comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓrimo oclorem uirtutum spũaliũ
trahit: ipse quoq met̾ne uite dilec¬
tione impͥeat. s ad donorum celesti¬
um desideria ignescat. Ad hoc spina
ponitur. ut qui p̃dicationis eius uerbo
compunctus fuerit: ipse quoq exem¬
plo illius discat. corda sequentium
p̃dicationis u̾bo compungere. Ad hoc
myrtus ponitur ut qui mardore tribu¬
lationis ab ore uel oꝑe ꝓrimi compa¬
cientis temꝑamentũ consolationis acce¬
ꝑit: ipse etiam discat quemadmodumn
afflictis ꝓxiiis sue consolationis temꝑ¬
ramemtum ꝓferat: Ad hoc oluia ponit᷑
ut qui aliene misccłie oꝑa cognoscit:
di̾cat quemad modum debeat incligen¬
ti ꝓrimo ⁊ ipse misereri. Ad hoc ab ies
ponitur. ut quisquis ium compẽpla¬
tionis eius agnouerit ipse quoq ad
contemplancla eterna p̃mia succen¬
cdatur. Ad hoc ulmus ponitur ut quis¬
quis intuetur eum qui hab̾e uirtu¬
tum fructum spũalium non ualet
s tamen eos qui spñalib donis ple¬

Expanded text:
a proximo odorem virtutum spiritalium a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis ple
Abbreviated transcription (Latin):
tamen iam uirta echera u̾ticẽ m̃tis
extollunt. Et quid ꝑ ulmum nͥ scła¬
rium mentes exp̃sse sunt. que dum
terrenis adhuc curis inseruiunt
nullum uirtutum fructum spũali¬
um ferunt. S ⁊ si fructum ꝓpͥum
ulcimus non habet: portare tamen
uitem cum fructu solet. Quia ⁊ se¬
culares uiri intra scãm eccłiam. ꝙͣ¬
uis spualium uirtutum dona nõ
habeant. dum tamen scõs iuros do¬
nis spũllib plenos sua largitate
substentant. quid aliud qmͣ uitem
cum botris pͣtant: Bcͥxus autem qͦs
alicos designat quod maltum nou
proficit.⁊ quamuis frucꝰtum non ha¬
beat uriditatem habet. nisi eos qui
intra sc̃am eccłiam adhuc ex etatis ĩ¬
firmitate bona oꝑa ferre non ualent
s tamen parentum fidelium creduli¬
tatem sequentes fidem. ꝑꝑetue uiridi¬
tatis tenent: Post que omna apte sub¬
iungitur. ut uideant. ⁊ sciant ⁊ recogi¬
tent ⁊ intelligant pariter. Ad hoc enĩ
cedrus ineccłia ponitur. ut quisquis

Expanded text:
tamen jam juxta aethera verticem mentis tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab eorum oculis quasi quidam
sanguis anime lacrime decurrãt.
Myrtus uero temꝑ ratiue uirtutis
est ita ut dissoluta menbra temꝑ¬
rando restringat. Qui ĩtaq ꝑ msr¬
tum nisi hii signati signati sunt. qui
afflictionibus prorimoꝵ compatescũt
eorumq tribulationem ꝑ compassio¬
nem temperant: Iiurta hoc quod
scriptum est: Gras autem deo qui
consolatur nos inomni tribulatione
nr̃a: ut possimus ⁊ ipsi consolari
eos qui inomni p̃ssura sunt. Quidũ
afflictis ꝓximis uerbum uel openi
consolationis fert̃. eos ꝓculdubio
ad statum rectitudinis restringũt:
ne imoderata tribulatione indes¬
peratione soluantur. Quos autem
tis dei oculos misccłie fructus lucet
Qui adhuc in ꝓmissione subiringi¬
tur. Ponam indesertum abietem :
alta substollitur. nͥ hii designati st̃
qui intra scãm eccłiam ad huc in
terrenis corporibꝰ positi iam celestia
contemplantur. Et quamuis nascen¬
do de terra ereunt contemplando

Expanded text:
ut ab eorum oculis, quasi quidam ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem tis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ualta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando
Abbreviated transcription (Latin):
peritate sue siccitatis uia p̃dicatorib
non patebat: doctrine post modum
riuos emanauit. Cui adhuc ex nu
nere magno ꝓmititur dabo insolitu¬
dine cedrum ⁊ spinam. Pedrum qr
magni odoris est atq impntre̾bilis
nature uire accipimus in ꝓmissiõe
De spina uero cum peccanti homini
dictum sit. terra tua spinas ⁊ tri¬
bulos germinabit tibi quid mirũ
si sc̃ẽ eccłie illud ꝓmutitur. quod pec¬
canti homini ꝓ pena multiplicatur:
G cedri significantur nomine: hi
qui uirtutes et signa exhibent. in
sua oꝑatione. Qui dicere cum paulo
ualent. xp̃i bonus odor sumus dõ.
Quorum corda ita ineterno amore
solidata sunt: ut ea iam terreni
amoris putredo nulla corrumpat
ꝑspinam uero signati sunt doctri¬
ne sp̃ualis uiri qui dum de peccatis
ac uirtutibus disserunt. ⁊ modo et̃¬
na supplicia minantur. modo celes¬
tis regni gaudia ꝓmittunt: cor
audiencium pungunt. Sicq m̃¬
tem dolore compunctionis ꝑforant

Expanded text:
peritate suae siccitatis via praedicatoribus peritate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant,
Abbreviated transcription (Latin):
accipientes a gentib: Nos gͦ debemus
suscipere euis modi. ut cooꝑatores si
mus ueritatis. Qui enim spi ritualia
dona habentib temporalia subsicdia tͥbu
cum pauci sint qui spãlia dona ꝑcipi¬
unt.⁊ multi qui reb temporalib ha¬
bundant ꝑ hioc se diuites nirtutibus
pauꝑerum in serunt quo isclem pau¬
cum ꝑ ysaie uocem dominus derelicte
uirtutum merita tanquam deserto
arbusta ꝓmueret ulmum quoq pa¬
riter promisit dicens. Ponam deser¬
tum instagna aquarum.⁊ terram
in uiam in riuos aquarum. Dabo in
solitudine cedrum ⁊ spinam myrtũ
⁊ lignum olirie. Ponam in deserto abi¬
etem. ulmum et buxum simul ut ui¬
deant ⁊ sciant. ⁊ recogitent ⁊ intelligãt
pariter. Desertum quippe dominus
instagna aquarum ⁊ terram
inuiam in riuos aquarum posuit.
quia gentilitati que prius ꝑ aridi¬
tatem mentis nullas bonorum oꝑũ
fructus ferebat. fluenta sc̃ẽ p̃dicati¬
onis dedit. Et ipsa aquam prus ꝓ as¬

Expanded text:
accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere eiusmodi, ut coomus veritatis . Qui enim spiritualia bona habentibus temporalia subsidia tribuicum pauci sint qui spiritualia dona percipiunt, et multi qui rebus corporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quod eisdem sacum per Isaiae vocem Dominus derelictae ritualium virtutum merita tanquam deserto arbusta riter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum; dabo in solitudine cedrum et spinam, myrtum et lignum olivae; ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul, ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter . 13. Desertum quippe Dominus in stagna aquarum posuit, et terram inviam in rivos aquarum, quia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro as
Abbreviated transcription (Latin):
sustentat. quamuis ipse ꝓphetiam ñ
habeat apud omnipotentem tamen
dominum ꝓphetie p̃mia habebit: Iste
enim fortasse iustus est: ⁊ quanto in ħ
mundo nichil possidet. tanto loquendi
ꝓusticia fiduciam maiorem habet
hunc dum ille sustentat qui in hoc
mundo aliquid possidet.⁊ fortasse pro
iusticia adhuc loqui lib̾e ñ p̃sumit:
iusticie illius libertatem sibi partiꝰpẽ
facit. Ut cum eo parit̾ iusticie p̃mia re¬
cipi t: quem sustentando ad uiuit. qͣte¬
nus eandem iusticiam lib̾e loqui potuiss
Ille prophetie spu plenis est. s tam̃
corporeo eget alimento. Et si corpus non
reficitur: certum est quod uox ipsa
phetie illiuis uires adloquendũ dedit.
sum ꝓpłia gͦ mercedem ꝓpħe accipiet:
qui ⁊ si spũi ꝓpħetie plenus ñ fuit hoc
tamen ante dei oculos exibuit qd̾ ad iu¬
uit. Hinc est enũ quod de quibrdam ꝑe¬
grinantibus fr̃ib gaio ꝑ ioh̃em dicitur.
pro nomine enim rp̃i ꝓfecti sunt: nich

