comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ordine. et conuersionib siderum.
Quomodo ergo fatum habet ꝑ quem
factũ ẽ cclumet sydã cũ tua uolutassirecte
dem non qua cogeretur mori: ẜ qua dignaret᷑
occidi. Nouerat enim ipse quando debert
ta sunt de illo. et expectabat finiri oma
que p̃dicta sunt ante cius pasnionem fiti¬
ram: ut cum impleta ceñt. tunc ueniret
passio dispositionis ordine. non fatali ne¬
cessitate. Deniq audite ut ꝓbetis inter et¬
tera que de illoꝓpħatasunt: Scriptum et
ctiam hoc. dederunt in escam meam fel
et in siti mea potauerunt me acceto. Quo¬
modo facta sunt in euangelio nouimus
Prius dederunt fel: accepit. gustaurst
desput. Postea in cruce pendens. ut oi
p̃dicta complerentur.: ait. Sicio. aciũ
spongiam accto plenam: in arundinci¬
gauerunt. et admouerunt pendenti le¬
cepit et ait. ꝑfectum est. Quid est ꝑfatum
est: Impleta sunt omĩa que ante pasuo¬
nem nicam fuerunt ꝓphetata. Ergo ad¬

Expanded text:
in ordine et conversionibus siderum. in ordine et conversionibus siderum. Quomodo ergo fatum habet, per quem factum est coelum et sidera; cum tua voluntas, si recte  non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat enim ipse quando deberet ta sunt de illo, et exspectabat finiri omnia quae praedicta sunt ante ejus passionem futura; ut cum impleta essent, tunc veniret et passio, dispositionis ordine, non fatali necessitate. Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo prophetata sunt, scriptum est etiam, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quomodo facta sint, in Evangelio novimus. Prius dederunt fel; accepit, gustavit, et despuit: postea in cruce pendens, ut omnia praedicta complerentur, ait, Sitio: acceperunt spongiam aceto plenam, in arundine ligaverunt, et admoverunt pendenti; accepit ille et ait, Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante passionem meam fuerant prophetata: ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
tus est et ibi erat: Quia et domus quam
edificat instructor. prius in arce erat et i¬
bi melius erat. sine uetustate. sine ruma.
Tamen ut ostendat artem: fabricat domũ
ꝓcessit quodã modo domus ex domo. Et
si domus ruat: ars manet. Ita apud dei
uerbum erant omĩa que condita sunt. qr
omĩa in sapientia fecit ds̃. et cuncta nota
fecit. Non enim quia fecit didicit: s quia
nouerat fecit. Nob̾ quia facta sunt nota
sunt: illi nisi nota eẽnt. facta non eent. p̃¬
cessit ergo uerbum. Et quid ante uerbu
dei: Nichil omĩno: Namsi cẽt aliquia
ante. non dictum eẽt in principio erat
uerbum: s in pͥncipio factum est uerbũ.
Deniq de mundo quid ait moyses: In
principio fecit deus celum et terram:
fecit quod non erat. Si ergo fecit quod ñ
erat: ante. quid erat : In principio erat
uerbum. & unde celum et terra: omiã
ꝑ ipsum facta sunt. Tu ergo ponis xpm̃
sub fato. Ubi sunt fata : In celo inquit:

Expanded text:
tus est, et ibi erat? Quia domus quam tus est, et ibi erat? Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita sunt; quia omnia in sapientia fecit Deus , et cuncta nota fecit: non enim quia fecit didicit, sed quia noverat fecit. Nobis quia facta sunt, nota sunt; illi nisi nota essent, facta non essent. Praecessit ergo Verbum. Et quid ante Verbum Dei? Nihil omnino. Nam si esset aliquid ante, non dictum esset, In principio erat Verbum; sed, In principio factum est Verbum. Denique de mundo quid ait Moyses? In principio fecit Deus coelum et terram . Fecit quod non erat: si ergo fecit quod non erat, ante quid erat? In principio erat Verbum. Et unde coelum et terra? Omnia per ipsum facta sunt . Tu ergo ponis Christum sub fato? Ubi sunt fata? In coelo, inquis,
Abbreviated transcription (Latin):
re diuersum: Quare aliam substantiam:
Si dissimilis eet̃. numquid diceret disci¬
pulis suis qui me uidit uidit et patrem:
Numquid diceret iudeis si me sciretis:
et patrem. ieum sciretis: Unde ect̃ hoc
uerum nisi cẽt et illud uerum. ego
et pater unum sumus: hec uerba lo¬
quitus est ihc in garophilatio docẽs
Sintemplo. Magna fidutia sine timoro:
Non enĩm pateret᷑ quod nollet: qui neo ĩt¬
nasceret᷑ si nollet. deniq quid sequitur:
Et nemo apphendit eum quia non dũ uen̾at
hora eiuis hoc item nõnulli eum audiunt.
sub fato fuisse dnm̃ xpm̃ creduntꝰ eect
et dicunti ecce xpc̃ habeͥxꝰ fatum: osi cor
liintellerer̃o a fando dictum est. id est alo¬
quendo: uerbum dei quomodo habet fa¬
tum. quando in ipso uerbo omiã sunt que
condita sunt: Non enimaliquiadeus qt¬
constitui quod ante nesciuit. In uerbo ipsi
erat quod factum est Mundus factus est:
et factus est. et ibi erat. Qnomodo et fac¬

