comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ unqua tam impudente fuisse qui ab quio sinoe disarm
tot et tantas xes tacitꝰ auderet optare. quot et quãtas du ĩmor¬
tales ad gñ. pompeium contulerũt. qͦd ut illi ꝓpͥum ac ppetuũ sit̃
Qurxeites cum comunis salutis atq imꝑii cũ ip̃iꝯ hõis cã sicuti facitis
uelle et optare debetis/. Quare cũ et bellũ ita sit necessariũ ut
negligi nõ possit: ita magnũ ut accuratissime sit administrandũ.
et cum ei imꝑatorẽ p̾ficere possicis in quo sit̃ exinuã belli sciã singłaxis
uixtꝰ. claxissima auctoritas. egeegia fortuna: dubitatis Qrites qͥn
hoc tantũ boni qđ ab lus inmortalibꝰ oblatũ et clatũ est in xem ꝑ. con¬
seruandam acq amplificãcdã conferatis: Ꝙ si xome gñ pompeius
p̾uatꝰ ẽẽt hoc tpẽe tamẽ ad tantũ bellum is erat diligẽdꝰ atq mutẽ¬
dus. nũc cum ad cet̾as sum̃as utilitates hec quoq oportũtas adiũgat᷑

Expanded text:
neminem umquam tam impudentem fuisse qui ab dis immortalibus tot et tantas res tacitus auderet optare quot et quantas di immortales ad Cn.Gnaeum Pompeium detulerunt. quod ut illi proprium ac perpetuum sit, Quirites, cum communis salutis atque imperi tum ipsius hominis causa, sicuti facitis, et velle et optare debetis. qua re cum et bellum sit ita necessarium ut neglegi non possit, ita magnum ut accuratissime sit administrandum, et cum ei imperatorem praeficere possitis in quo sit eximia belli scientia, singularis virtus, clarissima auctoritas, egregia fortuna, dubitatis, Quirites, quin hoc tantum boni quod vobis ab dis immortalibus oblatum et datum est in rem publicam conservandam atque amplificandam conferatis? quod si Romae Cn. Pompeius privatus esset hoc tempore, tamen ad tantum bellum is erat deligendus atque mittendus; nunc cum ad ceteras summas utilitates haec quoque opportunitas adiungatur
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a. absento de posses ione fundi deiecit. Qui pariete sic ꝑ uesti¬
bult̃ soroxis istisuit dũte sicage fũ dam̃ta ut soxoee som odos
uostibulo pxiuaret s om̃i aditu et linimea  sxg quotidas
ginquos in ꝓpmquos in alienos in suos reruebat.S nescio
quomͦ iam usu obduxuerat et ꝑcalluerat ciuitatis incredibilis
pacia. Que uero aderant iam et inpendebãt. quonã iͦ ea.
aut depellere potuissetis aut ferre. Imꝑiuni si ille uactꝰ ẽẽt.

Expanded text:
gratia, absentem de possessione fundi deiecit; qui parietem sic per vestibulum sororis instituit ducere, sic agere fundamenta ut sororem non modo vestibuginquos, in propinquos, in alienos, in suos inruebat, sed nescio quo modo usu iam obduruerat et percalluerat civitatis incredibilis patientia: quae vero aderant iam et impendebant, quonam modo ea aut depellere potuis
Abbreviated transcription (Latin):
que
ciuẽ metueretis. hic ex̃citacionẽ uirtutis.suffragacionẽ consulatꝰ.
fontẽ ꝑeminem glorie sue ꝑdidit. Itaq milonis consulatꝰ qͥ uiuo
clodio labe factari nõ pot̾at Mortuo deniq temptari ceptꝰ e st.
Non modo igit᷑ uichil ꝓdest s obest etĩa p. clodũ mors nuloni
At ualuit odiũ fecit iratꝰ fect inimitꝰ. fuit ultor in uirie pu¬
nitor doloris sui. Quid. si hec nõ dico maiora fuerũt ĩ clodio
ꝙͣ in milone. s in illo in apĩa nulla in hoc: quid uultis ampliꝯ.
quid enim odisset cdodiũ milo. segẽtẽ ac mat̾iemi sue glorie
prẽt hoc ciuile odium quo om̃s imꝓbos odimꝰ. Ille erat ut
odisset pͥmũ de fensorẽ salutis mee. deinde uexatore furoris.
domitor̃ẽ armoꝵ suoꝵ postremo etĩa accusatore sũis.Reus eñi
Milonis lege plocia fuit dodiꝯ quo ad uixit.quo tandẽ animo
hoc treãnũ culisse creditis. quatũ odiũ illiꝯ n hõie m̃iusto ꝙͣ

Expanded text:
quem civem metueretis; hic exercitationem virtutis, suffragationem consulatus, fontem perennem gloriae suae perdidit. itaque Milonis consulatus qui vivo Clodio labefactari non poterat mortuo denique temptari coeptus est. non modo igitur nihil prodest sed obest etiam Clodi mors Miloni. at valuit odium, fecit iratus, fecit inimicus, fuit ultor iniuriae, punitor doloris sui. quid? si haec non dico maiora fuerunt in Clodio quam in Milone, sed in illo maxima, nulla in hoc, quid voltis amplius? quid enim odisset Clodium Milo, segetem ac materiam suae gloriae, praeter hoc civile odium quo omnis improbos odimus? illi erat ut odisset primum defensorem salutis meae, deinde vexatorem furoris, domitorem armorum suorum, postremo etiam accusatorem suum; reus enim Milonis lege Plotia fuit Clodius quoad vixit. quo tandem animo hoc tyrannum illum tulisse creditis? quantum odium illius et in homine iniusto quam
Abbreviated transcription (Latin):
t. patinã familiarissimũ suũ rogasset.scixe potuit illo die ip̃o
lamiuii a dictatore milone prodi flaminẽ necosse ẽẽ.sed erant
ꝑ multi alii ex quibꝰ id facillime sciee posset om̃s .s. lanuuiui. mi
testium ur̃oꝵ dixit .c. Causimiꝰ cognomĩe scola int̾annus famili¬

Expanded text:
T. Patinam, familiarissimum suum, rogasset, scire potuit illo ipso die T. Patinam, familiarissimum suum, rogasset, scire potuit illo ipso die Lanuvi a dictatore Milone prodi flaminem necesse esse. sed erant permulti alii ex quibus id facillime scire posset: omnes scilicet Lanuvini. Miltestium vestrorum. dixit C. Causinius schola, Interamnanus, famili
Abbreviated transcription (Latin):
michi diuina quedam sors dedit iudices uos ex .M. fauonio audi¬
stis clodiũ sibi dixisse et audistis uiuo dodio ꝑiturũ milonẽ terdu
post diem t̾cium gesta res est qũa dixerat.cum ille nõ dubitaret
equidẽ mͦ dictatoris lamiuini stata sacrificia nosse. negotũ nichil
erat. uidit ne cesse ẽẽ milomi ꝓficilti lanuuiũ. illo ip̃o quo ẽ ꝓfcũs
die.Itaq añu̾tit: at quo die: quo ut ante dixi in sanissima cõcio
ab ip̃iꝰ incẽnario tribuno.pł. concitata.qũẽ diẽ ille quã ꝯcionom
quos damores nisi ad cogitatum facinꝰ aꝓperaret nũquã ueliqͥss
Ergo illi ne cã quidẽ itiueris. ecĩa cã manendi. miloni nulla facul¬
tab. exeũdi nõ cã solũ. s ecĩa necessitas fuit. Quid. siut ille sciuit mi¬
loñẽ fore eo die in uia. sic clodiũ milone suspicari quidẽ potuit.¬
q̃đ uos idẽ in clodis q̃rere non potestis ut onim neminẽ alium nͥ

