patrimonio pr̃is. ⁊¬
ne non facimus domim uoluntatem. pr̃imonio
⁊ lucro studentes. superbiam sestantes ⁊ ceta.
at si isti baptismum ⁊ hr̃e ⁊ tradere poterãt.
curꝰ negatur ẽẽ posse infiliis alienis. quo tñ
hortatur ut celestia mandata seruando mis¬
sa sibi ꝑ unicum filium. fr̃es eius ⁊ filu dei ẽe
mereantur. Sistoricus a thabraca dixit. Sili¬
cet hereticis baptitare. ⁊ renussam peccatorũ
dare. quid illos infamamus. ut heretico ap
peilemus. Quid si aliusd dr̃et. si licet miqͥ

Expanded text:
rebus temporalibus et abundantia terrenae felicitarebus temporalibus et abundantia terrenae felicitatis beatitudinem ponunt et diuina praecepta contemnunt, uideamus si non idem ipsi sunt de quibus Cyprianus ita dicit, in se quoque transfigurans eos, ut de his se dicere ostendat cum quibus sacramenta communicabat: dum uiam domini, inquit, non tenemus nec data nobis ad salutem caelestia mandata seruamus. fecit dominus noster uoluntatem patris, et nos non facimus domini uoluntatem patrimonio et lucro studentes, superb i a m sectantes et cetera. at si isti baptismum et habere et tradere poterant, cur negatur esse posse in filiis alienis? quos tamen hortatur, ut caelestia mandata seruando missa sibi per unicum filium fratres eius et filii dei esse mereantur. Uictoricus a Tabraca dixit: Si licet haereticis baptizare et remissam peccatorum dare, quid illos infamamus, ut haereticos illos appellemus? Quid si alius diceret: \'si licet iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
non colligit spargit. spargunt enim oues
euis. qui eas ad morum suorum labem praua
imitatione ꝑducunt. Unde constat. supet fi¬
liq alienos quo onines mniqui appesłatur. ⁊ so¬
boles antixp̃i. quod sunt omnes qui xp̃o adu̾
ra confessio conuersio. cum manifestum sit ĩi¬
ques qmͣ diu inqui sunt baptisma quidem hr̃e
enim si heretici describuntur. in psalmo llo: ã
de filuis alienis ita dicitur. Domine libera me
de manu filiorum alienorum. quorum es lo¬
cutum est uanitatem. ⁊ dextera eorum dexte¬
ra iniquitatis. Quorum filii eoꝵ. uelut no¬
uelle constabilite. filie eorum ornate. ut si mi¬
litudo templi. Tellaria eorum plena. eructã¬
tia exhoc in hoc Oues corum fecunde multipli¬
cantes mexitib suis. boues eorum crasse. Non
est ruina macerie neq exitus. neq clamor in
plateis eorum. Beatum dix̾unt populum cui
hec sunt. beatus populus cuius est dominus
deus ip̃ius. Si ergo isti st̃ filii alient qui in

