comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si mputare euiꝙͣ credit᷑ qd̾ iuitari non posait. Bedem
iam olim contra suꝑbos eẽ clamatũ. beatus: cuui ũ uneu¬
tatuit dño pec̃ni. sion eiũ imputat eis pcc̃m qͥ fideliter
ei dicunt. dimnite nob̾ debita nr̃a sicut ⁊ nos dimittimꝰ
debitoribꝰ nr̃is. Et uiste non imputat: q iustũ est quod
at. In qua m̃sura mensi fu̾tio. in eadem remetietur
uob̾ ⁊cc̃m est aũ. cũ uel non est caritas que ẽẽ debet
uel intnor est qm̃i suie hoc uitari uoluntate possait. siue
non possit. Ouia si potest p̃sens uoluntas hos fact i gai
aũ non potest: precita uoluntas hoc fecit. Et tũ iuitari
potestꝰ non qñ uolinitas suꝑba ludat᷑. s qñ humilis
adiuuat᷑ Post hec ille qui ista conscͥpsit introdueit ꝑso¬
nam sirã qͣi cũ alto disputantẽ ⁊ facit se int̾rogar ⁊
qi ab int̾roganti sibi dieit. ⁊os mn hor̃ẽm siue xcc̃s:. Et¬
respondet. Do tͥ qui ẽẽ possit. Et rursus ab int̾roga¬

Expanded text:
si imputare cuiquam creditur, quod uitari non possit?\' respondemus iam olim contra superbos esse clamatum: beatus cui non imputabit dominus peccatum. non enim imputat his qui fideliter ei dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. et iuste non imputat, quia iustum est quod ait: in qua mensura mensi fueritis, in eadem remetietur uobis. peccatum est autem, cum uel non est caritas quae esse debet uel minor est quam debet, siue hoc uitari uoluntate possit siue non possit; quia si potest, praesens uoluntas hoc facit, si autem non potest, praeterita uoluntas hoc fecit; et tamen uitari potest, non quando uoluntas superba laudatur, sed quando humilis adiuuatur. Post haec ille qui ista conscripsit introducit personam suam quasi cum altero disputantem et facit se interrogari et quasi ab interrogante sibi dici: respondet: Do tibi qui esse possit; et rursus ab interroga
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accipiat᷑ tanta lib̾tas. in qua sicut uec̃e est ꝑmaneat
b̾e uiuendi uoluntas ita ut sit ⁊̃ bñ uiuendi ⁊ nũꝙͣ
peccandi uoluntaria felixq uecessitas. Promide ⁊̃ qͥt
Tam inipiũ est si negemꝰ eũ bonũ posse ẽẽ. qd̾ fc̃s est.
et qd ei ut face̾t imꝑatũ est. Respondemꝰ. Quia gͦ non
se ip̃e homo. s d̾s bonũ hominẽ fecit: d̾s eũ ñ se ip̃e ut
sit bonꝰ efficit. dũ uolentẽ credentẽ innnocentẽ liberat
ut ad sempit̾nã non penã s uitam resurgat homo
que p̃cepta sũt ꝑfici. Nami frustra aut prohiberetur.
aut iuberet᷑: qd̾ uel caueri uł impleri non possit. Et
quõ negabimꝰ posse eẽ hominẽ sine pcc̃o cũ confiteri
nece sit eũ tam illa om̃ia que uetant᷑ posse cauẽ.

Expanded text:
qua, sicut necesse est, permaneat beate uiuendi uoluntas, ita ut sit etiam bene uiuendi et numquam peccandi uoluntaria felixque necessitas. X. "Proinde" inquit raeceptum est, si negemus eum bonum posse esse, quod factus est et quod ei ut faceret imperatum estu. Respondemus: quia ergo non se isit bonus, refecit, dum uolentem, credentem, inuocantem liberat ut ad sempiternam non poenam, sed uitam resurgat homo quae praecepta sunt perfici. nam frustra aut prohiberetur aut iuberetur quod uel caueri uel impleri non posset, et quomodo negabimus posse esse hominem sine peccato, cum confiteri necesse sit eum tam
Abbreviated transcription (Latin):
udicare: Conabor tũ ꝗͣtũ ualuero aduuãtib me apud
dñi miscd̾iam eniã orõnib ur̃is: ut ñ ult᷑ qͣ necesse est me¬
us sermo ꝓcurrat. Añ oĩa ĩquit salustuis. ĩtrogandus est
qͥ negat hoĩeni sũ pecc̃o cẽ posse: quid sit qd̾ cũ qi peceatũ.
qd̾ utari potest. an qd̾ uitari ñ potest: Si qd̾ uitari ñ po.¬
test: peccatũ ñ est. Si qd̾ uitari potest: potest hõ sũ pec.

Expanded text:
n, quantum ualuero, adiuuantibus me apud domini misericordiam etiam orationibus uestris, ut non ultra quam necesse est meus sermo procurrat. \'Ante omnia\', inquit, \'interrogandus est qui negat hominem sine peccato esse posse, quid sit quodcumque peccatum: quod uitari potest an quod uitari non potest. si quod uitari non potest, peccatum non est; si quod uitari potest, potest ho
Abbreviated transcription (Latin):
seminat qͥd sũ: uix cophinus seminãtis. Ip̃e ĩ me pouere
dignatur. qd̃ uobis spargat. Nolite gͦ attẽdere ad iulita¬
tẽ cophini. s ad caritatc̃ seminis. ⁊ potestatẽ seminatoris
Pretepta multa sũt ĩ lege: quibus ip̃a bona uita cortuaetus
ĩperatur. ⁊ discitur. Multa oĩo p̃cepta sũt. ĩnumerabitia

Expanded text:
seminat, quid sum? Vix cophinus seminantis. Ipse in me ponere dignatur quod vobis spargat. Nolite ergo attendere ad vilitatem cophini, sed ad charitatem seminis et ad potestatem seminatorisPraecepta multa sunt in Lege, quibus ipsa bona vita continetur, imperatur et discitur. Multa omnino praecepta sunt, innumerabilia
Abbreviated transcription (Latin):
uult d̾s hoĩem eẽ. Cum pcc̃o. an sine pẽco: Proculdu¬
bio non uult ẽẽ cũ pcco. Qnͣta hec impietatis blas¬
phemia sit cogitand̾ est: ut dicatur hoĩem ẽẽ posse
cũ pec̃o. qd̾ d̾s non uult. ⁊ negetur posse ẽẽ sine
pc̃co. qd̾ d̾s uult. qͣrͣ quẽ ad hoc d̾s creaui̾t ut posset
ẽẽ q  uolit ⁊ ñ posset eẽ quod uelit: et ut contra
sitam magis qm ut scd̾m suam existeret uoliuitatẽ. Ian
suꝑius responsum est. S addend̾ uideo: qd̾ spe salui fcĩ
sumꝰ. Spes aũt que uidet᷑. non est spes. Qd̾ eñĩ udet
expectamꝰ. Tunc gͦ plena iusticia: qñ plena sanitas est.
Tunc plena sanitas: qñ plena caritas. plenitudo eũ legis
caritas. Tunc aũ plena caritas: qñ uidebimꝰ eũ sicuti
est. Neq enĩ erit qd̾ addatur ad dilectõnẽ: cũ fides ꝑuene¬

Expanded text:
uult deus hominem esse, cum peccato an sine peccato. procul duuult deus hominem esse, cum peccato an sine peccato. procul dubio non uult esse cum peccato. quanta haec inpietatis blasphemia sit, cogitandum est, ut dicatur hominem posse esse cum peccato, quod deus non uult, et negetur posse esse sine peccato, quod deus uult; quasi quem ad hoc deus creauerit, ut posset esse quod nolit et non posset esse quod uelit et ut contra suam magis quam ut secundum suam existeret uoluntatem\'. iam superius responsum est, sed addendum uideo, quod spe salui facti sumus; spes autem, quae uidetur, non est spes; quod enim uidet  plena iustitia, quando plena sanitas, tunc plena sanitas, quando plena caritas — p len i t udo enim legis caritas — tunc autem plena caritas, quando uidebimus I eum sicuti est. neque enim non erit quod addatur ad dilectionem, cum fides peruene
Abbreviated transcription (Latin):
s male habentib. Itm̾ ait querendũ est utrũ¬
ne p̃ceptũ sit hõi sine pcẽo eẽ. Aut enĩ ñ potest
et p̃ceptũ non est: aut qr p̃ceptũ est potest. Nã
cur p̃ciperet᷑ qd̾ fieri om̃io ñ posset: Respõdet᷑
consultissime hõi p̃cipuit rectis passibꝰ ambulet:¬
ret ut cum se non posse ꝑspexit medicinã reqͥ¬
rat. que int̾i̾oris hõis ad sauandã pcõi claudieatõ¬
nem gr̃a dei ꝑ iħm xp̃m dñni nr̃m. Itu̾ ait que
rendũ est: an uelit hoĩem d̾s sine pc̃co eẽ. Proculdu¬
bio uult: et si uult ꝓculdubio potest. Quis enĩ tam
demens. ut uł dubitet fi̾ posse qd̾ dm̃ uelle ñ dubi¬
tet. Respondet᷑. Si nollet d̾s hoĩem sine pcc̃o ẽẽ:
ñ nuttẽt filiũ suũ sine pc̃co qui sanaret homines
a pcc̃is. Hoc fit incredentibꝰ ⁊ profitentibꝰ. renouatõe
intĩoris hõis de die in diem: donͦ fiat ꝑfcã iusticra
tanqͣm sanitas plena. Item ait querend̾ est: quõ

Expanded text:
. Iterum, ait, quaerendum est, utrumne praeceptum sit homini sine peccato esse. Aut enim non potest, et praeceptum non est: aut quia praeceptum est, potest. Nam quid praeciperetur, quod fieri omnino non posset? Respondetur, consultissime homini praecipi ut rectis passibus ambulet, ut cum se non posse perspexerit, medicinam requirat, quae interioris hominis ad sanandam peccati claudicationem, gratia Dei rendum est, an uelit hominem deus sine peccato esse. procul dubio uult et procul dubio potest. quis enim tam demens, ut uel dubitet fieri posse, quod deum uelle non dubitet\'? respondetur: si nollet deus hominem sine peccato esse, non mitteret filium suum sine peccato, qui sanaret homines a peccatis. hoc fit in credentibus et proficientibus renouatione interioris hominis de die in diem, donec fiat perfecta iustitia tamquam sanitas plena. \'Item\', ait, \'quaerendum est, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ut iubente amore pecunie labores suscipiatis. ieiunia to¬
leretis mare trãseatis: uẽtis ⁊ fluctibus uos cõmictatis
plus nolo me amare dicit dñs. ĩpbis loquor auaris loqͦr
pecuniam diligitis: tantũ nie amate. Certe melior sũ
ĩ cõꝑ abilit. Nolo auobis ãpliorẽ amorẽ: ¶ͣtũ dilgitis pe¬
cumiã tantũ me amate. Erubescamꝰ saltĩ cõfiteamur.
et pectora tũdamus: ñ ut suꝑ pectata nr̃a pauinẽtũ
solroemꝰ. sã qͥ tũdit pectus. ⁊ ñ corrigit᷑: solidat pecta

Expanded text:
ut jubente amore pecuniae labores suscipiatis, jejunia toleretis, mare transeatis, ventis et fluctibus vos committatisplus nolo me amari, ait Deus. Improbis loquor, avaris loquor: Pecuniam diligitis, tantum me diligite. Certe melior sum incomparabiliter: nolo a vobis ampliorem amorem; quantum diligitis pecuniam, tantum me amate. Erubescamus saltem, confiteamur, et pectora tundamus, non ut super peccata nostra pavimentum solidemus. Nam qui tundit pectus et non corrigitur, solidat
Abbreviated transcription (Latin):
A quo enĩ quis deuictꝰ est. huic ⁊ seruus addictus est.
Sicut gͦ non est opꝰ sanis medicꝰ. s male habentibus
ita nõ est liberis liberator. s seruis ut ei drcat. gͣtula¬
tõ libertas. Saluam fecisti de uecessitatibꝰ aĩam meã. Ip̃a
enĩ sanitas est u̾a lib̾tas: que non ꝑisset si bona ꝑmãsiss¬

Expanded text:
a quo enim quis deuictus est, huic seruus addictus est. a quo enim quis deuictus est, huic seruus addictus est. sicut ergo, non est opus sanis medicus, sed male habentibus, ita non est opus liberis liberator, sed seruis, ut ei dicat gratulatio libertatis: saluam fecisti de necessitatibus animam meam. ipsa enim sanitas est uera libertas, quae non perisset, si bona permansiss
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝑ arbitrii libertatẽ: querend̾ estꝰ quo ip̃ãm arbi¬
trii libertatẽ acceꝑit. Proculdubio a d̾o̾. D̾s aũ qd̾ dedit
certe bonũ est. Negari enĩ ñ potest. Qua gͥ ratõe boñ
ꝓbat᷑. si magis ad malũ qm̃ ad bonũ ꝑnũ: Magis enĩ
ad ualũ qmͣ ad bonũ pronũ est. si homo ꝑ illd̾ potest eẽ
cũ pc̃co ⁊ non pot̃ eẽ sine pcc̃o. Respondet᷑ ꝑ arbitrii
libertatẽ fcm. ut eẽt homo cũ pẽco: ⁊ nõ s iam penalis
uitiositas subsecuta. ex libertate fecit necessitatẽ. Tnde
ad eũ fides clamat. de necessitatibꝰ meis educ me. Sb̃
quibꝰ positi. uel non possumꝰ qd uolumꝰ intellig̾e: uł qd̾
itesseximꝰ uolumꝰ nec ualemꝰ implere. Nami ⁊ ip̃a lib̾¬
tas. credentibꝰ a liberatore ꝑnuttit᷑. Si uos inquit filiꝰ
lib̾a̾u̾it. tũe u̾e liberi erites. Nicta eñi uitio in qͦ ceidit
uoliuitate: caruit lib̾tate nat᷑a. Hinc eñ alia sc̾ptã dicit.

Expanded text:
rii libertatem, quaerendum est a quo ipsam arbitrii libertatem acceperit. Procul dubio a Deo. Deus autem quod dedit, certe bonum esse negari omnino non potest. Qua igitur ratione bonum probatur, si magis ad malum quam ad bonum pronum est? Magis autem ad malum quam ad bonum pronum est, si homo per illud potest esse cum plibertatem factum, at, esset homo cum peccato; sed iam poenalis uitiositas subsecuta ex libertate fecit necessitatem. unde ad deum fides clamat: de necessitatibus meis educ me. sub quibus positi uel non possumus quod uolumus intellegere uel quod intellexerimus uolumus nec ualemus implere. nam et ipsa libertas crliberauerit, tunc uere liberi eritis. I uicta enim uitio, in quod cecidit uoluntate, caruit libertate natura. hinc alia scriptura dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uislis diliges. Ũ breuit᷑ ⁊⁊ apło paulus quodã loco utrũꝙ
cõplasꝰ eit ꝓhibitõ est eñi nolite ꝯformari huis selo. Ius¬
sio aũ s reformamini in nourtate mentis ur̃e. Ills̃ ꝑtin
ad non cõcupiscẽ hoc ad dilig̾e. Illd ad ꝯtiuentiã. hoc adi
uisticrami. ld ad decliuand̾ a malo. hoc ad faciend̾ bonũ
lon coneupiscendo em̃ uetustate expoliam᷑: ⁊ uorutate ĩ¬
dunm̃ diligendo. S nec quisqm̃ potest eẽ ꝯtinens: insi
ds det ⁊ caritas diffiudat᷑ in cordibꝰ nr̃is. ñ ꝑ nos ip̃os. sed¬

Expanded text:
st: diliges. unde breuiter apostolus Paulus quodam loco utrumque complexus est. prohibitio est enim: nolite conformari huic saeculo; iussio autem: sed reformamini in nouitate mentis uestrae. illud pertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere, illud ad continentiam, hoc ad iustitiam, illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur et nouitate induimur diligendo. sed nec quisquam esse potest continens, nisi deus det, et caritas dei d
Abbreviated transcription (Latin):
iacẽtis pauperis añ ianuã diuicis: int̾ linguas canũ ĩ fa¬
me ⁊ siti mitas de mẽsa desiderãtis: mala mors. aduersã¬
da mors. finẽ respice. xpĩanꝰ es: fidei oculu ĩtende. Cõti¬
ꝯit mori mopẽ illũ: ⁊ offerri ab angelis ĩ siũ abrahe. Qd
ꝓderat diuiti sepulchrũ inarmoreũ sitienti apud ĩferos:
Quid oberãt pauꝑi panni cũ sanie ulocrũ eiꝰ reqͥescẽti ĩ
sinu abrahe. Modo elige morcẽ. Dic mͥ quil bũ moetuus
est. quis male: Puto. quia meliꝰ ille pauper: Qͣille diues
an uis aromatib sepeliri. ⁊ ad ĩseros sitire.  Respõdes
ab sit ame. Puto quia hoc eliges. Disces gͦ bñ mori. si
didiceris bñ uiuere: merces enĩ bone uite et̾na est. Qui¬

Expanded text:
jacentis pauperis ante januam divitis, inter linguas canum, in fajacentis pauperis ante januam divitis, inter linguas canum, in fame et siti micas de mensa desiderantis: mala mors, aversanda mors. Finem respice: christianus es, fidei oculum intende. Contigit mori inopem illum, et efferri ab Angelis in sinum Abrahae. Quid proderat diviti sepulcrum marmoreum sitienti apud inferos? Quid oberant pauperi panni cum sanie ulcerum ejus, requiescenti in sinu Abrahae? est, quis male? Puto quia melius ille pauper, quam ille dives. An vis aromatibus sepeliri, et apud inferos sitire? Respondes: Absit a me. Puto quod hoc dices. Disces ergo bene mori, si didiceris bene vivere. Merces enim bonae vitae, aeterna est.
Abbreviated transcription (Latin):
am bonauis hr̃e mortẽ: Cotidie enĩ rogas. ut qũi mor̾
uetura est. bonã mortẽ m̃ det deus. Dicis. D̾c auertat
ame malã morcẽ. plus amas gͦ mortẽ tuã ꝙͣ uitã tuã.
mori male tunes. male uiuere ñ tuues: Corrige male
ilsuere tnne malemori. S noli timere. Nõ potest ma¬
lemori: qui bñ iuxerit. Naufragio ã perire. gladio per.¬
cuti. a bestus ianiari mala mors t uidet᷑. S ñne istas mor¬
des martyres subierũt. quoꝵ natalia celebramꝰ: Si xp̃i¬
ani sunꝰ ane martyres beatificamus: Quare mortes mar.¬
tyrũ  Oculos carnis in t̾roga: male mortui sũt. Oculos
tã habeas: qͥeũꝙ occasio fuerit ut exeas de hoc corpore:
exis ad requiem. exis ad beatitudinẽ: q̃ ñ ht̃ timorẽ n
finẽ. Nam bona mois diuitis ⁊̃ purpura ⁊ bysso. s mala moes
sitientis: ⁊ ĩ tormẽta guitã aq̃ desiderãtis. Quasi mala moes

Expanded text:
iam bonam vis habere mortem? Quotidie enim rogas, ut quoniam mors iam bonam vis habere mortem? Quotidie enim rogas, ut quoniam mors ventura est, bonam mortem tibi Deus det; et dicis, Deus avertat a me malam mortem. Plus ergo amas mortem tuam, quam vitam tuam. Mori male times, male vivere non times. Corrige male vivere, time male mori. Sed noli timere: non potest male mori, qui bene vixerit. Procuti, a bestiis laniari, mors mala tibi videtur? Nonne istas mortes martyres subierunt, quorum natalitia celebramus? nonne martyres beatificamus? Quaere mortes Martyrum; oculos carnis interroga: male mortui sunt. Oculos tam habeas; et quaecumque occasio fuerit ut exeas de hoc corpore, exis ad requiem, exis ad beatitudinem, quae non habet timorem nec finem. Nam quasi bona mors divitis in purpura et bysso: sed mala mors sitientis et inter tormenta guttam aquae desiderantis. Quasi mala mors
Abbreviated transcription (Latin):
Quatũ habebis tantꝰ eris. S habeas honorẽ. habeas digui¬
tatẽ. ubierũt ista oĩa cũ mors uenerit: Quomͦ strmu¬
lat. qͥm̃ metꝰ iste ĩterpellat. quomͦ uouen ipsũ a me cõ¬
memoratũ. oĩũ corda percussit: Qͦmodo timorẽ ur̃m testẽ
gemutũ declarastis: Audiui audiui geniuistis: mortẽ
timetis. Si timetis: quare ñ cauetis: Quid timetis¬
mortẽ : Uentura est. Tiueam ñ timeã uẽtiue habet.
sero cito uẽtura est. Si timeas. ñ efficies ut ñ sit qd̾ times.
care taue: quia si amaueris peccata ĩ aliam mortẽ ir¬
rues. quo posses ñ uenire: si ñ amares pectata. Modo
ã ꝑuersus plus amas mortẽ ꝗ̃ uitam : Absit in quam.
Qius est hõmi q̃ plus amet mortẽ ꝗͣ uitã : forte cõuĩto
te qi plus amas morcẽ ꝙͣ uitã. Ecce unde te cõiũco. a¬
mas tunicã tuã: bonã cam uis. anas filiũ tuũ: bonũ
eũ lus: amas domũ tuam: bonã eã uis. Quid est qd̾ en¬

Expanded text:
honorem, habeas inde dignitatem. Et ubi erunt ista omnia, cum mors venerit? Quomodo stimulat, quomodo metus iste interpellat? Quomodo nomen ipsum a me commemoratum omnium corda percussit? Quomodo timorem vestrum teste gemitu declarastis? Audivi, audivi: gemuistis, mortem timetis. Si timetis, quare non cavetis? Mortem timetis: quid timetis? Ventura est: timeam, non timeam, venire habet; sero, cito, ventura est. Si timeas, non efficies ut non sit quod times. care time, quia si amaveris peccata, in aliam mortem irrues; quo posses non venire, si non amares peccata. Modo autem perversus plus amas mortem quam vitam. Absit, inquis. Quis est hominum qui plus amet mortem quam vitam? Forte convinco te, quia plus amas mortem quam vitam. Ecce unde te convinco. Amas tunicam tuam, bonam eam vis: amas villam tuam, bonam eam vis: amas filium tuum, bon
Abbreviated transcription (Latin):
suã. oẽn turpitudinẽ exercet de carne sua. Iam gͦ qͥ
diligis iniquitatẽ quomͦ tͥ uolebas cõrntti ꝓxiuꝰ
ut diliger es eũ tanꝗͣ te. hono qui ꝑdis te: Si eiĩ cu
ipe sis te diligis ut ꝑdaste. sic ꝓfecto ꝑditiuiꝰ eti eũ
que diligis sic̾ te. Nolo gͦ quẽqua dilignis. uel solus e¬
ri Auit corrige dilectionẽ: aut respue socre. Dictu

Expanded text:
urpitudinem exercent de carne sua. Jam ergo, qui diligis iniquitatem, quomodo tibi volebas committi proximum, ut diligeres eum tanquam te? Homo, quid perdis te? Si enim tu ipse sic te diligis ut perdas te; sic profecto perditurus es et eum quem diligis sicut te. Nolo ergo quemquam diligas: vel solus per
Abbreviated transcription (Latin):
De corpore mortĩ nꝰ ñ oĩs liberat᷑ qͥ finit hãc uitam seu
qui in bac uita susceꝑit grãm. ⁊ ne i uanũ suscipiat bonis
operibus egerit. Aliud enĩ est exire de hoc coerpore. qd oẽs
hoĩes dies uite huiꝰ ultimꝰ cogit: aliud ã est liberari de cor¬
fidelibus eiꝰ imꝑtit. Post hãt enĩ uitã merces ꝑficiens reddi¬
tur: s eis cm̃ a quib ĩ hac uita. eiusde mercedis meritũ
cõꝑatur. Nõ ciũ ad saturitatẽ iusticie cũ hinc exierit qͥsq ꝑ¬
ucuiet: nͥ ad cam cũ hic est esuriendo ⁊ sitiendo cuturre

Expanded text:
 corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corfidelibus eius impertit. post hanc autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam, cum hic est
Abbreviated transcription (Latin):
ad perserutadũ thesaurũ ñ sis piger uuã margaritã siub
liugua ferre: et quo uis securus ambula. s est a
uerbũ cõsumãs ⁊ brcuians: Dilige s dñm dñi cuũ ex
coto corde tuo. ⁊ ex tota aiã tua. ⁊ ex tota mẽte tua.
et oiliges pro  ximũ tuũ taꝗͣ ini. Ecce qd discitur¬

Expanded text:
ad perscrutandum thesaurum, non sis piger unam margaritam sub lingua ferre, et quo vis securus ambulare. Quod est ergo verbum consummans et brevians? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua . Et, Diliges proximu
Abbreviated transcription (Latin):
s respõde sic̾ respõdit bs̃ stephanus: qui ĩ isto agro diũco
ut bonꝰ colonꝰ plurmiũ laborando genu fixit. atꝙ de t̾¬
ra petrosa uulueratꝰ. ex ea lapides ⁊̃ suo corpore tã qũ¬
ĩ siu suo collegit: ⁊ sudando i oꝑe t̾rã sc̃o sanguine rigã¬
do centenũ fructũ ex martyrio dño p̃sentauit. Seq̃re¬
a cõsortio dilecti tui. ama amãtẽ: qr ille prius amauit
ñ amãtẽ. Reqͥre requirentẽ: qr prius ille q̃luut ñ q̃¬
rentẽ. Tu aĩa xp̃ĩana q̃ ascensura es ex sacratissimo fõ¬
te. rubore atq decore ꝑfusna omnis speciosa. nimis ⁊
candida. serua decorẽ tuũ: agnosce quid fueris. ⁊ qͥd
eris. Uide ne deseras mẽsã spõsi tui. Ut pulchra ꝑma¬
neas: carnes eiꝰ cotidie mãducabis. dugꝰ ĩ epła ad casu¬

Expanded text:
s. Responde sicut respondit beatus Stephanus, qui in isto agro dominico ut bonus colonus plurimum laborando genu fixit, atque de terra petrosa vulneratus, ex ea lapides in suo corpore tanquain sinu suo collegit; et sudando in opere, terram sancto sanguine rigando centenum fructum ex martyrio Domino praesentavit. Ra consortio dilecti tui. Ama amantem, quia prius ille amavit non amantem: require requirentem, quia prius ille qutem, anima christiana, quae ascensura es ex sacratissimo fonte, rubore atque decore perfusa, speciosa nimis et candida, serva decorem tuum: agnosce quid fueris et quid eris, vide ne deseras mensam sponsi tui. Ut pulchra permaneas, carnes ejus quotidie manducabis; ut vitam a
Abbreviated transcription (Latin):
rũ corda ista me sua uoce pulsabũt. Quid metuis ꝓferre
uerbũ: Si etas reuocat: paulus thimoteo iuueni p̃ci¬
piebat dicens. Neuio adolescentiã tuã cõtẽpuat: p̃dica
uerbũ. Si sermo deest: pete ⁊ accipies. Nõ eñ uos estis
qui loquimini: s qd̃ donat᷑ uobis. hoc ministratis no¬
bis. Hiis coartatꝰ angustiis. quo me cõferã nͥ ad sc̃a uesti¬
gia caritatis. Eamꝙ dep̃cor. ut donet mͥ aliqͥd dignũ
de se dicere. qd̃ ⁊ meũ suppleat ministeriũ. et ur̃m sati¬
et desideriũ. Int̾ tereras uirtutes caritatis. ultio qͣtuor

Expanded text:
orum corda ista me sua voce pulsabunt: Quid metuis proferre verbum? Si aetas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Praedica verbum . Si sermo deest, pete, et accipies: non enim vos estis qui loquimini; sed quod donatur vobis, hoc ministratis nobis. His coarctatus angustiis, quo me conferam, nisi ad sancta vestigia charitatis? eamque deprecor, ut donet mihi aliquid dignum de se dicere, quod et meum suppleat ministerium, et vestrum satiet desiderium. 2. Virtutes charitatis quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
to requieuit sicut ĩ primis oꝑib mũdi requienit deus:
illo die ab oĩb oꝑib suis. hĩc exorta est ista ĩ eccła uescẽdi
uarietas: ut alii sicut maxine populi orientis ꝓpt̾ re-¬

Expanded text:
to requieuit, sicut in primis operibus mundi requieuit deus to requieuit, sicut in primis operibus mundi requieuit deus illo die ab omnibus operibus suis. hinc exorta est ista in regia illa ueste uarietas, ut alii sicut maxime populi orientis pr
Abbreviated transcription (Latin):
cis luteris. toto qi instrumento qd̃ appellat᷑ testamẽtũ
nouũ aĩo id reuoluẽs: uideo p̃ceptũ ẽẽ ieuiniũ. Qui¬
bus ã diebus ñ oporteat iciunari ⁊ quibus ñ opor¬
teat: p̃cepto dñi uel apłoꝵ ñ ĩuenio definitũ. Die do¬
idoncus sit nulla refectione ĩterposita ultra ebdoma¬
dam ꝑpetuare ieiuniũ. Qui ã potuerit septẽ dies ieiu¬
nãdo trãsire: ñ sibi ad iciunãdũ eligit dũicũ diẽ. s
in hiis cũ ĩuenit. quos ieuinaturũ se uouit plurimos
dies. Ieiuniũ tñ cõtinuatũ si ebdomada soluẽdũ est:
nullo cõgruentius ꝗͣ dñnico die soluitur. Cur ã quarta¬
⁊ sexta feria maxinie ieiunet eccła. illa rõ reddi uidetur
qd̾ cõsiderato euãgłio ip̃a quarta sabbi quã uulgo qrͣ.¬
tã feriã uocãt cõsiliũ reꝑiuĩt᷑ ad occidendũ dñm fecis¬
se iudei. Ip̃a ã sexta feria passus ⁊ dñs: quaꝓpt̾ ieuinio¬
deputatur. Sequit᷑ sabb̾m: quo die caro xp̃i ĩ monumẽ¬

Expanded text:
cis litteris totoque instrumento, quod appellatur testamentum nouum, animo id reuoluens uideo praeceptum esse ieiunium. quibus autem diebus non oporteat ieiunare et quibus oporteat, pidoneus sit nulla refectione interposita ultra hebdomadem perpetuare ieiunium, ut nando transire, non sibi ad ieiunandum elegit dominicum diem, sed in his eum inuenit, quos ieiunaturum se uouit plurimos dies. ieiunium tamen etiam continuatum si in hebdomade soluendum est, nullo congruentius quam dominico die soluitur. si autet sexta feria maxime jejunet Ecclesia, illa ratio reddi videtur; quod considerato Evangelio ipsa quarta Sabbati, quam vulgo quartam feriam vocant, concilium reperiuntur ad occidendum Dominum fecisse Judaei. Ieam. Sequitur sabbatum, quo die caro Christi in monumen
Abbreviated transcription (Latin):
rectã: ut te doceat patientiã suã. Nõ tu dñi uelis con¬
uertere ad furias tuas. Regat te qui fecit te. Nã si uo¬
lueris regi a te: statĩ cades ꝑ te. Tam du pͥmꝰ hõ ille ste.¬
tit: ꝙͣ du adhesit. Dimisit. ⁊ dinussus est. Uoluit ꝓ bare
uires suas: ⁊ ĩuenic miserias ⁊ nras ⁊ suas. Qmͣ boñ illi
esset. si hoc faceret qd̾ psalmꝰ ãmonet: iacta ĩ dño curã
dit ũꝗͣ nͨ uidere pocest: Siã uidebat eũ moyses: qͥd est
qd̾ idem ip̃e paululũ pꝰ pro magno petit ⁊ dicit. Si ĩueni
grãn aute te. ostende mͥ faciem tuã. et dñs illi. facies
qͣ dẽ mea ñ uidebit᷑ tͥ. Nõ enĩ uidef qͥs faciẽ meã ⁊ uiuet.¬
Exercet dũs ĩgeniũ q̃rentis. Nidebat moyses dm̃ ñ ocu¬
lis corporeis s oculis mẽtis. Et qr lux illa ꝑpetua q̃ deus
est plus eũ ꝗͣ ceteros illustrauerat: id̾o dcm est. os ad os

Expanded text:
rectam, ut te doceat, patientiam suam. Non tu Deum velis conrectam, ut te doceat, patientiam suam. Non tu Deum velis convertere ad furias tuas: regat te qui fecit te; nam si volueris regi a te, statim cades per te. Tamdiu primus homo ille stetit, quamdiu Deo adhaesit: dimisit, et dimissus est. Voluit probare vires suas, et invenit miserias et nostras et suas. Quam bonum illi esset, si hoc faceret quod Psalmus admonet: Jacta in Domino curam dit unquam, nec videre potest? Si autem videbat eum Moyses, quid est quod idem ipse post paululum pro magno petit, et dicit, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi faciem tuam; et Dominus illi, Facies quidem mea non videbitur tibi: non enim videbit quis faciem meam et vivetgenium quaerentis. Videbat Moyses Deum non oculis corporeis, sed oculis mentis. Et quia lux illa perpetua, quae Deus est, plus eum quam caeteros illustraverat, ideo dictum est, Os ad os
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ueniemꝰ ad eũ ego ⁊ pr̃. et m̃sionẽ apud eũ faciemꝰ. Ec ce
qualẽ te fecit omp̃s: qͥ te creauit. Agnosce te prius qͥ sis:
⁊ cognosces qͥ te fecit qui sit. Rex t̾renꝰ id̾o mortalis quia
uisibilis: rex celestis ĩ mortalis ⁊ ĩuisibilis. Rex t̾renus
cũ nichil creauerit. oĩa tñ ĩ potestate accepit: et ñ credis
regeni qui oĩa creauit. qd̃ cũcta gubernet ⁊ regat: Quo¬
mͦ ĩ quis cunta gubernat ⁊ regit: Ecce tanta mala fiũt
ĩmũdo: et ñ uindicat. O homo ideo negas eiꝰ potẽtiam:
qͥa magnã ille exhibet patientiam. Peccantẽ qͥdẽ ĩpunitũ
ã dimictit: sed seruat eũ aut peuitendo corrigendum.
aut ult̾io udicio piuiendũ. Crede mͥ otu quisquis es a
de malis quereris: qm̃ oẽs mali sumꝰ. Si ut uis d̾s malis
statĩ retribuet᷑ mala: nullus remaneret qui de alio
in uirmuraret. Sed id̾o rex ile magnꝰ qui uouit qͦmͦ re¬
gat qd̵ ereauit. ñ ĩplet uolu̾tates ꝑuersas. s suã ꝑficit

Expanded text:
eniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus . Ecce qualem te fecit Omnipotens qui te creavit Agnosce te prius qui sis, et cognosces qui te fecit qui sit. Rex terrenus, ideo mortalis, quia visibilis: Rex coelestis immortalis, et invisibilis. Rex terrenus cum nihil creaverit, omnia tamen in potestate accepit: et non credis Regem qui omnia creavit, quod cuncta gubernet et regat? quomodo, inquis, cuncta gubernat et regit? Ecce tanta mala fiunt in mundo, et non vindicat! O homo, ideo negas ejus potentiam, quia magnam ille exhibet patientiam? Peccantem quidem impunitum non dimittit; servat, aut poenitendo corrigendum, aut ultimo judicio puniendum. Crede mihi, o tu quisquis es qui de malis quereris, quoniam omnes mali sumus. Si, ut vis, Deus malis statim retribueret mala, nullus remaneret qui de alio murmuraret. Sed ideo ille Rex magnus, qui novit quomodo regat quod creavit, non implet voluntates perversas, sed suam perficit
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita mortali iumento insideres. te gestiendo uellet
p̃cipitare. ñne ut securꝰ it̾ ageres cibaria ferocitãti sub¬
traheres. ⁊ fame domares. qd̾ frceno ñ posses. Caro nr̃a iu¬
mẽtũ nr̃m est. It agimꝰ ĩ ierłm. Plerũq nos rapit: ⁊ deuia
conatur excludere. Tale gͦ iumẽtũ cohibcamꝰ ieuiniis. Uide.¬
te illũ gubernatorẽ. eũdcm q uiatorẽ apłm paulũ : udete¬
illũ iumẽtũ suũ domãtẽ. In fame ĩquit ⁊ siti ĩ ieiumis
sepus: castigo ĩquit corpus meũ. ⁊ ĩ seruitutẽ redigo. Ita
gͦ ⁊ tu qui ambulare desideras. doma carnẽ tuã: ⁊ am¬
bula. Ambulas enĩ si amas. Nõ enuĩ ad dm̃ passibus: s af¬
simꝰ. alius tardius ambulat. aliꝰ celerius ambulat: tñ am¬
bulãt. Excicãdi st̃ gͦ remãnẽtes. retro redeũtes reuotã¬
di: errãtes ĩ uiam ducendi. Tardi exhortandi: celeres i¬

Expanded text:
hac via mortali jumento insideres, quod te gestiendo vellet hac via mortali jumento insideres, quod te gestiendo vellet praecipitare; nonne ut securus iter ageres, cibaria ferocienti subtraheres, et fame domares quod freno non posses? Caro nostra jumentum nostrum est: iter agimus in Jerusalem; plerumque nos rapit caro, et de via conatur excludere. Tale ergo jumentum cohibeamus jejuniis. Vide illum gubernatorem eumdemque viatorem apostolum Paun fame, inquit, et siti, in jejuniis saepius , castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Ita ergo et tu, qui ambulare desideras, doma carnem tuam, et ambula. Ambulas enim, si amas. Non enim ad Deum passibus, sed afsumus, alius tardius ambulat, alius celerius ambulat, tamen ambulant. Excitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tardi exhortandi, celeres i
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ. Manibus suis sentinã ex hauriebat qui dicebat:
Manib corã eo nocte: ⁊ ñ sũ deceptꝰ. Nõ negligamꝰ nr̃a pec¬
cata. M inuta sũt: sed multa st̃. Fluctꝰ unꝰ ualidus irruẽs
obruit nauẽ. minat᷑ q naufragiũ: humor ã ꝑ rimas in¬
fluens. ⁊ ĩ sentinã ueniens. nisi subinde siccetur hoc idem
magnũ. setulũ scilicet: cuiꝰ fluctꝰ ac turbiues sentimus.
iuimitas seculi potestates. in deo sperantes. Multi ĩa scĩ
hos fluctus sp̃uerũt. multi calcauerũt: multi suꝑ eius
aquas ambulantes. seculu ad patriã ꝑuenerũt. S exur¬
git uentus ualidus. ⁊ magna tẽpestas: sua cꝰq cupiditas.
O paude optime gubernato. opiacherrume magister et
doctor. Dociusti ⁊ fecisti: ⁊ id̾o celerit̾ peruenisti. qͥa q̃
dociusti prior ip̃e fecisti. Ecce ĩ euãgłio clamat saluator.¬
Ego sũ uia. Habes uiam frat̃: ambula. sollicitꝰ tñ. Doma iu¬
nientũ tuũ. caruẽ tuã: ip̃i enĩ ĩsidet aĩa tua. Quomͦ si in

Expanded text:
possumus. Manibus suis sentinam exhauriebat qui dicebat: Manibus meis coram eo nocte, et non sum deceptus . Non negligamus nostra peccata: minuta sunt, sed multa sunt. Fluctus unus validus irruens obruit navem, minaturque naufragium: humor autem per rimas influens et in sentinam veniens, nisi subinde siccetur, hoc idem magnum, saeculum scilicet, cujus fluctus ac turbines sentimus inimicas saeculi potestates. In Deo sperantes multi jam sancti hos fluctus spreverunt, multi calcaverunt, multi super ejus aquas ambulantes securi ad patriam pervenerunt. Sed exsurgit ventus validus et magna tempestas, sua cujusque cupiditas.O optime gubernator, o pulcherrime magister et doctor, docuisti, fecisti; et ideo celeriter pervenisti, quia quae docuisti, prior ipse fecisti. CAPUT Ego sum via . Habes viam, ambula, sollicitus tamen doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in
Abbreviated transcription (Latin):
oculi. due aures. gemine nares. due manus. et ĩ ip̃o gꝰ.¬
tu geminũ quoddã ĩuenit᷑: qñ sapor ip̃e faucibus atq pa¬
lato uidicante. discernitur. Ista gͦ qͥnꝙ iuga t̾rã u̾sant:
qñ suis officiis deseruientes. aiãm carñe ꝙ peractã. aut u¬
beres fruges. si ros celestis ĩ fuderit. aut aridas spmas si sic¬
ca t̾ra remãserit: et eoꝵ opiis ĩ posterũ subseq̃tur. S dñs¬

Expanded text:
oculi, duae aures, geminae nares, duae manus; et in ipso gustu geminum quiddam invenitur, quando sapor ipse faucibus atque palato judicante discernitur. Ista ergo quinque juga terram versant, quando suis officiis deservientes animum carnemque parant, aut ad uberes fruges, si ros coelestis infuderit, aut ad aridas spinas, si sicca terra remanserit, et eorum opus in posterum subsequetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uia. Ip̃a ciũ uos ꝑducit ad pacrian. ad illã patriã cuius
ciues angeli sc̃. cuiꝰ tẽplũ d̾s. cuiꝰ splendor filius: cuiꝰ ca
lus perit amicus: quo nullus admitit᷑ inimicꝰ. Cuntas
ubi nullus moritur: quia nullus oritur. Nullus ĩfirma¬
tur: qr ĩcorrupta salute letatur. Cũ illuc uenerimꝰ: nõ
ibi esuriemꝰ aut sitieuꝰ. Uisio ip̃a: satietas nr̃a erit. Nõ
ibi dormiemꝰ: qr ñ ibi laborabimꝰ. Nulla cuiuslibet rei
necessaria erit resectio: ubi uulla erit defectio. Uiue¬
mus i egnabimꝰ: letabim᷑. Si tautũ delectat cũ de ea lo¬
quimur: quid erit ⁊ uidere Uidere dm̃i. uiuere cum
d̾o. iuere de d̾o. Uita enĩ nra erit laudare dñi: ⁊ sñ
defectu amare. Bcaci enĩ ait ꝓpħa qͥ habitãt ĩ domo tu

Expanded text:
 ipsa enim vos perducit ad patriam; ad illam patriam cujus cives Angeli sunt, cujus templum Deus, cujus splendor Filius, cujus chlus perit amicus, quo nullus admittitur inimicus; ubi nullus moritur, quia nullus oritur; nullus infirmatur, quia incorrupta salute laetatur. Cum illuc venerimus, non ibi esuriemus aut sitiemus: visio ipsa satietas nostra erit. Non ibi dormiemus, quia non ibi laborabimus. Nulla cujuslibet rei necessaria erit refectio, ubi nulla erit defectio. Vivemus, regnabimus, laetabimur. Si tantum delectat cum de ea loquimur, quid erit et videre? Videre Deum, vivere cum Deo, vivere de Deo. Vita enim nostra erit laudare Deum, et sine defectu amare. Beati enim, ait propheta, qui habitant in domo tu
Abbreviated transcription (Latin):
se putauerit eẽ sapientẽ. qui dixerit sufficit mͥ qd sũ:
qui ñ attẽderit apło qͥ dicit. Q̾ retro sũt oblitꝰ ĩ ea que
illis erat ñ cognouisse iuã salutis: ꝗͣ cognoscẽtes retro re¬
spicere. O malũ retro respicere retro. Uxor enĩ loth
q̃ liberata a sodomis cõtra p̃ceptũ retro respexit: qd̾
euaserat ꝑdidit. Nec ĩmerito ĩ statuã salis u̾sa est: nisi
retici. qui relicta ueritatis uia errãdo ꝑ desertũ latro¬
cinãtur. ⁊ aĩas captant ĩ pecc̃is: p̃peduĩt q ne quis ad
patriã ualeat ꝑuenire. Effecti lupi semitarii. ĩ duti ous¬
na pelle: cũ sĩt intꝰ lupi rapaces. Predicãtes xp̃m uiã. ⁊

Expanded text:
se putaverit esse sapientem, qui dixerit: Sufficit mihi, quod sum; qui non attendit eum, qui dixit: Quae retro oblitus, in ea quae illis erat non cognoscere viam salutis, quam cognoscentes retro respicere . O malum, retro respicere! Uxor enim Loth, quae liberata a Sodomitis, contra praeceptum retro respexit, quod evaserat perdidit. Nec immerito in statuam salis repente conversa est , nisiantes? Omnes haeretici, qui relicta veritatis via errando per desertum latrocinantur, et animas captant in peccatis, praepediuntque ne quis ad patriam valeat pervenire: effecti lupi semitarii induti ovina pelle, cum sint intus lupi rapaces; praedicantes Christum viam, et
Abbreviated transcription (Latin):
il discipulis ꝓmint dicens. Siqͥs dimi serit domũ. aut agrũ.
aut parentes cã nõis mei. ⁊ ĩ hac uita centuplũ accipiet: et
ĩ futo secło uitã cõseq̃tur et̾nã. Cinnulat᷑ adhuc ħꝰ fidei nier¬
ces. ⁊ seni ꝓmittit᷑ fillꝰ. ⁊ suscipit ex cõuge sterili. quã spe pari¬
endi destitutẽ sterilitas etas ꝙ fecerat: atꝙ ĩ illo bñdicto̾nẽ
oĩu gẽtiũ ꝓmissã firmissime tenet. S adhuc eũ caritas ꝓ¬
bat. ꝓbatũ ꝙ cõmẽdat: et quẽadmnodũ uichil d̾o p̃ferat po¬

Expanded text:
is discipulis promisit, dicens: Si quis dimiserit domum, aut agrum, is discipulis promisit, dicens: Si quis dimiserit domum, aut agrum, aut parentes causa nominis mei, et in hac vita centuplum accipiet, et in futuro saeculo vitam consequetur aeternam . Cumulatur adhuc hujus fidei merces, et seni endi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem omnium gentium promissam firmissime tenet; sed adhuc eum charitas probat probatumque commendat et quemadmodum nihil Deo praeferat po
Abbreviated transcription (Latin):
Procedat ĩ medio sc̃ts ille abraham: ⁊ suo nos doceat exẽplo¬
possidere uirtutẽ caritatis. q̃ oĩa credit. qui ñ est cuncta.¬
tꝰ ad unã uocationẽ reluiq̃re patriã sedẽ. domũ. familiã
Omĩa relincũt᷑: ut dño p̃cipienti parcat᷑. Exi inquit deus
de domo tua. et de coguatõe tua. ⁊ ueni ĩ t̾rã quãcũq ostẽ¬
dero tibi. Nec apud se iste sẽs cogitauit. aut dixit qͥuo e.¬
am. cui me cõmittã. ĩ quã t̾rã uadã: s statĩ ut audit.
surgit currit. festinat accelerat. Terrã ꝓmilłã ñ uidet.
s credendo cam firmit᷑ tͤeuet. Ambulat recto itiuere.
uec oberrantib uestigiis alibi ꝗͣ debuit declinauit.
fefellit. Reddit᷑ merces credenti. ad t̾rã ꝑuenit. dilata¬
tur. multiplicat᷑. ex pauꝑe efficit᷑ diues. ex iguobili po¬
tens. dicatur oĩb bonis: ⁊ ĩ illo ĩplet᷑ qd̾ dñs ĩ euãgłio su¬

Expanded text:
Procedat in medium sanctus ille Abraham, et suo nos doceat Procedat in medium sanctus ille Abraham, et suo nos doceat possidere exemplo virtutem charitatis quae omnia credit; qui non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam, sedem, domum, familiam. Omnia relinquuntur ut Domino praecipienti pareatur. Exi, inquit de domo tua, et de cognatione tua, et veni in terram quamcumque tibi ostendero : nec apud se iste sanctus cogitavit aut dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? sed statim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram promissam non videt; sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit:fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis; et in illo impletur quod Dominus in Evangelio su
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fine etiã corpore separent᷑. intꝰ manẽs. corde ñ corꝑe se¬
parat᷑. Si qͣ es aĩa q̃ cupis possidere uirtutẽ caritatis
q̃ oiã tolerat: relinque mũdũ. fuge ad crucis lignũ:
ñ metuas ꝓcellas ⁊ turbines huiꝰ diliuiii. Nõ mergeris
si ligno portaberis. Nouit gubernare: qui dignatꝰ est
er eare. Tancũ adsit uirtꝰ caritatis q̃ oĩa tolerat: nul¬
la res te ab arche soliditate euellat. Permane bonus:
et tolera malos. Meliꝰ est enĩ ut ĩtꝰ positꝰ ꝓpt̃ bonos
toleres malos: ꝗͣ foras exiens ⁊ periens. ⁊ bonos relĩ¬
quas ⁊ malos. Si gͦ sũt tecũ fere. id est si tecũ sc̃ ĩ eccła
praua docentes. fassa sentientes. heretici. uel scismatici
aut eciã ip̃i mali catholici. more ferarũ aias deuorare
q̃rentiũ: tolerent᷑ usq ad finẽ seculi. tanꝗͣ finẽ dilu.¬
fletꝰ ⁊ stridor denciũ: pios suscipit t̾ra uiuentium.

Expanded text:
in fine etiam corpore separentur, intus manens corde non corpore sein fine etiam corpore separentur, intus manens corde non corpore separatur. Si qua es anima quae cupis possidere virtutem charitatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum; non metuas procellas et turbines hujus diluvii, non mergeris si ligno portaberis. Novit gucreare, tantum adsit virtus charitatis quae omnia tolerat. Nulla res te ab arcae soliditate evellat. et tolera malos: melius est enim ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foras exiens, et parcens et bonos relinquas, et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est si tecum sunt in Ecclesia prava docentes, falsa sentientes, haeretici, schismatici aut etiam ipsi mali Catholici more ferarum animas devorare quaerentium, tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvfletus et stridor dentium , pios vero suscipiet terra viventium.
Abbreviated transcription (Latin):
rit uel possestꝰ sit uircute caritatis. q̃ oĩa tolerat. Pre.¬
dixit ei d̾s: qd̾ iniquitate hominũ crescente diluuio ꝑ¬
deret mũdũ. Statim ille ãmonitꝰ cõfiigit ad lignum
⁊ post campoꝵ amenoꝵ faciem. angustiis se reclusit
arche. Tolerat celi fremitũ. souitũ a quarũ. fragores
nimboꝵ: et post ista oĩa qͥ solet gaudere cõsortio homi¬
nũ. sociꝰ qͦdã mͦ efficitur serpeutiũ ac ferarũ. Nec expa¬
uescit uir iste: qd̾ cũ eo sĩt fere ĩ archa. ĩmo ibi agnos¬
cit ordinẽ suũ feritas. quia se cognouit humanitas: et
iubenti hõi obediũt. qr hoĩem suꝑiori dño obedisse cog¬
noscũt. Ostensũ ĩ uoe quid adã p̃ceptũ cõtẽpnẽdo ꝑ¬
diderit: et demõstratũ est posse hoĩes bestiis etiã do¬
minari. si subdãt se obedientia cõdicori. Expectat ⁊¬
tolerat sc̃s iste finẽ diluuii: nec aute ꝗͣ finiatͤ causa
ferarũ. archa relinquitur. Tolerat bonꝰ mala: et donͤ

Expanded text:
rit vel possessus sit virtute charitatis, quae omnia tolerat. Praedixit ei Deus quod iniquitate hominum crescente, diluvio perderet mundum. Statim ille admonitus confugit ad lignum, et post camporum amoenorum faciem, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli fremitum, sonitum aquarum, fragorem nimborum; et post ista omnia, qui solet gaudere consortio hominum, socius quodam modo efficitur serpentium ac ferarum. Nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt, quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praeceptum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam dominari, si subdatolerat sanctus iste finem diluvii, nec antequam finiatur causa ferarum arca relinquitur. Tolerat bonus mala et donec
Abbreviated transcription (Latin):
Frarres mei ardenter desideremꝰ ꝓpriã patriã: peregri¬
nationẽ istam q̃ nos ab ea adhuc differt toleremꝰ ñ ame¬
mꝰ. Festinemꝰ tñ ñ est quare hic stare: nͨ ĩuenis ĩ seculo qd̾
iam possis amare. Ip̃e enĩ amor parentũ. cõiugũ. filioꝵ
facultatũ. aut magnũ quibusdam ĩcusserũt laborem:
mus sempit̾na: qͣ hic remanẽdo. seculi nos aꝓprehen¬
dat ruua. Paremꝰ sitarciam: app̃hendamꝰ ⁊ ascendamꝰ ua¬
uemi. sinul ⁊ crucẽ. Nec desit auchora. spes nr̃e salutis:
extendamꝰ funes diuersas uirtutes: uela caritatis colloce.¬
mͦ. ĩ uocemꝰ uentũ ꝓsperũ. u̾bũ dei. Exhauriamꝰ sentinam
a pectatis. ꝑ elemosmas mũdet᷑ cõscĩa. Elemosina eñ a¬

Expanded text:
fratres mei, ardenter desideremus propriam patriam; peregrinationem istam, quae nos ab ea adhuc detinet, toleremus, non amemus: festinemus tamen. Non est quare hic stare; nec invenis in saeculo, quod jam possis amare. Ipse enim amor parentum, conjugum, filiorum, facultatum, aut magnum quibusdam incusserunt laborem, mus sempiterna, quam hic remanendo saeculi nos apprehendat ruina. Praeparemus sitarciam, apprehendamus et ascendamus navem fidem simul et crucem, nec desit anchora spes nostrae salutis, extendamus funes diversas virtutes, vela charitatis colligamus, invocemus ventum prosperum verbum Dei; exhauriamus sentinam a peccatis, per eleemosynas mundetur conscientia.
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec suscipies mel de petra: quo sitĩ tuã sacies. pe¬
tra enĩ erat xp̃s: ex cuiꝰ p̃ceptis tanꝗͣ ex fontibus dul¬
cedinis sacieris. Gust abis ⁊ panẽ uiuĩ qui de celo descẽdit
uirtꝰ caritatis q̃ oiã sperat. ꝑ heremũ te necesse est trã¬
sire. id est utaris hoc mũdo tãqͣmͣ ñ utãs: ut ĩ hac uita
te ꝑegrinũ noueris noueris eẽ. si t̾ram ꝓmissionis cu¬

Expanded text:
Post haec suscipies mel de petra, quo sitim tuam saties. PePost haec suscipies mel de petra, quo sitim tuam saties. Petra enim erat Christus , ex cujus praeceptis tanquam ex fontibus dulcedinis satieris. Gustabis et panem, illum scilicet virtus charitatis quae omnia sperat, per heremum necesse est te transire, id est utaris hoc mundo tanquam non utens, et in hac vita peregrinum te noveris esse, si terram promissionis cu
Abbreviated transcription (Latin):
In te sperauer̃t prẽs nr̃i .s. ⁊l .e. Ip̃i ex egipto fugere iu¬
bent᷑: t̾ra eis lac ⁊ mel fluens ꝓmittit᷑. Per mare ru¬
brũ trãseũt: ad heremũ ueniũt. Ducebat eos spes ca¬
ritatis: ut discerent prius dm̃ amare gracis. Reddit᷑
⁊ hiis mertes fidei. Nõ enĩ potest ñ reddere: qͥ se donãdo di¬
guat᷑ facere debitorẽ. Post hereniũ mella de petra suxe¬
rũt. panẽ celi mãducauerũt. ñ sũt fraudati a desiderio
suo: qd̾ sperauerũt etiã t̾rã ꝓmissionis acceperũt. Exur¬
egipto. id est huiꝰ seculi desiderio. Pergat ad mare ru¬
brũ: scilicet xp̃i baptismũ. Id̾o rubrũ: quia xp̃i sau¬
guine purpuratũ. Perseqͣtur hostes peccata cũ suo
seuiant. sequãt᷑ͦ fugientes. Quid metuis: Usq ad aqͣ
seuiũt. Ingredieris tu. iugredient᷑ ⁊ illi post te. Sed
aqua cõuersa illis erit ĩ ꝑniciem: tͥ ꝓficit ad salutem.
Illos obruet: te abluet. Illos dãpnabit: te liberabit.

Expanded text:
o fugere jubentur, terra eis lac et mel fluens promittitur . Per mare Rubrum transeunt, ad eremum veniunt: ducebat eos spes charitatis, ut discerent prius Deum amare gratis. Redditur et his merces fidei: non enim potest non reddere, qui se donando dignatur facere debitorem. Post eremum mella de petra suxerunt, panem coeli manducaverunt ; non sunt privati a desiderio suo, quod speraverunt, terram etiam promissionis acceperunt. Aegypto, id est, ex hujus saeculi desiderio, pergat ad mare Rubrum, scilicet Christi Baptismum; ideo rubrum, quia Christi sanguine purpuratum. Persequantur hostes: peccata cum suosaeviant, sequantur fugientes: quid metuis? Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, ingredientur et illi post te: sed aqua conversa illis erit in perniciem, tibi proficiet ad salutem; illos obruet, te abluet; illos damnabit, te liberabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Indicabo ã tibi quid mͥ de hoc requirẽti respõderit ue¬
nerãdus ambrosius. a quo baptiratꝰ sũ: mediolanẽ¬
sis ep̃s. Naui cũ ĩ eadẽ ciuitate mat̾ mea mecũ esset.¬
⁊ nobis adhuc cathe cuminis parũ ista curãtib. illa
sollicitudinẽ gereret. utrũ scd̃m morẽ nr̃e ciuitatis
sibi eẽt sabb̾o ieiunãdũ. an eccłe mediolanẽsis more
praudendai. ut hac eam cũctatione liberarẽ: int̾ro¬
gaui hoc supra dictũ hoĩem d̾i. At ille. qͥd possũ inquit
hĩc docere. amplus ꝗͣ ip̃e facio: Ubi ego putaueram
nichil eũ ista respõsione p̃cepisse: nisi ut sabb̾o prãde¬
remꝰ. Hoc qͥ ppe ip̃m facere sciebã. S ille sequtꝰ adie-¬
cit. Qñ hic sũ ñ ieiuno sabb̾o: qñ rome sũ ieiuno sab¬
bato. Et ad quãcũq eccłam ueneritis inquit eiꝰ morẽ
seruate: si pati scadalũ ñ uultis aut facere. Hoc respõ.¬
sũ retuli ad mr̃em ei q suffecit. nec dubitauit esse obe¬

Expanded text:
indicabo tibi quid mihi de hoc requirenti responderit venerandus Ambrosius, a quo baptizatus sum, Mediolanensis episcopus. Nam cum in eadem civitate mater mea mecum esset, et nobis adhuc catechumenis, parum ista curantibus, illa sollicitudinem gereret, utrum secundum morem nostrae civitatis sibi esset Sabbato jejunandum, an Ecclesiae Mediolanensis more prandendum, ut hac cunctatione eam liberarem interrogavi hoc supra dictum hominem Dei. At ille: Quid possum, inquit, hinc docere amplius quam ipse facio? Ubi ego putaveram nihil eum ista responsione praecepisse, nisi ut Sabbato pranderemus; hoc quippe ipsum facere sciebam: sed ille secutus adjecit: Quando hic sum, non jejuno Sabbato, quando Romae sum, jejuno Sabbato: et ad quamcunque Ecclesiam veneritis, inquit, ejus morem servate, si pati scandalum non vultis aut facere. Hoc responsum retuli ad matrem, eique suffecit, nec dubitavit esse obe
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. ⁊ uita. Dic gͦ deo tuo. o aĩa fidelis ⁊ pia: dic dic.
Secura dic: et cũ ꝓpħa ueracit̾ exclama. Deduc me dñe
ĩ uia tua: et amibulabo in ueritate tua. Tũc ad te securꝰ
reant cordibus ⁊ sensib ur̃is. ut eadã ip̃a caritas fructũ

Expanded text:
veritas et vita . Dic ergo Deo tuo, o anima fidelis et pia; dic, dic, veritas et vita . Dic ergo Deo tuo, o anima fidelis et pia; dic, dic, secura dic, et cum propheta veraciter exclama, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Tunc ad te securus reant cordibus et sensibus vestris; ut eadem ipsa charitas fructum