comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cio suo: Nunqͥt ergo quia placet er ideo ñ
mo ubi ars ip̃a piulchrior ẽ: ꝙͣ res illa q̃ ar¬
de fabricatur. S qd̾ uidet artifex intus in
arte hoc foris probat in opere. et hoc est ꝑ¬
fectum qd̾ artifici suo placet. uidit ergo:
d̾s lucẽ quia bona ẽ. Quib u̾bis n̾o ostendi¬
tur eluxisse deo insolitum bonũ s placuisse
ꝑfectum. Quid si dictũ eẽt miratus ẽ deuᷤ
uic̾e quia bona ẽ. qnͣtũ clamarent qnͣtum
litigarent: Aomiratõ enĩ reuera de rebus
inperatis nasci solet. Et tam̃ legunt isti et
ratum esse fidem credentiũ. Quis aut̾ in il¬
lis fecerat ip̃am sidem. nisi ip̃e qui eam mira¬
batur : Qd̃ sizalius eam fecisset ut quid mira¬
retur qͥ p̾sciuserat: si soluũt manichei que¬
stionse istam uideant quia et ala soluiplũt:¬
bus adhuc opus est sic moueri. Omnes ergon
les motus euiꝰ nõ perturbati animi signa fat.
s docentis mag̃ri. Sic st̃ ⁊ u̾ba ueteris testaĩt

Expanded text:
ci suo. Numquid ergo quia placet ei quod fecci suo. Numquid ergo quia placet ei quod fecmo, ubi ars ipsa pulchrior est, quam illa quae arte fabricantur. Sed quod videt artifex intus in arte, hoc foris probat in opere, et hoc est perfectum quod artifici suo placet. Vidit ergo Deus lucem quia bona est: quibus verbis non ostenditur eluxisse Deo insolitum bonum, sed placuisse perfectum. 14. Quid si dictum esset, Miratus est Deus lucem quia bona est? quantum clamarent? quantum litigarent? Admiratio enim revera de rebus insperatis nasci solet, et tamen legunt isti, etratum esse fidem credentium . Quis autem in illis fecerat ipsam fidem, nisi ipse qui eam mirabatur? Quod si et alius eam fecisset, utquid miraretur, qui praescius erat? Si solvunt Manichaei quaestionem istam, videant quia et illa solvi potibus adhuc est opus sic moveri. Omnes ergo tales motus ejus non perturbati animi sunt signa, sed docentis magistri. Sic sunt et verba Veteris Testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
ligere. Dictum est ergo celum ⁊ t̾ra quia in¬
de futurũ erat celum ⁊ t̾ra. Dicta t̾ra inuisibi¬
lis et incõpõrta et tenebre suꝑ abyssum. qͥa
informis erat. et nulla specie cerni aut trac¬
tari pot̾at: etiam si eẽt homo qui uideret at¬
q tractaret. Dicta ẽ aqua. quia facilis et du¬
Ictilis subiciebat se oꝑanti: ut de illa omnia
formarent᷑. S sub hus om̃ibus nõib mat̾ĩa
erat inuisa ⁊ informis dequa deus cõdidit ñ¬
dum. Et dixit d̾s fiat lux. et facta est lux.
cunt enĩ. Exgo nõ nouerat d̾s lucẽ. aut ño
nouerat bonũ: Miseri hoĩes quib displic
qd̾ deo placuerũt opera sua: cũ uideant etiã
hõiem artificem. uerbi gr̃a lignariũ fabrũ
qũanis in comꝑatõne sapĩe ⁊ potentie d̾i
pene nullus sit. tam̃ tam diu lignũ cedere
atq tractare dolando. asciando. planando. uł
tornando atq poliendo quous ad artis regu¬
lam ꝑducatur qͣntũ põt: et placeat arcifi¬

Expanded text:
a inde futurum erat coelum et terra. Dicta est terra invisibilis et incomposita et tenebrae super abyssum, quia informis erat, et nulla specie cerni aut tractari poterat, etiamsi esset homo qui videret atque tractaret. Dicta est aqua, quia facilis et ductilis subjacebat operanti, ut de illa omnia formarentur. Sed sub his omnibus nominibus materia erat invisa et informis, de qua Deus condidit . Et dixit Deus, Fiat lux. Et facta est lux. cunt enim: Ergo non noverat Deus lucem, aut non noverat bonum. Miseri homines, quibus displicet, quod Deo placuerunt opera sua, cum videant etiam hominem artificem, verbi gratia, lignarium fabrum, quamvis in comparatione sapientiae et potentiae Dei pene nullus sit, tamen tam diu lignum caedere atque tractare dolando, asciando, planando, vel tornando atque poliendo quousque ad artis regulas perducatur, quantum potest, et placeat artifi
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquã culturã eis adhibent. Inte pecca¬
tum ergo hominis nõ est scriptum qd̾ terra
ꝓtulerit nisi herbam pabuli. et ligna fructu¬
osa: post pccm ant̾ uidemꝰ multa horrida et
erit tibi in om̃ib oꝑib tuis. In tristicia ⁊ ge¬
mitu edes ex ea om̃ibus dreb uitetue. Spi¬
nas ⁊ tribulos eiciet tibi. et edes pabulũ agri¬
tui. In sudore uultꝰ tui edes panẽtuat: donͤ
reuertaris in t̾ram de qua sumptꝰ es: qͥa ter¬
ra es ⁊ in t̾ram ibis. Et dixit deus fiant¬

Expanded text:
nec aliquam culturam eis adhibent. Ante peccanec aliquam culturam eis adhibent. Ante peccatum ergo hominis non est scriptum quod terra protulerit nisi herbam pabuli et ligna fructuosa; post peccatum autem videmus multa horrida et erit in omnibus operibus tuis, in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi et edes pabulum agri. in sudore uultus tui edes panem tuum, donec reuertaris in terram de qua sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis. huius
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. Et uidit deus qͥa bonũ ẽ. Et facta est.
nespera. ⁊ factũ est mane dies t̾cius. Hic solẽt
dicere. Si d̾s iussit nasci de t̾ra herbam ꝑabu¬
li ⁊ lignũ fructiferum: quis iussit nasci tan¬
tas herbas uł spinosas uł uenenosas que ad
pabulũ ño proficiunt ⁊ tã młta ligna que
fructũ nullũ ferũt: Quibsic respondẽdũ
est. ut nulla indignis aperiant᷑ mysteria: n
ostendatur in qua figura futuroꝵ ista sic di¬
cta sint. Ergo dicendũ est qd̾ per pcc̃m hõis
t̾ra maledicta sit: ut spiras pareret: ñ ut ip̃a
neret quo admouerent᷑ aliquãdo auerci a
pc̃cis: ⁊ ad dei precepta cõuerti. Herbe ant̃¬
mortales ꝑost pcc̃m factisumus. Per infru¬
cluosas uero arbores insultat᷑ hõibus ut in¬
telligant quã sit erubescendum sine fructi
bonoꝵ operum esse in agro dei. hoc est in ec¬
clecia: ⁊ timeant ne deserat illos deuł qͥa et
ip̃i in agris suis infructuosas arbores deserũt

Expanded text:
terram. Et vidit Deus quia bonum est. Et facta est vespera, et factum est mane dies tertius . Hic solent dicere: Si Deus jussit nasci de terra herbam pabuli, et lignum fructiferum, quis jussit nasci tantas herbas vel spinosas vel venenosas, quae ad pabulum non proficiunt, et tam multa ligna quae nullum fructum ferunt? Quibus sic respondendum est, ut nulla indignis aperiantur mysteria, neque ostendatur in qua figura futurorum ista sic dicta sint. Ergo dicendum est, quod per peccatum hominis terra maledicta sit, ut spinas pareret: non ut ipsa neret, quo admonerentur aliquando averti a peccatis, et ad Dei praecepta converti. Herbae autmortales post peccatum facti sumus. Per infructuosas quoque arbores insultatur hominibus, ut intelligant quam sit erubescendum sine fructu bonorum operum esse in agro Dei, hoc est in Ecclesia, et ut timeant ne deserat illos Deus, quia et ipsi in agris suis infructuosas arbores deserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
non et dñs sicut apłs uibet. ¶Nta forte isto loco uacat
quod tam fidenter ip̃e ait. an uultis exꝑimentũ eius¬
to diligentnis ĩmod̾abor. sttende ut rem ipãm
in conspettu considandam plamore ẜmone po¬
nanuus. Ecce ꝯniges duo uinus infidelitatis ita
fu̾nit qñ ꝯuuicti sunt. milla de hiis q̃o ẽ q̃ ꝑma¬

Expanded text:
non et dominus sicut apostolus iubet? nisi forte isto loco uacat, non et dominus sicut apostolus iubet? nisi forte isto loco uacat, quod tam fidenter ipse ait: an uultis experimentum to diligentius immorabor? 26. Attende, ut rem ipsam tanquam in conspectu considerandam planiore sermone ponamus. Ecce conjuges duo, unius infidelitatis; ita fu
Abbreviated transcription (Latin):
et aisti. hoc est gͦ dñi p̾ceptũ tam in ueni qmͣ in
nouo testam̃to ut nõ uisi unius religionis et fid̾i
ꝯiugia sͥ maneant copulata. Si hoo gͦ ẽ dm̃ pre¬
ceptum tam ĩ uet̾i testaiito qm ĩ nouo et hoc
uibet dũs. hoc docet apłs ut nõ nisi umꝰ religi¬
onis es fidei maneant copłata ꝯuigia q̃ cõtra
hoc dñi iuissum contra doctriã sua cont᷑ p cept᷑
nõ solum monet. sed eciam iubet ut si unus aut
una e comugib credidisses alteram uł alteram
nõ credentem secum tñ ħttare consentientem
ñ dimitt̾et. Hũs ub̾ tuis aliud hoc alid erit ĩllb̃
satis euident̾ ostendis. Illud .n. de hiis ꝯuigii sa¬
gitur q̃ sibi pͥmitus copsantur. ne nubat fenii
at uͥ agitur. ñ de ꝯũgendis. ꝯ de ꝯuĩctis. ambo
quippe uniꝰ eiusd̾q infidelitatis fu̾t qũ ꝯrũsti¬
sunt. Sed ewangeliũ cũ uenisses alter sine alt̾a
uł altera sine alt̾o credidit. Si ergo aliud ẽ hoc
quod sine scrupulo illuis dubitationis apparec.¬

Expanded text:
i praeceptum tam in ueteri quam in nouo testamento, ut nonnisi unius religionis et fidei coniugia sibi maneant copulata\'. si hoc ergo est domini praeceptum tam in ueteri testamento quam in nouo et hoc iubet dominus, hoc docet apostolus, ut nonnisi unius religionis et fidei maneant copulata coniugia, quare contra hoc domini iussum, contra doctrinam suam, contra praeceptum non solum monet, sed etiam iubet, ut si unus aut una e coniugibus credidisset, alterum non credentem, secum tamen habitare consentientem non dimitteret\'. his uerbis tuis aliud hoc, aliud esse illud satis euidenter ostendis. illud enim de his coniugiis agitur, quae sibi primitus copulantur, ne nubat feminaat, ubi agitur non de coniungendis, sed de coniunctis? ambo quippe unius eiusdemque infidelitatis fueruntsunt, sed Evangelium cum venisset, alter sine altera vel altera sine altero credidit. Si ergo aliud est hoc, quod sine scrupulo ullius dubitationis appare
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. ¶Quod mͥ uisũ est eũ mouendo dixisse
qr .n. comuux fideł relinq̃ re ꝯuigem licite potu¬
possit esse occasio multoꝵ lucrandoꝵ ut fideles
ꝯiuges ĩ relinquẽdis infidelib ꝑmissa licentia
nõ utantur. Tibi aũ iuidetur. ¶ fideles quoq
dimitti a fidelib ñ lic̾e. qr hoc uetat apłs. cũ e¬
go dicam lic̾e. qr hoc ñ utat dñs. ñõ tñ expedi¬
inquit mulier. si mĩrũ saluũ facies aut unde
mulier ĩ fr̃e. hoc ẽ ĩ ꝓpĩano. ¶ Alioqũ inquit
filii nr̃i ĩmũdi eeñt. nũc auctoritate scĩsunt.
¶I Si ad lu crandos conuiges et filios in xp̃o ĩ
exẽ plis que iam p̾uenetant iudetur hortatur.
cur gͦ ñ expediat ĩ infideles ꝯuiges dimitti a fide¬
cienda ñ iubente lege s libera caritate. Ex ea st̃
nee ur̃s officiis graciora qͥ cũ lic̾et nob̾ eciã no
mi p̾edere ta̾ ca disecionis impͣdim̃. Uñ prior ip̃e
dñs cum se tributum nõ debere mõstrasset soluit m̃

Expanded text:
quitur. Quod mihi visum est eum monendo dixisse. Quia enim conjux fidelis relinquere conjugem licite potutorum occasio lucrandorum, ut fideles conjuges in relinquendis infidelibus permissa licentia non utantur. Tibi autem videtur, infideles quoque dimitti a fidelibus non licere, quia hoc vetat Apostolus, quum ego dicam licere, quia hoc non vetat Dominus; non tamen expediinquit mulier, si virum salvum facies? aut unde lis in fratre, hoc est, in Christiano. Alioquin, inquit, filii vestri immundi essent, nunc autem sancti sunt . Sic ad lucrandos conjuges et filios Christo, etiam exemplis quae jam provenerant, videtur hortatus. Cum ergo non expediat etiam infideles conjuges dimitti a fidecienda non iubente lege, sed libera caritate; et ea sunt in nostris officiis gratiora, quae cum liceret nobis etiam non inpendere, tamen causa dilectionis inpendimus. unde prior ipse dominus, cum se tributum non debere monstrasset, soluit tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
licet. Unde ad nich̾ hoꝵ p̾cepto dm̃ quisq com
eñ pellitur. sed eciã utr̃q oxpedit. aliud minus a¬
liud amplius. uñ ad aliud qd̾ ampluis exped̾
consilio apłi. quicũq põt caꝑe ꝓuocatut. Hic
aũ ubi de diuttendo uł uo diuittendo infi
locum. quia neq id quod moner apłs. phibet

Expanded text:
licet unde ad nihil horum praecepto Domini quisquam licet unde ad nihil horum praecepto Domini quisquam compellitur, sed etiam utrumque expedit, aliud minus, aliud amplius. Unde ad id, quod amplius expedit, consilio Apostoli, quicunque potest capere provocatur. Hic autem ut de dimittendo vel non dimittendo infidlocum, quia neque id quod monet Apost
Abbreviated transcription (Latin):
testatur. licet aliud fac̾e. idẽ mibere. et minus
qui continentie. bonũ tũ tenere nuptiarũ
ruituram carnis inf̾m̾tatẽ. sic excip̃ honesta¬
te nubendi. ut neminem ĩpediat ad salutẽ ꝙͣuis
mag̾ expediret mag̾ q honestũ eẽt. si uirgo con¬
siliũ quo p̾ceptũ eam ñ cõpellit arriperet. Tunc
quid̾ sed usus ip̃ius potestatis aliis affert ĩpedi¬
dñs p̃cepto legis qͥ coram illo ĩ iusta ñ eͣ. Sed ꝑ¬
hibet apłs consilio caritatis qr infidelib affert
mmpedim̃tũ salutis. ¶ Non solum qr sꝑniosis¬
simo scandalitautur offensi. U̾m eciã qr in alia
conuigia cum cend̾int uiuentib eis a quibus
dimittũtur adutt̾mis noxib colligari difficilli¬
me resoluũtur. ¶ Ido hic uͥ id qd̾ licet non ex¬
pedit nõ põt dici. si dimiserit infidelem bñfa¬
cit. si nõ dimisent melius facio. sicut dcm̃ ẽ. q̾
dat nuptũ bñfac. et qui nõ dat nuptũ me¬
lius facit. ¶Qm̃ illud ñ solum utrũq parit̃

Expanded text:
testatur, licet aliud facere, id est nubere et minus quam continentiae, bonum tamen tenere nuptiarum.ruituram carnis infirmitatem sic excepit honestate nubendi, ut neminem inpediat ad salutem, quamuis magis expediret magisque honestum esset, si uirgo consilium, quo praeceptum eam non conpellit, arriperet. tunc quid, sed usu ipsius potestatis affert impedi coram illo iniusta non est, sed prohibet apostolus consilio caritatis, quia infidelibus affert inpedimentum salutis: non solum quia perniciosissime scandalizantur offensi, uerum etiam quia in alia coniugia cum ceciderint uiuentibus eis, a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difficillime resoluuntur. Ideo hic, ubi id quod licet non expedit, non potest dici: si dimiserit infidelem, bene facit; si non dimiserit, melius facit, sicut dictum est: qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptulius facit; quoniam illud non solum utrumque pariter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabilia sũt oꝑa trinitatis. dicit tñ. de iurg̾ib aũ¬
p̾ceptum ñõ hẽo. consiliũ aũ do. ¶ Non utꝰ cõsi¬
ctur et dicat tanqmͣ misericordiam consecutus a
liũ in eo spũ de quo ait. Puto aũ et ego spm̃ dei¬

Expanded text:
parabilia sint opera trinitatis. dicit tamen: de uirginibus auparabilia sint opera trinitatis. dicit tamen: de uirginibus aunon habeo; consilium autem do, non ut hoc consitur, et dicat: tanquam misericordiam consecutus a lium in eo spiritu, de quo ait: Puto autem, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitit a foruicante dimitre. disced̾e. et infi¬
delis homĩs fornicatio ẽ ĩnaior ĩ corde. ¶ Nec
nera eius pudicitia ꝯiuge dici põt. qr om̃e ꝙ¬
ũõ est ex fide pccm̃ est quauis ueram fidelis
b̾at pudicitiam ⁊̃ cũ infideli ꝯuige cͥ nõ ht̃ u̾ã.
Id̾o aũt ne iuberi debuerũt fideles ab infide¬
lib separari. q nõ contra uissionẽ dñi genti
fu̾ant ambo ꝯiuuat. Qũi ergo ab infidelifide̾¬
lem discedere non ꝑhibet nec uibes doꝰ : iõ
spm̃ som̃ in quo dare posset utile et fidele consi¬
lium. Unde cum dixisser de muliere cuiꝰ uir mor¬
nõ diuinũ ꝯtẽpnendũ putaret adiecit. puto
aũ et ego spm̃ dei heo. ¶ ꝓmde intelligendũe
eciã ip̾a ci no a dn̾o ibentur. leda sc̃o eis famu¬
lo utiłr suadentur eodem dño inspirante suaderi.
¶absit .i. ut quisquĩ catholicus dix̾it qñ suadet
sp̃t scũs. nõ dim̃m suadere cũ er ip̃e dñs sit. et inse¬

Expanded text:
mittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini gentiles fuerunt ambo coniuncti. Qulem discedere nec prohibet nec jubet Dominus, ideo s utique Spiritum sanctum, in quo dare posset utile et fidele consilium. Unde cum dixisset de muliere, cujus vir mornon divinum, contemnendum putaret, adjecit, Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo. Proinde intelligendum etiam ipsa, quae non a domino iubentur, sed a sancto eius famulo utiliter suadentur, eodem domino inspirante suaderi. absit enim, ut quisquam catholicus dixerit. quando suadet spiritus sanctus, non dominum suadere, cum et ipse dominus sit et inse
Abbreviated transcription (Latin):
sim ex om̃ib me feci ut plures lucrifac̾em. cum
paulo suꝑuis dixisset. ñ quid ñ h̾enus licentiam
manducandi et bibendi. ñ quid nõ ħemꝰ licentiã
sororem. mulierem cirꝰ ducẽdi sicut et cet̾i apłi i¬
frẽs dñi et cephas. An ego solus et barnabas non
h̾emꝰ potestatem hoc oꝑandi. ¶ Quis militat suis
stipendiis miqmi quis plantat uineam et de fru¬
ctu euis nõ edet ¶Quis pascit gregẽ et de lac¬
cte gregis uõ ꝑcipit. Et paulo post. ¶Si alii in¬
quit potestati nr̃e ꝑticipant. ñ mag̾ nos. S nõ
suus usqi hac potestate. s om̃ia tołamꝰ ne qd̃
ĩpedim̃tum demꝰ ewuͦ xp̃i. Deinde post pauca. ¶

Expanded text:
me servum feci, ut plures lucrifacerem ; cum paulo superius dixisset: Nunquid non habemus licentiam manducandi et bibendi? Nunquid non habemus licentiam sororem mulierem circumducendi, sicut et caeteri apres domini et Caephas? an ego solus et Barnabas non habemus potestatem hoc operandi? quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat uineam et de fructu eius non edit? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? et paulo post, si alii, inquit, potestatis uestrae participant, non magis nos? sed non sumus usi hac potestate, sed omnia toleramus, ne quod inpe
Abbreviated transcription (Latin):
ais aspestib eaꝵq suꝑciliis et crinib oculis
calia sunt que colunt ꝑegriui et miseri in ht¬
⁊ amor p̃sentis sołi. In quo nullus ita nasci¬
r ut ño moriatur et succedat a mor futurise
necessitas angustat. Nuua molestia inquie
sed ꝑhemus leticia regnat. Si queris quid
su. U̾ tanta et tał b̾itudo ꝑsstit. Ałr dici ñõ¬

Expanded text:
nustis aspectibus, earumque superciliis et crinibus, oculis et talia sunt, quae colunt peregrinidat amor praesentis saeculi, in quo nullus ita nasci ut non moriatur; et succedat amor saeculi funecessitas angustat, nulla molestia inquietat, sed perennis laetitia regnat. 85. Si quaeris quid ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit, aliter dici no
Abbreviated transcription (Latin):
iderit milierẽ ad concupiscendũ eã ĩl m¬
catus est eam ĩ cordesuo. Quo circa perbari
iob dicitur pepigi fedus cũ ocuł meis. ut nͦ
cogitarem quid de uirgine. qũa .ii. partẽ hꝰ
maiuĩ cogitations̃ ut̃aꝵ ab ocuł ineis eols

Expanded text:
iderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Unde et per beatum Job dicitur: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine; quam enim partem haberet malum cogitationum vestrarum ab oculis meis
Abbreviated transcription (Latin):
quasuma ex m̃spientib mulierib. ¶ Silo¬
na suscepimꝰ de manu dm̃ maia q̃t ño sustinemꝰ
et ip̃am quippe pacĩam ꝑdidisset sũ blasphemã¬
do sicut illa uoluerat sũ se int̾ficiendo quod nec
illa fu̾at ansa dr̃e moreretur anp eẽt int̾ illos
de quib dom̃ ẽ. Ue hiis qͥ ꝑdiderũt pacĩam et
aug̾er pociꝰ qũa euad̾et penas qͥ post sui corꝑis
mortẽ siue ad blasphemioꝵ sul ad homicidaꝵ
uł eciã plus ꝙͣ pr̃icidaꝵ supplicia imperetur. Si
.ni. pr̃icida e o sceleratiorẽ quã quilib homitida
qr nõ tm̃ hoĩem u̾m eciã ꝓpiquũ necat inq ip¬
sic prĩcidis qnͣto ꝓpniquiorẽ quisq ꝑuinit tanto
indicatur ĩ manior ss̃ dubio peiorest qͥ se ocoi¬
dit. qr nemo est hom̃i seip̃o ꝓpuiquior. Qͥd gͦ
miseri faciunt. Qͥ cũ et hic ubumet ĩ gestas er
postca nõ solimi mpietatis adu̾sumdm̃. S ĩ¬

Expanded text:
quam una ex insipientibus mulieribus. si bona percepimus de manu domini, mala non sustineamus? et ipsam quippe patientiam perdidisset, siue blasphemando, sicut illa uoluerat. siue se interficiendo, quod nec illa ausa fuerat dicere, moreretur atque esset inter illos de quibus dictum est: uae his qui perdiderunt patientiam. et augeret potius quam euaderet poenas, qui post sui corporis mortem siue ad blasphemorum siue ad homicidarum uel etiam plus quam parricidarum supplicia raperetur. si enim parricida eo sceleratior est quam quilibet homicida, quia non tantum hominem, uerum etiam propinquum necat, inque ipsis parricidis, quanto propinquiorem quisque peremerit, tanto iudicatur inmanior: sine dubio peior est, qui se occidit, quia nemo est homini se ipso propinquior. quid ergo miseri faciunt, qui cum et hic sibimet ingestas et postea non solum inpietatis aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
smi. eũ seꝑauit ꝓ u̾tate sacram̃ti seu u̾bi q̃ ap̃
tũ remansit timore penaꝵ et̾naꝵ penas patit᷑
p̃aies. Cauẽdũ est .n. ne forte si d̾i donũ istam pa¬
aentiã diximꝰ. In quib mest eciam ad regnũd̾i
ate homĩs ẽe posse aliquid bom. Neq .ii. hoo
ã est bonũ ut credat homo et̾no supplicio se ẽe
gandũ nõ est hoc ẽẽ donũ dei. Ita intͣlłndũ ẽ. ali¬

Expanded text:
sed pro ueritate sacramenti seu uerbi, quae apud eum remansit, timore poenarum aeternarum poenas patitur temporales. cauendum est enim, ne forte, si dei donum istam patientiam dixerimus, hi quibus inest etiam ad regnum dei tate hominis esse posse aliquid boni. neque enim hoc non est bonum, ut credat homo aeterno supplicio se essegandum non est etiam hoc esse donum dei, ita intellegendum est ali
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Qũõ prius deus eligit et diligio iniquo̾
ut iustificet eos cũ scͥpͥtum sit. O disti omnes
dñe qui oꝑantur miquitatẽ. Quõ putamꝰ nͥ
miro et in effabili mõ et tñ eciã ñ possimiꝰ cogi¬
tare qd̾ medicus bonus egrotũ et odit et diui¬
git. Odit .n. qr egrorat. diligit ut egritudinẽ
pellat. ħ pp̃ caritatem dicta sunt sine qua ĩ
caritas ꝑ spm̃ scm̃ est in uob̾ quidatus nobis
Uñ a quo nob est caritas ab illo pacĩa. ¶ Mũdi
aũ cupidinas quõ pacient̾ sustinet hon̾a cuꝰilib
cala mitatis głatur de iirib ppͥe uoluntatis cã¬
qũã inde stupore morbi non de robore saitatis
¶Insana ẽ ista głatio non est pacĩe s demẽcie.
uoluntas ista tanto nr pacientior a cerboꝵ ma¬
loꝵ. quanto est aiidior tp̃alium bonoꝵ qr ma¬

Expanded text:
dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odisti, domine, omnes, qui operantur iniquitatem? quomodo putamus nisi miro et ineffabili modo? et tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat. Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in spiritum sanctum est in nobis, qui datus est nobis. unde a quo nobis est caritas, ab illo patientia. mundi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uoluntatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis. insana est ista gloriatio; non est patientiae, sed dementiae. uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
añ carnationẽ u̾bi. In hac fide xpĩ et in hac uera
iusticia quod est uob̾ xp̃c iustificati sunt hoc cre
aĩ ex oꝑib ne forte extolłentur. bona quippe oꝑa
quã xp̃c ueniret in carne. Miserebor cui misertus
b u̾b tanto post apꝰ paulus dic̾et. Igͥ nõ uolen¬
tisn currentis sed mist̾ntis ẽ dei. Ip̃oꝵ etiã
um nec fuit nec ẽ. nec ẽe põt nec alĩ p̃ot ẽe
iustiss. Si gͦ iam usti a xͦ elig̾entur apłi pri
ipi illum elegissent ut iusti eligi possent qr¬
smne illo uisti ẽe ñ possent. S nõ ita fcm̃ ẽ. ip̃e
quippe illis dicit. Non uos me elegistis sed
ego uos elegi. Uñ dicit apłs ioħes. Non quod
dileximꝰ dm̃. sed qm̃ ip̃e priordilexit nos. ¶¬
mõ Quod cũ tra sit quid ẽ homo utens ĩ hac ui¬
ta ꝓpria uolumtate anteꝙꝵͣ eligat et diligat
d̾mͦ insi impius et inuistus. Quid ẽ in qũa hõ¬
nͥ aberrans a creatore ĩ creatura. nͥ creator enis.
memor sit euis et eligat eũ gratis. et diligat.

Expanded text:
ante incarnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iustitia, quod est nobis Christus, iustificati sunt, hoc credn ex operibus, ne forte extollerentur. bona quippe operequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus dei uerbis tanto post apostolus Paulus diceret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. ipsorum etiam um nec fuit nec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum llo iusti esse non possent. sed non ita factum est; ipse quippe illis ait: non uos me elegistis, sed ego uos elegi. unde dicit apostolus Iohannes: non quod dilexerimus deum. sed quia ipse dilexit nos. Quod cum ita sit, quid est homo utens in hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo aberrans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat g
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ meoꝵ ñ eges. a quo ẽ om̃e datũ optmii e
om̃e oom̃i perfectũ ad qu̾e olamat egenꝰ ei pa¬
per qui laudat nom̃ eiꝰ et petendo q̃ rendo paui¬
do dicit. ⁊ eus meus erpe me de mai podoa¬
et de maini legem p̾t̾ertis et iniqͥ qr̃ tues
pacla mea dñe spes mea a uuentute mee. Isi
aũ qui hũndant et eg̾e ad drã dedigranti eu
ab illo accipiant uerã pacĩam de sua fla głar¬
tes conciliũ mopis uolunt confund̾e. dñs sieo

Expanded text:
non eges. a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum, ad quem clamat egenus et pauper, qui laudat nomen eius et petendo, quaerendo, pulsando dicit: deus meus, eripe me de manu peccatoris, de manu legem praetereuntis et iniqui. qua mea, domine, spes mea a iuuentute mea. isti autem, qui abundant et egere ad dominum dedignantur, ne ab illo accipiant ueram patientiam, de sua falsa gloriantes consilium inopis uolunt confundere, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Nec .ii. eũ qui tanta paciebatur ĩnocentem
eẽ credebant. Nec tacebat eoꝵ lingna quod illi
conscĩa non hebat ut interim manerer crua¬
atus corporis eciã falsis animꝰ crederetur ob ꝓ¬
briis. At ille sustinens ĩ carne dolores suot in
corde errores alienos conuigis cormpiebat ĩ st¬
pientiã amicos docebat sapĩam. ẜuabat ntiq
pacĩam. Himc intuantur qui sibi ingerinti
mortem. qñ q̃ runturad uitã et sͥ aufe̾ndo pre¬
sentẽ ab negant et futuã. Qeͥ n ad xpm̃ negã¬
dũ uł aliquid cont᷑ uisticiã faciendam. sic s
mariyres cog̾entur omĩa pociꝰ pacient̾ ferre ꝙͣ
sͥ ĩpacientet mortẽ inferre debuerant. Quod
si fugiendoꝵ maioꝵ causa recte fier posser. Iob
scũs se ip̃e ꝑmietet ut tanta mala ĩ reb sius in
fiiis sis ĩ menbris sis dyabolice crudeliatis
effugeret. Non añ fecit. abnt aũ ut iñ se cõm¬

Expanded text:
neque enim eum, qui tanta patiebatur, innocentem neque enim eum, qui tanta patiebatur, innocentem esse credebant nec tacebat eorum lingua, quod illius conscientia non habebat, ut inter inmanes cruciatus corporis etiam falsis animus caederetur obprobriis. at ille sustinens in carne dolores suos, in corde errores alienos coniugis corripiebat insipientiam, amicos docebat sapientiam, seruabat ubique patientiam. Hunc intueantur, qui sibi ingerunt mortem, quando quaeruntur ad uitam et sibi auferendo praesentem abnegant et futuram. qui si ad Christum negandum uel aliquid contra iustitiam faciendum, sicut ueri martyres, cogerentur, omnia psibi impatienter mortem inferre debuerant. Quod si fugiendorum malorum causa recte fieri posset, Job sanctus se ipse perimeret, ut tanta mala in rebus suis, in filiis suis, in membris suis, diabolicae crudelitatis effugeret. Non autem fecit. Absit enim ut in se comm
Abbreviated transcription (Latin):
Qi palã et aꝑte et non consenciente unici¬
i.S ip̃e dyaboliis qͥeciã ꝑ filios ĩfidelitatis
enciuã per slia uasa finos lucis in sequitur ꝑ
aminꝰ ante sue cranis cruciatũ sb̾ trastis reb qs
magnipend̾e homiẽs assolent frangetur etad¬
u̾sus dnĩn loq̃retur anquid hiis amissit pp̃ q̃
illum dolero putabatut percussus ⁊̃ õĩmsbbi
ĩ putrido corpore animꝰ integer. horrendosq
cruciatꝰ carns contabesc̾etis ĩuoluta pieta¬
te ⁊ incorrupta pacia perferebat. aderat uxor
nec ferebat opẽ aliqmi uiro. sed ĩ dm̃ blasphe¬
intam suggerebat. Non .n. eã dẏabolus cũ
eciam filios attulisset tanꝙͦ nocendi ĩꝑitus
dicerat. Sed m̃o alt̾madam ꝙ̃ per militem
caperet ñ inuenerat. Cautior fint iste ĩ doio¬
rib ꝙͣ ille ĩ nemoralib ille uictus ẽ ĩ delicgs
iste uicit ĩ penis. Consensit ille oblectam̃tis
ñ cessit iste torm̃tis aderant ex amiti. ñ ut i
mał consolarentur s ut malũ sipicatẽtut.

Expanded text:
non consentiente uincatur, sed ipse diabolus, qui etiam per filios infidelitatis tamquam per sua uasa filios lucis insequitur, peanimus ante suae carnis cruciatum subtractis rebus, quas magni pendere homines solent, frangeretur et aduersus deum loqueretur aliquid his amissis, propter quae illud colere putabatur, percussus etiamin putri corpore animus integer horrendosque cruciatus carnis contabescentis inuiolata pietate et incorrupta patientia perferebat. aderat uxor nec ferebat opem aliquam uiro, sed in deum blasphemiam suggerebat. non enim eam diabolus, cum etiam filios abstulisset, tamquam nocendi inperitus dicerat. sed modo alterum Adam, quem per mulierem caperet, non inuenerat. cautior fuit iste in doloribus quam ille in nemoribus: ille uictus est in deliciis, iste uicit in poenis; consensit ille oblectamentis, non cessit iste tormentis. aderant et amici, non ut in malis consolarentur, sed ut mala suspicarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃tior et ardentior. tanto fit quisq ex eo qd̃
concupiscit oĩm molestiaꝵ pacientior et dolorum.¬
dens a pr̃e lirimiñ. Itaq illa terrena ẽ ista celestiꝰ
Ina aĩał ata spuitas. Iua dyabolica. Ista deifica.
paciantur ex m̃do ẽ. ¶ Caritas aũ qua fit ut uiuẽ¬
cientia põt sine adiutorio d̾i uoluntas humana
suficere tanto durior qnͣto cupidior et eo tołabiliꝰ
accensa diligat ĩ passibile boñ ferre ñ põt. Quod
quia. ⁊ eus caritas est et qui manet ĩ caritate ĩ
d̾o maner et d̾s ⁊̃ eo manet. Quisquis gͦ contẽd̾
hũ posso d̾i caritatẽ sine d̾i adintorio quid anud
cõtendit qm hñ dm̃ posse sinedo. Quid aũ hoc

Expanded text:
uehementior et ardentior, tanto fit quisque pro eo, quod concupiscit, omnium molestiarum dolorumdens a patre luminum. itaque illa terrena est, ista caelestis, illa animalis, ista spiritalis, illa diabolica, ista deifica, patiantur, ex mundo est; caritas autem, qua fit, ut recte uiuentientiae potest sine adjutorio Dei voluntas humana sufficere; tanto durior, quanto cupidior; et eo tolerabilius ejus; quo nisi accensa diligat impassibile bonum, ferre non potest quod quia, deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet, et deus in illo manet. quisquis ergo contendit haberi posse dei caritatem sine dei adiutorio, quid aliud contendit nisi haberi deum posse sine deo? quis autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo tauta suffert amina ut possideat ms
pereat qnͣta debent sufferre ne ꝑcat. Denide tr l
dicani. quod culpabile ẽ ũo si tanta sufferat pro
sua anima int̾ furores quorũlibet inmitoꝵ ã
medicine corpus moriatur per penas corponcn¬
sultant. Inimici aũ penas etiam mortẽ corpon
cõminando ut auima et corpꝰ ĩ gehennã occi¬
dantur impellant. Quͣi qͣm et ip̃i corpori ꝓui
dentiꝰ consulatur si tpr̃is salus est pro msticͤa ã¬
tempnatur eciã pena uł mors eius pacieunissis
pro iusticia sufferatur. ⁊ e corporis quippe redẽp¬
tione que fine futtra est. loquitur aps ubien

Expanded text:
si ergo tanta suffert anima, ut possideat, unde pereat. quanta debet sufferre, ne pereat! deinde, ut illud dicam, quod, culpabile non est, si sua inter furores quorumlibet inimicorum! cum medici, ne corpus moriatur, per poenas corpori consulant, inimici autem poenas et mortem corpori comminando, ut anima et corpus in gehenna occidatur, inpellant. Quamquam et ipsi corpori tunc prouidentius consulatur, si temporalis salus eius pro iustitia contemnatur et poena uel mors eius patientissime pro iustitia sufferatur. de corporis quippe redemptione, quae in fine futura est, loquitur apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
corruent aliqua mala non solũ anima per pas¬
entiam possidet. u̾m eoiã cum perpacientiam
corpus ipm̃ ad tẽpus affligitur uł amittitur iͥ
et̾nam stabilitatẽ salutẽq resumitur et ei pe
dolorem et mortẽ inuiolabilis sanitas et felg
exhortans martyres suos eciã ipĩus corporis i¬
tegritatem futurã sine cuiꝰqm non dicam mẽ¬
bri sed et capilli anuisione ꝓmisit. Am̃ dico nl¬

Expanded text:
orquent opera mala, non solum anima per patientiam possidetur, uerum etiam, cum per patientiam corpus ipsum ad tempus affligitur uel amittitur, in aeternam stabilitatem salutemque resumitur, et ei per dolorem et mortem inuiolabilis sanitas et felix atientiam exhortans martyres suos etiam ipsius corporis integritatem futuram sine cuiusquam, non dicam, membri, sed capilli amissione promisit. amen dico uo
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad hoc descendit hoc est pati se permi¬
fit ut confund̾ei tenebras et princues eoꝵ
remateret hebetes. Unde et ip̃e dñs acr. t̾stis
est anima mea risq ad mortem ꝑmissaẽ
enĩ quod nature sue ut tristaretur. tropheũ
ꝑtimis rese̾ns. et spolia eorum a qrib cõ¬
ttistata fuerat usq ad mortem post mortẽ
iam meteruo gandio constituta potest. et
de toto homine intelligi quia qui peccatũ
nesciit a iege flagellari nõ potuit. aocooooo

Expanded text:
quia ad hoc descendit, hoc est pati se permiquia ad hoc descendit, hoc est pati se permisit, ut confunderet tenebras, et principes earum remitteret hebetes. Unde et ipse Dominus ait: Tristis est anima mea usque ad mortem. permissa est enim, quod naturae suae erat, ut tristaretur, tropaea protinus referens et spolia eorum, a quibus contristata fuerat usque ad mortem, post mortem iam in aeterno gaudio constituta. potest et de toto homine intellegi, quia qui peccatum nesciit a lege flagellari non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
israei. susa est emi in samariam. Sed dini
causa per quam missa est in samaria inuenta
est in ihetłm nussa illuc. uenit enĩ in locũ ĩ
quo ead̾ res erat. Nonem̃ locum sequitur
ergo dicit insalmos de Nõ flagellum ño
aporopniqnabit tabnatulo sud quippe cũ
temꝑlim corpris siuim dixeriti oodogoooo
t taii hominis et dei filii corpꝰ: tem¬
plum itelligitur. Deustam̾ .i. dei
filius quanis in carne uenerit ĩ aĩo
utaũi hñant. ergotam anima qũa corpꝰ tab̾¬
naculam est filii dei. licet unus sit deuset hõ
filuis dei et filius hominis ergo ex hac parte
flagellum nõ appropinquasse dicitur tab̾¬
naculo enis .i. anima eiis in quaħitat d̾i¬
nitas eius ĩminus fuit ad penam infernił¬
pͥncipim eis. Ne qrua hic quiasi petcator
cum sit inuocens crucifixus est: et passa est
caro aliquid mp̃stice apud inferos anima eiꝰ
passa pritaretur ostũdit scriptura non po¬
tuisse animam eius turbari apud inferos

Expanded text:
Israel. Missa est enim in Samariam; sed dum Israel. Missa est enim in Samariam; sed dum causa per quam missa est in Samariam, inventa est in Jerusalem, missa illuc venit etiam in locum in quo eadem res erat. Non enim locum sequitur ergo dicitur in Psalmo de Christo, Flagellum non APPROPINQVABIT TABERNACULO TUO\', QVIPPE CUM TEMPLUM CORPUS SUUM DIXERIT? Et filii hominis et dei filii corpus templum esse intellegitur. deus tamen, id est dei filius, quamuis in carne uenerit, in anima tamen habitauit, ergo tam anima quam corpus tabernaculum est filii dei, licet unus sit deus et homo filius dei et filius hominis. ergo ex hac parte flagellum non appropinquasse dicitur tabernaculo eius, id est, anima eius, in qua habitat diuinitas eius, inmunis fuit a poena inferniprincipum ejus. Ne quia hic quasi peccator, cum sit innocens, crucifixus est, et passa est caro, aliquid moestitiae apud inferos anima ejus passa putaretur, ostendit Scriptura non potuisse animam ejus turbari apud inferos,
Abbreviated transcription (Latin):
tatur adu̾sus eos rex assiriorum. De samana
prius malum fecent coram d̾ouaccas institue̾s
quib sanctificarent adueniente noua sac̃do¬
ctia yeroboam. mors ergo ad eos missa est. pͥmi
em̾ ip̃i capti sunt et transinigrati a salmanas¬
sar rege assiriorum ut illorum exemplo popu¬
lus uda et benianũ et leui. que due trib re¬
manserunt et dimidia in ihrłm toboam fili¬
o saĩonis q̃ n templo dm̃ per sacerdotes dñi
sacrificabant. hos ergo dicit populum isrł
fecerunt ydolis feriuentes. tñ fucrunt anqͣn¬
ti reges in ihrłm qui post excessum caiomõis
et filii eus roboã. iuamssturti sunt daiud re¬
cte ambilantes in conspecta de. Oinis aut
reges samarie maligue egerunt in conspectu
dñi usq ad transinigrationẽ suam. Id̾oq car¬
nali nomine ñcupati sunt et quia ierłm eorũ
impietatem secuta est traditur etiam ip̃a in
captiuitatem nabugodonosor regibabilonie
et hoc est misisse mortem in ia cobet uenisse ĩ

Expanded text:
tatur adversus eos rex Assyriorum. De Samariatatur adversus eos rex Assyriorum. De Samariaprius malum fecit coram Deo, vaccas instituens quibus sacrificarent, adinveniente nova sacerdotia Jeroboam. Mors ergo ad eos missa est: primi enim ipsi capti sunt, et transmigrati a Salmanasar rege Assyriorum, ut illorum exemplo populus Juda et Benjamin et Levi, quae duae tribus remanserunt, et dimidia in Jerusalem Roboam filio Salomonis, quae in templo Domini per sacerdotes Domini sacrificabant. Hos ergo dicit populum Israefecerunt idolis servientes. Tamen fuerunt aliquanti reges in Jerusalem, qui post excessum Salomonis et filii ejus Roboam, viam secuti sunt David, recte ambulantes in conspectu Dei. Omnes autem reges Samariae maligne egerunt in conspectu Domini usque ad transmigrationem suam. Ideoque carnali nomine nuncupati sunt. Et quia Jerusalem eorum impietatem secuta est, traditur etiam ipsa in captivitatem Nabuchodonosor regi Babyloniae: et hoc est misisse mortem in Jacob, et venisse in
Abbreviated transcription (Latin):
Eui sunt non utiq p̾ssi a d̾o sunt. S nõ eius.¬
aduiti in becillitate .n. sua dumi fortiter face
neguruit occisi sunt. Carmi ergo cã presti¬
tit uł offuuit. quia qui adumari nõ hũerant
neglicti a d̾o sunt. Hinc ergo est quod iħe fi¬
lius naue ꝯtͥ̾status excidit uestim̃ta sua qr
intellexit dñ adiutorem suum auxiluimss¬
batur. postea accepit nomen isrł. cum se isra¬
colluctatus est cum filio dei et uidit eum hel¬
ier inteslectum homo uidens dĩ populus
ergo quem iacob ñcupat hoc in loco et in hcͣ
canisa uonuidens dm̃ intelligitur. S quasi
carnał habetur ppͥ opera boua ut sic̃ iacob
priuscͥp uideret oñ xpm̃ non dicebatur istłi
ta et hii drum populus dicuntur iacob nõ iu¬
dentes dm̃ designentur. Isrł autem populũ
dicit qui oꝑib dei factus: dignus hẽtur ui¬
detur dm̃. Itaq populus iacob quia carnali
fetus crat auxilio desꝑans de ad uitorio dei.
ẏdola .n. diligebat. traditur morti dum exci¬

Expanded text:
si a Deo sunt, sed non adjuti. Imbecillitate enim sua, dum fortiter facere nequiverunt, occisi sunt. Charmi ergo causa hoc praestitit vel obfuit, quia qui adjuvari habuerant, neglecti a Deo sunt. Hinc ergo est quod Jesus filius Nave contristatus exscidit vestimenta sua, quia intellexit Deum adjutorem suum auxilium sbatur, postea accepit nomen Israel, cum colluctatus est cum Filio Dei, et vidit eum per intellectum homo videns Deum. Populus ergo quem Jacob nuncupat, hoc in loco et in hac causa non videns Deum intelligitur, sed quasi carnalis habetur, propter opera bona: ut sicut Jacob priusta, et hi dum populus dicuntur Jacob, non videntes Deum designentur. Israel autem populum dicit, qui operibus Dei factus dignus habetur videre Deum. Itaque populus Jacob, quia carnali fretus erat auxilio, desperans de adjutorio Dei idola enim diligebat traditur morti, dum exci
Abbreviated transcription (Latin):
fecit qui et terrorem incuteret nõ tñ obeẽt nͥ ẜpẽs.
per id quod stupore quodam ad nocendum
tardior est. Si enim leonem fecit. Aut ursum
ant anud quomodo euaderent qui aderant
Nlec .i. occidere uoluit ꝙ̃ quam. Sed solum
ctimorem ponere et ostendere uirtutẽ ut
quia pͥma p̾uaricatio perserpentem cepit:
similit et recordatio cognitionis dei et moꝵ
en̾idatio serpens signo ꝑueniret. Ut quomõ
pectatum est si et em̃dͤaretur sicut et per nu¬
lietem peccatum factum per mulierem sb̾la¬
uaricarut. sicut et maria uirgo erat. Hoc ergo nͦ
ad statum pristinum reuocata sunt que ꝑi¬
erant. Quia et regnum ꝑ ligni gustum amis¬
simi erat. et iterum per lignum q̃sitũ ẽ. Dñs
enim ait. Regnauit a ligno. Simuili modo et m̾¬
dus in quo fẽc est in eo et reformat᷑ est .i. ĩ pͥrm¬
cipio m̾sis primi. quod est pascha. nulla ergo
maia er̃ natura nisi sola p̾uaricatio qñ ꝑcciñ

Expanded text:
fecit, qui et terrorem incuteret, non tamen obesset, fecit, qui et terrorem incuteret, non tamen obesset, per id quod stupore quodam ad nocendum tardior est. si enim leonem fecisset aut ursum aut aliud tale, quo modo euaderent <qui aderant? nec enim occidere uoluit quemquam, sed solum timorem ponere et ostendere uirtutem, ut, quia prima praeuaricatio per serpentem coepit, similiter et recordatio cognitionis dei et morum emendatio serpentis signo proueniret, ut, quo modo peccatum est, sic et emendaretur, sicut et per mulierem peccatum factum per mulierem sublaraeuaricauit, sicut et Maria uirgo erat. hoc ergo modo ad statum pristinum reuocata sunt quae perierant, quia et regnum per ligni gustum amissum erat et iterum per lignum quaesitum est. dominus enim, ait, regnauit a ligno. simili modo et mundus, in quo factus est, in eo et reformatus est, id est in principio mensis primi, quod est pascha. nulla ergo mala erit natura nisi sola praeuaricatio, quando peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
suo Ioseph. ad tempus uidam tam̾ p̾fecit õi¬
b. Non quod om̃s ex uida ydonei eeñt futuri
Sed quia saluator qui uere rex est ex ea tribu
orumdus erat scd̾m caruem. Cur angłs mis
antura ange sus loqui ad moysenĩ¬
est et cunus sb̾stancia supe apparuit¬
in igne apparuit cunis natura semper cooo¬
ad superiora temdit uͥ xp̃c est. In rubo autem
id circo qrua et si spinas ht̃ que noceant et
facilis est ad combustionẽ et tñ ab igne nõ
quia a saluatore ad comꝑationẽ cet̾orum.
Rubus mala arbor significata est et pectata nͭ
auid ꝙͣ malicia. Igitur ignis cum in ꝑsona
legis apparuit nontam̃ exussit rubrũ sicut
lexdata p̾teriti peccati causam nõ utiq uin¬
dicauit. Scd magis abstinuit iũ iusticie sue
nt postea iam data si contempta fuisset uin¬
dicaret. Hac ergo causa dñs in igne et rubo ap¬
puit quia ĩ rubo ignis iogem significauit.
pritat. dicat quid aliud ꝙ fiet a moy¬

Expanded text:
suo Joseph ad tempus, Judam tamen praefecit omnisuo Joseph ad tempus, Judam tamen praefecit omnibus. Non quod omnes ex Juda idonei essent futuri, sed quia Salvator, qui vere rex est, ex ea tribu oriundus erat secundum carnem. VII. --Cur angelus missus loqui ad Moysencujus substantia superiin igne apparuit, cujus natura semper ad superiora tendit, ubi Christus est. In rubo autem idcirco, quia et spinas habet quae noceant, et facilis est ad combustionem et tamen ab igne noquia a Salvatore ad comparationem caeterorum rubus mala arbor significata est: et peccata nihil aliud quam malitia. Igitur ignis cum in persona Legis apparuit, non tamen exussit rubum: sicut Lex data praeteriti peccati causa, non utique vindicavit, sed magis abstinuit vim justitiae suae, ut postea jam data si contempta fuisset, vindicaret. Hac ergo causa Dominus in igne et rubo apparuit, quia in rubo ignis Legem significavit.putat, dicat quid aliud fie
Abbreviated transcription (Latin):
missionis: si nõ obstitisset peccatum. Uide
tinere cum inueniatur ioiade sacerdos .c.
curusq trib p̾dixit. Sed et suis. oo¬
de futuris futura quorum adh uinbra ooo¬
non erat in populo iudaico: significauit. qͣle
em̃ future ẽent singule trib morib fide dis¬
ciplina luxuria. peculantia contemptu fidei
Ut cum de uuo erant ño tam̾ uum serua¬
rent ostendit. aliqui enim ꝓfecerunt ĩme¬
litis. aili deterioranu̾nt. ans permanserunt
ut per hoc uon sibi p̾rogatiuam gn̾is uendi¬
carent. cum ab eo ip̃õ p̾dcm̃ eẽt quosdam ex
hiis qui utiq ex eis ẽẽnt origine: reprobos
futuros. Ita ut aliis significarentur sb̾utra¬
re qui ad eorum dedecus et dampnationẽ
insẽrentur in naturami ex qua illi excid̾ũt.
ꝑmiscuum ergo populum in om̃ib tribub
fututum decłaranit. Qua uarietate ta in
bomi. s ed panci qua mau. S multi intel¬
ugentnt et qeanis streptrun dedit flio

Expanded text:
missionis, si non obstitisset peccatum. uidetmissionis, si non obstitisset peccatum. uidettinere, cum inueniatur Ioiadae sacerdos cencuiusque tribus praedixit, sed et de futuris futura, quorum adhuc umbra non erat, in populo Iudaico significauit. quales enim futurae essent singulae tribus moribus, fide, disciplina, luxuria, petulantia, contemptu fidei, ut, cum de uno erant, non tamen unum seruarent, ostendit. aliqui enim profecerunt in melius, alii deteriorauerunt, alii permanserunt, ut per hoc non sibi praerogatiuam generis uindicarent, cum ab eo ipso praedictum esset quosdam ex his, qui utique ex eius essent origine, reprobos futuros, immo multos perituros, ita ut alii significarentur subintrare, qui ad eorum dedecus et damnationem insererentur in naturam, ex qua illi exciderunt. promiscuum ergo populum in omnibus tribubus futurum declarauit, qua uarietate tam boni sed pauci, quam mali sed multi intellegerentur. et quamuis sceptrum dederit Io
Abbreviated transcription (Latin):
feri et superbi a magiitudinis staturarũ. cͥ¬
eiati. post desidenia caris euutes nati a .xxͣ.¬
potestate. Tunc cum displiceret do ꝓmisit gñs
hoñ diluuio deieturum et tempus statuit.
Ut si quis forte ira dei audita et in dig̾atõe
suer hoc uellet se corrigere hrẽc spacium em̃¬
dandi se. Deuiq centum amiis archa hac rõ¬
ne uidetur fabricata autem arche autẽ in¬
coationem ungniti annui fuisse ꝑhibentur
S narratio istud ꝙy postꝙẜ de iumiero anno¬
rum noe. dixit sb̾iecit: obscurare uidetur.
eẽt noe: disuoscitur lata. Quid .n. dicit. ñ
ꝑmanebit sp̃c ineus in honũ̾b istis. ppẽsa et
sb̾ietit quia malicia ictenit super terram
Deleam hominẽ a facie terre usq ad pecu̾
ꝙ utiq diluuuo fcõ impletum est. Nam et
post diluuium multis amus homines uixis¬
sse hominib memiminꝰ et aaronfr̃ moysi.cͣ¬
uixisse memoratur. Ip̃e autem moyses ut
ficauit. slam intraturꝰ erat in terram pro¬

Expanded text:
feri et superbi, a magnitudinis statura elati, post desideria carnis euntes, nati apostatae, tunc, cum displiceret deo, promisit genus hominum diluuio deleturum et tempus statuit, ut, si quis forte audita ira dei et indignatione super hoc uellet se corrigere, haberet spatium emendandi se. denique centum annis arca hac ratione uidetur fabricata. ante arcae autem inchoationem uiginti anni fuisse perhibentur. Sed narratio istud, quod postquam de numero annorum Noe dixit subiecit, obscurare uidetur. esset Noe, dinoscitur lata. quid enim dicit? non permanebit spiritus meus in hominibus istis. propterea et subiecit, quia malitia increuit super terram: deleam hominem a facie terrae usque adpecus, quod utique diluuio facto impletum est nam et post diluuium multis annis homines uixisse meminimus et Aaron frater Moysi cuixisse memoratur. ipse autem Moyses ut ficauit. nam intraturus erat terram pro
Abbreviated transcription (Latin):
lum signum hañt quia filii sunt dei ꝑ id qd̾
significatio ħ est cum scitur et pater ẽẽ et filiꝰ
festaus plus aliquid debuit dare et dignum
fuit tribuere perfestionem hanc credentibus.
quia nec in filio nec in pr̃e solo peifc̾o est uel sa¬
lus. Sed in nomine patris et filii et sp̃c sc̃i. Unde

Expanded text:
lum, signum habeant, quia filii sunt Dei, per id qlum, signum habeant, quia filii sunt Dei, per id qsignificatio haec est, cum scitur et Pater esse et Filiusfestans, plus aliquid debuit dare, et dignum fuit tribuere perfectiquia nec in filio nec in patre solo perfectio est uel salus, sed in nomine patris et filii et spiritus sancti. unde