comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De reꝑitõne sapsi. Cum ĩ passibilẽ eẽ naturã diu¬
nam. diffinitõ uitatis oscendat. ĩtlłig̾e debemꝰ. qr etiam¬
si punit deus etiam si penas infert. nõ hoc cũ irã ꝑas¬
sibili. E cum ĩ effabili lemẽtiã facit medñtis ac peri
cere et simpłt offi̾tur: etiam si ad sũmũ quis ꝑuẽiat malo¬
rũ. et inde tam̃ uelit reũti ad uͥtutis uiam suscipit liben¬
ter et amplectitur. facit omĩa quatinus eum ad priorẽ
qntulũ cũq tamen. ⁊ quãlibet breui temꝑo gescã. nõ
respuit᷑ pnĩam. suscipit etiam ipãm. nec patitur ꝙͣuis
uimꝰ uidicat. etiam usq ad ultimã. si ita res accidat se¬
nectutem. nõ eñ tẽꝑis longitudiẽ. s affcũs sinceri¬
tate penitudo pensatur ¶ latro ille qui pendebat ⁊̃
ctuce nõ eguit ꝓlixitate temꝑis. ut ing̾ssũ ꝑadysi
m̃eretut. s tacũ ei spacũ suffecit᷑ qnͣtum expendiꝑo¬
tuit. donec unũ posset ꝓf̾re s̾monem. ita ut intͣ mo¬

Expanded text:
 malis. Cum vero impassibilem esse naturam divinam definitio veritatis ostendat, intelligere debemus quia etiamsi punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit medentis non pericere et simpliciter offeratur; et si ad summum quis perueniat malorum et inde tamen uelit reuerti ad uirtutis uiam, suscipit, libenter amplectitur, facit omnia quatenus ad priorem quantulamcumque tamen et quamlibet breui tempore gestam non respuit paenitentiam; suscipit etiam ipsam, nec patitur quamuis ivimus indicat, etiam usque ad ultimam, si res ita accidit, senectutem. Non enim temporis longitudine, sed affectus sinceritatecruce, non eguit prolixitate temporis ut ingressum paradisi mereretur, sed tantum ei spatii sufficit quantum expendi potuit, donec unum possit proferre sermonem, ita ut intra mo
Abbreviated transcription (Latin):
rege autem qui hoꝵ medius residet dic̾e uox ulła suf¬
ficiet. effugit em̃ oẽm s̾monẽ. atq oẽm sensũ humane
m̃tis excedit decus illud. illa pulcͥtudo. illa uͥtus. illa głla.
illa magnificẽtia. illa marestas.¶ Non nulli imꝑicorum¬
putãt sibi satit esse. ⁊ obtabile uideri. si gehẽna tm̃ mo¬
do careant. ego aũt młto gͣuiores ꝙͣ gehẽna eid dico es¬
de cruciatus. remoueri. ⁊ abici ab illa głia neo rae tes
acͥba esse gehẽne supplicia. ut sunt illa quib corquetut

Expanded text:
rege autem, qui horum medius residet dicere, vox nulla sufficiet; effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestasrege autem, qui horum medius residet dicere, vox nulla sufputant sibi satis esse et optabile videri, si gehenna tantummodo careant, ego autem multo graviores quam gehennae dico esse cruciatus removeri et abjici ab illa gloria, nec puto tam acerba esse gehennae supplicia, ut sunt illa quibus torquetur
Abbreviated transcription (Latin):
dauid et t̃. Solus iuste defintiũe ꝓmittit. cui sb̾ia et
implere quod dix̃it. hũana em̃ fragilitas idõ ꝓhibe ᷤ
sacram̃toꝵ se ꝓmissionib obligare. qr nõ estꝰ ĩ pot̾sta¬
te ip̃ius que pollicetur effic̾e.xõr ꝑn decacordo ꝓ sal¬
idest elemosm̃aꝵ iõcunda prebitiõ. sicut ait̃ apoꝰ. hylarem dai¬
torẽ diligit deus. Citham u̾o res iudicat actuales que licet
cũ labore et tensione fiant: tũt h̾ebũt fructũ maximũ
si iũcto gaudio ꝯpleantur. ip̃e enĩ cantat cũ cithara. qui
oꝑas bonas efficĩt sine asꝑitate ⁊ͥsticie. xciii. Si dicebam¬

Expanded text:
quia solus juste et definitive promittit, cui subjacet implere quod dixerit. Humana enim fragilitas ideo prohibetur sacramentorum se promissionibus obligare, quia non est in potestate ipsius quae pollicetur efficere. Jurat ergo jusid est eleemosynarum jucunda praebitio, sicut ait Apostolus: Hilarem datorem diligit Deus . Cithara vero res indicat actuales, quae licet cum labore et tensione fiant, tamen habebunt fructum maximum, si juncto gaudio compleantur. Ipse enim cantat cum cithara, qui operas bonas perficit sine asperitate tristitiae. Vers. 4. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
si placet annos demus deliciis. adde et alios .c. si libet ad¬
de et decĩes.c. Q. ue erit ex hiis ad et̃nitatẽ ꝯpensatio:
Nõne om̃e tempus uite huiꝰ. quo deliciis ftui uidemir.
et nidulg̃e libidim. quasi noctis uniꝰ sõpniũ. ad et̾nita¬
una nocte delcãbilẽ uideat sõpnũ. et̾nas subite eligat
penas. ⁊ illa prohuis teciꝑe. uł pro aus ista mutare: ⁊ dnã¬

Expanded text:
 placet annos deliciis demus, adde alios centum si libet, adde et decies centum: quae erit ex his ad aeternitatem compensatio? Nonne omne tempus vitae hujus, quo deliciis frui videmur, et indulgere libidini, quasi noctis unius somnium ad aeternitauna nocte delectabile videat somnium, aeternas subire eligat poenas, et illa pro his recipere vel pro illis ista mutare: n
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾ tudmis: semo lodit ĩ iuste aut leditur: Nemo urasci¬
tur. nemo ĩ ilidet. Nulla cupiditas exardescit. nullũ ci
br tesiouim. nillla honoris pulsat ⁊ põtstatis ambitio.
Iugis splendor ⁊ lux. nõ ista que nũc est. s tanto splen¬
didior tanto clarior. ꝙͣto splendidior est nũc solluc̃na
siulla ibi nox. sluille tenebre. ꝯcursus nubiũ nullus
slulla frigoris. Nuuilla ardoris asꝑttas. s talis et̃ qued̃¬
reꝵ tẽperios. quã scient illi soli: qui ea digni fuerint
ꝑfrui sion est senͤtus ibi: n ͨ sentutis miseria. sed om̃e qͥc¬

Expanded text:
aegritudo, nemo laedit injuste aut laeditur, nemo irascitur, nemo invidet, nulla cupbi desiderium, nulla honoris pulsat ex potestate ambitio, jugis splendor et lux; non ista quae nunc est, sed tanto splendidior, tanto clarior, quanto splendidior nunc sol est lucerna. Nulla ibi nox, nullae tenebrae, concursus nullus nubium, nulla frigoris, nurerum temperies, quam scient illi soli qui ea digni fuerint perfrui: non est senectus ibi, nec senectutis miseria, sed omne qui
Abbreviated transcription (Latin):
ymitetur moysem. ẏmitetur aaron. Quid enĩ dicitur
de eis: Quia nõ descendũt de tab̾naculo dñi. erat ergo
moyses indesinent̾ iñ tab̾naculo dñi. Quod erat opus
eius: ut aut a dõ aliquid disceret. aut ip̃e populũ doceret
hec duo sunt pontificis oꝑa. ut aut adõ distat legẽdo di¬
uinas scͥpturas. ⁊ sepius medicando. aut populũ doceat.
cit moyses. ad bella nõ uadit᷑. nõ pugnat ꝯtͣ inimicos.
S quid facit: orat. et donͨ ille orat: uĩcit populus eiꝰ. Si
relaxauĩt et dimiserit manus. populus eius uĩtitur. ⁊
fugatur. oret gͦ et sacerdos eccłie indesidinenter. ut
uincat populus qui sub ħ ip̃o est hostes mnuisibiles. xx¬

Expanded text:
imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles
Abbreviated transcription (Latin):
in cͥcuitu et c̃. angelus imister est uolũtatis diuine.
Quapp̃ si uis te angelum fieri. fac ꝙ p̃cipit. ut liberes
ꝑiclitantem. subuẽias anxio. eripias ĩnocentẽ. ⁊ cec̃a
que diuia iubet auctoritas. tunc enĩ spũ angłi sumꝰ.
qñ ministri suꝑne uolũtatis efficiimir. Inqͥrẽtes dnm¬
Unus est qui queritur. s in quo omĩa ꝯtinent᷑ .O. lu¬
crum mirabile. O. ꝯpendiũ singulare. cur nos ꝑ diũ¬
sa fatigamꝰ: ad ip̃m gͦ unaniniter festinemꝰ. post ꝙ̃
cuncta bona ultra nõ q̃rimus. s tenemus. uenite filii.¬
ad quem filios ĩuitat cum dicit. docebo uos: ãmonet
ne pauescamꝰ. quod audiuimꝰ timorem. Non. est enĩ ti¬
mor iste qui formidatur. s qui diligatur. tĩor hũanus
amaritudiẽm ht̃. iste dulcedinem. ille ad suiciũ cogit.
iste ad lib̾tatem trahit. postremo ille claustra metuit.

Expanded text:
ccipias. Angelus autem minister est voluntatis divinae. Quapropter si vis te angelum fieri, fac quod praecipit, ut liberes periclitantem, subvenias anxio, eripias innocentem, et caetera quae divina jubet auctoritas. Tunc enim spiritu angeli sumus, quando ministri supernae voluntatis efficimur. VersUnus est qui quaeritur, sed in quo omnia continentur. O lucrum mirabile! O compendium singulare! Cur nos per diversa fatigemus? ad ipsum ergo unanimiter festinemus, post quem cuncta bona ultra non quaerimus, sed tenemus, sicut ad quem filius invitatur. Cum dicit, docebo vos, admonet ne pavescamus, quod audivimus timorem. Non est enim timor iste qui formidetur, sed qui diligatur. Timor humanus amaritudinem habet, iste dulcedinem; ille ad servitium cogit, iste ad libertatem trahit; postremo ille claustra metuit,
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ssus et c̃. Pene esfusos dicit g̾ssus suos. nõ lapsos. ut
intlsigas uigorem m̃tis nr̃e tãquã li quidũ elementũ
disꝑgi posse. cum a uem cogitatõne ceꝑit discrepare.
Unde ĩtlłigimus et sc̃is uiris cogitatõnes pnas freqñt̃
subriꝑe. s iterũ in sanitatẽ p̾stinam eos reũti. quãdo
a semet ip̃is fuernit cełiter dño p̾stante correpti. exis

Expanded text:
spice quia pene effusos dicit gressus suos, non lapsos; ut intelligas vigorem mentis nostrae tanquam liquidum elementum dispergi posse, cum a vera cogitatione coeperit discrepare. Unde intelligimus et sanctis viris cogitationes pravas frequenter surripere; sed iterum in sanitatem pristinam eos reverti, quando a semetipsis fuerint celeriter, Domino praestante, correcti. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Quãta sit mĩa dei. quis enarrare sufficiat. ut
mũdi c̾atorem de celo deposuerit. et t̾reno corpore m̃¬
duerit ꝯdicorem. eumq qui et̃nitate patri manet
amalis. mortalitate coequauĩt et nobis: formã sui.
mũdi dño im̃posuit. ut ip̃e pãĩs esuriret. fons uite si¬
tiret. uͥtus isit maret᷑ oñipotens. Uita morere f. Que¬

Expanded text:
runt sanctissimi Patres, quis enarrare sufficiat; ut mundi Creatorem de coelo deposuerit, et terreno corpore induerit Conditorem, eumque qui aeternitate Patri manet aequalis, mortalitati coaequaverit, et pro nobis formam servi mundi Domino imposuerit; ut ipse panis esuriret, fons vitae sitiret, virtus infirmaretur, omnipotens vita moreretur? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ira sua. Deus cũ tmãsquillitate iudicat. ⁊ s̃̾uata pietu¬
te ut ꝯturbat. nõ ĩ malos mitu aliquo surgẽte cñ des ce¬
lis. s ab eis sue grẽ muim̃ta suspendens: Ira gͦ dei no¬
catur retributõ pcc̃oꝵ. Nam motus diumitas beata nõ
pititur que semꝑ eadem. et̾na atꝙ ĩmobilis ꝑseuerit.
S ista ꝯũsio hũane ꝯuenit fragilitati. ut de leto: quis
tristis. de placato: iracundꝰ. de beniuolo reddat᷑ offensꝰ.¬
Ego hodie. ge. te. Coet̾nitatẽ sue maiestatis ostendit.
hodie enĩ aput deum. nullo inicio incipit. nlło fine cõ¬
cluditur. nõ est ibi. fuit. noꝵ erit. sed sem ꝑ manet.
Breuis et plena ꝯmõitio. qua deo dño amabili timore
su̾itur. Nam sicut remissa socuritas culpas admͣtit. ita
timor desid̾abilis delicta semꝑ excludit. Et ne serutiũ
dei durissimũ aut tͥstissimũ focte pat̾etur sb̾iũxit.
Et exultate er cĩt tremors. Quia tiõr dñ nõ ad mi¬

Expanded text:
ibus. Nam Deus et cum tranquillitate judicat, et servata pietate conturbat: non in malos motu aliquo surgente candescens, sed ab eis suae gratiae momenta suspendens. Ira ergo Dei vocatur retributio peccatorum; nam motus Divinitas beata non patitur, quae semper eadem, aeterna, atque immobilis perseverat. Sed ista conversio humanae convenit fragilitati, ut de laeto quis tristis, de placato iracundus, de benevolo reddatur offensenim, hodie, coaeternitatem suae majestatis ostendit, hodie enim, apud Deum nullo initio incipit, nullo fine concluditur. Non est enim ibi, fuit, neque, erit, sed semper Brevis et plena commonitio, qua Domino Deo amabili timore servitur. Nam sicut remissa securitas culpas admittit, ita timor desiderabilis delicta semper excludit. Et ne servitium Dei durissimum aut tristissimum forte putaretur, subjunxit: Et exsultate ei cum tremore. Quia timor Domini non ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
dñi gͣta tołantia . xII. Raritas dei quedam ũnalis est
pluuia uͥtutũ. sub qua et b̾a uolũtas g̾minat. et oꝑatõ
scã fructificat. paciens hic ĩ adũsis. tẽꝑata iñ prosꝑis.
hũilitate potens. afflictõne letissima. ĩmicis beniuola.
iste qui dicitur pabuloꝵ. diuina lectõ est. Nã sicut pocu¬
dũ corꝑibus pinguediẽm p̾stat ager depastus. ita et
s̾mo diuins ammã nouit fideliter saginare medica¬
s p̃cedit ad grãm ꝯfe̾ndam. Nam si solũ sequeret᷑. nẽo
donata ꝑciꝑet. Si tantũ p̃ced̾et. nullus pot̾at collata
suare. Graiuiores eñi sunt insidie. quas a t̾go dẏabolus
mana decipitur. tũt .n. qñ se aliquis uitiũ trãsisse cre¬
dit. incauta magis ignoratõne decipitur. Qm̃ miscd̾ia

Expanded text:
n amatur. Charitas enim Dei quaedam vernalis est pluvia virtutum, sub qua et beata voluntas germinat, et operatio sancta fructificat: patiens hic in adversis, temperata in prosperis, humilitate potens, afflictione laetissima, inimicis benevola, iste qui dicitur pabulorum, divina lectio est. Nam sicut pecudum corporibus pinguedinem praestat ager depastus, ita et sermo divinus animam novit fideliter saginare meditased praecedit ad gratiam conferendam. Nam si solum sequeretur, nemo donata perciperet; si tantum praecederet, nullus poterat collata servare. Graviores sunt enim insidiae quas a tergo diabolus mana decipitur. Tunc enim quando se aliquis vitium transiisse credit, incauta magis ignoratione decipitur. Unde nimis
Abbreviated transcription (Latin):
luptati. talis magr̃ ꝯsuit c̃uicalia sũ oĩ cubito manꝰ.¬
Qui ad uolũtataᷤͤ m meditata deportant ⁊ ista semꝑ
inquitũt. que delectent pocius audientes ꝙͣ ꝯũtant
a uicus. faciũt uelamĩa suꝑ caput. nõ modo puerorũ

Expanded text:
luptati, talis magister consuit cervicalia sub omni cubito manluptati, talis magister consuit cervicalia sub omni cubito manqui ad voluptatem meditata deportant, et ista semper inquirunt, quae delectent potius audientes, quam convertant a vitiis, faciunt velamina super caput non modo puerorum
Abbreviated transcription (Latin):
cãtica .cxii. Om̃es aĩe motõnes uniũsic̾atis ꝯditee. dens
c̾auit᷑ ad bonũ. s pro usu nr̃o fit sepe. ut res que bone sit
ꝑ nata᷑m. dum male eis abutimur. nos ad pc̃ca deducant.
Unus de anime motibus. amor est. quo beno utimut ad
amandũ. si sapiãm amemꝰ. et uĩtatem. Quãdo uero
amor nr̃ in peiora ꝯũtitur. amamꝰ carnom ⁊ sangumnẽ.
ũba cantari. et disce motũ anime tue. et nataͣlit amo¬
ris incendiũ ad meliora transfr̾e. In Iemia. cxxxii.
ea ꝯminãtẽ que tͥstia sunt. et ea deinceps inferẽtẽ.
q̃ leticiam p̾beant audientib In ezechiele. omelia.i
Deus ĩdulgẽtissimꝰ p̃r̃ ad ħoc corripit filiũ ut erudiat.
cipulum castigat. ne amari se sentiens ꝑeat. ¶ om̃ia¬
dei que uidentur amara esse ad eruditom. ⁊ remedia ꝑ¬
ficiunt. Medicus est deus. pat̾ est deus. dominꝰ est ⁊ asꝑ
populi. ut placeat eis quib aures pruriũt. loquitur
que gratanter accipiant. loquit᷑ que uitina sint uo¬

Expanded text:
a . 515 Omnes animae motiones, universitatis conditor Deus creavit ad bonum; sed pro usu nostro fit saepe, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male his abutimur, nos ad peccata deducant. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor noster in pejora corruerit, amaerba cantici cantari, et disce motum animae tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferre. CAPUT minantem quae tristia sunt; et ea deinceps inferentem quae laetitiam praebeant audientibus. Occidit, et vi indulgentissimus pater ob hoc corripit filium, ut erudiat: ivum discipulum castigat, ne amari se sentiens pereat. ViDei, quae videntur amara esse, in eruditionem et remedia proficiunt. Medicus est Deus, pater est Deus, dominus est, non asper, populi, ut placeat eis, quibus aures pruriunt, loquitur quae gratanter accipiant, loquitur quae vicina sunt vo
Abbreviated transcription (Latin):
et lac̾maꝵ. peĩtentia autem nõ mensium ac tẽpoꝵ cur¬
su pensatur. s pena qua anima cruciatur ⁊ mortificatur
tur. Unde et ꝙͣ lib sint magna delicta. ꝙͣuis gͣłia nõ tñ¬

Expanded text:
et lacrymarum. Poenitentia autem non mensium ac temporum curet lacrymarum. Poenitentia autem non mensium ac temporum cursu pensatur, sed poena, qua anima cruciatur, et mortificatur tur. Unde et quamlibet sint magna delicta, quamvis gravia; non
Abbreviated transcription (Latin):
Quosdam suꝑbos diuites rerũ copia facit elatos. quoꝵ nõ
sunt opes in uicio. s uolũtas. nam cͥmen in rebus non est.
s in usu agentis. est et elatio pauperũ quos nec diuicie ele
uant. et uolũtas in eis sola suꝑba est. .xliiii. Nullus ĩ alio
ĩ peccatũ ꝯũtitur. Due sunt elemosine. Una corporalis
egenti dare qͥcꝙͥ potueris. alt̾a spũalis dimͣtere a quo lesus
extiteris. hoꝵ pͥma adhibenda est miseris. Scdã malis. erit
enĩ quod semꝑ imꝑtias. et si nõ pecuĩam. saltem uł grãm.¬
¶ Magnũ scelus est rem pauperũ p̾stare diuitib. ⁊ de sũp¬
tibus inopũ acquir̾e fauores potentũ. arẽti t̾re aꝙͣ tolłe.
et flumina. que nõ indigent irrigare. lxui Inexitu
uite aĩe elc̃oꝵ nimio terrentur metu. incerti utrũ ad pre¬
miui an ad suppliciũ transeant. Quidã autem elã in fine
tis per quã pccõres saluantur ꝑ quã deus ad mictd̾iam
ꝓuocatur. que uõ temꝑe pensatur. s ꝓfunditate lutꝰ

