comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ꝯtẽpuit. Exꝓgisc̃e ergo ⁊ pessi¬
me seruitutis ingũ ĩamiam q in¬
miuens. ĩmo iam nõ modice p̾mtẽs
nõ talitũ caue set horre. an ideo
non sermis qͥa nõ uni seruis ser
omn̾ib. siulla turpior seruitꝰ gͣni
iuemũt suos. bn quoq dic q̃so
nisi unqͣm sis libex ubi tutus ubi
tuns. ubic strepitꝰ ubiq tumultꝰ.
ubiq iugñ tue seruitutis te pre
cem qua ait. Cum essem liber ex
ge est istud ã te. Fiũqͥd hc̃ sernitu¬
te ille hominb iuserucebat ĩ ac¬
qͥfitõne durpis q̃stus. fiũqͥd ad eũ
de doto orbe comfluebant ambi¬
tiosi. auari. symoniati. saerilegi.
concubinarũ. incestuosr ⁊ quet
isrius modi monsbra homiuĩ. ut
ip̃ius apłita anctoritate uł obri¬
nerent honores eccũiasticos uel
cra ang̃et auaritie. sion ẽ igitur

Expanded text:
pessimae servitutis jugum jam jamque imminens, imo jam non modice premens, non tantum cave, sed horre. An ideo non servus, quia non uni servis, sed omnibus? Nulla turpior servitus gravoffendunt suos. Tu quoque dic, quaeso ubi unquam sis liber, ubi tutus, ubi tuus? Ubique strepitus, ubique tumultus, ubique jugum tuae servitutis te precem, qua ait: Cum essem liber ex ge est istud a te. Numquid hac ille servitute hominibus inserviebat in acquisitione turpes quaestus? Numquid ad eum de toto orbe confluebant ambitiosi, avari, simoniaci, sacrilegi, concubinarii, incestuosi, et quaeque istiusmodi monstra hominum, ut ipsius apostolica auctoritate vel obtinerent honores ecclesiasticos, vel cr
Abbreviated transcription (Latin):
ex alten sicut hoc loco uides fortitr¬
dinis m̃rẽm esse pͣdentiam. nes forti¬
tudinẽ ser tem̃itatẽ esse ꝙ̃libet au¬
sum ẽ nõ ꝑtariuit pͣdentia. hex stẽ
est que inter uoluptates ⁊ ꝯcc̃t ates
media qͣsi q̃dam arbitua sedens utrã
Ederatõ c̾caset: tam eum qui notͣ¬
riis ꝑtinacit̃ demit qͣm qui indul¬
get suꝑfluis. sion est temꝑantia ĩ
solis resetandis suꝑfluis. ⁊ sn admͣ¬
tend̃ ĩ necessariis. Huiꝰ sententie a¬
derur qui curam cabuis nr̃e doceo nõ
ꝑfici in desiderio. dicens siͥdẽ curã
caruis nõ ꝑfici suꝑslud choibet ad dẽt
in desiderio neessilria nõ excludit.
u̾nde mͥ uidetir nõ om̃ino absirde
diffinire tempantiam qn haue nec
p̾scindere nititatẽ uec exced̾e ditat
stat considerarõne mentẽ p̾ueniti
ut se formet in ea. Se enĩ necẽ ÷
pͥus cogitet ut ex se normã dutat.
fieri nolit. nec qd̾̃ sibi usit fieri ne¬
gatura In hũs nempe duob lic̃t inte¬

Expanded text:
 sicut hoc loco vides, fortitudinis matrem esse prudentiam: nec fortitudinem, sed temeritatem esse quemlibet ausum, quem non parturivit prudentia. Haec item est, quae inter voluptates et necessitates media, quasi quaedam arbitra sedens, utrimsideratio censet, tam eum qui necessariis pertinaciter demit, quam qui indulget superfluis. Non est ergo temperantia in solis resecandis superfluis: est et in admittendis necessariis. Hujus sententiae Adetur, qui curam carnis nostrae docet non perfici in desiderio. Dicens siquidem curam carnis non perfici, superflua cohibet: addens, in desiderio , necessaria non excludit. Unde mihi videtur non omnino absurde definire temperantiam, qui hanc nec praecidere necessitatem, nec excedere dicat, stat consideratione mentem praeveniri, ut se formet in ea? Se enim necesse est prius cogitet, ut ex se normam ducat od sibi fieri nolit; nec quod sibi velit fieri negatura. In his nempe duobus liquet inte
Abbreviated transcription (Latin):
desarsa instiria sit: ostendit dñs in
qui abstinebant ut nderent᷑ homi¬
uab ieliantes. Erat in abo rẽpe¬
uantia set non iustitia in anmo
quia non des plaẽ s hominibus
turendebant. Quomodo tuosũ uł
illa uł ista sĩne sortitudine᷑ coͣstet
forutudinis essẽ d non maedior̾s co¬
hibere ixelle ⁊ uolle sim̃ sit inter
ea uoluntas mõdo illo medio. mi¬
do puit. solo. cõsicare sibi eqͣli un¬
simũ tͥum haꝵ uͥtutũ meditulliũ
hoc dandũ censeas qd̵ ita cunitis
Cout᷑ mimũ ess ut udeat᷑ esse ꝓ

Expanded text:
cessaria justitia sit, ostendit Dominus,erantiam, qui abstinebant ut viderentur hominibus jejunantes . Erat in cibo temperantia, sed non justitia in animo: quia non Deo placere, sed hominibus intendebant. Quomodo rursum vel ista, vel illa sine fortitudine? cum constet forhibere velle et nolle suum inter ta voluntas modo illo medio, nudo, puro, solo, constante sibi, aequali unsimum trium harum virtutum meditullium hoc dandum censeas, quod ita cunctis conterminum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscło te irreuotabilit̾ desꝑatꝰ in¬
fuergas. uereor inqͣm ne in me¬
dus occupatõnib quã multe sũt
dñ diffidis finẽ. fiõtem dures ⁊
ita sensim te ip̃m quodam m̾ sẽsu
pͥues iusti utilis q doloris mults
prudentius te illit subtrahas uel
ad tempus qͣm parsare coihi ab
sp̃is. ⁊ coxte paulatim duti quo tu
orion uis. Queris quos ad cos durũ. d̃
sie ꝑgas q̃p̾ẽ quid illud sit: si nõ ex¬
panisti tiuim est hoc. Solũ est cor
durũ qd̾ semet ip̃m non exhorrer
quiã noc sentit. Quid me interro¬
gas: int̾rega pħaonẽ. sieano duri
cordic salutem umqͣm adeptus ẽ.
nisi qp̃ forte miserbus dens abstu¬
lit ab eo iuxta ꝓpħiam cor lapideã¬

Expanded text:
o te irrevocabiliter desperatus immergas. Vereor, inquam, ne in mediis occupationibus, quoniam multae sunt, dum diffidis finem, frontem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. Multo prudentius te illis subtrahas vel ad tempus, quam potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu non vis. Quaeris quo? Ad cor durum. Nec pergas quaerere, quid illud sit: si non expavisti, tuum hoc est. Solum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Pharaonem. Nemo duri cordis salutem unquam adeptus est, nisi quem forte miserans Deus, abstulit ab eo, juxta prophetam, cor lapide
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ gͥ msa utipiam liber ab
bccup a õub tuis: quia in his
mayane condole̾o tͥ. Condoleo dixe¬
dtni: si raiã doles ⁊ i. alioqͥn doleo
mãg̾ dixisse debuetam. qͥa nõ est
condolere ubi nemo qui doleat.
Itaq si doleł condołes. si nõ: do¬
p̃ricłosius laborare. absit aurẽ nt
de te id suspicer. siomi qͥb delitiis
dulcis qͥetis tue non longẽ añ har
fruebam. siõ potes desuenisse tã
cĩto ita subito nõ dolore nuꝑ sub¬
tractas. plaga recens dolore nẽ ca¬
ret. sieq enim iam occalluit milmꝰ.
net in tam breni u̾sra in insensibi¬
le esti Qmqͣm si nõ dissimules uõ
deest tͥ ingis mat̾ia iusti doloris¬

Expanded text:
ergo jam incipiam? Libet ab occupationibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Condoleo dixerim, si tamen doles et tu: alioquin doleo magis dixisse debueram; quia non est condolere, ubi nemo qui doleat. Itaque si doles, condoleo: si non, doriculosius laborare. Absit autem ut de te id suspicer. Novi quibus deliciis dulcis quietis tuae non longe antehac fruebare. Non potes his dissuevisse tam cito, ita subito non dolore nuper subtractas. Plaga recens dolore non caret. Neque enim jam occalluit vulnus, nec in tam brevi versum in insensibile est. Quanquam si non dissimules, non deest tibi jugis mat
Abbreviated transcription (Latin):
Quid indulgentius : hoc enim
taim. puto ⁊ ip̃o apło indulgẽtiorẽ
tne in hat ꝑre. ergo plusism oport
eiqͥs. Non matior. Qd̾ si ĩtã oͥpo teo:
siam tu ut confido nr̃a non eris me¬
tułosa in formatõne cõte̾ntꝰ. s hñt¬
dabis mag̃. Satre sit dẽcer te .s. ha
bundantiorẽ qͣm me audatiorema
esse. Ego quoq mͥ tũtius iudico apd̾
te ꝑulitari. Ot fobrassis non secus
qd̾ scͥptũ sit. ⁊̃ a ocdasionẽ sapiẽti
t saꝑientior epit.^ audi tñ spłm qͥd¬
de huimodi sentiat. Sit nõ est sapi
lm̃mam uebis dico. Contẽptibili¬
orẽs qui su̾it inetiłia illos consti¬

Expanded text:
Quid indulgentius? Hoc enim Quid indulgentius? Hoc enim o indulgentiorem me in hac parte. Ergo plus quam oportet, inquis. Non inficior. Quid, si ita oportet? Nam tu, ut confido, nostra non eris meticulosa informatione contentus, sed abundabis magis. Sane sic decet, te scilicet abundantiorem, quam me audaciorem esse. Ego quoque mihi tutius judico apud periclitari. Et fortassis non secus quod scriptum est: Da occasionem sapienti, et sapientior erit . de hujusmodi sentiat. Sic non est interminiam vobis dico: contemptibiliores qui sunt in Ecclesia, illos consti
Abbreviated transcription (Latin):
hñtib unus. Quid solus fraudarit
rediens  u̾sq aͦ nõ recpis de ⁊ ipse
ent̾ alios uice tua ᷑ Saꝑientib ⁊ in¬
sipientib debitor es ⁊ soli negas te
tibi : ꝯtultus et sapiens. sermis ⁊ li¬
ber. diues ⁊ pauꝑ. uir ⁊ femina se¬
tiis ⁊ impius. om̃s parit̾ ꝑtitipant
te om̃s de fonte publico bibunt pͥ¬
tore tuo. ⁊ in seorsum sitiens sta¬
bis. Si malledictus qui ꝑtem sus a
facit deu̾iorẽ. qͥd ille qui se penitꝰ
reddit exꝑtẽ : sane dirinent᷑ aq̃
tue in plateas. homĩes ⁊ sumenta
⁊ peccora bibant ex ey eis. qͥn ⁊ ca¬
melis pueri abrahe potũ rͥouas
set inter cereros bibe tu de fon¬
te putri tui. alienus inqͥt nõ bi¬
bat ex io. stũqͥd tu alienus: Cui
nõ aliemis si tibi es Demiq qui
osibi neqͣm cui bomis Memẽto.
ꝓinde non dico semꝑ. nõ dico se¬
poe set uł interdũ reddere te ip¬
sum tibi utere tu quoq ce inter
multos. ant certe post multos.

Expanded text:
habentibus unus. Quid solus fraudaris habentibus unus. Quid solus fraudaris rediens ! Usquequo non recipis te et ipse inter alios vice tua? Sapientibus et insipientibus debitor es; et soli negas te tibi? Stultus et sapiens, servus et liber, dives et pauper, vir et femina, setus et impius. omnes pariter participant te, omnes de fonte publico hibunt pectore tuo; et tu seorsum sitiens stabis? Si maledictus qui partem suam facit deteriorem, quid ille qui se penitus reddit expertem! Sane deriventur aquae tuae in plateas; homines et jumenta et pecora bibant ex eis, quin et camelis pueri Abrahae potum tribuas: sed inter caeteros bibe et tu de fonte putei tui. Alienus, inquit, non bibat ex eo . Nunquid tu alienus? Cui non alienus, si tibi es? Denique qui sibi nequam, cui bonus? Memento proinde, non dico semper, non dico saepe, sed vel interdum reddere te ipsum tibi. Utere tu quoque te inter multos, aut certe post multos.
Abbreviated transcription (Latin):
indignius iudices hominẽ tͥ qͣm
nitiũ dñari. Quid int̾est uolens
sernias an amitus. Nlam ⁊ si coat¬
ra serratꝰ miserabilior. s affecta¬
ta miserior est. Et qͥd me uis fa¬
orre in quis : Ut tibi ab hiis occupa¬
tõnib partas. Impossibile fortas¬
se respondebis. facilius cathed ͤ
ualedit̾e posse. ẜerbe hoc si rũꝑe
⁊ nõ magis int̾rũpere ista horta
suideam ꝯ qd̃ uiuis ⁊ sapis to a¬
tum das actõni. consideratõni¬
nichil. laudo re in hoc nõ laudo. puto
ꝙ ⁊ nemo qͥ a sałone audierit. qͥ mĩo¬
ratur actu ꝑtipiet sapĩam. Certe nͭ
ip̃i actõmi expedio co nideratõne ñ
p̃neniri. Si item totus esse uis om̃i¬
tus est laudo humanitatẽ. set si ple¬
na sit. Quomͦ autẽ plena te excduso:
et tu homo es ergo ut integͣ sit¬
⁊ plena humanitas. colligat ⁊ ce in¬
tra sinus se qni om̃s recipit. alioqͥn
lucreris te u̾nũ ꝑdens. Qm ob rem
cum om̃s te hẽant. esto etiam tu ex

Expanded text:
indignius judices hominem tibi, quam indignius judices hominem tibi, quam vitium dominari. Quid interest, volens servias, an invitus! Nam etsi coacta servitus miserabilior, sed affectata miserior est. Et quid vis me facere, inquis! Ut tibi ab his occupationibus parcas. Impossibile fortasse respondebis, facilius cathedrae valedicere posse. Recte hoc, si rumpere, et non magis interrumpere ista hortarsuadeam. Si quod vivis et sapis, totum das actioni, consideratinihil; laudo te? In hoc non laudo. Puto quod et nemo, qui a Salomone audierit: Qui minoratur actu, percipiet sapientiam . Certe nec ipsi actioni expedit consideratione non praeveniri. Si item totus vis esse omnitus est ; laudo humilitatem, sed si plena sit. Quomodo autem plena, te excluso? Et tu homo es. Ergo ut integra sit et plena humanitas, colligat et te intra se sinus qui omnes recipit. Alioquin lucreris, te unum perdens ? Quam ob rem cum omnes te habeant, esto etiam tu ex
Abbreviated transcription (Latin):
tius andias dicentẽ. p̃tio empti
estis: nolite esfici serui hominũ. Qand
serulius indignius qs p̾sertim sũmo
pontifici qͣm ñ dico omi onu die seb
pene om̃i hora insudare talib reb
docemꝰ ppłos: Qndo edificamꝰ eccłiã
aludo meditilmꝰ in lege. Et qͥdẽ coti¬
die ꝑstrepũt in palatio leges. set ins¬
tinani nõ dñi. Iuste ne etiã istud:
b̃u uideris siam certe lex dĩ ĩma¬
tłata comĩtens sĩas. hee autẽ nõ
tam leges qͣn licres sunt ⁊ ca̾uilia¬
tõnes subũtentes iuditiũ. ħu ergo
secro sustines coram te semꝑ sile¬
re illam garrire istas: fallor si ñ
monet tͥ scrnpulũ ꝑu̾sitas ħ. puto
rũt mͥ iniqui fabulatõnes s nõ
ut lex tua. I ergo ⁊ te ande libe¬
run ꝓfiteri sub tam gͣni mole
inconuienientie huiꝰ etiam qui fasc
non sit ceruicem subdut̃e. fiam
si potes ⁊ nõ nis multo magis ser¬
uns huiꝰ ip̃ius tam ꝑu̾se uolunta¬
tis tue. an nõ seruus cui dñatur
iniqͥtas: Et maxime nisi forte tu¬

Expanded text:
um alibi dicentem: Pretio empti estis, nolite effici servi hominum ! Quid servilius indigniusque, praesertim summo Pontifici, quam, non dico omni die, sed pene omni hora, insudare talibus rebus, docemus populos? quando aedificamus Ecclesiam? quando meditamur in lege? Et quidem quotidie perstrepunt in palatio leges, sed Justiniani, non Domini. Justene etiam istud? Tu videris. Nam certe lex Domini immaculata, convertens animas . Hae autem non tam leges, quam lites sunt et cavillationes, subvertentes judicium. Tu ergo secro, sustines coram te semper silere illam, garrire istas? Fallor, si non movet tibi scrupulum perversitas haec. Puto runt mihi iniqui fabulationes, sed non ut lex tua . I ergo, et aude liberum profiteri sub tam gravi mole inconvenientiae hujus, et cui fas non sit cervicem subducere. Nam si potes et non vis, multo magis servus es hujus ipsius tam perversae voluntatis tuae. An non servus, cui dominatur iniquitas! Et maxime. Nisi tu forte
Abbreviated transcription (Latin):
cebao. libent᷑ fussertis insipiẽtes
tũ suis ip̃i sapienes sli fallor yrt¬
ma erat. ⁊ nõ laus s sugillatõ qͦ¬
uinidara mansuerudinis qui qͣs da
sime ferrent unde ⁊ subdẽs. sus¬
tinetis inguit si quis uos in serui¬
tutẽ redigit sion bona paniẽtia d
cã pdssis esse liber seruũ te ꝓmꝰ¬
tere fieri siolo dissimulas ser¬
uirutem fñ qͣm gerta indies dũ
nescis redigeris. hebetati cor¬
dis inditium est ꝓͥam nõ sentire cõ¬
tinam nẽxatõnẽ uexiltõ dat in¬
telliti aaditus. sit quidam bes̃ ẽ.

Expanded text:
ipientes, cum sitis ipsi sapientes? Ni fallor, ironia erat, et non laus, sed suggillatio quorumdam mansuetudinis, qui quasi datsime ferrent. Unde et subdens, Sustinetis enim, inquit, si quis vos in servitutem redigit . Non bona patientia, cum possis esse liber, servam te permittere fieri. Nolo dissimules servitutem, in quam certe in dies, dum nescis, redigeris. Hebetati cordis indicium est, propriam non sentire continuam vexationem. Vexatio dat intellectum auditui, ait quidam
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ reqͥescãt si non me ĩquietare timu¬
erunt pro necc̃itatib suis. Gerã eis mo¬
rem quoad potuero. ⁊ in ip̃is seruiam
deo meo: qmdui fuero. in caritate non
ficta. Nõ querã que mea s. ñ qd̃ micdi÷
utile. s qd multis. id mͥutile nudicabo hi
sobum deprecorut fiat acreptũ eis fricͥli¬
osumq minist̾rum meum. si forte uł er
hoc ĩueniam in chie mala miam mocis

Expanded text:
potius requiescam, si non me inquietare timupotius requiescam, si non me inquietare timuerint pro necessitatibus suis. Geram eis morem quoad potuero, et in ipsis serviam Deo meo, quandiu fuero, in charitate non ficta. Non quaeram quae mea sunt; nec quod mihi utile, sed quod multis, id mihi utile judicabo. Hoc solum deprecor, ut fiat acceptum eis fructuosumque ministerium meum, si forte vel ex hoc inveniam in die mala mis
Abbreviated transcription (Latin):
hic sedentib qͥ utinã p̃sens capłm aitẽtiꝰ
obseruarent. Cogitarent certe qͣnta p̃¬
positis reuerencia debeat᷑. quos temere ĩ¬
quietando: celi quoq cnub seredaunt
infestos ⁊ nobis forte plusołm solito par¬
cere demuml ĩciperent. nec tam irreue¬
rent̃ leuit̃q se iã ingererẽt cũ uacamꝰ.
Rara satis mͥ ad feriand̾ a suꝑuenien¬
tib ut bñ norunt ꝯcedit᷑ hora. ⁊ c̃ ip̃i
me in om̃i pacła susti nebunt. U̾m ego
scrupulosiꝰ moueo iftimõi querelam.
ne quis forte pusillanimũ supͣ uiresꝑ
pͥe paciencie dissimulet. a necessitatib
suis. dum me ĩ quietare ueret᷑. Suꝑsedo¬
gͥ.⁊ ne magis ĩpaciencie exẽplũ uidear
uare ĩfirmis. ẜusilli añi sũt ĩ eũ creden
tes.Non patior ut ex me srandalum
patiantur. Non utor hac potestate. ma¬
gis audẽ ip̃i meutant᷑. ut libet. tm̃ ut fal¬
ui frant. farcent mͥ siñ peꝑcerĩt. ⁊ in eo

Expanded text:
hic sedentibus, qui utinam praesens capitulum attentius hic sedentibus, qui utinam praesens capitulum attentius observarent. Cogitarent certe, quanta praepositis reverentia debeatur, quos temere inquietando, coeli quoque civibus se reddunt infestos: et nobis forte plusculum solito parcere demum inciperent, nec tam irreverenter leviterque se jam ingererent cum vacamus. Rara satis mihi ad feriandum a supervenientibus, ut bene norunt, conceditur hora, etiam cum ipsi me in omni patientia sustinebunt. Verum ego scrupulosius moveo istiusmodi querelam, ne quis forte pusillanimis supra vires propriae patientiae dissimulet a necessitatibus suis, dum me inquietare veretur. Supe ne magis impatientiae exemplum videar dare infirmis. Pusilli Domini sunt credentes in eum; non patior ut ex me scandalum patiantur . Non utor hac potestate; magis autem ipsi me utantur ut libet: tantum ut salvi fiant. Parcent mihi si non pepercerint, et in eo
Abbreviated transcription (Latin):
illaꝵ intenderei ꝓut oportere iudica¬
uerit. cũ uetatur excitari ab illis. quo¬
isꝙ ip̃ã uelit. ⁊ ouit sponsus quanta
flagret dilectione ⁊̃ erga proximos:
sponsa. ⁊ satis ꝓͥa caritate sollicitari
irẽm de ꝑ fectib filiaꝵ. nec se ullo pac¬
to illis subt̃cturã seu denegaturã qͣmũ
⁊ quociens opus fuerit. ꝓꝑtereaꝙ seture
discretioni eiꝰ credendain censuit hãc dispẽ¬
sationem. Non.N. est talis quales młtos
uidemus ꝓph̃ica mnustione notatos. qͥ qd̾
crassum est ⁊ forte assumentes: qd̾ debile
est proiciunt. Numqͥd medicꝰ ualentes re¬
quirit. ⁊ñ potꝰ egrotantes: Si ꝯtingat. fãc̃
forsitanut amicus. s ñ ut meddicꝰ. Q uos
docebis magister bone si om̃s indoctos repui¬
leris. ob queso habebis diligenciã disci¬
pline si indisciplinatos uł effugaueriᷤ
om̃s uł fug̾is. In quib obsecro tuam pro¬
babis diligenciam. si solos ad miseris mai¬
suetos. ĩ quietos excluseris: sunt tñ de

Expanded text:
illarum intendere prout oportere judicaverit, cum vetatur excitari ab illis, quousque ipsa velit. Novit sponsus quanta flagret dilectione etiam erga proximos sponsa, et satis propria charitate sollicitari matrem de profectibus filiarum, nec se ullo pacto illis subtracturam seu denegaturam quantum et quoties opus fuerit: proptereaque secure discretioni 1447 ejus credendam censuit hanc dispensationem. Non enim est talis, quales multos videmus prophetica inustione notatos, qui quod crassum est et forte assumentes, quod debile est projiciunt . Nunquid medicus valentes requirit, et non potius aegrotantes? Si contingat, facit forsitan ut amicus, sed non ut medicus. Quos docebis, Magister bone, si omnes indoctos repuleris? Quibus, quaeso, adhibebis diligentiam disciplinae, si indisciplinatos vel effugaveris omnes, vel fugeris? In quibus, obsecro, tuam probabis patientiam, si solos admiseris mansuetos, inquietos excluseris? 7. Sunt tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
infirmiorib menbris nr̃is habunam¬
tiorẽ honorẽ uxta sententiã apłi cirtũ¬
damus. ꝑ hoc qͦdãmodo facientes ũbum
dm̃ de quo habes. Ert nouissimuipͥms
pͥmi nouissimi. Orantẽ deniq homint̃
deo loqui quis dubitet: Quotiens tñ n
de caritate iubente abdutimur: ⁊ aueli¬
mur ꝓpt̃ eos qui nr̃a indigẽt oꝑa ułl
quela: Quotiens pie cedit negocioꝵ t
multib piaquies. qͦtiens bona ꝯsc̃ã
nitur codex. ut oꝑi manuũ insudetatͥ
tiens ꝑ ãministrandis t̾renis iustissim
ip̃is supsedemꝰ celebrandis missarũ soll̃¬
niis. Edo p̃posterus. s necessitas ñ h̃s
gem. Agit gͦ suũ actualis caritas ordi¬
nẽ. iuxta patrisfamilias iussionẽ ĩciy¬
ens a nouissimis. pia certe ⁊ iusta. que
ñ sit acceptx ꝑsonaꝵ. nͨ p̃tia conssderi
rerũ. s hominũ necessitates. At ñ ra¬

Expanded text:
ris abundantiorem honorem, juxta sententiam Apostoli, circumdamus : per hoc quodam modo facientes verbum Domini, de quo habes: Erunt novissimi primi, et primi novissimi . Orantem denique hominem cum Deo loqui quis dubitet? Quoties tamen inde charitate jubente abducimur et avellimur, propter eos qui nostra indigent opera vel loquela? quoties pie cedit negotiorum tumultibus pia quies? quoties bona conscientia ponitur codex, ut operi manuum insudetur? quoties pro administrandis terrenis, justissime ipsis supersedemus celebrandis missarum solemniis? Ordo praeposterus: sed necessitas non habet legem. Agit ergo suum 1440 actualis charitas ordinem juxta patrisfamilias jussionem, incipiens a novissimis . Pia certe et justa, quae non sit acceptrix personarum; nec pretia consideret rerum, sed hominum necessitates. 6. At
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemplando excetlit. Ptlcre itaꝙ hoꝵ
auctoritate terrent᷑. a quoꝵ societate
constat auelli. illam ipãꝵ sportiitatẽ
Attendant adolescentule quos offendãt
pariter. c̃ mr̃em ĩquietant. ⁊ minime
ita mat̾na de caritate ꝯfidant. ut nõ
in illum celestem ꝯuentũ sñ magna
necc̾̃itate uereant᷑ irruere. Io quippe
se agere cogitent. quociens ĩ ꝯtẽplatõe

Expanded text:
contemplando excedit. Pulchre itaque horum contemplando excedit. Pulchre itaque horum auctoritate terrentur, a quorum societate constat avelli illam ipsorum importunitate. Attendant adolescentulae quos offendant, pariter cum matrem inquietant; et minime ita materna de charitate confidant, ut non in illum coelestem conventum sine magna necessitate irruere vereantur. Id quippe se agere cogitent,
Abbreviated transcription (Latin):
dequo ⁊ sc̃s dd̾. abscondit me inquit
in tab̾naculo suo indie maloꝵ ꝓtexit
nem abscondito tab̾naculi sui. Puta
gͥin solitudmẽ hanc secessisse sponsã.
ibiꝙ pre amenitate loci inter ampleus
sponsi suauit̾ obdormisse .i. in sp̃t exres¬
sisse. qñ prohibite sunt adulescentule:
exꝑgefacere illam. quoad ip̃a uolũit.
At istud qualit̾. Non .ii. simpłr neq
s oĩo noua ⁊ ĩsueta ꝯtestatione. per
scẽ aĩe. exute corporib simul ⁊ qͥ cũ dõ
sunt angeli. nmirũ ꝓpt̾ acum̃ uisus
⁊ saltus celeritatẽ. Utrq ħ siqͥdẽ ittsꝙ
sp̃itib ꝯuenire cognoscimꝰ. Nã ⁊ facile
petũt sũma ⁊ ifima penetrant. Q uoꝵ¬
⁊̃ in campis designata ꝯu̾satio. euidẽt᷑
liberos atq expeclitos signat ĩ ꝯtẽplati¬
one discursiis. Qd sibi nult gͦ aduira¬
tio fc̃a ꝑistos. ꝑfecto ne ĩquiete adoles¬
centile andeant leui ex causa euocare
dilectam. a tam reuerendo collegio cui
absꝙ: dubio totiens admiscet᷑: qnociẽs

Expanded text:
me, inquit, in tabernaculo suo in die malorum, protexit me in abscondito tabernaculi sui . 6. Puta ergo in solitudinem hanc secessisse sponsam, ibique prae amoenitate loci inter amplexus sponsi suaviter obdormisse, id est in spiritu excessisse, quando prohibitae sunt adolescentulae expergefacere illam, quoadusque ipsa voluerit. At istud qualiter? Non enim simpliciter, sed omnino nova et insueta contestatione, per sanctae animae exutae corporibus, simul et qui cum Deo sunt angeli, nimirum propter acumen visus, et saltus celeritatem. Utrumque hoc siquidem utrisque spiritibus convenire cognoscimus: nam facile et petunt summa, et intima penetrant. Quorum quoque in campis designata conversatio evidenter liberos atque expeditos signat in contemplatione discursus. Quid sibi vult ergo adjuratio facta per istos? Profecto ne inquietae adolescentulae audeant levi ex causa evocare dilectam a tam reverendo collegio, cui absque dubio toties admiscetur, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
grãm ñ ẽẽ tardꝰ aut segnis. Disce ad sin¬
gula dona gras agͥe: diligent̾ ĩqͥt ꝯfid̾a¬
bita graꝵ actione frustrent᷑. ñ gͣndia. ñ
mediocͥa. ñ pusilla. Deniq iubem᷑ colli¬
gere fragm̃ta nepereãt .i. nec minima
beneficia obluusci. Nũqͥo ñ ꝑit qd̾ donat᷑
ingͣto: Ingratitudo. mimica ẽ aĩe. exin¬
aintio meritoꝵ. uͥtutũ disꝑsio: bñficioꝵ
ꝑdino. Ingratitudouẽtꝰ urẽs. siocans sibi
fontem pietatis. rorem uĩe. fluenta
ciam deleua sensit.: grãs egit. ñ expectãs
plenitudinẽ q̃ in dexta ẽ. Neq .n. uͥ me¬
morata ẽ leuam iã ẽẽ sub capite suo. ⁊̃