Expanded text:
mihi divina quaedam sors dedit iudices. vos ex M. Favonio audimihi divina quaedam sors dedit iudices. vos ex M. Favonio audistis Clodium sibi dixisse, et audistis vivo Clodio, periturum Milonem triduo. post diem tertium gesta res est quam dixerat. cum ille non dubitarit equidem modo. dictatoris Lanuvini stata sacrificia nosse negoti nihil erat. vidit necesse esse Miloni proficisci Lanuvium illo ipso quo est profectus die: itaque antevertit. at quo die? quo, ut ante dixi, fuit insanissima contio ab ipsius mercennario tribuno plebis concitata: quem diem ille, quam contionem, quos clamores, nisi ad cogitatum facinus approperaret, numquam reliquisset. ergo illi ne causa quidem itineris, etiam causa manendi; Miloni manendi nulla facultas, exeundi non causa solum sed etiam necessitas fuit. quid si, ut ille scivit Milonem fore eo die in via, sic Clodium Milo ne suspicari quidem potuit vos idem in Clodio quaerere non potestis. Vt enim neminem alium nisi
Abbreviated transcription (Latin):
enim est tam mole tam tenerum. tam ae agneicont flenibile¬
ꝙ̃ uoluntas erga nos sensusq ciuiũ aunõ mõ imꝓbitati ixascũtur
candidatoꝵ s enã xecte factis sope fastidiãt. hunc igit᷑ diem cãpi
sꝑatum atq exoptatũ sibi ꝓponẽs. milo oeuentis maĩbꝰ stelꝰ et fa¬
anꝯ p̃ se ferẽs et confidẽs ad illa augusta çenturiarũ auspicia ue¬
niebat. ꝙͣ hoc nõ ceedibile. in hoc ꝙͣ idem in clodio nõ dubitandũ qͥn
se int̾fecto milone regnaturrũ putaret. Qͥd qd̾ caput audatie ẽ.
Iud. quis ignorat maximã illecebrã ẽẽ poccandi impunitatis
spem. In uteo igit᷑ hec fuit. in milone qui ecĩa nũc reꝰ ẽ fc̃i. aut
p̾clari aut certe necessaru:an in dodio qui ita iudicia penãq cõ¬
temphat ut eum nichil delectaret quod aut ꝑ natuta fas eẽt aut
ꝑ loges lic̾er/S quid ego doegumẽtor. quid plura disputo.Te.
.q. petili appello optimũ et for tissimũ ciuẽ.te .iñ. Cato testor quos

Expanded text:
enim tam molle, tam tenerum, tam aut fragile aut flexibilem voluntas erga nos sensusque civium, qui non modo improbitati irascuntur candidatorum sed etiam in recte factis saepe fastidiunt. hunc igitur diem campi speratum atque exoptatum sibi proponens Milo, cruentis manibus scelus et facinus prae se ferens et confitens ad illa augusta centuriarum auspicia veniebat? quam hoc non credibile est in hoc, quam idem in Clodio non dubitandum, qui se ipse interfecto Milone regnaturum putaret! quid? quod caput est audaciae, iudices, quis ignorat maximam inlecebram esse peccandi impunitatis spem? in utro igitur haec fuit? in Milone qui etiam nunc reus est facti aut praeclari aut certe necessarii, an in Clodio qui ita iudicia poenamque contempserat ut eum nihil delectaret quod aut per naturam fas esset aut per leges liceret? sed quid ego argumentor, quid plura disputo? te, Q. Petili, appello, optimum et fortissimum civem; te, M. Cato, testor, quos
Abbreviated transcription (Latin):
elle maxime uoluit nichil q̃liuit aliud nisi iusticiã gͣuitatem
humanitatẽ fidem tulit ut consularẽ necelle eõt. Oredo ꝙ pͥn¬
cipũ munꝰ ẽẽ ducebat resist̾e et leuitati multitudinis et per¬
ditoꝵ tem̃itati ex consulaxibꝰ te creauit potentissimũ. dederas
enim ꝙͣ contẽpneres populares insidias iam ab adolescençia
documẽta maxia. Quãobrẽ. Iud.ut aliqñ ad cam crimẽq ue¬
niamꝰ. si ueq om̃is confessio facti est in usitata neq de causa
legis cum eẽt comteoũ sie nullã sa ixis tame disceptacionõ
ce poluitiet elocti iuiditeo ist peosieo qstiont qui hec iuste saoat¬

Expanded text:
esse maxime voluit, nihil quaesivit aliud nisi iustitiam, gravitatem, esse maxime voluit, nihil quaesivit aliud nisi iustitiam, gravitatem, humanitatem, fidem. tulit ut consularem necesse esset: credo, quod principum munus esse ducebat resistere et levitati multitudinis et perditorum temeritati. ex consularibus te creavit potissimum: dederas enim quam contemneres popularis insanias iam ab adulescentia documenta maxima. quam ob rem, iudices, ut aliquando ad causam crimenque veniamus, si neque omnis confessio facti est inusitata, neque de causlegis, cum esset controversia nulla facti, iuris tamen disceptationem esse voluit, et ei lecti iu
Abbreviated transcription (Latin):
quadã mõte p̃litꝰ multa uidit. fuisse illũ sibi inimicũ familiarẽ.
clodiũ in cõmuni oĩm leticia. si eciã ip̃e gauderet. timuit ne uide¬
retur infirmior fides recõciliate gẽe. Multa eciã alia uidit.s
illud maxime ꝙͣuis atrocit̾ ip̃e tulisset. uos tñ fortit iudicat᷑os
itaqr delegit e florentissimis ordinibꝰ ip̃a lumĩa. Neq uero qd
nõ nulli dictitant seceeuit in iudicibꝰ legenclis amicos meos. Neq
enim hoc cogitauit uir iuscillimꝰ. neq in bonis uieis legendis
id assequi potuiss eciã si cupiss. nõ enim mea gr̃a familiarita¬
tibꝰ ꝯtinet᷑ que late patere nõ possũt ꝓpt̾ea ꝙ consuetudĩes uictꝰ
non possunt ẽẽ cum multis. S siquid pollumꝰ ex eo polsumꝰ
ꝙ res p. nos ꝯiũ xit̾ cũ multis. ex quibꝰ ille cũ optimos uixos
le g̾et idq maxime ad fidẽ suam ꝑtinere arbitraret᷑. nõ potuit
legere non studiosos mei. Ꝙ uero te.l. domici huic q̃stionĩ pre¬