Expanded text:
sustentat, quamvis ipse prophetiam non sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa rophetię illius vires ad loquendum dedit. Cum propheta ergo mercedem prophetę accipiet, qui, etsi spiritu prophetiae plenus non fuit, hoc tamen ante oculos dei exhibuit, quod adiuvit. Hinc est, quod de quibusdam peregrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Christi profecti sunt, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum est quantum miscłie oꝑa ua¬
leant: cum adfructis dignos penitencie
ipsa p̃ceteris p̃cipiunt᷑. Hinc etiam ꝑse
met ipsam u̾itas dicit: Date elemosinã.
⁊ omnia muncla sunt uobis. Hinc rur¬
sus ait. Date ⁊ babit᷑ uobis. hinc scriptũ
est. Ignem ardentem extingͥt aqͣ ⁊ elemo¬
sina resistit peccatis. hinc iterum dicit᷑.
Conclude elemosinam incorde pauꝑis: ⁊ hec
ꝓte ex orabit huic bonus pater innocen¬
tem filium ad mouit dicens. Si multum tͥ
fuerit babuncdanter tribue. Si exiguum
fuerit: etiam exiguum libent̃ stude imꝑ
nomine ꝓpħ̃e: mercedem ꝓpħs accipiet:
Et qui recipit iustum in nomine iusti.
maercedem iusti accipiet. Inquib uerbis
notandum est quia  ait mercedem deiusts¬
cos de ꝓph̃a. aliud merces ꝓpħe: atꝙ ali¬
ud merces de iusto. aliud merces iusti.
Quid est enim dice̾ mercedem ꝓpħe accipi¬
et. nisi quia is qui ꝓpħam sua largitate

Expanded text:
sciendum est quantum misericordiae opera vasciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur. Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc iterum dicitur: Conclude eleemosynam in sinu pauperis et haec pro te exorabit . Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impnomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate
Abbreviated transcription (Latin):
Et interrogabant eum turbe dicentes
Quid gͦ faciemus: ꝑculse enĩ t̾rore fuerãt
que consilum querebant. Sequit᷑. Nespon
dens autem dicebat illis. Qui habet aut̃¬
duas tunicas det ñ habenti. Et qui habet
escas similiter faciat ꝑ hoc qd̃ tunica plus
est neccessaria risui nr̃o qmͣ palum: ad
fructum dignũ penitencie ꝑtinet. ut
non solum erteriora queꝙ ⁊ minus
neccessaria. s ipsa nobis ualde necessa¬
ria diuidẽ cum ꝓximis debeamus: scili¬
cet nel escam. qua carnalit̃ uiumus
uel tunicam qͣ uestimur. Quia enim in
lege scriptum est diliges ꝓximum tuũ
sicut te ipsum: minus ꝓrimum amare
conuincitur qui non cum eo in necesfita¬
te illuis etiam ea que sibi sunt necesa¬
ria partitur. Id circo gͦ de dudendis cũ
ꝓrimo duabus tunicis datur p̃ceptum
quia hoc de una dici ñ potuit. Qm̃ si una
diuiditur nemo uestitur. In dimidia
quippe tunica.⁊ nudus remanet qui
accipit: ⁊ nudus qui dedit. Int̾ ħ autẽ

Expanded text:
Et interrogabant eum turbae, dicentes: Et interrogabant eum turbae, dicentes: Quid ergo faciemus? Perculsae enim terrore fuerant quae consilium quaerebant. cebat illis: Qui habet duas tunicas, det non habenti, et qui habet escas, similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro, quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet. Ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum , minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius etiam in ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividitur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica, et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in ignem mittetur. Arbor huius mũ
di uniu̾sum genus humanum. Securis
uero est scilicet redemptor nr̃: qui ue¬
lut ex manubrio ⁊ ferro tenetur exhu¬
manitate s incidit exdiuinitate. Que
iudelicet securis iam adraclicem arboris
posita est: qr ⁊ si ꝑpacientiam expectat
uidetur tamen quid fact᷑us est. Omnis
enum arbor ñ faciens fructũ bonum. exci¬
detur ⁊ inignem mittetur: quia unus¬
quisq ꝑu̾sus paratam cicius gehenne
concremationẽ inuenit. qui hic fructũ
boni oꝑis facẽ contempnit. Et notandũ
quod secu non ramnos positam s adra¬
dicem dicit. Eum enim maboꝵ filii tol¬
luntur quid alud quã rami in fruc¬
tuose arboris exciduntur: Cum uͦ tota
fimul ꝓgenies cum parente tollitur:
in fructuosa arbor a radice abscisa ẽ nec
iam remaneat unde pͣue iterum soboles
suctrescant. Inquibus iohns baptiste
u̾bis constat quod audiencium corda
turbata sunt: cum ꝓtinus subinfertur