Expanded text:
quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Evant, et voluntas in eis sola superbia est. His etsi oon possumus. 15. Duae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda est miseris, secunda malis. Erit ergo quod semper impertias, etsi non pecuniam, saltem gra Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere favores potentum; arenti terrae aquam tollere, et flumina, quae non indigent, irrigare. 19. Nonnuvitae animae electorum nimio terrentur metu, incertae utrum ad praemium, an ad supplicium transeant. Quidam autem electi in fine tis, per quam peccatores salvantur, per quam Deus ad misericordiam provocatur: quae non tempore pensatur, sed profunditate luctus
Abbreviated transcription (Latin):
ociose tͣnscurrend̾ ÷. ꝙ uno pccante. ira suꝑ om̃ po¬
pulũ uenit᷑. Hoc qũo acciditur. qñ sac̾dotes qui po¬
pulo p̃sunt. erga delinqñtes. benigni uolũt ud̾i. et
Serentes p̾cãtiũ lniguas. ne forte male de eis loꝙͣt᷑
sac̃dotalis seũ tatis ĩ memores. nolũt cõpłe ꝓscͥptũ¬
est. pccãntem corã om̃ib argue. ut .ce. me. ha.Dũ
cacerdotes uni ꝑcũt. Uniuerse eccłie moliuntur. inte
Sicut &x una oue morbida. uniũsus grex inficitur ¶ Pas

Expanded text:
otiose transcurrendum est; quod uno peccante ira super omnem populum venit. Hoc quomodo accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, erga delinquentes benigni volunt videri; et verentes peccantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt impleeccantes coram omnibus adum uni parcunt, universae ecclesiae moliuntur interiSicut ex una morbida universus grex inficitur, s
Abbreviated transcription (Latin):
bus oꝑibus uaces. ad eccłiam ꝯuenias. lcĩonib diui¬
nis. ⁊ cͣctantib aurem tͥbuas. de celestib cogites. de
futura spe sollicitudiẽm geras. uẽturũ iudiciũ pre
oculis ħeas. nõ respicias ad p̃sentia et uisibiłia. s ad
ĩuisibilia ⁊ futura. hoc est. obsuatõ sabbati xp̃iano.
.lxxi. Nomẽ scandali. a nõ nullis ꝯpetent̃ p̾sumit ͦ
illud scandali dici. ubi recto itin̾e ambłanti. deceptio
aliqua struitur ad pcc̃m . ⁊ subicitur causa peccandi.¬
nes. post asꝑitates tẽptatõnũ. quã amena te suscipi¬
unt loca. nõ ueĩsses forte ad palmas. nisi temptatõnũ
amaritudiẽs ꝑtulisses. nec uẽisses ad dulcediẽm fon¬
tiũ. nisi que ꝑrius tͥstia fuerant ⁊ asꝑa: suꝑasses. Nõ
sator aĩaꝵ deus. in ip̃o itiñe int̃serit laborib. etiã
q̃dam refrig̾ia. quib reformata anina ⁊ reꝑata ꝓmp¬
tior redeat ad reliquos labores. ¶ Sicut caro. si sale ñ¬

Expanded text:
bus operibus vaces, ad ecclesiam venias, lectionibus divinis et tractatibus aurem praebeas, de coelestibus cogites, de futura spe sollicitudinem geras, venturum judicium prae oculis habeas, non respicias ad praesentia et visibilia, sed ad invisibilia et futura: haec est observatio sabbati Christiano. nomen scandali a nonnullis incompetenter praesumitur; illud scandalum dico, ubi recto itinere ambulandi deceptio aliqua struitur ad peccatum, et subjicitur causa peccandines, post asperitates tentationum, quae te amoena suscipiunt loca? Non venisses ad palmas, nisi tentationum amaritudines pertulisses. Nec venisses ad dulcedinem fontium, nisi quae tristia fuerant et aspera superasses. Non sator animarum Deus in ipso itinere interserit laboribus etiam quaedam refrigeria, quibus refota anima promptior redeat ad reliquos labores. Elim tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
piat. ne ultra geñet. ⁊ maledcã p̾ceptoꝵ soboles istłi¬
tica castra ꝯtaminet. hoc enĩ si facias ꝯtiuo sedabis
carnis et c̃. Distant eccaꝵ pͥncipes successores sibi. nõ
eos qui ꝯsangũtate generis uĩcti sunt. nec qui carnis
ꝓpĩquitate. sociantur testam̃to signare. neq ħeditariũ
tradere eccłie pͥncipatũ. s ref̾re ad iudiciũ dei ⁊ nõ eli¬
gere illum quẽ humanus affcũs cõmendat. s totum¬

Expanded text:
piat, ne ultra generet, et maledicta peccatorum soboles Israelipiat, ne ultra generet, et maledicta peccatorum soboles Israelitica castra contaminet. Hoc enim si facias, continuo sedabis ces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectu
Abbreviated transcription (Latin):
guũtur ꝓ suis ꝓpͥis delictis: s et pro populi peccatis
cogũtur redd̾e rõm. ne ip̃oꝵ sit culpa. ꝙ popułꝰ deliqͥt.
ne forte nõ docuerint. noq solliciti fuerint arguere
eos qui ĩiciũ culpe dederint. ut ne ꝯtagio disꝑg̾etur
in plures. hec enĩ omĩa fac̾e principib ĩminet. ⁊ doc¬
torib. Si eñĩ illis hoc nõ agentib. nͨ sollicitudiẽm ge¬
rentib cͥca plebem. pcc̃aũit populus. ip̃i ostẽtãt᷑.⁊ ip̃i
ad iudiciũ ꝓducũtur. arguit᷑ eos moyses. id est lex dei:
uelut negligentes. ⁊ desides. et ad ip̃os ꝯũtetur iracõ¬
catis meis reddere rõm. Quid michi ncc̃e est etiam pro
populi pocis ostentari ante solem. ante quem nicħ põt
ticũ sensum. cum madianiticis. scortantem m̃etricib.
idest cum dẏabolicis se cũ cogitatõib uolutãtẽ. Nolo
parcas. Nolo dissimiles. s statim ꝑcute. statim perime.
ipãni quoq uulña. idest secreta nature discutiens. et

Expanded text:
guuntur delictis, sed populi peccatis coguntur reddere rationem, ne ipsorum sit culpa quod populus deliquit; ne forte non docuerint, neque solliciti fuerint arguere eos qui initium culpae dederint, uti ne contagio dispergeretur in plures. Haec enim omnia facere principibus imminet et doctoribus. Si enim illis haec non agentibus, nec sollicitudinem gerentibus circa plebem, peccaverit populus, ipsi ostentantur, et ipsi ad judicium producuntur. Arguit enim eos Moyses, id est, lex Dei, velut negligentes et desides, et in ipso convertetur iracuncatis meis reddere rationem. Quid mihi necesse est, etiam pro populi peccatis ostentari ante solem, ante quem nihil potest ticum sensum cum Madianitis scortantem meretricibus, id est, cum diabolicis se cogitationibus volutantem, nolo parcas, nolo dissimules, sed statim percute, statim perime; ipsam quoque vulvam, id est, secreta naturae discutiens et
Abbreviated transcription (Latin):
agͥbole cordis nostri. et requrũt si est ĩ aliquo nostrũ
huiꝰ cemõi mens tam sollicite intenta. que ũbũ dĩ tãꝙͣ
scm̃ diuinũ tota auiditate susceꝑit. si fructũ stati. ut
ad orõm surgimus. ostenderit. idest. si collectis ⁊ ꝯg̾ga¬
tis intra se sensib oret deũ. si nõ euagetur m̃te. et co¬
gitatõib euolet. ita ut corꝑe quidẽ ĩ orõne curuetur.
sensib autem ꝑ diu̾sa discurrat. si quis iꝙͣ intentan
bus. atq ĩ effabili illi lumin: se intellex̾it assistentem.
derit. nullius extͥnsecus fantasie sollicitatus ymagie.¬
se dõ exhibet. hic se nouit ꝑ angłm. qui assistit alcari
obtulise ĩmolatõnis sue pͥmicias. magno põtificiuero¬

Expanded text:
agricolae cordis nostri, et requirunt si est in aliquo nostrum hujuscemodi mens tam sollicita, quae verbum Dei tanquam semen divinum tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad orationem surgemus, ostenderit, id est, si collectis et congregatis intra se sensibus, oret Deum, si non evagetur mente et cogitationibus evolet, ita ut corpore quidem in oratione curvetur, sensibus autem per diversa discurrat. Si quis, inquam, in tantam bus atque ineffabili illi lumini se intellexerit assistentem, derit, nulla extrinsecus phantasiae sollicitus imagine, is se noverit per angelum, qui assistit altari, obtulisse immolationis suae primitias pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
petrus ĩ mari. s ambulauit. firmior titubatõ petͥ.
quã nr̃a est infirmitas. iͥ cadit. quo nulłus ascendit᷑.
ibi mitat. ubi nemo ambulat. et tamẽ int̾ undas.
licet titubet nõ labitur. siutat nõ cadit. fluitat
nõ p̾cipitatur. ꝙ Petrus doluit et fleuit. qr erraułͭ
ut homo. nõ mueio quid dix̃it. ĩ uenio ꝙ fleuerit.
lacͥmas eius lego. sat̃fcĩom nõ lego. s quod defendi
nõ pot̃: ablui potest. lauent lacͥme delictũ. ꝙ uoce
pudor est ꝯfit̃i. et ueĩe fletus ꝯsulũt ũ̾en die. lac̾me
sine horrore culpã loquũtur. lacrimo tͥmẽ sine ottẽ¬
sione ũeꝯdie ꝯfitentur. Lacͥme ueĩam nõ postulãt

Expanded text:
Petrus in mari, sed ambulauit. firmior titubatio Petri Petrus in mari, sed ambulauit. firmior titubatio Petri quam nostra est firmitudo. ibi cadit, quo nullus ascendit, ibi nutat, ubi nemo ambulat. et tamen inter undas licet titubat, non labitur, nutat, non cadit, fluitat, non praecipitatur. ut homo. non inuenio quid dixerit, inuenio quod fleuerit. lacrimas eius lego, satisfactionem non lego; sed quod non potest ablui potest. lauent lacrimae delictum. quod uoce pudor est confiteri. et ueniae fletus consulunt et uerecundiae. lacrimae sine horrore culpam loquuntur, lacrimae crimen sine offensione uerecundiae confitentur, lacrimae ueniam non postulant
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior nescit extolli. quia nemo id aftectat. ꝙ infͣ
ꝯtulerat michi xp̃c. nisi meum suscepisset affcm̃. gͦ ꝓ
me doluit. qui pro se nicħ habuit quod doleret. Et seq̃s¬
trata delcãtõne diuinitatis et̃ne tedio mee infirmita¬
tis afficitur. Suscepit enĩ tͥsticiam meam. ut mͥ suam
lecici am largiretur. et uestigiis nris descendit us ad
mortis erũpnam. ut nos suis uestigiis reuocaret ad
uitam. Confident̾ igitur tͥsticiam nomino. qr crucẽ
mortam: s nr̃am infirmitatẽ. Et nos estimamꝰ te
ẽẽ in dolorib. cum tu nõ prote. s pro me doleres. In
mitas erat ex patre assũpta. s pro me suscepta. qr
se et in ħ petrus nob̾. maxiã quod admiratõne reue¬
rendus admñ nõ relĩquit. etiã cum tim̾et. metus
nature est. Cura pietatis alienũ timet. siũ qd̾ nõ
fugit. Qd̾ sequitur denotõis. ꝙ negat obreptõnis.
Cõmune qd̾ labitur. fidei ꝙ penitet.xiii. Titubauit

Expanded text:
superior nescit extolli, quia nemo id affectat, quod infra superior nescit extolli, quia nemo id affectat, quod infra tulerat mihi, nisi meum suscepisset affectum. ergo pro me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret, et sequestrata delectatione diuinitatis aeternae taedio meae infirmitatis adficitur. suscepit enim tristitiam meam, ut mihi suam laetitiam largiretur, et uestigiis nostris descendit usque ad mortis aerumnam, ut nos suis uestigiis reuocaret ad uitam. confidenter ergo tristitiam nomino, quia crucem mortem, sed nostram infirmitatem: et nos aestimauimus te esse in doloribus, cum tu non pro te, sed pro me doleres; infmitas erat ex patre adsumta, sed pro me suscepta, quia se et in hoc nobis maxima sit admiratione reuerendus, quod dominum non reliquit, etiam cum timeret. metus naturae est, cura pietatis. alienum quod timet, suum quod non fugit. quod sequitur deuotionis, quod negat obreptionis. conmune quod l
Abbreviated transcription (Latin):
famłatu sensus corporis in suas allicit. ⁊ attrahit uo¬
luptates. ut audiendi legendi q usu increm̃ta uͥtu¬
tis epłetur. atq int̾ioris succi spãlib nestitura famẽ
qui alim̃tis ꝑpetuis nescit impleri. In se aũt reũsus
et c̃. Bene in se reũtitur. qui a se recessit. et eĩ qui
ad dm̃ regreditur. ne sibi reddit. et qui recedit
missa sit ĩdulgẽtia. ne quem uł auidera ꝑcellat ĩuec¬
cõ. uł cõnuẽtia inuitet ad culpã. Sic et ałibi. Si pecca.
ca correptõ: quã accusatõ turbulenta. Ila pudorem
metuat. qui monet᷑. Borũ quippe est ut amicũ: ⁊ ag̃
te. qui corripitur credot. qiã inimicũ. faciluil ĩ
ꝯsilus acquiestitur. ꝙͣ ĩiurie succũbitur. Unde ⁊ apꝰ.
Corripite inquit it frẽm ut erubesdat. nõ ut ĩiu¬
cũ eũ existimeris Infirmus .n. custos diut᷑nitaus u
mor ÷. pudor autẽ bonus magist̾ officii. Qeĩ mer¬
it. repͥmitur. nõ emendatur. Qũs puder fac̃e ĩ nam.

