comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luciferam. Sic aput nrõs iuno¬
nem lucinam in parienda
inuocant. Que eadem diana oĩ¬
uaga dicitur. non augen¬
ando s quod in septẽ numerat᷑
tanquã uagantib Drana
dicta quia noctu quasi diem
efficeret. Adlbet᷑ aut̃ ad
partꝰ quod ima crirescunt
aut septẽ non uinꝙͣ. aut ut
plerumq nouem luue
cursib qui quia mensa
spacia conficunt menses
nominantur. Conemneq intae
ut multa cunens. Qui
cum in histouia dixisset. quã
id esse mirandum quod diana cum in partu olympiadis ad ẽẽ uo-¬
luiss a fuisse douio. Que aut̃ dea ad res om̃s ueniret. uenert̃ nr̃i
nominauert̃. Atq exea potius uenustas. quã uenꝰ ex uenustate
Cidetis ne igit᷑ ut afisicis reb doene atq ucilit̾ inuentis ra-¬
tio tracta sit. ad cõmenticios ⁊ fictos deos : que res genuit fal-¬
sas opiniones errorisq turbulentos ⁊ suꝑsticiones peneamiles.
milicudiuem inbecillitatis humane. Nam ⁊ ꝑcurbatis aĩs

Expanded text:
Luciferam sic apud nostros IunoLuciferam sic apud nostros Iunonem Lucinam in pariendo invocant. quae eadem Diana Omnivaga dicitur non a venando sed quod in septem numeratur tamquam vagantibus; Diana dicta quia noctu quasi diem efficeret. adhibetur autem ad partus, quod i maturescunt aut septem non numquam aut ut plerumque novem lunae cursibus, qui quia mensa spatia conficiunt menses nominantur; concinneque ut multa Timaeus, qui cum in historia dixisset qua noid esse mirandum, quod Diana quom in partu Olympiadis adesse voluisset afuisset domo. Quae autem dea ad res omnes veniret Venerem nostri nominaverunt, atque ex ea potius venustas quam Venus ex venustateidetisne, igitur, ut a physicis rebus bene atque utiliter inventis, tracta ratio sit ad commentitios et fictos Deos; Qua res genuit falsas opiniones, erroresque turbulentos, et superstitiones pene aniles.militudinem imbecillitatis humanae: accepimus
Abbreviated transcription (Latin):
inomnib reb uim haberent maximã pͥma ⁊ excrema. pͥncipẽ
insaenficando ianũ ẽẽ uoluert᷑. Quod abeundõ est nom̃ ductum.
Ex quo cransiciones ꝑ uiae iani foresꝙ in liminib ꝓfanoꝵ ediũ
ianue nominant᷑. Nam ueste nom̃ agrecis. Ca cit enim que as
illis hestia dicit᷑. Uis aut̃ eiꝰ. ad aras ⁊ focos ꝑtinet. Itaq in ea
dea quod est rerũ eustos incumarũ omnis ⁊ p̃catio ⁊ sacͥfacatio exere¬
ma eit. Nec longe absuut abhac ui. dipennaces siue apenu ducto
nomine. est eium oinne quo uescunt homines penꝰ. suce ab eo
quod penitꝰ insident. Ex quo enĩ penetrales a poetis uocantur
ppolluns nomen est grecum quẽ solem esse uolunt
dianam aut̃ ⁊ lunã eandem esse putant. cum sol dictus
existñdo siderib est tantus. uł quia cũ
ortꝰ obscu ratis omnib solus apparet alu
cendo uominaca sit
Eadem est enĩ lucina. Itaq ut apt̃
grecos diauã eomq

Expanded text:
in omnibus rebus vim haberent maxumam prima et extrema, principem in omnibus rebus vim haberent maxumam prima et extrema, principem in sacrificando Ianum esse voluerunt, quod ab eundo nomen est ductum, ex quo transitiones perviae iani foresque in liminibus profanarum aedium ianuae nominantur. Nam Vestae nomen a Graecis ea est enim quae ab illis esti/a dicitur; vis autem eius ad aras et focos pertinet, itaque in ea dea, quod est rerum custos intumarum, omnis et precatio et sacrificatio extrema est. Nec longe absunt ab hac vi di Penates, sive a penu ducto nomine est enim omne quo vescuntur homines penus sive ab eo quod penitus insident; ex quo etiam penetrales a poetis vocantur. Iam Apollinis nomen est Graecum. quem solem esse volunt, Dianam autem et lunam eandem esse putant, cum sol dictus ex omnibus sideribus est tantus vel quia cum ortus obscuratis omnibus solus apparet, luna a lucendo nominata sit; eadem est enim Lucina, itaque ut apud Graecos Dianam eamque
Abbreviated transcription (Latin):
est echeris icũ eo sumina ꝯun¬
Cfeminaueit᷑ aut̃ eum uinoniq tribuert̃ quod nichil est eo mollius.
S iuinouẽ auiuando credo nominatã. qua restabat ⁊ t̾ra. ut esem
ex fabulis ta regna diuisa. datũ est aut̃ neptuno. altero iouis ut
uolunt fiat̾ mancunũ omne regnũ. nomꝰq productũ. ut porou¬
nus ã porta. sic neptunꝰ ã nando. pauluꝰ priuns lict̾is inmutatis.
Terrena auc̃ ius omnis atq natura dicipat᷑ dedicata est. Quidiu
es aput grecos pluton. quia ⁊ recidunt omiua int̾ram s oriunt᷑
eterris. Tui proseipinã quod grecoꝵ nomen est. ea enĩ est que per¬
sefone grece notinat᷑. quam fruguꝰ semen ẽẽ uosunt. ab sconditãq
q ueri ãmatre fingiuit. Mat̃ aut̃ est agerendis frugib ceres cãꝙͣ
geres. casuq pͥma litt̃a icidem unmutata ut agrecis. Nam ab illis
quoq demaer quasi gem& et nominata ÷ Iã qui magna uercerꝰ
mauors. Minerua aut̃ que uł minueret uł minat̾et᷑. Cumq

Expanded text:
ris et cum eo summa conffeminarunt autem eum Iunonique tribuerunt, quod nihil est eo mollius. sed Iunonem a iuvando credo nominatam. Aqua restabat et terra, ut essent ex fabulis tria regna divisa. datum est igitur Neptuno alterum, Iovis ut volumus fratri, maritimum omne regnum, nomenque productum ut Portunus a porta sic Neptunus a nando, paulum primis litteris immutatis. Terrena autem vis omnis atque natura Diti patri dedicata est, qui dives ut apud Graecos plou/- twn, quia et recidunt omnia in terras et oriuntur e terris. †Cui Proserpinam quod Graecorum nomen est, ea enim est quae persefo/nh Graece nominatur—quam frugum semen esse volunt absconditamque quaeri a matre fingunt. Mater autem est a gerendis frugibus Ceres tamquam geres, casuque prima littera itidem immutata ut a Graecis; nam ab illis quoque dhmh/thr quasi gh= mh/thr nominata est. Iam qui magna verteret Mavors, Minerva autem quae vel minueret vel minaretur. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tis. que astris presatiunt᷑. Hec notata sunt̃ obseruatione
duirna. Affert aut̃ uetustas omnib in reb longinqua ob-¬
seruatione incredibilem scientiam que pot̾ esse etiam sine
notu atq inpulsudeoꝵ cum quid exquoq eueni.¬
quid que rem significat crebre animaduersione ꝓspectũ:
alcera diuinatiõ ⁊ nacuralis. ut ante dixi que phisica dis¬
disputandi subcilitate referenda est ad naturã deoꝵ. Aqua ut
doctissimis sapientissimisq placuit haustos animos ⁊ libatos
labemus. Cumq omĩa compleca ⁊ referta sunt eterno sensu.
⁊ mente. diuina necesse est. cognitione diuinoꝵ animor aĩos
humanos cominoueri. S uigilantes animi uite necessitati¬
b seruiunt. diuingunt quo se societate diuina lunclis cor¬
poris inpediti. Rarum ÷ quoddã genus eoꝵ qui se acorꝑe auo-¬
cent ⁊ ad diuinarum rerum cognitionem cuta omni studioq

Expanded text:
tis, quae astris praesentiuntur, haec notata sunt observatione tis, quae astris praesentiuntur, haec notata sunt observatione diuturna. Adfert autem vetustas omnibus in rebus longinqua observatione incredibilem scientiam; quae potest esse etiam sine motu atque inpulsu deorum, cum, quid ex quoque eveniquamque rem significet, crebra animadversione perspectum est. Altera divinatio est naturalis, ut ante dixi; quae physica disputandi subtilitate referenda est ad naturam deorum, a qua, ut doctissimis sapientissimisque placuit, haustos animos et libatos habemus; cumque omnia completa et referta sint aeterno sensu et mente divina, necesse est cognatione divinorum animorum animos humanos commoveri. Sed vigilantes animi vitae necessitatibus serviunt diiunguntque se a societate divina vinclis corporis inpediti. Rarum est quoddam genus eorum, qui se a corpore avocent et ad divinarum rerum cognitionem cura omni studioque
Abbreviated transcription (Latin):
aliud adfert᷑. cur ea que dico diuinandi genera sunt nulla. nisi
quod difficile dictu uidet᷑ que cuiꝰ. que diuinationis ratio.
que causa sit. Quid enim habet aruspex. cur pulmo incisus
&iam in bonis extis dirimat. tempꝰ exꝑferat diem: quid au¬
gur cura dextra coruus a sinistra cornir faciat ratum: Quid
astrologus cur stella iouis aut ueneris conuncta cumlu¬
na ad ortus pueroꝵ salutaris sre. saturui mnartissue ꝯtraria:
Cur autẽ deus dormientes nos moueat iugilantes neglegat:
Qui deinde cansa sit cur cassandra furent᷑ futura pr̃ospi¬
ciat. Pnamis sapiens hoc idem facere non queat. Cur fiat quidq
queris: recte omnino. S non nunc id agit᷑. fiat nec uefiat. id
querit᷑. Ut si magnetem lapidem eõ dicam. qui fernĩ ad se alliciat.¬
trahat. racionẽ cur id fiat. ad ferre nequeam fieri omniuno uege.
Quad idem facis indiuutatione quã ⁊ cernimꝰ ipsi ⁊ audimius ⁊ le¬
strant. p̃dicunt. ostenta. portenta. monstra. prodigia. dicunt᷑.¬

Expanded text:
aliud adfertur, cur ea, quae dico, divinandi genera nulla sint, nisi quod difficile dictu videtur, quae cuiusque divinationis ratio, quae causa sit. Quid enim habet haruspex, cur pulmo incisus etiam in bonis extis dirimat tempus et proferat diem? quid augur, cur a dextra corvus, a sinistra cornix faciat ratum? quid astrologus, cur stella Iovis aut Veneris coniuncta cum luna ad ortus puerorum salutaris sit, Saturni Martisve contraria? Cur autem deus dormientes nos moneat, vigilantes neglegat? Quid deinde causae est, cur Cassandra furens futura prospiciat, Priamus sapiens hoc idem facere non queat? Cur fiat quidque, quaeris. Recte omnino; sed non nunc id agitur; fiat necne fiat, id quaeritur. Ut, si magnetem lapidem esse dicam, qui ferrum ad se adliciat et attrahat, rationem, cur id fiat, adferre nequeam, fieri omnino neges. Quod idem facis in divinatione, quam et cernimus ipsi et audimus et lestrant, praedicunt, ostenta, portenta, monstra, prodigia dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
rura neruoꝵ que canctib uarietas sonoꝵ int̾ ualla distiucio
⁊ uocis genero ꝑ multa canoꝵ fuseũ leue asperũ graue
acutũ tiexibile durũ. Que hominum solũ aurib iudicantib
tariutq Item ⁊ gustandi ⁊ parte cangendi magna uidicia
sunt. Ad quos sensus capiendos ⁊ ꝑfruendos. plures etiam
quami uellem artes reꝑde sunt. P er spicuum est enim quo
compositiones unguencoꝵ: quo ciboꝵ condiciones. quo cor¬
poꝵ lonocinia processerint. lam uero animũ ipsũ mentemq
hominis rationem. ꝯ siliũ. prudentiam. qui nam diuina cura

Expanded text:
rum nervorumque cantibus varietas sonorum intervalla distinctio, rum nervorumque cantibus varietas sonorum intervalla distinctio, et vocis genera permulta, canorum fuscum, leve asperum, grave acutum, flexibile durum, quae hominum solum auribus iudicantur. Nariumque item et gustandi et †parte tangendi magna iudicia sunt. ad quos sensus capiendos et perfruendos plures etiam quam vellem artes repertae sunt; perspicuum est enim quo conpositiones unguentorum, quo ciborum conditiones, quo corporum lenocinia processerint. Iam vero animum ipsum mentemque hominis rationem consilium prudentiam qui non divina cura
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad clandendas pupulas nequit incideret ⁊ adaꝑiendas. Idq prouidit
ut identidem fieri poss cũ maxima celeritate. Munnteq sunt palpe
⁊ somyno ꝯluentib cum occulis ad cernendum. Non egeremꝰ. Ut qui¬
inquam inuoluti qui escerent. Latent preterea ucilit̾. ⁊
dorem a capite ⁊ fronce defluentem repellunt. Gene deide ab infe¬
tib quarũ iudiciũ est occłoꝵ inpictis. fict̾is. celacisq formis. incor.¬
poꝵ eciam motione atq gesta multa cernunt subciluis. Coloꝵ etiã
⁊ figurarũ tum uenustatẽ atq ordinem ⁊ ut ita dicã decentiam :¬
ociui iudicant. atq etiã alia maiora. Nani ⁊ uirtutes ⁊ uitia cognos.¬
ciuit iratũ ꝓpicium lecancem demencẽ dolentẽ. Fortem ignauũ
audacem timidumq cognoscunt. Auriũq item est ad mirabile
q uodã arcificiumq uidicium quo indicat᷑. ⁊ in uocis ⁊ intibia¬

Expanded text:
et ad claudendas pupillas ne quid incideret et ad aperiendas, idque providit et ad claudendas pupillas ne quid incideret et ad aperiendas, idque providit ut identidem fieri posset cum maxima celeritate. Muniteque sunt palpebet somno conniventibus, cum oculis ad cernendum non egeremus, ut tanquam involuti quiescerent. Latent preterea utiliter etdorem a capite et fronte defluentem repellunt, gene deinde ab infetibus quarum iudicium est oculorum, in pictis fictis celatisque formis, in corporum etiam motione ac gestu multa cernunt subtilius. Colorum etiam et figurarum tum venustatem atque ordinem et, ut ita dicam, decentiam oculi iudicant, atque etiam alia maiora. Nam et virtutes et vitia cognoscunt: iratum, propitium, letantem, dolentem, fortem, ignavum, audacem, timidumque cognoscunt. Aurium item est admirabile quoddam artificiosumque iudicium, quo iudicatur et in vocis et in tibia
Abbreviated transcription (Latin):
& poculentis int̾ natura patefecit: Tactus aut̃ toco corpore aqͥ¬
bilit̾ fusus ÷ ut omnes ictus omnesq nimios ⁊ frigoris ⁊ caloris
ad pulsus sentire possimus. Atq in edificiis architentia uercunt
ab occłis naribq dominoꝵ eaq ꝓfluentia necessario cetͥ esfent aliud
habit᷑a. sic natura res similes ꝓcul amandauit a sensib Quis uero
opifex p̃cer naturam qua nichil pocest ẽẽ callidus tancam sol¬
lertiam ꝑsequi potiuss in sensib que pͥmũ occlos menbranis te¬
nuisimis uestiuit. ⁊ sapsit. quas yrimum plucidas fecit ut per
eas cerni possit. Fi̾rmas aut̃ ut continent᷑. S lubricos aut̃ occłos
fecit ⁊ mobiles. ut declinarent si quod noceret. ⁊ aspectũ quo uellent
facile conuerterent. Aciesq ipsa qua cernimꝰ qua pupula uocat᷑. ita¬
parua ÷ ut ea que nocere possint facile uite. Palpebreq que suut
termenta occuloꝵ mollissime tactii. nelederent aciem aptissime facte

Expanded text:
 poculentis iter natura patefecit. Tactus autem toto corpore equabiliter fusus est ut omnes ictus omnesque nimios et frigoris et caloris appulsus sentire possimus. Atque, ut in edificiis architecti avertunt ab oculis naribusque dominorum ea que fluentia necessario tetri essent aliquid habitura, sic natura res similes procul amandavit a sensibus. “Quis vero opifex preter naturam, qua nihil potest esse callidius, tantam solertiam persequi potuisset in sensibus? Quae primum oculos membranis tenuissimis vestivit et saepsit; quas primum perlucidas fecit ut per eas cerni posset, firmas autem ut continerentur. sed lubricos oculos fecit et mobiles, ut et declinarent si quid noceret et aspectum quo vellent facile converterent; aciesqparva est ut ea que nocere possint facile vitet, palpebreque, que sunt tegmenta oculorum, mollissime tactu ne delerent aciem, aptissime facte
Abbreviated transcription (Latin):
ollicitũ te e̾e̾ scb̾ d̾ iudicii euentuꝰ luod tͥ furor
inimici demintiat. ieristimas me suasurũ ũ meliora tͥ ip̾e ꝓponas. ⁊ adqͥescas spei

Expanded text:
ollicitum esse te scribis de iudicii eventu, quod tibi furor inimici denuntiat, existimas me suasurum, ut meliora tibi ipse proponas et adquiescas spei
Abbreviated transcription (Latin):
uid ñ p̃mͥ ꝑsuacdĩ. cui ꝑsuasũ: ũ nauigarẽ: Solui mari langindo. erat sine
dubio celii gͣue sordidiꝰ nubib q̃ fere aut in aqͣ. aut inuentũ resoluunt᷑. S puta¬
in tã pauca milia a partenope tua. usq puteoloᷤ subripi posse. ꝗuis dubio: iipen¬
ũmea nicħ int̾eet. utrũ irẽ. an redirẽ pͥmũ eqͣlitã illa q̃ me corruꝑat ꝑiit. Nodũ erat tepestas
s ũ inclinatio maris ac subin crebrior fluctus. Cepi gub̾natorẽ rogare.ũ me in aliqꝰ lit¬
tore eipon̾et. Aiebat ille asꝑa eł ĩportuosa. nec qͥeꝙ se eq̃ incẽpestate time ꝗ trã. Peiꝰ aut̃¬

Expanded text:
i persuaderi, cui persuasum est ut navigarem ? Solvi mari languido. Erat sine dubio caelum grave sordidis nubibus, quae fere aut in aquasmaquam aut in ventum resolvuntur. Sed putavi tam pauca milia a Parthenope tua usque Puteolos subripi posse, quamvis dubio et inpenet, utrum irem an redirem, primum aequalitas illa, quae me corruperat, periit. Nondum erat tempestas, sed iam inclinatio maris ac subinde crebrior fluctus. Coepi gubernatorem rogare, ut me in aliquo litore exponeret. Aiebat illo aspera esse et inportuosa nec quicquam se aeque in tempestate timere quam terram. Peius aut
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑpesso: sin excip̃ ꝯfessionẽ. pedeᷤᷤdolent. articli punctiumclas sentiunt. Adhuc dissimulamꝰ
et aut talũ ex corsisse no. dicimꝰ: ⁊ aut in exercitatiõe aliqͣ laborasse. Dnbio ⁊icipiente

Expanded text:
essionem excipit Pedes dolent, articuli punctiunculas sentiunt; adhuc dissimulamus et aut talum extorsisse dicimus nos aut in exercitatione aliqua laborasse. Dubio et incipiente
Abbreviated transcription (Latin):
tas omnumaret. ⁊ cot gna cibarũ uarus colorib picta: i finitantẽ totolacurosã ũ audi¬
ret canentiũ nocturna nucia: Nõne ille mane int᷑ uallu maluisset. qđ in ima nocte ma¬
nu sua ipe ouris: Quio nimalit. qͥs qͥs uir: sõnũ suũ lassico ꝙ siphonia rũpi. s sati duu¬

Expanded text:
teras dinumeraret et tot genera cumbarum variis coloribus picta et fluvitantem toto lacu rosam, ut auditeras dinumeraret et tot genera cumbarum variis coloribus picta et fluvitantem toto lacu rosam, ut audiret canentium nocturna convicia ? Nonne ille manere intra vallum maluisset, quod in unam noctem manu sua ipse duxisset ? Quidni mallet, quisquis vir est, somnum suum classico quam symphonia ru
Abbreviated transcription (Latin):
bet uiã uim̃ta patumt᷑. quoꝵ ourata in asꝑo ungła: In molli palustriq pascuo sagmata
cito subt᷑hunt: ⁊ fortior miles er ꝯfragoso uenit. segnis urbanus. ⁊ima. Nullũ laborẽ re¬
cuiant manus. q̃ ad arma abarat᷑ t̃nsferunt᷑. In pͥmo d̾tẽc pulu̾e. ille imetus initidus. Se¬
u̾or locidisciplina: firmat ingenũ aptũq magnis conatib reddit. L att̾ni honestiꝰ scipio
ꝙ bais erulabat. Ruina eiꝰ ñ tã mollit̃ collo canda. Illi qͦ ad qͦs pͥmos fortuna ꝓppłi.r. pub
blicas ope̾ tnstulit.ã. mariꝰ .i. s .N. põpeꝰ ⁊ cesar. exstrurer̃ ꝗ̃ uillas in regiõe baiana .s
illas imposuer sũmis iugis montiũ. Uidebatur łi mag̃ militare ex ecdito speculari late¬
ẜ longeq subiecta. Aspice quã positionẽ eleg̾int. qͥb edificia ercitaner locis. ⁊ qlia scies
ñ uillas ẽc s castra. Habitaturũ tuputas ũs. fuisse inimica catonẽ. ĩ p̃nauiganteꝰ ad us¬

Expanded text:
bet viam iumenta patiuntur, quorum durata in aspero ungula est; in molli palustrique pascuo saginata cito subteruntur. Et fortior miles ex confragoso venit; segnis est urbanus et verna. Nullum laborem recusant manus, quae ad arma ab aratro transferuntur; in primo deficit pulvere ille unctus et nitidus. Severior loci disciplina firmat ingenium aptumque magnis conatibus reddit. Literni honestius Scipio quam Bais exulabat; ruina eius non est tam molliter conlocanda. Illi quoque, ad quos primos fortuna populi Romani publicas opes transtulit, C. Marius et Cn. Pompeius et Caesar extruxerunt quidem villas in regione Baiana, sed illas inposuerunt summis iugis montium. Videbatur hoc magis militare, ex edito speculari late longeque subiecta. Aspice, quam positionem elegerint, quibus aedificia excitaverunt locis et qualia; scies non villas esse, sed castra. Habitaturum tu putas umquam fuisse in mica Catonem, ut praenavigantes adul
Abbreviated transcription (Latin):
uultus abitusq demõstrat. Illa .i. inaꝑtum ꝑnotas ereunt. Qnał quisqͥs sit. scies. si quemadmo

Expanded text:
vultus habitusque demonstrat. Illa enim in apertum per notas exeunt; qualis quisque sit, scies, si quemadmodvultus habitusque demonstrat. Illa enim in apertum per notas exeunt; qualis quisque sit, scies, si quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ si ad tactũ uicioꝵ. ur̃oꝵ. ingemiscatis. łestari uultis. Attendẽ uos moru̾q magnitudine rer:
sane liceat. ui q̃ iudicetis. ⁊ feratiꝰ d̃meliore suffragũ. liud ni ñ ꝑmictã : Ay prtagorã discipłis.u.
annis tacendũ erat. Nũquid gͦ existima stati ilł. ⁊ loqͥ. i laudare licusse: Quanta aut dem̃ta
ñ poces ip̃ẽ laudare. Disserebat ppło fabianꝰ. s andiebat̃ modeste. erũpebat int̾dũ magnis cla¬
mor laudantiũ. s quẽ rer̾ magnitudo euocau̾at. ñ sonus in offense. ac mollit̾ oroni elap.¬
sȩ. hit̃ sit aliqͥd int̃ clamore t̾eat᷑.: iscolȩ. Est aliqͣ ilaudandi licentia. Oiia rer̃ oĩũ si obser
uent̾ indicia s̃. ⁊ argum̃tũ moꝵ exminimiᷤ s licet caꝑẽ. Inpudicũ u nce ssus ostendit.
et manꝰ mota. i uinũ inc̃dũ resposũ. irelatꝰ ad cap̃ digiꝰ. ⁊ flerꝰ ocłoꝵ Imꝑbii. risus. ĩsam̃¬

Expanded text:
 si ad tactum vitiorum vestrorum ingemescatis. Testari vultis adtendere vos moverique magnitudine rerum ? Sane liceat; ut quidem iudicetis et feratis de meliore suffragium, quidni non permittam ? Apud Pythagoram discipulis quinque annis tacendum erat; numquid ergo existimas statim illis et loqui et laudare licuisse ? Quanta autem demeus es, quos non potes ipse laudare ? Disserebat populo Fabianus, sed audiebatur modeste. Erumpebat interdum magnus clamor laudantium, sed quem rerum magnitudo evocaverat, non sonus inoffense ac molliter orationis elapsae. Intersit aliquid inter clamorem theatri et scholae; est aliqua et laudandi decentia. Ouentur, indicia sunt. Et argumentum morum ex minimis quoque licet capere. Impudicum et incessus ostendit et manus mota et unum interdum responsum et relatus ad caput digitus et flexus oculorum. Im
Abbreviated transcription (Latin):
eris sciam qͥd agas. Iuid i aliud agas ꝗ ũmeliorẽ te ipe cotidie facias: Ut aliqͥd exerrori
secut᷑a s̃. Harpesten uxoris meȩ fatuã scis hereditariũ onis indomo mea remansisse. lpẽ .i. auaris¬
uidẽ. Incredibilẽ rẽ tͥ narro. s uerã. Nesc̃ se c̾e cecã. Subin pedagogũ suñ rogat. ũ migret. Ait domũ
tenebricosã ee. ħ qd inilla ridemis: oib nob accidẽ liqg̃at tͥ. Nemose auarũ et̃ intellig̃. nemo
cupidu. Eeci tũ ducẽ q̃r̃. noꝰ sine duce erramꝰ ⁊ dins. Nlõ ego abiciosus sũ s nemo alit̾ romȩ p̃uiie

Expanded text:
eris, sciam quid agas. Quid enim aliud agis quam ut meliorem te ipse cottidie facias, ut aliquid ex errorisecutura sunt. Harpasten, uxoris meae fatuam, scis hereditarium onus in domo mea remansisse. Ipse enim aversisvidere. Incredibilem rem tibi narro, sed veram: nescit esse se caecam. Subinde paedagogum suum rogat ut migret. Ait domum tenebricosam esse. Hoc quod in illa ridemus, omnibus nobis accidere liqueat tibi; nemo se avarum esse intellegit, nemo cupidum. Caeci tamen ducem quaerunt, nos sine duce erramus et dicimus: "Non ego ambitiosus sum, sed nemo aliter Romae pote
Abbreviated transcription (Latin):
luio mͥ eũ istis calentib stagnis. qͥd cũ sudatoriis inq̃ siecꝰ napor corpora erhansinꝰ icludit᷑ :
om̃is sudor ꝑ laborẽ exeat. Si facemꝰ qͣ fec hannibal. ũ iit̾rupto cursurer. omissoq bello. fo¬
uendĩ corporib oꝑam daremꝰ. nemo intẽpestiuã d̃sidiã. uictori ꝙͦ nedũ iuncenti ꝑ icłosã mi¬
pł opis ĩ ꝑseuantib fortima mecũ bellũ gerit. No sũ ̃ꝑata facturꝰ iugũ ñ recipio. ĩ moqͥ
maiore u̾tuce faciendũ: excutio. Nõ emoliend̾ aiꝰ. Si uoluptati cesso. cedendũ: dolori. ce¬
dendũ: labori. cedendũ : pauꝑtati. Idẽ sibi in me iuriᷤꝰ et̾ uolet: ⁊ ãbitio ⁊ ira. Int̃ tot affe¬
reiserinre. nulli necesitati. nulł cusib fortimã inequũ õduce᷑ suo die illã intellerõ pł ple.
nil pot̾it. Ego ilã ferã cũ in mani mors sit: beiꝰ cogitatioib intentũ loca seria. scaq eligre

Expanded text:
Quid mihi cum istis calentibus stagnis ? Quid cum sudatoriis, in quae siccus vapor corpora exhausurus includitur ? Omnis sudor per laborem exeat. Si faceremus, quod fecit Hannibal, ut interrupto cursu rerum omissoque bello fovendis corporibus operam daremus, nemo non intempestivam desidiam victori quoque, perseverantibus. Fortuna mecum bellum gerit; non sum imperata facturus. Iugum non recipio, immo, quod maiore virtute faciendum est, excutio. Non est emolliendus animus; si voluptati cessero, cedendum est dolori, cedendum est labori, cedendum est paupertati; idem sibi in me iuris esse volet et ambitio et ira; inter tot adferei servire, nulli necessitati, nullis casibus, fortunam in aequum deducere. Quo die illa me intellexero plus posse, nil p
Abbreviated transcription (Latin):
integrum haberet quam cum eo qui leuiora quidem. s omma. Deinde mchil inter:
ꝙ magnꝰ sit affectus. qͥ qͣntꝰcũq ÷ parere nescit. ꝯsiliũ ñ accip̃. q̃ ad mod rõi: nullũ aĩal
ob tẽꝑat. ñ ferũ. ñ domesticũ. imitte. Natã .i. illoꝵ÷ nata surda suadendi. sic ñ sequunt̾¬
ñ audiũt affectus: qͣntulic̃q sint. ligrt. leone̾q nũꝙ feritatẽ exuũt. align submit¬
ꝑam̃ta. faciliꝰ sustułis illa: ꝙ rexis. Nũquid dubiũ : qͥn uicia m̃cis humane. ĩ uetãta ⁊
dura. q̃ morbos uocamꝰ ĩ modata sint ut auaricia. ũ crudelitas. ũ in nocentia. ĩpietas :¬
uͦ immod̾atis ⁊ affectus. Abhiᷤ.n. ad illa tͣnsitur. dem̾ si das aliqͥd uris cͥsticie. timori

Expanded text:
integrum haberet, quam cum eo, qui leviora quidem, sed omnia. Deinde nihil interest, quam magnus sit adfectus; quantumcumque est, parere nescit, consilium non accipit. Quemadmodum rationi nullum animal optemperat, non ferum, non domesticum et mite, natTigres leonesque numquam feritatem exuunt, aliquando summitperamentum. Facilius sustuleris illa quam rexeris. Numquid dubium est, quin vitia mentis humanae inveterata et dura, quae morbos vocamus, inmoderata sint, ut avaritia, ut crudelitas, ut inpotentia ? Ergo inmoderati sunt et adfectus. Ab his enim ad illa transitur. Deinde si das aliquid iuris tristitiae, timori,
Abbreviated transcription (Latin):
buicio. Ilud q. bumanã natam negare. Alicꝰ aiĩ inmunẽ et tͥsticia. Sapientẽ ñ uinci merire
Cet̾m tangi.i cetã in hinc modũ sectȩ suȩ respondentia. Nõbis tolluit affectus. s cẽpãt
Auantulũ autẽ qͦ sapienti. dimꝰ. si inbecillissimis fortior÷ ⁊ mestisimis ietior ieffrena¬
tissimis moditior.:⁊ humillimiᷤ maior: Quiosi met᷑ uelocitatẽ sua laudas. ad claudo̾ d̾bi
less respiciẽs. Illał intacte segetis ꝑsũma uolaret. gͣmina nec eursu tenas lesiss. aristas

Expanded text:
 inmunem esse tristitia. Sapientem non vinci maerore, ceterum tangi. Et cetera in hunc modum sectae suae respondentia. Non his tollunt adfectus, sed temperant. Quantulum autem sapienti damus, si inbecillissimis fortior est et maestissimis laetior et effrenatissimis moderatior et humillimis maior ? Quid, si miretur velocitatlium «illa uel intactae segetis per summa uolaret / gramina nec teneras cursu laesisset aristas,
Abbreviated transcription (Latin):
rogationii aut nr̃arũ. aut᷑ ꝯccã.tionẽ nr̃a ex cogitarũ iphendẽ.Quod si facere
uolũo: non erit epła s liber. Illud cociens cestor ħime argum̃toꝵ. gn̾e ñ delectari. Pudet in
acie descendẽ ꝓdis hõib q̃ susceptã subula arm̃atũ. Qm prudens: ⁊teꝑans : Sui cẽꝑans est
prudens batꝰ: i prudentia adbatã uitã satis: huic collectiomi ħmͦ ꝑipatetiei qͥla respõdẽt
ũ inꝑturbatũ ⁊ ꝯstantẽ.⁊i sine tͥsticia sic int̾ptent᷑ cãꝙ ĩ ꝑturbat᷑ dicatur. qͥ raro ꝑt̾batus

Expanded text:
rogationum aut nostrarum aut ad traductionem nostram excogitatarum comprendere. Quod si facere voluero, non erit epistula, sed liber. Illud totiens testor, hoc me argumentorum genere non delectari. Pudet in aciem descendere pro dis hominibusque susceptam subula armatum. " Qui prudens est, et temperans estprudens beatus est et prudentia ad beatam vitam satis est." Huic collectioni hoc modo Peripatetici quidam respondent, ut inperturbatum et constantem et sine tristitia sic interpretentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ miser sit is cui inuidet᷑. ⁊ ĩuidet: Intueris illos pot̾ntiũ domoᷤᷤ illa tumultuosa rira salutã¬
tiũ limina. Mlultũ hnt ꝯtumeliarũ ũ intres: Plus. cũ int̾uis. sretĩ istos gͣdus diuitũ. ⁊ mag¬
no aggestu suspensa uestibula. Nõ inpruptaᷤᷤ tm̃ stab. s in lubrico. huc potiꝰ ce ad sapi̾am diri¬
ge. tͣnqͥllissimasq res eiꝰ. ⁊ simł ãplissimas pete.Quecũq uident᷑ emine inreb humani ꝙ ui
pusilla sint. ⁊ ꝯꝑatiõe humillimoꝵ exstent. ꝑ difficileᷤᷤ tñ. ⁊ arduos tͣmites adeunt᷑. fragosa
infastigiũ dignitatis. uia: At si ꝯscendẽ hũc u̾ticẽ libet cuise fortima sũmisit: oĩa oĩa ꝗͥ sub

Expanded text:
 miser sit, si is cui invidetur et invidet. Intueris illas potentium domos, illa tumultuosa rixa salutantium limina ? Multum habent contumeliarum, ut intres, plus, cum intraveris. Praeteri istos gradus divitum et magno adgestu suspensa vestibula; non in praerupto tantum istic stabis, sed in lubrico. Huc potius te ad sapientiam derige tranquillissimasque res eius et simul amplissimas pete. Quaecumque videntur eminere in rebus humanis, quamvis pusilla sint et comparatione humillimorum extent, per difficiles tamen et arduos tramites adeuntur. Confragosa in fastigium dignitatis via est; at si conscendere hunc verticem libet, cui se fortuna summisit, omnia quidem sub
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rent aure sonꝰ excitat᷑ oĩs. Suspensũ. ⁊ parit̃ comitiq honiq cim̃tẽ. Pͥor ille sapiens quẽ ñ¬
tela uibrantia ñ arictata int̾ arma agminis densi ñ urb̾ ĩpulse fragor t̾ritat. hͥ alt̾ ĩꝑi
tus reb suis tunet. ad om̃em crepitũ ex pauescens quẽ cũ una q̃libet uor ꝓfremitu accepta
niec̃. quẽ motꝰ leuissimi exanimant. timidũ illũ sarcinȩ faciaͣnt. Quẽcũq eristis felicib elegeris
nulta t̾hentib multa portantib uideb̃ illũ comitiq honiq tim̃tẽ. Ec gͦ te scito ee ꝯpositũ: cũ ad
ce nullus clamor ꝑtinebit. eu te nulla uor tͥ excutiet. ñ si blandiet᷑. ñ siminabit̾. ñ siitiqꝗͥ sono ua¬

