comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gia. xp̃s enĩ ait petrus apłs ꝓ uobis passus est. relĩquẽs uo¬
bis exemplũ: ut sequamini uestigia eiꝰ. Et si ille ꝓpt̃ te
de celesti sede ad t̾rena descendit. tu ꝓpt̾ te fuge t̾rena ap¬
pete celestia. Si dulcis est mũdus: dulcior est dex xp̃s. Si
saluator. Surge ambula. habes quo: noli pigrescere. Sed
forte q̃riss. quo. Uides enĩ uiam: et q̃ris qͦ ducat. hec ip̃a ui¬
a : Ad ueritatẽ ⁊ ad uitã ducit. Si amasueritatẽ. si desideras
uitã. et cupis ad ueritatẽ. ⁊ ad uitã uenire: a uia noli er.¬
rare. Uidco inquis uiã. ⁊ cupio ambulare: sed amara est
aspera est. Arta enĩ ⁊ angusta uia est: q̃ ducit ad uitã
Ap̃s trãsiuit: et ad huc aspera est : Caput trãsut: et mẽ¬
pueri. puelle trãsierũt: uiam quã timebas tritã tͥ fecerũt.
Ambula gͦ uiam: securꝰ ambula. Quid enĩ metuis ĩ hac ui¬
a mortẽ. et mortẽ ties qui ad uitam curris: Si bonus be

Expanded text:
vobis passus est, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus . Et si ille propter te de coelesti sede ad terrena descendit: tu propter te fuge terrena, appete coelestia. Si dulcis est mundus, dulcior est Christus: si us est ipse Salvator: surge, ambula; habes quo, noli pigrescere. Sed forte quaeris, Quo? Vides enim viam, et quaeris quo ducat haec ipsa via? Ad veritatem et ad vitam ducit. Si amas veritatem, si amas vitam, et cupis ad veritatem et ad vitam venire, a via noli errare. Video, inquis, viam, et cupio ambulare: sed amara est, aspera est; arcta enim et angusta via est, quae ducit ad vitam . Christus transivit, et adhuc aspera est? Caput transiit, et mempueri, puellae transierunt, viam quam timebas tritam tibi fecerunt. Ambula ergo viam, securus ambula. Quid enim metuis in hac via? Mortem? Et mortem times, qui ad vitam curris? Si bonus es,
Abbreviated transcription (Latin):
manerẽt uidei: innocẽs ab eis crucifixꝰ est filiꝰ d̾i. Ad¬
trucẽ ducit᷑: expaluat᷑ qͥ est uera palma uictorie. Spi.¬
nis coronat᷑: qui spinas pectatoꝵ uenit cõfringere. Li¬
gatur: qͥ soluit cõpeditos. Ligno suspendit᷑ qui erigit
elisos. Aceto potat᷑ ᷑ fons uite. Disciplina cedit᷑: salus
uulneratur. uita moritur. Occidit ad tẽpus uitã mors:
ut ĩ perpetuo a uita occideretur moes. Quid hic uidei in
hac morte xp̃i exultauerũt quasi uictores: Et dũ t̾re¬
nũ ⁊ caducũ regnũ timuerũt ꝑdere: regẽ celi ⁊ t̾re nõ
dubitauerũt occidere. S nec sicut putauerũt uicto

Expanded text:
manerent Judaei, innocecrucem ducitur, expalmatur qui est palma victoriae, spinis coronatur qui spinas peccatorum nostrorum venit confringere; ligatur qui solvit compeditos; ligno suspenditur qui erigit elisos; aceto potatur fons vitae, disciplina caeditur, salus vulneratur, vita moritur, occiditur ad temous vita a morte, ut in perpetuo a vita occidatur mors. Quid hic Judaei in hac morte Christi? Exultaverunt quasi victores, et dum terrenum et caducum regnum timuerunt perdere, regem coeli et terrae non dubitaverunt occidere. Sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre ñ q̃ritur uera: Si amatur uita: talis q̃rat᷑ q̃ ñ qͣm finiat᷑.
Et si amatur. quare ñ qͥritur: Aut si q̃rit᷑ quia hic s̃ est: ad
eũ locũ ubi est qͣre ñ festinatur: Quid qd̾ etiam ultro nobis¬
ip̃a uera uita: dedit gustũ saporis sui. Gustauimꝰ : uidimꝰ qm̃
suauis est. Precessit nos. ĩuitauit ut seqͣnur: ⁊ ad tã magũ
illud doñ. cuiꝰ talẽ suscepimus gustũ. seqͥ formidaitsꝰ. Uenit
ad te uita: repende uicẽ. ueni ⁊ tu ad illã. Suscepit uehicu¬
lũ moetis. ut trassiens liberaret ee c susciꝑe ⁊ tũ mortẽ. ut ca
qũi siqͥs absq ea ĩuentꝰ fuerit. alienus erit a nuniero filioꝵ. nec
habebit dñi pr̃ẽm qͥ eccłam uoluit hr̃e matr̃e. nichilꝙ ei uale.¬
bit qd̾ credidit uel fecit tanta bona sine fine sũmi boni.
Eccła mat̾ est spiritalis. eccła spõsa xp̃i est: gra eiꝰ dealbata.

Expanded text:
quare non quaeritur vera? Si amatur vita, talis quaeratur quae nunquam finiatur. quare non quaeritur vera? Si amatur vita, talis quaeratur quae nunquam finiatur. Et si amatur, quare non quaeritur? aut si quaeritur, quia hic non est, ad eum locum ubi est quare non festinatur? Quid, quod etiam ultro se nobiipsa vera vita: dedit gustum saporis sui; gustavimus, vidimus quoniam suavis est. Praecessit nos, invitavit ut sequamur; et ad tam magnum illud donum, cujus talem suscepimus gustum, sequi formidamus? Venit ad te vita; repende vicem, veni et tu ad illam. Suscepit vehiculum mortis, ut transiens liberaret te: suscipe et tu mortem, ut cum quoniam si quis absque ea inventus fuerit, alienus erit a numero filiorum: nec habebit Deum Patrem, qui Ecclesiam noluerit habere matrem; nihilque ei valebit quod credidit vel fecit tanta bona sine fine summi boni. Ecclesia, mater est spiritualis: Ecclesia, sponsa Christi est; gratia ejus dealbata,
Abbreviated transcription (Latin):
dente: habitaculũ eiꝰ soluit᷑. Nõ enĩ est p̾sto illa dña q̃ curã ge¬
rat lutee domui: atq eiꝰ restauret ruinas. Uadit enĩ ut ma¬
re cd̃tendis. Ut qͥd formidas uehiculũ mortis: proficisce¬
ris qͥdẽ: ⁊ ĩiuriã patiet᷑ ad cẽpus caro tua. Renerteris cum
sũmo rege regnãs: ⁊ talis tͥ reddet᷑ q̃ neq̃at corrũpi. ⁊ tecũ
maneat sempit̾na: si ad hoc pergis. ut melior efficiaris. Nõ
credis qm̃ neliori. ⁊ ĩ regno celoꝵ qͦdã mͦ ãministrãti meluis
t̾ p̃parabit᷑ hospiciũ: Si hec t̾rena. lutea fragilis. tãtam t̾
exhibuit pulchritudinẽ. ⁊ estaurata ⁊ celestis effecta qͣlem
tibi exhibebit decorem: Si hãc tantũ diligis que paululũ ma¬
net ⁊ trãsit ĩ cẽpore: illã ꝗͣtũ amabis q̃ decore suo ũqmͣ care.
oĩa q̃ credimꝰ ⁊ speramꝰ. ĩ uita et̾na percipiamꝰ. Nita et̾na di¬
lectissumi ñ ꝙͣ uilescat: semꝑq dulcescat. Si amatur uita:

Expanded text:
dente habitaculum ejus solvitur: non est enim praesto illa domina, quae curam gerat luteae domus, atque ejus restauret ruinas. Vadit enim, ut mare contendis. Utquid formidas vehiculum mortis? Proficisceris quidem, et injuriam patietur ad tempus caro tua: reverteris cum summo Rege regnans, et talis tibi reddetur quae nequeat corrumpi, et tecum maneat sempiterna. Si ad hoc pergis ut melior efficiaris, non credis quoniam meliori et in regno coelorum quodam modo administranti melius tibi praeparabitur hospitium? Si haec terrena, lutea, fragilis, tantam tibi exhibuit pulchritudinem; restaurata et coelestis effecta qualem tibi exhibebit decorem? Si hanc tantum diligis, quae paululum manet et transit in tempore; illam quantum amabis, quae decore suoomnia quae credimus et speramus, in vita aeterna percipiamus. Vita aeterna, dilectissimi, nunquam vilescat, semperque dulcescat. Si amatur vita,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reuocant animũ nr̃m : ut si uelimꝰ parere desiderio ue.¬
stro: ñ sit sñ periculo nr̃o. Primũ qd̾ iuuenis loqui cogar
p̃sentibus. senibus. Deinde temerariũ arbitror tẽ loqͥ uel¬
le ĩperitia int̾ cos quos roborauit antiqua doctrina. Op¬
cabam gͦ sub silentio p̃terire. ⁊ illũ locũ tutissimũ eligere:
audire potius qͣm aliqͥd dicere. S quid facio: Instat ur̃ a
mor: reuocat nr̃ pudor. Cogit scõꝵ patrũ iussio: a quib
siuelim obsetrans ueniã petere dicens ignoscite sc̃i patres
ignoscite. parcite ur̃e uerecũdie. parcite nr̃e etati. maxi¬
me cũ recolam uobis fuisse p̃ceptũ. loquimini seniores.
decet enĩ uos : ip̃i scã caritate qua p̃ualẽt respõdebunt
in. Loquere iiuenis: delectat ciũ nos. Quib si repetani

Expanded text:
ocent animum nostrum; ut si velimus parere desiderio vestro, non sit sine periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt mihi, Loquere, juvenis; delectat enim nos. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
Non uos gͦ dilectissimi aut timor spmarũ. aut sauxa pe¬
trarũ. aut durissima uia ꝑterreat: dũ tñ seminãtes uer.¬
bũ d̾i ad t̾rã bonã tandẽ aliqũ ꝑuenire possimꝰ. Accipe
ubũ dñi oĩs ager. oĩs hõ siue sterilis. siue fecũdus. Ego
spargani: tu uide quomͦ accipias. Ego erogẽ tu uide
quales fructus reddas. Meliꝰ est enĩ ut de accepto tu
ꝓ te rationẽ reddas: ꝗͣ nobis ñ erogantib dicatur.
Serue ueqͣ ⁊ piger ut erogares: ego ueniens cũ usu¬
signo ĩ fronce signaris. Eius sanguine rigaris: qñ ĩ mor¬
xp̃i ñ cũ cimore ⁊ tremore accipis. eris uilla deserta. ma¬
ledcã reproba ⁊ spinosa. O t̾ra tanto rigata sanguine. res¬

Expanded text:
o nos, dilectissimi, aut timor spinarum, aut saxa petrarum, aut durissima via perterreat; dum tamen seminantes verbum Dei, ad terram bonam tandem aliquando pervenire possimus. Accipe verbum Dei, omnis ager, omnis homo, sive sterilis, sive fecundus: ego spargam, tu vide quomodo accipias; ego erogem, tu vide quales fructus reddas. Melius est enim ut de accepto tu pro te rationem reddas, quam nobis non erogantibus juste dicatur, Serve nequam et piger, tu erogares, ego veniens cum ususigno in fronte signaris; ejus sanguine rigaris, quando in morChristi non cum timore et tremore accipis; eris villa deserta, maledicta, reproba et spinosa. Si autem sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi cõfert qd̵ ꝑ fidẽ te exercet. Differendo uisionẽ su¬
am. cõmeudat doñ suũ ñ negat: ut ampliꝰ desideres
dilatũ. ne uilestat cito datũ. Nec tñ te deserit qͥ utilit̾
ñc uisionẽ suã subtrahit: oculi tui eũ ñ capiũt. Ceterũ
ip̃c te oĩ tẽpore attendet. Adhibe oculos fidei. Nõne faciẽ
eiꝰ respicis. cũ ĩ eiꝰ filio unigenito credis: Nõne manus
eiꝰ uides. cũ uniuersã eiꝰ creaturã attendis : Nõne os eiꝰ au¬
dis. qũ p̃cepta eiꝰ recitari aduertis: Oratõnẽ tuã qͦmͦ fun
dis. nͥ scias ce ad illũ ꝑuenire. de qͦ dicit ꝓpħa. ecce ocłi dñi
suꝑ uistos. ⁊ aures eiꝰ ĩ p̃ces eoꝵ: Si ã ⁊ pedes eiꝰ q̃ris nosse:
audi quos uoluit ec̃ pedes suos. Quã speciosi pedes ĩquit e¬
oꝵ qͥ anñtiant patẽ: qͥ annũciant bona. Cõscripsimꝰ mẽbra

Expanded text:
Tibi confert, quod per fidem te exercet: differendo visionem suTibi confert, quod per fidem te exercet: differendo visionem suam, commendat donum suum, non negat; ut amplius desideres dilatum, ne vilescat cito datum. Nec tamen te deserit, qui utiliter nunc visionem suam subtrahit: oculi tui eum non capiunt. Caeterum ipse te omni tempore attendit. Adhibe oculos fidei. Nonne faciem ejus respicis, cum in ejus unigenito Filio credis? Nonne manus ejus vides, cum universam creaturam attendis? Nonne os ejus audis, quando praecepta ejus rnire, de quo dicit propheta: Ecce oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum ? Si autem et pedes ejus quaeris nosse, audi quos voluit esse pedes suos: Quam pretiosi pedes, inquit, eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Conscripsimus membra
Abbreviated transcription (Latin):
tas d̾i. Sequere adhuc ꝗͣtũ potes fugitiiũ mũdũ: ⁊ si
potes app̃hendere eũ. tene eũ. S iudeo ñ potes: falliste.
Ecce rumosus est mũdus: ecce tautis calamitaribus reple-¬
uit d̾c mũdũ. Ecce amarꝰ est nũdus: ⁊ sic amatur. Quid
faceremꝰ si dulcis esset: O mũde ĩmũde. tenebras pari¬
ens: quid faceres si maner es: Que ñ deciperes dulcis. si a¬
marus alimenta mentiris : Sic crede: ut desideres uidere
qd̾ credis. Dicit aliquis. Ecce credo. ⁊ desidero indere quod
credo utiuã mͥ ostenderetur: ut fides mea ip̃a uisione
letaretur. Si nc̃ uideres ñ crederes. Id̾o credis qr ñ uides.
s ita crede ut uideas. fides opꝰ est: uisio d̾i merces est.
Prepostere uis acciꝑe mercedẽ: qui ñdũ laborasti ĩ oꝑe.
Nõne oĩ oꝑauti penes te. recte a te merces ñ dat᷑ nͥ opꝰ
ꝑficiatur: Quod agis cũ seruo tuo: hoc pete a dño tuo

Expanded text:
tas Dei. Sequere adhuc quantum potes fugitivum, et si tas Dei. Sequere adhuc quantum potes fugitivum, et si potes apprehende eum, tene eum: sed video, non potes, fallis te.Ecce ruinosus est mundus, ecce tantis calamitatibus replevit Deus mundum, ecce amarus est mundus, et sic amatur! Quid faceremus, si dulcis esset? O munde immunde, teneri vis periens; quid faceres si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta mentiris? quod credis. Dicit aliquis: Ecce credo et desidero videre quod credo; utinam mihi ostenderetur, ut fides mea ipsa visione laetaretur! Si nunc videres, non crederes: ideo credis, quia non vides; sed ita crede, ut videas. Fides, opus est: visio Dei, merces est. Praepostere vis accipere mercedem, qui non laborasti in opere. Nonne omni operanti penes te, recte a te merces non datur, nisi opus perficiatur? Quod agis cum servo tuo, hoc pete a Domino tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
secũ alios septẽ neqͥores se: ⁊ efficiant᷑ hoĩs illiꝰ posteriora
ut euãgłiũ loq peiora priorib. Mox ut exelusus fuerit
pessimꝰ ĩuasor: introducatur optimꝰ possessor. Hominieni
ei ĩmortalitatẽ: ⁊ ꝓpinauit iniquitatẽ. Huic uos reñ¬
ciare ꝓfessi estis: in qͣ professione ũ hõĩbus sed d̾o ⁊ an¬
gelit eiꝰ cõscribentibus dixistis reũtio. Renũtiate ñ solũ uocib
s etiã moribus: ñ tautũ souo lingue. sed ⁊ actu uite. ũ tã¬
tũ labus sonãtibus. s oꝑibus ꝓnũciantibus. Scitote uoᷤ
cũ callido. ⁊ antiquo ⁊ ueternoso inimico suscepisse cer¬
tamen: ñ ĩ uobis post renũtiatõnẽ ĩueniat oꝑa sua. ne
iure uos attrahat ĩ seruitutẽ. Dep̃henderis enĩ ⁊ detege.¬
ris xp̃ĩane: qñ aliud agis. ⁊ aliud ꝓfiteris. Quid est hõ¬
qd̾ cõtẽpto d̾o sequeris mũdũ. ⁊ ip̃e te deserit mũdus
Nõ uis bonꝰ ĩplere uolũtatẽ d̾i: ⁊ de te malo ĩplet᷑ uolũ¬

Expanded text:
septem nequiores se, et efficiantur hominis illius posteriora, ut Evangelium loquitur, pejora prioribus . Mox ut exclusus fuerit pessimus invasor, introducatur optimus possessor. Quis est ei immortalitatem, et propinavit iniquitatem. Huic vos renuntiare professi estis: in qua professione, non hominibus, sed Deo et Angelis ejus conscribentibus, dixistis, Renuntio. Renuntiate non solum vocibus, sed etiam moribus; non tantum sono linguae, sed et actu vitae; nec tantum labiis sonantibus, sed operibus pronuntiantibus. Scitote vos cum callido, antiquo et veternoso inimico suscepisse certamen: non in vobis post renuntiationem inveniat opera sua, ne jure vos attrahat in servitutem. Deprehenderis enim et detegeris, christiane, quando aliud agis et aliud profiteris: fide contempto Deo sequeris mundum, et ipse te deserit mundus. Non vis bonus implere voluntatem Dei, et de te malo impletur volun
Abbreviated transcription (Latin):
uos ĩ carne quos p̃sentes ĩuenerit eius aduentꝰ. Iudidabit n
mortuos ĩ carne. quos resuscitaturꝰ est d̾s excelsus. Eligamꝰ¬
utã ut iuiuos nos ĩueniat eiꝰ aduentꝰ ĩ aiã: ne pectando sims
ab illo dãpnet᷑ caro ⁊ aiã. Finis mũdi ĩ ꝓximo est. Et si ut qͥ¬
dam putãt ĩ ꝓxio ñ est: dies ultimꝰ uniꝰcuiꝰq nr̃m ĩcertꝰ est.
Quid differimꝰ. si ad beatam uitã tendimus: Corrigam᷑: dũ
tẽpus est emẽdem᷑. Bonas cãs habeamꝰ: ut futurã diem iudicũ

Expanded text:
carne, quos praesentes invenerit ejus adventus; judicabit et mortuos in carne, quos resuscitaturus est Deus excelsus. Eligamos nos inveniat ejus adventus in anima; ne peccando simul ab illo damnetur caro et anima. Finis mundi in proximo est; et si, ut quidam putant, in proximo non est, dies ultimus uniuscujusque nostrum incertus est. Quid differimus, si ad beatam vitam tendimus? Corrigamur, dum tempus est emendemur; bonas causas habeamus, ut futuram diem judicii
Abbreviated transcription (Latin):
sub nube carnis respexit tenebras: ⁊ ꝓstrauit ad t̾rã. Quo¬
ra tẽ uidei audebũt illã respicere claritatẽ quãdo istani
ĩfirmitatẽ tolerare minime potuerũt S ut ĩpleret
ꝓꝑt̃ qd uenerat: exurgũt rursus tenebre. dat eis potesta
Di occidi : ut expoliatꝰ nube carris.: fulgore redderet mapestatis.
ũ. si filiꝰ d̾i est descendat dc cruce. S hoc ille ꝑ eos clamabat.
qͥ patientiã xp̃o auferre cupiebat: ut excitatus ĩsultationib
uideoꝵ demõstraret potentiã: s perderet patientiã. Ille ã
rex fortis. ⁊ sugulare cõsiliũ. ꝑ qd̾ nascit᷑ ⁊ regit ᷑ oẽ sanũ cõsi¬
liũ utrãqi aciem ⁊ patientie ⁊ potentie respexit ⁊ s̾uauit. Nã¬

Expanded text:
stravit ad terram. Quomodo tunc Judaei audebunt illam respicere claritatem, quando istam infirmitatem tolerare minime potuerunt? Sed ut impleret propter quod venerat, exsurgunt rursus tenebrae: dat eis potestatdi, occidi, ut exspoliatus nube carnis, fulgorem redderet majestatis. um, Si Filius Dei est, descendat de cruce ? Sed hoc ille per eos clamabat, qui patientiam Christo auferre cupiebat, ut excitatus insultationibus Judaeorum, demonstraret potentiam, sed perderet patientiam. Ille autem Rex fortis, et singulare consilium per quod nascitur et regitur omne sanum consilium, utra
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ ds fc̃s est hõ. Qd̃ ꝓ te suscepit leuauit ĩ celũ: t̾rcnũ ꝙi
corpus fecit celeste. Si credis ⁊ tu qd̾ possis resurgere. ⁊ ĩ celũ
ascend̾e. qͥa certꝰ es de tãto pignore: securꝰ eris de tãto mune.¬
re. Regnat hõ iã susceptꝰ a xp̃o. ad dexterã pr̃is sebens: et ut
sui ab illo regñ accipiant. uocat. ĩ uitat. hortatur. festinet
ad eũ oĩs aĩa: q̃ auida est glorie. Pergat ad calẽ reg̃ẽ a quo
ut accipiat potestatẽ. ñ ei p̃ciũ pecunie dabit: s plenãper¬
fectam q fidẽ cũ ad cũ attulerit. etiam angelos iudicabit.

Expanded text:
minem Deus factus est homo. Quod pro te suscepit, levavit in coelum; terrenumque corpus fecit coeleste. Si credis et tu quod possis resurgere, et in coelum ascendere; quia certus es de tanto pignore, securus eris de tanto munere. Regnat homo jam susceptus a Christo, ad dexteram Patris sedens; et ut sui ab illo regnum accipiant, vocat, invitat, hortatur. Festinet ad eum omnis anima quae avida est gloriae, pergat ad talem regem, a quo ut accipiat potestatem, non ei pretium pecuniae dabit; sed plenam perfectamque fidem cum ad eum attulerit, etiam angelos judicabit.
Abbreviated transcription (Latin):
tã et̾nã ꝓmittebat. aduersarius diabolus carnẽ se eẽ pe¬
rempturũ dicebat: rex ã nr̃ ut doceret qͦmͦ suus exer¬
citus uinceret: ĩ se demõstrauit mortẽ corporis ñ esse ti¬
mendã. dũ p̾or ipẽ ꝓ oĩb dignatꝰ est mori: ne eiꝰ exercitꝰ
adiabolo ĩ aiã posset occidi. Hoc agebat ĩ illo p̃lio diabo¬
lus: si sibi cõsentiret᷑. Aiãs ꝑ dere cupiebat: ⁊ salutẽ cor¬
poribus ꝓ mittebat. xp̃s uori docebat ad tẽpus: et ani¬
mã ⁊ corpꝰ uiuere ĩ et̾nũ. Ille dicebat si mͥ tõsenseritis.
dabo uobis uicã istã tẽporalẽ : xp̃s dicebat si a me ñ dis.¬
cesseritis. nec tẽporalẽ ꝑdicis. ⁊ er̾nã accipictis. Diabolus
dicebat. uolite ꝑdere istã lucẽ: xp̃s dicebas. ego qͥ feci ⁊
dare ñ ht̃: et ħ lux mea est. ⁊ hec uita ame creata est.
s illa ꝓpt̾ quã docendã ueni: multo excellẽtior ⁊ meli¬
or est. Trãsite a bouo ĩ meliꝰ: ne diabolo consentiẽdo

Expanded text:
tam promittebat. Adversarius diabolus carnem perempturum se esse dicebat: Rex autem noster ut doceret quomodo ejus exercitus vinceret, in se demonstravit mortem corporis non esse timendam, dum prior ipse pro omnibus dignatus est mori, ne ejus exercitus a diabolo in anima posset occidi. Hoc agebat in illo praelio diabolus, si sibi consentiretur: animas perdere cupiebat, et salutem corporibus promittebat. Christus mori docebat ad tempus, et animam et corpus vivere in aeternum. Ille dicebat, Si mihi consenseritis, dabo vobis vitam istam temporalem; Christus dicebat, Si a me non discesseritis, nec temporalem perditis, et aeternalem accipietis. Diabolus dicebat, Nolite perdere istam lucem; Christus dicebat, Ego qui feci et dare non habet, et haec lux mea est, et haec vita a me creata est: sed illa propter quam docendam veni, multo excellentior et melior est. Transite a bono ad melius, ne diabolo consentiendo
Abbreviated transcription (Latin):
Renussionẽ pecc̃oꝵ. Omĩa prorsus delicta delet sanctũ
baptisma: ⁊ originalia ⁊⁊ ꝓpria. dicta. ftã. cogitata. cog¬
nita incognita: oĩa dimittũtur. Innorat hoĩem: qͥ fe¬
cit hoĩem. Donat delicta: qui ñ q̃rit merita. Preuenit grã
etiam ipãm infanciã. ut sit̃ liberi ꝑ xp̃m liberati: qͥ ĩ adã
adiabolo tenebant᷑ añ captiui. ¶arnis resurrectionẽ. Nõ¬

Expanded text:
Remissionem peccatorum. Omnia prorsus delicta delet sanctum Baptisma, et originalia et propria: dicta, facta, cogitata, cognita, incognita, omnia dimittuntur. Innovat hominem, qui fecit hominem; donat delicta, qui non quaerit merita: praevenit gratia etiam ipsam infantiam, ut sint liberi per Christum liberati, qui in Adam a diabolo tenebantur ante captivi. CAPUT XI. 11. Resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ: et qũ ad nos ꝓcessit. a pr̃e ñ recessit. hoc est enĩ
eẽ dr̃: ulniq eẽ totũ. Totꝰ gͦ filiꝰ apud prẽm. totus
ĩ celo. totꝰ in t̾ra: totꝰ ĩ utero uirginis. totus ĩ cruce.
totꝰ ĩ inferno: totꝰ in ꝑadyso quo latronẽ ĩtroduxit.
siõ ꝑ diu̾sa tẽꝑa uel loca dicimꝰ ubiq eẽ totũ. ut mͦ ibi
totꝰ sit. ⁊ alio tẽpore alibi totꝰ : s ut sꝑ ubiq sit totus.
Si eiũ d̾s hoc p̃stitit hoc huit luci q̃ uidet᷑ nr̃is aspectib
ut simul tota ubiq sit. neqi enĩ qñ hic est. ĩ oriente uł
ĩ aliis ꝑtib t̾rarũ ñ est. s ubiq tota est. ⁊ oĩbus tota
est. ⁊ oĩũ oculos satiat. ⁊ ip̃a ĩtegra ꝑseuerat: si hoc po¬
cest ereatura. qͣto ãplius ip̃e creator: Sed hoc qd̵ faiꝰ
dicitus stedeoe ad dertem pris: demuostratur qb ie heo queni
suscepit xp̃s. potestatẽ acceperit iudicantis. Inde enĩ uenturꝰ

Expanded text:
im esse Deum, ubique esse totum. Totus ergo Filius apud Patrem, totus in coelo, totus in terra, totus in utero virginis, totus in cruce, totus in inferno, totus in paradiso quo latronem introduxit. Non per diversa tempora vel loca dicimus ubique esse totum, ut modo ibi totus sit, et alio tempore alibi totus: sed ut semper ubique sit totus. Si enim Deus hoc praestitit huic luci quae videtur nostris aspectibus, ut simul tota ubique sit: neque enim quando hic est, in Oriente vel in aliis partibus terrarum non est; sed ubique tota est, et in omnibus tota est, et omnium oculos satiat, et ipsa integra perseverat: si hoc potest creatura, quanto amplius ipse Creator? Sed hoc quod Filius dicitur sedere ad dexteram Patris, demonstratur quod ipse homo quem suscepit Christus, potestatem a
Abbreviated transcription (Latin):
nec filius: s sps sanctus eit prĩs ⁊ filũ. Tres ꝑsone ses
unꝰ est d̾s. Quomͦ ĩ quis tres noĩas ⁊ ynũ dicis: Ostende
hoc aut ratione. aut aliqͣ siłitudie. ꝑ quã ĩtelligi po¬
sit quid nã illd̾ sit: q̃ ratõ aut q̃ fiłitudo illi rei cõꝑarip
occurrit ex eiꝰ creatura poiit nr̃a ĩfirmitas: ꝑ quã ur¬
telligers possit ur̃ã caritas. Nisi enĩ ille ꝑmitteret:¬

Expanded text:
nec Filius, sed Spiritus est Patris et Filii: tres personae, sed unus Deus. Quomodo, inquis, tres nominas, et unum dicis? Ostende hoc aut ratione, aut aliqua similitudine, per quam intelligi possit quidnam illud sit. Quae ratio, aut quae similitudo illi rei invisibiloccurrit ex ejus creatura ponit nostra infirmitas, per quam intelligere possit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc certamen. s ⁊ nc̃ agit᷑. Pugnat᷑: laborãt mẽbra xp̃iur.¬
gente a duersario. Resistit᷑ illi : qm̃ caput nr̃m iã sed et ĩ ce¬
lo. Ad hoc ip̃e pugnare uoluit: ut te doceret quomͦ uĩceres.
S si iuires tue ꝑue sũt ip̃m ĩuoca saluatorẽ. ip̃m ĩuoca adu¬
corẽ. Cũ te ꝑspexerit fidelit̾ ĩuocantẽ qui ꝓ re pepẽdit ĩ ligno:

Expanded text:
hoc certamen, sed nunc agitur: pugnatur, laborant membra Christi urgente adversario, resistitur illi; quoniam caput nostrum jam sedet in coelo. Ad hoc ille pugnare voluit, ut te doceret quomodo vinceres. Sed si vires tuae parvae sunt, ipsum invoca salvatorem, ipsum invoca adjutorem. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
los lacte lacte u̾boꝵ eiꝰ spiritalit̾ nucͥt. q̃ pueras sapian
docet. q̃ ad olescẽres a luxuria at ĩpudici᷑a. sua sc̃ĩtate scã¬
castitate custodit. q̃ uiuenes robore u̾tucis ꝯt᷑ diaboluni
armat. q̃ senes prud etiã docet. q̃ seniores etate ꝓuectos.
uenerabisis facit. Per hãc uiuenes ⁊ uirgnies. seniores cũ
iunioribus. etas oĩs ⁊ ut̃q scusus: laudãt nomen dñs.
Hec crrãtas filios reuotat. mortuos grauit᷑ doler. secĩ
ꝑseuerãtes ĩ deficieut᷑ pascit. Hãc dilectissimi a memłꝰ oẽt

Expanded text:
los lacte verborum ejus spiritualiter nutrit, quae pueros sapientiam docet, quae adolescentes a luxuria atque impudicitia sua sancta castitate custodit, quae juvenes robore virtutis contra diabolum armat, quae senes prudentiam docet, quae seniores aetate provectos venerabiles facit. Per hanc juvenes et virgines, seniores cum junioribus, aetas omnis et uterque sexus laudant nomen Domini . Haec errantes filios revocat, mortuos graviter dolet, secum perseverantes indeficienter pascit. Hanc, dilectissimi, amemus omnes:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ splendor. Itaq cũ dicit᷑ qd̾ d̾s fecerit mũdũ. iutelligit᷑
pr̃ cũ filio. ⁊ ꝑ filiũ. ⁊ cũ spũ scõ. Et cũ dicimꝰ filiũ ꝓ nobis
passũ : intelligimꝰ passionẽ filii oꝑatũ fuisse ⁊ prẽm. ⁊ fi¬

Expanded text:
et splendor. Ita cum dicitur quod Deus fecerit mundum, intelligitur et splendor. Ita cum dicitur quod Deus fecerit mundum, intelligitur Pater cum Filio, et per Filium, et cum Spiritu sancto. Et cum dicimus Filium pro nobis passu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit apparere ds nr̃. ꝙͦ ĩ igne. Nã ⁊ sc̃o moysi ĩ rub
ĩ flãma apparuit. ⁊ filiis isrł ducatũ ĩ colũpna igns
pbuit. ⁊ suꝑ discipulos cõgregatos doñ sp̃s sc̃ ĩ liuguis
igneis effudit. Ht̃ enĩ hoc elem̃tũ magñ sacram̃tũ.: ꝑ
qd̃ exerceat q̃rentis ĩgeniũ. Ecce ĩ igne q̃dã tria cõspi¬
cunꝰ : lumen. splendorẽ. ⁊ calore̾: et cũ sĩt tͥa. tñ unũ
lumen est. Simul exurgũt: simł q cõsistũt. Nec lumen
p̃cedit splendorẽ: nec splendor calorẽ. Et ħ nec cõfuse
unũ st̃. nec disiuncte tria: s cũ unũ sit̃. tria sũt: sinul
operãtur. Et cũ ĩ seꝑ abilit̾ oꝑant᷑: aliud igni tribuit᷑.
alius splendori: aliud talori. Nã cũ ad ignẽ refers usti
onẽ: ibi oꝑatur ⁊ splendor ⁊ calor. Et cũ ad splendorẽ
refers illiuãtõnẽ: simul oꝑat᷑ ⁊ ignis ⁊ calor. Et cũ ad
calorẽ refers cale factionẽ: simul oꝑat᷑. ⁊ ignis ⁊ calor.

Expanded text:
Moysi in rubo in flamma apparuit , et filiis Israel ducatum in columna ignis praebuit , et super discipulos congregatos donum Spiritus sancti in linguis igneis effudit . Habet enim hoc elementum magnum sacramentum, per quod exerceat quaerentis ingenium. Ecce in igne quaedam tria conspicimus; ignem, splendorem et calorem: et cum sint tria, unum lumen est. Simul exsurgunt, simulque consistunt: nec ignis praecedit splendorem, nec splendor calorem. Et haec non confuse unum sunt, nec disjuncte tria; sed cum unum sint, tria sunt. Simul operantur, et cum inseparabiliter operantur, aliud igni tribuitur, acalor: et cum ad splendorem refers illuminationem, simul operatur et ignis et calor: et cum ad calorem refers calefactionem, simul operatur ignis et calor
Abbreviated transcription (Latin):
auten dilectissimi qͥ ab initio uberib sc̃e mr̃is eccłe nu¬
triti usq ad solidũ cibũ estis ab ea ꝑducti: manete ĩ ea.
Siqͥs eiꝰ uel discipliã uel quãlibet ãmonitionẽ aspere tulit.
⁊ iratꝰ abscessit: agnoscat matr̃e. redeat ad eã libẽter: et h̾
suscipit q̃ reqͥrit. Gaudebit filiũ ꝑditũ : fuisse cõuersũ.
Sacramentũ symboli qd̾ augꝰ iu .iii. libro de symbolo
accepistis. memorie qi mandatũ ꝓ ur̃a salute retinetis. no

Expanded text:
autem, dilectissimi, qui ab initio uberibus sanctae matris Ecclesiae nuautem, dilectissimi, qui ab initio uberibus sanctae matris Ecclesiae nutriti, usque ad solidum cibum estis ab ea perducti, manete in ea. Si quis ejus vel disciplinam vel quamlibet admonitionem aspere tulit, et iratus abscessit, agnoscat matrem, redeat ad eam libenter: et haec suscipit quae requirit; gaudebitque filium perditum fuisse conversum. Saccepistis, memoriaeque mandatum pro vestra salute retinetis, nov
Abbreviated transcription (Latin):
rentẽ. Rependite uicem: amate amãtem. Tanta est. talis est.
nobilis est. regia prole fetũda est: ñ cam patiamini aut fili¬
oꝵ maloꝵ aut pessimoꝵ suoꝵ ĩiuriis atq ĩsidiis macerari.
Agite cãs mr̃is ur̃c: exerite eiꝰ ãplissimã dignitatẽ. O lupe
caltas: uerã matr̃e ĩpugnas. xp̃m exsufflas: catholicũ rebap.¬
titas. Et qd̾ est pessimũ artis tue. aliquos potentia p̾mis ut ꝑ¬
das: alios pecunia cõparas quos occidas. Ergo ne heretice ad
hoc uestis nudũ ut expolies intꝰ xp̃o uestitũ : Ad hoc pascis
esurientẽ: ut aĩe auferas cibũ celestẽ: Pecunia tua tecũ¬
sit ĩ ꝑditionẽ. Peicra heretite facis: ꝗͣ que fecit uideus.
tus eiꝰ ĩ cruce pendentis pupugit: sed totũ corpꝰ eiꝰ in¬
tegrũ reseruauit. Tu uͦ ad eũ hoc cotidie cõparas pe.¬
cunia : ut sedentis ĩ celo diuersa laceres mẽbra. yot

Expanded text:
rentem: rependite vicem, amate amantem. Tanta est, talis est, rentem: rependite vicem, amate amantem. Tanta est, talis est, nobilis est, regia prole fecunda est. Non eam patiamini aut filiorum malorum, aut pessimorum servorum injuriis atque insidiis macerari: agite causas matris vestrae, exserite ejus amplissimam dignitatem. Servus calcas, veram matrem impugnas, Christum exsufflas, catholicum rebaptizas; et quod est pessimum artis tuae, alios potentia premis ut perdas, alios pecunia comparas quos occidas. Ergone, haeretice, ad hoc vestis nudum, ut exspolies intus Christo vestitum? Ad hoc pascis esurientem, ut animae auferas cibum coelestem? Ad hoc das pecusit in perditionem . Pejora, haeretice, facis quam quae fecit Judaeus. tus in cruce pendentis pupugit, sed totum ejus corpus integrum reservavit: tu vero ad hoc eum quotidie comparas pecunia, ut sedentis in coelo diversa laceres membra. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
sũ d̾s. Uatuitas ip̃a cõtẽplationis. erit opera nr̃e actionis. ut
cõtẽplantes delectem̃. ⁊ delectabilit̾ cõtẽplem᷑ uidere. Qͥoui
dere: bona dñi. Q̃ bonã: Possumꝰ expͥmere illd̾. qd̾ uͭ ocalus
uidit. nͭ auris audiuit. nͨ ĩ cor hoĩs ascendit. Quis audet de hiis¬
rebus positꝰ ĩ hac mortali carne q̃ aggrauat aiãni aliqͥd dicc¬
re. cũ paulus apłr hoc ñ ualuit explicare. qͥ ĩ isto positꝰ corpo¬
re usꝙ ad t̾ciũ celũ grã oꝑante ualuit ascendere: Nõ simꝰ
curiosi ad ĩuestigãdũ: qd̾ apłi expͥmere minime potuerũt.
Certe ex me nemo q̃rat. qd̾ me nescire scio: nͥ force ut nesci¬
re discat. qd̾ sciri ñ posse sciendũ est. Scã eccła mat̾ ⁊ urgo¬
nutrit filios: quos d̾o pr̃i dignos assignare contendit. filli boniꝰ a¬
mate tantã matrẽ: filii boni nolite deserere cotidie uos requi¬

Expanded text:
sum Deus . Vacuitas ista contemplationis, erit opus nostrae actionis; ut sum Deus . Vacuitas ista contemplationis, erit opus nostrae actionis; ut contemplantes delectemur, et delectabiliter contemplemur videre. Quid videre? Bona Domini . Quae bona? Possumus exprimere illud quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit rebus positus in hac mortali carne quae aggravat animam , aliquid dicere; cum Paulus apostolus hoc non valuit explicare, qui in isto positus corpore usque in tertium coelum gratia operante valuit ascendere ? Non simus curiosi ad investigandum quod Apostoli exprimere minime potuerunt. Certe ex me nemo scire quaerat quod me nescire scio, nisi forte ut nescire discat quod sciri non posse sciendum est. Sed per nutrit filios quos Deo Patri dignos assignare contendit. Filii boni amate tantam matrem, filii boni nolite deserere quotidie vos requi
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ panis uiuus q̃ ꝓpt̃ nos de celo ad t̾ras usꝙ descendit: sui
p̃sentia nr̃as aiãs satiabit. Nec potꝰ nobis deerit p̃sente fõ¬
te uite. sacurabit em̃ nos ab ubertate domꝰ sue: ⁊ torren¬
te deliciarũ suarũ corda nra rigabit. Estꝰ illic si patienur.
Inic est enĩ refrigeriũ nr̃m: qui nos sub umbra alarũ sua¬
rsi ꝓtexit ⁊ ꝓtegit. frigus illic ñ patiemꝰ: est enĩ ibi sol uisti¬
cie. qͥ suo amore calefaciens corda ur̃a radiis diuinitatis sue
illuminet oculos nr̃os ut uideant diumitatẽ cqͣlitatẽ ꝙ pa¬
tris ⁊ fitũ ⁊ sp̃t scĩ. Nõ ibi fatigabuñ. nobiscũ enĩ iurtꝰ nr̃a: cͥ
nc̃ dicimꝰ. Diligã te dũe uirtꝰ mea. sõ ibi dormiemꝰ: ñ enĩ sũt
ibi tenebre. q̃ excludere possint ꝑmanentẽ diem. Nulla erit
ibi negociacio. nulla seruitꝰ: nullũ opus. Et quid illic acturi
sumꝰ: fortasse illud qd̾ scͥptũ est. Uacate ⁊ uidete qm̃ ego

Expanded text:
ipse panis vivus, qui propter nos de coelo ad terras usque descendit, sui praesentia nostras animas satiabit: nec potus nobis deerit, praesente fonte vitae. Saturabit enim nos ab ubertate domus suae, et torrente deliciarum suarum corda nostra rigabit. Aestus illic non patiemur: illic est enim refrigerium nostrum, qui nos sub umbra alarum suarum protexit et protegit . Frigus illic non patiemur: est enim ibi sol justitiae; qui suo amore calefaciens corda nostra, radiis divinitatis suae illuminat oculos nostros, ut videant divinitatem aequalitatemque Patris et Finc dicimus, Diligam te, Domine, virtus mea . Non ibi dormiemus: non enim sunt ibi tenebrae, quae excludere possint permanentem diem. Nulla ibi erit negotiatio, nulla servitus, nullum opus. Et quid illic acturi sumus? Fortasse illud quod Scriptum est: Vacate, et videte, quoniam ego
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ: ñ mugitus ⁊ gemitꝰ reuocat ĩfantiũ. secas ꝑuulos corpo¬
re: qr te necat timor in corde. Et putas si hoc qd̾ cupis ĩple.¬
ueris diu te posse uiuere: cũ ip̃am uitaui q̃ras occidere: Ii
ret. Agit ꝑ te nesciente te causas suas: et a captiuitate diabo.¬
li aĩas liberat. Suscepit filios inimicoꝵ: in numerũ adop.
martyres morientes: ille ñdũ loq̃tes idoneos suos efficit
testes. Ecce qͦmͦ regnat: qͥ sic regnare uenerat. Ecce iam
liberat liberator: ⁊ salutẽ p̃stat saluator. S tu herodes
nesciens hec: turbaris ⁊ seuis. Et dũ contra ꝑuulũ seuis.
iã illi obsequiũ pbes ⁊ nescis. Ille enĩ rex magnꝰ ͥ ad hoc
uenit ut ꝑte ⁊ ꝑ alios suos hĩc cõgreget: tu illi pͥor ad regũ
celoꝵ tot milia caudidatoꝵ ĩ fautiũ ĩ numerabilẽ p̃mit.¬
tis ex̾citũ. Hac̃ turbã demõstrat Ioħes apocalypsis dicẽs.

Expanded text:
orum, non mugitus et gemitus revocat infantum. Necas parvulos corpoorum, non mugitus et gemitus revocat infantum. Necas parvulos corpore, quia te necat timor in corde; et putas si hoc quod cupis impleveris, diu te posse vivere, cum ipsam vitam quaeras occidere. Illret: agit per te nescientem causas suas, et a captivitate diaboli animas liberat. Suscepit filios inimicorum in numerum adoptmartyres morientes: ille nondum loquentes idoneos suos efficit testes. Ecce quomodo regnat, qui sic regnare venerat. Ecce jam liberat liberator, et salutem praestat salvator. Sed tu, Herodes, nesciens hoc, turbaris et saevis; et dum contra parvulum saevis, jam illi obsequium praebes, et nescis. Ille enim rex magnus qui ad hoc venit, ut per te et per alios suos hinc congreget, tu illi prior ad regnum coelorum tot millia candidatorum infantum innumerabilem praemittis exercitum. Hanc turb
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Nascit᷑ infans ꝑuulus.rex magnꝰ. Procedũt certa indi¬
cia: ⁊ signa magni regis. Pastorib ñtiant angeli: ꝑ stellã
uelut ꝑ linguã nouã clamãt celi. Adducũt᷑ de longinquo
magi. ueniũt ut adorẽt adhuc ĩ p̃sepe iacentẽ: s iam ĩ
celo ⁊ ĩ t̾ra reguãtẽ. Annũtiãtib magis regẽ natũ turbat᷑
herodes: ⁊ ne regñ ꝑdat uult eũ occidere. ĩ quẽ si crederet:
et hic securꝰ ⁊ ĩ illa uita sñ fine regnaret. Herodes aiudeis
ubi xp̃s uascat᷑ ĩ quirit. Querũt simul ñ situt magi ad orã¬
dũ: sed ĩuentũ necandũ. Quid tumes herodes. qi audis regẽ
natũ: Nõ uenit ille ut te exdudat: s ut diabolũ uĩcat.
S tu hec ñ ĩcelligẽs turbaris ⁊ seuis: et ut ꝑdas unũ quẽ
q̃ris. ꝑ tot ĩfantiũ mortes magnꝰ efficeris crudelis. Nõ te il¬
la pietas plangentiũ matrũ. auc lugentiũ ꝑatrũ funera fili¬

Expanded text:
ne. Nascitur infans parvus, rex magnus. Procedunt certa indine. Nascitur infans parvus, rex magnus. Procedunt certa indicia, et signa magni regis: pastoribus nuntiant Angeli, per stellam velut per novam linguam clamant coeli. Adducuntur de longinquo Magi; veniunt, ut adorent adhuc in praesepi jacentem, sed jam in coelo et in terra regnantem. Annuntiantibus Magis regem natum, turbatur Herodes; et ne regnum perdat vult eum occidere, in quem si crederet, et hic securus, et in illa vita sine fine regnaret. Herodes a Judaeis ubi Christus nascatur inquirit. Quaerunt simul, non sicut Magi adorandum, sed inventum necandum. Quid times, Herodes, quia audis regem natum? Non venit ille ut te excludat, sed ut diabolum vincat. Sed tu haec non intelligens turbaris et saevis; et ut perdas unum quem quaeris, per tot infantum mortes magus efficeris crudelis. Non te ulla pietas plangentium matrum, aut lugentium patrum funera fili
Abbreviated transcription (Latin):
tur ds nr̃ oculis carnis: s uidet᷑ oculis cordis. Nõ uidet᷑ ad tempꝰ:
s uidet᷑ ĩ et̾uũ. S dicit pagauꝰ. Ostẽde nͥi quẽ colis. Respõdeo.
Ego qdoc̃ habeo etiam mͦ quẽ tibi ostendam: s tu ñ habes ocu¬
los unde uideas. Bcati enĩ ait saluator nr̃ mũdo corde. qm̃i
ip̃i dm̃ uidebũt. Cor ĩmũdũ ⁊ tenebris peccatoꝵ obuolu.
tũ dm̃ q̃rit uidere : lux lucet ĩ tenebris: ⁊ tenebre eam
ñ cõp̃henderũt. Nlũqͥd qr cecus ñ uidet. id̾o lu ñ lucet: Si
nosses o infidelis dicere d̾o uero illũĩa oculos meos. iuderes
nobiseũ nc̃ ꝑ speculũ in euigmate: ut posses uidere facie
ad faciem. Si ex oꝑib intelligeres artifice̾: ex creatura co¬
niceres creatorẽ. Si expauesceres in te q ñ totũ capis te:
calida an frigida: utrũ alicuiꝰ coloris. an oĩ colore carẽs. Nas¬
cit᷑ xp̃s ex uirgine. sicut flos ex uirga : sñ ullo cõposito semi¬

Expanded text:
 videtur oculis cordis; non videtur ad tempus, sed videtur in aeternum. Sed dicit paganus: Ostende mihi quem colis. Respondeo: Ego quidem habeo etiam modo quem tibi ostendam, sed tu non habes oculos unde videas. Beati enim, ait Salvator noster, mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt . Cor immundum et tenebriidere? Lux lucet in tenebris, sed tenebrae eam non comprehenderunt . Numquid quia caecus non videt, ideo lux non non lucet? Si nosses, o infidelis, dicere Deo vero, Illumina oculos meos ; videres nobiscum nunc per speculum in aenigmate, ut possis videre facie ad faciem . Si ex operibus intelligeres artificem, ex creatura conjiceres Creatorem. Si expavesceres in te, quia non totum capis te; calida, an frigida; utrum alicujus coloris, an omni colore carens. citur Christus ex virgine sicut flos ex virga, sine ullo composito semi
Abbreviated transcription (Latin):
rũt uoce̾. Nõ uides ĩ quiũt o hõ spaciũ nos agere noctur¬
nũ. excludi luce. nͨ t̾minos trãsgredi cõstitutos. qͦs ad sola¬
tiũ qͥetis tue om̃ps artifex t̾minauit: Nõ sumꝰ d̾s. Cõuin¬
cimꝰ falsitatẽ tuã: seruendo tͥ ad penã tuã. Clamat ⁊ ma¬
re ⁊ oĩa q̃ in eo sc̃. Nõ sũ deus. Prebeo enĩ ut mͥ ussũ est famu¬
latũ. ꝑuiũ it cariue suscipiens motꝰ cõgruos. flatꝰ uentoꝵ.
dirigens gressus: ut ad portꝰ desideratos etiã rapiente te a¬
uaricia ĩterposita nulla tarditate ꝑ ducã. dĩalia uͦ q̃ gignũ¬
tur ex me tͥ in escam donata eẽ cognoscis. Cũ gͦ ꝑ oĩa aguos.¬
cam modulũ meũ: tu qͣre deseris ordinẽ tuũ. deserendo
oĩum creatorẽ dm̃ : Clamat t̾ra. Ergo ne hõ dritatis iħi
nomen ascribis  Id̾o ñ agnoscis quid sim: qr oblitꝰ es qui
sis. Nõ agnoscis materiã tuã. ñ agnoscis qr limꝰ meuses: ex

Expanded text:
runt vocem: Non vides, inquiunt, o homo, spatium nos agere nocturrunt vocem: Non vides, inquiunt, o homo, spatium nos agere nocturnum, excludi luce, nec terminos transgredi constitutos, quos ad solatium quietis tuae omnipotens artifex terminavit? Non sumus Deus: convincimus falsitatem tuam serviendo tibi ad poenam tuam. Clamat mare, et omnia quae in eo sunt: Non sumus Deus. Praebeo enim, ut mihi jussum est, famulatum, pervium iter carinae suscipiens, motus congruos, flatus ventorum; dirigens gressus, ut ad portum desideratum etiam rapiente te avaritia, nulla interposita tarditate perducam. Animalia vero quae gignuntur ex me, tibi in escam donata esse cognoscis. Cum ergo per omnia agnoscam modulum meum, tu quare deseris ordinem tuum, deserendo omnium creatorem Deum? Clamat terra: Ergone, homo, deitatis mihi nomen adscribis? Ideo non agnoscis quid sim, quia oblitus es qui sis. Non agnoscis materiam tuam; non agnoscis quia limum meum es, ex
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ⁊ t̾ra cã pulchra domꝰ nullis meritis p̾cedentib cõstru¬
cta est. Respõdent ⁊ singula queqi elemẽta clamantia:
⁊ ip̃is suis oꝑibus demõstrãtia artificẽ. Clamat celũ: nõ
sũ deus. Nã si d̾s essem: nulla me nubilatio obũbrare po¬
tiusser. nec tenebre succederẽt luci mee: s lux ĩtegra in¬
corrupta ĩ uolata qi mãsisset: sicut manet lux illa uera
q̃ istam lucẽ temporalẽ. crcauit i me ꝓpt̾ te. Clamat et sol
Quid me hõ colis ut dm̃. quẽ uides ortu occasu q cõcludi. dt̃
nec ortũ ht̃. nec occasũ: s tu illũ deserendo magñ scurristi
casũ. S cõsideras magũ atꝙ mirabilẽ eẽ me: ego ã agnosco
hr̃e suꝑ me qͥ ⁊ me creauit ⁊ te. Cũ ã oꝑa ⁊ splendoris ⁊ calo¬
ris mei tibi deseruiant: quomͦ me ꝓ d̾o colendũ ducis. nisi
q uerũ dm̃ colere nescis: Ita luua ⁊ stelle: istã similẽ ꝓfe¬

Expanded text:
coelum et terra tam pulchra domus nullis meritis praecedentibus construcoelum et terra tam pulchra domus nullis meritis praecedentibus constructa est? Respondent et singula quaeque elementa clamantia, et ipsis suis operibus suum demonstrantia artificem. Clamat coelum: Non sum Deus: nam si Deus essem, nulla me nubilatio obumbrare potuisset, nec tenebrae succederent luci meae; sed lux integra, incorrupta, inviolataque mansisset, sicut manet lux illa vera quae istam lucem temporalem creavit in me propter te. Clamat et sol: Quid me, homo, colis ut Deum, quem vides ortu occasuque concludi? Deus nec ortum habet, nec occasum: sed tu illum deserendo magnum incurristi casum. Sed consideras magnum atque mirabilem esse me: ego autem agnosco habere super me, qui et me creavit et te. Cum autem opera et splendoris et caloris mei tibi deserviant, quomodo me pro Deo colendum ducis, nisi quia verum Deum colere nescis? Ita luna et stellae istam similem profe
Abbreviated transcription (Latin):
rat: reñciet diabolo. põpis ⁊ angelis eiꝰ. Põpe diaboli st̃ q̃¬
q̃ illicita desideria. q̃ turpãt ñ q̃ exhoruãt aĩam: ut st̃ de¬
sideria carnis. desideria oculoꝵ: ambitiones seculi. Ad cõ¬
cupiscẽtiã caruis: ꝑtinẽt illecebre uolu̾tatis. Ad cõcupiscẽti.¬
am ocłoꝵ: nugacitas spectaculoꝵ. Ad ãbitiouẽ scculi. in¬
sana suꝑbia. ubi est fumꝰ inflatꝰ: ut hõ positꝰ ĩ aliqͣ potesta¬
te. hoĩem se eẽ ñ agnoscat: cũ de hoĩe iuditat. Post ꝗͣ hõ reñ¬
gr̃e: cred̾e ⁊ intelligere dm̃. S qͥd dicit ꝓpħ̾a : slisi credide¬
ritis ñ intelligetis. Eredamꝰ gͦ ut ĩtelligamꝰ: s oremꝰ ut me
ream᷑ uidere qd̾ credimꝰ. Ita ꝑ diu̾sa aĩa errauit a crcatore
suo: ut oẽ qd̾ ei d̾s dederat ad seruitiũ. hoc illa coleret ut
ra. ip̃e ꝙ mũdus oꝑib famulatꝰ sui ĩcredulos sua qͣdam
erras ĩ me et degener fcã oblita es a quo ꝗͣta creata sis. cͥ

Expanded text:
is ejus. Pompae diaboli sunt quaeque illicita desideria, quae turpant, non quae exornant animam; ut sunt desideria carnis, desideria oculorum, ambitiones saeculi. Ad concupiscentiam carnis pertinent illecebrae voluptatum: ad concupiscentiam oculorum, nugacitas spectaculorum: ad ambitionem saeculi, insana superbia; ubi est fumus inflatus, ut homo positus in aliqua potestate, hominem se esse non agnoscat, cum de homine judicat. Qui ergo o renuntiando diabolo excludit pessimum invasorem, introducat optimum possessorem; credat in Deum Patrem omnipotentem, etc. Magnum donum rem diabolum: atque ita per diversa anima erravit a Creatore suo, ut omne quod ei dederat Deus ad servitium, hoc illa coleret ut ra, ipseque mundus operibus famulatus sui incredulos sua quadamerras in me, et degener facta oblita es a quo quanta creata sis, cui
Abbreviated transcription (Latin):
cũdicas. Ne doleatis ñ uos eẽ matres: que spiricalit̾ gene¬
ratis. Uirgines ꝑmanetis. filios suscipitis: integritarẽ nõ
amittitis. Accepistis ab illo nomen mat̾nũ: ut decus casti¬
tatis ĩ uos ꝑmancat sempit̾nũ. Amate qd̾ estis: seruate

Expanded text:
cunditas; nec doleatis non vos esse matres, quae spiritualiter genecunditas; nec doleatis non vos esse matres, quae spiritualiter generatis, virgines permanetis, filios suscipitis, integritatem non amittitis. Accepistis ab illo nomen maternum, ut decus castitatis in vos permaneat sempiternum. Amate quod estis, servate
Abbreviated transcription (Latin):
Nõne uos lesistis. qm̃ xp̃o aliquid nocuistis : Audiens eniñi
ille auobis. ubi xp̃s natꝰ possit ĩ ueniri. ur̃e gentis infãces
concuuo p̃cepit occidi. Seuit herodes ut int̾ multos ꝑdat
unũ. ⁊ plurimos. necando se efficit reũ. uͭ occidit quẽ qrit
hoĩẽm dm̃. O hcrodes magna tua iniqͥtas. Et infantes ne
ꝑ didisti ce ip̃m. Quid metuis talẽ regen. qͥ sic uenit regn¬
re. ut te nolit ex clud̾e: Quẽ q̃ris: regũ est. Si uelles secu¬
rus obtinere regũ tuũ: ipi supplicares ut ab illo acciper es
seupit̾nũ. Regnet xp̃s. Quomͦ ueuit regnare: Suscipiat
credentes: uridcat ꝑseãtes. faciat c̾tantes. adiuuet laborau¬
tes. corrouet uincentes. Douet scĩtatẽ. amet castitatẽ. reniu¬
ueret uirginitatẽ. Baudete uirgines sc̃ẽ: uirgo ꝑperit
xp̃m. Nõ uos cõstristet sterilitas: qͣrũ fides magna est fe¬

Expanded text:
Nonne vos laesistis quam Christo aliquid nocuistis? Audiens enim Nonne vos laesistis quam Christo aliquid nocuistis? Audiens enim ille a vobis ubi Christus natus possit inveniri, vestrae gentis infantes continuo praecepit occidi. Saevit Herodes, ut inter multos perdat unum: et plurimos necando se efficit reum, nec occidit quem quaerit hominem Deum. O Herodes, magna tua iniquitas! et infantes necperdidisti te ipsum. Quid metuis talem Regem, qui sic venit regnare, ut te nolit excludere? Quem quaeris, Rex regum est: si velles securus obtinere tuum regnum, ipsi supplicares, ut ab illo acciperes sempiternum Regnet Christus quomodo venit regnare: suscipiat credentes, irrideat persequentes, faciat certantes, adjuvet laborantes, coronet vincentes; donet sanctitatem, amet castitatem, remuneret virginitatem. Gaudete, virgines sanctae, virgo peperit Christum. Non vos contristet sterilitas, quarum fides magna est fe
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Angeli pastorib anũtiãt: stella magos ĩuitat.
Rusticitas pastoꝵ ãmonitõnẽ exigit augeloꝵ. Curiosi¬
tas magoꝵ: instructa est lingua celoꝵ. Magi iu deoꝵ
regeni p̃dicãt : uidei abnegãt. Illi. qrt̃. adorare: isti q̃¬
rũt occidere. Dicũt magi herodi regi quẽ q̃rũt natũ
regem: dicũt uidei ex qua ciuitate xp̃s surgat regna¬
re. ⁊striꝙ p̃dicãt. utriq cõficent᷑: s illi alit̾. asti alit̾. Iili
ut ĩuent᷑ ad oret᷑. isti ut captꝰ necetur. S iudei ad hoc
ferentes ⁊ maĩbus luc̾nã legis ut aliis uiam demõstretis.
⁊ uobis cenebras ingeratis: Ecce magi pͥmicie gencium
xpõ offerũt inuncra ũ solũ aurũ thus ⁊ mirrã. uerũ etiam
aĩas suas: ⁊ uos repudiat iniquitas ꝓpria. ut illũ qͥ uos ue¬
uit obligatos liberare. dementes effecti queratis occidere.
Quid uobis ꝓfuit qd̾ ꝓdidistis herodi. ubi xp̃s nesceretir:

Expanded text:
rem. Angeli pastoribus annuntiant, stella Magos invitat: rem. Angeli pastoribus annuntiant, stella Magos invitat: rusticitas pastorum admonitionem exigit Angelorum, curiositas Magorum instructa est lingua coelorum. Magi Judaeorum regem praedicant, Judaei abnegant: illi quaerunt adorare, isti quaerunt occidere. Dicunt Magi Herodi regi quem quaerunt natum Regem: dicunt Judaei ex qua civitate Christus surgat regnare. Utrique praedicant, utrique confitentur: sed illi aliter, isti aliter; illi, ut inventus adoretur; isti, ut captus necetur. O Judaei, ad hoc ferentes in manibus lucernam Legis, ut aliis viam demonstretis, et vobis tenebras ingeratis: ecce Magi primitiae Gentium Christo offerunt munera, non solum aurum, thus et myrrham, verum etiam animas suas; et vos repudiat iniquitas propria, ut illum qui vos venit obligatos liberare, dementes effecti eum quaeratis occidere! Quid vobis profuit, quod prodidistis Herodi, ubi Christus nasceretur?