comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sorem esse uel iugeno. uel rebi gestis uel studio
atq efflagitatione dninui. Quare nõ octauius est
rofandus  et ut uelit nos saluos ẽẽ Et magis
tu tete exsuscita ut eam ciuitatem in qua maxima
gessisti liberaui atq honestaui fore putes. s modco
suit ꝑopus duçes ad resistendum improborum con¬
siliise¬

Expanded text:
sorem esse vel ingenio vel rebus gestis vel studio sorem esse vel ingenio vel rebus gestis vel studio atque efflagitatione omnium. qua re non Octavius est rogandus ut velit nos salvos esse, magis tute te exsuscita, ut eam civitatem in qua maxima gessisti liberam atque honestam fore putes, si modo sint populo duces ad resistendum improborum consiliis
Abbreviated transcription (Latin):
socuta fuerat que debet fortimna oaudebinius onnies
si minus ego tamẽ gaudebo. Quib eiz hec untu fa
rint ad liberandos aiues meos decitero promatda
oploreso ue se iusiument fortez et liberu aĩus quo
eposul et cõsularis ⁊empublica uindicasti sines
giissanna et equalitate nulur re putans fateor
oy duricie eẽ condictione spectate uirtutis ꝙͣ un¬
cõgiute. benefacta debetio exiginius que alite doui¬
nint ut decepti ab hiis infesto aĩo reprehẽdunꝰ
Itaq resistere antomo Ciceronem etsi maxĩ laude
dignu est tam quia ille contul hũc consulare
meto prestare uidetur nenio iuiratur Idem cice
a magnitudine dixerit in exturbando dntonia nõ
nodo reliqui temporis gloria exripuerinit sibi fed
etar pza euanesçero coget. Ail eiz per se cmplis
est uisi ĩ quo iudicii ratio extat quia nemmen
magis deçet rempublicam amare libertatisq defẽ¬

Expanded text:
secuta fuerit quae debet fortuna, gaudebimus omnes; secuta fuerit quae debet fortuna, gaudebimus omnes; si minus, ego tamen gaudebo. quibus enim potius haerint ad liberandos civis meos? te, Cicero, rogo atque occursum, insinuent. fortem et liberum animum, quo et consul et nunc consularis rem publicam vindicasti, sine constantia et aequabilitate nullum esse putaris. fateor enim duriorem esse condicionem spectatae virtutis quam incognitae. bene facta pro debitis exigimus, quae aliter eveniunt ut decepti ab iis infesto animo reprehendimus. itaque resistere Antonio Ciceronem, etsi maxima laude dignum est, tamen, quia ille consul hunc consularem merito praestare videtur, nemo admiratur; idem Ciceac magnitudine direxit in exturbando Antonio, non modo reliqui temporis gloriam eripuerit sibi sed etiam praeterita evanescere coget. nihil enim per se amplum est nisi in quo iudici ratio exstat. quin neminem magis decet rem publicam amare libertatisque defen
Abbreviated transcription (Latin):
tuit et debuit Terãsactu ẽ neq ia prouocari ini
integu potest. Octauius est. qui quio de nobis
iudicaturus sit expectet populus romanus. Aos hi
sumus de quoꝵ salute unus homo rogandus uidet
Ego uero ut ista reuertar Is su qui non modo suppli¬
cẽm s etia coerce postulantes ut sibi suplicetur.
aut longe a seriuentibi abero nchiq ẽẽ iudicato
roma ubicunq liberu ẽẽ licebit ac urͣi intserebor
quib nec etas nec honores nec uirtus aliena
dulçedine uiuẽdi minme potuerit. Michi quidem
ita beatus ẽẽ uidebor si uõ constanter appropere¬
tuo placebit hoc consiliu ut relatu pute granar
pietati mee. Quid eĩ ẽ melius ꝙ memoria ⁊ecte
factor et liberate contentoꝵ negligere
S certe nõ suctumbani suctumnbentib nec uincar
ab hiis qui se uinci uolũt Exporiarq et temptabo onĩa
neq desistaz abstrahere a seruitio cuutareppi ost opuses

Expanded text:
tuit ac debuit transactum est neque iam revocari in tuit ac debuit transactum est neque iam revocari in integrum potest. Octavius is est qui quid de nobis iudicaturus sit exspectet populus Romanus; nos ii sumus de quorum salute unus homo rogandus videatur? ego vero, ut istoc revertar, is sum qui non modo non supplicem sed etiam coerceam postulantis ut sibi supplicetur. aut longe a servientibus abero mihique esse iudicabo Romam ubicumque liberum esse licebit, ac vestri miserebor quibus nec aetas neque honores nec virtus aliena dulcedinem vivendi minuere potuerit. mihi quidem ita beatus esse videbor, si modo constanter ac perpetuo placebit hoc consilium ut relatam putem gratiam pietati meae. quid enim est melius quam memoria recte factorum et libertate  certe non succumbam succumbentibus nec vincar ab iis qui se vinci volunt experiarque et temptabo omnia neque desistam abstrahere a servitio civitatem nostram. si
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit nõ dñm fugisłe s amiciciore dominiu que¬
sisse uideberis quer q̃d landas ob ea que adhuc feçit
plane probo sunit enmi laudanda si modo contra alie¬
ua potentia nõ pro sua suscepit eas actiones. Cũ
uero iudicas tantu illi nõ modo licere s etra a toip̃o
tribuendu eẽ ut rogandus sit ne nolit nos ẽẽ saluos¬
ẽe saluos nimiu magna mercede statius id eñn
ip̃m illi largiris qd̾ per illu hrͣe uidebatur respublica
neq hoc tibĩ in mente uenit / si oçtanius ullis fit di
truis honorib qui cu dutonio bellu gerit hiis qui
Alus malu exciderit cuiꝰ iste reliquie sunt ⁊ uchila
quo expleri possit eoꝵ iueritu tributuꝵ unꝙͣ populũ
⁊omanur si gĩa sinuil congesserit. At inde quanto di¬
ligentius hoĩes iuetuant ꝙͣ mueruerint quia Antoni¬
us uiuat et ĩ arnus sit de Cesare uero fieri po¬

Expanded text:
dum sit, non dominum fugisse sed amiciorem dominum quaedum sit, non dominum fugisse sed amiciorem dominum quaesisse videberis. quem quod laudas ob ea quae adhuc fecit plane probo; sunt enim laudanda, si modo contra alienam potentiam non pro sua suscepit eas actiones. Cum vero iudicas tantum illi non modo licere sed etiam a te ipso tribuendum esse ut rogandus sit ne nolit esse nos salvos, nimium magnam mercedem statuis id enim ipsum illi largiris quod per illum habere videbatur res publica, neque hoc tibi in mentem venit, si Octavius ullis dignus sit honoribus quia cum Antonio bellum gerat, iis qui illud malum exciderint cuius istae reliquiae sunt nihil quo expleri possit eorum meritum tributurum umquam populum Romanum, si omnia simul congesserit. ac vide quanto diligentius homines metuant quam meminerint, quia Antonius vivat atque in armis sit, de Caesare vero quod fieri po
Abbreviated transcription (Latin):
pan cõtumielias peius odero malis aliis nõue hoc
est ĩ easdde tenebras cecidisse ab eo qui tiramuini
nomẽ assciuit sibi su ĩ grecis cmutatib libera trramnoru
oppressis illis eode supplicio afficiantur petitur uindices
atq oppressores ciuitatis saliu sint. hanc ego cuutate
uidere uelini aut putez illaz que ne traditas quide
atq incolculta liberrare recipere possit. plusq trinebat
in puero noniẽ sublat ⁊ egis ꝙͣ confidat sibi cu illu
ip̃m qui maximas opes habuerit paucoꝵ uirtute sub¬
lata uideatur Me uero post hac ne comẽdaueris ce¬
sari tuo ne te quide ip̃in si me audies/ ualde care
extnuas tot annos quot ista etas receperit. si pro¬
pter ea cãu puero isti supplicaturus es. Deinde quod
pulcermie fecisti ac facis ĩ antono uide nõ cõuerta¬
tur a laude maxii annui ad opnnone formidinis.
Na si octauius tibi plaçet a quo de mea salute petẽ¬

Expanded text:
pati contumelias peius odero malis omnibus aliis. nonne hoc pati contumelias peius odero malis omnibus aliis. nonne hoc est in easdem tenebras recidisse, si ab eo qui tyranni nomen adscivit sibi, cum in Graecis civitatibus liberi tyrannorum oppressis illis eodem supplicio adficiantur, petitur ut vindices atque oppressores dominationis salvi sint? hanc ego civitatem videre velim aut putem ullam, quae ne traditam quidem atque inculcatam libertatem recipere possit plusque timeat in puero nomen sublati regis quam confidat sibi, cum illum ipsum qui maximas opes habuerit paucorum virtute sublatum videat? me vero posthac ne commendaveris Caesari tuo, ne te quidem ipsum, si me audies. valde care aestimas tot annos quot ista aetas recipit, si propter eam causam puero isti supplicaturus es. deinde quod pulcherrime fecisti ac facis in Antonio vide ne convertatur a laude maximi animi ad opinionem formidinis. nam si Octavius tibi placet, a quo de nostra salute peten
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͣ periret ille ciuiꝰ interitu ꝗd gauisi sumus si
mortui inchilominus seruituri eramus nulla cura adhi¬
betur s mchi prius oĩa dii deoq erripueruit ꝙa
illud inditiu quo non modo heredi eius que occidi
non concesserinꝰ quod ĩ illo nõ tuli S ne patri quidẽ
meo si reuinscat ut paciente me plus legib ac
senatu possit ac hoc tibi persuasu ẽ fore ceteros
ab eo liberes quo iniuito locus in ista cuutate nobis
nõ sit qui porro id quod petis fieri põt ut impe¬
tres Rogas eĩz uellir nos saluos eẽ uidemuir er¬
go tibi salute accepturi cu uita accepinius ꝙ si pͥus
dimittimus dignitate et libertate. qui possinius
accipere an tu rome hĩtare id putas ẽẽ incolume
res nõ locus oportes. prestet istud michi ueq iu¬
columis Cesare uiuo fili nisi postea ꝙ illud consciui
facinus neq uqq̃ exul ẽẽ possu du seruire et

Expanded text:
nequiquam perierit ille cuius interitu quid gavisi sumus, si nequiquam perierit ille cuius interitu quid gavisi sumus, si mortuo nihilo minus servituri eramus, nulla cura adhibetur? sed mihi prius omnia di deaeque eripuerint quam illud iudicium, quo non modo heredi eius quem occidi non concesserim quod in illo non tuli, sed ne patri quidem meo, si revivescat, ut patiente me plus legibus ac senatu possit. an hoc tibi persuasum est, fore ceteros ab eo liberos quo invito nobis in ista civitate locus non sit? qui porro id quod petis fleri potest ut impetres? rogas enim velit nos salvos esse. videmur ergo tibi salutem accepturi cum vitam acceperimus? quam, nisi prius dimittimus dignitatem et libertatem, qui possumus accipere? an tu Romae habitare, id putas incolumem esse? res non locus oportet praestet istuc mihi. neque incolumis Caesare vivo fui, nisi postea quam illud conscivi facinus, neque usquam exsul esse possum, dum servire et
Abbreviated transcription (Latin):
sulutez a se pen precaria nos iucolumitatez hr̃e a
quib p̃e libertate accepisset eẽ arbitriu siuu. ude
re publica querenda ẽẽ arma putasti quib dommiazi
prohibetur scilicet ut illo prohibito ⁊ ogarenius al¬
tezu. qui se ĩ cius locu reponi putaretr an uta
esset siui iuris muancipii res publica uisi forte nõ de ser¬
uitute s de condictione seriuendi recusatu ẽ a nobis
atq nõ solu bouo dño potumius automo tollerare no¬
stra fortuua s etia beneficiis atq honorib ut
particops frui quãti uelemus. Quid dĩ negocii quoru
pacientia uideret maximu dũationis sue presidim
s nichil tauti fuit quo uenderenius fide no¬
staz et libertatez. hic ip̃e que cesaris nomẽ inci¬
tare uidetur in cesaris interfectoros quãti extmet
si sit comertio locus posse nobis auctorib tantu
quantis profecto porerit Quonia uiuere et pecu¬
ilias hr̃e et diçi consilares uolumus. Ceteru ne

Expanded text:
incolumitatem habere a quibus ipse libertatem accepisset, esse arbitrium suum de re publica, quaerenda esse arma putasti quibus dominari prohiberetur, scilicet ut illo prohibito rogaremus alterum qui se in eius locum reponi pateretur, an ut esset sui iuris ac mancipi res publica? nisi forte non de servitute sed de condicione serviendi recusatum est a nobis. atqui non solum bono domino potuimus Antonio tolerare nostram fortunam sed etiam beneficiis atque honoribus ut participes frui quantis vellemus. quid enim negaret iis quorum patientiam videret maximum dominationis suae praesidium esse? sed nihil tanti fuit quo venderemus fidem nostram et libertatem. hic ipse puer quem Caesaris nomen incitare videtur in Caesaris interfectores, quanti aestimet, si sit commercio locus, posse nobis auctoribus tantum quantum profecto potent, quoniam vivere et pecunias habere et dici consulares volumus! ceterum ne
Abbreviated transcription (Latin):
notum hoste ac solitiun pugne genus excipiat
tus de laude certissimus gandet experunẽ¬
tum surp̃ius peti et uirtute duris exerceri
mnauult ꝙͣ moli otio languescere. Itaq inter puluere
et sudorez. Inter enses et uulnera nõ tantuz sine
dolore s sepe etia cu uoluptate uersatur. Non sẽtit
presenna totus ĩ fine prominet Et q̃zius corpore
fatigatus In pace aniui. et spe glorie conquiescit.
Tibi quidem caritate fater etate fili. dignitate aũt
pater. quez ante annos ex puero uiruz uirtus di
litiaꝵ eẽ uita hõnũs suꝑ terran. nec militia modo
s bellu iuge morciferu sine iuduciis sine pace
hoc bellum xp̃i miles ingressus fieri tandem unus
ex ducib meriusti in quõ bene cepisse nõ sufficit. S
si uictrice expetis corona. oportet de mane ad ue¬
spera ĩ acie stare et aduersu hostez dextra leua¬
q sc̃euientem clipeu iudefesse uirtutis attollere mul¬
tiplicatis quide telis impetinuir. Hinic importuna

