comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultate gradiantur: Sic inorigine statĩ
mundi. abel iustus a fr̃e pͥmus occiditur:
et iacob fugat᷑: ⁊ ioseph ueniin dat᷑: et
dauid miscdem. saul rex ꝑsequit᷑: & helyã
maiestatem dĩ constanter acfortiter asse¬
rentem. rex achab oppͥmere conatur: raca¬
rias sac̾dos int̾ficitur inmedio templi ⁊ al¬
taris: ut illic hostia ipse fiat: ubi dõ hostiaᷤˢ
immolabat. Tot deniq martyria iustorũ
celebrata sẽpe: tot edita inposterum fidei
& uirtutis exempla. Trespueri ananias.
ararias. misael. etatȩ compares. dilecti-¬
one concordes. fide stabiles. uirtute constã¬
tes. flammis ac penis urgentib fortiores:
soli se dõ seruire. solum nosse: solum colere
ꝓclamant. dicentes. N abuchodonosorrex.
non opus est nob̾ de hoc u̾bo respondere
tͥ: ẽ enim d̾s cui nos seruimus. potens
eriꝑe nos de camino ignis ardentis. et de
manibus tuis liberabit nos: et notumt᷑
auream quam statuisti ñ adoramus. E

Expanded text:
cultate gradiantur. sic in origine statim cultate gradiantur. sic in origine statim mundi Abel iustus a fratre primus occiditur et Iacob fugatur et Ioseph uenundatur et Dauid misericordem Saul rex persequitur et Heliam maiestatem Dei constanter ac fortiter adserentem rex Achab opprimere conatur. Zacharias sacerdos interficitur in medio templi et altaris, ut illic hostia ipse fiat, ubi Deo hostias immolabat. tot denique martyria iustorum saepe celebrata, tot edita in posterum fidei et uirtutis exempla. tres pueri, Ananias, Azarias, Misahel, aetate conpares, dilectione concordes, fide stabiles, uirtute constantes, flammis ac poenis urguentibus fortiores soli se Deo seruire, solum nosse, solum colere proclamant dicentes: Nabuchodonosor rex, non opus est nobis de hoc uerbo respondere tibi. est enim Deus cui nos seruimus potens eripere nos de camino ignis ardentis: et de manibus tuis, rex, liberabit nos. et si non, t imaginem auream quam statuisti non adoramus. et
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculis: nolite credere. Sicut enim cõ¬
ruscatio. quȩ exit ab oriente et apparet
usq ad occidentem: ita erit filius aduẽ-
tus hominis. Ubi fuerit cadauer: illuc
congregabuntur aquilȩ. Continuo
autem pꝰ p̾ssuram dierum illorum sol
tenebricabit᷑: ⁊ luna ñ dabit lumen suũ:
⁊ stelle cadent de cęlo:⁊ uirtutes cȩlorum
mouebunt᷑: et tunc apparebit signũ
filii hominis incęlo:⁊ lamentabuntur¬
se suꝑ eum omnes tͥb t̾rȩ ÷ &r uidebunt fi¬
lium hominis uenientem innubibus
cȩli. cum uirtute magna et claritate:
& mittet angłos suos eum cuba mag¬
na: et colligent electos eius a quatuor
uentis: a summis cȩlorum usq ad sum¬
mitates eorum: Nec noua aut repenti¬
na hȩc sunt quȩ nunc accidunt xp̃ia¬
nis: cum boni semꝑ et iusti. dõ innocentȩ
lege acuere religionis timore deuoti: ꝑ p̃s¬
suras e iniurias: igͣues. et multiformes.
infestantium penas. angusti itineris diffi¬

Expanded text:
cubiculis\\ nolite credere. sicut enim cocubiculis\\ nolite credere. sicut enim coruscatio quae exit ab oriente et apparet usque ad occidentem, ita erit et aduentus filii hominis. ubi fuerit cadauer, illuc congregabuntur aquilae. continuo autem post pressuram dierum illorum sol tenebricabit et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur. et tunc apparebit signum filii hominis in caelo, et lamentabunt se omnes tribus terrae et uidebunt filium hominis uenientem in nubibus caeli cum uirtute magna et claritate. et mittet angelos suos cum tuba magna. et colligent electos eius a quattuor uentis, a summis caelorum usque ad summitates eorum. Nec noua aut repentina haec sunt quae nunc accidunt christianis, cum boni semper et iusti Deo innocentiae lege ac uerae religionis timore deuoti per pressuras et iniurias et graues ac multiformes infestantium poenas angusti itineris diffi
Abbreviated transcription (Latin):
saluus erit. Et p̃dicabitur ȩuangłin istud
stantem in loco scõ: eius: qͥ elegit incelligat.
Eunc qui iniudea sunt fugiant admontes:
et qui intecto est. ñ descendat tollere quie¬
quam dedomo: et qui inagro. ñconuer¬
tatur retro auferre uestimentum suum:
Ueautem p̾gnantib ⁊ nutrientib millis
dieb Orate. ut ñ fiat fuga ur̃a hyeme.
neq sabbato. Erit enim tunc p̾ssura mag¬
na qualis ñ est facta ab inicio mundi usq
nunc: s neq fiet: E nisibreuiati eẽnt dieᷤ
illi ñ libaretur omnis caro. ꝓpt̾ electos
autẽ breuiabunt᷑ dies illi. Tunc si qui di¬
xerint uob̃ ecce hic xp̃c. aut ecce illie: no¬
lite credere. Surgent enim pseudo xp̃i
⁊ pseudo ꝓpħeͥ et dabunt signa magna.
⁊ portenta. ad errorem faciendum si fieri
potest: ⁊ electis: iios cauete aũt ecce p̾dixi
uobis omnia: Si gͦ autem dixerint uob̾
ecce insolitudine est. nolite exire: ecce in

Expanded text:
saluus erit. et praedicabitur euangelium istudsaluus erit. et praedicabitur euangelium istudstantem in loco sancto–qui legit intellegat – tunc qui in Iudaea sunt fugiant in montes, et qui in tecto est non descendat tollere quicquam de domo, et qui in agro est non conuertatur retro auferre\'uestimentum suum. uae autem praegnantibus et nutricantibus in illis diebus. adorate ne fiat fuga uneque sabbato. Erit enim tunc pressura magna, qualis non fuit ab initio mundi usque nunc, sed neque fiet: et nisi breuiati fuissent dies illi, non liberaretur omnis caro: propter electos autem breuiabuntur illi dies. tunc si qui dixerit uobis Cecce hic Christus\' aut ecce illic, nolite credere. surgent enim pseudochristi et pseudoprophetae et dabunt signa magna et portenta ad errorem faciendum, si fieri potest, et electis. uos autem cauete. ecce praedixi uobis omnia. si ergo dixerint uobis Cecce in solitudine est\\ nolite exire, ecce in
Abbreviated transcription (Latin):
dium. Et it̾um. Hȩc loquutus sum uob̃.
ut in me pacem habeatis: inscło autem p̾s¬
suram habeatis: s fidite. qm̃ ego uici scłm
Et cum a discipłis suis int̾rogaretur de sig¬
no aduentus sui. ⁊ consummationis scłi:
respondit et dix̃. Cauete ne quis uos fallat:
Multi enim uenient innomine meo dicẽ¬
tes. ego sum xp̃c: et multos fallent. Incipi¬
etiꝰ aũ audire bella ⁊ auditum bellorum:
uidete. nolite tumultuari: oportet enim
fieri: s ñdum ẽ finis. Exurget autemge¬
nus. suꝑ gentem: ⁊ regnum suꝑregnum:
et erunt fames t̾rȩ ce motꝰ et pestilentiȩ
ꝑ singula loca. Omnia autem ista:initia
parturientium. Tunc tͣdent uos inp̃ssurã.
⁊ int̾ficient uos. et eritis odibiles omnibꝰ
gentib ꝓpt̃ nomen meum: Et tunc scan¬
dalirabuntur multi et inuicem tradent.
et odient inuicem: et multi pseudo ꝓpħȩ
erurgent ⁊ seducent multos ⁊ eo qͦd facinꝰ
habundet: refrigescet caritas multorum.
Qui autem ꝑseuerau̾it usq ad finem: hic

Expanded text:
iet. et iterum: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite quoniam ego uici mundum. et cum a discipulis suis interrogaretur de signo aduentus sui et consummationis mundi, respondit et dixit: cauete ne qui uos fallat. multi enim uenient in nomine meo dicentes cego sum Christus\' et multos fallent. incipietis autem audire bella et auditus bellorum. uidete, nolite tumultuari: oportet enim fieri: sed nondum est finis. exurget autem gens super gentem et regnum super regnum, et erunt fames et terrae motus et pestilentiae per singula loca. omnia autem ista initia parturitionum sunt. tunc tradent uos in pressuram et interficient uos, et eritis odibiles omnibus gentibus propter nomen meum. et tunc scandalizabuntur multi et inuicem tradent et odient inuicem. et multi pseudoprophetae exurgent et seducent multos, et eo quod facinus abundet refrigescet caritas multorum. qui autem tolerauerit usque ad finem hic
Abbreviated transcription (Latin):
nte p̾dictum ẽẽ quod nos mundus
odio habiturus ẽẽt: et quod ꝑse¬
cutionis aduersum nos excitaret: et quod¬
abuntio mundi ⁊ boni laborauerint:
et opp̃ssi atq occisi sint iusti ab iniustis:

Expanded text:
nte praedictum esse quod nos mundus odio habiturus esset et quod persecutiones aduersum nos excitaret, ut tio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iusti ab iniustis.
Abbreviated transcription (Latin):
runt ex magna tͥbulatione. ce lauerunt
stolas suas ⁊ candidas eas fecerunt in
sanguine agni: ꝓpt̾ hoc sunt in conspec¬
tu honoris dĩ. et seruiunt ei inconspec-¬
tu eius: Quod sitantus ostendit᷑ ⁊ ꝓbatur
xpĩanorum martyrum ppls: nemo diffi¬
cile uel arduum putet eẽ. martyrem fie¬
ri: quando uideat martyrum ppłm ñ
posse numerari:
ue spes ⁊ merces maneat iustos

Expanded text:
runt ex magna tribulatione et lauerunt stolas suas et candidas eas fecerunt in sanguine agni. propter hoc sunt in conspectu honoris Dei et seruiunt ei in templo eius. quodsi tantus ostenditur et probatur christianorum martyrum populus, nemo difficile uel arduum putet esse martyrem fieri, quando uideat martyrum populum non posse numerari. QVAE SPES ET MERCES MANEAT IVSTOS
Abbreviated transcription (Latin):
odit uos mundus. Mementote sermoniᷤᷤ¬
mei quem ego dixi uob̃: ñ ẽ seruus maior
domino suo: Sime ꝑsecuti sunt: et uos ꝑ¬
sequentur. Et it̾um. Ueniet hora. ut oĩs
qui uos occidit. putet se oficium dõ facere:
s hoc facient. quia ñ cognouerunt pa¬
trem neq me÷ Hȩc autem locutus
sum uob̾: ut cum uenerit hora eorum re-
am̃ dico uob: quia plorabitis ⁊ flebitis

Expanded text:
ote sermonem quem dixi uobis: cnon est seruus maior domino suo.\' si me persecuti sunt, et uos persequentur. et iterum: ueniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere: sed hoc facient, quoniam non cognouerunt patrem neque me. haec autem locutus sum uobis, ut cum uenerit hora eorum memores amen dico uob
Abbreviated transcription (Latin):
magis circa infantes ipsos et recens natoᷤ
obseruandum putamus: qui hoc ipso
de ope nr̃a ac de diuina miscdia plus
merentur: quod in pͥmo statim natiui¬
tatis suȩ ortu plorantes et flentes. nichil
aliud quam dep̾cant᷑ Optamus te fr̃ kiñe

Expanded text:
magis circa infantes ipsos et recens natos magis circa infantes ipsos et recens natos obseruandum putamus, qui hoc ipso de ope nostra ac de diuina misericordia plus merentur quod in primo statim natiuitatis suae ortu plorantes ac flentes nihil aliud faciunt quam deprecantur. optamus te, frate
Abbreviated transcription (Latin):
diri sp̃uali circuncisione debere: s omnẽ
quando et petrus inactis apłorum loqͥt᷑
et dicat Dominus inͥ dixit: neminem
hominem cominuẽ dicendum et in mũ¬
dum: Eec̾um si homines impedire aliqͥti
ad consecutionẽ gr̃ȩ posset: magis aduil¬
tos ⁊ ꝓuectos et maiores natu possent
impedire grauiora peccata Porro autẽ
si etiam grauissimis delictorib. et indeum
multum ante peccantib. cum postea cre¬
dideruit remissa peccatorum dacur: et
a baptismo et grã nemo ꝓhibetur: quã¬
tomagis ꝓhiberi ũ debet infans. qui
recens natus nicħ peccauit: nͥ quod
seđm adam carnalit̾ natus. contagium
mortis antiquȩ pͥma natiuitate contͣxit.
qui ad remissam peccatorum accipiendã
hoc ipso facilius accedit: quod illi remit
abaptisino atq agr̃a dĩ qui omnib mise-¬
ricors et pius et benignus ẽ: neminem ꝑ
nos debere ꝓhiberi Quod cum circa uni-¬
uersos obseruandum sit atq retinendũ:

Expanded text:
diri carnali circumcisione debere, sed omnediri carnali circumcisione debere, sed omnequando et Petrus in Actis apostolorum loquatur et dicat : Dominus mihi dixit neminem hominem communem dicendum et immundum. Caeterum si homines impedire aliquid ad consecutionem gratiae posset, magis adultos et provectos et majores natu possent impedire peccata graviora. Porro autem si etiam gravissimis delictoribus, et in Deum multum ante peccantibus, cum postea crediderint, remissa peccatorum datur, et a baptismo atque a gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus contagium mortis antiquae prima nativitate contraxit, qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedia baptismo adque a gratia Dei, qui omnibus misericors et benignus et pius est, neminem per nos debere prohiberi. quod cum circa uniuersos obseruandum sit adque retinendum,
Abbreviated transcription (Latin):
dam impedim̃to ẽẽ oportere Scͥptum ẽ
enim: Omnia munda sunt mundis: Nec
alicui nr̃m id debet horrere: quod d̃s
dignatus est facerez Nam si adhue in¬
fans apartu nouus ẽ ñ ẽ ita tam̃ ut
quisqͣm illum in gr̃a danda atq inpace
facienda horrere debeat osculari: qͣndo
mosculo infantis unusquisq nr̃m ꝓ sua
religione ipsas adbuc recentes dĩ manus
debeat cogitare:quas inhomine modo
formato & recens nato quodammͦꝰ exos
culamur: quando id quod d̃s fecit am¬
plectimur. Nam quod iudaica mñ circũ¬
cisione octauus dies obseruatur: sacra¬
tum pͥmus dies futurus eẽt quo d̃s
resurgeret. & nos uiuificaret: et cͥcunci¬
sionem sp̃ualem nobis daret: hie dies
imagine: quȩ imago cessauit suꝑueni¬
entem postmodum ueritate: et data nob̾
spũali circumcisione: ꝓpter quod ne¬
minem putauimus a gr̃a consequenda¬
ẽẽ impediendum a lege quȩ iam statu¬
ta est: nec sp̃ualem cireiuncisionẽ imꝑe¬

