comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Recogitabo tͥ om̃s annos me¬
os in amaritudine aĩe mee.
Discͤcio fatetur. fẽci iudiciũ.⁊
iusticiã. Deliberatio loquitur.
Quid retribuam dño. ꝓ om̃ibus
que retribuit mͥ: Ad circũspec¬
tionis studium reuocatur ciu
dicitur. Leua in circuitu occłoᷤ
meretrix. Ad discretionis exa¬
men. aĩare nos uoluit. qui dix¬
it. Si nos ip̃os diiudicaremꝰ. nõ
utiq iudicaremur. Deliberati¬
onis officium precipitur. seu ⁊̃
conmendatur. cum ꝑ sapientẽ
dr. Om̃ia fac cum consilio. ⁊ in
eternum non peniteb̾. Quis aut̃
ñ iideat hoꝵ officia uere utiq
deuotioni qm sint necc̃ia: Quiᷤ
enim unqͣm intime ⁊ deuote
orare potuit. si uitam suamcir¬
cumspicẽ. discut̾e. dispone. pꝰpo¬
suit. Quociens gͥ necessitas ur¬
get deuote oratiomi uehem̃tiꝰ
incumb̾e. oportet nos ad cirtũ¬
spectionis ⁊ discretionis seuietiã
delib̾ationis officia recurrere.
nieiꝰnodi studiosis negotiosisq

Expanded text:
Recogitabo tibi omnes annos meRecogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae . Discretio fatetur: Feci judicium et justitiam . Deliberatio loquitur: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Ad circumspectionis studium revocatur, cui dicitur: Leva in circuitu oculos meretrix. Ad discretionis examen animare nos voluit, qui dixit: Si nos ipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Deliberationis officium praecipitur, seu etiam commendatur cum per sapientem dicitur: Omnia fac cum consilio, et in. Quis autem non videat horum officia verae utique devotioni quam sint necessaria? Quis enim unquam intime et devote orare potuit, si vitam suam circumspicere, discutere, disponere postposuit? Quoties igitur necessitas urget devotae orationi vehementius incumbere, oportet nos ad circumspectionis, et discretionis, seu etiam deliberationis officia recurrere, et ejusmodi studiis negotiosisque
Abbreviated transcription (Latin):
Sieniͣ intime ⁊ deuote orare uo¬
lumꝰ. pͥmumẽ ut uitam nram
cutumspiciamꝰ. Uideamꝰ quib
studiis uł exercitiis ocuparicon-¬
sueuimꝰ. uł quib adhuc occupati
sumꝰ. uł quale ꝓpositũ in hiis de
fut᷑o habemꝰ. S qͥdista iuuat in
consid̾atõnem adduce. nͥ eadem
sollicitudine satagamꝰ singła q̃q
forti examinatione discut̾e: ⁊ bo¬
na a malis uigili sagacitate secer¬
nere. ut sciamꝰ ꝓ quib debeamus
dñosupplicare. seu ⁊̃ grãs agere:
Cognitis autẽ seubonis. seu mał
nr̃is restat ad huc ꝓuida delib̾ati¬
one ꝑquirere. qua occupatione
malis satisfac̾e. ⁊ de p̾sentib ex
plicare. ⁊ de futuris cautelam cu¬
riosuis exhibe. Primũ ẽ cutum¬
spetionis. scd̾m ẽ discretionis. t̾ciũ
ẽ delib̾ationis. Citũspectionis
ẽ moꝵ nr̃oꝵ modum inconsi¬
d̾ationẽ ad duce: discretionis
ẽ in hñs om̃ib iuidiciũ facere.
delib̾atõnis autẽ consiliũ que¬
r̃e ⁊ inuenire. sirtuͣspectio dic̃.

Expanded text:
enim intime et devote orare volumus, primum est ut vitam nostram circumspiciamus. Videamus quibus studiis vel exercitiis occupari consuevimus, vel quibus adhuc occupari sumus, vel quale propositum in his de futuro habemus. Sed quid ista juvat in considerationem adducere, nisi eadem sollicitudine satagamus singula quaeque forti examinatione discernere, et bona a malis vigili sagacitate secernere, ut sciamus pro quibus debeamus Domino supplicare, seu etiam gratias agere? Cognitis autem seu bonis, seu malis nostris, restat adhuc provida deliberatione perquirere qua occupatione malis satisfacere, et de praesentibus se explicare, et de futuris cautelam curiosius exhibere. Primum est circumspectionis, secundum est discretionis, tertium est deliberationis. Circumspectionis est morum nostrorum modum in considerationem adducere; discretionis est in omnibus judicium facere; deliberatio autem consilium quaerere, et invenire. Circumspectio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ed uideamꝰ quid post hec
daniel fec̾it. uł qͥd de eo scͥp¬
tum sit. Et ingressus ẽ domũ su¬
am ananieq inisadi. ⁊ azarie. so¬
tũs suis indicauit negottũ ut qͣ¬
rerent miscd̃iam a facie dĩ celi.¬
suꝑ sacram̃to isto. ⁊ ñ ꝑirent danel
⁊ sotiĩ eiꝰ cũ cet̾is sapientib babilo¬
nis. ꝑtres istos damelis sotios in¬
diuiduos. ⁊ comites inseꝑabiles cͥ¬
cumspectionẽ. discretionẽ. delib̃a¬
tionem intelligimꝰ. sñ quibu̾e
deuotionis officiũ nullo mͦ posse

Expanded text:
ed videamus quid post haec Daniel fecerit, vel quid de eo scriptum sit: Et ingressus domum suam, Ananiae, Misaeli, Azariae sociis suis indicavit negotium, ut quaererent missuper sacramento isto, et non perirent Daniel, et socii ejus, cum caeteris sapientibus Babylonis . Per tres istos, Danielis socios individuos, et comites inseparabiles, circumspectionem, discretionem, deliberationem intelligimus, sine quibus verae devotionis officiu
Abbreviated transcription (Latin):
stendi modo. Illic itaq q̃¬
rit᷑ rei ip̃ius diffinicio uł
qualiscũq descripcio ꝓpͥera¬
tisq assignacio hic uere
nature ordo rei ip̃ius origo
⁊ circa huiꝰ modi qualiscũq
discrecio. Illa itaq consi¬
deratio u̾sat ᷑ circa modũ
essendi: ista u̾o u̾sat᷑ cura
modũ obtinẽdi. Illa cura
rõnẽ essencie: Ista ut sic
dicã circa rationẽ obtinẽ¬
cie ut taceã de cetis. Scio
ꝙ obtinencia minꝰ digne
dicit᷑ de diuinis. S nemi¬
nẽ scandaliz et si u̾bi ꝰ qͥb
ualeo explico qd̾ de dĩnis
sentio. Illud autẽ gratãt̾
accipio et pro magno mu-¬
ne habeo si quid a me qd̃
uerũ sit minus ꝓprie uel
ydonee dicit a quouis alio
explicatur. obtinẽciã dico
hoc loco modũ quo quisqͥs

Expanded text:
itaque quaeritur rei ipsius definitio, vel qualiscunque descriptio, proprietatisque assignatio. Hic vero naturae ordo, rei ipsius origo, et circa hujusmodi qualiscunque discretio. Illa itaque consideratio versatur circa modum essendi, ista vero versatur circa modum obtinendi. Illa circa rationem essentiae, ista, ut sic dicam, circa rationem obtinentiae. Ut taceam de caeteris, scio quod obtinentia minus digne dicitur de divinis. Sed neminem scandalizet, si verbis quibus valeo explico quod de divinis sentio. Illud autem gratanter accipio, et pro magno munere habeo, si quid a me quod verum sit, minus proprie vel idonee dicitur, a quovis alio explicatur. Obtinentiam dico hoc loco modum quo quis
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾e. consequẽs est autẽ
ut q̃ramus quomͦ possit
esse alt̾ĩtas ꝑsonarũ sine
altĩtate sł̃mũ. In discer¬
nendis itaq ꝑ sonis opꝰ
est ut arbitror gemina
consideratione ut sciamꝰ
uidelz et quale quid sit ⁊
unde habeat esse. una ista¬
iũ cõsid̾a̾tionũ u̾sat᷑ ĩ dis¬
cernenda rei qualitate. alia
uo u̾sat᷑ ĩ ĩuestiganda rei¬
rei origine: Ad illã ꝑtinet
diligent̾ quer̾e quid sibi sit
cũ quib cõe quid gn̾ale qͥd
sp̃ale. qͥd deniq ꝓpriũ assig

Expanded text:
 consequens est autem ut quaeramus quomodo possit esse alietas personarum sine alietate substantiarum. In discernendis itaque personis opus est, ut arbitror, gemina consideratione, ut sciamus videlicet et quale quid sit, et unde habeat esse. Una istarum considerationum versatur in discernenda rei qualitate; alia vero versatur in investiganda rei origine. Ad illam pertinet diligenter quaerere quid sibi sit, et cum quibus commune, quid generale, quid speciale, quid denique
Abbreviated transcription (Latin):
litatis diu̾sitate ĩuenit᷑
unitas ydemptitasq ꝑ¬
sone. In hũana nãq naͣ¬
una eademq ꝑsona ex uno
corporea ex alio ĩcorporea.
ex uno uisibilis ex alio ĩ¬
uisibilis. ex uno mortaliᷤ
ex alio ĩmortalis. nichilo¬
minus tñ unitas ꝑsone
cõsistit ĩ tam diu̾sis sb̃ii ͤ
płalitas itaq sbarũ non

Expanded text:
is diversitate invenitur unitas identitasque personae? In humana namque nauna eadem persona ex uno corporea, et ex alio incorporea, ex uno visibilis, et ex alio invisibilis, ex uno mortalis, et ex alio immortalis, nihilominus tamen unitas personae consistit in tam diversis substantiis. Pluralita
Abbreviated transcription (Latin):
sl̃alit̾ unũ et ꝑsonaliter
cũq sunt tres ꝑso¬
ne illud oĩno est necesse
ut alius aliquis sit iste. a¬
lius aliquis sit ille ⁊ alius
aliquis qui est t̾cius ab utͦ¬
q et quilibet eoꝵ ꝑ se solꝰ
sit a cetĩs duob ꝓpͥa distĩ¬
ctione et distincta ꝓprietate
discretus. Sic ꝓculdubio
quid sit una aliud aliqͥd
alia. et aliqͥd aliud ab eiͤ.
sit illa: que ẽ ab eis t̾cia.
nã si ĩ nullo a se inuicem
differrẽt utiqz plures esse
nõ possẽt. Si quidẽ ubi dif¬
ferencia nulla ẽ płalitas
esse nõ potest. Inuenimꝰ au¬
tẽ suꝑius qd̃ ĩ illa sũma tu¬
nitate: sit oĩb ĩ cõmune
sũmũ ⁊ sũme simplex esse
nec aliud aliqͥd sit quilz¬
circo in illa trinitate tres
sb̃as esse negaius. nã ĩ
rõnali na esse aliud ⁊ ali¬
ud facit diu̾sitas sb̾arum.
ẽẽ aliũ et alium facit al¬
in illa diuina et sũme sa¬
pienti nata istã alt̾itatem
nec tñ antedictã diu̾sita¬
tẽ ĩgenimus: idcirco plu¬

Expanded text:
 unum, et personaliter cunque sunt tres personae, illud omnino est necesse ut alius aliquis sit iste, alius aliquis sit ille, et alius aliquis qui est tertius ab utroque, et quaelibet eorum per se sit a caeteris duobus propria distinctione et distincta proprietate discretus. Sic procul dubio quid sit una, aliud aliquid sit alia, et aliquid aliud ab eis sit illa quae est ab eis tertia. Nam, si in nullo a se invicem differrent utique plures esse non possent. Siquidem ubi differentia nulla est, pluralitas esse non potest. Invenimus autem superius quod in illa summa Trinitate, sit omnibus in commune summum et summe simplex esse, nec aliud aliquid sit quilicirco in illa Trinitate tres substantias esse negamus. Nam in rationali natura esse aliud et aliud facit diversitas substantiarum, esse alium, et esse alium facit alin illa divina et summe sapienti natura, istam alietatem, nec tamen antedictam diversitatem invenimus. Idcirco plu
Abbreviated transcription (Latin):
psonarũ diuidit unitatẽ
substãcie ĩ natura diuina.
Iligent̾ notand̾. mu-¬
tuaq consid̾atione
confe̾ndũ ꝙ sicut esse sb̾ali¬
tꝰ aliud ⁊ aliud nõ tollit
ubiq unitatẽ ꝑsone. sic ẽẽ
ꝑsonalit̾ aliũ ⁊ aliũ: nõ
scindit ubiq unitatẽ sb̾e.
nã in hũana nata᷑ alia
sba est corpus ⁊ alia est
anima cum tñ nõ sint
nisi una ꝑsona. In diuina
uõ natura alius aliquis
est ꝑsona una ⁊ aliꝰ aliqͥs
psona alta cũ tñ nõ sĩt

Expanded text:
ividit unitatem substantiae in natura divina. Diligenter notandum mutuaque consideratione conferendum quod, sicut esse substantialiter aliud et aliud non tollit ubique unitatem personae, sic esse personaliter alium et alium non scindit ubique unitatem substantiae. Nam in humana natura alia substantia est corpus, et alia est anima, cum tamen non sit nisi una persona. In divina vero natura alius aliquis est persona una, et alius aliquis persona
Abbreviated transcription (Latin):
tas s angelus dm̃i. nã si
angelũ esse sciret nec tale
aliquid queret nec tale re¬
sponsũ nisi mepte reciperet.
P quid itaq ut dictũ est
inquirt᷑ de ꝓprietate cõmu-¬
ii. ꝑ quis de ꝓprietate sin¬
gulari. ꝑ quid int̾rogamꝰ¬

Expanded text:
tas, sed angelus Domini. Nam, si tas, sed angelus Domini. Nam, si angelum esse sciret, nec tale quid quaereret, nec tale responsum, nisi inepte, reciperet. Per quid itaque, ut dictum est, inquiritur de proprietate communi, per quis de proprietate singulari.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam quid ꝙͣ quis desi¬
gnat᷑. Cũ aliqͥd tã lõgin¬
quũ a nob̾ fu̾it ut discer¬
ni nõ possit int̾roganu ᷤ
quid sit. Et id quidẽ ac-¬
cipere solemus responsi
ꝙ anunal sit homo equus
aut aliquid huimodi. Cum
autẽ adeo aꝓpinquauit
ut ꝙ homo sit discerni pos¬
sit: int̾rogamus iã nõ q̃d
sed quis sit. Et Rendet᷑ no¬
bis ꝙ sit matheus bartho¬
lomeus pat̾ uł filius illiꝰ
uidetis quia ad int̾rogati¬
onẽ quid: Rndet᷑ nomẽ
uł aliquid tale. Ad int̾ro¬
gacionẽ autẽ quis nomẽ
ꝓpriũ reddi solet uł aliqͥd
qd̃ equipollet. ꝑ quid ita-¬
q itaq inquuit᷑ de ꝓprieta¬
te cõi. ꝑ quis de ꝓprietate
singulari. Notand̾ autẽ
ꝙ si ᷤ aspcm̃ anglice uisio¬
nis unus int̾roget alterũ
quis sit. et id responsi ac-¬
ceperit ꝙ angelus dñi sit.
talis utiq rñsio nõ est
secund̃ ꝓprietatẽ locucõis
s scd̾m intencionẽ q̃rẽti ᷤ
ac si aꝑtius dicat int̾ro¬
ganti non ẽ homo ut pu-¬

