comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Potest ȩtiam portȩ nomine unus¬
quisq p̃dicator intelligi. quia quis¬
quis nobis ianuam regni cęlestis
ore suo aꝑit : porta ẽ. Unde ⁊ duode¬
cim portȩ uł in ioħis apocalipsin
uł in extrema huius ꝓpħae uisio¬
ne describuntur. Pocest ȩtiam portȩ
nomine scripturȩ sacre scientia
non inconuenient̃ intelligi. quȩ dũ
nobis intellectum aꝑit. cęlestis reg¬
ni ianuam pandit. Possumus portae
nomine ⁊ fidẽ acciꝑe. quã primam
contingimus ut ad iurtutũ aedificia
intremus. unde hic apte sub iungit᷑.
mediatoris dei ⁊ hominũ hominis
xp̃i iħu. seu inscientia diuini eloqͥ.
seu in ipsa fide quã de illo accepimꝰ.¬
sine quibꝰdam gradib ad altiora
in crem̃ta ñ ꝑuenimus. Nemo enĩ
repente fit summus. s inbona con-¬
uersatione aminimis quisq inchoat.
ut admagna ꝑueniat. Dehis gradib
ꝑ psalmistam dicitur. Deus ingradib
eius dinoscetur: dũ suscipiet eam.

Expanded text:
Potest etiam portae nomine unusPotest etiam portae nomine unusquisque praedicator intelligi, quia quisquis nobis januam regni coelestis ore suo aperit porta est. Unde et duodecim portae vel in Joannis Apocalypsi , vel in extrema hujus prophetae visione describuntur. Potest etiam portae nomine Scripturae sacrae scientia non inconvenienter intelligi, quae, dum nobis intellectum aperit, coelestis regni januam pandit. Possumus portae nomine et fidem accipere, quam primam contingimus, ut ad virtutum aedificia intremus. Unde hic aperte subjungitur: Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, seu in scientia divini eloquii, seu in ipsa fide quam de illo accepimus, quibusdam gradibus ad altiora incrementa pervenimus. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. De his gradibus per Psalmistam dicitur: Deus in gradibus ejus dignoscetur dum sus
Abbreviated transcription (Latin):
capitis corpus aeccła ẽ. & huius
corporis caput xp̃c: dequo suo
capite exultat corpus. idest scã
aeccła: cum ꝑpsalmistam dicit.
Nũc autẽ exaltauit caput meum
suꝑ uumicos meos. Quia enim
quandoq ipsa ȩtiam exaltanda ẽ.
iam nunc caprit suum suꝑ inimi¬
cos suos exaltatum gaudet incaeł.
ũ gͦ electi quiq ad uitã ꝑueniunt:
quia m̃bra eius ꝑeum intrant. ad
eum. ipse ꝑse intrat ad se. Ipse enim
insuis m̃bris ẽ. qui intrat. ipse ca¬
put ad quod intrantium menbra
ꝑueniunt. Quod ezechiel ꝓpħa
multiplicit̾ insinuat. qui uirum
uenisse dicit ad portam &e quae eadẽ
porta sit ostendit dicens quȩ respi¬
ciebat aduiam orientalẽ. Ipse et enĩ
nobis ẽ. uia qui dixit. Egosum uia
ueritas et uita. Ipse ętiam orientalis
uia de quo scriptum ẽ. ecce uir ori¬
ens nomen eius. Porta gͦ uiam ori¬
entalem respicit: qe illũ signat qui
nobis iter ad ortum lumunus fecit.

Expanded text:
capitis corpus Ecclesia est, et hujus capitis corpus Ecclesia est, et hujus corporis caput Christus. De quo suo capite exaltavit corpus, id est sancta Ecclesia, cum per Psalmistam dicit: « Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos. » Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos exaltatum gaudet in coelis. Cum ergo electi quique ad vitam perveniunt, quia membra ejus per eum intrant ad eum, ipse per se intrat ad se: ipse enim in suis membris est, qui intrat: ipse caput ad quod intrantia membra perveniunt. Quod et Ezechiel propheta multipliciter insinuat, qui virum venisse dicit ad portam, quae eadem porta sit, ostendit dicens: « Quae respiciebat ad viam Orientalem. Ipse etenim nobis est via, qui dixit: Ego sum via, veritas et vita . Ipse etiam Orientalis via, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Porta ergo viam Orientalem respicit, quia illum signat qui nobis iter ad ortum fecit luminis. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. querendũ nobis ẽ. qua ratio¬
ne conueniat. ut isdẽ dñs ⁊ ꝑ uirũ
de signari ualeat. et ꝑportã: dum
uir ueniat ad portã. Num quid¬
nam ipse uenit adsemet ipsũ anita ẽ
quia et in euangłio ipse testatur
dicens. qui non intrat ꝑ ostiũ in o¬
uile ouium s ascendit aliunde:
ille fur ẽ. &e latro. qui autẽ intrat
ꝑ ostium. pastor ẽ. ouium  & paulo
post dicit. Egosum ostium. Atq
itũm sub iungit. Ego sum pastor
bonus. Si gͦ pastor intrat ꝑostiũ.
&e ipse ostium ẽ: ⁊ ipse pastor. Ipse
ꝓcul dubio intrat ꝑsemet ipsum.
Eece dum ezechielis sensum enoda
re cupimus: de euangłio ȩtiã ques¬
tione ligamur. Querendũm itaq
nobis ẽ. qualit̾ et ipse intret. ⁊ ꝑ
semet ipsum intret. Dñs et enim
ac redemptor nr̃ cum scã aeccłia
quam redemit secundũ carnem
una substantia ẽ. paulo attestante
qui ait. Ad imple o ea quȩ de sunc
passionum xp̃i in carne mea. ꝓ
corpore eius quod ẽ. aeccłia. Illius

Expanded text:
 nobis est, qua ratione conveniat ut idem Dominus per virum designare valeat et portam. Dum vir veniat ad portam numquidnam ipse venit ad semetipsum? an ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post dicit: Ego sum ostium . Atque iterum subjungit: Ego sum pastor bonus . Si ergo pastor intrat per ostium, et ipse est ostium, ipse pastor, ipse procul dubio intrat per semetipsum. Ecce dum Ezechielis re cupimus, de Evangelio etiam quaestionem legamus. Quaerendum itaque nobis est qualiter et ipse intret et per semetipsum intret. Dominus etenim ac Redemptor noster cum sancta Ecclesia, quam redemit secundum carnem, una substantia, Paulo attestante, qui ait: « Adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea, pro corpore est, quod est Ecclesia . » Illius
Abbreviated transcription (Latin):
portȩ. statim subiungitur lim̃
unum. nisi quia aꝑte in nuit.
qđ ad huc in feriꝰ lim̃ aliud dica¬
tur.: Porta autẽ alimine surgit:
ut porta sic. Si gͥ porta dñs. quis
huius portȩ limen ẽ. nͥ illi antiqͥ
patres. ex quoꝵ ꝓ genie dñs in¬
carnari dignatus ẽ.: sic̃ ꝑ paulũ¬

Expanded text:
portae statim subjungitur limen portae statim subjungitur limen unum, nisi quia aperte innuit, quod adhuc inferius limen aliud dicatur' : porta autem a limine surgit, ut porta sit. Si igitur porta Dominus, quis hujus portae limen est, nisi illi antiqui patres, ex quorum progenie Dominus incarnari dignatus est, sicut per Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
ciante angło ingalilea uiuentẽ
uidebat. S: iam plenũ granũ
inspica ꝑuenerat: quando ueni¬
ente de suꝑ spũ. ⁊ suã mentem
millius amore roborante ita so¬
lidatus ẽ: ut uires ꝑsequentiũ
cesus despiceret. et redẽptorem
suũ libere int̾ flagella p̃dicaret.
Nullus itaq qͥ ad bonũ ꝓpositum
ad huc in m̃tis teneritudine
eẽ. conspicitur despiciatur: qe
fruñtum dĩ ab herba incipit
ut granũ fiat. Uir gͦ uestitus
lineis uenit adportam: qe dñs
ac redẽptor nr̃ menbris suis
intrantib ꝑdueicur. ad se. Et as¬
cendit ꝑ gradus eiꝰ. qr nobis ꝓfici¬
entibꝰ.
eo nobis amplius exaltatur. quo
altus &e in cõp̾hensibilis eẽ cognos¬
citur. In uututum quippe nrãrum
gradib ipse ascende dr̃. quia can¬
to ipse sublimior nobis ostenditur.
quantũ nr̃ animꝰ arebꝰ in fimis
lim̃ porte calamo uno. latitudinẽ
idẽ. lim̃ unx̾ calamo uno in lati
tudine. Cur post quã dictũ ẽ. lim̃

Expanded text:
ciante angelo in Galilaea viventem ciante angelo in Galilaea viventem videbat. Sed tunc plenum granum in spicam pervenerat, quando, veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et Redemptorem suum libere inter flagella praedicaret . Nullus itaque qui ad bonum propositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei ab herba incipit, ut granum fiat. Vir ergo vestitus lineis, venit ad portam, quia Dominus ac Redemptor noster membris suis intrantibus perducitur ad se. Et ascendit per gradus ejus, quia, nobis proficientibus, eo nobis amplius exaltatur, quo altus et incomprehensibilis esse cognoscitur. In virtutum quippe ngradibus ipse ascendere dicitur, quia tanto ipse sublimior nobis ostenditur, quanto noster animus a rebus infimis limen portae calamo uno in latitudinem, id est, limen unum calamo uno in latt. Cur postquam dictum est limen
Abbreviated transcription (Latin):
robusti ⁊ ꝑ fecti oꝑis possic. Eteũ
se ꝓduxerit fructus. statim mit¬
tit falcẽ. qm̃ ad est tempꝰ messis.
Omip̃s enim deus ꝓ ducto fructu
falcem mittit. ⁊ messem suam
desecat. quia cũ unũ quemq ad
oꝑa ꝑfecta ꝑduxerit. eius cẽpalẽ
uitã ꝑ missam sententiam incĩ
rea ꝑducat. Cũ igitur desidia
bona concipimus : semen int̾rã
mutimus. Cum uͦ oꝑari recta in¬
cipimus: herba sumus. Cum
aucẽ ad ꝓfectũ boni oꝑis cres¬
cimꝰ. ad spicam ꝑuenimus. Cũ
in eiꝰdẽ oꝑationis ꝑfectione so¬
lidamur : iam plenũ frum̃tũ
inspica ꝓ ferimus. Herba et¬
eniꝰ petrus fuerat. qui passio¬
nis tempore ꝑ amorẽ dominum
sequens hunc confiteri ante
ancillȩ uocẽ timebat. Erat enĩ
iam iuriditas inm̃te. quia cre¬
debat omium redemptorẽ s ual¬
de adhuc flexibilis pede concul
cabatur timoris. Iam inspica sur¬
rexerat. quando eum quem mo¬
riturũ confiteri timuerat. nun¬

Expanded text:
robusti et perfecti operis possit. Sed cum ex robusti et perfecti operis possit. Sed cum ex se produxerit fructus, statim mittet falcem, quoniam adest tempus messis. Omnipotens enim Deus, producto fructu, falcem mittit, et messem suam desecat, quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidia perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terram mittimus; cum vero operari recta incipimus, herba sumus; cum autem ad profectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus; cum in ejusdem operatione perfectione soliin spica proferimus. . Herba etenim Petrus fuerat, qui passionis tempore per amorem Domini sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat . Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium Redemptorem, sed valde adhuc flexibilis pede conccabatur timoris. Jam in spicam surrexerat, quando eum, quem moriturum confiteri timuerat, nun
Abbreviated transcription (Latin):
inspica. ⁊ cum se ꝓ duxerit fructꝰ.
statim mutit falcẽ. qm̃ ad ẽ. tẽpꝰ
messis. Sem̃ homo iactat int̾rã:
cũ cordi suo bonã intentionẽ in¬
serit. Et post quam sem̃ iactaue¬
rit dormit: quia iã in spe boni
oꝑis qui escit. Nocte uero ex¬
surgit acdie : quia int̾ ad uersa
&e ꝓsꝑa ꝓficit. & semen germi¬
nat ⁊ crescit. dum ille nescit:
quia &e cum adhuc metiri incre¬
m̃ta sua non ualet. semel concep¬
ta uirtus ad ꝓfectum ducitur.
⁊ ultro cerra fructificat. qe p̃ue¬
niente se gr̃a mens hominis spon¬
tanea ad fructum boni oꝑis sur¬
git. S haec eadẽ terra primũ
herbam d einde spicam. deinde
plenũ frum̃tum ꝓducit inspica.
Herbam quippe producere est:
inchoationis bonȩ adhuc tene¬
ritudinem hab̾e. Ad spicã uͦ her¬
ba ꝑuenit: cum se uutus anmo
concepta ad ꝓ fectũ boni oꝑis ꝑ¬
trahit. Plenum uero frumentũ
inspica fructificat: quando iam
intantum uircus ꝓ ficit. ut ẽẽ.

Expanded text:
m se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. » Semen homo jactat in terra, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die qui inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit dum ille nescit, quia et eum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultra terra fructificat, quia praeveniente se gratia mens hominis spontanea ad fructum boni operis surgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spicam. Herbam quippe producere est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ uenire ad illud exam̃ tanti ui¬
dicis p̾sumat: festinet ⁊ gaudeat.
Quisqͥs ille ẽ. magnꝰ ẽ: qe iã miscdam
iudiciũ : ad qđ intrare ñ trepidat. Sit
gͦ mens illiꝰ gazophilatiũ cantoꝵ:
ut ꝑ diuicias miscdȩ quas accepit.
letus ꝑgat adiudiciũ. qđ iã ñ ꝑtimes¬
iudiciũ cantat. Quid et enĩ dicit: ego
enĩ iam delibor: & tempꝰ meȩ resolu¬
tionis instat. Bonũ certam̃ certaui.¬
reliqͦ reposita ẽ.mͥ. corona iustitiȩ. qͣm
reddet mͥ dñs in illa die iustus iudex.
Q ui laboꝵ suoꝵ conscus memor certa¬
minis qđ egit. memor fidei quã seruauit
eẽ. sibi in iudicio repositam coronam
dicit. eamq sibi in illa die reddi sꝑat.
pociꝰ quã donari: ꝓfecto patet. quia
udiciũ cantat: qđ uenire desid̾at. Un¬
de ętiã subdit. Non solum aut̃ michi:
s & his qui diligunt aduentũ eius.
Hemo enim aduentũ iudicis diligit:
nͥ qui se hab̾e causam in iudicio bonã

Expanded text:
potius venire ad illud examen tanti jupotius venire ad illud examen tanti judicis praesumat, festinet, et gaudeat? Quisquis ille est, magnus est, quia, jamjudicium, ad quod intrare non trepidat. Sit ergo mens illius gazophylacium cantorum, ut per divitias misericordiae quas accipit laetus pergat ad judicium, qjudicium cantat. Quid etenim dicit? Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavireliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Qui laborum suorum conscius, memor certaminis quod egit, memor fidei quam servavit, esse sibi in judicio repositam coronam dicit, eamque sibi in illa die 1421 reddi sperat potius quam donari, profecto patet quia judicium cantat, quod venire desiderat. Unde etiam subdit: Non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus . Nemo enim adventum judicis diligit, nisi qui se habere causam in judicio bonam
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̾cepta diuina qͣsi quasdã diuitiaᷤ
custodiunt inm̃te. Quas cantando
seruant. qe mandata dĩ ñ extimore.
s examore ꝑficiunt. Eisq ipse sacri
eloquii p̃ceptiones cantabiles fuint:
qr ñ extristitia. s ex desidio sẽꝑ oꝑant᷑.
Wltis cor iusti. quasi cuiꝰdã cantoris
gazophilatiũ audire.: cantabiles mͥ
erant iustificationes tuę: in loco in¬
colatus mei. Iustificationes dĩ dicimꝰ
p̃cepta diuina: quȩ nos iustos faci¬
unt si impleantur. Quȩ tũc nob̾ ĩloco
incolatus nr̃i cantabiles fiunt: qͣndo
in hac ꝑegrinatione uite p̾sentis.
ipsa eadem mandata diłigimꝰ. ⁊ ex
desid̾io implemꝰ. Hincẽ. quod isdem
psalmista itũm ex cantoꝵ gazophi¬
latio se eẽ. insinuat: qui ait. Miscd̃iã
ȩtiam peccator debet. idẽ. cũ gaudio
dicere. atq sꝑare. S siquis ita iustusẽ.
ut eiꝰ sibi a et̾num iudiciũ ante m̃tis
oculos reuocet. ⁊ñ contremiscat. ac

Expanded text:
Qui praecepta divina quasi quasdam divitias Qui praecepta divina quasi quasdam divitias custodiunt in mente, quas cantando servant, quia mandata Dei non ex timore, sed ex amore perficiunt; eisque ipsis sacri eloquii praeceptiones cantabiles fiunt, quia non ex tristitia, sed ex desiderio semper operantur. Vultis cor justi quasi cujusdam cantoris gazophylacium audire? Cantabiles mihi erant justificationes tuae in loco incolatus mei . Justificationes Dei dicimus praecepta divina, quae nos justos faciunt, si impleantur. Quae tunc nobis in loco incolatus nostri cantabiles fiunt, quando in hac peregrinatione vitae praesentis ipsa eadem mandata diligimus, et ex desiderio implemus. Hinc est quod idem Psalmista iterum ex cantorum gazophylacio se insinuat, qui ait: Misericordetiam peccator debet, id est hanc cum gaudio dicere atque sperare. Sed quis ita justus est, ut ejus sibi aeternum judicium ante mentis oculos revocet, et non contremiscat, ac
Abbreviated transcription (Latin):
intĩora sua. illã uidelicet uitã. quae
ad huc oculis nr̃is occulta ẽ. Habeat
extra eam atrium extĩus: idẽ. uitã
p̾sentẽ. inqua om̃e bonũ agitur. ut ad
bonũ sine fine ꝑueniatur. Sint ergo
in intĩori atrio qđ tam̃ extra porta ẽ.
gazophilatia cantoꝵ : quia electi qͥq
atq ꝑfecti qui adhuc in carne morta¬
⁊ adhuc extra secreta gaudia intĩoris
uite. Sint gazo philatia cantoꝵ intĩus
et extĩus: qr corda scor̃ꝵ que omĩpoten¬
ti dõ desid̾ium suũ ꝑ magniꝰ ardoris
amorẽ cantant. & iam unitus sunt. ⁊ ad¬
huc intus ñ sunt: quia in scãe aeccłiȩ
fortiter ament. & tam̃ ad huc ñ uident
ꝑ fecte qd amant. Sint itaq in in¬
teriori atrio gazophilatia s extra
portam : ut iam ⁊ intus sit ꝑ de si de¬
rium. & adhuc intus ñ sint ꝑ plena¬
rium effectũ. Quid st̃ aut̃ garophi¬
latia cantoꝵꝵ. nͥ scã desidia amantiũ.

Expanded text:
interiora sua, illam videlicet vitam quae interiora sua, illam videlicet vitam quae adhuc oculis nostris occulta est. Habeat extra eam atrium exterius, id est vitam praesentem, in qua omne bonum agitur, ut ad bonum sine fine perveniatur. 5. Sint ergo in interiori atrio, quod tamen extra portam est, gazophylacia cantorum, quia electi quique atque perfecti, qui adhuc in carne mortasiae, et adhuc extra secreta gaudia interioris vitae. Sint gazophylacia cantorum interius et exterius, quia corda sanctorum quae omnipotenti Deo desiderium suum per magni ardoris amorem cantant, et jam intus sunt, et adhuc intus non sunt, quia in sanctae Ecclesiae sod intus fortiter ament, et tamen adhuc non vident perfecte quod amant. Sint itaque in interiori atrio gazophylacia, sed extra portam, ut jam et intus sint per desiderium, et adhuc intus non sint per plenarium effectum. Quid sunt autem gazophylacia cantorum, nisi sancta desideria amantium?
Abbreviated transcription (Latin):
quam tẽporalit̃ ducit: aliã quam in
aet̾num recipit. unã quȩ laborat ĩ t̾̃ra:
aliam quȩ remuneratur incęlo unam
quȩ mercedes colligit: aliã uero inqua
iam de receptis mercedib gaudet. atq
in utraq uita offert sacrificiũ. Hinc
uidelicet sacrificiũ cõpunctionis: ⁊ illic
sacrificium laudis. De hoc sacrificio dr̃.
Sacrificiũ dõ sp̃s contribulatus. De illo
autẽ scriptum ẽ. Tunc acceptabis sa¬
crificiũ iustitię oblationes & holocaus¬
ta. De quo rursus ait. Ut cantet tͥ gła
mea: ⁊ ñ cõpungar. In utroq autem
sacrificio carnes offeruntur: quia hic
oblatio carnis ẽ. maceratio corporis. ibi
oblatio carnis ẽ. in laude dĩ gła resur¬
rectionis. Tũc quippe illic quasi in ho¬
locaustũ offertur caro: quando inet̾̃na
in corruptione ꝑmutata. nil contra-¬
dictionis. nil mortalitatis habuerit.
quia tota simul amoris eius ignib
accensa. in laude sine fine ꝑmanebit.

