comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lus iactantior: pauꝰ speciosior. Sunt ⁊̃ uite ĩ
auib et operũ du̾isitates. ut alie ament u
cõmune consułe. et collatis uirib uelut qͣndã
curare rẽpublicã. et tamꝙͣ sub rege uiuere.
alie sibi quisq ꝓspicere. imꝑiũ retusare. et si
capiantut indigno ueluit exire seruicio. Ab
hiis gͥ exordiamur: qui nr̃o usiu imitatõm
dederunt. In illis eĩ policia quedã et milicia
naturalis: in nobis coacta atq seriilis. Qmͣ
in uissu ꝓprio et uoluntario usu grues i noc¬
te sollicitam exertent custediam. Dispositos ui-¬
giles cernei cernas. et ceteris consortib gn̾s
quiescentib alie circũeunt et explorant. ne qͣ
ex ꝑte insidie tẽptentur. acq omnẽ deferãt
ĩpigro sui uigore tutelam. Post ubi ugilia¬
rũ fu̾it tp̃c̃ impletũ ꝑfuncta mun̾e in sõpniũ
se p̃misso clamore cõponit. ut citet dormientẽ.
cui uicẽ mun̾is traditura est. At illa uolens

Expanded text:
lus iactantior, pauus speciosior. sunt etiam uitae in lus iactantior, pauus speciosior. sunt etiam uitae in auibus et operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitio. IAb his igitur ordiamur quae nostro se usui imitationem dederunt. in illis enim politia quaedam et militia naturalis, in nobis coacta atque seruilis. quam iniusso et uoluntario usu grues ite sollicitam exercent custodiam! Dispositos vigiles cernas: et caeteris consortibus quiescentibus, aliae circumeunt et explorant, ne qua ex parte insidiae tendantur, atque omnem deferunt impigro sui vigore tutelam. Post ubi vigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta munere in somnum se praemisso clangore 100 componit; ut excitet dormientem, cui vicem muneris traditura est. At illa volens
Abbreviated transcription (Latin):
tant. siue qd pleraq rursus estatẽ in hiis lccis
exigant que ameniora nouerũt. Turdi deiq
autũpni fine hiemis confinio. qł exacta estate
se referũt. Quib nos in hospitali ĩmanitate
molimur insidias. et du̾so gr̃e uc̃ infida sede
decipere. nc̃ iusco eos fallere. nc̃ laqueis eos
captare contendimꝰ. Ciconis reditus uexilliõ
attollit. Orues que alta petunt amant freqñ¬
ter ꝑegriunari. Alie aues admanũ se subitiũt.
et mense herili assuescunt. tastuq mulcent᷑.
alie reformidant. alie eisdem quib hoĩes do¬
miciliis descantur. alie secretam in desertis uitã
diligunt. que requirendi sibi uictas difficulta
strepunt. alie cauore dełcant. suauiq medula¬
mine. Quedã ex natura. alia ex institutione.
diu̾sarũ uocũ oblccũtur discrimina. ut hoĩem
putes locutũ. cũ licuta sit auis. Qmͣ dulcis me
sĩplices ut columbe. alie astute ut ꝑdices. Gal¬

Expanded text:
rant, filius quod pleraque rursus aestatem in his locis rant, filius quod pleraque rursus aestatem in his locis exigant, quae amoeniora nouerunt. turdi denique autumni fine, hiemis confinio quasi exacta aestate se referunt. Quibus nos inhospitali immanitate molimur insidias et diuerso genere nunc infida sede decipere, nunc sibilo eos fallere, nunc laqueis eos captare contendimus. ciconiae reditus uexillum ueris attollit. grues, quia alta petunt, amant frequenter peregrinari. aliae aues ad manum se subiciunt et mensae adsuescunt tactuque mulcentur, aliae reformidant. aliae isdem quibus homines domiciliis delectantur, aliae secretam in desertis uitam diligunt, quae requirendi sibi uictus difScultateterris, aliae canoro delectant suauique modulamine. quaedam ex natura, aliae ex institutione diuersarum uocum oblocuntur discrimina, ut hominem putes locutum, cum locuta sit auis. quam dulcis mcsimplices ut columbae, aliae astutae ut perdices; gal
Abbreviated transcription (Latin):
hendere: Sũt it aq aues q̃ catrie uescũtur. Id̾o
hiis unigues asꝑi. curuatũ atq atutũ os. uelox
b euiscerare. Sũt ⁊̃ aues que reꝑto pascũtur
seĩe. alie diu̾so et fortuito cibo. Est ⁊̃ diu̾sitas
copulaꝵ: quaꝵ gr̃ã carent. q̃ intendũt rapinis
Nam pp̃ aiuiditatẽ p̃dandi. uel pp̃ insidias ex¬
plorandi. nec ipsis int̾ se ruenit. et ideo de¬
clinant sui copulam. Refugit eĩ auaricia
consortia płimoꝵ. Deinde riunctio płimoꝵ
facils ipsa se ꝓdit. Hiis gͦ auib nichil est
copulatoriũ preter iugale consortiũ. Ergo
aquilis accipittib q hic usus est uite. Contͣ
uͦ columbe. grues. sturn. corui atq cornices
⁊̃ turdi. gaudent płimoꝵ enexione. Alia qͦ
auiũ gn̾a encoria. que manent in locis sꝑ:
alia aduentitia. que obeunt regiones alias.
et ꝑacta hyeme reu̾tũtur. Sũt alia que
hieme redesit. estate ꝑegrinãtur a nobis:
siue ꝙ alia hiemis tp̃e ad calidiora se confe¬

Expanded text:
hendere ? sunt itaque aues, quae carne indiuidua. ideo his ungues asperi, curuatum atque acutum os, uelox ibus euiscerare. sunt etiam aues, quae reperto pascuntur semine, aliae diuerso et fortuito cibo. est etiam diuersitas copularum, quarum gratia carent quae intendunt rapinis. nam propter auiditatem praedandi uel propter insidias meritum nec ipsis inter se conuenit, et ideo declinant sui copulam — refugit enim auaritia consortium plurimorum —, deinde coniunctio plurimorum facile ipsa se proderet. his ergo auibus nihil est copulatorium praeter iugale consortium. ergo aquilis accipitribusque hic usus est uitae, contra uero columbae grues sturni corui atque cornices, etiam turdi gaudent plurimum conexione. alia quoque auium genera enchoria, quae manent in locis semper, alia aduenticia, quae obeunt regiones alias et peracta hieme reuertuntur. sunt alia. quae hieme redeunt, aestate peregrinantur a nobis, siue quod alia hiemis tempore ad calidiora se confe
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ irtõnaliũ quisꝙͣ nr̃m imitari pot̾it. Nã
depositi prĩs artus ꝑ longeuã senectutẽ. plu¬
marĩ tegiine alarũq remigio nudatos cir¬
cũstans soboles penius ꝓpriis fouet. Et quid
dicam collaticio cibo pascit. qñ ⁊̃ ip̃a reꝑat nate
dispendia. ut hinc atq uide sb̾leuaus senem.
fultu alarũ suaꝵ ad uoland ex̾ceat. et in pͥsti¬
nt̃m leuare egcũ nõ fastidiat prẽm: Qd̾ in¬

