comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medictate partis. ⁊ medietate partis. Id̾o ut cũ scierimꝰ nũm minutoꝵ porci¬
onis medialis minuti uniꝰ ñ diu̾se auitate scd̾m sensũ. possimꝰ scire leui oꝑe
porcionẽ minutoꝵ q̃ st̃ ab uno minto usq ad .xxx. minuta. ex eis q̃ st̃ int̾ os
ditas cordas. Oꝙͣ bñ qd̾ declarabit᷑ nob̾ cũ dubitauimꝰ de errore existente in ali¬
qͦ nũo. alicuiꝰ cordaꝵ dese̾ptaꝵ in tabulis. iu̾ficatio illiꝰ erroris. qm̃ pot̾imꝰ¬
ꝑ ħ capła rectificare illud. i eiꝰ uĩtatẽ. Aut ꝑ scĩam corde q̃ subcendit᷑. duplo
arcꝰ dati. aut ꝑ scĩam suꝑflui qd̾ ẽ uit̃ duos aroꝰ notos: duas notas habẽ¬
tes cordas. Aut ꝑ tocius arcꝰ scientiã. qui ẽ ad complendum semicireulũ.
cum arcu noto. cordam habente notam.&. hec ẽ tabulaꝵ descxiptio.¬

Expanded text:
medietate partis et medietate partis, ideo ut cum sciverimus numerum minutorum portionis medialis minuti unius non diverse a veritate secundum sensum, possimus scire levi opere portionem minutorum que sunt ab uno minuto usque ad 30 minuta ex eis que sunt inter omnes duas chordas. O quam bene quod declarabitur nobis, cum dubitaverimus de errore existente in aliquo numero alicuius chordarum descriptarum in tabulis, verificatio illius erroris. Quoniatem, aut per scientiam chorde que subtenditur duplo arcus dati aut per scientiam superflui quod est inter duos arcus notos duas notas habentes chordas aut per totius arcus scientiam, qui est ad complendum semicirculum cum arcu noto chordam habente notam. Et hec est tabularum descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
Illa que ẽ suꝑ extremitatem capricorni
Illa que est post istam super caudam
Illa que est post eam in origine caude
eptentrionalis ab hoc latere
Meridiana duarum que sunt in latere sequente

Expanded text:
Illa que est super extremitatem caude Illa que est post istam super caudam Illa que est post eam in origine caude Septentrionalis ab hoc latere Meridiana duarum que sunt in latere sequente
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ocłoꝵs ab occid̾nte ad orientẽ. Et in eqͣli &̃. illiꝰ tẽporis erit motꝰ stelle in
orbe reuolutioĩs. S eiꝰ motꝰ localis erit alongitudine longiore ab oriente ad
appareti ẽ in utͥsq modis eqͣle. Deiñ pꝰ illud ostendã. ꝑ nuos ꝯputatiõis du̾sitaũ
motꝰ solis. Et dico pͥmũ qd̃ in uno qͦ duoꝵ modoꝵs erit dlu̾sitas maior q̃ ẽ it̃
motũ mediũ. ⁊ motũ qͥ apparet diu̾sꝰ apd̃ tnsitũ stelle mediũ intellectũ. cũ m

Expanded text:
nte ad orientem, et equale etiam tempori in quo erit motus stelle in orbe revolutionis, sed eius motus localis erit a longitudine longiore ab oriente ad apparet est in utrisque modis equale. Deinde post illud ostendam per numeros computationis diversitatem motus Solis. Et dico primum quod in unoquoque duorum modorum erit diversitas maior que est inter motum equalem et motum qui apparet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ linea. t̃ z. ẽ longior.⁊ .d̃. er it angłs. t̃ dz. maior angło .d.t̾⁊. S ans
eat. ẽ eqͣlis angło. ẽ t̃ d̃. qm̃ linea. ẽ d. ẽ eqͣlis linee. ẽt̃. gͦ angłs. ẽ. d⁊. qͥ ẽ eqͣlis
ango.ẽ bẽ. erit maior angło. ẽ t.⁊. Et qr oẽ linea .d. ⁊. ẽ longior linea.R.⁊. er̃
q̃lis angło. ẽbt̃ ẽ maior angło. eł ⁊. Non ẽ gͦ possibile ut erigant᷑ angłi
ali maiores his cluob angłis. scd̃m modũ ꝙ̃ p̃diximꝰ apd̃ duo puncta. bd¬

Expanded text:
it angulus TDR maior angulo DTR. Sed angulus EDT est equalis angulo ETD, quoniam linea ED est equalis linee ET. Ergo angulus EDR, qui est equalis angulo EBR, erit maior angulo ETR. Et quia etiam linea DR est longior linea KR, erit equalis angulo EBR, est maior angulo EKR. Non est ergo possibile ut erigantur anguli alii maiores his duobus angulis secundum modum quem prediximus apud duo puncta B
Abbreviated transcription (Latin):
lingitudinis longioris at̾ra. ⁊ punctũ. d. sit locꝰ longitudinis ꝓpinqͥoris t̃rȩ.
iscabo ex eo duos arcꝰ eqͣles. arcũ. ab̃.⁊ arc̃. ga. ⁊ ꝓtraham lineas. bẽ. b ⁊̃. gẽ
sẽ. Declarabit᷑ gͦ nob̾ qd̾ c̃ mouet᷑ stella in tẽporib eqͣlib suꝑ arcꝰ. ãb¬
gl. estimnat᷑ qd̾ ꝑtnsitꝰ stelle fuit suꝑ arcꝰ dusos orbis reuoluti su
eurũ. ⁊̃. id̾o qd̾ angłs. b eã. ẽ eqͣlis angulo .g̃. ed. Estimamꝰ gͦ qd̾ angulꝰ¬

Expanded text:
longitudinis longioris a terra et punctum D sit locus longitudinis propinquioris terre, et secabo ex eo duos arcus equales, arcum AB et arcum GD, et protraham lineas BE et BR et GE et GR. Declarabitur ergo nobis quod cGD, estimatur quod transitus stelle fuit supra duos arcus diversos orbis revoluti supra centrum R, ideo quod angulus BEA est equalis angulo GED. Estimamus ergo quod angul
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ st̃ sub ea ad partẽ mĩdiei.Uerũtñ sol obũbrat supͣ sumitatẽ e
pitũ in t̾pico estiuo tm̃. ⁊ ñ habebt̃ tc̃ gnomones in medietatib diei u̾brã
eo qd̾ spatiũ luiꝰ lince ab eq̃tione diei ẽ sic̃ t̾pici estuialis abeo. In reliͥs ũ
suneis erit declinatio umbrȩ gnomonũ in medietatib diei sẽꝑ ad paru
septetonis Eritq ũbra eqͣlitatis sub hac linea. axuii. partes: ⁊ medietas par
⁊ ubra hiemalis. lx partes. ⁊ medietas. ⁊ t̾cia partis. estas uͦ ñ habebqt ubu¬
nniomĩb lineis eqͥdistantib q̃ st̃ ad septẽtonẽ ab hac linea. usq ad ln ea nt
minat regiones habitabibes. declinabit ũbrã gnomonũ in medietatib a
ao partẽ septetonis. Ineq gnomones in eis ũqͣm ert̃ in medietatib dreia
sai uibra. neq ũbra ũꝙͣ declinat ad partẽ midiei. S ẽ eiꝰ declinatio sẽꝑ a

Expanded text:
ad partem meridiei. Veruntamen Sol obumbrat supra summitatem eorum capitum in tropico estivo tantum. Et non habebunt tunc gnomones in medietatibus diei umbram, eo quod spacium huius linee ab equatione diei est sicut tropici estivalis ab eo. In reliquis vero lineis erit declinatio umbre gnomonum in medietatibus diei semper ad partem septentrionis. Eritque umbra equalitatis sub hac linea 26 partes et medietas partis et umbra hiemalis 66 partes feren omnibus lineis equidistantibus que sunt ad septentrionem ab hac linea usque ad lineam que terminat regiones habitabiles declinabit umbra gnomonum in medietatibus dierum ad partem septentrionis. Et neque gnomones in eis unquam erunt in medietatibus dierum absque umbra, neque umbra unquam declinat ad partem meridiei, sed est e
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ duo cent᷑ sẽꝑ in orbe qͥ ꝯp̃hendit motũ pͥmũ. ⁊ t̃minat ip̃m. descͥptꝰ su¬
pra duos polos duoꝵ orbiũ qͥ c̃ eo uere mouent᷑ s manent fixi in motu
eqͣtioĩs diei. declinatioẽ q̃ sẽꝑ ima existit. Capitulum nonum de scia quantitauᷤ

Expanded text:
hendit motum primum et terminat ipsum descriptus supra duos polos duorum orbium qui cum eo vere moventur, sed manent fixi in motu equationis diei declinatione que semper una existit. ⟨I.9⟩ Capitulum nonum: De sci
Abbreviated transcription (Latin):
inita. et. i. scd̾a. et in stella martis. liui. minita. ⁊ xxxiiii. secunda. et in stella
neneris. lii. minuta. ⁊ l. secunda. et in stella mercurii. xly. minuta. ⁊ .xl. se¬
cinda. Et simile huie est inter longitudines medias ⁊ minores ex suꝑflui¬
tite. tinc nos firmabimꝰ hec minuta. in tabula.uiii. in una quaq tabula oppo¬
sita arẽ. in qua est inimerus .xx. partium. reuolutionis in longitudine. S in
qudb longituinib sunt additiones & diminutiones plures additionib ce
dminutionib in longitudinib mediis. addidimus etiam suꝑ secundum illud
exmplum suꝑfluitatem que est inter eas. scilicet ex. lx. S nos non fecimus
slu nisi quia accepimus summas suꝑfluitatis inter additiones. ⁊ diminutiones
meis. et inter additiones et diminutiones. in longitudinib minorib. non in lon¬
gndmib maiorib. sicut fecimus ante. Et secundum hunc modum in reliquis com
rthensionib numerauimus minuta que sunt ex summis suꝑfluitatis .ui. par

Expanded text:
 et in stella Veneris 52 minuta et 55 secunda, et in stella Mercurii 45 minuta et 40 secunda, et simile huic est inter longitudines medias et minores ex superfluitate, tunc nos firmavimus hec minuta in tabula octava in unaquaque tabula opposita aree in qua est numerus triginta partium revolutionis in longitudine. Sed in quibus longitudinibus sunt additiones et diminutiones plures additionibus et diminutionibus in longitudinibus mediis, addidimus etiam secundum illud exemplum superfluitatem que est inter eas, scilicet partes ex 60, sed nos non fecimus illud nisi quia accepimus summas superfluitatis inter additiones et diminutiones in eis et inter additiones et diminutiones in longitudinibus minoribus, non in longitudinibus maioribus, sicut fecimus ante. Et secundum hunc modum in reliquis comprehensionibus sive radicibus numeravimus minuta que sunt ex summis superfluitatis sex par
Abbreviated transcription (Latin):
Illa que est suꝑ extremitatem muside
Antecedens duars que sunt in duobus oculis.
Sequens e arum
Illa q̃ ẽ suꝑ extremitatem auris antecedenfis
Antecedens duarum que sunt in collo
Sequens earum
Decliuior duarum que st̃ in pectore ad septentrionem
Illa que est suꝑ genu sinistrum
Stella septẽt̾onalis duaꝵ stelloꝵs q̃ st̃ in extͤmitate pectis p̃ced̾ntis

Expanded text:
Illa que est super extremitatem muscide Antecedens duarum que sunt in duobus oculis SSequens earum Illa que est super extremitatem auris antecedentisAntecedens duarum que sunt in collo Sequens earum Declivior duarum earum que sunt in pectore ad septentrionem Illa que est super genu sinistrum Septentrionalis duarum stellarum que sunt in extremitate pedis sinis
Abbreviated transcription (Latin):
duob angłis rectis. Et qi iã ostensũ ẽ ꝙ angłi eqͣlis longitudinis apũs
eqͣtionis diei qͥ st̃ in uno oritonte st̃ eqͣles. tc̃ iam seqͥt᷑ illud ut sint s̃ a
głi eq̃lis longitudinis apuncto t̾pico orientalis eoꝵs ẽ occiantali eqͣles du¬
ob angłis rectis. Ꝙ ꝓpt̃ cũ nos scierimꝰ angłos orientales qͥ st̃ ab arieri
nea eqͥdistanti. cuiꝰ altitudo poli septẽt̾onalis ab orizonte ẽ xxxui. pa¬

Expanded text:
anguli equalis longitudinis a puncto equationis diei qui sunt in uno horizonte sunt equales, tunc iam sequitur illud ut sint etiam anguli equalis longitudinis a puncto tropico, orientalis eorum cum occidentali, equales duobus angulis rectis. Quapropter cum nos sciverimus angulos orientales qui sunt ab Ainea equidistanti cuius altitudo poli septentrionalis ab horizonte est 36 pa
Abbreviated transcription (Latin):
asit punctũ ẽ. caput tauri. Et qi in ħ climnate qñ eleuat᷑ caput tauri
ert in medio celi sub t̾ra .xuii. partes.ixli. minutũ. caneri. Et ĩa deela¬
eꝙ munor q̃ta ccłi. Desc̾bam aũ supͣ polũ. ẽ. scãm longitudinẽ lateris
qbius potionẽ oib maioris. supͣ qͣm sint. t̃ h.⁊̃. ⁊ ꝯplebo duas qͣrtas. egh.
ẽ descͥptꝰ sup polũ. ⁊̃ gã. orbis mĩdiei. ⁊ supͣ polũ. ⁊ ħ.t̃. q̃ ẽ orb̾ magni. Et

Expanded text:
sit punctum E caput Tauri. Et quia in hoc climate, quando elevatur caput Tauri, erunt in medio celi sub terra 17 partes et 41 minuta Cancri et iam decla supra polum E secundum longitudinem lateris quadrati portionem orbis maioris, supra quam sint T, H, R, et complebo duas quartas EGH eest descriptus supra polum RGD orbis meridiei et supra polum RHT, que est orbis magni, et
Abbreviated transcription (Latin):
ee caplis artes metice ut alieuuet᷑ oꝑatio infractioĩb ⁊ seq̃tꝰi in om̃i multiplicatio e
rouusione. ad sciend̃ cuiꝰ qͣntitatis iu̾tatẽ uolumꝰ eiꝰ ꝓpinqͥcẽe. ⁊ita ue qd̾ exeode¬
ẽ qͣnttati sit sensibilis. Sit itaq pͥmũ semic̾cłs. ã.b. g. erectꝰ sup̃ diametrũ. a.d.
g. c̾ͥitũductꝰ suꝑ centrũ.d. ꝓtrahã aũ a tõ. supͣ lineã. ã g̃. ortogonalit̾ lineã
Sib. rouudã .d .g. in duo media supͣ punctũ. ẽ ⁊ ꝓducã lieã .b. g sitq linea

Expanded text:
ex capitulis arithmetice, ut allevietur operatio in fractionibus, et sequemur in omni multiplicatione et divisione ad sciendum cuius quantitatis veritatem volumus ei propinquiorem et ita ne quod ex eo deest quantitatis sit sensibilis. G circumductus supra centrum D. Protraham autem a D supra lineam AG ortogonaliter lineam DB, et dividam DG in duo media supra punctum E, et producam lineam BE, sitque linea
Abbreviated transcription (Latin):
longiore orbiuĩ eg̾dientiũ centͦi. ⁊ orbiũ reuołonis hoc mͦ ꝙ̃ narrabo.
taq in suꝑficie erecta ortogonalit̾ suꝑ suꝑficiẽ orb̾ signoꝵ diffrã cõmumis
ipsã ⁊int̾ suꝑficiẽ orb signoꝵ linea. ab. et diffra cõmunis int̾ ipsã. unt̃ sipsciẽ
orb̃ egdientis centͥ linea.gã. ⁊ punctũ. ẽ sit centrũ orb signoꝵ. in diftra cõmuni
int̃ suꝑficies. Et dese̾bã cͥca punctũ .g̃. ⁊ ÷ long̾ longior orb̾ egientis cent. i cͥa pi

Expanded text:
longiore orbium egredientium centrorum et orbium revolutionis hoc modo quem narrabo: Sit itaque in superficie erecta ortogonaliter super superficiem orbis signorum differentia communislinea AB et differentia communis inter ipsam et inter superficiem orbis egredientis centri linea GD, et punctum E sit centrum orbis signorum in differentia communi inter superficies, et describatur circa punctum G, et est longitudo longior orbis egredientis centri, et ci
Abbreviated transcription (Latin):
aut aparte septẽtͥonis. aut aparte mĩdiei. Et fuit longitudo lune alongit̾ siuba
giore. in unaqͣq eaꝵs una. Cũ enĩ illd̾ ita fu̾it erit longit̾ centͥ lune necessario in an¬
qͣq duaꝵs eclipsiũ in parte una. a nodo uno eqͣlis. Qꝓpt̾ erit cursꝰ lune uerꝰ qͥt u
tẽpore qd̾ ẽ int̾ duas consid̾ationes continens reuolutiones integs in latitudie i

Expanded text:
aadine sua longiore in unaquaque earum una. Cum enim illud ita fuerit, erit longitudo centri Lune necessario in unaquaque duarum eclypsium in parte una a nodo uno equalis. Quapropter erit cursus Lune verus, qui est in tempore quod est inter duas considerationes, continens revoluti
Abbreviated transcription (Latin):
unt ex consid̾ationib ueris. in qͥb ñ ẽ dubitatio uerũ remouent ⁊equent ermũ
sifuerit in aliqͦ illoes q̃ ipsi posuert̃. ⁊ neq ab horreant illd̾. neq uerecũd̾nt᷑ u
i res cui refert᷑ ħ scĩa ẽ ex reb celestib. altis .s. ex reb di altissimi głosi ⁊ ex¬
eiꝰ. ꝙͣuis ñ sunt eoꝵs eqͣtiones ipsoꝵ t̾m. s sint ex eqͣtionib alioꝵs q̃ sint ueratorsꝙ
certiores. Modos uͦ qͥb declarabit᷑ unũꝙq eoꝵs q̃ narrauimꝰ. dicã pꝰ hẽ locũ liobn
almagesti in ꝓpͥis locis eoꝵs. Nc̃ aũ ut illd̾ sit scd̾m ordines suos. reitabo sernn
declaratione cursꝰ lunȩ. inlatitudine cuiꝰ capłm ẽ ꝙ̃ ad mod̾ narrabi
r unũ qd̾e inqͥrimꝰ in eqͣtione cursꝰ iune medii. qͥẽ orb reuoluentis meli
decliui. duas eclipses lunares. ex eclipsib seͥptis apd̾ nos in qͥb ñ sit uilci¬
tio. int̾ qͣs fuit ex longitudine tẽporis ꝓpt̾ qm fuit qͣntitas magnitudinis tenabͥtꝵ

Expanded text:
n est dubitatio, verum removeant et equent errorem si fuerit in aliquo eorum que ipsi posuerunt, et neque abhorreant illud neque verecundentur ex eo. Quoniam res cui refertur hec scientia est ex rebus celestibus altis, scilicet ex rebus Dei altissimi eis non sint eorum equationes ipsorum tantum, sed sint ex equationibus aliorum, que sint veratiores et certiores. Modos vero quibus declarabitur unumquodque eorum que narravimus dicam post hunc locum libri Almagesti in propriis locis eorum. Nunc autem, ut illud sit secundum ordines suos, reiterabo sermonem in declaratione cursus Lune in latitudine, cuius capitulum est quemadmodum narrabo. Primum quidem inquirimus in equatione cursus Lune medii, qui est orbis revolventis in orbe declivi, duas eclypses lunares ex eclypsibus scriptis apud nos in quibus non sit dubitatio inter quas fuit ex longitudine temporis propter quam fuit quantitas magnitudinis tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
dies qͣrtꝰ. in medio hore sexte. ⁊ manifestũ ẽ qd̾ in illa hora eclipsata fint ex limna ꝑl
te mĩctiei. qͣntitas duoꝵ digitoꝵ. Scd̾e aũ eclipsis consid̾atio fuit in alexandli
mane fuit dies. xuiii. ante medietatẽ noctis tͥb horis. ⁊ t̾eia. ⁊ qͥnta hore eqͥlis as
sata fuit de luna in illa hora. sexta diamet᷑ eiꝰ. aparte mĩdie i. ⁊ fuit tnsitꝰ lo
latitudine in nodo caude. in unaqͣq duaꝵ eclipsiũ. Si gͦ illd ita fuit.¬

Expanded text:
lla hora eclypsata fuit ex Luna a parte meridiei quantitas duorum digitorum. Secunde autem eclypsis consideratio fuit in Alexandrias, ante medietatem noctis tribus horis et tertia et quinta hore equalis. Et eclypsata fuit de Luna in illa hora sexta diametri eius a parte meridiei. Et fuit transitus Lune in latitudine in nodo caude in unaquaque duarum eclypsium. Si ergo illud ita fu
Abbreviated transcription (Latin):
in his capłis. tc̃ sã oportet ut demonstremꝰ scd̾ uiã exẽpli in stella uenis longiuames
maiores q̃ st̃ eiꝰ sic̃ diximꝰ matutinales. ⁊ uesꝑtinas. cũ ħ stella ÷ in eqͣlitate uali. ĩ
pͥncipio initii ae arietis Sit itaq linea q̃ tnsit ꝑ longitudinẽ longiorẽ in orbe eg̾dien¬
tis cent ⁊ ÷ punctũ.ã. linea. ab̃ gdẽ ⁊ ponã suꝑ centrũ motꝰ eqͣlis punctũ . b̃. ⁊ centrum
ob eg̃ctientis centͥ q̃ reuoluit orbẽ reuołonis punctũ.g̃. ⁊ centrũ orb signoꝵ pũctũ.d.¬

Expanded text:
es maiores que sunt eius, sicut diximus, matutinales et vespertinas cum hec stella est in equalitate vernali in principio initii Arietis. Sit itaque linea que transit per longitudinem longiorem in orbe egredientis centri, et est punctum A, linea ABGDE, et ponam super centrum motus equalis punctum B et centrum orbis egredientis centri qui revolvit
Abbreviated transcription (Latin):
ling̾ ꝓpinqͥore eoꝵ. ⁊ ponunt has duas diametͦs in suꝑficie orb̃ signoꝵ. cũ fuint in
dnob nodis. qͦs p̃cessit relatio. Nos nãq ꝑ ħ nom̃ diuuifimꝰ int̃ hanc declinationẽ.
et int̃ illã declinationẽ.
oribii renolonis eaꝵ mouent᷑ in latitudine ad duas partes opp: sitas. In uenere
aũ ⁊ m̃turio mouent᷑ motu duors cebiũ repuosonis eans ad partẽ unã ⁊ rad̃ ind

Expanded text:
ine propinquiore eorum et ponunt has duas diametros in superficie orbis signorum cum fuerint in duobus nodis quorum precessit relatio. Nos namque per hoc nomen divisimus inter hanc declinationem et inter illam declinationem.orbium revolutionis earum moventur in latitudine ad duas partes oppositas, in Venere autem et Mercurio moventur motu duorum orbium revolutionis earum ad partem unam et eandem i
Abbreviated transcription (Latin):
pres q̃ si st̃ ita neq in una horaꝵ. neq ⁊ maior dissimilitudo. ꝙ rerũ qͥb aceidunt un¬
eiñti ab omi parte. areb qͥb ñaccidit ĩpedim̃tũ. neq ab ill. neq ase ipsiss ñ oportet
sit inqͥtat in ultimo qͥ ꝑossibile ẽ. ut cõueniat morib qͣb st̃ in celo. siplieiꝰ q⁊ ge radi¬
Ms qs cͥit res eoꝵs. sed si ñ p̃ꝑat᷑ illd̾. inqͥrat ex radicib ꝙ ÷ possibile ut sit eis cõuem
uit᷑ neq ab eis diu̾sã ñ erit ad negandũ qgͥ ᷤ simił hiuc oppositioni. ⁊ ꝑmixtiomi iã ac

Expanded text:
e non sunt ita, neque in una horarum. Neque est maior dissimilitudo quam rerum quibus accidunt impedimenta ab omni parte a rebus quibus non accidit impedimentum, neque ab aliis neque a seipsis. Sed non oportet nisi ut inquirat in ultimo, s currit res eorum. Quod si non preparatur illud, inquirat ex radicibus quod est possibile ut sit eis conveninuntur neque ab eis diversas, non erit ad negandum quin similis huic compositioni et permixtioni iam ac
Abbreviated transcription (Latin):
snĩ ipsiꝰ ꝓpt̃ dit̾sitatẽ t̾nsittuũ eqͣtiũ q̃ st̃ solis ⁊ line. qm̃ similẽ huic erit in tẽporib
ret diuisitat additionis qͣntitas sensibilis. Nos tñ inueniemꝰ in consid̾atione abrachis
q feit in tnsitu latituomis lune errorẽ. Suꝑfluitas nãq q̃ firmat᷑ in eo ꝙ ẽ int̾ eclip
sn sodn modũ qͥd̃ ꝙ̃ posuit ẽ parua. Scd̾m ꝯphensionẽ uͦ nr̃am ẽ magna. Ipse enĩ as¬
fisit aueliationẽ eiꝰ qd uoluit. duas eclipses lunares int̾ qs fuert̃.uii anilia. che.¬
sꝰs inꝗ̃s naqͣq fuit eclipsata qͣrta diametͥ lune. scd̾m tnsitũ unũ anodo capitis.¬

Expanded text:
nem ipsius propter diversitatem transituum equalium qui sunt Solis et Lune, quoniam simile huic erit in temporibustionis supra motum quantitas sensibilis. Nos tamen invenimus in consideratione Abrachis quam fecit in transitu latitudinis Lune errorem. Superfluitas namque que firmatur in eo quod est inter eclyp quem posuit est parva, secundum comprehensionem vero nostram est magna. Ipse enim assumpsit ad declarationem eius quod voluit duas eclypses lunares inter quas fuerunt 7160 menses in quarum unaquaque fuit eclypsata quarta diametri Lune secundum transitum unu
Abbreviated transcription (Latin):
sibile in du̾sitate q̃ contingit in qͣntitatib magnitudinis tenebraꝵ ꝓpt̃ lonqituas¬
git᷑ sua maiore. ⁊ fuit eclipsis scd̾a luna in long̾ sua minore existente. Oportuit mꝰ
ut ẽẽt necessario tenebra illiꝰ qrͣta diametͥ lune. in eclipsi qͥd̾e pͥma alongitudine m¬
nore anodo capitis. ⁊ in eclipsi scd̾a alongit᷑ maiore. ⁊ illd̾ ẽ qd̾ iã demonstrauimꝰ qs
u̾sitas q̃ ẽ int̃ eas ẽ pars una .⁊xͣ. partis Q ꝓpt̃ erit suꝑfluitas reuolutiõĩs lattidnis¬

Expanded text:
iversitatem que contingit in quantitatibus magnitudinis tenebrarum propter longitulongitudine sua maiore et fuit eclypsis secunda Luna in longitudine sua minore existente. Oportuit namque ut esset necessario tenebra illius quarta diametri Lune, in eclypsi quidem prima a longitudine minore a nodo capitis et in eclypsi secunda a longitudine maiore. Et illud est quod iam demonstravimus, quod diversitas que est inte
Abbreviated transcription (Latin):
nata᷑m ei ÷ ꝯ riꝰ. tc̃ manifestissime declararet᷑ qd motꝰ eoꝵ q̃ st̃ in aere sub¬
leui subtili. uelocior eẽt oĩbꝰ t̾renis . si ꝯced̾emꝰ eis ⁊̃ ut motꝰ gͣuis. spissi. di¬
u̾saꝵs partiũ ꝓͥe sit uelox eqͣlis. tc̃ iã ⁊̃ declararet᷑ qd̾ t̃rena forsitan ñ posset̃
hora. Ed si ita eẽt. aer sẽꝑ sentiret᷑ moueri motu ꝯͣrio motui t̾re. neq ui¬
qd̾ oiã q̃ st̃ pt̃ ipsã sẽꝑ irent ad partẽ occid̾ntis. Di aũ dixint aerẽ c̃ t̾ra¬

Expanded text:
ntrarius, tunc manifestissime declararetur quod motus eorum que sunt in aere sublimi subtili velocior esset omnibus terrenis. Et si concederemus eis etiam ut motus gravis, spissi, diversarum partium proprie sit velox equalis, tunc iam etiam declararetur quod terrena forsitan non possent hora. Quod si ita esset, aer semper sentiretur moveri motu contrario motui terre neque viquod omnia que sunt preter ipsam semper irent ad partem occidentis. Si autem dixerint aerem cum ter
Abbreviated transcription (Latin):
tociꝰ Qd si ꝯcederent qd magnitudo t̃re cũ ꝯꝑat᷑ ad magnitudinẽ tociꝰ
corporis ipsã ꝯtinentis e eiꝰ qͣntitas ad ipsũ sic̃ punctũ. ñ affirmaretur
eoꝵ miracł̃m. Uident enĩ qd ħ mͦ ẽ possibile. ut ilłd̃ qd̾ ẽ in ultmitate paruitatis sdm¬
ꝯꝑationẽ ad id qd̾ ẽ in ultimitate magnitudinis sit ꝯtentũ donec in loco suo re¬
maneat. ꝓpt̾ ħ qd̃ illud qd̾ ẽ in ultimitate magnitudinis sustentat qd̾ in c̃cuitu
eiꝰ ẽ. qd ẽ in ultimitate paruitatis undiq ⁊ ĩpellit eq̃lit ⁊ similit̃. M undꝰ ai inse

Expanded text:
d si concederent quod magnitudo terre, cum comparatur ad magnitudinem totius corporis ipsam continentis, est eius quantitas ad ipsum sicut punctum, non affirmaretur eorum miraculum. Viderent enim quod hoc modo est possibile ut illud quod est in ultimitate parvitatis sationem ad id quod est in ultimitate magnitudinis sit contentum donec in loco suo remaneat, propter hoc quod illud quod est in ultimitate magnitudinis sustentat quod in circuitu eius est quod est in ultimitate parvitatis undique et impellit equaliter et similiter. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
Haꝵs gͦ.xxii. stellaꝵ in magnitudine tc̃ia st̃.uiii. in qri
tellatio cheithius latine ⁊ ipse est inflamats.
Que est super pedem sinistrum.¬
Que est sub cingulo a latere dextro.
Cpntingens superius marsic. idest dextrum.

Expanded text:
Antecedens duarum elongatarum ab hac elongatione magna Stellatio Cheichius Latine, et ipse est InflammatusReliqua que est super extremitatem caudeQue est sub cingulo a latere dextro 1Contingens superius marsic, id est cubitum,
Abbreviated transcription (Latin):
sit supͣ axẽ neq sit eiꝰ longitudo alt imo qͦ duoꝵ poloꝵ eqͣlis. aut ẽ egͥsa
ab axe mag̃ apppinqͣns uni poloꝵ. Qd̃ aũ d̾struit sermonẽ dicentis qd loc es
sit pͥmꝰ tͥũ. ẽ qd narrabo. Si imaginarem᷑ eã cũ hoĩbꝰ ad suꝑiora eleuata. aut
c̃ eis ad infiora tpĩa dem̃sã amedio. comitaret᷑ eos c̃ eẽnt in orbe recto neni¬
tis. ⁊ diei eqͣlitas sẽꝑ apd̃ illos eẽt eoqd̃ orizon secaret qd̾ ecelo eẽt suꝑ t̾rã. ⁊sib
ea. absq eqͣlitate sẽꝑ. ⁊ c̃ eẽnt in loco uͥ ẽ sꝑa deliuis. accid̾et ut aut nullomꝰ
apd̃ eos dies ⁊ nox eqͣrent᷑. aut si apd̃ eos eẽt eqͣlitas. ñ fieret ħ in tͣnsitu medii
nt̃ tͦpicũ estiualẽ. ⁊ tͦpicũ hiemalẽ. eo qd̾ ħ duo spacia nͨ tño ȩqͣlia.¬
qͥ ab eo st̃ septẽtͥonales. aut ex eis qͥ st̃ ad midiẽ. Apd̾ uͦ õs hoĩes iã affirmatũ

Expanded text:
sit super axem neque sit eius longitudo ab unoquoque duorum polorum equalis, aut sit egressa ab axe magis appropinquans uni polorum. Quod autem destruit sermonem dicentis quod locus eius sit primus trium est quod narrabo: Si imaginaremur eam cum hominibus ad superiora elevatam aut cum eis ad inferiora demersam a medio, comitaretur illos cum essent in orbe recto, ne noctis et diei equalitas semper apud eos esset, eo quod horizon secaret quod ex celo esset super terram et sub ea absque equalitate semper. Et cum essent in loco ubi est sphera declivis, accideret eis ut aut nullo modo apud eos dies et nox equarentur, aut, si apud eos esset equalitas, non fieret hoc in transitu medii inter tropicum estivalem et tropicum hyemalem, eo quod hec duo spacia necessaqui ab eo sunt septentrionales aut ex eis qui sunt ad meridiem. Apud vero omnes homines iam affirmatum
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ qͦ dicemꝰ scd̃m naturã sermonẽ. Celestis nãq motꝰ leuior ẽ omĩ motu
⁊ uelocior absq tarditate ⁊ ꝓhibitione. ⁊ figuraꝵ uelocioris motꝰ ex suꝑ
culis eqͣlibꝰ plures hñtes angulos sũt eis maiores. ẽ circłs maior figu¬
ris suꝑficialibꝰ. ⁊ ẽ sꝑa maior figuris corporeis. Celũ gͥ ẽ maiꝰ corꝑibꝰ q̃ sũt
p̃ter ipsũ. ad ħ qͦq sciend̾ reꝑimꝰ semitã ex rebꝰ natalib. Ether nãq te¬

Expanded text:
que dicemus secundum naturam sermonem. Celestis namque motus levior est omni motu et velocior absque tarditate et prohibitione. Et figurarum velocioris motus ex supcirculis equalibus plures habentes angulos sunt eis maiores, est circulus maior figuris superficialibus et est sphera maior figuris corporeis. Celum igitur est maius corporibus que sunt preter ipsum. Ad hoc quoque sciendum reperimus semitam ex rebus naturalibus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
manet in forma sua absq altatione. Qꝓpt̃ dico. qd̾ duo reliqua gn̾a diuisionis the¬
orice. sola estimatione cognoscunt᷑. ⁊ ñ scĩe u̾itate ꝯp̃hendunt᷑. theologicũ uidł.¬
qr ñqͣm uidet᷑ neq ꝯp̃hendit᷑. Nat᷑ale uͦ ꝓpt̾ motionẽ mati̾e. ⁊ leuitatẽ sui cͦsꝰ
⁊ uelocitatẽ sue alt̾ationis. ⁊ paruitatẽ sue morȩ. Qͣre ꝯuenientia sapient̃ ñqͣm
in eis expectat᷑. Genꝰ uͦ doctͥnale ip̃m solũ replet eum. qui ipsũ studiose re¬
tate qm̃ q̃ in ip̃o st̃ scd̾m uias st̃ in qͥbꝰ ñ ẽ ambiguitas. cũ assumant᷑ exscĩa
in qͣntũ possumꝰ desudmꝰ. ⁊ p̃cipue in scĩa corpoꝵs celestiũ. In hac nãq scĩa¬

Expanded text:
manet in forma sua absque alteratione. Quapropter dico quod duo reliqua genera divisionis theorice sola estimatione cognoscuntur, et non scientie veritate comprehenduntur, theologicum vidotionem materie et levitatem sui cursus et velocitatem sue alterationis et parvitatem sue more, quare convenientia sapientum nunquam in eis expectatur. Genus vero doctrinale ipsum solum replet eum qui ipsum studiose reationes que in ipso sunt secundum vias sunt in quibus non est ambiguitas, cum assumantur ex scientia inquantum possumus, desudemus, et precipue in scientia corporum celestium. In hac namque sci
Abbreviated transcription (Latin):
ad mediũ. Pret̾ea in actionibꝰ qͦ ⁊ honestatibꝰ moꝵ laudabiliũ ñ ẽ eiꝰ necessi¬
tas parua. ĩmo nicħ ẽ ea magis aduuans ad acuendos ocłos m̃tis nr̃e. ⁊ intel¬
lectꝰ. ad ꝯsid̾and̾ ea q̃ oꝑibꝰ similant᷑ diuinis. ꝓpt̃ bonitatẽ mod̾aminis &
eqͣlitatis. ⁊ paruitatẽ arrogantie. ⁊ qm̃ ipsa facit eũ qͥ ꝑseua̾nt̃ eã inqͥrit hãc
celestẽ pulc̾tudinẽ dilige. ⁊ ducit eũ ad ꝑseuantiã diuini studii. ⁊ ꝯiungit
eũ ipsi. qd̃ aĩȩ simile ẽ ꝓpt̾ bonitatẽ forme. ⁊ assimilat eũ creatori suo. Nos aũ¬

Expanded text:
mum; propterea in accionibus et honestatibus morum laudabilium non est eius necessitas parua, immo nihil ea amplius adiuuans ad acuendos oculos nostre mentis et intellectus ad considerandum ea, que operibus similantur diuinis, propter bonitatem moderaminipsa facit eum, qui perseueranter eam inquirit hanc celestem pulchritudinem diligere et ducit eum ad perseueranciam diuini studii et iungit eum Ipsi, qui anime similis est propter bonitatem forme et assimilat eum Creatori suo». Qu
Abbreviated transcription (Latin):
eiẽ ullud scd̾m ordines suos fuerit declaratũ. qd̾ ẽ ds inuisibił. ⁊ ĩmobilis.
Spes aũ thecrice q̃ inqͥrit᷑ ꝑscrutatio qͣ scit᷑ qd̾ ẽ in sup̃ma altituoine ordi
ndi noiãt᷑ theologica. ⁊ hoc qͥd̾ intelligit᷑ seꝑatũ eẽ asubstantiis sensibil¬
Species uͭ theorice qͣ sp̾es mat̾iales inuestigant᷑. sẽꝑ alt̾ate in albũ. ⁊ nigrũ ⁊ calidũ.
dicantẽ demonstrationẽ spẽrũ formaꝵ. ⁊ motꝰ eors q̃ localit᷑ mouẽt᷑. ⁊ qͣntitatẽ
sibilẽ ẽ ut intelligat᷑ scđm sensũ sic̃ spẽs ꝯphendit᷑ nat᷑alis. ⁊ absq sensu &̃ quẽ¬

Expanded text:
illud secundum ordines suos fuerit declaratum, quod est Deus invisibilis et immobilis. Species autem theorice qua inquiritur perscrutatio qua scitur quod est in suprema altitudine ordinum mundi nominatur theologica. Et hec quidem intelligitur separatum eate in album et nigrum, et calidum  motus eorum que localiter moventur et quantitatem sibile est ut intelligatur secundum sensum, sicut species comprehenditur naturalis, et abs
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃a foret ꝯcaua: uid̾emꝰ stellas oriri pͥꝰ apd̃ occid̾ntales. ⁊ si eẽt plana. orirent᷑¬
sige poligoniȩ. orirent᷑ stellȩ ñ suꝑ õs ĩhabitantes insuꝑficie una. ⁊ suꝑ inĩa
rectã linea una hora. Nos aũ nicħ hoꝵs uid̾mꝰ neq eẽ ẽ ut colũpna longitudi¬
nis uniꝰ cͥcłaris. cutꝰ rotunditas sit plana. ad orientẽ ⁊ occidntẽ. cuiꝰ due su¬
ꝑficies ext̃mitatũ eiꝰ sit̃ suꝑ duos polos mundi. ⁊ si ħ sit qd̾ u̾itati similiꝰ esti¬
met᷑. Si .ii. ħ ita foret. nullꝰ habitantiũ suꝑ eiꝰ gil bositatẽ aliꝙͣ stellaꝵ sẽꝑ appa¬
rentiũ uid̾et sẽꝑ. ⁊ õs stelle orirent᷑ ⁊ occid̾ent sẽꝑ suꝑ õs hoĩes. p̃ter stellas eqͣ

Expanded text:
terra foret concava, videremus stellas oriri prius apud occidentales. Et si esset plana, orirentfigure poligonie, orirentur stelle etiam super omnes inhabitantes in superficie una et super unam rectam lineam in una hora. Nos autem nihil horum videmus. Neque etiam est ut columna longitudinis unius circularis cuius rotunditas sit superficies plana ad orientem et occidentem cuius due superficies extremitatum eius sint super duos polos mundi, etsi hoc sit quod veritati similius existimetur. Si enim hoc ita foret, nullus habitantium super eius gibbositatem aliquam stellarum semper apparentium videret semper, et omnes stelle ori
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sermo hͥ omĩ ignorantia maior existit. qd̾ si nos concesserimꝰ qd̾ ħ m̃sura¬
tio magna ⁊ excelsa q̃ ẽ in magnitudine m̃suraꝵ eaꝵ ⁊ qͣntitatũ. ⁊ longitu¬
dinũ. ⁊ locoꝵ. ⁊ tẽpoꝵ sit uana ⁊ falsa. ⁊ qd sit nata᷑ qͦꝵdã finiũ t̾re accẽdens:
met qͥbꝰ da hoĩb sint accense. ⁊ qͥbꝰdã extincte. ⁊ qͥbꝰda neutre ñ accense. neo
extincte. erit ħ totũ derisio. ⁊ illusio dicentis ip̃m. Qd gͦ dicent in sẽꝑ appa¬
rentibꝰ q̃ ñ oriunt᷑ neq occid̾t. apparentes aũ q̃ ñ oriunt᷑ ⁊ occidt in qͥbꝰła
dã locis oriunt᷑ ⁊ occidũt. ⁊ in qͥbꝰdã nec oriunt᷑ nec occidunt.¶ Inalio obqͦs¬
res ñ ert̃ stelle accend̾ntes extinguentes ⁊ orientes occid̃ntes in omĩ loco. Res¬

Expanded text:
d sermo hoc omni ignorantia maior existit. Quod si nos concesserimus quod hec mensuratio magna et excelsa que est in magnitudine mensurarum earum et quantitatum et longitudinum et locorum et temporum sit met quibusdam hominibus sint accense et quibusdam extincte et quibusdam neutre, non accense nec extincte, erit hoc totum derisio et illusio dicentis ipsum. Quid ergo dicent de semper apparentibus que non oriuntur neque occidunt? Apparentes autem que non oriuntur et occidunt in quibusdam sdam locis oriuntur et occidunt et in quibusdam nec oriuntur nec occidunt. Ob quas causas non erunt stelle accendentes et extinguentes orientes et occidentes sempe
Abbreviated transcription (Latin):
uod pͥus de hac scĩa sciend̾ ẽ p̃mittendũ ẽ sũma scĩe habitudinis
m̃sure tociꝰ t̾re ad totũ cęlũ. q̃c̃q fuit̾ ħ m̃sura. Dico gͦ qd̾ pͥmũ e¬
tet nos in seq̃ntib ex diuisionib eiꝰ ⁊ partib assume̾ inuestigatioẽ scĩe loci
decliuis orb̃ ꝑ quẽ orb̾e signoꝵ intelligimꝰ. ⁊ pꝰ sciemꝰ q̃ accidunt locis orbis
t̃re habitabilibꝰ. Deiñ pꝰ ħ seq̃m᷑ cũ diu̾sitate q̃ ÷ int̾ orirontas eoꝵ. abeis inse¬
ꝑabiliũ. qͥ ꝓueniut̃ ꝓpt̃ declinationes scd̾m eoꝵ ordines. Pꝰ qm̃ gͥ eoꝵ q̃ p̃di

Expanded text:
ma scientie habitudinis mensure totius terre ad totum celum, quecunque fuerit hec mensura. Dico ergo quod primum oportet nos in sequentibus ex divisionibus eius et partibus sumere investigationem scientie loci declivis orbis per quem orbem signorum intelligimus, et post sciemus que accidunt locis orbis terre habitabilibus. Deinde post hec sequemur cum diversitate que est inter horizontas eorum ab eis inseparabilium, q
Abbreviated transcription (Latin):
ea. p̃mittemꝰ sermonẽ nc̃ sermo de eis q̃ uid̾nt᷑ de diu̾sitate motꝰ
solis ꝓpt̾ ħ qd̾ ipsa ẽ una.ꝰ ponã tẽpꝰ qd̾ ẽ amotu minore usq ad mo¬
tu mediũ. longiꝰ tẽpore qd̾ ẽ amotu medio usq ad motũ maiorẽ. Nõs nãq
iã inuenimꝰ ilud ꝯueniens ei qd̾ uid̾t᷑ ⁊ apparet. Iã gͦ possibile ẽ ut sitͥ ĩmũ
q̃q duoꝵ modors hors̾. S c̃ ipsũ sit acceptũ scd̾m modũ orb reuolutioĩs.
ñ erit nͥ cũ fuit̃ motꝰ localis solis in arcu longitudinis longioris. ab ori¬
ente ad occid̾ntẽ. Et conuenientior duoꝵ modoꝵ qͦ inuestigat᷑ sciã diu̾¬
sitatis motꝰ solis. ẽ modꝰ orb ecent  eoqd̾ ipse ẽ manifestior. ⁊ uelocior. ⁊ faci¬

Expanded text:
nc sermonem de eis que videntur de diversitate motus Solis, propter hoc quod ipsa est una. Et ponam tempus quod est a motu minore usque ad motum medium longius tempore quod est a motu medio usque ad motum maiorem. Nos namque iam invenimus illud conveniens ei quod videtur et apparet. Iam ergo possibium modorum. Sed cum ipsum fuerit acceptum secundum modum orbis revolutionis, non erit nisi cum fuerit motus localis Solis in arcu longitudinis longioris ab oriente ad occidentem. Et convenientior duorum modorum quo investigatur scientia diversitatis motus Solis est modus orbis ecentrici, eo quod ipse est manifestior
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit᷑ sol secare arcũ.g.d. q̃ ẽ ab eqͣlitate autũpnali ad cõu̾sionẽ ti¬
lẽ in.lxxxuiii. dieb. ⁊ octaua diei. Et arcũ.d.ã. qͥ ẽ atͦpico hiemali ad e¬
uenire dicto abrachis.
cdm similitudinẽ uͦ hars qͣntitatũ in qͥrã pͥmo qͣnta sit maior uul¬
tas. q̃ ẽ int̃ motũ mediũ. ⁊ motũ qͥ uid̾t᷑.⁊ apd̾ q̃ puncta sit h. deschos
itaq cͥcłm orbis eg̾lientis centͥ supͣ ꝙ̃ suit. ab .g. supͣ centrũ .d̃. ⁊ diamet¬

Expanded text:
 hoc ergo videbitur Sol secare arcum GD, qui est ab equalitate autumnali ad conversionem hiemalem, in 88 diebus et octava diei, et arcum DA, qui est a tropico hiemali ad eximus convenire dicto Abrachis. Secundum similitudinem vero harum quantitatum inquiram primo quanta sit maior diversitas que est inter motum medium et motum qui videtur et apud que puncta sit hec. Describam itaque circulum orbis egredientis centri, supra quem sint A, B, G, supra centrum D et diame
Abbreviated transcription (Latin):
tem arcuum qui sunt a summitate capitum usq ad caput sig̃ni Aat
quemadmodum prediximus. In lineis autem tercia ce quarta. quã¬
titatem angulorum prouenientium ex locis sectionis scdm modum
quem prediximus. Tercie uero lineȩ sunt angulorum prouenien¬
tium in locis eis que sequuntur ab orbe meridiei ad orientem. Qnͣ¬
tȩ autem linee erunt angulorum prouenientium in locis eis que
sequuntur occidentem. ab orbe meridiei quemadmodum iam de¬
terminauimus. Recordemur autem eius quod diximus. s. quod
secundum comiurtatem numquam accipimus nisi septentr¬
onalem. Et ostendamus cuiusq horum quantitatem. secundum
quantitatem qua angulus rectus est .xc. partes. et hȩc quidem
tabularum descriptio.

Expanded text:
tem arcuum qui sunt a summitate capitum usque ad caput signi dati, tem arcuum qui sunt a summitate capitum usque ad caput signi dati, quemadmodum prediximus, in lineis autem tertia et quarta quantitatem angulorum provenientium ex locis sectionis secundum modum quem prediximus. Tertie vero linee sunt angulorum provenientium in locis eis que sequuntur orientem ab orbe meridiei. Quarte autem linee erunt angulorum provenientium in locis eis que sequuntur occidentem ab orbe meridiei, quemadmodum iam determinavimus. Recordemur autem eius quod diximus, scilicetsecundum continuitatem nunquam accipimus nisi septentrionalem, et ostendemus cuiusque horum quantitatem secundum quantitatem qua angulus rectus est nonaginta partes. Et hec quidem est tabularum descriptio:
Abbreviated transcription (Latin):
Nuentio autem eoꝵs quȩ remanent de arcub
& angulis ẽ scłm hunc modum quem iam declarabimꝰ. Ut autem
sciamꝰ leuius inuenire ea. cum necessaria fuerint. accipiemꝰ eis ta¬
bulas.ce incipiemus aclimate.&. linea eqͥdistanti. cuiꝰ longioris diei.
longitudo ẽ.xiii. hore equales. &. ꝑueniemus ad clima . & lineã equidis
tantem. euius longioris diei longitudo. ẽ .xui. hore ȩquales. & faciemis
suꝑfluum quod est iter climata. & linea equidistantes medietatem
hore. & meclietatem hore. etiam scdm quod fecimꝰ ipsum in eleuationi¬
bus. Et suꝑfluum partium orbis signorum scłm signum.& signum.
& suꝑfluum locorum qui sunt apartibus duabus orbis meriobiei ad
orientem & occidentem. scđm unam horam ȩqualem. Et faciam ꝓpt̾
c tabulas omnis climatis. & omnis signi. et describam .s. i
primis numerum horarum equalium que sunt longitudo orbis
mericliei. ad orientem &tꝰ oͦccidentem. In lineis uero secundis quantia¬

Expanded text:
nventio autem eorum que remanent de arcubus et angulis est secundum hunc modum quem iam declaravimus. Ut autem sciamus levius invenire ea cum necessaria fuerint, accipiemus eis tabulas. Et incipiemus prius a climate et linea equidistante cuius longioris diei longitudo est 13 hore equales et perveniemus ad clima tantem cuius longioris diei longitudo est 16 hore equales. Et faciemus superfluum quod est inter climata et lineas equidistantes medietatem hore et medietatem hore etiam secundum quod fecimus ipsum in elevationibus, et superfluum partium orbis signorum secundum signum et signum unum, et superfluum locorum que sunt a duobus lateribus orbis meridiei ad orientem et occidentem secundum unam horam equalem. Et faciam propter hoc tabulas omnis climatis et omnis signi. Et describam sciprimis numerum horarum equalium que sunt longitudo orbis meridiei ad orientem et ad occidentem, in lineis vero secundis quantita
Abbreviated transcription (Latin):
hiegtna qus. est iuter eas ⁊ inter stellas que sunt in capite. est onator longitudi.¬
le guees uter entremitates d uarum manium. et illud eonuenie toms aretu
ometu: doduo latera. Ntor duos naniq humeros est hortendium ent compestetut
omiuast eit il ud inuentum breuiter secundum considerationem qur est ant
broertni seripta. ut compararetur ad diuer sitatem supra quam signifieant

Expanded text:
que est inter eas et inter stellas que sunt in capite est maior longitudine que est inter extremitates duarum manuum. Et illud est convenientius ut comparetur ad duo latera. Ad duos namque humeros est horrendum ut comparetur omnino. Et erit illud inventum breviter secundum considerationem que est inter loca earum scripta ut comparetur ad diversitatem supra quam significant
Abbreviated transcription (Latin):
suerint ubi grã tẽpora annoꝵ integroꝵ eqͣuia. qͦꝵ pͥncipia st̃ ab unaqͣq du
longitudnũ mediaes ⁊ ⁊cũ eis fuĩt tẽpꝰ medietatis anni suꝑfluens ⁊ in hac
telette n fut pͥncipiũ motꝰ solis s fuit̃. aut alongitudinẽ. pͥma. q̃ e tnsit̾
de medietate cͥcłi sui in suo tͣnsitu a longitudine longiore .iiii. partes. ⁊ mediats
⁊qͣrtã partis fere. Et in tͣnsitu suo a longitudine scda. addet illas partes. q̃ sc̃ i¬

Expanded text:
annorum integrorum equalia quorum principia sunt ab unaquaque duarum longitudinum mediarum, et cum eis fuerit tempus medietatis anni superfluens, et in hac medietate non fuerit principium motus Solis, sed fuerit aut a longitudine prima que est transitus de medietate circuli sui in suo transitu a longitudine longiore quatuor partes et medietatem et quartam partis fere et in transitu suo a longitudine secunda addet illas partes, que
Abbreviated transcription (Latin):
i nacipsisb ũlunarib nicħ eoꝵ accidit q̃ contingũt ꝓpt au̾sitatẽ aspectu¬
ũ limnariũ aspectꝰ enĩ ocłoꝵs ñ ẽ causa eoꝵs. q̃ accidunt lune ex eclipsi. luna daĩ
ñ iluminat n alumine solis. Sol gͦ sẽꝑ illuminat supͣ totã medietatẽ sꝑe. e pꝰ
opostã soli ⁊ ta qͥbdã tẽporib iuidt᷑ tota luna plena lumine. qm̃ medietas spe
n. isilis. in qͥ erit casꝰ etꝰ in ũbra tr̃e pineali. cuiꝰ reuolutio sẽꝑ contria reisor¬
luiom solis. cẽ tenebrabit᷑.⁊ minuet᷑ ex lumine etꝰ scdm qͣntitatẽ qͥ cadit ubra

Expanded text:
cidit que contingunt propter diversitatem aspectuum lunarium. Aspectus enim oculorum non est causa eorum que accidunt Lune ex eclypsi. Luna autem non illuminatur nisi a lumine Solis. Sol ergo semper illuminat supra totam medietatem sphere eius oppositam Soli, et in quibusdam temporibus videtur tota Luna plena lumine, quoniam medietas sphere ne et Solis, in qua erit casus eius in umbra terre pineali, cuius revolutio semper est contraria revolutioni Solis, tunc tenebrabitur et minuetur ex lumine eius secundum quantitat
Abbreviated transcription (Latin):
tustis maior apd̾ t̾nsitũ qͥd̾ mediũ .uii. partes. ⁊ due tẽie partis fere. ⁊ apd̃ diu̾sitatem
qpͥm̃ oue partis. oue i̾rie partis. Et exẽplificabo illiꝰ exẽplũ. ut declaret᷑ nob̾ illiꝰ cõp̃¬
hassio. ⁊ cognitio. consid̾auimꝰ solẽ ⁊ lunã in ãno sccło ãnoꝵ antonii .xxu. diebꝰ m̃sis ca¬
penit. tnsactis. qͥ ẽ unꝰ ex m̃sib egiptioꝵ. ⁊ pꝰ ortũ solis ⁊ añ midir̃ .u. horis. ⁊ qͣrta ho
n eqlbꝰ. Et fuit sol uisꝰ ꝑ consid̾ationẽ in .xuiii. parte. ⁊ medietate.⁊ tc̃ia partis aqͣrii.
Et sut mecdiũ celi in illa hora qͣrta pars sagitarii. Et fuit luna uisa. in .ix. parte. ⁊ ouabꝰ
sepinis. fuit eiꝰ elongatio in alexand̾a alinea mĩdiei ad occid̾ntẽ in long̾ circit̃ horã.
nndatt̃ hore. Et ñ fuit diu̾sitas ei aspectꝰ sensibilis. Et fuit tẽpꝰ qd̾ fuit int̾ locum
sus ane in pͥmo annoꝵs nabuch̃. usq ad hanc consid̾ationẽ. octingenti.lxxxu. anni

Expanded text:
quidem medium septem partes et due tertie partis fere et apud diversitatem primam due partes et due tertie partis. Et exemplificabo illius exemplum, ut declaretur nobis illius comprehensio et cognitio. Consideravimus Solem et Lunam in anno secundo annorum Antonini 25 diebus mensis Camenut transactis, qui est unus ere equalibus. Et fuit Sol visus per considerationem in decimaoctava parte et medietate et tertia partis Aquarii. Et fuit medium celi in illa hora quarta pars Sagittarii. Et fuit Luna visa in nona parte et duabusScorpionis, fuit eius elongatio in Alexandria a linea meridiei ad occidentem in longitudine circiter horam et medietatem hore. Et non fuit ei diversitas aspectus sensibilis. Et fuit tempus quod fuit inter locum Solis et Lune in primo annorum Nabuchodonosor usque ad hanc considerationem octingenti et octuagi
Abbreviated transcription (Latin):
Sequens duazs occultaꝵs septentrionaliũ ab ea
Antecedens eas
Que est in radice dorsi
Sequens trium que sunt suꝑ dorsum
Media eors
Antecedens duoꝵs coniunctoꝵs q̃ st̃ suꝑ coxã sinistrã.
Sequens eers¬

Expanded text:
Sequens duarum occultarum septentrionalium ab ea Antecedens earum Que est in radice dorsi Sequens trium que sunt super dorsum Media earumAntecedens duarum coniunctarum que sunt super coxam dextram Sequens ear
Abbreviated transcription (Latin):
ad.ã ẽ inuior ꝓportione angłi.g̃dã. qͥ ẽ dupłꝰ angłi. ã d ⁊. ad angłm. ed a
Nẽ diuiserimꝰ. erit ꝓportio linee. gẽ ad.ãẽ. minor ꝓportione anguli. g.d .ẽ.
ad angłm. ẽ d a. S ꝓpoitio linee. g̃ ẽ. ad. ẽã. ẽ sic̃ ꝓportio corde .g.b. dd cordã
bã. n ꝓportio anguli .g. d.b. ad angłm.b.d.ã. ẽ sic̃ ꝓportio arcꝰ. gb. ad arcũ. bã.
iortio gͥ eorde .gb. ad cordã. b ã ẽ minor ꝓportione aarꝰ. gb. ad arcũ.bã.¬

Expanded text:
nor proportione anguli GDA, qui est duplus anguli ADR, ad angulum EDA. Et cum diviserimus, erit proportio linee GE ad AE minor proportione anguli GDE ad angulum EDA. Sed proportio linee GE ad EA est sicut proportio chorde GB ad chordam BA, et proportio anguli GDB ad angulum BDA est sicut proportio arcus GB ad arcum BA. Proportio igitur chorde GB ad chordam BA e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflui augm̃toꝵ qͣntitates cordaꝵ reliqͦꝵ arcitũ. q̃ st̃ int̾ cordas notas qͣs non¬
cordas c̾icsi. sccł̃m suꝑfluũ medietatis partis. ħ aũ ñ scłm ui̾tatẽ repꝑit᷑. qm̃¬
onis. almmisaat. ⁊ tegdir. ꝑ serutabor gͥ inuentionẽ cordȩ arcꝰ uniꝰ partis. ꝑ cor¬
tã arcꝰ partis ⁊ semis. ⁊ ꝑ cordã arcꝰ medietatis. ⁊ qͣrte. ⁊ ponã capłm de hoc
Qmuis enĩ ñ ꝯtineat uere qͣntitatẽ oĩũ cordaꝵ. possibile tñ ẽ ut ꝑ ipm inuem¬
at᷑ qͣntitas cordaꝵ paruoꝵ arcuũ. ita ut nicħ uitatis eiꝰ cuiꝰ sentit᷑ qͣntitas

Expanded text:
edentem quantitates cordarum reliquorum arcuum quae sunt inter cordas notas quas nomcordas semicionis almisaat et tegdir. Perscrutabor igitur inventionem chorde arcus unius partis per chordam arcus partis et semen est ut per ipsum inveniatur quantitas chordarum parvorum arcuum, ita ut nihil veritatis eius cuius sentitur quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
Siptentionalis lateris sequentis
Oerdamnalis lateris sequentis
Serduna tͥangłi qẽ inflexione que est post illam.
Seꝯ lens carum stella antecedens stellarum que sunt in
frsangilo qui antecessit isty m.¬

Expanded text:
Septentrionalis lateris sequentis Meridionalis lateris sequentis ana trianguli que est in flexione que est post illam 0Sequens earum Stella antecedens stellarum que sunt in triangulo qui antecessit istam
Abbreviated transcription (Latin):
pulcͥtudmẽ: dixit qd̾ hie ꝑtholomeus fuit indis¬
ciplinarũ seientia p̃potens. p̃minens aliis. in du¬
abꝰ artib subtilis. id est. geoinetͥa. ⁊ astrologia .s.
fecit libros multos. de qͦꝵs nuniero iste ẽ qͥ mega¬
siti dicit᷑. cuiꝰ significatio ẽ maior ꝑfectꝰ. quẽ ad
linguã uolentes conuertere.¬

Expanded text:
pulchritudinem dixit quod hic Ptolemeus fuit vir in disciplinarum scientia prepotens, preeminens aliis, in duabus artibus subtilis, idest geometria et astrologia, et fecit libros multos, de quorum numero iste est, qui Megasiti dicitur, cuius significatio est Maior perfectus, quem ad linguam volentes convertere
Abbreviated transcription (Latin):
remouet. ⁊ pauor multitudiis ꝯsolationẽ aufert. ¶ Int̃ hoĩẽs altior existit: q̃ ñ oura
in cuiꝰ manꝰ sit mundꝰ. ¶ Inuido ind̾t᷑. qd̾ ablatio boni altiꝰ sit s̃ bonum.¬
¶ Hoĩes lucrant᷑ censꝰ ⁊ censꝰ lucrant᷑ hoĩes. ¶ Qͥ seĩam suã ult᷑ astutiã q̃ ĩ ip̃o
ẽ extendit. eͣ sic̃ pastor debilis cũ multis ouibꝰ ¶ Qͥ in dignitate sua mul¬
tũ extollit᷑. in amissione eiꝰ multũ depͥmit᷑. ¶ Qͥ male oꝑando uult cela¬
ri: satis discooꝑtꝰ ẽ. ¶ Qͥ in m̃datio ꝯfidit. tẽpestiue deficiet ei. ¶ Medita¬
cio: ui̾tatis existit clauis. ¶ Int̾cessor ẽ petentissala. ¶ Anma ñ eg̾dietur
a fidutia usq ad mortẽ. ¶ Aĩa ignorans suo socio magis inimicat᷑. ¶ Qda
rex inuitauit ptholomeũ ad p̾ndiũ. qͥ rogans fore se excusatũ. dix̃. Regibꝰ
ꝯtingit fere qd̾ ꝯtingit ꝯsid̾antib picturas. q̃ cũ alonge uid̾nt᷑ placent. ꝓ

Expanded text:
removet, et pavor multitudinis consolationem aufert. Inter homines altior existit mundo qui non curat in cuius manu sit mundus. Invido videtur quod ablatio boni alterius sit sibi bonum. Homines lucrantur census, et census lucrantur homines. Qui scientiam suam ultra astutiam que in ipso est extendit est sicut pastor debilis cum multis ovibus. Qui in dignitate sua multum extollitur in amissione eius multum deprimitur. Qui male operando vult celari satis discoopertus est. Qui in mendacio confidit, tempestive deficiet ei. Meditatio veritatis existit clavis. Intercessor est petentis ala. Anima non egredietur a fiducia usque ad mortem. Anima ignorans suo socio magis inimicatur. Quidam rex invitavit Ptolemeum ad prandium, qui rogans fore se excusatum dixit: ‘Regibus contingit fere quod contingit considerantibus picturas, que cum a longe videntur placent,