comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imus: ut que male pullulasse noscuntur radicitꝰ
euellantur. et messem dñicã ⁊yzama nulla corrũ¬
pant. Ita enĩ fructũ uberẽ que sunt sincera p̃stabt̃.
si ea quȩ natã segetẽ enecare consueuert̃ diligen
tius amputentur.
.III.
ec hoc quoq p̃tereundũ eẽ duximus qͦsdã
lucri turpis cupiditate captos usurariã
exercere pecuniã. et fenore uelle ditesc̾e.
Quod nos non dicamꝰ in eos qui sunt in clericali of¬
ficio constituti. sed et in laicos cadere qui xp̃ianos
se dici cupiunt condolemꝰ. Quod uindicari acriꝰ
in eos qui fuerint confutati decernimꝰ: ut om̃is pec¬
candi oportunitas adimatur.
ita non alieno noĩe aliquis cłicoꝵ exercere fenus at¬
temptet. Indecens enĩ est crim̃ suũ cõmodis alienis
impendere. Fenus autẽ hoc solũ aspicere & exercere
debemus ut quod hic miscđiter tribuimꝰ. a dño qͥ
cipere ualeamus.
oc itaq admonitio nr̃a denuntiat. quod si

Expanded text:
imus: ut quae male pullulasse noscuntur, radicitus imus: ut quae male pullulasse noscuntur, radicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem, quae sunt sincera, praestabunt, si ea, quae natam segetem enecare consueverunt, diltius amputentur. III. Nec hoc quoque praetereundum duximus quosdam lucri turpis cupiditexercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quod nos, non dicam in eos qui sunt in clericali officio constituti, sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Quod vindicari acrius in eos qui fuerint confutati decernimus, ut omnis peccandi opportunitas adimatur. ita nec alieno nomine, aliquis clericorum exercere fenus attentet; indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere 616 debemus, ut quod hic misericipere valeamus. V. Hoc itaque admonitio nostra denuntiat, quod si
Abbreviated transcription (Latin):
preceptione didicimus. & canonũ regulis a qͥb:
plerosq fr̃m declinasse & penitꝰ deuiasse rep¬
perimus.Isam constat ad sacerdotiũ ꝑuenis¬
se uiduarũ maritos quosdam etiam quib fue¬
rint numerosa conugia. & ad omẽm licentiam
uita liberiori ad sacrũ ordinem passim patefactiˢ
aditib fuisse ꝑmissos. contͣ illã beati apłi uocẽ qui
talib exclamat dicens. Unius uxoris uirũ. E̾t cõtͣ
illud antique legis preceptũ quod dicitur cautũ
Sacerdos uirginẽ uxorẽ accipiat. ñ uiduã. non re
pudiatã. Hos gͦ quicũq tales admissi st̃ ab eccła
te iubemus arceri. Nec hoc enĩ sibi poterunt uin¬
dicare cuius capaces ꝑ hoc quod illis obstiterat
non fuerunt. Huius discussionis curã nob̃ specia¬
uter uindicantes ut siqua forsitan de his com¬
missa st̃ corrigantur. nec liceat ultͣ cõmitti. et ne q̃
excusatio de ignorantia nascatur quãꝙͣ ignorare
nunquã licuerit sacerdotẽ qd̃ canonũ regulis fu̾it

Expanded text:
ne didicimus, et canonum regulis, a quibus plerosque fratrum declinasse et penitus deviasse reperimus. Nam constat ad sacerdotium pervenisse viduarum maritos, quosdam etiam quibus fuerint numerosa conjugia, et ad omnem licentiam vita liberior, ad sacrum ordinem passim patefactis aditibus fuisse permissos, contra illam beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat, dicens: Unius uxoris virum, et contra illud antiquae legis praeceptum, quo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem apudiatam. Hos ergo, quicunque tales admissi sunt, ab ecclte jubemus arceri; nec hoc enim sibi poterunt vindicare cujus capaces per hoc quod illis obstiterat non fuerunt. Hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt, corrigantur, nec liceat ultra committi, et ne qua excusatio de ignoratione nascatur: quanquam ignorare nunquam licuerit sacerdotem quid canonum regulis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
uici mundũ. Que pollicitationes quia sine du¬
bio manifeste st̃. nullis debemus scandalis infir¬
mari. ne electioni d̃i uideamur ingrati cuius tam
potentia st̃ adiutoria quã uera promissa. De cõsul¬
tationib autẽ dilectionis tuȩ quas seꝑatĩ cõscrip¬
tas archidiaconus tuus detulit quid sentiendum
sit inter p̃sentes oportunius quereret᷑ si nobis
conspectus tui copiam p̾buisses. Nam cũ quedã
interrogationis modũ uideantur excedere. intel¬
ligo eas aptiores colloquus quã scriptis quia sic̃
quedam sunt que nulla possunt ratione con¬
uelli. ita multa sunt que aut ꝓ consideratione
etatũ aut ꝓ necessitate rerũ oporteat tẽꝑari. il¬
la semꝑ conditione seruata ut in his que uel du¬
bia fuerint aut obscura id nouerimus seq̃ndũ
qd̃ nec prȩceptis eugłicis contrariũ. nec decretis

Expanded text:
ego vici mundum. Quas pollicitationes, quia sine duego vici mundum. Quas pollicitationes, quia sine dubio manifestae sunt, nullis debemus scandalis infirmare, ne electioni Dei videamur ingrati, cujus tam potentia sunt adjutoria quam vera promissa. De consultationibus autem dilectionis tuae, quas separatim conscriptas archidiaconus tuus detulit, quid sentiendum sit inter praesentes opportunius quaereretur, si nobis conspectus tui copiam praebuisses. Nam cum quaedam interrogationis modum videantur excedere, intelligo eas altiores esse colloquiis, quam scriptis: quia sicut quaedam sunt quae nulla possunt ratione conpelli, ita multa sunt, quae aut pro consideratione aetatum, aut pro necessitate rerum oporteat temperari: illa semper conditione servata, ut in his, quae vel dubia fuerint aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis Evangelicis contrarium, nec decretis
Abbreviated transcription (Latin):
si gubnator abscedat: Quis ab insidus lupoꝵ
custodiat oues: si pastoris cura ñ uigilet: Qs
demiq latronib obsistet et furib si speculato¬
rem in prospectu explorationis locatũ ab intenti¬
one sollicitudinis amor quietis abducat: Perma¬
nendũ est gͦ in oꝑe credito & in labore suscepto
constant̾ tenenda ẽ iusticia. & benigne prestanda
clementia. Odio habeantur peccata: ñ homines.
corripiantur tumidi. tolerentur infirm. & qd̃ se¬
uerius castigari necesse ẽ. non seuientis plectat᷑
animo. sed medentis. ac si uehementior tribula¬
tio incubuerit non ita expauescamꝰ quasi ad
ꝑ ipsũ cuncta possumus. Qui confirmans prȩ
dicatores euuãgłu & sacramentoꝵ ministros.
ecce ego inquit uob̃cũ sum om̃ib dieb usq
ad consũmationẽ scłi. Et it̾m. Hec inquit lo¬
cutus sũ uob̃ ut in me pacẽ habeatis. In hoc au
mundo tͥbulationẽ habebitis: s confidite quia

Expanded text:
si gubernator abscedat? Quis ab insidiis luporum si gubernator abscedat? Quis ab insidiis luporum custodiet oves, si pastorum cura non vigilet ? Quis denique latronibus obsistet et furibus, si speculatorem in prospectu explorationis locatum ab intentione sollicitudinis amor quietis abducat ? Permanendum ergo est in opere credito et in labore suscepto. Constanter tenenda est justitia, et benigne praestanda clementia. Odio habeantur peccata, non homines. Corripiantur tumidi, tolerentur infirmi, et quod severius castigari necesse est, non saevientis plectatur animo, sed medentis. At si vehementior tribulatio incubuerit, non ita expavescamus, quasi illi per ipsum cuncta possumus, qui codicatores Evangelii et sacramentorum ministros: Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi: et iterum: Haec, inquit, locutus sum vobis ut in me pacem habeatis; in hoc autem mundo tribulationem habebitis; sed confidite, quia
Abbreviated transcription (Latin):
teros. adulterii insultet ultorib Miror autem
dilectionẽ tuam in tantũ scandaloꝵ quacũꝙ
occasione nascentiũ aduersitate titubari ut ua¬
cationẽ ep̃at᷑ laborib preoptare te dicas. & mal¬
le in silentio atq otio utã degere quã in his q
tibi cõmissa st̃ ꝑmanere. dicente uero dño.Be¬
atus qui ꝑseuerau̾t usq in finẽ. Unde eni
beata erit ꝑseuerantia. nisi de uirtute patien¬
tie: Nam scđm apłicã predicationẽ om̃s qui¬
Que non in eo tantũ cõputanda ẽ. qd̾ cont᷑ xp̃ia¬
nam pietatẽ aut ferro aut ignib agitur. aut
quib cũq supplitus: cũ ꝑsecutionĩ seuitiã sup¬
pleant. & dissimilitudines moꝵ & contumatie
inobedientiũ & malignarũ tela linguarũ. Qui
b conflictationib cũ omĩa semꝑ menbra pul¬
sentur & nulla pioꝵ portio a conflictatione
sit libera. ita ut ꝑiculis nec otia careant nec la¬
bores: quis int̾ fluctus maris nauem diriget¬

Expanded text:
teros, de adulterii exsultet ultoribus. Miror autem teros, de adulterii exsultet ultoribus. Miror autem dilectionem tuam in tantum scandalorum quacunque occasione nascentium adversitate titubare, ut vacationem episcopatus laboribus praeoptare te dicas, et malle in silentio atque otio vitam degere, quam in his, quae tibi commissa sunt, permanere, dicente vere Domino, Beatus: qui perseveravit usque in finem , unde erit beata perseverantia, nisi de virtute patientiae? Nam sQuae non in eo tantum computanda est, quod contra christianam pietatem, aut ferro, aut ignibus agitur, aut quibuscumque suppliciis, cum persecutionum saevitiam suppleant, et dissimilitudines morum, et contumaciae inbus conflictationibus cum omnia semper membra pulsentur, et nulla piorum portio a conflictatione sit libera, ita ut periculis nec otia careant, nec labores. Quis inter fluctus maris navem diriget
Abbreviated transcription (Latin):
s o rustico ep̃o narbanensi. Subdi¬
tis responsionib et ad eiusdẽ consulta
rescptis epłis fraternitatis tuȩ quas bermes archi¬
ciaconis tuus detulit. libenter accepi. diuersarũ
quidem causarũ prouintiarũ connerione mal¬
tiplices. sed non ita patientie legentis onerosas
ut aliquid earũ inter concurrentes undiq solli¬
citudines fuerit p̾termissũ. Unde totius sermo¬
nis tui allegatione suscepta & gestis quȩ in ep̃oꝵ
honoratoꝵq examine confecta sunt recensitio.
Sabiniano. & leoni prbis actionis sue intellexinꝰ.
fidueia dlefuisse nec eis iustã suꝑesse querimomi¬
am qui se ab inchoatis disceptationib sponte
subtrarerint. Cirea quos quã formã quãue
mensuram debeat teneri iusticie. tuo relinquo
moderamini suadens tam̃ caritatis hortatu.
ut sanandis egris spũalẽ debeas adhibe me
ddicinam. & dicente scriptura. noli ẽẽ numiũ iu¬
stus. mitius agas cũ eis qui ⁊ elo pudicitiȩ uiden

Expanded text:
o Rustico episcopo Narbonensi. Subditis responsionibus, et ad ejusdem consulta rescriptis. Epistolas fraternitatis tuae, quas Hermes archidiaconus detulit, libenter accepi. Diversarum quidem causarum connexione multiplices, sed non ita patientiae legentis onerosas, ut aliquid earum inter concurrentes undique sollicitudines fuerit praetermissum. Unde totius sermonis tui allegatione concepta, et gestis, quae in episcoporum honoratorumque examine confecta sunt, recensitis, Sabiniano et Leoni, presbyteris actionis tuae intelleximus fiduciam defuisse, nec eis justam superesse querimoniam, qui se ab inchoatis disceptationibus sponte subtraxerunt. Circa quos quam formam, quamve mensuram debeas tenere justitiae, tuo relinquo moderamini. Suadens tamen charitatis hortatu, ut sanandis aegris spiritalem debeas adhibere medicinam, et dicente Scriptura: Noli esse nimium justus , mitius agas cum eis, qui zelo pudicitiae vident
Abbreviated transcription (Latin):
uod non habeantur cp̃i quos nec clerus elegit nec
popłs exquisiunit nec ꝓuntiales ep̃i consecrart᷑ qui tam̃ clici
ñ posst̃ ꝑ manus impositionẽ penitũtie remediũ consequi.
uigali non tam̃ repuchiare conuigia.
uod aliud sit uxor aliud concubina. nec erret quisquis
filiã suã in matrimoniũ t̃didit ei qͥ habuit concubinam.
uod non sit coniugi duplicatio qͣndo ancilla relicta
e his qui cõmunione puant᷑ & ita moriunt᷑.
chis qui penitentiã agere differunt. ¶ abstin̾e.
d oporteat eũ qui ꝓ illicitis ueniã poscit. etiã a licitis
d penitenti nulla negotiationis luc̃ exerc̃e cõueniat.
q̃ ad mltia scł̃arẽ post penitentiã redire non debet
XI Qđ̃ adolescens urgente quocũe piculo pencencia ges¬
sit & non se continet uxoris post remedio continern.
xIQ uod siquis propositũ monachi adeseruerit publice
sit penitentiȩ satisfactione purgandus.