Expanded text:
 multa vidit: fuisse illum sibi inimicum, familiarem Milonem; in communi omnium laetitia si etiam ipse gauderet, timuit ne videretur infirmior fides reconciliatae gratiae. multa etiam alia vidit, sed illud maxime, quamvis atrociter ipse tulisset, vos tamen fortiter iudicaturos. itaque delegit ex florentissimis ordinibus ipsa lumina, neque vero, quod non nulli dictitant, secrevit in iudicibus legendis amicos meos. neque enim hoc cogitavit vir iustissimus, neque in bonis viris legendis id adsequi potuisset, etiam si cupisset. non enim mea gratia familiaritatibus continetur, quae late patere non possunt, propterea quod consuetudines victus non possunt esse cum multis; sed, si quid possumus, ex eo possum nos coniunxit cum bonis. ex quibus ille cum optimos viros legeret idque maxime ad fidem suam pertinere arbitraretur, non potuit legere non studiosos mei. quod vero te, L. Domiti, huic quaestioni prae
Abbreviated transcription (Latin):
mãsireũ fuille. s subito ei eẽ nunciatũ creũ aechitectũ esse
mortuũ.Itaq rom̃a repente constitiusse ꝓficisci. dixit hoc co¬
mes itẽ .p. cloduĩ.c. clodiꝰ. uidete Iud̃. quante ees his testĩonus
sunt ꝯfecte. pͥmũ certe liberat᷑ milo. non eo consilio ꝓfectꝰ ẽẽ ut¬
insidiaret india elodio quirpe si ille ei obuiꝯ futurꝯ ot̃no no erat.
demide nõ enini uideo cure no nẽuiagam negon if scea iuo fueia
qͥi hac roganone suadenda ditent milones mansocea⁊ ce fact sir
Sonsilio uo maioris alitiuo sideh me la trone ac siariũ aibie fa stares

Expanded text:
fuisse, sed subito ei esse nuntiatum Cyrum architectum esse mortuum, itaque repente Romam constituisse proficisci. dixit hoc item comes P. Clodi, C. Clodius. videte, iudices, quantae res his testimoniis sint confectae. primum certe liberatur Milo non eo consilio profectus esse utinsidiaretur in via Clodio: quippe, si ille obvius ei futurus omnino non erat. dei hac rogatione suadenda diceret Milonis manu caedem esse factam, consilio vero maioris alicuius. me videlicet latronem ac sicarium abiecti homines
Abbreviated transcription (Latin):
oliũ meum. non põt diti satis.ne cogitari quide quãtũ in illo
sceleris. qua tũ exicii fuerit. quini sic actendite Iud̃ nempe hec
est q̃stio le int̃itu ꝙ. dodii.fingite aĩs. libere enim sũt cogita¬
çiones nẽe et que uolũt sit intũẽtur ut ea cernimꝰ q̃ uidẽꝯ
fiugite gͥ cogitacione ymagine huiꝯ̃ conclicionis mee. si possĩ
efficere. Ut miloñe absoluatis. s ita siꝑ clodiꝯ xeuixerit.

Expanded text:
illo sceleris, quantum exitii fuerit. Quin sic artendite, iudices, nempe haec est quaestio de interitu P. Clodii, fingite animis, liberae enim sunt cogitationes nostrae et quae volunt, sic intuentur, ut ea cernimus, quae videmus. Fingite igitur cogitatione imaginem huius conditionis meae, si possim efficere ut Milonem
Abbreviated transcription (Latin):
unde qͥnqͣgesimo die totam ad imꝑium popłi R. ciliciã adiũxit. Om̃s qͥ ubiq
p̃dones fuerũt ꝑtim capti int̾fectiq sunt. ꝑtim uniꝰ hiꝰ imꝑio ac pt̃ati
se dederũt. Idem cretensibꝰ cũ ad eũ usq in pamphiliã legatos depre¬
catoresq misissent spem dediciõis non ademit oblidesq imꝑauit.Ita
tantũ bellũ tam diuturnũ. tam longe lateq disꝑsum quo bello om̃es
gentes ac nationes p̃mebant᷑. gñ. pompeiꝰ ex trema hieme apparauit.
ineunte uere suscepit. media estate confecit. Est hec diuina atq ĩ¬
ccedibilis uirtꝰ imꝑatoris. Qaud cetere quas paulo ante cõmemo¬

Expanded text:
undequinquagesimo die totam ad imperium populi Romani Ciliciam adiunxit; omnes qui ubique undequinquagesimo die totam ad imperium populi Romani Ciliciam adiunxit; omnes qui ubique praedones fuerunt partim capti interfectique sunt, partim unius huius se imperio ac potestati dediderunt. idem Cretensibus, cum ad eum usque in Pamphyliam legatos deprecatoresque misissent, spem deditionis non ademit obsidesque imperavit. ita tantum bellum, tam diuturnum, tam longe lateque dispersum, quo bello omnes gentes ac nationes premebantur, Cn.Gnaeus Pompeius extrema hieme apparavit, ineunte vere suscepit, media aestate confecit. est haec divina atque incredibilis virtus imperatoris. quid? ceterae quas paulo ante commemo
Abbreviated transcription (Latin):
tam breui tempore lucẽ afferre rei .ꝑ. potuit ut uos qͥ modo ante os¬
tium tiberinũ classem hostiũ uidebatis hi nũc nullã intea occeam ostiũ
p̃clonũ nauẽ ẽẽ aucliatis. Atq hec qua celeritate gesta suit ꝙͣꝙͣ uide¬
tis camẽ ame indicendo p̃tereũda non sunt. Qͥs enim unꝙͣ aut obeũ¬
di negocii aut consequẽdi questus scudio tam breui tp̃ee tot loca adi¬
re tantos ciresus confic̾e potuit ꝙͣ celerit̾. gñ pompeio duce belli im¬
feumẽtariã subsidia rei p. frrmissimis p̃sidiis clallibꝰq muniuit
Inde secũ in ytaliam recepisset duabꝰ hispanis ac gallia cisalpina
p̾sidiis ac nauibꝰ confirmata. missis itẽ in orã illixici maxis et in
achaiam om̃emq gretiã nauibꝰ italie duo maria maximis classibꝰ
fremissimisq p̃sidiis adornauit Ip̃e autẽ ut abrundusiõ ꝓfectꝰ ẽ

Expanded text:
tam brevi tempore lucem adferre rei publicae potuit ut vos, qui modo ante ostam brevi tempore lucem adferre rei publicae potuit ut vos, qui modo ante ostium Tiberinum classem hostium videbatis, ei nunc nullam intra Oceani ostium praedonum navem esse audiatis? atque haec qua celeritate gesta sint, quamquam videtis, tamen a me in dicendo praetereunda non sunt. quis enim umquam aut obeundi negoti aut consequendi quaestus studio tam brevi tempore tot loca adire, tantos cursus conficere potuit, quam celeriter Cn.Gnaeo Pompeio duce tanti belli imfrumentaria subsidia rei publicae firmissimis praesidiis classibusque munivit. Inde cum se in Italiam recepisset, duabus Hispaniis et Gallia Transalpina praesidiis ac navibus confirmata, missis item in oram Illyrici maris et in Achaiam omnemque Graeciam navibus Italiae duo maria maximis classibus firmissimisque praesidiis adornavit, ipse autem ut Brundisio profectus est,
Abbreviated transcription (Latin):
existi matis insulas eẽ desertas.ꝙͣ multas aut metu uelictas aut
a p̾clonibꝮ captas uxbes eẽ soc or iS quid ego longinqͣ cõme¬
transmi ẜint. Quid ad uos cum ab ext̾is naciõibꝰ uenirẽt.captos
querax. cum legati ppłi .R. redempti sint. Mercatorib̾ꝰ tutũ mare nõ
fuisse dicã ͥ cum .xii. secirres in p̃donũ pt̃ãtem ꝑ uenerĩt. Quid aut
colophonẽ aut samũ nobilissimas urbes innum̃abilesq alias cap¬
tas esse cõmemorẽ cũ ur̃os portus atq cos port quibꝰ uitã ⁊ spũm
celeberrimũ atq plenissimũ nauiũ in spectãte p̃tore a p̃donibꝰ eẽ
dreeptũ. Ex miseno aũt eiꝰ ip̃iꝰ liberos qui cũ p̾donibꝰ antea ibi¬
bellũ gesserũt. p̃donibꝰ eẽ sublatos . Nam qͥd ego hostiense incõmodũ
classis ea tui consul populi .R. p̃positꝰ ẽẽt ap̃donibꝯ capta atqr opp̾ssa
est. ꝓhdii ĩmortales tanta ne uniꝰ hõis moredibilis ac diuina u̾tꝰ

