comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi enĩ mag̾ iam ñ eg̃o: qr ex magna ꝑte ĩd pa¬
ciebar ĩuitꝰ. qmͣ facien᷑s uosent. S tam̃ ꝯsuetudo
adu̾sus me pugnacior ex me fcã erat. qm̃ uolẽs
quo nollẽbã ꝑ uen̾am ¶ Et quis iure ꝯͣ dic̾et. cũ
p̾cantẽ iusta pena seq̃ret᷑. Et nõ erat iam excu¬
satõ qua uid̾i michi solebã. pp̃ea meñdũ ꝯtẽpto
scło seruire tͥ. qr incerta ĩcẽt ꝑceptio u̾itatis.
Iam enĩ ⁊ ip̃a certa erat. ego autem ad huc obli¬
gatꝰ militaretͥ recusabã ⁊ ĩpedim̃tib oĩb sic
timebã expediri. quẽ admod̾ impediri tim̃dũ
ẽ. Ita sarcina scłi uelut sõpno assolet dulcit᷑ p̃¬
mebar. ⁊ cogitatões quib meditabar ĩte siłes
erant conatib exꝑgisci uolenciũ qui tñ supdi
soporis altitudine rem̾gunt᷑. ⁊ sic̃ nemo est qͥ
dormire semꝑ uelit. oũmq sano iudicio uig¬
lare prestat. disfert tã plerumq hõ sõp num̃¬

Expanded text:
 magis iam non ego, quia ex magna parte id patiebar inuitus quam faciebam nolens. sed tamen consuetudo aduersus me pugnacior ex me facta erat, quoniam nolens quo nollem perueneram. et quis iure contradiceret, cum peccantem iusta poena sequeretur? et non erat iam illa excusatio, qua uideri mihi solebam propterea me nondum contemto saeculo seruire tibi, quia incerta mihi esset perceptio ueritatis: iam enim et ipsa certa erat. ego autem adhuc terra obligatus militare tibi recusabam et inpedimentis omnibus sic timebam expediri, quemadmodum inpediri timendum est. Ita sarcina saeculi, uelut somno assolet, dulciter premebar, et cogitationes, quibus meditabar in te, similes erant conatibus expergisci uolentium, qui tamen superati soporis altitudine remerguntur. et sicut nemo est, qui dormire semper uelit, omniumque sano iudicio uigilare praestat. differt tamen plerumque homo somnum
Abbreviated transcription (Latin):
maluit. qmͣ u̾bũ t̾uũ quo lingnas ĩfanciũ facic
disertas. mͥ nõ forcior qmͣ felicior uisus ẽ. qr ũiẽt
occasionẽ uocandi tͥ cui rei suspirabã ligatꝰ non
fero aAlieno. s mea ferrea uolũtate. uelle mesi ce¬
nebat inimicꝰ. ⁊ indemͥ catenã fec̾at ⁊̃ ꝯstͥnxe¬
rat me. qͥppe ex uoluntate ꝑu̾sa fcã ẽ libido. ⁊̃ dũ
seruit̾ libidini. fcã ẽ ꝯsuetudo. ⁊ dũ ꝯsuetudini
ñ resistit᷑ fcã ẽ ncc̃itas. quib qiͣ ansulis qͥb ã¬
sibimet ĩnexis inde cathenam appellaui. tenels
me affricũ dura seruitꝰ. Uoluntas aut̃ noua qu
mͥ ẽẽ ceꝑat. ut tegͣtis colerem fruiq te uellem
tes mee: una uetꝰ. alia noua. alia carnał. alia spũ¬

Expanded text:
maluit quam uerbum tuum, quo linguas infantium facis maluit quam uerbum tuum, quo linguas infantium facis disertas — non mihi fortior quam felicior uisus est, quia inuenit occasionem uacandi tibi. cui rei ego suspirabam ligatus non ferro alieno, snebat inimicus et inde michi catenam fecerat et constrinxerat me. Quippe ex uoluntate peruersa facta est libido, et dum seruitur libidini facta est consuetudo, et dum consuetudini non resistitde catenam appellavi, tenebat me obstrictum dura servitus. Voluntas autem nova quae mihi esse coeperat ut te gratis colerem, fruique te vellem,tes meae, una vetus, alia nova, illa carnalis, illa sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cuiꝰ lingnã tu ista u̾ba somusti: cũ panlus
ꝓconsul ꝑ eiꝰ miliciam debellata suꝑbia sub¬
lene iigũ xp̃i tui missus eẽt regis magni
ꝓuinciał esfc̃s ip̃e qͦ ex pͥore saulo paulus
uocari amauit obtam magnũ insigne uic¬
torie. plus enĩ hostis uincitur ĩeo quẽ plus
tenet. ⁊ de quo pluc ten. ꝓluc aũt suꝑhos teno.
mine nobłitatis ⁊ dehiic plures nõĩe aucton¬
tis. qnͣto gͥ graciꝰ cogebatur uictorini pectus e
tanꝙͣ ĩ expugnabile recepta cłmm diabolus o p¬
nuerat uictorini lingua quo telo gnͣdi ⁊ aciso
młtos gemerat ⁊ habundanciꝰ habũda exultare opiuo
filios tuos. qr rex nr̃ alligauit fortẽ. ⁊ uidebãt iacie
erepta mundari ⁊ aptari ĩ hon̾orẽ tuũ. ⁊ fieria
lia dñe ad om̃e opus bomĩ S ubi mͥ hõ tunc si¬
plicianꝰ deuictorino ista narrauit. exarsi ad i¬
data ꝓhĩti sunt xp̃iani doc̾e licc̃aturã ⁊ oratorñ
quam legem ille amplex̾ loquacẽ scolam desere

Expanded text:
 cuius linguam tua ista uerba sonuisti, cum Paulus pro consule per eius militiam debellata superbia sublene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae. plus enim hostis uincitur in eo, quem plus tenet et de quo plures tenet. plus autem superbos tenet nomine nobilitatis et de his plures nomine auctoritatis. quanto igitur gratius cogitabatur Victorini pectus, quod tam inexpugnabile receptaculum diabolus obtinuerat, Victorini lingua, quo telo grandi et acuto multos peremerat, abundantius exultare oportuit filios tuos, quia rex noster alligauit fortem, et uidebant uasa eius erepta mundari et aptari in honorem tuum et fieri utilia domino ad omne opus bonum. Sed ubi mihi homo tuus Simplicianus de Victorino ista narrauit, exarsi ad idata prohibiti sunt christiani docere litteraturam et oratoriam — quam legem ille amplexus loquacem scholam deserere
Abbreviated transcription (Latin):
redimꝰ ad te Age dñe ⁊ fac ⁊ excita ⁊ reuoca nos
accende ⁊ rape. flagra dulcesce. Iam amena ⁊ cur¬
ramꝰ. Nõne młti ex ꝓfundiore tartaro cecitatis
qm uictormꝰ redeunt ad te ⁊ accedũt.⁊ illũi¬
ant᷑ recipiẽtes lum̃. Ꝙ siqͥ recipiũt. accipiũt
ate pͣtatem ut filii tui fiãt. s si minꝰ noti sũt
ppłis: miniꝰ de ilł gaudẽt ⁊̃ qui nou̾nt eos. qñ¬
eis enĩ cũ młtis gaudetur ĩ singłis ub̾ius est.
gaudiũ: qr feruefaciũt se ⁊ inflãmant᷑ ex alt̃¬
utro. deiñ ꝙ młtis noti. mlt̾is sũt auctoritati
ad salutẽ. ⁊ młtis ꝑeunt secuturis. Ideoq młtũ
de ilł ⁊ qui eos p̃cesserũt letant᷑. qr nõ desolis
letant᷑. absit enĩ ut ĩtab̾naculo tuo p̃ pauꝑib

