comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in filio suo chanaan sicut scriptura demõstrat.
s in se ip̃o fiñt a pr̃e maledc̃s. In eodem t̾ciodecĩo
de sole ⁊ luna talia dc̃a sunt tamqͣm senciant.
ꝙ ideo colerent uauos adoratores suos. Qmuis
uerba ĩ accipi possint ab animali ad ĩanimals
translata mͦ loquutõnis qui uocatur grecen
metafora sicut de mari scriptum ÷ ꝙ fremat in
ut̾o matris sue uolens ꝓgredi. cum utiq non
habeat uoluntatem. In undecimo absit in qͣm
ut sit ĩmembris scõrum ⁊̃ genitalib aliqͣ tur¬
pitudo. Dicũtur quidem inhonesta qr non
hñt eam spẽm decoris quã iũbra q̃ in promptu
locata sunt. s ꝓbabilior inaliis postea scriptis
nrĩs reddita rõ÷: cur ea dix̾it etiam apłs in hone

Expanded text:
in filio suo Chanaan, sicut Scriptura demonstrat, in filio suo Chanaan, sicut Scriptura demonstrat, sed in seipso fuerit a patre maledictus . In quarto decimo de sole et luna talia dicta sunt, tanquam sentiant, et ideo tolerent vanos adoratores suos : quamvis verba ibi accipi possint ab animali ad inanimale translata, modo locutionis qui vocatur graece metaphora; sicut de mari scriptum est quod fremat in utero matris suae, volens progredi , cum utique non habeat voluntatem. In undetrigesimo, Absit, inquam, ut sit in membris sanctorum etiam genitalibus aliqua turpitudo. Dicuntur quidem inhonesta, quia non habent eam speciem decoris, quam membra quae in promptu locata sunt : sed probabilior in aliis postea scriptis nostris reddita ratio est, cur ea dixerit etiam Apostolus inhone
Abbreviated transcription (Latin):
ibi redditur rõ. Uterini autem fr̃s fuer̃ in qͥ¬
bus hoc contigit. ut unius defuncti qui uo¬
cabatur heli duc̾et alt̾ uxorem .i. iacob: a qͦ
macbs narrat genitũ ẽẽ ioseph. s ut̾ino fr̃i
suo eũ genuit. cuiꝰ filiũ lucas dicit fuise iosep¬
non utiq genitũ s ex lege adoptiuũ. Hoc in
eorũ litt̃is inuentũ ÷ qui recenti memoria pꝰt
ascensionem dñi de hac re scripserũt. Nam ⁊̃
nomen eiusdem mulieris que peꝑit iacobn
prẽm ioseph de pͥore marito uachan qui fuit
pater iacob auus ioseph sm̾ matheũ. ⁊ de ma¬
rito postĩore melchi peꝑit heli. cuius erat adop
tiuus ioseph: non tacuit affricanus. qd̃ qͥdem
cum fausto responderem uondum legeram.
s cũ ꝑ adoptõnem potuisse conting̾e ũ unuꝰ
homo duos haleret pr̃es dubitare nõ pot̾am.
In duodecimo ⁊ int̾ciodecimo de filio noe scd̃o qͥ
est appellatus cham. ita disputatũ ẽ tamꝙͣ nõ

Expanded text:
ibi redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, in quiibi redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, in quibus hoc contigit, ut unius defuncti, qui uocabatur Heli, duceret alter uxorem, id est Iacob, a quo Matheus narrat genitum esse Ioseph; sed uterino fratri suo eum genuit, cuius filium Lucas dicit fuisse Iosepnon utique genitum, sed ex lege adoptiuum. hoc in eorum litteris inuentum est, qui recenti memoria post ascensionem domini de hac re scripserunt. nam etiam nomen eiusdem mulieris, quae peperit Iacob, patrem Ioseph, de priore marito Mathan, qui fuit pater Iacob, auus Ioseph, secundum Matheum, et de marito posttivus Joseph, non tacuit Africanus. Quod quidem, cum Fausto responderem, nondum legeram; sed tamen per adoptionem potuisse contingere ut unus homo duos haberet patres, dubitare non poteram. 3. In duodecimo et tertio decimo, de filio Noe secundo qui est appellatus Cham, ita disputatum est, tanquam non
Abbreviated transcription (Latin):
legemi ⁊ ꝓpbetas ⁊ eorum dm̃ et incarnatõnẽ
xp̃i. scripturas autem noui cestĩ quib cõiũ¬
citur falsitas esse dicentem. scripsi grande o¬
pus uerbis eius ꝓpoĩtis reddens responsiones
meas. ẽriginta et tres dispucatõnes sunt qͣs
eciam libros cur non dixerim: nam ⁊ si sunt
in eis aliqui per breues tũ libri sunt. Unus uͦ
eorũ ubi a nobis aduersus eius criminatõnes
pacriarcharũ uita defenditur tante ꝓlixitati
est: qnͣte nullus fere libroꝵ meoꝵ. In libro ergo
certiocũ solũem questionem qũo potu̾it duoꝰ
patres halere ioseph. dixi quidem qd̾ ex alio
natus ab alio fu̾it ad optatus s genus quoq
adoptõnis dr̃e debui Sic n. sonat quoddixi.
tamqͣm eũ uiuus adoptau̾it alius pater lex
autem filios ⁊̃ mortui adoptabat uilens ut
frĩs sine filiis mortui duc̾et fr̃ uxorem. ⁊ fratͥ
defuncto sonien ex eadem suscitaret. Que pro¬
fecto de duob unius hõis patrib expedicior

Expanded text:
legem et prophetas et eorum dominum et incarnationem Christi, scripturas autem noui testamenti, quibus conuincitur. falsatas esse dicentem, scripsi grande opus uerbis eius propositis reddens responsiones meas. triginta et tres disputationes sunt, quos etiam libros cur non dixerim? nam etsi sunt in eis aliqui breues, tamen libri sunt. unus uero eorum, ubi a nobis aduersus eius criminationes patriarcharum uita defenditur, tantae prolixitatis est, quantae nullus fere librorum meorum. In libro ergo tertio cum soluerem quaestionem, quomodo potuerit duos patres habere Ioseph, dixi quidem, quod ex alio natus, ab alio fuerit adoptatus, sed genus quoque adoptionis dicere debui; sic enim sonat, quod dixi, tamquam eum uiuus adoptauerit alius pater. lex autem filios etiam mortuis adoptabat iubens, ut fratris sine filiis mortui duceret frater uxorem et fratri defuncto semen ex eadem suscitaret. quae profecto de duobus unius hominis patribus expeditior
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ composita falsicas. que hominem sins errori¬
bus illicit. et per lingue ornamenta laqueos
dulces aspargit. Nichil aliud agit amor mũ¬
dane sciencie: nͥ excolłelaudibus homintm.
Nam quantã maiora fuerint litterature stu¬
dia canto animus arrogancie fastu inflatuꝰ
maiori intumescit iactancia. Unde ⁊ bene
psasmus ait. Quia non cognoui litteratu¬
ram introibo in potencias domini. Simpli¬
tiorib litteris non est proponendus fucꝰ
gramatice artis. meliores sunt enĩ ꝯmimeᷤ
litt̾e qͣm simplit̃ores et ad solam himilitatẽ
legentium pertinentes. ille uero nequiores qr
ingerunt hominib perniciosam mentis elati¬
onem. Meliores ẽẽ gramaticos qmͣ hereticos.
heretici .n. haustum leciferi suci hominibꝰ
persuadendo ꝓpinant. gramaticoꝵ autem doc

Expanded text:
et composita falsitas, quae hominem suis erroriet composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulces aspergit. 298 9. Nil aliud agit amor mundanae scientiae, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto majora fuerint litteraturae studia, tanto animus arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. Unde et bene psalmus ait: Quia non cognovi litteraturam, introibo in potentias Domini . 10. Simplicioribus litteris non est praeponendus fucus grammaticae artis. Meliores sunt enim communes litterae quia simpliciores et ad solam humilitatem legentium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus perniciosam mentis elationem. 11. Meliores esse grammaticos quam haereticos. Haeretici enim haustum lethiferi succi hominibus persu
Abbreviated transcription (Latin):
bi s mostensione sp̃c homines ad fidem per¬
ducerentur. Nam si dẏalececi culminis u̾sucia
aut rethorice artis eloquencie editi essent: ne¬
quaqm putaretur fides xp̃i in dei uirtute. s in
eloquencie humane argumentis consist̾e.
Nec quẽqͣm crederemus ad fidem diuino ĩspi¬
ramine prouocari. s potius uerborũ callidi¬
tate seduci. Onũs scłaris doctrinaspumantibꝰ
uerbis resonans ac se ꝑ eloquencie tumoren
attollens ꝑ doctrinam simplicem ⁊ humilem
x̾anam euacuata est. sicut scriptum est Nonne
stultam fecit deus sapĩam huius mundi. fasti¬
diosis atq loquacib scripture sc̃e minus ꝓpter
sermonem simplicem ꝑlacent. Gentili .ni. eloqñ¬
cie comparata uidetur ilł iudigna. Ꝙsi aĩmo
humili misteria eius intendant confestim ad¬
uertunt. quantũ excelsa sunt que in illis despi¬
Aciunt. In lectõne non uerba s ueritas ẽ amãda.
Sepe autem reperitur simplicitas ueridica.

Expanded text:
rbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perrbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in Dei virtute, sed in eloquentiae humanae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspiramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis saecularis doctrina spumantibus verbis resonans, ac se per eloquentiae tumorem attollens, per doctrinam simplicem et humilem Christianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ? 7. Fastidiosis atque loquacibus Scripturae sanctae minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica,
Abbreviated transcription (Latin):
inanium fabularum mentem excitant ad incẽ¬
tiua libidinũ. Non enĩ solum thura offerendo
demonib ĩ molatur: s ⁊̃ eorum dicta libentiuꝰ
capiendo. Quidam plus meditari delectant᷑
gentilium dicta ppõ tumentem ⁊ ornatũ ser¬
monem qͣm scripturam sc̃am pp̃ eloquium
humile. s quid prodest in mundanis doc¬
trinis profic̾e ⁊ inanesc̾e. In diuinis caduca
sequi figinenta ⁊ celestia fastidiremisteria
Cauendi sunt igitur tales libri ⁊ pp̃amorẽ
sanctarũ scripturarũ uitandi. Gentiliũ dc̃a
ext̾ius uerborum eloquentia nitent. Interuꝰ
uacua uirtutis sapiencia manent. Eoquia:
autem sacra exterius incompta uerb̾ apparẽt
Intͥnsecus autem mnisterioꝵ sapĩa fulgent
Unde et apłs. habemus inquit thesaurũ istd̾
in uasis fictilib. Sermo quippe dei occultũ ht̃
fulgorem sapͨ ⁊ iu̾tatis reposi tũ in uerborũ
uilissimis uasculis Ideo lib̾ sã simplici ser¬
mone conscripti sunt ut non in sapiencia ũ¬

Expanded text:
inanium fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentius capiendo. 2. Quidam plus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis; caduca sequi figmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? Cavendi sunt igitur tales libri, et propter amorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia autem sacra exterius incompta verbis apparent, intrinsecus autem mysteriorum sapientia fulgent. Unde et Apostolus: Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus . 4. Sermo quippe Dei occultum habet fulgorem sapientiae et veritatis repositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simplici sermone conscripti sunt, ut non in sapientia ve
Abbreviated transcription (Latin):
continencia iuduali opusculum fac̾em. quia
tibi adhuc suꝑare restat quod iam etas illius
suꝑauit. Uirgo autem sc̃a proles ur̃a si aliqͥd
de sua ꝓfessione desiderat ex laborib ur̃is bt̃
grandem librũ de sc̃a uirginitate quẽ legat.
de quo legendo ⁊̃ te cõmonueram. qm̃ miłta
ꝯtinet utriq necessaria castitati. hoc ẽ uirgi¬
nali atq uiduali. que hic ꝓpterea partim te¬
nuuiter attigi. partim oĩo precermisi. qui ibi
copiosius disputaui. Perseueres in gr̃a xͥ añ.¬

Expanded text:
continentia uiduali opusculum facerem, quia continentia uiduali opusculum facerem, quia tibi superare adhuc restat, quod iam aetas illius superauit. uirgo autem sancta proles uestra, si aliquid de sua » professione desiderat ex laboribus nostris, habet grandem librum de sancta uirginitate, quem legat. de quo legendo etiam te commonueram, quoniam multa continet utrique necessaria castitati, hoc est uirginali atque uiduali, quae hic propterea partim tenuiter adtigi, partim omnino praetermisi, quia ibi copiosius disputaui. perseueres in gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ciant. quetam multa ex hac uita transierint.
Neq .n. nunc si om̃ẽi fu̾int continentes honorẽ
ꝯtinentium daturi sunt eis qui tricenariũ fruc.
ergo illic omiĩa bona ista suũ locum. etiam si
deinceps mulla uelit nułt̾ uel nemo duc̾e̾ uxorẽ.
Secure itaq instate quib potestis ut fiantꝙ
uos estis. et orate uigilanter atq feruenter ut
adiutorio dext̾e excelsi et habundancia misĩ¬
cordissime gr̃e dei. et ꝑseueretis in eo qd̾ estis.
et ꝓficiatis in eo qd̾ eritis. Deinde obsecro uo
per illum a quo donũ hoc accepistis. ⁊ huius
dom p̃mia speratis. ut me qͦ oratõib ur̃is me¬
mineritis inser̾e. cum tota domestica ur̃a ec¬
cdesia. Ordinatissime quippe ꝓuenit ut matri
ur̃e iam grandeue de oratioꝰne epłam scribem
Ad ip̃am quippe maxime ꝑtinet orando ꝯcer¬
tare ꝓ uobis. que de se minus sollicita est ꝙͣ
de uobis. et ut hoc ad te potius qm illam de

Expanded text:
ciant, quae tam multa ex hac uita transierunt. ciant, quae tam multa ex hac uita transierunt. neque enim nunc, si omnes fuerint continentes, honorem continentium daturi sunt eis, qui tricenarium fructuergo illic omnia ista bona suum locum, etiamsi deinceps nulla uelit nubere uel nemo ducere uxorem. secure itaque instate quibus potestis, ut fiant quod uos estis; et\' orate uigilanter atque feruenter, ut adiutorio dexterae excelsi et abundantia misericordissimae gratiae domini et perseueretis in eo quod estis et proficiatis ad id quod eritis. Deinde obsecro uos per illum, a quo hoc donum accepistis et huius doni praemia speratis, ut me quoque orationibus uestris memineritis inserere cum tota domestica uestra ecclesia. ordinatissime quippe prouenit, ut matri uestrae iam grandaeuae de oratione epistulam scriberem — ad ipsam quippe maxime pertinet orando concertare pro uobis, quae de se minus sollicita est quam de uobis — et ut ad te potius quam ad illam hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
ad imitand excitatis. frangat querela uanorũ
qui dicunt quomodo subsistit genus humanũ
si om̃es fuerint contiuentes qiͣ non pp̃ aliud re
terminus scłi differetur. Nec illud uos retardet
a studio ꝑsuadendi aliis bonũ ur̃m. si dicatur
uobis. Cum et nupcie bone sunt qũo erunt oĩa
bona in xp̃i corpore. et maiora scil ⁊ mi nora. si
om̃es continencie laude atq amore nuitentur.
Primo qr conando ut om̃es sint continentes. t̃c
c̾runt uel pauce. Neq .n. om̃es capiunt uerbum
hos s qm̃ scriptũ ÷. qui potest caꝑe capiat tũc
capiunt que possunt si nec ĩllis que ñ capiũt
taceatur. Deinde nec timere debemus ne forte
om̃es capiant. et aliquid de minorib bonis id ẽ
ꝯuigalis uite xp̃i desit in corpore. Si enĩ omnes
audierint et omnes ceꝑint incellig̾e. scire debe¬
mus hoc ip̃m fuisse predestinatum. ut coniu¬
galia bona in illorum membroꝵ numo ⁊̃ suffi¬

Expanded text:
ad imitandum excitatis, frangat querella uanorum, ad imitandum excitatis, frangat querella uanorum, qui dicunt: quomodo subsistit genus humanum, si omnes fuerint continentes? quasi propter aliud retterminus saeculi differetur. nec illud uos retardet ab studio persuadendi aliis bonum uestrum, si dicatur uobis: cum et nuptiae bonae sint, quomodo erunt omnia bona in Christi corpore, et maiora scilicet et minora, si omnes continentiae laude atque amore mutentur? primo, quia conando, ut omnes sint continentes, tunc erunt uel paucae; neque enim omnes capiunt uerbum hoc. sed quoniam scriptum est: qui potest capere. capiat, capiunt quae possunt, si nec illis quae non capiunt taceatur. deinde nec timere debemus, ne forte omnes capiant et aliquid de minoribus bonis, id est coniugalis uitae, Christi desit in corpore. si enim omnes audierint et omnes ceperint, intellegere debemus hoc ipsum fuisse praedestinatum, ut coniugalia bona in illorum membrorum numero etiam suffi
Abbreviated transcription (Latin):
bone fame. uel qd̃ breuius dicitur uirtutis et
laudis. unũ pp̃ se ip̃m sapientissime retinebat.
alt̾m pp̃ alios misericordissime prouidebat. s
qm̃ quantalib hũana cautela suspitõnes
maliuolentissimas non potest ex om̃i parce ui¬
tare. ubi pro existimatõne ur̃a quicqͥd recte
possumus fecerimus. si aliqui de nobis uł ma¬
la fingendo. uel male credendo fainam ur̃am
decolorare conantur. adsit conscĩe solacium.
in celis. Etiam cum dicunt homines multa n¬
mala de nobis pie tamen iusteq uiuentibus.
Illa .n. merces tamqͣm stipendium est militan¬
tium per arma iusticie non solũ dextra. uerũ ⁊
sinistra. per gl̾iam scilicet ⁊ ignobilitatem per
infamiam et bonam famam. Agite itaq cur¬
sum ur̃m et ꝑseueranter currite. ut compre¬
hendatis. et exemplo uite exhortatõnisq ser¬
mone rapite in eiundem cursum ur̃m qͣscũq
potueritis. Non uos ab hoc studio quo multas

Expanded text:
bonae famae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et bonae famae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est militantium per arma iustitiae non solum dextra, uerum et sinistra, per gloriam scilicet et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam. Agite itaque cursum uestrum et perseueranter currite, ut conprehendatis; et exemplo uitae exhortationisque sermone rapite in eundem cursum uestrum quascumque potueritis. non uos ab hoc studio, quo multas
Abbreviated transcription (Latin):
non q̃rens quod michi utile ÷. s ꝙ multis.¬
ut salui fiant. In quadam ⁊ exhortacõne dͭ.
Decet᷑o fratres quecũq sunt uera. quecũq scã¬
quecũq iusta. quecumq casta. quecũq ka¬
rissuna. q̃cũq fame bone. si qua uirtus. si qua
laus. hec cogitate que didicistis. et accepistis.
⁊ audistis ⁊ uidistis in me. Cernis quẽ admodum
iuter multa que exhortando ꝯmonuit. non ne¬
glexerit pon̾e quecũq bone faime. duobusq u̾b
cuncta concluserit ubi ait. Si qua uirtus. si qua
laus. Ad uirtutem namq ꝑtinent que antea
memorauit. bona fama uero ad laudem. Puto
qd̃ non laudem hominũ pro magno sumebat
apłs alio loco dicens. Michi autem pro nũmo
est ut a uobis diiuidicer. aut ab humano die.
Et alibi. Si hominib placerem xp̃i seriuis nõ
essem. Et iterũ Nam głia nr̃a hec est testimoni¬
um conscie nr̃e. S illoꝵ duorum .i. bone uite ⁊

Expanded text:
non qnon qut salvi fiant! In quadam eciam exhortacione dicit: De cetero, fratres, quecumque sancta, quecumque iusta, quecumque casta, quecumque carissima, quecumque fame bone, si qua virtus, si qua laus, hec cogitate, que didicistis et accepistis et audistis et vidistis in me! Cernis, quemadmodum inter multa, que exhortando commonuit, non neglexerit ponere: quecumque bone fame, duobus verbis cuncta concluserit, ubi ait: Si qua virtus, si qua laus. Ad virtutem namque pertinent, que antea memoravi bona,fama vero ad laudem. Puto, quod non laudem hominum pro magno sumebat Apostolus alio loco dicens: Michi autem pro minimo est, ut a vobis diiudicer aut ab humano die. Et alibi: Si hominibus placerem, Cristi servus non essem. Et iterum: Nam gloria nostra hec est: testimoni nostrae. sed illorum duorum, id est bonae uitae et
Abbreviated transcription (Latin):
uiri scĩ siue femine qñ reprebensa in aliquo ne¬
gligencia sua. ꝑ quam fit ut in malam ueni¬
ant suspitõnem unde uitam suam longe ab¬
esse sciunt. dicunt coram deo suffic̾ẽ conscĩam:
existimatõnem hominũ non imprudent̃ solũ
uerum etiam crudeliter negligentes. cum occi¬
dunt animas alioꝵ siue blasphemantium
uiam dei quib scdm suam suspitõnem quasi
turpis que casta est displicet uita scõꝵ uel ⁊̃
sz ꝙ putant. Proinde quisquis a criminibus
flagiciorum atq facinorũ uitam suam cus¬
todit sibi benefacit. quisquis autem etiam
famam suam ad alios misericors est. Nobis
enim netessaria uita nr̃a. aliis fama nr̃a. Et
ad saludem. ad nr̃am qͦ redundat utilica¬
tem. Unde non frustra apłs. ꝓuidemus inqͥt
bona ñ solũ coram deo. uerum etiam coram¬
omib hominib. Item dicit. Placete om̃ibꝰ
ꝑ omĩa sicut et ego om̃ib ꝑ omĩa placeo.

Expanded text:
uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neuiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram deo sufficere conscientiam, existimationem hominum non inprudenter solum, uerum etiam crudeliter contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue blasphemantium uiam dei, quibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uesed quod putant. proinde quisquis a criminibus flagitiorum atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama uestra. ead salutem, ad nostram quoque redundat utilitatem. unde non frustra apostolus, prouidemus, inquit, bona non solum coram deo, uerum etiam coram hominibus; item dicit: placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo,
Abbreviated transcription (Latin):
perum. que in ĩmensum modum orationes
adiuuant uiduarũ. Ieuinia qͦ ac uigilie in
quantum ualitudinem non ꝑturbant. si orã¬
do psallendo legendo. et in lege dei meditardo
insinuantur. in delicias spũales etiam ip̃a que
uidentur laboriosa uertuntur. Nullo .n. modo
honerosi sunt labores amautium. s ⁊̃ ip̃i delec¬
tant sicut uenantium aucupantium uinde¬
miantium. negociantium. ludo aliquo se o¬
blectantium. Int̾est ergo quid ametur. Nam
in eo qd̾ amatur aut non laboratur. aut et
labor amatur. Et uide qͣm pudendũ ⁊ dolend̾
sit si delectat labor ut fera capiatur. ut cupa
⁊ sacculus impleatur. ut pila iaciatur. ⁊ non
delectat ut deus acquiratur. In om̃ibus sane
spũalib deliciis quib fruuntur ĩnpte sc̃e ea¬
rum ꝯuersatio ⁊̃ cauta debet esse. ne forte cũ
mala uita non sit ꝑ lasciuiam. mala sit fa¬
na per negligenciam. Nec audiendi sunt sũ

Expanded text:
perum, quae in inmensum modum orationes perum, quae in inmensum modum orationes adiuuant uiduarum. ieiunia quoque ac uigiliae, in quantum ualetudinem non perturbant, si orando, psallendo, legendo et in lege dei meditando insumantur, in delicias spiritales etiam ipsa quae uidentur laboriosa uertuntur. nullo enim modo sunt onerosi labores amantium, sed etiam ipsi delectant, sicut uenantium, aucupantium, piscantium, uindemiantium, negotiantium, ludo aliquo sese oblectantium. interest ergo quid ametur. nam in eo, quod amatur, aut non laboratur aut et labor amatur. et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat. ut deus adquiratur. In omnibus sane spiritalibus deliciis, quibus fruuntur innuptae, sancta earum conuersatio cauta etiam debet esse, ne forte, cum mala uita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt siue
Abbreviated transcription (Latin):
Intuentes .ii. hominũ conũsatõnem sepe exꝑci
sumus in quibdam lasciuia compressa creuisse
auariciam. Nam sicut in ip̃is sensib corporis a¬
cutius audunt qui nou uident ⁊ tangendo ml¬
ta discernũt nec tanta uiuacitate tangunt qui
ocuł utuntur. ubi intelligitur ex uno adicu ⁊
luminũ repressa intentione sentiendi eam se
in alios sensus promptõrem dinoscendi acumĩe
exerere: camqͣm ex alt̾o conetur implere qd̃ ne¬
gatur in alt̾o. ita ⁊̃ sepe carnalis cupiditas ita a¬
concũbendi uoluptate cohibita maiorib uiri¬
bus in pecunie se porrigit appetitũ. ⁊ illiuc auersa.
hac se impetu ardentiore ꝯuertit. In uolus
autem amor diuiciarum simulfrigescat cum
amore nuptiarum. et pius usus rerum quas
possidetis ad spũales delicas conferatur. ⁊ lib̾a¬
litas ur̃a magis ferueat adiuuandis egenis ꝙͣ
ditandis auaris. In tbesaurum quippe celestem
non mictuntur dona cupidoꝵ. s elemosine pau¬

Expanded text:
intuentes enim hominum conuersationem saepe experti intuentes enim hominum conuersationem saepe experti sumus in quibusdam lasciuia compressa creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et tangendo multa discernunt nec tanta uiuacitate tangunt, qui oculis utuntur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est luminum repressa intentione sentiendi eam se in alios sensus promptiorem dinoscendi acumine exerere, tamquam ex altero conetur inplere, quod negatur in altero — ita etiam saepe carnalis cupiditas a concumbendi uoluptate cohibita maioribus uiribus in pecuniae se porrigit adpetitum et illinc auersa huc se inpetu ardentiore conuertit. in uobis autem amor diuitiarum simul frigescat cum amore nuptiarum, et pius usus rerum, quas possidetis, ad spiritales delicias conferatur, et liberalitas uestra magis ferueat adiuuandis egenis quam ditandis auaris. in thesaurum quippe caelestem non mittuntur dona cupidorum, sed elemosynae pau
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt qui fomes auarus ÷ amarus ẽ. unde
facilius concupĩa refrenatur que uulla expͦ¬
catõne succenditur. Contra quam cũ nisi ore¬
tur u suꝑetur. ip̃a illicita exoptat ardentius.
Delicie igitur spiritales deliciis carnalibus
in scã castitate succedant lectio oratio. p̃s.
bona cogitatõ. bonoꝵ oꝑum frequentatio.
spes fucuri scłi. ⁊ cor sursum. atq de hiis om̃ib
gr̃arum actio patri luminũ. a quo sine ulla
dubicatõne om̃e datum optimum. et omne
donũ ꝑfc̃m scriptura teste descendit. Nam qñ
ꝓ deliciis nuptarum quas in carne uirt&ꝵ uiroꝵ
habent aliarum carualium deliciarum tamqmͣ
in solacio usus assumitur quid ego dicam que
sequentur mala cum breuiter apostolus dyx̃it.
uiuentem mortuam esse iuduam que in deli¬
ciis uiuit: Absit autem a uobis ut diui ciarum
cupiditate capiamini ꝓ cupiditate nuptiaꝵ
et in cordib ur̃is ninimiꝰ uiri amore succedat.

Expanded text:
trahunt, qui fomes amoris est. unde trahunt, qui fomes amoris est. unde facilius concupiscentia refrenatur, quae nulla expectatione succenditur: contra quam nisi oretur, ut superetur, ipsa inlicita exoptatur ardentius. Deliciae igitur spiritales deliciis carnalibus in sancta castitate succedant: lectio, oratio, psalmus, bona cogitatio, bonorum operum frequentatio, spes futuri saeculi et cor sursum, atque de his omnibus gratiarum actio patri luminum, a quo sine ulla dubitatione omne datum optimum et omne donum perfectum scriptura teste descendit. nam quando pro deliciis nuptarum, quas in carne uirorum habent, aliarum carnalium deliciarum tamquam in solacio usus adsumitur, quid ego dicam, quae sequantur mala, cum breuiter apostolus dixerit uiuentem mortuam esse uiduam, quae in deliciis uiuit? absit autem a uobis, ut diuitiarum cupiditate capiamini pro cupiditate nuptiarum et in cordibus uestris nummus uiri amori succedat.
Abbreviated transcription (Latin):
spes nulla libidinis. in alt̾o maior ÷ głia carita¬
tis. Quot autem uel quanti sunt ĩpsi amu.
quib iugere iudetur flos carnał etatis. Non¬
nullefemine nuptias cogitantes et ardenter
optantes dum spernũtur aut differuntur re¬
pente senuerunt ut eas iam nub̾e puderet ami¬
plius qͣm liberet. Multe autem npte recen¬
tissima ꝯiunctõne in longinqua ꝓfectis uiris
suis reditum eorum expectando grandeue fr̃e
tem senes suos anus susciꝑe meruerunt. Si ergo
uel sꝑnentib uel tardantib sponsis uel ꝑegri¬
nautib maritis carnalis concupĩa potuit con¬
tiueri ne stuprum aut adult̾ium committeret᷑.
cur contineri non potest ne sacrilegium con¬
mittatur: Si rep̃ssa ẽ cum ferueret dilata. cur
non oppͥmitur cum friguerit amputata: plus
enĩ ardenter ferunt libidinem. que nõ desperant
eius libidinis uoluptatem. Que autem inmp¬
carum castitatem deo uouent ip̃am speni sub¬

Expanded text:
spes nulla libidinis, in altero maior est gloria caritaspes nulla libidinis, in altero maior est gloria caritatis. quot aut quanti sunt ipsi anni, quibus uidetur uigere flos carnalis aetatis? nonnullae feminae nuptias cogitantes et ardenter optantes, dum spernuntur aut differuntur, repente senuerunt, ut eas iam nubere puderet amplius quam liberet. multae autem nuptae recentissima sua coniunctione in longinqua profectis uiris suis reditum eorum expectando grandaeuae factem senes suos anus suscipere meruerunt. si ergo uel spernentibus uel tardantibus sponsis . uel peregrinantibus maritis carnalis concupiscentia potuit contineri, ne stuprum aut adulterium committeretur, cur contineri non potest, ne sacrilegium committatur? si repressa est, cum ferueret dilata, cur non opprimitur, cum friguerit amputata? plus enim ardentem ferunt libidinem, quae non desperant eiusdem libidinis uoluptatem. quae autem innuptarum castitatem deo uouent, ipsam spem sub
Abbreviated transcription (Latin):
auia pro qua et cu mater qr et maius ÷ quod
nouit et totũ ei restat ꝙ modo cepit. Exaudiat
dominus preces eius. ⁊ scẽ obsequamini m̾itis
eius que carnem uiri tui inuiuenta peꝑit. cor
filie tue in senecta parturiuit. Om̃es itaq pa¬
riter atq concorditer uni uiro unius ꝯiugis.
in cuius corpore uno sp̃ũ uiuitis. placete mori¬
bus instate orõib. Preteritus dies non reuerti¬
cur in futurum. ⁊ post hest̾nũ ꝑgit bodiernuꝰ.
⁊ post hodiernũ ꝑ recturus ẽ crastinus. ⁊ ecce oĩa
temꝑa ⁊ temꝑalia transeunt ut ueniat man¬
sura ꝓmissio. ⁊ qui ꝑ seu̾au̾it usq in finem hic
saluus erit. Si mundus iam perit nupta cui
parit:Aũ corde paritura et carne non pari¬
tura cui nubit: Si autem adhuc duraturuꝰ
est mundus cur non magis amatur ꝑ quem
factus ÷ mundus: En iam deficiunt illecebre
conquirat. Si autem adhuc manebunt est
ꝙ scĩtate contempnat horum duorum ĩ alt̾e

Expanded text:
auia, pro qua et tu mater, quia et maius est quod auia, pro qua et tu mater, quia et maius est quod uouit et totum ei restat quod modo coepit. exaudiat dominus preces eius, et sancte obsequamini meritis eius, quae carnem uiri tui in iuuenta peperit, cor filiae tuae in senecta parturiit. omnes itaque pariter atque concorditer uniuiro unius coniugis, in cuius corpore uno spiritu uiuitis, placete moribus, instate orationibus. Praeteritus dies non reuertitur in futurum, et post hesternum pergit hodiernus, et post hodiernum perrecturus est crastinus: et ecce omnia tempora et temporalia transeunt, ut ueniat mansura promissio, et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. si mundus iam perit, nupta cui parit? aut corde paritura et carne non paritura cur nubit? si autem adhuc duraturus est mundus, cur non magis amatur per quem factus est mundus? si iam deficiunt inlecebraeconquirat; si autem adhuc manebunt, est, quod sanctitate contemnat. horum duorum in altero
Abbreviated transcription (Latin):
temptatõne pugnand̾ sit. quid agend̾ uł fa¬
cile suꝑatur ꝙ munimĩtum sumendum ne fa¬
cile rursus insidietur. &siquid huiꝰmõi est docet
uos diuturnitate iai certa amore beniuola.
pietate sollicita. etate secura: Tu precipue cu
consule in calib eam. que exꝑta ÷. quod exꝑta
es. Nani ꝑles ur̃a illud cancicum cantat. quod
in apocalipsi nͥ uirgines cantare non possũt.
ꝓ ambab cñ uob̾ sollicius orat qͣm pro se ip̃a
S magis pro nepte sollicita ẽ. cui uincendaꝵ
temptatõnum spacium plus restat annorum.
Te autem uidet euo suo uiciniorem. ⁊ eius filie
mr̃ẽm. Quam si nuptam ꝙ iam non licet atz
absit uidisses. puco ꝙ parere cũ illa erubuisses.
Quantũ est ergo qd iam tͥ ꝑiculose restat eta¬
tis que ideo non diceris auia. ut scãrum cogi¬
tationum et oꝑum fecib cum filia possis fecun¬
da Non itaq inm̾ito magis pro illa sollicita

Expanded text:
temptatione pugnandum sit, quid agendum ut fatemptatione pugnandum sit, quid agendum ut facile superetur, quod munimentum sumendum, ne facile rursus insidietur; et si quid huius modi est, docet uos diuturnitate iam certa, amore beniuola, pietate sollicita, aetate secura. tu praecipue, tu consule in talibus eam, quae experta est quod experta es. nam proles uestra illud canticum cantat, quod in Apocalypsi nisi uirgines cantare non possunt. pro ambabus tamen uobis sollicitius orat quam pro se ipsa; sed magis pro nepte sollicita est, cui uincendarum temptationum spatium plus restat annorum: te autem uidet aeuo suo uiciniorem et eius filiae matrem, quam si nuptam, quod iam non licet atque absit, uidisses, puto quod parere cum illa erubuisses. quantum est ergo quod iam tibi periculosae restat aetatis, quae ideo non diceris auia, ut sanctarum cogitationum et operum fetibus cum filia possis esse fecunda? non itaque inmerito magis pro illa sollicita est
Abbreviated transcription (Latin):
Certe si marici essent quib placendũ ess iã
te fortasse cum filia puderet ornari. nũc nõ
pudeat ag̾e quib simul ornomini. qr nõ est
criminosum. s potius gloriosum. ut ab illo
uno simul amemii. Siulatũ autẽ can¬
dorem ac ruborem et pigmentis illitum non
adhiberetis ⁊̃ si uiros haberetis. non putãtes
dignos quos falleretis. nec uos que falle debere¬
tis. Nunc ergo illi regi qui unice sponse cuius
membra estis spẽm concupiuit. ueracit̾ sunł¬
placete simulinberete. illa integritate uͥ¬
ginali. tu continencia uiduali. ambe pulcͥ¬
tudine spiritali In qua pulcritudine ⁊̃ illius
auia socrus tua.que iam certe senuit.est pul¬
cra uobiscũ. Uigorem quippe huius pulchri¬
cudinis dum extendit in auteriora caritas.
rugami in ea non facit aunositas. habetis uo¬
biscum anũ sc̃am ⁊ in domo ⁊ in xp̃o. quã de
ꝑseuerancia consulatis. quõ cum illa uel illa

Expanded text:
certe si mariti essent, quibus placendum esset, iam certe si mariti essent, quibus placendum esset, iam te fortasse cum filia puderet ornari; nunc non pudeat agere quibus simul ornemini, quia non est criminosum, sed potius gloriosum, ut ab illo uno simul amemini. simulatum autem candorem ac ruborem et pigmentis inlitum non adhiberetis, etiamsi uiros haberetis, non putantes dignos, quos falleretis, nec uos, quae fallere deberetis. nunc ergo illi regi, qui unicae sponsae, cuius membra estis, speciem concupiuit, ueraciter siplacete. simul inhaerete, illa integritate uirginali, tu continentia uiduali, ambae pulchritudine spiritali. in qua pulchritudine etiam illius auia, socrus tua, quae iam certe senuit, est pulchra uobiscum. uigorem quippe huius pulchritudinis dum extendit in anteriora caritas, rugam in ea non facit annositas. habetis uobiscum anum sanctam et in domo et in Christo, quam de perseuerantia consulatis, quomodo cum illa uel illa
Abbreviated transcription (Latin):
cete illi qui displicuit mundo. ut placentes
ei liberaremini ex mundo. Hunc enĩ speciosũ
forma p̃ filiis bominum uiderunt homines
in cruce passionis. et non habuit speciem neq
decorem. s facies eius abiecta ⁊ deformis posi¬
tio eius. Ex hac tamen deformitate redemp¬
toris ur̃i manauit precium decoris ur̃i. s de¬
coris interioris. Omnis enũ pulcritudo filie re¬
gis intrinsecus. Hac pulcritudĩe illi placete.
hans pulcritudinem studiosa cura ⁊ sollici¬
ta cogitatõne componite. Non amat ille fal¬
laciarum fucos ueris u̾itas delectatur. ⁊ ille
si quod legisti agnoscis ueritas uocatur. Ego
sum iuquit uia ueritas et et uita. Currite ad
illum per illum. Placete illi ex illo. uiuite in
illo. cum illo. de illo. Affectib ueris ⁊ sinceris¬
sima car̾itate a uiro tali amate amari. Au
cui contemptis nipciis illa omũb tu scd̃is pul¬
critudine castitatis simul placere deleaties.

Expanded text:
cete illi, qui displicuit mundo, ut placentes cete illi, qui displicuit mundo, ut placentes ei liberarentur ex mundo. hunc enim speciosum forma prae filiis hominum uiderunt homines in cruce passionis, et non habuit speciem neque decorem, sed facies eius abiecta et deformis positio eius. ex hac tamen deformitate redemptoris uestri manauit pretium decoris uestri, sed decoris interioris; omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus. hac pulchritudine illi placete; hanc pulchritudinem studiosa cura et sollicita cogitatione conponite. non amat ille fallaciarum fucos, ueris ueritas delectatur; et ille, si quod legisti agnoscis, ueritas uocatur; ego sum, inquit, uia et ueritas et uita. currite ad illum per illum; placete illi ex illo; uiuite in illo cum illo, de illo. adfectibus ueris et sanctissima castitate a uiro tali amate amari. Audcui contemptis nuptiis, illa omnibus, tu secundis, pulchritudine castitatis simul placere debeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Aurem igitur inliuenius apło. Que ĩnup¬
ta ẽ inquit sollicita est que sunt dñi uͭ sit
sc̃a et corpore et spu. Que autem nupta ẽ sol¬
licita ẽ que sunt mundi quõ placeat uiro.
Non ait sollicita est que sunt mundi ut scã ⁊
non sit. s certe minor ẽ diuina sãtas ex ea ꝑte
curarum qua mundana cogitatur uoluptaᷤ.
Quicquid itaq intentõnis animi etiam hiis
reb impediretur quib placend̃ ess uiro. collis¬
g̾e quodam modo ⁊ redig̾e debet ĩnupta xp̃ia¬
na meam siũam qua placendum ẽ domino.
Et uide cui placeat que domino placet.Et
ntiq tanto ÷ beatior qͣnto plus ei placet. Qnͣ¬
to autem magis cogitat ea que sunt m̃di
tanto minus placet. Placete itaq tota intẽ¬
tione specioso forma prefiliis bominũ. Euis
enim gra illi placetis. que diffusaest in la¬
biis eius. p lacete illi ea qͦ parte cogitatõnis.
que occuparetur mundo ut placeret uiro pla¬

Expanded text:
aurem igitur inclinemus apostolo. quae -innupaurem igitur inclinemus apostolo. quae -innupta est, inquit, sollicita esancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. non ait: sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. sed certe minor est diuina sanctitas ex ea parte curarum, qua mundana cogitatur uoluptas. quidquid itaque intentionis animi etiam his rebus inpenderetur, quibus placendum esset uiro, colligere quodam modo et redigere debet innupta chrinem, qua placendum est domino. et uide, cui placeat, quae domino placet. et utique tanto est beatior, quanto plus ei placet; quanto autem magis cogitat ea quae sunt mundi, tanto minus placet. placete itaque tota intentione specioso forma prae filiis hominum. eius enim gratia illi placetis, quae diffusa est in labiis eius. placete illi ea quoque parte cogitationis, quae occuparetur mundo, ut placeretur uiro. pla
Abbreviated transcription (Latin):
agit aliquid adiuuando. Immo u̾o qͣuta¬
libet homo sermonis facultate p̃polleat. ut
sollertia disputandi ⁊ suauitate dicendi ĩ
hominis uoluntate in serat u̾tatem. nucͥ¬
at caritatem dicendo tollat errorem. ex¬
hortando torporem. neq qui plantat est
aliquid n qui rigat. s qui incrementũ dat
deus. srustra quippe oꝑarius omĩa moliretꝰ
extrinsecus nisi creator intrinserus latent̾
oꝑaretur. Spero ergo has litteras meas me¬
rito ur̃e excellencie cito ĩ manus etiam taliũ
uenturas. ideo hinc ñ nulla dicenda arbitratꝰ
sum. Deinde ut cu ip̃a ⁊ quecũq alie uidue
ista leg̾int uelcum leguntur audierint. no¬
ueritis uos ad diligend̃ et habendũ ꝯtinen¬
illius gr̃e cribuend̾ ÷ in cuius manu sunt
hortamur ꝓfecto ut uoueres. Quia u̾o iam
uouisti exhortamur ut ꝑseueres. Talia nͥ
tam̃ uideo esse dicenda. quib eam diligant
et arripiant. et que adbuc nułe cogitabãt.

Expanded text:
agit aliquid adiuuando? immo uero quantaagit aliquid adiuuando? immo uero quantalibet homo sermonis facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exhortando toi-porem, neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. frustra quippe operarius omnia moliretur extrinsecus, nisi creator intrinsecus latenter operaretur. spero ergo has litteras meas merito uestrae excellentiae cito in manus etiam talium esse uenturas. ideo nonnulla hinc dicenda arbitratus sum; deinde ut tu ipsa et quaecumque aliae uiduae ista legerint uel cum leguntur audierint, noueritis uos ad diligendum et habendum continenillius gratiae tribuendum est, in cuius manu sunt,hortaremur profecto, ut uoueres; quia uero iam uouisti, exhortamur ut perseueres. talia mihi tamen uideo esse dicenda, quibus eam diligant et arripiant et quae adhuc nubere cogitabant.
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ei: S de hac questione et in aliis iam o¬
diximus. ⁊ alias qnͣtum ꝑ ip̃m pot̾imus data
quid̃ errori huic implicitos. tamen qui pu¬
tant cum aliquos ad iustĩam pietatemq
exhortantur uires non habituram exborta¬
tionem suam nͥ cotum illud qd̾ ut agat hõ
agunt cũ homine in hominis constituant
potestate. non adiuta dei mun̾e s solo arbi¬
trio libe uoluntatis exerta. quasi possit esse
ad ꝑficiend opus bonum uoluntas libera.
nͥ dei uum̾e liberata. Nec attendunt id ip̃m
⁊̃ se ip̃os douo dei halere ꝙ ea facultate ex¬
hortantur ut ad capessendam uitam bonã
hominũ uoluntates pigras excitent. accen¬
dant fugidas. corrigant prauas auersas cõ¬
uertant repugnantes pacificent. sic enim
possunt ꝑsuadere quod suadent. Aut si hec
in uoluntatib hominũ non agant. quid
agunt: Ut quid loquuntur: Dimictant
eãs potius arbitrio suo. Si autem in eis hec
agunt itane tandem homo in hõis uolun¬
tate tanta agit loquendo. ⁊ deus illic non

Expanded text:
bi I, 5? Sed de hac quaestione, et in aliis jam odiximus; et alias, quantum per ipsum potuerimus, data quidem errori huic implicatos, sed implicatos tamen; qui putant cum aliquos ad justitiam pietatemque exhortantur, vires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo, agunt cum homine, in hominis constituant potestate, non adjuta Dei munere, sed solo arbitrio liberae voluntatis exserta: quasi possit esse ad perficiendum opus bonum voluntas libera, nisi Dei munere liberata. Nec attendunt idipsum etiam se ipsos Dei dono habere, quod ea facultate exhohominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quod suadent. aut si haec in uoluntatibus hominum non agant, quid agunt? ut quid loquuntur? dimittant eas potius arbitrio suo. si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis uoluntate tanta agit loquendo et deus illic non
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponunt. q filios habuit. id ip̃m certe qd̾
diu cum uiro uixit. quid aliud qͣm carnis
felicitas fuit: Meritum porro anne illutͤ
eo maxime cõmendatur. qr cum tam cito
extulisset uirũ pro ꝓlixitate sua diu cum
carne conflixit ⁊ uicit. Sic enim scriptũ÷
Et erat auna ꝓphetissa filia phanuel de tͥbu
aser Hec processerat in dieb multis ⁊ uix̾at

Expanded text:
aeponunt, quia filios habuit, id ipsum certe, quod aeponunt, quia filios habuit, id ipsum certe, quod diu cum uiro uixit, quid aliud quam carnis felicitas fuit? meritum porro Annae illius eo maxime commendatur, quia cum tam cito extulisset uirum, per prolixam aetatem suam diu cum carne conflixit et uicit. sic enim scriptum est: et erat Anna prophetissa, filia Phanuel, de tribu Aser: haec processerat in diebus multis
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et illud non insipienter ꝓponi solet. ut
dicat qui potest. que nam uidua mitis p̃po¬
nendasit. utrũ uniuira que cũ uixiss diutuiͦ
cum marito. filiis ꝓcreatis saluisq uiduata
ꝯtineuciamq ꝓfessaz. au ea que adolescen¬
cula intra duos annos amissis duob uiris
nullis ad ꝯsolatõnem extantib lib̾is. ꝯtinẽ¬
ciam deo uouit. et in ea ꝑseuerantissima
scĩtate consenuit. Hic se exerteant dispu¬
tando si possunt. et nobis aliquid demon¬
strando. qui de num̾o uiroꝵ non de ip̃urͤ
continencie uirib pensant merita uidu¬
arum. Si enĩ dixerint illi biuire illã uni¬
uiram esse preferendam nͥ attulerint spi¬
ritualem aliquam rõnem uel auctoritatẽ.
profecto inuenientur uirtuti animi non
maiorem uirtutem animi s carnis felici¬
tatem antepon̾e. Ad felicitatem quippe
carnis ꝑtinuit ⁊ diu cum uiro uiu̾e. ⁊ pro¬
creare filios. S si non eam ob boc carnis¬

Expanded text:
Nam et illud non insipienter proponi solet, ut Nam et illud non insipienter proponi solet, ut dicat qui potest, quaenam uidua meritis praeferenda sit: utrum uniuira, quae cum uixisset diutius cum marito, filiis procreatis saluisque uiduata continentiam professa est, an ea, quae adulescentula intra duos annos amissis duobus uiris nullis. ad consolationem extantibus liberis continentiam deo uouit et in ea perseuerantissima sanctitate consenuit. hic se exerceant, si possunt, disputando et nobis aliquid demonstrando, qui de numero uirorum, non de ipsius continentiae uiribus pensant merita uiduarum. si enim dixerint illi biuirae illam uniuiram esse praeferendam, nisi adtulerint spiritalem aliquam rationem uel auctoritatem, profecto inuenientur uirtuti animi non maiorem uirtutem animi, sed carnis felicitatem anteponere. ad felicitatem quippe carnis pertinuit et diu cum uiro uiuere et filios procreare. sed si non eam ob hoc pr
Abbreviated transcription (Latin):
net addi uel decrahi possit ignoro. Deinde ip
duceis respondentem. cum ꝓposuissent mulie¬
rem ũ uniuiram uel biuiram. s si dici pot̃
septiuiram ĩ resurrectõne cuius futura ess
uxor. Increpans enĩ eos ait. Erratis ñ sciẽtes
scripturas neq uirtutem dei. In resurrectõne
enim nec nubent. nec uxores ducent. Non eĩ
incipient mori. s erunt equales angłis dei.
Eorum itaq resurrectõnem ꝯmemorauit
qui resurgent ad uitam. non qui resurgẽt
ad penam. Potuit ergo dic̾e̾. erratis nesciẽtes¬
scripturas neq uirtutem dei. in illa enim re
ut uidemus tot maritorum mulierem ulla
sue snĩe significatõne damꝑnauit. Quappt̃
nec contra humane uerecundie sensũ audeo
dr̃e ut quotiens uoluerint uiris mortuis nu¬
bantfemine. nec ex meo corde preter scripture
sc̃e auctoritatem quotaslib nuptias cõdemp¬
nare. Quod autem dico uniuire uidue. hoc
dico om̃i uidue. Beatior erit si sic ꝑmansit.

Expanded text:
net, addi uel detrahi possit, ignoro. deinde ipsnet, addi uel detrahi possit, ignoro. deinde ipsdducaeis respondentem, cum proposuissent mulierem non uniuiram uel biuiram, sed, si dici potest, septiuiram in resurrectionem cuius futura esset uxor. increpans enim eos ait: erratis, non scientes scripturas neque uirtutem dei. in resurrectione enim nec nubent nec uxores ducent; non enim incipient mori, sed erunt aequales angelis dei. eorum itaque resurrectionem commemorauit, qui resurgunt ad uitam, non qui resurgunt ad poenam. potuit ergo dicScripturas, neque virtutem Dei; in illa enim resut uidemus, tot maritorum mulierem ulla suae sententiae significatione damnauit. quapropter nec contra humanae uerecundiae sensum audeo dicere, ut, quotiens uoluerit, uiris mortuis nubat femina, nec ex meo corde praeter scripturae sanctae auctoritatem quotaslibet nuptias audeo condemnare. quod autem dico uniuirae uiduae, hoc dico omni uiduae: beatior eris, si sic permanseris.
Abbreviated transcription (Latin):
ranter frenandũ ⁊ uincend̾ est quodlibet qͥa
iam non licet. De terciis et de quartis et de
ultra plurib nuptiis solent homines mouere
q̃stionem. Unde ut br̃ respondeam. nec ullas
nuptiat audeo dampnare. nec eis uerecũdiã
num̾ositatis auferre. S ne cui qmͣ breuitas
huius responsionis mee forte displiceat ube¬
rius disputantem rep̃hensorem meũ audire
ꝑatus sum. Fortassis enim afferat aliquã ratõ¬
nem quare scde nuptie non dampnentur.
tercie dampnentur. Nam ego sicut in exordio
sermonis huius ãmonui. non audeo plus sa
diffiniend̾ quod nec apłm uideo diffinisse :
Ait enim. Alligata est qmͣdiu uir eius uiuit.
Non dixit primus. aut scd̃s aut tercius. aut
alligata ẽ qmdiu uir eius uiuit. Si aut̃ mor¬
tuus fu̾it uir eius liberata ẽ cui uult nubat.
tm̃ in dño. Beatior autem erit si sic ꝑmansĩt.
Quid huic suũe quantũ ad hanc rem acci¬

Expanded text:
ranter frenandum et uincendum est quod libet, quia ranter frenandum et uincendum est quod libet, quia iam non licet. De tertiis et de quartis et de ultra pluribus nuptiis solent homines mouere quaestionem. unde ut breuiter respondeam, nec ullas nuptias audeo damnare nec eis uerecundiam numerositatis auferre. sed ne cuiquam breuitas huius responsionis meae forte displiceat, uberius disputantem reprehensorem meum audire paratus sum. fortassis enim adferat aliquam rationem, quare secundae nuptiae non damnentur, tertiae damnentur. nam ego, sicut in exordio sermonis huius admonui, non audeo plus sapdefiniendum, quod nec apostolum uideo definisse? ait enim: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit; non dixit: primus aut secundus aut tertius aut alligata est, quamdiu uir eius uiuit; si autem mortuus fuerit uir eius, liberata est. cui uult nubat, tantum in domino; beatior autem erit, si sic permanserit. quid huic sententiae, quantum ad hanc rem adti