Expanded text:
dam inpedimento esse oportere. scriptum est dam inpedimento esse oportere. scriptum est enim: omnia munda sunt mundis. nec aliquis nostrum id debet horrere quod Deus dignatus est facere. nam etsi adhuc infans a partu nonus est, non ita est tamen ut quisquam illum in gratia danda adque in pace facienda horrere debeat osculari, quando in osculo infantis unusquisque nostrum pro sua religione ipsas adhuc recentes Dei manus debeat cogitare, quas in homine modo formato et recens nato quodam culamur quando id quod Deus fecit amplectimur. Nam quod in judaica circumcisione carnali octavus dies observabatur, sacratum primus dies, futurus erat quo Dominus resurgeret et DOS uiuificaret et circumcisionem nobis spiritalem daret, hic dies imagine. quae imago cessauit superueniente postmodum uespiritali circumcisione. V. Propter quod neminem putamus a gratia consequenda impediendum esse ea lege quae jam statuta est, nec spiritalem circumcisionem impe
Abbreviated transcription (Latin):
put et faciei facies applicaretur: et
suꝑfusi helysei membra singulis par¬
uuli m̃bris. et pedes pedib iungerent᷑:
Quȩ res si scđm natiuitatis nr̃ȩ ordinẽ
et corporis qualitatem cogitetur. adul¬
to et ꝓuecto infans ñ posset equari: nec
coherere et sufficere possent parua m̃¬
bra maiorib ÷ s illic equalitas diuina
et spũalis expͥmitur: quod pa res atqp
equales oinnes sint homines: quando
a dõ semel facti sunt: et possit etas nr̃a
mincrem̃tis corporum scđm seculum. ñ
nisi si gr̃a ipsa quȩ baptitatis dacur: pro
ȩtate accipientium. uel minor. uł maior tri¬
omnib p̾beatur Nam deus ut ꝑsonã
ñ accipit sic nec etatem: cum se omnib
ad cȩlestis gr̃ȩ consecutionem. ȩqualitate
librata p̾beat parem: Nam ce quod ire¬
stigium infantis in pͥmis partus sui diebꝰ
consticuti. mundum ñ esse dixisti: quod
unusquisq adhuc horreat exosculari:
nec hoc putamus ad cȩlestem grãm dan¬

Expanded text:
put et faciei facies adplicaretur et put et faciei facies adplicaretur et superfusi Helisaei membra singulis paruuli membris et pedes pedibus iungerentur. quae res si secundum natiuitatis nostrae et corporis qualitatem cogitetur, adulto et prouecto infans non posset aequari nec cohaerere et sufficere possent parua membra maioribus. sed illic aequalitas diuina et spiritalis exprimitur, quod pares adque aequales sint omnes homines, quando a Deo semel facti sunt et possit aetas nostra in incrementis corporum secundum saeculum, non nisi si et gratia ipsa quae et baptizatis datur pro aetate accipientium uel minor uel maior triomnibus praebeatur. nam Deus ut personam non accipit, sic nec aetatem, cum se omnibus . ad caelestis gratiae consecutionem aequalitate librata praebeat patrem. Nam et quod uestigium infantis in primis partus sui diebus constituti mundum non esse dixisti, quod unusquisque nostrum adhuc horreat exosculari, nec hoc putamus ad caelestem gratiam dan
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui natus est baptirandum et scĩficã¬
dum ñ putares: longe aliud inconcilio
nr̃o uistim ẽ: In hoc enim quod tu ꝓuta¬
bas ẽẽ faciendum nemo consensit: um
uersi potius iudicauimus. nulli hominũ
nato miscdiam dĩ et grãm denegandã:
et cum dñs in ȩuangło dicat. filius homi¬
nis ñ uenit animas hominum ꝑdere.
s saluare : quantum innod̃ ẽ. si fieri pot̃
nulla anuna ꝑdenda est. Quid enim ei
deẽ. qui semel in utero dĩ manib forma¬
tus est Nob̃ enim atq oculis nr̃is scđm
dierum scl̃arium cursum: accipere qui
nati sunt uidentur incrementum: Cece¬
rum quecumq a dõ fiunt: dei factoris
maiestate et oꝑe ꝑfecta sunt: Esse deni-¬
q apud omnes. siue infantes siue maio¬
res natu diuinimuneris equalitatem.
declarat nob̃ scͥpture diuinȩ fides: cũ
helyseus suꝑ infantem. uiduȩ sunami¬
tis filium qui mortuus iacebat. ita se
dm dep̾cans suꝑstrauit: ut capiti ca-¬

Expanded text:
eum qui natus est baptizandum et sanctificaneum qui natus est baptizandum et sanctificandum non putares: longe aliud in concilio nostro uisum est. in hoc enim quod tu putabas esse faciendum nemo consensit, sed uniuersi potius iudicauimus nulli hominum nato misericordiam Dei et gratiam denegandam. nam cum Dominus in euangelio suo dicat: filius hominis non uenit animas hominum perdere sed saluare, quantum in nobis est, si fieri potest, nulla anima perdenda est. quid enim ei deest qui semel in utero Dei manibus formatus est? nobis enim adque oculis nostris secundum dierum saecularium cursum accipere qui nati sunt incrementum uidentur. ceterum quaecumque a Deo fiunt Dei factoris maiestate et opere perfecta sunt. Esse denique apud omnes sine infantes sine maiores natu unam diuini muneris aequalitatem declarat nobis scripturae diuinae fides, cum Helisaeus super infantem uiduae filium qui mortuus iacebat ita se Deum deprecans superstrauit, ut capiti ca
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Legius litteras
quondam p̃sbitero. quod ei antequam
penitentiam plenam egisset. et dño dõ
inquem delinquerat satiffecisset: thera
ptus collega nr̃ inmaturo tempore et p̾¬
proꝑa festinatione pacem dederit Quȩ
res nr̃ates mouit recessum ẽẽ adecreti no¬
stri auctoritate: ut ante legitimum et
plenum tempus satisfacionis. et sine pe¬
titu ⁊ conscientia plebis. nulla infirmi-¬
tate urgente aut necessitate cogente:
pax ei concederet᷑ S librato apud nos
diu consilio. satis fuit obiurgare thera-¬
pium collegam nr̃m. quod temere hoe
fecerit: & instruxisse nequid tale de cet̾o
faciat: pacem tam̃ quomͦcumq asacerdo¬
te dĩ semel datam. ñ putauimus auferen
dam: ac ꝑ hoc uictori communicationẽ
sibi concessam usurpare ꝑmisimus: Quã¬
tum uero ad causam infantum ꝑtinet.
quos dixisti intra scđm et tercium diem
quam nati sunt constitutos. baptirari ñ
oportere : et considerandam eẽ legem cͥcũ¬
cisionis antique. ut int᷑ octauum diem