Expanded text:
strum imitari potuerit. nam depositi patris artus per longaeuum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circum instans suboles pinnis propriis fouet et — quid dicam? — collaticio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae dispendia, ut hinc atque inde subleuantes senem fulcro alarum suarum ad uolandum exerceant et in pristinostrum releuare aeg
Abbreviated transcription (Latin):
ostree. ac sic aꝑta claustra repiens. tuto irise¬
ut chelas. iusceraq int̾na depascit᷑. Sũt gͥ
hoĩes qui cancri usu in aliene usũ circũscripti¬
onis increpant. et infm̾itatẽ ꝓprie u̾tutis astu
quodã suffulciant. fratri dolũ nectant. et alt̾i
pascautur erũpna. Tu aut̃ ꝓpriis esto rtentus
et aliena te darapna nõ pascant. Bonꝰ ẽ cib
sĩplicitas. ĩnocentie sue bona hñs. insidiari
nescit alienis. nec auaricie facib inardescit.
cui luccũ om̃e ad u̾tutẽ dispendiũ est: ad cu¬
piditatẽ iucendiũ. Et ideo beata ẽ si bona sua
nou̾it cũ u̾itate pauꝑtas. et om̃ib p̃fe̾nda ẽ¬
thesauris. qr meliꝰ est exiguũ cũ dei timore:¬

Expanded text:
ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inseostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque interna depascitur. sunt igitur homines, qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis inrepant et infirmitatem propriae uirtutis astu quodam subfulciant, fratri dolum nectant et alterius pascantur aerumna: tu autem proprio esto contentus et aliena te damna non pascant. bonus cibus est simplicitas innocentiae. sua bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae facibus inardescit. cui lucrum omne ad uirtutem dispendium est, ad cupiditatem incendium. et ideo beata est, si bona sua nouerit, cum ueritate paupertas et omnibus praeferenda thensauris, quia melius est exiguum datum cum dei timore
Abbreviated transcription (Latin):
irretire possint. quicqͥd in scopulos fraudis ĩ¬
cidetit. Cancet qͦ quas cibi grã p̾stigias stru¬
it. Namiq et ip̃e ostreo dełcatur: et carnis eiꝰ
epłm sibi querit. S qr ut appetẽs cibi. ita¬
tunc ꝑiculosa difficilis. qr testis ualidiorib
esca int̾ior includitur. Nam uelut muris̾
quibdã molliciẽ carnis p̃cepti imꝑialis int̾¬
pres. natura muniuit: quã medio testarũ
quodã simi cẽtauo nutrit ac fouet. et qͣiͣ ĩ
ualle quadã diffundit. Et ideo cassa oĩa tẽp¬
tam̃ta sũt caucri qr aꝑire clausũ ostreum
nulla ui pot̃. ꝑiculosum est si chelam eiꝰ inclu¬
dat. ad argumenta confugit. et iusidias no¬
mulcentur: explorat si qũ ostreũ remotis in¬
lccis ab oĩ riento etra solis radios dipticũ ilid̾
suũ aꝑiat. et reseret clausa testarũ ut libero
aere uisceris sui uoluptatẽ qͣndã capiat. Et
tuĩe clanculo calculũ ĩ mittẽs. ĩpedit ⁊clusionẽ

Expanded text:
inretire possint quidquid in scopulos suae fraudis ininretire possint quidquid in scopulos suae fraudis inciderit. cancer quoque quas cibi gratia praestigias instruit! namque et ipse ostreo delectatur et carnis eius epulum sibi quaerit. sed quia ut pinus? cibi tum periculosa - difficilis, quia testis ualidioribus esca interior includitur; nam uelut muris quibusdam mollitiem carnis praecepti imperialis interpres natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias nomulcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem
Abbreviated transcription (Latin):
nebuloso ingenio colorẽ saart subit. et siłi
spetie terga obductꝰ. płimos pisciũ sñ ulla
suspitione fraudis adlapsos. dũ natando nõ
p̃cauent. et saxũ opinantur: casib furtiue a¬
tis inctudit: et simi quedã sue carnis int̾cip.
Sic spontanea uenit p̃da. et talib capitut argu¬
m̃tis. qualia sũt eoꝵ qui ingeniũ suũ sepe con¬
u̾tunt. et du̾sis necendi artes mouẽt. ut sig̃u¬
loꝵ mĩtes sensusq ꝑtẽptent. cũ rtiñtib pofiti
rtiñtiam p̃dicantes: in coitu intẽꝑantiũ tãꝙͣ
deuii ab studio castitatis: et dem̾si inintẽꝑan¬
tie uolutabris. ut qui eos audiũt aut udẽt
incauto facilitate se credant: eoq citiꝰ labũtur.
tatis obumbrata uelamine. Et iteo cauẽdi
sũt qui crines sue fraudis et brachia lõge
lateq disꝑgunt. uel spẽm induũt młtifor¬
mẽ. Etenĩ isti polipi sunt: nexus płimos
hñtes. et callidoꝵ ingenioꝵ uestigia. quib

Expanded text:
nebuloso ingenio colorem subit et simili nebuloso ingenio colorem subit et simili specie terga obductus inmerito piscium sine ulla suspicione fraudis adlapsos, dum nota non fuisse et saium opinantur, cassibus furtiuae artis includit et sinu quodam suae carnis intercipit. sic spontanea uenit praeda. et talibus capitur argumentis, qualia sunt eorum qui ingenium suum saepe commutant et diuersas nocendi artes mouent, ut singulorum mentes sensusque pertemptent cum continentibus positi continentiam praedicantes, in coetu intemperantium tamquam deuii ab studio castitatis et demersi intemperantiae uolutabris, ut qui eos audiunt aut uident incauta facilitate se credant eoque citius labantur,ultum obumbrata ueamine. et ideo cauendi sunt qui crines suae fraudis et brachia longe lateque dispergunt uel speciem induunt multiformem. isti enim polypi sunt nexus plurimos habentes et callidorum ingeniorum uestigia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
salomon ait. ꝙ is qui fu̾it temulentꝰ cũ ꝑ ui¬
nũ libido feruere consueu̾it: tamꝙͣ a colubri
istu extenditur. et tamꝙͣ a cormita diffundit᷑
illi uenenũ. Et ut scias qr de adultera dixit: ad¬
iecit. Oculi tui cũ uderint alienã: os tuũ lcq̃t᷑
ꝑu̾sa. Nec quisꝙͣ uelut contͣcia posiusse nos
credat. ut ad bonũ et ad malũ uipere hꝰ exera¬
pło ut̾emur: cũ ad institutõm uttũq ꝓfitiat.
pens: aut relinqñtes scã riugia: lubrica et
noxia salutarib p̃feramꝰ. qd̃ facit qui cũ ser¬
pente miscetur. Et qr de astucia cepimꝰ finonẽ
subtexere. qua unusquisq frẽm suũ circũue¬
nire et deciꝑe uititut. et in nouas se fraudes
xpon̾e. ut quẽ iui obtin̾e nõ p̃. circũsctibat do¬
lo. et futo quoda artis obducat: fraudulentũ
sslud polipi ingeniũ nõ p̃t̾ibo. Qui undoso in
lutore pettam nastus affigitur ei: atq eius