Expanded text:
notum hostem et solitum pugne genus excipiat,tus de laude certissimus; gaudet experimentum sui sepius peti, et virtutem duris exerceri mavult quam molli otio languere. Itaque inter pulverem ac sudorem, inter enses ac vulnera non tantum sine dolore sed sepe etiam cum voluptate versatur; non sentit presentia, totus in finem prominet, et quamvis corpore fatigatus in pace animi et in spe glorie conquiescit. 2 Tibi quidem, caritate frater etate fili dignitate autem pater, quem litiam esse vitam hominis super terram» nec militiam modo sed bellum iuge, mortiferum, sine indutiis, sine pace. 3 Hoc bellum Cristi miles ingressus, fieri tandem unus ex ducibus meruisti; in quo bene cepisse non sufficit sed si victricem expetis coronam, oportet de mane ad vesperam in acie stare, et adversus hostem dextra levaque sevientem, clipeum indefesse virtutis attollere. 4 Multiplicibus quidem telis impetimur: hinc importuna
Abbreviated transcription (Latin):
tac uarii impetus. quos nẽ dicam ferre. s nu¬
merare difficile ẽ. Aichil tutur ulla ex parte honu
ni. Sepe dum maris suma tranquilitas in superfiçie
uidetur tempestas in fũdo ẽ. Et tũc du maxie blã¬
ditur tacitas mudus tendit nisidias. Oume iter laq̾is
obsessuz ẽ dẽs ranu uisco illiti. Sẽ solu lapis tͥbulis¬
q consortuz est. uix usꝙͣ sine discrmune pedes fgas.
Richil altius ascendisse profuerit. Quocũꝙ te uerquo
par pericuuur equus isbor io uel eo nnuior ouog
plurib fortie iaculło status altior pater his hocldo¬

Expanded text:
tune impetus, quos ne dicam ferre sed numerare difficile est. 5 Nichil ulla ex parte tutum homini; sepe dum maris summa tranquillitas in superficie videtur, tempestas in fundo est, et tunc dum maxime blanditur, tacitas mundus tendit insidias; omne iter laqueis obsessum, omnes rami visco illiti, omne solum lappis tribulisque confertum est; vix usquam sine discrimine pedem figas. 6 Nichil altius ascendisse profuerit; quocunque te vertas par periculum equus labor, imo vel eo maior quo pluribus fortune iaculis status altior patet. In hoc
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis tue. Egeris oro te citero perfeceris quod¬
libuit uel quod libet Satis ẽ perpessos ẽs etaz aures
nostas odio tuo ouerabis etia miolestis uerbis insecta¬
bere. Cedant arma torre/. Conçedat laurea ligue¬
iusolennia cõmmenorez quez aymerua qẽs a̧rtes edo¬
cuit. Iupiter optinius maximiu in conciliu deorum
adiuisit. Italia hercule sius hunieris reportauit
laudas Cesarem que mayinie odisti ei obsequeris
Aliud stans aliud sedens sentis¬

Expanded text:
servitutis suae. Egeris, oro te, Cicero, perfeceris quidlibet; satis est perpessos esse; etiamne aures nostras odio tuo onerabis, etiamne molestissimis verbis insectabere? "Cedant arma togae, concedat laurea linguainsolentia commemorem? quem Minerva omnis artis edocuit, Iuppiter Optumus Maxumus in concilio deorum admisit, Italia exsulem humeris suis reportavitlaudas Caesarem. Quem maxime odisti, ei maxime obsequeris. Aliud stans, aliud sedens sentis
Abbreviated transcription (Latin):
fugaçes. que honeste noĩari non possunt inhouestis¬
sima. Atq is cu hucmodi sit audet tamẽ dicere
O fortunatas nataz me consule romaz. Te fortu
ciudelissima proscriptione tam perpessa ẽ. Cu tu per¬
tubata republica metu percussos oẽs bonos parere tue¬
crudelitati cogebas. Cu oĩa iudiçia oẽs leges ĩ tua
libidine eraut. Cu sublata lege porcia erreptai oũis¬
libertate ninuiru ad te unu uite necisq potẽteni¬

Expanded text:
fugaces; quae honeste nominari non possunt, inhonestisfugaces; quae honeste nominari non possunt, inhonestissima. Atque is cum eius modi sit, tamen audet dicere: "O fortunatam natam me consule Romam!" "Te consucrudelissimam proscriptionem eam perpessa est, cum tu perturbata re publica metu perculsos omnes bonos parere crudelitati tuae cogebas, cum omnia iudicia, omnes leges in tua libidine erant, cum tu sublata lege Porcia, erepta libertate omnium nostrum vitae necisque potest
Abbreviated transcription (Latin):
alios pecimia condauinabas/ Euz tibi alius tusculanum
Alus pomperanu uilaz edificabat alius domu emiebat
qui aũt nil poterat Is erat caloninie proximus. Is
iũt domum tuam oppugnaturus uenerat aut insidias
seuanu feçerat demq de eo tibi compertu erat. Que
peris quid tibi uirtutib accreueris qua ex peciia do¬
mu paraueris Tuscianu et pompeianu infinito
sumptu edificaueris aut si retices cui dubiu ẽe põt
quin opulentiam istam ex sangume et miseriis ciuiũ
nouus arpinas ex Marcii crassi fauulia eius uirtuton
inmuittatur conteniuit sumatate hoĩ nobilium
reupublica cara ht̃ neq terrore neq gratia r emo¬
uetur. Illud uero amicicia tantu ac uirtus auimi¬
ẽ imo uero homo leuissimus supplex irnuicus ami¬
çis contumeliosus modo harr modo illaꝵ partiiuii.
Fidus nemini Leiussimus senator mercenarius patro¬
niuis cuiꝰ nulla pars corporis a curpitudiẽ uacat. Lin¬
gua uana manus rapacissina Gula inuuẽsa pedes

Expanded text:
aliquos pecunia condemnabas, cum tibi alius Tusculanam, alius Pompeianam villam exaedificabat, alius domum emebat; qui vero nihil poterat, is erat calumniae proximus, is aut domum tuam oppugnatum venerat aut insidias senatui fecerat, denique de eo tibi compertum erat. Quae peris, quid tibi litibus accreverit, qua ex pecunia domum paraveris, Tusculanum et Pompeianum infinito sumptu aedificaveris, aut si retices, cui dubium potest esse, quin opulentiam istam ex sanguine et miseriis civium novus Arpinas, ex M. Crassi familia, illius virtutem imitatur, contemnit simultatem hominum nobilium, rem publicam caram habet, neque terrore neque gratia removetur a vero, amicitia tantum ac virtus est animi. Immo vero homo levissimus, supplex inimicis, amicis contumeliosus, modo harum, modo illarum partium, fidus nemini, levissimus senator, mercennarius patronus, cuius nulla pars corporis a turpitudine vacat, lingua vana, manus rapacissimae, gula immensa, pedes
Abbreviated transcription (Latin):
Rauiter et inquo animo maledicta tua pa¬
erer Marce tulli si te scirez iuditio magis ꝙ
norbo animi petulantia tua ista uti Sed cũ
te neq modum / neq modestia ulla animaduer¬
to respondebo tibi ut siqua maledicendo uo¬
luptatez cepisti eaz male audiendo auuttas. An uero mar
ce tulli dicta aut facta tua obscura sunt. An nõ ita a pu¬
ericia uixisti ut iul flagiciosu corpori tuo putares. quod
alicui collibusset. an scilicet ista moderata elloquentia¬
tuani aput Marchu pisone non pudiacie iactura perdi¬
dicisti. Itaq nuiunue mirandu est ꝙ ea flagiciose uendi¬
cas qua turpissime parasti. ueru ut opm̃or splendor do¬
mesticus tibi aĩos atgollit. uxor sacrilega periiriis delibu¬
ta filia matrs pelex tibi iociuudior atq obsequentior
que parenn par ẽ. Doniu ip̃az tua ui et rapiuis fu¬
nestar tibi et tui comparasti. atq cu ita suit Cicero

Expanded text:
raviter et iniquo animo maledicta tua paterer, M. Tulli, si te scirem iudicio magis quam morbo animi petulantia ista uti. Sed quoniam in te neque modum neque modestiam ullam animadverto, respondebo tibi, ut, si quam male dicendo voluptatem cepisti, eam male audiendo amittas. Ubi querarM. Tulli, facta tua ac dicta obscura sunt? An non ita a pueritia vixisti, ut nihil flagitiosum corpori tuo putares quod alicui collibuisset? At scilicet istam immoderatam eloquentiam apud M. Pisonem non pudicitiae iactura perdidicisti? Itaque minime mirandum est, quod eam flagitiose venditas, quam turpissime parasti. Verum, ut opinor, splendor domesticus tibi animos tollit, uxor sacrilega ac periuriis delibuta, filia matris paelex, tibi iucundior atque obsequentior quam parenti par est. Domum ipsam tuam vi et rapinis fune
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ medicina. Unu iudulge nuchi ut extra ter¬
nimos meos dica accidentia aninui. quid corpori
uouit. ꝗd gaudiu possit. quid dolor. Illustrun
exemploꝵ turba confirmat. Et attnga illes e snfsĩa
superiori a frcans aninu gaugiu contulit ad corpotis
sanitatez Gaiusus ẽ ille de filio Gaudere potedis qui
parro Eides etate philipo macedonie regiulli qor
u ppopulo romano bellu gessit dolor oniui or¬

Expanded text:
esse medicinam. 17 Unum indulge michi ut extra teresse medicinam. 17 Unum indulge michi ut extra terminos meos dicam: accidentia animi quid corpori quid gaudium possit et quid dolor, illustrium exemplorum turba confirmat, sed attingam illustrissima. Superiori Africano animi gaudium contulit ad corporis sanitatem; gavisus est ille de filio gaudere; poteris tu de patre. Eadem etate Philippo Macedonie regi illi, qui cum populo romano bellum gessit, dolor animi mor
Abbreviated transcription (Latin):
re uiri opus ẽ et cuolibet amara per¬
et hoc oliui menimisse iuuabit. ꝙ inter angustia
meas sepe nuchi fateor occurrit et profiũt. Sed
nichi quide in presens multa scribendi tempꝰ deest.
hec igitir suma sit Figenda spe ĩ deo. poscendion
ab onimpotente subsidiu. Aduersa cũcta que pate¬
ris. uel que pati potes firmãduz. duranduz q aũiz
ut quasi caluni contrahat aduersitatib suis idone¬
uii. qd̾ durati hoĩes i membris solent. hoc tibi
ini aĩo suadeo Cura uero tui corporis suadere suꝑ¬
uacuu uidetur. Neq eĩ tibi medicine arte dig̃ni¬
tas episcopalis erripuit. Medicus ac mredici filius
iusigis/ nõ quales multi honestantes artificiun
sium et aliene uite insidiantes diuitu modo lu¬
minib obuersantur. Scis ut reor morbi tui cansas
et remedia nõ ignoras. Si ueru ẽ qd̾ ait Cicero.
azedicos putarũt comperta cã egritudnus paratã

Expanded text:
 viri opus est, etiam cuius licet amara per viri opus est, etiam cuius licet amara peret hec olim meminisse iuvabit; quod inter angustias meas sepe michi, fateor, occurrit et profuit. Sed michi quidem in presens multa scribendi tempus deest; hec igitur summa sit: figendam spem in Deo, poscendum ab Omnipotente subsidium, adversus cunta que pateris vel que pati potes firmandum durandumque animum ut quasi callum contrahat adversitatibus suis ydoneum, quod durati homines in membris solent. 16 Hoc tibi in animo suadeo, curam vero tui corporis suadere supervacuum videtur; neque enim tibi medicine artem dignitas epyscopalis eripuit; medicus ac medici filius insignis, non quales multi dehonestantes artificium suum et aliene vite insidiantes, divitum modo liminibus obversantur, scis, ut reor, morbi tui causas et remedia non ignoras, si verum est quod ait Cicero, medicos putare, comperta causa egritudinis, paratam
Abbreviated transcription (Latin):
spc fidr falar est Te ip̃i sortesꝙ tuas
deo cedere In illu spez curasq iactare. Scire ex quo
die ĩ hanc uitam intrasti Te nõ ad epulas s ad pre¬
liu uenisse ad morbos ad molestias. ad labores. Quic¬
quid tñ acciderit te uictore ẽẽ posse si uelis tũi ne
arina prohicias. Nene c̃o concerneris aut concidas
et nasci et uiuere et egrotare. et senescere et mo¬
per̾imu dolore. Nichil penitus interesse nichil eĩ
torpeus et nisensibilis ea sententia uidetur llec illiid
diço ꝙ nobilissimna familiaui stoicoꝵ affirmãte audio
solu uirtutis ciui nõ doloro: s uiçiu constat opponi
Id taiẽ reb probare difficillinu. Itaq uulgarius lo¬
qui placet et per ipotetichas audire. qui dolore ma¬
lu putant s nõ simiu quodlibe magnu maluni
dolor sit intrã uirtute est. In hoc comideniunt om̃es
uia sereuior fortuna
prouenieno. Quiesceͬ
pacienter laborare. Fortiter egrotare. Constanter int

Expanded text:
ax est —, te ipsum sortesque tuas Deo credere, in Illum spes curasque iactare, scire ex quo die in hanc vitam intrasti, te non ad epulas sed ad prelium venisse, ad morbos ad molestias ad labores; 12 quicquid tamen acciderit, te victorem esse posse si velis, tantum ne arma proicias neve animo consterneris aut concidas; et nasci et vivere et egrotare et senescere et moperrimum dolorem nichil penitus interesse: nimis michi torpens et insensibilis ea sententia videtur; nec illud dico quod nobilissimam familiam stoycorum affirmantem audio, solum virtus, cui non dolorem sed vitium constat opponi, id tamen rebus probare difficillimum. 14 Itaque vulgarius loqui placet et perypateticos audire qui dolorem malum putant sed non summum; quamlibet magnum malum dolor sit, intra virtutem est: in hoc conveniunt omnes; uproveniens. Gaudere, ciunt omnes; fortiter egrotare, constanter si
Abbreviated transcription (Latin):
Enia cũ gemitu ac lacrinus haud secus
mu deo fierĩ. Et penitus errasse philosophos ꝗ
misericordiar damnauerunt. Magnauimtatez pe¬
culiarez regibi ẽẽ uirtutez siue qua nec regno
nec regio nomine digni sunt. humauitate si adsit
nõ uirtute ẽẽ hoĩs s natura. S⁊ desit mõstrum
pocius ẽẽ ꝙͣ uiciu eo magis regi debitu quo ma¬
gis reliquos hoĩes debet excelleze qui primu int̾
hoĩes locu tenet. Eaq ĩ oĩb pulcra sit eẽ pulceriniã
ĩ principe castitatez. Ail pudico rege formiosis. Ail
obscenius impudico. Gratitudĩe mnutis etia aĩalib
iiserta turpiter humaius abesse pectorib eaq cete¬
ris ornamento regi etaz presidlo fore ingratitudiẽ
regni neruos roburq corrumpere. Du oblinioso pi¬
gret obsequi et ingraro. ean uorarrĩe fondo carẽte

Expanded text:
t, et cum gemitu ac lacrimis haud secus t, et cum gemitu ac lacrimis haud secus mum Deo fieri et penitus errasse philosophos qui misericordiam damnaverunt; magnanimitatem peculiarem regibus esse virtutem, sine qua nec regno nec regio nomine digni sunt; humanitatem si assit, non virtutem esse hominis sed naturam, si desit, monstrum potius esse quam vitium; eo magis regi debitam quo magis reliquos homines debet excellere is qui primum in hominibus locum tenet; eam que in omnibus pulcra sit, esse pulcerrimam in principe, castitatem; nil pudico rege formosius nil obscenius impudico; 30 gratitudinem mutis etiam animantibus insertam, turpiter humanis abesse pectoribus; eam ceteris ornamento, regi etiam presidio fore; ingratitudinem regni nervos roburque corrumpere, dum et oblivioso piget obsequi et ingrati animi voraginem fundo carentem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quenpiaz exardesçat cus possit etia tranquillus
re. Caueat propterea in moderatius exultare octu¬
pationes/ çircũspiciẽs inmortalitates. desmat tristari
honores suos. et diuinaz erga munificẽtia recoss¬
nostẽs. Aulli se negare audeat cu nõ sibi solis
reipublice natus sit. Compertu hẽat sic res suas
msit alacritas maturitas celeritati. Securitati cau¬
tio modestie iocus. Auctoritas leuitati. Sit ĩ gestu
decor In cõniuio sobrietas Suauitas ĩ sermone. In
repreusione caritas. In cõsilio fides. In iudiçio liber¬
tas in zisu tarditas. Modus ĩ accubitu. Grauitas
in Incessu. Sit ei calor ĩ preuiio frenus ĩ supplitio
ad illud ardenter ad hoc pigrius acced̾at. Alio uł¬
tu superbu hoste. Alio ciue noxiu feriat. Illic
ex ultet hic doleat Exemplo ducis eximii. Suorum
scelera inuictus. tãꝙͣ uuluera attingat. que iusi
tacta tractaq sanari nõ possunt. Ut Iiuius ai¬

Expanded text:
in quempiam excandescat, cum possit etiam tranquillus in quempiam excandescat, cum possit etiam tranquillus 26 Caveat preterea immoderantius exultare, occupationes circumspiciens immortales; desinat tristari, honores suos et divinam erga se munificentiam recognoscens; nulli se negare audeat cum non sibi soli sed reipublice natus sit; compertum habeat se res suas insit alacritas, maturitas celeritati, securitati cautio, modestie iocus, autoritas lenitati. Sit in gestu decor, in convivio sobrietas, suavitas in sermone, in reprehensione caritas, in consilio fides, in iudicio libertas, in risu tarditas, modus in accubitu, gravitas in incessu. 28 Sit ei calcar in premio, frenum in supplicio: ad illud ardenter, ad hoc pigrius accedat. Alio vultu superbum hostem, alio civem noxium feriat; illic exultet, hic doleat, exemploque ducis eximii suorum scelera «invitus tanquam vulnera attingat, que nisi tacta tractataque sanari non possunt», ut Livius ai
Abbreviated transcription (Latin):
daz multos autez infra se uideat. ueritate tocius fi¬
dei fundamẽtu ẽẽ nõ dubitet et mẽdatio prouenire
ut uera ioquentib nõ credaritur. pluriniu cĩ ueri
parua falsitatis asperitate fustari. Itaq si credisibi
aliquid cupit oĩa uera loqui ⁊̃ cõsuetudĩe traha er
atq lĩgiia ita iustruat ut mẽtiri nesciat. Quidẽp
ridicilosiis diçaz an periculosius rege mẽdace sub
quo necesse ẽ incertaz trepidaq rempublicas fliu¬
tuare stabile prorsus ac solidus uerbuz ẽẽ debe
in quo fũdata ẽ tantoꝵ spes ac tranquilitas po¬
puloꝵ. Cur etiaz mẽtiatur cui maxime expedit
nullu si fieri possit unꝙͣ eẽ mendatiu.Cii adule¬
turi qui nullu mietuat mii speret. quos adulatoꝵ
struulos nõ impropri uideor dicturus. Contra estu
Curuse iacret cus landare se ip̃m ⁊eb deceat nõ uerbis.
Cur iumetur cu sola ualet fronte terrere. Qur

Expanded text:
tam multos autem infra se videat? 24 Veritatem totius fitam multos autem infra se videat? 24 Veritatem totius fidei fundamentum esse non dubitet et mendacio provenire ut vera loquentibus non credatur; plurimum enim veri parva falsitatis aspersione fuscari. Itaque si credi sibi aliquid cupit, omnia vera loqui in consuetudinem trahat atque ita linguam instituat ut mentiri nesciat. Quid enim ridiculosius dicam an periculosius rege mendaci, sub quo necesse est incertam trepidamque rempublicam fluctuare? 25 Stabile prorsus ac solidum verbum esse debet in quo fundata est tantorum spes ac tranquillitas populorum. Cur autem mentiatur cui maxime expediat nullum, si fieri possit, usquam esse mendacem? cur aduletur qui nullum metuat, nichil speret, quos adulatorum stimulos non improprie videor dicturus? contra etiam cur se iactet, cum laudare se ipsum rebus deceat non verbis? cur minetur cum sola valeat fronte terrere? cur
Abbreviated transcription (Latin):
archaua hostiu inuenta nec lecta combufit. Ad
hec uero teniere ueq fortuitu serenssimi titu¬
lu sibi Impositu arbitretur. S ut ĩ aĩu eius deo
proximu humanis passionib altiore/ nũlla meroris
nebula: Nullus flatus leticie gestientis nulla pano¬
ris glacies/ nullus libidinu terrenaꝵ fius possit
asscendere. Ira ĩ prĩcipe turpissima nõ ignoret. cru¬
delitates uero noiai etias nephas ẽẽ eo funestiorem
quo nocendi plura suppetant iustrumẽta. Seutiat
ueru ẽẽ quod ait Tragicus. Oẽ sub regno gra¬
uioro regnus ẽ/ atq iã muiuaci timore deposito
Conuiiẽ se subditis exhibeat et quicquid ĩ illos
statuerit de manu sui superioris expectet suꝑbia
Nec minus inudia plebeni malũ credat. ẽẽ nõtes¬
gunur eĩz uel superbire regez oportet. qui de¬
bitor tantoꝵ munerium et tanto sit obuoxius nre¬
ditori Uel cur etiaz inuidere. qui suprase nemines

Expanded text:
archana hostium inventa nec unquam lecta combussit. 22 Ad archana hostium inventa nec unquam lecta combussit. 22 Ad hec non temere neque fortuito serenissimi titulum sibi impositum arbitretur, sed ut in animum eius, Deo proximum et humanis passionibus altiorem, nulla meroris nebula, nullus flatus letitie gestientis, nulla pavoris glacies, nullus libidinum terrenarum fumus possit ascendere. Iram in principe turpissimam non ignoret, crudelitatem vero nominari etiam nefas esse, eo funestiorem quo nocendi plura suppeditant instrumenta. 23 Sentiat verum esse quod ait Tragicus, Omne sub regno graviore regnum esse; atque ideo minaci tumore deposito comunem se subiectis exhibeat et quicquid in illos statuerit, de manu sui superioris expectet. Superbiam, nec minus invidiam, plebeium malum credat esse, non regium: cur enim vel superbire regem oportere qui debitor munerum tantorum et tanto sit obnoxius creditori, vel cur etiam invidere qui supra se neminem,
Abbreviated transcription (Latin):
possit preclare Aliquix plus hrẽto homo qͣ deus
us exerçeat aĩu atq uires et aures ĩ qua non
tantu huiꝰ homĩs maxiuu atq modestissimi prin¬
cipis cucꝰ modo mẽtione feci S et magui pom¬
pei ciuis amplissimi pirri regis et pisistrati atteniẽ¬
siu tiramui paçientia comendatur. Secretu Uero
suu ab aliis inquiri e quo aĩo patiatur. Alienum¬
uero nõ magnopere scrutetur/ Magni animi ẽ talia nõ
curare/. Contra autes par utrobiq diffidentia talis fiat qua¬
lis uideri uelit Cu demu ĩ se nil ocultu uolet
nõ magis horrebit hostis oculu ꝙͣ amici nec pluris
faciet consiliu ꝙͣ testimoniu emulor pari fiducia.
Scipio totis castas explorator ⁊ omanoꝵ atq cartagi¬
uensiu cucũduxit pari animi magnitudĩe: Iulius ce¬
sar et captus donliciu diuisit et transfuga labie¬
nus spreult reer licet consiu suaꝵ/. Et non semel

Expanded text:
possit». Preclare; alioquin plus haberet homo quam Deus, possit». Preclare; alioquin plus haberet homo quam Deus, us exerceat animum atque aures, in qua non tantum huius omnium maximi ac modestissimi principis cuius modo mentionem feci, sed et Magni Pompeii civis amplissimi et Pyrri regis et Pisistrati Atheniensium tyranni patientia commendatur. Secretum vero suum ab aliis inquiri equo animo ferat, alienum non magnopere scrutetur; magni animi est talia non curare, contra autem prope par utrobique diffidentia. 21 Talis fiat qualis videri vult; tum demum in se nichil occultum volet, nec magis horrebit hostis oculum quam amici, nec pluris faciet consilium quam testimonium emulorum. Pari fidutia Scipio totis castris exploratores Romanorum atque Carthaginiensium circumduxit; pari animi magnitudine Iulius Cesar et captum Domitium dimisit et transfugam Labienum sprevit rerum licet conscium suarum, et non semel
Abbreviated transcription (Latin):
te tonsiliu oimina cu amico deliberet. E de ip̃o pri¬
amicuz a blando discernere. Ueras laudes accipiat ut
uirtutuz stimiulos. Blandias horreat ut uenenu. Tarde
eat i⁊ aiuicicia. Tardius inde discedat si fieri potest
tentiini. Et ut ẽ ĩ antiquo prouerbio. Diffinat aiuici¬
cias nõ discindat. Quale prestat tale ab aliis aui¬
speret. Nec a quocũq diligi sibi fingat. quer ip̃e nõ
uiere credat. pellat suspitiones. Delatorib aurgui
neget pertiuacius instantes argruat. Nõ desinẽtes
pumat. Imperatoria uoꝵ ẽ. prinçeps qui delatores nõ¬
castigat irritat. Alexander macedo licet impetuosissimus
adolescens nimia tamẽ fiducia contempsit acusatorem
iusidias/ et mortifera potionez. hiis ile ꝑlectis pro
das. Obtracores alto aiõ despiciat. Sic uiuet ut
eos uel ĩ salenno redarguet probetq mẽtitos me¬
inquit ẽ si hoc hẽmus ne quis nobis male facere

Expanded text:
ce consilium, “omnia cum amico deliberet, sed de illo price consilium, “omnia cum amico deliberet, sed de illo priamicum a blando hoste discernere; veras laudes accipiat ut virtutum stimulos, blanditias horreat ut venenum. 17 Tarde eat in amicitiam, tardius inde discedat et si fieri potest tentim faciat, et ut est in antiquo proverbio, “dissuat amiciam non discindat”. Qualem prestat, talem ab aliis anisperet, nec a quoquam diligi sibi fingat quem ipse non cuiquam credat; pellat suspitiones, delatoribus aurem neget, pertinacius instantes arguat, non desinentes puniat. Imperatoria vox est: «princeps qui delatores ncastigat, irritat». 18 Alexander Macedo, licet impetuosissimus adolescens, eximia tamen fidutia contempsit accusatorem insidias et mortiferam potionem. Has ille perlectas o19 Obtrectatores alto animo despiciat et sic vivat ut eos vel in silentio redarguat probetque mentitos, meinquit, «si hoc habemus, nequis nobis male facere
Abbreviated transcription (Latin):
sa e Tũo se felice tũc se uoti competez tũc se ue¬
Rregez putet quãdo crm̃ub alienis iiuectas niseiase
proptta uirtute discusserit danina restituerit in Riuiras
priexerit patez ⁊ eformauerit Tiramnide oppresserit
Reddiderit libertate. Iudicet ĩ aũi amiare quos regit
Naz et amãdo anior acquiritur et nullu tucius regnũ
eq̃preesse uolentib Salustianus illud dogiua Regii
uinꝙͣ excat ex aĩõ regis tui. Nõ exercitus neq the¬
sauros presidia regui ẽẽ S anucos eosq neq arius
cogi neq pecuuia parari s officio et fide pͥarãtur.
Et que ĩ eande sententa sequũtur cõcorditer uiuẽ¬
duz eẽ cu suis. Concordia eĩ paruas crescere facit.
discordia maxinias ⁊ es dillabi. Exemplo mãcii agripe
et ⁊ amicus et Riex bonus fiet. Aiuicicias post deuni.
post uirtutes uil carius hẽat Que semel anucicia di¬
quu duxit nulla cõsilii subinoueat sequẽsꝙ sene¬

