comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ eriam se ip̃am emendet aut ĩemendet
qr ht̃ uidiciũ sin. Cradunt᷑ enĩ mulieres
scitaꝵ que amazone dcẽ sunt. qr cum uiri
eaꝵ occubati bello longinquo dui abeẽnt:
ꝓpt̾ sobolem serms se iscinsse. ⁊ om̃em ma¬
rem natum netauisse relictis feminis. ita
ut nulla lamficio oꝑam daret. s ab inemi¬
te etate palestra ⁊ armis imbuerentur.
haꝵ enĩ tanta uirtus ⁊ industria in reb
genitis fuit ꝑ mltam annoꝵ seriem reg¬
nantes nõmillas gentes subig̾ent asiam¬
que om̃em sub tributo ponentes. Qud
ad hec pod̾it nũquid hec fati fuerunt q̃
ꝑ tot annos sic gesta est ut om̃ia q̃ fati
putant᷑ eẽ manerent. Primũ ut contͣ
naturam mulieres spretis uiris regna¬
rent. demde ꝙ seruis mixte sunt. ꝓpriis
tertio ut om̃s nati masculi uetarent᷑
femme uinificarentur. tanta eas ꝓsꝑi¬
tate secuta ut sine uiris regnũ ceptũ
magnis copiis ⁊ temꝑib ꝓpagarent. Cer

Expanded text:
uerum etiam se ipsam emendet aut inemendet, uerum etiam se ipsam emendet aut inemendet, quia habet iudicium sui. Traduntur enim mulieres Scytarum, quae Amazonae dictae sunt, quia, cum uiri earum occupati bello longinquo diu abessent, propter sobolem seruis se miscuisse et omnem marem natum necauisse relictis feminis ita, ut nulla lanificio operam daret, sed ab ineunte aetate palestra et armis inbuerentur. harum tanta uirtus et industria in rebus gestis fuit, ut per multam annorum seriem regnantes nonnullas gentes subigerent Asiamque omnem sub tributo ponentes. quid ad haec poterit dici? numquid haec fati fuerunt, quae per tot annos sic gesta sunt, ut omnia, quae tati putantur esse. inanirent? primum ut contra naturam mulieres spretis uiris regnarent; deinde quod seruis mixtae sunt propriis; tertio ut omnes nati masculi necarentur, feminae uiuificarentur tanta eas prosperitate secuta, ut sine uiris regnum coeptum magnis copiis et temporibus propagarent. cert
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fati dice̾tur si inunito hoĩe ueniret. Qd̾
em̃ ĩmmet sine ꝓuidencia futurũ dictsꝰ.
Qd̃ enĩ extogitat᷑ ⁊ dmi pensitat᷑. ⁊ exicus me¬
duis acquirit ᷑. cur fati eẽ dicat᷑: Eumichus
aliquis natus est. alii fuĩt. ubi erit fatũ
in illo: credo qui natus est qui fũt. quid di¬
cendum de hiis est: dnu̾sum est enĩ. Aut si
fato fcĩ eumichi sunt: ille contͣ fatum fc̃s
est eunuchus. ⁊ quare tam rare ennichꝰ
nascitꝰ᷑. ut incredulum in deat᷑. Quedam
mulier fuit in urbe roma qm constat.
undecĩ maritos habuisse. ⁊ alius uir qui
duodetĩ hũit uxores que fata sũt q̃ hiis
hoc decreuerũt. Nam temꝑe imꝑatoris
que hoc fata fec̾unt. alia ut opinor q̃ uos
nescitis. Osi de hoc noĩe tace̾tis ⁊ aliqua e¬
uenti ⁊ casib remitt̾etis q̃dam ꝓuidẽcie
ꝯcedetis. Nam tantum põt uirtus et in¬
dustria aĩce ut si solum nature resistat

Expanded text:
enim fati diceretur, si inuito homini eueniret. quod enim fati diceretur, si inuito homini eueniret. quod enim imminet sine prouidentia, fatorum dicitur; quod enim excogitatur et diu pensitatur et exercitiis mediis adquiritur, cur fati esse dicatur? Eunuchus aliquis natus est, alii fiunt: ubi erit fatum? in illo, credo, qui natus est; qui fiunt, quid dicendum de his est? diuersum est enim. aut si hi fato facti eunuchi sunt, ille contra fatum natus est eunuchus. et quare tam raro eunuchus nascitur, ut incredulum uideatur? quaedam fuit mulier in urbe Roma, quam constat undecim maritos habuisse, et alius uir, qui duodecim habuit uxores: quae fata sunt, quae his hoc decreuerunt? nam tempore imperatoquae hoc fata fecerunt? alia, ut opinor, quae uos nescitis.. 0 si de hoc nomine taceretis et aliqua euentui et casibus remitteretis, quaedam prouidentiae concederetis! nam tantum potest uirtus et industria animorum, ut non solum naturae resistat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ subreptum est fatis ut huic soli hoc
natura decerneret qd̾ nõ erat fati: qd̾ si
fatis fuisset: aliqͣnta hac sorte honorate
fussent. Et cũ quidam ad ꝑegͥna loca ꝓfis¬
cetur uxorem suam amico ꝙ̃ fidelem scit
ꝯmendaiit. nõ utiq puero s mature et a¬
tis qui ⁊ diligentior custos eiꝰ eẽt. abscidit
se ut cũ ea sine cuiꝰqͣm suspitõne caute dor¬
miret. Qunid putamꝰ fati fuse aut ꝯsilii:
S quomͦ fati fuit qd̾ contͣrium est: quiiuĩ¬
cit enĩ qd̃ natum in eo est: hic manit facũ
⁊ in studiis certe fatoꝵ uertit᷑ causa ut
idat quis aliquid aut nõ posset ꝯp̾hendere.
om̃s gͦ senatores imũ hñt fatum. millus
eĩ senatoꝵ sine lict̾is est. ⁊ gentes que
sunt fati. nemo enĩ seruoꝵ est renator
S si qd̾ nasaitur dicitis fatum quicqͥd acces¬
serit extͣ fatum erit. Aut si qd̾ accidit ex
fato uenit. quare ꝑ laborem uenit : tunc

Expanded text:
quo modo subreptum est fatis, ut huic soli hoc quo modo subreptum est fatis, ut huic soli hoc natura decerneret, quod non erat fati? quod ei fati fuisset, aliquantae hac sorte oneratae fuissent. et cum quidam ad peregrina loca proficisceretur, uxorem suam amico, quem fidelem sciuit, commendauit, non utique puero, sed maturae aetatis, qui, ut diligentior custos eius esset, abscidit se, ut cum ea sine cuiusquam suspicione caute dormiret. quid putamus: fati fuisse aut consilii? sed quo modo fati fuit quod contrarium est? qui uincit enim quod natum in eo est, hic inanit fatum. Et in studiis certe fatorum uertitur causa, ut sciat quis aliquid aut non possit conprehendere. omnes ergo senatores unum habent fatum — nullus enim senatorum sine litteris sunt fati; nemo enim seruorum est senator. Sed si quod nascitur dicitis fatum, quidquid accesserit extra fatum erit. aut si quod accedit ex fato uenit, quare per laborem uenit? tunc
Abbreviated transcription (Latin):
emendatõ. u̾tatis declaratõ. deo filii ex
ꝑditis acquisiti suꝑbia dep̾sa. hũilitas
ex altata. pauꝑes ditati. diuites exhansti.
montes deplanati. ualles replete. colles
ꝓstrati. impudencia calcata. nͥecundia
confota. aĩab ad celum data facultas.
libertas reddita. disrupta ac reuoluta
captuntas. torpuerunt tenebre. ꝯfusa
est malicia. purificatus squalor. sacha¬
nas deiectus. manitus infernꝰ. dñs nr
ꝯfusionem prudentiũ mundi in celos sb̾¬
lata. celestia. t̾restria. ⁊ inferna unius
hunc diem festum colere ac uenerari
debenns deuoti deo. cum modestia iite
⁊ animi leticia. turpia ⁊ inhonesta ui-¬
tantes. ut ad fructum pasche uenire me¬

