comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisibile sicut hoc corpꝰ aliquid u̾o mutsibie sic̃
homo int̾ior ⁊ cum optimũ nr̃m hoc est mẽs ato in¬
telligentia inuisibilis sit oculis qũo id qd̾ melius oꝵ¬
ad solita. ⁊ amicum est infirmitati anime corporaiem
conu̾satõnem introrsus uł mitt̾e uł admitte non ubi
sara consistat s ubi languida quodãmͦ aut incunbat
aut raceat. Sicut uolintas nr̃a apud se manẽs ⁊ latõs
sine ułła cõmutatõne per quas se uitiũq ostendat ex¬
pͥmit uoces qnͣto facilius deus op̃c sua latente atq in¬
cõmutabilit̾ mauente uatura in qua uoluerit sp̃e p̃t̃
aitero fiet ut scientes unieniamꝰ altero ut scire
qui nou ht̃ qd̾ amat qualeꝯ sit neꝙ qui ht̃ quos
anat si noxiũ sit neq qui non amat ꝙ ht̃ etrã si
optintũ sit nam ⁊ qui appetit qd adipisci nõ potest
cruciatur. ⁊ qui aceptus quod appetendũ nõ eẽt fallit᷑.
et qui non appetit qd̾ appetendũ eẽt egrotat quart̃¬

Expanded text:
isibile sicut hoc corpus aliquid uero inuisibile sicut homo interior et cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corporis, quo moad solita, et amicum est infirmitati humanae animae corporalem conversationem introrsus vel mittere vel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodammodo aut incumbat antia. si enim uoluntas nostra apud se manens et latens sine ulla sui commutatione, per quas se utcumque ostendat, exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, altero fiet ut scientes inveniamus; altero, ut scire ue sit, neque qui amat, quod habet, si noxium sit, neque qui non amat, quod habet, eciam si Optimum sit. Nam et qui appetit, quod adipisci non potest, cruciatur, et qui adeptus est, quod appetendum non esset, fallitur, et qui non appetit, quod appetendum esset, egrotat
Abbreviated transcription (Latin):
caritas corripit qr nõ habet᷑ caritas orat ut ha¬
bundet caritas. o homo in preceptõne cognosce qͥd
debeas habere in correptõne cognosce tuo te uitio ñ
hab̾e̾ in orarõne cognosce unde accipias ꝙ uis hr̃e.¬
Quantũ nob̾ dñs iudicia sua manifestare dig¬
natur gr̃as agamꝰ qnͣtũ uero absconde̾ ñ adu̾sus
eius consiliũ murmuremꝰ s hoc quoq nob̃ salub̾¬
rimũ esse credamꝰ. Prima uoluntats libertas erat
posse non peccare. nouissima erit multo maior nõ
posse peccare. pͥma ĩmortalitas posse nõ mori. nouis¬
sima erit multo maior nõ posse mori prima erat
ꝑseuerantie potestas. bonũ posse nõ deserere nouis¬
sina erit ꝓ seuerantie felicitas. bonum nõ posse
Primo homini qui in eo bono quo factus ÷ rectꝰ
acceperat posse non peccare. posse non mori posse
ip̃m bonum non desere̾. datum est adiutorium
perseuerantie non quo fieret ut ꝑseueraret
s sine quo ꝑ liberũ arbitͥum ꝑseuerare ñ posses

Expanded text:
haritas: corripit, quia non habetur charitas: orat, ut abundet charitas. O homo, in praeceptione cognosce quid debeas habere; in correptione cognosce tuo te vitio non habere; in oratione cognosce unde accipias quod vis habeQuantum itaque nobis judicia sua manifestare dignatur, gratias agamus: quantum vero abscondere, non adversus ejus consilium murmuremus, sed hoc quoque nobis saluberrimum esse credamus. Tu autem t multo major, non posse peccare. Prima immortalitas erat posse non mori: novissima erit multo major, non posse mori. Prima erat perseverantiae potestas, bonum posse non deserere: novissima erit perseverantiae felicitas, bonum non posse  homini, qui in eo bono, quo factus erat rectus, acceperat posse non peccare, posse non mori, posse ipsum bonum non deserere, datum est adiutorium perseuerantiam, non qua fieret. ut perseueraret, sed sine qua per liberum arbitrium perseuerare non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
quod iustum est. Quicũq mali sunt sic ordinati sunt
quia ⁊ unusquisq sibi ⁊ om̃s inuicem sibi nocent.
Onĩs qui de bonis temporalib beatos se putant ham̃
acceperunt ⁊ cum ilło sibi uagantur. ueniet tempus
ut sentiant qnͣta torm̃ta cũ auiditate deuorauerũt

Expanded text:
quicumque ergo mali sunt, sic ordinati sunt, quia et unusquisque sibi et omnes inuicem sibi nocent.omnes, qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint
Abbreviated transcription (Latin):
temporalium potestatum quando ueritatem oppugnat
uistis fortib głosa probatio est. infirmis ꝑiculosa tẽptatõ.
qũ aũt ueritatem predicat errantib. cordatis utilissima
ammonitio insensatis inutilis afflictio. Siue potestas ue
ritati fauens corrigat aliquem laudem ht̃ ex ea. q̃ fuĩt
emendatus. siue inimica ueritati seuiat in aliquẽ lau
dem habet ex ea qui uictor fui̾t coronatus. Non ꝓpt̾¬
malum quod processit ex te negandum est bonũ quod
remansit in te. quod malo tuo habes si non ibi habes
unde est bonũ quod habes. Agnoscitur sacram̃torum¬
beseis ꝑmanere in errore quod utiq potius erubescend̃¬
sanda temporalib commodis. s gratuito est amore por¬
tanda. Nemo potest ueraciter este ainicus hominis.
gaudemꝰ. Quedam acutissima et excellentissima ingenr
tanto in maiores errores ierunt. quanto prefidentiꝰ taꝙͣ
suis uirib cucurrerunt. nec supplicit̾ ac ueracit᷑ deuni
ut uiam sibi offenderet petiuerunt. Sim certe ueretõ

Expanded text:
temporalium potestatum quando veritatem oppugnat, iustis fortibus gloriosa probatio est, infirmis periculosa temptatio. Quando autem veritatem predicat errantibus, cordatis utilis est admonitio, insensatis inutilis afflictio. Noritati fauens aliquem corrigat, laudem habet ex illa, qui fuerit emendatus; siue inimica ueritati in aliquem saeuiat, laudem habet ex illa, qui uictor fuerit coronatus. tu autemremansit in te, quod malo tuo habes, si non ibi habes unde est bonum quod habes. Ex catholica enimbescis permanere in errore, quod utique potius erubescendsanda temporalibus commodis, sed gratuito amore putanda. Nemo enim potest veraciter amicus esse hominis, nam quaedam acutissima et excellentissima ingenia tanto in maiores errores ierunt, quanto praefidentius tamquam suis uiribus cucurrerunt nec suppliciter ac ueraciter deum, ut uiam sibi ostenderet, petiuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequit᷑. Tu qui ueram requiem que post hnͣc
uitam xp̃ianis promittit᷑ queris ⁊̃ hic eam int̾
amarissimas uite huiꝰ molestias suauem iocun¬
damꝙ gustabis. si eiꝰ qui eam ꝑmisit p̃cepta cdi¬
lexeris cito .ii. senties dulciores esse iusticie fruct᷑.
minem de bona conscĩa int̾ molestras qm de mala
impetrant a dño ut non ꝑmittat seruos suos temp¬

Expanded text:
utem qui veram requiem, quae post hanc vitam Christianis promittitur, quaeris; etiam hic eam inter amarissimas vitae hujus molestias suavem jucundamque gustabis, si ejus qui eam promisit praecepta dilexeris. Cito enim senties dulciores esse justitiae fructus minem de bona conscientia inter molestias, quam de mala impetrant a Domino, ut non permittat servos suos ten
Abbreviated transcription (Latin):
debeatur caritas. non eadem om̃ib est adhibenda
medicina. ip̃a aũt caritas alios ꝑturit cum aliis
infirmat᷑. alios curat ecdificare. alios cõtremescit of¬
fend̾e ad abos se melinat. ad alios se erigit. aliis blã¬
da. aliis seuera. nulli inimica. om̃ib mater. Herẽ¬

Expanded text:
debeatur charitas, non eadem est omnibus adhibenda medicina; ipsa item charitas alios parturit, cum aliis infirmatur, alios curat aedificare, alios contremiscit offendere, ad alios se inclinat, ad alios se erigit, aliis blanda, aliis severa, nulli inimica, omnibus mater: e
Abbreviated transcription (Latin):
a pccc̃o caruis hoĩe sanato pettatũ dãpnaret in carne ne
tũt q̃rere qd̃ perierat. sanare qd̃ egrotabat. crigere qd̾
tam miscd̾iam repperimꝰ. Patientia eiũ d̾i ualere ei debuit
ad salutẽ: qͥa differẽs iustũ meritũ q suppliciũ iuraculoꝵ
se mutari: quia cũ p̃scierat d̾s ñ cẽ mutãdũ. Respõde¬
tur d̾i p̃scĩam ñ cogere hoĩem. ut talis sit qͣia p̃sciuit d̾s:
s p̾scire talẽ futurũ qualis futurꝰ est. quãuis cũ ñ sic fece¬
rit d̾s. Qũi si cogit ẽẽ hoc: utiq cogit qd̾ ñ est. Porro si hoc
p̃scierat futurũ eẽ qd̾ ñ est: p̃scientia ñ est. Qd̃ de d̾o ꝗͣ ĩpie
dicat᷑: ũ aduertit qͥsq qui pecc̃is suis inde blandit᷑ qd̾ d̾s cũ

Expanded text:
a peccato carnis homine sanato, peccatum damnaret in carne , venit quaerere quod perierat , sanare quae aegrotabat, erigere quae tam misericordiam reperiemus? Patientia enim Dei valere ei debuit ad salutem, qua differens justum meritumque supplicium, miraculorum se mutari, quia eum praesciverat Deus non esse mutandum: respondetur, Dei praescientiam non cogere hominem ut talis sit, qualem praescivit Deus; sed praescire talem futurum, qualis futurus est, quamvis cum non sic fecerit Deus. Quem si cogeret esse, hoc utique cogeret quod non est. Porro si hoc praescierat futurum esse quod non est, praescientia non est. Quod de Deo quam impie dicatur, advertit quisque qui peccatis su
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipienda est alioruantulum ip̃a egritudo de qrira
us ꝑ te alum liberari ⁊ sic suscipienda ut ad auxiliũ
non ad eoualitatem miscd̾ie ualeat quẽadmod̾ se in¬
clinat qui manũ iacenti porrigit. non enĩ se ꝑieit.
ut ambo raceant s incuruat tm̃. ut iacentem e̾rigat.
miciciam copulandam. non ut statuu recipiatur sed
ut recipiendus optet᷑ atꝙ ita tractetur ut recipi pos¬
sit illum enĩ receptũ in amiciciã possumꝰ dicere. cui
om̃ta nr̃a consilia refundere audtamꝰ. Si quisquam
est qui se non audet ingerere ad amicicram facien¬
dam cum aliquo nr̃o temporali honore aut dignita¬
te reuocatur descendendũ est ad eum et offerendum est¬
ilsi ouadam comitate ⁊ suiiiussione antini quod ꝑ¬

Expanded text:
suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua vis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae valeat, quemadmodum se inclinat, qui manum ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. micitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur ut recipi possit; illum enim receptum in amicitiam possumus dicere, cui omnia nostra consilia refundere audeamus: et si quisquam est qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur, descendendum est ad eum, et offerendum illi quadam comitate et submissione animi quod
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dm̃i etiam nati st̃: et decurso tocius uite tẽpore trãsi¬
crũt. ĩ illo st̃ nichilominꝰ diuini obtutꝰ lumine ꝑmanẽtes.
et cũ ad uirtutis indolem d̾i auxilio deserente possit ni¬
chil ad oẽ genꝰ pec̃ci. idonea fultũ uirtute subsistit. Tra¬
hit ciũ nos lex ĩ mebris nata petc̃i. et d̾s a leni iugo mã¬
datoꝵ suoꝵ leui q sartina recedentes. atꝙ ĩ pecc̃i durissi¬
niã seruitutẽ libero a iusticia uoluicatis ar bitrio defluen¬
tes. scd̃m suã iustitiã dereliquit. Eos uͦ qui uocationis nui¬
nus cõgrua pietate susceperũt. qui carnalib ñ subiugãt᷑

Expanded text:
Deum et jam nati sunt, et decurso totius vitae tempore transierunt, in illo nihilominus divini obtutus lumine permanentes. et cum ad virtutis indolem Dei auxilio deserente nihil possit, ad genus omne peccati idonea fultum virtute subsistit. Trahit enim lex in membris nata peccati, et Deus a leni jugo mandatorum suorum levique sarcina recedentes, atque in peccati durissimam servitutem libero a justitia voluntatis arbitrio defluentes, secundum suam justitiam derelinquit. Eos vero qui vocationis munus congrua pietate susceperint, qu
Abbreviated transcription (Latin):
upba es in d̾m si indignaris qd̾ te ip̃e manichoꝵ¬
Santecedit ⁊ nimis contumeliose de illo senrtis st̃
iesfabiliter gratularis tam magnũ bonum esse te
naturam deus face̾ debuit uollem ut post me alioͥd
boni fieret non enĩ quod boniũ est post dm. iam debu¬
it et̃ noussimũ ⁊ hinc maxime apparet qnͣtam tͥ tͥbu¬
erit dignitatem qd̾ deus qui solus tibi natałi dñat᷑¬

Expanded text:
uperba es in Deum, si indignaris quod te antecuperba es in Deum, si indignaris quod te antecedit; et nimis contumeliose de illo sentis, si non ineffabiliter gratularis tam magnum bonum esse te, naturam Deus facere debuit; nollem ut post me aliquid boni fieret. Non enim quod bonum est post Deum, jam debuit esse novissimum. Et hinc maxime apparet quantam tibi tribuerit dignitatem, quod Deus qui solus tibi natura
Abbreviated transcription (Latin):
Anisit iob omues duitias et factus repente pauꝑrim̃
tam in concussum animũ tenuit ⁊ infixum deo. ut
satis demonstraret non illas sibi fuisse magnas seo se
non possidere. Nescitis qñta ĩꝑicia lascessitis libros qͦs
et soli reprehenount qui non ntesligunt ⁊ soli intelli¬
gt nequeunt qui reprehendinit non eñi eos aut ullus
minuieus cognoscẽ sinit᷑ aut esse uisi amicus cognitis
porest. Aullus certior gradiis ad amorem dei fieri põt¬
adiuuetur Humana dilectio cum inherentem ub̾ib
siuo nitriuit ⁊ roborauit animũ sequendo deo fc̃o
idoneus ubi eiꝰ maiestas ex tanta ꝑte qnͣta homini
dũ t̾re huuꝰ inhabitator est sufficit aꝑire se ceꝑit
tantꝰ caritatis areor iuascit᷑ ⁊ tantũ diuini amoris
ꝯsurgit intendrum ut exutus om̃ib uitiis ⁊ homine
purgato atꝙ scĩficato satis appareat ostũ diurte dem̃
fit ogo sum ignis ꝯsumens. Perpetienda sũt uitia mul¬
titudinis ut curent᷑ ⁊ prius toleranda qm̃ cedanda est

Expanded text:
ille omnes divitias, et factus repente pauperrimus, tam inconcussum animum tenuit et infixum Deo, ut satis demonstraret, non illas sibi fuisse magnas, sed se ni? Nescitis quanta imperitia lacessatis Libros, quos et soli reprehendunt qui non intelligunt, et soli intelligere nequeunt qui reprehendunt? Non enim eos aut ullus inimicus cognoscere sinitur, aut esse nisi amicus cognitis potest. aec humana dilectio inhaerentem uberibus tuis nutriverit, et roboraverit animum, sequendo Deo factum idoneum; ubi ejus majestas ex tanta parte quanta homini, dum terrae hujus inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit; tantus charitatis ardor innascitur, et tantum divini amoris consurgit incendium, ut exustis omnibus vitiis, et homine purgato atque sanctificato, satis appareat quam divine dictum sit: Ego sum ignis consumens titudinis ut curentur, et prius toleranda quam sedanda est
Abbreviated transcription (Latin):
Mrenũtiatur huic mundo. sic enĩ renũtiat᷑ diabo¬
temporalium rerũ cupiditates necesse est ut ĩ nob̃
ipsio uincanꝰ ⁊ illum qui per ip̃as cuprditates reg¬
rrat in homine. Eos qui foris nos oppugnant intus
uincimꝰ nincendo concupiscentias ꝑ quas nob̾ domi¬

Expanded text:
tiatur huic mundo. sic enim renuntiatur diabotemporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine. uincimus uincendo concupiscentias, per quas nobis domi
Abbreviated transcription (Latin):
hiuic uidere tunc iudicem non libet. Numerari
hic culpe nequeunt. que habende potestatis hic a¬
more perpetiantur. Tunc solum potestas bene
geritur cum non amando. s timendo retmetur.
que ut ministrari recte ualeat. oportet pͥmũ ut
hanc non cupiditas s necessitas imponat. Ocepta aũ
nec pro formidine debet deseri. nec ex libidine am¬
plecti ne aut prius quis quasi ex humilitate suꝑ¬
brat. si diuine dispensatõnis ordinem fugiendo con¬
tempnat. aut eo iugum suꝑni roctoris abiciat qͦ
eum suꝑ ceto̾s priuatum regimen delectat

Expanded text:
dere tunc judicem non libet. Numerari dere tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat
Abbreviated transcription (Latin):
sibi coͣnbellare conspicit. tanto amplius expug¬
nare contendit. eos enĩ pulsare uegligit quos
tatõnis dispar sequitur ꝑfectio dignii firmitatiᷤᷤ.
quia uixta m̃suram certaminis remuneratur
unde delectata. quia inde ꝯuersa ht̃ laborẽ cer¬
taminis. unde ꝑuersa appetiit gaudiun uolup¬
uiuere. tanto inchoat inferius interire. Cap̃¬
xxuii. Difficile in se quisq inueteratã suꝑbiam
deprehendit. qr nimirũ hoc uitiũ qnͣto magis
patim᷑᷑. tantominꝰ uidemꝰ. sic quippe in mente
suꝑbia. sic̃ caligo in oculis generatur. quo se hec
latius dilatat. eo uehem̃tius lumen angustat.¬
Non debet hominũ ducatum susciꝑe. qui nescit
homines bene uiuendo p̃ire. ne qui ad hoc eligit᷑
ut alioꝵ culpas corrigit quod resecare debuit
endum districto iudici de sua tm̃modo anima for¬
tasse uix sufficit quot regendis subditis preest
reddende apud eum ratõnis tempore ut ita dicam
tot solus animas habet. cui ẽẽ nunc iudroem libet