Expanded text:
tunc se voti compotem, tunc se vere regem putet quando criminibus alienis invectas miserias propria virtute discusserit, damna restituerit, ruinas erexerit, pacem reformaverit, tyrannidem oppresserit, reddiderit libertatem; inducat in animum amare quos regit, nam et amando amor queritur et nullum certius regnum est quam preesse volentibus. 15 Salustianum illud dogma regium nunquam exeat ex animo regis tui: “non exercitus neque thesauros presidia regni esse” sed “amicos” eosque nec “armis cogi nec” pecunia “parari” sed “officio et fide”, et que idum esse cum suis, “concordia” enim “parvas crescere, discordia maximas res dilabi”; exemplo Menenii Agrippe et amicus et rex bonus fiet. 16 Amicitiis post Deum, post virtutem nichil carius habeat; quem semel amicitia dignum duxerit, nulla consilii parte submoveat sequensque Sene
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus inuem nõ magnaꝵ uiriu s multe desteritatis ob¬
tigerat. Forma nio glorior excellẽti s que placereui¬
zidiorib ãñis posset colore unudo inter candidim er
subiugrior uiuacib oculis et uisu ꝑ lõgu tempue
desticuit ut indignãn mchi ad ocllariu cõfugendũ eet
auxilu. tota ecate sanissimu corpus senectus inuasit

Expanded text:
4 Corpus iuveni non magnarum virium sed multe dexteritatis ob4 Corpus iuveni non magnarum virium sed multe dexteritatis obtigerat. Forma non glorior excellenti, sed que placere viridioribus annis posset: colore vivido inter candidum et subnigrum, vivacibus oculis et visu per longum tempus nnum me destituit, ut indignanti michi ad ocularium confugiendum esset auxilium. Tota etate sanissimum corpus senectus invasit,
Abbreviated transcription (Latin):
Osteritati fuerit tibi forsitan de mie aliquid auditum
ꝙꝙͣ et hoc dubiu sit an exigiu et obscuru longe
ioniẽ seu locor seu temporu peruẽturru Et illud
forsaz optabis nosce quid hois fuerim aut quis
ꝯperu exitus meoꝵ Eoꝵ maxiẽ. quoꝵ ad te fit.¬
na peruẽnerit uel quoꝵ uel tenue nomẽ audieris. Et
loquitur ut nupellitnõueritas s uoluptas uo hais¬
disor taiec infauue modus siu autez uestro de gregre unꝰ
fanaera ut de se uit iugustinuo Cesar antquã natura
quider uõ nquo neq uerecũdo ĩ aĩõ insi ei cõsuetuido
cõtagiosa nocuisset Adolescẽtia me fefellit Iuuẽta cor¬
ipiut Seuecta corexit experiniẽtoq peedocunt. uerum
ilio apd du ante perlegeraz Euoñaz adolescõtia et uo¬
uptas.uana sũt Ino etatu temporu ꝙ oũi ꝙͣ cõditor
qui mseros mortales de uichilo cunudos aberrare sunt
niterdu ut pecatoꝵ suor uel sero meniores sese agnoscãt

Expanded text:
osteritati 1 Fuerit tibi forsan de me aliquid auditum; quanquam et hoc dubium sit: an exiguum et obscurum longe nomen seu locorum seu temporum perventurum sit. Et illud forsitan optabis nosse: quid hominis fuerim aut quis operum exitus meorum, eorum maxime quorum ad te fama pervenerit vel quorum tenue nomen audieris. loquitur, ut impellit non veritas sed voluptas: nec laudis nec infamie modus est. Vestro de grege unus familia — ut de se ait Augustus Cesar — antiqua, natura quidem non iniquo neque inverecundo animo, nisi ei consuetudo contagiosa nocuisset. 3 Adolescentia me fefellit, iuventa corripuit, senecta autem correxit, experimentoque perdocuit verum illud quod diu ante perlegeram: quoniam adolescentia et voluptas vana sunt; imo etatum temporumque omnium Conditor, qui miseros modum, ut peccatorum suorum vel sero memores se se cognoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
fondo foditur. de longinquo uehũtur aromata. Tus
sabeis sudat arborib. muricem sindon/ Ebur iudia
margaritas emittit occeanus. difficile paratur omne
quod̾ ĩ p̾cio ẽ Nõ ẽ quesitu facilis preciosissima ⁊eru
uirtus Auro splendidior fama ẽ. labore queritur. Stu¬
dio detegitur/ Siligẽtia custoditur. Rosa inter spinas
hitar iuter difficietes uirtus. inter curas gloria
sinus accinge primordiis. duz eĩz cõsumasse putas
tũc incipies hũc optimu regis et reipublice curisi
exerce. quib exagitatis et felicius hic aget. postꝗͣ
hinc habierit ut cicero opinatur. et nos scimus ad¬
uelotior ad sedes therȩas peruolabit . Uale patrie
decus ac nostrum

Expanded text:
funde foditur; de longinquo vehuntur aromata; thus funde foditur; de longinquo vehuntur aromata; thus sabeis sudat arboribus; muricem Sidon, ebur India, margaritas mittit occeanus; difficile paratur omne quod in precio est; non est quesitu facilis preciosissima rerum virtus; auro splendidior fama est; labore queritur, studio detergitur, diligentia custoditur. Rosa inter spinas habitat, inter difficultates virtus, inter curas gloria;ur gloriosissimis accinge primordiis; dum enim consummasse putas, tunc incipies; hunc “optimis” et regis et reipublice curis “exerce, quibus exagitatus” et felicius hic aget et postquam hinc abierit, ut Cicero opinatur et nos scimus, “velocior” ad sedes ethereas “pervolabit”. Vale, patrie decus ac nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
Rex tnus nõ peregrinũ uetustu ꝙ sed recens ac dome¬
sticu Uirtutu oĩu nisi uie amor falit Exemplar Idone¬
templetur. Ile sapiens Ile magnauimus. Ile mitis. Ille
hes regu erat. Illuxit tempore et sanguine S ic aĩo
sequatur et morib. Sepe eĩ cus ceteriꝵ teꝵ ta p̾cip¬
ne ingenioꝵ innuitatio felix fuit. Iaz bonus ẽ qui bo¬
no sinulis fieri studet. Multa
dez prope oĩa preclarissime uir humeris tui sentis
intumbere ueru magno amori nil ẽ ardi ⁊ nildi
ruz nil grane. nisi nõ amari. Id tu causari nõ potes
de alungmi tui amore. Iudicioq certissimus. Dux et au¬
riga cõsilioꝵ eius nõ lironi achili gratior nõ pilo¬
mens Enee. nõ philotetes herculi nõ Lelius africa¬
no. Eia ergo ꝑfice quod cepisti oia fert eĩz caritas.
Dĩa uĩçit anior. profecto autez qui glorie partez pe¬
zit. Cõsequẽs ẽ ut solicitudiuis partem ferat. Auric pro¬