Expanded text:
famulatu, sensus corporis in suas illicit et attrahit voluptates; ut audiendi legendique usu incrementa virtutis epuletur, atque interioris succi spiritualibus nescitura famem qui alimentis perpetuis nescit impleri. Abiit itaque, t! bene in se reuertitur qui a se recessit. etenim qui ad dominum regreditur se sibi reddit et qui recedit missa sit indulgentia; ne quem vel austera percellat invectio, vel conniventia invitet ad culpam! Sic et alibi: Si peccaveca correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis adquiescitur quam iniuriae subcumbitur. unde et apostolus corripite inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis. infirmus enim custos diuturnitatis est timor, pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit reprimitur, non emendatur, quem pudet facere in naturam
Abbreviated transcription (Latin):
tibus requiem parit. sicut ĩ agone poĩtis. dolorẽ uulne¬
rũ mitigat spes corone. ¶ hoĩcidiũ pecũia dyaboli est.¬
ille enĩ ab ũcio hoĩcida est. fecisti homicidiũ: dẏabłi pe¬
cuniam suscepisti. adult̾iũ dẏaboli pecunia est. dẏabo¬
li. enĩ ĩ eo ymago est. ⁊ suꝑscͥptõ. cõmisisti adult̾u.
accepisti a dẏaᷤ nũmisma. furtũ. fłm testimõiũ. Rapa¬
citas. uiolentia. hec omĩa dẏͥ census est. ⁊ dra̾ thesau¬
rus. talis enĩ peciũa de eius moneta ꝓcedit: hac ig̾it ͦ
pecuĩa. emit ille quos emit̾. et effic̾it sibi c̃ucs om̃es.
qui de hꝰcemõi censu eius qnͣtulũcũq susceꝑint.xxui

Expanded text:
tibus requiem parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt Ille enim ab initio homicida est. Fecisti homicidium, diaboli pecuniam suscepisti; adulterium, diaboli pecunia est: diaboli enim in eo imago est et superscriptio. Commisisti adulterium, accepisti a diabolo numisma: furtum, falsum testimonium, rapacitas, violentia, haec omnia diaboli census est et diaboli thesaurus. Talis enim pecunia de ejus moneta procedit. Hac igitur pecunia emit ille quos emit, et efficit sibi servos omnes, qui de hujuscemodi censu ejus quantulumcunque susceperint. I
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃o putant esse. si alienũ ꝙ inuenĩnt teneant. ⁊ dicũt.
deus mͥ dedit᷑. cui ħ̾oo redd̾e: diccant gͦ pcc̃m hoc eẽ simile
moyses sẏnagogam et c̃. Roquiritur ĩ ordiãndo sac̾dote.
et p̾sentiã populi. ut sciant om̃s. et c̾ti sint. qr qui p̃s¬
tantõr est ex om̃i populo. qui doctior. Qͥ sanctior. Qui
ĩ om̃i uͥtute eminẽtior. ille eligitur ad sacerdociũ. et hoc
astante populo. ne qua pꝰtmodũ retractatio cuiqmͣ. ne qͥs

Expanded text:
cato putant esse, si alienum quod invenerint teneant: Deus mihi, inquit, dedit, cui habeo reddere: discant ergo peccatum hoc esse, simile etiam synagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint, quia qui praestantior est ex omni populo, qui doctior, qui sanctior, qui in omni virtute eminentior, ille eligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retractio cuiquam, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
et palã populo audiente. confiteor hec scͥpta esse. etiam
cicus operam dare. in istis sciãs quod rex egypti. mascu¬
unũ ex nulle ad dñi ꝯũti. oculos sursum erigere. que ꝑ¬
mille adũsum eos pugnat. odit tales. uiuere ĩ egyp¬
udetur a t̾ra deuorari. ille qui semꝑ de t̾ra cogitat.
terra litigat: t̾ram desid̾at. et oem̃ spem suã ponit
ĩ t̾ra. Qui ad celũ nõ respicit. Qui futura ñ cogitat.
Qui iudiciũ dei nõ metuit᷑. nec b̾ata euis ꝓmissa de¬
siderat. s semꝑ de p̃sentib cogitat. et ad terrena sus¬
pirat: talem cum uidis. dicito. qr deuorauit eũ t̾ra.
S et si uidis aliꝙ̃ luxurie carnis ⁊ uoluptatib dedi

Expanded text:
iam citiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti mascunum de mille ad Deum converti, oculos sursum erigere, mille machinis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypvidetur a terra devorari ille, qui semper de terra cogitat, terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra, qui ad coelum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non metuit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de praesentibus cogitat et terrena suspirat? Talem cum videris, dicito, quia devoravit eum terra; sed et si quem videris luxuriae carnis et voluptatibus
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ꝓbatur hr̃e cum dño. qui adũsũ mandata eiꝰ nõ litĩ¬
om̃e p̾ceptũ diuĩnũ suũ flectit᷑ arbic̾riũ. pax enĩ uer
est. ꝯcordiam hrẽ cum morib ꝓpͥis ⁊ litigare cũ uicus.
dõ. qñ poc̃a p̾terita humili sat̾ftĩone damꝰpnauĩt. sed
quia fragisitas humana sẽꝑ debec lug̾e ꝙ pcat. addit. Et
Reliquie cogitatõnũ diem festum agent tibs. Reliquie

Expanded text:
ate non litiomne praeceptum divinum suum flectit arbitrium. Pax enim vera est concordiam habere cum moribus probis, et litigare cum vitiis.Deo, quando peccata praeterita humili satisfactione damnaverit. Sed quia fragilitas humana semper debet lugere quod peccat, addidit, et reliquiae cogitationum diem festum agent tibi. Reli
Abbreviated transcription (Latin):
rugas eoꝵ ferũtur distendere. Cauros autem ferocissĩõs
ad ficĩ arborem colligatos. repente mansuescere dicunt.
¶Nucis pomũ tantã uim ħt̃. ut missa int̾ suspͤtas ħba¬
rum. uł fũgoꝵ cibos. qͥcqͥd in eis uirulentũ est exsudet.
sm̃a. sũi gũmi. s dmoscitur sua ꝓp̾etate. Nam thus igni
impõitũ ardescit et resia fum̾ascit᷑. gũmi u̾o liquescit
amara. Uunde et nom̃ accepit mirra. Gutta eiꝰ sponte
manãs p̃ciosior ÷. elicica corticis uuln̾e uilior. piperis
arbor nascitur. mn india. in latere mõtis caucasi quod
soli obũsum est. folia iumperi siłitudiẽm hñt. cuiꝰ sil¬
uas c̃pentes custodiũt. s incole regionis illiꝰ cũ mature
fuerint incendũt. et serpentes igne fugant᷑. et inde
ex flãma nigrũ piper efficitur. Nam natura piperis
alba est. cuiꝰ quidẽ diũsus est fructus. nam ꝙ ĩmaturũ
est: ꝑiper longũ uocatur. quod ĩ corruptũ ab igne pi¬

Expanded text:
rugas eorum feruntur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem colligatos repente mansuescere dicunt.us pomum tantam vim habet, ut missa inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, exsudet, sina sive gummi, sed dinoscitur sua proprietate. Nam tus igni inpositum ardescit, resina fumescit, gummi vero liquescit amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior arbor nascitur in India, in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, folia iuniperi similitudine. Cuius silvas serpentes custodiunt, sed incolae regionis illius, quum maturae fueex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba est, cujus quidem diversus est fructus. Nam quod immaturum est, piper longum vocatur; quod incorruptum ab igne, pi
Abbreviated transcription (Latin):
ere choruscus liber psalmoꝵ.s̾mo lãpabilis. cura sau¬
tiati cordis. fauus int̾ioris hominis. ¶ Nõ põt aĩmꝰ fideł¬
expleri. qui ceꝑit ex psalmis saciari. psalmi sũt demq qͥ
nobis gratas faciũt esse uigilias. qnͣdo silenti nocte psallẽ¬
tibus choris hũanã uox erũpit ĩ musicã. u̾bis ⁊ arte mo¬
dulatis ad illũ redire facit. a quo ꝓ salute hũani generis.
dĩnũ ueĩt eloqͥũ: cãtus qui aures obsectat. ⁊ aĩas istruit.
fit᷑ uox un̾a psallẽtiũ. et cũ angłic dei. quos audire ñ pos¬
tͥũ phare de siuis cladib ĩgrauata. ꝑsequutõib si quidẽ ꝑ¬
ficit. afflictõnib semꝑ augetur: sãguĩe martitũ tigatur.
tͥsticia mag̾̃ erigitur angustia dilatatur. fletib pascit᷑.
ieuiniis reficitur. et inde pociꝰ c̾scit. Unde mũdus deficit.

Expanded text:
ere coruscus liber, sermo lampabilis, cura sauciati cordis, favus interioris hominis, pinax spiritualium peexpleri, qui coeperit inde satiari. Psalmi sunt denique, qui nobis gratas faciunt esse vigilias, quando silenti nocte psallentibus choris humana vox erumpit in musicam, verbisque arte modulatis ad illum redire facit, a quo pro salute humani generis divinum venit eloquium. Cantus qui aures oblectat et animas instruit, fit vox una psallentium, et cum angelis Dei, quos audire non postriumphare de suis cladibus ingravata; persecutionibus siquidem proficit, afflictionibus semper augetur, sanguine martyrum rigatur, tristitia magis erigitur, angustia dilatatur, fletibus pascitur, jejuniis reficitur, et inde potius crescit, unde mundus deficit.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ maria ĩ mobili pẽna feratur. nec hũanis pate¬
at obtutib. de tãta sublimitate pisciculos natare ui¬
deat. ac torm̃ti instarꝰ descendens raptã p̃dam pertus ad
littus ꝑtraħat. sam et ꝯͣ radiũ solis fc̾ur. obtutũ ñ flec¬
tere. Unde et pullos suos ungue suspensos radus solis o¬
bicit. eto quos indit ĩmobilem tenere aciem ait dignos
gñe ꝯseruat. si quos ũo inflectere obtutũ quasi degene¬
uiuens annos. dũ se uidit senuisse collectis a romatũ
uͥgultis rogũ sibi instruit. et ꝯũsa ad radiũ solis alaꝵ
plausu uolũtarie sibi incendium nitͥt. sicq iterũ de ci¬

Expanded text:
super maria inmobili pinna feratur nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pinnis ad litus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degenevivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instituit et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarie sibi incendium nutrit sicque iterum de ci
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ ꝯtũ eliã sentit. ¶ Sit ĩ gressu tuo simplicitas. ⁊̃ mo¬
tu p᷑itas. In gestu gͣuitas. In ĩcessu honestas. nichil dede¬
coris. nichil lascuue. nichil petulantie. nicħ insolentie.
nicħ leuitatis. in iñcessu tuo appareat. animus eñĩ ĩ cor̾s
hĩtu apparet. gestus corꝑis: signũ est m̃tis.melius

Expanded text:
nstra, sit in ingressu tuo simplicitas, in monstra, sit in ingressu tuo simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, nihil dedecoris, nihil lasciviae, nihil petulantiae, nihil insolentiae, nihil levitatis in incessu tuo appareat; animus enim in corporis habitu apparet, gestus corporis signum est mentis
Abbreviated transcription (Latin):
carne adũsa corꝑis remedia anime sunt. egritudo crͣ¬
nem uulnerat. mentem curat. ¶ Nullus te casꝰ im̃¬
ꝑatũ ĩ uẽĩat. nułłus sit casus quẽ nõ meditatõ tua
p̾ueniat. ꝓpone tib ⁊ nicħ esse. quod nͨ accid̾e possit.
p̃meditare ꝯͣ omĩa fortuita. futuras semꝑ cõmẽtare
miserias. In scd̾is medit̾are. quo pacto adũsa feras. ne¬
tibi aliquis adũsi accidat. semꝑ animo cogita. Sapiẽ¬
tis est ꝑicłi p̃uẽire iacturã. om̃ia meditata lcuiora ac¬
cidunt. expcc̃ata mala tołabiliter fu̾ntur. Sĩ nõ potes¬
est uͥtus. si nõ ledas. a quo lesus es. magna est fortitudo.
si etiam lesus remtas. magna est głia: si cui potuistino¬
¶ De bono alt̾ius nõ doleas. de alt̾uis ꝓfectib nõ tabes¬
cas. nullius ꝓsꝑitate latereris. nulłiꝰ felicitate cruciẽris.
nulliꝰ ĩuidie facibus agiteris. ¶ Qui laudem ñ appetit¬

Expanded text:
carne, adversa corporis remedia animae sunt. Aegritudo carcarne, adversa corporis remedia animae sunt. Aegritudo carnem vulnerat, mentem curat; languor enimquem non meditatio tua praeveniat. Propone tibi nihil esse quod non accidere possit, praemeditare contra omnia fortuita, futuras semper commentare miserias. In secundis meditare quo pacto adversa feras; ne aliquid adversum accidat, semper animo cogita. Sapientis est periculi praevidere jacturam. Omnia meditata leviora accidunt, expectata mala tolerabiliter feruntur. Cedit adveest virtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etiam laesus remittas; magna est gloria, si cui potuisti no de bono alterius non doleas, de alterius profectibus non tabescas, nullius prosperitate lacereris, nullius felicitate crucieris, nullius invidentiae facibus agiteris. 38. Pacem a
Abbreviated transcription (Latin):
..Culpã ibi em̃da ubi nascitur ĩ ipõ ũcio cogitatõ¬
ni resiste. et euadis cet̾a. adu̾sus iniciũ cogitatõis c̾ti.
et ulcis. capd̾ cogitatõis exlude. ceta supant᷑ ¶ Ciborũ¬
saturitas carnis luxuriam suscitat. edacitatis uicio. ẽs¬
Añ ignẽ ꝯsistens. et si f̾reus sis : aliquãdo dissolueris.
ꝓximus ꝑiculo. diũ tutus nõ eris. ꝑ assiduitatem cito
pecãt homo. sepe familiaritas implicauit. sepe occõm p̾cã¬
di uolũtas fecit. sepe quos uolũtas nõ potuit: assiduitas
nus ad culpam. Qualis tibi fuit ad pccãndũ intento. ta¬
lis sit ad pẽitendũ deuotio. Ita reũtere sicut ĩ ꝓfund̾
recessas. Scd̾m modũ imꝑcienda est medicina uixͣius¬
nus adhibenda sunt medicine remedia. gͣuia pͤcata:
grandia lam̃ta desid̾ant. Nulla te res de pccõ securũ
faciat. nulla tibi securitatis deceptõ błandiat᷑.Ua¬
sere te aĩo. mag̾ opta ꝙͣ corꝑe. uałe magis m̃te. quã

Expanded text:
. Culpam ibi emenda, ubi nascitur; in ipso initio cogitationi resiste, et evades caetera. Adversus initium cogitationis decerta, et vinces; caput cogitationis exclude, et caetsaturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio cresante ignem consistens, etsi ferreus sis, aliquando dissolveris; proximus periculo diu tutus non eris, per assiduitatem cito peccat homo. 18. Saepe familiaritas implicuit multos. Saepe occasio peccandi voluntatem facit. Saepe, quos voluntas non potuit, assiduitas nus ad culpam; qualis fuit tibi ad peccandum intentio, talis sit ad poenitendum devotio; ita revertere, sicut in profundum recesseras: secundum morbum impertienda est medicina, juxta vulnus sunt adhibenda medicinae remedia. Gravia peccata grandia lamenta desiderant. 25. Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatuere te animo magis opta quam corpore, valere magis mente quam
Abbreviated transcription (Latin):
qui nͨ pẽitere p̃terita negligit. nec adhuc pẽitenda ꝯmit¬
tit. Qui u̾o lacͥmas indesinent᷑ esffundit. et tam̃ pctãre
nõ desmit. hic lam̃tũ ht̃. s mũdatõm nõ ht̃. Soli ioqͥor
acienter ab uno ferendũ est. quod młtis libio.i.
accidit tołabile. pena hiuiꝰ uite breuis est. et qui af¬

Expanded text:
qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda committit. Qui vero lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum habet, sed mundationem non habet. Si qui atienter ab uno ferendum est, quod multis accidit tolerabile. Poena hujus mundi brevis est: et qui af
Abbreviated transcription (Latin):
ter auditur. Qui ociosum u̾bũ nõ repͥmit. ad noxia
cito trãsit. qui m̃ĩma sꝑnit: ĩ maximis facile ꝓruit.
mĩor nãq culpa maiorem gen̾at. paulatim increscunt
uitia. et dũ ꝑua nõ cauemus: in magnis ꝓlabim᷑ ¶ab
scide alingua uiciũ detrahendi: alienã uitã nõ laceres.
de malo alieno os tuũ trahes. nõ comqͥnes. nõ decͣhas

Expanded text:
tabunt. Qui otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit; qui minima spernit, in maximis facile proruit; minor namque culpa majorem generat; paulatim crescunt vitia, et dum parva non vitamus, in maiam a lingua vitium detrahendi. Alienam vitam non laceres, de malo alieno os tuum non coinquines. Non detrahas
Abbreviated transcription (Latin):
et nicħ paciendo ꝙ nollet. Ille autẽ ũe b̾atus. qui ⁊ ht̃
om̃ia que uult bona. et nicħ uult male. libro .xi. aĩa¬
dũ uuficat corꝰ. aĩã est. dũ uult: animꝰ est. dũ scit:
mens est. dũ rocolit: memoria est. dũ rectũ iudicat
rõ est. dũ spirat. ł̃p̃ẽ est. dũ aliquid sentit: sensus est
matiq hoĩem. iͭ ut genua sursum sint quib ocłi for¬
mantur. ut caui et recondici fiant. ut enmus ait.
dũ ad genua se ꝓst̾̃nũt. stat̃i lac̾mantur. uoluit enĩ
eos natura uterũ mat̾nũ rememorare. Ubi quasi ĩ
tenebris ꝯsedebant. anteꝙͣ uẽĩrent ad lucẽ. libͦ. xi

Expanded text:
et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex hiDum vivificat corpus, anima est; dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum rectum iudicat, racio est; dum spirat, spiritus est; dum aliquid sentit, sensus estmarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Ennius inc. 1dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura di
Abbreviated transcription (Latin):
libros eius qͥsꝙͣ. s nec legere quidem occurrat libro. uiii¬
Inest demoĩbus cognitio rerũ. plusꝙͣ infirmitati hũa¬
ne. partĩ subtiliori sensus acumĩe. ꝑtĩ exꝑientia lon¬
gissime uite. ꝑtim ꝑ dei uissũ angelita reuelatõe. hui
corpoꝵ aeriõꝵ natura uigent. ante trãsg̾ssiõm qͥdẽ
celestiã corꝑa g̾ebant. lapsi uo ĩ aeriam qualitatẽ cõ¬
u̾sĩ sunt. nec aeris illius puriora spacia. s ista caligĩo¬
sa tenere ꝑmissi sunt. qui eis. quasi carcer est. usq
¶Dum octouianꝰ iam cesar ⁊ imꝑator appłłaretur.
uł augustus. postea uero dum ludos expcãret ⁊ ꝓnũ¬
ciatũ illi esset a ppło. ut uocaretur. et dñs. statĩ ma¬
nu uultuq adũso admdecoras adulatõnes restitit. et
dñi applłatõm. ut homo decłmauit. atq ĩ seqñti die
oem̃ ppłm grauissimo dicto corripuit. dnm̃ q se. post
hoc applłari. ne a liberis quidem suis ꝑmisit. libro .x.

Expanded text:
libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. t enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso indecoras adulationes repressit et Domini appellationem ut homo declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit autem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbit t̃̾ra et cinis. ut homo arrogantiã subleuetur.
oblitus quid erit. et quã fragili uasculo ꝯtineat  et
quib st̾corib ĩmensus sit. et qualia semꝑ purgamẽta
tes. głia scłaris freqñter causa suꝑbie est. ei qusigno¬
rat hr̃e eccãsticam dignitatem. Sacerdotas ordo es le¬
uiticus gradus gͣti p̾soit̾i ꝯstituti. oblici sit̃ hiũlita¬
tis. quasi ideͥto fuerint ordinati. ut hũlles. ẽẽ desiste¬
rent. qũi potius hũilitatẽ sequi debuerãt. qr digni¬
tatẽ fuerant ꝯsequuti. Dauid tẽptatus est ⁊ nu
datus auxilio. ut uideret quid humana possit ĩfir¬

Expanded text:
superbit terra et cinis, ut homo arrogantia sublevetur, oblitus quid erit, et quam fragili vasculo contineatur, et quibus stercoribus immersus sit, et qualia semper purgamenta s, gloria saecularis. Frequenter causa superbiae est ei, qui ignorat habere Ecclesiasticam dignitatem, sacerdotalis ordo, et Leviticus gradus. Quanti presbyteri constituti obliti sunt humilitatis: quali idcirco fuerint ordinati, ut humiles esse desisterent. Quin potius humilitatem sequi debuerant, quia dignitatem fuerant consecutdatus auxilio, ut videret quid humana possit infir