comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tempꝰ qd̾ mẽ hõis mortẽ ⁊ ultimã resurrectionẽ positũ
est. aias abditis receptaculis cõtinet. sicut unaqueꝙ
digna est. uel requie uel erũpna: ꝓ eo qd̾ sortita est
ĩ carne dũ uiueret. Neq negandũ est defũctoꝵ a
nimas pretate suoꝵ uiuentiũ releuari: cũ ꝓ alis

Expanded text:
tem quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est in carne cum viveret. Neque negandum est defunctorum animas pietate suorum relevari, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lapides p̃ciosos: Alteri ã cogitãti ea q̃ st̃ mũdi. quo ii
placeat uxori. id est edificãti suꝑ idẽ fũdamẽtũ. ligna
feũst ipulã. Illiꝰ enĩ opus ñ exuritur. ꝙ ñ ea dilexit
quoꝵ amore crucietur: Exuritur ã op̃ huius. qũi ñ
sũ dolore ꝑ eũt. q̃ cũ amore possessa st̃ S qni altutia¬

Expanded text:
lapides pretiosos: alteri cogitanti quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est aedificanti super fundamentum ligna, fenum, stipulam. Illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit, quorum amissione crucietur. Exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
de accipi posst̃. rerũ seculariũ ꝙͣuis licite cõcessarũ tales
cupiditates ut amitti sñ aĩ dolore ñ possit. Cũ ã iste do
ponat᷑. ⁊ malit hõ qͥ tali dolore uritur rebus quas ita
res hiu̾modi tẽpalesac seculares tẽꝑe tẽptationis ma¬
luerit teuere ꝗͤ xp̃m: eũ ĩ fũdamẽto ñ huit. q hec
pͥore loco huit. cũ ĩ edificio ũ sit aliꝗͥd pͥus fũdanẽtõ.

Expanded text:
 saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste doleponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio non sit aliquid prius
Abbreviated transcription (Latin):
mit fũdamẽti stabilitate. atꝙ ĩ corrupcione iuuui
tũ. Taleralido etiã post hãc uitã fieii ieredibile ñ est
it utrũ ita sit qri potest. et aut ĩueniri. aut latere
ñ rullos fideles ꝑ ignẽ quẽdã purgatoriũ qͣ tomagis
nunus ue bona pereũtia dilexerũt. tanto tardius citi

Expanded text:
orruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citi
Abbreviated transcription (Latin):
qmuis płmq a subditis scĩ uiri timeri appetunt.
s qñ ab eisdem subditis dm̃ timeri minime depre¬
hendunt. ut humana saltim formidine peccare me¬
tuant qui diuina iudicia non formidant. Cap̃. x¬
uII. Oportet ut incunctant̾ detur quicquid cũ
uera humilitate requirit᷑ .i. quod non ex desid̾io.
s ex necessitate postulatur. nam ualde suꝑbire ÷¬

Expanded text:
mvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. ubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur, id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate postulatur. Nam valde jam superbire
Abbreviated transcription (Latin):
etiã pro pc̃co ꝑcutitur nisi murmurãdo reni¬
tatur. eo ip̃o iam iustus inchoat ẽẽ. quo feri¬
entis iusticiam non accusat. Cap̃.xxui. Deus
singuloꝵ cordib priuatis uocib nou respondet.
s tale eloquium coustruit. per quod crnctoꝵ
scłariũ tumultus recusat. Aurem cordis t̾renaꝵ
cogitationũ turba dum ꝑstrepit᷑ claudit. atq ĩ
secretario mentis qnͣtominꝰ curaꝵ tuniultuan¬
tiũ sonus ꝯpescitur. tanto ampliꝰ uox p̃siden¬
tis iudicis non auditur. Neq ꝑfcẽ homo suffic̃
ad utraq diuisus. s drĩm sic int̾uif erudiri ap¬
petit. ut tñ ext̾ius implicetur unde ext̾ius au¬
ditum aꝑit. inde int̾ius obsurdescit. Iusti ut
ta cordis recurrẽ incessabiliter currant. ⁊ sic
uocem dei qi ꝑ sompniũ audiunt dũ in medi¬
tatõne mentis a carualib sensib abstrahuntur.
Aurem cordis tumultus scłariũ negotiorum
claudit. ⁊ quies secrete ꝯsid̾atõnis aꝑit. Cap̃¬

Expanded text:
uis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam esse justus inchoat, quo ferientis justitiam non accusat . CAP. XXXVIII. Dsingulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium constituit, per quod cunctorum saecularium tumultus recusat. Male autem homo cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque in secretario mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus: sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicetur, unde tamen exterius auditum appetit, inde interius non obsurdescit. Apparuit ta cordis recurrere incessabiliter curant, et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur.aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis illam ap
Abbreviated transcription (Latin):
tot solus animas habet. cui ẽẽ nunc iudroem libet
hiuic uidere tunc iudicem non libet. Numerari
hic culpe nequeunt. que habende potestatis hic a¬
more perpetiantur. Tunc solum potestas bene
geritur cum non amando. s timendo retmetur.
que ut ministrari recte ualeat. oportet pͥmũ ut
hanc non cupiditas s necessitas imponat. Ocepta aũ
nec pro formidine debet deseri. nec ex libidine am¬
plecti ne aut prius quis quasi ex humilitate suꝑ¬
brat. si diuine dispensatõnis ordinem fugiendo con¬
tempnat. aut eo iugum suꝑni roctoris abiciat qͦ
eum suꝑ ceto̾s priuatum regimen delectat

Expanded text:
tot solus animas habet. Quae nimirum cogittot solus animas habet. Quae nimirum cogitdere tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat
Abbreviated transcription (Latin):
sibi coͣnbellare conspicit. tanto amplius expug¬
nare contendit. eos enĩ pulsare uegligit quos
tatõnis dispar sequitur ꝑfectio dignii firmitatiᷤᷤ.
quia uixta m̃suram certaminis remuneratur
taminis. unde ꝑuersa appetiit gaudiun uolup¬
uiuere. tanto inchoat inferius interire. Cap̃¬
xxuii. Difficile in se quisq inueteratã suꝑbiam
deprehendit. qr nimirũ hoc uitiũ qnͣto magis
patim᷑᷑. tantominꝰ uidemꝰ. sic quippe in mente
suꝑbia. sic̃ caligo in oculis generatur. quo se hec
latius dilatat. eo uehem̃tius lumen angustat.
Cap̃.xix. Suꝑbus rector tociens ad culpã aposta¬
sie labitur quotiens preesse hominib delectat᷑.
Non debet hominũ ducatum susciꝑe. qui nescit
homines bene uiuendo p̃ire. ne qui ad hoc eligit᷑
ut alioꝵ culpas corrigit quod resecare debuit
endum districto iudici de sua tm̃modo anima for¬
tasse uix sufficit quot regendis subditis preest
reddende apud eum ratõnis tempore ut ita dicam

Expanded text:
sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit; eos enim pulsare negligit quos tationis dispar sequitur perfectio firmitatis, quia juxta summam certaminis remuneratur taminis, unde perversa appetiit gaudium volupvivere, tanto et inchoat inferius interire. ur. Difficile enim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia, sicut in oculis caligo generatur. Quo se haec latius dilatat, eo vehementius lumen angustat.im superbus rector toties ad culpam apostasiae delabitur, quoties praeesse hominibus delectatur,  debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire; ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit, endum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
retrahitur. ⁊ bonũ quod aninius oꝑando ꝯstruit.
tilius in cogitatõne constringunt. qnͣto ⁊ a suꝑno
iudice districtius considari conspiciunt. ahentẽ
quippe discutiunt in uenire. si qua deliquerunt
querunt. ut tanto fiant irreprehensibiles uidi¬
ei qͣnto semetip̃os cotidie ⁊ si ne cessatõne rep̃hen¬
dunt nec tamen de hac re iam gaudia securitatt᷑
sumũt quia ab illo se uideri consida̾nt que in eis
⁊ illa uidet que uidere ip̃i in semetip̃is nõ ualẽt.

Expanded text:
nimus operando construit, tilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. s utilit̾ płmq subtrahitur ut sibimet
ip̃i homo qm siue ilła nichil sit ostendatur.
terna intuens maloꝵ suoꝵ pauore t̾ret᷑. alit̾
uo̾ ꝯpungitur cũ gaudia suꝑna ꝯspiciens spe
quadam ⁊ securitate roboratur. illa ꝯpũctio
afficientes ac tristes. hec uero letas lacrimas
emo tortitudinem suam nisi cum rectꝰ esse
ceꝑit deprehendit. nam qui om̃io ꝑuersus
est. neq hoc potest uidere quod est. qui ergo se¬
nichoauit. Qui plenissime appetit intelligere
qualis est. tales nimirũ debet conspice̾ qualis
non est ut ex bonoꝵ forma metiatur. quto ip̃e
deserto bono deformis est. Lucem debet ꝯspicere¬
non possunt quia hoc sibi sufficere estͥmiant
quod pessimos antecedunt. o misiꝰ uiam ꝑgunt.

Expanded text:
tur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimet ipsi homo, quam sine illa nihil sit, ostendatur. terna intuens, malorum suorum pavore terretur; aliter vero compungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes et tristes, haec vero laetas lacrymas e fortitudinem suam, nisi cum rectus esse coeperit, deprehendit. Nam qui omnino perversus est, neque hoc potest videre quod est; qui vero peit. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est, ut ex bonorum forma metiatur quanto ipse deserto bono deformis est. Unde et pernon possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt,
Abbreviated transcription (Latin):
unt duni affligunt. Quatuor sunt qualitates
afficitur. cum aut maloꝵ suoꝵ remiiscit᷑ ꝯsida̾ns
ub fuit. aut iudicioꝵ dei sententiã metuens ⁊ sec̃
querens cogitat. ubi erit. aut cũ mala uite p̾senti
bona suꝑne pat̾e ꝯtemplatur. que qr nec dumi
adipiscitur. lugens conspieit ubi non est. Neꝙ¬

Expanded text:
ex S. Gregorio « quatuor sunt qualitates afficitur: cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesenbona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est.
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpit. Cap̃ .xliii. Ille ꝑfecte tribuit qui cum
eo quod afflicto porrigit. afflicti quoq in se animũ
simut. ut prius in se dolentis passionẽ transferat. ⁊
tunc contra dolorem illiꝰ ꝑ ministi̾um concurrat.
Plena tunc est cordis nr̃i compassio. cum malũ
inopie pro proximo susciꝑe non metuimꝰ. ut illum
a passione liberemꝰ. Quibusdam inopiam ferre ñ
ualentib tolerabilius est. nunꝰ tribuere quã post
largitateni suam ex mopre angustia murmurare.
Ext̾i̾ora largiens rem extra semetip̃m prebuit. qͥ
aũt fletũ ⁊ cõpassionẽ proximo tribuit. et aliqͥd

Expanded text:
cesse est quia ille perfecte tribuit qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat.plena est cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro proximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemuvalentibus tolerabilius est minus tribuere quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurare.enim largiens, rem extra semetipsum praebuit. Qui autem fletum et compassionem proximo tribuit, ei aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis defluere deuitat suꝑest ut quod defluit
fũgiat. ne ꝑ hoc quod amat in hoc cogat᷑ ꝑuẽire
quod uitat. qui em̃ reb labentib niheret. illo
udelicet trahitur quo tendit quod tenet. Con¬
iunctus decurrentib mox statũ suũ animꝰ ꝑdit.
uam uite p̃sentis fluctus trahit quẽ leuat et
ualde demens est qui in unda uoluitur ⁊ fige̾¬

Expanded text:
itur defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur venire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur quo tendit quod tenet. Prjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
bere scłaris. Animꝰ in cominutabili inherens et
cuncta mutabilia tnͣscendens ip̃a iam tnͣquillita¬
te quietis sue ĩmũdo extra mũdũ est. excedit ꝑ¬
fecto una om̃ia intentõne sũmoꝵ ⁊ cunctis rebus
quas non appetit libertate quadã. se suꝑẽe sentit.¬

