comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in se ip̃o possit inuenire intelligit. Corporeis uͦ passi¬
onib consopitus ⁊ sensibiles formas extͣ semetĩpm
ab ductus. oblitus est quid fuit. ⁊̃ quia nil aluid fuis¬
se se meminit: nil preter qd̾ uidetur ẽẽ. credit. Solo
sensu cirra corpora. ⁊ ymũginatione arca corporũ
tionalis dĩt Racio siquidem ẽ animi aspectusr quo
ꝑ se ip̃m uerum intuetur. Racioanatio esti rõis
inquisitio. Qua re illa opus est ad uidendumꝰ ista
alit̾ inusibłia cernenere potuus. Uisibilia per corpꝰ
nidet: ⁊ inuisibilia ꝑ se. Et in co se uidetr qd̾ inuisibi¬
lem se cẽ uideti. uidetur camen in corpore per corp᷑.
sicut sensus ui lictn̾ manet ⁊ per litt̾am uidet᷑ Ani¬
mus corporis dñator. rector. hĩtator. uidet ꝑ se. ꝑ
lium occłoꝵ. inmo u̾o ab omnib corporis sensib
danqmͣ impedientib atq per strepentib abstra¬
hit se ad se. ut uideat se in se. ut nou̾it se in se. ut¬

Expanded text:
in se ipso possit invenire, intelligit. Corporeis vero passiin se ipso possit invenire, intelligit. Corporeis vero passionibus consopitus, et per sensibiles formas extra semetipsum abductus, oblitus est quid fuit. Et quia nihil aliud se fuisse meminit, nihil praeter quod videtur esse credit. Solo sensu circa corpora, et imaginatione circa corporum tionalis dicitur. Ratio siquidem est animi aspectus, quo per se ipsum verum intuetur. Ratiocinatio vero est rationis inquisitio. Quare illa opus est ad videndum, ista aliter invisibilia cernere valeret. Visibilia per corpus videt, invisibilia per se, et in eo se videt, quod invisibilem se esse videt. Videtur tamen in corpore per corpus, sicut sensus in littera manet, et per litteram videtur. Animus corporis dominator, rector, habitator videt se per slium oculorum, imo vero ab omnibus corporis sensibus tanquam impedientibus et perstrepentibus abstrahit se ad se, ut videat se in se, ut nove
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere ñ possũ ut
Ome hẽã in cognitũ.
Magna namq negli¬
gentia est nescire qͥd
illud sit qͦ celestia tã
profunde cogitamus.
quo naturalia tam subtili ĩdagatione ĩuestigamꝰ
⁊ ip̃o quoq creatore nr̃o tam sublimia desidamus¬
scire. Non est res ꝑegrina neo longe querenda a ĩ
mus quo ista sapimus. s semꝑ est nob̃cum. Adest
tractat loquitur: ⁊ int̾ ista nesatur. Datum est illi
tam ingentium reꝵ secreta sare: ⁊ se ip̃m cognos¬
cere ũ potest. Paucis si quidem licet ip̃o aĩo animũ
cernere: id est ut ip̃e se animus uideat. Fieri autem
si potest quadam diuina ꝓuidentia ut ĩueniendi
facultas desit religiosus animis: se ip̃os et deum
suum pie caste. ac diligent̾ querentib. Iccirco red¬
dam me mchi immo deo mõ cui maxime me debeo:
regendo corpori ac cõmodata. Animus sapien¬
tia illustratui. ⁊ siuim pͥncipium respicit ⁊ se ip̃m
cognoscit: ⁊ qmͣ sit indecorum ut extra se q̃rat. quod

Expanded text:
possum ut me habeam incognitum. Magna namque est negligentia nescire quid illud sit, quo coelestia tam profunde cogitamus, quo naturalia tam subtili indagatione investigamus, et de ipso quoque Creatore nostro tam sublimia scire desideramus. Non est res peregrina, nec longe quaerenda: animus est quo ista sapimus. Sed semper nobiscum adest, tractat, loquitur, et intus versatur. Datum est illi tam ingentium rerum secreta scire, et se ipsum cognoscere non potest: paucis siquidem licet ipso animo animum cernere, id est, ut ipse animus se videat. Fieri autem non potest quadam divina providentia, ut inveniendi facultas desit religiosis animis se ipsos et Deum suum pie, caste ac diligenter quaerentibus: idcirco reddam me mihi, imo Deo meo, cui maxime me debeo, regendo corpori accommodata. Animus sapientia illustratus, et suum principium respicit, et se ipsum cognoscit, et quam sit indecorum ut extra se quaerat quod
Abbreviated transcription (Latin):
sensum quo ei post hanc uitam uel bñ uel male.
sit amitte̾ non potest Non pro actis ante carnem
gestis meruit ut in carnem include̾tur ut qͥdam
uoluerunt s nec ideo potest ẽẽ in homine sñ sorde
ue doloris continui siue ignis ct̾ni . ¶ ui

Expanded text:
sensum, quo ei post hanc vitam vel bene vel male sensum, quo ei post hanc vitam vel bene vel male sit, amittere non potest: non quod pro actis ante carnem gestis meruerit ut in carne includeretur, ut quidam voluerunt; sed nec ideo potest esse in homine sine sordeue laboris diuturni siue ignis aeterni? an, qui
Abbreviated transcription (Latin):
totum seruat hereditatem adoptatis. Nemo ergo
de dei pietate diffidat: qm̃ maior est eius miscdĩa
quam nr̃a miseria. ⁊ quusquis ad eum toto corde
clamau̾it: exaudiet illum quia misericors est.
dare. quam ip̃i pcc̃ori acapere. Sic enĩ festinat
cupiscibłi̾tatem ad dilectionem unu̾sit atu ca¬
⁊ qͣi instrumenta cognoscendi ⁊ diligendi ht ex nat᷑a
cognitionem tamen u̾itatis ⁊ ordinem dilectionis ne¬
quaquam ht̃ nisi ex gr̃a. facta siquidem a deo mens
nem ⁊ amorem. Uasa namq que creatͥo sapientia for¬
mat ut sint: ad iuttrix gr̃a replet ne uacua sint si
stremium operarium inuenerit. ¶.u.
a deo facta specialis. Non est dei natura. s pociꝰ
creatura ex nichilo fr̃a: ad bonum malumq est con¬
u̾tibilis ⁊ ideo aliquatenus est mortalis. in qnͣtum
indet̾ius mutari ⁊ a uoluntate dei cuius ꝑticipatõne
fit. alienari potest. ⁊ aliquatenus ĩmortalis. quam

