comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ie credidit
retinendam. hunc etiam p̃textatus in assurita¬
nis partibus imitatur. S cum equitatis tuȩ inno¬
tesceret potestati consortium sacerdotũ. iussisti
ut gesta testantur. exploso om̃i contradictionis ef
fectu. sacratissimis sacerdotibus a ꝓfanis menti¬
bi eccsias uendicatas oportere restitui. Hides nẽpe
ulq: ad huius postulationis diem ab illo p̃stitute
ailationis. quod trium fere mensium tempꝰ efflu¬
rerit. Pducitur autem iste. conflictus quantum ex
gestis ꝓconsularibus et municipalib indagare po¬
tuimus. usq ad theodorum ꝓconsulem: hoc ẽ. us¬
q ad anni alterius diem xi kł iar̾i. Quo die cle¬
rici et seniores agentes sub rogato ep̃o.qui in locũ
damnati p̃textati assuritani fuerat subrogatus.
allegauerunt memorati ꝓconsulis iussionẽ. cũ afo¬
ris erant a communione ur̃a.et eiusdem cõmuni¬
onis ur̃e inimici in iudicus publicis arguebant᷑.
et expellendi de locis dõ summo consecratis tanꝗͣ.

Expanded text:
e credidit retinendam. « Hunc etiam Praetextatus in Assuritanis partibus imitatur. Sed cum aequitatis tuae innotesceret potestati consortium sacerdotum, jussisti, ut gesta testantursacratissimis sacerdotibus a profanis mentibus ecclesias uindicatas oportere restitui. uides nempe usque ad huius postulationis diem ab illo praestitutae dilationis quod trium fere mensum tempus effluxerit. producitur autem iste conflictus, quantum ex gestis proconsularibus et municipalibus indagare potuimus. usque. ad Theodorum proconsulem, hoc est usque anni alterius diem XI Kl Ian, quo die clerici et seniores agentes sub Rogato episcopo, qui in locum damnati Praetextati Adsuritani fuerat subrogatus, allegauerunt memorati proconsulis iussionem, cum a foris erant a communione uestra et eiusdem communionis uestrae inimici in iudiciis publicis arguebantur et expellendi de locis deo summo consecratis tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsarum barbararum gentium quas cominemo¬
rasti xp̃i iam nomini mancipate sint. et quemad
modum in ceteras euangłium crescendo fructifi¬
care ñ cesset. donec in omnibus cum fuerit p̃di¬
catum ueniat finis. Sic enim ipse dñs ait. Et p̃di¬
cabitur hoc euangłium in uniuerso orbe in testi¬
monium om̃ibus gentibus. et tunc ueniet finis.
Nisi forte etiam in tantum uos p̃cipitat insana su¬
pbia. ut hoc qđ p̃dictum ẽ. de parte donati putetis
incipiendum. ñ ex illis eccłiis quas apłi planta¬
uerunt. quibus ñ communicat pars donati. An
et ipsas ut mundum impleat rebaptirare cona¬
bit᷑. cum catholica ꝑcuncta crescente. illa et in ip¬
sa affrica cotidie minuatur: O uesana ꝑu̾sitas
hominum. Laudari te credis de xp̃o credendo qd̾
ñ uides. et damnari te credis. ñ de eccłia negando
quod uides. cum illud caput in celo sit. hoc corpus
in t̾ra: Agnoscis. xp̃m in eo qđ scriptum ẽ. exaltare

Expanded text:
ipsarum barbararum gentium quas commemoipsarum barbararum gentium quas commemorasti, Christi jam nomini mancipatae sint, et quemamodum in ceteras euangelium crescendo fructificare non cesset, donec in omnibus cum fuerit praedicatum ueniat finis. sic enim ipse dominus ait: et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus, et tunc ueniet finis. nisi forte etiam in tantum abruptum uos praecipitat insana superbia, ut hoc quod praedictum est de parte Donati putetis incipiendum. non ex illis ecclesiis quas apostoli plantauerunt, quibus non communicat pars Donati. an et ipsas, ut mundum impleat, rebaptizare conabitur, cum catholica per cuncta crescente illa et in ipsa Africa cotidie minuatur? o uesana peruersitas hominum! laudari te credis de Christo credendo quod non uides, et damnari te non credis de ecclesia negando quod uides, cum illud caput in caelo sit, hoc corpus in terra. Agnoscis Christum in eo quod scriptum est: exaltare
Abbreviated transcription (Latin):
nemo irritum facit aut suꝑ ordinat. Habrahe
dicte sũt ꝓmissiones et semini eiꝰ. Non dicit et se¬
minib tanquam in multis: s tanquam in uno
tam copiosa ꝓmissa ẽ. ut diceretur ei. sic erit semen
tuum sicut᷑ stellȩ celi. et sicut arena maris quȩ ñ
potest dinumerari. Huic tu multiplicationi at¬
ꝙ libertati eccłie. quȩ toto orbe dilatatur. quȩ pro¬
phetata sic creditur sic omnium etiam infidelium
oculis exhibetur. ut claudat etiam ora paganorũ
qui aduersus eam paucissimi remanserunt. partẽ
donati audes p̃ponere: dicens quod et pret̃ affricã
nescio quos habeatis quibus tamen ñ apparentibꝰ
exaffrica uos soli remittere ep̃os ñ negatis. unũ
aut duos. aut ut multum tres. & argumentaris
inanit̃ contra euidentissimam ũitatem. quodĩ¬
deo nobis ñ totus orbis communicet. quia uł adhuc
multe sunt gentium barbararum quȩ in xp̃m
ndũ crediderunt. uł sub nomine xp̃i hereses mul
dis. nec saltem abscientib queris. quam multe.

Expanded text:
irritum facit aut superordinat. Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno,tam copiosa promissa est, ut diceretur ei, Sic erit semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena maris quae non potest dinumerari . Huic tu multiplicationi atque ubertati Ecclesiae, quae toto orbe dilatatur, quae prophetata sic creditur, sic omnium etiam infidelium oculis exhibetur, ut claudat etiam ora Paganorum, qui adversus eam paucissimi remanserunt, partem Donati audes praeponere, dicens quod et praeter Africam nescio quos habeatis, quibus tamen non apparentibus, ex Africa vos solere mittere episcopos non negatis, unum, aut duos, aut ut multum tres: et argumentaris inaniter contra evidentissimam veritatem, quod ideo nobis non totus orbis communicet, quia vel adhuc multae sunt gentium barbararum quae in Christum nondum crediderunt, vel sub nomine Christi haereses multdis, nec saltem ab scientibus quaeris, quam multae
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad uitam. et pauci sunt qui inueniunt eã.
et idem ipse alibi dicat. multi ab oriente et occiden¬
te uenient. et recumbent cum abrahã et ysaac et
iacob in regno cȩlorum. quomͦ etiam in apocalyꝑsi
demonstratur eoꝵ multitudo. quã numerare ne¬
mo potest. ex om̃i gente et cribu. et lingua. habenti¬
um stolas albas. palmasq ferentium qui p̃ssuras
ꝓpt̃ fidem. xp̃i sustinuerant. Quom idem sint pau