Expanded text:
emendatio, veritatis declaratio; Deo filii ex emendatio, veritatis declaratio; Deo filii ex perditis acquisiti, superbia depressa, humilitas exaltata; pauperes ditati, divites exhausti; montes deplanati, valles repletae, colles prostrati; impudentia calcata, verecundia compta, animabus ad coelum data faculibertas reddita, disrupta ac resoluta captiuitas; torpuerunt tenebrae, confusa est malitia, purificatus squalor; satanas deiectus, inanitus infernus, dominusconfusionem prudentium mundi in caelos sublata, caelestia terrestria et inferna unius  karissimi, hunc diem festum colere ac uenerari debemus deuoti deo cum modestia uitae et animi laetitia turpia et inhonesta uitantes, ut ad fructum paschae uenire me
Abbreviated transcription (Latin):
opus nõ erat ut nobis exemplum daret:
ieumait. Itaq milłi dubum est ꝓdesse
ieinnia. Sic enĩ ostendet uelle se impetͣre
qd̃ postulat cum se affligit ieumnio. unde
dcm̃ est. bona est oratõ cũ ieuimo. ut accep¬
ta gͦ poisit ẽẽ oratõ: solacium nult eam hẽ¬
re ieumii. ⁊ qr nichil hoꝵ sine pietate fir¬
mum eib: adiecit. ⁊ elemosina ait cum
iusticia. ut elemosina seruata iusticia ꝯ¬
mendet oratõnem cũ ieiunio. Demq ora¬
tõnem ⁊ ieuimum cormli miscd̾ia ꝯmen¬
dauit. Ip̃e enĩ habundans cepiis ieumabat
s ⁊ nõ hñtes pasdebat. ut eoͭ saturitas
ieumum eiꝰ faceret acceptabile. nõnłłs
possit mereri qd̾ postulat. laus ⁊ gł̾ia
icta eib. dẏabolo regnũ oblatum. sacra¬
mentũ dei mamfestatum. decretũ qd̾
adu̾sum nos erat enacuatum. tartari
ianue fracte uincti soluti clausi remissi
deti illuminati. imꝑiti scĩa donati impii
remissio. inimicoꝵ reconciliatõ. erroris

Expanded text:
opus non erat, ut nobis exemplum daret, opus non erat, ut nobis exemplum daret, ieiunauit. Itaque nulli dubium est prodesse ieiunia. sic enim ostendet uelle se impetrare quod postulat, cum se adfligit ieiunio. unde dictum est: bona est oratio cum ieiunio. ut accepta ergo possit esse oratio, solacium uult eam habere ieiunii et, quia nihil horum sine pietate firmum est, adiecit: et elemosyna, ait, cum iustitia, ut elemosyna seruata iustitia commendet orationem cum ieiunio. denique orationem et ieiunium Corneli misericordia commendauit. ipse enim abundans copiis ieiunabat, sed et non habentes pascebat, ut illorum saturitas ieiunium eius faceret acceptabile. nonnullipossit mereri qvicta est, diabolo regnum ablatum, sacramentum Dei manifestatum, decretum quod adversum nos erat, evacuatum; tartari januae confractae, vincti soluti, clausi remissi, caeci illuminati, imperiti scientia donati, impii orum data remissio, inimicorum reconciliatio, erroris
Abbreviated transcription (Latin):
notum pectus suscipit quasi nona. Exsus
citatur enĩ desiderium erga aĩe oꝑa salu¬
taria. uñ apłus ad timotheum int̾ cetͥa.
ut resuscites inquit gr̃am que est in te.
uite ꝑpetne. Ita tamen ut duaꝵ reriu
Ieinia gͦ intemꝑanciam corꝑis mitigant.
motus adn̾os repͥmunt. p̾ssuram aĩe
auferunt. Sicut ait dñt. nolite dediti
eẽ in esta ⁊ crupula ne grauent᷑ corda
uestra. cũ enĩ aĩa ab esta ⁊ potu fĩt
isberata : tunc se melius cognoscit. sic̃
et̃ in speculo sordido nõ se talem homo
aspicit qualis est. ita ⁊ si esca ⁊ crapła
citatur libido. accenditur ira. inflãma
intelligit qua deuotõne obsequi debeat
ycus ppłus in periculo eẽt positus i eiumis
susfragantib liberatus est. Et nimite
cum euersionis sue p̾scriptum diema ꝓph̾a
audissent ieuinio iudicto euadere meru¬
impetrare uolebant ieuimo se humilia¬
bant. dicente dauid. in ieuimio hummlia¬
bam aĩam meam. Nam ⁊ saluator cui

Expanded text:
uotum pectus suscuotum pectus susccitatur enim desiderium animae erga opera salutaria. Unde Apostolus ad Timotheum inter caetera: Ut resuscites, inquit, gratiam Dei quae est in te .vitae perpetuae; ita tamen ut duarum rerum Ieiunia ergo intemperantiam corporis mitigant, motus aduersos reprimunt, pressuram animae auferunt, sicut ait dominus: nolite dediti esse in esca et in crapula, ne grauentur corda uestra. cum enim anima ab esca et potu fuerit liberata, tunc se melius recognoscit. sicut enim in speculo sordido non se talem homo aspicit qualis est, ita et, si esca et crapula citatur libido, accenditur ira, inflammatintellegit qua deuotione obsequi debeat icus populus in periculo esset positus, ieiuniis suffragantibus liberatus est. et Nineuitae, cum euersionis suae praescriptum diem a profeta audissent, ieiunio indicto euadere merueo aliquid impetrare uolebant, ieiunio se humiliabant dicente Dauid: in ieiunio humiliabam animam meam. nam et saluator, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ci existinit. in imitatorib enĩ exempla iau¬
dantur. qd̾ nobis qͦ pot̾it ꝓuenire si sic inx̾i¬
piebis xp̃i exhortari ppłm sub cura sua po¬
sitũ in doctrina sana: sicut mandat apłł
ut opus fidei ꝓ temporis obsernatõne.
omĩ cura diligenciaq alacri ⁊ deuoto aĩo
faciamꝰ. ieiuma ⁊ em̃ que nũc ĩmmente
die festo pasche celebranda sunt. qui ꝓ¬
ficiant ꝙͣnis nõ lateat taceri tñ nõ deb.
Incitatur enĩ denotõ qñ ea que licet non
ignorantꝰ recensent᷑. Camen tale est eĩ
ĩgemum nature nr̃e ut carpesdat si n¬
sus destit̾it lectõnis. qr sicut ferrum nͥ
nsum fecerit eruginem generat. Ita
⁊ anima nisi se frequentuis diuinis ex̾¬
cerit lectõnib nascentur illi pc̃ca. hinc
esp imde in psalmo hunc dicit beatum qui
die noctuq legem dñi meditatur. Deniq
qnͣnis nota sunt duima eloquia tñ cum
fuerint uoluminib memorata sic illa de¬