Expanded text:
Solomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per uiSolomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per uinum libido feruere consueuerit, tamquam a colubrae ictu extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum. et ut scias quia de adultera dixit adiecit: oculi tui cum uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum ad institutionem utrumque proficiat, pens, aut relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus, quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua unusquisque fratrem suum circumuenire et decipere nititur et in nouas se fraudes componere, ut quem ui optinere non potest circumscribat dolo et fuco quodam artis obducat, fraudulentum illndillud polypi ingenium non praeteribo, qui uadoso in litore petram nanctus adfigitur ei atque eius
Abbreviated transcription (Latin):
erubescis nuptias: nec reu̾etis maritũ. S ⁊
tuuir: possumꝰ eĩ ⁊̃ sic acciꝑe. depone tumorẽ
cordis. asꝑitatẽ moꝵ cũ tibi sedula uxor ectur¬
Red̾de studio uicẽ: redde amori grãm. uipa suũ
uenenũ fundit. tunõ potes duritiã m̃tis depo
nolite iusidiari aliene copłe. Graue est adul¬
teriũ.et natute ĩiuria. Duos pͥmũ ds̃ fecit:
adam et euam. hoc est uirs̃ et uxorẽ. Et uxorẽ
de uiro. hoc est detosta adam. Et iussit ambos
paras corpꝰ. unũ diuidis sp̃m: Nature hoc adul¬
teriũ est. S hoc docet murene et urpere nõ
uire gñis. s ardore libid̾is expetitus amplexꝰ.
Discite ouiri. qui alienã ꝑmouere querit uco¬
q̃ se ingremio uiri nõ diresto tramite u̾itatis.
s lubrico deuii amoris infundit. festinet ad eã
que uenenũ suũ resumit ut uipera. q̃ fertur
pacto riuuctoĩs munete uenenũ qd̃ euom̾at
tursus haurire. Adultera eĩ iuꝑa est. unde et

Expanded text:
erubescis nuptias nec reuereris maritum. Sed etiam erubescis nuptias nec reuereris maritum. Sed etiam tu, uir — possumus etiam sic accipere — depone tumorem cordis, asperitatem morum, cum tibi sedula uxor deferredde studio uicem, redde amonamori gratiam. uipera uenenum suum fundit: tu non potes duritiam mentis deponnolite insidiari alienae copulae. graue est adulterium, naturae iniuria est. duos primum deus fecit, Adam et Euam, hoc est uirum et uxorem, et uxorem de uiro, hoc est de costa Adam et iussit ambos paras corpus, quid unum diuidis spiritum ? naturae adulterium est. hoc docet muraenae et uiperae non iure generis, sed ardore libidinis expetitus amplexus. discite, uiri, qui alienam permolere quaerit uxoquae se in gremium uiri non directo tramite ueritatis, sed lubrico deuii amoris pueri. festinat ad eam quae uenenum suum resumit ut uipera, quae fertur peracto coniunctionis munere uenenum quod euomuerat rursus haurire ; adultera enim uipera est. unde et
Abbreviated transcription (Latin):
et leuitatis feminee facilitatẽ: tu uirs̃tuum
ñ potes młr sustinereͦ adam ꝑ euã deceptus
est: nõ eua ꝑ adam. Quẽ uocauit ad culpam
młr: iustũ est ut eũ gub̃natorẽ assumat. ne
it̾m feminea facilitate labatur. S horridꝰ et
incultus est. Semel placuit. Nũquid iur fre¬
qñt̾ est eũgendꝰ: Comparẽ suũ et bos reqͥrit.
et eqꝰ diligit. Et si muutetur. aliꝰ. trahere iugũ
nescit compar alt̾iuis. et se nõ totũ putat.
Tu iugalẽ repudias triũ. et putas sepe mutã¬
dũ. et si uno defu̾it die suꝑducis riualẽ. et sta¬
tim incegnita cã qiͣ cognita. pudoris exequeris
iniuriam: uipera absentẽ requirit. absentẽ
uccat. et blando ꝓuecat sibilo. atq uͥ aduen¬
tare ⁊parem senserit: uenensi euomit. reue¬
rentiam matito defe̾us. uerecundata nuptia
spectat. explorat iter riugis. tu ĩiuriis uiam
iugalis amplexus dicũ uirus exestuas. n

Expanded text:
et leuitatis femineae facilitatem, tu uirum tuum et leuitatis femineae facilitatem, tu uirum tuum non potes, mulier, sustinere? Adam per Euam deceptus est, non Eua per Adam. quem uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernatorem assumat, ne iterum feminea facilitate labatur. sed horridus et incultus est: semel placuit. numquid uir frequenter est eligendus ? comparem suum et bos requirit et equus diligit et, si mutetur alius, tamen trahere iugum nescit compar alterius et se non totum putat: tu iugalem repudias tuum et putas saepe mutandum et, si uno defuerit die, superducis riualem et statim incognita causa quasi cognita iniuriam pudoris exsequeris. uipera absentem requirit. absentem uocat et blando proclamat sibilo atque, ubi aduentare comparem senserit, uenenum euomit reuerentiam marito deferens, uerecundata nuptialspectat, explorat iter coniugis: tu iniuriis uiam iugalis amplexus tempore dirum uirus exaestuas nec
Abbreviated transcription (Latin):
tes et consistentes. rũgał caritatis iura ⁊strin¬
gat. Eodẽ iugo beneddõis utriusq colla sociẽt᷑.¬
⁊̃ si alter obeat seꝑataꝵ regionũ lõga diuortia
qr nõ corꝑis ceruice s m̃tis iugũ gr̃e recepunt.
uipera nequissimũ genꝰ bestie. et suꝑ oĩa que
serpentũ sũt gn̾is astutior: ubi coeundi cupidi¬
tatẽ assũpserat. murene maritime notã sibi
requirit copulam ueluouã p̃parat. ꝓgressa¬
q ad lictus. sibilo testifitata p̃sentiã sui: ad ⁊¬
iugalem amplexũ illam euocat. Murena
aut̃ inuitata nõ deest: et uenenate serpenti
uult sermo hiꝰ. nisi ferendos eẽ mores riugũ
et si absens est eiꝰ oꝑienda p̃sentia: Sit licet
asper. fallax. inconditus. lubricus. temulentꝰ.
Quid peiꝰ ueneno: Qd̃ in coniuige maurena nõ
refugit: uocata nõ deest et serpentis lubricũ
sedula catitate ⁊plectitur. Ille tua mala portat:

Expanded text:
tes et consistentes conjugalis charitatis jura constrintes et consistentes conjugalis charitatis jura constrinxit: eodum jugo benedictionis utriusque colla sociantetiamsi alter obeat separatarum regionum longa diuortia, quia non corporis ceruice, sed mentis iugum gratiae receperunt. uipera, nequissimum genus bestiae et super omnia quae serpentini sunt generis astutior, ubi coeundi cupiditatem igitur, muraenae maritimae notam sibi requirit copulam uel nouam praeparat progressaque ad litus sibilo testificata praesentiam sui ad coniugalem amplexum illam euocat, muraena autem inuitata non deest et uenenatae serpenti uult sermo huiusmodi nisi ferendos esse mores coniugum et, si absens est, eius operiendam praesentiam ? sit licet asper fallax inconditus lubricus temulentus: quid peius ueneno, quod in coniuge muraena non refugit? uocata non deest et Ioui lubricum sedula caritate conplectitur. ille tua mala portat
Abbreviated transcription (Latin):
est de quo martir ascendit. Euuangłm est
mate inquo piscantur apłi in quo mutitur
rete qd̾ simils est tegno celoꝵ. Euuangłm
est mare in quo xp̃i figurantur mist̾ia. Euuã¬
głin est mare in quo hebreus euasit: egoptiꝰ
int̾emptus est. Euuangłm est mare: quia
maria fundauit eã. Exili suꝑ irndas o homo:
qr piscis es. Nõ te oppͥmant seculi istiꝰ fluctꝰ.¬
Si tempestas est: pete altũ et ꝓfundũ Si se¬
renitas: lude in fiustib. Si ꝓcella: taue ab
scopuloso littore. ne te iurupẽ furẽs estus illi¬
dat. Scriptũ est er Estote astuti sicut s̾pͥentes:
simus astuti cͣc querenda et seruanda ⁊iugia.
diligamꝰ tributa nobis consortia. Et sihii qui
longinquis fũant ortus sui tp̃e regionib se¬
pati inter se conuenerunt: et siuitad ꝑegͥna
eat. nulla longiquitas. nulla absentia ⁊placi¬
tam minuat caritatẽ. Eadẽ lex. p̃sentes absẽ¬
tesq ⁊nectat. Idẽ nature unculũ int̾ distau¬

Expanded text:
est, de quo martyr ascendit: Evangelium est mare, in quo piscantur apostoli, in quo mittitur rete, quod simile est regno coelorum: Evangelium est mare, in quo Christi figurantur mysteria: Evangelium est mare, in quo Hebraeus evasit, Aegyptius interemptus est: Evangelium est mare, quia marest, de quo martyr ascendit: Evangelium est quia piscis es: non te opprimant saeculi istius fluctsi tempestas est, pete altum et profundum: si seneritas, lude in fluctibus: si procella, cave a scopuloso littore; ne te in rupem furens aestus illidat. Scriptum est enim: Estote astuti sicut serpentes simus astuti circa quaerenda et servanda conjugia, diligamus tributa nobis consortia. Et si ii qui longinquis fuerant ortus sui tempore regionibus separati inter se convenerint, et si vir ad peregrina contenderit, nulla longinquitas, nulla absentia complacitam minuat charitatem. Eadem lex praesentes absentesque connectit: idem naturae vinculum inter distan
Abbreviated transcription (Latin):
sine aquanõ queũt. nec asue ꝑentis consortio
seꝑare. neq ã sue altricis discerni munere.
Et fit hoc natura quadã ut seꝑati moriantur
ilito. Neq eĩ ut omĩa huiꝰ aetis uiuũt spira¬
mine: qr hauuendi spc̃ et respirandi natura
hiis nõ suppetit. Alioqͥn sub aquis sꝑ nõ pos
aqua uiuendi ministrat sb̃am. Nos interlu
so meatu sp̃c̃. qr nec breui quid̃ spacio possumꝰ
exortes eẽ uitalis spc̃: statun extinguimur.
thoracis laxiora penetralia recipit spm̃. Et cũ
sit ip̃e płisq penetralibilis: spc̃ infusione int̾i¬
orẽ calorẽ tefrig̾at. Thorax eĩ ut suscipit alimẽ¬
ta: ita suꝑflua cĩboꝵ. et suctos salubres sangui¬
uẽq discernit. fit pulmo ꝑuius: unde facilius
ad erim pͭ aspiratio spc̃ ꝑuenire. Pisces uͦ bran¬
chias hñt. quas nc̃ plicant et colligũt. nc̃ ex¬
plicant atq aꝑuuit. In hanc gͦ collcõm et aꝑ¬

Expanded text:
. uiuere pisces sine aqua non queunt nec a suae parentis consortio . uiuere pisces sine aqua non queunt nec a suae parentis consortio separari neque a suae altricis discerni munere, et fit hoc natura quadam, ut separati moriantur ilico. neque enim ut omnia huius aeris uiuunt spiramine, quia hauriendi spiritus et respirandi natura his non suppetit; alioquin sub aquis semper non aqua uiuendi ministrat substantiam. nos intercluso commeatu spiritus, quia ne breui quidem spatio possumus expertes esse uitalis spiritus, statim extinguimur; obis pulmo per thoracis laxiora penetralia recipit spiritum et, s plerisque penetrabilis, spiritus infusione interiorem calorem refrigerat. Thorax enim ut suscipit alimenta, ita superflua ciborum et succos salubres sanguinemque discernit. Fit pulmo pervius, unde facilius ad eum potest aspiratio spiritus pervenire. Pisces vero branchias habent, quas nunc plicant et colligunt, nunc explicant atque aperiunt. In hac ergo collectione et ap
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾ia contagia: sicut sũt ea q̃ cceũt asinoꝵ
equarũq inter se gña. que magna cura hoĩm ꝑpe¬
trantur. uel rursus cũ equis asie miscent᷑. que
sũt ueta adult̾ia nature. Nam utiq maiꝰ est qd̃
innature colluiuone ⁊mittitur: ꝙͣ qd̃ in ꝑsone in¬
uiria. Et hõ ista ꝓcutas: int̾pres adult̾ii iunĩtalis.
et sslud aĩal p̃ciosius putas qd̃ adult̾inũ. ꝙͣ quod
uerũ est. Ip̃a gn̾a aliena confundis. diu̾saq mi¬
sces semina. atq aduetitos coitus płmq co¬
gis inuitos. et hoc industriã uctas. hoc qr de ho¬
minib fac̾e nõ potes. ut du̾si gu̾̃is ⁊mixtio
fetũ possit excludere. tollis hoĩ qd̾ natus est.
et uirũ de uiro exuis. abscisaq rorꝑis ꝑte sexũ
necas. spadonẽ efficis. ut qd̃ negauit nature
in hõib. impleret audacia. Qmͣ bona a̾ mr̃ sit
aqua. ⁊̃ hinc consid̾a tu ohõ. Dociusti abdica¬
tiones prm̃ in filios. seꝑationes. odia. offensas

Expanded text:
adulterina coniugia, sicut sunt ea quae coeunte asinorum equarumque inter se genere magna cura hominum perpetrantur, uel rursus cum equis asinae miscentur, quae sunt uere adulterinae naturae; nam utique maius est quod in naturae conluuionejuriam. Et homo ista procuras interpres adulterii jumentalis; et illud animal pretiosius putas, quod adulterinum, quam quod verum est? Ipse genera aliena confundis, diversaque misces semina, atque ad vetitos coitus plerumque cogis invitos, et hoc industriam vocas! Hoc quia de hominibus facere non potes, ut diversi generis commixtio fetum possit excludere, tollis homini quod natus est, et virum de viro exuis, abscissaque corporis parte, sexum negas, spadonem efficis; ut qin hominibus inpleret audacia. Quam bona autem mater sit aqua etiam hine considera. tu, o homo, docuisti abdicationes patrum m filios, separationes odia offensas:
Abbreviated transcription (Latin):
inuultutib dep̃heridi. Negant᷑ eĩ uultures in¬
dulgere cõcubitũ. ⁊ riugali quedã usu nupti¬
alisq copule sorte misceti. atq ita sine ullo
masculoꝵ. ripere semine. et sine riunctione ge
nerare. natosq exhiis in multam etatẽ lõge
uite ꝓduc̾e. ut usq ad centũ anuos uite eoꝵ
series ꝓducatur. nec facile eos angusti eui finiᷤ
excipiat. Quid aiunt qui solent nr̃a rid̾e mist̾ia:
cũ audiũt ꝙ uirgo gñauit: Impossibile ĩnup¬
te. cuiꝰ pudorẽ nulla uiri consuetudo tem̾asset
existimant pattũ: Impossibile putatur indei
masculo parit et nullus tefellit: et qr despon

