comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oris dempnare expensis tm̃¬
molitis quas peus legittie
se expendisse uirauitꝰ  tẽpna¬
cione excipiendis. quia hãc
penitus ei regressu . ideandẽ
tumax cadat omnim̾o lite
si reus. ab soluitur ¶Sinue¬
roa liq̃⁊ dempnacio contra
reum ꝓ absente actõre ꝑfera¬
tur ꝗͣm forsitannon sufficiẽ¬
tem sibi ictor putauerit fug¬
ituius nullo modoiterume¬
andem litem resuscitare con¬
cedimͣus. Et ħ quidẽpena act¬
ori fiat impõita ¶Smaũt᷑
reus. ab fuit ⁊ simil eius ꝓces
actoris ediximus ĩ absente
tum est ex una parte cum om¬
nisb̾tilitate cãmrequiratasi
obnoxius fuit muntus ⁊ cõ¬

Expanded text:
ondemnare, expensis tantummodo litis, quas reus legitime se expendisse iuraverit, condemnatione excipiendis, quia hanc penitus ei regressu ad eandem ltumax cadat omnimodo lite, si reus absolvetur: sin vero aliqua condemnatio contra reum pro absente actore proferatur, quam forsitan non sufficientem sibi actor putaverit fugitivus, nullo modo iterum eandem litem resuscitare concedimus. Et haec quidem poena actori fiat imposita Sin autem reus afuerit et similis eius processactoris ediximus, etiam absente tum est, ex una parte cum omni subtilitate causam requirat et, si obnoxius fuerit inventus, et con
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem uidicem ħ refqͥtur
a exeo legittima uia ccͣ regeon¬
tumacis aꝑiaturin Nulla
licentia eiuł alupgonam eiꝰ
solamp̃tendentio cedenda
nec sireu̾sus fũita uolũit fide¬
iussoreooare ⁊possõnem re¬
cupare audiatur. In hiꝰ ⁊eñ
excludimus. ¶Cum aute .u ꝑl¬
semodicium untuãtur siue

Expanded text:
maiorem iudicem hoc referatur et ex eo legitima via contra res contumacis aperiatur: nulla licentia ei vel alii personam eius solam praetendenti concedenda nec si reversus fuerit et voluerit fideiussiones dare et possessionem recuperare, audiatur: in huiusmodiexcludimus. Cum autem eremodicium ventilatur sive
Abbreviated transcription (Latin):
atorem instructũ puenerit. tt̃
iudicem negocui actaapudse
dem iich̾ sufficens atͣcitatur
est ex quopossit timino cause
certa fiericoniectum uolumꝰ
non solum partẽ fũgiẽtemob
seniatione iudĩcurelaxare s
m̃o cuca lites expẽdiuntur en
ꝯdẽpnare uera qnͣtitate earu
sacram̃to fugiẽtis manifestã¬
da.⁊ omn cͣalrcla qm supͣlitẽ
pte actoris mimime mũnta
põssit inuemreuiam. exqua
manfestumfiat ꝗ statuen¬
meliorem cãm hre ꝓspererit.
ꝓ eo fre smñam nõ moretiur.¬

Expanded text:
atorem instructum pervenerit, tunc iudicem negotii acta apud se uidem nihil sufficiens actitatum est, ex quo possit termino causae certa fieri coniectura, non solum partem fugientem ab observatione iudicii relaxare, sed modo circa lites expenduntur, eum condemnare, vera quantitate earum sacramento fugientis manifestanda et omni cautela, quam super lite rte actoris minime inventa possit invenire viam, ex qua manifestum ei fiat, quid statuenmeliorem causam habere perspexerit, pro eo ferre sen
Abbreviated transcription (Latin):
sos iudices uoluit untilari
penã ei ex offõ uidicis immi¬
nente qui cc̃ hanc supplicau¬
erit scĩonẽ atz alium suppos¬
sessione. alium suꝑprincipa¬
li qõne urdicem postulauit¬
Dp̃.Mopandum nob
Lisum est. nelites fiant pene
inmortales ⁊ iũte hominum
excedantmodum. cum crmi¬
nales quidẽ causas iammra
lex bienmos clusit. ⁊ petuma¬
rie cause freqntorres suntise

Expanded text:
rsos iudices voluerit ventilare: poena ei ex officio iudicis imminente, qui contra hanc supplicaverit sanctionem atque alium super possessione alium super principali quaestione iudicem postulaperandum nobis visum est, ne lites fiant paene immortales et vitae hominum modum excedant, cum criminales quidem causas iam nostra lex biennio conclusit et pecuniariae causae frequentiores sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
uł ex aula nr̃a dati. uta nr̃is ꝓ¬
ceribo delegati non ẽẽ eis conce¬
dendumultius litem ꝙͣ ꝑ tnẽ¬
mi spacium extendere. ħ iemii
uidicialis magis ẽẽ pot̾tatis
Nem̃o est quugnoret. Nam
sup̃i uoliunt nullus tam
rit q̃tͣm̃us multiplici diłce
reus fatigetur⁊ triẽnimete
post utẽ ꝯtestatatam amꝓpe
finemuemant. ut semestre tp̃c¬

Expanded text:
 ex aula nostra dati vel a nostris proceribus delegati, non esse eis concedendum ulterius lites quam triennii spatio extendere. Hoc etenim iudicialis magis esse potestatis nemo est qui ignoret: nam si ipsi voluerint, nullus tam rit, quatenus multiplici dilatione reus fatigetur, et triennii metae post litem contestatam iam prope finem
Abbreviated transcription (Latin):
tigandum est. exceꝑtis tmmõ
enmi metas post litẽ ꝯtestata
ẽẽꝓẗhendas. s omnes iudicea
siuem hac almaurbe. siuemꝓ
uincuis maiorem siue mino¬
rempagant administt̃ione.
siue m magr̃atib põiti sunt.

Expanded text:
tigandum est, exceptis tantummodo ennii metas post litem contestatam esse protrahendas: sed omnes iudices, sive in hac alma urbe sive in provinciis maiorem seu minorem peragunt administrationem, sive in magistratibus positi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tnctos ppłos qu¬
os clemencie nr̃ere
git impium in tali
uolumus religiõe
uersan. qͣm diumum petru.
apostolum tͣdidisse romaniᷤᷤ
religio usq ad huc ab ip̃om
sinuata declart. qmͣq ponti¬
ficem dama sum sequiclaret.¬
⁊ petrum alexandric ep̃m ui
euungłicãq doctimam pr̃is
⁊ filii ⁊spintus sc̃i unãditatẽ
subprimaiestate ⁊ sb̃piatri¬
nitate c̃dams. ¶Mãc legez¬
erum seq̃ntes xp̃ianoꝵ cath¬
olicoꝵ nom̃ iubemus ãplecti.
¶Neliquos u̾o demẽtes uexi¬
nos qriiclicantes ḣrticido¬

Expanded text:
nctos populos, quos clementiae nostrae regit imperium, in tali volumus religione versari, quam divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque adhuc ab ipso insinuata declarat, quamque pontificem Damasum sequi claret et Petrum Alexandriae episcopeuangelicamque doctrinam Patris et Filii et Spiritus sancti unam deitatem sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes, christianorum catholicorum nomen jubemus amplecti: reliquos vero dementes vesanosque judicantes haeretici do
Abbreviated transcription (Latin):
dicaunt puccaripmittimꝰ
ita utappellanti udex p̾beat
opũnonis exẽplum. ⁊ actac̃
refutatorus pciuinsinsq li¬
a iudice applłcem affurmet.
p̃fertos adeat ut ap̃eos dem
tegro litiget tanqͣ applloe ẜ ce¬
pta. suꝑatusn si in iuste appl¬
ad nos referrenc̃te ẽ ut digno
supplic̃o pumatun.

Expanded text:
mittimus, ita ut appellanti iudex praebeat opinionis exemplum et acta cum refutatoriis partium suisque liab iudice appellationem adfirmet, praefectos adeat, ut apud eos de integro litiget tamquam appellatione suscepta. superatus enim si iniuste appelad nos referre necesse est, ut digno supplicio puniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. HLomiamnõ nulli fis¬
ci debitores cumissi fumtde¬
bitam sũmã exso lũcinterpo¬
sito ꝓucratõis auxilio ium
erecucõis eludũt. Nec iamo¬
pinionis exẽplum necrefut¬
atorias pces curant pete urof¬
da h appellonis cura defiũt de¬
sata.ab eo ꝓuocacio estĩmet᷑
moxq debitũ exigatur.

Expanded text:
e. Quoniam nonnulli fisci debitores, cum iussi fuerint debitam summam exsolvere, interposito provocationis auxilio vim exsecutionis eludunt nec iam opinionis exemplum nec refutatorias preces curant petere vel ofda haec appellatoris cura defuerit, deserta ab eo provocatio aestimetur moxque debitum exigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Oop̃r. IOditib nõsolum
rum spatia ex die sm̃e diffin¬
ita sũt itͣ q̃ gesta una cumrel¬
ãfione litigatorib ouenits
pr̃ari iudice ⁊ officio eius sist¬
atuta fũint.aliq̃ pte mutilata
multte subiacentib.¬

Expanded text:
. Iudicibus non solum rum spatia ex die sententiae definita sunt, intra quae gesta una cum relatione litigatoribus convenit praestari. iudice et officio eius, si statuta fuerint aliqua parte mutilata, multae subiacentib
Abbreviated transcription (Latin):
cedonauit. cũmi hunc ⁊ bellap¬
tica abolita sunt ⁊ qui eti ppetue
tradita ⁊ t̾cia pars mundinob̾
accreuit. post euro pam enimet
asiam⁊ tota libia nr̃o impio
adiunctaestatanto open legũ
capud impõitum est omĩacele
dem leges suscipiant.⁊ taminĩ
sius iudicus qmm hac regiaur¬
be hant ⁊ꝓponant et p̾cipuenir
excellus huius.alme urbis pre¬
fectus. ¶Cure aũt ent tnbo exce¬
isis p̃fectis p̃torio tamorient¬
alib qͣm illiricis. nec non etli¬
bicis ꝑ suas auctoritates om̃i
bus qui sue uinsdictiom sup¬
positisunt eas manifestare. de

Expanded text:
donavit, cum in hunc et bella Parthica abolita sunt et quieti perpetuae tradita, et tertia pars mundi nobis adcrevit post Europam enim et Asiam et tota Libya nostro imperio adiuncta est et tanto operi legum caput impositum est, omnia caelesdem leges suscipiant et tam in suis iudiciis quam in hac regia urbe habeant et proponant, et praecipue vir excelsus huius almae urbis praefectus. Curae autem erit tribus excelsis praefectis praetoriis tam Orientalibus quam Illyricis nec non Libycis bus, qui suae iurisdictioni suppositi sunt, eas manifestare. D
Abbreviated transcription (Latin):
luerint ⁊ ea que nayantax. nun¬
cupantur componere.alias.ĩ
legum int̃p̃taciones immo ⁊̃.¬
magis puersiones cos iacta¬
re non xeclimus. ne ũbositas
eorum aliquid iegib m̃is af¬
ferat exꝯfusione dedecusꝙ in
antiquis edictippetui comen¬
tatoribꝰ factum est qui o pꝰ
mod̾ate ꝯfectum. huc atq
illuc indiũsis sñias ꝓducẽ¬
tes ininfinitum detrarerunt
ut pene omnẽ romanam scĩ¬
ssi sumus. qmad post̾itatis ĩ¬
admittatur uanadiscordiã.
Siquid aũt tale facere. ausi fu¬
emit ip̃i quidẽ fłitatis rei cõ¬
stituantur. uolumina auter
corumomnm̃o corrũpant.
Siquid uero ut sup̃dictum
est ambiguum fu̾it uisumt̃
hoc adimpiale culmenpiu¬
dices referatur ex au̾cte. iugu¬
sta manifestatur cui solum
cessum est crete condere lege

Expanded text:
luerint et ea quae paratitla nunluerint et ea quae paratitla nuncupantur componere. alias autem legum interpretationes, immo magis perversiones eos iactare non concedimus, ne verbositas eorum aliquid legibus nostris adferat ex confusione dedecus. Quod et in antiquis edicti perpetui commentatoribus factum est, qui opus moderate confectum huc atque illuc in diversas sententias producentes in infinitum detraxerunt, ut paene omnem Romanam sancti sumus, quemadmodum posteritatis admittatur vana discordia? Si quid autem tale facere ausi fuerint, ipsi quidem falsitatis rei constituantur, volumina autem eorum omnimodo corrumpentur. si quid vero, ut supra dictum est, ambiguum fuerit visum, hoc ad imperiale culmen per iudices referatur et ex auctoritate augusta manifestetur, cui soli concessum est leges et condere et
Abbreviated transcription (Latin):
in cognitum fiat uob ex quibꝰ
ueterum libris. ħ gummac̃o
ordinata est iuissimus. cumh¬
storum nr̃orum inscribiut
manifestissimum sit cumqb
legis⁊ latorib quibq libriᷤᷤ
corumcum quot milib ħui
sticieromane tẽplumedificat᷑
est. legis latoros aũt ur cõmẽ¬
tatores cos clegimus qui dig¬
intantoopefuerant.⁊ quosa
tiquiores pussimi principes.td¬
mitterenõsunt indignati. om¬
nib uno dignitatis.apice imp¬
tito. nec sibi quoquamaliꝗqͣm
p̃rogatiuam uindicante ¶Cu
optinerecensiumus qͣi exnob̾
ꝓmulgatis q amplius. aut .i.¬
minus inquibdam ẽe intelli¬
gatur. cum una dignitas una
hor opus fiendeo. mnuente mã¬
dabamus tempestiuum nobiᷤ
uidetur ⁊ in p̃entisanctire. ut ne¬
monz eorum qui in p̾gentiuins
pitiam hant. nec qui postea fu¬
ennt audeant omentarios huᷤ¬
dem legib.adnectere. nisi tm̃si¬
uelit eas ingrecam uocem trmͤ
formare sub eodem ordine eaq̃
rum sb̃tilitatem.ad notarema¬

Expanded text:
incognitum vobis fiat, ex quibus incognitum vobis fiat, ex quibus veterum libris haec consummatio ordinata est, iussimus et hstorum nostrorum inscribi, ut manifestissimum sit, ex quibus legis latoribus quibusque libris eorum et quot milibus hoc iustitiae Romanae templum aedificatum est. 20a Legis latores autem vel commentatores eos elegimus, qui digni tanto opere fuerant et quos et anteriores piissimi principes admittere non sunt indignati, omnibus uno dignitatis apice impertito nec sibi quodam aliquam praerogativam vindicante. Cum obtinere censuimus quasi ex nobis promulgatas, quid amplius aut minus in quibusdam esse intellegatur, cum una dignitas, una hoc opus fieri deo adnuente mandabamus, tempestivum nobis videtur et in praesenti sancire, ut nemo neque eorum, qui in praesenti iuris peritiam habent, nec qui postea fuerint audeat commentarios isdem legibus adnectere: nisi tantuformare sub eodem ordine eaquerum subtilitatem adnotare ma
Abbreviated transcription (Latin):
suis libris Hretulit ut siquid ĩ¬
ꝑfectum inueniaturab imperi¬
aliscione hoc repleatur⁊ hoc ñ
ip̃e solus. s ⁊ diuus. adrianuᷤ
in compõne edictrte ⁊ senatus
ꝯsulto ꝙ eamsecutus est hoca¬
ptissime diffimuit. ut siquid
in edictopõitum nominueni¬
atur ħ ad eius regulas eiusq
diecturas ⁊ ĩmitaçiones possit
noua instruere auctas. ¶Hec
igiturommascientes pr̃es con¬
scripti ⁊omnes orb frarum ho¬
mines gr̃as quidẽ amplissĩas
agite summe diuinitati queĩ
mes tp̃rib tam salubrimumo¬
pus ẜuauit. Quoenim antiqt¬
as digna diumno nõ est uisaui¬
has itaq leges ⁊ adorate ⁊ obs¬
uate omnibs.antiquiorib qe¬
scentib nemoq nr̃m audeati
compare eas priorib ul siqd
dissonans mutroz est require
censemus nec in iudicio nec in
aliocertamine. ubi leges ncͣc¬
e sunt exalus libris nisi.ab eis
tare ux ostendere conetur nisi
cis audĩam accõmodaiut penis
grauissimis laborare. Neaũt

Expanded text:
suis libris hoc rettulit, ut, si quid imperfectum inveniatur, ab imperiali sanctione hoc repleatur. Et non ipse solus, sed et divus Hadrianus in compositione edicti et senatus consulto, quod eam secutum est, hoc apertissime definivit, ut, si quid in edicto positum non inveniatur, hoc ad eius regulas eiusque coniecturas et imitationes possit nova instruere auctoritas. 19 Haec igitur omnia scientes, patres conscripti et omnes orbis terrarum homines, gratias quidem amplissimas agite summae divinitati, quae vestris temporibus tam saluberrimum opus servavit: quo enim antiquitas digna divino non est visa ihasce itaque leges et adorate et observate omnibus antiquioribus quiescentibus: nemoque vestrum audeat vel comparare eas prioribus vel, si quid dissonans in utroque est, requirercensemus. nec in iudicio nec in alio certamine, ubi leges necessariae sunt, ex aliis libris, nisi ab isdtare vel ostendere conetur, nisiei audientiam accommodabit, poenis gravissimis laborare. Ne autem
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾pretari. candem penam
falsitatis ostituimus ⁊aduer¬
sus cos qui inposterum leges
nr̃as ꝑ singłorum obscurita¬
tes.ausi fuernt conscribere. ⁊̃.
uolumus nonꝑsignama¬
nifestari itaut qui talem li¬
brum sibi comꝑau̾it in quo
signapõita sunt inq̃lemcũ
iccum libri uł uoluminis sci¬
at semutilis se ẽẽ cocdicis do
mus extali codice miudiciũ
aliquid recitariqui in quago
sua parte signorum habet in¬
maliciam. ip̃e aũt librarius
qui eas inscribere ausus fũit
non solum cimmali penase¬
cundumq dicrũ est plectet᷑.
s eciam libriestimationẽ inĩ
duplum dñoreddat. ⁊ ip̃edo¬
minus ignorãs talemlibrũ
seuelem̃torum ⁊ digestorum
uł pandectarum poiums suũ
optinere roburernr̃o tertio fe¬
tis duodecime indictiois tuo¬

Expanded text:
et interpretari. Eandem autem poenam falsitatis constituimus et adversus eos, qui in posterum leges nostras per si glorum obscuritates ausi fuerint covolumus, non per sigla manifestari, ita ut, qui talem librum sibi paraverit, in quo sigla posita sunt in qualemcumque locum libri vel voluminis, sciat inutilis se esse codicis dommus ex tali codice in iudicium aliquid recitare, qui in quacumque sua parte siglorum habet malitiam. ipse autem librarius, qui eas inscribere ausus fuerit, non solum criminali poena secundum quod dictum est plectetur, sed etiam libri aestimationem in duplum domino reddat, si et ipse dominus ignorans talem librumseu elementorum et digestorum vel pandectarum posuimus, suum obtinere robur ex tertio nostro fetis duodecimae indictionis t
Abbreviated transcription (Latin):
nupcias acquiri siue psacrum
oraculum emacipatio ꝓcedat
siue alio legittimomo a sacriᷤᷤ
p̃rnis fũint absoluti. cume¬
nim ⁊ p̃rutituru sufructu⁊ uo¬
tum cius ẽ adalios filios suaᷤ
res puemre. Quappt̃ cũ ex lege
anastasiana malium artitu¬
lum fr̃ibo ꝓspectum ẽ. nunca
nob̃in hac sp̃e plenius cis sȯ¬
ueniturut p̃r hat usũ fructũ
fr̃es aũt uł sorores diñumre¬
rum relictaꝵ exceptis mĩnis
reb inquib si ex eadem mr̃e
totam fĩmtatem dĩnum caꝵ

Expanded text:
nuptias, adquiri, sive per sacrum oraculum emancipatio procedat sive alio legitimo modo a sacris paternis fuerint absoluti. Cum enim et pater utitur usu fructu et votum eius est ad alios filios suas res pervenire, quapropter, cum ex lege Anastasiana in alium articulum fratribus prospectum est, non a nobis in hac specie plenius eis subvenitur, ut pater habeat usum fructum, fratres autem vel sorores dominium rerum relictarum? Exceptis maternis rebus, in quibus, si ex eadem matre t
Abbreviated transcription (Latin):
maximam iniuiriãres in se ꝯa¬
tinet.plerisq qĩuulnus m¬
stestinum̃cognitum. cũ emĩ
ad caꝵ muliex successionez
mascuiure  agnacionis uecã¬
hrditatem ad eos legittimo
iure deferri. ip̃as ũo neq in¬
uicem sibi neq masculis pos¬
se eodẽ iure succede. s pp̃ hsol
lum pumri ꝙ femne natesũt
⁊ prno uicio si h uitium ẽ plẽ

Expanded text:
maximam iniuriam res in se conmaximam iniuriam res in se continet plerisque quasi vulnus intestinum incognitum. Cum enim ad earum mulierum successionem masculi iure agnationis vocanhereditatem ad eos legitimo iure deferri, ipsas vero neque invicem sibi neque masculis posse eodem iure succedere, sed propter lum puniri, quod feminae natae sunt, et paterno vitio  si hoc vitium est
Abbreviated transcription (Latin):
paulus in ip̃o principio libri
singularis qĩ ad senatus cõ¬
sultum t̾tullianum fecit apti¬
ssime docuit. ¶Qu emimfendẽ
in ab intestato successombxĩ
suas quidẽ fiuas ad silitudin¬
em masculine sobolis inparẽ¬
tis uocare successõnem ⁊iterũ
germanas iure xanguinitati
candẽ sibiundicart prerogati¬
uam. deinceps aũt legittĩas
feminaꝵ ꝑconas suura osan¬
gumitatis nõ possidẽt. a succ¬
essione legittima repelli cum
marib cadem successio pate¬
at ¶Quare emmpr̃is sororñ
ad successõnem fulii fr̃is suiu¬
na cum mascłis uocatur s ali¬
udius inamitis aliud in pr̃utͤ
filius ad successõnem patrui
uocatur. germanaaũt eius ab
cadem successõne recluditur:
am mnos anponinouitatileg¬
is censemus ⁊ sc̃imus omnes¬
sexum descendentes. siuc ma
cundum gradus suiprõgati¬
uam nõ ĩo excludendas. qui
uinis iura remanẽt ꝑ iurilẽ
sexum incorupta. qͣrenatur¬
am offendimus ⁊ legittimo
uiri derogamus.cum⁊ aliaz

