comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
platonici aoginatis cominentũ uelus aduocaretur medi¬
corũ / et item pħicorum illustriũ uirorũ/ qui ad com¬
prehendendã sane nature solertia / artus humani cor¬
poris facta membrorũ ex sectione rimati sunt / qui exi¬
stimabant ita demũ so suspitiomibus / atq opimonib
certiores futuros / si tam ⁊ atiom uisus / q uisui ⁊atio

Expanded text:
Platonici dogmatis commentum uetus aduocetur medicorum et item physicorum, illustrium sane uirorum, qui ad comprehendendam sanae naturae sollertiam artus humani corporis facta membrorum exectione rimati sunt, quod existimabant ita demum se suspicionibus atque opinionibus certiores futuros, si tam rationi uisus quam uisui ratio
Abbreviated transcription (Latin):
putationem ꝑage C. Dimes tibi õ imeȩ ueniam largimur uo¬
lentes. Et tamẽ principiñ oiõnis admiror. Suꝑest ut leges quoq
Sacri certamiuis exequaris. Alimotationes¬
Cum Socrates pridis ꝓ decem omnes libros de republica dispu¬
tazzet ⁊ ad quem tractatum nõ ex principali causa /sed ex cõ¬

Expanded text:
OCRATES. Omnes tibi, o Timaee, ueniam largimur uolentes, et tamen principium orationis admiror; superest, ut leges quoque sacri certaminis exequaris. TIMAE Socrates decem libris omnibus de re publica disputasset, ad quem tractatum non ex principali causa sed ex con
Abbreviated transcription (Latin):
modierasiõe sbam̃ Peridcꝙ ut sociates cum de insticia duisaciciet
qua homines utuntur / induxit effigiem ciuilis Reipublice Ita
lnieus lo ciẽsis ex ꝓpthagore magisterio Astrononiȩ quoq cliscipliẽ
ꝑ fecte peritus eam iusticiã qua animni genus aduersum seũtit
in mundi huius sensilia et ueluti quada coĩ urbesac Republica

Expanded text:
one substantiam, perindeque ut Socrates, cum de iustitia dissereret qua homines utuntur, induxit effigiem ciuilis rei publicae, ita Timaeus Locrensis ex Pythagorae magisterio, astronomiae quoque disciplinae perfecte peritus, eam iustitiam qua diuinum genus aduersum se utitur in mundi huius sensilis ueluti quadam communi urbe ac re publica
Abbreviated transcription (Latin):
nio / sed in urbis alicuius populore / fceq̃tiaꝙ popularisc¬
retur / iaginem quaudiam mꝗt Chalci. depiuxit urbizequȩ
instis morib / institutisq regeretur ⁊ et conueienti legibus felicita¬
te seueretur. Contra qđ si quando aegeneranet ab institutis / de¬
clarauerat ꝙ̃ in prospera eẽt illi cinitati ꝙ̃ ꝙ exicialis muitaͦ.
morum futura Igitur enm in illls libros quedita / atq inuenta
uideretur ẽẽ iusticia: que uersaretur in rebus humanis suꝑ epe
antem ut naturalis egtatis fieret inuestigati. ideo huius tapsi oꝑi
effectum  quod ingemo suo diceiet ouerosum sociates imeo dele¬

Expanded text:
nis ingenio sed in urbis alicuius populosae frequentia populari scutaretur, imaginem quandam depinxit urbis quae iustis moribus institutisque regeretur et conuenienti legibus felicitate frueretur contraque, si quando degenerasset ab institutis, quam improspera esset ei ciuitati quamque exitiabilis mutatio morum futura. Igitur cum in illis libris quaesita atque inuenta uideretur esse iustitia quae uersaretur in rebus humanis, superesset autem ut naturalis aequitatis fieret inuestigatio, huius tanti operis effectum quod ingenio suo diceret onerosum Socrates, Timaeo e
Abbreviated transcription (Latin):
Hec quoqr abste dicta fuerunt. C At uero hac educatione
altis: auri argentiq et cetere iupellectilis porsessione cuiusq
propriam nullam ene aut existimari licere predixinus.
sed zola mercede contentos : exhibentibus quorum salute
tuerẽtur uti comunter tanta que sit satis: occupatis erga
lustodiam coĩs salutis: et a certa functione operis cȩscantibꝰ.
t. Dicta hȩe omnia in hune modum sunt. Annotatiões

Expanded text:
EUS. Ita. SOCRATES. At uero hac educatione altis auri argentique et supellectilis caeterae possessionem cuiusque propriam nullam esse aut existimari licere praediximus sed sola mercede contentos, exhibentibus quorum salutem tuerentur, uti communiter tanta quae satis sit occupatis erga custodiam communis salutis et a caetera functione operis cessantibus. TIMAEUS. Dicta haec omnia in istum modum sunt. SOCRATES
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt ẽẽ aliam: quę sicut apud nos celum continat omma
complexu spacia uniueisar̃ sploerarũ contineat. Ita ut or̃a intra
ipdm̃n suit. sicut ẽ het teria nr̃a sub celo. que etiam in scripturis¬
anctis terra bona et terra uiuentiũ cceditur nominari. habens
luditus . quam saluator in euaͦ inilibus et mansuetis promittit

Expanded text:
olunt aliam, quam, sicut apud nos cœlum continet omnia  constringere; ita ut omnia intra ipsam ita sint sicut est hæc terra nostra sub cœlo: quæ etiam in Scripturis sanctis terra bona et terra viventium creditur nominari, habens cluditur, quam Salvator in Evangelio mitibus et mansuetis repromittit
Abbreviated transcription (Latin):
Et eius copulationis alienã ꝑmiscens natura cum eentia ⁊ cũ
ex tribus effeciiset unum: id ip̃m in ea / que deciuñt/ mẽ¬
bra partitus est ¶ Quibus cum sbañtia mixtis et ex trib¬
in unum redactis. rrsum totum hoc unum dinisit in partes
competenter. Anotationesut¬

Expanded text:
et eius copulationis alienam; quae permiscens cum materia cum ex tribus effecisset unum, id ipsum in ea, quae decuit, membra partitus est. Iam in unum redactis rursum totum hoc unum diuisit in partes competenter, quo singu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Nunc unũ illud ex tribus concretũ diusit in partes i ita
ut singule parter tces illas potentias obtineant : hoc ẽ ut idem
non solum idem sit: sed etiam sbã: et habeat aliquid ex diuer¬
sitate. Essentia quoꝙ et eentia sit / et idem et diuersum/. Hiuer¬
sum quoq el diuersum sit / et eentia et habeat aliquid ex eo

Expanded text:
rum». Rursumque unum illud ex tribus concretum diuisit in partes, ita ut singulae partes tres illas potentias obtinerent, hoc est, ut idem non solum idem esset sed etiam substantia et haberet aliquid ex diuersitate, essentia quoque et essentia esset et idem et diuersum, diuersum quoque et diuersum esset et essentia et haberet aliquid ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tũ subiecta / atq opporta soli ⁊ adios euis et lumen
obscurat. um ip̃a inciaens in umbram terre quũ est eregiõe
solis interpoĩta / interiectuq ters repente deficit iisdemq spa¬
ciis he stellȩ / quas uagas dicimus/ circum terram feruntur
eodemq modo oriuntur / et occidunt: quarum motus tum incitant᷑
tum retardantur / sepe ẽt insistunt. Quo pectacło nilul potest admi¬
rabilius ẽẽ in hil pulchrius. Segtur stellarum merrantui maxima
multitudo : quarum ita descripta distinctio est: ut ex nota figura¬
ruu similitudine nomina inuenerint. Tncde Aratus Cetera labu
tur celeri cȩlestia motu. Cnn celoq simul noctesq diesq ferũ¬
tur. Quorum contemplatione nullius expleri potest auimus
nature constantiam indete cupientis. Nolo in stellarum rone-
multus nobis iuleri ⁊ maxinneq earum que errare dicuntur:
quarum tantus est concentus ex dissimilibus motibus ut expli

Expanded text:
etiam tum subiecta atque opposita soli radios eius et lumen etiam tum subiecta atque opposita soli radios eius et lumen obscurat, tum ipsa incidens in umbram terrae, cum est e regione solis, interpositu interiectuque terrae repente deficit. Isdemque spatiis eae stellae quas vagas dicimus circum terram feruntur eodemque modo oriuntur et occidunt, quarum motus tum incitantur tum retardantur, saepe etiam insistunt, quo spectaculo nihil potest admirabilius esse nihil pulchrius. Sequitur stellarum inerrantium maxima multitudo, quarum ita descripta distinctio est, ut ex notarum figurarum similitudine nomina invenerint.” Atque tur celeri caelestia motu cum caeloque simul noctesque diesque feruntur, quorum contemplatione nullius expleri potest animus naturae constantiam videre cupientis. multus vobis videri, maximeque earum quae errare dicuntur; quarum tantus est concentus ex dissimillimis motibus, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
dus tuct. et ep uetus alisi e dustentub timimantos : ⁊es
uitimus : et a/ domiciliis / nr̃is altissinus / omnia cingent
cohercens cęli complexus : qui idem &ther uocatur : exb
ora et determinatio mundi. In quo quiĩ admirabilitate maxima
ionee fonuę cursus determinatos diffimunt: exquibus sol
cunis magnitudine multis partibus terra superatur / circum eã
ipam uoluitur: isꝙ oriens et occidens / diem noctemq con¬
ficit: et modo accedens: tum autem recedeus binas in siuglis
ainnis reuersioner ab extremo contrarias facit : quarum inter¬
uallo tum quasi tristicia quadam contrahit terram : tum ni¬
cissim letisicat : ut cum cęlo hilarata uideatur. Luna aũt
que est / ut ostendunt Mate.ħmaior q̃ olimidia pars teriȩ
isddem spatiis uagatur : gbus sol ⁊ sed tum congrediens cu
sole / tum digredieus / et eam lucem  quam a ole accipit
mittit in terras : et uarias ip̃a lucis mutationes habet ⁊ atq

Expanded text:
ustentat animantes. Restat ultimus et a domiciliis nostris altissimus omnia cingens et coercens caeli complexus, qui idem aether vocatur, extrema ora et determinatio mundi, in quo cum admirabilitate maxima igneae formae cursus ordinatos definiunt. E quibus sol, cuius magnitudine multis partibus terra superatur, circum eam ipsam volvitur, isque oriens et occidens diem noctemque conficit et modo accedens tum autem recedens binas in singulis annis reversiones ab extremo contrarias facit, quarum in intervallo tum quasi tristitia quadam contrahit terram tum vicissim laetificat ut cum caelo hilarata videatur. Luna autem, quae est, ut ostendunt mathematici, maior quam dimidia pars terrae, isdem spatiis vagatur quibus sol, sed tum congrediens cum sole tum degrediens et eam lucem quam a sole accepit mittit in terras et varias ipsa lucis mutationes habet, atque
Abbreviated transcription (Latin):
macie ponemis nomo cuuctam intuens terram de mund sunma¬
pule hutuoint dubituret. At ueio quanta maris est pulchrutudo.
Que spẽi uniuecsi: Due multituolo et narietas ezt insũ latmat
dee amenitates orarum et litorum ⁊ Quot geneta. quamq dis¬
parium par tun submeisarum / partim fiuitantia et inã tug beluat.
partim ad daxa natinis testi inherẽtius: Ipsũm auteni mare
sre tertam abpetens litoribus eludit / ut una ex duab naturis
conflata uideatur. Ex in mari fuctimoz aer die et nocte
euestrronibur. It cum fusus et exteniatus oubline fertur Tũmn aũt
cencietis in nubeo cogitur⁊ humoremꝙ colligens terram auget
subribus tum effluens huc et illuc uentos efficit. Dem anuas
fugoruo et caloum facit uarictates . Iaeng et uoletus alitue

Expanded text:
videre possemus, nemo cunctam intuens terram de divinavidere possemus, nemo cunctam intuens terram de divina ratione dubitaret. At vero quanta maris est pulchritudo, quae species universi, quae multitudo et varietas insularum, quae amoenitates orarum ac litorum, quot genera quamque disparia partim submersarum partim fluitantium et innantium beluarum partim ad saxa nativis testis inhaerentium. ipsum autem mare sic terram appetens litoribus eludit, ut una ex duabus naturis conflata videatur. Exin mari finitumus aer die et nocte distinguitur, isque tum fusus et extenuatus sublime fertur, tum autem concretus in nubes cogitur umoremque colligens terram auget imbribus, tum effluens huc et illuc ventos efficit. idem annuas frigorum et calorum facit varietates, idemque et volatus alitum
Abbreviated transcription (Latin):
locata in meclia dede miundi solida. Et et globosa et indeo psa
misẽte nutibus iuis conglobata⁊ uestita floubus herbis et borabus
faugibus querusz oñm ineredibilis multitudo insaciabili uarietate
distiguatur. D ade hux fontum gclidͥas percimi tates ⁊ liquores ꝑ lu¬
cidos amium : riparium uestitus iundiminos ⁊ speluncari coñcauas
altibudiues. Saxorum aspeutates ⁊ inpendentui montiui altitudura
imensitatos ꝙ camporum. Fade etiam reconditas auri argennq
ueuas. nfuntamnq num marmoris ⁊ gue uero et q̃ naria genera besia¬
miu: uel cicurm ⁊ nel ftrcirum : Qui uolucrum lapsis ⁊ atqo cdnsta¬
lus Sui pecudum pastus: Que nita soluestrus : Qnid iam dc
houm genere dicam: Qui quasi cultores terrs constituti / nõ
pacuntur eam nec inmantate belluarum eferari ⁊ nec sinpiũ
aspeutate nastari ⁊ quorimꝙ oꝑibus agri insũle littoraq collu¬
cent distincta tectis et uebibus. Que oĩ ut amimio sĩc oculig