Expanded text:
 petit; ibique incommutabili inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens, ipsa jam tranquillitate quietis suae in mundo extra mundum est; excedit profecto ima omnia intentione summorum; et cunctis rebus quas non appetit libertate quadam superesse se sentit
Abbreviated transcription (Latin):
cetera si occulti iudicis oculis castitatis testinonio
non approbantur. Omnes uirtutes in conspectu
conditoris sui uicaria se opera subleuant. ut quia
una uirtus sine alia uel nulla est omnino uł mi¬
nima uicissim sua ꝯiũctõne fulciantur. Eit recte
utitur: in inti̾ori oculo non iniuste cecet᷑. Ppẽdãt

Expanded text:
caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe aut
Abbreviated transcription (Latin):
occulto iudicio freqñti ꝑturbatõne ꝯterimur
ne uiam pro patria diligamꝰ. Nitia dum nos¬
temptant proficientes in nos uirtutes humi¬
liant. flagella dum temptant. surgentes ĩ corde
huiꝰ mũdi uoluptates eradrcant. Nemo uires
suas in pace cognoseit. si enĩ bella desint. uͥtu¬
tũ exꝑim̃ta non prodeunt. imꝑuidus miles÷
qui fortem se in pace gloriatur. Cap̃.xxiii.es¬

Expanded text:
occulto judicio frequenti perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. tentant, proficientes in nos virtutes humiliant. Flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tesuas in pace cognoscit. Si enim bella desunt, 758 virtutum experimenta non prodeunt. Improvidus miles est, qui fortem se in pace gloriatur. Vet. XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
celum ad deum. Corda cũ manib leuat qui o¬
rationem suam oꝑib roborat. nam quisqͥs orat
s oꝑari dissimulat. cor leuat ⁊ manꝰ non leuat.
quisquis u̾o̾ oꝑatur ⁊ non orat manꝰ leuat et
cor non leuat. Si id quod precepit deus facimꝰ.
itaniq apd̾ dm̃ utraq hec sibi necessario ꝯiũgũ¬
Sũmoꝑe cauendũ est omne mendaciũ qmͣqmͣ
hoc ip̃m pc̃ci genꝰ facillune credimꝰ relaxari. nã
si quel culpa seqñti solet pia oꝑatõne p̾gari.
multomagis hec facile abstergitur qm mater
boni oꝑis pietas ip̃a comitatur. Oñto acriori¬
cura mens mardescit ad infima. tanto torpore
dãpnabili frigescit a sũmis. utraq etenĩ simul
et equaliter amari non possũt. qui enĩ t̾renaꝵ¬
lectatur. Per temptantia uitia discimꝰ quid de
nobis per ferientia flagella cognoscimꝰ quid de
hoc mundo fugiamꝰ. ꝑ illa restringim᷑ ne intͥnse¬
cus extollam᷑. ꝑ ista ꝯ̃pͥmimur ne quid extͥnse¬

Expanded text:
cutere. Cor vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat: quisquis vero operatur et non orat, manus levat, et cor non levanamque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruSummopere cavendum est omne mendacium, quamvihoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa , sequenti solet pia operatione purgari; quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur? cura inardescit ad infima, tanto tempore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Joannes aradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus. Per illa restringimur, ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur, ne quid extrinse
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ causis ext̾iorib qui apte deserurant desũt.
debent hii quoq qui sꝑitalib donis pleni sunt
eoꝵ infirnitati condescende̾ t̾renisq illoꝵ neces¬
sitatib in qnͣtũ decenter ualent caritatis ꝯdescẽ
sione seriure. Nec mmoratur sensus cũ sic actͣhi¬
tur. quia tanto subtilius suꝑiora penetrat. qnͣto
humulius pro amore conditoris nec infi̾ora ꝯtẽp¬

Expanded text:
morum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui spiritalibus donis pleni sunt eorum infirmitati condescendere terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condesit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contem
Abbreviated transcription (Latin):
digenti proximo ext̾i̾orem substantiam p̃bet. sed
uitam suam a nequitia non custodit. rem fuã d̾o̾
tͥbuit ⁊ se pẽco. Hii t̾renas causas examinent qͥ¬
extĩoꝵ rerũ sapĩam ꝑceperunt. qui aũt spiritali¬
b donis ditati sunt ꝓfecto t̾renis non debent ne¬
gociis implicari. ut dum non coguntur infi̾o¬
ra bona disponere excitati ualeant bonis suꝑiori¬

Expanded text:
digenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc exteriorum rerum sapientiam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superiori
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis mandata dei tacitus cogitat. secreto illi
deus in tabernaculo est. Eap̃ .xu. Sicut aliorũ¬
ut nr̃is studiis illoꝵ int̾iora repleantur. Cap̃ xu̾¬
ue uigor mansuetudinẽ. ⁊ mansuetudo ornet
iugorem ⁊ sic alt̾m ꝯmendetur ex alt̾o. ut nec
uigor sit rigidus. nec mansuetudo dissoluta. Si¬
magne m̾cedis est a morte eriꝑe carnem qñ mo¬
rituram. qnͣti est mĩti a morte animã liberare
in celesti patria sine fine uicturam. Incassum
munita sunt cet̾a cum locus unus de quo hosti
pate̾t aditus munitus non est. Cap̃.xiii. Muasi¬

Expanded text:
quis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto illi Deus in tabernaculo est. Habitatiout nostris studiis illorum interiora repleantur. Quanae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta. enim mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias
Abbreviated transcription (Latin):
custodim᷑ cũ per dispensatonẽ dei tolerabi¬
liter temptam᷑ ext̾i̾us. aliqñ uitiis aliqũ p̃ssĩs
Ad uma trahit caro ne extollat sp̃c. ⁊ ad sũma
trahit sp̃e ne prosternat caro. dum sp̃c trahit
⁊ caro retrahit subtilissimo iudrcii int̾m mode¬
ramine infra sũma. ⁊ supͣ ufima in quodam
medio anima libratur. Cap̃ .xii. Tanto quisq¬

Expanded text:
custodimur, cum dispensatione Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando presad ima trahit caro ne extollat spiritus; et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiri caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine infra summa et supra infima in quodam medio anima libratur. Caelos itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute aliqua pollere creditur tunc ua̾citer
pollet. cum uitiis ex alia parte non subiacet. nã
si ex alio uitiis subditur. nec hoc est solidũ ubr
de eiꝰ uera est cui hunulitas deest. quippe qr suꝑ¬
bia se intrinsecus corrũpente semetip̃m diligens
cui miscd̃ia iuncta non est. qr non debet humi¬
litas dici que ad ꝯpassionem frat̾ne misie nescit
existit aliem. qr que potest per iniusticiã pollui.
nescit ꝓculdubro sibimetip̃i mise̾ri. Ptꝰ. Una ita¬

Expanded text:
virtute aliqua pollere creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superbia se intrinsecus corrumpente fornicatur, si semecui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justit
Abbreviated transcription (Latin):
Płmq quẽ qũẽ sanctũ bona actio ostentat. abor¬
ta t̾reni cõmodi occasio examirat. Qnͣto quis¬
ntalis migis adheret. tanto minꝰ intelligit bona
que ꝑdit. Iux quippe uitatis quia subtilit̾ reꝓboꝵ
culpas examinat. quo habita negligitur eo ꝑmittit
districtuis iudicans. ut nec amissa requiratur. ⁊ cũ
ab actu repellitur fugit a sensu. ut cuiꝰ qͣsi facies
in oꝑe ꝯtempnitur. eus ꝑ recordatõnem iam nec
uitẽ amore tolerant ⁊ tam̃ affectu nimie cupidita¬
tis obligati laborem eiusdem tolerantie uoluptatem
putant. uesana iniquoꝵ mens plus se assequi asꝑa
carnalit̾. qmͣ tenie̾ blanda spualit̾ gaudet. Plus acer¬
bitate fatigatõnis qmͣ quietis dulcedinẽ pascitur:¬
Contempnũt habere ubi sp̃ualit̾ gaudeant. et
desida̾nter appetunt ubi ⁊ carnaliter gemant.

Expanded text:
mque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Vimagis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem vaesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritualiter gaudet, plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pasciturContemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desiderantes appetunt ubi et carnaliter gemant.
Abbreviated transcription (Latin):
quod postulata tarde ꝑcipiunt. ut ex dilatõe crescat
desidi̾um. ex desidĩo intellectus augeatur. intellectꝰ
u̾o cũ tenditur ei in deũ ardentior affectus aꝑitur.
affectus aũt ad ꝓmienda celestia tanto fit capax.
qnto fu̾it expectando longanimis. Cap̃ .xixix. Pe
ne om̃e quod de d̾̃o dicitur. eo ip̃o iam indignũm
est quod potuit dici. nam cuiꝰ laudi non sufficit ob¬
stupescens conscĩa qñ sufficiet loquens lingua:¬

Expanded text:
quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex desiderio intellectus augeatur. Intellectus vero cum intenditur, ejus in Deum ardentior affectus aperitur. Affectus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax, quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamene quippe quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens lingua
Abbreviated transcription (Latin):
Auget reatũ culpe sequentis p̃coniũ glorre
p̃cedentis. nam uniuscuiꝰq casus tanto maioris
est criminis. qnͣto prius qmͣ cade̾t maioris po¬
t̾renis dñs euacuat donis celestib implet. ⁊ quos
infimis curis exhaurit suꝑnis rigat fluentis. Cap̃¬
tanto p̃ciosior deo. qnͣto p̃p eũ uilior sibi. Cap̃ .xliiii.¬

Expanded text:
Auget reatum culpae sequentis praeconium gloriae praecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto priusquam caderet majoris poterrenis evacuat donis coelestibus replet, et quos infimis curis exhaurit supernis rigat fluentis, mtanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi, quia humili
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia facta sunt proptergloriamdĩ. usui autẽ
nostronubes ad imbrium minis terium. terra
ad frum̃ti abundantiam. mare . ad negoti andum
copiose. absque inuidia omnia famulantur homi¬
ni magis autem imaginidnĩ. Neque enim. quan¬
do imperiales uultus & imagines inciuita tes intro¬
ducuntur. & obuiant iudices & plebes cum laudi¬
bus non tabulam honorantes. neque effus aecerae
scripturae. sed figuram imperatoris. sic et creatura.
nonterrenam speciem honorat. sed candem ipsam
cacles tem figuram reueretur.
ITE SEATIIOHANNIS CHRUSOSTOMI
DEPARABOLA SEMINIS

Expanded text:
Omnia facta sunt propter gloriam Dei, usui autem nostro nubes ad imbrium ministerium, terra ad frumenti abundantiam, mare ad negotiandum copiose, absque invidia omnia famulantur homini, magis autem imagini Domini. Neque enim quando imperiales vultus et imagines in civitates introducuntur, et obviam judices et plebes cum laudibus, non tabulam honorantes, neque effusae cerae scripturae, sed figuram imperatoris, sic et creatura non terrenam speciem honorat, sed eamdem ipsam coelestem figuram reveretur. » Item beati Joannis Chrysostomi de parabola seminis
Abbreviated transcription (Latin):
aut canem latrantem. et acsi in fundibula procul eici¬
entem. Audiat sicut iudaeus utinam esset et
israhel peruisibilium quam deputatus est offerre
dõ ad orationem et per exempla memorari factorem
et non uitulum tenere et muscas super tabulas testa¬
menti utinam sc̃m altare diligeret: et non
uitulas samariae. Bonum illi esset simuletiustum
rorissimam diuinam petram amplectere et nonbed
utinam esset illi aduirgam morsi magis aspicere &
adurnam auream. et arcam et propitiatorium
lamminae ephod mensam tabernaculum interius et
rubim sculptt. quorum memoriam faciens a postolus
inquit Cherubini gloriae obumbranti ã propitiatoriũ.
quibus et diuina uegitari gloria. et scriptura
docemur : siistis at tenderet Numquam idolis incli¬
naretur : Omne enim opus in nomine dñi factum

Expanded text:
aut canem latrantem, et ac sui infundibula procul ejiciaut canem latrantem, et ac sui infundibula procul ejicientem, audiat sicut Judaeus, utinam esset, et Israel per visibilium quam deputatus est, offerre Deo orationem et per exempla memorari factorem, et non vitulum tenere et muscas super tabulas testamenti, utinam sanctum altare diligeret, et non vitulas-Samariae. Bonum illi esset simul et justum rorissimam divinam petram amplectere, et non Beel, utinam esset illi ad virgam Moysi magis aspicere, et adpetalum, ephod, mensam, tabernaculum interius et rubim sculptiles, quorum memoriam faciens Apostoinquit, Cherubin gloriae obrumbrantis propitiatorium , quibus et divina vegetari gloria, et Scriptura docemur, si istis attenderet, nunquam idolis inclinaretur. Omne enim opus in nomine Domini factum
Abbreviated transcription (Latin):
lit teras ethistorias. Non existentium enim de¬
signantium idolica scriptura nominatur quaenon
fuerunt in essentia delirate factura et neuna
condescensio ecdesiae xp̃i cumidolis: absit Neq
enimuitulos adorauimus. Neque uitulum inchoreb
fudimus. Neque dm̃ nobis mundum existim aui¬
mus: Neque iterum insculptili inlinatisumus.
et beel phegor conse cratisumus. Neque filios
nostros aut filias aliquando daemonibus immola¬
uimus Non sunt haec nobis. non sunt. nullus accuset᷑
Qm̃ nihil quaeexistunt aut facta sunt. praet̃ nomen
quod est super omne nomen. uiuificam trinitatem
populus xp̃i usque hodie seruiuit aut ueneratus est.
absit. Si enimquis iudaicemotus ad calumniandũ
qua eolim idolorum culturis acclamantia profa¬
natur. et idolorum cultura adscribere ecdesiȩ
nostrae deuenerabilibus imaginibus diuinis et mira¬
bilibus ad meliora directis. existimemus. Nihil aliud

Expanded text:
litteras, et historias. Non existentium enim delitteras, et historias. Non existentium enim designantium idolica scriptura nominatur, quae non fuerunt in essentia delirate factura et ne una condescensio Ecclesiae Christi cum idolis? Absit; neque enim vitulos adoravimus, neque vitulum in Choreb fudimus, neque Deum nobis mundum existimavimus, neque iterum in sculptili inclinati sumus, et Beel Phegor consecrati sumus, neque filios nostros aut filias aliquando daemonibus immolavimus, non sunt haec nobis, non sunt, nullus accusetur, quoniam nihil, quae existunt aut facta sunt, praeter nomen quod est super omne nomen, vivificam Trinitatem populus Christi usque hodie servivit, aut veneratus est, absit. Si enim quis Judaice motus ad calumniandum, quae olim idolorum culturis acclamantia profanantur, et idolorum cultura ascribere Ecclesiae nostrae de venerabilibus imaginibus divinis et mirabilibus ad meliora directis existimemus, nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
et dĩ genitrice. et magi munera obtulerunt et pas¬
toribus apparuit angelus. & multitudo caelestis
militiae nato laudem retulit. nisi inulnis geni¬
tricis ut infans portatus quiportat omnia.
et lactis nutrimento pastus est quidat escam
omni carni. Neque hoc signetur. nisimortuos
suscitauit. & paraliticos erexit. et leprosis
purgationem dedit. etoculos caecorum ape¬
ruit & daemones effugauit. & nisi aperuit
aures surdorum. et omnia o peratus est. quae
glorios e et dĩ miracula perfecit non scriban¬
tur. Nisi passionem uoluntarie suscepit.
et infernum expoliauit. et surgens in caelos
ascendit. quiuenturus est iudicare uiuos et
mortuos. nonscribantur neque designentur:
qui a haec recitantur et perlit teras et per co¬
lores scripturae ethistoriae : Si enim haec om¬
nia facta sunt. et magnum est pietatis mysteriũ
utinam fuis set possibile. calum et terrã et mare.
et animalia omnia enarrare ea. et peruoces etper

Expanded text:
et Dei genitrice, et magi munera obtulerunt, et paset Dei genitrice, et magi munera obtulerunt, et pastoribus apparuit angelus, et multitudo coelestis militiae nato laudem retulit, nisi in ulnis genitricis, ut infans porrectus qui portat omnia, et lactis nutrimento pastus est, qui dat escam omni carni , neque hoc signetur nisi mortuos suscitavit, et paralyticos erexit, et leprosis purgationem dedit, et oculos caecorum aperuit, et daemones effugavit, et nisi aperuit aures surdorum, et omnia operatus est, quae gloriose et Dei miracula perfecit, non scribantur, nisi passionem voluntarie suscepit, et infernum exspoliavit, et surgens in coelos ascendit, qui venturus est judicare vivos et mortuos, non scribantur, neque designentur, quia haec recitantur, et per litteras et per colores scripturae et historiae. Si enim haec omnia facta sunt, et magnum est pietatis mysterium, utinam fuisset possibile coelum et terram, et mare, et animalia omnia, enarrare ea et per voces et per
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens in castra xp̃i etregni. gloriosum certe et notũ
signum. uiuificam dico crucem magnum aduersus
mortem eius magnitudinis trium phum. ubimundi
quadripertiti orbem terrarum perscripsi distinguens
perscriptis ita et sc̃am imaginem omnium domin&
et scae dĩ genitricis. cuius uultum deprecantur
diuites plebis. Et enim scã. sicut patribus
uidetur. quaesic auobis pie honorata. donauit
retributiones. Nam imaginis honor. ad primam
formam transit secundum magnum basilium.
et sicut inquit chrisostomus Ego et cerae per¬
fusae dilexi picturam. pietate repletam: et post
pauca in eadem epistola. Sienim propheticae
dispositiones non acceperunt finem. nonscribant᷑
causae adostensionem quae necdum factae sunt.
uide licet nisi incarnatus est dñs non signetur. quae
secundum carnem signatur sc̃a imago eius. nisi
natus est in bethleem desemper gloriosa uirgine