Expanded text:
quam temporaliter ducit, aliam quam in quam temporaliter ducit, aliam quam in aeternum recipit; unam qua laborat in terra, aliam qua remuneratur in coelo; unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet, atque in utraque vita offert sacrificium. Hic videlicet sacrificium compunctionis, et ilic sacrificium laudis. De hoc sacrificio dicitur: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . De illo autem scriptum est: Tunc acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta . De quo rursus ait: Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar . In utroque autem sacrificio carnes offeruntur, quia hic oblatio carnis est maceratio corporis, ibi oblatio carnis est in laudem Dei gloria resurrectionis. Tunc quippe illic quasi in holocaustum offeretur caro, quando in aeterna incorruptione permutata nil contradictionis, nil mortalitatis habuerit, quia tota simul amoris ejus ignibus accensa in laude sine fine permanebit
Abbreviated transcription (Latin):
scã aeccła. ꝑportam uͦ intĩorem cȩlestis
regni aditus figuretur. S ne quis me
uerba scĩ sp̃s estimet ad intellectum
meũ uiolent̃ in flectere ⁊ dicat. quia
de porta intĩore significationẽ scãe ȩccłae
quã semel dixi mutare ñ debui: in ful¬
gente dĩ omĩpotentis grã quae cepimus
ipsa teneamꝰ. ut ⁊ porta intĩor signet
aeccłam. quȩ nos ad intĩora gaudia ꝑdu¬
cat. & gazophilatia cantores. sac̾dotes.
cẽplũ. altare. sacrificia sint inatrio. qđ ẽ.
extra portã. ⁊ tam̃ extra aeccłlam ñsint.
Si enĩ subtili inuestigatione ꝑquirimꝰ.
nil obstat intelligi. ut int̾i̾orem portam
sic̃ dictũ ẽ. scãm aeccłam sentiamꝰ. deqͦ
nunc dr̃. & extra portã intĩorem ga¬
zophilatia cantoꝵ in atrio intĩori. Duo
sunt et enim quȩ dicuntur. Porta intĩor
atq extra hanc atrium inti̾us. quatinꝰ
enĩ aeccła: duas uitas habet. Unam

Expanded text:
sia: per portam vero interiorem, coelestis sia: per portam vero interiorem, coelestis regni aditus figuretur. Sed ne quis me verba sancti Spiritus aestimet ad intellectum meum violenter inflectere, et dicat quia de porta interiore significationem sanctae Ecclesiae, quam semel dixi mutare non debui, infulgente Dei omnipotentis gratia, quae coepimus ipsa teneamus: ut et porta interior signet Ecclesiam, quae eos ad interiora gaudia perducit, et gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia sint in atrio quod est extra portam, et tamen extra Ecclesiam non sint. Si enim subtili investigatione perquirimus, nil obstat intelligi, ut interiorem portam, sicut dictum est, sanctam Ecclesiam sentiamus, de qua nunc dicitur: Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori. Duo sunt etenim quae dicuntur: porta interior, atque extra hanc atrium interius, quatenus enim Ecclesia duas vitas habet, unam
Abbreviated transcription (Latin):
portam intĩorem eẽ. gazophilatia. can¬
tores. sacerdotes. templũ. altare. ⁊ sacri
ficia ꝑhibet. Inquib uerbis quia de scẽ
aeccłiae institutione narrare alia ab eis
quȩ priꝰ dixerat coepit: patet quod in¬
terioris porte intellectum mutauit.
Si enim sub iino intellectu om̃a diceret.
nouo ordine ipsa atq alia replicaret.
Nã quomͦ possumꝰ extra portã intĩorem.
atriũ. gazophilatia. cantores. sacerdo¬
tes. tẽplum. altare. sacrificia dicere.
siñ ꝑ eandẽ portam intĩorem. hoc loco
scã aeccłia de signetur.: Cũ enĩ cuncta
haec intra ipsa sint. quomͦ extra por¬
tam intĩorem sunt si extra aeccłam
ñ sunt. Intelligi gͦ porta intĩor potest.
ea dequa iam longe suꝑiꝰ locuti sumꝰ.
que contra portam aquilonis & ori¬
entalẽ dr̃ posita. ꝑ quam figurari di¬
ximꝰ aditum qui nob̃ ad intĩora gau¬
dia patriȩ celestis aꝑitur. ut hic qͦq
ꝑ portam quȩ circa uestibulũ narratur

Expanded text:
portam interiorem, esse gazophylacia, canportam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sficia perhibet. In quibus verbis, quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis, quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae intellectum mutavit. Si enim sub uno intellectu omnia diceret, novo ordine ipsa atque alia non replicaret. Nam quomodo possumus extra portam interiorem, atrium, gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia dicere, si per eamdem portam interiorem hoc loco sancta Ecclesia designetur? Cum enim cuncta haec intra ipsam sint, quomodo extra portam interiorem sunt, si extra Ecclesiam non sunt? Intelligi ergo porta interior potest ea, de qua jam longe superius locuti sumus, quae contra portam aquilonis et orientalem dicitur posita per quam figurari diximus aditum, qui nobis ad interiora gaudia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque per portas, quae circa vestibulum narrantur
Abbreviated transcription (Latin):
lonis. exalio quoq latere portã austra
lem. in fronte uero uestibuli. orientalis
porta surrexerat. atq sic atriũ qđ erat
extra portã intĩorem. ut hoc quoq eẽt.
interius. portȩ exterius ambiebant.
Haec deuerb̾ licterȩ sub breuitate trans¬
currimus. ut in eis sensus mysticos
ñ breuit̃ exquiramꝰ. In parte autẽ su¬
ꝑiori tres porte descripte sunt: id est
orientis. aquilonis. ⁊ austri. Moxq in¬
terioris atrii tres aliȩ narrate. id est
austri. orientis. ⁊ aquilonis. Ac deinde
porta atrii intĩoris dicta ẽ. inqua m̃se
dequaoris lapidib extructe memoran¬
tur. & porta quȩ respiciebat ad aquilo¬
nẽ. in qua m̃sae ad sacrificiũ ñ adholo
caustum. Unde intĩori diximꝰ. signifi¬
cari aeccłam: extĩori sẏna gogam.S
his expletis: rursum ꝓpħa incipit.
intĩorem portam. atq tres alias. idẽ.
aquilonis. austri. ⁊ orientis. describ̾e.
Et in earũ atrio intĩori. qđ erat extra

Expanded text:
lonis, ex alio quoque latere portam alonis, ex alio quoque latere portam alem. In fronte vero vestibuli Orientalis porta surrexerat, atque sic atrium quod erat extra portam interiorem, ut hoc quoque esset interius, portae exterius ambiebant. 3. Haec de verbis litterae sub brevitate transcurrimus, ut in eis sensus mysticos non breviter exquiramus. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est Orientis, Aquilonis, et Austri; moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est Austri, Orientis, et Aquilonis, ac deinde porta atrii interioris dicta est, in qua mensae de quadris lapidibus exstructae memorantur; et porta quae respiciebat ad Aquilonem, icaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiam, in exteriori Synagogam. Sed, his expletis, rursum propheta incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥlonis. austri. atq orientis. porte
describantur : ut ipsũ atriũ quod esse
extra portã intĩorem dixcerat aportis
extĩorib eẽ. intĩus ostendat. Atrium
gͦ hoc : ⁊ foris ⁊ intus ẽ. Foris quia
extra portam intĩorem: intus autem.
quia intra portas extĩores. Gazophi
latia quoq cantorũ eẽ. in hoc eodem
atrio narrantur. quȩ alatere portȩ po¬
sita dicuntur. respicientis ad aquilonẽ.
S ipsa eadẽ gazophilatia: ad australẽ
uiam respiciunt. Ꝙ subditur. Ex latere
porte orientalis: quę respiciebat adiuã
aquilonis. Inqͥb uerbis aꝑte intelligi¬
tur: qe cantoꝵ garophilatia. int̾ latus
porte respicientis adaquilonẽ ⁊ latus¬
portȩ orientalis fuerant posita. Quae
porte uidelicet. respiciebant aduiam
aquilonis. Facies itaq gazo philatioꝵt
contra uiam australem. s positio inter
portã erat orientis ⁊ aquilonis. Porta
gͦ intĩor. habebat ex latere portam aqͥ¬

Expanded text:
aquilonis, austri atque orientis portae aquilonis, austri atque orientis portae describuntur: ut ipsum atrium quod esse extra portam interiorem dixerat, a portis exterioribus esse interius ostendat. Atrium ergo hoc et foris et intus est, foris, quia extra portam interiorem: intus autem, quia intra portas extlacia quoque cantorum esse in hoc eodem atrio narrantur, quae a latere portae posita dicuntur respicientis ad Aquilonem. Sed ipsa eadem gazophylacia ad Australem viam respiciunt. Et subditur: Ex latere portae Orientalis, quae respiciebat ad viam Aquilonis. In quibus verbis aperte intelligitur quia cantorum gazophylacia inter latus portae respicientis ad Aquiloneportae orientalis fuerant posita, quae porta videlicet respiciebat ad viam aquilonis. Facies itaque gazophylaciorum contra viam australem, sed positio inter portam erat orientis et aquilonis. Porta ergo interior habebat ex latere portam aqui
Abbreviated transcription (Latin):
sauerit de mysticis eiꝰ sensib ignẽ
ꝓ ducit. ut in eis uerbis post animus
sp̃aliter ardeat. quȩ pͥus ꝑ litterã ipse
quoq frigidꝰ audiebat. Ecce et enim
ꝑ ꝓpħam dicit. Et extra portã intĩorẽ
gazophilatia cantoꝵ in atrio intĩori.
qđ erat in latere porte respicientis ad
aquilonẽ. ⁊ facies eoꝵ contra uiã aus
tralem. una ex latere portȩ orientalis.
quȩ respiciebat adiuã aquilonis. Inhis
itaq uerbis littere. ad amorẽ dĩ cuius
animꝰ inferuescat᷑. quin pocius quis
ñ ex ipsa eoꝵ lectione tepe fiat. Si
autẽ latens inlittera spãlis medulla
discutitur. ꝑ hoc scintillȩ intellectus
exeunt. ⁊ incendunt qđ prius cordis
aurib frigidũ sonabat. Nob̃ tamen
ut se aspirante dño intĩor intellectus
aꝑiat. ipsa prius narratio iuxcta litte¬
ram pate fiat. Ait enĩ qe porta erat
intĩor. atq extra hanc atrium. quod
appellatur intĩus. ac deinde aliȩ id est

Expanded text:
saverit, de mysticis ejus sensibus ignem saverit, de mysticis ejus sensibus ignem producit, ut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat, quae prius per litteram ipse quoque frigidus audiebat. Ecce etenim Propheta dicit: « Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori quod erat in latere portae respicientis ad aqtralem, unam ex latere portae orientalis, quae respiciebat ad viam aquilonis. » In his itaque verbis litterae ad amorem Dei cujus animus infervescat? quin potius quis non ex ipsa eorum lectione tepefiat? Si autem latens in littera spiritalis medulla discutitur, per hoc scintillae intellectus exeunt et incendunt, quod prius cordis auribus frigidum sonabat: nobis tamen ut se aspirante Domino interior intellectus aperiat, ipsa prius narratio juxta litteram patefiat. Ait enim, quia porta erat interior atque extra hanc atrium quod appellatur interius, ac deinde aliae, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
MysTICOs Gfnoys ꝑropħa pea
aspirationẽ scĩ sp̃s prudent̾ intelli¬
gens: dicit. Mirabilia testimonia
tua dñe: idõ scrutata ẽ. anima mea.
Qui rursus ait. Reuela oculos meos.
⁊ considabo mirabilia de lege tua. Qͥ
enĩ nec dum occulta de aꝑtis intelligit
oculos uelatos habet. Qui uͦ iã intelli¬
git: reuelatos. & mirabilia de lege dĩ
consid̾at: qui spalit̾ luterȩ uerba dis¬
cutiens. quȩ intĩus magnitudo lateat
pensat. An ñ ẽ. mirabile. quando aliud
aurib sonat. atq aliud exit ad intelli¬
gentiã qđ ñ sonabat. Cui gͦ uerbum
sacri eloquii. nisi lapidi simile dixerĩ.
in quo ignis latet: Qui manu quidẽ
frigidus tenetur. s ꝑ cussus ferro ꝑscin¬
tillas emicat. atq hoc emittit ignem
qui post ardeat. qđ prius manus frigi¬
dũ tenebat. Sic et enĩ sic uerba sunt
sacri eloquii. quȩ quidẽ ꝑ narrationem
litterȩ frigida tenentur. s siquis haec
aspirante dño intento intellectõ pul

Expanded text:
mysticos sensus Propheta per aspirationem sancti Spiritus prudenter intelligens, dicit: Mirabilia testimonia tua, ideo scrutata est ea anima mea . Qui rursus ait: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Qui enim necdum occulta de apertis intelligit, oculos velatos habet. Qui vero jam intelligit, revelatis oculis mirabilia de lege Dei considerat, quia, spiritaliter litterae verba discutiens, quae interius magnitudo lateat pensat. An non est mirabile quando aliud auribus sonat, atque aliud exit ad intelligentiam quod non sonabat? Cui ergo verbum sacri eloquii nisi lapidi simile dixerim, in quo ignis latet? Qui manu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atque hoc emittit ignem qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat. Sic etenim, sic verba sunt sacri eloquii, quae quidem per narrationem litterae frigida tenentur; sed si quis haec, aspirante D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aquilonis faciem intendet. quatinꝰ
&e gazophilatiũ sacerdotũ qui excubãt
incustodiis templi. meridianã uiam
aspiceret. ⁊ tam̃ sine gazophilatio
eorundẽ sac̃dotũ. atq aquilonis uiã
inhis uerbis misticũ possumꝰ intue