Expanded text:
are diversum? quare aliam substantiam? are diversum? quare aliam substantiam? Si dissimilis esset, numquid diceret discipulis suis, Qui me vidit, vidit et Patrem? numquid diceret Judaeis, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis? Unde hoc verum esset, nisi et illud verum, Ego et Pater unum sumus? 8. Haec verba locutus est Jesus in gazophylacio docens in templo: magna fiducia, sine timore. Non enim pateretur quod nollet, qui nec nasceretur si nollet. Denique quid sequitur? Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Hoc item nonnulli cum audiunt, sub fato fuisse Dominum Christum credunt, et dicunt: Ecce Christus habebat fatum. O si cor ii intellexerunt, a fando dictum est, id est a loquendo; Verbum Dei quomodo habet fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt? Non enim aliquid Deus constituit quod ante nescivit; in Verbo ipsius erat quod factum est. Mundus factus est; et factus est, et ibi erat. Quomodo et fac
Abbreviated transcription (Latin):
tu ad eum. Quid enim: Tuillũñ nosti:
at uie. Non noui inquit. Iamtu ut illum
quem nescit. ei notum facias. ex p̃sente
quen cernit: respondes et dicis. hunc ui¬
distrzillum uidisti. Non utiq quia hoc di¬
risti. unum eẽ asseuerasti. et duos negasti:
s ppter similitudinẽ tale dedisti respon¬
sum: istum nosti: illum nosti: Ualde enim
similis est: et nichil distat omĩno hinc et
um sciretis. Non quia pater est filius. s
quia patri similis est filius. Erubescat ar¬
rianus grãs dnõ: quia et ipse arrianus.
secessit ab errore sabelliano: et non est pa¬
tripassianus. Non dicit ipsũ patrem indu¬
tum carne uenisse ad homines: ipsum
cẽ passum. ipsum resurrexisse et quodã¬
modo ad se ascendisse. Non hoc dicit. ag¬
noscit mecum patrem patrem eẽ: et filium
filium eẽ. S o fr̃ cuasisti. illud naufragi¬
um quare tendis in alterum: Pater pat̾e:
filius filius est. Quare dicis dissimilem: qͣ¬

Expanded text:
tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim similis est, et nihil distat omnino. Hinc et D meum sciretis, non quia Pater est Filius, sed quia Patri similis Filius. Erubescat arianus. Gratias Domino quia et ipse arianus recessit ab errore sabelliano, et non est patripassianus: non dicit ipsum Patrem indutum carne venisse ad homines, ipsum esse passum, ipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisse; hoc non dicit: agnoscit mecum Patrem, Patrem esse; et Filium, Filium esse. Sed, o frater, evasisti illud naufragium, quare tendis in alterum? Pater, Pater est; Filius, Filius est: quare dicis dissimilem? qu
Abbreviated transcription (Latin):
gui Dic gͦ tu quod dicit euangelium: ego
& pater unum sumus. Non ergo diuersũ
quia unum: non unus quia sumus. Paulo
ante dixit iudicium meũ. uerum ẽ: quia
solus non sum. s ego et qui misit me pader.
Tamquam diceret. Ideo iudicium meum
uerum ẽ: quia filius dei sum. quia uerum
loquor. quia ipsa ueritas ego sum. Isti car¬
naliter intelligentes dixerunt Ubi ẽ pat̃
tuus: Modo audi arriane. Neq me scitis
neq patrem meuin: Ne quia si me sciretis.
it patrem meum sciretis. O uid est sime
sciretis. et patrem meum sciretis: nisi
ego et pater unum sumus: Quando ui¬
des aliquem alicui similem. intendat ca¬
ritas urã cotidiana loquutio ẽ. non sit
uobis arduum quod cẽ aduertitis usita¬
tum. Quando ergo uides aliquẽ alicur sum¬
iem alicui similem. et nosti cui similis sit:
admirans dicis. Quomodo iste homo simił
⁊ illi homini: hoc non diceres: nisi duo es¬
sent. Hie ille qui eum ignorat: eui tu istũ
similem dicis: ĩtane inquit similis est: Et

Expanded text:
gium. Dic ergo tu, quod dicit Evangelium, Ego et Pater unum sumus. Non ergo diversum, quia unum; non unus, quia sumus. 7. Paulo ante dixit, Judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: tanquam diceret, Ideo judicium meum est verum, quia Filius Dei sum, quia verum loquor, quia ipsa veritas ego sum. Isti carnaliter intelligentes, dixerunt, Ubi est pater tuus? Modo audi, ariane: Neque me scitis, neque Patrem meum; quia si me sciretis, et Patrem meum sciretis. Quid est, si me sciretis et Patrem, meum sciretis, nisi, ego et Pater unum sumus? Quando vides aliquem alicui similem: intendat Charitas vestra, quotidiana locutio est; non sit vobis arduum quod esse advertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ errorem tenuit ueritatem. In errore sa¬
dellianoꝵ unus est solus. Ipse est pater qui
filius. In errore arrianoꝵ. alius est quidem
puter. alius filius: s: ipse filius non solum
alius. s: etiam aliud ẽ. Tum medio quid:

Expanded text:
que errorem tenuit veritatem. In errore Saque errorem tenuit veritatem. In errore Sabellianorum unus est solus, ipse est Pater qui Filius: in errore Arianorum, alius est quidem Pater, alius Filius; sed ipse Filius non solum alius, sed etiam aliud
Abbreviated transcription (Latin):
re. quia fidelis audiebat. non fidei ꝑseq̃i¬
tor: ideo non erat dñs increpator s doctor.
Qui me uidet inqͥt uidet et patrẽ et hie. si
me sciretis: et patrem meum sciretis. Tolla¬
mus uerbum quo nata ẽ infidelitas audi¬
entium: et ipsa sententia. ẽ. Iam hesterno
die. comendauimus caritati ure: et dixi¬
mus sententias ioħis cuangeliste. quibus
nobis narrat quoda dnõ didicit. nec dis¬
cutiendas fuisse si fieri posset: nisi hereti¬
coꝵ comenta compellerent. Breuiter ergo
hesterno die insinuauimus caritati ur̃e
eẽ hereticos qui uocantur patripassiani:
uel a suo auctore sabelliani hii dicunt is¬
sum eẽ patrẽ qui est filius. nomina diuer¬
sa. unam uero eẽ ꝑsonam cum uult pat̾
est in quiunt. cũ uult filius: tamen unus
rstem sunt ali heretici qui uocantur arria¬
s conficent᷑ quidem unicum patris filiũ.
onlitns generationẽ s negant equalita¬
stenda: inter utrosq id est inter utrũ¬

Expanded text:
re? Quia fidelis audiebat, non fidei persecure? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani. Confitentur quidem unicum Patris Filium confitentur generationem, sed negant aequalitamittenda, inter utrosque, id est, inter utrum
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan sciretis: dirit et discipulis sus ca¬
do eum phylippus. interrogauit ĩo tri¬
tulauit dicens. dnẽ ostende nobis paticu
et suffieit nob̾. Quasi diceret. Et ipsitt i
nouimus. apparuisti nob. uidimus ted
natus es eligere nos. sequti sumus te. mi¬
rabilia tua uidimus. uerba salutis aui¬
mus. p̃cepta tua suscepimus: ꝓmissa sra¬
mus: Multum nob̾ conferre p̃sentia fua
ipse dignatus es. S tamen cum de nouen¬
mus. quia patrem nondum nouimis n¬
fl ammamur desiderio illius uidendr qut̃
non dum nouimus ac ꝑ hoc quia te nou¬
mus. s non nobis sufficit. donecꝰ patrem.
nouerimus: ostende nobis patrem et fut¬
ficit nobis. Et dominus. ut scirent non se
nosse quod se putabant iam nosse. tanto
tempore ait uobiscum sum. et menes¬
cistis: Phylippe qui me uidet. hidet et
patrem. Num quid habet ista sententia uer¬
bum dubitationis: Num quid dixit qui
me uidit. forsitan uidit et patrem: Qua¬

Expanded text:
forsitan forsitan Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
dit ate. Sonus autem ut ueniret ad me.
recessit ate: nec ꝑsistit apud me. Ulerbũ
uero quod erat in corde tuo numquia so¬
no p̃tereunte p̃teriit: Quod cogitabas di¬
xistr s et ut ad me ꝑueniret quod apud te
latebat. sillabas sonuisti. Sonus sillaba¬
rum ꝑduxit ad aurem meam: cogitatio¬
nem tuam. ꝑ aurem meam: descendit in
cor meum cogitatio tua. Sonus medius
transuolauit uerbum uero illud quod
assumpsit sonum erat anteꝙͣ sonares erat
apud te: Quia sonuisti. ẽ apud me. nec
recessit ate. hoc attende: quisquis es exa¬
minator sonoꝵ. Uerbum dei contempnis:
qui uerbum hominis non comp̃hendis
Scit ergo omia ꝑ quem facta sunt omia:
et tamen dubitando increpat. Si me sci¬
retis: et patrem meum forsitan sciretic
Increpat infideles. Nam talem sententi¬
am dixit discipulis suis.S: ibi non est u̾¬
bum dubitationis: quia non fuit causa
merepande infidelitatis. llam quo mͦ
dixit iudeis. si me sciretis. et patrem me¬

Expanded text:
dit a te. Sonus autem ut veniret ad me, dit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus syllabarum perduxit ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis! 5. Scit ergo omnia per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis, Nam quod modo dixit Judaeis, Si me sciretis,
Abbreviated transcription (Latin):
ram: Iam quantum etistimo intellexistis.
quomodo positum sit forsitan. ne quis u̾ͥ¬
boꝵ appetisor. et fyllabarum examinator.
ueluti latine loqui sciens. rephendat uer¬
bum quod dixit dei uerbum: et rep̃hen¬
dendo dei uerbum. non eloquens s: mutꝰ
ba ista considerare: et ex his uerbis assuctis.
illud uerbum metiri uelle: quod deus est
Audis enim uerbum et contempnis: audi
deum et tue. In principio erat uer¬
bum. Tu reuocas ad usum sermotinationis
tue: et dicis apud te. Quid est uerbum: Qd
magnum ẽ uerbum: Sonat et transit.
Uerberato aere aurem ꝑcutit. postea non
crit. Audi adhuc. Uerbum crat. apud de¬
um manebat: non sonando transiebat. ad¬
huc forte contempnis: deus erat uerbum.
apud te ipsum o homo. cum est in cordde
tuo uerbum: aliud c̃. quã sonus. & uerbũ
quod ẽ apud te.ut transeat ad ie. sonum
quasi uehiculum querit. Assumit gͦ sonũ:
imponit se quodam modo in uehiculum
Transcurrit acrem: uenit ad me. et rece¬

Expanded text:
? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens, sed mutus ba ista considerare, et ex his verbis assuetis illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time: In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, nec rece
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa scit quando dicit forsitan non dubi-¬
tatis: increpat. Attende enim quomodo in¬
crepatiue dicatur ipsum forsitan: quod ui¬
detur eẽ uerbum dubitationis. S dubita¬
tionis uerbum est. quando dicitur ab ho¬
mine: ideo dubitante. quia nesciente. Cum
uero dicitur a deo uerbum dubitationi.
cum diñ utiq nichil lateat: illa dubitatio¬
ne arguitur infidelitas. non opinatur di¬
uinitas: homines enim de his reb quas cer¬
tas habent. aliquando increpatiue dubi-¬
tant: id est uerbum dubitationis ponunt.
cum corde non dubitent. Uelut si indig¬
neris seruo tuo et dicas contempis me:
consideras forsitan dñs tuus sum. hinc ⁊
apłs ad quosdam contemptores suos loq¬
uens ait. Puto aũ et ego spm̃ dei habeo.
Qui dicit puto: dubitare uidetur. S ille
increpabat: non dubitabat. Et ipse dñco
xp̃c. alio loco inerepans infidelitatem fu¬
turam generis humani cum uenerit inqͥt
filius hominis: putas inueniet fidem initer

Expanded text:
omnia scit, quando dicit forsitan, non dubiomnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis. Sed dubitationis verbum est quando dicitur ab homine, ideo dubitante quia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitationis, cum Deum nihil utique lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo . Qui dicit, puto, dubitare videtur: sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus Christus alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra
Abbreviated transcription (Latin):
pater. Nos solum te uidemus: patrem tuũ
tecum non uidemus. Quomodo te dicis so¬
lum non eẽ. s cum patre tuo eẽ: aut ostẽ¬
de nobis tecum ẽẽ patrem tuum. Raft
dñs Numquid me uidetis ut patrem os¬
tendam uobis: hoc enim sequitur hoc su¬
is uerbis ipse respondit: quoꝵ uerboꝵ ex¬
positionem nos ante p̾̃misimus. Uidete
enim quid dixerit. Neq me scitis: neq pa¬
trem meum. Sime sciretis: forsitan et pa-¬
trem meum sciretis. dicitis ergo ubi est
pater tuus. quasi iam me sciatis: quasi to¬
tum hoc sim quod uidetis. Ergo quia me
non nostis. ideo uobis patrem meum non os-¬
tendo. Me quippe hominem putatis: ideo
patrem meum hominẽ queritis. quia scđm
carnem iudicatis. Quia uero scđm quod ui¬
detis aliud sum. et aliud scđm quod non dũ¬
uidetis. patrem aut̃ meum loquor occultus
occultum: Prius est ut me noueritis. tunc
et patrem meum sci tis. Si enim me sciretis:
et patrem meum forsitan sciretis. Ille qui

Expanded text:
Pater: nos solum te videmus, patrem tuum Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; quomodo te dicis solum non esse, sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Numquid me videtis, ut Patrem ostendam vobis? Hoc enim sequitur, hoc suis verbis ipse respondit, quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit, Neque me scitis, neque Patrem meum. Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Dicitis ergo, Ubi est Pater tuus? quasi jam me sciatis; quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis; Patrem autem meum loquor occultus occultum: prius est ut me noveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
cuis sonsum .s ego et qui me misit pater. In
lusrira seciptum est quod duoꝵ hominum
testimonium uerum g̃egosum qui testimo¬
num ꝑhibeo de me: et testimonium ꝑhi¬
bet de me qui misit me pater. Ex his uerb̾
hesterno ut dixi die. redditus est sermo au¬
ribret mentib urĩs hec cum dũs dixisset:
illi qui audierant uos scđm carnem iudi-¬
catis. manifestauerunt quod audierunt.
Responderunt enim dnõ loquenti de deo
patre suo: et dixerunt Ubi est pater tuus:
Patrem xp̃i carnaliter acceꝑunt: quia uͥ¬
ba xp̃i scd̾m carnem iudicauerunt. Erat
autem qui loquebatur in aꝑto caro: in o¬
culto uerbum: homo manifestus: deus o¬
cultusn. Uidebant indumentum: et con¬
tempnebant. indutum. Contempnebant
quia nesciebant. nesciebant quia non uide-¬
bant. non uidebant quia ceci erant: ceci
erant quia non credebant. Uideamus ergo:
et ad hec dñs quid responderit. Ubi est in¬
quiunt pater tuus: audiuimus enim te
dicere. solus non sum: s ego et qui me misit

Expanded text:
isit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia non videbant; non videbant, quia caeci erant; caeci erant, quia non credebant. 2. Videamus ergo et ad haec Dominus quid responderit. Ubi est, inquiunt, pater tuus? Audivimus enim te dicere, Solus non sum, sed ego et qui misit me
Abbreviated transcription (Latin):
ait ipse dñs ꝑ ppħam. Periit fuga ameret
non est qui requirat animam meam. Et i¬
terum ait in alio psalmo. Confundantur
et reuereant᷑: requirentes animam meam.
culpauit qui non requirunt: dampnauit
qui requirunt. Malum est enim non requi¬
rere animam xpi. s quomodo eam discipuli¬

Expanded text:
ait ipse Dominus per prophetam, Periit fuga a me, et ait ipse Dominus per prophetam, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam : et iterum ait alio loco in Psalmo, Confundantur et revereantur requirentes animam meam . Culpavit qui non requirerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere animam Christi, sed quomodo eam qu
Abbreviated transcription (Latin):
Iectio scĩ euangelii. que p̃cessit hodier¬
nam. ita conclusa erat. quia loquutus
ẽ in gazophilatio dominus q̃uoluit.
et que audistis: et nemo apprehendit
eum quia non dum uenerat hora eiꝰ:
hinc disputatum est dnĩco die: quod
ipse donare dignatus est intimauimꝰ
caritati ure. quare dic¬
tum sit non dum uenerat hora eius: ne po¬
situm xp̃m sub aliqua necessitate fatali.
ulla impietas auderet imꝓbe suspicari. Ñ¬
dum enim uenerat hora: qua ex ordine suo
scdm ea que p̃dicta sunt. de illo. non mori
cogeretur. inuitus: s occideretur paratus.
Modo aut̃ de ipsa passione sua que posita erat
non in eius necessitate s potestate: loquutꝰ
est iudeis dicens. Ego uado. Xp̃o enim dño
mors ꝓfectio fuit. illo. unde uenerat: et un¬
de non discesserat. Ego uado inquit / et que¬
retis memon desidio s odio. Nam illum p̾ca¬
quam abscessit ab oculis hominum inquisie
runt: et qui oderant. et qui amabant. Illi
ꝑsequendo: illi habere cupiendo. In psalmis

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae praecessit hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Egoretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum, posteaquam abscessirunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
dum iudicium: quia de illo cantauerat
psalmus. Miscdiam et iudicium cantabo
tibi dñe. Non enim ait. iudicium et mise¬
ricordiã. nam si primo ẽet iudicium. nulla
cẽt miscdia : s primo miscdiam. postea ui¬
dicium. Que ẽ primo miscłia: creator ho¬
minis homo ẽẽ dignatus ẽ: factus ẽ quod
fecerat: ne ꝑiret quem fecerat. Quid huic
miscdie addi potest: Et tam̃ addidit Parũ
fuit ei hominẽ fieri: s ab hominib etiam¬
reꝓbari. Parum erat reꝓbari: et exhons
cis. Nam et cum eius obedientiam usq ad
mortem factam comendaret apłs: parum
illi fuit dicere. factus obediens usq ad

Expanded text:
dum judicium: quia de illo cantaverat dum judicium: quia de illo cantaverat Psalmus, Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Non enim judicium ait et misericordiam; nam si primo esset judicium, nulla esset misericordia: sed primo misericordia, postea judicium. Quae est primo misericordia? Creator hominis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorcis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicit ego non iudico quemquam:
Questio ista duob modis solui pocest. ut
aut hoc intelligamus. ego non iudico quẽ¬
quam. id est modo. sicut dicit alio loco. e¬
go non ueni ut uidicem mundum s ut
saluum faciam mundum. non iudicium
suum negando s differendo: aut certe q
dixerat. uos scđm carnem iudicatis. ita
coniunxit ego non iudico quemquam. ut
subaudias scdm carnem. Nullus ergo nob̾
contra fidem quam tenemus. et adnuncia¬
mus de iudice xp̃o: scrupulus dubitatio¬
nis in corde remaneat. Uenit xp̃c: s primo
saluare postea iudicare. Eos iudicando in
penam qui saluari nolucrunt: eos ꝑducẽ¬
do ad uitam qui credendo salutem non
respuerunt. Prima ergo dispensatio dnĩ
Nam si primo uenisset iudicaturus: nemi¬
nem inuenisset. cui p̃mia iusticie redderet.
Quia ergo uidit om̃s peccatores. et omĩno
eẽ neminem ĩmunem a morte peccati: prĩ
erat eius miscđia p̃roganda: et post exeren¬

Expanded text:
autem dicit, Ego non judico quemquam. autem dicit, Ego non judico quemquam. Quaestio ista duobus modis solvi potest; ut aut hoc intelligamus, non judico quemquam, id est, modo: sicut dicit alio loco, Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum ; non judicium suum negando, sed differendo. Aut certe quia dixerat, Vos secundum carnem judicatis; ita subjunxit, Ego non judico quemquam, ut subaudias, secundum carnem. Nullus ergo nobis contra fidem quam tenemus et annuntiamus de judice Christo, scrupulus dubitationis in corde remaneat. Venit Christus, sed primo salvare, postea judicare: eos judicando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducendo ad vitam, qui credendo salutem non respuerunt. Prima ergo dispensatio Dominnam si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino neminem esse immunem a morte peccati; prius erat ejus misericordia praeroganda, et post exseren
Abbreviated transcription (Latin):
te os ꝓximi tui. s hoc homini dictum ẽ¬
infirmo. Infirmi enim sumus: & apud in¬
firmos loquimur. Uerum dicere et men-¬
tiri possumus. et si uerum dicere debemꝰ:
et mentiri tamen possumus cum uolu¬
mus. Lux mentiri non potest. Absit ut
in lucis diuine splendore: tenebre men¬
datis repperiant᷑. Loquebatur ille tãꝙͣ.
lux: loquebatur ille tamꝗ̃ ueritas. S
lux in tenebris lucebat. et tenebre eam
non conp̃hendebant: ideo scđm carnem
iudicabant. Uos inquit scđm carnem iu¬
dicatis: ego non iudico quẽꝙͣ. Non ergo
ipse est quem confitemur rexsurrexisse
tercio die. ascendisse in celũ. ibi sedere
ad dextrram patris. inde eẽ uenturum
ad iudicairdos uiuos et mortuos: Non¬
ne ip̃sa ẽ fides nr̃a de qua dicit apłs. cor¬
de creditur ad iusticiam ore confessio fit
ad salutem: ergo quando ista confitem̃.
contra deum loquitnur: Nos dieimus uen¬
turum iudicem. uiuor et mortuoꝵ. ipse

