comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui talia agunt regnum dĩ ñ conse¬
quent᷑. fr̃uctus aut sp̃c est caritas. gau¬
diũpax magnanimitaᷤ. bonitaᷤ. fides. man¬
suetudo: continentia. castitas. Et iccͥco co¬
tidianis immo continuis orationibꝰ hoc
p̃camur incęlo & int̾ra uoluntatem dĩ¬
cͥca nos fieri: qr hȩc ẽ uoluntas dĩut t̾re

Expanded text:
a: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas. et idcirco cottidianis immo continuis orationibus hoc precamur et in caelo et in terra uoluntatem circa nos Dei fieri: quia haec est uoluntas D
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Et dñs sexta hora crucifixus. adno¬
nam peccata nr̃a sanguine suo abluit:
et ut redimeret ⁊ uiuificare nosposset:
cune uictoriam suam passione ꝑfecit.
tiquitus constitutas: orandi nunc spa-¬
cia i sacram̃ta creuerunt. Nam et
mane orandum ẽ. ut resurrectio dni
matutina oratione celebretur: quod
olim sp̃c sc̃s designabat in psamis
dicens. Rex meus et d̃s meus: qm̃ ad
de orabo dñe mane. et exaudies uocẽ
meam: mane assistam tͥ et contẽpla¬
borte. Et it̾um ꝑ ꝓph̃am loquitur do-¬
minus. Diluculo ungilabunt adme
dicentes: eamus et reu̾tamur ad dñm
dm̃ nr̃m. D ecedente aũt sole ꝙ die ces-¬
sante: necessario rursus orandum ẽ.
sole et die scłi recedente. qñ oramus
grãm p̃biturum. xp̃m aut̃ diem di-¬
ctum declarat inpsalmis sp̃c sc̃s. La

Expanded text:
ret. Et Dominus hora sexta crucifixus, ad noret. Et Dominus hora sexta crucifixus, ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit, et ut redimere et vivificare nos posset, tunc victoriam suam passione perfecittiquitus observatas, orandi nunc et spatia et sacramenta creverunt. Nam et mane orandum est, ut resurrectio Domini matutina oratione celebretur. Quod olim Spiritus sanctus designabat in Psalmis dicens: Rex meus et Deus meus, quoniam ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam, mane assistam tibi, et contemplabor te . Et iterum per Prophetam loquitur Dominus: Diluculo vigilabunt ad me dicentnostrum. Recedente iterum sole ac die cessante necessario rursus orandum est; sole ac die saeculi recedente quando oramus gratiam praebiturum. Christum autem diem dictum declarat in psal. Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
suauitatis odorem sacͥficat: In oratio¬
nib uͦ celebrandis inuenimus obser-¬
uasse damel et trespueros infide for-¬
tes: et incaptrntate uictores. horam
t̃ciam sextam et nonam: sacͣmentum
scilicet tͥnitatis. quȩ in nouissimis tem¬
porib manifestari habebat. Nam et
pͥma hora int̾ciam ueniens: consum-¬
matum num̾um tͥnitatis ostendit:
Itemq ad sextam a quarta ꝓcedensde-¬
clarat alt̾am tͥnitatem:⁊qñ aseptima
nona completur: ꝑt̾̃nas horas tͥnitas
ꝑfecta num̾atur: Quȩ horarum spacia
iampͥdem spũalit̾ det̃minantes ado-¬
ratores dĩ statutis et legitimis ad p̃cẽ
temporib seruiebant: et manifestata
post modum resẽ. sacmenta olim
fuisse quod ante sic iusti p̃cabantur.
Iam suꝑ discipulos hora t̃cia descen¬
siomiᷤimpleuit. Item petrus horasex¬
ta intectum suꝑtus ascendens. signo
omnes ad grãm salutis admitt̾et: cũ
de emundandis gentib ante dubita-¬

Expanded text:
suavitatis odorem sacrificat. XXXIV. In oratiosuavitatis odorem sacrificat. XXXIV. In orationibus vero celebrandis invenimus observasse cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captivitate victores, horam tertiam, sextam,215 nonam, sacramento scilicet Trinitatis, quae in novissimis temporibus manifestari habebat. Nam et prima hora in tertiam veniens consummatum numerum trinitatis ostendit: itemque ad sextam quarta procedens declarat alteram trinitatem; et quando a septima nona completur, per ternas horas trinitas perfecta numeratur. Quae horarum spatia jampridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus servabant. Et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse quod ante sic justi precabantur. Nam super discipulos hora tertia descensionis implevit. Item Petrus, hora sexta in tectum superius ascendens, signo omnes ad gratiam salutis admitteret, cum de emundandis gentilibus ante dubita
Abbreviated transcription (Latin):
quassatos inrequiẽ. ⁊ omnem consig¬
nationẽ imustam dissipa ÷ frange
esurienti panem tuum ce egenos sine
tecto induc indomum tuam: si ui¬
deris nudum uesti: idomesticos se¬
minis tui ne despicies: tunc erumpet
temporaneum lumen cuum et uesti-¬
m̃ta tua cito ouentur. et p̃hibit ante
te iusticia. et claritas d̃ĩ cͥcundabitte:
tunc exclamabis et d̃s̃ exaudiec te.
dum adhuc loqueris dicet ecce adsũ.
Adẽe se repmittit. et audire ac ꝓte¬
gere se eos dicit qui imusticiȩ nodoᷤᷤ
de corde soluentes: ⁊ elemosinas cͥca
domesticoᷤᷤ fidĩ scdm̃ eius p̃cepta fa¬
cientes: dumatidiunt quod dñs p̃-¬
cepit fierupsi qͦq adño merentur
audiri. Beatus apl̃s paulus in neces
ratus sum inquit recipiens ab epa-¬
frodito. ea quȩ auobis missa sunt
odorem suauitatis: sacͥficium accep¬
tum et placitum dõ: Nam qñ qui
miseretur pauꝑi dño fenerat: et qui
dat muntis domino donat: spũalit̃

