comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Escendit autem a rãdrce illiꝰ fide
preclara abrahe cui superna ꝓmissa sue¬
rat benẽdictio oĩm gencũ in semine suo
Et astirpe dauid qͣm deus ꝓptꝰ notam
sibi probitatem egregia laude sublima¬
E regali nempe tribu simul et
sacerdotali duxit originem: q̃ sũmũ regẽ
atq pontificem erat paritura.Nion
tñ soc ĩdcircõ dixerimus quod dñs qd̾
rtores uocare uenit dedignatus sit
mirem suam pt̃ores habere cognatos
inter quos speciosa uelut inter spmas

Expanded text:
escendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimaDe regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo maria priusqm nasceretur oraculie¬
Siuinis enunciata ẽ: et designata mira¬
culis. Nata uero progeme duuitus or¬
dinata priuilegio uirtutũ insignis
enituit saluatorẽ edidit. A quo glori¬
ficata in ceło: nũqͣm terrigenis patro¬

Expanded text:
Virgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo glorificata in coelo, nunquam terrigenis patro
Abbreviated transcription (Latin):
nter om̃s aũt sitõs mẽoria bea¬
tissime uirginis marie eo fre¬
quencius agitur atqz festimus quo
maiorem g̃rãm apud dm̃n creditur
inuenisse. Unde post alia q̃dam ip̃iꝰ
ãtiquiora solenmia: nõ fuit contenta
deuotio fidelium quin natiuitatis so-¬
leminẽ suꝑãdderet hodiernũ. R Beatis

Expanded text:
nter omnes autem Sanctos: memoria beatissime Virginis eo frequentius agitur: atque festivius: quo majorem gratiam apud Deum creditur invenisse. Unde post alia quedam ipsius antiquiora solemnia: non fuit contenta devotio fidelium: quin Nativitatis solemnem diem superadderet hodiernum. Ques
Abbreviated transcription (Latin):
ac itaqz die specialiter in ecclĩa re¬
de ortu ẽius atqz uita scriptus ĩuenebat᷑
si nõ iudicassent eum pr̃es ĩter apocripha
numerandum. At qm̃ magnis et sapiẽ¬
tib uiris ita uisum est nos alia q̃dam
sed nõ aliena legentes ecclesiasticũ mo¬
rem debitis officiis erequamur. R ad¬

Expanded text:
cclesia rede ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fectus ait Si prudenti cõ silio
tandam ad uitam tanditis ĩmolate
i uero mori eligitis mortuoꝵ
quos seduxistis cadauera infelicter
inhumata. et tormẽtorũ adhuc signa
seruancia euntes cerinte et si nõ rẽsi¬
pueritis infeliatatẽ eorũ ĩ infelicitate¬
excedite et in feliciter ut de sideratis

Expanded text:
fectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate i vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitatexcedite, et infeliciter, ut desideratis
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾ est cmm quod uec̾ams parẽtib
natus est iohannes. insi quia illius mox
secitura natiuitas signabatur qui spi¬
ritalia noui testamenti ꝓferens ihecha¬
na: carnalem legis et sacerdocu ueterie
obseruãtiam iam determinandam ee
doce. Quod̾ enim antiquatur et senescit
prope interitum est Lectio quĩta¬
nascitur. insi quia lex q̃ auxilio sacer¬
dotalis officu spiritale de sobolem grane
uissa est: neminem ad perfectũ adduxil
Quia mimirum sius cultorib regm ce¬
lestis ianuas a perire non potiuit lc̃õ ui¬
ed̾ factus sublege auctor ip̃e legis
sterilitas obprobriũ segis ab̾stulit
qui hanc spiritaliter intelligendam mi¬
unstrauit. et superne beatitudimis gr̃ar
q̃ in euuangelio minc aꝑtissima lucet
ut eam iam olim pͥfiguratam et quam
conceptam suisse docuit Reccio septiũ

Expanded text:
uid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quinascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi co
Abbreviated transcription (Latin):
state fuisse insi perhibentur. Lc̃e nͫ¬
Er excellentiã nãqz marestatis
insigne mimeris quo sunt co¬
ronand monstrantur. Bene ouẽit¬
et hoc q̃d̾ excessum qd cõplecturus erat
ĩ ihelm dixisse memorantur. Quia
minirum unica laudis materia fi¬
delibz sus fit passio saluatoris. Qui
quanto magis meminerint eius se
gr̃a ẽe redemptos: tanto sue reparacõis
mẽoria deuoto semper in pectore uer¬
sant deuota confessione testantur.
Erum quia quo ampliꝰl in¬
quisqz uite celestis dulcedinẽ
degustãt. et amplius fastidit omina
que placebant insirmis merito petrꝰ
uisa dm̃ et sctõrum eius maiestate
repente cuncta que nouerat terrena
obliuiscitur solis hiis quos uidet per¬
petuo delectatur adherere Lctĩo q̃r ta

Expanded text:
state fuisse visi perhibentur; per excellentiam namque majestatis insigne muneris quo sunt coronandi, monstratur. Bene et hoc quod excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem, dixisse memorantur: quia nimirum unica laudis materia fidelibus suis fit passio redemptoris: qui quanto magis meruerint ejus se gratia esse redemptos, tanto suae reparationis memoriam desant, devota confessione testantur. erum quia quo amplius quisque vitae coelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae placebant in infimis, merito Petrus, visa Domini et sanctorum ejus majestate, repente cuncta quae noverat terrena obliviscitur, solis his quae videt perpetuo delectatur adhaerere, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosius cuius hodie flores eloqͥii
per totam ecclĩam redolent: midyolanẽsi
ciuitati p̾erat ep̃s. factum est autem ut illa
die dominica ꝓphĩca lectione iam lecta
ante altare stante qui lectionem beati
pauli proferret beatissimus antistes
ambrosius super sanctum altare obꝰ

Expanded text:
Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopusdie dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare ob
Abbreviated transcription (Latin):
ad gaudia. Patriã quoq nr̃a paradisũ
cũ assis cõputentus parẽtes patriarchais
uir non properamus et curriinus
charorũ nnerus expectat parentum
utrum filiorũ frequens nos et cõpi¬
oa turhi desiderat ian de sua̧i incolu¬
inbate secura adhuc de nostra scilute

Expanded text:
ostram paradisum cum illis computemus. Parentes Patriarchas uid non properamus et currimus, carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute
Abbreviated transcription (Latin):
marcelsianus et marcus et ãbo
ligati ad stipitem in pedib accutas
sanceas acceperunt. Quib dicebat
in sanissimus fabianus. Tam diu
firis stabitis plantis: qm̃ diu duis
debitum exhibeatis officirm .ł sedã¬
Uuc ambo frẽs in uno ligno
confixi psallebant dicentes ecce
qm̃ bonum et ꝙͣ. iocundum habitare
fratres in unum. diat ei fabianus
i nfelices et miseri. deponite amãciã
respondentes ambo dixerunt
iunꝙͣ tam bene epulati sumus
modo cepimus ẽẽ fixi in amore xp̃i
Dtinam nos sic ẽẽ sicat sumus lam¬
diu permictas ꝙͣ dui huiꝰ tegninre
corporis indumento. Cũ q tran sisset
una dies et una nox et lai ĩ psalime¬
et hymins perseuerassent: iussit eos
ambos ubi stabant lanceis ꝑlactem
uerberari. et ipĩ per martirũs gloriam
ad syderea regna mnigrauerunt. Ceta¬

Expanded text:
Marcellianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. unc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite amentiam respondentes ambo dixerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalet hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. It
Abbreviated transcription (Latin):
quo thesaurus absconditur di¬
saplia studi celestis. Que profecto
agrum uenditum omnibz cõparat
qui uoluptatibz carnis renuntiane
cuncta su a terrena desideria per disci¬
pline celestis custodiam calcat. Ut ml
iam quod caro blanditur libeat nichil
quod carnalem uitam trucidat spũs

Expanded text:
quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
illa concepit que sola uirgo
parturit hec uota clemens accipe Cui
pasas inter liliu septus choreis uirgii¬
num sponsas decorans glĩa sponsis¬
ꝙ reddens premia Quocũq ꝑgis
uirgines sequũtur atq luudibus
post te canentes cursitant hyminosqz
Aulces personant ¶e deprecamur
largius ñs ad auge sensibus nescire
prorsus omina corruptionis uuluera

Expanded text:
concipit Quem sola virgo parturit Hec vota clemens accipe Qui pascis inter lilia Septus coreis virginum Sponsas decoras glorie Sponsisque reddens premia Quocumque pergis virgines Secuntur adque laudibus Post te canentes cursitant Innosque dulces insonant Te deprecamur largius Nostris adauge mentibus Nescire prorsus omnia Corruptionis vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
erum quia quod supra hoĩem ẽ
iiquit angelus ad zachariam. Dĩe ti¬
meas zacharia exaudita ẽ obsecratio
tua: et eliz abeth uxor tua pariet t̾ filiũ
et uocabis nomen eius iohannẽ. Et
erit tibi gaudium et exultatio et multi¬

Expanded text:
erum quia quod supra hominem esinquit, Angelus ad Zachariam: Ne timeas, Zacharia, exaudita est obsecratio tua, et Elisabeth uxor tua pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Joannem; et erit gaudium t
Abbreviated transcription (Latin):
die dilectissimi oĩi sanctorũ
sub una solemntatis leticia cele¬
leuinus festiuitatem quorum sociẽtate
celum exultat. quorum patrociniis t̾ra
letatur quorum triumphis ecclĩa. sctã
coronatur. quor cõfessio quanto in pũs¬
sione est forcior. tanto est clarior ĩ honore

Expanded text:
die, dilectissimi, omnium Sanctorum sub una solemnitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore
Abbreviated transcription (Latin):
t dum huc atq illuc occupacõib
uaris teneretur paulo indulgencius
habere mopem cepit. Qui frigore me¬
diaq consumptus. infornacẽ se bal
iam fessa trahere nequisset. tandem
ceperunt defuncti mẽbra moneri pau¬
latim et famulãtia humanis uib
in officio p̾stino ossa redire. Cetem

Expanded text:
t dum huc atque illuc occupationibus variis teneretur, paulo indiligentius habere inopem coepit. Qui frigore inediaque consumptus, in fornacem se balni membra jam fessa trahere nequivisset, tandem Coeperunt defuncti membra se movere paulatim, et famulantia usibus in officium pristinum ossa redire. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. quia per totum orbem fideli
qui xp̃s estimabatur. quod nõ xpũs
ip̃e sed preco xp̃i eẽt apparuit. ideo iure
nato iohanne lux diuina ninorani
incipit cuius fama diuinitatis desi¬
tura et baptismus in breui erat finẽ

Expanded text:
Dominus, quia per totum orbem fidelibqui Christus aestimabatur, quod non Christus ipse, sed praeco Christi esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura, et baptismus  Al., baptismum in
Abbreviated transcription (Latin):
stiones. quorũ alipius ex eodem quo
ip̃e erat ortus mumpio parentibus
am et studuerat apud augusti
num cũ suo oppĩdo docẽ cepit: et postea
cartagnne et diligebat eum multũ¬

Expanded text:
oquebar. quorum Alypius ex eodem quo ego eram ortus municipio, parentibus am et studuerat apud me, cum in nostro oppido docere coepi, et postea Carthagini et diligebat multu
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾modum iohannes ante ꝑueĩt
ad celum. quam tangeret terram. Ante
accepit duimũ sp̃m: quã humanu
Ante suscepit duuna munera: quam
corpus membra. Ante potuit uiuere
quam deus uiueret issi. Iuxta isludapli
Iam nõ ego uuio: sed uitũt in me xp̃s
exto iniquit mense sue matrisd
exastat in utero: et in utero uirgĩs¬
qui ante gestinit nũciare ꝙͣ uiuere. sã¬
piciens duy qui anteqm perueniret ad
corpus: peruenit ad regem. Ante arri¬
puit arma ꝙͣ membra: ante petit aciẽ

