comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis atq in palpabilis id in se reciꝑe uł habere. qd̾
sit diuisionis aut corruptionis uitio subiectum. qm̃ scił
diuidi uel imminui contrectabilium soleat & corporaliũ
eẽ. materiarum. dr̃a uero qui in nullo est hoꝵ tale aliqͥd
ꝑpeti omĩno non posse. & ob id credendum qd genuerit
quia se genuisse testatus sit. Corruptum autem hac ipsa
generatione omĩno non fatendum: quia semꝑ incorrup¬
tus est. Maxime cum pleraq inueniantur in reb corporeiᷤᷤ
&e corruptioni subiectis ita ministrari uel nasci: ut nullũ
sius unde gignuntur materiis afferant detrim̃tum. sicut
lumen alumine sumptum uł accensum & ꝑ quandam
ꝓfectus natiuitatem ministratum nullum diminutionis
dampnum originali possit afferre materie. cum & diuimis
sacratissime uirginis partus tale aliquid in se miro atq in¬
explicabili sacram̃toꝵ misterio fuisse demonstret. dum

Expanded text:
invisibilis atque impalpabilis, id in se recipere vel habere quod invisibilis atque impalpabilis, id in se recipere vel habere quod sit divisionis aut corruptionis vitio subjectum, quoniam scilicet dividi vel imminui contrectabilium soleat et corporalium esse materiarum. Deum vero, qui in nullo est horum, tale aliquid perpeti omnino non posse: et ob id credendum quod genuerit, quia se genuisse testatur. Corruptum autem hac ipsa generatione omnino non fatendum, quia semper incorruptus. Maxime cum pleraque inveniantur in rebus corporeis et corruptioni subjectis ita ministrari vel nasci, ut nullum suis unde gignuntur materiis afferant detrimentum, sicut lumen a lumine sumptum, vel accessu, et per quamdam profectus nativitatem ministratum, diminutionis damnum originali possit afferre materiae, cum et divinus sacratissimae Virginis partus, et tale aliquid in se miro atque inexplicabili sacramentorum mysterio fuisse demonstret: dum
Abbreviated transcription (Latin):
stri. alias quam pat̾na natura dictabat editum conuenit
ꝓfiteri. Quod cum scẽ illi & beatissime atq in effabili ñ
congruat maiestati. maxime cum & animantes ab hoc pes¬
sime conditionis ꝓdigio natura lib̃os reddidit. ne aliud ꝗͣ
quod ipsa sunt generent: liquido comꝑbari eiusdem fi¬
lium cuius pater est. eẽ. nature. S contra hec arrius illud
p̾cipue opponebat. patrem non potuisse ex se filium gene¬
rare. ne ꝑ hoc diuisionis alicuius uel corruptionis uitio ui¬
deatur eẽ subiectus. Quia si ex semet ipso ut aiebat id est ex
hoc quod ipse est filium genuisse credatur: aliqͣm utiq sub¬
stantie sue portionem ascipso secreuisse putabitur ꝑ quod
sine dubio asue ꝑfectionis plenitudine ad modum descis¬
cens: & diuisus ꝓfecto & imminutus eẽ uidebitur. Quod
obiectionis capitłm tali athanasius ueritatis ratione sũ¬
mouit. eẽ impossibile dicens dm̃ qui in corporeus sit &

Expanded text:
stri, alias quam paterna natura dictabat editum convenit stri, alias quam paterna natura dictabat editum convenit profiteri. Quod cum sanctae illi et beatissimae atque ineffabili non congruat majestati, maxime cum et animantes ab hoc pessimae conditionis prodigio natura liberos reddiderit, ne aliud quam quod ipsa sunt generent, liquido comprobari ejusdem Filium cujus Pater esse naturae. VII. Sed contra haec Arius illud praecipue opponebat, Patrem non potuisse ex se Filium generare, ne per hoc divisionis alicujus vel corruptionis vitio videatur esse subjectus. Quia si ex semetipso, ut aiebat, id est ex hoc quod ipse est, Filium genuisse credatur, aliquam utique substantiae suae portionem 193 a seipso secrevisse putabitur; per quod sine dubio a suae perfectionis plenitudine admodum desciscens, et divisus profecto, et imminutus esse videbitur. Quod objectionis capitulum, tali Athanasius veritatis ratione submovit; esse impossibile dicens Deum, qui incorporeus sit et
Abbreviated transcription (Latin):
athanasus clarius atq aꝑtius unuis substantie inbici¬
um dabat qd patrem ex se ipso & non extrinsecus filiũ
genuisse monstrabat. fieriq non posse aluid eum qͣm
id qd̾ ipse est edidisse: cum & diuine generationis ue¬
ritas ꝓsui honoris reuerentia id eẽ credendum exige¬
ret. & rerum naturalium consuetudinis auctoritas
inuitaret. nou posse parentes dissimilis nature filios
ꝓcreare. Et idõ scdm arrii sententiam qui alterius sub¬
stantie quam pater est filium asserebat: hoc humano
sensui intelligendum posse reliquit. ut si uere filius
in diuersitate nature est: non tam genitus quam factꝰ
eẽ uideatur. sitq uacua & in anis filii patrisq appella¬
tio dum spetie tenus magis quam ueraciter. aut ille ge¬
nuisse. aut hic natus p̃dicatur. Aut siuere quidem de patre
natus asseritur. nec tamen unius cum eo eiusdemq sub¬
stantie creditur: degenerem eum &e instar alicuius mon¬

Expanded text:
Athanasius clarius atque apertum unius substantiae indiciAthanasius clarius atque apertum unius substantiae indicium dabat, quo Patrem ex ipso et non extrinsecus Filium genuisse monstrabat; fierique non posse aliud eum quam id quod ipse est edidisse, cum et divinae generationis veritas pro sui honoris reverentia id esse credendum exigeret, et rerum naturalium consuetudinis auctoritas invitaret, non posse parentes dissimilis naturae filios procreare. Et ideo secundum Arii sententiam, qui alterius substantiae quam Pater est Filium asserebat, hoc humano sensui intelligendum posse reliquit, ut si vere Filius in diversitate naturae est, non tam genitus quam factus esse videatur: sitque vacua et inanis Filii Patrisque appellatio, dum specie tenus magis quam veraciter, aut ille genuisse, aut hic natus praedicatur. Aut si vere quidem de Patre natus asseritur, nec tamen unius cum eo ejusdemque substantiae creditur, degenerem eum, et instar alicujus mon
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ de dõ. lumen ex lrumine. ueros quoq xp̃ianos catholi¬
cos nuncupari: noui nominis docetur eẽ uocabulum:
Simili gͦ mͦ aiebat athanasius etiam euenisse concilio.
ut quia arruis contra rerum fidem triusion id est tres
substantias inducebat: omousion id est unius cum ꝑa¬
tre filium substantie confitendum ep̃os censuisse. Et era
omĩno consequens cit si omousii ꝓfessio tanquam alege
ꝑegrina cassatur. triusie quoq inuentio pari ratione con¬
frustretur. aut certe doceret arrius triusion spetialiter
in lege conscͥptum: sicut athanasium de omousii ꝓpͥeta¬
te cogebat. S cum hoc penitus ostendere nequiiisset:
claruit eum suꝑflue de athanasio exegisse que ipse mi¬
nime potuit demonstrare. Et cum se pari questionis
uincło artatum cognouisset: tandem aliqͣndo meũ
sententie placitum reflexit assensum: ut nudi sermo¬
nis ꝓbatione omissa rebus atq rationib edocerent pa¬
tris & filii aut unam aut diuersas ẽẽ naturas. S adhuc

Expanded text:
m de Deo, lumen ex lumine; veros quoque Christianos catholicos nuncupari, novi nominis docetur esse vocabulum. Simili ergo modo, aiebat Athanasius etiam Nicaeno evenisse concilio. Utque Arius contra fidem rerum triousion, id est tres substantias inducebat; homousion, id est unius cum Patre Filium substantiae confitendum episcopos censuisse. Et erat omnino consequens, ut si homousii professio tanquam a lege peregrina censeatur, triusiae quoque inventio pari ratione confrustretur. Aut certe 192 doceret Arius triousion specialiter in lege conscriptum, sicut Athanasium de homousii proprietate cogebat. Sed cum hoc penitus ostendere nequivisset, claruit eum superflua de Athanasio exegisse quae ipse minime potuit demonstrare. VI. Et cum se pari quaestionis vinculo arctatum cognosceret, tandem aliquando in eum sententiae placitum reflexit assensum, ut nudi sermonis probatione omissa, rebus atque rationibus edocerent Patris et Filii aut unam aut diversas esse naturas. Sed hinc
Abbreviated transcription (Latin):
purum hominem &e uerbi diuinitate uacuum fuisse as-¬
seruit. & eo usq ꝑ quosdam beate uite ꝓfectus illustrius
eminuisse. ut indĩ ac dñi appellatione iure transiret. ñ
naturali dignitatis pͥuilegio. s accidentis ꝓbe ac dignis-¬
sime merito actionis. impium ẽẽ dicens naturam in eo di¬
uinitatis acciꝑe. qui & materni uteri gestamine uectꝰ.
sollempnes feminei pudoris conditiones transierit &e cu¬
nas uagitusq exꝑtus. etatis quoq sortierit incrementa.
&e intantum nr̃e fragilitatis communia non euaserit.
ut esurierit. & sitierit. ignorauerit. ut temptatus sit. mo¬
ri timuerit. & mortuus sit. Illa uero que in eius gestis mi¬
racłis plena narrantur. non ut ds̃ qd non erat egisse.
s munere patrocinantium meritoꝵ diuinitus asseruit
impetrasse. d hec etiam ꝓbrose infidelitatis doctͥna nu-¬
merosis & multiplicibꝰ docum̃tis impia eẽ & inanis appa-¬
ruit. Et dm̃ quoq eẽ. quem ille solum hominem conten¬

Expanded text:
purum hominem, et Verbi divinitate vacuum fuisse asseruit; et eo usque per quosdam beatae vitae profectus illustrius eminuisse, ut in Dei ac Domini appellationem jure transiret; non naturali dignitatis privilegio, sed accidentis probae ac dignissimae merito actionis: impium esse dicens naturam divinitatis in eo accipere, qui et materni uteri gestamine vectus, solemnes feminei pudoris conditiones transierit; et cunas vagitusque expertus, aetatis quoque sortierit incrementa: et in tantum nostrae fragilitatis communia non evaserit, ut et esurierit et sitierit, ignoraverit, tentatus sit, mori timuerit, et mortuus sit. Illa vero quae in ejus gestis miraculis plena narrantur, non ut Deus quod non erat egisse, sed munere patrocinantium meritorum divinitus asseruit impetrasse. Sed haec etiam probrosae infidelitatis doctrina, numerosis et multiplicibus documentis impia esse et inanis 190 apparuit; et Deum quoque esse, quem ille solum hominem conten
Abbreviated transcription (Latin):
non posset. Et quam plura hissimilia ꝓtulit documenta:
que gestoꝵ. serie tenentur expressa. quibꝰ ostenditur ad
obtundendas hereticoꝵ insolentias. nouoꝵ nominum tio¬
cabła fuisse p̾sumpta. nec tamen contra uetitum apłice
sententie eos fecisse credendum. qui ꝓphanas uocum no-¬
uitates p̃cepit euitandas. s ꝓphanas inquit non religio¬
sas. Nam religiosum eẽ. ingenitum dicere patrem. & filiũ¬

Expanded text:
non posse: et quam plura his similia protulit documenta, non posse: et quam plura his similia protulit documenta, quae gestorum serie tenentur expressa; quibus ostenditur, ad ostendendas haereticorum insolentias, novorum nominum vocabula fuisse praesumpta: nec tamen contra vetitum apostolicae sententiae eos fecisse credendum, quae profanas vocum novitates praecepit evitandas. Sed profanas, inquit, non religiosas. Nam religiosum esse, ingenitum dicere Patrem, et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
intra ꝑfidie sue laqueos implicatam retinere putabat.
Et ut se athanasius antiquoꝵ auccoritate inuniret: talia
p̾sce consuetudinis exempla ꝓtulit. que etiam arrius non
solum negare non posset: uerũ &̃ pari cum eo fidĩ ratio¬
ne defenderet. Proposuit igitur ad demonstrandam suꝑ
nominum nouitatibꝰ antiqui moris regulam. quod con¬
tra sabellium qui patrem genitum asserebat. ingenitũ
atq innascibilem debere catholicos ꝓfiteri p̾teritoꝵ con-¬
cilioꝵ decreto fuisset initum. cum hoc ipsum eundentius
positum scͥpture diuine auctoritate ostendi non possit.
S hoc ꝓfitendum: & ipsa reiueritas & necessitas heretice
ꝓfessionis exigeret. Item dm̃ ex dõ. lumen ex lumine filium
confitendum ep̃i religionis quam arrius tradidit sectato.¬
res. insyrmiensi synodo tradidissent. qd̃ ipsum etiam sim¬
pliciter & spetialiter inscͥpturis diuinis positum inueniri

Expanded text:
intra perfidiae suae laqueos implicatam retinere putabat. V. intra perfidiae suae laqueos implicatam retinere putabat. V. Et ut se Athanasius antiquorum auctoritate muniret, talia priscae consuetudinis exempla protulit; quae Arius non solum negare non posset, verum etiam pari cum eo fidei ratione defenderet. Proposuit igitur ad demonstrandam super nominum novitatibus antiqui moris regulam, quod contra Sabellium, qui Patrem genitum asserebat, ingenitum atque innascibilem debere catholicos profiteri, praeteritorum conciliorum decreto fuisse initum; cum hoc ipsum evidentius positum, Scripturae divinae auctoritate ostendi non posset; sed hoc profitendum, et ipsa rei veritas, et necessitas haereticae professionis exigeret. Item Deum de Deo, lumen ex lumine, Filium confitendum, episcopos religionis, quam Arius tradidit sectatores, in Syrmiensi synodo tradidisse; quod ipsum etiam simpliciter et specialiter in Scripturis divinis positum inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
ut dignitate.potentia. honore. patrem filio multum excel-¬
lere. filium uͦ intra hec &e longe inftrius subsistere diceret.
Omousii quoq uocabulum tanqͣm ꝑegrinum. & abscͥpt᷑is
diuinis alienum. nuꝑq apud niceam argumento potius
quam auctoritate reꝑtum. penitus repudiandum aiebat.
aut certe diuinis contineri litteris sibimet demonstrari
poscebat. alioquin nominis ipsius simuil faciendam. eẽ. ia¬
cturam obnixissime ꝑ orabat. S athanasus utrum nõis
nouitate anuerbi iurtute offendẽtur dum inquireret:
utrumq sibi arrius displicere respondit. Ex quo apparuit
eum non obhoc omousion susciꝑe nolle quia nouum
erat. s quia fidei eius molimina destruebat. S dum iterũ
ac sepiris ꝓpͥetatem uocabuli pure & spetialiter inscͥpt᷑is
positi flagitaret : athanasius allegabat. eccłiastice con¬
dabiliter uinceretur. quib ipsam catholici sensus lib̃tatẽ

Expanded text:
ut dignitate, potentia, honore, Patrem Filio multum excelut dignitate, potentia, honore, Patrem Filio multum excellere; Filium vero intra haec et longe inferius subsistere diceret. Homousii quoque vocabulum tanquam peregrinum, et a Scripturis divinis alienum; nuperque apud Nicaeam argumento potius quam auctoritate repertum, penitus repudiandum aiebat, aut certe divinis contineri litteris sibimet demonstrari poscebat. Alioquin nominis ipsius simul faciendam esse jacturam obnixissime perorabat. Sed Athanasius utrum nominis novitate, an verbi virtute offenderetur dum inquireret, utrumque sibi Arius displicere respondit. Ex quo apparuit, eum non ob hoc homousion suscipere nolle, quia novum erat, sed quia fidei ejus molimina destruebat. Sed dum iterum ac saepius proprietatem vocabuli pure et specialiter in Scripturis positi flagitaret, dabiliter vinciretur, quibus ipsam catholici sensus libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
&e uerbum erat apud dm̃ & ds̃ erat u̾bum. Hoc erat in
pͥncipio apud dm̃. Omnia ꝑ ipsum facta sunt: & sine
illo factum est nichil. ꝑquod non solum ante scła dm̃
apud dm̃: uerum etiam totius creationis extitisse au-¬
ctorem declaratum est. Plura etiam & alia & hissimilia
sicut ꝓsecutionum corpore tenetur exp̃ssum ꝓlata sunt¬
testimonia: quib dilucide apparuit hoc uerbum dm̃
de patris utero ante scła genitum. & in fine temporum
obamorem hominum nr̃i gen̾is suscepisse naturam.
inqua salua sui natura. inuna tamen eademq ꝑsona
om̃s humane fragilitatis subierit passiones: Excluso
itaq etiam fotino &e eius errore meis interfatib abdica¬
to: pondus omne negotii & tota fidei summa ex athana¬
sii atq arrii altercationis conflictatione pendebat. Qubꝰ
dum ineundi certaminis copiam tribuissem: hunc atha-¬
nasuis fidei sue tramitem pandit. ut patrem & filium &
uero arrius referebat. in tantum unius eos ñ eẽ substantie:

Expanded text:
. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil ; per quod non solum ante saecula Deum apud Deum, verum etiam totius creationis exstitisse auctorem declaratum est. Plura etiam et alia his similia, sicut prosecutionum corpore tenetur, et praesunt prolata testimonia; quibus dilucide apparuit, hoc Verbum Deum, de Patris utero ante saecula genitum, et in fine temporum ob amorem hominum nostri generis suscepisse naturam; in qua, salva sui natura, in una tamen eademque persona omnes humanae fragilitatis subierit passiones. IV. Excluso itaque etiam Photino, et ejus errore meis interfatibus abdicato, pondus omne negotii, et tota fidei summa ex Arii atque Athanasii altercationis conflictatione pendebat. Quibus dum ineundi certaminis copiam tribuissem, hunc Athanasius fidei suae tramitem pandit, ut Patrem, et Filium,rae. E contra vero Arius referebat, in tantum unius eos non esse substantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
auis michi iim qualitatemq sermonis assigna. & tc̃
demum pot̾it demonstrari utrum patri filioq conueni¬
Athanasiuis d̃. S

Expanded text:
us mihi vim qualitatemque sermonis assigna; et tunc demum poterit demonstrari utrum Patri Filioque conveniAthanasius d
Abbreviated transcription (Latin):
salutis haurire. Ex quibus confidenter hereticoꝵ blasphemiaᷤᷤ
ꝑ aitoritatem regule ꝑ scͥbamus. & catholicoꝵ. a sempit̾no
uite sp̃s tui uelut deneotaris fonte corda sitientium irrigemꝰ:
Hec est in quam niat̾ie formula in collisione hereticoꝵ & hec
nificat pͥncipale mandatum dĩ. euntes baptizate om̃s gentes.
in nomine patris &e fili & sp̃s sc̃i. Responsio. Audi in hoc admi¬
rabile ac regale decretum.in quo om̃e sacramentum in dĩtate
trinitatis uiut̃ continetur. Qui dixit in nomine: euidenter unã
nomine multifarie dictum ad interrogata exponas postulo.
unita est dĩtas: Resp̾. Quia nulla est in hac plenitudine
du ipse retulisti. nomina adaeq in ꝑsonis distinxisti.
Interꝑe.

Expanded text:
vitae haurire. Ex quibus confidenter haereticorum blasphemias vitae haurire. Ex quibus confidenter haereticorum blasphemias per auctoritatem regulae praescribamus, et catholicorum a sempiterno vitae Spiritu, velut de nectaris fonte corda sitientium irrigemus. Haec est, inquam, materiae formula in collisione haereticorum, etnificat principale mandatum Dei: Euntes baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti ? Audi in hoc admirabile ac regale decretum, in quo omne sacramentum in deitate Trinitatis uniter continetur. Quia dixit in nomine, evidenter unam nomine multifarie dictum ad interrogata exponas, postulo,unita est deitas? Responsio. Quia nulla est in hac plenitudine tu ipse retulisti nomina ea quae in personis distinxisti. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
credi te ꝑmisisti. & dĩtatem diuinitatis tue immense apud nos
ut enarremus uissisti: Nunquid quia a nobis sentiris ꝓpͥe. &
dicendo finiris: Absit. dum d̃s tu tibi tantum solus sis ꝓprie ag̃¬
nitus. Propt̃ qd̃ ut supplex impen fissime obsecro tue tranquil¬
lissime trinitatis głam. ut ꝑducas me ad statum ꝑfectum fidĩ.
confessionis mee uerba ꝓmentem. Si celum uel celi non suffi¬
cuint in ꝓdendam sullimis magnitudins tut laudem. si ñ
satiatur ocłs adudendum. aut auris ad audiendum oꝑa
magnitudinis tue. unde sufficit paruitas mea geminas in
confessione referre tͥ maximas gr̃as: Adeo ueniam postulo:
ne forte cum presumptionis dicta assumpsero. tue maiesta¬
ti uidear aliquid derogare. S ꝓstratus iaceo ante tue sulluni¬
tatis głe sedem. ut ꝑ mittas me deplenitudine thesauri tui le.¬
gis fontem bibere. & de quatuor exub̃antibus fluminib aqͣm

