comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um aut̃ baldumꝰ ipse frueret᷑ sua ꝓsꝑitate. ece¬
CO
mintiꝰ ueniens abiero solimis in tulit ei: quiad
godefridꝰ germanꝰ eiꝰ xo. kł augustiniẽ clausa¬
extremum apud iero solimã ¶ Ad caput hoc anm pͥe
tã contigit urbẽ. Ad meriti cuulũ dñs tͥ dux godest
Contulit hoc regnum. s temꝑe non diuturno: Tu ꝑfin
eo. natura dante riusti: Orto sole semel sub feruescente ieons
chera scandistiletans. michaele leuante. Cũ aũ ĩtimatus
sset d omno baldumo. quod om̃is popłs ierosolimitinus es
in regni pͥncrpẽ substituendũ heredẽ expectarent. dolens
aliqͥ tulũ de fr̃is morte.s plus gaudens de hereditate. actrs
inssio t̾ram suam quam possidebat locaint cuidã baldu-¬
po comiti cognato suo eã cõmittens. Et colligens ex̾citulũ suũ
ente tã pauca erat ausus ꝑ tot hostium regiones in cedere.
sam pleriq ꝓpt̾ea panidi ⁊ timidi. decollegio nr̃o latenter

Expanded text:
m ipse Balduinus frueretur sua prosperitate, ecce nuntius veniens ab Hierosolymis, intulit ei quia dux Godefridus germanus ejus XV Kal. Augusti diem clauserat apud Hierosolymam. Ad caput hoc anni post captam contigit urbem. Ad meriti cumulum Dominus tibi, dux Godefride, Contigit hoc regnum. Sed tempore non diuturno Tu perfunctus eo, natura dante ruisti. Orto sole semel sub fervescente Leone, Aethera scandisti laetans, Michaele levante. INCIPIT esset domno Balduino quod omnis populus Hierosolymitanus eum in regni principem substituendum haeredem exspectarent, dolens aliquantulum de fratris morte, sed plus gaudens de haereditate, accepto consilio, terram suam, quam possidebat, locavit, cuidam Balduino comiti cognato suo eam committens. Et colligens exercitulum suum gente tam pauca erat ausus per tot hostium regiones incedere. Nam plerique propterea pavidi et timidi de collegio nostro latenter
Abbreviated transcription (Latin):
ssud non diu fuit anceps. Illi enĩ tempestiue fugert̃. hiuͦ ꝓm¬
te eosfugauert̃. Obellum insontib odiosũ: ⁊ intuentib ꝑ.¬
hiorridũ. Bellũ qr non bellum nã ꝑ antifrasim ẽ dictũ. Bellũ
ernebam. m̃te nutabã: ictus timebã. Om̃s in ferrũ ruebant.
ac si mortẽ nunquã metuerent. Dira calamitas. ubi nulla
caritas. fragor erat miniꝰ demutius utroꝵ ꝙ ꝑcussionib. Hic
arnit᷑ miseria. Mirabile qͥdẽ dictu. In capite uicimꝰ. in cauda uͦ suꝑati sumꝰ.¬

Expanded text:
illud non diu fuit anceps. Illi enim tempestive fugerunt, hi illud non diu fuit anceps. Illi enim tempestive fugerunt, hi  corruerint. O bellum insontibus odiosum, et intuentibus perhorridum! Bellum, quia non bellum; nam per antiphrasim est dictum. Bellum cernebam, mente nutabam, ictus timebam. Omnes in ferrum ruebant, ac si mortem nunquam timerent. Dira calamitas, ubi nulla charitas. Fragor erat nimius de mutuis utrobique percussionibus. Hic cernitur miseria. Mirabile quidem dictu! in capite vicimus; in cauda vero superati sum
Abbreviated transcription (Latin):
cõtra quã gr̃adĩ: pompa eoꝵ p̃ualere non potuit. s acsi
p̃sentia eiꝰ u̾ecundi effecti: non solum nos inuadere cessa¬
uert̃. uerũ etiã pauore celitꝰ ꝑ cussi õs infugã eelerẽ: suam
uerterunt sententiã. Qus tc̃ habuit equũ uolucrẽ: fugiẽ¬
do euasit mortẽ. Tediũ erat colligere tot scuta. tot misilu
tot arcꝰ ⁊ sagittas. q̃ in cãpis fugitiui iecerant. Tot corpora que
ibi iacebant exanimata. si qͥs uellet dinumerare : deficeret
utiq in cõputatione. Fertur tam̃ .u. milia exeis de militib et
pedib ibi ꝑemptos fuisse. Dux etiã babiloniensis militie qui
eam ad bellandũ ad dixxerat: cũ ceteris int̾iit. De nr̃is uero
militib octoginta ꝑ didimꝰ. De peditib uͦ ampliꝰ. ẜbissime
llo die rex se habuit. Optimꝰ consolator. rigilꝰ ꝑcussor extint
Milites quoq sui quãuis eẽnt pauci. erant ꝓbissimi. Certam̃

Expanded text:
contra quam gratia Dei pompa eorum praevalere non potuit. Sed ac si contra quam gratia Dei pompa eorum praevalere non potuit. Sed ac si praesentia ejus verecundi effecti, non solum nos invadere cessaverunt, verum etiam pavore coelitus percussi omnes, in fugam celerem suam verterunt sententiam. Qui tunc habuerunt equum volucrem, fugiendo evaserunt mortem. Taedium erat colligere tot scuta, tot missilia, tot arcus et sagittas, quae in campis fugitivi jecerant. Tot corpora, quae ibi jacebant exanimata, si quis vellet ea dinumerare, deficeret utique in computatione. Fertur tamen quinque millia ex eisdem militibus et peditibus ibi peremptos fuisse. Dux etiam Babylonensis militiae, qui eam ad bellandum adduxerat, cum caeteris interiit. De nostris vero militibus 80 perdidimus, de peditibus vero amplius. Probissime illo die rex se habuit. Optimus consolator, rigidus percussor exstitit. Milites quoque sui, quamvis essent pauci, erant probissimi. Certamen
Abbreviated transcription (Latin):
aparte postrema subuenit. U̾bi enĩ iurtutẽ hostiũ ualidiore
ẽẽ spectauit ⁊ cognouit. accelerato cursu cũ scala sua. impet
ne fandoꝵ iurilit̾ se obdidit. ⁊ corã potentiorib eoꝵ basta
ubrata ii qua signũ pendebat album. ictu lãcee ꝑcussit ar¬
bem unũ sibi obniũ. in cuiꝰ omento cum adt̾rã de somipede ius
p̾cipitaret: idẽ signũ memoratũ remansit. Lan ceã autem
inde ertorsã sic̃ ipse ꝓpiꝰ astans cernebã. adledendũ alios ꝓn¬
te deculit. Hinc isti. hinc illi fortit̾ pugnant. Uideretis ittus
hore spatio modico multos utrĩꝙ: eqͦs sessorib uacuos. uide¬
bamꝰ t̾ram nimis occupatã de scutis uel peltis. depugionib
ipbaret̾s. arcub ⁊ sagittis. de sarracenis ⁊ ethiopsb tãme¬
tuis qnã morti uulneratis. Similit̾ de francis: s ñ e tei¬
tis aderat ibi crus dnĩca. inimicis nris ualde contͣria.