Expanded text:
m. 9. Age, Domine, fac; excita, et revoca nos; accende, et rape; flagra, dulcesce: amemus, curramus. Nonne multi ex profundiore tartaro caecitatis quam Victorinus redeunt ad te, et accedunt, et illuminantur recipientes lumen, quod si qui recipiunt, accipiunt a te potestatem ut filii tui fiant? Sed si minus noti sunt populis, minus de illis gaudent etiam qui nouerunt eos. quando enim cum multis gaudetur, et in singulis uberius est gaudium, quia feruefaciunt se et inflammantur ex alterutro. deinde, quod multis noti, multis sunt auctoritati ad salutem 1 et multis praeeunt secuturis, ideoque multum de illis et qui eos praecesserunt laetantur, quia non de solis laetantur. absit enim, ut in tabernaculo t
Abbreviated transcription (Latin):
andie suspirabam tͥ. freqñtabam eceliam tli¬
an. offtũ uacabat ab eis negocus sub quoꝵ podẽ.
xegebam. Metum erat alipius occĩosut ab opere
urs ꝑitoꝵ ptͦ assencio nẽ t̾ciam exp̾tans quib
unm osilia uend̾et. sit ego uendem dicenti fa¬
altanti. s qua docendo prestari põt. Nebridiꝰ
ait amicicie nr̃e cesserat ut oũim nr̃m famdi¬
tito subdoc̾et uehem̃t̾ desid̾anti ⁊ familiaritatis

Expanded text:
quotidie suspirabam tibi; frequentabam ecclesiam tuam, quantum vacabat ab eis negotiis sub quorum pondere gemebam. Mecum erat Alypius otiosus ab opere iuris peritorum post assessionem tertiam, expectans, quibus iterum consilia uenderet, sicut ego uendebam dicendi facultatem, si qua docendo praestari potest. Nebridius autem amicitiae nostrae cesserat, ut omnium nostrum familitico, subdoceret, uehementer desideranti
Abbreviated transcription (Latin):
tib duab uolũtatib fluctuet. utr̃ ad cheat᷑
ꝑgat an ad eccłiam nr̃am: ĩe ⁊ isti q̃d respõ¬
teãt Fluctuabũt. aut enĩ facebunt᷑ quo nobũt
bona uolũtate ꝑgi ĩ eccłiam nr̃am. sic ĩ eam ꝑ¬
gunt qui satͣm̃tis eiꝰ inbuti sunt atci deunẽt
aut duas malas nat᷑as aut duas malas mences
ĩano hose ꝯflig̾e putabũt ⁊ nõ erit uer̃ ep so¬
uent dĩc. iunã bonã ałtam malã. aut ꝯũtet᷑ ad¬

Expanded text:
tibus duabus voluntatibus fluctuet, utrum ad theatrum tibus duabus voluntatibus fluctuet, utrum ad theatrum pergat, an ad ecclesiam nostram? nonne et isti quid respondeant fluctuabunt? Aut enim fatebuntur, quod nolunt, bona uoluntate pergi in ecclesiam nostram, sicut in eam pergunt qui sacramentis eius imbuti sunt atque detinentur, aut duas malas naturas et duas malas mentes in uno homine confligere putabunt, et non erit uerum quod solent dicere, unam bonam, alteram malam, aut
Abbreviated transcription (Latin):
iuminãte oẽm hoĩem ueniẽtẽ ĩ hũc mũdũ. actẽ¬
dite ꝙͥ dicatis ⁊ erubescite ⁊ accẽdite ad eũ ⁊ illĩ¬
amini. ⁊ uultꝰ nr̃i ñ erubeseñt. Ego cum delib̾a¬
bam utiam seruirẽ dño deo meo sicut diu dispo¬
suciam. Ego eram qui uolebam ego qui nolebã.
igo ego eram. nec plane uolebã nec plane nole¬
bam. Ideo mecum ꝯtendebã. ⁊ dissipabar ame¬
ip̃o ⁊ ip̃a dissipatõ me ĩ uito quidẽ fiebat ñ tñ
ostendebat naturã m̃tic aliene. s penã mee. ⁊¬
ideo iam nõ ego oꝑabar illã. s quod hĩtat ĩme
pccm̃. de supplicio lib̾ioris pcc̃i qr eram filiꝰ adã
sam si tot sunt qͣrie nature quot uolsitates s̃
alta mala ilia reducit. Nam imũ esta cuncta¬
tõ gͥmet adu̾sanciũ uolũtatũ. Eego aut dico am¬
bas malas ⁊ que ad illos ducit ⁊ q̃ ad theatrũ
redutit. s nõ credũt nͥ bonã ẽẽ qua itur ad
eos quid si gͦꝰ qͥsqͣm nr̃m delib̾et ut secũ alccã¬

Expanded text:
mundum . Attendite quid dicatis, et erubescite, et accedite ad eum et illuminamini, et vultus vestri non erubescent . Ego cum deliberabam ut jam servirem Domino Deo meo, sicut diu disposueram, ego eram qui volebam, ego qui nolebam; ego, ego eram. Nec plene volebam, nec plene nolebam. Ideo mecum contendebam, et dissipabar a meipso. Et ipsa dissipatio me invito quidem fiebat, nec tamen ostendebat naturam mentis alienae, sed poenam mem ego operabar illam, sed quod habitabat in me peccatum de supplicio liberioris peccati, quia eram filius Adam. 23. Nam si tot sunt contrariae naturae, quot voluntates sibi altera mala illac reducit. Nam unde ista cunctatio sibimet adversantium voluntatum? Ego autem dico ambas malas, et quae ad illos ducit, et quae ad theatrum reducit. Sed non credunt nisi bonam esse qua itur ad eos. Quid si ergo quisquam nostrum deliberet, et secum altercan
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ peritꝰ ⁊ nͥ ixp̃o saluatore nr̃o uiã tuã querem
ñ peritus s ꝑiturꝰ eẽm. Iam enĩ ceꝑam uelle uidi
sapiens plenuc pena mea ⁊ nõ flebam ĩ suꝑ⁊
intlabar sciencia. ubi enĩ erat ila edificans caͣ
pͥea ĩ libric tuis mãsuefẽ eẽm. ⁊ curantib digitis
cuis ꝯtrectarent᷑ uuln̾a mea. disc̾nerem ate
distingu̾em quid int̾ esset int̾ p̃sum ꝑtionem
⁊ ꝯfessionẽ int̾ uidẽtes quo eund̾ sit. nec uidẽ
ter qua ⁊ uiã ducentẽ ad bĩficam pat̾am. non
tiñ c̾nendã s ⁊ inhĩtandamꝰ siam si pͥmo scĩs
tuis litt̾is informat᷑ eẽm ⁊ ĩ ear̃ faminaritate
obdusciusses michi. ⁊ post ĩ illa u̾olũia ĩcidissẽ
fortasse aut arripuissem me a solidam̃to pie¬
tatis aut si ĩ asftũ quẽ salubrẽ inbiberam ꝑsti¬
tissem. putarem ⁊̃ ex illic libris eũ posse con¬
cipi si eos solos qͥs qmͣ didisciss Itaq auidissĩẽ

Expanded text:
 in Christo, saluatore nostro, uiam tuam quaererem,  in Christo, saluatore nostro, uiam tuam quaererem, non peritus, sed periturus essem. iam enim coeperam uelle uideri sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubi enim erat illa aedificans caripostea in libris. tuis mansuefactus essem et curantibus digitis tuis contrectarentur uulnera mea, discernerem atque distinguerem, quid interesset inter praesumptionem et confessionem, inter uidenttes qua, et uiam ducentem ad beatificam patriam non tantum cernendam sed et habitandam. nam si primo sanctis tuis litteris informatus essem et in earum familiaritate obdulcuisses mihi et post in illa uolumina incidissem, fortasse aut abripuissent me a solidamento pietatis, aut si in affectu quem salubrem inbiberam perstitissem, putarem etiam ex illis libris eum posse concipi, si eos solos quisque didicisset. Itaque auidissime
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾n cec̃is arbitrabar. Alipius aut̃ dm̃ carne ĩdu¬
tum ita putabat credi acatholicis ut pret̾ deum
bat ĩeo p̃dicari. Et qm̃ bene ꝑsuasum tenebat
ea que de illo memorie mandata sũt sũ uitali
⁊ rõnali c̃atura ñ fieri. ad ip̃am xͥanã fidem pigͥus
mouebat᷑. s p̾ea hecicoꝵ appollina ristaꝵ hũc
emine quid eccłia tua senciat ⁊ quid hẽat. sana
doctna. oportuit enĩ ⁊ hereses eẽ ut ꝓbati maĩfe¬
stati fierent int̃ infirmos s tc̃ lectis platonicoꝵ
unta tẽiisibilia tua ꝑ ca q̃ fca sunt inceltã ꝯspext AdXI. cͥt¬
⁊ repnisus sensi. quid ꝑtenebras aĩe mee ꝯtẽpla¬
ri nõ sinerer certꝰ ẽẽ te ⁊ infinitũ et̃ nec tã ꝑ loes
finita infinitosue disfundi: ⁊ uere ce eẽ. qui sꝑ
idem ip̃e eẽs. ex nulla ꝑte nulloq motu aliter
aut alit. ceca uero exte omĩa ẽe hoc folo firmissi¬
mo docufnto qr sunt. certꝰ quidẽ ̃ istic eram ai¬
mis ts̃ infirmus ad fruendũ te garriebã plane

Expanded text:
i caeteris arbitrabar. Alypius autem Deum carne indutum ita putabat credi a Catholicis, ut praeter Deum bat in eo praedicari. et quoniam bene persuasum tenebat ea, quae de illo memoriae mandata sunt, sine uitali et rationali creatura non fieri, ad ipsam Christianam fidem pigrius mouebatur. sed postea haereticorum Apollinaristarum eminere, quid ecclesia tua sentiat et quid habeat sana doctrina. oportuit enim et haereses esse, ut probati manifesti fierent inter infirmos. Sed tunc lectis Platonicorum ueritatem inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta cont repulsus sensi, quid per tenebras animae meae contemplari non sinerer, certus esse te et infinitum esse nec tamen per locos finitos infinitosue diffundi et uere te esse, qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut aliter, cetera uero ex te esse omnia, hoc solo firmissimo documento, quia sunt, certus quidem in istis eram, nimis tamen infirmus ad fruendum te. garriebam plane
Abbreviated transcription (Latin):
touem ꝯͣq min̾uã tela tenuerãt. ⁊ ase uctis
ari roina sirpplicabat que iste senex nictormꝰ
cor amos ore t̾ricrepo defensitau̾at. ñ erubu̾it
& puer ep̃i tui. ⁊ infans fontis tui. subi̾to col
ao hũilitatis uigum ⁊ edomita fronte ad cͣcis
si tetigisti mõtes ⁊̃ fumi gauer̃t quib modis
te insinuasti illi pcc̃ori. Legebat sic̃ ait simplici¬
ꝯabat studiossĩe ⁊ ꝑscrutabat᷑. ⁊ dicebat sim
xeputabo te int̾ xpĩanos ñ te ĩ eccłia xp̃i uidero.
sle aut̃ irridebat ip̃m dicẽs. Ergo ꝑietes faciũt

Expanded text:
ue Minervam tela tenuerant et a se victis iam Roma supplicabat, quae iste senex Victorinus tot annos ore terricrepo defensitaverat, non erubuerit esse puer Christi tui et infans fontis tui subiecto collo ad humilitatis iugum et edomita fronte ad crucissti, tetigisti montes et fumigaverunt, quibus modis te insinuasti illi pectori? legebat, sicut ait Simplicigabat studiosissime et perscrutabatur et dicebat Simpdeputabo te inter christianos, nisi in ecclesia Christi videro". ille autem inridebat dicens: „ergo parietes faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea ab ip̃o enĩ salutare meũ. ⁊ enĩ
ip̃e ẽ deus mens ⁊ salutaris m̃s. susceptor meꝰ
nõ mouebor ampliꝰ. Nemo ibi audit uocãtẽ
uenite ad me qui laboratis. dedignant᷑ abco
discere q̃m̃ mittis ẽ ⁊̃ humilis corde. absꝯdẽti
enuĩ ħ a sapientib ⁊ prudẽtib ⁊ reluelasti ea ꝑ¬
uulis. ⁊ alia de siluestri cacumĩe ẽ uid̾e patͥã
pacis ⁊ it ad eam ñ ĩuenire ⁊ frustra conari
ꝑimia cͥcũ obsidentib ⁊ ĩsidiantib fugitiuis
desertorib cum pͥncipe suo leone ⁊ dracone
⁊ aliud ten̾e uiam illuc ducentẽ cura celestic
imꝑatoris munitã ibi nõ lat᷑cinãtur qui
celestem miliciã deseruert. Uitãt enĩ eã
sic̃ suppliciũ. ħ mͥ ĩuisc̾abant᷑ miris modis.¬

Expanded text:
pso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, susceptor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. dedignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter ad eam non inuenire et frustra conari per inuia circum obsidentibus et insidiantibus fugitiuis desertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplicium. haec mi
Abbreviated transcription (Latin):
quid enĩ ht ꝙ ñ atc̾epit. ut ⁊ te qͥes semꝑ idẽ
nõ solũ admoneatur ut uideat᷑. s eciã sanet᷑
ut teneat ⁊ qͥ de longĩquo uid̾e nõ põt. Uiam
tñ ambulet qua uenie̾t. ⁊ uideat t̃ teneat: qr
hominẽ: quid faciat de alia lege ĩ m̃b̾s suis repug¬
nante legi m̃tis sue ⁊ se captiuũ ducẽte ĩ lege pcci.
que ẽ ĩm̃bris eiꝰ. qm̃ iꝰtꝰ es dñe nos aut̃ p̾cauim᷑¬
ini que fecimꝰ. impie gessimꝰ ⁊̃ gͣuata ẽ sr̃ nos
manꝰ tua. ⁊ uste traditi sumꝰ antiquo pcc̃ori.
q̃poĩto mortis. quia ꝑsuasit uoluntati nr̃e
simsitudinẽ uoluntatis sue qua ĩ u̾it᷑ace tua
nõ stecit. qͥd faciat miser homo. quis enm li

Expanded text:
quod non accepit? — et ut te, qui es semper idem, non solum admoneatur ut uideat, sed etiam sanetur ut teneat, et qui de longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat, quia, hominem, quid faciet de alia lege in membris suis repugnante legi mentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eiinique fecimus, inpie gessimus, et granata est super nos manus tua, et iuste traditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo? quis e
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾a. ꝙ ab illa eẽt omĩt sub̾a ablata mͥ erat.
nec certior de te. s stabłior ĩte eẽ ẽẽ cupiebã.
de mea uero temꝑali uita mutabãt omĩa.
⁊ mundand̾ erat cor a ferm̃co uet̾i ⁊ placebat ii
ip̃e saluator ⁊̃ ire ꝑ eiꝰ angꝰtiac adhuc pigeu
⁊ ĩmisisti ĩ m̃tẽ meam. Uisũq ẽ bonũ ĩ ꝯfpͦt
meo. ꝑgere ad simplicianuĩ qui m bonꝰ ⁊ pcio
seruꝰ tuus ⁊ lucebat ĩ eo gr̃a tua. Audieram em
ꝙ aiuuẽtute sua deuotissĩe deo uiu̾et. Iam uer
tũc seriuebat. ⁊̃ longa etate ĩ tam bono stuouo
sectande uie tue młta exꝑtus młta edoctu
mͥ uidebat᷑ ⁊ uere sic erat. Uñ mͥ ut ꝓferies
lebam ꝯf̾e̾nti secum estꝰ meos quis eẽt apcu
modꝰ sic affecto ut ego eram ad ambulandũ.
cupiditib ut solebat spe honoris ⁊ peccume
ad tołandam illam seruitutẽ tam gnͣdem s
enĩ illa nõ me delcãbant p̃ dulcedine tua. ⁊ ꝙ¬
core domꝰ tue qmͣ dilexi. s ad huc tenacit᷑ colli