Expanded text:
locata in media sede mundi, solida et globosa et undique ipsa in sese nutibus suis conglobata, vestita floribus herbis arboribus frugibus, quorum omnium incredibilis multitudo insatiabili varietate distinguitur. adde huc fontum gelidas perennitates, liquores perlucidos amnium, riparum vestitus viridissimos, speluncarum concavas altitudines, saxorum asperitates, inpendentium montium altitudines inmensitatesque camporum; adde etiam reconditas auri argentique venas infinitamque vim marmoris. quae vero et quam varia genera bestiarum vel cicurum vel ferarum, qui volucrium lapsus atque cantus, qui pecudum pastus, quae vita silvestrium. quid iam de hominum genere dicam, qui quasi cultores terrae constituti non patiuntur eam nec inmanitate beluarum efferari nec stirpium asperitate vastari, quorumque operibus agri insulae litoraque collucent distincta tectis et urbibus. quae si ut animis sic oculis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Est ergo sensus inquit panio corporis ꝗbusclam extca
poĩtis / et pulsantibus narie eađ passione usq ad cmimȩ sedẽ
commeante. Que passio cum est lenis / mollitreꝙ palpando/
potiusq pulsando corpus mouet consentit anima corꝑis
titillatiem. Atq hoc genus sensus uoluptas cognomĩatur.
Porro si erit asperitate quadł predita passio: doloris nomẽ
accipit. Et sit ꝑspicuũ uoluptatẽ ac dolorẽ spem̃ eẽ
neris que de sensu in calce precedentis explanationis dici

Expanded text:
. Est ergo sensus passio corporis quibusdam extra positis et pulsantibus uarie, eadem passione usque ad animae sedem commeante. Quae passio cum est lenis molliterque palpando potius quam pulsando corpus mouet, consentit anima corporis titillationi; atque hoc genus sensus uoluptas cognominatur. Porro si erit asperitate quadam praedita passio, doloris nomen accipiet, ut sit perspicuum uoluptatem ac dolorem species esse loris
Abbreviated transcription (Latin):
tus illius corporis effici põt: ita neq / que animantĩa sunt
possumtẽẽ aliquando sine molu. Stelle uero cum tanto or¬
die ac tanta rone moueantur : ut in nilla prorsus cursus
earũ aliquando uisus sit inpeditus: quomõ nõ est inquitꝰ¬
ultra omnẽ stoliditabe tantum ordine: tantamq discipline
toms obsernantiã dicer ab nronalibus exigi uel expler

Expanded text:
s sine anima effici potest; neque quæ animantia sunt, possunt aliquando esse sine motu. Stellæ vero cum tanto ordine ac tanta ratione moveantur, ut in nullo prorsus cursus earum aliquando visus sit impeditus, quomodo non est ultra omnem stoliditatem tantum ordinem, tantamque disciplinæ ac rationis observantiam d
Abbreviated transcription (Latin):
hexam. ca.2ͦ. quom̃a nec alterius celi faciendi / cum etiam
una hile ut ipi aiunt. potuisoet suppeter sbã. Quoniam
cum omis superiori celo ẽet expensa : ihil reliqui fuit.
qđ ad edificationẽ scđi celi / tertiiue proficeret. Quamꝗdi
nõ hanc eorum artificem facundiã ixrideat : ꝙ cum ex una
et ead̃ causa plura eiusdem gñis ab homnbus fieri poge.
nõ abuuant: de creator omniũ dubitent ⁊ utrum plines celos
faccẽ potuerit: de quo sctiptumẽ. p̃s.i. bñs autem celos fecit

Expanded text:
elum esse dicant nec alterius caeli faciendi, dum esset una flantibus, ut ipsi aiunt, potuisse subpetere substantiam, quoniam cum omnis superiori caelo esset expensa, nihil reliqui fuit quod ad aedificationem secundi caeli tertiiue proficeret. alii non hanc eorum artificem facundiam inrideat, qui cum ex una atque eadem causa plura eiusdem generis ab hominibus fieri posse non abnuant, de creatore omnium dubitent, utrum plures caelos facere potuerit, de quo scriptum est: dominus autem caelos fecit
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum proferatur ⁊ passionem tamẽ modo mee / modo aber
dicimus. Ergo et moueri idem in significatione. est q̃đ caler
Et cum calere ferrum dicimus / uł stilum moueri : quia
ubriq aliunde prouenit passionẽ ẽẽ fatemur . Cum nõ
ant iguis caler̃ / aut amina moueri dicetur : quiꝗ illius in
calore et in motu huius eeñtia est i nullus hic locus
relinquitur pattioni ⁊ sed ille sic caleẽ / sicut moueci ista

Expanded text:
uerbum proferatur, passionem tamen modo inesse, modo abesse uerbum proferatur, passionem tamen modo inesse, modo abesse dicemus. Ergo et moueri idem in significatione est quod calere, et cum ferrum calere dicimus uel stilum moueri, quia utrique hoc aliunde prouenit, passionem esse fateamur. Cum uero aut ignis calere aut moueri anima dicetur, quia illius in calore et in motu huius essentia est, nullus hic locus relinquitur passioni, sed ille sic calere sicut moueri ista
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum passiuũ est: Nec sicut secari cum de duo paritte
considerantur qđ secat et q̃đ secatur: Item cum teneri de
duo intelliguntur / qđd tenet et qđ benetur : ita hic mimouea
duarũ retum significationẽ putes : que mouel: et que mouetur.
Nam secari quidem/ et moneri passiont / ideo significationẽ et q¬
pacientis et efficientis amplectitur. Moneri aut̃ tum de hii
quidem de que ab alio mouentur: utranq considerationes
nulla potest suspictiõ passionis intelligi. dlam et stare
licet passiuũ uerbum nõ eẽ uideatur : cum deto tamẽ
dr̃ ꝙ stat alio sistente. Ut stant terre defize aste ⁊ si¬
guificat passionem. Sic et moueri licet passuuĩ souel
quando tamẽ inhil est faciens / patieus mẽe non potecit
Et ut absolutius liqueat non nerborum sed recum intelltu
passionem significari . Ecce ignis cum fertur ad supp̃ma
iibil patitur ⁊ cum deorsum fertur / sine dubio patitur
quia hoc ab alio impellente sustinet. Et cum unũ idemꝙ

Expanded text:
uerbum est; nec, sicut secari cum dicitur, duo pariter considerantur, quod secat et quod secatur, itemque cum teneri dicitur, duo intelleguntur, quod tenet et quod tenetur, ita hic moueri duarum rerum significationem putes, quae mouet et quae mouetur. Nam secari quidem et teneri passio est; ideo considerationem et facientis et patientis amplectitur. Moueri autem cum de his quidem dicitur quae ab alio mouentur, utramque considerationem nulla potest suspicio passionis intellegi. Nam et stare, licet passiuum uerbum non esse uideatur, cum de eo tamen dicitur quod stat alio sistente, ut stant terra defixae hastae, significat passionem. Sic et moueri, licet passiuum sonet, quando tamen nihil inest faciens, patiens inesse non poterit. Et ut absolutius liqueat non uerborum sed rerum intellectu passionem significari, ecce ignis: cum fertur ad superna, nihil patitur; cum deorsum fertur, sine dubio patitur, quia hoc nisi alio impellente non sustinet; et cum unum idemque
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est: id qđ mouet⁊ el quo mouel: et q̃đ mouetur. Ex
iis tribus qđ mouetur lantũ mouetur : nõ etiã mouet: cum
illud instrumentuã quo fit motus moueat et moueat᷑: illud ⁊¬
ueto qđ mouet nõ etia neccĩo monetur: ut ex tribus cõe it¬
ligantur. Nam sicut est inꝗd qđ mouetur. et nõ mouet: ĩ ter