Expanded text:
gratiam non esse tardus aut segnis, disce ad singratiam non esse tardus aut segnis, disce ad singula dona gratias agere. Diligenter, inbita gratiarum actione frustrentur; non grandia, non mediocria, non pusilla. Denique jubemur colligere fragmenta ne pereant ; id est, nec minima beneficia oblivisci. Nunquid non perit quod donatur ingrato. Ingratitudo inimica est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, beneficiorum perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misericordiae,atiam de laeva sensit, gratias egit, non exspectans plenitudinem quae in dextera est. Neque enim ubi memorata est laevam jam esse sub c
Abbreviated transcription (Latin):
re si diũsos pariat intellectus. diũsis a¬
sib. Sequit᷑. Leua eiꝰ sub capite meo. ⁊
dextera eiꝰ amplexabitur me. & suꝑ
hoc qͦ in p̃fato opusculo memini uberiꝰ
disputatum. s signemꝰ sermoni ordinẽ.
Liquet denuo adesse sponsũ. credo ut sua
p̃sentia languentẽ erigat. Quomͦ enĩ ñ
ip̃sentia sua conualescet. quã absenti¬
a consternarat: Ergo ñ sustinet dilecte
molestiam. ad÷. neq enĩ moram facere
potest tantis desid̃iis euocatus. l quia
illam cõperat donec absens fint fidelẽ
ad oꝑa. sollicitam ad lucra. in eonimi¬
rũ qd̃ flore̾s et fructus p̃ceꝑat adunari.
etiam cũ ꝓpensiori hac uice remune¬
ratione gratie reũsus ÷. Demq uno
brachioꝵ suoꝵ sustentat caput iacen¬
tis. alt̾m ad amplȩxandũ parans ut si¬
nu foueat. Felix aĩa que in xp̃i recumbit
ut nou̾is pͥoris gr̃e adeo ñ ĩgratã ut scd̾am
gr̃aꝵ actionẽ p̃ueñĩt. Disce ĩ referendo

Expanded text:
re, si diversos pariat intellectus, diversis are, si diversos pariat intellectus, diversis a5. Sequitur: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me. Et insuper hoc quoque in praefato opusculo memini uberius disputatum; sed signemus sermonis ordinem. Liquet denuo adesse sponsum, 1443 credo, ut sua praesentia languentem erigat. Quomodo enim non in praesentia ejus convalesceret, quam absentia consternarat? Ergo non sustinet dilectae molestiam: adest, neque enim moram facere potest tantis desideriis evocatus. Et quia illam compererat, donec absens fuit, fidelem ad opera, et sollicitam ad lucra, in eo nimirum, quod flores sibi et fructus praeceperat adunari; etiam cum propensiori hac vice remuneratione gratiae est reversus. Denique uno brachiorum suorum sustentat caput jacentis, alterum ad amplexandum parans, ut sinu foveat. Felix anima quae in Christi recumbit ut noveris priori gratiae adeo non ingratam, ut secundam gratiarum actione praevenerit. 6. Disce in referendo
Abbreviated transcription (Latin):
menta. fulcite me florib. stipate me ma¬
lis: quia amore langueo. hoc itaq loq̃ta
⁊ sponsa adolescentulis in sponsi absentia.
monens eas in fide ꝓficẽ: ⁊ oꝑib bonis do¬
nec ueniat. sentiens in eo fore ⁊ bñplaci¬
tũ sponsi:⁊ filiarũ salutẽ:⁊ suã ipsiꝰ ꝯsola¬
tionẽ. Scio me hc̃ locũ in libro dedilectio¬
ne dĩ plemꝰ explicuisse. ⁊ sub alio intellec¬
tu potiori ne andet̾iori lector iudicet sicu¬
iutrũq uidere placuerit. ñ sane a pru¬
dente de diu̾sitate sensuũ iudicabor. dũ¬
modo ueritas utͦbiq nobis pat̾tinet᷑.⁊ ca¬
ritas cui scͥpturã seruire oportet eo edifi¬
cet plures: qͦ plures ex eis i opꝰ suñ uos
eruerit intellectus. Cur enĩ hoc displice¬
at in sensib scͥpturarũ. qͦd inusib rerũ
assidue exꝑimur. In qͣntos ũbicausa so¬
la aqua nr̃oꝵ assumitur corpoꝵ isus.
Itaq unꝰqͥlibet diumꝰ sermo non eritab

Expanded text:
imenta. 4. Fulcite me floribus, stipate me maimenta. 4. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Hoc itaque locuta est sponsa adolescentulis in sponsi absentia, monens eas in fide proficere et operibus bonis donec veniat, sentiens in eo fore et beneplacitum sponsi, et filiarum salutem, et suam ipsius consolationem. Scio me hunc locum in libro De dilectione Dei plenius explicuisse, et sub alio intellectu: potiorine an deteriori lector judicet si cui utrumque videre placuerit. Non sane a prudente de diversitate sensuum judicabor, dummodo veritas utrobique nobis patrocinetur; et charitas, cui Scripturas servire oportet, eo aedificet plures, quo plures ex eis in opus suum veros eruerit intellectus. Cum enim hoc displiceat in sensibus Scripturarum, quod in usibus rerum assidue experimur? In quantos, verbi causa, sola aqua nostrorum assumitur corporum usus? Ita unus quilibet divinus sermo non erit ab
Abbreviated transcription (Latin):
trnas ñ ualentes aquas continere. ꝓp¬
urta ad omne ĩiũctũ grauati. corde ari¬
do murm᷑abant. nullum in se habentes
deuotiõis humorẽ. hii inqͣm cũ de rore ũ¬
bri pluuia uoluntaria quã segregaũ
d̃s hereditati sue refloruisse ꝓbantur
moꝑa obedientie facti m õib uolunta¬
ri ⁊ deuoti: ñ ÷ dico uobis unde subeat
mentẽ quasi ꝓ int̃̾misso studio iocundẽ
bntemplationis tristicia: cũ calib fue
werrcamdatus florib atq fructib pie¬
tatio. Patient̃ auellor ab infecunde rach
ꝓfectuum ur̃oꝵ. Minime ꝓrsus ꝑigebit
eũ uidero in uobis germinare semen
meũ. atq ex eo augeri increm̃ta frug¬
um iusticie ur̃e. karitas enĩ que ñ qu¬
trit q̃ sua sũt: id mͥ iam dudũ facile ꝑ¬
liasit. nil scilicet desidabiliũ meoꝵ ue¬
sris p̃ferre utilitatib. orare. legẽ. scri¬
ent. meditari. ⁊ siqua sũt alia spũalis
studii lucra: hec arbitratus sũ ꝑꝑ nos detͥ¬

Expanded text:
sternas non valentes aquas continere, propsternas non valentes aquas continere, proptereaque ad omne injunctum gravati corde arido murmurabant, nullum in se habentes devotionis humorem: hi, inquam, cum de rore verbi, et pluvia voluntaria, quam segregavit. Deus haereditati suae, refloruisse probantur in opera obedientiae, facti in omnibus voluntarii et devoti; non est, dico vobis, unde subeat mentem, quasi pro intermisso studio jucundae contemplationis, tristitia, cum talibus fuero circumdatus floribus atque fructibus pietatis. Patienter avellor ab infecundae Rachprofectuum vestrorum. Minime prorsus pigebit cum videro in vobis germinare semen meum, atque ex eo augeri incrementa frugum justitiae vestrae. Charitas enim quae non quaerit quae sua sunt , id mihi jamdudum facile persuasit, nil scilicet desiderabilium meorum vestris praeferre utilitatibus. Orare, legere, scribere, meditari, et si quae sunt alia spiritualis studii lucra haec arbitratus sum propter vos detr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpatientis desid̾ii. quo necesse ÷ affra m̃¬
tem uehem̃ter amantis absente qẽ
mat. dũ totus in expectatiõe qͣntalite
festinationẽ reputat tarditatt. l es
sta postulat sibi accumulari bonoꝵ oꝑm
fructus cũ fidei odoram̃tis. in qͥb moram
faciente sponso int̾im requiescat. loquor
nobis exꝑim̃tũ meũ qͦd exꝑtus sũ. Siq̃n
sane cõperi ꝓfetisse aliquos ur̃m ex meis
monitis. tunc ñ me piguit fateor curam
p̃uuilisse sermonis ꝓpͥo otio ⁊ quieti. Cũ .it
ubigr̃a post sermonẽ iracundꝰ qͥspiã in¬
nenitur. mutatus ĩ mitẽ. suꝑbus in bũ¬
milem. pusillanimis in fortẽ. porro mi¬
t. humił. fortis. in sua qͥsq gr̃a excre¬
uise: ⁊ se ip̃o melior factus ẽẽ agnoscit᷑.
h⁊ qui forte tepuerant ⁊ languebãt cir¬
a spũale studiũ torpentes ⁊ dormitãtes
dignitũ eloquiũ dm̃ referbuisse ⁊ eui¬
qlasse uidentur: ⁊ qui deserto fonte sa¬
pentie foderant sibi ꝓprie uoluntatis ci¬

Expanded text:
impatientis desiderii, quo necesse est affici mentem vehementer amantis absente quem amat, dum totus in exspectatione, quantamlibet festinationem reputat tarditatem. Et ideo ista postulat sibi accumulari bonorum operum fructus cum fidei odoramentis, in quibus moram faciente sponso interim requiescat. Loquor vobis experimentum meum quod expertus sum. Si quando sane comperi profecisse aliquos vestrum ex meis monitis, tunc non me piguit, fateor, curam praetulisse sermonis proprio otio et quieti. Cum enim, verbi gratia post sermonem iracundus quispiam reperitur mutatus in mitem, superbus in humilem, pusillanimis in fortem: porro mitis, humilis, fortis in sua quisque gratia excrevisse, et se ipso melior factus esse agnoscitur: sed et qui forte tepuerant et languebant circa spirituale studium torpentes et dormitantes, ad ignitum eloquium Domini referbuisse et evigilasse videntur; et qui deserto fonte sapientiae, foderant sibi propriae voluntatis ci
Abbreviated transcription (Latin):
qid .n. formidetur luxuria uͥnec ua
sentitur: Excedente quippe aĩa ⁊ firon
uita certe uite sensu: necesse est ĩn
nec uite remptatio senciat᷑. Qs dabr
mͥ pennas sicut columbe.⁊ uolabo ⁊
requiescam. Utinam hac morires
freq̃niter cadam. ut euadam laquios
mortis. ut non senciã uite boxur¬
antis mortifera blandimenta. ur ob¬
stupescã ad sensum libidinis. ad estũ
auaritie. ad iracundie ⁊ ĩpacienciesti¬
mulos. ad angorem sollicinidiram
⁊ molestras curaꝵ. moriat᷑ aũ mea me¬
te iustoꝵ ut nulla illaqueet ĩstica
nulla oblectet miqͥtas. Bona morsõ
uitam ñ aufert. s transfert in ielus¬
bona qua non corpus cadit. s aĩa suble¬
uatur. um̃ hec. hoĩum est. s morias᷑
n̾a mea morte ⁊̃ si dici potest angeloꝵ.
ut p̃sentiũ memoria excedens. reꝵ se
sferioꝵ corporeaꝵꝙ. ñ mͦ cupiditatib
h ⁊ similitudinib exuat. sitq ei p̾a
cum illis ꝯu̾satio. c̃ qͥb est pitatis siłi¬

Expanded text:
id enim formidetur luxuria, ubi nec vita sentitur? Excedente quippe anima, etsi non vita, certe vitae sensu, necesse est etiam ut nec vitae tentatio sentiatur. Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Utinam hac morte ego frequenter cadam, ut evadam laqueos mortis, ut non sentiam vitae luxuriantis mortifera blandimenta, ut obstupescam 1446 ad sensum libidinis, ad aestum avaritiae, ad iracundiae et impatientiae stimulos, ad angores sollicitudinum, et molestias curarum! Moriatur anima mea morte justorum, ut nulla illam illaqueet fraus, nulla oblectet iniquitas. Bona mors, quae vitam non aufert, sed transfert in melbona, qua non corpus cadit, sed anima sublevatur. 5. Verum haec hominum est. Sed moriatur anima mea morte etiam, si dici potest, angelorum, ut praesentium memoria excedens, rerum se inferiorum corporearumque non modo cupiditatibus, sed et similitudinibus exuat, sitque ei pura cum illis conversatio, cum quibus est puritatis simili
Abbreviated transcription (Latin):
tam. quousꝙ ip̃a uelit. Phibent᷑ adolẽ.¬
centule. has .n. filias ierłm dicit. qr ⁊ si
delicate ⁊ moules ⁊ qĩ femineis adhuc
affectib ⁊ actib ĩfirme: sponse tñ ĩhe¬
rent spe proficiendi ⁊ ꝓficiscendi ie
ullatenꝰ eã extitare p̾sumãt. ꝓpt̾̃ea .it.
dulcissimꝰ sponsus leuam suã capti eiꝰ
suppo suit scdđm ea q̃ p̃missa s̃ quatinus
in sinu suo eã quiescere faceret. ⁊ uor¬
mire. Et ñc sicut subĩn scͥpt᷑a ꝓsequit᷑
ip̃e custos illiꝰ dignantissime. ⁊ b̃nuolẽ¬
tissime uigilat: suꝑ eam. ne ad olescen¬
tulaꝵ crebs minutisq neccĩtatib in¬
quietata eiugilare cogat᷑. Ista est lite¬
ralis coherencia text᷑. S .Ri. ꝯtestatio
illa fr̃a ꝑ cap̃as ceruosq campoꝵ nichil
num ẽ nos hͥ ẽẽ. ⁊ intueri paulisꝑ nat᷑e
diuine bonitatẽ. suauitatẽ. dignatõẽ.
Qͥd nãꝙ tu hõ ĩ humanis umꝙͣ affectib
exꝑtiis es dłcius. qm mͦ tͥ expͥmit᷑ de cor¬

Expanded text:
ue ipsa velit . Prohibentur adolescentulae: has enim filias Jerusalem dicit, quia, etsi delicatae et molles, et quasi femineis adhuc affectibus et actibus infirmae, sponsae tamen inhaerent spe proficiendi et proficiscendi ullatenus eam excitare praesumant. Propterea enim dulcissimus sponsus laevam suam capiti ejus supposuit, secundum ea quae praemissa sunt, quatenus in sinu suo eam quiescere faceret et dormire. Et nunc sicut subinde Scriptura prosequitur, ipse custos illius dignantissime et benevolentissime vigilat super eam, ne adolescentularum crebris minutisque necessitatibus inquietata evigilare cogatur. Ista est litteralis cohaerentia textus. Sed enim contestatio illa facta per capreas cervosque camporum, nihil num est nos hic esse, et intueri paulisper naturae divinae bonitatem, suavitatem, dignationem. Quid namque tu, homo, in humanis unquam affectibus expertus es dulcius, quam modo tibi exprimitur de cor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ delonge falutantes. Oueritas exulũpa¬
tͥa. exisĩ finis. uideo te s intrare ñ sinore
arne retentuis. s nec dignꝰ admiti pecc̃is
ponens oĩa suiauit̃ in beandis ⁊ ordinan¬
dis affectib. dirige actus nr̃os ꝓut nr̃a tẽ¬
poralis necessitas poscit:⁊ dispone affectus
nr̃os ꝓut tuaueritas et̃na requirit. ut
possit᷑ unusquisq nr̃m secure in te głari
⁊ dr̃e. quia ordinanit ĩ me caritatẽ. tues

Expanded text:
et de longe salutantes? O veritas exsulum paet de longe salutantes? O veritas exsulum patria, exsilii finis? video te, sed intrare non sinor carne retentus, sed nec dignus admitti, peccatis ponis omnia suaviter in beandis et ordinandis affectibus! dirige actus nostros, prout nostra temporalis necessitas poscit; et dispone affectus nostros, prout tua veritas aeterna requirit, ut possit unusquisque nostrum secure in te gloriari et dicere, quia ordinavit in me charitatem. Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit deiceps rediturus: sapiat tibi ne¬
cesse ÷ ñ ꝓpe iam nichili s nichili ex toto.
utpore qui met̾nũ nehili ⁊. Illo gͥ exce¬
pto qͥ ñ modo iã nondiligendꝰ. insuꝑ ⁊ odio
habend̾:. scdm illud. Nonne quiodert̃ te
dñe oderã. ⁊ sup inimicos tuos tabescebã:
De cet̃o nulli ueĩ immicissimo hõi negare
michi hominẽ qui ante oĩa quidẽ ex toto
se diligat deũ. se li ⁊ ꝓximũ in qͣntũ dilig̃
ip̃m muicũ aut̃ tamqͣm aliqñ forsitan
dilecturũ. porro parentes carms sue g̃ma
ens t̾ram. suspiciens cełũ. ucens hoc mũ¬
do tamqͣm ñ utens:⁊ int̾ utenda ⁊ fruẽ¬
da intimo oͦdam mentis sapore disc̃nens
plectatur et̃no. ⁊ talem inqͣm da michi
hominẽ. ⁊ ego audact᷑ illũ sapientẽ ꝓnũ¬
cio. cui nimirũ queq res reuera sapiunt
dico quousq odoramꝰ ⁊ ñ gustamꝰ. ꝓsƿiciẽ¬
tes patͥam ⁊ ñ app̃hendentes. suspirantes

Expanded text:
non sit deinceps rediturus, sapiat tibi nenon sit deinceps rediturus, sapiat tibi necesse est, non prope jam nihil, sed nihil ex toto, utpote quod in aeternum nihil est. Illo igitur excepto, qui non modo jam non diligendus, insuper et odio habendus est, secundum illud: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? De caetero nulli vel inimicissimo homini negarmihi hominem, qui ante omnia quidem ex toto se diligat Deum; se vero et proximum, in quantum diligunt ipsum; inimicum autem, tanquam aliquando forsitan dilecturum; porro parentes carnis suae gerens terram, suspiciens coelum, utens hoc mundo tanquam non utens, et inter utenda et fruenda intimo quodam mentis sapore discernens, plectatur aeterno: talem, inquam, da mihi hominem, et ego audacter illum sapientem pronuntio, cui nimirum quaeque res revera sapiunt dico, quousque odoramus, et non gustamus, prospicientes patriam, et non apprehendentes, suspirantes,
Abbreviated transcription (Latin):
mas in illũ effuderis. Sapies inqͣm tibi
pur es cũ ip̃o exꝑim̃to amoris turi affec¬
tioms quã ad te ip̃m habebis nichil dig¬
nũte eẽ inuenies qͦd uł a te ip̃o ametur
gtimus quẽ te oportet diligẽ tamqͣm te
sm ut tibr⁊ ip̃e sapiat ꝓut ẽ. haut aliũ
fecto sapiet quã tu tibi qui id ⁊ qͦd tu. ẽ
tñ homo. Qui itaq te ñ diligis nisi qr di¬
ligis deũ conseq̃nter om̃s qui similiẽ di¬
bigũ eũ diligis tamqͣm te ip̃m. Porro
nimicũ hominẽ qm̃ nichił÷ ꝓ eo qͦd nõ
diligit deũ. ñ potes quidẽ diligere tãqͣm
te ipsũ qui deum diligis. diliges tñ ut di¬
ligat. Non est aũt̃ idipm diligẽ ut diligat
⁊ dilig̾ẽ quia diligit. Pinde ut tibi ⁊ ipse
sapiat ꝓut ÷ sapiet tibi ñ qͥdẽ qͦd ÷ quiu¬
tiq nichili ÷ s qd̃ futurꝰ forsitan⁊ qͦd ẽ ꝓpe¬
nichil. Quippe qͦd adhuc pendet sub dub¬
lo. ẜtenĩ de quo constat qd̃ ad amorẽ dei

Expanded text:
mas, in illum effuderis. Sapies, inquam, tibi mas, in illum effuderis. Sapies, inquam, tibi prout es, cum ipso experimento amoris tui, et affectionis quam ad te ipsum habebis, nihil dignum te esse invenies, quod vel a te ipso ametur, m vere te oportet diligere tanquam te ipsum, ut tibi et ipse sapiat prout est, haud aliud profecto sapiet tibi, quam tu tibi, qui hoc est quod tu: est enim homo. Qui itaque te non diligis, nisi quia diligis Deum; consequenter omnes qui similiter diligunt eum, diligis tanquam te ipsum. Porro inimicum hdiligit Deum; non potest quidem diligere tanquam te ipsum, qui Deum diligis; diliges tamen ut diligat. Non est autem id ipsum, diligere ut diligat, et diligere quia diligit. Proinde ut tibi et ipse sapiat prout est, sapiet tibi, non quidem quod est, qui utique nihil est; sed quod futurus forsitan enihili, quippe quod adhuc pendet sub dubio. Etenim de quo constat quod ad amorem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ sap̃ia ꝑ quã utiq queq res si¬
unt ꝓut sũt. ut ũbi gr̃a que plurio nl¬
tura hõ: pluris qͦ ip̃sa affectio sentias
minoraminꝰ. minima minime. lilli
quidẽ ordinẽ caritatis ueritas fatit. e
qũt ueritatis caritas uendicat sibi. Nã
⁊uera ⁊ in hoc ÷ caritas. ut qui indige¬
nr ampliꝰ accipiant priꝰ .i rursũ in eo
cara appareat ueritas. si ordinẽ tenemꝰ af¬
fibu. quẽ illa ratione. Tugͦ si diligas do¬
minũ deũ tuũ toto corde tuo. tota anima.
torarurtute tua:⁊ amorẽ amoris illũ qͦs
tenta÷ caritas actualis affectu feruentio¬
ritranssiliens ip̃o cõminꝰ diuino amore a¬
liquẽ is ÷ gradus accepto in plenitudine
pñ. totus in escas sapit tibi ꝓfecto ds̃ ⁊ si
ñ digne oĩo ꝓut ÷. qͦd utiq impossibile ÷
õ treature certe ꝓ urtuũ saꝑe ÷. Deinde
hapiens etiam ip̃se tu tibi ꝓut es. cũ te
enseris nil hr̃e ꝓrsus unde te ames nisi
nquantũ dĩ es. quippe qui totũ unde a¬

Expanded text:
per quam utique quaeque res sapiunt prout sunt: ut, verbi gratia, quae pluris natura habet, pluris quoque ipsa affectio sentiat, minora minus, minima minime. Et illum quidem ordinem charitatis veritas facit; hunc autem veritatis charitas vindicat sibi. Nam et vera in hoc est charitas, ut qui indigent amplius, accipiant prius: et rursus in eo chara apparet veritas, si ordinem tenemus affectu, quem illa ratione. Tu ergo si diligas Dominum Deum tuum toto corde, tota anima, tota virtute tua ; et amorem amoris illum, quo contenta est charitas actualis, affectu ferventiori transiliens, ipso cominus divino amore, ad quem is est gradus, accepto in plenitudine spiritu, totus ignescas: sapit tibi profecto Deus, etsi non digne omnino prout est quod utique impossibile est omni creaturae, certe prout tuum sapere est. Deinde sapies etiam ipse tu tibi prout es, cum te senseris nil habere prorsus, unde te ames, nisi in quantum Dei es: quippe qui totum unde a
Abbreviated transcription (Latin):
dormire iã ⁊ reqͥescere. Si dormiatis ĩqͥt
int medios cleros. penne colũbe deargẽ¬
inter timorẽ ⁊ secͣitatẽ tamqͣm int̾ le¬
uam ⁊dext̾am. media uidł spes. in qua
mens ⁊ ꝯscĩa moll nimirũ supposito ca¬
nitatis stratu suauassime requiescit.
li forte in ꝯseq̾ntib hꝰ ip̃sꝰ cantici hͥ locus
fui̾t designatꝰ uͥĩ descͥptione fercul salõis

Expanded text:
dormire jam et requiescere? 10. Si dormiatis, inquit, inter medios cleros, pennae columbae deargeninter timorem et securitatem, tanquam inter laevam et dexteram, media videlicet spes, in qua mens et conscientia, molli nimirum supposito charitatis stratu, suavissime requiescit. Et forte in consequentibus hujus ipsius cantici hic locus fuerit designatus, ubi in descripti
Abbreviated transcription (Latin):
d̃r hoĩs u̾bũ istimi corporeas partes ht
inse diuisas.⁊ linam̃ta distincta. ac
distinguentia int̾ sinistrã ⁊ dext̾am.
Qͣ nto magis is qui di ⁊ d̃s est sermo ua¬
rietatẽ prorsus aliqͣm ñ au mutit. s ÷
qͥest in sua nimirũ natura tam simpler
ut ñ hãt partes. tã unꝰut ñ hãt num̾os.
est .ii. dĩ sap̃ia. de qua scͥptũ ẽ. ⁊ sapĩe eiꝰ¬

Expanded text:
r hominis verbum istiusmodi corporeas partes habet in se divisas, et lineamenta distincta, ac distinguentia inter sinistram et dexteram? Quanto magis is, qui Dei et Deus est, sermo varietatem prorsus aliquam non admittit, sed est qui est , in sua nimirum natura tam simplex ut non habeat partes, tam unus ut non habeat numeros. Est enim Dei sapientia, de qua scriptum est: Et sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
ui dicere potest. scce elongaui fugies
mansi ĩ solitudse. Non fuit ꝯtentus
erire. nisi ⁊ longe se faceret. ut posset qͥ¬
eicere C̃ransilisti carnis oblectam̃ta
ut minime iam obedias ꝯcupiscẽciis
aus nͨ ne tentaris alecebͥs profecisti de¬
parasti te. s ñdũ elongasti: nͥ rirruen¬
tuundiq fantasmata corporeaꝵ siłitu¬
diũ t̃nsuolare mentis pͣitate p̃ualeaᷤ.
hucusq noli tͥ promitt̾e reqͥem. Erras
lcitra ĩuenire te estimas loc̃ quietis
secretũ solitudĩs. luminis serenũ. ba¬
bitaculũ pacis. S da mͥ qui illuc ꝑue¬
nerit. ⁊ incunctant᷑ fateor. qͥescentẽ¬
⁊ qui m̾ito dicat. Conit̾tere aĩa meain
in solitudine locus. ⁊ in lumĩe habtc̃o¬

Expanded text:
qui dicere potest: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Non fuit contentus exire, nisi et longe se faceret, ut posset quiescere. Transilisti carnis oblectamenta, ut minime jam obedias concupiscentiis ejus, nec tenearis illecebris: profecisti, separasti te, sed nondum elongasti, nisi et irruentia undique phantasmata corporearum similitudinum transvolare mentis puritate praevaleas. Hucusque noli tibi promittere requiem. Erras, si citra invenire te existimas locum quietis, secretum solitudinis, luminis serenum, habitaculum pacis. Sed da mihi qui illuc pervenerit, et incunctanter fateor quiescentem, qui merito dicat: Convertere, anima mea, in in solitudine locus et in lumi
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione recipit fictũ. nͨ rursũ afficiẽ¬
tis exigit sapĩe gustũ. Oꝑe inqͥt diligamꝰ
⁊ ueritate. qd̃ uidelic⁊ moueamur ad be¬
ne oꝑandũ magis qͦdam uiuide ũitatis
impulsu qmͣ sapide illiꝰ caritatis affec¬
tu. Ordinauit in me caritatẽ. Quam
putas harũ: Utramq s ordine opposi¬
to. Nam actualis inferiora p̃fert. affec¬
tualis suꝑiora. &enĩ in bñ affecta m̃te
ñ dubiũ uerbi causa qͥndilectiomi bõs
dĩ dilectio p̃ponatur:⁊ m nõib ip̃is pfe¬
tiores ĩfirmiorib. celũ t̾re. et̾nitas tm¬
pori. aĩa carni. at tam̃ in bñ ordmnara
actione sepe aut etiã semꝑ ordo oppositꝰ
ĩuenitur. Nam ⁊ circa ꝓximicuran
plus urgemur ⁊ pluries occupam᷑: i
firmiorib fr̃ib diligentiori sednlitatrs¬
fistimꝰ:⁊ paci t̾re magis qͣm celigłł ure
humanitatis ⁊ ip̃a necessitate intenoi¬
mus: ⁊ temporaliũ inquietudie eurae

Expanded text:
dilectione recipit fictum, nec rursum afficiendilectione recipit fictum, nec rursum afficientis exigit sapientiae gustum. Opere, inquit, diligamus et veritate: quod videlicet moveamur ad bene operandum magis quodam vividae veritatis impulsu, quam sapidae illius charitatis affectu. Ordinavit in me charitatem. Quam putas harum? Utramque, sed ordine opposito. Nam actualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in bene affecta mente n dubium, verbi causa, quin dilectioni hominis Dei dilectio praeponatur, et in hominibus ipsis perfectiores infirmioribus, coelum terrae, aeternitas tempori, anima carni. Attamen in bene ordinata actione saepe, aut etiam semper, ordo oppositus invenitur. Nam et circa proximi curam et plus urgemur, et pluries occupamur; et infirmioribus fratribus diligentiori sedulitate assistimus; et paci terrae magis quam coeli gloriae jure humanitatis et ipsa necessitate intendimus; et te