Expanded text:
admodum Joannes ante pervenit ad coelum, quam tangeret terram; ante accepit divinum Spiritum, quam humanum; ante suscepit divina munera, quam corporis membra; ante coepit vivere quam Deus viveret illi, juxta illud Apostoli, Jam non ego vivo, sed vivit in me Christus . Sexto, inquit, mense suae matris exsultat in utero , et in uterum Virgiqui ante gestivit nuntiare quam vivere. Impatiens dux, qui antequam perveniret ad corpus, pervenit ad regem, ante rapuit arma quam membra, ante acie
Abbreviated transcription (Latin):
castellionis que post modum ip̃i
bernard oꝑa asclãn cõuersatione inor¬
dinem regularium canomeorũ ꝓmota
cognosatur magistris licterarum tra¬
dens erudiendũ egit quidquid̃ potuit
Am in literarum quidem supra¬
etatem et preccotaneis suis profsi¬
cielut: sed in rebz sclaribz iam mortisica¬
cionem future perfectionis uelut natura¬
liter inchaibat. Erat quoq simplicimꝰ
in sclãribus amans hĩtare secũ publi¬
cum fugitans mire cogitatinus ꝑẽtib
obediens et subditus omnibz benignus
et gratus domi simplex quietus foris
carus et ultra qm cred possit uerecũdus
nunꝙͣ multũ loqui amans deo deuotus
et puram ei pueriuã suã ꝯẜuaret. Licte¬
rarum etiam deditus perꝙ̃. in scripturis
domini discerel et cogno sceret Ccõ.uiii.

Expanded text:
Castellionis quae postmodum ipsius Bernardi opera a saeculari conversatione in Ordinem regularium canonicorum promota cogoscitur magistris litterarum tradens erudiendum, egit quidquid potuit, am in litterarum quidem studio supra aetatem et prae coaetaneis suis proficiebat: sed in rebus saecularibus jam mortificationem futurae perfectionis velut naturaliter inchoabat. Erat quippe simplicissimus in saecularibus, amans habitare secum, publicum fugitans, mire cogitativus, parentibus obediens et subditus, omnibus benignus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et, ultra quam credi possit, verecundus, nusquam multum loqui amans, Deo devotus, ut puram ei pueritiam suam conservaret; litterarum etiam studio deditus, per quas in Scripturis Deum disceret et cognosceret. 1237
Abbreviated transcription (Latin):
continuo ille prophecie cõcipieus quod̾dãuid
de sanctis p̾d̾icatorib dñs dixit linqua
canuĩ tuoram ex inimicis trepidanti et
tusi mater eris. qui domus dei custos si¬
turus magnos ꝓ ea contra ĩuics side
rit enu egrequis predicator et

Expanded text:
tum prophetiae concipiens, quo David de sanctis praedicatoribus domino dicit, Lingua canum tuorum ex inimicis ; trepidanti et tuli mater eris, qui domus Dei custos futurus, magnos pro ea contra inimicos fidei rit enim egregius praedicator, et
Abbreviated transcription (Latin):
os uero ecclesiarum omnium
reueren dissimos patres petri
dico et paulum pussimis studus
honoremus: quibus christi prestan¬
te gr̃ã factus est hodie de morte na/¬
talis quibꝰ finis uite uiuendi init¬
um dedit, quibus ut ait apostolus
paulus uiuiere christus erat et
mori lucrum. Tu au tem¬

Expanded text:
os vero Ecclesiarum omnium reverendissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus, Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis; quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut ait apostolus Paulus, vivere Christus erat, et mori lucrum. Erat utiq
Abbreviated transcription (Latin):
oc aũt fecit ut per dies tagnita
blandirentur ei: et mutarent
amium cius. Et modo ꝓmicto leuia
modo terrendo per aspera: sperabant se
mea solidata est:. et in xp̃o fundata

Expanded text:
oc autem fecit . ut per dies trigintaoti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo laeta modo terrendo aspera . Sperabant se mea solidata est . et a christo fundata
Abbreviated transcription (Latin):
ta minuit magnanmitatẽ nec magna¬
ninitas humilitatẽ: sed cum in suã ex¬
timacõe tam humilis eẽt ichilominꝰ
in ꝓmissionis credulitate magnauin
et q̃ nichil aliud ꝙͣ exiguã sese reputa¬
bat ancillam ad incomprehensibile hoc
misterium ad ad mirabile cõ mercium
ad inscrutabile sacramentũ nullatenꝰ
dubilaret electam et uerã dei aiq hoĩs

Expanded text:
ta minuit magnanimitatem, nec magnata minuit magnanimitatem, nec magnanimitas tanta humilitatem: sed cum in sua aestimatione tam humilis esset, nihilominus et in promissionis credulitate magnanimis, ut quae nihil aliud quam exiguam sese reputabat ancillam, ad incomprehensibile hoc mysterium, ad admirabile commercium, ad inscrutabile sacramentum nullatenus se dubitaret electam, et veram Dei et hominis
Abbreviated transcription (Latin):
sutacionis tue in auribus meie. ex¬
ultait in gaũdio infans in uto meo
credentis beata in quiens que
credidisti: qm̃ perficientur in te q̃dicta
sunt tibr a domĩo. Magna quidem
magnificas matrẽ dm̃ sed magnifi¬
cat anima mea dominum. Lcc̃o t̾ea¬
tasse in gaudio: sed exultauit
sp̃s meus in deo salutari meo. el ip̃e
quoq tanꝙͣ amicus sponsi. beatã dẽ
dicit q̃ credidisset: et credulitatis et bea¬
titũdinis causa respectus est superne
pretatis. uten hoc magis beatam me
dicent om̃s generaciones: quia ancillam
humilem et exignam respexit deus frͣu¬
putanius frẽs ely sabeth sctãm
in eo quõd per sp̃m utiqz loquebatur er¬
rasse: Absit. Bea ta plene qm respexit
deus: et beata que credidit. Hic ei magni
diuine respectionis extitit sructus lcoñ¬
Iesfabili siquidem artificio spũs
superuementis tante humilitati
ma gnanimitas tanta in secretario uir¬
q̃meo cordis accessit ut quemadmodũ
de integritate et fecunditate p̾diximꝰ

Expanded text:
tationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo: credentis: Beata, inquiens, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae aicta sunt tibi a Domino. Magna quidem magnificas matrem Domini: sed magnicat anima mea Dominum. In voce meatasse in gaudio: sed exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo; et ipse quoque, tanquam amicus dicis quae credidisset; sed credulitatis et beatitudinis causa respectus est supernae pietatis, ut ex hoc magis beatam me dicant omnes generationes , quia ancillam humilem et exiguam respexit Deus. 13putamus, fratres, Elisabeth sanctam in eo, quod per Spiritum utique loquebatur, errasse. Absit! Beata plane quam respexit Deus, et beata quae credidit. Hic enim magnus divinae respectionis exstitit fructus. Ineffabili siquidem artificio Spiritus supervenientis tantae humilitati magnanimitas tanta in secretario virginei cordis accessit, ut, quemadmodum de integritate et fecunditate praedixim
Abbreviated transcription (Latin):
ne scui saltem maculare rtam fum̃e
posses CArebunt siorau tegpnen ea¬
melus artub sacris tropheñ bide nes
ausater hustum sociata pastrere iessa
louitis. Etteri tantum cecmere uadũ
corde presago iubar a futurudiee urede
mund scelus auferentẽ indice prodie
Io fuit unsti spacum peror sre põ¬
cior quisqm genitus iosane q repha
sedda iuerit sinãtem tingere ẜmphes¬
uinus felir meritis ꝙ cels nescie
lubem iuei pudoris prapo tent
martir hercimq custor inauime uiatia
erta terdeme aslos cororo sont s⁊ irita
crementis dupplicata quo sdar etrins

Expanded text:
aculare vitam Famine posses. Praebuit hirtum tegimen camelus, Artubus sacris strophium bidentes, Cui latex haustum, sociata pastum Mella locustis. Caeteri tantum cecinere vatum Corde praesago jubar adfuturum, Tu quidem mundi scelus auferentem Indice prodis. Non fuit vasti spatium per orbis Sanctior quisquam genitus Joanne, Qui nefas saecli meruit lavantem Tingere lymphlix meritique celsi, Nesciens labem nivei pudoris, Praepotens martyr eremique cultor, Maxime vatum. Serta ter denis alios coronant Aucta crementis, dup
Abbreviated transcription (Latin):
secetur mundi machina dum re¬
fert solis orbita icholai solemna in
nagitus infancie decoratur mirifice¬
dnns uirtutum primordia inter ortus
crepundia Euarta uel sexta feria se¬
mel suggebat nbera iam in etate tenera
sac usus abstinentia Huius tumbi
fert oleum matris oliut ñescuĩ. quod
natura pon ptulit marmor sudando
parturit ¶ue uerande pontisex pius
nec tardus oprfex. cuius qui corde cre
post cariis excidia tecum simus ĩ glĩa¬

Expanded text:
etetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai memoriam. Qui vagitus infantiae Decoravit mirificDans virtutum primordia Inter ortus crepundia. Quarta, cum sexta feria, Semel sugebat ubera, Jam in aetate tenera Hac usus abstinentia. Cujus tumba fert oleum, Matres olivae nesciunt: Quod natura non protulit, Marmor sudando parturit. O venerande Pontifex! Pius, nec tardus opifex Cunctis, qui corde credpost carnis exilia, Tecum simus in gl
Abbreviated transcription (Latin):
tempore in urbe lemoincina publicam
sischalis monete officmain gerebat
A quo in breui huius officui usum ple¬
nissime doctus: cepit inter uicnos et
ꝓpinquos in dño laudabilit honorari
Derebat enm simplicitatẽ columbe
ne cuiqͣm machmaretur dolos habebat
habens ingemũ: et facle loq̃bal
et pure. Ecclesiarum etiã cõuenticulis
frequenter merat: et q̃cũqz ibi exdiu¬
nis scripturis recitabantur aurem li¬
bencer accomodans auidissime haurie¬
bat:Atq ita in cordis sui memoria recũ¬
debat: ut euã cũ absens eẽ ea q̃ didice¬
uit meditacione intentissima rumma¬
A
positus eligigius. cũ modicus
calor ceperet in pectore. nec pretꝰ sensu
quicꝙͣ uui hõĩs superẽet: uocatis ad se
discipusis et sodalib dum ĩmutuos mi¬
scerentur amplexus per singulos plorãs
omibus ualedicelũt dicens. iam non
ultin loquar uobiscum; et faciẽ meã
amplius non uidebitis Lectio octaua¬
t quibusdam interpositis adiecit

Expanded text:
empore in urbe Lemovicina publicam empore in urbe Lemovicina publicam fiscalis monetae officinam gerebat: a quo in brevi hujus officii usu plenissime doctus, coepit inter vicinos et propinquos in Domino laudabiliter honorari; gerebat enim simplicitatem columbae, ne cuiquam machinaretur dolos; habebat habens ingenium, et facile loquebatur et pure. Ecclesiarum etiam conventiculis frequenter intererat, quaecunque ibi ex divinis Scripturis recitabantur, aurem libenter accommodans, avidissime hauriebat, atque ita in cordis sui memoriam recondebat, ut etiam cum absens esset, ea quae didicerat meditatione intentissima ruminapositus, cum modicus calor teperet in pectore, nec praeter sensum quidquam vivi hominis superesset, vocatis ad se discipulis et sodalibus, dum se in mutuos miscent amplexus, per singulos plorans, omnibus vale dicebat, dicens: Jam non ultra loquar vobiscum, et faciem meam amplius jam non videbitist quibusdam interpositis adjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
debat qiͣ aquilã ualde puschrã
super sinĩ uolitantẽ stratũ. ac se tercio¬
inclamantem sibiq nescio quid pol¬
licentem. Cũqz irxeciꝑta uoce euigilass
perterrita niis cepit mirari que nã
eẽt hec uisio. Intea uenit tempus pa¬
riend: et p̾magintudine doloris ce¬
pit mater ꝑrelitari. Pocauerunt
quẽdam uirum religio sũ prebiterũ
bom testimonii uirum: ut pro eadẽ
pans ait ad illam. Noli inquiens mr̃
timere. quoniã benedictũ partũ t̾dñs
dignabitur largia. Erit enĩ uir sctus
ac de sua gente electus: uocabitur magn
ĩ ecclĩa rp̃i sacerdos. sgitur eligius nuitritꝰ¬
ẽ in fide recta: atqz imibutus aꝑentib
puericit sue annos incedens eũ adole¬
scencie sue industria gerebat quidquid
oꝑis etatis ne congruũ arapusset mira
agilitate perficiebat Lectio quinta¬
um ergo uideret pr̃ eius tantũ
filii ingeniũ. tradidit eum ad
imbuendum honorabili uiro uocabulo
sabro aurifia. probaptissimo: qui co¬

Expanded text:
debat quasi aquilam valde pulchram supra suum volitantem stratum, ac se ternclamantem, sibique quid nescio pollicentem, cumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita nimis coepit mirari quaenam esset haec visio. Interea venit tempus pariendi, et prae magnitudine doloris coepit mater periclitari; vocaverunt autem quemdam religiosum presbyterum boni testimonii virum, ut pro eadem pans verba, ait ad illam: Noli, inquiens, mater, timere, quoniam benedictum partum tibi Dominus dignabitur largiri; erit enim vir sanctus ac de gente sua electus, vocabiturque magnus in Ecclesia Christi sacerdos. est in fide recta, atque imbutus a parentibus pueritiae annos excedens, aevum adolescentiae cum industria gerebat, et quidquid operis suae aetati congruum arripuisset, mira agilitate perficiebat. Cum ergo videret pater ejus tantum filii ingenium, tradidit eum ad imbuendum honorabili viro, Abboni vocabulo, fabro aurifici probatissimo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ni pergentes durerunt lctõ uĩ
capite. sed cum lumẽ sustulerũt fo¬
rin secus humanũ: intrinsecus ĩcluse¬
om̃ps pro tante paciencis dono decre¬
usset remunerare suuĩ fidelẽ famultĩ
ebroinus iam obstinatus crudelitatẽ
suã uolens in eũ persicere ueloassimos
post eum emisit equites nunum

Expanded text:
i pergentes duxerunt eum extra eius a capite. Sed cum lumen sustulerunt forinsecus humanum, intrinsecus incluseotens pro tantae patientiae dono decresset remunerare suum fidelem famulum, Ebroinus jam obstinatus crudelitatem suam volens in eum perficere, velocissimos post eum emisit equites nimium
Abbreviated transcription (Latin):
eiugilentib eis kralendis octobris cũ
sclĩssiõ corꝑe sepulchrũ est iuuentum
angelicis. manib positum in fossa
cripte retro altare fitẽ L ectio uii¬
antaqz eigilantes odoris sua¬
iutate repłeti sũt om̃s qui
affucrũt: ut et hũana singua ho
bari nõ uilcat. Et sic per totas re
et in crastino ip̃e odor in eãdẽ ecłia

Expanded text:
igilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare facte; antaque evigilantes odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse odor in eadem a
Abbreviated transcription (Latin):
eadem ecclĩa per incrita eius doͥ. grã
fierent ampliata et exaltata ẽ ipa
retro altare in qua transferre¬
tur corpus scc̃issimũ effossum est de
celo in quo erat ut in fossam fctãm
ĩ memorata tripta deponeretur. sed

Expanded text:
eadem ecclesia per merita ejus, Domini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipstro altare, in quam transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco in quo erat, ut in fossam factam in memorata crypta deponeretur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
singulis dumi in se cursus temporũ
uoluitur nostris cesideriis innouat
Hic itaqz pͥmis ortus natalibus
purentũ nobilitate fulgebat lc̃o scdã¬
sium oĩm generaliter notis ad põti¬
ficale culmẽ raptus fuisse dinoscitur
⁊in uero eum cõtigisset habere
escendebant ad eũ intrepidz passeres
et in manu eius mense reliquias
colligebẽt. Discedebãt alii saturi accede¬
bant a lii saturandi Lectio q̃rta
iter huiusmod ergo uirlutũ
procellã mũdi semo iã uergente deserẽ
et ad portum celestis habitaculi per¬

Expanded text:
singulis, dum in se cursus temporum volvitur. nostris desideriis innovatur. 2 Hic itaque primis ortus natalibus parentum nobilitate fulgebat, quem divsium omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dignoscitur  vero contigisset habere discendebant ad eum intrepidi passeres et in manu eius mensae reliquias collegebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. Sic maInter huiusmodi igitur uirtutem procellas mundi senio iam uergente deserere . et ad portum| celestis habitaculi per
Abbreviated transcription (Latin):
clium iuxta danubiĩ magnũ
fluuiũ: cum suo concedit exercitu. Tãdẽ
inspirante clemencia saluatoris utrisqz
principibz placuit ut ip̃i singuli in
medio ponte fluminis dimicaturt cõ¬
fligerent: ut cui sors uictoriam cõtu¬
lisset. ip̃e sine dampno utruisqz excer¬
citus imperium usurparet Rdulce¬
cum iuramento pcessit. ut si
quesuꝰ ex eorum pplõ principi suo
uenire in aurilium presũpsisset cru-¬
rib exasis et brachiis ab eo in flu-¬
mine mergeretur. Cũqz utͥq pplõ hec
pactio placuisset. ĩuicem contra se ut
dictum est dimicantes diu multum¬
qz in põtis medio sũt congressi R Hoc¬