Expanded text:
rex tuus non peregrinum vetustumque sed recens ac domerex tuus non peregrinum vetustumque sed recens ac domesticum virtutum omnium, nisi me amor fallit, exemplar ydonetempletur; ille sapiens, ille magnanimus, ille mitis, ille rex regum erat; illum ut tempore, ut sanguine sic animo sequatur et moribus. Sepe enim cum ceterarum rerum tum precipue ingeniorum imitatio felix fuit; iam bonus est qui bosimilis fieri studet. 37 Multa dem prope omnia, preclarissime vir, humeris tuis sentis incumbere; verum magno amori nichil est arduum, nichil durum, nichil grave, nisi non amari. Id tu causari non potes, de alumni tui amore iudicioque certissimus, duxque et auriga consiliorum eius; non Chiron Achilli gratior, non Palinurus Enee, non Philotetes Herculi, non Lelius Africano. 38 Eia ergo perfice quod cepisti; omnia fert enim caritas, Omnia vincit amor. Profecto autem qui glorie partem petit, consequens est ut solicitudinis partem ferat. Aurum pro
Abbreviated transcription (Latin):
iocuq nõ ad ineps ocium/ non ad degenere Iuximi
ad inł aliud demu hoĩb data ꝙ ut breui merito eter¬
uitatis aditu pandat fama materie sempiterne Itaq
reru se bonaꝵ docilez prebeat cupide legat atq au¬
diat maioꝵ gesta nostroꝵ. et exemploꝵ Illustrius sit
scrutator solicitus et feriudus inmtator. Illud noĩatun
donu teneat qd̾ oliui ab illo magnificaꝵ urbiu euul
romanis duçib discipline militaris exemplu fuit. ut
sicut ille castus sic iste urbib . Instanuẽta luxurie
depellat ic mores lõgra licẽtia deprauatos corrigat
siue quo spes salutis. ne dica uictorie nulla ẽ. Nec
ab illo alia sumat ab aliis ex quib oĩb perficiat cla¬
ru uiru. Quot quot noĩa insignia precesserũt tot sibi
magros uite tor duces ad gloriaz datos sciat non
bynpultra enulatio ẽ que de uirtute suscipitur ac ne
curiosa inquisinone tempus terra habet ante oculos

Expanded text:
iocumque, non ad iners otium, non ad degenerem luxum, iocumque, non ad iners otium, non ad degenerem luxum, ad nichil aliud demum hominibus datam quam ut brevi merito eternitatis aditum pandat et fame materiam sempiterne. Itaque rerum se bonarum docilem prebeat, cupide legat atque audiat maiorum gesta nostrorum et exemplorum illustrium sit scrutator solicitus et fervidus imitator. 34 Illud nominatim domi teneat quod olim ab illo magnifico inimicarum urromanis ducibus discipline militaris exemplum fuit, ut sicut ille castris sic iste urbibus ac regno instrumenta luxurie depellat et mores longa licentia depravatos corrigat, sine quo spes salutis, ne dicam victorie, nulla est. 35 Hoc ab illo, alia sumat ab aliis, e quibus omnibus perficiat clarum virum; quotque insignia nomina precesserunt, tot sibi magistros vite, tot duces ad gloriam datos sciat; nonet pulcra emulatio est que de virtute suscipitur. 36 Ac ne curiosa inquisitione tempus teram, habet ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ honestas. susçipere s lahoriosar. ac so licitataui
seruitute et sub qͣ sit publica libertas. uiuenduq sibi
deinçeps exemplariter. Exemplo eĩ regu regna cõ¬
poni et requiri solere de manib presidentiu quicꝗd
uulgus errauerit. Ail sibi propriuz uelit preter septrũ
et diadenia Et hĩc oritur cura de salute oĩiz glorio¬
sas s difficilez et multoꝵ capitu. Ideoq nõ dissinule
renascenti. prestet acrimoniar ingenio debita. uerecũ¬
diaz etan uirtute generi. Imperio marestate. Purpurã
spernat. contenmnat genias. despiciat. uoluptates. et irri¬
deat uniuersa que fugiunt Eterna sola suscipiat ac
miretur arma equi lutere suplex regia pay belluz ex¬
ercitatio regis sint. utrobiq romanis artib regnet.
que sũt ut aiarro meminit. paciq imponere more.
parçore subiectis et debellare superbos. postemo no¬
⁊it hauc uiga aream eẽ magni discriminis nõ ad ludũ

Expanded text:
ipere sed laboriosam ac solicitam servitutem et sub qua publica sit libertas; vivendumque sibi deinceps exemplariter: “exemplo” enim “regum” regna “componi” et requiri solere de manibus presidentium quicquid vulgus erraverit. 32 Nichil sibi proprium velit preter sceptrum et dyadema, et que hinc oritur curam de salute omnium, gloriosam sed difficilem ac multorum capitum hydreque non dissimilem renascenti. Prestet acrimoniam ingenio debitam, verecundiam etati, virtutem generi, imperio maiestatem; purpuram spernat, contemnat gemmas, despiciat voluptates et irrideat universa que fugiunt, eterna sola suspiciat ac miretur. Arma equi litere supellex regia, pax et bellum exercitatio regis sint; utrobique romanis “artibus” regnet, que sunt, ut Maro meminit, pacisque imponere morem, Parcere subiectis et debellare superbos, 33 Postremo norit hanc vitam aleam esse magni discriminis, non ad ludum
Abbreviated transcription (Latin):
stat uiolentu uiolentus uil eẽ longenu et amari
multo tucius ẽẽ ꝙͣ metui. Assuestat nil ĩ tereis
optari nisi bouas mẽter nil sperare iisi bona fa¬
ma Nil nisi dedecus formidare. Cogiret qͦ alcior¬
est eo se clarius uideri eoq iumus ocultare posse que
gesserit et quo potentie plus ẽ eo nuinus eẽ licentie.
diouerit regez a populo nõ magis hĩtu differre ꝙͣ no¬
ribi studeat ab ꝓxtrenus equo spacio discedeus. uirtutez
⁊medio sitaz se qui. Ee sset prodigalitas. Absit auarioao
ila opes uastar. hec gloriaz. Sit sane teuax fauie pro¬
prie it parcus houoris. Sit auarus temporpsusit lar¬
gus pecime Et illud romani ducis modestisimius Aui¬
Suosissiniuzq responsu semper ĩ aurib suisi sonet. alu

Expanded text:
scat violentum nichil esse longevum et amari scat violentum nichil esse longevum et amari multo tutius esse quam metui; assuescat nichil in terris optare nisi bonam mentem, nichil sperare nisi bonam famam, nichil nisi dedecus formidare. 13 Cogitet qest eo se clarius videri eoque minus occultari posse que gesserit, et quo potentie plus est eo minus esse licentie. Noverit regem a populo non magis habitu differre quam moribus; studeat, ab extremis equo spatio discedens, virtutem in medio sitam sequi; cesset prodigalitas, absit avaritia: illa opes vastat, hec gloriam; sit sane tenax fame proprie, sit parcus honoris, sit avarus temporis, sit largus pecunie, et illud romani ducis modestissimum animosissimumque responsum semper in auribus eius sonet, nolle