Expanded text:
terrent aurae, sonus excitat omnis suspensum et pariter comitique onerique timentem. terrent aurae, sonus excitat omnis suspensum et pariter comitique onerique timentem. tela vibrantia, non arietata inter se arma agminis densi, non urbis inpulsae fragor territat. Hic alter it, rebus suis timet ad omnem crepitum expavescens, quem una quaelibet vox pro fremitu accepta deicit, quem motus levissimi exanimant; timidum illum sarcinae faciunt. Quemcumque ex istis felicibus elegeris, multa trahentibus, multa portantibus, videbis illum " comitique onerique timentem." Tunc ergo te scito esse conpositum, cum ad te nullus clamor pertinebit, cum te nulla vox tibi excutiet, non si blandietur, non si minabitur, non si inani sono va
Abbreviated transcription (Latin):
s̾siit. s fatigata. aut ⁊̃ abiecta reb parii sibicedencib Idẽ S̾ lururia dico q̃ uidet᷑ ali¬
q̃n cesisse. dm frugalitatẽ ꝓfessos sollicitat. atq in media parsimonia uoluptateᷤ nõ
eunc ad sanitatem inclinant: cum exabdito erumpunt. ac uim suam ꝓferunt. Et auariciam ita¬
s. ⁊iãbitionẽ. ⁊ cet̃a mala m̃tis humanȩ tẽ ꝑniciosissima scias: cũ simulata sanitate subsidũt
ciosi uidem̃: ⁊iñ sumꝰ. Nã sibona fide sumꝰ. si receptiu cecimimꝰ. sispeciosa ꝯtẽpsimꝰ: ũ paulo ante
icebam. Nullares nos auocabit. nullus hominũ auiũq ꝯcentꝰ int̾rũpet cogitationes binas sõ¬
adasq iã. ⁊certaᷤ. Leue illud ingeniũ: nec sese adhuc redur̃ intͦrsus. q aduocẽ. ⁊ acciden-
nr̃. ⁊ inquẽ dudũ ñ nulla iniecta mouebat᷑ tela. neq adilso glomati exagmine gͣillunc õs

Expanded text:
desit, sed fatigata aut etiam obirata rebus parum sibi cedentibus. Idem de luxuria dico, quae videtur alidesit, sed fatigata aut etiam obirata rebus parum sibi cedentibus. Idem de luxuria dico, quae videtur aliquando cessisse, deinde frugalitatem professos sollicitat atque in media parsimonia voluptates non iora sunt; morbi quoque tunc ad sanitatem inclinant, cum ex abdito erumpunt ac vim suam proferunt. Et avaritiam itaque et ambitionem et cetera mala mentis humanae tunc perniciosissima scias esse, cum simulata sanitate subsidunt. Otiosi videmur, et non sumus. Nam si bona fide sumus, si receptui cecinimus, si speciosa contemnimus, ut paulo ante dicebam, nulla res nos avocabit, nullus hominum aviumque concentus interrumpet cogitationes bonas, solidasque iam et certas. Leve illud ingenium  quem dudum non ulla iniecta movebant tela neque adverso glomerati ex agmine Grai, nunc omnes
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ba ꝯͣcutit. ⁊ suspensũ accedentiũ ꝓpiꝰ uestigiũ ponit᷑. huc nẽpe u̾sat̃ atq illuc. sonũ int̾ egͥ¬
tudinẽ lenẽ captans. Que ñ audit. audisse se q̃rit᷑. Inid in ca putes ee̾: Animꝰ illi obstrepie
inqͥeta : Et io adrer̃ actus excitandi ac tͣctatiõe bonarũ arciũ occupandi sumꝰ: qͦtiẽs
nos male ht inertia sui ĩpaciens. Magni ĩꝑatore cũ male parere militẽ uidẽt: aligͦ labore ꝯ¬
pesct. ⁊expeditioib d̾tinent. Nũq uacit lascuure districtis. Nicħq tã certii ꝙͣ ocii uici
negocio discuti. Sepe uidem̃ tediorer euuliũ. ũ felicis atq ing̃tȩ statiõis penitẽta: sece¬
sisse. In in illa latebͣ inqͣ nõ timorac lassicudo ꝯet̾: int̾dũ recrudesc ãbicio. Nec̃ .i. exei

Expanded text:
turba conticuit et suspensum accedentium propius vestigium ponitur; huc nempe versatur atque illuc, somnum inter aegrturba conticuit et suspensum accedentium propius vestigium ponitur; huc nempe versatur atque illuc, somnum inter aegritudines levem captans. Quae non audit, audisse se queritur. Quid in causa putas esse ? Animus illi obstrepit. inquieta est. Et ideo ad rerum actus excitandi ac tractatione bonarum artium occupandi sumus, quotiens nos male habet inertia sui inpatiens. Magni imperatores, cum male parere militem vident, aliquo labore conpescunt et expeditionibus detinent; numquam vacat lascivire districtis nihilque tam certum est quam otii vitia negotio discuti. Saepe videmur taedio rerum civilium et infelicis atque ingratae stationis paenitentia secessisse, tamen in illa latebra, in quam nos timor ac lassitudo coniecit, interdum recrudescit ambitio. Non enim excisa
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ ĩplet. ac u̾b̾at. In ln q̃ me sine auocatiõe cͥc̃strepiit: essedã tͣnscurrente̾ pono. ⁊ fabriui
ĩ qͥliñ. ⁊ ferrariũ uicinũ. aut hc̃ qͥ ad metã sud antẽ tabulaᷤ exꝑit̾. ⁊ tibias. nec cantat.s
raui. ũ audire. ł palisurũ possim: uoce acerbissima remigib mͦs dantẽ. Animũ q cogo sibi
intentũ ee nec anocari ad ert̾na. Oĩa licet foris resonẽt dũ icħ intꝰ tumultꝰ sit: dũ int̾ se
ñrirent᷑. cupiditaᷤ. et timor. dũ auaricia. lururia q ñ dissideant. nec alt̾a alt̾am ueret. Nã
qͥd ꝓd tociꝰ regionis silentiũ si affectus fremũt: Oñia noctis erant tacita. ꝯpesta qͥ ete. falsi
tat. Nã dormienti qͦ insõnia tã t̃bulenta s̃: ꝙ dies. Illa tͣnqͥllitas ua in quã bona ms expli¬
catur. Aspice illũ cui sõmis lanissȩ domꝰ silentio q̃rit̃ cuiꝰ aure̾. ne qͥs agitet sonus: ois seruoꝵ

Expanded text:
currentes pono et fabrum inquilinum et serrarium vicinum, aut hunc, qui ad Metam Sudantem tubulas experitur et tibias, nec cantat, sed ravi, ut audire vel pausarium possim voce acerbissima remigibus modos dantem. Animum enim cogo sibi intentum esse nec avocari ad externa; omnia licet foris resonent, dum intus nihil tumultus sit, dum inter se non rixentur cupiditas et timor, dum avaritia luxuriaque non dissideant nec altera alteram vexet. Nam quid prodest totius regionis silentium, si adfectus fremunt ? Omnia noctis erant placida composta quiete. Falsum tat. Nam dormientium quoque insomnia tam turbulenta sunt quam dies. Illa tranquillitas vera est, in quam bona mens explicatur, Aspice illum, cui somnus laxae domus silentio quaeritur, cuius aures ne quis agitet sonus, omnis servorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad: ⁊ iubet. Mlexander cuidã eiuitati partẽ agroꝵ. ⁊dimidiũ rer̃ oi̾ũ ꝓmutenti: eo inqͥt ꝓposito
in asiã ueni. ũ ñ id acciꝑẽ q̃ dedissets s ũ id hreti q̃ reliqͥssẽ. Idẽ pħia reb oib Nosũ ħ cẽpꝰ accept̃a¬
qͣ uob̃ suꝑfini̾t. s io uo̾ habebitiᷤ qd ipa erogauo. Totã huc nite m̃te. hiuc asside. hãc cole. ingens int̾ual¬
lũ int̾ te: ⁊cetos fiat. Os mortaleꝰ euo tu antecedes. ñ multo te dii antecedent. Iueris qͥd int̾ ce. uil¬
los int̾ fut̾m sit. diutiꝰ er. At me ħ̾cle. magni artificis clu̾sisse totũ ineriguo. Pincii sapienti suai
qͣntũ dõ ois etaspatet. c̃st aliqͥd qͦ sapiens antecedat d̃m. Ille nat̾e b̾nficio ñ timet suo sapiens.
retundendã. Nullui telũ incorpore eiꝰ sedet. munita: Solida q̃dã dfatigat. ⁊ uelut leuia cela
laxo simi eludit. q̃cdã discutit. ⁊ m eũ usq qͥ miserat: respuit. Uale.

Expanded text:
 144. Alexander cuidam ciuitati partem agrorum et dimidiam rerum omnium promittenti: Eo, inquit, proposito in Asiam ueni, ut non id acciperem quod dedissetis, sed ut id haberetis quod reliquissem 18. Fabii. Lacquod vobis superfuerit, sed id vos habebitis, quod ipsa reiecero. " Totam huc converte mentem, huic adside, hanc cole; ingens intervallum inter te et ceteros fiet. Omnes mortales multo antecedes, non multo te di antecedent. Quaeris, quid inter te et illos interfuturum sit ? Diutius erunt. At mehercules magni artificis est clusisse totum in exiguo. Tantum sapienti sua, quantum deo omnis aetas patet. Est aliquid, quo sapiens antecedat deum: ille naturae beneficio non timet, suo sapiens. retundendam. Nullum telum in corpore eius sedet; munita est, solida. Quaedam defetigat et velut levia tela laxo sinu eludit, quaedam discutit et in eum usque, qui miserat, respuit. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
rat. siue ꝯtẽpletur ñ recedat a uero. Sermo qͦ tuus ñ sit inanis s aut sua¬
deat aut moneat aut ꝯtemplet᷑ aut p̾cipiat. Lauda parce uituꝑa parcius:
ña similit̾ rep̾hensibił ẽ nimia laudatio. qͣm ĩmod̾ata uituꝑatio. Illa si¬
qͥdem adulatione. ista malignitate suspecta ẽ. Lestimoniũ u̾itati ñ ami¬
citie reddes. Cũ ꝯsid̾atione ꝓmitte. Pleniꝰ qͣm ꝓmiseris p̾sta. Si prudens ẽ
aĩus tuus. tͥb tẽꝑib dispenset᷑. Presentia ordina. futura ꝓuide. p̾terita
recordare. Nã qui nicħ de p̾t̾ito cogitat. ꝑdit uitã. qui nich̾ de futuro
p̾meditat᷑: in oĩa incautus incidit. ꝓponas in aĩo ⁊ mala futura et
bona ut illa sustin̾e possis ista mod̾ari. Non sẽꝑ mactu sis s interdũ
aiumo tuo reqͥem dato. ⁊ requi es ipsa plena sit sapientie studiis cogi

Expanded text:
rat, sive contempletur, non recedat a vero. Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione promitte plenius quae promiseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo tuo futura mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
cum sole tum digrediens ⁊ eam lucem quam ãsole accepit.
mittit interras. ⁊ uarias ipsa lucis mutationes habet. Atq
etiam tum subiesta atq opposita Soli: radios ⁊ lumen euis ob¬
scurat. Tum ipsa incidens in umbrã terre cum est eregione
is inter positu. incer iectuq terre repente deficit. Isd
spaciis ea stella quas uagas dicinius circum terram ferun¬
cur. codemq modo oriuntur ⁊ occidint. Quarum motus tum
incitantur tum rec oidantur sepe etiam insistunt quo spectacło
nichil potest ẽẽ admirabilis nchil pulchrius. Sequit᷑ stella¬
rum merrantium maxima inulcituda. Quarũ ita descrͥpta
distintio est ut ex notarum sigrrarũ similitudine nomina
celi oruatus excorponb hue  illur casuntemere cursancib
usse effici cuiquam sacio uidere pocest : Aut uero a¬
que natuia mentis ⁊ rationss expersihec efficere potuit que
uom uodo ut fiererit egueminti in si fs incelligi qualia sint

Expanded text:
cum sole tum degrediens et eam lucem quam a sole accepit cum sole tum degrediens et eam lucem quam a sole accepit mittit in terras et varias ipsa lucis mutationes habet, atque etiam tum subiecta atque opposita soli radios eius et lumen obscurat, tum ipsa incidens in umbram terrae, cum est e regione solis, interpositu interiectuque terrae repente deficit. Isdemque spatiis eae stellae quas vagas dicimus circum terram feruntur eodemque modo oriuntur et occidunt, quarum motus tum incitantur tum retardantur, saepe etiam insistunt, quo spectaculo nihil potest admirabilius esse nihil pulchrius. Sequitur stellarum inerrantium maxima multitudo, quarum ita descripta distinctio est, ut ex notarum figurarum similitudine nomina caeli ornatus ex corporibus huc et illuc casu et temere cursantibus potuisse effici cuiquam sano videri potest, aut vero at rationis expers haec efficere potuit quae non modo ut fierent ratione eguerunt sed intellegi qualia sint
Abbreviated transcription (Latin):
nuas frigoꝵ ⁊ calorum facit uarietates. Idemq ⁊ uolatꝰ alicũ
sustinet ⁊ spẽ ductus alit: ⁊ sustentat animantes. Restat ul¬
tumus ⁊ adomiciliis nostris alcissimus omnia cingens ⁊ co¬
hercens celi complexiis. quidem a& her uocat᷑ excrema ora
⁊ decerminatio mundi. In quo cum ad mirabilitate mari¬
ma: ignee forme cursus ordinacos definiunt. Equib sol̃
ciñ magnitridine multis partib terra suꝑat᷑ eircum eõ
ipsam uoluitur. Isq orieus ⁊ occidens diem noctemq con¬
ficit. Et modo accedens. tum aut̃ recedens: biuas in singulis
annis reuersiones. ab excremo contrarias facit. Quarũ in inter¬
uallio. tum quasi tristicia quadam contrabit terram tum ui¬
cissan letificat. ut cum celo hilarata uideatur. Iuna autem
que est ut ostendunt mathematici maior quam diundia
pars terre isdem spacus uagat᷑ quib Sol. S cum congredien

Expanded text:
nuas frigorum et calorum facit varietates, idemque et volatus alitum nuas frigorum et calorum facit varietates, idemque et volatus alitum sustinet et spiritu ductus alit et sustentat animantes. Restat ultimus et a domiciliis nostris altissimus omnia cingens et coercens caeli complexus, qui idem aether vocatur, extrema ora et determinatio mundi, in quo cum admirabilitate maxima igneae formae cursus ordinatos definiunt. E quibus sol, cuius magnitudine multis partibus terra superatur, circum eam ipsam volvitur, isque oriens et occidens diem noctemque conficit et modo accedens tum autem recedens binas in singulis annis reversiones ab extremo contrarias facit, quarum in intervallo tum quasi tristitia quadam contrahit terram tum vicissim laetificat ut cum caelo hilarata videatur. Luna autem, quae est, ut ostendunt mathematici, maior quam dimidia pars terrae, isdem spatiis vagatur quibus sol, sed tum congrediens
Abbreviated transcription (Latin):
nũ genere qui quasi cultores terre consticuti non patiunt᷑.
eam nec iuinanitate beluarũ efferari. nec stirpium asꝑit
uastari. quoꝵq operrib agri insule littoraq collucent
distincta cect̾as ⁊ urbib que si ut animis sic occulis uidere
possemus: N emo cunctam intuens terram. de diuina ratiõe
dubitaret. At uero quanta maris est pulehratudo. que
species uniuersi que multitudo ⁊ uarietas insularũ que
amenicates orarum aclictoꝵ quot genera quamq disparia
partim sub mersarũ. partim fluitantum.⁊ in nantium belia¬
rum. partim ad saxa
mare sic terram appetens litcorib eludit. ut una exduab
naturis ꝯflata uideat᷑. ex in mari finitimus die ⁊ nocte distĩ¬
guitur. Isq tum fussus ⁊ excenuatus sublime fert᷑. Tum aut̃
concretꝰ in nubes cogit᷑. uinoremq colligens terraul. auger
imbrib sum effluens huc ⁊ illue uencos efficit. Idem an¬

Expanded text:
num genere dicam, qui quasi cultores terrae constituti non patiuntur num genere dicam, qui quasi cultores terrae constituti non patiuntur eam nec inmanitate beluarum efferari nec stirpium asperitate vastari, quorumque operibus agri insulae litoraque collucent distincta tectis et urbibus. quae si ut animis sic oculis videre possemus, nemo cunctam intuens terram de divina ratione dubitaret. At vero quanta maris est pulchritudo, quae species universi, quae multitudo et varietas insularum, quae amoenitates orarum ac litorum, quot genera quamque disparia partim submersarum partim fluitantium et innantium beluarum partim ad saxa um. ipsum autem mare sic terram appetens litoribus eludit, ut una ex duabus naturis conflata videatur. Exin mari finitumus aer die et nocte distinguitur, isque tum fusus et extenuatus sublime fertur, tum autem concretus in nubes cogitur umoremque colligens terram auget imbribus, tum effluens huc et illuc ventos efficit. idem an
Abbreviated transcription (Latin):
ratione fiant s etiam excellenti diuinaq ratione: Licet enimn ra¬
cione iam remoca sub tilitate dispucandi occulis quodam modo con¬
cemplari pulcliritudinẽ rerũ earum quat duuna piudentia dici¬
mꝰ ꝯstitutas. Ac principio terra unuersa ceniat᷑ lõcata in media
Sede mundi solida ⁊ globosa ⁊ undiq ipsa inse senutib suit con¬
globata uestata florib herbis.arborib¬
incredibilis mulcicudo insaciabili uariatate disgͣuit: Aade Nue fon¬
tum gelidas ꝑennitates liquores plucidos. amnium riparũ uestit᷑
uiridissimos speluncarũ ꝯtinuias. altitudinem saxoꝵ laspitates
inpendentium montium altitudines. inmensitatesq campoꝵ
Ad de etiam recoriditas auri argentiq uenas infimcaniq uim
marmoris. Qua uero ⁊ quam uaria genera bestiarum. uł
cicurum. uł ferarum qui uolucrũ lapsus atq cauctꝰ qui pecu¬
dum pastus qua uita siluestrum quid dicam iam de homi¬

Expanded text:
ratione fiant sed etiam excellenti divinaque ratione? Licet enim ratione fiant sed etiam excellenti divinaque ratione? Licet enim iam remota subtilitate disputandi oculis quodam modo contemplari pulchritudinem rerum earum quas divina providentia dicimus constitutas. Ac principio terra universa cernatur, locata in media sede mundi, solida et globosa et undique ipsa in sese nutibus suis conglobata, vestita floribus herbis arboribincredibilis multitudo insatiabili varietate distinguitur. adde huc ftum gelidas perennitates, liquores perlucidos amnium, riparum vestitus viridissimos, speluncarum concavas altitudines, saxorum asperitates, inpendentium montium altitudines inmensitatesque camporum; adde etiam reconditas auri argentique venas infinitamque vim marmoris. quae vero et quam varia genera bestiarum vel cicurum vel ferarum, qui volucrium lapsus atque cantus, qui pecudum pastus, quae vita silvestrium. quid iam de homi
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝯtingeret. ut subito lucem aspiceremꝰ que nam specu¬
celi uideretiui s adsidui̾ate cotidiana ⁊ consuetudine occłoꝵ ad suescũt
animi neq admirant᷑. neq requirunt rationes earũ rerum quas
semꝑ uident. inde quasi nouitas nos magisquã magnitudo
rerum debeat. ad exquirendas causas excitare. Quis enĩ hunc
hominem dixerit qui cum tam certos celi motꝰ. tam racos astro
ordiues tamq int̾ se omuia conexa ⁊ apta iderit. neget in his ullam
uiẽẽ rationem eaq casu fieri dicat. qua quanto ꝯsilio gerant᷑
uullo ꝯsilio ad sequi possumꝰ. An cur machiuatione quadam mo¬
ueri aliquid uideinus ut sperã. ut boras. ut alia. ꝑ multa. Nou
dubitamus quin illa sint oꝑa sint rationis. Cum aut̃ umpetum
sime conficientẽ uicissicudines auniuersarias eum sumina sa¬
lute ⁊ conseruatione rerũ omnium dubitamus quin ea uon solũ

Expanded text:
nebris contingeret ut subito lucem aspiceremnebris contingeret ut subito lucem aspiceremceli videretur? Sed assiduitate quotidiana et consuetudine oculorum assuescunt animi, neque admirantur neque requirunt rationes earum rsemper vident, proinde quasi novitas nos magis quam magnitudo rerum debeat ad exquirendas causas excitare. Quis enim hunc hominem dixerit, qui, cum tam certos caeli motus tam ratos astrorum ordines tamque inter se omnia conexa et apta viderit, neget in his ullam inesse rationem eaque casu fieri dicat, quae quanto consilio gerantur nullo consilio adsequi possumus. an, cum machinatione quadam moveri aliquid videmus, ut sphaeram ut horas ut alia permulta, non dubitamus quin illa opera sint rationis, cum autem impetum nstantissime conficientem vicissitudines anniversarias cum summa salute et conservatione rerum omnium, dubitamus quin ea non solum
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ uentoꝵq uini cognouissent aspexissent que
solem eiꝰq cum magnitudinẽ pulcritudinẽq tum etiam effici¬
entiam cõngnouissent quo is diem efficeret. toto luee celo effusa. eũ
aut̃ terras nos opacass. cum celum totum cernerent astris distiuctũ
⁊ ornatũ luna. que luminũ uarietatẽ. tũ crestentis. atq senescentis
eoꝵq ommũq ortꝰ. ⁊ occasiis atq in omni eternitate ratos. innuca¬
bilesq cursus. que̾ eum uiderent profecto ⁊ ẽẽ deos ⁊ hec tanta
opera deoꝵ oꝑa ẽẽ arbicrarent᷑. Atq hẽc euidem ille Nos
aut̃ tenebras cogitemꝰ tantas quanta quondam cruptione. aechiie¬
cenebre eoꝵ ignium finitimas regiones obscurauisse dicunt᷑. ut ꝑ
biduum nemo homine̾ homo agnosceret. Cum aut̃ tercio die sol
inluxiss tum ^ ᷤ eiuxͭ se sibi uiderent᷑. Quod si hoc idem ex et̾nis ce¬

Expanded text:
magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem eiusque cum magnitudinem pulchritudinemque tum etiam efficientiam cognovissent, quod is diem efficeret toto caelo luce diffusa, cum autem terras nox opacasset tum caelum totum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis tum senescentis, eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos inmutabilesque cursus—quae cum viderent, profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur". atque haec quidem ille; nos autem tenebras cogitemus tantas quantae quondam eruptione Aetnaeorum ignium finitimas regiones obscuravisse dicuntur, ut per biduum nemo hominem homo agnosceret, cum autem tertio die sol inluxisset tum ut revixisse sibi viderentur: quod si hoc idem ex aeternis te