Expanded text:
uod ab illa esset omnis substantia, ablata mihi erat, nec certior de te, sed stabilior in te esse cupiebam. de mea uero temporali uita nutabant omnia et mundandum erat cor a fermento ueteri; et placebat uia ipse saluator et ire per eius angustias adhuc pigebat. et inmisisti in mentem meam uisumque est bonum in conspectu meo pergere ad Simplicianum, qui mihi bonus apparebat seruus tuus et lucebat in eo gratia tua. audieram etiam, quod a iuuentute sua deuotissime tibi uiueret; iam uero tunc senuerat et longa aetate in tam bono studio sectandae uiae tuae multa expertus, multa edoctus mihi uidebatur: et uere sic erat. unde mihi ut proferret uolebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitutem tam grauem. iam enim me illa non delectabant prae dulcedine tua et decore domus tuae, quam dilexi, s
Abbreviated transcription (Latin):
ri . ꝙͣ uis exhortaret᷑ ad melꝰ. maxĩe uolens on
hoĩes ẽẽ sic. ut ip̃e erat. s ego infirmior eligi¬
bam meliorẽ locũ. ⁊ ꝑp̃ hoc unũ uołuebar ĩco¬
t̾is languidꝰ ⁊ tabescens curis marcidis quor
ĩ aliis reb qͣs uolebã pati ꝯgru̾e cogebar uit
ꝯuigali. cui deditꝰ ꝯstͥnggebar. Audierã ex ore
u̾itatis ẽẽ spadones qui seipõs ab scid̾unt ꝑꝑ re¬
gnũ celoꝵ. S qui põt in qͥt caꝑe capiat. uaui
sũt c̾te om̃s hoĩes quib ñ ĩẽ dei scĩa. nec de hic
que uident᷑ bona potuert̃ ĩuenire eũ qͥ ẽ. At ego
iam nõ eram ĩ illa uanitate. transcend̾am cã.
⁊ ꝯcestante uniu̾sa c̾atura tua. ĩuen̾am te c̾a¬
torẽ nr̃m. ⁊ u̾bũ tuũ apud te deũ. tot̃q cũ¬

Expanded text:
ri, quamuis exhortaretur ad melius maxime uolens omnes homines sic esse, ut ipse erat. sed ego infirmior eligebam molliorem locum et propter hoc unum uoluebar in ceteris languidus et tabescens curis marcidis, quod et in aliis rebus, quas nolebam pati, congruere cogebar uitae coniugali, cui deditus obstringebar. audieram ex ore ueritatis esse spadones, qui se ipsos absciderunt pr inquit, capere, capiat. uani sunt certe omnes homines, quibus non inest dei scientia, nec de his, quae uidentur bona, potuerunt inuenire eum qui est. at ego iam non eram in illa uanitate; transcenderam eam et contestante uniuersa creatura inueneram te creatorem nostrum et uerbum tuum apud te deum, tecu
Abbreviated transcription (Latin):
lem. ereẽ se ad intelligenciã suã. ⁊ ab dux̃ cogita¬
toẽm a ꝯsuetudine subtrahẽs se a ꝯͣdicentib tb̾
fantasmat̃. ut ĩ ueniret quo lumĩe asꝑgeretur.
cum sñ ulla dubõne clamaret. ĩ ꝯmutable̾ p̃fe¬
rendũ ẽẽ mutabłi. Uñ nosset ip̃m ĩ ꝯmutabile
quod nͥ aliqͦ mͦ noss. nullo mͦ illud mutabłi c̾co
pectus. Tum uero ĩnisibłia cua ꝑea q̃ fcã sunt
intellcã ꝯspexi s aciem fige nõ uallui. ⁊ repais

Expanded text:
lem erexit se ad intellegentiam suam et abduxit cogitationem a consuetudine, subtrahens se contradicentibus turbis phantasmatum, ut inueniret, quo lumine aspargeretur, cum sine ulla dubitatione clamaret inconmutabile praeferendum esse mutabili, unde nosset ipsum inconmutabile — quod nisi aliquo modo nosset, nullo modo illud mutabili certpectus. tunc uero inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi, sed aciem figere non eualui
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. Dirupisti uincła mea: sacͥficem t̃ sacͥti¬
cium laudis qͣmͦ dirupisti ea enarrabo ⁊ di¬
cent om̃s qui adorant te. cũ audiant ħ. Be¬
nedictꝰ dñt ĩ celo ⁊̃ int̾ra. magnũ ⁊ mira¬
bile nom̃ eiꝰ. In heserant pcordus ⁊meit u̾ba

Expanded text:
 Dirupisti vincula mea, sacrificem tibi sacrificium laudis . Quomodo dirupisti ea, narrabo; et dicent omnes qui adorant te, cum audient haec: Benedictus Dominus in coelo et in terra; magnum et mirabile nomen ejus. Inhaeserant praecordiis
Abbreviated transcription (Latin):
a sũma sub̾a te deo decorte ĩ infima uolũtatis ꝑusi¬
tatem ꝓicientis ĩtima sua ⁊̃ tumescñtis foraa
It mitabar ꝙ iam te amabã. nõ ꝓ te fantasina
⁊ ñ stabam frui deo meo. s rapiebar ad te decos
tuo. moxq diripiebar ab ste pond̾e meo. ⁊ ruebi
ĩ ista cum gemitu: ⁊ pondꝰ hoc ꝯsuetudo carnas
S mecũ erat memoria tui. neq ullo modo du

Expanded text:
a summa substantia, te deo, detortae in infima uoluntatis peruersitatem proicientis intima sua et tumescentis foras. Et mirabar, quod iam te amabam, non pro te phantasma, et non stabam frui deo meo, sed rapiebar ad te decore tuo moxque diripiebar abs te pondere meo et ruebam in ista cum gemitu; et pondus hoc consuetudo carnalis. sed mecum erat memoria tui, neque ull
Abbreviated transcription (Latin):
ducauit ⁊ bibit ⁊ dormiuit. ⁊ ambulaũ exhi̾arat᷑
est ꝯtͥstatꝰ ẽ. sermocinatꝰ ẽ. ñ hesisse tarnẽ alam
ũbo tuo nͥ cũ aĩa ⁊ m̃te humana. Nouit hoc om̃is
qui nouit ĩ ꝯmutabłitatem u̾bi. qmͣ ego iam
nouam qnͣtũ pot̾am. nec oĩo qͥcqͣm inde dubita¬
bam ⁊ eñ nc̃ mou̾e m̃bra corꝑis ꝑ uolũtatem

Expanded text:
bulauit, exhilaratus est, contristatus est, sermocinatus est, non haesisse carnem illam uerbo tuo nisi cum anima et mente humana. nouit hoc omnis,; qui nouit incommutabilitatem uerbi tui, quam ego iam noue- j ram, quantum poteram, nec omnino quicquam inde dubitabam. etenim nunc monere membra corporis per uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsicatis s ⁊̃ stimło timoris. Rome assidebat co¬
miti largicõnũ italicaꝵ. Gat eo tp̃ qͥdã potẽtissimꝰ
senator cuiꝰ ⁊ benesicus obstͥcti mlti: ⁊ t̾rori sbditi
erant. uoluit sͥ lic̾e nescio ꝙͣ ex more potẽcie sue
um irisit aĩo. pretẽte mine calcauit mirãtib õĩb
nocẽdiq modis ĩgenti fama celebrat̃. L amic̃ ñ op¬
taret. Lñ formidaret ĩ imicũ. Ip̃e at uidex cui ꝯsilia¬
s ĩ istum cãm transt̾ens ab eose sĩ ꝑmitti assere¬
bat. qr reu̾a si ip̃e fac̾et. iste disded̾et. ħ solo aut̃ pene
iam illectus erat studio litt̃ario. ut p̃ciis p̃torianis.
codices sibi ꝯficiendos curaret. s ꝯsulta iusticia lib̾¬
atoẽm ĩ meliꝰ utit. utiliorẽ uidicãs eqͥtatẽ qͣ phibe¬
bat᷑. qͣ p̾tatem qr sinebat᷑. Paruũ ẽ hoc : s qui in¬
⁊̃ pario fidelis E ⁊ ĩ magno fidelis est. Nec ullo mͦ erit
ĩae ꝙ cue u̾itatis ore ꝓcessit. si ĩ in iꝰto mãmona

