comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ẽ elemosina rũ nͦmatõe p̃benda ne comitẽte
tristicia m̾ces ꝑeat dispensata tũt aũt bñ tͥbuit᷑
datorẽ diligit ds̃ metuend̾ ẽ itaqr ne pauꝑanit
tũ tedio nr̃a oblata suscipiar at̃ ne om̃io p̃t̾mis¬
lis me̾ns tristis ꝙ recadat. De rapinis aͥenis elemo.¬
sinam face̾ ñ ẽ esticiũ misãtõis s emolum̃tũ sclis
Gĩr ⁊ salomõ qui ostert ĩꝙͥ sacfciũ de rapira pau
p̃stare dĩuitib ⁊ de assũptis ĩ dpũ aquirere fauores

Expanded text:
 eleemosyna cum mora praebenda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, datorem diligit Deus . Metuendum est itaque ne pauper aut cum taedio nostra oblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus moerens tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, ipraestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere sapores
Abbreviated transcription (Latin):
udicent᷑ a bonis siue uͥ gͣ sit hio bonis fẽꝑalit̾ af¬
flictõ et illit et̾na remuna̾tõ. Icc̾co sunt nocͣũ ma¬
li ut quociens bom ostendũt flagellẽtur ab il¬
lis. Hic ÷ ꝙ assur uͥgam furoris sui testatͤ
dũs s quotiens ita fit de dĩ ĩ dignatõe ꝓce¬
dit uͭ dĩ ꝑ illos m̃ eos seuiat qͦs flagellendo em̃¬
daꝵ defidat. S ille uistissima uolũtate illi¬

Expanded text:
afflictio, et illic aeterna remuneratio. 7. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offundunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus ; sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat quos flagellando emendare desiderat. Sed ille
Abbreviated transcription (Latin):
les quos dũ ea pͥrate quͣl accipiũt optune¬
ñ regunt bouã utq iucissitudinem dõ lar¬
gitori restitiut bonꝰ reꝑ faciliꝰ ad i̾sticũ
a delicto regdu ᷑ qmͣ de iusticia ad delitum
In ꝓposito eiꝰ eẽ debet nũꝙͣ egredi auiti

Expanded text:
li, quos dum ea potestate quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum In proposito ejus e
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m ñtuͣ enĩ pbebiũ disponit᷑ iuta rectoꝵ tes¬
tante iob qui regnare facit ỹpocͥtam ppt̾ pc̃ca
ppl̃i irastente enĩ dõ talem rectorem p̾ suscipi¬
unt qͣlem ꝓ pcc̃o merent᷑ Nõ nũꝙͣ ꝑ malicia
plebis ⁊̃ reges mutantur ⁊ añ uidebantͤ q̃n
ẽẽ boni acepto regno fuĩt iniqui de sticia pͥne¬
Ui recte utitur regni pͣtate ita p̃stare¬
se om̃ib debot ut qnͣto mag̃ honoris
p̃ponens sibi exemplim hũilitatis. dauid qͥ
de suis mĩtis nõ umuit hũilit̾ se deuiẽs
dixit. Nilis incedam ⁊ uilis apparebo añ¬
ũ hũili pͣsider aĩnto nõ eũ dilectot ĩnł¬
tas nõ inflãmat cupaditas si ne defranda¬
toẽ alicͦ ex pauꝑe diuitem facit ⁊ ꝙ iꝰsta¬

Expanded text:
meritum enim plebeium disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam propter peccata populi . Irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt qualem pro peccato merentur. Nonnunquam pro malitia plebis etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, accepto regno, fiunt iniqui. CAPui recte utitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris umiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter se dejiciens dicit: Vilis incedam, et vilis apparebo anum, humili praesidet animo. Non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas: sine defraudatione alicujus ex paupere divites facit, et
Abbreviated transcription (Latin):
sistentes sidi rõnabłiꝰ discͤtõe cõponant rfe
gͥ illi reges uocantur qui tã semerpos qs¬
qmͣ sb̾ditos bñ regendo modifiare nouñt
Quid̃ ip̃m nom̃ regiũs ad in manitatẽ tnͣs¬
u̾tunt crudelitatis dũ ad culm̃ p̾tatis ꝑue¬
uerint in apꝰtasiam ꝯfestim labũtur tãto¬
ꝙ sb̾ tumore cordis extollũt ut cũctos sbor¬
tos in sui ꝯꝑatõe decipiat eos que quib pͣ¬
cẽ ꝯrigit nõ agnoscant quib ꝯgrue per
reges sb̾limiores se cen̾s sentiant mortale
sb̾limãtur aspiciant s opꝰ ꝙ secũ ad infe¬

Expanded text:
sibi rationabili discretione componant. Recte igitur illi reges vocantur, qui tam semetipsos quam subjectos bene regendo modificare noverunt. Quidam ipsum nomen regiminis ad immanitatem transvertunt crudelitatis, dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam statim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit non agnoscant. Quibus congrue per reges sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad infe
Abbreviated transcription (Latin):
m̾orib asticit᷑ quͣ honorib gaudet qmͣto quisq
u̾e ẽ utile si bñ ga̾tur. Tunc autem bñ gitur qñ
bona que a dõ dati est ut malũ timore coħ̾¬
penis quͣͣ potestatẽ pc̃candi libertate m hr̃e
nicħ ꝙ infelicius male agendi felicitate
inꝑpetuũ regnat ⁊ de gła scliꝰ huiꝰ ad et̾na
transceat głiam. Qui pͣue regnũ exc̾cĩt
post uestem fulgenrem⁊ liũa lapidoꝵ
nudi ⁊ misi̾ ad ĩ ferna torꝙ̃di desendunt.
Reges a rede agendo notan sũt. ĩõq fͤte
faciendo regͣ nom̃ non tenet᷑ pc̃oando ã¬
mintit ᷑. Nam ⁊ iuros ⁊ scõs ꝓm̃ reges uo

Expanded text:
moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque vere est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando donante est, ut malum timore coerpejus quam per potestatem peccandi libertatem habere; nihilque infelicius male agendi facultateperpetuum regnat, et de gloria saeculi hujus ad aeternam transmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. Reges a recte agendo vocati sunt; ideoque recte faciendo regis nomen obtinetur, peccando amittitur. Nam et viro
Abbreviated transcription (Latin):
iucia aliena. fłe̾r qmadmod̾ si rali et ip̃e
implicarer᷑ errore. boni prstores ppłi debẽt
delicta deflere. et totos se plandib tradẽ
bit capiti mõ aquam ⁊ oculis meis fãtẽ
lacrimaꝵ et plorabo die ae nocte intfat
sac̾cos flere dicit s affẽu cõpatiendi non
actõe cõmissi. Nñ nulli p̃sules gregis
ur pnitant s quali sorte ui uẽ debcãt
ad meliꝰ exxtando ũ uisitant. Qͥbus cõgrue simo
d̾uiꝰ increpans ꝯminat᷑. Pastores qui pascitis ppłm
meum uos disꝑtistis ggem meũ eiecistis et nouuis

Expanded text:
itia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, bit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrsacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue sermo divinus increpans comminatur: « Pastores, qui pascitis populum meum, vos dispersistis gregem meum, ejecistis, et non vis
Abbreviated transcription (Latin):
pͣua plebiũ fca ꝑ qurunt ut d̾ minimis sb̾ditoꝵ
pẽcatis se ac̾timos p̾stant a maigee malos cautoᷤᷤ
sibi sb̾diros ac sollicitos faciant. Sicut medici
inoebos ĩnuentes curandos suscipiũt ⁊ futõt u
ne irripiant medicine obiecte quadam p̃scĩa
aũcedũt ita ⁊ doctores boui sic ea q̃ male acta it̃

Expanded text:
facta perquirunt: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea
Abbreviated transcription (Latin):
cingitur nõ sb̾ illa curuat᷑ ut fr̃bus ti¬
meat᷑. s eam sibi sb̃itt ut hũilior innotescat
nec adhuc usus est ꝙ liceat. sed dũ postit uti li¬
cita abiuit sose que ut ꝑnulũ in medio eoꝵ qͥb
p̃erat ostendit. Qͥ in appetendis honorib se.¬
cłi ac̃ ꝓsperitatib mũdi instanti desudant laboxe

Expanded text:
cingitur, non sub illa curvatur, ut superbus tumeat, sed eam sibi subjicit, ut humilior innotescat.nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita abnuit, seseque ut parvulum in medio eorum quibus praeerat ostendit . 2. Qui in appetendis honoribus saeculi aut prosperitatibus mundi instanti desudat labore,
Abbreviated transcription (Latin):
tes et qui bt̃ificant p̃cipitat . ltrocit̾
it̾m arguent᷑ qui pecantem ñ recipiũt s
despiciunt et spernũt nͨ alt̾ius delictum
iam dñs cõminans dicit. Qͥ dicũt recede a
me ñ aꝓpinques mͥ quia innũdꝰ es isti fui¬
mꝰ erũt iñ furore meo ignis ardens tota dił

Expanded text:
tes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, iam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis arden
Abbreviated transcription (Latin):
enim abicienda sunt que leuit̾ sanari ñ pꝰsũt¬
Qͥ ãmonitꝰ sec̾tum corrigi de põcato uegligit.
ri nescit maĩfeste debeat em̃dari. Mãifesta.
pc̃cata nõ sũt oculta correctõe purganda Pa¬
lam .n. sunt arguendi qui palam nrocent uͥ
dũ aꝑta obiurgatõe sanant᷑ hii qui eos mu¬
tanto reliquerãt corrigant᷑. Dũ unꝰ corri

Expanded text:
 sanari non possunt. Admonitus secretim si corrigi de peccato negligit, ri nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi, qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsint p̾sules fĩ capuĩt s mag̃ ut diuites fiant ⁊
honorentur suscipiũt sublimitans culm̃ ñ ꝓ pasto¬
zali regĩe s ꝓ solius honoris ambitõe atq abiecto
oꝑe dignitatis solam nõis appenĩt dignitatẽ. Dũ
mali sac̾dotes dõ ignorante ñ fiant tñ ignorant̾

Expanded text:
sint praesules fieri cupiunt, sed magis ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius honoris ambitione, atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. 6. Dum mali sacerdotes, Deo ignorante, non fiant, tamen ignorantur
Abbreviated transcription (Latin):
gare᷑ ligulatĩ desigłis grauis cuitane
oleris us segetis ine ꝯstant̃ respõd̾a
diu̾sum eẽ ab om̃il et sigłis : Id̾ sentiret
de om̃ipilo id asfirãret de om̃i capisso. ꝙͥ
dequal gutta maris quid de quiol filios̾¬

Expanded text:
is granis cujuscunque oleris vel segetis, nonne constanter responderet diversum esse ab omnibus et singulis? Idem sentiret de omni pilo, idem affirmaret de omni capillo. Quid de qualibet gutta maris? Quid de quolibet folio
Abbreviated transcription (Latin):
nõ respondit mͥ. Et ecce asinͣ ula balaã ã sessorem
insuo itimne recaidiũ: nescio qͦ pacto ins adcur¬
rend̾ mã inceptã urget ecinpellit. Audio ec ego
ad huc loañtẽ et dicente mͥ. qui quod loquerer
potuit dare nchi potuit ꝓculduꝰ dire et tibi.
S nũc ad id quod ꝓposimꝰ c̃ om̃i diligõcia in¬
cendamꝰ. qmo excãntatis ppetate plẽitudo bo

Expanded text:
Balaam quae sessorem suum in suo itinere retardavit nescio quo pacto me ad currendam viam inceptam urget et impellit. Audio et ego eam adhuc loquentem et dicentem mihi; qui quod loquerer potuit dare mihi poterit procul dubio dare et tibi. Sed nunc ad id quod proposuimus, cum omni diligentia intendam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ psalmista testat᷑ dñs letabit᷑ iustus cũ iudĩt
iũdcãm uindictam impioꝵ manꝰ suas lẽuabit
in sangur̃e pc̃catoꝵ. In p̾caroꝵ .n. morientiũ
sangũe iusti lauantur manꝰ quia d̾ eoꝵ pona
crudelis exitꝰ c̾nit ͦ nõ solũ qui uidi̾t refugit
s etiam alios ab inmitatõe illius qnͣta ualiu̾t
exortatõe ꝯpescit. In exitu uite in anime elc̃o
ꝵ minuo t̾rentur meni inc̾te utr̃ ad p̃miũ an¬
ad supliciũ transeant Quidam aũt estis insiro¬
suo purgant᷑ a leuib quibdam pc̃catis. Qͥdam¬
bonoꝵ Omͣͣuis .n. quisq in hac uita sit iustus tñ
De corpore isto egreditur ꝑtumescit ne dignꝰ sup¬
plicio sit. Nullꝰ est .n. absq pẽco ne quicipͣ pͭ de
da fit rarõ finẽ ustoꝵr optimũ uocatõ tran¬
apostate angli̾ exipiũt moxientes ut eis sic̃
ip̃is tortorret ĩ penis quĩ fu̾ut suasores ĩ uici
is. Et sipietas ꝓ de fanctis fidelib flere iuboar
fides cñ ꝓcis luge̾ uetat. Illi eñ deplorandi

Expanded text:
tatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electopuncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormentimvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus supplicio sit. Nullus enim homo absque peccato; nec aliquis poteda sit ratio. 10. Finem justorum optimum vocatio tranapostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ prudens us astuta lĩgua qmͣ ꝑrudens uł¬
astꝵ astutꝰ moi ad aliquid ꝑtudent̾ astute¬
q suadendum. nõ em̃ est ħ uis seu uirtus
mẽbͥ corꝑał quod uocatur ligna Sec utiq
moncisq̃ utitur er itaetiam dc̃s silus m̾da
uiuentẽ atm sencientem. si stilus m̃dax dc̃s u̾
quod ꝑ eum ñi daxm̃dacit̾ oꝑatur. quẽadmo¬
dum. si et ista seipens mendax dic̾etur quod
eo diabolus camom stilo m̃dacit̾ ut̾etur ħ
id̾o conmodandum putaui nequisqm existi¬
mans ammãcia rõnis eeꝑtia huanũ hr̃e
incellectum uł mał rõnale ropẽ ¶e repente
mutari seducatur in illã opimionẽ udiculã
et uoxiam teuolucõns anmarũ uł nomi¬
mim inbestias uł in homines bestiarum sic
gͦ locutus est serpens hominu sicut almara
opus fuit diabolicũ ħ angelicum. hñt em̃
quedam bom et mali angeli uꝑa similia sic̃
moy sec ⁊ magi phonis. u̾m ĩnbiis etiam
boni angeli potenciores sint ⁊̃ mali angłi