Expanded text:
uulturibus deprehendi. negantur enim uultures inuulturibus deprehendi. negantur enim uultures indulgere concubitu et coniugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri atque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine coniunctione gnerare, natosque ex his in multam aetatem longae vitae procedere, ut usque ad centum annos vitae eorum series producatur, nec facile eos angusti aevi finis excipiat. Quid aiunt qui solent nostra ridere mysteria, cum audiunt quod virgo generavit, et impossibilem innuptae, cujus pudorem nulla viri consuetudo temerasset, existimant partum? Impossibile putatur in Deimasculo parit, et nullus refellit; et quia despon
Abbreviated transcription (Latin):
alienis: Et respondente petro. abalienis: ait
dñs. Uade ad mare et mitte hamũ et eum pi¬
stem qui primꝰ ascend̾it tolle. et aꝑto ore eiꝰ
ĩuenies ibi staterẽ. illũ sumens daeis ꝓme
Nõ eccidit s consectat. Noli qͣi iulẽ te ⁊tẽpn̾e:
qr usces corpꝰ infirmũ. Habes in ore tuo qd̾ et
cut iussus axp̃o est. Noli tim̾e sinus eiꝰ: quia
dcm̃ est ei. Exhcceris hoĩes capiẽs. Ideo misit
⁊fõne estanti clamauit dicẽs. Etce udeo celos
aꝑtos: et filiũ hoĩs stantẽ ad dext̾am der. ꝓhoc
pisce: stabat dñs iħc. Sciebat eĩ ẽẽ in ore etꝰ
p̃ciũ sui tensus. Deniq głoso martirio et petͥ
uidiciũ atq dectrinã. et xp̃i grãm lctuples as¬
sertor impleuit Nec te moueat ꝙ ꝓ mari
enuangłm posui. Euuangłm est in quo xp̃t
ambulauit. Cuuangłm est: in quo licet ti¬
tubau̾it peccus qñ negauit: cñ ꝑ dext̾am xͥ¬

Expanded text:
ait Dominus: Vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit, tolle, et aperto ore ejus invenies ibi staterem; illum sumens dabis eis non occidit, sed consecrat. Noli quasi vilem te contemnere, quia vides corpus infirmum: cut iussus a Christo est. noli timere sinus eius, quia dictum est ei: ex hoc eris homines uiuificans. ideo misit onfessione constanti clamauit dicens: ecce uideo caelos apertos et filium hominis stantem ad dexteram dei. pro hoc pisce stabat dominus Iesus; sciebat enim esse in ore eius pretium sui census. denique glorioso martyrio et Petri iudicium atque doctrinam et Christi gratiam locuples adsertor inpleuit. Nec te moueat, quod pro mari euangelium posui. euangelium est, in quo Christus ambulauit: euangelium est, in quo, licet titubauerit Petrus, quando negauit, tamen per dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
pisciũ gnã. diu̾sos usus hñt. Alii oua gtĩant:
alii uiuos pariuĩt atq formatos. Et qui oua ge¬
uerant. uõ nidos texũt ut aues: nõ diut᷑ni fe¬
tus laborẽ iuduũt: nõ cũ molestia sui nutͥũt.
Cecidit ouũ. qd̃ aqͣ gremio quodã nature sus qiͣ
nutux blanda suscepit: et ał cełi fetu reddidit.
Continuo eĩ tactu ꝑentis aĩatũ cecidit: et piscis
exiuit. Tum deinte qm pura et ĩuolata suites¬
sio. Nullus altĩ: s gñi suo nuscet᷑. Thimallus

Expanded text:
piscium genera diuersos usus habent; alii oua generant, piscium genera diuersos usus habent; alii oua generant, alii uiuos pariunt atqnerant, non nidos texunt, ut aves, non diuturni fotus laborem induunt, non cum molestia sui nutriunt. Cecidit ovum quod aqua gremio quodam naturae suae quasi nutrix blanda suscepit, et animal celeri fotu reddidit. Continuo enim tactu parentis animatum ovum cecidit, et piscis exivit. Cujus deinde quam pura et inviolata successio, nullus alteri sed generi suo miscetur thymallus
Abbreviated transcription (Latin):
no qͦ reciꝑe corꝑe. et genitali ferũtur aluo abs¬
condere. Qui hũanus affcũs hanc piscisĩ pie¬
tatẽ possit imitari: Oscula nobis sacietati sũt
illis nõ satis est aꝑire iuscera natosq recipere.
ac renocare integros. atq it̾m fotu quodã eos
sui caloris aĩare. et spũ alere. duosq incorpore u¬
no uiuere. donec aut securitatẽ deferant. aut
corꝑe suo obiecto natos siuis defendant ꝑiculis
Quis ħ iudẽs et si possit obtin̾e nõ tante pisciũ
pietati cedat. quis nõ miretur et stupeat. Ser¬
uat natura inpiscib: qd̃ nõ seruat in hõib.
pleriq ex suspitione nouercalib odiis appeticos
suos occiderũt filios. Alie in fame ut legimus
ꝑtus ꝓprios comederũt. Hũanis pignorib mãr̃¬
sepulcrũ sepulcrũ fcã est. pisciũ ꝓli parentis ẽ¬
uterus sicut murus: uallo quodã iut̾noꝵ ius¬
terũ ꝑignora inoffensa conseruat. Du̾isa gͥ

Expanded text:
no quoque recipere corpore, et genitali feruno quoque recipere corpore, et genitali ferucondere. qui humanus adfectus hanc piscium pietatem possit imitari? oscula nobis satietati sunt, illis non satis est aperire uiscera natosque recipere ac reuocare integros atque iterum fotu quodam eos sui caloris animare et spiritu adolere suo duosque in corpore uno uiuere, donec aut securitatem deferant aut corpore suo obiecto natos suos defendant a periculis. quis haec uidens, etsi possit obtinere, non tantae piscium pietati cedat? quis non miratus stupeat, ut seruet natura in piscibus quod non seruat in hominibus ? plerique ex suspicione nouercalibus odiis adpetitos suos occiderunt filios, aliae in fame, ut legimus, partus proprios comederunt. humanis pignoribus mater sepulchrum facta est, piscium proli parentis uterus sicut murus uallo quodam intimorum uiscerum pignera inoffensa conseruat. diuersa igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ ⁊̃ inecc̃a q̃ illud oꝑatur. ut p̃donũ ablata ne¬
quicia cũ ĩnccentib ⁊paretur. Quid ⁊̃ p̃ͤpuras
memorẽ. que ornant regũ riuiuia. amictus im¬
buũt. Aquarũ est gͥ. qd̾ iuregib adorat᷑. Aqͣrũ
est species illa que fulget. Adde porcos maris ⁊̃
Et ideo ruẽs eos sicut uit̾ra editos. estimare non
possunt. Innur̃i itaq usus: ĩnumera gn̾a pisciũ
alii ouagñant: ut uarii maiores quos tructas
uecant. et aquis fouenda ꝯmictũt. Aqͣ igitur
aĩat et creat. et adhuc mandati illiꝰ pͥmi tãꝙͣ
legis ꝑpetue munꝰ exequitut. blanda quedã mat̾
aĩantiũ Alii uiuos fetus edũt de suo corpore.
ut mustele et canicule. et cete ingentia. delfi
los suos quẽqnͣͣ moliri quo tueant᷑ eos uelte¬
uere etatis pauorẽ mr̃no affcũ ⁊pͥmant. aꝑire
ora. et ĩnoxio partus suos dente suspende. inter¬

Expanded text:
in ecclesia aquae illud operantur, ut praedonum abluta nein ecclesia aquae illud operantur, ut praedonum abluta nequitia cum innocentibus comparetur. quid etiam purpuras memorem, quae ornant regum conuiuia, amictus inbuunt? aquarum est igitur quod in regibus adoratur, aquarum est species illa quae fulget. adde porcos maris etiet ideo communes eos sicut in terra editos aestimare non possunt. Innumeri itaque usus, innumera genera piscium. alii oua generant, ut uarii maivocant, et aquis fovenda committunt. Aqua igitur animat et creat, et adhuc mandati illius primi tamquam legis perpetuae munus exsequitur, blanda quaedam mater animantium. Alii vivos fetus edunt de suo corpore, ut mustelae, et caniculae, et cete ingentia, delphilos suos quemquam moliri, quo tueantur eos, vel tenerae aetatis pavorem materno affectu comprimant, aperire ora, et innoxio partus suos dente suspendere, inter
Abbreviated transcription (Latin):
caue: quos et in ecc̃a molestos eẽ et cauẽdos
apłs docet dicẽs. Cauete canes: cauete maloᷤ
oꝑarios. Mustele grauis int̾ris odor. in aqͥs
suauis. Terrena se nouit uindcã fetoris ulcis¬
ci hec nõ minorẽ ht̃ gr̃am capta ꝙͣ libera. seq
te inhonoratũ nr̃a ꝓsecutione timelle dimtã
cui aflore nom̃ inoleuit: seu tici undate flũis
seu amena tesis unda nutuierit. flos ẽ den¬
sermo testatior. ꝙ de eo qui gratã redoluit sua¬
uitatẽ dcũ facessit. Aut piscẽ olet aut fiorem.
ita idẽ ꝓnũciatꝰ est piscis odor ẽẽ qui floris. Qͥd
spetie tua gratiꝰ: Quid suauitate iocundius:
Quid odore fcagnͣtiꝰ. Qd̾ mella fragnͣt: hoc tu
corpe tuo spiras. Quid lcqtͣ coruoꝵ. quid ⁊̃
lupoꝵ tenitudĩes: Nescit hos lupos agnꝰ tir̾e.
Tanta est aquaꝵ gr̃a. quaꝵ uitulos fugiant
leo et bos simł paleas manducabt̃. Nec mirs̃ qñ¬

Expanded text:
caue, quos et in ecclesia molestos esse et cauendos caue, quos et in ecclesia molestos esse et cauendos apostolus docet dicens: cauete canes, cauete malos operarios. mustelae grauis in terris odor, in aquis seruari. terrena se nouit uindicta faetoris ulcisci, haec non minorem habet gratiam capta quam libera. neque te inhonoratum noscui a flore nomen inolevit, seu Ticini unda te fluminis, seu amoeni Atesis unda nutsermo testatior, quod de eo qui gratam redolet suavitatem, dictum facete sit: Aut piscem olet aut florem; ita idem pronuntiatus est piscis odor esse qui floris. Quid specie tua gratius? Quid suavitate jucundius? Quid odore flagrantius? Quod mella flagrant, hoc tu corpore tuo spiras. Quid loquar corvorum, quid etiam luporum teneritudines? Nescit hos lupos agnus timere. Tanta est aquarum gratia, quarum vitulos fugiant leo et bos simul paleas manducabunt Es
Abbreviated transcription (Latin):
num̾abilia sui gn̾a. Quid dicam gu̾a serpen¬
tiũ: Dratones. raurenas. anguillas. Nec p̃t̾¬
mittam scorpios. ranas. testudĩes. inustelas ꝙͦ
⁊ canes maritimos. uitulos marinos. cete ĩma¬
nia. delfinos. focas. leones. Quid attexam etiã
u̾so colore dorsa et colla picti fũt. Turdi asbo ua¬
tii. et cetera quaꝵ sibi t̾re spẽs. et nõia uendica¬
runt. Nam prius inmari ista ceperũt: diu̾sis q¬
fiũib. Siquid̃ aqua pͥor aĩarũ uiuentiũ repti¬
lia dĩno ruitu imꝑata ꝓduxit. Adde hanc gra
sũt: acq ipsi angues qui sine ueneno ẽẽ nõ poᷤᷤ¬
sũt. Leo t̾ribilis intris: dulcis in fluctib. Mu¬
rena quã fetũt aͥd hr̃e noxiũ: esca p̃ciosior est.
Rana horrens inpaludib. decora inaquis: oĩ¬
b fere p̃stat alim̃tis. Plura si quis uult cogno¬
scere᷑ diu̾sis coloꝵ lecoꝵ piscatorib q̃rat. Nemo
eĩ pocest om̃ia xp̃hend̾e. Canes sane et in maui

Expanded text:
numerabilia 81 sui generis. Quid dicam genera serpennumerabilia 81 sui generis. Quid dicam genera serpentium, dracones, muraenas, anguillas? Nec pmittam scorpios ranas testudines, mustelas quoque et canes maritimos, uitulos mariNosmarinos, cete inmania. delphinas, phocas, leones. quid serpentis etiam rulae, paui uerso colore dorsa et colla depicti sint, turdi aluo uarii, et cetera. quorum sibi terrae et species et nomina uindicarunt? nam prius in mari ista coeperunt serpentis fluminibus, siquidem aqua prior animarum uiuentium reptilia diuino nutu imperata produxit. adde hanc gratsunt atque ipsi angues sine ueneno. leo donauerit in terris, dulcis in fluctibus. muraena. quam ferunt aliquid habere noxium, esca pretiosior est. rana horrens in paludibus, decora in aquis omnibus fere praestat alimentis. plura si qui stultus cognoscere, a diuersis locorum piscatoribus quaerat; nemo enim potest omnia conprehendere. canes sane et in mari
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnaquis uiuant. ut sũt foce. cocodrilli equi flu¬
uiales. quos ippotomos uocant. eo ꝙ hii gene¬
rentur i nilo fiuũe. tñ cũ in alto aquaꝵ sũt:
nõ ambulant s nataut. ñ uestigio utuntur¬
pedis ad incedend̾: s tamꝙͣ remo ad teptand̾. Si¬
quid̃ et nauis acta remis labitut. et aquas sul¬
tat carina. ꝓducant aque reptilia dixit dñs. Ene¬
ius sermo. s uelxmens. et latet patẽs. rmunẽ
mininus et maximis naturam infundit. Eodẽ¬
mͦ ꝓducitur balena quo tana: eiusdẽ ui oꝑatois in
nascitur. Non laborat inmaxinus ds̃: nõ fastidit
inminimis. Nec doluit uatura parturiens delfinoᷤ.
sic nõ doluit cũ exiguos murices cocleasq ꝓdu¬
ceret. Adu̾te õ homo qnͣto pła inmari qm̃i in t̾¬
ris sint. Nu̾a si potes om̃ia pisciũ gña uł minu¬
toꝵ. uel ⁊̃ maximoꝵ. Sepias. polipos. litos.¬
ostriota. tructas. carabos. cancros. et in hiis in¬

