comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corruit deconsistorio ubi sedebat. Et post modum
surrexit. sedens pro tribunali. & interrogabat eum
bus dictus sum: post baptismum xp̃oforus uocor. Rex¬
bene uocatus es dagnus quia tu es pars mortis: &
coniunx patris tui diaboli. Dii autem quos michi
sacrificare dicis uanisunt: nec ipsos qui adorant
eos. adiuuare possunt. Bii audem qui non fecerunt
celum & terram. pereant. & ipsi qui adorant eos.
Tu autem tamquam stultus adoras eos. Utinam
audires me. & adorares dm̃ qui fecit celum & terrã.
qui inpotestate habet liberare te deigne. & dimit-
tere peccata tua. Ipse autem tamquam stultus
rex. cogitans intra se dicebat. Quomodo possum
istum qui inter feras nutritus est superare. nisi
ex quisita tormenta ei intulero: Et iussit eum
rex mretiincarcerem. Et ecce illi quadringenti
milites uenerunt ante conspectum dagni. &¬
iactauerunt arma sua ante illum dicentes. Et nos
Et dixit rex. Numquid & uos maleficati estis.

Expanded text:
curruit ad consesturio ubi| sediat et postmodum curruit ad consesturio ubi| sediat et postmodum surrexit+ sedens pro tribunali| interrogabat eum bus dictus sum| post baptismum+ christoferus uocor Rexbene loquutus es . dagne .| quia tu es patris mortis . et coniux+ patris tui dia| boli . dii autem quos mihi sacrificare dicis uani| sunt . nec ipsis qui adorant eos adiuuare possunt| Dii autem qui non fecerunt caelum et terram .| pereant . et ipsi qui adorant eos . tu autem tam| quam stultus adoras eos utinam audires me| et adoraris deum qui fecit caelum et terram| quia in potestatem habet liberare te de igne et demit| tere peccata tua. Ipsi autem tamquam stultus rex| cogitans intra se dicebat . quomodo possum istum| qui inter feras nutritus est superare nisi exquisita| turmenta intulero . et iussit eum rex mitti in carcere| et ecce illi .CCCC+. milites uenerunt ante conspectu| dagni iactauerunt arma sua ante illum dicentes| et nos Et dixit rex. Numquid et uos maleficati estis
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilia. quȩ adhuc nullus uidere potuit. Et
exierunt turbe. & uiderunt ipsum scm̃ stantem
iuxta ecclesiam. Et respiciens ad popłm orabat
dicens. Dñe ds omnipotens. da eis ut credant per
fixit eam in terram. & dixit. Dñe d̾s fac uirgam
meam florere. & ramos bonos habere. & folia for¬
mosa. quomodo inutasti incana galilee aquam
in uinum. Multi autem uidentes. quia uirga¬
illa floruit. crediderunt cum illo dõ suo. milia
decem & octo. & anime ExII. Et baptirati sunt
de manu ipsius scĩ. Audien hec dagnus rex. misit
ad e ũ ducentos milites. ut eum adse exhiberent.
uidentes illum milites orantem. timuerunt apropi¬
are ad illum. Et transmisit alios ducentos. & uene
runt ad illum. Et uidentes illum orantem. & ipsi
orare ceperunt cum eo. Complens autem sanctus¬
xp̃oforus orationem suam. surrexit. Et dixerũt
milites ad eum. Domine. rex desiderat te uidere.
mea. uenio. Sinon. non uenio. At tamen uenio

Expanded text:
mirabilia quod adhuc nullus uidere po| tuit . et mirabilia quod adhuc nullus uidere po| tuit . et exierunt turbae et uiderunt ipsum sanctum| stantem iuxta ecclesia et respiciens ad populum ora| bat dicens. Domine deus omnip . da eis ut credant per fixit eam in terram et dixit Domine deus . fac uirgam meam| florere et ramos bonus habere et folia formunsa .| quomodo mutasti in channa galileae aqua . in| uino . illa floruit . et crediderunt| cum illo deo suo milia .XVII. et animas .CXII.+ et bap| tizati sunt de manu ipsius sancti. Audiens dagnus| rex misit ad eum .CC+. milites ut eum ad se exhiberent .| uidentes illum milites orantem timuerunt adpro| piare ad illum . et transmisit alius . CC+. et uene| runt ad eum . uidentes autem illum orantem et ipsi| orare coeperunt cum eum. Complens autem+ christofe| rus orationem suam surrexit et dixerunt milites| ad eum. Domine rex desiderat te uidere. olontatem meam uenio . si non| non uenio . adtamen+ . uenio
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo quo dagnus rex regnabat
inciuitate samon. uenit homo abinsulis gentiũ.¬
genere cananeus. Hic dm̃ non nouerat. sed ostensũ
est ei adño. ut baptizaretur baptismo. quod osten
multe generationes per eum credere habent in do.
& uocabuntur filĩ dñi nr̃i iħu xp̃i. Ipso autem scõ.
ex coto corde orante. ecce nebula decelo descendit
& illuxit suꝑ eum. Et uenit uox de celo dicens.
Serue electe dĩ uiui. ecce accepisti baptismum.
ingressus intra siriam: orabat dicens. Gloria tibi
ds. qui conuertis ignorantes. & adducis ad uiam
ueritatis: & mutas linguas ferarum. & das eis
linguam humanam. Et ingressus infraciuitatẽ.
oiabat dicens. Dñe qui fecisti adam. & dedisti ei¬
eloquentiam. ut agnosceret uiam ueritatis. da
& michi seruo tuo. ut doceam populum istum
qui errauit. Et orante eo. ecce exũt mulier
de ciuitate. ut adoraret idola. Et uidens ipsum
sc̃m̃. contremuit. & facies eius murata est. Currens
ad ciuitatem. clamabat & dicebat. Uenite & uidete

Expanded text:
tempore illo quu dagnus rex regnabat in ciui| tate samon . uenit homo genere chananeus .| hic dei non nouerat sed ostensum est ei a domino| ut baptizaretur baptismum . quem ostemulti generationes per te credere habent| dominum et uocabuntur filii domini nostri iex toto corde orans. Ecce nebula| de caelo discendit . et inluxit super eum . et| uenit uox de caelo dicens . electus dei ecce acce| pisti baptismum iingressus intra siriam orabat dicens| Gloria tibi deus qui conuertis ignorantis . et adducis| a\d/ uiam ueritatis et mutas linguas ferarum . et| das eis linguam humanam . et ingressus infra| ciuitatem orabat dicens. Domine, qui fecisti adam| et dedisti eloquentiam ut agnuscerit uiam ueri| tatis da et mihi seruo tuo ut doceam populum| istum qui errauit . et orante eo . ecce exiit mu| de ciuitate ut adoraret “idolis”. et uidens| ipsum sanctum contremuit . et facies eius mutata est| et currens ad ciuitatem . clamabat et dicebat Veni| et uidite
Abbreviated transcription (Latin):
spondit. Ego non sum stultus. sed sum seruus dñi
iħu xp̃i. Tu autem stultus es & insipiens. quia non
confiteris dñm: sed confiteris satanan patrem tuũ.¬
Et iratus rex iussit ligari manus eius & pedesz &
igneam. Tunc dixerunt tres uiri exconsulibus.
Beatus eras dagne: si natus non fuisses. qui talia
tormenta iussisti fieri famulo di. Iratus rex iussit
quia michi uita sunt & dulciora suꝑ mel & fauũ.
Tunc iussit rex fieri scamnũ ferreum scđm statũ¬

Expanded text:
it . ego non sum stultus . sed sum seruus domini ihesu christi .| tu autem stultus es et insipiens . quia non confiteris| dominum . sed confiteris in satanae patrem tuum. Iratus| rex iussit legare manus et pedes eius . ignea. Tunc| dixerunt tres uiri ex consolibus. Beatus eras dagne .| si natus non fuissis qui talia tormenta iussisti fieri| famulum dei. Iratus rex . iussiquia mihi uita sunt . et dulci| ora super mel et fauum. Tunc iussit rex fieri scamnum| ferreum secundum statu
Abbreviated transcription (Latin):
iussit cam adduci cum septem filiis suis: cui &
dixit. Miserere filiis tuis iuuenibus bonis. & flo¬
re primȩ iuuentutis florentibus. Respondit fe
tio cua crudelitas.. E conuersa adfilios dixt.
Uidete filii celum. & sursum aspicite ibi noser

Expanded text:
jussitque eam adduci cum filiis suis; cui et dixit: Miserere filiis tuis, juvenibus bonis, et flore primae juventutis florentibus. Beata Felicittio tua crudelitas est. Et conversa ad filios suos dixit: Videte, filii, coelum, et sursum aspici
Abbreviated transcription (Latin):
Unus est deus quem colimus cui sacrificium
pie deuotionis offerimus. Uide. ne credas me. as
aliquem fratrum meorum adni nr̃i iħu xp̃i.
amore recedere. & siimmineant uerbera & iial¬
sta consilia. fides nr̃a nec uinci potest. nec mucari.

Expanded text:
Unus est Deus, quem colimus, cui sacrificium piae devotionis offerimus: unde tu ne credas, aut me aut aliquem fratrum meorum a Domini Jesu Christi amore recedere; et si immineant verbera, fides nostra nec vinci potest nec mutari.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium eam ꝓͥuocans: minatur penarum
interitum. Cui felicitas dixit. ec blandimentis
tuis resolui potero: nec terroribus tuis frangi
Habeo enim spm̃ scm̃. qui me non ꝑmittit uinci
adiabolo. & ideo secura sum: quia uiuate superabo.
& si in terfecta fuero. melius te uincam occisa. Pli

Expanded text:
sacrificium eam provocans, minatur poenarum interitum. Cui beata Felicitas: Nec blandimentis tuis resolvi potero, nec terroribus frangi; habeo enim Spiritum sanctum, qui me non permittet vinci a diabolo, et ideo secura sum quia viva te superabo; et si interfecta fuero, melius te vincam occisa. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uirtute ꝑcussit e caput eiꝰ a cidit. Quod postq̃
acorpore precisum fuit. nomen dñi iħu xp̃i
ebraice uoce dara ꝑsonuit. Statimq decorpore eiꝰ.
unda lactis inuestimenta militis exiliuit: & posteã.
sanguis effluxit. Scola uͦ qua sibi ligauerat oculos.¬
Tanta etiã lucis inmensitas. & odoris suauitas in mo¬
mento illius decollationis celitus ibi emicuit. ut
mortalium oculi splendorẽ illũ sufferre. & humana
lingua odorem narrare siuiuerit. Nidentes autẽ om̃s¬

Expanded text:
cum virtute percussit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum fuit, nomen Jesu Christi Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat oculos,Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narrare nequiverit. Omnes haec
Abbreviated transcription (Latin):
Angeli aut̃ lucis discurrebant ascendentes ꝑ eas. Et crte¬
inter utramq scalam sedes posita erat in immo: et supͣ
sedem sedens. Et qui sedebat. similis erat fratrihabenti fa¬
ciem uelatam caputio quemadmodum in ordine mo¬
ris est fratres mortuos sepẽliri. Trabentib aut̃ paulatĩ
scallas illas xp̃o iħu et matre eius. trahebatur et sedes pa
riter cum sedentez donec psallentib angelis celo illatus

Expanded text:
et angeli lucis ascendebant et descendebant per eas; et inter utramque scalam sedes posita erat in imo, et supra sedem sedens; et qui sedebat similis erat fratri habenti faciem uelatam capucio, sicut in ordine moris est fratres mortuos sepeliri. Trahentibus autem scalas paulatim domino et matre eius, trahebatur pariter et sedes cum sedente donec psallentibus angelis celo illatus
Abbreviated transcription (Latin):
insulam. tanti uiri meritis redimitam. ap¬
pulsus diuino nucu ansoaldus. dum de ce¬
lestib gaudiis cũ eo sermocinaret᷑. interro¬
gat senex unde. uelcur uenissec. Igit̾ cogni¬
o degallus. qua de causa missus fuisset. rogat
seuex. ut dagoberti regis francoꝵ sibi mores. stu¬
diumq exponac. Qđ cum ille diligenter fe¬
cisso. seuex addidic. qđ dum quadam die. ut¬
pote iam fractus etace. ꝗfatigatus uigiliis.

Expanded text:
itis redimitam appulsus divino nutu Ansoaldus, dum de caelestibus gaudiis cum eo sermocinaretur, interrogat senex, unde vel cur venisset. Igitur cognito, de Galliis qua de causa missus fuisset, rogat senex, ut Dagoberti regis Francorum sibi mores studiumque exponat. Quod cum ille diligenter fecisset, senex addidit, quod dum quadam die, utpote iam fractus
Abbreviated transcription (Latin):
ciss&. seuex addidic. qđ du quadam die. ut¬
pote iam fractus etace. & fatigatus uigiliis.
quteti paululum indulxisset. accessisse ad se
uirum quendam canitiȩ uenerandum. seq
expgefac tum adioniusse. quatinꝰ ꝓꝑe sur¬
geret is ꝓdagobti regis francoꝵ anima diuinã¬
lasset. Dcł dum facere maturaret. a paruisse
sibi haud ꝓcul inpelago teterrimos sp̃s uinc¬
tum regem dagobertum inltmbo. ꝑspatiũ
maris agitantes: atq adiulcania loca anflicti
insuꝑ uerberib trahentes. ⁊ psũq dagob̾tum
beatos dionisium & mauricium maityres ꝙ

Expanded text:
ie, utpote iam fractus aetate et fatigatus vigiliis, quieti paululum indulsisset, accessisse ad se virum quendam canicie venerandum seque expergefactum admonuisse, quatinus propere surgeret et pro Dagoberti regis Francorum anima divinalasset. Quod dum facere maturaret, apparuisse sibi haud procul in pelago teterrimos spiritus, vinctum regem Dagobertum in lembo per spatium maris agitantes atque ad Vulcania loca, inflictis insuper verberibus, trahentes, ipsumque Dagobertum beatos Dyonisium et Mauri
Abbreviated transcription (Latin):
asibi uitalẽ ita martyrẽ consecrauit. ut sa
ipolliuis qui hoc consiliũ paulio dederat.
adiabolo repletꝰ eẽt rec ꝑseptẽ die senergummnꝰ ibi cla¬
maret ubi obrutꝰ erat sc̃s uitalis dicens. Incendi̾me¬
dies p̃cipitatꝰ adiabolo influmine. expirauit: Sẽs
aut̾ uitalis ẽ. gloriosus martẏr xp̃i iuxta ciuitateo
rauennatiũ p̾stans orationib suiꝰ multa beneficia

Expanded text:
 Vitalem ita martyrem consecravit, ut sacerdos Apollinis qui hoc consilium Paulino judici dederat, diabolo repletus, per septem dies energumenus clamaret ibi, ubi obrutus est sanctus Vitalis, dicens: Incendidies praecipitatus a diabolo in flumine, exspiravit. Sanctus autem Vitalis gloriosus martyr Christi, juxta civitatem Ravennensium praestat ora
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ uerba responsionis cũ sepuis ad seclamatib
ĩterans redderet. apparuit ei inuisu sc̃s gregorius
tercio  illũq tertio blande increpans. iuꝑ sua de¬
tractione & ipsius cenacia seu miseroꝵ indigen¬
tia. ammonuit atq corripuit. Qui nec cor adini¬
scdam flexit. nec ori ab obtrectatione ad hiben
custodiam uoluit nec manum ad largitatem ȩs¬
tendit. Unde illi quarto apparens beatus gregoi
horribilit̃ eum redarguit p& cõminans incapite illi¬
Hex bieuit̃ deuita uel ac tib beati gregorii dicꝰta
sint. Eeterum quã diu mundi hitiꝰ orbita uoluł
eiꝰ laudabile meritum semꝑ accipit incrementi
Quia ipsius sine dubio glorie ascribit᷑. qđ hȩc iuil¬
na ciuitas una cũ sc̃ĩs apłis. eiꝰ p̃cib constare uidẽ¬
Et qł angloꝵ eccła noua semꝑ sobole fecundĩ
cato elongati ad xp̃i clementiã reuertuncͥst qds¬

Expanded text:
Quae verba responsionis cum saepius ad se clamantibus Quae verba responsionis cum saepius ad se clamantibus iterans redderet, apparuit ei in visu sanctus Gregorius tertio, illumque tertio blande increpans super sua detractione et ipsius tenacia, seu miserorum indigentia, admonuit atque corripuit. Qui nec cor ad misericordiam flexit, nec ori ab obtrectatione adhibere custodiam voluit, nec manum ad largitatem extendit. Unde illi quarto apparens beatus Gregorius horribiliter eum redarguit, et comminans, eum in capite peiter de vita vel actibus beati Gregorii dicta sint. Caeterum quandiu mundi hujus orbita volvitur, ejus laudabile meritum semper accipit incrementum. quia ipsius sine dubio gloriae ascribitur, quod haec Romana civitas una cum sanctis apostolis ejus precibus constare videel quia Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecundatuccatis 16 elongati, ad Christi clementiam convertunt
Abbreviated transcription (Latin):
tanta ac talia de cęlestium archanoꝵ mnisterus
fiusse locutum. hec ita semꝑ omnia uidisse fedealt̃
reuelauit. Migrato namq ad dũ sȩpedicto reue¬
rentissimo pontifice. cũ fames ualidissima nõmͦ
in hac cuitate romana. uerũ & inom̃ib circa
regionibus satis suꝑq grassaret. &is qui ei insede
pontificali successerat. horrea eccłȩ ementibus
frumenta aꝑiret. &illis quos beatꝰ gregorius
ꝑmonasteria & renodochia. seudiaconias uel
hospitalia stipendus alendos ȩccłasticis ordina¬
uerat clauder&. cȩpunt om̃s famis compelleie
inopia. apostolici aures inquietare dicentes. Lo¬
mine apłice. quos pat̾ nr̃ decessor tuus sẽs gre¬
gorius actenꝰ studuit pascere. cua scitas fame
non sinat ꝑire. Ques uociferationũ clamores ide
moleste ferens. respondit. Si gregoriui ad famã
suȩ laudis cunctos popłos curauit suscipe.
om̃s non possumꝰ pascere. Sicq uacuos siuit abire.

Expanded text:
tanta ac talia de coelestium arcanorum mysteriis tanta ac talia de coelestium arcanorum mysteriis fuisse locutum, haec ita se per omnia vidisse fideliter enarravit. 29. Migrato namque ad Dominum saepe dicto reverendissimo pontifice, cum fames validissima non modo in hac civitate Romana, verum et in omnibus circa regionibus satis superque grassaretur, et is qui ei in sede pontificali successerat horrea Ecclesiae ementibus frumenta aperiret, et illis quos beatus Gregorius per monasteria et xenodochia seu diaconias vel hospitalia stipendiis alendos ecclesiasticis ordinaverat clauderet, coeperunt omnes, famis compellente inopia, apostolici aures inquietare, dicentes: Domine apostolice, quos pater noster decessor tuus sanctus Gregorius hactenus studuit pascere, tua sanctitas fame non sinat perire. Quos vociferationum clamores idem moleste ferens, respondit: Si Gregorius ad famam suae laudis cunctos populos curavit suscipere, nos omnes non possumus pascere, sicque vacuos sivit abire.
Abbreviated transcription (Latin):
tractatꝰ sui. illo ꝑ int̾ ualla ꝓlixius reticente. iscde
minister eiꝰ stilo ꝑforauerit i& euentu ꝑforamen
conspiciens. uidic colũbã niue candidiorẽ suꝑ eiꝰ
caput sedentẽ: rostrũq ipsius ori diu tenere ap¬
positũ. Quȩ cũ se abore eiꝰdẽ amoueret. incipiebat
sc̃s potitirex loquii & anotario grafiũ ceris ĩ pͥmi.
Cũ uero reticebat scĩ sp̃s organum. minister eiꝰ ocu¬
lũ foramini iterũ splicabat eu̾q ac si moratione
leuatis adcelũ manib simul & oculis. columbȩ
rostrũ more solito conspicabat᷑ ore susciꝑe: Qđ tair¬
ue hementissime tristis effectus. interminacꝰ
est auc toritate apłica. miraculi diuini inse ꝑ¬
petrati consciũ. ne inuita sua id alicui quoqͦ
modo patefacer&: Quod is interim secretum
custodiens. post defunctionẽ scĩssimi sacerdo¬
tis compulsus quorũdam inudia. qui obtrec¬
tabant uirũ beatissimum p̾sũptionis tumae

Expanded text:
tractatus sui, illo per intervalla prolixius reticente, idem tractatus sui, illo per intervalla prolixius reticente, idem minister ejus stylo perforaverit, et eventu per foramen conspiciens, vidit columbam nive candidiorem super ejus caput sedentem, rostrumque ipsius ori diu tenere appositum: quae cum se ab ore ejusdem amoveret, incipiebat sanctus pontifex loqui, et a notario graphium ceris imprimi. Cum vero reticebat sancti Spiritus organum, minister ejus oculum foramini iterum applicabat, eumque ac si in oratione levatis ad coelum manibus simul et oculis, columbae rostrum more solito conspicabatur ore suscipere. Quod tanvehementissime tristis effectus, interminatus est auctoritate apostolica miraculi divini in se perpetrati conscio, ne in vita sua id alicui quoquo modo patefaceret. Quod is interim secretum custodiens, post defunctionem sanctissimi sacerdotis compulsus quorumdam invidia, qui obtrectabant virum beatissimum, praesumptionis tumore
Abbreviated transcription (Latin):
Puemiensq ad sepulchrũ beati petriibi diutius
auic &efleuit. Atq ueluti somno corrept᷑. inexta¬
sim. ẽ raptꝰ. Quo ꝑreuelationẽ se exauditũ diseiti
ꝙ neulterius iãtalia de quoquã sine baptisinate
sacro defuncto p̾sumer& petere. ꝓmeruit casti¬
gari. Qua inre licet aminꝰ ꝑfectȩ fidei &curiosis.
quȩdã ualeant quęri. & plura abhis qui ereduN
ueritati fidelit̃ dicenti quȩ apud homines inpossi¬
bilia sunc uel uident᷑. facilia sunt apud dm̃. salu¬
bric̃ explanari. tutius tam̃ uidet᷑ in hoc autu diui¬
nȩ pietatis & potestatis iudiciũ uenerarr & anemi¬
ne discuti. Deniq afideli & religioso uiro. ac huic
nr̃o patri sc̃issimo ꝓsuȩ religionis & utilitatis me¬
rito ualde familiarissimo. fidelit̾ post obitũ eiꝰ nob̾
narratũ didicimꝰ. qđ cũ idẽ uas electionis & habr¬
taculũ sc̃i sp̃s. uisionẽ ultimã ꝓpħȩ erechielis int̾¬
p̃taret᷑. ob pansũ uelũ int̾ ipsũ &eundẽ exceptorẽ

Expanded text:
eniensque ad sepulcrum beati Petri, ibi diutius oravit, et flevit, atque veluti somno correptus in exstasim est raptus, quo se per revelationem exauditum discit; et ne ulterius jam talia de quoquam sine baptismate sacro defuncto praesumeret petere, promeruit castigari. Qua in re, licet a minus perfectae fidei et curiosis quaedam valeant quaeri, et plura ab his qui credunt veritati fideliter dicenti, quae apud homines impossibilia sunt vel videntur, facilia sunt apud Dominum, salubriter explanari, tutius tamen videtur in hoc actu divinae pietatis et potestatis judicium venerari, et a nemine discuti. 28. Denique a fideli et religioso viro, ac huic nostro Patri sanctissimo pro suae religionis et utilitatis merito valde familiarissimo, fideliter post obitum ejus nobis narratum didicimus, quod cum 15 idem vas electionis et habitaculum sancti Sprpretaretur, oppansum velum inter ipsum et eumdem exceptorem
Abbreviated transcription (Latin):
dium. Quartus abchlocdoueo. qui primꝰ reguꝰ
francoꝵ ad cultum clĩ docente beato remigio
remensi ep̃o conuersus ͤchlotarius filiuschilpe¬
riei. regnum sortitꝰ est. Qui elaborata a maiorb
dignitate potitꝰ. cum &alia plurima strenue gal¬
serit. tum p̾cipuȩ illud memorabile sue peten
posteris reliquit inditium Quod rebellantibul
aduersum se saxonzb ita eos armis ꝑdomuls
ut om̃s uirilis sexus eiꝰdem terre incolas. quig¬
dii q̃m cum forte gerebac longitudinẽ exceslil¬
sent. ꝑe̾meric quippe ut iuniorib tumoris ausli
recordatio illius uitalis seu mortiferi gladi all¬
putaret. Tanta tum francoꝵ potentia. tanta ł¬
gum anĩmositas erat. Q uomodo autem uł quis
hoc ꝑegerit. in subsequentib suo ordie plensuls
cimabitui. Euit nempe idem rex chlocarius p

Expanded text:
. Quartus ab Chlodoveo, qui primus regum Francorum ad cultum Dei, docente beato Remigio Remensi episcopo, conversus est, Chlotharius, filius Chilperici, regnum sortitus est. Qui elaborata a maioribus dignitate potitus, cum et plurima strenue gesserit, tum praecipue illud memorabile suae potentiae posteris reliquit indicium, quod, rebellantibus adversum se Saxonibus, ita eos armis perdomuit, ut omnes virilis sexus eiusdem terrae incolas, qui gladii, quod tum forte gerebat, longitudinem excessissent, peremerit, quippe ut iunioribus tumoris ausum recordatio illius vitalis seu mortiferi gladii amputaret. Tanta tum Francorum potentia, tanta regum animositas erat. Quomodo autem vel qualiter hoc peregerit, in subsequentibus suo ordine plenius intimabitur. Fuit nempe idem rex Clotharius p
Abbreviated transcription (Latin):
cum paulino uidice suo rauennam ingressus.
nomine ursicinũ. arte medicũ. natione liguriũ.
post nimia torm̃ta capitalẽ accepisse sententiã
loc aut̃ ubi de collabant᷑ xp̃iani hoc habebat uos¬
cabulũ ut diceret adpalmã. eoq arbores antiq̃
noliursicine medice. Qui alioꝰ ciuare consuesti.
teipsũ et̾ne morciᷤᷤ iaculo uuluerare uis: Equi
ppasiones nimias uenisti adpalmã. coronã ꝑcde¬
us adño tibi p̃ꝑatã s Audiens hȩc ursiciuꝰ genii
poluie despieula corẽ ut ferira horta tͦ Et agene

Expanded text:
cum Paulino judice Ravennam ingressus enomine Ursicinum, arte medicum, natione Ligurium, post nimia tormenta capitalem accepisse sententiam locus autem ubi decollabantur Christiani hoc habebat vocabulum ut diceretur, ad Palmam, eo quod arbores antiquanoli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, teipsum aeternae mortis jaculo vulnerare, et qui per passiones nimias venisti ad Palmam, coronam perdere a Domino tibi praeparatam. » Audiens haec Ursicinus genu posuit, et spiculatorem ut feri
Abbreviated transcription (Latin):
mensib sex. & diebus decẽ. gloriosissime rexit.
ex hac luce sub tractus. atq ad ȩternã est regni
celestis sedem trans latꝰ. Sepultꝰ uero .ẽ. in eccła¬
d̃ beati petri apłi ante secretarium. die quaito.
iduum martiarum:

Expanded text:
mensibus sex, et diebus decem, gloriosissime rexit, ex hac luce subtractus, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus est. Sepultus vero est in ecclesia beati Petri apostoli ante secretarium, quarto iduum Martiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
est uentũ. suadec popło. dĩ & scõꝵ grãm exorale
quatinꝰ in hac re dignetur aꝑtissime sic suã pot¬
tiã patefacere. ut quia mereatur fides. euiden
minꝰ creduli & ignorantes possint cognoscere F dr¬
ta oratione accepit abeo cultellũ qui temerauera
signai& suꝑ altare corpis sci petrigeceptã unã ful¬
ni portionẽ. ꝑmediũ pungens secauit. Exqua stã
sanguis deencurric et omnẽ eandẽ particula eb¬
entauit. Qidentes auc̃ supra seripti legatae i sao
populi stupendum & archanũ fidei saerȩ iira¬
culũ ceciderunt ꝓniincerrã. adorantes dñm &edi¬
centes. Mirabilis ds̃ inscĩs sur: Is̃ isrł ipse dabit uir

Expanded text:
est ventum, suadet populo Dei sanctorum gratiam exorare, est ventum, suadet populo Dei sanctorum gratiam exorare, quatenus in hac re dignetur apertissime sic suam potentiam patefacere, ut quid mereatur fides, evidentius minus creduli et ignorantes possint cognoscere. Et data oratione, accepit ab eo cultellum qui temeraverat signa, et super altare corporis sancti Petri acceptam unam panni portionem, per medium pungens secuit; ex qua statim sanguis decucurrit, et omnem eamdem portiunculam cruentavit. Videntes autem suprascripti legatarii et omnes populi stupendum et arcanum fidei sacrae miraculum, ceciderunt proni in terram, adorantes Dominum, et dicentes: Mirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut decuerat tantũ uirũ ut dominꝰ nr̃. ẽ. acanta
nichilominꝰ sede quesita. tam longo & disficillimo
satisitinere: & date sunc nob̾ panni modicȩ por¬
tiunculȩ. ac sihuiꝰ modi pannic uli genꝰ apud
nos nequiuisset inueniri. Hisi enĩ cauta sollier¬
tudo nob̃ subuenissa. ut qđ gerebamꝰ cognosce¬
remꝰ. & sic stolide ad nr̃m dnm nob̾ contigisset
uenire: dubiũ non ẽ. periculũ honoris & gratiȩ
suȩ nos debuisse incurrere. Quos archidia conus
modesta increpatione redarguit. cur intancã
p̃sũptionẽ eruperint. ut apostolica sigilla cor¬
ruperint: hortans eos ut redirent. & quȩ accepe¬
tant domino suo cũ honore deferrent. S hinull¬
tenꝰ monitis eiꝰ adquiescentes: usq ad domni gre¬
gorii urnere p̃sentiã. Factoq cõ ꝑto patientissi¬
me eoꝵ tulit stulitciãi eosq saero scis im̃ssarũ solle¬
niis p̃cepit inceraẽe. Unde cũ adlocũ sui sermos

Expanded text:
sicut decuerat tantum virum uti dominus noster est. A tanta sicut decuerat tantum virum uti dominus noster est. A tanta nihilominus sede, quae sita a tam longo et difficillimo satis itinere, et datae sunt nobis panni modicae portiunculae, ac si hujusmodi panniculi genus apud nos nequisset inveniri. Nisi enim causae sollicitudo subvenisset, ut quod gerebamus cognosceremus, et sic stolide ad nostrum dominum nobis contigisset venire, dubium non est periculum honoris et gratiae suae nos debuisse incurrere. Quod archidiaconus modesta increpatione redarguit, cur in tantam praesumptionem eruperint ut apostolica sigilla ruperint, hortans eos ut redirent, et quae acceperant domino suo cum honore deferrent. Sed hi nullatenus monitis ejus acquiescentes usque ad domni Gregorii venerunt praesentiam, factoque comperto, patientissime eorum tulit stultitiam, eosque sacrosanctis missarum solemniis praecepit interesse. Unde, cum ad locum sui
Abbreviated transcription (Latin):
uerat diuisit: & singulis sigillatim buxtis inpo¬
suit. Munitisq eis sigillo sue sce aucꝰ toritatis. pe.¬
titorib usu ȩcclesiastico tradidit. Qui debita eũ
ueneratione benedicꝰtionẽ petitã & acceptam
suscipientes. ꝓfecti sunt uiã suã gaudentes s
dum ꝑ aliquantos dies regressionis suȩ it̃ carpeis
ei qui primꝰ ceteris habebat᷑. amica humanitati
subripuit curiositas dicens sodalib se stulte tañi¬
itineris subisse laborẽ: cũ nescirent quid p̃tiosido¬
tis apostolicȩ dignitatis sigillis. aꝑte sunc buxtule:
& insingulis singulȩ panni reꝑte sunc portiuncu.¬
lȩ. Morq cũ indignatione romam regressi. archi¬
diaconẽ adeunt conquirentes. Ut quid inquuu̾̃.
domnꝰ apostolicus tã uilipendit dñm nr̃m qui
tantã grãm se apud eũ obtinuisse sperauerat. quo
sic uoluerit illi illudere. & nos dehonorationĩ&e
offensiom suȩ addicere: Estimauimꝰ siquidem
nos ossa apłoꝵ uel marterũ p̃ciosa hinc ferre.

Expanded text:
erat, divisit, et singulis singillatim pixidibus imposuit. Munitisque eis sigillo suae sanctae auctoritatis petitoribus usu ecclesiastico tradidit. Qui debita cum veneratione benedictionem petitam, et acceptam suscipientes, profecti sunt in viam suam gaudentes. Sed dum per aliquantos dies regressionis suae iter carperent, ei, qui prior caeteris habebatur, quaedam subripuit curiositas, dicens sodalibitineris subisse laborem, cum nescirent quid pretiosi dotis apostolicae dignitatis sigillis, apertae sunt buxtulae, et in singulis singulae panni relae. Moxque cum indignatione Romam regressi archidiaconum adeunt conquirentes: Utquid, inquiunt, domnus Apostolicus tam vili pendit dominum nostrum, qui tantam gratiam se apud eum obtinuisse speraverat, quod sic voluerit illi illudere, et nos dehonorationi et offensioni suae addicere? Aestimavimus siquidem nos ossa apostolorum, vel martyrum, pretiosa hinc referre,
Abbreviated transcription (Latin):
partibus oportec cantari. Accedensq ad pon.¬
tificem romane & apostolice sedis. rogauic
ut genti angloꝵ inbrictaniam aliquos sacri¬
uerbi ministros. ꝑ quos ad xp̃m conuerteren¬
tur mitteret: asserens & se ipsum in hoc opus
dnõ cooꝑante. ꝑficiendum paratum esse. si ta¬
assensit. Qui cĩuib ꝓfectionis suȩ celans ne
iter cũ apostolica benedicꝰtione arripiit. ha
interea adnoticiam popłi ueniunt unamini
condicto om̃s urbiei ac suburban. uel quiq
audientes occurrere potuerunt. sese intres
partes diuidunt: & ꝓficiscenti apostolico peli¬
gio adecclesiam scĩ petri. terribili uoce con¬
clamant. Heia apostolice. quid fecisti: Sc̃in
petrum offendisti:romã destruxisti. Ore¬
goriũ non tantũ dimisisti. quã expulisti
Nlis ergo uocib horribilit̾ ꝑ motꝰ pontifex
popłmq uehementissime metuens postu
sũma cũ festinatione. obligationis ut quãdo¬
tius romã rediret interdictione direxit

Expanded text:
partibus oportet cantari. 18. Accedensque ad ponpartibus oportet cantari. 18. Accedensque ad pontificem hujus Romanae et apostolicae sedis, rogavit ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, per quos ad Christum converterentur mitteret, asserens et seipsum in hoc opus domino cooperante perficiendum paratum esse, si taassensit. Qui civibus profectionis suae celans negiter cum apostolica benedictione arripuit. 19. Haec interea ad notitiam populi veniunt. Unanimi condicto omnes urbici ac suburbani, vel quique audientes occurrere potuerunt, sese in tres partes dividunt, et proficiscenti apostolico Pelagio ad Ecclesiam sancti Petri, terribili voce conclamant: Eia, apostolice, quid egisti? Sanctum Petrum offendisti, Romam destruxisti, Gregorium non tam dimisisti quam expulisti. His ergo vocibus horribiliter permotus pontifex populumque vehementissime metuens, post eum summa cum festinatione, et obligationis ut quantocius Romam rediret interdictione, direxit. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
ctumq est quia debrĩtannia insula i cuiꝰ
incolȩ. tali om̃s decore niterent. Rursus
interrogauic utrum idem insulani xpĩa¬
in essent: anpaganoꝵ errorib implicati.
Dicꝰtumq est. qđ essent pagani. At ille in¬
cimo excorde longa trahens suspiria. heu
ꝓdolor inquit. qđ tam luc idi uultꝰ homineᷤ.
tenebrarum auctor possidet: tantaq frontiᷤᷤ
speciei grã. mentem ab internis gaudiis ua¬
cuam gestat. Rursus ergo interrogauit. qđ
esset uocabulum gentis illius. Responsũ est.
qł angli uocarentur. at ille. Bene inquic.
Nam & angelicã habent faciem & tales angło
incelis decet esse coheredes. Qđ habet inquit
nomen ipsa ꝓuincia. dequa isti sunc allati ͤ
Responsum est. quia deiri uocarentur. idẽ
ꝓuinciales. At ille. Bene inquit. de irr deu
ꝓuincie illius quomodo uocatur.s Respon¬
sum est. qͦda ellȩ uocaretur. At ille Mludens
ad nomen. ait. Lauclẽ dei creatoris. illis in

Expanded text:
ctumque est quia de Britannia insula, cujus ctumque est quia de Britannia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent. Rursus interrogavit utrum iidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis species aegram mentem et ab internis gaudiis vacuam gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. Quod habet, inquit, nomen illa provincia, de qua isti sunt allati? Responsum est, quia Deiri vocarentur iidem provinciales. At ille: Bene, inquit, Deiri, de iprovinciae illius quomodo vocatur? Responsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris illis in
Abbreviated transcription (Latin):
seratio. & de utero matris egressa est mecum.
Aa ciius pietatis & iusticię opus ꝑͥtinet. qđ
angloꝵ gentem ꝑp̃dicatores quos illuc dire¬
xic. adentib antiqui bostis eripiens. ȩternȩ
libertatis fecit esse participem. Etenĩ quia
qui deo nr̃õ fideliter ad heret. semꝑ ex eius
largifluo inunere ad potiora conscendit:
dum sc̃s iste ardenti studio ꝓ colligendis
particulatim fidelium animab satageret.
donauit illi pius dñs ut cotam pariter con
tatur facta diuinitus. hȩc occasio fuit. Dũ
die quadam aduenientib nꝑ mercatorib.
multa uenalia inforo romȩ collata fuissen.
multiq ademendum hinc inde conflue.¬
rent. contigit & gregorium ante scilicet quã
pontificale decus haberet. ꝑforum transitũ
facere. ac uidisse inter alia. pueros uenales
positosi lactei corꝑis ac uenusti uulcusica.¬
pillos quoci p̃cipui caudoris habentes.
Quos eumaspiceret. interrogauit ut aiĩ
de qua regione uel terra essent allati. Di¬

Expanded text:
ero matris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus pertinet, quod Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliter adhaeret, semper ex ejus largifluo munere ad altiora conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium animabus satageret, donavit illi pius dominus, ut totam pariter Angltatur facta divinitus haec occasio fuit. Dum die quadam advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit et Gregorium ante scilicet quam pontificale decus haberet, per forum transitum facere, ac vidisse inter alia pueros venales positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione vel terra essent allati. Di
Abbreviated transcription (Latin):
insistamꝰ. Ea namq quȩ ingrata esse hominib¬
solet inportunitas. iidici ueritatis place
Hinc ꝙ enĩ ꝑpsalmistam dicit. Inuocailł
indie tribulationis tuȩ soȩ eripiam te &
magificabis me. Ipse ergo sibi testis estctis
inuocantibus miseteri desiderat. qui ai¬
monet ut inuocetur. Proinde fr̃s caril¬
mi contrito corde ꝙ correctis oꝑib abis
feriȩ quarte diluculo. septi formis leta
districtus uidex cum culpas mrãs nos pu¬
nire considerat. ipseasententia ꝓpositȩ damp¬

Expanded text:
insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibinsistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus importunitas solet, judicio veritatis placet, Hinc etenim per Psalmistam dicitur: Invoca me in die tribulationis tuae, eripiam te, et magnificabis me'. Ipse ergo sibi testes est, quia invocantibus miserere desiderat, qui ammonet, ut invocetur. Proinde, fratres karissimi, contrito corde et correctis operibus, ab ipso feriae quartae dilucolo septiformis laetandistrictus iudex, cum culpas nostras nos punire considerat, ipse a sententia propositae dam
Abbreviated transcription (Latin):
ta confugiat. dum flere ante ꝑcussionẽ
uacat. Reuocemꝰ ante oculos mentis qͥe¬
quid errando cõmisimꝰ: & quod nequiter
egimꝰ. flendo puniamꝰ. Pre ueniamꝰ faciẽ
eiꝰ inconfessione. & sicut ꝓpheta aiminones.
leuemꝰ corda nr̃a cũ manib ad deũ. Ad dm̃
quippe corda cum manib leuare est.
orationis nr̃e studium. cũ merito bone
oꝑationis erigere. Dat ꝓfecto. dat timori
nr̃o ficduciam. qui ꝑ ꝓphetam clamac No¬
lo mortem peccatoris: sed ut conuertatur
& uiuat. Nullus autem. de iniquitatum
suarum ĩmanitate desꝑec Ueternosas
namq niniuitarum culpas. triduana pi¬
nitentia abstersic Et conuersuis latro. uid
p̃mia &iam inpsa sententia sue mortis
emeruit. Mutemꝰ igit᷑ corda & p̾sumamꝰ
nos iam ꝑcepisse qđ petimꝰ. Cicius ad pre¬
cem iudex flectitur. si aprauitate sua peti¬
cor corrigatur. Imminente ergo tante ani¬
maduersionis gladio. nos inportunis fled

Expanded text:
ta confugiat, dum flere ante percussionem ta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus; et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione; et sicut propheta admonet: Levemus corda nostra cum manibus ad quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet. Veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit , et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit . Mutemus igitur corda, et praesumamus nos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis precibus
Abbreviated transcription (Latin):
bem ꝓligenda pęnitentia hoc modo exor¬
siis est. Oportet fr̃s dilectisimi. ut flagella.
dĩ quȩ metuere uentura debuimꝰ. saltłm
p̃sentia & exꝑta timeamꝰ. Conuersionis
nobis aditum dolor aꝑiat&coidis nr̃i du¬
riciam. ipsaquam patimur pęna dissoluat.
Ut enim ꝓpheta teste p̃dicꝰtum est. ꝑue¬
nit gladius usq ad n̾imam. fece &enim
cuncta plebẜ cęlestis irȩ mucrone ꝑcu¬
titur. & repentina singuli cede uastanur.
nec languor mortem p̾uenit: sed languo¬
ris moras ut ceruitis. mors ipsa p̃curric.
ꝑcussus quisq ante rapitur. quam adlam̃¬
ta penitentię conuertatur. Pensate ergo
qualis ad conspectũ districti uidicis ꝑue¬
nit. cui non uacat flere qđ fecit. Habita¬
tores quiq non exparte subtrahuntur
sed pariter corruunt. Domꝰ uacue relin¬
quuntur: filioꝵ funera. parentes aspiciuñ:
& sui eos ad interitum heredes p̃cedunt.
Unus quisq ergo nr̃m. ad pęnitentiȩ lamen¬

Expanded text:
bem pro agenda poenitentia hoc modo exorbem pro agenda poenitentia hoc modo exorsus est: « Oportet, fratres dilectissimi, ut flagella Dei, quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs, coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur. Nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt; domus vacuae relinquuntur; filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamen
Abbreviated transcription (Latin):
rium licet totis uiribus renitentem. plebs
tamen omnis elegit. Quẽ ille ap̃icem ac¬
tentius fugere temptans. sese omnino in¬
dignum tali honore clamitabat uidelicet
metuens ne inundi gła quã prius abiecerat.
ei sub ecclesiastici colore regiminis. aliquo
modo subriꝑe posset. Cude facꝰtum est.
ut epistolam ad imꝑatorẽ mauricium
dirigeret. cuiꝰ filium exlauachro sco sus¬
ceꝑat: adiurans & multa p̾ce de poscens.
neuinquam ad sensum populo p̾beret.
ut se huiꝰ honoris gła sublimaret. Sed pre¬
fectus urbis. germanꝰ nomine. eiꝰ nunciũ
anticipauit: comp̃hensumq ac difruptis
epistolis. consensum quẽ populus fecerat.
imꝑatori direxit. At ille gracias deo agens
ꝓamicicia diaconi. eo qđ locum defereu¬
di ei honoris ut cupierat repperisset: data
ilico p̃ceptione. ipsum institui p̃cepit.
Cumq in hoc restaret ut benediceretur.
& lues populum deuastaret: uerbũ a dple¬

Expanded text:
rium licet totis viribus renitentem, plebs rium licet totis viribus renitentem, plebs tamen omnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere posset. Unde factum est ut epistolam ad imperatorem Mauricium dirigeret, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, adjurans et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet, ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit: comprehensoque eo ac disruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias Deo agens pro amicitia diaconi, eo quod locum ei deferendi honoris ut cupierat reperisset, data illico praeceptione, ipsum institui praecepit. 11. Cumque in hoc restaret ut benediceretur, et lues populum devastaret, verbum ad ple
Abbreviated transcription (Latin):
tantum q excreuĩt. ut eiꝰ unda suꝑ muros
urbis influeret: atq inea maximas regio¬
nes occuparet: ita ut plura antiquarum
edium meniqeiceret. Qua & iam uiolentia¬
aquarum. horrea ecclesiȩ subuersa sunc.
inquib nonnulla modioꝵ tritici milia pe¬
rierunt. Tunc siquidem multitudo ser¬
pentium. cum magno dracone iumodum
trabis ualidę. ꝑ huiꝰ fluuii alueum innare
descendit. Sed suffocatȩ bestię inter salsos
maris trirbidi fluctus. nec mora litore eiec¬
tȩ sunt. Sub secuta est qͥuestigio clades quã
inguinariam uocant. Nam medio mense
undecinio adueniens. primo omnium
iuxta illud quod inezechiele legitur. ascũa¬
rio ineo ĩcipite.pelagium papam ꝑculic
& sine mora extinxit. Quo de functo. canta
strages populi facta est: ut passim subtrac¬
tis habitatoribus. domus in urbe plurumȩ
uacuȩ remanerent. Sed quia ȩcclesia dei
sine rectore esse non poterat: beatum grego¬

Expanded text:
tantumque excrevit, ut ejus unda per muros tantumque excrevit, ut ejus unda per muros urbis influeret, atque in ea maximam partem regionis occuparet, ita ut plurima antiquarum aedium moenia dejiceret. Qua etiam aquarum violentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Grego
Abbreviated transcription (Latin):
subtilius esse futurum. Qđ ille audiensgora
tiont ueritatis. exemplo dominice resurrectio¬
nis. probauit hoc dogia. orthodoxe fidei
omnimodis esse contrarium. Catholica enĩ
fides habet. qđ corpus nri inilla ĩmorta¬
litatis gła sublimatũ. subtile quide sit ꝑ
esfectum spiritalis potentiȩ sed palpabile
puertatem natiux. iuxta exemplum domi¬
nĩci corpis. de quo amortuis suscitato. dicit
ipse discipulis. Palpate guidete. quia sp̃s
carnem & ossa non habet: sicut ine uidetie
habere. Incuiꝰ assertione fider. uenerabilis pit̃
gregorius. intantum contra uascentem he¬
resim nouã. laborare contendit. tantaq hane
instantia iuuante &iam. piissimo impatore
tyberio constantino cõminuit: ut millus
exinde sit inuentus. qui eiꝰ resuscitator exis
ceret. Igitur postquam romami uenerabi¬
lis leuita gregorius regressus est. aliquanio
interiecꝰto temꝑe. tanta inundatione tẏbe¬
ris fluuius alueum suum egressus est.

Expanded text:
subtilius esse futurum. Quod ille audiens, et subtilius esse futurum. Quod ille audiens, et tione veritatis et exemplo dominicae resurrectionis provabit, hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica enim fides habet, quod corpus nostrum illa inmortalilatis gloria sublimatum subtile quidem sit per effectum spiritualis potenper veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis suipse discipulis: 'Palpate me, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum contra nascentem heresem novam laborem contendit, tanta hanc instantia, iuvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino, comminuit, ut nullus exinde sit inventus, qui eius resuteret. 10. Igitur postquam Romam venerandus levita Gregorius regressus est, aliquanto interjecto tempore, tanta inundatione Tiberis fluvius alveum suum egressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
poniu. ꝓcausis uinsi gotharum legatul.
ispe constantinopolim auenerat. com¬
pisais est ut librum beati iob multas i nio¬
lutum inisteriis enodaret. Nee ille negare
potuit opus qđ sibi caritate iuter uenierse
amor fraternus multis utile pͥonebac fu¬
turum. Seodeundem librum quõmodo uxx¬
ta litteram intelligendus. qualicer ad xp̃i
ecelesieꝙ sacramenca referenddus. quo
sensu unieuiq fidelium sit aptandus ꝑtri¬
gunta .u. librorũ seriẽ. mniranda tatione ꝑdo¬
euit. Inquib libris ita deuntutib uitisq
disseruit. ut non solis uideatur eadem uerb̃
exponere: sed formis modo aliquo usibilibus
de monstrare. Eñde non est dubium eum
ꝑfectionem ipsarum assecutum e̾e. uitu¬
tum: quarum tam efficaciter intimare
ualiut effecꝰtus. Qui cũ ad huc̃ esset meadẽ
regia urbe positus. nascentem ibi nouam hẽ
resim. de statu nrȩ resurrectionis cum ipso
urbis ep̃s. dogmatiz abat. corpus nrm̃ inilla
resurrectionis gła. inpalpabile. uentis aereq

Expanded text:
o causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi ecclesiaeque sacramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per trigintaquinque librorum seriem miranda ratione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, sed formis aliquo modo visibilibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui cum adhuc esset in eadem regia urbe resim de statu nostrae resurrectionis, in ipso, urbis episcopus, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis, aereque
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes occicde. dedignant᷑ &ã michi ꝓeo ratio¬
nem aliquã redde. Cun ille festmato ut reserigebat
ꝑtransiens. cũ rediero inquit dicito michii&e faciã
tibi omnẽ iusticiã. Tñ illa. Pñe inquã ꝯsitu non
redieris ego quid faciã  Adquã uocẽ substitui &
reos corã se adduci fecit. Heq c̃suggereret᷑ acunc¬
tis accelerare negotium. gressum aloco mouit.
quousq & uiduȩ afisco qđ uridicis sanctionib
decretũ. ẽ. ꝑsolu ꝓre feceric: demũq supplican¬
tiũ p̃cib & fletib suꝑ facti sui pęnitentes uiscerali
clementia flexus. nontantũ potestate quã p̾catu
& lenitate. uincꝰtos p̃torialib catenis absoluit. huiꝰ
rei grã cõpunctus uenerabilis pontifex. cȩpic la¬
crimosis gemitib secũ int̾ uerba p̃cantia. hec si¬

Expanded text:
dedignantur etiam mihi pro eo rationem aliquam reddere. Cui ille festinato, ut res exigebat, pertransiens: Cum rediero, inquit, dicito mihi, et faciam tibi omnem justitiam. Tum illa: Domine, inquit, et si tu non redieris, ego quid faciam? Ad quam vocem substitit, et reos coram se adduci fecit. Neque, cum suggereretur a cunctis accelerare negotium, gressum a loco movit, quousque et viduae a fisco, quod juridicis sanctionibus decretum est, persolvi pro re fecit; demumque supplicationum precibus et fletibus super factis suis poenitentes viscerali clementia flexus, non tam potestate quam precatu et lenitate vinctos, praetorialibus catenis absolvit. Hujus rei gratia compunctus venerabilis pontifex, coepit lacrymosis gemitibus secum inter verba p
Abbreviated transcription (Latin):
bilia munera uoti sui. Et eũ gaudio reuersi. hec
pordinẽ domino suo nuntiar̃. & sui desiderii cõ-¬
pocẽ reddider̃. Qui p̃tiosa scõꝵ patrocinia reuerẽ¬
ter suscepit: e honorabilit̾ inloco uenerabili con¬
didit. Quo ds̃ frequentiora quã inscĩ petri ȩceła
miracula oꝑari dignatur. acllaudẽ & głam no.¬
minis sui usq in hodiernũ diẽ. Pat̃ nichilomunꝰ

Expanded text:
eversi, haec per ordinem domino suo nuntiarunt, et sui desiderii compotem reddiderunt. Qui pretiosa sanctorum patrocinia reverenter suscepit, et honorabiliter in loco venerabili condidit; quo Dominus frequentiora quam in sancti Petri ecclesia miracula operari dignatur ad laudem et gloriam nomini