comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis nõ facit¬
ꝯsequeretur si fa¬
ceret infaciendo
uero bomim meretur premiñ. et ad hoc si¬
gnand̾ dicit anͣctas discede amalo ut ni¬
tes penam. et fat bomim ut mearis coro¬
nam. nõ facere gͦ malum expediens ẽ ad
cantelar. facere u̾o bomin expediens ad
electõm. ⁊ niqͥd implet iste hoc mandatum
ad ult̾andi. nͨ ad hoc moueatur facit qmdẽ
titum seuciat et resistit ͦ solum iutat pe¬
nõ ad ult̾ari nõ furari. recidere amalo tm̃
potest esse informis uł. de¬
formis nec magis nͨ mimiᷤᷤ

Expanded text:
aliquis non facitconsequeretur, si fceret. In faciendo vero bonum meretur praemium. Et ad hoc significandum dicit auctoritas: Recede a malo, ut vites poenam; et fac bonum, ut merearis coronam. Non facere ergo malum expediens ad cautelam, facere bonum expediens est ad electionem, et nunquid iste implet hoc mandatum: adulterandi, nec ad hoc moveatur, facit quidem, titum sentiat, et resistat, non solum vitat poenon adulterari, non furari, recedere a malo, tapotest esse informis, vel deformis, nec magis, nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
dicatione. dii̾t onim ꝙ martupsum Ad addit
menito ⁊ predicatio. abi ꝟo smne omn excep¬
tione ꝯcedunt hoc esse u̾mi ⁊̃ gn̾o bonoꝵ. n
dicunt martyrium aliquid addere mercto nͥ
caritas. Omiłe dũt de predicatõne. ⁊ gen̾e
occidere ⁊ nõ occidit qnia actus ille malus
est gn̾e. et ita addit aͥd merito. s eadem
tõne possunt dicere ꝙ opus bonsi addit me¬
nto. quia quidam actus bomis gen̾e est sicut

Expanded text:
dicatione: dicunt enim quod martyrium aliquid addit merito et praedicatio. Alii vero sine omni exceptione concedunt hoc esse verum in genere bonorum: nec dicunt martyrium aliquid addere merito, nicharitas. Simile dicunt de praedicatione. In genere vult et non occidit, eo quod actus ille malus genere est, et ita addit aliquid merito. Sed eadem ratione possent dicere, quod opus bonum addit merito, quia quidam actus bonus genere est, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
cunt actimi indiffentem .i. nec bonũ net
malũ. quia nõ processit ex uoluntate dixecto
s iñ directe. Snult̾ si aliquis sanctus dormiẽs
rẽfistat nocturnis illusionib qm indie tomp¬
tatais temptacõnis refrenant ⁊ sitꝰ. m̃etitr
origniem hu̾it aprecedenti uolmitate.

Expanded text:
est nec bonum, nec malum, quia non processit ex voluntate directe, sed indirecte. Item, si aliquis sanctus dormiens resistat nocturnis illusionibus, qui in die tentatus tentationis refrenavit insultus, meretur originem habuit a praecedente volunta
Abbreviated transcription (Latin):
olintate originis .i. auoliuitate
orginali ꝙͣ hũit int̾fciendo. iste uero qͥ patit᷑
ilusiones necturuas exreliqnts cogitatõ nuip
Quia indie ingilans cogitauit dealiqisanna¬
liere ĩ nocte pacitur lubrit carns. Si gͦ ibi
pecãt pccm̃ illud est uoluntariũ aborigiẽ¬

Expanded text:
oluntate originis, id est voluntate originali, quam habuit interficiendo. Iste vero qui patitur illusiones nocturnas ex reliquiis cogitationum, quia in die vigilans cogitavit de aliqua muliere, in nocte patitur lubricum carnis: si ergo ibi peccat, peccatum illud voluntariu
Abbreviated transcription (Latin):
et talis excessus dici᷑
formam. excessus a¬
suꝑior dicitur apo¬
ꝙ fit qñ homo addi¬
pitut. ⁊ hoc fit medi
statu humaue nature dmitit᷑ degnãndo ĩ

Expanded text:
et talis excessus dicitus, vel formam. Excessus arior dicitur apoquae fit, quando homo ad dipitur: et hoc fit mediastatu humanae naturae demittitur degenerando in
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nam non mopilem abstr¬
actam a sensipus ẽẽ mani¬
festum ÷. hoc modo et iam de¬
claratum est hanc sub̾am ħ
habere onquam ymagineͤ¬
ẽe. S neq partem. neq dun¬
sionem ht̃. mouet enĩ intem¬
pore infinito. nullũ autem

Expanded text:
aeternam non mobilem abstractam a sensibilibus esse, manifestum est hoc modo. Et iam declaratum est hanc substantiam non habere aliquam magnitudinem, sed neque partem neque divisionem habet, movet enim in tempore infin
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aliquis enim est
qui ad tempus credit
et intemꝑe tempta¬
ciomsrecedit. Intali
emm ẽ caritas ut ri¬
milns et tancͣ fena¬
us. aua sicut rimlꝰ
ñc funt m̃c crescit
fenũ nũt uiret nĩc
marcesat: sic cari¬
tas in tali homme
nño aret ꝑ caritrtis
cidit abea. et ĩ tali
est cantas tanꝙͣ fãs
quia sicut sons semꝑ¬

Expanded text:
Aliquis enim est, qui ad tempus credit, et in tempore tentationis recedit . In tali enim est charitas, ut rivulus, et tanquam fenalis, quia sicut rivulus nunc fluit, nunc arescit, fenum nunc viret, nunc marcescit; sic et charitas in tali homine nunc ardet per charitatis cidit ab ea: et in tali est charitas tanquam fons, quia sicut fons semp
Abbreviated transcription (Latin):
matica uł principialia ut hec deitas dim¬
cant ut hoc nom̃ de̾ns. ut enim supnis
dcm est. hoc nomendens predicat deitatẽ
t supponit ꝑ sonam. auqũ tamen supporit
nomen homo ꝓp̾e supponit hominẽ. ut cum
dicitur homo currit. ⁊ ppͥe tamen spẽip. ut
cum dicitur homo est eit spẽt. Coeẽntiaua di¬
cuntur illa nomĩa que sig̾out ł predicãt

Expanded text:
t principalia, ut Deitas, Divant, ut hoc nomen, Deus: ut enim superius dictum est, hoc nomen, Deus, praedicat Deitatem, et supponit personam: aliquando tamen supponit nomen, homo, proprie supponit hominem; ut cum dicitur: Homo currit; improprie tamen speciem, ut cum dicitur: Homo est species. Coessentialia dicuntur illa, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpage ꝑcumi ut corꝑalia. aut ratione ꝓpͥetatũ
quelieet exꝑtibus nõ sit ꝯpacta tamẽ adhoc ut
componatut᷑ sõo fit apta. aut aptitudine ꝯpositi
adbot ut aliꝙͥ ei ꝯponeretut erat apta. Omnis aut
tibus ut corpus nec ꝯpositus. racione ꝓpuetatit᷑
itẽ sb̾stancia absq p̃ dicato formali. Cũ gͥ om̃ĩpho¬
nã sit simplex caret pͥncipio ⁊ fme u.n. ułta¬

Expanded text:
compage partium, ut corporalia; aut ratione proprietatum, ex partibus compacta, tamen ad hoc ut componatur subjectio, est apta; aut aptitudine compositad hoc ut ea aliquid componeretur, erat apta. Omnis autepartibus, ut corpus, nec compositus ratione proprietatum, et est substantia absque praedicato formali. Cum igitur omnifariam sit simplex, caret principio, et fine: u
Abbreviated transcription (Latin):
Et si inciꝰl sb̾stancie creatione
mat̾iam pr̃i. formam filio com¬
posicionem spiritin sancto pꝰsit
in quol trium totam trinta¬
tem necesse est oꝑari.

Expanded text:
et in qualibet substantiae creatione materiam Patri, formam Filio, compositionem Spiritui sancto possit in quolibet trium totam Trinitatem necesse est operari.
Abbreviated transcription (Latin):
uel pronomẽ
distinctunm ĩ
nino nomini
personani ad¬
uinctum perti¬
net ad ꝑsonam.
in neutro uero
adessenciam.

Expanded text:
el pronomen distinctivum, in nino nomini personali adjunctum, pertinet ad personam, in neutro vero ad essentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ effectus fortitudinis. aliqũ enim copłatuia cõ¬
m̃ctio copulat significata. anqñ copulat ꝯsig¬
ficata. Significatu ut cun dr̃ petiꝰ est puis
⁊ misericors. ꝯsignsicata ut cumi d̾r. deus ẽ pnis
⁊ misericors sicut disiũctina ꝯuictio alisẜido¬

Expanded text:
et effectum fortitudinis aliquando enim copulativa conjunctio copulat significata; aliquando copulat consignificata, significata, ut cum dicitur, Petrus est pius et misericors. consignificata, ut cum dicitur: Deus est pius et misericors
Abbreviated transcription (Latin):
dicit auctoritas. Deus est imserator ⁊ miseri¬
cors. cum nusericors ꝑtineat ad naturam ini¬
serator a deffectum potest dici ꝙ repeticio ꝯuictõ¬
uis datur ĩ telligi ut sit sonsts. deus est nusen¬
cors ⁊ est miserator ł fortassis ꝑse aptitudo effi¬
a endi que uotatur ꝑmisoricors copulat᷑ effer¬

Expanded text:
dicitur, Deus est miserator, et misericors; cum misericors pertineat ad naturam, miserator ad effectum? Potest dici quod repetitio conjunctionis datur intelligi, ut sit sensus: Deus est misericors, et est miserator. Sed fortasse aptitudo efficiendi, quae notatur per misericors, copulat effe
Abbreviated transcription (Latin):
relaxat Gsoria est gaudiñ
exbonoꝵ felcitate ꝓueniẽt
Racia est que nõ ex mento
set gratis aliquid confert.
Satis factio peccati est ad honorẽ
eis ꝯtra quem peccatum ẽ
aliquid sufficienter fcm̃ aliaᷤᷤ
indebitum.
De us est sũmũ bonũ nec ĩ eo
nec abeo est malam.

Expanded text:
relaxat. Gloria est gaudium ex bonorum felicitate proveniens. Gratia est quae non ex merito, sed gratis aliquid confert. Satisfactio peccati est ad honorem ejus, contra quem peccatum est, aliquid sufficienter factum, alias indebitum. I. Deus est summum bonum, nec in eo, nec ab eo malum.
Abbreviated transcription (Latin):
diffencia est inter ti¬
morem huiuanũ m̃¬
dauum seruilem et
micialem. castum sil
faialem. Item notã¬
dum quid bonum tẽ
manus timor ẽ hor
rare .i. penam temporalem qualis tunor fuit ĩ
xp̃o. ex ĩ firmitate humane uature prouent
nec est bonum nec uialunigenere. sed in differẽs
mundamis uero timor est quo quis timet fuc̾e
ne. ne amutat bonum temꝑale .i. intam temꝑa¬
lem . S tamẽ nõ tiet uelle facere bonum qua
temꝑalem. ut fur qui timet furari ne incurrat
suspendium habet ẜuslem timorem. ⁊ d̾o dicitur ser¬
uilis qua sernoꝵ est ira tun̾e. Qui ideo ab hor¬
rent facere scelera ue senciant u̾bera. Undeactor
ait oderunt pcc̃are mali forudine pone. Qui tal̾r
tumet timet facere malum. Synõ timet uelle
nõ asm. Unde anͣctas ait. Uunt pecãndi uoluntas
et sequeretur opus si sparetur impunitas. talis
iniciatum quia ita facit ad saplam ꝙ nõ ẽ in sap᷑
Sicut enim seta introducit filum sic sermlis timor

Expanded text:
differentia sit inter tmorem humanum, mundanum, servilem, ialem, castum, sive filialem. Item notadum quid bonum tempanus timor est horrale, id est poenam temporalem: qualis timor fuit in Christo ex infirmitate humanae naturae: nec est bonum, vel malum genere, sed indifferens. Mundanus vero timor est, quo quis timet facere rnae, ne amittat bonum temporale, id est vitam temporalem; sed non timet velle facere bonum: qualis , id est poenam temporalem, ut fur, qui timet furari, ne incurrat suspendium, habet servilem timorem: qui ideo dicitur servilis, quia servorum est ita timere, qui ideo abhorrent facere scelera, ne sentiant verbera. Unde auctoritas ait: Oderunt peccare mali formidine poenae. Qui taliter timent, timent facere malum, sed non timent vellem. Unde Augustinus ait: Vivit peccandi voluntas, et sequeretur opus, si speraretur impunitas. Talis initiatum: quia ita facit ad sapientiam, quo non est in sapientia. Sicut enim seta introducit filum, ita servilis timor
Abbreviated transcription (Latin):
excantate sit ĩ carta¬
excaritati fieri ẽ tari¬
tate ĩ formari. opuł uero ĩ cantate fieri est
opus fieri abaliquo dum est iearitetter. Od.
ist bsbit incaritate. s nõ ex caritate. qma hoc

Expanded text:
ex charitate, fit in chex charitate fieri, est charitate informari. Opus vero in charitate fieri, est opus fieri ab aliquo, dum est in charitate. Verbi et bibit in charitate, sed non ex
Abbreviated transcription (Latin):
Tnnitas enmi est
tres ꝑsone que sunt
una deitas que eciã
dertas ncħ alind ẽ
pͣ imitas deitatis. uñ
iprimo t̾nitas illa
e unitas deitatis.
Nomn est quod ntilit̾ habet
esse ¶alum est defectus et pͥ

Expanded text:
nitas enim est tres personae, quae sunt una Deitas. Quae enim Deitas nihil aliud est, quam unitas Deitatis. Unde a primo Trinitas illa est unitas Deitatis. Bonum est, quod utiliter habet esse. Malum est defectus et p
Abbreviated transcription (Latin):
etuo dignnis. nõ tamon aliquis pot̾ mereri alii¬
intam er̃nam. ꝙͣ ius possit ei merei instificatõni
pͥmam qua dignus est nitti et̾na. Non enim
sequitur ꝙ sialianis potest mereri añcedens ꝙ
neatur ꝯseprens: sicut nec eꝯu̾so sequitur. Ꝙ
sasiquis metetur ꝯsequens ꝙ mereatur ante¬

Expanded text:
erno dignus; non tamen aliquis potest mereri vitam aeternam, quamvis possit ei mereri justificationem primam, qua dignus est vita aeterna. Non enim sequitur, quod si aliquis potest mereri antecedens, quod mereatur consequens: sicut non e converso sequitur, quod si aliquis meretur consequens, quod mereatur a
Abbreviated transcription (Latin):
quã dicere ꝙ homo de momento ⁊ moment̃
teneatur fieri melior. cum modo hono eẽ
possit ⁊̃ feruemissimo motu caritatis. ⁊̃ se¬
quenti u̾o temꝑe ĩ iniunc feruenti. cũ tñ
nõ deçidit acantate. S qmid est ꝙ dicitur ꝙ¬

Expanded text:
quam dicere quod homo teneatur de momento in momentum fieri melior, cum homo posset esse in ferventissimo motu charitatis, in sequenti vero tempore in minus ferventi, cum tamen non decidat a charitate. Sed quidem
Abbreviated transcription (Latin):
deficit cessando. alia eciani auctoritas dicit
mittit feruorem. ꝯsequenter tamen est occa¬
sio maioris ⁊̃ cendis. Sic ueniale pocm̾ ad tp̃c
remitat caritatem. s ꝯsequentͥ ⁊̃ occasio mł
uoris fuoru. Simłr malum ꝙ est ĩnhonñe

Expanded text:
deficit cessando. Alia etiam auctoritas dicit mittit fervorem; tamen consequenter est occasio majoris incendii; sic veniale peccatum ad tempus remittit charitatem, sed consequenter occasio est majoris f
Abbreviated transcription (Latin):
snes uirtu¬
tes simł et s al̾r dantur hoĩ
acreatione ut suit ꝑnaturã
ex recreatione uero infundũ¬
tar homim ut sunt iurtuteᷤᷤ

Expanded text:
nes virtuet similiter dantur homini a creatione, ut sint per naturam; ex recreatione vero infunduntur homini, ut sint virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Dñt enim ꝙ ficut ex ĩ fusione roris ĩ t̾ram
ꝓcedit germen ĩ t̾ram. ⁊ exgerim̃e flos et
de flore ftuctus. ita oꝵgrẽ ⁊ fusone quasi ex
rore et ex libero arbitrio.q. ex terra nascit᷑
tito est ipã ꝯtricio siue nirtutũ conatio ẽ
cooꝑabatur liberum arbitͥum. ad hoc enĩ ut

Expanded text:
dicunt enim quod sicut ex infusione roris in terram procedit germen in terra, et ex germine flos, ex flore vero fructus: ita ex gratiae infusione, quasi ex rore et ex libero arbitrio, quasi ex terra, nasciturito est ista contritio, sive virtutum collatio, cui cooperatur liberum arbitrium. Ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
quo qũo mat̾ia. Et auo modo
forma. et t̾tio modo illud quod
est exhus et dico mat̾iamite
cuprum. ⁊ formam ue figuram
statue et quod est exhus statu¬

Expanded text:
quo modo materia et alio modo forma, tertio modo id quod est ex his. Et dico materiam, ut cuprum formam autem, ut figuram statue, et quod ex his, statu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dicunt᷑ duo audibilia s pocius unum andi¬
funs p̃p̃ płes fines esse dicitur. u dt̃e possumꝰ¬
ꝙ tam hic ꝙͣ illud est finis actionis nõ tamen
qui incipto ire a dectłiam causa orandi. ꝯseqñt᷑
eccłm. ⁊ illa bona est ⁊homĩ ht̃ fiem. alia u̾o¬

Expanded text:
non dicuntur duo audibilia, sed potius unum audies fines esse dicuntur. Vel dicere possumus: tam hoc, quam illud est finis actionis: non tamen qui incipit ire ad ecclesiam causa orandi, consequenter ecclesiam; et illa bona est, et bonum habet finem; alia
Abbreviated transcription (Latin):
Isns aĩa nobil
habet tres ope¬
raciones. nam
ex operib eius
est operacio ani¬
malis. et oꝑato
intellectibuis
et oꝑ̃o diuina.¬

Expanded text:
is anima nobilis habet tres operationes; nam ex operationibus eius est operatio animalis et operatio intellectualis et operatio divina
Abbreviated transcription (Latin):
umerus cad̾
tialis quo mi¬
meratur sub¬
stancia ypo¬
staseos. mat̾i¬
alis quo nui¬
meratur usia
cum usyosi.¬
ad xp̃i ĩ carnatõmt. nͨ alia fuit sufficiens
sine alia. Siemin corpus ⁊ aĩa fuissent ipi
mĩta. nͨ ar̃a corͥ ipẽ nõ fuisset homo. unde

Expanded text:
Numerus cadit rialis, quo numeratur, substantialis hypostaseos; materialis, quo numeratur usia cum usiosii incarnationem, nec alia fuit sufficiens sine alia. Si enim corpus et anima non fuissent ipsi unita, nec anima corpori, ipse non fuisset homo: unde
Abbreviated transcription (Latin):
tellectum s nt itã liceat loqui de monstra¬
cio fit ad fidem. apud donat᷑ enm deuiõte
loquens dese duplex intelligitnt ꝓsopopeu
una cum dicitur antropaspatos . ĩ.huitna
ꝓpassio. alia que dicitur ydeotheos .i. diuna
sum qui sum. angelus loquebat᷑ ⁊̃ ꝑsona dei

Expanded text:
ctum; sed, ut ita liceat loqui, demonstratio fit ad fidem: apud Donatum enim demonstoducitur loquens de se, duplex intelligitur prosopopoeia: una, quae dicitur anthropopathos, id est humana propassio; alia, quae dicitur idiotheos, id est divina sum qui sum , angelus loquebatur in persona D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeus. nͨ ĩ tellectu. quia forma ca¬
ret capi potest. pocius enim quid nõ sit ꝙͣ
quid sit ĩ telligimus. Cum emn ueri nõ¬
mins ĩ tellectus sinrgat ex formo ꝑceptip̃e
que res ĩ tellgiant esse aliquid uł qualis. ist

Expanded text:
eus, nec intellectu, quia forma caret, comprehendi potest; potius enim quid non sit, quam quid sit, intelligimus: cum enim veri nominis intellectus surgat ex formae perceptione, qua res intelligitur esse quid, vel qualis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ea fieri scd̾m naturai. Utr̃ anꝙͣ asina
balaam loquere᷑ impossibie erat eam loqͥ¬
naturam camloqui. Detalib dñt p̃dc̃ ea
eẽ impossibilia añꝙͣ fiant ⁊ dũ fuint. St̃
⁊alia quo añꝙͣ fiant impossibłe ẽ ea fien
s postꝙͣ fuit sunt possibilia ut itũ qu
naturales potencias. detalib dist illi quos
uero postꝙͣ fc̃a sunit. S meluis est ut di
canns om̃e uerum ẽẽ possible ut. sicut u̾i
ampliatur adomĩa ea que fuint scd̃m suꝑ¬
iorem cãm ita ⁊ possibile. u̾m eium ẽ spes¬

Expanded text:
ea fieri secundum naturam, ut antequam asina Balaam loqueretur, impossibile erat naturam eam loqui. De talibus dicunt praedicti ea esse impossibilia, antequam fiant, et dum fiunt. Sunt et alia, quae antequam fiant, impossibile est ea fieri; sed postquam fiunt, sunt possibilia, ut istud: qui secundum naturales potentias. De talibus dicunt illi quod vero, postquam facta sunt. Sed melius est, ut alii dicunt: Omne verum est possibile, ut sicut verum ampliatur ad ea quae fiunt secundum superiorem causam, ita possibile; una enim est spe
Abbreviated transcription (Latin):
iongitudo ꝯuenit i morto. ⁊hoc nomẽ longũ
aliqñ fit tnͣslatio rei. ⁊ nõ nom̃is. ut enu di¬
co seges est leta leticia attbuitur segeti s
mon gandeus. ł exultans. auiqñ fit tuͣs latio
nominis ⁊ nõ rei. ut tum dicitur monachus ẽ
albus tnͣsfertur hoc nome alous adhoc ut cõ¬
uemat mouacho s nõ res nomĩs. nõ emim
albedine. S quia est albus hĩtus. In duus ã
sit translatio uonũs. ⁊ uõ rei. Cum em̃ dt̃
deus est iustus. hoc nomẽ iustus tͣnͣtfertur
minis nõ actͥbitnt d̾o. s potins ip̃i iusticia
dmina deo atͥcbuitur nõ uia aqua datum ẽ
hoc nomẽ iustus. aliud .n. p̃dicatut cum
dicitur dens est uistus. aliud cum predicat᷑¬

Expanded text:
ongitudo convenit lineato, et hoc nomen, longum. Aliquando fit translatio rei, et non nominis, ut cum dico: Seges est laeta, laetitia attribuitur segeti: sed men, gaudens, vel exsultans. Aliquando fit transsumptio nominis, et non rei; ut cum dicitur: Monachus est albus, transfertur hoc nomen albus, ad hoc ut conveniat monacho, sed non res nominis. Cum enim albedine, sed quia est albi habitus. In divinis autem fit translatio nominis, et non rei; cum enim dicitur: Deus est justus, hoc nomen justus transfertur minis non attribuitur Deo; sed potius ipsa justitia divina Deo attribuitur, non alia, a qua datum est hoc nomen, justus; aliud enim praedicatur, cum dicitur: Deus justus, aliud compraedicat
Abbreviated transcription (Latin):
ratõnem esse ipm̾s. qm̃ ip̃a est
supra oe̾m causam. et nõ narra¬
tur nisi ꝑcausas secundas que
illummĩant᷑ alumine cause pͥme.
suum. et ip̃a nõ uim̃at᷑ olumine alio. qm̃
ita rasi quia supͣ nõ est causa p̃p quã cõg᷑ s¬
catur. ⁊ onuĩt quidẽ res ut̃ cognoscit᷑ muar

Expanded text:
rationem esse ipsum, quoniam ipsa est supra omnem causam et non narratur nisi per causas secundas quae illuminantur a lumine causae primasuum et ipsa non illuminatur a lumine alio, quonita nisi quia supra ipsam non est causa per quam cognoscatur, quia omnis quidem res non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
quibus res non pacuntur oi¬
no neq transimitatur aut qui¬
b motus non erit ad priora pe
iora omine enim quod frangitur
et destruitur aut corrumpitur
anqua corruptione accidrt ei
hoc non quia habet potenciã
aut quia diminuitur ab eo a¬

Expanded text:
quibus res non patiuntur omnino, neque transmutatur, aut quibus motus non erunt ad peiora. Nam omne quod frangitur et destruitur, aut corrumpitur aliqua corruptione, accidit ei hoc quia non habet potentiam, vel quia diminuitur ab eo a
Abbreviated transcription (Latin):
est alud see iluud per quod ꝑa¬
titur auquid in quod facta
est ab eo auqͣ actio et habet
potentiam patiendi quod est
eibonum et conuementiam
ad recipiendum t dicitur i.R¬
potentia per quod aliqui
fit melus et actiosit scd̾m ꝙ
oporter sicut dicuntur potẽ

Expanded text:
entia dicitur illud per quod patitur aliquid, in quod ab eo facta est aliqua actio, et habet potentiam patiendi quod ei bonum est, et convenientiam ad recipiendum. Item illud per quod aliquid fit melius et actio fit secundum quod oportet: sicut dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
formata. ¶otandum ꝙ actonũ
alia ĩ formis. aita de formis. alia formam.
⁊ debieus. fins. Debitus finis est ut actio dinga᷑
iudeum. o fficmmautem ut dicit tullus est con¬
gruus astus. untas cmꝰq ꝑsone. ⁊ c̃. offimini¬

Expanded text:
formata. Nota quod actionum alia informis, alia deformis, alia formata. et debitus finis. Debitus finis est, ut actio dirigatur in Deum. Officium autem, ut dicunt, est congruus actus uniuscujusque personae, etc. Offici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nõ. nõ enim augmentatur pcẽm form ca¬
fõnis s ꝯtemptus fit maior. tamẽ alins est
ꝯtemptus ex quo modo mag̃ ꝯtempint ⁊ aͣb¬
illum quẽ ignorant̃ sed̾o illum quem scient
utr alia actio que prius erat mimis pcc̃m
acono qui tenetut scrre aliqua que ignorat
ꝯ seqñt̾ erit ineadem qñ erit sacerdos. utrũ

Expanded text:
 non; non enim augmentatur peccatum fornicationis, sed contemptus fit major: tamen alius est contemptus, ex quo modo magis contemnit, illum, quem ignoranter, secundo illum, quem scienter: utrum illa actio, quae prius erat minus peccatacono, qui tenetur scire aliqua quae ignorat, consequenter erit in eodem, quando erit sacerdos, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
sum u̾bum mendacium iocosum ꝙ secus erat
uemale ꝑ delectatõm ⁊ ꝯtemptum fit mor ᷝ ͤ
nõ tamen idẽ. ⁊ unus astus quipͥus erat ue¬
malis post fit mortalis. S posto ꝙ iste nõ
m̃ciat᷑ loco. ꝯ se quent̾ menciat᷑ ĩ tencione
fallendi. ita ꝙ ꝑseñat ⁊̃ mendacio. siõne
mendacisi ꝙ prins erat ueniale fit mortale ñ.
ĩ mo auud est precedens mendaciñ. alind sb̃se¬
ciñs. Item iste formoatur. et nõ ꝯtentur de¬

Expanded text:
sum mendacium, quod secus erat veniale, per delectationem, et contemptum fit mortale: non tamen unus et idem actus, qui prius erat venialis, posterius fit mortalis. Sed posito quod iste non mentiatur joco, consequenter mentiatur intentione fallendi, ita quod perseveret in mendacio, nonne mendacium, quod prius erat veniale, fit mortale? Non: imo aliud est praecedens, aliud consequens. Item, iste fornicatur, et non conver
Abbreviated transcription (Latin):
decessit s post ꝙp reuoxit nõ fusse ncc̃m.
natrał nõ fint. s miracłosa. nec ad huc
ad braniũ ꝑuenerat . s qͣi ademodio stadio
creptus fue̾rat. et dignitas m̾nti ex futura
potencia. filio hoc nonsẽ sagiencia. sic spm̃i
sancto. hoc nomen bonitas. ꝙͣ ius tͥum sit
una bomtis. quia cum hoc nomon sp̃c sẽs

Expanded text:
decessit; sed postquam revixit, non fuisse: naturalis non fuit, sed miraculosa, nec adhuc ad bravium pervenerat, sed quasi de medio stadio exceptus fuerat, et dignitas meriti ex futura potentia, Filio hoc nomen, sapientia; ita Spiritui sancto hoc nomen, bonitas, quamvis trium sit una bonitas. Cum hoc nomen, Spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
Mins pena añ
est in bono con¬
seruans aut
bonum ꝓbars
ant malũ pur¬
ganc. aut ad
maius bonum
ĩ uitans. aut ĩ
malo ĩ durans
aut sola ti cardi¬
ne crucians au
pct̾o ꝯmaculan¬

Expanded text:
is poena aut est in bono conservans, aut bonum probans, aut malum purgans, aut ad majus bonum invitans, aut in malo indurans, aut sola acredine crucians, aut peccato commaculan
Abbreviated transcription (Latin):
us est ubiq uel¬
ali cubi. nõ hoc ita
dicitur tanqͣm¬
deus cͥcum scͥptus
loco ĩ tenigatur¬
s potius dei ĩ mẽ¬
et pocus omina
infra ĩ mensi¬
nen quã ip̃m

Expanded text:
us est ubique,alicubi, non hoc ita dicitur, tanqDeus circumscriptus loco intelligaturd potius Dei immeut potius omnia infra ejus immensineri, quam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
uͣ. cã tumidicitur. deus est ĩ onu loco uł ĩ au¬
quo. hic predicatur in mensitas diuma. Cum
uero dicitur. dens est in sanctis collatio diuine
gr̃e signatur.In sanctis enim dicttir ẽẽ ꝑ gran
Cum antem dr̃ eẽ ĩ homine assumpto. hic predi¬
catur unnc ut sit sensus. humana natura uinta¬

Expanded text:
Deus est omni loco, vel, in aliquo, hic praedicatur divina immensitas. Cum vero dicitur: Deus est in sanctis, collatio divinae gratiae significatur: in sanctis enim dicitur esse per gratiam. Cum dicitur esse in homine assumpto, hic praedicatur unio, ut sit sensus: humana natura est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃m sbãliũ. ⁊ accidentaliũ rei que pre dita
hoc uocabło soctes. ist hot uocab̾o plato. qui
etiã ꝓba qualitas agramaticis solet dici. In
diuin̾is autem nõ ꝓpͥ̾e s ꝑ similitudinem pt̃
pr̃is dicatur singłaris ouis status qui atten¬
dtanr exꝯtirsi dinnitatis ĩ nascibsitatis ẜ̃¬
intatis spmitõnis nõ ẽ ueri nomĩs ꝑsonat¬

Expanded text:
alium et accidentalium rei, quae praedicatur hoc vocabulo, Socrates, et hoc vocabulo, Plato: quod etiam propria qualitas a grammaticis solet dici. In divinis autem non proprie, sed per similitudinem potest prietas Patris dicatur singularis ejus status, qui attenditur ex concursu deitatis, innascibilitatis, paternitatis, spirationis: nec est veri nominis persona
Abbreviated transcription (Latin):
modo se hãt. ut cum dr̃ deitas est pr̃. hic nõ
ostenditi de dumitate quid. dicatur ut ꝯuid
i quid sit deitas. ut ad int̾ rogatrba feãni de
deitate. cum deitas nõ geuetans n genita tł
proce dens sit. nec rełones ꝑ sonales ĩ diumita¬
te sẽ ĩ telligimtar ꝑquas deitas uł apatra¬

Expanded text:
hic non attenditur quid de deitate dicatur, vel quid s quid sit deitas. Unde ad interrogationem factam de deitate, cum deitas nee generans, nec genita, nec procedens sit, nec relationes personales in deitate esse intelliguntur, per quas deitas a Patr
Abbreviated transcription (Latin):
enm opus manii est ab homĩe. nõ est ado. sicgͦ
ĩ spͨta rõne merendi magis ꝓpͥe dicitur homo
quod uelit gr̃a in spũ ht uelle

Expanded text:
enim opus malum est, ab homine est, non a Deo. Sic ergo inspecta ratione merendi, magis proprie dicitur homo quo velit; gratia in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
stemgencie suꝑiores pͥme qͦue᷑ se¬
cuntur cãm primam ĩ pͥmu̾t for¬
mas scd̾as stantes que nõ destͥmit᷑
ita ut sit nẽcm iterare eas uice
alia. Intelligencie autẽsecunde n

Expanded text:
gentiae superiores primae, quae sequuntur causam primam, imprimunt formas secundas, stantes, quae non destruuntur ita ut sit necessarium iterare eas vice alia. Intelligentiae autem secundae
Abbreviated transcription (Latin):
tus gn̾e qualitas est
et naturant̾ om̃is nutꝰ¬
potencia est racionalis
creature que rõnal tre¬
atura nata est et apta
ad hoc ł nd̾ faciendũ

Expanded text:
tus genere qualitas est: et naturaliter omnis potentia est rationalis creaturae, qua rationalatura nata est apta ad hoc, vel illud faciendum.
Abbreviated transcription (Latin):
hiti. aut usu. anatura ꝯuenit om̃ĩc potencia
que iuttus sit hom̃i acreatione ut uaturaliter
aptus sit secundum hanc uł illã potenciam
ad hoc uł ad illud faciendum ut sicut aptus
omni nonũe mãsuetum ĩ telloxit illas uirtu¬
tes. naturales s tunc potencie nõ sinit nirtu¬
tes. s postꝙͣ uentum est ad annos discretiõit
fi homo uttai alic potentis ⁊̃ officio debito et
debito fme si usus edrum dirigatur ĩ denin et
put exigit xpi̾ana religio ille potencioe funt
Ertutes. q. ⁊ quodam ꝯtra uicia stantis. habent᷑
ꝙ inrtutes ihabitu añ homo ꝑ ulas potencias¬

Expanded text:
habitu, aut usu. Natura convenit omnis potentia, quae sit virtus, homini a creatione, ut naturaliter aptus sit secundum hanc, vel illam potentiam ad hoc vel illud faciendum, ut sicut aptus mansuetus, intellexit illas naturales virtutes. Sed tunc potentiae non sunt virtutes; sed postquam ventum est ad annos discretionis, si homo utitur illis potentiis in officio debito, et debito fine, ut usus earum dirigat ad Deum, et prout exigit Christiana religio, illae potentiae fiunt virtutes quasi vi contra vitia stantes. Habentur ergo virtutes in habitu, quando homo
Abbreviated transcription (Latin):
apͥmo u̾o adquisita unitas. ꝓuenit gͦ inde ut
uns puto uero ⁊ renqͥs unis sit uintas it̾m ⁊
post unũ uer̃ est a dquisita creata. u̾mptũ unũ
ber̃ pͥmũ est creaus unitates faciens ad ꝗmt̾e
nõ adꝯmsitũ. sicut ostondimꝰ. fmis.

Expanded text:
primo acquisita unitas. Provenit ergo inde ut uni puro vero et reliquis unis sit ita iterum et post unum verum est acquisita, creata; verumtamen unum verum purum est creans unitates, faciens acquirere, non acquisitum, sicut ostendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs emĩ res cadens
sbet̾itate est ens u̾e
⁊ oĩs res cadens sb̾ t̃ꝑr
est gn̾o uere. Sigͦ hoc
ita est. tunc si res u̾e
ẽ cadeus sb̾et̾ntate
et temꝑe est ens ⁊ gño¬

Expanded text:
Omnis enim res cadens sub aeternitate est ens vere et omnis res cadens sub tempore est generatio vere. Si ergo hoc ita est, tunc, si res una est cadens sub aeternitate et tempore, est ens et ge
Abbreviated transcription (Latin):
Caritas ĩ aliquo¬
est homine
ut riuus et
quasi fenal
cui cõmũicatz
alienus. ĩ an¬
quo uero est
ut fonc et
finans qua
non ꝑticipat
msi domesticꝰ¬

Expanded text:
aritas in aliquo homine est ut rivulus et quasi fenalis, cui communicat alienus; in aliquo vero est ut fons, et finalis, quam non participat nisi domestic
Abbreviated transcription (Latin):
qua cetere nõ hnt. Ro ꝓua ecĩam aspie¬
one dicitur. Siatin. forma rei in preii
facit rem magͥ appere. sit popi carrrtatit
mag̾ apꝑent cetere inttͥutes. dnturnitas
nis eciam reimnm̃acione. Ad hoc eum tetĩ.¬
dit omne nostrum merctuni ut ĩ futaro

Expanded text:
qua caeterae non habentur. Forma etiam apparitione dicitur. Sicut enim forma rei impressa facit rem magis apparere, sic per opera charitatis magis apparent caeterae virtutes. Diuturnitate nis etiam est remuneratione: ad hoc tendit omne verum meritu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fiuens bomtates
suꝑ eas ⁊̃ fluctõne cõ¬
pleta qm̃ est bonitas tui siõ est finis ueq
cipit deilla bonreate msi scd̾m mod̾ sue po¬
tencie. Iam gͦ ostensum est ⁊ maĩfm̃ ꝙ cã¬

Expanded text:
influens bonitates super eas influxione completa, quoniam est bonitas cui non est finis neque cipit de illa bonitate nisi secundum modum suae potentiae. Iam ostensum est et manif
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul dubio. pͥmũ dat
causatis suis omĩbus
ens. ⁊ simiłr iita dat
causatis sins morum
qm̃ inta est ꝓcessio ꝓ¬
tendeus exente pͥmo

Expanded text:
procul dubio ens primum dat causatis omnibus ens. Et similiter vita dat causatis suis motum, quia vita est processio procedens ex ente primo
Abbreviated transcription (Latin):
et sigͦ illnis est ꝙ res quorecipunt re¬
giniẽ ĩ tenigencie recipunt reginẽ cre¬
atoris ĩ tenigencie. O ẽ. quia nõ refugit
regimen enis. aliqua ex reb eius omĩo.
qm̃ iuslt ut faciat reciꝑe bonitatẽ suã
sinib om̃t res. Ꝙ ẽ. qr nõ est ꝙ om̃is res de¬
res om̃s de sid̾ant bonitatẽ expͥmo. ⁊ desi¬
derant ipm̃ reciꝑe desid̾io młto Iuillo nõ¬

Expanded text:
 res, quae recipiunt regimen intelligentiae, recipiunt regimen creatoris intelligentiae, quod est quia non refugit regimen eius aliqua ex rebus omnino, quoniam vult ut faciat recipere bonitatem suam simul omnes res. Quod est quia non est omnis res deres omnes desiderant bonitatem ex primo et desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suꝑ oẽm reui. n destruit eam. in ꝓhiret cã
eeñcia unitatis seĩcta areb qm̃ regat eas.
Qr est. qma cũ pͥma ẽ fixa stans ẽ bonitare sua
pura semꝑ. ⁊ ip̃a regit rec creatas om̃t ⁊ in¬
fluit suꝑ eat uircutẽ uite. ⁊ bonitates ẜ mod̾¬

Expanded text:
ibet eam essentia unitatis eius seiuncta a rebus quin regat eas. Quod est quia causa prima est fixa, stans cum unitate sua pura semper, et ipsa regit res creatas omnes et influit super eas virtutem vitae et bonitates
Abbreviated transcription (Latin):
eus est potencia qua dicitur po¬
tens. Sapiencia qua sapiens. cari¬
tac qua diligens. ceteraq noĩa

Expanded text:
eus est potentia, qua dicitur potens; sapientia, qua sapiens; charitas, qua diligens. Caeteraque nomina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit. gͦ smprema causa que deus est illiꝰ
est causa. de quo est ꝓpoi̾tim. gͦ illud ht̃¬
esse ꝑ demy. gͦ deus potest fac̾e ꝙ sllud sͭ
gͦ dłus potest illud ꝙ est ꝯt᷑ y potͥesym.
posse ponatur aliꝙ tempus esse ⁊ aliquid
uł aliqua ẽẽ que t̃ ulo temꝑe deus nõ pos¬
sic arguendum est. si omĩ loco omĩa ⁊ qͣnt̃¬
libet potens ẽẽ negatur deus.
uod ĩ rerum creatione dispo¬
sicione ꝯmendabilia contẽpla¬
mur ꝑeffectim et cansam attͥ¬
bnimꝰ creatori. unde quia potẽ¬
ter ⁊ bene potencia ⁊ bona crea¬
tura sunt. creatorem potentem
et bonũ dicinus ẽe. et quia in
iustum. mi sericordem dicimus
et sapientem. porro notis ⁊̃
oriens. limen. inita. indens. cͤ¬

Expanded text:
go suprema causa, quae prius est, illius est causa, de qua propositum est. Ergo illud habet per Deum; ergo Deus potest facere quod illud sit; ergo Deus potest illud: quod est contra hypothesim. aliquod, vel aliqua esse, quae in illo tempore Deus non possic arguendum est, si in omni loco omnia, et quantumlibet potens esse negetur Deus. XIX. Quae in rerum creatione et dispositione commendabilia contemplamur, per effectum et causam attribuuntur Creatori. Unde quia potenter et bene potentia et bona creata sunt, Creatorem potentem et bonum dicimus esse; et quia in justum, misericordem dicimus et sapientem. Porro etiam notis oriens, lumen, vita, videns,
Abbreviated transcription (Latin):
Concupiscibilitas dr̃
ꝓ ntas qua auquis
cupiscencia dr̃ ip̃e
actis ꝯcupiscendi.
auqñ antem ex co¬
cupiscibu̾tate ꝓce¬
dit quidam motus
quiẽ p̾t̾ delectatõ¬
nem. et citra arbi¬
trũ ub̾tatem ut

Expanded text:
Concupiscibilitas dicitur pronitas, qua aliquis cupiscentia dicitur ipse actus concupiscendi. Aliquando autem ex concupiscibilitate procedit quidam motus, qui est citra delectationem, et citra arbitrii libertatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾are. Smiłr iste quest intͥnnali non
nult esse bonus s uult uelle esse bount
uoluntas gͦ affc̃onis quodumł fucit admo¬
utum. quia ꝑeam occasionalit̾ ꝓcedit uo¬
lintas efficax. uolintas autem estcdits ⁊
affectus ĩ no

Expanded text:
siderare. Similiter iste, qui est in criminali, non vult esse bonus; sed ipse vult velle esse bonus. Voluntas ergo affectionis quodam modo facit ad meritum, quia per eam occasionaliter procedit voluntas efficax. Voluntas autem effectionisaffectus in vo
Abbreviated transcription (Latin):
bolinitas affco̾nis
dicitr nł illa qua
naturant᷑ homo ap¬
petit bonum ꝙͣ ns
sit ĩ orignali pcc̃o
nł qua aliquis ex

Expanded text:
oluntas affectionis dicitur vel illa, qua naturaliter homo appetit bonum, quamvis sit in criminali peccato: vel qua aliquis ex
Abbreviated transcription (Latin):
eritum boni consistit penes
liberum arbitrium occasiona¬
liter. penes uirtutem for mas̾t
penes motum mrtutis essenci¬
auit̾. pe nes graciam efficaciter

Expanded text:
eritum boni consistit penes liberum arbitrium occasionaliter, penes virtutem formaliter, penes motum virtutis essentialiter, penes gratiam efficaciter
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbentis hoc opus tuo deuotum nõi
peignius attende ꝑtes occidentales impenĩ
egre sustimu adeo ĩ ualescentẽ merito pͦ¬
camnnũ ⁊̃ confessione xͥans nomĩs corrp¬
telam cum ad ĩ star canc̾ serpens ⁊ palani
iam se prodere nõ formidans ecctie scandalũ
t̾re orientalis incule radicisiosa machomet
doctrma seducti. hus precipue temꝑib nõ¬

Expanded text:
scribentis hoc opus tuo devotum nomini, benignus attende. Partes occidentalis imperii aegre sustinui adeo invalescentem merito peccaminum in confessione Christi nominis corruptelam, cum ad instar cancri serpens, et palam jam se proferre non formidans Ecclesiae scandalum terrae orientalis incolae ridiculosa Mahometi doctrina seducti his temporibus no
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut creator
factus est cre¬
atura ꝑcrea¬
ture suscepci¬
onem. ita cre¬
atura fit cor¬
pus creatoriᷤᷤ
ꝑcreature tnͣs¬

Expanded text:
Sicut Creator factus creatura per creaturae susceptionem: ita creatura fit corpus Creatoris per creaturae tran
Abbreviated transcription (Latin):
xpecialia u̾o ꝯiugiũ. ⁊ ordo. Sacrament aũ
nccitatis est bap̃s sine quo nõ est salus puero
uł adiato. insi impediat articłs ncc̃itatis. ꝗł¬
et satrament̃ encharie est sacrament̃ ncc̃ita¬
tis inadultis ipm̃ tamen est spãit̾ sacransẽ¬
tum dignitatis. quia cum cͥcucisio tm̃ dełet

Expanded text:
specialia, ut conjugium, et ordo. Quaedam autem necessitatis, ut baptismus, sine quo non est salus puero, nec adulto, nisi impediat articulus necessitatis. Similiter eucharistia est sacramentum necessitatis in adultis, ipsum tamen specialiter est sacramentum dignitatis. Quia cum circumcisio tantum deleret
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie suare. unde sa¬
cerdos h̾etitus ordinat᷑
camẽ ⁊̃ forma eccn̾ie
ꝙͣins uõ adhibeat fidem sacramento s nõ intẽ¬
dat sernare formã eccłie ⁊ taissam celebrando ꝯ¬

Expanded text:
Ecclesiae servare. Unde saaereticus, ordinatus tamen in forma Ecclesiae, quamvis non adhibeat fidem sacramento, si tamen intendat servare formam Ecclesiae in missam celebrando, c
Abbreviated transcription (Latin):
accidencia sine sb̾o. uł potest dici ꝙ suit in actu
Sunt tamen qui dicunt accidencia ł uõ ẽẽ s
em̃ nõ fit a ddecipiend̾ s in sacͣmentim. alii
dicunt ꝙ albdo ⁊ ip̃a accidencia que iͥ remanẽt
man̾e ĩ dinsum. alii dicunt fractionem esse
ĩ illa forma. alii dicunt iͥ nicħ frang̃ s ui¬
corpus xp̃i et

Expanded text:
int sine subjecto; vel potest dici, quod sint in aere. Sunt tamen qui dicunt accidentia ibi non esse, enim non fit ad decipiendum, sed in sacramentum. Alii dicunt quod albedo, et ipsa accidentia, quae ibi remanent, manere indivisum. Alii fractionem esse in ipsa forma. Alii nihil ibi frangi, sed vicorpus Christ
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ inspũ. qm̃ ⁊ iam potest hr̃e quis existens
in pcco s uelle quod possit homo bonum nõ
ante pccm̃ hu̾it posse posse ꝙ uenet. s non
hũit uelle ꝙ posset.

Expanded text:
et illam potest habere aliquis existens in peccato: sed velle quo possit homo bonum, nonante peccatum habuit posse quo vellet, sed non habuit velle quo posset.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatur diuina bonitas dedo een̾cialit̾. Cnm
u̾o dicitur omĩa ⁊̃ qͣntũ sunt bonasunt. ead̾
diuna bonitas p̃dicitur denomĩatiue ut
sũma et ut exp̃ssius dicam eẽndi abono pͥncipio¬
tionem debiti fins fien malam. Qem̾im actõ
ett hoc ht̃ adeo. S quo pͥuatur debito fine. hoc
ut homĩes. faciant ea que nõ ꝯnemaut. s hoẽs
faciũt ut nõ ꝯuemant ea que sp̃i facunt. ꝙ¬

Expanded text:
na bonitas de Deo essentialiter. Cum vero dicitur: Omnia in quantum sunt, bona sunt, eadem divina bonitas praedicatur denominative, ut summa tionem debiti finis fieri malam. Quod enim actio est, hoc habet a Deo; sed quod privatur debito fine, hoc ut homines faciant ea, quae non conveniunt; sed homines faciunt, ut ea non conveniant, quae ipsi faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de nomĩatmani tnͣsimipcionem. ut dicantur
onĩa eẽ bena que sunt asimo bono. ut sit̃
dicitur demonstrando homniẽ. ħ est uarura
humana. ⁊ demonstrando opus honñt. hoc est
opus humanũ. Idem predicitur ⁊̃ hst duobus

Expanded text:
denominativam transsumptionem, ut dicantur omnia esse bona, quia sunt a summo bono, ut sicut cum dicitur demonstrando hominem: haec natura est humana; et demonstrando opus hominis, hoc est opus humanum, idem praedicatur in his duabus
Abbreviated transcription (Latin):
sõstancie cir cuiistanciam. ⁊ hoc sb̃ stantiuo
modo. derrib modis ꝑ sonis dt̃ sigillatim¬
hoc nomen deus significat sb̃ stanciam ⁊.
sbentino modo. qrͣ detrib ꝑ sonis pt̾ dici si¬
gillatim et insingłari ninuero. ut dicatt᷑
pr̃ est deus. filius est deus. Sp̃c sc̃c ẽ deus

Expanded text:
antivo modo, de tribus personis dicitur singillatimhoc nomen Deus significat substantiam, et substantivo modo: quare de tribus potest dici singillatim, et in singulari numero, ut dicatur: Pater est Deus; Filius est Deus; Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
¶u. cã. eum̃ d̾i filiuł est ĩ patre. ł̃ ita uotatur
ꝑsone płitas quod e̾e̾ncie ydemptitas. Si enim
cum dicitur athalanta rasuttat sn ꝑtonopro uotã
ex presse nature sinħtudo. nõ est ab surdum si cũ
ꝑsone płitate notatur ydemptitas uature cum
dicitur siluis est inpre. quasi disisicatem notat
cum dr̃ deitas est iupr̃e nõ dico diu̾sitatem s ꝙi
diũsitatem. nõ enm ost diu̾sitas int̾ diuinitatẽ
et pr̃em. quia deitas est p̃r. ⁊ pat̾ est deitas. s
quasi quedã tnͣsicio notatur cũ ⁊ͥ sposicio ꝑ appõ¬

Expanded text:
um dicitur: Filius est in Patre, ita notatur personae pluralitas, quod essentiae identitas. Si enim cum dicitur: Atalanta resultat in Parthenopaeo, notatur expressa naturae similitudo; non est absurdum, si cum personae pluralitate notatur identitas naturae, cum dicitur; Filius est in Patre. Quasi diversitatem, cum dicitur: Deitas est in Patre, non dico diversitatem, sed quasi diversitatem: non est diversitas inter deitatem et Patrem, quia deitas est Pater, et Pater est deitas; sed quasi quaedam transitio notatur, cum ibi praepositio per appo
Abbreviated transcription (Latin):
Caritate .ii. dilignnꝰ de um p̃p̃ se. qma bonus
est nõ solum ut eun hẽamus. S quia ĩ
se bonus est. ꝙͣnis enm nicħ abeo expec¬
taremus. tamen quia iise bonus eumdi¬
lig̾e tenenur. pͣ. caritas facit ut nos dui¬
ganns ad hoc ut deuni heãntus. ꝓxinum
acero adidem. s. uitam et̾nam ut ea fruam᷑¬

Expanded text:
aritate enim diligimus Deum propter se, quia bonus est, non solum ut habeamus, sed quia in se bonus est: quamvis enim nihil ab eo exspectaremus, tamen quia bonus est, eum diligere tenemur. Praeterea charitas facit ut nos diligamus ad hoc ut Deum habeamus: proximum vero ad idem, id est vitam aeternam, ut ea fruam
Abbreviated transcription (Latin):
sponso ꝙͣ pimiri eterno supplicio. i d̾o castus dr̃
qͥuia castaꝵ mulierum est tim̾e offendere
spousum ue abeo seꝑentur. et talis est ter¬
munis fidei intra sumptus. quia ineo ternis
timor. quia comes est timoris dequo dicitur
Timor dñi sc̃i ꝑmanet. ⁊ c̾. unde ⁊ de angłis
binitur. et sancti dicunt᷑ tiere ĩ patria .⁊.
reuereri. talis timor est t̾minus fidei ex
sumptus. q uia iifituro postꝙͣ fides enatuabit᷑¬
consentire latronb cinitatis. nõ quaꝯsen¬
siat. s ꝯma nõ arcet eos cum possit.¬

Expanded text:
sponso quam puniri aeterno supplicio. Ideo castus dicitur, quia castarum mulierum est timere offendere sponsum, ne ab ipso separentur: et talis timor est terminus fidei intra sumptus, quia in eo termintimor, quia comes est timoris, de quo dicitur: Timor Domini sanctus, etc. Unde et de angelis dicituvereri. Talis timor est terminus fidei extra sumptus, quia in futuro, postquam fides evacuabitconsentire latronibus civitatis, non quia consentiat, sed quia non arcet eos, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
naliratẽ. ne auquͣdo
ꝓcedat adillicita.
tamen nunꝙͣ ita
remurmuret . saltẽ
et ita obedire dicit᷑
quia directe dicitur
quia senciat. ꝯma
bat. S quia cum

Expanded text:
nalitatem, ne aliquando procedat ad illicita, tamen nunquam ita remurmuret saltem et ideo obedire dicitur, quia directe contra rquia consentiat, quia bat; sed quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
modata ẽ cͥda opera
que ad̾o fieri possũt
Ut sit stꝰ. om̃e opus ꝙ est sb̾iectum poten¬
cie prĩs est sb̾ieatͥum toti tͥ uitati. Si quis
uero obiciat quod patest gn̾are. faius u̾o
nõ. ⁊ ita p̃r potest aliquid ꝙ uõ potest¬
fums. nõ ualet obiectio. patrem.nͥ. posso
gn̾are nõ est patrem posse quid s pocus pa¬
trem ẽẽ adquid. potentia enm genernndi

Expanded text:
moda est circa opera, quae a Deo fieri possunt, ut sit sensus: Omne opus, quod est subjectum potentiae Patris, est subjectum toti Trinitati. Si quis vero objiciat quod Pater potest generare, Filius vero non, et ita Pater potest aliquid, quod non Filius, non valet objectio. Patrem enim posse generare non est Patrem posse quid, sed potius est posse ad aliquid; potentia enim generandi
Abbreviated transcription (Latin):
nec̾m dupłr ẜ inferiorem causam. uł quia inte¬
nores canse ad hoc oꝑantur. nt̃ hoẽm esse at.
uł quia infẽrior cansa smpedire nõ potest qn
sit ut firmament̃ moueri. Necessitas aut̃
que sit scd̾m suꝑiores cansas dicitur ncc̾ctas ab¬
soluta . illa uero que fit fm inferiores causas¬

Expanded text:
ia inferiores causae ad hoc operantur, ut hominem esse animal: vel quia inferior causa impedire non potest quin sit, ut firmamentum moveri. Necessitas autem, quae fit secundum superiores causas, dicitur necessitas absoluta: illa vero, quae fit secundum inferiores causa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio. qma
cum deip̃o aliquis t̾mn̾ predicatur ex alã
predicatõm ul relinquitur tm̃ einm dico
dimi dico deus est homus qnͣtum. si drõm deus
est deus bomis ꝓuis fortis. Decroitura uero
nõ predicatur aliquid copłatiue. s diuisᷤ
Cum etñ dicitur petrus est instus ꝙͣus aͥd

Expanded text:
tio, quia cum de ipso aliquis terminus praedicatur, extra illam praedicationem nihil relinquitur: tantum enim dico, cum dico: Deus est bonus; quantum si dicerem: Deus, est Deus bonus, fortis, pius. De creatura vero non ponitur aliquid copulate, sed divisim. Cum enim dicitur, Pet
Abbreviated transcription (Latin):
infit s gnid quid sit. Sumenĩ dr̃. deus est bonus
nõ ostenditur quid tmi isit ꝑ ⁊̃ sictenciam set poꝰ¬
esse uel de necessario. Siue enin dicam deus est
sine deus est iuitut deputo essi est ꝓpositio. unde
esse nõ potest aut sbm esse nõ porest.

Expanded text:
insit, sed quid sit. Cum enim dicitur Deus est bonus, non ostenditur quid cujus sit per instantiam, sed poesse, vel de necessario. Sive enim dicam, Deus est, sive, Deus est justus, de puro esse est propositio. Unde esse non potest, ait: Subjectum enim esse
Abbreviated transcription (Latin):
macio ⁊ nogõ qͣm ut relatina. et ita ĩ na¬
scibit nõ diciti relatiue ad nascibił uel
ad fauis . Siautem hoc nomĩe ĩ nascibilis
predicerr aliqua ꝓpͥetas depatre ⁊ eo ꝙ nõ
est abaliquo. eadem racione si fingatur¬
aliquod uocabulum defpũ sancto p̃dicabr̃

Expanded text:
atio, quam ut relativa: et ita innascibilis non dicitur relative ad nascibilem, vel ad Filium. Si autem hoc nomine, innascibilis, praedicetur aliqua proprietas de Patre, in eo quod non est ab aliquo, eadem ratione si fingatur vocabulum de Spiritu sancto, praedicabitur
Abbreviated transcription (Latin):
nitus. hec aut̃ nomĩa sp̾alit̾ ꝯuennũt pr̃
ut nõ remoueat᷑ natiuitas s origo. nega¬
nec ingenitus. quia ħt̃ ẽẽ ꝑorigniẽ. pot̾
tamen dici nõ geiitus uł uõ ẽẽ genitus
Sunt tamen quidã qui dicunt ĩ nascibł¬
tatem eẽ ꝓpͥetatem s si ꝓpͥetas est qua pat̾
discernt᷑ afino ⁊ sp̃ũ sencto relacio estͥ. s¬
fiaiatõm ht̃ correlatõm aut una rło ha¬
bebit duas correlationes aut ĩ uascibłitas
erit pat̾nitas ꝙ est impossibłe. quia ut ait
augr aliud ẽ esse pre̾m. alud est ẽẽ ĩ nasci¬
błem. nõ enim̃ iueo ꝙ quis est pat̾ est ĩ na

Expanded text:
nitus. Haec autem nomina specialiter conveniunt Patri, ut non removeatur nativitas, sed origo. Neganec ingenitus, quia habet esse per originem: potest tamen dici non genitus, vel non esse genitus. Sunt tamen qui dicunt, innascibilitatem esse proprietatem; sed si proprietas est qua Pater discernitur a Filio et Spiritu sancto, relatio filiationem habet correlationem, aut una relatio habebit duas correlationes, aut innascibilitas erit paternitas: quod est impossibile, quia, ut ait Augustinus, aliud est esse Patrem, aliud innascibilem: non en
Abbreviated transcription (Latin):
illd̾ quodest uł ud̾ ꝙ nõ est. unde auidam ex
ꝑte sb̾i uõ ad mirtunt. ut dicatut pͥncipium
sp̃t sancti. est pat̃ ⁊ filius. t̾nimꝰ enm ita ĩ¬
adiectiuum significetõe. tomẽ ẽ ib̾ontm̃ uoce
ficut hoc nomen dñt . hoc nomen auctor
modo ħ ło adiħtenda est. pͥncipinm sp̃c sancti ⁊¬

Expanded text:
illud est, vel, aliquod est. Unde quidam ex parte subjecti non admittunt, ut dicatur: principium Spiritus sancti est Pater, et Filius: terminus enim, ita imadjectivum significatione, tamen est substantivum voce: sicut hoc nomen, Dominus, hoc nomen, auctormodo hoc admitti debet: Principium Spiritus sancti