comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimus: luc̾tam contra malignos sp̃c
sumimus. Nichil autem magligni
sp̃e in hoc mundo ꝓpͥum possident. Nu¬
di gͦ cum nudis lutari debemus. Nã
si uestitus quisq cum nudo luctatur:
cicius ad terram deicit᷑. qr habet un¬
de teneatur. Quid enim sunt t̾rena
omnia nͥ q̃dam corporis inclumenta :
Qui gͦ contra diabolum ad c̾tam̃ ꝓꝑat:
uestimenta abiciã. ne succumbat. Dich̾
in hoc mundo amando possideat: nutꝰ¬
las rerum labentium dexfationes
requirat. ne unde aduotum tegitur:
aclcasũ in de teneatur. Nec tamen suf¬
ficit nr̃a relinquere: nisi reliuqua¬
mus ⁊ nos. Quid qd̃ dicimius. relinqͣ¬
mus ⁊ nosẽ Sieiũ nos ipsos relinqͥmus.
nuo ibimus dͣntra nos: belquis est qͥ
uadit. si se de seruit : aliud sumut
ꝑpeccatum lapsi: aliud ꝑuaturam cõ¬
ditialioud qd̵ fecimus: aliud qd factĩ
sumus. Relinquamus nos met ipsos
quales peccando nos fecimus: ⁊ manea¬
mus nos met ipsi qͣles ꝑ gr̃ãm facti su¬

Expanded text:
nimus, luctamen contra malignos spiritus nimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti su
Abbreviated transcription (Latin):
opposuit nouitatis sue. Quid eñi uetꝰ.
qͥd carnalis homo nouerat. nͥ sua reti¬
nere. aliena rapere si posset. concupis¬
cere si non posset: S celestis medu̾is: sĩ¬
gulis quib ꝙ nicusobuiancia adhibet
medicamenta. Nam sicut arte melici
camenta peccatis ut lubͥcis conti¬
nentiam. tenacib larga̾tatẽ ira¬
cundis mansuetudinẽ. elatis p̃¬
ciꝑet humilitatem. Certe cũ sole¬
se sequentib noua mancdata p̃po¬
neret: dixit. Nisi quis renuntia¬
uerit omnib que possidet ñ potest
meus esse discipulus. Ac si aꝑte
dicat. Quia ꝑuitam uet̾em aliena
concupiscitis: ꝑ noue conu̾sationis
studium ⁊ ur̃a largimini. Quid uͦ
in hac lectione dicat audiamus. Q
uult post me uenire abneget semec¬
ipsum. Ibi dicit᷑ ut ab negemus no¬
stra. hic dicitur ut ab negemus nos.
Et fortasse laboriosum laboriosum ñ
est homini relinquere sua: s ual¬
de laboriosũ ẽ relinquere semet¬
ipsum. Minus quippe est ab nega¬
re qd̾ habet: ualde ⁊ enum multum.

Expanded text:
s suae. Quid enim vetus, quid carnalis homo noverat, nisi sua retinere, aliena rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidelus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tamen nos patronos modo ñ querimꝰ:
quos tunc. defe̾sores habeamus. Ad sũt
atq ut ita dixerim. querunt ut que
quia ne punire peccatores debeat: roga¬
ri uult ⁊ ipse qui uidicat. Unde ⁊ tam
longo tempore comminatur iram ⁊ tñ
ricordia eus refoueat: ut nullo modo
negligentes reddat. Sic peccata nostra
ꝑturbent: ut mens in desꝑationem
non proͣuat. Quia ⁊ si p̃sumentes me¬
tiumus.⁊ metuentres sꝑamus: et̃num
regnum cicius adepturi sumus per
eum qui uiuit ⁊ regnat deus cũ patre ĩnnitate

Expanded text:
et tamen nos patronos modo non quaerimus, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt atque, ut ita dixerim, querit, ut querquia, ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui iudicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et taricordia eius refoveat, ut nulnegligentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non prorant, quia etsi praesumentes metuimus, et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus, per eum qui vivit et regnat cum Patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
ablati sunt. Trita illa adorandũ
rediit: seseq in lacrimis ꝓlirͥus ef¬
fudit. Et facta est post hoc tanto
inftantior in p̃ce quanto certior de pro
credatis. qr eece ipsi qui iuilla ui¬
uunt humanis obtutib uisibilit̃
p̃sentãtur. Quod enim uideri potest.
meliꝰ dicit᷑ sciri. qmͣ credi. Uenturã
gͦ uitani nos dominus mag̃ uoluit
scire quam credere: qui eos quos i¬
uisibilit̃ recepit apud se uiuere.
quam cum districto uidice. habetis
patronos facite: hos indiem tanti ter¬
roris illius defensores ad hibete. Certe
si apud quendam magnum iudicem
causa quelibet ur̃a ẽẽt die crastino
uentilanda: totus hodiernus dies in
cogitatione duceretur. PLatronum ur̃a
fraternitas quereret. magnisq p̃cibus
ageret: ut apud tantum uidicem sibi
defensor ueniret. Ecte districtus uidex ih̃c
uentrirus est tanti illius angelorum ar¬
changeloꝵ ꝙ concilii terror adhibetur
In illo conuentu causa nr̃a discrititur.

Expanded text:
ablati sunt. Territa illa ad orandum ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promcredatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud se vivere nquam cum districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ꝓqua mori debuissent: Et ec¬
ce qr ita crediderunt. miraculis co¬
ruscant. Ad extinctam namq eoꝵ
corpora. iiuentes egͥ ueniunt ⁊ sa¬
nantur. Puiri ueniunt ⁊ ademo¬
nio uexantur. Demoniaci uenunt
⁊ liberantur. Quomͦ gͦ uiuunt illic
ubi uiuunt. siin tot miculis uiuũt
hic ubi mortui sunt: Rem fr̃s dico
breuem u̾bo s non paruam mu̾to:
qmͣ religiosis qͥbdã seniorib narran¬
tib agnoui. Gothoꝵ tempore matro¬
na quedam fuit ualde religiosa:
que adhoꝵ martyrum eccl̃iam cre¬
bro ueniebat. Quadam die dum
ex more adorandum uenisset: egre¬
diens duos stantes subꝑegrino habi¬
tu monachos iueint. ꝑegrinos tre¬
didit. Dare eis aliquid. elemosine
p̃cepit. S pͥusqmͣ eus errogator eis
ad largiendam elemosinã ꝓpinqͣss
adstiterunt illi uicimus ⁊ dixerunt
Tu nos mͦ uisitas. nos te indiẽ iudicii
requirimus ⁊ quicqͥd possumus p̃s¬
tamus tibi. Quo ctico ab oculis eiꝰ

Expanded text:
vitam pro qua mori debuissent? Et ecvitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, perjuri veniunt et a daemonio vexantur, daemoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sunt? 7. Rem, fratres, dico brevem verbo, sed non parvam merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Onimpotens gͦ deus largiendo t̃rena
suadet ad celestia: ut ꝑcipiens qd̵ ud̾et
sꝑare discet qd̃ minime uidebat. Et.
tanto solidior de iniussibilib fieret:
quanto eũ ad spei certitudinẽ uisibi¬
lia ꝓmissa fulcirent. Unde recte qͦꝙ
ꝑ psalmistam dr. Dedit eis regiones
gentium: ⁊ labores populoꝵ possede¬
runt: ut tustodiant iustificationes
eius ⁊ legem eꝰ exquirant. Sic gͦ in
hoc loco rudib discipulis ueritas
loquens uidendum regnum dei pro¬
mutit interra: ut hoc abeis fideliꝰ
incelo p̃sumatur. Eripso itaq reg¬
no quod uidemus in mundo esse subli¬
matum: sꝑemus regnum qd̵ incelo
credimus. Ecipiendum: Nam sunt
non nulli qui xp̃ianitatis nomine
censentur: s xp̃ianitatis non habẽt
fidem. Sola esse uisibilia estimant
inuisibilia non appetunt: qr nec ẽẽ
suspicantur: Ad fcõꝵ martyrum
corpora consistimus fratres mei nũ¬
quid isti carnẽ suam in mortẽ cla¬
rent. nisi eis c̾tissime constitisset eẽ.

Expanded text:
nipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse
Abbreviated transcription (Latin):
populi ꝓhibentur. Pisces quippe qui
pennulas squamarum habent: da¬
re saltus etiam suꝑ aquas solent.
Quicd gͦ pennatis piscib nisi electe
anime designantur: Que ꝓfecto sole
incelestis ec lie corpus transeunt: q̃
modo uirtutum pennulis fulte sal¬
tus cdare ꝑceleste desiderium scuĩt.
ut suꝑna ꝑcontemplationẽ appe¬
ttant quãuus in se ipsis iterum ex
mortali carne relabant᷑. Si gͦ iam
displiceat nobis fratres kim̃ quod
curui sumus. Ponatur ante oculos
mulier curua. ⁊ arbor in fructuosa.
reminiscamur malorũ q̃ fecimꝰimit¬
tamus ad radicem cordis cophynun
st coris: ut tunc in retributionis fruc¬
tum pinguescat. qd nob̾ hic ꝑpenitẽ¬
tiam fetebat. Et si uirtutum summa
oꝑari non possumus: ipso deus nr̃o
gaudet lamento. Ex ipsa ei iusticie
inchoatione placebimus: qui ĩ iusta
que fecimus punimus. Nec mora erit
in flectib: qr t̃gent cicuis transeuntes

Expanded text:
populi prohibentur . Pisces quippe qui populi prohibentur . Pisces quippe qui pennulas squamarum habent, dare etiam saltus super aquas solent. Quid ergo pennatis piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Si ergo jdispliceat nobis, fratres charissimi, quod curvi sumus. Ponatur ante oculos mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
si ipsa se aclima appetenda non deiẽ.¬
contra hanc illo̾ꝵ ꝑuersitas nullate¬
nus conualescit. Et que transire ꝑeã
nequeunt: qmͣ contra se rigidam in
nobis sp̃itibus: Nlamus cũ terrena
concupiscimus. cam adtemporalia
appetenda curuamur. Pudeat gͦ t̾rena
concupiscere: ⁊ dorsa menciũ ascendẽ¬
tib acluersariis p̃b̾e. Terram semꝑ
intuetur qͥ curius est:⁊ quo p̃mio
sit redemptus non mememinit. qui
ima querit. hinc etiam ꝑ moysen dr᷑.
ut qui gybbo p̃mit᷑ neqͣquaquam ad
sacerdociũ proueat᷑. Et qͦt qͦt. xp̃i sangͥne
redempti sumus: menbra eiusdẽ sum¬
mi sacerdotis efficimur. Unde nobis et
ꝑpetrum dr. Uos autem genus electũ.
regale sacerdocium sacerdociũ. S qui
gibbum tolerat: ima semꝑ intuetur.
Asacerdocio gͦ repellitur qr quisquis
solis terrenis intentuf est ipse sibi
testis est quod menbrum summi sacer¬
dotis non est. Hinc rursus. Pisces qru
pennulas non habent. abesu fidelis

Expanded text:
si ipsa se asi ipsa se acontra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in nobis spiritibus damus, cum terrena concupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium ascendentibus adversariis praebere. Terram semper intuetur qui curvus est, et quo praemio sit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur . Et quotquot Christi sanguine redempti sumus, membra ejusdem summi sacerdotis 1586 efficimur. Unde et nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur. A sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab esu fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑnam lunam intuendã. homo con¬
ditus fuerat: s pectatis exigentib foras
missus: mentis sue tenebras portat. su¬
ꝑna non appetit in firmis intendit celes¬
tia neqͣqmͣ desidãt. t̾rena semꝑ mani¬
mo uersat. Et hoc quod de suo genere
doluit. in se ipso exclamauit dicens. Icur¬
uatus sum ⁊ humiliatus sum usꝙ quaꝙ:
Contemplationem namq celestium per¬
dens. si sola carnis necessaria homo cogi¬
taret: in curuatus ⁊ humiliatus esset.
s tamen usq quaq non esset. Quem
ta sternit nõ solum incuruatus s usq¬
quaq incͦuatꝰ ẽ. hinc alius ꝓpłia de
in mundis sp̃itib dicit. Qui direrũt
amme tue incuruare. ut transeamus
Recta quippe stat anima cum suꝑna
desidat: ⁊ neqͣqm flectitur adima. S
maligni sp̃c cum hanc in sua rectituli¬
tine stare conspicunt: ꝑ eam transire
non possunt. Transire namq eoꝵ ẽ:
mintunda illi cdesideria spargire. Di¬
cunt gͣ inturuare: ut transeamus q

Expanded text:
ad supernam lucem intuendam homo, conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat, et hoc quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit, dicens: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ta sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus ait: Qui dixerunt animae tuae: Incurvare, ut transeamus . Recta quippe stat anima, cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus, cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum, est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo, Incurvare, ut transeamus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
recticudiuis eariitui: equo uiuendi fine serua¬
u̾is. Nani prudentia si t̾minos suos excedat cal¬
lidus ⁊ pauendi a cuminis eris inuestigator latẽ¬
tium. ⁊ scrutator qͣlũcũꝙ noxarum oftenderi ͭ̃
suspiciosus. attẽtꝰ semꝑ aliqͥd querens timens. semꝑ
tilissimas suspiciones tuas: ad dep̃hensionẽ alicuiꝰ¬

Expanded text:
rectitudinis earum aequo vivendi fine servarectitudinis earum aequo vivendi fine servaveris. Nam si prudentia terminos suos excedat, callida et pavida commiseris, investigator latentium, et scrutator qualiumcunque noxarum ostenderis, suspiciosus, attentus, semper aliquid quaerens, semper tilissimas suspiciones suas ad animi tui
Abbreviated transcription (Latin):
est iticia. nͥ nr̃a ostitucio. seu diuina lex. ⁊ uinculũ
societatis humanes In hac non est ꝙ estimemus.
qd expediat. Expediet enĩ qͥcqͥd illa dictau̾it. Quis¬
quet᷑ uen̾abunt᷑ ⁊ diligent. Iustus enim ut sis.
ñ solũ ñ nocebͣ: s ⁊̃ in nocences ꝓ hibeas. Nam
nich nocẽ ñ ⁊ iꝰticia: s abstinentia alieni. ab his
gͦ incipe ut ñ auferas. ⁊ ad maiora ꝓ heuehere ñ
⁊̃ abaliis ablata restituas. Raptoresꝙ ipsos
timendi sint. castiga ⁊ cohibe. Ex nulla uocis am¬
lare. Nicħ tibi int̾sit. an firmes. Dereligione¬
ubicũq d̾ ui̾tate tractate. Nam ⁊ si uire utrando
deus inuocet᷑:. ⁊̃ ñ in uocͤenti testis est tamen ñ
transeans uitate. ne iusticie transeas legim. Qd̃¬
⁊ si aliquando coarceris uti mendatio: utere ñ
ad falsi. s ad uerr custodiam ⁊ si coutigerit fideli
Tacenda enim tacet. Loq̃nda loquit᷑ atq ita illi
spes: ꝑfectũ facient te uirũ. si mensuram

Expanded text:
ustitia non nostra constitutio, sed divina lex est, vinculum societatis humanae. In hac non est quod aestimemus quid expediat: expedit tibi, quidquid illa dictaverit. Quisquentur, venerabuntur et diligent. Justus enim ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est justitia, sed abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, ut ad majora proveharis, et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis amlare. Nihil tibi intersit, an firmes, an jureubicunque de veritate tractatur: nam si jurejurando Deus invocetur, et non invocanti testis est, amen non transies veritatem, ne justitiae transeas legem. Quod si aliquando coarcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerit fidelitecreta non prodit, tacenda enim tacet, loquenda loquitur: atque illi species perfectum te facient virum, si mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ admirationẽ negligentia: subseqͣt᷑. Dũ neꝙ
de magnis neꝙ de minimis errantiũ uitis corrigendi
curam geres. s licentiã peccandi aut illidentib ꝓt̃ue.¬
uans: humane societati: dirus appareas. Ita gͦ amabi
lis iticie regala tenenda ÷ ut reu̾entia discipline eius:
neq nimia negligentie ꝯmunitate despecta uilescat:
neꝙ seuiori attracitate durata gr̃am humane a ma¬

Expanded text:
semper animi rationem negligentia subsequatur. Dum neque semper animi rationem negligentia subsequatur. Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibuvans, humanae societati durus appareas. Ita ergo justitiae regula tenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diuturna gratiam humanae ama
Abbreviated transcription (Latin):
uersipellis. ⁊ simplitatis numicus. Com̃tator cul¬
no mine acunctis malus homo uocab̾is. In has̃
gͦ maculas. prudentia in m̃surata ꝑducit. Qͥcũꝙ
in illa mediocri lance ꝑsistit: nͨ obtusum habet
inse aliquid nec uersutum.
facit urũ minacem. inflatũ turpidũ. ĩ qͥetũ
ta honestate festinum. Qui momentis oĩb suꝑcilio
aliũ figgit. ⁊̃ qͣmius audax sit impugnator: tam̃¬
ex multa extra se ualentia ferre non poterit. sed
aut miserũ obtinet finẽ: aut erũpnosã sui memo¬
riani: delinquet. Mensura gͦ magnanmitatis ẽ:
nes tituidum ẽẽ hoĩem: nec audacẽ.
Uncinentia deinde his t̾minis: se astrĩgat. Caue
ne parcꝰ sis. ne suspiciose ⁊ timide manũ ꝯtͣhas.
ne in minimis quoq speculã: ponas. Nam calis et
tam circuncisa nõ pudebit: integͥtas. Hac gͦ mediocta¬
tis linea ꝯtinentia obseruab̾. ut nͨ uoluptati deditꝰ.¬
nec ꝓdigꝰ: aut lururiosus appairas. uͭ auara tena

Expanded text:
s, et simplicitatis inimicus, contemplatorque culis a cunctis, malus homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance persistit, nec obtusum in se aliquid habeat, nec versutum. faciet virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: ta honestate, festinum; qui momentis omnibus supercilia alium fugat. Sed quamvis audax sit impugnator, tamen multa extra se valentia ferre non poterit. Sed aut miserum appetit finem, aut aerumnosam sui memoriam derelinquit. Mensura ergo magnanimitatis est, nec timidntinentia deinde his terminis astringat: cave ne parcus sis, ne speciose et timide manum contrahas. Ne in minimis quoque speculum ponas. Nam talis et tam circumcisa vilis putabitur integritas. Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenac
Abbreviated transcription (Latin):
anlus apłs dixit. Non gͦ amplius in uicem iu¬
dicemus. s hoc uidicate magis. ne ponatis offẽ¬
diculum fr̃ibus uel scandalum. Salomon dr̃t.
Iusticia rec̾torum lib̾abit eos: ⁊ minsidiis suis
capientur. iniqui. Nouit iustus animas ium̃¬
torum suorum. In multitudine populi dignitas
regis: ⁊ impaucitate plebis ignominia pͥncipis
In hylaritate uultus regis uita: ⁊ dem̃tia eius
quasi imber serotinꝰ. ꝓppter pect̃a t̃re multi

Expanded text:
. Non ergo amplius judicemus invicem, sed hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum fratribus vel scandalum . SALOMON. Justitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui . Novit justus animas jumentorum suorum . In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis . In hilaritate vultus regis vita, et clementia ejus q
Abbreviated transcription (Latin):
illas. Ienrdir̃. Non letificem᷑ ad laudes huma¬
nas: nec uituꝑatiõ es eoꝵ ex pauescamꝰ. Deo
enim placere curantes: minas hominũ non
timeamus G reg̃ dix̃. Non morientẽ quippe
mortificat: qui iustum dampnat: ⁊ non uictur̃¬

Expanded text:
illis . HIERONYMUS. Non laetificemur ad laudes humanas, nec vituperationes eorum expavescamus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timeamus. GREGORIUS. Non morientem quippe mortificat, qui justum damnat; et non victur
Abbreviated transcription (Latin):
tue ⁊ torcularis tui: ñ tardabis offerre michi.
De milicia. de negocio. de artificio. redde decimas.
Cũ .it. decimas clando. ⁊ t̾rena ⁊ celestia possis pro¬
m̾eri qͣre ꝑ auariciam duplici te bñdictione de
impio militi: ꝙ ñ uis dare sac̾dots. Bnface̾ sẽꝑ
d̾s paratꝰ :÷: s hoiũ malicia ꝓhibet᷑. Decime .ii.
ex debito reqͥrũt᷑. ⁊ qͥ eas clare noluerit: res alie¬
nas inuasit. Et qͣnti pauꝑes in locis uͥ ip̃e habi¬
tat. illo decinas ñ dante. mortui fame fuerĩt.
tantoꝵ homicidioꝵ reus ante tͥbual et̃ui uidi¬
cis apparebit qr rem a domino pauꝑib delega¬
decimis ⁊̃ ⁊ de nouẽ partib studeat elemosinã
dares¬

Expanded text:
vineae torcularis tui non tardabis offerre mihi . De militia, de negotio, de artificio, redde decimas. Cum enim decimas dando, et ex terrenis coelestia possis promereri, quare per avaritiam duplici te benedictione defimpio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere Deus per paratus est, sed hominum malitia prohibetur. Decimae enim ex debito requiruntur, et qui eas donare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse habitat, illo decimas non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Domino pauperibus delegadecimis etiam et de novem partibus studeat eleemosynam dare
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ⁊ uagationẽ ñ fecit: ꝯfidat qr ũ moriet᷑
inet̃nũ. Monachus edens multũ.⁊ oꝑans mul¬
tum: ũ confidat in hoc. qͥ autẽ parun ecdit
mercedem suam. Qui uult edificare dimũ:
opus suum: ita mouachum multa hab̾e
o pportet. ut possit oꝑa dĩ ꝑfice̾. Quanti
mo nachoꝵ dum patres matresq miserant᷑
suas animas ꝑdidunt. Melior est secularis
manstietus: qm monachus animosus. et
i racundꝰ. Melior est secularis in firmitate
seriuens fr̃i: suꝑ moniachũ ñ miserantem
ꝓrimo suo. Monachus bilinguis ⁊turbat:
frẽs: fidelis aut̃ reqͥem adcducit. Pallor erũ
cũ humilitate ⁊ macies deus ẽ monachi si
densa inbona t̾ra culta: sic aninia monachi
fructificans cogitationib diuinarum scͥpturoꝵ
Sic̃ lampas lucida. iu loco tenebroso refulgens.
sic monachꝰ mente sobria. corde ꝑuigili ĩtẽpore
psalmodie sue et or̃onis. Sicut pondus chepͥt sa¬
lis depͥmit infirmum. sic so in pn̾ monacħũ

Expanded text:
et vacationem non fecerit, confidat quia non morietur in aeternum. Monachus edens multum, et operans multum, non confidat in hoc. Qui autem parum edit, mercedem suam. Qui vult aedificare domum, opus suum: ita monachum multam curam habere oportet, ut possit opus Dei perficere. Quanti monachorum, dum patris matrisque non miserantur, suas animas perdiderunt? Melior est saecularis mansuetus, quam monachus animosus et iracundus. Melior est saecularis infirmitas serviens fratri, super monachum non miserentem proximo suo. Monachus bilinguis turbat fratres. Fidelis autem requiem adducit. Pallor enim cum humilitate, et maceries, decus est monachi. Sia in bona terra culta, sic anima monachi fructificans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebroso refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis deprimit infirmum, sic somnus deprimit monachum
Abbreviated transcription (Latin):
ne aut ip̃e aliis detͣhas: aut alios audias de-
nos carꝑe: dum peccantiũ multitudine
putant minui pecrata. G reg̃. d. Celorum
et enĩ regnũ: nullus murmurans accipit.
nec ullus qui accipit: murmurare potest
ysid .d. Ne detͣhas peccanti: s condole. Qd̃
in alio de tͣhis inte potuis ꝑtimesce. Detͣc¬
tionẽ om̃s rep̃hendunt. omnes iutuꝑant
Quando alium detrahis: te discute. Quãdo
aliũ mordes: tua pecc̃a redargue. Nõ alt̾uis
et qͥ decrabentẽ audit ⁊ is qui decrabit. In
uitas patrũ d̾r. Meliꝰ ẽ comedere carnem
⁊ unũ bib̾e: qͣm coredere in uituꝑationẽ
fr̃ẽm suũ: Si cut susurrans serpens euãde
paradiso extussit: sic qͥ detrahit fr̃ẽm
suum. non solum suam s etiã audientis
t de uoluntanb

Expanded text:
 ipse aliis detrahas, aut alios detrahentes nos capere, dum peccantium multitudine putant minui peccata. GREGORIUS. Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. ISIDORUS. Non detrahas peccanti, sed condole. Quo in alio detrahis, in te potius pertimesce. Detractores omnes reprehendunt, omnes vituperant. Quando alii detrahis, teipsum discute. Quando alium mordes, tua peccata redargue. Non alteriuset qui detrahentem audit, et is qui detrahit. EX VITIS PATRUM. Melius est comedere carnem, et vinum bibere. quam contemnere in vituperatione fratrem suum. Sicut susurrans serpens Evam de paradiso expulit, sic qui detrahit fratri suo, non solum suam, sed etiam audientis I. De volunta
Abbreviated transcription (Latin):
sine querela.⁊ simplices filii clr:. sine rep̃hen¬
sione. Iacob apłs d. Nolite decͣhere alterutͣm.
fr̃es mei. Qui det̾rahi fr̃i aut qui iudicat fr̃em
suuur: detrabit legi.⁊ iudicat legem. S alomon¬
dixit. Romane a te os pͣuum. ⁊ detͣhentia labia
ꝓcul sint ate. Qui detrahit alicui rei: ipse se
in futurũ obligat. Qui autẽ p̃ceptũ timet
ĩ pace u̾satur. Cũ detractorib ne ꝯ miscearis: qͦ¬
niã repente ꝯsurgit ꝑditio eorum: ⁊ ruinam

Expanded text:
 et simplices filii Dei sine reprehensione . JACOBUS. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei; qui detrahit fratri aut qui judicat fratrem suum detrahit legi, et judicat legem . SALOMON. Remove a te os pravum, et detrahentia labia procul sint a te . Qui detrahit alicui rei, ipse sese in futurum obligat . Qui autem timet praeceptum, in pace versatur . Cum detractoribus ne commiscearis: quoniam r
Abbreviated transcription (Latin):
incipdit: ornatior instat ornatu. Monacho
specialis expetenda est sollititudo. ⁊ urbis
habitatio fugienda. Non queras in monacho
lingue nitoreni. s anime pietatẽ. Qcquid
inmonachis dicit᷑:. redundet inliricis Mo
non est: licum corpore clausus cella lateat:
na sp̃itualia non ex ornant. Qui penet᷑re
intima nequeunt. saltẽ necessaria foris ope¬
rent᷑. Monachus qui interra possessicẽ
querit: monachꝰ non est. Iysid̾.d. Tunc se
iiusquisq monachũ idelicet. cum se mi¬
enim donum accipit monacłiꝰ: qͥ t̾renos actꝰ
a semet ipso ꝓicit. nec implicat se negotiis se¬
cularib militans cło. In uitas dr. patrum

Expanded text:
incidit, ornatior instat ornatu. Monachis incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi pietatem. Quidquid in monachos dicitur, redundat in clericos. us cum corpore clausa cellula lateat, na spiritualia non exornant. Qui penetrare ad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non est. ISIDORUS. Tunc se quisque monachum judicet, cum se mienim donum accipit monachus qui terrenos actus a semetipso projicit, nec implicat se negotiis saecularibus militans Deo. EX VITIS PATRUM
Abbreviated transcription (Latin):
plicat se negociis secularib: ut ei placeat cui
se prebuit. S alomond. Simita iustorum Scli¬
nat mala: custos aut̃ anime sue: seruat uiã
suam. Ierꝵ d. Nũqͣm cle ore monachi turpis̃¬
sermo. ant lascuius egrecdiat᷑. his enĩ signis
libiclinosus animꝰ ostendit᷑. ⁊ ꝑ ext̾iorem hoĩem¬
interioris hoĩs uitia de monstrant᷑. Monachus¬
setur. Monachi sit uigil sensus. ne uanis cogi¬
tationib polluat᷑. amet scientiam scͥpturaꝵ.
⁊ carnis sciam non amabit. Ep̃i mutent᷑¬
honorẽ possiclent: ħre nitant᷑ ⁊ m̾itum. Mo¬
nachꝰ habeat simplitatem columbe: ne cui¬
quam machinet᷑ dolos: habeat ⁊ serpentis
astuciam ne aliorum supplantet᷑ in sidiis. Mo¬
nachꝰ: teneat humilitatis uestigiũ. Maͦnachꝰ
s ẽ eicella paradisus: ubi uariarũ scͥpt᷑arum
poma clecerpit. his utit᷑ deliciis. harum fruit᷑
amplexui. Ille uer̃ ẽ monachͣ: qui aurum
contempnit. ⁊ scpt̾as sectat᷑ ⁊ dũ ĩ pauꝑtatẽ

Expanded text:
plicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libiinterioris hominis uitia demonstrantur. qugitet. Monachi sit vigil sensus, ne vanis cogitationibus pateat. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Monhonorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. Monachus est ei cella pro paradiso, varia Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem
Abbreviated transcription (Latin):
eicit᷑: ad salt dolor aꝑit᷑. Omĩs qͥppe peccator dũ rul¬
pam suã ĩt᷑ osc̾iam absꝯdit. ĩ tͥnsecꝰ latet: ⁊ ĩ suis pe¬
uet᷑lib occultat᷑. Peccatores ds uidit ⁊ sustinet: resi
cuncta q̃ dliqͥmꝰ relaxat. Pect̃i uͥt salub̾t̃ aꝑit᷑
ĩ ofessiõe. ꝙ pestifere larebat ĩm̃te. Eõfitẽdo pec¬
cata qͥ aliud agimus: nͥ malũ ꝙ ĩ nob̾ latebat a

Expanded text:
is quippe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, intrinsecus latet, et in suis penetralibus occultat. Peccatores Deus videt et sustinet; resiscuncta quae delinquimus, relaxat. Peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Confitendo peccata, quid aliud agim
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ uirencia plantabat: S quid est
qd̃ iuso eo quẽ hortolanũ credidit. cui
nec dum dixerat quem q̃ rebat ait
domine si tu substulisti eũ: qͣi enĩ iam
dixisset ex ciꝰ desicł̾io plangeret: eum
dicit qͤm non direrat. S uis amoris
hoc agere solet manimo. ut quem
ipse semꝑ cogitat: nullum allium
credat ignorare. Recte ⁊ hec mulier
quem querit non dicit.⁊ tamen dic̃.
situ substulistieum. quasi iam diris¬

Expanded text:
tutum virentia plantabat? 5. Sed quid est tutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogcredat ignorare. Recte et haec mulier, quem quaerit non dicit, et tamen dicit: Si tu sustulisti eum, quia alteri
Abbreviated transcription (Latin):
signans partem. hec cũ dixisset: cõ¬
uersa recrorsum uidit iħm stantẽ
⁊ uesciebat quia iħc esset. Notandũ
quod maria que aclhuc de clnĩ resur¬
rectione dubitabat. retrorsum cõu̾sa
est uideret iħ̃m: quia uidelicet ꝑean¬
dem dubitationẽ suam. quasi t̃gum in¬
indomini facie miserat. quem resur¬
rȩxisse minime credebat. s qr ama¬
bat ⁊ dubitabat uidebat.⁊ ñ agnos¬
cebat. Cuius adhuc ignorantia ex¬
primit᷑ cum infertur. ⁊ nesciebat
qr iħc esset. Qui dic̃ ei. Mulier quid
ploras: Quem queris: Interrogatur
doloris causa ut augeatur desiłium
quatenus cũ nominaret quem q̃reret:
inamore eius ardencius estuaret. Li¬
la existimans qr hortolanꝰ esset: dic̃
ei. Dñe si tu substulisti eũ dicito michi
uͥ posiusti eum: ⁊ ego eum tollam:
forsitan nec errando hec mulier erra¬
uit: que ih̃m hortolanum credidit.
An non ei spũalit hortalanꝰ erat qui ĩ
eus pectore ꝑamoris sui semina uir¬

Expanded text:
signans partem. Haec cum dixisset, consignans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. Notandum quod Maria, quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam quasi tergum in Domini faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat et non agnoscebat, euprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina vir
Abbreviated transcription (Latin):
que dispensationis enis myftĩum con¬
cordit̾ narrant. Requirunt mariam
angłi dicentes. Mulier quid ploras:
Et dic̃ eis. Quia tulerunt dominũ meũ:
⁊ nescio uͥ posuerunt eum. Ipsa nãq
sacra eloquia que innos lacrimas
amoris ercitant easdem lacͥmas cõso¬
lantur: dum nob̾ redemptoris nr̃i spe¬
ciem ꝓmittunt. S notandum iuxta
hystoriam ẽ qd̾ mulier ñ ait tuler̃t
corpus domini mei. s tulerunt do¬
minũ meum. Usus namꝙ sacri eloqͥii
ẽ: ut aliqñ ex parte totum aliquando
uͦ extoto partem significet. Exparte
⁊ enim totũ signat siout. de iacob filiis
scͥptũ ẽ: quia descendit iacob ĩ egyptũ
in ammab septuaginita. Neq eñi
inegyptum anime si ne corporibus
descenderũt: s ꝑ solam animam totꝰ
homo signatur. quia expatre totum
exprimitur. Et solum dominicum
corpꝰ inmonumento iacuerat: ⁊ ma¬
ria non corpus domini. s sublatum
dominũ que rebat: uidelicet extoto de¬

Expanded text:
quae dispensationis ejus mysterium conquae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto de
Abbreviated transcription (Latin):
angelos duo testamenta cognoscere:
unum pͥus ⁊ aliu se ens. Qui uidelicet
angeli ꝑlocũ dominici corporiᷤ sibimet
sunt conunc̾ti: qr nimirũ utꝙ testam̃ta
dũ pari sensu incarnatũ ⁊ mortuum
ac resurrexisse dñm nũciãt: qͣi testa¬
m̃tũ pͥus aclcapd̃. ⁊ testam̃tũ post̾us
ad pedes sedet. Uude ⁊ duo cherubin
q̃ ꝓpiciatoriũ tegũt: sese inuicẽ aspici¬
unt u̾sis uultib inꝓpiciatoriũ. Cheru
bin quippe plenitudo sciencie dicitur.
Et quid ꝑduo cherubin nisi utͣꝙ testa¬
menta signantur: Quid uͦ ꝑ ꝓpiciatormũ
nisi incarnatus dominus figuratur:
De quo ioħes ait. Ipse eium ꝓpitiacio pro
peccatis nr̃is. Et dũ testam̃tũ uetus hoc
faciendum denunciat. qd̃ testamentũ
nouũ de dño factũ clamat: quasi uttͣ
cherubin se inuicem aspiciint. dum
uultus in ꝓpiciatorium u̾tunt. Quiadũ
int̾ se positum incarnatum dominum
uident asuo aspectu non discrepant:

Expanded text:
angelos duo Testamenta cognoscere, angelos duo Testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum dominici corporis sibimet suut conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium tegunt sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium ntiae dicitur. Et quid per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant,
Abbreviated transcription (Latin):
ret mens: lux ipsa fastidio ẽ: Taliq ig¬
ne inmente de coqͥtur rubigo culpe: ⁊
succensus animus quasi auri more qr
ꝑusum spetiem ꝑdidit. ꝑ incendium
clarescit. Ista itaq que sic amat. que se
ad monumentum qd̃ ꝑ spexerat itum
inclinat: udeamus quo fructu ins amo¬
ris meã geminat opus inquisitionis
Seqͥt᷑. Uidit duos angelos inalbis seden¬
tes. unum acl caput ⁊ unum ad pedes:
ubi positũ fuerat corpꝰ ihi. Quid ẽ. quod
in loco dominici corporis. duo angeli ui¬
dentur unꝰ acdcap̃ ⁊ aliꝰ ad pedes sedens. nͥ
quod latina linga angelus nuncius
dr̃: Et ille expassione sua nũciandus
erat: qui et deus ẽ añ scł̃a ⁊ hõ infine
scłorum Quasi ad cap̃ sedet angłs cum
ꝑ apłm p̃dicat᷑. qr in pͥncipio erat uer¬
bum ⁊ uerbũ erat apucl deũ: ⁊ deus
erat uerbũ. Et qͣsi ad̾ pedes sedet angłs
cũ dic̃. u̾bum caro factum est ⁊ habi¬
tauit innobis. Possumus etiã ꝑduos

Expanded text:
ret mens, lux ipsa fastidio est; talique igret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuin loco Dominici corporis duo angeli videntur: unus ad caput atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum. Quasi ad caput sedet angelus cumJoannem praedicatur quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quasi ad pedes sedet angelus, cum dicit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Possumus etiam per duos
Abbreviated transcription (Latin):
quoq inuentionis ingeminat licens
Quesuu illũ ⁊ ñ inreni. S quia diu
inuentio ñ elongat. si inqͥsitio ñ desi¬
stat: ad uing̃. Inuenerunt meiugiles
qui custodiebant cuiitatẽ. Nũquem

Expanded text:
um inventionis ingeminat dicens: Quaesivi illum et non inveni. Sed quia diu inventio non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse describitur. Tu nica quippe
acl consummationẽ. S maria cum
fleret: inclinauit se ⁊ prospexit in
monumentum. Certe iã monumen¬
tum uacuum uiderat. iam sublatũ
domi num nuntiau̾at. Quid est qd̾
se iterum inclinat^. itertim uidere de¬
siderat: A amanti semel asperisse
non suffic̃: quia uis amoris intentio¬
nẽ multiplicat inquisitionis. Que¬
siuit gͥ pͥus ⁊ minime inuenit: ꝑse¬
uerauit ut q̃ reret. unde ⁊ contigit ut
in ueniret. Actumꝙ est ut desicderia
dilata trescerent: ⁊ crescencia caperẽt
quod inuenissent. hinc est eñ quod
de eodem sponso eccłia incantis canti¬
corum dicit. In lectulo meo ꝑ noc̾tes q̃si¬
u quem diligit anima mea: quesiui
illum ⁊ non inueni. Surgam ⁊ circui

Expanded text:
habuisse describitur. Tunica quippe habuisse describitur. Tunica quippe ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi il
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad monumentum ibiꝙ corpꝰ
dominicum ñ inuenit. sublatum cre¬
didit. atq discipulis nunciauit. Q
uenientes uiderunt: atꝙ ita esse ut
mulier dixerat crediderunt. Et de
eis protinus scriptum est: Abierunt
gͦ discipuli ad semet ipsos. Ac deide
subuingitur. Maria autem stabat
ad monumentum foris plorans. Qua
in re pensandũ est liuꝰ mulieris m̃¬
tem quanta uis amoris accenderat:
que amonumento domini etiam
discipulis recedentib ñ recedebat:
Ex quł rebat quẽ nõ in uͤnerat flebat
inquirendo ⁊ amoris sui igne suceẽ
sa: euis quem ablatum credidit arde¬
bat desidĩo. Unde contigit ut eum sola
nunc uideret. que remansit ut q̃reret:
quia nimirum uirtus bo oͣꝑis ꝑuerã¬
Et p̃cepto legis: caucla hostie insacri¬
ficio iubetur offerri. Incauda quippe
finis est corporis: ⁊ ille bene immolat.
qui sarrificium boni oꝑis usq ad finẽ
debite ꝑducit actionis. hinc ioseph
inter reli qͦs fratres talarẽ tunicã

Expanded text:
orpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseveranet precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
curis has c̃ ad st̃: se ag̾ẽ exultãt ad has ÷ cũ
dest̃: di eb ac noctibꝰ cogitatiõis i ꝰ ide estibꝰ
ãbelãt. sũq abhis cẽsante forsitã oportunita¬
te: qͥeti st̃ ip̃a dec̾ius sua quiete fatigant᷑. Uolũ¬
tatẽ nãq cẽsent. si actiõibꝰ depͥmũt᷑. laborẽ de¬
putant. si int̾reni negociis ñ laborant. Sicq
fit. ut dũ se urgeri mũdar i tumultib gaudẽt.
ꝓfice̾ sp̃italit̃ appetit: in exemplo ei qͥ sibi
p̃latꝰ est qͣi ẽ. in obstaculo ituu̾s offendit.
Lãguẽteni. capite m̃bra ĩ tassũ iugent.
Et inexploratiõe hostiũ frusta exercitus
uelocĩt seqͥt᷑: si ab ip̃o duce itineris er¬
clia uacat cura pastoris.⁊ subieti u̾i̾tatis lu¬
terrena stuclia occupãt: neto tẽptatõis
ĩpulsus eccłie oculos pulus cetat. Qͦ ꝯtra
recte humani gen̾is redẽptor. c̃ nos ad uẽ¬
tris uoracitate ꝯ pescẽt: dicẽs. aitencdite ut

Expanded text:
exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent,proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erdia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis luterrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite aut
Abbreviated transcription (Latin):
uiscã ñ amutat. Curand̾ qͥppe est: ut rectorẽ¬
subditis ⁊ matrẽ pietas: ⁊ patrẽ erhibeat disc̃¬
plina. atꝙ int hec sollicita cͥcspectõe ꝓuided̾
ne aut districtio regida: aut pietas sit remis¬
sa. Nam sĩc̃ ĩlibris iam moralib diximus:
disciplina ł miscłia multũ destituit᷑: si una
sine altã teneatur. S erga subditos suos in¬
ẽẽ rectorib debet ⁊ iuste ꝯ sulens mĩa: ⁊ pie

Expanded text:
viscera non amittat. CAviscera non amittat. CAbeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse recto
Abbreviated transcription (Latin):
hypoctis enĩ uire. deputat᷑: qͥ ex simulatione
quẽtes filios noluit: ap̃ diftrictũ iudicẽ semet¬
ipsum cũ filiis crudeli clapnacõe ꝑcussit.
hinc nãqꝙ ei diuina uoce dicit᷑. honorasti
filios tuos magis ꝙͣ me. hĩc pastores ĩ cͤpat.
ꝑ ꝓpham dicens. Qd̃ fractũ est ñ alliga̾tis.⁊ qd̾
cũ qͥsꝙ ĩculpa lapsais: ad statũ iusticie expa¬
storalis sollicitułis uigore reuocat᷑. fractam
uͦ ligam̃ astringit: culpam disciplinã depͥ¬
iuit. ne plaga usq adint̾itũ defluat: si hãc
districtionis seu̾itas ñ toatat. S sepe declus
frangit᷑. cũ fractura incaute colligatur. ita ut
grauius scissurã sentiat: si hanc ĩmod̾atius
ligamenta ꝯftͥngãt. Uñ necẽe ẽ. ut cũ uulnus
pecc̃u insubditis corrigẽdo restrĩgit᷑: c̃ magna
se sollicitudie ⁊̃ districtio ip̃a mod̾e̾t᷑. qͣtinꝰ sic
ura discipline otͣ delĩqñtes exerceat. pietatis.

Expanded text:
hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione quentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod cum quisque in culpa lapsus ad statum justitiae, ex pastoralis sollicitudinis vigore, revocatur. Fracturam vero ligamen adstringit, cum culpam disciplina deprimit: ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis