comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstans. Hũc ⁊ pͥuato tecło io¬
uem optimũ dix̾iunt. dũ fuis¬
set nicestus in suis ĩpuditus.
i extͣneis quẽ mͦ taurũ fuigt̃
ꝓpt̾ europe raptũ. fuit .n. in
naui tuiꝰ insigue erat taurꝰ.
mͦ clanes ꝑ ĩbrem aureũ ap¬
petisse ꝯcubitũ ubi intlłr pu¬
dicitiam mulieris ab euro
fuisse corruptam: mꝰ ĩ sił̾itudi¬
nẽ. aqui le fuisse ꝓꝑt̾ qd̃ puerũ
ad stuprũ rapuerit. mͥ seipen¬
tem qr reptauit: ⁊ cignũ qͥa
cantau̾it: ⁊ iõ ñ fige iste fut̃
S plane de u̾itate scelera: un¬
de turꝑe erat tales dõs credi qͣ¬
les hor̃es ẽẽ ñ debeant. Ianũ
siũ ianuã. Duas iani facies fa¬
aũt. ꝓpt̾ orientem ⁊ occidentẽ
Cum uero fatuint eũ qͣdrfio¬
tem ⁊ lanũ ⁊ gemiũ appellãt
ad qͣtuor mũdi ꝑtes hoc refe
rũt uł ad qͣtuor elem̃ta. siue
temꝑa. S dum hoc fingunt.
monstrũ ñ dñi fatiunt. Nep¬
tunũ aqͣs mũdi p̾dicant. et
ditus ab eis neptunꝰ qrͣ nube

Expanded text:
prestans, hunc et privato titulo Iovem optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, impudicus in extraneis: quem modo taurum fingunt, propter Europe raptum fuit: enim in navi cuius insigne erat taurus modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intelligitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam; modo in similitudinem aquile fuisse, propter quod puerum ad stuprum rapuerit; modo serpentem, quia reptaverit; et cignum, quia cantaverit. Et ideo non figure iste sunt, sed plane de veritate scelera: unde turpe erat tales deos credi, quales homines non esse debeant. Ianum sium ianuam duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad qrunt, vel ad quatuor elementa, sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum non deum faciunt. 38. Neptunum aquas mundi praedicant, et dictus ab eis Neptunus, quasi nube
Abbreviated transcription (Latin):
it aliquod ex ymaginũ
tim hũc etrorem ⁊suadẽ¬
U demonib ita m post̾is
prrpsisse: ut quos illi a so
noĩs memoria honoraue¬
it successores deos existi¬
parent atq colent. Simu¬
desid̾io mortuoꝵ ꝯstitue¬
entur ymagmes uł esfi¬
fies tanqmͣ m celũ receptiᷤᷤ
quib se in t̾ris demones
lendi supposuert̃. ⁊ sͥ sacͥ¬
icari a deceptis ⁊ ꝑditis ꝑ¬
uaserunt. Simłachra aũ a¬
miłitudĩe nũcupata. eo qd̃
manu artificis ex lapide ali¬
ie mat̾ia. eoꝵ uultus ĩmu¬

Expanded text:
aliquod ex imaginum latim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores deos existimarent atque colerent. Simudesiderio mortuorum constituerentur imagines, vel effigies, tanquam in coelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis, et perditis persuaserunt. Simulacra ad similitudinem nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imi
Abbreviated transcription (Latin):
tum hẽat oĩum rerumgig¬
nendarum seu a gygnendis
liberis. Unde ⁊ genitales leti
dicebant᷑ a gentib qui nouo
marito st̾nebant᷑. Hec ⁊ ala
st̃ gentiliũ fabulosa figmor¬
ta. que int̾p̾tata sic hẽt᷑. u
ea nõ intellecta dampnabł
tm̃ adorent. Fatum aũ dñ
pit̾ fatur. A fando gͥ fatum
nom̃ iam malia re soleret in¬
telligi. quo corda hom̃i nolu¬
mꝰ mclinare: Rõnabilit̾ pos¬
semꝰ a fando fatum appellare
Hor .n. abnuere possumꝰ eẽ
scͥptum in litt̾is scĩs. semel lo¬
cutus est ds̃ duo hec audiui
est intlligit᷑ ĩmobilit̾ ħ ẽ in

Expanded text:
m habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorentur. Fatum autem dicunt upiter fatur. A fando igitur fanomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, est: intelligitur immobiliter,
Abbreviated transcription (Latin):
ex hominib fcõs demones aĩ¬
ũt. qui m̾iti mali fuerint qͣꝵ
gulis garrire tenebrosis. Da¬
mias quas fabule tͣdunt in¬
fantes corriꝑe ac lamare soli¬
tas.alaniando spãlit̾ dcãs. Pi¬
losi qui grece panite latine in¬
cubi appellant᷑ siuẽ inuii ab
ineundo passim cum animalibꝰ
inꝓꝓbi existunt eniam mulieri¬
b ⁊ earũ ꝑagunt ꝯubitum
qͦs demones garu dusias nim¬
ĩmũdiciam. Quẽ aũ uulgo ĩ¬
cubonem uocant. Hunc roma¬
ni faunũ ficarium dicũt. Ad
rum fugientium amator. per
meos fines ⁊ aprica rura leni

Expanded text:
ex hominibus factos daemones aiex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum gulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosicubi appellantur sive invii ab ineundo passim cum animalibusimprobi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum; quos demones Galli dusios nominmunditiam. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad rum fugientium amator, per meos fines et aprica rura lenis
Abbreviated transcription (Latin):
uo luptates. Eͤ idõ furie appel¬
lantur: qͦd stimłis suis ĩtẽ fe¬
riant ⁊ quietam ẽẽ ñ smãt. Nim¬
phas deas aqͣꝵ putant dictas
a nubib aqre. nam ex nubib
rum. Ipãs aũt dñt ⁊ musas qͣs
⁊ nimphas. Nec ĩm̾to. Nam
aq̃ motꝰ musicen efficit.Nim¬
pharũ ap̃ gentiles uaria st̾ uo¬
cabula. ⁊Smphas quippe mõ¬
tiũ oreades dicunt. Siluarum
xisse nom̃. Grece enũ umo era
appetlat᷑. ⁊ idõ nescio qͥs filiꝰ elꝰ.
scd̃m grecorũ frbulam. eros fu¬
misticũ sig̃cante. fabula qd̃ aer
uinoni deputet᷑. uͥ uolũt eroas
sapĩam ⁊ fortitudinẽ. Penates.
gentiles dicebant om̃s deos qͦs
domi colebant. Et penates dcĩ.
tis. Hii dii quomͦ uocabantur
serunt. A quib ⁊ mane dictũ
existimant qͦs putant ab aere
hoc appellantꝰ. puleuis aũt
ait eos cata antifrasin dici ma¬
nes hic est mites ac modestos
cũ sint t̾ribiles ⁊ ĩmanes ut
ꝑcas nt eumenidas laruas

Expanded text:
voluptates. Quae ideo Furiae appelvoluptates. Quae ideo Furiae appellantur, quod stimulis suis mentem feriant, quietam esse non sinant. 96. Nymphas deas aquarum putant dictas a nubibus; nam ex nubibus rum. Ipsas autem dicunt et Musas, quas et nymphas, Nec immerito: nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum axisse nomen: Graece enim Juno Ere appellatur; et ideo nescio quis filius ejus secundum Graecorum fabulam Eros fumysticum significante fabula, quod aer Junoni deputetur, ubi volunt heroas sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, etis. Hi dii quomodo vocabantur, serunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas
Abbreviated transcription (Latin):
seni q int digntos nentis tͦ¬
citur: futurum in lana q̃ co¬
Io implicata est ⁊ cid̾ ad hũc ꝑ
digitos nentis ad fusũ tamꝙͥ̃
psens ad p̃t̾itum tͣiciendum.¬
eͥ Pareas cata antifrasm appel¬
latas qd̾ minime ꝑcant. qͣstͤs
eẽ uoluerũt. unamꝙ uitam
hoĩs ordiatur. alt̾am q̃ ꝯterat.
Tertiam q̃ rumpat. Incipimiuᷤᷤ
enĩ cum nastimꝰ. sumꝰ cũ uini¬
mꝰ desimmꝰ cũ int̾imus. Cortũ¬
nam a fortuitis nom̃ qiͣ deam
casib ⁊ fortiutis illudentẽ. Uñ
⁊ cecam appellant. eo qͦd passim
in qͦs libet mcurrens sine ullo
examine m̾itoꝵ. ⁊ ad bonos ⁊
ad malos uenit. Satum aũa for¬
tuna seꝑant ⁊ fortunam qͣiͣ sit
m his qͥue fortuitu ueniũt nlłã
palam causa: fatum u̾o apposi
auĩt. Aũt ⁊ tres furias feĩas
qͥ in animis hoĩm multas ꝑtͦ¬
batões gignũt ⁊ int̾dũ cogũt
respectum hr̃e ꝑmittant. ira
qr᷑ uindictam cupit. cupiditaᷤ
q̃ desid̾at opes. libido q̃ appetit

Expanded text:
resens, quod inter digitos nentis trahitur; futurum, in lana que colo implicata est, et quod adhuc per digitos nentis ad fusum tamquam presens ad preteritum trahendum dicunt cata antiphrasin appellatas, quod minime parcant, quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim, cum nascimur: sumus, cum vivimus: desumus, cum interimus. Fortunam a fortuitis nomen habere dcasibus et fortuitis illudentem. Unde et caecam appellant eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a Fortuna separant, et Fortunam, quasi sit in his quae fortuitu veniunt, nulla palam causa; Fatum vero apposit5. Aiunt et tres Furias feminas  in animis hominum multas perturbationes gignunt, et interdum cogunt respectum habere permittant. Ira, quae vindictam cupit; cupiditas, quae desiderat opes; libido, quae appetit
Abbreviated transcription (Latin):
dendis atq ligandis ĩ quib
omĩb ars demonũ ÷. ex q̃dã
pestifera societate hoĩm ⁊ an¬
głõrũ maloꝵ exorta: unde cũc
ges pͥmi ĩuenerũt Prestigi¬
uisse. Dictum aũ p̾stigiũ qd̾
ꝑstringat aciem cculoꝵ. Au¬
ruspicine artem pͥmꝰ etrus¬
cis tradidisse dr̃ quidã tageᷤ
Dic ex horis auruspiscinam
dictauit: ⁊ post ea ñ appari¬
it. Nam dr̃ fabulose aran¬
te quodã rustico subito hũc
ex glebis exiluisse ⁊ aurufpi¬
cinam dictasse. qͣ die ⁊ mor¬
tuus ẽ qͦs libros romani ex
Agani ex pagis athenien¬
siũ dicti: ubi exorti st̃ ¶bi
n. inloris aggrestib ⁊ pagis¬
gis gentiles lucos ydolaq sta¬
tuerut. ⁊ atali inicio uocabu¬
lum pagani sortiti st. Genti¬
les st̾ qui sine lege st. ⁊ nũd̾
crediderunt. Dicti aũt gentileᷤ
q ita st̃ ut fuerũt geniti .i.

Expanded text:
atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cunctryges primi invenerunt. Praestiginisse. Dictum autem praestigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex  paganis. Pagani ex pagis Atheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt. Gentiles sunt qui sine lege sunt, et nondum crediderunt. Dicti autem gentiles, quia ita sunt ut fuerunt g
Abbreviated transcription (Latin):
amuĩtiauerũt: pꝰtea ħ noĩe so¬
copi dicti qͦd horas natuutati
hoĩm speculant᷑ dissmiłi ⁊ di¬
ficbe religionis ꝑ qͣs dam qͣs̃
scõꝵ⁊ sortes uocant. diuinatõis
scͥpturaꝵ inspectione futa ꝓm¬
tut. Salisatores uocati st̃. qr
diumn eis mẽbroꝵ q̃cumq ꝑtes
salierut aliqͥd sͥ ex inde ꝓspe¬
rũ seu triste significare p̾dict̃
Ad hec oĩa ꝑtinent ⁊ ligugat᷑e
execrabiliũ remedioꝵ qͥ ars
medicoꝵ ꝯdempnat᷑. siue m

Expanded text:
untiaverunt; postea hoc nomine socopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et difictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecumque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significare praedicunt. Ad haec omnia pertinent et ligaturae execrabilium remediorum, quae ars medicorum condemnat, s
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ coruna in sinulitudimnẽ radio¬
rũ solis ⁊ lunc distinctam macu¬
lis ht̃ pellem ꝓpt̾ celi sydera rib
euis facies ad siłituliẽ etheris.
sistusa septem calamorum gestat
ꝓꝑter armoniam celi in qͣ sepiꝑi
st̾ soni ⁊ septem discrmmuna: uoc̃:
uillosus est qr dellus cumuestita
ꝓpter arbores ⁊ feras et pecudes:
capͥnas ungułas ht̃ ut solidita
tem t̾re ostendat: quẽ uolunt
rum t̾ra appellatur qmͣ ism uo¬
lũt eẽ. fuit aũt isis regina egyp¬
tioꝵ machi regis filia q̃ de gͥca
ueniens egyptios litt̾as decuit.
⁊ f̾ras colere instituit. ꝓt̾ qd̾ ⁊¬
t̾ran eius nomme appellauer̃t.
Serapis oĩm maximꝰ egyptioꝵ
deus. Ipẽ est apis rex argniors
qui nauib tͣaͣsuestꝰ in egỹptũ
cum ibidem mortuis fuiss se¬
instructum uelut soros. S api¬
pͥmo sorapis. deinde una litt̾a t¬
ꝯmutata serapis dictus ẽ Api
fuit ap̃ egyptios tautꝰ serapi
consecͣtus ⁊ ab eo ita cognoĩatꝰ
quẽ egẏptꝰ nstar miminis co¬