Expanded text:
et aquilonis faciem intenderet: quatenus et et aquilonis faciem intenderet: quatenus et cum gazophylacio sacerdotum, qui excubabant in custodiis templi, meridianam viam respiceret, et tamen sine gazophylacio eorumdem sacerdotum ab aquilonis via in his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
nentiae atq orationis studiũ. a ꝓfici¬
entib ꝑuenitur. quasi in altari iam
caro in cenditur. ut in conspectu om̃i¬
potentis dñi. inde sacrificium redo-¬
leat. unde prius culpa displicebat.
S hac inre questio oritur. cũ suꝑuis
dictum sit. qđ gazophilatia ad austra¬
lem uiam facies hab̃ent. qua ratione
nũc dicitur. quia gazophilatiũ quod
respicit uiam meridianam sacerdotũ ẽ.
qui excubant in custodiis tẽpli. ⁊ ga-¬
Zophilatiũ qđ respicit uiã aquilonis
sac̾dotum qui excubãt administeriũ
altaris. Si enĩ utraq facies adaustra¬
lem uiã tendebant. quo mͦ nc̃ unum
ad meridianã. atq aliud adaquiloniᷤ
agnoscimus. qđ gazophilatiũ sac̃ dotũ
qͥ excubant incustodiis templi. ita po¬
sitũ fuerat : ut solam meridianã uiã
respiceret. Gazophilatiũ uͦ sacerdotũ
qui excubant ad ministeriũ altaris.
ita erat inatrio: ut & australem uiam.

Expanded text:
nentiae atque orationis studium proficinentiae atque orationis studium proficientibus pervenitur, quasi in altari jam caro incenditur, ut in conspectu omnipotentis Domini inde sacrificium redoleat, unde prius culpa displicebat. Sed hac in re quaestio oritur, cum superius dictum sit quod gazophylacia ad australem viam facies haberent, qua ratione nunc dicitur, quia gazophylacium, quod respicit viam meridianam, sacerdotum est, qui excubant in custodiis templi, et gazophylacium quod respicit viam aquilonis, sacerdotum, qui excubant ad ministerium altaris? Si enim utraque facies ad australem viam tendebat, quomodo nunc unum ad meridianam, atque aliud ad aquilonis agnoscimus, quod gazophylacium sacerdotum qui excubabant in custodiis templi, ita positum fuerat, ut solam meridianam viam respiceret: gazophylacium vero sacerdotum qui excubabant ad ministerium altaris, ita erat in atrio, ut australem viam
Abbreviated transcription (Latin):
uigilando de aeccłarũ omĩum sollicitu¬
dine cogitat. Ecce ẽ. sollertissimꝰ eustos
ꝓximis impende. circa animarũ sollici¬
tuoinẽ uigilare. nequis in ꝑfidia. neqͥs
insuꝑbia. neqͥs in rapina. uł inmundi¬
tia labatur exquirere atq conspicere.
hoc ẽ. tẽplum dĩ idẽ. scãm aeccłam
custodire. Sunt aut̃ minoris ordinis
sacerdotes: qui administeriũ altaris
excubant. Qui uidelicet in ad uitorio
maioꝵ peccata delinquentiũ subtilit̃
in uestigant : ⁊ uitã carnaliũ corrigũt.
atq adhoc usq ꝑducunt. ut ꝑ lam̃ta
penitentiae quasi incendant carnem
insacrificio. quã priꝰ uiuere ꝑmiserãt
in peccato. Non enu hii qui scĩs
aeccłiis p̾sunt. ꝑ semet ipsos cuncta
agere p̃ualent. s cũ ipsi causis spãlibꝰ
occupantur. si qua praua ⁊ carnalia ꝑpe¬
trantur. haec aliis discucienda atq
corrigenda cõmittunt. ꝑ quos dum
carnat uita corrigitur. ⁊ usq ad absti¬

Expanded text:
vigilando de ecclesiarum omnium sollicituvigilando de ecclesiarum omnium sollicitudine cogitat. Ecce est solertissimus custos proximis impendere, circa animarum sollicitudinem vigilare: ne quis in perfidia, ne quis in superbia, ne quis in rapina, vel immunditia laberetur, exquirere atque compescere. Hoc est, templum Dei, id est, sanctam Ecclesiam custodire. Sunt autem minoris ordinis sacerdotes, qui ad ministerium altaris excubant: qui videlicet in adjutorio majorum peccata delinquentium subtiliter investigant, et vitam carnalium corrigunt, atque ad hoc usque perducunt, ut per lamenta poenitentiae, quasi incendant carnem in sacrificio, quam prius vivere permiserant in peccato. Non enim hi, qui sanctis ecclesiis praesunt, per semetipsos cuncta agere praevalent, sed cum ipsi causis spiritalibus occupantur, si qua prava et carnalia perpetrantur, haec aliis discutienda atque corrigenda committunt, per quos dum carnalis vita corrigitur, et usque ad absti
Abbreviated transcription (Latin):
Templũ dĩ scm̃ ẽ: qd estis uos. Qui
itaq sacerdotes sunt. qͥ templũ dĩ custo¬
diunt. nͥ hii qui orando. p̃dicando. sp̃a¬
lib actib uigilando. scãm aeccłiam a
malignoꝵ sp̃uum inmissionib apͣuoꝵ
suasionib abhereticoꝵ errorib defendũt.:
an ñ custos tẽpli fuerat. qui laborẽ sue
passionis enumerans dicit. inlabore.
& erũna. inuigiliis multis. in fame.
⁊ siti. in ieiuniis multis. infrigore ⁊ nu¬
ditate. eato statĩ subdit. Preter illa quę¬
extrinsecꝰ sunt instantia mea cotidiana
sollicitudo omĩum aeccłiarum. Pensate
queso: custos tẽpli. quanta sollicituoi¬
ne uigilet. Ecce enĩ inse ipso in estima¬
bilia patitur. ⁊ cordis sui sollicitudinẽ
aliis imꝑtitur. Cuiꝰ rogo uirtutis ẽ. plus
de utilitate ꝓximoꝵ quã de sua afflic¬
tione cogitare: Quis hoc digne estim&.
quis digne penset : laborat. luget. e¬
surit. sitit. alget. ieiunat. uigilat. ⁊ tam

Expanded text:
Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Qui Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Qui itaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custodiunt, nisi hi qui, orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? An non custos templi fuerat, qui labores suae passionis enumerans dicit: « In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame, et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum . » Pensate, quaeso, custos templi quanta sollicitudine vigilet: ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virtutis est, plus de utilitate proximorum, quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet, quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. Hoc ẽ. gazophilatium qđ respicit
uiam meridianã. sacerdotũ qui excubat
incustodiis tẽpli atq mox subditur.
Porro gazophilatiũ qđ respicit ad uiam
aquilonis sacerdotũ erit: qui excubãt
ad ministeriũ altaris. Inquib ꝓpħae
uerbis pͥus nob querendũ ẽ. qui sint maio¬
ris ordinis sac̾dotes. utrũ hii qui incus¬
todiis excubant tẽpli. aut hii qui iri
ministerio altaris. S quia paulo post
subditur: altare erat ante faciem
templi. aꝑte ostenditur illos ẽẽ. maio¬
ris oroinis sacerdotes. qui in custodiis
tẽpli ex cubant. quia ꝓfecto inlatere
qdđ ẽ. intĩus ministrant. Hii autem
qui ad altare qd ante faciẽ tẽpli est
excubant. tanto inferiores st̃. quanto
in extĩorib ministrant. Querendũ ergo
iam nobis ẽ. quid sacerdotes sint. qui
templum custodiunt. ⁊ qui administeriũ
altaris excubare ꝑhibentur. Magister¬
et enĩ gentium fidelibꝰ scribens: ait.