Expanded text:
cchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi.
Abbreviated transcription (Latin):
carius: in gucture eius gladiũ
mergi precepit. Atqz hoc exitu roseo sã
guimis sui robore perfusã: xp̃s sibi et¬
sponsam et martirẽ consecrauit. Parẽtes
uero issius nullam penitus tristiciã ha¬
bentes cum omni gaudio abstulerũt
corpus eius: et posuerũt in prediolo suo
nõ longe ab urbe: inuia q̃ dicitur mi¬

Expanded text:
rens, in guttur ejus gladium mergi praecepit: atque hoc exitu, roseo sui sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Nu
Abbreviated transcription (Latin):
ignem copiosum accendi et eã ĩ me
partes diuise sũt flamme. et huic uiqz
illus sediciosos populos exurebant ip̃a
autem penitus in millo contingebat
tremende benedicote. Quia per silium tuũ
spuracias dyaboli impolluto calle trãsiui

Expanded text:
ignem copiosum accendi, et in mediumpartes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat ti, benedico te, quia per Filium tuum spurcitias diaboli impolluto calle transivi
Abbreviated transcription (Latin):
une bc̃a agnes cum ingenti cõ¬
stantia dixit. Si sares quis eẽt
credens quod neq sacrisicẽ ydolis uus
neq poluar sordib alienis. n ecũ emi
habeo custodem corporis mei angelum

Expanded text:
unc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum
Abbreviated transcription (Latin):
deget gens contra gentem. Ecce¬
perturbatio hõim. Erũt terre motus
igni perloco. Ecce respectus ire de sr̃
Erunt pestilentie. Ecce mequalitas
corporum. Erunt fames. ecce sterilitas

Expanded text:
get gens contra gentem, ecrturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas
Abbreviated transcription (Latin):
Apillus de capite uestro lc̃o im¬
non ꝑibit Scimus fr̃es quia
suis. Capillus de capite uro nõ ꝑibit
uidelicet aꝑte dicens. Cur timetis
ne doleat quod inasũ dolet quod̾ et
illud perire in u̾obis nõ potest quod

Expanded text:
apillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod
Abbreviated transcription (Latin):
En sanda sunt uerba bĩ gregorii¬
redemptoris nr̃. per que nos aliud
interius. iliud exterius passuros esse
denunciat. Bella quippe ad hostes per¬
tinent sediciones ad ciuies R Sctĩ mei¬

Expanded text:
ensanda sunt verba Remptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cogitacõe et affectu cordis eius ĩ¬
effabile armoniã quam ip̃a creactrx
et in hĩtatrix eus dei sapiencia delectaba¬
tur audire Choruscabant foris quoqz insr̃¬
ficie uirtutes sermonis et actus unde pos¬
sent homines glĩficare deũ et exempla sa¬

Expanded text:
affectu cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla sa
Abbreviated transcription (Latin):
plumbatu cesus: ad ultimũ capite trũ¬
catus ẽ. Cuius corpus iussit miquis
iidex ante templũ appollinis ĩ tellure
iactari: ut a canib roderetur. Qd̾ noctur¬
no tempore xp̃iam rapientes posuer̃t¬

Expanded text:
plumbatis caeditur; in ultimo capite truncatur. Cujus corpus jussit iniquus judex ante templum Apollonis in Tellude jactari, ut a canibus roderetur. Quod nocturno tempore Christiani rapientes, m
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. Stabat iohannes: et ex
discipulis eius duo. Et respiciens ihm̃
ambulantem dixit. Ecce agnus dei. etr̃¬
et ex discipulis eius duo. Sta¬
bat iohannes quia credebat in eum ⁊
duo de discipuli eius statim enim
crediderunt: et sequuti sũt ãbulantẽ¬

Expanded text:
tempore, stabat Joannes, et ex discipulis ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem, dixit: Ecce Agnus Dei. Etex discipulis ejus duo. Stabat Joannes, quia credebat in Domino, et duo de discipulis ejus. Statim enim crediderunt, et secuti ambulante
Abbreviated transcription (Latin):
ntueamur srẽs trim̃ diligẽtius
uerba legis que ꝓposuimus: et uideb̾im
a pertissime quomam beatissima dei
genitrx et perpetua uirgo maria siml
c an filio quem genuit ab oĩ suerit legis¬
subiectione liberrima Resener puerum¬
concepit uirgo peperit uirgo post partum quẽ
m cium dicat lex mulierẽ l um¬
q̃ suscepto senunt peꝑisset ĩmũdã
discerin et prolege ip̃a simul cum ꝓle
qm̃ genuisset oblatis uictinis debere
mundari: patet ꝓfecto quia beatã dei¬
geitrice que sine uirilis susceptione
seminis uirgo peperit una cum filio
qui natus est ei. neq ĩmũdam descri¬
bat neqz per hostias salutares doceat

Expanded text:
simi, diligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legissubjectione liberrima. Cum enimquem m enim dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat
Abbreviated transcription (Latin):
ymeon ille senex diu uixerate¬
cuius etas cõparatur amee. Et
audierat responsũ adño: qd̾ nõ esset
bunt antiqui satĩ uidere up̃m. Scacbat
issum ẽẽ uenturũ: et omnes. qui cupie¬
ilła natiuitas. O si. quod credo scripturi
di uideam oculis meis. Re Kesponsur

Expanded text:
meon ille senex diu vixerat,cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset bant antiqui sancti uidere Christum! Sciebant illum esse uenturum, et omnes qui cupieiat natiuitas! O si quod credo in scripturis Dei, uideam oculis meis!" Idem post
Abbreviated transcription (Latin):
cosum ep̃m de maria natum esse te¬
statar. Qui uelus hainus in rethis capite
sic in sine genealogie positus et inmare
huius mundr upatre missus. tortuosum
draconẽ adũcatum occisus ocaidit atq hu¬
mam generis mortem mortuus uiuifi¬
appetit escam cor ꝑis transfirus est aculeo

