comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disfensationem con iunctis seruauit singulis ꝓpͥa dum¬
non amisit immensitatem diuinitatis & in firmitatem non
apud in feros non tenetur: ꝑ roprio carnis gustauit mor
recte dr̃ infilio pat̾ est passus qͣm in carne quei etlo
non est cum pacre communis passus est filuis ltaq lo¬
rificata est caro marestate dum maiestas humliata minime¬
docetur in carne sed utrumq non deduobus xp̃is ut putas seđ
de uno atq eodem ipso quem post partũ uirginis dm̃ & ho¬
¶ AuEnͣ R. De hoc quidem nobis oeiam ad uersꝰ alios
causam pͥmum ꝓponemus errons: Nam ab uno malis cre¬
dulitatis orsi pͥncipio in duo quo dam modo intelligentie
dissimilis deliram̃ta finduntur. Est namq utriusq com¬
mune uam xp̃i natiuitatem non duas p̾dicare sed alii illa
pͥncipalẽ qua ante omĩa exdeo natꝰ est ds̃: A ui hanc
one recipiunt qui ꝑ consequentia male iacti seminis in sumi

Expanded text:
dispensatione conjunctis, servavit singulis pdispensatione conjunctis, servavit singulis pnon amisit immensitatem divinitatis, et infirmitatem non apud inferos non tenetur. Proprio carnis gustavit vitarecte dicitur in Filio Pater esse passus, quoniam in carne quae ei non est cum Patre communis, passus est Filius. Itaque glorificata est caro majestate, dum majestas humiliata docetur in carne. Sed utrumque non de duobus Christis, sicut putas, sed de uno atque eodem ipso, quem post partum Virginis Deum et ho? Aug. De hoc quidem nobis etiam adversus alios causam primum proponamus erroris. Nam ab uno malae credulitatis orsi principio, in duo quodammodo intelligentiae dissimilis deliramenta funduntur. Est namque utrisque commune, unam Christi nativitatem, non duas praedicare. Sed alii illam principalem qua ante omnia ex Deo natus est Deus, alii hanc one recipiunt; qui per consequentiam male jacti seminis, in similis
Abbreviated transcription (Latin):
tei filius ce sine initio ꝓcesit expatrȩ & scđm tempꝰ nasci
dignat᷑ ex uigine in passibilis in suo passus in nr̃o. Dum
m con phensibilem maiestatem uelud qđ dam in dum̃to car¬
is uestire est dignatꝰ᷑ ex utero una mehatoris ꝑsona non
ina substantia: Una inquã ꝑsona ne sit non unus xp̃s nͣ
una substantiane mediatoris dispensatione sub mota aut
li tantũ dicatur aut hominis filiꝰ: Non gͦ. in xp̃o susceptaᷤ
carnem ꝑpetuitate diuine generationis extendo nec im¬
piensam dĩtatem corporei ortꝰ ȩtatȩ excludo quia idem in
diuinitate auctorẽ. rerum qui in carne redemptor est
hominum idem inpassibilis insequi paffus in corpore.: dũ
utriꝰq nature ꝓprietate uere exutraq gignenti sinił
natus expressit. ut & ueram carnem suscepisse eum exma
tre & indifferentem deitatẽ habere constet expatre:
Quibus in unã ꝑsonã in comp̃hensibilem mediatoris

Expanded text:
Dei Filius et sine initio processit ex Patre, et secundum tempus nasci Dei Filius et sine initio processit ex Patre, et secundum tempus nasci est dignatus ex virgine. Impassibilis in suo, passus in nostro, dum incomprehensibilem majestatem velut quodam indumento carnis vestire est dignatus ex utero. Una Mediatoris persona, non una substantia: una, inquam, persona, ne sit non unus Christus; non una substantia, ne Mediatoris dispensatione submota, aut Dei tantum dicatur, aut hominis filius. Non ergo in Christo susceptam carnem perpetuitate divinae generationis extendo; nec immensam deitatem corporei ortus aetate concludo: quia idem in divinitate auctor est rerum, qui in carne redemptor est hominum: idem impassibilis in se, qui passus in corpore; dum sic utriusque naturae proprietatem vere ex utraque gignenti similis natus expressit, ut et veram carnem suscepisse eum constet ex matre, et indifferentem deitatem habere constet ex Patre. Quibus in unam personam incomprehensibili Mediatoris
Abbreviated transcription (Latin):
solus ipse suscepit uidedeum creditur ꝑtulis seꝑsidiam a
summam quid p̾cor est qđ pendebat in crace Quid est
quod lancea dicitur uulnerasse caro passibilis an substam
deitatis. Si maiestatem ꝓfanus in corporei p̾dicator assuas¬
seris corruptibilẽ dm̃ uideris crettere: Si passibilem cari¬
non est communis ista om patre ut ꝑ hane eum
posset crux illa contingere felicianus dixit:
ũ torrentis modo om̃a quȩ a nob̾ dicta sunt. p̾cipttuas luo
amotum xp̃os non unum p̃dicas & non immerito ubꝰ amis
e nchil petus cluimitas ꝑtulit scđ̾m hominem xp̃s alius
fuet alioqui ꝑ affectum cominunis deicats & iam ad padems¬
pasio ipsa ꝑuenit.: FAueñ R̃. N on tea est ego enuim saluatorẽ
iguanam carnem aut carnalem & mortalem eius p̃dicem
Ruitatem. N on separo ne dĩ patris unam scđm carnem &e al¬
dera scđm maiestatem introducere uidear ꝓlẽ quia idem

Expanded text:
solus ipse suscepit, Judaeorum creditur pertulisse perfidiam? Ad solus ipse suscepit, Judaeorum creditur pertulisse perfidiam? Ad summam, quid, precor, est quod pendebat in cruce? Quid est quod lancea dicitur vulnerasse? Caro passibilis, an substantia deitatis? Si majestatem profanus incorporei praedicator assumpseris, corruptibilem Deum videris credere: si passibilem carnon est communis ista cum Patre, ut per hanc eum possit crux illa contingere. CAPUT X. FEL. Dum torrentis modo omnia quae a nobis sunt dicta praecipitas, duos admodum christos, non unum praedicas. Et non immerito; nam si in eo nihil penitus divinitas pertulit, secundum hominem Christus alius fuit: aliopassio ipsa pervenit. AUG. Non ita est; ego enim Salvatorem aginariam carnem, aut carnalem et mortalem praedicem deitatem: non separo, ne Dei Patris unam secundum carnem, et alteram secundum majestatem introducere videar prolem: quia idem
Abbreviated transcription (Latin):
munia dicent᷑ eẽ. sed ꝓpͥa si gͦ. humani generis ista condi
est cum non usq adeo fili abeo qui genuit in aliud um
mutata substancia ẽ. ut non eadem possit. eẽ. sed altera
dũ extrinsecus filio accidentibꝰ malis manet nichilhom
natura cõmunis qđ nos dedeo atq eiꝰ filio dignum est
credere qđ con decet p̾dicare Quor quãuis scđm ind¬
uise maiestatis simplicẽ głam non sit natura dissimilis spea¬
alit̃ tam̃ afilio corpꝰ ad sumptũ. ẽ. ut humiliaret᷑ in infirms¬
tate caruis nr̃ȩ: Qui pati nichil poterat in coͬmunis diun¬
tate substanciȩ non assumit homo hominis filiꝰ alteran
naturã. & cum in eadem que cum patre cõmunis c̾: patia
ad patrem tam̃ non transmittit in uinam: Pro nefas & hu¬
miliatus in filio ds̃ pater passibilit̾ creditur. Cum non in
eadem ipsa que utriq communis est s in nr̃a potius qua

Expanded text:
munia dicuntur esse, sed propria. Si ergo humani generis ista conditio munia dicuntur esse, sed propria. Si ergo humani generis ista conditio est, ut non usque adeo filii ab eo qui genuit in aliud unquam mutata substantia est, ut non eadem possit esse, sed altera; dum extrinsecus, filio accidentibus multis, manet nihilominus natura communis: quid nos de Deo atque ejus Filio dignum est credere? quid decet praedicare? quorum quamvis secundum indivisae majestatis simplicem gloriam non sit natura dissimilis, specialiter tamen a Filio corpus assumptum est; ut humiliaretur in infirmitate carnis nostrae, qui pati nihil poterat in communis divinitate substantiae. Non assumit homo hominis filius alteram naturam, et cum in eadem quae cum patre communis est patiatur, ad patrem tamen non transmittit injuriam: et humiliatus in Filio Deus Pater passibiliter creditur, cum non in eadem ipsa quae utrique communis est, sed in nostra potius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
est. qđ ex homine natꝰ. ẽ. homo accidens spetiale qd
plerumque sine p̃iuditio. co̾mimis nature ne ut
habe iuderetur in altero una est patris subfiantia
una ꝑsona hȩc cũ genuit ex hac sine dubio non diuersa
noscitur extitisse sed altera quȩ non aliud docetur. eẽ.
quã pͥma dum & cõmunis docetur & ꝓpͥa: Cõmunis in¬
quam unitate substantie ꝓpͥa discretione ꝑsonȩ. Cumgͣ
in se ext& illa quȩ nata ẽ. Non quicquid huc accident
ad gignentem necessarios transit sicut ad nascentum que¬
quid ꝓpͥum ac substantialȩ gignentis constat ẽẽ. ꝑ uen
Non enim ficut filio ipsa generatione con lata ẽ. diuin
patris sic apatrem refertur agritudo pauꝑtas mors hums¬
litas ꝓlis quod idõ non sit quia quãuis de una id est pa¬
tris substantia fuerit similis genita tamen quia iã in se ip
extat quetumq huic extrinsecus in geruntur non con¬

Expanded text:
est. Quod ex homine natus est homo, accidens speciale est. Quod est. Quod ex homine natus est homo, accidens speciale est. Quod plerumque sine praejudicio communis naturae neuter habere docetur in altero. Una est Patris substantia, una persona. Haec cum genuit, ex hac sine dubio non diversa noscitur exstitisse, sed altera; quae non aliud docetur esse quam prima, dum et communis docetur et propria. Communis, inquam, unitate substantiae, propria discretione personae. Cum ergo in se exstet illa quae nata est, non quidquid huic acciderit ad gignentem necessario transit, sicut ad nascentem quidquid proprium ac substantiale gignentis constat esse, pervenit. Non enim sicut Filio ipsa generatione collata est divinitas Patris, sic ad Patrem refertur cura, aegritudo, paupertas, mors, humilitas prolis. Quod ideo non fit, quia quamvis de una est, id est, Patris substantia fuerit similis genita: tamen quia jam in se ipsa exstat, quaecumque huic extrinsecus ingeruntur, non com
Abbreviated transcription (Latin):
&e ad patrẽ non recurrit humilitas ꝓlis: Ausm Ne¬
N on scđm naturam ista nunc dici cotidianarum rerũ
exemplanos docent Ecce eñ putemꝰ aliquẽ regẽ ac regis
filiũ depositis regiȩ maiestatis in signib sub iecti nultos
n dumenta suscipere &e ꝓpt̾ certam patris dispensationẽ
ac sociorum salutem rebellium contumelias sustinere:
N umquid quia ad hoc participium regie potestatis
certum est natiuitatẽ recurrere: Id crco ad eum qui
genuit in iuiriam filu non compatiendi affectu sed ipsa
passionis ꝓpͥetate certum. ẽ. ꝑuenire: Non ita . ẽ. quia
non ex filio patrem sed ex patre filium certũ. ẽ. natum
cẽ. & ꝓpterea totum int̾ hos simile dicimus qđ ꝑtene
ad cõmumonem nature: Illud ꝓpͥum qđ ꝑ accĩdens
uni uidetur euenire ꝑsone habet gͦ. nascendo totum
filius cum patre qđ pͥat̾ est sed non de filio pat̾ Quuie¬
qͥd specialit̃ ipse ꝑpessus. est utrisq comiune alnon

Expanded text:
et ad Patrem non recurrit humilitas prolis. AUG. Noet ad Patrem non recurrit humilitas prolis. AUG. Non secundum naturam ista nunc dici, quotidianarum rerum exempla nos docent. Ecce enim putemus aliquem regem ac regis filium depositis regiae majestatis insignibus, subjecti militis indumenta suscipere, et propter certam patris dispensationem ac sociorum salutem, rebellium contumelias sustinere: numquid quia ad hunc participium regiae potestatis, certum est nativitate decurrere, idcgenuit, injuriam filii non compatiendi affectu, sed ipsa passionis proprietate certum est pervenire? Non ita est, quia non ex filio patrem, sed ex patre filium certum est natum esse. Et propterea totum inter hos simile dicimus quod pertinet ad communionem naturae; illud proprium quod per accidens uni noscitur evenisse personae. Habet ergo nascendo totum Filius cum Patre quod Pater est, sed non de Filio Pater. Quidquid specialiter ipse perpessus est, utrisque commune non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessit Expatre non miniit substantiom ondons
extola gentaus filius & sine damꝑno corporis parents
natum filii nouimius corpꝰ. Et simuniuisse in corporalem paris
substantiam creditur cum exeodem ipso substancialiter
atts: un corporalit̾ ꝓlatꝰ dicit᷑ genitus E rgo si natura rerũ
aintessigentia duceꝰ ꝑpendimus demꝰ mitiũ si non negamꝰ
oreasum: A lio qum ideo filiũ non hab̾e dicamꝰ inttũi
s non ꝑ gr̃ãm sed ꝑ naturam fatem᷑ eẽ perpetinum &td sum¬
mamo maior ce minor tribus modis dici potest. Ld est etaue
formna potentia ȩcatȩ senior puero. forma longior pario
potentia forcior in becillo Uideamus utrum aliquid ho¬
rum accidat filio nam nec ȩtatȩ minorem quem. depn¬
cipio patre constat extitisse pͥncipium: Nec forona
quem non aluid sas ẽ. p̃dicare quã dm̃ nec pocentia
aquo totũ nouimus. eẽ. ꝑfectum felicianus dixꝰ
S cire cupio copacto & ad filiũ transit dignitas patris

Expanded text:
processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, ex sola genitus Filius; et sine damno corporis parientis natum filii novimus corpus: et minuisse incorporalem Patrem substantiam creditur, cum ex eodem ipso substantialiter atque incorporaliter prolatus, dicitur genitus? Ergo si naturam rerum intelligentia duce perpendimus; demus initium, si non negamus occasum. Alioquin ideo Filium non habere dicamus initium, quia non per gratiam, sed per naturam fatemur esse perpetuum. Ad summam, major et minor tribus modis dici potest; id est, aetate, forma, potentia: aetate, senior puero; forma, longior parvo; potentia, fortior imbecillo. Videamus utrum aliquid horum accidat Filio: nam nec aetate minor est, quem de principio Patre constat exstitisse principium; nec forma, quem non aliud fas est praedicare quam Deum; nec potentia, a quo totum novimus esse perfectum. CAPUT IX. FEL. Scire cupio quo pacto et ad Filium transiit dignitas Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
rit patri : Qđ si hoc ratio ipsa non recepit omitamꝰ
indeo corporalis uitelligentie legem ne operibus suis
similem dicamus eẽ. factorem maxime cum ea apud
nos euidens est & iam id qđ in occulto ẽ. possumus a¬
dere Sicut enĩ sine exemplo mat̾ genuit auctorem
suum sic in effabiliẽ genuisse credendus.ẽ. coecnũ. de
matre natus ẽ. qui ante iam fuit de patre qui aliqͣua
non de fuit: hoc fides credat intelligentia non re¬
quirat ne aut non in uentũ putet in credibile art ne¬
pestum non credat singulare Gcce enĩ de matie na
est ap̃s nec ideo tamen ꝑ contractum uri matris pudo¬
rem imminutꝰ iurgo peperit quia uargo eoꝵ s porpd
ge non seruato rerum ordine ex integro matris eor poli
integrim corpꝰ xp̃s assumpsit Si gͦ. nouo more nuls
exemplo scđm carnem natus docetur ex corpore qͥs
mirum si non scđm con suecudinẽ humam paatus

Expanded text:
rit Patri? Quod si hoc ratio ipsa non recipit, omittamus rit Patri? Quod si hoc ratio ipsa non recipit, omittamus in Deo corporalis intelligentiae legem, ne operibus suis similem dicamus esse factorem: maxime cum ex eo quod apud nos evidens est, etiam id quod in occulto est possimus ostendere. Sicut enim sine exemplo mater genuit auctorem suum; sic ineffabiliter Pater genuisse credendus est coaeternum. De matre natus est qui ante jam fuit; de Patre qui aliquando non defuit. Hoc fides credat, intelligentia non requirat: ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non credat singulare. Ecce enim de matre natus est Christus, nec ideo est per contactum viri matris pudor imminutus. Virgo peperit, quia virgo concepit: et non servato rerum ordine, ex integro matris corpore integrum corpus Christus assumpsit. Si ergo novo more, nullo exemplo, secundum carnem natus docetur ex corpore; quid mirum si non secundum consuetudinem humani partus
Abbreviated transcription (Latin):
quo ostendicur quia ex nchilo ꝓ lata ẽ. et ꝓꝑterea quantũ
adse adtinet ex eo qđ ẽ. inid qđ non est id est iennrehilun
msi ꝑpetua grã fecerit naturę suę qualitate. uertenda ẽ
Ergo nũquã namquã non erit filius qui substantialit̃ do¬
cetur. eẽ. ꝑpeciuis & hoc ut pote ꝓpͥo aconditione om¬
nium creaturarum que per ipsum facta sunt non in uirua
nescitur separandus  Felicianus dix̃: Licet intelligentiuã
meã noua rerum subtilitate ꝑstringas nescio tamen quo
pacto dicas qđ coȩt̾nus sit patri filiꝰ cum &e cõ indenti
loquendi modo & naturȩ lege pͥor gignens uideatur &e
quam genicus: Faueñ Rr̃ S inature auctorenx acreeacslo¬
rum legibus estimamus dum onteriorem eẽ patrem. fili
p̃dicamus: E ur non eadem nature lege fortiorem patrẽ
silui ꝑ accessum temporis dicimus dum nece huto desti
crem̃ta nabenti & in becillitatis in uiriam senectus ange¬

Expanded text:
quo ostenditur, quia ex nihilo prolata est. Et propterea quantum quo ostenditur, quia ex nihilo prolata est. Et propterea quantum ad se attinet, ex eo quod est, in id quod non est; id est, in nihilum, nisi perpetua gratia fecerit, naturae suae qualitate vertenda est. Ergo nunquam non erit Filius, qui substantialiter docetur esse perpetuus; et hoc utpote proprio, a conditione omnium creaturarum, quae per ipsum factae sunt, non injuria noscitur separandus. CAPUT VIII. FEL. Licet intelligentiam meam nova rerum subtilitate perstringas; nescio tamen quo pacto dicas, quod coaeternus Patri sit Filius: cum et communi loquendi modo et naturae lege prior gignens videatur esse quam genitus. AUG. Si naturae auctorem creaturarum legibus aestimamus, dum anteriorem esse Patrem Filio praedicamus: cur non eadem naturae lege, fortiorem Patre Filium per accessum temporis dicimus; dum nec huic desunt crementa nascenti, et imbecillitatis injuriam senectus inge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gãm Iue incorruptibilis qui nascendo incorruptibile
& incorruptibili patre uidecur habere substantiam filiꝰ
per omnia similis patri dissimilis creatura factor ille non
exto qđ non est mid qđ est & ꝓpterea numquam inid qd̃
non est ex eo qđ est: Illa ex eo qđ non est inid qđ est
& ꝓpterea quantũ ad se adtinet exeo qđ est mid qđ non ẽ.
sin ortꝰ conditione reuertitur: Fe licianus dixͣ H on uideo
qͥd marchano huiꝰ obscuritatis in uolueris & ideo recte
facies si id qđ ate ut mea fert opinio in conp̾hensibilit̾ dic¬
tum est intelligibilib explicaris:AYM R Dixi in qͣm
de filio cum eam acreature de finitione discernerem
Ac sidicerem non ex nchilo factus est & ꝓpterea tamꝗͣ
ni id qđ non est ex eo qđ est: Id est numquam in in¬
chilum ex eo ipso qđ est naturȩ suȩ ꝓpriecatȩ soluen¬
dus est: Creatura uero ex eo qđ non est in id qđ es

