comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plignum iustiliberati sunt. futura ecclesia quã rex
mersione suspendit Neque enim ds̃ ignorabat qđ
etia mex illis qui fuerant in arca seruati nascituri
erant mali. qui faciem terrȩ iniquitatibus iterũ imple¬
rent. Sedtamen & exemplum futuri iudiciidedit: et
scõrum liberationẽ lignimisterio praenuntiauit
Nam & posthex noncessauit repullulare malitia ꝑsu
ꝑbiam et libidines & inlicita simpictates. cum homines
desesto creatoresuo. nonsolum ad creaturã quã ds̃
condidit lapsisunt: ut prodõ colerent quod fecit
ds̃ sed etiam ad opera manuum hominũ & ad fabro¬
rum astifitia curuauerunt animassuas : Ubide
illis turpius diabolus & demonia triumpharent ue
que sc intalibus figmentis ad orari uenerariq lȩ¬
tantur dumerrores suos humanis erroribus pas¬
cunt : Neq tunc sane defuerunt iusti quidm̃ pie
quacrerent & superbiam diaboli uincerent. ciues

Expanded text:
per lignum justi liberati sunt, futura Ecclesia quam rex per lignum justi liberati sunt, futura Ecclesia quam rex mersione suspendit. Neque enim Deus ignorabat quod etiam ex illis qui fuerant in arca servati, nascituri erant mali, qui faciem terrae iniquitatibus iterum implerent: sed tamen et exemplum futuri judicii dedit, et sanctorum liberationem ligni mysterio praenuntiavit. Nam et post haec non cessavit repullulare malitia per superbiam et libidines et illicitas impietates, cum homines deserto Creatore suo, non solum ad creaturam quam Deus condidit lapsi sunt, ut pro Deo colerent quod fecit Deus; sed etiam ad opera manuum hominum et ad fabrorum artificia curvaverunt animas suas, ubi de illis turpius diabolus et daemonia triumpharent; quae se in talibus figmentis adorari venerarique laetantur, dum errores suos humanis erroribus pascunt. 33. Neque tunc sane defuerunt justi qui Deum pie quaererent, et superbiam diaboli vincerent, cives
Abbreviated transcription (Latin):
tantes adunã pestinent socictatẽ : Et tamen ds̃ mise¬
ricordissimus & supimpios homines patiens est & pre¬
bet cis penitentia atq corrationis locũ: Nam et
qđ omnes diluuiodlcuit excepto uno iusto cu suis
quos in arca seruari uoluit nouerat quidem qđ nonse
correcturiessent :: Uerum tamen cũ percentũ annos
arca fabricata est prȩdicabatur utiqeis iradiuentura
supeos. Et si conuesterentur addm̃ parcẽret eis
sicut pepereit postea niniucciuitats agentipenitentiũ
cumci pprophetã futurũ interitũ praenunti assor
Noc autem facit dĩctiã illis quos nouit in malitia perseuc¬
ratu ros. dans penitendi spatiũ ut nram penitentis
exerccat et in formeti exemplosuo : Quo nouerimꝰ
quantũ nos oposteat tol erabiliter malos sustinere
cũ ignoremus quales postea futuri sunt quando.
ille parcit et sinit cosuiuere. quemnihil futurorũ latet
Prenuntiabatur tamen ctiam diluuii sacramento q uo

Expanded text:
tantes, ad unam pertinent societatem: et tamen Deus misetantes, ad unam pertinent societatem: et tamen Deus misericordissimus et super impios homines patiens est: et praebet eis poenitentiae atque correctionis locum. 32. Nam et quod omnes diluvio delevit, excepto uno justo cum suis, quos in arca servari voluit, noverat quidem quod non se correcturi essent: verumtamen cum per centum annos arca fabricata est, praedicabatur utique eis ira Dei ventura super eos ; et si converterentur ad Deum, parceret eis, sicut pepercit postea Ninive civitati agenti poenitentiam, cum ei per prophetam futurum interitum praenuntiasset . Hoc autem facit Deus, etiam illis quos novit in malitia perseraturos dans poenitendi spatium, ut nostram patientiam exerceat et informet exemplo suo; quo noverimus quantum nos oporteat tolerabiliter malos sustinere, cum ignoremus quales postea futuri sunt, quando ille parcit et sinit eos vivere, quem nihil futurorum latet. Praenuntiabatur tamen etiam diluvii sacramento quo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sicut nouit agricolaquid faciat deingenti a ceruo
paleae : sic nihilestdõ multitudo peccatorũ: quinouit
quid deillis agat: ut administratio regnieius exnulla
paste turbetur atq turpeturI
Nec ideo putandus est uicissediabolus: quia sccũ plures
cum quibus a paucis uinceretur attraxit. Duaeitaq
ris humaniusq in finẽ sȩculi ꝑducuntur Nuncꝑ
mixtȩ corporibus sed udluntatib separatȩ. Indie
Imnes enim homines. a mantes suꝑbiam atẽporalẽ
dominationẽ cũ uanotyfo et pompa adroganti¬
ae : Omnesq sp̃s quitalia diligunt & gloriã suã i¬
sub iectionc hominũ quȩrunt . simuluna societate
deuinctisunt sisȩpc aduersum se prohisrbis dimicaNT
aritamen ponderecupiditatis in cadem profunditatẽ
praccipitantur et sur̃ orũ meritorũ similitud e con¬
iungunturi. Eitrursus omnes homines &om̃s sp̃shu
militerdigloriam quȩrentes nonsuã etcũ pictate sec¬

Expanded text:
sed sicut agricola novit quid faciat de ingenti acervo sed sicut agricola novit quid faciat de ingenti acervo paleae, sic nihil est Deo multitudo peccatorum, qui novit quid de illis agat, ut administratio regni ejus ex nulla parte turpetur atque turbetur. Nec ideo putandus est vicisse diabolus, quia secum plures cum quibus a paucis vinceretur attraxit. De duabus ris humani usque in finem saeculi perducuntur: nunc permixtae corporibus, sed voluntatibus separatae, in die vero Omnes enim homines amantes superbiam et temporalem dominationem cum vano typo et pompa arrogantiae, omnesque spiritus qui talia diligunt, et gloriam suam subjectione hominum quaerunt, simul una societate devincti sunt; sed si saepe adversum se pro his rebus dimicant, pari tamen pondere cupiditatis in eamdem profunditatem praecipitantur, et sibi morum et meritorum similitudine conjunguntur: et rursus omnes homines et omnes spiritus humiliter Dei gloriam quaerentes non suam, et cum pietate sec
Abbreviated transcription (Latin):
tesscanimas. etexearũ iusta miseria inseriorespar¬
tes oreturesuac conuenientis simis & congruentis¬
simis legibus. ad mirande dispensationeor̃n are
taq needi abalus aliquiddõ nocuit qui au&l ipselap¬
sus est ud hominẽ seduxit ad mostom:
lo adid qđ d s̃ prohibuerat ꝓpriauoluntatt consensit
ustis simis enimdi legib omnes dãnatisunt dõglorio¬
so. peraequitatẽ uindictae ipsi ignominiosi per
turpitudinẽ pocnȩ. Vt & homo a suocreato re
auersus uictus diabulo subderctur : Etdiabalus
homini ad crentorc̃suũ conuerso uincendus pro¬
ponenet᷑ Ut quicumq diabalo usquinfinem
consentirent: cum illoirent: iaeterna supplicia
Quicumq autem humiliarent sedõ. et ꝑeius gratiã dia¬
bulũ uincerent: act̃napraemia mererent᷑. Neq hoc
nos moueredebet qui amultidiabolo consentiunt. et
paucidm̃ sequuntur: Quia & frumentũ in conpa¬
ratione palearũ. ualde pautiorem habet numerũ

Expanded text:
tes se animas, et ex earum justa miseria inferiores partes se animas, et ex earum justa miseria inferiores partes creaturae suae convenientissimis et congruentissimis legibus admirandae dispensationis ornare. Itaque nec diabolus aliquid Deo nocuit, quia vel ipse lapsus est vel hominem seduxit ad mortem: lo ad id quod Deus prohibuerat propria voluntate consensit. Justissimis enim Dei legibus omnes damnati sunt Deo glorioso per aequitatem vindictae, ipsi ignominiosi per turpitudinem poenae, ut et homo a suo Creatore aversus victus diabolo subderetur, et diabolus homini ad Creatorem suum converso vincendus proponeretur: ut quicunque diabolo usque in finem consentirent, cum illo irent in aeterna supplicia: quicunque autem humiliarent se Deo et per ejus gratiam diabolum vincerent, aeterna praemia mereremur. Neque enim hoc movere debet, quia multi diabolo consentiunt et pauci Dominum sequuntur: quia et frumentum comparatione palearum valde pauciorem habet numerum:
Abbreviated transcription (Latin):
dabilem inuenit periustitiã suppliciorũ : si peccata
confessus ad ractuiuendũ redierit : Laud abilem
inuenit ꝑ misericordiam indulgentiarũ
urergo non faceretds̃ hominẽquã uiscũ peccaturũ
pracnosceret cumetstantẽ coronaret. & cadentẽ ordi¬
naret & surgentẽ adiuuaret. semper & ubiq: ipse
gloriosus : Bonitate iustitia clementia : maxime
quia & illud praescibat depropagine mostalitatis
cius futuros sanctos. qui non sibi quȩrerent. sed
creatori suo gloriã darent : et ecum colendo. abom¬
nicorruptione liberati cum angelisscis semperui
uere. &beate uiuere mererentur
Quienim hominibus dedt liberum arbitriũ ut non
seruili nccessitate sed ingenuauolu ntated m̃ cole¬
rent deditctiam angelis. Et id conecangdus quicũ
spiritibus aliis satellitibus suis superbiendo deseri¬
ut oboedientiã di & diabtilus factus est. aliquid no¬
cuitdõ sedsibi Nouit enĩ dẽ ordinaredeseren¬

Expanded text:
dabilem inuenit per iustitiam suppliciorum; si peccata dabilem inuenit per iustitiam suppliciorum; si peccata coinvenit per misericordiam indulgentiarum. Cur ergo non faceret Deus hominem quamvis eum peccaturum praenosceret: cum et stantem coronaret, et cadentem ordinaret, et surgentem adjuvaret, et ubique gloriosus bonitate, justitia, clementia, maxime quia et illud praesciebat de propagine mortalitatis ejus futuros sanctos, qui non sibi quaererent, sed Creatori suo gloriam darent: et eum colendo ab omni corruptione liberati cum angelis sanctis vivere semper et beate vivere mererentur? Qui enim hominibus dedit liberum arbitrium, ut non servili necessitate, sed ingenua voluntate Dominum colerent, dedit etiam angelis: et ideo nec angelus qui cum spiritibus aliis satellitibus suis superbiendo deseruit obedientiam Dei, et diabolus factus est, aliquid nocuit Deo, sed sibi. Novit enim Deus ordinare deseren
Abbreviated transcription (Latin):
& uirgloriã defemina cumei praeiret addm̃. seq ill
preberet imitandum inscitate at᷑pictate : Sic ut
ipsecss& gloriadĩ. Cumcius sapientiã sequere e
Itaq constituit eos inquodam loco perpetuebeati¬
tudinis. quem appllat scriptura paradisum
Prȩceptumq illis dedit quod si non transgrederentur.
in illa semper inmortalitatis beatitud inc perma¬
nerent Si autemtrans grederentur supplicia
mostalitatis expenderent
Praesciebat autem ds̃ costrans gressuros: sedta¬
men quia conditor est & effector omnis boni. magis cos
fecit quando fecit etbestias. ut impleret terrãbonis
terrenis Etutiq mdiorest etiam homopercator.
quãbestia. Et prȩxeptũ quod nonerant seruaturi
magis dedit ut essent in excussabilescũ in eos uindi¬
care coepiss&. Quid quid enĩ homo fecent lauda
bilem in suis factis inucnit dm̃ sirec tegerit Lauda¬
bilem inuenit ꝑ iustitiã praemiorũ : sipeccauerit. Lau¬

Expanded text:
 vir gloriam de femina cum ei praeiret ad Dominum, seque illi  vir gloriam de femina cum ei praeiret ad Dominum, seque illi praeberet imitandum in sanctitate atque pietate, sicut ipse esset gloria Dei cum ejus sapientiam sequeretur. Itaque constituit eos in quodam loco perpetuae beatitudinis quem appellat Scriptura paradisum: praeceptumque illis dedit in illa semper immortalitatis beatitudine permanerent: si autem transgrederentur, supplicia mortalitatis expenderent. Praesciebat autem Deus eos transgressuros: sed tamen quia conditor est et effector omnis boni, magis eos fecit, quando fecit et bestias, ut impleret terram bonis terrenis. Et utique melior est homo etiam peccator, quam bestia. Et praeceptum quod non erant servaturi, magis dedit, ut essent inexcusabiles, cum in eos vindicare coepisset. Quidquid enim homo fecerit, laubilem in suis factis deum inuenit. Si bene egerit, laudabilem inuenit per iustitiam premiorum; si peccauerit, lau
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret : quihumilitati nȩ mostalitatis indutus
& a peccatoribus et propeccatoribus morerctur
Iamenim olim abineuntib sacculis mistemihuius alti¬
tudo praefigurari praenuntiariq noncessat:
Qm̃ds̃ omni potens & bonus et iustus &miscricors: qui
fecit omniabona siue magna siue pitrua. siue sũ ma
siue infima: si uequeuidentur. sicut sunt celũ et
terra & mare. et incelo sol. &luna & cetera sidera.
nterra autẽ & mari arbores & frutices. et animali a
suae cuiusq naturę. et omnia corpora uelclestia:
ud terrestria. siuequaenonuidentur. sicuti sunt sp̃s
quibus corpora uegitantur. etuiuificantur i
Focit & hominẽ adimaginc̃suã ut quemadmodũ pse
peromni potentiam suã pracest uniuersȩ creatura.
malibus. Fecit illictiam adiutorium feminam.
non ad carnalem concupiscentiã : quando quidem
necorruptibilia corpora tunchabebant. antequãcos
mostalitas inuaderet poena peccati. seduthaberet¬

Expanded text:
mitteret, qui humanitate nostrae mortalitatis indutus, mitteret, qui humanitate nostrae mortalitatis indutus, et a peccatoribus et pro peccatoribus moreretur. Jam enim olim ab ineuntibus saeculis mysterii hujus altitudo praefigurari praenuntiarique non cessat. Quoniam Deus omnipotens, et bonus et justus, et misericors, qui fecit omnia bona sive magna sive parva, sive summa sive infima, suae quae videntur, sicuti sunt coelum, etterra et mare, et in coelo sol et luna, et caetera sidera, in terra autem et mari arbores et frutices et animalia suae cujusque naturae, et omnia corpora vel coelestia vel terrestria; sive quae non videntur, sicuti sunt spiritus quibus corpora vegetantur et vivificantur: fecit et hominem ad imaginem suam; ut quemadmodum per omnipotentiam suam praeest universae creaturae, malibus: fecit etiam illi adjutorium feminam non ad carnalem concupiscentiam, quandoquidem nec corruptibilia corpora tunc habebant antequam eos mortalitas invaderet poena peccati, sed ut haberet
Abbreviated transcription (Latin):
opera in quibus ciser uicrunt quȩ ipse in illis operat᷑
Quiuocit & pracipit etdelicta prȩaoritadimitait et
iustificat cum qui prius erat impius
icut autemcum iliexdo nocius benc opcrantur recte
dicitur ipse operari. siccuminillorequiescunt recte
dicitur ipsere quies cere: Nam quod adipsũ attinct
pausationẽ non quȩrit qui alaborem non sentit
ccit autem omnia peruerbum suũ & uerbum cius
ipsexp̃s. in quo requiescunt angeli et omnes cadestes mun¬
dissimis p̃s. in scõsilentio. Homo autempeccato lapsus
perdidit requiem quã habebat ineius diuinitate & reci¬
pit eã incius humanitatẽm. Ideoq oppostuno tempore
quo ipse sciebat opostere ficri homo factus et defemina
natus est : a carne quippecontaminari non poterat ipse
carnẽ potius mundaturus. Ipsum antiquis ancti uen¬
turum inrcudatione sp̃s cognouerunt. et prophetaue¬
runt & sic salui facti sunt credendo Qui auenit ẽtdi

Expanded text:
opera, in quibus ei servierunt, quae ipse in illis operatur, opera, in quibus ei servierunt, quae ipse in illis operatur, qui vocat, et praecipit, et delicta praeterita dimittit, et justificat eum qui prius erat impius. Sicut autem cum illi ex dono ejus bene operantur, recte dicitur ipse operari; sic cum in illo requiescunt, recte dicitur ipse requiescere. Nam quod ad ipsum attinet, pausationem non quaerit, quia laborem non sentit. Fecit autem omnia per Verbum suum; et Verbum ejus ipse Christus, in quo requiescunt Angeli et omnes coelestes mundissimi spiritus in sancto silentio. Homo autem peccato lapsus perdidit requiem quam habebat in ejus divinitate, et recipit eam in ejus humanitate: ideoque opportuno tempore, quo ipse sciebat oportere fieri, homo factus et de femina natus est. A carne quippe contaminari non poterat, ipse carnem potius mundaturus. Ipsum antiqui sancti venturum in revelatione Spiritus cognoverunt, et prophetaverunt; et sic salvi facti sunt credendo quia veniet, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
tus et temperans & in tribulationibus fostis et patiqs
Quicetiam proficiendo perueniat adtalem animum.
ut plus am& dm̃ quãtimeat gehennã: Vt etiam sidi¬
cat illids̃ : Ut eredilitiꝗs carnalibus sempiternis. &̃
quantum potes pecca. nec morieris nec ingehenñas
miteris. sed inccumtantũ modo noneris . Exorres¬
cat et omnino nonpecc&. Noniam ut inillud qđ
timebat nonincidat. sed neillũ quem sic amat of¬
fendat : In quo u noest requies. qua moculus nonuidit
Necauris audit nec in corhominis ascendit quã prȩ¬
parabitds̃ diligentibuscũm. De quare significat᷑
scriptura & nontac& : Quod ab initiomundi ex quo
fecitds clum & terrã et omnia que in cisunt sex
diebus opcratus est & septimodicriquicuit
Poterat enim omini potens ctuno momento temporis om¬
nia facere: ponautem laborauerat ut requi c sceret quan
ma etate tamquã septimodic requicturus est in sc̃is
suis. qui a ipsi in illo requiescent post omniabona

Expanded text:
tus et temperans, et in tribulationibus fortis et patiens: tus et temperans, et in tribulationibus fortis et patiens: qui etiam proficiendo pervenit ad talem animum ut plus amet Dominum quam timeat gehennam: ut etiam si dicat illi Deus, Utere deliciis carnalibus sempiternis, et quantum potes pecca, nec morieris, nec in gehennam mitteris, sed mecum tantummodo non eris; exhorrescat, et omnino non peccet, non jam ut in illud quod timebat non incidat, sed ne illum quem sic amat offendat: in quo uno est requies, quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quam praeparavit Deus diligentibus eum Scriptura et non tacet quod ab initio mundi ex quo fecit Deus coelum et terram et omnia quae in eis sunt, sex diebus operatus est, et septimo die requievit . Poterat enim Omnipotens et uno momento temporis omnia facere: non autem laboraverat ut requiesceret, quandoma aetate tanquam septimo die requieturus est in sanctis suis, quia ipsi in illo req
Abbreviated transcription (Latin):
mentodi quia in horreocũ illo noncrunt. sedigni de¬
bitõ destinãntur. Sunt etiam aliimdiorcquidem
spe. sedtamen non minore periculo : Qui iamtiment
dm̃ et noninrident xp̃ianũ nomen. Nec simulato
corde intrant ecdesiamdĩ. Sedinista uita expectant
felicitatem: ut feliciores sint in rebus terrenis: quã illi
qui non coluntdm̃. Ideoqcumuiderint quosdam sede¬
ratos &impios ista sȩculi prosperitate pollero & excllere
scautem ulminus habercistaud amittere perturban¬
turtam quã sinccausadm̃ colant. & facile fidedeficiunt
Qui autem propterbeatitudinẽ sempiternã et perpe¬
tuam requiem qua e post hanc uitam sc̃ĩs futu ra
promitttur uult ficrixp̃ianus. ut noneat in ignem
acternumcũ di abulo. sed in regnũ ȩternũ intret cũ
nc. neprosperis rebus corrum patur et nefrangatur
aduersis & in abundantia bonorũ terrenorum modes¬

Expanded text:
mento Dei, quia in horreo cum illo non erunt, sed igni demento Dei, quia in horreo cum illo non erunt, sed igni debito destinantur. Sunt etiam alii meliori quidem spe, sed tamen non minore periculo, qui jam Dominum timent, et non irrident Christianum novum, nec simulato corde intrant Ecclesiam Dei, sed in ista vita exspectant felicitatem, ut feliciores sint in rebus terrenis quam illi qui non colunt Dominum: ideoque cum viderint quosdam sceleratos et impios ista saeculari prosperitate pollere, et excellere, se autem vel minus habere ista vel amittere, perturbantur, tanquam sine causa Dominum colant, et facile a fide deficiunt. Qui autem propter beatitudinem sempiternam et perpetuam requiem, quae post hanc vitam sanctis futura promittitur, vult fieri Christianus ut non eat in ignem aeternum cum diabolo, sed in regnum aeternum intret cum ne, ne prosperis rebus corrumpatur, et ne frangatur adversis: et in abundantia bonorum terrenorum modes
Abbreviated transcription (Latin):
rere & amare contemsit  Tuautem qui a uerã re¬
quiem quȩ post hanc uitam xp̃ianis promittitur
querisi etiam hic eam interamarissimas uitachuius
molestias suauem iocundamq gustabis sicius qui cam
promisit praecepta dilexcris: Eitoenim senties dulti¬
ores esse iustitiac fructus quam iniquitatis. Et ucri¬
us adq iocundius gauderchominẽ d ebona conscientia
inten molestias. quãdemala interdelicias : Quia non
sic uenisti coniugȩ cedesia edĩ ut ex catemporalẽ ali¬
quam utilitatem requiras
unt enim qui propterca uolunt c̃ẽ xp̃iani. ut aut pro¬
mercantur homines a quibus temporalia commoda ex¬
pectant. aut quia offender nolunt quostiment : sed
istire probi sunt: Et si ad tempus cospostat eccdesia
sicut areausq ad tempus uentilationis paleã sustin&
Si non secorexerint et propterfuturã sempiternãq
requio xp̃iani esseco eperint infinc separabunt᷑
Nec sibiblandiantur quodin arca possunt essecũ fru¬

Expanded text:
rere et amare contempsit. Tu autem qui veram rerere et amare contempsit. Tu autem qui veram requiem, quae post hanc vitam Christianis promittitur, quaeris; etiam hic eam inter amarissimas vitae hujus molestias suavem jucundamque gustabis, si ejus qui eam promisit praecepta dilexeris. Cito enim senties dulciores esse justitiae fructus quam iniquitatis, et verius atque jucundius gaudere hominem de bona conscientia inter molestias, quam de mala inter delicias, quia non sic venisti conjungi Ecclesiae Dei, ut ex ea temporalem aliquam utilitatem requiras. Sunt enim qui propterea volunt esse Christiani, ut aut promereantur homines, a quibus temporalia commoda exspectant, aut quia offendere nolunt quos timent, sed isti reprobi sunt: et si ad tempus eos portat Ecclesia, sicut area usque ad tempus ventilationis paleam sustinent: si se non correxerint, et propter futuram sempiternam requiem Christiani esse coeperint, in finem separabuntur: nec sibi blandiantur quod in area possunt esse cum fru
Abbreviated transcription (Latin):
Siuuenatores quosmiseros nonsolum homines cũ
nominibus sedetiam homines cumbestiis incesta¬
men pugnamqi committunt : quo maiope
aduersus inuicem discordia furere senserint. eomagis
amant etdelectantur Et incitãti fauent & fauentẽs
incitant plus aduersusscipsos insanientes ipsi lss pec¬
catores alter proaltero. quam illi quorũ insaniam
insani prouocant. sedinsaniendo specta redesiderent
uomodo ergo sanitatem pacistenere animus potest
qui discordiis et cestaminibus pascitur
men qualia cumq sint. et quantum lib& delec̃tet
iactantia diuiciarum &tumor honorũ. & uorago
popinarũ etbellathȩatrorũ & in munditia forni¬
cationũ et prurigothermarũ. aufest omnia ista
una febricula & adhuc uiuentibus totã falsambeati¬
tudinem subtrahitꝰ remanet in anis & saucia consci¬
entia dm̃ sensura iudiaẽ que noluit habererus todem
Et inuentura asperum dñm quẽdulcẽ patrẽ quac¬

Expanded text:
sive venatores, quos miseros non solum homines cum sive venatores, quos miseros non solum homines cum hominibus, sed etiam homines cum bestiis in certamen pugnamque committunt; quo majore adversus invicem discordia furere senserint, eo magis amant et delectantur, et incitatis favent, et faventes incitant, plus adversus se ipsos insanientes ipsi spectatores alter pro altero, quam illi quorum insaniam insani provocant, sed insaniendo spectare desiderant. Quomodo ergo sanitatem pacis tenere animus potest,qui discordiis et certaminibus pascitur?men qualiacunque sint, et quantumlibet delectet jactantia divitiarum, et tumor honorum, et vorago popinarum, et bella theatrorum, et immunditia fornicationum, et prurigo thermarum; aufert omnia ista una febricula, et adhuc viventibus totam falsam beatitudinem subtrahit: remaneat inanis, et saucia conscientia Dominum sensura judicem quem noluit habere custodem, et inventura asperum Dominum, quem dulcem Patrem quae
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationibus & intheatris atq spectaculis nu¬
gacitatis. quȩ inmagnis ciuitatib gratis habent
Sed i cetiumio auteonsumuNT perluxoriã paupesta¬
tem suam. et abegestate postea in fusta &efracturas
& aliquanb etiq̃m latrocinia prosiliunt : Et subi¬
tomultis & magnis timoribus implentur. Et quiin
popina paulo anterantabant . lamplanctus carce¬
pis sominant : studiis autem spectaculorũ fiunt
demonibus similesdamoribus suis incitando homi¬
nes ut seinuicem cȩdant. secumq habeant con¬
tentiose ben it cestamina Quisclaescrunt
dumplacere in sano populo cupiunt : quosse
anim aduesterint esse concordes tunc cosoderunt
&persecuntur et tamquã conlusores ut fustibus
uerberentur exlamant et hanc iniquitatem fa¬
cere &iamuindicem iniquitatũ iudidem cogunt
Si autem horrendas aduersus in uicem inimicntt¬
as eos exerareeognouerint. siue sint equi ap¬
pellantur siue scenici &thrindici siuc aurigȩ

Expanded text:
fornicationibus, et in theatris, atque spectaculis nufornicationibus, et in theatris, atque spectaculis nugacitatis, quae in magnis civitatibus gratis habent, sed sic etiam ipsi ut consumunt per luxuriam paupertatem suam, et ab egestate postea in furta, et effracturas, et aliquando etiam ad latrocinia prosiliunt, et subito multis et magnis timoribus implentur; et qui in popina paulo ante cantabant, jam planctus carceris somniant. Studiis autem spectaculorum fiunt daemonibus similes: clamoribus suis incitando homines ut se invicem caedant, secumque habeant contentiosa certamina qui se non laeserunt, dum placere insano populo cupiunt. Quod si animadverterint esse concordes, tunc eos oderunt et persequuntur, et tanquam collusores ut fustibus verberentur exclamant: et hanc iniquitatem facere etiam vindicem iniquitatum judicem cogunt. Si autem horrendas adversus invicem inimicitias eos exercere cognoverint, sive sintae qui appellantur, sive scenici et thymelici, sive aurigae,
Abbreviated transcription (Latin):
cis oppressis acupidioribus auferentur. Quaesictiam
pestotam uitam cum homine ꝑ mancrent. & non desere¬
rent dilectorem suumipse illassua mostedescrer&
Quanta est uita hominis etiã si senescat: aut cum sibi homi¬
nes optant senectutem quid aliudoptant nisi longam
infirmitatem : Sic & honores huius sȩculi quid sunt.
nisitr fus & in anitas etruinȩ periculum: quia sic
scriptura sanctadicit : Omniscasd fenũ &daritas
hominis ut flos faeni. Faenũ aruit flos deaidit
uerbum autem dñi man& in çt̃num. Ideo quiuerã
requiem & ueram felicitatem desiderat. debet tollere
spemsuã derebus mostalibus et prȩtereuntibus &
eam clocart in uerbo dñi uthȩrens ei quod manct
inȩt̃nũ. etiã ipsecum illo mancat in et̃num
Sunt etiã homines qui necdiuites quęrunt esse
Nec aduanas honorum pompas ambiunt ꝑuenire.
sed gaudere & requiescereuolunt in popinis & in

Expanded text:
eis oppressis a cupidioribus auferuntur, quae si etiam eis oppressis a cupidioribus auferuntur, quae si etiam per totam vitam cum homine permanerent, et non desererent dilectorem suum, ipsa illas sua morte desereret. Quanta est enim vita hominis etiamsi senescat, aut cum sibi homines optant senectutem, quid aliud optant nisi longam infirmitatem? Sic et honores hujus saeculi quid sunt, nisi typus, et inanitas, et ruinae periculum? quia sic sancta Scriptura dicit: « Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni, fenum aruit, flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . » Ideo qui veram requiem et veram felicitatem desiderat, debet tollere spem suam de rebus mortalibus et praetereuntibus, et eam collocare in verbo Domini, ut haerens ei quod manet in aeternum, etiam ipse cum illo maneat in aeternum. Sunt etiam homines, qui nec divites esse queunt, nec ad vanas honorum pompas ambiunt pervenire, sed gaudere, et requiescere volunt in popinis, in
Abbreviated transcription (Latin):
apud cast haginc̃ plures experintenccesse est :¬
nterrogatũ etiam utrũ propteruitȩ prȩsentis aliquod
commodũ anpiopterre quiem quac posthanc uitam
speratur xp̃ianus essedesiderat : Propter futuram
requiem respondisse Tali fostas se anbis instruere¬
tur allo quio: Dõ gratias frater ualde tibigratu¬
lor & gaudeo dete : Qquod intantis a tam periculo sishu¬
ius sacculi tempestatbus: Dcaliquauera etcesta sctun¬
tate cogitasti. Nam & in hacuita homines magnis la¬
boribus requiem quacrunt & securitatẽ sed prauis cũ¬
piditatibus non inueniunt. Uolunt enim requies¬
cere in rebus in quictis & non ꝑmanentibus : & quia
illȩ tempore subtrahuntur & transeunt timoribus
& doloribus eosagitant necquictos c̃eꝑ mittunt
Siue enim indiuitus udit homo requiescere magissu¬
perbus efficitur quã sccurus : an nonuidemus
quã multicas subito ꝑdiderint. multi&iam prop¬
ter illas perierint. autcumcas haberccupiunt: aut e ũ

Expanded text:
apud Carthaginem plures experiri te necesse est, iapud Carthaginem plures experiri te necesse est, interrogatum etiam utrum propter vitae praesentis aliquod commodum, an propter requiem, quae post hanc vitam speratur, Christianus esse desiderat, propter futuram requiem respondisse, tali fortasse a nobis instrueretur alloquio: Deo gratias, Prater, valde tibi gratulor, et gaudeo de te, quod in tantis ac tam periculosis hujus saeculi tempestatibus, de aliqua vera et certa securitate cogitasti. Nam et in hac vita homines magnis laboribus requiem quaerunt et securitatem, sed pravis cupiditatibus non inveniunt. Volunt enim requiescere in rebus inquietis et non permanentibus, et quia illae tempore subtrahuntur et transeunt timoribus et doloribus eos agitant, nec quietos esse permittunt. Sive enim in divitiis velit homo requiescere, magis superbus efficitur quam securus. Annon videmus quam multi eas subito perdiderint, multi etiam propter illas perierint, aut cum eas habere cupiunt, aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
Et quiacũ cadem omnibus debeaturcaritas. non
eadem est omnibus adhibenda medicina
psaitem caritas alios pasturit. cum aliis infirma¬
tur. Alioscurat aedificare alios contremescit
offendere. Ad aliosse inclinat. ad alios erigit Ali¬
isblanda. aliis seuera : Nulli inimica. omnib: mat̃
Et quinon ex pestus ẽ eadem caritate quod dicocũ
uid& nos quia facultas aliqua nobis donata delec¬
tat laud ab iliter in notescere inoremultitudinis.
indenos beatos putut : Ds autem incuius conspec¬
tũ intrat gemitus compeditorum. uideat humi¬
militatem nram et laborem nr̃m . & dimittat om̃a
peccata nr̃a : Quã obrem si quid tibi in nobis pla
cuit ut aliquam obseruationẽ sermonistui
a nobis audire quaereres. melius uidendo ct
audiendo noscumhȩc agimus quã legendo
cum hȩdictamus edisceres Scdtamen faciamus aliquem
uenisse ad nosquiuult cẽ xp̃ianus & degenere qui demidi¬
otarũ Nontamenpusticanorũ sedurbanorũ : Quales

Expanded text:
Et quia cum eadem omnibus debeatur charitas, non Et quia cum eadem omnibus debeatur charitas, non eadem est omnibus adhibenda medicina: ipsa item charitas alios parturit, cum aliis infirmatur; alios curat aedificare, alios contremiscit offendere; ad alios se inclinat, ad alios se erigit; aliis blanda, aliis severa, nulli inimica, omnibus mater. Et qui non expertus est eadem charitate quod dico, cum videt nos, quia facultas aliqua nobis donata delectat laudabiliter innotescere in ore multitudinis, inde nos beatos putat: Deus autem, in cujus conspectum intrat gemitus compeditorum , videat humilitatem nostram et laborem nostrum, et dimittat omnia peccata nostra . Quamocuit ut aliquam observationem sermonis nostri a nobis audire quaereres, melius videndo et audiendo nos cum haec agimus, quam legendo cum haec dictamus edisceres. Sed tamen faciamus aliquem venisse ad nos qui vult esse Christianus, et de genere quidem idiotarum, non tamen rusticanorum sed urbanorum, quales
Abbreviated transcription (Latin):
amcũ populus unũ tͥacons deloco superioredictu¬
rum suspensus intuetur
Hultumq interest &cumita dicimus utrũ pauci
assint. Anmulti docti anindocti A nexutroq ge¬
nere mixti. Vrbani anrustici anhu & illi simul
anpopulus exomni hominũ genere temperatus
sit  Fierienim non potest nisi aliter atq aliter
efficiant loquuturũ atq dicturũ : Et ut sermo
qui profestur affectionif animi a quo profestur
quendam quasi uultũ gerat. & procadem diuersi¬
Sed quiad erudibus imbuendis nuncagimus deme
ipsotibi testissum. aliteratq: aliter memo ueri.
Cum anteme cathecitandum uideo eruditum.
intestem ciuem peregrinũ diuitem pauperem
priuatũ honoratũ. In potestate aliqua constitutũ.
illius aut illius gentis hominẽ. illius aut illius aetatis aut
sexus. exilla aut illa secta ex illo autillo uulgarierro¬
re uenientem. ac prodiuersitate motus mei sermo ip¬
se et procedit &psogreditur & finitur

Expanded text:
am, cum populus tacens unum de loco superiore dictuam, cum populus tacens unum de loco superiore dicturum suspensus intuetur: multumque interest, et cum ita dicimus, utrum pauci adsint an multi; docti an indocti, an ex utroque genere mixti; urbani an rustici, an hi et illi simul; an populus ex omni hominum genere temperatus sit. Fieri enim non potest, nisi aliter atque aliter afficiant locuturum atque dicturum, et ut sermo qui profertur, affectionis animi a quo profertur, quemdam quasi vultum gerat, et pro eadem diversiSed quia de rudibus imbuendis nunc agimus, de me ipso tibi testis sum, aliter atque aliter me moveri, cum ante me catechizandum video eruditum, inertem, civem, peregrinum, divitem, pauperem, privatum, honoratum, in potestate aliqua constitutum, illius aut illius gentis hominem, illius aut illius aetatis aut sexus, ex illa aut illa secta, ex illo aut illo vulgari errore venientem: ac pro diversitate motus mei sermo ipse et procedit, et progreditur, et finitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ubestati prorumpit: Hȩc enim nontã egotibi
quam omnibus nobis dic̃it ipsadilatio quacdiffu¬
Sed nunc etiam illud quod prius quã promitteremꝰ de¬
bebam iam fostas sedebitum flagitas. ut aliquod ser¬
monis exemplum tã quã siego aliquem cathecitem
Nonme pigeat explicare . & intuendũ tibi pracpone¬
re. quod priusquam faciam
olo cogites aliam cẽintentionẽ dictantis cũ lector
futurus cogitatur. et aliamloquentis cũ prȩsens audi¬
tor attenditur. Et incoipso aliam insccreto mo¬
nentis dumnullus alius quide nobis iudic& praes¬
to est: Aliampalam docentis aliquid dissimiliter
opinantiũ circumstat auditus & in hoc genere
aliam cum docctur unus Ccteri autem tamquam
iudicantes aut attestantes quȩ sibinota sunt audiuNT
Aliamcum omnes communiter quidadeos prdseram:
expatant Et rursus in hocipso aliam cũqua si pri¬
uatim conseditur. ut sermocinatio conseratur. ali¬

Expanded text:
tatis ubertate prorumpit. Haec enim non tam ego tibi, tatis ubertate prorumpit. Haec enim non tam ego tibi, quam omnibus nobis dicit ipsa dilectio, quae diffuSed nunc etiam illud quod priusquam promitterem non debebam, jam fortasse debitum flagitas, ut aliquod sermonis exemplum, tanquam si ego aliquem catechizem, non me pigeat explicare, et intuendum tibi proponere. Quod priusquam faciam, volo cogites aliam esse intentionem dictantis, cum lector futurus cogitatur; et aliam loquentis, cum praesens auditor attenditur: et in eo ipso aliam in secreto monentis, dum nullus alius qui de nobis judicet praesto est; aliam palam docentis aliquid, cum dissimiliter opinantium circumstat auditus: et in hoc genere aliam, cum docetur unus, caeteri autem tanquam judicantes aut attestantes quae sibi nota sunt audiunt; aliam cum omnes communiter quid ad eos proferamus exspectant: et rursus in hoc ipso aliam, cum quasi privatim consedetur, ut sermocinatio conseratur; ali
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua peccati flamma surrexit & propterea con¬
turbamur. data occasione miseri cordissi mio pe¬
ris. tamquam deoblato fontegaudeamus. ut inde
illud quodexarserat opprimatur. Ni fostetam
stulti sumus ut alacrius arbitremur cũ pãnccur¬
rendum quouentrem csurientis impleamus. quã
cum uerbodĩ quomentẽ istudedentis in struamus
Huc accedit quia sitantũ modo prodesset hoc face¬
re. Non facere autmni hi lobess&
nfeliciter in periculo salutis noniam proximi sed
nr̃ȩ oblatum remedium sꝑnenerꝵ : Cumuerd ex
oredñititam minaciter sonet seruenequã
& piger dares pecuniam mc̃ã num mulariis
quactandem dementua est. quoniã peccatũ nr̃m
Nosagit idco rursus ud le peccare nondando pecuniã
dominicã uolenti& petenti hisatq huius modicogi¬
tationibus et considerationibus depulsa caligine tac¬
diorum ad cathecizandũ aptatur intentio: Ut sũ¬
auiter inbibatur quod inpigrt atq hilariter decari¬

Expanded text:
aliqua peccati flamma surrexit, et propterea conaliqua peccati flamma surrexit, et propterea conturbamur, data occasione misericordissimi operis, tanquam de oblato fonte gaudeamus, ut inde illud quod exarserat opprimatur. Nisi forte tam stulti sumus, ut alacrius arbitremur cum pane currendum, quo ventrem esurientis impleamus, quam cum verbo Dei, quo mentem istud edentis instruamus. Huc accedit, quia si tantummodo prodesset hoc facere, non facere autem nihil obesset; infeliciter in periculo salutis, non jam proximi, sed nostrae, oblatum remedium sperneremus. Cum vero ex ore Domini tam minaciter sonet, Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis ; quae tandem dementia est, quoniam peccatum nostrum nos angit, ideo rursus velle peccare, non dando pecuniam dominicam volenti et petenti? His atque hujusmodi cogitationibus et considerationibus depulsa caligine taediorum, ad catechizandum aptatur intentio, ut suaviter imbibatur, quod impigre atque hilariter de chari
Abbreviated transcription (Latin):
ba commotus aut sectariudit eos aut xp̃m nolut
sectari proptereos. et aut nolit esse i nedes ia dĩ
ubiilli sunt auitali sibi uelit cẽquales illi suNT
Etnescio quomodo inhuius modi monis ardentior
sermo est : Cui fomitem sumministrat prȩsens dolor
Ut non sdum pigriores nonsimus sed eo ipsodicamus
accensius atq uehementius quod sccuriores frigi¬
dius &lentius dicerimus. Caudeamusq nobisoc¬
casionẽdari ubi motus animi nostri sine fructi¬
ficatione non transeat
Si autem dealiquo errato nr̃o uel peccato nos
mestitudo conprehendit nontantũ memineri¬
mus sacrifitiumdõ sp̃mcẽ contribulatum. sed ctiã illud
quia sicut aquaignẽ . sic al emosina extinguit peccatũ
Et quia miscricordiã inquit uolo quã sacrifitium
Sicut ergo sipereditaremur incendio adaquam utiq
curreremus quo poss& extingui. et gratula remur
siquis cam depsoximo offeret ita sidenro focno

Expanded text:
ba commotus, aut sectari velit eos, aut Christum nolit ba commotus, aut sectari velit eos, aut Christum nolit sectari propter eos; et aut nolit esse in Ecclesia Dei ubi illi sunt, aut talis ibi velit esse quales illi sunt. Et nescio quomodo in hujusmodi monitis ardentior sermo est, cui fomitem subministrat praesens dolor: ut non solum pigriores non simus, sed eo ipso dicamus accensius atque vehementius, quod securiores frigidius et lentius diceremus; gaudeamusque nobis occasionem dari, ubi motus animi nostri sine fructificatione non transeat. 22. Si autem de aliquo errato nostro vel peccato nos moestitudo comprehendit, non tantum meminerimus sacrificium Deo spiritum esse contribulatum , sed etiam illud, Quia sicut aqua ignem, sic eleemosyna exstinguit peccatum ; et, Quia misericordiam, inquit, volo quam sacrificium . Sicut ergo si periclitaremur incendio, ad aquam utique curreremus, quo posset exstingui, et gratularemur si quis eam de proximo offerret; ita si de nostro feno
Abbreviated transcription (Latin):
in eos quibus xp̃s mostuus est uolenseos precio san¬
guinis sui aberrorum secularium morteredimere.
Vt hocipsum quod nobis tristibus nuntiatur pres¬
toesse aliquẽ qͥ desideret fierixp̃ianus. ad con¬
solationem illius resolutionemq tristitia uale¬
redebeat. sicut solent lucrorũ gaudia. dolorẽ
leniredamnorum. Nonenim scandalum
nos contristat alicuius. nisi quem perire. aut per
quem perire in firmũ ud credimus ud uidemus
Ille igitur quiinitiandus aduenit dũ speratur
posse proficeredolorem defitientis absterg at quia
& sitimor ille suggeritur nefiat prosclitus filiusge¬
hennȩ dum multitales uersantur anteoculos ex
quibus oriuntur eaquibus urimur scandala: Non
ad retardandos nos pestincre deb& sed magis ad
excitandos et acuendos quidem quc imbuimus
MPoncamus uttaucat imitationẽ corũ quinon ipsa ue¬
ritate sed solo nominexp̃ĩani sunt nec corũtur¬

Expanded text:
in eos pro quibus Christus mortuus est, volens eos pretio sanin eos pro quibus Christus mortuus est, volens eos pretio sanguinis sui ab errorum saecularium morte redimere; ut hoc ipsum quod nobis tristibus nuntiatur, praesto esse aliquem qui desideret fieri christianus, ad consolationem illius resolutionemque tristitiae valere debeat, sicut solent lucrorum gaudia dolorem lenire damnorum. Non enim scandalum nos contristat alicujus, nisi quem perire aut per quem perire infirmum vel credimus vel videmus. Ille igitur qui initiandus advenit, dum speratur posse proficere, dolorem deficientis abstergat. Quia et si timor ille suggeritur, ne fiat proselytus filius gehennae , dum multi tales versantur ante oculos, ex quibus oriuntur ea quibus urimur scandala, non ad retardandos nos pertinere debet, sed magis ad excitandos et acuendos: quatenus quem imbuimus moneamus, ut caveat imitationem eorum qui non ipsa veritate, sed solo nomine christiani sunt; nec eorum tur
Abbreviated transcription (Latin):
mus sipagere potuerimus. nonideo gaud eamus quia
nobis sed quia dõ sic eas agiplacuit
Si autem aliqua incidert necessitas qua noster ille
ordo turbetur. flectamur facile nefrangamur
Vt quemds̃ nr̃o prȩposuit᷑ ipsesit noster Aequius
est enim ut nos eius. quã ut ille nram̃ uoluntatẽ se¬
quatur : Quia & ordo agendarum rerum quem
nr̃o arbitriotenereuolumus. illeutiq approban¬
dus est ubi potiora prȩxedunt Curergo
nos dolemus homines ad ñodõ tanto potiore prȩadi.
ut co ipso quo nrm amamus ordinem in ordinatiesse
cupimur: Nemoenim inlius ordinat quĩ dagat
nisi quiparatior est nonagerequod diuina potesta¬
tẽ prohibetur. quamcupidior agere quod huma
na cogitatione meditatur. Quiamultȩ cogitacio¬
nes sunt incordeuiri. consilium autem dñi man&
inȩternum. Siuero ex aliquoscandalo pertur¬
batus animus nonualet edere serenum iocun¬
dumq sermonem tantam esse caritatem opost&

Expanded text:
mus, si peragere potuerimus, non ideo gaudeamus quia mus, si peragere potuerimus, non ideo gaudeamus quia nobis, sed quia Deo sic eas agi placuit: si autem aliqua inciderit necessitas, qua noster ille ordo turbetur; flectamur facile, ne frangamur; ut quem Deus nostro praeposuit, ipse sit noster. Aequius est enim ut nos ejus, quam ut ille nostram voluntatem sequatur. Quia et ordo agendarum rerum, quem nostro arbitrio tenere volumus, ille utique approbandus est, ubi potiora praecedunt. Cur ergo nos dolemus homines a Domino Deo tanto potiore praecedi, ut eo ipso quo nostrum amamus ordinem, inordinati esse cupiamus? Nemo enim melius ordinat quid agat, nisi qui paratior est non agere quod divina potestate prohina cogitatione meditatur, quia multae cogitationes sunt in corde uiri, consilium autemis domini manet in aeternum. Sibatus animus non valet edere serenum jucundumque sermonem, tantam esse charitatem oportet
Abbreviated transcription (Latin):
renouãtur intentio. Sed &breuesit. maximequia
extraordinem inscritur nemorbum fastidiicui
subuenire uolumus etiam augeat. ipsa medicina :
accleranda sunt cetera & promittendus atq ex hi¬
bendus finis propinquior. Si autem confregit ani
mumtuũ alterius actionis cuitã quã magis neces¬
sariae lamsus pensus eras omissio. et proptere a
tristis insuauiter catheritas : Cogita re debes¬
excepto quod scimus miscricorditer nobis agendũ esse
quid quid cum hominibus agimus et exoffitio since¬
rissi mõ caritatis. Hoc ergo exceptu incestũ cẽquid
utilius agamus et quid opostunius aut intermitta¬
mus. aut omnino omittamus
Quia enim merita hominũ psoquibus agimus quali¬
a sint apud dm̃ non nouimus. quideis ad tempus
expediat. aut nulla aut tenuissima & incestissi¬
ma coniectura suspicamur. potius quã conp̃hen¬
dimus: qua propter resquidem agendas pronr̃o
captu ordinare debemus. quas eomodo quo statui¬

Expanded text:
renovatur intentio. Sed et breve sit, maxime quia renovatur intentio. Sed et breve sit, maxime quia extra ordinem inseritur, ne morbum fastidii cui subvenire volumus etiam augeat ipsa medicina: et acceleranda sunt caetera, et promittendus atque exhibendus finis propinquior. mum tuum alterius actionis, cui tanquam magis necessariae jam suspensus eras, omissio, et propterea tristis insuaviter catechizas; cogitare debesexcepto quod scimus misericorditer nobis agendum esse quidquid cum hominibus agimus, et ex officio sincerissimae charitatis; hoc ergo excepto, incertum esse quid utilius agamus, et quid opportunius aut intermittamus, aut omnino omittamus. Quia enim merita hominum pro quibus agimus, qualia sint apud Deum non novimus, quid eis ad tempus expediat aut nulla aut tenuissima aut incertissima conjectura suspicamur potius, quam comprehendimus. Quapropter res quidem agendas pro nostro captu ordinare debemus: quas eo modo quo statui
Abbreviated transcription (Latin):
ebat Sanc si autbreuis sermo futurus est. aut
consessui locus aptus nonest. stantes audiant
Sedcum multi audiunt & non tũnc initiandi: nãcũ
unus autduo aut pauci. qui propterea uenerunt ut
xpĩ anifiant periculose loquimur stantibus : tam̃
siiam siccoepimus saltem animaduerso auditoris
taedio & offerenda sessio est : Immouesd prorsus ur¬
guendus ut sedeat & dicendum aliquid quore nouetur
Quoctiãcura siqua foste inruens eũ auocare cepe
rat exanimo. Cumenĩ causȩ incestesint curiam
tacitus recus& audire . iamsedenti aliquid aduersus
incidentes cogitationes sȩcularium negotiorum di¬
catur: Authilariutdixi aut tristimodo. ut si ipse
sunt quaementem occupauerant. cedant quasi no¬
minatim accusate. Si autem ipse non sunt & audi¬
endo fatigatus est. cũ deillis tam quã ipsesint quan¬
do quidem ignoramus in opinatum aliquid extra¬
ordinarium eomodo quod ixi loquimur. Atedio

Expanded text:
ebat ? Sane si aut brevis sermo futurus est, aut ebat ? Sane si aut brevis sermo futurus est, aut consessui locus non est aptus, stantes audiant; sed cum multi audiunt, et non tunc initiandi. Nam cum unus, aut duo, aut pauci, qui propterea venerunt ut christiani fiant, periculose loquimur stantibus. Tamen si jam sic coepimus, saltem animadverso auditoris taedio, et offerenda sessio est, imo vero prorsus urgendus ut sedeat, et dicendum aliquid quo renovetur, quo etiam cura, si qua forte irruens eum avocare coeperat, fugiat ex animo. Cum enim causae incertae sint cur jam tacitus recuset audire, jam sedenti aliquid adversus incidentes cogitationes saecularium negotiorum dicatur, aut hilari, ut dixi, aut tristi modo: ut si ipsae sunt quae mentem occupaverunt, cedant quasi nominatim accusatae; si autem ipsae non sunt, et audiendo fatigatus est, cum de illis tanquam ipsae sint quandoquidem ignoramus, inopinatum aliquid et extraordinarium, eo modo quo dixi, loquimur, a taedio
Abbreviated transcription (Latin):
marinis. non solum antistites sedentes loquun¬
tur ad populum. sed ipsietiam populo sedibili a
subiacent : nequis quã infirmior stando lassa¬
tus a saluberrima intentionc auestatur: etiam cogatur
absceder Et tamen multũ inter est sesequis quã
demagna multitudine subtrahat ad reparandas ui¬
pes. qui iam sacramentorũ societatedeuictus est : Et si
illediscedat quod plerumq incuitabiliter urgetur
ne interiore defatu uictus etiã cadat qui primis sacra¬
mentis imbuendus est. Et pudo re enim non dicit cur
cat & inbccillitate stare nonsinitur. Expestus hȩcdico
N amfecit hocquidam cũeũ cathecizarem. homo rustica¬
nus. Vnde magnopere. praccauendũ eẽdidici
Quisenim ferat ad rogantiã nram cũuiros fratres nr̃os
ulctiã quod maiore sollicitud inecurandũ est ut sint
fratres nr̃i coramnobis sedere non facimus Et ipsũ
dñm nrm̃ cui adsistunt angdi sedens mulier audi¬

Expanded text:
marinis non solum antistites sedentes loquunmarinis non solum antistites sedentes loquuntur ad populum, sed ipsi etiam populo sedilia subjacent, ne quisquam infirmior stando lassatus a saluberrima intentione avertatur, aut etiam cogatur abscedere. Et tamen multum interest, si se quisquam de magna multitudine subtrahat ad reparandas vires, qui jam sacramentorum societate devinctus est; et si ille discedat quod plerumque inevitabiliter urgetur, ne interiore defectu victus etiam cadat qui primis sacramentis imbuendus est: et pudore enim non dicit cur eat, et imbecillitate stare non sinitur. Expertus haec dico: nam fecit hoc quidam, cum eum catechizarem, homo rusticanus, unde magnopere praecavendum esse didici. Quis enim ferat arrogantiam nostram, cum viros fratres nostros, vel etiam quod majore sollicitudine curandum est, ut sint fratres nostri, coram nobis sedere non facimus; et ipsum Dominum nostrum, cui assistunt Angeli, sedens mulier audi