Expanded text:
enim cornua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita pter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, Egyptios literas docuit et terras colere instituit; propter ram eius nomine appellaverunt. Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Seinstructum. Velut σορὸς et Apis, Sorapis primo, deinde una littera commutata Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis co
Abbreviated transcription (Latin):
tone fu̾it filia. Cerereni .i. t̾ram
a creandis frugib asserũt. dcãm
appellantes eam noĩb płimis̃.
Dicũt etiam eam ⁊ opem qd̃ oꝑe
melior fiat t̾ra. ꝓserpinam qs
ex ea ꝓserpant᷑ t̾ruges. Nastam
qd̾ herbis uł uariis uestĩta sit
su astando. Eandem ⁊ tellurem
⁊ matrem magnã fingunt cur¬
ritam cum tympano ⁊gallo et
strepitu cimbaloꝵ. Matrẽ uoca¬
tam qd̾ plurimat pariat: Mag¬
nam qd̵ cibum gignat. almã
qr unuu̾sa aĩalia fructiꝰ suis
alat. Est enĩ alim̃toꝵ nutrix
t̾ra. qd̾ simulachrũ eiꝰ cũ claui
fingit᷑. qr tellus hieme claudi¬
tur uere aꝑitur ut fruges nas¬
cant᷑. qd̃ tympanũ ht̃ sig̃care
aere. Qd̃ sustiet᷑ rotis qr mũ¬
dus rotatꝰ ⁊ uolubilis ẽ. Ed leo¬
nes subitiũt mansuetos. ut ot¬
tendant nullũ genꝰ eẽ t̾re tam
ferũ qd̾ ñ subigi possit aut suꝑ¬
ari ab ea. Qd̃ incapite turrita
gestat coronam ostendit suꝑpo¬

Expanded text:
tonae fuerit filia. Cererem, id est terram, tonae fuerit filia. Cererem, id est terram, a creandis frugibus adserunt dictam, appellantes eam nominibus plurimis. Dicunt etiam eam et Opem, quod opere melior fiat terra: Proserpinam, quod ex ea proserpiant fruges: Vestam, quod herbis vel variis vestita sit sua stando. Eandem et Tellurem et Matrem magnam fingunt, turritam cum tympano et gallo et strepitu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat; magnam, quod cibum gignat; almam, quia universa animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Quod simulacrum eius cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare aere. Quod sustinetur rotis, quia mundus rotatur, et volubilis est. Quod leones illi subjiciunt mansuetos, ut ostendant nullum genus esse terrae tam ferum quod non subigi possit aut superari ab ea. 64. Quod in capite turritam gestat coronam, ostendit superpo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ex tytanis qͦmi adu̾sum io
bum. hoc est adolescentem. Uñ¬
⁊ sol puer pingit᷑. eo qd cotidire
oriatur ⁊ noua luce nascatur
uocari aũt a phitone ĩmiẽse
molis serpente: cuł ñ magis
uenena qmͣ magnitudo t̾rebat.
Nunc apollo sagitarũ ietib
⁊ ob insigne uictorie phithia sa¬
cra celebranda constituit. Dỹa¬
uiaꝵ p̾sccem aiũt. unde ⁊ uir¬
ginem uolũt qd̾ ia nich̾ piat
⁊iõ ambo duas sagitas hr̃e fĩ¬
guntur. qd̃ ip̃a duo sydera de ce¬
lo radios us ad t̾ras emittant.
Dianã aũ uocatam qi duanã
qd̾ luna ⁊ die ⁊ nocte appareat.
ip̃am ⁊ lucinã. asseuerant eo
qd̾ luceat. eandem ⁊ tͥiuam eo
qd tͥb fungat᷑ figuris. De qͣ
uirgiliꝰ. tria uirginis oradia¬
ne. qr eadem luna eadem dia¬
na ⁊ eadem ꝓserpina uocat
S cum luna fingit᷑ sub lustͥ
splendet amitu: cũ succinita
iacet calamo latonia uirgo est.¬
cũ sb̾nxa sedet solio plutonia ꝯ¬
iux. Latonia aũ dsana eo qd̾ la¬

Expanded text:
num ex Tytanis qui aduersus Ioubum, hoc est adolescentem, eet sol puer pingitur, eo quod quotidieo oriatur et nova luce nascatur. vocari aiunt a Pythone inmensae molis serpente, cuius non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus  ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Diauiarum presidem aiunt, unde et uirginem uolunt quod uia nichil pariat. Et ideo ambos sagittas habere fingunt quod ipsa duo sidera de celo radios usque ad terras emittunt. Dianam autem uocatam quasi duanam quod Luna die ac nocte appareat, ipsam et Lucinam asseuerant eo quod luceat, eandem et Triuiam eo quod tribus fingitur figuris, unde et Virgilius: Tria uirginis ora Diane, quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpina dicitur, sed cum Luna fingitur, sublustri splendei amictu, Cum succincta iacet calamis, Latonia uirgo est,Cum subnixa sedet solio, Plutonia iux. Latonia autem Diana, eo quod La
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex echna uulcanoq dit᷑
iniuolabile sit elem̃tũ nc̃¬
quã iuuã intellige flãmã: na¬
taq de flãma corꝑa nlła uides.
ꝓpt̾ea ⁊ iurgies ei seriure
dicunt᷑. eo qd̃ sicut ex iurgĩe
ita nicħ ex igne nascat᷑. sun
Ignẽ enĩ ⁊ aerem iouem. aqm̃
⁊ t̾ram iunionẽ int̾p̃tant᷑ qͦ¬

Expanded text:
ut ex Aetna Vulcanoque datur inviolabile sit elementum, nihquam vivam intellige flammam. Nataque de flamma corpora nulla vides. Propterea et virgines ei servire dicunt, eo quod sicut ex virgine, ita nihil ex igne nascatur. Junignem et aerem Jovem; aquam et terram Junonem interpretant
Abbreviated transcription (Latin):
putant ẽẽ in capite ⁊ in cere¬
bro. Idõ eam dñt. de capite io¬
uis eẽ natam.qr sentꝰ sapien¬
tis qui inuenit omĩa in capi¬
te ẽ: in cuiꝰ pecdore iõ ap̃ gorgo¬
nis fingitur. qd̾ illic ẽ omĩs
lios. ⁊ imꝑitos ac sareos com¬
ꝓlat. qd̾ ⁊ in antiquis ĩꝑato¬
rũ statius c̾nimꝰ ĩ medio pec¬
tore loricas ꝓp̃ insimuandam
sapientiam ⁊ uirtutem. B
enĩ affrice palus ⁊: cͥta ꝙͣ fertꝰ
iuirginali appariusse etate pp̃
ꝙ tritonia nũcuꝑata ẽ. Unde
⁊ tanto ꝓcliuiꝰ dea credita qnͣ¬
tominꝰ origo esꝰ mͣnotuit.
Pallas aũ dicta.uł ab insu
ab haste ꝯcussione uł qd̃ pallen¬
tem gigaentẽq occiderit. Uene¬
rem ex inde dñt nũcupatam qd̾
sine u feĩa uirgo eẽ ñ desmat.¬

Expanded text:
putant esse in capite et cerebro. Ideo eam dicunt de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis lios et imperitos ac saxeos comprobat; quod et in antiquis imperatorum statuis cernimus. In medio pectore lorice, ad insinuandam sapientiam et virtutem. Hec enim Africe palus est, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab insulest ab haste concussione, vel quod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam, quod sine vi femina virgo esse non desinat
Abbreviated transcription (Latin):
ena ⁊ dam reuantes acdi¬
feaentes ent̾ptum orone sedẽ¬
fur Unde ⁊ scdm libiũ lgat
ppacis caduceatores dicunt̃
uurtutum multaꝵq artium
scĩam trimegestꝰ .i. ter maxi¬
Inꝰ noĩatus est. Curaũ eum
capite canmo fingunt. Hec
ratio dr. qd̾ int̾ om̃ia ałia ca¬
nis sagacissimũ genꝰ ⁊ ꝑspi¬
cax habeatur. Martem deum
mars mas. licet ⁊ tͥa sint
gen̾a ꝯsuetudinũ. sic̃ schi¬
nam eum: amazonũ uͥ sole
femine: romanoꝵ aliarum¬
ꝙ gentiũ uͥ soli mares. Item
martẽ qiͣ effectorem mortiũ
Nam a marte mors nũcupa¬
tur. Hũe ⁊ adult̾um dicũt
qr bellig̾antib inc̾tus ẽ. Qͦs
uͦ nudo pectore stat: ut bello
se quisq sine formidine cor¬
dis obitiat. Mars aũ ap̃ gre¬
lũ gͣdum inf̾a̾nt qui pugnãt
aut qd̾ ĩpigre gͣdiant᷑: Appolli

Expanded text:
ena; nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur, unde secundum Liuium legati pacis caduceatores dicunturuirtutem multarumque artium scientiam Trimegistus — id est ter maximus — nominatus est. Cur capite canino fingunt, haec ratio dicitur, quod inter omnia animalia canis sagacissimum genus et perspicax habeatur. Martem deum Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars autem apud Thralo gradum inferant qui pugnant, aut quod inpi
Abbreviated transcription (Latin):
deos asserunt. hoĩes tus
os post mortẽ ceꝑint: ut
egyptum ysis. ap̃ cretami
ius. ap̃ mauros uiba. ap̃ li¬
tinos faimꝰ. Ap̃ Romanos q
minerua. ap̃ samũ uiuo. ã
pafos uenꝰ. ap̃ leninos uul¬
canꝰ. ap̃ naxos liber. ap̃ de¬
los apollo. In quoꝵ ⁊̃ laudi¬
b accesserũt. ⁊ poeter ⁊ com¬
positis carminib ĩ celũ eos
sustulerũt. Nam qͦꝵdã ⁊ ĩ¬
uentiones artiũ cultu ꝑpe¬
risse dicũt᷑ ut ab scolapio mꝰ¬
dicina. a uulcano fabrita. Ah
actib aũ uocant᷑. ut m̾curiꝰ

Expanded text:
deos asserunt, homines olisuos post mortem ceperunt; ut apud Egyptum Isis, apud Cretam Iovis, apud Mauros Iuba, apud Latinos Faunus, aMinerva, apud Samum Juno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delphos Apollo; in quorum etiam laudibus accesserunt poetae, et, compositis carminibus, in coelum eos sustulerunt. 3. Nam quarumdam adinventiones artium cultum peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius,
Abbreviated transcription (Latin):
qr int̾ uendentes ⁊ emẽtes
mo sit mediꝰ. Qͥ idõ fingit
hr̃e pennas. qr cituis u̾ba di¬
currũt. Unde ⁊ uelox ⁊ errãs
inducit. Alas .n. in capites
in pedib sig̃care uoluctem
eri ꝑ aera sermonẽ ouũaco¬

Expanded text:
entes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere penas, quia citius verba discurrunt; unde et velox et erras inducitur. Alas eius in capite et in pedibus, significare volucrem ferri per aera sermonem. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
spunam sangũs gen̾antẽ. Afro
fingunt saturnũ celo̾ puri geni¬
talia abscidisse ⁊ sangͥnem fluxis¬
se in mari atq ex spuma maris
cortum falsi humoris sub̾a ẽt ⁊
tus spuma ẽ sangͥnis q̃ ex succo
iuscerũ liquido saxoq constat.
qr ueneriũ offr̾ ñ sine calore ꝯ¬
stat. Unde ẽ. Frigidꝰ inuenerem
senior. Nam qd̾ sat᷑nus dr̃ patͥ
celo uirilia amputasse. q̃ in ma¬
re cadentia uenerem creauerunt
m t̾ram descenderit nicħ creat᷑
Cupidinẽ uocatum ferũt ꝓpt̾ a¬
morem. Est .n. demon forncatõ¬
nis qui iõ alatꝰ pigit᷑ qr ncħ̃¬
amantib leuiꝰ nich mutabiluᷤ
muenit᷑. Puer ping᷑. qr stultꝰ
est: ⁊ irrationabilis amor sagit¬
tam ⁊ facem ten̾e singͣ. Sigutã
qr amor cor uuln̾at. facem qr ĩ¬
flãmat. Pan dicũt greci. latini
siluanũ. dnĩ rusticoꝵ. quẽ ĩ na¬
ture siłitudinẽ formauerunt.
Uñ ⁊ pan dictꝰ est . oẽ. Eingt̃

Expanded text:
spumam sanguinis generantem. Ἀφρὸς fingunt Saturnum Caelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fluxisse in mare, atque eo spuma maris coitum salsi humoris substantia etus spuma est sanguinis, quae ex suco viscerum liquido salsoque constat. quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri Coelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt,in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis, qui ideo alatus pingitamantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et inrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur. Sagittam, quia amor cor vulnerat; facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum, deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dẏabolus pͥnceps . Dyabol̾
hebraice dicit᷑ deorsũ fiuens
qͥ qͥetus in celi culmine stare
ꝯtempsit.: S suꝑbie pond̾e
deorsum corruens cecidit. E
tiam cͥminib factis accusait.
Unde ⁊ mapocalipsim uoce
angłica dr̃. Piectus ẽ accusa

Expanded text:
bolus Hebraice dicitur deorsum fluens, quia quietus in coeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Grtiam criminibus fictis accusat. Unde et in Apocalypsi voce angelica
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nam mortẽ cotidie ꝑsua¬
dendo adducit uł extendit:
tiles ꝑ uanas fabulas ad pͦ¬
nes phicas conant᷑ tͣdutere:
eaq in causis elem̃toꝵ cõ¬
posita ẽẽ int̾p̾tant᷑. S ħ
a poetis totum fictum ẽ ut
dõs suos ornarent aliquibꝰ
figis qͦs ꝑditos ac drdecoris
infamia plenos fuisse hys¬
torie confitent᷑. Oĩo eĩ fĩ¬
gendi locus uacat. U u̾tas ces¬
sat. Satͣnus origo deoꝵ ⁊ taciꝰ
posteritatis a paganis desis¬
uat᷑. Sũc̃ latini a satir ap¬
pellatum ferunt. qiͣ ad ip̃m
fatio oĩum ꝑtineat rerũ. uł a
temꝑis longitudine qd̾ satu¬
retur anris. Unde ⁊ eũ gͤci
pus qͦs filios suos ftur deuo¬
rasse. ħ est annos ess tempus
eo semina unde oriunt᷑ itum
redeunt. Hũc celii prĩs absa¬
disse genitalia dñt qr nich̾ in
celo dẽ seminib nascit᷑. Falcẽ
tenet inqͥunt ꝓpt̾ agͥcult᷑am
pientiam qd̾ nitꝰ acuta sit. In
aliquib aũ cuutatib sat᷑no
libos suos ap̃ gentiles ĩmola¬

Expanded text:
idieo persuadendo adicit vel extendit? tiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam pientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles immola
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent: ñ nͥ uiri ⁊ soli dõ de¬
uet᷑. Hanc sic̾ impia suꝑbia
suie hoĩm siue demonũ sibi
exhib̾i uł iubet uł cupit. ita
⁊ cui debetur ostendit. Idolũ
aũ est simłacrũ qd̾ hutnana
.n. grece formã sonat: ⁊ ab eo
ꝑ diminutõem ydolũ dedu.¬
tum eque ap̃ nos formulam
fat᷑. Igit ᷑ oĩs forma uł formu¬
la ydolũ se dici exposcit Inde
yͣdolat᷑a oĩs cͥca oẽ ydolũ famu¬
latus. ⁊ seruitꝰ. Qͥdam uͦ lati¬
ni ignorantes grecũ ĩꝑite di¬
cũt ydolum ex dolo sumpsis¬
se nom̃ qͦd dẏabolꝰ creature
cultũ diuini nois ĩuexit. De
Presciũt enĩ futura multa:
Unde ⁊solent responsa aliqua
ne ꝑtim sb̾cilioris sensus acu¬
mine ꝑtim exꝑientia longis¬
sime uite. ꝑtim ꝑ dei iussum
angłica reuelatione. Hii cor¬
poꝵ aerioꝵ natura iuigent.
Aute trausg̾ssionẽ quidẽ ce¬
lestia corꝑa gerebant. Lapsi

Expanded text:
 uni et soli Deo debetur. 12. Hanc sicut impia superbia, sive hominum, sive daemonum, sibi exhiberi, vel jubet, vel cupit, ita  cui debetur ostendit. 13. Idolum autem est simulacrum quod humana enim Graece formam sonat, ab eo per diminutionem idolum deductum, aeque apud nos formulam facit. 14. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idololatria omnis circa idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece imperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. 15. Praesciunt enim futura multunde solent dare aliqua partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissime vite, partim Dei iussu et angelica revelatione. Hii corporum aereorum natura vigent. Ante transgressionem vero celestia corpora gerebant; lapsi
Abbreviated transcription (Latin):
iter facientes obseruant.
Dicta st̾ aũ auspicia qiͣ auiũ
aspicia: ⁊ auguria qiͣ auium
garria. ħ est uoces ⁊ linguas.
tem auguriũ. qiͣ aiugerium
qd̾ aues gerunt. Duo st̾ aũt
gen̾a auspicioꝵ: unũ ad ccłos
alt̾um ad aures ꝑtinens. Ad

Expanded text:
rvant. Dicta autem sunt auspicia quasi avium spicia, et auguria quasi avium garria, id est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens: ad
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾hend̾e̾. Inde ⁊ nudi pm¬
gunt᷑ eo qd̾ ꝑ eos uitia sigli
siue qd̃ pleni sint oĩ facun¬
dia sine a saturitate ⁊ copia.
siue ab illa lance q̃ diu̾si
ologi duti st̃ qm̃ de alus carni¬
na faciebant. Officiũ añ poe¬
te meo ẽ: ut ea q̃ uere gesta
st̾ in alias sp̃es obliqͥs figa̾ti

Expanded text:
rehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, seu ab illa lance quae referologi dicti sunt, quoniam de diis carmina faciebant. 10. Officium autem poetae in eo est, ut ea quae vere gesta sunt in al
Abbreviated transcription (Latin):
uare debeat homo ĩtendũt.
i etiam exta petudũ inspi¬
ũt ⁊ ex eis futura p̾dicunt.
Augures st̃ qͥ uolatꝰ auiũ ⁊
uoces intendũt. aliaq signa
hoĩb occurrentes. Idem ⁊

Expanded text:
vare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt qui volatus avium et voces intendunt, aliaque rerum signa hominibus occurr
Abbreviated transcription (Latin):
rores etiam ⁊ ap̃ eccłiam ĩdu¬
xerũt heses. Inde eonas ⁊ for¬
me nescio que: inde ap̃ arriũ
tͥnitas noĩs ⁊ ap̃ ualentinũ
platonicus furor: inde marti¬
onis ds̃ metior de tͣnquillita¬
ta ab stoitis enĩ uen̾at: ⁊ ut
aĩa int̾ire dicatur. epicurus
obseruatur. ⁊ ut carrus restituᷤ¬
int̾ͥuenit. Cadem mat̾ia ap̃ beti¬
tus implicatus. De poctrie ÷ͥ¬
oete inde sẜ dcĩ: sic ait tͣn¬
quillus. Cũ pͥmrũ hor̾es
exuta feritate rõem uite hr̃e ce¬
pissent. seq ac dõs suos nosse
cultum modicũ ac sermonem
necessariũ cõmentis sͥ utrisq
magnificentiam ac religionẽ
deoꝵ suoꝵ excogitauerũt. Ig̾¬
ut templa ulus domib pul¬
chriora ⁊ simulachra corꝑib
ampliora faciebant.ita eloqͥs
etiam ita angustiore honoran¬
dos putauert. Laudesq eorũ
⁊ u̾ois illustorib l iccundiorib¬
num̾is extuletũt. Is geił quia
tores poete. Uates a uiꝰ m̃tis
appellatos uarro auiłor ẽ: uel