Expanded text:
 quis designatur. Cum aliquid tam longinquum a nobis fuerit ut discerni non possit, interrogamus quid sit. Et id quidem accipere solemus responsi, quod animal est homo aut equus aut aliquid hujusmodi. Cum autem adeo appropinquaverit ut quod homo sit discerni possit, interrogamus jam non quid, sed quis sit. Et respondetur nobis quod sit Matthaeus, Bartholomaeus, pater vel filius illius. Videtis quia ad interrogationem quid, respondetur nomen vel aliquid tale. Ad interrogationem autem quis, nomen proprium reddi solet, vel aliquid quod aequipollet. Per quid itaque inquiritur de proprietate communi, per quis de proprietate singulari. Notandum autem quod si ad aspectum angelicae visionis unus interroget alterum quis sit, et id responsi acceperit quod angelus Domini sit talis, utique responsio non est secundum proprietatem locutionis, sed secundum intentionem quaerentis, ac si apertius dicat interroganti: Non est homo, ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum ceꝑit¬
hõ uirtutum ramos cõ¬
siliiq fructum amittere ⁊ tã
uite honestatem quam doctͥne
auctoritatem omnino nõ hr̃e.
quis iam ei uł carnalium obe¬
dire. uł sp̃itualium ꝑfamiliari¬
tatem dignetur inherere: Rec
tegͦ ad iũgitur: quod adhuo
dehac arbore dr. Fugiant bes¬
tie que subt̾ eam sunt. ⁊ uolu¬
cres deramis euus. Bestie siqͥ¬
dem que pͥus subt̾ eam erant
diffugiunt. q̃n subiecti ipsus.
eius obedientiam decrectant
ce carnales quiq magisteriũ
eius contempnũt. Uolucres
celi deramis eiꝰ fugere ẽ sp̃itu¬
ales quosq uiros uite illiꝰ infa¬
miam horrere consortiaq de¬
clinare: Nonne illius magne
arboris cui scdm dm̃cum testi¬
monium non erat similis suꝑ
t̾ram eo quod u̾e eẽt uir magnꝰ
int̾ om̃s orientales. &int̾ p̾cipuoꝰ
pͥmus ñne inquã magne illius

Expanded text:
ed cum chomo virtutum ramos, consiliique fructum amittere, et tam vitae honestatem quam doctrinae auctoritatem omnino non habere, quis jam ei vel carnalium obedire, vel spiritualium per familiaritatem dignetur inhaerere? Recte ergo adjungitur quod adhuc de hac arbore dicitur: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Bestiae siquidem quae prius subter eam erant diffugiunt, quando subjecti ipsius ejus obedientiam detrectant, et carnales quique magisterium ejus contemnunt. Volucres coeli de ramis ejus fugere, est spiales quosque viros vitae illius infamiam horrere, consortiaque declinare. Nonne illius magnae arboris cui, secundum Dominicum testimonium, non erat similis super terram, eo quod vere esset vir magnus inter omnes orientales, et inter praecipuos primus; nonne, inq
Abbreviated transcription (Latin):
cum uigore animi fracto. tem¬
ptationibq ex hausto iam nõ
ualet menscarnales impetus
cohibere. uł qͥlibet irronabilia
desid̾ia subrationis magisterio
cohercere. Auium celi cohabi¬
tationẽ amittimus. cum subli¬
mium inuestigationum iocun¬
da spectacula tot fantasmatũ
occursione turbati exercere ñ ua¬
lemus. Ramis suis in habitantes
uolueres arbor amittit. cũ me¬
ditatiiones suas circa assuetã
moꝵ suoꝵ circunspectionẽ exer¬
cere iam nequit. Contub̃nia ta¬
lium uolucrum nos amisisse se¬
pe dolemus. cum cogitationes
nr̃as ab inepta euagatione re¬
stringere ñ ualemus. ita ut mꝰ¬
quisq nr̃m illud beati iob rec¬
te apud sedieat cum suas auẽ
non sine suo dolore euolasse
iam uideat. Cogitationes
mee dissipate sunt torquẽ¬
tes cormeum

Expanded text:
cum vigore animi fracto tecum vigore animi fracto tentationibusque exhausto, jam non valet mens carnales impetus cohibere, vel quaelibet irrationabilia desideria sub rationis magisterio coercere. Avium coeli cohabitationem amittimus, cum sublimium investigationum jucunda spectacula, tot phantasmatum occursione turbati, exercere non valemus. Ramis suis inhabitantes volucres arbor amittit, cum meditationes suas circa assuetam morum suorum circumspectionem exercere jam nequit. Contubernia talium volucrum nos amisisse saepe dolemus, cum cogitationes nostras ab inepta evagatione restringere non valemus, ita ut unusquisque nostrum illud beati Job recte apud se dicat, cum suas aves non sine suo dolore evolasse jam videat: Cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
ominab antur. & iam subt̾ eam
ẽe bestie dedignabant᷑ eum de
se ueracit̾ ꝓtestatur. ñc̃ aũ de¬
rident me uniores tempore. qͦꝵ
non dignabar patres ponere cũ
canib gregis mei: Quoꝵ uͥtus
manuum erat michi ꝓnichilo.
& uita ipsa putabantur indig
de ridebant. eo quod arbor tã¬
ta ẽẽt. ex dñi ꝑmissione succi¬
sa. & aplanta pedisusq adu̾ti¬
cem ulcere pessimo ꝑcussa: ꝙ
magna & illa arbor erat cui dñs
testimoniũ ꝑhibebat. quod ho¬
minẽ scđm corsuum inuenerat:
Nonne conu̾sabant᷑ in ramis
eiꝰ uolucres celi. cũ ueraciter
de se ꝓtestet᷑ q in nocentes ce
recti ad heserunt michi: Nõne
& tunc temporis de ramis eiꝰ
aufugerant cum it̾m inor̃one
ꝓclamabat. Longe fecisti no¬
tos meos ame. posuerunt me
abominationẽ sibi ⁊ it̾m. Clõ¬
gasti ame amicum & ꝓximum.
& notos meos amiseria. S tunc
apud qͣmlibet uirtutis uirũ
impletur quod scͥbitur de hac
arbore. ut ligni robore succiso
fugiant subt̃ habitantes bestie.

Expanded text:
antur, et jam subter eam esse bestiae dedignabantur cum de se veraciter protestabatur: Nunc autem derident me juniores tempore quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo, et vita ipsa putabantur indignm viles eum deridebant, eo quod arbor tanta esset ex Domini permissione succisa, et a planta pedis usque ad verticem ulcere pessimo percussa? Quam magna et illa arbor erat cui Dominus testimonium perhibebat, quod hominem secundum cor suum invenerat. Nonne conversabantur in ramis ejus volucres coeli, cum veraciter de se protestetur: Quia innocentes, et recti adhaeserunt mihi? Nonne et tunc temporis de ramis ejus aufugerant cum iterum in oratione proclamabat: Longe fecisti notos meos a me, posuerant me abominationem sibi ; et iterum: Elongasti a me amicum, et proximum, et notos meos a miseria . Sed tunc apud quemlibet virtutis virum impletur quod scribitur de hac arbore, ut, ligni robore succiso, fugiant subter habitantes bestiae,
Abbreviated transcription (Latin):
quam sit stupendũ. qmue for¬
midandum. quod sepe mens
diuino lumine irradiata. ꝑ
contemplationẽ uideat. quid
tali homini qualis ip̃e ẽ digne
debeat contingere. ⁊tam̃ talẽ¬
se tunc tẽporis ẽẽ nesciat. cui
tale iudicium ex diuina senten¬
tia merito incumbat. Nonne
nabugodonosor regi hoc idem
contigit. qui diuinã sententiã
de arboris abscisione exdei re¬
uelatione cognouit. uerũtam̃
ostñse arboris similitudinẽ
ad seipsum trahere ignoraũ:
Uidit quid tali homini exdi¬
una sentñtia uncomb̾et. qui
eiꝰ modi arboris imaginẽ uel
similitudinẽ inseipso gestar:¬

Expanded text:
quam sit stupendum, quamve formidandum quod saepe mens divino lumine irradiata, per contemplationem videat quid tali homini, qualis ipse est, digne debeat contingere, et tamen talem tunc temporis esse nesciat, cui tale judicium ex divina sententia merito incumbat. Nonne Nabuchodonosor regi hoc idem contingit, qui divinam sententiam de arboris abscissione ex Dei revelatione cognovit, verumtamen ostensae arboris similitudinem ad seipsum trahere ignoravit? Vidit quid tali homini ex divina sententia incumberet, qui ejusmodi arboris imaginem, vel similitudinem in seipso gestar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmeditationẽ inueniat. ple¬
musq cognoscat. accipitq
meditatio de p̃cognita reue¬
latioĩs luce unde nodos du¬
bitatioĩs dissoluat. Sic̃ suꝑiꝰ
iam diximꝰ ꝑ regem lib̾um
arbitriũ. ꝑdamelẽ deuotio¬
nẽ intelligimꝰ. Ad eimͦi itaq¬
regem illa ꝯtemplatio ꝑtin.
quem̃tis arbit᷑o subiac. qñ eam
animꝰ iã admanũ ht̃. ⁊ uelut ex
potestate exercet. Sic ⁊ illa medi¬
tacio ad damelem uidet᷑ ꝑtinẽ. ꝙͣ
ex deuotiõis studio religiosa mẽs
circa moꝵ suoꝵ circunspectionẽ
solet exercere. Designatꝰ gͦ rex ap̃o
damelem quasi sompmoꝵ. suoꝵ
in t̾pretationẽ querit ⁊ inuenit.
qͣndo animꝰ que inter lib̾os ꝯtem¬
plationis sue uolatus ꝓspexit.
pꝰmodum meditando ⁊ cireunspi¬
ciendo inmorib suis legit. ⁊ altiꝰ
intelligit. S indeamꝰ mͦ qͣm in¬
stanter nabugodonosor quesi

Expanded text:
per meditationem inveniat, pleper meditationem inveniat, pleniusque cognoscat. Accipitque meditatio de praecognita revelationis luce, unde nodos dubitationis dissolvat. Sicut superius jam diximus, per regem liberum arbitrium, per Danielem devotionem intelligimregem illa contemplatio pertinet, mentis arbitrio subjacet, quando eam animus jam ad manum habet, et velut ex potestate exercet. Sic et illa meditatio ad Danielem videtur pertinere, quam ex devotionis studio religiosa mens circa morum suorum circumspectionem solet exercere. Designatus ergo rex apud Danielem quasi somniorum suorum interpretationem quaerit, et invenit, quando animus, quae inter liberos contemplationis suae volatus prospexit, postmodum meditando, et circumspiciendo in moribus suis legit, et altius intelligit. Sed videamus modo quam instanter Nabuchodonosor quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscumis iudicia diuma.
zalia illa ꝑ quã discernimꝰ me¬
rita ꝓpͥa. Illa namq ꝯtemplan¬
do. ista inuenimꝰ meditando.
Illud itaq posse acce̾pinꝰ ex
gr̃a ꝯtemplationis. istud u̾o
ex studio meditacionis. ce gr̃a
discretionis. Et sepe unꝰ idẽq
homo utramq simul gr̃ãm ac¬
cipit. quãuis subuno eodẽq tẽ¬
pore simul utramq exercere
non possit. Quasi itaq alius
alium consulit. qñ qd̃ ꝑ umim
eundemq mentis statum ple¬
ne non potuit ex alio statu ali¬
oq tempore discit qd̃ ad plenã
sui cognitionẽ interim suffice̾
possit. Hinc ẽ qd̃ nabugodo¬
nosor ꝑdanieleeruditur dehis
que ipse insua iusione dubita¬
re udetur. Mirumq ĩmodũ
dum rex ꝓpħe suam uisionẽ
narrat. ignorans docet aliũ
qd̃ abeo discat. & daniel ab in-¬
terrogante &e ignorante disc̃.
quid discentẽ docẽ debeat.
Sic utiq sic sepe mens prudẽ¬
ter inscia de contẽplatioĩs lu¬
mine reportat qd̃ postmod̾

Expanded text:
cognoscimus judicia divina, et alia illa per quam discernimus merita propria. Illa namque contemplando, ista invenimus meditando. Illud itaque posse accepimus ex gratia contemplationis, istud vero ex studio meditationis et gratia discretionis. Et saepe unus idemque homo, utramque simul gratiam accipit quamvis sub uno eodemque tempore simul utramque exercere non possit. Quasi itaque alius alium consulit, quando quod per unum eumdemque mentis statum plene non potuit, ex alio statu alioque tempore discit, quod ad plenam sui cognitionem interim sufficere possit. Hinc est quod Nabuchodonosor per Danielem eruditur de his quae ipse in sua visione dubitare videtur. Mirumque in modum dum rex prophetae suam visionem narrat, ignorans docet alium, quod ab eo discat, et Daniel ab interrogante et ignorante discit quid discentem docere debeat. Sic utique, sic saepe mens prudenter inscia de contemplationis lumine reportat, quod postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑsona sit eristens ꝑ se so¬
lũ iuxta singularẽ quẽ dã
rõnalis existencie modũ.
Quomͦ qd̃ dicit᷑ existens
accipiendũ sit satis exsu¬
ꝑiorib ĩnotuit. Ideo autẽ
singulari ꝓprietate discre¬
tus. s existe̾ ꝑ se solũ cõe
est om̃ibz ĩ diuiduis tam
anmatis ꝙͣ ĩaĩatis. nũꝙͣ
autẽ dicit ꝑsona insi de rõ¬
nali sb̃a aliqua: Ideo ad
id qd̾ p̃missũ ẽ existens
ꝑ se solũ adiũgit᷑ secũdũ
singularẽ quẽdã rõnalis
existencie modũ. Modus

Expanded text:
ona sit existens per se solum juxta singularem quemdam rationalis existentiae modum. Quomodo quod dicitur existens accipiendum sit, satis ex superioribus innotuit. Ideo autem singulari proprietate discretus. Sed existere per se solum commune est omnibus individuis tam animatis quam inanimatis. Nunquam autem dicitur persona nisi de rationali substantia aliqua. Ideo ad id quod praemissum est, existens per se solum adjungitur, secundum singularem quemdam rationalis existentiae mo
Abbreviated transcription (Latin):
tionalis existencie modũ
requint sine quo ꝑsona
nũꝙͣ sb̾sistit. Ut gͦ existẽs
ꝑ se solum ꝑsona esse pos¬
sit singularẽ aliquẽ rõna¬
lis existencie modũ habe̾
oportebit. Quomꝰ autem
singula accipienda sũt satiᷤ
ex suꝑiorib patet. ⁊ idcirco
ĩ ipis explanãdis ĩmora¬
ii nõ oportet. Hec sicut pro
modulo nr̃o potuimꝰ de ꝑso¬
ne significatione. uariacio¬
ne descͥptione digessimꝰ. Si
quis autẽ nomen ĩdiuidui
nomen ꝑsone uł existẽcie
alitꝰ ꝙͣ assignauimꝰ accipͭ
et scd̾m accepcionẽ nõ no¬
stram s suã aigumẽtãdo
ꝓcedit et rõcinationis sue
exitũ ad ĩcõueniens dedu¬
cit: sciat qm̃ adu̾sũ me
nichil agit. ⁊ si putat age̾
seip̃m illudit et nescit. Ꝙ¬

Expanded text:
tionalis existentiae modum requirit sine quo persona nunquam subsistit. Ut ergo existens per se solum persona esse possit, singularem aliquem rationalis existentiae modum habere oportebit. Quomodo autem singula accipienda sunt satis ex superioribus patet, idcirco in ipsis explanandis immorari non oportet. Haec sicut pro modulo nostro potuimus de personae significatione, variatione, descriptione digessimus. Si quis autem nomen individui, nomen personae vel existentiae aliter quam assignavimus accipit, et secundum acceptionem non nostram, sed suam argumentando procedit, et ratiocinationis suae exitum ad inconveniens deducit, sciat quoniam adversum me nihil agit. Et si putat agere, seipsum illudit et nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
pora mutabuntur suꝑte. Quo¬
mͦ in his uerbis anime de subli¬
mi quoilam statu. muna ruen¬
tis tipus exprimit᷑ insuꝑioribꝰ
habetur. Nota qͦd hic quoq qͤm¬
admodum suꝑuis pͥus sit di¬
uinitꝰ ꝑcontemplationem ostẽ¬
sum postea autem opere ex¬
plendum. Qd̃ autem uidit
rex hoc ꝑtinet ad contempla¬
tionẽ quod insequentibus
additur eitient te abhomi¬
nib hoc ꝑtinet ad uisionis
executionem. Ac si dicat. Scd̃m
hoc qͦd ꝑcontemplationem ui¬
disti talem ruinam de tã sub¬
limi statu posse & solere cõ¬
tingere simile ꝑicłm tibi ui¬
deo imminere quia inte inue¬
mo causam riune. Ruine aũ
causa innuit᷑. in eo quod nouiꝰ¬
sime infert᷑. Donec scias quod
dominet᷑ excelsus suꝑ regnũ
hominum. & cuicumq uolue¬
rit det illud. Quod dicit. donͦ¬

Expanded text:
te. Quomodo in his verbis animae de sublimi quodam statu in ima ruentis typus exprimitur, in superioribus habetur. Nota quod hic quoque quemadmodum superius prius sit divinitus per contemplationem ostensum, postea autem opere explendum. Quod autem vidit rex hoc pertinet ad contemplationem, quod in sequentibus additur, ejicient te ab hominibus, hoc pertinet ad visionis exsecutionem, ac si dicat: Secundum hoc quod per contemplationem vidisti talem ruinam de tam sublimi statu posse et solere contingere, simile periculum tibi video imminere, quia in te invenio causam ruinae. Ruinae autem causa innuitur in eo quod novissime infertur: Dodominetur Excelsus in regno omni et cuicumque uoluerit det illud. Quae sin
Abbreviated transcription (Latin):
nostre enormitatẽ deprehend̾e
qͣ semꝑ solz ẽẽ causa riune. & cau¬
sa ruime inuenta atq ꝑspecta
iuolentissimũ cadendi metum
incurrere. sp̃e tñ firmissimam
resipiscendi ce resurgendi in con¬
cusse retinere: Quomͦ uͦ ħ omnia
debeant plenuis intelligi. exsu¬
ꝑiori expositione facile pot̃ agno

Expanded text:
tem deprehendere, quae semper solet esse causa ruinae, et causa ruinae inventa atque perspecta, violentissimum cadendi metum incurrere, spem tamen firmissimam resipiscendi, et resurgendi inconcusse retinere. Quomodo vero haec omnia debeant plenius intelligi, ex superiori expositione facile potest agno
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmitur quał tandem aliq̃n
reparantꝰ sit post riunam. Qͦd
autem p̾cepit inquit ut relinq̃¬
retur germen radicum eiꝰ idest
arboris. regnum tuum tͥ mane¬
bit. postqͣm cognou̾is potestatẽ

Expanded text:
itur qualis tandem aliquando reparandus sit post ruinam. Quod autem praecepit, inquit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est arboris: regnum tuum tibi manebit postquam cognoveris potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
arborẽ magnum quoddã ad¬
mirande uirtutis robur opͦ¬
tet in telligere si ꝑ uisionem
diuinitus ostensam contempla¬
tionis reuelationẽ debemus
acciꝑe. quid queso erit dic̾e. tu
esarbor quam uidisti. nisi qͥa
talem grãm accepisti. qualem
pꝰ ꝑcontemplationẽ uidisti &
magne ꝑ fectionis uirum qͣlẽ
ẽẽ oport̾ẽ ꝑ contemplationis grã
intellexisti. talis & tantus exdi¬
uino munere ẽẽ meriusti. In ar¬
bore gͥ mistice descͥbit᷑ gr̃a diui¬
nitꝰ accepta. sequentib autem
ũb̃ ex pͥmitur arrogantis aĩe su¬
ꝑueniens ruina. Quod autem
inquit uidit rex ugilem & scm̃
descendere decelo & disere suc¬
cidite arborem. & dissipate illã
attamen germen radicum eiꝰ
int̾ra dimittite. & uinc̾tiatur
ferro & ere inherbis foris. ⁊ rore
celi consꝑgatur. & cum feris sit
pabulum eiꝰ donec septẽ tem¬
pora commutent᷑ suꝑ eum. ħ
ẽ int̾pretatio sententie altissi¬
mi que ꝑuenit suꝑ dñm me¬

Expanded text:
arborem, magnum quoddam adarborem, magnum quoddam admirandae virtutis robur oportet intelligere, si per visionem divinitus ostensam contemplationis revelationem debemus accipere, quid, quaeso, erit dicere, tu es arbor quam vidisti, nisi quia talem gratiam accepisti, qualem prius per contemplationem vidisti, et magnae perfectionis virum qualem esse oporteret per contemplationis gratiam intellexisti, talis, et tantus ex divino munere esse meruisti. In arbore igitur mystice describitur gratia divinitus accepta, sequentibus autem verbis exprimitur arrogantis animae superveniens ruina: Quod autem, inquit, vidit rex vigilem, et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem, et dissipate illam, attamin terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super dominum me
Abbreviated transcription (Latin):
cum bestiis ferisq erit habitatio
tua. Andiamus nunc quid dicat.¬
& ex eo colligamꝰ quomͦ totum se¬
pe int̾ioris hominis statum deuo¬
tio dep̾hendat. & tam p̃sentem de¬
scͥbat. quam futm ꝓuideat. Dicat
gͦ iam ĩminente ruina quid aĩmꝰ
in teru sit ꝑ gr̃ãm. qualis fut᷑us
sit ꝑculpam. nouissime autem ad¬
dat ruine ipsins uł reꝑationis sue
causam. Hunc nifallor ordinẽ
in u̾b̾ danielis ad regem inueni¬
es. si recte ex amines. Arborẽ in¬
quit quã iudisti sublimem atq ro¬
bustam cuius altitudo ꝑtingit
ad celum. & aspectꝰ illius inom¬
nem t̾ram. & rami eiꝰ pulcherri-¬
mi. & fructus eius nimius. & es¬
ca omĩum inea. subt̾ eam habi¬
tantes bestie agͥ. & in ramis eius
commorantes aues celi. tues rex
qui magnificatꝰ es & in ualiusti.¬
ꝑfectionis status suꝑuis iam di¬
ximus.  hic replicare non debe¬
mꝰ. Nota autem illud qͦd dr. Ar-
borẽ quã udisti tues. Si ꝑ eĩm

Expanded text:
cum bestiis ferisque erit habitatio cum bestiis ferisque erit habitatio tua. Audiamus nunc quid dicat, et ex eo colligamus quomodo totum saepe interioris hominis statum devotio deprehendat, et tam praesentem describat, quam futurum provideat. Dicat ergo, jam imminente ruina, quid animus interim sit per gratiam, qualis futurus sit per culpam, novissime autem addat ruinae ipsius, vel reparationis suae causam. Hunc, ni fallor, ordinem in verbis Danielis ad regem invenies, si recte examines: Arborem, inquit, quam vidisti sub limem atqbustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius, et esca omnium in ea, subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli; tu es rex, qui magnificatus perfectionis status, superius jam diximus, et hic replicare non debemus. Nota autem illud quod dicitur: Arborem quam vidisti, tu es. Si per ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
espondens rex
ait. Balthasar sõpni¬
um & int̾pretationes eiusnõ
cõturbent ce. Qd̃ danielem
rex turbari ꝓhibuit. quid
aliud ẽ nisi quod mens seĩpã
deludit. & spe iani sepe utilem
timorem tollit: S ecce danel fac̃.
quod immninente ꝑicło a nobis
fiẽri uoluit. & quod uere deuoti¬
onis est se adorationem conu̾tit.
Respondit balthasar cedix̃. Dñe
mi sõpnium his quite oderunt
& int̃ p̃tatio eius hostib tuis sit.
Maligni sp̃s sunt. qui odio in extin¬
giubiliuinos ex arserunt. Uitia itẽ¬
ueri amme hostes sunt. que eam
adet̾num int̾itum impellunt. Hoꝵ
gantia & uana gła opprimitur.
debet ad orationem confugere. &
iuxta danielis exemplum eorũ
ruinam expostulare. S cum aĩ¬
mi deuotio contra arrogantiam
re non possit. sepe exeo ipso altius
in telligiticertiusq colligit. quod
ammi tumor nisi ꝑfedam & eru¬
bescendam ipsuis deiectionem sa¬
nari nequiuerit. & hoc ẽ quod da¬
mel ꝑmisterium loquitur cum
dicit. Cicient te ab hominib et

Expanded text:
espondens rex ait: Balthasar, somnium, et interpretationes ejus non conturbent te . Quod Danielem rex turbari prohibuit, quid aliud est nisi quod mens seipsam deludit, et spe inani saepe utilem timorem tollit? Sed ecce Daniel facit quod, imminente periculo, a nobis fieri voluit, et quod verae devotionis est, se ad orationem convertit Respondit Balthasar, et dixit: Domine mi, somnium his quae te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit. Maligni spiritus sunt qui odio inexstinguibili in nos exarserunt. Vitia veri animae hostes sunt, quae eam ad aeternum interitum impellunt. Horugantia, et vana gloria opprimitur, debet ad orationem confugere, et juxta Danielis exemplum eorum ruinam expostulare. Sed cum animi devotio contra arrogantiam re non possit, saepe ex eo ipso altius intelligit, certiusque colligit quod animi tumor, nisi per foedam et erubescendam ipsius dejectionem sanari nequiverit. Et hoc est quod Daniel per mysterium loquitur, cum dicit: Ejicient te ab hominibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
stanciã significat. s ⁊ ali¬
ud aliquid consignificat.
noĩe siquidẽ aĩalis sigͣt᷑
substãcia: s cũ adiũcta
sibi specifica diffe̾ncia. Si¬
milit̾ ⁊ hoc nomẽ homo
uidetur aĩal ⁊ eo ip̃o sub-¬
stanciã significare. quid
enĩ ẽ homo nisi animal
rõnale mortale. In eo gͥ
qd̃ pnͣcipalit̾ significat
aliquid significat. Aĩal

Expanded text:
ignificat, sed et aliud aliquid consignificat. Nomine siquidem animalis significatur substantia, sed cum adjuncta sibi specifica differentia. Similiter et hoc nomen homo, videtur animal, et eo ipso substantiam significare. Quid enim est homo, nisi animal rationale mortale? In eo ergo quod principaliter significat, aliquid consignificat. Animal
Abbreviated transcription (Latin):
s rõnalẽ. nũꝙͣ autẽ dici¬
tur ꝑsona nisi de rõnali
sb̾stãcia. Et cũ noĩamꝰ
ꝑsonam: nũꝙͣ intelligi¬
mus nisi unã solã sb̃¬
stanciã ⁊ singularẽ ali-¬
quã. Itaq cũ intelligẽ¬
cia sb̃e sub noĩe aĩalis
subintlłigit᷑ ꝓprietas cõ¬
munis oĩ animali ⁊ sb̾
et sub noie ꝑsone similr
subintelligit᷑ quedã ꝓpͥetaᷤ
que nõ conuenit nisi uni
soli nulla tñ det̾minate
sicut ĩ ꝓpͥo noie. alias gͦ
subintelligit᷑ ꝓprietas ge¬
neralis. alias ꝓprietaᷤ spe-¬
cialis. ad nomen autẽ
ꝑsone ꝓprietas indiuidu-¬
alis singularis ĩcõĩcabił.
Ex hiis ut arbitror facile
tũ differãt significatio sb̾¬
stancie ⁊ significacio ꝑso¬
ne.

Expanded text:
onalem. Nunquam autem dicitur persona, nisi de rationali substantia. Et cum nominamus personam, nunquam intelligimus nisi unam solam substantiam et singularem aliquam. Itaque cum intelligentia substantiae sub nomine animalis subintelligitur proprietas communis omni animali; et sub et sub nomine personae similiter subintelligitur quaedam proprietas quae non convenit nisi uni soli, nulla tamen determinate sicut in proprio nomine. Alias ergo subintelligitur proprietas generalis, alias proprietas specialis. Ad nomen autem personae proprietas individualis, singularis, incommunicabilis. Ex his, ut arbitror, facile ltum differant significatio substantiae et significatio personae.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nimiu̾ honorẽ ⁊ maiorem re¬
u̾entiam qͣmoporteat eiꝰmodi
sapientib inpen¬
q satagat. cũ for¬
te su¬
is desidiis satis fece¬
rint.
⁊ uotis suis ꝓ uoto respond̾int.
Quis suis studiis ⁊ disciplus
ñ ampliꝰ ascribat. qͣm ip̃a ueri¬
tas dictat: Quis queso opuno¬
nẽ scientie ⁊ sapientie sue non
solum uixta equitatis modũ.
s ⁊ p̾ter ĩmo supra equitatisde¬
bitum nolit extenderer Quoti¬
ens itaq animꝰ studiis suis libẽ¬
ter insistit. ⁊ in sibi fame ⁊ gle
dilatationẽ ꝓmittit. loquitur
quodammꝰ sapientib suis ⁊ pre¬
mia ⁊ dona. ⁊ honorẽ multum
accipietis