Expanded text:
credi te permisisti, et deitatem divinitatis tuae immensae apud nos credi te permisisti, et deitatem divinitatis tuae immensae apud nos ut enarremus jussisti? Nunquid quia a nobis sentiris proprie, et dicendo definiris? Absit, dum Deus tu tibi tantum solus proprie es agnitus. Propter quod supplex impensissime obsecro tuae tranquillissimae Trinitatis gloriam, ut perducas me ad statum perfectum fidei, confessionis meae verba promentem. Si coelum vel coeli non sufficiunt ad prodendam sublimis 200 magnitudinis tuae laudem; si non satiatur oculus ad videndum, aut auris ad audiendum opera magnificentiae tuae, unde sufficit parvitas mea geminas in confessione referre tibi maximas gratias? Adeo veniam postulo, ne forte cum praesumptionis dicta assumpsero, tuae majestati videar aliquid derogare. Sed prostratus jaceo ante tuae sublimitatis gloriae sedem, ut permittas me de plenitudine thesauri tui legis fontem bibere, et de quatuor exuberantibus fluminibus aquam
Abbreviated transcription (Latin):
pari: Rogo que & quanta est hec in dõ humanitatis dilectio.
qui tanta p̾mia credentibus pollicetur : Quis non om̃i auidi¬
tate festinet de graui somno exsurgere. &e clarissimam lucẽ
cum infinita admiratione conspicere : Quam cupio non
ad pupillam ocłoꝵ obtutibꝰ ostende. s religiosis fr̃ibꝰ in ar¬
chano cordis serreto reconde. Inquo non ambitiosi uolumi¬
iis confecicumulum. ne plus uerba ex aggerarem. quam
sensum inuestigantibꝰ intimarem: s breuit̃ ex parte scđm
ꝓfessionem infinita comp̃hendi. & humili sermone sub¬
limia indicaui. Unde totum ibi est plenum: uͥ nichil ẽ minus:
Immo penitus totum uidetur ignorare: qui huic plenitudi¬
ni diuine trinitatis aliquid uoluerit derogare. dum de te ma¬
gis senserim. quam ꝓpͥe aliquid de meo dixerim. Nunquid totũ
scđm ꝓfessionem regule credite tantum ꝑmisisti. & nullo om̃i¬
mͦ te mortali sermone definiri uoliusti: Nunquid quia ꝑfidẽ

Expanded text:
pari? Rogo, quae et quanta est haec in Deo humanitatis dilectio, pari? Rogo, quae et quanta est haec in Deo humanitatis dilectio, qui tanta praemia credentibus pollicetur? Quis non omni aviditate festinet de gravi somno exsurgere, et clarissimam lucem cum infinita admiratione conspicere? Quam cupio non ad pupillam oculorum obtutibus ostendere, sed religiosis fratribus in arcano cordis secreto recondere. In quo non ambitiosi voluminis confeci cumulum, ne plus verba exaggerarem quam sensum investigantibus intimarem; sed breviter ex parte secundum promissionem infinita comprehendi, ut humili sermone sublimia indicavi. Unde totum ibi est plenum, ubi nihil est minus, imo penitus totum videtur ignorare, qui huic plenitudini divinae Trinitatis aliquid voluerit derogare, dum de te magis senserim, quam proprie aliquid de meo dixerim. Nunquid totum secundum professionem regulae credi te tantum permisisti, et nullo omnimodo mentali sermone definiri voluisti? Nunquid quia per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
de hereticoꝵ detecta cecitas innotesc̾et.
Propter quos subito in emulationem accensus est animuꝰ.
& exarsit sicut ignis rutilans indensas arboꝵ silrias. Unde
quia multi temptauerunt ad stilum luminis. uiam demon¬
strare iusticie: & nob̃ placuit ꝑanfractus angustie eius iter
dirigere. &e latam & spatiosam prunam fugere. Quis non cu¬
piat detersa antiquitus caligine ꝑ aquam uite renouari. c
post steriles &e ieinas siliquas panem uite edere. & omissa
uoragine pocłi uenenosi calicem salutis acciꝑe. &e ꝓstrata
idoloꝵ. ꝓphana cultura. dm̃ uerum cognoscere creatorem. c
nunc spreta inueterati sibilatione serpentis. Ymnum dõ
suauiter cantare. & tandem refutatis squamosi draconis
ubib. ex euangłicis p̃ceptis melle &e lacte potari. rursus ꝑ im¬
mortalitatem resumptam angłos apostatas udicare. & pꝰter.¬
renum hominem celestib regnis &e sullimibꝰ in ierłm manci¬

Expanded text:
 haereticorum detecta caecitas innotesceret. Propter quod subito in aemulationem accensus est animus meus, et exarsit sicut ignis rutilans in densas arborum silvas, Unde quia multi tentaverunt ad 199 stylum luminis viam demonstrare justitiae, et nobis placuit per anfractus angustiae ejus iter dirigere, et latam et spatiosam viam primum fugere, quis non cupiat, detersa antiquitus caligine, per aquam vitae renovari, et post steriles et jejunas siliquas panem vitae edere, et, omissa voragine poculi venenosi, calicem salutaris accipere, et, prostrata idolorum profana cultura, Deum verum agnoscere creatorem, et in unum, spreta inveterati sibilatione serpentis, hymnum Deo suaviter decantare, et tandem, refutatis squamosi draconis uberibus, ex evangelicis praeceptis melle et lacte potari, et rursus per immortalitatem resumptam angelos apostatas judicare, et post terrenum hominem coelestibus regnis et sublimibus in Jerusalem manci
Abbreviated transcription (Latin):
bemus igitur eoꝵ que xp̃c locutus est aliquanta diuini-¬
tati. aliquanta humanitati ascribere.an sine ullo par¬
ticionis discrimine uniuersa aut dõ aut homini assigna.¬
Aanius dix̃. H

Expanded text:
bemus igitur eorum quae Christus locutus est, aliquanta divinitati, aliquanta humanitati ascribere; an sine ullo partitionis discrimine, universa aut Deo, aut homini assignaArius dixit: H
Abbreviated transcription (Latin):
cuius secte que pͥma occurrerit imitator existam. que utrũ
praua sit necne uel ueritate fulta: ignoro. Et idõ si placet.
immo quia placere debet: unusquisq ur̃m in conspectu
nr̃o fidei sue sententiam pandat examinatione habita. que
firmior cunctis &e uerior reꝑta fuerit: huic om̃s iure creda¬
mus. & hanc indubitanter spreto falsitatis errore sequamur.
uomͦ tibi tanti myster ii secreta committere possumus &
rei in exꝑte arbitrum collocare. cum necdum gentilitatis ma-¬
cłas ueri dogmatis ꝑceptione ablueris.
Pbꝰ uidex dixit.