Expanded text:
us elegit, nec populus exquisivit, nec provinciales episcopi consecrarunt. Si qui tamen clerici non possint per manus impositionem poenitentiae remedium consequi. --III. jugali, non tamen repudiare conjugia. --IV. Quod aliud sit uxor, aliud concubina; nec erret quisquis filiam suam in matrimonium tradiderit ei qui habuit concubinam. --V. Quod non sit conjugii duplicatio, quando ancilla rejecta, De his qui communione privantur, et ita moriuntur. De his qui poenitentiam agere differunt. --VIII. d oporteat eum qui pro illicitis 1416 veniam poscit, etiam a licitis nere. -- IX. Quod poenitenti nulla negotiationis lucra exercere conveniat. Quod ad militiam saecularem post poenitentiam redire non debeat. --XI. Quod adolescens, si urgente quocumque periculo, poenitentiam gessit, et non se continet, uxoris possit remedio sustineri. --XII. Quod si quis propositum monachi deseruerit, publicae sit poenitentiae satisfactione purgandus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. Et si nouimꝰ iħm scđm carnẽ: sed nunc
iam non nouimꝰ: nec possumꝰ iniuriose replicare
qui iubemur honorẽ dare. et timorem reddere
et expectare. non discutere quẽ iuidicẽ confitemur.
his omnib respondi fr̃ litteris tuis. Itẽ epła leo¬

Expanded text:
dicimus: Etsi novimus Jesum secundum carnem, sed nunc dicimus: Etsi novimus Jesum secundum carnem, sed nunc jam non novimus, nec possumus injuriose replicare, qui jubemur honorem dare, et timorem reddere, et exspectare, non discutere quem judicem confitemur. Haec in omnibus respondi, frater, litteris tuis. XL EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
cen prb̃m contͣ eius errores.
& scripta mesta merore debi¬
to ꝑcucurri: qͥa sic̃ pax eccl̃a¬
rum sacerdotũ concordia
tranquillitas plebis. audire
facit gaudiũ celeste. ita nos affligit. deicit frat̾na
dissensio. presertim cũ talib oriatur ex eausis. Tri¬
ginta annis humane leges humanas adimunt qͥ¬
stiones et xp̃i generatio que diuina lege scribitur
inenarrabilis post tot scła disputatione tem̾aria
uentilatur: Quid origenis principioꝵ serutator
incurrerit quomͦ nestorius lapsus est disputans
de naturis non latet prudentiam tuã. Magi iħm
in cunabulis dm̃ mysticis munerib confitentur
& sacerdotes qui sit uirginali partu de sp̃u sc̃õ
natus ddolenda interrogatione disquirunt: cum
uagitũ daret iħe in cunis. gła in excelsis cd̃o celestis
clamabat exercitꝰ. et modo quando in noĩe iħu
om̃e genu flectitur celestiũ terrestriũ & infernoꝵ
origens eius questio cõmouetur: Nos fr̃ cũ apło

Expanded text:
 Ubi contra ejus errores iet scripta moesta moerore debito percucurri, quia sicut nos pax Ecclesiarum, sacerdotum concordia, tranquillitas plebis gaudere facit gaudio coelesti, ita nos affligit et dejicit fraterna dissensio, praesertim cum talibus oriatur ex causis. Triginta annis humanae leges humanas adimunt quaestiones. Christi generatio, quae divina lege scribitur inenarrabilis, post tot saecula disputatione temeraria ventilatur. Quid Origenes principiorum scrutator incurrerit, quomodo Nestorius lapsus est disputans de naturis, non latet prudentiam tuam. Magi Jesum in cunabulis Dominum mysticis muneribus confitentur, et sacerdotes, qui sit qui virginali partu de Spiritu sancto natus est, dolenda interrogatione disquirunt. Cum vagitum daret Jesus in cunis, Gloria in excelsis Deo coelestis clamabat exercitus: et modo quando in nomine Jesu omne genu flectitur coelestium, terrestrium et infernorum, originis ei quaestio commovetur. No
Abbreviated transcription (Latin):
coniunctũ: sonat una substantia. Nec enĩ de nichilo neq
de alia aliqua substantia. s de patͥs utero id ẽ de substan¬
pitermis ⁊ si filius. Quod si pat̾ semꝑ fuit semꝑ habuit
filiũ cuius pater eẽt. ⁊ ob hoc filiũ de patre natũ sine in¬
itio confitemur. Nec enĩ eundẽ filiũ dei ꝓ eo quod de pa¬
tre sit genitus desecte nature portiunculã nominamꝰ.
s. ꝑfectũ patrẽ ꝑfectũ filiũ sine imminutione sine defec¬
tione genuisse asserimus: quia solius diuinitatis ẽ in eqͣ¬
lem filium non habere. Hinc etiam filius dei natura ẽ filiꝰ
non optione. Quẽ deus pater nec uoluntate nec necessita
te genuisse credendus ẽ quia nec ulla in deo necessitas ca¬
dit nec uoluntas sapientiam p̃uenit. Sp̃m quoq stm̃ qͥ¬

Expanded text:
conjunctum sonat una substantia, nec enim de nihilo, neque conjunctum sonat una substantia, nec enim de nihilo, neque de alia aliqua substantia, sed de Patris utero, id est, de substanpiternus et Filius; quod si Pater semper fuit, semper habuit Filium, cui Pater esset, et ob hoc Filium de Patre natum sine initio confitemur. Nec eumdem Filium Dei pro eo, quod de Patre sit genitus dissectae naturae portiunculam nominamus. Sed perfectum Patrem, perfectum Filium sine diminutione, sine dissectione genuisse asserimus, quia solius divinitatis est inaequalem Filium non habere. Hic etiam Filius Dei natura est Filius, non adoptione, quem Deus Pater nec voluntate, nec neceste genuisse credendus est, quia nec ulla in Deo necessitas cadit, nec voluntas sapientiam praevenit. Spiritum q
Abbreviated transcription (Latin):
ratr ẽẽ unius substantie unuis nature uniꝰ quoq maie¬
statis atq uirtutis. Et patrẽ quidem non geritũ non
creatum. sed ingenitũ ꝓfitem᷑. Ipse enĩ a nullo originem
pater eẽntia quidem ineffabilis substantiȩ suȩ filium
ineffabiliter genuit: nec tamen aliud quã quod ipse est
genuit. deus dm. lux lucem. Ab ipso gͦ est om̃ĩs paterni¬
tas in celo & in terra. Filiũ quoq de substantia patris
nec pater sine filio nec filius aliquando extitit sine patre
Et tamen non ut filius de patre ita pater de filio quia
non pat̾ a filio s filius a patre generationẽ accepit. Filus
gͦ deus de patre: pat̾ autẽ deus s non de filio. Iile autẽ
filius patris & deus de patre equalis tam̃ ꝑ om̃ĩa filius
deo patri qr nec nasci cepit aliquando nec desiit. Hic e¬
tiam unius cũ patre substantiȩ creditur ꝓpter quod et
omousion patri dr hoc ẽ eiusdem cũ patre substantie. Omo
enm grece. unũ: usia uero substantia dr. Quod utrũq¬

Expanded text:
ralem, unius substantiae, unius naturae, unius majestatis atque virtutis. Et Patrem quidem non genitum, non creatum, sed ingenitum profitemur. Ipse Pater a nullo originem Pater essentia quidem ineffabilis, substantia sua ineffabiliter genuit, nec tamen aliud quam quod ipse est genuit, Deus Deum, lux lucem; ab ipso ergo est omnis paternitas in coelo et in terra. Filium quoque de substantia Patris nec Pater sine Filio, nec Filius aliquando exstitit sine Patre; et tnon Pater a Filio, sed Filius a Patre generationem accepit, Filius ergo Deus de Patre, Pater autem Deus, sed non de Filio, ille autem Filius Patris et Deus de Patre, aequalis tamen per omnia Filius Deo Patri, quia nec nasci coepit aliquando nec desiit; hic etiam unius cum Patre substantiae creditur, propter quod et homousion Patri dicitur, hoc est ejusdem cum Patre substantiae; homos enim Graece unum, ousia vero substantia dicitur, quod utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
buantur. Ita indesinenti sollicitudine prelatꝰ qͥsq
subditos querens. aut ꝓfectũ eoꝵ letabundus agno¬
cat. aut nescientiam sine arrogantia instruat. Pla¬
cuit gͦ de talib uxta instituta toletam concibii hoc
specialit̾ definire ut aut sponte sumant intentionẽ
necessariam ꝑdiscendi aut a maiorib ad lectionis ex

Expanded text:
buatur. Ita indesinenti sollicitudine praelatus quisque buatur. Ita indesinenti sollicitudine praelatus quisque subditos quaerens, aut profectum eorum laetabundus agnoscat, aut nescentiam sine arrogantia instruat. Placuit ergo de talibus juxta instituta Toletani concilii hoc specialiter definire, ut aut sponte sumant intentionem necessariam perdiscendi, aut a majoribus ad lectionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ quis p̃cełsi culminis optinet locum tan¬
tum necesse ẽ precedat certe gr̃a meritoꝵ ut
in eo quod p̾sidet singulis singulariter ornet emi¬
nentia scĩtatis. habens &. in ore gladiũ ueritatis & in
oꝑe efficientiam luminis & uixta paulũ potens sit
exhortari in doctna sana & contͣdicentes reuincere.
Nos prom̃ nr̃i ordinis gradũ uel suscepti regiminis
modũ magnoꝑe cogitare debemus ut qui officium
predicationis suscepimus nullis curis a diuina lec¬
tione pͥuemur. Nam quorũdam mentes pontificũ
ita xorporis ocio a lectionis grã secluduntur: ut qͥd
co mutus. Insistendũ gͦ semꝑ erit maiorib: ut quoᷤ
sub regiminis cura tuentur. fame uerbi dĩ perire
non sinant. Sicut metropolitanis in confinitimos
ceterosq eccłasticis ordinib deditos: sic confinitimis
incõmissos s religiosos ex numero uigilandũ ẽ. qͣli¬
ter nescientia taliũ diuine legis eruditionib im¬

Expanded text:
Quantum quis praecelsi culminis obtinet locum, tanQuantum quis praecelsi culminis obtinet locum, tantum necesse est praecedat caeteros gratia meritorum, ut in eo quod praesidet singulis, singulariter ornetur eminentia sanctitatis, habens et in ore gladium veritatis, et in opere efficientiam luminis, ut juxta Paulum potens sit exhortari in doctrina sana et contradicentem revincere , Nos proximum nostri ordinis gradum, vel suscepti regiminis modum magnopere cogitare debemus, ut qui officium praedicationis suscepimus, nullis curis a divina lectione privemur. Nam quorumdam mentes pontificum ita corporis otio a lectionis gratia secluduntur, ut quidco mutus. Insistendum ergo semper erit majoribus, ut quos sub regiminis cura tuentur fame verbi Dei perire non sinant. Sicut metropolitanis in confinitimos caeterosque ecclesiasticis ordinibus deditos, sic confinitimis in commissos sibi religiosos ex numero vigilandum est, qualiter nescientia talium divinae legis eruditionibus im
Abbreviated transcription (Latin):
ait putat se religiosũ ẽẽ non refrenans linguam suam
sed seducens corsuũ: huius uana est religio. Cultũ enĩ
suũ iusticia ꝑdit. quando silentiũ perit. & iudiciũ ob¬
strepentiũ turba confundit. dicente propħa. Erit cultꝰ
iusticie silentiũ. Debet gͦ quicquid aut consedentium
consultationib agitur. aut a causantiũ parte ꝓponit᷑
sic mitissima uerboꝵ relatione proferri. ut nec contẽ¬
tiosis uocib sensus audientiũ turbent. nec iudicum
uigorem de tumultu eneruent. Quicũq gͦ in con¬
uentu concilii hec que p̾missa sunt iuiolanda credide¬
rit. & contͣ hec interdicta aut tumultu aut contume¬
lus uel risib conciliũ conturbauerit uxta diuinȩ le¬
gis edictũ. quo precipitur eice derisorem & exibit cum
eo iurgiũ cũ om̃i dedecore de confessione abstractus a
cõmuni cetu secedat & tum dierũ excõmunicationis
sententiam ꝑferat.

Expanded text:
ait, putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, ait, putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Cultum enim suum justitia perdit, quando silentia judicii obstrepentium turba confundit, dicente propheta: Erit cultus justitiae silentium . Debet ergo quidquid aut considentium consultationibus agitur, aut accusantium parte proponitur, sic mitissima verborum relatione proferri, ut nec contentiosis vocilius sensus audientium turbent, nec judicum vigorem de tumultu enervent. Quicunque ergo in conventu concilii haec quae praemissa sunt violanda crediderit, et contra haec interdicta, aut tumultu, aut contumeliis vel risibus concilium perturbaverit, juxta divinae legis edictum quo praecipitur: Ejice derisorem et exibit cum eo jurgium , cum omni dedecore de confescommuni coetu secedat, et trium dierum excommunicationis sententiam perferat. II.
Abbreviated transcription (Latin):
rum ueraciter credimus: & futuri scłi gaudia expec¬
tamus. hoc tantũ orandũ est nob̃ & petendũ. ut cum
ꝑacto finitoq udicio tradiderit filius regnũ deo patͥ.
participes efficiat nos regni sui ut ꝑ hanc fidem qua il¬
li inhesimus cũ illo sine fine regnemus. hec ẽ confessioĩs
nr̃e fides exposita ꝑ quam om̃iũ hereticoꝵ dogia ꝑi¬
imitur ꝑ quã om̃iũ fideliũ corda mundantur ꝑ quã
etiam ad deũ głose acceditur. Cuius sacrosc̃o sapore sub
tͥduano ieiunio continua relationẽ collationt̃i rorantes
ad ea que subnexa sunt sequenti die decernenda transi
N loco benedictionis consedentes dñi sacer.i. suimus.¬
dotes nullis debent aut indiscretis uocib ꝑstrepere aut
quib libet tumultib ꝑturbari. Nullis etiam uanis fabu¬
lis uel risib agi: & quod est deterius obstinatis disceptati¬
omb tumultuosas uoces effundere. Siquis enĩ ut apł̃s

Expanded text:
rum veraciter credimus et futuri saeculi gaudia specrum veraciter credimus et futuri saeculi gaudia spectamus. Hoc tantum orandum nobis est et petendum, ut cum peracto finitoque judicio tradiderit Filius regnum Deo Patri, participes nos efficiat regni sui, ut per hanc fidem qua illi inhaesimus cum illo sine fine regnemus. Haec est confessionis nostrae fides exposita, per quam omnium haereticorum dogma perimitur, per quam fidelium corda mundantur, per quam etiam ad Deum gloriose acceditur, cujus sacrosanctum saporem sub triduano dierum jejunio continua relationum collatione ructantes ad ea quae subnixa sunt sequenti die decernenda transn loco benedictionis considentes Domini sacerdotes, nullis debent aut indiscretis vocibus perstrepere, aut quibuslibet tumultibus perturbari, nullis etiam vanis fabulis vel risibus agi, et, quod est deterius, obstinatis disceptationibus tumultuosas voces effundere. Si quis enim, ut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ salua diuinitate sua pro delictis nr̃is sustinuit
mortiq adiudicatus & cruci ueram carnis mortem
accepit. Tercio quoq die uirtute propͥa suscitatus a
sepulchro surrexit. Hoc gͦ exemplo capitis nostri cõ¬
fitemur uera fide resurrectionem carnis om̃iũ mor¬
tuoꝵ nec in aere uel qualibet alia carne ut quidam
delirantes surrecturos nos credunt sed in ista qua ui
discessisset Illic ad dexterã patris sedens expectatur in
fine scłoꝵ udex om̃iũ uiuoꝵ & mortuoꝵ. Inde cum
scĩs om̃ib ueniet ad ferendũ udiciũ reddere unicuiq
mercedis propͥe debitũ pro ut quisq gesserit in corꝑe
positus siue bonũ siue malũ. Necclam sane catholicã
pretio sui sanguinis comparatam cum eo credimus
imꝑpetuũ regnaturam. Intͣ cuius gremiũ constituti
unum baptisma credimus & confitemur remissionẽ
om̃iũ peccatoꝵ Sub qua fide & resurrectionẽ mortue¬

Expanded text:
tamen salva divinitate sua pro delictis nostris sustinuit, tamen salva divinitate sua pro delictis nostris sustinuit, mortique adjudicatus, et cruci veram carnis mortem accepit. Tertio quoque die virtute propria suscitatus a sepulcro surrexit. Hoc ergo exemplo capitis nostri confitemur vera fide resurrectionem carnis omnium mortuorum, nec in aere vel qualibet alia carne, ut quidam delirantes surrecturos nos credunt, sed in ista qua vivdiscessit. Illic ad dexteram Patris sedens, exspectatur in fine saeculorum judex omnium vivorum et mortuorum. Inde cum sanctis omnibus veniet ad ferendum judicium, reddere unicuique mercedis propriae debitum, prout quisque gesserit in corpore positus, sive bonum, sive malum; Ecclesiam sane catholicam pretio sui sanin perpetuum regnaturam, intra cujus gremium constituti unum baptisma credimus et confitemur in remissionem omnium peccatorum; sub qua fide et resurrectionem mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
possit filius sic equalis & minor esse spu sc̃o. sicut nunc
equalis est nunc minor patre creditur esse respõdemꝰ.
Secundum formã dei equalis est & patri & spui scõ
quia nec sp̃c scõ nec d̃s pater. s sola filii ꝑsona suscepit
carnem. ꝑ quam minor. ẽẽ creditur illis ꝑsonis duabꝰ.
cretus creditur. ẽẽ. ꝑsona. ab homine autẽ assumpto
natura. Item cum homine unꝰ exstat ꝑsona. cũ patre
uero & sp̃u sco natura diumnitatis suȩ. Fiłus tamen
non solum a patre. s ab spũ scõ missus esse credendꝰ
est in eo quo ꝑ propħam dicitur. Et nunc dominus
cipitur pro eo quod inseparabilis non solũ uolunta¬
tis s oꝑatio totius tͥnitatis agnoscitur. Hinc enĩ qui
ante scła unigenitus est uocatus temporalit̾ pͥmoge¬
nitus propt̾ assumptã carnem in qua suscepit hõĩs
formam iuxta euuangłicam ueritatem sine peccato
mortuus creditur. qui solus pro nob̃ passionẽ ipsam

Expanded text:
possit Filius sic aequalis, et minor esse Spiritu sancto, sicut nunc possit Filius sic aequalis, et minor esse Spiritu sancto, sicut nunc aequalis est, nunc minor Patre creditur esse, respondemus, secundum formam Dei aequalis est et Patri et Spiritui nec Deus Pater, sed sola Filii persona suscepit carnem, per quam minor esse creditur illis personis duabus. cretus creditur esse persona ab homine autem assumpta natura, item cum homine unus exstat persona, cum Patre vero non solum a Patre, sed et a Spiritu sancto, missus esse credendus est in eo quod per prophetam dicitur: « Et nunc Dominus cipitur, pro eo quod inseparabilis, non solum voluntas, sed operatio totius Trinitatis agnoscitur. Hic enim qui ante saecula unigenitus est vocatus, temporaliter primogenitus propter assumptam carnem, in qua suscepit hominis formam, juxta Evangelicam veritatem sine peccato mortuus creditur qui solus pro nobis passionem ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis sue & humanitatis nr̃ȩ. Hic tam̃ ꝑ hoc qd̃
de deo patre sine initio prodiit natus tantũ nã neq
factus neq predestinatus accipitur. ꝑhoc tamen qͦd
de maria uirgine factus. ẽ. et natus & factus & pre¬
destinatus esse credendus. ẽ. Ambe tamen ille genera¬
tiones mirabiles: quia & de patre ante secula sine ma¬
tre ẽgenitus. et in fine scłoꝵ de matre sine patre est ge¬
ꝑ hoc quod minor est patre homo. Item & maior & mi¬
nor se ipso ẽẽ credendus ẽ In forma enim d̃i etiam ipse
filius se ipso maior ẽ propt̾ humanitatem assumptã.
quia diuinitas maior ẽ. In forma autẽ serui se ipso mi¬
nor ẽ idem humanitate que minor diuinitate accipit᷑
Nam sicut ꝑ assũptam carnem non tantũ patre sed
se ipso minor accipitur ita sccundum diuinitatem qua
equalis patri. & ipse & pater maior ÷ homine. quẽ so¬
la fibi ꝑsona assumpsit. Item ineo quod queritur. utrũ¬

Expanded text:
divinitatis suae et humanitatis nostrae. Hic tamen per hoc quod divinitatis suae et humanitatis nostrae. Hic tamen per hoc quod de Deo Patre sine initio prodiit natus tantum, neque factus, neque praedestinatus accipitur; per hoc tamen, quod de Maria virgine natus est et natus et factus et praedestinatus esse credendus est. Ambae tamen in illo generationes mirabiles, quia et de Patre ante saecula sine matre est genitus, et in fine saeculorum de Matre sine Patre est geper hoc quod homo, minor est Patre: item et major et minor se ipso esse credendus est, in forma enim Dei etiam ipse Filius se ipso major est propter humanitatem assumptam, qua divinitas major est; in forma autem servi se ipso minor est, id est, humanitate, quae minor divinitate accipitur; nam sicut per assumptam carnem non tantum a Patre sed et a se ipso minor accipitur, ita secundum divinitatem quae aequalis est Patri et ipse et Pater major est homine quem sola Filii
Abbreviated transcription (Latin):
Deus enim uerbũ non accepit personam hominis s na-¬
turam. & in eternũ ꝑsona diuinitatis temporale acce¬
pit substantiam carnis. Item unius substantiȩ credimꝰ
huius tͥnitatis unitatem maria uirgo genuerit. s tan¬
tũmodo filiũ qui solus naturã nr̃am in unitate ꝑsone
sue assumpsit. Incarnationẽ quoq huius filii dĩ tota
tͥnitas operata ẽẽ credenda ẽ. quia inseparabilia sunt o¬
pera tͥmtatis. Solus tamen filius formam serui accepit
in singularitate ꝑsone non in unitate diuine nature
in id quod propͥũ est filii non quod cõmune tͥnitati.
Que forma illi ad unitatẽ ꝑsone coaptata ẽ ut filius di
ꝙ filius hominis unus sit xp̃c. Item idem xp̃s in his du¬
ab naturis trib extat substantuis uerbi quod ad soliꝰ d̃ĩ
eẽntiam referendũ est corporis ⁊ anime qd̵ ad uerũ ho¬
minem ꝑtinet. Habet gͥ in se geminam substantiam

Expanded text:
Deus enim Verbum non accepit personam hominis, sed naDeus enim Verbum non accepit personam hominis, sed naturam, et in aeternum persona divinitatis temporalem accepit substantiam carnis. Item unius substantiae credimushujus Trinitatis unitatem Maria Virgo genuerit, sed tantummodo Filium, qui solus naturam nostram in unitate personae suae assumpsit, incarnationem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operasse credenda est, quia inseparabilia sunt opera Trinitatis. Solus tamen Filius formam accepit in singularitate personae, non in unitate Divinae naturae. In id quod est proprium Filii, non quod commune Trinitati, quae et filius hominis unus sit Christus. Item idem Christus in his duabus naturis tribus exstat substantiis: Verbi, quod ad solius Dei essentiam referendum est; corporis et animae, quod ad verum hominem pertinet. Habet igitur in se geminam substantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cundata ꝑ sp̃m scm carnis materiam ministrauit.
Qui partus uirginis nec ratione colligitur nec exem
credendus ẽ filii ꝓ eo quod maria eodem spu scõ ob¬
umbrante concepit ne duos patres filii uideamur
asserere: quod utiq nefas est dici. In quo mirabil
conceptu edificans sibi sapientia domũ. uerbũ caro
factũ ẽ ⁊ habitauit in nob̃. Nec tam̃ uerbũ ipsum
ita in carnem conuersũ atq mutatũ ẽ ut desisteret
deus ẽẽ qui homo eẽ uoluisset. ut non tantũ ibi sit
uerbũ dei & hominis omĩa. atq hoc tantũ & deus di¬
catur ꝓpter deũ & homo propt̾ hominẽ. In quo dĩ
filio duas credimus esse naturas unã diuinitatis. alte¬
ram humanitatis. Quas ita in se una xp̃i ꝑsona uni¬
unit. ut nec diuinitas ab humanitate nec humanitas a
diuinitate possit aliquando se iungi. Unde ꝑfectus ds
nas ne trinitati quod absit accidere uideatur quat̾nitaᷤ

Expanded text:
cundata per Spiritum sanctum carnis materiam ministravit: cundata per Spiritum sanctum carnis materiam ministravit: qui partus virginis nec ratione collicredendus est Filii pro eo, quod Maria eodem Spumbrante, concepit, ne duos patres Filii videamur asserere, quod utique nefas est dici. In quo mirabili conceptu « aedificans sibi sapientia domum . » « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . » Nec tamen Verbum ipsum ita in carnem conversum atque mutatum est, ut desisteret Deus esse qui homo esse voluisset, ut non tantum ibi sit Verbum Dei, sed et hominis omnia, atque hoc totum, et Deus dicatur propter Deum, et homo propter hominem. In quo Dei Filio duas credimus esse naturas, unam divinitatis, alteram humanitatis, quas ita in se una Christi persona univit, ut nec divinitas ab humanitate, nec humanitas a divinitate possit aliquando sejungi. Unde perfectus Deus, nas, ne Trinitati quod absit accidere videatur quaternitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ri non posse. Tres gͦ illas unius atq inseparabilis na¬
ture ꝑsonas sieut non confunclimus ita separabile
nullatenus predicamus quandoquide hoc nob̃ dig¬
nata ẽ ipsa trinitas euident̾ ostendere : ut etiã in oĩb
quib uoluit singillatĩ ꝑsonas agnosci unam sine al¬
tera non ꝑmittat intelligi. Nec enim pater absq fi¬
lio cognoscitur. nec sine patre filius inuenitur. Relatio
quippe ipsa uocabuli ꝑsonalis ꝑsonas separari uetat
Que etiam non simul nominat simul insinuat. Ne-¬
mo audire potest unũquodq istoꝵ nominũ in quo
non intelligere cogatur & alterũ. Qũ gͥ hec tͥa sint unũ
& in unum tͥa : est tam̃ unicuiq ꝑsone manens sua
ꝓpͥetas. Pater enim eternitatẽ habet sine natiuitate
ꝓ lib̾atione humani generis hominẽ uerũ sine pecca¬
to de scã ⁊ immaculata maria uirgine credimus as¬
retur in carne. Noua autẽ natiuitate est genitus.

Expanded text:
ri non posse. Tres ergo illas unius atque inseparabilis nari non posse. Tres ergo illas unius atque inseparabilis naturae personas, sicut non confundimus, ita separabiles nullatenus praedicamus, quandoquidem hoc nobis dignata est ipsa Trinitas evidenter ostendere, ut etiam in omnibus quibus voluit sigillatim personas agnosci, unam sine altera non permittat intelligi, nec enim Pater absque Filio cognoscitur, nec sine Patre Filius invenitur. Relatio quippe ipsa vocabuli personalis personas separari vetat. Qua etiam non simul nominat, simul insinuat. Nemo audire potest unumquodque istorum nominum, in quo non intel, et unum tria, est tamen unicuique personae manens sua proprietas: Pater enim aeternitatem habet sine nativitate,pro liberatione humani generis hominem verum sine peccato de sancta et immaculata Maria virgine credimus astur in carne; nova autem nativitate est genitus,
Abbreviated transcription (Latin):
deitatẽ separamus. Trmitatẽ gͥ in ꝑsonarũ distine¬
tione agnoscimus. potestatẽ propter naturã uel sub¬
stantiam ꝓfitemur. Tria gͦ ista unũ sunt: natura
nulla sine alia uel extitisse uel quippiã oꝑasse aliqñ
creditur. Inseparabiles enĩ inueniuntur. & in eo quod
sunt & in eo quod faciunt quia int̾ generantẽ patrẽ
& generatũ filiũ uł ꝓcedentẽ sp̃m scm nullũ fuisse cͥ¬
dimus temporis interuallũ quo aut genitor genitũ
aliquando precederet aut genitus genitori deesset.
aut ꝓcedens sp̃c patri uel filio posterior appareret. Ob
hoc gͦ inseparabilis & inconfusa hec tͥnitas a nob̃ &. ere¬
ditur & predicatur. Tres gͥ ꝑsone iste dicunt᷑ iuxta
quod maiores definunt ut agnoscant᷑. Nam si atten¬
damus illud quod seͥptura sc̃a dixit de sapientia splẽ¬
dor ẽ lucis eterne sicut splendorẽ luci udemus insepa¬
rabiliter inherere sic confitemur filiũ a patre separa¬

Expanded text:
Deitatem separamus. Trinitatem igitur in personarum distincDeitatem separamus. Trinitatem igitur in personarum distinctione agnoscimus, unitatem propter naturam vel substantiam profitemur. Tria ergo ista unum sunt natura snulla sine alia vel exstitisse, vel quidpiam operasse aliquando credatur. Inseparabiles enim inveniuntur et in eo, quod sunt, et in eo quod faciunt; ita inter generantem Patrem, et generatum Filium vel procedentem Spiritum sanctum nullum fuisse cdimus temporis intervallum, quo aut genitor genitum aliquando praecederet, aut genitus genitori deesset, aut procedens Spiritus Patri vel Filio posterior appareret. Ob hoc ergo inseparabilis et inconfusa haec Trinitas a nobis et creditur et praedicatur. Tres igitur personae istae dicuntur, juxta quod majores definiunt, ut agnoscantur. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia, splendor est lucis aeternae, sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic confitemur Filium a Patre separa
Abbreviated transcription (Latin):
ro nec capitur numero. In relatione enĩ ꝑsonarũ nu¬
merus cernitur. in diumitatis uero substantia quid e¬
numeratũ sit ñ comprehenditur. Ergo hoc solũ nume¬
rum insinuant quod ad inuicem sunt: & in hoc num̃o
carent quod in se sunt. Nam ita huic sc̃e tͥntati unũ
plurale. Ob hoc gͦ credimus illud in sacris litteris dic¬
tum magnus dñs nr̃ & magna uirtus eius. & sapientie
eius non est numerꝰ. nec quia tres has personas ẽẽ diximꝰ
unũ dm̃ eundem ẽẽ patrẽ quẽ filiũ uł eũ ẽẽ filiũ qui ẽ
id ẽ natura unus deus. Cum enĩ dicimꝰ non ipsũ patr̃ẽ
quẽ filiũ ad ꝑsonarũ distinctionẽ refertur: cũ autem
dicimus ipsum eẽ patrẽ quod filiũ & ipsũ filiũ quod
patrẽ. ipsum sp̃m scm quod patrẽ & filiũ ad naturã
qua deus ẽ uel substantiam ꝑtinere monstratur. qr
substantia unũ sunt. Personas enĩ distinguimus non

Expanded text:
ro nec capitur numero: in relatione enim personarum nuro nec capitur numero: in relatione enim personarum numerus cernitur, in divinitatis vero substantia quid numeratum sit non comprehenditur: ergo hoc solum numerum insinuant quod ad invicem sunt, et in hoc numero carent quod ad se sunt, nam ita huic sanctae Trinitati plurale; ob hoc ergo credimus illud in sacris litteris dictum: Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus. Nec quia tres has personas esse diximus unum Deum, eumdem esse Patrem quem Filium vel esse Filium eum qui est anctus, id est natura unus Deus. Cum enim dicimus non ipsum esse Patrem quem Filium, ad personarum distinctionem refertur; cum autem dicimus ipsum esse Patrem quod Filium, ipsum Filium quod Patrem, ipsum Spiritum sanctum quod Patrem et Filium, ad natuqua Deus est, vel substantiam pertinere monstratur. Quoad substantiam unum sunt, personas enim distinguimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
una tamen naturalis substantia creditur. Nec sicut
tres ꝑsonas ita tres substantias p̃dicamus: s unã sub¬
stantiam tres autẽ ꝑsonas. Quod enim pater ẽ non
ad se sed ad filium: & quod filius est non ad se s: ad pa
relatiue refertur in eo qd̾ sp̃c patris & filii predicat᷑
Itẽ cũ dicimus deus non ad aliquid dicitur sicut
aliter deus dicitur. Nam si de singulis ꝑsonis interro¬
gemur. deũ necesse est fateamur. Deus gͦ pater deus
filius deus sp̃c sc̃s singularit̾ dicit᷑: nec tamen tres
tes. s unus om̃ipotens. sicut & unũ lum̃ unũq pͥnci¬
equalis deitas maiestatis siue potestas nec minoratur
in singulis nec augetur in tͥb quia nec minus aliqͥd
habet cũ unaqͦq ꝑsona d̾ssingularit᷑ dicitur. nec ãpliꝰ
cum tote tres ꝑsone unus deus enuntiatur. Hec gͥ sc̃a
trinitas que unus & uerus ẽ deus nec recedit a nume¬

Expanded text:
una tamen naturalis substantia creditur, nec sicut una tamen naturalis substantia creditur, nec sicut tres personas, ita tres substantias praedicamus, sed unam substantiam, tres autem personas, quod enim Pater est, non ad se, sed ad Filium, et quod Filius est, non ad se, sed ad Patrelative refertur, in eo quod Spiritus Patris et Filii praedicatur. Item, cum dicimus, Deus, non ad aliquid dicitur, sicut, sed ad se specialiter, Deus dicitur. Nam si de singulis personis interrogemur, Deum necesse est fateamur. Deus ergo Pater, Deus Filius, Deus Spiritus sanctus singulariter dicitur, nec tamen tres tes sed unus omnipotens, sicut et unum lumen unumque princiaequalis deitas, majestas sive potestas, nec minoratur in singulis nec augetur in tribus, quia nec minus aliquid habet, cum unaquaeque persona Deus singulariter dicitur, nec amplius cum totae tres personae unus Deus enuntiatur. Haec ergo sancta Trinitas, quae unus et verus est Deus, nec recedit a nume
Abbreviated transcription (Latin):
& filio credimus eẽ deũ umus substantie unius quoq eẽ
nature non tam̃ genitũ uł creatum s ab utrisq ꝓcedentẽ
amboꝵ ẽẽ sp̃m. Hic etiam sp̃c sc̃s nec ingenitus nec genitꝰ
creditur ne aut si ingenitũ dixerimus. duos patres dica¬
mus. aut si genitũ duos filios p̃dicare monstrem᷑. Qui
tam̃ nec patris tantũ nec filii tantũ: s simul patris ⁊ filii
sp̃c dicitur. Nec enim de patre ꝓcedit in filiũ uel de filio
ꝓcedit ad sc̃ificandam creaturam : s simul ab utrisq pro¬
ditur: s minor patre ⁊ filio non habetur sicut filius ꝓp¬
ter assumptã carnem minorem se parre ⁊ spũ sc̃o esse te¬
statur. Hec ẽ sc̃e tͥnitatis relata narratio que ñ tripplex
s. tͥmitas & dici & credi debet. Nec recte dici potest ut ĩ
uno deo sit tͥnitas. s unus deus tͥntas. I relatiuis uͦ per¬
sonarũ nominib pater ad filiũ filius ad patrẽ. sp̃c sc̃s¬
ad utrosq refertur. Que cũ relatiue tres ꝑsone dicant᷑

Expanded text:
substantiae, unius quoque esse naturae, non tamen genitum vel creatum sed ab utrisque procedentem amborum esse Spiritum; hic etiam Spiritus sanctus nec ingenitus nec genitus creditur, ne aut si ingenitum dixerimus duos patres dicamus, aut si genitum duos filios praedicare monstremur; qui tamen nec Patris tantum nec Filii tantum sed simul Patris et Filii Spiritus dicitur, nec enim de Patre procedit in Filium vel de Filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul ab utrisque proditur, sed minor a Patre et Filio non habetur, sicut Filius propter assumptam carnem minorem se Patre et Spiritu sancto esse testatur. Haec est sanctae Trinitatis relata narratio, quae non triplex sed Trinitas et dici et credi debet: nec recte dici potest ut in uno Deo sit Trinitas, sed unus Deus Trinitas: in relativis vero personarum nominibus Pater ad Filium, Filius ad Patread utrosque refertur, quae cum relative tres personae dicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deus & puer meus tu quẽ ego elegi ut sciatis et¬
iludi uie ĩacob et isrł quẽ ego feci. Ego lum dñs d̾s tuus
et non elt alius preter me Item ibi. Ego lum dñs d̾s
credatis quia ego sũ et ante me non fuit alius ds
et post me non erit. Unũ hi qui non sane sapiunt eli¬
gant ẽ duob. Aut fateant᷑ patrẽ et filiũ ddeũ unum.
aut si solũ patrẽ deũ ẽẽ contendunt ergo illis dñs nost̾¬
iħc xp̃c dei filius non erit d̃s quia scriptũ ẽ ante me
non fuit alius ds. et post me non erit. Si scđm tales
ita est. cur apłs talia predicat. et eunde filiũ deũ suꝑ
om̃ia benedictũ insinuat: Quoꝵ patres inquit ex
ẽ deus sicut ego sum qui stet et uocet et p̃paret mͥ ex
quo hominẽ feci in scło. Itẽ ibi. In te ẽ deus et nescieba¬
mus deus et ñ ẽ alius deus preter te. Tu es enĩ deus et
nesciebamꝰ deus isrł saluator. Unus deus non stͣ pater

Expanded text:
Dominus Deus, et puer meus, tu quem ego elegi; ut sciatis etDominus Deus, et puer meus, tu quem ego elegi; ut sciatis etAudi me Jacob, et Israel, quae ego feci: Ego sum Dominus Deus tuus, et non est alius praeter me. Item ibi: Ego sum Dominuscredatis, quia ego sum, et ante me non fuit alius Deus, et post me non erit. » Unum hi qui non sane sapiunt, eligant ex duobus aut fateantur Patrem et Filium Deum unum, aut si solum Patrem Deum esse contendunt, ergo illis Dominus nostChristus Dei Filius non erit Deus, quia scriptum est: Ante me non fuit alius Deus, et post me non erit . Si secundum te ita est, cur Apostolus talia praedicat, et eumdem Filium, Deum super omnia benedictum insinuat? Quorum patres inquit exest Deus, sicut ego sum, qui stet et vocet et praeparet mihi, ex quo hominem feci in saeculo . Item alibi: In te est Deus, et nesciebamus: Deus, et non est alius Deus praeter te. Tu enim es Deus, et nesciebamus Deus Israel salvator . Unus Deus non sunt Pater
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Quod si scdm aliguos filius minor ẽ patre suo: gͦ
minorata ẽ et gła patris in filio. Et ubi est quod in
salomone seͥptura loquit᷑ dicens. Sicut etiã in conspe¬
ctu eoꝵ inquit magnificatꝰ es in nob̃. ita in conspectu
nr̃o magnificaberis in illis. ut cognoscant te sicut et
nos cognouimꝰ qm̃ ñ est deus pret̾ te dñe. Biligenter
attende et agnosce filiũ ẽẽ qui magnificabit᷑ in iudicio
dũ uenerit uiuos et mortuos iudicare. Item ysaias.
Audite domus iacob. et residui domꝰ isrł qui egredimini
ex ufo et erudimini ã puero usq ad senectutẽ. Ab mi¬
tio ego sum: et quousq senescatis ego sum. Ego uos
feci et ego sustineo. ego remittã. ego suscipiam dic̃ dñs.
Et iterũ. Ego sũ dñs deus pret̾ me non ẽ alius. deus
annuntians nouissima priusquã fiant. et statĩ con¬
iuuaui et commoii dext̾a mea. Et unitatẽ patris
et filii assignans loquit᷑ dicens. Ego testis ur̃ dicit

Expanded text:
tis . Quod si secundum te Filius minor est Patre suo, ergo minorata est et gloria Patris in Filio: et ubi est quod in Salomone Scriptura loquitur, dicens: Sicut enim in conspectu eorum, inquit, manifestatus est in nobis, et ita in coificaberis in illis, ut cognoscant te sicut et nos cognovimus, quoniam non est Deus praeter te, Domine ? Diligenter attende, et agnosce Filium esse, qui magnificabitur in judicio, dum venerit vivos et mortuos judicare. Item Isaias: Audite, domus Jacob, et residuum domus Israel, qui egredimini ex utero meo, et erudimini a puero usque ad senectutem. Ab initio ego sum, et quousque senescatis, ego sum. Ego vos feci, et ego sustineo. Ego remittam, et ego suscipiam, dicit Dominus . Et iterum: Ego sum Dominus Deus, et praeter me non est alius Deus, annuntians novissima priusquam fiant, et statim conjuvi, et communivi dextera mea . Et unitatem Patris et Filii assignans, loquitur dicens: Ego testis vester, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter agite in om̃ibus:
ut fideles et non infideles
inueniamini. Nolite unita¬
ri malũ: s quod bonũ est
tet ut dissentientes ab apłica non sitis doctrina. T¬
nũ enĩ uerũ dcũ patrẽ et filiũ a proph̃is & apłis o¬
stendimꝰ predicatũ. ã quib etiã sp̃m scm credimus non
ẽẽ discretũ ysaia propħa dicente. Ego sũ deus et non
ẽ alius pret̾ me. Et per me ipsũ iuro quia exiuit ex
ore meo ueritas. et sermo meus non auertit᷑. qr mͥ ĩcli¬
nabitur om̃e genu et om̃is lingua confitebit᷑ ꝑ dñin
dicens. Iusticia et gła ad eũ uemiet. Et ut in hoc testi¬
monio patrẽ simul et filiũ fuisse cognoscatis. paulũ
apłm audite dicentẽ. It in nomine iħu om̃e flectat᷑¬

Expanded text:
fideliter agite in omnibus, ut fideles et non infideles inveniamini. Nolite imitari malum, sed quod bonum est tet, ut dissentientes ab apostolica non sitis doctrina. Unum enim verum Deum Patrem et Filium a prophetis et apostolis ostendimus praedicatum, a quibus etiam Spiritum sanctum credimus non esse discretum, Isaia propheta dicente: Ego sum Deus, et non est alius praeter me . Et: Per memetipsum juro quia exivit ex ore meo veritas, et sermo meus non avertitur nabitur omne genu, et omnis lingua jurabit per Dominum, dicens: Justitia et gloria ad eum veniet . Et ut in hoc testimonio Patrem et Filium simul fuisse cognoscas, Paulum apostolum audi dicentem, ut in nomine