Expanded text:
sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit; eos enim pulsare negligit quos tationis dispar sequitur perfectio firmitatis, quia juxta summam certaminis, remuneratur unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perversa appetiit gaudium volupvivere, tanto et inchoat inferius interire. ur. Difficile enim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia sicut in oculis caligo generatur, quo se haec latius dilatat, eo vehementius lumen angustat debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire, ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit endum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet. Quae nimirum cogit
Abbreviated transcription (Latin):
etiã pro pc̃co ꝑcutitur nisi murmurãdo reni¬
tatur. eo ip̃o iam iustus inchoat ẽẽ. quo feri¬
entis iusticiam non accusat. Cap̃.xxui. Deus
singuloꝵ cordib priuatis uocib nou respondet.
s tale eloquium coustruit. per quod crnctoꝵ
uiuacius mens penetrat. cũ ad se admitt̾e̾ curaꝵ
scłariũ tumultus recusat. Aurem cordis t̾renaꝵ
cogitationũ turba dum ꝑstrepit᷑ claudit. atq ĩ
secretario mentis qnͣtominꝰ curaꝵ tuniultuan¬
tiũ sonus ꝯpescitur. tanto ampliꝰ uox p̃siden¬
tis iudicis non auditur. Neq ꝑfcẽ homo suffic̃
ad utraq diuisus. s drĩm sic int̾uif erudiri ap¬
petit. ut tñ ext̾ius implicetur unde ext̾ius au¬
ditum aꝑit. inde int̾ius obsurdescit. Iusti ut
ext̾iorib officiis moffense deseruiant. ad secre¬
ta cordis recurrẽ incessabiliter currant. ⁊ sic
uocem dei qi ꝑ sompniũ audiunt dũ in medi¬
tatõne mentis a carualib sensib abstrahuntur.

Expanded text:
uis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam esse justus inchoat, quo ferientis justitiam non accusat . CAP. XXXVIII. Dsingulorum cordibus privatis vocibus non respondit, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum vivacius mens penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque in secretario mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus: sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicetur, unde tamen exterius auditum appetit, inde interius non obsurdescit. Apparuit exterioribus officiis electi inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant; et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in cogitatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
e quedam lubrica in cogitãtone u̾sem̃ cap̃.ii.
prouidendũ nobis est quia intueri nõ debet
quod non licet concupisci. Cap̃ .iiii. Negantur in
hac uita electis bona t̾rena. quia et egris quibus
uiuendi spes est. nequaqmͣ a medico cũcta que ap¬
petunt conceduntur. dantur aũt reprobis bona
que in hac uita appetunt. quia ⁊ desperatis egris
om̃e quod desida̾nt non negatur. Cap̃ .u. Sic
domimus unĩuscitiq comsidait uias sic diminiãt
gressus ut ne minutissinie quidẽ cogitatõnes
eius iudicio. ac u̾ba teniussima que apud nos
usu iuluerunt indiscussa remaneant. Cap̃ .ix.¬
Si temptatõni in corde nascenti festine nou re¬
sistitur. hac eadem qua nutritur mora roborat᷑.
et existens foris in oꝑib uinci uix p̾ualet. quia
ip̃am intus menbroꝵ dũam mentem captiuam

Expanded text:
e quaedam lubrica in cogitatione versemus. Pro videndum nobis est, quia intueri non debet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non Dominus uniuscujusque considerat vias, sicut dinumerat gressus; ut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio, ac verba tenuissima quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hi tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. s utilit̾ płmq subtrahitur ut sibimet¬
ip̃i homo qm siue ilła nichil sit ostendatur.
terna intuens maloꝵ suoꝵ pauore t̾ret᷑. alit̾
uo̾ ꝯpungitur cũ gaudia suꝑna ꝯspiciens spe
quadam ⁊ securitate roboratur. illa ꝯpũctio
afficientes ac tristes. hec uero letas lacrimas
emo tortitudinem suam nisi cum rectꝰ esse
ceꝑit deprehendit. nam qui om̃io ꝑuersus
est. neq hoc potest uidere quod est. qui ergo se¬
nichoauit. Qui plenissime appetit intelligere
qualis est. tales nimirũ debet conspice̾ qualis
non est ut ex bonoꝵ forma metiatur. quto ip̃e
deserto bono deformis est. Lucem debet ꝯspicere¬
non possunt quia hoc sibi sufficere estͥmiant
quod pessimos antecedunt. o misiꝰ uiam ꝑgunt.

Expanded text:
tur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimetipsi homo, quia sine illa nihil sit, ostendatur. terna intuens, malorum suorum pavore terretur; aliter vero compungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes et tristes, haec vero laetas lacrymas e fortitudinem suam, nisi cum rectus esse coeperit, deprehendit. Nam qui omnino perversus est, neque hoc potest videre quod est; qui vero peit. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est, ut ex bonorum forma metiatur quanto ipse deserto bono deformis est. Unde et pernon possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sapiunt. ille affcones cruciant. ista refici
unt duni affligunt. Quatuor sunt qualitates
quib iusti iuri aninĩa in ꝯpũctõne uehem̃t̾
afficitur. cum aut maloꝵ suoꝵ remiiscit᷑ ꝯsida̾ns
ub fuit. aut iudicioꝵ dei sententiã metuens ⁊ sec̃
querens cogitat. ubi erit. aut cũ mala uite p̾senti
bona suꝑne pat̾e ꝯtemplatur. que qr nec dumi
adipiscitur. lugens conspieit ubi non est. Neꝙ¬

Expanded text:
i pro bonis. Quatuor sunt qualitates quibus justi viri anima in compunctione vehementer afficitur, cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesenbona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est . M
Abbreviated transcription (Latin):
sum negando abscondere. ⁊ ꝯuictũ defendendo
tõnis est. humilitas confessionis. quia sibrinet ip̃i
iam parcere rẽnuit qui uon erubescit confitĩ qd̾
quod fecit. ⁊ qui defendendo accusare potuit accusã¬
in quolibet iusto castitatis ꝯtinentiam. mirentur
integritatem iusticie. mrentur uiscera pietatis.
ego non minime ãmiror confessionẽ humillimã
pc̃coꝵ qũa tot sublimia gesta uirtutuni. Scio .n.
quia ꝑ infirmitatis uerecundiam płniq gra¬
uioris est certaminis ꝯmissa pc̃ca prode̾ qmͣ nõ
admissa uitare. ⁊ unũquodq malũ qmuis ro¬
bustius uitetur. tam̃ humilius proditur. Qui¬
mala quidem que ꝑpetrauit insimat. s flere
mala que insinuauerat recusat. quasi subducta
ueste uuluus detegit. s torpent. mente medica¬
m̃tum uulueri non apponit. Ex libro .xxiii.¬
er eo bono quod ꝯmunit̾ datur pr̾uate
bonũ aut a semetip̃is habere se estimant. aut si
sibi datum desuper credunt. pro suis se hoc acce¬