Expanded text:
piditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suaum; inrisit animo. praetentae minae; calcauit mirantibus omnibunocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliased in istum causam transferens, ab eo se non permitti asserebat; quia et revera si ipse faceret, iste discederet. Hoc solo autem pene jam illectus erat studio litterario, ut pretiis praetorianis codices sibi conficiendos curaret: sed consulta justitia deliberationem in melius vertit; utiliorem judicans aequitatem qua pro hibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona
Abbreviated transcription (Latin):
uiolabłi. ⁊ ꝙ nlłam patit᷑ mutatonẽ meliꝰ eẽ
qm id quod mutari põt. Clamabar uiolent̃
cormeũ ad u̾sus om̃ia fantasmata mea ⁊ hoc
uno ictu conabar abig̾e̾ cͥꝯuolantẽ turbam
ĩ mũdicie abacie m̃cis mee ⁊ uix dimota ĩ ictu
occłi: ecce ꝯglobata rursꝰ aderat ⁊ irruebat
ĩaspͥtũ meũ ⁊ obmibilabat eũ ut ꝙͣuis nõ for¬

Expanded text:
uiolabili, et quod nullam patitur mutationem, melius esse quam id quod mutari potest. clamabat uiolenter cor meam aduersus omnia phantasmata mea et hoc uno ictu conabar abigere circumuolantem turbam inmunditiae ab acie mentis meae: et nix dimota in ictu oculi ecce conglobata rursus aderat et inruebat in aspectum meam et obnubilabat eum, ut quamuis non for
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dicentẽ. si corꝰ meũ ĩ locũ illũ tͣhitis. ⁊ ibi ꝯsti¬
tutis nũꝙͥ ⁊ aĩm ⁊̃ occłos meos ĩ illa sp̾tada potes¬
tis intend̾e. Adero itaq absent ac sic ⁊ uoc ⁊ illa
suꝑabo. qͥb auditis illi nnchoꝰ satius eũ adduxũt
secũ id ip̃m forte explorare cupiẽtes utr̃ poss¬
effic̾e. Qno nͥ uent̃ ÷ ⁊ sedib qͥb potuer̃t locati st̃ ẜ¬

Expanded text:
em: "si corpus meum in locum illum trahitis, numquid et animum et oculos meos in illa spectacula potestis intendere? adero itaque absens ac sic et uos et illa superabo". quibus auditis illi nihilo setius eum adduxerunt secum, id ipsum forte explorare cupientes utram posefficere. quo ubi uentum est et sedibus quibus potuerunt locati s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p ĩniqͥtatẽ corripiusti hõĩem. ⁊ tabesc̾e̾ fecisti
sic̃ araneam aĩam meam ⁊ dixi. Nũꝙͥ nicħ est
u̾itas. qnĩ neq ꝑ finita neq ꝑ infinitalocoꝵ¬
locoꝵ spacia disfusa ẽ: Et clamasti de longĩqͦ.
ĩmo uero ego sum. qͥ sum. Et audiui sic̃ audit᷑

Expanded text:
tabescere fecisti sicut araneam animam meam ; et dixi: Numquid nihil est veritas, quoniam neque per finita, neque per infinita locorum spatia diffusa est? Et clamasti de longinquo: Imo vero, Ego sum qui sum . Et audivi sicut auditur
Abbreviated transcription (Latin):
scientis ⁊ clausisti ocłos meos ne uid̾ent uanita¬
tẽ. cessaui de me paululũ. ⁊̃ ꝯsopita ẽ ĩsania mea.¬
Et euigilaui ĩ te ⁊ uidi te infinic̃ alit̾. ⁊ uitꝰ inces
acͣrne trahebat᷑ Et respexi alia ⁊ iudi tͥ deb̾e s
sunt ⁊ ĩte cuncta finita. s alit̃. ñ qiͣ ĩ loco.sq. tu
es oĩtenẽs manu u̾itate ⁊ oia u̾a sunt inqͣtum
sũt. nec quicꝙͣ est falsitas nͥ cũ putat᷑ eẽ ꝙ nõ et
Et uidi qr nõ solum locis sua q̃q suis ꝯuenũt.ẜ¬

Expanded text:
scientis et clausisti oculos meos, ne uiderent uanitatem, cessaui de me paululum, et consopita est insania meat euigilaui in te et uidi te infinitum aliter, et uisus iste non a carne trahebatur. Et respexi alia et uidi tibi debere quia sunt et in te cuncta finita, sed aliter, non quasi in loco, sed quia tu es omnitenens manu ueritate, et omnia uera sunt, in quantum sunt, nec quicquam est falsitas, nisi cum putatur esse quod non est. et uidi, quia non solum locis sua quaeque suis conu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯspicuam oĩ carni. nec qͣiͣ ex eodem gen̾e gnͣdi.¬
or erat. tanꝗͣ si ista mlt̾o multoq clariꝰ claresce̾t.
totumq occuparet magnitudine. Non hoc illa
erat s aliud. aliud ualde ab istis om̃ib. Nec ita
erat sup m̃cem meã: sic̃ oleum sr̃ aqmͣ. nͨ sicut
celum sr̃ t̾ram. s sr̃ior qr ip̃a fecit. me ⁊ ego
inferior. qr fcũc sum ab ea. qui nouit u̾itatem
nouit eam ⁊ qͥ nouit eam nouit eõnitatẽ. Ca¬
ritas nouit eam. O et̾na u̾itas ⁊ ueritas uera
caritas ⁊ cara et̾nitas. Tu es ds̃ m̃s: tibi susprro
die ac nocte ⁊ cum te pͥmũ cognoui tu assũpsi¬
hem̃t᷑. ⁊̃ ꝯtremui amore ⁊ hortore. ⁊ inueni me¬
longe cẽ ate ĩ rogione d issiłitudĩc tanꝙͣ audirẽ
uocem tuã de excelso. Cib sum głidũ. cresce ⁊

Expanded text:
et conspicuam omni carni nec quasi ex eodem genere grandior erat, tamquam si ista multo multoque clarius claresceret totumque occuparet magnitudine. non hoc illa erat, sed aliud, aliud ualde ab istis omnibus. nec ita erat supra mentem meam, sicut oleum super aquam nec sicut caelum super terram, sed superior, quia ipsa fecit me, et ego inferior, quia factus ab ea. qui nouit ueritatem, nouit eam, et qui nouit eam, nouit aeternitatem. caritas nouit eam. o aeterna ueritas et uera caritas et cara aeternitas! tu es deus meus, tibi suspiro die ac nocte. et cum te primum cognoui, tu assuhementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso
Abbreviated transcription (Latin):
tissimã familiã. ꝯdicionẽ seruilem . ⁊ cet̃a longe
ap̾orib aliena. longe distancia. Uñ aut̃ fieret
ut eadem inspiciens dic̾em duu̾sa. siuera dicẽ.
si eadem at̃ dicerem falsa dicerem. Inde certissiõ
collegi ea que uera ꝯsid̾atis ꝯstellatõnib dic̾ent᷑
nõ arte dici. s sorte. que aut falsa nõ artis ĩꝑicia

Expanded text:
tissimam familiam, conditionem seruilem et cetera longe tissimam familiam, conditionem seruilem et cetera longe a prioribus aliena longeque distantia. unde autem fieret, ut eadem inspiciens diuersa dicerem, si uera dicerem — si autem eadem dicerem, falsa dicerem - inde certissime colligi ea, quae uera consideratis constellationibus dicerentur, non arte dici, sed sorte, quae autem falsa, no
Abbreviated transcription (Latin):
lacõnet usq ad easdem miriucias utͥq nascenti
face cogͥentur. iste filio ille seruulo. Nam cum młi¬
res ꝑturire cepissent. indicau̾ nt sͥ ambo quid
sua cuiq domo ag̾etur ⁊̃ parau̾nt qͦs ad se ĩuicẽ
mitt̾ent. sił ut natum ꝙ ꝑturiebat᷑ eẽt cuiq
no suo facile esfec̾ant. atq ita qͥ ab alfutro missi
sunt. tam ex ꝑib domoꝵ int̾uałłis dͥ obiuam
tursitabat: augebat᷑ diuiciis. sublimat᷑ honorib
serius aut̃ ille ꝯdicionis iugo mislatenꝰ relaxa¬
to dñis seruiebat. ip̃o indicante qͥd nou̾at eum.
huc itaq ⁊ anditis creditis talis q̃rpe narrau̾at¬
onĩit reuctatõ mea resoluta ꝯcidit ⁊̃ pͥmo fir¬
minũ ip̃m conat᷑ sum ab illa curiositate reuo¬
care cum dic̾em. ꝯstellatõnib eiꝰ inspͤtis ut u̾a
p̃nunciarem. bebuisse me utiq uide̾ ibi pentes¬
uit filios suos eẽ pͥmarios. nobilẽ familiam ꝓpͥe
ciuitatis. nataies ĩ genuos honestam educatõnẽ

Expanded text:
lationes usque ad easdem minutias utrique nascenti facere cogerentur, iste filio, ille seruulo. nam cum mulieres parturire coepissent, indicauerunt sibi ambo, quid sua cuiusque domo ageretur, et parauerunt quos ad se inuicem mitterent, simul ut natum no suo facile effecerant. atque ita qui ab alterutro missi sunt, tam ex paribus domorum interuallis sibi obuiam cursitabat, augebatur diuitiis, sublimabatur honoribus, seruus autem ille conditionis iugo nullatenus relaxato dominis seruiebat ipso indicante, qui nouerat eum. His itaque auditis et creditis-talis quippe narrauerat—omnis illa reluctatio mea soluta concidit, et primo Firminum ipsum conatus sum ab illa curiositate reuocare, cum dicerem, constellationibus eius inspectis ut uera pronuntiarem, debuisse me utique uidere ibi parentes inter suos esse primarios, nobilem familiam propriae ciuitatis, natales ingenuos, honestam educationem
Abbreviated transcription (Latin):
sapientib ⁊ reuelasti ea ꝑulit ut uenirent
as eun saborantes. ⁊̃ honerati ut resid̾et eos.
qñ mitis ẽ. ⁊ humisit corde ⁊ dirigit mites ĩ
aidicio ⁊ docet mansuecos uias suas uidens hũi¬
ltatẽ nr̃am ⁊ laborẽ nr̃m. Et dimitens oĩa
xcta nr̃a. Qni aut̃ toturno tanꝙͣ doct̾ne subli¬
mioris elati sĩ audiunt dicentẽ. discite ame qr

Expanded text:
aruulis, ut uenirent ad eum laborantes et onerati et reficeret eos, quoniam mitis est et humilis corde, et dirigit mites in indicio et docet mansuetos uias suas uidens humilitatem nostram et laborem nostrum et dimittens omnia peccata nostra. qui autem cothurno tamquam doctrinae sublim
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aures familiarissimoꝵ meoꝵ. Nũqͥd tutus¬
sonabat eis. totum tam̃ ibat ĩ auditũ tium
Qd rugiebam agemitucordis mei añ te clara
Intꝰ enĩ erat. ego autẽ foris. nec ĩ loco illud. et

Expanded text:
in aures familiarissimorum meorum! numquid tumulin aures familiarissimorum meorum! numquid tumulsonabat eis? totum tamen ibat in auditum tuum, quod rugiebam a gemitu cordis mei, et ante te erat intus enim erat, ego aut
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ aĩaꝵ ex abysso iusti iudicii tui. cui ñ dicat
homo quidẽ hoc. aut qͥd hec. Non dicat. ñ dicat.
homo est enim Iam itaq me aduitor ment
illis uinculis solu̾as. ⁊ q̃rebam unde malũ ⁊
nõ erat exitꝰ. s me nõ sinebas ullis fluctib
cogitatõnit auferri abea fide qua credebam
tuo dño nr̃o atq ĩ scͥpturis scĩs. qͣs eccłie tue
catholice ꝯm̃daret auctoritas. uiã te posuiste
salutis hũane ad eam uitam que pꝰt hãc mor¬
tem fut᷑ã ẽ. hũs itaq saluis atq incõcusse ro¬
boratis ĩ aĩo meo q̃rebam estuans unde sit malũ.
Que illa torm̃ta ꝑturientis cordis mei: qͥ genut᷑
dens mens. ⁊ ibi erant aures tue nesciẽte mee
⁊ cum ĩ sllencio fortit̾ quer̾em magne uoces
erant. ad mĩam tuam tacite ꝯtͥciones animi
mei. Tu sciebas qͥ paciebar ⁊ nlłus hoĩum. cͦx
enim erat ꝙ indẽ dirigebat᷑. ꝑ lingnã meam

Expanded text:
animarum ex abysso iusti iudicii tui. cui non dicat animarum ex abysso iusti iudicii tui. cui non dicat homo: "quid est hoc?" "ut quid hoc?" non dicat, non dicat; homo est enim. Iam itaque me, adiutor meus, illis uinculis solueras, et quaerebam, unde malum, et non erat exitus. sed me non sinebas ullis fluctibus cogitationis auferri ab ea fide, qua credebam tuo, domino nostro, atque scripturis sanctis, quas ecclesiae tuae catholicae conmendaret auctoritas, uiam te posuisse salutis humanae ad eam uitam, quae post hanc mortem futura est. his itaque saluis atque inconcusse roboratis in animo meo quaerebam aestuans, unde sit malum. quae illa tormenta parturientis cordis mei, qui gemitus, deus meus! et ibi erant aures tuae nesciente me. et cum in silentio fortiter quaererem, magnae uoces erant ad misericordiam tuam, tacitae contritiones animi mei. tu sciebas, quid patiebar, et nullus hominum. quantum enim erat, quod inde digerebatur per linguam meam
Abbreviated transcription (Latin):
ruminãdo neqͥs eoꝵdem dełiroꝵ que talẽ questeũ
seq̃rent᷑ qͦs iam iamq ĩuad̾e atq irrisos refei¬
łe cupiebam mͥ ita resist̾et .q. aut firminꝰ in
aut illi pat̾ talca naͣuit. narrau̾it. intendi ꝯsi¬
datoẽm ineos qͥ gemini nascunt᷑. quoꝵ pleriq
ita post. ĩuicem fundunt᷑ ex ut̾o. ut ꝑ uũ ip̃m
temporis int̾uallũ qnͣtamlib nĩ ĩrerũ natura
habere ꝯtendant. colligi tñ hũana obĩuatõne
non possit. litt̾is quoq signari omĩo ñ ualeat.
qͣt mathematicus inspͨturꝰ est. ut uera ꝓmĩ¬
ciet ⁊ non erunt uera. qr easdem hit̾as inspiciẽt
eadem debuit dic̾ex de esau ⁊ iacob. s ñ ead̾ utͥq
accidert̃. falsa ergo dic̾et. aut si uera dic̾et. ñ
cadem dic̾et. ad eadem inspic̾et. Non ergo arte¬
tor uniũsitatis ꝯsulentib ꝯsulcisq nesciẽtib
occulto instinctu agis. ut dum qͥsq ꝯsulit. hoc
audiat quod eum oportet andire occultis mitis