Expanded text:
quassatos in requiem et omnem consigquassatos in requiem et omnem consignationem injustam dissipa. Frange esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, vesti; et domesticos seminis tui non despicies. Tunc erumpet temporaraneum lumen tuum et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia, et claritas Dei circumdabit te. Tunc exclamabis, et Deus exaudiet te, et dum adhuc loqueris dicet: Ecce adsum . Adesse se repromittit et audire ac protegere se eos dicit qui, injustitiae nodos de corde solventes et eleemosynas circa domesticos Dei, secundum ejus praecepta, facientes, dum audiunt quod Deus praecipit fieri, ipsi quoque a Deo merentur audiri. Beatus apostolus Paulus, in necesratus sum, inquit, recipiens ab Epaphrodito ea quae a vobis missa sunt, odorem suavitatis, sacrificium acceptum et placitum Deo . Nam, quando quis miseretur pauperis, Deum foenerat; et qui dat minimis, Deo donat, spiritaliter Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓoꝑib bonis redditurus ẽ: hodie quo¬
q adorationem cum oꝑatione ueni¬
enti. benignus audicor ẽ. Sic deniq
cornelius centurio cum oraret meruit
audiri. fu̾it faciens multas elemosinaᷤ
inplebem semꝑ orans dm̃. Huic cͥca
horam nonam oranti astitit angel
testimomum reddens sui oꝑis et diceis.
Corneli orationes tuȩ et clemosinȩ asc̃ẽ-¬
derunt miemoriam coram dño.
Cito orationes ad dñm ascendunt:
dĩ reuelare. et confiteri honorificum
ẽ. Nam qñ orabas tu et sara ego obtu¬
li memoriam orationis ur̃e inconspe¬
ctu claritatis dĩ: et cum sepelires tu
mortuos simplicit: ⁊ quia ñ es cunctatꝰ
exurg̾e et derelinquere pͣndium tuũ
et abisti. ⁊ condidisti mortuum. et mis-¬
sus sum temptare te: et it̾um me mi¬
sit ds̃ curare te et saram nurum cuã.
Ego enim sum raphael unus ex septẽ
angłis iustis: quiassistimꝰ et conu̾sa¬
testans: solue inquit omnem nodũ
imusticie: resolue suffocationes i¬
potentium commerciorum: dimitte

Expanded text:
osynis redditurus est, hodie quoque ad orationem cum operatione venienti benignus auditor est. Sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri. Fuit enim faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum. Huic circa horam nonam oranti adstitit Angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt ad memoriam coram Deo . XXXIII. Cito orationes ad Deum ascendunt qDei revelare et confiteri honorificum est. Nam, quando orabas tu et Sarra, ego obtuli memoriam orationis vestrae in conspectu claritatis Dei. Et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exsurgere et derelinquere prandium tuum, sed abisti et condidisti mortuum, missus sum tentare te; et iterum me misit Deus curare te et Sarram nurum tuam. Ego enim sum Raphael, unus ex septem Angelis justis qui assistimus et conversatestans: Solve, inquit, omnem nodum injustitiae, resolve suffocationes impotentium commerciorum. Dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
tor ẽ: Quidimrum fr̃s dilectissimi si
oratio tali ẽ. qm ds̃ docuit: qui ma¬
gistĩo suo omnem p̃cem urãm saluta-¬
ticia: qm̃ sermonem breuiatum faciet
colligens doctos parit̃ et indoctos. oi
sexu atq etati p̃cepta salutis edidĩt:
p̃ceptorum suorum fecit gͣnde com¬
pendiũ. ut indisciplina celesti discẽ-¬
tium memoria ñ laboraret. s quod eẽt
simplici fidĩ necessarium uelocit̃ discẽt.
Cumaũt doceret quid sit uita et̃na:
sacͣmentum uitȩ. magna et diuina
breuitate complexus ẽ dicens. Hec ẽ
aut̃ uita et̃na ut cognoscant te solũ
& uerum dm̃: et quem misisti ihm
xp̃m. Item cum de lege et ꝓpħis p̃cep¬
ta pͥma et maiora decerperet: audiin-
de tota anima tua et de tota uirtute
cua: hoc pͥmum: et sdm simile ẽ huic.
diliges ꝓximum tͥ tanquã de in his
duob p̃ceptis tota lex pendet ꝙ ꝓpħȩ.

Expanded text:
tor est? Quid mirum, fratres dilectissimi, si tor est? Quid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutatitia, quoniam sermonem breuiatum faciet colligens doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium uelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacramentum uitae magna et diuina breuitate conplexus est dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. item cum de lege et prophetis praecepta prima et maiora decerperet, audi, inde tota anima tua et de tota uirtute tua. hoc primum, et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota
Abbreviated transcription (Latin):
suam ducat. cum dñs ipse humilita-¬
tem docens dixerit: uigilate et orate
neueniatis intemptationem : sp̃e
quidem ꝓmptus ẽ caro aũt infirma:
tt dum p̃cedit humilitas et submis¬
sa confessio: et datur totum dño qͥc
quid supplicit cumtimore & honore
dĩ petitur: ipsius pietate p̃stetur:.
Post ista omnia inconsummatione
orationis uenit clausula: unu̾sas pe¬
ticiones et p̃ces nr̃as collecta conclu-¬
dicimus. s lib̃a nos amalo: comp̃hẽ-
dentes adu̾sa cuncta quȩ contͣ noᷤ in
hoc mundo molit᷑ imiicus: a qui-¬
bus potest ẽẽ fida et firma tutela si-
nos ds liberet. si p̃cantib atq implo¬
rantib opem suam p̃stet. Quando
aut̃ dicimus lib̃a nos amalo: mehil
remanet quod ultra adhuc debeat
postulari: q̃n semel ꝓtectionem dñi
adu̾sus malum petamus: quampe¬
tͣta. ꝯtra omnia quȩ diabolus et mũ-¬
dus oꝑatur securi stamus & tuti. Quis
enim ei de scło metus ẽ cui in scło d̃s̃ tu¬

Expanded text:
suam ducat; cum Dominus ipse humilitasuam ducat; cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit, Vigilate et orate, ne veniatis in tentationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma : ut dum praecedit humilis et submissa codquid suppliciter cum timore et honore Dei petitur ipsius pietate praestetur. Post ista omnia in consummatione orationis uenit clausula uniuersas petitiones et preces nostras collecta breuitaponimus: sed libdentes adversa cuncta, quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus potest esse fida et firma tutela si nos Deus liberet, si deprecantibus atque implorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. quis enim uel de saeculo metus est cui in saeculo Deus tu
Abbreviated transcription (Latin):
tribuatur. ꝓbat scͥptura ditma quȩ
potestas adu̾sum nos malo scdm pec
cata nr̃a: sic̃ scͥptum ẽ. Quis dedit
indireptionẽ iacob et isrł his quip̃¬
dabantur eum: nonne dñs peccaue¬
runt cui et nolebant inuiis eius ã¬
bulare neq audire legem eius.⁊in
suȩ: Et it̾m salomone peceante et
ap̃ceptis atq auiis dei recedentepo¬
sicum est. Excitauit ds sathananipsi
ipsi salomoni. Potestas uͦ dupliciter
adu̾sum nosdatur uel ad penam ẽ de-¬
linquimus. uład glam cumꝓbamur:
sicuti de iob factum uidemus manife-¬
stante dño ⁊ dicente. Ecce omnia quȩ¬
cunq habet inmanus tuas do: s ipsũ
caue ne tangas. E dominꝰ in euangłio
ioquitur tempore passiomis. Nullã
ne intemptationẽ ueniamꝰ. ammone-¬
mur infirmitatis et imbecillitatis nr̃e
dum sic rogamus; ne quis se in solen¬
t̃ extollat: nequis sibi suꝑbe atq ar¬
roganter aliquid assumat:ne quis
aut confessionis aut passionis głam

Expanded text:
tribuatur. probat scriptura quae tribuatur. probat scriptura quae potestas aduersum nos malo sectum est: quis dedit in direptionem Iacob et Israel eis qui praedabantur illum? nonne Deus cui peccauerunt et nolebant in uiis eius ambulare neque audire legem eius, et suae? et iterum Salomone peccante et a praeceptis adque a uiis Domini recedente positum est: et excitauit Dominus Satanan ipsi Salomoni. Potestas uero dupliciter aduersum nos datur, uel ad poenam cum delinquimus uel ad gloriam cum probamur: sicuti de Iob factum uidemus manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habet in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis: nullam ne in temptationem ueniamus, admonemur infirmidum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe atque arroganter aliquid assumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens iniciaret sanguinis suigła
dñicam passionem: qui et iusticiam
dñi habuerat. ⁊ pacem. Tales deniq
adomino coronantur: tales indie
iudicii cum domino iudicabunt:
Cet̾um discordans:⁊ dissidens ⁊ pacẽ
cum fr̃ib ñ habens. sedm̃ quo beatus
apłs inscͥptura sc̃a testatur: nec siꝓno
mine oceisus fuerit. cͥmen dissensioĩs
ad regnum cȩlorum ꝑuenit. aut cum
dño uiuit homicida Non pot̾ ẽẽ cũ
xp̃o: quiimitator iudȩ maluit ẽẽ ꝗͣ
xp̃i. Quale delictum est quod nec bap¬
tismo sanguinis potest ablui: Qua¬
le crim̃ ẽ quod martyrio ñ pot̃ expi¬
ari: Illud quoq necessariȩ monet
dñs: ut moratione dicainus. et ne pa-¬
tiaris nos induci intemptationem
qua in parce ostenditur. nicħ contͣ
nos adu̾sarium posse nisi dñs ante
ꝑmiserit: ut omnis timor nr̃ et de-¬
uotio atq obseruatio ad dnm̃ con-¬
u̾tatur: qñ intemptationib nichil
malo liceat: nisi potestas adño inde

Expanded text:
ostendens initiaret sanguinis sui gloria ostendens initiaret sanguinis sui gloria dominicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique a Domino coronantur, tales in die iudicii cum Domino uindicabuntur. ceterum discordans et dissidens et pacem cum fratribus non habens, secundum quod beatus apostolus et scriptura sancta testatur, nec si pro nomine occisus fuerit, crimen dissensionis ad regnum caelorum peruenit aut cum Deo uiuit homicida. non potest esse cum Christo qui imitator Iudae maluit esse quam Christi. quale delictum est quod nec baptismo sanguinis potest ablui, quale crimen est quod martyrio non potest expiari! Qlnd quoque necessarie monet Dominus ut in oratione dicamus: et ne patiaris nos induci in temptationem. qua in parte ostenditur nihil contra nos aduersarium posse, nisi Deus ante permiserit, ut omnis timor noster et deuotio adque obseruatio ad Deum conuertatur, quando in temptationibus nihil malo liceat, nisi potestas inde
Abbreviated transcription (Latin):
tuam sententiam iudiceris: et quod
feceris. hoc ipse patieris. Pacificos eñĩ
et concordes atq unanimes ẽẽ indomo
sua ds̃ p̃cepit: et quales nos fec̃ scdana¬
tiuitate: tales uint renatos ꝑseuerare:
ut qui filii dĩ eẽ cepimus indĩ pace ma¬
neamus: et quib sp̃c unus ẽ: unus sit
animus et sensus. Sic nec sacrificium
ds̃ recipit dissidentis. et ad altare reu̾¬
tentem pͥus fr̃i reconciliari iubet: ut
pacificis p̃cib:⁊ d̾̃s possit ẽẽ placatus.
concordia: et de unitate patris et filii
et sp̃c sc̃i plebsadunata. Neq enim
insacͥficiis quȩ abel et campͥmi obtule¬
runt. mun̾a eorum d̾s scorda intueba¬
tur: ut ille placeret in mun̾e qui pla-¬
cebat incorde. Abel pacificus dum dño
cum domini timore. cum simplici
corde. cumlege iusticiȩ. cum concor¬
diȩ pace. Merito ille dum insacͥficio
dĩ talis ẽ ipse pꝰmodum sacͥficium do¬
mino factus ẽut martyrium pͥmus

Expanded text:
tuam sententiam judiceris, et quod tuam sententiam judiceris, et quod feceris hoc et ipse patiaris. Pacificos enim et concordes atque unanimes esse in domo sua Deus praecipit, et quales nos fecit secunda nativitate, tales vult renatos perseverare; ut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maneamus, et quibus spiritus unus est, unus sit et animus et sensus. Sic nec sacrificium Deus recipit dissidentis, et ab altari revertentem prius fratri reconciliari jubet , ut pacificis precibus et Deus possit esse pacatus. concordia, et de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti plebs adunata. XXIV. Neque enim in sacrificiis quae Abel et Cain primi obtulerunt munera eorum Deus sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde . Abel pacificus et justuscum Dei timore, cum simplici corde, cum lege justitiae, cum concordiae pace. Merito ille dum in sacrificio Dei talis est, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyrium primus
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq complexus ẽ quod et rogare
ꝓpeccatis debeamus:⁊ impet̾inus indul¬
gentiam cum rogamꝰ. Ido ⁊ fidelem di¬
xit dm̃ ad dumitenda peccata fidem
pollicitationis suȩ reseruantem: quia
qͥ orare nos ꝓdebitis ⁊ peccatis docuit:
pat̾nam miscd̃iam ꝓmisit et uemam
secuturam. Adiunx̃ plane et addidit
ut sic nob̃ dimitti debita postulemus:
scdm quod upsi debitorib nr̃is dimit¬
timus: scientes impetrari ñ posse quod
ꝓpeccatis petimus: nͥ et ipsi circa pec¬
catores nr̃os paria fecerimus. Iccͥco et
alio inloco dic̃. Inqua m̃sura mensi fu¬
eritis: inea et remetietur uob̃ Et quia
seruus pꝰ dimissum sibia dño omne
debitum. consertio suo noluit ipse di¬
mitt̾e. incarce religatus ẽ: quia indul¬
g̾e conseruo suo noluit: quod sibiadño
indulcum fuerat amisit. Quȩ adhuc
fortius xp̃c inp̃ceptis suis maiore censu¬
re suȩ uigore ꝓponit: cum steteritis
inquiens ad orationem remittite siquid
habetis adu̾sus aliquem: ut et pat̾ ũr

Expanded text:
utrumque complexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus, et impetremus indulgentiam cum rogamus. Ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata, fidem pollicitationis suae reservantem; quia qui orare nos pro debitis et peccatis docuit, paternam misericordiam promisit et veniam secuturam. XXIII. Adjunxit plane et addidit ut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus, scientes impetrari non posse quod pro peccatis petimus, nisi et ipsi circa debitores nostros paria fecerimus. Idcirco et alio in loco dicit: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis . Et qui servus post dimissum sibi a domino omne debitum conservo suo noluit ipse dimittere , in carcerem religatur: quia indulgere conservo suo noluit, quod sibi a Domino indultum fuerat amisit. Quae adhuc fortius Christus in praeceptis suis majore censurae suae vigore proponit: Cum steteritis, inquit, ad orationem, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater ves
Abbreviated transcription (Latin):
bitis uitam in uob̃. Et id̃õ panem no¬
strum idẽ. xp̃m dari nob̃ cotidie peti¬
mus: ut qui inxp̃o manemus iuiuimꝰ:
a scificatione et corpore eius non re¬
recedamus. Potest uͦ et hocintelligi: ut
bis tantum petamus iuictum: q̃n in¬
struat dominus.idicat qui ñ renunti¬
at omnib quȩ sunt eiꝰ ñ potest meus
tians omnib diurnum debet cibum
petere: nec in longum desidĩa
petitioĩs Textendere: ipso it̾m dño
p̃scͥbente et di-¬
A cente. Nolite in
crastinũ cogitare:
crastinus
enim dies ip̃se cogitabit.
sufficit dieimalitia sua. Merito gͦ xͥ
discipłs uictum sibi indiem postulat:
quide crastino cogitare ꝓhibetur: qr
et contrarium sibi fit et repugnans.
ut queramus inscłõ diu uiuerequi
petimus regnum dĩ uelocit̃ adherere.
Sic et beatus apls monet: formans et
coroborans spẽ nr̃ãm. ac fidĩ firmitatẽ.
Nich inquit. intulimus in hunc
mundum: uerum neq aufere possu¬

Expanded text:
bitis vitam in vobis. Et ideo panem nobitis vitam in vobis. Et ideo panem nostrum, id est Christum dari nobis quotidie petimus, ut qui in Christo manemus et vivimus a sanctificatione et corpore ejus non recedamus. Potest vero et sic intelligi, ut bis tantum petamus et victum, cum instruat Dominus et dicat: Qui non renuntiaverit omnibus quae sunt ejus, non potest esse tri sui renuntians omnibus, diurnum debet cibum petere, nec in longum desideria petitionis extendere, ipso iterum Domino praescribente et monente: Nolite in crastinum cogitare, crastinuenim dies ipse cogitabit sibi. sufficit diei malitia sua. merito ergo Christi discipulus uictum sibi in diem postulat qui de crastino cogitare prohibetur, quia et contrarium sibi fit et repugnans, ut quaeramus in saeculo diu uiuere qui petimus regnum Dei uelociter aduenire. sic et beatus apostolus monet formans et corroborans spei nostrae ac fidei firmitatem. nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. quia intelligentium et credentiũ
pat̃ est: sic et panem nr̃m uocamus:
quia xp̃c eorum qui corpus eiꝰ contin¬
gimus panis ẽ. Hunc aut̃e panem da-¬
ri nob̃ cotidie postulamus: nequi in
xp̃o sumus et eucͥaristiam cotidie ad
cibum salutis accipimus: int̾cedente
aliquo grauiore delicto.dum abstinẽ
tes ⁊ non communicantes a cȩlesti pa¬
ne ꝓhibemur: a xp̃i corpore separemur:
ipso p̃dicante et dicente. Ego sum
panis uitȩ qui de cȩlo descendi: siqͥs
ederit de meo pane uiuet inȩt̃num:
Panis aũt quẽ ego dedero caro mea
ẽ: ꝓscłi uita. Qñ ergo dic̃ in et̾̃num ui¬
uere. siquis hed̾it ex hoc pane: mani¬
festum ẽ eos inu̾e corpus qui eius att̃-¬
gunt: et eucharistiam uere commu¬
nicationis accipiunt: ita cont᷑ tim̃dũ
ẽ et orandum: nedum quis abstentus
neat a salute: comminante ipso ⁊ dicẽ¬
te. Nisi ederitis carnem filii hominis
et biberitis eius sanguinem: non habe¬

Expanded text:
noster, quia intelligentium et credentium noster, quia intelligentium et credentium pater est; sic et panem nostrum vocamus, quia Christus eorum, qui corpus eorum contigimus, panis est. Hunc autem panem dari nobis, quotidie postulamus, ne qui in Christo sumus, et eucharistiam ejus quotidie ad cibum salutis accipimus, intercedente aliquo graviori delicto, dum abstenti et non communicantes a coelesti pane prohibemur, a Christi corpore separemur, ipso praedicante et dicente: Ego sum panis vitae qui de coelo descendi; si quis ederit de hoc pane, vivet in aeternum. Panis autem quem ego dedero, caro meaest pro saeculi uita. quando ergo dicit in aeternum uiuere si qui ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus neat a salute comminante ipso et dicete: Nisi ederitis carnem filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habe
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi: ut q̃m mandat: ⁊ monet dñs
etiam inimicos dilig̾e: ⁊phis quoq qͥ
nos ꝑsequuntur orare: petamusce ꝓ
illis qui adhuc t̾rem sunt et nec dum
cȩlestes ẽẽ ceꝑunt. ut et cͥca illos uolun-¬
tas dĩ fiat: quam xp̃c hominem conser¬
uando ⁊ redintegͣ ndo ꝑfecit. Nam
cum discipłi ab eo iam non t̃ra.s salap¬
pellantur t̾rȩ: et apls pͥmum hominẽ
uocet de t̾re limo. scdm̃ uͦ de celo: me¬
rito et nos quiẽe debemus domino
pat̾ similes qui solem suum oriri fac̃
suꝑ bonos et malos. ⁊ pluit suꝑ iustoᷤ
et iniustos: sicxp̃o monente oramus.
et petimus ut p̃cem pomnium salu¬
te facianiꝰ: et quomͦ incȩlo idẽ in nob̾¬
adhuc sunt pͥma natiuitate t̾rem: in¬
cipiant ẽẽ cȩlestes ex aqua i sp̃u nati.
ꝓcedente exoratione postulamus et
dicimus. Panem nr̃m cotidianum
da nob̃ hodie. Qd potest spũaliter et
simplicit̃ intelligi: quia et ut̃q intelle¬
ctus utilitate diuina ꝓficit ad salutem.

Expanded text:
rissimi, ut quoniam mandat et monet Dominus et inimicos diligere et pro his quoque qui nos persequuntur orare, petamus et pro illis qui adhuc terreni sunt et necdum coelestes coeperunt esse, et ut circa illos voluntas Dei fiat, quoniam Christus hominem conservando, et reintegrando perfecit. Nam cum discipuli ab eo non jam terreni apterrae , et Apostolus primum hominem vocet de terrae limo, secundum vero de coelo, merito et nos, qui esse debemus patri Deo similes, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super justos et injustos. , sic, Christo monente, oramus et petimus ut precem pro omnium salute faciamus; ut, quomodo in coelo id est, in nobi qui adhuc sunt prima natiuitate terreni incipiant esse caelestes ex aqua et spiritu nati. Procedente oratione postulamus et dicimus: panem nostrum cottidianum da nobis hodie. quod potest et spiritaliter et simpliciter intellegi, quia et uterque intellectus utilitate diuina proficit ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
te admonet apls dicens. Instate ora¬
tioni iuguantes mea: docens scilicet
tuosis. nec nudis p̃cib ad dñm ueni¬
ant. In efficax petitio ẽ cum p̃catur
dm̃ sterilis oiatio. Nam cumom̾is¬
arbor ñ faciens non fructum excidat᷑
et inignem mittatur: utiq ⁊ seͥmo¬
ñ habens fructum ꝓmereri dnm̃n ñ
potest: qui nulla oꝑatione fecundꝰ ẽ.
Bonaẽ oratio cum ieiunio et elemo

Expanded text:
te apostolus admonet dicens: instate orate apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet tuosis nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oarbor non faciens fructum excidatur et in ignem mittatur, utique sermo non habens fructum promereri Deum non potest, qui nulla operatione fecundus est. Bona est oratio cum jejunio et eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
ctus: ⁊ soli dño pateat: nec ad se ostem
tempore orationis adire patiatur. Ob¬
repit enim frequent̃ et penetrat. et
subtilit fallens p̃ces nr̃as adño aduo¬
cat: ut aliud habeamus incorde aliud
inuoce: qñ intentione sincera dnm
debeat. ñ uocis sonus. sammus et sẽ¬
sus orare Que aut̃ segnitia ẽ alienari
et capi ineptis cogitationib et ꝓpha¬
nis cum dñm dep̃caris: qͣsi sit aliud
quodmagis debeas cogitare. quam
quod cum domino loqueris: Quo¬
modo te audiri a dño postulas: cũ¬
te ipse audias ñ: Uis ẽẽ dñm memo¬
rem tui cum rogas: quando tuipse
ñ cauere: hoc ẽ qñ oras dm̃ maiestatẽ
dĩ negligentia tua orationis offen¬
dere: hoc ẽ uigilare oculis et corde
dormire: cum debeat xp̃iants ⁊cum
dornit oculis corde uigilare: sic̃ scͥp¬
tum ẽ. ex ꝑsona ȩccłie loquentis in can¬
ticis canticorũ. Ego dormio: et cor me¬
um uigilat. Quappter sollicite et cau¬

Expanded text:
ctus, et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei ctus, et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei tempore orationis adire patiatur. Obrepit enim frequenter et penetrat, et subtiliter fallens preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde, aliud in voce, quando intentione sincera Dominum debeat, non vocis sonus, sed animus et sensus, orare. Quae autem segnitia est alienari et rapi ineptis cogitationibus et profanis cum Dominum deprecaris, 214 quasi sit aliud quod magis debeas cogitare quam quod cum Deo loqueris? Quomodo te audiri a Dte ipse non audias? uis esse Dominum memorem tui cum rogas, quando tui memn cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et cau
Abbreviated transcription (Latin):
mine: ut fint omnes unum. sicut cu
pater mine et ego inte. ut et ipsi in
nob̾ sint. Magna dñi ꝓpt̃ salutem
nr̃ãm benignitas pariter et pietas: ut
non eẽt contentus. quod nos suo san¬
guine redimeret: s adhuc ꝓnob̃ am¬
plius & rogaret Rogantis aut̃ deside¬
rium uidete quod fuerit: ut quomͦ
unum sunt pat̾ et filius. et sic nos imp̃a
unitate maneamus: ut hinc quoq poᷤ¬
sit intelligi quantum delinquat qui
unitatem seindit. et pacem: cum phoc
et rogauerit dñs uolens scilicet plebẽ
dĩ discordiam ñ uenire. Quando autẽ
stamus ad orationem fr̃s dilectissimi.
inuigilare et incumb̾e adp̃ces debemꝰ
toto corde. Cogitatio omnnis carnalis
et scl̃aris abscedat: nec quicquam tunc
animus quam solum io cogitet quod
p̃catur. Ideo et sacerdos aute orationẽ
p̃facione p̃missa. parat. fr̃m m̃tes dicẽ¬
do sursum corda: ut dum ples respõ-
det habemus ad dñi: amimoneat᷑
nichil aliud se quam dñm cogitare
deb̾e. Caudatur cont̾ adu̾sarium pe¬

Expanded text:
in me, ut omnes unum sint, sicut tu Pater, in me et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint . Magna Domini propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret, adhuc pro nobis amplius et rogaret. Rogantis autem desiderium videte quod fuerit, ut, quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus. Ut hinc quoque possit intelligi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogaverit Dominus, volens scilicet sic pleDei discordiam non venire. XXXI. Quando autem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. Cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quicquam tunc animus quam id solum cogitet quod precatur. Ideo et sacerdos, ante orationem praefatione praemissa, parat fratrum mentes dicendo: Sursum corda; ut, dum respondet plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. Claudatur contra adversarium pe
Abbreviated transcription (Latin):
potest si peccata donentur quȩ debita
dñs appellat: sicut in euangłio suodic̃:
dimisi tͥ omne debitum quia roga¬
stime. Quam necessarie aũt quam
ꝓuident̃: ⁊ salubrit̾ ammonem᷑ quod
peccatores sumus quiꝑ peccatis ro¬
gare compellimur:ut dum indulgẽ¬
tia adño petitur. conscientiȩ suȩ animꝰ
recordetur: ne quis sͥ quasrinnocens
placeat: et se extollendo plus ꝑeat:
Instrintur et docetur peccare se cotidie
dũ cotidie ꝓpeccatiᷤᷤ iubet᷑ orare. Sic de
cens. Si dixerimus quia peccatum ũ
habemus. ipsi decipimus nos et uitas
in nob̾ ñ est. Si autem confessi fuerimꝰ

Expanded text:
potest, si peccata donentur: quae debita potest, si peccata donentur: quae debita Dominus appellat, sicut in Evangelio suo dicit: Dimisi tibi omne debitum, quia me rogasti . Quam necessarie autem, quam providenter et salutariter admonemur quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur! ut, dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur. Ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se quotidie, dum quotidie pro peccatis jubetur orare. Sic dendicens: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fue
Abbreviated transcription (Latin):
tidianus cib potest iusto: cum scͥptũ¬
sit. Non occidet ds fame animas iustaᷤ.
St itum. Iunior fui et enim senur: ⁊
ñ uidi iustum derelictum. nec semen
eius querens panem. Item dñs ꝓmitcit
⁊ dicit. Nolite cogitare dicentes qͥo
edemus. aut quid bibemus: aut quo
uestiemur. hȩc enim nationes quert̃.
Scit enim pater nr̃: quia horum
omnium indigetis. Querite pͥmum
apponi. Nam cum dĩ sint omnia :
habenti dm̃ nicħ deerit. si domino
tes homo pascitur. Sic alitur helias
b inꝑsegutione nutͥtur. Atq o huma¬
ne malitiȩ detestanda crudelitas. fe¬
re parcuit: aues pascunt: et hommes
insidiantur et seuuunt. Post hec et
ꝓpeccatis nr̃is p̃camur dicentes. Et
dimitte nob̃ debitta nostra: sic̃ et no ᷤ
dimictimus debitorib nr̃is. Post
subsidium cibi petitur ⁊uenia delic̃¬
ti: ut quia dño pascitur in dño uiuat:
nec tantum p̃senti et temporaliuitȩ.
s et ȩtnȩ consulat᷑: ad quam ueniri

Expanded text:
tidianus cibus potest iusto, cum scriptumtidianus cibus potest iusto, cum scriptumsit: non occidet Dominus fame animam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eiet dicat: Nolite cogitare dicentes: Quid edemus, aut quid bibemus, aut quid vestiemur? Haec enim nationes quaerunt. Scit autem pater vester quia horum omnium indigetis. Quaerite primuapponi. Nam cum Dei sint omnia, habenti Deum nihil deerit, si Deo tes homo Dei pascitur . Sic alitur Helias bus, in persecutione nutritur . Atque, o humanae malitiae detestanda crudelitas! ferae parcunt, aves pascunt, et homines insidiantur et saeviunt. XXII. Post haec, et pro peccatis nostris deprecamur dicentes: ET REMITTE NOBIS DEBITA NOSTRA SICUT ET NOS REMITTIMUS DEBITORIBUS NOSTRIS. Post subsidium cibi petitur et venia delicti, ut qui a Deo pascitur in Deo vivat, nec tantum praesenti et temporali vitae sed et aeternae consulatur; ad quam veniri
Abbreviated transcription (Latin):
nium malorum ẽ cupiditas: qͣm qui-¬
dam appetantes naufragauertnt afi-¬
de: et inseruerunt se dolorib multis.
Docet non tantum contempnendas.
s ⁊ ꝑiculossas ẽẽ diuitias: illic ẽẽ radi¬
cem malorum blandientium cecitatẽ
m̃tis humanȩ occulta deceptione fal¬
lentium. Uñ et diuitem stultum scl̃a-¬
res copias cogitantem et se exuberanti-¬
um fructuum largitante iactantem:
redarguit dñs dicens Stulte hac noc¬
te expostulatur animatua ate. Quȩ
ergo parasti cuius ert̃: Letabatur stul¬
tus infructib nocte moriturꝰ: et cui
uitaiam deerat: uictuũ. habundan¬
tem uitam cogitabat: Contͣ aũt dñs
ꝑfectum.: ⁊ consummatum docet fieri:
rum
cum dicit pos
dictus et succintus nullis laqueis rei
familiaris inuoluitur: s solutus ac
lber facultates suas ad dñm ante p̃¬
missas ipse quoq comitat᷑ Ad quod
ut possit unusquisq nr̃m parare se:
orare sic dõcet: et de orationis lege qͣue
ẽẽ debeat noscere. Neq enim de ẽẽ co¬

Expanded text:
um malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Docet non tantum contemnendas sed et periculosas esse diuitias, illic esse radicem malorum blandientium, caecitatem mentis humanae occulta deceptione fallentium. unde et diuitem stultum saeculares copias cogitantem et se exuberantium fructuum largitate iactantem redarguit Deus dicens: stulte, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? laetabatur stultus in fructibus nocte moriturus et cui uita iam deerat uictus abundantiam cogitabat. contra autem Dominus perfectum et consummatum docet fieri qrum eum dicit possditus et succinctus nullis laqueis rei famliber facultates suas ad Dominum ante praemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut possit unusquisque nostrum parare se, sic discit orare et de orationis lege qualis esse debeat noscere. Neque enim deesse cot
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ homines: eadem et uos facite illis.
Hȩc ẽ enim lex et ꝓpħȩ. Nec u̾bis tan¬
tum. s et factis dñs orare nos docint.
ipse orans frequent et dep̃cans: & qͥd
nos fac̾e oport̾et exempli sui contesta¬
tione demonstrans. sic̃ scͥptum ẽ Ipse
autem fuit seçedens isolitudinem.
et ad orans. Et it̾um. Exunt in mon¬
tem solus orare: et fint ꝑnoctans in
oratione dĩ: Quod siille orabat qui
sine peccato erat: quantomagis pec¬
catores oportet orare: Et siille ꝑtotam
noctem iugit̃ uigilans continins p̃ci¬
b orabat: quantomagis infrequen¬
tanda oratione debemus nocte uigila¬
re. Orabat autẽ dñs et rogabat ñꝑse.
Quid enim ꝓse innocens p̃caretur:
S ꝓ delictis nr̃is sic̃ ipse declarat. cum
dic̃ ad petrum: ecce sathanas postula¬

Expanded text:
 homines bona, ita et nos facite illis. haec est enim lex et prophetae. Nec uerbis tantum sed et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petr
Abbreviated transcription (Latin):
Inepła pauũ ad galatͥas: Caro concupiscit
enim inuicem adu̾sant᷑ sͥ ut ñ quȩ uultis
faciatis. Manifesta autem sunt facta car-¬
nis: quȩ sunt adult̾ia. fornicationes. in¬
mundiciȩ. spurcitiȩ. idolatͥȩ. ueneficia. ho¬
micidia. inunicitię. contentiones. emulati¬
ones. animositates. ꝓuocationes. simulta¬
tes. dissensiones. hereses. inuidiȩ. ebritateᷤ.
commessationes. & his similia. qm̃ qͥ talia
agunt: regnum dĩ ñ possidebunt: Fructuᷤ
nanunitas. bonitas. fides. mansuetudo.
continentia. castitas. Adu̾sus huiꝰmodi.¬