Expanded text:
et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur, quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor 1521 a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur:
Abbreviated transcription (Latin):
in abrahe semine. id est in xp̃o credide¬
runt: eius filii facti sunt cuius semĩe
sunt uniti. Unde ⁊ eisclem gentibus per
egregiũ p̃dicatorẽ dr. Si autem uos xp̃i:
gͦ abrahe sem̃ estis. Si gͥ nos ꝑfidem xp̃i
abrahe iam semen existimus: uidei ꝓpter
ꝑ fidiam abrahie filii esse desierunt. ¶a
uͦ in illo  tͦremendi examiis boni parentes
malis filiis ꝓdesse non possunt: testatur
ꝓpħa qui dicit. Noe damel⁊ iob. si fuer̃t̃
in medio eiꝰ. uiuo ego dicit dominus. d̾s
quia filium ⁊ filiam ñ lib̾abunt: s ipsi
iusticia sua lib̾abunt animas suas. Et
rursum quia boni filii nichil malis pa¬
rentib ꝓsint. s ad reatitm pocuis ma¬
lorum parentum ꝓficiat bonitas filioꝵ
Si ego in beelzebub eitio demonia. filii
ur̃i in quo eicrunt: Ideo ipsi uidices ur̃i
erunt. Sequitur. Iam enĩ securis ad ra
dicem arboris posita est. Omnis enĩ ar¬
bor non faciens fructũ bonum excidet᷑

Expanded text:
in Abrahae semine, id est in Christo credidein Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos per fidem ChriAbrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Jam dicem arboris posita est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
et eius qui in quibusdam facinoribus ceci¬
dit. ꝑ hoc gͦ qd̾ dicitur facite fructꝰ
dignos penitencie unus cuiusq consci¬
encia conuenitur. ut tanto maiora q̃¬
rat bonorum oꝑum lucͣ penitenciam
quanto gͣuiora sibi intulit dampna
ꝑculpam. S uidei de generis nobilitate
gloriantes. id circo se agnoscere pecca¬
tores nolebant: quia de abrahe stir¬
pe descenderant. Quib recte dicitur.
Et neceꝑitis dicere patrẽ habemꝰ abͣ¬
ham. Dico enĩ uob̾: qr potens est
deus de lapidib istis suscitare filios
abrahe. Quid enĩ lapides nͥ corla gen¬
tilium fuerunt adintellectum dei omĩ¬
potentis insensibilia : sicut etiam quib¬
lam ex uideis decit᷑. Auferam cor lapideũ
de carne ur̃a. Nec in merito lapiclum
nomine gentes significate sunt: que
lapides coluerunt. Unde scriptum est
Similes illis fiant qui facuint ea: et
omnes qui conficlunt meis. De quib¬
tati sunt. dum dura corda gentilium

Expanded text:
et ejus qui in quibusdam facinoribus ceciet ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham. Dico enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quid enim lapides nisi corda gentilium fuerunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibtati sunt. Quia dum dura corda gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
suorum carnalium uias secunt᷑: qͣsi
uenenati filii deuenenatis parentib
nati sunt. S quia iã peccauimus. qr
usu male consuetudinis in uoluti sumꝰ:
dicat quid nobis faciendum sit. ut
fugere a uentura ira ualeamus. Seq̃r
facite gͦ fructus dignos penitencie. In
quibus uerbis notandum est. quod
amicus sponsi ñ solum fructus peni¬
tencie s dignos penitencie admonet.
esse faciendos. Aliud namq est frrictũ
Ut enim secundum dignos penitencie
frrictus loquamur. Sciendum est qr
quisquis illicita nulla commisit. huic
uire conceditur ut licitis utat᷑. Sicq
pietatis oꝑa faciat. ut tamen si nolu¬
erit. ea que mundi sunt ñ relinquat
at si quis infornicationis culpam uel
fortasse qd̾ est gͣuius mnadult̾io lapsus
est: tanto a se licita debet abscidere.
quanto se menunit ⁊ illicita ꝑ petras¬
se. Neq enim par fructus honi oꝑis¬
osse debet enis qui minris: ⁊ eiris qui
amplius deliquit. Aut eius qui in nult̃:

Expanded text:
suorum carnalium vias sequuntur, quasi suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse faciendos. Aliud namque est poenitenUt enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neqris, debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis,
Abbreviated transcription (Latin):
uidicii diem terendit: Ubi cũ aꝑtis
celis ministrantib angelis consedenti¬
bus apłis in se maiestatis sue xp̃c ap¬
paruerit: omnes hunc ⁊ electi ⁊ repro¬
bi patit uidebunt. ut iusti de mun̾e
retributionis sine fins gaudeant: ⁊ in¬
iusti in ultione supplicii im ꝑpetuum
gemant. Nam quia hoc ista sentencia
intendit qd̾ in extremo eramine ab
omni carne uidebitur: recte subiun¬
gitur. Dicebat autẽ ad turbas q̃ exi¬
bant ut baptizarentur ab eo. Genimi¬
na iuꝑarum quis oftendit uob fuge̾
auentura ira: Uentura enĩ ẽ: adnimad¬
u̾sio ultionis extreme. quam tunc fug̾e
peccator ñ ualet: qui nunc adla fñta
penitencie non recurrit. Et notandum
qd̾ male soboles. malorum parentum
actiones imitantes genimina iu ꝑarũ
uocantur: quia ꝑ hoc qd̃ bonis inui¬
dent. eosq ꝑsequunt᷑ quod quibusdlam
male retribuñt. quod lesiones ꝓrimis
exquirunt. qm̃ in his omnib prioꝵ

Expanded text:
judicii diem tendit? Ubi cum apertis judicii diem tendit? Ubi cum apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extrempeccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur. Quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum
Abbreviated transcription (Latin):
num accipiunt. qd̃ a se corda suꝑbienciũ
repellunt. Sequitur. Et erunt praua
in directa: ⁊ asꝑa inuias planas. Pra¬
na directa fiunt: cum maloꝵ corda per
in iusticiam detorta. ad iusticie regulam
diriguntur. Et asꝑa in uias planas ĩ mu¬
tantur: cum ĩmites atq iracunde m̃¬
tes ꝑ infusionem suꝑne gr̃e ad leuitatẽ
mansnetudinis redeunt. Quamlo enĩ
uerbum ueritatis abi iracunda mente
non recipitur: quasi asꝑitas itineris
gressum ꝑgentis repellit. S cũ mens
iracunda ꝑ acceptam mansuetudinis
gr̃a correctionis uel exortationis u̾bum
recipit: ibi planam uiam p̃dicator in¬
uenit. ubi prius ꝓ asꝑitate itineris per¬
gere. idem p̃dicationis gressum ponere
non ualebat. Seqͥt᷑. Et uidebit omnis ca¬
ro salutare dei. Quia omnis caro accipi¬
tur omnis homo: salutare dei uidelicet
xp̃m iuhac uita omnis homo uidere
non potuit. Ubi gͦ in hac sentencia pro¬
pheta ꝓpħetie ocłm nisi ad extremũ

Expanded text:
accipiunt, quod a se corda superbientium accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius prae asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omnis caro salutare Dei. Quia omnis caro accipitur omnis homo, salutare Dei, videlicet Christum, in hac vita omnis homo videre non potuit. Ubi ergo in hac sententia propheta prophetiae oculum nisi ad extremi
Abbreviated transcription (Latin):
foras. Quod bene gaudium impletum dic̃
quia quisquis de sua uoce gaudet. ple¬
num gaudium non habet. Aquo ⁊ subdi¬
tur. Illum oportet crescere: me autem
minui. Qua re querentum est inquo
creuit. rp̃c in quo etiam minutus ẽ. ioħes
nisi quod populus ioħis abstinenciam
uidens. remotum hunc ab hominibus
esse conspiciens eum esse xp̃m it crm
canis comedentem inter pectatores ambu¬
lantem intuens eum ñ xp̃m s esse prophe
de rp̃o suo siuis p̃cursor p̃dirit illum
oprtet crescere: me autẽ minui. In
estimatione quippe populi ⁊ xp̃c creuit
qui agnitus est qd̾ erat ⁊ ioħes decreuit
quia tessauit dici quod non erat: Igitur
qm̃ ⁊ isdem ioħes ideo in sc̃itate ꝑstitit.
quia incordis humilitate ꝑdurauit: et
iccirco ceciderunt. quia apud semet ipsos
elata cogitatione tumuerut. Dicatur rec¬
te. Omnis uallis implebitur. ⁊ omnis mons
⁊ collis humiliabitur: quia humiles do¬

Expanded text:
foris. Quod bene gaudium impletum dicit, foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo crevit Christus, in quo imminutus est Joannes, nisi quod populus Joannis, abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus esse conspiciens, eum esse Christum canis comedentem, inter peccatores ambulantem intuens, eum non Christum, sed esse prophetde Christo suus praecursor praedixit: Illum oportet crescere, me autem minui . In aestimatione quippe populi et Christus crevit, quia agnitus est quod erat; et Joannes decrevit, quia cessavit dici quod non erat. Igitur quoniam et idem Joannes ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles
Abbreviated transcription (Latin):
Estimante autem populo. ⁊ cogitantib
omnib incordib suis de ioħe ne faite
ipse eẽt rp̃c. Quem ⁊ requirebant
gr̃e spũ non fuiss Qui ut hoc quod
erat ostenderet dirit. Uenit fortior me
post me cruus non sum dignus solu̾e
corrigiam calciam̃ti eiis. Et nirsus ait¬
Qui habet sponsam sponsus est.Ami¬
cus autem sponsi qui stat ⁊ audit eũ¬
et gaudio gaudet ꝓpt̃ uocem sponsi
hoc autem gaudium meum impletum
est. Illum oportet crescere: me autem
minui. Ecce cum ꝓmira oꝑatione uir¬
tutum talis esset ut xp̃c ẽẽ crederetur:
nõ solum xp̃m ñ se esse respondit:
s etiam corrigiã calciam̃ti eius solu̾e
id est incarnationis eis misterium
ꝑ sf crutari non se dignum esse ꝑhibuit
Euis esse sponsam eccl̃iam credebant:
sponsi sum. Nec ꝓpt̃ uocem suam s inuo¬
ce sponsi gaudere se ꝑhibebat: quia nõ
ideo lecabatur in corde. qm̃ a płis humi¬
uocem audiebat intus ut loqueretur

Expanded text:
Aestimante autem populo et cogitantibus Aestimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus, quem et requirebant gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post me, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Et Qui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut Christus esse crederetur, non solum Christum non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, uam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiritatis vocem audiebat intus ut loqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
dei et hominum hominis. rp̃i iħ̃n: et
gentilitas plenitudinẽ gr̃e accepit. et
uidea ꝑerrorem ꝑfidie hoc unde tume¬
bat ꝑdidit. Qninis enim uallis imple¬
bitur: quia corda humilium sacre doc¬
trine eloquio uirtutem gr̃a replebũ¬
tur: uixta hoc quod scriptum est. Quri
emutit fontes inconuallib. Et unde
rursum dicit᷑. Et conualles habunda¬
bunt frumento. Amontibus namq
aqua dilabitur: quia suꝑbas mentes
uallib surgunt: quia mentes humili¬
um uerbñi p̃dicationis accipiunt Iam
uidemus iam conualles frumento habũ¬
dare conspicimus: quia illorum ora
pabulo u̾itatis implita sunt. qui mites
ac simplices huic mundo despicabiles
ẽẽ. udebantur. Ipsum quoꝙ io hõm ba¬
ptistam. qr mira sc̃ĩtate p̃ditum populus
uiderat. illum hunc eẽ. singłariter
celsum ac solidum montem credebat.
De quo scriptum est. In nouissimis die¬
bus erit mons domus domini prepara¬
tus inuertice moncium. Nam hunc

Expanded text:
Dei et hominum hominis Christi Jesu et Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes vallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uox clamantis indeserto. Qui sicut
ante nos dictum: ideo uox a ꝓpheta uoca¬
tus est. quia uerbum p̃ibat. Quid autẽ
clamaret. aꝑitur cum subdit᷑. Parate
uiam domini rectas facite semitas oius
Omĩs qui fidem rectam ⁊ bona oꝑa p̃dicat.
quid aliud qmͣ uenienti domino ad corda
audientium uiam parat. Ut hec ius gr̃e
penitret. lumen u̾tatis illustret. ut rec¬
tas deo semitas faciat. dum mundas et¬
in animo cogitationes ꝑsermonẽ bone
p̃dicationis format: Omnis uallis
implebitur. ⁊ omnis mons ⁊ coltꝰ humi¬
liabitur. Quid hoc loco ualliũ nomine.
nisi humiles. Quid monciũ ⁊ collium nͥ
suꝑbi homines designant᷑.: In ad uentu
gͥ redemptoris ualles im plete. montes
uero ⁊ colles humiliati sunt: quia iux¬
ta eius uocem omnis qui se exaltat
humiliabitur.⁊ qui se humiliat ex¬
altabitur. Uallis et enim impleta crescit.
mons autem ⁊ collis humiliatus cdecres¬
cit: quia nimirum in fide mediatoris

Expanded text:
Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris
Abbreviated transcription (Latin):
penitencie in remissionẽ pettatorum
Eunctis legentib liquet quia ioh̃es bap¬
tismum penitencie non solum p̃dicaũ:
uerum etiam quibusdam dedit: s tam̃
baptismum suum in remissionẽ peccatoꝵ
dare non potuit. Remissio et enĩ pecca¬
torum in solo nobis baptismate xp̃i tribu¬
itur. Notandum ita dicit᷑. p̃dican s¬
baptisinum penitencie iremissionem
peccatorum. Quomodo baptismum ꝑ qd
peccata solu̾et: quia dare s̃ poterat p̃di¬
cabat. yt sicut incarnatum u̾bum patris
p̃currebat uerbo p̃dicationis: ita baptis¬
mum penitencie quo peccata soluuntur
p̃cuirreret suo baptismate quo peccata
solui non possunt. Et quia eius sermo
p̃currebat p̃sentiam redemptoris: ipsũ
quoꝙ eiꝰ baptisma p̃cedendo filen fieret
umbra u̾itatis. Gequitur. Sicut scͥptum
est inlibro. sermonim ẏsaie ꝓpħe. Uox cla¬
mantis in deserto: parate uiãs domini rec¬
tas facite semitas eiris. Isdem uero ioh̃es
baptista requisitus quis esset: respondit.

Expanded text:
atorum. Cunctis legentibus liquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicbaptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. Sp̃c eius ornauit celos
Ornamenta: enum celoꝵ sunt uirtu¬
tes p̃dicantium. Que uidelicet orna¬
menta panlus enumerat dicens. Alii
datur ꝑ sp̃m sermo sapientie alii.
sermo sciencie. scđm eundem sp̃m
Alteri fides: ineodem spu. Alii gracia

Expanded text:
scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii g
Abbreviated transcription (Latin):
igne debuit sanctus sp̃c demonstrari
ut hii qui erant simplicit̃ homines atꝙ
ideo peccatores: eos contra semet ipsos
spũalis feruor ascenderet. ⁊ peccata que
deus ꝑ mansuetudinẽ parteret. ipsi in se
ꝑ penitenciam punirent. Nec ipsi quippe
esse poterant sine peccato. qui adherebãt
celesti magistro. ioħe attestante qui auz
Si dixerimus quia peccatum non
habemuf: nos ipsof: seducimus ⁊ ue
ritas in nobis not est. In igne gͦ uenit
inhominib. in columba uͦ apparuit in
dointno: quia peccata nr̃a que pie domi¬
nus ꝑmansuetudinẽ tolerat nos ꝑ delũ
rectitudinis debemus caute conspi¬
cere. ⁊ ardore semꝑ petenitencie cre¬
mare.. ũ ꝑcolumbam sp̃c in redemp
quia quanto nob̾ nr̃i uidicis facta ẽ
seueritas temperata tanto erga se
debet fieri nr̃a in firmitas accensa.
qͣtuor itaq ꝓpositionum expleta ra¬
tione ad dona eiusdem sp̃c contemplã¬
cda transeamus. De isto quippe sp̃ũ

Expanded text:
igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non haberitas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptminibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudine: Qiua gͦ ⁊ recꝰtitudinem
docet iste sp̃c ⁊ simplicitatẽ. ⁊ inignem
monstrari debuit. ⁊ incolumba qͣtenꝰ
omne cor quod eius gracia tangitur.
⁊ mansuetudinis lenitate tranqͥllum.
⁊ telo uisticie actensũ. fiat. Ad extͦriũ
uero querendum ẽ: cur in ipso redẽp tore
nr̃o mecliatore dei ⁊ hominum ꝑ colũ¬
ban apparuit in discipulis uero
ꝑignem: Eerte unigeͣtus filius. uider
est gen̾is humani. S quis eius ustici¬
am ferret. si pͥusqmͣ nos ꝑ mansuetu¬
dinem colliget. culpas nr̃as ꝑtelum
rectitudinis examinare uoluisset :
homogͦ ꝑhominib factus mitte se¬
ꝓ hominib p̃buit. Noluit pecratores
ferire: s colligere. Prius uoluit man¬
suete corrigere: ut haberet quos post¬
modum in iuditio saluaret. Incolũ¬
be gͦ apparere suꝑ eum debuit sp̃e:
qui non ueniebat nt peccata iam ꝑtelũ
ꝑcuteret: s ad huc ꝑ mansuecituclinẽ
toleraret. At cantra suꝑ discipulos in

Expanded text:
rectitudine? Quia ergo et rectitudinem rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudiniet zelo justitiae accensum fiat. Ad extremum vero quaerendum est, cur in ipso Redemptore nostro Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus Filius judex est generis humani; sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voHomo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Spiritus, quia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in
Abbreviated transcription (Latin):
irata ex interne dulcenis flamma con¬
crematur. Incolumba uero. sp̃c sandtꝰ
et in igne monstratus est: Quia om̃s
quos repleu̾it. simplices ⁊ ardentes
facit. Simplices puritate ardentes
emulatione. Neq ⁊ enim placet deo:
aut simplicitas sine zelo: aut zelus
sine simplicitate. Hinc ipsa u̾itas dic̃
Estote prudentes sicut serpentes. ⁊ sĩ¬
plices. sicut columbe. Qua in re notã¬
dum est. quod discipulos suos nec
de columba. sine serꝑente. nec deser¬
pente sine tolumba uoluit dominꝰ
ammonere: Quatenus ⁊ columbe
simplicitatem astucia serpentis at¬
cenderet: ⁊ serperpentis astuciam
columbe simplicitas temperaret.
hinc paulus ait. Nolite pueri sen¬
sibus. Ecce prudentiam serpentis au¬
diuimus: nc̃ de sĩplicitate columbe
moneamur: S malicia paruuli estote:
hĩc deb̾o iob dr. Erat uir ille ⁊ simpler
⁊ rectus. Que est autem recꝰtitudo sine
simplicitate aut que simplicitas sine

Expanded text:
irata, ex internae dulcedinis flamma conirata, ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba vero Spiritus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine
Abbreviated transcription (Latin):
sermo docentis. si p̃bere ñ ualet in¬
cendium amoris. Hoc doctrine inc̾e¬
dium ab ipso u̾tatis ore conceꝑant
qui dicebant. Nonne cor nr̃m ardẽs
erat in nobis scripturas: Ex audito
quippe sermone mn ardescit animus¬
⁊ tor poris frigus recedit: fit m̃es ĩ suꝑno
desidio anria: a concupiscentiis t̃re¬
nis aliena.Amor uerus qui hanc reple¬
uerit. in fletib cruciat. S dum tali
ardore cruciatur. ipsis snis cruciatib
pascitur. Audire eilibet p̃cepta celestia
⁊ qͦt mandatis instruitur. qͣsi tat fasci¬
b inflammatur. Et que torpebat pͥus
ꝑdesideria. ardet post modum ꝑu̾ba.
Unde bene ⁊ ꝑmoysen dicit᷑. Indextera uiꝰ.
ignea lex. Sinistra quippe reprobi qui
⁊ ad sinistram ponendi sunt: dertera
autem. appellantur electi. In dex
elecꝰti mancdata celestia nequaquam
frigido corde audiunt: s adhec amorig
intimi fascib in ardescunt. Sermo ad
aurem dicitur:⁊ mens eorũ sibimet

Expanded text:
sermo docentis, si praebere non valet insermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens et nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In deelecti mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt; sed ad haec amoris intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum, sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
in se cogitationes congerunt: amalig¬
nis spiritib conculcantur. S ignemdo¬
minus int̾ram nuitit: cũ uel afflatu
scĩ sp̃c. corda carnalium intendit. Et
t̾ra ardet: cum cor carnale in suis pͥus
uoluptatib frigidum: reliquid concu¬
piscencias p̃sentis scl̃i.⁊ incenditur
acl amorem dei. Bene gͦ inigne appa¬
ruit sp̃c: qui ab om̃i corde qd̃ replet
torporem frigoris excutit. ⁊ hoc indesi¬
derio sue i ternitatis attendit. In igne¬
is autem linguis monstratus qͣuia is¬
dem sp̃c coet̃nus est filio. ⁊ habetͦ nͨatio¬
nem marimam luiga cum u̾bo. u̾bũ
quippe patris filius. Et quia una est
it inlingua. Uel certe quia ꝑlugam
id est unigenitum filiũ confitetur. Et
negare dei u̾bum non ualet qui iã
sp̃c sc̃ĩ lingam habet. Uł c̾te ĩ lingius
repleuerit ardentes pariter ⁊ loquen¬
tes fac̃. Lingnas igneas doctores habẽt:
qi dm̃ amando p̃dicant. carꝰ
encium in flãmant. Nam ocrosus ẽ

Expanded text:
in se cogitationes congerunt, a maligin se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium incendit. Et terra ardet cum cor carnale in suis pravis voluptatibus frigidum, 1578 relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippeit in lingua. Vel certe, quia per linguam id est unigenitum Dei Filium confitetur. Et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis repleverit, ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent; dum Deum amando praedicant, corda audientium inflammant. Nam otiosus est
Abbreviated transcription (Latin):
apołoꝵ lectio recitata: ex ea gͦ aliquid
in usum nr̃e contemplationis traha
scilicet hoc miraculo designans. nͥ quod
sanita eccł̃ia. eodem spũ repleta om̃ĩum
gencium erat uoce locutipra: Qui uero
contra deum t᷑rẽ. eclificare conati sũt:
communionem unius lingne ꝑdider̃t.
In his autem qui deum humilit̃ me¬
tuebant: lingue unite sunt. hic gͦ hu¬
militas eniditionem meruit: illic suꝑ
igne apparuit. cur in igne simul ⁊ lin¬
gnis. cur aliqñ in columba. aliquãdo
uͦ in igne monstratur. cor suꝑ unige¬
nicum filium apparuit. in columbe
specie. ⁊ suꝑ discipulos in igne. ita ut
neꝙ suꝑ dominum ueniret. in igne.
neꝙ suꝑ discipulos monstraretur in
consumẽs est. Deus quippe. ignis dicit᷑
quia ꝑ hunc. petratoꝵ rubigo consu¬
mutur. De hoc igne ui̾tas dicit. Ig¬
nem ueni  tͭ ͤ interram ⁊ quid
uolmͥ ut ardeat: Terra enini uocati
sunt corda terrena: q̃ dũ semꝑ ĩfimaᷤ

Expanded text:
apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic supeigne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae, dum semper infimas