Expanded text:
rores etiam apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde eones et formae nescio quae: inde apud Arium Trinitas Numinis, et apud Valentinum Platonicus furor: inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: ab stoicis enim venerat. Et ut anima interire dicatur, Epicurus observat, et ut carnis restituintervenit: Eadem materia apud haeretitatus implicoete inde sunt dicti, sicut ait tranquillus, cum primum homines exuta feritate rationem vite habere cepissent, seque ac deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti, sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt, ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum et verbis inlustrioribus et iucundioribnumeris extulerunt. Id genus quia tores poetae.' Vates a vi mentis appellatos Varro auctor est; vel
Abbreviated transcription (Latin):
maginẽ fictis. Comedi appel¬
lati siue alod qr cͥrumpagos
agelunt qͦs greci comas uocãt¬
siue a cõmessatione. Solelũt
.n. pꝰt cibum hoĩes ad eos au¬
diendos uemite. S comit pͥ¬
gici il res publicas ⁊ regũ hy¬
storias. Item tͣgicoꝵ argumẽ¬
ta ex reb luctuosis se comi¬
coꝵ ex reb letis. Duo se as

Expanded text:
agos vocant. Comedi appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Greci comas vocant; vel a commessatione. Solebant enim post cibos, homines ad eos audiendos venire. Sed comici pragici vero respublicas, ac regum historias. Item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt. Comicorum ex rebus letis. Duo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥs ponentib etiam ꝑfurorẽ
ne qui tragico uilem c̾tabit
ob hẏrcum. Iam de hinc secrũ¬
tes tragica młtũ honorem ad¬
epti st̃. ⁊ excellentes m argu

Expanded text:
 ponentibus. Etiam per furorem ne qui tragico vilem certavit ob ircum”. Iam ex hoc sequentes tragici multum honorem adepti sunt, extollent
Abbreviated transcription (Latin):
minũ euũ declarent᷑. Danc ar¬
pliauit: quͣdo ⁊ ypocͣtes medi¬
cine disciplma effloruit. Apud
assyrios aũ magite artes copio¬
se st̃. testante lucano. Qͥs nosce¬

Expanded text:
 ejus declarentur. Hanc arpliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt, testante Lucano: .
Abbreviated transcription (Latin):
cleatici appellati ꝓpt̾ natalium
ꝯfid̾atõem uieꝵ. Genesis enĩ
dieꝵ oĩum ꝑ duodecim celi sig¬
na destͥbũt syderũq cursu nas¬
centiũ mores. actꝰ ⁊ euenta p̾di¬
care conant᷑. id qͥs qͣl signo
fu̾it natꝰ aut quẽ effectũ hẽat
go mat̾ematici uocant᷑ cuiꝰ suꝑ¬

Expanded text:
pro natalium consideratione dierum. Genesim enim hominum per duodecim celi signa describunt siderumque cursu, nascentium mores, actus et eventus predicare conantur, id est quis quali signo fuit natus aut quem effectum habeat go mathematici vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nuerũt ĩ cogitatiõib suis.
Dicentes .n. se ẽẽ sapientes
stulti fcĩ st̃. Item platonici
qͥuidẽ dnĩ curatorem ⁊ arbit᷑
⁊ uidicem asserunt. Epicurei
ociosum ⁊ in ex̾citatum. De
mũdo aut̃ platonii affirmãt
incorꝑalem stoiti corꝑalem.
Epicurꝰ athomis. phitagoras
ex iumeris: eraclitꝰ ex igne
Unde ⁊ uarro ignẽ mũdi ani¬
mũ dicit. ꝓmde qd̃ ĩ mũdo
ignis om̃ia gubn aet. sic̃ aĩmꝰ
i nobis. qm̃ uanissime dͥcũ

Expanded text:
nnerunt in cogitationibus suis; dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt. Platonici quidem deum creatorem et arbitrum et iudicem asserunt. Epicurei, otiosum et inexercitatum. De mundo autem platonici affirmant incorporalem: stoici corporalem; Epicurus ex atomis; Pythagoras ex numeris; Heraclius ex igne. Unde et Varro ignem, mundi animum dicit, perinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in no
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie. quẽ etulm iꝑsi¬
pħ̃i porcũ noĩauerũt qiͣ uo¬
lutans in ceno carnali uolu¬
tatem corꝑis sũmũ bonum
aut regi mũdũ. s originem
rerũ athomis in secabilibus
constare corꝑib aĩam nicb̃
xit. Non ero postꝙͣ mortu
fu̾o. Cymnoso phĩte urdi
ꝑ oppacas in die solitudĩes
ꝑhibentꝰ phãosopiiariꝰ ad¬
opint. Dirtagerande seco¬

Expanded text:
sapientiae, quem etiam philososapientiae, quem etiam philosophi porcum nominaverunt: quia se volutans in coeno, carnalem voluptatem corporis summum bonum aut regi mundum: sed originem rerum atomis, id est insecabilibus constare corporibus, animam nihil xit, non ero postquam mortuus fuero. Gymnosophiste nudi per opacas Indie solitudines perhibentur philosophari, adhoperiunt. Hi et a generando se co
Abbreviated transcription (Latin):
lati a uilla platonis a cademi¬
a athenaꝵ: uͥ idem plato do¬
cebat. Hii om̃ia ĩcerta opinã¬
tur. S sic̃ fatendũ est. Mul¬
ta inct̾a ⁊ occulta ẽẽ q̃ uoluit
ds̃ intelligentiam hõis exeede̾.
tanqmͣ in puteo alto ita. ut
fundꝰ nullus. ita in occulto
u̾itatem. Peripatetici a deam¬
bulatione dicti eo qd̾ aristoł
auctor eoꝵ deambulans dis¬
putare solitus eẽt. Hi dñt
qͥndam ꝑticulam aĩe ẽs̃ eter¬
nam. De reliquo magna qe
ꝑte mortalem. Cinici abĩ¬
mũdicia ĩpudentie nũcupi¬
ti ꝯtͣ humanam .n. u̾ecun¬
diam in ꝓpatulo coire cũ ꝯ¬
iugib eis mos erit censen¬
tes licitum honestumq esse
palam cũ uxorib concumibẽ
qr ꝯuigium iustum ẽ: pu¬
blice id p̾dicantes agendũ¬
eẽ. ut canes in uicis ⁊ plate¬
is. Unde ⁊ a canib quorũ
uitam imitabant᷑ etlam uo¬
cabulum nom̃q traxͥũt. Ep¬
curei dicti ab epicuro quodã
ph̃o amatore uanitatis ñ

