comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trare in terris. qui ad ferocissĩos
ppłos. inclitus nuntius. ⁊ confes¬
sor ip̃ius p̾tiosus. succensus igne
diuini amoris. constant̾ sustinu¬
it supplicia passionis: ⁊ ꝑ imma¬
nitatem torm̃toꝵ. ꝑuenit ad soci¬
etatem angłoꝵ. Nompe nouum
prius ⁊ in auditum miracłm. ex¬
anime corpus. uiuentis cũrrere
more. ⁊ hominẽ iam mortuũ. rec¬
togressu incedere. S qͣmqͣm sit
mirum. ñ est dĩfficile tñ. preci¬
so capite. scĩssimi uiri corpus an¬
glico minist̾io ĩmõdum uiuẽtis
ambłarez cum idem d̃s. sua om̃i¬
potentia efflato sp̃u. cadauer eiꝰ
facile ꝓpter fidei sue cõmendatio¬
nem. qͣmͣ idem suus fidelis seruꝰ
predicauerat. facile ut iret potu¬
it regere: qui idip̃m corpus de
puluere t̾re compingens. sp̃m qͦ
uegetaretur dignatus ẽ inspi¬
rare. eundemq redactum ĩ ciñem.
dignabit᷑ reparare: ce qua uire¬
rat anima. uiuidum ꝑhenniter
reddere. Qd̃ stupendum miracu¬

Expanded text:
trare in terris, qui ad ferocissimos trare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinuit supplicia passionis, et per immanem tormentorum pervenit ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miracu
Abbreviated transcription (Latin):
ti circũ fulgente. pendulis cepit
brachiis uectitare. Et fcã ẽ comeᷤᷤ
multitudo celestis exercitus ex a¬
nimi eius corpori. caput ꝓprium
ab ip̃o monte ubi fuerat decolla¬
tus. ꝑ duo fere milia deportanti.
usq ad locum in quo nunc dĩ diᷤ¬
positione.⁊ sua electione requies¬
cit humatum: sine cessatione ym¬
nis dulcisonis d̃m laudans. Sed
⁊ celos petentia diuinoꝵ sp̃uum ĩ¬
num̃abilia agmina sunt audita:
canore in estimabilis suauitatis
modulantia. gła tibi domine. ad¬
iuncto freq̃ntius alleluua. Nam
prout discerni potuit tantus au¬
ditus. uelut alt̾natim. chori ange¬
lici ħ ⁊ alia quoꝵ intellectus ñ po¬
tuit ꝑcipi continebant. Qd̃ uidẽ¬
tes ⁊ audientes in num̃i ppłi. ⁊ ml̾¬
ti etiam ꝑsecutoꝵ. in dñm credide¬
runt. Non credentes aut̃. nimio.
terrore ꝑculsi. quiq in suas ꝑtes
fugerunt. Competens ꝓfecto erat¬
diuine dignationi. mirificatũ
sc̃m suum in celis. talit̾ demons¬

Expanded text:
ti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes fugerunt. CAPUT divinae dignationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demons
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos assistentes horror ĩua¬
sit. ac lux ineffabilis cunctis
resplenduit.⁊ beatissimi dyo¬
nisii se cadauer exexit:sc̃aq
manu caput a corpore dolabra
lictoris truncatum. angłico duc¬
tu gressum regente.⁊ lu ce celeᷤ¬

Expanded text:
cunctos honor assistentes invacunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coele
Abbreviated transcription (Latin):
beatas celo aiãs intulerũt. Taliq
ad dñm m̾uerunt ꝓfessione mi¬
grare. ut amputatis capitib ad¬
huc putaretur lingua palpitanᷤ
cisis capitib. qd̃ ore iam sũpse¬
rat sermonib. estuabat ardor.
Nere b̾ata nimium ⁊ deo nr̃o gͣca
societas int̾ quos nec pͥmus. al¬
ter potuit ẽẽ. nec tercius: s trini¬
tatem confitentes. trino m̃uer̃t
decorari martyrio: qͣtinus fide
pares glia coronaret equalis.
Tantaq multitudo fidelium qͥ
ꝑ eum crediderant. eadem die c̃
illo ⁊ incircuitu ciuitatis ꝓxp̃i
nõie cesa. ⁊ diuersissimis ac an¬
tea in auditis supplicii ẽ affecta.
ut parisius uideretur ĩpletum.
rat poratum. Posuerunt mor¬
talia seruoꝵ tuoꝵ in circuitu eiꝰ
⁊ ñ erat qui sepeliret. Namq ad
declaranda martyris ⁊ galliaꝵ
primi sacerdotis merita głosa.
ut ubi salutifer primo cẽperat
fuctus oriri. eo amplius głie ip̃i¬
us pateret triumphꝰ. maximuᷤ

Expanded text:
beatas coelo animas intulere. Talique beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putaretur lingua palpitans cisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus fide pares, gloria coronaret aequalis.udo fidelium, quae per eum crediderat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum qrat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus
Abbreviated transcription (Latin):
s semꝑin miscdia ⁊ miseratiõib¬
tuis mltis. consolatus es me. ⁊ fu¬
isti mecum in om̃ib ad quecũq
prexi. tͥ grãs ago. ꝓcunctis quẽ¬
fecisti ⁊ ostendistimͥ. atq dig¬
natus es oꝑari ꝑ me: maxue
qr nunc humilitatem meam
uisitasti ꝑ te. ⁊ uocasti senectu¬
tem meam tuo desiderio fatiga¬
tam ad te. sciens qr iam ex ml¬
to tempore largius concupiui ui¬
dere te. Nunc iam dñe ꝑ coronã
martyrii. cum fr̃ib mĩs seruis
tuis suscipe me. Tuosq tue cus¬
tõdie cõmendo. quos minist̾io nr̃o.
⁊ tͥ tuo sanguine acquisisti. Cũc¬
tos etiam qui te ꝑ nos in nomĩe
tuo petierint. ut pollicitus es cle¬
menter exaudi: qm̃ tuũ ẽ regnũ
q fideles. ⁊ multi etiam paganoꝵ.
qui etiam lam̃tantes ꝓsequebãt᷑.
respondissent am̃. positis genib.
⁊ ꝓtensis ceruicib. uno eodẽq mo¬
atq in hac fidei constantia per¬
manentes. reddentes terre corpora.

Expanded text:
sed semper in misericordia et miserationibsed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fuisti mecum in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias ago pro cunctis qufecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum que fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque moti sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
in celesti regno. tam glose exal¬
tari. ante om̃e tempꝰ decreuit. De¬
inde t̾rore subiuncto. multisq ĩ¬
iuriis.⁊ ñ ante ꝑlatis suppliciis
mac̾ati. xp̃i se famłos magna cõ-¬
fessionis uoce ꝓnuntiant. Lacera¬
baturq p̾cipue sc̃s di sac̃dos hũana
rabie. cui seruiuit et bestia. Qui p̃¬
currebat ad torm̃ta. ne tarde iret
ad gliam. Prouocabat ĩ se penam.
ut maior eẽt uictoria. Confligebãt
int̾ se. illinc carnifices. hinc palma¬
ta uox martyris. Ambiẽbat suppli¬
cia. ut torm̃to crescente. cresceret
⁊ corona. Quaꝓpt̾ it̾um uelut ab
initio uirgis in conspectu om̃iũ
scĩ martyres nudi cesi. ⁊ suis ues¬
tib reinduti. eregione ydoli mer¬
curii. ad locum constitutũ educti.
ad decollationem sunt genua flẽ
ad celum erigens ait. Dñe d̾s meuᷤ
qui creastime. ⁊ grã tua in hanc¬
uitam induxistime. qui et̾na sa¬
pientia tua docuisti me. ⁊ consilia
secretoꝵ tuoꝵ ñ abscondisti a me.

Expanded text:
in coelesti regno tam gloriose exalin coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me:
Abbreviated transcription (Latin):
in laude. Dilectio aut̃ ⁊ benig¬
nitas quam habes. semꝑ pro qͥ¬
brcumq petierit. impetrabit.
pagana. curiosiositate tamen
miracłoꝵ sollicita. p̾dicta larcia
adsunt carnifices qui xp̃i famu¬
los desqualore carceris educẽtes.
p̾fecti obtutib it̾m presentar̃t.
Quib prefectus ait. Si prudẽ¬
ti ꝯsiliotandẽ aduitam tenditiᷤᷤ
immolate diis ⁊ uiuite. Si u̾o
mori eligitis. mortuoꝵ quos se¬
duxistiᷤ cadauera. infelicit̾ ĩhu¬
mata. ⁊ torm̃toꝵ adhuc signa
seruantia. euntes cernite. ⁊ si ñ
resipueritis. infelicitatem eorũ
infelicitate excedite: ⁊ infelicit᷑
ut desideratis obite. ad hancuo¬
cem xp̃imartyres. dyonisius rus¬
ticus. ⁊ eleutherius. inagonia
pari confessione fidei. ⁊ uirtutiꝰ
constantia roborati. pꝰ nimia tor¬
m̃ta. głosum complere marty¬
rium elegerunt. Et iudicis abs
ostensis. diuina iusta ⁊ occulta
laudauere iudicia, qui sic eos ĩ
p̃senti humiliare disponit. quoᷤᷤ

Expanded text:
in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcia adsunt carnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstsanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
tifex dñi. fuisset splendidior au¬
ro edictus. patibło cruciariesti¬
pitis torm̃talium int̾ritm̃toꝵ
confixione appenditur. undesẽ
tus nec mortuus. deponitur: ⁊ in
carcere glautini tres simul electi-
domini cum fidelium multitudiẽ
recluduntur. Ducebant᷑ sane a
delicto obligatis iusti ĩuinculis
condãpnandi a dampnatis. ⁊ in¬
nocentes a nocentib exponunt᷑.
Ubi cũ ꝑ multas ⁊ ꝑ necessarias
ppłi qui eum seq̃ndo carcerem ir¬
ruꝑant exhortationes. ⁊ ad absẽ¬
tes directa institutionum p̾cep¬
ta. dñica missarum sollẽpnia.
ut confirmarent᷑ participatione
corporis ⁊ sanguinis dñi nr̃uhu¬
xp̃i fideles. uelut iam in celis põ¬
situs celebraret. hora qua frange¬
batur panis sc̃s. quo ip̃e ⁊ ppłs
cõmunicare debebant. resplendu¬
it huiusmi lux de celo suꝑ eum
⁊ om̃s qui ibi aderant. qualem
angłoꝵ. Et accipiens panẽ sc̃m̃
dedit illi dicens. Accipe hoc care

Expanded text:
tifex Dionysius fuisset splendidior autifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Unde semtus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguinis Domini fideles, velut jam in coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare
Abbreviated transcription (Latin):
minis tui gliam. hanc ad ustionẽ
me suꝑare. Et sic cum ambũsto
toto corpore fuisset leuatus. adbe¬
stias ferocissimas in rabiem mł¬
to ieiunio excitatas. ꝓiectus sub¬
rigitur. Quas cum impetu uali¬
dissimo conspexisset accurrere ẽt̃¬
eas faciens signum crucis. ⁊ sus¬
piciens in celum. ait. Tu cdñe qͥ
semꝑ idem es adesto nũc mͥ eandẽ
potentiã exercendo. qmͣ in lacu
seruo tuo danieli miscditer con¬
tulisti. Peruenientes aut̃ ad e¬
um bestie. mansuetissime ꝓcide¬
bant ei. Preparant᷑ quoq ingẽ¬
tia clibani incendia. ⁊ in ea uir
dñi sc̃s dyonisius uexillo sc̃e cru
ymaginaria concrematione egͤ
mee sedes rogos. qui rumpheã
ignitam in custodiam paradisi.
cruoris tui latice. fidelib tuis ad
rius flentes ⁊ ad penas similes uo¬
to ꝓmptissimo ꝓꝑantes. uincti.
differuntur. ñ dimittunt᷑. Cũq
extincto ad orationem eius for¬
nacis incendio. b̃s dyonisius põ¬

Expanded text:
minis tui gloriam hanc adustionem minis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, coneas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo sanctae crucimaginaria concrematione egremeae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fidelibus tuis adrius flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pon
Abbreviated transcription (Latin):
habitus sum ꝓ ꝯfessione eius ĩ
corpore meo: qd̃ est glia ur̃a o
uiri fideles. ⁊ dilectissimi frẽs.
Ideoq usdete ne deficiatis inuri¬
bulationib meis. s magis ar¬
ment᷑ corda ur̃a. ⁊ ad similia ꝓpt̾
etiam rusticus ⁊ eleutherius sa¬
tis acerrime: ⁊ immenso cathe¬
narum pondere. simul scĩ dñi o¬
nerantur: et in ergastulum te¬
nebrosissimi carceris retrudunt᷑.
Indeq ad p̾fecti auditionem. re¬
ducti. in catastis extensi ⁊ flagel¬
lati. domino grãs referebant. Tũc
beatissimus ⁊ acceptabilis xp̃oho
stia dyonisius. in ocłis suoꝵ suꝑ
lectum ferreum. suppositis flam¬
mis nudus extensus ẽ: ⁊ canta¬
bat dicens. Ignitum eloqͥum tu¬
um dñe uehem̃ter. ⁊ seruus tuuͤ
dilexit illud. ꝓpterea dñe ih̃o xͦ.¬
om̃ipotentis dei prĩs uirtus ⁊ sa¬
pientia. qui dixisti cum eũ tnͣsie¬
ris ꝑ ignem flãme ñ nocebunt te.
⁊ dedisti mͥ ꝑicłosiorem ignẽ in
cupiditatib uincere. fac ⁊ ad no¬

Expanded text:
 confessione ejus in corpore meo: quod est gloria vestra, o viri fideles, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in tribulationibus meis, sed magis armentur corda vestra, et ad similia propter etiam Rusticus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et servus tuus dilexit illud. Propterea, Domine omnipotentis Dei Patris, virtus et sapientia, qui dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad no
Abbreviated transcription (Latin):
ta. et plenitudo sit diuinitatis.
dem scã trinitate ꝑsonam. deũ
ante tẽpora scłaria. hominẽ u̾m.
ꝓpter salutem hominum. ex
beata maria semꝑ uirgine ĩ fi¬
ne temporũ fcm. passum. mor¬
tuum. ⁊ sepultum. ⁊ ab inferis
resuscitatum. sedere suꝑ omnẽ¬

Expanded text:
ta, et plenitudo sit divinitatis, ta, et plenitudo sit divinitatis, dem sancta Trinitate personam, Deum ante tempora saecularia, hominem verum propter salutem hominum ex beata Maria semper virgine in fine temporum factum, passum, mortuum et sepultum, et ab inferis resuscitatum
Abbreviated transcription (Latin):
simi pͥncipis statuta contẽpnis:
Cui beatus dyonisius ait. Senex¬
quidem sum corpore. s feruore de¬
uotionis ⁊ fider atq salutari. con¬
fessione dñi ⁊ saluatoris nĩi ih̾u
illi genitos ꝑ minist̾ium p̾dicati¬
onis mee infantes. quos illi fons
sacri baptismatis parturit. rõna¬
bili lacte pascere sine dolo ñ cesso:
s et illius pͥncipis scita. qui u̾e est
inuictissimꝰ. innocenti oꝑe ⁊ mũ¬
do corde conseruo. Cui p̾fectus. Dic
gͦ cuius numinis te ꝓfiteris esse
cultorem. ⁊ cuius conditõnis teas¬
seris. Tunc hii tres beatissimiuiri.
dyonisius rusticus. ⁊ eleutherius.
ita dono sq̃ sp̃c inspirati. ⁊ zelo fid̾i
inflamati. sono unius uocis eis¬
demq uerbis. cum ñ nisi unus ĩ¬
terrogaretur. reddidere responsũ.
ac si unius hominis ore sermo ꝓcẽ¬
deret. In hoc inquiunt manifes¬
tum est nos ẽẽ uerissimos xͥanos.
cum corde credamus. ore confite¬
amur. Et oꝑe pio colamus prẽm

Expanded text:
simi principis statuta contemnis? simi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senexquidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatoris mei Jesu illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio colamus Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
parare p̃ualuit. Deniq aduent
p̾fecti fescennini sisinnii. cũ roma¬
noꝵ militum apparitione. in urbe
parisioꝵ ⁊ ꝑ omnẽ regionem subito
ꝑsonat᷑. ⁊ a pͥmorib ciuitatum gal¬
liarum ei occurrit᷑: imꝑialis iussio
urgens suꝑ captura scĩpontificis
certaminum suoꝵ decreuerat ꝓpͥi
sanguinis fõte abluere. quo poss
liberius carnis sarcina liberatus. ⁊
suꝑ niuem dealbatus. p̾sentie illiꝰ
astare. ⁊ qui semetip̃m holocaustũ
odoriferum offerebat. sacrificium
laudis iugit̾ immolare. ab innu¬
m̃abili pene caterua demonicoꝵ
illuditur: loris durissimis crude¬
lissime ligatur. trahitur. ⁊ una ẽ
scõ rustico archipb̃ro. ⁊ eleutherio
archidiacono suo. p̾fecti p̾sentie
sistitur. Quem cum nimia seu̾i¬
tate prefectus alloquit᷑ dicẽs. Lu¬
ne es ille infandissimus senex. qͥ
diceris dyonisius yonicus. ⁊ agno¬
minaris machariꝰ. qui etiam deoꝵ
nr̃oꝵ culturam euacuas. ⁊ ĩuictis¬

Expanded text:
parare praevaluit. Denique adventus parare praevaluit. Denique adventus praefecti Fescennii Sisinnii, cum Romanorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur imperialis jussio urgens super captura sancti pontificis certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter immolare: ab innumerabili pene caterva daemonicorum illuditur, loris durissimis crudelissime ligatur, trahitur, et una cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictis
Abbreviated transcription (Latin):
publice ꝓmulgationes contͣq ĩ¬
ꝑium egerat. nudum publice
nius suiqz cõmanipulares pre¬
ceptum principis suscepissent.
ꝓmacharii dyonisii inquisitiõe.
galliarum penetrant fines. Qͥb
adhuc ꝓcul positis. scĩ uiri celebͤ
nom̃ innotuit. Unde amplius ef¬
ferati. cursu uelociori. tum̃tibus
animis. uultib trucissimis pari¬
sius adierunt ubi b̃m dyonisiũ
contͣincredulos dimicantem. ⁊
p̾dicatione continua ppłi młti¬
tudinem ad fidem inueniũt ex¬
hortantem. Cum quo etiam b̃m
uirum rusticum archipb̃rm. et
eleutherium archidiaconem. qͦs
ip̃e famulus dñi in suis ordinibꝰ
consecrarat. predicationis ⁊ diui¬
ni obsequii cõministros. ꝑsecu¬
torum dirus furor inuenit. Hii
scĩuiri a beatissimi dyonisii nũ¬
qͣm sustinuert̃ abeẽ p̾sentia. qͦs
diuina dignatio. et̾ni regni iã
p̾sciebat ẽẽ consortes: qͦsq abĩui¬
cem ignite tempestatis insectatõ.
per martirii certamina. nullosue
calliditatis aut seu̾itatis astu. se¬

Expanded text:
publicae promulgationes, contraque imperium egerat, nudum, publice nius suique commanipulares praeceptum principis suscepissent, pro Macarii Dionysii inquisitione Galliarum penetrant fines. Quibus adhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidiaconum, quos ipse famulus Domini in suis ordinibus consecrarat, praedicationis et divini obsequii comministros, persecutorum dirus furor invenit. Hi sancti viri a beatissimi Dionysii nunquam sustinuere abesse praesentia: quos divina dignatio aeterni regni jam praesciebat esse consortes, quosque ab invicem ignitae tempestatis insectatio, per martyrii certamina nullo suae calliditatis, aut severitatis astu se
Abbreviated transcription (Latin):
dos uiuos ⁊ mortuos. ⁊ scl̃m per
ignem in melius immutandũ.
fidelit̾ predicamus. Tunc p̾fectus
dixit. Non mͥ iussum ẽ de hiis
quiddã uob̃cum ag̾e. presertim c̃
te decrepite ⁊ pessime senectutis.
nimia eloquentia ⁊ profundissi¬
moꝵ u̾boꝵ tergi uersatione. atq
ultra naturam humanã. in ppłi
seductione una cum magicis p̾s¬
tigiis orbi pene romano callere
temnotuerit. Ex hiis enim. Ro¬
me satis audiuimus. Tm̃ edici¬
to. si magni pͥncipis domitiani
iussis obedire. ⁊ ĩmortaliũ doꝵ
iura uen̾ari disponitis. Sin aũt.
q hec ag̾entur: quedã inclite
familie matrona nobilis mlto
comitatu stipata. nomine lar¬
tia suꝑuenit. compellans pre¬
fectum. a dyonisio yonico. ag

Expanded text:
dos vivos et mortuos, et saeculum per ignem, in melius immutandum, fideliter praedicamus. Tunc praefectus dixit: Non mihi jussum est de his quiddam vobiscum agere, praesertim cum te decrepitae et pessimae senectutis nimia eloquentia, et profundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam in populi seductione, una cum magicis praestigiis, orbi pene Romano callere innotuerit. Ex his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; sin autem,quaererentur, quaedam inclytae familiae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, ag
Abbreviated transcription (Latin):
differentib ad diuersos epłis.
ut fluuius eloquii mystici eli
magist̾io. p̾sagiuit ad subu̾tẽ¬
dos errores.⁊destruendos nodos
sillogismoꝵ gentilium. atq e¬
uacuandum cultum ydoloꝵ.
seu comm̃dandam patrie celes¬
tis beatitudinem.⁊ ef̾ne uite ĩ¬
mortalitatem: quoꝵ magnifi-¬
ca excellentia. exiguitatem nr̃i
sensus uidetur exced̾e. Plura eti¬
am scripsit. que ñ est dubium
noticiam nr̃ãm latere. Paulo

Expanded text:
differentibus ad diversos epistolis, differentibus ad diversos epistolis, ut fluvius eloquii mystici edidmagisterio praesagivit, ad subvertendos errores et destruendos nodos syllogismorum gentilium, atque evacuandum cultum idolorum, seu commendandam patriae coelestis beatitudinem, et aeternae vitae immortalitatem: quorum magnifica excellentia exiguitatem nostri sensus videtur excedere. Plura etiam scripsit, quae non est dubium nostram laetitiam latere. Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ conu̾santes. cum omni
animi affectione. ⁊ diuina noĩa¬
tione atq benignitate. seu cet̾is
bonis. Quaꝓpt̾ ñ uos hoc contur¬
bet. quasi suspicantes ñ pati S
et corporis passiones tĩnmodo iu¬
dicare. ñ aut̃ eas te credo sentire.
De hiis u̾o qui iniq agunt ĩ noᷤ.
⁊determinant nos ñ recte. euuͣ¬
glii solem conueniens inuoco.
Hiis omissis que le ip̃os agunt
in bonum conuertere. nob̃ uos
opto adiungere: ⁊ uminis par¬
ticipes ẽẽ. Nos aut̃ nulla adu̾¬
sitas priuabit a ioh̃e splendidiᷤ¬
simo radio. Nunc quidẽ int̾pel¬
lans memoriam ⁊ renouationẽ
tue uere theologie. paulo post ⁊¬
si audacter dico. uos ip̃os mͥ coad¬
unari. Idoneus aut̃ omnino
sum prenuntiare tibi. ⁊ discẽs
ex deo ⁊dicens. quia ⁊ pachino
carcere dimitteris.⁊ in asiaticam.
terram reuerteris. ibiqz ages be
nigni dei imitationes: et hiis qͥ pꝰ
te futuri sunt eas trades. Mul
ta pret̾ea tam uoluminib ꝙͣ

Expanded text:
hominum conversantes, cum omni hominum conversantes, cum omni animae affectione, et divina nominatione, atque benignitate, seu caeteris bonis. Quapropter non vos hoc conturbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te credo sentire. De his vero qui inique agunt in vos, et determinant vos non recte, Evangelii solem conveniens invoco. His omissis, qui se ipsos agunt in bonum convertere, nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabit a Joannis splendidissimo radio. Nunc quidem interpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare tibi, et discens ex Deo, et dicens: quia et Pathmo carcere dimitteris, et in Asiaticam terram reverteris, ibique agenigni Dei imitationes et his qui post te futuri sunt eas trades alta praeterea tam voluminibus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius epła. qua predixit ei sieut
ex deo didicerat. qd̵ adhuc de eodẽ
exilio rediturus. ⁊ in asia enuã¬
głium foret predicaturus. Qm
etiam huic gestoꝵ narrationi in¬
serere dignum duximus. ita ex¬
ordientem. Ioh̃i theologo. apło et
euuͣgłiste. det̾minato ⁊ credito pat¬
hino insule. Appellans sacrã ani¬
mam dilectissime. est mͥ hoc ad te.
apud apłos precipuum. Aue u̾e
dilectissime a dilecto ⁊ desiderabi
scelerati se segregant. Nere am¬
bigentes ⁊secernentes eos. ex ui¬
sibilib inuisibilium p̾tendũt
ymaginem. Neq enim in scl̃is
uenturis erit culpandus d̾s. de
iustis segregationib. cum ĩpii
et pios iam cum deo inde uideamꝰ
effectos. qm̃ ueritatis cum sint
amatores. a libidine quidẽ recẽ¬
dunt rerum materialium: acĩ
om̃ib maloꝵ omnium lib̾i. cu¬
piditate diuina. bonoꝵ om̃ium
pacem diligunt ⁊ scĩficationem.
⁊de presenti inchoant uitam fu¬
turam. anglice decenterq ĩmedio

Expanded text:
ipsius epistola, qua praedixit ei, sicut ipsius epistola, qua praedixit ei, sicut ex Deo didicerat, quod adhuc de eodem exsilio rediturus, et in Asia Evangelium foret praedicaturus. Quam etiam hic gestorum narrationi inserere dignum duximus, ita exordientem: Joanni Theologo apostolo et evangelistae, determinato et credito Pathmo insulae. Appellans sacram animam, dilectissime, est mihi hoc apud te, apud apostolos praecipuum. Ave vere dilectissime a dilecto et desiderabilscelerati se segregant. Verum abigentes et secernentes eos, ex visibilibus invisibilium praetendunt imaginem. Neque enim in saeculis venturis erit culpandus Deus de justis segregationibus, cum impii et pios jam cum Deo inde videamus effectos. Quoniam veritatis cum sint amatores, a libidine quidem recedunt rerum materialium, ac in omnibus malorum omnium liberi cupiditate, divina bonorum omnium pacem diligunt et sanctificationem, et de praesenti inchoant vitam futuram, angelice decenterque in medio
Abbreviated transcription (Latin):
dentem usq ad illos: et manũ
benignam illis in tormentiᷤᷤ po¬
sitis p᷑rexisse. ¶oxq angłorũ
multitudines qui cum eo descen¬
derant coaccepunt illos de utͣqz
parte. in qua stabant dum tor¬
querentur. qndo eis manim
porrexit benignus ihe: et conti
nuerunt illos. Et cõuersus ad
carpum ih̾c. dixit ei. Carpe. ma¬
nu in istos constituta. ⁊ ñ ꝑ mi¬
sericordiam retracta. ꝑcute adũ¬
sum me. Nam paratus lũ ꝓ
hom̃ib resaluandis. iterum
pati. Et complaceo suꝑ hiis.ꝙͣ
tur tibi in baratro cum serpenti¬
bus mansionem cõmutare. sic̃
mecum et cum benignis ac hu¬
manis angłis ẽẽ. Ista sunt que
ego audiens. credo uera ẽẽ. Hec ad
dimofilum dicta sunt. Tito uͦ
esce eius. qui potus. luculentissi¬
me ⁊ disertissime satis respõdet.
Et qͣmuis breuis. sermonum tñ¬
lepore sensusq honorabilitate¬
głistam in pathino insula relega¬
tum. consolatoria ⁊ ꝓpħalis extat

Expanded text:
dentem usque ad illos, et manum dentem usque ad illos, et manum benignam in tormentis positis porrexisse: moxque angelorum multitudines, qui cum eo descenderant, coacceperunt illos de utraque parte, in qua stabant, dum torquerentur, quando eis manum porrexit benignus Jesus, et eruerunt illos. Et conversus ad Carpum Jesus dixit ei: Carpe, manu in istos constituta, et non per misericordiam retracta, percute adversum me, nam paratus sum pro hominibus resalvandis iterum pati, et complaceo super his, qhabetur in barathro, cum serpentibus mansiones commutare, sicut mecum ac cum benignis ac humanis angelis esse. Ista sunt, quae ego audiens, credo vera esse. » Haec ad Demophilum dicta sunt. CAPUT XVescae ejus, et qui potus, luculentissime et disertissime satis respondet. Et quamvis brevis, tamen, sermonum lepore, sensusque honorabilitate gelistam in Pathmo insula relegatum, consolatoria et prophetalis exstat
Abbreviated transcription (Latin):
et cruciantes eos. Aliqͣndo etiã
dentib tra hebant. ⁊ uellebant idẽ
serpertes eos dẽ uiros qui celesti ig¬
ne consumebantur. ⁊ conabã¬
tur eos trahere in baratrum. ũ
de ip̃i exierant. Uidit quoq ⁊
cum tumultu ꝑsonanteᷤ. ⁊ ꝑ¬
cutientes atqz impellentes in
baratrum eos qui cruciabant᷑.
Ni debatur itidem ei quosdam¬
alios uiros accessisse ad illos.
qui uolebant ut illi miseri in
breui crutiarentur. ⁊ satisface¬
rent. s hi qui ꝑcutiebant ⁊ im¬
pellebant eos. nolebant. Cumq
hiis que deorsum conspexerat car¬
pus intenderet. et suꝑnaque priꝰ
uiderat negligeret.⁊ tedere cepiᷤ¬
set atqz lassari. quia iam reiñ
caderent in ꝓfunditatem uora¬
ginis. insuꝑ ĩmiscdit̾ maledi¬
xisset illis. respexit sursum. et
uix se uidere posse celum denuo
dixit. s iħm benignum intuitꝰ
est. miserantem suꝑ pecc̃ores qui
torquebanturr: et exurgentem
illum de celesti throno. ac descẽ¬

Expanded text:
et cruciantes eos. Aliquando etiam et cruciantes eos. Aliquando etiam dentibus trahebant, et vellebant iidem serpentes eosdem viros, qui coelesti igne consumebantur, et conabantur illos trahere in barathrum, unde ipsi exierant. Vidit quoque ecum tumultu personantes et percutientes, atque impellentes in barathrum eos qui cruciabantur. Videbatur itidem ei, quosalios viros accessisse ad illos; qui volebant, ut ipsi miseri in brevi cruciarentur, et satisfacerent: sed illi qui percutiebant et impellebant eos, nolebant. Cumque his, quae deorsum conspexerat, Carpus intenderet, et superna, quae prius viderat, negligeret et taedere coepisset atque cessari, quia jam rei non caderent in profunditatem voraginis, insuper immisericorditer maledixisset eis, respexit sursum, et vix se videre posse coelum denuo dixit: Sed Jesum benignum intuitus est, miserantem super peccatores qui torquebantur: et exsurgentem illum de coelesti throno, ac descen
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. Qd̃ cum dixisset. statim
est raptus in sp̃u. ⁊ uisum sibi
fuisse dixit. uidisse se repente do¬
mum inqua stabat. concussã.
et a culmine ꝑ medium in duas
partes diuisam: et ita se subdiuo
remansisse. q̃dam etiam rogũ
multo igne flammantem usq
ad ip̃m descendentem. celũ aut̃
ip̃m totum accensum: atq in
parte australi ih̃m benignum
in throno sedentem. ⁊ astantẽ
ei in hominum spetieb ĩestima¬
dens desuꝑ os admirans carpuᷤ.
cum se inclinaset deorsum. ui¬
dit t̾ram horribili aꝑtam hyatu.
⁊ tenebrosum baratrum hiscẽs
et eosdem uiros de quib tẽpta¬
batur ante se in margine lubͥ¬
co tenebrosissimi baratrici sta¬
re trementes ⁊ miseros nimis:
ñdum tam̃ deiectos ab instabi¬
litate lubricacationis.in qͣ ua¬
cillantes collabebantur. De de¬
orsum u̾o baratri. uidit serpen¬
tes horribiles reꝑe. et circa pedes
eoꝵ se subicere atq interdũ illoᷤ
trahere: inuoluentes se eis simł

Expanded text:
vitam. Quod cum dixisset, statim vitam. Quod cum dixisset, statim est raptus in spiritu, et visum sibi fuisse dixit, vidisse se repente domum, in qua stabat, concussam, et a culmine per medium in duas partes divisam, et ita se sub dio remansisse. Quemdam etiam rogum multo igne flammantem, usque ad ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignum in throno sedentem, et astantem ei in hominum speciebus inaestimadens desuper, et admirans Carpus, cum se inclinasset deorsum, vidit terram horribili hiatu apertam, et tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes horribiles repere, et circa pedes eorum se subjicere, atque interdum illos trahere, involventes se eis, simul
Abbreviated transcription (Latin):
dam fidelem a benigno ih̃r dño
nr̃o. Queẽ consolans. suasi ei o¬
portunum ẽẽ. ut ꝓ illis diuinã
clementiam peteret. ⁊ a deo sal¬
uatore opitulationem accipiẽs.
infidelem quidẽ conuert̾et:a¬
postatam aut̃ benignitate iũ¬
ceret. et hortando eos conuerti
donec est hodie ñ dificeret: sicq
illos in diuinam scientiam du-¬
ceret. S is hoc pacient̾ ñ suffe¬
rens. et nescio quomͦ multa qͣ¬
dam infestatione ⁊ amaritudi-¬
ne tabescens. dormitum ꝑrexit.
ex hoc male habens. Hespere enĩ
erat. Circa mediam aut̃ noctẽ.
sollicitus namq erat isto ĩ tꝑ̃re
ad diuinos ymnos euigilare. sur¬
rexit esompnis. Et turbatione
nimia anxians. stetit ad oratio¬
nem ñ bene ducte. Tristabatur
enim ⁊ grauabat᷑ ultra modum.
dicens. ñ ẽẽ iustum. ut uiuerẽt
uiri qui erant sine deo: et ꝑu̾te¬
bant uias dñi rectas. Et hec dice ᷤ
postulauit d̃m. ut igne celesti ã¬
bo simul in miscl̃it̾ amitterent

Expanded text:
mdam fidelem a benigno Jesu Domino mdam fidelem a benigno Jesu Domino nostro. Quem consolans suasi ei opportunum esse, ut pro illis divinam clementiam peteret, et a Deo Salvatore opitulationem accipiens, infidelem quidem converteret, apostatam autem benignitate vinceret, et hortando eos converti, donec est hodie, non deficeret, sicque illos in divinam scientiam duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam autem noctem solitus namque erat isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, stetit ad orationem, non benedicens. Tristabatur enim et gravabatur ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, qui erant sine Deo, et pervertebant vias Domini rectas. Et haec dicens postulavit Dominum, ut igne coelesti ambo simul immisericorditer amitterent
Abbreviated transcription (Latin):
delegant t̾minatões. ubi semꝑ
cum d̾o erunt. qd̃ est bonoꝵ om̃i¬
um maximum, isti aut̃ ⁊ hic de¬
cident a diuina simul ⁊ ꝑpetua
pace.⁊ post mortem cum domes
oportet nos multa festinatione.
cum deo benigno ꝑ multam be¬
nignitatem ⁊ micd̃iam fieri. et
semꝑ manere cum eo ⁊ segregari
de malis iniustificantib nos:
Atqz post pauca: Et siuis ait.
Diuinam uisionem sc̃i enimsdã
uiri referam tibi: qm ñ derideb̃.
Sera enim dicam. Cum eẽm
aliqͣndo secus cretam. hospicio
me suscepit sc̃s carpus uir ⁊ si
aliquis alius ꝑ młtam mentis
munditiam ad dei uisiones di
scãs misterioꝵ consecrationes. nͥ
prius ei ostenderet᷑ de suꝑnis ꝓpi¬
tia uisio. oranti ante oblationẽ
scĩssimi sacrificii. Conferentib
lit mͥ idem se nimis contristã¬
tum a quodã infidelium. Cau¬
sa etiã erat ip̃ius tristicie. qm
idem infidelis dum celebrarent᷑
dies festi eoꝵ. ab errare fecit qͦn¬

Expanded text:
delegant terminationes, ubi semper delegant terminationes, ubi semper cum Deo erunt: quod est bonorum omnium maximum: isti autem et hic decident a divina simul et perpetua pace, et post mortem cum domestgo oportet nos multa festinatione cum Deo benigno per multam benignitatem et misericordiam fieri, et semper manere, cum eo et segregari de malis injustificantibus nos? atque post pauca: Et si vis, ait, divinam visionem sancti cujusdam viri referam tibi, quam non deridebis: vera enim dicam, Cum essem aliquando secus Cretam, hospitio me suscepit S. Carpus, vir et si aliquis alius, per multam mentis munditiam ad Dei visiones divsanctas mysteriorum consecrationes, nisi prius ei ostenderetur de supernis propitia visio, oranti ante oblationem sanctissimi sacrificii. Conferentibuslit mihi idem, se nimis contristatum a quodam infidelium. Causa autem erat ipsius tristitiae, quoniam isdem infidelis, dum celebrarentur dies festi eorum, aberrare fecit que
Abbreviated transcription (Latin):
commoratione participes. mansu¬
eti ⁊ benigni ipsius sp̃c. Docere enĩ.
ñ cruciare oportet ignorantes: si¬
cut ⁊cecos ñ cruciamus. s manu
ducimus. Benignus namq errã¬
tem inquirit. ⁊ refugientem uo¬
cat: atq uix inuentum. in hum̃¬
is tollit. Qui ⁊ refugientibz cu¬
pide iungitur. ⁊ delignatur dedi¬
gnari a se reitientibz.⁊sine cau¬
sa ꝓuocantes se tolerat.⁊ ip̃e ex¬
cusat: immo ꝓmittit mederi eos.
⁊ appropinqͣntib sͥ precccurrit et
obuiat: et totus totos complec¬
tens deosculat᷑. ⁊ ñ accu sat aut
imꝓperat eis priora eoꝵ. s dilig̃
presentia. ⁊ diẽ festum agit: et
conuocat amicos. benignos uide¬
licet angłos. ut sit om̃ium delec¬
tantium hĩtatio. Quicumq gͥ
inique ag̾e aut benefacere inci¬
piunt. illos sͥ sp̃c benignitate
aut malitia iungunt. quorum
uoluntatem facere inchoant.
Et hii quidem benignoꝵ angło¬
rum discipłi ac comites. ad sẽꝑ
existens scłm. beatissimas suas

Expanded text:
commoratione participes mansueti et benigni ipsius spiritus. Docere enim, non cruciare, oportet ignorantes, sicut et caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus namque errantem inquirit, et refugientem vocat, atque vix inventum in humeris tollit. Qui et refugientibus cupide jungitur, et non dedignatur dedignari a se rejicientibus, et sine causa provocantes se tolerat, et ipse excusat. Imo promittit mederi eos, et appropinquantibus sibi praeoccurrit et obviat, et totus totos complectens deosculatur, et non accusat aut improperat eis priora eorum; sed diligit praesentia, et diem festum agit, et convocat amicos, benignos videlicet angelos, ut sit omnium delectantium habitatio. Quicunque igitur inique agere aut benefacere incipiunt, illos spiritus benignitate aut malitia sociant, quorum voluntatem facere inchoant. Et hi quidem benignorum angelorum discipuli ac comites, ad semper existens speculum beatas suas
Abbreviated transcription (Latin):
negotio est agendum: qr d̃s ⁊ do
ꝑ uirgine cum ip̃e fecerit mun¬
dum. in locato est diu̾sorio natꝰ.
Quaꝓpt̾ ñ uidet᷑ equum. ut gͣtis
accepto agro p̾parem domum.
in qua ei filii adoptionis ꝑ nr̃m
ministerium renascantur. S et
de eius pretio. captiuoꝵ ẽ sepult᷑a
cõparata. ꝓpt̾ea rõnabile iudicat᷑.
ut precio sumam locum. ubulli
qui in comm̾tio sanguinis illiꝰ
morte intercedente. de captiui¬
tate diaboli. ⁊ mortis ppetue bap¬
tizati fu̾int. redimantur. Com¬
mutationem u̾o precii. tuxp̃i-
pauꝑib largieris. qui te illi de¬
uotissime obtulisti. Hiiᷤ ita ex-¬
pletis. eccl̃iam illic d̃i om̃ ipotẽtis
semꝑ in om̃ib ⁊ ubiq comitan¬
te auxilio iuxta facultatẽ suaꝵ
uirium. utq nouus adhuc adue¬
na pot̾at. in honore dñi nr̃i ih̃u¬
xp̃i. que nec dum locis illis ⁊ po¬
pulis nota erat construxit. ac of¬
ficia deuote dño seruientiumcle¬
ricoꝵ ex more constituit. ꝓba¬

Expanded text:
negotio est agendum, quia Deus etnegotio est agendum, quia Deus etper virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per nostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur. Commutationem vero pretii tu Christi pauperibus largieris, qui te illi devotissime obtulisti. CAPUT XXII. His ita expletis, ecclesiam illic, Dei se omnipotentis semper in omnibus et ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suarum, utque novus adhuc advena poterat, in honorem Domini i, quae necdum locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, proba
Abbreviated transcription (Latin):
atib. unda fluminis circum flu¬
ente. Qͤ siquidẽ int̾ multimo¬
da comoditatum gn̾a. etiã alue-¬
o suo. magnã piscium cõpiam
cum. dei famulus elegit expetẽ¬
dum. Ad quẽ cum primo fide
armatus. ⁊ confessionis constã¬
tia roboratus accessisset intrepi¬
adeptus. q̃ndam lisbium uirũ
honoratissimum ciuitatis pari¬
siace. qui eius predicatõne in do¬
minũ ih̾m xp̃m crediderat. ⁊ illi
fidelit̾ adherebat. allocutus est
dicens. Uir illustrissime. qr iam
rima ppłi multitudo. in credulita¬
te ⁊confessione suisq̃ nominis.
benedictõne baptismatis consecra¬
tur. ⁊ cotidie fidelium num̃us au¬
tarii tui p̾cio a tua frat̾nitate sus¬
ciꝑe: ⁊ domum baptismatis ibi cõ¬
diuinas sacram̃toꝵ ministris cele¬
brantib. ppłs deo lignus possit con¬
fluere ⁊ charismata diuina ꝑcipere.¬
Cui lisoius: Gratis inquit eum
pater beatissime offeram ꝑscĩta¬
beatus dionisius. ita in huiꝰmodi

Expanded text:
atibus, unda fluminis circumfluatibus, unda fluminis circumfluente. Quae siquidem inter multimoda commoditatum genera, etiam alveo suo magnam piscium copiam ccum Dei famulus elegit expetendum. Ad quem cum primo fide armatus et confessionis constantia roboratus accessisset intrepiintrepidus, quemdam Lisbium, virum honoratissimum civitatis Parisiacae, qui ejus praedicatione in Dominum Jesum Christum crediderat, et illi fideliter adhaerebat, allocutus est, dicens: Vir illustrissime, quia jarima populi multitudo in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus auetarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi condivinas sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et charismata divina Cui Lisbius: Gratis, inquit, eum, pater beatissime, offero per sanctitabeatus Dionysius, ita nobis in hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ imm̃serant. quo amplius
apud gallias. gentilitatis feruere
cognouit errorem. illuc intrepidꝰ
⁊calore fidei armatus accessit. ac
luteciam parisioꝵ dño ducente
ꝑuenit. doctrinaq preclarus. mi¬
racłis choruscans ⁊ uirtutũ signis.
q̃ atheniensium magister paulo
docente didicerat. gallis minist᷑¬
uit. ñ ueritus incredulegentis ex¬
petere feritatem: qr uirtutem suã.
pret̾itarum penaꝵ recordatio robo¬
rabat: torm̃tis exꝑtus multis. mor¬
te tandem assecuturum seuitam.
tota nichilominus intentõne de¬
siderans: ut qui iam erat xp̃i no¬
minis int̾ multa torm̃toꝵ flagel¬
la ꝑfectus confessor. fieri mortis
multatione mereretur ⁊ martyr.
Tunc memorata parisioꝵ ciui¬
tas ut sedes regia. ⁊ conuentu.
gallorum acgermanoꝵ ⁊ nobi¬
litate pollebat qr erat salubris
aere. iocunda flumine. fecunda
terris. arborib nemorosa. ⁊ uine¬
is uberrima: constipata ppłis. re¬
ferta cõmertiis. acuariis cõme¬

Expanded text:
nomen immerserant, quo amplius nomen immerserant, quo amplius apud Gallias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit, doctrinaque praeclarus, miraculis coruscans, et virtutum signis, quae Atheniensium magister Paulo docente didicerat, Galliis ministravit: non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, tormentis expertus multis, morte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentione desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione mereretur et martyr. Tunc memorata Parisiorum civitas, ut sedes regia, et conventu Gallorum ac Germanorum, et nobilitate pollebat: quia erat salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa, et vineis uberrima, constipata populis, referta commerciis ac variis comme
Abbreviated transcription (Latin):
dire. fuge serue bone ⁊ fidelis.
quia suꝑ pauca fuisti fidelis. su¬
pra multa te constituam. intra
in gaudium dñi tui. Et ne u̾ea¬
ris multitudinem ⁊ atrocitatẽ
gentis barbarice: ꝓcerto sciens.
quia qui plus laborat. plus m̃ce¬
dis accipiet. Socios quoq ⁊ con¬
ministros uerbi plures. ⁊ ꝓbatoᷤᷤ
uiros ei adhibuit. illiq dixit. Si
q te uerteris. Esto robustus. Tu
enim maximam ⁊ innumabi¬
lem ppłi multitudinẽ. introdu¬
ces in ueram repromissionis ter¬
ram filioꝵ isrł̃. Et dans pacem
minum p̾dicantes. appulerũt
portui arelatensium ciuitatis.
Et exinde quibdã in partes ne¬
cessarias ꝓut ei uisum fuerat de¬
stinatis. idẽ macharius dyonisi¬
us qui sedis apłice pͥuilegio. tra¬
dente sͥ beato clem̃te petri apłi
successore. uerbi diuini semina. ga¬
llicis gentib eroganda susceꝑat.
beatissimi principis apłoꝵ ⁊ ma¬
gistri su inforãtꝰ exemplo. qͥ ro¬
mane crudelitati se ꝓpter iħ̾o xp̃i

Expanded text:
elis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui; et ne verearis multitudinem et atrocitatem gentis barbaricae, pro certo sciens quia qui plus laborat, plus mercedis accipiet. Socios quoque ei et comministros verbi plures et probatos viros adhibuit, illique dixit: Sicque te verteris. Esto robustus: tu enim maximam et innumerabilem populi multitudinem introduces in veram repromissionis terram filiorum Israel. Et dans pacem minum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus Gallicis eroganda susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Romanae crudelitati se propter Jesu Christi