Expanded text:
ut nimium honorem et majorem reverentiam quam oporteat ejusmodi sapientibus impenque satagat, cum forte suis desideriis satisfecerint, et votis suis pro voto responderint. Quis suis studiis et disciplinis non amplius ascribat, quam ipsa Veritas dictat? Quis, quaeso, opinionem scientiae et sapientiae suae, non solum, juxta aequitatis modum, sed et praeter, imo supra aequitatis debitum nolit extendere? Quoties itaque animus studiis suis libenter insistit, et inde sibi famae et gloriae dilatationem promittit, loquitur quodammodo sapientibus suis, et praemia, et dona; et honorem multum accipietis
Abbreviated transcription (Latin):
nem statim doctͥnarũ suarũ
disciplinam despic̾e. scl̃aribus
negotiis solũ semp᷑uacare. cũ¬
ctos sapientie cultores subu¬
no die ꝑdere. eoꝵq abdita se¬
creta publicare. Quid isti fa-¬
c̾ent si nabubugodonosorre¬
gnum acciꝑente Qmmultos
itidem uidemꝰ pꝰt multã spi¬
ritaliũ ex̾cioꝵ instanciã. post
acceptam deniq contempla¬
cionis grãm cum forte ab illo
sublimitatis sue statu aliqua
temptacione uł qualicũꝙ
fatigatione deiecti fuerint. ⁊ ad
illã celsitudinsꝰ sue arcẽ sine a¬
li qͦ. uł forte sñ magno labo¬

Expanded text:
nem statim doctrinarum suarum nem statim doctrinarum suarum disciplinam despicere, saecularibus negotiis solum semperque vacare, cunctos sapientiae cultores sub uno die perdere, eorumque abdita secreta publicare? Quid isti facerent si Nabuchodonosor regnum acciperent? Quam multos itidem videmus, post multum spiritualium exercitiorum instantiam, post acceptam denique contemplationis gratiam, cum forte ab illo sublimitatis suae statu aliqua tentatione, vel qualicunque fatigatione dejecti fuerint, et ad illam celsitudinis suae artem sine ali
Abbreviated transcription (Latin):
dia penitꝰ omittere. ⁊ subtilissima
illa ingenii sui acumina. indoc-¬
trine alicuiꝰ inuestigatione ulte-¬
riꝰ exercere iam nolle: Quid autẽ
t̃ sapientũ domos publicare. t̾iad
cominunẽ õĩũusũ redigere. Do-¬
mos autem illum habitacionis
nr̃e locũ dice confueuimꝰ. ad qͤm
semꝑ pt mulciplices labores atq
discursus quiescẽdi gr̃a recurre¬
re solemꝰ. Quid gͥ ꝑsapientium
domos rectiꝰ datur intellig̾e qͣm
puata illa atq secreta quietis
sue ocia. quib solent studiosi
quiq doctrine studiis uaca
diosa illa quietis nr̃e ocia ad
omnem dissolutionis euaga¬
tionẽ exponunt᷑. dotrineq se¬
creta penetralia ad omnem
curam uł curiositatẽ ꝓstitu¬
untur. Qmmultos iuidemus
pꝰt prectara studioꝵ suoꝵin¬
signia scientieq magnalia.
cum forte ad qualecũq hono¬
ris gradum ꝓmoti fu̾int. uł
forte ad ministracionis cuiꝰ¬
cumq curam susceꝑint om¬

Expanded text:
dia penitus omittere, et subtilissima dia penitus omittere, et subtilissima illa ingenii sui acumina in doctrinae alicujus investigatione ulterius exercere jam nolle? Quid autem est sapientium domos publicare, et ad communem omnium usum redigere? Domos autem, illum habitationis nostrae locum dicere consuevimus, ad quem semper post multiplices labores atque discursus quiescendi gratia recurrere solemus. Quid igitur per sapientium domum rectius datur intelligere quam privata illa atque secreta quietis suae otia quibus solent studiosi quique doctrinae studiis vacardiosa illa quietis nostrae otia, ad omnem dissolutionis evagationem exponuntur, doctrinaeque secreta penetralia ad omnem curam vel curiositatem prostituuntur. Quam multos videmus post praeclara studiorum suorum insignia, scientiaeque magnalia, cum forte ad qualemcunque honoris gradum promoti fuerint, vel forte administrationis cujuscunque curam susceperint, om
Abbreviated transcription (Latin):
uel maniter extollunt i
dicunt. Unum exigunt. ⁊ alid
ꝓmittunt. Exigunt arege usi¬
onem :i eius pollicentur inter¬
p̾tacionẽ. Et tam̃ qm uane exi¬
gunt. tam falso ꝓmittunt. Umͣ
autẽ erat qd̃ u̾aciter dic̾e possent.
si uera confiteri uoluissent. iude¬
licet iu̾sionem minime nosse. nͦ
ꝑse scire penitꝰ potuisse. Qui gͦ
falsa ꝓfitentur. cur saltẽ ueranͣ
confitent᷑: Communis pudenti¬
a. generalis impudentia. Cõmu¬
nis pudentia. impossibilitatẽ
suam celare. gen̾alis impudenti-¬
a. ultra possibilitatẽ p̾sumere.
Et respondens rex: ait chaldeis.
Sermo recessit ã me. Nisi indi¬
cau̾itis mͥ sompniũ ⁊ comectu¬
nium ⁊ comecturam eiꝰ narra-¬
ueritis: premia ⁊ dona ⁊ hono¬
rem multũ ãme accipietis. Qͥs
queso regem nabugodonosor li¬
bere nͣ rep̃hendat. qd̃ sapientes
suos ꝓcalicausa ꝑdicioni addi¬
cat. cum forte ⁊ ip̃e similia ł pe-¬
iora faciat: Quid enĩ ẽ sapientẽ
suos ultro ꝑdere. nisi sapientie stu¬

Expanded text:
el inaniter extollunt. Ddicunt. Unum exigunt, et aliud promittunt. Exigunt a rege visionem, et ejus pollicentur interpretationem. Et tamen quam vane exigunt, tam falso promittunt. Unum autem erat quod veraciter dicere possent, si vera confiteri voluissent, visionem videlicet minime nosse, nec per se scire penitus potuisse. Qui ergo falsa profitentur, cur saltem vera non confitentur? Communis pudentia generalis impudentia. Communis pudentia impossibilitatem suam celare, generalis impudentia, ultra possibilitatem praesumere. Et respondens rex, ait Chaldaeis: Sermo recessit a me. Nisi indicaveritis mihi somnium, et conjectunium, et conjecturam ejus narraveritis, praemia, et dona, et honorem multum a me accipietis. Quis, quaeso, regem, Nabuchodonosor libere non reprehendat, quod sapientes suos pro tali causa perditioni addicat, cum forte et ipse simile, vel pejora faciat? Quid enim est sapientes suos ultro perdere, nisi sapientiae stu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ indust᷑am depon̾e. ł damp¬
nare.: ⁊ se ip̃os subomini hora
ad õs uagoᷤuanoᷤ q discursꝰ expo-¬
ñe. Uideas illos non solum illa
contemplacionis sue ocia ñre¬
pet̾e. uerum ⁊̃ om̃e meditatio¬
nis seu lectionis instanciam
penitꝰ omittẽ. Quid aliudisti
qͣm sapientes suos occidunt.
qui om̃s sp̃uales intellectus
insemet ip̃is uaria desid̾ioꝵ su¬
oꝵ fluctuacione obducunt:
Ecce audiuimꝰ de minis. uide¬
sompniũ inqͥt. ⁊ comecturã
eiꝰ narraueritis: p̾mia ⁊ dona

Expanded text:
industriam deponere, vel damnare, et seipsos sub omni hora ad omnes vagos, vanosque discursus exponere. Videas illos non solum illa contemplationis suae otia non repetere, verum etiam omnem meditationis, seu lectionis instantiam penitus omittere. Quid aliud isti quam sapientes suos occidunt, qui omnes spiritales intellectus in semetipsis varia desideriorum suorum fluctuatione obducunt? Ecce audivimus de minis, videsomnium, inquit, et conjecturam ejus narraveritis
Abbreviated transcription (Latin):
nor autẽ qnͣdo ⁊ illd̾ optinemꝰ
ad qd̃ ꝓmerenduͣ minꝰ idonei
sumꝰ. Pͥremiuͣ itaq ẽ qd meritis¬
redditur. donum qd̃ gratis un¬
penditur. honor qd̃ ex sola dig¬
natione confert᷑. Premia inquit
idona ⁊ honorẽ multum accipi¬
etis a me. Nichil fr̃s ueriꝰ qͣmli

Expanded text:
r autem quando et illud obtinemus, ad quod promerendum minus idonei sumus. Praemium itaque est quod meritisredditur, donum quod gratis impenditur, honor quod ex sola dignitate confertur: praemia, inquit, et dona, et honorem multum accipietis a me. Nihil, fratres, veri
Abbreviated transcription (Latin):
re. falłis. deciꝑis. longe a¬
lit̾ ẽ quã sentis. tenebras lu¬
cem credis. & amarum in
dulce ponis. Hec utio in
aꝑtis bonis locum ñ ht̃. qr
que manifesta sunt in alte¬
rã partẽ in flectere ñ ual.¬
Detrahere autem ẽ. de aꝑtis bo¬
nis uł aliquid uelle minuere.
cum non possis penitꝰ euacua¬
re. Detͣhit enĩ qui aliqͥd iñ obla¬
tnͣdo retrahit. uñ hominis fa¬
mam glosiorẽ credit. Oblocutõ
itaq ẽ male opimonis. dissemi¬
natio. Derogatio. bone opinio¬
nis euacuatio. detͣctio: bone
opinionis attenuatio. Linguã
obloquentẽ timebat psalmis
rogatores tang̃. qͦd alias dic̃.
Captabant in animam iͦti ⁊

Expanded text:
re, falleris, deciperis, longe are, falleris, deciperis, longe aliter est quam sentis, tenebras lucem credis et amarum in dulce ponis. Haec utique in apertis bonis locum non habet, quia quae manifesta sunt in alteram partem inflectere non valDetrahere autem est de apertis bonis vel aliquid velle minuere, cum non possis penitus evacuare. Detrahit enim qui aliquid inde oblatrando retrahit unde hominis famam gloriosiorem credit. Oblocutio itaque est malae opinionis disseminatio. Derogatio bonae opinionis evacuatio. Detractio bonae opinionis attenuatio. Linguam obloquentem timebat Psalmistrogatores tangit quod alias dicit: Captabant in animam justi, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥe ꝓͥum sit inuidie. alie¬
nam uitã rod̾e. ⁊ morsib̾
obtͤctationum lacerare:
Solet aũ hoc malum qͥbꝰdã
gradib accͤscere. Nam ft̃
inhominib quid̃ qͦdam
manifeste mala. quedã ma¬
aũ dubia. ita ut in ambi¬
guum uenire possit. utr̃
sint bona anmala. Solet
aut̃ liuida mens semꝑ ma¬
nifesta mala multipliciꝰ
ex agg̾are. dubia queq in
det̾iorem partem uertere.
aꝑta aut̃ bona quia nega¬
re ñ pot̃. arte qua pot̃ obfus¬
care.⁊ de eis uł aliquid minu¬
ere. Pannũ ẽ oblocutionis.
scđm derogationis. t̾ciũ de¬
tractionis. Oblotutio ẽ qñ
mordax ⁊ rep̾hensoria locu¬
tio u̾sat᷑ circa id. uł fit. ꝓpt̃
id mali. qͦd uere in homine
ẽ. Qui scit. quid sit rogare.
ex oposito pot̾agnosce qͥd
sit de rogare. cũ sic sibi ꝑ ꝯ
trariũ respondeant. qͣm¬
admodũ suad̾e. ⁊ dissuade.
Nonne tͥ derogatio uidet᷑.
cũ estimationẽ dealio aliqͦ
bonam habenti dr. noli.
sic cred̾e. noli tta existima¬

Expanded text:
um sit invidiae alienam vitam redere et morsibus obtrectationum lacerare? Solet autem hoc malum quibusdam gradibus accrescere. Nam sunt in hominibus quidem quaedam manifeste mala, quaedam a dubia, ita ut in ambiguum venire possit, utrum sint bona an mala. Solet autem livida mens semper manifesta mala multiplicius exagerare, dubia quaeque in deteriorem partem vertere, aperta autem bona quia negare non potest arte qua potest offuscare, et de eis vel aliquid minuere. Primum est oblocutionis, secundum derogationis, tertium detractionis. Oblocutio est quando mordax et reprehensoria locutio versatur circa id, vel fit propter id mali quod vere in homine est. Qui scit quid sit rogare, ex opposito potest agnoscere quid sit derogare cum sic sibi per contrarium respondeant quemadmodum suadere et dissuadere. Nonne tibi derogatio videtur cum aestimationem de alio aliquo bonam habenti dicitur noli sic credere, noli ita existima
Abbreviated transcription (Latin):
modum natꝰ intͦducit᷑. ita ut de
eodem intelligi posse putet᷑ sed
uñ u̾itas conuincatur. Inueniunt᷑
itaq quedam similia. quedam
dissimilia: quedam om̃ino contͣ¬
ria. Eoce deemanuele dr quia añ¬
qͣm puer sciat reꝓbare malum.

Expanded text:
modum natus introducitur, ita ut de modum natus introducitur, ita ut de eodem intelligi posse putetur. Seunde veritas convincatur. Inveniuntur itaque quaedam similia, quaedam dissimilia, quaedam omnino contraria. Ecce de Emmanuele dicitur quia antequam puer sciat reprobare mal
Abbreviated transcription (Latin):
nec ẽẽ deb̾e eiꝰ inqͣm rei ꝓ qua di¬
ctum ẽ. Pͥete tͥ signũ a dño dõ tuo.
¶d euis rei signum eẽ ñ possit. su¬
ꝑiꝰ monstrata racio ꝑdocuit. Qd̃
autẽ eiꝰdem rei signum eẽ nͣ debe¬
at. ratio manista ꝓbat. Nam qd̃
rex signũ pet̾e noluit. ñ ex pietate
s impietate descendit. Intellexit
enĩ rex astutꝰ. ⁊ idolat᷑. quomͦ ido¬
dñigłam assurg̾et. si signũa do¬
mino petens accepiss. Ex magna
itaq malicia signũ pet̾e noluit.
s nͣ minori astucia. impietatis
sue negotiũ ficte religionis simu¬
latione palliauit. Non petã ĩqͥt.
⁊ ñ temptabo dñm. In dignũ gͦ
de cet̾o fuit. talem regẽ tollen¬
di timoris gr̃a. signũ accipe. qui
maluit sub instantis ꝑicl̃i trepi-¬
datione. duitiꝰ laborare. qmͣ ilłd̃
fieri unͣ posset dñi gła accrescere.
Obnubilatio itẽ quedã u̾itatis ui¬
detur qd̾ puero ꝓmisso. puer pꝰt¬

Expanded text:
 rei pro qua di rei pro qua dictum est: Pete tibi signum a Domino Deo tuo . Quod ejus rei signum esse non possit superius monstrata ratio perdocuit. Quod autem ejusdem rei signum esse non debeat, ratio manifesta probat. Nam quod rex signum petere noluit, non ex pietate, sed impietate descendit. Intellexit enigloriam assurgeret si, signum a Domino petens, accepisset. Ex magna itaque malitia signum petere noluit, sed non minori astutia impietatis suae negotium fictae religionis simulatione palliavit: Non petam, inquit, et non tentabo Dominum. Indignum ergo de caetero fuit talem regem tollendi timoris gratia signum accipere, maluit sub instantis periculi trepidatione diutius laborare, quam illud fieri unde posset Domini gloriam accrescere. Obnubilatio item quaedam veritatis videtur, quod puero promisso, puer post