Expanded text:
Paulus in ipso principio libri singularis, quem ad senatus consultum Tertullianum fecit, apertissime docuit. Qui enim ferendum est ab intestato successionibus suas quidem filias ad similitudinem masculae subolis in parentis vocari successionem et iterum germanas iure consanguinitatis eandem sibi vindicare praerogativam, deinceps autem legitimas feminarum personas, si iura consanguinitatis non possident, a successione legitima repelli, cum maribus eadem successio pateat? Quare enim patris soror non ad successionem filii fratris sui una cum masculis vocatur, sed aliud ius in amita, aliud in patruis filius ad successionem patrui vocatur, germana autem eius ab eadem successione recluditur? am et nos anteponi novitati legis censemus et svirilem sexum descendentes, sive mascundum gradus sui praerogativam non ideo excludendas, quiauinis iura remanent per virilem sexum incorrupta, quare naturae offendimus et legitimo iuri derogamus? cum et aliam
Abbreviated transcription (Latin):
ex hus sine testõ iuberis deces¬
serit utrum nead frẽm uł soro¬
rem eius successio  deuoluatur
sc̃imus ad silitudinẽmr̃na¬
rum rerum auaͬxq. de quib
iam anobis lex põita est.⁊ hi

Expanded text:
ex his sine testamento et liberis decesserit, utrumne ad fratrem vel sororem eius successio devolvatur sancimus ad similitudinem maternarum rerum aliarumque, de quibus a nobis iam lex posita
Abbreviated transcription (Latin):
romano gener ꝓspectum ẽ q̃
unamxonanciã tam inmar¬
ib qͣm infrmimis legitimis
ub̃is obẜuandam ẽe existim¬
auit. nullo discimine in suc¬
cessiomib hito cumnaturau¬
trumq corpus edidit ut ma¬
neat sus uicib immortale
⁊ alfumꝰ altius auxilio egeat¬
⁊ uno semoto ⁊ altrum corrũ¬
patur ¶⁊postitas dumm
mia utitur subtilitate ñ piar
urduxit diffentiam. sic̃uiliꝰ¬

Expanded text:
Romano generi prospectum est, quae unam consonantiam tam in maribus quam in feminis legitimis ertis observandam esse existimavit, nullo discrimine in successionibus habito, cum natura utrumque corpus edidit, ut maneat suis vicibus immortale et alterum alterius auxilio egeat, ut uno semoto et alterum corrumpatur. Sed posteritas, dum nimia utitur subtilitate, non piam induxit differentiam, sicut I
Abbreviated transcription (Latin):
ut sororis ut̃mefilius ⁊ filia
soli⁊ nõ deinceps ꝑonauna
cum hus adiura auunculrĩ
patruus quidẽ est. fris suifi¬
lus. auunculꝰ aũt sororis
sue soboli similimo exutro¬

Expanded text:
filius et filia soli et non deinceps personae una cum his ad iura avunculi patruus quidem est fratris sui filiis, avunculus autem sororis suae suboli, simili modo ab utro
Abbreviated transcription (Latin):
remanẽt penitus semoti¶
ut successionõ in stirpes s in
capita diuidatur. ⁊ hic gra¬
dus in ordinem legittimu
fiat distributio.

Expanded text:
ent penitus semoti. ut successio non ad stirpes, sed in capita dividatur et is gradus in ordinem legitimum fiat distributio.
Abbreviated transcription (Latin):
post cos dem codices atheodos¬
o diume rtordacionis alii¬
qr post cum retroprincipi bo
⁊ anr̃a eciam clemencia põite
sunt resccanda. Uno autem
codice sub felicimr̃ nominis
uccabulo componẽdo ĩ q̃m
colligi tam memoratoꝵ tnũ
cedicum qmnouellas poste¬
a põitas ꝯstitucces oportet. i¬
Ideoq ad hocmarmũ ⁊ adip¬
sius reipublice sustentatio¬
nem respicientes opus effici¬
endum elegimus tanto fĩtid¬
io laborumꝰ. tanteq sollicitu¬
dinisufficientes.Iohxemuir
excellentissimũ exquestorez¬

Expanded text:
odosio divinae recordationis aliisque post eum retro principibus, a nostra etiam clementia positae sunt, resecanda, uno autem codice sub felici nostri nominis vocabulo componendo, in quem colligi tam memoratorum trium codicum quam novellas post eos positas constitutiones oportet. Ideoque ad hoc maximum et ad ipsius rei publicae sustentationem respiciens opus efficiendum elegimus tanto fastigio laborum tantaeque sollicitudini sufficientes Iohannem virum excellentissimum ex quaestore
Abbreviated transcription (Latin):
Ec que necess.¬
ario corrigen¬
da ẽe muitis
retro principi¬
bus uisa sũt
intea tamennullus eoꝵ hec
ad effectum ducere ausus est
inp̃centirebodare cõmunibꝰ
auxilio deiommipotentis cen¬
suinus. ⁊plixitatem licium
ampũtare multitudine qui¬
demꝯstitucionum que trib
codicib gregoriano. heegi¬
mano atq theodgianoꝯtin

Expanded text:
necessario corrigenda esse multis retro principibus visa sunt, interea tamen nullus eorum hoc ad effectum ducere ausus est, in praesenti rebus donare communibus auxilio dei omnipotentis censuimus et prolixitatem litium amputare, multitudine quidem constitutionum, quae tribus codicibus Gregoriano et Hermogeniano atque Theod
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Enator adultis nõiat᷑us.
quoꝵiutor antea fũas inuitꝰ
inadmmistcͣione teñi nõpot̃s.
Pinde sidies excusaciombo pre¬
futus. nundum excessit uticõ¬
petenti defensionepõtes.

Expanded text:
ator adultis nominatus, quorum tutor antea fueris, invitus in administratione teneri non potes. proinde si dies excusationibus praefinitus nondum excessit, uti competenti defensione potes.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Umanitatis acreligi¬
oms ratio nõpmittit ut aou¬
sus sororem uł filios sororis¬
accõnum nctitates tutele cccõe
suscipias. cum nip̃uis ⁊̃ pupil

Expanded text:
umanitatis ac religionis ratio non permittit, ut adversus sororem vel filios sororisactionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupil
Abbreviated transcription (Latin):
de es ubi q moraris possitẽt
intͣ quinqͣgesimum dicm post¬
ulare dẽbiusti. ꝙ si fatere cessa¬
strextusatio quidẽ tp̃ris p̃str¬
pcione submouetur s pp̃ la¬
te diffusumpr̃imonum.in
tibi adugi aliquos curato¬
res oporteat p̃ces ꝓuincie site
insufficientrm deprebenderit.¬

Expanded text:
e es ubique moraris possident, intra quinquagesimum diem postulare debuisti. Quod si facere cessasti, excusatio quidem temporis praescriptione submovetur, sed propter late diffusum patrimonium an tibi adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te insufficientem deprehenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
excquetur. si animadũtert
auunculum tuumpp̃ea noia¬
ni tutoremut metu hiꝰ crtatio¬
ins. a magr̃atib iniunam re¬
dimat. quinetiamsi aliq̃ ei exe¬
cusacio competit⁊ nõ aliaca
nõiatus ẽ qmut lite fatigetur
tus. eo ꝙ excusacio qm obicic¬
bas non est.romissa ꝓuocatio¬
ns auxilum flagĩtaius inme¬
dio tp̃re hn quorum memim¬

Expanded text:
exsequetur, si animadverterit avunculum tuum propterea nominari tutorem, ut metu eiusmodi creationis a magistratibus iniuriam redimat. Quin etiam si aliqua ei excusatio competit et non alia causa nominatus est, quam ut lite fatigetur,ntus eo, quod excusatio quam obiciebas non est admissa, provocationis auxilium flagitares et in medio t
Abbreviated transcription (Latin):
Oop̃r E eri pupilla suamux¬
premduxit nupcias cc̃here non
mñtelligĩtuꝵ ⁊ tamen infumis
constituitur. s si tudemetrie ⁊̃
cum eaminmrimomo hab̾es
absens iignorans curator cõ¬
stitutus es potes eẽ sẽtu̾rus. ũ
dum tñ alius sȯstituatur. Nõ
maritorum amplu̾simi ord̃is
onsulto frans queri.
raliborumi pr̃omisen pr̃onene
uiilamarcusationẽ impetͣre.
Amplissimus ordo auctore ĩ¬

Expanded text:
qui pupillam suam uxorem ducit, nuptias contrahere non intellegitur et tamen infamis constituitur. Sed si tu Demetriae, cum eam in matrimonio haberes, absens et ignorans curator constitutus es, potes esse securus, dum tamen alius substituatur. non maritorum amplissimi ordinis consulto fraus quaeri.ra liberorum patroni seu patronae nullam excusationem impetrare amplissimus ordo auctore
Abbreviated transcription (Latin):
hus iussit ut nõie suo seri¬
uus ab aliquo stipuletur
eius noĩe qui uissit. s alicꝰ
⁊ noĩe illius stipulatus est
int̃ antiquã sapĩam q̃rebat
cui acquintur acc̃oułlucrũ
ꝙ exea accdit causa utrumĩ¬
neei qui iussit. aeitiuꝰ sui¬
bus. Cumq exomnil atere
magna pars nuctoꝵ multu
effudit tcͣtatum. nob̾ũiorco

Expanded text:
his iussit, ut nomine suo servus ab aliquo stipuletur eius nomine qui iussit, sed alicuius t nomine illius stipulatus est, inter antiquam sapientiam quaerebatur, cui adquiritur actio et lucrum, quod ex hac accidit causa, utrumne ei qui iussit an ei cuibus. Cumque ex omni latere magna pars auctorum multum effudit tractatum, nobis verio
Abbreviated transcription (Latin):
sqͣus licentiã sc̃issimo catho¬
lico ueñ abiliꝯcilio decedens
bonor ꝙoptauit relinque¬
re⁊ non sint c̾assa uiditiac
homimb debeatur qͣmut ĩ
sup̾me uoluntatis port quã
iamaliudno possunt uelle:¬

Expanded text:
sque licentiam sanctissimo catholicae venerabilique concilio decedens bonorum quod optavit relinquere. non sint cassa iudicia. hominibus debetur, quam ut supremae voluntatis, post quam iam aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ti.ĩ. decͥam sacro sancte huius i¬
amplissime urbis deputentur
ecc̃e. nulliq hus addendiuel
mutandiul in defuncti lecum
substituendi pateat cõpia. Nul¬
tum num̃umꝑ pr̃ocima ĩmun¬
ĩfateuless. negataq omni no¬

Expanded text:
ta decani sacrosanctae huius amplissimae urbis deputentur ecclesiae nullique his addendi mutandive vel in defuncti locum substituendi pateat copia: nultum numerum per patrocinia immunitate concessa negataque omni no
Abbreviated transcription (Latin):
cam illacionem: qm aduen¬
ticie nc̃citatis sarcina reperit¬
tmn⁊ popocerit eius fuictioib
ascribatur. ¶Siquis contͣ
promerẽda est exilio de p̃ort

Expanded text:
cam illationem, quod adventiciae necessitatis sarcina repentina depoposcerit, eius functionibus adscribatur. Si quis contrapromenda est, exilio perpet
Abbreviated transcription (Latin):
aut ab. adiinistr̃ione nego¬
cionis ꝓhibebatur. delibera
que exceni aduersus indefe
tibi restituicause defensionẽ
Nec oberit tibiꝙ urortuam
t̃fuit iudicio. iut ĩ acquieuit
lieres ñ alit̾ agipossuntͥ nsia
inrem suam ⁊pprium lucrũ
mandatesinteis acc̃ones.
Op̃r. Ccionemeis quico
ab sentis nomine ag̾e uult
sinõ eiimͣ defeñdat negar
oportere iam edicto rtuoi¬

Expanded text:
aut administratione negotionis prohibebitur. Deliberabquae exerceri adversus indefentibi causae defensionem: nec oberit tibi, quod uxor tua interfuit iudicio aut etiam adquievit mulieres non aliter agi possunt, nisi in rem suam et proprium lucrum mandatae sunt eis actiones.tiae. Actionem ei, qui absentis nomine agere vult, si non eum defendat, denegari oportere iam edicto
Abbreviated transcription (Latin):
uos p̃canio modo ẽẽ cõ¬
cessernt recuꝑare secun¬
dum leges uolentib
cumnulia sibimet cog¬
nita legib. illegãtioi
competeret duxerintrẽ¬
sistendum. ⁊ non ꝓtinꝰ
idei. ⁊ nõ expectatoutoiti¬
orum ordinealienam
possõnemxecte eam retu¬
perañtib cedere paciãt.
Eos namq  iubemusꝓ
tanta sucimquitatisi¬

Expanded text:
os precario modo esse cesserant, recuperare secundum leges volentibus, cum nulla sibimet cognita legibus adlegatio competeret, duxerint resistendum, et non protinus, id est non expectato iudiciorum ordine, alienam possessionem recte eam recuperantibus cedere patiantur. Eos namque iubemus pro tanta suae iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatireiciuus pos¬
sessionem sponte restit¬
uere us addi diffimtiu¬
am sententiam mimi ĩ¬
mepassisunt extimacio¬
nem uictriti parti. una
cum ip̃are prebere com

Expanded text:
demnati, rei, cuius possessionem sponte restituere usque ad definitivam sententiam minime passi sunt, aestimationem victrici parti una cum ipsa re praebere com
Abbreviated transcription (Latin):
negotu qualitate sacra¬
mento extimationemĩ¬
rerumquas ꝑdiditma
infestet nec eiliteat utt᷑ ł
taxationem. a uidicefa¬
reiurando dato fuerit
declamtum iudicem cõ¬

Expanded text:
negotii qualitate, sacramento aestimationemrerum quas perdidit ifestet nec ei liceat ultra taxationem ab iudicreiurando dato fuerit declaratum, iudicem co
Abbreviated transcription (Latin):
¶p̃r ¶quis intãntã
furoris audat̾iam pue¬
nent ut possessõnemi
rerũm. ⁊pũd fiscumuł
apud homines queli¬
bet constitutarumante
euentum irditialis ar¬
bitrinuolenterinuase¬
rit. dommnus quidemꝰ
stitutus possõnem qͣm
abstulit restituat posse¬
ssorii domimium eius
rei anttat sinuero ali¬
inuasit nõ solum eam p̃¬

Expanded text:
 quis in tantam furoris audatiam pervenit, ut possessionem rerum apud fiscum vel apud homines quoslibet constitutarum ante eventum iuditialis arbitrii violenter invaserit, dominus quidem constitutus possessionem, quam abstulit, restituat possessori et dominium eiusdem rei amittat; sin vero aliinvasit, non solum eam p
Abbreviated transcription (Latin):
ne liberis uł legittimo h̾rde
decesserit nõ ꝯdito testõ eius
bona cuiuscumq sum me sint
ad eos ꝑtinere quiuelud cred¬
itores decedentium attinẽtuꝵ
qui fisco ꝓ int̾cepto  rndereco¬
guntur.hocenim factoꝯtingit
ut reiropublite rõ salua ꝑma¬
neat. ⁊ fabricenses collegaru
suorum solatus ꝑfruantur. ꝗ
dampis sc detrimentis tenẽ¬

Expanded text:
ne liberis vel legitimo herede decesserit non condito testamento, eius bona, cuiuscumque summae sint, ad eos pertinere, qui velut creatores decendentium attinentur, qui fisco pro intercepto respondere coguntur. Hoc enim facto contingit, ut et rei publicae ratio salva permaneat et fabricenses collegarum suorum solaciis perfruantur, qui damnis ac detrimentis tenen
Abbreviated transcription (Latin):
estorumarticulꝰ in quende
testamentis. ut codicilus
tam priuatoꝵ qͣm militũ
omne quicquid antiquitꝰ
dictum est inuernat. quis
depoĩtum qui de testam̃tis
appellatur. ¶De legatis. ĩ
⁊ fidei cõmissis .u. libror
numerus aggregatus est

Expanded text:
quo de testamentis et codicillis tam privatorum quam militum omne, quidquid antiquis dictum est, inveniat quis depositum: qui de testamentis appellatur. De legatis autem et fideicommissis quinque librorum numerus adgregatus est
Abbreviated transcription (Latin):
plicatis tota pars quintam
in nouem libros coadunat¬
ta est.solumaũt senatꝰgul¬
tum trebellianum ponẽdu
ẽẽ existimauimus. ¶Capti¬
gas pegasiani senatus ꝯsul¬
ti ambages ⁊ utrius senatꝰ
ꝯst̃tiadseta supuacuas qͣm
scrupulgas adũsitates resp¬
uentes totumius suꝑ hus
põrtum gestis trebellianose¬
natus gulto adiudicauimꝰ.
s hus nch decaducis. anob̾
memoratum est. ne causa q̃
in rebo non ꝓxpere gestis. ⁊ trĩs¬
tis temporib romanis incre¬
buit calamitatibꝰ belloco¬
alescens ciuili in nñs rema¬
neat tp̃rib. que fauor cele¬
stis.⁊ pacis iugore firmauit.
⁊ suꝑ onmes gentes. in belli¬
cis uictorus posuit ne luc¬
tuosum monum̃tum leta
secula mumbrarexedatur.
Sexta deinde pars cligestorũ

Expanded text:
ue eorum adplicatis tota pars quinta in novem libros coadunata est. solum autem senatus consultum Trebellianum ponendum esse existimavimus: captiosas Pegasiani senatus consulti ambages et utriusque senatus consulti ad se tam supervacuas quam scrupulosas diversitates respuentes totum ius super his positum Trebelliano senatus consulto adiudicavimus. Sed in his nihil de caducis a nobis memoratum est, ne causa, quae in rebus non prospere gestis et tristibus temporibus Romanis increbuit calamitatibus, bello coalescens civili, nostris remaneant temporibus, quae favor caelestis et pacis vigore firmavit et super omnes gentes in bellicis victoriis posuit, ne luctuosum monumentum laeta saecula inumbrare concedatur. Sexta deinde pars digestoru
Abbreviated transcription (Latin):
gandum ħ̃. adiciuolumus.⁊̃
ut sciant omnes ꝙ omim̃o pͦ
petitam delibationem si.adic¬
cusauennt hrditatem om̃ibꝰ
in sold̃ p̃rditans oñib ten¬

Expanded text:
gandum hoc adici volumus, ut sciant omnes, quod omnimodo post petitam deliberationem, si adiecusaverint hereditatem, omnibus in solidum hereditariis on
Abbreviated transcription (Latin):
to melior exitus est imũntuᷤ
ꝯgregatis unus. ippareat
⁊ i̾milites ⁊in alios omnes
iuris ꝓbabilis articulus q̃¬
pp̃ exantiorio inquietarr⁊

Expanded text:
to melior exitus inventus est n unum congregatis unus apparet et in milites et in alios omnes iuris probabilis articulus, quapropter ex anterioribus inquietari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpõito delibicoem quidẽ pecie¬
nt. iuntariũ aũt mnmme cõ¬
scripẜit:⁊ uł adierit hrditatẽ
uł mimme eam repudiau̾it
nõsoiũcditorib in solidum
teneatur. s ĩ legis falcroieã
bñficiominime utatur ¶Q
si pot delib̾acionem retusaue¬
rit mũntario mimimeo scrip¬
totunc hrs res hrditatias d¬
ditatemucrantur legibore¬
dderc cõpellatur. qͣntitate ca

Expanded text:
posito deliberationem quidem petierit, inventarium autem minime conscripserit et vel adierit hereditatem vel minime eam repudiaverit , non solum creditoribus in solidum teneatur, sed etiam legis Falcidiae beneficio minime utatur. 14d . Quod si post deliberandum recusaverit inventario minime conscripto, tunc res hereditatis ceditatem vocantur legibus reddere compelletur, quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
intelligantur ⁊ debitis hrdita¬
rus ĩsoudum teneantur. necle¬
gis mr̃e bñficio ꝑfruantur qm̃
dͦtẽpnendam ẽc cẽnsũnt ¶ Et
ħ quidẽ de husstĩmus qui del¬
ibationem nullampetẽdamẽe
cumũnt qmputamꝰ quidẽ pe¬
nitus port hanc legẽ ẽc fr̃uatuã
⁊ deb̾e eiderogari. Eumeminli¬
ceat. ⁊ adire hroitatẽ⁊ sñdamp¬
no ab ea discede ex p̃zentis leg̃
nos putaũit. intiꝗtatis antiq
culmine unoanno anñs uero
iuditib nouem mensibutn
ex impiali largicone aliudtẽ¬
pus eis indulgeatur. s i si fue¬
rit datum ꝓ mchp̃ h̾eatur. semł
cnum ⁊ nõsep̃ius cam petixco¬
cerit ⁊ inuntanum scriperitã¬

