comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debuisset. Quod aũt filiũ ab et̾no hu̾it. ãbet̾n̾o¬
genitus fuit ex p̃dictis iam patuit. Filius ĩq
quẽ ab ec̃no habuit.: ab et̃no genitus fuit ⁊ m̾i¬
to dici debuit: qd̾ ab et̃no eẽ accepit. Dicit᷑ gͦ ge¬
nitus ⁊ nõ solum genitus. s etiã ingenitus.
Nam in trinitate nõ est nisi unus filius. Ger
ter filius nominat᷑: Recte gͦ ip̃c .s. genitus ñ dr.¬

Expanded text:
debuisset. Quod autem Filium ab aeterno habdebuisset. Quod autem Filium ab aeterno habuerit ex praedictis jam patuit. Filius itaque, quem ab aeterno habuit, ab aeterno genitus fuit, et merito dici debuit quod ab aeterno esse accepit. Ergo dicitur genitus, nec solum genitus, sed etiam unigenitus. Nam in Trinitate non est nisi unus Filius. Germter Filius nominatur. Recte ergo Spiritus sanctus genit
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiã aũt est de potentia sõla bonitas uͦ de po¬
tentia simł ⁊ sapĩa. uides certe quõ in hac re¬
rum trinitate exp̃sse sunt ꝓpͥetates tͥnitatis
illuis sũme ⁊ et̾ne. Ibi est ꝑsona ingeniti que
nõ est ab alio aliquo. Ibi est ꝑsona geniti. q̃
nis modo. merito ascribit᷑ illi. S qm̃ in sapi¬
entia expͥmit᷑ ꝓprietas geniti. merito ⁊ illa
uixta eund̾ modũ ascribit᷑ ip̃i. It̃ quia ĩ u̾ita¬
te ꝓpͥetas. sꝑ. scĩ inuenit᷑: m̃ito ⁊ ei bonitasspe¬
cialius assignat᷑ Etce quomͦ ex hac rerũ t̾ni¬
tate surgit considãtõ ex qua ꝑ exemplũ osten¬
dit᷑ qualit̾ intlłigi ualet quod de diuinis ꝓpͥe
filiuis geninis. spiritus canctus nec genitus. nec
filius uͦ genitus: ꝑ facile est uid̾e. nec eg
ip̃m qd̾ est ab alio accepisset Merito gͦ ingeniti
nom̃ accepit quiab alio aliquo origiẽm ñ ha¬
buit. Si uͦ filiũ nõ genusset: pat ullatenꝰ dici

Expanded text:
sapientia autem est de potentia sola, bonitas vero de posapientia autem est de potentia sola, bonitas vero de potentia simul et sapientia. Vides certe quomodo in hac rerum Trinitate expressae sunt proprietates Trinitatis illius summae et aeternae. Ibi est persona ingeniti quae non est ab alio aliquo; ibi est persona geniti, quanis modo merito ascribitur illi. Sed quoniam in sapientia exprimitur proprietas geniti, merito et illa juxta eumdem modum ascribitur ipsi. Item, quia in bonita Spiritus sancti invenitur, merito et ei bonitas specialis assignatur. Ecce quomodo ex hac rerum Trinitate surgit consideratio ex qua per exemplum ostenditur qualiter intelligi valet quod de divinis proprFilius genitus, Spiritus sanctus nec ingenitus, necFilius vero genitus perfacile est videre, nec eget ipsum quod est ab alio accepisset. Merito ergo ingeniti nomen accepit, qui ab alio aliquo originem non habuit. Si vero Filium non genuisset, Pater nullatenus dici
Abbreviated transcription (Latin):
iam dcm̃ est. Nuia potest ẽẽ młtiplex potentia:
ubi nlła pocest ẽẽ sapĩa. Econtͣ aũt ubi milla
potentia est. nulla sapĩa iesse potest. Nam pos¬
se saꝑe absq dubio est aliquid posse. Daditaꝙ
tam sapĩam. s ulłam omĩo uoluntatẽ bonã
Bonitatis asit est bene uelle. Quid est enim
bonitas nisi bona uoluntas: Testis itaq est
lucifer ille obducatꝰ in sua ꝑu̾sitate qs p̾sit
ẽẽ. mltipłex potentia simł ⁊ multitorius
sapr̃a. ubi nulla manent bonitatis uestigia.
uesle est aliquid posse. Sapĩa uͦ est discer¬
nerernt̃ bonum ⁊ malum ⁊ sine h̾modi
discretione uescit uoluntas quid sit eligen¬
dum. ¶ Ut possisgͦ bonitatẽ hr̃e: oportet
ut scias ⁊ ualeas bonum elig̾̃e. Pocentia dat
posse. sapiã: dat nosse sine quib bonitas nõ
pdit ad esse. Contrahit itaq suũ esse bonitaᷤᷤ
uera tam a sapĩa qmͣ a põa. In hac itaq rer̃
trinitate: sola poã nõ est de reliquar aliqua.

Expanded text:
est, quia potest esse multiplex potentia ubi nulla potest esse sapientia. Econtra autem ubi nulla potentia est, nulla sapientia inesse potest. Nam posse sapere absque dubio est aliquid posse. Dat itaqtam sapientiam, sed nullam omnino voluntatem bonam. Bonitatis est autem bene velle. Quid est enim bonitas nisi bona voluntas? Testis itaque est Lucifer ille obduratus in sua perversitate quod possit esse multiplex potentia simul et multiformis sapientia, ubi nulla manent bonitatis vestigia. velle est aliquid posse. Sapientiae vero est discernere inter bonum et malum, et sine hujusmodi discretione nescit voluntas quid sit eligendum. Ut possis ergo bonitatem habere, oportet ut scias et valeas bonum eligere. Potentia dat posse, sapientia dat nosse, sine quibus bonitas non prodest ad esse. Contrahit itaque suum esse bonitas non tam a sapientia quam potentia. In hac itaque rerum Trinitate sola potentia non est de reliquarum aliqua,
Abbreviated transcription (Latin):
gratuitsi qͣm debitum. In diuino itaq amore p¬
prietati filii uł ꝓprietati patris conformari noͣ
possumus: qui simul utrũq uł saltẽ solum
gratuitũ amorẽ erga diuina hr̃e non ualemꝰ.
In quo enuni q̃so creatura creatorem suũgͣcidi¬
ligere ualet. a quo ht̃ totum qd̾ ht̃. In qͣntum
gͥ auctori nr̃o debitum amorem reddimꝰ. in tan
namq homini dat᷑. ad hoc slli inspirat᷑. ut illi
u qnͣtum sĩbi possbile est configuret᷑. ¶ Mit¬
tat᷑ autem ħ datio uł datur ħ missio simł ⁊ pa¬
ri modo qͣm a patre tam a filio. Spc̃ namq sẽ¬

Expanded text:
gratuitum quam debitum. In divino itaque amore proprietati Filii, vel proprietati Patris conformari non possumus, qui simul utrumque, vel saltem solum gratuitum amorem erga Deum habere non valemus. In quo ergo, quaeso, creatura Creatorem suum gratis diligere valet, a quo habet totum quo habet? In quantum igitur auctori nostro debitum amorem reddimus, in tannamque homini datur, ad hoc illi inspiratur. ut illi in quantum sibi possibile est, configuretur. Mittitur autem haec datio, vel datur haec missio simul et pari modo tam a Patre quam a Filio. Spiritus namque
Abbreviated transcription (Latin):
donũ dei dicat᷑. Sicut in suꝑiorib euidenti
explanatõe ostendimꝰ: in patrẽ ẽ plenitu¬
do amoris gratuiti. In sp̃u scõ plenitudo a¬
moris debiti. In filio⁊ plenitudo amoris de¬
bitus dectatis amor m̃ti hũane inspirat᷑.
affectõ diuino ardore infłamat. ⁊ ad ꝓpue¬
tatis suesimilitudĩem tͣnstormat ut aucto¬
ti suo amorem quẽ cebe̾tt. Quid enĩ est spc̃
sc̃s nuisi ignis diuinus: Omĩs enim amor
ignis: s ignis sp̃ualis. Quod facit ignis corł
circa ferrũ. hoc agit hic ignis de quo loquim᷑
circa cor fedum frgidũ ⁊ durũ. Nam ad huiꝰ
ignis ĩmissionẽ animꝰ hũanus oẽm ngredi¬
nem. frigiditatẽ duriciã paulatim depo̾nit
⁊ totus in eius a quo inflãmat᷑ similitudi¬
nem tnsit. Nam ex successione ignis diuini

Expanded text:
donum Dei dicatur. Sicut in superioribus evidenti explanatione ostendimus, in Patre est plenitudo amoris gratuiti, in Spiritu sancto plenitudo amoris debiti, in Filio plenitudo amoris debitus Deitatis amor menti humanae inspiratur. affectum divino ardore inflammat, et ad proprietatis suae similitudinem transformat, ut auctori suo amorem quem debet exhibeat. Quid enim est Spiritus sanctus nisi ignis divinus? Omnis enim amor est ignis, sed ignis spiritualis. Quod facit ignis corporalis circa ferrum, hoc agit hic ignis de quo loquimur circa cor foedum, frigidum et durum. Nam ad hujus ignis immissionem, animus humanus omnem nigredinem, frigiditatem, duritiem paulatim deponit, et totus in ejus a quo inflammatur similitudinem transit. Nam ex succensione ignis divini
Abbreviated transcription (Latin):
riginẽ hr̃e neget᷑. Nom̃ enĩ gentti qñq strictuis
qñq larguis accipimꝰ. Non emĩ om̃ĩb quegig¬
nere ułgigni dicimꝰ: eadẽ scd̾m usum loq̃ndi gͣ¬
manitatu uocabła attribuimꝰ ¶Cum homo
hoiẽm gignit: hunc ꝑentem. illum ꝓlem. hunc
pĩem ułlũ filiũ. hũc genitorẽ ulũ filiũ norma:
loquendi dicẽ consueuit. ¶ Arbor ramũ gig¬
uere dr̃: nec tam̃ arbor parens. nec ramus ꝓles
illius nomĩat᷑ ¶Bamus florem gignit. nͨ
tam̃ ille pat̾. hic filius dici consueuit. ¶ u̾nus
ex fructu gignit᷑. nec tam̃ hic genitor. ille hu¬
uis genitus nomĩat᷑ Eoce ũmem scdm̃ unam
acceptoem genttũ dicimꝰ ⁊ scd̾m aliã accepti¬
onem genitũ negamꝰ. ¶Geu̾atio aũt qñ lar¬

Expanded text:
 negetur. Nomen enim geniti, quandoque strictius, quandoque largius accipimus. Non enim omnibus quae gignere vel gigni dicimus, eadem secundum usum loquendi germanitatis vocabula attribuimus. Cum homo hominem gignit hunc parentem, illum prolem; hunc patrem, illum filium; hunc genitorem, illum genitum norma loquendi dicere consuevit. Arbor ramum gignere dicitur, non tamen arbor parens, nec ramus proles illius nominatur. Ramus florem gignit, nec tamen ille pater, hic filius dici consuevit. Vermis ex fructu gignitur, nec tamen hic genitor, ille hujus genitus nominatur. Ecce vermem secundum unam acceptionem genitum dicimus, et secundum aliam acceptionem genitum negamus. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
nitus. Rõnabilit̃ ĩq sicut iamdiximꝰ genitus ñ
d̾i ne qui filius ñ est: filius eẽ ccedat᷑. Rõabilit̃
nichilommꝰ ingenitꝰ ñ d̾r. ne in hoc nat᷑alẽ ori¬
ginem habuisse neget᷑. Quid sit patrem gign̾e
ꝯuid filiũ nasci de potre quid ꝓcedere ex genera¬

Expanded text:
imus, genitus non dicitur, ne qui Filius non est, Filius esse credatur. Rationabiliter nihilominus ingenitus non dicitur, ne in hoc naturalem originem habuisse negetur. CAPUT XVII. Quid sit Patrem gignere, quid sit Filium nasci de Patre, quid procedere ex genera
Abbreviated transcription (Latin):
tas uł bonitas: om̃s in ꝯmune nommꝰ. ⁊ coti¬
diano exꝑim̃to ꝓbamꝰ. In hiis namq que ma¬
nifesta ⁊ nobis nota sunt: erudimͣ ni fallorad
eorum notõem q̃ hũane capacitatis modũ exce¬
dunt. In hiis enim trĩb forma q̃dam ⁊ ymago
sũme trinitatis exprimit᷑. ⁊ quoddã nob̾ uelt̃
specłm ꝓponit᷑. ut inuisibilia dei ꝑ ea que facta
sunt intlłca conspiciant᷑ ¶Que gͥ sũt intͥ¬
nitate ista respondent hiis que sunt in tͥnita¬
te illa tria trib similia similib ꝓpria ꝓpriis
singła singłis. Uidemus quia potest᷑ ẽẽ multiplex
potentia: ⁊̃ ubi nulla est uł esse potest sapĩa.
Taceo de elem̃tis uł quiblib reb insensatis.
In reb autem aĩatis ⁊ brutis est potentia uidendi¬
⁊ audientli poã ambłandi. comedendi ⁊ biben¬
dr ⁊ cetã huiꝰ modi. In hiis u̾o nlła sapĩa est. nl̃ła

Expanded text:
tas vel bonitas omnes in commune novimus, et quotidiano experimento probamus. In his itaque quae manifesta et nobis nota sunt erudimur, ni fallor, ad eorum notionem quae humanae capacitatis modum excedunt. In his enim tribus forma quaedam et imago summae Trinitatis exprimitur, et quoddam nobis velut speculum proponitur, ut invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur. Quae igitur sunt in Trinitate ista, respondent his quae sunt in Trinitate illa, tria tribus, similia similibus, propria propriis, singula singulis. Videmus quia potest esse multiplex potentia etiam ubi nulla est vel esse potest sapientia. Taceo de elementis, vel quibuslibet rebus insensatis. In rebus autem animatis et brutis est potentia audiendi, videndi, potentia ambulandi, comedendi et bibendi, etc. hujusmodi, in his vero nulla s
Abbreviated transcription (Latin):
bum qui ñ est ab aliquo. s nec sp̃c ses̃ qui ñ est
ab uno solo. s solus filius qui est ab uno solo
a quo emanat om̃isũitatis manifestatõ.
ctauit cor .n. ũbũ. bo. In hoo u̾bo loquit᷑ pater
sp̃ui scõ. in hoc laquit᷑ sp̃ui create angłico hu¬
seca. alia extrinseca. Intrinseca u̾o est illa nurã
sapit solus sp̃c .s. ad tͣnͣ extrunseca est illa crm
capit spc̃ creatus. Et sicut int̾ior latio in nobiᷤ
sit sine humani flatus cooꝑatõe. exc̃ior autẽ
omĩo ñ fit nisi ip̃ocooꝑante. Sicsane i illa
suꝑeminenti natura int̾na illa locõ agit᷑au¬
dei u̾bum inspirat᷑. ¶ Ecce habes qd suꝑuis
ꝓposumꝰ. Cur unus solus in trinitate dict sit
dei sp̃c. Habes nicħominꝰ cur ũbum di diatꝰ sit
solus filius.
soluere laboramꝰ. aliam inci¬
Sent̃ incuirimꝰ. Diximꝰ qd̾ dei filius ũbũ dicit᷑
eo qd̾̃ ip̃e pat̾nam claritatẽ loquat᷑. ⁊ qualisũt¬
clarificat pr̃em suũ. sionne ⁊ pat̃ reuelatẽe

Expanded text:
solo, et ipso propalatur proferentis intentio. Jure igitur ab uno solo; sed solus Filius, qui est ab uno solo a quo emanat omnis veritatis manifestatio. ctavit cor meum verbum bonum . In hoc verbo loquitur Pater Spiritui sancto. In hoc loquitur spiritui creato angelico et huseca, alia extrinseca. Intrinseca vero est illa quam capit solus Spiritus sanctus, extrinseca est illa quam capit spiritus creatus. Et, sicut interior locutio in nobis fit sine humani flatus cooperatione, exterior autem omnino non fit nisi ipso cooperante, sic sane in illa supereminenti natura interna illa locutio agitur auDei Verbum inspiratur. Ecce habes quod superius proposuimus, cur unus solus in Trinitate dictus sit Dei Spiritus, habes nihilominus cur Verbum Dei dictus sit solus Filius. solvere laboramus, aliam incidenter incurrimus. Diximus quod Dei Filius Verbum dicittur, auditione addiscitur. Verbum esse habet ex solo corcorde procedit, et per ipsum cordis sagacitas innotescit,
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas ⁊ uycͣ aliquid infinita mł̃tiplicitas:
Quid inqmͣ mirum si ibi concordet. ⁊ in unũ occͣrat
idemptitas cum młtiplitatis infitate. simplicitas
cum magnitudinis ĩmensitate uera unitas cum
tocius plenitudinis unnũsitate: Ecce ht̃ quisq qͦ¬
modo põt insua sc̃a legere: quid debeat de illa suꝑe

Expanded text:
simplicitas, et juxta aliquid summa multiplicitas? simplicitas, et juxta aliquid summa multiplicitas? Quid, inquam, mirum, si ibi concordet et in unum concurrat identitas cum multiplicitatis infinitate, simplicitas cum magnitudinis immensitate, vera unitas cum totius plenitudinis universitate? Ecce habet quisque quomodo potest in sua scientia legere quid debeat de illa supe
Abbreviated transcription (Latin):
plex. ⁊ infinitus. Si granum aliqd̃ in manu
teneret nõne ũacit̃ sentiret. ⁊ incunctant̃ affir
Sigͦ in t̃rogaret᷑ sigillatĩ de singłis granis cuiꝰq
oleris uł segetis nonne constant respond̾et dũifũ
ẽẽ ab om̃ib ⁊ singłis: Idem sentiret de om̃ipilo.
idem affirmaret ⁊ de om̃i capillo. Quid de qͣlib
gutta maris quid de quol folio tuiꝰcũq ar̃oris.
tiis illiuis int̾rogari potusset: idem ad singłas int̃¬
ragat̃oes tam constant̃ qm u̾acit̃ responderet. Si
mensura certe in infinitũ cresc̾et: de minutissumꝰ
ꝑtib ip̃iuis eandem sententiam teñet. ¶ Hec studui
diligentius expͥmere. ut quilibet qͣntumuis sĩplex
in ꝓpria scĩa legat ⁊ intlłigat. qiuomͦ subuna ⁊ sĩpli¬
ci u̾itate comp̾hendunt᷑ infinite. Quid gͦ mirsi in
illa sapĩa que deus est. ⁊ in qua omĩs ũitas est Alio¬
quin ꝑfcã non esset: si eam aliqua u̾itas lateret.
quid inqͣm mirum sim illa est. ⁊ uxcͣ aliquid sũma

Expanded text:
e sentire. Si granum aliquis in manu teneret, nonne veraciter sentiret et incunctanter affirmitur interrogaretur sigillatim de singulis granis cujuscunque oleris vel segetis, nonne constanter responderet diversum esse ab omnibus et singulis? Idem sentiret de omni pilo, idem affirmaret de omni capillo. Quid de qualibet gutta maris? Quid de quolibet folio cujuscunque arboris? tiis interrogari potuisset, ad singulas interrogationes idem tam constanter quam veraciter responderet. Si mensura terrae in infinitum cresceret, et de minutissimis partibus ipsius eamdem sententiam teneret. Hoc studui diligentius exprimere, ut quilibet quantumvis simplex propria scientia legat, et intelligat quomodo sub una et simplici veritate comprehenduntur infinitae. Quid ergo mirum, si in illa sapientia, quae Deus est, et in qua omnis veritas est alioquin perfecta non esset si eam aliqua veritatis lateret, quid, inquam, mirum si in illa est, et juxta aliquid summa
Abbreviated transcription (Latin):
ed si in istaunitate uera ⁊ sũme unitatis¬
⁊ sũma simplicitas est: nicħ ip̃a ad eamq̃
est in compõne ꝑtium in sũb̾am unam. s id̾ ip̃m
est totum qd̾ in ea est: nicħ ip̃i adeam que est ex
ꝯformitate młtarũ sułarũ in unam naturã Si
uere ⁊ sũme simplexest: quid ip̃i ad illam que ẽ
in unione diũsiformiũ sub̾arũ in ꝑsonã unam:
Si simplex idemptitas in ip̃a est: quid ip̃i ad illã
que est in conceptõe subfistentis. ⁊ subsistentie ĩ¬
eẽntiam unam: Nichiloꝰ ⁊ longe est supͣ unitatẽ
illam que est ex colledione muitaꝵ ꝓpͥetatũ in
unam formam. Imꝯꝑabilit̾ aũt ⁊ incõprehen¬
sibilit̾ supra hiꝰ om̃e constat hanc fore. qm̃ ĩ ñfi
infinitatis idemptitate ht̃ sũme simplex ⁊ ĩ¬
plicitas. in illo uera. ⁊ sũme simplex idempti¬
tas. ¶ Ibi qd̾ adhuc mirabiliuis est uera unita ᷤᷤ
cum plenitudinis ĩmensitate. Ibi sũma sĩpli¬
citas cum ꝑfectõis ĩmensitate. Ibi sũme sim

Expanded text:
ed si in ista unitate vera et summa simplicitas est, nihil ipsi ad illam quae est ex compositione partium in substantiam unam. Si idem ipsum est totum quod in ea est, nihil ipsi ad illam quae est ex conformitate multarum substantiarum in unam naturam. Si vere et summe simplex est, quid ipsi ad illam quae est in unione diversi formium substantiarum in personam unam? Si simplex identitas in ipsa est, quid ipsi ad illam quae est in concretione subsistentis et subsistentiae in unam? Nihilominus et longe est supra unitatem illam quae est ex collectione multarum proprietate in unam formam. Incomparabiliter autem et incomprehensibiliter supra hujusmodi omnes constat hanc fore, quae in infinitatis identitate habet summe simplex et inplicitas in illo est vera, et summe simplex identitas. Ibi, quod adhuc mirabilius est, vera unitas cum plenitudinis universitate; ibi summa simplicitas cum perfectionis imme
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sicud itaꝙ in hũana natura exeo qd̾ uniꝰ
est scĩa accepta: alfius maccepta. nec accepta
sit inaccepta: ulłatenus sequit᷑ qd̾ sit in eis
alia ⁊ alia scĩa. s alia ⁊ alia doctrina: sic ĩ
natura diuina ex eo qd̾ unus est suła geni¬

Expanded text:
Sicut itaque in humana natura ex eo quod unius scientia est accepta, alterius inaccepta, nec accepta sit inaccepta, nullatenus sequitur quod sit in eis alia et alia scientia, sed alia et alia doctrina; sic in natura divina, ex eo quod unius substant
Abbreviated transcription (Latin):
filia con. Si filii syon sumus sublimẽ illamꝯ
templatõis scalam erigamꝰ. assumamꝰ pennas
ut aquile. in quib nos possimꝰ a t̾renis suspẽ¬
dere. ⁊ ad celestia leuare. Sapiarã que cele
secreta uolauit ubi auduit archana illa que
ñ licet homini loqui ascendamꝰ post caput nr̃m.
Nlam ad hoc ascendit incẽlum ut ꝓuocaret ⁊ p̾t
nos ascendamꝰ mente. Ascensio itaq illuis fuitcor¬
ꝑalis: nr̃a aũt sit sp̃itał Ut quid enim ascensioniꝰ
nrẽ doctorem atq ductorem spm̃ exhibuit nisiꝙ
ascensum nr̃m untim spũalem esseuoluit. Nam
ad corꝑalem ascensionẽ illam que futura est ĩ

Expanded text:
filia Sion. Si filii sumus Sion, sublimem illam filia Sion. Si filii sumus Sion, sublimem illam contemplationis scalam erigamus, assumamus pennas ut aquilae, in quibus nos possimus a terrenis suspendere, et ad coelestia levare. Sapiamus quae coelessecreta volavit, ubi audivit arcana illa quae non licet homini loqui. Ascendamus post caput nostrum. Nam ad hoc ascendit in coelum ut provocaret, et post nos ascendamus mente. Ascensio illius fuit corporalis, nostra autem sit spiritualis, utquid enim ascensionis nostrae doctorem, atque ductorem spiritum exhibuit, nisi quia ascensum nostrum interim spiritualem esse voluit? Nam ad corporalem ascensionem illam quae in
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut intelligamꝰ qd̾ credimꝰ. Cogitemꝰ ꝙͣntũ
in hi cognitee stũduerunt icł quouiss ꝓfecest.
huuis mundi philosophi ⁊ ꝓuideat nos in hac
ꝑte inferiores illis inueniri. Quod enim notum ẽ
dei manifestum est illis testanteapło. Ꝙ cũ cogno.¬
.d. ñ sunt .d. glo. Cognouer̃t gͦ. Quid gͦ nos faciꝰ
qui ab ip̃is cunabulis uere fidei traditõem acci¬
pimus. Amplius aliquid det in nob̾ amor u̾ita¬
tis. qmͣ in illis patuit amor uanitatis. Ampliꝰ¬
amor aliquid nos in hiis posse oportẽbt. quos
fides dirigit ispes trahit. caritas impellit. Pat̃ gͦ
nobis debet eẽ que recta ⁊ uera sunt de deõ cred̾e.
Siue satagamꝰ ut dc̃m est que credimꝰ intelli¬
geremꝰ. ¶Nitam semꝑ in qnͣtum fasest uł fi¬
eri potest comp̃hend̾e rõe quod tenem̃ exfide. S
quid mirũ si diuinitas archana mens ur̃ã obli¬
gat cum om̃i pene moñito t̾renarũ cogitatio¬
nͦum puluere sordescat. extutere de pusue uugo

Expanded text:
redimus. Cogitemus quantum in hujus cognitione studuerunt, vel quousque profecerunt mundi hujus philosophi, et pudeat nos in hac parte inferiores illis inveniri: Quod enim notum est Dei manifestum est illis, teste Apostolount . Cognoverunt ergo. Quid ergo nos facimus qui ab ipsis cunabulis vere fidei traditionem accepimus? Amplius aliquid debet in nobis amor veritatis quam in illis potuit amor vanitatis, amplius aliquid nos in his posse oportebit, quos fides dirigit, spes trahit, charitas impellit. Parum ergo debet nobis esse quae recta et vera sunt de Deo credere; sed satagamus, ut dictum est, quae credimus intelligere. Nitamur semper, in quantum fas est vel fieri potest, comprehendere ratione quod tenemus ex fide. Sed quid mirum, si ad divinitatis arcana mens nostra caligat, cum omni pene momento terrenarum cogitationum pulvere sordescat? Excutere de pulvere virgo
Abbreviated transcription (Latin):
sciã mea origĩem trabit ex tua: nõne suo qͦdam
modo una gignitt᷑ ex ałta. Sim humana na¬
tura scĩa ex scientia gignit᷑: cur in diuina
natura ñ multo rectius sapĩa sapĩam gig¬
nere dicat᷑. ubi sapiã idem qd sub̾a omio esse
coniũdit᷑ Sicut in hũana natura edocens sci¬
entia ddoctrina scĩa est una eademq scĩa:¬

Expanded text:
scientia mea originem trahit ex tua, nonne suo quodam scientia mea originem trahit ex tua, nonne suo quodam modo una gignitur ex alia? Si in humana natura scientia ex scientia gignitur, cur in divina natura non multo rectius sapientia sapientiam gignere dicatur, ubi sapientia idem quod substantia omnino esse convincitur? Sicut in humana natura scientia doc
Abbreviated transcription (Latin):
plo adhuc diligentuis insistamꝰ. Suꝑus docui¬
mus qd̾ una eadẽq scĩa possit eẽ in duõb si ar¬
tis aliciuꝰ noticiã quã unus app̾hendit᷑: Altm i
ad plenũ docu̾it. Si itaq nom̃ doctrine tam
passiue qm actiue accipiat᷑ ut doctrina dicat᷑
tam eius qui docet qmͣ eius qui docet᷑. ꝑfecto
si hoc gemino mͦ doctrinã accipiamꝰ: alia erit
doctrina unius. ⁊ alia absq dubio doctrina al¬
terius. Sicut scĩa d̾r ab eo qd est scure. utbitp
tur. unus erudit. alt̃ erudit᷑. In uno itaq 
doctrina docens in alt̾o: doctrina discens alia
gͦ est doctrina unius. ⁊ alia alt̃ius Iuxͣ hunc
itaq modũ alia potest ẽẽ doctrina tua ⁊ alia
mea. qmͣuis utrobiq tam in discendo tmͣ in
docendo sit una eademq scĩa. Et si idem esset
sub̾a una. sicut ⁊ scĩa una. Et si ut̃q ñm idem
esset ꝑsona sua qmͣ doctrina sua: ẽẽt utiq ꝑsdã.
sicut doctrina unuisuna. ⁊ alt̾uis alt̾a.  Si

Expanded text:
 exemplo adhuc diligentius insistamus. Superius docuimus quod una eademque scientia possit esse in duobus, si artis alicujus notitiam quam unus apprehendit, alterum ad plenum docuerit. Si itaque nomen doctrinae tam passive quam active accipiatur, ut doctrina dicatur tam ejus qui docet, quam ejus qui docetur, profecto si hoc gemino modo doctrinam accipiamus, alia erit doctrina unius, et alia absque dubio doctrina alterius. Sicut scientia dicitur ab eo quod est scire, sic tur; unus erudit, alter eruditur. In uno itaque est doctrina docens, in altero doctrina discens. Alia ergo est doctrina unius, et alia alterius. Juxta hunc itaque modum alia potest esse doctrina tua, et alia mea, quamvis utrobique tam in discendo quam in docendo sit una eademque scientia. Et si idem esset substantia una sicut et scientia una. Et si utrique nostrum idem esset persona sua quod doctrina sua, esset utique persona sicut doctrina unius una, et alterius altera. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nam sꝑeum oportet uł uiuere ingła uł dura¬
re in pena. ¶ Hic itaq sp̃r quotiens t̃renis ⁊
celũ ascend̾e̾: qmͣ ad sem ip̃m redire. ⁊ q̃ ĩmor¬
talitatis sunt in sem ip̃odigna pensane ⁊ ag̾e.
In corruptiblitas aũt longe quidem sup̃ ip̃m
est qmͣ int̾im possidere nõ potest. S qd̾ uttim nõ
ht̃: iurtutum m̾ito optinere debet. Ad scd̾m ĩꝙ

Expanded text:
mper oportet vel vivere in gloria, vel durare in poena. Hic itaque spiritus quoties terrenis, et coelum ascendere, quam ad semetipsum redire, et quae immortalitatis sunt, et seipso digna pensare et agere. Incorruptibilitas autem longe quidem supra ipsum est, quam interim possidere non potest. Sed quod interim non habet, virtutum merito obtinere valet.
Abbreviated transcription (Latin):
de disciplina dicat᷑ qd̾ ad plenũ discat᷑. ut idem
ittlłigat᷑ disciplma. qd̾ ut sic dicat᷑ discñtia p̃le¬
na. ⁊ sud qd̾ disciplinã dicimꝰ ad modũ discẽ¬
di referamꝰ: uixͣ hanc utiq acceptõem alia erit
discipła discentis excogitando. alia discentis
audiendo. alia aũt discentis legendo. Eccesm
hanc acceptõem ut uides in humana natura
potest E disciplina trina ubi ñ est nisi una ea¬
demis scĩa. Quid gͦ mirũ simn illa natura uͥ
est sũba idem ip̃m qd̾ sapĩa. quid inqͣm mirũ
si ĩbi est ꝑsona trina ubi ñ est nisi una sõla
suba ¶ Ecce qm̃ plano ⁊ aꝑto exemplo cõ¬
firmat᷑ qd̾ de diuina unitate uł t̾nitate fi¬
des catholica ꝯfitet᷑. ¶ It̃ ⁊ illud ꝯsid̾emꝰ qm̃si¬

Expanded text:
de disciplina dicatur, quod ad plenum discatur, ut idem de disciplina dicatur, quod ad plenum discatur, ut idem intelligatur disciplina quod, ut sic dicatur, discentia plena; et si id quod disciplinam discimus ad modum discendi referamus, juxta hanc utique acceptionem alia est disciplina discentis excogitando, alia discentis audiendo, alia autem discentis legendo. Ecce hanc acceptionem, ut vides, in humana natura potest esse disciplina trina, ubi non est nisi una eademque scientia? Quid ergo mirum si in illa natura, ubi est substantia idem ipsum quod sapientia; quid, inquam, mirum, si ibi est persona trina ubi non est nisi una sola substantia? Ecce quam plano et aperto exemplo confirmatur quod de divina unitate vel Trinitate fides catholica confitetur. Item illud consideremus
Abbreviated transcription (Latin):
uina suba: ⁊ aliud aliquid diuina sapĩa Nã
⁊ ad hoc ip̃m quod inodo loquim᷑ paulo laciꝰ
explicandũ: suꝑiori exemplo informam᷑.
Ecce sunt tres aliqui quoꝵ unus scĩam ali¬
ht̃ a semet ip̃o. Scds a solo pͥmo t̃c̃ius tama
primo qmͣa scd̾o. Nam ex eo qd̾ primꝰ eam in¬
uenit ⁊ alt̾ scripsit: ad t̃cii noticiã ꝑuenit.
Si itaq eadem intlłigentie u̾itas plena ⁊̃ inte¬
ciss legendo. uł ille qui didicit legendo didiciss
audiendo. Nunquid scia consecuta erit in alt̃¬
utrisalia ⁊ alia: Sigͦ in trib ꝑsonis potest
ẽẽ una ⁊ eadem scĩa: quare in trib illis t̾nita¬
tis diuine ñ multo magis credat ᷑ eẽ una ead̃¬
ꝙ saipĩa. Nec tam̃ sapĩa accepta ab uno solo:
est sapiã nõ accepta ab aliquo. nec accepta adu¬
ob: est sapĩa uł accepta a nullo: uł ab uno. ab¬
sq̃ dubio tam̃ in hiis om̃ib ñ nisĩ una eadẽq
Sub̾a pam̃ patris sicut ⁊ sapĩa: ñ est ei ab alio a

Expanded text:
a, et aliud aliquid divina sapientia. Nam et ad hoc ipsum quod modo loquimur, paulo latius explicato superiori exemplo informamur. Ecce sunt tres aliqui quorum unus scientiam alihahet a semetipso, secundus a solo primo, tertius tam a primo quam a secundo. Nam ex eo quod primus eam invenit, et alter scripsit, ad tertii notitiam pervenit. Si itaque eadem intelligentiae veritas plena et intecisset legendo, vel ille qui didicit legendo didicisset audiendo, nunquid scientia consecuta erit in alterutris alia et alia? Si ergo in tribus personis potest esse una eademque scientia, quare in tribus illis Trinitatis divinae non multo magis credatur esse una et eadem sapientia? Nec tamen sapientia accepta ab uno solo, est sapientia non accepta ab aliquo, nec accepta a duobus est sapientia, vel accepta ab uno solo. Absque dubio tamen in his omnibus nonnisi una eademqen Patris, sicut et sapientia, non est ei ab alio al
Abbreviated transcription (Latin):
studiose cogitare.freq̃nt̃q cractare sacram̃ta fidei
nĩe. sine fide namq ĩpos ᷝ ͤ est pla do Nam ubi ñ¬
est fides: ñ potest ẽẽ spes Oꝑtet enĩ ascendentẽ ad e¬
um: credẽ quia est ⁊ qd̃ inquirentib se remimĩa¬
tor sit. alioquin que spes ẽẽpot̾it: Ubi aũt ñ est
spes: caritas eẽ nõ potest. Quis enĩ amet de quo
nil boni speret. ꝑ fidem gͥ ꝓmouem᷑ ad spem ⁊i
ꝑ spem ꝑficimꝰ ad caritatem. Quicqͥd aũt habu̾o

Expanded text:
que studiose cogitare, frequenter retractare sacramenta fidei nostrae. Sine fide namque impossibile est placere Deo. Nam ubi non fides, non potest esse spes. Oportet enim accedentem ad Deum credere quia est, et quod inquirentibus se remunerator sit, alioquin quae spes esse poterit? Ubi autem non est spes, charitas esse non potest. Quis enim amet de quo nil boni spe et? Per fidem igitur promovemur ad spem, et per spem proficimus ad charitatem. Quidquid autem habuero,
Abbreviated transcription (Latin):
Ictum est de patre Ex qua ꝯsidatde ⁊ qua¬
Dictum est de filio qd̾ sit suła mat᷑ ad de t̾nitate
genita. dicendum est de spũ sco ⁊ unitate a ca
Quomͦ aũt hoc sit intlłigendũ: ex suꝑi dit᷑.¬
orib est manifestum. S qmͣuis solus pat di¬
cat᷑ suba ingenita solus filius suła genita so¬

Expanded text:
ictum est de Patre quod sit suDictum est de Filio quod sit substantia genita. Dicendum est de Spiritu sancto quod modo autem hoc sit intelligendum ex superioribus est manifestum. Sed, quamvis solus Pater dicatur substantia ingenita, solus Filius substantia genita, so
Abbreviated transcription (Latin):
festabo ei me ip̃m. ¶ Exdiletione itaq mani¬
festatio. ⁊ ex manifestatõe ꝯtemplatõ. Sex cõ¬
templat̾oe cognitio. Cum aũt xp̃c apparuerit
uita nr̃a. tunc ⁊ nos apparebimus cum ip̃o ĩgła
⁊ tunc similes eierimus. quia uidẽbimꝰ eum.