Expanded text:
postolus ad Galatas: Caro enim concupiscit enim inuicem aduersantur sibi, ut non quae uultis ipsa faciatis. manifesta autem sunt facta carnis, quae sunt adulteria fornicationes, inmunditiae, spurcitiae, idololatria, ueneficia, homicidia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comissationes et his similia: qui talia agunt regnumnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos epłam autenticã remisi: ut reco¬
gnoscatis. an ipsa sit. quã crementio yp¬
podiacono ꝑferendã dedistis. ꝑ quã
et enim graue ẽ si epłȩ clericȩ ueritas
mendatio aliquo et fraude corrupta est.
Hoc gͥ ut scire possimꝰ & scripturã et
subscriptionẽ an ur̃a sit recognoscite: &
nob̾ quid sit in uͦ rescribite. Opto uoꝰ fr̃s¬

Expanded text:
ad vos epistolam authenticam remisi, ut recoad vos epistolam authenticam remisi, ut recognoscatis an ipsa sit quam Crementio hypodiacono perferendam dedistis. perquam etenim graue est, si epistulae clericae ueritas mendacio aliquo et fraude corrupta est. hoc igitur ut scire possimus, et scripturam et subscriptionem an uestra sit recognoscite et nobis quid sit in uero rescribite. opto uos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus p̾sbiter is et diaconibꝰ
Cũ de excessu boni uiri college
mei. rumor apud nos incertꝰ eẽt fr̃s lr̃m.
litteras ad me missas ꝑcrementiũ yppo¬
diaconũ. quib plenissimȩ de głoso eiꝰ
ex itu instruere: & exultans satis quod
ꝓ integͥtate administrationis eiꝰ consũ¬
matio quoq honesta ꝓcesserit: In quo
uobis quoq plurimũ gratulor. quod
eiꝰ memoriã tam celebri. & illustri testi¬
monio. ꝓsequamim: ut ꝑuos innotes¬
ceret nob̃. quod & uob̃ eẽt circa p̃positi
memoriã głosũ: & nob̃ quoq fidei & uir¬
tutis p̾beret exemplũ. Nam qnͣtũ ꝑni¬
tiosa res est ad sequentiũ lapsũ riuina p̃¬
positi: intantũ contra utile ẽ & salutare.
tandũ. Legi etiam alias literas. inquibꝰ
nec quis scripserit. nec ad qͦs scriptũ sit.
significant᷑ exp̾ssum ẽ. Et qm̃ me ineiᷤ¬
dem litteris et scriptura et sensus et car¬
the ipse quoq mouerunt: nequid ex uͦ
uel subtractũ sit uel immutatũ. eandẽ

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIBVS Cum de excessu boni uiri collegae mei rumor apud nos incertus esset, fratres litteras ad me missas per Crementium hypodiaconum, quibus plenissime de glorioso eius exitu instruerer, et exultaui satis quod pro integritate administrationis eius consummatio quoque honesta processerit. in quo uobis quoque plurimum gratulor quod eius memoriam tam celebri et inlustri testimonio prosequamini, ut per uos innotesceret nobis quod et nobis esset circa praepositi memoriam gloriosum et nobis quoque fidei ac uirtutis praeberet exemplum. nam quantum perniciosa res est ad sequentium lapsum ruina praepositi, in tantum contra utile est et salutaretandum. nec quis scripserit, nec ad quos scriptum sit, significanter expressum est. Et quoniam me in iisdem litteris et scriptura et sensus et chartae ipsae quoque moverunt ne quid ex vero vel subtractum sit vel immutatum, eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
racundiã uncendã ẽẽ ne cogat delinquere.
um qui fidẽ consequutus ẽ exposito pͥore
homine cęlestia tantum ⁊ sp̃ualia cogitare
debere: nec attende debere ad scłm cui iam
renuntiatum est.
on iurandum.
d hoc temptari homineᷤᷤ a do ut ꝓbent᷑.
e bono martyrii.

Expanded text:
racundiam uincendam esse, ne cogat delinquere. Eum qui fidem consecutus est exposito priore homine caelestia tantum et spiritalia cogitare debere nec adtendere ad saeculum, cui iam renuntiauit. XII. Non iurandum. Ad hoc temptari homines a Deo, ut e bono martyrii.
Abbreviated transcription (Latin):
idelem ñ oporteret ob alia delicta
nisi obnomen solum pumiri: inepla
pet ad ponticos. Nec qͥsqͣm ur̃m tãqͣm fur
aut homicida paciatur. aut tanquam
maleficus. aut curas alienas gerens: s

Expanded text:
IDELEM NON OPORTERE OB ALIA DELICTA, NISI OB NOMEN SOLUM, PUNIRI. In Epistola Petri ad Ponticos: Nec quisquam vestrum tamquam fur aut homicida patiatur, aut tamquam maleficus, aut curas alienas agens, sed
Abbreviated transcription (Latin):
habicat iniuobis: Si quis templum dĩ
uiolauerit: disꝑdet illum ds̃. De hoc
ipso in paralippommon. D̾s uobcum ẽ.
dum estis uos cum ipso. Si dereliqueri-¬
tis eum: delinquet uos:¬

Expanded text:
habitat in vobis? Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . De hoc ipso in Paralipomenon: Deus vobiscum est, dum estis vos cum ipso. Si dereliqueritis eum, derelinquet vos
Abbreviated transcription (Latin):
simusq ab eis tam separati. quã sint illi
de ȩccła ꝓfugi: quia scriptũ est.Si autem
eccłam contempserit: sit tibi sicut ethnicꝰ
tantũ: sed et iubet ut atalib recedatur.
Precipimꝰ inquit uob̃ in nomine dm̃¬
nr̃i iħu xp̃i ut recedatis ab om̃ib fr̃ib
ambulantib in ordinatȩ: & ñ scm tra¬
ditionẽ quã acceꝑunt a nob̃. Nulla so¬
ti et paci eius inimicꝰ est: nob̾cũ non po¬
test coherere. Sicũ precibꝰ et satisfactionibꝰ
ueniunt. audiant᷑ si maledicta et minaꝰ
ingerunt respuant᷑. Opto te frat̾ łi m̃ȩ

Expanded text:
simusque ab eis tam separati, quam sunt illi simusque ab eis tam separati, quam sunt illi de Ecclesia profugi; quia scriptum est: Si autem et Ecclesiam contempserit, sit tibi tamquam ethnicus tantum, sed et jubet a talibus recedatur. Praecipimus, inquit, vobis in nomine Domini Jesu Christi, ut recedatis ab omnibus fratribus ambulantibus inordinate et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. nulla soti et paci eius inimicus est, nobiscum non potest cohaerere. si cum precibus et satisfactionibus ueniunt, audiantur. si maledicta et minas ingerunt, respuantur. opto te, frater carissime,
Abbreviated transcription (Latin):
& colloquia eorũ quoꝵ sermo ut carcer
serpit: sicut apls dicit: corrumpunt in¬
genia bona: confabulationes pessimȩ. Et
iterũ. Hereticũ hominẽ post unã correp¬
tionẽ deuita: sciens quia ꝑuersus ẽ hutiꝰ¬
uersus inquit in suo ore portat. ꝑditionis
cens. Sepi aures tuas spims: & noli audi¬
re linguã nequã. & iterũ. Malus ob au¬
dit linguȩ iniquoꝵ iustꝰ autẽ ñ inten¬
dit labiis mendacib Quod quamꝗͣ sciã
illic frat̾nitatẽ nrãm. ur̃a scilicet proui¬
dentia munitã. sed et sua uigilantia sa¬
tis cautã. nec capi hereticoꝵ uenenis poᷤ¬
se nec decipi: intantũq apud illos pre¬
ualere magisteria et p̾cepta diuma. qnͣ¬
tus illis indm̃ timor est: tam̃ ex habun¬
danti uel sollicitudo nr̃a uel caritas seri¬
bere ad uos ista res ꝑsuasit: ut nulla cũ
talibus cõmercia copulentur: nulla cũ
malis conuiuia uel colloquia misceant᷑:

Expanded text:
et conloquia eorum quorum sermo ut cancer et conloquia eorum quorum sermo ut cancer serpit, sicut apostolus dicit: corrumpunt ingenia bona confabulationes pessimae. et iterum: haereticum hominem post unam correptionem euita, sciens quia peruersus est huiusuersus, inquit, in suo ore portat perditionemcens: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Malus obaudit linguae iniquorum justus autem non intendit labiis mendacibus . Quod quamquam sciam illic fraternitatem nostram, vestra scilicet providentia munitam, sed et sua vigilantia satis cautam, nec capi haereticorum venenis posse, nec decipi, tantumque apud illos praevalere magisteria et praecepta divina, quantus illis in Deum timor est: tamen ex abundanti vel sollicitudo nostra, vel charitas scribere ad vos ista persuasit, ut nulla cum talibus commercia copulentur, nulla cum malis convivia vel colloquia misceantur,
Abbreviated transcription (Latin):
atq minis suis parricidalibꝰ crudeliter
ꝑseuerauerint: nullus dĩ sacerdos sic
infirmus ẽ sic iacens et abiectꝰ: cuiꝰ ñ¬
humilitas et infirmitas. uigore et ro¬
bore dñi ꝓtegentis animet᷑. Nicħ nr̃a
interest. aut a quo aut qnͣdo ꝑimam᷑.
mortis et sanguinis p̾miũ de dño re¬
cepturi. Illorum fienda & lam̃tanda
concisio est: quos sic diabolus excecat:
ut ȩt̾nȩ gehennȩ supplicia non cogitantes.
antixp̃i iam appropinquantis aduentum
conentur imitari. Et quamꝗͣ sciam frater
sidenti. et scĩssimȩ atq amplissimȩ plebi
legere te semꝑ litteras nr̃as. tam̃ nc̃ & ãmo¬
neo et peto. ut quod alias sponte atq ho¬
norificȩ facis: etiam me petente facias: ut
hec epła mea lecta. si quod illie contagium
uenenati sermonis et pestifere seminatio¬
nis irrepserat: id omne frm aurib et pec¬
toribꝰ eruat᷑ et bonorũ integra ac sincera
titer. et euitent dilectissumi fr̃s nr̃i uerba

Expanded text:
ac minis suis parricidalibus crudeliter ac minis suis parricidalibus crudeliter perseuerauerint, nullus Dei sacerdos sic infirmus est, sic iacens et abiectus, humilitas et infirmitas uigore et robore Domini protegentis animetur. nostra nihil interest aut a quo aut quando pereamus mortis et sanguinis praemium de Domino recepturi. illorum flenda et lamentanda condicio est quos sic diabolus excaecat ut aeterna gehennae supplicia non cogitantes antichristi iam propinquantis aduentum conentur imitari. Et quamquam sciam, fratsidenti et sanctissimae adque amplissimae plebi legere te semper litteras nostras, tamen nunc et admoneo et peto ut quod alias sponte adque honorifice facis etiam petente me facias, ut hac epistula mea lecta, si quod illic contagium uenenati sermonis et pestiferae seminationis inrepserat, id omne de fratrum auribus et pectoribus exuatur et bonorum integra ac sincera titer et euitent dilectissimi fratres nostri uerba
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad hue insuꝑ cȩꝑint temporis sui po¬
testate dñari: Si pacem postulant: ar¬
ma deponant. Si satisfaciunt: quid mi¬
nantur: Aut si cõminant᷑: sciant quia
quia minat᷑: aut armis eiꝰ et uolentiȩ
cedetur: quia resistentes ꝑditurũ se eẽ
ꝓfitetur: Armant nos heretiei dũ nos
putant cõmunione terreri: nec infaciȩ
nos deiciunt. sed magis erigunt et ac¬
cendunt: dum ipsã pacem ꝑsequutioẽ
peiorẽ fr̃ib faciunt. Et optamꝰ quidem
ne quod loquunt᷑ furore. impleant cri¬
mine: ne qui uerbis ꝑfidis. et crudeli¬
bus peccant: factis quoq delinquant.
Oramus ac dep̃cam᷑ dm̃. quẽ ꝓuocare ill
et exacerbare non desimunt: ut eoꝵ corda
mitescant: ut furore deposito ad sanitatẽ
mentis redeant. ut peccatores a delie¬
torum tenebͥs penitentiȩ lum̃ agnoscađ ÷
et magis petant fundi prose preces et
orationes antistitis: quaᷤ ipsi fundant
sanguinẽ sacerdotis: Si autẽ in suo fu¬
rore ꝑmanserint. atq inistis insidiis

Expanded text:
sed adhuc insuper coeperint terroris sui potestate dominari? si pacem postulant, arma deponant: si satisfaciunt, quid minantur ? ant si comminantur, sciant quia quia minatur, aut annis eius et uiolentiae ceditur quia resistentes perempturum se esse profitetur. armant nos haeretici dum nos putant sua commina tione terreri, nec in faciem nos deiciunt, sed magis erigunt et accendunt, dum ipsam pacem persecutione peiorem fratribus faciunt. et optamus quidem ne quod locuntur furore inpleant crimine, ne qui uerbis perfidis et crudelibus peccant factis quoque delinquant. oramus ac deprecamur Deum quem prouocare illi et exacerbare non desinunt, ut eorum corda mitescant, ut furore deposito ad sanitatem mentes redeant, ut pectora operta delictorum tenebris paenitentiae lumen agnoscant et magis petant fundi pro se preces adque orationes antistitis quam ipsi fundant sanguinem sacerdotis. si autem in suo furore permanserint adque in istis insidiis