Expanded text:
ducit ad uitam, et pauci suducit ad uitam, et pauci suoriente et occidente uenient et recumbent cum Abraham et Isaac et lacob in regno caelorum, quomodo etiam in Apocalypsi demonstratur eorum multitudo, quam numerare nemo potest, ex omni gente et tribu et lingua. habentium stolas albas palmasque ferentium, qui pressuras propter fidem Christi sustinuerant, quomodo idem sint pau
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ implebit᷑ qđ scriptum est. filiuꝰ malus ipse se
iustum dicit. exitũ aut̃ suũ ñ abluit: Dag ad fi¬
liũ malum maximianenses lamnet & ꝑsequat᷑.
damnatis et ꝑsequutis reconcilietur. Nł sic conuin¬
catur. uł sic confundatur. uł sic corrigatur. Quomͦ
inquis tocus orbis cominumone ur̃a plenꝰ ẽ: ubi tã
mnulte sunt hereses. quarum uobis nulla cominu¬
nicat: Immo ñ tantũ hercticis uerũ etiã cęt̾is ho¬
minib mał plenꝰ ẽ. orb. Et scĩs ac fidelib d̃ĩ seruis
plenꝰ ẽ. orb. Quia et mare plenum ẽ: amaris flucti¬
b. pleñẽ: et dulcib ꝑiscibus. In paucis inquis fre¬
quent̃ ẽ. ueritas. errare multoꝵẽ: Et ne uerb tuis
tante illius sterilis fecunditati contradicere uide¬
reris. cui dictũ ẽ: multi filii deserte: magis quã eiꝰ q̃
habet uirum. adhibiusti ex euangłio testimonium.
qm̃ ꝑaucisunt qui saluantur. Solue gͦ questionem
quomͦ ipse ansdicat. quã arta et angusta ẽ. uia quȩ

Expanded text:
bitur quod scriptum est: filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit? coarguat filium malum, Maximianenses damnet et persequatur, damnatis et persecutis reconcilietur: uel sic conuincatur, uel sic confundatur, uel sic corrigatur. quomodo, inquis, totus orbis communione uestra plenus est, ubi tam multae sunt haereses, quarum uobis nulla communicat? immo non tantum haereticis, uerum etiam ceteris hominibus malis plenus est orbis et sanctis ac fidelibus dei seruis plenus est orbis, quia et mare plenum est amaris fluctibus, plenum est et dulcibus piscibus. In paucis, inquis, frequenter est ueritas, errare multorum est, et ne uerbis tuis tantae illius sterilis fecunditati. contradicere uidereris, cui dictum est: multi filii desertae magis quam eius quae habet uirum, adhibuisti ex euangelio testimonium: quoniam pauci sunt qui saluantur. solue ergo quaestionem, quomodo ipse dominus dicat: quam arta et angusta est uia quae
Abbreviated transcription (Latin):
quod tui
damnati antequam tibi reconciliarent᷑ deder̃t.
Quia de ꝑsequutione quam pateris głaris: Si
iusticiȩ signum ẽ: iustior ẽ. pars maximian. Nã
eta te passa ẽ. et patitur. et audite ꝑsalmum diui¬
num. Nolite ẽe sicut equus et mulus. ñ habentes
intellec tum. ꝑsequutores enim ur̃os nos dicitis.
cum uossaluos fieri cuꝑientes. ur̃a quȩ sanari uo¬
lumꝰ uulnera medicinalit̃ ꝑsequamur. Unde et cle¬
ricis et circumcellionib tanquam dentib et calei¬
b ur̃is. grauiter dum uos curamꝰ affligimur. No¬
lite ẽe iigrati tali medicinȩ: quam estis imitati
et uos. felicianum et p̃textatum ꝑsequutionibus
correxistis. atq utinam totum corrigeretis. et sicut
illi ad uos. ita illi et uos ad matrem catholicam re¬
diretis. Contra quam fr̃ cresconi tanta es elatus au¬
datia. ut a me cominemorata etiam illa diuina tes¬
timonia refellere conareris.et obstrepere dĩ uocibꝰ.
libro ẽ. de semine abrahe: ad illum ꝑatrem nr̃m dõ

Expanded text:
quod tui damnati, antequam tibi reconciliarentur, dederunt. quid de persecutione quam pateris gloriaris? si iustitiae signum est, iustior est pars Maximiani; nam et a te passa est et patitur tecum. audite psalmum diuinum: nolite esse sicut equus et mulus non habentes intellectum. persecutores enim uestros nos dicitis, cum uos saluos fieri cupientes uestra quae sanari uolumus uulnera medicinaliter persequamur, unde a clericis et circumcellionibus tamquam dentibus et calcibus uestris grauiter, dum uos curamus, adfligimur. nolite esse ingrati tali medicinae quam estis imitati; et uos Felicianum et Praetextatum persecutionibus correxistis. atque utinam totum corrigeretis et sicut illi ad uos, ita illi et uos ad matrem catholicam rediretis! Contra quam. frater Cresconi, tanta es elatus audacia, ut a me commemorata etiam illa diuina testimonia refellere conareris et obstrepere dei uocibus.libro est de semine Abrahae, ad illum patrem nostrum deo
Abbreviated transcription (Latin):
ad alium locum quo nemo nr̃orum audebat ac¬
cedere: duodecimo uix die dimissus ẽ. Hoc ep̃o ur̃o
ipponiensi ꝓculiano ipse sum questus. gestis sane
municipalibus ne si quid agere necesse. eẽt. hoc ad
se negarer fuisse ꝑlatum. Quia responderit quẽ¬
admodum ad inquirendam causam dissimula¬
uerit. nr̃amq intentionem dolosius eludendã.
post etiam ñ respondendo putauerit. satis eadẽ
gesta testantur. Aunc uͦ quia ad nos a uobͥ cderi

Expanded text:
ad alium locum, quo nemo nostrorum audebat acad alium locum, quo nemo nostrorum audebat accedere, duodecimo uix die dimissus est. hoc episcopo uestro Hipponiensi Proculiano ipse sum questus gestis sane municipalibus, ne. si quid agere esset necesse. hoc ad se negaret fuisse perlatum. quid responderit, quemadmodum ab inquirenda causa dissimulauerit nostramque intentionem dolosius eludendam post etiam non respondendo putauerit, satis eadem gesta testantur. nunc uero qui ad nos a uobis cleri
Abbreviated transcription (Latin):
thaginem ꝑgere. ꝓpria ꝑtinatia suꝑari. mansu¬
etudinis eyalis int̾cessione mitissimam in se ꝓla¬
tam recusare sententiam. appellare ad eius filios.
cuius lege se irretitum uidebat. ut excitaret uni¬
use partidonati qd̾ solus ꝑpeti nec uolebat nec co¬
gebatur. quam unius sui prb̃ri audacissimum
& inuidiosissimum facinus sola degradatione.
punire:. Restitutus quidam in regione. ipponien¬
si ũr prb̾r fuit qui cum ad catholicam pacem an¬
tequam istis imꝑialib legib iuberetur. ueritatis
ratione ꝑmotus manifesta uoluntate transisset.
de domo sua raptus ẽ: a clericis et circumcelliomibꝰ
ur̃is. luce palam in castellum ꝓximum ductus.
& multitudine expectante:. nichilq resistere au¬
dente. ad furentum arbitrium fustibus cęsus. in
lacuna lutulenta uolutatus. amictu iunceo de¬
honestatus. postea quam satis excruciatus. ocłos
dolentium ridentiumq satiauit. inde ductus

Expanded text:
thaginem pergere, propria pertinacia superari, mansuthaginem pergere, propria pertinacia superari, mansuetudinis episcopalis intercessione mitissimam in se prolatam recusare sententiam, appellare ad eius filios, cuius lege se inretitum uidebat, excitare uniuersae parti Donati, quod solus perpeti nec uolebat nec cogebatur, quam unius sui presbyteri audacissimum et inuidiosissimum facinus sola degradatione punire. Restitutus quidam in regione Hipponiensi uester presbyter fuit. qui cum ad catholicam pacem, antequam istis imperialibus legibus iuberetur, ueritatis ratione permotus manifesta uoluntate transisset, de domo sua raptus est a clericis et circumcellionibus uestris, luce palam in castellum proximum ductus et multitudine spectante nihilque resistere audente ad furentum arbitrium fustibus caesus, in lacuna lutulenta uolutatus, amictu iunceo dehonestatus posteaquam satis excruciauit oculos dolentium ridentiumque satiauit, inde ductus
Abbreviated transcription (Latin):
adeo seuos ꝑsequutores ẽe arguat. ut nec post imꝑi¬
ale rescriptum. aurum illud fisco crispinus ex¬
penderit. indulgentiam illi catholicis ep̃is impe¬
trantib et nunc int̃ ipsas etiam recentissimas le¬
ges. ꝓscriptionem ur̃is ep̃is comminantes iure
ꝓpria securus sedeat. et catholici clerici int̃ manꝰ
circumcellionũ clericorumq ur̃orum. domos. uic¬
tum. salutem. ac lumen corporis pendant. Hec qͥ
faciunt. quid ego dicam latronib piratis trucu¬
lento alicui generi barbarorum.quando nec ipsi
om̃ium crudelitatum magistro diabolo compa¬
randi sunt : Ille sc̃m uirum iob om̃ibus eius reb
ablatis grauissimo uulnere a capite usq: ad pe¬
des ꝑcussit. et tñ fuit illic integris integer lumini¬
bus locus. nec oculos eius extinxit. cuius totum in
potestatem corpus accepit. Uerum hec uidelicet ñ
ꝑferuntur ad ur̃os. cum crispinus maluerit car¬

Expanded text:
adeo saeuos persecutores esse arguat, ut nec post imperiadeo saeuos persecutores esse arguat, ut nec post imperiale rescriptum aurum illud fisco Crispinus expenderit, indulgentiam illi catholicis episcopis impetrantibus, et nunc inter ipsas etiam recentissimas leges proscriptionem uestris episcopis comminantes in re propria securus sedeat et catholici clerici inter manus circumcellionum clericorumque uestrorum domos, uictum, salutem ac lumen corporis pendant. Haec qui faciunt quid aequos dicam latronibus, piratis, truculento alicui generi barbarorum, quando nec ipsi omnium crudelitatum magistro diabolo conparandi sunt? ille sanctum uirum Iob omnibus eius rebus ablatis grauissimo uulnere a capite usque ad pedes percussit; et tamen fuit illic integris integer luminibus locus, noc oculos eius extinxit cuius totum in potestatem corpus accepit. uerum haec uidelicet non perferuntur ad uestros, cum Crispinus maluerit Car
Abbreviated transcription (Latin):
reticam p̃sumptionem priuato furore circumcel
mini di subditis regibus. Exibitus gͥ crispinus.
et qd̾ se ẽe ꝓconsuli negauerat. querenti facillime
conuictus hereticus. decem tam̃ libras auri. qũa
multam in om̃s hereticos imꝑator maior theodosiꝰ
constituerat. int̾cedente possidio ñ ẽ. compulsus
exsoluere. Qua mitissima sententia ñ contentus.
nescio quo consilio quo displicuisse ur̃is om̃ibus
dicebatur. ad eiusdem theodosii filios ꝓuocandũ
putauit. Acceptatum ẽ. rescriptum ẽ. Quia aliud¬
nisi quod pars donati iam sciret se ad illam pȩ¬
nam aurariam cum ceteris hereticis ꝑtinere.cũ
quibus ꝓpt̃ communionẽ talis ꝑ sequutionis. aut
communẽ se deputet habere iusticiam. aut si ñ
deputat. ñ se ideo iactet iustam. quia ea pena co¬
hercetur.qua coherceri et eas hereses uider quas
concedit iniustas. et tandem intelligat. quod. xp̃i
martyrem ñ facit pęna s causa. Nos autem usq

Expanded text:
reticam praesumptionem priuato furore circumcellreticam praesumptionem priuato furore circumcellmini dei subditis regibus. exhibitus igitur Crispinus et, quod se esse proconsuli quaerenti negauerat. facillime conuictus haereticus decem tamen libras auri, quam multam in omnes haereticos imperator maior Theodosius constituerat. intercedente Possidio non est conpulsus exsoluere. qua mitissima sententia non contentus nescio quo consilio, quod displicuisse uestris omnibus dicebatur, ad eiusdem Theodosii filios prouocandum putauit. acceptatum est. rescriptum est, quid aliudnisi quod pars Donati iam sciret se ad illam poenam aurariam cum ceteris haereticis pertinere, cum quibus propter communionem talis persecutionis aut communem se deputet habere iustitiam aut, si non deputat. non se ideo iactet iustam, quia ea poena coercetur, qua coerceri et eas haereses uidet quas concedit iniustas, et tandem intellegat, quod Christi martyrem non facit poena sed causa, nos autem usque
Abbreviated transcription (Latin):
bus flexus. quorum ñ tam uidebatur in ira sua cu¬
rare dep̃cationem. quam in facinore testimonium
formidare. Hȩc postea quã nota facta sunt in oppi¬
do calamensi. expectabatur crispinus ur̃ ep̃c. quẽ¬
admodum insuum prb̃rm uindicaret. Accessit
etiam ꝑtestatio municipalibus gestis exp̃ssa. cuiꝰ
uł timore. uł pudore cogeretur eccłiasticam exerce¬
re uindictam. Qd̾ cum om̃ino contemneret. tan¬
tusq fieret nr̃orum tumultus. ut u̾itati p̃dican¬
de cui respondere ñ poterant. itinera clausuri pu¬
tarentur. imino uͦ iam etiam cernerentur leges q̃
ñ deerant. s quasi deessent in nr̃is manibus qui¬
escebant. aduersus crispinum ep̃m ur̃m commo¬
te sunt. magis ut nr̃a mansuetudo demonstraret᷑.
quã ut illorum puniretur audatia. Neq enim
alit̃ innotesceret quid adiutorio. xp̃i eccłia catho¬
lica in suos inimicosa. posset et nollet. ñ scđm he¬

