comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum quidẽ uinᷤᷤ e fuirto ppetͣtoei
compete furti acc̃cem cuius ĩt¬
est ne furtum cõmittatũr. ¶S
querebaturapud antiquos
legum intp̃tes.siquisꝯmo¬
dauit ali remad se ꝑtinẽtem.
⁊ ip̃a sb̃tͣcta est. an furtiactio
adũsus furẽ institui possitab
eo qui rẽ utẽdam accepit ydo¬
ti accceadñop ea reꝯuemrrĩ
pot̾it.⁊ ħ quide peneiam fu̾at
in opiadingtitur laborare. S¬
tũcenim furti acc̃cẽ quid̃ dño
cõpetente dicebantssz easans
increbuit dubitatio. si tp̃r qͦ
fuitum ꝯmittebatur.ydoneꝰ
erat is quirẽ ꝯmodatã accep̃.
postea aũtad in opiam puc¬
int.añqm mouebaturactio.
eatactio quesemł ei acquisi

Expanded text:
imi quidem iuris est furto perpetrato ei competere furti actionem, cuius interest, ne furtum committatur. Sed quaerebatur apud antiquos legum interpretes, si quis commodavit alii rem ad se pertinentem et ipsa res subtracta est, an furti actio adversus furem institui possit ab eo qui rem utendam accepit, idori potest. Et hoc quidem paene iam fuerat inopia noscitur laborare: tunc enim furti actionem domino competere dicebant. Sed ea satis increbuit dubitatio, si tempore quo furtum committebatur idoneus erat is qui rem commodandam accepit, postea autem ad inopiam pervenit, antequam moveatur actio eat actio quae semel ei adquisi
Abbreviated transcription (Latin):
fuiti actc̃em h̾re nõ xedens. ⁊̃¬
tiactoem extendi. Ip̃iaũt srĩ
furtum fũit passus adũsus
uerum dninfurti actt̃emno¬
xalem recte dec̾m. tunc aũtbo¬
ne fideipossõrem furtinomi¬
ne quipassus est noxalema¬

Expanded text:
furti actionem habere non concedens, ti actionem extendi, ipsi autem, si furtum fuerit passus, adversus verum dominum furti actionem noxalem recte decerni: tunc autem bona fide possessorem furti nomine, quod passus est, noxalem a
Abbreviated transcription (Latin):
ex naufragio. uł incendio ce¬
pisseuł in hus reb dãpnri
quid dedisse diciturinfraan¬
num utilẽ ciuires abẽ q̃druꝑ¬
li portannũ in sĩplum accoe
umrecipiẽdoul es auenũ exi¬
furtum facit. ac p̃t̃ uł eiꝰ rerrest¬
manfesti furtrouem̃tur.

Expanded text:
ex naufragio vel incendio cepisse vel in his rebus damni quid dedisse dicitur, infra annum utilem ei cui res abest quadrupli, post in simplum actionem tum recipiendo vel aes alienum exifurtum facit ac praeter rei restmanifesti convenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ł ad tertiamꝑuenernt tamipea nanigia qu
uam nauigantium bonaulis integre reserue
non ꝓhib̾istum alta peñam
ꝯtinens. alfiꝰ eleutt̃ minmeto¬
llipossit. Nam extrapenam rei
signorẽt finti acc̃oetenẽtuꝵ.
Dem Ost decisionẽ furtile¬
ges agsphibent ꝙ sinõ tnͣse¬
disti. s de sb̾latis partẽtĩn ac̾ce¬
pistiresiduam undicareułcõ¬
dicere  acc̃one furti. apud p̾eidẽ
Sen ¶Os qui aruo furtuiz
ablata. scient̃ suscepint. non
ampenalifurti acc̃one potes.
m̃ successoresignorart nõde¬
bueras ¶de instrĩs au̾t abla¬
les tenentem.¬

Expanded text:
 ad terram perveniant, tam navigia ipsa, quam navigantium bona illis integre reservennon prohiberis, cum altera poenam continens alterius electione minime tolli possit. Nam extra poenam reignorant, furti actione tenentur.ost decisionem furti leges agi prohibent. quod si non transegisti, sed de sublatis partem tantum accepisti, residuam vindicare vel condicere et actione furti apud praesidem  Eos, qui a servo furtim ablata scientes susceperint, non am poenali furti actione potes.neri successores ignorare non debueras. de instrumentis autem ablane tenentem
Abbreviated transcription (Latin):
fumtus est qñfugit quid̃ a ĩ
lem regulam.sic abuutio ẽẽp¬
latam accepimus. ¶Cumngi¬
tur bone fiderpossõrdñi cogi¬
tatione furem possidet.m̃ito ĩ
donec ap̃ cũ ꝯstitutus ẽ⁊ alus
tenctur noxali actõnt᷑ si exͣ¬
nci furtum a ẜuo fũint passi.

Expanded text:
furatus est, quando fugit quidem a lem regulam sic ab initio esse prolatam accipimus. Cum igitur bona fide possessor domini cogitatione furem possidet, merito, donec apud eum constitutus est, et aliis tenetur noxali actione, si extranei furtum a servo fuerint passi,
Abbreviated transcription (Latin):
em ꝓreb qͣs uł nunc furatus
tea postqm bone fiderpossõris
retentõnc̃extesserit: necdũ apd̃
gñali cãus euenit ꝯsñtaneus
qui enim ħ̃t tũe furtiacc̃onem
adũsus dñm ip̃e aliis tem̃ fur

Expanded text:
 rebus, quas vel nunc furatus tea, postquam bona fide possessoris retentionem excesserit necdum apud generali casus evenit consentaneus: qui enim habet tunc furti actionem adversus dominum, ipse aliis teneri fur
Abbreviated transcription (Latin):
iusus ad mimmã qntitatem
młri detur eodẽ m̃o ẜuandoet
inmułrib q̃ indotare ostitu¬
mb cognita eos repudiaue¬
rint ur ip̃e cłpaminnccẽtima¬
rito p̃bint. ut ex utͣq ꝑtee

Expanded text:
usque ad minimam quantitatem mulieri detur. Eodem modo servando et in mulieribus, quae indotatae constituitutionibus cognita eos repudiaverint vel ipsae culpam innocenti marito praebuerint, ut ex utraque
Abbreviated transcription (Latin):
tes mreb ⁊ quecumq alia p̃¬
tendatur miliciaur dignita
sb̃ modatoribꝓuinciarur
nulla foripeinpcioneualit᷑a
sc̃imus si ht qui exiguntu
publica debita utitẽptam̃t ¶I

Expanded text:
et quaecumque alia praetenditur militia vel dignitas sub moderatoribus provinciarum nulla fori praescriptione valitura sancimus, si hac qui exiguntur publica debita uti temptaveri
Abbreviated transcription (Latin):
tmentes ad pguł notionem:
aduocare uelis. Namcum hq̃
raturan pat̾tuus mortẽsibia
sciuerit metu. alicuius pene ac
iam nõ de criminȩ aut penamor¬
tuis de honis querendum est.¬
Mp̃i Azccuratormeus quim
ce p̃sidis ꝓuincicñ fũgitur sicut
exig̃t penam deste.⁊ccusacioñs nõ¬
pot ita iudicarent ea inferatim
sm̃a sua non põtest.
SOp̃d  Amundente ꝓcuratore
mco emisse te p̾diadicas: p̃cium
eorumncc̃rio solue debes. Cum
hus quib mandantib eadẽ
p̃dia emissc te⁊ tradidisse dicas
agente te ꝓcuratormeus si.aud
ientiam eius eleg̃is cognoscet ut
pecuñiam que p̃cunonimetibide¬
betur⁊ usuras que fisco soluẽde

Expanded text:
tinentem ad proconsulis notionem advocare velis. Nam cum hoc quaeratur, an pater tuus mortem sibi consciverit metu alicuius poenae ac iam non de crimine aut poena mortui, sed de bonis quaerendum estProcurator meus, qui vice praesidis provinciae non fungitur, sicut exigere poenam desertae accusationis potest, ita iudicare, ut ea inferatur sententia sua, non potest. vendente procuratore meo emisse te praedia dicas, pretium eorum necessario solvere debes. Cum his, quibus mandantibus eadem praedia emisse te et tradidisse dicas, agente te procurator meus, si eius audientiam elegeris, cognoscet, ut pecuniam quae pretii nomine tibi debetur et usura
Abbreviated transcription (Latin):
icti siueuulgãto rescrip¬
to mansuetudinis nr̃e
siue sentencia cuius libet
iudicis utantur: In caus¬
sis conuemendos domi e¬
nos locorum esseaut for¬
te defuerint. actores eoꝵ
ad insinuandas senten¬
querents ne inde miuri¬
arumnascatur cccasio un¬
de iura nascuntur ¶Paio
Quod si prẽcepta uosf
implerenegixeuint om̃i
negocio de quo uirga rece¬
perant priua buntur. ⁊̃.
GOmautem habitoq p¬
plerumq colludio cura¬
tores uł tutores minorũ
hus rem debitam ea occa¬
sione peruadant. ut pup¬
illis uradultis uirgandi
copia ⁊ fructus adimatur
hnseatems subuenia ĩ¬
mus ut eos dem nõ atͣter¬
at dampno culpa teme¬
ritatis aliene szillico qdẽ¬

Expanded text:
ncti, sive vulgato rescripto mansuetudinis nostrae sive sententia cuiuslibet iudicis utantur in causis, conveniendos dominos locorum esse aut, si forte defuerint, actores eorum ad insinuandas sentenquaerendos, ne inde iniuriarum nascatur occasio, unde iura nascuntur. Quod si praecepta nostra implere neglexerint, omni negotio, de quo iurgare coeperant, privabuntur. Sin autem habito plerumque colludio curatores vel tutores minorum his rem debitam ea occasione pervadant, ut pupillis vel adultis iurgandi copia et fructus adimatur, his eatenus subvenimus, ut eosdem non atterat damno culpa temeritatis alienae, sed ilico q
Abbreviated transcription (Latin):
deserubr̃unt. ¶Qumigitur ex¬
alus causis uł simplicitatis
ratione nec dumte.ad finem
iundicce puenisse p̃ces tue test¬
entur:poteris postpõit.a formi¬
dine impedimentisuꝑ. aliquã¬
tulosulentio institutam accus¬
quamꝓbabb tibi debitamiũ¬
dictam reportare. tͣc caluimp̃ni

Expanded text:
deseruerunt. Cum igitur aliis ex causis vel simplicitatis ratione necdum te ad finem vindictae pervenisse preces tuae testentur, poteris postposita formidine impedimenti super aliquantulo silentio institutam accusquam probabis tibi debitam vindictam reportare DIOCL.
Abbreviated transcription (Latin):
tore iudictitur. Ideoq poste¬
a quam de causa udicatur
mam accusatoris pumri
necem filusiumditare pos¬
sunͣt idq benefitium senatꝰ
consulti ⁊malus publitis s¬
suspitionem quam demor¬
te sua habuisse defunctusi¬
cauit exequitur hoc nomine
a calumpnia excusatus est.
cum interuoluntariam actu¬
sationem ⁊ officuncc̃itatemi¬

Expanded text:
tore iudicatur. Ideoque posteaquam de causa iudicatum iam accusatoris punirinecem filii sui vindicare possunt: idque beneficium senatus consulti et in aliis publicis isuspicionem, quam de morte sua habuisse defunctcavit, exsequitur, hoc nomine a calumnia excusatus est, cum inter voluntariam acsationem et officii necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
si calumpmenõ dampnetur¬
detrim̃tum extimationis nõ¬
patitur. nõ emm sireus abso¬
lutus est. exeo solo ⁊̃ accusa¬
tor quipotestiꝰtãcãm habui¬
sse uemendi ad crimenrõnez
calũpurtor ciedendus est.¬

Expanded text:
si calumniae non damnetdetrimentum existimationis nopatitur. Non enim, si reus absolutus est, ex eo solo etiam accusator, qui potest iustam habuisse veniendi ad crimen calumniator credendus est
Abbreviated transcription (Latin):
sub scipsit fidem tuam. as¬
commissastipuło est nonul¬
traquantitatem qm spopond¬
isti obligatus est es eo quode¬
stitit infanna ich̾ominus no¬
tando iextra ordinem ẜmmo¬
emscriptura contineat ut pri⁊̃¬
mo abolicio crimuns poscere
tur de omnib tunc ꝑlatitis ob¬
temparctur non obfuantib
tamenaduersanis pactorum
fidem instaurare accusationẽ
pucas contra parentes uĩos ĩ¬
destam ut dicis accusacionem
ceperit persequip̃scripo illi in
iudicio pͥsidis destitute rei pot¬
erit opponi.
Op̃r Ofemina suamsuoꝵ¬
Q inuiriam exequatur. cuip¬
sa pacto contrauetitum destiti¬
ssc ꝓfiteaturinsenatus consr¬
titupilliani penam eam̃ inci

Expanded text:
subscripsit, fidem tuam adscommissa stipulatio est, non ultra quantitatem quam spopondisti obligatus es: eo qui destitit infamia nihilo minus notando et extra ordinem secuem scriptura contineat, ut primo abolitio criminis posceretur, tunc de omnibus placitis obtemperaretur, non observantibus tamen adversariis pactorum fidem instaurare accusationem cas, contra parentes vestros desertam, ut dicis, accusationem coeperit persequi, praescriptio illi in iudicio praesidis destitutae rei poterit opponi. Si femina suam suorumque iniuriam exsequatur, cum ipsa pacto contra vetitum destitisse profiteatur, in senatus consulti turpilliani poenam eam inci
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula amplecti de siderã
itaet om̃nes res uemant in
isset ip̃a pecumaꝯstituta. cũ
⁊̃ ueteres pecume appellones
omnes res significari diffi
in libris iuris anctorumet
optinentem dunantib.¬
quedepenculo diuidẽ do int̾
mandatores ⁊ fideuissores
acc̃omis excludere nullo mo¬
Mp̃rO crecditor qui
pecũi.inpetit. num̃atam
imp lere cogitur itasuisũ
debitor quisolutam affir¬
mat. eius reiꝓ bõnempr¬
estare̾ debet.

Expanded text:
siderant, ita omnes res veniant in isset ipsa pecunia constituta, cum etiam veteres pecuniae appellatione omnes res significari definiin libris iuris auctorum et dhuc obtinentem durantibquae de periculo dividendo inter mandatores et fideiussores actionis excludere nullo moUt creditor, qui pecuniam petit, numeratam implere cogitur, ita rursum debitor, qui solutam adfirmat, eius rei probationem praestare debet.
Abbreviated transcription (Latin):
Demꝰ ¶Atri intestate defũc
te ẜmorphicianum senatus
gultum citra boñoꝵ possõm
filiaꝓhõrde gerendosuocedere
nonpro hictur.

Expanded text:
 Matri intestatae defunctae secundum Orfitianum senatus consultum citra bonorum possessionem filia pro herede gerendo succedere non prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
intactaꝑ solido successio. nez
ulla defuncti de functe ue patri
matriq xedatur intestate suc⁊¬
cessionis hereditas.¬
dop̃r. ¶ qua illustris mulr
fuumm ex iustis nuptus ꝓcreaue¬
ritaalterum spurium hu̾it cu¬
m̃o. dlibos uistos  suie ĩ adĩ
spunos dubitabatur. ¶Sci¬
mus itazut n extestõnz abin¬
testaton aliberalitate int iu¬
uos hita iustis lib̾is existẽtibꝰ.
aliquid penitus ab illustrib
matriboad spuos pueniat.
cumin mulicrib ingemus et
illustrib quibꝰ castitatis ob¬
ẜuacio p̃cipuum est debitũ est.

Expanded text:
intacta pro solido successio deferatur neque ulla defunctae patri matrique concedatur intestatae successionis hereditas. Si qua illustris mulier filium ex iustis nuptiis procreaverit et alterum spurium habuerit, cummodo ad liberos iustos sive ad spurios, dubitabatur. Sancimus itaqutestato neque a liberalitate inter vivos habita iustis liberis existentibus aliquid penitus ab illustribus matribus ad spurios perveniat, cum in mulieribus ingenuis et illustribus, quibus castitatis observatio praecipuum debitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nens fretus es iuxtaius ord¬
mnarium p̃cidem pete qui cogn¬
itapriꝰ lib̾a causa ex euentiri
iuidicũ qd de trimine statuere
debeat nondubitabit.

Expanded text:
neris fretus es , iuxta ius ordinarium praesidem pete, qui cognita prius liberali causa ex eventu iudicii, quid de crimine statuere debeat, non dubitabit.
Abbreviated transcription (Latin):
memores ord̃iarium ẽpriꝯso¬
llẽpnib intpõitis si ħ uirsad¬
miẜit racĩo cãm lib̾alem ap̃ p̃ci¬
at. Cum ħ uctũ est utrumne
ad sołcem debitorẽ tuũ urg̃i¬

Expanded text:
arium est prius sollemnibus interpositis, si hoc iuris admiserit ratio, causam liberalem apud praesiat, cum hoc incerto, utrumne ad solutionem debitorem tuum urg
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ apd̾ se cẽ eius qui sedoi¬
minum dicit ꝓfitebiturꝙ̃
qm de eo nõ dubitabat᷑ red¬
diac refernurdex ꝓtinusp¬
nuntia bit ꝙ uo petitur si fu¬
erit negacone dubitim ꝑ
diffretur. ut si fu̾it aꝓpbata
q omne ꝙ de betur repotat᷑
ut ẜuitute depulsa husꝗ
est ⁊ que exeaꝵ rex q̃stu ac
de furtuus cõpendus o betu¬
re cp̃ capta acapta sũt. cũ

Expanded text:
 apud se esse eius qui se dominum dicit profitebitur, quoniam de eo non dubitatur, reddi ac referri iudex protinus pronuntiabit. Quod vero petitur, si fuerit negatione dubium, per differetur, ut, si fuerit approbata que omne quod debebitur reposcatur, ut servitute depulsa qui pest et quae ex earum rerum quaestu ac de furtivis conpendiis obscure capta ac parata sunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cipe saturninus uir clãrissimꝰ
specialiter ius uendõnis ac¬
ceperit. ⁊dinstar enmp̃sidal
detreticoncessio principalis ĩ¬
accedit.

Expanded text:
cipe Saturninus vir clarissimus specialiter ius venditionis acceperit. Ad instar enim praesidialis decreti concessio principalis accedit
Abbreviated transcription (Latin):
Dp̃r.Esimilitudinez
seraginta quatuor. aduocato¬
nent post fisciurdelicet pr̃o¬
nr̃e mansuctudins b̃nf p
fiuantur quib fiscipronu
Fionem fori tuiculmins
merum quotiens uł ꝓfessi¬
onts fineuł morteurquo¬
cumq cãufu̾itĩminutusi
electione magnificietue se¬
subrogandisine ulla coart
ua uidelicet. iduersus cos.ꝓp¬
pariciomibꝯ siqua competit
accõne qm certumest post¬
quamfiscipatronatus offi¬
cioimpleto exegint euanesce.
foro tue magnifice pot̾tatis
inseri postusantesnon asr
insi subiegestorumꝯ fecc̃õe
mimime eos coartaliꝯdicõr¬
turscunctasane priuilegia
que magnificeꝑ orientem
prefecture aduccatis ex di¬
uinis retro principum seu
causiditis absq uua discre¬
pacione competere ꝑ hancĩ
eternum ualituram legem

Expanded text:
d similitudinem sexaginta quattuor advocatonent, post fisci videlicet patrotrae mansuetudinis beneficio perfruantur, quibus fisci patroni tionem fori tui culminimerum, quotiens vel professionis fine vel morte vel quocumque casu fuerit imminutus, electione magnificae tuae sesubrogandi sine ulla cohortava videlicet adversus eos apparitionibus si qua competit actione, quam certum est, postquam fisci patronatus officio impleto exierint, evanescere: foro tuae magnificae potestatis inseri postulantes non aliter, nisi sub gestorum confectione minime eos cohortali cotur. Cuncta sane privilegia, quae magnificae per Orientem praefecturae advocatis ex divinis retro principum seu causidicis absque ulla discretione competere per hanc in aeternum valituram legem
Abbreviated transcription (Latin):
odp̃r Ost duos fiscipa¬
tronos quiex.antenorib cõ¬
stitutionib husdem benefi¬
cus muniuntur sexaginta
q̃ tuor togatis quiin prescti
asc̃a primous ad sexagesi¬
mum qͣrtum impialib be¬

Expanded text:
o pp. Post duos fisci patronos, qui ex anterioribus constitutionibus isdem beneficiis muniuntur, sexaginta quattuor togatos, qui in praesenti sunt, a primo usque ad sexagesimum quartum imperialibus be
Abbreviated transcription (Latin):
imbigua ftacarum sucꝙ defẽ¬
sioms uinb in reb sepe pub¬
licis. ac priuatis lapsa erigũt
fatigata repant.nonminus
los nr̃õimpio militare tre¬
dimus illos quigladns clip¬
cis ⁊ toracib nituntur.si eciã
aduccãtos militant Namq
causarum pr̃oniquigliosei
uccis ꝯfisi munimine ialora¬

Expanded text:
ambigua fata causarum suaeque defensionis viribus in rebus saepe publicis ac privatis lapsa erigunt, fatigata reparant, non minus los nostro imperio militare credimus illos, qui gladiis clupeis et thoracibus nituntur, sed etiam advocatos: militant namque causarum patroni, qui gloriosae vocis confisi munimine labora
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris fũ̾it.⁊ parente fcãm
ita sih̃rs nͣdent. porrigi adcũ
cãum quopostea qm h̃rs exti¬
tit. impubes dẽcessit. si modo
non ccͣnam de fũctiuolũtatem
extitisse ꝓbetur Cumtn ꝓpo¬
nas ita sb̃stõem ft̃am ẽẽ. simi¬
chi furmianus fulius ⁊ helya ĩ

Expanded text:
testatoris fuerit, a parente factam ita: " si heres non erit" porrigi ad eum casum, quo, posteaquam heres extitit, impubes decessit, si modo non contrariam defuncti voluntatem extitisse probetur: cum tamen proponas ita substitutionem factam esse: " si mihi firmi
Abbreviated transcription (Latin):
testõ omisisti.i. ib intestatobo¬
sstituto locũ quin fitis. indu¬
biumnõuenit. ꝓuide si substi¬
tutus hrditatẽ. ãplexꝰ ẽ. accõi¬
bantip̃m ꝯ uẽnre nõ successõe¬

Expanded text:
testamento omisisti et ab intestato bosubstituto locum quin feceris, in dubium non venit. Proinde si substitutus hereditatem amplexus est, actionibant ipsum convenire, non success
Abbreviated transcription (Latin):
Bem ¶ignoris cãres obli¬
gat is soluto debito restitui
deberepignoraticie acc̃omis
natura declarãt. Quo iuresi
titulo pignoris obligastrĩ¬

Expanded text:
 Pignoris causa res obligatas soluto debito restitui debere pigneraticiae actionis natura declarat. quo iure, si titulo pignoris obligasti
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃¶I nulla culpa seu seg¬
picia crecditori imputari potꝰ.
pignoꝵ.imissoꝵ dispẽdium
topicłmeiꝰ minime ꝑtinẽt. Sa¬
ne sisimłata amissioneĩnũc
sa possitẽturadũsꝰ eũ cxp̃m po¬
pi. Ignꝰ ĩ bois debitosteᷤ.
biimnõuenit. Qinigituras¬
seueras inhorreis pignorade
um pignoribo debitori pcũ¬
tibꝰ. Si tñm horreis quibset
alii solebant publiceũtires
depõite fint. ponalẽ acc̃onez

Expanded text:
i nulla culpa seu segnitia creditori imputari potest, pignorum amissorum dispendium ad periculum eius minime pertinet. sane si simulata amissione etiam rsa possidentur, adversus eum expPignus in bonis debitoris bium non venit. cum igitur adseveres in horreis pignora deum, pignoribus debitori pereuntibus, si tamen in horreis, quibus et alii solebant publice uti, res depositae sunt, personal
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊dũsario tenente ũndica¬
re dñum debeas ut aũt crtdi¬
tor pignoris defensione seĩ
tueri possit extor quetureme
cessitas ꝓbm̃di debiti. uł si
tuteneas pundicacõnem pi¬
gnoris h idẽ inducit᷑. i tibmĩ

Expanded text:
tes, adversario tenente vindicare dominium debeas. Ut autem creditor pignoris defensione se tueri possit, extorquetur ei necessitas probandi debiti vel, si tu teneas, per vindicationem pignoris hoc idem inducitur et tibi non
Abbreviated transcription (Latin):
contͣpr̃em hr̃c dubitabatꝰ
ap̃ uet̾es utrũ neuideat᷑ prex
ip̃o debito dotis uł añ mupt¬
as dõaciomis fetisse ꝓmissõ¬
nexu lib̾aret. andebitũ quiõ
remanet in suanatura. lib̾a¬
litas aut p̃rna dotẽ uł ante
nupcias donacõem dare sug

Expanded text:
contra patrem habere, dubitabatur apud veteres, utrumne videatur pater ex ipso debito dotis vel ante nuptias donationis fecisse promissionexu liberet, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare sug
Abbreviated transcription (Latin):
nacionẽ ꝓsua dareꝓgenie et
ub̾alitasita tał maneat ũa
⁊ ĩrreuccabił ut puronõie liba¬
litas ⁊ debitã suã seqͣtur fortu¬
dixit fecisse hi lib̾alitates tũc
est ex ilł uidi reb dotẽ uł. inte
nuptias donacc̃em ẽẽ datam: q̃
ꝓo filios uł ad filias ꝑtinent. ĩ

Expanded text:
genie Et liberalitas itaque talis maneat vera et inrevocabilis et puro nomine liberalitas, et debitum suam sequatur fortudixerit fecisse huiusmodi liberalitates, tunc est, ex illis videri rebus dotem vel ante nuptias donationem esse datam, quae ad filios vel filias pertinent. Si
Abbreviated transcription (Latin):
anobtanti opis adgum¬
macionem electi sunt ⁊cũ
celsi ut tm opus no b aut¬
toribo possinto ficere deop
summatum est ¶Tanta
autem anobis antiqui¬
tati hita est resiencia ut
nomina prudenciũ tacit᷑¬
intati tͣdere nullo patimur
m̃o. S unusquisz eor qui
actor legigis fuit m̃ĩs diges¬
tis inscriptus est. ħ tm̃ modo
a nob effectout siquidin legi¬
imꝑfectum. aut minꝰydone¬
um uisum est uł adiectõem
piat ⁊ iectissimis tͣdatur regu

Expanded text:
ad tanti operis consummationem electi sunt. et cum celsi, ut tantum opus nobis auctoribus possint conficere, deo summatum est. Tanta autem nobis antiquitati habita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitati tradere nullo patiamur modo: sed unusquisque eorum, qui auctor legis fuit, nostris digestis inscriptus est: hoc tantummodo a nobis effecto, ut, si quid in legiimperfectum aut minus idoneum visum est, vel adiectionem piat et rectissimis tradatur regu
Abbreviated transcription (Latin):
pemq cius operis frcimꝰ
s anatholium unum illu¬
strem mag̾rm qur⁊ ip̃e apcł
berithenses uinꝰs int̃pres⁊
stitutus ⁊adh opus adicitꝰ
est uirabantiqua stirpe leg¬
ittima ꝓcedens. cumpater
eius leoncius ⁊ auus end¬
oius quipost pr̃iciuminc¬
⁊ añcessorem ⁊ leoncumiui¬
rum głoissimum p̃fectori
um consularẽ.atq pr̃iciũ
filium eius optimam sui
memoriam in legib relin¬
querunt. Mec non orenti¬
num urum illustrem et
comitẽsacraxum largico¬
num ⁊ optimũ antecesso¬
rem huiꝰ. alme urbis cõs¬
tantinum qui om̃s ad pre¬
dictum opus electi sunti
una cum stephano m̃ina pi¬
socero cutholimio timot¬
leo. leonide.leoncio. pla¬
tone. Iacobo. ⁊ꝯstantino
Io Heuins uiris prudenti¬
ssimis qui promquide
sunt c̃arum ap̃maximam
sedem p̃fecture que orient¬
alibꝰp̃torus p̃gidet. ¶Oes¬

Expanded text:
ius operis fecimus: sed et ANATOLIVM virum illustrem magistrum, qui et ipse apud Berytienses iuris interpres constitutus ad hoc opus adlectus est, vir ab antiqua stirpe legitima procedens, cum et pater eius Leontius et avus Eudoxius post Patricium inet antecessorem et Leontium virum gloriosissimum praefectorium et consularem atque patricium filium eius optimam sui memoriam in legibus reliquerunt: nec non CRATINVM virum illustrem et comitem sacrarum largitionum et optimum antecessorem huius almae urbis constitutum: qui omnes ad praedictum opus electi sunt una cum STEPHANO, MENA, PROSDOCIO, EVTOLMIO, TIMOTHEO, LEONIDE, LEONTIO, PLATONE, IACOBO, CONSTANTINO, IOHANNE, viris prudentissimis, qui patroni quidem sunt causarum apud maximam sedem praefecturae, quae orientalib
Abbreviated transcription (Latin):
ttime scĩe artibꝰ decoratus
emicuit nich̾q maius ncͣc¬
duxit. nec non ꝑ alios uiro
magnificos ⁊ sfudigissiõs
ꝑfecta sunt. Idemo stantinũ
uiñu illustrem conitẽ sacr¬
libroꝵ sactum cognicionũ
qui semꝑnobis ex bona:
nue
uit. nec non theophilumut¬
rum ulustrem magr̃m iuns¬
qr pitum in hac splendicli¬
ssimaciuitate laudabilit
optimam legum gubna¬
cionem extẽdentem.⁊ doro¬
theumuirm illustremet
facundissimũ qͥstoremĩ
qmin bithensio splẽdicł¬
issima cuitate leges disci¬
pulis t̃dentem ppt̾uis opi¬

Expanded text:
iae artibus decoratus emicuit nihilque maius nec cduxit: nec non per alios viros magnificos et studiosissimos perfecta sunt, id est CONSTANTINVM virum illustrem comitem sacrlorum sacrarumque cognitionum, qui semper nobis ex bona ne vit: nec non THEOPHILVM virum illustrem magistrum iurisque peritum in hac splendidissima civitate laudabiliter optimam legum gubernationem extendentem: et DOROTHEVM virum illustrem et facundissimum quaestorium, quem in Berytiensium splendidissima civitate leges discipulis tradentem propter ei
Abbreviated transcription (Latin):
Gp̃sUm indulgentiano¬
trainteruemente sisieuersus
adlares tuos frustrauerens ⁊
ne exannotatione psidis q̃
iam abolit est ca lumpñiam

Expanded text:
um indulgentia nostra interveniente sis reversus ad lares tuos, frustra vereris, ne ex adnotatione praesidis quae iam abolita est calumniam
Abbreviated transcription (Latin):
arum que priuatam deguntĩ
uitam in ꝑb̾litis functionib
equa debet ẽe inspettio: hoc ido
dicimus quia nõ nulli prura¬
torum elicitas suffragio ꝓfe
ris ẽ sibi. asseruant eẽꝯcessa. ĩ
Siquis ergo priuator euismõi
rescriptionenitatur. cassa cadẽ
sit. Uettigaliũ enim nõ ꝑua
functio est que debet ab õibrĩ
qui negoci.  cõis seu tnͣsfẽndar
m̃tium hñt curam equarõne
dependi. exceptis nauiculaniᷤᷤ
cum sibigere rem ꝓ babũtur.¬

Expanded text:
arum, quae privatam degunt vitam, in publicis functionibus aequa debet esse inspectio. Hoc ideo dicimus, quia nonnulli privatorum elicitas suffragio profris est, sibi adserant esse concessa. Si quis ergo privatorum eiusmodi rescriptione nitatur, cassa eadem sit. Vectigalium enim non parva functio est, quae debet ab omnibus, qui negotiationis seu transferendarum mercium habent curam, aequa ratione dependi: exceptis naviculariis, cum sibi rem gerere probabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
deportant octauari uettigalac
accipiant. Quas ũo ex romano
solo que sunt tam lege ꝯcesse¬
Ibent a p̃stacone ĩmunes aclibi.¬
b̃e sbmountes circa uettigal
arabarchie pegyptum atqͦ ĩ
cunis adaugustar suaꝵ sola¬
cia qͣsienĩt. sine ulia fuctõmbo

Expanded text:
deportant, octavari vectigal accipiant; quas vero ex Romano solo, quae sunt tamen lege concesshabeant a praestatione immunes ac liiae submovemus circa vectigal alabarchiae per Aegyptum atque Augcuriis ad angustiarum suarum solacia quaesierunt, sive illa functio
Abbreviated transcription (Latin):
de domesticis ducum ul com¬
itum militarum uł officus
eorum ꝯnum̃atus post com¬
pietum sin temporis. actumã
ad eandem rursus sollicitud¬
re uolũit sc̃ionem eadem pe¬
na offitio quoꝙ coh̾cendosi
hus aliquid temeranegens
sessores ⁊̃post patris obitum
undicent qui consilu s ꝓpruᷤ
administratores uiuare con¬
sueuerunt.siquidlicitis hon¬
estis ꝙ lucris coadiunarepot &¬
iudicum ad pumciam sibitõ¬
missamq̃mqͣm secum dũcere
audeat cuidomesticiurcance¬
ulani nomenimponat necꝓ
at ne famenota cum bonorũ
publicacioneplectatur. picu¬
lo emmprimatum officucan¬
cellanos sub fide gestorumexb
eodem officio electos iuditib
applicarnubemus itaut pot
depõitam adm̃isttionem nec
miliciam deserant ⁊ꝓiuncia¬
lib p̃sñiam sui exibeant quo
uolentibosit accusandi eos fa¬
cultas.Si enimydonea cã exege¬
rit. id detegenda uiditis flagi¬
uł exibitionẽ domesticoru.
qrimoma puncialium. aut
cimalumur aliapublicane¬
cessitas postulau̾it peosder

Expanded text:
de domesticis ducum vel comitum militarium, officiis eorum connumeratus, post completum sui temporis actum ad eandem rursus sollicitudre voluerit sanctionem: eadem poena officio quoque coercendo, si his aliquid temerari sessores post patris obitum vindicent, qui consiliis propriis administratores iuvare consueverunt, si quid licitis honestisque lucris coadunare iudicum ad provinciam sibi commissam quemquam secum ducere audeat, cui domestici vel cancellarii nomen imponat, nec at, ne famae nota cum bonorum publicatione plectatur. periculo enim primatum officii cancellarios, sub fide gestorum ex eodem officio electos iudicibus applicari iubemus, ita ut post depositam administrationem nec militiam deserant et provincialibus praesentiam sui exhibeant, quo volentibus sit accusandi eos facultas, si enim idonea causa exegerit, ad detegenda iudicis flagivel exhibitionem domesticorum querimonia provincialium aut curialium vel aliqua publica necessitas postulaverit, per eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
odp̃r¶Onsiliaros iudicũ
⁊ cancellinosicos quidome¬
sticorum fungunturo ffitioͬpꝰ
umis: ꝑ confessio aut teneb¬
itur qui accusatus hiꝰ ꝑsom̃
spoliatus accipiat ⁊ duplũ
noster fiscũs acquirat.

Expanded text:
pp. Consiliarios iudicum et cancellarios et eos, qui domesticorum funguntur officio, poimus. Pro confesso autem tenebitur, qui accusatus huiusmodi spoliatus accipiat, duplum noster fiscus adquirat.
Abbreviated transcription (Latin):
certa domus. uł certus agez
uł certus homo uł aliares
que exp̃ssa est inꝯstituc̃diᷤ
reb ponatur quid distata
i sb̾tilitati eorum satisfiatq

Expanded text:
certa domus vel certus ager vel certus homo vel alia res quae expressa est in constituendis rebus ponatur, quid distat aSed ut et subtilitati eorum satisfiat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ similitudo in quibdar
⁊ hus breuissimis assũpta
nõmutilis est ⁊ nec citra nos¬
trum ꝓpõitum ħ sẽecutum ⁊̃
aut ita lex nccͣria erat utdi
uersis titulis ꝓpter reꝵ cognicio¬
nem applican eam oporteat.
aut cum fucrat alus diũsis
pmirta imipossibile erat eam

Expanded text:
quod similitudo in quibusdam quod similitudo in quibusdam et his brevissimis adsumpta non inutilis est, et nec citra nostrum propositum hoc subsecutum: aut enim ita lex necessaria erat, ersis titulis propter rerum cognationem adplicari eam oporteat, aut, cum fuerat aliis diversis permixta, impossibile erat eam
Abbreviated transcription (Latin):
pus optulimus animisu¬
besq gras maxĩe diuinitati
reddiclimus que nobp̃stit̃
timas ponere omnbꝰ itaq
hominib eandẽ scĩonem ⁊¬
mamfestam facere ncͣcuu
qnͣta ꝯ fusione ⁊ infimitate
abzoluti inqnͣtam mod̾acio¬
nem ⁊ legittimã ũitatemp¬
uenunt legesq in postum¬
hant tamdirectas qm com¬
pendiccas omnbrin ꝓmptu
põitasiad possidendi ubros
carun facilitatẽ ydoneamu
non mole cluuciay expensa
possint homines suꝑuacue
legum mrtitudinis adipis¬
ciuolumina s uilissimape¬
cunia facił eoꝵ comꝑacio pa¬
reat tam diciorib qm tenu¬
iorib mĩo p̃tio magnapru.¬
dencia recupanda. ¶Siquid
aũt in tanta legum compõ¬
ne queab ĩmenso librorur
num ero collecta est fimile
forsitan raroinuenraturne¬
mo ħ iutuꝑanõ existimet.
si primumquidẽ in betilli¬
tati humane quenatura¬
liter mest ħ inscribat qui¬
a ommum hre memoria
d penitus in nullo ne pecca¬
rediumitatis magis est ꝙͣ
bus dictum ẽ demde sciat.

Expanded text:
s obtulimus animis uberesque gratias maximae deitati reddidimus, quae nobis praestitit timas ponere. Omnibus itaque hominibus eandem sanctionem manifestam facere necessarquanta confusione et infinitate absoluti in quantam moderationem et legitimam veritatem pervenerunt: legesqompendiosas omnibusque in promptu positas et ad possidendi libros earum facilitatem idoneas: ut non mole divitiarum expensa possint homines supervacuae legum multitudinis adipisci volumina, sed vilissima pecunia facilis eorum comparatio pateat tam ditioribus quam tenuioribus, minimo pretio magna prudentia reparanda. Si quid autem in tanta legum compositione, quae ab immenso librorum numero collecta est, simile forsitan raro inveniatur, nemo hoc vituperandum existimet, sed primum quidem imbecillitati humanae, quae naturaliter inest, hoc inscribat, quia omnium habere memoriam et penitus in nullo peccare divinitatis magis quam bus dictum est. deinde sciat,
Abbreviated transcription (Latin):
mo rodito ut fũdum dotalez
ñ solũ ypothecetitło dare. necꝰ
sñciente młremmaritus possit
s necalienare ne fragilitate⁊̃
nature sue inrepẽtentmã dedu¬
caturmnopiam.¶Licet enima¬
nasta simna lex deosñciẽtibym¬

Expanded text:
o addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec consentiente muliere maritus possit, sed nec alienare, ne fragilitate naturae suae in repentinam deducatur inopiam. Licet enim Anastasiana lex de consentientib
Abbreviated transcription (Latin):
lem acc̃onem. ¶Inp̃enti ant
nõ sic ẽẽ uolumus set siñ sp̃a¬
lit exͣneus dotẽdando in suã
tur mulierẽ i p̃amstipłoem fe¬
cisse ut erdos ex hi cãu acce¬
dat. neq enim in hac sp̃euo
lumus urcer exneum tatitã

Expanded text:
ilem actionem. In praesenti autem non sic esse volumus, sed si non specialiter extraneus dotem dando in suam tur mulier ipsa stipulationem fecisse, ut ei dos ex huiusmodi casu accedat. Neque enim in hac specie volumus videri extraneum tacitam
Abbreviated transcription (Latin):
hi dotibo que ab exͣneis don¬
tur uł ꝓmittũt ip̃a mulier
uideatur fetissetatitam stipu¬
lationemnisi exp̃ssim exͣneus
docem redlipactus fuit ur sti¬
pulatus cum donassemagis
ius ẜuasse exͣneus ñ stiplãdo

Expanded text:
i dotibus, quae ab extraneis dantur vel promittuntur, ipsa mulier videatur fecisse tacitam stipulationem, nisi expressim extraneus sibi dotem reddi pactus fuerit vel stipulatus, cum donasse magis ius servasse extraneus non stipulando
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alie multe spẽs ꝓmptũaccip¬
unt exitum. cum dos possit ⁊te
in offc̃go ⁊ccõem ex̃c̃ludemaxi¬
pulati actio a reiuxorie acc̃ce
accepit. ¶Accediteralia sp̃es

Expanded text:
 aliae multae species promptum accipiunt exitum, cum dos possit et de inofficioso actionem excludere, maxipulatu actio a rei uxoriae actione accipit Accedit ei et alia species
Abbreviated transcription (Latin):
fundi dotał ytalicialienacc̃em
ꝓhibebat ficriamarito ñenciẽ¬
te muliereypothecã artrnecsimu¬
puintialib extrndi ¶ Cumãu
ypo thecamĩ ex hac legedomͦaui¬
mus sufficiẽs ħt remediũ młi¬

Expanded text:
fundi dotalis Italici alienationem prohibebat fieri a marito non consentiente muliere, hypothecam autem nec si muprovincialibus extendi. cum autem hypothecam etiam ex hac lege donavimus, sufficiens habet remediu
Abbreviated transcription (Latin):
MOp̃r Iquis port hãc
sc̃onem in urbe romanae
eumichos fecit capitrpu¬
matur mancipiotali nec
nõ ⁊̃ toco ubi homissum
fũit dñosciente⁊ dissimu¬
lante confiscando.
ISp̃ Omane gentis
homines siuem barbaros
siuem romanoloco eumi¬
chos scõs nullatenus qu
transferri iubemus pena gra¬
uissimastatuẽda adũsuseos
qui ħ ppetrari ausi fũint. ta
aliq uettigał causaꝑ hus
susceꝑit. Eidem pene subitiẽ¬
do. barbare aũtgentis eun¬
uchos extra loca ño impio
subiecta factos cunctisne¬
uendendi ubi uolũmt tub¬

Expanded text:
 quis post hanc sanctionem in orbe Romano eunuchos fecerit, capite puniatur: mancipio tali nec non etiam loco, ubi hoc commissum fuerit domino sciente et dissimulante, confiscando.pp. Romanae gentis homines sive in barbaro sive in Romano solo eunuchos factos nullatenus quoiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda adversus eos, qui hoc perpetrare ausi fuerint, tabaliquod vectigalis causa pro his susceperit, eidem poenae subiciendo. Barbarae autem gentis eunuchos extra loca nostro imperio subiecta factos cunctis nevendendi ubi voluerint trib
Abbreviated transcription (Latin):
icionos ꝓugacioneis qm te ob
idintpoluissedicis q. decuro ĩ
nominatus eẽs. ad duũ uira¬
tum uocatus es mamfestur
est p̃iuditium futurencciom

Expanded text:
ovocationis, quam te ob id interposuisse dicis, quod decurio nominatus esses, ad duumviratum vocatus es, manifestum est praeiudicium futurae notio
Abbreviated transcription (Latin):
tem ducitur⁊ ꝓcurator enda¬
re minime ꝓhiberi. Ꝙ ex hiis
qui ex ẜuitute ad lib̾tatẽ ꝓ sil
minari p̃cipiebant in post̾um
ꝯuescẽtibd. cum sit iustũ pri¬

Expanded text:
tem ducitur, etiam procuratorem dare minime prohiberi, quod his, qui ex servitute ad libertatem prosiluminari praecipiebant, in posterum conquiescentibus, cum sit iustum pri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eoꝵ Talus rebo aut cãis ue¬
fem defensõis obẜuacõem
dispõne iuditis collocari. ⁊̃¬
Omes uero quiꝓ lib̾tate p¬
iclitantur siquid̃ possint
fideuissorẽ dare eñ exigi. Sĩ
uero re ũa dacio en ĩpossibil¬
feste ostẽdatur uiratõrie ca

Expanded text:
el aliis rebus aut causis veterem defensoris observationem dispositione iudicis collocari. Omnes vero, qui pro libertate periclitantur, si quidem possint fideiussorem dare, eum exigi: sin vero re vera datio eius impossibilifeste ost
Abbreviated transcription (Latin):
ous
ita necimpedienda est. qõ
eimotadtrousia sit Qd̃ si
prior possõr in quietatꝰẽ
⁊ si cipost ea per longumtẽ¬
pus sineali qͣ interpellone
potest nͣti longi temporis
pũb licꝗ seru.mi opor tet

Expanded text:
us, ita nec impedienda est, quod ei mota controversia sit. Quod si prior possessor inquietatus est, etsi postea per longum tempus sine aliqua interpellatione potest uti longi temporis p
Abbreviated transcription (Latin):
tuquictrito tuo in dotem.
dedit. tueꝓprietatis sũt
nec ulla sgriptio ex tnͣsacti
tp̃ris ꝓlixitate adoleuit.
preses pumtie restituit¬
bieas efficiet.
re tĩn successioins sine ui¬
stotitulo obtenta ꝓ dẽead
p̃striptionem. hac sola rõe
non põtest.
error causam  possõmis si¬
ne uerotitulo p̾̃stitit silẽ¬
ciii longitp̃ris p̃cuipcione
de repelliuirᷤ euudentissi¬
mi est.

Expanded text:
tua vitrico in dotem dedit, tuae proprietatis sunt nec ulla praescriptio ex transacti temporis prolixitate adolevit, praeses provinciae restitui tibi eas efficiet. iure tantum successionis sine iusto titulo obtenta prodesse ad praescriptionem hac sola ratione non potest. error causam possessionis sine vero titulo praestitit, silentii longi praescriptione depelli iuris evidentissimi est.
Abbreviated transcription (Latin):
post mõtam iomisno
sam qonem res adrũ.
noua dm̃a bona fider
transiennt iet exinde no
ne int̃pellãtione nõ est
inquictanda quenunc
possidet pona que sicut
accessiõne prioris dmĩ nõ
utitur qui est inquictatꝰ¬

Expanded text:
post motam et omissam quaestionem res ad nova dominia bona fide transierint et exinde novi ne interpellatione, non est inquietanda quae nunc possidet persona, quae sicut accessione prioris domini non utitur, qui est inquietat
Abbreviated transcription (Latin):
locum h̃re pot᷑ ¶ Talẽ igitur sb̃¬
tilẽ dubitr̃em. ĩputantes scip¬
imus tãfilios uł filias defũcte
pone dotẽut añnuptiam do¬
nacõem a parentib suissibi
datam dferre nepotib urne
i aurauuinilis amitis i mat

Expanded text:
locum habere potest. Talem igitur subtilem dubitationem amputantes praecipimus tam filios vel filias defunctae personae dotem vel ante nuptias donationem a parentibus suis sibi datam conferre nepotibus vel is aut avunculis, amitis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs legibꝰ id ꝑgequimur
adicientes ut si quisqua
sp̃ali supplicacõeeliciendũ
auꝙ rescriptum tẽptauent.
ut tnͣsire ei formã liceat stat¬
utorum tercia pr̃imoni ipa¬
te młctetur ⁊ dampnatꝰ. imb¬
itus crimĩne maneac infai¬

Expanded text:
is legibus idem prosequimur adicientes, ut, si quisquam speciali supplicatione eliciendum aliquod rescriptum temptaverit, ut transire ei formam liceat statutorum, tertia patrimonii parte multatus et damnatus ambitus crimine maneat infa
Abbreviated transcription (Latin):
cessante si bona fide ẽptaman¬
cillam unditore bonafidedis¬
intentiopprietatẽ undicãtis
tencrenon potest.

Expanded text:
cessante si bona fide emptam ancillam venditore bona fide disintentio proprietatem vindicantis tenere non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Odp̃r ¶ Ançipia tua si¬
¶ ab eis distcͣca sunt quiiuͤ
uẽdendi ñ hũerunt undi¬
care ea potes nec emmusu¬
tapi ab ẽptorib pot̾untẽ
illicita undicc̃e furtũ ccͣtũsit

Expanded text:
ninus . Mancipia tua si ab eis distracta sunt, qui ius vendendi non habuerunt, vindicare ea potes. Nec enim usucapi ab emptoribus potuerunt, cum illicita venditione furtum contract
Abbreviated transcription (Latin):
nec ex h̃rdatum te alleges si
in eum locũ nõ redisses. mãi¬
festũ ẽ młtis cãibo nõ uolun¬
tarus s fortitis euemre potu¬
isset.ut eãm ĩplerere ñ possis.⁊¬

Expanded text:
nec exheredatum te adleges, si in eum locum non redisses, manifestum est multis casibus non voluntariis sed fortuitis evenire potuisse, ut eam implere non poss
Abbreviated transcription (Latin):
tibundixisse. cumte filio soro¬
ris sue gobrino tuo ꝓbligili
ordinario auxilio indĩges cũ
ex hus p̃cib q̃ libello cõplexa
es decłatur non ꝑcumstetisse
quominꝰ supp̃me uoluntati
In muis tue testatricis. sat̃fieret.

Expanded text:
tibi indixisse, cum te filio sororis suae consobrino tuo probabiliraordinario auxilio indiges, cum ex his quae libello complexa es declaretur non per eum stetisse, quominus supremae voluntati matris tuae testatricis satisfieret.
Abbreviated transcription (Latin):
ferre lutro ⁊ cordiam marita¬
lememmũo cum bom mores
noduinctaenxretinere potu¬
sti. rediigitur ad maritũ sciẽs
brditatem mrĩs ⁊̃ siredieris:
retenturã. ꝗppe qͣm retineres
lcet prsus. ib eoñ recessisses

Expanded text:
aeferre lucro concordiam maritalem. enimvero cum boni mores coniunctionem retinere potuisti. Redi igitur ad maritum sciens hereditatem matris, etiamsi redieris, retenturam, quippe quam retineres, licet prorsus ab eo non recessisses
Abbreviated transcription (Latin):
ũisimilepr̃em. si denepotib ĩ
cogitaũit talẽfetisse sb̃stõnem:
humamtatis intuitu ⁊ hoc la
subiugaũit. milla liboꝵ eorũ
m̃cione facta. ⁊ hic intelligit
excludentib.⁊ intellectu optĩo
hus qui ad sb̃stc̃em uccãtur
te. id eos eam ꝑtemuenire. set
ad filios uł filias nepotes uł
neptes ut ꝓnepotes urpne¬
ptes morientis: tñsmittente.
⁊ nõ. ilit̾ sb̃stõem locũ accipiẽ¬
te nisi ip̃i liberrsñ iusta sobole
decessint. ut ꝙ int̃ iustos libos
scitum ẽ. ħ ⁊int̾naturales fili¬
os extẽditur q̃ oĩa ⁊ in legatiᷤ
habere sanctimus.

Expanded text:
isimile patrem, si de nepotibus cogitaverit, talem fecisse substitutionem: humanitatis intuitu hoc et subiugaverit nulla liberorum eorum mentione facta, et hic intellegi excludentibus et intellectu optimo his qui ad substitutionem vocantur te ad eos eam partem venire, sed ad filios vel filias, nepotes vel neptes, pronepotes vel proneptes morientis transmittente, et non aliter substitutione locum accipiente, nisi ipsi liberi sine iusta subole decesserint: ut, quod inter iustos liberos sanctum est, hoc et in naturales filios extendatur. Quae omnia et in legatis habere sancimus.
Abbreviated transcription (Latin):
erum obẜuentur quenrom
issẜ. ad uen̾abilem cetum or¬
icti uctabulo nuncupãtur.
siuc cas nobis spontaneus
motus ingessent. siuc p̾catio:
siuc rellaͣcio uł lis motalegis
occ̃onem postulauit. Namsa¬
tis est edicti cas mincupacõei
censeriurꝑomnes ppłos iu¬

Expanded text:
entur, quae vel missa ad venerabilem coetum oredicti vocabulo nuncupantur, sive eas nobis spontaneus motus ingesserit sive precatio vel relatio vel lis mota legis occasionem postulaverit. nam satis est edicti eas nuncupatione censeri vel per omnes populos iu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃imut siueuidũasuediaco¬
ñssauł uirgo deo dedĩcͤata uel
sc̃momalis muliersiue quoꝯ¬
cumq alio nominereligioti
honoris uł digͣmtatis stmmn¬
na nuncupata: testo uł codicͣil¬
lo suo ꝙ tñ alia omni uins rõ¬
ne munitum sitec̃ce⁊ marti

Expanded text:
cimus, sive vidua sive diaconissa vel virgo deo dicata vel sanctimonialis mulier, sive quocumque alio nomine religiosi honoris vel dignitatis femina nuncupatur, testamento vel codicillo suo, quod tamen alia omni iuris ratione munitum sit, ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
iecticiam pecumã fenore.
quepiculo creditoris da¬
petiñam ea lege dedisse o
utt insacra urbetbiresti¬
tuereturnec inc̃tum ꝑic¬
ulum ꝙ ex naingacione
nusse ꝓfiteans. nõ dubiũ
est pecĩne credite uit᷑ licit̃ mo
Dem. ¶Tnꝓponas te nau¬
ticum fenus ea condicione
dedissent post naugiumq
maffricam dingidebitoras¬
scũabat insalonita norur
portu naue delata fenebriᷤ
pecuma tibi reddetur. itaut
Nauign d̃taxat ꝙ in affricã
destinabatur ꝑiculũ suscepe¬
ris ꝑ quicium debitoris nec
loco quidẽ nauiguẜuato illi¬
citis cõpatis m̃tib qͣ naui
ꝯtinebat fiscum cccupasse
amissaꝵ mcium detim̃tur
q. nõ ex marine tẽpestaͣtis
discriminesex p̃apite auantia
e⁊ incunlis debitoris audac¬
ia accidisse asseñabaturascr¬
ibi tibiiuns pblicirõ non ꝑ¬
qñqͣm ad destinatum locu

Expanded text:
iecticiam pecuniam, quae periculo creditoris dapecuniam te ea lege dedisse, ut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione rtinuisse profitearis, non dubium est pecuniae credCum proponas te nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorum portum nave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigii dumtaxat quod in Africam destinabatur periculum susceperis, perque vitium debitoris, nec loco quidem navigii servato, illicitis comparatis mercibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marinae tempestatis discrimine, sed ex praecipiti avaritia et incivili debitoris audacia accidisse adseveratur, adscribi tibi iuris publici ratio antequam ad destinatum locum
Abbreviated transcription (Latin):
exm̃is legibcuratores ceant᷑
defensionemqͣmꝑ lite susceper¬
unt retusares abmicio litis̃
tele qmcuracion⁊ si h̃ recusa¬
uerint uł subire disturint. nõ
solumut pote suspecticonuno¬
ueantur amissa eoꝵ estimnti
mentum. Qd̾. aAnte late ꝑone
exictusatione defensiomis sus¬
tineant resarure cogantur¶S
⁊ siquis ex quadamꝰ in t̃pelłone
idmonitus ꝓ litis instruttõne

Expanded text:
s curatores creantur, defensionem quam pro lite susceperunt recusare, sed ab initio litis telae quam curationi. Et si hoc recusaverint vel subire distulerint, non solum utpote suspecti amoveantur amissa eorum existimmentum, quod antelatae personae ex recusatione defensionis sustineant, resarcire cogantur. Sed et si quis ex quadam interpellatione admonitus propter litis instructione
Abbreviated transcription (Latin):
ticu libertiiam sublati sũt
quasp̃ imꝑfecta latinorũ
ubtas incertis uestigiis̃
cta ad huc remanet ⁊ nõm
utit quid pars eius dimin¬
le est. ħinius ꝑfectum dedu¬
citur. ¶Cum enm latim liḃ
ti ad siłitudinẽantiq̃ latunt¬
atis q̃ incolonõms missa ẽui
dentur ẽe introcducti ex q̃ nich̃
alurdrei publicemsi bellum
accessit. ciuile. sat̃absurdum
est ip̃a origmnt ie sb̾lata ymag¬
inem eius derelinqui. ¶Cum
igitũr multis modis ⁊ penem
numerabilib latinoꝵ intrcd¬
ucta est ꝯdicio ⁊ lege dũse. ⁊ sẽa¬

Expanded text:
ticii liberti iam sublati sunt, quapropter imperfecta Latinorum libertas incertis vestigiis tcta adhuc remanet et non inutilis quidem pars eius deminle est, hoc in ius perfectum deducnem antiquae Latinitatis, quae in coloniis missa est, videntur esse introducti, ex qua nihil aliud rei publicae nisi bellum accessit civile, satis absurdum est ipsa origine rei sublata imaginem eius derelinqui. Cum igitur multis modis et paene innumerabilibus Latinorum introducta est condicio et leges diversa
Abbreviated transcription (Latin):
tas. inp̃centia sunt romana
defturdicio ut hus p̾genti le¬
ge enum̃atis ⁊ cuub romãis
quos latinoꝵ nom̃ in duceb¬
atur penitus aqu̾iescant ⁊ nõ
tp̃r mortis in eandẽ ꝑsonamĩ
simul ⁊ lib̾tas ⁊ ẜuicium acurr̃t

Expanded text:
 Romana defertur condicio, ut his praesenti lege enumeratis et cives Romanos quos Latinorum nomen inducebatur, penitus conquiescant et non tempore mortis in eandem personam simul et libertas et servitium concurrunt
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps alus descendentib i
derelictis quibounde liberi bo¬
norum possõminime cõpetit.:⁊
insuꝑexlatẽ quibcumq ãg¬
natis minime possĩt idẽ agna¬
tiqrtamꝑtemhrditatis mor¬
tue peone sibi undicare. s soli
descendentes aomortu sucte¬

Expanded text:
scendentibus derelictis, quibus unde liberi bonorum possessio minime competit, et insuper ex latere quibuscumque agnatis, minime possint idem agnati quartam partem hereditatis mortuae personae sibi vindicare, sed soli descendentes ad mortui succe