Expanded text:
in aquis uel in terris uiuant, ut sunt phocae, crocodilli, equi tin aquis uel in terris uiuant, ut sunt phocae, crocodilli, equi tribuit, quos hippopotamos uocant eo quod ii generentur Nilo in solent, tamen cum in alto aquarum sunt, non ambulant, sed natant nec uestigio prpedis ad incedendum, sed tamquam remo ad reptandum, siquidem et nauis acta remis labitur et aquas sulcat canna. Producant aquae reptilia dixit dominus. breuis sermo, sed uehemens et late patens communem minimis et maximis naturam infundit. eodeproducitur balena quo rana ejusdem vi operationis nascitur. Non laborat in maximis Deus, non fastidit in minimis. Nec doluit natura parturiens delphinas; sicut non doluit, cum exiguos murices cochleasque produceret. Adverte, o homo, quanto plura in mari quam in terris sint. Numera si potes, omnia piscium genera vel minutorum, vel etiam maximorum, sepias, polypos, lithostracos, carabos, cancros, et in his in
Abbreviated transcription (Latin):
iugor aliqͥd uirtutis. Repleta est t̾ra g̾minib.
mare ĩpletũ est aĩantib. Ibi insensibilia pulu¬
labant: hic sensibilia u̾sabant᷑. In t̾ris qͦ aqua
suas uendicat portiones. Lambũt t̾ram pisces
aqͣtũ: et ex ea sibi p̃dam requirũt. Culices qͦ
et tanũcule ccͣ genitales strepũt paludes: et
ip̃e audierũt diũ mandatũ drĩtis. ꝓducant
aque reptilia aĩaꝵ uiuentiũ. Scimꝰ reptilia
dici gn̾a serpenciũ. eo ꝙ supͣ t̾ram reparit. sed
młtomagis om̃e qd̃ natat reptandi ht̃ uel spe¬
tiem uł natutũ. Nlam et si iu ꝓ fund̃ q se demer¬
serint aqͣ usteantur in tid̾e: tam̃ cũ supͣ ĩnatãt.
tepunt toto corꝑe. quo trahũtur suꝑ quedam
dorsa aquarũ. Unde et dauid ait. Hcc mare
magnũ et spaciosũ. illic reptilia quoꝵ nõ ẽ¬
nũs. Qn ⁊̃ cũpłaq pedes hẽant. et ambulan¬
di usum eo ꝙ sint amfibia. et q̃ uł in t̾ris uel

Expanded text:
vigor reliquae virtutis. Repleta erat terra germinibus, vigor reliquae virtutis. Repleta erat terra germinibus, mare impletum animantibus. Ibi insensibilia pullulabant, hic sensibilia versantur. In terris quoque aqua suas sibi vindicat portiones. Lambunt terram pisces aquarum, et ex ea sibi praedam requirunt. Culices quoque et ranunculi circa genitales strepunt paludes, et ipsae audierunt Domini mandatum dicentis: Producant aquae reptilia animarum viventium. Scimus reptilia dici genera serpentum, eo quod super terram repant: sed multo magis omne quod natat, reptandi habet vel speciem, vel naturam. Nam etsi in profundum qui se demerserint, aquam videantur findere; tamen cum supra innatant, repunt toto corpore, quod trahunt super quaedam dorsa aquarum. Unde et David ait: Hoc mare magnum et spatiosum, illic reptilia quorum non en etiam cum pleraque pedes habeant et ambulandi usum eo quod sint amphibia, quae uel
Abbreviated transcription (Latin):
aĩaꝵ uiuentue ẜ genꝰ: et uolatilia uolan.¬
tia scd̾m firmam̃tũ celi uenit maudatũ: et su¬
bito aqͣ iussos fundebatur in partus. Gen̾are fui¬
uii. uiuificare lacus: mare ip̃m cepit diu̾sa rep¬
tiliũ gn̾a parturire. et ẜ genus effund̾e qd̾cũq
formau̾at. nõ exigui gurgites. nõ cenose pa¬
ludes uacabant: qͥn oĩa datam sibi creandi assu
meretit potestatẽ. Pisces exitiebant de fliũe:
delfines pludebant in fluctib. Couche saxis.
ostree adhebant ꝓfiidis. adolescebant hiui
S nich̃ creatura deliquit. Alumũta dedit: nõ ui¬
cia p̃scripsit. Hec coia dedit: ne tibi aliqͣuelut
ꝓpria uendicares. Tibi suos fructus t̾ra ꝓducit:
tibi scaros et accipuiseres. et om̃s fetus fuos
gn̾ant aque. et hiis nõ ⁊tentus iuterdcã tibi a¬
lim̃ta gustasti. Ad ĩuidiam tuã oĩa rgerũtur:
q̃ oiã inmom̃to dĩne p̃ceptoĩs aĩata sũt. Sił
coibat forma corꝑis: et oꝑabatur aĩa. uitalis ⁊̃

Expanded text:
ium secundum genus et uolatilia uolantia secundum firmamentum caeli. uenit mandatum et subito aqua iussos fundebatur in partus; generare fluuii, uiuificare lacus, mare ipsum coepit diuersa . reptilium genera parturire et secundum genus effundere quodcumque formauerat. non exigui gurgites, non caenosae paludes uacabant, quin omerent potestatem. Pisces exsiliebant de flumine, delphines praeludebant in fluctibus, conchae saxis, ostreae adhaerebant profundis, adolescebant echini. sed nihil natura deliquit; alimenta dedit, non vitia praescripsit. Haec communia dedit, ne tibi aliqua velut propria vindicares. Tibi suos fructus terra producit; tibi scaros et accipenseres, et omnes fetus suos generant aquae: et his non contentus interdicta tibi alimenta gustasti. Ad invidiam tuam omnia congeruntuquae omnia momento divinae praeceptionis animata sunt. Simul coibat forma corporis et operabatur anima, vitalis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluat. qd̃ ꝓ scelersĩ p̃cio constat diffuile
posse uitare. Piscis gͦ es ohomo. Audi qr pi¬
scis sis. Sumile est regnũ celoꝵ reti misso in
mari: qd̃ ex om̃i gn̾e pisciũ rg̾gauit. Cũ aut̃
eẽt impletũ: duxetũt ad lutus. Et sedentes:
elegerunt optimos inuasis suis: malos aut̃
foras miserũt. Sic erit in consũmatione sc̃łi
Exibunt angłi et seꝑabunt malos de medio iu¬
scoꝵ et mutent eos in caminũ ignis. Sunt
gͦ et bom et mali pisces. Somi seruantur ad p̃¬
ciũ: mali statin ardent. Bonũ piscẽ nec retia
inuoluũt s eleuant: nec harꝰ interficit
atq int̾necat: s p̃ciosi uuln̾s ꝑfundit sãguĩe.
Iucus oris confõne bonũ p̃ciũ reꝑitur. quo tri¬
butũ apłicũ et census xp̃i possit exsolui. Sic