Expanded text:
 prudens uel astuta lingua, quam prudens uel astutus mouet ad aliquid prudenter astuteque suadendum; non enim est haec uis seu uirtus membri corporalis, quod uocatur lingua, sed utique mentis, quae utitur ea. ita etiam dictus est stilus mendax uiuentem atque sentientem . sed stilus mendax dictus est, quod per eum mendax mendaciter operetur, quemadmodum si et iste serpens mendax diceretur, quod eo diabolus tamquam stilo mendaciter uteretur. Hoc ideo commendandum putaui, ne quisquam existimans animantia rationis expertia humanum habere intellectum uel in animal rationale repente mutari seducatur in illam opinionem ridiculam et noxiam reuolutionis animarum uel hominum in bestias uel in homines bestiarum. sic ergo locutus est serpens homini, sicut asina, opus fuit diabolicum, hoc angelicum. habent enim quaedam boni et mali angeli opera similia, sicut Moyses et magi Pharaonis. uerum in his etiam boni angeli potentiores sunt nec mali angeli
Abbreviated transcription (Latin):
sembonis ut qiuod p̾sciens eum ꝓp̾ a uolim¬
tate malũ fut᷑um fecit eũ tñ. Non abstmẽs
uomt atem suam in p̾benda uita atquesła
quod fecit ut uludat᷑ ab angelit eus nor¬
qr ipm pͥmitꝰ ꝯdidit S cricũ sciret eũ ad
hoc ꝓp̾a uolũtate malũ fut᷑ ura ut bonis no¬
teo croauit eum ad hot ut de illo boms¬
ipe ꝓcedesset. hoc ⁊̃ .n. ut illudat᷑ ab
t᷑ nt malicia in aͣ ip̃e ẽẽ noluit es uo¬
lente sic utslis seruis dei qr hoc pͥudens
eũ finxit. iõ in iorum ad illudendũ q
tapitis ccrpus euos quos noꝰ deus malos
fut᷑ os pͥuidens creauit tam ad utintatẽ
stõꝵ simait̾ ad illudunt᷑ cum ⁊ ip̃is noc̃e

Expanded text:
 quod praesciens eum propria uoluntate malum futurum fecit eum tamen non abstinens bonitatem suam in praebenda uita atque subquod fecit ut inludatur ab angelis eiusdidit, sed quia cum sciret eum ad hoc propria voluntate futurum ut bonis noceret, creavit eum ad hoc ut de illo bonis prodesset. Hoc est enim ut illudatur ab itia, in qua ipse esse voluit, eo nolente sit utilis servis Dei; quia hoc praevidens eum finxit. Ideo initium ad illudendum, quia capitis corpus, quos nihilominus Deus malos futuros praevidens, creavit tamen ad utilitatem sanctorum, similiter illuduntur, cum et ipsis nocere
Abbreviated transcription (Latin):
tuaut̃ dixixci sensutuo incelũ ascẽt̾ ami suꝑ
sid̾ a ten ponã tromĩmeũ Sedeho in mote ex¬
tesso frꝑ montes e xcessos enusunt ad aqui¬
toherent a post statando amandadis dei. Si¬
cut nis qui erat diabonis homodãis ẽ ut in unrã¬
geho ĩ micus homo hoc fecit ita aͥhõ crat:
diabobis dtũs ⁊ in rursus ineuangelio nõ¬
ne ogo uos duo declm elegi ut unꝰ ex uobit

Expanded text:
in caelum ascendam, super sidera caeli ponam thronum meum, sedebo in monte excelso super montes excelsos, qui sunt ad aquicohaerent apostatando a mandatis dei. sicut enim qui erat diabolus homo dictus est, ut in euangelio: inimicas homo hoc fecit, ita qui homo erat diabolus dictus est, ut rursus in euangelio: nonne ego uos duodecim elegi et unus ex nobis
Abbreviated transcription (Latin):
t dr̃ Non c̾det deutͤ quos p̾sciebat
aios fututos. Eur m nõ ere aret emos
diciebat bonis ꝓfututos ⁊ ut util ecꝙ
uonit nõ hĩtantb exercendis ad monẽ¬
di qr nastant  ⁊ iuste ꝑtua mala uolũta¬
te pumi ant᷑. tarem in eͦtuunt fac̃et hõi¬
nẽ qui nouet oĩo pͨtare Ecce nos ꝯtedi¬
sõ cedant ⁊ ip̃i nõ ẽẽ malam tͣm enie fit
fc̃a ẽ ut poss nõ pcc̃are si uollet ⁊ iuistam

Expanded text:
tur: non orearet deus quos praesciebat malos futuros. cur enim non crearet quos praesciebat bonis profuturos, ut et utiles eorum bonis uoluntatibus exercendis admonendisque nascantur et iuste pro sua mala uoluntate puniantur? Talem, inquiunt, faceret hominem, qui noconcedant et ipsi non esse malam naturam quae sic facta est, ut posset non peccare si nollet, et justam
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad om̃em mitunt regenti
spñi ii mintican te sine ulis ent¬
mentorum corporalibus sustenta¬
tuns inuerent: spiritualia uoca¬
rent᷑.potuit hoc fieri si non ꝑceote
trant gressiꝯ mortis suppliciumm mete¬
tur qui . n hoc fieri potuisse non cre¬
nature iam post rectatum penat¬
aui nĩanam sic turrent tis adtendũt
tnlson autem in eorum gen̾e nos eẽ
pebemus qui non cre duat nisi ad̾
ioere cons nenerunt. Quis w
Duuitet nomini obedienter ⁊ xie
iuenti prestare potuisse Qnod dixi¬
imus ttmnon Dubitat ne saib is¬

Expanded text:
quod ad omnem nutum regenti quod ad omnem nutum regenti spiritu uiuificante sine ullis alimentorum corporalibus sustentaculis uiuerent, spiritalia uocarentur. potuit hoc fieri, si non praecepti transgressio mortis subplicium mereretur. Qui enim hoc fieri potuisse non crenaturae iam post peccatum poenamque humanam sic currentis adtenduntnon autem in eorum genere nos esse debemus, qui non credunt nisi quod videre consueverunt. Quis enim dubitet homini obedienter et pie viventi praestari potuisse quod diximus, qui non dubitat vestibus Is
Abbreviated transcription (Latin):
anos ꝑcreaudos ficut ad iutorũ
temn ter ra est ut uirg initirar
mas culunu ⁊ feminam eo ͤ fecie
muitipucamim ⁊ in plete terranr
tdominamini eius. Que rõ odi
mas tuli ⁊ femsue at que bene dicio
nec post pcc̃m nominis penam s
defecit. põa .n. est scd̃m cmi nũt ter¬
ta honimib plena est Dominan¬
rabues nupcie Et thorut in matu¬
iatut hoc deo prestante fidenter
nate que uiuentib eis cpie obe dien¬
tibut fancte que sermentib ut
siue illo in cnueto ardore noidins
sine ullo labore hat dotore ꝑiendi
fetus exeor semine gign̾entir¬
non ut mori entib natentibras
fun sut cedetent. S ut itis eni
gemisent in aticno torme statu
manentibus ⁊ ex ligno nite quod
ibi pianta tum est corpora lem ni¬
ꝙore smencibus ⁊ ibi crigigne¬
rentur ad eundem ꝑ ducerentur
statum uonec certo num̾o inpie¬
to si infte omnes obediendem que u¬
uerent tunt fieret iacam anitatõ
nt fine ulla morte am mana corxo¬
ra ꝯuersam anam quantatem es

Expanded text:
rocreandos, sicut adiutorium semini terra est, ut uirgultum masculum et feminam fecit eos et multiplicamini, implete terram et dominamini ejus. Quae ratio masculi et feminae atque benedictio, nec post peccatum hominis poenamque defecit. Ipsa enim est, secundum quam nunc terra hominibus plena est dominatrabiles nuptiae et torus immaculatus hoc deo praestante fideliter iusteque viventibus eique oboedienter sancteque servientibus , ut sine ullo inquieto ardore libidinis, sine ullo labore ac dolore pariendi fetus ex eornon ut morientibus parentibus filii succederent, sed ut illis qui genuissent, in aliquo formae statu manentibus, ex ligno vitae quod ibi plantatum erat corporalem vigorem sumentibus, et illi qui gignerentur ad eumdem producerentur statum, donec certo numero impleto, si juste omnes obedienterque viverent, tunc fieret illa commutatio, ut sine ulla morte animalia corpora conversa in aliam qualitatem, eo
Abbreviated transcription (Latin):
deus qͣl. nũt nõ uideant um u̾sum genꝰ
hũanũ dꝑaboli insidiis sine cessatõne tĩp
sior Nõ ꝯsensissetẽptatũ qmͣ nõ poti¬
isse tẽptan cũ ⁊̃ ip̃i qui de ĩto creatore
eum post tẽptatorẽ magis. mag̃ qt̃
tent eos qui in i̾rbo dei ꝑ manẽ preu¬
ant q ulis ccͣ cupiditatẽ deuitatõis
exͣ ⁊ incutiant cͣ suꝑbiam timorẽ pũ
teris. Mitũ ẽ .n. cut tr̃a ista hũilid as

Expanded text:
deus, quasi nunc non uideant uniuersum genus humanum diaboli insidiis sine cessatione temtasior non consensisse temtatum quam non potuisse temtari, cum etiam ipsi, qui deserto creatore eunt post temtatorem, magis magisque temtent eos qui in uerbo dei permanent praebeantque illis contra cupiditatem deuitationis exemplum et incutiant contra superbiam timorem pium? temteris. mirum est enim quantum ista
Abbreviated transcription (Latin):
ab in icõ cedid. cecidisse dret᷑. Nect iu
tecidit. Stalis ẽ fcũs. S ftus ꝯtinuo se
testatis delectatõne coruptus uñ beate
atq angelice uite dulceditiẽ nõ gustauit
qnͣnõ uties acceptam fastiduit. s uolendo

Expanded text:
ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis factus. sed factus continuo se potestatis delectatione corruptus, unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit, quam non utique acceptam fast
Abbreviated transcription (Latin):
id nd ip̃rus s eoꝵ ẽ uolũtat maia Cuit
Qur g᷑ eos ereauit cinostaies fut᷑os eẽ p¬
scebat. Ecma situt p̾mdit cund mali eent
facturi sic ⁊̃ p̾uidit demanis fc̃is eocł
quid boui eẽt tp̃e scũtał. Sic ar eds fecit
ut eis relmquaret uñ ⁊ ip̃i alic̾ sur̾ent an¬

Expanded text:
oluntas mala. Cur ergo eos creavit, quos tales futuros esse praesciebat? Quia, sicut praevidit quid mali essent facturi, sic etiam praevidit de malis factis eorum quid boni esset ipse facturus. Sic enim eos fecit, ut eis relinqueret unde et ipsi aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tis incħomimus qnͣta filitudo uł ealitas ꝑ¬
sonanm in duna natum̃ explica michi
obsecro quomõ ꝑsonał miitassit ĩ tanta
ꝑsonaꝵ dissimilitudine et diu̾sitate et ego
dicam tibi quomodo sł̃alis muitas sit in
tanta ꝑsonaꝵ siłitudine uł equalitute. ñõ
manis capio nõ ꝯp̾hendo. S quod nõ capit¬

Expanded text:
ti nihilominus quanta similitudo vel aequalitas personarum in natura divina. Explica mihi, obsecro, quomodo personalis unitas sit in tanta substantiarum dissimilitudine et diversitate, et ego dicam tibi quomodo substantialis unitas sit in tanta personarum similitudine et aequalitate. Non, inquis, capio, non comprehendo; s
Abbreviated transcription (Latin):
mil cantate dultiꝰ exꝑitꝰ nulla inꝙͣ delectacõne
aeiedabilius fiuiͣ. hñs deliciũ ĩ ec̾ml carebit si
cõsortio carens ĩ maiestatis solio solitana per¬
mansit. Ethiĩs ĩqͣ aĩadilt̾e postimus qͣlis qͣn¬
tusue eẽt iste bñuolençie defectus si plentu¬
dnue sue habundanciã mau sibi soli auare
retin̾e am poss suellet cũ tanto gaudioꝵ cu

Expanded text:
il dulcius experitur. Nulla unquam delectatione delectabilius fruitur; his deliciis in aeternum carebit, si consortio carens in majestatis solio solitaria permanserit. Ex his itaque animadvertere possumus qualis quantusve esset iste benevolentiae defectus, si plenitudinis suae abundantiam mallet sibi soli avare retinere, quam posset, si vellet, cum tanto gaudioru
Abbreviated transcription (Latin):
expłitate ⁊ initate ꝙͣ ĩ uenit insemz ip̃o doce¬
tͣ homo quid oiͣ exopõito estrinate debeat de
hiis que sibi crederida ponũtur de d̾o suo.
ddamus quia inula ꝑsoriarum płitate
est ꝑ̃sona similitudo et sũmͣ eqͣlitas in ꝑ
eqͣlitas. Nam in illa ꝑsonaꝵ płitate in cor¬
iuptibilis mͣ et in coruptibił ⁊ ali a. ĩ cucãłeͥ

Expanded text:
 docetur homo quid quasi ex opposito existimare debeat, de his quae sibi credenda proponuntur de Deo suo. Addamus quia in illa personarum pluralitate est plena similitudo et summa aequalitas, in hac naequalitas. Num in illa personarum pluralitate, incorruptibilis una, incorruptibil
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ et nõ eẽ. sicut gͣ suꝑuis iam diximus
utsimie digna ꝑsona ꝯ dignam hrẽt pro¬
ut plenitudo bontatis poscelat. de se in¬
medrate p̾cedenti existentie dedit quicud
ab omĩpotente ueracit᷑ dan potiit. ẽ itaꝙ
eis ꝯmime illud posse a quo ẽ cet̾oꝵ omĩũ
et ẽẽ ⁊ posse. ab hac itaꝙ eastencia ẽ om̃is¬

Expanded text:
e et non esse? Sicut ergo superius jam diximus, ut summe digna persona condignam haberet, prout plenitudo bonitatis poscebat, de se immediate procedenti existentiae dedit quidquid ab omnipotenti veraciter dari potuit. Est itaque eis commune illud posse, a quo est caeterorum omnium et esse et posse. Ab hac itaque gemina exis
Abbreviated transcription (Latin):
ns. set inhin ec eufmõi aliis est ip̃a u̾itas
ado manifesta et rõ ꝑspitua ut om̃ino nõ e¬
geat ꝓbacõne aliquã. Nam quod millus
hat ꝙ fac̾e n̾o uales quod nlłos põt dare ꝙ¬
ire nõ ip̃e nõ ht̃ quod quicquid ẽẽ cͥepit aliqñ¬

Expanded text:
nis. Sed in his et ejusmodi aliis est ipsa veritas adeo manifesta et ratio perspicua, ut omnino non egeant probatione aliqua. Nam quod nullus facit quod facere non valet, quod nullus potest dare quod ipse non habet, quod quidquid coe
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯmuncabile exeo utiq solo depͥliendr atq
conũcitur ꝑsona eẽ. Nama ⁊̃ si plura hãt in¬
ꝯmuracabilia sufficit tñ m̃de solũs ad ꝯꝓband
quod sit ꝑsona. Nam exeo constat qd̾ siraliquu
soliꝰ ab omnib ãlus exilla ꝓpͥetate discretus ħ
de hiis que suꝑns oicta sunt qͥi recapitulãde
res accedamus. s qm̃i cenitat de ounni se¬
cordi plurlitatis et unitatis mutua habs¬
tudine. locus postulat nunc desingulami pe¬
sonar̾ ppͥetatib q̃rere ⁊ singulor ꝓp̾a singłis
aisignare. Nam quod tres illi int̾artate sine
dicantur ꝑsone sine existencie sine alio auos

Expanded text:
incommunicabile, ex eo utique solo deprehenditur atque convincitur persona esse. Nam, etiamsi plura habeat incommunicabilia, sufficit tamen unum solum ad comprobandum quod sit persona. Nam ex eo constat quod sit aliquis solus ab aliis omnibus ex illa proprietate discretus. Haec de his quae superius dicta sunt, quasi recapitulando res accedamus. Sed quoniam constat de dicordi unitatis et pluralitatis mutua habitudine, locus postulat nunc de singularum personarum proprietatibus quaerere, et singularum propria singulis assignare. Nam quod tres illi in Trinitate sive dicantur personae, sive existentiae, sive alio quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
at ind̾itute eẽ ꝑsonam que sitabuudso
llud añt constat certissime et de quo
nullo m̃o possimꝰ dubiture quod abslla
pͥncipalissima existencie noce sit unã
auiam iinedrate ꝓcede. alioquĩ oꝑtebi
oã solam temane̾. constat nam qued¬

Expanded text:
initate esse personam, quae sit ab una sola. Illud autem constat certissime, et de quo nullo modo possumus dubitare, quod ab illa principalissima existentia necesse sit unam aliquam immediate procedere, alioquin oportebit eam solum remanere. Constat namque
Abbreviated transcription (Latin):
indelicet fit auanã ꝑsona indimitate cui
nõ liceat uł que nolit in nascibile in meͣ¬
etut sidicam facie ad faciem ud̾e quid
aũt aludibi est iud̾e qm iudendo cognos¬
c̃e et cognoscendo ind̾s: quid aũt ẽ innas
ut sapiat et in mediate quid̾ ad ulla accif
ut qpstat. Si auis u̾o dicat. quod mine¬
drate nõ iudet consequens est ut cõtearr
auod dei formnẽ i̾nitatis contemplacõm
diuintatem. forte ad hoc aliquis oponit
am rñ hr̃e. Et ut id exemplo mels eluca¬
cat ecce ilitatem scriptam umi aliunde
spcupte cognicõnẽ exinspecta lectõne ꝑcipͭ
iadium sũme uucis ⁊ in alt̾uir esfimdunt
.aũ extipint. et qr in mediate tudẽt in¬
mediate ad ħent in possibile ĩꝙ est inuͣ

Expanded text:
videlicet sit aliqua persona in divinitate, cui non liceat, vel quae nolit innascibilem immediate, ut sic dicam, facie ad faciem videre. Quid enim aliud ibi est videre, quam videndo cognoscere, et cognoscendo videre? Quid autem ut sapiat, et immediate quidem ab illa accipit ut existat. Si quis vero dicat quod immediate non videt, consequens est ut concedat quod omniformem veritatis contemplationem divinitatem. Forte ad haec aliquis opponitam inde habere. Et, ut id exemplo melius elucescat, ecce veritatem scriptam uni aliunde scriptae cognitionem ex inspecta lectione percipit, radium summae lucis in alterutrum effundunt aut excipiunt. Et quia immediate vident, immediate
Abbreviated transcription (Latin):
ee om̃ east̾e̾. a quo ut suꝑuis dc̃m est
net ee omins ꝙ eẽncia. omins existentia:
it id posse estabs dubio ambobus ꝯmn̾e
sona nascibilis gͦ accepit eth̃t possea sem¬
ip̃a eẽ quod est ꝓpeꝓp̃um in nascibilis ꝑso¬
ne. unqui hdicit qnͣtum michi inde̾tur
nõ bñ mn telligit quod dicit. s ut meliu

Expanded text:
mnium existere. A quo, ut superius dictum est, habet esse omnis essentia, omnis existentia. Si igitur idem posse est absque dubio ambobus communpersona nascibilis, ergo accepit, et habet posse a semetipsa esse, quod est proprie proprium innascibilis personae. Verum qui hoc dicit, quantum mihi videtur, non bene intelligit quod dicit. Sed, ut melius
Abbreviated transcription (Latin):
cie aluꝰ a quo aũt est ei existendi oiusa ab
ip̃ texistencia. Nlet em̃potuit ab uia nõ ẽẽ
a qua uti iam oiximus est om̃e posse. Et¬
de quomõ rõ rõm atrestatur et quod et e¬
una coniñtit᷑ exalia confirmat᷑. Ecce hõ
ꝑsonam de ꝑsona ecistenciã de existenci¬
Aunam de u̾na sola ꝓcessibilem demꝓ

Expanded text:
A quo autem est ei existentiae causa, ab ipso et existentia. Non enim potuit ab illa non esse, a qua ut jam diximus, est omne posse. Ecce quomodo ratio rationi attestatur, et quod ex una convincitur, ex alia confirmatur. Ecce habes personam de persona, existentiam de existentia, unam de sola, processibile de
Abbreviated transcription (Latin):
ligat alioquin illuis amor adnns ht̃ qui
cresc̾e ualeat. oꝑtet u̾o condignũ hr̃e uͥ
sit ꝙ̃ possit et muo debeat ut se ip̃m dili¬
ge̾. Sisͥ pͥmordialẽ ꝑsonam ueraciter
constat ẽẽ sũme bonam nolle om̃mo ño
pot̾it qd sũma caritas exigit et si n̾amꝰ
constat eam ommpocentẽ eẽ quitꝙ eẽ¬

Expanded text:
 alioquin illius amor adhuc habet quo crescere valeat. Oportet vero condignum habere, ut sit quem possit, et merito debeat ut seipsum diligere. Si igitur primordialem personam veraciter constat esse summe bonam, nolle omnino non poterit quod summa charitas exigit. Et si veraciter constat eam omnipotentem esse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tlłca conspicumtur. ubiadalta ꝯ¬
scend̾e nolinuis scala quid̃ uti solemus
nos qui hoes sumuis et uolare nõ possumꝰ
Rerum in uisibilium similitu dine ꝓscõ¬
la utanius ut que in semetip̃is ꝑsemes ip̃is¬
ꝑ sp̃em ind̾e nõ ualemus exeiusiõi specu

Expanded text:
lecta conspiciuntur . Ubi ad alta scendere volumus, scala quidem uti solemus, nos qui homines sumus et volare non possumus. Rerum ergo visibilium similitudine pro scala utamur, ut quae in semetipsis per speciem videre non valemus, ex ejusmodi s
Abbreviated transcription (Latin):
uis ista indeatur multũ ꝑegrma ab illa
sigulari es suꝑ eccellenti natuta est tñ si¬
militado nõ nulla ut pote mea q̃ ad simi es̃t¬
litudinẽ ulius fcã. oꝑtet iq exhac natura
ad uła contemplacõnis specusa eaig̾e ⁊ uixͣ¬
iͣdcãm cõsid̾acõm quid ibi sit uł aud
ĩdi nõ sit ꝓporcõne smmilitudĩs uł dissimi¬
litudimi cum sumina diugencia muesti¬
gare. s̃ sitres enismõi egistentias ii ẽẽ di

Expanded text:
is ista videatur multum peregrina ab illa singulari, et superexcellenti natura, est tamen similitudo nonnulla, utpote in ea quae est ad similitudinem illius facta. Oportet itaque ex hac natura se ad illam contemplationis speculam erigere, et juxta dictam considerationem quid ibi sit, vel quid ibi non sit, proportione similitudinis, vel dissimilitudinis cum summa diligentia investigare
Abbreviated transcription (Latin):
pienitudinem. s ubi est plenidudo potencie
posse si exsemetip̃a ẽ suum ẽẽ. exsemet ip̃a ẽ¬
ẽ eĩ et suum posse s suum posse ẽ ẽe posse. gͦ
pͥncipo caret ꝯstat inchomimis quia nulla
alia pt̃ nisi exip̃a ẽẽ exqͣ est om̃e posse. uideꝰ
certe quia eiusmõi exitñcia om̃ino est mꝯ¬

Expanded text:
plenitudinem. Sed ubi est plenitudo potentiaeposse, si ex semetipsa est ei suum esse, ex semetipsa est ei et suum posse. Sed suum posse est omne posse, ergo principio caret, constat nihilominus quia nulla alia potest nisi ex ipsa esse, ex qua est omne posse. Vides certe quia ejusmodi existentia omnino est
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ ꝯm̃xione auena. quetibi queso
płalitas płcor que tibi queso cõuementis
uide ᷑. an illa que ordinatissima qͣd̾ ppetat᷑
uanetate disangutur. et decentissimo
pporcionalitat modo mirandai rõne conter
diali druicissim sibi ꝯuectitur rilla alita
ordinacone ꝑornatur. Neminẽ puto esti¬
maro quod magit pulctũ ẽ sũme puari¬
diui posse de eẽ et quod minus pulcrũ esl
ip̃i mẽe credi iꝙͣ oꝑtet auodnec iocumdissil
ꝑsouarum germantas põt de ẽẽ insũma¬

Expanded text:
onjunctione aliena? Quae tibi, quaeso, pluralitas pulchrior, quae tibi, quaeso, convenientior videtur, an illa quae ordinatissima quadam proprietatum varietate distinguitur, et decentissimo quodam proportionalitatum modo miranda ratione contexitur, ia vicissim sibi connectitur, nulla alietatum ordinatione perornatur? Neminem puto aestimare quod magis pulchrum est summae pulchritudini posse deesse, et quod minus pulchrum est ipsi inesse. Credi itaque oportet quod nec jucundissima personarum germanitas potest deesse in
Abbreviated transcription (Latin):
rem ex duab eẽnciis a uingit᷑. abs du o op.¬
omũ genus creature quod ꝯsistit in sola
esimplici puritate sp̃alis neͣ. quod gͦ est ĩ
sitatis fabrita sñ oꝑtimo gn̾e creature. ad
ħ illud accedit quod saꝑior põ deangelica
ppetate disserint. quis tibi queso indetur
ordo decentior quis sũme sapientis dispõ¬
ni conuemencior si milla naturarũ t̾nta¬
te diume iidel et angelice ⁊ hũane dicãt᷑

Expanded text:
em ex duabus essentiis conjungitur? Absque dubio optimum genus creaturae, quod consistit in sola et simplici puritate spiritualis naturae. Quod ergo est in  divina, universitatis fabrica sine optimo genere creaturae. Ad hoc illud accedit quod superior ratio de angelica proprietate disseruit. Quis tibi, quaeso, videtur ordo decentior, quis summe sapientis dispositioni convenientior, si in illa naturarum trinitate, divinae videlicet, angelicae et humanae, dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
tm̾ e ut taceam decet̾is. scdo õptinenã¬
a minus digne dicitur dedinms. Set
neinem scandalixet suibis auib uale
explico quod ded̾ius sencio . Illud auti
gͣtãte ᷑ accipio ⁊ ꝓ magno uin̾e babeo
ppͥiis explicatur. optinencia dico ħ loco
Mõ quo auis optinet et quod sb̾ałr est¬

Expanded text:
tiae. Ut taceam de caeteris, scio quod obtinentia minus digne dicitur de divinis. Sed neminem scandalizet, si verbis quibus valeo explico quod de divinis sentio. Illud autem gratanter accipio, et pro magno munere habeo, propriis explicatur. Obtinentiam dico hoc loco modum quo quis obtinet quod subst
Abbreviated transcription (Latin):
sertĩ qualitatis corꝑa unũ eundemq loc̃ oc¬
cupare nõ ualent. Cuiꝰ gͦ queso exignetatis
putas angencum corpus est ẽc. si credas uł
solam hominiis pelłe corꝑi decͣcam tot an¬
gelita corꝑea posse conp̾bend̾e : S ecce ħ d̾ ꝑ
excelsum diximus aubo ppoĩto iongins eui¬
gan summus. puto aũt pĩo et simplici aĩo de¬

Expanded text:
aesertim quantitatis corpora, unum eumdemque locum occupare non valent. Cujus ergo, quaeso, exiguitatis putas angelicum corpus esse, si credas vel solam hominis pellem corpori detractam tot angelica corpora posse comprehendere? Sed ecce hoc dum per excessum diximus, a nostro proposito longius evagati sumus. Puto autem pio et simplici animo de
Abbreviated transcription (Latin):
quod naturali quod̃ instinctu pulcatudie¬
omines inconiume om̃is agnomius etusu
conanato cotidiams exꝑimentis ꝓ banius
patet ꝓfc̃o quod ꝑsonarum płautas qnͣtis
estimare p̾sumat quod mila sũme felicitn¬
tis plentudine desit quod magis solumlo¬
cund̾ agnoscitur illud insit quod mminũs u¬
cund̾ nullatenus dubitatur suͣq inaq̃ ꝑ¬
sona a seip̃a ẽẽ dicitur tał utiq płalitas a¬
nła sibi affinitate conuingitur nulla mu¬
tuo g̾mãitate copulatur. quis añt cred̾o
possit uł asfirmare possit audebit auod
illa sũme unuitatis płalitas tam sit exum
no ꝑegͥna ut ex ea ꝑte qua uniũ surit sit smͣ

Expanded text:
quod naturali quodam instinctu omnes in commune agnovimus, et usu continuato quotidianis experimentis probamus, patet profecto quod personarum pluralitas quanto aestimare praesumat quod in illa summae felicitatis plenitudine desit quod magis jucundum agnoscitur, illud insit quod minus jucundum nullatenus dubitatur? Si itaqsona a seipsa esse dicitur, talis utique pluralitas nulla sibi affinitate conjungitur, nulla mutuo germanitate copulatur. Quis autem credere possit, vel affirmare ausit, quod illa summae unitatis pluralitas, tam sit ex uno ino peregrina, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nectat ralt̾nantium dissonanciam in u̾¬
nam annoniam ꝯponit. ħ tñ dicens scio nõ¬
millos deangelicis alit̾ sentire. nã sunt us
hodie qui putant eos corꝑa hr̃e. S ͥ si instã¬
nus auererent subtiluis in digarent. ĩ dagi¬
ms huuis u̾itatem ut credimus cicuis in ue¬
mrent. Quis sanum sapiens inficiari au
or canto digmor sit quanto ad inꝯpoĩte et
sume simplicis nature similitudinẽ uici¬
mꝰaccedit. quis aũt nege creaturam in coꝵꝑ¬
alienam ad diinam simplicitatem ꝓpͥeta¬
tis ꝓpͥetatis sue similitudinem magis aꝓpĩ¬
quare familiarius in ħere. ꝙͣ eam natura

Expanded text:
et alternantium dissonantiam in unam harmoniam componit. Haec tamen dicens scio nonnullos de angelis aliter sentire. Nam sunt usque hodie qui putant eos corpora habere. Sed si instantius quaererent, subtilius indagarent, indaginis hujus veritatem, ut credimus, citius invenirent. Quis sane sapiens inficiari audior, tanto dignior sit, quanto ad incompositae, et summe simplicis naturae similitudinem vicinius accedit? Quis autem neget creaturam incorpalienam, ad divinam simplicitatem proprietatis suae similitudine magis appropinquare? Familiarius inhaerere, quam eam natura
Abbreviated transcription (Latin):
sube etꝑsone consut̾e possint in
nicate aibs. Consid̾emul nũc itaq si
pacet utrum data illa deꝑsona diffinic̃õ boe¬
cu possit connenire ꝯuerrire om̃i et soli Nam
sumuenta su̾it gu̾ałx etsufficient̾ data frustia
uttotum et solum disfmende tei ẽe ꝯp̃hendio
lamut exte nom̃ hẽat oꝑtet ut se usq addissi¬
inti fines extendat nec excedat ũ quemat om̃i
et soli et possit in se ip̃a conũti. Ewbaũt diffinic̃o
boecn de ꝑsona quod sit rõnalis ne mouina

Expanded text:
s personae consistere valeant in unitate substantiae. Consideremus nunc itaque, si placet, utrum data illa de persona definitio Boetii possit convenire omni et soli. Nam si inventa fuerit generaliter et sufficienter data, frustraut totum et solum definiendae rei esse comprehendat. Nam, ut ex re nomen habeat, oportet ut se usque ad definiti fines extendat, nec excedat, ut conveniat omni et soli, et ut possit in seipsa converti. Est autem definitio Boetii de persona, quod sit rationalis natura
Abbreviated transcription (Latin):
N uͭ decet̾i taceamus ind̾ina ꝓtuldubio natira
est oristentisi que est płib comunus. et est ibi ex¬
ntencia que om̃ino c̃ cõmunicablł. ex istenciã
demonstratum est suꝑius subam sigr̃e nõ tñ
simpł̃r s cum ꝓpͥetatis alicuius de nomimacõe

Expanded text:
 ut de caeteris taceamus, in divina procul dubio natura est existentia, quae est pluribus communis, et est ibi existentia, quae omnino est incommunicabilis. Existentiam demonstratum est superius substantiam si
Abbreviated transcription (Latin):
i adsubluorẽ intelligenciam uo la
eofficancium more oꝑtet noᷤ ibi qͣiͣ q̃ ata
aitius fod̾e ec inꝑfundo certitudins solido i
ce subumora consurg̾e indegͦ moipiendum
est uñ anemine dubitare põt. constat aũt
quod om̃e quod est aũ conꝑonu ẽẽ ht̃ aũt
simplex constat nnch̾omimꝰ am̃ om̃e quod

Expanded text:
 ad sublimiorem intelligentiam vocat, aedificantium more oportet nos ibi quasi altius fodere, et in profundo certitudinis solido rtiae sublimiora consurgere. Inde ergo incipiendum est, unde a nemine dubitari potest. Constat sane quia omne quod est, aut compositum esse habet, aut simplex. Constat nihilominus quoniam omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
patẽt et noua expõne nõ indigent cur ui¬
del nõ quel existencia sec sola in diudi¬
a uł in ꝯmuncabilis dicatur ꝑsona.
intelligend̾ expediciꝰ si om̃s ꝙ ꝑsoni
existens accipiend̾ sit satis exsuꝑioribus

Expanded text:
patent, et nova expositione non indigent, cur videlicet non quaelibet existentia, sed sola individua vel incommunicabilis dicatur personaintelligendum expeditius, si diuod dicitur existens accipiendum sit, satis ex superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
deuiõstcõms eocimitum sit adhnt alicuis
borte susptum atrendat quio sibi ꝓsuad̾e debeat
euͣgelicum cestimoniũ. Nue exeuͣngelicum
in notuit quod dñs sibuno homine legionem
demonũ eient : continet aũt una legio sexmi-
con̾stata quia omne corpus longituomem la¬
titudinẽ alcitudinẽ. locales indel oemensio¬
nes hr. et eo ip̃o sine iocali caꝑatitate subsist̾e

Expanded text:
icui forte suspectum, attendat quid sibi persuadere debeat evangelicum testimonium. Nonne ex Evangelio innotuit quod Dominus ab uno homine legionem daemonum ejecit? Continet autem una legio sex milConstat autem quia omne corpus longitudinem latitudinem, altitudinem, locales videlicet dimensiones, habet, et eo ipso sine locali capacitate subsistere
Abbreviated transcription (Latin):
ptar nõ de nature ip̃ius condicõne. s de
ondicõnis ip̃ius coruptõne fore dep̾hẽd.
his est facie ꝓpendere depetate diuina at
hãna. quomo ima alt̾i uideatur oppõĩta
mns ĩq duabus qi ex oppõito alt̾nsetꝰ resspici¬
ontib et uelud ꝑcontrariũ sibi in uicem

Expanded text:
tur, non de naturae ipsius conditione, sed de conditionis ipsius corruptione fore deprehenditur. Hinc est facile perpendere de proprietate divina atque humana quomodo una alteri videatur opposita. His itaque duabus quasi ex opposito alteri secus respicientibus, et velut per contrarium sibi invicem
Abbreviated transcription (Latin):
hẽat eẽ. una istaꝵ cõsid̾acõnũ u̾satur. in
dec̾nenda res qualitate. alia nero uersatur
inuestiganda rei origiue. Ad illam ꝑtru
diligent querere quid sibi sis cum quib
cõe quid gen̾ale quid speciale. quid dema
ppͥum aisignare ne. ad ista ꝯsid̾aco ꝑtiuet¬

Expanded text:
eat esse. Una istarum considerationum versatur in discernenda rei qualitate; alia vero versatur in investiganda rei origine. Ad illam pertinet diligenter quaerere quid sibi sit, et cum quibus commune, quid generale, quid speciale, quid denique proprium assignatae naturae. Ad istam conside
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃onẽ uã ꝑduc̾et s ĩ cepore qͦdã tit̾rimo collo¬
car nͥ hũc de pidissimũ statũ ĩtͥnsecꝰ ħ ĩ fur¬
gẽcia bella dirrũꝑẽt. Nã cũ huic uolñtati fa¬
młantes uolumꝰ nos m ip̃os paululũ rela¬
dare ꝯfestĩ aculei carnis ĩsurgẽtes neq̃ꝙͣ nos
ĩ illa q̃ delẽam᷑ teporis pͣitate norcia stare ꝑ¬
re sp̃c oꝑa carnis uolumꝰ eoctĩgũe sñ ullo
r᷑ fragilitatis hũane ⁊ nosin ip̾os totos ad
ĩmod̾ata u̾cutũ studia cordis elac̾oe ꝯfre ĩ¬
becillitas earnis ĩt̾pellãs ab illa rep̾ hẽsibłi
pũgnãte ut aĩe uolũtas q̃ totã se carnali¬
uꝰ desid̾iis ded̾e nͨ uͥtutũ laboribꝰ ult̃ desuda¬
libra ĩ stat̾a nr̃i corꝑis ꝯstituta q̃ sp̃c carnis¬

Expanded text:
onem veram perduceret, sed in tempore quodam teterrimo collocaret, nisi hunc tepidissimum statum intrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum huic voluntati famulantes volumus nosmetipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgentes, nequaquam nos in illa, qua delectamur, teporis puritate innoxia stare pre spiritus opera carnis volumus exstinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae, et nosmetipsos totos ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre, imbecillitas carnis interpellans ab illa reprehensibili pugnante, ut animae voluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum laboribus vult desudalibra in statera nostri corporis constituta, quae spiri
Abbreviated transcription (Latin):
hiis q̃ descͥbũt᷑ apꝑet qͣtuor ãgłis ex uno ꝯsur¬
gẽtẽ eisdẽq paulatĩ us ad sũmũ ĩ ãgustũ at¬
tc̃tis ĩ spaciũ umꝰ cubiti fuisse collectã cui
ad natãd̾ ñ indetͦ ẽẽ idonea. Cõstat᷑ nã tãte
molis machinã tot ⁊ cãtis homistã aĩali¬
bꝰ atq cibariis neqͣꝙͣ ita potusse sr̃ enata¬
te neĩentibꝰ aqͥs ut ñ eoc magna ꝑce fu de¬

Expanded text:
tuor angulis ex imo consurgentem eisdemque paulatim usque ad summum in augustum attractis in spatium unius cubiti fuisse collectam. » Cad natandum non videtur esse idonea. Constat namque tantae molis machinam, tot et tantis onustam animalibus, atque cibariis, nequaquam ita potuisse supernatare venientibus aquis, ut non ex magna parte sui de
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ad calorẽ oriẽtis uͥ c̾atꝰ fuit ⁊ ĩde ascẽdẽs
totũ ẜpẽtẽ ꝯplicatũ deorsũ p̃mit ita ut in
sĩgłis scał qͥ ultimꝰ ẽ ascẽdenciũ ẜpẽtẽ pode
utru stipitẽ scale ãpledei sic calcare uid̾at᷑
duo at stipites corpꝰ ⁊ aĩam desigͣnt qͦs ẜpẽs
uãgenste depicti. In frigore oric̃tis loout t̾¬
reat elacos. In frigore occidẽtis acqͥla ut illu¬
min cecos. In calore occidẽtis uitulꝰ ut catnẽ
mactet. In calore oriẽtis hõ ut hoĩem ado¬
riginẽ suã renoc ꝑ librũ uite qͥ ad acqͥlonẽ
respieit ascẽdt̃ qͥ a ftigore onctis ⁊ qͥ a frigo¬

Expanded text:
tur ad calorem orientis, ubi creatus fuit, et inde ascendens totum serpentem complicatum deorsum premit, ita ut in singulis scalis qui ultimus est, ascendentium serpentem pede utrumque stipitem scalae amplexum sic calcare videatur. Duo autem stipites corpus et animam designant, quos serpens ngelistae depicti. In frigore orientis leo, ut terreat elatos. In frigore occidentis aquila, ut illuminet caecos. In calore occidentis vitulus, ut carnem mactet. In calore orientis homo, ut hominem ad originem suam revocet. Per librum vitae, qui ad aquilonem respicit, ascendunt q
Abbreviated transcription (Latin):
tuor ãm tp̃ra disponũt᷑ ita ut uer sit ad o¬
riẽtẽ ad austrũ estas. ad occidẽtẽ autũpnꝰ ad
acqͥlonẽ hyemps uer pĩgit᷑ a lũbis sursũ pu¬
er fistulã manii tenẽs ⁊⁊ cãtat estas uneme
flores aspicit autũpnꝰ ĩ uirili etate exepͥssꝰ
fructꝰ naribꝰ admou ⁊ olfacit. hyenis forͣm
senis gestãs fructꝰ ꝯmedit ⁊ oẽs alũbis sisũ

Expanded text:
atuor anni tempora disponuntur, ita ut ver sit ad orientem, ad austrum aestas, ad occidentem autumnus, ad aquilonem hiems. Ver pingitur a lumbis sursum puer fistulam manu tenens et cantans. Aestas juvenis flores aspicit. Autumnus in virili aetate expressus fructus naribus admovet et olfacit. Hiems formam senis gestans fructus come
Abbreviated transcription (Latin):
uidel digitũ sic m̾suramꝰ ut ꝑ tͣnsũsum
pollicẽ pollici lat̾ałr ꝯiũgẽtes radices ungͥ¬
un rꝰta linea uynd̾e faciamꝰ. Et hac r̾one
qͣtuor digiti facrũt palmũ unũ. qͣtuor pal¬
ni faciunt pedẽ unũ pes ⁊ dimidiꝰ cubitũ¬

Expanded text:
icet digitum sic mensuramus, ut per transversum pollicem pollici lateraliter conjungentes radices unguium recta linea respondere faciamus. Et haec ratione quatuor digiti faciunt palmum unum, quatuor palmi faciunt pedem unum. Pes et dimidius cubitu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩde binos. Scd̾s ordo hĩc ind̾ t̾nos. T̃ ciꝰ ordo
hĩc ĩde qͥtͣnos. Qͣ ttꝰ ordo hĩc ĩde qͥ nos. Qͥn¬
cꝰ ordo hĩc mñ senos. Sccctꝰ ordo hĩc m̃ sep¬
tenos. Septimꝰ ordo hĩc ĩde octonos. octa¬
uis ordo hĩc ĩde nouenos. Nonꝰ ordo hĩc
ĩ de decͥẽnos. ut a pͥma unitate sit origo oĩ¬

Expanded text:
do hinc inde quaternos; quartus ordo hinc inde quinos; quintus ordo hinc inde senos; sextus ordo hinc inde septenos; septimus ordo hinc inde octonos; octavus ordo hinc inde novenos; nonus ordo hinc inde denos, ut a prima unitate sit origo o