Expanded text:
est quod mouet, et quo mouet, et quod mouetur. Ex his quod mouetur tantum mouetur, non etiam mouet, cum illud quo fit motus et moueatur et moueat; illud uero quod mouet non etiam mouetur, ut ex tribus sitlegantur. Nam sicut est quod mouetur et non mouet, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tiones/ qauclia / opes / timores. Nam motus cius est bom
maliꝙ discretio : uirtutum amor: cupido intiorũ.
E
quibus effluunt omnes nascentiũ ⁊crũ meatus. tti sunt¬
orem mutus collisionis armamiur: unde paulatim procedes
requites teleste uolubilitatt / et spherarũ biacentium
rapidos impetus intuẽe ortum / occasum ue setis : cursus
syaerũ / uel ⁊cciresus : que omnia amina mouente disue¬

Expanded text:
tiones, gaudia, spes, timores. Nam motus eius est boni tiones, gaudia, spes, timores. Nam motus eius est boni malique discretio, uirtutum amor, cupido uitiorum, ex quibus effluunt omnes inde nascentium rerum meatus; orem mutuae collisionis armamur, unde paulatim procedens requires, caelestem uolubilitatem et sphaerarum subiacentium rapidos impetus intuere, ortum occasumue solis, cursus siderum uel recursus, quae omnia anima mouente proue
Abbreviated transcription (Latin):
am quanta sit uocabli huius expressio / quo amima fons
motus uocatur : facile reperies si rei muisibilis motum
sme author / atq ioleo sine mitio et fie prodeuntẽ et
cxtera mouentem mente concipias: cui niluil similis de
uisibilib q fons potuerit peperiri : qui ita principiũ est
aque : ut cum dese fluuios et lacus procieet / a nullo nasa
ip̃e dicatur. Nam si ab alio nasceretur: nõ esoet ipm̃ prinoi¬
piũ. Et sicut fons non facile. semꝑ deprehende : ab ipeo
tamẽ funduntur / ut Nulus est aut eridanus aut hister
aut Thancis. Et ut illorũ rapacitatẽ iudendo ad miraus
et intra te tantarum aquaru ouginem regrens/ cogitatioe
recurris ad fontẽ: et hunc omnẽ motum intelligis de p ͦ
scaturigiis manar̃ principio ⁊ta cum corporum motum
seu diuiua / seu texrena sint/ considerando quecẽe forte autho¬
rem uelis ⁊ mens tua ad ammã quasi al fontẽ recurrat
cuius motuni et siue corporis ministerio testantur cogita¬

Expanded text:
.» Quanta sit autem uocabuli huius expressio, quo anima fons motus uocatur, facile reperies, si rei inuisibilis motum sine auctore atque ideo sine initio ac sine fine prodeuntem et cetera mouentem mente concipias; cui nihil similius de uisibilibus quam fons potuerit reperiri, qui ita principium est aquae, ut, cum de se fluuios et lacus procreet, a nullo nasci ipse dicatur; nam si ab alio nasceretur, non esset ipse principium. Et sicut fons non semper facile deprehenditur, ab ipso tamen qui funduntur aut Nilus est aut Eridanus aut Hister aut Tanais, et ut, illorum rapacitatem admirans uidendo et intra te tantarum aquarum originem requirens, cogitatione recurris ad fontem, et hunc omnem motum intellegis de primo scaturriginis manare principio, ita, cum corporum motum, seu diuina seu terrena sint, considerando quaerere forte auctorem uelis, mens tua ad animam quasi ad fontem recurrat, cuius motum etiam sine corporis ministerio testantur cogita
Abbreviated transcription (Latin):
noi gemina responsione dicimus. prima ꝙ non in hoc dẽp¬
henitur motus amme si corpus agitetur. Nam et cum nul¬
la pars corporis iuidetur moueri in homint: tamẽ ipã cogmͦ
aut in quocunq animali / auditus insus ⁊ odoratus / et siliã
Scdã solutio nam ꝗo ip̃m coipus dicat immoblẽ. ⁊tiam dn
non iudetur agitari : u incremẽta membrorũ / aut si cre/¬
scendi etas et tempus excessit / cum saltus cordis cessation
inpatiens / cum cibi oramata digeries naturali dispensa¬
tione interuenas et iuscera succum ministeans : cum ipa
collectio fluentorũ perpetuũ corporis testetur agitatum:

Expanded text:
 gemina defensio. Primum quia non in hoc deprehenditur motus animae si corpus agitetur; nam et cum nulla pars corporis moueri uidetur, in homine tamen ipsa cogitatio aut in quocumque animali auditus, uisus, odoratus et similia, m corpus dicat immobile, etiam dum non uidetur agitari, cum incrementa membrorum, aut, si iam crescendi aetas et tempus excessit,cum saltus cordis cessationis impatiens, cum cibi ordinata digeries naturali dispensatione inter uenas et uiscera sucum ministrans, cum ipsa collectio fluentorum perpetuum corporis testetur agitatum?
Abbreviated transcription (Latin):
concepte definitionis astutia. Nam quia semel sibi propo¬
suit ustoteles. Oume q̃đ mouetur ab alio mouetur: onña
hec motuũ genera in anima querit : in ꝗbus aliua est qđ
mouet / aliud qđ monetur : cum iihiil horum cadere in aĩa
porsit : in qua nulla ⁊ealis discretio ẽ mouentis et moti. Est¬

Expanded text:
conceptae definitionis astutia. Nam quia semel sibi proposuit omne quod mouetur ab alio moueri, omnia haec motuum genera in anima quaerit in quibus aliud est quod mouet, aliud quod mouetur, cum nihil horum cadere in animam possit, in qua nulla discretio est mouentis et moti. «
Abbreviated transcription (Latin):
scire potuit / in egercitio argutiarũ taliũ conuenientẽ sibi
se inuoluere / se liberar ꝙ dicitur / nõ necesse est unum
facientẽ : alterum subesse patientẽ: sed hoc solum huiꝰ¬
intellectu elicutionis exprimitur ⁊ ut ꝙ se piunt / aut se
liberat: nõ ab alio hoc accepine / sed ĩpẽ sibi / ant intu/¬
liste / aut prestitisse dicatur. Sic cum d̃x de cuma scipãs
eẽ q̃đ mouel / aliuol q̃d mouetur: nec ge bobo : nec g parte
ut aristobeles proponit. Sed ob hoc solũ se mouẽt dr̃ / quia no

