comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos populos credituros in quorum coroibus
diabolus intus intuserat sed quando ei exfide
eicierunt nam quantas libet aduersum nos
erigat machinas quando tonet locum cor¬
disubi fides habitat eiectus est foras quoo

Expanded text:
tos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide erare? Quantaslibet tamen adversum nos erigat machinas, quando non tenet locum cordis ubi fides habitat, ejectus est foras.
Abbreviated transcription (Latin):
gloriameius pesponditilĩs a dixit non prop¬
torme uor haeeuenit sed propter uos hic
ostendit illam uocem non sibi indicatam quod
iamsciebat sed eis quibus indicarioportobat sicut
autem illauex non propter eum sed propteralios
diuinitate facta est sicanimacius non prop¬
tereum sed propteralios uolumtatetur¬

Expanded text:
est. Respondit Jesus et dixit: Non propter me vox haec venit, sed propter vos. Hic ostendit illa voce non sibi indicatum quod jam sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Sicut autem illa vox non propter eum, sed propter illos a divinitate facta est: sic anima ejus non propter eum, sed propter alios voluntate tur
Abbreviated transcription (Latin):
& consotiatus aeternitati nune animeme¬
qui iubos animam meanisi turbari uideo ani¬
mamtuam quomodo sufforam quod graue
tanta firmitas sensit quale funda mertum quae¬
ramũ petra subcumbit seduideor mihi audere
incogitationemea respondente mihi dñm e
quod admodo di contem magis sequeris quia sic
audiinmeuocem infirmitatistuae uires suggero
utcurras necneprimo quod adceleras sec trans¬
fero inme quoo trepidas & subterno quatrans¬
sicame exhora hac sed propterea uens inboron
cuius uoluntatem certam at que diuinam tuae
uolumitati humanae infirmeq praeponas
quides autem glorifica tuum nomen nisiin sue
um &iam in similibus passionibus seruorum
suorum uenit ergo uexdae caelo a clarificaui¬

Expanded text:
tem, Nunc anima mequi jubes animam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitatione mea respondentem mihi Dominum, et quodammodo dicentem: Magis sequeris, quia sicaudi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transfica me ex hac hora. Sed propterea veni in horam cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae, infirmaeque proponasQuid est autem, clarifica tuum nomen, nisi in suum, etiam in similibus 585 passionibus servorum suorum? Venit ergo vox de coelo dic
Abbreviated transcription (Latin):
habent incorde fire quodtib fierinonuis alio non fe¬
ceris e henclegem trans gediuntur homine secce
alter dies mortis dita est & iamleo diuinitus er
samulumdĩ moy sen dictum esi illie noncecides¬

Expanded text:
habent in corde fixam: Quod tibi non vis, alii ne fehabent in corde fixam: Quod tibi non vis, alii ne feceris, et hanc legem transgrediuntualter dies mortis. Data est etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen: dictum est illis  Aug. e
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ait de compendio me sequimini si non uultis offende¬
re quod autem dixit larorus amicus noster
dormit uerum dixit sororibus mortuuserat qui eum
suscita re non poceran÷ dño dormiebat quitanta facilli¬
tate eum excitauit desepulcro quantatu non excitas dor¬
mientem delecto dequattuor diebus multo quidem
dicipossunt sicut sehabent obscura scripturarum
quae prodiuersitate intelligentium multos sensus pr¬
ꝓiunt dicomus & nos quid nobi s uideatur significare
mortias quatinduanus quomodo inillo caeto intellig¬
mus quode modo humanum genus sic forte & inistomor¬
tuo multos intellecturi summus. diuersi senim mo¬
dis unares significare potest homoquando nescitur
iamcummorte nascitur quia dehadem peccatum iro¬
hit haec habes unum diem mortis quod homotrahic de
mortis propagine deinde crestit incipit accedere adra¬
tionales annos ut legem sapiat naturalem qua mom̃s

Expanded text:
ergo ait de compendio, me sequimini, si non vultis offendeergo ait de compendio, me sequimini, si non vultis offendere. Quod autem dixit: Lazarus amicus noster dormit, verum dixit. Sororibus mortuus erat, quem suscitare non poterant, Domino dormiebat, qui tanta facilitate eum suscitavit de sepulcro, quanta tu nunc excitas dormientem de lecto. De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sic ut se habent obscura scripturarum, quae pro diversitate intelligentium multos sensus pariunt. Dicamus et nos, quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus, quomodo in illo caeco intelligimus, quodammodo humanum genus, sic forte, et in isto mortuo multos intellecturi sumus. Diversis enim modis, una res significari potest. Homo quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit, ecce habes unum diem mortis, quod homo trahit de mortis propagine. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
xit sed proglomadi utglorificetur silius dĩ pereum sunt
heritio qui hoc negnt quod filius di sit dr̃ eccoaudiant
infirinitas hec non est admontem sed proglona dĩidest
filuidĩ nespondit auce nibis non neduodecim hore sur¬
hiaei & cetera ꝗuidũbiuult istares ponsio sed quantum
mihiuideur. edorguere uolunt illoruidubitatione
& infidelitatem uoluerunt enun consiliumdaretdño
nemore recur uenerat mori corripuiteos &ait non ne
duo decimihore sunt diaei siquis ambulauerit in die
nonoffende diem autem seipsum ostendit essi quia ipse
sp̃italicer estuerus dies duodecim uero hore duo decim
a postoli sunt ut autendiem srostenderet duo decim
discipulos elegit siego sum inquid dies & uoshorȩ me
sequimini quia horediem secuntur non horas dies se¬
quantur er gohorȩ diem predicent horȩ diem horae
inlustrentur a dichorae in luminentur adie et per
horarum predicationem esed at mundus indiem hoc

Expanded text:
xit: sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eum. Sunt xit: sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eum. Sunt haeretici, qui hoc negant quod Filius Dei sit Deus. Ecce audiant: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, id est, Filii Dei. Respondit autem Jesus, nonne duodecim horantum mihi videtur redarguere voluit illorum dubitationem et infidelitatem. Voluerunt enim consilium dare Domino, ne moreretur, qui venerat mori, corripuit eos et ait: Nonne duodecim horae sunt diei? si quis ambulaverit in die non offendit. Diem autem seipsum ostendit esse, quia ipse spiritaliter est verus dies, duodecim vero horae, duodecim Apostoli sunt: Ut autem diem se ostenderet, duodecim discipulos elegit: Si ego sum, inquit, dies, et vos horae, me sequimini, quia horae diem sequuntur, non dies horas. Sequantur ergo horae diem, praedicent horae diem. Horae illustrentur a die, horae illuminentur a die, et per horarum praedicationem credat mundus in diem. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uus adñora suscitatus in euanoelio leriinus resus¬
citauit filie in archi synagogi athuc in domo iacentẽ
re suscitauit iuuenem silium iidue extreportas
ciuitatis elatum resuscitauit laurum sepultum
qua dridua numares i sti mortuitres significant re¬
suscitationes animarum intueatur quisque animẽ
suam si peccat moritur peccatum mors animae
est primamors consensio peccati hanc mortem sig¬
nificabat puellem illom qua e nondum erat soras elata
sed in domomortua iacobat & quasi peccatum interius
latebat secunde morsest non solum consentire peccatum
sed & sam facere hoc significabat iuuenis extrapoi tom¬
resuscitatus quem dñs penitentem matrisuae id est
aec clesiae resuscitatum red didit tertium genus mor¬
tis immanae est mala consuetudo quod significatur
perlatarum undo & bonedeillodicitur feaet incipitenĩ
habere pessina in fomam nedisperet peccator quia dñs
om̃s miseri corditer resuscitauit quod autan subditar
infirmitas hiȩc nonef admortem consoque. teradiunc¬

Expanded text:
tuos a Domino resuscitatos in Evangelio legimus. Resuscitavit filiam archisynagogi adhuc in domo jacentem: resuscitavit juvenem, filium viduae extra portam civitatis elatum: resuscitavit Lazarum sepultum quatriduanum. Tres isti mortui tres significant resurrectiones animarum. Intueatur quisque animam suam, si peccat, moritur, peccatum mors animae est. Prima mors, consensio est peccati, hanc mortem significabat puella illa, quae nondum erat foras elata, sed in domo mortua jacebat, et quasi peccatum interius latebat. Secunda mors est, non solum consentire peccato, sed etiam facere. Hoc significabat juvenis, quem Dominus poenitentem matri suae, id est, Ecclesiae resuscitatum reddit. Tertium genus mortis immane est, consuetudo mala, quod significatur per Lazarum, unde et bene de illo dicitur, foetet. Incipit enim habere pessimam famam, ne desperet peccator, quia Dominus omnes misericorditer resuscitavit. Quod autem subditur: Infirmitas haec non est ad mortem, consequenter adjun
Abbreviated transcription (Latin):
quande confiteris procedis sedut consitearis
ds̃ facit inagia in uocem clamando idest mag¬
na gratia uocando sed ut soluerentur peccato
eius ministris hocdixit dñs quidest soluite illum
erat pascha iudaeorum &ceera illum diem
festum iuda ei cruerum haberedñi sanguine
uoluerit illodie resto occisus estagnus qui nobis
cundom diem festum suo sanguine consecrauit

Expanded text:
quando confiteris procedis, sed ut confitearis quando confiteris procedis, sed ut confitearis Deus facit, humana voce clamando, id est, magna gratia vocando, sed ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit
Abbreviated transcription (Latin):
tio est quiasio perditum hominem quasi nesit
ds̃ talis est uoxdĩ paradiso postea quambomo
peccouit ademubies dicuntei dñe ueniec uide
quidest uide miserere uid ecenu dñs quon¬
domiserecur dixeruntergo iudae eccequo¬
modo amabat eceum & reliqua quidesto
mabateum non ueniuocare iustos sed pecco¬
tores mortuus sublapide reus sublegȩ lex
quaedata est iudae is in lupide sempta est
omnes autemre sublege sunt beneui uentes
cum lege quid est ergo lepidem remouete
grauo predicate quidest quod uoce magna
clamauit latare ueniforas quem difficilo
surgit quemmoles inalae consuecudinis
premit sed ia mensurgit occultagratia intur
uiuiticictus surgio postuocem magnam sed at¬
hucligatus manus & pedes & facies illius sudo¬
mo cratligata temenforas iam processit quio
significat quando contmnis morcuus iacos &
sitanta conteminas quanta dixi sepultus iaces

Expanded text:
tio est, quia sic perditum hominem, quasi nescit tio est, quia sic perditum hominem, quasi nescit Deus. Talis est vox Dei in Paradiso, posteaquam homo peccavit: Adam, ubi es? Dicunt ei: Domine, veni et vide. Quid est; Vide? miserere, videt enim Dominus quando miseretur. Dixerunt ergo Judaei: Ecce quomodo amabat eum, et rel. Quid est, amabat eum? Non veni vocare justos, sed peccatores. Mortuus sub lapide, reus sub lege. Lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est. Omnes autem rei sub lege sunt, bene viventes cum lege. Quid est ergo lapidem removere? Gratiam praedicare. Quid quod voce magna clamavit: Lazare, veni foras? Quam difficile surgit, quem moles malae consuetudinis premit. Sed tamen surgit, occulta gratia intus vivificatur: surgit post vocem magnam, se adhuc ligatis manibus et pedibus: Et facies illius sudario erat ligata, tamen foras jam processit, quid significat? quando contemnis mortuus jaces, et si tanta contemnas, quanta dixi, sepultus jaces,
Abbreviated transcription (Latin):
tio & uita et qui intecredit et simortuus suerit
uiue iħs ergoutui dit eamplorantem fre¬
mnuit spũ & cetera quidest quodturbat se¬
mecipsum xp̃s nisi ut significatib quomodo
turbari tudebeas cumtante mole neccatigra¬
uoris & premis adtendifti enimt eui distitere¬
um computa stibi illud feci et pepercit ds̃ illud
comisi & distulitme euangelium audiui e con¬
tensi baptraatus sum & iterum ad eadem reuo¬
lutus sum quid facio coeo unde euado quan doisto
dicis iamfreme xp̃s incordecuo quia fides frer
resurgantis fremat xp̃s increpe sehomofle¬
uit xp̃s fleat sehomo qua reenimfleuitxpsnisi
quia flere bominem docuit sremere quodemo¬
do deb& homo in accus satione malorum ope¬
rum ut uolentia paenitendicedat consuetudo
peccandi dixit ubi posuistis eum sus quiamor¬
tuussit & nesci s ubisit sepultus & iste significa¬

Expanded text:
tio et vita, et qui in te credit, et si mortuus fuerit, tio et vita, et qui in te credit, et si mortuus fuerit, vivet. Jesus ergo, ut vidit eam plorantem, fremuit spiritu, etc. Quid est, quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi, quomodo turbari tu debeas cum tanta mole peccati gravaris et premeris. Attendisti enim te, vidisti te reum, computas, tibi illud feci, et pepercit Deus, illud commisi, et distulit me, Evangelium audivi, et contempsi, baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum. Quid facio? unde evado? quando ista dicis, jam fremet Christus in corde tuo, quia fides fremit. resurgentis. Fremat Christus, increpet se homo. Flevit Christus, fleat homo. Quare enim flevit Christus? nisi quia flere hominem docuit. Fremere quodammodo debet homo in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi. Dixit: Ubi posuistis eum? Scis quia mortuus sit, et nescis ubi sit sepultus? Et ista significa
Abbreviated transcription (Latin):
eccole scrinta est ex ipsa contempintur eccetoru¬
usdies montis quidrestat uenit euangelium
ideolittera sine gratio reos faciebat quosconsi¬
terres gratialiberabat predicatur ubique xp̃s¬
minatur gehe mam uitampromitor. aecer¬
nam e ipsa contempnitur trans mediuntur
homines euangelium eccequartus dies mortis
merito iamput et num quid et alibus neganda
est misericordia absit &iom ad tales dñs exci¬
tandos non de dignatur accedere dixitergo
tuus quia egosum resur rectio & uita quiere¬
dit inme &iam simortuus fuerit incorneuiue
inanima donecresurgat & caronum quani
postea moritura e omnis quiuiuit in carne
a credit in me ec simorietur atempus propter
mor cer carnis non morietur inaeternum
propteruitam sp̃s & in mortalaatem resus¬
recuonis credis hocat illiutique dñe egocredidi
quieetues xp̃s filius dĩ qui in mundum uenisti
quando hoc credidi credidiqui atues resurrec¬

Expanded text:
Ecce lex scripta est, et ipsa contemnitur, ecce tertius dies mortis, quid restat? Venit Evangelium, ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes, gratia liberabat. Praedicatur ubique minatur gehennam, vitam promittit aeternam, et ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Nunquid et talibus neganda est misericordia? Absit. Etiam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. tuus. Quia ego sum resurrectio et vita, qui credit in me, et jam si mortuus fuerit in carne, vivet in anima donec resurgat, et caro nunquam postea moritura. Et omnis qui vivit in carne, et credit in me, et si morietur ad tempus, propter mortem carnis, non morietur in aeternum, propter vitam spiritus, et immortalitatem resurrectionis. Credis hoc? Ait illi: Utique, Domine, ego credidi, quia tu es Christus Filius Dei, qui in hunc mundum venisti. Quando hoc credidi, credidi quia tu es resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
que eatitatem corrumpimus. alia uero luxo riecordis est
qua decostitate gloriamur: dictur ergo ei a¬
cinge sic ut uir lum bostuos ut quiprius luxoriã
corruptionis uiceret nunc linxoriẽ stringet
elacionis nede pacientia uł decastitate su

Expanded text:
qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castita
Abbreviated transcription (Latin):
quia mat inquid animam suam perde eam quod
duobus modis intolligipotest quia mat perdie idest
si amas perdo sicupisuicamn tenere inxp̃onoli mortem
timere proxp̃o item ulio modo quiamat animã
suam perd& eam noliamare noperdas nolia mare
in acuita neperdas in aecerne uito magne & mira¬
sententia
quem ad modum sit hominis in anima sua amor
ut pereat hodium nepereat simale a maueris tuno
odisti sibene oderis tunca masti amando uero minis

Expanded text:
Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hacsententia, quemadmodum sit hominis amor in animam suam ut pereat; odium, ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti; si bene oderis, tunc amasti. Felices
Abbreviated transcription (Latin):
daeis erant quiclamabanc benediccus qui uent in
nomine dñi rexisrahel ec coisti ex circum cisione
illi ex preputio uelut parietes dediuerso uenientes
& in unam fidem xp̃i pacisosculo concurrentes audi¬
amus ergo uocom lapidis angularis ihs auteminquio
responditeis dicensuenithora ut glorificeiur filius
& illis adnuntiat futuram plenitudinem gentium
& promittit iom iamque adessehoram glorificatio¬
nissuae qua facta in caelis gentes suera nt crediture
unde predictum est exaltare supercaclos ds̃ & super
omnomterram gloriam tuam sed al titudinem¬
glorificationis oportuit ut precedere humilitas
passionis ideo secutus adiunexit amena mendico
uobis nisigranum frumenti cadens intorram
seautem dicebat ipsuderat granum mortificandum
aomulti plicandum mortisicandum infidelitate
iudacorum multiplicandum fide populorum iam
uess exortans ad passionis suae sectanda uestigro

Expanded text:
daeis erant, qui clamabant: Benedictus qui venit in daeis erant, qui clamabant: Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Ecce illi ex circumcisione, illi ex praeputio, velut parietes de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes. Audiamus ergo vocem lapidis angularis. Jesus autem, inquit, respondit eis dicens: Venit 583 hora, ut clarificetur Filius iat futuram plenitudinem gentium, et promittit jam jamque adesse horam glorificationis suae, qua facta in coelis, gentes fuerant crediturae. Unde praedictum est: Exaltare super coelos Deus, et super omnem terram gloriam tuam . Haec estglorificationis oportuit ut praecederet humilitas passionis. Ideo secutus adjunxit: Amen, amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram autem dicebat. Ipsum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia:
Abbreviated transcription (Latin):
osano medics ouiuenit in nominem
israhed & cetere ramipalmarum laudes sunt
significantes uiecoriom quiaerat dñs mortem
moriendo superaturus &tropheo crucis diabo¬
lum mortis principem irium phaturus uoautẽ
quamrem aliquam significans sicut sunt in lin¬
gualatina interiectiones mentis affectum signi
si cut scriptum est nolitimere filiasion eocerex
tuus uenit sedenssuperpullum asinao & cctoro¬
cempastoris audiebant et dictum est illi nolitimere¬
illum agnoste qui atclaudatur e noli trepidere
cum patitur quia ille sanguis funditur perquemtu¬
um delictum deloatur & uita roddatur. sed pullum¬
gentium qui legem dñi non accexerat asinam
tonindomicam plano sed quao presepe dñiagnouit
pharis ei ergo dixoruntaose mecipsos uidecis qui¬
anihil oroficimus eccemundustotus poste
habnt turba curbauit turbam quid autm in ui¬
des caeca turba quia posteum id mundus perquem
factus est mundus. erantautem genciles quidam
ex his qui a scenderunt ut adorarent in diefesto

Expanded text:
nedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam; quia erat Dominus mortem moriendo superaturus, et tropaeo crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. Vox autem quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum  Noli timere, filia Sion, ecce rex tuus venit tibi, sedens super pullum asinae. cem pastoris audiebant: in illa illum agnosce qui a te laudatur, et noli trepidare cum patitur; quia ille sanguis funditur, per quem tuum delictum deleatur, et vita rgentium, qui legem Domini non acceperat; asinamnon indomita tamen, sed quae praesepe Domini agnovitei ergo dixerunt ad semetipsos: Videtis quia nihil proficimus; ecce mundus totus post eum abit. Turba turbavit turbam. Quid autem invides, caeca turba, quia post eum vadit mundus per quem factus est mundus? Erant autem gentiles quidam ex his, qui ascenderant, ut adorarent in die festo
Abbreviated transcription (Latin):
cit ds̃ autem necores cit necminuitur sienmcrescit per¬
fectus nonẽ siminuitur dr̃ nonest cresca tergo dr̃ quisẽ¬
perporfectus ẽ crescatinte quanto enimmagis intelli¬
gis dm̃ & quantomagis capis uidetur intecrercere dr̃
inseautem noncrescit sed perfectus est : hoc autem a¬
passionibus suis significa ueruntxp̃s & io hannos nam
io hannes capiteminuitus xp̃s incruce exaltatus ut &ib
appareret quid est illumoporteccrescere meautem
minui. de indenatus estxp̃r cumia minciperent cres¬
cerediesnatus ẽ iohannes quandoceperunt minuidi¬
es adtestata est ipsa creatura & ipse passiones uerbis
io hannis dicentis illumoportearescere meautem
minui crescatin nobis gloriadĩ & minuatur in nobis¬
gloria nostra ut indõcrescat & in nostra quide gur¬

Expanded text:
scit. Deus autem nec crescit, nec minuitur. Si enim crescit, perscit. Deus autem nec crescit, nec minuitur. Si enim crescit, perfectus non est: si minuitur, Deus non estper perfectus est, crescat in te. Quanto enim magis intelligis Deum, et quanto magis capis, videtur in te crescere Deus: in se autem non crescit, sed semper perfectus est. Intepassionibus suis significaverunt Christus et Joannes. Nam Joannes capite minutus, Christus in cruce exaltatus; ut et ibi appareret quid est, Illum oportet crescere, me autem minui. Deinde natus est Christus cum jam inciperent crescere dies, natus est Joannes quando coeperunt minui dies. At testata est ipsa creatura et ipsae passiones verbis Joannis dicentis, Illum oportet crescere, me autem minui. Crescat ergo in nobis gloria Dei, et minuatur gloria nostra, ut in Deo crescat et nostra.
Abbreviated transcription (Latin):
stas merito audiseum & gaudiogaudis propter uocems¬
ponsi non sibigaudium fecit dese quienimuultgaudero
desetristirerit qui autemuultdedõ gaudere semper
gaudebit quiadr̃ sempiternurest : uis habere gaudiũ
sompiternum here illiqui sempiternurẽ talem redi¬
xit iohannes propteruocem sponsi gaude camicus
sponsiait non propteruocem suam & stat& auditoũ
impletum ert quodẽ gaudium ipsius ut gaudeat ad
uocems ponsi implecumestinine habeo gratiam meã
plus mihinon ad summone & quoacepi amittam intel
seddesapientra quamaccepita dõnihilplus querat &
nonammittit quodinuenit noluites seio hannes ingra
tus esseuoluit confessus est accepissese a gaudorese
dixit propteruocenis ponsi & ait hocergo gaudium me¬
um implecumest ilumoportetcrescereme
autem minui quidẽ hoc illum opor tet ex altari
meautem humiliari illumoportetdare meaute mac
cipere illum oportetglorificari meautem confiteri
quomodo crescitihs̃ quo modo crescitds̃ perfectus non ere¬

Expanded text:
stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Non sibi gaudium facit de se. Qui vult gaudere de se, tristis erit; qui autem de Deo vult gaudere, semper gaudebit, quia Deus sempiternus est. Vis ergo habere gaudium sempiternum? inhaere illi qui sempiternus est. Talem se dixit Joannes. Propter vocem sponsi gaudet amicus sponsi, ait, non propter vocem suam; et stat et audit impletum est. Quod est gaudium ipsius? Ut gaudeat ad vocem sponsi. Impletum est in me, habeo gratiam meam, plus mihi non assumo, ne et quod accepi amittam. Quod sed de sapientia quam accepit a Deo. Nihil plus quaerat, et non amittit quodtus esse voluit: confessus est accepisse se, et gaudere se dixit propter vocem sponsi, et ait, Hoc ergo gaudium meum impletum est. 4. Illum oportet crescere, me autem minui. Quid est hoc? Illum oportet exaltari, me autem humiliari. Qucipere. Illum oportet glorificari, me autem confiteriQuomodo crescit Jesus? quomodo crescit Deus? Perfectus non cre
Abbreviated transcription (Latin):
nsuitae : quiuenit ad me hocest quodait & qui
creditinme & quod dixit none suri& hocintelli¬
gendum est et nonsiti&umquam omne quod¬
dat nuhipater adineueni& ec eum qui ue¬
intus unde non exitur foras magnum penecrale
intrauit ille cui dicturis est dñs seruebone intre
ritudine malorum cogitationum sine interpellati¬
sa quare non eiciameumforas quia descendide
est superbia quippe facit uoluntatemsuam bumi¬
litas facit uoluntatem dĩ doctorita que humilite
tatemeius quimisit eum. uenia musad eum intre¬
mus adeum in corpore murei & nenos faciamus
uolunta temnostramsed uoluntatem di & nonnose¬
ici& foras quia membra eius summus. nam super¬
ost autemn uolumtas eius quimis it mepatris
u t omne quod debit mihi nonꝑdamexeo sedro¬
uat humilitatem longe osta magistro humilita¬
resurrectionem deliniet quiuenit admemodo
resurgit humilis factus in membris meis sed
*resuscitabo eum in nouissimodie secundum
& transeundo aduitam tam quam primailla

Expanded text:
unquam . » Qui venit ad me, hoc est, quod ait, « et qui credit in me; » et quod dixit, « non esuriet, » hoc intelligendum est, et non sitiet unquam. Utroqumihi Pater, ad me veniet; et eum qui venon ejiciam foras. Magnum penetrale intrabit ille cui dicturus est Dominus, Serve bone, meritudine malarum cogitationum, sine interpellati me non eiciam foras quia descendi deest. Superbia quippe facit voluntatem suam, humilitas facit voluntatem Dei. Ideo qui ad me venerit, tatem ejus qui misit illum: veniamus ad eum, intremus ad eum, incorporemur ei, ut nec nos faciamus voluntatem nostram, sed voluntatem Dei; et non nos ejiciet foras, quia membra ejus sumus, quui misit me Patris, ut omne quod dedit mihi, non perit: qui non servat humilitatem, longe est a magistro humilitaresurrectionem delineet. Qui venit ad me, modo resurgit humilis factus in membris meis: sed et resuscitabo eum in novissimo die, secundum et transeundo in vitam tanquam prima illa
Abbreviated transcription (Latin):
uo lebanteum raperenisi praeuenire uelle tempus
regnieius : & enimuenerat homoiam regnare quo¬
modo regnaturus est in eo quod dicimus adueniat
regnumtꝰuum semper: quidestille cum patrereg¬
natꝰ secundum quod est filius dĩ uerbum dĩ perquod¬

Expanded text:
 erat rapere eum, praevenire velle tempus regni ejus? Etenim venerat modo, non jam regnare, quomodo regnaturus est in eo quod dicimus: Adveniat regnum tuum. Semper quidem ille cum Patre regnat, secundum quod est Filius Dei, Verbum Dei, Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
quaeramus gloriam nostram sulle quis iuitgloriam
eius qui eum misit quantomagis noseius qui nos fecit
nonne mouses dedituobis legem & nemoex uobis
facitlegem quid mequaeritis interficere ideo enĩ
quaeritis meinterficere quia nemoe cuobis facidegem
nam silegem fecissetis inpsis litteris xp̃magnosceretis
& praesentem non occideretis respondit turba turbo¬
habes dñs autem non plane turbatus sed insua uerita¬
te trans quillus non reddit malum promalo nec ma¬
ledictum promaledicto quibus sidiceret demoniũ
habetis uos uerumutiq: dicer et nonenimtalia illi
ueritati diceront nisi eos diaboli falsitas inritaret¬
quillum bibamus unumopus feci & om̃s miramini
ta in quamdicens quid siomnia operamea uideritis
ipsius enim operaerant quae in mundo uidebant &
ipsum quae fecitomnia non uidebant fecitunamrem
& turbati sunt quia saluum fecit hominem insabbato

Expanded text:
quaeramus gloriam nostram. Sed si ille quaesivit gloriam quaeramus gloriam nostram. Sed si ille quaesivit gloriam ejus qui eum misit, quanto magis nos ejus qui nos fecitnquit, dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem? Quid me quaeritis interficere? « Ideo enim me quaeritis interficere, quia nemo ex vobis facit legem: nam si legem fecissetis, in ipsis litteris Christum agnosceretis, et praesentem non occideretis. Et illi responde3. Dominus autem non plane turbatus, sed in sua veritate tranquillus, non reddidit malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Quibus si diceret, Daemonium habetis vos; verum utique diceret. Non enim talia illi veritati dicerentquillum bibamus. Unum opus feci, et omnes admiramini. Tanquam diceret: Quid si omnia opera mea videretis? Ipsius enim opera erant quae in mundo videbant, et ipsum qui fecit omnia, non videbant; fecit unam rem, et turbati sunt, quia salvum fecit hominem in sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
nouistisme filippe qui uidit meuidit & patrem. nempo
ipsedixit & uerissi medixit ego & paterunum sumus
uenit intempore & formam serui accepit & habituẽ
inuentus ut homoquaer itgloriam patris non suam
quidtu homo facere debes qui quando aliquidbonum facis
gloriam tuam quaeris quando autem aliquidmali fa¬
cis dõ calumniam meditaris. intende cibi ereaturaes
agnoscecreatoremi seruus es ne contemnas dñm adop¬
tatuses sed non merias tus quȩre eius gloriam aqui
habes hanegratiã homoadobratus cuius gloriam quae¬
siuit quies tabillo unicus natur quiautem qua eritglori¬
ameius quimisit illum hicueraxẽ & iniustia in illo est
in antixp̃o autem iniustitiaẽ & ueritas nonest quia
gloriam suam quaesiturus est noneius a quomis susest. non.
enimmisus sedueni re ꝑmissus omne s ergo pertinen¬
tes ad corpus xp̃ine inducamur in laqueos antt p̃i non

Expanded text:
novistis me? Philippe, qui me videt, videt et Patrem . Nempe novistis me? Philippe, qui me videt, videt et Patrem . Nempe ipse dixit, et verissime dixit: Ego et Pater unum sumus venit in tempore, et formam servi accepit, et habitu inventus est ut homo , quaerit gloriam Patris, non suam; quid tu, homo, facere debes, qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris: quando autem aliquid mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi, creatura es. Agnosce Creatorem, servus es. Ne contemnas Deum, adoptatus es, sed non meritis tuis. Quaere gloriam ejus a quo habes hanc gratiam homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit qui est ab illo unicus natus. Qui autem quaerit gloriam ejus qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo est. In Antichristo autem injustitia est, et verax non est, quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missus est. Non est missus, sed venit permissus. Omnes ergo pertinentes ad corpus Christi, ne inducamur in laqueum Antichristi, non
Abbreviated transcription (Latin):
nonenimait istad o ccrinamone semea sed meadgetri¬
erat uerbum & uerbumerata puddm̃ & dserat uerbũ
inde pendet huius solutio quaestionis. qua e est ergo doo¬
es senullius sed alicuius & suam do ctrinam dicitseip¬
non est meas& elus quimi sitme id est intelliges qui a
xp̃s filius dĩ qui est doctrina patris non estex scipso
si filius ẽ patris. sabbellianam eres sententia ista
dis soluit ausi suntenim dicere sabelliani ipsum erse
filium quiẽ & pater noscultores trinitatis & unita¬
amiuam quaesiturum nongloriam patris aitaiudeos
ogo ueni in nomine patrismei e nen suscepistisme ali¬
us ueniet in nomine suo & hunc suscipietis. significa
ui eor antixp̃m suscepturor quigloriam nominis
sui quaesiturus est inflatus non solidus. & ideonon
exemplum nobis prnebuit humilitatis. nempe aequa¬
lis ẽpatris nempe in principio erat uerbum as uerbũ
erat apuddm̃ a ds̃erat uerbum nem peipsedixit a
uerissi me dixit tantotempore uobiscum sum & non cog¬

Expanded text:
Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrierat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae est ergo docesse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, seipnon est mea, sed ejus qui misit me: id est, intelliges quia Christus Filius Dei, qui est doctrina Patris, non est ex seipso, sed Filius est Patris. 7. Sabellianam haeresim sententia ista dissolvit. Sabelliani enim dicere ausi sunt ipsum esse Filium qui est et Pateram suam quaesiturum, non gloriam Patris, ait ad Judaeos: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, hunc suscvit eos Antichristum suscepturos, qui gloriam nominis sui quaesiturus est, inflatus, non solidus, et ideo non Christus magnum exemplum nobis praebuit humilitatis. Nempe aequalis est Patri. Nempe in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Nempe ipse dixit, et verissime dixit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cog
Abbreviated transcription (Latin):
naergo & a postoli & seruidĩ lucernae bonce
exoleo misericordiae illius non ex uiribus suis:
gracia quippedĩ gratuita oleum lucernarũ¬
ẽ unde & accensi sunt lumine ueritatis et fer¬
uent spũcaritatis & subpetitillis oleum grati¬
lucernae sibi sufficere arbitretur. increpans¬
adoram in luce eius sed illa lucerna dicitesse
solem in quo ex ulta redebeas & quami uis ar¬
deat in nocte diem toiubetex pectare scruta
nire adme quiduos putatis habere in scriptura
uitamaeternam in ipsaminterrogate cui periben
testimonium & intelligite quaesituita aeterra.
in illascriptur a uida ei spempos uerant in lege
scilicet dĩ ministratata sibi ꝑmoysen famulum dĩnã¬

Expanded text:
nserunt autem servi Dei lucernae bonae ex oleo misericordiae illius, non ex viribus suis. Gratia quippe Dei gratuita, illa oleum lucernaru et accensi sunt lumine Veritatis, et fervent Spiritu charitatis, et suppetit illis oleum gratilucernae sibi sufficere arbitretur; idead lumen lucernae. Sed illa lucerna dicit esse solem, in quo exsultare debeas; et quamvis ardeat in nocte, diem te jubet exspectare. habeatis. Quid vos putatis habere in Scriptura vitam aeternam? Ipsum interrogate cui perhibet testimonium, et intelligite quae sit vita aeterna. in illa Scriptura Judaei spem posuerant, in lege scilicet Dei, ministrata sibi per Moysen famulum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ri sequitur nemo ascendit inea elum msiquod
descendit decaelo filius hominis quiẽ in caelo
in illo a cumillo unumersemus quiperillumascen¬
dictumẽ enim ad moysen a dño ut faceret aoneũ
serpentem et ex altaret in ligno inheremo& a
moneret populum isrł ut siquis morsuserset
a serpente illum serpentem ex alcatum in ligno
ad tonderet faccum est mordebantur homines in¬
tuebantur sanabantur quios ant serpentes morden¬
tes nisi peccata demortali tate carnis quis estserpens
exaltatus insimors dñ incruce adtenditur ser¬
pens ut nihilualeat serpens ad tenditur mors
mortua est quiauita mortua occidit mortem
plenitudouitae deglut tuit mortem quo modo
qui intuebantur illum serpentem xomperibant
morsibus serpentium sic qui intuentur fidemor¬
temxp̃i sanantur amorsibus peccatorum nam

Expanded text:
icat: nemo ascendit in caelum, nisi qui descendit de caelo, filius hominis qui est in caelo, in illo et cum illo unum essent, qui per illum ascenDictum est enim ad Moysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in crucepens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, mortua est; quia vita mortua occidit mortem, plenitudo vitae deglutivit mortem: qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum: sic qui intuentur fide mortem Christi sanantur a morsibus peccatorum: sed
Abbreviated transcription (Latin):
preueni re uolentes tempus eius quod ipse apud se oc¬
cultabat oportune proder& & oportune infinescłi
dictumest fugit neque enim uere sinoll& teneretur
si nollet raperetur quisinolle ne cognoscer&urfu
git iterum in montem ipse solus primogenitus amor¬
tuis ascendens super o mnescaelos et interpellato
nobis: illoergo sursum posito discipuli innauicula
quid patie bantur sequitur & tenebrae iamfactae¬
rant & non uenerat adea sih̃smare autemuento mas¬
bre iam facceerant & non uenerat ad illosihs quando
acciderit
finesimundi crescent torrorescrebrescent tenro¬
nes crescentini quitas crescit infidelitas crescet te¬

Expanded text:
praevenire velle tempus ejus, quod ipse apud se occultabat, ut opportune proderet et opportune in fine saeculi dictum est fugit? Neque enim si nollet, teneretur; si nollet, raperetur; qui si nollet, nec agnosceretugit in montem ipse solus, primogenitus a mortuis, ascendens super omnes coelos, et interpellans pro no, : illo ergo sursum posito, discipuli in navicula quid patiebantur? Nam illo erant et non venerat ad eos Iesus mare autem vento magbrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, crebrescunt terrores, crescit iniquitas, crescit infidelitas: lux de
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ait qui accipit testimoniumeius signauit qui
ads̃ueraxest quidest signauit quia ds̃ ueraxest nisi
homomendaxest & dr̃uerax est qui a nemo hominũ
potese dicere quoduerita s est nisi inluminetur abeo
quimentiri non potest ds̃ ongpuerax xp̃s autem ds̃¬
que menim misit ds̃ uerbadi loquitur ipse est dr̃ue
raxmisit illum ds̃ đs̃misitdm̃ iunge ambosunus dr̃ dr̃
uerax issus adõ desingulis interrogatds edeam¬
bobus interrogat dr̃: non singulidr̃ & ambodi sed singulus
quis que ds̃ & ambods̃ tanta enimibi est carita ssp̃s
sc̃ĩ tanta paxunitatis & de singulis quum interro¬
gatur ds̃ tibi respondeatur de crinitate quin inter¬
rogatur ds̃ tibi res pondeatur non enim ad mersu

Expanded text:
cutus ait, Qui accepit testimonium ejus, signavit quia Deus verax est. Quid est, signavit quia Deus verax est, nisi, homo mendax est, et Deus verax est? Quia nemo hominum potest dicere quod veritatis est, nisi illuminetur ab eo qui mentiri non potest. Deus ergo veraxQuem enim misit Deus, verba Dei loquitur. Ipse est Deus verax, et misit illum Deus: Deus misit Deum. Junge ambos, unus Deus, Deus verax missus a Deo. De singulis interroga, Deus: et de ambobus interroga, Deus. Non singuli Deus et ambo dii, sed singulus quisque Deus et ambo Deus. Tanta enim ibi est charitas Spiritus sancti, tanta pax unitatis, ut de singulis cum interrogatur, Deus tibi respondeatur; de Trinitate cum interrogatur, Deus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
curt tibi commendatur omni potens tibi comien¬
daccur s̃p̃s quiã summus aeternus inuisibilis
mendatur nihiltibialiud quam& filius commen¬
datur quia pator dicinom potest sĩ filium non
habet sicut noc filius si patrem non habet sed ne
forte patrem quidem honorifices tam quamina
ior en i pilium uerotam quamminoremacorrigit
teipsefilius & reuo catte dicensut omnes hono¬
rificent filium non inferius sed sicut honori ficant
credat quidergo uoluit dicere qui uerbum meũ
audit & crediteiquimisitme nisi qui a uerbum
eius est inme & quidẽ audit uerbum meum
nisi auditme creditautemes quimisit me. qui¬
acumille credit uerbo eius credit cumautemuer¬
bo eius credit mihic redie qui a uerbum patris
xtmor teaduttam transeunt homines amg
ueritatis: a morte iniquitatis adurcamiustitia e si

Expanded text:
tor tibi commendatur, omnipotens tibi commendatur: Spiritus quidam summus, aeternus, invisibilis,mendatur, nihil tibi aliud quam Filius commendatur. Quia Pater dici non potest, si Filium non habet: sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honjorem, Filium vero tanquam minorem, corrigit te ipse Filius et revocat te dicens, ut omnes honorificent Filium non inferius, sed sicut honorificant  Quid ergo voluit dicere, Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me; nisi, quia verbum ejus est in me? Et quid est, audit verbum meum, nisi, audit me? Credit autem ei qui misit me: quia cum illi credit, verbo ejus credit: cum autem verbo ejus credit, mihi credit; quia Verbum Patris tio, et transeunt homines a moveritatis; a morte iniquitatis ad vitam justitiae. Est
Abbreviated transcription (Latin):
multu in dedicexiudaeis sed nolustos reprobos ace¬
pero & personam quidem iudaeorum diccum escsto
no nomnum iudaeorum non reproborum seo dequa¬
libus fuerunt apłi quales fuerunt prophȩce quales
fuerunt illi omnessc̃ĩ quiom nia sua uendiderunt & pri¬
tia rerum suarum ad pedesapostolorum posuerunt nor
repulit enimds̃ plebemsuam quam praesciuit audiuit
hoc mulier ista& addidit scioqui amessiasuenit quidi¬
citur xp̃s cumergo uenerit ille nobis adnuntia uit
minia in mergo dignaorat cuimam festaretur messi¬
reliquid ergov driam suam mulier audito ego sum quili¬
quertecum & recepto incorxp̃o dño quid facer et nisiiam
ꝓdriam dimitteret & euangeliare curreret prorecit¬
cupiditatem & properauit ad nunttare uoritatm dis¬
cant quiuolunt ouangolizare proiciant ydria ad putheũ¬

Expanded text:
Multum dedit ex Judaeis, sed noli istos reprobos accMultum dedit ex Judaeis, sed noli istos reprobos accipere. Ex persona quidem Judaeorum dictum est, sed non omnium Judaeorum, non reproborum, sed de qualibus fuerunt apostoli, quales fuerunt prophetae, quales fuerunt illi omnes sancti, qui omnia sua vendiderunt, et pretia rerum suarum ad pedes apostolorum posuerunt. Non repulit enim Deus plebem suam, quam praescivit. Audivit hoc mulier ista, et addidit: Scio quia Messias venit, qui dicitur Christus. Cum ergo venerit ille, nobis annuntiabit m ergo digna erat cui manifestaretur. MessiReliquit ergo hydriam suam mulier. Audito, Ego sum qui loquor tecum, et recepto in cor Christo Domino, quid faceret, nisi jam hydriam dimitteret, et evangelizare curreret? Procupiditatem et properauit annunciare ueritatem. Discant qui uolunt euangelizare, ut prius hydriam ad puteu
Abbreviated transcription (Latin):
cosserat ubiergo non succedit iste intellectus error
dominatur deisto illid ñs dixit huncquem habes non
esituusuir error autem is tenonerat legittimus uis
sed adulter uoca itaque non ad ulterum in qui doñs
seduirum tuum intellectum mecapias nonerro¬
dumpleneuenit prophetam dnm̃ putabaterat qui¬
dem& propheta nam de seipso ait nonest propheca
si ne honore nisimpatria sua ⁊tom do illodictum ad
moysen prophetameis suscitabo defratribus corũ
similem tui similem scilicet adformam carnis
non ad aeminentiam maiestatis patres nostri
inmonte hocador auerunt & cetera diciteilĩs
mulier oredemihi ia mes teniminte quicre¬
dat quia praesensẽ uirtuus coepistiadesse intellec¬
tu quan dome prophetam appella st orgomulier
credemihi quia uenithora & nuncest quacergo ho¬
ra quando ueriadhoratores adorabunt pratrẽ
us qioo nescitis quii saluseaiuoaeis est

Expanded text:
cesserat. Ubi ergo non succedit intellectus, error cesserat. Ubi ergo non succedit intellectus, error dominatur. De isto illi Dominus dixit: Hunc quem habes non est tuus vir. Error autem iste, non erat legitimus vir, sed adulter. Voca itaque, non adulterum, inquit Dominus, sed virum tuum intellectum, me capias, non errodum plene venit. Prophetam Dominum putabat, erat quidem et propheta, nam de seipso ait: Non est propheta sine honore, nisi in patria sua ; item de illo dictum est ad Moysen: Prophetam eis suscitabo de fratribus eorum similem tui . Similem scilicet ad formam carnis, non ad eminentiam majestatis. Patres nostri in monte hoc adoraverunt. Dicit ei Jesus: Mulier, crede mihi. Jam enim est in te, qui credat, quia praesens est vir tuus, coepisti adesse intellectu, quando me prophetam appellasti. Ergo mulier, crede mihi, quia venit hora, et nunc est. Quae ergo hora? quando veri adoratores adorabunt Patrem tis quod nescitis, quia salus ex Judaeis est.
Abbreviated transcription (Latin):
to pesponditetdixit non habeouirum dicitei
ih̃s benedixisti quia non habeouirum quinq
enimuiros habuistie tnunoquem habes non
est tuusuir hocueredixieti multiquippe m¬
tellorunt quinqueuiros mulieris huius quinque
libros moysi utebantur eis samaritani& sube adẽ
legemerant namindeillis & circum cisio merat ali¬
teruidetus mihi quinqueuiros ammae quinque
sensuscorporis esse quare aute muiri dieti sunt qui¬
a legittimiadõ quippe facti & adõdonati animae infin¬
maest adhucquaeistis quinque sensibus regitur &
subistis quinque uiris agit ubi uero intellectiis sapien¬
tia ibutus regere coeperit animam & discretus
coepits ecernere iustactiniusta bona & mala ut ilia
& in utilia castitatem & inpudititiam hancutamet
illautuitot caritatem & odium in hac ut sitin illo ut non
sit hicuir quinque illis uiris inistamuliere nonsuc¬

Expanded text:
tu. Respondit et dixit: Non habeo virum. Dicit ei tu. Respondit et dixit: Non habeo virum. Dicit ei Jesus: Bene dixisti, quia non habeo virum, quinque enim viros habuisti, et nunc quem habes, non est tuus vir, hoc vere dixisti. Multi quippe intellexerunt quinque viros mulieris hujus, quinque libros Moysi. Utebantur eis Samaritani, et sub eadem lege erant. Nam inde illis et circumcisio inerat. Aliter videtur mihi, quinque viros animae, quinque sensus corporis esse. Quare autem viri dicti sunt, quia legitimi a Deo quippe facti, et a Deo donati animae. Infirma est adhuc, quae istis quinque sensibus regitur, et sub istis quinque viris agit, ubi vero intellectus, sapientia imbutus, regere coeperit animam, et discretus coeperit secernere justa et injusta, bona et mala, utilia et inutilia, castitatem et impudicitiam, hanc ut amet, et illa ut vitet, charitatem et odium in hac ut sit, in illo ut non sit, hic vir quinque illis viris in ista muliere non suc
Abbreviated transcription (Latin):
oñs ei promittobatdare ut non siti recinaeter¬
te & iterums atiabimur in bonis oomustuȩ nam
quomodo sitient qui in aebriabuntur ab uberta¬
tedomustuae promit teb atergo saginam quan¬
dam& sacietatem acilla nondum intelligens dicit
adeum dñe damihi hanoa quam ut non sitiam
nequeueniã hunc aurire diciteiil̃s uade uo¬
cauirum tuum & ueni huc quidestuo cauirũ
tuumidest adibe intellectum uiden s ergo ilis quid
mulier non intellebat & uolens eam intelligere
uoca in quiduirum tuum ideo enim nescis quid
dico quia intellectustuus non ad est uocauirum
tuum presenta in tellectum tuum perquem do¬
cearis corrigaris intellectum autem haberet tam¬
quamuirumꝰ & intellige quae loquor quia nec auo¬
luntatẽ aurium pertine Nec adoculos nec adol fa¬
tum nec adgustum nec ad tactum sed mente sola
capiuntur intellectu solo hauriuntur illa uero
nondum aduocato uiro idest non adhibito intellec¬

Expanded text:
inus ei promittebat dari, ut non sitiret in aeter fons vitae. Et iterum: Satiabimur in bonis domus tuae. Nam quomodo sitient, qui inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Promittebant ergo saginam quamdam et satietatem, et illa nondum intelligens, dicit ad eum: Domine, da mihi hanc aquam, ut non sitiam, neque veniam huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Quid est? Voca virum tuum, id est, adhibe intellectum. Videns ergo Jesus, quia mulier non intelligebat, et volens eam intelligere: Voca, inquit, virum tuum, ideo enim nescis quod dico, quia intellectus tuus non adest, voca virum tuum, praesenta intellectum tuum, per quem docearis, corrigaris. Intellectum autem adhibe, tanquam virum, et intellige quae loquor, quia nec ad voluntatem aurium pertinet, nec ad oculos, nec ad olfactum, nec ad gustum, nec ad tactum, sed mente sola capiuntur, intellectu solo hauriuntur, illa vero nondum advocato viro. id est, non adhibito intellec
Abbreviated transcription (Latin):
altermisit qm̃missio in carnatio ẽ & ipsa in carnatio.
filii tantumest non etpatrismisit itaque paterfiliũ
sed non recessita filio non relinquidme inquid solum
qua requia quae placita sunt ei facio semper ipsa est
aequalitas semper non exquadaminitio a deinceps
seo sine initio sine fine dĩ enimgenerationon habet
initium temporis qui a pergenitum facta sunt tem¬

Expanded text:
est, alter misit: quoniam missio est incarnatio, ipsa incarnatio est, alter misit: quoniam missio est incarnatio, ipsa incarnatio Filii tantum est, non et Patris. Misit itaque Pater Filium, sed non recessit a Filio. Ergo, inquit, « qui mquia ego quae placita sunt ei, facio semper. Ipsa est aequalitas semper, non ex quodam initio et deinceps, sed sine initio et sine fine. Dei enim generatio non habet initium temporis, quia per genitum facta sunt tem