Expanded text:
intellegantur et debitis hereditariis in solidum teneantur nec legis nostrae beneficio perfruantur, quam contemnendam esse censuerunt. Et haec quidem de his sancimus, qui deliberationem nullam petendam curaverint, quam putamus quidem penitus post hanc legem esse supervacuam et debere ei derogari: cum enim liceat et adire hereditatem et sine damno ab ea discedere ex praesentis legis nos putaverit antiquitatis culmine uno anno, a nostris vero iudicibus novem mensibus, ut neque ex imperiali largitate aliud tempus eis indulgeatur, sed et, si fuerit datum, pro nihilo habeatur: semel enim et non saepius eam peti cocerit et inventa
Abbreviated transcription (Latin):
simulent. ¶Ceti ũo clici quie¬
orumdem gͣdum ut ordinem
secũtur si Adtestimomiũ dñd
petitifũint ꝓ ut leges p̃cipuunt
aucliãtur ⁊ salua tñsit litigat¬
orib falsi accosacio si fortep̃s¬
biten qui suo nõie sñoris loci
testimomũ dic̃e citra aliꝙͣ cor¬
poralẽ muriã sũt p̃cepti hocq¬

Expanded text:
simulent. Ceteri vero clerici, qui eorum deinde gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur, ut salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui suo nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem injuriam sunt praecepti, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
p̾henditurutis qui suꝑun¬
erit altius reb peciaturnec
causa geste efficatit̃ sp̃emos¬
tend.at. tn cum uoluntas ĩ¬
militum que supultimoui¬
re sp̃u deq familiaris reũ
mortis inscriptura deducit᷑
ium postremi iudicii optin¬
eat. ꝓponas q te ac frẽm tuũ
ad discrimen prelu ꝑgẽtes
obdmnem mortis fortur¬
am inuicem pactõẽeut.ade¬
um qui suꝑstes fuisset res ẽi
cuicãus finem inteattuliss
ptiũent existenite condicc̃e
intelligitur. exfr̃is tin uidi

Expanded text:
prehenditur, ut is qui supervixerit alterius rebus potiatur, nec causa gestae efficaciter speciem ostendat, tamen cum voluntas militum, quae super ultimo vitae spiritu deque familiaris rei mortis in scripturam deducitur, vim postremi iudicii obtineat proponasque te ac fratrem tuum ad discrimen proelii pergentes ob communem mortis fortunam invicem pactos esse, ut ad eum, qui superstes fuisset, res eius, cui casus finem vitae attulisset, pertinerent, existente condicione intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ Actum curatoris re¬
cipere minorẽ qnͣtitatem ꝑa¬
ciscentis. adulte etatis suffra¬
gium nencceat efficiet. tuto¬
res enim ⁊curatores exigen¬
tes pupillis ⁊adultis debi¬
tum non eciamemĩttentes.

Expanded text:
actum curatoris recipere minorem quantitatem paciscentis adultae aetatis suffragium, ne noceat, efficiet. Tutores enim et curatores exigentes pupillis et adultis debitum, non etiam remittentes
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Acto successorim
uisum in solidum unum
⁊inhonorario succedentib
iure locum hebit. de cyrogr¬
phis itaq ꝯmunibo exhib¬
endis cumcohrde ul denõ
ꝑfectis in diuisioneplati¬
stiplo queplaciti ẜuandri
causa secuta est. seu añcessit
pactum. seu post statĩm mĩ¬
poĩtum sit. recteẜm se fem
Den Eb cẽrtis annis ꝙ nu¬
oo pattoduenerat datumi
fũit ad pr̃adum in postum
debitum solutũ obligãre
non potuit eum qui pati
frtit.nisi placitis stipulac̃o

Expanded text:
actum successorum divisum in solidum unum  quod et in honorario succedentibus iure locum habebit. De chirographis itaque communibus exhibendis cum coherede vel non perfectis in divisione placiatione, quae placiti servandi causa secuta est, seu antecessit pactum seu post statim interpositum sit, recte secundum  Si certis annis quod nudo pacto convenerat datum fuit, ad praestandum in posterum indebitum solutum obligare non potuit eum qui pactum fecit, nisi placitis stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
cot.iii instrumento comp̃¬
bensur  estnt sipateruita
fungetur ex equa porcõne
ca que nubebat cum fr̃ehe
res pr̃i suo ẽẽt. neqo ullam
obligonem cͣchere neclib̾¬
tatemꝰ testamenti faciendi
mulieris pr̃ipotuit aufre

Expanded text:
dotali instrumento comprehensum est, ut, si pater vita fungeretur, ex aequa portione ea quae nubebat cum fratre heres patri suo esset, neque ullam obligationem contrahere nec libertatem testamenti faciendi mulieris patri potuit aufe
Abbreviated transcription (Latin):
subscribe̾ te nõ relato s fider
h̾nte suasit: neutrum cͣctũ
Imutroq̃. alt̾ius utrius con¬
s ensu deficiente ostitisse pr¬
oculdubio est. de ꝯfuodato¬
ui malore au funtur det¬
nmento eorum qui bores
commodinuirimputa¬
rinõ solent. s cumis qui
ate commodan sibi bouẽ
postulabat hostilis incursi¬

Expanded text:
subscribere, te non relecto, sed fidem habente, suasit, neutrum contractum in utroque alterutrius consensu deficiente constitisse procul dubio est. DIOvi maiore auferuntur, detrimento eorum quibus res commodantur imputari non solent. Sed cum is, qui a te commodari sibi bovem postulabat, hostilis incursi
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃iudicemcmnins ꝓferre. q̃¬
tinus possit. ap̃ eum crimenfli¬
tatis untilari. ¶Sm au̾tdi¬
cat nõ ee sibi possibile eamo¬
tendere. quia ꝑ fortuitos cas
hi copia ei abrepta est. tunc
tatecius ostituta ẽ. nec malo
dolo fecit quomimus appa¬
reat ea: s reuera ip̃a crtulasi¬
si p̃lictum iusiurandum sp̃¬
ire mimime maluit tuncqi
fła cartula nullas h̃at uires
est. s sitpenitus euatuata.
iumuscum forsitan quidã
sb̾tili reuentiatenti nec ul¬
lum sac̃mentumprare paci¬
untur Candẽ aũt copiamei
pr̃anius. donec causa apl
iamplenissimĩ finẽ accepit.
hucls iuueresꝑatur. tuncsa¬

Expanded text:
apud iudicem criminis proferre, quatenus possit apud eum crimen falsitatis ventilari. Sin autem dicat non esse sibi possibile eam ostendere, quia per fortuitos casus huiusmodi copia ei abrepta est, tunc tate eius constituta est nec dolo malo fecit, quominus ea appareat, sed re vera ipsa chartula sisi praedictum iusiurandum subire minime maluerit, tunc quasi falsa chartula nullas habeat vires est, sed sit penitus vacuata: volumus, cum forsitan quidam subtili reverentia tenti nec verum sacramentum praestare patiuntur. Eandem autem copiam ei praestamus, donec causa apud am plenissimum finem accepit ehuc lis vivere speratur, tunc sa
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ⁊ Um eum quitp̃ral
ministerucã su  cepit ancilli
ad restõnem cius bona fides
urgeat. dsequens est scc̃um¬
tuum huius iricã tͣrlidisse
ancillã. adito p̃sidr ꝓuincie
ꝓlire. ut fidẽ susceptamis ad

Expanded text:
 Cum eum, qui temporalis ministerii causa suscepit ancillam, ad restitutionem eius bona fides urgueat, consequens est soctuum huius rei causa tradidisse ancillam adito praeside provinciae probare, ut fidem susceptam is ad
Abbreviated transcription (Latin):
q̃adminmandatoribost¬
atutum est ut ꝯtestõne cͣc
unum exhus ftã alt̾ nõ lib̾¬
eretur. ita unfideuissoribo
obẜuari. Inuenimꝰ enĩ in
fideussorum caucombopl¬
erumq expacto hiꝰ cause¬
ẽc ꝓxpectũm. Et ĩo geñalile¬
gestimus. nullo m̃o elẽcti¬
oneunus exfideuissoribo
ul ip̃ius reialterum lib̾ari.
uł ip̃mreum .fideussoribo
uł uno ex hus electo lib̾ati¬
onemmererinsi sat̃factu¬
fiat creditori.s mañe iu sĩ¬
tegrumdonec in solidimri
duob reis punttendicon¬
stitũnus utunius reiele¬
crione p̃iuditiũ creditoriad¬
uersus alium fiexi nõ xẽdẽ¬
tes. s remañe ⁊ ip̃i creditori
acc̃ones integras ⁊ prõales
⁊ ypothecasrias donccp oĩa¬
eis satisfiat. Si enim pattis
souentis hac ficri conceditur.
⁊ in uiu cotidiano semp ħ
ũsari aspitimus. Quareñ
ip̃a legis aũcte ħ̾pmittat

Expanded text:
in mandatoribus statutum est, ut contestatione contra unum ex his facta alter non liberetur, ita et in fideiussoribus observari. Invenimus enim et in fideiussorum cautionibus plerumque ex pacto huiusesse prospectum, et ideo generali lege sancimus nullo modo electione unius ex fideiussoribus vel ipsius rei alterum liberari, vel ipsum reum fideiussoribus vel uno ex his electo liberationem mereri, nisi satisfiat creditori, sed manere ius integrum, donec in solidum duobus reis promittendi constituimus, ex unius rei electione praeiudicium creditori adversus alium fieri non concedentes, sed remanere et ipsi creditori actiones integras et personales et hypothecarias, donecei satisfiat. Si enim pactis conventis hoc fieri conceditur et in usu quotidiano semper hoc versari adspicimus, quare non ipsa legis auctoritat
Abbreviated transcription (Latin):
ussores creditõr h̃t pot̃tatem
ita infcessorem postulantem
cedi sibi ypothece. siuepigno¬
ris obligata uire nõ prius
ad solonem nisi mandataĩ
Lĩ ꝙ accepit ea ꝓ qua teman¬
datorio nomine intcessisse
memoras daturum tescrip
est a te meh̾ exigi pacietur.
mandatores simplicit acͤce
primo post adalium reũti cu

Expanded text:
ussores creditor habet potestatem, ita intercessorem postulantem cedi sibi hypothecae sive pignori obligata iure non prius ad solutionem, nisi mandata quod accepit ea, pro qua te mandatorio nomine intercessisse commemoras, daturum te scripest, a te nihil exigi patietur. MAprimo, post ad alium reverti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
effluente nõ potũit cum rep̃¬
sentare nõ statim pecunias ꝓ
alem actionem. Non aũt sta¬
tin summa ꝑ qua fideuissor
admissus est ꝓfligar ¶Sei
siquidẽ us us ad sex mensiũ
spatiũ tp̃e statutum sit.aliuidĩ
na sit libatus ¶Gm aũt am¬
plius qm sexmensium tẽp
abimcioꝯstitũtum ẽ. tũc ⁊ qͣnͣ¬

Expanded text:
effluente non poterit eum repraesentare, non statim pecunias pro alem actionem, non autem statim summam, pro qua fideiussor admissus est, profligari. Sed si quidem usque ad sex mensuum spatium tempus statutum sit, aliud tana sit liberatus. Sin autem amplius quam sex mensuum tempus ab initio constitutum est, tunc, q
Abbreviated transcription (Latin):
legittimo modditum est.sep¬
temq testium signa hñs p¬
ea fortuito cãuuł ꝑip̃ius te¬
statoris oꝑ. milmo cotouil
plurma eius ꝑte inscisa. in
iptos ad hrditatem: uocari.
sua manunomen hrdis scr¬

Expanded text:
legitimo modo conditum est septemque testium signa habens, postea fortuito casu vel per ipsius testatoris operam lino toto vel plurima eius parte incisa in aiptos ad hereditatem vocari, sua manu nomen heredis scr
Abbreviated transcription (Latin):
scripturam sese int̾posũit.S¬
⁊ si quĩdẽ in ip̃o instrumentoi¬
t̃cessionis dixerit sese. aliquid
signatum om̃imõ eẽ credendũ
eampecuniam ułres accepisse
⁊ nõ ẽẽ ei ad senatꝰo sulti uel¬
leiam auxilium regressum
pisse pecĩnas ułres ⁊ sic sb̃is¬
se obligõnem repelli cam a se¬
natus ꝯsulti uiuannẽ ¶Sin
atum tunc mulien suꝑẽe au

Expanded text:
scripturam sese interposuerit. Sed si quidem in ipso instrumento intercessionis dixerit sese aliquid signatum, omnimodo esse credendum eam pecuniam vel res accepisse et non esse ei ad senatus consulti Velleiani auxilium regressum.pisse pecunias vel res et sic subisse obligationem, repelli eam a senatus consulti iuvamine. Sin atum, tunc mulieri supe
Abbreviated transcription (Latin):
cepit nlis pateat aditus ad se¬
liceat.adũsus eamuenire⁊ qd̃
pot̾ ib ea exig̃e⁊ inreliquum
debitorẽ antiquum aggredi
ere possit accipe uł in totum¬
si ea penitꝰ inopia fatigetur

Expanded text:
accepit, nullus pateat aditus ad seliceat adversus eam venire et est ab ea exigere et in reliquum debitorem antiquum adgredi,ere possit accipere, vel in totumsi ea penitus inopia fatigatur
Abbreviated transcription (Latin):
aonem. ułpignus aut int̃te¬
ssionẽ dedent. nich sibip̃ui¬
dicare. ꝙad huc ex ꝯseqntia
sue fragilitatis inẜamiactur¬
amincident ¶ Dmaũt post
biennium h fecit sibi ĩputet
siq sepius cegitare potat et
euitare nõ fecit. s ultro firm¬
auit. uidetur ienim ex hiꝰtẽ
poris ꝓlixitate nõ ꝓ alienai
obligõne sese illigares ꝓ sua
causa aliquid agere ⁊ tamex
scõa cautone seseobnoxia
face in qͣnͣtum h̾ fec̾it qmpig¬
Nus aut int̾rcessorem utilitero¬

Expanded text:
pignus aut intercessorem dederit, nihil sibi praeiudicare, quod adhuc ex consequentia suae fragilitatis in secundam iacturam inciderit. Sin autem post biennium haec fecerit, sibi imputet, si, quod saepius cogitare poterat et evitare, non fecit, sed ultro firmavit: videtur etenim ex huiusmodi temporis prolixitate non pro aliena obligatione se illigare, sed pro sua causa aliquid agere et tam ex secunda cautione sese obnoxiam facere, in quantum hoc fecit, quam pignus aut intercessorem utiliter
Abbreviated transcription (Latin):
nec dum transactõnibo uel
diffmitiius sñtencus seual¬
io legittimom̃o sopitis. locũ¬
Mp̃z ¶Imusr Ahituris
ꝑfecte etatis ꝯstituta postint̾¬
cessionem ur capcõem ⁊ senp¬

Expanded text:
necdum transactionibus vel definitivis sententiis seu alio legitimo modo sopitis locum habiturcdum transactionibus vel definitivis sententiis seu alio legitimo modo sopitis locu