Expanded text:
ruminando, ne quis eorumdem delirorum qui talem quaestum sequerentur, quos jam jamque invadere, atque irrisos refellere cupiebam, mihi ita resisteret, quasi aut Firminus mihi, aut illi pater falsa narraverit; intendi considerationem in eos qui gemini nascuntur: quorum plerique ita post invicem funduntur ex utero, ut parvum ipsum temporis intervallum, quantamlibet vim in rerum natura habere contendant, colligi tamen humana observatione non possit, litterisque signari omnino non valeat, quas mathematicus inspecturus est, ut vera pronuntiet. Et non erunt vera, quia easdem litteras inspiciens, eadem debuit dicere de Esau et Jacob; sed non eadem utrique acciderunt. Falsa ergo diceret: aut si vera diceret, non eadem diceret, etiamsi eadem inspiceret. Non ergo artetor uniuersitatis, consulentibus consultisque nescientibus occulto instinctu agis, ut, dum quisque consulit, hoc audiat, quod eum oportet audire occultis meritis
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ. ip̃e opponebãt᷑ redeũti. qiͣ dic̾etur. Qio
is indigne ⁊ sordide. ⁊ hec de nuln̾e meo cͤuat
qr humiliasti tanqͣ uuln̾atũ suꝑbũ. ⁊ tumoe
meo suꝑabar abste: ⁊ nmis inf̾lata facies me¬
nes ⁊ nõ in et̃num irasc̾is nob̾. qm̃ miseratꝰ e
t̾ram ⁊ cinem. t̃ placuit inꝯsp̃tu tuo reforͬre
deformia mea. ⁊ stimłis int̾nic agitabas me
manu medicine tue: aciesq ꝯturbata ⁊ ꝯtene¬
brata m̃tis m̃tis mee ac collirio salubriũ dolor¬
meoꝵ de dic indiem sanabat᷑ Et pͥmo uolencos¬
uit int̾ hoĩes. ꝓcurasti michi ꝑ hoĩem qndam

Expanded text:
corporum, ipsae opponebantur redeunti, quasi diceretur: Quo is, indigne et sordide? Et haec de vulnere meo creverant, quia humiliasti tanquam vulneratum, superbum ; et tumore meo separabar abs te, et nimis inflata facies anes, et non in aeternum irasceris nobis: quoniam miseratus es terram et cinerem, et placuit in conspectu tuo reformare deformia mea; et stimulis internis agitabas me,manu medicinae tuae, aciesque conturbata et contenebrata mentis meae, acri collum de die in diem sanabatur. Et primo uolens osuit inter homines, procurasti mihi per
Abbreviated transcription (Latin):
eũtendã ignoralut. Is ergo uir noĩe firminꝰ libałis
dam suis reb in qͣs secular̾es spes eiꝰ ĩ tumuerat. ꝯ¬
suleret quid m scd̃m suas quas ꝯstellatõnes appes¬
lant. uidet᷑. ego aut̃ qui iam de hac re ĩ neb̾du sen¬
eẽ. michi ꝑsuassum ridicła eẽ ula ⁊ ĩ ania. cum
ille michi narrauit pr̃em suũ fusse lbͦꝵ̾ taliũ
curiosissim̃. ⁊ hũisse amic̃ eque ila simulq sedã¬
tem. qui pari studio ⁊ collatione flagrabãt ⁊ eac
migas cordis sui ita ut multoꝵ quoq anim aluĩ
siqua domi par̾ent obseiuarent. mom̃ta nascñci

Expanded text:
euertendam, ignorabat. is ergo uir nomine Firminus, liberaliter euertendam, ignorabat. is ergo uir nomine Firminus, liberaliter m de quibusdam suis rebus, in quas saecularis spes eius intumuerat, consuleret, quid mihi secundum suas quas constellationes appellant uideretur, ego autem, qui iam de hac re in Nebridii senesse mihi persuasum ridicula illa esse et inania, tum ille mihi narrauit patrem suum fuisse librorum talium curiosissimum et habuisse amicum aeque illa simulque sectantem. qui pari studio et conlatione flagrabant in eas nugas igne cordis sui, ita ut mutorum quoque animalium, si quae domi pare
Abbreviated transcription (Latin):
seracões tue deus meus. T̃u enĩ tu oĩo. nã qͥs aluis a
morte oĩs erroris reuocat nos. nͥ uita que mori nesc̃.
⁊̃ sapĩa m̃tes indigentes illumĩans nullo ĩdigẽs.
lumĩe qua mundꝰ admĩstrat᷑. usq ad arboꝵ uola¬
tica folia. tu ꝓcurasti ꝑuitacie mee: qͣ obluctatꝰ
sum uendiciano acuco seni. ⁊ nebridio adolescñti. mi¬
tabis aĩe. illi uehem̃t̾ affirmanti huic cũ dubõne
quidem aliqua s tñ crebo dicenti s̃ ẽẽ illam arcẽ
futura p̃uidendi ꝯiecturas. aut hoĩm hr̃e sepe uĩ
sortis. ⁊ multa dicendo dici pleraq uent̾a. nesciẽtib
eis quid dr̃ent. s mea nõ tacendo ñ ĩ currentib ꝓ
curasti gͦ tu hoĩem amicum nõ quidẽ segnẽ ꝯfultorẽ
mathematicor nec eas littas bñ callentẽ. s ut oixi
ꝯsultorẽ curiosũ ⁊ tñ scientẽ aliquid ꝙ apr̃e suo se au¬
disse dicebat. ꝙ qnͣtum uałet ad illiꝰ aras opĩonem

Expanded text:
serationes tuae, Deus meus. Tu enim, tu omnino: nam quis alius a serationes tuae, Deus meus. Tu enim, tu omnino: nam quis alius a morte omnis erroris revocat nos, nisi vita quae mori nescit, et sapientia mentes indigentes illuminans, nullo indigens lumine, qua mundus administratur usque ad arborum volatica folia? tu procurasti pervicaciae meae, qua obluctatus sum Vindiciano acuto seni, et Nebridio adolescenti mirabilis animae: illi vehementer affirmanti, huic cum dubitatione quidem aliqua, sed tamen crebro dicenti, non esse ullam artem futura praevidendi; conjecturas autem hominum habere saepe vim sortis, et multa dicendo dici pleraque ventura, nescientibus eis, qui dicerent, sed in ea non tacendo incurrentibus, procurasti tu ergo hominem amicum, non quidem segnem consultatorem mathematicorum nec eas litteras bene callentem, sed, ut dixi, consultorem cariosum et tamen scientem aliquid, quod a patre suo se audisse dicebat: quod quantum ualeret ad illius artis opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
potiat contͣ ciꝰ noluntate̾. aut si et̃na erat. cur tã
dũ e inf̾initate retͦ᷑ spacia tempoꝵ sic eam siuic
qu sc tanto pꝰ płacuit aliꝙͥ ex ea face̾. aut iã si alicͥ
subito uolint agere: hoc pociꝰ ag̾et omp̃e. ut ĩ illa non
eẽt atq ip̃e solus erat totũ uer̃ ⁊ sũmũ ⁊̃ ĩfinitũ bo¬
ñ aut si ñ erat bñ: ut ñ aliꝙͥ boni ⁊̃ fab̾caret. ⁊ con¬
d̾es qui bonꝰ erat. illa sublaca ⁊ ad nichilũ redacta ma¬
tore misero ĩgͣuidato curis mordacissimis de timore
mortis. ⁊ ñ in uenta u̾itate stabilit̃ tam̃ ħ̾ebat ĩ corde
meo ĩ catholica eccͣ fides xp̃i tui. ⁊ dñi ac saluatoris¬
nr̃i. In mst̾is quidem ad huc ĩ formis ⁊ p̃t̃ doctͥne
normã fluctuans. s tñ ñ eam relinq̃bat animꝰ. Ino
tdies mag̃. mag̃ei inhibebat. Iam ⁊ mathematicoꝵ
fallaces diuinatõet ⁊ impia deliram̃ta reteceram.¬
Conficeant᷑ ⁊̃ hinc tͥ de intimis uisc̾ib aĩe mee: mi¬

Expanded text:
poterat contra eius uoluntatem? aut si aeterna erat, cur tam diu per infinita retro spatia temporum sic eam siuit esse ac tanto post placuit aliquid ex ea facere? aut iam, si aliquid subito uoluit agere, hoc potius ageret omnipotens, ut illa non esset atque ipse solus esset totum uerum et summum et infinitum bonum? aut si non erat bene, ut non aliquid boni etiam fabricaretur et conderet qui bonus erat, illa sublata et ad nihilum redacta matore misero, ingrauidato curis mordacissimis de timore mortis et non inuenta ueritate; stabiliter tamen haerebat in corde meo in catholica ecclesia fides Christnostri, in multis quidem adhuc informis et praeter doctrinae normam fluitans, sed tamen non eam relinquebat animus, inmo in dies magis magisque inhibebat. Iam etiam mathematicorum fallaces diuinationes et inpia deliramenta reConfiteantur etiam hinc tibi de intimis visceribus animae meae mi
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾emꝰ nobis eẽ posse decem ferme hoĩes in eadem
societate eẽntq int̾ nos p̃diuites. romanianꝰ ma¬
ad comitatũ atrax̾ant ab ineunte etate mͥ fami¬
liarissim᷑ qui maxue instabat ħrei. ⁊ magnã
ĩsuadendo hẽbat auctoritatẽ. qd̾ ampla res eiꝰ mł
tum cec̾os añ ibat. Et placu̾at nob̾ ut bini aĩ talꝙͣ
magistͥtꝰ om̃ia nccͣia curarẽt cet̾is qͥetis s p̾caqͣ
citũ ꝙ bñ formabamꝰ dissiliit ĩ manib acq ꝯfiel¬
tum ⁊ abiectum ẽ. Inde ad suspiria ⁊ gemitꝰ. ⁊ ges¬
sus ad seqfidas latas ⁊ tͥtas uias scsi: qm̃ młit cos¬

Expanded text:
uideremur nobis esse posse decem ferme homines in eadem uideremur nobis esse posse decem ferme homines in eadem societate essentque inter nos praediuites, Romanianus maad comitatum adtraxerant, ab ineunte aetate mihi familiarissimus. qui maxime instabat huic rei et magnam in suadendo habebat auctoritatem, quod a et placuerat nobis, ut bini annui tamquam magistratus omnia necessaria curarent ceteris quietis. sed posteaquam citum, quod bene formabamus, dissiluit in manibus atque confractum et abiectum est. inde ad suspiria et gemitus et gressus ad sequendas latas et tritas uias saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
re cordic abste deprecaret᷑ cocidie ut ei ꝑ uisũ ostense
aliꝙͥ de futuro matͥmonio meo. nũꝙͣ uoluisti. Et u¬
debat q̃dam uana ⁊ phantastica quo egebat ĩpet
de hac re satagentis hũani sp̃c. ⁊ narrabat mͥ non
cum fiducia qua solebat. cũ tu demõstrabas ei.
s ꝯtempnẽs ea. Sicebat enĩ discern̾e se nescio quos¬
pore quẽ ũb explicare ñ pot̾at. qͥd int̾ẽẽt int̃ rene¬
lante te ⁊ aĩam suam sõpniarem. in stabat᷑ cñ ⁊ p¬
ella petebat᷑: cuiꝰ etas ferme biẽnio minꝰ qm nu
erat. Et quia ea placebat exp̾tabat᷑ ⁊ multa amis
agitau̾amꝰ animo ⁊ colsoqñtes at detestantes tͥr¬
lentas hũane uite molestias pene iam firmau
mꝰ remoti aturb̾ ociose uiu̾e. id ociũ sic moliti
ut si qͥ hr̃e possem̃ ꝯferremꝰ ĩmediũ unãq rem fa¬
miliarem ꝯflaremꝰ ex om̃ib ut ꝑ amicicie sincͥita¬

Expanded text:
ore cordis abs te deprecaretur cotidie, ut ei per msum ostenderes ore cordis abs te deprecaretur cotidie, ut ei per msum ostenderes aliquid de futuro matrimonio meo, numquam noluisti. et uidebat quaedam uana et phantastica, quo cogebat inpetus de hac re satagentis humani spiritus, et narrabat mihi non cum fiducia, qua solebat, cum tu demonstrabas ei, sed contemnens ea. dicebat enim discernere se nescio quo sapore, quem uerbis explicare non poterat, quid interesset inter reuelantem te et animam suam somniantem. instabatur tamen, et puella petebatur, cuius aetas ferme biennio minus quam nubilis erat, et quia ea placebat, exspectabatur. Et multi amici agitaueramus animo et conloquentes ac detestantes turbulentas humanae uitae moramus remoti a turbis otiose vivere: id otium sic moliti, ut si quid habere possemus, conferremus in medium, unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus; ut per amicitiae sincerit
Abbreviated transcription (Latin):
nłła molestia facile ꝯtempn̾et ⁊ delectatões
ꝯsuetudĩs mee ad qͣs si accessiss honest̾ nomsẽ
matͥmonii ñ eũ mirari oport̾e. cur ego illam
acatis. dicebat enĩ scire se cupere qͥd nã eẽt i̾
sine quo uita mea que illi sic placebat ñ mͥ
uita. s pena uid̾etur. Stupebat enĩ ille lib̾.
ab illo uincło animꝰ seruititẽ meã: ⁊ stupẽdo¬
ibat ĩ exꝑiendi cupidinẽ uenturꝰ ĩ ip̃am exꝑienciã.qt
qm̃ sponsionẽ uosebat fac̾e cum morte. et qͥ amato
bat nͥ tenuit̃. magna enĩ ex ꝑte atq uehem̃t᷑ ꝯsueci¬
do saciande insaciabił ꝯcupiscencie me captum exq¬
ciabat. illũ aut̃ ad iniratõ capiendũ trahebat. Sic eni
batur maxͤ mat᷑ dante oꝑam. quo me iara ꝯugati
bap̃s salutaris ablu̾et. quo me ĩ dies gaudebat apra¬
ri ⁊ noca sua ⁊ ꝓmissa tua ĩmea fide ꝯpleri aĩaut¬
bat. Cum sane ⁊ rogatu meo ⁊ desid̾io suo forti q̃an¬

Expanded text:
nulla molestia facile contemneret, et delectationes nulla molestia facile contemneret, et delectationes consuetudinis meae, ad quas si accessisset honestum nomen matrimonii, non eum mirari oportere, cur ego illam sitatis. dicebat enim scire se cupere, quidnam esset illud, sine quo uita mea, quae illi sic placebat, non mihi uita, sed, poena uideretur. stupebat enim liber ab illo uinculo animus seruitutem meam et stupendoibat in experiendi cupidinquoniam sponsionem uolebat facere cum morte, et qui amat bat nisi tenuiter. magna autem ex parte atque uehementer consuetudo satiandae insatiabilis concupiscentiae me captum excruciabat, illum autem admiratio capiendum trahebat. sic erambatur maxime matre dante operam, quo me iam coniugatum baptismus salutaris ablueret, quo me in dies gaudebat aptari et uota sua ac promissa tua in mea fide conpleri animaduertebat. cum sane et rogatu meo et desiderio suo forti clam