Expanded text:
um de Maria natum esse testatur, qui velut hamus in retis capite, sic in fine genealogiae positus, et in mare hujus mundi a Patre missus, tortuosum draconem aduncatum occisus occidit, atque humani generis mortem mortuus mortifiappetiit escam corporis, transfixus est aculeo
Abbreviated transcription (Latin):
castellioiis que post modum ip̃iꝰ
bernard oꝑa asclãn cõuersatione ior¬
dinem regularium canomieorũ ꝓmota
cognosatur magistris licterarum tra¬
dens erudiendũ egit quidquid̃ potuit
Am in luterarum quidem supra¬
etatem et preccotaners suis profi¬
cielut: sed in reb scl̃aribz iam mortisica¬
cionem fu ture perfectionis uelut natura¬
liter inchoibat. Erat quoq simplicimꝰ
in sclãribus amans hĩtare secũ publi¬
cum fugitans mire cogitatinus ꝑẽtib
obediens et subditus omnibz benignus
et gratus domi simplex quietus foris
carus et ultra qmͣ cred̾i possit uerecũdus
nunꝙͣ multũ loqui amans deo deuotus
et puram ei pueritã suã ꝯfuaret. Licte¬
rarum etiam deditus perꝙ̃. in scripturis
domini disceret et cogno sceret Ccõ. ui¬

Expanded text:
Castellionis quae postmodum ipsius Bernardi opera a saeculari conversatione in Ordinem regularium canonicorum promota cogoscitur magistris litterarum tradens erudiendum, egit quidquid potuit, am in litterarum quidem studio supra aetatem et prae coaetaneis suis proficiebat: sed in rebus saecularibus jam mortificationem futurae perfectionis velut naturaliter inchoabat. Erat quippe simplicissimus in saecularibus, amans habitare secum, publicum fugitans, mire cogitativus, parentibus obediens et subditus, omnibus benignus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et, ultra quam credi possit, verecundus, nusquam multum loqui amans, Deo devotus, ut puram ei pueritiam suam conservaret; litterarum etiam studio deditus, per quas in Scripturis Deum disceret et cognosceret.
Abbreviated transcription (Latin):
st autem locus ĩ campanis lc̃o
finib ub inter signũ adriatiaĩ
et mõtem garganũ auitas se pontus
posita est. Qui a membus ciuitatis
iame supremo bĩ archangeli quam
p̃fatus sum gestat ecclesiã. R stetit¬
angelus uixta aram tẽpli habẽs thuribului
aureum in manu sua et data sũt ei ĩcensa
mulia. Et ascendit fumus aromatum de
manu angeli in cõspectu diũ. u̾ꝰ F actum
ẽ silenciũ in celo et accepit angelus thuri¬
bulum et ĩpleuit illud de igne allaris. Et

Expanded text:
st autem locus in Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est, qui a moenibus civitatis mine suppremo beati archangeli, quam prefatus sum, gestat ecclesiam. aram templi habens thuribulum aureum in manu sua, et data sunt ei incensa multa.  Et ascendit fumus aromatum de manu angeli in conspectu Domini. V. Factum est silentium in celo, et accepit angelus thuribulum et implevit illud de igne altaris. Et
Abbreviated transcription (Latin):
adiniracione ac metu ꝑcellũtur
oim qui audrere circũquaq ad aduẽ¬
tum noui ꝓphẽ corda preparanture
Unde mento sancta per orbem ecclĩa
ingressũ regni celestis meruere fre¬
quantant. Hiuus tantũmodo post

Expanded text:
e ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesiaingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post
Abbreviated transcription (Latin):
enes ac fecundi diu parentee dono
nobilissime prolis exltant. Ip̃i pr̃i quẽ
incredulitas mutum reddiderat: ad sa¬
lutandrm noue p̾conem gr̃e os et linqua
reseratur. Nec solum faculias deũ bene¬
dicend restituitur: sed de eo etiam pro¬
phetandi uirtus augetur Re. Hic precur¬
sor directus et lucerna lucens ante dñm ip̃e
est enim iohannes qui uiam domino pre¬
parauit in heremo. Sed et agnum dei de¬
monstrabat et illuminabat mentes hom̃¬

Expanded text:
enes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excs est; et lucerna lucens ante Deum: ipse est enim Joannes, P. Qui viam Domino praeparabat in eremo: et, ut Agnum Dei demonstraret, inluminabat mentes hom
Abbreviated transcription (Latin):
ic autẽ anno seragesimo septiõ
post passione dm̃ saluatoris sub tra¬
iano principe longene uetustatis semo
fessus. cum diem transmigracionis
suc inminere sibi sentiret: iussisse fer¬
tur esfodere sibi sepuschrũ. atq inde
uale dicens fr̃ĩbz facta or̃one uiuens
tumultũ in trouut de inde in eo tanꝙͣ
in sectulo requieuit. Euuangelium¬

Expanded text:
ic autem anno sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodere sibi sepulcrum, atque inde valedicens fratribus, facta oratione, vivens tumulum introivit. Deinde in eo tanquam in lectulo requievit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uius quidẽ inter alias uirtutes
magnitudo signorũ hec fuit
Mutauit in aurum siluestres frondiuĩ
uirgas: lictoris qz saza in genmnas
Item gẽmarũ fragmina: in ꝓpriam
reformauit naturam. lcc̃o uͣ¬
iduam quoq precepto pplĩ su¬
scitauit: et rediuinĩ iuuenis corpus

Expanded text:
is, inter alias virtutes, magnitudo signorum haec fuit. Mutavit in aurum silvestres frondium virgas, littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam. iduam quoque ad precem populi suscitavit, ac redivivum juvenis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
perpetuam transurit ad uitam Cc̃o nͣ.¬
t licet in petro fides emineat et in
paulo dotrina. p̾cellat: magiste¬
rium tam̃ pauli fidei plentudo est. et
credulitas petri doctrine est fundamẽtũ
Quos tanta celestis electionis dignatio
uisitauit ; ut hic fieret depiscatore doctor¬
et ille de persecutore defensor Lectio tertia¬
ed in hoc onmpotentis dei actollẽda
marestas est. qui inspiracoẽ mira¬
bili docendi gr̃am tribuit ĩperito et ñimi¬
cum fecit amare quod oderat: et fidem quã
impugnabat asserere. Illius piscacõem nõ
abstulit sed imitauit: huius cecauit ocu¬
los. ut purgaciore recepto luĩe clarissime¬

