comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ remissionẽ pietas diuina largit᷑:
Propter quod ipse dñs in apocalipsi io¬
hanis. fideles suos consolans & iniquis
pęnam futurȩ punitionis inten¬
tans. ita loquitur: Qui nocet. noceat ad¬
huc. & qui in sordibus est sordescat ad¬
huc. Iustus aũt adhuc iustiora faciat ꝙ
sanctus sanctiora: Ecce uenio scito
& merces mea mecum est. reddere u-¬
nicuiq scd̾m facta sua Ego sum alfa.
& G. primus & nouissimꝰ. initium &
finis: Beati qͥ lauerunt stolas suas ut
sit potestas eorũ in ligno uitȩ. & per
portas intrent inciuitatẽ sc̃am fõris ãli
manebunt eanes. malefici. fornicarii.
& homicide. & seruientes iololis. & oĩs
qui amat et facit menlatium. Quis
rogo tam dure possit ceruicis ẽẽ. aut
quis ita incircũcisus corde repperiat᷑¬
& auribus. qui uerbis isti non terrea¬
tur ñ ꝓsternatur. non conuertatur
Quis non fleat. : Quis ñ intimis uis¬
ceribꝰ intremiseat.: Quis non timore

Expanded text:
catorum remissionem pietas divina largitur. catorum remissionem pietas divina largitur. Propter quod et ipse Dominus in Apocalypsi Joannis fideles suos consolans, et iniquis poenam futurae punitionis intentans, ita loquitur: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc: justus autem adhuc justiora faciat, et sanctus sanctiora. Ecce venio cito, et merces mea mecum est, reddere unicuique secundum facta sua. Ego sum alpha et omega, primus et novissimus, initium et finis. Beati qui laverunt stolas suas, ut sit potestas eorum in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem sanctam: foris autem remanebunt canes, malefici, fornicarii, et homicidae, et servientes idolis, et omnis qui amat et facit mendacium . Quis, rogo, tam durae possit cervicis esse, aut quis ita incircumcisus corde reperiatur et auribus, qui verbis istis non terreatur, non prosternatur, non convertatur? Quis non fleat? Quis non intimis visceribus intremiscat? Quis non timore
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe ad remediũ santatis aduenitz Ille
autem ꝓpterea morte condem pnatur eter¬
na. quia desperans beniuolentiam. atq
ita cũ eiꝰ peccatũ comparatũ occisioni. xp̃i
leuiꝰ crimen ꝓnuntiet᷑. ipse tamen in eodẽ
leuiore crimme multo deterius inuem¬
tur quia licet non occiderit xp̃m. in eo
tamen deteriꝰ peccauit. quam si xp̃m occi¬
disset in quo tempꝰ neglexit congruum
quod est remissioni peccatorũ diina lon¬
gammitate concessũ Ita cognoscitur nec
remissionem peccatorũ dari si penitentia
in hoc temꝑe non agatuir nec in hoc tem¬
pore pęnitentiã ꝓdesse si peccatorũ remis¬
sio desꝑat᷑ : in futuro uͦ nullã malis conũ¬
sionẽ futuram. et talium pęnitentiam
continuã fore sed uacuam: Sicut enim
eis nunquã remissio dabitur. sic eorum
nunquã pȩnitentia finetur: Negligt̃
enim tempus in quo pęnitentia salu¬
briter apeccatoribꝰ agitur: & in quo pec¬

Expanded text:
tempore ad remedium sanitatis advenit; ille tempore ad remedium sanitatis advenit; ille autem propterea morte condemnatur aeterna, quia desperans benevolentiam: atque ita cum ejus peccatum comparatum occisioni Christi levius crimen pronuntietur, ipse tamen in eodem leviore crimine multo deterius invenitur: quia licet non occiderit Christum, in eo tamen deterius peccavit quam si Christum occidisset, in quo tempus neglexit congruum quod est remissioni peccatorum divina longanimitate concessum. Ita cognoscitur nec remissionem peccatorum dari, si poenitentia in hoc tempore non agatur; nec in hoc tempore poenitentiam prodesse, si peccatorum remissio desperatur: in futuro vero nullam malis conversionem futuram, et talium poenitentiam continuam fore, sed vacuam. Sicut enim eis nunquam remissio dabitur, sic eorum nunquam poenitentia finietur. Negligunt enim tempus in quo poenitentia salubriter a peccatoribus agitur, et in quo pec
Abbreviated transcription (Latin):
adindulgentiã peceatorũ Et cũ muł¬
to grauius sit xp̃m tradidisse. quam
quẽlibet hominẽ occidisse: occisores
secuti Quisquis autẽ ñ dico herecicꝰ
seu paganus de quibus nulła est dubita.¬
tio quod igne punientur ȩterno quo
etiam xp̃ianus catholicus si homicidi¬
ũ admittat. aut adulteriũ faciat. ali¬
enaue diripiat uel si iuram̃tũ puirio
uiolet. aut falsum testimoniũ dieere
ñ dubitet nec ante p̾sentis uite finẽ
conuertat᷑ cum multo minus uideat᷑
peccasse qua ille qui occidit xp̃m. ta¬
men occisor xp̃i. si conuertatur in prȩ¬
senti uita saluabit᷑ Ille aute. peo quod
in p̃senti uita non conuertitur post
huiꝰ uitȩ finem torm̃tis deputabitur.
quȩ ñ habent finem Hoc aũt fit. non
quia iste plus peccauit. qua ille impi¬
us qui xp̃m occiołit seol ileo ille conse¬
quetur uitam eternã: quia om̃ipoten¬
tiã boni medici recognoscens: congruo

Expanded text:
ad indulgentiam peccatorum! Et cum mulad indulgentiam peccatorum! Et cum multo gravius sit Christum tradidisse quam quemlibet hominem occidisse, occisores nguine consecuti; quisquis autem, non dico haereticus seu paganus, de quibus nulla est dubitatio quod igne punientur aeterno, quo etiam Christianus catholicus, si homicidium admittat, aut adulterium faciat, alienave diripiat, vel si juramentum perjurio violet, aut falsum testimonium dicere non dubitet, nec ante praesentis vitae finem convertatur, cum multo minus videatur peccasse, 400 quam ille qui occidit Christum: tamen occisor Christi, si convertatur in praesenti vita, salvabitur; ille autem pro eo quod in praesenti vita non convertitur, post hujus vitae finem tormentis deputabitur quae non habent finem. Hoc autem fit, non quia iste plus peccavit quam ille impius qui Christum occidit, sed ideo ille consequetur vitam aeternam, quia omnipotentiam boni medici recognoscens, congruo
Abbreviated transcription (Latin):
remissionis beneficiũ: si ñ ille sibi dde-¬
sꝑando adimeret tempꝰ remissioni
concessum: Non gͦ recte pȩnitentiã
gessit nec iustum uidicẽ se sui scele¬
ris ꝑtulit Auxit quippe non abstu¬
lit suppliqũ meriti criminis sui uł¬
tor iniustus: ꝗͥ occisori suo tempusꝯ
uersionis adimit occisus: ac ꝑhoc. qr
ipse se occilit ipse sibi utiq tempꝰ
conuersionis se occidendo subtraxit Miser¬
rimꝰ uidas. qͥ cũ male crimen traditio¬
nis admiserit peus illius criminis pem¬
tudinem gessit quia penitꝰ inlugentiã
ñ quesiuit: acsic illa grauis culpe pęni¬
tentia. deterior est inuenta. qũa culpa
Illud & eñi dñioe traditionis peccatum
habuit posterius tempꝰ quo possit ab¬
lui. illũ uͦ punit sententia quȩ ñ conũ¬
sionẽ habuit sed desꝑationẽ: Ideo peni¬
tentẽ non adiuuit sed ꝑemit. quia sibi
conũsionis tẽnpꝰ occisione abstulit. & in

Expanded text:
remissionis beneficium, si non ille sibi despremissionis beneficium, si non ille sibi desperando adimeret tempus remissioni concessum. Non ergo recte poenitentiam gessit, nec justum vindicem se sui sceleris pertulit. Auxit quippe, non abstulit supplicium meriti criminis sui ultor injustus, qui occisori suo tempus conversionis ademit occisus. Ac per hoc quia ipse se occidit, ipse sibi utique tempus conversionis se occidendo subtraxit. Miserrimus Judas, qui cum male crimen traditionis admiserit, pejus illius criminis poenitudinem gessit, quia penitus indulgentiam non quaesivit: ac sic illa gravis culpae poenitentia deterior est inventa quam culpa. Illud etenim dominicae traditionis peccatum habuit posterius tempus quo possit ablui; illum vero punit sententia, quae non conversionem habuit, sed desperationem. Ideo poenitentem non adjuvit, sed peremit: quia sibi conversionis tempus occisione abstulit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ũsi cordis obstrictus uicio ñ abiecit
si confessus peceator quod male fecerat
ultra non faciat: & bonorũ studio
oꝑum p̾teritorũ criminũ merita
suꝑare contendat. ut scdm apłi di¬
ctum. uͥ abundauit peccatũ suꝑ¬
abundet grã: Non nulli p̃terea uir¬
tutẽ pęnitentie nescientes. non ad
hoc penitentiam gerunt. ut sꝑan¬
tes opem diuinȩ miscłiȩ conuertan¬
tur: immo pęnitendo deteriꝰ peccãt.
cum de peccatorũ remissione des¬
ꝑant talis fuit penitentia uide
traditoris. quȩ penitenti ñ adqui¬
siit salutem sed ꝓcurauit des¬
ꝑandi ꝑnitiem. Deniq deteriore
semetipsũ unculo iniquitatiᷤ obstru¬
xit. cum se occidit nocentem. quã
tunc cũ xp̃m tradidit innocentẽ:
peccatum eni traditionis xp̃i pote
rat uidȩ si uiuens conũteretur dunit¬
ti: occ isio uͦ sua nullatenꝰ relaxatur ex¬
tincto: Post traditionẽ igitur xp̃i ha¬
tuus est non denegasset suo traditori

Expanded text:
erversi cordis obstrictus vitio non abjeciterversi cordis obstrictus vitio non abjecitsi confessus peccator quod male fecerat, ultra non faciat, et bonorum studio operum praeteritorum criminum merita superare contendat; ut secundum Apostoli dictum, ubi abundavit peccatum, superabundet gratia . Nonnulli praeterea virtutem poenitentiae nescientes, non ad hoc poenitentiam gerunt, ut sperantes opem divinae misericordiae convertantur; imo poenitendo deterius peccant, cum de peccatorum remissione desperant. Talis fuit poenitentia Judae traditoris , quae poenitenti non acquisivit salutem, sed procuravit desperanti perniciem. Denique deteriore semetipsum vinculo iniquitatis obstrinxit, cum se occidit nocentem, quam tum cum Christum tradidit innocentem. Peccatum enim traditionis Christi rat Judae, si vivens converteretur, dimitti; occisio vero sua nullatenus relaxatur exstincto. Post traditionem igitur Christi hai pro impiis mortuus est, non denegasset suo traditori
Abbreviated transcription (Latin):
centiȩ de uictus illecebra. ñ solum mi¬
litis sui adułterauit uxorẽ: s ipsum
quoq maritũ ꝑemit insontẽ: nec so¬
lũ ñ nulliꝰ criminis sui reũ. quin eti¬
am conculeate ꝓrsus uxoris ignarũ:
Ad quẽ tamen cum nachan ꝓpheta
destinaretur a dño: ille ꝓpħica incre¬
patione ꝑterritus. exclamauit: Pec¬
caui: Cui sic propħa respondit Et ds̃
abstulit peccatũ tuũ. et ñ morieris:
Ecce saul dixit peceaui. dauid quoq
dixit pectaui: Cũ ergo inconfessione
peccati unius utriusq fuerit. cur ñ
una est utriusq concessa remissio.
nisi quia in similitudine confessionis
iudebat deus dissimilitudinẽ uolun¬
tatis. nec sonum sermonis attendit
sed intentionẽ cordis in utroq discre¬
uit: Unus eni conu̾sus peccandi ꝓ¬
tinus abiecit desideriũ. & peniten¬
do ipse suũ puniuit admissũ alter
uͦ confessionem quidẽ peccati sui u̾¬
bo ꝓtulit. sed affectum peccandi ꝑ¬

Expanded text:
centiae devictus illecebra , non solum micentiae devictus illecebra , non solum militis sui adulteravit uxorem, sed ipsum quoque maritum peremit insontem, nec solum nullius criminis sui reum, quin etiam conculcatae uxoris ignarum. Ad quem tamen cum Nathan propheta destinaretur a Domino, ille prophetica increpatione perterritus exclamavit: Peccavi . Cui sic propheta respondit: Et Deus abstulit peccatum tuum, et non morieris . Ecce Saul dixit: Peccavi. David quoque dixit: Peccavi. Cum ergo in confessione peccati utriusque una vox fuerit, cur non una est utriusque concessa remissio? nisi quia in similitudine confessionis videbat Deus dissimilitudinem voluntatis; nec sonum sermonis attendit, sed intentionem cordis in utroque discrevit. Unus enim conversus peccandi protinus abjecit desiderium, et poenitendo ipse suum punivit admissum; alter vero confessionem quidem peccati sui verbo protulit, sed affectum peccandi p
Abbreviated transcription (Latin):
sione mutatus accurrit. quomͦ siqͥs
in uulnere positus grauit doleat:
& beneficium medici non requirat:
ꝓnunciat qͥdem dolorẽ quẽ patitur.
s ñ conseqͥtur remediũ quo sanetur:
ꝓpterea ñ omnis qui conficetur pec¬
catũ remissionẽ accipit. quia d̃s̃ ñr
cantũ attendit quod corde gestamꝰ
De ipso eñĩ psalmꝰ dic̃: serutas corda
dico: Inde est quod in script᷑is duiniˢ
quosdã legimus equaliter peccata cõ
secutos: Rex enim saul. ad p̾dandum
amalech a deo directus. peccatũ incur¬
rit: qͥa p̾ceptum dñi minime custodi¬
uit: Ad que increpandũ cum ꝓpħa
samuel aduenisset. ille ꝑterritus
peccatũ suum confessus est. nec tam̃
est indulgentiã consecutus. quia cor
eiꝰ ñ erat rectum cum deo: Illa enim
peccati confessio extimore fuit sup¬
plicii. non ex horrore peccati: Non
odiuit quod fecerat. sed timuit qd̾
nolebat: Nec culpam suam conũsa
it: Dauid quoq rex carnalis concupiᷤ¬

Expanded text:
rsione mutatus accurrit, quomodo si quis rsione mutatus accurrit, quomodo si quis in vulnere positus graviter doleat, et beneficium medici non requirat. Pronuntiat quidem dolorem quem patitur, sed non consequitur remedium quo sanetur. Propterea non omnis qui confitetur peccatum remissionem accipit, quia Deus noster non tantum attendit quod corde gestamus. De ipso enim psalmus dicit: Scrutans corda n facitis quae dico ? Inde est quod in Scripturis divinis quosdam legimus aequaliter peccata sermone consecutos. Rex enim Saul ad praedandum Amalech a Deo directus , peccatum incurrit quia praeceptum Domini minime custodivit. Ad quem increpandum cum propheta Samuel advenisset, ille perterritus peccatum suum confessus est, nec tamen est indulgentiam consecutus: quia cor ejus non erat rectum coram Deo . Illa enim peccati confessio ex timore fuit supplicii, non ex horrore peccati. Non odivit quod fecerat, sed timuit quod nolebat; nec culpam suam conversait. David quoque rex carnalis concupis
Abbreviated transcription (Latin):
turo stabilis salus ac sempiterna red¬
datur: Illorũ aũt pęnitentia ñ desi¬
nit in futuro: qui pęnitentiam in p̃¬
sent i ñ egerint: Talis pęnitentia non
erit ex largitate dei sed cruciatione
supplicii: In tali pęnitentia luctus e¬
ternus erit. qui fructus ibi pęniten¬
tie nullus erit: Non enĩ ibi mala uo¬
luntaᷤ adbonum conũtet᷑ penitendo:
qͣndo ad hoc tantũmͦ penitentiã habe¬
bit iniquus in pęna. ut nec penitẽ¬
tia aliquando possit carere nec pena
Ac sic illa uoluntas que hic inquũ
usq in finem tenuit obduratũ: ad ħ
sine fine pęnitentiam habebit de
sceleribus suis. ut nec possit ultra cõ¬
uerti: nec ȩternitate ualeat carere sup.¬
plicii: Neq enĩ omnis pęnitentia ubi
peccator gr̃a miserantis dei p̃uentus
sic pęnitendo peccata sua ꝓnuntiat.
ut ꝑ conũsionẽ grãm remissionis in¬
quirat: Cȩterũ sic est quem pęnitet
ꝓmalis quȩ fec̃. nec tam̃ ad dm̃ conũ¬

Expanded text:
turo stabilis salus ac sempiterna redturo stabilis salus ac sempiterna reddatur. Illorum autem poenitentia non desinit in futuro, qui poenitentiam in praesenti vita non egerunt. Talis poenitentia non erit 398 ex largitate Dei, sed cruciatione supplicii. In tali poenitentia luctus aeternus erit, quia fructus ibi poenitentiae nullus erit. Non enim ibi mala voluntas ad bonum convertetur poenitendo; quando ad hoc tantummodo poenitentiam habebit iniquus in poena, ut nec poenitentia aliquando possit carere, nec poena. At sic illa voluntas quae hic iniquum usque in finem tenuit obduratum, ad hoc sine fine poenitentiam habebit de sceleribus suis, ut nec possit ultra converti, nec aeternitate valeat carere supplicii. Neque enim omnis poenitentia, ubi peccator gratia miserantis Dei praeventus sic poenitendo peccata sua pronuntiat, ut per conversionem gratiam remissionis inquirat. Caeterum sic est quem poenitet pro malis quae fecit, nec tamen ad Deum conve
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtantis refrigerio remaneret indig¬
nus: eiudenti responsione ab raham
patriarcha monstrauit pꝰ hanc ui¬
tam nec bonos posse add iniquos aliqͣte¬
nus transmeare. nec malos apenis ad
beatorũ requiem posse qͣndoq transire
Sic enum dicit fili recordare quia rece¬
pisti bona in uita tua et lazaruf simi¬
liter mala: Nunc aũt hic cõsolat᷑ tu uͦ
cruciaris Et in his omnibꝰ inter nos ꝙ
uos chaos magnum firmatũ est. ut
perem᷑ bonũ dum tempꝰ est oꝑis. & ut
simus in messe ditissimi. nec segnes dde¬
bemꝰ remanere nec steriles Bonũ est
unicuiq ut nunc uulneribus suis ad¬
hibrat conũsionis ac pęnitentie reme¬
diũ. dũ conũsus potest remissionem
acciꝑe peccatorũ: qm̃ futuri temꝑis
pęnitentia talis erit ut indulgentiã
mereri ñ possit Neq uͦ tunc illi actu¬
ri st̃ pęnitentiã. quos ds̃ p̃destinauit
temꝑe pęnitentibꝰ atq conũsis. in fu¬

Expanded text:
laetantis refrigerio remaneret indiglaetantis refrigerio remaneret indignus, evidenti responsione Abraham patriarcha monstravit post hanc vitam, nec bonos posse ad iniquos aliquatenus transmeare, nec malos a poenis ad beatorum requiem posse quandoque transire. Sic enim dicit: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut peremur bonum, dum tempus est operis; et ut simus in messe ditissimi, nec segnes debemus remanere, nec steriles. Bonum est unicuique ut nunc vulneribus suis adhibeat conversionis ac poenitentiae remedium, dum conversus remissionem potest accipere peccatorum: quoniam futuri temporis poenitentia talis erit, ut indulgentiam mereri non possit. Neque vero tunc illi acturi sunt poenitentiam, quos Deus praedestinavit tempore poenitentibus atque conversis, in fu
Abbreviated transcription (Latin):
auit sed quia uestim̃ta ñ tribuit: nec
quia de domo ꝓpria quẽquã pepulit
s qͥa unum ex xp̃i minimis hospicio ñ
recepit Si ergo ibit in conbustionẽ e¬
ternã qui panem suum esurienti ñ
dedit. quid recipiet qui alienũ abstu¬
lit panem: Et simittet᷑ in stagnũ ig¬
nis et sulphuris qui nudũ uestim̃to
ñ degit. qͥd pasurus est qui uestim̃to
crudelis expoliat. Et si rerum sua¬
rum auarus possessor requiem non
habebit. quomͦ alienarũ rerũ in sa¬
tiabilis raptor si in hac uita conuer¬
ti noluerit postmodũ sibi de iudi¬
ce iusto indulgentiã frustra promittit.
Cosideremꝰ diuitem miserum purpu¬
ra quonlam byssoq uestitũ non ob
ahud in extinguibilibus flãmis ardẽ¬
tem. nͥ quia lararo pauꝑi continua
esurie laboranti numquam uoluit
saltem micas conuiuii sui mortifera
p̃ditus iniquitate largiri Qui cũ in¬
t̃minabili cruciam̃to lampnatuᷤ eti¬
am digiti pauperis in et̃na requie

Expanded text:
avit, sed quia vestimenta non tribuit; nec avit, sed quia vestimenta non tribuit; nec quia de domo propria quemquam pepulit, sed quia unum ex Christi minimis hospitio non recepit. Si ergo ibit in combustionem aeternam qui panem suum esurienti non dedit, quid recipiet qui alienum abstulit panem? Et si mittetur in stagnum ignis et sulphuris qui nudum vestimento non tegit, quid passurus est qui vestimento crudelis exspoliat? Et si rerum suarum avarus possessor requiem non habebit, quomodo alienarum rerum insatiabilis raptor, si in hac vita converti noluerit, postmodum sibi de judice justo indulgentiam frustra promittit? Consideremus divitem miserum purpura quondam byssoque vestitum, non ob aliud inexstinguibilibus flammis ardentem, nisi quia Lazaro pauperi continua esurie laboranti nunquam voluit saltem micas convivii sui mortifera praeditus iniquitate largiri. Qui cum interminabili cruciamento damnatus, etiam digiti pauperis in aeterna requie
Abbreviated transcription (Latin):
mors amimȩ corꝑisq ñ moritur: quia
cruciatus corꝑis & animȩ ñ finitur:
Hec quippe erit ȩterna mors iniquoꝵ.
ut in igne non moriant᷑ ȩterno. neqͣndoq
possint carere supplitio. nec ibi arden¬
ti corꝑi aliquid demitur qu̾auis infe¬
lix anima in suo corpore iugiter ex¬
uratur: Sed ut totum corpus ardere
non desinat. totum cum anima iu¬
giter in incendio ꝑseuerat: In qͦ eñi
corꝑe anima iuste uixerit aut im¬
que: in ipso recipiet ȩternã penam:
aut sine fine lȩtitiam: Expedit gͥ
si uere ñ uult post huiꝰ uite finem si¬
ne fine torqueri: Quapropter inanit̃
in conspectu dei malorũ hominũ ꝑma¬
nens iniquitas remittenda creditur:
in cuiꝰ conspectu inulta esse bonorum
operum sterilitas non sinetur neq enĩ
dicitur quisquã positus ad sinistram.
idcirco iturus in ignem ȩternũ qͥa pa¬
nẽ comedenti abstulit. sed quia esu¬
rienti ñ dedit nec qͥa uestitũ expoli¬

Expanded text:
mors animae corporisque non moritur, quia mors animae corporisque non moritur, quia cruciatus corporis et animae non finitur. Haec quippe erit aeterna mors iniquorum, ut in igne non moriantur aeterno, ne quandoque possint carere supplicio. Nec ibi ardenti corpori aliquid demitur, quamvis infelix anima in suo corpore jugiter exuratur; sed ut totum corpus ardere non desinat, totum cum anima jugiter in incendio perseverat. In quo enim corpore anima juste vixerit, aut inique, in ipso recipiet aeternam poenam, aut sine fine laetitiam. 397 CAPUT Xsi vere non vult post hujus vitae finem sine fine torqueri. Quapropter inaniter in conspectu Dei malorum hominum permanens iniquitas remittenda creditur; in cujus conspectu inulta esse bonorum operum sterilitas non sinetur. Neque enim dicitur quisquam positus ad sinistram idcirco iturus in ignem aeternum, quia panem comedenti abstulit, sed quia esurienti non dedit; nec quia vestitum exspoli
Abbreviated transcription (Latin):
tantomagis recepturus est inustus qͦ
amplius doleat. Siquis ergo hic nolu¬
erit ad dm̃ conũti & a mala uita ad
ħonȩ uitȩ studia cõmutari. nec illic ĩ¬
mutabitur uͥ feliciter mutatis iustis
immortalitas. & in corruptio confertur:
Proinde iniqui uel impii. hoc est uel
qui perũse credunt. suie qui nequit̃
uiuunt. nec ante p̃sentis uite finẽ asua
infidelitate siue iniquitate discedunt
infutura retributione nec immortales
nec incorruptibiles erunt. sed corrum¬
pent᷑ nec consument᷑ morient᷑ nec ex-¬
tinguent᷑ ꝑmanebit enĩ cruciam̃toꝵ
pennis sensus in mortus. uͥ miseris mo¬
ri non conceditur in pęnis Ibi mors mi¬
serorũ talis erit. quȩ non animã de cor¬
pore dolentis excludat. sed in dolenti on¬
ꝑe ad hoc iugiter teneat. ut animam si¬
mul et corpus eternitate doloris affli¬
gat: Ac ꝑhoc semꝑ cum corpore suo mo¬
rietur anima. cum quo sine fine coge¬
tur ȩterna cõmunicare tormenta: Ibi

Expanded text:
tanto magis recepturus est injustus quo tanto magis recepturus est injustus quo amplius doleat. Si quis ergo hic noluerit ad Deum converti et a mala vita ad bonae vitae studia commutari, nec illic immutabitur, ubi feliciter mutatis justis immortalitas et incorruptio confertur. Proinde iniqui vel impii, hoc est vel qui perverse credunt, sive qui nequiter vivunt, nec ante praesentis vitae finem a sua infidelitate sive iniquitate discedunt, in futura retributione, nec immortales nec incorruptibiles erunt; sed corrumpentur, nec consumentur; morientur, nec exstinguentur. Permanebit enim cruciamentorum perennis sensus in mortuis, ubi miseris mori non conceditur in poenis. Ibi mors miserorum talis erit, quae non animam de corpore dolentis excludat, sed in dolenti corpore ad hoc jugiter teneat, ut animam simul et corpus aeternitate doloris affligat. Ac per hoc semper cum corpore suo morietur anima; cum quo sine fine cogetur aeterna communicare tormenta. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cum delectatione studeat tenebras suȩ
cetitatis augere Talibus dicit dñs in
psalmis: E non audiuit popłs m̃s uo¬
cem meam. & isrł non intendit mͥ. &
dimisi illos scłm desideria cordis eo¬
rũ. & ibunt in uoluptatibꝰ suis De tali¬
bus etiam doctor gentiũ dicit Propt̾ea
tradidit illos deus in passiones ignominie:
Et rursus: prorterea tradidit illos deus
in reprobũ sensum: ut faciant ea quȩ ñ
conueniant: Tradunt᷑ gͦ tales primum
desideriis suis iniustis. tradendi post¬
modum suppliciis iustis Traduntur
hic conuenientibꝰ factis: tradendi post¬
modũ conuenientibꝰ penis Neq enim
quia delectabilit̾ peccat malus. ideo esti¬
mandus est a torm̃to retributionis extͣ¬
neus. quandoqͥdem grauiter ipsa dele-¬
ctatione peccandi iam punit᷑ qͥ tali de-¬
lectationi consensione subicit᷑ ex qua
meritũ punitionis augetur Ubi qͣn¬
tomagis ꝑficit᷑ quod iniuste delectat:

Expanded text:
cum delectatione studeat tenebras suae cum delectatione studeat tenebras suae caecitatis augere. Talibus dicit Dominus in Psalmis: Et non audivit populus meus vocem meam, et Israel non intendit mihi; et dimisi illos secundum desideria cordis eorum, et ibunt in voluptatibus suis . De talibus etiam Doctor gentium dicit: Propterea tradidit illos Deus in passiones ignominiae . Et rursus: Propterea tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniant . Traduntur ergo tales primum desideriis suis injustis, tradendi postmodum suppliciis justis. Traduntur hic convenientibus factis, tradendi postmodum convenientibus poenis. Neque enim quia delectabiliter peccat malus, ideo aestimandus est a tormento retributionis extraneus: quandoquidem graviter ipsa delectatione peccandi jam punitur, qui tali delectationi consensione subjicitur, ex qua meritum punitionis augetur. Ubi quanto magis perficitur quod injuste delectat,
Abbreviated transcription (Latin):
damnari: Siqui etiam inp̃senti uita ti¬
more diuino mutati transeunt a uita
mala ad uitã bonam ipsi transeunt
de morte ad uitam. qui etiam post mo
malo ad honũ negligunt istius uite tẽ¬
pore commutari sic̃ dauid sc̃issimus
contumatiã culpat: sic futuram pęnã
diuinȩ retributionis p̃nuntiat dicens
Non eñĩ est illis cõmutatio: & non timu¬
erunt dm̃: Ac ne sibi qui cõmutari no¬
luerint frustra ꝓmittant peccatorũ
indulgentiã. transacto huius uite limi¬
te conferendam secutus adiunxit: Ex
iniquiꝰ mercedem quã oportuit erro¬
ris sui in semetipso recipiens. iusto udi¬
cio in suis iniquitatibꝰ igne torquebit᷑
sempiterno: Neq etiam ista parua pu¬
tanda est retributio. qua iniquus ius¬
ticiȩ lucȩ priuatus in suis tenebris er¬
rare pmittit᷑: p̃iudicatus non carne. sed
cecitate cordis: Ubi etiam illud ad cumu¬
lum retributionis ꝑtinet. si cȩcus lumen
non solumꝰ queat reciꝑe uerum etiam

Expanded text:
damnari. Si qui enim in praesenti vita tidamnari. Si qui enim in praesenti vita timore divino mutati, transeunt a vita mala ad vitam bonam, ipsi transeunt de morte ad vitam, qui etiam postmodumalo ad bonum negligunt istius vitae tempore commutari, sicut David sanctissimus contumaciam culpat; sic futuram poenam divinae retributionis 396 praenuntiat dicens: Non enim illis est commutatio, et non timuerunt Deum . Ac ne sibi qui commutari noluerint, frustra promittant peccatorum indulgentiam, transacto hujus vitae limine conferendam, secutus adjunxit: Extiniquus, mercedem quam oportuit erroris sui in semetipso recipiens, justo judicio in suis iniquitatibus igne torquebitur sempiterno. Neque etiam ista parva putanda est retributio, qua iniquus justitiae luce privatus in suis tenebris errare permittitur, praejudicatus non carne, sed caecitate cordis: ubi etiam illud ad cumulum retributionis pertinet, si caecus lumen non solum non queat recipere, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
modũ in corporis resurrectione qua
iustificatorũ immutatio ꝑficitur in ȩternũ
manens. ꝑ fecta głifieatio ñ mutetur:
Ad hoc enĩ illos pͥmũ gr̃a iustificatiꝰnis.
deinde głificationis mutat. ut in eis ip¬
sa glificatio in comutabilis ȩternaq ꝑ¬
maneat: Mutantur hic eñi ꝑ pͥmã re¬
surrectionẽ qua illuminant᷑ ut conũ¬
tant᷑ quia scilicet transeunt de morte
ad uitam. de iniqͥtate ad iusticiã. de in¬
fidelitate ad fidem: de malis actibus.
ad scãm conueͬsationẽ. Ideo in illis se¬
cunda mors non habet potestatẽ: De
talibꝰ in apocalipsi dicitur Beatus qͥ
Inhis sccda mors non habet non habet¬
potestatẽ: In eodem rursus libro dicit᷑.
Qui uicerit: a morte scła ñ ledetur: Sic̃
ergo in conũsione cordis pͥma consistit
resurrectio: sic mors sccła in supplicio
sempiterno: Festinet itaq hic pͥmȩ re¬
surrectionis particeps fieri: omnis qͥ
ñ uult scdȩ mortis eterna punitione

Expanded text:
n corporis resurrectione, qua justificatorum immutatio perficitur, in aeternum manens perfecta glorificatio non mutetur. Ad hoc enim illos primum gratia justificationis, deinde glorificationis mutat, ut in eis ipsa glorificatio incommutabilis aeternaque permaneat. Mutantur hic enim per primam resurrectionem, qua illuminantur ut convertantur; qua scilicet transeunt de morte ad vitam, de iniquitate ad justitiam, de infidelitate ad fidem, de malis actibus ad sanctam conversationem. Ideo in illis secunda mors non habet potestatem. De talibus in Apocalypsi dicitur: Beatus et in his secunda mors non habet potestatem . In eodem rursus libro dicitur: Qui vicerit, a morte secunda non laedetur . Sicut ergo in conversione cordis prima consistit resurrectio, sic mors secunda in supplicio sempiterno. Festinet itaque hic primae resurrectionis particeps fieri, omnis qui non vult secundae mortis aeterna punitione
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. duplici est ratione seruanda. ut scili¬
cet nec alioinferat quicqũa. quod sibi nollet
infertͣ nec inligenti opem bom oꝑis inqu̾a¬
tũ potest deneget. quia nec sibi uellet ne¬
gari: si similiter indigeret. Unde saluatoris
nr̃i. sic nos agnoscimꝰ in formari sermone di-
homines. eadem et uos facite eis. ne malũ
crederemꝰ ꝑ malo reddendũ ei qui nob̃
mali aliquid fecit. aut cuiquã negan¬
dũ putaremꝰ beneficiũ. a qͦ nob̃ nicħ bene¬
ficii sciremꝰ impensũ. cum debeat xp̃i¬
anus omni homini beniuolentiȩ aduito¬
riũ uel p̃rogare uel reddere. ut et bono.
bonũ reddat. & malũ bonitate p̃ueniat.
Dicitur enĩ nobis a dño Biligite in imicos
uestros benefacite his qui uos oderunt

Expanded text:
ritas duplici est ratione servanda, ut sciliritas duplici est ratione servanda, ut scilicet nec alii inferat quidquam quod sibi nollet inferri; nec indigenti opem boni operis in quantum potest deneget, quia nec sibi vellet negari, si similiter indigeret. Unde Salvatoris nostri sic nos agnoscimus informari sermone dicehomines, eadem et vos facite eis; ne malum crederemus pro malo reddendum ei qui nobis mali aliquid fecit, aut cuiquam negandum putaremus beneficium, a quo nobis nihil beneficii sciremus impensum: cum debeat Christianus omni homini benevolentiae adjutorium, vel praerogare, vel reddere; ut et bono bonum reddat, et malum bonitate praeveniat. Dicitur enim nobis a Domino: Diligite inimicos vestros, benefa
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbi circa fidem: Siquis igitur contraria
olisputans & abonitate semetipsũ segre¬
gans ȩccłiasticȩ fidei ꝑuersus obsistit. is¬
te ꝓculdubio impius dicitur: Siquis in
corpore unitatis catholic ꝑseuerans sa¬
cram̃toꝵ societate conuinctus. flagiciis
& crminibꝰ deditus. is solet iniquus uo¬
cari non impius Unde noħ nc ñ ẽ dispu¬
tandum: Hoc aũt dicimꝰ. quia ñ omnis
iniqtius ẽ impius: licet omnis inpuis sit
iniquus: Conũsio ergo illa inconspectu
dei grata ẽ et accepta in qua simul et
fidei rectitudo seruatur: & uite bonȩ
regula custoditur. Idest ut pͥncipaliter
recta teneat᷑ de deo sententia deinde ꝓ¬
ximo exhibeat᷑ caritas diuinitus impe¬
trata: Tunc enim se homo recte diligit
cum dilectionem dei sibi deuotus et humilis
anteponit Tunc etiam diligit ꝓximũ. si ꝓximo
qnͣtum potest consulat ut ad dm̃ recta fide &
bona conũsatione ꝑueniat. Prarimi aũt ca-¬

Expanded text:
reprobi circa fidem . Si quis igitur contraria reprobi circa fidem . Si quis igitur contraria disputans, et a bonitate semetipsum segregans, ecclesiasticae fidei perversus obsistit, iste procul dubio impius dicitur. Si quis autem in corpore unitatis catholicae perseverans sacramentorum societate conjunctus, flagitiis et criminibus deditus, is solet iniquus vocari, non impius. Unde nobis nunc non est disputandum. Hoc tamen dicimus, quia non omnis iniquus est impius, licet omnis impius sit iniquus. CAPUT XVII. Conversio ergo illa in conspectu Dei grata est et accepta, in qua simul et fidei rectitudo servatur, et vitae bonae regula custoditur: id est, ut principaliter recta teneatur de Deo sententia, deinde proximo exhibeatur caritas divinitus imperata. Tunc enim se homo recte diligit, cum dilectionem Dei sibi devotus et humilis anteponit. Tunc etiam diligit proximum, si proximo, quantum potest, consulat, ut ad Deum recta fide et bona conversatione perveniat. Proximi autem ca
Abbreviated transcription (Latin):
rupto: Neq: alegitio uerbidei conuigio
aꝑta impietate seungerent᷑ nisi ꝑfidas
ac ꝑuersas cogitiones adulterina diabo¬
licȩ constuprationis seminatione conci¬
ꝑẽt quas nequiter interno fouentes as¬
sensu. ad hoc postmodũ nefaria locutio¬
ne parerent. ut uiꝑea similitudine pro¬
priis disrupti fecibꝰ inretirent: Uiperis
quippe hoc est parere. quod ꝑire: Qua¬
rum filii sic̃ fertur disruptis quibus st̃
concepti iusceribus. sic egrediuntur in lucẽ.
ut parentibꝰ inferant mortẽ: Cum igitur im¬
pia quȩlibet prauitas uel assensu concipi¬
tur uel etiam ꝓfessione generatur: eterna
morte animam interunit: Quȩ corruptiomi
consentiens. ob hoc suꝑnȩ conceptu infide¬
litatis inflatur. ut suo postmodũ rupta
partu moriatur: Tales aplica his uerbis de¬
signat auctoritas: Sicut aũt iamnes &
mambres restiterunt moysi. ita et hi resi¬
stunt ueritati. homines corrupti mente

Expanded text:
rupto; neque a legitimo verbi Dei conjugio rupto; neque a legitimo verbi Dei conjugio aperta impietate sejungerentur, nisi perfidas ac perversas cogitationes adulterina diabolicae constuprationis seminatione conciperent; quas nequiter interno foventes assensu, ad hoc postmodum nefaria locutione parerent, ut viperea similitudine propriis disrupti fetibus interirent. Viperis quippe hoc est parere, quod perire. Quarum filii, sicut fertur, disruptis quibus sunt concepti visceribus, sic egrediuntur 373 in lucem, ut parentibus inferant mortem. Cum igitur impia quaelibet pravitas, vel assensu concipitur, vel etiam professione generatur, aeterna morte animam interimit. Quae corruptioni consentiens, ob hoc internae conceptu infidelitatis inflatur, ut suo postmodum rupta partu moriatur. Tales apostolica his verbis designat auctoritas: Sicut autem Jamnes et Mambres restiterunt Moysi; ita et his resistunt veritati, homines corrupti mente,
Abbreviated transcription (Latin):
rebꝰ inheret creatis aut cogitationibꝰ falsis
deterior facta: temꝑalia sempiternis. ima
sũmis. mutabilia immutabilibꝰ ante po¬
nit Similiter illi qui iustos et iniquos ñ
ex oꝑum liuersitate. sed exacram̃torum
clicunt communione censendos. nichil uo¬
lentes unicuiq ꝓdesse sunt̾ iniustos ui¬
stẽ uiuat in eccłia catholica. tanquam
unũquẽq ñ ꝑ qualitate facti. sed ꝓsotie¬
tate sacram̃ti ȩterna retributio siue sup¬
plicũ sit exceptura siu regni: Hȩc ergo quȩ
sunt a nob̃̾ suꝑus intimata. & alia multa qͣ
aduersum catholicam atq apl̃icam fidem
ab herechicis atq scismaticis ꝓferuntur:
impietatis uicio deputant᷑. Ipsa enĩ seꝑa¬
tio impios ostendit: quȩ tales eccłiastico
corꝑi. non socios sed aduersarios facit: Ne¬
q: enim aconuentu eccłiasticȩ unitatis
corpore separarent᷑ ac loco. nisi pͥus ab
eccłiastica fide descenderent corde cor¬

Expanded text:
rebus inhaeret creatis, aut cogitationibus falsis, rebus inhaeret creatis, aut cogitationibus falsis, deterior facta, temporalia sempiternis, ima summis, mutabilia immutabilibus anteponit. Similiter illi qui justos et iniquos, non ex operum diversitate, sed ex sacramentorum dicunt communione censendos, nihil volentes unicuique prodesse, si inter injustos juste vivat in Ecclesia catholica tanquam unumquemque non pro qualitate facti, sed pro societate sacramenti aeterna retributio, sive supplicii sit exceptura, seu regni. Haec ergo quae sunt a nobis superius intimata, et alia multa quae adversum catholicam et apostolicam fidem ab haereticis atque schismaticis proferuntur, impietatis vitio deputantur. Ipsa enim separatio impios ostendit, quae tales ecclesiastico corpori, non socios, sed adversarios facit. Neque enim a conventu ecclesiasticae unitatis corpore separarentur, ac loco, nisi prius ab ecclesiastica fide descenderent  forte discederent corde cor
Abbreviated transcription (Latin):
get in carnis susceptione conceptã: aut
confusione impia: aut patris & filii et
sp̃s scĩ diuersas naturas inducit seꝑati¬
one ꝑuersa. aut non credit carnem filii dei
de carne marie uirginis sumptam. sed de
cȩlo non dubitat asseuerare depositã. aut
aliquid humanȩ naturȩ uult. xp̃o subtra¬
here: ut accepta humana carne animã ra¬
tionalem id est animã plenã hominis. uni-¬
genitum dm̃ deneget accepisse: Impieta-¬
tis est crimen. siquis dicat ñ omnẽ sp̃ua¬
lem corporalemq a deo bonam conditã
naturã. sed ex adũso ꝓpriam mali uelit ad¬
signare substantiã: cum omne malum ñ
exortu neq statu naturalis ꝓprietatis exi¬
stat sed ex defectu uoluntariȩ cogitatio¬
nis eueniat: ñ quia bona natura malam
naturã recipit. cum mala natura nulla
sit. sed quia dilectionis ordine derelicto.
creatura rationalis que ad dilectionẽ cre-¬
atoris facta est. dũ contempto creatore. aut

Expanded text:
get in carnis susceptione conceptam; aut get in carnis susceptione conceptam; aut um dicit confusione impia; aut Patris, et Filii, et Spiritus sancti diversas naturas inducit separatione perversa, aut non credit carnem Filii Dei de carne Mariae Virginis sumptam, sed de coelo non dubitat asseverare depositam; aut aliquid humanae naturae vult Christo subtrahere, ut accepta humana carne animam rationalem, id est animam plenam hominis Unigenitum Deum deneget accepisse. Impietatis est crimen, si quis dicat, non omnem spiritalem corporalemque a Deo bonam conditam naturam; sed ex adverso propriam mali velit assignare substantiam: cum omne malum, non ex ortu neque statu naturalis proprietatis existat, sed ex defectu voluntariae cogitationis eveniat: non quia bona natura malam naturam recipit, cum mala natura nulla sit, sed quia dilectionis ordine derelicto, creatura rationalis, quae ad dilectionem Creatoris facta est, dum contempto Creatore, aut
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m ꝯtumacit̾ exac̾bãt. ⁊ humiliati atq correcti
ad lm̃ conuertant᷑ regnum dei sine dibio
consequentur: Sicut enim opus iusticiȩ
non uincitur. sic nec opus misericordiȩ
submouet᷑ Et ideo sic d̾s possessionẽ reg¬
ni sui disposuit ut eam quia uistus est
impio & iniquo non donent: Quia uero¬
in homine: si impietas & iniquitas pella¬
tur ex corde: Ueruntam̃ inter impietatẽ
& iniquitatẽ hec solet ꝓnuntiari differẽ¬
tia: qđ impietas aut prauã indeum fidẽ
gerit auit nullam: Iniquitas aũt: malis
moribus polluit uitam: Blasphemat im¬
pietas dm̃. ledit iniqͥtas ꝓximũ Impie¬
tas aũt ex humilitate carnis mentitur
altissimũ. nitens sacramentũ pietatis in¬
uicte ad diuinȩ naturȩ contumeliã p̃¬
dicare. aut in humana carne deũ dei fili¬
um conceptũ natumq denegat. & deo uͦ
non carnis ueritatẽ sed ostentationẽ solam.
falsȩ uisionis asignat aut ita carnem
xp̃i fatetur de carne uirginis ut eam ne¬

Expanded text:
Deum contumaciter exacerbant, et humiliati atque correcti ad Deum convertantur, regnum Dei sine dubio consequentur. Sicut enim opus justitiae non vincitur, sic nec opus misericordiae submovetur. Et ideo sic Deus possessionem regni sui disposuit, ut eam, quia justus est, impio et iniquo non donet; quia verin homine, si impietas et iniquitas pellatur ex corde. Verumtamen inter impietatem et iniquitatem haec solet pronuntiari differentia, quod impietas, aut pravam in Deum fidem gerit, aut nullam; iniquitas autem malis moribus polluit vitam. Blasphemat impietas Deum, laedit iniquitas proximum. Impietas autem ex humilitate carnis mentitur  forte metitur altissimum, nitens sacramentum pietatis invictae ad divinae naturae contumeliam praedicare, aut in humana carne Deum Dei Filium conceptum natumque denegat, et Deo vero non carnis veritatem, sed ostentationem solam falsae visionis assignat; aut ita carnem Christi fatetur de carne Virginis, ut eam ne
Abbreviated transcription (Latin):
nunc tempus acceptabile. ecee nunc dies
salutis: Hoc tempus alio loco sic eudent̃
idem cõmendat apłs. ut quisqͥs diuino illu¬
minatus munere intente legerit. & compe¬
tenter intellexerit: non se decipiat nec
aliud sibi tempus conuersionis. aut re¬
missionis inquirat sciens quia quisqͥs in
hoc temꝑe indulgentiam noluerit que¬
rere: nullatenus post istam uitã poterit
inuenre: Scribens ergo beatus paulus
ad galathas. hȩc loquitur: Nolite erra¬
re łs non irridetur Quȩ enum semina¬
uerit homo. hec & metet Qm̃ qui semi¬
nat in carne sua. de carne metet corrup

Expanded text:
nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hoc tempus alio loco sic evidenter idem commendat apostolus, ut quisquis divino illuminatus munere intente legerit et competenter intellexerit, non se decipiat, nec aliud sibi tempus conversionis aut remissionis inquirat: sciens quia quisquis in hoc tempore indulgentiam noluerit quaerere, nullatenus post istam vitam poterit invenire. Scribens ergo beatus Paulus ad Galatas haec loquitur: Nolite errare: Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Quoniam qui seminat in carne sua, d
Abbreviated transcription (Latin):
ut discedat abiniquitate omnis qui in¬
uocat nomen dñi Hoc autẽ dicebat.
sciens quia in hoc temꝑe penitentia
fructuose agitur. in quo pęnitentibꝰ
indulgentia condonatur: Cȩterũ in fu¬
tuto erit iniquorũ pȩnitentia sed fructu-¬
osa non erit: quia iniquorũ conuersio
milla exit Alittentur enim intenebiaᷤ
exteriores. ubi erit fletus & stridor den¬
tiũ Ibi sine fine cruciabunt᷑ non solũ
gehennali supplicio animȩ simul & cor¬
pora. sed etiam ipsis tenebris pessimȩ
uoluntatis: Hic erit enĩ talibus. mala ip¬
sa uoluntas ad supplicii cumulũ. pro
qua manet eorum sine fine tormentũ:
Spernunt enim nunc oportunitatẽ temporis
accepti. & in die salutis non querunt diui¬
nitus adiuuari: Quod tempus ita deus ꝓphi¬
co nobis insinuauit eloquio dicens: Temꝑe
accepto exaudiui de et in die salutis adiu¬
ui te hoc testimoniũ in epła sua cũ beatꝰ
paulus indidisset: secutus adiunxit: Ecce

Expanded text:
ut discedat ab iniquitate omnis qui inut discedat ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini . Hoc autem dicebat, sciens quia in hoc tempore poenitentia fructuose agitur, in quo poenitentibus indulgentia condonatur. Caeterum in futuro erit iniquorum poenitentia, sed fructuosa non erit: quia iniquorum conversio nulla erit. Mittentur enim in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium. Ibi sine fine cruciabuntur non solum gehennali supplicio animae simul et corpora, sed etiam ipsis tenebris pessimae voluptatis. Hic erit enim talibus mala ipsa voluptas ad supplicii cumulum, pro qua manet eorum sine fine tormentum. Spernunt enim nunc opportunitatem temporis accepti; et in die salutis non quaerunt divinitus adjuvari. Quod tempus ita Deus prophetico nobis insinuavit, eloquio, dicens: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te: Hoc testimonium in Epistola sua cum beatus Apostolus indidisset, secutus adjunxit: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
non finitur Cum aũt digne ab apło io
hanne dicat᷑. qui odit frẽm suũ bmici¬
da est. & scitis quia omnis omicida ñ
habet uitam ȩterna in se manentem.
sumq sc̃s dauid dicat. Qui aũt diligit
iniquitatẽ odit animã suã. si homici¬
da est qui fratrem suum odit: quid ẽ.
qui diligit iniquitatẽ & odit animã
suam: Et si ille qui odit fratrem suũ¬
ñ habet uitam ȩternã in semanentẽ
quomͦ ille qui in dilectione iniquita¬
tis odio animȩ suȩ finit istam uitã. ꝑue¬
nire poterit ad indulgentiã peccatorũ.
ꝑ quã uenitur ad uitam cum ipse dñs
nr̃ euidenter ostendat qualiter aduitã
unusquisq ꝑueniat dicens. si ins ad uitã
uenire serua mandata: Ille gͥueniet ad
uitam. qui mandata seruat Quis autẽ
seruat diuina mandata. nisi qui ad de¬
um conũsus ante finem uitȩ p̃sentis dis¬
cesserit ab iniquitatibꝰ pͥstinis: Prop¬
ter quod beatus paulus nos admonet.

Expanded text:
non finitur. Cum autem digne ab apostolo non finitur. Cum autem digne ab apostolo Joanne dicatur: Qui odit fratrem suum, homicida est, et scitis quia omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . Cumque sanctus David dicat: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam : si homicida est qui fratrem suum odit, quid est qui diligit iniquitatem et odit animam suam? et si ille qui odit fratrem non habet vitam aeternam in se manentem, quomodo ille qui in dilectione iniquitatis odio animae suae finit istam vitam, pervenire poterit ad indulgentiam peccatorum, per quam venitur ad vitam? cum ipse Dominus noster evidenter ostendat qualiter ad vitam unusquisque perveniat, dicens: Si vis venire ad vitam, serva mandata . Ille igitur veniet ad vitam qui mandata servat. Quis autem servat divina mandata, nisi qui ad Deum conversus ante finem vitae praesentis discesserit ab iniquitatibus pristinis? Propter quod beatus Paulus nos admonet,
Abbreviated transcription (Latin):
geat. dum est sanũ cauet ne infirme¬
tur. dũ est ĩfirmũ satag̃ uͭ sanet᷑. carniᷤ
suȩ alimentorũ incessanter uestim̃¬
torũ medicaminũ ministrat sollicita
intentione subsidiũ: & animȩ suȩ ma¬
le uiuendo conquirit interitũ: Car¬
nem suam necessariis cibis nutrit. &
animã. suam opibꝰ malis interficit:
Carni sue norios cibos negat. & aĩȩ
suȩ opera mala tanquã uenena mor¬
tifera subministrant: Carni suȩ uitam ꝓ¬
longare desideratit. quȩ finitur debus
pauris et animȩ suȩ ꝓcurat mortem cuiꝰ
supplicio ñ erit finis: c ꝑhoc qͥ animã
suã odisse conuincit᷑ etiam animȩ suȩ
crudelis aduersarius inuenit᷑: Quia sicut
boni actus faciunt carnẽ cum anima
cȩlesti beaticuoine e com ꝑfrui. sico¬
ꝑa mala faciuntȩterno ig¬
ni animã cũ carne torqueri Ipse sibi
gͦ est ꝑuiciosissimꝰ imimicus quisquis ma¬
det mitium: in qua quicqͥd retribuit᷑

Expanded text:
geat; dum est sanum, cavet ne infirmegeat; dum est sanum, cavet ne infirmetur; dum est infirmum, satagit ut sanetur; carni suae alimentorum incessanter, vestimentorum, medicaminum ministrat sollicita intentione subsidium; et animae suae male vivendo conquirit interitum: carnem suam necessariis cibis nutrit, et animam suam operibus malis interficit; carni suae noxios cibos negat, et animae suae opera mala, tanquam venena mortifera subministrat; carni suae vitam prolongare desiderat, quae finitur diebus paucis, et animae suae procurat mortem, 389 cujus in supplicio non erit finis? Ac per hoc qui animam suam odisse convincitur, etiam animae suae crudelis adversarius invenitur: quia sicut boni actus faciunt carnem cum anima coelesti beatitudine perfrui, sic opera mala faciunt aeterno igni animam cum carne torqueri. Ipse sibi ergo est perniciosissimus inimicus, quisquis madet initium, in qua quidquid retribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
numqũa poterit inuenire: Hoc enun
iustus udex ꝑbeatum nob. apłm iaco¬
bum denuntiari p̃cepit. eodem dicen
misccłam quã homo impendere iubet᷑
alteri: prius exhibeat sibi dicente scͥp¬
tura Miserere animȩ tuȩ placens deo:
Proinde siquis placere deo non uult am¬
mȩ suȩ miscdiam denegat: Et qui anĩȩ
sue miscołiam in p̃senti scło noluerit dona¬
re nullatenus apud dm̃ miscdiam pote¬
rit inuenire: Iudiciũ enim sine miscła
illi qui non fecit miscd̾iam: Acꝑhoc qd̾¬
sequenter dr supexautat aũt miscłia
iudicium: in illo fiet qui nunc miseret᷑
animȩ suȩ placens deo: Ipse namq ddñs
ut omnia oneste scđm ordinẽ fiant.
ꝓpter quod & in cantico canticorũ dicit᷑:
Ordinate in me caritatẽ. quomͦ dicendꝰ
est. aut caritatis aut miscdiȩ ordinem
tenere qui ñ dico quemlibet hominẽ
alium. sed ipse corpus suum reficit ci¬
bo. ne deficiat. munit indum̃to ne al¬

Expanded text:
nunquam poterit invenire. Hoc enim nunquam poterit invenire. Hoc enim justus judex per beatum nobis apostolum Jacobum denuntiari praecepit, eodem dicentmisericordiam quam homo impendere jubetur alteri, prius exhibeat sibi, dicente Scriptura: Miserere animae tuae placens Deo . Proinde si quis placere Deo non vult, animae suae misericordiam denegat; et qui animae suae misericordiam in praesenti saeculo noluerit donare, nullatenus apud Deum misericordiam poterit invenire. Judicium enim sine misericordia illi qui non fecit misericordsequenter dicitur: Superexaltat autem misericordia judicium , in illo fiet qui nunc miseretur animae suae placens Deo. Ipse namque Dominut omnia honeste et secundum ordinem fiant , propter quod et in Cantico canticorum dicitur: Ordinate in me caritatem : quomodo dicendus est aut caritatis aut misericordiae ordinem tenere, qui, non dico quemlibet hominem alium, sed ipse corpus suum reficit cibo, ne deficiat; munit indumento, ne al