Expanded text:
non colligit, spargit? Spargunt enim oves non colligit, spargit? Spargunt enim oves ejus, qui eas ad morum suorum labem prava imitatione perducunt. Unde constat, super filios alienos quod omnes iniqui appellantur et soboles Antichristi quod sunt omnes qui Christo adra conversio; cum manifestum sit iniquos quamdiu iniqui sunt, Baptisma quidem posseenim si haeretici describuntur in psalmo illo, ubi de filiis alienis ita dicitur: Domine, libera me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis; quorum filii eorum velut novellae constabilitae, filiae eorum ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor in plateis eorum. beatum dixerunt populum, cui haec sunt; beatus popdeus ipsius. si ergo isti sunt filii alieni qui in
Abbreviated transcription (Latin):
unt uerba xp̃i ⁊ non faciunt. Baptirentur gͦ
quicumci a talib baptirati sunt. o si non fit si¬
cut in istis ita ⁊ inhereticis baptiinus xp̃i. eoꝵ
uitquitate ⁊ ꝑuersitate dampnata sue correc¬
ta. agnoscendus ⁊ approbandus est. Aliuis secũ¬
dinus a corpiꝰ drit dixit. Heretici xp̃iami sunt an
ñ. Si xp̃iani sunt cur in ecc̃a dei non sunt. Si
xp̃iani non sunt fiant. Aut quo pertinebit s̃¬
mo domini dicentis. Qui non est mecum ad¬
uersum me est. ⁊ qui mecum non colligit spar
git. Unde constat suꝑ filier alienoz ⁊ soboles
antixp̃i. sp̃m sanctum per manus inpõnem.
tum sit hereticos baptisina non hr̃e. Hiuc
respondetur. Iuiqui xp̃iani sunt anñ: Si xp̃i¬
ani sunt. cuncut milla petra non sunt in q¬
qua edificatur ecc̃a : audiunt enim uerba xͥ.
⁊ non faciunt. Si xani non sunt fiant. Aut
quo pertinebit seimo domini dicentis. qui nõ
est metum ad uersum me est. ⁊ qui mecum

Expanded text:
unt uerba Christi et non faciunt. baptizentur ergo unt uerba Christi et non faciunt. baptizentur ergo quicumque a talibus baptizati sunt. quod si non fit, sicut in istis, ita in haereticis baptismus Christi eorum iniquitate et peruersitate damnata siue correcta agnoscendus et adprobandus est. Alius Secundinus a Carpis dixit: Haeretici christiani sunt an non\' si. christiani sunt, cur in ecclesia dei non sunt? si Christiani non sunt, fiant. aut quo pertinebit sermo domini dicentis: qui non est mecum aduersgi t? unde constat super filios alienos et suboles antichristi Spiritum sanctum per manus inpositiontum sit haereticos baptisma non habere. Vicrespondetur: Iniqui christiani sunt an non? si christiani sunt, cur in illa petra non sunt in qua aedificatur ecclesia? — audiunt enim uerba Christi et non faciunt-; si christiani non sunt, fiant. aut quo pertinebit sermo domini dicentis: qui non e
Abbreviated transcription (Latin):
saluat iniquitas: in ecc̃ãm recepi. id est il in illã
petrim. in illam columbam. in alum ortum
conclusum ⁊ fonteni signatum. qui non nͥ intriti
co aũt in paleis agnoscitur. sine longe auento
separẽtur. siue ad usq ad ultuniłm uentilatio¬
nem frumento commixte uideantur. Frustra gͦ
cassuis ad didit. Absq hus de que de ecẽa fideles
supplantati ad heresis tenebras transierixant.
Si enun ⁊ ip̃i ad ecc̃a recedendo daptismum a¬
miserant. etiam ip̃is reddatur. Si aũt non ami¬
serant. quod ꝑ eds datum est agnoscatur. Alius
ianuarius auico cesaris dixit. Si non obtemperat
etror ueritati. multo magis ueritas non con¬
sentit errori. ⁊ ided nos eec̃e assistimus in qua
presidemus. ut baptismum euis ip̃i soli undicĩ¬
tes. eos quos ecc̃a non baptitauit baptiremus.
Respondetur. Que ecc̃a baptizat. utiq petra illa¬
bapa baptitat. extra qmͣ sunt omnes qui audi¬

Expanded text:
saluat iniquitas — in ecclesiam recipi, id est in illam saluat iniquitas — in ecclesiam recipi, id est in illam petram. in illam columbam, in illum hortum conclusum et fontem signatum qui non nisi in tritico, non autem in paleis agnoscitur, siue longe a uento separentur siue usque ad ultimam uentilationem frumento commixti uideantur.\' frustra ergo Cassius addidit: absque his qui in ecclesia fideles supplantati ad haeresis tenebras transierant. si enim et ipsi ab ecclesia recedendo baptismum amiserant, etiam ipsis reddatur; si autem non amiserant, quod per eos datum est agnoscatur. Alius Ianuarius a Uico Caesaris dixit: Si non obtemperat error ueritati, multo magis ueritas non consentit errori. et ideo nos ecclesiae adsistimus, in qua praesidemus, ut baptismum eius ipsi soli uindicantes eos quos ecclesia non baptizanit baptis emus. Respondetur: Quos ecclesia baptizat, utique petra illa baptizat, extra quam sunt omnes qui audi
Abbreviated transcription (Latin):
iiques non est miquum. O gͦ nobiscum deiiqͥs
dicerent. hoc sibi dehereticis dicant. ⁊ ideo quod
sequitur ita potus erat dicendum. ¶ enseo ttaq
flebiles ⁊ tabidos hereticos non rebaptitandos ẽẽ.
cum ad eccãm uenire ceperint. si hñt iam bap¬
tis mum xp̃i. s a sua ꝑuersitate corrigendo. Nã
etiam de iniquis dici potest. quorum portio sunt
heretici. ¶enseoita flebiles ⁊ tabido hereticos
si iam baptizati sunt. non baptirando esse nõcũ
extra qmͣ sunt omnes qui audiunt uerba xp̃i
⁊ non faciunt uenire ceperĩt. S sacra ⁊ diuina
lauatione iam lotoe. tunc autem ⁊lumine ui¬
te illunuiuatoꝵ. non hostes d pacificos. nam ĩiqͥ
non hñt pacem: non alieno s fidei domini
domestico. nam iniqlus dem̃ est. quomodo cõ¬
uersa es mamaritudinem uitis. aliene non ad¬
ultero Sed dei filio. nam miqui filii sunt dia¬
boli. non erroris sed salutis effectos nam non

Expanded text:
iniquos non est iniquum.\' quod ergo nobiscum de iniquis iniquos non est iniquum.\' quod ergo nobiscum de iniquis dicerent, hoc sibi de haereticis dicant. et ideo quod sequitur ita potius erat dicendum: \'censeo itaque flebiles et tabidos haereticos non baptizandos esse, cum ad ecclesiam uenire coeperint, si habent iam baptismum Christi, sed a sua peruersitate corrigendos! nam etiam de iniquis dici potest quorum portio sunt haeretici: \'censeo itaque flebiles et tabidos iniquos, si iam baptizati sunt, non baptizandos esse, cum extra quam sunt omnes qui audiunt uerba Christi et non faciunt, uenire coeperint, sed sacra et diuina lauatione iam lotos, tunc autem et lumine uitae inluminatos, non hostes sed pacificos — nam iniqui non habent pacem —, non alienos sed fidei domini domesticos — nam iniquis dictum est: quomodo conuersa es in amaritudinem uitis alienae? —, non adulteros sed dei filios — nam iniqui filii sunt diaboli —, non erroris sed salutis effectos — nam non
Abbreviated transcription (Latin):
quo ishannes dicit. Ip̃e est quĩbaptitat. Tassi
duo ẽẽ non possunt qui hereticis baptismum ẽẽ¬
concedit sibi tollit. Censeo itaq flebiles. ⁊ tabi¬
dos hereticos baptitando ẽẽ. cum ad ecc̃am ue¬
nire. ceperit. ⁊ sacra ⁊ diuina lauationẽ lotos
xlumine uite illuminato. non hostes s paci¬
fico. non alieno. s fidei domini demestico. ñ
ad ulteros s dei filios. non erroris s salutis esfec¬
to in ecc̃am recipi. absq hiis qui de ecc̃a fide¬
les suppalantati. ad heresis tenebras trãsierãt.
S eos ꝑ manus impositionem restituendos. Poss
alius dicere. Tum ixp̃i baptismata duo ẽẽ non
possunt. qui iniquis baptismum concedit disibi
tollit. S nobiscum etiam re isti resisterent ⁊ di¬
cerent. Concedimus iniquis baptismum. qui nõ
ab ip̃is in ip̃is est. sicut uitquitas d a xp̃o cuus
est equitas. ⁊ cuius sacramentum etiam aput