Expanded text:
rex a parte postrema subvenit. Ubi enim virtutem hostium validiorem rex a parte postrema subvenit. Ubi enim virtutem hostium validiorem esse spectavit et cognovit, accelerato cursu cum scara sua, impetui nefandorum viriliter se obdidit, et coram potentioribus eorum hasta vibrata, in qua signum pendebat album, ictu lanceae percussit Arabem unum sibi obvium; in cujus omento cum ad terram de sonipede illum praecipitaret, idem signum memoratum remansit. Lanceam autem inde extorsam, sicut ipse proprius astans cernebam, ad laedendum alios prompte detulit. Hinc isti, hinc illi fortiter pugnabant. Videretis utique horae spatio non modico multos equos sessoribus vacuos. Videbamus terram nimis occupatam de scutis vel pectis, de pugionibus et pharetris, arcubus et sagittis de Sarracenis et Aethiopibus tam mortuis quam morti vulneratis. Similiter de Francis, sed non de tantis. Aderat ibi crux Dominica inimicis Christi valde contraria;
Abbreviated transcription (Latin):
sumi. & armatis cunctis: acies nr̃e decent̾ ad bellandũ or¬
dinate sunt. Itaq nos in manꝰ dnĩ fi dent̾ c̃mendantes: ad¬
ũsꝰ eos eqͥtauimꝰ. Abbas qͥdã cui rex p̾ceꝑat. crucẽ dm̃cã palã
cunctis gestaiit. Tc̃ rex milites suos his u̾b̾ pie affatꝰ ÷. Ena
õs xͥanos gloriosi fulgebitis. Si aũt fugere uolueritis frã¬
cia qͥdẽ longe ÷ a uob̃. Hic. dictis: õs ei assensert̃. Ad pug¬
rens. dextra leuaq uehem̃t̾ in nos irriit. Gens qͦ nr̃a licet
paucissima. ꝑ sex acies diuisa. sic̃ solent aucupes in multi¬
tudine auiũ. ita intra cohortes eoꝵ ingentes. ad iuua
ds exclamantes se insert̃. Quoꝵ multitudo in tantum
nos ilico obtexit. ut uix alius aliũ uł cernere uł cognoscere
poss. Iãq reppuierant. iãq quassauerant duas de acieb¬
nr̃is anterioriorib cum rex huie negotio intuito. festinatissi

Expanded text:
sumi, et armatis cunctis, acies nostrae decenter ad bellandum orsumi, et armatis cunctis, acies nostrae decenter ad bellandum ordinatae sunt. Itaque nos in manus Dei fidenter committentes, adversus eos equitavimus. Abbas quidam, cui rex praeceperat, crucem Dominicam palam cunctis gestavit. Tunc rex milites suos his verbis pie affatus est: omnes Christianos gloriosi fulgebitis; si autem fugere volueritis, Francia equidem longe est a vobis. » His ita dictis, omnes ei assenserunt. Ad pugrens, dextra laevaque vehementer in nos irruit. Gens quoque nostra, licet paucissima, per sex acies divisa, sicut solent aucupes in multitudine avium, ita inter cohortes eorum ingentes, ADJUVA DEUS exclamantes, se inseruerunt. Quorum multitudo in tantum nos illico obtexit ut alius alium vel cernere vel cognoscere posset. Jamque repulerant, jamque quassaverant duas anteriores acies nostras, cum huic negotio intuitus festinantissime
Abbreviated transcription (Latin):
forte pãritã. Illuc fecit rex portari dominicȩ crucis lignũ.
quod nob̾ p̃buit salutare solatiũ. Die qͦdã de ioppe exinumꝰ: se¬
quenti uͦ contͣ eos bellauimꝰ. Cũq ad eos appropinqͣremꝰ. ⁊ illi
cula nrã ꝑspexissemꝰ. subsequentiã ceteroꝵ statĩ intelleximꝰ
Et cum rex cum quibꝰ dã de suis ultiꝰ ꝓgrederet᷑. ꝓspectans alõ¬
qe uidit tentoria eoꝵ extensa: in planis candescere. Quib in¬
sis. mor equo calcarib puncto ad nos postremos recurrit.
⁊ quod uniderat cunctis manifestauit. Unde existare cecpmiꝰ
c̃ bellum fore didicimꝰ. qm̃ id fi̾ desiderabamꝰ. Si enĩ ad nos nõ
uenirent. nosutiq ad eos iremꝰ. Meliꝰ enĩ erat nob̃ in planiᷤ
uastis p̾liari. ut cum suꝑati eẽnt dño suffragante: longior
eis fuga fieret̃. Unde infuga maiis haberent detͥm̃tum.
quã si ꝓpe muros eoꝵ cũ eis cõdererem᷑. Tc̃ iussit rex arma

Expanded text:
forte paratam. Illuc fecit rex portari Dominicae crucis signum, forte paratam. Illuc fecit rex portari Dominicae crucis signum, quod nobis praebuit salutare solatium. Die quodam de Joppe exivimus, sequenti vero contra eos bellavimus. Cumque ad eos appropinquassemus, et icula nostra prospexissemus, subsequentiam caeterorum statim intelleximus. Et cum rex cum quibusdam de suis ulterius progrederetur, prospectans a longe vidit tentoria eorum extensa in planis candescere. Quibus visis, mox equo calcaribus puncto, ad nos postremo cucurrit, et quod viderat cunctis manifestavit. Unde exsultare coepimus, cum bellum fore didicimus, quoniam id fieri desiderabamus. Si enim ad nos non venirent, nos utique ad eos iremus. Melius enim erat nobis in planis vastis praeliari, ut cum superati essent, Domino suffragante, longior eis fuga fieret. Unde in fuga majus haberent detrimentum, quam si prope muros eorum cum eis congrederemur. Tunc jussit rex arma
Abbreviated transcription (Latin):
gĩta dies qͥ eti sustinuissemꝰ. intimatũ ÷ regi. adu̾st arios nr̃õs
animositate iterata cõmoueri: ⁊ iã nos appetere paran. Hoc
aut̃ audito. fecit rex gentẽ suã ꝓmpte cõgraegari de ierosolima
iudelicet ⁊ tyberia de cesarea quoq ⁊ caipha. & qi necessitas noᷤ
urgebat. ꝓeo qͦd militũ eramꝰ egentes. monente rege qͥc̃q po¬
tuit de armigero suo militẽ fecit. Itaq milites nr̃i õs ducẽti¬
milia militũ.⁊ .xxi. milia peditũ simul erant. Hoc quidẽ sciebamꝰ.
s quia dm̃ nobisõ habebamꝰ: eos aggredi ñ formidauimꝰ. Ni ec eñ
iarmis nec ingente multa confidebamꝰ. s in dño dõ nr̃o spẽ m̃ã
oĩno posueramꝰ. Magna andacitas. U ñ erat audacitas: immo
fides ⁊ caritas. Qm̃ ꝓamore illiꝰ parabami᷑ diligent̃ mori. qͥ ꝓ nob
misericordit̾ mortẽ dignatꝰ ÷ pati. Iuimꝰ ad pugnã uł mortẽ

Expanded text:
70 dies quieti sustinuissemus, intimatum est regi adversarios nostros 70 dies quieti sustinuissemus, intimatum est regi adversarios nostros animositate iterata commoveri etiam nos appetere parari. Hoc autem audito, fecit rex gentem suam prompte congregari, de Hierosolyma videlicet, et Tiberiade, Caesarea quoque, et Caypha. Et quia necessitas nos urgebat, pro eo quam militum eramus egentes, monente rege, quicunque potuit de armigero suo militem fecit. Itaque milites nostri ommillia militum, et 21 millia peditum simul erant. Hoc quidem sciebamus, sed quia Deum nobiscum habebamus, eos aggredi non formidavimus. Nec enim in armis, nec in gente multa confidebamus, sed in Domino Deo spem nostram omnino posueramus. Magna audacitas, sed non audacitas erat, imo fides et charitas. Quoniam pro amore illius sperabamus diligenter mori, qui pro nobis misericorditer morte dignatus est mori. Ivimus ad pugnam, vel mortem
Abbreviated transcription (Latin):
t cum de cesarea ⁊ de his om̃ib q̃ mea
repꝑimꝰ una c̃ianuensib ꝓ ut libuit egissemus
⁊ archiep̃m cõmunit̾ electũ ibi p̾fecissemꝰ. relictĩ
ad custodiendũ urbẽ paucis. festinauimꝰ ire ramulam
cuntatẽ q̃ ẽ ꝓpe liddã. ubi ꝑ.xx.iiii. dies expectauimus
bellũ ascalonitis ⁊ babilomeis contͣ nos fieri. ob id illic
congregatis. S qͥa gens eramꝰ rara. contͣ eos ire metuenteᷤᷤ
ñiumꝰ. ne forte si ante ascalonẽ eos appeteremꝰ. intrame.¬
nia ⁊ aggeres suos recursu cõtinuo nos int̾ceptos ꝑime
tes calluimꝰ. usꝙ animis pauore marcentib adu̾sũ noᷤᷤ
uenire p̾enitꝰ dimi sert̃. unde multi mora fastiditi
egestate p̃ssi: abexerei suo discesserunt. C audito. ioppẽ regieis¬
si sumꝰ. ⁊ laudes deo dedimꝰ: eo quod a congressu eoꝵ liberi sie
factieramꝰ. D cũ postea aurib ad eos semꝑ intentis ꝑ septua

Expanded text:
t cum de Caesarea, et de his omnibus quae in ea t cum de Caesarea, et de his omnibus quae in ea reperimus, una cum Januensibus, prout libuit, egissemus, et archiepiscopum communiter electum ibi praefecissemus, relictis ad custodiendum urbem paucis, festinavimus ire Ramulam civitatem, quae est prope Lyddam. Ubi per 24 dies exspectavimus bellum ab Ascalonitis et Babylonicis contra nos fieri, ob id illic congregatis. Sed quia gens eramus rara, contra eos ire metuentes, non ivimus, ne si forte Ascalonae eis appareremus, intra moenia et aggeres suos recursu continuo nos interceptos interimertes calluimus, usque animis eorum pavore marcescentibus, adversum nos venire penitus dimiserunt. Unde multi moram fastiditi, et egestate pressi, ab exercitu suo discesserunt. Quo audito, Joppem regressi sumus, et laudes Deo dedimus, eo quod a congressu eorum liberi sic facti eramus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
quib plus ꝓpeccunia quã ꝓamicitia peꝑcit. Quanta pe¬
cunia. qͦt utensilia multiformia ibi st̃ inuenta: ñ ÷ dicẽdi
facultas. unde multi pauꝑes effecti st̃ locupletes. Uidide
sarracenis plurimõ ibi ꝑ emptos aceruo de illis facto.
igne concremari: quoꝵ cadanerũ nimiꝰ fetor nos ualde mo¬
iestabat. Fiebat aũt h oc hisantioꝵ in uemendoꝵ gr̃a qͦs
ipsi ĩ ꝓbi tnͣsglutiuerat̃. nolentes ut de suo aliqͥd franci ha¬
berent. qͦs qͥdã eoꝵ in orib suis uixta gĩguas abscõdebat̃.
Unde aliquando contingebat c̃ qͥs nr̃m suꝑ collũ pugno fe
riebat. ut .x. aut .xui. bisantios abore foras excuteret.
femine qͦq inpudent̾ intrase bisantios occultabant. qͦd
i nefas erat sic recondendũ: ⁊ multo turpiꝰ mͥ ad recitand̃.
Aimꝰ millenꝰ centenꝰ erat. s ⁊ imꝰ: cũ nos cefareã cũ scalis
cepimꝰ urbem. Cũ stratonis turrẽ sic dictã cepimꝰ urbẽ:¬

Expanded text:
quibus plus pro pecunia quam pro amicitia pepequibus plus pro pecunia quam pro amicitia pepercit. Quot utensilia multiformia ibi sunt inventa, non est dicendi facultas. Unde multi pauperes effecti sunt locupletes. Vidi de Sarracenis plurimos ibi peremptos acervo de illis facto, ignibus concremari, quorum cadaverum nimius fetor nos valde molestabat. Fiebat hoc bysantiorum inveniendorum gratia, quos ibi improbi transglutiverant, nolentes ut de suo aliquid Franci haberent, quos quidam eorum in oribus suis juxta gingivas abscondebant. Unde aliquando contingebat, cum quis nosriebat, ut 10 aut 16 bysantios ab ore foras excuteret. Feminae quoque impudenter intra se bysantios occultabant. Quod et nefas erat sic recondendum, et multo turpius mihi ad recitandum. Annus millenus centenus erat, sed et unus, Cum nos Caesaream cum scalis cepimus urbem. Cum Stratonis turrem sic dictam cepimus urbe
Abbreviated transcription (Latin):
dũ turris lignea penitꝰ cõpacta eẽt. morameis fastichentib
uoluit diuteꝰ francoꝵ ꝓbitas ꝓ longare. quin absꝙ machina
p̾̃dicta ⁊ cet̾is supplementis. chie quadã ueneris ciuitatem
ausu mirifico c̃ scutis ⁊ lanceis appeterent. Sarraceni uͥ ꝓut
fortiꝰ ualebant se defendebant: mutuo cohortantes. fraci
rauerant .ꝑeas muri fastigiũ conscendert̃. ⁊ quos sibi tunc
obuios inuenert̃. gladiis ilico ꝑemerunt. Qđ cũ sarrace¬
ni gentẽ nrãmsic̾ efferatã ⁊ urbẽ iã abeis captã uideret᷑.
usbi duitiꝰ uuere putauert̃. illuc ꝑ proꝑe fugert̃. B ne hc
nec illic delitescere potilert̃: quin morte ꝓmerita trudidarẽt᷑.
Pauci quidẽ de masculino sexu uite reseruatist̃. fẽminis ꝗͣ¬
plurib peꝑcerunt. ut molas manuales uoluiture sẽꝑ anci¬
larent᷑. Quas cũ cepissent: aliialiis tã pulcras ꝗͣ turpes in¬

Expanded text:
dum turris lignea esset penitus compacta, moram eis fastidientibus, dum turris lignea esset penitus compacta, moram eis fastidientibus, noluit diutius Francorum probitas prolongare, quin absque machina praedicta, et caeteris supplementis, die quadam Veneris civitatem ausu mirifico cum scutis et lanceis appeterent. Sarraceni vero, prout fortius valebant, se defendebant, mutuo cohortantes. Franciraverant, per eas muri fastigium ascenderunt, et quos sibi tunc obvios invenerunt gladiis illico peremerunt. Quod cum Sarraceni gentem nostram sic efferatam, et urbem jam ab eis captam viderent, ubi diutius vivere potuerunt, illuc perpropere fugerunt. Sed nec hic, nec illic delitescere potuerunt, quin morte promerita trucidarentur. Pauci quidem de masculino sexu vitae reservati sunt. Feminis quampluribus pepercerunt, ut molas manuales volviturae semper ancillarentur. Quas cum cepissent, alii aliis tam pulchras quam turpes in
Abbreviated transcription (Latin):
unde ferme centũ franci de ea cadentes ursanabilit̾ st̃ lesi.
Ibi aliquantos frãcos sarracem tc̃ retinuert̃. qͦs in conspectu
om̃iũ incruce appendert̃. ⁊ sagittis suis sagntauert̃. Qͦsdã oc¬
ut erat opꝰ de gente sua mimisset: confestĩ cesareã urbẽ palesti¬
nam a diit̃. ⁊ obsidione coronauit.  qͥa muro erat ualde for¬
tis: ñ potinit cito capi. Iussit gͦ tẽ rex petrariasfieri ⁊ machinã
unã ligneã altissimã de malis nauũ ⁊ remigib fabrefactam.
Hanc ut rece artifices nr̃i muro altiorẽ longitudine .xx. cubi¬
toꝵ fecerunt. ut cũ adusq murũ deduceret᷑. hostes int̾nos
ae ea milites nr̃i lapidarent ⁊ sagittarent. ut cũ murũ de
sarracenis sic eu acuarent. ingͤssũ lib̃m hoĩes nr̃i haberent
turbẽ ꝓp̃henderent. D cũ ꝑ .xu. dies obsidionẽ tenuissent aẽ
petͣriis arces muri sublimiores aliquãtas ꝑlesissent: nec¬

Expanded text:
Unde ferme centum Franci de ea cadentes insanabiliter sunt laesi. Unde ferme centum Franci de ea cadentes insanabiliter sunt laesi. Ibi aliquantos Francos Sarraceni tunc retinuerunt, quos in conspectu omnium in cruce appenderunt, et sagittis sagittaverunt. Quosdam ocopus erat, de gente sua munisset, Caesaream urbem Palaestinorum adiit, et obsidione coronavit, sed quia erat muro valde fortis, non potuit cito capi. Jussit ergo tunc tres petrarias fieri, et machinam unam ligneam altissimam, de malis et remigibus navium fabrefactam. Hanc, ut reor, artifices nostri muro altiorem longitudine XX cubitorum erexerunt, ut cum ad usque murum deduceretur, hostes internos de ea milites nostri lapidarent et sagittarent, ut cum murum de Sarracenis sic evacuarent, ingressum liberum homines nostri haberent, et urbem comprehenderent. Sed cum per 15 dies obsidionem renuissent, et cum petrariis arces muri superiores aliquantisper laesissent, nec
Abbreviated transcription (Latin):
hend̾e cũ eodẽ rege possent. t̾riã pecunie partẽ hostib int̾nis abla¬
tã nulla iniuria ianuensib facta cõinumt̾ haberent. Rex
ant̃ pͥmã ⁊ scd̾am. Uicum in suꝑ unũ mea dẽ cinitate sic capta au¬
re ꝑpetuo possiderent ⁊ hereitario. Qd cũ fidĩ nexu int̾posite. ab
intaq parte firmatũ fuisset: indilate oppidũ illud qd̾ uocat᷑ ar¬
ta. die int̾cia muros regi reddidert̃. pecuniã aut̃ suã exeuntes sec̃u¬
detulert̃. qͦs ascalonẽ ab euntes rex conuari tristissimos fecit. In¬
de nos leti deo gr̃as egimꝰ. eo quod sine occisione hõiũ nr̃oꝵ hac̃¬
de francis molestũ. dux godefridꝰ in anno p̃terito obsederat:
nee ceꝑat. Cinꝰ etiã in habitatores ꝑ sepe de nr̃is occiderant
plures. uł reddiderat tristes. Iã tam̃ franci commꝰ cõp̃hẽ debãt
muri ꝓpͥugnacła. cũ forte fortuitu lignea tͣris formsecꝰ muro
ad iuncta. p̃multitudine in eã ascendentiũ frustatĩ corruit.

Expanded text:
e possent, tertiam pecuniae partem hostibus internis ablatam, nulla injuria Januensibus facta, communiter haberent, rex autem primam et secundam, vicum insuper unum in eadem civitate sic capta jure perpetuo possiderent et haereditario. Quod cum fidei nexu interpositae ab utraque parte firmatum fuisset, indilate oppidum illud, quod vocatur Arta, die tertia muros regi reddiderunt; pecuniam autem suam exeuntes detulerunt. Quos Ascalonem abeuntes rex conviari tristissimos fecit. Inde nos laeti gratias Deo egimus, eo quod sine occasione nostrorum hde molestum, dux Godefridus in anno praeterito obsederat, nec ceperat. Cujus etiam inhabitatores persaepe de nostris occiderant plures, vel reddiderant tristes. Jam tamen Franci cominus comprehenderant muri propugnacula, cum forte lignea turris forinsecus muro adjuncta, prae multitudine in eam ascendentium, frustatim corruit.
Abbreviated transcription (Latin):
horam nonam die illa non comedert̃. nec infantes genitricum ube¬
ra suxerunt: donec fame uexati plorauerunt. E lemosinȩ nẽ pe
ubertĩ egenis imꝑtitȩ sunt. Hȩc enĩ sunt oꝑa quib ds̃ placat᷑. quibꝰ

Expanded text:
horam nonam die illa non comederunt, nec infantes genitricum ubehoram nonam die illa non comederunt, nec infantes genitricum ubera suxerunt, donec fame vexati ploraverunt. Eleemosynae nempe uberes egenis impertitae sunt. Haec enim sunt opera, quibus Deus placatur, quib
Abbreviated transcription (Latin):
rus p̾lietur: ⁊ adiunctis orationib ur̃is ⁊ elemosinis
ap̃ dm̃ roboratꝰ. confident᷑ pugnet. Qua ꝓpt̾̃ in hac nocte
uxta dictum apłi uigilate. state infide: ⁊ ur̃a fiant incari¬
tate. Crasibitis ꝑ loca murbe hac scã. affligentes uos && humi¬
dicedo monens ut siquis ex uob̾ hic residuus arma ferre ualet.
mec̃ ꝓiite ueniat: rex enĩ hõĩb indiget. Ut quid plus moror:
Conscendt̃ in equos centum quinqͣguita simul tam eqͥtes quã
pedites. ⁊ ita nocte ĩminente celerit̾ ꝑ rexert̃: ⁊ dilucło ramulã
urbem ꝑuenert̃. Qui aut̃ in ierłm remansert̃. p̾cib ⁊ elemo¬
sinis afflictionib ꝙ studiosisissime uacauerũt. usꝙ horam
meridianam eccłias uisere ñ cessauert̃. Cãtãdo plorabant.
plorando cantabant. nam in ꝓcessione clerici hoc faciebant.
Ego quippe cum ipsis nuclipes orabam. Maiores etiam natu usꝙ

Expanded text:
djunctis orationibus vestris et eleemosynis djunctis orationibus vestris et eleemosynis apud Deum roboratus, confidentius pugnet. Quapropter in hac nocte, juxta dictum Apostoli: Vigilate, state in fide, omnia vestra fiant in charitate . Cras ibitis per loca in urbe hac sancta, affligentes vos et humijamque a vobis discedo, monens ut, si quis ex vobis hic residuus arma ferre valet, mecum prompte veniat. Rex enim omnibus indiget. » Ut quid plus moror? Conscendunt in equos 150 simul tam equites quam pedites, et ita nocte imminente celeriter perrexerunt, et diluculo Ramulam urbem pervenerunt. Qui autem in Hierusalem remanserunt, precibus et eleemosynis afflictionibusque studiosissime vacaverunt. Usque horam meridianam ecclesias invisere non cessaverunt. Cantando plorabant, plorando cantabant; nam in processione clerici hoc faciebant. Ego quoque cum ipsis nudipes orabam. Majores etiam natu usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
illam posset ex plere. aut mercedẽ illam uiius adqͥ¬
rere. u sperans quandoꝙ: de labore hoc de uoto remu¬
nerationem se ꝑcepturum a deo. conmendans animã¬
distulit non ꝓꝑe ire. Qui dño ducente illuc ꝑuenit.⁊ in¬
gressus ciuitatẽ qͦd q̃rebat ñ celauit. Q manifestoͣ. uisũ est
apatͥarcha campanam maiorẽ sonari. & gentẽ ante se totã
adunari. Ofr̃s inquit amici ⁊ seri dĩ. ecce bellum uere
quod audieratis futurum. nã hoc refente nuntio ꝓculdu¬
bio nobis ẽ paratũ. Et quia sine diuino auxilio nullatenꝰ
genti tarte poterimꝰ obsistere. clem̃tiã dĩ om̃s implorate. ut
regi nr̃o baldiuno ⁊ siis omnib clemens ad itor in hoc
p̃lio ĩminente dignet᷑ ad eẽ. Distulit quidem rex hodie bel¬
lũ fieri. sicut ꝑ hunc brenigerũ nob̃ notum mͦ facit. qͣtinꝰ
die crastina q̃ dies erit dñica qͣ xͦ amortuis resurrexit. secu

Expanded text:
illam non posset explere, aut mercedem illam vivus acquillam non posset explere, aut mercedem illam vivus acquirere. Sed sperans quandoque de labore hoc devoto remunerationem se percepturum a Deo, commendansque animadistulit ire. Qui Domino ducente illuc pervenit, et ingressus civitatem quod quaerebat non celavit. Quo manifestato, jussum est a patriarcha campanam majorem sonare, et gentem ante se totam adunari. « O fratres, inquit, amici et servi Dei, ecce vere bellum quod audieratis futurum; nam hoc referente nuntio, procul dubio nobis est paratum. Et quia sine divino auxilio nullatenus genti tantae poterimus obsistere, clementiam Dei omnes implorate, ut regi nostro Balduino et suis omnibus clemens adjutor in hoc praelio imminente dignetur adesse. Distulit quidem rex hodie bellum fieri, sicut per hunc brevigerulum nobis modo notum facit, quatinus die crastina, quae dies erit Dominica, qua Christus a mortuis resu
Abbreviated transcription (Latin):
muros nocte custodirent. Timor & tremor tc̃ uenerid
suꝑ nos. metuebamꝰ enĩ aut deciuitatib nr̃is aliꝗͣ gen¬
tem uacuatam caꝑent. aut regẽ cũ popello suo inbe¬
lo primerent. Augustus erat mensis. Callebant end
abutraq parte p̃liari differentes: nec nos ulos nec ilia
nos ĩpetebant. Termino aut̃ ut opinor diuinitꝰ dispo¬
sito. ꝓ mouit segens nefaria ab ascalone. ⁊ ceꝑunt ad
nos approximare. Quo cõꝑto. egressus ⁊ rex ioppẽ. ⁊eps¬
tauit adusq ramulam oiuitatem. Et quia bonũ en
omimode nr̃os dño adherere ⁊ in eo sp̃e certã poneres
inspirato a dño deo consilio misit rexierłm nuntium
suũ festinum ad patriarcham ⁊ clerum atq plebes¬
culam. flagitans ut obnixe omĩpotentis dĩ ex orant̃
miscd̃am. ut xp̃ianis suis in angustia positis opem
de excelsis dare dignaret᷑. Noluit gͦ legatꝰ satis p̾catꝰ
quicquã mercedis acciꝑe. timens ne forte legationẽ

Expanded text:
muros noctu custodirent. Timor et tremor tunc venerunt muros noctu custodirent. Timor et tremor tunc venerunt super nos. Metuebamus enim ne aut de civitatibus nostris aliquam gente vacuam caperent, aut regem cum populo suo in bello interimerent. Augustus erat mensis. Callebant enim ab utraque parte praeliari differentes; nec nos illos, nec illi nos impetebant. Termino autem, ut opinor, divinitus disposito, promovit se gens nefaria ab Ascalone, et coeperunt ad nos approximare. Quo comperto, regressus est rex Joppem, et equitavit usque ad Ramulam civitatem. Et quia bonum erat omnimode nostros Domino adhaerere, et in Deo spem certam ponere , inspirato a Domino Deo consilio, misit rex in Hierusalem nuntium suum festinum ad patriarcham, et clerum, atque plebeculam, flagitans ut obnixe omnipotentis Dei exoraret misericordiam, ut Christianis suis in angustia positis opem de excelsis dare dignaretur. Noluit ergo legatus satis precatus quidquam mercedis accipere, timens ne forte legationem
Abbreviated transcription (Latin):
nec mortẽ euasit. De int̾emptis ñ fuit numerꝰ. De equis
eoꝵ plures habuit tancredus.signũ qͦꝙ regis fugitiui
retimut. Cornu suo sic quassato: mutilatꝰ abiit. Glori¬
ficatus ẽ gͥ ds̃. quisiuis semꝑ subuenit fidelib. De antio¬
chenis hoc tantillũ diximꝰ : nc̃ deierosolimis ñ taceamꝰ.
tẽ coad unauerit multã. quã aschaloniã ꝑ militie
suȩ ducẽ ad p̾liandũ contͣ xp̃ianissimũ misit. arbit᷑ns
⁊moliens nos om̃s de t̾ra scã ext̾minare. Didicerat enĩ
nos. eẽ. paucissimos ⁊ sine succursu solitoꝵ ꝑ egͥnoꝵ. Con¬
globati gͦ sunt apud aschalonẽ tã arabes eqͥtes. quam
ethiopes pedites. cum quib etiã fuert̃ turdi damasceni
plus minꝰ mille: qui sagitarii erant ꝓbissimi. Qd̃ cũ
exposcebat. cuncti qͥ imirbib conu̾s abant᷑ arma ferre
potentes ad bellum ꝑ rexerut. exceptis his tantũ mͦ qͥ

Expanded text:
nec mortem evasit. De interemptis non fuit numerus. De equis nec mortem evasit. De interemptis non fuit numerus. De equis eorum plures habuit Tancredus. Signum quoque regis fugitivi retinuit. Cornu suo sic quassato mutilatus abiit. Glorificatus est igitur Deus, qui suis semper subvenit fidelibus. De Antiochenis hoc tantillum diximus. Nunc de Hierosolymis non taceam. rit multam, quam Ascaloniam per militiae suae ducem ad praeliandum contra Christianismum misit, arbitrans et moliens nos omnes de terra sancta exterminare. Didicerat enim nos esse paucissimos, et sine succursu solitorum peregrinorum. Conglobati igitur sunt apud Ascalonem tam Arabes equites quam Aethiopes pedites; cum quibus etiam fuerunt Turci Damasceni plus minus mille, qui sagittarii erant probatissimi. Quodexposcebat, cuncti qui in urbibus conversabantur arma ferre potentes, ad bellum perrexerunt, exceptis his tantummodo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Cũ eo tunc tnͣsiuit daib̾tꝰ qui patͥarcha ierosolimoꝵ fue¬
ratiuir prudens ⁊ consilio pollens. Iuit buamundꝰ ut de tnͣs¬
marinis partib gentem secum reduceret: iuit daib̾tus
ut ciusã suã ⁊ iniuriã sibi a rege factã romano pape in¬
notesceret. Iuit ⁊ impetrauit. s ñ rediit quia in ura obiit.
NNO .Mͦ. cͦ.uͦ. mortuus est raimundꝰ comes. emeritꝰ¬
miles in oppido suo ante tripolĩ ciuitatẽ .ii. kł̃.
marcii. cui successit nepos eius guillelmꝰ iordanus.
unfini exercitum adunauerit ñ minimũ. ⁊ contra tancredũ
antiochie pͥncipantẽ: cornu suũ ad p̾liandũ nimis acutum
ixtulit. Tancredꝰ aut̃ ñ in multa gente s indnõ spei sue
mnchorã figens. acieb suis bene cõpositis contͣ hostes illos
irruit: ⁊ deo suffragante illi ꝓtinus pauore circ̃ cussi dorfa
fuge dedert̃. Fugert̃. ⁊ fugati st̃. Qui fugere ñ potuit :

Expanded text:
sa. Cum eo tunc transiliit Daibertus, qui patriarcha Hierosolymorum fuesa. Cum eo tunc transiliit Daibertus, qui patriarcha Hierosolymorum fuerat, vir prudens, et consilio pollens. Ivit Boamundus, ut de transmarinis partibus gentem secum reduceret. Ivit autem Daibertus, ut causam suam et injuriam sibi a rege factam Romano papae innotesceret. Ivit, et impetravit, sed non rediit, quia in via obiit.nno Domini 1105, mortuus est comes Raimundus miles emeritus in oppido suo ante Tripolim civitatem pridie Kal. Martii; cui successit nepos ejus Guillelmus Jordanus. confini exercitum adunavit non minimum, et contra Tancredum Antiochiae principem cornu suum ad praeliandum nimis accensum extulit. Tancredus autem non in multa gente, sed in Domino spei suae figens anchoram, aciebus suis bene compositis, contra hostes illos irruit, et, Deo suffragante, illi protinus pavore circumfusi dorsa fugae dederunt. Fugerunt, et fugati sunt. Qui fugere non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuduisset: post incisionẽ etiã cicatricis ueteratȩ sospes tãd
hyeme cum inierłm u̾no florente pasche solle¬
nia celebrata fuissent. congregata gente sua ꝑ¬
fectus : rex accon. ⁊ iterũ obsedit eã. ad qd̾ uenert̃ iamien¬
machinis ⁊ ꝑ uasionib crebris ꝑ .xx. dies circ̃cirea cohibis¬
issent. ꝑterriti ualde sarraceni uellent nollent redidert̃
eã regi. Erat nob̃ ualde necessaria qm̃ in est ei portꝰ ide
utilis. ut int̾ menia secura naues quã plurimas sane con¬
cipiat. Iã nouies orto gemino sub sydere phebo. Urbs
accon capit᷑ ptolomaida q̃ uocitat᷑. Anno milleno centeno
necne quat̾no. Non est urbs accharon quã quilib et
estimat accon. Illa philistea. ptolomaida dicit᷑ istã. Ur¬
be aut̃ sic capta. de sarracenis plures occidert̃. quosdam
uierere ꝑmiserunt: res eoꝵ totas habuert̃. Estiuo deuda¬
transf̃ retauit in appuliam. t̾ra sua tota tancredo connis¬

Expanded text:
studuisset, post incisionem etiam cicatricis vexatae sospes tandstuduisset, post incisionem etiam cicatricis vexatae sospes tandhieme, cum in Hierusalem verno florente Paschae solemnia celebrata fuissent, rex Balduinus congregata gente sua profectus est Achon, et iterum obsedit eam. Ad quod venerunt Januenmachinis et pervasionibus crebris per viginti dies circumcirca cohibuissent, perterriti valde Sarraceni, vellent nollent, reddiderunt eam regi. Erat enim nobis valde necessaria, quoniam inest ei portus adeo utilis ut inter moenia secura naves quamplurimas sane concipiat. Jam novies orto gemino sub sidere Phoebo, Urbs Achon capitur Ptolemaida quae vocitatur, Anno milleno centeno necne quaterno. Non est urbs Acharon quam quilibet aestimat Achon. Illa Philistoa, Ptolemaida dicitur ista. Urbe autem sic capta, de Sarracenis plurimos occiderunt, quosdam vivere permiserunt; res eorum totas habuerunt CAPUT transfretavit in Apuliam, terra sua tota Tancredo commis
Abbreviated transcription (Latin):
exmore inierłm celebrassemꝰ. urbẽ accoñ p̃to¬
lomuidã dictã rex cum exercitulo suo aggͦs¬
sus obsecdit. S qͥa muro ⁊ ante murali fortis erat ualde:
ñ potuit tunc eã comp̾hendere. p̃sertĩ cũ mirabilit̃
sarraceni ꝓbissime intꝰ sedefenderent. Cũ aũ tam
segetes quam uirgusa eoꝵ ortosq deuast ass: ioppẽ
antiochie pͥus pͥncipatꝰ fuerat. pꝰea gaud ent̾ aci¬
uib suis susceptꝰ t̾ram illam nobilitauit: ⁊ posse
stulerat. suscepit in suꝑ buamundꝰ: unde tãcredo
de t̾ra sua cõpetent̃ tͥbuit: ⁊ eũ sibi gratant̾ pacifi
more solito certante contingit die qͦdã eũ in pancos
eoꝵ irruere. Et dum de interitiõe eoꝵ iam certꝰ
sub spe gauderet. en etiops unꝰ pone rupem delitẽs
callide in sidiatꝰ est eiut int̾imeret. Qui missili fortit in¬
brato. ꝓpe cor regem a dorso ꝓfunde uuluerauit. qͦ ic̃tu
fere usꝙ ad necẽ eũ iesit. B cum posten se medicari sollicite

Expanded text:
ex more in Hierusalem celebrassemus, urbem Achon Ptolemaidam dictam rex cum exercitulo suo aggressus obsedit. Sed quia muro et antemurali fortis erat valde, non potuit eam tunc comprehendere, praesertim cum mirabiliter Sarraceni probissime intus se defenderent. Cum autem tam segetes quam virgulta eorum, hortosque devastasset, Joppem Antiochiae prius principatus fuerat, postea gaudenter a civibus suis susceptus, terram illam nobilitavit et possedstulerat, suscepit insuper Boamundus. Unde Tancredo de terra sua competenter tribuit, et eum sibi gratanter pacifimore solito certante, contigit quodam die eum in paucos eorum irruere, et dum de interitione eorum jam certus sub spe gauderet, Aethiops unus pone rupem delitescens, callide insidiatus est ei, ut interimeret. Qui missili fortiter vibrato, prope cor regem a dorso profunde vulneravit. Quo ictu fere usque ad necem eum laesit. Sed cum postea se medicari sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
opem ferret. Ob nicħ utile deeẽt. si tantũ mͦ gens ⁊ eqͥ ñ deeset̃
& qui ꝑ pelagꝰ ierł̃m ueniebant. equos secũ ad dice̾ nequibant.
Pert̾rã uͦ nemo nob̃ subueniebat. Hec antiocheni nob̾. nec
baldumo relinquere. ⁊ antiochiã cũ suis ꝑt̾ram ãbulare. Mise¬
rant enĩ ad eũ legatos suos antiocheni dicentes. Ne moreris.
s ueni ad nos. ⁊ dnãns orñiũ nr̃m posside antiochiã ⁊ t̾rã illi sub¬
ditã. qͦ adusq de captiuitate exeat dõnꝰ buamũdꝰ dñs nr ⁊ tuus.ũi¬
te dõnꝰ buamundꝰ redierit: erit inde qd̾ ius monstrabit. Sic man¬

Expanded text:
opem ferret. Quibus nihil utile deesset, si tantummodo gens et equi non deessent; opem ferret. Quibus nihil utile deesset, si tantummodo gens et equi non deessent; et qui per pelagus Hierusalem veniebant, equos secum adducere nequibant. Per terram vero nemo nobis subveniebat. Nec Antiocheni nobis, nec Balduino regi relinquere, et Antiochiam cum suis per terram ambulare. Miserant enim ad eum legatos suos Antiocheni, dicentes: « Ne moreris, sed veni ad nos, et dominans omnium nostrum posside Antiochiam, et terram illi subditam, quoadusque de captivitate exeat domnus Boamundus dominuste, domnus Boamundus redierit, erit inde quod jus monstrabit. » Sic man
Abbreviated transcription (Latin):
Uere liquet om̃ib hoc ẽẽ miraculũ ualde mirabile. qͦd int̾ tot mi¬
liũ milia iuuebamꝰ. etiãꝙ: dominantes: eoꝵ alios tͥbutarios faci¬
ebamꝰ. alios uͦ de p̃dando uł captiuando confundebamꝰ. S im¬
de hec ꝓbitas: Inde ista potñtia: Uere ab illo cui nom̃ op̃s.
Qui popłi sui ꝓnomine eiꝰ desudantis non in memor. in necessita¬
tib suis pie auxiliũ eumpedebat. qͥ in nullo alio nisi in eo solo
confidebant: quẽ ipse ds̃ aliquando mercedula temporali leti¬
ficabat: infutõ aũ et̾na gła remunerare ꝓmittebat. O tẽꝑa
recordatione dignissima. Sepe quidẽ cont̾stabami. cum de tnͣsmarius
nrĩs amicis. nullũ auxiliũ hab̾e poteramꝰ. Uerebam᷑ enĩ ne ini¬
mici nr̃i paucitatẽ gentis nr̃e cõperientes aliquando accursu
subitaneo nos undiq impeterent. ubi nullus nisi solus ds nob̾

Expanded text:
Unde liquet omnibus, hoc esse miraculum valde mirabile, quod inter tot miUnde liquet omnibus, hoc esse miraculum valde mirabile, quod inter tot millia millium vivebamus, etiamque dominantes eorum alios tributarios faciebamus, alios vero depraedando vel captivando confundebamus. Sed unde haec probitas? unde ista potentia? Vere ab illo, cui nomen Omnipotens. Qui populi sui pro nomine ejus desudantis non immemor, in necessitatibus suis pie ei auxilium impendebat, qui in nullo alio, nisi in eo solo, confidebat. Quem ipse Deus aliquando mercedula temporali laetificabat, in futuro autem aeterna gloria remunerare promittebat. O tempora recordationis dignissima! Saepe quidem contristabamur, cum de transmarinis amicis nostris nullum auxilium habere poteramus. Verebamur enim ne inimici nostri paucitatem gentis nostrae comperientes aliquando, accursu subitaneo nos undique impeterent, ubi nullus nisi solus Deus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc intrmabant ꝓut ipsi sapiebant. Tũde ꝓsperitate audi¬
nebant. alii uͦ in patͥã suã remeabat. Q de re t̾ra ierosoli¬
initana remanebat gente uacua. neo erat qͥ eã a sarracenis
defendere posset. si tm̃ mͦ ipsi nos aggredi auderent. b qͣre
ñ audebant: Cot popłi. tot regna. quare regnulũ nr̃m et
popellũ in uadere metuebant: Cur de egipto de ꝑsida. de me¬
sopotamia. uł sẏria. ñ coadunabant saltẽ cencies centũ milia pug¬
natoꝵ ut nos hostes eoꝵ uirilit̾ aggrederent᷑. ⁊ ut solent locuste
ĩnumere messẽ in agello nos oĩo consumerent ⁊ destruerent. ut
nec: m̃tio de nob̃ int̾ra abolim sua ulteriꝰ fieret: Non enĩ tunc
ramulã. castrũq caiphã custodiebãt. Milites etiã nostros uir ad¬
unare audebamꝰ. cũ insidias aliquas inimicis nr̃is moliri uo¬
lebamꝰ: tim̃tes ne interĩ munitionib uacuatis dãpnũ facerẽt̃.

Expanded text:
hoc intimabant prout ipsi sapiebant. Tum de prosperitate audihoc intimabant prout ipsi sapiebant. Tum de prosperitate audinebant, alii vero in terram suam remeabant. Qua de re terra Hierosolymitana remanebat gente vacua, nec erat qui eam a Sarracenis defenderet, si tantummodo nos ipsi aggredi auderent. Sed quare non audebant? Tot populi, tot regna, quare regulum nostrum et popellum invadere metuebant? Cur de Aegypto, de Persida, de Mesopotamia, vel de Syria non coadunabant saltem centies centum millia pugnatorum, ut nos hostes eorum viriliter aggrederentur, et ut solent locustae, innumerae messem in agello, nos omnino consumerent, ut nec mentio de nobis in terra ab olim sua ulterius fieret? Non enim tunc am castrum custodiebant. Milites etiam nostros vix adunare audebamus, cum insidias aliquas inimicis nostris moliri volebamus, timentes ne interim munitionibus vacuatis damnum facerent.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ regĩ desiderat. Qd si uire non regit. nec rexẽ. In moderni¬
tate aũ regiinis sui adhuc paucarũ urbiũ possessor atq gẽ¬
tis ꝑidẽ tẽiꝰ hyemale. regnũ suũ abhostib suis undiq ss
tẽ rarã hab̾et. ñ tam̃ ausi st̃ eũ aggredi. Qđ similitiã maiorẽ
hab̾et. hostes suos libent̾ a diret. Adhuc erat uia peregͥnis nrĩs
satis impedita. qui int̾dũ ꝑmare tã frãci ꝗͣ angli. siue itali
& uenetiti. inuna tantũ naui. uł duab seu trib aut qͣtuor
int̾ piratas hostiles. ⁊ ante ciuitates sarracenoꝵ uelifitan¬
tes. ualde timidi ad usq ioppẽ dño ducente ꝑueniebant.
Nullum enĩ aliũ: in pͥmis habebamꝰ portũ. Quos cũ de par.¬
tib nr̃is occidentalib aduenisse uideremꝰ. extĩplo adeos
qͣi ad scõs iocundi ꝓcedebamꝰ. a quibꝰ unus quisꝙ nrm̃ de
natione sua ⁊ parentela diligent̾ inquirebamꝰ. Quib de

Expanded text:
qui regnum desiderat . Quod si jure non regit, nec rex est. In moderniqui regnum desiderat . Quod si jure non regit, nec rex est. In modernitate autem regiminis sui adhuc paucarum urbium possessor atque gentis, per idem tempus hiemale regnum suum ab hostibus undique stem haberet raram, non tamen ausi sunt eum aggredi. Quod si militiam majorem haberet, hostes suos libenter adiret. Adhuc erat via peregrinis nostris satis impedita, qui interdum per mare tam Franci quam Angli, sive Italici et Venetici, in una tantum navi, sive tribus aut quatuor, inter piratas hostiles, et ante civitates Sarracenorum velificantes, valde timidi usque ad Joppem Domino ducente perveniebant. Nullum enim alium in primis habebamus portum. Quos cum de partibus nostris occidentalibus advenisse videremus, ex Tripoli ad eos quasi ad sanctos jocundi procedebamus. A quibus unusquisque nostrum de natione sua et parentela diligenter inquirebamus. Quibus de
Abbreviated transcription (Latin):
subsaera unctione sublimatꝰ ⁊coronatꝰ ÷ rex baldumꝰ. E qͦd
fratͥ suo p̃decessori ñ fecerant qm̃ noluit. ⁊ tc̃ landatũ a qͥbꝰdã
ñ fuit: hinc ratione pyudentiꝰ considerata. fieri decreie¬
lestꝰ aliqͥs ꝯuiciis de honestatꝰ. ⁊ spinis ÷ coronatꝰ. cũ ⁊̃ adulti¬
iũ mortẽ ꝓ nob̾ ꝑtidit uolens: Corona quidẽ illa quãtũ
ad intellectũ eoꝵ. ñ fuit honoris nec regie dignitatis: immo
ignomnimȩ ⁊ dedecoris. d qͦd illi truces ad inpperiũ eifecerꝰ.
gr̃a dei adsalutem nrãm ⁊ gl̃am u̾sum est. Rexetiã contͥ iuis¬
sa dei ñ p̃ficit᷑. nã iure ⁊ scd̃m dm̃ electꝰ benedictioẽ aucten¬
tica scĩfificat᷑ ⁊ cõserrat᷑. Q cũ suscipit regim̃ illud cũ corona
aurea: suscipit quoꝙ iusticie obtinendȩ onꝰ honestũ. Cui iure
sieut ⁊ ep̃o de episcopatii pot̃ decent̃ obici. Bonũ opꝰ desidit

Expanded text:
sub sacra unctione sublimatus et coronatus est rex Balduinus. Et quod sub sacra unctione sublimatus et coronatus est rex Balduinus. Et quod fratri suo praedecessori non fecerant, quoniam noluit, et tunc laudatum a quibusdam non fuit, huic ratione prudentius considerata fieri decrevelestus aliquis, conviciis dehonestatus, et spinis est coronatus, cum etiam ad ultimum mortem pro nobis pertulit volens? Corona quidem illa quantum ad intellectum eorum non fuit honoris, nec regiae dignitatis, imo ignominiae et dedecoris. Sed quod illi truces ad improperium ei fecerunt, gratia Dei ad salutem nostram et gloriam versum est. Rex etiam contra jussa non praeficitur. Nam jure et secundum Deum electus, benedictione authentica sanctificatur et consecratur. Qui cum suscepit regimen illud cum corona aurea, suscepit quoque justitiae obtinendae onus honestum. Cui jure, sicut et episcopo de episcopatu, potest decenter objici: Bonum opus desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
lum᷑ cũ loca tã scã ⁊ nob̾ in cognita intuebam᷑. & qͥa nequiui¬
edulio. ⁊ quadrupedib oneratis de stipendio necessario: horã
cireit̾ sccłam die inqͣrto. cornu monente regio reciduũ tramitẽ re¬
sumere iussum ÷. R eduumꝰ gͦ iuxta lacũ aspaltitẽ sic̃ pꝰ uieramꝰ.¬
iꝑsepulturas patͥaroharũ memoratoꝵ. deuide ꝑ bethleẽ ⁊ ꝑse
pulerũ rachelis. Itaq die qͦ solsticiũ hiemale accidit ierłm sane
ꝑuenimꝰ. Et p̃paratis ornam̃tis q̃ regi cõpetũt coronando. pa¬
cificatoq daib̾to cũ dõno balduno. ⁊ cũ canonicis ȩccłiȩ sci sepul¬
cri aliquantis. quia uiri sensati de hoc tractauert̃ cessauit con¬
NNo ab ĩcarnatioẽ
dnĩ. mͦ .cͦ.iͦ. inbasilica beatȩ Marie ap̃ bethleẽ
die natiuitatis dñi a patriarcha memorato u¬
na cum ep̃is cleroq ac apopło assistentib in regẽ honorifice

Expanded text:
bamur, cum loca tam sancta et nobis incognita intuebamur. Et quonibamur, cum loca tam sancta et nobis incognita intuebamur. Et quoniedulio, et quadrupedibus oneratis de stipendio necessario, hora circiter secunda die in quarto cornu monente regio, recidivum tramitem resumere jussum est. Redivimus ergo juxta lacum Asphaltitem, sicut prius iveramsepulturas patriarcharum memoratorum; deinde per Bethlehem, et per sepulturam Rachelis, Itaque die, quo solstitium hiemale accidit, Hierusalem sane pervenimus. Et praeparatis ornamentis quae regi competant coronando, pacificatoque Daiberto cum domno Balduino, et cum canonicis sancti sepulcri aliquantis, quia viri sensati de hoc tractaverunt, cessavit conAnno ab Incarnatione Domini 1101, in basilica beatae Mariae apud Bethlehem die Nativitatis Domini a patriarcha memorato, una cum episcopis, cleroque ac populo assistentibus, in regem honorifice
Abbreviated transcription (Latin):
ueni rupto cortice interiꝰ quasi puluerẽ atrũ. ⁊ exinde in¬
anẽ ꝓdire fumũ. Tc̃ arabie montana ingͤssi sursi. in quoꝵ
concauis nocte ala sequenti pansauimus. M ane cur
montes ascendissemꝰ. inuenimꝰ stati iullas s oĩ bono na¬
cuas. Nam de aduentu nr̃o incole comꝑto. cũ reb suis int̾re cau̾¬
te alias extendimꝰ. ductorib nr̃is semꝑ p̃uiis. Tc̃ inuenimꝰ uallẽ
unã de frugib t̾rȩ cunctis uberrimã: in qͣ etiã sc̃s moyses dño
insinuante uirga silicẽ bis ꝑcussit unde fons uiuus tc̃ emana¬
uit. qͥnc̃ uichilominꝰ ꝗͣ tc̃ ꝓfluit. adeo ut molẽdini ex eiꝰ riinili
cursu uolubiles ad molendum fiant. in qͣ aquula ego meos ad¬
aqͣui equos. Inuenimꝰ insuꝑ in montis apice monast̾iũ scĩ aã¬
ron ubi moyses ⁊ ipseõdõ loqͥ soliti erat̃. Unde multũ leta¬

Expanded text:
veni rupto cortice interius quasi pulverem atrum, et inde inveni rupto cortice interius quasi pulverem atrum, et inde inanem prodire fumum. Tunc Arabiae montana ingressi sumus, in quorum cavernis nocte illa sequenti pausavimus. Mane cum montes ascendissemus, invenimus statim villas, sed omni bono vacuas. Nam adventu nostro in colle comperto, cum rebus suis in terrae caverum prompte alias extendimus, ductoribus nostris semper praeviis. Tunc invenimus vallem unam de frugibus terrae cunctis uberrimam, in qua etiam sanctus Moyses, Domino insinuante, virga bis silicem percussit, unde fons vivus emanavit, qui nunc nihilominus quam tunc fluit, adeo ut molendini ex ejus rivuli cursu volubiles ad molendum fiant. In qua aqua meos adaquavi equos. Invenimus insuper in montis apice monasterium sancti Aaron, ubi Moyses et ipse cum Deo loqui consueverant. Unde multum laeta
Abbreviated transcription (Latin):
fundum eiꝰ nec de in dustria facile pot̃. Comoio bifariã lacũ
illũ ita eẽ salsissinium. ⁊ ex eo qd̾ montis salsnginẽ concipiẽs
glutit. quẽ unda marginał indesinent̾ lãbit. ⁊ exdecursione
imbriũ de monte ip̃o inlacsĩ influentiũ. siue abyssus intan¬
tũ sit concaua. ut mare magnũ qd̾ ÷ salsũ in insibili refluxu
ĩ eãdẽ abyssũ subt̾ra influat. Gnato aut̃ lacu aparte qustra¬
li: repperimꝰ uillã unã situ gͣtissimã. ⁊ de fructib palmar̃
quos datilos uocant ualde abundã. qͥb ꝓcibario placido to¬
ta die uescebam̃. Decetis reb raro ibiinuenimꝰ. aufugerant
enĩ alinc in cole loci sarracen iã de nob̃ ꝑ rumigerilos
p̃scii. exceptis aliqͣtis fuligine ingriorib qͦs ut algã mari
sp̃tos ibi dimisimꝰ. Illic int̾ arbores cet̾as udiquas dã pona
ferentes. de quib cũ collegessẽ scire uolens euꝰ nate᷑ eeñt. ĩ¬

Expanded text:
profundum ejus nec de industria facile potest. Conjicio bifariam locum profundum ejus nec de industria facile potest. Conjicio bifariam locum illum ita esse salsissimum, et ex eo quod montis salsuginem concipiens glutit, quem unda marginalis indesinenter lambit, et ex decursione imbrium de monte ipso in lacum fluentium, sive abyssus intantum sit concava ut mare magnum, quod est salsum, invisibili refluxu in eamdem abyssum sub terra influat. Gyrato autem lacu a parte australi, reperimus villam unam situ gratissimam, et de fructibus palmarum, quos dactylos vocant, valde abundantem, quibus pro cibario placido tota die vescebamur. De caeteris rebus raro ibi invenimus. Aufugerant enim illinc incolae loci Sarraceni, jam de nobis per rumigerulos praescii, exceptis aliquantis fuligine nigrioribus, quos ut algam maris sumptos ibi dimisimus. Illic inter arbores caeteras vidi quasdam poma ferentes, de quibus cum collegissem, scire volens cujus naturae essent, in