Expanded text:
sum negando abscondere, et cognitum defendendo tionis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusare potuit, accusaneo qui volunt castitatis continentiam, mirentur integritatem justitiae, mirentur viscera pietatis; ego in eo non minus admiror confessionem humillimam peccatorum quam tot sublimia gesta virtutum. Scio enim quod per infirmitatis verecundiam plerumque gravioris est certaminis commissa peccata prodere quam non admissa vitare, et unumquodque malum quamvis robustius vitetur, tammala quidem quae perpetravit insinuat, sed flere quae insinuaverit, recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpente mente medicamentum vulneri non apponit. Confessiex eo bono quod communiter datur private bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc acce
Abbreviated transcription (Latin):
tatis zelus ⁊ que corrigere non ualet increpare
non desinit. ne se ꝑticipem delinquentiũ ex con-¬
sensu taciturnitatis addicat. Percipe inquit hec¬
docetur quod prius agitur quã dicatur. nã doct᷑¬
ne subtrahit fiduciami qñ conscĩa p̃pedit lingrã.

Expanded text:
at, ut et quae corrigere non valet increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitatis addicat. CAP. quippe docetur, quod prius agitur, quam dicatur. Nam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam.
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpit. Cap̃ .xliii. Ille ꝑfecte tribuit qui cum
eo quod afflicto porrigit. afflicti quoq in se animũ
simut. ut prius in se dolentis passionẽ transferat. ⁊
tunc contra dolorem illiꝰ ꝑ ministi̾um concurrat.
Plena tunc est cordis nr̃i compassio. cum malũ
inopie pro proximo susciꝑe non metuimꝰ. ut illum
a passione liberemꝰ. Quibusdam inopiam ferre ñ
ualentib tolerabilius est. nunꝰ tribuere quã post
largitateni suam ex mopre angustia murmurare.¬
Ext̾i̾ora largiens rem extra semetip̃m prebuit. qͥ
aũt fletũ ⁊ cõpassionẽ proximo tribuit. et aliqͥd

Expanded text:
cesse est quia ille perfecte tribuit qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat.plena est cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro proximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemuvalentibus tolerabilius est minus tribuere, quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurareenim largiens, rem extra semetipsum praebuit. Qui autem fletum et compassionem proximo tribuit, ei aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
celum ad deum. Corda cũ manib leuat qui o¬
rationem suam oꝑib roborat. nam quisqͥs orat
s oꝑari dissimulat. cor leuat ⁊ manꝰ non leuat.
quisquis u̾o̾ oꝑatur ⁊ non orat manꝰ leuat et
cor non leuat. Si id quod precepit deus facimꝰ.
itaniq apd̾ dm̃ utraq hec sibi necessario ꝯiũgũ¬
Sũmoꝑe cauendũ est omne mendaciũ qmͣqmͣ
nus ꝑfecti uiri sũmoꝑe fugiunt. ut nec uita
multomagis hec facile abstergitur qm mater
boni oꝑis pietas ip̃a comitatur. Oñto acriori¬
cura mens mardescit ad infima. tanto torpore
dãpnabili frigescit a sũmis. utraq etenĩ simul
et equaliter amari non possũt. qui enĩ t̾renaꝵ¬
lectatur. Per temptantia uitia discimꝰ quid de
nobis per ferientia flagella cognoscimꝰ quid de
hoc mundo fugiamꝰ. ꝑ illa restringim᷑ ne intͥnse¬
cus extollam᷑. ꝑ ista ꝯ̃pͥmimur ne quid extͥnse¬

Expanded text:
cutere. Cor vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, sed manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat et cor non levanamque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruSummopere cavendum est omne mendacium, quamvinus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur cura inardescit ad infima, tanto tempore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Joannes aradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus, per illa restringimur ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur ne quid exstrinse
Abbreviated transcription (Latin):
.xi. Esse quidem sine delectatõne anima nũqũa
potest nam aut infimis delectatur aut ĩ sũmis.
et qͣnto altiori studio ex̾cetur. ad sũma. tãto ma¬
iori fastidio torpescit ad infima. qnͣtoq acriori
cura noiiuardescit ad infima. tanto torpore dãp¬
uabili frigescit a sũmis. Cap̃.xxi. Terrena oĩa¬

Expanded text:
. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dro t̾renis lucris quaslibet iniurias tolerant. ⁊
p̾ro celesti m̾cede uel tenuissimi u̾bi ferre ꝯtume¬
las recusant. Terreno iudici ⁊̃ toto die assistere
fortes sunt. in or̃one uo̾ coram dño uł uniꝰ hore
momento lassantur. Cap̃ .xxuiii. Qlita nr̃a dum¬
lacrimis lauatur bonis oꝑib ex̾cetur. scĩs medi¬
tatõnib tenditur ad nouitatẽ suã. sine cessatõne
ut ueniat. tanto cum uenit de illo districtior
s qui preest ea se circa subditos mensura. iii¬
moderetur. quatuꝰ ⁊ arridens timeri debeat. ⁊ iratꝰ
ainari. ut eum nec nimia leticia uilem reddat.
nẽc immodãta seueritas odiosum. Sepe multis
graue ꝑrculum incauta securitas fuit ut callidi
hostis insidias non temptati. s etiam iaͣ ꝑstrati
ritate faciend̃ quoddã ex utroq temꝑam̃tũ. ut
neq multa asꝑitate exulcẽntur subditi. neq ni¬
mia benignitate soluantur. Sit amor s ñ emol¬
non ĩmod̾a̾re seuuens. sit pietas s ñ plus quam

Expanded text:
ro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur; saepe nuditalacrimis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior s qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Sgrave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati ritate; faciendum ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Nec ulla correctnon immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
grauioris certaminis est ꝯmissa pc̃ca prodere que
non admittenda uitare. ⁊ unũquodq malũ ꝙͣuis
robustius uitetur. tñ humilius proditur. Ex hu
militate uera secura semꝑ auctoritas nascitur. ut
tanto foris nil netuat. qnͣto ad rerũ culmina animꝰ
ꝑ elatõnis desid̾u̾um non anhelat. Tncuiq pc̃cori¬
exordium illuminatõis est humilitas ꝯfessionis qr
sibimet iam parcere rennuit qui malũ ñ erube¬
scit confit̾i quod fecit. ⁊ qui defendendo accusare
potuit accusando se celerrime defendit. Capło .x.¬

Expanded text:
gravioris est certaminis commissa peccata prodere quam non admissa vitare, et unumquodque malum quamvis robustius vitetur, tamen humilius proditur. Beatumilitate vera secura semper auctoritas nascitur, ut tanto foris nil metuat, quanto ad rerum culmina animus per elationis desiderium non anhelat, exprexordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusare potuit, accusando se celerrime defendit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
citurnitas mꝑitos. Leuociniũ est non gratie sacramẽtũ
quod tantũ p̃sentib exhibetur. Amicitie sinceritas. etiam
longe possitos non relinquit. Sicut ingenio facundoꝵ¬
cresciait modica. ⁊ta siccitate deuenustant᷑ amplissima.
Nisi estimatis uirib aggrediaris sarcinã subiacebis. O¬

Expanded text:
IUS CELSO. Lenocinium est, non gratiae sacramentum, quod tantum praesentibus exhibetur: amicitiae sinceritas et longe positos non relinquit. crescunt modica, ita siccitate devenustantur amplissima; et nisi aestimatis viribus aggrediaris sarcinam, subjacebis.
Abbreviated transcription (Latin):
ror quł̃i cũ om̃s cupiant eque uiuere. ⁊ sciant non alia
re qm animo. nec fieri posse quin ut optime uiuas animꝰ
colendus sit. tam̃ animũ suũ non colant. Siquis uelit cla¬
re uiuere oculi curandi sunt quib cernitur. si pugllare¬
mecũ reputare ⁊ ꝑuide ut res est ãmirart. cur non ⁊ aĩm
minime uolunt uideri nescire. discere tam̃ negligunt ⁊
eiꝰdem artis disciplinã simł ⁊ ignorantiam decrectant. gͥ¬
si cotidrana eoꝵ era dispongas inuenies in ratõnib ml̾ta
prodige profusa in semet nichil. Plane quidem uillas opipa¬
re exstruunt. domos distissime exornant. ⁊ familias nume¬

Expanded text:
ror quam, cum omnes et cupiant optime uiuere et sciant non alia re quam animo uiui nec fieri posse quin, ut optime uiuas, animus colendus sit, tamen animum suum non colant. At si quis uelit acriter cernere, oculi curandi sunt, quibus cernitur; si uelmecum reputare et proinde, ut res est, admirari cur non etiam animum minime uideri uolunt nescire, discere tamen neglegunt et eiusdem artis disciplinam simul et ignorantiam detrectant. Igitur cotidiana eorum aera dispungas: inuenias in rationibus multa prodige profusa et in semet nihil, in sui re exstruunt, et domos ditissime exornant, et familias nume
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit. pudeat ꝙ in corpore regni uoluptatẽ luxurie
garet quid ei uideretur quod
mare haberet ĩfestũ.
ille libera contumatia. quis tibi
inquit. ut tu orbẽ
uocor qr tu magna
classe diceris imꝑator. Sipio aff¬

Expanded text:
convenit pudeatque in corpore regis voluptatem ‹luxurie› convenit pudeatque in corpore regis voluptatem ‹luxurie› garet, quid ei videretur quod mare haberet infestum, ille libera contumacia, « Quid tibi, inquit, ut tu orbem vocor; quia tu magna classe, diceris imperator. Si
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾erdinod̾ te amarent. Socrates cũ eũ alciplades interro¬
garet quare ex antippem uxorem ad modũ morosani iur¬
giosam. ⁊ que die noctuq mulierib scatebat molestiis.
domo non ambigeret inquit. cũ domi talem perpetior
insuesco ⁊ excerceor. ut ceteroꝵ quoq foris patulantiã.
centi sibi. maledxit tͥ ille. non mͥ inquit. s illi qui in se
quod ille culpat agnoscit. s ⁊ si michi maledicere curet.
non curo. quia auditꝰ lingna debet esse robustior cũ sin¬
gulis hominib lingue sunt singule. s aures bine. aliqͣte¬
ꝑsone usus est detractõnib subtatere inferioris inferre. gau¬
derem itaq nisi urgente humanitate homini compaterer
infelici. Item tis tacius maledicente sibi metello. facile¬
est inquit in me diceie nĩ nec sim responsurꝰ Quid se
nefero. Tu inquit cuidam maledice didicisti. ⁊ ego con¬
asset amicꝰ. te annei cuncti uituperant. oportet inquit
sapĩam ab insipientib feriri. eẽ enĩ meliorẽ indicat ia¬

Expanded text:
quaevis indigna perferre? Socrates, cum eum Alcibiades interrogaret, quare Xanthippem uxorem admodum morosam et jurgiosam, et quae diu noctuque mulieribus scatebat molestiis, domo non abigeret, inquit: Cum talem domi perpetior, insuesco, et exerceor ut caeterorum quoque foris petulantiam, centi: « Maledixit tibi ille, » « Non mihi, inquit, sed illi qui in se, quod ille culpat, agnoscit. Sed et si mihi maledicere curet, non curo, quia auditus lingua debet esse robustior, cum singulis hominibus linguae sint singulae, sed aures binae. Aliquateuperioris personae usus est detractionibus subjacere, inferioris inferre. Gauderem itaque, nisi urgente humanitate compaterer infelici. » Item T. Tatius maledicenti sibi Metello: « Facile, inquit, est in me dicere, cum nec sim responsurus. » Quid Xenophon? « Tu, inquit cuidam, maledicere didicisti, et ego, conasset amicus: « Te amici cuncti vituperant, » « Oportet, inquit, sapientiam ab insipientibus feriri, esse enim meliorem indicat ma
Abbreviated transcription (Latin):
diligeretin. Ea demũ tuta est potentia que uirib suis
ficum quod non moderatõne temperatõne desiderent.¬
Alexander tenocrati legatos cũ aliquot talentis misit
quos in achademiam perductos solito sibi .i. modico appa¬
ratu. ⁊ ad modũ ꝑuulis copiis excepit. Postero die int̾¬
rogantib cuinam annumerari pecuniã uellet. Qiuid
nos inquit hesterna cena non intellexistis ea me non
indigere: ita rex philophi amicitiam emere uoluit.
philosophus uero suam regi uendere noluit. Mire

Expanded text:
diligeretur. postremo, diligeretur. postremo, ficum, quod non moderatione desideretlegatos ad eum cum aliquot talentis miserat. quos in academiam perductos solito sibi, id est modico apparatu et admodum paruulis copiis excepit. postero die interrogantibus cuinam adnumerari pecuniam uellet, 'quid? uos' inquit 'hesterna cena non intellexistis ea me non indigere?' ita rex philosophi amicitiam emere uoluit, philosophus regi suam uendere noluit. Ale
Abbreviated transcription (Latin):
prodest foris eẽ strenuũ si domi male uiuitur expug¬
uent᷑ licet urbes. corripiantur gentes regnis manus
iniciantur. nisi foro ⁊ curie officiũ ac uerecũdra sua
constitit. ꝑtaꝵ rerũ celo cumulus equatꝰ. sedem stabilẽ
quid aliud est qmͣ seuientem fortunã in adiutoriũ sin
pudore uictam conu̾tere. Nũmidicus metellus popula
ri factione patria pulsus. in asiam secessit in qua cum
rediret. non prius abiit qm̃ spectaculum ederetur.
meritũ. Sumpsissem inquit ate. suppliciũ nisi tibi
iratꝰ essem. maluit enĩ impunitũ relinquere qm̃ ꝑ iram
hem̃tius exarsiss. ueritꝰ ne ip̃e undicte modũ despice̾
non posset. pseusippo amico suo castigatõnis arbitrium
mandauit deforme sibi futurũ existimans. si cõmississet
ut parem reprehensionẽ ci. lpa serui. ⁊ animadu̾sio plato¬
minatõnẽ respuit instabat certo uultu index causã
querens. cur sib fides non haberetur adiecit. non esse
credibile ut quẽ tanto opere amaret. ab eo inuicẽ nõ

Expanded text:
prodest foris esse strenuum, si domi male uiuitur? expugnentur licet urbes, corripiantur gentes, regnis manus iniciantur, nisi foro et curiae officium ac uerecundia sua constiterit, partarum rerum caelo cumulus aequatus sedem stabilem quid aliud est quam saeuientem fortunam in adiutorium sui pudore uictam conuertere? Magno ri factione patria pulsus in Asiam <secessit. In> qua cum eatro prius abiit quam spectaculum ederetur, meritum 'sumpsissem' inquit 'a te supplicium, nisi tibi iratus essem': maluit enim inpunitum dimittere quam hementius exarsisset, ueritus ne ipse uindictae modum dispicere non posset, Speusippo amico castigationis arbitrium mandauit deforme sibi futurum existimans, si conmisisset ut parem reprehensionem culpa serui et animaduersio Platominationem respuit. instabat certo uultu index causam quaerens, cur sibi fides non haberetur: adiecit non esse credibile ut, quem tantopere amaret, ab eo inuicem non
Abbreviated transcription (Latin):
añ qmͣ euererit non euenire posse arbitrari. O uite¬
philosophia dux. o uirtutis indagatrir. expultrix q
uitioꝵ quid non modo nos. s om̃mno inta hominũ sine
te esse potiusset. tu iuentrix legũ. tu magistra moꝵ
et discipline fuisti. Est aũ unus dies bene ⁊ ex preceptis
tuis actꝰ peccanti ĩmortalitati añponendus. Tuslius de¬
uchil est tam incredibile quod non paradoris.¬

Expanded text:
ante quam evenerit, non evenire posse arbitrari. Quante quam evenerit, non evenire posse arbitrari. Quphilosophia dux, inquit, o virtutis indagatrix expultrixque vitiorum: quid non modo nos, sed omnino vita hominum sine te esse potuisset? Tu inventrix legum, tu magistra morum e tradimus. est autem unus dies bene et ex praeceptis tuis actus peccanti inmortalitati anteponendus. cuius hil est tam incredibile, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
faciliorem. Ut fit in prelio ut ignauus miles ac timidus
simul ut uidi̾t hostem abiecto scuto fugiat qnͣtũ possit.
ob eamq causam pereat non nũqmͣ etiã integro corꝑe
cũ ei qui steti̾t nisi tale eueni̾t. sic qui doloris speciem
ferre non possunt. abiciunt se atq irã afflicti ⁊ exami¬
mussis opprimũt. smulliine animꝰ intentõne sia depellit
p̃ssum omuẽ ponderũ. remissione aũt sic urgetur. ut se
bene uidicantiũ. de excellente uirtute. ea uͥtuti resonat tã¬
qmͣ ymago głe que qr recte fcõꝵ plerũq comes est. nõ est
bonis uiris repudranda. Illa aũt que se eiꝰ mutatricẽ esse
uult temeraria atq irconsida̾ta et plerũq poccatoꝵ
uitioꝵ q laudatrix. fama popularis. simulatõne hone¬
statis formam eiꝰ pulcritudinẽq corrũpit. Hec est illa¬
prestans ⁊ diuina sapĩa. ⁊ ꝑceptas penitꝰ et ꝓtractatas res
humanas habere. nichil ammirari cum accidĩt. nichil

Expanded text:
facit. ut enim fit in proelio, ut ignavus miles ac timidus, simul ac viderit hostem, abiecto scuto fugiat quantum possit, ob eamque causam pereat non numquam etiam integro corpore, cum ei qui steterit nihil tale evenerit, sic qui doloris speciem ferre non possunt, abiciunt se atque ita adflicti et exanimissis opprimunt, simillime animus intentione sua depellit pressum omnem ponderum, remissione autem sic urgetur, ut se bene iudicantium de excellenti virtute, ea virtuti resonat tamquam imago; quae quia recte factorum plerumque comes est, non est bonis viris repudianda. illa autem, quae se eius imitatricem esse volt, temeraria atque inconsiderata et plerumque peccatorum vitiorumque laudatrix, fama popularis, simulatione honestatis formam eius pulchritudinemque corrumpit. praestans et divina sapientia, et perceptas penitus et pertractatas res humanas habere, nihil admirari, cum acciderit, nihil,
Abbreviated transcription (Latin):
probatas enixe expete. constant̾ retine. ꝑhemipnit̾ serua.
inimicitias indictas exerce honeste. tarde crede. celeriter
briens ai roganti tactu pulsum distinguit incolumen.
temperam̃to cũ loquente dispensa ĩ a quo patat᷑ ułlam
aut uerecũdiam ext̾nus. aut famikaris iniuriam. aut
credulus muidram. aut curiosus repulsam. aut suspiciosꝰ
nequitiam. aut peritus calumpniam. aut imperitꝰ infa