Expanded text:
bus flexus. quorum non tam uidebatur in ira sua cubus flexus. quorum non tam uidebatur in ira sua curare deprecationem quam in facinore testimonium formidare. Haec posteaquam nota facta sunt in oppido Calamensi, expectabatur Crispinus uester episcopus quemadmodum in suum preabyterum uindicaret. accessit etiam protestatio municipalibus gestis expressa, cuius uel timore uel pudore cogeretur ecclesiasticam exercere uindictam. quod cum omnino contemneret tantusque fieret uestrorum tumultus, ut ueritati praedicandae. cui respondere non poterant, itinera clausuri putarentur, immo uero iam etiam cernerentur, leges quae non deerant, sed quasi deessent in nostris manibus quiescebant: aduersus Crispinum episcopum uestrum commotae sunt. magis ut nostra mansuetudo demonstraretur quam ut illorum puniretur audacia. neque enim aliter innotesceret, quid adiutorio Christi ecclesia catholica in suos inimicos posset et nollet, non secundum hae
Abbreviated transcription (Latin):
tiatis ad quendam fundum fugiens deu̾tisset ubi
ille nichil auderet. uł p̾ualeret. uł siquid etiam fe¬
cisset negare ñ posset. Quo comꝑto. continuo con¬
sequutus est tanta cȩcus insania. ut iam latere.
turpe arbitraretur. Tum domum in qua cum su¬
is se possidius incluserat. sepire armatis. lapidib
circumtundere: ambire flammis. aditum exom¬
ni parte moliri. Quȩ uͦaderat incolentium multi¬
tudo. memor ꝑiculi sui si in eo loco aggressum tan¬
tum facinus impleretur. partim illum dep̃cabatur
ut parceret. quem resistendo ñ audebat offendere
partim uͦ ignes suppositos extinguebat. Cum ille
nichilo segnius ceptis feruidus atq inexoratus.
instare cȩpit. Aliquando ictibus ianuam ingressi
sunt. sauciatisq cede iumentis quȩ in inferiore do¬
mus parte comꝑerant de suꝑiorib ep̃m deposue¬
runt. afficientes plagis et contumelus. Ubi ne grauiꝰ
seuirent. int̾cessit ipse crispinus uelut aliis roganti¬

Expanded text:
tiatis ad quondam fundum fugiens deuertisset, ubi tiatis ad quondam fundum fugiens deuertisset, ubi ille nihil auderet uel non praeualeret uel. si quid etiam fecisset, negare non posset. quo conperto continuo consecutus est tanta caecus: insania. at iam latere turpe arbitraretur. tam domum. in qua cam suis se Possidius incluserat, saepire armatis. lapidibus circumtundere. ambire flammis. aditum ex omni parte moliri. quae uero aderat incolentium multitudo memor periculi sui. si in eo loco adgressum tantum facinus impleretur. partim illum deprecabatur at parceret. quem resistendo non audebat offendere. partim uero ignes subpositos extinguebat. cum ille nihilo segnius coeptis feruidus atque inexoratus instaret. cessit aliquando ictibus ianua, ingressi sunt sauciatisque caede iumentis. quae in inferiore domus parte conspexerant, de superioribus episcopum deposuerunt adficientes plagis et contumeliis. ubi ne grauius saeuirent, intercessit ipse Crispinus uelut aliis roganti
Abbreviated transcription (Latin):
cum eaquȩ diceret multi possent prudentes audi¬
re qualium causa & dñs iħc. xp̃c tanta phariseis quã¬
uis imprudentib loquebatur. et nolle se nosse uias
impiorum. quasi uias suas eum docere uellent qͦs
impios putabat. ac ñ potius ipse si teneret uias dei
etiam impios docere deberet sicut scriptum ẽ: doce¬
am iniquos uias tuas. & impn ad te conuertentur.
cum gͦ ista responsio a multis intelligeretur. multis
etiam demonstraretur. quam inanis eẽt quantum
attinebat ad causam. quam uͦ amara et maledicta
qd ñ ꝑtinebat ad causam. atq ita eius sicut apua
uos habetur doctissima annositas hest̾no con¬
trastante tyrone: nichil adu̾sus u̾itatem posse
ꝓbaretur. rideretur. subito post paucos diesit ag̃nti
possidio. alius crispinus eius prb̃r. & ut ꝑhibet᷑
ppinquus. tetendit insidias armatorum. in qͦs
pene iam nr inciderat. nisi eis ꝓspectis atq nun¬

Expanded text:
cum ea quae diceret multi possent prudentes audicum ea quae diceret multi possent prudentes audire, qualium causa et dominus Christus tanta Pharisaeis quamuis inprudentibus loquebatur, et nolle se nosse uias impiorum, quasi uias suas eum docere uellent, quos impios putabat, ac non potius ipse, si teneret uias dei, etiam impios docere deberet, sicut scriptum est: doceam iniquos uias tuas et impii ad te conuerten tur —: cum ergo ista responsio a multis intellegeretur, multis etiam demonstraretur quam inanis esset, quantum attinebat ad\' causam, quam uero amara et maledica, quod non pertinebat ad causam, atque ita eius, sicut apud uos habetur, doctissima annositas hesterno contra stante tirone nihil aduersum ueritatem posse probaretur rideretur, subito post paucos dies iter agenti Possidio alius Crispinus eius presbyter et ut perhibetur propinquus tetendit insidias armatorum, in quas paene iam noster inciderat, nisi eis prospectis atque nun
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. recusarunt. quibus uerbis. quo dolo. maledic¬
tione: amaritudine plenis. nunc longum ẽ. demon¬
strare. Interea crispinus calamensis ep̃c ũr. a possi¬
dio collega meo in eadem ciuitate apud acta conuen¬
tus ad concilium urm̃ primo distulerat. pollicens
cum collegis suis ibi se uisurum quid respondere de¬
beret. Deinde post ñ paruum tempus repetita con¬
uentione rursus apud acta respondit. uerba uiri
peccatoris ne timueris. Et iterum. In aures impru¬
dentis caue ne quicquam dixeris. necum audierit
irrideat sensatos sermones tuos. Postremo hanc res¬
ponsionem meam patriarchali sermone defimo. Re¬
cedant a me impii. uias eorum nosse nolo. Hanc eius
responsionem cum docti indoctiq riderent. quippe
hominis dicentis. uerba uiri peccatoris se ñ timere:
cui respondere minime auderet. et in aures impru¬
dentis nolle se aliquid dicere. quasi aliqd̃ secretum
fuerat imprudentis auribꝰ. ⁊ temere cominissurus.

Expanded text:
sunt, recusarunt; quibus uerbis, quo dolo maledicsunt, recusarunt; quibus uerbis, quo dolo maledictione amaritudine plenis, nunc longum est demonstrare. Interea Crispinus Calamensis uester episcopus a Possidio collega meo in eadem ciuitate apud acta conuentus ad concilium uestrum primo distulerat, pollicens cum collegis suis ibi se uisurum, quid respondere deberet. deinde post non paruum tempus repetita conuentione rursus apud acta respondit: \'uerba uiri peccatoris ne timueris, et iterum: in aures inprudentis caue quicquam dixeris, ne cum audierit inrideat sensatos sermones tuos. postremo hanc responsionem meam patriarchali sei-mone definio: recedant a me impii, uias eorum nosse nolo.\' hanc eius responsionem cum docti indoctique riderent — quippe hominis dicentis uerba uiri peccatoris se non timere, cui respondere minime auderet, et in aures inprudentis nolle se aliquid dicere, quasi aliquod secretum fuerat inprudentis auribus temere commissurus,
Abbreviated transcription (Latin):
roris eorum laqueis implicati. cum quib ut in¬
de liberarentur agebamus respondebant nobis.
hoc nos cum ep̃is suis agere debere collationem¬
q nr̃am se uehement̃ oꝑtare. ubi possent uidere
quibus asserentib suꝑararet u̾itas falsitatem. in
carthaginensi tocius affrice concilio nob̃ placuit ut
adhibita etiam publicorum testificatione gestorum
quo possemus eis qui hoc flagitabant ꝓbare deside¬
rio eorum nos minime defuisse: ur̃i pacifice conue¬
nirentur ep̃i. quisquis ab eo nr̃m qui eodem loco
in quo ille consisteret. ut ꝑ collationem nr̃am erro¬
re sublato. xp̃iana et fr̃na societate. unitate. caritate.
pace frueremur. Id intuentes. quia si hoc fieri uel¬
lent adiuuante miscdia di facillime poterat qͥc¬
quid in causa nr̃a eẽt agnosci. Si autem recusarent
saltim diffidentia eorum. ñ frustra illis qui hoc a
nobis poposcerant appareret. factum ẽ. conuenti

Expanded text:
roris eorum laqueis implicati, cum quibus ut inroris eorum laqueis implicati, cum quibus ut inde liberarentur agebamus, respondebant nobis hoc nos cum episcopis suis agere debere conlationemque nostram se uehementer optare, ubi possent uidere quibus adserentibus superaret ueritas falsitatem, in Carthaginiensi totius Africae concilio nobis placuit, ut adhibita etiam publicorum testificatione gestorum, quo possemus eis, qui hoc flagitabant, probare desiderio eorum nos minime defuisse, uestri pacifice conuenirentur episcopi, quisque ab eo nostrum, qui eodem loco in quo ille consisteret, ut per conlationem nostram errore sublato christiana et fraterna societate unitate caritate pace frueremur, id intuentes, quia, si hoc fieri uellent, adiuuante misericordia dei facillime poterat quidquid in causa nostra esset agnosci, si autem recusarent, saltem diffidentia eorum non frustra illis, qui hoc a nobis poposcerant, appareret. factum est, conuenti
Abbreviated transcription (Latin):
am catholicam ꝑsequuti sunt. si uelim retexere:
que lingua. qui stilus. quantum tempꝰ. ociumq
sufficiat: De optato cum agerem. tuq hoc magis
ercusare quam purgare uoluisses. dixisti reos hĩc
nr̃os ẽẽ ñ posse. qd̾ ad eos uindicandum nemo per¬
tulerit. T ot ꝓtestationes nr̃orum. de furiosissimis
ur̃orum uiolentiis archiua publica citius imple¬
uerunt. quã ullam apud uos uindictam illa fac¬
a meruerunt. S forte et hic dicatur. ꝑtestationes
quidem depositas. s:. ad ipsos uindicanda nulla
plata Audigͦ quedam quȩ ipse sum exꝑt̾. Cum re¬
ceptorum a ur̃is maximianensiũ quos damnaue¬
rant causam cognouissemꝰ. et eam quaqua uer sum
poteramus feruenti diffamaremꝰ instantia. illi rebꝰ
tam recentibus et tanta manifestatione clarentib
quid respondere possent ñ inuenientes. solito cre¬
brius et audatiuꝰ circumcellionum molentiis tͣ¬
bisq furentibus nos a p̃dicanda catholica u̾itate

Expanded text:
am catholicam persecuti sunt, si uelim retexere, am catholicam persecuti sunt, si uelim retexere, quae lingua, qui stilus, quantum tempus otiumque sufficiat? De Optato cum agerem tuque hoc magis excusare uoluisses quam purgare ualuisses. dixisti reos hinc uestros esse non posse, quod ad eos uindicandum nemo pertulerit. tot protestationes nostrorum de furiosissimis uestrorum uiolentiis archiua publica citius impleuerunt quam ullam apud uos uindictam illa facta meruerunt. sed forte et hic dicatur protestationes quidem depositas, sed ad ipsos uindicanda nulla perlata. audi ergo quaedam, quae ipse sum expertus. cum receptorum a uestris Maximianensium quos damnauerant causam cognouissemus et eam quaquauersum poteramus feruenti diffamaremus instantia, illi rebus tam recentibus et tanta manifestatione clarentibus quid respondere possent non inuenientes solito crebrius et audacius circumcellionum uiolentiis turbisque furentibus nos a praedicanda catholica ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
cultas patere uideretur. & quia circumcellionũ
ur̃orum nobilis furor horrendum p̾bens ur̃is cle¬
ricis satellitium usq quaq odiosissime innotuit.
ingens in uos conflagrauit inuidia. Atq inde
factum ẽ: ut et p̃terite om̃s contra uos leges excita¬
rentur. et iste conderentur noue. quarum tamen
uniu̾sarũ seu̾itas. si ur̃orum inordinate ac sine
ulla lege grassanti seuiciȩ comparetur.mira leni¬
tas appellanda est.His enim magis tanta potesta¬
te accepta mansuetudo catholica commendatur.
quam heretica immanitas plectitur. immo uͦ in
nos cedes.rapinas. incendia. cecitates. excogitando.
minando. exercendo.audatius et insanius de¬
bachatur. Hȩc enim ego commemorare uolui. ꝑ
que factum ẽ. ut his nr̃is temporib adu̾sus uos
ista imꝑialia statuta ferrentur. immo adu̾suser¬
didici. uł ipse cognoui seua facta ur̃orum. quibus
ab initio diuisionis ur̃e usq ad hoc tempus eccłi¬

Expanded text:
cultas patere uideretur, et quia circumcellionum cultas patere uideretur, et quia circumcellionum uestrorum nobilis furor horrendum praebens uestris clericis satellitium usque quaque odiosissime innotuit, ingens in uos conflagrauit inuidia atque inde factum est, ut et praeteritae omnes contra uos leges excitarentur et istae conderentur nouae. quarum tamen uniuersarum seueritas si uestrorum inordinatae ac sine ulla lege grassanti saeuitiae comparetur, mira lenitas appellanda est. his enim magis tanta potestate accepta mansuetudo catholica commendatur quam haeretica inmanitas plectitur, immo uero in nos caedes rapinas incendia caecitates excogitando minando exercendo audacius et insanius debacchatur. Haec enim ego commemorare uolui, per quae factum est, ut his nostris temporibus aduersus uos ista imperialia statuta ferrentur, immo aduersus erdidici uel ipse cognoui saeua facta uestrorum, quibus ab initio diuisionis uestrae usque ad hoc tempus ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
causa ad
eum diuertisset locum. Agnouit autẽ cum pa¬
iudus suã conugem acceruiret. quam ꝓcul uere¬
cundia dimouerat lucernã ferentem. Tũc eum
ambo ꝑuexerunt domũ. uł miserando. uł aliqͥd
etiam lucelli sꝑando. cum siue uiuus. seu mortuuꝰ.
collectus tam̃ nr̃is ostenderetur. Quid plura: Mi¬
rabili curatione sanatus ẽ: uiuit. Plures in eius
corpore cicatrices. quam membra numerantur.
hunc ad transmarinas t̾ras occisum a ur̃is fama
nunciauerat. et eius facinoris immanitas gͣuis¬
q indignat᷑. quaquauersum audiri potuit dolo¬
re horrendo cuncta comiouerat. quo postea ꝗͣ.
ipse sequutus ẽ: recentissime cicatrices eius fame
illud mendatium defenderunt. Nam quem tũc
inspicientes iuix crederent uiuum. ñ temere. illac
iactasse uidebatur occisum. Hic cum illic inue¬
nisset collegam thubursicensem quẽ paulo ante
cõmemoraui. et alios ñ nullos similia uł ñ multo
inferiora ꝑpessos. nec eis ad ꝓpͥa reu̾tendi ulla fa¬

Expanded text:
causa ad eum deuertisset locum. agnouit autem, cum pauidus suam coniugem adcerseret. quam procul uerecundia dimouerat, lucernam ferentem. tunc eum ambo peruexerunt domum uel miserando uel aliquid etiam lucelli sperando, cum siue uiuus seu mortuus, collectus tamen nostris ostenderetur. quid plura? mirabili curatione sanatus est, uiuit, plures in eius corpore cicatrices quam membra numerantur. hunc ad transmarinas terras occisum a uestris fama nuntiauerat et eius facinoris inmanitas grauisque indignatus, quaquauersum audiri potuit, dolore horrendo cuncta commouerat. quo posteaquam ipse secutus est, recentissimae cicatrices eius famae illud mendacium defenderunt; nam quem tunc inspicientes uix crederent uiuum, non temere illa iactasse uidebatur occisum. hic cum illic inuenisset collegam Thubursicensem, quem paulo ante commemoraui, et alios nonnullos similia uel non multo inferiora perpessos, nec eis ad propria reuertendi ulla fa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o sit. exclamas et dicis. Op̃clarum sacerdotis im¬
ꝑiũ. o laudabilia boni patͥs p̃cepta iusticiȩ. N icħ
inquit int̃ fidelẽ ꝑfidumq discernas. idem tͥ pius
atq impiꝰ uideat᷑. Nichil ꝑdest bonis morib uiue

Expanded text:
Christo sit, exclamas et dicis: o praeclarum sacerdotis imChristo sit, exclamas et dicis: o praeclarum sacerdotis imperium, o laudabilia boni patris pi\'aecepta iustitiae! nihil, inquit, inter fidelem perfidumque discernas, idem tibi pius atque impius uideat
Abbreviated transcription (Latin):
mira facilitate finistis. iambaptismũ in sacrilego
scismate maximiam datum. cum p̃textato et feli¬
ciano in eorum popłis suscepistis.iam contra cypͥa¬
ni quas dicitis litteras. & quib cũq: aliis hoc uisũ ẽ:
sine ulla dubitatione fecistis. Nam qd dicis orien¬
tales ideo ur̃orum communione discretos. quia po¬
stea nobiscum sentiendo iudiciũ suum qđ habue¬
rt̃ de baptismo rescindere maluer̃t: si hoc a quib
paucis orientalibus factum ẽ. qd̾ quidem int̃ ẽ. u¬
trum possit ostendi. ꝓfecto suum iudicium correx¬
erunt. & uossuscepto baptismo qui datus est in
scisinate maximiani. antiquam ur̃am sententiã
rescindistis. tam̃ uobiscũ estis. et cum orientalib
ẽe ñ uultis.S in delicet inuenisse t uideris ubi tuã e¬
loquentiam dilatares.Cum ad id qd̾ ego in epła
mea posui. siue a fideli. siue a ꝑfido dispensatore sacͣ¬
mentum baptismi quisq ꝑcipiat. spes ei om̃is in

Expanded text:
mira facilitate finistis, iam baptismum in sacrilego mira facilitate finistis, iam baptismum in sacrilego schismate Maximiani datum cum Praetextato et Feliciano in eorum populis suscepistis, iam contra Cypriani quas dicitis litteras et quibuscumque aliis hoc uisum est sine ulla dubitatione fecistis. nam quod dicis orientales ideo a uestrorum communione discretos, quia postea nobiscum sentiendo iudicium suum quod habuerunt de baptismo rescindere maluerunt, si hoc a quibus paucis orientalibus factum est, quod quidem interest utrum possit ostendi, profecto suum iudicium correxerunt. et uos suscepto baptismo, qui datus est in schismate Maximiani, antiquam uestram sententiam rescidistis; tamen uobiscum estis et cum orientalibus esse non uultis. Sed uidelicet inuenisse tibi uideris ubi tuam eloquentiam dilatares, cum ad id, quod ego in epistula mea posui: siue a fideli siue a perfido dispensatore sacramentum baptismi quisque percipiat, spes ei omnis in
Abbreviated transcription (Latin):
rem. nisi a uob̾dato compendio magis uterer. Su¬
scepto enim baptismo neq destructo quẽ maximia¬
nenses dederunt. aspides. inꝑe.parricide.cadauera¬
egyptia. et quicqͥd aliud in eos bagaiensi concilio
ut nr̃a causa facillima fieret. ore grandiloco decla¬
matũ ẽ: satis et ipsi indicastis ñ corum meritis
a quib ministrat᷑. nec eoꝵ quib ministrat᷑ consta¬
re baptismum. s ꝓpria scĩtate atq u̾itate. ꝓpt̃ eũ
a quo institutus ẽ.: male utentib ad ꝑnitiem. bene
utentib ad salutem. Miror autem quomͦ etiam tibi
ꝑsuaderi potuerit ut in tua disputatione mentio¬
nem faceres cypriani. cuiꝰ litt̾is etiã ipsis quas eius
ẽẽ dicitis de baptismo destruendo. qui apud here¬
ticos uł scismaticos datur. tota causa ur̃a subu̾tit᷑.
S: hoc aduersus maximianenses uł alios qui baptis¬
mũ siue apud uos. siue apud nos datum ñ suscipi¬
unt. agere debemus. Nos autem iam causam istã

Expanded text:
rem, nisi a uobis dato conpendio magis uterer. surem, nisi a uobis dato conpendio magis uterer. suscepto enim baptismo neque destructo, quem Maximianenses dederunt, aspides uiperae parricidae cadauera Aegyptia et quidquid aliud in eos Bagaiensi concilio, ut nostra causa facillima fieret, ore grandiloquo declamatum est, satis et ipsi iudicastis non eorum meritis a quibus ministratur nec eorum quibus ministratur constare baptismum, sed propria sanctitate atque ueritate propter eum, a quo institutus est male utentibus ad perniciem, bene utentibus ad salutem. Miror autem, quomodo etiam tibi persuadere potuerunt, ut in tua disputatione mentionem faceres Cypriani, cuius litteris etiam ipsis, quas eius esse dicitis, de baptismo destruendo, qui apud haereticos uel schismaticos datur, tota causa uestra subuertitur. sed hoc aduersus Maximianenses uel alios, qui baptismum siue apud uos siue apud nos datum non suscipiunt, agere debemus; uos autem iam causam istam
Abbreviated transcription (Latin):
ibi lego fa¬
mosi criminis reos. Quanqũã et si leuit̃ peccauis¬
sent. et si latuissent. tu hoc testimonio qd̵ ponis de
oleo peccatoris in ista suggestione extorquere cona¬
ris nullum excipi peccatorem. Ubi eritis si ita est:
Quo fugietis. in quibus uos latebris cum ur̃is sacͥ¬
legis. cum ur̃is famosi criminis reis. cum ur̃is cada¬
uerib insepultis abscondere poteritisꝰ. Dicitis cum
obicitur. qua nob̾ licentia ius baptismatis uindice¬
mꝰ. qd̾ ñ de merito actuum. ñ de uitȩ innocentia
tractemꝰ. s cuicũq licere dicamꝰ. & quasi p̾iudicati
criminib rei. dum et peccatorib inesse baptiran¬
di facultatem uolumꝰ ostendere: nos aꝑte peccasse
fateamur: quasi ꝓpt̾ merita nr̃a contra d̾m nobis
loquendum sit. ut quam iusti sumꝰ tam iustum
baptismũ ẽe faciamꝰ. cum et nulli hominũ de sua
iusticia p̃sumendum sit. & hinc maxime baptismũ
norum uarietate meritorum. Unde uberiꝰ disputa¬

Expanded text:
ibi lego famosi criminis reos. quamquam etsi leuiter peccauissent, etsi latuissent, tu hoc testimonio, quod ponis de oleo peccatoris, in ista suggestione extorquere conaris nullum excipi peccatorem. ubi eritis, si ita est, quo fugietis, in quibus uos latebris cum uestris sacrilegis, cum uestris famosi criminis reis, cum uestris cadaueribus insepultis abscondere poteritis? Dicis, cum obicitur qua nobis licentia ius baptismatis uindicemus, quod non de merito actuum, non de uitae innocentia tractemus, sed cuicumque licere dicamus et quasi praeiudicatis criminibus rei, dum et peccatoribus inesse baptizandi facultatem uolumus ostendere, nos aperte peccasse fateamur. quasi propter merita nostra contra deum nobis loquendum sit, ut quam iusti sumus tam iustum baptismum esse faciamus, cum et nulli hominum de sua iustitia praesumendum sit et hinc maxime baptismum norum uarietate meritorum. unde uberius disputa
Abbreviated transcription (Latin):
licito. incestui lenocinium p̃buerunt. di p̾sidentis
arbitrio uniuersalis concilii ore ueridico damna¬
tos ẽẽ cognoscite: Quid pleniꝰ. quid manifestius. quid
expressius dici potest: Audi iam quib dilatio tem¬
poris imꝑtita sit. ut uideas eos ẽẽ qui ñ int̾fuerunt
quando maximiano cum ordinaretur manꝰ impo¬
site sunt. Eos autem inquit quos sacrilegi surculi
ñ polluere plantaria. id est qui a maximiam capi¬
te ꝓprias manus uerecundo pudore fidei retraxer̃t.
ad matrem eccłiam redire ꝑmisimꝰ. Hos cernis quẽ¬
admodũ ñ dicant ẽe damnatos. s: tunc eadem dam¬
nationis sententia retinendos. si transacto die con¬
stituto redire noluerint. Quem diem ita constituũt.
Ac ne angustum inquit redeuntib tempus spem sa¬
lutis artate diei p̃ssura subducat. agnoscentib quib̾
licet. manentib p̃cedentib statutis uniuersis usq

Expanded text:
lenocinium praebuerunt, dei praesidentis arbitrio uniuersalis concilii ore ueridico damnatos esse cognoscite. quid planius, quid manifestius, quid expressius dici potest? Audi iam quibus dilatio temporis impertita sit, ut uideas eos esse qui non interfuerunt, quando Maximiano, cum ordinaretur, manus inpositae sunt: eos autem, inquit, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, id est qui a Maximiani capite proprias manus uerecundo pudore fidei retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. hos cernis quemadmodum non dicant esse damnatos, sed tunc eadem damnationis sententia retinendos, si transacto die constituto redire noluerint, quem diem ita constituunt: ac ne angustum, inquit, redeuntibus tempus spem salutis artatae diei pressura subducat. agnoscentibus quibus licet, manentibus praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
ni cuiusdam uenena polluerent. multoꝵ cȩtꝰ anti¬
stitũ in unũ do conspirante collectꝰ. hominẽ uł potiꝰ
pestem q̃ suꝑnę displicuit maiestati etiã ꝑure m̃tis
ꝓpͥa coercitione damnauit. Eos quoq quos aliene p̃¬
sumptionis error traxerat. portu pͥmo ꝓposito peniten¬
di. si reu̾ti cuꝑent intra tempꝰ ad religionis tramitem

Expanded text:
ani cuiusdam uenena polluerent, multorum coetus antiani cuiusdam uenena polluerent, multorum coetus antistitum in unum deo conspirante collectus hominem uel potius pestem, quae supernae displicuit maiestati, etiam purae mentis propria coercitione damnauit. eos quoque, quos alienae praesumptionis error adtraxel\'at, portu primo proposito paenitendi, si reuerti cuperent intra
Abbreviated transcription (Latin):
bescant. In memorato concilio bagaiensi dies et con¬
sul asscriptus ẽ. non solum qua decretum concilu
conditum ẽ: uerum etiam ipsius dilationis. Er¬
go adie:uiii. kalendarũ maiaꝵ post consulatum
theodosi augusti ter et abundantius. qui dies est
dilationis. octo menses ferme numerant᷑. Inueni¬
tur autẽ postulatio apud herodem ꝓconsulem. ui¬
de quanto post dicta adusus felicianum et p̃texta¬
tum de mustitanis & adsuritanis locis excludendis
cuiꝰ pauca subiunxi. Post consulatũ đ dñm archa
gine in secretario p̃torii. titianꝰ dix̃. Pegrinus prb̃r.
et seniores eccłiȩ mustitane et adsuritane regionis
tale desiderium ꝓsequuntur. Cũ eccłiȩ catholice sc̃i¬
tatem uir memorie uenerabilis ab errore ꝑfidie do¬
natus assereret. eius nom̃ et cultum mundi pene
totius obseruantia nutrita coluit. S: cum eiꝰ religi¬
onis laudandum mirandũq ꝓpositum maximi¬

Expanded text:
bescant. In memorato concilio Bagaiensi dies et conbescant. In memorato concilio Bagaiensi dies et consul adscriptus est non solum qua decretum concilii -conditum est, uerum etiam ipsius dilationis. ergo a die VIII Kalendarum Maiarum post consulatum Theodosii Augusti ter et Abundantii, qui dies est ies est dilationis, octo menses ferme numerantur. inuenitur autem postulatio apud Herodem proconsulem uide quanto post dicta aduersus Felicianum et Praetextatum de Mustitanis et Adsuritanis locis excludendos, cuius pauca subiunxi: post consulatum dominorum nosgine in secretario praetorii Titianus dixit : Peregrinus presbyter et seniores ecclesiae Mustitanae et Adsuritanae regionis tale desiderium prosequuntur:cum ecclesiae catholicae sanctitatem uir memoriae uenerabilis ab errore perfidiae Donatus adsereret, in eius nomen et cultum mundi paene totius obseruantia nutrita coaluit. sedcum eius religionis laudandum mirandumque propositum Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniales aditus sua uoluntate uiam ẽẽ subductã.
Manebit enum circa eos dicta sententia. et post
p̃stitum diem redeuntib fixa penitentia. Certe
iam ꝑspicis disertissime in illos te potius a quibꝰ
audisti mendatium om̃ia retorquere debere: q̃
in nos tanquam mentiti de hac re fuerimus di¬
cenda arbitratus es. Certe ꝑspicis illos duos de qͥbꝰ
agimꝰ ex eorum eẽ numero qui cum maximiano
duodecim sine dilatione damnati sunt. ñ ex eoꝵ
quib redeundi tempus indultum ẽ. Certe liquet.
claret. eminet. concerni. obscurari. obtegi nullo
mͦ potest. qd tanta eloquentia his a quo sententia
illa sententia dicta ẽ: discreuit. illustrauit. exp̃ssit.
Cur u̾ba adhuc dantur: Cur contra lucidissimam
ueritatem ꝓ manifesto errore contenditur: Cur ho¬
mines se ip̃sos decipiunt. si laqueos diaboli quos
resoluere atq rumꝑe deberent. constrictius impli¬
cant et obuoluunt: Adhuc accipe unde uehemen¬
tius & utinam cum aliquo fructu correctionis eru¬

Expanded text:
am esse subductam. man-ebit enim circa eos dicta sententia et post praestitutum diem redeuntibus fixa paenitentia. Certe iam perspicis, uir disertissime, in illos te potius, a quibus audisti mendacium, omnia retorquere debere, quae in nos, tamquam mentiti de hac re fuerimus. dicenda arbitratus es. certe perspicis illos duos, de quibus agimus, ex eorum esse numero, qui cum Maximiano duodecim sine dilatione damnati sunt, non ex eorum, quibus redeundi tempus indultum est. certe liquet claret eminet, concerni obscurari obtegi nullo modo potest, quod tanta eloquentia is a quo sententia illa dicta est discreuit inlustrauit expressit. cur uerba adhuc dantur? cur contra lucidissimam ueritatem pro manifesto errore contenditur? cur homines se ipsos decipiunt? si laqueos diaboli, quos resoluere atque abrumpere deberent, constrictius implicant et obnoluunt, adhuc accipe, unde uehementius et utinam cum aliquo fructu correctionis eru
Abbreviated transcription (Latin):
rare potuerunt: Quomͦ ꝓfuit lauatio eis qui abhis
mortuis baptizati sunt. quos in eodem lauachro
susceptos denuo ñ lauistis. sic̃ ꝑutas illud intelli¬
gendum ẽ:Nam qd̾ in epła mea cui responde t ui¬
deris.putas qͦd idoli cultorem tanquam grauissi¬
mi peccati reum tantũmͦ exceꝑim. et instas uehe¬
ment̃ ut ꝓbes nullũ excipi peccatorem in eo qd̃ scͥp¬
tũ ẽẽ dicis. oleum autẽ peccatoris nolo ungat caput
meũ. felicianũ et p̃textatum respice. utrum pecca¬
tores ñ fuerint. quando cathena sacrilegii cum
maximiano ꝑtͣhi at̃a magno concilio dicebantur.
Aude asserere: aude contendere. aude saltem dicẽ.
peccatores quidẽ fuisse s. occultos. quos ibi lego fa

Expanded text:
zare potuerunt? quomodo profuit lauatio eis qui ab his zare potuerunt? quomodo profuit lauatio eis qui ab his mortuis baptizati sunt, quos in eodem lauacro susceptos denuo non lauistis, si, ut putas, illud intellegendum est? nam quod in epistula mea, cui respondere tibi uideris, putas quod idoli cultorem tamquam grauissimi peccati reum tantummodo exceperim et instas uehementer, ut probes nullum excipi peccatorem in eo quod scriptum esse dicis: oleum peccatoris nolo ungat caput meum, Felicianum et Praetextatum respice, utrum peccatores non fuerint, quando catena sacrilegii cum Maximiano pertrahi tam magno concilio dicebantur. aude adserere, aude contendere, aude saltem dicere peccatores quidem fuisse sed occultos, quos ibi lego fa
Abbreviated transcription (Latin):
ita scriptum ẽ. nec sicut ꝑutas intelligendũ. S nun¬
quid ñ ẽ: oleum peccatoris. oleum sacrilegorum. p̃¬
textati et feliciam: Dicis item scͥptum ẽẽ: qui bap¬
tiratur a mortuo. quid ei ꝓdest lauatio eiꝰ: Qd̾ nec di¬
ligent̃ attendis. nec ex ipsa cir cunstantia lectionis
quid sit intelligis. Ueruntamen intende. quid ꝑ¬
sonet disertissima illa uagaitana sententia. Opta
ta quidem inquit pacis et concordiȩ ẽ. inuicta ger¬
manitas. sicut scͥptum ẽ: iusticia et pax osculate st̃
inuicem. S ueridica unda in asꝑos scopulos non¬
nullorum naufraga ꝓiecta sunt membra egyp¬
tiorum admodum exemplo ꝑeuntium funcribus
plena sunt littora. Quib in ipsa morte maior ẽ. ue¬
na. qͦd post extortam aquis ultricib animam. nec
ipsam inueniunt sepulturam. Isti gͦ ñ solum mor¬
tui. uerum etiã qd̾ ẽ. grauiꝰ insepulti. quomͦ bapti¬

Expanded text:
ita scriptum est nec sicut putas intellegendum. sed numita scriptum est nec sicut putas intellegendum. sed numquid non est oleum peccatoris oleum sacrilegorum Praetextati et Feliciani? dicis item scriptum esse: qui bapti?atur a mortuo quid ei prodest lauatio eius? quod nec diligenter adtendis nec ex ipsa circumstantia lectionis quid sit intellegis. uerumtamen intende, quid personet disertissima illa Bagaitana sententita quidem pacis et concordiae est iuncta germanitas, sicut scriptum est: iustitia et pax osculatae sunt inuicem. sed ueridica unda in asperos scopulos nonnullorum naufraga proiecta sunt membra, Aegyptiorum admodum exemplo pereuntium funeribus plena sunt litora, quibus in ipsa morte maior est poena. quod post extortam aquis ultricibus animam nec ipsam inueniunt sepulturam. isti ergo non solum mortui, uerum etiam, quod est grauius, insepulti quomodo bapti