Expanded text:
ad me. Hoc est gazophylacium quod respicit ad me. Hoc est gazophylacium quod respicit viam meridianam sacerdotum, qui excubant in custodiis templi. » Atque mox subditur: « Porro gazophylacium quod respicit ad viam aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium altaris. » In quibus prophetae verbis prius nobis quaerendum est qui sint majoris ordinis sacerdotes: utrum hi, qui in custodiis excubant templi, an hi qui in ministerio altaris. Sed quia paulo post subditur: Altare erat ante faciem templi, aperte ostenditur illos esse majoris ordinis sacerdotes, qui in custodiis templi excubant, quia profecto in altari quod est interius ministrant. Hi autem, qui ad altare, quod ante faciem templi est, excubant, tanto inferiores sunt, quanto in exterioribus ministrant. Quaerendum ergo jam nobis est, qui sacerdotes sint, qui templum custodiunt, et qui ad ministerium altaris excubare perhibentur. Magister enim gentium fidelibus scribens ait: «
Abbreviated transcription (Latin):
istã in suo seruicio cõuertit. Unde ⁊ bene
dr̃. qđ porta eadẽ orientalis. ad uiam
sẏnagogã deseruit. ⁊ multitudinem
gentium collegit. Notandũ quoq ẽ.
qđ dũ degarophilatiis diceretur. ⁊ facies
eorum aduiam australem. additum ẽ.
unam. ut uidelicet aꝑte sentiamus.
quia ñ alia ẽ. uia adcaelestẽ patriam
nobis qui exgentilitate uenimus. atq
haec eadem una uia ẽ. nobis ⁊ illis.
quę nos ad aet̾na gaudia ꝑducit.
que nob ꝑ euangłium dicit. ẜ gosum
ta ait. Ut cognoscamꝰ int̾ra uiã tuã:
in om̃ib gentib salutare tuum. Quod
enu hebraice ẽ. iħc: hoc dr̃ latine
iħc ds̃ ante scła. ⁊ homo factus infine
scłoꝵ : gentib ẽ. manifestatus. Una
gͦ ẽ. uia. ⁊ illis qui abaustro sc̃. ⁊ his
qui abaquilonis parte respiciunt. quia
electis uideis ⁊ gentib dñs ac redẽp¬
tor nr̃ expulsa pena formidinis ad pa¬
trem factus ẽ. iter amoris: atq ad¬
iutorium ꝑuentionis. Sequitur. & dix̃

Expanded text:
in suum servitium convertit. Unde et bene dicitur quod porta eadem Orientalis ad viam Synagogam deseruit, et multitudinem gentium collegit. Notandum quoque est quod dum de gazophylaciis diceretur: Et facies eorum ad viam Australem, additum est unam, ut videlicet aperte sentiamus quia non alia est via ad coelestem patriam nobis qui ex gentilitate venimus, atque udaea; sed haec eadem una via est nobis et illis, quae nos ad aeterna gaudia perducit, quae nobis per Evangelium dicit: Ego sum ta ait: ut cognoscamus in terra viam tuam, et in omnibus gentibus salutare tuum. Quod enim Haebraice est Jesus, hoc Latineus ante saecula et homo factus in fine saeculorum, gentibus est manifestatus. Una ergo est via, et illis, qui ab austro sunt, et his, qui ab aquilonis parte respiciunt: quia electis Judaeis et gentibus Dominus ac redemptor noster expulsa poena formidinis, ad Patrem factus est iter amoris, atque adjutorium perventionis. Sequitur: « Et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
fideles popłos ⁊ sacram̃ta dnĩcȩ incar¬
nationis quã medullitus diligunt.
corda amantium surgunt. Habeant
gͦ scã gazophilatia hinc orientis portã
⁊ inde aquilonis: quia int̾ ipsa redẽp
ciunt. uirtutib excrescunt aet̾ni iu¬
dicis ad uentũ quer̃. Ꝙ int̾ ea quae
amant atq illa que colerant. quasi
quedã gazophilatia diuicias sp̃s
in m̃te reseruant. Nec int̾ sacram̃ta
quȩ diligunt. ⁊ que iam contraria¬
que portant de ficiunt. qe ad australẽ
uiam facies intendunt. Quid enim
patimur qđ patres nr̃i ꝓ amore dñi
antea ñ ꝑtuler̃.: notandũ uͦ: qđ inter
portã austri ⁊ aquilonis. orientalis

Expanded text:
fideles populos, et sacramenta dominicae incarfideles populos, et sacramenta dominicae incarnationis, quae medullitus diligunt, corda amantium surgunt. Habeant ergo sancta gazophylacia hinc orientis portam et inde aquilonis: quia inter ipsa redempciunt, virtutibus excrescunt, aeterni judicis adventum quaerunt et inter ea quae amant, atque illa quae tolerant, quasi quaedam gazophylacia, divitias spiritus in mente servant. Nec inter sacramenta, quae diligunt, et quae jam contraria portant deficiunt, quia ad australem viam facies intendunt. Quid enim patimur, quod patres nostri pro amore Domini antea non pertulerunt. Notandum vero, quod inter portam austri et aquilonis ori
Abbreviated transcription (Latin):
gazophilatia. ⁊ inaquilonis latere
posita. oculos aduã australẽ tendũt.
Ecce enĩ exgentib uenimꝰ : s in hoc
tres aspicimus. qui nob̾ insuis dictis
cotidie scĩ desidii exempla p̾bent. An
non quasi calore meridiam feruoris
ardebat. qui estuabat dicens. sic̃ ceruus
desidat ad fontes aquarũ. ita desid̾at
anuma mea adte ds̃. sitiuit anima mã
ad dm̃ uiuum quando ueniã & apparebo¬
ante faciẽ dĩ : qui rursus ait. ꝑ sallam
& intelligam inuia in maculata: quan¬
do uenies adme. Hoc quoq ardore
succensus fuerat: qui dicebat. Hunc
tuũ in pace: quia uidunt oculi mei
salutare tuũ. Quia gͦ ex gentilitate
uenimus. s scõs iudeae patres nobis
in diuini amoris imitatione ꝓponimꝰ:
quasi quedam cantoꝵ gazophilatia
ex latere portȩ quȩ uiam aquilonis
respicit sumus: s ad uiã austri facies
incarnationẽ dnĩcam: multitudo gen¬
tium ad fidẽ uenit : atq inter ipsos

