comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ones: qͣntã poͣm. s qualẽ aĩam ac mentẽ:
unde oĩa confilia ꝓficiscũtur. ad quã operũ
tuoꝵ fructus refertur. Illa eĩ plena sapĩe:
plena pietatis atq iusticie: q̃m oĩs uirtus
a deo ẽ: cui dicit ds̃. Ecce ihetłm ego punxi
mutos tuos. Itia aĩa adeo pingit᷑ que ht̃ mn
se uittutẽ gr̃aꝵ renitentẽ splendore pietatiᷤ.
Itla aĩa bene picta est: in qua luret dĩne oꝑa¬
toĩs effigies. Illa aĩa bene picta est inqua est
Scd̾m hanc imaginẽ: adam añ pc̃tm. S ubi
lapsus est: deposuit imaginẽ celestis. sũpsit
t̾restris effigiẽ. S fugiamꝰ hanc imaginẽ
q̃ in trare ciuitatẽ dei nõ pͭ. qr scciptũ ẽ. Dñe ĩ
ciuitate tua imaginẽ eoꝵ ad nichilũ rediges
Nõ intrat indigna unago: et q̃ intͣt excludit᷑.
Quia nõ intrabit inquit in eam om̃e rũe. et
qui facit execratõm̃ et mndaciũ. s ille intrãbit

Expanded text:
ones, quantam potentiam, sed qualem animam ac mentem, ones, quantam potentiam, sed qualem animam ac mentem, unde omnia consilia proficiscuntur, ad quam operum tplena pietatis atque iustitiae, quoniam omnis uirtus a deo est. cui dicit deus: ecce, Hierusalem, pinxi muros tuos. illa anima a deo pingitur, quae habet in se uirtutum gratiam renitentem splendoremque pietatis. illa anima bene picta est, in qua elucet diuinae operationis effigies, illa anima bene picta est, in qua est cundum hanc imaginem Adam ante peccatum, sed ubi lapsus est, deposuit imaginem caelestis, sumpsit terrestris effigiem. sed fugiamus hanc imaginem, quae intrare ciuitatem dei non potest, quia scriptum est: domine, in ciuitate tua imaginem eorum ad nihilum rediges. et non intrat indigna imago et quae intrarit excluditur, quia non intrabit inquit in eam omne commune et qui facit execrationem et mendacium, sed ille intrabit
Abbreviated transcription (Latin):
lus ille qui dixit. Ego et pr unũ sumꝰ. Ita ht̃
similitudinẽ prĩs: ut dĩnitatis et plenitud̾is
hẽat unitatẽ. ubi dicit faciamꝰ qũo ineqͣlitas:
Cũ tt̾m dicit ad siłitudinẽ nr̃am. ubi est dissi¬
militudoꝰ. S et in ewͦ ubi dicit ego et pr̃: nõ
utiq una ꝑsona est. ubi ã ait unũ sumꝰ: nlła
qr sꝑ eẽ dĩnũ est: ut coet̾nũ credas quẽ pu¬
tabas ẽẽ dissimilẽ. Eternꝰ est eĩ de quo dic̃
moyses. Qui est misit me. Pulcte ⁊̃ illud p̃¬
misit. ego et p̃r. Nã si pr̃em p̃misisset: tu m̃i¬
norẽ filiũ iudicasses. S p̃misit filiũ quẽ ñ
ruenit credi pr̃i suꝑiorẽ. Adiunxit pr̃em ut
adu̾tas deũ prẽm et filiũ eiꝰ ordinis p̃iuditio
sumꝰ nos. alia nr̃a: alia que ccͣ nos sunt.
slos sumꝰ. hoc est aĩa et mẽs. Nr̃a sũt corꝑis
scito. hec est nõ quales lacertos hẽas. nõ qnͣ¬
tan corporis fortitudinẽ. nõ qnͣtas possessi¬

Expanded text:
lus ille qui dixit: ego et pater unum sumus, ita habens lus ille qui dixit: ego et pater unum sumus, ita habens similitudinem Patris, ut divinitatis, et plenitudinis habeat unitatem. Ubi dicit, faciamus, quomodo inaequalitas? Cum iterum dicat, ad similitudinem nostram, ubi est dissimilitudo? Sic et in Evangelio ubi dicit: Ego et Pater, utique non una persona est: ubi autem ait, unum sumus, nulla r esse divinum est, ut coaeternum credas, quem putabas dissimilem esse. Aeternus est enim, de quo dicit Moyses: Qui est misit me . Pulchre etiam illud praemisit: Ego et Pater. Nam si Patrem praemisisset, tu minorem Filium judicares: sed praemisit Filium, quem non convenit credi Patre superiorem. Adjunxit Patrem, ut advertas Deum Patrem et Filium ejus ordinis praejudicio sunt nostra, aliud quae circa nos sunt. Nos sumus, hoc est, anima et mens: nostra sunt corporis scito, hoc est, non quales lacertos habeas, non quantam corporis fortitudinem, non quantas possessi
Abbreviated transcription (Latin):
et oꝑa cũ auitore: nõ possũt opõnis hr̃e cõsor¬
tium. S dicit filio. ⁊̃ si iudei nolino: ⁊̃ si arriani
repugnent. S et iudei conticescant. et arri¬
ani cũ suis ꝑtib obmutescant. Qui dũ unũ
a consortio dĩne oꝑõnis excludũt: płes inserũt.
⁊ p̃rogatiuã quã filio negant: seruulis tonãt.
angłis deo: nũquid deo et angelis imago cõ¬
munis est: Nũquid angelis dic̾et. faciamus
quid sit imago dei audi dicentẽ. Qui eripuit
nos inquit de pit̃ate tenebrarũ. et tnstulit in
regnũ filii claritatis sue. in quo hm̃is redẽp
tõm. remissionẽ pc̃coꝵ. qui est imago dei inui¬
sibilis. et pͦgenitus uniuerse creature. Ip̃e est
imago pr̃is qui semꝑ est. et erat in pͥncipio.
Deniq imago est que dicit. Phsuppe qui ud
me uidet et pr̃em. Et quomͦ cũ imagineni
uiuã prĩs uiuentis uideas. dicis. ostende no¬
bis pr̃em: Nõ credis qr ego in pr̃e et pr̃ in me
dĩna est. et sempit̾na iusticia. Imago dei est so¬

Expanded text:
a cum auctore non possunt operationis habere consortium: sed dicit Filio: etiamsi Judaei nolint; etiamsi Ariani repugnent. Sed et Judaei conticescant, et Ariani cum suis parentibus obmutescant, qui dum unum a consortio divinae operationis excludunt, plures inserunt; et praerogativam quam Filio negant, servulis donant. angelis Deo, numquid Deo et angelis imago communis est? Numquid angelis diceret: Faciamusquid sit imago Dei audi dicentem: Qui eripuit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii claritatis suae, in quo habemus redemptionem et remissionem peccatorum, qui est imago dei inuisibilis et primogenitus uniuersae creaturae. ipse est imago patris, qui semper est et erat in principio. denique imago est qui dicit: Philippe, qui uidet me uidet et patrem. et quomodo tu, cum imaginem uiuam patris uiuentis uideas, dicis: ostende nobis patrem? non credis quia ego in patre et pater in me tia diuina est et sempiterna iustitia est. imago dei est so
Abbreviated transcription (Latin):
illos uidemus qui sunt in affrica degũt. si quos
cignitos nob̾ ea t̾ra suscepit. Sequim̃ ꝓficiscẽ¬
tes. inłemus ꝑegrinantib. copulamur absen¬
tib. alloquimut seꝑatos. Defunctos qͦ ad collo¬
q̃nd̃ resuscitamꝰ. eosq ut uiuentes ⁊plectimur
et tenemꝰ. et uite officia hiis usumq deferimꝰ.
Ea gͥ est ad imaginẽ dei. que nõ corpea estĩat᷑:¬
su nouit. ꝑcurrit aspestu. scrutatur abdita huc
atq illuc. uno mom̃to sensus suos ꝑ totius
orbis fines et mundi secreta cittũfert. que t̾o
iungitur. xp̃o adħet. Descendit in infernum
atq ascendit libera. u̾satur in celo. Deniq au¬
di dicentẽ. Nrã aut̃ ru̾satio in celis est. Nõ gͦ
est ad imaginẽ dei inqua deus sꝑ est: S audi

Expanded text:
frica, si quos cognitos nobis ea terra susceperit: sequimur proficiscentes, inhaeremus peregrinantibus, copulamur absentibus, alloquimur separatos, defunctos quoque ad colloquium resuscitamus, eosque ut viventes complectimur et tenemus, et vitae officia his usumque deferimus. Ea igitur est ad imaginem Dei, quae non corporeo aestimatusu obit, transcurrit aspectu, scrutatur abdita, huc atque illuc uno momento sensus suos per totius orbis finis et mundi secreta circumfert: quae deo iungitur, Christo adhaeret, descendit in infernum atque ascendit, libera uersatur in caelo. denique audi dicentem : nostra autem conuersatio in caelis est. non est ergo ad imaginem de
Abbreviated transcription (Latin):
pere: origano mediciuã salutis ex̾cet. Et cũ
uolutabris palustrib m̾sa. curare se tñ ꝓprio
nouit antitoto. certoq auxilio sanitatis poce¬
states herbarũ ⁊̃ ip̃a scire se cõꝓbat. uideas
⁊̃ uulpẽ lacrimula pinus medentẽ sibi. et ta¬
li remedio ĩmiñtis mortis spacia ꝓferentẽ.
Clamat ip̃e dñs in Iemie libro. Turturet
hirundo agri passeres custodierũt tp̃a indi sui
⁊̃ pia aius annũciare aduentꝰ sui testimoĩa
ueris iuidiciũ. Nouit ⁊̃ formica explorare
serenitatis tp̃a. Nam cũ adu̾t̾it madidatos
aceruos reserat suos. et de cau̾nis foras
sius hum̾is exportat. ut iugisole ꝓpria fru¬
m̃ta siccentur. Deniq haut qͣꝙͣ illis dieb

Expanded text:
pere, origano medicinam suae salutis exercet: et cum pere, origano medicinam suae salutis exercet: et cum sit volutabris palustribus mersa; curare se tamen proprio novit antidoto, certoque auxilio sanitatis potestates herbarum etiam ipsa scire se comprobat. Videas etiam vulpem lacrymula pinus medentem sibi, et tali remedio imminentis mortis spatia proferentem. Clamat ipse Dominus in Hieremiae libro: Turtur et hirundo, agri passeres custodierunt tempora introietiam pia auis adnuntiare aduentus sui testimonio ueris indicium. nouit etiam formica explorare serenitatis tempora; nam cum aduerterit madidatos aceruos reserat suos et de cauernis foras suis umeris exportat, ut iugi sole propria frumenta siccentur. denique hautquaquam illis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
raphael angłs tobi filio suo uiuenis quẽ tu¬
end̾ recepat. ad relatõm gre erudiebat affc̃m.
Quis eĩ nõ erubescat grãm bene de se m̾entib
nõ referre: cũ uideat ⁊̃ bestias crim̃ refugere in
gͣtiꝰ Et ille imꝑtite allimonie seruãt memoꝰ.
tu nõ seruas salutis accepte. ursa insidians
licet ut scriptura ait. est ẽĩ plena fraudis fe
ta:tñ fertur informes utero partus edere.
suos ad sui effingit siłitudinẽ. tu filios cuos
instituere fiłes tui nõ potes: Quid ꝙ ⁊̃ medd̾i
industriam nõ p̃t̾misit: Si quid̾ graui affca
cete et consauciata uulu̾ib mederi sĩbi nouit.
herbe cui nom̃ est flomꝰ. ut greci appellant. ul¬
cera subiciẽs sua ut solo curent᷑ attactu. Ser¬
pens qͦ partu feniculi cecitatẽ repellit excep¬
tam. Itaq ubi oculos sibi adduci sensit. nota re¬
media petit nec fraudatur effc̃u. Testuto iusci¬
b pasta serpentis. cũ uenenũ adu̾t̾it sibi ser¬

Expanded text:
Raphael angelus Tobiae juvenis, quem tuRaphael angelus Tobiae juvenis, quem tuendum receperat, ad relationem gratiae erudiebat affectum. Quis enim non erubescat gratiam bene de se merentibus non referre, cum videat etiam bestias refugere crimen ingrati? Et illae impertitae atu non seruas salutis acceptae ? Ursa insidians licet, ut scriptura ait - est enim plena fraudis fera —, tamen fertur informes utero partus edere, tur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tui non potes? Quid quod etiam medendi industriam non praetermisit? Siquidem gravi affecta caede, et consauciata vulneribus mederi sibi novit herbae cui nomen est φλόμος, ut Graeci appellant, ulcera subjiciens sua; ut solo curentur attactu. Serpens quoque pastu feniculi caecitatem repellit exceptam. Itaque ubi oculos obduci sibi senserit, nota remedia petit, nec fraudatur effectu. Testudo visceribus pasta serpentis, cum venenum adverterit sibi ser
Abbreviated transcription (Latin):
nõ audeat. aspicit sua dãpna possessor nͨ uindi¬
cat. sugro ruectatur agmiine p̃da ꝑ campos.
feruent semite comitatu iuantiũ. et que
⁊p̃hendi angusto ore nõ possist hura̾is gran¬
dia frurãta tradũtur. Spectat ħ dñs messis.
et erubescit tam prrta pie industrie negare
natura quadã refr̾e gr̃am. et sollititas extu¬
bias ꝓ dñoꝵ salute p̃tendere: unde adĩme¬
mores beneficii et desides atq ignauos clamat
scciptura. Canes muti nescientes latͣre. Sũt
sua tecta defendere. Unde et tu disce uocem
lupi graues. Disce in ore tuo u̾bũ tenere.
ne qĩ mutꝰ canis cõmissã tibi fidei custediã
quodã p̃uaricatoĩs silentio deseruisse uidea¬
ris. Talis canis et uiator et comes angłs
est: quẽ taphael in libro ꝓpħico nõ ociose sibi
et tobi  filio adiungend̃ putauit. qñ ꝑrexit
ut asinodeũ fugaret. firmaret copula̾. Mme
bilitur riugiũ. Hanc itaq spem bestie scũs

Expanded text:
non audet, aspicit sua damna possessor nec uindinon audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent semitae comitatu uiantum et quae conprehendi angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messis et erubescit tam parca piae industriae negarenatura quadam referre gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? Unde ad immemores beneficii, et desides atque ignavos clamat Scriptura: Canes muti, nescientes latrare Esaisua tecta defendere. Unde et tu disce vocem cursant lupi graves. Disce in ore tuo verbum tenere; ne quasi mutus canis commissam tibi fidei custodiam quodam praevaricationis silentio deseruisse videaris. Talis canis viator et comes angeli est, quem Raphael in libro prophetico non otiose sibi et Tobiae filio adjungendum putavit, quando perrexit ut Asmodaeum fugaret, firmaret copulam congjbilitur conjugium. Mutae itaque specie bestiae sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
qui semel fetinam induetit ĩmanitatẽ. Est
tam̃ ⁊̃ iunatura quadrupedũ. qd̾ imitari noᷤᷤ
amus desidiam. et exiguitate uel infinita¬
te corꝑis auittutis scudio nõ reflectamur.
n reuccemur ab illiꝰ ꝓpositi magnitudine.
Etigua est formica enĩ q̃ maiora suis aud
uirib. Neq seriuicio ad operand̃ cogitur. s
spontanee ꝓposito ꝓspicientie futura alim̃toꝵ
subsidia sibi ꝑstruit. Cuiꝰ ut imiteris indu¬
striam: scriptura te rmonet dicẽs. Confer te
ad formicã opiger. et emulare iuas eiꝰ. et esto
illi sapientior. Illa eĩ nullã culturã possidet. n
cã que se cogat hñs. n sũb dño agẽs. quẽãd¬
mod̾ p̃parat escam. atq de tius laloril sibi
messem recondit: Et cũ tu płmq egeas: il¬
la nõ indiget. Nulla sũt ei clausa horrea.
nulle impenetrabiles custodie. nulli ĩuola¬
hiles acerui. Spectat custos furta que ꝓhib̾e

Expanded text:
qui semel ferinam induerit immanitatem. Est qui semel ferinam induerit immanitatem. Est tamen etiam in natura quadrupedum quod imitari nos samus desidiam et exiguitate uel infirmitate corporis a uirtutis studio non reflectamur neque reuocemur ab illius propositi magnitudine. exigua est enim formica, quae maiora suis audet uiribus neque seruitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te ad formicam, o piger, et imitare uias eius et esto illa sapientior. illa enim nullam culturam possidet: neque eum qui se cogat habens neque sub domino agens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere
Abbreviated transcription (Latin):
S ubi in ew̾ suo uocẽ xp̃c̃ amisit ad eũ se poti᷑.¬
simũ contulerũt. quos sub unibra alatũ su¬
aꝵ ip̃e suscepit. et matri dedit ecc̃e nutrien¬
dos. Leo nature sue suꝑb ferocia: Aliarũ
ferarũ grĩib miscere se nescit. s quasi rex
quidã płimoꝵ dedignatur consortiũ. Qui
⁊ cibum fastidit hesternũ: ⁊ ip̃as suc esce re¬
liquias au̾satut. Que aut̃ ei se scciare fera
audeat: cuiꝰ uoci tantus naturałr inest t̾cor. ut
multa aĩantiũ que ꝑ cełitatẽ possent ĩpetũ
eiꝰ euadere. rugitus eiꝰ sonitu uelut quãdã
motꝰ uarios aĩe sue ꝓdat. Dicit ẽi ẜemias.
Si mutabit ethiops pellẽ suã. et pardꝰ ua
rietatẽ suam. Non solũ eĩ de figura: s ⁊̃ de
mobilitate futoris istud accipitut. eo ꝙ te¬
nebrosis et inquietis ac mobilib infide
m̃tis atq aĩ mutatõib decoloratꝰ ppłs iude¬
oꝵ boni ꝓpositi grãm iam ten̾e nõ posset nec
ad em̃idatõm illam correptõmq remeare.

Expanded text:
suo uocem norint emisit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit et matri dedit ecclesiae nutriendos. leo naturae suae superbus ferocia aliarum ferarum generibus miscere se nescit, sed quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium. qui etiam cibum fastidit hesternum, etiam ipsas suae escae reliquias auersatur. quae autem ei se sociare fera audeat, cuius uoci tantus naturaliter inest terror, ut multa animantium, quae per celeritatem possent impetum eius euadere, rugientis eius sonitu uelut quadam umotus uarios animae suae prodat. dicit enim Hieremias: si mutabit Aethiops pellem suam et pardus r. XIII, 23. Non solum enim de figura, sed etiam de mobilitate furoris istud accipitur; eo quod tenebrosis et inquietis ac mobilibus infidae mentis atque animi mutationibus decoloratus populus Jodaeorum boni propositi gratiam jam tenere non possitad emendationem ullam correctionemque remeare,
Abbreviated transcription (Latin):
que oua gn̾auit. relicta ea ad illam se n᷑aͣli qͦ¬
dã mun̾e et amore conferũt quãuerã sibi
matrẽ ouoꝵ gn̾one cegnou̾ut. significãtes
hauc nutritis fungi officio: illam pentis. Si¬
itaq incassura ꝓprios fundit labores: ac frau¬
dis sue p̃cio multatur. unde et semias ait.
⁊ gregauit. et clamauit qiͣ ouans sue frau¬
dis effc̃u. S ludit oꝑam. qr impensũ laborẽ
alii educit. quos ip̃a diut̾ne fotu sedulitatis
entes. et sensus ꝓprii carentes uigore. potu̾it
ad illam se conferũt matrẽ: que pullos suos
sicut auis mat̾no amore ⁊plestitur. Congre¬
gauit eĩ dyabolus gentiles: quos ñ creauat¬

Expanded text:
quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali ququae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis fungi officio, illam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et Hieremias ait:  id est oua congregauit et clamauit quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis entes et sensus proprii carentes vigore potuerit t atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos suos sicut avis materno amore complectitur. Congregavit enim diabolus gentiles, quos non crea
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. nolite fieti sicut eqꝰ et mulus ĩ quib
nõ est intelłtus: Aut site edacitas equi intẽ
tatiest: dełcet infreno inꝓxillas tuas chamo¬
q constringi. Si crudelitas pascit ferarũ. hec
rabies est. que pp̃seniciã trucidantur. uide ne
inte qͦ crudelitatis tue u̾tatur ĩmanitas. Pig̃
asinus et expositus ad p̾dam. sensuq cardior:
quid aliud decet: nisi nos uiuatiores ẽẽ debete:
nec desidia corꝑis. animiq pigresc̾e: Confuge
ad fidẽ: que onera gͣuia alleuiare rsueuit.
Fraudulenta uulpes foueis se latibulisq de¬
m̾gẽs. uõne iudiciũ est infructuosũ ẽẽ aĩal
odioq dignũ pp̃ rapinã. despc̃u pp̃ infirmitatẽ:
Et ideo sue incautũ salutis: dũ insidiatur alie
est ꝑdicis alt̾ius: et corpe foueat suo .s. frau¬
dis sue fructũ hr̃e nõ posse. qr cũ edux̾it pul¬
los suos amittit eos. qr ubi uccẽ eiꝰ audierĩt

Expanded text:
dicens: nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus dicens: nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus? aut si te edacitas equi intemptati est, delectet m formatos maxillas tuas camoque constringi. si crudelitas pascit — ferarum haec rabies est, quae propter saeuitiam trucidantur —, uide ne in te quoque crudelitatis tuae uertatur inmanitas. Piger asinus et expositus ad praedam sensuque tardior quid aliud docet nisi nos uiuaciores esse debere nec desidia corporis animique pigrescere, confugere ad fidem, quae onera grauia ableuare consuerit? fraudulenta uulpes foueis se latibulisque demergens nonne indicium est infructuosum esse animal odioque dignum propter rapinam, despectui propter infirmitatem et ideo suae incautam salutis, dum insidiatur alienest perdicis alterius, et corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint
Abbreviated transcription (Latin):
Ad gr̃am aptabis hũanam. Primũ qr oĩa gña
petoꝵ. bestiarũ ac pisciũ: in aluũ natura ꝓstra¬
uit. ut alia uentre repant. Aliaq pedib su¬
stiueãtur. dim̾sa magis quadrupedi corporis
uictũ requirũt. et uenttis in quẽ deflestũtur
solas sequũtur uoluptates. Caue o homo
petudũ more curuati. caue ne in aluũ te nõ
tam corꝑe qͣm cupiditate deflestas. Respice¬
rgruentẽ corporis tu formã. et spẽm ⁊gru¬
entẽ celsi uigoris assume. sine qua sola ałia
ꝓna pascũtur. Cur te medendo sterius ip̃e q̃
natura nõ strauit. Cur eo dełcaris in quo na¬
ture iniuria est: Cur nectes et dies cibo inten¬
tus pecoꝵ more t̾rena depasceris: Cur illece¬
bris corꝑalib deditus teip̃m inhonoras: dũ
uentri atq eiꝰ passionib seriusꝰ Cur intellec¬
tũ tibi adimis quẽ tibi creator attribuit: Cui
te ium̃tis ꝑꝑas. Aquib te ds̃ uoluit seg̾gari

Expanded text:
ad gratiam aptabis humanam, primum quia omnia genera ad gratiam aptabis humanam, primum quia omnia genera pecorum, bestiarum ac piscium in feruntur natura prostrauit, ut alia uentre repant, alia quae pedibus sustinentur demersa magis quadripedi corporis uictum requirunt et uentris, in quem deflectuntur, solas sequuntur uoluptates. caue, o homo, pecorum more curuari, caue in aluum te non tam corpore quam cupiditate deflectas. respice corporis tui formam et speciem congruentem celsi uigoris adsume, sine sola animalia prona pascantur. cur te in edendo diuitis ipse, quem natura non strauit? cur eo delectaris in quo naturae iniuria est? cur noctes et dies cibo intentus pecorum more terrena depasceris ? cur inlecebris corporalibus deditus ipsum te inhonoras, dum uentri atque eius passionibus seruis ? cur intellectum tibi adimis, quem tibi creator adtribuit? cur te iumentis comparas, a quibus te uoluit deus segregare
Abbreviated transcription (Latin):
tates seqñdas. q̃ reb in explicabilib m̃tẽ no¬
stram cccupant. ludũtq oꝑam . s. ea potiꝰ descri¬
benda. que ad u̾tutis spectarent ꝓfectũ. Inhere¬
tui hẽamus alloquia. ꝓducat inquit t̾ra aĩam
uiuentẽ. pecoꝵ et bestiaꝵ et reptiliũ. Quid ar¬
gum̃ta moralia. ubi eiudent̾ creaturaꝵ t̾restri¬
um natura foͣrtur: Currit eĩ in constitutione
mundi ꝑ ommẽ creaturã dei u̾bũ ut subito de
t̾ris omnia que statuit ds̃ aĩantium gña ꝓ¬
leonẽ gen̾et. tigris tigridẽ. bos bouẽ. cignus
cignũ aquila aquilam. Semel p̃ceptũ ĩꝑpe¬
tuũ inoleuit nature. Et iteo ministri sui ob¬
sequiũ p̃bere t̾ra nõ desinit. ut prisce aĩantiũ
speties reꝑabili gn̾is successione innouas
reparentut etates. S uis ad usũ hoĩs deri¬
uare que genita sunt: Noli u̾itatẽ unicͥq
gñi nature ꝓprie denegare. et młto magis ea

Expanded text:
tates sequendas, quae rebus inexplicabilibus mentem notates sequendas, quae rebus inexplicabilibus mentem nostram occupant luduntque operam, sed ea potius describenda quae ad uirtutis spectarent profectum. Inhaeretui habeamus adloquia. producat inquit terra animam uiuentem pecorum et bestiarum et reptilium. quid argumentamur alia, ubi euidenter creaturarum terrestrium natura formatur? currit enim in profundis mundi per omnem creaturam dei uerbum, ut subito de caue omnia quae statuit deus animantium genera pleonem generet, tigris tigridem, bos bouem, cygnus cygnum, aquila aquilam. semel praeceptum in perpetuum inoleuit naturae, et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non desinit, ut priscae constitutione species reparaDin feruntur successione m nouas reparentur aetates. sed uis ad usum hominis deriuare quae genita sunt? noli ueritatem unicuique generi naturae propriae denegare, et multo magis ea
Abbreviated transcription (Latin):
manu aquã et celũ palmo. et unu̾isam t̾rã
clausa manu. Quis statuit in libra montes ⁊¬
rupes iu statera. et neriora iniugo: Et infra.
Qui tenet girũ t̾ce. et hĩtantes inea sicut locu¬
stas. qui statuit celũ ut cametã: Quis gͥ equa
culo. ħ sibi hõ ad cegnitõm suppet̾e posse p̾sura¬
p̃siunat: Certe moyses eruditus erat in oĩ
ster dei. iuanẽ illam et usurpatoriã phie dostri¬
nam. u̾itatis rõne pꝰ habuit. et ea descripsit
mͥ. que nr̃e spei accõmoda uendicauit. ꝙ t̾rã
oꝑatõmiq dm̃ sħu: uirgulta de t̾ris. et omnẽ
aĩam uiuentẽ scd̃m genꝰ. An nõ ille putauit
dd̾. qnͣtũ despacio aens eccupet umbra t̾te. cũ
sol recẽdit a nob̾. diẽq ab ducit. infi̾ora axis
slliũans. et quẽadincd̃ in regionẽ mundi
Hꝰ incidẽs lune glob eclipses faciat: Qm̃ q̃¬
nicħ ad nos. qiͣ nicħ futura p̃t̾iit. uidit eĩ in
scõ spũ nõ illas marcescentis iam sapĩe uãi¬

Expanded text:
manu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu? Quis statuit montes in libra, et rupes in statera et nemora in iugo? et infra: qui tenet gyrum terrae et habitantes in ea sicut lucustas, qui statuit caelum ut cameram. quis igitur culo haec sibi homo ad cognitionem suppetere posse praesumat? certe Moyses eruditus erat in omnister Dei inanem illam et usurpatoriam Philosophiae doctrinam veritatis rationi posthabuit: et ea descripsit mihi quae nostrae spei accommoda judicavit, quod terram omini Iesu uirgulta de terris et omnem animam uiuentem secundum genus. at non ille putauit dicendum quantum de spatio aeris occupet umbra terrae, cum sol recedit a nobis diemque abducit inferiora axis inluminans, et quemadmodum in regionem mundi huius incidens lunil ad nos quasi nihil profutura praeteriit. uidit enim in sancto spiritu non illas marcescentis iam sapientiae uani
Abbreviated transcription (Latin):
inuultutib dep̃heridi. Negant᷑ eĩ uultures in¬
dulgere cõcubitũ. ⁊ riugali quedã usu nupti¬
alisq copule sorte misceti. atq ita sine ullo
masculoꝵ. ripere semine. et sine riunctione ge
nerare. natosq exhiis in multam etatẽ lõge¬
uite ꝓduc̾e. ut usq ad centũ anuos uite eoꝵ
series ꝓducatur. nec facile eos angusti eui finiᷤ
excipiat. Quid aiunt qui solent nr̃a rid̾e mist̾ia:
cũ audiũt ꝙ uirgo gñauit: Impossibile ĩnup¬
te. cuiꝰ pudorẽ nulla uiri consuetudo tem̾asset
existimant pattũ: Impossibile putatur indei
masculo parit et nullus tefellit: et qr despon

Expanded text:
uulturibus deprehendi. negantur enim uultures inuulturibus deprehendi. negantur enim uultures indulgere concubitu et coniugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri atque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine coniunctione gnerare, natosque ex his in multam aetatem longaevitate procedere; ut usque ad centum annos vitae eorum series producatur, nec facile eos angusti aevi finis excipiat. Quid aiunt, qui solent nostra ridere mysteria, cum audiunt quod virgo generavit, et impossibilem innuptae, cujus pudorem nulla viri consuetudo temerasset, existimant partum? Impossibile putatur in Deimasculo parit, et nullus refellit; et quia despon
Abbreviated transcription (Latin):
custodit notũ uxoris. Discite młres qnͣta sit
uiduitatis gr̃a: que ⁊̃ in auib p̃dicat᷑. Quis
gͥ has leges turturi dedit: Si hoĩem quero:
nõ inuenio. Homo eĩ ulłs est ausus. qñ nͨ
paulus ausus est leges teñde uiduitatis p̃¬
si sit ꝑmaneãt. Ꝙ si se nõ ⁊tinẽt: nubant.
Melius est eĩ nulete ꝙͣ uri. Optat paulus ĩ
mulietib: qd̾ in turturib ꝑseuat. Et alibi iuni¬
ores hortatut ut nubant. qr młres nr̃e turtut̃
pudicitiã implece uix possũt. Ergo turturib
ds̃ hunc infudit affcm̃. hanc uirtutẽ ⁊tiñcie de¬
dit. qui solus potest p̾sccibere qd̾ om̃s seqnͣtur.
Turtur nõ urctur flore iuuentutis. nõ tẽptatur
cctasionis illecebra. Turtur nescit pͥmã fidẽ irti¬
nubii sorte ꝓmissa. Diximꝰ de uiduitate auiũ.
eamq ab illis primũ exortara ẽẽ uirtutẽ. nc̃
de integͥtate dicamꝰ. q̃ inpłib quid̃ auib ita¬

Expanded text:
custodit nomen uxoris. discite, mulieres, quanta sit custodit nomen uxoris. discite, mulieres, quanta sit uiduitatis gratia, quae etiam in auibus praedicatur. quis igitur has leges turturi dedit? si hominem quaero, non inuenio. homo enim nullus est ausus, quando nec Paulus ausus est leges tenendae uiduitatis prsi sic maneant; quod ai se non continent, nubant; indicatur est enim nubere quam uri. optat Paulus in mulieribus quod in turturibus perseuerat. et alibi iuniores hortatur ut nubant, quia mulieres nostrae tm-turum pudicitiam implere uix possunt. ergo turturibus deus hunc infudit adfectum, hanc uirtutem continentiae dedit, qui solus potest praescribere quod omnes sequantur. turtur non uritur flore iuuentutis, non temptatur occasionis inlecebra; turtur nescit primam fidem inriate conubii sorte promissam. : Diximus de mduitate auium eamque ab illis primum exortam esse uirtutem; nunc de integritate dicamus, quae in pluribus quidem auibus in
Abbreviated transcription (Latin):
tit. atq int̾miscens suis. eodẽ quo ꝓprios fe¬
tus mat̾ne sedulitatis officio. et pari nutri¬
m̃toꝵ subministratione pascit et nutrit.
gͦ fenix alienos nutrit. nos uͦ nr̃os ĩriti cru¬
delitate ꝓiimꝰ. Aquila uͦ si ꝓicit nõ qi suum
ꝑicit. s qͣ degenerẽ nõ recegnoscit. Nos qd̃
peius est quos nr̃os recognostimꝰ abdicamꝰ.
S ueniamꝰ ad turturẽ. quã lex dei uelut ca¬
ste hostie munꝰ elegit. Deniq cũ dñs cutũ¬
cid̾etur oblata est. qr est scciptũ in lege dm̃i u
darent hostiã. par turturũ. aut duos pullos
columbaꝵ. Hec est uerũ xp̃i sacrificiũ pudiciͣ¬
fefelsit eam diłci morte deceptã qm̃ et infideł
ad ꝑpetuitatẽ fuit. et amarus ad grãm. qui
plus doloris ex morte: qm suauitatis ex ca¬
ritate gen̾au̾it. Itaq iterare riunctõm recu¬
sat. net pitoris iura aut ⁊placiti uiri resol¬
uat federa. Illi soli suã caritatẽ reseruat. illi

Expanded text:
tit atque intermiscens suis eodem quo proprios fetit atque intermiscens suis eodem quo proprios fetus maternae sedulitatis officio et pari nutrimentorum sumministratione pascit et nutrit. ergo φήνη alienos nutrit: nos uero nostros inmiti crudelitate proicimus. aquila uero si proicit, non quasi suum proicit, sed quasi degenerem non recognoscit: nos, quod peius est, quos nostros recognoscimus abdicamus. Sed ueniamus ad turturem, quam lex dei uelut castae hostiae munus elegit. denique cum dominus circumcideretur, oblata est, quia scriptum est in lege domini, ut darent hostiam par turturum aut duos pullos columbarum. hoc est fefellerit eam dilecti morte deceptam, quoniam et infidelis ad perpetuitatem fuit, et amarus ad grplus doloris ex morte quam suauitatis ex caritate generauerit. itaque iterare coniunctionem recusat nec pudoris iura aut deceptam uiri resoluit foedera, illi soli suam caritatem reseruat, illi
Abbreviated transcription (Latin):
puto nõ auaritia nutriendi eũ inclem̃tẽ¬
fieri. s examine iudicandi. Sꝑ eĩ fertur ꝓba¬
re quos genuit. ne gu̾is sui int̾̃ om̃s aues
queddã regale fastigiũ: degen̾is partus defor¬
mitas decoloret. Itaq asseritur ꝙ pullos suoꝰ
radiis solis obiciat. atq in aeris medio ꝑuu¬
los ungue suspendat. Ac siquis reꝑcusso soł
liũe intrepidã oculoꝵ aciẽ in offenso intuẽdi
iugore seruai̾it: is ꝓbatur ꝙ u̾itate nature
sinceri obtutꝰ rstancia demr̃au̾it. Si ił luĩa
sua p̃stricta radio solis inflex̾it: ꝙͣ degenet.
et tanto indignus pente reicitur. nec estĩat᷑¬
tione. Nõ gͦ eũ acerbitate nature. s iudicii
integritate condẽpmat. uec qiͣ suũ abdicat. s
qͣiͣ alienũ recusat. Hanc tam̃ ut quibdani
extusat clem̃tia. Auis eĩ cui fulcica nom̃ est
que grece dẽ fenix susceptũ illũ. siue abdicatũ
siue nõ agactũ aquile pullũ cũ sua ꝓle ⁊nec¬

Expanded text:
puto non auaritia nutriendi eam inclemeputo non auaritia nutriendi eam inclemefieri, sed examine iudicandi. semper enim fertur probare quos genuit, ne generis sui inter omnes aues quoddam regale fastigium degeneris partus deformitas decoloret. itaque adseritur quod pullos suos radiis solis obiciat atqsuos ungue suspendat. At si quis repercusso solis lumine intrepidam oculorum aciem inoffenso intuendi vigore servaverit, is probatur, quod veritatem naturae sinceri obtutus constantia demonstraverit. Si vero lumina sua perstrictus radiis solis inflexerit, quasi degener et tanto indignus ptione. non ergo eum acerbitate naturae, sed iudiciiindicii integritate condemnat nec quasi suum abdicat, sed quasi alienum recusat. hanc tamen, ut quibusdam excusat clementia. auis enim, cui fulica nomen est, quae graece dicitur φήνη, susceptum illum siue abdicatum siue non agnitum aquilae pullum cum sua prole conec
Abbreviated transcription (Latin):
curas relaxent. s ꝑicula p̃donib declinãda
ꝓspiciant. Deuide cũ hiis natura quoddã p̃¬
dandi munꝰ moleu̾it: mag̾ a tenero pulloᷤ
re ꝯpendiis. Cauent ne intenera etate pigre¬
stant. ne soluãtur deliciis. ne marcescant odio.¬
ocio. ne discant cibũ mag̾ expectare ꝙͣ q̃retẽ.
ne nature sue deponant uigorẽ. Int̾mutũt̃
studia nutriendi. ut inusus rapiendi aud̾e
ꝯpellant. Aquila qͦ płimo sermone usurpat᷑
ꝙ suos abdicet fetus. s nõ utrũq. uerum
unũ ex pullis duob. ꝯd̾ aliqui fi̾ putauer̃t
gẽiandoꝵ alim̃toꝵ fastidio. S id nõ arbi¬
tror facile ẽẽ ad credd̾. p̃sertun cũ moyses
tantũ testũm pietatis mpullos suos huic de¬
derit aui ut dicͥet. Sicut aquila ꝓtegit ni¬
dũ suũ et suꝑ pullos suos ⁊sidit. expandit
alas suas et assũpsit eos. et suscepit supet
scapulas suas. dns solus ducebat eos. Qͦ¬
mͥ gͦ expandit alas si eccidit alt̾mꝰ unde

Expanded text:
icula a praedonibus declinanda prospiciant. deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleuerit, magis a tenero pullos tus abdicare conpendiis. cauent ne in tenera aetate pigrescant, ne soluantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant cibum magis expectare quam quaerere, ne naturae ansa deponant uigorem. intermittunt studia nutriendi, ut in usum rapiendi audere conpellant. aquila quoque plurimo sermone usurpatur quod suos abdicet fetus, sed non utrumque, uerum unum ex pullis duobus. quod aliqui fieri putauerunt geminandorum alimentorum fastidio. sed id non arbitror facile credendum, praesertim cum Moyses tantum testimonium in pullos suos pietatis huic dederit aui, ut diceret: sicut aquila protegit nidum suum etsuperpullossuosconfidit: expandit alas suas et adsumpsit eos et suscepit eos super scapulas suas. dominus solus deducebat eos. quomodo ergo expandit alas, si occidit alterum ? unde
Abbreviated transcription (Latin):
diuturna aĩa. Et si tibi deest peciũa: nõ de¬
est gr̃a. Et si nõ est domus ampla nõ diffu¬
sa possessio: celũ p. t̾ra lilera est Omnib in
cõe elem̃ta donata sũt. Patent eque dĩtib
atq pauꝑib ornam̃ta mũdi. Nũquid pul¬
criora p̃ciosissimaꝵ domoꝵ aurata laq̃aria:
ꝙͣ celi facies stellis insignita fulgẽtib: Nũ¬
quid latiora dĩtũ rura ꝙͣ spacia t̾taꝵͦ unde
ad eos qui domũ ad domũ. et iullã ad illã
riũgũt dc̃m est. Nũquid soli hĩtabitis suꝑ¬

Expanded text:
diuturna anima, etsi tibi deest pecunia, non dediuturna anima, etsi tibi deest pecunia, non deest gratia, etsi non est domus ampla, non diffusa possessio, caelum patet, terra libera est. omnibus in conmune elementa donata: sunt, patent aeque diuitibus atque pauperibus ornamenta mundi. Numquid pulchriora pretiosissimarum domorum aurata laquearia, quam coeli facies stellis insignita fulgentibus? Numquid latiora divitum rura, quam spatia terrarum? Unde ad eos qui domum ad domum, et villam ad villam jungunt, dictum est: Numquid soli habitabitis su
Abbreviated transcription (Latin):
cau̾is et saciatus fu̾is. et domos edificaius. et
hĩtare ceꝑis. et petorib tuis repletus fu̾is. et
auro et argento hũndau̾is. et oĩb q̃cũq tibi
tereunt: Nonne domꝰ tua hec pulius est et
ruina: Nõne hec omĩa fła: Nõne seculi thesau¬
rus uanitas est: Nõne tuip̃e es tirus: Respi¬
ce in sepulcra hõĩm: et uide quid ex te nisi cuus
et ossa remauebũt: hoc ẽ ex corꝑe tuo. Respi¬
ce inꝙͣ et dic mͥ. quis ibi diues. quis paupet
sit: Discerne mopes ac potentes. Nudi õms
nascimur: nudi morunur. Nulla discretio
inter cadau̾a mortuoꝵ: nͥ forte qr grausꝰ fe¬
tent diuitũ corꝑa distenta luxi᷑e. Quẽ audi¬
sti pauperẽ crudelitate defunctũ: ꝓdest illi in¬
oꝑia sua. Exercet corpꝰ nõ oppͥmit Nec tam̃
audiuim iustũ dereliaũ et sem̃ eiꝰ querens
panẽ. Qm̃ qui bene oꝑatur in t̾ra sua abun
dat alim̃tis. Attende gͦ tibi diues: qr et tu

Expanded text:
caveris, et satiatus fueris, et domos aedificaveris, et caveris, et satiatus fueris, et domos aedificaveris, et habitare coeperis, et pecoribus tuis repletus fueris, et auro et argento abundaveris, et omnibus quaecumque tibi tereunt? Nonne domus tua haec pulvis est et ruina? Nonne haec omnia falsa? Nonne saeculi hujus thesaurus vanitas est? Nonne tu ipse es cinis? Respice in sepulcra hominum, et vide quid ex te nisi cinis et ossa remanebunt, hoc est, ex corpore tuo: respice, inquam, et dic mihi quis ibi dives, quis pauper sit? Discerne inopes ac potentes. Nudi omnes nascimur, nudi morimur. Nulla discretio inter cadavera mortuorum; nisi forte quod gravius foetent divitum corpora distenta luxurie. Quem audisti pauperem cruditate defunctum? Prodest illi inopia sua: exercet corpus, non opprimit. Nec tamen audivimus justum derelictum, et semen ejus quaerens panem; quoniam qui bene operatur in tdat alimentis. adtende ergo tibi, diues, quia et tu
Abbreviated transcription (Latin):
piens. Sic mute retia tua. sic mite oculos tu¬
os. sic mitte sermones tuos: ut nullũ oppri
uiũ ꝑuenias. Sic certato: ut sepe deteruas.
qr legitimo debetut corona certamini. Miles
es: hostẽ diligent̃ explora. ne tͥ nocturnꝰ irre¬
pat. Athleta es: manib adu̾sario ꝓpior esto ꝙͣ
uultu. ne cculũ feriat tuũ. libet obtutus sit:
argutus incessus. ut irruentẽ effuidas. ceden¬
tẽ cccupes: uulnus uigilanti aspectu exeras: for¬
ti congressu repellas. Ꝙ si fu̾is uulneratꝰ. attẽ¬
de tibi: curre ad medicũ. quere remediũ pñie.
Attende tibi qr carnẽ hẽs que cito labitur: ut¬
ueniat tibi bonꝰ aĩaꝵ meditus. sermo dĩnus:
asꝑgat tĩbi oracula dñi tamꝙͣ medicam̃ta sa¬
lubria. Attende tibi ue fiat u̾bũ absconditum
in corde tuo iniquũ Serpit eĩ sicut uenenũ
et letalia iufert contagia Aitende tibi ne ob¬
liuiscaris deũ qui fecit te: ne norñ eiꝰ inuacuũ
accipias. Attende tibi lex dicit. ne cũ mandu¬

Expanded text:
. Sic mitte retia tua, sic mitte oculos tuos, sic mitte sermones tuos: ut nullum opprimvium pervenias: sic certa, ut saepe decernas; quia legitimo debetur corona certamini. Miles es, hostem diligenter explora; ne tibi nocturnus irrepat: athleta es, manibus adversario propior esto, quam vultu; ne oculum feriat tuum. Liber obtutus sit, argutus incessus; ut irruentem effundas, cedentem occupes, vulnus vigilanti aspectu exeas, forti congressu repellas. quod si fueris vulneratus, attende tibi, curre ad medicum, quaere remedium poenitentiae. Attende tibi; quia carnem habes, quae cito labitur: veniat tibi bonus animarum medicus sermo divinus, aspergat tibi oracula Domini tamquam medicamenta salubria. Attende tibi, ne fiat verbum absconditum in corde tuo iniquum: serpit enim sicut venenum, et lethalia infert contagia. Attende tibi; ne obliviscaris Deum qui fecit te, ne nomen ejus in vanum accipias. Attende tibi, lex dicit ne cum mandu
Abbreviated transcription (Latin):
sleq eĩ eatẽ dicendiconditio q̃ cantandi atq
luctandi. cũ in illis ludꝰ offensionis. in isto lapsꝰ
mortis sit. Illic si pecces spectand̃ fastidiũ est:
magnũ et admuabile theattũ creature. Etenĩ
si is qui explorat nouoꝵ aduentꝰ hospitum.
toto eos circũducit urbis ambrtu: p̃stantiora
magis sine fastidio acciꝑe debetis ꝙ uelut qua¬
dam sinonis manu ꝑ hanc cõmunẽ nos circũ¬
duco priam. et singulaꝵ rerũ spẽs et gn̾a de¬
monstro. ex omnib collig̾e cupiẽs. qͣnto nob̾
creator uniusoꝵ grãm uberiorẽ ꝙͣ uniu̾sis do¬
nau̾it: uobis gͥ hec corona ꝓponitur. uos hodie
cupio iudicio coronare. Non eĩ uos athletarĩ
modo marcentia serta deposcimꝰ. s uiride ur̃e sc̃i¬
tatis examine. quo decernatis ꝑ om̃s quid̃ crea¬
turas ꝓuidentiam penetͣre dĩnam. S cũ cet̾is
uobis coẽ corꝑee fragilitatis ẽẽ consortiũ p̃ ceu̾s

Expanded text:
neque enim eadem dicendi condicio, quae canendi atque neque enim eadem dicendi condicio, quae canendi atque luctandi, cum in illis ludus offensionis, in isto lapsus mortis sit. illic si pecces, spectantum fastidium est, us visibilis theatrum creaturae. Etenim si is qui explorat novorum adventus hospitum, toto eos circumducit urbis ambitu, praestantioratiam: quanto magis sine fastidio accipere debetis, quod velut quadam sermonis manu per hanc communem vos circumduco 114 patriam, et singularum rerum species et genera demonstro, ex omnibus colligere cupiens, quanto vobis creator universorum gratiam uberiorem, quam universis donaverit. Vobis igitur haec corona proponitur, vos hodie cupio vestro judicio coronare. Non enim nos athletarum modo marcentia serta deposcimus, sed viride vestrae sanctitatis examen; quo decernatis per omnes quidem creaturas providentiam penetrare divinam, sed cum caeteris vobis commune corporeae fragilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uerũ nob̾ ionã reddidit. ⁊ gͣtulem᷑
Extus est iste dies. quo mũdane cre¬
ature origo concludit᷑. Et ideo
etiam sermonis nr̃i quẽ de dierũ
ex ordiis assũpsimꝰ. fuus ꝑatur.
Nui et si ꝑ qͥnq iam dies nõ mediccri labore
nobis ꝓcessit: tam̃ hodierno die maiore cu¬
rarũ accrescit fenore. qi et in hoc et supioꝵ di¬
erũ ꝑitulũ est: et totiꝰ sũma certanus. Etcĩ si
infidib aut cantib. et achletarũ contentõib
crebris licet et maximis ludictis: tam̃ supiores
dies sine ullo corone tłisiguntur dispendio. po¬
stremus a dies ht̃ sortẽ corone. in quo et decet¬
ñdi ꝑiculũ est: et cedd̾i obꝓbriũ et uincendi p̃¬
mium. qnͣtomagis inhec tanto agone sapĩe.
nobis uelut quedã certaminis corona ꝓcedat.
maior sollititudo angit. ne et suꝑioꝵ effunda¬
mus laborẽ dierũ. et p̃sentis subeamꝰ pudorẽ

Expanded text:
magnus uerum nobis Ionam reddidit, et gratulemur magnus uerum nobis Ionam reddidit, et gratulemur extus iste est dies, quo mundanae creaturae origo cuncluditur; et ideo etiam sermonis nostri quem de rerum exordiis assumpsimus, finis paratur. Qui etsi per quinque jam dies non mediocri labore nobis processerit; tamen hodierno die, majore curarum accrescit foenore, quia in hoc et superiorum dierum periculum est, et totius summa certaminis. Etenim si in fidibus aut cantibus et athletarum contentionibus crebris licet et maximis ludicris tamen superiores dies sine ullo coronae transiguntur dispendio, postremus autem dies habet sortem coronae, in quo et decernendi periculum est et cedendi obprobrium et uincendi praemium, quanto magis in hoc tanto agone sapientinobis uelut quaedam certaminis corona procedat, maior sollicitudo angit, ne et superiorum effundamus laborem dierum et praesentis subeamus pudorem.
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃oꝵ. Nõbis qͦ gallris iste misticus insacris
cantet. qm̃ iam petti gallus iunt̃o smone
cantauit. fleat ꝓ nobis petrus. qui ꝓ se bene
fleuit. et nos pia xp̃i ora conu̾tat. Approꝑet
iħu dñi passio. que cotidie delca nr̃a ⁊donat
et inimus remissionis oꝑatur. Bonꝰ dñs
dimictere ieuinos nõ uult: nequis defitiat
inuia. Si ille dicit. misereor hꝰ turbe. qr tri¬
duũ est qd̃ ꝑ seuetat mecũ et nõ ht̃ escam. et
dimict̾e eos ieumos nolo ne deficiant ĩ uia
cuiꝰ iutenta sinoni maria appatatꝰ recusabat e¬
pularũ qnͣto magis nos coufidare debemus.
qr nõ multi sũt qui u̾bo dei uiuũt: Et ideo
reftĩo corꝑis tesid̾atur. Certe illiꝰ triduo no¬
strũ hec post triduũ laboriosiꝰ est. Et ideo qui
cũ aiub lusimꝰ. cũ gallo cantauimꝰ: iã dnĩ
canamꝰ mist̾ia. et ad corpꝰ iħu rueniãt aqͥle
pcc̃oꝵ ablutione tenouate. Iam eĩ cetus ille

Expanded text:
uacaret. nobis quoque gallus iste mysticus in sacris uacaret. nobis quoque gallus iste mysticus in sacris cantet, quoniam Petri gallus in nostro sermone cantauit. fleat pro nobis Petrus, qui pro se bene fleuit, et in nos pia Christi ora conuertat. adproperet Iesu domini passio, quae cottidie delicta nostra condonat et munus remissionis operatur. bonus dominus dimittere ieiunos non uult, ne quis deficiat m uia. si ille dicit: misereor huius turbae, quia triduum est quod perseuerant mecum et non habent escam, et dimittere eos ieiunos nolo, ne deficiant in uia, cuius intenta sermoni Maria adparatus recusabat epularum : quanto magis nos considerare debemus quia non multi sunt qui in uerbo dei uiuunt et ideo refectio corporis desideratur. certe illius tridui nostrum hoc postridie laboriosius est. et ideo qui cum auibus lusimus, cum gallo cantauimus, iam domini canamus mysteria, et ad corpus Iesu conueniant aquilae peccatorum ablutione renouata; iam enim cetus ille
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Idem tam̃ pꝰ galli cantũ fit fortior. et
iustos. Agnouit uenisse temediũ. post qd̃
iam errare nõ possit. et inu̾tutẽ ab errore
iutatus amarissiẽ fleuit: ut lacririus suis
fletib culpã. mereamur indulgentiã pccõꝵ
Ited consulto sermonẽ ꝓtͣcimus. ut nobis
ꝙͦ gallus cautaret. et lcqñtib sbueniret. eo
siqd delictũ obrepisset. in u̾bo culpã xp̃e doua¬
tes. Da q̃so lactimas petri: nolo leticiã pcc̃o¬
ris. fleuerũt hebrei. et ꝑ mare sũt de histen¬
tib undis liberati Letatus est pharao ꝙ he¬
breos teuebat inclusos. et mari mersus
cũ ppło suo cccidit. Exultauit et iudas ĩ m̃¬
cede ꝓditoĩs sue. s ipsiꝰ se m̾cedis sue laq̃o
strangulauit. fleuit ercorẽ suũ pettus. et
meruit ut alioꝵ aboleret errores. S iam
tp̃c est. quo fuure sermonẽ. et claudere debe¬
amꝰ. Tempꝰ est quo meliꝰ aut tacetur aut
fletur. Tpc̃ est quo celebratur indulgentia

Expanded text:
tum. idem tamen post galli cantum fit fortior et tum. idem tamen post galli cantum fit fortior et iustos. agnouit uenisse remedium, post quod iam errare non posset, et in uirtutem ab errore mutatus amarissime fleuit, ut lacrimis suis fletibus culpam, mereamur indulgentiam peccatorum. ideo consulto sermonem incorruptelam, ut nobis quoque gallus cantaret et loquentibus subueniret, quo uod delictum obrepsisset in uerbo, culpam, Christe, donares. da quaeso lacrimas Petri, nolo laetitiam peccatoris. fleuerunt Hebraei et per mare sunt undis dehiscentibus liberati. laetatus est Pharao quod Hebraeos tenebat inclusos et mari mersus cum populo suo occidit. exultauit et Iuda in mercede proditionis suae, sed ipsius se mercedis suae laqueo strangulauit. fleuit errorem suum Petrus et meruit ut aliorum aboleret errores. Sed iam tempus est quo finire sermonem et claudere debeamus, tempus est quo melius tacetur aut exinaniuit, tempus est quo celebratur indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
ficatione ꝓtestans. Hec canente latro suas
relinquit insidias. hoc ip̃e lucifer excitatꝰ
oritur. celũq illũiat. Hoc tañte in esticiam
trepidꝰ nauta deponit. om̃isq crebro uesꝑ¬
tius flatib excitata: tẽpestas. et ꝑcella mi
cañte ipsa petra ecc̃e petrus culpã suã diluit
ꝙͣ priꝰ ꝙͣ gallus cantaret. negando rtͣcerat.
psiꝰ cantu spes omnib redit. egri releuant᷑.
incõmdũ minuitur. dolor uulnerũ. febriũ
flagnͣtia nuitigatur. Reu̾titur fides lapsis.
iħx titubantes tespicit. errantes corrigit
Deniq respexit petrũ: et statĩ error absces¬
sit. Pulsa est negatio: secuta confessio. Qd̃
nõ fortuito accidisse: s ex sña dnĩ. lcĩo do¬
cet. Sic eĩ scciptũ est. qr dixit iłx ad symo¬
nẽ. Nõ cautabit gallus priusꝙͣ me ter ne¬
ges. Bene fortis iudie pettus. nocte turba¬
tur. et ante galli cantũ labitur. et labitur
ttio. ut scias nõ inconsulta effusione sĩno¬

Expanded text:
ficatione protestans. Hoc canente latro suas ficatione protestans. Hoc canente latro suas relioritur caelumque inluminat, hoc canente maestitiam trepidus nauta deponit omnisque crebro uespertinis flatibus excitata tempestas et procella mitcanente ipsa ecclesiae petra culpam suam diluit, quam priusquam gallus cantaret negando contraxerat. istius cantu spes omnibus redit, aegri releuatur incommodum, minuitur dolor uulnerum, febrium flagrantia mitigatur, reuertitur fides lapsis, Iesus titubantes respicit, errantes corrigit. denique respexit Petrum, et statim error abscessit, pulsa est negatio, secuta confessio. quod non fortuito accidisse, sed ex sententia domini lectio docet. sic enim scriptum est, quia dixit Iesus ad Simonem: non cantabit gallus, priusquam me ter neges. bene fortis in die Petrus, nocte turbatur et ante galli cantum labitur et labitur tertio, ut scias non inconsulta effusione s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdentes inscĩe ꝓprie cecitatẽ. Itaq dũ cupi¬
unt subcilib uõlitare sinonib. qiͣ noatue
in liũe uanuerũt. Uesꝑtilio ał ignobile a
uespere nom̃ accepit. Eit ã uolatilis. eadẽq
quadrupes. et dentib utitur: quos ĩ aliis
auib reꝑire nõ soleas. Parit in quadru¬
pedia. nõ oua: s pullos uiuẽtes. uolitat a
sueuit offendi uolitat a nõ aliquo penna¬
rũ: s m̃brane sue fulta remigio. Quo fus¬
pensa uelut permaꝵ uolatu circũfertur atq
uegetatur. Habet et illud hoc uile ał. ꝙ sibi
ĩuuicẽ adh̾ent. et qiͣ specie bottionis exaliquo
loco pendent. ac si se ultuna queq laxau̾it.
om̃s resoluũt᷑. Qd̾ fit quedã inuuere cari¬
tatis: que difficile in hõib reꝑitur. Est ⁊̃¬
galli cautus suaius in noctib. Nec solum
suaius: s ⁊̃ utilis. Qui qiͣ bonus cobĩtator
et dormitantẽ extitat: et sollitũ admonet.
et miantẽ solatur. ꝓcessus noctis canora signi¬

Expanded text:
tatem. itaque dum cupiunt subtilibus uolitare sermonibus, quasi noctuae in lumine euanuerunt. uespertilio animal ignobile a uespere nomen accepit. est autem lion eademque quadrupes et dentibus utitur, quos in aliis auibus repperire non soleas. parit ut quadrupedia non oua, sed pullos uiuentes. uolitat ausueuit offundi. uolitat autem non aliquo pinnarum, sed membranae suae fulta remigio, quo suspensa uelut pinnarum uolatu circumfertur atque uegetatur. habet et illud hoc uile animal, quod sibi inuicem adhaerent et quasi in speciem botryonis ex aliquo loco pendent ac, si se ultima quaeque laxauerit, omnes resoluuntur. quod fit quodam munere caritatis, quae difficile in hominibus Galli cantus suavis est in noctibus: nec solum suavis, sed etiam utilis. Qui quasi bonus cohabitator et dormientem excitat, et sollicitum admonet, et viantem solatur, processum noctis canora signi