Expanded text:
per gratiam. Ille incorruptibilis, qui nascendo incorruptibilem per gratiam. Ille incorruptibilis, qui nascendo incorruptibilem ex incorruptibili Patre videtur habere substantiam. Filius per omnia similis Patri, dissimilis creatura factori. Ille non ex eo quod non est, in id quod est, et propterea nunquam in id quod non est, ex eo quod est. Illa ex eo qet propterea quantum ad se attinet, ex eo quod est, in id quod non est, sui ortus conditione revertitur. FEL. Non video quid arcano hujus obscuritatis involveris: et ideo recte facies, si id quod a te, ut mea fert opinio, incomprehensibiliter dictum est, intelligibilius explicaveris. AUG. Dixi, inquam, de Filio, cum eum a creaturae definitione discernerem, e est ac si dicerem, non ex nihilo factus est. Et propterea nunquam in id quod non est, ex eo quod est; id est nunquam in nihilum, ex eo ipso quod est, naturae suae proprietate solvendus est. Creatura vero, ex eo quod non est, in id quod est:
Abbreviated transcription (Latin):
compellis. id qđ a maioribus nr̃is dici ad solet non tacebo
Aiunt enim creaturam ẽẽ. filium. sed ꝑfectten & quȩ do¬
minari possit omibꝰ creaturis : Auem̃ Rx. Quideo qͥdem
quod in religiose pdicationis mitie urus manifesta confes¬
ione ꝓdideris. nichil tamen qđ credulitatĩ dignũ uideat᷑
opponis Creatura nãque est ex eo qđ aut adhuc non
est aut aliquando non fuit rei cuiꝰlibet corruptibilis qͥntũ
nse est ꝑ omporentis dei uoluntatem facta substantia: hec
difutio utrũ indĩ cadat silium udeamis Namfilius in eo
qd est in differentis nature uentate ꝓlatꝰ ẽ. qui ex eo qui
est id est ex gignente non dissimilis natꝰ est: & udeo int̾
silium & creaturum pͥmum nisi fallor ilta discretio est.
quia ille expatre substantialit̾ ggnitur: Creatura non
exsubstantia facientis sed ex sola uoluntate ac potestate
ꝑsicitur Ista corruptibilitas ꝑ naturam insi fuerit seruata

Expanded text:
compellis,id quod a majoribus nostris dici assolet, non tacebo. compellis,id quod a majoribus nostris dici assolet, non tacebo. Aiunt enim, creaturam esse Filium, sed perfectam, et quae dominari possit omnibus creaturis. Aug. Gaudeo quidem dicationis intimum virus manifesta confessione prodideris: nihil tamen quod credulitate 339 dignum videatur, opponis. Creatura namque est, ex eo quod aut adhuc non est, aut aliquando non fuit, rei cujuslibet corruptibilis, quantum in se est, per omnipotentis Dei voluntatem facta substantia. Haec definitio utrum in Dei cadat Filium videamus. Nam Filius in eo quod est, indifferentis naturae veritate prolatus est: quia ex eo qui est, id est ex gignente, non dissimilis natus est: et ideo inter Filium et creaturam primum, nisi fallor, ista discretio est, quia ille ex Patre substantialiter gignitur; creatura non ex substantia facientis, sed ex sola voluntate ac potestate perficitur. Ista corruptibilis per naturam, nisi fuerit servata
Abbreviated transcription (Latin):
stancialit̾ genitum non fateris. sine dubio int̾ alia ex ni¬
chilo factum eẽ. contendis. Quando quidem nec corrup¬
tibiles quidem creaturas dicimus substitisse misi ut has
dm̃ et uoluisse ꝑ ineffabilem disfensationem et potius
ꝑ singularem potentiã dicamus efficere. dum & uolun¬
tatẽ susse nouimus. qua placuit deo & potestatem
qua posse subiacet dño ꝑfelicianꝰ dix Ergo ad extanus
filii potestas pat̾na non susficit EAUQñ Rẽ. Quasi ego
de potestate patris & non deipsa pat̾nitatis ueritate
contendam. an eise dicit maluitꝰ pacrem. quem non sibi
sed creaturis uoluit ueẽ. con similem: & ideo satendum
tibi est ex substantia patris filium extitisse si & natus
& deus est. aut filium parte dm̃ negare. si non
ex patña substantia. sed ex ulla opante᷑ tantum fieut
& iã in aliis creaturis patris uoluntater potestate creatꝰ estfe
dicianus dix̃ Qm̃ me ad eius modi confessionẽ necessitate

Expanded text:
stantialiter genitum non fateris, sine dubio inter alia ex nistantialiter genitum non fateris, sine dubio inter alia ex nihilo factum esse contendis: quandoquidem nec corruptibiles quidem creaturas dicimus aliter substitisse, nisi ut has Deum et voluisse per ineffabilem dispensationem, et potuisse per singularem potentiam dicamus efficere, dum et voluntatem fuisse novimus, qua placuit Deo, et potestatem, qua posse subjacet Domino. Fel. Ergo ad exstantiam Filii potestas paterna non sufficit? Aug. Quasi ego de potestate Patris, et non de ipsa paternitatis veritate contendam. An ei se dici maluit Patrem, quem non sibi, sed creaturis voluit esse consimilem? Et ideo fatendum tibi est, ex substantia Patris exstitisse Filium, si et natus et Deus est: aut Filium pariter et Deum negare, si non ex paterna substantia, sed ex nulla, operante tantum, sicut etiam in aliis creaturis, Patris voluntate et potestate creatus est. Fel. Quoniam me ad ejusmodi confessionem necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. qui non natus: sed ingenitꝰ p̾dicatur: si ex nichilo. era¬
tura cum ceteris. non creaturę auttor ostenditur: Siꝙ
altero. non eiꝰ cui credimus. sed nescio cuiꝰ in cognitam pa¬
tris filius p̃dicatur Qđ si pẽter quatuor hȩc inuenin
non poterit quintum nec de his ꝓpt̾ euidentẽ blasphemũ
tria p̾dicari penituspossunt. restat ut substancialit᷑ de
patre sit genitus. quia ut diximꝰ. nec in ueniri quintus no
p̾ter pͥmum de his doceri potest aliquis modus. ut pote
cum nec creatura. nec alteriꝰ patris filius noc ut pater
dicatur ingenitus: felicianus dix̾ quasi uero ego
aut p̾ter hȩc quintum. aut de his tribus aliquid uidi¬
carim. qui¶ sic non exsubstantia patris extitisse siliũ dico
ut tanĩ e̾uis uoluntate non negem genitum Eauerͣi Rp̃.¬
nunum de supra dictis consequentia ipsa daeruderis. cum
enim de filui substantia requirimus. quem tu ex patre sub¬

Expanded text:
dicitur, qui non natus, sed ingenitus praedicatur. Si ex nihilo; creadicitur, qui non natus, sed ingenitus praedicatur. Si ex nihilo; creatura cum caeteris, non creaturae auctor ostenditur. Si ex altero; non ejus cui credimus, sed nescio cujus incogniti patris filius praedicatur. Quod si praeter quatuor haec, inveniri non potest quintum; nec de his propter evidentem blasphemiam tria praedicari penitus possunt: restat ut substantialiter de Patre sit genitus: quia, ut diximus, nec inveniri quintus, nec praeter primum de his doceri potest aliquis modus: ut pote cum nec creatura, nec alterius patris filius, nec ut Pater dicatur ingenitus. CAPUT VIII. Fel. Qussi vero ego aut praeter haec quintum, aut de his tribus aliquid praedicarim: qui sic non ex substantia Patris exstitisse dico filium, ut tamen ex ejus voluntate non negem genitum. Aug. In unum de supradictis consequentia ipsa detruderis. Cum enim de Filii substantia requirimus, quem tu ex Patre sub
Abbreviated transcription (Latin):
nitio filii semꝑ. ac ꝓpͥialli: pͥmo alieni. post filii. cũ ꝑ ad oꝑ¬
tionẽ in famisiam uident᷑ adcisci: Quibꝰ gͦ. ccm parandꝰ
est filiꝰ dei. si ad optiuiis erit apud patrem. similis nobis.
si ꝓprius. ex substantia substitisse dicendus est genitoris. s
induo in quis substantia pat̾na diuiditur: Si oxsolo pa¬
tre substantialit᷑ filiꝰ generatur. hoc quam stultum. sit
etiam iusibilia ipsa nos docent Oiꝗ̃ enĩ unquam ul
carnalium patrum gignendo diuisu  qd si neo in condi¬
tione corporis cadit ipsa diuisio: nems sc genuit
siliũ. ut se ꝑderet medium. & sine integritate pat̾na non potius¬
se nasci dicitis silium sed quid plura. natiuitatem filu dei ot̃
rimantibus hȩc. Nisi fallor occurrunt. id est. ut aut ex
patre sit: aut ex nichilo aut ex altero aut ex se ipso. horũ
queso con sequentia uideamus. si ex se ipss non recte filuis

Expanded text:
nitio filii semper ac proprii: illi primo alieni, post filii, cum per adopnitio filii semper ac proprii: illi primo alieni, post filii, cum per adoptionem in familiam videntur ascisci. Quibus ergo comparandus est Filius Dei? Si adoptivis, erit apud Patrem similis nobis. Si propriis, ex substantia substitisse dicendus est genitoris. Sed in duo, inquis, substantia paterna dividitur, si ex solo Patre substantialiter Filius generatur. Hoc quam stultum sit, etiam visibilia ipsa nos docent. Quis enim unquam vel carnalium patrum gignendo divisus est? Quod si nec in conditionem corporis cadit ipsa divisio, et nemo sic genuit filium ut se perderet medium; salva integritate Patris non potuisse nasci dicitis Filium? Sed quid plura? Nativitatem Filii Dei, ortumque rimantibus, haec, ni fallor, occurrunt; id est, ut aut ex Patre sit, aut ex nihilo, aut ex altero, aut ex seipso. Horum quaeso consequentiam videamus. 338 Si ex seipso; non recte Filius
Abbreviated transcription (Latin):
sibralioquin: consubstantialis. eẽ. non potest genitori: Nam
quidam nrm homorisii opinionẽ. ludere sic solebat di¬
censesi non extrinsecus s ex eodem ipso ꝓlatus est filius
in duos quodam modo diuisus est unus. quando quidem
non aliud gignens dicit᷑ ẽẽ. quã genitus Pauem R̃ Dum
nos dicis anstotelica arte contende. ipse ad dialecticorum
laqueos uideris confugisse. s nos sidei ueritate confisos. neqͣꝗꝙͣ
possunt ista terrere: Qui gͥ: dicis exsubstantia. credo patris
nasci filium nequuusse. ne ingenitũ patrem filu uideam
generatione diuidere Quod si ita est male creditm
filius. qui non expatre id ẽ. non ex eodem progentais
s extrinsecus factus int̾ alia pͥdicat᷑ Qd̾ ut sit intellec¬
tu facilius. id ipsum posse explicari. ad uerte. filiorum
namq :̃ad optiiu alii. naturales alii sunt. qui gentti abi¬

Expanded text:
sibi; alioquin consubstantialis non potest esse genitori. Nam sibi; alioquin consubstantialis non potest esse genitori. Nam quidam nostrum Homousii opinionem ridere sic solebat, dicens: Si non extrinsecus, sed ex eodem ipso prolatus est Filius, in duos quodammodo divisus est unus, quandoquidem non aliud gignens dicitur esse quam genitus. CAPUT VII. Aug. Dum nos dicis Aristotelica arte contendere, ipse ad dialecticorum laqueos videris confugisse. Sed nos fidei veritate confisos nequaquam possunt ista terrere. Quid igitur dicis? ex substantia credo Patris nasci Filium nequivisse; ne ingenitum Patrem, Filii videamur generatione dividere. Quod si ita est, male creditur Filius qui non ex Patre, id est non ex eodem ipso genitus, sed extrinsecus factus inter alia praedicatur. Quod ut sit intellectu facilius, id ipsum pro posse explicabo. Filiorum namque adoptivi alii, naturales alii sunt. Ii qui geniti, ab i
Abbreviated transcription (Latin):
Quecum ita sint. uides ne &eiam in creaturis pose ali¬
quid nasci mec ostendi tam̃ tempus. quo id de quo natilĩ
sine genito poterit in ueniri : Si gͦ. in sibilibus exemplis
ista ꝑspicimus. Q uur non de patre & filio uł sp̾u sc̃o
quantum as comiminemdum taxat atq in¬
differeutem ęc̾nitatẽ similia p̃dicemus. N eq enim
genitum. quia nullum ab altero ȩuo int̾ueniente dicintus se¬
paratum. cũ etiã ex aliis rebus quedam genita nec ideo tamꝰ
aut eque gignentia aut sine in uicẽ docentur exstancia. sed
quid prodest horum multa colligere cum paucorum testimo¬
nis & iã cȩtera liceat estimarȩ . Felicianꝰ dix̃ Qm̃ sentenciã
meã p̃cedentiũ patrum audoritate fundatam . noua dispu¬
tandi arte conturbas. Io circo uelim michi dicas de natura
silui dei id est substantia ipsa quid sentias. si enim ut dicere
uos soletis homo usion est patri apse quodam modo pat̾ est

Expanded text:
Quae cum ita sint, videsne etiam in creaturis posse aliQuae cum ita sint, videsne etiam in creaturis posse aliquid nasci, nec ostendi tamen tempus, quo id de quo natum est sine genito potuerit inveniri? Si ergo visibilibus exemplis ista perspicimus, cur non de Patre, Filio et Spiritu sancto, quantum ad communem duntaxat atque indifferentem aeternitatem, similia praedicemugenitum, quia nullum ab altero aevo interveniente dicimus separatum: cum etiam 337 ex aliis rebus quaedam genita, nec ideo tamen aut aeque gignentia, aut sine invicem docentur exstantia. Sed quid prodest horum multa colligere, cum paucorum testimoniis etiam caetera liceat aestimare. Fel. Quoniam sententiam meam, praecedentium Patrum auctoritate fundatam, nova disputandi arte conturbas: idcirco velim mihi dicas de natura Filii Dei, id est substantia ipsa quid sentias. Si enim, ut dicere vos soletis, homousion est Patri, ipse quodammodo Pater est
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝑse pat̾ semꝑ existens. &iã auob̾ dici non potese esia ea
quia non abinitio docet᷑ ex ortꝰ. & in ꝑatrẽ non potest ca¬
Qm̃ me uerbis ut mea fert opinio in opinata subtilitat
certantibiis non mechocriter defatigas. Id circo queso uiꝰ
sifieri potest exemplo cuiꝰ lib&e rei possibile id eẽ. quod
docere conaris ostendas Neq enĩ alit̾ credere possum lia
uiꝰ orationis oppͥssus coet̾nũ eẽ. genitũ patri. Nlsi auꝗ uo¬
trumq genitum. aut utrumq patrẽ dixenis fibi :Auẽ
Q. Qm̃ me ad in conparabiliũ rerũ exempla con pells
id curto que sit ignis potentia uideamus. ex quo semper
splendor semꝑ est uapor. utrumq deeodem nascitur:
nec ideo tam̃ ignis sine horum quolib& aliquatenus in¬
uenitur Hec tria. non se in uicem gognunt iquia non
de splendore ignis & uapor. aut de uapore ignis & splen¬
dor: sed de igne splendor & uapor semper est genitus.

Expanded text:
Nam per se Pater semper existens, etiam a vobis dici non potest natus; Nam per se Pater semper existens, etiam a vobis dici non potest natus; qui non ab initio docetur exortus, et in Patrem cadere non pouoniam me verbis, ut mea fercertantibus non mediocriter defatigas, idcirco quaeso, ut si fieri potest, exemplo cujuslibet rei, possibile id esse quod docere conaris, ostendas. Neque enim aliter credere possum, licet vi orationis oppressus, coaeternum esse genitum Patri, nisi aut utrumque genitum, aut utrumque patrem dixeris sibi. AUG. Quoniam me ad incomparabilium rerum exempla compellis, idcirco quae sit ignis potentia videamus, ex quo semper splendor, semper est vapor. Utrumque de eo nascitur, nec ideo tamen ignis sine horum quolibet aliquatenus invenitur. Haec tria non se invicem gignunt, quia non de splendore ignis et vapor, aut de vapore ignis et splendor, sed de igne splendor et vapor semper est genitus.
Abbreviated transcription (Latin):
sidem ꝑtinet. & locum fecisse docetur &. tempꝰ ⁊sed de
hoc satis. nunc quid maioribus ur̃is dictum p̾dicas re¬
petamꝰ: E rat in quis quando non erat. si erat istud ad tempus
referas: Ecce ante filiũ tempꝰ. si ad filium numqua non ent
filius. s̃ rat enĩ iam quancto non erat filius. a quo facti dicit
tempꝰ. Sed ante quam nasceretur inquis non far uoquis
queso non fuit antequam nasceret᷑ : si filius eocer tpsoi an¬
tellectu. ante filiũ suisse dicitur tempꝰ. Niaut rante quani
nasceret᷑ siliꝰ non erat tempꝰ: sequitur ut dicatur patrasibuꝰ
quo ȩ̃nus inter quẽ & patrem nullum fiusse dicitur. tempꝰ
M axime cum int̾ cetera euangliis atestantibus et aaͥ tempꝰ
fecisse dicitur filiꝰ sed forte de patre dictum aliquis putec
E rat quando non erat filiꝰ cuinis sententię secuta nons
concinnunt. quibꝰ icitur. & ante quã nasceretur. non fu

Expanded text:
fidem pertinet, et locum fecisse docetur et tempus. Sed de fidem pertinet, et locum fecisse docetur et tempus. Sed de hoc satis. Nunc quod a majoribus vestris dictum ppetamus. Erat, inquis, quando non erat. Si Erat istud, ad tempus referas, ecce ante Filium tempus: si ad Filium, nunquam non erat Filius; erat enim jam quando non erat Filius, a quo factum dicitur tempus. Sed, Antequam nascerequaeso, non fuit antequam nasceretur? Si Filius; ecce ipso intellectu ante Filium fuisse dicitur tempus. Si autem antequam nasceretur Filius, non erat tempus, sequitur ut dicatur Patri Filius coaeternus, inter quem et Patrem nullum fuisse dicitur tempus: maxime cum inter caetera evangelistis attestantibus, etiam tempus fecisse dicatur Filius. Sed forte de Patre dictum aliquis putet: Erat, quando non erat Filius. Cui sententiae sequentia non concinunt, quibus dicitur: Et antequam nasceretur non fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ante filium deus pat̾. & tempus ꝑ ost hȩç duo filuis. post
tria ista : quartus sp̃s: Qđ si amittimus ut sinc tempore gig¬
m non potuerit filius. uide quam late patent ist& quȩ dici¬
mus. nam si non sine tempore filius: certe nec nisi in locor.
docendus. ẽ. genitus: hoc ãmisso : ante filum & spiritum co¬
aeuum. quodã modo patri tempꝰ dicetur &e locus: Quod
si ita est ut sine loco & tempore nasci non potuerit siluis n
quo loco loçum. aut intpio tempore factũ dicis & tempꝰ.
Si innullo. ecce sins tempore. & loco: fien potuit. tempꝰ
& locus. Si in aliqͥo: id ipsum tempus uidecur & locus.
in cuius origine similit̾: & locus requiretur & tempus. qd
si usq ad eo sine tempore & loco fieri aliquid potuit.
ue nec in loco locum. nec intempore factum doceas
tempus : Hescio quatemeritate contendas. quod nasci sine
tempore non potuertt. filius : qui quantum ad sanam

Expanded text:
ante Filium Deus Pater et tempus. Post haec duo Filius. Post ante Filium Deus Pater et tempus. Post haec duo Filius. Post tria ista quartus Spiritus. Quod si admittimus, ut sine tempore gigni non potuerit Filius: vide quam late pateant ista quae dicimus. Nam si non sine tempore est Filius, certe nec nisi in loco dicendus est genitus. Hoc admisso, ante Filium et Spiritum, coaevum quodammodo Patri tempus docetur et locus. Quod si ita est, ut sine loco et tempore nasci non potuerit Filius, in quo loco, aut in quo tempore factum locum dicis et tempus? Si in nullo, ecce sine tempore et loco fieri potuit tempus et locus. Si in aliquo, id ipsum tempus videtur et locus, in cujus origine similiter et locus requiritur et tempus. Quod si usque, adeo sine tempore et loco fieri aliquid potuit, ut nec in loco locum, nec in tempore factum doceas tempus: nescio qua temeritate contendas, quod sine his nasci non potuerit Filius, qui quantum ad sanam
Abbreviated transcription (Latin):
sed intcium dare certum ẽ. genito. Ausnͣ Rõ Quid gͦ. in¬
ter patrẽ & filum dicis medium nichil fuisse. felicianꝰ dix̃.
et̃num: qui int̾ patrem & filium fateris nichil. ẽẽ. mediũ :
ne id ipsum non medium constãt. ẽẽ. quã tercium feli-
ciamis dix̃: Qm̃ mędis ꝓutandi arte concludis. qđ amaio¬
ribus nr̃is dictum ẽ. breuit̾ explicabo: aiunt enim. quotiẽs
de initio filii & patris ęcnitate tractatur : Erat quando ñ
erat. & antȩquam nasceretur non erat: Au Qnͦ. R̃. Quantũ
ad uerto. manente male credulitatis errore. sola u̾ba muta¬
ta sunt: Dixisti namq erat quando non erat: Erat istud
ad euum ꝑtinere uultis. an ad filium : si ad euum idẽ. uelud
qđ dam ante filiinatiuitatẽ ȩtatis spatium: Ecce ad supe¬
riorem blasphemiam necessitate dilataberis. cum int̾patrem
& filium tercium qđ dam tempꝰ immittis. docesq quia erat

Expanded text:
sed initium dari 335 certum est genito. Aug. Quid ergo? Insed initium dari 335 certum est genito. Aug. Quid ergo? Inter Patrem et Filium dicis medium nihil fuisse? Fel. aeternum, qui inter Patrem et Filium fateris esse nihil medium, ne idipsum non medium tantum constet esse quam tertium? Fel. Quoniam me disputandi arte concludis, id quod a majoribus nostris dictum est, breviter explicabo. Aiunt enim, quoties de initio Filii et Patris aeternitate tractatur: Erat quando non erat, et antequam nasceretur non erat. Aug. Quantum adverto, manente malae credulitatis errore, sola verba mutata sunt. Dixisti namque, Erat quando non erat. Erat istud ad aevum pertinere vultis, an ad Filium? Si ad aevum, id est velut ad quoddam ante Filii nativitatem aeternitatis spatium, ecce ad superiorem blasphemiam necessitate dilaberis, cum inter Patrem et Filium, tertium quiddam tempus immittis; dicisque quia erat
Abbreviated transcription (Latin):
gas: Nam quã uis aristotelica mecum sub limitate con¬
tendas. fieri tamen non potest. ut eũ qui genituas est abo
qui genuit nulla acui. in t̾cedentis antiquitate discernas¬
¶ AUEM Rxͣ Scio quidem ut ille ate. quam indifficili lo¬
co uersetur oratio: Tamen uerendum nobis nichil est. qͥ
Pad iutorium scĩ sp̃s testimonium dicimus deo Q uid gͦ. di¬
cemus est ne aliquid in patre qđ negetur ingenitum an
non. si est. non in toto sed inparte potius dicatur in genitꝰ:
Alio quin extempore non cepts ͤ filus. namsi pat̾nitas ñ
cȩpit patris: initium in uenire non potest ꝓlis. si in itium
dr̃ ꝓlis: non ęt̃na pat̾nitas docebit᷑ patris & qͦmͦ stabit qr
totum in patre docetis in genitum. qui ipsuis paternitatiᷤ
nom̃ hab̃e putatis initium. cũ cępisse extempore dicitis
silium. quem non dum exfante patre dici non potest uocitatũ:
felicianis dycit: Non sum tãstultus ut tempꝰ p̾feram filio.

Expanded text:
gas. Nam quamvis Aristotelica mecum subtilitate congas. Nam quamvis Aristotelica mecum subtilitate contendas, fieri tamen non potest ut eum qui genitus est, ab eo qui genuit, nulla aevi intercedentis antiquitate discernas. Aug. Scio equidem, ut ille ait, quam in difficili loco versetur oratio: tamen verendum nobis nihil est, qui per adjutorium sancti Spiritus testimonium dicimus Deo. Quid ergo dicemus? Estne aliquid in Patre quod negetur ingenitum, an non? Si est, non in toto, sed in parte potius dicatur ingenitus; alioquin non ex tempore coepit esse Filius. Nam si paternitas non coepit Patris, initium inveniri non potest prolis. Si initium datur prolis, non aeterna paternitas docebitur Patris. Et quomodo stabit, quia totum in Patre docetis ingenitum, qui ipsius paternitatis nomen habere putatis initium, cum coepisse ex tempore dicitis Filium, quem nondum exstante Patre dici non potest vocitatum? Fel. Non sum tam stultus ut tempus praeferam Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
nita. & quomͦ altera patris. & altera filii. putatur ꝑ sona:
cum ꝑ significationẽ communis ingenit utraq uidetur. eẽ
consusa. AUEnͣ Ry. In hoc quidem amaioribus ur̃is non
mediocris calumniȩ sofisma contexitur: Tamen ꝑ aux¬
lium ipsuis trinitatis. catholica necesse. ẽ. simplicitate soluat
Patrem namque ingenitum. filium genitũ dico. nec ideo
tam̃ genitum ingenito co ętͣnum eẽ. non p̃dico. eo tantũ
docens ingenitum patrem. quia non ꝓcessit ex altero. eo
genitum filium. quanon extitit ex se ipso: Non ẽ. cõmuna
utrisque nasci. Nonest coͬmune non gigni. & commune
tamen est alterum ab altero int̾uentu medii temporis
non diuelli: Itaq si ꝓpͥum patris querimus. sufficit quia
solus non habet patrem. si filii: satis. ẽ. qđ non ͣ ᵇ ᷤ ꝓlem unã
autẽ coet̾nam patris ⁊ filũ dicimus dertatẽ:IFelicianꝰ dix̃¬
Quantũ ad me atinet. non iudeo quid ista nune colli

Expanded text:
nita. Et quomodo altera Patris, altera Filii putatur esse persona, nita. Et quomodo altera Patris, altera Filii putatur esse persona, cum per significationem communis ingeniti utraque videatur esse confusa? AUG. In hoc quidem a majoribus vestris non mediocris calumniae sophisma contexitur; tamen per auxilium ipsius Trinitatis catholica necesse est simplicitate solvatur. Patrem namque ingenitum, Filium genitum dico, nec ideo tamen genitum ingenito coaeternum esse non praedico, eo tantum docens ingenitum Patrem, quia non processit ex altero; eo genitum Filium, quia non exstitit ex se ipso. Non est commune utrique nasci, non est commune, non gigni: et commune tamen est alterum ab altero interventu medii temporis non divelli. Itaque si proprium Patris quaeris, sufficit quia solus non habet patrem; si Filii, satis est quod non habet prolem: unam autem et coaeternam Patris et Filii dicimus deitatem. FEL. Quantu
Abbreviated transcription (Latin):
Uelim queso exempło mͥ faciliore dicta dibucides: ausñ r̃.
In rebus quidem in conp̃hensibilibus exempla non suppe¬
tunt. disputandi. tamen in quantum fieri potest etiam inn
hac parte non de ero: E cce gͥ homo pater habet homi¬
nem silium. est commune utrisq qđ homo ẽ. uintam᷑
qđ̃ filuis. alteri ꝓprium iudetur. eẽ. qđ pat̾ e nam intitroq
sic ꝑsona discernitur ut cõmunifhumanitas nonne gecur
dum unis gugnit. & alius gignitur. ȩque autẽ homo &
qui genuit dr̃. & ille qui gigmit᷑. Felicianus dix̃ Iltud certe
dicas uelim gintus abingenito utrum initio separetur anon.
¶AuUEM RP̃: Ne id quidem spiritͣalis intelligentiȩ ueritate
recipit᷑ ut pat̾ a filio inter uentu non dico temporis quod
diebus constat. ac noctibꝰ. sed cuiꝰ libce aeiiiuł lat̾aris spa¬
cio separetur. Felicianus Hoc si ita est: duo fateris in ge¬

Expanded text:
Velim, quaeso, exemplo mihi faciliore dicta dilucides. Aug. Velim, quaeso, exemplo mihi faciliore dicta dilucides. Aug. In rebus quidem incomprehensibilibus exempla non suppetunt disputanti; tamen in quantum fieri potest, etiam in hac parte non deero. Ecce igitur homo pater habet hominem filium. Est commune utriusque quod homo est, uni tamen quod filius alteri proprium videtur esse quod pater est. Nam in utroque sic persona discernitur, ut communis humanitas non negetur; dum unus gignit, alius gignitur: aeque autem homo et qui genuit dicitur, et ille qui gignitur. CAPUT IV. Fel. Illud certe dicas velim, genitus ab ingenito utrum 334 initio separetur, an non? Aug. Ne id quidem spiritalis intelligentiae veritate recipitur, ut Pater a Filio interventu, non dico tempodiebus constat ac noctibus, sed cujuslibet aevi vel aetatis spatio separetur. FEL. Hoc si ita est, duo fateris inge
Abbreviated transcription (Latin):
id p̃otꝰ in genitum eẽ. qđ genitum: Felicianus diact. F i quo¬
mͦ non eundem ingenitum dicis eẽ. quem gentum si utrũq
uriuꝰ pitas eẽ i non alterum . ¶Ausm̾ Rꝑ Animaduerto
uimte penitus non ad tendisse uerborum: namdum utrumꝙ
unum dico. substantiã ueri patris acueri filii omnino non se¬
paro & dum non eundem patrẽ quẽ filium p̃dico : utriꝰq. ꝑsor¬
na seruata. uniꝰ cuꝰ q ꝓpͥetatem discerno. itaq si substantiain
& quo modo & idem esse dicis & alt̾m flium: adanR̃:¬
dem in quam conimunione substantiȩ. alterum ꝓpnetate
ꝑsone: Felicianiis dix̃: Nescio quo pacto una creditun
esse substanti&. cũ non dicatur una esse ꝑsona : Auen R.
Non ẽ. i quã una ꝑsonaquani una genusse. & altera dr̃¬
genita: & est tamen nati. & in geniti non diu̾sa substantia
quia non dissimilis generanti docetur ex horta: felicianꝰ dix̃¬

Expanded text:
id potius ingenitum esse quod genitum. Fel. dixit. Et quoid potius ingenitum esse quod genitum. Fel. dixit. Et quomodo non eumdem ingenitum dicis esse quem genitum, si utrumque unum putas esse, non alterum? Aug. dixit. Animadverto vim te penitus non attendisse verborum: nam dum utrumque unum dico, substantiam veri Patris ac veri Filii ex toto non separo. Et dum non eumdem Patrem quem Filium praedico, utriusque personam servatat quomodo et idem esse dicis, et alterum Filium. AUG. Idem, inquam, communione substantiae; alterum proprietate personae. FEL. Nescio quo pacto una creditur esse substantia, cum non una dicatur esse persona. AUG. Non est, inquam, una persona, quia una genugenita: et est tamen nati et gignentis non diversa substantia, quia non dissimilis generanti docetur exorta. Fel.
Abbreviated transcription (Latin):
faciliꝰ innegotiis sidei testimoniis creditur quam ratio
uestigatur. Uerum quia non nimis in consequent᷑ duo
ista discernis. cum ratione p̾missa & iam testimonia non
omittis. id cireo in hac disputacione ud me fateor secui¬
ocio si sumꝰ. ad ho mousiuuri questionem de quo nõ mt̾nos mant d
sedo silum nit maicaes nrõs plerumq tractatum e. alemamus e
non longuis euagetur oratio. apse iam ut soles ꝑsonam. ꝓpo¬
nentis assume. & a nobis ratione nrẽ fidei. querentibꝰ uicis me
reddituris inquire: AU& Rẽ. Dic michi inquam uerims uliẽ
st qđ teis audio dicere patri homo usion non eẽ penitꝰ filũ
felicianus dicit Uerum est. nẽꝑ suaderi michi potest id in¬
gentcum eẽ. ꝗđ genitũ. ne eundem patrẽ iudȩari pidicare
quem filum : Iau&n Rꝑ̃: Non ita ẽ. nam ne mͥ quidem is.¬
tud in animo est. cundem ingenitum eẽ. quem genitumss

Expanded text:
facilius in negotiis fidei testimoniis creditur, quam ratio facilius in negotiis fidei testimoniis creditur, quam ratio vestigatur. Verum quia non nimis inconsequenter duo ista discernis, cum ratione praemissa etiam testimonia non omittis: idcirco in hac disputatione id me fateor secutotiosi sumus, ad homousii vestri quaestionem, de quo non inter nos tantum, sed etiam inter majores nostros plerumque tractatum est, veniamus. Et ne longius evagetur oratio, ipse jam, ut soles, personam proponentis assume, et a nobis rationem nostrae fidei, quaerentibus vicissim redditurus, inquire. Tum ego: Dic mihi, inquamquod te audio dicere, Patri homousion non esse penitus Filium? Fel. dixit. Verum est, nec persuaderi mihi potest id ingenitum esse quod genitum, ne eumdem Patrem videar praedicare quem Filium. Aug. dixit. Non est ita: nam ne mihi quidem istud in animo est, eumdem ingenitum esse quem genitum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
test in rationabilibus testimoniis licet illa diuina fingant
rationabilis fidei colla slib mittere: & illam quidem dispi¬
tandi uiã fateor me in aliis tollerare quos imperitiȩ necess¬
tas quia ꝑse stare nequeunt cogit ad aliena con fugere
Inte uero id circo nullo modo prorsus ita ꝑporitior quia
loquentiã pariter cũ scientia fidei tibi uideo non de cꝰ
Tum ego non usq adeo in quã. duci me putes laudibus
meis.: ut in iuriam faciam p̃cedentibus scĩs. nec p̃ sum̃me
unquã in sapientia.. u̾bi ne euacuetur crux cristi. sel
scripturar̃ auctoritarite contentus. simplicitati obediẽ
potius studeo quã tumorił sed melius in quis ratione qͥs
quã testimonus edocetur: Qui sg. quam rationẽ afferre
potest si partum p̃dices uirginis. si redditos oculos non
neges cecis. si sepultos redisse ostendas amortuis: Sigͦ.
horum & in comphensibilis ratio. & ueritas ꝓmpta est

Expanded text:
test irrationabilibus testimoniis, licet illa divina fingantur, test irrationabilibus testimoniis, licet illa divina fingantur, rationabilis fidei colla submittere? Et illam quidem disputandi viam, fateor, in aliis tolerarem, quos imperitiae necessitas, quia per se stare non queunt, cogit ad aliena confugere: in te vero idcirco nullo modo prorsus ista perpetior, quia eloquentiam pariter cum scientia fidei tibi video non deesse. Tum ego: Non usque adeo, inquam, me duci putes laudibus meis, ut injuriam faciam praecedentibus sanctis. Nec praesumam unquam in sapientia verbi, ne evacuetur crux Christi : sed Scripturarum auctoritate contentus, simplicitati obedire potius studeo quam tumori. Sed melius, inquis, ratione quis quam testimoniis edocetur. Quid ergo? quam rationem afferre potes, si partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas caecis, si sepultos redisse ostendis a mortuis? Si ergo horum et incomprehensibilis ratio, et veritas prompta est;