comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. Nec tñ credendũ ẽ: qͥa locũ
ꝙ̃ acceꝑat ꝑdidit. qͥa dubiũ nõ est
qd̾ intercessoris sui p̃cib potuit pꝰt
mortẽ meliꝰ uiu̾e: qͥ ⁊ ante mortem
studuit om̃ipotẽti deo plac̾e̾. S cur
multa de eiꝰ uita dicimꝰ cũ ñe usq
ad corpꝰ illiꝰ tot u̾ͥtutũ documenta
teneamꝰ: Demoniacos qͥꝓpe ab sol¬
u̾e. egros curare: qͦtiens ex fide petit᷑
qd̾ uiuens consueu̾at hoc ĩdesinent̾
face̾ ⁊ apud mortua sua ossa ꝑseu̾at.

Expanded text:
mansit. Nec tamen credendum est quia locum mansit. Nec tamen credendum est quia locum quem acceperat perdidit, quia dubium non est quod intercessoris sui precibus potuit post mortem melius vivere, qui et ante mortem studuit omnipotenti Deo placere. Sed cur multa de ejus vita dicimus, cum nunc usque ad corpus illius tot virtutum documenta teneamus? Daemoniacos quippe absolvere, aegros curare quoties ex fide petitur, ut vivus consueverat hoc indesinenter facere, et apud mortua sua ossa perseverat.
Abbreviated transcription (Latin):
morte ilꝰ cepit: eisq rendit dicens.
Recedite. ⁊ hec dice nolite: quia ius¬
sio om̃ipotentis dei ẽ: cui contͣ ire
nullus hominũ põt. Illis itaq dis¬
cedentib: tristis ex morte illiꝰ man¬
sit ẽpc. Subseq̃nti autẽ die dñico.
ante exurgentis lucis crepusculs̃
uocatis duob dyaconib suis: ꝑrexit
ad domũ defuncti. accessit ad locum
in or̃onem dedit. Expleta aũt p̾ce
surrexit. ⁊ iuxta corpꝰ defũcti sedit.
Non aũt gͣndi uoce defunctũ ꝑ no¬
mẽ uocauit dicẽs. Frat̾ marcelle.
Ille aũt ac si leuit̾ dormiens. ad ui¬
cinam uocem qͣmuis modicã fuiss
excitatꝰ. statim ocłos aꝑuit. atq ad
ep̃m respiciens dixit. O. qͥd fecisti.
Quid feci: At ille ait. Duo hest̾na
die uen̾unt qͥ me eicientes de corꝑe
in bonũ locũ dux̾unt. hodie aũt unͦ
missus ẽ qui dixit. Reducite eum.
qͥa fortunatꝰ ep̃e ĩ domũ illiꝰ uenit.
Qͥb u̾bis expletis mox ⁊ ex ĩfirmi¬
tate conualuit. ⁊ in hac uita diutiͦ

Expanded text:
epit, eisque respondit, dicens: 201 Recedite, et haec dicere nolite, quia fussio omnipotentis Dei est, cui contraire nullus hominum potest. Illis itaque discedentibus, tristis ex morte ejus mansit episcopus. Subsequente autem die Dominico ante exsurgentis lucis crepusculum, vocatis duobus diaconibus suis, perrexit ad domum defuncti; accedensque ad locum in orationem dedit. Expleta autem prece surrexit, et juxta corpus defuncti sedit; non autem grandi voce defunctum per nomen vocavit, dicens: Frater Marcelle. Ille autem, ac si leviter dormiens, ad vicinam vocem quamvis modicam fuisset excitatus, statim oculos aperuit, atque ad episcopum respiciens, dixit: O quid fecisti? Quid feci? At ille: Duo hesterno die venerunt, qui me ejicientes ex corpore in bonum locum duxerunt, hodie autem unus missus est qui dixit: Reducite eum, quia Fortunatus episcopus in domum ejus venit. Quibus verbis expletis, mox ex infirmitate convaluit, et in hac vita diutius
Abbreviated transcription (Latin):
uite uen̾abilis in eisdem ꝑtib x
ĩmense uͥtutis gr̃a pollebat: ita ut
ñ nũqͣm ab obsessis corporsb legio¬
nes demonũ pelleret. ⁊ continue or̃o¬
nis studio intentꝰ. obiectas contra seeoꝵ
multitudines superaret. Huiꝰ uiri fa¬
miliarissimꝰ fuit iulianꝰ nr̃e eccł̃ie de¬
fensor. qui ante non longũ tempus
in hac urbe defunctus est: cuiꝰ ego qͦq
didici hac relatõne qd̾ narro: quia se¬
pe gestis illiꝰ ausu familiaritatis int̾¬
erat: eiꝰq post memoriã ad instructõ¬
nẽ nr̃am quasi faui dulcedinẽ in
ore retinebat. Matrona q̃dã nobi
dedicatõnẽ oratorii beati sebastiani
dem qua sub seq̃nti die ad dedicatõ¬
nẽ p̃dicti oratorii fuerat ꝓcessura.
uoluptate carnis deuicta.auiro suo
sese abstin̾e ñ potuit. Cũq mane
fc̃o conscientiã det̾reret ꝑpetrata car¬
nis delectatõ. ꝓcessionẽ uͦ ĩpetraret
u̾etũdia: plus erubescens uultũ ho¬
minũ qͣm dei iudiciñ metuens. cũ

Expanded text:
itae venerabilis in eisdem partibusimmensae virtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus legiones daemonum pelleret, et continuae orationis studio intentus, objectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona quaedam nobdedicationem oratorii beati Sebastiani dem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum
Abbreviated transcription (Latin):
or̃onẽ dedit: tantoq adnisu p̃cib ĩ¬
cubuit. qͣnto ⁊ in uno corꝑe contra se
assist̾e legionis aciem inuenit: cũ ñ
post multos dies ita sanã atq ĩcolu¬
mẽ reddidit. ac si in eam uis ꝓpͥum
Dyabolus nũqͣm habuiss.
lio quoq tẽꝑe. idem uir om̃ipo¬
tentis dei famulus ex obsesso qͦdã
homine ĩmũdũ sp̃m excussit. Qui
malignus sp̃e cũ uesperasdẽte iam
die secretam ab hominib horã cer¬
neret:ꝑegͥnũ quẽpiam ẽẽ se simu-¬
lans. tircuire cepit ciuitatis plate¬
ał ⁊ clamare. O uirũ scin fortunatũ
ep̃m. ecce quid fecit. ꝑegrinũ homi¬
nem de hospicio suo expulit.quero
ubi requiesc̾e debeam ⁊ in ciuitate eiꝰ
non inuenio. Tunc quidã ĩ hospicio
cum uxore sua ⁊ ꝑuulo filio ad pru¬
nas sedebat. Qui uocem eiꝰ audiens.

Expanded text:
orationem dedit; tantoque annisu precibus inorationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: O virum sanctum Fortunatum episcopum! ecce quid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus audiens,
Abbreviated transcription (Latin):
simul dyabolus inuasit. ⁊ quia uitͣ
uires uoluit qͥcqͣm p̾sum̾e. cõpultꝰ
ẽ agnosce̾ in sua uexatõne qͥd esset.
Hii uͦ qͥ aderant puellã in manib
ex oratorio sublatam ad domũ. ꝓpͥã
deportau̾nt. Cumq hanc antiquus
hostis uexatõne continua uehemẽtꝰ
attereret. ꝓpinqͥ sui eam carnalit̾
amantes atq amando ