comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
affatib uł aucte tribunalus
cuius intest huiccidemordĩ
datum onditurimuolatum
seruan.cumqz litemquisquaz
cõrum pulsatus fuñt seucuul
caecertaminis antcriminalis
tulas adsequineequicontro¬
ũsus mouendis in serunt
ant excipiendoscuppando ul
offõ quolibet alio qͥuocumq̃
nomine sumptum exigend
censcre.
drifiscipatronipõas spet ut ḋ
ectero pmutationum saltib
supenore gradiscaptatõ friu¬

Expanded text:
ate tribunalis cuius interest huic eidem ordini datum ostenditur, inviolatum servari. Cumque lite quisquam eorum pulsatus fuerit seu civilis causae certaminis aut criminalis tulas adsequi nec, qui controversiis movendis inserviunt aut excipiendo seu praeparando vel officio quolibet alio, quocumque nomine sumptum exigendum censere. dri fisci patroni persona speret de cetero permutationum saltibus superiore gradu captato fru
Abbreviated transcription (Latin):
ditores unum debitorem et
aluexreis promitrendncos
credipos debitum agnouert
uł ꝑ solutionemul perallos i¬
modos quos iintioribꝰ scio¬
poitos et nos ampliauimus
creditores debitorquisolus
cxisteret adunumexhus uel
quosdam debitum agnouit
quercbatursicis icidatur li¬
centia adusus alios indeuoci¬
onem suam ex̃cere crquasitẽ¬
quibusdam exdebirorib deli

Expanded text:
ditores unum debitorem, et alii ex reis promittendi ad certos creditores debitum agnoverint vel per solutionem vel per alios modos, quos in anterioribus sanctiopositos et nos ampliavimus,creditores, debitor qui solus existeret ad unum ex his vel quosdam debitum agnovit, et quaerebatur, si eis vel ei datur licentia adversus alios indevotionem suam exercere et quasi temquibusdam ex debitoribus debi
Abbreviated transcription (Latin):
uaniscissimo catholi
dens bonorum qdoꝑta¬
iut relinquere ⁊ nõsint ca¬
gis hõib debeatur quamy
supremeuoluntatis postq̃

Expanded text:
anctissimo catholicdens bonorum quod optavit relinquere. Non sint cagis hominibus debetur, quam ut supremae volun
Abbreviated transcription (Latin):
in crimenuocatur etiam pre¬
scriptõem ee pollicitum eo
nomineqdaccusator uxorẽ
postcomprchensum adulte¬
num penes schuusse uideat
et destatu suo agere nuncue¬
le ꝑspeximus ita ordo qonis
diumendus indeturm pri
mis quidem destatualexãd
queratur itant sicum liberũ
esse adhibita audientia tep̃¬
hendens prescriptionis ciob¬
iciende facias potestatom. sir
uero eundemseruumẽe cog̃¬
ius  remotis prescriptionis
impcoimñtis maduiterum
crimen protinus debebis in¬
quirere. ac si eumoctectum in
co flagitio ee perspexent penã
decernere quam madultenii
crimen legum sanctio statit
adultium cumeo cuiseposte¬
a nuptiis sociauit uelam̃to

Expanded text:
in crimen vocatur, etiam praescriptionem esse pollicitum eo nomine, quod accusator uxorem post comprehensum adulterium penes se habuisse videatur, et de statu suo agere nunc velle perspeximus, ita ordo quaestionis dirimendus videtur, ut in primis quidem de statu Alexandri quaeratur, ita ut, si eum liberum esse adhibita audientia deprehenderis, praescriptionis ei obiciendae facias potestatem: sin vero eundem servum esse cognoveris, remotis praescriptionis impedimentis in adulterium crimen protinus debebis inquirere ac, si eum detectum in eo flagitio esse perspexeris, poenam decernere, quam in adulterii crimen legum sanctio statuitadulterium cum eo, cui se postea nuptiis sociavit, velamento
Abbreviated transcription (Latin):
sixorem exuntia brdes scripsent.
necderesidius portionib quic¬
quam significauit. intres ꝑtes
ut dnas habeatquesextantom
accepit t̾tiam queexuntia est
hr̃s instituta:

Expanded text:
xorem ex uncia heredem scripserit nec de residuis portionibus quicquam significaverit, in tres partes ut duas habeat quae sextantem accepit, tertiam quae ex uncia est heres instituta
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃ta uiris uinculis nosb¬
Icianturcum ꝓpter simpliciꝰ¬
tatem militarem quomore
lit quomo possit ca facere
quondam centunonis testo
institutio q uire comuniac¬
cepit auc̃tem namcum pat
fiml. filiam erduab uncũ¬

Expanded text:
stamenta iuris vinculis non subiciantur, cum propter simplicitatem militarem quomodo velint et quomodo possint ea facere quondam centurionis testamento institutio etiam iure communi accepit auctoritatem. Nam cum pater familias filiam ex duabus unc
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cummotamoffiti¬
osiquerla matiemuram cũ
diu̾sapte tusegisseita ut ꝑtẽ
bonorum suscipet ⁊ alitedis¬
ccderet ꝓporatis ctaminstauã
nquidem semclomissam qre¬
rclampuos quimatris hoc¬
des extitistis lurs ronon si¬
nit ũcrum si fides placitis prc¬
stitam no est inidqd̾ intqẽ
diucrsam prꝰtem recte cõuc̃i¬
ctis.autcnim sistipulatio cõ¬
uentioni subdita esterscipla¬
tuactio competitant siomis
siuborumobligatio est ũtil
actio que prescriptis uerbis¬
cẽ remgestam demonstrat dã¬
da cst.
Mpr Ttansaccõis placi¬
tumabeo ꝑitorpoitum cui.
cansc actionem no decisi oe
litis mandastinich petitior
tui derogau¬

Expanded text:
. Cum mota inofficiosi querella matrem vestram cum diversa parte transegisse ita, ut partem bonorum susciperet et a lite discederet, proponatis, instaurari quidem semel omissam querellam per vos, qui matri heredis extitistis, iuris ratio non sinit. Verum si fides placitis praestita non est, in id quod interest diversam partem recte convenietis: aut enim, si stipulatio conventioni subdita est, ex stipulatu actio competit, aut, si omissa verborum obligatio est, utilis actio, quae praescriptis verbis rem gestam demonstrat, danda est. Transactionis placitum ab eo interpositum, cui causae actionem, non decisionem litis mandasti, nihil petitioni tuae deroga
Abbreviated transcription (Latin):
damputabant personalem
qdom cẽ tp̃ris int̾ruptiono
ppetuam ypothecanamante
cuancseere caçiturnitate sopi¬
tam. ¶Esiquis gnaliter di¬
lentio curacas chabito tp̃re
cxpirare nullo crinctalibelli
confectiorad miniculocis ac¬
quisito scmus itaq nulla
Inuiditus imposterũ locũ ha¬
beretalom confusicems qui
obnoxiumsuum minditiũ
prcclamauertet libellum cõ¬
uentionis citñsmis erit licet
gñalitornullius cacmentõe
bentem ulunius quidem sp̃a¬

Expanded text:
dam putabant personalem quidem esse temporis interruptione perpetuatam, hypothecariam autem evanescere taciturnitate sopitam Et si quis generaliter dilentio circa eas habito tempore expirare, nullo ex incerta libelli confectione adminiculo eis adquisito. Sancimus itaque nullam in iudiciis in posterum locum habere talem confusionem, sed qui obnoxium suum in iudicium clamaverit et libellum conventionis ei transmiserit, licet generaliter nullius causae mentionem habentem vel unius quidem specia
Abbreviated transcription (Latin):
facere testorcurãuit intelligi
põt restituendi hereoitatis cõ¬
modifidci commnisso patrem
obstrictumc̃e

Expanded text:
facere testator curavit, intellegi potest restituendi hereditatis commodi fideicommisso patrem obstrictum e
Abbreviated transcription (Latin):
uendecomlite anteriorem esse
liquido prolarcturr exco dic fr̃¬
tus restituantu exquolis in
iuditium deducta ẽ frucͣtibu
cmmaugetur heredigas cuz
possessiomis est munitus

Expanded text:
nem lite antiquiorem esse liquido probaretur, ex eo die fructus restituantur, ex quo lis in iudicium deducta est. Fructibus enim augetur hereditas, cumpossessionis munitus
Abbreviated transcription (Latin):
cippria nescienti comunia cũ
fratribꝰ tuis pdiadistraristi la
nullum instrm int̾cesserit nec
quicquam specialit conuciut
aliene portionis eructoc secut᷑:
quantuntestemptorisolucs

Expanded text:
pria nesciens communia cum fratribus tuis praedia distraxisti, licet nullum instrumentum intercesserit nec quicquam specialiter convenit, alienae portionis evictione secuta quanti interest emptoris s
Abbreviated transcription (Latin):
bi alitertotuo exliẽditõe opxͣ¬
ranm deberiprobuers m
restituitibi aliberto tuo pre¬
ses prouintic iubebitexhoc

Expanded text:
bi a liberto tuo ex venditione operarum deberi probaveris, restitui tibi a liberto tuo praeses iubebit  ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Pater uester tutor ułcu¬
ratordatus si senonexcusanit
nõideouos minus heredes ei
tuteleulutili iuiditio conueĩ¬
re põtestis.qḋ eam tutelam seu
curam nonadministrasse di¬
citis.nametiam cessationis rõ
reddenda estprius tamen ꝓꝑter
actũ suumicos conueniendos
ẽẽ quiadministrau̾nt seperei¬
ptum est.

Expanded text:
Materno. Pater vester tutor vel curator datus si se non excusavit, non ideo vos minus heredes eius tutelae vel utili iudicio conveniri potestis, quod eum tutelam seu curam non administrasse dicitis: nam etiam cessationis ratio reddenda est. Prius tamen propter actum suum eos conveniendos esse qui administraverint saepe rescriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dem tamtestõrem quam alios
testes siscitan si caquecorum
presentiamanteceduntonia
coram his processissent. et sih
fucrit undiq manifestum re
cos uel eumuna cumalus te¬
stibus caq oportet faccre ct
simmedio subscriptionis te¬
stiumiam fucrant subsccute
sicetonimnatiure medemin
et mortuorum clogiam suo
statu facimus perm̾anere n¬

Expanded text:
eis tam testatorem quam alios eis tam testatorem quam alios testes sciscitari, si ea, quae eorum praesentiam antecedunt, omnia coram eis processissent. Et si hoc fuerit undique manifestum, tunc eos vel eum una cum aliis testibus ea quae oportet facere, etsi in medio subscriptiones testium iam fuerant subsecutae. Sic etenim et naturae medemur et mortuorum elogia in suo statu facimus permanere
Abbreviated transcription (Latin):
tio ułimpositio quibꝯ relicti
ip̃a sanitas testatoris periclit̾¬
usus ad depositionem supflu¬
ipondens immimcat ul testa¬
torineltestibo nonesse erhac
causa testin subnertendumli¬
comitialis quod et factum c̃e
compermus unicrtestib con¬
tigerit. s coqd̾ urgeter inimici
replctons depoito iterum solit
ꝑtesti factionem. adimpler Et
siquidem atestatore. aliqd frat
testib panlis psepatis cumco¬
ramhis faccre aliquidnatura¬
letestator crubescat iterumin¬
troductis testib consequentiã
factionis testis procedore si tan̾
inquendam usquo sdam testi¬
un aliquidtale contingat si
quidem crbrem temporis int¬
uallo necessitas põt transire
iterumcorum testium rcusu
cepectan et sollempma porag
sin antem longiorespatio re¬
fectio fortiticasus indigeat
et maximesisalus testatoris
periclitantis mmmincat tunc
illonclillis testibo circa quos
aliquid talecuent sepatis ali¬
os subrogan etab ċouel abcr

Expanded text:
tio vel impositio, quibus relictis ipsa sanitas testatoris periclitausus ad depositionem superflui ponderis immineat vel testatori vel testibus, non esse ex hac causa testamentum subvertendum liomitialis, quod et factum esse comperimus, uni ex testibus contigerit, sed eo quod urguet et imminet repleto vel deposito iterum solita per testamenti factionem adimpleri. Et si quidem a testatore aliquid fiat testibus paulisper separatis, cum coram his facere aliquid naturale testator erubescat, iterum introductis testibus consequentiam factionis testamenti procedere. Si tamen in quendam vel quosdam testium aliquid tale contingat, si quidem ex brevi temporis intervallo necessitas potest transire, iterum eorundem testium reversum expectari et sollemnia peragi. Sin autem longiore spatio refectio fortuiti casus indigeat, et maxime si salus testatoris periclitantis immineat, tunc illo vel illis testibus, circa quos aliquid tale eveniet, separatis alios subrogari et ab eo vel ab
Abbreviated transcription (Latin):
neq alioindigeat rs publi
inculos sit pecumcconstitute
actiopnram consticutioner
sibiuomnia sufficicns it atñ
ut hoccimhereat ut p̃rodebito
fiacconstitutum cum secund
antiquam receptitiam actõcm
cxigeratur ctiam siquid nõ fu¬
crit debitum cumsatis absur
res indebitas conscquictitor̃
multas ꝓponcitconditioncs
queet pecumas indebitas etꝑ
missiones coriumpict restitu¬
idefinunt ut no cmbescat i¬
giturtalelegum uirgium hoc
cm̃mõ ꝯstituatur qd̾ debitum
cstctomma que deicceptitia ĩ
din̾sis libris legis latorum po¬
sita sunt abolcanturet sit pecu¬
nicconstitute actio omnes ca

Expanded text:
eat res publica niculo, sed sit pecuniae constitutae actio per nostram constitutionem sibi in omnia sufficiens, ita tamen, ut hoc ei inhaereat, ut pro debito fiat constitutum cum secundum antiquam recepticiam actionem exigebatur et si quid non fuerat debitum, cum satis absurdres indebitas consequi et iterum multas proponere condictiones, quae et pecunias indebitas et promissiones corrumpi et restitui definiunt. Vt non erubescat igitur tale legum iurgium, hoc tantummodo constituatur, quod debitum est, et omnia, quae de recepticia in diversis libris legislatorum posita sunt, aboleantur et sit pecunia constituta omnes ca
Abbreviated transcription (French):
dem. ¶Edissime mulicris ne¬
quitiamouemurcum igitur
filiam tuamab hostibꝰ capta
acprostitutamab caquecam
redimeratobretinende pudiciti¬
ecultumacseruandam nataliũ
hoẽstatemadteconfugisse ꝓpõa
preses prouintie si filictue iup̃
dcam inuinamabeaquescicba
ingenuamee n flictam cogno¬
sit pcium recipere ꝓpter odiumd̾¬
testabilis questusctia si p̾ciui
ꝯpensatum non estexnccessita¬
te miserabilicustodita ĩgeniu¬
rate nate tue adu̾sus flagitiose
Mulieris turpitudinem tuta

Expanded text:
. Foedissimae mulieris nequitia permovemur. Cum igitur filiam tuam captam ac prostitutam ab ea quae eam redemerat ob retinendae pudicitiae cultum ac servandam natalium honestatem ad te confugisse proponas, praeses provinciae, si filiae tuae supra dictam iniuriam ab ea, quae sciebat ingenuam esse, inflictam cognosit pretium recipere propter odium detestabilis quaestus, etiamsi pretium compensatum non est ex necessitate miserabili, custodita ingenuitate natae tuae adversus flagitiosae mulieris turpitudinem tuta
Abbreviated transcription (Latin):
dem. M. mite cui successi¬
se  filios suos proponis  hercdita¬
tem tuo nomine non recte petis
set quomiam hosctiani intesta¬
tosdies sunctos.asscucras siqui¬
demhii quos priuignos cuisdez
amite dicicorum consanguix¬
i fucrunt fraties  tamagnatois
quam  cognatiomis ure secunto
gradu  constituros tibi preferi
non.imbigitur nanisi amiti¬
uistius.iuoctiam patre nacis
numquamcorum matus pri¬
iugni sunt admississe teboru

Expanded text:
. Amitae, cui successisse filios suos proponis, hereditatem tuo nomine non recte petis. Sed quoniam hos etiam intestatos diem functos adseveras, si quidem hi, quos privignos eiusdem amitae dicis, eorum consanguinei fuerint fratreuam cognationis iure secundo gradu constitutos tibi praeferri non ambigitur. Nam si amitini tui alio etiam patre nati numquam eorum matri privigni sunt, admisisse te bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
nem htcum pignora conuẽtỹe
pacria usuris obstricta sunt. s¬
cessat siquitem ipre contractuᷤ
deminorib usuns petendis ꝯͥ¬
puenerit posteaaũt cunise debi¬
tor praturum maigres reprom¬
sit non põtindenrataretentio

Expanded text:
t, cum pignora condicione pacti etiam usuris obstricta sint. Secessat, si quidem tempore contractus de minoribus usuris petendis convenit, postea autem, cum se debitor praestaturum maiores repromisit, non potest videri rata retentio
Abbreviated transcription (Latin):
cipium ulxpianum ha¬
bucrit ul secit altius scr
natõis crediderit erqua¬
cumq capossidendũ ⁊ rocr¬
cumcidritnonsolum manci

Expanded text:
ianum habuerit vel sectae alterius seu nationis crediderit ex quacumque causa possidendum et id circumciderit, non solum mancip
Abbreviated transcription (Latin):
Ottu numunius assis ulqua¬
tuor penitus cẽ rriciendaconse¬
mus. Quidenim ubisopus
est quererm effectus nullus
sequiturscimus itaq nulloͬ
ul uumpialibodonationibu

Expanded text:
tii nummi unius assium quattuor, penitus esse reicienda censemus. quid enim verbis opus est, quae rerum effectus nullus sequitur? sancimus itaque nullo in imperialibus donationibus
Abbreviated transcription (Latin):
scientib modãtorib ꝓiitia¬
rum eorumq appantorib d
defensorib etiamcuutatum
qdsicaquelegis Huiuismoi
religiossissima sanctione cu

Expanded text:
scientibus moderatoribus provinciarum, eorumque apparitoribus, defensoribus etiam civitatum, quod si ea quae legis hujus religiosissima sanctione cu
Abbreviated transcription (Latin):
pedumspatiointiccto int̃pu¬
blicaac priuataedifitiaitasi¬
binoucrit fabricandumut
taluntuallo et publiceedes
a penculo uendicentur et pri¬
uatus edificatoruelut ppera
fabricato loco destructionis.⁊
qnq future nontimeat detrra¬
motum.
mpr.D e p̾rouitias meso¬
potamiar oscheuiam cupha¬
banc̃sem.cilitiam ẜam utraq̃
armeniam. utrãq capadociã
pontum polcmomacum at

Expanded text:
pedum spatio interiecto inter publica ac privata aedificia ita sibi noverit fabricandum, ut tali intervallo et publicae aedes a periculo vindicentur et privatus aedificator velut perperam fabricato loco destructionis quandoque futurae non timeat detrimentum.p. Per provincias Mesopotamiam Osroenam Euphrabanensem Ciliciam secundam utramque Armeniam utramque Cappadociam Pontum Polemoniacum at
Abbreviated transcription (Latin):
tin cum idip̃m moreẽclitigã¬
tium uideatur constetq mili¬
tarem icum nisi asuo uidiceñ
cebiberiposse necsuculpa fue¬
rit cohertcri.¬

Expanded text:
tim cum id ipsum e re esse litigantium videatur constetque militarem reum nisi a suo iudice nec exhiberi posse nec, si in culpa fuerit, coerceri
Abbreviated transcription (Latin):
tum fefeilit exccptõe aduisusi
actõem cestiplaturecte obicies.
natorut tuncdmnum einsad¬
ipiscatur cummuptie fuĩntse

Expanded text:
tum fefellit, exceptionem adversus actionem ex stipulatu recte obicies. natur, ut tunc dominium eius adipiscatur, cum nuptiae fuerint se
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S i acreditore nomẽ
compasti capignoraquenen¬
ditor nomims psequiposset
apudpresidem prorunticrien¬
dicanam sidebitum ercuis ꝑ¬
sorares obligatas tenentes
nontransferat uirecomni:
pignoradistrahere non pro¬
benssanesiacreditorib mor¬
dincpignorum antecedentib
uenindantibꝰ qui possident
compauerint uellongitpris
prescriptõe munitiꝓͥbetur piõ¬
rum distrahendorum tenon
brefacultatem ꝓspicis.
dem. ISiquidemdonatoĩs
ca eiquamaffectõepatris tedi¬
lexisse ꝓponis tuam accipe pecr¬
niampmisistiet hanctuambi¬
balitatem remunerans te ap¬
curatoresuo aliam pecuniaz
sumere p̃cepit rebuisq huma¬
nis anꝑccptõcm fuit exempt
necoḋ dederas recupare cum
tibidaĩ mandauerat necdun
tibitraditum peterepotes ap̾¬
curatore qd simutuo dedisti
nec adelegato dar nouandi

Expanded text:
. Si a creditore nomen comparasti, ea pignora, quae venditor nominis consequi posset, apud praesidem provinciae vindica. nam si debitum ex eius persona res obligatas tenentes non transferant, iure communi pignora distrahere non prohiberis. Sane si creditoribus in ordine pignorum antecedentibus venumdantibus qui possident comparaverunt vel longi temporis praescriptione muniti perhibentur, pignorum distrahendorum te non habere facultatem perspicis. . Si quidem donationis causa ei, quem adfectione patris te dilexisse proponis, tuam accipere pecuniam permisisti, et hanc tuam liberalitatem remunerans te a procuratore suo aliam pecuniam sumere praecepit, rebusque humanis ante perceptionem fuit exemptus, nec quod dederas recuperare, cum tibi dari mandaverat, necdum tibi traditum petere potes a procuratore. Quod si mutuo dedisti nec a delegato dari novandi
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Etqui nonpronoca¬
uint sustumentis falsis se
uicros cẽprobarc possunt cum
deciiminȩ gocuonint ermntegro

Expanded text:
us . Et qui non provocaverunt, si instrumentis falsis se victos esse probare possunt, cum de crimine docuerint, ex integro
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Siaccaforib absc̃ti¬
bret nonꝑcontumatiapiad¬
eẽ iuditio cossantib exunapo¬
stulatoe additus preses prorũ¬
tic non cãcognita sinam dirit
quacum dequo querimonia
detuustis libandum cristima¬
uit.crimmatõcctiam nuncp¬
satie acc̃a torum nonintucni

Expanded text:
. Si accusatoribus absentibus et non per contumaciam adesse iudicio cessantibus ex una postulatione aditus praeses provinciae non causa cognita sententiam dixit, qua eum de quo querimoniam detulisti liberandum existimavit, criminatione etiam nunc psatione accusato
Abbreviated transcription (Latin):
dem. E ciadte negocinm
liberare debucras ncc improda
institueres acc̃atõem hoc instĩ
falsum in quo subscripserasi
arguere contendens.atcũmu¬
licrib maliena ca falsinon sit
cocessummacc̃are. tuañt hec cadẽ
predrate prius aludonasse ꝓpo¬
nas ficritibi facultatem acor¬
sandicontra uirs postulasi
forniam.
dem. N cͤcexemplum p̾cuz
coitõis alit perorem scriptuz
cum nõ nisidolo malo falsuz
ꝯmittentes crimini subiũgẽ¬
Stur cognitc̃em datundicis
moratur.

Expanded text:
ae. Etsi ad te negotium liberare debueras, ne improbam institueres accusationem, hoc instrumentum falsum in quo subscripseras arguere contendens. At cum mulieribus in aliena causa falsi non sit concessum accusare, tu autem haec eadem praedia te prius alii donasse proponas, fieri tibi facultatem accusandi contra iuris postulas formam.. Nec exemplum precum editionis aliter per errorem scriptum, cum non nisi dolo falsum committentes crimini subiugentur, cognitionem dati iudicis moratur.
Abbreviated transcription (Latin):
poc. s.xl.an ee expectandos exqͦ
nomissimilitigatores  cacueri
nĩalex antea promilgauit.
¶neauc inpft̃asanͤctio nide¬
atircum in maternis quidem
rebꝰ  filus  famil . tempora excep¬
tionum currert dispositũerat
patrib suis⁊cquisitas nulla
incuius ptateerant constitu¬
ti fuint libatiquisenim incu¬
sarecos potit siboc nõfecenint
qd̃ et simalucrintmimime al¬
implerelegeobuianteualebt¬
dem. Ut perfectius omib
consulamuset nemim abse¬
tiaułpofentia uł infantia pcĩ¬
tus adu̾sani sumnoceat. s sit a¬
liqua interdesdes et ingilan¬

Expanded text:
tandos, ex quo novissimum litigatores tacuerunt, nostra lex antea promulgavit. Ne autem imperfecta sanctio videatur, cum in maternis quidem rebus filiis familias tempore exceptionum currere dispositum erat,patribus suis adquisitas, nullam in cuius potestate erant constituti fuerint liberati. quis enim incusare eos poterit, si hoc non fecerint, quod et si maluerint, minime adimplere lege obviante valeb. Vt perfectius omnibus consulamus et nemini absentia vel potentia vel infantia penitus adversarii sui noceat, sed sit aliqua inter desides et vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
troducta sunt renuntiare oc̃
itaq iulidices mr̃ihoc mlitib
obieruent ⁊ huiusmõi obs¬
uatio ⁊ ad pedancos iudices
et ad compromissanos et
arbitros electos ꝑuemat sci¬
turos qd sinegloxorint q̃ litẽ
suam facere intelligantur.
personis spẽs aliene fuerat he¬
reditatis excognatoc forte as
eos deuoluende. pactaq int
cas mita sunt proaduentuã
hereditate. ¶Quibꝰ spalit
declarabatur si ille mortuns
fuit ⁊ hereditas. adcos ꝑuom¬
atcertos modos incademhe¬
reditatcobseruarur siforte
ad quosdaexhus hereditati
ꝯmodum pucneritcertas ꝓ¬
pactiones cucnire⁊ dubita¬
bat̾ si huius modipacta serua¬
no portet. faciebat auceis qo
de cuuis hereditate sperabat
hunismedipactio pcessit.
¶et quia non suntitacõfec¬
taquasiomimo heditateas
cos puentura. s et subduab
ꝯditionib compoita sunt
sullcfuent mortuus ⁊ siad¬

Expanded text:
sunt renuntiare? Omnes itaque iudices nostri hoc in litibus observent, et huiusmodi observatio et ad pedaneos iudices et ad compromissarios et arbitros electos perveniat scituros, quod, si neglexerint, etiam litem suam facere intellegantur.us vel pluribus personis spes alienae fuerat hereditatis ex cognatione forte ad eos devolvendae, pactaque inter eos inita sunt pro adventura hereditate, quibus specialiter declarabatur, si ille mortuus fuerit et hereditas ad eos perveniat, certos modos in eadem hereditate observari, vel si forte ad quosdam ex his hereditatis commodum pervenerit, certas pactiones evenire. Et dubitabatur, si huiusmodi pacta servari oportet. Faciebat autem eis de cuius hereditate sperabatur, huiusmodi pactio processit et quia non sunt ita confecta, quasi omnimodo hereditate ad eos perventura, sed sub duabus condicionibus composita sunt, si ille fuerit mort
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Constitutioĩs noue¬
uas neptes proncptes quam¬
ius inpotate sint minime acq¬
requocumq titulooblatasie
ultimauoluntate transmissa.⁊
nullus adio quoq ptincre exti¬
metqd abipo parete datũłdoti
lan nuptias donatõis cãpro
una exmemoratis ꝑsoĩs presti¬
tum fucrat.ut minimeadcam
sicasus tulit reuertatirr prospi¬
ciendumẽonim ne hacimecta
formidie parẽtum eit aliberos
munificentia retaroetur.s ut
hus potestatis uurt ad parente̾

Expanded text:
. Constitutionis nolias neptes proneptes, quamvis in potestate sint, minime adqre quocumque titulo collata sive ultima voluntate transmissa, nullus ad id quoque pertinere existimet, quod ab ipso parente datum vel ante nuptias donationis causa pro una ex memoratis personis praestitum fuerat, ut minime ad eum, si casus tulerit, revertatur  prospiciendum est enim, ne hac iniecta formidine parentum circa liberos munificentia retardetur : sed ut his potestatis iure ad parentes
Abbreviated transcription (Latin):
deleges uctuorint patri
bure potestatis acqui¬
Inquicquid corum fuus
auus ania proauus pro¬
ama alinca maternanem¬
entes quocumq titulocon¬
tulissent hocquoq conuenit
obseruariutquicquid uxorn
manto nocmancipacoułma¬

Expanded text:
dae leges vetuerint patribus iure potestatis adquiri, quidquid eorum filiis avus avia proavus proavia a linea materna venientes quocumque titulo contulissent, hoc quoque convenit observari, ut, quidquid vel uxor marito non emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
fre. reliquissequondam uxori
sue ꝓponis ad excusandos uoc
ras detutela fili tediptciptꝰ
postulans qd̾ teposseccio tutẽ¬
le iuditio matrem eius ꝯue

Expanded text:
 reliquisse quondam uxori suae proponis, ad excusandos vos ras, de tutela filii te dimitti postulans, quod te posse contrario tutelae iudicio matrem eius conv
Abbreviated transcription (Latin):
ptõcm bonorumnec penãꝑhen¬
ergocẽs pantersinc prinatiscu
cuiuspiamdignitatis siucĩmi¬
litia contitutisciant sibiantab
buinsmõi temcritate penitus
abstinendumant supradc̃a sup¬

Expanded text:
ptionem bonorum nec poenam peErgo omnes pariter, sive privati seu cuiuspiam dignitatis sive in militia constituti, sciant sibi aut ab huiusmodi temeritate penitus abstinendum aut supra dicta sup
Abbreviated transcription (Latin):
datus est siscicns sesollempiitor
nõ cẽcusan̾it administratõicon¬
stituiturobnorius
Mpr. P rooffõad ministratõ¬
us tutoris ulcuratoris bõa. side¬
bitores cristãt tanqͣ pignorisi
titulo obligata minores sibuixt
uendicarc minime prohibentũ¬

Expanded text:
datus, si sciens se sollemniter non excusaverit, administrationi constituitur obnoxius. Pro officio administrationis tutoris vel curatoris bona, si debitores exsistant, tamquam pigneris titulo obligata minores sibimet vindicare minime prohibentu
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Omiumͣtestõrum sol¬
lempnitatem suparcundea̾tur
qd̃ in sortummcra fideprccib
inttot nobiles probatasqr
net. sicut igitur securus eritqͥ
actis cuĩcumq iuudicis aut n¬
mrũcipumuitaurib priuao¬
rum meptis sucpostrxmum.
publicauit uiditium ita necd̃
cius unquam successioẽ tracta¬
biturquinobis mediis ⁊ toto
iureqdpris est scriniis consti¬
tutum̃  testesuccedit. nccsancil¬
lud heredib nocere permittum
sirescriptanra nich̃ decademro¬
luntate respoder̾int. uoluntate
etenim hominum audire uoly
intimatur itademiin firmumꝰ
sit si ultimum ꝯprobatur arbi¬
triumneccontrauiditiu sirũ
defuctus postrauenisse detegi¬
turnequidsanc prerermississe
credamur huius moi institutõi
succ̃oribodesignatis  omniaq̃z
scriptis br̃dibꝰ competunt. ui¬
bemus eos brenecsũpbonoꝵ
possessionis ꝓctitioẽm ullams
trouersiamnascicum prob̾rde
agerecuncta suffitiant et iusoc̃
ipsa complere aditio iideatur
censemus ut libero arbitno cu¬

Expanded text:
p. Omnium testamentorum sollemnitatem superare videatur, quod insertum mera fide precibus inter tot nobiles probatasquenet. Sicut igitur securus erit, qui actis cuiuscumque iudicis aut municipum aut auribus privatorum mentis suae postremum publicavit iudicium, ita nec de eius umquam successione tractabitur, qui nobis mediis et toto iure, quod nostris est scriniis constitutum, teste succedit. Nec sane illud heredibus nocere permittimus, si rescripta nostra nihil de eadem voluntate responderit. voluntates etenim hominum audire volumintimatur, ita demum firmum sit, si ultimum comprobatur nec contra iudicium suum defunctus postea venisse detegitur. Ne quid sane praetermisisse credamur huiusmodi institutionis successoribus designatis, omnia quae scriptis heredibus competunt iubemus eos habere nec super bonorum possessionis petitione ullam controversiam nasci, cum pro herede agere cuncta sufficiat et ius omne ipsa complere aditio videatur. censemus, ut libero arbitrio, cu
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Siminores ułcxpagis
noĩculex suo debitis dũtãxat
tpoĩtio a constantinano p̃toẽ
celebnda c̃ ꝓbatis examimatis
qz caĩs ut paccfc̃a rerum fidefur¬

Expanded text:
m. Si minores vel ex patris nomine vel ex suo, debitis dumtaxat ti interpositio a Constantiniano praetore celebranda est, probatis examussim causis, ut patefacta rerum fide fir
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝯ pauit statum ietines ꝙ̃
aña habiistisĩo exancillacti¬
tum nãlis pateridemq domii¬
nus distraxit ac postemptori
p̃cium soliusti. nonidcrcoliber¬
tatemosccutus es.

Expanded text:
quis comparavit, statum retines, quem antea habuisti. Si vero ex ancilla editum naturalis pater idemque dominus distraxit ac post emptori pretium solvisti, non idcirco libertatem consecutus es
Abbreviated transcription (Latin):
appeat tneuncum eo consili¬
oscripsisse utabominib exhe¬
institutis et inuicem substitu¬
tis filiam exhrdauerit intelli¬
gendus estexhrdationemab
utroq gradu fecissenam cum
rocmberedes institutisunt. nul
postioretantum casu exbrdare
uoluisse

Expanded text:
appareat tamen eum cum eo consilio scripsisse, ut ab omnibus exheinstitutis et invicem substitutis filiam exheredaverit, intellegendus est exheredationem ab utroque gradu fecisse. Nam cum idem heredes instituti sunt, nulla posteriore tantum casu exheredare voluisse
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. E aquetibuit sponse
daturum seicpromisit isqui
teficto celibatu cumalianima¬
tromn fumilias  domireliquiss
sollicitartad iptias petereẽ
effectunõ potes cum tponsa
uxore domipoĩta no fuistiacce¬
liccm donatoemdicas fram cẽ
die nuptiarum⁊ inambigno
possit uemrentrumasponso
anãmanto donatum sit sic di¬
stinguendum estait suntuado¬
mo donnmacceptum est ante
nuptias uideatur fea cẽ donatõ
qd sipones se dedit sponsus Re¬
muneradarentur itaconuent̾
est atqz hmismõi conscriptar
straxisset. tuncquedata erant
ella muera predc̃a lege susce¬
pateandem iurepostuiare.
q qxc an ostitutus sponsesue
licet antesponsalia fundum ⁊
tem alien̾are ut potiussectiac
manifestiums est.
dem. Eumte sponsefiliicmq̃
damdonasseconficcaris  ꝑftãm
datrem rescndincenroopor¬
tet Ripto quamtuauolũtas
uirisq auct̃as fecit ratam.
ium̃talibalitatis rõc contuli¬
stinecnuptiis secutis ꝯtrau̃

Expanded text:
. Ea, quae tibi ut sponsae daturum se repromisit is, qui te ficto caelibatu, cum aliam matrem familias domi reliquisset, sollicitavit ad nuptias, petere cum effectu non potest, cum tu sponsa uxore domi posita non fuistilicem donationem dicas factam esse die nuptiarum et in ambiguo possit venire, utrum a sponso an marito donatum sit, sic distinguendum est, ut, si in tua domo donum acceptum est, ante nuptias videatur facta esse donatio, quod si penes se dedit sponsus, remunera darentur, ita conventum est atque huiusmodi conscripta rimonium distraxisset, tunc quae data erant ella munera supra dicta lege susceperat, eadem iure postulare.  constitutus sponsae suae, licet ante sponsalia, fundum doentem alienare potuisse certi ac manifesti iuris est.. Cum te sponsae filii tui quaedam donasse confitearis, perfectam donationem rescindi nec nostro oportet rescripto, quam tua voluntas iurisque auctoritas fecit ratam. iumenta liberalitatis ratione contulisti nec nuptiis secutis contra iuris
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶ꝑtissĩmiurs est lice
litigatoribꝰ indices dacos ant¬
quam in choeturlis  recusare. cũ
ctiam exgeneralib formis sḃ¬
limissime tuesedis statutum ẽ
nccessitatemimponi iudicc recy¬
sacoꝑtibz adeligendos uenire ar¬
bitros et subaudientia corum
suaurrapponerelicetenimexir¬
penali numine idex delegatus
est.tamen quia sine suspitione
omn̾es lites procedere cordiest
dicemputat antequamlis inc¬
choctur camixcusareut ad aliũ
decurratur libello recusationis
ciporrecto cum post litem con¬
testatam. n appellare posse añt.¬

Expanded text:
ertissimi iuris est licere litigatoribus iudices, antequam lis inchoetur, recusare, cum etiam ex generalibus formis sublimissimae tuae sedis statutum est necessitatem imponi iudice recusato partibus ad eligendos venire arbitros et sub audientia eorum sua iura proponere. licet enim ex imperiali numine iudex delegatus est, tamen quia sine suspicione omnes lites procedere nobis corctum iudicem putat, antequam lis inchoetur, eum recusare, ut ad alium curratur libello recusationis ei porrecto, cum post litem contestatam neque appellare posse ant
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sircsiduum debitipa¬
tus es solucrep̃ses proiũtie da¬
bit abimim apud quẽcantũ
sit qd̃ suꝑest exdebito examina

Expanded text:
. Si residuum debiti paratus es solvere, praeses provinciae dabit arbitrum, apud quem, quantum sit quod superest ex debito, examina
Abbreviated transcription (Latin):
querel aminstituere poterat. s¬
cumcam in puerpcrio uita d̾ce¬
sisseꝓponas  repentinicasusin¬
iquitas perconiecturam mater¬
nepictatis emendandaẽ quaẽ
filio tuo crumch̾ pretermater¬
num facum imputarpõt. ꝑiñ¬
surlem portõem trbuendame¬
secensemus acsiom̃s filios he¬
redes institiuss sin auctmh̾rdẽ
scriptiextrancierant. tunc dein:¬
offitioso  testo actõm instituere

Expanded text:
querellam instituere poterat. Scum eam in puerperio vita cese proponas, repentini casus iniquitas per coniecturam maternae pietatis emendanda est. quare filio tuo, cui nihil praeter maternum fatum imputari potest, pvirilem portionem tribuendam esse censemus, ac si omnes filios heredes instituisset. Sin autem heredes scripti extranei erant, tunc de inofficioso testamento actionem instituere
Abbreviated transcription (Latin):
Dlus est hoĩciue¬
neño extinguerequam
occidereglacdio.
e discere atq ex̾cenpr¬
mpr. Aullus anispor millus
sacerdos nullus corum quihuic
nitiadsolent ministrare adlu¬
mcnaltiaccedat necobaltam ⁊
cãm s huiismodi hõuimamtici¬
ciaquamiis metus repellatuz
cõcremandoillo  anispicequial
domumillam accesserit ⁊ illo ĩ
insulam deporcando postadem¬
ꝑtõem bonorum qui cumcuoca¬
uerit suasionib uelpremiis ac¬
cusatoremaũt hiuimoi crm̃i
nondelatoremceszdignum ma¬
gis p̃mio arhitrantur.
dem. E orum est sciapuniẽ¬
da et seiumus mito legib nin¬
dicandaquimagicis iccincti
moliti autpudicos. nios adlibi

Expanded text:
lus est hominem veneno extinguere quam occidere gladio. e discere atque exer. Nullus haruspex, nullus sacerdos, nullus eorum, qui huic ritui adsolent ministrare, limen alterius accedat nec ob alteram causam, sed huiusmodi hominum amicitia quamvis vetus repellatur: concremando illo haruspice, qui ad domum alienam accesserit, et illo in insulam detrudendo post ademptionem bonorum, qui eum evocaverit suasionibus vel praemiis. Accusatorem autem huius criminis non delatorem esse, sed dignum magis praemio arbitramur.. Eorum est scientia punienda et severissimis merito legibus vindicanda, qui magicis adcincti moliti salutem aut pudicos ad libi
Abbreviated transcription (Latin):
rib qd̾ sihoc pret̾miserint ex sua
sb̃a huismoi detumtum lesis.
resarcue compellentir qd⁊ inpe¬
dancis iundicibz obseruancense¬
mus. licet noncitati s requisiti
litigatores mala ꝯsciaabfuint

Expanded text:
ribus, quod, si hoc praetermiserint, ex sua substantia huiusmodi detrimentum laesis resarcire compellantur. Quod et in pedaneis iudicibus observari censemus, licet non citati, sed requisiti litigatores mala conscient
Abbreviated transcription (Latin):
ppriam compoẽndamumius ã¬
nu inducias onderint se accepi¬
se cadem forma seruanda inhu
ctiam que mercandiet militar¬
disacrabenefitiamerucrunt.ati

Expanded text:
propriam componendam unius anni indutias ostenderint se accepisse. Eadem forma servanda in his etiam, qui mercandi et militandi sacra beneficia meruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nĩna c̾dulitate circũ¬
uentaesquiaqd colonis mrẽ
suam mutuo dedisti adomuo
prcdupostulart posse credidisti
necadcum obligandum acto¬
rum ip̃ius adiuiat te presc̃tia.

Expanded text:
. Nimia credulitate circumventa es, quia, quod colonis in rem suam mutuo dedisti, a domino praedii postulare posse credidisti: nec ad eum obligandum actorum ipsius adiuvat te praesentia.
Abbreviated transcription (Latin):
tir nemo itaq relictis hrs uel
legib.Id succ̃oem uocatus nr̃m
uel potẽtium nomen borreseat
nemo ferre testimoniainihunc
modũuł suscipere ingestis hui¬

Expanded text:
tur. Nemo itaque relictus heres vel legibus ad successionem vocatus nostrum vel potentium nomen horrescat: nemo ferre testimonia in hunc modum vel suscipere gestis hui
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Nonsolent nouauec¬
tigaliam̃consultis principibꝰ
institinergo eterigi aliquidi
qd̾ illiciteposcaturopetẽs in¬
dexuctabit⁊ idqd̃ exactum

Expanded text:
. Non solent nova vectigalia inconsultis principibus institui. ergo et exigi aliquid, quod illicite poscatur, competens iudex vetabit et id quod exactum
Abbreviated transcription (Latin):
deuire tuo deminutũ est q̃uibcu¬
qz itaqargumentis uurc prodi¬
tis  hancobligatocm tibiprobã¬
ti cum per huiusmodistm libati¬
cem minimeconsccutum iudx

Expanded text:
de iure tuo deminutum est. Quibuscumque itaque argumentis iure proditis hanc obligationem tibi probanti eum per huiusmodi factum liberationem minime consecutum iudex
Abbreviated transcription (Latin):
satis abundeq sufficit uł perad¬
nocarõem cais ꝑfectissimc patro¬
cinaniulassessoris officio fũgi
tiaimplore  possit ul siassessicom
tiucpostconsiliar sollicitudĩc
dcpõitamliceat ciadmunus ad¬
uocationis reucrtinee sit ocessuz
cuidamduobo magratib assidẽ
⁊utriusq irditu curampagere
ncqr cium tacilecredendum est
duabꝯ ctiam necessanis cais al¬
reb iium sufficere namciuun
iditio affucrit. alteriabstrahi
necesse est. sicq nullieorim ydo¬
ncum intotum mucrum. s alte¬
raassessione penitus semotaun
unius magistratum cecontent
iuditio. neccallidis machinatoi¬
bus huusmodi legempuretqs
cecurcunscribendam⁊ sinoncon¬
siliarusignum quod solitum est
cartis imponat. s alias quasdaz
litteras excogitatas assimulanit
ecistimans ciliccre fungiquide
memorato offitio. subhuiusmo¬
di tamenumbralatere. cumin
legem conutunt huquiugo¬
remeius scrupulosis ⁊ excogit

Expanded text:
sat abundeque sufficit vel per advocationem causis perfectissime patrocinari vel adsessoris officio fungi,tia implere possit, vel si adsessionem t post consiliarii sollicitudinem depositam liceat ei ad munus advocationis reverti. Nec sit concessum cuidam duobus magistratibus adsidere et utriusque iudicii curam peragere neque enim facile credendum est duabus etiam necessariis rebus unum sufficere: nam cum uni iudicio adfuerit, altero abstrahi necesse est sicque nulli eorum idoneum in totum inveniri, sed altera adsessione penitus semota unius magistratus esse contentum iudicio. Nec callidis machinationibus huiusmodi legem putet quis esse circumscribendam et, si non consilarii signum quod solitum est chartis imponat, sed alias quasdam litteras excogitatas adsimulaverit, existimari ei licere fungi quidem memorato officio, sub huiusmodi tamen umbra latere, cum in legem committunt hi, qui vigorem eius scrupulosis et excogit
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Eiberedum quintia¬
niquempatrem tuumeẽdicis
aduersus quos demoffõsote¬
uacantiafiscus tenet cam ap̃
procuratorem meumagerepo

Expanded text:
. Si heredum quintiani, quem patrem tuum esse dicis, adversus quos de inofficioso tea utpote vacantia fiscus tenet, causam apud procuratorem meum agere po
Abbreviated transcription (Latin):
extesto omisistiet abintestatõ
bonorum possessionis ius hre
uoliistisuostituto locum quir
fecis indubiumnonuenitꝓ
indesi substitutus hereditat̾c
amplexus estactiomboquead¬
uorsus matrem competebant
abintestatopotes uendicare.

Expanded text:
to omisisti et ab intestato bonorum possessionis ius habere voluisti, substituto locum quin feceris, in dubium non venit. Proinde si substitutus hereditatem amplexus est, actionibus quae adversus matrem competebant ab intestato potes vindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Cumbrdes
crdispanbꝰ ptib insti¬
tutiet inuiccm substitu¬
tisunt nec insb̾stitutiõe
facta est ullanmptium m̃¬
tioucrumest nonalias par¬
tes testorem substitutioni
tacite in seruissequamquema¬
Inifeste in institutiõe expressest̃.
m̃p̃r. Hertditatem quider
intestatifilu defuncti delatam
tibidubitari nonoportet sub¬
stitutio enim incestõ patris fcã
cadpubtatis tͦprã pornginõp̃t
quia etip̃o et aliis noncusdez
condicionis heredibꝰ instituti
et imuicem sb̾stitutis ꝓꝓtercoꝵ¬

Expanded text:
. Cum heredes ex disparibus partibus instituti et invicem substituti sunt nec in substitutione facta est ullarum partium mentio, verum est non alias partes testatorem substitutioni tacite inseruisse, quam quae manifeste in institutione expressae sunt. . Hereditatem quidem intestati filii delatam tibi dubitari non oportet. Substitutio enim testamento patris facta ad pubertatis tempora porrigi non potest, quia ipso et aliis non eiusdem condicionis heredibus institutis et invicem substitutis pro
Abbreviated transcription (Latin):
sados tibince p̾stitantcu
neq spẽs ullinz quantitas
promissasit. sactenus nup¬
tialunstrum̃to adscriptũ sit¬

Expanded text:
sa dos tibi nec praestita neque species ulla nec quantitas promissa sit, sed hactenus nupinstrumento adscriptum, q
Abbreviated transcription (Latin):
suĩt cr̾ccre bonis ꝓpriis spoliat᷑
tarum pret̾ca professionum p̃¬
taxandis rerum prctiis aucs¬
perquibuslibet illicitis placiti
ausifuint conuenientes hui

Expanded text:
it exercere, bonis propriis spoliatus arum praeterea professionum prtaxandis rerum pretiis aut super quibuslibet illicitis placitis ausi fuerint convenientes hui
Abbreviated transcription (Latin):
uintia paciatur contronersiam
nł tributaul fimctoes debetis i¬
¶prom̃tiapaciatur detinctursisẽ¬
tentia rectoris prouintie fuĩt¬
appelloe suspenia cumtua sub¬
limitate iuro quoqr magnifi¬
co magro militum cognoscen¬
te cacibemus meritapondea¬
xili magr militum rectoripro¬
uintie cam delegauent peror

Expanded text:
controversiam t tributa vel functiones debens provincia detinetur, si sententia rectoris provinciae fuappellatione suspensa, cum tua sublimitate viro quoque magnifco magistro militum cognoscenae iubemus merita ponderamagister militum rectori prae causam delegaverit peror
Abbreviated transcription (Latin):
tiam denegocio qḋiudicand¬
citradidimus neldequo pro¬
suauirs dictiõe iudicaũerit pe¬
tentis anyonumine fincmerõ
imponinegocio qd̃ ab codisce¬
ptatum est siuc addicum estei¬
dem suggestioniquid referenti
plac̾eat dumio ꝑtib ysrucre
citatoem manifestum non fe¬
cit siuenichilhuiis moli adͦ¬
iectum sit. s simpliciternimr¬
muis responsum expectat ñ¬
prius camdiscern quam per

Expanded text:
tiam de negotio, quod iudicandtradidimus vel de quo proiurisdictione iudicaverit, petentis a nostro numine finem imponi negotio, quod ab eo disceptatum est, sive additum sidem suggestioni, quid referentiplaceat  dum id partibus per citationem manifestum non fecit sive nihil huiusmodi adiectum sit, sed simpliciter nminis responsum expectat,prius eam discerni, quam per
Abbreviated transcription (Latin):
latenus quoliber mõaddmu
ciuusdam trisferriuubemus pe¬
nagralussima statuenda adũc
eos qui hoc ꝓpetranausifuint.
tabellioẽ urdelicet qui hunisõ¬
eidem pene subiciendo. barbaẽ

Expanded text:
latenus quolibet modo ad dominium cuiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda adversus eos, qui hoc perpetrare ausi fuerint, tabellione videlicet, qui huiusmoeidem poenae subiciendo. Barba
Abbreviated transcription (Latin):
neralit quicquid sacratissimiꝰs
tumẽqd nõcontraniũ huiclegi
inueniatur⁊ hocinsua mancat
firmitate ⁊ cxstipłatuacconiag¬
gregeturl inreiuxorictractatũ

Expanded text:
neraliter quidquid sacratissimis ctum est, quod non contrarium huic legi inveniatur, et hoc in sua maneat firmitate et ex stipulatu actioni adgregetur, licet in re uxoria tractatu
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. P ropter in str̃aquidez
quete deposuisse cumadũsaño
tuodicis ut residuapecuma q̃
excondcce debebatur soluta ẽa
feciperes. sud qd̃ placuerat im¬
batur redlidulup̃is solutiõib
tutus es

Expanded text:
. Propter instrumenta quidem, quae te deposuisse cum adversario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione debebatur dissoluta ea reciperes, si id quod placuerat imbatur reddidisti, ipsis solutionibus tutus es
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sincininitio quefuãt
codicillis relicturns generalit
siicno uissime relictatestõ ser¬
uanmandaiit confirmatione
mimitus nullam iustamgere¬
rt sollicitudinem potes.

Expanded text:
. Sive initio quae fuerat codicillis relicturus generaliter, sive novissime relicta servari mandaverit, confirmatione munitus nullam iustam gerere sollicitudinem potes.
Abbreviated transcription (Latin):
fupentem posse facere cortissimi
uirs est sugitur seripturaue¬
lut codicillorum patris tuifuit
prolatant aliquid exhac peti
poss asscuationite m̃tis euz¬

Expanded text:
furentem posse facere certissimi iuris est. si igitur scriptura velut codicillorum patris tui fuit prolata, ut aliquid ex hac peti possit, adseverationi tuae mentis eu
Abbreviated transcription (Latin):
ditatemcius ꝙͣ incognitum
erat ab hostib interfectam a
captacẽta filio adumonpo¬
tuissequseorum bonaquu
bostium p̾tate redigunturco
demum tpresucccisionis nir
acquinpossunt cum captos a¬
pud hostes mortuos cẽcogno¬
sciturnee supfacultatibꝰ eii
cuius incertauita ac fortuna
fuit tñsigił indicari potuit

Expanded text:
ditatem eius, quam incognitum erat ab hostibus interfecta an capta esset, a filio adiri non potuisse quando eorum bona, qui in hostium potestatem rediguntur, eo demum tempore successionis iure adquiri possunt, cum captos apud hostes mortuos esse cognoscitur, nec super facultatibus eius, cuius incerta vita ac fortuna fuit, transigi vel iudicari potuit
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Igrumplurib re¬
lictum nominatim animad¬
uertimus etcantumceutad
cum qui sup iuxcritres ptĩe¬
ret. quicũq igitur is fũitadhe¬
redem suunidominium trant¬
misitmnectali fideicomiisso

Expanded text:
. Agrum pluribus relictum nominatim animadvertimus et cautum, ut ad eum qui supervixisset res pertineret. quicumque igitur is fuit, ad heredem suum dominium transmisit nec tali fideicommisso
Abbreviated transcription (Latin):
dastifĩtuo defensioom
ratũhũisti prescriptiorti
idicate tibi non oberitẽt
idco non prohibens causa
tuam agere sinc preiditio
rerum iudicatarum.

Expanded text:
dasti fratri tuo defensionemratum habuisti, praescriptio rei iudicatae tibi non oberit. Et ideo non prohiberis causam tuam agere sine praeiudicio rerum iudicatarum
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Omiex publicandi
negoruspeciẽcuius finis n
dicis potestate ac momotusi¬
tus ẽ pollicetur nonminusi
obillicitam sponsionemcrim̃
contrabitquamquiad hiur¬
modipromissionis ꝯmertiri
contradisciplinam publica¬
em.Siquis hoĩcidicrimẽ
existimat pscquendum scd̃m
uiris publici formam debebit
cumquimprimordio homici¬
dii postulaucrat reumnz pro¬
banerat. ideoq icus ab solutus
est preuancationis arguereid
enim salubricerstatutis prin¬
cipum parentum nrorum nr̃¬
q formam prescriptum est uł¬

Expanded text:
. Qui explicandi negotii spem, cuius finis in iudicis potestate ac motu situs est, pollicetur, non minus ob illicitam sponsionem crimen contrahit, quam qui ad huiusmodi promissionis commercium contra disciplinam publicaSi quis homicidii crimen existimat persequendum, secundum iuris publici formam debebit eum, qui in primordio homicidii postulaverat reum neque probaverat ideoque reus absolutus est, praevaricationis arguere: id enim salubriter statutis principum parentum nostrorum iurisque forma praescriptum est