Expanded text:
cujus sectae quae prima occurrerit imitator existam, quae utrum cujus sectae quae prima occurrerit imitator existam, quae utrum prava sit nec ne, vel veritate suffulta, ignoro. Et ideo si placet, imo quia placere debet, unusquisque vestrum in conspectu nostro fidei suae sententiam pandat, ut examinatione habita, quae firmior cunctis et verior reperta fuerit, huic omnes jure cedamus, et hanc indubitanter spreto falsitatis errore sequamur. Omnes dixerunt: Quomodo tibi tanti mysterii secreta committere possumus, et rei inexpertae arbitrium collocare, cum necdum gentilitatis maculas veri dogmatis perceptione ablueris? Probus judex dixit
Abbreviated transcription (Latin):
definire. dõ plusqͣm homini placiturum. Et alia manu.
Optamus te bene ualere.Data constãtinopoli die duode¬
cimo kł̃ ianuarias. Cunq recitaretur: ꝓbus uidex dycit.
uerandi pͥncipis sacra que lecta est gestis indatur. Et
iecit. ꝑspiciens in idoloꝵ cultura nullã ueri numinis consist̾e
maiestatem: xp̃ianis memet ipsum dogmatibꝰ subicere uo-¬
lo. quibus astruitur umis ce uerus eẽ ds̃. qui uniuersa que
uidentur &e que non uidentur uircute uerbi sui creauit.
Et qm̃ cum plures xp̃iani nominis titulo censeantur. aue.¬
ritate eius fidei ꝓcul ab errare dicuntur. diuersa scił. sen¬
tiendo &e uaria doginatum instituta sectando: scire nc̃
magnoꝑe desidero. que fit recti doginatis fides. cui remo-¬
tis om̃ib dubietatis ambigib tenaciter inherere queam.
ne erroris cecitate exui cupiens maioribus tenebrarun erro
ribus implicer. si passim & sine ullo examinis discͥmine ali-¬

Expanded text:
definire, Deo plus 87 quam homini placiturum. Et alia manu: definire, Deo plus 87 quam homini placiturum. Et alia manu: Optamus te bene valere. Data Constantinopoli XII calendas Januarias. IV. Cumque recitaretur, Probus judex dixit: Venerandi principis sacra quae lecta est, gestis indatur. Et adjecit: Perspiciens, in idolorum cultura nullam veri numinis consistere majestatem, christianis memetipsum dogmatibus subjicere volo, quibus astruitur unus et verus esse Deus qui universa quae videntur, et quae non videntur, virtute verbi sui creavit. Et quoniam cum plures Christiani nominis titulo censeantur, a veritate ejus fidei procul aberrare dicuntur, diversa scilicet sentiendo et varia dogmatum instituta sectando, scire nunc magnopere desidero quae sit recti dogmatis fides, cui remotis omnibus dubietatis ambagibus tenaciter inhaerere queam; ne erroris cribus implicer, si passim et sine ullo examinis discrimine, ali
Abbreviated transcription (Latin):
tor semꝑ augustus. Probo iuidici salutem. Diuino munere pa¬
ternum ad eptus imꝑtum illud nob̃ est pͥmitus enitendum. ut
impium: saluat animam eius & suoꝵ cooperit multitudi-¬
nem peccatoꝵ. Et qm̃ nunc plerosq repperimus huus scełis
socios. hanc ꝑfidiam ritu sacͥlego ꝑcolentes asserentes se inte¬
gram fidei regulam retinere.qui non solum homines impia
seductione fallentes. uerum etiam ingenite maiestati iniu-¬
riam irrogantes. filii creatam substantiam eius diinitati
iungentes: monemus ut nr̃e mansuetudinis auctoritate
ꝑcepta. inter arrium uenerabilem p̾sbiterum. ce athanasiũ¬
ep̃m eiusdem arcrorem erroris. huius negotii examen facias
tudiris p̃cepta solita temeritatis audatia contennentes.
ad grauem ꝓuocent iracundiam. Et licet huuis fidĩ munus
necdum ꝑceꝑis: sapientia tamen qua p̾cet̾is polles. cuncta
te credimus posse sine cuiusquam susceptione ꝑsone fidelit̃

Expanded text:
riumphator semper Augustus, Probo judici salutem. Divino munere pariumphator semper Augustus, Probo judici salutem. Divino munere paternum adeptus imperium, illud nobis est primitus enitendum ut, impium, salvabit animam ejus, et suorum cooperiet multitudinem peccatorum. Et quoniam nunc plerosque reperimus hujus sceleris socios, hanc perfidiam ritu sacrilego percolentes, asserentes se integram fidei regulam retinere; qui non solum homines impia seductione fallunt, verum etiam et ingenitae majestati injuriam irrogant, Filii creatam substantiam divinitati jungentes. Monemus ut nostrae mansuetudinis auctoritate percepta, inter Arium venerabilem presbyterum et Athanasium ejusdem erroris episcopum, hujus negotii examen facias tudinis praecepta, solita temeritatis audacia contemnentes, ad gravem nos provocent iracundiam. Et licet hujus fidei manus necdum perceperis, sapientia tamen qua prae caeteris polles, cuncta te credimus posse sine cujusquam susceptione personae, fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuti sunt: &e uos ꝑsequentur. Hic igitur pͥusquam ari-¬
mino uel seleutia ex uinuerso orbe dolo congregaret dñi
sacerdotes. totum unrum facere cupiens: udicem qͣndam
nomine ꝓbum sua auctoritate suffultum. arbitrum
eundem arrium atq athanasium adeẽ p̃cepit. illum utiq
quem fidelem in regno suo. & omĩum mundanarum litte.¬
rarum artiumq p̃cet̾is hominib ꝓbauerat eruditum. Qͥ
om̃ils curis publicis ꝓcul amotis. in uincta sibi omni celeri¬
tate maluit adimplere. ut iussis imꝑialibus paruisset. &
fidem ueracissimam suo examine comprobaret. Hic itaq cum
apud audochiam urbem syrie scd̃o constantii imꝑii anno ue-¬
nisset: ꝓ tribunali in auditorio sedens turbis hinc atq inde
astantib arrium atq athanasium his alloquitur uerbis. Gło¬
si acpiissimi imꝑatoris constantii sacra commonitus p̃cepi int̃
Ergo uenerandi augusti sacra legatur. Et recitauit ita.

Expanded text:
persecuti sunt, et vos persequentur . Hic igitur priusquam Aripersecuti sunt, et vos persequentur . Hic igitur priusquam Arimini vel Seleuciae ex universo orbe dolo congregaret Domini sacerdotes, totum unum facere cupiens, quemdam judicem, nomine Probum, sua auctoritate suffultum, arbitrum inter eumdem Arium atque Athanasium adesse praecepit. Illum utique, quem fidelem in regno suo et omnium mundanarum artium prae caeteris hominibus probaverat 86 eruditum. Qui omnibus curis publicis procul amotis, injuncta sibi, omni celeritate maluit adimplere, ut et jussis imperialibus pareret, et fidem veracissimam suo examine comprobaret. Hic itaque cum apud Laodiceam urbem Syriae, secundo Constantii imperii anno venisset, pro tribunali in auditorio sedens, turbis hinc atque inde astantibus, Arium atque Athanasium his alloquitur verbis: III. Gloriosi ac piissimi imperatoris Constantii sacra commonitus, praecepi inter Ergo venerandi Augusti sacra legatur. Et recitatum est ita:
Abbreviated transcription (Latin):
tractaretur: idem constantinus imꝑator insuburbio quodã
cui nicomedia nomen est. finali ordinato iudicio. tricesimo &¬
pͥmo imꝑii sui anno diem clausit extremum. Quam ordina-
dum post sui genitoris obitum adueniens suscepisset imꝑiũ:
sicut a constantino delegatum fuerat ab eodem constantio
testamentum contraditur. Qui obhuius rei gr̃am intanta
s pater imꝑii uocaretur. Et qui obimꝑandum imꝑator fue-¬
rat eleuatus: subhuius prb̃i imꝑio uidebatur addictus. Ad¬
cirius iussionem: arrius est eccłie reuocatus. Cuius doctrinã
rudis pͥnceps impiis sensibꝰ retinens: fidem catholicam respuit.
ce apaternis traditionib sacrilego more desiuit. Qui temꝑibꝰ
iudetur. Quo etiam tempore plurimos martyres multosq¬
fecerat confessores. Alios quoq effossis ocłis ac poplitibus
amputatis: semiiios reliquit. Non nullos uͦ rabido furore
arreptus insanie: ex ꝓpͥis sedibus relegando dampnauit.
Inquibꝰ dñi dictum uidetur eẽ. completum. Sime inquit

Expanded text:
tius retractatur, idem Constantinus imperator in suburbano quodam, cui Nicomedia nomen est, finali ordinato judicio, trigesimo primo imperii sui anno diem clausit extremum. II. Quam testdum post sui genitoris obitum adveniens suscepisset imperium, sicut a Constantino fuerat delegatum, Constantio testamentum contradidit. Quin ob hujus rei gratiam, in tanta sed pater imperii vocaretur: et qui ob imperandum imperator fuerat elevatus, sub hujus presbyteri imperio videbatur addictus. ius jussione Arius est in Ecclesiam revocatus: cujus doctrinam rudis princeps impiis sensibus retinens, fidem catholicam respuit, et a paternis traditionibus sacrilego more desciscens non levem videtur. Quo etiam tempore plurimos martyres, multosque confessores fecit. Alios quoque effossis oculis, ac poplitibus amputatis semivivos reliquit, nonnullos vero rabido furore arreptus insaniae, propriis sedibus relegando damnavit. In quibus Domini dictum videtur esse completum: Si me, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
terea dum ubiq p̃sens sit hec unita plenitudo. & omnia
fupleat interius & exteruis asummitate celoꝵ usq ad ꝓ¬
fumnditatem inferorum. Interr. Rogo si filius hominis
dextere tue &e suꝑ filium hominis quem confir masti tibi.
sicut & sc̃s daniel testatur. Uidebam iuisu noctis. ecce
cum nubibus celi uenientem filium hominis ce appropi¬
auit usq ad ueterem dierum. & oblatus est ei pͥncipatus
& honor & imꝑium. & om̃is plebs & tribus & lingue
seruiunt ei. Potestas eius potestas ꝑpetua que non desi¬
ecce filium hominis. sicut apls dicit. Qui factus est ei ex
Qui p̃destinatus est filius dĩ inuircute. scđ̾m sp̃m scĩficati

Expanded text:
terea dum ubique praesens sit haec 233 unita plenitudo, et omnia terea dum ubique praesens sit haec 233 unita plenitudo, et omnia impleat interius et exterius, a summitate coelorum usque ad profundum inferorum. Haereticus. Rogo si Filius hominis dexterae tuae, et super Filium hominis, quem confirmasti tibi . Sicut et sanctus Daniel testatur: Videbam in visu noctis, ecce cum nubibus coeli venientem Filium hominis; et appropiavit usque ad veterem dierum, et oblatus est ei principatus, et honor, et imperium, et omnis plebs, et tribus, et linguae servient ei. Potestas illius potestas perpetua, quae non desiecce Filium hominis, sicut Apostolus dicit: Qui factus est ei ex Qui praedestinatus est Filius Dei in virtute, secundum spirit
Abbreviated transcription (Latin):
nem ueritatem. Resp̾. O in audita adhuc penitus tam in¬
quisita ꝑscͥptio. Itaq suggerente ipso de se sp̃u scõ respon-¬
deo. Nunc oportet nos unum ꝓ multis ꝑtinens dare aucto¬
ritatis exemplum. Memento unitam eẽ hanc nature uir-
tutem mittentis & missi: dum hic qui nunc missus est. ip¬
se iam pͥdem misisse mittentem inueniatur. Deniq ꝑ scm̃
Usaiam dñm dĩ filium accipe testantem. Accedite adme
&e audite hec. Non abinitio in occulto locutus sum. cum
fierent illic eram. & nunc dñs misit me & sp̃s eius. Disce
tandem aliquando unitam eẽ hanc naturam diuinitatiᷤ
suittentis & missi. dum qui nunc in euangłio qͣmuis mis-¬
surum se sp̃m paraclitum testatus sit. tamen se ipse ab eo
hic qui mittitur. amittente nunquam diuiditur: quia
indiscreta natura est dum inter mittentem & missum
ꝑsone ostenduntur. & nulla indiuinitate diuisio est. Pre¬

Expanded text:
? Athanasius. O inaudita adhuc penitus tam in? Athanasius. O inaudita adhuc penitus tam inquisita perscriptio. Itaque suggerente ipso de se sancto Spiritu, nunc oportet nos unum pro multis pertinens dare auctoritatis etutem mittentis et missi, dum hic qui nunc missus est, ipse jampridem misisse mittentem inveniatur. Denique per sanctum Isaiam Dominum Dei Filium accipe testantem: Accedite ad me et audite haec. Non ab initio in occulto locutus sum. Cum fierent illic eram, et nunc Dominus misit me et Spiritus ejus . Disce tandem aliquando unam esse hanc naturam divinitatis mittentis et missi, dum qui nunc in Evangelio qusurum se Spiritum Paraclitum testatus sit, tamen se ipse ab eo hic qui mittitur a mittente nunquam dividitur, quia indiscreta natura est, dum inter mittentem et missum personae ostenduntur et nulla in divinitate divisio est; prae
Abbreviated transcription (Latin):
est. Uel saltem de unita bonitate nature ipsius dñi dicta
ipsa sola bonitate patris alienum eẽ. ꝑ scͥpsit. qui sic sub¬
iunxit & quem misisti iħm xp̃m : Nam & pat̾ eadem testa¬
tur. Eructauut cor meum uerbum bonum dico ego oꝑa
mea regi.Uides bonum ẽẽ uerbum dĩ qui de patre substan¬
tialiter uł naturaliter consistit : Idõ huiuscemodi compara¬
tiones ꝓ infirmitate hominis sunt dicte. qui me misit ma¬
ior me est. Siue in hoc dicto in quo soles argumentari. qͥd
me dicis bonum : Nemo bonus nisi solus ds̃. cum alio in
loco ipse dicat. An ocłs tuus nequam est quia ego bonus
rogo te gͦ siuna natura patris & fili indiscreta est qui ait.
ego in patre & pater in me. & causa dispensationis hominiˢ¬
oc loco dictum fuisse asseris. qui me misit maior me
qui afilio missus est. sicut ait. si non abiero paraclitus non
ueniet. Et si abiero mittam eum ad uos: & docebit uos om¬
nem ueritatem.

Expanded text:
est . Vel saltem de unita bonitate naturae, ipsius Domini dicta sest . Vel saltem de unita bonitate naturae, ipsius Domini dicta sipsa sola bonitate Patris alienum esse perscripsit, qui sic subjunxit: Et quem misisti Jesum Christum? Nam et Pater eadem testatur: Eructavit cor meum Verbum bonum, 232 dico ego opera mea regi . Vides bonum esse Verbum Dei, qui de Patre substantialiter vel naturaliter consistit. Ideo hujuscemodi omnes comparationes pro infirmitate hominis sunt dictae: Qui me misit major me est . Sive in hoc dicto, in quo soles argumentari: Quid me dicis bonum? nemo bonus, nisi solus Deus ; cum alio in loco ipse dicat: An oculus tuus nequam est, quia ego bonus rrogabo te ergo si una natura Patris et Filii indiscreta est qui ait: Ego in Patre, et Pater in me ; et causa dispensationis hominis dictum fuisse asseris: Qui me misit major me qui a Filio missus est? sicut ipse ait: Si non abiero, Paraclitus non veniet. Et si abiero, mittam eum ad vos, et docebit vos omnem veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne una psona filii di ꝑͣquam causa tanta distinguit᷑ :
fogo supse infirmitatem hominis quem assumpsit imn¬
saon talttatis sue non impitauit. tutantam & tam imm̃¬
sam d̃itatem ꝑquam omnia facta funt homini passibili
riane om̃ia subiecta sunt ei p̃ter eum qui subiecit ei om̃ĩa.
Nam cum subiecta ei fuerint omnia. tunc & ipse subiectus
euidenter ad dĩtatem filii dĩ non ꝑtinet dictum: dum ꝑ
ipsum cuncta sint facta. & semꝑ illi fuerint subdita. ꝙ
nemo sit qui facture sue non dñetur semꝑ. Unde homo
qui nuꝑ natus est sine dubio ante passionem illi non fuerint
subiecta. cum adhuc ipse homo morti eẽt ꝓnobis debitor
Unde iam post passionem uel ascensionem siue iudicium fu¬
turum uniuersa erunt ei subdita: sicut ipse homo dese signi¬
ficat. qui ad huc in celis non fuerat. Data est michi om̃is po¬
testas in celo & in terra. Deniq uel hoc accipe: & potestatẽ
dedit ei potestatem dedit ei iudicium facere. qm̃ filius hõis

Expanded text:
Nonne una persona Filii Dei est, per quam causa tanta distinguitur? Rogo, si ipse infirmitatem hominis, quam assumpsit, immortalitati suae non imputavit, tu tantam et tam immensam deitatem, per quam omnia sunt facta, homini passibili xisse: Omnia subjecta sunt ei, praeter eum qui subjecit ei omnia. Nam cum subjecta illi fuerint omnia, et ipse subjectus evidenter ad deitatem Filii Dei non pertinet dictum, dum per ipsum cuncta sint facta, et semper illi fuerint subdita, quia nemo sit qui facturae suae non dominetur semper. Unde homini qui nuper natus est, sine dubio ante passionem illi non fuerint subjecta, cum adhuc ipse homo morti esset pro nobis debitor. Unde jam post passionem vel ascensionem, sive judicium futurum, universa erunt ei subdita, sicut ipse homo de se significat, qui adhuc in coelis non fuerat: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Denique vel hoc accipe: Et potestatem dedit ei ad judicium faciendum, quoniam Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
nomen est cum patre. In cuuis nature nomine uenit &
sp̃s paraclitus: quia in hac ipsa sacro scã trinitate. hoc no¬
men substantialiter siue unit̾ consistit. Sicut suꝑius p̾dixi
patrem de filio suo indicantem: nomen meum est uullo. Et fi¬
lium hec dicta confirmantem: ego ueni innomine patris mei.
ce non me recepistis. Cum autem alius uen̾it in nomine suo:
eum recipietis. Sed & de sp̃u scõ ipsum ruisum repetentem.
quem mittet pater m̃s innomine meo. Et deinceps eum de
nomine suo: audi discipłos hortantem. Omĩa quecumq pe-¬
tieritis apatre in nomine meo: dabit uobis. S &e apłm pau¬
um eadem testantem. S abluti estis. s sc̃ĩficati estis. s ir¬
& eduxit eos. Sic eduxisti popłm tuum. facere tibi nomen
głe. Disce iam unitum nomen ẽẽ. innatura diuine trinitatis.

Expanded text:
nomen est cum Patre. In cujus naturae nomine venit et Spiritus paraclitus, quia in hac ipsa sacrosancta Trinitate hoc nomen substantialiter sive uniter consistit, sicut superius praedixi Patrem de Filio suo indicantem: Nomen meum est in illo . Et Filium haec dicta confirmantem: Ego veni in nomine Patris mei, et non me recepistis. Cum autem alius venerit in nomine suo, eum recipietis . Sed et de Spiritu sancto ipsum rursum repetentem: Quem mittet Pater meus in nomine meo. Et deinceps eum de nomine suo audi discipulos hortantem: Omnia quaecunque petieritis a Patre in nomine meo, dabit vobis . Sed et apostolum Paulum eadem testantem: Sed abluti estis, sed sanctificati estis iet eduxit eos: sic eduxisti populum tuum facere tibi nomen gloriae. Disce jam unitum nomen esse in natura divinae Trinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
F ꝓfiteri unum uerum sempiternum initiabiliter infectum.
&e alterum initiabilem de creaturis ꝑfectum. & tercium de mini-¬
stris quasi subiectum. ut patri incomparabilem uel menarra¬
bilem ascribas. filio autem p̾cet̾is de factura minorabilem. p̃¬
cedentem substantiam demonstres. sp̃s ad eque scĩ de ministri
angłis habentem substantiam demonstres sp̃s aque sc̃t e
ministris angłis habentem substantiam indices : Unde ad
hoc reuertamur. de quo ꝑsingulas ꝑsonas suꝑius tractaba-¬
mus. S & si sp̃c paraclitus in suo nomine tantum uenisset
&e filii quod nominatur ds̃. iam ꝓpͥum nomen eius in ꝑso¬
na ẽẽ uideretur. & non scđm unitam nature dĩtatis inutͥusc
ut tantum unusquisq nomina singła in ꝑsonis ostendae:
ditatis autem unitum nomen iudicaret. Porro in hoc unito

Expanded text:
fiteri unum, verum, sempiternum, ininitiabilem, infectum; et alterum initiabilem, de creaturis profectum; et tertium de ministris, quasi subjectum, ut Patri incomparabilem, vel inenarrabilem ascribas; Filii autem prae caeteris de factura ignobili procedentem substantiam demonstres; Spiritum adaeque sanctum de ministris angelis habentem substantiam indices? Unde ministris angelis habentem substantiam indices? Unde ad hoc revertamur, de quo per singulas personas superius tractabamus. Sed et si Spiritus Paraclitus in suo nomine tantum venisset,et Filii, quod nominatur Deus, jam proprium nomen ejus in persona esse videretur, et non secundum unitam naturam deitatis in utrisque, ut tantum unusquisque nomina singula in personis suis ostenderet, deitatis autem unitum nomen non indicaret. Porro in hoc unito
Abbreviated transcription (Latin):
diuine ꝓfessionis limites coartatum. legalium constitutioñ
metas egredi non sinebunt. Inculcetur igitur humanis sen
sib sacro illo ꝓfessionis sue oracłõ duuina maiestas. quo se
filium de occultis substantie sue arcanis ineffabilit̃ genuis¬
se testatur. & dicit. Ex utero ante luciferum genuite. Unũ
est gͦ in hac diuine ꝓfessionis contestatione recinendum.
Aut enim de sua in effabili substantia filium incorruptibi¬
liter genuit:aut ne corrumperecur omĩno non genuit.
S &e ego hanc integre fidei partem eligo.que me religi osius
contestanti de se dõ suadet famulandum. Nec me ulla hu-¬
mane passionis obstacła ex infidelitatis sacͥlegio descenden¬
tia ullatenus poterunt reuocare. ut merito non crecdam
dm̃ generare potuisse. nec humane consuetudinis more
corruptioni potuerit subiacere. cum hoc michi satis eẽ. ñ
dubitem ꝓfitendum de dĩ substantia natum eẽ. quem

Expanded text:
divinae professionis limites coarctatum, legalium constitutionum divinae professionis limites coarctatum, legalium constitutionum metas egredi non sinent. Inculcatur igitsibus, sacro illo professionis suae oraculo divina majestas, quo se Filium de occultis substantiae suae arcanis ineffabiliter genuisse testatur et dicit: Ex utero ante Luciferum genui te . Unum est ergo in hac divinae professionis contestatione retinendum. Aut enim de sua ineffabili substantia Filium incorruptibiliter genuit, aut ne corrumperetur omnino non genuit. Sed ego hanc integrae fidei partem eligo, quae religiosius contestanti de se Deo suadet famulandum: nec me ulla humanae passionis obstacula, ex infidelitatis sacrilegio descendentia ullatenus poterunt revocare, ut merito non credam Deum generare potuisse, ne humanae consuetudinis more corruptioni potuerit subjacere; cum hoc mihi satis esse non dubitem profitendum, de Dei substantia natum esse quem
Abbreviated transcription (Latin):
atq confusis patris & filii ꝑsonis. in sua ut dixi ꝓpͥetatis sin¬
gularitate minime subsistere ualeant. Illud etiam ninis
horrendum & ꝓcul afidelium mentib remouendum in
hac tue ꝓfessionis ꝑfidia continetur. iniuolabilem patrẽ
de sua substantia generando. corruptionis ac diuisionis ui-¬
tium declinare minime potuisse
ꝑ nescio que nefande intentionis molimina quibus diuinã
certum est carere naturam euadendi suffugium queritans:
corruptionem incorrupto. passionem impassibili impoten¬
tiam obicis omĩpotenti. & hec crebro ac sepius repetentem
nulla te maiestatis duune reuerentia atam nefandis ob-
intuitu. in iniuriam uenerande filii natiuitatis obuius ꝓ.¬
ꝑare contendis. S te effrenatius euagantem & uelut un¬
dosi equoris gurgite naturali quadam licentia fluitãtem
diuine auctoritatis testimonia cohercebunt. & intra cercoᷤᷤ

Expanded text:
atque confusis Patris et Filii personis, in sua ut dixi proprietatis sinatque confusis Patris et Filii personis, in sua ut dixi proprietatis singularitate minime subsistere valeant. Illud etiam nimis horrendum, et procul a fidelium mentibus amovendum in hac tuae professionis perfidia continetur, inviolabilem Patrem de sua substantia generando, corruptionis ac divisionis vitium declinare minime potuisse.per nescio quae nefandae intentionis molimina, quibus divinam certum est carere naturam, evadendi suffugium quaeritans, corruptionem incorrupto, passionem impassibili, impotentiam objicis omnipotenti. Sed haec crebro ac saepius repetens, nulla te divinae majestatis reverentia a tam nefandis objeintuitu, in injuriam venerandae Filii nativitati obvius properare contendis. Sed te effrenatius evagantem et, velut undosi aequoris gurgite, naturali quadam licentia fluitantem, divinae auctoritatis testimonia coercebunt, et intra certos
Abbreviated transcription (Latin):
tamen alicuius passionis uitio subiectum fuisse: qm̃ diu¬
sio. deriuatio. contractio. accessio. fluxus. uł siqua huiusmͦi
ẽẽ possunt genera passionum corporeis atq contrectabilibꝰ
atq ex diuersitate compositis conueniunt reb. Ds̃ uero qui
nullis corporeis stigmatum aircunscͥbitur signis. nec aliqͥbꝰ
distinguitur membroꝵ liniam̃tis: uitio subiacere non po¬
test passionis. Et recte in eo generationem ꝓfiteor.quia ge¬
nuit. Et recte impassibiliter nichilominꝰ confiteor: quia
passibilis nunqͣm fuit.
Arrius dixit. N¬
um igitur quia
in dõ om̃ipotentia denegari non potest. iccuro ea eum ꝑpeti
posse fatendum est que omĩno incorrupta eius diuinitatis
substantia non recipit: Inde ualde inhonestum. & satis
impietate pienum eẽ. uidebitur. ꝑͣunius ꝓfessionem sub¬
stantie. nec patrem ꝓpͥe subsistere. nec filium in sua ꝓpͥetate

Expanded text:
tamen alicujus passionis vitio subjectum fuisse: quoniam divtamen alicujus passionis vitio subjectum fuisse: quoniam divisio ac derivatio, contractio, accessio, fluxus, vel si qua hujusmodi esse possunt genera passionum, corporeis et contrectabilibus, atque ex diversitate compositis conveniunt rebus. Deus vero, qui nullis corporei schematis circumscribitur signis, nec aliquibus distinguitur membrorum lineamentis, vitio subjacere non potest passionis. Et recte in eodem generationem profiteor, quia genuit: et recte impassibiliter nihilominus confiteor, quia passibilis nunquam fuit. VI. Arius dixit: Num igitur quia in Deo omnipotentia negari non potest, idcirco eum perpeti non posse fatendum est quae omnino incorrupta ejus divinitatis substantia 106 non recipit? Unde valde inhonestum, et satis impietate plenum esse videbitur, ut per unius professionem substantiae, nec Patrem proprie subsistere, nec Filium in sua proprietate