Expanded text:
eius exsistunt. in imitatoribus enim exempla laueius exsistunt. in imitatoribus enim exempla laudantur, quod nobis quoque poterit prouenire, si sic uixeriplebis Christi exortari populum sub cura sua positum in doctrina sana, sicut mandat apostolus, ut opus fidei pro temporis obseruatione omni cura diligentiaque alacri et deuoto animo faciamus. ieiunia etenim, quae nunc inminente die festo paschae celebranda sunt, quid proficiant, quamuis non lateat, taceri tamen non debet. incitatur enim deuotio, quando ea quae, licet non ignorantur, recensentur tamen. tale est enim ingenium naturae nostrae, ut torpescat, si usus destiterit lectionis, quia sicut ferrum, nisi usum fecerit, eruginem generat, ita et anima, nisi se frequentius diuinis exercuerit lectionibus, nascentur illi peccata. hinc est unde in psalmo hunc dicit beatum, qui die noctuque legem domini meditatur. Denique quamuis nota sint diuina eloquia, tamen cum fuerint sacris uoluminibus memorata, sic illa de
Abbreviated transcription (Latin):
sibi eoꝵ om̃ium que in hoc mundo fĩt
exceperit tribulatõnes ⁊ dãpna reliqua
exicia uł ꝯtumelias nõ egre tulerunt.
ꝓ nõie dei ꝯtimeliam pati. Indicia emĩ
meritoꝵ futur oꝵ exicia sunt que iuste
funt fidelib siue in tribulatõmbus
siue in ꝯtumeliis. Itaq in tantum deo pla¬
cuit iustus tobias ut duplici genere me¬
ritoꝵ suoꝵ ꝯsequeretur mercedem. Et
in p̾senti enĩ que amiserat ministro an¬
gelo recuꝑauit lumen ac ditatus etiã
copiis que ad p̾sentem ꝑtinent uitam.
⁊ in futuro heres regni celoꝵ est stũs.
ut in hoc deceremur. quia qui toto cor¬
de dei legi obtemꝑat nec de ꝓmissis du¬
bitat ⁊ in sclo coram eiꝰ agit dens. ⁊ in
futurs donat illum uita et̾na. Est eciã
aluid qd̾ nos inuitat ad diuina obsequia.
Scũs enĩ tobias nõ solum iusticie sue me¬
rita ꝯsetutus est. qr accidit ad cumulũ
głe eiꝰ eciam ex eoꝵ bonis qui untator es

Expanded text:
sibi eorum omnium quae in hoc mundo fiunt sibi eorum omnium quae in hoc mundo fiunt exceperit, tribulationes et damna et reliqua exitia uel contumelias non aegre tulerunt, pro nomine dei contumeliam pati. indicia enim meritorum futurorum exitia sunt, quae iniuste fiunt fidelibus siue in tribulationibus siue in contumeliis. Itaque in tantum deo placuit iustus Tobias, ut duplici genere meritorum suorum consequeretur mercedem. et in praesente enim quae amiserat ministro angelo recuperauit lumina, ditatus etiam copiis, quae ad praesentem pertinent uitam, et in futuro heres regni caelorum est factus, ut in hoc doceremur quia, qui toto corde dei legi obtemperat nec de promissis dubitat, et in saeculo curam eius agit deus et in futuro donat illum uita aeterna. Est etiam aliud quod nos inuitat ad diuina obsequia. sanctus enim Tobias non solum iustitiae suae merita consecutus est, quia accedit ad cumulum gloriae eius etiam ex eorum bonis qui imitatores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat iustum ⁊ in egestate equitatem ser¬
nare uera ac ꝑft̾a idicis est. Unde em̃
quoꝵdam deuotõ minutͫ inde augm̃tũ
facit laude dignus tobias. Inopia emĩ ĩqͥt
humiliat uirum ⁊ qui humiliatur nõ p
seruare iusticiam. Sc̃ĩ aũt tobie erectus
ad dñm amimꝰ. nec captuutate fractus
est nec mopia humiliatus. qr et ꝯtra i¬
terdem̃ occisoꝵ corꝑa sepulture mandabat¬
⁊ de dei largitõne securus de ip̃o exigno mi¬
sericors est. Sciens hanc magis deo place
misericordiam que de exigno sit sicut ⁊
in dua illa fecit qm dñs in euiͣigelio collau¬
daiit. hic enĩ uere fidelis est. hic nõ dubitat
de ꝓmissione dei qui de ꝑuo largit᷑. Spe
g᷑ futuroꝵ aminũ suũ ꝯsulens deo dicat᷑
tobias in temptatõne robustus ⁊ fortis
muentus est. ostendens in nccͣitate plus
in dei timore igilandum. qr si ncͣcͣitas
ad dei auxilum nõ impellit qnͣto magis
securitas. Certi gͦ scĩ iuiri qd̾ deus iudiciũ

Expanded text:
estate aequitatem seruare uera ac perfecta iustitia est. unde enim quorundam deuotio minuitur, inde augmentum fecit laude dignus Tobias. inopia enim, inquit, humiliat uirum; et qui humiliatur non potest seruare iustitiam. sancti autem Tobiae erectus ad deum animus nec captiuitate fractus est nec inopia humiliatus, quia et contra interdictum occisorum corpora sepulturae mandabat et de dei largitione securus de ipso exiguo misericors erat sciens hanc magis deo placere misericordiam quae de exiguo fit, sicut et uidua illa fecit, quam dominus in euangelio conlaudauit. hic enim uere fidelis est, hic non dubitat de promissis dei, qui de paruo largitur. Spe ergo futurorum animum suum consolans deo dicatus Tobias in temptatione robustus et fortis inuentus est ostendens in necessitate plus in dei timore uigilandum, quia si necessitas ad dei auxilium non inpellit, quanto magis securitas! certi ergo sancti uiri, quod deus iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ gͦ decipi põt qui tota mente sperat
in deo licet ad tempus tribulatõnes orte
fũ̾nt ꝑ insidias sathane exempla nos do¬
cent scõꝵ iuroꝵ nõ hec a deo ꝑmitti insi
ad crementũ meritoꝵ nr̃oꝵ. Quia si eqs
aio fuerint baiulate hic nobis dabitim
ꝯsuitatõ cũ effectu ⁊ in ficcuro urta eter¬
na cum głia. deus erã nr̃ qr uistus eso et
ꝑsonaꝵ acceptio apud illum nõ est temp¬
tari nos ꝑmutit. quia diligit nos ut posi
laborem poisit nobis prema dare ampli¬
pitia. Demq apło ut temptatõnes abceo
cessarent deprecanti dñs ait. sufficit ti
gra mea. nam uirtus in infirmitate
ꝑficit᷑. hinc subsecutus ait. cum infirmor
ra docemur. cuiꝰ deuotõnem nec captim¬
tas minuit nec ocłoꝵ amullo quonimꝰ dm̃¬