Expanded text:
cipiens in castra Christi, et regni gloriosum certe et notum cipiens in castra Christi, et regni gloriosum certe et notum signum, vivificam dico crucem magnum adversus mortem ejus magnitudinis triumphum, ubi mundi quadripartiti orbem terrarum perscripsi distinguens perscriptis, ita et sanctam imaginem omnium dominae, et sanctae Dei genitricis, cujus vultum deprecantur divites plebis. Etenim sancta, sicut patribus videtur, quae sic a vobis pie honorata donavit retributiones. Nam imaginis honor ad primam formam transit secundum magnum Basilium, et sicut inquit Chrysostomus: Ego et cerae perfusae dilexi picturam pietate repletam. » Et post pauca in eadem epistola: « Si enim propheticae dispositiones non acceperunt finem, non scribantur causae ad ostensionem, quae nec dum sanctae sunt, videlicet nisi incarnatus est Dominus non signetur, quae secundum carnem signatur, sancta imago ejus, nisi natus est in Bethlehem de semper gloriosa Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
Iuda ei deciuitate urã huc uenientes quaesti nobis
sunt quod synagogameorum quae caralisita est
petrus qui exeorum super fatione ad xpianȩ fidei
hoc est dominica ipsa festiuitace paschali cumgrauis candalo
sine urã occupauerit uoluntate . atq: imaginem illic
genetricis dĩ dm̃iq nrĩ & uenerandam crucem uel brrrũ
album quo fonte surgens indutus fuerat posuisse & c&era
tatis intentum ac magis iudicium his hortamus affatibus.
ut sublata ex inde cumea qu adignum est ueneratione
atque crucem debeatis quod uiolenter ablatum est
reformare. & c&era
ITEM EPISTOLA GREGORII PAPAE
AD GERMANUM PATRIAR CHAM
CONSTANTI NO PO VTANVM
Qualis & quae libatiomeum sic scit laetificari animum
sicut dete uenerabilinem pemihi & super laudabile
nomen scissime & dõdilectae gratificate nuntiatio¬
nis & c&era Deinde post quaedam interposita
adiun xit. at ubi sic coepisti
conflictui. sicut ipseds̃ tibi mons trauit praesse prae¬

Expanded text:
udaei, de civitate vestra huc venientes, questi nobis sunt quod synagogam eorum quae Caralis sita est, Petrus qui ex eorum superstitione ad Christianae fidei hoc est, Dominica in ipsa festivitate Paschali, cum gravi scandalo sine vestra occupaverit voluntate, atque imaginem illic genitricis Dei, Dominique nostri, et venerandam crucem, vel pyrrhum albam qua de fronte surgens indutus fuerat, apposuisset. Et oluntatis intentum ac magis judicium, his hortamur affatibus, ut, sublata exinde, cum ea qua dignum est veneratiatque crucem, debeatis quod violenter ablatum est reformare, etc. » Item epistola Gregorii papae, ad Germanum patriarcham Constantinopolitanum. « Qualis et quae libatio meum sic sancte laetificarit animum sicut de te venerabili nempe mihi, et super laudabile nomen sanctissimae et Deo dilectae gratificatae nuntiationis, etc. » Deinde post quaedam interposita adjunxit: « At ubi sic coepisti conflictui sicut ipse Deus tibi monstravit, praeesse prae
Abbreviated transcription (Latin):
N amet bellorum trium phos acuictoriae et sermo¬
num conscriptores multotiens et pictores significant
quidam autem uerbo adornantes. quidam uero tabu¬
lis prae signantes. et multos uterque aduirilita teme
excitauerunt. quac enim sermo historiae perauditũ
haec conscripta silens admonitio perimitationem
demonstrat. ITẼ SCI ATHANASII.
IN TERRO GATIO ANTIOCHI ADSC̃M
ATHANASIUM PROIMAGINIBUS
QUO MODO LEX ET EROPHETAE
DICENTES
STATUAS ET SIMILITUDINES NON ADORETIS
QUARE ERGOUOS EACITIS IMAGINES
ET AD ORATIS EAS:

Expanded text:
Nam et bellorum triumphos, ac victoriae, et sermonum conscriptores multotiens et pictores significant, quidam autem verbo adornantes, quidam vero tabulis praesignantes, et multos uterque ad virilitatem exercuerunt. Quae enim sermo historiae per auditum, haec conscripta silens admonitio per imitationem demonstrat. » Item sancti Athanasii. Interrogatio Antiochi ad sanctum pro imaginibus. « Quomodo lex et prophetae dicentes, Statuas et similitudines non adoretis. Quare ergo vos facitis imagines, et adoratis eas
Abbreviated transcription (Latin):
Secundum id quod diuinitus datã hȩreditariam nobis
inmaculatam xp̃ĩ anorum fidem confiteor et pro¬
mitto Credo in unum dm̃ patrem omni potentem.
tria ad oro et glorifico. Confiteor autem & filii
in carnati dis pensationem. et dĩ genatricem quae
secundum carnem eum genuit scam̃ mariam. Suscipio
propiti atorem mihi efficit misericor dissimum dm̃.
et remissionem mihi facinorum condonari. Pro quo
et figuras imaginum eorum honoro et adoro. specia¬
liter hoc traditum tam a scĩs apostolis. et non prohibitũ
sed in omnibus ecclesiis nostris eorum de signantes
his toriam
ITẼ IPSE IN SERMONESC̃ORUM AT¬

Expanded text:
Secundum id, quod divinitus datam haereditariam, nobis immaculatam Christianorum fidem confiteor et promitto. Credo in unum Deum Patrem omnipotentem, tria adoro et glorifico. Confiteor autem et Filii incarnatam dispensationem, et Dei genitricem quae secundum carnem eum genuit, sanctam Mariam. Suscipio propitiatorem mihi efficit misericordissimum Deum, et remissionem mihi facinorum condonari, pro quo et figuras imaginum eorum honoro et adoro, specialiter hoc traditum tam a sanctis apostolis et non prohibitum, sed in omnibus ecclesiis nostris eorum designantes historiam. » Item ipse in sermone sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod fecituerus ds̃ uelis facere falsumdm̃ immo falsum
hominem quem prouero uenereris dõ. quemquis quis pro
uero homine inamicitiam reciperet in saniret Ducit enim
& affectu quodam in firmo rapit infirma corda mortalium
formae similitudo & membrorum imitata conpago
FUICENTIUS IN UBRO DE FIDE ADDONATŨ
Quia ipseds̃ sibi soli prȩcipiens tantum modo seruiendum
seq iubens a fidelibus adorandum prorsus interdixit. ne
quis audeat creaturam adorare creaturȩq seruire prop¬
terea infine illius primi praecepti deomnibus qua eereauit
italoquitur non adorabisea nec seruieseis. ETPOST PAUCA
Ueraenim religio in unius constatdĩ seruitio
ITEM IESE POSTPAUCA

Expanded text:
quod fecit verus Deus, velis facere falsum deum, imo falsum hominem, quem pro vero venereris Deo, quem quisquis pro vero homine in amicitiam reciperet, insaniret. Ducit enim et affectu quodam infirmo rapit infirma corda mortalium formae similitudo et membrorum imitata compago. » Fulgentius in libro de Fide ad Donatum: « Quia ipse Deus sibi soli praecipiens tantummodo serviendum, seque jubens a fidelibus adorandum, prorsus interdixit, ne quis audeat creaturam adorare, creaturaeque servire; propterea in fine primi illius praecepti de omnibus, quae creavit ita loquitur: non adorabis ea, nec servies eis. » --Et post pauca: « Vera enim religio in unius constat Dei servitio. » --Item ipse post pauca
Abbreviated transcription (Latin):
discordantes adueram concordiam reuocare contendat
Certum est enim quia sicut quis quam si e andemcaritatem
illam dõ placitȩ fraternitatis caritatem seruare poterit
et noluerit ad palatium caritatis peruenire non poterit.
it csiillos quos contraeandem dilectionis unitatem dissi¬
dentes cognouerit. et illos ad tantȩ bectitudinis uiamre¬
uocare poterit. etuirtute quaualet noncertauerit ipse
sibi eius dem beatitudinis ianuam seris ucdidissimis dau¬
dit. Similiter quoque iustissimo dĩ iudicio eandẽ cal¬
candi semitam obstaculum sibi opponit si setđm qualita

Expanded text:
discordantes ad veram concordiam revocare contendat. discordantes ad veram concordiam revocare contendat. Certum est enim quia sicut quisquam si eamdem charitatem illam Deo placitae fraternitatis charitatem servare poterit, et noluerit ad palatium charitatis pervenire non poterit. Ita si illos quos contra eamdem dilectionis unitatem dissidentes cognoverit, et illos ad tantae beatitudinis viam revocare poterit, et virtute qua valet non certaverit, ipse sibi ejusdem beatitudinis januam seris validissimis claudit. Similiter quoque justissimo Dei judicio eamdem calcandi semitam obstaculum sibi opponit, si secundum qualita
Abbreviated transcription (Latin):
uia ergo percaritatem dĩ quacipso largiente
datus est nobis uniuersac ecdesiae notũ esse non dubi¬
tatur quo domnia quae intra eandem scam dĩ eclesiam
adper ennem capiendam salutem pertinentia aguntur
itaper ciusdem sc̃i sp̃s gratiam caute agenda sint ut illud
praecipuae caritatis priuilegium conseruetur. quo dipse
auctor et largitor omniumbonorum dñs demundo
corporaliter abscessurus prosummo atq altis simo mu¬
nere fidelibus suis dando pariter etrelinquendo largir
dignatus est dicens pacem metm douobis pacemmeam re¬
uin quo uobis: Illud etiam a postoli pariter attentis sime
cogitndũ pacem sequimini et sc̃ĩ moniam sine quanemo
uidebit dm̃ et idcir coualdenecesse est ut quisquis adil¬
lam patriam desiderat peruenire ubinumquam discor¬
dia potuit uel poterit introire illud sum more a gerestu¬
decit perqđ et ipse illam dõ placitã caritatis pacẽ cum
omnibus haberestudeat & omnes contraillam pacem

Expanded text:
uia ergo per charitatem Dei quae ab ipso largiente um, qui datus est nobis, universae Ecclesiae notum esse non dubitatur, quod omnia quae intra eamdem sanctam Dei Ecclesiam ad perennem capiendam salutem pertinentia aguntur, ita per ejusdem sancti Spiritus gratiam caute agendae sint, ut illud praecipuae charitatis privilegium conservetur, quod ipse auctor et largitor omnium bonorum Dominus de mundo corporaliter abscessurus pro summo atque altissimo munere fidelibus suis dando pariter et relinquendo largiri dignatus est, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Illud etiam Apostoli pariter attentissime cogitandum: Pacem sequimini et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Et idcirco valde necesse est, ut quisquis ad illam patriam desiderat pervenire, ubi nunquam discordia potuit vel poterit introire, illud summopere agere studeat, per quod et ipse illam Deo placitam charitatis pacem cum omnibus habere studeat, et omnes contra illam pacem
Abbreviated transcription (Latin):
et enim ut proprie etuere matrem dĩ ueri uenie¬
ramur eam et magnificamus Scos enim mar¬
trres xp̃i a postolosque et prophetas miramur
& beatificcmus & admemoriam fortitudiuis
eorum similitudines imaginum ipsorum describi¬
mus. Non ut diuinae naturae socios eos aestime¬
mus Neque quae debetur dĩ tati gloriae quidem
et potestati honorem et adorationem illis impen¬
dimus sed amorem nostrum quem in ipsis ha¬
bemus perhaec manufestamus Set ea quae per au¬
ditum ueraciter credidimus designa mus: am
& ipsi scĩdĩ iNuunum & solum dm̃ seruitutom
etglorificatioNem et adorationiem obseruantes
et ad hoc omnes coniuo cantes at quedo cenites
eorum effuderunt sanguinem et inueritate
corifessionis coronam adepti sunit lsteest mo¬
dus it dimagirum picturis & Nonisicut inuisi¬
bili ditati iispu et ueritate ad orationiem in mu¬
tamus iNmaniufactis imagiriibus sed carita¬
tem Nostram quamiuste habemus adueros seruos

Expanded text:
Etenim ut proprie et vere matrem Dei veri veneEtenim ut proprie et vere matrem Dei veri veneramur eam et magnificamus. Sanctos enim martyres Christi, apostolosque et prophetas miramur et beatificamus, et ad memoriam fortitudinis eorum similitudines imaginum ipsorum describimus, non ut divinae naturae sonos eos aestimemus, neque quae debetur deitati gloriae quidem et potestati, honorem et adorationem illis impendimus, sed amorem nostrum, quem in ipsis habemus, per haec manifestamus, et ea quae per auditum veraciter credimus, designamus. Nam et ipsi sancti Dei in unum et solum Deum servitutem et glorificationem et adorationem observantes, et ad hoc omnes convocantes atque docentes eorum effuderunt sanguinem, et in veritate confessionis coronam adepti sunt. Iste est modus in imaginum picturis, et non sicut invisibili deitati in spiritu et veritate adorationem immutamus in manufactis imaginibus, sed charitatem nostram quam juste habemus ad servos charos
Abbreviated transcription (Latin):
nantur in transmutationem diuitiȩ uenerationis
suscepimus Neque enim inuisibilem dĩtatem
imagine aut similitudine authabitu autforma
aliqua designamus. etiam neque ipsorum ange¬
lorum quibus existunt ordinibus aut sentiri. uel
inuestigari ullo modo possunt. Sed qm̃ unigenitus
filius quiest insinu patris. reuocans propriam crea¬
turam amorte iudicii bonȩ uoluntatis patris et
sp̃s sc̃i homo fieri dignatus est. sicut inquit a postolus
per omnia similis nobis factus absque peccato. hu¬
manum eius uultum & secundum carnemeius huma¬
nam similitudinem imagine designantes. & non in¬
comprehensibilem aut in uisibilem eiusdĩtatẽ. & ceter̃
Simili enimmodo secunidum carNem eius in corata¬
miuatȩ matris scãe dĩ genitricis ipso modo simili¬
tudiniem de monstrantes qm̃ mulieris atura
existente et non alieria Nostrae massȩ facta dm̃
inuisibilem & omnia maniu continientem in suo
conicepit utero. & genuit iNcarnatum

Expanded text:
nantur, in transmutationem divinae venerationis nantur, in transmutationem divinae venerationis suscepimus; neque enim invisibilem deitatem imagine, aut similitudine, aut habitu, aut forma aliqua designamus, etiam neque ipsorum angelorum quibus exsistunt ordinibus aut sentiri vel investigari ullo modo possunt, sed quoniam unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, revocans propriam creaturam a morte judicii bonae voluntatis Patris et Spiritus sancti homo fieri dignatus est, sicut inquit Apostolus, per omnia similis nobis factus absque peccato , humanum ejus vultum et secundum carnem ejus humanam similitudinem imagine designantes, et non incomprehensibilem aut invisibilem ejus deitatem, etc. Simili enim modo secundum carnem ejus incontaminatae matris sanctae Dei genetricis ipso modo similitudinem demonstrantes, quoniam mulieris natura exsistente, et non aliena nostrae massae facta, Deum invisibilem et omnia manu continentem in suo concepit utero, et genuit incarnatum.
Abbreviated transcription (Latin):
secundum hoc dixi qm̃ non debetur manufactis ado¬
ratio Nam scos ap̃i martrres qui ueraesunt mar¬
garitae fidei omnihonore dignos putamus. et int̃¬
cessiones eorum inuocaimus Ad haec quidem
fides uenerationem et ad orationem ad unum et so¬
lum dm̃ refent. sicut scriptum est. Dñm dm̃tuũ
adorabis & illi soli seruies  Glorificatio enim
nostra & seruitium ipsi solioffertur. et post
pauca In sc̃is uero qui in caelis sunt & ininuisi¬
bilibus et in corporeis uirtutibus sca laudartur
et glorificatur trinitas. in singulari dominati¬
one et ditate sicut & unusds̃ a nobis confitetur
et non est praeter illum qui dominetur inuirtu¬
tesua in aeternum. et post pauca. Neque enim
diuinae dominationis uenerationem in confamu¬
los trans ferimus. Nequeenim imperatores aut
principes in terra adorantes similitudinem ut
addm̃ ad orationem facere uidemur. Nequeima¬
ginum facturam quae percȩram et colores desig¬

Expanded text:
, secundum hoc dixi, quoniam non debetur manufactis ado, secundum hoc dixi, quoniam non debetur manufactis adoratio. Nam sanctos Christi martyres, qui verae sunt margaritae fidei, omni honore dignos putamus, et intercessiones eorum invocamus. Ad haec quidem fides venerationem et adorationem ad unum et solum Deum refert, sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Glorificatio enim nostra et servitium ipsi soli offertur. » Et post pauca: « In sanctis vero qui in coelis sunt et invisibilibus et incorporeis virtutibus sancta laudatur et glorificatur Trinitas, in singulari dominatione et divinitate, sicut et unus Deus a nobis confitetur, et non est praeter illum, qui dominetur in virtute sua in aeternum. » Et post pauca: « Neque enim divinae dominationis venerationem in confamulos transferimus, neque enim imperatores aut principes in terra adorantes similitudinem, ut ad Deum adorationem facere videmur, neque imaginum facturam, quae per ceram et colores desig