Expanded text:
totum servat in haereditatem adoptatis. Nemo ergo totum servat in haereditatem adoptatis. Nemo ergo de Dei pietate diffidat, quoniam major est ejus misericordia, quam nostra miseria; et quisquis ad eum toto corde clamaverit, exaudiet illum, quoniam misericors est. dare, quam ipsi peccatori accipere. Sic enim festinat concupiscibilitatem ad dilectionem universitatis caet quasi instrumenta cognoscendi et diligendi habet ex natura; cognitionem tamen veritatis et ordinem dilectionis nequaquam habet nisi ex gratia. Facta siquidem a Deo mensnem et amorem. Vasa namque quae creatrix Sapientia format ut sint, adjutrix gratia replet ne vacua sint, si strenuum operarium invenerit. CAPUTa Deo facta spiritualis, non ex Dei natura, sed potius creatura ex nihilo facta, in bonum malumque convertibilis. Et ideo aliquatenus est mortalis in quantum in deterius mutari, et a voluntate Dei cujus participatione bona fit, alienari potest; et aliquatenus immortalis, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
id est pulcritudo. congrnentia. equalio pͥma ⁊ sũma
similitudo. pͥma ⁊ sũma uita. pͥmus et lumnus
intellectus. Usus est in mui̾e. Munus prũ ⁊ filiy
sp̃o santtus est. usus ergo in mun̾e est adẽ diletbõ.
dilectatio. gaudium. leticia. felicitas. suauitas. Ille
namq in effabilis complexus prĩs et ỹmaginis
ñ est sine perfectione. sine caritate. sine gaudio. Sio¬
sio in illa tͥnitate sumina origo est reꝵ omnium
perfectissima pulcritudo ⁊ bĩssima delectatio. nob̃
autem omnis diuinitatis usus est ex iun̾e. Quo¬
enim regit ⁊ erudit. consolatur ⁊ perducit eccłi¬
am ad xp̃m. cum̃ ipse silnul sine macula ⁊ ruga tra¬
det regnum deo ⁊ patri: sicut a patre per filium
Pater si quidem tradidit filium suum quo redim̾et
seruos. misit sp̃m sanctum quo sernos ad optar.
in filios. filium dedit in precium redemptionis:
spm̃ sanctum in p̾uilegium adꝑtionis. se deuiq

Expanded text:
id est, pulchritudo, congruentia, aequalitas, prima et summa id est, pulchritudo, congruentia, aequalitas, prima et summa similitudo, prima et summa vita, primus et summus intellectus. Usus est in munere. Munus Patris et Filii Spiritus sanctus est. Usus ergo in munere est, id est, delectatio, gaudium, laetitia, felicitas, suavitas. Ille namque ineffabilis complexus Patris et imaginis, non est sine perfectione, sine charitate, sine gaudio: sic in illa Trinitate summa est origo omnium rerum, perfectissima pulchritudo, et beatissima dilectio, nobis autem omnis usus deitatis est ex munere. Quoenim regit et erudit, consolatur et perducit Ecclesiam ad Christum, quam ipse simul sine macula et ruga tradet regnum Deo et Patri . Sic a Patre per Filium Pater siquidem tradidit Filium suum, quo redimeret servos; misit Spiritum sanctum, quo servos adoptaret in filios: Filium dedit in pretium redemptionis, Spiritum sanctum in privilegium adoptionis, se denique
Abbreviated transcription (Latin):
est eciam in lapidib per eẽnciam. arborib ꝑ uitam.
animalib. per sensum ⁊ ymaginationem hominib
per rõnem. angelis per intellectum. deo per intelli¬
gentiam ⁊ sicut deus omnib est capabilis ⁊ par¬
ticipabilise sic anima omnium capax est. Capabi¬
munere ⁊ usu ex mu̾e ab omnib partiapatur ad es¬
sentiam qͣ sunt ⁊ scd̃m illam ad ỹdoneam speciem¬
qua ab aliĩs diffu̾nt. ⁊ scdm̃ utrumq ad ꝯgruum
usum quo ꝓficiunt. Tria ħ om̃i insistenti insunt:
quasi q̃dam uestigia summe eẽncie. ymaginis et mu¬
meris id est tͥnitatis prĩs ⁊̃ filii. ⁊ sp̃o saniti. Et̾n̾itas
quippe est in pr̃e: spẽs in ymagine usus in numere.
Et̾nitas est in pr̃e: quia pater non habet patrem:
de quo sit filius de patre est. ut sis atq ut illi coct̾¬
tius siti ymago enim si ꝑfecte implet illud cuius
ymago est coequalis est illi. Sp̃es est in ỹmagine:

Expanded text:
is est lapidibus per essentiam, arboribus per vitam, is est lapidibus per essentiam, arboribus per vitam, animalibus per sensum et imaginationem, hominibus per rationem, Angelis per intellectum, Deo per intelligentiam. Et sicut Deus est ab omnibus capabilis et participabilis; sic anima omnium est capax. Capabimunere, et usu ex munere. Ab omnibus participatur ad essentiam, et secundum illam ad qua ab aliis differunt, et secundum utrumque ad congruum usum quo proficiunt. Tria haec omni homini existenti insunt, quasi quaedam vestigia summae essentiae, imaginis, et muneris, id est, Trinitatis Patris et Filii et Spiritus sancti. Aeternitas quippe est in Patre, species in imagine, usus in munere. Aeternitas est in Patre; quia Pater non habet patrem de quo sit: Filius de Patre est ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus est imago, coaequalis est illi. Species est in imagine,
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ multi ꝓpteruanitatem contempserunt. Rõ¬
nem assignamus pͥncipatib. Nam sicut illi pre¬
sunt ⁊ pͥncipantur subiectis spĩtib: sic rõ sensib
ate affectib. Amorem siue gaudium dominatõnib
recte namq aliis dñatiur qui omnes amat et de
ꝓfectu omnium gaudet. Intellectum thromis. Thͦ¬
ni sedes dicuntur: quia in eis dominus sedet. In telli
fidem. hĩtat per santtificationem hĩtat ꝑ pacem
⁊ dilectionem qm̃ deus est pacis. ⁊ dilectionis. Incel.¬
ligentiam aptamus cherubin. Illi namq sp̃c tãto
ꝓfectore saentia pleni sunt: quanto claritatõ der
uicinius contemplantur. Intelligentia quoq ea¬
uis ansme estr que in mediate deo supponiti Cer
seraphin prospicere desiderant. totaspes nostra
et desiderium nostrum est . ¶.iiii.
Nima ad similitudinem totius sapse fr̃a: oĩ
aque per y̾maginationem aeri per iõnem. famanĩto
per intellectum. celoꝵ celo per intelligentiam. Si mił¬

Expanded text:
m multi propter vanitatem contempserunt. Rationem assignamus Principatibus: nam sicut illi praesunt et principantur subjectis spiritibus, sic ratio sensibus atque affectibus. Amorem proximi sive gaudium Dominationibus: recte namque aliis dominantur qui omnes amant, et de profectu omnium gaudent. Intellectum Thronis: Throni sedes dicuntur, quia in eis Deus sedet. Intelligefidem , per sanctificationem, per pacem, per dilectionem: quoniam Deus est pacis et dilectionis . Intelligentiam aptamus Cherubim. Illi namque spiritus tanto perfectiore scientia pleni sunt, quanto divinitatem Dei in intimis contemplantur. Intelligentia namque animae vis est, quae immediate Deo supponitur: ceSeraphim prospicere desiderant, tota spes nostra et desiderium nostrum est. Odium nima ad similitudinem totius sapientiae factaae per imaginationem, aeri per rationem, firmamento per intellectum, coelorum coelo per intelligentiam. Simil
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia sunt iudicia eius ⁊ inuestigabiles
ue eius hoc ergo considerare possumus.in
eo quod dictum est mente cordis sur. Et si¬
ad aliam ad huc expositionem idem acõmo¬
dare uelimus exit non contempnenda sen¬
tençis Mens ⁊ orum cordis dei est uiuax illa
⁊ permanens dispositis intetne occulteq pre¬
destinationis Ipse est liber uite in quo so̾p¬
ta sunt nomina eoꝵ qui salui fiunt. ⁊ scͥpet
in uita in ietłm̃. Idem ergo mens est quod
liler ⁊ quasi in łibro permansurum scribi¬
tur quod in mente pet memorram reten¬
tum nõ deletur. Quod itaq i hooloco dcm̃
est. disperfit superbos mente cordis sii.lxx
idem psalmistu isliis uerbis expressit dñs.

Expanded text:
sibilia sunt judicia ejus, et investigabiles sibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Hoc ergo considerare possumus in eo quod dictum est: Mente cordis sui. Et si aliam adhuc expositionem accommodare velimus, erit non contemnenda sententia. Mens etenim cordis Dei est vivax illa, et permanens dispositio internae occultaeque praedestinationis. Ipse est liber vitae, in quo scripta sunt nomina eorum qui salvi fiunt et scripti in vita in Hierusalem. Idem ergo mens est quod liber, et quasi in libro permansurum scribitur, quod in mente per memoriam retentum non deletur. Quod itaque in hoc loco dictum est: Dispersit superbos mente cordis sui, hoc idem Psalmista aliis verbis expres
Abbreviated transcription (Latin):
tentes de sede deposuit. quia malignos sp̃o
a cordib hominum eiecit. ⁊̃ humiles exalta¬
uit ipsos indelicet homines quos p̾ piopt̾
superbiam abiecerat humiliatos reꝑauit.
Ergo fecit potentiam in urachio suo. disper¬
sit superbos mente cordis sui. deposuit potẽ¬
tes de sede ⁊ exaltauit humiles. Sed indeo ad¬
huc isliquid esse quod adicere possimꝰ hiis
que de superboꝵ dispersione dicta sunt. Nã
quod ait mente cordis sui. si secundum pri¬
orem sententiam exponamus liquet qr
alto.⁊ inuestigabili consilio dei futtum est
ut uidei qui primum electi fuerunt. post¬
modum reprobarentur. ⁊ gentiles qui pͥus
crant reprobi post ea assumerentur. Hoc
itaq piofundo ⁊ inscrutabili consilio scm
est ut omnia sub pcc̃o concluderet deus nͭ
omnium.⁊ misereretur.⁊ ideo apło in con¬
sideratione huius profunditatis obstu¬
pescens ex clamauit/O altitudo duuiciare
sapiencie ⁊ sciencie dei quam uncomprhen¬

Expanded text:
tentes de sede deposuit; quia malignos spiritus tentes de sede deposuit; quia malignos spiritus a cordibus hominum ejecit, et humiles exaltavit, ipsos videlicet homines, quos prius propter superbiam abjecerat, humiliatos reparavit. Ergo fecit potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui; deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles. Sed video adhuc aliquid esse, quod adjicere possimus his quae de superborum dispersione dicta sunt. Nam quod ait: Mente cordis sui, si secundum priorem sententiam exponamus, liquet quod alto et investigabili consilio Dei factum est, ut Judaei qui primum electi fuerunt postmodum reprobarentur, et gentiles qui prius erant reprobi postea assumerentur. Hoc ita profundo et inscrutabili consilio factum est, ut omnia sub peccato concluderet Deus et omnium misereretur. Et ideo Apostolus in consideratione hujus profunditatis obstupescens exclamavit. O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehen
Abbreviated transcription (Latin):
demones deucit.⁊ prudenter supplantauit.
feat potentram in brachio suo dispetsit su¬
perbos mente cordis sin. Possumus eciam
non inconuenienter superbos uideos ĩtel¬
ligere. qui gloralantur se esse de getiere
abraham.⁊ in sua iusticaa presumẽbant. ⁊
popterea iusticie dei non erant subiecti
Istos ergo superbos facta potentia ĩ brachio
suo dispersit deus mente cordis sin quia ꝑ
fĩlium suum in carne uenientem ex opetib
legis neminem iustificate posse docuit:. Sed
per fidem que ex deo est: iudeos autem qui
opera legis contra dei iusticam de fendete
conati sunt ⁊ humilem xp̃i aduentum sit¬
perbe contempserunt a gracia sua in qua sta
tes assumꝑsit. Unde conuenienter adiungitur.
deposuit potentes de sede ⁊̃ exaltaiit humiles
Potentes enim de sede deposuit. quia uid̾i aui
erant per hunulem confessionem in consor¬
cium regui atq in filioꝵ adoptionem assũp¬
sit. uel seciuidum suꝑiorem expositionem po¬

Expanded text:
daemones devicit, et prudenter supplantavit. daemones devicit, et prudenter supplantavit. Fecit potentiam in brachio suo: et dispersit superbos mente cordis sui. Possumus etiam non inconvenienter superbos Judaeos intelligere, qui gloriabantur se esse de genere Abraham, et in sua justitia praesumebant, et propterea justitiae Dei non erant subjecti. Istos ergo superbos facta potentia in brachio suo dispersit Deus mente cordis sui; quia per Filium suum in carne venientem ex operibus legis neminem justificari posse docuit, sed per fidem, quae ex Deo est. Judaeos autem, qui opera legis contra Dei justitiam defendere conati sunt, et humilem Christi adventum superbe contempserunt, a gratia sua, in qua starerentes assumpsit. Unde convenienter adjungitur: Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles. Potentes enim de sede deposuit; quia Judaeos, qui erant per humilem confessionem in consortium regni atque in filiorum adoptionem assumpsit. Vel secundum superiorem expositionem, po
Abbreviated transcription (Latin):
innocens. ut redimeretur nocens. ⁊ in hiis oĩ¬
b profundum. erat conulium. nec poterat
illud diabolus preuidere sed captus hamo le¬
iachan. ⁊ prudencia dei percussit sp̃bum Mi¬
sterii inquit apostolus eternus temporib ta¬
citi soli deo cogniti quod nemo principium
huius secsli nouit quia si cognouissent nũ¬
quam dominum glorie crucifnissent hoc est
mente cordis sui. hoc in corde suo ds uolue
chabat sed habebat ⁊ diabolus nesciebat. Stulti
principes chaneos sapientes consiliarii pha
nunc sapientes tui annuntient tibi.⁊ indi¬
cent quod cogitauerit dominus exeratuum
super egỹptum stulti fatti sunt principes c̾ha¬
neos emarcuerunt.principes memphoos de¬
ceperunt egyptum angulum pe ꝯulorum.
dominus ituscuit in medio eiꝰ spiritum
uertiginis ⁊ ibi dispersit supetbos mente
cordis sui ⁊ fecit potenciam in brachio suo:
quia per incarnationem filii sui ⁊ potent̾

Expanded text:
innocens, ut redimeretur nocens: et in his omninnocens, ut redimeretur nocens: et in his omnibus profundum erat consilium, nec poterat illis diabolus praevidere. Sed captus est hamo Leviathan, et prudentia Dei percussit superbum. Mysterii, inquit Apostolus, aeternis temporibus taciti soli Deo cogniti , quod nemo principum hujus saeculi agnovit; quia, si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hoc est mente cordis sui, hoc in corde suo Deus volvebat, imo non volvebat, sed habebat, et diabolus nesciebat. Stulti principes Thaneos, sapientes consiliarii Phanunc sapientes tui? annuntient tibi, et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum. Stulti facti sunt principes Thaneos, emarcuerunt principes Mempheos: deceperunt Aegyptum, angulum populorum ejus. Dominus miscuit in medio ejus spiritum vertiginis . Et ibi: Dispersit superbos mente cordis sui; et fecit potentiam in brachio suo; quia per incarnationem Filii sui et potenter
Abbreviated transcription (Latin):
nem iu hunc mundum misit ut ꝑ ip̃m
aerias potestates potenti uictute debellant:⁊
genus humanum. ab earum potestate redim̾et.
Ipsi enim superbi sunt quos dispersit. eiciens e¬
os foras a cordib hominum atq spolia eorum
diripiens. Nam quia prius in hominib princ¬
pabantur urtutem dissipauit. feat inquit potẽ¬
ciam in brachio sua quia hũaamitatem filii siu
diabolum uicit. Ideo fecit potentiam in brachio
suo. Brachium eius. filius eius. potenciam in
brachio fecit quia per id quod fc̃m est in iꝑso.
redemptum est quod factum est ab ipio. fait
potenciam. fecit infirmitatem. ⁊ ipsa marnu¬
das potencia fuit. quia per illam uittus eso
drabolus ⁊ homo de eius potestate creptus. e¬
at potentiam in brichio suo. dispetsit superbos
mente cordis sui. Quid est mente cordis sui ͤ
Mente cordis sui dispetsit eos. profundo ꝗfilio
suo dispersit eos. profundum etat consilium
ut pro honune deus homo fieret. ⁊ patentur

Expanded text:
nem in hunc mundum misit: ut per ipsum nem in hunc mundum misit: ut per ipsum aerias potestates potenti virtute debellaret, et genus humanum ab earum potestate redimeret. Ipsi enim superbi sunt, quos dispersit, ejiciens eos foras a cordibus hominum, atque spolia eorum diripiens. Nam, qua prius in hominibus principabantur, virtutem dissipavit. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo; quia per humilitatem Filii sui diabolum vicit. Ideo fecit potentiam in brachio suo. Brachium ejus, Filius ejus est. Potentia in brachio fecit; quia per id quod factum est in ipso redemptum est quod factum est ab ipso. Fecit potentiam, fecit infirmitatem, et ipsa infirmitas potentia fuit; quia per illam victus est diabolus, et homo de ejus potestate ereptus. Fecit potentiam in brachio suo; dispersit superbos mente cordis sui. Quid est mente cordis sui? Mente cordis sui dispersit eos, profundo consilio suo dispersit eos. Profundum erat consilium ut pro homine Deus homo fieret, et pateretur
Abbreviated transcription (Latin):
hic quidem timor aliquid pene adiunttũ
ht̃ dum in incerto ambulamus. ⁊ potest in
utramq ad huo patrem declinare status
uite mutabilis. Sed cum mutubilitas ullã
erit tunc nulla ex incerto suspicionis pena
merit. ⁊ tunc timor quodam modo sũ timo¬
re erit ubi ⁊ de stabilitate carti erimus:
⁊ tamen reuerenciam creatori ghibere nõ
desistemus. Ergo misericordra eius in pro¬
genies et progenies timentib cum. Nec so¬
lum timentib petfecta caritate. sed eciam
timere incpientib ⁊ per inchoantem sapi¬
enciam se conuerrentib miscricordia eius
in progenies ⁊ progemes tuentib etm.
Et icipit deinde misericordram istum que
deum timentib prestatur lacius explicarr.
⁊ ipsum redemptionis humane ordinem
modumq manifesta narratione recexere
dicens fẽat potenciam in brachio suo duꝑ¬
sit superbos mence cordis sui. ħꝑo est illa itu¬
sericordia quam timentib exhubuto ds
quia uerbum suum per assumptam car

Expanded text:
hic quidem timor aliquid poenae adjunctum hic quidem timor aliquid poenae adjunctum habet, dum in incerto ambulamus, et potest in utramque adhuc partem declinare status vitae mutabilis. Sed eum mutabilitas nulla erit, tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit: et tunc timor quodammodo sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erimus: et tamen reverentiam Creatori exhibere non desistemus. Ergo misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. Nec solum timentibus perfecta charitate, sed etiam timere incipientibus, et per inchoantem sapientiam se convertentibus, misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. Et incipit deinde misericordiam istam, quae Deum timentibus praestatur, latius explicare, et ipsum redemptionis humanae ordinem modumque manifesta narratione contexere, dicens: Fecit potentiam in brachio suo; dispersit superbos mente cordis sui. . Haec illa misericordia, quam timentibus se exhibuit Deus: quia Verbum suum per assump
Abbreviated transcription (Latin):
tur penam declinare. satagit nequaquam
sibi sufficere uidet ut ab illicita se oꝑatione
contineat. quia ei qui cor intuetur non est
satis ad probationem si iunocens fuerit actõ.
nisi eciam ipsa cordis cogitatio aute eius
oculos sincera atq impolluta appareat. Qͥa
ergo illi displicere netuit qui uidet totum
ad perfectam innocentiam coram eo neces¬
se essoconsideret ut mundet totum. et ideo
aliud agitur. ⁊ aliud incenditur ip̃m ad huc
proptet se bonum non amatur: Tum acce¬
dit caritas. ⁊ intrat per tunorem istũ qui
dum monstrat quod fugere debeamus peri¬
culum quodammͦ appetere. ⁊ desidetare fac̾
presidium. Conuertit ergo cor ad deum. ut
quodammodo de ipso fugiat ad ipsum. hoc
dum cauet hbere iratum. studeat habere
peopicium. huno sequitur timor filralis qͥ
ex succedente caritate nascitur ut ipsum ti¬
mere nichil aliuid sit. quam degustatum
in caritaste bonum iam nolle amittere. Et

Expanded text:
tur, poenam declinare satagit, nequaquam tur, poenam declinare satagit, nequaquam sibi sufficere videt, ut ab illicita se operatione contineat; quia ei, qui cor intuetur, non est satis ad probationem, si innocens fuerit actio, nisi etiam ipsa cordis cogitatio ante ejus oculos sincera, atque impolluta appareat. Quia ergo illi displicere metuit, qui videt totum, ad perfectam innocentiam coram eo necesse esse consideret, ut mundet totum; et ideo aliud agitur, et aliud intenditur, ipsum adhuc propter se bonum non amatur. Tum accedit charitas, et intrat per timorem istum, qui dum monstrat quod fugere debeamus periculum, quodammodo appetere et desiderare facit praesidium. Convertit ergo cor ad Deum, ut quodammodo de ipso fugiat ad ipsum: hoc est, dum cavens habere iratum, studet habere propitium. Hunc sequitur timor filialis, qui ex succedente charitate nascitur; ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in charitate bonum jam nolle amittere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura discetut. Seruilem. mundelnum.
inicialen. filialem. Seriulis timor est ꝓeiu¬
canda pena abstinere a malo retenta uolũ¬
tate mala. Mundanus timor est peuitãda
pena abstinere a bono retenta uolu̾titate bo¬
na. Inicialis timor est proeuitanda pena
ami peruetio opere eciam pranas cogitatio¬
nes resetaro filralis timor est bono firmit̾
adherere. quia illud amtere nolis. Exhis
quatuor timorib duo mali sunt .i. seruilis
nib infertur mecuit. ⁊ idcuro ei suffict ces¬
sare a malo opere quia ad oculum famu¬
latur. ⁊ reatum consaencie non nieguit. ho¬
minũb placere uolens. Mundanus uͦ timor
hominib placere nou quereus tamen
displicere metuens. ⁊ ip̃e fingit quod uon est
tam mendax in neganda ueritate. qm̃ fallax
alter in falsitate tegenda. ⁊ uterq in ueritate
offendit. alter quia tinũde negat quod est
alter quia peruerse simulat quod non ẽ Ini¬
cialis uero timor quia eam quã ds̃ comina¬

Expanded text:
Scriptura discernit: servilem, mundanum, Scriptura discernit: servilem, mundanum, initialem, fiilialem. Servilis timor est pro evitanda poena abstinere a malo, retenta voluntate mala. Mundanus timor est pro evitanda poena abstinere a bono, retenta voluntate bona. Initialis timor est pro evitanda poena, cum perverso opere etiam pravas cogitationes resecare. Filialis timor est bono firmiter adhaerere, quia illud amittere nolis. Ex his quatuor timoribus duo mali sunt, id est, servilis e ab hominibus infertur, metuit, et idcirco ei sufficit cessare a malo opere: quia ad oculum famulatur, et reatum conscientiae non metuit, hominibus placere videns. Mundanus vero timor hominibus placere non quaerens, tamen displicere metuens, et ipse fingit quod non est, tam mendax in neganda veritate, quam fallax alter in falsitate tegenda, et uterque in veritate offendit. Alter, quia timide negat quod est: alter, quia perverse simulat quod non est. Initialis vero timor, quia eam, quam Deus commina
Abbreviated transcription (Latin):
atiur gloria dei per uerbum in hominib de¬
claratur. Pater inquit manifestaui nomen
tuum. ⁊ homnib ⁊ ego te clarificam suꝑ
terram. Et idoo fecit magna quia potens
est ⁊ sauctum nomen eius. Et miscd̾ra eiꝰ
ĩ progenies ⁊ progenses timentib eum. Mi¬
chi in quit fecit non tamen soli singularit̾
sed uni excellentẽr. Uerumptamen mise¬
ricordia etus in progenies ⁊ progenies tim̃¬
tib cum. Nemo a gracia exoluditur sed
ui omni gente qui timet deuni ⁊ oꝑatur
iusticiam acceptus est illi in progenies et
progetues. hoc est in omnes progenies. In hc̃
gracia nichil discernt hominem nisi t̾utior
dei. Grecus sit. harbarus sit scita sit. mascu¬
lus sit. femina siti libet sit. seruus sit timo¬
rẽ dei habeat.⁊ saluus erit. Misericordia eiꝰ ĩ
progenies ⁊ progemes timentib cum. Et
hic rursum preterire non debenius que deti¬
more dicenda sunt. Quatuor timores sacca

Expanded text:
citur, gloria Dei per Verbum in hominibus decitur, gloria Dei per Verbum in hominibus declaratur. Pater, inquit, manifestavi nomen tuum hominibus, et ego te clarificavi super terram . Et ideo fecit magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Et misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. Mihi, inquit, fecit, non tamen soli singulariter, sed uni excellenter. Verumtamen misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. Nemo a gratia excluditur, sed in omni gente, qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi. In progenies et progenies, hoc est in omnes progenies. In hac gratia nihil discernit hominem, nisi timor Dei. Graecus sit, Barbarus sit, Scytha sit; masculus sit, femina sit, liber sit, servus sit; timorem Dei habeat, et salvus erit. Misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. Et hic rursum praeterire non debemus quae de timore dicenda sunt. Quatuor timores sacra
Abbreviated transcription (Latin):
didit qualia quia cum omini dei opera hu¬
mani sensus capaatatem exuꝑent. preapue
sacramentum redemptionis ⁊ incarnaꝰ¬
homo fieret. ⁊ natura incomprehensibił
corporis sisbstantiam ita sibi uuiret. nͭ nͨ
nunus ĩn ea esset quia m se erat ĩmẽsa.¬
neo minor in se existeret quia in illa fu̾at
tota. ħ ergo sunt magna. ⁊ in effabilĩ mag¬
na que in maria facta sunt ad omniumꝰ
salutem ⁊ marie facta sunt ad gloriam sit¬
gularem. Propt̾ea ait. Quia fecit mͥ mag̾¬
na qui potens est ⁊ sanctum nomen eyꝰ
Santtum est in se: ⁊ in nobis santtificat᷑
nomen eius dum nos sanctificamur in
nomine eius. Quid est nomen eius: fama
eiust Nomen euis cognitio eius. fides eius
nomen eius hoc nomen cum sanctis sanctũ
est quia glorificatur a santtis ⁊ benedicitur
a peruersis blasphematur Et nom̃ meũ
per uos blasphematur in gentib. Ergo qr
magna fecit sanctificatum est nomen eius
quia dum uerbum. in carne mirabilr̃ nas¬

Expanded text:
didit, qualia; quia cum omnia Dei opera hudidit, qualia; quia cum omnia Dei opera humani sensus capacitatem exsuperent, praecipue sacramentum redemptionis, homo fieret, et natura imcomprehensibilis corporis substantiam ita sibi uniret, ut nec minus in ea esset, quia in se erat immensnec minor in se existeret, quia in illa fuerat tota. Haec ergo sunt magna, et ineffabiliter magna, quae in Maria facta sunt ad omnium salutem, et Mariae facta sunt ad gloriam singularem. Propterea ait: Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Sanctum est in se, et in nobis sanctificatur nomen ejus, dum nos sanctificamur in nomine ejus. Quid est nomen ejus? fama ejus. Nomen ejus, cognitio ejus. Fides ejus, nomen ejus. Hoc nomen cum sanctis sanctum est, quia glorificatur a sanctis, et benedicitur; a perversis blasphematur. Et nomen Dei per vos blasphematur in gentibus . Ergo, quia magna fecit, sanctificatum est nomen ejus, quia, dum Verbum in carne mirabiliter nas
Abbreviated transcription (Latin):
non consũmationis.⁊ potest melior eẽ fiat
capax maioris boni: quia ⁊ hoc ip̃e qui fecit
sed deus potest ⁊ quantum ipse potest dici
non potest. Ergo ipse melior esse non pot̾.
sed quod fecit omne meluid esse potest si
tamen ip̃e uolu̾it qui potest. Et ip̃e quod
fecit meliꝰ facere potest non tamen torri¬
gens malefattum sed benefactum promo¬
uens in meliꝰ. non ut ipse quantum ad
se melius faciat sed ut quod fecit ip̃o idẽ¬
tidem oꝑante ⁊ in eodem perseu̾ante meliꝰ
fiat. Ergo sumine potens est. qui pot̾ omẽ
quod possibile est: nec ideo minus potest. qr
impossibilia non potest. quia impossibh̃a
posse non esset posse sed non posse. propt̾ea
inquit marra. Quia fecit michi magna
qui potens est ⁊ sanctum nomen eius. Nõ¬
chi inquit fecit. quod enim in ea ad omi¬
um salutem fattum est hoc priuilegio e¬
lectionis ad eius gloriam singisariteꝵ
est ordinatum. Et ideo dixit magna nͥ ad¬

Expanded text:
non consummationis, et potest melior esse si fiat non consummationis, et potest melior esse si fiat capax majoris boni, quia et hoc ipse, qui fecit, sed Deus potest, et quantum ipse potest dici non potest: ergo ipse melior esse non potest, sed omne quod fecit melius esse potest, si tamen ipse voluerit, qui potest. Et ipse quod fecit melius esse potest, non tamen corrigens malefactum, sed benefactum promovens in melius, non ut ipse quantum ad se melius faciat, sed ut quod fecit ipso identidem operante, et in eodem perseverante melius fiat. Ergo summe potens est, qui potest omne, quod possibile est; nec ideo minus potest, quia impossibilia non potest, quia impossibilia posse non esset posse, sed non posse. Propterea inquit Maria: Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Nohi, inquit, fecit. Quod enim in ea ad omnium salutem factum est, hoc privilegio electionis ad ejus gloriam singulariter est ordinatum. Et ideo dicit, magna, nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
se consideratas. a perfecto minus hr̃e uniuer¬
sitatem autem rerum omnium in tanta cõ¬
sũmatione boni expressam : ut non possi ͭ esse
melior quam ẽ. Ubi michi primum Rnderi
expostulo cum dicunt uniu̾sitatem reꝵ om¬
nium non posse meliorem esse quani est. qͣlr̃
id accipiendum sit quod dñt meliorem eam
esse non posse. Siue ideo non potest eẽ melioꝵ
quia summe bona est ita ut nulla omĩo bo¬
ni perfectio ei desit. siue ideo non potest esse
melior quia maius bonum quod ei deẽ ca¬
pere ip̃a non potest. Sed si ita summe bona
dicitur. ut nulla ei boni perfectio desit. iam
opus suum plane creatori equatur ⁊ uł extͣ
metam extenditur quod infra est. uel intra
ĩmensitatem coartatur quod summum est
quod utcumq pari in conuenientia ĩpossibi¬
le est. Si uero ideo non potest melior esse. qr
bonum amplius quod ei deẽ capere ip̃a nõ
potesti iam hoc ipsum non posse defectionis ẽ

Expanded text:
se consideratas a perfecto minus habere. Universe consideratas a perfecto minus habere. Universitatem autem rerum omnium in tanta consummatione boni expressam, ut non possit esse melior quam est. Ubi mihi primum responderi expostulo, cum dicunt universitatem rerum non posse meliorem esse quam est; qualiter id accipiendum sit quod dicunt meliorem eam esse non posse. Sive ideo non potest melior esse quia summe bona est ita ut nulla omnino boni perfectio ei desit, sive ideo non potest esse melior quia majus bonum quod ei deest capere ipsa non potest. Sed, si ita summe bona dicitur ut nulla ei boni perfectio desit, jam opus suum plane Creatori aequaretur; et vel extra metam extenditimmensitatem coarctatur, quod summum est: quod utrumque pari inconvenientia impossibile est. Si vero ideo non potest melior esse, quia bonum amplius, quod ei deest, capere ipsa non potest, jam hoc ipsum non posse defectionis est,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et dñt. Sed prouidentia nec mutari pot̾
nec cassari. euentus autem impediri potest.
ut non frat quod futurum est. Si autem ĩ¬
pediretur euentus rei quod fieri potest nn¬
taretur uel cassaretur peouidentia quod fĩ
omĩo non potest. Sd nos ad hec respondemus
quia si mutaretur euentus ꝙ fieri potest.
nec mutaretiu nec cassaretur prouidẽcia.
quia hoc omnino fieri non potest. sed potius
numquam fuisset preiisum qd̾ numquã
fuerat futurum ⁊ constaret prouidentia
in eo ut non fieres. sicut modo in eo ꝯstitit.
ut fieret non mutata ut post aliam alia
esset. sed ut numquam esset alia. Ergo deus
aliuid potest facere quam facct. sic tamen uͭ
ip̃e aliud faciendo aliꝰ non sit. sed siue idem
siue aliud faciat ipse tamen semper idem
sit. Nuno illud restat ut discutiamꝰ utt̃¬
ne melius aliquid facere possit quam facit
deus hic illi nr̃i scrutatores qui deferunt scͣ
cunt. Et dicunt singulas quidem creaturas ꝑ

Expanded text:
est; et dicunt: Sed providentia nec mutari potest, est; et dicunt: Sed providentia nec mutari potest, nec cassari: eventus autem impediri potest, ut non fiat quod futurum est: si autem impediretur eventus rei quod fieri potest, mutaretur vel cassaretur providentia, quod fieri omnino non potest. Sed nos ad haec respondemus, quia si mutaretur eventus quod fieri potest, nec mutaretur, nec cassaretur providentia, quia hoc omnino fieri non potest: sed potius nunquam fuisset praevisum, quod nunquam fuerat futurum, et constaret providentia in eo, ut non fieret, sicut modo in eo consistit ut fieret, non mutata, ut post aliam alia esset, sed ut nunquam alia esset. Ergo Deus aliud potest facere quam fecit: sic tamen ut ipse aliud faciendo alius non sit; sed sive idem, sive aliud faciat, ipse tamen semper idem sit. Nunc illud restat, ut discutiamus utrumne melius aliquid facere possit quam facit Deus. Hic illi nostri scrutatocunt. Et dicunt singulas quidem creaturas per
Abbreviated transcription (Latin):
Qua propter ne uelhis que uidentur rõnes
sine causa assensum negare udeaniur uł oĩo
creduli sine cotsidetatione falsum pro u̾o reci¬
pere oportet pro compendio presenti.breuit
ad ei que dicta sunt respondere. Primum ꝯ¬
sid̾andum ẽ. Si deus ulla racione. n mutata
neq cassata sua prouidentia aliud fac̾e̾ pos¬
sit quam facit. Constat enim quia omne
quod fit ab eterno preuisum est futurum
esse quia ab eterno futurum est quod ip̃m
tamen ab et̾no non est ⁊ dicimus qr possibłe
est non fieri quod futurum est. Et si ñ fieret
quod fiet.⁊ non fieri possibile est. nuniqmͣ
futurum fuisset nec preuisum. Qd̃ qr fiet
⁊ futurum semper est. ⁊ preuisum ẽ. Nulla
ergo nutatio hic aut cassio prouidentie aꝑ¬
paret. quia sicut preuisum est ⁊ fiet᷑ sis si p̾¬
uisum non esset non fieret. Sed iam inqunt
preuisum est bene. preuisum ẽ qr futurum

Expanded text:
Quapropter, ne vel his, quae videntur rationes, Quapropter, ne vel his, quae videntur rationes, sine causa assensum negare videamur, vel hominum creduli sine consideratione falsum pro vero recipere, oportet pro compendio praesenti breviter ad ea quae dicta sunt respondere. Primum considerandum est utrum Deus ulla ratione neque mutata, neque cassata sua providentia aliud facere possit quam facit. Constat enim quod omne quod fit ab aeterno praevisum est futurum esse: quia ab aeterno futurum est, quod ipsum tamen ab aeterno non est: et dicimus, quod possibile est non fieri, quod futurum est. Et si non fieret quod fiet et non fieri possibile est, nunquam futurum fuisset, nec praevisum. Quod, quia fiet, et futurum semper est, et praevisum est. Nulla ergo mutatio hic, aut cassatio providentiae apparet: quia sicut praevisum est, et fiet: sic, si praevisum non esset, non fieret. Sed jam, inquiunt, praevisum est. Bene praevisum est, quia futurum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem non fact quod facit. Melius enim
faceret si quod facit melius faceret. facere
quippe. ⁊ nolle melius facere eciam bonum fu¬
cientis male est facere. Sed hoc puaniens in
deum diai non sustinet. Et ob hoo proximũ
uidetur et consequens qui melius facere ñ
potest quam facit. quia sic facit ut ñ faciat
deum suoꝵ oꝑm mendira. ac lege ita asf̾itũ
atq alligatum ut preter quam facit quicꝙͣ
neo aliud facere possit nec melius. Ao per hoo
plane infinitaui illam. atq ĩmensam diuini¬
tatis potentiam sub termino ac mensura al¬
ligare conuincuntur. qui usꝙ ad aligud qd̾
uere fiuem ipsum h̃o eam extendunt ⁊ ultra
negant procedere. Certum est enim qr omne
quod factum est in numero. ⁊ pondere ⁊ men¬
sura legitimum t̾iuinum ⁊ finem suum ht̃.
⁊ id crco si ad oꝑis mensuram creatoris poten¬
tia modumq componuntuir ip̃a procul du¬
bio ⁊̃ fine. ⁊ mensura terminari declanituit

Expanded text:
quidem non facit quod facit: melius enim quidem non facit quod facit: melius enim faceret, si quod facit, melius faceret. Facere quippe et nolle melius facere, etiam bonum facientis malum est facere. Sed haec pia mens in Deum dici non sustinet. Et ob hoc proximum videtur, et consequens, quod melius facere non potest, quam facit, quia sic facit, ut non faciaDeum suorum operum mensura, ac lege ita astrictum, atque alligatum, ut praeter quam facit, nec aliud quidquam facere possit nec melius. Ac per hoc plane infinitam illam atque immensam Divinitatis potentiam sub termino ac mensura alligare convincuntur, qui usque ad aliquid, quod vere finem ipsum habet, eam extendunt, et ultra negant procedere. Certum est enim quod omne quod factum est in numero, et pondere et mensura, legitimum terminum et finem suum habet: et idcirco si ad operis mensuram Creatoris potentia, modumque componitur, ipsa procul dubio, et fine et mensura terminari declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eius potenciã sub mensura coartate. Cũ
enim dñt huc usq pot̾ ⁊ non amplius. qͥd
hoc est aliud quam eius potentiam que in¬
funta est concludere ⁊ restringere ad mensu¬
nim: liũt enim. Non potest dous aᵈ facere
quam facit nec melius facere quam fuat. Si
enim isliud potest fucere quam facit. potest
fatere quod non preuidit. Et si potest face̾
quod non preuidit. potest sine prouidentia o¬
perari deus quia omne quod preuidit se fao¬
turum facit neo facit aliquid qd̾ nõ p̾udit.
Si ergo non potest prouidentia eius aut mu¬
tari ut aliud fiat quam prousum est aut
quicquid est prouisum esse constat. ⁊ qͥcꝙͥ
prouisum est fieri dubium non est. Quod
si preter prouidentiam fieri aliquid impos¬
sible est. omne autem quod prouisum est
esse. fieri necesse estr aliud fieri quam fit
nulla racione possibile est. Ampluis. Quic¬
quid fuco deus si melius potest facd quam
faicit in hoo iꝑso non bene facit qd̾ optime

Expanded text:
, ejus potentiam sub mensura coarctare. Cum , ejus potentiam sub mensura coarctare. Cum enim dicunt, Hucusque potest, et non amplius, quid hoc est aliud, quam ejus potentiam quae infinita est concludere, et restringere ad mensuram? Aiunt enim: Non potest Deus aliud facere, quam facit, nec melius facere, quam fecit. Si enim aliud potest facere, quam facit, potest facere quod non praevidit, et si potest facere quod non praevidit, potest sine providentia operari Deus, quia omne, quod praevidit se facturum, facit, nec facit aliquid quod non praevidit. Si ergo non potest providentia ejus aut mutari, ut aliud fiat quam praevisum est: aut quidquid est praevisum, esse constat, et quidquid praevisum est, fieri dubium non est. Quod si praeter providentiam fieri aliquid impossibile est omne autem, quod praevisum est esse, fieri necesse est, aliud fieri quam fit nulla ratione potest. Amplius. Quidquid facit Deus si melius potest facere quam facit, in hoc ipso non benefacit, quod optime
Abbreviated transcription (Latin):
generationes manifestando magnificabit.
Quia feat nuchi magna qui pocens est: t¬
sauctum nomen eis. Magnum fuit ut uͥgo
sine uirili semine filium concꝑet. Magnũ fũ
ut dei patris uerbum carne sura indutum u¬
tero gestaret. Magnum fuit ut dum se ãcil¬
lam confessa est: mater fieret sui plasmato¬
ris. Sed heo omnia. si magna sunt ĩpossibilra
magna quia potens ẽ ⁊ singulariter mag¬
na. quia singulariter potens. propterea non
ait. hoc uel hoc potest. sed potens inquit est
ut ommipotentem intelligas. qui absolute
potens diatur quia omnia potest. potentem
ergo confessa este neo amplius dixit. Quia
credi potest eius potencia quia est sed qnͣta
fit aut qualis comprehendi non potest. Ido¬
co solum confessa est potenciam discute̾ nõ
presumpsit. quia sari non potest quanta
est de qua u̾issime scitur quia immensa est
Eant ergo nunc ⁊ de suo sensu glorientur qͥ
opera diuura racione se putant discutere¬

Expanded text:
generationes manifestando magnificabit. generationes manifestando magnificabit. Quia fecit mihi magna qui potens est: sanctum nomen ejus. Magnum fuit, ut virgo sine virili semine filium conciperet. Magnum fuit, ut Dei Patris Verbum carne sua indutum utero gestaret. Magnum fuit, ut dum, se ancillam confessa est, mater fieret sui plasmatoris. Sed haec omnia si magna sunt, impossibiliamagna, qui potens est, et singulariter magna, quia singulariter potens. Propterea non ait, hoc vel hoc potest: sed potens, inquit, est, ut omnipotentem intelligas, qui absolute potens dicitur, quia omnia potest. Potentem ergo confessa est, nec amplius dixit: quia credi potest ejus potentia, quia est; sed quanta sit, aut qualis comprehendi non potest. Idcirco solum confessa est, potentiam discutere non praesumpsit, quia sciri non potest quanta est: de qua verissime scitur quia immensa est. Eant ergo nunc, et de suo sensu glorientur, qui opera divina ratione se putant discutere
Abbreviated transcription (Latin):
nerationes. usq ad illud namq apud hoĩes
opprobrium sterilitatis portau̾at. quia integͥ¬
tatem uirgitatis choro maritali p̾ponebati
Sed uñ in prioꝵ generatione carirali quasi
maledictionis sentenciam sustinuit inde nic
ab omni generatione merita benedittione
collaudatur cui ħ inter omnes feminas so¬
li concessum est ut ⁊ fructus fecunditatis
hr̃et ⁊ integritatem uirginitatis nõ amt¬
⁊ abstulcs humiliationem eius ⁊ ideo inquit
ex hoc beatam me dicent omries generationes.
Omnes generationes que amissam beatimu¬
dinem per fruttum ut̾i mei met recuꝑab̃t
qua per fonctum uetiti ligni puuate sũt
omnes beatam me dicent ut parum. ⁊ami
sit in preterita generatione stistinuisse st̾i¬
litatis opprobrium que ab onmi genenatõne
futura pro fructu seciuiditatis mee bũ nora¬
bor. Ex hoc inquit. Ao si diceret. Elurbeth Ey
quo per os tuum. sua magnalia. que in me
operatus est aperuit. ex hoc eadem in omnes

Expanded text:
nerationes. Usque ad illud namque apud homines nerationes. Usque ad illud namque apud homines opprobrium sterilitatis portaverat, quia integritatem virginitatis thoro maritali praeponebat. Sed unde in priori generatione carnali quasi maledictionis sententiam sustinuit, inde nunc ab omni generatione merita benedictione collaudatur: cui hoc inter omnes feminas soli concessum est, ut et fructum fecunditatis haberet, et integritatem virginitatis non am abstulit humiliationem ejus, et ideo, inquit, ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Omnes generationes, quae amissam beatitudinem per fructum uteri mei recuperabunt, qua per fructum vetiti ligni privatae sunt; omnes beatam me dicent, ut parum jam sit in praeterita generatione sustinuisse sterilitatis opprobrium, quae ab omni generatione futura pro fructu fecunditatis meae beata vocabor. Ex hoc inquit. Ac si diceret Elisabeth: Ex quo per os tuum sua magnalia, quae in me operatus est, aperuit, ex hoc eadem in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
respexit humulitatem aualle sue. Respext humi¬
litatem. respexit humilationem. humilitatem
respexit humilem remint̾ans. humiliationem
respexit humiliatam exaltans. duo sunt. humi¬
litas ⁊ humilatio. Humulitas est intus in uir¬
tute mentis. humulratio foris est in abiectõẽ
humane opinionis. Sed serui dei aliquando cũ
humilitate eciam humilationem hñt qui ⁊¬
coram deo hunules sunt. ⁊ coram hominib des¬
picabiles. humilitatem sine humiliatione ha¬
benti qui licet coram hominib foris despica¬
biles non appareant intus tamen hũilitatis
humianam quam foris non quesituam acapi¬
unt. intus per uirtutem humilitatis oblatã
contempnunt. Etgo marta que apud deuu
humilis erati ⁊ apud homines propter dñi
abiecta in utirq se a dẽo respectam ẽẽ testa¬
tur quia ⁊ eius humilitas apud deum accep¬
dabilis facta est. ⁊ eius humiltatio apud ho¬
mines in glorram ꝯmutata. unde sequitur.
Ecre enim ex ħ beatam me dicent omnes ge¬

Expanded text:
Respexit humilitatem ancillae suae. Respexit humilitatem, respexit humiliationem. Humilitatem respexit, humilem remunerans, humiliationem respexit, humiliatam exaltans. Duo sunt, humilitas et humiliatio: humilitas est intus in virtute mentis, humiliatio foris est in abjectione humanae opinionis. Sed servi Dei aliquando cum humilitate etiam humiliationem hcoram Deo humiles sunt, et coram hominibus despicabiles. Humilitatem sine humiliatione habent, qui licet coram hominibus foris despicabiles non appareant, intus tamen humilitatis humanam, quam foris non quaesitam accipiunt, intus per virtutem humilitatis oblatam contemnunt. Ergo Maria, quae apud Deum humilis erat, et apud homines propter Deum abjecta, in utroque se a Deo respectam esse testatur, quia et ejus humilitas apud Deum acceptabilis facta est, et ejus humiliatio apud homines in gloriam commutata. Unde sequitur: Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes ge
Abbreviated transcription (Latin):
eius in preces eoꝵ. Quem iudelicet respectum
illi non merentur quib in fine dicetur. Nestio
uos. De respectu iudicii dictum est. Oqili dñi
contemplantur bonos ⁊ malos. Et it̾ri. Quli
eius super uias filioꝵ hominum. ⁊ om̃s grest̃
eoꝵ considerat. Non sunt tenebre ⁊ non umbra
mortis. ut ibi ibscondantur qui operantur mi¬
quitatem. Ergo uidere deo per cognicionem ẽ nͥl
eoꝵ que sunt ignoraro. uidere per grãm dona nũe

Expanded text:
ejus in preces eorum . Quem videlicet respectum ejus in preces eorum . Quem videlicet respectum illi non merentur, quibus in fine dicetur. Nescio vos . De respectu judicii dictum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Et iterum: Oculi ejus super respicieorum considerat. Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut ibi absconduntur, qui operantur iniquitatem . Ergo videre Dei per cognitionem, est nihil eorum quae sunt ignorare. Videre per gratiam, dona mise