Expanded text:
mquam ergo decipi potest, qui tota mente sperat mquam ergo decipi potest, qui tota mente sperat in deo. licet ad tempus tribulationes ortae fuerint per insidias satanae, exempla nos docent sanctorum uirorum non haec a deo permitti, nisi ad crementum meritorum nostrorum, quia, si aequo animo fuerint baiulatae, hic nobis dabitur consolatio cum effectu et in futuro uita aeterna cum gloria. deus enim noster, quia iustus est, et personarum acceptio apud illum non est, temptari nos permittit, quia diligit nos, ut post laborem possit nobis praemia dare amplissima. denique apostolo, ut temptationes ab eo cessarent, deprecanti dominus ait: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. hinc subsecutus ait: cum infirmor, ra docemur, cuius deuotionem nec captiuitas minuit nec oculorum am
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ꝓtegi młti imitatores enis existũt.
lucrũ gͦ uolens falcere ꝑdidit. semꝑ emim
turor eiꝰ dampnosus est ei. siam dum nõ
patit᷑ uistos ẽẽ ne remmierentd digmiores
eos facit. ⁊ cũ relatur scm̃ iob duplicaint
iei meritum in celis ⁊ in terra. qma et
aincnisest. ⁊ in celos cum saluatore recep¬
tus est ut ista om̃ia ad scõꝵ ꝓficiant glo¬
pia bonoꝵ oꝑum daret quib modesta ⁊
tnͣquĩ̃a agi possit uita cum dĩ timore. s
enĩ auctor inte est nõ nult utiq opus suũ
morti eẽ obnoxium. qmͣuis naturã ipsa
legis tiõ expressit tñ quia dñs bomus et
misericors est ut maior noticia eoꝵ eiset
que sequenda ⁊ eoꝵ que intanda sunt lit¬
teris ⁊ exemplis ostendit sicut p̾sens lectõ
ꝯtestatur. Dei gͦ famulus scũs tobias posgͥ
dei timore receda mis neq auxilium ali¬
inide qmͣ ab eo speremus. memores scͥtil
eẽ. pusillus fui ⁊ seran ⁊ nõ uidi iustum
delictum nec semen eiꝰ querens panera ñ¬

Expanded text:
hunc protegi multi imitatores eius exsistunt. lucrum ergo uolens facere perdidit; semper enim furor eius damnosus est ei. nam dum non patitur iustos esse ne remunerentur, digniores eos facit et, cum zelatur sanctum Iob, duplicauit ei meritum in caelis et in terra, quia et hic auctus est et in caelos cum saluatore receptus, ut ista omnia ad sanctorum proficiant glopla bonorum operum daret, quibus modesta et tranquilla agi possit uita cum dei timore. qui enim auctor uitae est, non uult utique opus suum morti esse obnoxium. quamuis natura ipsa legis non expers sit, tamen quia dominus bonus et misericors est, ut maior notitia eorum esset quae sequenda et illorum quae uitanda sunt, litteris et exemplis ostendit, sicut praesens lectio contestatur. Dei ergo famulus sanctus Tobias post ldei timore non recedamus neque auxilium aliunde quam ab eo speremus memores scriptum esse: pusillus fui et senui et numquam uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
tor dẏ̃abolus ꝯtradicebat. Unde id actũ
est ut nte qui in pcc̃õ hoĩs głiabatur
pectans dep̾henderet᷑. ut tunc demũ
rens fcũs ꝯtradic̾e nõ auderet / Sic fcm̃
est ut dei filius homo nasc̾et᷑ iusticiam
pͥdicans dẏabolum incitaret p̃p̃ qd̾ hoĩec
a uiciis eiꝰ. ꝓ hiberet. Ita ut ⁊ occideret
eum qui pccm̃ nesciebat. tũc peccasse:
⁊ gramus quidem ꝙͣ homo ꝙ̃ accusabat
inuentus est. cum enĩ ex dei decreto pp̃
pccm̃ hoĩem sibi uindicaret. quia qui
pectat ex ꝑte dẏaboli est inuentus est
plus peccasse. Qñ eum qui nõ peccaue¬
rat int̾fecit ut sibi usurparet. per
mortem gͦ morti int̾itus subintrauit.
⁊ ut sanguis recuꝑaret᷑. sangnis effu¬
sus est. quia ut dixi mors qui est dya¬
boluis qm̃ peccasse in mortem sllnatoris
iuentꝰ est sanguiem eiꝰ cũ om̃iũ nr̾m
amisit. Quia sicut ꝑ unũ peccantem
adam om̃s in morte tenebat: ita per

Expanded text:
tor diabolus contradicebat. unde id actum tor diabolus contradicebat. unde id actum est, ut iste, qui in peccato hominis gloriabatur, peccans deprehenderetur, ut tunc demum reus factus contradicere non auderet. sic factum est ut dei filius homo nasceretur et iustitiam praedicans diabolum incitaret, propter quod homines a uitiis eius prohiberet, ita ut et occideret eum qui peccatum nesciebat. Tunc peccasse et grauius quidem, quam homo quem accusabat, inuentus eat. cum enim ex dei decreto propter peccatum hominem sibi uindicaret, quia qui peccat ex parte diaboli est, inuentus est plus peccasse, quando eum qui non peccauerat interfecit, ut sibi usurparet per mortem ergo morti interitus subintrauit et, ut sanguis recuperaretur, sanguis effusus est, quia, ut dixi, mors, qui est diabolus, quoniam peccasse in mortem saluatoris inuentus est, sanguinem eius cum omnium nostrum amisit, quia, sicut per unum Adam peccantem omnes in morte tenebat, ita per
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ mors augmentũ facere se puta¬
norata deflueret. ⁊ cũ uirtute oꝑatã
se hoc estimaret infirmata int̾iret. Mor¬
ti enĩ mors ꝑ opus eiꝰ diuma ꝓcurfitõe
inuenta est. ut qr semꝑ mala uult ce¬
deretꝰ᷑ illi ad tempus. ut iniusticia oꝑe
suo destructa regnũ sibi ablatũ queri
nõ possit. Qiłͣuis eñ om̃ia possit deus
nichil tam̃ facit. qd̾ si traditõni absur¬
dii est: iusticiam enĩ qmͣ exigit hanc ⁊
facit nõ p̾sumens de potestate. Magna
ciam seruans sic ea que niste decreta e¬
rant solueret. ⁊ hoĩem a morte eruerit.
qmͣqra nõ ĩmerito teneretꝰ᷑. s quia ñudia
deceptus fuerat dẏaboli: instum finit hino
subueniri. Dei eñ siña tenebatur. s hoc
oꝑitus fuerat sathanas. unde sic̃ ustũ
insumm est hunc eruere: ita iniustum
erat ꝑ potenciam hoc face neglecta ĩ¬
iusticia. uictus enĩ homo suadente dy¬
abolo ut miscd̾iam acciperet qi actussa¬

Expanded text:
mortem; ut cum mors augmentum facere se putamortem; ut cum mors augmentum facere se putanorata deflueret et, cum uirtute operatam se hoc aestimaret, infirmata interiret? morti enim mors per opus eius diuina procuratione inuenta est ut, quia semper male uult, cederetur illi ad tempus, ut in iustitia opere suo destructa regnum sibi ablatum queri non possit. quamuis enim omnia possit deus, nihil tamen facit quod sit rationi absurdum. iustitiam enim quam exigit, hanc et facit non praesumens de potestate. Magna um, ut iustitiam seruans sic ea quae iuste decreta erant solueret et hominem a morte erueret, quamquam non inmerito teneretur. sed quia inuidia deceptus fuerat diaboli, iustum fuit huic subueniri. dei enim sententia tenebatur, sed hoc operatus fuerat satanas. unde sicut iustum uisum est hunc eruere, ita iniustum erat per potentiam hoc facere neclecta iustitia. uictus enim homo suadente diabolo, ut misericordiam acciperet, quasi accusa
Abbreviated transcription (Latin):
cit ut generet᷑. Ita ⁊ homo fidem nõ ht̃
in natura: s semen fidei qd̾ insi fuerit
ꝓuocatum ⁊ exc̾itatum fructũ nõ dabit.
.i. fĩdem nõ hẽbit. Mathematicoꝵ fabulis
credentes fidei semen ext̾minant. ad̾ et
creatori ⁊ iusticie enis testimomũ ꝑhibet.
opus enĩ opificem agnoscit ⁊ quo uire a¬
more que facit testatur. fugiendũ om̃ib
modis ab hac arte monemus. curiosi eĩ
eiꝰ ⁊ inimici dei sit ⁊ sine sollicitudĩe
nũqł sunt. Semꝑ enĩ suspensi expectãt
ꝓtectõne. nec tam̃ nescii. quia ⁊ si quid
adu̾sum bene nobis agentib euenerit te¬
letatum ꝓficiet ad coronam .r. atõ pasche.
ascha dilectusum fr̾es a passione cxiii¬
appellatũ est. sicut docet nos traditõ
nt hĩ p̃figuratõ que fc̃a est in egypto
ꝑ famulũ dei moỹsen. dicente scͥptura.
ĩnolatõnis pascha hoc dñi est. Quegͥ rõ
est ut mist̾im sacrum ꝑ sanguinem