Expanded text:
re potuisse, sed in exercitio argutiarum talium coniuentem sibi 'se inuoluere', 'se liberare' quis dicitur, non necesse est unum facientem, alterum subesse patientem. Sed hoc solum intellectu huius elocutionis exprimitur, ut qui se punit aut qui se liberat non ab alio hoc accepisse, sed ipse sibi aut intulisse aut praestitisse dicatur. Sic et de αὐτοκινήτῳ sit quod mouet, aliud quod mouetur, nec ex toto nec pro parte, ut ille proponit; sed ob hoc solum se ipsum mouere dicitur ne
Abbreviated transcription (Latin):
ul q̃đ mouetur. At ꝙ hoc in anima nec scurilis Iocꝰ
ome danno iracundię audebit cxpeter̃ : cuius motus ã¬
eentia est. Si enim ionis licet ex cã intra se latente mo¬
ueatur : nullis tamen instrumentis ad suꝑna conscendit
multa niius hec in anima querenda sunt : cuius molꝰ

Expanded text:
 nec scurrilis iocus sine damno uerecundiae audebit expetere, cuius motus est in essentia, cum ignis, licet ex causa intra se latente moueatur, nullis tamen instrumentis ad superna conscendat; multoque minus haec in anima quaerenda sint, cuius motus
Abbreviated transcription (Latin):
impeller̃: Constat enim qđ onme quitꝗd mouetur / mouet
alia uti dr / aut gubernaculu nauẽ: aut nauis circũfiesu
mouentur/ alia nõ monce : nõ constat illud / ut aliquid qđ
moueat/ nec lamẽ moueatur inuenias. Illa igitur magis pro¬
motor aut se mouet et alia: aut ab alio mouetur et mouet
tloc aũt differunt: ꝙ ille a se: hic ab alio mouetur Re
iis ommnib / que eruta de platonicorũ sensuu fecunditate
colligunus constitit nõ t̃e uecum omĩa que mouenturꝰ ab
alio moueci Etgo nec principiũ motus ad dep̃candã alteriꝰ
mouentis nẽcc̃itate stare dicetie: quia potest seipm̃ / ut
diximus / mouere alio nõ mouente. Eueruatus est igitur
silogismus quẽ p̃imisa uaria et młtiplici aiusione colle¬

Expanded text:
ur.» Constat enim quod omne quicquid mouetur mouet alia, ut dicitur aut gubernaculum nauem aut nauis circumfusum mouentur alia non mouere, non constat illud ut aliquid quod moueat nec tamen moueatur inuenias. Illa igitur magis prootus», inquit, «aut se mouet et alia, aut ab alio mouetur et alia Hoc autem differunt, quod ille a se, hic ab alio mouetur. Ex his omnibus quae eruta de Platonicorum sensuum fecunditate collegimus, constitit non esse uerum omnia quae mouentur ab alio moueri. Ergo nec principium motus ad deprecandam alterius mouentis necessitatem stare dicetur, quia potest se ipsum, ut diximus, mouere alio non mouente. Eneruatus est ergo syllogismus quem praemissa uaria et multiplici diuisione colle
Abbreviated transcription (Latin):
densum anspicentur. et in diiugio corporis atq amimȩ sen¬
tire desmcnt. Certe siue passio/ siue potentia siue aĩs affec¬
tus est⁊ sensus hic ammantis est proprius ex corꝑis amimen

Expanded text:
sensum auspicentur et in diiugio corporis et animae sensensum auspicentur et in diiugio corporis et animae sentire desinant. Certe siue passio siue potentia siue aliquis affectus est, sensus hic animantis est proprius ex corporis animaeque
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eliu constat. sed torrentia more precipitis et ips imi
effluit. et ab effluentibus inunolatur. Sunt quippe in eo
mĩti meatus ⁊ młtaq item ems sacła. tam in promptu et
ulsiblia / ꝙ̃ latentia et ceca / ꝑ que fertur humor / atq¬
op̃us alieq superflue reliquię tĩbi et potus⁊ ꝗbus egres¬
ous conseruationis ammaliũ causã natura commnenta est
et aduersum detrimenta egestionis pro competenti modo
uicem reꝑat ex humo et sicco cibatu: atq exbemsecus
circunfuri aeris resprratione. Neatus ig̃r ingrediẽtib
omnid pro mõ / proq magnitudine eorũ natura subriccita
ẽ Iaꝙ ip̃m est qđ dicit ĩolem plato. Quibusdam latontib
et aliis muncem succedentibus membris. Hec exga¬
illud effecit ante om̃ia sengũ ex uiolentis passionibus exc̃itaꝵ
Merito. Uita quippe sine sendu eẽ non potest. Si quidem nto
ea que niuunt et que iuta carent. hecsit opinor dria : ut
sentiant hec. illa sine sensu sint: nascentiaq suł cum inta

Expanded text:
non diu constat sed torrentis more praecipitis et ipsum effluit et ab effluentibus inundatur; sunt quippe in eo multi meatus multaque item emissacula tam in promptu et uisibilia quam latentia et caeca, per quae fertur humor et spiritus aliaeque superfluae reliquiae cibi et potus, quibus egressus conseruationis animalium causa natura commenta est et aduersum detrimenta egestionis pro competenti modo uicem reparat ex humido et sicco cibatu atque extrinsecus circumfusi aeris respiratione. Meatus igitur ingredientibus omnibus pro modo proque magnitudine eorum natura fabricata est idque ipsum est quod dicit idem Plato: «quibusdam labentibus et aliis inuicem succedentibus membris». Haec ergillud effecit ante omnia: «sensum ex uiolentis passionibus excitari». Merito; uita quippe sine sensu esse non potest, siquidem inter ea quae uiuunt et quae uita carent haec sit, opinor, differentia ut sentiant haec, illa sine sensu sint nascentiaque simul cum uita
Abbreviated transcription (Latin):
Sublimes aĩas . Iterumq ad tarcla reuerti
Corpora : Quę lucis miseris tamdira cupido. Etiterũ¬
Letheũ ad soluuiũ ds euocat agnñẽ magno
Scilicet ĩ memores suꝑa ut conuexa reuĩsant
Rursus et incipiant in corpora nelle ⁊euerti. Ex ꝗb

Expanded text:
sublimis animas, iterumque ad tarda reverti corpora? Quae lucis miseris tam dira cupido? DiLethaeum ad fluuium deus euocat agmine magno, scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant rursus et incipiant in corpora uelle reuerti, haec eos
Abbreviated transcription (Latin):
respicit inimme pulchrum ¶Quocirca si io / qui aliqued mimus
efficere molitur / ectm spemꝰ que semꝑ est eãd intuebitur: ad quod
⁊bi proponit exempla preclarum opus efficrat necesse est. Siaũt¬
illam  que gignitur. nunqua illam/ quam expetet pulchritudine
consẽquetur Coperi porro dat formam opiscy sus quippe ad
imortalis quidem et in staia gemiuo persistentis ecempli smilitu¬
aineui atq emulationem formcuis operis effigiem honestum esfĩ¬
ciat Simulcchrum necesse est. At uero ae natuui respiciens
generat nnq contemplans minine decorum : Innotationes¬