Expanded text:
dissoluat quod pro scelerum pretio constat difficile dissoluat quod pro scelerum pretio constat difficile posse uitari. piscis ergo es, o homo. audi quia piscis es: simile est regnum caelorum reti misso in mare, quod ex omni genere piscium congregauit. cum autem esset inpletum, duxerunt id ad litus et sedentes elegerunt optimos in uasis suis, malos autem foras miserunt. sic erit in consummatione saeculi. exibunt angeli et separabunt malos de medio iustorum et mittent eos in caminum ignis. sunt ergo et boni et mali pisces; boni seruantur ad pretium, mali statim ardent bonum piscem nec retia inuoluunt, sed eleuant, nec amus internecat atque interiicit, sed pretiosi uulneris perfundit sanguine, in cuius oris confessione bonum pretium repperitur, quo tributum apostolicum et census Christi proprium. sic
Abbreviated transcription (Latin):
magis cũ rapinarũ suaꝵ detestabiliorẽ fecit ĩ¬
famia. Captris est silurus et ũitił p̃da detec¬
ta est. Qnͣti in eo repiũtur qr alios deuorau̾at.
Et tudiues hẽs in sinu tud alt̾ius deuoratorẽ.
Ille hẽbat facultates pauꝑis quas ĩuaserat.
addidisti. Et adhuc tanto nõ saciaris augm̃¬
to. et dicis cyalios uindicau̾is. cũ eadẽ ⁊mit¬
tas que ulcisceris. iiusto ĩiustior. et iniquo
iniquior. auaro auarior. uide ne idẽte qui
piscẽ illum firris inueniat. hamũ caue.
caue retia. S p̃sumis de potentia ꝙ nemo
tibi possit resiste. Presumebat et silurus ꝙ
hamiss sibi nemo iac̾et. nemo tend̾et retia:
⁊ si incidisset. uniu̾sa dirũperet. Et tñ fusci¬
nã nõ euasit: aut nexus uinculi ualidioris
incurrit: quib se nõ posset exuere. Sine du¬
bio et hoĩm iniq̃tas quo gͣuiora ⁊misetit:
eo mag̾ scełe suo tuta nõ pot̾it qͥn aliqnͣdo

Expanded text:
magis eum rapinarum suarum detestabiliorem fecit inmagis eum rapinarum suarum detestabiliorem fecit infamia. Captus est silurus, et inutilis praeda detecta est. Qet tu diues habes in sinu tuo alterius praedatorem. ille habebat facultates pauperis, quas inuaserat: acultatibus addidisti et adhuc tanto non satiaris augmento et dicis quod alios uindicaueris, cum eadem committas quae ulcisceris, iniusto iniustior et iniquo iniquior et auaro auarior. uide ne idem te qui piscem illum finis inueniat; amum sol et retia. sed praesumis de potentia quod nemo tibi possit resistere: praesumebat et silurus quod amum nemo sibi iaceret, nemo : tenderet retia, et, si incidisset, uniuersa disi\'umperet: et tamen fuscinam non euasit aut nexus uinculi ualidioris incurrit, quibus se non posset exuere. sine dubio et hominum iniquitas quo grauiora commiserit, eo magis scelere suo tuta esse non poterit, quin aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
rau̾it: ab alio deuoretur. et inunũ uentrẽ utͥq
rueniant. cũ uoratore ꝓprio deuoratꝰ. fitq fił
inuno uisc̾e p̃de uindc̃eq consortũ et ipsis
forte postea spoute ħ accreuit ĩiuria sicut in
nobis nõ ex natura cepit. s ex auaricia. aut
qr adusum hoĩm daci sũt. in signũqͦ fci sũt.
demus exempla. ne quis potior infiorẽ ĩuad̾et
daturus inse potentiori exẽplũ iniurie. Itaq qͥ
alt̾i ledit: sibi laqueũ ꝑat. inquẽ ip̃e incidat.
Et tu piscis es: qui iuscera inuadis aliena.
qui demergis infirmũ qui credentẽ ꝑseq̃ris
usq in ꝓfund̃. caue ne dũ illũ sequetis: incidã
ip̃e in ualidiorẽ. et deducat te in alienas insi¬
dias. qui tuas uitat. priusq tuam expectet e¬
tumpnã: qui te ꝑseqñte ꝓpriam reformidabat
Quid int̾est iuter diuitẽ impbe cupiditatis in¬
gliuue absorbentẽ infirinoꝵ prĩmonia. et sil

Expanded text:
rauerit, ab alio deuoretur et in unum uentrem uterque rauerit, ab alio deuoretur et in unum uentrem uterque conueniant cum deuoratore proprio deuoratus sitque simul in uno uiscere praedae uindictaeque consortium. et ipsis sponte forte haec adcreuit iniuria, sicut in nobis non ex natura coepit, sed ex auaritia, aut quia ad usum hominum dati sunt, in signum quoque facti sunt, remus exempla; ne quis potior inferiorem invaderet daturus in se potentiori exemplum injuriae. Itaque qui alterum laedit, sibi laqueum parat, in quem ipse incidat. Et tu piscis es, qui viscera invadis aliena, qui demergis infirmum, qui cedentem persequeris usque in profundum. Cave ne dum illum persequeris, incidas ipse in validiorem, et deducat te in alienas insidias, qui tuas vitat, priusque tuam spectet aerumnam, qui te persequente propriam reformidabat. Quid interest inter divitem improbae cupiditatis ingluvie absorbentem infirmorum patrimonia, et silu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nutrisĩtur n ut t̾rena ałia manꝰ hũauẽ tac¬
si seruati inuiriariis suis uiuant. Quid ã de den¬
fitate dicam dentiũ: slon eĩ ut bos aut oius ex
una ꝑte dentes hñt: s utͣq ps armata ẽ dẽtib
q inaqua sũt. Et si diutiꝰ cibũ u̾sarent et nõ
tito tnͣsiictarent: aquaꝵ alluuione dentib
eoꝵ esca posset aufri. ac dilui. Ideo densos et a
cutos hñt ut ato incidant. cito aficiant cibũ.
facile et sine aliqua mora et dilatione tuͣsinictãt.
Deniq nõ ruminant solus tam̃ scarus tu hiis
ruminare ꝑhibetur. ut ferũt. quib aut euẽtꝰ
aut usus fuit. aut studũ talia ⁊p̃hend̾e. Sa¬
ne uec ipsi asius potẽtie euasere uiolentiã. et
auaticie potioꝵ sũbiecti ubiq infiores sunt.
qui ĩuitẽ se deuorent. et sua carne pascantut
Minor apudillos esca maiori est. Rursus ip̃e
maior a ualidiore ĩuaditur. et fit esca alt̾ius p̃¬
dator alieni Itaq usuuenit. ut cũ ip̃e aliũ deuo¬

Expanded text:
non nutriuntur neque ut terrena animalia manus humanae tacsi seruati in uiuariis suis uiuunt. Quid autem de densitate dicam dentium? non enim ut oues aut boues ex una parte dentes habent: sed utraque pars armata est dentibus; quia in aqua sunt, et si diutius cibum versarent, et non cito transmitterent, aquarum alluvione de dentibus eorum esca posset aufcutos habent, ut cito incidant, cito conficiant cibum, facile et sine aliqua mora et dilatione transmittant. denique non ruminant, solus tamen scarus in his ruminare perhibetur, ut ferunt quibus aut euentus aut usus fuit aut studium talia conprehendere. sane nec ipsi a suis potentiae euasere uiolentiam et auaritiae potiorum subiecti ubique inferiores sunt. qui inuicem se deuorent et sua carne pascantur. minor apud illos est esca maioris, et rursus ipse maior a ualidiore inuaditur et fit esca alterius praedator alieni. itaque usu uenit, ut, cum ipse alium deuo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dĩ descendit in colũba. pr̃ d̾s audit᷑
in uoce: scẽ s̃ indiuidue tͥnitatis ĩ bap¬
tismo declarat᷑ mist̾iũ. Et rocte ut qui
satͣmẽtoꝵ suoꝵ dispẽsatorib erat p̃cep¬
tuxꝰ doce̾ om̃es gentes. ⁊ baptizare eoᷤ
suo in baptismate totã ꝑ sonałr pan¬

Expanded text:
s Dei descendit in columba, Pater Deus sonat in voce, sanctae et individuae Trinitatis in baptismo declaratur mysterium. Et recte, ut qui sacramentorum suorum dispensatoribus erat praecepturus docere omnes gentes, et baptizare eos suo in baptismate totam personaliter pan