Expanded text:
 Legimus litteras quondam presbytero, quod ei, antequam poenitentiam plenam egisset, et Domino Deo, in quem deliquerat, satisfecisset, temere Therapius, collega noster, immaturo tempore et praepropera festinatione pacem dederit. Quae res nos satis movit, recessum esse a decreti nostri auctoritate, ut ante legitimum et plenum tempus satisfactionis, et sine petitu et conscientia plebis, nulla infirmitate urgente ac necessitate cogente, pax ei concederetur, sed librato apud nos diu consilio, satis fuit objurgare Therapium collegam nostrum quod temere hoc fecerit et instruxisse ne quid tale de caetero faciat. Pacem tamen quomodocumque a sacerdote Dei semel datam dam ac per hoc Victori communicationem sibi concessam usurpare permisimus. Quantum uero ad causam infantium pertinet, quos dixisti intra secundum uel tertium diem quam nati sint constitutos baptizari non oportere et considerandam esse legem circumcisionis antiquae, ut intra octauum diem
Abbreviated transcription (Latin):
mauit: quoꝵ sententiã religiosam. et le¬
gitimã. salutarẽ fidei et ȩcclȩ catholice
congruentẽ. nos etiã seqiuti sumus: &
quales suꝑ hac re luteras fãcimus. ut sci¬
res exemplũ earũ ad noticiã tam tuam
muni dilectione transinsimꝰ. Opto te

Expanded text:
mavit. Quorum sententiam et religiosam et lemavit. Quorum sententiam et religiosam et legitimam et salutarem, fidei et Ecclesiae catholicae congruentem, nos etiam secuti sumus. Et quales super hac re litteras fecerimus ut scires, exemplum earum ad notitiam tam tuam muni dilectione, transmisimus. Opto te
Abbreviated transcription (Latin):
aut tres loquant᷑ & cȩteri examinent.
Si autẽ alii reuelatũ fuerit sedenti: ille
pͥor taceat. Qua in parte docuit. & ostẽ¬
dit multa singulis in meliꝰ reuelari: &
debere unũquẽq non ꝓ eoquod semel
inbiberat. et tenebat ꝑtinacit᷑ congre¬
di: sed siquid meliꝰ et utiliꝰ fuerit: li¬
benter amplecti. Non eñi uincim᷑ qͣnͣ¬
do offerunt᷑ nob̃ meliora. s instruim᷑:
maxime in his quȩ ad ȩccłȩ unitatem
ꝑtinent et spei ac fidei nr̃e ueritatem:
ut sacerdotes dĩ. et ecclȩ eiꝰ de ipsius dig¬
natione p̃positi. sciamꝰ remissã peccatoꝵ
non nͥ in eccła dari posse: nec posse adu̾¬
sarios xp̃i quicꝗͣ sibi circa eiꝰ grãm uin¬
dicare. Quod quidẽ & agrippinꝰ bonȩ
memoriȩ uir. cũ cȩteris coepͣis suis qͥ illo
in tempore in ꝓuincia affrica et numi¬
dia eccłam dĩ gub̃nabant statuit: et li¬
brato consilio cõmuni examinatione fir¬

Expanded text:
aut tres loquantur, et caeteri examinent. aut tres loquantur, et caeteri examinent. Si autem alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat . Qua in parte docuit et ostendit multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed, si quid melius et utilius extiterit, libenter amplecti. Non enim vincimur quando offeruntur nobis meliora, sed instruimur, maxime in his quae ad Ecclesiae unitatem pertinent et spei ac fidei nostrae veritatem; ut nos sacerdotes Dei, et Ecclesiae ejus de ipsius dignatione praepositi sciamus remissam peccatorum non nisi in Ecclesia dari posse, nec posse adversarios Christi quidquam sibi circa ejus gratiam vindicare. IV. Quod quidem et Agrippinus, bonae memoriae vir, cum caeteris coepiscopis suis qui illo in tempore in provincia Africa et Numidia Ecclesiam Domini gubernabant, statuit et librato consilii communis examine fir
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo fidĩ et ueritatis hostibꝰ cedere
Non est autẽ de consuetudine p̾scͥben¬
dum: s ratione uincendũ. Nam nec pe¬
trus quẽ pͥmũ dñs elegit. et suꝑ quem
edificauit ecclam suã cum secũ paulus
de circumcisione postmodũ decertaret
uendicauit sibi aliquid in solenter. aut
arrogant̾ p̾sumpsit: ut diceret se pͥmatũ
tenere. & obtemꝑari a nouellis et posteris
sibi potiꝰ oportere: nec desperit paulũ qͦd
eccłe priꝰ ꝑ sequutor fuisset: s consilium
ueritatis admifit: & rationi legitimȩ ꝗͣ
paulus uendicabat facile consensit:
documentũ scilicet concordiȩ et pacien¬
tiȩ tribuens: ut ñ ꝑtinaciter nr̃a ame¬
mus: s quȩ aliquando a frib et colle¬
gis nr̃is utiliter & salubrit̾ suggerunt᷑
si sint uera et legitima. ipsa potiꝰ nr̃a du¬
camus. Cui rei paulus quoq ꝓspiciens.
et concordiȩ et paci fideliter consulens.
in epła sua posuit dicens. Propħȩ duo.

Expanded text:
in aliquo fidei et ueritatis hostibus cedere. in aliquo fidei et ueritatis hostibus cedere. Non est autem de consuetudine praescribendum, sed ratione uincendum. nam nec Petrus quem primum Dominus elegit et super quem aedificauit ecclesiam suam, cum secum Paulus de circuvindicavit sibi aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit ; documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus, sed quae aliquando a fratribus et collegis nostris utiliter et salubriter suggeruntur, si sint vera et legitima, ipsa potius nostra ducamus. Cui rei Paulus quoque prospiciens, et concordiae et paci fideliter consulens, in epistola sua posuit dicens: Prophetae autem duo
Abbreviated transcription (Latin):
reseos et scismatũ pͥma adhuc fuerant¬
inicia: ut nichil illic eẽnt. qui de eccłã re¬
cedebant et baptirati priꝰ fuerant: qͦs
tunc tam̃ ad eccl̾am reu̾tentes. & peni¬
tentiã agentes. necesse non erat bapti¬
zare. Quod nos quoq usq hodie serua¬
mus : ut quos constet hic baptiratos ẽẽ
a nob̃ adhereticos transisse: si post mo¬
dum peccato suo cognito et errore dige¬
sto. adueritatẽ et matricẽ redeant. satis
sit inpenitentia manũ imponere: ut
quia ouis iam fuerat: hanc ouẽ abiectã
et errabundã in ouile suũ pastor recipi¬
at: Si autẽ qui abhereticis uenit. bapti¬
zatus in eccła priꝰ non fuit: s alius in
totum. et ꝓphanus uenit: baptirandꝰ
ẽ ut ouis fiat: quia una est aqua in ex¬
cłia scã. quȩ oues faciat: E idcirco quia
nichil potest ẽẽ cõmune mendacio et
ueritati: tenebͥs et luci: morti et immor¬
mus eccłȩ catholicȩ unitatẽ tenere: nec

Expanded text:
reseos et schismatum preseos et schismatum pinitia, ut hi illic essent qui de Ecclesia recedebant et hic baptizati prius fuerant: quos tunc ad ecclesiam reuertentes et paenitentiam agentes necesse non erat baptizare. quod nos quoque hodie obseruamus, ut quos constet hic baptizatos esse et a nobis ad haereticos transisse, si postmodum peccato suo cognito et errore digesto ad ueritatem et matricem redeant, satis sit in paenitentia manum inponere, ut quia ouis iam fuerat, hanc ouem abigeatam et errabundam in ouile suum pastor recipiat. si autem qui ab haereticis uenit baptizatus in ecclesia prius non fuit, sed alienus in totum et profanus uenit, baptizandus est ut ouis fiat, quia una est aqua in ecclesia sancta quae oues faciat. et idcirco quia nihil potest esse commune mendacio et ueritati, tenebris et luci, morti et inmormus ecclesiae catholicae unitatem tenere nec
Abbreviated transcription (Latin):
nos: sed baptirari. Neq eñi accipiunt
illic aliquid: ubi nichil est. Heniunt ad
ritas una est. Porro autẽ quidã de colle¬
gis nr̃is malunt hereticis honorẽ dare.
quam nob̃ consentire: & uniꝰ baptismi
asseueratione. baptirare uenientes no¬
lunt. Sic autem duo baptismata ipsi
faciunt: dũ apud hereticos baptisma
ẽẽ ducunt: aut certe quod ẽ grauiꝰ. he¬
reticorũ sordidam & ꝓphanã tinctionẽ
uͦ et unico et legitimo eccłȩ catholicȩ ba¬
ptismo p̃ponere. et p̾ferre contendunt:
ñ consicdantes scͥptũ eẽ qui baptiratur
a mortuo: quid ꝓficit lauatio eiꝰ: Ma¬
nifestũ est autẽ eos qui ñ sunt in eccła
xp̃i. int̾ mortuos computari: nec posse
ab eo iuuificari alterũ. cum ipse ñ uiuat:
quando una sit ȩccła. quȩ uite et̾ne gr̃a¬
consequuta. et uiuit inet̾nũ. et uiuifi¬
cat dĩpopłm: & dicunt se ueterẽ consue¬
tudinẽ sequi: quando apud ueteres. he¬

Expanded text:
nos sed baptizari. neque enim accipiunt nos sed baptizari. neque enim accipiunt illic aliquid ubi nihil est, sed ueniunt ad ritas una est. porro autem quidam de collegis nostris malunt haereticis honorem dare quam nobis consentire, et dum unius . baptismi adseueratione baptizare uenientes nolunt, sic aut duo bfaciunt, dum et apud haereticos baptisma esse dicunt, aut certe, quod est gravius, haereticorum sordidam et profanam tinctionem, vero et unico et legitimo Ecclesiae catholicae baptismo praeponere et praeferre contendunt, non considerantes scriptum esse: qui baptizatur a mortuo, quidio proficit lauatione eius? manifestum est autem eos qui non sunt in ecclesia Christi inter mortuos conputari nec posse ab eo uiuificari alterum qui ipse non uiuat, quando una sit ecclesia, quae uitae aeternae graconsecuta et uiuit in aeternum et uiuificat Dei populum. Et dicunt se in hoc ueterem consuetudinem sequi, quando apud ueteres hae
Abbreviated transcription (Latin):
ypͥanus ouinto fr̃i salutẽ. Retu¬
lit ad me frat̃ l̾m̃e Lucianus cõ¬
presbiter nr̃. te desiderare ut significare¬
mus tibi: quid sentiremꝰ de his qͥ apud
heretieos. et scismaticos baptirati uident᷑
De quare quod nuꝑ inconcilio plurimi
ut scires. eiusdẽ epłe exemplũ tibi misi.¬
Nescio et enim qua p̾sumptione ducunt᷑
quidam de collegis nr̃is: ut putent eos
qui apud hereticos et scismaticos tincti
sunt. quando ad nos uenerint baptira¬
ri non oportere: eo quod dicant unum
baptisma ẽẽ : quod unũ scilicet in ȩccła
catholica est quia ȩccła una ẽ. ẽẽ baptis¬
ma pret̾ ecclam non potest. Nam cũ duo
baptismata ẽẽ non possint: si heretiei
uere baptirant. ipsi habent baptisma.
et qui hoc illis patrociniũ de auctorita¬
te sua p̾stat: cedit illis. & consentit: ut
hostis & adu̾sariꝰ. xp̃i habere uideatur.
abluendi et uiuificandi. et scĩficandi
hominis potestatẽ. Nos autẽ dicimꝰ eos
qui inde ueniunt ñ rebaptitari apud

Expanded text:
yprianus Quinto fratri salutem. Retulit ad me, frater charissime, Lucianus compresbyter noster te desiderasse ut significaremus tibi quid sentiamus de his qui apud haereticos et schismaticos baptizati videntur. De qua re quid nuper in concilio plurimi ut scires, eiusdem epistulae exemplum tibi misi..nescio qua etenim praesumptione ducuntur quidam de collegis nostris ut putent eos qui apud haereticos tincti sunt, quando ad nos uenerint, baptizari non oportere, eo quod dicant unum baptisma esse: quod unum scilicet in ecclesia catholica est, quia ecclesia una est et esse baptisma praeter ecclesiam non potest. nam cum duo baptismata esse non possint, si haeretici uere baptizant, ipsi habent baptisma. et qui hoc illis patrocinium de auctoritate sua praestat, cedit illis et consentit ut hostis et aduersarius Christi habere uideatur abluendi et purificandi et sanctificandi hominis potestatem. nos autem dicimus eos qui inde ueniunt non rebaptizari apud
Abbreviated transcription (Latin):
designasse iam nos illis sciatis: ut et
sportulis idẽ cũ p̾sbitis honorent᷑: et
diuisiones menstruas ȩquitatis quan¬
titatibꝰ parciant᷑.: sessuri nob̾cũ. ꝓuectiᷤ
et corroboratis annis sius: qͣuis in nul¬
lo minor possit uideri ȩtatis indole. qͥ
consũmauit ȩtatẽ głe dignitate. Opto

Expanded text:
designasse nos illis jam sciatis, ut et designasse nos illis jam sciatis, ut et sportulis iisdem cum presbyteris honorentur, et divisiones mensurnas aequatis quantitatibus partiantur, sessuri nobiscum provectis et corroboratis annis suis, quamuis in nullo minor possit uideri aetatis indole qui consummauit aetatem gloriae dignitate. opto
Abbreviated transcription (Latin):
nib copulatꝰ est. Pares ambo & utriq
consimiles: inquantũ gła sublimes. in tã¬
tum uerecundia humiles: qnͣtũ diuina
dignatione. ꝓmoti: tantũ sua quiete &
tranquillitate submissi: & uirtutũ parit̃
et moꝵ singulis exẽpla p̃bentes: & con¬
gressiomi & paci congruentes: illie robo¬
re. hic pudore laudabiles. In talibꝰ seruiᷤ
laudatur dñs: in eiꝰ modi confessoribus
głat᷑: quoꝵs secta & conu̾satio sic ꝓficit
ad p̾coniũ głȩ: ut magisteriũ cȩtis pre
subtractos. quadã ut sic dixerĩ resurrec¬
tione circa eos facta incolumes reserua¬
uit: ut dum nichil in honore sublumꝰ.
nichil in humilitate submissiꝰ a frĩb
cernit᷑: hos eadẽ frat̾nitas sectata co¬
mitet᷑. Eos tam̃ lectores interĩ constitu¬
tos sciatis: quia oportebat lucernam
suꝑ candelabrũ poni. unde omnib
luceat: & głosos uultꝰ in loco altiore
bus prebeant. Ceterũ p̃sbiterii honorẽ

Expanded text:
nibus copulatus est. pares ambo et uterque nibus copulatus est. pares ambo et uterque consimiles, in quantum gloria sublimes, in tantum uerecundia humiles, quantum diuina dignatione promoti, tantum sua quiete et tranquillitate summissi, et uirtutum pariter et morum singulis exempla praebentes et congressioni et paci congruentes, illic robore hic pudore laudabiles. In talibus seruis laetatur Dominus, m eiusmodi coniessonbus gloriatur, quorum secta et conuersatio sic proficit ad praeconium gloriae ut magisterium ceteris praebsubtractos quadam dixerim resurrectione circa eos facta incolumes reseruauit, ut dum nihil in honore sublimius, nihil in humilitate summissius a fratribus cernitur, hos eosdem fraternitas sectata comitetur. hos tamen lectores interim constitutos sciatis, quia osuper candelabrum poni, unde omnibus luceat, et gloriosos vultus in loco altiore bus praebeant. Caeterum presbyterii honorem
Abbreviated transcription (Latin):
ri incȩlesti p̾dicatione głosũ: nͣ inuenio
quẽ beatiorẽ magis dicã: utrũ ne illos
de posteritate tã clara. an hunc de origi¬
ne głosa. Ita ȩqualit̃ apud eos recurrit.
& cõmeat diuina dignatio: ut ce illoꝵ
coronaᷤ dignitas sobolis illustret: et
huiꝰ głam sublimitas generis illuminet:
suꝑ tribunal eccłiȩ oportebat imponi:
ut loci altioris celsitate subnixꝰ. & plebi
uniuersȩ ꝓhonoris sui claritate conspi¬
cuus: legat p̃cepta et euangłiũ dm̃ quẽ
fortiter & fidelit̾ sequit᷑ Nox dm̃ con-¬
audiatur. Uiderit. an sit ulterior gradꝰ
ad quẽ ꝓfici in eccłia possit: nichil ẽ in
quo magis confessor frĩb ꝓsit: quã ut
etangłica lectio de eiꝰ ore audiat᷑. Lecto¬
ris fidẽ quisq audierit imitet᷑. Iungẽ¬
dus in lectione aurelio fuerat. cũ quo
et diuim honoris societate coniunctꝰ est:
cũ quo om̃ib uirtutibꝰ & laudis insig¬

Expanded text:
ri in caelesti praedicatione generosum. non inuenio ri in caelesti praedicatione generosum. non inuenio quem beatiorem magis dicam, utrumne illos de posteritate tam clara an hunc de origine gloriosa. ita aequaliter apud eos recurrit et commeat diuina dignatio ut et illorum coronam dignitas sobolis inlustret et huius gloriam\' sublimitas generis inluminet. d est super tribunal ecclesiae oportebat inponi, ut loci altioris celsitate subnixus et plebi uniuersae pro honoris sui claritate conspicuus legat praecepta et euangelium Domini quae fortiter ac fideliter sequitur? uox Dominum const audiatur. uiderit an sit ulterior gradus ad quem profici in ecclesia possit. nihil est in quo magis confessor fratribus prosit quam ut dum euangelica lectio de ore eius auditur, lectoris fidem quisque audierit imitetur. iungendus in lectione Aurelio fuerat, cum quo et diuini honoris societate coniunctus est, cum quo omnibus uirtutis et laudis insig
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis thomȩ sunilis extiterit. qͥ minꝰ
auribꝰ credat: nec ocłorũ fides deest: ut
quis quod audit et uideat. In seruos dĩ
ditur: parentib ac ꝓpinquis suis ho¬
nore consimili diuinȩ dignationis eqͣt᷑
Nuia eiꝰ celerina: iam pͥdem martyrio
coronata ẽ. Item Patruus eiꝰ & auuncłs
laurentiꝰ et ignatiꝰ. incastris & ipsi qͦn¬
dam secularib militantes: sed ueri &
spũales dĩ milites. dum diabolũ. xp̃i
confessione ꝓsternunt: palmas dm̃ et
coronas illustri passione meruerunt.
Sacrificia ꝓ eis semꝑ ut meministis of¬
ferimꝰ: quociens martyrũ passiones &
dies. anniu̾saria cõmemoratione celebra¬
mus. Nec degener gͦ eẽ nec minor pote¬
rat. quẽ sic domesticis exemplis uirtutiᷤ
ac fidĩ. ꝓ uocabat familiȩ dignitas. & ge¬
nerosa nobilitas. Quod si in familia seła¬
ri. p̾dicationis et laudis ẽ ẽẽ patriciũ:
quanto maioris laudis & honoris ẽ fie¬

Expanded text:
aliquis Thomae similis extiterit qui minus aliquis Thomae similis extiterit qui minus auribus credat, nec oculorum fides deest ut quis quod audit et uideat. in seruo Dei uditur, parentibus ac propinquis suis honore consimili diuinae dignationis aequatur. auia eius Celerina iam pridem martyrio coronata est. item patruus eius et auunculus Laurentinus et Egnatius in castris et ipsi quondam saecularibus militantes, sed ueri et spiritales Dei milites, dum diabolum Christi confessione prosternunt, palmas Domini et coronas inlustri passione meruerunt. sacrificia pro eis. semper ut meministis, offerimus, quotiens martyrum passiones et dies anniuersaria commemoratione celebramus. nec degener ergo esse nec minor poterat quem sic domesticis exemplis uirtutis ac fidei prouocabat familiae dignitas et generosa nobilitas. quod si in familia saeculari praedicationis et laudis est esse patricium, quanto maioris laudis et honoris est fie
Abbreviated transcription (Latin):
hic int̾ ꝑsequutionis inicia feruentia
cũ ipso infestationis pͥncipe. & auctore
congressus: dũ in expugnabili firmita¬
te certaminis sui adu̾sariũ uicit: um¬
cendi cȩt̾is uiã fecit: ñ breui cõpendio
uulnerũ uictor: sed adherentib diri &
ꝑmanentib pęnis. longe colluctationiᷤ
miracło triumphator. P decẽ et nouẽ
dies. custodia carceris septus. inneruo
ac ferro fuit: sed posito in uincłis corpo¬
re. solutꝰ ac liber sp̃c mansit. Caro famis
ac sitis diuturnitate contabuit: s ani¬
mã fide et uirtute uiuentẽ nutrim̾tis
spͣualib dẽ pauit. Iacuit int̃ penas peniᷤ
suis fortior: inclusus includentibꝰ maior.
iacens stantib celsior: uincientibꝰ firmi-¬
or uinctus. sublimior iudicantibꝰ iudi¬
catus. & quãuis ligati neruo pedes
ẽẽnt: calcatꝰ serpens. & obstrictꝰ & uictꝰ ẽ.¬
Sunt magna. sunt mira quȩ de uirtuti
bus eiꝰ ac laudib frat̾nitas audiat: & si