Expanded text:
riri origo potest. Quocirca si is, qui aliquod munus efficere molitur, eam speciem, quae semper eadem est, intuebitur atque id sibi proponet exemplar, praeclarum opus efficiat necesse est; sin autem eam, quae gignitur, numquam illam, quam expetet, pulchritudinem cedat. Operi porro fortunam dat opifex suus; quippe ad immortalis quidem et in statu genuino persistentis exempli similitudinem atque aemulationem formans operis effigiem, honestum efficiat simulacrum necesse est, at uero ad natiuum respiciens generatumque contemplans minime decorum. Omne
Abbreviated transcription (Latin):
aȩorum. Si mundum efficere poterit concursus atomorim
cur porticum : cur Tem̃plu / cur domu : cur urbem nõ põt.
quȩ sunt mimus operosa: et multos dem faciliora. Certe ita
temere de muudo esfutiunt : ut milii mnquam hunc admira¬
bilem celi ornatum / ꝗ locus est propimus  suspexine
certos celi motus / tam taros astrotum orames. ⁊amꝗ oia
interse conuexa et apta uiderit : neget in iis nullam ee
tõuem ⁊ eaq casu fieri aicatur: Quę quanto consilio gerant

Expanded text:
e: quod si mundum efficere potest concursus atomorum, cur porticum cur templum cur domum cur urbem non potest, quae sunt minus operosa; et multa quidem faciliora. certe ita temere de mundo effuttiunt, ut mihi quidem numquam hunc admirabilem caeli ornatum qui locus est proxumus suspexisse certos caeli motus tam ratos astrorum ordines tamque inter se omnia conexa et apta viderit, neget in his ullam inesse rationem eaque casu fieri dicat, quae quanto consilio gerantur
Abbreviated transcription (Latin):
emulari C. hec mirum non pose me : quando nec ueteres
quidem authores / seu ores / uel pñtis seli poctas posze confidam
Ison q contenmnam pocticam cantios sed quod euideus perspicimꝙ
sit munitandi peritos ea denui emulari poste perfecte: quorimi
ab meunte etate heant usum / exꝑientiamq et in gbus prope¬
modum sunt educati. At uero megginti moris peregrineꝵ istitutiois
imimitationez effectam presertim orone seu ersibus preclaris
licet / prestantibusq ingeniis eẽ difficilem. Amotationes

Expanded text:
e possim. Nec mirum non posse me, quando nec ueteres quidem auctores uel praesentis saeculi poetas posse confidam, non quo contemnam poeticam nationem, sed quod euidens perspicuumque sit imitandi peritos ea demum aemulari posse perfecte quorum ab ineunte aetate habeant usum experientiamque et in quibus propemodum sint educati, at uero incogniti moris peregrinaeque insti|tutionis imitationem effictam, praesertim oratione seu uersibus, praeclaris licet praestantibusque ingeniis esse difficilem. Sophis
Abbreviated transcription (Latin):
tionã syllogisticis compendiis cdirmt : ductu et aua
pergens add sillogismũ. Et emim inter intelligẽ les et alos
uere opinc̃ bem hoc interest. ꝙ intelligcõ fidemt terue hl¬
como indagme com̃phencçẽ. Confirmata porro tõ fit
nbus mauctus mubat sententiã. et potest ut sciuo pte¬
staẽ ⁊oñem rei comptehonse. Dil uero ꝗ uere opmatur
uti ꝗ sola mẽtis elegãtia nitatur sme cõne ac cliscipla
neꝙͣ conem cur ita opinetur / ptestãr polest ⁊ et falsib
aliquandio ꝑ cuasiombus captus mutat sinam mutans et
ambigins ⁊ ut quem nulla stciblis rõ sustentet. Smno¬

Expanded text:
tionem syllogisticis «compendiis» dirimit ductu et uia pergens ad syllogismum. Etenim inter intellegentem et item uere opinantem hoc interest quod intellegens fidem rerum  indagine comprehensam; confirmata porro ratio fit inibus inductus mutat sententiam et potest ut scius praestare rationem rei comprehensae. At uero qui uere opinatur, ut qui sola mentis elegantia nitatur sine ratione ac disciplina, neque rationem cur ita opinetur praestare potest et falsis aliquando persuasionibus captus mutat sententiam nutans et ambiguus, ut quem nulla stabilis ratio sustentet.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ ^/ sensile / sustentabłe /consistens aliquo in laco : et¬
mone noscendum. Quo loco inꝗt Chalͦ⁊ uult intelli
scclam spem̃ / que nascitur cum opiftxicocipit aĩo futa¬
ri operis linamẽta̧. es effigie intus lo calti uegla
eana format qđ aggcessus est : Iol cego consisiei aliguõ
in loco dicit᷑ eb mole risam eum isułatior  ꝑꝑ
teribu proreder̃. preclar̃. Benolationẽ ꝗppe statue for¬
me quoq interitus sequatur necc̃e est. Etĩtem ad al¬
terns status collocationẽ. ceuotari eb redit̃. Sensibus
autẽ noscendã dicit hanc spec̃ qua imptesde forms
oꝑi spectantiũ ocłis iuodentur. Opinione utro noscenda
quia mens opificis non deserto exemplari trans fect
hant spẽm: seol ex propria mẽte haustã pro inrribus

Expanded text:
uum sensile sustentabile consistens aliquo in loco etnione noscendum». Quo loco uult intellegi secundam speciem, quae nascitur, cum opifex concipit animo futuri operis liniamenta effigieque intus locata iuxta eandem format quod aggressus est; id ergo consistere aliquo in loco dicit et inde rursum cum immutatione et interitu recedere. Praeclare; demolitionem quippe statuae formae quoque interitus sequatur necesse est et item ad alterius statuae collocationem reuocari ac redire. «Sensibus» autem «noscendam» dicit hanc speciem, quia impressa forma operi spectantium oculis uidetur, «opinione» uero «noscendam», quia mens opificis non de certo exemplari transfert hanc speciem, sed ex propria mente haustam pro uiribus
Abbreviated transcription (Latin):
tompiiet pło opmiano / cum inplerisꝙ aliis libeo.
lum ciudenter in politica. Secat enim intelletũ qde
induo leg isciam̃ .s. el recordalionẽ. Opione uerom
alia totidem hec / credulilate et estimatioe. mola¬
hec quatuor conuemẽtibuto sibi tebusi accõmodat. Scia
quiolem altis el sapia sola ꝑ coptiblibr tetus cunsno¬
di sunt deus et inbellectus omnes quas ꝓodeas uocans
Recordalionẽ uero rebus deliberatius / hoc est Ino
que preceptio artificialibus / et Iheorematibus ꝑcipi¬
tis cominẽtitiisq el imagmariis debus .que iuxla ueroq
simulata uultus / corpora tamẽ perfeita/ et uiua non
ount. Que cundta dicit ꝑsemet ẽẽ intel lectu potius ꝙ
sensibus assequenda quia nihal ex ins quatuor sub sen¬
sus nr̃os uenit ⁊ sedd tam sciam / q opimonẽ / el cetercis

Expanded text:
omparat opinionem cum in plerisque aliis libris tum euidenter in Politia. Secat enim intellectum quidem in duo haec, scientiam et recordationem, opinionem uero in alia totidem haec, credulitatem et aestimationemuor conuenientibus sibi rebus accommodat, scientiam quidem altis et sapientia sola percipibilibus rebus, cuius modi sunt deus et intellectus eius, quas ideas uocamus; recordationem uero rebus deliberatiuis, hoc est his quae praeceptis artificialibus et theorematibus percipitis commenticiisque et imaginariis rebus, quae iuxta ueros simulata uultus corpora tamen perfecta et uiua non sunt. Quae cuncta dicit «per semet esse intellectu potius quam sensibus assequenda», quia nihil ex his quattuor sub sensus nostros uenit sed tam scientiam quam opinionem et ceteras
Abbreviated transcription (Latin):
sus comprehendendũ/. ¶ Quod cum ita sit satendũ
est ẽẽ eiusmodi spẽm̃ semgtã /a sensibus in semet
locatã / sme ortu . sine occasu : Que neq inse. ⁊ ecipit
qulcq cliunde  neꝙ ip̃a procedit cid aliud quicꝙ̃
musiblem / insensibilem  solimẽtis intentioni / ciaduer¬
siomq ꝑspicuã. lorco q̃đ aib hoc scđm est / natiuũ
bensible / sustentãblẽ / consistens aliguo in loco ⁊ et rur¬
sum cum iimutalione et interitu recedens sensibus
et opimone noscendum. Annotationes u

Expanded text:
um hominum? Quod cum ita sit, fatendum est esse eius modi speciem semotam a sensibus in semet locatam sine ortu sine occasu, quae neque in se recipit quicquam aliunde neque ipsa procedit ad aliud quicquam, inuisibilem insensilem, soli mentis intentioni animaduersionique perspicuam; porro quod ab hoc secundum est, natiuum sensile sustentabile consistens aliquo in loco et rursum cum immutatione et interitu recedens, sensibus et opinione noscendum. Tertiu
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus et opnno nõ sunt una et ecd̃/ res / sed due
atq diucrse ⁊ alia erunt que sentiuntur: et ea que
inbelliguntur. Si diuerta sunt / que sentiuntur el intel¬
liguntur. sint inbelliobles spẽs necesse est: que ydes mũ¬
cnpantur. Et emin uin onnã / que con põr sentimus

Expanded text:
non una atque eadem res est, sed duae atque diuersae, et erunt alia quae sentiuntur et alia quae intelleguntur. Si diuersa sunt quae sentiuntur et quae intelleguntur, sint intellegibiles species necesse est, quae ideae nuncupantur. At enim non omnia quae corpore sentimus
Abbreviated transcription (Latin):
onimussa medio profectus extremitatẽ celi /a suprema ⁊egione ⁊o¬
tunla ambitu circumiecit se seq ip̃e uersans diumne sempiternt
sapientisq uite induxit exordiũ ¶At illa complectens celi¬
ultima/ circunfuraq eidẽ exteriori complexu / operiensq ambitu
suo / ipaq in semet conuertens/ diuiuã origmẽ auspicata est
indefexe/ sapientisq et sine intermissione uite lnnotationes

Expanded text:
s a medio profectus extremitatem caeli a suprema regione rotundo ambitu circumiecit seseque ipse versans divinum sempiternae sapientisque vitae induxit exordiuultima circumfusaque eidem exteriore complexu operiensque ambitu suo ipsaque in semet conuertens diuinam originem auspicata est indefessae sapientisque et sine intermissione uitae. Et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
pta iuxta hanc effigiem edificaue/ formaneq Uitam uito
eidem ex conuexis accersicte celestib ⁊ postquam intinis eius
inspirationẽ proprio flatu intimasse: inspirationẽ hanc dei
consiliu / animeq consiliui significans. Et ratio dei Beus est
humanis rebus consulens ⁊ que cansa est hominibus bene / bea¬
teq uiuendi : si non concesium sibi mums sumo adeo negligat¬

Expanded text:
pta iuxta hanc effigiem aedificasse formasseque, uitam uero pta iuxta hanc effigiem aedificasse formasseque, uitam uero eidem ex conuexis accersisse caelestibus postque intimis eius inspirationem proprio flatu intimasse, inspirationem hanc dei consilium animae rationemque significans. Et ratio dei deus est humanis rebus consulens, quae causa est hominibus bene beateque uiuendi, si non concessum sibi munus summo a deo neglega
Abbreviated transcription (Latin):
uimi dispombus obsequens: proiudentia natius imperties: eter /¬
norũ similitudine propter cognationẽ beata olissolubiliũ retũ
auxiliatrix et patrona: cuus in consulendo ⁊atiocinandoq uirtu¬
tis in moribus hominis apparent insignia : ꝗ cultor eximius dei
diligentia mansuetis imꝑtit auimalib tłisdem quippe uirtu¬
tis aminȩ/ quibus sensilis mundus fouetur : quando ad ceteror
ntales ugores / qui sunt comumes hominib et bestiis screpi¬
bus et iolest crescendi / mouendi semet / appetendiq / et iagi¬
nandiꝰ accedens ⁊õ propriam hominis anima ꝑficit : ut non -¬
solum inte compossit: sed et bene uiuendi non desit optio Aq
ita naturalis / et rõnabilis item amie contubernio uita ⁊¬
hominũ temꝑatur. Quodquidẽ uerũ bestatur emmens quęda
dortria secte sanctioris: et in comprehensione diuinȩ ⁊ ei pru¬
dentioris: que ꝑhibet deum absoluto / illustraq sensili mundo
genus hominũ instituentem corpus quidẽ eius parte humi sure¬

Expanded text:
entiam natiuis impertiens, aeternorum similitudine propter cognationem beata, dissolubilium rerum auxiliatrix et patrona. Cuius in consulendo ratiocinandoque uirtutis in moribus hominis apparent insignia, qui cultor eximius dei diligentiam mansuetis impertit animalibus, isdem quippe uirtutibus animae quibus sensilis mundus fouetur, quando ad ceteros uitales uigores, qui sunt communes hominibus et bestiis, stirpibus etiam, id est crescendi mouendi semet appetendique et imaginandi, accedens ratio propriam hominis animam perficit, ut non solum uitae compos sit, sed etiam bene uiuendi non desit optio; atque ita naturalis et rationabilis item animae contubernio uita hominum temperatur. Quod quidem uerum esse testatur eminens quaedam doctrina sectae sanctioris et in comprehensione diuinae rei prudentioris, quae perhibet deum absoluto illustratoque sensili mundo genus hominum instituentem corpus quidem eius parte humi sum
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ẽ anime motibus corpus obregtur idq mundo fuine mĩtiug
nide auspitiu indeferre: ac sine inbermissime iute. preclare:
quando ꝗdem indeferra et sine intermissione uita tempori / curri¬
cłisq euis propagata ẽ Icm tamẽ alia quedã est et in sbłmnee
maiestate ꝑseucrantia. Temporis enim partes anni menses dies
horę. Et ueio cui neꝙ imtui/ neꝙ fiis ullus⁊ proptereaq inde¬
termiãtus / et ꝑpetuus. umergo Mundũ gnãtim intro daret:
consequẽter temporis quoꝙ guationem. Mundo equeuã cõmentꝰ¬

Expanded text:
nostrae animae motibus corpus obsequitur; idque mundo fuisse initium, nostrae animae motibus corpus obsequitur; idque mundo fuisse initium, inde «auspicium indefessae ac sine intermissione uitae». Praeclare, quando quidem indefessa et sine intermissione uita tempori curriculisque eius propagata sit. Aeui tamen alia quaedam est et in sublimiore maiestate perseuerantia; temporis enim partes anni menses dies horae, at uero aeui neque initium neque finis ullus proptereaque indeterminatum et perpetuum. Cum ergo mundum generatum intro daret, consequenter temporis quoque generationem mundo aequaeuam comment
Abbreviated transcription (Latin):
Ilud uero / qđ a meditullio porrecta amima ẽe di: quidlam sit
dici putant : ut nõ tanꝙ̃/ a medietate totius corporis facta dmẽ¬
sione. porrecta sit. sed ex ea perte menbeciũ Iuntaliũ/ in quibus
pontificiũ iuuendi situm ẽ / ideoq uitalia nuncupantur. Non etgo
a medietate corporis. qui toera ẽ: sed / a regione utaliu idest¬
a sole anime iugorẽ infurum ẽẽ mundano corpori potius intelli¬
gendũ pronuntiant. Si quidem terra immoblis: sol nõ scmꝑ in motu
Itemq uttri medietas immoblis : cordis medietas semꝑ in motu qũ
et recens extinctorũ ammaliu çorda suꝑstites et Iune motus a̧igãt
Ideoq solem cordis obnẽt ⁊oem. et iutalia mundi totius in hoc
iqni poĩta eẽ diccnt. Ipam̃ nõ anma insemet conuecti: nõ utiq
coiporali conuersione: facta intelligondũ: red cogitationio tecoq¬
datiomisq gyris et anfractib. parente ribi corpore:: sicut quoꝙ

Expanded text:
Illud uero, quod a meditullio porrecta anima esse dicitur, quidam dici Illud uero, quod a meditullio porrecta anima esse dicitur, quidam dici sic putant ut non tamquam a medietate totius corporis facta dimensione porrecta sit, sed ex ea parte membrorum uitalium in quibus pontificium uiuendi situm est ideoque uitalia nuncupantur. Non ergo a medietate corporis, quae terra est, sed a regione uitalium, id est sole, animae uigorem infusum esse mundano corpori potius intellegendum pronuntiant, siquidem terra immobilis, sol uero semper in motu; itemque uteri medietas immobilis, cor semper in motu, quando etiam recens extinctorum animalium corda superstites etiam tunc motus agant. Ideoque solem cordis obtinere rationem et uitalia mundi totius in hoc igni posita esse dicunt. «Ipsam» uero «animam in semet conuertere» non utique corporali conuersione facta intellegendum, sed cogitationis recordationisque gyris et anfractibus parente sibi corpore, sicut quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ultea enm poraigi nequit. partim sphera: que aplanes uocatur.
proprie uõ omme: qđ quid alimari globo surgit. Comuniter aũt
quicquiel supra nos ẽ: in qua ⁊ egiõe nubila cõcrescunt: et aliq̃to
superius ubi astra sunt. diam et plunias de celo dicimus demanar.
et stellas in celo apparcr̃ ⁊ quę appellantur comete ⁊ et cetera que
apparẽt infia lume globũ. Ccelum quoq usurpantes mundum
omnẽ nocamus. Ammã ergo mundi dicit orsam ex medietate
usꝙ ad extremitatẽ mundani corporis: et mde usq ad aliam ex¬
tremitatẽ circũ furã onini globo corporis oꝑuisce omnẽ riusambi¬
tũ. Ex quo apparet / inꝗt Chalci. a uitalib Mundi ꝑ exłimas
partes complexũ eẽ circunmdatũ ⁊ hoc est ut infra /atq extra
uitali uigore foueatur. Neꝙ enim uniuersum corpus alterius
corporis  qđ nullũ supecat/ ciuxilio complexuq indigebat:
sed incorporee nature iuribus totũ iutali complebatur ẽbantia/

Expanded text:
uasi oranon, partim sphaera quae aplanes uocatur; proprie uero omne hoc quod a lunari globo surgit, communiter autem quidquid supra nos est, in qua regione nubila concrescunt, et aliquanto superius ubi astra sunt. Nam et pluuias ex caelo dicimus demanare et stellas in caelo apparere, quae appellantur cometae, et cetera quae apparent infra lunae globum; caelum quoque usurpantes mundum omnem uocamus. Animam ergo mundi dicit orsam ex medietate usque ad extremitatem mundani corporis et inde usque ad aliam extremitatem circumfusam omni globo corporis operuisse uniuersum eius ambitum; ex quo apparet a uitalibus mundi per extimas partes complexum esse circumdatum, hoc est ut intra atque extra uitali uigore foueatur; neque enim uniuersum corpus alterius corporis, quod nullum supererat, auxilio complexuque indigebat, sed incorporeae naturae uiribus totus uitali complebatur substantia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eterintatẽ tutum inꝗl fuisti et es / et eris/ et fuihe nõ est
futurũ ente ⁊ et esse nonẽ fuine / uł futurũ eẽ: quomõ
eterintas tua ẽ semper. Ande eternitate tua in hil prete¬
cit /ut iammõ sit nec aliquid futurũ est : qđ nondumi
sit: Non cigo fiuisti beri / aut eriscras : sed hodie cras
es extra onme tempus. Nam inhil aliud ẽ heri hodie

Expanded text:
eternitatem tuam fuisti, et es, et eris; et fuisse, non est futurum esse; et esse, non est fuisse vel futurum esse: quomodo aeternitas tua tota est semper? An de aeternitate tua nihil praeterit, ut jam non sit; nec aliquid futurum est, quasi nondum sit? Non ergo fuisti heri, aut eris cras; sed heri, et hoes extra omne tempus. Nam nihil aliud est heri, et hodie,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ porsim ¶ Quocirca si forte de deorum natura / ortuq mii¬
da didscrẽtes minus qđ henius animo / conregiur: ut tota dilu¬
cide / et plane br̃o exornata sibi constet : et ex omni parte decũ
ip̃a consentiat: haudd sane erit mirum C. Quare iam ninc¬
o. Socia. predico si dum de natura uniuersȩ rei disputat᷑
minime inconcussas et in expugnables ⁊ onẽs afferre ualuerim:

Expanded text:
 veritas. Quocirca si forte de deorum natura ortuque mundi disserentes minus id, quod avemus animo, consequemur, ut tota dilucide et plane exornata oratio sibi constet et ex omni parte secum ipsa consentiat, haut sane erit mirum, conten, Socrate: si, dum de natura uniuersae rei disputatur, minime inconcussas inexpugnabilesque rationes afferre ualuerim,