Expanded text:
gazophylacia et in Aquilonis latere gazophylacia et in Aquilonis latere posita oculos ad viam Australem tendunt. Ecce enim ex gentibus venimus; sed in hoctres aspicimus, qui nobis in suis dictis quo tidie sancti desiderii exempla praebent. 9. An non quasi calore meridiani fervoris ardebat, qui aestuabat, dicens: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea ad Dante faciem Dei? » Qui rursus ait: « Psallam et intelligam in via immaculata quando venies ad me . » Hoc quoque ardore succensus fuerat, qui dicebat: « Nunc tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuum . » Quia ergo ex gentilitate venimus, sed sanctos Judaeae patres nobis in divini amoris imitatione proponimus, quasi quaedam cantorum gazophylacia ex latere portae, quae viam aquilonis respicit, sumus, sed ad viam austri facies incarnationem Dominicam, multitudo gentium ad fidem venit, atque inter ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
tralem quoq portã recte iudea acci¬
pitur. in qua spãles patres cȩlesti
amore ferbuerunt. quoꝵ unus loquit᷑¬
dicens. Conuerte dñe captiuitatẽ
nrãm: sic̃ torrens in austro. Quȩ ⁊ si
carnalem popłm habuit. in qͦ uelud
aquilonis frigora portauit. in scĩs
tam̃ suis doctorib ac ꝓpħis ac dm̃
ac ꝓximum calore caritatis arsit.
Orientis autẽ porta ñ in merito ipsum
signat: dequo scriptum ẽ. Ecce uir ori¬
ens nom̃ eius. & de quo zacharias
ait. Uisitauit nos: oriens exalto. Sint
gͦ gazophilatia cantoꝵ ex latere porte
aquilonis: quia ñ solum in iudea fuer̃
gentilitatis multitudines. ad scãe fidei
sacram̃ta conu̾sa. Ardent corda scõrum
amore cęlestis patriȩ: inhiant gaudiis
aet̾nis. suspirant ad societatẽ suoꝵ cuuũ
incelo: s tam̃ exemplũ huiꝰ ardoris quẽ
doño scĩ sp̃s acceꝑunt. ab sp̃alib patribꝰ
sinagoge capiunt. Unde ꝑ ipsa quoq

Expanded text:
tralem quoque portam recte Judaea accitralem quoque portam recte Judaea accipitur, in qua spiritales Patres coelesti amore ferbuerunt: quodicens: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Quae etsi carnalem populum habuit in quo velut Aquilonis frigora portavit, in sanctis tamen suis doctoribus ac Prophetis ad Deum ac proximum calore charitatis arsit. Orientalis autem porta non immerito ipsum signat, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Et de quo Zacharias ait: Visitavit nos Oriens ex alto . Sint ergo gazophylacia cantorum ex latere portae Aquilonis, quia non solum 1422 in Judaea fuerunt gentilitatis multitudine ad sanctae fidei sacramenta conversae ardent corda sanctorum amore coelestis patriae, inhiant gaudiis aeternis, suspirant ad societatem suorum civium in coelo; sed tamen exempla hujus ardoris, quem dono sancti Spiritus acceperunt, a spiritalibus patribus Synagogae capiunt. Unde ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
peccata p̃tĩta infidei ꝑceptione dimis¬
sa sunt. ⁊ ad huc post fidẽ peccata de¬
clinatur. que nobis erit p̾sũptio iusti¬
tiae. quae spes uitȩ ꝑmanentis. nisi
ut nũc dũ adhuc int̾ portã orientis
&e aquilonis sumꝰ. ad uiã australem
mentis oculos leuemus. quatinus
ex scã caritate feruentes. calor nos
amoris lib̾et aculpa torporis ⁊ frigo¬
ris. sint gͦ gazophilatia int̾ portã
orientis ⁊ aquilonis: s sic̃ dictum ẽ
ad australem uiã facies intendant.
sumimꝰ. exerceamꝰ nos met ipsos in ar¬
dore caritatis. ⁊ ibi tendamꝰ oculos
cordis: ubi accendimur ignib amoris.
Potest autẽ ꝑ aquilonis portã genti¬
litas: ꝑ austri uiã iudea. ꝑorientis aut̃
portam ipse dñs de signari. Per aqui¬
lonẽ quippe ñ in merito gentilitas fi¬
guratur: quã ille intorporis frigore
possedit. qui dixit. Sedebo in monte
testam̃ti: in laterib aquilonis. ꝑaus¬

Expanded text:
peccata praeterita in fidei perceptione dimispeccata praeterita in fidei perceptione dimissa sunt, et adhuc post fidem ad peccata declinatur, quae nobis erit praesumptio justitiae, quae spes vitae permanentis nisi ut nunc, dum adhuc inter portam Orientis et Aquilonis sumus, ad viam Austri mentis oculos levemus, quatenus, ex sancta charitate ferventes, calor nos amoris liberet a culpa torporis et frigoris? Sint ergo gazophylacia inter portam Orientis et Aquilonis; sed, sicut dictum est, ad Australem viam facaesumimus, exerceamus nosmetipsos in ardore charitatis, et ibi tendamus oculos cordis, ubi accendimur igne amoris. Potest autem per aquilonis portam gentilitas, per austri viam Judaea, per orientis autem portam ipse Dominus designari. Per aquilonem quippe non immerito gentilitas figuratur, quam ille in torporis frigore possedit, qui dixit: « Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis . » Per aus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiori locutione. ꝑportam orientis
fidẽ. ꝑ aquilonẽ spẽ. ꝑ austri aut̃ carita¬
tem diximꝰ de signari. Haec itaq ga¬
zophilatia. int̾ portã orientis ⁊ aquilo¬
nis ẽẽ. memorantur: atq aduã aus¬
tralem respicere. quia corda scõꝵ int̃
fidẽ & spem posita anstralẽ uiã res¬
piciunt. quȩ sc̃e caritatis ignib in ar¬
descunt. Ipsa quoq orientalis porta
respicere dicitur ad uiã aquilonis:
quia nob̃ ꝑfidẽ quidẽ om̃a inbaptis¬
mate peccata laxantur. S tam̃ dũ
adhuc hic uiuimꝰ : ętiã post fidem
sepus ad peccata de clinamꝰ. Ee quasi
orientis porta uiam aquilonis res¬
picit : cum uita nr̃a pꝰ ꝑceptã fidem
ad huc aliquatenꝰ in frigore culpȩ cor¬
pescit. Quis et enĩ in hac uita ualeat
pꝰ fidẽ sine culpa uiuere. cũ ioħs
dicat. si dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ.
ipsi nos seducimꝰ. ⁊ ueritas in nobis
ñ ẽ: Cuiꝰ uerbis iacob concordans ait.
Inmultis enim offendimꝰ om̃s. Si aut̃

Expanded text:
eriori locutione per portam orientis fidem, per aquilonis spem, per austri autem charitatem diximus designari. Haec itaque gazophylacia inter portam orientis et aquilonis esse memorantur, atque ad viam australem respicere, quia corda sanctorum inter fidem, et spem posita, australem viam respiciunt, quae sanctae charitatis ignibus inardescunt. Ipsa quoque orientalis porta respicere dicitur ad viam aquilonis, quia nobis per fidem quidem omnia in baptismate peccata laxantur, sed tamen dum adhuc hic vivimus, etiam post fidem saepius ad peccata declinamus, et quasi orientis porta viam aquilonis respicit, cum vita nostra post perceptam fidem adhuc aliquatenus in frigore culpae torpescit. Quis enim in hac vita valeat post fidem, sine culpa vivere, cum Joannes dicat: « Si dixerimus, quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est ? Cujus verbis Jacobus concordans, ait: In multis enim offendimus omnes . Si autem