comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m .s. gratis data. xp̃c erat sapiens. scd̾
aĩam. Scd̃m deum uero sapiens erat sapi¬
entia em̾a que deus est. os sicut in qͣnt̃
deus est bonus ẽ. bonitate naͣli que ip̃e
ẽ. ⁊ iustus iusticia naͣli que ip̃e ẽ. ita sa¬
piens sapĩa nali. que ip̃e est. Aĩa uͦ euis
sit̃ bona est ⁊ iusta. bonitate b iusticia gͣns
data. que ip̃e nõ est. b ip̃a nõ est. ita est
sapiens sapĩa gratis data que ip̃e nõ ẽ
Et licet gemina in xp̃o sit sapĩa. una tam̃
eadem q pͣ est. que in qͣntũ deus est. uł

Expanded text:
m gratis data, Christus erat sapiens secundum animam. Secundum Deum vero sapiens erat sapientia aeterna quae Deus est. Et sicut in quantum Deus est, bonus est bonitate naturali, quae ipse est, et justus justitia naturali, quae ipse est; ita sapiens sapientia naturali, quae ipse est. Anima vero ejus sicut bona est et justa bonitate vel justitia gratis data, quae ipse vel ipsa non est; ita est sapiens sapientia gratis data, quae ipsa non est. Et licet gemina in Christo sit sapientia, una tamen eademque persona est; quae in quantum Deus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
spicienda sunt. que ex parte ho¬
minis ignorantiam instruũt ꝙ illumi¬
nant. ex parte errandi fomatẽ male intł¬
lesta ministrant. hiis oenĩ euident̾ tra¬
ditur. duos in xp̃o ẽẽ pͥncipales sensus. si¬
ue gemiãm sapĩam. neq idõ unitas os
singłaritas ꝑsone diuuiditur. Sed iuxta
duas naturas. duas ħt sapientias. u¬
nam nõ creatam s genitam. que ip̃s est.
alt̾am nõ genitam s creatam os per gr̃a
d̃i collatam. Nam ysaias de eo testatur.¬

Expanded text:
spicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illuminant, quae ex parte errandi fomitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur duos in Christo esse principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singularitas personae dividitur; sed juxta duas naturas, duas habet sapientias, unam non creatam, sed genitam, quae ipse est; alteram non genitam, sed creatam, et per gratiam ei collatam. Nam Isaias de eo protestatur
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur pp̃ dm̃ credenti. Unde apłs. Bo¬
nus odor sumus dõ. aliis odor uite. aliiͨ
odor mortis. Est aũ aluid ꝗ nec in se bo¬
num est.⁊ facienti nocet. ⁊ dampnat nͥ
peniteat. ut malum ualet tñ ad aliqͥd.
mequaliter ⁊ ĩmuta. biliter bona tri¬
nitate creata sunt oĩa. nec sũme nec eqͣ¬
liter. nͨ ĩnuitabiliter bona. s tñ bona
⁊̃ singła. Simul uero uniu̾sa ualde bõa
quia ex oĩb consistit unu̾isitatis am¬
mirabit pulcritudo. in qua ⁊̃ illud qd̾
malum d̾r. bñ ordinatũ ⁊ loco suo posi¬
tum eminentiꝰ cõmendat bona ut ma¬
gis placeant ⁊ laudabiliora sint dũ
comꝑantur mãt.¬

Expanded text:
aedicatur propter Deum credenti. Unde Apostolus: Bonus odor sumus Deo, aliis odor vitae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. aequaliter et immutabiliter bona Trinitate creata sunt omnia, et nec summe, nec aequaliter, nec immutabiliter bona, sed tamen bona etiam singula: simul vero universa valde bona ; quia ex omnibus consistit universitatis admirabmalum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur ma
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ accipiendũ est. s de hiis tm̃ q̃
redere ut ait aũs. ad religionem ꝑti¬
nent. Multa enĩ sunt que si xp̃ianus
ignoret. nich metuend̾ est. qr ñ idõ are¬
ligione deuiat

Expanded text:
videntur accipiendum est, sed de his tantum quae credere, ut ait August., ad religionem pertinent. Multa enim sunt quae si Christianus ignoret, nihil metuendum est, quia non ideo a religione deviat.
Abbreviated transcription (Latin):
ongͦ post cõfirmatõm angłi de nat᷑a
sicut ante peccare potuerunt. nõ qd̵
lib̾m arbitrium eoꝵ debilitatum sit per
grãm. s ita potius confirmatũ. ut iam ꝑ
illud nõ possit bonus angls peccare. qd̾ us¬
tiq nõ est ex ip̃o libero arbitno. s ex gr̃a
̃. Qd̃ gͦ ieꝵ ait. Cetera cum finit liberi
homo ⁊ angelus creatus est: qui ad utͣq
flecti poterat. s posteabomi angeli ꝑ grãm
ira sunt confirmati. ut peccare nõ possĩt.
⁊ mali ita uitio obdurati: ut bñ iuuere
neq̃ant. Simłr ⁊̃ illud ysidori intlłigẽ¬
dum est. Atigli mutabiles natura ĩmi a¬
tabiles sunt grã. quia ex na in pͥmordio
sue conditõis mutari potuerũt ad bonũ
siue ad malũ. s post ꝑ grãm ita bono ad di¬
cti sunt: ut inde mutari nequeant. ad ħ
enuim repugnat gr̃a nõ natura.

Expanded text:
o post confirmationem angeli de natura sicut ante peccare potuerunt; non quod liberum arbitrium eorum debilitatum sit per gratiam, sed ita potius confirmatum, ut jam per illud non possit bonus angelus peccare; quod utique non est ex libero arbitrio, sed ex gra Hieronymus ait: Caetera cum sint liberi homo et angelus creatus est, qui ad utrumque flecti poterat; sed postea boni angeli ita per gratiam sunt confirmati, ut peccare non possint; et mali ita in vitio obdurati, ut bene vivere nequeant. Similiter etiam illud Isid. intelligendum est: Angeli mutabiles sunt natura, immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura.
Abbreviated transcription (Latin):
lii ⁊ ꝓcessionẽ sp̃c sci dum hic uiuimus
distinguere nõ sufficimꝰ. Unde aõ. maxi¬
mino p̃missam qõnem refricanti .s. q̃rẽ
cur unus filius ⁊ alius nõ sit filius. Co
ce Rdeo. siue capias. siue nõ capias. de
nitꝰ est. iste ꝓcedens. Idõ ille filius est
filium genuit. ⁊ gignendo ei decdit ut
⁊̃ de ipso ꝓcederet sp̃s scõ. Nam nisi ꝓ¬
cederet etiam de ipso: nõ diceret discipu
occulte. Quia gͦ si nasceret᷑ nõ tm̃ de pr̃e
nec tm̃ de fllio. s de ambob utiq nasce¬
retur. sine dubio filius dr̃et᷑ amboꝵ.
ac ꝑ hoc qr filius amboꝵ nullo modo
eẽt. nõ oportuit nasci eum de ambobꝰ.

Expanded text:
lii et processionem Spiritus sancti, dum hic vivimus, distinguere non sufficimus; unde Aug. Maximino praemissam quaestionem refricanti, scilicet cur unus Filius sit, et alius non sit Filius? Ecce respondeo, sive capias sive non capias. De nitus, iste procedens: ideo ille Filius est Filium genuit, et gignendo ei dedit ut etiam de ipso procederet Spiritus sanctus. Nam nisi procederet et de ipso, non diceret discipulocculte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac per hoc quia filius amborum nullo modo est, non oportuit nasci eum de ambobus.
Abbreviated transcription (Latin):
guntur hic tres ille ꝓpͥetates
suꝑ ius assinate. s ip̃e ypostases dis¬
tincte adiuuicẽ monstrant᷑. Eterni¬
tatis tamẽ noie eadem uidet᷑ desig¬
nata ꝓpͥetas. ꝗͣ notat ħ nomẽ ingeni¬
tus. S uideamus quid sit ꝗ ait.

Expanded text:
guuntur hic tres illae proprietates superius assignatae, sed ipsae hypostases distinctae ab invicem monstrantur; aeternitatis tamen nomine eadem videtur designata proprietas, quam notat hoc nomen ingenitus. Sed videamus quid sit quod ait.
Abbreviated transcription (Latin):
diligat. qͣiͣ noua dilestõe que in ip̃o ante
nõ erat. apud quẽ nec p̃ti̾ra transierunt.
⁊ futura iam fcã sunt. Itaq om̃s scõs suos
ante mũdi cõstitutõm dilexit. sicut p̃de¬
stinauit. S cum cõu̾tunt᷑ ⁊ inueniunt
illum: tc̃ incipe ab eo diligi dñr. ut eo mo¬
do dicatur. quo potest humano affectu ca¬
cidus bonis. illi mutant᷑ nõ ip̃e. ut lux ĩ¬
ficatõm incipit eẽ amicꝰ d̃i. ip̃e mutat᷑ͦ nõ
us . qͥs magis uł minꝰ diligat᷑ a d̾o u

Expanded text:
e in ipso ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt, et futura jam facta sunt. Itaque omnes sanctos suos ante mundi constitutionem dilexit, sicut praedestinavit. Sed cum convertuntur et inveniunt illum, tunc incipere ab eo diligi dicuntur, ut eo modo dicatur, quo potest humano affectu cacidus bonis, illi mutantur, et non ipse; ut lux inficationem incipit esse amicus Dei, ipse mutatur, non Deus. 4. Si quis magis vel minus diligatur a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ est ꝙ aliqui qñ cõu̾tunt᷑ ⁊ iustificãt᷑
dñtur tuno inciꝑe diligia dõ. Non ꝙ deus
noua dilectõe quemꝙͣ possit dilig̾e̾. ĩmo
sempiterna dilectõne dilexit. ante mũdi
constitutõm. quoscũq diligit. s tuno di¬
cunt᷑ incipere diligi abeo. cum et̾ne dile¬

Expanded text:
tuntur et justificantur, dicuntur tunc incipere diligi a Deo; non quod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexit ante mundi constitutionem quoscumque diligit. Sed tunc dicuntur incipere diligi ab eo, cum aeternae Dei dile
Abbreviated transcription (Latin):
utiq aut nato iam filio:aut non
nato filio. Si uo̾ iam nato filio ꝓces¬
sit. ante natus est filius. ꝙͣ ꝓcesserit
te que deus est. int̾ualla tpr̃m nul¬
la sunt. per que possit oftendi aut
saltem requiri. utr̃ prius de pr̃e natꝰ
sit filius. ⁊ postea de ambob ꝓcesserit
⁊ illo nato de utroq ꝓcessitͦ. Non
possunt prorsꝰ ista ibi queri ubi
nich ex tp̃r inchoat᷑. ut conseq̃ntiꝑ
siciat᷑ in tp̃i. Ĩo qui potest intetuge

Expanded text:
utique aut nato jam Filio, aut non nato Filio. Si vero jam nato Filio processit, ante natus est Filius quam processerit te, quae Deus est, intervalla temporum nulla sunt per quae posset ostendi aut saltem requiri utrum prius de Patre natus sit Filius, et postea de ambobus processerit  illo nato, de utroque processit? Non possunt prorsus ibi ista quaeri, ubi nihil ex tempore inchoatur, ut ex consequenti perficiatur in tempore. Ideo qui potest intellige
Abbreviated transcription (Latin):
ctorem. s ministrum. cum quo ⁊ in quo ope¬
raretur. sicuo in bonis oꝑib nr̃is ip̃e operat᷑
⁊ nos. nec ip̃e tm̃. nec nos tm̃ s ip̃e nob̾cum
⁊ in nob̾. ⁊ tamẽ in ilł agendis ministri eius
sumꝰ. ⁊ ñ sumus auctores. Ita gͦ potuit dare
seruo potestatem dimittendi pcc̃a in bap̃o. id
ut in mũdatõe inti̾ori seruꝰ cum dño opera¬
retur. ñ seruꝰ sine dño: nec dominꝰ sine seruo.
s dñs cum seruo ⁊ in seruo. sic̃ in exti̾ori mini¬
stĩo dñs operatur cum seruo ⁊ in seruo. Unde
⁊ dñs d̾r scĩficare ⁊ seruꝰ. Sed dñs inuisibiligͣ¬
cia seruuis usibili sacram̃to. Uñ aũs. super
soł sacerdotib eẽ traditum. eius q minist̾iũ
nec ip̃is diaconib est implere licitũ asq ẽp̃o

Expanded text:
ctorem, sed ministrum cum quo et in quo opectorem, sed ministrum cum quo et in quo operaretur, sicut in bonis operibus nostris ipse operatur et nos; nec ipse tantum nec nos tantum, sed ipse nobiscum et in go potuit dare servo potestatem dimittendi peccata in Baptismo, id est, ut in mundatione interiori servus cum Domino operaretur, non servus sine Domino; nec Dominus sine servo, sed Dominus cum servo et in servo; sicut in exteriori ministerio Dominus operatur cum servo. Undeisibili gratia, servus visibili sacramento, unde Aug. super solis sacerdotibus esse traditum; ejusque ministerium nec ipsis diaconibus implere est licitum absque
Abbreviated transcription (Latin):
ic quent᷑ que sit illa potestas
tuit dare seruis. ħ est ut plurimi uolunt:
potestas dimittendi pcc̃a in bap̃õ. s potestaᷤᷤ
dimutendi pecrata que est indõ est deus. Iõ
alii dñt hanc potestatẽ nõ potuisse dare alicͥ
seruoꝵ. qr nulli potuit dare ut eẽt ꝙ ip̃e est
ł ut hẽret eẽntiam quam ip̃e ħo. cuiħ est eẽ
qd̃ posse. Dñt cỹ. si hanc potentiam aliciu
dare potuit: potuit ei dare creare creaturas
qr ñ est ħ maioris potentie ꝙͣ illud. ad qd̃ dͥ
potest qr potuit eis dare potentiam dimittẽ¬
di pectata. nõ ip̃am eandem qua ip̃e potens
ẽ. s potentiam creatam. qua seruꝰ poss dimit¬
tere pcẽa. nõ tñ ut auctor remissionis. s ut
minist̾. nec tñ sine dõ auctore. ut sic̃ in mini¬
stio hͣt excĩuo scĩficare. ita in ministio hẽres
intus mundare. ⁊ sicut illud facit dõ auctore
qui cumeo ⁊ in eo operatur illud ȩxt̾ũis. ita
aliquem creare aliqua. ñ per eum tanꝙͣ au¬

Expanded text:
ic quaeritur quae sit illa potestas tuit dare servis. Haec est, ut plurimi volunt, potestas dimittendi peccata in Baptismo: sed potestas dimittendi peccata quae in Deo est, Deus est. Ideo alii dicunt hanc potestatem non potuisse dare alicui servorum, quia nulli potuit dare ut esset quod ipse est, vel ut haberet essentiam quam ipse habet, cui hoc est esse quod posse. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, potuit ei dare creaturas creare, quia non est hoc majoris potentiae quam illud. Ad quod dici potest quia potuit eis dare potentiam dimittendi peccata, non tamen ipsam eamdem qua ipse potens est, sed potentiam creatam qua servus posset dimittere peccata; non tamen ut auctor remissionis, sed ut minister, nec tamen sine Deo auctore; ut sicut in ministerio habet exterius sanctificare, ita in ministerio haberet interius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita aliquem creare aliqua, non per eum tanquam au
Abbreviated transcription (Latin):
equalitas dicatur ẽẽ in filio
cũ una ⁊ sũma sit eqͣlitas triũ. hoc
idõ forte dc̃m est. quia filius genitꝰ ⁊
a pr̃e. equalis gignenti ⁊ dono. ꝗ
ab utroq ꝓcedit. ⁊ iõ illa tria dñr
ẽe equalia pp̃ filiũ. filius enĩ habr
sc̃ ab utroq ht ut sit equalis ntͥs¬
ħ autẽ sine assertionis suꝑcilio. ⁊ ma¬
ioris intłłigentie p̃uidicio dicimꝰ. mal¬
lentes in aꝑtione tam clausoꝵ s̾monũ
ꝑitiores audire: ꝗͣ aliquid aliis ĩflu̾e.¬

Expanded text:
equalitas dicatur esse in Filio, cum una et summa aequalitas sit trium. Hoc ideo forte dictum est, quia Filius genitus est a Patre aequalis gignenti, et dono quod ab utroque procedit; et ideo illa tria dicuntur esse aequalia propter Filium. Filius enim habet s ab utroque habet ut sit aequalis utriHoc autem sine assertionis supercilio et majoris intelligentiae praejudicio dicimus, malentes in apertione tam clausorum sermonum peritiores audire, quam aliquid aliis influe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quia sapĩa que ꝓpͥe est filiꝰ.
est sapĩa que est trinitas. ipsa tñ
nõ est trinitas. sicut flluis est essen¬
tia que est triniras. ip̃e tñ non est
trinitas.¶

Expanded text:
sunt, quia Sapientia quae proprie est Filius est Sapientia quae est Trinitas, ipsa tamen non est Trinitas, sicut Filius non essentia quae est Trinitas, ipse tamen non est Trinitas.
Abbreviated transcription (Latin):
est utrum alio mͦł fact
meliori ꝗͣ facit. possit ea fac̾e que facit.
Si modusoꝑatõnis ad sapiãm opificis
referat᷑. nec alius nec melior ẽẽ potest.
Non enĩ potest facere aliquid aliter. ł
meluis ꝗͣ facit .i. alia sapientia ł meli¬
ori sapĩa. Nich̃ enĩ sapientiꝰ potest facẽ
ꝗͣ facit. Si uero referat᷑ modus ad rem
ip̃am quam facit deus. dñis quia ⁊ a¬
melius. ⁊ aliter ꝗͣ facit. quia potest qͥbꝰ¬
dam meliorẽ modum existendi p̃stare.
⁊ quibdamalium unde ãs in .xiii. bde
tri dicit. Qd̾ fuit ⁊ alius modꝰ nr̃e lib̾ ãõ¬
atõnis possibił dõ. qui oĩa potest. sed
nullus alius nr̃e miserie sanande fuit
conuenientior. pot̃ gͥ deus eorumque
dam etiam minꝰ bono face̾ ꝗͣ facit. Ut
tñ modus referatur ad qualitatẽ cre¬

Expanded text:
est utrum alio modo vel meliori quam facit, possit ea facere quae facit. Si modus operationis ad sapientiam opificis referatur, nec alius, nec melior modus esse potest. Non enim potest facere aliquid aliter vel melius quam facit, id est, alia sapientia vel majori sapientia; nihil enim sapientius potest facere quam facit. Si vero referatur modus ad rem ipsam quam facit Deus, dicimus quia et amelius, et aliter quam facit; quia potest quibusdam meliorem modum existendi praestare, et quibusdam alium. Unde Aug., in lib. 13 de Trin., dicit quod fuit et alius modus nostrae liberationis possibilis Deo, qui omnia potest; sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Potest ergo Deus eorum quadam etiam minus bono facere quam facit; ut tamen modus referatur ad qualitatem ope
Abbreviated transcription (Latin):
unum. ⁊ appareat arida. Tercii diei opꝰ
est congregatio aquar̃ in unũ locum.
Congregate enĩ sunt om̃s aque celo in beͬda¬
feriores in unam matricem. ut lux q̃ p̃¬
terito biduo aqͣs clara luce lustrau̾at:
in puro aere clanor fulgeat.⁊ appare¬
at terra. que cooperta latebat. ⁊ q̃ aqͥs
limosa erat fieret arida ⁊ germinib
apta eodem enini die ꝓtulit t̾ra herbã
iurentem lignũ q faciens frustum
i autẽ queratur ubi congregate s̃
aque que totum texerant spacium us¬
q ad celum potuit fieri ut t̾ra subsi¬
dens cõcauas ꝑtes p̃beret. ubi fluctu¬
antes aquas reciperet. potest ⁊̃ credi
primarias aquas rariores fuisse. q̃ sit
nebula tegerent t̾ras. s congregatõe
ẽẽ spissatas. ⁊ idõ facile in unũ posse re¬
digilocum. Cumq multa constet ẽẽ
maria. ⁊ flumĩa: in unũ tñ locumd̃
aqͣs congregatas pp̃ continuatõnẽ¬
oiũ aquar̃ que in t̾ris sunt. quiacũs¬
ta flumĩa ⁊ maria: magno mari iũ¬

Expanded text:
ertiae diei opus est congregatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si autem quaeratur ubi congregatae sunt aquae quae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in unum tamen locum dicit aquas congregatas propter continuationeomnium aquarum, quae in terris sunt, quia cuncta flumina et maria magno mari jun
Abbreviated transcription (Latin):
cunitꝰ iniusibiles cupiditates. Fuso eñ¬
sanguine sine culpa. oĩum culpar̃ cungͣpha
deleta sunt. quib debitores qui in eũ credũt
a diabolo tenebantur. Uñ qui ꝓ multis effun¬
detur. Per illum gͦ redempti sumꝰ in qͦ prin¬
ceps mundi nich iniuenit. Unde aũs cãm ⁊¬

Expanded text:
cuntur invisibiles cupiditates. Fuso encuntur invisibiles cupiditates. Fuso ensanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo princeps mundi nihil invenit. Unde August.,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ filiũ suũ tradidit in mortẽ ꝓ nobis
pcc̃orib. Exibita aũt tante erga nos
dilectõnis ami ⁊ nor mouem᷑ accendi¬
mur q ad diligend̃ d̃mi qui ꝑ nob̾ tm̃ fecit
⁊ per ħ iustisicam᷑. i soluti a ꝑcc̃is iusti effici¬
mur. Mors gͥ xp̃i nos iustificat. dum per
fidem mortis eiꝰ apcãis mundamur. Uñ
lim aspicientes in serpentem eneũ ini lig
lo lib̾amur. ut nec post hanc uitam in
nob̾ inueniat qd̾ puniat. Morte qͥppe
sua imo uerissimo sacrificio. quicqͥd cul¬
parũ erat. Unde diabolusad luenda suꝑ¬
plicia detinebat : xp̃c extuycit. ut in hͣc
uita tẽptando nob̾ nõ p̃ualeat: licet e¬
nim uos tẽptet post xͥ mortem quibus
modis ante tẽptabat. nõ tñ iuncẽ pot̾
sicut ante iuncebat. Nam petrꝰ qui añ
cessit. Quare: Quia fortior .i. xͨ ueniens
ꝯpescuit fideliũ ut tẽptatõm que ei ad¬
huc permntit᷑. ñ sequatur seductõ. Ita
mice nob̾ inuisibiles potestates. uͥ iun¬

Expanded text:
quod Filium suum tradidit in mortem pro nobis peccatoribus. Exhibita autem tantae erga nos dilectionis arrha, et nos movemur accendimurque ad diligendum Deum, qui pro nobis tanta fecit; et per hoc justificamur, id est, soluti a peccatis justi efficimur. Mors ergo Christi nos justificat, dum per fidem mortis ejus a peccatis mundamur. Unde lim aspicientes in serpentem aeneum in lignlo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quippe sua, uno verissimo sacrificio, quidquid culparum erat unde nos diabolus ad luenda supplicia detinebat, Christus extinxit, ut in hac vita nos tentando non praevaleat. Licet enim nos tentet, post Christi mortem, quibus modis ante tentabat, non tamen vincere potest, sicut ante vincebat. Nam Petrus, qui ancessit. Quare? quia fortior, id est, Christus, veniens compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. Itaqmicae nobis invisibiles potestates, ubi vin
Abbreviated transcription (Latin):
cãm de ꝑcc̃o. s de obedĩa ⁊ iusticia mortẽ gu¬
stauit. per quam nos redemit a seruituts
diaboli. Incideramus enĩ in principem huiꝰ
secli qui seduxit adam. ⁊ seruũ fecit. cepit¬
q nor qͣi u̾naclõs possidere. S uenit redẽptor
⁊ uistus est deceptor. Et quid fecit redẽptor
captiuatori nr̃o: Tetendit ei muscipulam
crucem suam posuit ibi qͣi escam sangu̾iẽ.
Ille aũ sanguinẽ fudit nõ debitoris. ꝑ qd̾ re¬
cessit a debitoribꝰ. rab hominib Ille quip¬
pe ad hoc sanguiẽm suum fudit. ut peccata
nostra deleret. Uñ gͦ diabolus nor tenebat.
deletum est sangiũe redemptoris. Non n te¬
fortem uinclis passionis sue. intrauit in
domũ eiꝰ .i. in corda eorum uͥ ip̃e hĩtabat. ⁊¬
uasa eiꝰ s. nos erpuit. que ille impleu̾at a¬
maritudĩe sua. D̾e autem nr̃uasa eiꝰ eripi¬
ens ⁊ sua faciens. fu dit amaritudinẽ ꝑ mor

Expanded text:
causam de peccato., sed de obedientia et justitia mortem gustavit, per quam nos redemit a servitute diaboli. Incideramus enim in principem hujus seculi, qui seduxit Adam, et servum fecit, coepitque nos quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoribus. Ille quippe ad hoc sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo nos diabolus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tefortem vinculis passionis suae; intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, scilicet nos eripuit, quae ille impleverat amaritudine sua. Deus autem noster vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
conciliari. que ad hĩtum sue ꝓfeslionis re¬
dire neglexerit. Tunc ille cuise cõũpxerat
est eis. Tunc enĩ eis uiri de mundo recedunt
⁊ defugunt᷑ cum ab eorũ cõcupiscentia is¬
te se alienat. quem sensũ subdita simili¬

Expanded text:
ntiam, quae ad habitum suae professionis redire neglexerit. Tunc ille qui se conjunxerat iendum est eis. Tunc enim eis viri de mundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum simili
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe satro tecte. tñ nõ in ꝓposito uirginali
lemꝑ se simulau̾unt ꝑmanere. licet uela¬
te nõ fui̾t. tñ si nupserint aliquo tp̃r. his
agenda pnĩa est. qr sponsio earum a dño
tenebatur. Si enĩ inter homines solet bo¬
ne fidei contrastus nulla rõne dissolui sñ¬

Expanded text:
e tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, tamen si nupserint aliquo tempore, his agenda poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ acetu fid lium usq ad satisfatõm exclu¬
duntur. qͣnto magis uidue que ꝑfectõris
etatis. ⁊ maturioris consilii existunt. ⁊ hĩtũ
religionis asiumpsĩterũt ⁊ deinde aposta¬
tau̾unt. atq ad priorem uomitũ reuerse
a nob̾ ⁊ ab om̃ib fidelib aliminib ecclie
⁊ a cetu fideliũ usq ad satisfatõm sunt eli¬
minande. ⁊ carcerib tradende. Ex his ap¬
paret uirgines. ł uiduas uoto continẽtie
astrictas. siue fiu̾nt uelate siue nõ. nul¬
latenus cõuigiũ sorti posse. Qd̃ ididem
de omĩb intelligend̃ est. qui cõtinentiã

Expanded text:
a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto magis viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris concilii existunt, et habitum religionis assumpserunt, et deinde apostataverunt, atque ad priorem vomitum sunt reversae, a nobis et ab omnibus fidelibus, a liminibus ecclesiae, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod itidem de omnibus intelligendum es
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnocentiꝰ de uidiuis ⁊ puellis. de creuit. que
xp̃o spũaliter nubent. si pꝰea publice nup
adultera hẽatur. nec ei agende pnĩe licẽ¬
cia concedr nisi unus de his fui̾t defunctꝰ.
qͣnto magis de illa tenenda est. que ante
se mortali sponso cõuinxerat. ⁊ post ad
humanas nuptias transmigrau̾int. ait¬
tende ꝙ nõ solum conuigiũ talib nega¬
re uidetur. s etiam locum pnĩe. s nõ ira ĩ¬
telligendũ est ut aliqñ exludant᷑ a pe¬
nitentia. que digne pniãm agere uolũt

Expanded text:
isto, de viduis et puellis decrevit, quae Christo spiritualiter nubunt: Si postea publice nupsadultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia conceditur, nisi unus de illis fuerit defunctus, quanto magis de illa tenenda est, quae ante se immortali sponso conjunxerat, et post hoc ad humanas nuptias transmigravit! Attendite quod non solum conjugium talibus negare viderur, sed etiam locum poenitentiae; sed non ita intelligendum est, ut aliquando excludantur a poenitentia quae digne poenitentiam agere volu
Abbreviated transcription (Latin):
ed querit᷑ qũo oĩa posse dicatur
cum nos quedam possimꝰ que ip̃e
nõ potest. Non enĩ potest ambulare. lo
nullatenus hẽre queat incorporea ⁊
simplex sub̾a. Quib id respondendũ
s ad ip̃am ꝑtinent. licet enĩ hiꝰ accões
in se deus hr̃e nõ possit: nõ enĩ potest
ambulare ł loqui ⁊ hꝰmodi eas tam̃
in creaturis potest operari. facit enĩ
hitur aliquid quia ⁊ ħ potest facere
De aliis obicitur.

Expanded text:
ed quaeritur quomodo omnia posse dicatur, cum nos quaedam possimus quae ipse non potest. Non potest enim ambulare, loqnullatenus habere queat incorporea et simplex substantia. Quibus id respondendum sed ad ipsam pertinent. Licet enim hujusmodi actiones in se Deus habere non possit non enim potest ambulare vel loqui et hujusmodi, eas tamen in creaturis potest operari, facit enim hitur aliquid, quia et hoc potest facere 3. De aliis objicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
iõ simplex cl̃i respestu torporis: qr¬
mole nõ diffundr. ꝑspaciũ loti s in a¬
unoqͦ corpore.⁊ in toto tota est. ⁊ in
qualib ꝑte eius tota est. ⁊ iõ cum fit
aliquid in quaius exigua ꝑticła cor¬
poris. qd̃ sentiat anima qͣnus non
fiat in toto corpore. illa tamẽ tota sẽ¬
tit. quia totam nõ latet. s tamẽ n
in ipsa tota anima uera simplicitas
est. Cum . n aliud sit artificiosum
ẽẽ. aliud mertẽ. aliud acutum ali¬
ud memorẽ. aliud cupiditas. aliud
timor. aliud leticia aliud tristicia po
in aĩe natura inueniri. ⁊ alia sine ali¬
is.⁊ alia magis alia minus. Mani¬
festum est nõ simplicẽ. s multiplicẽ
c̃ẽ nam. Nich̾ enim simplex mutabi¬
leest. Omĩs autẽ creatura mutabil
est. Nulla gͦ creatura u̾e simplex est.
Deus u̾o ⁊ si multipłr dicat᷑. uere tñ

Expanded text:
ex dicitur respectu corporis, qmole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore et in toto tota est, et in qualibet ejus parte tota est. Et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, poin animae inveniri natura, et alia sine aliis, et alia magis, alia minus, manifestum est animae non simplicem, sed multiplicem esse naturam; nihil enim simplex mutabile est; omnis autem creatura mutabilis est; nulla ergo creatura vere simplex est. Deus vero etsi multiplex di
Abbreviated transcription (Latin):
aliud nõ inligne cliciuidet᷑. s ead̾
magnitudo eius est. que sap̃ia Nõ
enĩ mole magnus est. s uirtute. ⁊
eadem bonitas que sapĩa ⁊ magni¬
tudo ⁊ ueritas. ⁊ nõ est ibi aliuid ip¬
sum beatũ ẽẽ. ⁊ aliud magnũ aut
sapientem aut uerum aut bonũ¬

Expanded text:
aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed virtute; et eadem bonitas, quae sapientia, et magnitudo, et veritas et non est ibi aliud ipsum beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, verum, aut bonu
Abbreviated transcription (Latin):
esse rens ꝑiurii qui sic uirat. qr ñ est m̃s
eiꝰ rea. ⁊ idõ nec lingua ĩmo eiis mens
rea est. dum uirare p̃sumit qd̾ ꝑspicue
mendaciũ est nec om̃ĩs qui peierat mentit᷑ s
omis mentiendo iurans. peierat. ⁊ omĩs qui
fłm iupat. siũ mentiens siue nõ. peierat.
est. existimans eẽ fłm qͦxͦ quid sit

Expanded text:
esse perjurii qui sic jurat, quia non est mens ejus rea, et ideo nec lingua. Imo ejus mens rea est, dum jurare praesumit quod perspicue ndacium est, nec omnis qui pejerat mentitur; sed omnis mentiendo jurans pejerat, et omnis qui falsum jurat, sive mentiens sive non, pejerat. est, existimans esse falsum, quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
iurauit. ad qd̾ dici potest qr nõ omis qui
urat qd̾ fł̾m est ex quo uirat ꝑuirꝰ est. sic̃
iste de quo agimus. s ex quo propositum

Expanded text:
uravit. Ad hoc dici potest quia non omnis qui jurat quod falsum est, ex quo jurat perjurus est, sicut iste de quo agimus; sed ex quo propositum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qd̾ scio fłm eẽ. Uidetis ꝙͣ ista detestandas
belua. fac aliũ qui putat st̾m̾ eẽ. ⁊ uirat tã¬
ꝗͣ uer̃ sit. ⁊ forte uerum est. U̾bi gr̃a ut in¬
ssigatis. pluit in illo loco. Int̾rogas hõiẽ
⁊ dicit pluisse. ⁊ tc̃ cum pluit ibi s putat
ñ pluisse. ꝑuirꝰ est. Interẽ q̃ madmod̾ uer¬
bum ꝓcedat. ex aĩo ream linguam ñ fat̃

Expanded text:
sit quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua. Fac alium qui putat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco; interrogas hominem, et dicit pluisse; et tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, re
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia facere curauit. ne dĩ ĩmẽ¬
sitatem siłitudĩe creature metirem᷑
Dixerat enim scriptura scã quia deus
pater est ⁊ ꝗ ds filius est. ⁊ auduut
homo qui hõinẽ prẽm uiderat. cłm
prẽm nõ uiderat. ⁊ cogitare cepit ita
ẽẽ increatore. ut uiderat in creaturis.
a quib ħ nomĩa translata sunt. ad
creatorem in quib pater est prior
filio. filus est posterior pr̃e. ⁊ exan¬
tiquitate in pr̃e defectus. ex posteri¬
tate in filio imꝑfectõ sensus solet
notari. Idõ occurrit scriptura dicẽ
prẽm potentẽ. ne uideat᷑ pͥor filio.
⁊ id̾o minus potens. ⁊ filium sapiẽ¬
tem ne uideat᷑ posterior pr̃e. ⁊ ideo
⁊ iudebat᷑ hoc quasi nomẽ infiatõ¬
ius ⁊ tumoris. Unde humana cõsci¬
entia ad dm ꝓ rigore. ⁊ crudelitate
acced̾e meruit. Idõ scriptura temꝑ¬
auit. sermonẽ suũ sp̃m bonũ nõi¬
ł magio bonus.una est g̾ potiũa sapi¬
entia bonitas trium. sicut una essentia.

Expanded text:
prudentia facere curavit, ne Dei immensitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quia Deus Pater est, et quod Deus Filius est; et audivit hoc homo qui hominem patrem viderat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens; et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et idvidebatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nomil magis bonus. Una est ergo potentia, sapientia, bonitas trium, sicut una essentia.
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc autẽ statu tranfferendꝰ erat cum
uniu̾sa posteritate sua. ad meliorẽ. di¬
gniorẽ ꝙ statum. uͥ celesti ⁊ et̾no bo¬
no in celo sibi ꝑato frueretur. sic̃ enĩex
duplici natura compactus ẽ homo: ⁊¬
ta illi duo bona conditor ab initio ĩpa¬
rauit. unum temporale. alterum eter¬
nũ. unum uisibile. alt̾m inuisibile.
unum carni. alter spũi. Et qr primũ
rale ac uisibile honũ prius ded̾. iniu¬
sibile autẽ ⁊ et̾nũ ꝓmisit.⁊ meritis
q̃rend̃ ꝓposuit. Ad illiꝰ aũ custodiã
ꝙ dederat.⁊ ad illud merend̃ ꝙ promi¬
serat. naturali rõni in creatõe aĩe hoĩs
indite. quapoterat int̾ bonũ ⁊ malũ
discern̾e: p̃ceptum addidꝰ obedĩe. ꝑ cuiꝰ
obseruantiam datum nõ ꝑderet.⁊ ꝓ
missum obtineret. ut ꝑ meritum ue¬
niret ad p̾mium

Expanded text:
De hoc autem statu transferendus erat cum universa posteritate sua, ad meliorem dignioremque statum, ubi coelesti et aeterno bono in coelis sibi parato frueretur. Sicut enim ex duplici natura compactus est homo, ita illi duo bona Conditor a principio praeparavit: unum temporale, alterum aeternum; unum visibile, alterum invisibile; unum carni, alterum spiritui. Et quia primum est rale ac visibile bonum prius dedit; invisibile autem et aeternum promisit, et meritis quaerendum proposuit. Ad illius autem custodiam quod dederat, et ad aliud promerendum quod promiserat, naturali rationi in creatione animae hominis inditae, qua poterat inter bonum et malum discernere, praeceptum addidit obedientiae; per cujus observantiam datum non perderet, et promissum obtineret, ut per meritum veniret ad praemium
Abbreviated transcription (Latin):
formam. s quał in uidicio apparebit
Remanent gͦ illa accidentia. per se sub¬
sistentia ad minist̾ii ritũ. ad gustus fidĩ¬
.De fractõe et

Expanded text:
formam, sed qualis in judicio apparebit. Remanent ergo illa accidentia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus fidei2. De fractione et
Abbreviated transcription (Latin):
ub alia autẽ sp̃e trib de causis car
ceps sumendũ instituit. ut fides scb̃. hẽ
ret meritũ que est de hiis que ñ uident᷑. qr
fides nõ h̾t meritũ cui humana rõ p̾bet exꝑ
m̃tũ. et etiam ideo ne abhorreret animus
ꝙ cerneret ocłs. qr nõ hm̃s in usum carnem e¬
crudam comed̾e. ⁊ sanguinẽ bibere. Qũia gͦ a
xp̃m uoran dentib fas ñ est: in mistĩo carnẽ
⁊ sanguinẽ nob̾ cõmendauit. ⁊ q̃e id̾õ ne ab

Expanded text:
ub alia autem specie tribus de causis carnt deinceps sumendum instituit, ut fides, scilicet, haberet meritum, quae est de his quae non videntur, quia fides non habet meritum, ubi humana ratio praet ideo etiam, ne abhorreret animus quod cerneret oculus, quia non habemus in usu carnem crudam comedere, et sanguinem bibere. Quia ergo Christum vorari dentibus fas non est, in mysterio carnem et sanguinem nobis commendavit. Et etiam
Abbreviated transcription (Latin):
na &s ꝙ ꝑͣ humanata p̃dicetur: cassyodo¬
rus oftendere uid̾r. dicens. Ec̃ est ut ita di. Cas¬
xerim humanatus u̾s. qui q̃ in assũptõne
natus. b̃ xp̃c fastus deus humanatꝰ. Utr̃q̃
enĩ sane dͥ potest. Cum gͦ d̾i factus est d̾s hõ:
multiplex scd̃m istos fit intelligentia. ut
naturam hũam accepisse. ł humanatũ
u̾bũ ẽẽ incepisse intlli̾gatur. Nec tamẽ si
incepit eẽ humanatũ u̾bũ iõ sequit᷑ ꝙ
inceꝑit eẽ uerbũ nec si deus factus est hn¬
manatũ u̾bum: sequit᷑ ꝙ fastus sit uer¬
bum. Sic̃ de aliquo d̾r. Hodie iste cepit eẽ
bonus homo. ł factus est bonus hõ. nͨ tñ

Expanded text:
na humanata praedicetur, Cassiodorus ostendere videtur dicens: « Factus est, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione  factus Deus humanatus; utrumque enim sane dici potest. Cum ergo dicitur, factus est Deus homo, multiplex secundum istos fit intelligentia; ut naturam humanam accepisse, vel humanatum Verbum incoepisse intelligatur. Nec tamen si incoepit esse humanatum Verbum, ideo sequitur quod incoeperit esse Verbum; nec si Deus factus est humanatum Verbum, sequitur quod factus sit Verbum; sicut de aliquo dicitur, hodie iste coepit esse bonus homo, vel factus est bonus homo, nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
eunide idem ãs querens que sit cã¬
ut sit homo deterior in dõ nõ ẽẽ
asserit. in todem .l. sic dicens. ut sit hõ
deterior aut in ip̃o est. aut in alio. au al
in nich̾o Si in nicħo nulla ẽ cã. Si in
hiis aꝑte osten dit ᷑ ꝗ nõ est bonũ uͥ
sit homo deterior. quia nõ est deus
est bonũ ut homo fiat deterior. nõ÷
gͥ bonũ ut ab eo fiat malum. nõ gͥ
nlt̃ deus ut ab eo fiat malum
Aliter ꝓbat ꝙ dõ auctore si fiũt mala

Expanded text:
uaest. 4, quaerens quae sit causa ut homo sit deterior, in Deo non esse asserit, in eodem lib. dicens ut si homo deterior, aut in ipso est, aut in alio, aut in nihilo. Si in nihilo, nulla causa est. Si in his aperte ostenditur quod non est bonum ut sit homo deterior, quia non est Deus est bonum ut homo fiat deterior, non est ergo bonum ut ab eo fiat malum; non ergo vult Deus ut ab eo fiat malum. 12. Aliter probat quod Deo auctore non fiunt mala
Abbreviated transcription (Latin):
Non est autẽ ei datũ posse omĩa facere q̃
deus facit. ne oĩpotens ⁊ per hoc d̃s puta¬
retur. Ueruntũ forte nec potiũam facien¬
di omĩa ei deus p̃stare potuit. ⁊ si potẽtiã
liquidiꝰ ⁊ p̃sentiꝰ onuĩ creatura contẽpla¬
tur. ut ei unita in quo c̃ angłi. ⁊ que dĩ
sunt ⁊ que futura sunt cognoscunt.

Expanded text:
Non est autem ei datum posse omnia facere quae Deus facit, ne omnipotens, et per hoc Deus putaretur. Verumtamen forte nec potentiam faciendi omnia ei Deus praestare pliquidius et praesentius omni creatura contemplatur, ut ei unita, in quo etiam angeli et quae Dei sunt, et quae futura sunt cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓced̾e a filio ⁊ esse filii. ꝓfessi sunt sp̃m
qui ⁊ ueritas. Non .n. loquet᷑ a seni¬
ipso. hoc est nõ sine me ⁊ sine meo et
prĩs arbitrio quia inseꝑabił est a
loquente que nescit. cum hoc ip̃m
sit. qd̾ ꝓfertur a filio.iꝓcedens deus
de dõ. Sp̃s u̾tatis ꝓcedens a ui̾tate.
cõsolator manans ex cõsolatõne̾. Itẽ
nõ filius. s tũ nd̃ est alienus ab eo.
in omelia quadam de expositõne¬
os symboli: licait iste ẽ fp̃s ⁊ ꝓcedens
de pr̃e ⁊ filio qui diuidit dona ꝓpͥa. ꝓu̾
ult. Idem in alia omelia. Credendꝰ est
mala corrũpant bonos mores. Ecce
a doctorib gretoꝵ aꝑta hm̃s testimo¬

Expanded text:
cedere a Filio, et esse Filii, professi sunt Spiritum qui et Veritas est, non enim loquetur a semetipso , hoc est non sine me, et sine meo et Patris arbitrio quia inseparabilis esloquente, quae nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id est procedens Deus de Deo, Spiritus ueritatis procedens a Veritate, consolator manans de consolatore. Cap. 12non Filius; sed tamen non est alienus ab eo. in homilia quadam de Expositione symboli sic ait: Iste est Spiritus procedens de Patre et Filio, qui dividit dona propria prout vult. Idem in alia homil.: Credendum estmala corrumpant bonos mores. Ecce a doctoribus Graecorum aperta habem
Abbreviated transcription (Latin):
ed adhuc qrͣ si nõ eẽt p̃ceptum ut de
ligno uite ederet.⁊ aliis et nõ illo
uesce̾tur. ñquid poss nõ moriꝰ Si semꝑ
uiueret nõ utens illo ligno. nõ erat ei
ex illo ligno posse nõ morysiuo̾ nõ po¬
ss semꝑ uiu̾e̾: id erat ei ex illo ligno.
Aliqui dñt ꝙ si nõ fuiss ei p̃ceptum
uescide illo ligno. ⁊ aliis ⁊ nõ illo ues¬

Expanded text:
ed adhuc quaeritur si non esset praeceptum ut de ligno vitae ederet, et aliis, et non illo vesceretur, numquid posset non mori. Si semper viveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non mori. Si vero non posset semper vivere, id erat ei ex illo ligno. Aliqui dicunt quod si non fuisset ei praeceptum vesci illo ligno, et aliis, et non illo ves
Abbreviated transcription (Latin):
nõ de conditõe nature. tm̃ .s. qͣi nõ ex
conditõe neͤ solum mͦ erat ei. s. ⁊̃ ex lig¬
no illo. Aliis autẽ uidetur ꝙ ex lig¬
no uite erat ei posse nõ mori nõ ex naͣ
Idõ enĩ d̾r potuisse nõ mori: qr pot̾at
uti ligno illo. de quo edens ñ moreret᷑.

Expanded text:
i non ex conditione naturae solummodo erat ei, sed etiam ex illo ligno. Aliis autem videtur quod ex ligno vitae erat ei posse non mori, non ex natura. Ideo enim dicitur posse non mori, quia poterat uti illo ligno, de quo edens non moreretur. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
i aũ qͦr utr̃ post creationẽ cõu̾sis aͥd
collatum sit. per ꝗ conu̾terent᷑ id
diligerent dm̃. dm̃s ꝗ est eis collata gr̃a
cooꝑans. sine qua nõ potest ꝓficere rõał
creatura ad meritum uite. Cad̾e enim
potest per se. s proficere nõ potest sine
gr̃a adiuuante
Qua gr̃ã indigebat an

Expanded text:
itur utrum post creationem conversis aliquid collatum sit per quod converterentur, id est, diligerent Deum, dicimus quia est eis collata gratia cooperans, sine qua non potest proficere rationalis creatura ad meritum vitae. Cadere enim potest per se; sed proficere non potest sine gratia adjuvante. 4. Qua gratia indigebat an
Abbreviated transcription (Latin):
de aliquo mediocrit̾ bono. qui
talib indigens suffragiis in ip̃o cõsũ¬
matõis articło scł̃i cum reliquis migrab̾.
or̃o. ł elemosina. nec hẽbat tante ꝑfectõ¬
nis merita. que his suffragiis ñ egerent.
Nũquid gͦ saluabit᷑. Estimo eum qͣ per
audiũt p̃ces supplicatiũ ⁊ qũo incedt̃¬

Expanded text:
de aliquo mediocriter bono, qui talibus indigens suffragiis in ipso consummationis articulo cum reliquis migrabit, o, vel eleemosyna; nec habebat tantae perfectionis merita, quae his suffragiis non egerent, numquid ergo salvabitur? Existimo eum quasi per audiunt preces supplicantium; et quomod
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse gaudebamus. Item ãs. Sicit deus asͣ¬
dimitte ⁊ dimitetur tibi s ego prius di¬
misi. dimitte ł postea. Nam si nõ climise¬
ris. reuocabo te. ⁊ quicqͥd dimiseram repli¬
cabo tibi. Item. Qui diuini bñficii oblitꝰ.
suas uult iundicare. inuirias. nõ solũ de
futuris pcc̃is ueniam nõ merebit᷑. s c̃ p̃
tĩta que iam sibi duissa credebat. ad uin¬
dcãm ei replicabunt᷑. Item beda. Reu̾tar ĩ
domũ meam ⁊ c̾. Timendus est iste u̾sicłs
ñ exponendꝰ. ne culpa qͣm in nob̾ extinctã
credebamus. ꝑ incuriam nos uacantes op¬
pumat. Item. Quecunq enĩ post bap̃a si¬
fraterna caritas nõ est. aꝑtissime dñs in
euuͦ. docet. in illo seruo a quo dñs dimis¬
sum debitum periit. eo ꝙ ille conseruo su¬
o debitũ nollet dimitt̾e. his austoritatib

Expanded text:
fuisse gaudebamus. Item August., sfuisse gaudebamus. Item August., sDimitte, et dimittetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam noita quae jam sibi dimissa credebat ad vindictam ei replicabuntur. Item Beda: Revertar in domum meam, etc.: Timendus est ille versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Item: Quaecumque enim post Baptisma sifraterna charitas non est, apertissime Dominus in Evangelio docet in illo servo a quo dimissum dominus debitum petiit, eo quod ille conservo suo debitum nollet dimittere. His
Abbreviated transcription (Latin):
umq multis auctoritatib supͣ
sit assertum. in uera cordis con¬
relapsurꝰ est. qr᷑ si post cordis contritõẽ
confitiꝰ contepsit. ł in pcc̃m idem ł simlẽ
reciderit. an ꝑcc̃a dimissa redeant. cuiꝰ
qõnis solutõ obscura est ⁊ perplexa ali
dimissa ultũis replican ad penam. Qui
uͦ dñt pc̃ca dimissa redire: subditis se m¬
muniũt testimoniis. Ambiꝵ ait. Dõna
oquĩ deus repetit dimissa. Si enĩ in his
contẽptus fu̾it. sine dubio reuocabit sẽ¬
tentiam. per quam mĩam dederat. sicut
in eiuͦ. de seruo neꝙͣ legit᷑. qui in conser¬
uũ suũ impiꝰ dep̃hensus est. Item rabanꝰ¬
Qbai Nequam seruũ tradid̾ deus tortoribus
quoadus redderet uniu̾sum debitum.
qr nõ solum ꝓcc̃a que pꝰ bap̃m hõ egit
reputabunt᷑ ei ad penam s ꝙ originalia q̃
uangłicie constat. qr si ñ ex corde climitti¬
mus. qd in nos delinquit᷑. ⁊ ħ rursum ex¬
igitur. qd̃ iam nob̾ per pnĩam dimissum

Expanded text:
umque multis auctoritatibus supra sit assertum, in vera cordis conrelapsus est, quaeritur si post cordis contritionem confiteri contempserit, vel in peccatum idem vel simile ceciderit, an peccata dimissa redeant. Cujus quaestionis solutio obscura est et perplexa, alidimissa ulterius replicari ad poenam. Qui vero dicunt peccata dimissa redire, subditis se muniunt testimoniis. Ambrosius ait, deoquin Deus repetit dimissa. Si enim in his contemptus fuerit, sine dubio revocabit sententiam per quam misericordiam dederat; sicut in Evangelio de servo nequam legitur, qui in conservum suum impius deprehensus est. Item Rabanus: Nequam servum tradidit Deus tortoribus, quoadusque redderet universum debitum; quia non solum peccata quae post Baptismum homo egit, reputabuntur ei ad pvangelicis constat quia si ex toto corde non dimittimus quod in nos delinquitur, et hoc rursum exigitur quod jam nobis per poenitentiam dimissum
Abbreviated transcription (Latin):
recdiit: añ asta bona mortificauit.⁊ pc̃em
dimissum reuocauit. ut cui humiliato
grato imputet
Auorum sentencia.

Expanded text:
rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato grato imputet. 2. Aliorum sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ fit aĩar̃ resurrectõ. ꝑ u̾bũ fcm̃ in carne fi¬
liũ homis. fit corpoꝵ resurrestõ. Item uidi¬
cat ⁊ suscitat corpora nõ pr. s filius. scd̾̃m
dispensatõm. humanitatis. in qͣ est minor
formã humanitatis d̾r suscitaturꝰ corpora ⁊
uditaturꝰ. iudicaturꝰ aũ qr illa forma cũc¬
tis in uidicio apparebit. ⁊ suscitaturꝰ qr me
ademforma meritũ ⁊ cãm nr̃e resurrestõnus
uita est. que ꝑtinet ad aĩam. nõ ad corpus:
Corpus enĩ nõ sentit uitam sapĩe. s aĩa que
illuminat᷑ a liũe eterno. Licet gͥ xp̃c potentia
dĩtatis uiuificet aĩas ⁊ suscitet corpora ⁊ iu¬

Expanded text:
Dei fit animarum resurrectio. Per Verbum factum in carne filium hominis, fit corporum resurrectio. Item: Judicat et suscitat corpora non Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis, in qua minor formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora, et judicaturus. Judicaturus autem, quia illa forma cunctis in judicio apparebit; et suscitaturus, quia in eadem forma meritum et causam resurrectionis vita est, quae pertinet ad animam, non ad corpus. Corpus enim non sentit vitam sapientiae, sed anima quae illuminatur a lumine aeterno. Licet ergo Christus potentia divinitatis vivificet animas, et suscitet corpora, et ju
Abbreviated transcription (Latin):
nec huiꝰ trinitatis t̾cia ꝑs est unus.
spiritalis nõ corporalis est magnitudo. Qͥ¬
in differentẽ magnitudinẽ triũ ꝑͦrũ. Itẽ
Gin eodem. Tu nempe dixisti unũ dm̃ ñ ex
ligi. Ille inquis uirtus est ingenita sĩ¬
plęx. ⁊ tamẽ in hac simplici uirtute mul¬
ta uideris cõmemorare. cum dicis. Deus
dm̃ genuit. Bonus bonũ genuit. sa¬
piens sapientem clemens clementẽ.
potẽs potentẽ. Nunquid gͦ bonitas et
sapĩa ⁊ clementia ⁊ potentia ꝑtes sunt
uniꝰ ututis. qͣm simplicẽ ẽẽ dycistiͦs ⁊
dixeris ꝑtes sunt: simplex gͦ uͥtꝰ ex ꝑ¬
tib constat.⁊ simplex ista uirtus te
diffiniente unus est deus. gͦ deum ex
ꝑtib compositum ẽẽ dicis. Non dico

Expanded text:
nec hujus trinitatis tertia pars est unus, spiritualis, non 1025 corporalis est magnitudo. indifferentem magnitudinem trium personarum. Item in eodem: Tu nempe dixisti unum Deum non eligi. Ille, inquis, virtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens potentem. Numquid ergo bonitas, et sapientia, et clementia, et potentia tres partunius virtutis, quam simplicem esse dixisti? Si dixeris, Partes sunt; simplex ergo virtus ex partibus constat, et simplex ista virtus te definiente unus est Deus. Unum ergo Deum ex partibus compositum esse dicis? Non dico,
Abbreviated transcription (Latin):
contra maximinũ hereticũ sic ait. p̃u as̃
tas dm̃ prẽm cum filio ⁊ spũ scõ unũ
deum ẽẽ nõ posse ᷤ Times enĩ ne pat̾
sit ꝑs unius dĩ. qui constet extrib.
Noli hoc timere. nulla enĩfit ꝑtiũ ĩ
ditatis unitate diuisio. Unus est

Expanded text:
contra Maximinum haereticum sic ait, cap. 10: Putas Deum Patrem cum Filio et Spiritu sancto unum Deum esse non posse, times enim ne Pater sit pars unius Dei, qui constet ex tribus; noli hoc timere, nulla enim fit partium in deitatis unitate divisio; unus est