Expanded text:
cit ut generet. ita et homo fidem non habet cit ut generet. ita et homo fidem non habet in natura, sed semen fidei, quod nisi fuerit prouocatum et exercitatum, fructum non dabit, id est fidem non habebit. mathematicorum enim fabulis credentes fidei semen exterminant, quod et creatori et iustitiae eius testimonium perhibet. opus enim opificem agnoscit et aequo iure amare quae fecit testatur. Igitur fugiendum omnibus modis ab hac arte monemus. curiosi enim eius et inimici dei sunt et sine sollicitudine numquam sunt; semper enim suspensi expectant protectione, nec tamen nescii quia, et si quid aduersum bene nobis agentibus euenerit, toleratum proficiet ad. coronam. CXVI. RATIO PASCHAE. Pascha, dilectissimi fratres, a passione appellatum enis hujus praefiguratio, quae perfecta est in Aegypto per famulum Dei Moysen, dicente Scriptura, Immolationis Pascha hoc Domini est . Quae ergo ratio est ut mysticum sacramentum per sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
iam nõ est illud qd̃ solet dici. nõ que
uolumus s que data est. qr uoluntasa
saluatore incitatur. ut petat ⁊ acci¬
piat qd petierit. fati aũt hos ẽẽ dicunt
ut siue petat siue nõ petat fati tñ qd̃ ant
malum aut bonũ est ꝯsequatur. Dñs autẽ
hoc excludens ait. filia si fides tua te saluã
fecit nõ iam fati sit qnͣdo fides ꝑapit bñsi¬
cium. ⁊ it̾im si credis ait om̃ia possibilia ib̃
credenti. In uolintate utiq posuit meritũ
qr fidei bonum est nõ nature. fides autem
res accidens est que excitat ad exerticium
uoluntatem. ut qr in natura nõ est uo¬
luntas que in natura est suscepta fide me¬
ritũ ei collocet apud dr̃a. Ita est enĩ nat᷑a
qd nõ uidetͫ hẽre. quia nõ existit s quasi
i semine ita est in potencia ut ꝑ exerci¬
cium generatur. ⁊ si defuerit exticium
nõ sit. quia ⁊ semen nsi exceatur nõ ge¬
neret s ip̃m solum manet. accessio gͦ fa¬

Expanded text:
iam non est illud quod solet dici: non quae iam non est illud quod solet dici: non quae uolumus, sed quae data sunt\', quia uoluntas a saluatore incitatur, ut petat et accipiat quod petierit. fati autem hoc esse dicunt, ut siue petat siue non petat, fati tamen quod aut malum aut bonum est consequatur. dominus autem hoc excludens ait: filia, fides tua te saluam fecit, ut non iam fati sit, quando fides percipit beneficium. et iterum: si credis, ait, omnia possibilia sunt credenti: in uoluntate utique posuit meritum, quia fidei bonum est, non naturae. fides autem res accedens est. quae excitat ad exercitium uoluntatem, ut, quia in natura non est, uoluntas, quae in natura est, suscepta fide meritum ei conlocet apud deum. ita est enim natura quod non uidetur habere, quia non existit, sed quasi in semine. ita est in potentia, ut per exercitium generetur et, si defuerit exercitium, non sit, quia et semen nisi exerceatur non generat, sed ipsum solum manet. accessio ergo fa
Abbreviated transcription (Latin):
stupri. aliis in mnia re. aliis uoluptatum
petulanciam. aliis iram. quidã auariciã
aliis lucra. aliis dãpna ꝓcurant. Aliis
carisma. aliis odia. nec nõ ⁊ impedim̃ta
⁊ aliqñ certis temꝑib saciati quiescunt
in occio. aliqñ uero rõne. Aliqñ occupata¬
timendi nõ se ingerunt. qr nõ dñant᷑ s
surrepunt oportunitatẽ querentes qua
capiant. Ideo uoluntatis arbitͥum liberũ
est. s dum quadam desidia negligent es
tirta nos ip̃os efficim̃ sollicitantes suadẽc
nobis adu̾sa. Maxime si cogitare nos ad
qd̾ legis nõ est inuenerint uenient ĩ eo
ip̃o adiutantes ut impleamꝰ qd̾ implet
lex. Nam si t ior dei in aĩo sit neq caro
neq sanguis neq pͥncipes ⁊ potestates
p̾ualent. quia dei ãminiculis cũ ꝑsecũtꝰ᷑.
ut nõ cum labore uincant᷑. Si autem po¬
petite ⁊ dabitur uobis  om̃is enĩ qͥ petit
accipiet: Si gͦ qui uult pet̾e accipiet:

Expanded text:
stupri, aliis in una re, aliis uoluptatum stupri, aliis in una re, aliis uoluptatum petulantiam, aliis iram, quibusdam auari. tiam, aliis lucra, aliis damna procurant, aliis charisma, aliis odia nec non et impedimenta. et aliquando certis temporibus satiati quiescunt in otio, aliquando uero ratione aliqua occupatae menti non se ingerunt, quia non dominantur, sed subrepunt oportunitatem quaerentes qua capiant. ideo uoluntatis arbitrium liberum est, sed dum quadam desidia neclegentes circa nos ipsos efficimur, sollicitantes suadent nobis aduersa; maxime si cogitare nos aliquid, quod legis non est, inuenerint, uenient in eo ipso adiutantes ut impleamus quod prohibet lex. nam si timor dei in animo sit, neque caro neque sanguis neque principes et potestates praeualent, quia dei amminiculis compescuntur, ut non cum labore uincantur. Si autem popetite et dabitur uobis; omnis enim qui petit accipiet? si ergo qui uult petere accipiet,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. potestatem hẽo it̾um sumendi eam. ses¬
sat gᷤ fatalis nccͣitas ubi potestas est uolum¬
tatis. ⁊ quomõ saluator appenlatur a nobis
si fati sunt que agimꝰ uł accidunt nobis qr
deo saluator dicitur qm̃ ostendit nobis mam
calutis. Itaq si ab hoc ostensa eib nõ fati fu¬
tꝰ qi ⁊ pͥus latuit. ⁊ qd̾ fatiẽẽ dicitꝰ: ex inpp¬
iuso euenire contendũt. hic enĩ fidei meritũ
est que nõ dici põt ex fato. qr qd̾ credit᷑ aliis̃
cetulis auditũ nõ fint. fata enĩ hoc dicunt
dicuntꝰ᷑ qd̾ ignorare depͥhendut᷑. hic est
unde apłus ait. ꝙ nemo pͥncipiũ huiꝰ sdłi
cegnonit. hii sunt pͥncipes ⁊ potestates hñ
tes sub se malos angelos qui sub nomine
fatoꝵ uoluptates suas efficiunt ꝓut eis
ubitum fu̾it sicut ⁊ assolent malefici con¬
fiteri. Sunt enĩ quos dilignnt alios non¬
amant quosdam oderunt ⁊ unicinq hoc
suggerit iniusqͥsq qd̾ diligit. quia ⁊ ipsi
dulsas hñt uoluptates. aliis libidinẽ du̾si

Expanded text:
t potestatem habeo iterum sumendi eam. cessat ergo fatalis necessitas, ubi potestas est uoluntatis. Et quo modo saluator appellatur a nobis, si fati sunt quae agimus uel accidunt nobis? quia ideo saluator dicitur, quoniam ostendit nobis uiam salutis. itaque si ab hoc ostensa est, non fati fuit, quia et prius latuit et quod fati esse dicitur ex inprouiso euenire contendunt. hic enim fidei meritum est, quae non potest dici ex fato, quia quod creditur aliis saeculis auditum non fuit; fata enim hoc dicunt dicuntur, quod ignorare deprehenduntur? hinc est unde apostolus ait: quem nemo principum huius saeculi cognouit. hi sunt principes et potestatangelos sub se habentes, qui sub nomine fatorum voluptates suas efficiunt, prout eis libitum fuerit, sicut et assolent malefici confiteri. Sunt enim quos diligamant, quosdam oderunt. et uni cuique hoc suggerit unus quisque quod diligit, quia et ipsi diuersas habent uoluptates: aliis libidinem diuersi
Abbreviated transcription (Latin):
tas sibi impleant causas. ⁊ neq reuocari
neq ad aliud impesli possunt: s semel sta¬
tuta seruant officia. Hec mathematicoꝵ
asseueratõ esb. ut dicant fata ĩmutari
nõ posse neq p̾cib aliquid impetrari. qr
semel dm̃ dicunt statunde se tocius mñdi
rõnem. ⁊ mimistris syderib tradidisse q̃
neq retro neq ante fieri possunt. hic esp
error mathematicoꝵ. quo ⁊ dm̃ pulsaant.
ꝑ hanc em̃ asseueratõnem negant aliqiid
posse fieri extra ordinem mundi. ut om̃ia
que in mundo a deo fc̾a legunt᷑ s⁊ a nundi
loge discordant negent credenda. Itta at
asserant que iuxta statuta mundi facta
aaron floruisse ⁊ fructum attulisse neq
słrra amis peꝑisse. hec enĩ mundi ratõnõ
ht̃. qr extra mundi ardinem a deo facta

Expanded text:
tas sibi impleant causas; et neque reuocari tas sibi impleant causas; et neque reuocari neque ad aliud inpelli possunt, sed semel statuta seruant officia. haec mathematicorum. adseueratio est, ut dicant fata inmutari non posse neque precibus aliquid impetrari, quia semel deum dicunt statuisse totius mundi rationem et ministris sideribus tradidisse, quae neque retro neque ante ferri possunt. Hic est error mathematicorum, quo etiam deum pulsant. per hanc enim adseuerationem negant, aliquid posse fieri extra ordinem mundi, ut omnia, quae in mundo a deo facta leguntur, si a mundi lege discordant, negent credenda, illa autem asserant, quae iuxta statuta mundi facta Aaron floruisse et fructum adtulisse neque Sarra anus peperisse. haec enim mundi ratio non habet, quia extra mundi ordinem a
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ potestatem imꝑare illis ut aliqͣndo
aluid faciant ꝙͣ decretum hñt. Sic emĩ
ea ꝯdidit ut noluntati eiꝰ subiaceant.¬
⁊ tunc demũ cursus decretos exeqͣntur.
si aliud minime fu̾it p̾ceptimm. ut siro¬
gatus ab hiis fu̾it quib ministrantẽ ꝑ
id qd̾ ant importune sint pluuie aut
mimia siccitate steriles fructus appa
⁊ uanitatem oberrantes nõ facĩt qd̾ placet
deo dintissima suspensa pliuna ⁊ fcm̃ legimꝰ
sub hel̾a ⁊ heliseo famem excitet suꝑ t̾ram.
satiffactõne placatus adimat ⁊ ymbres iri¬
gent aridam. Fadem enĩ moderatõ mundi
est ⁊ imꝑium secubare. Quomꝰ enĩ quidam
p̃sui a rectorib ꝓuinciaꝵ ad auxilũ imꝑa¬
torem decurrunt ut erigant᷑. ita ⁊ hoĩes
si adu̾sa sibi inderint temꝑa supplices
se p̾beant deo. in cuiꝰ potestate sunt oĩa
Q hoc mathematicis nõ iuidetꝰ. alud enĩ
fieri mqmũt nõ posse qmͣ ut sẏdera decre¬

Expanded text:
habet potestatem imperare illis, ut aliquando habet potestatem imperare illis, ut aliquando aliud faciant, quam decretum habent? Sic enim ea condidit, ut voluntati subjaceant, tunc demum cursus decretos exsequantur, si aliud minime fuerit praeceptum: ut si rogatus ab iis fuerit quibus ministrant, per id quod aut importunae sint pluviae, aut nimia siccitate steriles fructus appariam et vanitatem oberrantes non faciunt quod placet Deo, diutissime suspensa pluvia, ut factum legimus sub Elia et Elisaeo, famem excitet super terram, satisfactione placatus annuat ut imbres irrigent aridam . Eodem enim modo ratio mundi est, ut imperium sae culare. quo modo enim quidam pressi a rectoribus prouinciarum ad auxilium imperatorum decurrunt ut erigantur, ita et homines, si aduersa sibi uiderint tempora, supplices se praebeant deo, in cuius potestate sunt omnia. Sed hoc mathematicis non uidetur. aliud enim fieri inquiunt non posse, quam ut sidera decre
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ sanguiis motum ꝯpͥmere. Extin¬
gnit᷑ enĩ incendiũ si desit matia ꝑ qmͣ
inuat Illis añt eueniũt que matheman¬
cis dicunt᷑. qui credunt futurum qd̃ dicũt.
Id em̃ agitꝰ subtilitate demonioꝵ ut effici¬
ant que antistites illoꝵ dix̾nt fut ura.
ne falsi dececti ꝓdant᷑. Circa eos uero qui
responsis illoꝵ nõ ꝯmodant fidem. nõ pre¬
nalet effectus eoꝵ . qr neq ip̃i tam intẽ¬
ti sunt ut satufaciant illis qui ens non
credunt. neq patitꝰ deus facere illos ꝑ qͦs
seducant᷑ fidentes de deo ⁊ nõ credentes
dyabolo. om̃ia enĩ sic deus ꝯstituit ut
ccd̃m iminstuiꝰq fidem euemat ei. ut ar¬
bitͥum liberũ maneat uoluntatis. ac ꝑ
hos qui deo credit ad auxilm̃ eiꝰ ꝯfugiens
nichii ei pot̾it p̾ualere. Certus est emĩ m
potestate eiꝰ ẽẽ que fecit. ⁊ nõ audere ꝯͣ
⁊ sressas creauit. ꝯstituens eis cursus.
quib gubnatur genus hõm. Nunqͥd nõ

Expanded text:
nis et sanguinis motum conprimere. extinnis et sanguinis motum conprimere. extinguitur, enim incendium, si desit materia per quam uiuat. Illis autem eueniunt quae a mathematicis. dicuntur, qui credunt futurum quod dicunt. id enim agitur subtilitate demaniorum, ut ea efficiant, quae antestites illorum dixerint futura, ne falsi detecti prodantur. circa eos uero, qui responsis illorum non commodant fidem, non praeualet effectus eorum, quia neque ipsi tam intenti sunt, ut satisfaciant eis, qui illis non credunt, neque patitur deus facere illos per quod seducantur fidentes de deo et non credentes diabolo. omnia enim sic deus constituit, ut secundum unius cuiusque fidem eueniat ei, ut arbitrium liberum maneat uoluntatis. ac per hoc qui deo credit ad auxilium eius confugiens, nibil ei poterit praeualere; certus est enim in potestate eius esse, quae fecit, et non at stellas creavit, constituens eis cursus quibus gubernatur genus humanum: numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
sicut homo ut possiñt adhibita cura cor¬
pus suum temꝑare. Ideo enĩ imꝑator eit
corꝑis animꝰ ut gubernet cum retinactis
legis diuine. Ea enĩ que sine impulsu car¬
nis siue ab inimico sugguntꝰ nõ ẽẽ utilia
lex ostendit diuma. Qmͣ ideo adiutorio
dedit deus ut dictantem inimicũ mala qͣsi
bona respicientes legis p̾cepta intelligamꝰ
illum ẽẽ seductorem. qr alind suadet qmͣ
docet lex. Sic gͦ frenat᷑ corpꝰ ut qr feruet
miiꝰ isli det᷑. ⁊ a deliciis retmeat᷑. Sicut enĩ
corpus sr ebricitans si accipiat estam aut
exardescent nisi fuerint gubn̾ata. Igni
enĩ sĩ nõ des estam sopit᷑. animi est duce̾
corpus. si aũt dimiserit enm ut eat quo
uult p̾cipit eum sicut equus frenosus
negligentẽ sessorem. ⁊ qr corꝑis fernor
plus exardestit agentib inimicas ad de¬
ceptõnem amie qr nõ corpus desiderat.
s calore suo generat aĩe desid̾a. Dĩnr̾i
tutio imploranda est ad tutelam. ut ꝙ

Expanded text:
sicut homo, ut possint adhibita cura corsicut homo, ut possint adhibita cura corpus suum temperare. ideo enim imperator est corporis animus, ut gubernet eum retinaculis legis diuinae. ea enim, quae siue inpulsu carnis siue ab inimico suggeruntur, non esse utilia lex ostendit diuina, quam ideo adiutorio dedit deus, ut dictantem inimicum mala quasi bona respicientes legis praecepta intellegamus illum esse seductorem, quia aliud suadet quam docet lex. Sic ergo frenatur corpus, ut, quia feruet, minus illi detur et a deliciis retineatur. sicut enim corpus febricitans si accipiat escam aut exardescent, nisi fuerint gubernata. igni enim si non des escam, sopitur. Animi est ducere corpus; si autem dimiserit eum, ut eat quo uult, praecipitat eum, sicut equus frenosus neclegentem sessorem. et quia corporis feruor plus exardescit agentibus inimicis ad deceptionem animae, quia non corpus desiderat, sed calore suo generat animae desideria, dei nostri tuitio imploranda est ad tutelam, ut pr
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt demonia ⁊ disparem hñtia uolũ¬
tatem. Quedam aũt sunt que cũ ꝑtur¬
bant aĩos elidunt corꝑa. Quedam nero al¬
miscentia se sanguimi generant animis
desideria. alia aũt hõis se copulantia sug corda¬
gerunt cũ blandicuis ꝯtraria. nõ nilla ãt
sunt que sola corꝑa obligant infirmitatib
sicut ⁊ illam filiam abrahe qͣm dñs cura¬
uit. hec om̃ia ignorantes pagani fatum
appellant. cũ diu̾se sint cause. ⁊ nta ab
mimicis ꝓcurent᷑. ut quacũq ex cansa ir¬
retit homo subiciatur passionib. S fatũ
bonũ appellant cum bene temꝑata sunt
corꝑa. aut a fabilitate ꝯmendatꝰ hñt iam
gr̾am qͣmdam. Malum aũt fatũ eẽ si plus
caloris hẽat aut humoris. aut si nõ sit al¬
ꝑsuis gr̾a s magis ad detͥmenta paratus.
quos infortimatos uotant. fac uera eue.
uidemꝰ enĩ hec etiam in aĩalib ut plus
hẽant caloris. s aĩalia nõ sunt rõnabilia

Expanded text:
enim sunt demonia et disparem habentia uolunenim sunt demonia et disparem habentia uoluntatem. quaedam autem sunt, quae, cum perturbant animos, elidunt corpora; quaedam uero admiscentia se sanguini generant animis desideria; alia autem cordi hominis se copulantia suggerunt cum blanditiis contraria; nonnulla autem sunt, quae sola corpora obligant infirmitatibus, sicut et illam filiam Abrahae, quam dominus curauit. Haec omnia ignorantes pagani fatum appellant, cum diuersae sint causae et ista ab inimicis procurentur, ut quacumque ex causa inretitus homo subiciatur passionibus. sedfatum bonum appellant, cum bene temperata sunt corpora aut affabilitate commendantur habentia gratiam quandam; malum autem fatum esse, si plus caloris habeat aut umoris, aut si non sit aspersus gratia, sed magis ad detrimenta paratus, quos infortunatos uocant. Fac uera esse. uidemus enim haec etiam in animalibus, ut plus habeant caloris; sed animalia non sunt rationabilia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupĩam pccõꝵ adinuantib inimicis qui
sugg̾unt faciendũ qd̾ ꝯtͣrium est. ⁊ nõ pu¬
tat᷑ qͣm dmi fiat. Dulce em̃ uidetꝰ cum sit
aut ante qͣm fiat. ꝑfectum aũt apparet
eẽ amarũ quid fatis imputant. qr autẽ
põt uinci hinic adu̾timꝰ. Cogitantib et enĩ
nobis ⁊ de aliqua re sollicitis silent inimici
⁊ ꝯquiescit libido. Non eñ possunt suggere
occupatas nobis. Nunquid aliqͥt ad aliqmͣ rẽ
alicui dedito aliud sugg̾it nõ facit. Sciens
aut nõ se audiri aut aporiari qͣi iꝑtune
suggentem. Ita ⁊ inimici quos constat esse
demones. hii sunt enĩ dii paganoꝵ. qui si
uiderint diumis reb nos occupatos nõ se
ing̾u̾nt ad ꝯtͣria sugg̾enda: s in insidiit st̾
querentes occasionem qua se ĩmergant.
Munim̃ta gͦ sunt aĩoꝵ meditatõ aisidua
reb diumnis exsuscitantꝰ ad sollicitandos
carnalis natiuitas. tñ in hac re accedit
ad necem hoĩm adiutornĩ demoniũ / diu̾sa

Expanded text:
iam peccatorum adiutantibus inimicis, qui suggerunt faciendum. quod contrarium est et non putatur, quamdiu fiat — dulce enim uidetur, cum fit aut antequam fiat; perfectum autem apparet esse amarum —, quid fatis inputant? Quia autem potest uinci, hinc aduertimus. cogitantibus etenim nobis et de aliqua re sollicitis silent inimici et conquiescit libido; non enim possunt suggerere occupatis nobis. numquid aliquis ad aliquam rem alicui dedito aliud suggerit? non facit sciens aut non se audiri aut aporiari quasi inportune suggerentem. ita et inimici, quos constat esse demones; hi sunt enim dii paganorum, qui, si uiderint diuinis rebus nos occupatos, non se ingerunt ad contraria suggerenda, sed in insidiis sunt quaerentes occasionem, qua se inmergant. Munimenta ergo sunt animorum meditatio assidua rebus diuinis, exsuscitantur ad sollicitandos carnalis natiuitas, tamen in hac re accedit ad necem hominum adiutorium demonum. Diuersa
Abbreviated transcription (Latin):
in dei eẽ potestate. nec t̾rerent᷑ qnͣdo bons
mala accidunt. qr in fut uro iudicio remu¬
nerabunt᷑. memores apłi dicentis. quia ꝑ
tribłatõnes inquit oꝑtet nos intrare in
regnũ dei. Contentꝰ enĩ ⁊ dei su expectans
uidiciũ remimeratus eciam umidicabit᷑.
Si emĩ in pͥsenti iudicari desidat. aut om̃i
ainditate p̾sentib fru copiis dubitat de
ꝓmissa inta. ac ꝑ hoc in futuro int̾ ꝑfidos
deputatus pene dignus hẽbitꝰ. Mundũ enĩ
deus pp̃ ex̾ciciũ fecit. ⁊ om̃ib copiis hones¬
tauit. duas causas p̾ͥponens p̾sentem ⁊ fu¬
turam. celestem ⁊ t̾renam. ⁊ ad ꝓbatõnẽ
eẽnt hõmi. ut qui spreta futura inta pre¬
sentem eliget carni deputaret᷑. Qui uero
p̾senti futuram añponeret spiritalibus
dignus hẽretur. ⁊ qm iniuste pͥssus potẽ¬
cia iuistoꝵ querelas deo deponeret uł
reseruaret in futuro iudicio reuelatus
spiritali głia honoraretꝰ. uñ nullus scõꝵ

Expanded text:
in dei esse potestate nec terrerentur, quando bonis in dei esse potestate nec terrerentur, quando bonis mala accidunt, quia in futuro iudicio remunerabuntur, memores apostoli dicentis: quia per tribulationes, inquit, oportet nos intrare in regnum dei. contentus enim et dei sui exspectans iudicium remuneratus etiam uindicabitur. si enim in praesenti uindicari desiderat aut omni auiditate praesentibus frui copiis, dubitat de promissa uita ac per hoc in futuro inter perfidos deputatus poena dignus habebitur. mundum enim deus propter exercitium fecit et omnibus copiis honestauit duas causas proponens, praesentem et futuram, caelestem et terrenam, ut ad probationem essent hominum, ut qui spreta futura uita praesentem elegeret carni deputaretur, qui uero praesenti futuram anteponeret spiritalibus dignus haberetur, et qui iniuste pressus potentia iniustorum querellas deo deponeret uel reseruaret in futuro iudicio releuatus spiritali gloria honoraretur. unde nullus sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
astuologi ꝑ astra dicuit diuites ⁊ pauꝑes
fieri. N unquid mutata sunt astra aut
uersucia. ⁊ p̾stigium est sathane ut ea
ꝑ srellas dicat fieri que angelis suis m̃stͥs
oꝑatur. accedente enĩ temꝑe quo int̾itus
ei appmquat. maiora adinuenit ꝑ que pec¬
cetur. Ecce scimꝰ fame laborasse italiam
⁊ affricam siciliam ⁊ sardimam dicant
mathematici si oĩs hii imũ fadũ hũerũt.
cũ int̾ centũ nec duoꝵ sibi fata ꝯuenire pos¬
se dicant᷑. Erubesdant ⁊ taceant ⁊ deos suꝑ¬
plices mams t endant in cuiꝰ potestate sũt
om̃ia o ni hoo forte subreptũ filtis quid
dicemꝰ de pannonia que erasa est sic. ut re¬
medium hẽre nõ possit. Oinfrmitas eoꝵ
qui fide pendula xp̃ianos se ꝓficent᷑. du
em̃ de ꝓmissis dubitant. nec de hiis ã fc̃a
sunt cogitant. Si eñ ea que a ꝓph̾is ⁊ apłi¬
gesta sunt ꝯssdarent mĩqͣm fabulat ma¬
thematicoꝵ admittent. Scirent enĩ om̃ia

Expanded text:
astrologi per astra dicunt diuites et, pauperes astrologi per astra dicunt diuites et, pauperes fieri? numquid mutata sunt astra, aut uersutia et praestigium est satanae, ut ea per stellas dicat fieri, quae angelis suis ministris operatur? accedente enim tempore, quo interitus ei adpropinquat, maiora adinuenit, per quae peccetur. Ecce scimus fame laborasse Italiam et Africam, Siciliam et Sardiniam: dicant mathematici, si omnes hi unum fatum habuerunt, cum inter centum nec duorum sibi fata conuenire posse dicantur. erubescant et taceant et deo subplices manus tendant, in cuius potestate sunt omnia. sed in hoc forte subreptum est fatis: quid dicemus de Pannonia, quae sic erasa est, ut remedium habere non possit?. 0 infirmitas eorum, qui fide pendula Christianos se profitentur! dum enim de promissis dubitant, nec de his quae facta sunt cogitant. si enim ea quae a profetis et apgesta sunt considerarent, numquam fabulas mathematicorum admitterent. scirent enim omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iudens ezechias certum hẽret posse sibi
cum qͥndecim annos addere ad uitam qui de
nona hora fecerat sextam. Et quia ꝯtͣ ma¬
themathicos est ꝙ ezechie ꝯcessum eib. negãt
em̃ posse addi ad uitam signum it̾um in hac
it qd̾ ꝯtra mathematicos ẽẽt accipit. Impos¬
sibile cmĩ asserunt illud astra facere qm hñt
ꝯstitutum. Certe fati ẽe dicunt su̾um hr̾e
aut nõ hẽre. esto ab inicio mundi hec ft̾a
ubi fuerunt. usq ad dilinuũ emĩ ⁊ infra mł¬
ta serie annoꝵ ⁊ nsacta nõ fuit hec ꝯditõ
seruitutis. Aut nũquid ex nini temꝑib ħ
la inferre cepise ⁊ captos fac̾e seruituti
obnoxios. U̾ides gͦ postea hoc inuentũ. ⁊
nõ eẽ fati s actus demonũ. qr si fati fuis¬
set ab inicio mundi fiusset. Ip̃a enĩ sũt sỹ¬
dera que fc̃a sunt in micio ⁊ in eo manet
cursiis eoꝵ. ⁊ antea inta hoĩm agrestis
erat. nec diuiciis studebat᷑. Quomodo mĩc

Expanded text:
quod uidens Ezechias certum haberet posse sibi quod uidens Ezechias certum haberet posse sibi eum quindecim annos addere ad uitam. qui de nona hora fecerat sextam. et quia contra mathematicos est quod Ezechiae concessum est — negant enim posse addi ad uitam —, signum iterum in hac re, quod contra mathematicos esset, accepit. inpossibile enim asserunt aliud astra facere quam habent constitutum. Certe fati esse dicunt seruum habere aut non habere. esto. ab initio mundi haec fata ubi fuerunt? usque ad diluuium enim et infra multa serie annorum transacta non fuit haec condicio seruitutis. aut numquid ex Nini temporibusla inferre coepisse et captos facere seruituti obnoxios P uides ergo postea hoc inuentum et non esse fati, sed actus demonum, quia, si fati fuisset, ab initio mundi fuisset. ipsa enim sunt sidera, quae facta sunt in initio, et in eo manet cursus eorum. Et antea uita hominum agrestis erat nec diuitiis studebatur: quo modo nunc