comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis imꝰ. Amen. Undecimꝰ de resurtectoie
uc usq satis ostensum ÷ d̾ homine
illo qd̾ uoluntate spontanea ꝓ gn̾e
humano mortem susceꝑit. redi¬
mendo. Nc̃ ã de eo tecum loqͥ uo¬
lo qd̾ sicut infidei tue expositione dix¬
isti: die resurrexit t̾cio. Et bñ quid̃ eẽ po¬
tuit cum deitatis plenitudo ut dicis ĩ
ip̃o habitau̾iti cetõsq mortuos utte
reddiderit. ut se ip̃o resuscitauerit:
s ħ mͦ q̃ro ate si postquam resur¬
rexit: d̾s ⁊⁊ homo ut prius fuerit
inferos ut inde eriperet bonos descẽ¬
dit. ñ ꝗͣ ab ea diuinitas recessit. Und̾
⁊ cũ ad corpꝰ remeauit. semꝑ cũ ea per
uolo mͥ respondeas. c̃.ii. ñ ob alram
causam ꝗͣ ut filios adam de diaboli
iugo eriꝑet. carnem susceꝑit: pꝰquã
ut dicis illd̾ impleuit: et uoluit. qͣre
peccato mundissimum. neq .ii.ł pͥ
mi parentis ade .ł ex se ip̃o aliqd̃ ꝯ¬
tͣrit peccatum. Et c̃ tale fu̾it. nũquid
mori debuit. c̃ ⁊ adam ñ nͥ ꝑꝑ peccm̃

Expanded text:
De resurrectione usque satis ostensum est de homine illo quod voluntate spontanea pro genere humano mortem susceperit redimendo. Nunc autem de eo tecum loqui volo, quod, sicut in tuae fidei expositione dixisti, die resurrexit tertio. Et bene quidem esse potuit, cum deitatis plenitudo, ut dicis, in ipso habitaverit , caeterosque mortuos vitae reddiderit, ut seipsum resuscitaverit. Sed hoc modo quaero a te si, postquam resurrexit, Deus et homo ut prius fuerit,inferos ut inde bonos eriperet descendit, nunquam ab ea divinitas ipsa recessit. Unde et cum ad corpus remeavit, semper cum ea permmihi volo respondeas. Cum enim non ob aliam causam quam ut filios Adam de diaboli jugo eriperet carnem susceperit, postquam, ut dicis, illud complevit, ut voluit, quare peccato mundissimum . Neque enim vel primi parentis Adae, vel ex seipso aliquod contraxit peccatum, et cum tale fuerit, nunquid mori d
Abbreviated transcription (Latin):
uerit : Hon. ¶um gͦ nullam obcul¬
p.pam ꝗͣ ꝯmisisset ĩmo ꝓ falirandis su¬
is solummͦ mortem susceꝑit. ñ qͥ nõ
stinaunit. ⁊ ñ qͥusq boni qui mortui sũt
alii suscitentur infine mundi expec
ĩmundo isto plura ꝯmiserunt qͥn. ⁊̃ pro
alid̃ ut diximus peccatum habuit.
ĩmo sponte sua.⁊ ꝓ nr̃a redẽptione.
die ꝙͣ. una occubiit. Alia uͦ ad ĩfernũ
ut inde bonos eriꝑet ip̃e descendit.

Expanded text:
ETRUS. Cum ergo nullam ob culpam, quam admisisset, imo pro salvandis suis solummodo mortem suscepit, nunquid non stinavit, et non quousque boni qui mortui sunt, alii suscitentur in fine mundi , exspmundo isto plura commiserunt, quin et pro aliud, ut diximus, peccatum habuit, imo sponte sua, et pro nostra redemptione, die quidem una occubuit, alia vero ad infernum, ut inde bonos educeret, ipse descen
Abbreviated transcription (Latin):
ni et eterno pͥmo qui ca¬
ret pͥncipio et qui caret
t̾mino om̃ipotenti rerũ
omniuim creatori. omnia
scienti. omnia que uult
facienti qui hominem ratõne et sapientia
p̾ditum om̃i preposuit animali quib du¬
abus uirtutib ⁊ que iusta sunt intelligenᷤ
appet̾ẽt.⁊ que saluti contrarta sunt effu¬
garer. honor ⁊ gła sitq mirabile nom̃ eiꝰ
benedictum insecula seculorum ameni.
ixit sequentis

Expanded text:
ni et aeterno primo, qui caret principio et qui caret termino, Omnipotenti, rerum omnium Creatori, omnia scienti, omnia quae vult facienti, qui hominem ratione et sapientia praeditum, omni praeposuit animali, quibus duabus virtutibus et quae justa sunt intelligens appeteret, et quae saluti contraria sunt effugeret, honor et gloria, sitque mirabile nomen ejus benedictum in saecula saeculorum. Amen. Dixit sequentis
Abbreviated transcription (Latin):
Miserũ enĩ uidet᷑ res ꝓpt̃ nos factaᷤ co¬
tidie spectare ⁊ cũ ium̃tis insipientibꝰ
scrutanti inscĩe ꝓfundo ittͥusq
hõminis salute uigere ⁊ pꝰ insyon dm̃¬
scondi ocłõ ad ocłm uidere. Cum i¬
git̾ lectioni studiosus incũbas ac tociꝰ
scͥpture medullam sitibundus exugaᷤ.
totiꝰ orb̾ depingiformulam in qͣ sic ocłm
corꝑis ualeas reficere sic̃ usũ cordis
soles in machina unu̾sitatis depas-¬
cere. Qd̾ negotiũ sudore plenũ ip̃e me
laboriosũ quidẽ mͥ ĩ aliis occupato. &¬

Expanded text:
Miserum enim videtur res propter nos factas quotidie spectare, et cum jumentis insipientibus scrutanti, in scientia profundo, utique hominis salute nunc vigere, et post sconditi oculo ad oculum videre. Cum jugiter lectioni studiosus incumbas, ac totius Scripturae medullam sitibundus exsugas, totius orbis tibi depingam formulam, in qua sic oculum corporis valeas reficere, sicut visum cordis soles in machina universitatis depascere. Quod negotium sudore plenum ipse melLaboriosum quidem mihi in aliis occupato;
Abbreviated transcription (Latin):
ious d̾r qͣsi undiq motꝰ
Est enĩ in ꝑpetuo motu. hͦ
figurã in modum pilero¬
tunda s instar oui elem̃tis distine¬
ta. Duũ qͥppe exterius testa undiq
amibitur. testeͥ album̃ albumine
uitellũ. uitello guita pinguedimᷤ
includit᷑. Sic mundꝰ undiq celo
ut testa circundat᷑. celo uͦ purus
ether ut album̃. etherĩ turbiduᷤᷤ
aer. ut uitellũ. aeri terra ut pu¬
guedinis guita includit᷑.
añ temꝑa scłaria uniu̾sitas mundi in
mundꝰ d̾r. Uñ scͥbit᷑. Quod factũ: ĩipso
uita erat. Scd̃o cũ ad exemplũ archetipi
hic sensibilis mundi mͣ creat᷑ sic̃ scribit᷑.
Qui manet in et̾nũ creauit omnia simul.
Tercio cũ ꝑ sp̃es ⁊ formas .ui. diebꝰ hic mũ¬
dus formatur sic̃ scͥbitur. Sex dieb fecit
d̃s omĩa oꝑa sua ualde bona. Quarto cũ
unũ ab alio utputa hõ ab hoĩe pecus a
pecude. arbor ab arbore. unũqd̃q de
semine sui gn̾is nascit᷑ sic̃ dr̃. Pater m̃s

Expanded text:
itur quasi undique motus, est enim in perpetuo motu. Hujus figura est in modum pilae rotunda. Sed instar ovi elementis distincta. Ovum quippe exterius testa undique ambitur, testae albumen, albumini vitellum, vitello gutta pinguedinis includitur. Sic mundus undique coelo, ut testa, circumdatur, coelo vero purus aether ut album, aetheri turbidus aer, ut vitellum, aeri terra, ut pinguedinis gutta includitur.ante tempora saecularia immensitas mundi in mundus dicitur, ut scribitur: Quod est factum in ipso vita erat . Secundo cum ad exemplar archetypi, hic senQui manet in aeternum creavit omnia insimul. Tertio, cum per species, et formas sex diebus hic mundus formatur, sicut scribitur: Sex diebus fecit Dominus opera sua bona valde . Quarto cum unum ab alio, utpote homo ab homine, pecus a pecude, arbor ab arbore, unumquodque de semine sui generis nascitur, sicut dicitur: Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
q ad .d̾. annos uiuens. dum se uiderit senuisse instix¬
radium solis alarũ plausu uoluntariũ sͥ incendiũ nutrit
sicq tt̃m de cinerib suis resurgit. ut dicit ysidorus.¬
Aduercerit: facit sͥ tecam de thure et mirra. ceterisq odo¬
rib. In qͣm impleto uitȩ sue tempore: intrat et morit᷑ de
cuiꝰ humore carnis uermis exurgit. paulatimq ad olescit.
ac ꝓcessu statuti temporis induit alarũ remigia. atq in
suꝑioris auis speciem formãq reꝑat᷑. Doceat gͥ ait isdẽ am¬
brosiꝰ. hec auis uel exemplo sin. resurrectionẽ cred̃e. q̃ sine
exemplo. et sine rõnis ꝑceptione. ipsa s insignia resurrectio¬
ne. & sine conuĩctõne generare. Natosq inmultã etatẽ ꝓ¬
unt qui solent nr̃a ridere misteria. cum audiũt qd̾ uirgo
despongata mara pe. perit. pudori eiꝰ facuĩt q̃onem Itẽ¬

Expanded text:
a annis vivens, dum se viderit senuisse,radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Unde Rabanusadverterit, facit sibi thecam de thure et myrrha et caeteris odoribus, in quam impleto vitae suae tempore intrat, et moritur. De cujus humore carnis vermis exsurgit, paulatimque adolescit, ac processu statuti temporis induit alarum remigia, atque in superioris avis speciem formamque reparatur. Doceat igitur nos haec avis vel exemplo sui resurrectionem credere, quae et sine exemplo, et sine rationis perceptione ipsa sibi insignia resurrectione, et sine conjunctione generare, natosque ex his in multam aetatem unt, qui solent nostra ridere mysteria, cum audiunt quod virgo desponsata Maria peperit, pudori eius faciunt quaest
Abbreviated transcription (Latin):
unt imitari: ñ cessant calumpniari.
⁊ q̃ assequi ñ potuerunt: uenenosodẽ.¬
te ut setig̃ hyrcus lacerare ñ omtitũt.
Et ea q̃ publice arguunt. furtiue in¬
terim legunt atq de labore nr̃o sibi
scĩam usurpant quẽ ut sues marga¬
ritas pedib ꝓculcant. E nimuero ñ so
lũ laborem meũ s⁊ me ip̃m tͥ debe¬
am. p̃sertĩ cũ me ñ mͥ soli s toti mũ¬
do genitũ intelligam omites ĩuidoᷤᷤ
tabescentes ñ me s se ipsos liuido
corde corrodentes ardua aggrediar
molimina. qͥa ñ imꝑb labor ĩmo
caritas uincit omnia.
lus edat᷑. nom̃q ei ẏmago mundi
indat᷑. eo qͦd dispositio tociꝰ orb̾ ineoqͣi

Expanded text:
eunt imitari, non cessant calumniari, et quae assequi non possunt venenoso dente, ut setiger hircus lacerare non omittunt, et ea quae publice arguunt, furtive intente legunt, atque de labore nostro sibi scientiam usurpant: quem, ut sues margaritas, pedibus proculcant. Etenim vero cum non solum laborem meum, sed et meipsum tibi debeam praesertim cum me non mihi soli, sed toti mundo genitum intelligam omittens invidos tabescentes, non me, sed seipsos livido corde corrodentes, ardua aggredior molimina. Quia improbus labor, imo charitas vincit omnia, lus edatur, nomenque ei Imago mundi indatur, eo quod dispositio totius orbis in eo, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
litterato. Castigat autẽ uoce queq cogit agmen. At ubi ra¬
ucessit: succedit alia. Nocte autẽ excubias diuidt̃. ⁊ ordi¬
nẽ uigiliarũ ꝑuices faciunt. tenentes lapilos suspensis di¬
gitis quibꝰ sompnos arguant. qd̾ cauendũ erit clamor. in¬
ne qua exparte tendant᷑ in sidie. Ubi ugiliarũ tempꝰ fuerit
cui uicem traditura ẽ. at illa uolens suscupit sortẽ. hoĩes
positi patris artus ꝑ longeuũ senectutis plumarũ teg¬
mine alarũq remigio nudatos. cͥcũ instans pẽnis ꝓprus
fuscro alarũ sũaꝵ ad uolandũ exerceant. et in pͥstinoꝰ
ferre credant᷑. et ꝓpriis ꝑiculis bella aliena suscipere. dis¬

Expanded text:
terras. Castigat autem voce quae cogit agmen: at ubi raucescit, succedit alia: nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant: quod cavendum erit, clamor inne qua ex parte temptentur insidiae, atque nisi deferunt cui uicem muneris traditura est. at illa uolens suscipit sortem nec usu positi patris artus per longaeuum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circum instans suboles pinnifulcro alarum suarum ad uolandum exerceant et in pristinos ferre credantur et propriis periculis bella aliena suscipere.
Abbreviated transcription (Latin):
eam occidere natos. eosq ꝑtriduũ lugere. deinde se ppsã
uulnerare. et asꝑsione sui sanguinis uiuificare filios.
cib fundit. Fert̃ autẽ in hiꝑboreis partib. p̃cinentib ei¬
tharedis olores plurimos aduolare. apteq ad modũ cõ¬
indie littorib gignit᷑. colore uiridi torque pũniceo grãdi.
hominẽ loqui putes. ex natura salutat dicens aue
Nullũ animal ita odorem hõĩs sentit. sic̃t anser. Nicticorax¬

Expanded text:
eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios.nes. Fertur in hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque ad modum conIndiae littoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lhominem loqui putes: ex natura autem salutat, dicens: Ave, Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser. Unde et cla
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ int̾ram. Hec singula ꝓpriis quali¬
tatib qͣi quibꝰdam brachiis se inuicem
tenent. ⁊ discordem sui naturam con-¬
cordi federe uicissim cõmiscent. nã t̾ra
arida ⁊ frigida frigide aque ꝯnectit᷑.
aqͣfrigida ⁊ humida humido aeri as¬
tringit᷑. Aer humidꝰ ⁊ calidꝰ calido igni
associatur. Ignis calidꝰ ⁊ aridꝰ aride t̾re
copulat᷑. Ex his terra ittputa gͣuissi¬
ma imũ. ignis utputa leuissimus sũ¬
mum optinet locũ. Alia duo mediũ¬

Expanded text:
commutatur. Haec singula propriis qualitatibus, quasi quibusdam brachiis se invicem tenent, et discordem sui naturam concordi foedere vicissim commiscent. Nam terra arida et frigida frigidae aquae connectitur; aqua frigida et humida humido aeri astringitur; aer humidus et calidus calido igni associatur; ignis calidus et aridus aridae terrae copulatur. Ex his terra ut puta gravissima imum, ignis ut puta levissimus, supremum obtinet locum, alia duo mediu
Abbreviated transcription (Latin):
gris ubi cubile uacuum rapte sobolis repperit. illico rap¬
toris uestigiis insistit. At ille qͣmuis equo uectus fugaci
uidens tm̃ uelocitate ferre se poss e ꝑuerti. nec euadendi
ꝓicit. At illa imagine sui ludit᷑. et sobolem putat. Reuo¬
cat impetũ. colligere fetum defiderans. Rursũ inani spe
imaginẽ et qͣi lactatura fetꝰ: residet. Sic pietatis studio

Expanded text:
ue ubi uacuum raptae subolis cubile reppererit, ilico uestigiis raptoris insistit. at ille quamuis equo uectus fugaci, uidens tamen uelocitate ferae se posse praeuerti nec euadendi proicit; at tunc imagine sui luditur et subolem putat. reuocat impetum colligere fetum desiderans. rursus inani specimaginem, et quasi lactatura fetus residet. Sic pietatis suae studio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pinguescens cogitatiõib stringit᷑. ut iã
ñ deftuat desiđus.s in uno amore solidetur.
S cont̾ ħ rudiẽnta ciro ex uet̾i usu mͣmurat.
pelle .ic. id ÷ carnaliu obsidione mens ual
ꝑossa uirtutũ. ut hunuł sit ⁊ sortis. Ideo

Expanded text:
cum pinguescens cogitationibus stringitur, ut jam non defluat desideriis, sed in uno amore solidetur. Sed contra haec rudimenta caro ex veteri usu murmurat. Id est carnalium motuum obsidione mens vallper ossa virtutum, ut humilis sit et fortis. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
u esto nustrum gaudium qui es fuc urꝰ¬
c prenium sit nr̃a inte gloria per cunicta
semper segula ameN

Expanded text:
u esto nostrum gaudium, Qui es futurus praemium, Sit nostra in te gloria Per cuncta semper saecula. E
Abbreviated transcription (Latin):
nam mõitu: toruos uuisa iugales
utto chomene ligat : q̃ rascua mad̾t
ocͣhiti pͣtis ꝙ ħebi ingrancib erranẽ
cagna q tnͣquillẽ potantes martida li
gra sõpetabis̃ seinnat oblinia ligu
orueus ⁊ͤ dele micans echoneꝰ a̾ sas¬

Expanded text:
ugales Allecto temone ligat, qui pascua mandunt Cocyti pratisque Erebi nigrantibus errant stagnaque tranquillae potantes marcida Lethes aegra soporatis spumant oblivia linguis : Orphnaeus crudele micans Aethonque sa
Abbreviated transcription (Latin):
Uos ergo modo gloriosi martires
petre beate paule moudi liliumi ce¬
lettes aule criumphales milites.
precibris alims uestris nus ab om̃ib
munice malis ferre suꝑ ethera.

Expanded text:
Vos ergo modo gloriosi principes, Petre beate, Paule mundi lilium, Coelestis aulae triumphales milites, Precibus almis vestris nos ab omnibus Munite malis, ferte super aethera.
Abbreviated transcription (Latin):
Oroma felꝑx que tancoꝵ prieipiuti
es ppurata precione Sangnine excel¬
su diem mondi plucritudinem non
laude tua s sanctoꝵ meritis quos
cruentatis iugulant. glaidiis.

Expanded text:
Roma felix, quae tantorum principum Es purpurata pretioso sanguine! Excellis omnem mundi pulchritudinem Non laude tua; sed sanctorum meritis, Quos cruentatis jugulasti gladiis.
Abbreviated transcription (Latin):
uctiduititubãt gͥi. forib ꝙ redusis
ũ uacuas sedes ⁊ desolaga ꝑ eriͣnt ps¬
t᷑a. semirutas ⁊ fuso stamie telas
minꝰ ꝑit ille labor. spaciũ d relicti
udax sacͥlego sup lebat at mel¬
def let. piañgic a malũ  p ͤ õscła tele¬

Expanded text:
Succidui titubant gressus; foribusque reclusis, Dum vacuas sedes et desolata peria, semirutas confuso stamine telas rit ille labor, spatiumque relictum Audax sacrilego supplebat aranedeflet plangitve malum; tantum osc
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃o dñsei dimintit debitũ. qr dimiitit ei peccm. S iste cͥ dñs debitũ tan¬
tũ dimittit. ꝯsecuũ suũ ꝓ .c. denariis in carc̾em retrudit. añ aliũ qui
eum in u̾bo uel scõ leuit̾ offendit. penitus ab oĩ mistide repellit. Uñ Ius¬
te iratus dñs tͣdit tortorib don reddat uniu̾sũ debitũ. qr penas cc̾nas
qͣs pͥus ꝓ tͣnsgressione legis meruerat: eũ subire ꝯpeilit. ¶ ⁊ pat̃ m̃s¬

Expanded text:
mittit ei debitum, quia dimittit ei peccatum. Sed iste, cui Dominus mittit tantum debitum conservum pro centum denariis in carcerem retrudit; dum alium, qui verbo vel facto ipsum leviter offendit, penitus ab omni miseratione repellit. Unde juste iratus Dominus tradit eum tortoribus, donec reddat universum debitum; quia poenas aeternas, quas prius pro transgressione legi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ amore dĩ s ꝓ q̃stu temꝑali p̾dicant. Oues innocentes sua uel¬
lera uestiendis pͥbent. ꝑ has sigcant᷑ oꝑa mĩe. ł mũdicie. ⁊ piecatis
q̃ uendunt᷑. dum ꝓ humana laude gecunt᷑. Sp̃c in columba apparu¬
it. Uñ ꝑ colũbam spͣt accipit᷑ quẽ nendt̃ symoniaci. Nũmos mutuo.¬
dant in eccłia. qͥ ñ simulate celestib s aꝑte t̾renio seruiunt. hui
om̃s ciciũtur de ꝑte sortis ꝯcõꝵ. qͥ uel sicte bona. ł aꝑte mał a factũ¬
⁊ funicuł pecc̃oꝵ mͦ slagellat ad correctoẽm. quib in correcti in fine

Expanded text:
ua vellera vestiendis praebent, per has signantur opera munditiae et pietatis, quae venduntur, dum pro humana laude geruntur. Spiritus ut columba apparuit, unde per columbam spiritus accipitur, quam vendunt Simoniaci. Nummos dant mutuo in Ecclesia, qui non simulate coelestibus, sed aperte terrenis serviunt. Hi omnes ejiciuntur de parte sortis sanctorum, qui vel ficte bona, Et funiculus peccatorum modo flagellat ad correctionem, quibus incorrecti in fine
Abbreviated transcription (Latin):
tem tandẽ in senio resipiscat. qr piꝰ iudex moras nr̃as patient̾ expec¬
tat. qͥ ⁊̃ ad excutiendã m̃tis desidiam ext̾ioꝵ dãpnoꝵ siłitudinẽ in-¬
ducit u ꝑ ħ animꝰ ad custodiã sui suscitet᷑. dñ subdit. ħ ã sctt̃ote qr¬
te patrefamilias sur domũ ꝑfodit. qr dumi a sui custodia sꝑ̃c dormit.
inꝓuisa mors carnis hĩtaculum irrũpit. ⁊ ad supplicia trahit. furi aũ
resiste̾t si uigilaret. qr aduentũ indicis atulte uenientẽ p̾tauens peni-¬

Expanded text:
tem tandem in senectute resipiscat, quia pius judex moras nostras patienter exspectat. Qui ad excutiendam mentis desidiam exteriorum damnatorum similitudinem inducit, ut per hoc animus ad custodiam sui suscitetur. Unde, Hoc autem scitote qte patrefamilias fur domum perfodit; quia, dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors carnis habitaculum irrumpit, et ad supplicia trahit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis venientem occulte p
Abbreviated transcription (Latin):
ne mĩe ꝑsen̾at.⁊ ꝯdonatier ei culpa. ⁊ tͥbuit ei grã. sili mode añs coti-¬
die recipit adult̾am cum ꝑ glam recipit quamlib⁊ ammam a ca-¬
Rat qͥdã regulus cuiꝰ alt̃ infirinabat᷑ capharnaum. Regulus iste
li. Wlmm peccatio obnoxium. ꝑ grãm saluand̾. ⁊ bñ reguli noĩe desig¬
nant᷑ patͥatche ⁊ ꝓpħe. qr ñ dolũ se recte niuendo. s ⁊ alios ũ bo ⁊ exẽplo

Expanded text:
erat, et condonatur ei culpa, et tribuitur gratia. Simili modo Dominus quotidie recipit adulteram, dum per gratiam recipit quamlibet animam a diarat quidam regulus, cujus filius infirmabatur Capharnaum . Regulus iste li, populum peccatis obnoxium, per gratiam salvandum. Et bene reguli nomine designant
Abbreviated transcription (Latin):
nt. poscit lacona ut desperit ut u.e
onmẽdat sicidis furtĩ sua srea tris
e hera drserut siculas iclegat ⁊ horas
Denio ꝯͣfi̾sa loci trmac̾a quondanicu
ut au̾e si cũ rupit Hfima nereutꝰ
ictor: ⁊ abscisos incͥfuc eqͦre montes

Expanded text:
poscit Latona nurum. Despexit utrumque Commendat Siculis furtim sua gaudia terris Aethera deseruit Siculasque relegat in oras Ingenio confisa loci. Trinacria quondam Mutavere situm. Rupit confinia Nereus Victor
Abbreviated transcription (Latin):
upissent elemeta fidem pemitꝰ qr renu¬
arte laxatis pubes tycama uinclis
itissi celeste iubar .rursꝰ ꝙ cirent¬
zeon posiçis alço de corpe nedis
bina ce tite̾ no uerassi fulima mocir¬

Expanded text:
upissent elementa fidem penitusque revuere laxatis pubes Titania vinclis Vidisset caeleste iubar rursusque cruenaeon positis aucto de corpore nodis Obvia centeno vexasset fulmina mo
Abbreviated transcription (Latin):
Iens hiesta iuͣ bet. gͥnus rtmoue ꝓ ꝑ hani
sim furoͣr humanoi nno de ⁊ tore sẽbue
x̃ pͣnlitͣ ẽt tocũ spiant pio dia p hebut
idib ⁊ claram dieege lina lucẽ
duentũ cestata deiiam magnꝰ ab imis
ngnes ⁊colomi stridẽt ⁊ scmca cuus
ilalcuat astricta iug lausu n sereno

Expanded text:
ens congesta iubet. Gressus removete profani: Iam furor humanos nostro de pectore sensus Expulit et totum spirant praecordia Phoebum; edibus et claram dispergere limina lucem Adventum testata dei; iam magnus ab imis ngues Triptolemi strident et squamea curvis Colla levant attrita iugis lapsuque sereno
Abbreviated transcription (Latin):
i i sacrarũ penetla panditẽ rer
uet secta foli qua lampade dicem
tixic amor q ducta ferox pserpina rpͤcio¬
nde do pllo frugis ⁊ glande rilcas
essbit inuentis dodonia qrtꝰ aristis
ux. ħł quõdam cumidas exarfit̾ ĩ irat

Expanded text:
ihi sacrarum penetralia pandite rerum Et vestri secreta poli: qua lampade Ditem Flexit Amor; quo ducta ferox Proserpina raptu PVnde datae populis fruges et glande relicta Cesserit inventis Dodonia quercus aristis. Dux Erebi quondam tumidas exarsit in iras
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ uictimas aliena caro
Tanto gͦ dm̃ qͥss placat
citiꝰ qnto repͥsentat¬
suĩ arbittiii suꝑbiã
gladio precepti

Expanded text:
r victimas aliena caro Tanto ergo Deum quisque placat citius, quanto repressa arbitrii sui superbia, gladio praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ martirũ ꝯstãtiã diligent᷑ attendat ⁊
sic oĩbꝰ ĩdanis insultibꝰ patiẽ iuttut e
illudat  uꝰ. leͦ ĩ libͦ mat᷑biĩ d nalibꝰ¬
uinculo patĩe obligandi sł ĩpetꝰ sĩmĩ
magna ⁊ illiꝰ glã qͥ nulliꝰ iaudibꝰ oͣscit.

Expanded text:
finem, martyrum constantiam diligenter attendat, et sic omnibus mundanis insultibus patientiae virtute illudat. Ut legitur in libro Macrobii: « Vinculo patientiae obligandi sunt impetus animi; magna est illius gloria, qui nullius laudibus crescit,
Abbreviated transcription (Latin):
adlicꝰ carnẽ. hoc bllm̃ sedari pͭ spũ¬
ali luctu. si lugeat qͥs absẽtiã spõsi
Sĩ lugeat ꝓ ingͣentia ꝓct̃ĩ. Si doleat
abst mẽdo a desid̾io caruali oi p lore
cessando ab amore nũdi. D qͦ lucdu

Expanded text:
 carnem . Hoc bellum sedari potest spirituali luctu, si lugeat quis absentiam sponsi, si fleat pro ingruentia peccati, si doleat abstinendo a desiderio carnali, si ploret cessando ab amore mundi. De quo luctu
Abbreviated transcription (Latin):
tua ꝑno redime. q ħ tm̃ caͣre debes. ut desinãt. Adcibũ accede. nõ ad uoluptatẽ. palatũ aũ
fines excitet ñ sapores ħ mag̾ obsua nũꝙͣ pauꝑtas ĩmũda sit dͥ nͨ ꝑsimonia sordida nec
simplicitas sit neglacta. nec leuitas languida. nec tua defleas. nͨ aliena mrens. si ꝯtinẽtiã dili¬
ita ie q̃monitõe ylaritatẽ p̃uenias. ⁊ erroris ueniã facile tato. ñ oxcollas quẽq senł modũ.
denti facile cede. nẽc ĩ nirgia exccͣtões q descendas. sinis eẽ ꝯtinẽs ⁊ aĩ tui ⁊ coꝑis motꝰ
obsua. ne in dedecori suit. nec idõ illo ꝯtẽpnas qr latũt. nã uicħ differt. si nemo uideas cũ q̃¬
ilios uideas. paucis familiaris sis. omm̃ib eqꝰ. seu̾ior uita ꝙͣ nultu. ultor clataẽs scuttie.
cetestator. apꝑetitor bone fame. ñ tñ ĩ ans gcłi scmĩator ĩmo cc yanã głam octul tãtꝵ

Expanded text:
ad voluptatem: palatum tuum fames excitet, non sapores. Nunquam paupertas immunda tibi sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec levitas languida; nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam dilio. Non extollas quempiam supra modum, denti facile cede, nec injurgia, exsecrationesque descendas. Si vis esse continens, et animi et corporis motus observa, ne indecori sint; nec ideo illos contemnas quia latillos videas. Paucis familiaris sis, omnibus aequus; severior vita quam vultu, ultor clemens, saevitiae detestator, optior bonae famae, non tamen inanis gloriae seminator; imo, extra
Abbreviated transcription (Latin):
pnꝰ relinꝗ̃ crporis atq aĩ uoluptates. qr molliũt ⁊ enũant. relinq̃ ambaitũ. tim̃da ÷ res uaua
nagno fastu sispensos honores. honores isti t̾rem ꝗͣuis humillimi suit ⁊ deiecti. tam̃ ꝑ diffici¬
les ⁊ arduos tͣnutes adheunt ᷑ ꝑiculosa in fastigiũ. dignitatis yia ÷. d̾ige gͦ uiam itñtõis
d sp̃uales m̃tis diuitias. res ycaelic amplissimas ⁊ tͣnqllissimas ad quẽ y̾ticẽ rõus si ascend̾ĩs:
fortuna cap̃ sumatet oĩa qͥd̾ subte q̃ ꝓ excelleatissimis hũt aspicies in tuto ꝑs tui mebor ÷¬

Expanded text:
linque ambitum, tumida est res, vana et magno fastu suspensos honores. Isti terreni quamvis humillimi sint et dejecti, tamen per difficiles et arduos gradus adeuntur. Periculosa in fastigium dignitatis via est. Dirige ergo viam intentionis ad spirituales mentis divitias, res videlicet amplissimas et tranquillissimas; ad quam verticem rationis si ascenderis, tibi fortuna caput submittet. Omnia quidem sub te quae pro excellentissimis habentur, aspicies. In tuto pars tui melior
Abbreviated transcription (Latin):
uarus ⁊ cuipidus ydropieo. qr dit y dropicꝰ quto plus eita bibit. cã¬
to pluo aitit. oic misee auaruo ⁊ cupidus qnto ampline cratarta
actumulat. tanto ampliꝰ ad ampliora ꝯcreganda ꝑ cupiasitane᷑
suatensus hanelat. qui recte secidum anelitũ enncce. dum sue
p̃uitatis insamiam ubiꝙ disꝑgit. assimnatur quiliorr ⁊ catis

Expanded text:
ropicus quanto plus bibit, tanto plus sitit, sic miser avarus, et cupidus quanto amplius transitoria accumulat, tanto magis ad ampliora aggreganda per cupiditatem succensus anhelat. Qui recte fetidum anhelitum emittit, dum suae pravitatis infamiam ubique dispergit. Assimilatur etiam quilibet carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uolat uernus sequit᷑ rubor oĩs in ħbas
T ure humꝰ medio q patẽt ꝯueca sereno¬
angͥneo splendore rõsas. uact ea ngr
mnbuit. ⁊ dulci molas ferrugme pͥigit¬
didutito qͣ tanitis parint cingła geminis¬
e ugales uccto smꝰ q̃ uella tancũ¬

Expanded text:
olat vernus sequitur rubor ; omnis in herbas turget humus medioque patent convexa serenoineo splendore rosas, vaccinia nigro imbuit et dulci violas ferrugine piquae tantis variantur cingula gemmisegales vinct
Abbreviated transcription (Latin):
Quodq uinidis super cerram itriserit
erum inastus religatum fortiter ⁊ qd̾
resoluit interris arbitrior erit so¬
lunt um super solis radium inf̾ine
mondi iudex erit seculi. ¶do. uielis.¬

Expanded text:
que uinclis super terram strincxerit, erit in astris religatum fortiter, et quod resoluit in terris arbitrio, erit solutum super caeli radium. in fine mundi iudex erit seculi. 6. Non i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa patͥs tui. Et cyrannꝰ ad eũ. Tu inqͥt manꝰ
meas nͥ euadei. ñ effugͥes gladiũ. ẽc̃ ses ĩ hila¬
ritate offerenꝰ acceptabile sacͥficiũ deo bacło
qͣ manu gestabat exlat̾e foro c̾uicẽ p̃tend̾ in¬
trepidꝰ. ut ictũ reciꝑet ferientiᷤ. In manissi¬
mꝰ uͦ tyranꝰ arrepto iucͦne fortit̾ nudam
c̃uicẽ ꝑcutienꝰ ãputato capite pͥ marti rẽ¬
fec̃. & ꝯfestĩ sacͥ corporĩ cruncꝰ caput inache¬
ra lictoris pͥa S̾ceruice cruncatũ d̾ t̾ra collet.
⁊ in monitẽ qͥ ñ longe distat a loco ꝓpͥis ias
poplite firmo ĩcedens portauit. Erat iullaq̃
tigantes audiret: litẽ loco inp̃cat᷑ et̾nã. ut
inibi habrtantẽ ut̾ se litigeantes ñqͣm des¬
sfent. Uñ ut fert᷑ t̾ra licet fructifera mins
tñ in habitabił in uno fecunditatiᷤ grãm in
resũpto it̃m capite aliũ uectitauit ad locũuͥ
ip̃m deponens capiit cruentatũ diligert̾ li¬
uit. in qͦ loco gͣtissimꝰ fons i ugi riuo usghes

Expanded text:
a patris tui. Et tyrannus ad eum: Tu, inquit, manus meas non evades, non effugies gladium. Tunc sanctus in hilaritate offerens acceptabile sacrificium Deo, baculo, quem manu gestabat, ex latere fixo cervicem praetendit intrepidus ut ictum reciperet ferientis. Immanissimus vero tyrannus, arrepto mucrone, fortiter nudam cervicem percutiens, amputato capite, Chriporis truncus, caput machaera lectoris propria de cervice truncatum de terra collegit, et in montem, qui non longe distat a loco, propriis manibus poplite firmo incedens portavit. Erat villa quitigantes audiret, litem loco imprecatur aeternam, ut inibi habitantes inter se litigare nunquam desisterent. Unde, ut fertur, terra, licet fructifera, manet tamen inhabitabilis, in uno fecunditatis gratiam rresumpto iterum capite, alium vectitavit ad locum, ubi ipsum deponens, caput cruentatum diligenter lavit; in quo loco gratissimus fons jugi rivo usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et cum rogantes pia importu¬
nitate instarent inuanũ ait fr̾s
tantis p̾cib laboratis. Ego enĩ
uob̾cum ductius dotineri ñ possũ.
sed si uultis ag̾e scd̾ meũ ꝯsiliũ
eligite uirum industriũ aofi¬
delem unum ex nobilibꝰ patͥe cꝰ
metim pialã iuuxorem simul cũ
regno tradite. fua̾t aut̃ olarissima
uirgo piala nobilissimi regis clito¬
nis filia soror soĩ guigeriiani laua
sacram alloquit᷑ de sponso. Quibꝰ
illitota inxͥ amore fundata respon¬
fidem ꝓmisi ꝗͣ uiolare ñ debeo. Et io

Expanded text:
vit . Et cum rogantes pia importunitate instarent: In vanum, ait, fratres, tantis precibus laboratis; ego enim vobiscum diutius detineri non possum. Sed si vultis agere secundum meum consilium, eligite virum industrium ac fidelem, unum ex nobilibus patriae,meam Pialam, in uxorem simu cum regno tradite. Fuerat autem clarissima virgo Piala, nobilissimi regis Clitonis filia, soror S. Guigneri, jam lavacsacram alloquuntur de sponso. Quibus illa, tota in amore Christi fundata, responfidem promisi quam violare non debeo; et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
opẽ ferrẽt auxilii. Uenit tandẽ ad hoĩem q̃n¬
dã qͥ caurũ habebat ĩ domitũ mouenꝰ ut ħc¬
ad oꝑarios ductũ eũ eis largiret᷑ incibũ. Ma¬
ne ã facto sollicitꝰ ho d̾ uisione scĩ cepit tc¬
tare q̃lit̾ posset aĩal c̃uicosũ ac suꝑbũ uald̾
subig̾e. lorisꝙ artatũ qͦ sc̃ martyr mãdaũat¬
duc̃e. Et ꝯscenso eqͦ ut q̃reret caurũ eg̃diers
c̃nit pꝰ indomitũ. mͦ dei uͥtute mãsuetissi¬
mũ isal astare ꝓ forib qͥ sponte añ dnm gͦ¬
diens mansuetꝰ recto itiñe ꝑgebat ad locũ
uͥ artifices in oꝑe oratorii saborabãt. Mactat᷑
bestia ⁊ c̃nentes mariyris sͥ adẽe auxiliũ :
opi. De cet̾o deuotꝰ iustitert᷑. Aliud qͥddam
ex his artificib qͥ in oꝑe laborabant cũ in secu¬
ri incid̾et ꝯfracta induo frusta diuisa est. Tur¬
batꝰ h̃o iurare cep̃ ⁊ obtestari se inoꝑe de oet̾o nicħ

Expanded text:
opem ferrent auxilii. Venit tandem ad hominem queopem ferrent auxilii. Venit tandem ad hominem quemdam, qui taurum habebat indomitum, monens ut ad operarios ductum eum eis largiretur in cibum. Mane autem facto, sollicitus homo de visione sancti, coepit cogitare qualiter posset animal cervicosum ac superbum valde subigere, lorisdiens cernit prius indomitum, modo Dei virtute mansuetissimum animal astare pro foribus, qui sponte ante dominum gradiens mansuelus recto itinere pergebat ad locum, ubi artifices in opere oratorii laborabant. Mactatur bestia, et cernentes martyris sibi adesse auxilium, operi de caetero devotius institerunt. Aliud quoddam ex iis artificibus qui in opere laborabant, cum in securi induceret, confracta in duo frusta divisa est. Turbatus homo, jurare coepit et obtestari se in opere de caetero nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑerit qͥ canũ ꝑuitie in sectatꝰ fugienᷤ ad sc̃i
martyrĩ glebã ꝓcũbit tanꝗͣ eiꝰ flagitaturꝰ
sc̃itatis p̃sidiũ. Desnit̃ canes lat᷑re ac ꝑseqͥ cer¬
uũ. ⁊ õi feritate laxata parit̃ cũ c̾uo qiͣ sc̃m
ueñarites declibunt. Contẽplat᷑ ho gͣnd̃ spec¬
recogitãs diuino illuc nutu se reputauit ad¬
ductũ. ⁊ accipiens corpꝰ sc̃issumi martyris ue¬
ñatione q̃ potuit tumulauit. Dei̾n sc̃oꝵ mar¬
trrũ corpora studiose ꝑ campũ reqͥrens. sicuti
iacebant in cãpo sepeliuit. Post cempꝰ aliꝙ cũ¬
nos occupare cepisset. inchoata : d̾uotiõe fid̾¬
liũ suꝑ sepulerũ martyris sc̃ĩ basilica. Et
cũ artificib qͥ inoꝑe oratorii laborabãt neces¬
saria deeẽnt nͨ aliqͥs ministret: sẽs suoꝵ re¬
cordans qͥ eiꝰ d̾uotsõe famulabant᷑ obseqͥs ꝓ
iĩcralib cͥcũ q̃q iniisu nocte apparens. mo¬
nebat᷑ singłos ut oꝑariĩ cibũ ⁊ neccessariã

Expanded text:
e insectatus fugiens, ad S. martyris glebam procumbit, tanquam ejus flagitaturus sanctitatis praesidium. Desinunt canes latrare, ac persequi cervum, et omni feritate laxata, pariter cum cervo quasi sanctum venerantes decumbunt. Contemplatur homo grande specrecogitans, divino illuc nutu se reputavit adductum. Et accipiens corpus sanctissimi martyris, veneratione qua potuit, tumulavit. Deinde sanctorum martyrum corpora studiose per campum requirens, sicuti jacebant, in campo sepelivit. CAPUT IX. Basilicnos occupare coepisset, inchoata est devotione fidelium super sepulcrum sancti martyris basilica. Et cum artificibus, qui in opere oratorii laborabant, necessaria deessent, nec aliquis ministraret, sanctus, suorum recordans qui ejus devotione famulabantur obsequiis, provincialibus circumquaque in visu nocte apparens monebat singulos, ut operariis cibum et necessariam
Abbreviated transcription (Latin):
incutit ⁊ uiuu̾sos dei sc̃oꝵ reu̾entia mons.
cũ suꝑsaxũ qͦddã ꝙ fu̾it anchora nauis eiꝰ
Ambo enĩ arrepti a demone. alt̾ eoꝵ linguã
frustatĩ ꝯcisam dentib masticauit. altiꝰ iuscã
ꝑ postrema diffusa st̃ oĩa. ⁊ sicitt̃q exitu ex¬
pirauit horrendo. Eoce ex hoc pot̃ satis ꝑpendi.
qͣnta scõs uult d̾s reu̾entia honorari. qͦꝵ con¬
temptũ cam distͥcto disꝑotut examine expi
qͥdã grema cubdã muliaris mcestare p̃sũp¬
sit. qͥ more canũ in ipso oꝑe tͣpituduus inse¬
ꝑabilit̾ copulati ulła pot̾ant rõne ab inui¬
fideliũ lib̾ant᷑. Habebat p̃tẽa edituus marty¬
ris sacͥ uaccã qͣm oũ scelerati hoĩes qͥdã furati
fuissent ducentes suꝑ cornua eiꝰ subito duo arbn¬
tia luminaria conspexerũt: ⁊ canto tͦmefacti
spectacło redeuntes in cͣstinũ uaccã sacͥste ꝓͥã
reddidert̃. ⁊ aliam ꝓsatisfactione cõmissi simł.
⁊̃ ꝓ indulgentia supplicantes dd̾runt. Terracũ

Expanded text:
incutit et universos de sanctorum reverentia monet. Cum super saxum quoddam, quod fuerat anchora navis ejusAmbo enim arrepti a daemone, alter eorum linguam frustatim concisam dentibus masticavit, alterius viscera per postrema diffusa sunt omnia, sic uterque exitu exspiravit horrendo. Ecce ex hoc potest satis perpendi quanta sanctos vult Deus reverentia honorari, quorum contemptum tam districto disponit examine expiaquidam gremia cujusdam mulieris incestare praesumpsit, qui more canum in ipso opere turpitudinis inseparabilitfidelium liberantur. Habebat praeterea aedituus martyris sacri vaccam; quam cum scelerati homines quidam furati fuissent, ducentes, super cornua ejus subito duo luminaria ardentia conspexerunt, et tanto tremefacti spectaculo, redeuntes in crastinum, vaccam sacristae propriam reddiderunt, et aliam pro satisfactione commissi simul et pro indulgentia, supplicantes dederunt. Terra, cum
Abbreviated transcription (Latin):
limia erigens mente ꝯfiliũ etelo fli¬
gitabat deuota. Et modicum infeꝰ
relaxans obtuti cõtẽplat᷑ suꝑ aqͣs
foluun paruum. Et ꝓtensa uug
ꝗ manu gestabat. tangens illud
uolebat ꝓbare an merg̾et᷑. ⁊ ecte
sub ocłis eiꝰ cipit crescere ⁊ dilatari.
ita ut dubitare ñgͥ posset ade̾o fo
illd̾ obseqͥum missũ. Et fide fortis fo¬
lium audact̾ conscendens mirabilit
d̾i uirtute p̾lata alt̾m. focios p̃uenit
ad litꝰ. Hesitindũ ñ est de oꝑib dei sõ
ꝙ̃ c̾rere fecit. ip̃e qͦm uoluit uͥginẽ suã¬
sisuerit. Socii uͦ datis uelis eqͦreos fluo¬
us serantes ꝓsꝑo cursu applicuere cormi¬
os sacͣ uͥgo hẏa potentia dei tnͣsuecta.
t descendentes de naui qd̾dã habitacu
s Giugnerꝰ eã in qͥetare salutata uir¬
me ad aliũ locũ tnͣsiere pͣnsuri. uͥcũ

Expanded text:
limia erigens, mente consilium e coelo efflalimia erigens, mente consilium e coelo efflagitabat devota. Et modicum inferius relaxans obtutum, contemplatur super aquas folium parvum, et protensa virga, quam manu gestabat, tangens illud volebat probare an mergeretur; et ecce sub oculis ejus coepit crescere et dilatari, ita ut dubitare non posset a Deo sibi illud obsequium missum. Et fide fortis, folium audacter conscendens, mirabiliter Dei virtute perlata alterum socios praevenit ad littus. Haesitandum non est de operibus Dei: aquas currere fecit, ipse quomodo voluit, virginem suaiam. Socii vero datis velis aequoreos fluctus secantes, prospero cursu applicuere Cornueos sacra virgo Hya potentia Dei transvecta, et descendentes de navi quoddam habitaculum sanctus Guignerus eam inquietare, salutata virgine, ad alium locum transiere pransuri, ubi cum
Abbreviated transcription (Latin):
miseria. Et ad regnum qd̾ ꝓunt
lor ł tusticia s ꝑpetua iocunditas
⁊ leticia sĩpit̾na. Cernens ã sõs
uirginis intencionẽ inxͥ solida¬
tam amore ita ut nulla poss ro̾ne
ad consensum coniugii flect̾i ait
sute eam fr̃s. ⁊ nolite cont᷑ dĩ be¬
neplacitũ titi. Ip̃e sic uoluit ⁊ sic
futin᷑ ꝓuidit. Regnum istudu̾i
ꝓutoentie comitamus ipse sed̾
suã uoluntatẽ ꝓuidebit tueone
ac defensorem. Et omnib uale
dicens parabat ꝓfectionem.
incorruptiõis xͦ gennerat. pleni d̾o ⁊di¬
na lege instructi cupientes beate ꝑepͥ¬
natioĩs eł eẽ consorte indn̾o. int̾ quos fa
supͣ dicta uirgo piala soror beati Ging¬
neri. Sc̃o gͥ o̾s consortio adunati in dño
gando a t̾ra discesserant cũ ecce uirgi
quedam noĩe. hẏa. nobili sanguine ꝓ cͥ¬
ta ꝑuenit ad litus felici sc̃oꝵ cupiens
adimari collegu. frnensꝙ  ꝓcul alt¬
re iam remotos numo apxiabat᷑ aolit
⁊ fixis in t̾ragenib manus ⁊ ocłos adse¬

Expanded text:
miseria; et ad regnum, quod prolor, vel tristitia, sed perpetua jucunditas, et laetitia sempiterna. Cernens autem sanctus virginis intentionem in Christi solidatam amore, ita ut nulla posset ratione ad consensum conjugii flecti, ait: Sinite eam, fratres, nolite contra Dei beneplacitum niti; ipse sic voluit, et sic futurum providit. Regnum istud Dei providentiae committamus; ipse secundum suam voluntatem providebit tutorem ac defensorem. Et omnibus vale dicens parabat profectionem. incorruptionis Christo genuerat, pleni Deo, et divina lege instructi, cupientes beatae peregrinationis ejus esse consortes in Domino, inter quos fuit supradicta virgo Piala, soror beati Guigneri. Sancto igitur consortio omnes adunati in Domino,igando a terra discesserant, cum ecce virgo quaedam, nomine Hya, nobili sanguine procreata, pervenit ad littus, felici sanctorum cupiens adunari collegio, cernensque procul a littore jam remotos, nimio anxiebatur dolore, et fixis in terra genibus, manus et oculos ad sub
Abbreviated transcription (Latin):
excepto qd̾ fidĩ xĩane te oupimꝰ hr̃e fautorẽ¬
totꝰ exgn̾e regiꝰ honor debet ᷑ ad te
hereditas ꝑtinet tͥ hereditario
iure cedit possessio. Tum ip̃e par
ad officia sołi deinceps reu̾ti ñ pos

Expanded text:
excepto quod fidei Christianae te cupimus habere fautoreexcepto quod fidei Christianae te cupimus habere fautorem, ex genere regius honor debetur, ad te haereditas pertinet, tibi haereditario jure cedit possessio, Tum ipse: Parcad officia saeculi deinceps reverti non pos
Abbreviated transcription (Latin):
cipatũ obsequiis uͦ ulla ũꝗͣ rone ad scłi
deincepꝰ posse redire officia sicñ ei
locum in quo ostructo oratorio deo
qui etꝰ pposset seruire ꝓsua uellet
benignitate conced̾e. libent̾ susciꝑet.
Dux łi benigͥ eiꝰ uoluntati fauore consen¬
tiens locum assignauit. ⁊torã insuꝑ
t̾ram ꝗͣ ei ⁊ sociis eiꝰ pꝰ adħabitand̾ con¬
cesserat libam ab om̃i tͥbuto ꝑpetuã
delegauait ĩdotem. Ingreditur gͥ elatꝰ
dm̃ fingar locum ducis clem̃tia
ssignatũ. p̾diis ac possessiõib dota¬
tum ãplissime atq ditaoetũ ⁊im̃te
tota acdeuotione in celestis solii ha¬
bitationẽ nitentus habitaoulum
sc̃ificatiõs in qͥ d̾s ꝑpetuo laudaret᷑
ustituit : Accingit se deinceps seruꝰ
d̾i forcius ad oꝑa fortiora carnẽ domit.
tu angłico redire iubet᷑. Quo cũ
añi in om̃ib p̾sedio fultus redisset:
ui se dñm accepisse. xͥam patͦnũ fide¬
patre deffucto susciꝑe regnum

Expanded text:
cipatum obsequiis, nec ulla unquam ratione ad saeculi cipatum obsequiis, nec ulla unquam ratione ad saeculi deinceps posse redire officia; si tamen ei locum in quo constructo oratorio Deo quietius posset servire, pro sua vellet benignitate concedere, libenter susciperet. Dux vero benignus ejus voluntati favere consentiens, locum assignavit, et totam insuper terram, quam ei et sociis ejus prius ad habitandum concesserat, liberam ab omni tributo perpetuam delegavit in dotem. Ingreditur igitur electus Domini Fingar locum ducis clementia consignatum, praediis ac possessionibus dotatum amplissime atque ditatum, ac mente tota ac devotione in coelestis solii habitationem intentus habitaculum sanctificationis, in quo Deus perpetuo laudaretur, instituit. Accingit se deinceps servus Dei fortius ad opera fortiora, carnem domat, tu angelico redire jubetur. Quo cum Domini in omnibus praesidio fultus rediisset, vi se dominum accepisse, Christiani fidepatre defuncto, suscipere regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
requirebat ab eis qͦ deueniss.ł qͥd ur
eo factum fuiss. ⁊ alligatos in custo¬
dia tradens cominabat᷑ iurans se
occisurũ õs nͥ ei u̾tatẽ indicarent
arbitrins ab eis in contencione ł lii¬
gio intẽptum s ed cur hoiem occidis ses
ꝙ oiiꝰ amore natale solum reliq̃rant
labores sustinuerant in finitosi t̾re
marisꝙ cdisoͥmina tolerauerant
mislta: Deniꝙ tͥsticia qͣ afficiebant᷑
ꝓ eo ñ homicidas s ueros monstrabat
amices ⁊ talis quibꝰ credi ñ de odio s
de amicicia debuiss. Exposito tñqͣit̾
ĩuentione cerlu discessiss ab eis adi
it̾m inquirendũ se offert̃. loca se monstra¬
turo subi socium ꝑ didissent si uiros qͥ eũ
sigaciꝰ scirent inquirere destinaret.Itũ
ẽ.⁊ multo labore inuentꝰ ad p̾sentiã
ducis cñ honore adducit᷑. Et c̃dux de eiꝰ
inuentione letꝰ facti benigne causam
inqͥreret. respondit se oĩo diuinis man¬

Expanded text:
requirebat ab eis quo devenisset, vel quid de requirebat ab eis quo devenisset, vel quid de eo factum fuisset, et alligatos in custodia tradens, comminabatur jurans se occisurum omnes, nisi ei veritatem indicarent: arbitrans ab eis in contentione vel litigio interruptum. Sed cur hominem occidissent, pro cujus amore natale solum reliquerant, laboresque sustinuerant infinitos, terrae margisque discrimina toleraverant multa? Denique tristitia, qua afficiebantur pro eo, non homicidas, sed veros monstrabat amicos, et tales quibus credi non de odio, sed de amicitia debuisset. Exposito tamen qualiter inventione cervi decessisset ab eis, ad eum iterum inquirendum se offerunt, loca se monstraturos ubi socium perdidissent, si viros, qui eum sagacius scirent inquirere, destinaret. Itum est, et multo labore inventus ad praesentiam ducis cum honore adducitur; et cum dux, de ejus inventione laetus, facti benigne causam inquireret, respondit se omnino divinis man
Abbreviated transcription (Latin):
aquam. Et labari cupide int̾ra
defixa in ꝓuisi fontis gratissima
manans uena defluxit. Latic
noui mirat᷑ fluenta. ⁊ illꝰ uir¬
tuti factum deputanit qui anti¬
qũ popłm silice ꝑcusso potauit.
Comparet᷑ si placet factũ antiqͦ
scĩ olementis miracule nͥ qͦd ille
pede agni fontis cognouit thesau¬
rum. iste a cumine teli bullientẽ
uenam inuenit. Deniq cũ lauand̾ se
ad fontẽ dispone̾t. molinans se maqͣ ꝑra
bram formosi uiltꝰ sui pulcͥtudinẽ ate¬
ei contulerat grãm. Et ex illa hora se
ei seriturũ tota deuotione spondens
soluto de capite equi freno liberũ qͦ uel
ire ꝑmisit. Ip̃e uͦ int̾ saxa sub quodam
specu latitans quercuũ glande aliqͣnta
tp̃e uxxit. Socii ã eiꝰ ꝑloca difusi tota i¬
tentione querebant eũ. ⁊ cũ ñ inueniꝰ¬
sent anxii ⁊ dolentes ualde reu̾si sunt
ad habitacłm suũ. Dñs ã britannie c̃
audis alum de eẽ euocatis ad se soriis e

Expanded text:
aquam, et labari cuspide in terra aquam, et labari cuspide in terra defixa, improvisi fontis gratissima manans vena defluxit. Laticis novi miratu fluenta, et illius virtuti factum deputavit, qui antiquum populum silice percusso potavit. Comparetur, si placet, factum antiquo S. Clementis miraculo, nisi quod ille pede agni fontis cognovit thesaurum, iste acumine teli bullientem venam invenit. Denique cum lavandus se ad fontem disponeret, inclinans se in aquam, per umbram formosi vultus sui pulchritudinem atteni tantam ei contulerat gratiam. Et ex illa hora se ei serviturum tota devotione spondens, soluto de capite equi freno, liberum quo vellet ire permisit; ipse vero inter saxa sub quodam specu latitans, quercuum glande aliquanto tempore vixit. Socii autem ejus per loca diffusi tota intentione quaerebant eum, et cum non invenissent, anxii valde et dolentes reversi sunt ad habitaculum suum. Dominus autem Britanniae cum audisset illum deesse, evocatis ad se sociis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ligentes in quirens qu eeñt ad qͥd uł md
uenissent. respond̾unt se de yb̃nia pulsoᷤᷤ
dixo adolescentiũ cemꝑta simulꝙ exilii cau¬
sam agnositus. sũma eoꝵ peticioni li uali¬
tate assentieus mi eis t̾re ad habitand̃
re ꝑdiem p̃cepitq ueneratiõi. habendis
omib. ab oĩbꝰ honorant᷑. ⁊ cũ indigenis
decet̾o noui hospites familiarit̾ habita
care obsequiis. tali eũ arte discͤłut. Die
qͣram oũ suis consortib aduenand̾ eg̾ssꝰ
reꝑtum canesceꝑunt agere ceruum.
Qui cum camb importune in festan¬
tib. ea qua ald̾ animal solet ferri ue¬
locitate aufug̾e̾t. sols fingar cũ ca¬
nib relictis sociis ꝓsecutꝰ ẽ fugientẽ
Qd pła: cerũ retimut. occidit. ⁊ decc¬
tapelle frustatim concidens ꝑartꝰ
eqͦ imposuit qͣi reuersurꝰ ad socios qͥ
eũ nebula obducente ꝑ did̾ant. Sc̃
resꝑsam singuine uestem ac cruen¬
tatas manias uellet abluere. huc il¬
lucq circũspiciens ñ inueniebat

Expanded text:
quirens qui essent, ad quid vel unde venissent, responderunt se de Hibernia pulsos; vero adolescentum comperta, simulque exsilii causam dux agnoscens, summa eorum petitioni liberalitate assentiens, tantum eis terrae ad habitandum per diem; praecepitque venerationi habendos, omnibus, ab omnibus honorantur, et cum indigenis de caetero novi hospites familiariter habitacare obsequiis, tali eum arte discrevit. Die quadam cum suis consortibus ad venandum egressus, repertum canes coeperunt agere cervum, qui cum canibus importune infestantibus ea qua illud animal solet fieri velocitate aufugeret, solus Fingar cum canibus, relictis sociis, prosecutus est fugientem. Quid plura? cervum retinuit, occidit; et detracta pelle frustatim concidens per artus equo imposuit, quasi reversurus ad socios, qui eum nebula obducente perdiderant. Sed cum respersam sanguine vestem ac cruentatas manus vellet abluere, huc illucque circumspiciens non inveniebat
Abbreviated transcription (Latin):
ħ notiulis r etmebas uictorieq tͥumphũ
lcior t explicari sermone s̃ ipio sane
druotidi tue parere deuotꝰ. ⁊ si f̃ĩ digne
ut gestoꝵ fortiũ deposcunt magnaia
tam̃ ꝓ ingenii facultate scõꝵ laudibꝰ
occupabor inxentꝰ qm̃ laus nulitis gła

Expanded text:
 notulis retinebas, victoriaeque triumphum latiori tibi explicari sermone. Cupio sane devotioni tuae parere devotus; et si non digne, ut gestorum fortium deposcunt magnalia, tamen pro ingenii facultate sanctorum laudibus occupabor intentus, quoniam laus militis gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ut d ꝓcꝰ amore mulier officiosissime nob̾
ista seruiuit uaccã ei restituat. Ior̃one
ꝯpleta sub oĩũ occłis stans pulcͥor ꝙͣ añ
fu̾at uacca apparuit. Dem̃ d̾lacte eiꝰ dͥ of¬
ferri mãdaũ. Oͦ. hausto sĩplicit̾ d̾p̃catꝰ ⁊
d̃m ut uena laztis ub̾ior ꝙͣ in aliis uaccis
tͥplicaret᷑ ĩ illa. ꝙ n̾solũ ĩ ea s ĩ oĩb q̃ ex ip̃a¬

Expanded text:
us amore mulier officiosissime nobis istam servivit vaccam, ei restituat. Et oratione completa sub omnium oculis stans pulchrior quam ante fuerat, vacca apparuit. Deinde de lacte ejus sibi offerri mandavit; quo hausto, simpliciter deprecatus est Deum ut vena lactis uberior quam in aliis vaccis triplicaretur in illa; quo