Expanded text:
hic inter persecutionis initia feruentia hic inter persecutionis initia feruentia cum ipso infestationis principe et auctore congressus, dum inexpugnabili firmitate certaminis sui aduersarium uincit, uincendi ceteris uiam fecit, non breui conpendio uulnerum uictor, sed adhaerentibus diu et permanentibus paenis longae conluctationis miraculo triumphator. per decem nouem dies custodia carceris saeptus in neruo ac ferro fuit. sed posito in uinculis corpore solutus ac liber spiritus mansit. caro famis ac sitis diuturnitate contabuit, sed animam fide et uirtute uiuentem nutrimentis spiritalibus Deus pauit. iacuit inter paenas paenis suis fortior, inclusus includentibus maior, iacens stantibus celsior, uincientibus firmior uinctus, sublimior iudicantibus iudicatus, et quamuis ligati neruo pedes essent, galeatus serpens et obtritus et uictus esbus eius ac laudibus fraternitas audiat. et si
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s lm̃i beneficia diuina: quib eccłiã
suã dñs illustrare tẽporib nr̃is & hone¬
stare dignatꝰ est: cõmeatũ dando bonis cõ¬
fessorib suis et martyrib suis głosis.
ut qui sublimit̃ xp̃m confessi eẽnt: cle¬
rum post modũ xp̃i. ministeriis ȩcele¬
siasticis adornarent: Exultate itaq et
gaudete nobcũ: Lectis litteris ur̃is qͥbꝰ¬
ego gauisus sũ. et college mei qͥp̃sentes
aderant: referimꝰ ad uos. celerinũ frẽm
nr̃m uirtutibꝰ parit᷑ et morib głosum
clero nr̃o ñ humana suffragatione. sed
diuina dignatione coniunctũ. Qͥ cũ
consentire dubitaret eccłiȩ ipsiꝰ ammo¬
nitu & hortatu. in uisione ꝑ noctẽ com¬
pulsus est. ne negaret nob̃ suadentibꝰ:
cui plus licuit. et coegit. quia nefas fue¬
rat. nec decebat sine honore ȩccłiastico
ẽẽ: quem sic dñs honorauit cȩlestiꝰ gr̃e
dignitate: Hic ad tẽporis nr̃i prelium
pͥmꝰ: hic inter. xp̃i milites ante signatꝰ

Expanded text:
simi, beneficia diuina quibus ecclesiam suam Dominus inlustrare temporibus nostris et honestare dignatus est, commeatum dando bonis confessoribus suis et martyribus gloriosis, ut qui sublimiter Christum confessi essent clerum postmodum Christi ministeriis ecclesiasticis adornarent. exultate itaque et gaudete nobiscum lectis litteris nostris quibus ego et collegae mei qui praesentes aderant referimus ad uos Celerinum fratrem nostrum uirtutibus pariter et moribus gloriosum clero nostro non humana suffragatione sed diuina dignatione coniunctum. qui cum consentire dubitaret, ecclesiae ipsius admonitu et hortatu in uisione per noctem conpulsus est ne negaret. nobis suadentibus cui plus licuit et coegit, quia nec fas fuerat nec decebat sine honore ecclesiastico esse quem sic Dominus honorauit caelestis gloriae dignitate. Hic ad temporis nostri proelium primus, hic inter Christi milites antesignanus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑherentiũ yppodiaconũ nuꝑ feceratis. ut
his qui post lapsũ infirmitate app̃hensi
cẽnt & penitentes cõmunicationẽ deside¬
rarent. subuemret᷑. standũ putaui et cũ
ur̃a sententia: ne actus nrͣqui adunatus
ẽẽ & consentire etrra omĩa debet. in aliquo
discreparet: Piane cȩteroꝵ causas quãuis
libello a martyrib accepto differri man¬
daui. et in nrãm p̾̃sentiã reseruari: ut cũ
pace a dño nob̃ data. complures p̃positi

Expanded text:
per Crementium hypodiaconum nuper feceratis, ut per Crementium hypodiaconum nuper feceratis, ut iis qui post lapsum infirmitate apprehensi essent, et poenitentes communicationem desiderarent, subveniretur, standum putavi et cum vestra sententia, ne actus nesse et consentire circa omnia debet in aliquo discreparet. plane ceterorum causas quamuis libello a martyribus accepto differri mandaui et in nostram praesentiam reseruari, ut cum pace a Domino nobis data plures praepositi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩꝑant compͥmerent᷑ intercedentibꝰ nob.
plebi quoq ipsi qnͣtũ potiumꝰ amimũ
composuimꝰ: & ut ȩccliastica disciplina
reseruaret᷑ instruximꝰ. Post modũ uͦ cũ
quidam de lapsis. siue sua sponte siue
alio incitatore audaci flagitatione prue¬
rent. ut pacem a martyribꝰ & confessorib
ꝓmissã ex torquere uiolento impetu nite¬
rent᷑. de hoc etiam bis ad clerũ luteras
feci. et legi eis mandaui: ut ad illorũ uio¬
lentiã interĩ quo qͦ genere muttigandã. si
qui libello a martyrib accepto de scło
excederent. ex omolo gesi facta. et manu eis
inpęnitentiã imposita: cum pace sibi a
martẏrib ꝓmissa. ad dñm remuterentur.
Nec hoc lege dedi. aut me auctore temere¬
constitui: sed cum uideret᷑ et honor marty¬
ribꝰ habendus. & eorum qͥ omĩa turbare cu¬
piebant impetꝰ compͥmendus. & preterea
scripta ur̃a legissẽ. quȩ huc adclerũ nr̃m

Expanded text:
coeperant. conprimerentur intercedentibus nobis. coeperant. conprimerentur intercedentibus nobis. plebi quoque ipsi quantum potuimus animum conposuimus et ut ecclesiastica disciplina seruaretur instruximus. Postmodum nero cum quidam de lapsis sine sua sponte sine alio incitatore audaci flagitatione promerent ut pacem sibi a martyribus et confessoribus promissam extorquere uiolento impetu niterentur, de hoc etiam bis ad clerum litteras feci et legi eis mandaui, ut ad illorum uiolentiam interim quoque genere mitigandam, si qui libello a martyribus accepto de saeculo excederent, exomologesi facta et manu eis in paenitentia inposita cum pace sibi a martyribus promissa ad Dominum remitterentur. nec in hoc legeconstitui. Sed, cum videretur et honor martyribus habendus et eorum qui omnia turbare cupiebant impetus comprimendus, et praeterea vestra scripta legissem quae huc ad clerum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: quantũ scđ̾m legem fidei & timorẽ
dĩ dño suggerente nr̃a mediocritas potu¬
it eniti. Postea uͦ quam & tormenta uene¬
runt. siue iam tortis fr̃ib nrͣis. siue ad¬
huc ut torquerent᷑ inclusis: ad corrobo¬
randos & confortandos eos nr̃ sermo pe¬
netrauit. Item cum comꝑisseꝰ eos qui sa¬
crilegis contactibꝰ manus suas atq ora
maculassent. uel nefandis libellis nicħ¬
ominus conscientiã polluissent. ex am¬
bire. ut martytes possent confessores qͦq
importuna & gratiosa dep̾catione corrũ¬
pere: ut sine ullo discrimine atq ex a
mine singuloꝵ. darent᷑ cotidie libelloꝵ
milia contra euangłii legem litteras feci
quibꝰ martyres & confessores consilio meo
qnͣtum possem ad dñica precepta reuo¬
care. Item p̾sbitis & diaconibꝰ non defuit
sacerdotis uigor: cum quidã minꝰ dis¬
ciplinȩ memores et temeraria festinati¬
one p̾cipites cum lapsis cõmunicare iã

Expanded text:
fuit, quantum secundum legem fidei et timorem fuit, quantum secundum legem fidei et timorem Dei Domino suggerente nostra mediocritas potuit eniti.. postea quam uero et tormenta uenerunt, siue iam tortis fratribus nostris siue adhuc ut torquerentur inclusis, ad corroborandos et confortandos eos noster sermo penetrauit. item cum conperissem eos qui sacrilegis contactibus manus suas adque ora maculassent uel nefandis libellis nihilominus conscientiam polluissent exambire ad martyras passim, confessores quoque inportuna et gratiosa deprecatione conrumpere ut sine ullo dimine singulorum darentur quotidie libellorum milia contra euangelii legem, litteras feci quibus martyras et confessores consilio meo quantum possem ad dominica praecepta reuocarem. item presbyteris et diaconibus non defuit sacerdotii uigor ut quidam minus disciplinae memores et temeraria festinatione praecipites, qui cum lapsis communicare iam
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus presbiteris & diaco¬
nib rome consistentibꝰ. fratribꝰ
minus simpliciter & minꝰ fidelit᷑ uob̃
renuntiari quȩ hic a nob̾ & gesta sunt &¬
geruntur: necessariũ duxi has ad uos
litteras facere: quibꝰ uob̃ actus nr̃i & dis¬
cipline et diligentiȩ ratio redderet᷑. Nã
sicut dñi mandatis instruim᷑. orto isto
turbationis impetu pͥmo. cum me ela¬
more uiolento frequens popłs fatigasset.
non tam meã salutẽ quã quietem frm̃
publicã cogitans. interim secessi. ne per
inuerecundã presentiã meã sedicio quȩ
cȩpat plus ꝓuocaret᷑. absens tam̃ corpore.
nec spũ. nec acto. nec monitis meis de¬
consulerẽ: E quid egerim. loquuntur
uob̾ epłe pro temporibꝰ emisse. numero
tredecim quas ad uos misi: in quibꝰ nec
clero consilium. nec confessoribꝰ exhortatio.
nec extorribꝰ quando oportuit obiurgatio.
nec uniu̾sȩ frat̾nitati ad dep̾candã dei
miscdiam alloquutio & ꝑsuasio nr̃a de¬

Expanded text:
yprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus minus simpliciter et minus fideliter vobis renuntiari quae hic a nobis et gesta sunt et geruntur, necessarium duxi has ad vos litteras facere, quibus vobis actus nostri et disciplinae et diligentiae ratio redderetur. nam sicut Domini mandata instruunt, orto statim turbationis impetu primo, cum me clamore uiolento frequenter populus flagitasset, non tam meam salutem quam quietem fratrum publicam cogitans interim secessi, ne per inuerecundam praesentiam nostram seditio quae coeperat plus prouocaretur. absens tamen corpore nec spiritu nec actu nec monitis meis deconsulerem. Et quid egerim locuntur uobis epistulae pro temporibus emissae numero tredecim, quas ad uos transmisi, m quibus nec clero consilium nec confessoribus exhortatio nec extorribus quando oportuit obiurgatio nec uniuersae fraternitati ad deprecandam Dei misericordiam adlocutio et persuasio nostra de
Abbreviated transcription (Latin):
mus noctẽ ꝓdie: ambulare noscre¬
damus semꝑ inlumine:ñimpe¬
diam᷑ atenebris quas euasumus:
nulla sint horis nocturnis p̃cum dãp¬
nanulla orationum pigra ⁊ignaua
futi sumꝰ: habituri in regno sine in¬
t̃uentu noctis solum diem: sicnocte
quasi inlumine uigilemus. Ora tͣi
semꝑ: ⁊ acturi grãs dño hinc quoq
orare ⁊ grãs agere ñ desinamus:

Expanded text:
mus noctem pro die. Ambulare nos cremus noctem pro die. Ambulare nos credamus semper in lumine, non impediamur a tenebris quas evasimus. Nulla sint horis nocturnis precum damna, nulla orationum pigra et ignavfuturi sumus. Habituri in regno sine interventu noctis solum diem, sic nocte quasi in lumine vigilemus. Oraturi semper et acturi gratias Deo, hic quoque orare et gratias agere non desinamus
Abbreviated transcription (Latin):
mus et iocundemur meo. Item qd̃
solappellatus sit: malachias ꝓpħ̃a
testatur dicens. Uobis aũt quitime¬
tis nom̃ dñi orietur sol iusticie: et in
alis eiꝰ curatio ẽ. Quod siiscripturiˢ
frequent̃. ac semꝑ d̾s debeat adorari:
insistamus ꝑtotum diem p̃cib ⁊ ore¬
mus: et qñmundi lege decurrens in¬
cib alt̾nis nox reuoluta succedit: nul
lum de nocturnis tenebris ẽẽ oranti¬
bus dãpnum potest: quia fuiis lucis
et innoctib ẽ dies. Qñ enim sinelumi¬
ne ẽ cunlum̃ ĩ corde ẽ: Aut qñ sol eri
nec noctib ab oratione cessemus. Sic
anta uidua sine int̾missione ro-¬
gans semꝑ et uigilans: ꝑseuerabat
in ꝓmerendo dño. sicut et in euan-¬
głio scͥptum ẽ. Non recedebat detem-
plo ieiuniis et orationib seruiens
tiles. qui nec dum nluminati sunt:
uł iudei qui deserto lumine intene¬
bris remanserunt. Nosaut̃ fr̃s dilec¬
tissimi qui indñi luce semꝑ sumus:
qui meminimus et tenemus quid
ẽẽ accepta gr̃a ceꝑimus: compute¬

Expanded text:
mur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis frequenter ac semper Deus debeat adorari, instemus per totum diem precibus et oremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reulum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum possit, quia filiis lucis ipsa nocte dies est. Quando enim sine lumine est, cui lumen in corde est? aut quando sol et nec noctibus ab oratione cessemus, sicut Anna vidua sine intermissione rogans semper et vigilans perseverabat in promerendo Deo, sicut in Evangelio scriptum est: Non recedebatplo, jejuniis et orationibus serviens tiles, qui necdum illuminati sunt, vel Judaei, qui, deserto lumine, in tenebris remanserunt. Nos, fratres dilectissimi, qui in Domini luce semper sumus, qui meminimus et tenemus quid esse accepta gratia coeperimus, compute