comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num negotium dño opitulante ꝑagamus.¬
Et ad aliquam uillam nos conuenire deberr
non magnam ubi nullius nr̃m ẽẽt eccłia
tamen uillim comuniter possident homins
et nr̃e commnuniõis et ipsius sicuti ẽ uilla
ticiana. Sicue ergo in tubursicensi siuen
gastensi. talis locus uel ille quem memoran
uł aliquis alius inuentus fuerit: faciamius
coclicos canonicos presto ẽe et siqua ꝓfiri
potuerint: exutraq parde docinienta it
post positis ceteris nulla si dno placuerit
pellante molestia quotqͦt dieb ad hoc pca¬
rimus ad hoc uaeantes et unus quisq ni rat
apud suum hospitem dñm deprecantes id¬
uuante ipso cui pax xp̃iana gratissima ĩ.
rem tantam. et bono animo ceptam ad inqui¬
sitionis terminum ꝑducamus. Rescribite si¬
ne quid de hac re uel uobis uel illi uideatur

Expanded text:
gnum negotium domino opitulante peragamus,gnum negotium domino opitulante peragamus, ad aliquam uillam nos conuenire debere non magnam, ubi nullius nostrum esset ecclesia, quam tamen uillam communiter possident homines et nostrae communionis et ipsius, sicuti est uilla Titiana. siue ergo in Tubursicensi siue in Tagastensi talis locus uel ille, quem commemoraui, uel aliquis alius inuentus fuerit, faciamus codices canonicos praesto esse et, si qua proferri potuerint, ex utraque parte documenta, ut postpositis ceteris nulla, si domino placuerit, interpellante molestia, quotquot diebus potuerimus, ad hoc uacantes et unusquisque nostrum apud suum hospitem dominum deprecantes adiuuante ipso, cui pax Christiana gratissima est, rem tantam et bono animo coeptam ad inquisitionis terminum perducamus. rescribite sane, quid de hac re uel uobis uel illi uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
cepta ꝑagatur. quam ꝓpe ad finẽ ꝑuenisse ĩa
cernitis. Quantum eñi arbitror difficillime
potestis inuenire in epĩs ur̃is tam utilem
animum & uoluntatem quam in isto sene
ꝑpeximus. Lostero enim die ipse ad nos uenit
et hec iterum querere ceperamus. S quia
ordinandi ep̃i necessitas nos inde iam iamq
rapiebat: diutius cum illo eẽ nequium
Iam enĩ miseramus ad maiorem celicoini
quem audieramus noui apud eos baptism
institutorem institisse. ⁊ multos illo sacrl
secduxisse. ut cũ illo quantum ipsuis tinoi¬
ris paciebantur angustie aliquid ioqueni
Quem post ea quam uenturum compen
uidens aliud suscepisse negotium. cũ et nnꝰ
nescio que necessitas profectionis urgeres
nigne a nob̾ placideq discessit. Uidecur
tem michi ut turbulentas turbas ee imp¬
dimentum potius quam ad uimentum is¬
rentes. ominiuo deuitemus:. et uere ex mimno
amico atq tranquillo susceptum tam ma¬

Expanded text:
coepta peragatur, quam prope ad finem peruenisse iam coepta peragatur, quam prope ad finem peruenisse iam cernitis. quantum enim arbitror, difficillime potestis inuenire in episcopis uestris tam utilem animum et uoluntatem, quam in isto sene perspeximus. postero enim die ipse ad nos uenit et haec iterum quaerere coeperamus. sed quia ordinandi episcopi necessitas nos inde iam iamque rapiebat, diutius cum illo esse nequiuimus. iam enim miseramus ad Maiorem Caelicolarum, quem audieramus noui apud eos baptismi institutorem institisse et multos illo sacrilegio seduxisse, ut cum illo, quantum ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loqueremur. quem posteaquam uenturum comperit, uidens nos aliud suscepisse negotium, cum et ipsum nescio qua necessitas profectionis urgueret, benigne a nobis placideque discessit. Videtur autem mihi, ut turbulentas turbas et impedimentum potius quam adiumentum adferentes omnino deuitemus et uere ei animo amico atque tranquillo susceptum tam. ma
Abbreviated transcription (Latin):
mea ẽ. ita et anima filii mea ẽ. anima enim
quecumq peccauerit ipsa morietur: placu¬
it omnib in talib disputacionib uolenta
facta maloꝵ hominum. nobis ab inuicem obi¬
ei non debere. Remanebat ergo scisinatis ques¬
tio. Itaq hortati eum sumus ut etiam atq eti¬
am placito et placcato animo annitatur no¬
biscum: ut diligenti examinatione tanta in¬
quisitio terminum sumat. Ubi ille benig¬
ne cum diceret nos solum ita querere. nolle
autem nr̃os hec queri: ea facta pollicitacioẽ
discessimus. ut exhiberemus ei plures col¬
legas nr̃os certe uł decem. qui tanta bennuio¬
lentia ⁊ lenitate. et tam pio studio id que¬
ri uellent. quantum in nob eũ iã aĩadu̾tisse
as approbare sentiamus. hoc etiam de suoꝵ
numero et ipse ẽ. pollicitus. Unde uos hor¬
tor et ͤ testor ꝑdñi sanguinem. ut eum ꝓmis¬
si sui cõmonertis: et gnauiter instetis ut ros

Expanded text:
mea est, ita et anima filii mea est; anima enim mea est, ita et anima filii mea est; anima enim quaecumque peccauerit, sola morietur, placuit omnibus in talibus disputationibus uiolenta facta malorum hominum nobis ab inuicem obici non debere. remanebat ergo schismatis quaestio. itaque hortati eum sumus, ut etiam atque etiam placido et pacato animo adnitatur nobiscum, ut diligenti examinatione tanta inquisitio terminum sumat. ubi ille benigne cum diceret nos solum ista quaerere, nolle autem nostros haec quaeri, ea facta pollicitatione discessimus, ut exhiberemus ei plures collegas nostros certe uel decem, qui tanta beniuolentia et lenitate et tam pio studio id quaeri uellent, quantum in nobis eum iam animaduertisse atque adprobare sentiebamus. hoc etiam de suorum numero et ipse pollicitus. Unde uos hortor et obtestor per domini sanguinem, ut eum promissi sui commoneatis et gnauiter instetis, ut res
Abbreviated transcription (Latin):
quam constitucione datam contra illos com¬
presserit et effectum habere non siuerte. Lau¬
dabant illum om̃s. et benignissime prefere¬
bant. Inter quas laudes a nobis subiecꝰtum ẽ:
quod etiam ipse tamen genellius sun manus
coꝵ incidisset. rebaptizandus censeretur. Et
hec iam stantes loquebanuir: qr discedendi
tempus urgeret. Ibi plane ille senex dixit iam
formam ẽẽ facꝰtam. ut quisquis ad eos fideliũ
ã nobis uenerit. rebaptitetur. quod eum inui¬
tum et cum dolore dicere quantum poterat
apparebat. Sane cum etiam ipse multa mala
suoꝵ apertissime gemeret. atq ostenderet qd
tocius ciuitatis testimonio ꝓbabatur quam
eẽt remotus a talib factis. quȩ ipsis suis di¬
cere soleat modesta conquestione proferret.
nosq cominemoraremuis illudͥ erechielis pro¬
pħe ubi aperte scriptum ẽ. nec filii culpam
patri. uec patris culꝑam filio eius imputan¬
dam ubi dictum ẽ. sicut eñi animna patris

Expanded text:
quam constitutionem datam contra illos comquam constitutionem datam contra illos compresserit et effectum habere non siuerit. laudabant illum omnes et benignissime praeferebant. inter quas laudes a nobis subiectum est, quod etiam ipse tamen Genethlius, si in eorum manus incidisset, rebaptizandus censeretur. et haec iam stantes loquebamur, quia discedendi tempus urgueret. ibi plane ille senex dixit iam formam esse factam, ut, quisquis ad eos fidelium a nobis uenerit, baptizetur, quod eum inuitum et cum dolore dicere, quantum poterat, apparebat. sane cum etiam ipse multa mala suorum apertissime gemeret atque ostenderet, quod totius ciuitatis eius testimonio probabatur, quam esset remotus a talibus factis et, quae ipsis suis dicere soleat, modesta conquestione proferret nosque commemoraremus illud Ezechielis prophetae, ubi aperte scriptum est nec filii culpam patri nec patris culpam filio eius inputandam, ubi dictum est: Sicut enim anima patris
Abbreviated transcription (Latin):
lis contingere quib deteriores ipsi babent: nec
tamen ideo nos a catholica communione legre¬
gare debent. si quid forte nob̾ iniutis uel etiã
si ualuerimus cõtͣ dicentib factum tuerit⁊ cũ
tolerantiam pacificam didicerimus dicente
apło. sufferentes inuicem in dilectione. stu¬
dentes seruare initatem sp̃c in uinculo paci
Quam pacem atq tolerantiam illos non tenu¬
isse dicebamus qui scisma fecerunt: et nunc
inter suos qui miciores eoꝵ grauiora colerent.
ne scindatur quod scissumẽ. cum leuiora nol¬
lent ꝓ ipsa uintate tolerare. Dicebamus eciã
non dum fuisse temporib ueterum pacem
unitatis et tolerantiam tanta commendatio¬
ne predicatam sicut exemplo dñi et noui ces¬
tamenti karitate: et tamen ꝓphetas illos et
scõs iuiros dicere solere in popłm scelera eor eũ
tamen se ab illius popłi unitate et acominu¬
nione panter accipiendoꝵ sacramentoꝵ. que
tune fuerunt diuellere non temptassent. In

Expanded text:
lis contingere, quibus deteriores ipsi habent; nec lis contingere, quibus deteriores ipsi habent; nec tamen ideo nos a catholica communione segregare debere, si quid forte nobis inuitis uel etiam, si ualuerimus, contradicentibus factum fuerit, cum tolerantiam pacificam didicerimus dicente apostolo: Sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. quam pacem atque tolerantiam illos non tenuisse dicebamus, qui schisma fecerunt, ut nunc inter suos, qui mitiores eorum sunt, grauiora tolerent, ne scindatur, quod scissum est, cum leuiora nollent pro ipsa unitate tolerare. dicebamus etiam nondum fuisse temporibus ueterum pacem unitatis et tolerantiam tanta commendatione praedicatam. sicut exemplo domini et noui testamenti caritate et tamen prophetas illos et sanctos uiros dicere solere in populum scelera eorum, cum tamen se ab illius populi unitate et a communione pariter accipiendorum sacramentorum, quae tunc fuerunt, diuellere non temptassent. Ind
Abbreviated transcription (Latin):
eucharistiam accipere non dum baptiratiꝰ Aus
quomodo petro uolenti ut totum se lauareo.
responderit qui lotus semel. non eum oportet
iterum lauari s ẽ mundus cotus: Efecta eni
munclatio non in ioħis. s in nomine dñi baptis¬
ma ẽ: si eo se dignnum qui accipit prebeat. Si au¬
tem inclignum: sacramenta in eo non ad salu¬
tem s ad ꝑnitiem ꝑmanebunt. Uamen cum ego
ista quesiturus cẽn etiam ipse ipse uidit de
baptismo cliscipłorum dñi non sibi fuisse que¬
rendum. Inde itum ẽ. in aliud. multis ut po¬
terant utrinq sermocinantib Interq dic¬
tum ẽ. quod adhuc eos nr̃i ꝑsecuturi ẽc̃nt: no¬
b̵q dicebat uidere se uelle quales nos ẽemis
in illa ꝑsecutione prebituros: utrum consen¬
suri ẽemus tali seuitie: annullum cõmodatu¬
ri consessum. Nos dicebamus am̃ uidere cor¬
corda nr̃a que ipsi non possent: et illos temere
sibi adhuc ista metuere que si contigerint a ma¬

Expanded text:
eucharistiam accipere nondum baptizati? aut eucharistiam accipere nondum baptizati? aut quo modo Petro uolenti, ut totum se lauaret, responderit: Qui lotus est semel, non eum oportet iterum lauari, sed est mundus totus? perfecta enim mundatio non in Iohannis sed in nomine domini baptisma est, si eo se dignum, qui accipit, praebeat; si autem indignum, sacramenta in eo non ad salutem sed ad perniciem permanebunt tamen. cum ergo ista quaesiturus essem, etiam ipse uidit de baptismo discipulorum domini non sibi fuisse quaerendum. Inde itum in aliud multis, ut poterant, utrimque sermocinantibus. inter quae dictum est, quod adhuc eos nostri persecuturi essent, nobisque dicebat uidere se uelle, quales nos essemus in illa persecutione praebituros, utrum consensuri essemus tali saeuitiae, an nullum commodaturi consensum. nos dicebamus deum uidere corda nostra, quae ipsi non possent, et illos temere sibi adhuc ista metuere, quae si contigerint, a ma
Abbreviated transcription (Latin):
minum saeramentum corporis et sanguinis
inmon dum illo excluso cominiunter omub
uitiit. Quo exemplo cum prope omnes moue¬
tentur: temptaute dicere antt passionem dĩi
communioniẽ illa cum scelerato non offuisse
apłis. quia non dum habebant baptismum. xp̃i
s. baptisinum ioħis. Quod post ea quam dixit:
cepi ab eo quertre quemadmodũ ergo scriptum
cẽt. quod iħe baptizauerit plures quam ioħs.
tum ipse non baptitaret s. discipłi eius: hoc ẽ
ꝑ suos discipulos baptitaret. Quomodo ergo da¬
unt quem non acceperant: Quod ipsi maxime
olent dicere. An force xp̃c baptismo ioħis bapti¬
tabat: Deinde in hac sentencia multa quelitu¬
ius eram. quoinͦ ab ipso ioħe tunc quesitum sit
ae bartimo dñi: et respondit quod ille habet
sponsam. et ille eet sponsus. Qunquid ergo fas
erat uͭtbaptismo ioħs baptitaret sponius. idẽ. bap¬
tismo amici uel serui: Deinde quomodo poterãt

Expanded text:
primum sacramentum corporis et sanguinis primum sacramentum corporis et sanguinis sui nondum illo excluso communiter omnibus dedit. quo exemplo cum prope omnes mouerentur, temptauit dicere ante passionem domini communionem illam cum scelerato non obfuisse apostolis, quia nondum habebant baptismum Christi sed baptismum Iohannis. quod posteaquam dixit, coepi ab eo quaerere, quem ad modum ergo scriptum esset, quod Iesus baptizauerit plures quam Iohannes, cum ipse non baptizaret sed discipuli eius, hoc est per suos discipulos baptizaret quo modo ergo dabant, quod non acceperant, quod ipsi maxime solent dicere? an forte Christus baptismo Iohannis baptizabat? deinde in hac sententia multa quaesiturus eram, quo modo ab ipso Iohanne tunc quaesitum sit de baptismo domini et responderit, quod ille haberet sponsam et ille esset sponsus. numquid ergo fas erat, ut baptismo Iohannis baptizaret sponsus, id est baptismo amici uel serui? deinde quo modo poterant
Abbreviated transcription (Latin):
oetrꝰ quid eẽt querendum. respondamus
netite utrum helias iustus e uidertur
ist uod negare non potuit. Deinde subie¬
tis quam multos pseudo ꝓpħas sua manu
tut de hc re uera uidit qͣuod iudendum
nt cus etiam ꝑsit occidi. Uxigebat ergd ut do¬
ccm iam noui testamenti temporib quis uis
lliquem occidertt: etiam sceleratum et
apium. T unc reditum est. ad superiorẽ trac¬
rium quo uolebamus ostendere neq nos illi
abere obiecere suorum scelera: neq illos nob
noua inuenuirentur talia facꝰta nr̃orum. dse
reucin cestamento ostendi quidem non posse
mediuistus quisquam interfecerit aliquem:
stincu illud probari posse ipso exemplo dñi.
saltitos ab in nocentibus fuisse coleratos. Tra¬
atoram em̃ suum qui iam precium eiꝰ accepe¬
at usq ad utimum osculum pacis inter in¬
nocentes secum c̃ẽ ꝑpessus ẽ: quibus non tacu
⁊ cẽ inter illos tanti sceleris hominẽ. et tamen

Expanded text:
neretur, quid esset quaerendum, respondimus neretur, quid esset quaerendum, respondimus quaerentes, utrum Helias iustus ei uideretur fuisse, quod negare non potuit. deinde subiecimus, quam multos pseudoprophetas sua manu peremerit. hic re uera uidit, quod uidendum uit, cui etiam prosit occidi. exigebat ergo, ut docerem, iam noui testamenti temporibus qui iustorum aliquem occiderit etiam sceleratum et impium. Tunc reditum est ad superiorem tractatum, quod uolebamus ostendere neque nos illis debere obicere suorum scelera neque illos nobis, si qua inuenirentur talia facta nostrorum. de nouo enim testamento ostendi quidem non posse, quod iustus quisquam interfecerit aliquem; sed tamen illud probari posse ipso exemplo domini sceleratos ab innocentibus fuisse toleratos. traditorem enim suum, qui iam pretium eius acceperat, usque ad ultimum osculum pacis inter innocentes secum esse perpessus est. quibus non tacuit esse inter illos tanti sceleris hominem et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
et tamen fieri potuisse ut uel ambo eque mn¬
li ẽẽnt: uel etiam peiorem quisꝙͣ malus occidel
Re uera enĩ fieri potest ut sceleratior sit re¬
tirator tocius hominis: quam tol uis corpor
interemptor. Unde etiam illud quod a me
post ea quesiuit: iam querendum non erat.
ait enĩ etiam malum non debuisse occidi a
xp̃ianis et iustis: quasi nos eos qui hȩc in ca¬
tholica faciunt iustos uocemus: que tamen
nobis ab istis dici facilius quam probari solent.
cum tamen uiosentissimas cedes. et striges ple¬
riq ipsorum et ep̃i et presbiteri et quilioet
clerici congregatis turbis hominũ furiosis¬
simoꝵ: non catholicis s non numquam et¬
in ensib possunt inferre non cessent. Sue
uiIa sut dissimulans tamen ab sceleratisse
Sca quis uistor uel malium aliquem oceide
Qidetiami si ad causam iam non ꝑtinebat.
atuimur eñi hec ubicumq sub nomine xpia¬
a serent non fieri a uomiss tamen ut admo¬

Expanded text:
et tamen fieri potuisse, ut uel ambo aeque maet tamen fieri potuisse, ut uel ambo aeque mali essent uel etiam peiorem quisquam malus occideret. re uera enim fieri potest, ut sceleratior sit rebaptizator totius hominis quam solius corporis interemptor. Unde etiam illud, quod a me postea quaesiuit, iam quaerendum non erat. ait enim etiam malum non debuisse occidi a Christianis et iustis; quasi nos eos, qui haec in catholica faciunt, iustos uocemus. quae tamen nobis ab istis dici facilius quam probari solent, cum tam multas uiolentissimas caedes et strages plerique ipsorum et episcopi et presbyteri et quilibet clerici congregatis turbis hominum furiosissimorum non catholicis sed non numquam etiam suis, ubi possunt. inferre non cessent. quae cum ita sint, dissimulans tamen ab sceleratissimdicerem, quis iustorum uel malum aliquem occiderit. quod etiam si ad causam iam non pertinebat, fatebamur enim haec ubicumque sub nomine Christiano fierent, non fieri a bonis, sed tamen ut admo
Abbreviated transcription (Latin):
neret dicere ꝑsecutionis ꝑpesionem xp̃iane
iusticie certissimum ẽc̃. documentum. Nara¬
uit itaq in ipsa scismatis nouitate. maiores su
os cum cogitarent culpam ceciliani ne scisa
fieret quoquomͦ uelle sopire: doclisse quendae
interuentorem popło. sue cõmunionis apud
carthaginem constituto: antequam maiorinꝰ
aduersus cecilianum ordinaretur. Hinc etti
interuentorem in suo conuenticło ã nr̃is di¬
cebat occisum: quod fateor numquam ant¬
ea prorsus audieram cum tam multa ab er
obiecta crimina refellerentur et redargue¬
rentur a nr̃is: atq ui eos plura et maiora u¬
cerentur. S tamen post ea quam hoc nara¬
uit. rursus a me instanter cepit querere
iustum putarem. eum ne qui occidie and
qui occisus . ẽ: quasi iam michi ꝓbauisset rt
ut narrau̾at ẽẽ. cõmissum. Dicebam ergo piͥ
utrum uerum ẽẽt eẽ. querendum. non em
temere credi oportere quecumq dicuntur.

Expanded text:
neret dicere persecutionis perpessionem Christianae neret dicere persecutionis perpessionem Christianae iustitiae certissimum esse documentum. Narrauit etiam in ipsa schismatis nouitate maioros, cum cogitarent culpam Caeciliani, ne schisma fieret, quoquo modo velle sopire, dedisse quemdam interventorem populo suae communionis apud Carthaginem constituto, antequam Majorinus adversus Caecilianum ordinaretur. Hunc ergo interventorem in suo conventiculo a nostris dicebat occisum. Quod fateor, nunquam antea prorsus audieram, cum tam multa ab eis objecta crimina refellerentur et redarguerentur a nostris, atque in eos plura et majora jacerentur. Sed tamen posteaquam hoc naruit, rursus a me instanter coepit quaerere, quem iustum putarem, eumne, qui occidit, an eum, qui occisus esset, quasi iam mihi probauisset ita, ut narrauerat, esse commissum. dicebam ergo prius, utrum uerum esset, esse quaerendum; non enim temere credi oportere, quaecumque dicuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑsecutionem patitur: quamuis id plerũq
contingat. Deinde cum uiderem in hoc eum
multum immorari ut uisticiam sue partis
ex eo certam uellet intelligi quia persccutionẽ
passa fuerit: quesiuii ab eo utrum nistum et xp̃i¬
anum putaret ep̃m medioleͥnẽsis eccłie ambro¬
sium. Cogebatur utiq negare quod uir ille¬
xpianus ẽet & ustus: quia si fateretur statĩ
obiceremus quod cum rebaptizandum ẽẽ cen¬
seret. Cum ergo ea loqui cogeretur. quib
ille non eẽt habendus. xp̃ianus et iustis. an¬
memoraui quantam ꝑsecutionem culerit:
circiundata etiam militibus armatis ecesua
Quesiui etiam utrum inaxunianum qui
ab eis apud cartaginem scisia fecerit: ⁊
iustum et xp̃ianum putaret. Non poterat
nisi negare. Commemoraui ergo etram illio
talem ꝑsecutionem ꝑtulisse. ut eccłia eius is
ad fundamenta dirucretur. His ergo exempli
ei si possem persuadere moliebar: utt iam dͥo¬

Expanded text:
quia persecutionem patitur, quamuis id plerumque quia persecutionem patitur, quamuis id plerumque contingat. deinde cum uiderem in hoc eum multum inmorari, ut iustitiam suae partis ex eo certam uellet intellegi, quia persecutionem passa fuerit, quaesiui ab eo, utrum iustum et Christianum putaret episcopum Mediolanensis ecclesiae Am- \' brosium. cogebatur utique negare, quod ille uir Christianus esset et iustus, quia, si fateretur, statim obiceremus, quod eum rebaptizandum esse censeret. cum ergo ea loqui cogeretur, quibus ille non esset habendus Christianus et iustus, commemoraui, quantam persecutionem pertulerit circumdata etiam militibus armatis ecclesia. quaesiui etiam, utrum Maximianum, qui ab eis apud Carthaginem schisma fecerit, et iustum et Christianum putaret. non poterat nisi negare. commemoraui ergo etiam illum talem persecutionem pertulisse, ut ecclesia eius usque ad fundamenta dirueretur. his igitur exemplis ei, si possem, persuadere moliebar, ut iam desi
Abbreviated transcription (Latin):
lominus catholicum: illo concilio serdiren¬
si fuisse improbatos. Unde apud nos consti¬
tit arrianoꝵ fiuisse concilium: quibus isti ep̃i
catholici uehementissime resistebant: Itaq
ad diligentiorem etiam temporum discussio¬
nem. uoliuinus ipsum uolumen accipere:
atq auferre nobiscum. Quinoluit dare: di¬
cens ibi nos habere illud. Quando etiam ali¬
quid consid erare uellemus rogaui etiam ut
manu mea notari ꝑmitteret. fateor timens
ne michi forte causa exigente cum petendũ
eẽt ꝓ illo aliud profercetur: neq hoc uolur.
Deinde michi eepit ĩstare ut ad interroga¬
tionem suam bititer responderem querenꝰ
a me quem uistum putirẽ eum qͥ ꝑseq̃ret᷑
an eum qui ꝑsecutionem pateretur. Qui ies¬
pondebam non recte interrogari ita fieri
enĩ posse ut ambo iniqui surt: fieri etiam pos¬
se ut iquiorem iustior ꝑsequatur. Non er¬
go ẽet consequens ut ideo sit quisq iustior

Expanded text:
um nihilo minus catholicum illo concilio Serdicenum nihilo minus catholicum illo concilio Serdicensi fuisse inprobatos. unde apud nos constitit Arrianorum fuisse concilium, quibus isti episcopi catholici uehementissime resistebant. itaque ad diligentiorem etiam temporum discussionem uoluimus ipsum uolumen accipere atque auferre nobiscum. qui noluit dare dicens ibi nos habere illud. quando aliquid in eo considerare uellemus. rogaui etiam, ut manu mea notari permitteret, fateor, timens, ne mihi forte, causa exigente cum petendum esset, pro illo aliud proferretur. neque hoc uoluit. Deinde mihi coepit instare, ut ad interrogationem suam breuiter responderem, quaerens a me, quem iustum putarem, eum, qui persequeretur, an eum., qui persecutionem pateretur. cui respondebam non recte ita interrogari; fieri enim posse, ut ambo iniqui sint, fieri etiam posse, ut iniquiorem iustior persequatur: non ergo esse consequens, ut ideo sit quisque iustior,
Abbreviated transcription (Latin):
ce mentio facta fuerit. Quomodo ergo pos¬
set probare donatum partis donati ep̃m. no¬
mine illo accipiendum ẽẽ. quando ne id qͥ¬
dem probare posset utrum ad africanarum
spetialiter eccliarum ep̃os ile littere misse
fuennt: Quamquam eñi donati nomen afrũ
ẽe soleat. non tamen repugnaret ã uero ut uł
partium illarum aliquis uocaretur a fro no¬
mine :⁊ uel aliquis afer in illiᷤᷤ partib constitue¬
retur ep̃c. Neq enĩ in eis uł diem uel consir¬
lem inuenimus: ut saltem consideratis tem¬
poribis certę aliquid eluceret. Sane qm̃ nescio
quando audieramus arrianos cum a comu¬
nione catholica discrepassent. donatistas in
africa sibi sociare temptasse. ad aurem michi hoc
ipsum frater alipius suggesfit. Tunc accepto
ipso uolumine eiusdem concilii statuta con¬
siderans. legit athanasium ep̃m alexandrinũ
catholicium. cuiꝰ maxume aduersus arrianos
acerrimarum disputacionum conflictus

Expanded text:
cae mentio facta fuerit; quo modo ergo poscae mentio facta fuerit; quo modo ergo posset probare Donatum partis Donati episcopum nomine illo accipiendum esse, quando ne id quidem probare posset, utrum ad Africanarum specialiter ecclesiarum episcopos illae litterae missae fuerint. quamquam enim Donati nomen Afrum esse soleat, non tamen repugnaret a uero, ut uel partium illarum aliquis uocaretur Afro nomine uel aliquis Afer in illis partibus constitueretur episcopus. neque enim in eis uel diem uel consulem inuenimus, ut saltem consideratis temporibus certi aliquid eluceret. sane quoniam nescio quando audieramus Arrianos, cum a communione catholica discrepassent, Donatistas in Africa sibi sociare temptasse, ad aurem mihi hoc ipsum frater Alypius suggessit. tunc accepto ipso uolumine eiusdem concilii statuta considerans legi Athanasium episcopum Alexandrinum catholicum, cuius maxime aduersus Arrianos acerrimarum disputationum conflictus
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Ubi ego possem quidem dicere: nec in¬
uidia machariani temporis iunocentiam
transiuarinarum eccłiarum contaminari
potiusse: quando quidem nullo modo proba¬
ritur illis auctorib etiã fecise que ftcerat:
s de compendio quertre malui si macharuse¬
uicia ex quo in eam consẽssisse dicebantur
transinarie eccłie. suam in nocentiam per¬
diderunt. utrum saltem ꝓbarenitur utt ad
ilta tempora donatistas cum orientalibus
eccłiis cettrisq orbis partium inunitate mar¬
sisse. Tunc ꝓtulit quoddam uolumen. ubi
uolebat ostendere serdiccise concilium ad
cpos afros qui erant communionis donati:
dedisse litteras. Quod cum legrretur: audi¬
uimus donati nomen iter ceteros ep̃os qui¬
bus illi scripserant. Itaq flagitars cepimus
ut doceretur utrum ipse eẽt donatus de cuiꝰ
parte isti cognominantur: fieri enii potius¬
se ut alicui donato alterius heresis ep̃o scripse¬
rint: cum marime in illis nominib nec afri¬

Expanded text:
bat. ubi ego possem quidem dicere nec inbat. ubi ego possem quidem dicere nec inuidia Macariani temporis innocentiam transmarinarum ecclesiarum contaminari potuisse, quando quidem. nullo modo probaretur illis auctoribus etiam fecisse, quae fecerat; sed de- compendio quaerere malui, si Macarii saeuitia, ex quo in eam consensisse dicebantur transmarinae ecclesiae, suam innocentiam perdiderunt, utrum saltem probaretur usque ad illa tempora Donatistas cum orientalibus ecclesiis ceterisque orbis partium in unitate mansisse. Tunc protulit quoddam uolumen, ubi uolebat ostendere Serdicense concilium ad episcopos Afros, qui erant communionis Donati, dedisse litteras. quod cum legeretur, audiuimus Donati nomen inter ceteros episcopos, quibus illi scripserant. itaque flagitare coepimus, ut doceretur, utrum ipse esset Donatus, de cuius parte isti cognominantur; fieri enim potuisse, ut alicui Donato alterius haeresis episcopo scripserint, cum maxime in illis nominibus nec Afri
Abbreviated transcription (Latin):
tonem. et ideo innumero beatorum ad iun¬
ꝙi non posse. de quibus dictum .e. beati qui ꝑle¬
cutionem paciuntuntur ꝓpter iusticiam. Ii
cominemorata ẽ. famosior quam certior co¬
dicum illa traditio.S rspondebatur a par¬
tibuus pricipes ilłoꝵ potius fuisse traditores.
Quos si de bac re nr̃orum litteris nollent eit¬
dere: nec nos cogi oportere ut lnteris creda¬
mus ipsoꝵ. S tamen scquestrata ista dubia
questione. querebam quomodo se isti iuste se¬
parassent ab innocentia cederoꝵ xp̃ianoꝵ. qͥ
ꝑorbem ccrrarum successionis ordinem custo¬
dientes. in antiquissimis eccłis constituti. pe¬
nitus ignorarent qui fucruit in affrica tra¬
ditores: qui certe non posseit commnunica¬
re. noͥsi cis quos sedert in sedib episcoꝑalib
audiebant. Despondit tam diu transmarina¬
rum partium eccłias mansisse in nocentos.
donec consessissent in eoꝵ sanguinem quos
macharianam ꝑsecutionẽ pertulisse dice¬

Expanded text:
tionem et ideo numero beatorum adiuntionem et ideo numero beatorum adiungi non posse, de quibus dictum est: Beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. ibi commemorata est famosior quam certior codicum illa traditio. sed respondebatur a partibus nostris principes illorum potius fuisse traditores; quod si in hac re nostrorum litteris nollent credere, nec nos cogi opor-tere, ut litteris credamus ipsorum. Sed tamen sequestrata ista dubia quaestione quaerebam, quo modo se isti iuste separassent ab innocentia ceterorum Christianorum, qui per orbem terrarum successionis ordinem custodientes in antiquissimis ecclesiis constituti penitus ignorarent, qui fuerint in Africa traditores, qui certe non possent communicare nisi eis, quos sedere in sedibus episcopalibus audiebant. respondit tam diu transmarinarum partium ecclesias mansisse innocentes, donec consensissent in eorum sanguinem, quos Macarianam persecutionem pertulisse dice
Abbreviated transcription (Latin):
bis posse recitari. uentum inde ẽ. ad exagige¬
rationem persecutionis. quam seꝑe suam par¬
tem ꝑtulisse dicebat: hĩc uolens ostendere su¬
os c̃ẽ. xpĩanos quia ꝑsecutionem paterentur.
Inter que uerba cum ego pararem ex euan¬
głio respondere inde capitulum cõmemora¬
ut prior. ubi diĩs ait. bcati qui ꝑsecutione
pcuntur ꝓpter iusticiam: qm̃ ipsorum ẽ
ingnum celor. Quo loco ego gratulatus: sub¬
uti statim. ⁊d ergo cẽ. querendum. utrum illi
Inqua questione discuti cupiebam quod qui¬
dem omnib clarum erat utrumeos inuni¬
tate eccłie constitutos an scismate iam diui¬
sos machariaua tempora inucnerint: ut qͥ
uidert uellent utrum ꝓpter iusticiam ꝑ se¬
cutionem passi fuerint id ꝑotius attenderent.
utrum se recte a tocius orbis unitate precide¬
itͥnt. Quod simuiste fecisse inuenirentur.
ianfestum eẽt eos ꝓpter iniusticiam. po¬
tius quam propter iusticiam passos ꝑsecu¬

Expanded text:
bis posse recitari, uentum inde est ad exaggebis posse recitari, uentum inde est ad exaggerationem persecutionis, quam saepe suam partem pertulisse dicebat hinc uolens ostendere suos esse Christianos, quia persecutionem paterentur. inter quae uerba cum ego pararem ex euangelio respondere, inde capitulum commemorauit prior, ubi dominus ait: Beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quoniam ipsorum est regnum caelorum. quo loco ego gratulatus subieci statim id ergo esse quaerendum, utrum illi . in qua quaestione discuti cupiebam, quod quidem omnibus clarum erat, utrum eos in unitate ecclesiae constitutos an schismate iam diuisos Macariana tempora inuenerint, ut, qui uidere uellent, utrum propter iustitiam persecutionem passi fuerint, id potius adtenderent, utrum se recte a totius orbis unitate praeciderint, quod si iniuste fecisse inuenirentur, manifestum esset eos propter iniustitiam potius quam propter iustitiam passos persecu
Abbreviated transcription (Latin):
narrantib se comperisse dicebat. predica¬
re dignatus ẽ. ad iungens dixisse sͤiobis nos
is quenam illa eẽt eccłia. ubi uiuere
uan uł africe contineret. Hic primo asserere
onatise. ubiq terrarum ec̃. eomimuinioneo
siam. Querebam utrum epłas cõmunica¬
quas quas formatas dicimus posset quo uel¬
icmn dare: et affirinabam quod manifestumm
eric omnibus. hoc modo faeillune illam ter¬
innari questionem Parabam autem ut si
consentiret ad illas eccłias ⁊ nob̾ talos litte¬
ie mitterentur. quas in apłicis auctoritati¬
bus pariter legtremus. illo iam tempore fu¬
sse fundatas. S quia res aperte falsa erat.
omixtis uerbis cito inde discessum ẽ. Iuter q̃
aerba euangłicam illam dñi ad monitia¬
uem cominemorauit. quadixit: caueti a
pscudo propħis. niulti ad uos uenient in
uesitu ouium. intus autem sunt lupi rapa¬
ces ex fructibus eoꝵ oognosatis cos. Que
uerbu dm̃i cum dicertinus eadem de illis a no¬

Expanded text:
narrantibus se comperisse dicebat, praedicanarrantibus se comperisse dicebat, praedicare dignatus est adiungens dixisse se uobis nos coepimus, quaenam illa esset ecclesia, ubi uiuere rum uel Africae contineret. hic primo adserere conatus ubique terrarum esse communionem suam. quaerebam, utrum epistulas communicatorias, quas formatas dicimus, posset, quo uellem, dare, et adfirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. parabam autem, ut, si consentiret, ad illas ecclesias a nobis tales litterae mitterentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus illo iam tempore fuisse fundatas. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis uerbis cito inde discessum est. inter quae uerba euangelicam illam domini admonitionem commemorauit, qua dixit: Cauete a pseudoprophetis; multi ad uos uenient in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces; ex fructi. bus eorum cognoscetis eos. quae uerba domini cum diceremus eadem de illis a no
Abbreviated transcription (Latin):
ipse cõcessit. s notarii qui ad erant atq idsti¬
nue facere poterant. nescio qua causa exp
noluerunt. Egimus saltem ut fratres qui
bisciu erant quamquam in hac re tarc
possent exciperent: pollicentes nos eascica
tabulas ibi relicturos. Consensum ẽ. Cepcrit
uerba nr̃a excipi: & aliqua ab inuicem ad
tabulas dicta sunt. Post ea in ordinatas per¬
strepentium interpellationes. et ꝓpterca
nr̃ami quoq turbulentiorem disputacionẽ
notarii non ualentes sustinere cesserunt.:
nobis sane non desistentibus. et ut cuiq fad¬
cultas dabatur multa dicentib Ex quibis
omnibus uerbis nr̃is quanttum recordari pe¬
tuit᷑ cause tocius actionem: dilectionem ur̃ao
fraudare nolui. Potestis enĩ litteras meis leg̾t¬
ei: ut uel approbet me uera scripsisse. uł ip¬
se uobis si quid melius recolit. incunctanter
insimct. Primo enun uitam nr̃am quam
uobis beniuolentius fortasse quam uarius

Expanded text:
ipse concessit. sed notarii, qui aderant atque id streipse concessit. sed notarii, qui aderant atque id strenue facere poterant, nescio qua causa excipere noluerunt. egimus saltem, ut fratres, qui nobiscum erant, quamquam in hac re tardius possent, exciperent, pollicentes nos ibi easdem tabulas relicturos. consensum est. coeperunt uerba nostra excipi et aliqua ab inuicem ad tabulas dicta sunt. postea inordinatas perstrepentium interpellationes et propterea nostram quoque turbulentiorem disputationem notarii non ualentes sustinere cesserunt nobis sane non desistentibus et, ut cuique facultas dabatur. multa dicentibus. ex quibus omnibus uerbis nostris. quantum recordari potui causae totius actionem, dilectionem uestram fraudare nolui. potestis enim ei litteras meas legere, ut uel adprobet me uera scripsisse uel ipse uobis, si quid melius recolit, incunctanter insinuet. - Primo enim uitam nostram, quam uobis beniuolentius fortasse quam uerius
Abbreviated transcription (Latin):
instructionem salutis xp̃iana deuocione con¬
uenerant. Qua ꝓpter nec silentium nob pals
nec intente atq nob̾cum modeste saltens
ordinate colloqui potuerunt: ex ceptis ut qͥ¬
xi paucis. quoꝵ religiosa et simplex appan
mi moti imoderate loquentium strepiti
om̃ia turbabantur: nec euincere fiuie nosi¬
ue ipse rogando interdum etiam obiurs¬
do potiumus. ut nobis modestum silentua
preberetur: res tamen ut cumq agi ceptii
⁊ aliquot horas in alterno sermone protes¬
nius: quantum uocib inter quiescentibus
uarie tumultuantium sinebamur. S i
so disputacionis ex ordio cum uideremus.
que dicebantur sub inde labi de memora
mus et ut cẽt nob̾ caucior modestiorq tat¬
tacio simul et uos atq alii fratres qui absca¬
tes erant. quid internos actum ẽẽt segendi
cognosceretis: postulauimus ut ã notariis
uerba nr̃a exciperentur. Diu ab illo uele
consencientib reluctatum ẽ: post ea tamtn

Expanded text:
instructionem salutis Christiana deuotione coninstructionem salutis Christiana deuotione conuenerant. quapropter nec silentium nobis praebere nec intente atque nobiscum modeste saltem et ordinate conloqui potuerunt exceptis, ut dixi, paucis, quorum religiosa et simplex apparenimi motu inmoderate loquentium strepitu omnia turbabantur nec euincere siue nos siue ipse rogando, interdum etiam obiurgando potuimus, ut nobis modestum silentium praeberetur. Res tamen utcumque agi coepta est et aliquot horas in alterno sermone protraximus, quantum uocibus interquiescentibus uarie tumultuantium sinebamur. sed in ipso disputationis exordio cum uideremus ea, quae dicebantur, subinde labi de memoriamus, et ut esset nobis cautior modestiorque tractatio, simul et uos atque alii fratres, qui absentes erant, quid inter nos actum esset, legendo cognosceretis, postulauimus, ut a notariis uerba nostra exciperentur. diu ab illo uel ei consentientibus reluctatum est; postea tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ominis dilectissimis & felicibus.¬
et predicabilibus fratribus eleu¬
sio glorio. & felicib augustinus
Fortumum quem tubursicum
habetis ep̃m ꝑ eandem ciuitatem quamquam
festinantissime cum ad cirtensem eccłiam ꝑ¬
gẽmus exꝑti sumus: ita om̃ino ut de illo sole¬
tis benignissime pollicetur. Qam ipsam qͥppe
ur̃am de illo nobis sermocinationẽ cum ei re¬
nuntiaremus uolentes cum uidere: non ab¬
nuit. Uenimus itaq ad eum: quia etati eius
id a nobis deferendum uidebatur. potius qͣm
exigendum: ut ipse ad nos ueniret prior Per¬
reximus ergo comitantibus non paucis: quos
forte aggregatos nobis illud tempus muene¬
rat. Cum autem apud eum consedissemus:
rimiore disꝑso. non parua. p̃terea turba con¬
fluxit. s in tota illa multitudine ꝑpauei
apparebant. qui utiliter ac salubriter agi
causam illam et tantam rei tante questionẽ.
prudenter et pu discuti cuperent: ce teri ue¬
ro magis ad spectaculum. quasi altercatioĩs
nr̃e prope thetrica consuetudine. quam ad

Expanded text:
OMINIS DILECTISSIMIS ET PRAEDICABILIBUS FRATRIBUS ELEUSIO, GLORIO ET FELICIBUS AUGUSTINUS. Fortunium, quem Tubursicu habetis episcopum, per eandem ciuitatem quamquam festinantissime cum ad Cirtensem ecclesiam pergeremus, experti sumus ita omnino, ut de illo soletis benignissime polliceri. eam ipsam quippe uestram de illo nobis sermocinationem cum ei renuntiaremus uolentes eum uidere, non abnuit. uenimus itaque ad eum, quia aetati eius id a nobis deferendum uidebatur potius quam exigendum, ut ipse ad nos ueniret prior. perreximus ergo comitantibus non paucis, quos forte adgregatos nobis illud tempus inuenerat. cum autem apud eum consedissemus, rumore disperso non parua praeterea turba confluxit. sed in tota illa multitudine perpauci apparebant, qui utiliter ac salubriter agi causam illam et tantam reique tantae quaestionem prudenter et pie discuti cuperent. ceteri uero magis ad spectaculum quasi altercationis nostrae prope theatrica consuetudine quam ad
Abbreviated transcription (Latin):
tatis inter e at. Memento quod de rogaten¬
sibus non dixerim qui uosfirmianos appella¬
re dicuntur. sicut nos macharianos appella¬
tis: neq de ruficatensi ep̃o ur̃o. qui cum fir¬
mo pactus perhibetur icolumitatem suoꝵ
ut ei porte aperientur et inuastacionem da¬
rentur catholici: et alia innumerabilia. Desi¬
ne ergo locis communib exaggerare facta ho
minũ uel cognita: uides enim que de ur̃is
taceam: ut de origine scismatis ubi tota cau¬
sa ẽ. res agatur: d̾s dñs inspiret tibi cogita¬
Icionem pacificam: desiderabilis et dilecte fr̃.¬

Expanded text:
tatis intereat. memento, quod de Rogatentatis intereat. memento, quod de Rogatensibus non dixerim, qui uos Firmianos appellare dicuntur, sicut nos Macarianos appellatis, neque de Rusicazensi episcopo uestro, qui cum Firmo pactus perhibetur incolumitatem suorum, ut u ei portae aperirentur et in uastationem darentur catholici. et alia innumerabilia. desine ergo locis communibus exaggerare facta hominum uel audita uel cognita. uides enim, quae de uestris taceam, ut de origine schismatis, ubi tota causa est, res agatur. dominus deus inspiret tibi cogitationem pacificam, desiderabilis et dilecte fr
Abbreviated transcription (Latin):
priuatam om̃ium impietataem detestamur in
scismate: baytisinum uero xp̃i ubiq ueneramur.
quia si desertores secum imꝑatoris signa tradu¬
cant. illis uel dampnatione punitis uel indulgen¬
tia correctis. salua signa recipiuntur si salua re¬
manserunt. et siquid de hac re diligentius que¬
rendum ẽ: alia ẽ. ut dixi questio hoc eñi obser¬
uandum ẽ in his rebus quod obseruat eccłia dei
queritur autem utrum ur̃a an nr̃a sit eccłia di:
Qua ꝓpter illud quereudum ẽ. a capite cur scis¬
ma feceritis. Si non rescripseris ego apud dm̃ qͣntũ¬
quia credo facilem causamn habes quia uiro quem¬
audiui excepto scismate bonum et liberaliter
instructum pacificantes litteras misi ⁊ tu iu¬
deris quid illi respondeas: cuius nunc laudan¬
da pacientia. infine uero timenda senrtentia ẽ.
Si autem rescripseris ea cura qua tibi scriptum
uidos: aderit miscd̃ia dei ut aliquando error
qui nos dirimit et amore pacis ⁊ ratione ueri¬

Expanded text:
priuatam hominum impietatem detestamur in priuatam hominum impietatem detestamur in schismate, baptismum uero Christi ubique ueneramur, quia, si desertores secum imperatoris signa traducant, illis uel damnatione punitis uel indulgentia correctis salua signa recipiuntur, si salua manserunt. et si quid de hac re diligentius quaerendum est, alia est, ut dixi, quaestio. hoc enim obseruandum est in his rebus, quod obseruat ecclesia dei. Quaeritur autem, utrum uestra an nostra sit ecclesia dei. quapropter illud quaerendum est a capite, cur schisma feceritis. si non rescripseris, ego apud deum, quantum credo. facilem causam habeo, quia uiro, quemaudiui excepto schismate bonum et liberaliter instructum, pacificantes litteras misi. tu uideris, quid illi respondeas, cuius nunc laudanda patientia, in fine uero timenda sententia est. si autem rescripseris ea cura, qua tibi scriptum uides, aderit misericordia dei, ut aliquando error, qui nos dirimit, et amore pacis et ratione ueri
Abbreviated transcription (Latin):
sint. in omnibus scã sint: qua ꝓpter uos muta
ur̃a precisio. Nam sacramenca que non imui¬
tatis. sicut haberis approbantur ã nobis: ne
forte cum ur̃am prauitatem corrigere uolu¬
mus. illis misteriis xp̃i que in ura prauitate
deprauata non sunt: sac rilegam faciamus
inuiriam. Neq eñ et saul deprauauerat unct.¬
onem quam acceperat: cuiunctioni cancum
houorem rex dauid puis dei serunis exhibuit.
Propter ea ergo uos non rebaprimur quia radicẽ
uobis reddere cupinuis. formam tamen precisi
sarmenti si non mutata ẽ approbamus. Que tam̃
quamui sintegra: nullo modo e. sine radice fructuo¬
sa. Alia questio ẽ. de ꝑsecutionibus quas uos dici¬
tis pati in canta mansuetudine et lenitate nr̃oꝵ:
cum uere illicite ac uri faciant priuatim graui¬
ora. alia de baptisinate quod non querimus ubi
sit s ubi prosit. Nam ubicunq ẽ. ipsum ẽ. s non
etiam ille qui hoc accipit ubicumq ẽ. ipse ẽ. Itaq

Expanded text:
sint in omnibus, sancta sint. quapropter uos mutarsint in omnibus, sancta sint. quapropter uos mutaruestra praecisio. nam sacramenta, quae non mutastis, sicut habetis, adprobantur a nobis, ne forte, cum uestram prauitatem corrigere uolumus, illis mysteriis Christi, quae in uestra prauitate deprauata non sunt, sacrilegam faciamus iniuriam. neque enim et Saul deprauauerat unctionem, quam acceperat, cui unctioni tantum honorem rex Dauid, pius dei seruus, exhibuit. propterea ergo uos non rebaptizamus, qui radicem uobis reddere cupimus, formam tamen praecisi sarmenti, si non mutata est, adprobamus, quae tamen quamuis integra nullo modo est sine radice fructuosa. alia quaestio est de persecutionibus, quas uos dicitis pati in tanta mansuetudine et lenitate nostrorum. cum uere inlicite ac priuatim uestri faciant grauiora, alia de baptismate, quod non quaerimus ubi sit, sed ubi prosit. nam ubicumque est, ipsum est; sed non etiam ille, qui hoc accipit, ubicumque est, ipse est. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
occasione cognoscentes ur̃i scismatis nefas:
constituunt ad uersus uos ꝓ sua sollicitudine
ic potestate qua uolunt. Non enĩ frustra gla¬
dium portant. Dei enĩ ministri sunt: uindices
in iram in eos qui male agunt. P ostremo etiam
ficunt. displicet nobis s tamen ñ ꝓpter eos
relinquimus catholicam eccłiam si cam ante
ultimum tempus uentilationis a palea purga¬
re non possumus: quando et uos ꝓꝑter optatũ
cum eum pellere non audebatis partem dona¬
ti non reliquistis. At eñi: quare nos ad iungi
uobis uultis si scelerati sumus: Q uia iunutis
adnuc: et pocestis si uultis. Cum eni nobis con¬
iungimini hoc ẽ. eccłie dei. hereditati xp̃i. euiꝰ
possessio sunt termini terrę: uos corrigimi
ut inradice iuuatis. De ramis enĩ fractis sie
ate apłs: potens ẽ. enĩ dĩ it̾m inscrere illos. Uo
ergo nutamini ex ea parte qua dissentiebatis.
quamuis sacramenta que habebatis cum eadẽ

Expanded text:
occasione cognoscentes uestri schismatis nefas occasione cognoscentes uestri schismatis nefas constituunt aduersus uos pro sua sollicitudine ac potestate, quod uolunt. non enim frustra gladium portant; dei enim ministri sunt, uindices in iram in eos, qui male agunt. postremo etiam faciunt, displicet nobis; sed tamen non propter eos relinquimus catholicam ecclesiam, si eam ante ultimum tempus uentilationis palea purgare non possumus. quando et uos propter Optatum, cum eum pellere non audebatis, partem Donati non reliquistis. \'At enim quare nos adiungi nobis uuiiis, si scelerati sumus?\' quia uiuitis adhuc et corrigi potestis, si uelitis. cum enim nobis coniungimini, hoc est ecclesiae dei, hereditati Christi, cuius possessio sunt termini terrae, uos corrigimini, ut in radice uiuatis. de ramis enim fractis sic ait apostolus: Potens est enim deus iterum inserere illos. uos ergo mutamini ex ea parte, qua dissentiebatis, quamuis sacramenta, quae habebatis, cum eadem
Abbreviated transcription (Latin):
s nos inquies talib cominuncare non clebetis
Auid ergo: Uos fiauiano quondam uicario
pitis ure homini. quia legib seruiens nocen¬
tes quos inuenerat oceidebat non comunicas¬
is s auobis inquies romani principos ad¬
uersum nos ꝓuocantur. Immo a uobis aduer¬
sum uos ipsos qui eccłiam cuius illi sicut tanto
unte predictum ẽ. iam membra sunt. de xp̃o
nim dictum ẽ. et ad orabunt eumi om̃s reges
tnr. ⁊ precisione linare ausi estis. et rebapti¬
ue ꝑtinaciter audetis. Hnri autem aduer¬
is illicitas & priuatas urorum uolendas qͣs
c uos ibi qui calia non facitis doletis et gemiti.
i potestatib ordinatis tuicionem petunt. non
qua uos ꝑ sequantur s qua se defendant. sicut
apłs paulus aduersus udeos coniurantes ut
cum necarent canquam c̃ẽt romanum unpe¬
nium xp̃ianum. egit ut sibi tuicio etiam ar¬
matorum darecur. S illi principes qualibet

Expanded text:
\'sed uos\\ inquies, \'talibus communicare non debetis\'. \'sed uos\\ inquies, \'talibus communicare non debetis\'. quid ergo? uos Flauiano quondam uicario, partis uestrae homini, quia legibus seruiens nocentes, quos inuenerat, occidebat. non communicastis? \'sed a uobis\', inquies, \'Romani principes aduersum nos prouocantur\'. immo a uobis aduersum uos ipsos, qui ecclesiam, cuius illi, sicut tanto ante praedictum est, iam membra sunt — de Christo enim dictum est: Et adorabunt eum omnes reges terrae —, et praecisione laniare ausi estis et rebaptizare pertinaciter audetis. nostri autem aduersus inlicitas et priuatas uestrorum uiolentias, quas et uos ibi, qui talia non facitis, doletis et gemitis, a potestatibus ordinatis tuitionem petunt, non qua uos persequantur, sed qua se defendant, sicut apostolus Paulus aduersus Iudaeos coniurantes, ut eum necarent, antequam esset Romanum imperium Christianum, egit, ut sibi tuitio etiam armatorum daretur. sed illi principes qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
netis sedm ea q̃ supͣ dixi nosse ate cupio.Si aut̃
insesse. orbem xp̃ianum dampnare in¬
niasim. uł quia non audiunt que uos audis¬
nsais quia noneis ꝓbatum ẽ. quod temere
ossis aut sine certo documento accusasti.
sadbuc eẽt in carne et apłorum eius predica¬
aons ac labore fundatas. quia uobis licec aut
dcut afros collegas ur̃os malos. simul uiuen¬
es simus sacramenta tractantes: aut etiam
emsitolerare ne pars donaci diuidatur. illiᷤ
uitm in orbe remotissimo consticutis non lic&
nescire quod uos de afris aut nostis aut creditis.
ait audistis aut fingitis: Que tanta ẽ. ꝑuer¬
itas amplecti suam iniquitatem ⁊ potestatũ
ucusare se ueritatem: At enĩ et malos xp̃iani
uonsicet ꝑsequi. Esto non liceat.S nunquid
uc potestatib ad noc ipsum ordinatis fas ẽ obi¬
are: An apłm delebimus: Aut non habent
dedlices ur̃i que paulo ante commemoraui:

Expanded text:
netis, secundum ea, quae supra dixi, nosse abs te cupio; si autem netis, secundum ea, quae supra dixi, nosse abs te cupio; si autem iniquitas est orbem Christianum damnare inauditum, uel quia non audiuit, quae uos audistis, uel quia non ei probatum est, quod temere credidistis aut sine certo documento accusastis,hic adhuc esset in carne, et apostolorum eius praedicatione ac labore fundatas. quia uobis licet aut nescire Afros collegas uestros malos simul uiuentes simul sacramenta tractantes aut etiam scire sed tolerare, ne pars Donati diuidatur, illis autem in orbe remotissimo constitutis non licet nescire, quod uos de Afris aut nostis aut creditis aut audistis aut fingitis, quae tanta est peruersitas amplecti suam iniquitatem et potestatum accusare seueritatem? \'At enim et malos Christianis non licet persequi\'. esto, non liceat; sed numquid hoc potestatibus ad hoc ipsum ordinatis fas est obicere? an apostolum delebimus? aut non habent codices uestri, quae paulo ante commemoraui?