comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U horã diuini officii mox as¬
ut auditũ fuerit signũ:
relictis om̃ib quelibet fueruit
in manib sũma cũ festinatione
currat᷑. cũ grauitate camen
ut non scurrilitas inueniat
fomitẽ. Ergo nichil operi dĩ
p̃ponat᷑. Q d̾ siquis in noct᷑nas¬
uigilias post głam psalmi nona¬
gesimi quarti quẽ ꝓpt̾ hoc
om̃ino ꝑcrahendo ⁊ morose
uolumus dici occurrerit non
stet in ordine suo inchoro. s
ultimus omiũ st̃et aut in
lo coquẽ calib negligentib
scor sũ consticuerit abbas. ut
Sũ compleco oꝑe dĩ supplicia
satis factione peniceat. Ioõ
aut̃ eos in ulcimo aut seorsũ
iudicamus debere stare: ut
uisi ab omib. uel ꝓ ipsa uere¬
cum dia sua emendentur. Nã
si foris oracorio remaneãnt :
erit forte calis qui se recol
locet ⁊ dormnit: aut certe
sedet foris. uł fabislis uacat.
⁊ dacur occasio ma ligno.
Sed ingrediat᷑ intro. ut nec
totũ ꝑdat : ⁊ de reliquo
emendecur. Huirnis aut̃¬
horis qui ad opus dĩ posti

Expanded text:
 horam divini officii mox,ut auditum fuerit signum, relictis omnibus, quaelibet fuerint in manibus, summa cum festinatione curratur: cum gravitate tamen; ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis in nocturnis post gloriam psalmi nonagesimi quarti quem propter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut dum completo opere Dei publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo aut seorsum judicavimus debere stare: ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis qui se locet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis authoris, qui ad opus Dei post
Abbreviated transcription (Latin):
tiositas inimicaest ani¬
me. et ido certis cempo¬
rib occupari debent fr̃s in
l ab ore manuũ. certis iterũ
horis inlectione diuina. Idõq
hac dispositione credimus.
utraq tempora ordinari.
id est ut apascha usq ad ra-¬
lendas octobris. a mane exe¬
unces aprima usq ad horã
pene quarcã laborent qd̾
necessa riũ fuerit. Ab hora
aut̃ quarta usq ad horam
sextã : lectioni uacent. P ost
sextã aut̃ surgentes: am̃sa
pausent in lectulis suis.
cũ om̃i silentio. aut forte
qui uoluerit legere: sic le¬
gat. ut aliũ non in quiecet.
Agatur nona cẽperius medi¬
ante octaua hora. et iterũ
qd̃ faciendũ est operent᷑ usq
aduesꝑ ã. Si aut̃ necessitas
a ut pauꝑtas exigerit. ut
ad fruges colligendas ꝑse oc¬
cupent᷑. non contristent᷑. quia¬

Expanded text:
tiositas inimica est animae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut paupertas exegerit, ut ad fruges colligendas per se occupent
Abbreviated transcription (Latin):
A tifices sisunt in me¬
nasterio: cũ omĩ humr¬
ipsas arces. si iusserit abbas.
Qd̾ si aliquis ex eis ex tollit᷑
ꝓscientia artis sue. eo qd̃ uide¬
at᷑ aliqͥd conferre in monaste¬
rio : hic talis euellat᷑ ab ipsa
arte. ⁊ denuo ꝑ eã non crause¬
ac. nͥ forte humiliato ei
iterũ ab bas ubeat. Siqͥd
uͦ ex oꝑib artificũ uenun¬
dandũ est : uideant ipsi ꝑ
quoꝵ in anus cransiendast.
ne aliquã fraudẽ p̃sumant
inferre. Os emorent᷑ sc̃ꝑ
ananie. ⁊ saphire. ne fante
mortẽ quã illi incorpaore
isti aliquã fraudẽ de reb mo¬
nasterii fecerint in anima
patiant᷑. In ipsis aut̃ p̃cus
non subripiat auaritie
malũ. s sẽꝑ aliquant ulũ
uilius det᷑: quã ab aliis

Expanded text:
Artifices si sunt in monasterio, cum omni humiipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore i aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
iquis forte de nobilib
offert filiũ suũ dõ in mo¬
nasterio. si ⁊pse puer minor
etate est: parentes eiꝰ faciant
peticionẽ quã supͣ diximꝰ. ⁊ cũ
oblacione eã petitionẽ. ⁊ manũ
pueri in uoluant in palla alta¬
ris. ⁊ sic eũ offerant. Dereb
aut̃ suis aut inp̃senti peticio¬
ne ꝓmittant sub iure uirando:
ei aliquando aliqͥddent. ne
tribuant occasionẽ habendi
rint in elemosina monasterĩ
ꝓmercede sua : faciant ex
reb quas dare uolunt mo¬
nasterio donacionẽ. reser.¬
uato sibi. sita uoluerint
usu fructuario. atq ita oĩa
obstruant᷑. ut milla suspitio
romaneat puero. ꝑquam
deceptus perire possit. qd̾¬

Expanded text:
quis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, ei aliquando dent aut tribuant occasionem habendi: rint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructuario. Atque ita omnia observantur, ut nulla suspicio remaneat puero, per quam deceptus perire possit
Abbreviated transcription (Latin):
centia : addatur ⁊ certium.
Panis libra una propensa
sufficiat indie. siue una sit
re fectio: siue prandii ⁊ cȩnȩ
Q uod si cenaturi sunt: de eadẽ
libra pars tertia acellera-¬
rio reseruecur. reddenda
cenacuris. Qd̃ si labor forte
factus fuerit maior: in arbi¬
trio ⁊ potestate abbatiserit.
si ex pediatali quid augere.
Remoca p̃om̃ib crapula:
ut numquã surripiat mona¬
cho indigeries: quia nichil
sic concrarium est om̃i xp̃iano
minore etate: non eadẽ seruet᷑
quantitas. s minor quã i aori¬
b seruata in om̃ib parcitato.
Carniũ uero quadrupedum
om̃ino ab om̃ib abstineat᷑ cõ¬
mestio. p̃ter om̃ino de biles ⁊¬

Expanded text:
leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sit contrarium omni Christiano, minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles
Abbreviated transcription (Latin):
donũ ex dõ alius sic. alius
uerosic. Et id̾o cũ aliqua
scrupulositate a nob̾ menfura
uictus alioꝵ constituit᷑ tam̃
in firmoꝵ conbiuentesimbe¬
cillitatatẽ. credimus
eminã uini ꝑ singłos suffice
redies. Quib autẽ donat deus
tolerantiã abstinentie: ꝓpriã
se habituros mercedem sciant.
labor. aut ardor estatis am:¬
plius poposcerit: in arbitrio
prioris consistat. Considerans
in om̃ib ne subrepat satietas
aut ebrietas. licet legamus
uinũ monachoꝵ non esse. S
quia id nr̃is temporib mona¬
chis ꝑsuaderi non pocest. sal
tem uł hoc consentiamus ut
non usq ad sacietatẽ bibamꝰ:
s parcius. quia uinum aposta:¬
care facit etiã sapientes.
Ubi autẽ necessitas lociex¬
poscit: ut nec supra scripta
mensura inueniri possit. s mul¬
tominus. aut ex toto nichil.
benedicant dm̃ qui ibi habitant.
⁊ non murmurent. Hoc ante
o mĩa ammonentes : ut absq
murmurationib Sint Quid¬

Expanded text:
 ex Deo: alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum cōstituitur. Tamen infirmorū contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiæ, propriam se habituros mercedem sciant. labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit in arbitrio prioris consistat. Considerans in omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas. Licet legamus vinum monachorum omnino non esse. Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potestem et hoc consentiamus ut non usque ad satietatem bibant, sed parcius, quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem necessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant Det non murmurent. Hoc autem ante omnia admonentes ut absque murmurationibus sint. § I
Abbreviated transcription (Latin):
ufficere credimus ad re¬
fectionem cotidianam:
tã sexte quã none omib m̃¬
sib cocta. duopulmentaria
propter diuersoꝵ infirmi¬
tates. ut force qui ex uno
non poterit edere : ex alio¬
sufficiant. Et si fuerit unde.
Rngrao multar̾ facit /ebrietcio: Animositas imprũdentiõ offensid¬

Expanded text:
ue credimus ad refectionem quotidianam tam sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo pupropter diversorum infirmitates, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex aliosufficiant. Et si fuerit unde num multum potatum, ebrietatis animositas, imprudentis offensio
Abbreviated transcription (Latin):
a qui ꝑ quo uis respon
Nlit̃ fecerit: ex communicet᷑.
nec ibi qͥcꝗ aliud gerat᷑.
pediat᷑ alterius improbita
& oret non inclamosa uoce:
s in lacrimis ⁊ ncentione cor¬
dis: Ergo qui simile opꝰ non
facit : non ꝑmittatur exple¬
co oꝑe dĩ remorari in orato¬
rio sicut dictũ est. ne alius
inpedim̃tũ patiatus.

Expanded text:
 qui pro quovis responsaliter fecerint, excommunec ibi quidquam aliud geratur pediatur alterius improbitat oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dec. P edes aut̃ hospitib¬
omib cã ab bas quã cuncta
congregatio lauet. Quib
Lotis : hunc uersũ dicant.
ceptionũ cura sollicite exhr¬
beat᷑. quia in ipsis magis xp̃s
suscipit᷑. Nã dutũ terror:
ipse sibi exigit honorẽ. Coqͥna
abbatis ⁊ ospitũ suꝑse sit : ut
incertis horis suꝑuenientes hos¬
pites qͥ nuĩquã de sunt de mo-¬
nasterio non inquietent fr̃s.
Inͥ qͣuo quinã ad annũ ingre-¬
diant᷑ duo fr̃s. qui ipsũ offiti¬
ũ bene impleant. quib in di¬
gent solacia amministrent᷑.
ut absq mur muratione ser¬
uiant. Et iterũ quando occu¬
pationẽ minorẽ habent exe¬
ant. ubi eis inꝑat᷑ inoꝑa. Et
non solũ ipsis s ⁊ in om̃ibus
officiis monasterii ista sit
consid̾atio. ut quando in¬
digent: solatia a commodent᷑
eisꝰ. Ec iterũ quando uacant:¬
obediant imꝑanti. Itẽ ⁊ cellã
hospitũ habeat ad signatam
fr̃. cuius animã timor dĩ pos¬
sidet. ubi sint leti strati suffr¬

Expanded text:
et. Pedes hospitibus tam abbas quam cuncta congregatio lavet. Quibus lotis, hunc versum dicant: ceptioni cura sollicite exhibeatur: quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit, ut incertis horis 670 supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bene impleant; quibus, ut indigent, solatia administrentur, ut absque murmuratione serviant; et iterum quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum in ipsis, sed et in omnibus officiis monasterii ista sit consideratio, ut quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum quando obediant imperanti. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati suffi
Abbreviated transcription (Latin):
correptioni regulari sub¬
iaceat calit᷑. ut ceteriti¬
meant. Neq fr᷑ ad frẽm
uingat᷑. horis in conpecen¬
cib. Unĩco die lectioni ua¬
cent om̃s. exceptis his qui
uariis officiis deputati st̃.
Si quis uͦ ita ne gligens ⁊
desidiosus fuerit . ut non
uelit aut non possit medi¬
cari. aut legere : in iun¬
aut delicatis talis oꝑa aut
ars in uingat᷑ : ut nec otio¬
si sint. nec uiolentia labo¬
ris opprimant᷑ ut effu-¬
gant᷑. Quoꝵ in becilli¬
tas ab abbate considerã¬
da est.: I s exadrage

Expanded text:
correptioni regulari subcorreptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injunaut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est. § II.--EX RE
Abbreviated transcription (Latin):
nonã om̃s inopus suũ labo¬
rent. qd eis in iungit᷑. Facto
aut̃ pͥmo signo none hore:
disuingant ab oꝑe suo sin¬
guli. ⁊ sint parati dum sc d̾m
signũ pulsauerit. p̾ ost re¬
fectionẽ aut̃ uacent lcecti¬
onib suis aut ps almis. Inqua¬
drage sime uero dieb ama-¬
ne usq ad certiã plenã.
uacent lectionib suis. &
usq ad decimam horã oꝑ
ent᷑: qd̾ eis in iuingit᷑. In quib
diebus quadragesime : acci¬
piant om̃s singłos codices de
bibriotheca. quos ꝑ ordinẽ
ex integro legant᷑. qui codi¬
ces in capite quadragesime
clandi sunt. Ance omĩa sane
deputet᷑ unꝰ aut duo senio¬
res. qui circũeant monaste¬
riũ. horis quib uacant fr̃s
lectioni. & uideant ne forte
in ueniat᷑ fr̃ accidiosus qͥ
uacat octio aut fabulis ⁊
non est intentꝰ lectioni. &e
non solũ sibi in utilis est:
s etiã alios ex collit. Hic
talis siquis qd̾ absit reꝑtus
fuerit : corripiat᷑ semel ⁊
scd̃o. Si non emendauerit.

Expanded text:
 laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmis. In Quadragesimae vero diebus, a mane usque ad tertiam 611 plenam, vacent lectionibus suis, et usque ad decimam horerentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et secundo: si non emendaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
nãq scd̾e ferie: nouẽ capitir¬
la que residua sunt decente¬
ipsa terna ꝑ easdẽ horas
dicant᷑. ¶Expenso ergo psal¬
mo centesimo octauo decimo.
duobus dieb. id est dñica cẽ
scd̃a feria. Tercia foria iã
ad cerciã. sextã et nonã
acentesimo nono decimo:
simũ sepcimũ. id est psalmi
nouẽ. Quiq psalmi semꝑ
usq ad dñicã ꝑ easde̾ horas
itidẽ repetant᷑. hynnoꝵ nichil.¬
ominus. lectionũ uł uersuũ

Expanded text:
nam secundae feriae novem capitula, quae residua sunt de centeipsa terna per easdem horas dicantur. Expenso 318 igitur psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est dominico et secunda feria; tertia feria jam ad tertiam, sextam, vel nonam centesimo nono decimo simum septimum, id est, psalmi novem. Quique psalmi semper usque ad Dominicam per easdem horas itidem repetantur. Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuu
Abbreviated transcription (Latin):
refugias uiam salutis. que non es
nisi augusto initio incipienda:
ꝓcessu uͦ conuersationis. ⁊ fid̾i
dilatato corde. inenarrabili
dilectionis dulce dine currit᷑
uia mandator d̾i: ut ab ipsius¬
iumquãs magisterio disce dentes
in eius doctrina usq ad mortẽ
in monasterio ꝑseuerantes: passio.
sorces a¬

Expanded text:
refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda: processu vero conversationis et fidei, dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius magisterio nunquam discedentes, in ejus doctrina usque ad mortem in monasterio perseverantes, passionisortes
Abbreviated transcription (Latin):
parte apud ipsũ discernimur:
disciplina ¶In doctrinã sua nãq
obsecra: increpa: id est miscens
cẽporib tempora cerroribus
blandimenta. Dirũ magistri.
piũ patris ostendat affectum.
id est indisciplinatos ⁊ inquietos.. thessa.¬
de bet durius arguere: obedien¬
tes autẽ ⁊ mittes aut patientes:
ut. in meritis ꝓficiant melius

Expanded text:
parte apud ipsum discernimur, disciplina. In doctrina namque sua obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blapium patris ostendat affectum, id est, indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem, et mites, et patientes, ut in melius proficiant, obs
Abbreviated transcription (Latin):
esse m odus ex communicationis
cul parum modus pendeat in
fr̃ inuenitur in leuiorib culpa
bilis: ͦ mense participatione
priuet᷑. Priuati aut̃ amense
consortio: ista erit ratio: ut
in oracorio psalmum aut an¬
ei phonã nõ iinponat: neq lecͥ.
recitet: usq ad satis factionẽ.

Expanded text:
cationis culparum modus ex abbatis frater in levioribus culpis invenitur a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactionem.
Abbreviated transcription (Latin):
dientia duris ⁊ contrariis reb:
uł eciã quib libet irrogatis in¬
uiriis. cacita conscientia paci¬
entiã amplectatur et sustinens
non lasescat. uł discedat: di¬
rauerit usq infinẽ: s aluus¬
⁊ sustine dum. Et ostendens ꝓoha¬
fidele ꝓ dño uniuersa etiam
contraria sustinere debere:
dicit exꝑsona sufferentium.
.Propter te morce affligim̃
toca die: estimaci sumꝰ sicut
oues occisionis. Et securi de
spe retributionis diuine sub:¬
sequunt᷑ gaudentes. & dicente s:

Expanded text:
dientia duris et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia poenitentiam amplectatur, ut sustinens non lassescat, vel discedat, diraverit usque in finem, hic set sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
n decimꝰ hum ilitatis
gͣdus est : si cũ loqͥt᷑
monachus lenit̾ ⁊sine risu
humilit᷑. cũ grauitate
pauca uerba ⁊ racionabilia
lo quat᷑.⁊ non sit clamosus in uo
ce. sicut scriptum ẽ. Sapiens
uerbis in notescit paucis:
uodecimus humilitatis
gradus est: si non solũ
corde monachuses etiã ipso cor
pore humilitatẽ uidentib se
sẽꝑ indicet. id est in oꝑe di. in
oratorio. in monasterio. in orto.
inuia: in agro.uł ubic̃q sedens.¬
uel ambulans. uł stans. inclinato
sit semꝑ capite de fixis aspec¬
ra de peccatis suis ex isfimans.
iã se cremendo iudicio d̾i
pre senta rigistimet. dicens
sibiꝰ in cordeͣ sẽꝑ. illud qd̾ publi¬
canus ille eiiu angłicus fixis in
nus ego peccat or leuare occłos
Incuruatꝰ⁊ humiliatus sum priid.¬
usq quaq. Ergo his om̃ib hu

Expanded text:
ndecimus humilitatis gradus est, si, cum loquitur monachus, leniter et sine risu, humiliter cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquace, sicut scriptum est: Sapiens verbis innotescit paucis. PUT XLVIII. Duodecimus humilitatis gradus est, si non solum copore humilitatem videntibus se semper indicet; id est, in opere Dei, in oratorio, in monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semra de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari existimet, dicens sibi in corde semper illud, quod Publicanus ille evangelicus fixis in nus ego peccator levare oculos Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Ergo his
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniet ilła que ꝑ fecta foras
mit cit timorẽ: ꝑ quã uniuersa
que prius ñ sine formidine
obseruabatꝰ absq ullo labore.
ueluti naturaliter ex consuetu¬
dine incipiet custodire: non
iã timore gehenne. s amore xp̃i.
⁊ consuetudine ipsa bona ⁊⁊ de¬
lectatione uirtutũ.que dñs¬

Expanded text:
rveniet illam, quae perfecta foris mittit timorem. Per quam universa, quae prius non sine formidine observabat absque ullo labore et velut naturaliter, et consuetudine incipiet custodire: non jam timore gehennae, sed amore Christi et consuetudine ipsa bona et delectatione virtutum, quae D
Abbreviated transcription (Latin):
byemis cẽpr̃. id est aRa¬
Alendis nouenbris usq
ad pascha. iuxta consid̾ationẽ
rationis. octaua hora noctis
surgendũ est: ut modice am¬
plius de media nocte pause¬
cur: et iam digesti surgant
Si qͥdu restat post uigilias. a

Expanded text:
emis tempore, id est, a Kalendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a
Abbreviated transcription (Latin):
monachu nͥ quod cõmunis
monasterii regula uł maio¬
rũ cohor tant᷑ exẽpla::
onus humilitatis gra dꝰ
est: si linguaa loquendo ꝓhi¬
beat monachus: ⁊ cacitur nitatẽ
habens usq ad int̾rogationem

Expanded text:
monachus, nisi quod communis monasterii regula, vel majorum cohortantur exempla: et, nonus humilitatis gradus est, si linguam ad loquendum pbeat monachus, et taciturnitatem habens, usque ad interrogationem
Abbreviated transcription (Latin):
ieb aut̃ priuatis. matu:¬
tinoꝵ sollem nitas it a
agat᷑ .i. ut sexa gesimus sex cus
psalmus dicatur sine antipho¬
na. subtrrahendo mo di ce
sicut dominica: ut om̃s oc-¬
currant. Ad quinquagesi-¬
mũ psalꝰ qͥ cũ antiphona dicat᷑.
Post quẽ alii psalmi dicantur
duo scd̾m consuetudinem. id est
scd̾a feria. quintus itricesimꝰ
quintus. Tertia feria. quadra¬
gesimus scds. ⁊ quinquage sim
sexcus. Quarta feria sexage¬
simus cercuis ⁊ sexagesimus
quartus. Q uinta feria non a¬
gesimus septimus ⁊ octoge:¬
simus nonus. Sexta feria.
septuagesimus quintus. &
nonagesimus primus. Sabbo
aut̃ centesimus quadra-¬
gesimus scd̾s. ⁊ canticum
Deuttard euteronomii: qd diuida-¬
C in duas głas. Nam ce¬
teris dieb canticum unum¬
psallit eccła romana dicat᷑.
post hec sequant᷑ laudes.
Peide lectio una apłi memo¬
riter recitanda: responsoriũ.
ambrosianũ. uersus canticũ
de euan głio: letania. ⁊ com¬
plecũ est ¶ꝑ lane agenda ma¬

Expanded text:
iebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimus quintus. Tertia feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria, sexagesimus tertius, et sexagesimus quartus; quinta feria octogesimus septimus et octogesimus nonus; sexta feria septuagesimus quintus et noautem, centesimus quadragesimus secundus, et canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas glorias. Nam caeteris diebus canticum unumpsallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda ma
Abbreviated transcription (Latin):
nis: neq inmirabilib su ꝑ me.
S quid: Si non humilit̾ senci¬
ebã: s exaltaui animã meã:
Sicut ablactatus suꝑ matre
sua ita retribues in anima in
meam: Unde fr̃s si sũme di¬
uinitatis uolumus culm en
adtingere ⁊ ad exaltatione
ilła celestẽ. ad quã ꝑ present̃¬

Expanded text:
nis, neque in mirabilibus super me . Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesent
Abbreviated transcription (Latin):
cõuersatꝰ fuerat ob nuraculorũ as¬
siduitate q̃ dñs dignabat᷑ oꝑari
per cũ aliud ẽ monasteriu a brõ
ĩ circuitu ipta cultũo religionis cõ¬
uenienter dispõtis. Quando uero
totũ eiꝰ lori ad londẽ et glam diuimi
nõis eẽt cõsimimatũ opꝰ sed et post¬
multa annorũ curritula Uencrabił
hicinarus Remorũ archiep̃s sclis¬
simi Basoli corpꝰ a loco in quo trar¬
h uencrabiliter humatum decreuit
trãsferendum. Hic igitur cõnora¬
to oĩ clero suo atz mapoia multitudie
ppłi pro ut tanto negptio digun fue¬
erat. effodieus sacri corporis che¬
saucum. de loco in que priꝰ iacutraz
cõposito quoq eccłiastice dunitatis
plurimo cõper̾ter apparatu cũ cã¬
ticis et hỹnis ĩ ip̃a eccła multo
nobiliꝰ ꝙͣ añ fuerat repositũ collo/¬
cauit. In eado uero die qua honori¬
ficẽtissumũ eiꝰ trãslatũ ẽ corpꝰ ip̃a
enã dedicat᷑ ecłła ĩ honore bñi
Martini xp̃i dm̃i cõfessoris ac sccissi

Expanded text:
atus fuerat, ob miraculorum assiduitatem, quae Dominus dignabatur operari per eum, aliud est monasterium a B. in circuitu juxta cultum religionis convenienter dispositis. Quando vero totum ejus loci ad laudem et gloriam divini nominis esset consummatum opus, sed et postmulta annorum curricula venerabilis Hincmarus Remorum archiepiscopus sanctissimi Basoli corpus a loco, in quo erat venerabiliter humatum, decrevit transferendum. Hic igitur convocato omni clero suo atque maxima multitudine populi, prout tanto negotio dignum fuerat, effodiens sacri corporis thesaurum, de loco in quo prius jacuerat, composito quoque ecclesiasticae dignitatis plurimo competenter apparatu, cum canticis et hymnis in ipsa ecclesia multo nobilius quam ante fuerat repositum, collocavit. In eadem vero die, qua honorificentissimum translatum est ejus corpus, ipsa etiam dedicatur ecclesia in honore beati Martini, Christi
Abbreviated transcription (Latin):
gressum uino ferent̾ ĩ corpore se¬
pultũ uidentib que̾dã horiorẽ in¬
cusserat miserabilẽ. Per terra tñ
repens ab huiꝰ diei spectatulo nõ
abstinuit ip̃e pociꝰ omni popalo
spectaculũ fils. Uoti sui censũ breuis¬
simũ cũ aliis pleua fide intulit. Cũ
nã hynis celestib nocturna eẽt cele¬
branda celebritas diuina circa se¬
u̾tute irruente uestigia q̃ dorsualib
inheserant partib extensis neruis
loca sua uiolenter repetũt supra
pedes teste ppło cõscitit et ex inces¬
su nouo leticiam festuutatis turbis
mirantib auxoit

Expanded text:
gressum vivo ferens in corpore segressum vivo ferens in corpore sepultum, videntibus quemdam horrorem incusserat miserabilem. Per totam tamen repens ab hujus diei spectaculo non abstinuit, ipse potius omni populo spectaculum factus, voti sui censum brevissimum cum aliis plena fide intulit. Cum jam hiems coelestibus nocturna esset celebranda celebritas, divina circa se irruente vestigia, quae dorsualibus inhaeserant partibus, extensis nervis loca sua violenter repetunt, supra pedes teste populo constitit, et ex incessu novo laetitiam festivitatis turbis mirantibus auxit
Abbreviated transcription (Latin):
plectitur. Nã pes eiꝰ cui scti baculꝰ
fuerat suꝑpositꝰ emartuit e uesti¬
gio putrefactꝰ nec multo post tũ
grauib tormentis de corpore est
euulsꝰ. Corpꝰ itaq ad templum
uiri dei disponitur euehendum qd̾
tamen ita est loco infixũ isi qd̾dã
simulagrũ ĩmanẽ saperumm. Cuq
ad locũ sct̃ĩ Remigni illat̾ etiam ex¬
equias decernerent inferẽdas/ ut
posset eleuari gleba/ non est a deo et
scto Basolo concessa licentia. Et
uero necessitate cogente ĩ catha¬
launico tritorio demum ꝑ mittitur
habere sepulturam
a mõasterio fitũ. Tempꝰ instribat
quo sct̾i cõfessoris solcuitas anuis
gaudiis celebrãda eet. Illuc se
plebs uniusa cõtulerat. Prouuis¬
cui multitudo sexꝰ hanc ẽ diuerso
freque̾tiã impleuerat. Huic qͦq
tante claritatis spectatulo ex uico
suꝑiꝰ illato inter populares turmas
se etiã quida ĩmirserat qui cor¬
poris ĩ massam cõtracta cõgerie

Expanded text:
plectitur. Nam pes ejus, cui sancti baculus plectitur. Nam pes ejus, cui sancti baculus fuerat superpositus, emarcuit, e vestigio putrefactus, nec multo post cum gravibus tormentis de corpore est evulsus. Corpus itaque ad templum viri Dei disponitur evehendum; quod tamen ita est loco infixum, quasi quoddam simulacrum immane saxeum. Cumque ad locum sancti Remigii illatum, etiam exsequias decernerent inferendas, ut posset elevari gleba, non est a Deo et sancto Basolo concessa licentia. At vero necessitate cogente, in Catalaunico territorio demum permittitur habere sepulturam.a monasterio situm. Tempus instabat, quo sancti confessoris solemnitas annuis gaudiis celebranda esset. Illuc se plebs universa contulerat; promiscui multitudo sexus hanc e diverso frequentiam impleverat. Huic quoque tantae claritatis spectaculo, ex vico superius illato inter populares turmas se etiam quidam immerserat, qui corporis in massam contracta congerie,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis archiepo. Qua st die ip̃iꝰ seti
sole̾nitas recolitur celebrior qr ppr̃
longiniquis partib cõflue̾ciã cõtigꝰ
at haberctur famosior. Ex eo de¬
nq ep̃e muitis et intercessionib sch̃
huiꝰ multa funt signa oũsa u̾tu¬
tũ q̃ non sunt cõprelxẽsa litteris
ad memoriã posterorũ. Nos aut
quantũ nr̃a etate aut fieri uidimꝰ
aut certe uera fideliũ relatõe iam
olim fitã cognonimꝰ siue ea q̃ a
prudontiorib historiis breuiter no
De illo qui irceuereter sti baculũ
accepit Emꝰ pes emarcuit ⁊
Longe post bñ xp̃i cõfessoris obitũ
quidam natos nobł sed elacꝰ tumo¬
re et bestiali feritate mẽtis ad sa¬
trã accessit eccłam uelur cã oronis
Qui post orõem solo excussus
batulũ sct̃i accepit ac mẽto suspẽsũ
super pede̾ stultꝰ et amens pouit
deinde subsannãdo dixit. En bacu¬
lus iste indicat ꝙͣ parue stature
Basolus hic fuerat. Nec mora
hanc blasphemnĩa ultio diuina cõ¬

Expanded text:
iscopo; qua scilicet die ipsius sancti solemnitas recolitur celebrior, quia prlonginquis partibus confluentiam contigit ut haberetur famosior. Ex eo denique tempore multis et intercessionibus sancti hujus, multa sunt signa ostensa virtutum, quae non sunt comprehensa litteris ad memoriam posterorum. Nos autem quantum nostra aetate aut fieri vidimus, aut certe vera fidelium relatione jam olim facta cognovimus, sive ea quae a prudentioribus historiis breviter nots. CAP. II. De illo qui irreverenter sancti baculum accepit, cujus pes emarcuit. Longe post beati Christi confessoris obitum, quidam natione nobilis, sed elatus tumore et bestiali feritate mentis, ad sacram accessit ecclesiam, velut causa orationis. Qui post orationem solo excussus, baculum sancti accepit, ac mento suspensum, super pedem stultus et amens ponit, deinde subsannando dixit: En baculus iste indicat quam parvulae staturae Basolus hic fuerat. Nec mora hanc blasphemiam ultio divina com
Abbreviated transcription (Latin):
iuutatis extitit quãtam nunꝙͣ suerat
xꝑtꝰ. plura sunt demqz q̃ de huiꝰ
brĩ cõsessoris actib uisa uel audita ic¬
fermtut nos tamen hec ad utilitate
legenciũ humulitatꝭ ꝑsequi exẽpla
uolencium pancis edidisse sufficiat.
Cumq gestoꝵ excellentiora solũmodo
lector notata deprehenderit sublato
plixitatis tedio gratiꝰ ista suscipiat
et nopia strupulofitate auimꝰ nusꝙ
euatiller. Nam si cuucta q̃ gesta
sunt cese inembrane susciperent. nõ
breui hystoria elimata tenerentur.
Dis ante oĩa prou̾idi uera pntᵐ
diceres fastidiosis effusiꝰ nõ obesse
Sicut antem qui cibo semper uno alii ᷑ͬ
tedio grauatur alterĩꝰ uero uesti
delectabiliꝰ cgus trahit᷑. sit si uerba
prolipiꝰ cũdendo pertrahumꝰ uerboꝵ
fastidiũ de uerbis cõgerimus. Hic ergo
finem fatuꝰ et tanquam post enĩsi
dispendia gurgitis laborio simi
nauis ar̃e non sie mercedis fructu
quiera statione funem religanius.

Expanded text:
lumitatis exstitit, quantam nunquam fuerat lumitatis exstitit, quantam nunquam fuerat expertus. Plura sunt denique quae de hujus beati confessoris actibus visa vel audita referuntur: nos tamen haec ad utilitatem legentium, humilitatis persequi exempla volentium paucis edidisse sufficiat. Cumque gestorum excellentiora solummodo lector notata deprehenderit, sublato prolixitatis taedio gratius ista suscipiat, et noxia scrupulositate animus nusquam evacillet. Nam si cuncta quae gesta sunt, caesae membranae susciperent, non brevi Historia elimata tenerentur. His ante omnia providi vera cautius dicere et fastidiosis effusius non obesse. Sicut autem qui cibo semper uno alitur, taedio gravatur, alternis vero vesci delectabilius mens trahitur: sic si verba prolixius eudendo pertrahimus, verborum fastidium de verbis congerimus. Hic ergo finem facimus, et tanquam post emensi dispendia gurgitis laboriosum navis nostrae non sine mercedis fructu quieta statione finem religamus,
Abbreviated transcription (Latin):
celcros quidem tum hunt quoq ultio
diuina impunem abire non sineras
Nam morbo concrisso intollerabili in
modum utris partis lateris tabefacta
discenditur ac per riuturna tp̃a unus
exciutiatꝰ dolorib dieb singulis infe¬
licem aiam pene mtra fances uoluens
solum exitum prestolatur. Nudatut
substantia caret fauulia deseritur a
conuge ꝓpria. Abicitur a cunctis
uelut iam cadauer exaniure. Inter hec
itaq penaru incendia per uisum cenobiũ
sancti cõfessoris a dire tertio moiitꝰ nul¬
romodo se saluari nisi uirtute sancti ba¬
soli cũ usq ad ea tempora nec nomen
ip̃iꝰ nec locũ audierat. tamdem feretro
semiminus imponitur ad locum deuehẽdꝰ
Ubi cum adhuc uite diffidens paululũ
orõnes nĩo desperatus effunderet ac
ex sepulcro sancti mexti liquoris aliqͥd
prelibasser rediuiua ceperunt mẽbra
paulatum reuiuiscere ita q non post
multum tp̃is saluti redditꝰ Iante nnco¬

Expanded text:
caeteros quidem, tum hunc quoque ultio caeteros quidem, tum hunc quoque ultio divina impunem abire non siverat. Nam morbo concusso intolerabili, in modum utris pars lateris tabefacta distenditur, ac per diuturna tempora vivis excruciatus doloribus, diebus singulis infelicem animam pene intra fauces volvens solum exitum praestolatur. Nudatur substantia, caret familia, deseritur a conjuge propria, abjicitur a cunctis velut jam cadaver exanime. Inter haec itaque poenarum incendia, per visum coenobium sancti confessoris adire tertio monitus, nullo modo se salvari nisi virtute sancti Basoli, cum usque ad ea tempora nec nomen ipsius, nec locum audierat. Tandem feretro semivivus imponitur ad locum devehendus, ubi cum adhuc vitae diffidens paululum orationes animo desperatus effunderet, ac e sepulcro sancti misti liquoris aliquid praelibasset; rediviva coeperunt membra paulatim reviviscere, ita quod non post multum temporis saluti redditus, tantae inco
Abbreviated transcription (Latin):
exulcerans post longos cruciatꝰ ad
inuocatõem rursꝰ cõsessoris pp̾i basoli
Demonio soluitur ne quiẽ illic tam
indecens presimieret agers de ceterd
De illo qui tercio mouitꝰ ad ecclam
aediit et saintatem integerrimam
⁊erepit
ed nec premendũ saentio ꝙ nõ
paruo excedenti ip̃e per aures efflu¬
xerat plurimorũ Cuiul facti est
inumera testiu multitũdo. Maxi¬
mũ inter principet regni aminosifas
accẽso fomite diuorciũ fuerat cõtitatũ
quib nentri parti cedentib cũcta irap
pondera castri quaq cathaluuuẽsis
seusere dispendia. Nam graui undiqꝰͦz
excitata multitudiẽ quodã basone
preduce fito impeti assistũt memib
ac flamins uiiuersa cõmittunt ab¬
sorbentib ubi laxatis habenis toto
regnante incendio ml suꝑesse potuit
coacto ĩ ciueres municipio ignibus
quodaminodo troianis remyẽtib.
Uuic tanto facinori quidẽ belgite
prouintie interfuisse tradit᷑. cum

Expanded text:
exulcerans, post longos cruciatus ad exulcerans, post longos cruciatus ad invocationem rursus confessoris Christi Basoli daemonio solvitur, ne quid illic tam indecens praesumeret agere de caeteroP. XIII. De illo qui tertio monitus ecclesiam adiit, et sanitatem integerrimam recepit. Sed nec premendum silentio, quod non parvo excedenti tempore per aures effluxerat plurimorum, cujus facti est innumera testium multitudo. Maximum inter principes regni animositas accenso fomite divortium fuerat concitatum, quibus neutri parti cedentibus cuncta irarum pondera, castri quoque Catalaunensis sensere dispendia. Nam gravi undique excitata multitudine, quodam Basone praeduce, facto impetu assistunt moenibus, ac flammis universa committunt absorbentibus, ubi laxatis habenis toto regnante incendio, nil superesse potuit coacto in cineres municipio, ignibus quodammodo Trojanis revirentibus. Huic tanto facinori quidam Belgicae provinciae interfuisse traditur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
gura qui la domestira piicerns gere¬
bat officiũ. uir leuis niiuis et frenos
respuens cõtinẽcie prõptꝰ ad actꝰ illi¬
titos. Na sacro tẽplo parte occidẽtali
ad hercus quoddã priori cuo structũ¬
paruũ fuerat hĩtaculũ ĩ quo adhuc
Aausuris extantib rebq aliis depu¬
tatis ace iam collapse ceruitur ĩ diciu
Hic deniꝙ ille dormitare solitꝰ cum
e potato nunũ urgeret᷑ uinio noctis
oportuna sequnt i uni ex grege feĩap
ui irrcuere̾ter iugitur tãꝙͣ br̃s Basolꝰ
aut suo abec̃t loto. aut quasi clemẽter
fercus nollet punire facinus. Sed is
qui scmꝑ fuerat amitus pudicitie
non est passꝰ iuxta se nefariam
temeritatõ multam remanere. Nam
inter sibi familiares tenebras demone
corripitur grauiq supplicio infelicitꝰ
toto corpore lamatur astractꝰq fortiꝰ
loris nexualib tãꝙͣ qd̾dã efferatum
ãal ad arborẽ religatur ulinum¬
mitatꝰ cũ canum latratib sua m̃eb. ipe

Expanded text:
cura quidam domestica pincernae gerecura quidam domestica pincernae gerebat officium, vir levis nimis et frenos respuens continentiae, promptus ad actus illicitos. Nam sacro templo parte occidentali adhaerens quoddam priori quo adhuc clausuris exstantibus rebusque aliis deputatis, arae jam collapsae cernitur indicium. Hic denique ille dormitare solitus, cum epotato nimium urgeretur vino, noctis opportuna secutus, uni ex grege feminarum vi irreverenter jungitur, tanquam beatus Basolus aut suo abesset loco, aut quasi clementer ferens nollet punire facinus. Sed is qui semper fuerat amicus pudicitiae, non est passus juxta se nefariam temeritatem inultam remanere. Nam inter sibi familiares tenebras daemone corripitur, gravique supplicio infeliciter toto corpore laniatur, astrictisque fortius loris nexualibus tanquam efferatum animal ad arborem religatur ulmumimitatus cum canum latratibus sua membra ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ercularũ collorat et gẽges camũ
plurimorũ. Interca dum solutis
habenis palantes canes laxiꝰ eua¬
gãt᷑. ut sunt nature auide. ad fõtẽ
scti Basoli cuiꝰ suꝑiꝰ mẽtionẽ fet̾i¬
mus incante ꝑueniũt. Ubi cũ fre¬
quẽter indignis haustib sacrifõtis
aquas ml lãbere ꝓhibe̾t᷑. oĩs illa
canica multitudo u̾sa ĩ rabie̾ cõfes¬
soris sctĩ iniuriã pena funalĩ di¬
guiter expiauit. ued nec cõqͥeuit
ira tot motib diuuntꝰ excitata
Rã et ip̃e indebitꝰ dñator suuile
uindicta corripitut. Qui ĩmucye
potestati traditꝰ totꝰ cõfundit᷑. amittit
sensum ferro religat᷑. ac circuseptꝰ
ametia nec hoĩem se cognosct qui
ĩmuda aĩalia a sacris templi sollicitꝰ
arcere cõtonpsit. At uero faĩliarib
eiꝰ sitm Rasolũ pie cõclamãtib ac
locu munerib honor̾a łᵐ tãdem cura
ultionem De puicerna impudico.
¶ Huiꝰ uero ad obseguiu potẽtis

Expanded text:
ercularum collocat, et greges canum ercularum collocat, et greges canum plurimorum. Interea dum solutis habenis palantes canes laxius evagantur, ut sunt naturae avidae, ad fontem sancti Basoli, cujus superius mentionem fecimus, incaute perveniunt; ubi cum frequenter indignis haustibus sacri fontis aquas nil lambere prohibentur, omnia illa canica multitudo versa in rabiem, confessoris sancti injuriam poena furiali digniter expiavit. Sed nec conquievit ira tot motibus divinitus excitata. Nam et ipse indebitus dominator simili vindicta corripitur, qui inimici potestati traditus totus confunditur, amittit sensum, ferro religatur, ac circumseptus amentia nec hominem se cognoscit, qui immunda animalia a sacris templi sollicitus arcere contempsit. At vero familiaribus ejus sanctum Basolum pie conclamantibus, ac locum muneribus honorXII. De pincerna impudico. Hujus vero ad obsequium potentis
Abbreviated transcription (Latin):
Se rectoro
qui noluit ꝓhibe taues a foute
Ollud demq referendũ existimo qd̾
cum idem locꝰ sacros olun deccter saif
habite cepisset religionis amittere
cenobiũ cũ reb ẽ ciuidã laito frãci¬
gene ĩ ius dñandi cõcessũ. Nec
murũ quoq cũ ꝑ da tp̃a . etia sedes
pontificũ subripuerit sibi temeritas
mepta seculariũ potestatũ et ubi
abbates aut religiosi uiri priꝰ sede
cõsuenerant insipie̾tiũ iã fitã cõue̾¬
ticula terrem fastꝰ et uane młtitu¬
dines lora possidebãt ficut ꝓpheta
sts lapides siluarni disꝑsos ingemit
et facris clatos stationib oraculis
oñdit. Hic si quidem cui possidẽda
tanta res fuerat subiecta genere
quidẽ clarꝰ sed aniis et uultri
cernebat᷑ nimiũ efferatꝰ. Uac ig᷑
sibi statione cõcessa uir scłaris suã
illuc cogit familiã. cenobii sedes
occupat. rel suas cõnchit appara¬
tũ cõponit at hic potissimũ mãsita¬
re deccruit. Illic toustrinas muli¬

Expanded text:
e rectore qui noluit prohibere canes a fonte. Illud denique referendum existimo, quod cum idem locus sacros olim decenter satis habitae coepisset religionis amittere um rebus est cuidam laico Francigenae in jus dominandi concessum. Nec mirum quoque, cum per ea tempora etiam sedes pontificum subripuerit sibi temeritas inepta saecularium potestatum; et ubi abbates aut religiosi viri prius sedere consueverant, insipientium jam facta conventicula terreni fastus et vanae multitudines loca possidebant, sicut propheta sanctus, lapides sanctuarii dispersos ingemuit , et sacris elatos stationibus oraculis ostendit. Hic siquidem cui possidenda tanta res fuerat, genere quidem clarus, sed animis et vultu cernebatur nimium efferatus. Hac igitur sibi statione concessa vir saecularis suam illis cogit familiam, coenobii sedes occupat, res suas convehit, apparatum componit, atque hic potissimum mansitare decernit; illic tonstrinas muli
Abbreviated transcription (Latin):
cuacta rescituũt. et ut sudrũ uẽiã
depictẽt᷑ facinorũ pudore ꝑfusi ex¬
poscunt. Ita scti Rasoli suffragãte
sibi patrociuio. hostib.̃ uĩa rclapa¬
tis isti deuotiores fiti. ad destinatũ
propetat cenobiu grãs deo et stt̃o
suo cõfessori ꝓ indultis sibi bñfitiis
referũt leti qd̾ detulerãt offerũt
donariit locũ honorãt. ac deinceps
amul singulis qd̵ ceꝑant animis

Expanded text:
cuncta restituunt, et ut suorum veniam cuncta restituunt, et ut suorum veniam deprecentur facinorum, pudore perfusi exposcunt. Ita sancti Basoli suffragante sibi patrocinio hostibus in via relaxatis, isti devotiores facti, ad destinatum properant coenobium, gratias Deo et sancto suo confessori pro indultis sibi beneficiis referunt, laeti quod detulerant offerunt, donariis locum honorant, ac deinceps annis singulis
Abbreviated transcription (Latin):
ciusdem loci fratrib ad augmẽtũ iusticis
deuociꝰ ue mĩstratũ. Quo cũ aliqꝯ̃
solito de mors uenire decerneret et siti
cõfessoris famulis q̃dã largitate sua
offerẽda setũ assiieret. latrones offeu
acceptis gressu latrones corripiunt
hos infelicitatꝭ dapno meror erãpis¬
tas cõfuderuĩt. Et mulier dolort sti¬
mulata dispendii qrelosis sctm dei ce¬
pit inclamare uocib diccus nõ se ce
deincept seruorũ eiꝰ actutos obsequiẽ
si sit cos abire siueret nõ fere̾do p̾sidiũ
Post uoces aut̾e lametꝭ cõualsas et
gẽnttu latrouũ equy obuigescunt ut
fixa sumulacra dextra leuaq nec
admodu flexibilia. Cum preda fua
miseros herere cõspiceres cosq diui¬
no quodã momĩe ad iiuriã scti
ueluti saxa rigida unoĩ loco ĩo
rentur tandẽ int̾ se cõferũt ob suã
contra innocctes temeritatẽ fctãm
diuiitꝰ se teneri. ac inisi resipiscãt
peuitꝰ abenndi priuari licencia.
Imitoq cõfilio ad cos quos reb Iniuste

Expanded text:
ejusdem loci fratribus ad augmentum justitiae devotius ire ministratum. Quo cum aliquando solito more venire decerneret, et sancti confessoris famulis quaedam largitate sua offerenda secum assumeret, latrones offendedam rediguntur. His acceptis gressum latrones corripiunt, hos infelicitatis damno moeror et anxietas confuderunt. At mulier dolore stimulata dispendii, querelosis sanctum Dei coepit inclamare vocibus, dicens, non se esse deinceps servorum ejus acturos obsequium, si sic eos abire sineret non ferendo praesidium. Post voces autem lamentis convulsas et gemitu, latronum equi obrigescunt, ut fixa simulacra dextra laevaque nec ad modicum flexibilia. Cum praeda sua miseros horrere conspiceres, eosque divino quodam numine ad injuriam sancti veluti saxa rigida uno in loco immrentur, tandem inter se conferunt, ob suam contra innocentes temeritatem factam divinitus se teneri, ac nisi resipiscant, penitus abeundi privari licentia; initoque consilio ad eos quos rebus injuste
Abbreviated transcription (Latin):
cepit diffundi qr sicut scaptũ est
non pr̃ cinitas ascondi supra mõte
cõstituta. Ad multoꝵ quoq noticia
ip̃iꝰ fama scc̃itatis illata ad laudẽ
conditoris et glãm plurimorũ ꝓuo¬
cauerat corda. In septẽtus Nali aut̃e
ip̃iꝰ montis eminentiori parte q̃ ur¬
Iem respicit anteꝙͣ in eo loco cellam
sibi cõstiueret intor cõdousa siluaꝵ
frutecta orandi sibi freq̃ntiã fecerai¬

Expanded text:
coepit diffundi, quia sicut scriptum est: coepit diffundi, quia sicut scriptum est: Non potest civitas abscondi supra montem constituta . Ad multorum quoque notitiam ipsius fama sanctitatis illata, ad laudem Conditoris et gloriam plurimorum provocaverat corda. In septentrionali autem ipsius montis eminentiori parte quae urbem respicit, antequam in eo loco cellam sibi construeret, inter condensa silvarum frutecta orandi sibi frequentiam fecera
Abbreviated transcription (Latin):
te incognita fuerant nisi tantũ
q anditu uel tactu pouisset adũ¬
tere. Hic igit᷑ cecitatis sue dap¬
na nõ sponte fereus ad mõtis
suꝑiora per alterũ ductꝰ. aute
illiꝰ uiri dei cellulã excubare
cõsuenerat cecꝰ. Ciuꝰ miurie scts
dñi mscricordit compassꝰ. ad ce¬
leste recurres medicũ. orãdo stu¬
debat obtine remediũ. Nec diuina
dagnatio audire distulit propimi
pro salute ĩfirmi certãtẽ. Nan mox
expleta or̃õne inter medias teneb᷑s
diu negata lux patuit ahad noue
claritatis grãm reserata frõte. nouũ sibi
mũdũ quom nũꝙͣ uiderat recognou:
Qui duodecis sue etatꝭ qugio me¬
mõtis situ sicut supra oũdimꝰ ħitates
audigo infolite rei ãmiranda nouitate
ꝑ culsi acce̾sis cercis diu̾ce crgꝭ ĩ mai¬
bꝰ signũ ferẽtes tumphale magnis
laudũ uocib usq ad eũ locuẽ ueuept
psallentes deo grãs unaniuntꝰ agrtes
bes igitur tp̃e nomẽ un uiri
omne cirta regionẽ ꝑ pluyes

Expanded text:
tem incognita fuerant, nisi tantum tem incognita fuerant, nisi tantum quod auditu vel tactu potuisset advertere. Hic igitur caecitatis suae damna non sponte ferens, ad montis superiora per alterum ductus, ante illius viri Dei cellulam excubare consueverat caecus. Cujus injuriae sanctus Domini misericorditer compassus, ad coelestem recurrens Medicum, orando studebat obtinere remedium. Nec divina dignatio audire distulit proximi pro salute infirmi certantem. Nam mox expleta oratione, inter medias tenebras diu negata lux patuit, atque ad novae claritatis gratiam reserata fronte novum sibi mundum quem nunquam viderat recognovit; qui duodecimo suae aetatis anno memontis situ, sicut supra ostendimus, habitantes audito, insolitae rei admiranda novitate perculsi, accensis cereis Dominicae crucis in manibus signum ferentes triumphale, magnis laudum vocibus usque ad eum locum venerunt psallentes, Deo gratias unanimiter agenteseo igitur tempore nomen beati viri omnem circa regionem, per plures