comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q desidium cedit. u̾boq celebͥ ⁊ uotuia
grãrum actione publice recenset᷑: qͣlit̃
di sapientia suauit̃ omĩa disponens: uoᷤ
de gͣdu in gradum. de uirtute ĩ uirtutẽ.
de honore in honorem ꝓmou̾it. Nec illd̾
decẽ ꝑmittit ad plenitudinem gaudioꝵ
qd̾ tanta fuit eligentium uos unani¬
mitas. nullumq sustinuit rete petri
scissionis aut rupture dispendium. S
uixta u̾bum ysaie qd̃ dñs exercituum
decreuerat. quis poterat infirmare:. Aec
uariat casuał euentus qd̃ consilii celestis
altitudo disposuit. Quia gͦ ex hominib
assumptꝰ estis a dño pontifex ⁊ ꝓ hom̃ib
constitutꝰ in hiis que sunt ad dm. ip̃i qͥ
uos elegit cum multa grãrũ actõe p̾ces
affectuosas offerrimus. qͣtinus is qui
segͤgauit. ⁊ nocauit uos ad dandam scĩã
salutis plebi euis: ip̃e in bonis dies urõs
continuet. atq in faciem testam̃ti sui
respiciens: eccl̃iam ab om̃i errore purga¬

Expanded text:
que desiderium cedit, verboque celebri, et votiva que desiderium cedit, verboque celebri, et votiva gratiarum actione publice recensetur, qualiter Dei sapientia suaviter universa disponens, vos de gradu in gradum, de virtute in virtutem, de honore in honorem promoverit. Nec illud deesse permittit ad plenitudinem gaudiorum, quod tanta fuit eligentium vos unanimitas, nullumque sustinuit rete Petri scissionis, aut rupturae dispendium: sed, juxta verbum Isaiae, quod Dominus exercituum decreverat, quis poterit infirmare? nec variat casualis eventus, quod consilii coelestis altitudo disposuit. Quia ergo ex hominibus assumpti estis a Domino pontifex, et pro hominibus constituti in his quae sunt apud Deum, ipsi, qui vos elegit, cum multa gratiarum actione preces affectuosas offerimus, quatenus is qui segregavit et vocavit vos ad dandam scientiam salutis plebi ejus, ipse in bonis dies vestros continuet, atque in faciem testamenti, vel Christi sui respiciat, Ecclesiam ab omni errore purga
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ debitum deuotõnis obsequium. Oemꝰ
successorib eius formam semꝑ eruditõis
⁊ statum incolumitatis accepit. Qd̃ enĩ
stipiti rami. qd̃ capiti m̃bra. qd̃ radii so¬
li. qd̃ fronti riuuli. boc apłice sedis emi¬
religio xͥana fundauit. Inde ẽ qd̃ beate re¬
cordetõnis lucio .iiiͦ. ppͣ. uam uniu̾se car¬
ius ingͥsso. mortis enim tͥbutarii omnes
sumꝰ. mortisq responsum habemus in
nobis. ⁊ fedꝰ cum ea ꝑcussimꝰ: erant ⁊ luge¬
nus exequiale. defuncto ⁊ pios affectꝰ
impenderent. electõnis ur̃e nuncius suꝑ¬
uenit qui nubilum publice meroris au¬
ferens corda omnium festuiore leticia se¬
renauit. Communis enim fama ẽ qd̃ do¬
minus qui iuxta u̾bum. Osee suscitat
in specula celsitudinis apłice talem ñc¬
de filus eius ꝑ grãm suam collocare dig¬
natꝰ ẽ. qui ꝓdẽẽ uelit ⁊ p̾eẽ sciat. qui pru¬
dentia ⁊ morib p̾minens: cathedrã scoꝵ
m̃ttis implere sufficiat. In cominune tta¬

Expanded text:
 debitum devotionis obsequium. Domus successoribus ejus formam semper eruditionis et statum incolumitatis accepit. Quod enim stipiti rami, quod capiti membra, quod radi soli, quod fonti rivuli, hoc apostolicae sedis emireligio Christiana fundavit. Inde est quod beatae recordationis Lucio tertio papa viam universae carnis ingresso mortis enim tributarii omnes sumus, mortisque responsum habemus in nobis, et foedus cum ea percussimus, erant et lugenus exsequiale defuncto et pios affectus impenderent, electionis vestrae nuntius supervenit, qui nubilum publici moeroris auferens corda omnium festiviore laetitia serenavit. Communis enim fama est quod Dominus qui, juxta verbum Amos, suscitat aeos; ipse in specula celsitudinis apostolicae talem nunc filiis suis per gratiam suam collocare dignatus est, qui prodesse velit, et praeesse sciat, qui prudentia et moribus praeeminens cathedram sanctorum meritis implere sufficiat. In commune ita
Abbreviated transcription (Latin):
dicem expectamus. Si habes gͦ indesid̾io
de tenebris ꝓdire inlucem. ⁊ amplecti sa¬
nis pͥmicias baptisiali lauacro necẽẽ ẽ
consecrari. quatinus deposita inaquis.
regeneratiuis peccati uetustate. in nouã
amine mnocentiã ⁊ utte infantiã renas¬

Expanded text:
iam claritatis. Si ergo habes in desiderio de tenebris prodire in lucem, et amplecti sanis primitias baptismali lavacro necesse est consecrari, quatenus deposita in aquis regenerationis peccati vetustate, in novam animae innocentiam, et vitae infantiam renas
Abbreviated transcription (Latin):
exordium. s a moyse ⁊ patͥarchis atꝙ
ꝓpħis suum habuit fundam̃tũ. In libͤ
moysi diune eẽntie unitas declaratur:
uͥ dictt᷑. Audi isrł dñs d̃s tuus ds unꝰ
ẽ. Et it̾m. Ego sum dñs ds tuus qui e¬
duxi te det̾ra egipti. ñ erunt tͥ alieni dii
p̃t̾ me. Pluralitatẽ uͦ ꝑsonarũ ibi patẽ¬
ter insinuat uͥ dicit. Faciamꝰ hominem
ad ymaginem ⁊ similitudinem nr̃ãm.
Cum enim u̾bum di sit filius di sicut io¬
hannes ciuus eungłium recipis ꝓtestat᷑:
dicens. In pͥncipio erat u̾bum. ⁊ u̾bũ
erat apud dm. ⁊ d̾s erat u̾bum. hoc e¬
rat in pͥncipio apd̃ d̃m. Omĩa ꝑ ip̃m fa¬

Expanded text:
exordium, sed a Moyse et patriarchis atque prophetis suum habuit fundamentum. In libro Moysi divinae essentiae unitas declaratur, ubi dicitur: Audi, Israel. Dominus Deus tuus Deus unus est. Et iterum: Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te dralitatem vero personarum ibi patenter insinuat, ubi dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Cum enim Verbum sit Filius Dei, sicut Joannes, cujus Evangelium recipis, protestatur dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: Hoc erat in p
Abbreviated transcription (Latin):
memorat. U̾bo domini celi firmati sunt
⁊ sp̃u oris eius om̃is uirtꝰ eoꝵ. Idem etiã
ꝓpħa mist̾ium tͥnitatis elegant᷑ insinu¬
at. uͥ ter hoc nom̃ ds. in eodem u̾siculore¬
petit. ⁊ inculcat dicens. Bñdicat nos¬