Expanded text:
probatas enixe expetit, constanter retinet, perenniter servat; inimicitias indictas honeste exercet, tarde credit, celeriterbriens arroganti tactu pulsum distinguat incolumem? temperamento cum conloquente dispensat, in quo non patitur ullam aut verecundiam externus aut familiaris iniuriam, aut credulus invidiam aut curiosus repulsam aut suspiciosus nequitiam, aut peritus calumniam aut imperitus infa
Abbreviated transcription (Latin):
probantur. Magni est ingenii reuocare mentẽ a sensib
et cogitatõnem a consuetudine. Nec aliud est quicquan¬
cur incredibilis animoꝵ uideatur et̾nitas. nisi quod ne¬
queunt qualis animꝰ sit uacans corpore intellig̾e. ⁊ co¬
intuenti multo difficilior occurrit cogitatõ multoq
obscurior. qualis animꝰ in corꝑe sit tanqmͣ in aliena do¬
mo. qmͣ qualis cuni exierit. et in liberũ celũ qͣi domũ
suã ueni̾t. Hiis in naturis nicħ mest quod uim me¬
morie mentis eogitatõnis habeat. quod ⁊ pret̾ita teneat
et futura prouideat. ⁊ ꝯplecti possit presentia que soli
diuina sunt. nec iueniet᷑ ũqm̃ unde ad hominẽ uẽi¬
re possint. nisi a deo singularis est igit᷑ quedam natura
atq us animi. se iuncta ab hiis usitatis notisq natis.
ita quicꝙͣ est illud quod sentit. quod sapit quod uiuit
quod uiget. celeste est ⁊ diuinũ ob eamq rem etͥnum

Expanded text:
probantur. » Huic eprobantur. » Huic eet cogitationem a consuetudine acur incredibilis is animorum videatur aeternitas, nisi quod nequeunt qualis animus sit vacans corpore intellegere et cointuenti, multo difficilior occurrit cogitatio, multoque obscurior; qualis animus in corpore sit, tamquam in aliena domo, quam qualis cum exierit, et in liberum caelum quasi in domum s enim in naturis nihil inest, quod vim memoriae mentis cogitationis habeat, quod et praeterita teneat et futura provideat et complecti possit praesentia. quae sola divina sunt, nec invenietur umquam, unde ad hominem venire possint nisi a deo. singularis est igitur quaedam natura atque vis animi seiuncta ab his usitatis notisque naturis. ita, quicquid est illud, quod sentit quod sapit quod vivit quod viget, caeleste et divinum ob eamque rem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
in senectute probo. ⁊ eam ficut alia modican acbitatẽ
nullo modo. auaritia u̾o senilis quid sibi uelit non ĩ¬
telligo. potest enĩ quicqmͣ eẽ absurdius. qm̃ quo uie
minꝰ restet. eo plus uratici quere: Omiserũ senẽ qui¬
morrem contẽpnendã esse in tam longa etate non
uidĩt. que aut plane negligenda est si om̃ino extin¬
guit animũ. aut etiã optanda si aliquo eũ deducit uͥ
sit futurꝰ eternꝰ. facilius in morbos incidunt adolescẽ¬
tes grauius egrotant tristius curant᷑. Pieue tempꝰ¬
ponia ex arborib cruda si sunt ui auellunt᷑. si matia
et cocta decidunt. sic uitam adolescentib uis aufert sem¬
construxit. sic hominem eadem optime que conglutia¬
ut non frustra me iatũ existimẽ ⁊ ex uita ita discedo
tãqm ex hospicio non tanqmͣ domo. ꝯmorandi eñi ratã
diu̾soriũ nobis non habitandi dedit. Bullius in libro¬
ad studia gloria racentq ea senꝑ que apud quosq ĩ¬

Expanded text:
in senectute probo, sed eam, sicut alia, modicam; acerbitatem nullo modo; avaritia vero senilis quid sibi velit, non intellego. Potest enim quicquam esse absurdius quam, quo viae minus restet, eo plus viatici quaerere? qumortem contemnendam esse in tam longa aetate non viderit! quae aut plane negligenda est. si omnino exstinguit animum; aut etiam optanda, si aliquo eum deducit, ubi sit futurus aetemus. tes: gravius aegrotant: tristius curantur: itaque ppoma ex arboribus, si cruda sunt, vi avelluntur; si matura et cocta, decidunt: sic vitam adolescentibus vis aufert, senconstruxit: sic hominem eadem optime, quae conglutinaut non frustra me natum existimem, et ex vita ita discedo tamquam ex hospitio, non tamquam e domo; commorandi enim natura devorsorium nobis, non habitandi dedit. O prad studia, jacentque ea semper, quae apud quosque im
Abbreviated transcription (Latin):
quod te ante illa queaueras in u̾bo oris tui. Plinius. Ho¬
reponit᷑.sequi enĩ głi non appeti debet nec si casu aliquotĩ
sequatur. Idcnco quod gła meruit minꝰ pulcrũ est. Hii q̃
bñfacta sua uerbis exornant. non ideo predicare qr fecn̾it.
s ut predicarent fecisse credunt᷑. Iicet acriora sunt que¬
dent. que pronũtiatio. uultus. habitꝰ. gestus dicentis affig̾.¬
Effinge aliquid ⁊ excute quod sit ꝑpetuo tuũ. nam reliq̃
rerũ tuarũ post te aliũ atq alium dñm sortientur. hoc
nũqm desinet ẽẽ si femel ceꝑit tuũ. Uberibus negotiis¬
noua semꝑ accrescunt ͤ tñ priora ꝑaguntur. tot nexib
tot quasi chathenis mag̃ in dies occupatõnũ agmen ex¬
captant. nichil prius meditant᷑ qmi id quod ꝓutant gra¬
tissimũ auditorib fore. nam nec alit̾ impetrabũt quod
petunt. nisi quasdam insidras aurib fecerint. Ꝙ faciũt¬
leges ubi sola pecunia regnat. aut ubi paupertas uiuere

Expanded text:
quod te ante illaqueaveris in verbo oris tui. » Fit reponatur. Sequi enim gloria, non appeti debet: nec si casu aliquo sequatur, idcirco quod gloriam meruit minus pulchrum est. Ii vero, qui benefacta sua verbis adornant, non ideo praedicare quia fecerint, sed ut praedicarent fecisse creduntur. dent, quae pronuntiatio vultus habitus gestus etiam dicentis affigEffinge aliquid et excude, quod sit perpetuo tuum. Nam reliqua rerum tuarum post te alium atque alium dominum sortientur, hoc numquam tuum desinet esse si semel coeperit. nova accrescunt, nec tamen priora peraguntur: tot nexibus, tot quasi catenis maius in dies occupationum agmen excaptant, nihil prius meditantur quam id quod putant gratissi mum auditoribus fore: nec enim aliter impetrabunt quod petunt, nisi quasdam insidias auribus fecerint: sileges, ubi sola pecunia regnat, aut ubi paupertas vincere