Expanded text:
bo ei meipsum . Ex dilectione itaque manifestatio, et ex manifestatione contemplatio, et ex contemplatione cognitio. Cum autem Christus apparuerit vita nostra, tunc et nos apparebimus cum ipso in gloria, et tunc similes ei erimus, quia videbimus eum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯꝓbare. Hanc utiq angłicus sp̃c quasi here¬
ditario uire iam possidet qmͣ ꝑ seu̾antie sue i¬
m̾ito ea ꝯditione obtiniuit: ut decet̾o in ꝑpe¬
tuũ amittẽ nõ possit. ¶ Tercium aũt cẽlum
ad solam ꝑtinet diuinitatẽ. nam de deo scͥptũ
est. qui solus ħitat et̃nitatem. Cetã uͦ omĩa q̃
ex tp̃e ẽẽ ceperunt eo ip̃o et̃nitatens hr̃e ñ pꝰsũt.

Expanded text:
are. Hanc utique angelicus spiritus quasi haereditario jure jam possidet, quam perseverantiae suae merito ea conditione obtinuit, ut de caetero in perpetuum amittere non possit. Tertium autem coelum ad solam pertinet divinitatem; nam de eo scriptum est, quia solus habitat aeternitatem , caetera vero omnia quae ex te
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e xp̃i subleuat. quos reuelantis gr̃e p̃roga¬
tiua cetis altius pleniusq illustrat. Tociens
enim ad hoc celum spũ subleuante attollim
quotiens ꝑ ꝯtemplatõis gr̃am ad et̃noꝵ in¬
telligentiam ꝓmouem᷑. Par̃ itaq debet nob̾
esse qͦue natura sunt de et̾nis credere: nisi det᷑
⁊ hoc ip̃m qd̾ credit᷑ cum rõnis attestatẽe ꝯuĩ¬
cere. nec nobis sufficiat illa et̃norum noticia
que est ꝑ fidem solam nisi ⁊ apphendamꝰ ⁊ il¬
lam queest ꝑ intlligentiã. si nec dum ad illã
uttendimus peo uoto ꝓficere. Explicit ꝓlog̾¬

Expanded text:
sti sublevat, quas revelantis gratiae praerogativa caeteris altius, plenisque illustrat. Toties enim ad hoc coelum spiritu sublevante, attollimur, quoties per contemplationis gratiam ad aeternorum intelligentiam promovemur. Parum itaque debet nobis esse quae vera sunt de aeternis credere, nisi detur et hoc ipsum quod creditur cum rationis attestatione convincere. Nec nobis sufficiat illa aeternorum notitia quae est per fidem solam, nisi apprehendamus, et illam quae est per intelligentiam, si necdum ad illam sintendimus, pro voto perficere. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc dicat nisi qd̾ dynt nimme uttelliit
Sic sane in illa tͥnitate quelibet due ꝑsonent
tote tres maius aliquid nõ funt ꝑtt̃ accepte:
qmͣ sola ꝑsona ingeniti. uł sola ꝑsona unige
calce illud replicare ⁊ memorie ꝯmemorare uo¬
lumus. sicutex suꝑiorib satis euident᷑ ostendi¬
mus qd̃ omĩpd̃e consid̾atõe facile conuinct᷑ qd̾
nõ sit. s nec esse possit deus: nisi unus ex bonita

Expanded text:
Quis hoc dicat, nisi quod dixerit minime intelligat? Sic sane in illa Trinitate quaelibet duae personae vel totae tres, majus aliquid non sunt pariter acceptae, quam sola persona ingeniti vel sola persona unigenstri operis calce illud replicare et memoriae commendare volumus, sicut ex superioribus satis evidenter ostendimus, quod ompotentiae consideratione facile convincitur, quod non sit, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
est de duob: pari rõne ꝑfe
ilifer̾ri potest. ⁊ de trib singłos .s. a singłis sũme
diligendos. sũme dilc̃os. quia sũme ꝑfectos. i¬
Plenitudo sit̃me felicitatis requirit᷑ plenitu¬
diuem sũme iocunditatis. Plenitudo sũme io¬
nitudĩem sũme ꝑfectionis. Ubi itaq oport
om̃s eque ꝑfectos ẽẽ: ncc̃e est om̃s in sũma eqͣ¬
litate ꝯgruere. Erit itaq om̃ib equalis sapĩa
equalis potentia. indicferens gła. uniformis
bonttas et̃na felicitas: ut ueracit᷑ constet qd̾:
cotidiana ꝓfessio xp̃iane institutõis docet qm̃¬

Expanded text:
est de duobus, pari ratione inferri potest et de tribus, scilicet a singulis summe diligendos, summe dilectos, quia summe perfectos. Plenitudo summae felicitatis requirit plenitudinem summae jucunditatis. Plenitudo sumnitudinem summae perfectionis. Ubi itaque oportet omnes aeque perfectos esse, necesse est omnes in summa aequalitate congruere. Erit itaque omnibus aequalis sapientia, aequalis potentia, indifferens gloria, uniformis bonitas, aeterna felicitas, ut veraciter constet quod quotidiana professio Christianae institutionis docet, q
Abbreviated transcription (Latin):
lialem affcm̃ ubiq comꝑat. ⁊ ꝯsocialem amo¬
tem ꝑ om̃s ⁊ in om̃ib conted̾at. ¶ Si unamali¬
qͣm etrib ꝑsonis attendis: iudẽbis quia cetere¬
due tam concordit̃ amant. CSi aliam respi¬
cias. ⁊ ibi eque inuenis: cim̃ relique in eiꝰ amore
pari uoto concordant. Si t̃ciam ab hiis in cõ¬
sid̾atõem adducis ꝓcul dubio tet̃ar affcm̃ pau
concordia in illam confluere uidẽbis. ¶ Si cre¬
atura attend̾et᷑: ibi amoris fumcłs triplica¬
tur. Ut ubi de defectu amoris suspicio facilius
oriri pot̾at: maiori confed̾atõe certitudo conso
ta u̾itatis atrestatio undiq occurut. ut mẽ¬
te captus uideat᷑. cui tanta c̃tificatõ satisfac̾e

Expanded text:
alem affectum ubique comparat, et consocialem amorem per omnes et in omnibus confoederat. Si unam aliquam ex tribus personis attendis, videbis quia caeterae eam concorditer amant. Si aliam respicias, et ibi aeque invenies quoniam reliquae in ejus amore pari voto concordant. Si tertiam ab his in considerationem adducis, procul dubio caeterarum affectum pari concordia in illam confluere videbis. Si concordia attenditur, ibi amoris funiculus triplicatur, ut ubi de defectu amoris suspicio facilius oriri poterat, majori consideratione certitudo consolra veritatis attestatio undique occurrit, ut mente captus videatur cui tanta certificatio satisfacere
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eiusdem potentie. eiusdẽ sapĩe. euusd̾ pu¬
ritatis. atq bonitatis. S in hac sp̃uum t̾ita¬
te sicut sunt tres ꝑsone: sic constat ĩbi ⁊ tres sub¬
stantias. Sũma aũt trinitas constat in unitate
sub̾e. Aliud itaq. ⁊ aliud qͣmuis equale. inuẽĩt᷑
in trinitate illa. s talis equalitas longe est a t̾m¬
tate diuina. s in illa sũma t̾nitate ea ratione

Expanded text:
nt ejusdem potentiae, ejusdem sapientiae, ejusdem puritatis atque bonitatis; sed in hac spirituum trinitate sicut sunt tres personae, sic constat ibi et tres substantias esse. Summa autem Trinitas constat in unitate substantiae. Aliud itaque et aliud quamvis aequale invenitur in Trinitate illa, sed talis aequalitas longe est a Trinitate divina. Sed in illa summa Trinitate ea ratione
Abbreviated transcription (Latin):
untune ⁊ sũme concordie. Si tanta itiq digni¬
tas est in hiis duab uirtutib cuiq ex sem ip̃a
quid queso uirtutis. quid dignidatis merctubi
queuis ꝯdit᷑ ex alt̾a. ubi una magnisicat᷑ exali¬
a ista consũmat᷑ ex illa: Quid aũt aluid est in¬
tima ⁊ sũma ꝯdilectio nisi uttune beniuolen
tie. ⁊ sũme concordie utima mutua ꝯcursio:
Uiitus itaq tante dignitatis ⁊ suꝑeminentĩ
excellentie sicut non potest in sũmo bono uni¬
u̾salit̃ q ꝑfecto deesse: sic nõ potest sine ꝑsdar
trinitate subsist̾e̾¬

Expanded text:
intimae et summae concordiae? Si tanta itaque digniintimae et summae concordiae? Si tanta itaque dignitas est in his duabus virtutibus cuique ex semetipsa, quid, quaeso, virtutis, quid dignitatis inerit ubi quaevis conditur ex altera, ubi una magnificatur ex alia, ista consummatur ex illa? Quid autem aliud est intima et summa condilectio, nisi intimae et summae concordiae mutua concursio? Virtus itaque tantae dignitatis et supereminentis excellentiae sicut non potest in summo bono universaliterque perfecto deesse, sic nec potest sine personarum Trinitate subsiste
Abbreviated transcription (Latin):
Uutittem itaq ac ꝓpͥetatem ꝯdilectõisdiligen¬
ti consid̾atõe ꝓpendamꝰ ⁊ cicius inueniemꝰ quod
querimꝰ. Qñdo unus altĩ amorem impendit. ⁊¬
solus solum diligis: dilatio quidẽ est s ꝯdilc̃o
nõ est. Qnͣdo duo se mutuo diligunt. ⁊ sũmi de¬
sid̾ii affc̃m inuicẽ impendunt. ⁊ istuis in illũ
illuis u̾o in istum affectus discurrit. ⁊ quasi in
diu̾sa tendit. utrobiq quid̾ dilectio est. s ꝯdile¬
ctio nõ est. Condilectio aũt iure dr. ubi ad duob
t̾cius concordit̃ diligit᷑ sotialit̃ amat᷑. ⁊ duoꝵ
affectus t̾cii amoris incendio in unum conflat᷑.
Ex hiisitaq pat qd̃ in ip̃a diuinitate ꝯdilectio
locum ñ hr̃et si duob tantum consistentib ter¬
cia ꝑsona deess. Non enim hic de qualicũq s
de sũma ꝯdilectione loquuũ. ⁊ qualem creatura
a creatore nũqm meret᷑. nunquͣ digna inuenit᷑
Quis tũso digne explicare ualeat quantasit iur

Expanded text:
em itaque ac proprietatem condilectionis diligenti consideratione perpendamus, et citius inveniemus quod quaerimus. Quando unus alteri amorem impendit, et solus solum diligit, dilectio quidem est, sed condilectio non est. Quando duo se mutuo diligunt, et summi desiderii affectum invicem impendunt, et istius in illum, illius vero in istum affectus discurrit, et quasi in diversa tendit, utrobique quidem dilectio est, sed condilectio non est. Condilectio autem jure dicitur, ubi a duobus tertius concorditer diligitur, socialiter amatur, et duorum affectus tertii amoris incendio in unum conflatur. Ex his itaque patet quod in ipsa divinitate condilectio locum non haberet, si duobus tantum consistentibus tertia persona deesset. Non enim hic de qualicunque, sed de summa condilectione loquimur, et qualem creatura a Creatore nunquam meretur, nunquam digna invenitur. Quis, quaeso digne explicare valeat quanta virtus
Abbreviated transcription (Latin):
euidentõrem u̾itatis intẽstigentiã p̾se subsistẽsme¬
loquam᷑. Hunc aũt leqñdi modum uiusũ initati¬
nr̃e inopie tanto fidentius assumimꝰ. cͣto eũ
in scripturis sacris freqñtissime inuenimꝰ. Sum
bonitatis gradꝰ eẽ uidetur añ sũmus amor ibi ĩpẽ¬
dit᷑: iuide ad felicitatis sue plenitudĩem nichil
optinet᷑. S hic sũme ꝑfectionis gradus ut ex añ
amorem impendit: unde absq dubio melliflua
illa dilectionis oblectam̃ta haurit. que undẽ hau¬
rire posset omiõ non hĩet si solus eẽt ⁊ solttari
iriueret. Magnus itaq tumultus gaudioꝵ ⁊
iocunditatis accrescit cuiq ex consortio exhĩbi¬
te ⁊ accepte dilectionis. Hinc gͥ manifeste colli¬
git᷑ quod sũmus ille benignitatis gradus ĩ di¬
uinitate gradum nõ hĩet. si in illa ꝑsonarũ psa¬
litate t̾cia ꝑsona deesset. Et certe in solagemina¬
tione ꝑsone nõ ẽẽt: cui posset quiuis duoꝵ p̃ci¬
puas iccunditatis sue delicias cõmunicare. Hĩc

Expanded text:
evidentiorem veritatis intelligentiam de divinis eloquamur. Hunc autem loquendi modum in usum nostrae inopiae tanto fidentius assumimus, quanto eum in Scripturis sacris frequentissime invenimus. Summus bonitatis gradus esse videtur, quando summus amor ibi impenditur, unde ad felicitatis suae plenitudinem nihil optetur. Sed hic summae perfectionis gradus, ut ex antamorem impendit, unde absque dubio melliflua illa dilectionis oblectamenta haurit, quae unde haurire posset omnino non haberet si solus esset, et solitarius viveret. Magnus itaque cumulus gaudiorum et jucunditatis accrescit cuique ex consortio exhibitae et acceptae dilectionis. Hinc ergo manifeste colligitur quod summus ille benignitatis gradus in divinitate locum non haberet, si in illa personarum pluralitate tertia persona deesset, et certe in sola geminatione personae non esset cui posset quivis duorum praecipuas jucunditatis suae delicias communicare. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa eiusdem simlitudinis: possumꝰ ⁊ scłe¬
inus equales dic̃e. ¶ S eiusmodi equalitas
multũ ꝑegrina est ad illam que est in dĩnarũ
ꝑsõarũ trinitate. Nam in illa statuaꝵ eqͣlita¬
te alia est massa auri statue unius. alia ẽ mas¬
sa auri statue alt̾ius ⁊ urxca boc aliud aliqͥd
est una: ⁊ aliud aliquid est alt̾a. Nichil aũt
tale dẽbemus cogitare de illa uera ⁊ sũma tͥnitate.
quasi sit ibi aliud ⁊ aliud: s unũ alt̾i equale. Nã
sicut iam demonstratũ est. qd̾ est in una aliqua ꝑ¬
sona: idem ip̃m ⁊ totum est. ⁊ in qualibet alta¬

Expanded text:
omnia ejusdem similitudinis, possumus et soleomnia ejusdem similitudinis, possumus et solemus aequales dicere, sed hujusmodi aequalitas multum peregrina est ad illam quae est in divinarum personarum Trinitate. Nam in illa statuarum aequalitate alia est massa auri statuae unius, alia est massa auri statuae alterius, et juxta hoc aliquid aliud est una, et aliud aliquid est alia. Nihil autem tale debemus cogitare de illa summa Trinitate, quasi sit ibi aliud et aliud, sed unum alteri aequale. Nam, sicut jam demonstratum est, quod est in una aliqua persona, idem ipsum et totum est et in qualibet alt
Abbreviated transcription (Latin):
erit singulis simł. ⁊ om̃ib sũma plenitudo
potentie. S Nuuid est sũma ⁊ plena potentia nͥ
dicta sit: quod omĩa possit: Si uͦ oĩpotentiam
omĩa posse ũacĩt constic̃it: de facili effic̾e pote¬
rit. ut quelibet alia potentia nichil possit. Hĩc
gͦ manifestũ est qd̾ omĩpõa nõ potest eẽ nͥ una.
Suꝑius aũt ꝓbatum est qd omĩpotentia idem
ip̃m est qd̃ diuina eẽntia. Si gͥ cõmune est simł
omĩb ꝑsonis oĩpotentiã hr̃e ĩmo ⁊ eẽ cuua ibi
nõ est aliud ẽẽ qͣm habere: ꝯmune erit ⁊ om̃ĩbꝰ
sicut ⁊ omĩpõa nõ ẽẽ nisi una. Non solumitaq
idem ip̃m est totum qd̾ est q̃libet ꝑsona: uer̃
uera. ⁊ sũma unitas Utrobiꝙ aũt si bñ atten¬
⁊ bñ ⁊̃ male int̾słig̾e. Intanta namq
ꝑsonarũ simplicitate. ⁊ unitate iuidet᷑ potiꝰ
idemptitas amͣ equalitas eẽ. Tres statuas au¬
reas si sint eiusdem puritatis ⁊ pond̾is ⁊ ꝑ

Expanded text:
erit singulis simul et omnibus summa plenitudo potentiae. Sed quid est summa et plena potentia, nidicta sit, quod omnia possit. Si vero omnipotentiam omnia posse veraciter constiterit, de facili efficere poterit ut quaelibet alia potentia nihil possit. Hinc ergo manifestum est, quod omnipotentia non potest esse nisi una. Superius autem probatum est, quod omnipotentia idem ipsum est quod divina essentia. Si igitur commune est simul omnibus personis omnipotentiam habere, imo et esse, quia ibi non est aliud esse quam habere, commune erit , non potest esse nisi una. Non solum itaque idem ipsum est totum quod est quaelibet persona, verum vera et summa unitas, utrobique autem, si bene attenbene et male intelligere. In tanta namque personarum simplicitate et unitate videtur potius identitas quam aequalitas esse. Tres statuas aureas si sint ejusdem puritatis et ponderis, et per
Abbreviated transcription (Latin):
Ut aut̃ sinit ꝑ omĩa equales: oportet ut sint ꝑ
om̃a similẽs. Nam simłitudo potest hr̃i sine
equalitate. Equalitas ueronũqmͣ sine mutu¬
.a si młitudine. Qui enim in sapĩa nicħ simłi¬
tudinis hñt quomm ea pares eẽ ualent: Qd̾
aũt dico de sapĩa: idem dico de potentia. idem
u̾o inuenies in cet̾is om̃ib si curras ꝑsĩgła.

Expanded text:
Ut autem sint per omnia aequales, oportet ut sint per omnia similes. Nam similitudo potest haberi sine aequalitate, aequalitas vero nunquam sine mutua similitudine. Qui enim in sapientia nihil similitudinis habent, quomodo in ea pares esse valent? Quod autem dico de sapientia, idem dico de potentia; idem vero invenies in caeteris omnibus, si curras per singula.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonaꝵ plenitudo bonitatis ꝯuĩcit ateta
e ꝓbatͦ plenitudo felicitatis simsli tõe appeobat.
⁊ qd̃ una loquit᷑: alt̾a attestat᷑. ⁊ in una eademq
ũitatis attestatõe una clamat. alt̾a accłamati
Conscĩam suam unusquisq int̾roget ⁊ ꝑcul dubi¬
O ⁊ absꝙ contradõde inueniet. quia sicut nic caui¬
tate meluis: sic nicħ caritate iocunduis. hecnor
docet ip̃a natura. idem ip̃m: multiplex expienti¬
aDicut gͥ inplenitudĩe uere bonitatis ħõ põt
inẽe quo nicħ est melus: sic in plenitudiett
esse ⁊ qui ⁊ cu exhib̾e uł exhibeu poisit. pme
aũt amoris est ⁊ sine quo omĩo nõ potest esserab
eo quẽ multum diligis multũ diligiuelle No
potest gͦ ẽẽ amor iocundꝰ: isisit ⁊ muttius. Iula
gͥ uera. ⁊ sũma felicitate. sicut necamoꝵ iocu¬
dus: sic nec amor mutiuuis deesse pt̃ Inamore
aũt mutuo: oport omĩo ut sto ⁊ quiamocem
impendat. ⁊ qui amorem rependat. atritaep

Expanded text:
sonarum plenitudo bonitatis convincit, et probat plenitudo felicitatis simili ratione approbat. Et quod una loquitur, altera attestatur. Et in una eademque veritatis attestatione una clamat, altera acclamat. Conscientiam suam unusquisque interroget, et procul dubio et absque contradictione inveniet; quia, sicut nihil charitate melius, sic nihil charitate jucundius. Hoc nos docet ipsa natura, idem ipsum multiplex experientia. Sicut igitur in plenitudine verae bonitatis non potest id deesse quo nihil est melius, deesse et qui cui exhibere, vel exhiberi possit. Proprium autem amoris est, et sine quo omnino non possit esse ab eo quem multum diligis multum diligi velle. Non potest ergo esse amor jucundus si non sit et mutuus. In illa igitur vera et summa felicitate sicut nec amor jucundus, sic nec amor mutuus potest deesse. In amore autem mutuo oportet omnino ut sit et qui amorem impendat, et qui amorem rependat. Alter
Abbreviated transcription (Latin):
si tontingat pre nimia uie ꝓlexitate. asꝑtea¬
te. ardutate defic̾e. Non nichileffeci: si u̾acit᷑
michi dr̃e contingat. Feci qd̾ potui q̃ siu⁊ n
inueni illũ ucai: ⁊ nõ respondit il.Et e¬
ce asina illa balaam que sesdrem suũ in itiñe¬
suo retardauit. Nescio quo pacto mead curen¬
dam iuam inceptam uiget ⁊ impeslit. Auoio
⁊ego adhuc loqntem ⁊ dicentem m Qu qd loq¬
rer potuit dare michi: pot̾it ꝓculdũbio dare
⁊ tibiS nũc ad id qd̾ ꝓposiumꝰ tum om̃i dilr¬
gentia incendamꝰ. Quo ex caritatis ꝓpͥetate plenꝰ¬
qd̾ in illo sũmo bono ułrq ꝑ płalitasde
ꝑfecto sit totuis bonitatis plenttudo eẽ non p̃¬
atq ꝑfectio ubi aũt tocuit bonitatis ple sit¬
nitudo est. uera ⁊ sũma caritas deesse ñ potest.
nichil enim caritate meliuis nicħ cartate ꝑte¬
mor in alterum tendat: ut caritas eẽ queat.
Ubigͦ płalitas ꝑsonaꝵ deest: caritasomĩo ẽe

Expanded text:
si contingat prae nimia viae prolixitate, asperitasi contingat prae nimia viae prolixitate, asperitate, arduitate deficere, nonnihil, effeci, si veraciter mihi dicere contingat feci quod potui, quaesivi et non inveni illum, vocavi et non respondit mihi. Et ecce asina illa Balaam quae sessorem suum in suo itinere retardavit nescio quo pacto me ad currendam viam inceptam urget et impellit. Audio et ego eam adhuc loquentem et dicentem mihi; qui quod loquerer potuit dare mihi poterit procul dubio dare et tibi. Sed nunc ad id quod proposuimus, cum omni diligentia intendamus. in illo summo bono universaliterque perfecto sit totius bonitatis plenitudo atque perfectio. Ubi autem totius bonitatis plenitudo est, vera et summa charitas deesse non potest. Nihil enim charitate melius, nihil charitate perfemor in alterum tendat, ut charitas esse queat. Ubi ergo pluralitas personarum deest, charitas omnino esse