Expanded text:
morat: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Idem etiam propheta mysterium Trinitatis eleganter insinuat, ubi ter hoc nomen, Deus, in eodem versiculo repetit et inculcat dicens: Benedicat no
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet: Qñ udebimus: Da dñe m̃cedem.
sustinentib te. ut ꝓpħe tui fideles inue¬
mantur. ytinam dic̃ ysaias dñe dirũꝑes
celos. ⁊ uenires: Et dauid. Domine incli¬
na celos tuos ⁊ descende. S ⁊ teste ysaia.
Angeli pacis p̃ dilatõne nr̃e salutis ama¬
re flebant. Item uero ysaias de xͥ natiuita¬
te manifestus loquens. Ecce inquit iurgo
concipiet ⁊ pariet filium. ⁊ uocabit᷑ nom̃
eius emmanuel. Cum autem maria de
iesse originem tͣcerit. idẽ ꝓph̃a natiuitatẽ

Expanded text:
veniet? quando videbimus? Da, Domine, mercedem veniet? quando videbimus? Da, Domine, mercedem sustinentibus te, ut prophetae tui fideles inveniantur. Utinam, dicit Isaias, Domine, disrumperes coelos, et venires. Et David: Domine, inclina coelos tuos, et descende. Sed et, teste Isaia, angeli pacis prae dilatione nostrae salutis amare flebant. Idem vero Isaias de Christi nativitate manifestius loquens: Ecce, inquit, virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel. Cum autem Maria de Jesse originem traxerit, idem propheta nativitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tat in uobis iuuficabit ⁊ mortalia cor¬
pora ur̃a ꝓpt̾ inhabitantẽ sp̃m eius ĩ nob̾.
Si xp̃i testimonium de unitate eeñtie ⁊
ꝑsonarum tͥnitate desideras: ip̃e in eumͣm
gentes in nomine pettͥs ⁊ filii ⁊ sp̃c sc̃ĩ Eũ¬
⁊ infernales miserias ꝑpetuo meruisset:
missus ẽa pr̃e filius dignumq fuit ut
conuenientius ut hrẽt ĩ tẽpore matrem
qui ab et̾no habuerat patrem. Cum ã
scͥptum eẽt in psalmo dauid. Nõ ẽ qui re¬
dimat neq qui saluũ faciet. ñ ẽ qui fa¬
ciat bonum ñ ẽ usq ad unũ. Non ẽ qͥ det
placatõnẽ ꝓ anima sua. nedum ꝓ aliena:
missus ẽ a d̾o pr̃e filius ut ħo ꝓ homine mo¬
reret᷑. ⁊ ꝓ homine captiuo tͥbutum mortis
tanqͣm ho exolueret. eumq tanqͣm d̾s ce¬
lesti potestate redimeret. Eius aduentũ
desiderauerant patͥarche p̾dixerant ꝓph̃e.
atq illius dilatõnem impatientius susti-¬
nentes querela continuata dicebant. Qñ

Expanded text:
tat in vobis, vivificabit et mortalia cortat in vobis, vivificabit et mortalia corpora vestra, propter inhabitantem spiritum ejus in vobis. Si Christi testimonium de unitate essentiae et personarum Trinitate desideras, ipse in Evangegentes in nomine Patris, et Filii, et Spirituet infernales miserias perpetuo meruisset, missus est a Patre Filius; dignumque fuit ut convenientius ut haberet in tempore matrem, qui ab aeterno habuerat Patrem. Cum enim scriptum esset in Psalmo David: Non est qui redimat, neque qui salvum faciat; Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum; non est qui det placationem pro anima sua, nedum pro aliena: missus est a Deo Patre Filius, ut homo pro homine moreretur, et pro homine captivo tributum mortis tanquam homo exsolveret, eumque tanquam Deus coelesti potestate redimeret. Ejus adventum desideraverant patriarchae, praedixerant prophetae, atque illius dilationem impatientius sustinentes querela continua dicebant: Quando
Abbreviated transcription (Latin):
domino dõ excituũ tͥnitatẽ insinuet ꝑ¬
sonarum: Est itaq in sumina ⁊ beatissi¬
ma tͥnitate pat̾ qui filium genuit. filius
num resectionis. uł ĩminictõnis passae̾.
in pr̃e uł filio diuina substantia. Sic̃
enim lum̃a lumine sumit᷑ sine ĩminu¬
tõne luminis a quo sumit᷑. sic eqͣł a pr̃e
sẽs. Modum tñ geniture aut ꝑcessionis
istius humana ratõ ñ attingit. Uñ cum
ysaie de filii generatõe constaret. modũ
tñ generatõnis menarrabilem ẽẽ scims.
generatõnem inquit eiusquis enarra
ratõne sic loquit᷑. Dominus dixit ad me
filius m̃s es tu ego hodie genurte. filius ⁊̃
dauit salomõ quẽ ds scĩa ⁊ intellectu mi
pientie si tñ eum recipis. ita dicit. Dñs ꝑos¬
faceret. necdũ erant abbyssi. ⁊ ego cõceꝑta
eram. q̃ñ p̃parabat celos aderam. q̃n appẽ¬
debat t̾re fundam̃ta: cum eo eram cuncta
Mifit d̾s sp̃m filũ sui in corda ur̃a. Et ali¬
bi. Si sp̃c eius qui iħm suscitauit habi¬

Expanded text:
Domino Deo exercituum Trinitatem insinuet personarum? Est itaque in summa ac beatissima Trinitate Pater, qui Filium genuit, Filius num refectionis, vel imminutionis passa est in Patre vel Filio divina substantia. Sicut enim lumen a lumine sumitur, sine imminutione luminis, a quo sumitur, sic aequalis a Patre s. Modum tamen geniturae, aut processionis hujus humana ratio non attingit. Unde cum Isaiae de filii generatione constaret, modum tamen generationis inenarrabilem esse sciens: Generationem, inquit, ejus quis enarrabratione sic loquitur: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Filius etiam David Salomon, quem Deus scientia et intellectu mirpientiae, si tamen eum recipis, ita dicit: Dominus posabyssi, et ego concepta eram. Quando praeparabat coelos aderam, quando appendebat fundamenta terrae, cum eo eram cuncta Misit Deus spiritum sui Filii in corda nostra. Et alibi: Si spiritus ejus, qui Jesum suscitavit, habi
Abbreviated transcription (Latin):
b manuum pedum ac lat̾is incordib quo¬
rumdam qui adhuc hesitabant in fide. o¬
sinsione uuln̾um uulnꝰ dubitatõnis amo¬
uit. Quadͣginta itaq dieb cum eis usi¬
bilit̾ conu̾satꝰ eisdẽ recumbentib uenit¬

Expanded text:
ribus manuum, pedum ac lateris, a cordibus quoribus manuum, pedum ac lateris, a cordibus quorumdam, qui adhuc haesitabant in fide, ostensione vulnerum, vulnus dubitationis amovit. Quadraginta itaque diebus cum eis visibiliter conversat
Abbreviated transcription (Latin):
bant. ditebatq ut d̾s q̃nq memor sue y¬
maginis eẽt. atq uixta suoꝵ p̾conia ꝓpħa¬
rum. de aminab electis. lasturam casꝰ an¬
gelici repararet. Sic in hac nr̃e salutis dis¬
pensatõne dilectõ xͥ nob̃ medullitꝰ intima¬
ta ẽ. qui cum in lege moysi nobis dilecti¬
onem d̃i ⁊ ꝓximmi dedit in mandatis. eã¬
dem in scola eungłice discipline freq̃ntiꝰ.
⁊ fortius u̾b̃. ⁊ tandem exhibitõne oꝑis.
inculcauit. Maiorem enim caritatẽ ne¬
mo ħ̃t ut animã suam ponat quis ꝓ
amicis suis. Dedit itaq mat̾iam dili¬
gendi se. qui in sins dilectõnib nos p̾uenit.
nec aluid a nob̃ exigit. nͥ ut ip̃m diligamꝰ ex
ex affectu ñ diligit. qui se ꝓ to si opꝰ e̾ mor¬
tis ꝑiculo dessd̾abiłr ñ exponit. xp̃c aũ mor¬
tuus ⁊ sepultꝰ t̾cia die resurgens amor¬
tuis sicut discipuł uuiendo p̾dixerat eis¬
dem multis argum̃tis apparuit. ⁊ cum
ipĩs loquens ⁊ comedens. ostñsis uuln̾¬

Expanded text:
que memor suae imaginis esset, atque, juxta suorum praeconia prophetarum de animabus electis, jacturam casus angelici repararet. Sic in hac nostrae salutis dispensatione dilectio Christi nobis medullitus intimata est qui, cum in lege Moysi nobis dilectionem Dei et proximi dederit in mandatis, eamdem in schola evangelicae disciplinae frequentius et fortiusinculcavit. Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Dedit itaque materiam diligendi se, qui in suis dilectionibus nos praevenit; nec aliud a nobis exigit, nisi ut ipsum diligamus ex ex affectu non diligit, qui se pro eo, si opus est, mortis periculo desiderabiliter non exponit. Christus autem mortuus et sepultus tertia die resurgens a mortuis, sicut discipulis vivendo praedixerat, eisdem postea frequenter apparuit, et cum ipsis loquens et comedens, ostensis vulne
Abbreviated transcription (Latin):
Gła in excelsis d̾o ⁊ int̾ra pex hominib
bone uoluntatis. Noua etiã stella mag̃
apparuit. atq hystoriarũ testimonio ro¬
me fons olei de t̾ra fluxit in tyb̃im. Cem¬
plum ⁊̃ olim rome conditum qd̃ ydola ñ
ruiturum p̃dixcerãt donec uirgo pareret.
eadem nocte funditus corruit. ꝓbatica
quoq piscina que ierosolimis erat. ad
adueritum angeli moueri ⁊ sanitates cõ¬
ferre tunc cepit. Uehemtissime nob̶ nocu¬
it uetꝰ adam: s plus ꝓfuit nouus. Am¬
plius nob contulit hiius humilitas qͣ
suꝑbia illius abstułit. Nam paulo apło
teste. ñ sic̃ delictum ita ⁊̃ donum: damni
enim estimatõnẽ beneficii magnitudo tͣnͣs¬
cendit. Qm̃ pͥus habuimus t̾ribilẽ d̃m
⁊ iudicem: nunc habemꝰ humilem frẽm¬

Expanded text:
sis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Nova etiam stella magis apparuit: atque historiarum testimonio Romae fons olei de terra fluxit in Tiberim. Templum etiam olim Romae conditum, quod idola non ruiturum praedixerant, donec virgo pareret, eadem nocte funditus corruit. Probatica quoque piscina quae Hierosolymis erat, ad adventum angeli moveri, et sanitates conferre tunc coepit. Vehementissime nobis nocuit vetus Adam, sed plus profuit novus. Amplius nobis contulit hujus humilitas, quam superbia istius abstulerat. Nam, Paulo apostolo teste, non sicut delictum, ita et donum; damni enim aestimationem beneficii magnitudo transcendit. Quem prius habuimus terribilem Dominum et judicem, nunc habemus humilem fr
Abbreviated transcription (Latin):
patͥb acciderunt. in quib huus natiuita¬
tis figura p̾cessit. Qd̃ enim uellus gedeo¬
nis rore celi completum tum area cͥcunqͣ¬
q arida remaneret. ros sp̃c sc̃s designat᷑
in uirgine. que ad hoc ꝓpt̾ humilitatem
suam speciałr. ⁊ singularit ẽ a dño pelec¬
da. Cui psalmista concordat dicens. Des¬
cendet sicut pluuia in uellus. Qd̃ moysi
ignis in rubo apparuit. ⁊ ñ ẽ rub corrup¬
tus igne: uirginitatis integͥtas ĩ maria
monstrat᷑. Quid uirgis aliarum tͥbuũ.
remanentib siccis: uirga aaron de cuiꝰ
stirpe uirgo beatissima tͣxit originẽ fron¬
duit ⁊ floruit. florem de uirga iesse qͦͤm
uaticinauerat ysaias. partum scił. incor¬
rupte uirginis indicauit. Cum immici

Expanded text:
patribus acciderunt, in quibus hujus nativitatis figura praecessit. Quod enim vellus Gedeonis rore coeli complutum est, cum area circumquaque arida remaneret, ros Spiritus sancti designatur in Virgine, quae ad hoc propter humilitatem suam specialiter et singulariter est a Domino praeelecta. Cui Psalmista concordat dicens: Descendet sicut pluvia in vellus. Quod Moysi ignis in rubo apparuit, et non est rubus corruptus igne, virginitatis integritas in Maria monstratur. Quod virgis aliarum tribuum remanentibus siccis, virga Aaron, de cujus stirpe Virgo beatissima traxit originem, fronduit et floruit, florem de virga Jesse, quem vaticinaverat Isaias, partum scilicet incorruptae Virginis indicavit. Cum inimici
Abbreviated transcription (Latin):
ħt fidei m̾itum: qnͣto difficilior ẽ ad
credendum. Porro licet nicħ inuenire
possimus qd̃ exp̃ssam ħt unitatis que
in deo ẽ ⁊ summe tͥnitatis ymaginem:
nec u̾ba inueniantur quib possimus de
illa summa eñtia digne loqui. qd̃ pos¬
sumus tñ facimus. ⁊ qͣi balbucientes
ꝑ u̾ba reb accommodata tnͣsitoriis. rẽ
tͥ meffabilem aꝑimus. Paulus apłs di¬
cit. quia inuisibilia dei ꝑ ea que fc̃a ft
intellecta conspitiunt᷑ semptt̾na quoq

Expanded text:
habet fidei meritum, quanto difficilior est ad habet fidei meritum, quanto difficilior est ad credendum. Porro, licet nihil invenire possimus, quod expressam habeat unitatis, quae in Deo est, et summae Trinitatis imaginem, nec verba etiam inveniantur, quibus possimus de summa illa essentia digne loqui; quod possumus tamen facimus, et quasi balbutientes per verba rebus accommodata transitoriis rem tibi ineffabilem aperimus. Paulus apostolus dicit, quia invisibilia Dei per ea quae facta sunt int
Abbreviated transcription (Latin):
tis habeas ad xp̃m conũti. Cunq iam
receꝑis ut audiuimꝰ pentatheucũ moy¬
si ꝓpħiam ysaie ⁊ ieremie. pauli etiã e¬
postulas tͥ mtiti uirum aliqͤm ortho¬
doxum: ꝑ qͤm ĩ lege tͥnitatis qͣi uice no¬
stra plenius instruaris. Nos aũ peti¬
tõni tue płimum in deo cõmm̃dabiligͣ
to curentes assensu: tales excellentie
tue ꝓcurabimꝰ destinare. qui apd̾te in
doctna sana ⁊ salutarib monitis uicẽ
apsice auctoritatis suppleant quoꝵ ⁊̃
mores ⁊ m̾ita ab honestate ⁊ mundicia
eruditõnis eungłice ñ discordent. Qm
uero nr̃e fidei seriem ⁊ tenorem lut̾is bͥ
supplicas aꝑiri. tius congͣtulantes desi¬
dis illam sub quodam compendio ⁊ qͣi
digitotenus intimamus. Illud gͥ pie cͥ¬
das ⁊ fidelit̾ teneasq unus ẽ d̾s. Sic tñ
ut in assignatõne ditatis sit unitas ĩ
substantia ⁊ tͥnitas in ꝑsonis. Est enin
quidẽ difficił ẽ intellectu ⁊ aciem rõnis
humane tͣnscendit. s tarito elegaritus

Expanded text:
tis habeas ad Christum converti; cumque jam receperis, ut audivimus, Pentateuchum Moysi, prophetiam Isaiae et Jeremiae, Pauli etiam Epostulas tibi mitti virum aliquem orthodoxum, per quem in lege Christi, quasi vice nostra, plenius instruaris. Nos autem petitioni tuae plurimum in Domino commendabili grato concurrentes assensu, tales excellentiae tuae procurabimus destinare, qui apud te in doctrina sana et salutaribus monitis, vices apostolicae auctoritatis suppleant; quorum etiam mores et merita ab honestate et munditia eruditionis evangelicae non discordent. Quoniam vero nostrae fidei seriem et tenorem litteris tibi supplicas aperiri, nos tuis congratulantes desideriis illam sub quodam compendio, et quasi digito tenus intimamus. Illud igitur pie credas et fideliter teneas, quod unus est Deus, sic tamen ut in assignatione Deitatis sit unitas in substantia et Trinitas in personis. Est enim quidem difficilis est intellectu, et aciem rationis humanae transcendit, sed tanto elegantius
Abbreviated transcription (Latin):
minis eẽt ista inquirere. s scio qd ut̃i do¬
mini. hũrici beate menorie nuꝑ Wigor¬
niensis ep̃i amor ⁊ deuetõ ista inquirere
compellunt. Scitis enim qͣm platide ꝙͣ
deuote totꝰ sp̃c eius requiescebat suꝑ o do¬
nem cantorem situriensis eecłie. eratꝙꝑ
in uotis ⁊ deliciis enis ipsum cum fr̃e su¬
o situricensi archiep̃o. quociens se offere¬
bat oportunttas multiplici p̾conio re¬
tensere. De utta ip̃ius quod noui. de illiꝰ
autem electõne referam qd̃ audiui. Mau¬
ricio pie recordatõnis exempto de corpore
mortis huius: parisiense capitulũ de al¬
t̾uis subsiitutõne tractabat. Erant qͥdã
filii ⁊ beredes symonis magi. qui łicet re¬
xert ⁊ ꝑ qͦsdam gieri successores titłm de cõ¬
trahenda emꝑtõe freq̃ntiꝰ ttͣabant. Porro in
tam electa cõg̾gatõne prudentũ ũsucia m̃¬

Expanded text:
t ista inquirere; sed scio quod vestri domini Henrici, beatae memoriae, nuper Wigorniensis episcopi amor et devotio, ista inquirere vos compellunt. Scitis enim quam placide, quam devote totus spiritus ejus requiescebat super Odonem cantorem Bituricensis Ecclesiae, eratque in votis et deliciis ejus ipsum cum fratre suo Bituricensi archiepiscopo, quoties se offerebat opportunitas, multiplici praeconio recensere. De vita ipsius quod novi, de ipsius autem electione referam quod audivi. Mauritio piae recordationis exempto de corpore mortis hujus, Parisiense capitulum de alterius substitutione tractabat. Erant quidam filii, et haeredes Simonis Magi, qui licet rexerant, et per quosdam Giezi successores titulum de contrahenda emptione frequentius iterabant. Porro in tam electa congregatione prudentum, versutia m
Abbreviated transcription (Latin):
stantia. optinuit ultõnẽ. Amicus eungłicꝰ
importunttate orandi tres paues oꝑtinu¬
iti. In eccsiastico de oratõne scͥptumẽ. Oratõ
humilis penetͣt nubes. ⁊ ñ discedet donee¬
ueniet aspiciet eam altissimꝰ. Oratõ autem
suas cͥcunstantias ħt. instantiã. humilita¬
tem ieuinum. ⁊ cet̾a munim̃ta urtutum.
ꝓpterea iph̃a dicit. Sicut pullus yrundĩs
sic clamabo meditabor ut columba. Unum
nou̾ttis quia ñ nisi in oratõne eicietur demo¬
nium quouexamur. uos gͦ sicut apłs diẽ
sine int̾missione orante. qͣm diu ꝑsecutio ñ
ẽ int̾missa. Inualescente enimoratõne: ces¬
sabit quassatõ. publicanus iustificatꝰ des¬
cendet. ab soluetur peccatͥe ⁊ chananee di¬
cetur. fiat tͥ sicut uis. Ego autẽ in omib
ecesiis quib ninculo fr̃nitatis aut famili¬
aritatis constͥctus sum. orationũ suffragia

Expanded text:
stantia, obtinuit ultionem. Amicus evangelicus importunitate tres panes obtinuit. In Ecclesiastico de oratione scriptum est: Oratio humilis penetrat nubes, et non discedet, donec aspiciat eum Altissimus. Oratio autem suas circumstantias habet, instantiam, humilitatem, jejunium, et caetera munimenta virtutum. Propterea propheta dicit: Sicut pullus hirundinis, sic clamabo, meditabor ut columba. Unum noveritis, quia non nisi in oratione ejicitur daemonium, quo vexamur. Vos ergo sicut Apostolus dicit: Sine intermissione orate, quandiu persecutio non est intermissa. Invalescente enim oratione cessabit quassatio; publicanus justificatus descendet, absolvetur peccatrix, et Chananaeae dicetur: Fiat tibi sicut vis. Ego autem in omnibus Ecclesiis, quibus vinculo fraternitatis, aut familiaritatis constrictus s
Abbreviated transcription (Latin):
ma enim sabatizante a concupiscentiis
scłi sapĩa cd̃i lib̃ius inquirenti se aꝑit. ⁊ fa¬
miliaruis parit̾ conu̾sant᷑ contemplactõ ⁊
oratõ. Urgente nanq necessitatis instantia.
uiriłr ad oratõnis arma curendum ẽ. Nã
isrł miseriarum cumulo ingruente. ad
tab̾naculum fed̾is ꝓꝑabat. Oratõnis effica¬
cia magna ẽ. Irat᷑ erat populo suo dominꝰ.
stetitq moyses in confractõne ⁊ placatꝰ ẽ
dominus. Pugnabat isrł contra amalech
erigente moyse manus suas p̾ualebat
isrł. Eo autem remittente manis: a malech
optinebat. Quidam iustꝰ credens se oratõib
a malignitate detrabentiũ lib̃ari: dicebat.
ꝓeo ut me diligerent detrahebant mͥ. ego
aũ orabam. Qͣm multum ualeat dep̾catõ
iusti. manifestat helẏe oratõ. qui celum ꝓ
arbitͥo suo ad benefitium pͥluiue claudit
⁊ aꝑit. Oratio que assidue fiebat ab eccł̃ia
ꝑ petro eum a uniculis liberauit. xp̃c apłis

Expanded text:
ma enim sabbatizante a concupiscentiis ma enim sabbatizante a concupiscentiis saeculi, Sapientia Dei liberius inquirenti se aperit, familiarius autem pariter conversantur contemplatio et oratio. Urgente namque necessitatis instantia, viriliter ad orationis arma currendum est. Nam Israel miseriarum cumulo ingruente ad tabernaculum foederis properabat. Orationis efficacia magna est. Iratus erat populo suo Dominus, stetitque Moyses in confractione, et placatus est Dominus. Pugnabat Israel contra Amalech, Moyse erigente manus praevalebat Israel, eo autem remittente manus Amalech obtinebat. Quidam justus credens se orationibus a malignitate detrahentium liberari dicebat: Pro eo, ut me diligerent, detrahebant mihi; ego autem orabam. Quam multum valeat deprecatio justi, manifestat Eliae oratio, qui coelum pro arbitrio suo ad beneficium pluviae claudit et aperit. Oratio, quae assidue fiebat ab Ecclesia pro Petro, eum a vinculis liberavit. Et Chris
Abbreviated transcription (Latin):
dissolute sunt manus. si moti sunt pedes.
si effusi sunt gͤssus ur̃i: confidite quia u̾¬
bo domini celi firmati sunt. Si anima ob¬
durescit ad lacͥmas ⁊ celum eneum dederit
ds ut ros spũał. aut pluiuia nõ descendat
emittet dñs u̾bum sium ⁊ liquefaciet ea.
⁊ in u̾bo emitet sp̃m. ⁊ fluent aque. ĩmo
fluent aromata ip̃ius. ut conu̾satõ urã.
⁊ uestroꝵ. odortm suauttatis effundett.
Non sitis in exilio ociosus nͥ negocium
anime ccium censeatis. Ocium enim sine
Uacatio a sollicitudinib scłi ociũ ẽ. de quo
Salomon dicit. Sap̃ia scͥbitur mocio ⁊ qͥ
minorantur actu ꝑcipiunt eã. Ideo discipłi
domini in sabbato in die scił ocii tnͣseuntes
ꝑ sata: fricabant spicas. ⁊ uescebant᷑ eis.
Subtiliores enim snĩe de eccultis educunt᷑
in tempore cessatõnis. quib amme saginã¬
tur. Porta que in ezecbiele respiciebat ad
orientem: ñ aꝑiebatur nͥ in sabbato. Ani¬

Expanded text:
dissolutae sunt manus, si moti sunt pedes, dissolutae sunt manus, si moti sunt pedes, si effusi sunt gressus vestri, confidite quia verbo Domini coeli firmati sunt. Si anima obdurescit ad lacrymas, et coelum aeneum dederit Deus, ut ros spiritualis, aut pluvia non descendat, emittet Dominus verbum suum et liquefaciet ea, et in verbo emittet spiritum, et fluent aquae; imo fluent aromata ipsius, ut conversatio vestra, et vestrorum odorem suavitatis effundat. Non sitis in exsilio otiosus, nisi negotium animae otium censeatis. Otium enim sine sepultura. Vacatio a sollicitudinibus saeculi, otium est, de quo Salomon dicit: Sapientia scribitur in otio, et qui minorantur actu percipiunt eam. Ideo discipuli Domini in Sabbato, in die scilicet otii, transeuntes per sata fricabant spicas, et vescebantur eis. Subtiliores enim sententiae de occultis educuntur in tempore cessationis, quibus animae saginantur. Porta, quae in Ezechiele respiciebat ad Orientem, non aperiebatur, nisi in Sabbato. Ani
Abbreviated transcription (Latin):
uacare ⁊ uidere qm suauis ẽ dñs. Quiagͦ
ex̃citatum habetis in sacro eloquio intłłctũ:
habeatis intͥbulatõne maloꝵ ⁊ dolore sa¬
cre scͥpture solacium. Scͥptura ẽ cythara
dauid ꝑ qm saulis insania temꝑat᷑. Scͥp¬
tura ẽ uomer sangar aratorius quo t̾ra
nr̃i cordis excolitur. quo quingenti st̾mĩ¬
tur philistei ⁊ infugam alii conũtuntur.
hec ẽ maxilla asini inqua sanson sitiens
reficttur ⁊ milleallo pbili occidinitur. Sit
gͥ sacralectio uob̃ cibꝰ. gladiꝰ medicina ⁊ re¬
quies. Cibꝰ. quia ñ in solo pane uiuit homo
s in om̃i ũbo qd̾ ꝓcedit ex ore dei. nͨ t̃m cibꝰ:
loquor: sp̃c ⁊ uita sunt. ħe m̃sa tab̾nacłi
contra aquilonem posita. ut quisq om̃s
temptatõnes in ea securus accipiat. Sicut
scͥptumẽ. Posuisti m̃sam in conspestu meo
adu̾sus eos qui tͥbulant me. si aũ cõsistãt
adu̾sus uos castra. si exurgat adu̾sus uos

Expanded text:
vacare et videre quam suavis est Dominus. Quia ergo vacare et videre quam suavis est Dominus. Quia ergo exercitatum habetis in sacro eloquio intellectum, habeatis in tribulatione malorum et dolore sacrae Scripturae solatium. Scriptura est cithara David, per quam Saulis insania temperatur. Scriptura est vomer Samgar aratorius, quo terra nostri cordis excolitur, quo sexcenti sternuntur Philistaei, et in fugam alii convertuntur. Haec est maxilla asini, in qua Samson sitiens reficitur, et mille allophyli occiduntur. Sit ergo sacra lectio vobis cibus, gladius, medicina, requies. Cibus, quia non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei; nec tantum cibus, us et vita sunt. Haec est mensa tabernaculi contra aquilonem posita, ut quisque omnes tentationes in ea securas excipiat, sicut scriptum est: Posuisti in conspectu meo mensam adversus eos, qui tribulant me. Si autem consistant adversum vos castra, si exsurgat adversum vos
Abbreviated transcription (Latin):
Suiis.ẜ. Sles̃. Sath̃. arcħ. Salt. ⁊ in desola¬
tõne solacium. Monueram uos freq̃nti¬
b epłis ab occupatõne curiali desist̾e ⁊ redi¬
mere tempus quia dies mali sunt. nescio
tñ si commonitorias illas receꝑitis. Mi¬
chi enim ñ nͥ semel ⁊ breuit̾ respondistis.
cessitas qd̾ ñpotu optinere denota suppli¬
cantis humilitas. Detinebant uos ammi¬
nistratõ lignitatis. regisꝙ familiatitas.
⁊ cet̾a sicut apłs dicit impedim̃ta huius
mundi. que qł compedes aurri. ⁊ si minus
displiceant: magis nocent. Non sustinet
dominus tempus penitñtie debitum cu¬
riositati ułtius indulgeri. ⁊ quem lectõi
⁊ orationi uacare diuina mansuetudo mo¬
nuit. coactio eius iuolenta induxit. Sic
minus quia in manu forti ⁊ brachio extñto
⁊ in furore meo regnabo suꝑ uos. ⁊ subiciã
uos sceptro meo. ⁊ inducam uos ĩ uincula
fed̾is mei. Donum quidẽ cłi ꝑfectum ẽ ⁊ des¬
cendens a patre luminum quacunq ex cã

Expanded text:
US Blesen. Bathon. archidiac., salutem et desolationis solatium. Monueram vos frequentibus epistolis ab occupatione curiali desistere et redimere tempus, quia dies mali sunt; nescio tamen, si commonitorias illas receperitis; mihi enim non nisi semel, et breviter respondistis. cessitas, quod non poterat obtinere devota supplicantis humilitas. Detinebant vos, administratio dignitatis regisque familiaritas, et caetera, sicut Apostolus dicit, impedimenta hujus mundi, quae, quasi compedes aurei, etsi minus displiceant, magis nocent. Non sustinet Dominus tempus poenitentiae debitum curiositati ulterius indulgeri, et quem lectioni et orationi vacare divina mansuetudo monuit, coactio ejus violenta induxit. Sic  dicit Dominus, quia in manu forti, et brachio extento, et in furore meo regnabo super vos, et subjiciam vos sceptro meo, et inducam vos in vincula foederis mei. Donum quidem Dei perfectum est, et descendens a Patre luminum, quacunque ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
in diuicũs maledictis. Si me ꝑdid̾itis
semel. me id ꝑdidisse forsitan dole¬
bitis ⁊ gͣuius feretis illius absentiã
cuius ñc p̃senti obsequio itti uł dedig¬
namin uł nescitis. Apd̃ uos in contͣ¬
rium omĩa mͥ cedunt. Dum enim hono¬
rificentiae ⁊ ꝓmotioni ur̃e totus insudo.
totꝰ immorior uos suꝑ dolorem uulne¬
rum meoꝵ addere ñ cessatis. Ego autem
omnia equanimit̾ sustmebo. nec ponã
os meum in celum. nͨ loqͣr adu̾sus dñm

Expanded text:
in divitiis maledictis. Si me perdideritis in divitiis maledictis. Si me perdideritis semel, me perdidisse forsitan dolebitis, et gravius feretis illius absentiam, cujus nunc praesenti obsequio uti, vel dedignamini, vel nescitis. Apud vos omnia in contrarium mihi cedunt: dum enim honorificentiae et promotioni vestrae totus insudo, totus immorior, vos super dolorem vulnerum meorum addere non cessatis. Ego autem omnia aequanimiter sustinebo, nec ponam os meum in coelum, nec loquar adversus Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ferenda. pͥma ⁊ scda ⁊ t̾cia erat aminoni¬
tõ p̃mittenda. Illa t̃ pͥuilegiał eccł̃ie po¬
mane ꝓtectio quã sub tegmine alarum
urarum impetͣtui ⁊ que tempore concilii
lateranensis longe plenius ⁊ sollemniꝰ
mͥ roborata ẽ a nr̃e benignitatis memo¬
ria ñ debuerat excidisse. in qͣ mͥ specia
publice tonuictos aut in uire cõfessos.
Ut tñ u̾b iob utar: si habuero quippi¬
am uisticie ñ resꝑon debo. s dñm ⁊ usdi¬
tem dep̃cabor. ⁊̃ si me occid̾it. sꝑabo ĩ eo.
Ueruntñ ut u̾bo regis samarie. ittar
queritis ad u̾sum me ocõnes. Otrõnes
autem in ꝓmptu funt. Ego qui reliquine
uos offeniderem qd̾ p̾ciosius ⁊ głosius ha¬
bebam int̾ omĩa que mͥ contulerat fortu
ratus sum angliam ⁊ omĩa beneficia amn¬
glicana relinquere atq om̃s ambitõ¬
nis nexus que ũt nec in me nec ĩ uob
regnaret abrumꝑe. Non abhorreo pau¬
ꝑtatim in qua ditior su ⁊ felicior qͣm

Expanded text:
ferenda, prima et secunda, et tertia erat admoniferenda, prima et secunda, et tertia erat admonitio praemittenda. Illa etiam privilegialis Ecclesiae Romanae protectio, quam sub tegmine alarum vestrarum impetravi, et quae tempore concilii Lateranensis longe plenius et solemnius mihi roborata est, a vestrae benignitatis memoria non debuerat excidisse: in qua mihi specpublice convictos, aut in jure confessos. Ut tamen verbis Job utar: si habuero quidpiam justitiae, non respondebo, sed Dominum et judicem deprecabor, etiamsi occiderit me, sperabo in eo.en, ut verbo regis Samariae utar, quaeritis adversum me occasiones. Occasiones autem in promptu sunt. Ego qui reliqui, ne vos offenderem, quod pretiosius et gloriosius habebam inter omnia quae mihi contulerat fortunratus sum Angliam, et omnia beneficia Anglicana relinquere, atque omnes ambitionis nexus, quae utinam nec in me, nec in vobis regnaret, abrumpere. Non abhorreo paupertatem, in qua ditior fui et felicior, quam
Abbreviated transcription (Latin):
te gͣuit̾ deliquisse. Iuxta testimonium
salomonis. Nõ ẽ in litigio dehonestandus
aintus. Nam eius de bonestatõ facile re¬
sarciri ñ potest. Freq̃nt̾ legistis in libro ex¬
ora recolitis. scitis certissime qud neq morᷤᷤ
neq gladuis neq ulla turbationis occcõ
a urã dilectione separare me debuit. ue¬
rumtñ cum fortis sit dilectio ut mors: for¬
tior dilectione adulatõ mͥ uos abstulit. si
tñ mͥ eum potuit auferre q̃. ¶ patet sicut
ex p̃senti euentu constat as̵ me nullo
tempore habuisse. In absentiã mea cctͣ
omnem sollemnitatem uiris ꝓhibitões
urãs contra me fecistis minus sy nõda¬
omi satiffactioni ⁊ iusticie se offerret: se
offerret. i mei nominis contumeliã sus¬
pendistis. Uidete si iuste uidicatis qͥuy ui¬
dicatis orbem recolentes quia ⁊ uidices uu¬
dicaturꝰ estq̃ui uidicat fines t̾re. Nonita
m lat̾anensi contilio diditistis. uͥ in om̃i

Expanded text:
te graviter deliquisse juxta testimonium te graviter deliquisse juxta testimonium Salomonis: Non est in litigio dehonestandus amicus: nam ejus dehonestatio facile resarciri non potest. Frequenter legistis in libro exora recolitis, scitis certissime quod neque mors neque gladius, neque ulla turbationis occasio a vestra dilectione separare me debuit. Verumtamen, cum fortis sit dilectio ut mors, fortior dilectione adulatio mihi vos abstulit: si tamen eum mihi potuit auferre, quem patet, sicut ex praesenti eventu constat, me nullo tempore habuisse. In absentia mea citra omnem solemnitatem juris prohibitiones vestras contra me fecistis minus synodaomni satisfactioni et justitiae se offerret, in mei nominis contumeliam suspendistis. Videte si juste judicastis, qui judicatis orbem terrae: recolentes, quia et judices judicaturus est, qui judicat fines terrae. Non ita in Lateranensi concilio di
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ impetta edicti uenia dintitatis me
pͥus ñ gluciam saliuam meã ⁊ plangã
paululum dolorem meum ñ suꝑbe ar¬
guens s deuote respondens. Int̾dlum tñ
ex uehem̃tia doloris aliquid durius in¬
tponens. Sigͦ ex habundantia cordis u¬
ba mea q̃nq cursum deuote hũilitatis
excesseruit: indulgeat mͥ lib̾alitas ur̃a
quia sicut sapiens dicit feruor iracimdi¬
e ⁊ indignatõnis impetꝰ ñ e in hominis
potestate. Ignoscite miscdit̾ suum cognos¬
centi excessum. quia int̾ pͥmitiua legum
cunabula didicistis qd̃ sc̃itas ep̃o dereli¬
quit głamignoscendi. Scio quia queritis
cicõnes adu̾sum me atq ꝓditoria sugge¬
stione contentõnis mat̾iam suscitatis.
Amantissime p̃r ut ũbo iob itar. nolomł¬
ta fortitudine contendas mecum aut
magnitudinis tue mole me p̾mas. ꝓ ꝑo¬
nas contra me equitatẽ. ⁊ appendantur
in statera iniquitas mea ⁊ malum qd̃
patior. Si aꝑires cculos tuos ad tͦticiã
adu̾sus eum cuius delictum argus dol̃es

Expanded text:
petrata edicti venia dimittas me prius ut glutiam salivam meam, et plangam paululum dolorem meum, non superbe arguens, sed devote respondens, interdum tamen ex vehementia doloris aliquid durius interponens. Si ergo ex abundantia cordis verba mea quandoque cursum devotae humilitatis excesserint, indulgeat mihi liberalitas vestra; quia, sicut sapiens dicit, Fervor iracundiae, et indignationis impetus non est in hominis potestate. Ignoscite misericorditer suum agnoscenti excessum, quia inter primitiva legum cunabula didicistis, quod sanctitas episcopo derelinquit gloriam ignoscendi. Scio quia quaeritis occasiones adversum me, atque proditoria suggestione inductus contentionis materiam suscitatis. Amantissime Pater, ut verbo Job utar, nolo multa fortitudine contendas mecum, aut magnitudinis tuae mole me premas. Proponas contra me aequitatem, et appendantur in statera iniquitas mea, et malum quod patior. Si aperires oculos tuos ad justitiam adversus eum cujus delictum arguis, doleres
Abbreviated transcription (Latin):
lacerant. scis quid tͥ conferant: qd̾ sti¬
uus es seruoꝵ dum in hiis te crucias̃
seruias clientum libidinib ⁊ uentͥb
equoꝵ. Cur arguor si ꝑfruor bonis q̃
manus dñi dedit ad usum hominiq
ciens uoluero miser ẽẽ pot̾o act si mͥ soli
ucero. toti sum mundo ib ꝑditꝰ. be¬
nignus di sp̃c ñ dedit ista celitꝰ. ut in
dolo nos eludet ⁊ ꝑ ista nos detrudar
in puteum int̾itus. O uanitatum ua¬
nitas que ẽ ħ securitas int̾ hastas h¬
stium ferendentium. astat mors in iamu¬
is ⁊ diffluis mom̃e desid̾ium. s irruet ca¬
lamitas repente suꝑ impium uolupta¬
tumq breuiũ mutabit᷑. iocunditas. et¬
num in supplicium. Contra duriciam¬

Expanded text:
lacerant, Scis quid tibi conferant? Quod serlacerant, Scis quid tibi conferant? Quod servus es servorum, Dum in his te crucias, Ut servias Clientum libidinibus, Et ventribus equorum. Cur arguor, si perfruor Bonis, quae manus Domini Dedit ad usum homini? Quoties voluero, Miser esse potero; Si mihi soli vixero, Toti sum mundo perditus. Benignus Dei spiritus, Non dedit ista coelitus, Ut in dolo nos eludat, Et per ista nos detrudat, In puteum interitus. O vanitatum vanitas 7, Quae est haec securitas? Inter hastas hostium Fredentium? Astat mors in januis, et defluis In omne desiderium: Sed irruet calamitas Repente super impium Voluptatumque brevium Mutabitur jucunditas, Aeternum in supplicium. III.--TRACTA
Abbreviated transcription (Latin):
tie. sumꝑtꝰ ⁊ ꝑdis. ⁊ oꝑas si differas ob¬
deseras. Stulti sunt qui miseri uolũt
sponte fieri. ñ ẽ imꝑatiens xp̃i clem̃ti¬
Asera sufficiens ẽ penitentia tu u̾ba
garriens daui ñ edipi: p̾sagis pessim
mͥ nouissima. s sic int̾cipi ñ pͣ anima
nec ẽ laus ultima platere pͥncipi. O
te uinat uiuere si ius uttam ꝑ̃dere. ĩ
amme dispendio nulla ẽ estimatõ. si
uis ut te ꝑhẽnib absorbebant suppli¬
ciis. mors ⁊ inferna palus: confidasĩ
pͥncipib ⁊ in eoꝵ filiis in quib ñ e sa¬
lus. Grata ẽ in semo religio. iuueni ñ
congruit. carnis desiderio consentio. il¬
lus enim odio carnem suã habuit. ne¬
minem ab inferis reu̾tentẽ udimus
certa ñ relinquimꝰ ob dubia somina¬
tor ammus respuens p̾sentia: gaudea
manib. quib si credid̾is: expectare ꝑ¬
t̾is arturum cum bͥtonib. Diuitie tã
anxie qͥs acquiris cum torm̃to ut som¬
num surgentium euanestent in moñto
sine fine tanqͣm spine purͥgunt. angũt

Expanded text:
tiae. Sumptus perdis et operas, Si differas obdeseras. Stulti sunt, qui miseri Volunt sponte fieri: Non est impatiens Christi clementia, Sera sufficiens est poenitentia. Tu verba garriens Davi, non Oedipi, Praesagis pessima mihi novissima. Sed sic intercipi non potest anima, Nec est laus ultima Placere principi. Quid te juvat vivere, Si vis vitam perdere? In animae dispendio, Nulla est aestimatio. Si vis, ut te perennibus Absorbeant suppliciis, Mors et inferna palus; Confidas in principibus Et in eorum filiis, In quibus non est salus. Grata est in senio religio, Juveni non congruit. Carnis desiderio consentio; Nullus enim odio Carnem suam habuit. Neminem ab inferis Revertentem vidimus. Certa non relinquimus Ob dubia; Somniator animus Respuens praesentia, Gaudeat inanibus. Quibus si credideris, Exspectare poteris Arcturum cum Britonibus. Divitiae, tam anxie Quas acquiris cum tormento, Ut somnium surgentium Evanescent in momento; Sine fine tanquam spinae Pungunt, angunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sessiones ex longa absentia sua inueniᷤ¬
s enormit̾ dissipatas: ꝑiissem inquit¬
fuisse dicit᷑. neminem studiosũ fieri:
sicut suꝑ uacuas opes reicit. sic pͥauꝑ¬
tatem si tolerabił ⁊ mundañ e̾: studiũ
ñ admituit. ħ enim urit animũ. hee sb̃¬
u̾tunt. Sicut ethicꝰ dicit. Cuisi conueni¬
et suares ut calceus olim: Si pede ma¬
iorerit subu̾tet. siminor: uret. Qm̃gͥ¬
tͥ copiose contulit ds un scolarem pos¬
sis continuare miliciã. rogo. consulo. mo¬
neo. ut laudabile tue in doł iniciũ ple¬
niore studio ꝑsequaris. ⁊ ad tempꝰ diui¬
tiarum adquisitõnem suspensa. totũ
te impendas amori sapĩe. cuius accesso¬
ria ⁊ subsecutiua erunt testimonio sa¬
lomonis bona temporalia partt̃ ⁊ et̾na.¬

Expanded text:
sessiones ex longa absentia sua invenissessiones ex longa absentia sua invenisset enormiter dissipatas: « Non essem, inquitfuisse dicitur; neminem studiosum fieri nsicut supervacuas opes rejici, sic paupertatem, si tolerabilis et munda non sit, studium non admittit. Haec enim urit animum, hae subvertunt, sicut ethicus dicit: Cui non conveniet sua res, ut calceus olim, Si pede major erit, subvertet; si minor, uret. Q copiose eontulit Deus, ut scholarem possis continuare militiam, rogo, moneo, consulo, ut laudabile tuae indolis initium pleniore studio prosequaris, et ad tempus divitiarum acquisitione suspensa, totum te impendas amori sapientiae, cujus accessoria et subsecutiva erunt testimonio Salomonis bona temporalia pariter et a
Abbreviated transcription (Latin):
subditum peccatis. Qndam autem ꝑhi¬
losophie ꝓfessores execrabantur duuci¬
as. nec putabant cum earũ sollicitudi¬
aut digne in castris disciplinalib mi¬
litare. Uerbum poete ẽ. Quis locus inge¬
nio nͥ cum se carmine solo: uexerat. ⁊ do¬
minis cyrre niseq feruntur. Pestora
ur̃a duas. ñ admittentia curas: Magne
m̃tis opꝰ nͨ de lodice paranda. Sollicite.
currꝰ ⁊ equos faciesq deoꝵ: aspicere. ⁊
qualis rutilum confundat erinis. sc̃o¬
q cũ pat̾ demeti filio suo tantas reli-¬
quiss diuicias quib exercitum regis
xersis pot̾at una die ꝓcurare. demetriꝰ
patͥmonium suum donauit patͥe. ⁊ a¬
thenis in discendo ⁊ docendo dies suos
continuans: studioꝵ maliciam consũ¬
mauit in aurea pauꝑtate. Chratesthe
banus ꝓiecto ĩ mari ñ paruo pondere.
auri. abite inquit pessum diuitie pessi¬
me. ego uos subm̃gã ne subinergar
a uobis. Anaxagoras cum post longatẽ¬
pora studioꝵ in patͥam reduss ꝓpͥasq pos¬

Expanded text:
subdito peccatis. Quondam philosophiae professores exsecrabantur divitias, nec putabant cum earum sollicitudiaut digne in castris disciplinalibus militare. Verbum poetae est: Quis locus ingenio, nisi cum se carmine solo Vexant, et dominis Cyrrhae, Nysaeque feruntur, Pectora nostra duas non admittentia curas? Magnae mentis opus, nec de lodice paranda Attonitae, currus, et equos, faciesque deorum Aspicere, et qualis Rutulum confundat Erynnis. Ideoque cum pater Demetrii filio suo tantas reliquisset divitias, quibus exercitum regis Xerxis poterat uno die procurare, Democritus patrimonium suum donavit patriae: et Athenis in discendo et docendo dies suos continuans studiorum malitiam consummavit in aurea paupertate. Crates ille Thebanus projecto in mare non parvo pondere auri: « Abite, inquit, pessum divitiae pessimae; ego vos submergam, ne submergar a vobis. » Anaxagoras, cum post longa tempora studiorum in patriam rediisset, propriasque pos
Abbreviated transcription (Latin):
catonis compassus ẽ morti. ⁊ egͣgium ciuiẽ
ademptum de medio. ⁊ ablatum rei pu¬
blice deplorauit. ꝓfessus ẽ tñ qd̃ catoac¬
tib eius ⁊ qd̾ ip̃e głe catonis inuiderat. Ni¬
chil in te głosius uideo qͣm qd̃ habes in¬
usdos qd̾ odientes te affligis ⁊ uris. at¬
q in deliciis tuis crucias mimicos. ue¬
reortñ ne aliud qͣm inuidia fratr̃ te ex¬
cludat a claustro. Noui enĩ tui ammi
leuitatem. ⁊ si publice uoci credit᷑: ñ in¬
uidiam claustralum fugis. s sclariũ
sequeris uoluptatem. uide ne sub p̃tex¬
tu maliuolentie aliene tuam uelis pal

Expanded text:
Catonis, compassus est ejus morti, et egregium civem Catonis, compassus est ejus morti, et egregium civem ademptum de medio, et ablatum reipublicae deploravit; professus est tamen, quod Cato actibus ejus, et quod ipse gloriae Catonis inviderat. Nihil in te gloriosius video, quam quod habes invidos, quod odientes te affligis et uris, atque in deliciis tuis crucias inimicos. Vereor tamen ne aliud, quam invidia fratrum, te excludat a claustro; novi enim tui animi levitatem; et si publicae voci creditur, non invidiam claustralium fugis, sed saecularium sequeris voluptatem. Vide ne sub praetextu malevolentiae alienae tuam velis p
Abbreviated transcription (Latin):
tue iͥtittis tttłos extollebant. Teste po¬
eta. Sũma petit liuor ꝑflant altisłi¬
ma uenti. Quoꝵ utta fauorabilior ẽ
ad głam: a cͥores muidie sentiunt moꝰ¬
Orit enum splendore suo qui p̾gͣuat artes:
Ifra se positas. Legit᷑ qd̾ cum platoni eiꝰ
socii inuiderent. quesiuit a socrate ma¬
gistro suo qualtt̃ eoꝵ inuidiã declinaret.
Cui socͣtes. Esto inquit ut t̾sites. In qͦ
manifestissime declarauit. ibi deeẽ in¬
uidiam uͥ uirtittum grã ñ adeẽt. Inno¬
centia xͥ stimulos inuidie ñ euasit. Uñ
tradidissent eum. Nonne ħ ẽ fabͥ filiꝰ.
dicebant. Non ẽ hͥ ħo a d̾o qui sabbatũ
ñ custodit. In beelzebub pͥncipe demo¬
nioꝵ eictt demonia. Quem ñ urerent u̾
ba ħ que de for. nace inuidie ꝓcedebant:
Sicut senex in and̾a docet. Si uelles hu¬
militati ⁊ patientie militare. inuenire ᷤ
uniu̾sos sine muidia ⁊ amicos pares.
Legitur qd̾ ulius cesaraudita morte

Expanded text:
tuae virtutis titulos extollunt, teste potuae virtutis titulos extollunt, teste poeta: Summa petit livor, perflant altissima venti. Quorum vita favorabilior est ad gloriam, acriores invidiae sentiunt moUrit enim fulgore suo, qui praegravat artes Infra se positas. Legitur quod, cum Platoni ejus socii inviderent, quaesivit a Socrate magistro suo, qualiter eorum invidiam declinaret. Cui Socrates: « Esto, inquit, ut Thersites: in quo manifestissime declaravit, ibi deesse invidiam, ubi virtutum gratia non adesset. » Innocetradidissent: eum. Nonne hic est fabri filius? dicebant. Non est hic homo a Deo, qui Sabbatum non custodit. In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Quem non urerent verba haec, quae de fornace invidiae procedebant? sicut senex in Andria docet: Si velles humilitati et patientiae militare, invenires laudem sine invidia et amicos pares. Legitur, quod Julius Caesar, audita morte
Abbreviated transcription (Latin):
musdie assignantem. Insuttare malis
reb eg̃scere letis. Audi ⁊̃ salomonẽ Stul¬
tum inquit int̾ficit suꝑbia ⁊ pariui¬
lum occidit inuidia. Pusillaminitasi
nim. inuidiam parit. In eo qd̃ alio mnłt¬
riorem ⁊ minorem se repittat: malicia
in ip̃o ignem liuoris inflãmat. Sustme
gͦ qd̾ inuidi ⁊ emuli tui serpõs occidant.
ut gladius eoꝵ intret in corda ip̃oꝵ. Sa¬
ne golias int̾fectus ẽ gladio: quo daud
exicium intentabat. Aman suspensꝰ e
in patibulo: in quo supplicium destina¬
uerat mardocheo. u̾bum salomonis e
Qui intitet lapidem in altum: suꝑ ca¬
p̃t eius cadet. Nec enim lex equior ula
ẽ qͣm necis artificẽ lege ꝑire sua. Cum
ħ pestis tolerabilior sit iniuidioso qͣm
musdo: nimis delicatꝰ es si tui emuli ͤ¬
ciatum sustinere ñ potes. Detractores d̾
odibiles sicut apłs dicit qͣnto maligiꝰ
tuam depͣuabant innocentiam: tanto
se ꝓbabant inferiores. ⁊ magnificenti

Expanded text:
invidiae assignantem: Insultare malis, invidiae assignantem: Insultare malis, rebusque aegrescere laetis. Audi etiam Job: Stultum, inquit, interficit iracundia, et parvulum occidit invidia; pusillanimitas enim invidiam parit. In eo enim, quod alio inferiorem et minorem se reputat, malitia in ipso ignem livoris inflammat. Sustine ergo quod invidi et aemuli tui se ipsos occidant, ut gladius eorum intret in corda ipsorum. Sane Goliath interfectus est gladio, quo David exitium intentabat. Aman suspensus est in patibulo, in quo supplicium destinaverat Mardochaeo. Verbum Salomonis est: Qui mittit la idem in altum, super caput ejus cadet. Nec enim lex aequior ulla est, Quam necis artifices arte perire sua. Cum haec pestis tolerabilior sit individioso, quam invido: nimis delicatus es, si tui aemuli cruciatum ferre non potes. Detractores Deo odibiles, sicut Apostolus dicit, quanto malignius tuam depravant innocentiam, tanto se probant inferiores, et magnificentius