comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Sacni. afacus quoscuz
nĩe mansuctudĩs in quacuz
ꝑte pagmnanim scrpseritau¬
ccoritas non alio uultu peni¬
tus antcolorenisipugpinta
tinmo subscriptoc illustrent
scil ut cocti muricis ⁊ tritico¬
chilu ardore signentur caq̃re
tinmodo fas nt profernucl
dicirescripta inquibcumq
branis  subnotatio nĩt sub¬
scriptionis impresserit. hãc
autemsacr encaustri o fectõs
nullisit licitum aut ꝯcessu
hreant querereant aquoqira
spare co. uidclicet quihocacgs¬
sus fiĩt trrannico sp̃upo st p̃¬
scriptoem bonorumoiumca¬
pitalinonimento penaplec¬
tendo.

Expanded text:
. Sacri adfatus, quoscumque nostrae mansuetudinis in quacumque parte paginarum scripserit auctoritas, non alio vultu penitus aut colore, nisi purpurea tantummodo scriptione illustrentur, scilicet ut cocti muricis et triti conchylii ardore signentur: eaque tantummodo fas sit proferri et dici rescripta in quibuscumque branis subnotatio nostrae subscriptionis impresserit. Hanc autem sacri encausti confectionem nulli sit licitum aut concessum habere aut quaerere aut a quoquam sperare: eo videlicet, qui hoc adgressus fuerit tyrannico spiritu, post proscriptionem bonorum omnium capitali non immerito poena plectendo.
Abbreviated transcription (Latin):
dem ccc̃aruclericum aliq̃ uoli¬
ccritatem genuna p̃bitirrũ. ⁊ sa¬
c̃dotis ⁊ iuidicis uolentib tñ
actorib pateat epale iuditiũ
acnullus quihiᷤ scemõuntẽ¬
dit insacroscas ec̃casul predi¬
ctos clencos actyem adieligio¬
sissimuantistitem cognitorẽ
ducatu muitus.

Expanded text:
dem ecclesiarum clericum aliqua voluceritatem geminam praebiturum et sacerdotis et iudicis. Volentibus tamen actoribus pateat episcopale iudicium. Ac nullus, qui huiuscemodi intendit in sacrosanctas ecclesias vel praedictos clericos actionem, ad religiosissimum antistitem cognitorem ducatur invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
bñfiriorumo pata sunt namqri
obscquiis sius libalitatem patro¬
norum pronocaunt nonsuntd¬
gni quo camiemaneant cumce¬
perintobsequia neglgerecũma¬
gis incos collatalibulitas adob¬
scquiummclinarc debetquamal
insolentiam exigereboctiuuis st̃¬
bit interipos t̃mqui libalitatez¬

Expanded text:
ata sunt. Nam qui obsequiis suis liberalitatem patronorum provocaverunt, non sunt digni, qui eam retineant, cum coeperint obsequia neglegere, cum magis in eos collata liberalitas ad obsequium inclinare debet quam ad insolentiam erigere. Hoc tamen ius stabit intra ipsos tantum, qui liberalitate
Abbreviated transcription (Latin):
necpriscis legib queduas cẽ¬
tesimas cismferebant nccno¬
strascionequedimidiam cẽto¬
simestatuit  locum incorump¬
sonam bentibo.

Expanded text:
nec Priscis legibus, quae duas centesimas eis inferebant, nec nostra sanctione, quae dimidiam centesimae statuit, locum in eorum personam habennec Priscis legibus, quae duas cen
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. E cquicondempna¬
tisolutionem pecumarumqs
dependeriussisunt ultra qua¬
tuormenses adiecondempna¬
tiomisuł siprouocatio fuerit
tesimas nsuras exigi p̃cipimꝰ¬

Expanded text:
p. Eos, qui condemnati solutionem pecuniarum, quas dependere iussi sunt, ultra quattuor menses a die condemnationis vel, si provocatio fuerit tesimas usuras exigi praecipim
Abbreviated transcription (Latin):
odconis homines admi¬
litare echibeantur inditium ul
ꝯtraseagentium acciones acci¬
piant uellitigare in cocogantur
rum auri aduersus comtianum
offitim ꝓponidecernimus siqd
otrahec aliqn temptaucrit.¬

Expanded text:
is homines ad militare exhibeantur iudicium vel contra se agentum actiones excipiant vel litigare in eo cogantur.rum auri adversus comitianum officium proponi decernimus, si quid contra haec aliquando temptaverit
Abbreviated transcription (Latin):
tum furiosi porrigitur. su git̾ci¬
tͣ dec̃tum presidis fundus mte
captiã abagnato cius tibipis¬
n nexus ẽuinculũ pignorisin
conõ ꝯsistit. utiles cñ adu̾sus e¬
ũ psoales accões si obeus utili¬
cates  pecĩatua mutua accepta
ẽ pot̾is hre.
gestumẽ qd reuocanoporteat
possitcã cognita in pristinũsta¬
tum restitui.

Expanded text:
tum furiosi porrigitur. Si igitur citra decretum praesidis fundus mente capti etiam ab agnato eius tibi pignori nexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, utilem tamen adversus eum personalem actionem, si ob eius utilitatem pecunia mutua accepta est, poteris habere. gestum est, quod revocari oporteat, possit causa cognita in pristinum statum restitui.
Abbreviated transcription (Latin):
cadant milicia ⁊ ñsit regressus.
cis adpristinum gradumneq
dam sorcitisũt militiamnedu
alieas res oductonis tituloesse
gubnadas cuistimãt suas mili¬
tus suamq oppiniõcmadmit

Expanded text:
cadant militia et non sit regressus eis ad pristinum gradum nequdam sortiti sunt militiam : ne, dum alienas res conductionis titulo esse gubernandas existimant, suas militias suamque opinionem amit
Abbreviated transcription (Latin):
adsolutõem iuiguencertum ẽ¬
fidciussoremuo scumãdatorẽ¬
exceptõe munitum et in iina¬
iudicis dampnatum. et appel¬
latre contrabonam fidemmi
nime usumñoposse mãdati¬
agere manifestum ẽ . m¬

Expanded text:
gueri certum Fideiussorem vero seu mandatorexceptione munitum et iniiudicis damnatum et appeltione contra bonam fidem nime usum non posse mandatagere manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
tercessistinz condẽpnatus es re¬
q boãcadilapidare posteaccpiᷤᷤ¬
secomprobare psis. uttibiistã¬
metuendi cam prebeat nabi¬
nitio itateobligatõem susccpi¬
seuteampossis et ante solutoe

Expanded text:
tercessisti et neque condemnatus es neque bona eam dilapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustametuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepise, ut eam possis et ante solutionem
Abbreviated transcription (Latin):
sit iomninois binas uxores
bre posse uulgo patetcũa me
dicopretoris buiusmouuri
insamanotatisuntquamrez
ꝯpetens iudex inultamẽẽ nõ
pacietu.

Expanded text:
sit Romani nominis, binas uxores habere posse vulgo patet, cum et in edicto praetoris huiusmodi viri infamia notati sint. quam rem competens iudex inultam esse non patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Ocͦq omissum qd ante
prospexiximus neobmissas
professioes pena ꝯmissatenẽt
prouide dẽpoĩto hocmetu siqua
penor illicita tõc extit̾it. itant ñ
minus quamtrioennii finclici¬
tatio cõcludaturnecullomo ĩ¬
trumpaturtp̃s exigendis uec¬
tigalib p̾stitutum quo ꝑacto
tprelicitationum uira ꝯdicti¬
onumq recreano portet. ac sih̾

Expanded text:
e commissum, quod ante prospeximus, ne ob omissas professiones poena commissi tenerentur. proinde deposito hoc metu, si qua perior in licitatione extiterit, ita ut non minus quam triennii fine locatio concludatur nec ullo modo interrumpatur tempus exigendis vectigalibus praestitutum. quo peracto tempore licitationum iura conductionumque recreari oportet ac si
Abbreviated transcription (Latin):
tantcrmilitib pagamerdecora¬
tisinfamties sintconstituri qd
post huiusmoiconductoem quã
penitus  intdiximus apublico i¬
susceperintet boc sincaliquamo¬
rant ꝓcrastinatõe redderopellã¬
tur ¶Scitums et ip̃is qui suã
facultates post hanclegem eis

Expanded text:
t, ex militibus pagani, ex decoratis infames constituti: et quod post huiusmodi conductionem, quam penitus interdiximus, a publico susceperint, et hoc sine aliqua mora vel procrastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis, qui suas f
Abbreviated transcription (Latin):
Mpator. Sĩ subspetic hõro¬
raniquodaduocato usq al
ccltum modum deberi potiu̾¬
sct cam quatitatem quam
desideno complectis tedatu
nim caisti. ⁊ quasimutua
redditurum pr omisistinee
temporis spatio igestone

Expanded text:
ano. Si sub specie honorarii, quod advocato usque ad certum modum deberi potuisset, eam quantitatem, quam desiderio complecteris, um cavisti et, quasi mutuam redditurum promisisti mporis spatio gesto ne
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cufres filio tuoemã¬
cipato eacondito utc̃ditoribi
nus  soluet te doasse ꝓpõis sistipr¬
latõe ułin continentihito pacro
huic reiprospexisti ẽditorib qdẽ

Expanded text:
di. Cum res filio emancipato ea condicione, ut creditoribus tuis solveret, te donasse proponas, si stipulatione vel in continenti habito pacto huic rei prospexisti, creditoribus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tabulas ct uiditiamortuorum
placuit ademptisbis quorum
ymaginanus usus c̃ institucn¬
obseruãtiam utrum inpatiuis
etdirectis ũbis fiat an inflexis
necenim intest. sidicatur h̾rdẽ

Expanded text:
tabulas et iudicia mortuorum, placuit ademptis his, quorum imaginarius usus est, institutiobservantiam, utrum imperativis et directis verbis fiat an inflexa. Nec enim interest, si dicatur " he
Abbreviated transcription (Latin):
spebodepublicohactenus. ad¬
ministratasunt. iubemus nũc
quoq incocussaetanullo pror¬
sus imminutaprestan libera¬
litatiq huic prom iptissimcppe¬
tuamtribuimus firmitatem.

Expanded text:
s de publico hactenus ministrata sunt, iubemus nunc quoque inconcussa et a nullo prorsus imminuta praestari liberalitatique huic promptissimae perpetuam tribuimus firmitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶eneralilege scimus.
suciudua sinediaconissauł
uirgo deodedicataulscimoia¬
lis  muliersĩiquocumq alio
nomine religiosihonoris uel
dignitatis senuna nuncupata
testamtouł codicillo suõ ꝙ tn

Expanded text:
. Generali lege sancimus, sive vidua sive diaconissa vel virgo deo dicata vel sanctimonialis mulier, sive quocumque alio nomine religiosi honoris vel dignitatis femina nuncupatur, testamento vel codicillo suo, quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
retro principes presuceruant fir
custodui. ¶Omnes sanc pras¬
maticas sciones queotra cao¬
nes eccasticos intoruentugre
⁊ambitionis illicite sunt rebo¬
re suo ⁊ firmitate nacuatas ces
ac dareoperamut pauperiba
limenta nondesincs alanactia
quesacrosc̃is ecciis  induisis.¬

Expanded text:
unt, firma custodiri. Omnes sane pragmaticas sanctiones, quae contra canones ecclesiasticos interventu gratiae et ambitionis elicitae sunt, robore suo et firmitate vacuatas cessac dare operam, ut pauperibus alimenta non desint, salaria etiam, quae sacrosanctis ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
corumquimp̃tateconsistunt
et mnusufructu consequendo erĩ
emantipationis premio cẽqui¬
rendo ratio supradc̃a seructur
facultas  capien diususfr iur
lis intercos portionis batur. ca¬
demaut et denepotib sexus utri¬
usqsancumus. manc̃te diffiri

Expanded text:
otestate consistunt, et in usu fructu consequendo et in emancipationis praemio conquirendo ratio supra dicta servetur: facultas capiendi usus fructus virilis inter eos portionis habeatur. Eadem autem et de pronepotibus sexus utriusque sancimus, manente defini
Abbreviated transcription (Latin):
cunepotibmpotate durantib
ucrohiis queq libertatomemã¬
cipitonis iargitur similiter et
abip̃is sicut de filiis constitutũ
est.ctpremium manumissioĩs
accipiat uel si explunb alteros
emancipauit algeros retint expã¬
tequidem mañumissorum le¬
gitumum premium.expteucro
inp̃tatt manentiu retincatu¬
sumfie. ¶ Odsiñcpotes sint.
neptesue. iutcremancipato filio
autexfilia pertati aut abipoano
erint.adem auus iinlis cip̃is
portionis hat usum fructum.
¶Siucro cenepotibo neptibus

Expanded text:
n potestate durantibusvero his quoque libertatem emancipatione largitur, similiter et ab ipsis, sicut de filiis constitutum est, praemium manumissionis accipiat, vel si ex pluribus alteros manumittit alteros retinet, ex parte manumissorum legitimum praemium, ex parte vero in potestate manentium retineat usum fructum. Quod si nepotes sint neptesve aut ex emancipato filio aut ex filia procreati aut ab ipso avia idem avus virilis cum ipsis portionis habeat usum fructum. si vero ex nepotibus neptibus
Abbreviated transcription (Latin):
nz filios crcaeditos hrecredatur
nicħ prorsus predcis n pinipo¬
sitã quidẽpsona. ułdoec supste̾
ulmortuns derelinquat dos siq̃
fiscim̃icomodiscedat testõ suo
statosine intestatolegib cis in¬
dedescendẽtibꝰ  filius  filia ncpos
neptis pnepos pneptisdeaicen¬
dontibo ant pacermateranus. a¬
uiadclatere trateret soror patrũ¬
us amita. Etestandi sancita
demubt facultatem uthis tmn
mopsois ꝓ uris aclegũꝙuo
exhis quos memorauimus
c̃chendis incestisiptiis osi¬
lium misse monstrabitursuc¬
cessum añteo in locumilliurs ⁊
qui posteunigradũpximus
muenitur. ¶ca sanequeḋu
predc̃orum seseconsortiis con

Expanded text:
neque filios ex ea editos habere credatur, nihil prorsus praedictis ne per interpositam quidem personam vel donet superstes vel mortuus derelinquat. Dos, si qua fisci nostri commodis cedat. Testamento suo stato sive intestato legibus ei et iude descendentibus filius filia nepos neptis pronepos proneptis, de ascendentibus pater mater avus avia, de latere frater soror patruus amita. Testandi sane ita demum habeat facultatem, ut his tantum personis pro iuris ac legum quod ex his quos memoravimus in contrahendis incestis nuptiis consilium inisse monstrabitur, successuro in locum illius, qui post eum gradum proximus invenitur. Ea sane, quae de praedictorum sese consortiis comm
Abbreviated transcription (Latin):
mpr Iubemus mom̃ibu
litigus sammotis et pendẽtibꝰ
seu postea suꝑ seruiliul ascrip¬
titia conditionemouendis.
transactiones celebrandas. l
iam celebratas sinonalioii¬
recognito mõ cas uacillare o¬
tingert. nires suas optinore
nccobboc inderi tenoremear
citubireqd̃ pro conditic̃ẽ ser¬
uiliuł. ascriptitia ꝯfectesint

Expanded text:
 Iubemus in omnibus litigiis iam motis et pendentibus seu postea super servili vel adscripticia condicione movendis transactiones celebrandas vel iam celebratas, si non alio iuri cognito modo eas vacillare contigerit, vires suas obtinere nec ob hoc videri tenorem earum titubare, quod pro condicione servili vel adscripticia confectae sint
Abbreviated transcription (Latin):
ad cosdempriores coitores in
ius corum suc̾cessistiet contra
cos quunfenores illis fuint
iustadefen sigẽ tuorite potes.

Expanded text:
ad eosdem priores creditores, in ius eorum successisti et contra eos, qui infirmiores illis fuerunt, iusta defensione te tueri potes.
Abbreviated transcription (Latin):
suum ꝓprium s alignum seruũ
condilioemcius sciens tucorcm
ascripserit eque figcicommissa¬
nambbtatem dat amnisialint
curdenter defunctum scnsisse ap̃¬
parcat prrdeuioꝵ placuit.

Expanded text:
suum proprium, sed alienum servum condicionem eius sciens tutorem adscripserit, aeque fideicommissariam libertatem datam, nisi aliud evidenter defunctum sensisse appareat, prudentibus placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
missariam tibireliquit liberta¬
tem cuminfidcicompissani
libertatib euentuminspicitã¬
tumoptinuent nichꝰ eius uo¬
luntas tibiprodc̃epõt. de biis
qui non possunt adlib̾tatẽ pue

Expanded text:
missariam tibi reliquit libertatem, cum in fideicommissariis libertatibus eventum inspici tantum obtinuerit, nihil eius voluntas tibi prodesse potest. QVI NON POSSVNT AD LIBERTATEM PE
Abbreviated transcription (Latin):
neatis abomni seditoe nc̃o
ꝯclamatõiboutatur.nemo
moneat tumultũ aut impetr̃
ꝯmittat ulouenticulam co¬
lccta multitudine in quali¬
uiscumq locicorn̾gere. aut

Expanded text:
neatis omni seditione. Nemo conclamationibus utatur, nemo moveat tumultum aut impetum committat vel conventicula collecta multitudine in qualicuiuscumque loci colligere aut
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Ecustissimã obserua¬
tc̃emque nullatenus inip̃is re¬
rum claruit documentis penit
c̃ẽduximus amputandam u¬
mo magis clariorib remedus
corrigendam igitur inpignori

Expanded text:
p. Vetustissimam observationem, quae nullatenus in ipsis rerum claruit documentis, penitus esse duximus amputandam, immo magis clarioribus remediis corrigendam. igitur in pignori
Abbreviated transcription (Latin):
cratissime nyelegis pcepta trã¬
sicrũtquinq: quidomofficupꝰ¬
mates exilio dampnatippctu¬
obõasua cuitatiquam lescrĩt
nondubitentundicandare¬
ctorño prouĩtiequinquagi¬
ta librarumaun fencturdis¬
pendio heccadem pona specta¬
bilibꝰ quoq idicibillustͥdig̃¬

Expanded text:
cratissimae nostrae legis praecepta transierint, quinque quidem officii primates exilio damnati perpetuo bona sua civitati quam laeserint non dubitent vindicanda, rector vero provinciae quinquaginta librarum auri ferietur dispendio: hac eadem poena spectabilibus quoque iudicibus, li
Abbreviated transcription (Latin):
suum ꝯstitutu heredem sinclib̾
tates cripseracettantainter uete¬
res exortaest cõtentiontiux pos¬
sibilesit uidencandem decidere
fantiquitatiquidembec altea¬

Expanded text:
suum constitutum heredem sine tate scripserat, et tanta inter vetres exorta est contentio, ut sibile sit videri eandem decidere. antiquitatem quidem haec alte
Abbreviated transcription (Latin):
uõmam consulis
licsimilis obseruantia
nobis adiciendarum fe¬
rarum que reb feliciter
gestis pronemunt adap¬
pcuationum quoq tp̃rapor¬
rigenda sit ũcrmnekmc rescri

Expanded text:
uoniam consulis, an similis observantia a nobis adiciendarum feriarum, quae rebus feliciter gestis proveniunt, ad appellationum quoque tempora porrigenda sit, verine carissi
Abbreviated transcription (Latin):
liam suam hercdeminstituerit
sinupta fuerit umo añt testore
ut illeconsul pcesserit ul pretor
fucrit factus ul filia cius nup¬
ta fueritetadhucuo testõre
consulatum quidem ul pretu¬
ramilli deposuornt filia antẽ
eius dincitentomni dubita¬
tr̃eucterum eeplosa scimus

Expanded text:
liam suam heredem instituerit: liam suam heredem instituerit: " si nupta erit", vivo autem testatore vel ille consul processerit vel praetor fuerit factus vel filia eius nupta fuerit et adhuc vivo testatore consulatum quidem vel praeturam illi deposuerint, filia autem eius diverterit, omni dubitatione veterum explosa sancimus
Abbreviated transcription (Latin):
stitutõcmsus qui substitu tõc p̃¬
granatus est pater efficiatur et
ubcros substulent et intelligen¬
tẽm nonce iusmile patremside
nepotibeogitai̾ut tale fecisse sb̾¬
sticutõemhumanitatis intintr
hocetlatius et pinguius intpre¬
tandum ẽeqedidimus.etsiqs
nafurales bũit filioͥs et partcin
cis relinquent ueldedontusq
admodum quem nos statium
et sbstitutioni cos subiugaut
nullaliberorum corum mentõc
fcact hic intelligieuanescere sõ
stitrtõcm liberis cam excludẽtib̾
et intellectuoptimobiisquial
substicutionem nocanturr obsi¬
stẽtect nonconcedente adcos e¬
ampartem uonire szad filios uł
filiasnepotes ulneptes prone¬
potes uei proneptes moriẽtis
berisinc uistasobole decesserint
utqd̃ inter uistos liberos scitum
est hocet inaturales filios extẽ¬
daturqucomnia et in legatis
ulfidci cominissis specialbus
locum hre sanccimus.
dem. Siquis hrdemscripse¬
nt subtaliconditõe su llecon¬

Expanded text:
stitutionem, si is qui substitutione praegravatus est pater efficiatur et liberos sustulerit, intellegentem non esse verisimile patrem, si de nepotibus cogitaverit, talem fecisse substitutionem: humanitatis intuitu hoc et latius et pinguius interpretandum esse credidimus. Et si quis naturales habuerit filios et partem eis reliquerit vel dederit usque ad modum, quem nos statuimus, et substitutioni eos subiugaverit nulla liberorum eorum mentione facta, et hic intellegi evanescere sstitutionem, liberis eam excludentibus et intellectu optimo his qui ad substitutionem vocantur obsistente et non concedente ad eos eam partem venire, sed ad filios vel filias, nepotes vel neptes, pronepotes vel proneptes morientis beri sine iusta subole decesserint: ut, quod inter iustos liberos sanctum est, hoc et in naturales filios extendatur. Quae omnia et in legatis vel fideicommissis specialibus locum habere sancimus. . Si quis heredem scripserit sub tali condicione: " si ille con
Abbreviated transcription (Latin):
sacrq psona. autdonatioie
uenditionis uetituloant alio
uelam̃to cuiuscumq cc̃tus
penitus taminad ministrate
boĩtos quampost depoitum⁊
offitium proaliquo prestito.
bnfitiotemporeadministra¬
tois quangratuito merriẽ
lumcomodum anccponat in
utadsalutis timorem ⁊ nece

Expanded text:
sacramentique personam, aut donationis venditionisve titulo aut alio velamento cuiuscumque contrapenitus tam in administratione positos quam post depositum officium pro aliquo praestito beneficio tempore administrationis, quam gratuito meruerinlum commodum anteponat, tamen, ut ad salutis timorem et nece
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯncrũnt si cacognita ꝯucti fu¬
erint sinciusta cos ⁊ lima peti¬
tõc pulsasscom̃s cislimas er¬
pensas sumptusqzquos ab
cxordio cepteotrousic iporũ
itio tollasse cos ostitent red¬
bere cogantur uͦt hac saltemeẽ¬
surc iustissimc tormidinctnti
improbis assiduc o fuctatoibꝰ
occupati acquiescant sciamso¬
pitis clamorib urgiorum n¬
magra demceps neccite retinc̃¬

Expanded text:
nerint, si causa cognita convicti fuerint sine iusta eos et legitima petitione pulsasse, omnes eis legitimas expensas sumptusque, quos ab exordio coeptae controversiae ipsorum vitio tolerasse eos constiterit, redhibere cogantur, ut hac saltem censurae iustissimae formidine revocati improbis adsidue conflictationibus occupati adquiescant se iam sopitis clamoribus iurgiorum magistra deinceps necessitate retin
Abbreviated transcription (French):
dem. E cientis condcõem
liberum non posseficriscruum
cuidctissimiums est cumigit᷑
ꝓponas patrempupillorum
quorum precib fccistimenti¬
oncm uclut liberum te penes
schiusse ministium l mactu¬

Expanded text:
. Scientis condicionem liberum non posse fieri servum evidentissimi iuris est. Cum igitur proponas patrem pupillorum, quorum precibus fecisti mentionem, velut liberum te penes se habuisse, ministerium, lic
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Euiqui moffitiosi
a falsiacc̃atione non submor
placuit idemobseruatur et si
excc̃io falsicriminc institucori¬
ctus posteade moffoso actoem
crccre malucrit.¬

Expanded text:
m, qui inofficiosi a falsi accusatione non submoveri placuit. Idem observatur et si e contrario falsi crimine instituto victus postea de inofficioso actionem exercere maluerit
Abbreviated transcription (Latin):
cicõditoc nille aurcorũ m̃o qua¬
titatensumpsissent si mtradic.
c̃tumͤ debitosatis ñfeciss cũpena
quadruplireadderet qd accepit m¬
no formanopatitur legẽcctus i¬
stius ultrapenalimanimusnã
rum posse ꝓcedere.

Expanded text:
ea condicione mille aureorum numero quantitatem sumpsisse, ut, si intra diem certum debito satis non fecisset, cum poena quadrupli redderet quod accepit, iuris forma non patitur legem contrstius ultra poenam legitimarum rum posse procedere.
Abbreviated transcription (Latin):
catio sccuta est. finita retractãda
non sunt neccius tp̃ris qdpost
rem iudicatam flaꝑcit usure ullo
ture postulantur nisi exẽaidic̃¬
mutuam pccunam dedit. ut ince¬
nsuranim inhitaret pactoq it
do domum pensiõem redegit re
fernqͥoem quasiplus domus
oportet᷑ enin uberiore sorte po¬
t̾it cc̃bilocatio nõ ideo tͥi illicitũ

Expanded text:
catio secuta est, finita retractanda non sunt: nec eius temporis, quod post rem iudicatam fluxit, usurae ullo iure postulantur nisi ex cmutuam pecuniam dedit, ut vicsurarum inhabitaret, pactoque ita do domum pensionem redegit, referri quaestionem, quasi plus domus oportet. licet enim uberiore sorte potuerit contrahi locatio, non ideo tamen illicitum
Abbreviated transcription (Latin):
ininceralias canti¬
ones precipue cõmissorie pig̾¬
ris legis crescit asperitas placet
infirmaricamct imposterm
cẽm cius memoriamabolcrisi
quis igiturtalicc̃tu laboratac
sanctoc respiret. q̾cũ pretitis pre¬
sentia quoq depellicet futua p¬
hibetcreditores onini reanuise
iubenns recupireqd dederant

Expanded text:
inter alias captiones praecipue commissoriae pignorum legis crescit asperitas, placet infirmari eam et in posterum omnem eius memoriam aboleri. Si quis igitur tali contractu laborat, hac sanctione respiret, quae cum praeteritis praesentia quoque depellit et futura prohibet. creditores enim re amissa iubemus recuperare quod dederunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit.fructu tñsolo atq usu parc̃ti¬
bodeputato dominium ciquaa
conuinge ulquemerut reserre¬
tur parente procmancipatonis
ctiam benefitio siuolucrit sicut
inmaternis rebułquep eandẽ
lincamueniunt pcmium rabi
orib continctur.necafilia que
inpotestate est donationcm ante
nuytias patrincca filio dotem
acquircoaddito confirmamus
ut cesmmctis his adhucinp̾tate
prĩs silibas extãtib moriantur
adliberos corum hecdemres mr̃
hereditatis non ad patres iure
peculu transmittantur ncc per
nepotes auouidetiacquirende
sun autemidem nepos supstiti¬
bo tam patrẽquamauo paterro
diem suum sincliberis obient
corum pominium ułque adip̃
exmatreulabcius lineapuenẽ

Expanded text:
sit , fructu tamen solo atque usu parentibus deputato, dominium ei qui a coniuge vel quae meruit reservetur, parente pro emancipationis etiam beneficio, si voluerit , sicut in maternis rebus vel quae per eanden lineam veniunt, praemium oribus continetur nec a filia quae in potestate est donationem ante nuptias patri nec a filio dotem adquiri, eo addito confirmamus, ut, defunctis his adhuc in potestate patris, si liberis extantibus moriantur, ad liberos eorum eaedem res iure hereditatis, non ad patres iure peculii transmittantur nec per nepotes avo videlicet adquirendae. Sin autem idem nepos superstitibus tam patre quam avo paterno diem suum sine liberis obierit, eorum dominium, quae ad ipsum ex matre vel ab eius linea pe
Abbreviated transcription (Latin):
statistipe̾ndiis nec nõ cet̾is solici¬
is hustemty ronib deputadi
siucquolibz alio dispendio a

Expanded text:
statim stipendiis nec non ceteris solaciis isdem tironibus deputandis sine quolibet alio dispendio. A
Abbreviated transcription (Latin):
sistoriane ꝯmitiue ĩ siguiame¬
ruerit dignitatisuł pconsula¬
reius dixerit aut ni̾car fucĩt
ad mĩstratoc suffultus. siquid
ab conł infertur inrgiumulre¬
fertur pcuratoris põam innego¬
cu sui iurasbstituat qd̃siquis
scionis huuismoi statuta tñs¬
gssus indiriis sesc iurgatum

Expanded text:
e comitivae insignia meruerit dignitatis vel proconsulare ius dixerit aut vicarii fuerit administratione subfultus, si quid ab eo vel infertur iurgium vel refertur, procuratoris personam in negotii sui iura substituat. quod si quis sanctionis huius statuta transgressus iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
uitutis Ip̃a necc̃itate ꝑcaptunta¬
tis camfintenẽtripurgato iugo¬
re.ad cius littima in uitathrdi¬
tatemalecꝰ tibimedii tp̃ris fortu¬
naquominusres maternas
successione quesitas persequi

Expanded text:
psa necessitate per captivitatis causam fuit, eventu purgato vigore ad eius legitimam invitat hereditatem, nec tibi medii temporis fortuna, quominus res maternas successione quaesitas persequi
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ISquiliber constitutu
captus abhostib ꝯmercio Re¬
dimitu etanteqͣ restituatur
procodata pecunia succonis
iurasibiiendicare fauorem
genuitatis pot utexcapossit
pretium pro sedatum exsoluẽ
ceptos tp̃reoriginungenut¬
tiomatris uixtaea quebenig̾
placilerunt redliconuenit.
dem. Iibarcaptus ab hosti¬
Uyetꝯmertio redemptus tũc
demĩ cum p̾cium soli̾nit uel
heceiqualicumq remuttat.
iudicio stasum pristinum re¬
cipitquogenere matre filinz
redintecum huiusmoi cc̃tu
nondemercede s detristiritia
repudiandacogitatur nore
cipiendi filiumcogitatio cũ
optabiliconditõe filium illi¬
comatri restitunt. ataũ ⁊cimli¬
umobsequio muncrum pꝑ
cium preteritum filius noex¬
casctur ꝓprictatis itaq rõe ab
hostib redempto filio fcitepe¬
nitere acdepcio quiquamtra¬
tareno conenit potomtinab
codebitam iure cocesso reclu
postulas.

Expanded text:
. Is, qui liber constitutus captus ab hostibus commercio redimitur, et antequam restituatur pro eo data pecunia, successionis iura sibi vindicare favore ingenuitatis potest, ut ex ea possit pretium pro se datum exsolvereceptos tempore, origini ingenuitatis matris iuxta ea quae benigne placuerunt reddi convenit.. Liber captus ab hostibus et commercio redemptus tunc demum cum pretium solverit vel hoc ei qualicumque remittatur indicio, statum pristinum recipit. Quo genere matre filium redimente, cum huiusmodi contractus non de mercede, sed de tristitia repudianda cogitatur, voti recipiendi filium cogitatio cum optabili condicione filium ilico matri restituit, ita ut et civilium obsequio munerum propter casum praeteritum non excusetur. Pro pietatis itaque ratione ab hostibus redempto filio facti te paenitere ac de pretio quicquam tractare non convenit: dotem tamen ab eo debitam iure concesso reddi postulas.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Captum ab hostib fili¬
um patre mortuo mediotpecoͬ
unde siextestõ adtesuic abintẽ¬
stato successi oẽm patris cuiptux̃
apud presidem prouintie proba¬
uis resticuitibires hereditanas

Expanded text:
. Captum ab hostibus filium, patre mortuo medio temporUnde si ex testamento ad te sive intestato successionem patris tui pertinere apud praesidem provinciae probaveris, restitui tibi res hereditarias
Abbreviated transcription (Latin):
Iñfestõmilitis legez
falcidiam et inlẽg̾atis et infi¬
deicominissis ceisare explora¬
tiumns est. ¶Sanesiquidrl

Expanded text:
nto militis legem Falcidiam et in legatis et in fideicommissis cessare explorati iuris est. sane si quid
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Donpriquẽq̃ sincc̃ĩtã
tua adtue sedis exam iubebit al¬
duciꝙ̃sollẽpnibꝰ satisfeccriti
qui nititur fidem doloris asse¬
rerecum iuxta form̃ã uiris q̃¬
tiqui ci qui cepit urguere ant
uindicta ꝓpoĩta sit siuora detu¬
lerit ant supplitium sifefetlic¬

Expanded text:
. Non prius quemquam sinceritas tua ad tuae sedis examen iubebit adduci, quam sollemnibus satisfecerit, qui nititur fidem doloris adserere, cum iuxta formam iuris antiqui ei qui coeperit urguere aut vindicta proposita sit, si vera detulerit, aut supplicium, si fefel
Abbreviated transcription (Latin):
mpr Mommerint cunctisi¬
ucnulgato rescripto mansuctr
dos dominos locorumcẽ aus si
forte defucrint actores corum
adinsinuandas smias ꝓcura¬
toriasq ec̃quciendos ncinḋ
inuinarm nascacurocco un
uut nascuncur qd̃ sip̃ceptaro¬
straimplore nc̾gloxintomin
nabuntur sinantem habito
plerumq colludio curatorce
ul tutores minorũbis rez de¬
bitamea occasicc inuadãt ut
pupillis uladulus iurgadi
copia et fructus adimatur hi
catenus subucnimus utcã¬
dem nonatterat dampno el¬
pa temcritatis aliene s illico
quidempossessio ci aquo est
ablata seddatur curatores i¬
autem ul tutores ctnadepor

Expanded text:
Meminerint cuncti, sive vulgato rescripto mansuetud conveniendos dominos locorum esse aut, si forte defuerint, actores eorum ad insinuandas sententias procuratoresque quaerendos, ne inde iniuriarum nascatur occasio, unde iura nascuntur. quod si praecepta nostra implere neglexerint, omni vabuntur. Sin autem habito plerumque colludio curatores vel tutores minorum his rem debitam ea occasione pervadant, ut pupillis vel adultis iurgandi copia et fructus adimatur, his eatenus subvenimus, ut eosdem non atterat damno culpa temeritatis alienae, sed ilico quidem possessio ei a quo est ablata reddatur, curatores autem vel tutores aeterna depor
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. S iit allegati
materuraad deludendã
moffosiquerelam penc
uniusas facultates suas
dumageret in rebohuma

Expanded text:
. Si, ut adlegatis, mater vestra ad deludendam inofficiosi querellam paene universas facultates suas, dum ageret in rebus huma
Abbreviated transcription (Latin):
postea uos exqia bountus fecit
brdes casqlegatis ul fideico¬
missis exinanire gestinit nõs
nobis ut poteqrtamꝑtem nõ
hentib desideratis.

Expanded text:
postea vos ex duabus unciis fecit heredes easque legatis et fideicommissis exinanire gestivit, non vobis utpote quartam partem non habentibus desideratis.
Abbreviated transcription (Latin):
dem C ertum est quidem
cognationis ure citra amissi¬
oncin bonorumpossessiois
nominem posse succẽdere ḋfr¬
ctiuõcognatisuccedẽ nolẽtes
petere uonorum possessioen
nonurguentur. de succ̃orio¬

Expanded text:
 Certum est quidem cognationis iure citra admissionem bonorum possessionis neminem posse succedere: defuncti vero cognati succedere nolentes petere bonorum possessionem non urguentur. D. XI
Abbreviated transcription (Latin):
bitatõmerhoc cmergere si hoc ꝙ
dedcm̃te constitutio induxitctr
infuriosis obimnendũẽqĩexẽꝑ¬
lom̃tecapti⁊ furiosi filios adiͦ¬
uantes his itaq dubitatis ta¬
les anbigntates decidetes san¬
cunus hocrepleriqḋduimarci
cuiuscr̃qr sexus possuntłimas
c̃chere nuptias tam doieq̃ante
nuptias donattemacurarore
corum prestanda erstimatoem¬

Expanded text:
bitationem ex hoc emergere, si hoc, quod in demente constitutio induxit, etiam in furiosis obtinendum elo mente capti et furiosi adiuvante His itaque dubitatis tales ambiguitates decidentes sancimus hoc repleri, quod divi Marci cujuscunque sexus, possunt legitimas contrahere nuptias, tam dote quam ante nuptias donatione a curatore eorum praestanda: aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃c absens et in defẽñsus cõndẽ¬
pnatus es instaura toc̾m iudi¬
tu uire desideras utexintegro
defensionib tus utans naz
cos quoq quilegatõis offici¬
ofungunturin copriuilio cẽ

Expanded text:
 absens et indefensus condemnatus es, instaurationem iudicii iure desideras, ut ex integro defensionibus tuis utaris. Nam eos quoque, qui legationis officio funguntur, in eo privilegio esse,
Abbreviated transcription (Latin):
quoint̃̾pupillam⁊ tuto¬
ns  filium connubiumsa¬
uenirirusticitatis ⁊ impenĩ¬
refiliesucuł filiotutoris nupti¬
las cc̃here ñ probibetur.

Expanded text:
quo inter pupillam et tutoris filium conubium saveniri rusticitatis et imperire filiae suae vel filio tutoris nuptias contrahere non prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
teras iudicis siad mimculum
militare prebere uoluintant
abip̃is militibo dampna pro¬
rũtialibo in flicta fuũnt damp¬
na ⁊ lesioẽs restituant ⁊acorir
ꝯdempnatõ pro abitro iuro¬
rum ulustrium magrõrumi
milicum fericucurdomini q̾
uł pcuratores uel primates p¬
bunt si presentes et scientes ul¬
tro non obtulit nocentes uel
admoniticos erhibere distule¬
rint dominus quidem posses¬
sionis dñio priuabitur. ꝓcuã¬
torn̾o senprimates ppeuio exi¬
lio subiacebunt ip̃iquoq ꝓcuã¬
toriul dominonel primãcib
possessiomis siseadꝯ primendã
multitudinem rusticaenoruz
sufficere nõ posse firmauint et
id prouintialundicio palam
fecerint militare auxiumre¬
ctor prouintie atribimo ul pri¬
matib nũ̃i faciet dan siciuilia
sufficere non posse prosperorit
siucro postexibitoem eorum q
accusantur innocentes cos ce.
⁊ nichcriminis admisisse pa¬
tuit acc̃atores penamque in
çalumpniatores cxconda est.
subire cogentur cxemplo aut

Expanded text:
teras iudicis si adminiculum militare praebere noluerint, aut si ab ipsis militibus damna provincialibus inflicta fuerint, et damna et laesiones restituent et acerrima condemnatione pro arbitrio virorum illustrium magistrorum militum ferientur. Domini etiam curatores vel primates pbunt, si praesentes et scientes ultro non obtulerint nocentes vel admoniti eos exhibere distulerint: nam dominus quidem possessionis dominio privabitur, procurator vero seu primates perpetuo exilio subiacebunt. ipsi quoque procuratori vel domino vel primatibus possessionis, si se ad comprimendam multitudinem rusticanorum sufficere non posse firmaverint et id provinciali iudicio palam fecerint, militare auxilium rector provinciae a tribuno vel primatibus numeri faciet dari, si civilia sufficere non posse perspexerit. Si vero post exhibitionem eorum qui accusantur innocentes eos esse et nihil criminis admisisse patuerit, accusatores poenam quae in calumniatores exercenda est subire cogantur. exemplo autem
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Quisquis cummiliti¬
boulprinatis barbaris ⁊scele¬
staminient fanccionemaut fe¬
ctionis ipsius suscepent sacra¬
mentaueldederit denece q̃ nro

Expanded text:
. Quisquis cum militivel privatis, barbaris etiam scelestam inierit factionem aut factionis ipsius susceperit sacramenta vel dederit, de nece etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ ex quetutores curatorċ¬
q ncc̃itate astiuirit ut auiumet
argentum gemmas uestes cct̾a¬
aqueintraciuitates sunt uend¬
rctomĩuq adniimos redigerẽt
preter p̾dia ⁊ mancipia rusticamł¬
tumminorumutiutatiadũsac̃¬

Expanded text:
m. Lex quae tutores curatoresque necessitate adstrinxit, ut aurum, argentum, gemmas, vestes coeteraquae intra civitatem sunt, venderent omniaque ad nummos redigerent, praeter praelia et mancipia rustica, multum minorum utilitati adversa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ministerum prebuerut.
cum coquifecit supplitio ca¬
pitali plecrendis iuduas aut
acpupillos specialidignos in¬
dulgentia credidimus ut ui

Expanded text:
hoc ministerium praebuerunt, cum eo qui fecit supplicio capitali plectendis. Viduas autem ac pupillos speciali dignos indulgentia credidimus, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatemortistemporesimtra.
quartũ decimu etatis sucaiỹ
anpostea decesserit substicuit
nam nonestincerciniris qd̃ si
quidem inꝑatris militis ptate¬

Expanded text:
tate mortis tempore, si intra quartum decimum aetatis suae annum an postea decesserit. Nam non est incerti iuris, quod, si quidem in patris militis
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝑtincat suçccssio.siuero sub¬
stitutio et insccundum c̃aum
ulcẽpressa ul compendiosa nõ
usq ad cortam cratem fc̃arepe¬
natursiqmidem in fr puberta¬
tem  dcccssitcos bãt brdes quos
paterciconstitunt siadicrinthe¬
reditatem suiero post puberta
temcius successionem tcobti

Expanded text:
ius pertineat successio. Si vero substitutio in secundum casum vel expressa vel compendio non usque ad certam aetatem facta reperiatur, si quidem infra pubertatem decessit, eos habeat heredes, quos pater ei constituit et adierunt hereditatem: si vero post pubertatem, te eius successionem obti
Abbreviated transcription (Latin):
s.utcottempore solutio fiat qro
scucĩna sirebohumanis sub¬
tracta nõ fuiss uigesimũquĩ¬
tum annumetatis implesset
nonccptum enim annum set
timplctum si dcemolumento

Expanded text:
ut eo tempore solutio fiat, quo Severina, si rebus humanis subtracta non fuisset, vicesimum quintum annum aetatis impleret. Non coeptum enim annum, sed impletum, si de emolument
Abbreviated transcription (Latin):
to qd sicditores idfcci̾nt. ita de¬
mu uixta formã cdicti benefiti¬
untibumpcictur si frandulc̃ta
uendicõepticipanteconsilio ẽp¬
tore dampnum tibi infactum

Expanded text:
uod si creditores id fecerint, ita demum iuxta formam edicti beneficium tibi impertietur, si fraudulenta venditione, participante consilium emptore, damnum tibi inflictum
Abbreviated transcription (Latin):
fuent iquires alienas ułcre¬
ditoriobnoxias detin ⁊ desid¬
rat dominus rciił creditor
suamintenceem ꝓponcre ⁊ nõ

Expanded text:
fuerit is qui res alienas vel creditori obnoxias detinet, et desideret dominus rei vel creditor suam intentionem proponere, et no
Abbreviated transcription (Latin):
dito libertatemsno serno dore¬
liquit subcõditiõcsi suo ħrdi c¬
tum numerum solidorum pre¬
stetor ul.aliam quandam spem

Expanded text:
dito libertatem suo servo dereliquit sub condicione, si suo heredi certum numerum solidorum praestet vel aliam quandam spe
Abbreviated transcription (Latin):
diffram exmediotollentessiq
ctum pondus auruł confectut
inmassaconstitutideposĩceti
plures scripsert heredes ⁊ unuc
erhis ꝯtingentem sibiportõe a
depoĩtano accepit et alter super¬
sedent ułalio fortinto cauimpe¬
ditus hoc facere nõ potiit ⁊ poste¬
adepoĩtarius madusamincide¬
nt rortunamuł sincdolomalo
depoĩtum ꝑdiderit sc̃imus non

Expanded text:
differentiam e medio tollentes, si quis certum pondus auri vel confecti vel in massa constituti deposuerit et plures scripsit heredes et unus ex his contingentem sibi portionem a depositario accepit, alter supersederit vel alias fortuito casu impeditus hoc facere non potuerit, et postea depositarius in adversam inciderit fortunam vel sine dolo depositum perdiderit, s
Abbreviated transcription (Latin):
rerum anccisit debitorem con¬
trauins ioem connenies cum
cumequitas auxilio excepti¬
onis Muniatactuncdenu
iteratã possis desiterare conu¬

Expanded text:
rerum antecessit, debitorem contra iuris rationem conveniens, cum eum aequitas auxilio exceptionis muniat ac tunc demum iteratam possis desiderare con
Abbreviated transcription (Latin):
ists.siq̃muincin cactat
estis ut in coqd̃ pat̾ne
hcreditatiuos obligasti
mintegrũ restitutionis
anxiliumaccipere debeatisad
tegrum restitiupotestis exces¬
sistis curatores ños siadũsꝰ
cos nqdum exptiestis inditi

Expanded text:
 aetate estis, ut eo, quod paternae hereditati vos obligastis, in integrum restitutionis auxilium accipere debeatis, aintegrum restitui possitis, excessit, curatores vestros, si adversus eos nondum experti estis
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Bitutorulcuratorpu¬
pilamul adult̾a quondãsua
sibiuł filio suo nullo dumom
Stegere  laboraiut ⁊dos data ꝑꝯd

Expanded text:
. Si tutor vel curator pupillam vel adultam quondam suam sibi vel filio suo nullo divinos tegere laboravit, et dos data
Abbreviated transcription (Latin):
rogͥat. amrestitucre heredit. ac̃
dennctu nditio et antequaz
fatimunus immincat posse
satisfacore  idest restituore hereq̃¬
tatem ctiam quarta parte ułre¬
tentaułomissa siuolucrit explo¬
ratiusest.
loco heres institutꝰ testatori sia¬
ceditlegata scufidcicommissa
asubstituto data petiurenon
possunt.

Expanded text:
rogatam restituere hereditatem defuncti iudicio et antequam fati munus impleat posse satisfacere id est restituere hereditatem quarta parte vel retenta vel omissa, si voluerit, explorati iuris est. loco heres institutus testatori succedit, legata seu fideicommissa a substituto data posci iure non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mpr Sisoror tua in pat̾¬
norumbonorum diuisi õc
defefellit.necdo temquam
acceperat apatre nio intesta¬
to dicm functo contulit. pre¬
ses prouintic craminatis.
partium allegationib cum
bonis dotem confundi ube¬
bit ⁊ qd̃ deducta rõe plus ap̃
biubebit.⁊ demẽ ⁊ siarbitro
dato diuisio celebrata c̃.¬

Expanded text:
 Si soror tua in paternorum bonorum divisione te fefellit nec dotem, quam acceperat a patre vestro intestato diem functo, contulit, praeses provinciae examinatis partium adlegationibus cum bonis dotem confundi iubebit et, quod deducta ratione plus apud bi iubebit. Idem est et si arbitro da
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Lostumo preterito
patris testin rłmpentiatq
Oincestato succetentigmnãci¬
patum peticabonorum poe

Expanded text:
e. Postumo praeterito patris testamentum rumpenti atque intestato succedenti emancipatum petita bonorum po
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S icnminis acc̃atõem
ꝓpterres aseruo raptas inten¬
candamputaus nonꝯtrado¬
minum s otracumquẽ faciñ
ꝯmississẽ ꝓponis hanc instuu
reum deferendum putaus a¬
pud presidem prouintie age
nonignarum quomadmcra¬
nineor probatis res uirdica

Expanded text:
. Si criminis accusationem propter res a servo raptas intentandam putaveris, non contra dominum, sed contra eum quem facinus commisisse proponis hanc instituereum deferendum putaveris, apud praesidem provinciae age non ignarum, quemadmonibus probatis res vindica
Abbreviated transcription (Latin):
dem. P ĩquis sciens agnĩ
alienum scuit. ul plantas im¬
posuit postquam hec radicibꝰ
cerram fuerintãplexe solo ce¬
dere ratiomis est  domino eniz
mag̾segetes ulplantas quaz
phuiusmodi factum solum sy¬
ufac̃ Ganccum quibõa fide
possidens hecfecerit perdolim̃
uexecptõcm contrauendicatẽ
domimum soruare sumptus
uins auc̃te sigrpificatumẽ.
tũ estquod postulas ut manci¬
piumqd̃ tradidisti et hoc mo
dominiumciuis transtulistiꝓx
iuto cocx nr̃o rescripto ribi assi¬
gnctur ũnintelligis semelan¬
cillaemptoris facta filios q̃ po¬
steanates  cius dm̃um sequi
cuiusmater corum co tp̃re fu¬
it anc de prctio sinonhocte

Expanded text:
. Si quis sciens agrum alienum sevit vel plantas imposuit, postquam eae radicibus terram fuerint amplexae, solo cedere rationis est. domini enim magis segetem vel plantas quam per huiusmodi factum solum suum facit. Sane eum, qui bona fide possidens haec fecerit, per doli mali exceptionem contra vindicantem dominium servare sumptus iuris auctoritate significatum est. tum est quod postulas, ut mancipium, quod tradidisti et hoc modo dominium eius transtulisti, invito eo ex nostro rescripto tibi adsignetur. unde intellegis semel ancilla emptoris facta filios etiam postea natos eius dominium sequi, cuius mater eorum eo tempore fuit. sane de pretio, si non te
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quͦtecimĩcpublico
inaccatocm̃  deductus ẽ abalio
Osuꝑcodcrimine deferii nõpot
sitamenercodem fco plurima

Expanded text:
. Qui de crimine publico in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima
Abbreviated transcription (Latin):
quepduisas ꝓuitias colloc̾te
sunt. nccnon⁊ rtus tuentissi¬
mos caruim ancistes scude uire
sacdotalium creationiserde
de prulio metropolitano uel
patriarchico sbhisdemimpus
tp̃ribꝰ penitus antiquandis
uteassatis ⁊ rescissis quephu
iismoiscclatas iussicẽs. aut p̃¬
gmaticas sciones aut ostres i

Expanded text:
ersas provincias collocatae sunt, nec non et reverentissimos earum antistites seu de iure sacerdotalium creationum seu de de privilegio metropolitano vel patriarch ico sub isdem impiis temporibus, penitus antiquandis, ut cassatis et rescissis, quae per huiusmodi sceleratas iussiones aut pragmaticas sanctiones aut consti
Abbreviated transcription (Latin):
mpr Guinquires agit he¬
redum aquibtibi deben fidi¬
commissumdicis eiloca. ad p̃¬
torem irum clarissimuniqͥ
ant respondere tibi cogetur au

Expanded text:
m, qui res agit heredum, a quibus tibi deberi fideicommissum dicis, evoca ad praetorem virum clarissimum, qui aut respondere tibi cogetur au
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S ifratres tui mincẽ
dumtaxatetate illudicre ar¬
tis ostentatõc spectaculum su
ippłoprebucrunt inuolata
cristimatõcm optinent.
dem. Uidem rumpens soci¬
etatis cũminfane periculo
fuo nomine prosocio comiet¬
tus ad faciendusatisurguetur

Expanded text:
. Si fratres tui minores dumtaxat aetate in ludicrae artis ostentatione spectaculum sui populo praebuerunt, inviolatum existimationem obtinent.. Fidem rumpens societatis cum infamiae periculo suo nomine pro socio conventus ad faciendum satis urguetur
Abbreviated transcription (Latin):
triexcompromissoir¬
re ꝑfecto. addc̃iappellaĩ
no n posse sepe rescriptu
estquia nec iudicatiacti
reccd̃atur.s siltradiem com¬
promisso comprchensumest
ullam penam cõnuttit quici
ñ paicrit.

Expanded text:
tri ex compromisso iure perfecto aditi appellari non posse saepe rescriptum est, quia nec iudicati actiorecedatur. sed si ultra diem compromisso comprehensum iudullam poenam committit qui ei non paruerit.
Abbreviated transcription (Latin):
solent in codemreseruc̃tur. nec
usqͣ ꝑmitratur ficriulla trans¬
latio mos namqz retincidus
ẽ fidclissimcuctustatis quẽ si
qs ĩhacurbe uoluĩt ꝯmutare
inrita mortuorui urderi faciet

Expanded text:
solent, in eodem reserventur nec usquam permittatur fieri ulla translatio. mos namque retinendus est fidelissimae vetustatis, quem si quis in hac urbe voluerit immutare, irritam mortuorum videri faciet
Abbreviated transcription (Latin):
ncq plebes etartium offitia
ocunctanim uencrabilidici
solis quicscantiuntamen
poĩti agrorum culture libere
licenterq in seruiant qnfre¬
quenter cuenitit nonalio a¬
ptis dic fripnenta sulcis a¬
ut incescropibꝰ cõmẽdent̾
ncocc̃oe mõmenti percat coor¬
moditas celesti pronisione
concessa

Expanded text:
 plebes et artium officia cunctarum venerabili die solis quiescant. Ruri tamen positi agrorum culturae libere licenterque inserviant, quoniam frequenter evenit, ut non alio aptius die frumenta sulcis aut vineae scrobibus commendentur, ne occasione momenti pereat commoditas caelesti provisione concessa
Abbreviated transcription (Latin):
poi debet in quin ꝓcuratoris an
Cad agendum negocium mada¬
tum adomino litis at cũsi
falsus pcurator ꝑuiciaturnec
dicicontron̾sie solet necpõt ẽe
uiditium.

Expanded text:
 debet inquiri procuratoris, an ad agendum negotium mandatum a domino litis habeat, tamen si falsus procurator inveniatur, nec dici controversiae solent nec potest esse iudicium.
Abbreviated transcription (Latin):
tis auc̃te firmeturscitoteis
patres oscriptinon aliter ĩ
posterum legemanraclom¬
tia promulgandam nisisu¬
pradc̃a formafuentobserua¬
ca bencenm cognouimus
qd cum uyo consilio fuĩtõ¬
dinatum id adb̾titudine

Expanded text:
tate firmetur. Scitote igitur, patres conscripti, non aliter in posterum legem a nostra clementia promulgandam, nisi supra dicta forma fuerit observata. Bene enim cognoscimus, quod cum vestro consilio fuerit ordinatum, id ad beatitudine