Expanded text:
quo Joannes dicit, Ipse est qui baptizat . CAPUTquo Joannes dicit, Ipse est qui baptizat . CAPUTduo esse non possint, qui haereticis Baptismum concedit, sibi tollit. Censeo itaque flebiles et tabidos haereticos baptizandos esse, cum ad ecclesiam uenire coeperint, et sacra et diuina lauatione lotos et in lumine uitae inluminatos non hostes sed pacificos, non alienos sed fidei domini domesticos, non adulteros sed dci filios, non erroris sed salutis effectos in ecclesiam recipi, absque his qui de ecclesia fideles supplantati ad haeresis tenebras transierant, sed eos per manus inpositioncm restituendos. Posset alius dicere: cum Christi baptismata duo esse non possint, qui iniquis baptismum concedit sibi tollit.\' sed nobiscum etiam isti resisterent et dicerent: concedimus iniquis baptismum, qui non ab ipsis in ipsis est sicut iniquitas, sed a Christo cuius est aequitas et cuius sacramentum etiam aput
Abbreviated transcription (Latin):
uiolant. Alioqum posset aliud dicere. Qui ini¬
quorum baptismum probant. quid aliud qmͣ
unquis comniuncant. Ꝙ ip̃i catholice si quis
obieceret. responceretur ei quos huic modo res¬
ponsum est. Hortensianus alarib dixit. Sides
aut presumptores aufaudatores hereticorun
Ne unum baptisma quod non nͥ in ecc̃a nomi
nis. ecc̃e un dicamus. aut quomodo possunt
in nomine xp̃i aliquem baptitare. quo ip̃e x
dicit aduersarios suo esse.: Hui simili tenore u̾¬
borum ita respondebimus. Sideiunt autem pie¬
sumptores aut fraudatores iniquorum. Ng nnu
daptisma quod non nͥ in ecc̃e nouimus. ubi cumq
inuentum qñ possumus ad ecc̃am reuocamus Qut
quomodo possunt in nomine xp̃i aliquem bapti¬
⁊are. qued ip̃e xp̃c dicit aduersano suos esse.
Omiũbus quippe iniquis dicit. Non noui uozre¬
cedite a me o qui operamini iniquitatem. Et
tñ cum baptitant. non ip̃i baputant. S ille de

Expanded text:
uiolant. alioquin posset alius dicere: \'qui iniuiolant. alioquin posset alius dicere: \'qui iniquorum baptismum probant quid aliud quam iniquis communicant?\' quod ipsi catholicae si quis obiceret, responderetur ei quod huic modo responsum est. Hortensianus a Laribus dixit: Uiderint aut praesumptores aut fautores haereticorum: nos unum baptisma quod non nisi in ecclesia nouiaut quomodo possunt in nomine Christi aliquem baptizare quos ipse Christus dicit aduersarios suos esse ? \' Huic simili tenore uerborum ita respondemus: \'Uiderint aut praesumptores aut fautores iniquorum: nos unum baptisma, quod non nisi ecclesiae nouimus, ubicumque inuentum quando possumus ad ecclesiam reuocamus. aut quomodo possunt in nomine Christi aliquem baptizare quos ipse Christus dicit aduersarios suos esse?\' omnibus quippe iniquis dicit: non noui uos: recedite a me qui operamini iniquitatem, et tamen cum baptizant non ipsi baptizant, sed ille d
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e indulgentiam diuinam potest. Si uero non
est. quomodo gratiam dei aut hr̃e aut conferre
alicu potest. S si ita eodem modo dicta manife¬
stissime filsa sunt. sic etiam ila que ut coniũ¬
cerẽtur. hec dicta sunt baptitant enini maliuo¬
li. ⁊ iiuidi sicut concedit ip̃e cyprianus. quia eꝙ
etiam intus esse testatur. Sffergo possunt heretici
etiam baptizare. Quia baptismus sacramentum
xp̃i est. iniudia uoro ⁊ heresis opera draboli. que
quisquis habuerit. non huic efficit. ut si hst sa¬
amentum xp̃i. etiam ip̃m muneretur inter
opera diaboli. Priuatus asusib dixit. Quihere¬
tiorum ꝓbaptismum ꝓbant. quid aliud qmͣ he¬
reticis conmunicantur. Huic respondetur. Nõ
est baptis mus hereticorum quem in hereticis pro¬
queni in eis probamus. omnes quippe isti miqͥ
sunt. S iustus est xp̃e. cuis in se sacramen¬
tum quod ad ip̃m attinet sua iniquitate nõ

Expanded text:
habere et indulgentiam diuinam potest; si uero a deo non habere et indulgentiam diuinam potest; si uero a deo non est, quomodo gratiam dei aut habere aut conferre alicui potest?\' sed sicut ista eodem modo dicta manifestissime falsa sunt, sic etiam illa, quae ut conuincerentur haec dicta sunt. baptizant enim maliuoli et inuidi, sicut concedit ipse Cyprianus, quia eos etiam intus esse testatur. sic ergo possunt etiam haeretici baptizare, quia baptismus sacramentum Christi est, inuidia uero et haeresis opera diaboli, quae quisquis habuerit non hinc efficit ut, si habet sacramentum Christi, etiam ipsum numeretur inter. opera diaboli. Priuatus a Sufibus dixit: Qui haereticorum baptismus probant quid aliud quam haereticis communicant? Huic respondetur: Non est baptismus haereticorum quem in haereticis proquem in eis probamus. omnes quippe isti iniqui sunt, sed iustus est Christus, cuius in se sacramentum, quod ad ipsum adtinet, sua iniquitate non
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ꝑp̃ eos sanctum illud unculum rumpere. ne
pp̃ ⁊irania eradicaretur simul ⁊ trtticum. ꝑmitten¬
des qnͣtum in ip̃is erant. sicut in illo nobilissimo
iudõ salomonis. infantile corpus a falsa ma¬
tei tre nutrit nutriri. potius qmͣ concidi. hoc aũt
⁊ illi faciebant. qui debaptismi sacramento ueri¬
us sentiebant. ⁊ isti quib promento tante cari¬
tatis deus erat reuelaturus. si quid alr̃ sapiẽbãt.
Priuatianus a sufetula dixit. Qui hereticos potesta¬
tem baptirandi hr̃e dicit. dicat prius quis heresĩ
condiderit. si enim heresis a deo est. hr̃e indulgẽ¬
tiam diuinam potest. Si uero adeo non est. quo¬
modo gratiam dei aut hr̃e aut conferre alicui po¬
test. Huic totidem uerbis ita responderi potest. Q¬
maliuolos ⁊ inuides potestatem baptitandi hr̃e dic̃.
dicat ꝑrius quis maliuolentiam inuidiamq redi¬
dit. Si enim maliualentia ⁊ inuidra adeo est.

Expanded text:
er eos sanctum illud uinculum rumpere, ne er eos sanctum illud uinculum rumpere, ne propter zizania eradicaretur simul et triticum, permittentes quantum in ipsis erat, sicut in illo nobilissimo iudicio Salomonis, infantile corpus a falsa matre nutriri potius quam concidi. hoc autem et illi faciebant, qui de baptismi sacramento uerius sentiebant, et isti quibus pro merito tantae caritatis deus erat reuelaturus, si quid aliter sapiebant. Priuatianus a Sufetula dixit: Qui htem baptizandi habere dicit, dicat prius quis haeresim condiderit. si enim haeresis a Deo est, habere et indulgentiam diuinam potest: si, uero a Deo non est, quomodo gratiam dei aut habere aut conferre alicui potest % Huic totidem uerbis ita respondetur: \'Qui maliuolos et inuidos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis maliuolentiam inuidiamque condiderit. si enim maliuolentia et inuidia a deo est,