Expanded text:
lati a villa Platonis Academilati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere: tanquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto jacere veritatem. Peripatetici a deambulatiauctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id pesse, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus quorum vitam imitabantur, etiam vocabulum nomenque traxerunt: Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho, amatore vanitatis non
Abbreviated transcription (Latin):
gici aũ qr in naturis ⁊ moribꝰ
ethici in heresib suis: bñtes
qͥdem nõia ex auttorib ut pla¬
tonici epicurei: pithagorici
alii alocis ꝯuenticłoꝵ: ⁊ stati¬
onũ suaꝵ. ut ꝑipatetici. stoi¬
cu a cademici. Platoniti a pla¬
tone pho dicti. Hii .n. aĩarũ
creatorẽ ẽẽ dm̃i. corpor anglõs
asserũt ꝑ mł̾tos annoꝵ cͥcu¬
los in diuu̾sa corꝑa redire aĩas
dicũt. Stoici a loco dicti. Porti
ta erant gesta sapientum atz
uiroꝵ fortium uictorie. In hac
porticu sapientes philosopha¬
bant᷑ ex quo ⁊ stoici dicti st̃. Gre¬
ce enĩ porticꝰ stoa dr̃. Hanc sec¬
tam pͥmus reno instituit. Hi ne¬
gant sine uirtute effici quẽꝙͣ
rũt dicentes. Sic ille nocens er̃
qui paleas furau̾it. qmͣ qͥ aurũ
qͣ mergũ occiderit qmͣ qͥ equũ.
Ui etiam aĩam cũ corꝑe ꝑire
dicũt: aĩam quo uirtutẽ cõti¬
uentie eẽ negant. Affectãt glo¬
riam et̾nam: cũ se fateantur
ñ ẽẽ et̾nos. Q cademici appel¬

Expanded text:
ici autem, quia naturis et moribus et hi in heresibus suis, habentes quedam nomina ex authoribus, ut platonici, epicurei, pythagorici. Alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut peripatetici, stoici, academici. Platonici a Platone philosopho dicti: hi animarum creatorem esse deum, corporum angelos asserunt et per multos annorum circulos, in diversa cordicunt. Stoici a loco dicti. Porticta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex quo et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zenon instituit. Hi negant sine virtute effici quemquarunt, dicentes: 'Sic ille nocens erit qui paleas furaverit quam qui aurum; qui mergum occiderit quam qui equum. Hi etiam animam cum corpore perire dicunt, animam quoque. Virtutem continentiae esse negant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternos. Academici appel
Abbreviated transcription (Latin):
turbat̃ m̃tes hoĩm. ac simei
la uenent hausti iuolentia
tiũ carminib int̾iũt. N
⁊ lucanꝰ. Mens hausti nuis
sanie polluta ueneni. inan¬
tata ꝑit. Demonib em̃ acui¬
tis audent uentilare: ut qis
suos ꝑimat malis artib mn¬
micos. Hii etiam sang̾ne un¬
tur ⁊ uictimis. ⁊ se ꝯtingum
re suscitati mortui diuinare
ad int̾rogata respond̾e. Nicm
.ni. gͤce mortuꝰ. mancia diumi¬
tio nũcupatur. Ad qͦs suscitã¬
dos sadaueris sangius adicitꝰ
Nam amare demones sang
nem dñt. Iõ qͦtiens nitroma¬
cia sit: cruor aqͣ miscet᷑ ut a¬
lore sangͥnis faciliꝰ ꝓuocent᷑.
Idromantii ab aqͣ dicti. Et eñ
idromantia in aque inspectio¬
ne umbͣs demonũ euocare. et
ymagines uł ludificatiões e¬
rũ uid̾e: Ibiq ab eis aliqͣ autoi¬
re uͥ adhibito sang̾ ue etiam
inferos ꝑhibent᷑ sciscitari
qd̃ genꝰ dimuinatõis a ꝑsis ft
allatum. Uarro dicit diuina¬
aerem: ig̃nẽ. Bine geomãtũ
pomantiã. aeromantiã puoi¬

Expanded text:
turbans menses hominum, ac sine ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et uictimis, et saepe contingunt resuscitari mortui, divinare et ad interrogata respondere. Nycron enim grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amare demones sangnem dicitur. Ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscitur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. Quod genus divinationis a Persis fertur adlatum. Varro dicit divinaaerem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyrom
Abbreviated transcription (Latin):
ca. in tempło delfici appolliis
genita. q̃ añ troiana belicoua¬
ticiata est. cuiꝰ płimos u̾sus
oꝑisuo homerus in seruit. Qr¬
tatymeria i ytalia. Qͥnta e¬
ritrea: uoĩe erofila. in babiloẽ
orta q̃ grecis ilium petentib
thomerũ mendacia scͥpturũ.
Dicta aũt eritrea: qr in eadẽ m¬
sula eiꝰ ĩuenta st̃ carmina. Uͭ.
Samia q̃ femonete dcã ÷. a sa¬
iuo insula. Uñ fuit cognoĩata.
Septima cumana nõie emal¬
tea q̃ nouem libros attulit
tarqͥnio p̾sco: in quib erant
decreta romaua conscͥpta. Ip̃a
cumer uenit iam carminisetas.
Diucta aũ cumana a ciuuitate aul¬
mas. q̃ est in camparia: auꝰ se¬
pulchrũ in sicilia ad hͦ maneł.
Octaua ellespontia magro fia¬
no nata q̃ seͥbit᷑ solonis ⁊ ciri
fuisse temꝑib. Nona frigia.
q̃ uaticinata est ancire. Denĩa
tiburtim noĩe albunea. Qrũ
oĩum carmina efferunt᷑. In qͥ¬

Expanded text:
ca in templo Delphii Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia; quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus et Homerum mendacia scripturum. Dicta autem Erythraea, quia in eadem insula eius inventa sunt carmina. Sexta Samia, quae Phemonoe dicta est, a Samo insula, unde fuit cognominata. Septima Cumana, nomine Amalthea, quae novem libros adtulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsatima Cumaei venit iam carminis aetas. Dicta autem Cumana a civitate Cumas, quae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae, decima Tiburtina, nomine Albunea. Quarum omnium carmina efferuntur, in q
Abbreviated transcription (Latin):
quo de m̾curio sic ait. T̃radit᷑
extuictas sumpto moderamie
iurge. in lucem renocasse aĩas
ait alios dampnasse neci. Et
post paululũ adiecit. Murm᷑e
iam magico tenues exire figas.
atq sepulchrales scite ĩcanta¬
re fauuias: uita itidem spolia¬
re alios ars noxia nouit.

Expanded text:
quoque de Mercurio sic ait: Traditur quoque de Mercurio sic ait: Traditur extinctas sumpto moderamine virge In lucem revocasse animas ... Ast alias damnasse neci. Et post paulum adiecit: Murmure non magico tenues excire figuras, Atque sepulcrales scite incantare favillas, Vita itidem spoliare alios, ars noxia novit.
Abbreviated transcription (Latin):
mantia. Nec mirũ de magoꝵ¬
p̾stigiis quoꝵ in tanto ꝓdiere
maleficioꝵ artes. ut etiam mo¬
ysi simillimis signis resist̾ent
u̾tentes uirgas indracõnes. a¬
qͣs in sang̾nem. Fertur ⁊ q̃dam
maga famosissima cicee q̃ so¬
cios ulicis mutauit ĩ bestias.
Leg ᷤ ⁊̃ de sacrificio qͦd archades
deo suo liceo ĩmolabant exquo
quicũq sum̾ent ĩ bestiaꝵ forͣs
ꝯu̾̃tebant᷑. Hinc apparet ĩ tot̃
ñ eẽ dubiũ qͥd̾ nobilis ille poe¬
ta scͥpsit de qͣdam femina que
inquit se carminib ꝓmitit.
solu̾e mẽtes qͣ uelit. ast aliis
duras ĩmut̾e curas. sist̾e aquã
flinuis ⁊ u̾t̾e sydera retro not᷑¬
nos qͣtiet manes mugire ui¬
delis sb̾ pedib t̾ram. ⁊ descen¬
dere montib hornos. Qd plura:
Si cred̾e̾ fas ẽ de phitonisse ut
ꝓpħe samuelis aĩam de niferi
abditis reuocaret. ⁊ uiuoꝵ pre¬
sentaret aspectib. si tam̃ aĩam
phantasticam illusionẽ satha¬
ne fallatia fcãm: Prudentius

Expanded text:
mantia. Nec mirum de magorpraestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem. Fertur et quaedam maga famosissima Circe, quae socios Ulixis mutavit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam femina, quainquit, 'se carminibus promittit solvere mentes quas velit, ast aliis duras inmittere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera retro; nocturnosque ciet manes; mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret fantasmatica illusione Sathane fallaciam factam. Prudentius
Abbreviated transcription (Latin):
bene iunuendi tͣmitẽ tenet. No
tur exortum. Nam dium ante¬
Agreci uetes sophistas ⁊ sapi¬
entes aut doctores sapientie
semet ip̃os iactantiꝰ nomma¬
rent: ute int̾rogatꝰ quid ꝓfite.¬

Expanded text:
bene vivendi tramitem tenet. Nomtur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid profiter
Abbreviated transcription (Latin):
icipiũt: ꝯtinens in se demon¬
strationẽ pͥmaꝵ rõnũ. de qͣlib
re quid sit. suaq cta ac sulistã¬
diali diffinitõe declarat᷑. Nã
posito pͥmo gñe. deinde spẽs.
⁊ aliaq̃ iuicina ẽẽ possũt sb̃¬
iungimꝰ. ac discretis cõmuni¬
b seꝑamus tam du int̾ponẽ¬
eius de quo q̃rumꝰ signata eiꝰ
exp̾ssione ꝑueniamꝰ: ut puta
homo est aĩal. rõnale morta¬
le t̾renum. bipes. risus capax.
minis declarata est. Est enĩ
ad hoĩem genus aĩal: S quia
late patebat. adiecta est spes¬
idest t̾renũ. Iam exclusum ẽ
id qd̃ aut aerium aut humi
que ꝓpt̾ aĩalia posita est que

Expanded text:
incipiunt, continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re, qui sit, suaque certa atque substantiali diffinitione declarans. Nam posito primo genere, deinde species et alia que vicina esse possunt subiungimus ac discretis communibus separamus; tamdiu interponeneius de quo querimus, signata eius expressione perveniamus: ut puta, homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risus hominis declarata est. Est enim ad hominem genus animal, sed quia late patebat, adiecta est speies, terrenum: iam exclusum est id quod aut aethereum aut humidquae propter animalia posita est qu
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt pastores eo qd̾ uice herbe
p̾beatur pecorib ubi pascua de¬
sũt. Turbiscus qd̾ de uno cespite
ei multa uirgulta surgũt .q. tͣ
ba. Sꝯtipa uocata ꝓpt̾ qd̾ ex ea
stipent  decta. Hinc ⁊ stipula ꝑ
diminutõem. Harundo dita
qsd cito arescat. hanc uet̾es can¬
nam uocauerũt harumdinẽ pꝰ ea
uarro dixit. Sciend̾ sane qd̾ lati¬
nũ uocabłm canna. de ling᷑ he¬
urea nom̃ sumpsit. Ap̃ eos enm

Expanded text:
erunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ est rubi qͣ uulgo sentitẽ
ursmam appeslant. asꝑum ni¬
mis ⁊ sꝑmosũ. Sentix duta a
situ qd ẽ t̾ra ĩculta m qͣ sentices
spieq nascunt᷑. Maiores aũt
nr̃i omnẽ arborem spmosam ue¬
prem dicebant qd̾ ui prendat.
Dleast᷑ dictꝰ qd̾ sit folas oliue si¬
milib s latiorib arbor ĩculta
ata siluestris amara atq infi
tuosa cui msertus oliue ramuᷤᷤ
uim naitat radicis. ⁊ u̾tit eam
in ꝓpriam qͣltatem. Lac̾ma ole.¬
affti arboris dupħx. Alia enĩ gñ¬
ri simulat sine ullo qͣlitatis
morsu. Alia ãmoniati guitã ex
tilatione collectam ac remordẽ
catur. Olea aũ ipã atbor ẽ. fruc¬
tus oliua succꝰ oleũ. Est aũ ar¬
bor pancis insignis. cuiꝰ fruct
dru̾sis nõĩb appellat᷑. Orcades
ouue greca ethmols a siłicił¬

Expanded text:
ulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis, et spinosum. 60. Sentix dicta a situ, quod est terra inculta, in qua sentices spinaeque nascuntur. Majores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant quod vi prendat. 61. Oleaster dictus, quod sit foliis olivae similibus, sed latioribus: arbor inculta, atque situosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentcatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a simili
Abbreviated transcription (Latin):
biles st.⁊ cũ celo fixe ꝑpe¬
tuo motu ferunt᷑ : neq cadt
ydera aut ferunt᷑. aut mo¬
uent᷑. feruntur q̃ celo fi¬
xa st̃. ⁊ cum celo uoluũt᷑ Mo¬
uent᷑ ulo q̃dam. sic̃ planete id

Expanded text:
nt, et cum coelo fixae perpetuo motu feruntur, neque caduSidera, aut feruntur, aut moventur. Feruutur quae coelo fixa sunt, et cum coelo volvuntur. Moventur vero quaedam, sicut plane