comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licet in alios prescripsit Rmana
ecclesia Cur digo ab imꝑatoribus
tocirns curat sibi Ius s fierinandũ
Cur donationem Confirmationẽq
cesaris Iactat᷑ si unũ hoc satis est
Iniuxiam et facis se de altero qͣꝙ
Iure non filtas. Cur Igitur de alib
non siles ẽ Nempe quia hoc sibi nõ
sufficit prescripseit Romana eoclesia
et quomodo potest subscripsisse
ubi de millo titulo sed male fider pos¬
sessione constat Ant simale fidei
possessionem neges profecto stulte
fidei negare non possis qy tanta
Re tamq aꝑta excusata ẽe deber
et facti et iuris Ignorãtia/ Facti quid̃
qui a Romam proniuciasq̃ non dedir
constantinus qd̵ Ignorare Idiote
hominis est nõ sumii poritificis.
Iuris autem quia Illa nec donari
potuere nec accipi quod nescire uix
christiam et Ita ne sculta cre dulitas
dabit tibi Ins in hiis que si prude/¬
tror fores tua minꝙ fussent. Quid
nõne nũt saltem postꝙ te per Iguo¬

Expanded text:
licet in alios. Prescripsit Romana licet in alios. Prescripsit Romana ecclesia: cur ergo ab imperatoribus totiens curat sibi ius confirmandum? cur donationem confirmationemque Cesarum iactat, si hoc unum satis est? Iniuriam ei facis, si de altero quoque iure non sileas. Cur igitur de altero non siles? Nempe quia hoc sibi non sufficit. Prescripsit Romana ecclesia: et quomodo potest prescripsisse, ubi de nullo titulo, sed de male fidei possessione constat? Aut si male fidei possessionem neges, profecto stulte fidei negare non possis. An in tanta re tamque aperta excusata debet esse et facti et iuris ignorantia? facti quidem, quod Romam provinciasque non dedit Constantinus – quod ignorare idiote hominis est, non summi pontificis –, iuris autem, quod illa nec donari potuere nec accipi – quod nescire vix christiani est. Ita ne stulta credulitas dabit tibi ius in iis, que, si prudentior fores, tua nunquam fuissent? Quid, nonne nunc saltem, postquam te per igno
Abbreviated transcription (Latin):
degentes ꝙ ñꝙͣ alienigeno Rogi
subditos ꝙ demq homĩnes libertat
natos et in libeotatem Robore animi
corporisq assertos ad fanilatum
serniciumq Reposceret ut axxa¬
reat si cesar si Romanus. populus
a Repetendo eoclusus est multo
uehementius ipam ẽẽ exclusum Et
si licet aliis natiomibus q̃ sub Roma
fuerunt aut Regem sibi cre are aut
Rempnᵃ tenere multo magis
Id licere populo Romano precipue
aduersus nouã pp̃e tirãindem Ex
clusi a ꝯstantiͫ defendenda do/¬
natione aduersarii q̃ nec unꝙͣ fuit
et si qua fuisset Iain tempoꝵ con-¬
dicione Intercidisset confugiunt
ad alteomin gomus de fensioms et
uelut Relicta urbe in arcem se Reci-¬
piunt quam statim de ficientibut
cibariis dedẽ cogentur Pre scoipfit
Inquint Romana eccłia in hiis que
possidet. Cur ergo que maior pars
est ea Reposeit in quibus nõ pre/¬
feripsit et in quibus alii p̃stp̾serũt
inse id non licet aliis in hanc ꝙ fuit

Expanded text:
degentes, quod nunquam alienigene regi degentes, quod nunquam alienigene regi subditos, quod denique homines libertati natos et in libertatem robore animi corporisque assertos ad famulatum servitiumque reposceret, ut appareat, si Cesar, si populus Romanus a repetendo exclusus est, multo vehementius papam esse exclusum, et si licet aliis nationibus, que sub Roma fuerunt, aut regem sibi creare aut rem publicam tenere, multo magis id licere populo Romano, precipue ad versus novam pape tyrannidem. VI Exclusi a defendenda donatione adversarii – quod nec unquam fuit et, si qua fuisset, iam temporum condicione intercidisset – confugiunt ad alterum genus defensionis, et velut relicta urbe in arcem se recipiunt, quam statim deficientibus cibariis dedere cogentur: ,prescripsit', inquiunt, ,Romana ecclesia in iis, que possidet'. Cur ergo, que maior pars est, ea reposcit, in quibus non prescripsit et in quibus alii prescripserunt? nisi id non licet aliis in hanc, quod huic
Abbreviated transcription (Latin):
Dom Rursus armis auictitur Et
quid magis ꝙ alie noue gentes
Ut de grecis accepimus q̃ nũꝙ sub
imꝑro Romauo fudoint fugatis
ue leoibus Incolis Italiam̃ et m̃łtas
pauucias occuparunt Quas Ii
seonitutem Renocari In qua nũ ꝙ
fuerunt q̃ tandem equitas est
prefertun uictoices et fortasse a
uictis Quotẽmpore si que urbes
ac nationes ut factim fuisse scimus
ab imꝑatore deserte ad barbaroꝵ
aduentum necesse habuezunt deli/¬
gere sibi Regem sus cuius auspiciis
uictoriam Reportarunt Nn̾quid
h unc postea a principatie de pouboẽt
aut eis filios tum cõmendatione prĩs
tum propria u̾tute fauorabiles Inbe-¬
doꝵ oꝑa assidue indigerent Et
nullum alunde auxilium sperarent
Nos si cesar ip̃e ant Constan /¬
tinuis ad uitam Recursus aut etiã
senatus populusq Romanus ad rõe
Iudiciũ quale In grecia amphitionũ
finit uocaret prima statim ac troue
repelleretur ꝙ a se olim custod
Sesertos ꝙ Iam dun sub alio pͥncixe

Expanded text:
idem rursus armis amittitur. Eo idem rursus armis amittitur. Eo quidem magis, quod alie nove gentes – ut de Gothis accepimus –, que nunquam sub imperio Romano fuerunt, fugatis veteribus incolis Italiam et multas provincias occuparunt, quas in servitutem revocari , in qua nunquam fuerunt, que tandem equitas est, presertim victrices et fortasse a victis? Quo tempore si que urbes ac nationes, ut factum fuisse scimus, ab imperatore deserte ad barbarorum adventum necesse habuerunt deligere sibi regem, sub cuius auspiciis victoriam reportarunt: nunquid hunc postea a principatu deponerent? aut eius filios tum commendatione patris tum propria virtute favorabiles iubercum eorum opera assidue indigerent et nullum aliunde auxilium sperarent? Hos si Cesar ipse aut Constantinus ad vitam reversus aut etiam senatus populusque Romanus ad commune iudicium, quale in Grecia Amphictyonum fuit, vocaret, prima statim actione repelleretur, quod a se olim custode desertos, quod tam diu sub alio principe
Abbreviated transcription (Latin):
lacessiti uictiq sunt licuisse def¬
ficere a Romanio et ab aliis donniuis
de fecerunt Ne forte quod nemo di-¬
ceret imperia omnia ad uetustis¬
simos Illos qui primi dñ fuerunt
Id est qui primis pripnẽ aliena refe /¬
rantur. Et tamen melius in uictio
bello nationib poputo Romano ꝙͣ
cesaribus Rempublicã opprimentil
Iuo est Quocirca si fas eoat gen¬
tib a Constantino et qd multo plus
est a pepulo Romano de ficore
profecto et ab cis fas crit quieꝙͣ
cesseoit ille ius sinõ. atqz ut
audacius agam si Romains li cebat
Constantinũ aut exigẽ ut Tar -¬
quinũ Aut occidert ut Iulium ce/¬
sarem multo magis enmi uel. Ronis
uel promtiis litebit occidere qui
In locum Con stantim utrumq suc /¬
cessit / hoc et si uerum tãmẽ ultra
crum meam est Et Iccirco me Repͥme
uolo nec aliud ex hiis colligere q̃
dixi insi inextum ẽẽ ub armorꝭ
uis est ubiius quẽꝙ afferre
Uboru Qma qd armis acquirit

Expanded text:
lacessiti victique sunt, licuisse delacessiti victique sunt, licuisse deficere a Romanis, ut ab aliis dominis defecerunt, ne forte, quod nemo diceret, imperia omnia ad vetustissimos illos, qui primi domini fuere, idest qui primi preripuere aliena, referantur. Et tamen melius in victis bello nationibus populo Romano quam Cesaribus rem publicam opprimentibus ius est. Quocirca si fas erat gentibus a Constantino et, quod multo plus est, a populo Romano desciscere, profecto et ab eo fas erit, cuicunque cesserit ille ius suum. Atque ut audacius agam, si Romanis licebat Constantinum aut exigere ut Tarquinum aut occidere ut Iulium Cesarem, multo magis eum vel Romanis vel provinciis licebit occidere, qui in locum Constantini utcunque successit. Hoc et si verum, tamen ultra causam meam est, et iccirco me reprimere volo nec aliud ex his colligere que dixi, nisi ineptum esse, ubi armorum vis est, ibi ius quenquam afferre verborum, quia quod armis acquiritur,
Abbreviated transcription (Latin):
In infirimiores Imperium excercẽt
ut les in quadrupedes/ aqula in uo/¬
lucoss delphims In pisees. De/¬
rũtanen hs belue non In sum̃ genꝰ
sibi Ins uendicant sed in in feruis
qd qͣto magis faciend nobis esset
et y omo homini Religioni addendus
Cum ni. fabiis Inquit milla
supra t̾ras adeo Rabiosa belua cui
nõ Imago sua facta sit Itaq quaͦ.
ferr canẽ sunt ob quas bella inferut
Qut os ulsciscendam inuriam def¬
fendendosq amicos Aut tiore ac /¬
cipiende post calamitatis si uires
aliors augeri sinantur. Aut spe
prede ant glorie cupiditate . quare
prima nõ itẜil honesta ⁊ẽ/ pars
due posteriores ne quaꝙͣ honeste
et Illis et aliis Intulerunt Ipse
nec ulla gens est que ditirni dore
cesserit infi bello uicta ⁊ domita
ꝙͣ recte Aut qua canse ipsi uide¬
runt dos ego nolun nec dampnare
tanꝙ iuiiste pugnauerint nec
Tantum dicam eadem Rõne Rõang
cetbris bella intulisse qua Reliqui
populi Regesq A tq Iesis qui bello

Expanded text:
in infirmiores imperium exercent, in infirmiores imperium exercent, ut leo in quadrupedes, aquila in volucres, delphinus in pisces. Veruntamen he belue non in suum genus sibi ius vendicant, sed in inferius. Quod quanto magis faciendum nobis est et homo homini religioni habendus, cum, ut M. Fabius inquit, nulla supra terras adeo rabiosa belua, cui non imago sua sancta sit. Itaque quatuor fere cause sunt, ob quas bella inferuntur: aut ob ulciscendam iniuriam defendendosque amicos, aut timore accipiende postea calamitatis, si vires aliorum augeri sinantur, aut spe prede, aut glorie cupiditate. Quarum prima nonnihil honesta, secunda parum, due posteriores nequaquam honeste et illis et aliis ipsi intulerunt, nec ulla gens est, que dicioni eorum cesserit nisi bello victa et domita, quam recte aut qua causa ipsi viderint. Eos ego nolim nec damnare tanquam iniuste pugnaverint, nec Tantum dicam eadem ratione Romanos ceteris bella intulisse qua reliqui populi regesque, atque ipsis, qui bello
Abbreviated transcription (Latin):
Repete̾ solet etiam nec predas si cas
priores dñ Receperint Apes et qued
alia uoluerim genera si e prinato
mer longnis eurlauerint et in alieur
descenderunt Rexpeti nõ quemut tu
homnĩes non medo liborum aiał fed dimĩ
ce teror si se in libertatem manu et
armis asserant nõ maiur et armis
repetes se iure quasi tu homr fis
Illi pecudes Neqz est q̃d dicris
Romani inste bella natiombus Intu¬
leount iusteq libertate Illas eys
exuerunt noli me ad Istam uocare
qͥuestronem ne quid tu Romanos mers
cogar dicere Ꝙꝙͣ nillũ connien
tam graue c̃e pot̾uit ut et donam
mererentur ppłr sernitutem cũ do
ꝙ sepe culpa principis magͣmi ne
a licinus in Republica cuus bella
gesserunt et mei In merita scouitutis
pena asferti funt Quors exemplis
plena funt omnia neg uero lege
nature comparatum est ut ppłus
sibi ppłm subigat precipere aliis
licta humanitate uelimus ferocio /¬
res beluãs imitari que sangninariũ

Expanded text:
repetere solet, etiam nec predas, si eas repetere solet, etiam nec predas, si eas priores domini receperint. Apes et quedam alia volucrum genera, si e privato meo longius evolaverint et in alieno desederint, repeti non queunt: tu homines, non modo liberum animal, sed dominum ceterorum, si se in libertatem manu et armis asserant, non manu et armis repetes, sed iure, quasi tu homo sis, illi pecudes? Neque est quod dicas: ,Romani iuste bella nationibus intulerunt iusteque libertate illas exuerunt.' Noli me ad istam vocare questionem, nequid in Romanos meos cogar dicere, quanquam nullum crimen tam grave esse potuit, ut eternam mererentur populi servitutem, cum eo, quod sepe culpa principis magni ve alicuius in re publica civis bella gesserunt et victi immerita servitutis pena affecti sunt. Quorum exemplis plena sunt omnia. Neque vero lege nature comparatum est, ut populus sibi populum subigat. Precipere aliis licta humanitate velimus ferociores beluas imitari, que sanguinarium
Abbreviated transcription (Latin):
eteruo quid dicam Renocabitur ad
sernitutem postꝙ̃ liber factus est
dinq potitus libertate. Sileo ꝙͣ̃
semis ꝙ uehemens ꝙ̃ barbarus
dinãtiio foeꝙͣteo est sacerdotũ. ꝙ si
antea Ignorabatur imiper est
cognitum ex monstro Illo atqz
portento Iosanne uitellesto Car¬
dinali et patriarcha qui gladiu
potor quo auriculam malcho ab /¬
scidit In xpĩatorim son guinem
lapanit, quo gladis et temport
poriit An uero ppħrs ĩspiel a domo
daud et Ialomonis quos prophete
adeo misse uuxerant tamen ꝓpter
grania omera defistere licuit fre /¬
tumq dors dens probanit nobis
ob tantam ty rannidan defficere
non licebit ab eis presertun qui nec
suit Reges nec ẽẽ possunt et qui
de pastoribus omũ id est animarꝭ
facti funt fures at latrones Et ut
ad ius humanũ ueniam quis Ignorat
nillum Ius ẽe belloru aut si guod
est tamdiu ualere q̃din possideas
que bello parasti Namn cum posses¬
fionem perdis et ins perdidisti Ideoq
captinos si fugerent nenio ad indicam

Expanded text:
eterno? quid dicam, revocabitur ad servitutem, postquam liber factus est diuque potitus libertate? Sileo, quam sevus, quam vehemens, quam barbarus dominatus frequenter est sacerdotum. Quod si antea ignorabatur, nuper est cognitum ex monstro illo atque portento Ioanne Vitellesco cardinale et patriarcha, qui gladium Petri, quo auriculam Malcho abscidit, in christianorum sanguine lassavit, quo gladio et ipse periit. An vero populis Israel a domo David et Salomonis, quos prophete a Deo missi unxerant, tamen propter graviora onera desciscere licuit factumque eorum Deus probavit: nobis ob tantam tyrannidem desciscere non licebit? ab iis presertim, qui nec sunt reges nec esse possunt et qui de pastoribus ovium, idest animarum facti sunt fures ac latrones. Et ut ad ius humanum veniam, quis ignorat nullum ius esse bellorum aut, si quod est, tam diu valere quandiu possideas, que bello parasti? Nam cum possessionem perdis, et ius perdidisti. Ideoque captivos, si fugerint, nemo ad iudicem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ non uideo cur p̾cipue ꝑũcie¬
nominentur siecine locutus cẽt
ꝯstantinus cum tͦ⁊ orbis plagas:
exequitur ut has ⁊ egiones noĩa¬
uet. ceteras non nominaret E
a Iudea reciꝑer q̃ pars Sicilie
nominatur et que amplus Indea
nõ eoat enersã ħrerosolima fugatis
et ꝓpe extinctis Iudeis Ita ut cre¬
dam uix aliquem in sua tũspriã
Remansisse sed alias habitasse na¬
trones. Derbo tandem erat Indea
que nec Indea amplius uocabat
ut hodie urdemus Illud t ue nome
ex tinctum Et sicut Inext̾minatis
cananeis cananta Regio Sesut ap-¬
pellari ꝯmutato nomine In Iudeam
a nouis intolis Ita ext̾minatis
Indeis et concius eam gen tibus
Incolentibus desierat indea no /¬
minari Nũcupas Iudeam thraciam
Insulas hispanias uero gallias
germanos non putas nĩcup andos Et
cum de alis lingnis loquaris hebrea
greca barbara de ulla proniuciaꝵ
latino seomone utentiũ nõ loq̃ris.
Uideohas tu Ideo omifisti ut postea

Expanded text:
que non video, cur precipue que non video, cur precipue nominentur. Siccine locutus esset Constantinus, cum quatuor orbis plagas exequitur, ut has regiones nominaret, ceteras non nominaret? Et a Iudea inciperet, que pars Syrie numeratur et que amplius Iudea non erat eversa Ierosolima, fugatis et prope extinctis Iudeis, ita ut credam vix aliquem in sua tunc patria remansisse, sed alias habitasse nationes? Ubi tandem erat Iudea, que nec Iudea amplius vocabatur, ut hodie videmus illud terre nomen extinctum? Et sicut exterminatis Chananeis Chananea regio desiit appellari commutato nomine in Iudeam a novis incolis, ita exterminatis Iudeis et convenis gentibus eam incolentibus desierat Iudea nominari. Nuncupas Iudeam, Trachiam, insulas, Hispanias vero, Gallias, Germanos non putas nuncupandos. Et cum de aliis linguis loquaris, Hebrea, Greca, barbara, de ulla provinciarum Latino sermone utentium non loqueris. Video, has tu ideo omisisti, ut postea
Abbreviated transcription (Latin):
ferri Regiones. quid porro iste ne
sunt por plage quam orientalem
nominas: thraciamne: at ut
dixi uergit ad septeitrionẽ. an
Indeam ac magis ad meridiein spec¬
tat ut pote uicina egypto. quam
item occidentalem Italiain ne.
at hec in Italia gerebantur. quã
nemo illic agens occidental em
uocat cum hispanias dicamus eẽ
in occidente et Italia huie ad
meridiem huic ad arcton magis
ꝙ̃ ad occidentem ꝟgit. ꝙͣ septem/¬
trionem an tfraciami: at ip̃e
ad orientem ee uis. an asiai at¬
hec sola totum possidet orientem.
septentrionẽ uo cõmunẽ habet¬
cum europa. quam meridiouale
certẽ apħricam ãt cur nõ ãquã
insi forte ethiopes ⁊õno Imperio
suberant. et nchilominus nõ
hune locum asia et aphrica cum
orbẽ terrarum ĩ pͣ didimus
partet et nominatim xegiones
singłaꝵ ue ferimus sed cum in tret
asiam apgricam et europam nise¬
asiam pro aiatica prouincia:
aphricam pro ta prouincia que
prope getulos est appeleas

Expanded text:
ferri regiones'. Quid porro iste ne ferri regiones'. Quid porro iste ne sunt quatuor plage? Quam orientalem numeras? Trachiam ne? At, ut dixi, vergit ad septentrionem. An Iudeam? At magis ad meridiem spectat, utpote vicina Egypto. Quam item occidentalem? Italiam ne? At hec in Italia gerebantur, quam nemo illic agens occidentalem vocat, cum Hispanias dicamus esse in occidente, et Italia hinc ad meridiem, illinc ad arcton magis quam ad occidentem vergit. Quam septentrionalem? an Trachiam? At ipse ad orientem esse vis. An Asiahec sola totum possidet orientem, septentrionem vero communem cum Europa. Quam meridionalem? Certe Africam. At cur non aliquamas, nisi forte Ethiopes Romano imperio suberant? Et nihilominus non habent locum Asia et Africa, cum orbem terrarum in quatuor dividimus partes et nominatim regiones singularum referimus, sed cum in tres: Asiam, Africam, Europam, nisAsiam pro Asiatica provincia, Africam pro ea provincia, que prope Getulos est, appellas,
Abbreviated transcription (Latin):
gependa erat de luminarib tem /¬
plorum ꝙ de Ipsis templis. quid
tissiͫ et suam qui paulo ante
fuisset ethuicus iussionẽ sacram
Tanta ne conferenda sunt pro lu¬
minaribus ꝯtimandis ut totus
orbis terrarum fatigetur ⁊ at que
Ista predia sunt presertim possessionũ
doplicas. ditasti diuersis Rebue
nec qñ nec quibus rebus ostendis.
uis plagas orbis a siluestro disponi
nec pandis quo gue disponendi
concessesti hoc antea Cur tẽ ho/¬
die incepisse significas honorare
Romanam ercliam et ei priuilegiũ
concedere. hodie concedis hodie
ditas. Cur dicis ꝯcessumis et
di tauimus. quid loqueris aut quid
sentis bestra : cum fabule mathina /¬
tore seomo michi est nõ cũ optio
principe Constantino. Sed quid
in te ullam prudentiam ullam
doctoinam requiro qui mills Inge /¬
mo milla litteratura es preditus.
qui ais luariorum pro lũarium
et orientalib transfeori Regionib
pro eo ꝙd est ad orientiales trans¬

Expanded text:
gerenda erat de luminaribus temgerenda erat de luminaribus templorum quam de ipsis templis. Quid  beatissimum, et suam, qui paulo ante fuisset ethnicus, iussionem sacram? Tanta ne conferenda sunt pro luminaribus continuandis, ut totus orbis terrarum fatigetur? At que ista predia sunt, presertim possessionum? explicas. Ditasti diversis rebus, nec quando nec quibus rebus ostendis. Vis plagas orbis a Silvestro disponi, nec pandis quo genere disponendi. Concessisti hec antea: cur te hodie incepisse significas honorare ecclesiam Romanam et ei privilegium concedere? Hodie concedis, hodie ditas: cur dicis concessimus et ditavimus? Quid loqueris aut quid sentis, bestia? Cum fabule machinatore mihi sermo est, non cum optimo principe Constantino. Sed quid in te ullam prudentiam, ullam doctrinam requiro, qui nullo ingenio, nulla litteratura es preditus, qui ais luminariorum pro ,luminarium' et orientalibus transferri regionibus pro eo, quod est ,ad orientales trans
Abbreviated transcription (Latin):
condende urbi delegerat sub quo coelo
cẽt urboq an prouincia ꝙta eius
luminarior / possessionũ / predia
contulimus. et rebus diuersis
eas ditanimus/ et pr nr̃am impe¬
uialem Iussione sacram tam In
oriente ꝙͣ in occidente ꝙͣ otiam a
septentrione et ineoidionali plaga
uidol in iudea/ grecia/ a sia thracia/
aphrica/ et italia uel diuersis In¬
sulis nr̃a laxgitate eis ꝯcessims
ea prorsus roue ut per mainis
beatissim prĩs nr̃i siluestri su̾mi
pontrficis successorisq eius omnia
disponantur. O furcifer ecctie
ne idest templa rome erant petro
et paulo dicate, quis eas ex tou¬
Derat quis ausus edificare fuis¬
set cum nisꝙ̃ foret ut historia
art xpĩanus locus ñ secreta et
la tebre aut si qua templa rome
fuissent illis dicata apłis nõ erãt
digna In quibrs tanta liaria
a ccederentur e dicule sacre non
edes sacella non templa / orato¬
ria non Int̾ p̾natos parietes, nõ
publica delubra nõ ergo ante cura

Expanded text:
condende urbi delegerat, sub quo celo condende urbi delegerat, sub quo celo esset, urbsque an provincia, quanta eius luminariorum possessionum predia contulimus, et rebus diversis eas ditavimus, et per nostram imperialem iussionem sacram tam in oriente quam in occidente quam etiam a septentrione et meridionali plaga, videlicet in Iudea, Grecia, Asia, Trachia, Africa et Italia vel diversis insulis, nostra largitate eis concessimus, ea prorsus ratione, ut per manus beatissimi patris nostri Silvestri summi pontificis suceessorumque eius omnia disponantur. O furcifer, ecclesie ne, idest templa Rome erant Petro et Paulo dicate? Quis eas extruxerat? quis edificare ausus fuisset? cum nusquam foret, ut historia ait, christianis locus, nisi secreta et latebre. Aut si qua templa Rome fuissent illis dicata apostolis, non erant digna, in quibus tanta luminaria accenderentur, edicule sacre, non edes; sacella, non templa; oratoria intra privatos parietes, non publica delubra: non ergo ante cura
Abbreviated transcription (Latin):
affert ne cogitaret quid A qua
non uidet hec belua sine is palta
sit᷑ sine alius quem palea scquitur
se dissentire ubi ꝯstantinus non
sna sponte sed inter quietem ad¬
monitudei nõ rome sed bysantii
nõ intra pancos dies sed post ali¬
quos anmos dr̃ decreusse de urbe
condenda nomenq qđ in somnis
edoctus fudoat ĩdidisse. Quis
Dogo non uidet qui priuilegimi
composint eũ du post tempora
constantini fuisse et cum uellet
adornare mendacium excidisse
satus ut in eum decentissims cadat¬
tritum uetustate ꝓũbium mendaces
memiores ẽẽ oportere. Quid qͥd̾
byzãtiũ prouinciam uocat qd srar
oprd nomine bizantii locus haud¬
quaꝙͣ capax tante urbis condende
Nanq miris amplexa est constã/¬
tinopolis uetus bizãtiũ. et hic in
eius optimo loco ait urbem eẽ con-¬
dendam Quid ꝙ thraciam ubi positũ
eiat bizãtiũ uult ẽẽ in oriente q̃
uergit ad aquilonem. opior ⁊ guo/¬
pabat constantinus: locus quem

Expanded text:
affert, ne cogitarat quidem. A qua affert, ne cogitarat quidem. A qua non videt hec belua – sive is Palea sit sive alius, quem Palea sequitur – se dissentire, ubi Constantinus non sua sponte, sed inter quietem admonitu Dei, non Rome, sed Byzantii, non intra paucos dies, sed post aliquot annos dicitur decrevisse de urbe condenda nomenque, quod in somnis edoctus fuerat, indidisse. Quis ergo non videt, qui privilegium composuit, eum diu post tempora Constantini fuisse? et, cum vellet adornare mendacium, excidisse zatus? ut in eum decentissime cadattritum vetustate proverbium mendaces memores esse oportere. Quid, quod Byzantiam provinciam vocat, quod erat oppidum nomine Byzantium, locus haudquaquam capax tante urbis condende? Nanque muris complexa est Constantinopolis vetus Byzantium, et hic in eius optimo loco ait urbem esse condendam. Quid, quod Trachiam, ubi positum erat Byzantium, vult esse in oriente, que vergit ad aquilonem? Opinor, ignorabat Constantinus locum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
get ꝙ cum a xp̃o primatum acce¬
perit romana sedes ⁊ u grãno
test ante multis q g̾coꝵ octaua
hoc ille modestissimuis princeps
dice hoc pussimus pontifex audire
uoluisset. Aebsit tam grane ab
utroq illorum nephas Quid qͥd̾
multo est absurdius capit ne ees
enatura ut quis de cõstantinopoli
loqueretur tanꝙͣ bna patriarcha¬
lium sedium q̃ nond ẽẽt nec pa-¬
triarchalib nec sedes nec urbs xpiana
eet effectus xpĩanus cum bizãtiũ
ad suc erat non constant mopolis.
Mentior nisi hoc quoq confiteat
hic stolidus seribit enm prope
calcem priuilegium unde congruũ
Coco noi nr̃o cinitatem edificari
et ⁊ llic nr̃m constitiũ Imperium.
Si ille transfeore alio uolebat
Imperium noud transtulirat.
Si illic uolebat constitut imꝑiũ
nond ꝯscituerat. si uolebat᷑ ȩ̃di-¬
ficare urbem nond̃ edificanerar
nõ g.. fecisset mencionẽ de pa¬
⁊pĩana de sic nominata de cõdita
de qua condenda ut historie pla¬
cet quam palea in testimonium

Expanded text:
um a Christo primatum acceperit Romana sedes et id Gratiano testante multisque Grecorum octava anquam a Christo. Hoc ille modestissimus princeps dicere, hoc piissimus pontifex audire voluisset? Absit tam grave ab utroque illorum nefas! Quid, quod multo est absurdius, capit ne rerum natura, ut quis de Constantinopoli loqueretur tanquam una patriarchalium sedium, que nondum esset, nec patriachalis nec sedes, nec urbs christiana esset effectus christianus, cum Byzantium adhuc erat, non Constantinopolis. Mentior, nisi hoc quoque confiteatur hic stolidus, scribit enim prope calcem privilegiloco nomini nostro civitatem edificari et illic nostrum constitui imperium. Si ille transferre alio volebat imperium, nondum transtulerat; si illic volebat constituere imperium, nondum constituerat; sic, si volebat edificare urbem, nondum edificaverat: non ergo fecisset mentionem de pade christiana, de sic nominata, de condita, de qua condenda – ut historie placet, quam Palea in testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Quod nobis in locum ipsuus tenenius
nõ solum exemplo dedit imitandum/
sed etĩam pceptõ: Inquiẽs principes
gentium dñantur coꝵe ⁊ qui maiores
sunt p̃tãtem excercent in eos / nõ Ita
exit inter uos sed quicunqz uoluerit
erit ur̃ ẜuus. sicut felius hominis nõ
uenit ut ministretur ei sed ut ministret
et det aĩam suam redemptionẽ ꝓ multꝭ
Indices olim deus ut scias cesar ꝯ stituit
suꝑ ⁊frael: nõ reges: ppłũq sibi nome
Regium postulantem de testatus est:
nec aliter ob duriciem cordis Illorum
regem dedit᷑ ꝙ̃ qd repudium dederat /
qd̵ in noua lege Renocaiit. Et ego
Regnũ accipiam q̃ uixfudex ẽs̃ poo /¬
mittor.cden nescitis In quit paulus
ꝙͣ seti de hoc mundo Iudicabunt: et
si in uobis Indicabitur mũdus/ Indigni
estis q̃ de minimis Iudicetis: Nescitis

Expanded text:
Quod nobis, qui locum ipsius tenemus, Quod nobis, qui locum ipsius tenemus, non solum exemplo dedit imitandum, sed etiam precepto, inquiens: “Principes gentium dominantur eorum, et qui maiores sunt, potestatem exercent in eos. Non ita erit iervus. Sicut filius hominis non venit, ut ministretur ei, sed ut ministret et det animam suam redemptionem pro multis”. Iudices olim Deus, ut scias, Cesar, constituit super Israel, non reges, populumque sibi nomen regium postulantem detestatus est, nec aliter ob duritiam cordis illorum regem dedit, quam quod repudium permiserat, quod in nova lege revocavit. Et ego regnum accipiam, qui vix iudex esse permittor? “An nescitis”, inquit Paulus, “quod sancti de hoc mundo iudicabunt? Et si in vobis iudicabitur mundus, indigni estis, qui de minimis iudicetis? Nescitis
Abbreviated transcription (Latin):
guis exigitur: cui dictum est, si amas
me plus hiis ut fateris: pasce agnos
cesar capras etiam pascere: et portos/
qui nequeunt ab eodem pastore custodiri :
Quid qd me Regem facers uis, aut̾
potius cesarem id est regum pncipõ
Dominus resus xp̃us deus et homo /
Rex et sacerdos, cum se Regem affirma /¬
ret, audi de quo Reguo locutus est
Regnũ meum Inquit nõ est de hoc mũos.
si enim de hoc mũdo eẽt Regnum meũ
ministri mei ut̾iq decertarent: Et
q̃ fuit prima uox ac frequẽtior p̃dica /¬
tionũ eius: Nonne hec penitenciam
agite appropinquauit em̃m Regnum
celorum: appropinquauit Regnũ dei:
cui comparabitur Regnũ dei. nonie
cum hec dixit Regnun seclãre nichil
ad se pertinere de claranit: Seq
nõ modo Regnũ huõi nõ que sunt᷑
sed oblatum quoq accipere noluit :
Nain cumn inteligenet abiĩ ⁊płos
destinasse ut eum caperent / regemq
facerent ĩ montium solitudines fugit:

Expanded text:
guis exigitur, cui dictum est: Si amas guis exigitur, cui dictum est: Si amas me plus quam alii, ut fateris, pasce agnos Cesar, capras etiam pascere et porcos, qui nequeunt ab eodem pastore custodiri? 24 Quid, quod me regem facere vis aut potius Cesarem, idest regum principem? Dominus Iesus Christus, deus et homo, rex et sacerdos, cum se regem affirmaret, audi de quo regno locutus est: “Regnum meum”, inquit, “non est de hoc mundo. Si enim de hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent”. Et que fuit prima vox ac frequentior clamor predicationis eius? Nonne hic?: “Penitentiam agite, appropinquavit enim regnum celorum”, “appropinquavit regnum Dei”. Cui comparabitur regnum celi? Nonne, cum hec dixit, regnum seculare nihil ad se pertinere declaravit? Eoque non modo regnum huiusmodi non quesivit, sed oblatum quoque accipere noluit. Nam cum intelligeret aliquando populos destinasse, ut eum raperent regemque facereut, in montium solitudines fugit.
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei et m̃strare mensis et tame
menfis uiduarum nũ strares / ꝙͣrto aliud
est ꝙͣ exigere uectigalia curare erariũ.
scipendium muierare: militibus et
mille aliis hum smodi curis implicari
nemo militans der Implicat se nego/¬
ciis secularibus Inquit paulus: Nuq̃d
aaron cum ceteris lenitici generis
aliud ꝙͣ dm̃ cabernaculum procurabat :
cuues filii qr igñe alieuum ĩ turribula
sumpserant ignt ce lesti ꝯflagraue /¬
unie: et tũ iubes nos Ignem seculariũ
diuiciarum uetitum. ac prophanum/
In sacrata turribula/ id est in sacer /¬
dotalia opera sumere : Nun cleazir/
nũ phinees : nũ cłi pontifices / mi̾striq
aut tabernatłi aut templi quidꝙͣ nͨ qd
suo satiffacers uolebant: qd si noluit
audiant exocratirem dm̃ dicentĩs
negligent: q̃ execraᵈ cum ĩ omnes
tum pontifices maxime cadit. O
ꝙͣtum est pontificale mimus: ꝙͣtum
pastorem tanto onib̃/ e crunt manu
uniu scuiusq agni ouisq amisse san-¬

Expanded text:
bum Dei et ministrare mensis: et tamen bum Dei et ministrare mensis: et tamen mensis viduarum ministrare quanto aliud est quam exigere vectigalia, curare erarium, stipendium numerare militibus et mille aliis huiusmodi curis implicari. “Nemo militans Deo implicat se negotiis secularibus”, inquit Paulus. Nunquid Aaron cum ceteris Levitici generis aliud quam Domini tabernaculum procurabat? Cuius filii, quia ignem alienum in thuribula sumpserant, igni celesti conflagraverunt: et tu iubes nos ignem secularium divitiarum, vetitum ac profanum, in sacrata thuribula, idest in sacerdotalia opera sumere? Num Eleazar, num Phinees, num ceteri pontifices ministrique aut tabernaculi aut templi quicquam, nisi quod suo satisfacere volebant? Quod si nolint, audiant execrationem Domini dicentis: negligen- Que execratio cum in omnes tum in pontifices maxime cadit. O quantum est pontificale munus! Quantupastorem tanto ovili, e cuius manu uniuscuiusque agni ovisque amisse san
Abbreviated transcription (Latin):
cumĩarumq tractatio Innocentie Ini-¬
mica est: non modo possessio Illarum
atq dñatus: unus iudas qui loculos
habebat et portabat q̃ mittebãtur /
preuaricatus est: et amore pecuiis
cui assuenerat / magr̃m dñm deum
et Rephendit: et prodidit. Itaq
uereor Cesar ne me ex petro facias
Iudam. Andi etiam quid paulus di /¬
cat. Nichil intulimius In hunc mũdũ
haud dubium ꝙ nec anferre quid pos¬
sumurs. habentes autem alimenta. et
quo teganuir: hiis ꝯ tenti sumuus: nã
qui uolunt diuites fieri incidunt In
temptationẽ et in laqueum dyaboli:
et defideria multa et Iubtilia et noyia
q̃ mergũt homines In Interitum et
perditionem: Radix enim õmm malors
est cupiditas: quã quid̃ appetentes
errauerunt a fide. et in sebuermnt
se doloribus multis. Tu autem ho
dei hec fuge: et tu me accipere Inbes
p̃terea pro tua prudentia Cesar
cõsideres quis Inter hec diuinis rebus
runit non ẽs̃ equũ xelinquere se uer /¬

Expanded text:
cuniarumque tractatio innocentie inicuniarumque tractatio innocentie inimica est, non modo possessio illarum atque dominatus: unus Iudas, qui “loculos habebat et portabat que mittebantur”, prevaricatus est et amore pecunie, cui assueverat, magistrum, dominum, Deum et reprehendit et prodidit. Itaque vereor, Cesar, ne me ex Petro facias Iudam. Audi etiam, quid Paulus dicat: “Nihil intulimus in hunc mundum, haud dubium quod nec auferre quid possumus. Habentes autem alimquibus tegamur, his contenti sumus. Nam qui volunt divites fieri incidunt in tentationem et laqueum dyaboli et desideria multa inutilia et nociva, que mergunt homines in interitum et perditionem; radix enim omnium malorum est cupiditas, quam quidam appetentes erraverunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Tu autem, homo Dei, hec fuge”. Et tu me accipere iubes,preterea pro tua prudentia, Cesar, consideres, quis inter hec divinis rebus runt non esse equum relinquere se ver
Abbreviated transcription (Latin):
Inter opes Inter magratus / Inter ad¬
ministrationẽ seculariũ negociorum
Ideo ne terrenis renũciamus ut eadem
uoberiora assequatur et prinatã abis/¬
ciuius ut aliena possideamus et publica:
Nr̃e erunt urbes nr̃a tributa / nr̃a uecti /¬
galia: et cur clicos si hoc fecerĩnius nos
uocari licebit: pars nr̃a sine sors que
sed celestis: leuite qui id clerici funt
partem cum fribus nõ fuere sortiti:
et tu nos Iubes etĩam fratrum sortiri
portionẽ: quo iu dĩcias atq opes
qui dñ uoce iuberr nec de crastino ẽẽ
solicitus et cui dictum est ab illo no/¬
lite the saurizare suꝑ terrã nolite
possidere aurũ et argentum neq
pecimiam in ⁊ oñis urĩs et difficilius
est diuitem Introire Regnũ celorum
ꝙ camelum ꝑ foramẽ aeus transire.
Ideoq pauperes sibi ministros elegit
et qui omnia Reliquerunt ut enm se¬
querentur/ et pauꝑtatĩs ip̃e fuit
emplum / usque a deo diuitiarũ per¬

Expanded text:
inter opes, inter magistratus, inter adinter opes, inter magistratus, inter administrationem secularium negotiorum? Ideo ne terrenis renuntiavimus, ut eadem uberiora assequamur? Et privata abiecimus, ut aliena possideamus et publica? Nostre erunt urbes, nostra tributa, nostra vectigalia? Et cur clericos, si hoc fecerimus, nos vocari licebit? Pars nostra sive sors, quesed celestis. Levite, qui iidem clerici sunt, partem cum fratribus non fuere sortiti: et tu nos iubes etiam fratrum sortiri portionem? Quo mihi divitias atque opes? Qui Domini voce iubeor nec de crastino esse sollicitus, et cui dictum est ab illo: “Nolite thesaurizare super terram”, “no1ite possidere aurum neque argentum neque pecuniam in zonis vestris”, et: “Difficilius est divitem introire in regnum celorum quam camelum per foramen acus transire”. Ideoque pauperes sibi ministros elegit et qui omnia reliquerunt, ut eum sequerentur, et paupertatis ipse fuit exemplum. Usque adeo divitiarum pe
Abbreviated transcription (Latin):
maculare potero: Cur autem Ille
accipieudis muneribus ꝑ sonã ꝓphete
maculari putauit: nempe qd uideri
poterat uendere sacra/ fenerars.
Domũ dei Indigere presidiis hõni
ergo sibi principes ac Reges beneficia/¬
rios facexe ꝙͣ ip̃e bene ficiarius illorum
ẽẽ: Imo ne mutua quidem bene ficentia
uti⁊ beatiuest eium multo ut Inquit
dñs dare ꝙͣ accipe̾. Eadem michi
atq adeo maior est cã/ cui etiam a dño
p̾cipitur dicente infirmos curate
mmortuos suscitate, le prosos mũdate /
demones encite gratis accepistis
gratis date Ego ne tantum flagitiũ
admittam cesar ut dei p̃cepta nõ exe¬
quar: ut gliam int̃a polluam. melius
est ut Inquit paulus michi mori / ꝙͣ
Ut gliam meam quis enacuet gliã
nr̃a est apud deum/ honorificare
sum et exemplum et cã delinquendi
xp̃ianus homo sacerdos põtifex Ro/¬
manus uicarius xp̃i Iam uero Inno/¬
centia sacerdotum quõ Incolimes erit

Expanded text:
maculare potero? Cur autem ille maculare potero? Cur autem ille accipiendis muneribus personam prophete maculari putavit? Nempe quod videri poterat vendere sacra, fenerare donum Dei, indigere presidiis hominuergo sibi principes ac reges beneficiarios facere quam ipse beneficiarius illorum esse, immo ne mutua quidem beneficentia uti. “Beatius est enim multo”, ut inquit Dominus, “dare quam accipere.” 21 Eadem mihi atque adeo maior est causa, cui etiam a Domino precipitur dicente: “Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, demones eiicite; gratis accepistis, gratis date”. Ego ne tantum flagitium admittam, Cesar, ut Dei precepta non exequar, ut gloriam meam polluam? Melius est, ut inquit Paulus, “mihi mori quam ut gloriam meam quis evacuet”. Gloria nostra est apud Deum honorificare sim et exemplum et causa delinquendi? Christianus homo, sacerdos Dei, pontifex Romanus, vicarius Christi. 22 Iam vero innocentia saeerdotum quomodo incolumis erit
Abbreviated transcription (Latin):
regmia orbis roma altloi toaderr ꝙ
filiis qd mĩme sentio: se populus
hic, si italia. si cetere nationes
sustinerent. ut quos oderunt: et quoꝵ
Religionem a dhc Respuũt: capti Il¬
letebris seclĩ eorum Impeoio obuoxn
esse uellent qd̵ impossibile est: tñ si quid
michi credendum putas fili amãtissis
ut tibi assentirem ulla adduci rõne
non possem: nͥ uellena anichi ip̃i eẽ
dissimilis: et condicioẽm ineam obli/¬
uisci: ac propemodum dñm Ie sum
abuegare : tua enim munera, sine
ut tu uis tue Remineratioẽs et gliam
et innocẽtiam et sctĩmoniam incam
atq om̃i qui michi successuri funt
polluerẽt. ac prorsus enerterent:
uiamnq hiis qui ad cognitionem ue¬
ritatis uenturi sunt Intercluderẽt
n uero helisens. naaman siro a
lepra curato mercedem accipere noluit:
ego te curato accipiam Ille mun̾a
respuit ego regna michi dari suam
Ille ꝑsonam ꝓphetẽ maculare noluñt
egro ꝑsonam xp̃i quam in me gero

Expanded text:
regina orbis, Roma, alteri tradere quam regina orbis, Roma, alteri tradere quam filiis quod minime sentio, si populus hic, si Italia, si cetere nationes sustinerent, ut, quos oderunt et quorum religionem adhuc respuunt, capti illecebris seculi eorum imperio obnoxii esse vellent quod impossibile est, tamen, si quid mihi credendum putas, fili amantissime, ut tibi assentirer ulla adduci ratione non possem, nisi vellem mihi ipsi esse dissimilis et condicionem meam oblivisci ac propemodum dominum Iesum abnegare. Tua enim munera sive, ut tu vis, tue remunerationes et gloriam et innocentiam et sanctimoniam meam atque omnium, qui mihi successuri sunt, polluerent ac prorsus everterent viamque iis, qui “ad cognitionem veritatis” venturi sunt, intercluderent. 20 An vero Heliseus Naaman Syro a lepra curato mercedem accipere noluit: ego te curato accipiam? Ille munera respuit: ego regna mihi dari sinam? Ille personam prophete maculare noluit: ego personam Christi, quam in me gero,
Abbreviated transcription (Latin):
tumelieq supplicio/. Age porro si
fieri potest cocedamus mq p̃ces neq
minas neq ullam rõnem aliquid prose¬
cisse prestareq adhuc constantĩ nec
uelle a suscepta semel persuasront
recedere / quis non ad siluesto orõnem
si res uera fuisset unꝙͣ commotum as¬
sentiat, q̃ talis hand dubre fuisset:
Princeps optĩme. ac fili cesar/
putatem q̃d t̾nam tam prouam tãq
effu sam nõ possum nõ amare/ atq
amplecti. uermitamen ꝙ in offerend
deo muneribus ĩmolandisq uictimis
nõ nichil eores: ñme demiror. quippe
qui ad huc es in xp̃iana milicia tiro:
Ut non decebat olim a sacerdots omnem
petudem feramq et auem sacoificari
Ita nõ omne ab eodem accipiendum est
munus: Ego sacerdos sumac põtifex
qui despicere debeo quid ad altare
patiar offerri: ne forte nõ dico
Immũdũ aĩat offeratũr sed uipera
aut serpens: Itaq sic habeas : Si
foret t̾ũi Iuris partem Imperii cuin

Expanded text:
tumelieque suspicio. Age porro, si tumelieque suspicio. Age porro, si fieri potest, concedamus neque preces neque minas neque ullam rationem aliquid profecisse perstareque adhuc Constantinum nec velle a suscepta semel persuasione recedere: quis non ad Silvestri orationem, si res vera fuisset, unquam commotum assentiatur? Que talis haud dubie fuisset: 19 «Princeps optime ac fili, Cesar, pietatem quidem tuam tam pronam tamque effusam non possum non amare atque amplecti, veruntamen, quod in offerendis Deo muneribus immolandisque victimis nonnihil erres, minime demiror, quippe qui adhuc es in christiana militia tiro. Ut non decebat olim a sacerdote omnem pecudem feramque et avem sacrificari, ita non omne ab eodem accipiendum est munus. Ego sacerdos sum ac pontifex, qui dispicere debeo, quid ad altare patiar offerri, ne forte non dico immundum animal offeratur, sed vipera aut serpens. Itaque sic habeas: si foret tui iuris partem imperii cum
Abbreviated transcription (Latin):
tõnere habes filios quor aliquẽ ĩ locũ
tnũ nobisq̃ permittentibus ac Rogã¬
tibus nature lege substituas : Sin
miuus nobis in aĩo est publicã ampli¬
tudinem cum priuata dignitate/
defendere: neq enim minor hec ĩmoia
quiritum ꝙͣ olim fuit uiolata lucretia :
neq nobis deerit brutus qui contra
tarquiuũ se ad libertatem xecuꝑandam
huic pp̃ło prebeat ducem: Et in istos
primũ quos nobis p̃ponis/ demde ⁊
in te ferrum stringenius . qd in multos
Imꝑatores et q̃ d lemores ob cãs fecimuis :
Hec profecto Constantinũ ñ lapidẽ
eum aut trũcũ existimanius ꝑ mouissẽt:
Que si ppłus nõ dixisset, tñ diceor
apnd se et hiis passim u̾bis fremeoe
siluestro quem tot hoiz o diis tot gla/¬
diis subiceret : ut uix quantum sentio
unũ filuester diem in uita futurrus
fuisset. nam eo pancisq a liis a sumptis
uidebatuo omnes sublatum tri de pecto¬
ribus Romanoꝵ tam dire Iniupie cõ¬

Expanded text:
tenere, habes filios, quorum aliquem in locum tenere, habes filios, quorum aliquem in locum tuum nobis quoque permittentibus ac rogantibus nature lege substituas, sin minus, nobis in animo est publicam amplitudinem cum privata dignitate defendere. Neque enim minor hec iniuria Quiritum quam olim fuit violata Lucretia, neque nobis deerit Brutus, qui contra Tarquinum se ad libertatem recuperandam huic populo prebeat ducem. Et in istos primum, quos nobis preponis, deinde et in te ferrum stringemus, quod in multos imperatores et quidem leviores ob causas fecimus». Hec profecto Constantinum, nisi lapidem eum aut truncum existimamus, permovissent, que, si populus non dixisset, tamen dicere apud se ct his passim verbis fremere Silvestro, quem tot hominum odiis, tot gladiis subiiceret, ut vix, quantum sentio, unum Silvester diem in vita futurus fuisset, nam eo paucisque aliis absumptis videbatur omnis sublatum iri de pectoribus Romanorum tam dire iniurie con
Abbreviated transcription (Latin):
qui te fecissemuis regem eadem facul-¬
tate abdicare te regno Iuberens.
Nedum posses regnũ diuiders: nedũ
tot prouiucias alienare: nedum ip̃m
Regni capuit peregrino atq humilimo
liomini adicere: canem om̃li p̃ficimus
quem si lupi mauult officio fungi aut
eicimus autoccidimus: Nunc tu qui diu
canis officio in ouili Rõno defendendo
sis functus: ad extremũ in lupũ nillo
exemplo conuerteris: atq ut intelli /¬
asperino loqui / nullũ tibi in ppłi
Romani Imperio Ius ẽẽ. Cesar ui
dominatum occupatum tenuit. Angustꝰ
et in uirum successit et adu̾sarium
partium profligatione se dñn fecit.
Tiberns gaiuis claudius / nero galba
Ottho ui tellius uaspasianus et teriq
aut eadem aut sunili uia uel libertatom
predati funt : Tu quoq aliis exprilsis
aut interemptis dñs effectus es :
Siler ꝙ ex mrĩonio natus non sis:
quare tibi ut nr̃am mentẽ testificemᵒͦ
cosar si non libet te Rome principatũ

Expanded text:
qui te fecissemus regem, eadem faculqui te fecissemus regem, eadem facultate abdicare te regno iuberemus, nedum posses regnum dividere, nedum tot provincias alienare, nedum ipsum regni caput peregrino atque humillimo homini addicere. Canem ovili preficimus, quem, si lupi mavult officio fungi, aut icimus aut occidimus: nunc tu, cum diu canis officio in ovili Romano defendendo sis functus, ad extremum in lupum nullo exemplo converteris? Atque ut intelliasperius loqui nullum tibi in populi Romani imperio ius esse: Cesar vi dominatum occupavit, Augustus et in vitium successit et adversariarum partium profligatione se dominum fecit, Tiberius, Gaius, Claudius, Nero, Galba, Otho, Vitellius, Vespasianus ceterique aut eadem aut simili via libertatem nostram predati sunt, tu quoque aliis expulsis aut interemptis dominus effectus es, sileo, quod ex matrimonio natus non sis. Quare, ut tibi nostram mentem testificemur, Cesar, si non libet te Rome principatum
Abbreviated transcription (Latin):
senes demuulceri sibi barbam a uictoribus
passi nõ sunt : nc̃ sibi tot senatorii ordis
quos ip̃i tanꝙͣ sernos malos oñm ꝯ tinue /¬
larum gne supplicioꝵq affetdrunt e
Isti ne homines magistratus creaibumt
prouincias Regent, bella gerent de nobis
sentencias capitis strent, sub hiis nobi¬
litas Romana stipendia fatiet. honores
sperabit numera assequetur et qd̾ maiꝰ
qd̃q alt̾ins penetret unlinis accipere
possumius: Non Ita putes cesar rõnũ
degenerasse sanguinem ut istud pas¬
surns sit equo aĩo: et nõ quanis rõne
deuitand existimet : qd medius fidiꝰ
neq nuilieres nrõe sustinerẽt: sed magis
se una cum dulcibus liberis sacoisq
penatib ꝯcremarunt. ut nõ carta/¬
gmensõs femine fortiores fuerint ꝙͣ
xõne. Et cuii cesar si Regem te de¬
legissemus / haberes tu quidem mag̃nũ
de Imperio rõno agendi arbĩtrnum.
sed non Ita ut uel nũmũ de Ipfus
Immimeres maiestate. Alioquin

Expanded text:
senes demulceri sibi barbam a victoribus senes demulceri sibi barbam a victoribus passi non sunt: nunc sibi tot senatorii ordinis, quos ipsi tanquam servos malos omni contumeliarum genere suppliciorumque affecerunt? Isti ne homines magistratus creabunt, provincias regent, bella gerent, de nobis sententias capitis ferent? sub his nobilitas Romana stipendia faciet, honores sperabit, munera assequetur? Et quod maius quodque altius penetret vulnus accipere possumus? Non ita putes, Cesar, Romanum degenerasse sanguinem, ut istud passurus sit equo animo et non quavis ratione devitandum existimet, quod, mediusfidius, neque mulieres nostre sustinerent, sed magis se una cum dulcibus liberis sacrisque penatibus concremarent, ut non Cartaginenses femine fortiores fuerint quam Romane. Etenim, Cesar, si regem te delegissemus, haberes tu quidem magnum de imperio Romano agendi arbitrium, sed non ita, ut vel minimum de ipsius imminueres maiestate. Alioquin,
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ab armis atq ab omni Re bellica
abhorrentẽs crunt qui p̃ficientur
ligiones aut ip̃e prouincie spoliare
temptabunt ut quem sperabunt uel
nõ Regnaturum. uel penas nõ Repetituou
Credo me hercle ne unum quidem mensem
Illos in officio insuros sed statim ad pͥmũ
profectionis tue mĩcium Rebellaturos:
quid facies quid ꝯsilii capres cum duplici
atq adeo multĩplici bello urgebunt: na /¬
tionres quas subegimus ꝯtinere uix pos-¬
suius quomõdo ilłis accedente ex liberis
gentibus bello xesistetur ⁊. Tu cesar quid
ad te spectet ip̃e uideris: nobis autem
het res non minus ꝙͣ tibi cure ẽẽ debet:
Tu mortalis: Imperium populi rõmi decet
ẽs̃ immortale: et ꝙtum ĩ nobis crit neq
Imperium modo uerum etiam pudor: scilicet
quoꝵ Religionẽ ꝯtenmimus eoꝵꝭ accĩ-¬
pienius Imperinm: et principes orbis
teorarum huic ꝯtemptissimo homini ser /¬
uiemiuer: Urbe a gallis capta Romani

Expanded text:
Ita ab armis atque ab omni re bellica Ita ab armis atque ab omni re bellica abhorrentes erunt, qui preficientur legiones aut ipse provincie spoliare temptabunt ut quem sperabunt vel non repugnaturum vel penas non repetiturum? Credo, mehercule, ne unum quidem mensem illos in officio mansuros, sed statim et ad primum profectionis tue nuntium rebellaturos. Quid facies, quid consilii capies, cum duplici atque adeo multiplici bello urgebere? Nationes, quas subegimus, continere vix possumus: quomodo illis accedente ex liberis gentibus bello resistetur? Tu, Cesar, quid ad te spectet, ipse videris, nobis autem hec res non minus quam tibi cure esse debet. Tu mortalis es, imperium populi Romani decet esse immortale et, quantum in nobis est, erit, neque imperium modo, verum etiam pudor: scilicet, quorum religionem contemnimus, eorum accipiemus imperium? et principes orbis terrarum huic contemptissimo homini serviemus? Urbe a Gallis capta Romani