Expanded text:
te os proximi tui . Sed hoc homini dictum ete os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inquit, secundum carnem judicatis. 4. Ego non judico quemquam. Non ergo Nonne ipse est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ? Ergo quando ista confitemur, contra Dominum loquimur? Nos dicimus venturum judicem vivorum et mortuorum; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qualis patri. unũ cum patre. Qualis ho¬
mo xp̃c: de uirgine natus. trahens d ho¬
mine mortalitatẽ: non trahens inquita¬
tẽ. Isti ergo iudei uidebant hominem: nec
intelligebant nec credebant deum: atq in¬
ter cetera audistis iam quemadmodum
ei dixerunt. Tu de te ipso testimonium di¬
cis testimoniũ tuum non est uerum. au¬
distis etiam quid ille responderit: cum
hesterno die lectum eẽt. et ꝓ nr̃is uirib dis¬
putatum: hodie uerba eius hec lecta sunt:
uos scdm carnem iudicatis. Ideo inquit
michi dicitis. tu de te testimonium dicis.
testimonium tuum non ẽ uerum: quia
scdin carnem iudicatis. quia deum non
intelligitis. et hominem uidetis: et homi¬
nem ꝑsequendo. deum latentem offendi¬
tis. ergo scđm carnem iudicatis: ideo uob̃
arrogans uideor: quia ego de me testimo¬
nium ꝑhibeo. omĩs enim homo quando
um: arrogans et suꝑb uidetur. Ideo scrip¬
tum ẽ non te laudet os tuum: s laudet

Expanded text:
Aequalis Patri, unum cum Patre. Qualis hoAequalis Patri, unum cum Patre. Qualis homo Christus? De virgine natus, trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset, et pro nostris viribus disputatum. Hodie verba ejus haec lecta sunt, Vos secundum carnem judicatis. Ideo, inquit, mihi dicitis, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligitis, et hominem videtis, et hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego de me testimonium perhibeo. Omnis enim homo, quandobile, arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim defucrunt qui sola ȩuangeli¬
ca testimoma legendo sectarentur. que
dt humilitate xp̃i posita sunt: qui adũ¬
sus ea testimonia que diuinitatem eius
loqͥuta sunt. surdi fuerunt Ideo surdi:
ut male uerbosi Item quidam illa sola at¬
tendentes que de dnĩ sublimitate dicta
sunt etiam ipsi miscdiam eius qui homo
factus est ꝓpter nos. et si legerunt non cre¬
diderunt: et abhominib inducta atq fal¬
sataeẽ putauerunt. contendentes deum
rore. Catholica autem fides ex utroq ue¬
rum tenens. quod trnet: et p̾dicans quod
credit: et deunistm. xp̃m̃ intellerit. et ho¬
minẽ credidit. Utrumq enim scriptum ẽ:
et utrumq uerum ẽ. Si deum tantum
dixeris xp̃m: medicinam negas qua sana¬
tus es. Si hominem tantum dixeris xp̃m̃:
potentiam negas qua creatus es. Utrũq
gͥ tene anima fidelis: et corcatholicũ. utrq te¬
ne uitrũq erede: ucrumq fidelit̃ confitere.

Expanded text:
Non enim defuerunt qui sola evangeliNon enim defuerunt qui sola evangelica testimonia legendo sectarentur, quae de humilitate Christi posita sunt, qui adversus ea testimonia quae divinitatem ejus locuta sunt, surdi fuerunt: ideo surdi, ut male verbosi. Item quidam illa sola attendentes quae de Domini sublimitate dicta sunt, etiam ipsi misericordiam ejus, qua homo factus est propter nos, et si legerunt, non crediderunt, et ab hominibus inducta, atque falsa esse putaverunt; contendentes Deum rore. Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter confitere.
Abbreviated transcription (Latin):
narratur. quia et in conuuio iup̃ peetꝰ
dnĩ discumbebat. de illo ergo pectore in
secreto biberat. s quod in secreto bibit in
manifesto eructaͣuit. ut ꝑueniat ad om̃s
gentes non solum incarnatio filii deiꝰ pas¬
sio et resurrectio: s quid etiam erat ante
incarnationẽ unicus patri. uerbum pa¬
tris. coeternus generanti. equał ei a quo
missus ẽ s in ip̃sa missione minor fact̃
qualis factus est ꝓpter nos: non qual̃
erat ut faceret nos Quic quid autem sub¬
ume et sup̃ creaturas om̃s. excelsum atq
aninum et patri ȩquale atq coeternum.
de ilo audieritis in euangelio poni uel
legeritis scitote uos hoc legere quod ad
formam dei ꝑtinet non quod ad formam
serii. quia si istam regulam tenueritis
qui caꝑe potestis: non autem om̃s cape
potsis s om̃s eredere debetis. si ergo
sanc regulã tenueritis aduersus calũp¬
nias tenebrarũ hereticoꝵ: tamquam in
lumine ambulantes securi pugnabitis.

Expanded text:
narratur, quia et in convivio super pectus narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factusqualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod ad formam Dei pertinet, non quod ad formam servi. Quia si istam regulam tenueritis qui capere potestis; non autem omnes capere potestis, sed omnes credere debetis: si ergo hanc regulam tenueritis, adversus calumnias tenebrarum haereticarum, tanquam in lumine ambulantes, securi pugnabitis.
Abbreviated transcription (Latin):
rito scđm intelligentiam sp̃ima¬
lem aquilȩ cõparat᷑. altius multo¬
q sublimius aliis trib erexit pla¬
tionem suam: et in eius erection
etiam corda nr̃a erigi uoluit. N
ceteri tres euangeliste tamquan
cum hdmine dno in terra ambulabant.
de diuinitate eius pauca dixerunt. Ite
aũ quasi piguerit eum in terra ambndam.
sicut ipso exordio sui sermonis intmut.
erexit se non solum suꝑ terram. et supom¬
nem ambitum aeris et cęli. s suꝑ oñs etiã
exercitus angeloꝵ omemq constitutiont.
inuisibilium potestatum: et ꝑuenit ad
eum ꝑ quem facta sunt omĩa dicendoi
principio erat uerbum et uerbum erat
apud deum: et deus erat uerbum hoce
rat in principio: apud deum: omĩã ꝑ ip¬
sum facta sunt: et sine ipso factum est m¬
chil huic tante sublimitati principii: &̃¬
et cetera congrua p̃dicauit: et de domi¬
ni diuinitatẽ. quo modo nullus est alr
loqutus: hoc ructabat quod biberat. Nlõ
enim sine causa de illo in ipso isto euanguo

Expanded text:
rito secundum intelligentiam spiritualem aquilae comparatus, altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli sed super omnem etiam exercitum Angelorum, omnemque constitutionem invisibilium potestatum, et pervenit ad eum per quem facta sunt omnia, dicendo, In principio erat Verbum, et Verbum erat apudrat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Numquid enim si magus erat. et
magicis artib fecit ut coleretur et mor¬
tuus: magus erat‸ antequã natus: ꝓpħas
audi. Ohomo mortue: et uermescendo ca¬
lumpniose: ꝓpħas audi. Legendo audrq
ante dnm̃ uenerunt: habemus inquit a¬
płs petrus certiorem ꝓpħicum sermonem.
cui benefacitis atdendentes sic̃ lucerne in
obscuro loco: donec dies lucescat. et lucifer¬

Expanded text:
sit. Numquid enim, si magus erat et sit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, sicut lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi xpiani: in cõparatione quidem infide¬
lium lux iam sumus. Unde dicit apłs.
Fuistis enĩ aliquando tenebre. nunc aũ
lux in dnõ: sicut filii lucis ambulate. Et
alibidicit Nox p̃cessit dies autem appro¬
pinquauit abiciamus ergo oꝑa tenebra¬
rumn et induamur arma lucis: sieut in die
honeste ambulemus. Tamen quia in com¬
paratione lucis illius. ad quam uenturi
sumus. adhuc nox ẽ etiam dies in quo su-¬
mus: audi petrum apłm. ubi delatam di¬
cit dño iħu xp̃o uocem de magnifica po¬
testate: tu es filius meus dilectus. in quo
bene sensi. hanc uocem inquit nos audiui-
mus de cęlo delatam: cum eẽmus cum illo
in scõ monte. S quia nos non ibi fuimus.
et istam uocem de cęlo tunc non audiui¬
mus: ait ad nos ipse petrus. Et habemus
certiorem ꝓpħicum sermonẽ. Non audis¬
tis uocem delatam de cęlo. s certiorem ha
miraculis eius calumpniarentur. magi¬
cis artib ea tribuendo: ꝓpħas ante p̃mi¬

Expanded text:
ipsi Christiani in comparatione quidem infideipsi Christiani in comparatione quidem infidelium lux jam sumus; unde dicit Apostolus. Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino, sicut filii lucis ambulate : et alibi dixit, Nox praecessit, dies autem appropinquavit: abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habmiraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemi
Abbreviated transcription (Latin):
onia ossa mea. Ipsi uero considerauert̃
e cmpererunt me: diuiserunt sibi ues¬
timenta mea et suꝑ uestem meam.
miserunt sortem: apud te laus mea: in
eccłia magna confitebor tibi cõmemora¬
buntur et conuertent᷑ ad dnm̃: uniuersi
fines terre. E tadorabunt in conspectu eĩ.
uniuerse patrie gentium: quia dnĩ est reg¬
num. et ipse dnãbitur gentium. Erubes¬
bescat unus inimicus: quia codicẽ michi
ministrat alius inimicus. S eece de codicib
ꝓlatis ab uno inimico: alterum uici. Et ip̃¬
se qui michi codicem ꝓtulit non relinquat᷑.
abillo ꝓferat᷑. unde et ipse uincatur. Lego
alium ꝓpħam: et inuenio dnm loquentem
ad iudeos. Non est michi uoluntas in uob̃.
dicit dñs. nec accipiam sacrificia de ma
Nonuenis iudee ad sacrificium mundũ:
conuinco te inmundum. Ecce et lucerne
ꝑhibent testimonium diei. ꝓpter infirmi¬
tatem nr̃am: quia diei claritatem tole¬
rare et uidere non possumus. Nam et nos

Expanded text:
omnia ossa mea: ipsi vero consideraverunt omnia ossa mea: ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem. Apud te laus mea; in Ecclesia magna confitebor tibi. Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae: et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium » . Erubescat unus inimicus, quia codicem mihi ministrat alius inimicus. Sed ecce de codicibus prolatis ab uno inimico alterum vici: et ipse qui mihi codicem protulit, non relinquatur; ab illo proferatur, unde et ipse vincatur. Lego alium prophetam, et invenio Dominum loquentem ad Judaeos: Non est mihi voluntas in vobis, divit Dominus, nec accipiam sacrificium de maNon venis, Judaee, ad sacrificium mundum; convinco te immundum. 8. Ecce et lucernae perhibent testimonium diei propter infirmitatem nostram, quia diei claritatem tolerare et videre non possumus. Nam et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ : nos recitamus: qui nobis quotidic
recitantur. Et ille Qui sunt hiiꝓpħe: Nos
respondemus. Qui ea p̃dixerunt que fie¬
ri uidemus. et ille. uos inquid uobis ista
finxistis. Uidetis ea fieri: et quasi uentu¬
ra p̃dicta eẽnt. in libris quib uoluistis
conscriptis. hic contͣ inmicos paganosa
occurrit nob̃ alioꝵ testimonium inimi¬
coꝵ. ẜferimus codices a iudeis: et responde¬
mus. Nempe et uos. et illi: fidei nr̃e estis
inimici. Ideo sparsi sunt ꝑgentes: ui al¬
os ex aliis conuincamus municossodex
ysaiȩ. ꝓfertur a iudeis uideamus. si
non ibi lego sicut ouis ad immolandl̃
duecus ẽ.: et sicutagniis coram tondenti se
duct sine uoce sic non apperut os suum
sumilitat iuidicium euis sublatum ẽ.¬
et lurort cius fanati sumus. sms sieut oe
uelaruumus. et ipse traditus est ꝓpec
dieta tpꝰ passio recitetur. Foderunt
manus meas et pedes: dinumerauerunt

Expanded text:
Qui Prophetae? Nos recitamus, qui nobis quotidie Qui Prophetae? Nos recitamus, qui nobis quotidie recitantur. Et ille: Qui sunt hi Prophetae? Nos respondemus: Qui et praedixerunt ea quae fieri videmus. Et ille: Vos, inquit, vobis ista finxistis, vidistis ea fieri, et quasi ventura praedicta essent, in libris quibus voluistis conscripsistis. Hic contra inimicos Paganos occurrit nobis aliorum testimonium inimicorum. Proferimus codices a Judaeis, et respondemus: Nempe et vos et illi, fidei nostrae estis inimici. Ideo sparsi sunt per gentes, ut alios ex aliis convincamus inimicis Codex Isaiae proferatur a Judaeis, videamus si non ibi lego, « Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente fuit sine voce, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus sublatum est; livore ejus sanati sumus; omnes ut oves erravimus, et ipse traditus est pro praedicta passio Christi recitetur. « Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad fragilitatem nr̃am. nocturnasq cord̃
nr̃i intimas tenebras. humilis uoluit ue¬
nire dñs nr̃ homo uenit contempendus
et honorandus uenit negandus et consiten¬
dus. Contempnendus et negandus a uides
honorandus et confitendus a nob. Iudie¬
dus .s. iudicaturus. Iudicandus inuist
iudicaturus iuste. Talis ergo uenit: nt
port̾et ei lucernam testimonium ꝑhibes
Numquid opus erat ut ioħs tamquamli¬
cerna ꝑhiberet diei testimonium. sidiez
ipse ab infrmitate nr̃a. posset uideri: ꝙs
mortem carnis: abstulit mortem anine
De corꝑe suo collirium fecit lumiibires
Quia ergo deus uenit et in nocte scli ad¬
huc sumus. oportet ut et ꝓpħias audians
tes paganos. Quis est xp̃c dicit paginis
Cui respondemus. Quem p̃nunciaut̃t
phetas: dicimus quam longe ante ilum
uenerunt. quanto tempore aduecitum
eius p̃cesserunt. Hoc ergo respondemus
Preuenerunt eum ꝓpħe: p̃dixerunt eũ
eẽ uenturum. Respondet aliquis eor It

Expanded text:
ad fragilitatem nostram nocturnasque cordis ad fragilitatem nostram nocturnasque cordis nostri intimas tenebras humilis voluit venire Dominus noster. Homo venit contemnendus et honorandus, venit negandus et confitendus; contemnendus et negandus a Judaeis, honorandus et confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste. Talis ergo venit, ut oporteret ei lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimonium diei, si dies ipse ab incarnem, carnis abstulit mortem; de corpore suo collyrium fecit luminibus nostris. Quia ergo Dominus venit, et in nocte saeculi adhuc sumus, oportet ut et prophetias audites Paganos. Quis est Christus, dicit Paganus? Cui respondemus: Quem praenuntiaverphetas; dicimus quam longe ante illum venerint, quanto tempore adventum ejus praecesserint. Hoc ergo respondemus: Praevenerunt eum Prophetae, praedixerunt eum esse venturum Respondet aliquis eorum: