comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutionũ metas eģredi ñ sinebunt. Inculcet᷑ igit᷑ humanissensib: sacro illa
ꝓfessionis suȩ oraculo diuina maiestas. quȩ se filiũ de occultis substantiȩ suȩ
archanis in esfabilit̃ genuisse fatet᷑. & dicit. Ex uttro ante luciferũ genuite.
nũ ẽ ergo in hac ꝓfessionis diunȩ contestatione tenendũ. Aut enĩ de
sua in esfabili substantia filiũ incorruptibilit̃ genuit. aut ne corruptibi¬
lit̾ omnino ñ genuit. Sed ego hanc intrgrȩ fidei partẽ eligo quȩ religio¬
sius contestanti dese dõ suad& famulandũ. nec ulla huminȩ passionis obsta¬
cula ex infidelitatis sacrilegio descendentia ullatenꝰ poterunt reuocare
ut merito ñ credamꝰ dm̃ generare potusse ne humanȩ consuetudinis more
corruptioni poterit subiacere : cum hoc mͥ satis eẽ ñ dubitt̃ ꝓsitendũ dedĩ
substantia natũ et̃. quẽ constat de patris utero ꝓ oessise. ARRIUS.ꝓ.

Expanded text:
tutionum metas egredi non sinent. Inculcatur igitur humanis sensibus sacro illo tutionum metas egredi non sinent. Inculcatur igitur humanis sensibus sacro illo professionis suae oraculo divina majestas, quo se Filium de occultis substantiae suae arcanis ineffabiliter genuisse testatur, et dicit: Ex utero ante Luciferum genui te . Unum est ergo in hac divinae professionis contestatione tenendum. Aut enim de sua ineffabili substantia Filium incorruptibiliter genuit; aut ne corrumperetur, omnino non genuit. Sed ego hanc integrae fidei partem eligo, quae religiosius contestanti de se Deo suadet famulandum: nec me ulla humanae passionis obstacula ex infidelitatis sacrilegio descendentia ullatenus poterunt revocare, ut merito non credam Deum generare potuisse, ne humanae consuetudinis more 107 corruptioni potuerit subjacere: cum hoc mihi satis esse non dubitem profitendum, de Dei substantia natum esse, quem constat de Patris utero processisse. VII. Ari
Abbreviated transcription (Latin):
subsistere ualeant. Illud & iã nimis horrendũ & ꝓcul a fideliũ m̃tib¬
semouendũ in hac tuȩ ꝓfessionis ꝑfidia continet᷑. in uiolabilt̃ patrẽ
de sua substantia generando corruptionis ac diuisionis uiciũ decli¬
nare minime potuisse. AT NANASIUS D. Ueritatẽ diuinȩ
generationis uelud nodis insolubilib arcius obligatꝰ ꝑnescio quę
nefanda intentionis molimina. quibusq diuinã certũ ẽ carero naturã.
obicis omipotenti. Sed hec crebro ac sepius repetens. nulla te diuinȩ ma¬
sinc ullo pudoris intuitu in iniuria uenerandȩ illius diuinitatis obuius ꝓpe¬
rare contendis. Sed ne effrenatius euagantẽ & uelud undosi equoris gur¬
gitr̃ naturali quadã licennia fluitantẽ diuinȩ auctoritatis testimonia coher¬
cebunt. & initra certos diuinȩ ꝓfessionis limites coartatũ legaliũ consti¬

Expanded text:
subsistere valeant. Illud etiam nimis horrendum, et procul a fidelium mentibusubsistere valeant. Illud etiam nimis horrendum, et procul a fidelium mentibus amovendum in hac tuae professionis perfidia continetur, inviolabilem Patrem de sua substantia generando, corruptionis ac divisionis vitium declinare minime potuisse. Athanasius dixit: Veritate divinae generationis, velut nodis insolubilibus arctius obligatus, per nescio quae nefandae intentionis molimina, quibus divinam certum est carere naturam, mpotentiam objicis omnipotenti. Sed haec crebro ac saepius repetens, nulla te divinae ma sine ullo pudoris intuitu, in injuriam venerandae Filii nativitati obvius properare contendis. Sed te effrenatius evagantem et, velut undosi aequoris gurgite, naturali quadam licentia fluitantem, divinae auctoritatis testimonia coercebunt, et intra certos divinae professionis limites coarctatum, legalium consti
Abbreviated transcription (Latin):
porcis &e contrectabilib atq ex diuersitate cõpositis c̃ueniant reb.
Dsuero qui nullis corporei scematis circumscribit᷑ signis. nec aliquib
distinguit᷑ mẽbroꝵ liniamentis uicio subiacere ñ potest passionis.
Et recte in eo generationẽ ꝓfiteor qr genuit: & recte impassibilit̃ nihil¬
qr indõ om̃ipotentia negariñ potest. idcirco eũ ꝑpoei ñ posse fatendũ
ẽ. quȩ omnino in corrupta eiꝰ diuinitatis substantia ñ recipit : unde
ualde in honestũ & satis impiaeate plenũ rẽ iudebit᷑. ut ꝑ unius ꝓfessi¬
onẽ substantiȩ nec patrẽ ꝓprie subsistere. nec filiũ insua ꝓpriceati
extare credamꝰ. Illuc enĩ nefanda ꝑsidiȩ huiꝰ uergit intentio. ut ꝑ¬
mixtis & unius rei coagulatione ex diuerso collectis atq confusis pa¬
tris & filu ꝑsonis. in sua ut dixi ꝓpriceate aut singularitate minimo

Expanded text:
poreis et contrectabilibus, atque ex diversitate compositis conveniunt rebus. poreis et contrectabilibus, atque ex diversitate compositis conveniunt rebus. Deus vero, qui nullis corporei schematis circumscribitur signis, nec aliquibus distinguitur membrorum lineamentis, vitio subjacere non potest passionis. Et recte in eodem generationem profiteor, quia genuit: et recte impassibiliter nihilur quia in Deo omnipotentia negari non potest, idcirco eum perpeti non posse fatendum est quae omnino incorrupta ejus divinitatis substantia 106 non recipit? Unde valde inhonestum, et satis impietate plenum esse videbitur, ut per unius professionem substantiae, nec Patrem proprie subsistere, nec Filium in sua proprietate exstare credamus. Illuc enim nefanda perfidiae hujus vergit intentio, ut permixtis et unius rei coagulatione ex diverso collectis atque confusis Patris et Filii personis, in sua ut dixi proprietatis singularitate minime
Abbreviated transcription (Latin):
diriuationẽ. ac partiũ quȩ rerũ passionis genera. quȩ in anis sollicitu¬
dinis timore actus obicert uoliusti a ꝓfessionis ueritate deflectunt. ut ne¬
gemus dnĩ exscipso obhoc gentrare ñ potusse nriudeat᷑ hispassionib sub¬
iaccren Quid igt᷑ religiosius quidue sanctius ac diunis sit c̃griũ legib
obsecro uoso auditores uidicii lance pensate erigite mentts oculos. & ter¬
rificũ futuri examinis dic̃ metuentes quid magis catholicȩ atq apłicȩ ue
potentt̃ dñ in passibilit̃ ex scipso filiũ generasse. an illud potius opinari
ne passionis uicio subiacere exscipso idẽ exsua substantia filiũ generare
ñ potuisse: Igo enĩ id astruo id darissima uocis ꝓfessione asseuero qđ
nec tam̃ alicuius passionis uicio subectũ fuisse: cũ diuisio ac deriuatio
accessio fluxus uelsiqua huiusmodi eẽ possunt genera passionũ. cor¬

Expanded text:
partium, cunctarumque rerum passionis genera quae inani sollicitupartium, cunctarumque rerum passionis genera quae inani sollicitudinis timore actus objicere voluisti, a professionis veritate deflectunt; ut negemus Deum ex seipso ob hoc generare non potuisse, ne videatur his passionibus subjacere. Quid igitur religiosius, quidve sanctius ac Divinitati congruentius obsecro vos, o auditores, judicii aequa lance pensate. Erigite mentis oculos, et terrificum futuri examinis diem metuentes, quid magis catholicae atque apostolicapotentem Deum impassibiliter ex seipso Filium generasse, an illud potius opinari, ne passionis vitio subjaceret, ex seipso, id est ex substantia sua Filium generare non potuisse. Ego enim id astruo, id clarissima vocis professione assevero, quod nec tamen alicujus passionis vitio subjectum fuisse: quoniam divisio ac derivatio, contractio, accessio, fluxus, vel si qua hujusmodi esse possunt genera passionum, cor
Abbreviated transcription (Latin):
scũ potuit. & disputationis ratio deducit᷑. ut aut om̃ino nat᷑ ñ sit.
IUOEX Tixit. Siquid sibi contra hȩc arrius cõpetere nouit. edicere
ñ moret᷑. ARRIUS .P. Simplicis atq inmutabilis naturȩ diñ eẽ.
non reor athanasiũ ignorare. Qui si ut idem assertut desua substantia ge¬
nerauit. mutabilis ꝓculdubio erit. Necesse enĩ ẽ ex se qđ ipsa ẽ generando
aut partr̃ substantiȩ ꝑ diriuationis generationẽ ꝑdidisse. aut diuusionis
in partiũ qualitates diriuatã fiusse. neq sectionis aut detractionis. uel
aliquid huiꝰmodi qđ sit passioni obnoxiũ senfisse uel sentire potuisse
consiteor. ATHANASIUS R. Sed neq nos his passionũ conditionib
diuinã credimꝰ subiacere naturã. sed in passibilẽ patrẽ in passibilit̾ exse¬
ipso idẽ de id qđ ipse ẽ filiũ generasse fidelit̾ c̃fitem᷑ necñ diuisionẽ ac

Expanded text:
non potuit. Et eo disputationis ratio deducitur, ut aut omnino natus non sit, non potuit. Et eo disputationis ratio deducitur, ut aut omnino natus non sit, debitur. V. Probus judex dixit: Si quid sibi contra haec Arius competere novit, edicere non moretur. Arius dixit: Simplicis atque immutabilis naturae Deum esse non reor Athanasium ignorare; qui si, ut idem asseruit, de sua substantia generavit, mutabilis proculdubio erit. Necesse est enim, ex sese quod ipse est generando, aut partem substantiae per derivationis generationem perdidisse, aut divisionis in partium qualitates derivatam fuisse, neque sectionis aut detractionis, vel aliquid hujusmodi, quod sit passioni obnoxium sensisse, vel sentire potuisse confiteor. Athanasius dixit: Sed neque nos his passionum conditionibus divinam credimus subjacere naturam; sed impassibilem Patrem impassibiliter de sei
Abbreviated transcription (Latin):
ex sese. Iterũ si ut dixi idex se tribuit aliud erit quã ipsa quȩ tribuit.
tunc alterius substantię dici poterit. qđ omnino naturarũ ominiũ qua¬
litas uel ordo uelratio ñ admittit. Age iã nunc si uideret᷑ a terrenis
ac iusibilib in superiora mentis oculũ erigamꝰ. & ex hnsquę facta sunt in¬
factȩ uirtutis substantiã cognoscamꝰ. apłicȩ auctoritatis magisterio e
docti qui ait. in uisibilẽ diuinitatis uirtutẽ ex hisquȩ facta sunt in
tellegi debere. Dixit gͦ arriussiliũ ex patre natũ eẽ. & dm̃ dm̃ genu¬
isse. lucc̃ lucẽ. inqua ꝓfessione unũ erit eduob ꝓculdubio retinendũ.
Aut enĩ ex seipso generans qđ ipse genuit. & Iobhoc filus unius cũ
patre substantiȩ erit. autsi alterius a se generis dm̃ genuit uera na¬
tiuitas dici ñ poterit. quę ꝓpria atẽ substantiȩ generantis seruare

Expanded text:
ex sese. Caeterum si, ut dixi, id quod ex se tribuit aliud erit quam ipsa quae tribuit, ex sese. Caeterum si, ut dixi, id quod ex se tribuit aliud erit quam ipsa quae tribuit, tunc alterius substantiae dici poterit; quod omnino naturarum omnium qualitas, vel ordo, vel ratio non admittit. Age nunc, jam si videtur, a terrenis ac visibilibus in superiora mentis oculum erigamus, et ex his quae facta sunt, infectae virtutis substantiam cognoscamus, apostolicae auctoritatis edocti magisterio, quo dicit invisibilem 148 Divinitatis virtutbere intelligi . Dixit ergo Arius Filium ex Patre natum esse, et Deum Deum genuisse, lucem lucem. In qua professione unum erit e duobus proculdubio retinendum. Aut enim ex seipso generans id quod ipse est genuit, et ob hoc Filius unius cum Patre substantiae erit: aut si alterius a se generis Deum genuit, vera nativitas dici non poterit, quae proprietatem substantiae generantis servare
Abbreviated transcription (Latin):
generis idẽ suȩ substantiȩ. hominẽ generat: qr homo hominẽ ernerat.¬
Si homo pecudẽ gignat. uelsi cuiuslib& generis pecꝰ alterius ase generis
pecudẽ genera. id ẽ sibos gigiat asinũ. uel ouis genera caprã. quȩ qm̃
in diuersitatẽ generis ꝑgit monstruosa generatio erit. siue naturȩ ꝓpͥ¬
etatẽ minime seruans. Rursũ inelementoꝵ qualitatib quȩ sit sub¬
stantiarũ diuersitas uel ꝓprioeas. opere p̃ciũ ẽ aduertere. Uerbi grã
Uniuscuiusq ignus uel luminis natura id ex se qđ ipsa ẽ ministrare uidet᷑
ut lux fulgorẽ. ut ignis incendiũ & hoc officusiu genere subsistens substantiȩ
suȩ intemtrata uidet᷑ seruare natura. Si uero lux exse tenrbras gignat.
mutatio in ipsa erit alterius a se materiã tribuens. quia in hoc immuta¬
bilitatissuȩ illibatã potrrit seruare substantiã. si hoc qđ ipsa ẽ ministrat

Expanded text:
generis, id est suae substantiae, hominem generat, quia homo hominem generat; etgeneris, id est suae substantiae, hominem generat, quia homo hominem generat; etixerim, si homo pecudem gignat, vel si cujuslibet generis pecus alterius a se generis pecudem generet; id est, si bos generet asinum, vel si ovis gignat capram. Quae quoniam in diversitatem generis pergitt substantiarum diversitas vel proprietas operae pretium est advertere. Verbi gratia: uniuscujusque ignis vel luminis natura id ex se quod ipsa est ministrare videtur; ut lux fulgorem, ut ignis incendium: et in hoc officii sui genere subsistens, substantiae suae intemeratam videtur servare naturam. Si vero lux ex se tenebras gignat, mutationi obnoxia erit, alterius a se generis materiam tribuens; quia in hoc immutabilitatis suae illibatam poterit servare substantiam, si hoc quod ipsa est, ministret
Abbreviated transcription (Latin):
mũ poteris demonstrare utrũ patri filioq conueniat. A THANASIUS ð¬
Substantia quidẽ duob appellationũ generib distinguit᷑. At equidẽ uni¬
usgrneris qualitas ẽ : quȩ cxistentis naturȩ essentiã indicat. Aliud uero ẽ
substantiȩ genus. quo ille qui habae abhis quȩ hab& dirimat᷑. Qđut planius
fiat: qđ dico manifesta expositione ad signo. Uerbigrã. Homo generis
sui ac naturȩ substantia ẽ. Rursũ sic̃ illudẽ qđ quis extrinsecꝰ idẽ in ma¬
teria auri uel argenti aliarũq spetierũ possid&. substantia eiꝰ dr̃. Et cũ¬
eiusdẽ uocabuli una uideat᷑ appellatio. duas tam̃ res signuficart uidaꝰ
Sed nos de illo substantiȩ genere disputamꝰ quo unaqueq natura abid qđ̵ ẽ
uel subsistit substantia nuncupat᷑ & quicquid ex sese idẽ descipsa genur¬
rit ñ aliud eẽ potest quã id qđ ipse ẽ. Deniq homo pat̃ generans filiũ sui

Expanded text:
mumuntia quidem duobus appellationum generibus distinguitur. Et est quidem unius generis qualitas haec, quae existentis naturae essentiam indicet: aliud vero est substantiae genus, quo ille qui habet ab his quae habet dirimatur. Quod ut planius fiat, quod dico manifesta expositione assigno. Verbi gratia: Homo generis sui ac naturae substantia est. Rursus si quid illud est, quod extrinsecus, id est in materia auriejusdem vocabuli una videatur appellatio, duas tamen res significare videtur. Sed nos de illo substantiae genere disputamus quo unaquaeque natura ob id quod est vel subsistit, substantia nuncupatur. Et quidquid ex sese, id est de scipsa genuit, non aliud esse potest quam id quod ipsa est. Denique homo pater generans filium, sui
Abbreviated transcription (Latin):
quente materia. sed excipso genuit. & non aliud quã id qð ipsee ge¬
nuit. ARRIUS .B. Aius aliũ genuit. ATUANASΙUS B. & nos
confitem᷑ qr alius aliũ idẽ pat̾ genuit. sed sic de ipso idẽ de eo qđ ipsec̃
&e hoc qđ ipse c̃ genuit. quia alterius substantiȩ uel diuersi generis
filius eẽ ñ poterit. ac sic unius atq eiusdẽ eũ patre substantiȩ erit.¬
A RRIU SD. Si nosses in quantos ꝑfidiȩ errores unius substantiȩ uocabulũ
uergat. nunquã ꝓfecto int̾ patrẽ & siliũ huiꝰ nominis faceres mentionẽ.
nec disputationẽ tuã quibusdã int̾rogationũ gradib incisa tali c̃clusisses ar¬
ticulo ut adhunc eã impiȩ ꝓfessionis deduceres finẽ. AT HANASIUS
rare ñ posse & hoc ñ humana opinione collrctũ. nec coniecturis & argum̃¬
tis inuentũ. sed cȩlestis doctrinȩ magisterio traditũ demonstrabo. PRoBUS
IUD EX UIXIT. Priuismihi iuĩ qualitatemq sermonis adsigna & tuncde¬

Expanded text:
ipse est genuit. Arius dixit: Alius alium genuit. Athanasius dixit: Et nos confitemur quia alius alium genuit. Sed si de seipso, id est de eo quod ipse est, genuit; quia alterius substantiae, vel diversi generis Filius eus dixit: Si nosses in quantos 103 perfidiae errores unius substantiae professio vergat, nunquam profecto inter Patrem et Filium hujus nominis faceres mentionem. Nec disputationem tuam, quibusdam interrogationum gradibus incisam, tali conclusisses articulo, ut ad hunc eam impiae professionis deduceres finem. Athanasius dixit: rare non posse. Et hoc non humana opinione collectum, nec conjecturis et argumentis inventum, sed coelestis doctrinae magisterio traditum demonstrabo. IV. Probus judex dixit: Prius mihi vim qualitatemque sermonis assigna, et tunc de
Abbreviated transcription (Latin):
tuus clarifica te. & ego te darificaui. & manifestaui nomen tuum hominib:
It ut omius humanȩ cauillationis quiescat intentio: iohannẽ euangelistã cuius su¬
perius usus sum testimonio proferam testem quiait. In principio erat uerbũ.
& uerbum erat apud dm̃. & dserat uerbum. Si haec tanta diuinitatis conur¬
nuentia quibus patit̃ ac filium unũ eẽ docuimus ꝑfidis ñ sufficiunt. alia si ui

Expanded text:
clarificavi te super terram ; et Manifestavi nomen tuum hominibus . Et ut omnis humanae cavillationis quiescat intentio, Joannem evangelistam, cujus superius usus sum testimonio, proferam testem, qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Si haec tanta 172 divinitati convenientia, quibus Patrem et Filium unum esse docuimus, perfidis non sufficiunt, alia si vi
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo temporis. misit dsfiliũ suũ factũ ex muliere. factũ subbege. Ille itaq
pantẽ. quã uoluntarie sumpsit ex iurgine nat᷑. In foria di putris. angłicusei cho¬
& uenerunt angeli & ministrabant .ei. Obicit quod uoluntatt̃ patris fecertt
& non suã. in h&c magis laudabilis huius uerbi ratio deba. agnosci quia qui patris
uoluntatẽ equanimiter frcit. ac qualitatẽ ostendit. a postolo adfirmante.
Hȩc est inquit uoluntas dĩ. in xp̃o iħũ. Nam qđ ad dit sicut dixit mibi pat᷑ sic
xp̃s quam dspat̃ loquitur loqueret᷑: tunc magis patri inȩqualis uł dissimi¬
lis monstraroeur. Si uero quȩ loquitur pat̃ ea ipsa loquit᷑ filius. nunquã
mihi dedit nemo aufert amr. Dona enim diuina hoc modo intelbegenda

Expanded text:
nitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Ille itaqunitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Ille itaquPatrem, quam voluntarie sumpsit ex Virgine. In forma Dei Patris angelicus ei chosit ab eo diabolus, et venerunt angeli, et ministrabant ei . Objicit quod voluntatem Patris fecerit, et non suam. In hoc magis laudabilis hujus verbi dicto debet agnosci: quia qui Patris voluntatem aequanimiter fecit, aequalitatem ostendit, Apostolo confirmante. Haec est, inquit, voluntas Dei in Christo Jesu . Nam quia addidit, Sicut dixit mihi Pater, sic Christus quam Deus Pater loqueretur, tum magis Patri inaequalis vel dissimilis monstraretur. Si vero quae loquitur Pater, ea loquitur Filius, nunquam mihi dedit, nemo aufert a me . Dona enim divina, hoc modo intelligenda
Abbreviated transcription (Latin):
studio breuitatis omisi. Ergo maiore hab&e simissus ẽ: si spontanta uolun¬
tate ñ uenit. si uoluntatẽ suã non fecit. sisicut ei dr̃ loquit᷑. & sibi data
custodit. si pro calice dep̃catur. si nom̃ ab alio accepit. si excitat᷑ aba¬
se tanta & talia dicit patri efficiatur aequalis: PRoBUS IXOEX OIXII
Si aduersus tã copiosa diuinȩ auctoritatis testimonia quȩ ab arrio defilui sub¬
iectione ꝓlata sunt aliquid athanasio competere uidetur. edicere ñ moret᷑.
ut amota suꝑstitione sermonis. ex diuinis potius uoluminib aut similis patri¬
A TNA NASIUSE. Quantũ uelit ꝓcurrat in obrectionẽ uerifermonis ars cal¬
liditatis & sibi de auctoritate diunȩ legis platis plaudeat testimonus. quib
uidelica nitit᷑ ab ȩqualitate patris filiũ sequestrare. Cuncta quȩ ab eo ꝓlixius
inserta noscunt᷑ hisdẽ &iã testimonus a nobis eius intentio absq ulla difficul
dicit᷑ ec̃ subiectꝰ. apło paulo nibil ominꝰ adfirmante. U̾bi uenit inquid ple¬

Expanded text:
studio brevitatis omitto. Si ergo majorem habet, si missus est, si spontanea voluntate non venit, si voluntatem suam non fecit, si quod ei dicitur loquitur, si sibi data custodit, si rogat, si pro calice deprecatur, si nomen ab alio accepit, si ab alio exaltae tanta et talia dicit, Patri efficiatur aequalis? XXX. Probus judex dixit: Si adversus ista copiosa divinae auctoritatis testimonia, quae ab Ario de Filii subjectione prolata sunt, aliquid Athanasio competere videtur, edicere non moretur, ut amota superstructione sermonis, ex divinis potius luminibus, aut dissimilisAthanasius dixit: Quantum velit percurrat in elatione sermonis Arii calliditas, et sibi de auctoritate divinae legis prolatis plaudat testimoniis; quibus videlicet nititur ab aequalitate Patris Filium sequestrare: cuncta quae ab eo prolixius inserta noscuntur, iisdem etiam testimoniis a nobis ejus intentio absque ulla diffdicitur esse subjectus, apostolo Paulo taliter affirmante: Ubi venit, inquit, ple
Abbreviated transcription (Latin):
Iasius.st. Quantis cũ eo rationib agas nullatenꝰ poreris eũ ab
lc intentione remouere. Nouit enĩ certissime. quia si adhoc des¬
ensũ fuerit ut ex c̃sequentia scripturarũ unã ẽẽ patris &s filu sub
Diffidentiȩ ac timoris periculo actus. nudi sermonis flagitat do¬
cumentũ. Sed suis c̃ iterũ ꝓfessionib constringendus. Exigis ame
ut unã patris &e filu substantiã idẽ omousyon scriptũ ostendã. tu

Expanded text:
iscunque cum eo rationibus agas, nullatenus potest ab iscunque cum eo rationibus agas, nullatenus potest ab hac intentione revocari. Novit enim certissime quia si ad hoc descensum fuerit, ut ex consequentia Scripturarum una Patris esse subdiffidentiae ac timoris periculo actus, nudi sermonis flagitat documentum. Sed suis est iterum professionibus constringendus. Exigis a me ut unam Patris et Filii substantiam 98 id est homousion, scriptum ostendam. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
lon ARRIUS .R. lstr nescio qua syllogisticȩ artis uersutia obiee¬
onẽ mrã conat᷑ eludere. Ego enĩ hoc mͥ ostendi desidero. utrũ omou¬
ton dnĩcȩ sit lectionis auctoritare c̃scriptũ. & idõ aut ꝓprie posituligat.
ut ab eius confessione recedat. PROBUS IU DTX .R. Sediudes qut̃¬
d modũ tuã int̾serat questionẽ. & isdr̃ tequib uteris constriugat arti¬
ulis ꝓfessionis tuȩ. manifestiore ut ipse exigis docum̃to ut ei decano
ui discrimini illa ut mͥ uidaur sola poterit ratio subienire. ut c̃¬
edatis uob̾ eaquȩ in c̃cilus uris nuda sunt posita de scripturarũ fontib
manasse. Nam hoc canonicis uicio depitabit᷑. ut docum̃tũ nudi
sermonis exgas cuiꝰ fidei sensũ inscripturis copiosius nouerisredim¬
are. Sensũ igitur quere unde uocabuli hiuiꝰ natura traxit origi¬
ẽ. & cũ sensũ inueneris nom̃ te parit̃ inuenuisse ñ dubitas. At ua¬

Expanded text:
non? Arius dixit: Iste nescio qua syllogisticae artis versutia objecnon? Arius dixit: Iste nescio qua syllogisticae artis versutia objectionem meam conatur eludere. Ego enim hoc mihi ostendi desidero, utrum homousion dominicae sit lectionis auctoritate conscriptum. Et ideo aut proprie positum legat, aut ab ejus confessione recedat. Probus judex dixit: Sed vides quemadmodum in te tuam referat quaestionem, et iisdem te quibus uteris constringat articulis, professionis tuae manifestiore, ut ipse exigis, documento, ut ei de canoCui discrimini illa, ut mihi videtur, sola poterit ratio subvenire, ut concedatis vobis ea quae in conciliis vestris nude sunt posita, de Scripturarum fontibus emanasse. Nam hoc contentionis vitio deputabitur, ut documentum nudi sermonis exigas, cujus fidei sensum in Scripturis copiosius noveris redundare. Sensum igitur quaere, unde vocabuli hujus natura traxit originem: et cum sensum inveneris, nomen te pariter invenisse non dubites. XV. Atha
Abbreviated transcription (Latin):
piooas doca. Iħs ad hanc me nominis ꝓfessionẽ scripturarũ c̃sequei¬
tia ꝓuocat.Nolo in quã mͥ talia obrendas. quia oe me similia de
omousu ꝓbatione respius ꝓferentẽ. sed fẽrto in manib diuinoꝵ
uoluminũ codices. & eodẽ sono isdemq syllabis p̃dictoꝵ uoc abu¬
loꝵ nomina indita lege. aut ostende scriptũ filiũ patri similẽ. autfa¬
tere dissimilẽ. Quo hinc erũpas. quorsũ euadas non ẽ: tuis te implicito
ꝓpositionis nexib enodandi facultas nulla suppetit. Aut c̃cede mihi
ex consequentib ꝓbare omousyon id ẽ unius substantiȩ fidẽ. autsi c̃ce¬
dere nolueris. neganda sunt tͥ uniuersa quȩ ipse fateris. quia ea nude
hereticoꝵ motꝰ in fidei auctoritate nuda ponant᷑. quȩ tam̃ ratione
consequentia rerũ existntiũ uestuant᷑. dũ cor ueritas exxqua originc̃
dumunt duunis c̃tincri litteris inuenit᷑. quiddicis arri. concedas omousyon

Expanded text:
pietas docet: ad hanc me nominis professionem Scripturarum consequenpietas docet: ad hanc me nominis professionem Scripturarum consequentia provocat. Nolo, inquam, mihi talia obtendas; quia et me similia de homousii probatione respuis proferentem. Sed ferto in manibus divinorum voluminum codices, et eodem sono, iisdemque syllabis praedictorum vocabulorum nomina indita lege. Aut ostende scriptum Filium Patri similem, aut fatere dissimilem. Quo hinc erumpas, quo rursum evadas non est. Tuis te implicitum propositionis nexibus enodandi facultas nulla suppeditat. Aut concede mihi ex consequentibus probare homousion, id est unius substantiae fidem: aut si concedere nolueris neganda sunt tibi universa quae ipse fateris; quia ea nude haereticorum motus in fidei auctoritate nude ponantur, quae tamen ratione ex consequentia rerum existentium vestiantur; dum eorum veritas, ex qua originem sumunt, divinis contineri litteris invenitur; quid dicis, Ari? Concedis homousion
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ reperistis: Utrumne pat̃̾ an filius hac dese usus ẽ uoce : Ergo
tu arric qui ne hodie talic̃stringis articulo. ut omousyon ꝓpͥe scriptũ
ostendã. autfatere contra intellegentes & furtiuas heretioȩ intellegen¬
tiȩ prauitates quȩdã c̃fessionis nominr ñ temere p̃sumpta. sed ex c̃se¬
quenti ratione collecta fidei auctoritatib fuisse inserta. ita ut tot
tȩ uel ministrate ꝑfidiȩ occasiones. aut sud fateri nolueris tius tecũ
obiectionib agã. Noc̃ ostende mͥ ñ exconiecturis. ñ ex urri similib.
ñ ex rationi uicinis. ñ ad intellegendũ ꝓuocantib. ñ adid ꝓfitendũ
piocate fidei suadente. sed pura cenuda uerboꝵ ꝓprietate hoc scriptiꝰ
ostende ingenitũ aut in passibilẽ patrẽ. filiũ uero dm̃ exdõ. lum̃ ex
lumine. aut patri similẽ eẽ. Nolomͥ dicas. hoc fidei ratio poscit. aut

Expanded text:
scriptum reperistis? utrumne Pater an Filius hac de se usus est voce? Ergo scriptum reperistis? utrumne Pater an Filius hac de se usus est voce? Ergo tu, Ari, qui me hodie tali constringis articulo, ut homousion proprie positum ostendam, aut fatere contra insolentes et furtivas haereticae intelligentiae pravitates, quaedam confessionis nomina non temere praesumpta, sed ex consequenti ratione collecta, fidei auctoritatibus fuisse inserta: ita ut tot tae vel subministratae perfidiae occasiones. Aut si id fateri nolueris, tuis tecum objectionibus agam. Ostende mihi non ex conjecturis, non ex verisimilibus, non ex ratione vicinis, non ad intelligendum provocantibus, non ad id profitendum pietate fidei suadente, sed pura et nuda verborum proprietate hoc scriptum ostende, ingenitum, aut impassibilem Patrem, Filium vero Deum ex Deo, lumen ex lumine, aut Patri similem esse. Nolo mihi dicas: hoc fidei ratio poscit: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt. nic sẏmboli autentici tradit auctoritas: sed urã ẽ temeritate
presup̃tũ : Rursũ idẽ ipsi ꝓsequimini. & hancreligiosȩ c̃fessionis fidẽ de
filio statiustis. di eũ dicentes ex dõ. lum̃ ex lumine. Iã hinc fotino qͥ
ex humanȩ generationis natura initiũ tribuit filio. quanta caliiniandi
occasio patrat. ipse tuqueso metire. Cur enĩ ñ similes cȩrimoniarũ cau¬
sas intendit. cur ñ simili uociferatione ipse quoq insaniat dicens. quid
dicitis. quid statustis. quid sequendũ ur̃o iudicio posteris traditis. c̃stoen¬
dũ filiũ dm̃ ex dõ. lum̃ ex lumine: Ostendite mihi utrũ inea fideifor¬
ma ide in autentico symbolo quẽ apl̃i tradiderunt hoc scriptu legistis.
Sed contentꝰ sum ut ibi scriptũ ñ fuerit. saltẽ nuihi de ꝓpharicis legatur de
Exurgat nunc eunomuis qui dissimilẽ c̃fitet᷑ & dicat. Ubi haec legistis. ubi

Expanded text:
stra est temeritate stra est temeritate praesumptum. Rursus prosequimini, et hanc religiosae confessionis fidem de Filio statuistis, Deum eum dicentes ex Deo, lumen ex lumine. Jam hic Photino, qui ex humanae generationis natura initium tribuit Filio, quanta calumniandi occasio pateat, ipse tu, quaeso, metire. Cur enim non similes querimoniarum causas intentat? Cur non simili vociferatione ipse quoque insaniat, dicens: Quid dicitis, quid statuitis, quid sequendum vestro judicio posteris traditis, confitendo Filium Deum ex Deo, lumen ex lumine? Ostendite mihi utrum in ea fidei forma, id est in authentico symbolo quod apostoli tradiderunt, hoc scriptum legeritis? Sed contentus sum, 96 ut ibi scriptum non fuerit, saltem mihi de prophetis legatur, deExsurgat nunc Eunomius, qui dissimilem confitetur, et dicat: Ubi hoc legistis? ubi
Abbreviated transcription (Latin):
eniq patri nouũ innascibilitatis nom̃ ȩcđã omposuit. Cũ enũ sabelliana
heresis ȩynitũ ex iurgine patiẽ uoluiss&e asserere. ingenitũ contra hanc
consitendo : ȩccła tradidit patrẽ. Et utiq indiuinis scripturis in genitum¬
nusquã lrgimꝰ patrẽ. Potest gͦ sabellius audaciã suã in huiꝰ calũniȩ obuertere
questiont̃ : &e simili uti ꝓpositionis genere qͦdicat. Quia diuinis scripturis
sinr ullo ꝓspectu pudoris iuolentiã facitis ꝓfitendo innascibilẽ patrẽ. qd̃
idem sabellius ꝓsitet᷑. uob̾ in unũ c̃uenientib Aͥnt̃ cȩteras quas ꝓmulgastis
fidei sanctiones dixistis patrẽ innascibilẽ eẽ. quod religiose sc̃eq uosstatu¬
isse. ꝓplumꝰ. Sedadhoc adem ille ꝓclamat. Quousq urȩ licentiȩ audacia
ꝓtenditis. ꝓsitendo qđ scriptũ ñ legitis in passibilẽ patiẽ. qđ nee ꝓphaeȩ tra

Expanded text:
Denique Patri novum innascibilitatis nomen Ecclesia imposuit. Cum enim Sabelliana Denique Patri novum innascibilitatis nomen Ecclesia imposuit. Cum enim Sabelliana haeresis genitum ex Virgine Patrem voluisset asserere, ingenitum contra hanc confitendo Ecclesia tradidit Patrem. Et utique in divinis Scripturis ingenitumnusquam legimus Patrem. Potest ergo Sabellius audaciam suam in hujus calumniae obvertere quaestionem, et simili ut tu propositionis genere uti, quo dicat: Cur divinis Scripturis sine ullo prospectu pudoris violentiam facitis, profitendo innascibilem Patrem; quodidem Sabellius profitetur, vobis in unum convenientibus, inter caeteras quas promulgastis fidei sanctiones, dixistis Patrem impassibilem esse, quod religiose, sancteque vos statuisse probamus. Sed hoc idem ille proclamat. Quousque vestrae licentiae audaciam protenditis; profitendo quod scriptum non legistis, impassibilem Patrem, quod nec p
Abbreviated transcription (Latin):
ut qđ dico planius fiat. utar exemplo. in ipso. xp̃ĩanȩ religionis p̃dicati¬
tantũ modo dicebant᷑. Et qm̃ multi nouoꝵ dogmatũ auctores exctrae¬
bant. nec erat ulla nominis diseretio int̾ ueros falsosq discipulos. suit qui xp̃i.
siur qui dosithei. siuc cȩphȩ. siue uidȩ cuiusdã. suir &eiã ioħis sectatores. qui
sc quasi xpõ credere fatebant᷑. uno discipuloꝵ nomine cenferent᷑. Tunc
apłi c̃urnientes antiochiã. sic̃ coꝵluca narrante indicant acta : om̃s
discipulos nouo nomine idẽ xp̃ianos appellant. discernentes eos acõnu¬
nionr falsoꝵ discipuloꝵ uocabulo. ut diuni ꝑ esuã uobabuli sermo im¬
plereur: qͦ ait. Seruentib ueromͥ: uocabit᷑ nom̃ nouũ. Hanc gͦ ab aplis
traditã in noiuis utendo nominib formã ȩcła retinens: contra diuersos
hercticos ut sc̃ç̃ fidei ratio postulat. diuersas edidit nominũ nouitates.

Expanded text:
ut quod dico planius fiat, utor exemplo. In ipso Christianae religionis praedicatiut quod dico planius fiat, utor exemplo. In ipso Christianae religionis praedicatitantummodo nominabantur. Et quia multi novorum dogmatum auctores exstitebant: nec erat ulla nominis discretio inter veros falsosque discipulos, sive qui Christi, sive qui Dosithei, sive Theodae, sive Judae cujusdam, sive etiam Joannis sectatores, qui se Christo credere fatebantur, noluerunt ut uno discipulorum nomine censerentur. Tunc apostoli convenientes Antiochiam, sicut eorum Luca narrante indicant Acta, omnes discipulos novo nomine, id est Christianos appellant: discernentes eos a communi falsorum discipulorum vocabulo, ut et divini per Isaiam oraculi sermo impleretur, qui ait: Servientitraditam, in novis utendo nominibus formam Ecclesia retinens, contra diversos haereticos, ut sanae fidei ratio postulabat, diversas edidit nominum novitates.
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ nom̃ ẽ. non dubiũ quia &e res noua sit quã significare uidet᷑.
ATΗA NASIUS ð. Ergorẽ parit̃ nom̃q c̃dempnas: ARRIUS R.
Ita plane. ATHANASIUS Et legit᷑ si monstrauero rei antiquȩ & ab apłis
traditȩ nom̃ nouũ ad tributũ fuisse. uictũ te tandẽ fateberis an oiã
qua nom̃ acceperit nom̃ : nunquid enĩ priusquã huꝰ nominis uocabulũ
sortiretur. sinr nominis ꝓprietate manebat : hoc nulla mͥrationis conse¬
quentia habere uident᷑. ARRIΥS .I. Optime. Athanasius .B. Aecclesi¬
asticȩ semꝑ moris ẽ disciplinȩ. siquando hereticoꝵ noua doctrina exur¬
git contra insolentes questionis nouitates reb inmutabilit̃ ꝑmanentib
nominũ uocabula immutare. & significantiũ rerũ natura exprimere.
quȩ tam̃ existentiũ rerũ ł causarũ uirtutib congruunt. & quȩ magis
eandẽ antiquit᷑ fuisse demonstrarent. ñ ortus nouitate insinuent. Et

Expanded text:
novum nomen est, non dubium quin et res nova sit, quam significare videtur. novum nomen est, non dubium quin et res nova sit, quam significare videtur. Athanasius Ita plane. Athanasius dixit: Igitur si demonstravero rei antiquae et ab apostolis traditae novum nomen attributum fuisse, victum te tandem fateberis? An etiaqua novum acciperet nomen? Numquid enim priusquam hujus nominis vocabulum sortiretur, sine nominis proprietate manebat? Hoc nullam mihi rationis consequentiam habere videtur. Arius dixit: Optime. Athanasius dixit: Ecclesiasticae semper moris est disciplinae, si quando haereticorum nova doctrina exsurgit, contra insolentes quaestionum novitates rebus immutabiliter permanentibus, nominum vocabula immutare, et significantius rerum naturas exprimere; quae tamen existentium causarum virtutibus congruant, et quae magis easdem antiquitus fuisse demonstrent, non ortus novitatem insinuent. Et,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ingestȩ doctrinȩ antiquis apłoꝵ obuiare doetrinis. & nouitati
huiusmodi nouitatẽ uolentius trahit : ut quid apłicȩ sidei suꝑ adicit
uerbũ. cuiꝰ nec ꝓphocȩ quidẽ nec apłi quippiã faciunt mentionẽ.:
religionis abdicant᷑ honore: Unũ enĩ e duob in hac causa sequi
ruit.: Si utro apłica fides huius nominis exspers uera ẽ sicutiẽ. haecsine
dubio falsa erit quȩ antiquȩ sidei nominis nouitatẽ adircit. Recole cuncta
noui &e urteris testamenti uolumina. utrũ alicubi omousyon sacris inditũ
paginis poteris reperir. PROBUS IOEX R. Quid his refertur : At na¬
uitatẽ quȩ hocẽ sortita uocabulũ refugis: ARRIUS B. Quiddicas non
satis intellego: Athanasius dixit. Qm̃ resantiqua nouũ nom̃ accepit.
ñ uocabulonguo noue reiuirtus accessit : hoc utiq requiro utrũ res
antiqua simul ate cũ nominis nouitate dampnetur. ARRIUEB. Res
loqueris tortuosas & onũ stulticiȩ miraculo dignas. Sienĩ omousyon

Expanded text:
inae antiquis apostolorum obviare doctrinis, et novitati hujusmodi novitatem violentius trahit? Utquid hoc apostolicae fidei superadjicit verbum, cujus nec prophetae quidem, nec apostoli uspiam faciunt mentionem? religionis abdicantur honore? Unum enim e duobus in hac causa sequi ruit. Si vero apostolica fides hujus nominis expers vera est sicuti est, haec sine dubio falsa erit, quae antiquae fidei nominis novitatem adjecit. Revolve cuncta Novi et Veteris Testamenti volumina, utrum alicubi homousion sacris inditum paginis poteris reperire. XI. Probus judex dixit: Quid his refertur? Athairtutem, quae hoc est sortita vocabulum, refugis? Arius dixit: Quid dicas, non satis intelligo. Athanasius dixit: 94 Quoniam res antiqua novum nomen accepit, non vocabulo novo novae rei virtus accessit, hoc utique requiro, utrum res quae antiqua est, simul a te cum nominis novitate damnetur. Arius dixit: Res loqueris tortuosas, et omni stultitiae miraculo dignas. Si enim homousion
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ nullũ penit᷑ adferri potest in aliquo p̃iudiciũ. AT HANASIUS P
entrans pat̾ exxipso filiũ: hoc genuit qđ ẽ ipse. an aliud aliquid.
nuit. ꝑfect᷑ ꝑfectũ genuit. omp̃s om̃ipotentẽ genuit. At nadastuꝰ¬

Expanded text:
dicatur, nullum penitus potest afferre in aliquo praejudicdicatur, nullum penitus potest afferre in aliquo praejudicest de seipso Filium, hoc genuit quod est ipse, an aliud aliquid? nuit, perfectus perfectum genuit, omnipotens omnipotentem genuit. Athanasiu
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ẽ. nescio ut issc̃ locis quib ex ipso legitur in alus codicib de ipso
legat᷑. Sod utrũ hoc int̾polantiũ fraude ad unius rei significationẽ
idẽ ut hoc sit eocipso qđ c̃ &eiã deipsofactũ sit ñ satis hoc nix̧ fidei a¬
liqđ porest afferre p̾udiciũ. ATEA MASIUS D. In hac tua ꝓsecuti¬
one diligenti admodũ certa exposita ratione ad uerti. sed qđ tantũ
fidei nr̃e dixeris & non utroꝵq designaueris satis miratꝰ sũ. & arbitror
qđ fidẽ tuã munire festinans ista posueris. sperans meltuit̃ sine aliquo
docum̃to exind̾e posse transire. in euangelio de patre qđ filius dicit
quod natũ ẽ de spũ sp̃sẽ. Ecoe dẽpatre natũ filiũ ipso dicente ostendi.¬
RRIUS D̾. Sans calliois ce suspiciosis uteris disputationib. ut diceres
itas auferat᷑. superius fatussũ utroꝵq sidei siue excipso. seu de ipsonat᷑

Expanded text:
positum esse non nescio, ut iisdem locis quibus ex ipso legitur, in aliis codicibus de ipso positum esse non nescio, ut iisdem locis quibus ex ipso legitur, in aliis codicibus de ipso legatur; sed utrum hoc interpolantium fraude, an unius rei significatione id est ut hoc sit ex ipso, quod est etiam de ipso  factum sit, non satis hoc nostrae fidei aliquod potest afferre praejudicium. Athanasius dixit: In hac tua prosecutione diligenti admodum certa ex apposita ratione adverti. Sed quod tantum nostrae dixeris, et non utrorumque designaveris fiquod fidem tuam munire festinans ita proposueris; sperans me exinde leviter sine aliquo documento posse transire. In Evangelio quoque de Patre Filius dicit: Quod natum est de Arius dixit: Satis callidis et suspiciosis uteris disputationibus, quo dicas itas auferatur, ut superius fatus sum, utrorumque fidei, sive ex ipso, sive de ipso natus
Abbreviated transcription (Latin):
nisse oportae. quib id ꝑoratũ ẽ. ut omissis suꝑflius ad arcẽ negocu de¬
bere ascendi quod debetis tandẽ aliquando factitare. ARRIUS DIXI
dignitatis. unuis głe unius maiestatis. unius uirtuns atq honoris.
qđ satis in ꝓuida &nimis in cauta ꝓfessione solae popłis iactitare.
AT NAMASIUS .ẜ. Profiteris filiũ uere de patrenatũ annon : ARRII
Profiteris eẽ patrẽ alicuius deriuationis uel diuisionis uicio subiacere
bitraris natũ expatre. qđ ẽ &iã natũ de patre. ARRIUS dixit.
Sufficit tibi qđ ex patre dixerĩnatũ. qđ aeiã facillime scriptũ ostendo
ud callidis uteris arguinentis:: E&erũ de patre natũ nusquã mͥ interĩ
imihi demonstrare ualueris ꝓprie positũ siliũ de patrenatũ. tunc
quid inde sentut debeã estimabo. Uerũ qr in plrrisq eacẽplarib uarie

Expanded text:
nisse oportet; quibus id peroratum est, omissis superfluis, ad arcem negotii denisse oportet; quibus id peroratum est, omissis superfluis, ad arcem negotii debere descendi; quod debetis tandem aliquando factitare. Arius dixit: dignitatis, unius gloriae, unius majestatis, unius virtutis atque honoris, quod satis improvida et nimis incauta professione solet populis jactitare. Athanasius dixit: Profiteris Filium vere de Patre natum, an non? Arius dixit: Profiteris ipse Patrem alicujus derivationis vel divisionis vitio subjacere Id esse arbitraris natum ex Patre quod est etiam natum de Patre? Arius dixit: Sufficit tibi quod ex Patre dixerim natum: quod etiam facillime scriptum ostendo. Quid callidis uteris argumentis? Caeterum de Patre natum nusquam mihi interiArius dixit: Si mihi demonstrare valueris proprie positum, Filium de Patre natum, tunc quid inde debeam sentire aestimabo. Verum quia in plerisque exemplaribus varie
Abbreviated transcription (Latin):
in hac disputatione aliquid amplius addi ñ possit : tam̃ quia extrinsecꝰ
nullo eminꝰ aduersante dicta sunt. necesse habeo haec eadẽ rursus repe¬
tere. & in hoc publicȩ actionis excamine mittere. qͦ possint tui iudi cu¬
sententia roborari. PRONUS IUDEX E. Sinon suerint arru replica¬
tionib tenuata. tc̃ nr̃a poterunt firmari sententia. ARRIUS. st.
Ut quid haec fraudiũ tendicula ꝓponunt᷑.⁊ ut quid in patrocinio nefan¬
dȩ adsertionis iudicii sententia p̃obtat᷑: Agamꝰ primo qđ nobis
agendũ necessitas de monstrandȩ ueritatis imponit. inculcet᷑ huma no
auditui fidei nr̃ȩ ꝓfessio. ꝑcipiant uiditia quib modis quibq rationib
quib deniq documentis nr̃a fulciat᷑ assertio. & tunc demũ ꝓmulgati¬
onẽ sententiȩ quȩ ini nr̃o utiq nequaquã pendae arbitrio de iudice
principio habitȩ. & sponsionis ur̃ẽ dudũ p̃teritis gestis insertȩ memi¬

Expanded text:
in hac disputatione aliquid addi amplius vix possit: tamen quia haec extrinsecus nullo eminus adversante dicta sunt, necesse habeo haec eadem rursus repetere, et in hoc publicae actionis examine mittere, qsententia roborari. Probus judex dixit: Si non fuerint Arii replicationibus tenuata, tunc nostra poterunt firmari sententia. Arius dixit: Utquid hae fraudium tendiculae proponuntur? Utquid in patrocinio nefandae assertionis, judicis sententia praeoptatur? Agamus primo quod nobis agendum necessitas demonstrandae veritatis imponit. Inculcetur humano auditui fidei nostrae professio. Percipiant judicia quibus modis quibusque rationibus, quibus denique documentis nostra fulciatonem sententiae, quae in nostro utique nequaquam pendet arbitrio, de judice  actionis principio habitae, et sponsionis vestrae dudum praeteritis gestis insertae, memi
Abbreviated transcription (Latin):
conperendinatione uel alicuiꝰ mom̃ti intercapedine ad sũmã ueritatis
atq archanȩ me̾nifestissimȩ notonis desiderae ꝑuenire. Unde ne tã re¬
ligiosa fideliũ ueritatis cupida frustret᷑ intentio: omũi lenocinio luxu¬
riosȩ orationis exploso dere. decausa de cõpetentib. de necessarus
agitetur. omnẽ ut dixi uerboꝵ ambitũ & ꝓcula causa uagantes locu¬
tionũ faleras leporẽq sermonũ caucius eutantes: ut disputationis ur̃e
narratio ueritate magis quã coturni tumenis ornet᷑ eloqui&. AT HA¬
NASIUS .st. Licae iam dudũ crebro ac sepiusde unitate substantiȩ

Expanded text:
comperendinatione, vel alicujus momenti intercapedine, ad sumam veritatis comperendinatione, vel alicujus momenti intercapedine, ad sumam veritatis atque ad calcem manifestissimae notionis desideret pervenire. Unde ne tam religiosa fidelium et veritatis cupida frustretur intentio, omni lenocinio luxuriosae orationis exploso, de re, de causa, de competentibus, de necessariis agite rebus; omnem, ut dixi, verborum ambitum, et procul a causa vagantes locutionum phaleras, leporemque sermonum cautius evitantes, ut disputationis vestrae narratio veritate magis quam cothurno tumentis ornetur eloquii. Athanasius dixit: Lice
Abbreviated transcription (Latin):
ne longiusrationis intentione uaga. ambigius sensib ueritatẽ obũbrarae
ATNANASIUS UIXIT. Non potest fides uenire indubiũ quȩ ẽ uerita¬
tis fulta p̃sidio. & crassiora mendatioꝵU nubila fulgidȩ daritatis lu¬
mine dissipat. Nonenĩ potest ꝓprus carere uirtunib : quȩ ñ exigit
extrinsecꝰ suffragioꝵ adminiculis adiuuari.
sententia seruari ñ dubito. quib iduob̾ inuicẽ c̃cessisse uidemini ut unius
substantiȩ uel triũ substantiarũ ꝓfessionẽ ex diuinarũ c̃sequentia luttera¬
rũ luculento disputationis examine cõꝓbetis. omissa scilicae questione do¬
cumentũ ꝓpru uocabuli atq ꝓprie posta exigente: idiã nunc ipsius
placiti ratio poscit. ut cuncta hunanȩ argum̃tationis cauillatione
tũ ut opinor mea sed cunctoꝵ pene mortaliũ mens ita ẽ pendula ex¬
pectatione suspensa. ut si tanti negocu merita paterent᷑ sine ullius diei

Expanded text:
ne longius rationis intentio evagata, ambiguis sensibus veritatem obumbraret. ne longius rationis intentio evagata, ambiguis sensibus veritatem obumbraret. Athanasius dixit: Non potest fides venire in dubium, quae veritatis fulta praesidio, crassiora mendaciorum nubila, fulgidae claritatis lumine dissipat. Non enim potest propriis carere viribus, quae non eget extrinsecus suffragiorum adminiculis adjuvari. sententia servare non dubito, quibus id vobis invicem concessisse videmini, ut unius substantiae, vel trium substantiarum professionem, ex divinarum consequentia litterarum luculento disputationis examine comprobetis; omissa scilicet quaestione, documentum puri vocabuli atque proprie positi exigentis, id jam nunc ipsius placiti ratio poscit ut, cuncta humanae argumentationis cavillatione tum ut opinor mea, sed cunctorum pene mortalium mens ita est pendula exspectatione suspensa, ut si tanti negotii merita paterentur, sine ullius diei
Abbreviated transcription (Latin):
necesseẽ. PROBUS IUDEXT. Quantũ uerȩ disputationis intentio
monstrat. nec tu omousyon. nec iste triusyon ꝓprie & spetialit̃ po¬
sitũ ualebitis ostendere. Unde ne puerili concertatone in rebus
suꝑfluis diutius immoremini. ab hac puri exactione documti tandẽ utriq
desinite. & ex consequenti ratione aut omousyon aut triusyon de scrip¬
turarũ auctoritate colligat. Nonenifas fas erit drnominis appellatio¬
ne dubitare. quã testimonioꝵ copiosa congestio firmiuis poteritrobo¬
rare. A VRIVUS st. Quomodo in hoc tua decreuit sententia debere
nosrationũ ꝑsuasionib e& rerũ consequentib causis p̃dictoꝵ nominũ
iurtures colligrre: Sed neid athanasio uidrat᷑ difficultate demonstran¬
dȩ urritatis nudȩ uocabuli ꝓpriaeatis documenta quesisse. ita faciã ut
tuic̃ decreti sententia ꝓmulgatũ. Ego enĩ cõpendio magis uti uolebã.

Expanded text:
necesse est. Probus judex dixit: Quantum vestrae disputationis intentio necesse est. Probus judex dixit: Quantum vestrae disputationis intentio monstrat, nec tu homousion, nec iste triusion proprie et specialiter positum valetis ostendere. Unde ne puerili concertatione in rebus superfluis diutius immoremini, ab hac puri exactione documenti tandem utrique desinite: et ex consequenti ratione aut homousion aut triusion de Scripturarum auctoritate colligite. Non enim fas erit de nominis appellatione dubitare, quam testimoniorum copiosa congestio firmius poterit roborare. Arius dixit: Quoniam hoc tua decrevit sententia, debere nos rationum persuasionibus, ex rerum consequentium causis, praedictorum nominum virtutes colligere, ne id Athanasio videatur, difficultate demonstrandae veritatis nudi me vocabuli proprietatis documenta quaesisse; ita faciam, ut tui est decreti sententia promulgatum. Ego enim compendio magis uti volebam,
Abbreviated transcription (Latin):
do exiges testimoniũ. Sinuli gͦ & turatione tres usias spetialit᷑ &
ꝓprie positas lege. Sienĩ idõ omousyon negare debeo quia hoc scrip¬
tũ nude monstrare ñ u̾aleo necessario triusgon tunc fateri debeo
proprie pat̃ annon: ATΗA NΛSIUS .E. Nisi mihi tres usias ꝓprie
positas legeris. nullũ tuis in t̃rogationib dabo responsũ. Quis enĩ ñ
uideat quo tua tendat obiectio: Uis enĩ argum̃to callidȩ int̃roga¬
tionis diuersas approbare patris & filii substantias. sed argum̃tis ñ opꝰ ẽ
ubi manifestiore ꝓprietatis testimonio triũ substantiarũ eocigit᷑
documentũ. Sedsi ad ꝓprietatẽ testimonioꝵ arerũ consequentia
transire desideras. hoc ipsũ publicȩ c̃scientiȩ innotescat. non te
potusse tres usias ꝓprie positas demonstrare. Et cũ nos utriq hoc
articulo soluerimꝰ. obiectionib uel int̾rogationib tuis satisfaciã

Expanded text:
do exigis testimonium. Simili ergo et tu ratione, tres usias specialiter et do exigis testimonium. Simili ergo et tu ratione, tres usias specialiter et proprie positas lege. Si enim ideo homousion negare debeo, quia hoc scriptum nude monstrare non valeo, necessario triusion tunc fateri debeo,proprie Pater, an non? Athanasius dixit: Nisi tres usias proprie positas legeris, nullum tuis interrogationibus dabo responsum. Quis enim non videat quo tua tendat objectio? Vis enim argumento callidae interrogationis diversas approbare Patris et Filii substantias: sed hic argumentis non opus est, ubi manifestiore proprietatis testimonio trium substantiarum exigitur documentum. Sed si a proprietate testimoniorum ad rerum consequentiam transire desideras, hoc ipsum publicae conscientiae innotescat, non te potuisse tres usias proprie positas demonstrare. Et cum nos utrique hoc articulo solverimus, objectionibus vel interrogationibus tuis satisfaciam