Expanded text:
perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissim
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃m secum quidem ammo ccliẽ
ca tholice cooperante corꝑe autẽ in
affrica scrilente sic mier cetert scrip¬
sit. Nostra haburmꝰ tꝑ̃a. et currimꝰ
quantũ potiumꝰ Nunt te currente
et longa sraua transiictante. no¬
gitur idem beatissimus hicro¬
nmius diebz inte sue inspirituali
oꝑe irreprehensibilit cõsũmatis: no¬
nagesimo etatis sue anno in dñore¬

Expanded text:
ci, secum quidem animo Ecclesiae Catholicae cooperantem, corpore autem in Africa scribentem, sic inter caetera scripsit: Nostra habuimus tempora, et cucurrimus quantum potuimus: nunc te currente, et longa spatia transmittente, nogitur idem beatissimus, diebus vitae suae in spirituali opere irreprehensibiliter consummatis, nonagesimo octavo aetatis suae anno in Domino re
Abbreviated transcription (Latin):
Dirantur ergo sclã qd̃ angelus
fert semina quod auro uirgo cõcepit
et corde credens parturit Beata mr
munere cuius supernus artifex mũ¬
dum pugillo continẽs uentris sub
archa clausus es Heata celi nũ¬

Expanded text:
irantur ergo saecula quod angelus fert semina, quod aure virgo concipit et corde credens parturit. Beata mater munere, cuius supernus artifex, mundum pugillo continens, ventris sub arca clausus est. Be
Abbreviated transcription (Latin):
chauso hostio stratoq hur alicio
csenauit puerum cermionem delecto
et ꝓiccit cum seminecẽ in eo alicio ĩ qͥ
ip̃e orare consueuerat. Et tota nocte ui
dei sundibz et orõne co ꝑmanente lume

Expanded text:
clauso ostio, stratoque humi cilicio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et oratione manenti lume
Abbreviated transcription (Latin):
Uic athilete det electo Lectio¬
concordat duodenus .⁊psõrnn
mimerus quos apͥims inmicusorũ
urdunb ad cõponendum none fider
fundimentũ. erigendumq ad siie t̾nẽ
tutumn ecclĩe diuina ꝓuidentia eu õĩb
qnos capiebat mundus elegit. St mi
enne terram sonus predicatõis eoꝵ¬
eruxt. Et in fines cebis leree eoꝵ ꝓderent
Uerlit R Qiues apostolorum lcto uiͣ.

Expanded text:
uic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum Ecclesiae divina Providentia, ex omnibus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exiret, et in fines orbis terrae eorum ver
Abbreviated transcription (Latin):
perfecte. quando in illa eteyna
prĩa assumptus atq angelorũ cetib
ad mixtus sic interius gaudet de mu¬
nere ut nõ sit iam quod exterius do¬
leat de corrupcione R iurauit dñs et

Expanded text:
tur, quando in illa aeterna patria assumptus, atque angelorum coetibus admixtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione. Depositionem
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum etiã ope ãduitus. heres prĩs
solus est institutus. a patruo extinctis duo¬
bus frĩbz. Qui male blandientis scli manẽ
feliatatẽ uelut in mane naufragiũ magis
regio nomine terrene prosperitatis de ma¬
re a pacria eterni patris in natiuitate

Expanded text:
Quorum etiam ope adiutus, heres patris Quorum etiam ope adiutus, heres patris solus est institutus a patruo, extinctis duobus fratribus. Qui male blandientis seculi inanem felicitatem, velud immane naufragium, magis regio nomine terrenae prosperitatis deviare a patria aeterni Patris. Repente ita
Abbreviated transcription (Latin):
g enus ub alto sanguine regum
Cuius auus cloduens regnũ francorũ
nobiliter regens. pulchre disponens
et ordinans. cũ parisius cursu urte sue
explecto finem uiuendi fecisset. reliqͥt
in regno cõuigẽ uocabulo elotildem
cum trib siliis. cloiario uidelicet chyl¬
deberto atq clodomero. Quib dispõĩtis¬
sins portionibz: diuisit monarchia sui
clodonierus genitor huius sctĩ
confessoris clodoaldi. cui sorte successerat
bargundiu nõ multo post desũitꝰ et ip̃e
itres reliquit filios. Quorum unus uoca
uero clodoaldus. Quos regio more et custu
mitriebat et instituebat eoꝵ auia iã dicta
regina cupiens eos locofili ĩ fastigio sub¬
limari regni scd spe sua frustrata est.
fraude siliorũ de innocentũ cede tractãuũ¬
auy ergõ unum apprehensũ clotarius
puerum elisit in tra defiroq in latere eius
cultro. crudeliter interfeat lco inͣ¬
dei õĩpotẽtis ꝓtectus: et auxilio uirorũ
forcium de manibz crũdeliũ liberatus

Expanded text:
genus ab alto sanguine regum. Cujus avus Clodoveus regnum Francorum nobiliter regens, pulchre disponens et ordinans, cum Parisius cursu vitae suae expleto finem vivendi fecisset, reliquit in regno conjugem vocabulo Clotildem, cum tribus filiis Clothario videlicet, Childeberto, atque Clodomero, quibus dispositis portionibus divisit monarchiam sui Clodomerus genitor hujus sancti confessoris Clodoaldi, cui sorte cesserat Burgundia, non multo post defunctus, et ipse tres reliquit filios. Quorum unus vocabs vero isdem Clodoaldus. Quos regio more et cultu nutriebat et instituebat eorum avia jam dicta regina, cupiens eos loco filii in fastigium sublimare regni. Sed spe sua frustrata est fraude filiorum de innocentium caede tracta ergo unum apprehensum Clotharius puerum elisit in terra, defixoque in latere ejus cultro crudeliter interfeciDei omnipotentis protectus et auxilio virorum forcium de manibus crudelium liberatus.