Expanded text:
m multas existimatis insulas esse desertas, quam multas aut metu relictas aut a praedonibus captas urbis esse sociorum? sed quid ego longinqua commetransmiserint? qui ad vos ab exteris nationibus venirent, captos querar, cum legati populi Romani redempti sint? mercatoribus mare tutum non fuisse dicam, cum duodecim secures in praedonum potestatem pervenerint? Cnidum aut Colophonem aut Samum, nobilissimas urbis, innumerabilisque alias captas esse commemorem, cum vestros portus atque eos portus quibus vitam ac spiritum celeberrimum et plenissimum navium inspectante praetore a praedonibus esse direptum, ex Miseno autem eius ipsius liberos qui cum praedonibus antea bellum gesserat a praedonibus esse sublatos? nam quid ego Ostiense incommodum classis ea cui consul populi Romani praepositus esset a praedonibus capta atque depressa est? pro di immortales! tantamne unius hominis incredibilis ac divina virtus
Abbreviated transcription (Latin):
pem qui om̃ia somꝑ constant᷑ et fortit . m. cato. dixitq in tur¬
bulenta contione que eñ hiuiꝰ auctoritate ꝑlacata estino liberta¬
te solum si etiã om̃ibꝰ pͥmus dignissimos fuisse aomo aput
dessendissent. quad enim p̃miũ satis magñu est tam boniuolis
setitoemẽtis otĩa dedendi fuerũt consuatores dñi. ultoss
steleris. de fensores necis. hic uero nich il hẽt in his malio qđ
minꝰ moleste ferat.ꝙ eciã siquid ip̃i accidat et eñ ułis m̾ita
piniũ ꝑsolutũ/ Or q̃stiones urget milonẽ que sut hueniut
in atuio libertatis. Ebꝯ ña desius uogas de p. dodis quis eos
rostulauit. Appius. quis ꝓduxit. appiꝰ. unde. ib appio du eos

Expanded text:
idem qui semper omnia constanter et fortiter, M. Cato, et dixit in turbulenta contione, quae tamen huius auctoritate placata est, non libertate solum sed etiam omnibus praemiis dignissimos fuisse qui domini caput defendissent. quod enim praemium satis magnum est tam benevolis, set, tormentis etiam dedendi fuerunt conservatores domini, ultores sceleris, defensores necis. hic vero nihil habet in his malis quod minus moleste ferat quam, etiam si quid ipsi accidat, esse targent Milonem, quae sunt habitae nunc in atrio libertatis. quibusnam de servis? rogas? de P. Clodi. quis eos postulavit? Appius. quis produxit? Appius. Vnde? ab Appio. di boni!
Abbreviated transcription (Latin):
Restat ut de imꝑatore ad id bellũ deligendo ac tantis rebus
p̃ficiendo dicendum esse iuideatur. utqͣuirites urroꝵ forçium
atq innocenciũ copiã tantã hẽretis ut hec uobis de liberaçio dif¬
ficilis eẽt quẽ nam potissime tantis rebꝰ ac tanto bello p̃ficiendũ
putaretis/ Nũt u̾o cum sit unꝰ gñ. pom peiꝰ qui nõ modo eoꝵ ho¬
minũ qͥ nũc sunt gliãm s eciam antiquitatis memoriã uretute
suꝑarit. que res est que cuiꝯꝙͣ animũ in hac cã dubiũ facer e
possit Ego enim sic existimo in lũmo imꝑatore quatuor has
res in esse o portere. scienciã rei militaris.uirtutẽ.auctoritate
felicitatẽ. Es gͥ hoc hoĩe sciencior unꝙͣ aut fuit aut ẽẽ debuit
qui eludo atq puericie disciplina bello maximo atq acerrimis
hostibꝰ ad pateie ẽrecitũ atoꝵ in milicie discipliuã ꝓ fectꝰ est q̃
cum mimico comẽtauit plura bella gessit qur efeeei iu sfalia

Expanded text:
restat ut de imperatore ad id bellum deligendo ac tantis rebus restat ut de imperatore ad id bellum deligendo ac tantis rebus praeficiendo dicendum esse videatur. Vtinam, Quirites, virorum fortium atque innocentium copiam tantam haberetis ut haec vobis deliberatio difficilis esset quemnam potissimum tantis rebus ac tanto bello praeficiendum putaretis! nunc vero cum sit unus Cn.Gnaeus Pompeius qui non modo eorum hominum qui nunc sunt gloriam sed etiam antiquitatis memoriam virtute superarit, quae res est quae cuiusquam animum in hac causa dubium facere possit? ego enim sic existimo, in summo imperatore quattuor has res inesse oportere, scientiam rei militaris, virtutem, auctoritatem, felicitatem. quis igitur hoc homine scientior umquam aut fuit aut esse debuit? qui e ludo atque e pueritiae disciplinis bello maximo atque acerrimis hostibus ad patris exercitum atque in militiae disciplinam profectus est, qui cum inimico concertavit, plura bella gessit quam ceteri legerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
impetũ fecit. Sinite hoc loco Quirites. sicut poete solent qui rea uo¬
manas sceibũt p̃terire ie nr̃am calamitatẽ que tanta fuit ut ẽã ad
auxes .l. luculli nõ ex p̃lio nũciꝰ.s ex ser mõe eumor afferret. hic ĩ
illo ip̃o malo grauissiãq bolli offensione.L. lucullo q tñ atqr aliqua
ex parte his incõmocdis mederi fortasse potuissec ur̃o iussu coactus.
ꝙ imꝑii diutirrnitati modum statuẽdũ uet̾i exemplo putauistis ꝑtẽ
militũ qui iam stipendiis confecti erãt dimisit. ꝑtẽ glabrioni tradidͭ.
Multa p̾tereo consulto. s ea uos coniectura ꝑspicr tis qũãtũ illu el
bellũ futurũ putetis. qł comungãt Reges potentissimi renouẽt agi¬
tate naciones suscipiãt integre gentes/ nouꝰ imꝑator noster ac¬
çipiat uet̾e expulso ex̃citu. Satis mͥ multa uerba fecisse uideor
quare hoc bellũ ẽẽt gũe ip̃o necessariũ magnitudĩe ꝑiculosum.

Expanded text:
impetum fecit. sinite hoc loco, Quirites, sicut poetae solent qui res Roimpetum fecit. sinite hoc loco, Quirites, sicut poetae solent qui res Romanas scribunt, praeterire me nostram calamitatem, quae tanta fuit ut eam ad auris imperatoris non ex proelio nuntius sed ex sermone rumor adferret. hic in illo ipso malo gravissimaque belli offensione L. Lucullus, qui tamen aliqua ex parte eis incommodis mederi fortasse potuisset, vestro iussu coactus qui imperi diuturnitati modum statuendum vetere exemplo putavistis, partim militum qui iam stipendiis confectis erant dimisit, partim M'. Glabrioni tradidit. multa praetereo consulto; sed ea vos coniectura perspicite quantum illud bellum factum putetis quod coniungant reges potentissimi, renovent agitatae nationes, suscipiant integrae gentes, novus imperator noster accipiat vetere exercitu pulso. satis multa mihi verba fecisse videor qua re esset hoc bellum genere ipso necessarium, magnitudine periculosum.
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citꝰ et li uebẽ ex Tigranis regno ceꝑat et pliis usus erat scdĩs tñ
inmia longinquita te locoꝵ ac desiderio suor cõmouobat᷑. hic iã pluna
nõ clicã fuit enim illud extremũ ut ex hus locis amilitibꝰ nẽis uedi¬
tus magis matura ꝙ ꝓcessio longior q̃ueret᷑. Mitridates autẽ ⁊ suã
manũ iam confiemarat. et eoꝵ qui se ex eiꝯ Regno callegerãt et magni¬
aduẽticiis multoꝵ regũset nacionũ iuuabat᷑. hoc iam fexe sic fieri solere
accepimꝯ ut regũ aflicte fortune facile multoꝵ opes alliciãt ad miẜi¬
corciã. Maxiẽ q eoꝵ qui aut reges sũt aut uiuũt in regno ut rega
le his nomẽ magnũ ⁊ sanctũ esse uideatur. Itaq tantũ uicti effit̾e po¬
tuit ꝙͣtũ incolumis nũꝙͣ est ausꝰ optare. Nam cũ se in regnũ suũ rece¬
pisset non fuit eo contentꝰ qd̾ ei p̃ter spem acciderat. ut illã postea qua
pulsꝰ erat t̾rã unquã atting̾et. s in ex̾citũ nẽm claxũ atq uictarem

Expanded text:
exercitus, tametsi urbem ex Tigrani regno ceperat et proeliis usus erat secundis, tamen nimia longinquitate locorum ac desiderio suorum commovebatur. hic iam plura non dicam; fuit enim illud extremum ut ex eis locis a militibus nostris reditus magis maturus quam progressio longior quaereretur. Mithridates autem se et suam manum iam confiauxiliis multorum regum et nationum iuvabatur. iam hoc fere sic fieri solere accepimus ut regum adflictae fortunae facile multorum opes adliciant ad misericordiam, maximeque eorum qui aut reges sunt aut vivunt in regno, ut eis nomen regale magnum et sanctum esse videatur. itaque tantum victus efficere potuit quantum incolumis numquam est ausus optare. nam cum se in regnum suum recepisset, non fuit eo contentus quod ei praeter spem acciderat, ut illam postea quam pulsus erat terram umquam attingeret, sed in exercitum nostrum clarum atque victorem
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ contea mpilonẽ iudicasse s eciã statuisse uidee. quið uoo inlubt¬
domi sue nobilissimobie senat ꝓpugnator atq illis quide tpribꝰ
pene patronus auũculꝰ huiꝯnei iudicis fortilsmmi brotatontecibꝰ¬
q̃stio decreta a senatu est. Quatũ luctũ in hac ebeꝰ unsultn ostille
patribꝰ accepimꝯ cump. africano domi sue qestentis ela nostris¬
n uit cẽt allata quis tũ nõ gemuit quis no aesit dolore. que
pulla. Mt uta: q uia non alio fatinore darihores alio obscue i netait
Nie fit inte uito dignitatẽ sumoꝵ acq infimoꝵ. Mous quinem
ulata ꝑscelus lisden penis teneat᷑ et legibꝰ nisiꝰ forte magis¬

Expanded text:
us contra Milonem iudicasse sed etiam statuisse videtur quid vos in iudidomi suae nobilissimus vir, senatus propugnator atque illis quidem temporibus paene patronus, avunculus huius iudicis nostri fortiquaestio decreta a senatu est. quantum luctum fuisse in hac urbe a nostris patribus accepimus, cum P. Africano domi suae quiescenti illa nocturna vis esset inlata? quis tum non ingemuit, quis non arsit dolore, quem nulla. quid ita? quia non alio facinore clari homines, alio obscuri necantur. intersit inter vitae dignitatem summorum atque infimorum; mors quidem inlata per scelus isdem e
Abbreviated transcription (Latin):
ita res aL. lucullo sumo uixo est administrata. ut micia illa gesta
rũ xeꝵ magna atq p̃clara nõ felicitati eiꝰ s uirtuti. hec auten
extrema q̃ nuꝑ acciderũt non culpe. s fortune teibuenda oe uide¬
ancur. Sed de lucullo dicã alio loco et ita cdicã quiui tes.ut neq
uera laus ei aetracta oraçione nẽa neq falsa ac ficta es̃ uideatire
S nẽi imꝑĩ diguitate atq gliã quĩ is est exorsus or̃onis mee ui¬
deto quẽ uõb animũ susçipiẽdũ putetis/ Maiores ur̃i sepe mer
patieminĩ qui lega tũ poli R consularxẽ uincubes aae toere multit eẽ
oo suplicio exceuciatũ necauit: Illi liberrles anrerdecdm auata

Expanded text:
ita res ab L.Lucio Lucullo, summo viro, est administrata ut initia illa rerum ita res ab L.Lucio Lucullo, summo viro, est administrata ut initia illa rerum gestarum magna atque praeclara non felicitati eius sed virtuti, haec autem extrema quae nuper acciderunt non culpae sed fortunae tribuenda esse videantur. sed de Lucullo dicam alio loco, et ita dicam, Quirites, ut neque vera laus ei detracta oratione mea neque falsa adficta esse videatur; de vestri imperi dignitate atque gloria, quoniam is est exorsus orationis meae, videte quem vobis animum suscipiendum putetis. maiores nostri saepe ppatiemini qui legatum populi Romani consularem vinculis ac verberibus atque omni supplicio excruciatum necavit? illi libertatem imminuta
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatores. s ita teiũpharũt ut ille pulsꝰ suꝑatꝰq regnaret ueꝵtam̃
tridates autẽ om̃e ueliquũ tempus nõ ad obliuionẽ uet̾is belli. s ad
comꝑacionẽ noui contulit qui postea ꝙͣ maximas edificass ornass q
classes exercitusq magnos quibꝯcũq ex gẽtibꝰ potuisset comparasset.
bosforanis finitimiis suis bellum inferre simularet.usq in hispaniã
legatos electanis misit ad eos duces quibꝰ cũ tũbellũ gerebamꝰ ut cũ
duobꝰ in locis disiũctissimis maxiẽq diu̾sis uno consilio ab unis hostiã
copus bellum t̾ra maxi q g̃eret᷑. uos ancipiti contencione districti
de imꝑio dimicaretis. S tam̃ altiꝯ ꝑtis ꝑiculum Sercoriane atq
hispaniensis q̃ multo plo firmamẽti ac roboris hẽbar g.ñ.põpeii
diuino consilio ac singłari uirtute depulsum est. In alta parte

Expanded text:
imperatores, sed ita triumpharunt ut ille pulsus superatusque regnaret. verum tamen imperatores, sed ita triumpharunt ut ille pulsus superatusque regnaret. verum tamen thridates autem omne reliquum tempus non ad oblivionem veteris belli sed ad comparationem novi contulit. qui postea, cum maximas aedificasset ornassetque classis exercitusque permagnos quibuscumque ex gentibus potuisset comparasset et se Bosphoranis, finitimis suis, bellum inferre simularet, usque in Hispaniam legatos ac litteras misit ad eos duces quibuscum tum bellum gerebamus, ut, cum duobus in locis disiunctissimis maximeque diversis uno consilio a binis hostium copiis bellum terra marique gereretur, vos ancipiti contentione districti de imperio dimicaretis. sed tamen alterius partis periculum, Sertorianae atque Hispaniensis, quae multo plus firmamenti ac roboris habebat, Cn.Gnaei Pompei divino consilio ac singulari virtute depulsum est; in altera parte
Abbreviated transcription (Latin):
salo socioꝵ atq amicoꝵ. ꝓ qua multa maiores ur̃i magna et gͣuia
bella gesserũt. Aguntux certissima popłi .R. uectigalia et maximia
quibꝰ amissis et pacis ornam̃ta et subsidia belli requiretis. Agũt̾
appetentissimi atq auidi laudis fuistis delenda uobis est illa ma¬
cula mitridatico bello suꝑiore suscepta. que penitꝯ iam in sedit at
tibꝰ uno nuncio atq una significatiõe bẽaꝵ ciues xomaos necados
teucidandos qr denotauit. nõ modo adhuc penã nullã suo dignã
stelere suscepit. sed ab illo tp̃re annũ iam tercist et uicesimũ regnat
et ita regnat ut se nõ põto neq capapadocie latebris occultare uelit
s em̃g̾e patrio Regno atq in ur̃is uectigalibꝰ hoc est iasie luce uer¬
saxi. Et enim adhuc ita ur̃i cum illo Rege contenderũt imꝑatores
ut ab illo insiguia uictorie nõ uictoxiã reportarẽt. Triũphauit
.i. Silla. triũphauit .I. nurrena De mi teidate duo fortissimi et sũmi

Expanded text:
salus sociorum atque amicorum pro qua multa maiores vestri magna et gravia bella gesserunt; aguntur certissima populi Romani vectigalia et maxima quibus amissis et pacis ornamenta et subsidia belli requiretis; agunturras gentis atque avidi laudis fuistis, delenda vobis est illa macula Mithridatico bello superiore concepta quae penitus iam insedit ac ntibus uno nuntio atque una significatione omnis civis Romanos necandos trucidandosque curavit, non modo adhuc poenam nullam suo dignam scelere suscepit sed ab illo tempore annum iam tertium et vicesimum regnat, et ita regnat ut se non Ponti neque Cappadociae latebris occultare velit sed emergere ex patrio regno atque in vestris vectigalibus, hoc est in Asiae luce, versari. etenim adhuc ita nostri cum illo rege contenderunt imperatores ut ab illo insignia victoriae, non victoriam reportarent. triumphavit L.ucius Sulla, triumphavit L.ucius Murena de Mithridate, duo fortissimi viri et summi
Abbreviated transcription (Latin):
ciues quẽ uultu et uerbis sope signi ficassẽt re et sentẽcus de¬
clararẽt. hoc ꝓfecto tp̃re eam ptatem omẽui uos habetis.
ut statuatis utrũ nos qui semꝑ ur̃e aucto eitati dediti fuimꝰ.¬

Expanded text:
civis, quae voltu et verbis saepe significassent, re et sententiis decivis, quae voltu et verbis saepe significassent, re et sententiis declararent, hoc profecto tempore eam potestatem omnem vos habetis ut statuatis utrum nos qui semper vestrae auctoritati dediti fuim
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa emm nobis duobꝰ. Iudi. laboriosiꝯ quid magis sollicitum
existimaui spem ullã eẽ hĩtirros Milonis iuimicos ad ei
nõ salutẽ modo extinguendã. s ociã gliam ꝑ tales uiros
in fr ingendã. Exquã in hac causa iudiçes/. Trti anmi
tribunatu rebꝰ om̃ibꝰ ꝓ salute rei .p. gestis ad eiꝰ crimi¬
nis de fensionẽ nõ abutem᷑ nisi oculis uideritis insidias Mi
uĩdetis expoctantes nõ cũ uirtatimĩlonis fauet tũ de se.de
liberis suis. de pacria. de fortunis hodierno diẽ dec̃̾taxi pu¬
tat. Unũ gonꝰ est adũsum infestũq nobis.eoꝵ quosp. clodu
furor rapinis et incendiis et om̃ibꝰ exiciis publicis pauit:
qui hesterna etiam cõtione incitati sunt ut uobis uoce preirẽt
quid iudicarens. quoꝵ clamor siquis fonte fuerit admone¬
uobis iudicãdi fuit. si deniq un quã lotꝰ amplissimoꝵ orrdi¬
nũ dilectis uiris dato est ubi sua scudiã erga fortes ⁊ bonos¬

Expanded text:
 enim nobis duobus, iudices, laboriosius, quid magis sollicitum,existimavi spem ullam esse habituros Milonis inimicos ad eius non modo salutem exstinguendam sed etiam gloriam per talis viros infringendam. quamquam in hac causa iudices, T. Anni tribunatu rebusque omnibus pro salute rei publicae gestis ad huius criminis defensionem non abutemur. Nisi oculis videritis insidias Mividetis, non cum virtuti Milonis favet, tum de se, de liberis suis, de patria, de fortunis hodierno die decertari putat. unum genus est adversum infestumque nobis eorum quos P. Clodi furor rapinis et incendiis et omnibus exitiis publicis pavit; qui hesterna etiam contione incitati sunt ut vobis voce praeirent quid iudicaretis. quorum clamor si qui forte fuerit, admonevobis iudicandi fuit, si denique umquam locus amplissimorum ordinum delectis viris datus est ut sua studia erga fortis et bonos
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ genciũ scissimã iudicarit. Humanitate iã tanta ẽ ut
difficile dictu sic. Utrũ hostes magis uirtutẽ eiꝯ̃ pugnantes timu¬
erũt an mansuetudinẽ uicti dilexerĩt: ut qui squã dubita¬
bit quin huic tantũ bellũ hoc transmitiendũ sit̃ qui ad om̃ĩa ur̃e
Et qm̃ auctoritas multũ in bellis quoq administrãdis atq im¬
sutis fremũ psidiũ ꝓuinda no heret anstit epes. si qn ceenistet
uisi ad ip̃m eiꝯ tprie diinito en. pompeiu ada o fegio necitoe¬
fina populi t. actuli sen quditeetmnacidas regiones for
flamatũ uictoria continuis et tigranẽ maguis copus ininitatẽ
asie etare dauit et quisqua dubicabe magduis copus inini facte¬
sonos et uectigalia o ẜuatireo sit auepo alo eagio di epcitu
fenderit. Age uo dlanee quota declarat euneẽ hoioapudif
stos popli Qductoritaee mei eseatoige hois apu do

Expanded text:
omnium gentium sanctissimam esse iudicarint? Humanitate iam tanta est, ut omnium gentium sanctissimam esse iudicarint? Humanitate iam tanta est, ut difficile dictu sit, utrum hostes magis virtutem eius pugnantes timuerint, an mansuetudinem victi dilexerint. Et quisquam dubitavit, quin huic tantum bellum hoc transmittendum sit, qui ad omnia nostrae ur? 3. Et quoniam auctoritas multum in bellis quoque administrandis, atqimperio militari valet, certe nemini dubium est quin ea re idem ille imperator plurimum possit. vehementer autem pertinere ad bella administranda quid hostes, quid socii de imperatoribus nostris existiment quis ignorat, cum sciamus homines in tantis rebus ut aut metuant aut contemnant aut oderint aut ament opinione non minus et fama quclarius fuit, cuius res gestae pares? de quo homine vos, id quod maxime facit auctoritatem, tanta et tam praeclara iudicia fecistis? an vero ullam usquam esse oram tam desertam putatis quo non illius diei fama pervaserit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognicione non denioa laboripe ad quiete postco mo sgna ot ta
casibi ille ne uisenda quidẽ existimauit. Itaq om̃is quidẽ nũc
in his locis. gñ . põpeiũ sic̃ aliꝙ̃ nõ ex hac irebe missum. s de celo
delapsum intuentirr. Nũc deniq incipiũt credere fuisse homĩet
romanos hac q́ndã abstinẽçia. qđ iam uaciõibꝯ ext̾is incredibi¬
le ac falso memoriẽ ꝓditũ uidebat᷑. Nũc imꝑũ ur̃i splendor illi
gentibꝰ lucet nũc in telligũt non sine causa maiones suos tũ
aliis maluisse. Iam u̾o ita faciles aditꝰ ad eũ pͥuacoꝵ ita libere
q̃ rimonie de alioꝵ inurriis ẽẽ dicũt᷑ ut is qui dignitate pͥnci¬
pibꝰ excellit facilitate infimis par ẽẽ uideatur. Iam quãtũ con¬
silio dicendi grauitate et copia ualeat.Inquo ip̃o in est quedã
dignitas imꝑacoriã. uos Quirits̃ hoc ip̃o in loco sepe cognoscitiᷤ
fidem u̾o eiꝰ int̾ socios qũatã ex istĩmari putatis qũa hostes¬

Expanded text:
ad cognitionem, non denique labor ipse ad quietem. Postremo signa, et tabllenda esse arbitrantur, ea sibi ille ne visenda quidem existimavit. Itaque omnes quidem nunc in his locis Cn. Pompeium, sicut aliquem non ex hac urbe missum, sed de caelo delapsum, intuentur: nunc denique incipiunt credere fuisse homines Romanos hac quondam abstinentia: quod iam nationibus exteris incredibile, ac falso memoriae proditum videbatur: nunc imperir nostri splendor illis gentibus lucet: nunc intelligunt, non sine causa maaliis maluisse. iam vero ita faciles aditus ad eum privatorum, ita liberae querimoniae de aliorum iniuriis esse dicuntur, ut is qui dignitate principibus excellit facilitate infimis par esse videatur. iam quantum consilio, quantum dicendi gravitate et copia valeat, in quo ipso inest quaedam dignitas imperatoria, vos, Quirites, hoc ipso ex loco saepe cognostis. fidem vero ei
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ita sint .c. manili pͥmũ istã tuã et legẽ et uoluntatẽ et sentenciam
laudo uehemẽtissimeq comꝓbo Deinde tecortor ut auctore populo
.R. maneas in sentẽçia: ne ue auꝯ quã uini aut minas ꝑtimestas. pͥ¬
mũ in te satis ẽẽ animi constancieq arbiteor Deinde cũ cantã multi¬
tudinẽ cũ tanto scudio ad ẽẽ uideamꝰ quãtam nõ iteꝵ in eodẽ homine
pfiçiendo uidemꝮ quid est qđ aut de xe aut de ꝑficiendi facultate du¬
bitemꝰ. Ego autẽ quicqͥd in me est studii consili laboris ingenii
quicqͥd hoc bene ficio populi .t̾. atq hac pt̃ate p̃toria qͥtqͥd auctori¬
tate fide constançiã possum id õe atene aa hanc rem conficiendã
tibi et ppoło .R. polliceor ac defero. Testorq om̃s deos et eos maxĩe¬
quĩ huit loco temploq. pesielent. qui ommut mentes goꝵ qui ad rem

Expanded text:
ta sint, C.Gaii Manili, primum istam tuam et legem et voluntatem et sententiam laudo vehementissimeque comprobo; deinde te hortor ut auctore populo Romano maneas in sententia neve cuiusquam vim aut minas pertimescas. primum in te satis esse animi perseverantiaeque arbitror; deinde, cum tantam multitudinem tanto cum studio adesse videamus quantam iterum nunc in eodem homine praeficiendo videmus, quid est quod aut de re aut de perficiendi facultate dubitemus? ego autem, quicquid est in me studi, consili, laboris, ingeni, quicquid hoc beneficio populi Romani atque hac potestate praetoria, quicquid auctoritate, fide, constantia possum, id omne ad hanc rem conficiendam tibi et populo Romano polliceor ac defero testorque omnis deos, et eos maximequi huic loco temploque praesident, qui omnium mentis eorum qui ad rem
Abbreviated transcription (Latin):
tam p̾ter consuetudinẽ ꝙͣ homini e ꝑ adolescenti cuiꝰ alenatoris gͣdu¬
etas longe abesset. Imꝑium atq exorcitũ dari siciliã ꝑmicti atq

Expanded text:
tam praeter consuetudinem quam homini peradulescenti cuius aetas a senatorio gradutam praeter consuetudinem quam homini peradulescenti cuius aetas a senatorio gradu longe abesset imperium atque exercitum dari, Siciliam permitti atque
Abbreviated transcription (Latin):
cio ꝙ quominꝯ certa est hominũ ac minꝰ diutire ua uita hoc magis
res .p. dum ꝑ deos in mortales licet feui. debet sũmi hõis uita atq
uirtute. At enim inquit noui nichil fiat ꝯtͣ ex . atq instituta maioꝵ
non dico hoc loco maiores nẽos semꝑ in pace con suetudini in bello
utilitati parusse semꝑ ad nouos casus tp̃oꝵ nouoꝵ consilioꝵ rõnes
accõmodauisse. nõ ditã duo bella maxima punitũ et hispaniense
ab uno imꝑatore eẽ confecta duas urbes potentissimas que huic im¬
perio maxime minitabãt᷑. Carchaginẽ atq nuniaciã ab eodẽ sapiõe
oẽ deletas. Non cõmemorabo nuꝑ ita uobis pr̃ibꝰq uxĩs ẽẽ uisum
ut in uno .u. mario spes imꝑũ poneret᷑ ut idem cum iugireta. idem
cũ cimbris idem cũ theutonis bellum administearet in ip̃o gñ pom¬
noua. sũmaq catuli uolunta te cõstituta recordamimi. Qͥ d tam

Expanded text:
tio, quod quo minus certa est hominum ac minus diuturna vita, hoc magis tio, quod quo minus certa est hominum ac minus diuturna vita, hoc magis res publica, dum per deos immortalis licet, frui debet summi viri vita atque virtute. at enim ne quid novi fiat contra exempla atque instituta maiorum. non dicam hoc loco maiores nostros semper in pace consuetudini, in bello utilitati paruisse, semper ad novos casus temporum novorum consiliorum rationes accommodasse, non dicam duo bella maxima, Punicum atque Hispaniense, ab uno imperatore esse confecta duasque urbis potentissimas quae huic imperio maxime minitabantur, Carthaginem atque Numantiam, ab eodem Scipione esse deletas, non commemorabo nuper ita vobis patribusque vestris esse visum ut in uno C.Gaio Mario spes imperi poneretur, ut idem cum Iugurtha, idem cum Cimbris, idem cum Teutonis bellum administraret; in ipso Cn.Gnaeo Pomnova summa Q.Quinti Catuli voluntate constituta recordamini. quid tam
Abbreviated transcription (Latin):
de quo legando consules spero ad senatũ xelaturos qͥ si dubita¬
bunt aut grauabũt᷑ ego me ꝓfiteor relaturũ. neq me ĩpe
fiçiũq de fendã. neq p̾ter int̾çessionẽ quicꝙͣ audeã de qua ut ar¬
bitror isti ip̃i qui minãt᷑. eciãqr atq etĩa.qui id liceat ꝯsiderabũt.
Mea quidẽ siũa. Quirites. Unꝰ. a. Gabmius belli maxitimi roꝵ
endum nostris suftragiis detulit.alt̾ delatũ su sceptũq confecit
Reliquũ est ut de .Ꝙ. catuli auctoritate et sua dicendũ ẽẽ uideat᷑
qui cum es uobis q̃ueret si muno .gn.pompeio om̃ia poneretis siqͥd¬
de eo fcum ẽẽt. in quo spem cẽtis hĩtirri. cepit magnũ sue uir tutis
fouctũ ac dignitatis. cum om̃s una ꝓpe uoce in eo ip̃o uos spem ha¬
bituros eẽ dixistis. Et enim talis est uir ut nulla nes canta sit
ac tam difficilis quã ille nõ et consilio regere et integritate tueri
et urotute confice possit. S in hoc ip̃o ab ea ue hemẽtissime dissen¬

Expanded text:
de quo legando consules spero ad senatum relaturos. qui si dubitabunt aut gravabuntur, ego me profiteor relaturum; neque me impeficiumque defendam, neque praeter intercessionem quicquam audiam, de qua, ut ego arbitror, isti ipsi qui minitantur etiam atque etiam quid liceat considerabunt. mea quidem sententia, Quirites, unus A.Aulus Gabinius belli maritimi reruendum vestris suffragiis detulit, alter delatum susceptumque confecit. reliquum est ut de Q.Quinti Catuli auctoritate et sententia dicendum esse videatur. qui cum ex vobis quaereret, si in uno Cn.Gnaeo Pompeio omnia poneretis, si quid eo factum esset, in quo spem essetis habituri, cepit magnum suae virtutis fructum ac dignitatis, cum omnes una prope voce in eo ipso vos spem habituros esse dixistis. etenim talis est vir ut nulla res tanta sit ac tam difficilis quam ille non et consilio regere et integritate tueri et virtute conficere possit. sed in hoc ipso ab eo vehementissime dissen
Abbreviated transcription (Latin):
uiim popiein sctidisset nõ fuit illuo facinꝰ punienaũ. hono
enim nobilis in sus monumentis equitẽ.ꝓ. adeeat  hone
antea cede honesti atq innotentis uiri slestattir eadenuentabao
qued ego illã comemoro. Comp̃hensus est in templo castoris
buꝯ p. E lodi qũe ille ad gñ pompeiũ int̾ficiẽdũ collocauit. ex¬
torta est confitenti sica de manibꝰ. Carusf poro psela popein.
cceuit senatu. carxuit ꝑublicoianua se ac parietibꝰ nõ uere
legũ iudicioꝵ q texit. Nu q̃ uogatio lata tiuque uoua quio
decceta est. Atqui si res.si uir. si tempꝰ ullum dignũ fuit certe hec
in illa causa sũma om̃ia fuerũt. Insidiator erat in foro collocatꝮ
atq in uestcibulo ip̃o senatꝰ.ei ureo aũt mors ꝑabat᷑.cuiꝰ in uita ni¬
res non est nõ fuit punienda . ꝓinde q̃i exitꝰ reꝵ nõ hõi cõsilia
legibꝯ uindicẽt᷑. minꝰ dolendũ fuit re non ꝑfecta. s puniendũ certe

Expanded text:
us M. Papirium occidisset, non fuit illud facinus puniendum—homo enim nobilis in suis monumentis equitem Romanum occideraantea caede honesti atque innocentis viri silebatur, eadem nunc crebro quid ego illa commemoro? comprehensus est in templo Castoris servus P. Clodi, quem ille ad Cn. Pompeium interficiendum conlocarat. extorta est ei confitenti sica de manibus. caruit foro postea Pompeius, caruit senatu, caruit publico; ianua se ac parietibus, non iure legum iudiciorumque texit. num quae rogatio lata, num quae nova quaestio decreta est? atqui si res, si vir, si tempus ullum dignum fuit, certe haec in illa causa summa omnia fuerunt. insidiator erat in foro conlocatus atque in vestibulo ipso senatus; ei viro autem mors parabatur cuius in vita nires non est, non fuit punienda, proinde quasi exitus rerum, non hominum consilia legibus vindicentur. minus dolendum fuit re non perfecta, sed puniendum certe
Abbreviated transcription (Latin):
Nã tũ cũ in asia res magnas ꝑ multi amiẜant scimiꝯ Rome soluciõe ⁊ pe¬
dita. fidem concidisse. Non enim possũt una in ciuitate multi rem ac for¬
tunas ami cfe. ut nõ plures setũ in eãdẽ trahãt calamitatẽ. a qͦ pido ꝓhi¬
coheret.xuere illa nõ possũt. ut hec nõ eocdem labestã moni conadant
Quare uidete unde dubitandũ uobis sit. om̃i studio ad id bellum
mtiem bee in qus eliã nois uer salus socigr uetigalia maxta fot¬

Expanded text:
nam tum, cum in Asia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutione impenam tum, cum in Asia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutione impedita fidem concidisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non pluris secum in eandem trahant calamitatem: a quo periculo prohicohaeret; ruere illa non possunt ut haec non eodem labefacta motu concidant. qua re videte num dubitandum vobis sit omni studio ad id bellum mbere in quo gloria nominis vestri, salus sociorum, vectigalia maxima, fo
Abbreviated transcription (Latin):
suas raciones et copias in illã ꝓuniciã contuler ũt. quoꝵ ip̃oꝵ ꝑ sereᷤᷤ
et fortune uõb cure ẽẽ debẽt. erenim si uectigalia neruos ẽẽ rei. ꝓ.
semꝑ diximꝰ. eum certe ordinẽ qui exercet illa fir mamõtũ cet̾o ꝵ
ordinũ recte ẽẽ dicemꝰ.Deinde cet̾is ex oramibꝰ hoĩes guani et ĩdu¬
eoꝵ in ea ꝓuinçia pcĩas magnas collatas hũt.Erit gͥ humanitatio br̃e
magnũ eoꝵ ciuiũ numexũ calamitate ꝓhibere. sapiencie. uidere m̃łtoꝵ
tiuiũ calamitatẽ a re .P. seiũctam eẽ nõ posse. etenim illa pͥmũ parui re¬
fert uos publicanis amissis uectigalia postea iuctoria recupare.neq
ũsdem redimẽdi facultas exit. ꝓpt̾ calamitatẽ. neq alus uolũtas apter
timorẽ. De inde ꝙ nos eadẽ asia atq idem iste mtridates micio bellia¬
si atici docuit id qđ certe calamitate docti memoria netiiere de bemus.

Expanded text:
s in illam provinciam contulerunt, quorum ipsorum per se res s in illam provinciam contulerunt, quorum ipsorum per se res et fortunae vobis curae esse debent. etenim, si vectigalia nervos esse rei publicae semper duximus, eum certe ordinem qui exercet illa firmamentum ceterorum ordinum recte esse dicemus. deinde ex ceteris ordinibus homines gnavi atque indueorum in ea provincia pecunias magnas conlocatas habent. est igitur humanitatis vestrae magnum numerum civium calamitate prohibere, sapientiae videre multorum civium calamitatem a re publica seiunctam esse non posse. etenim illud primum parvi refert, vos publicanis amissa vectigalia postea victoria reciperare; neque enim isdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voluntas propter timorem. deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit, id quidem certe calamitate docti memoria retinere debemus.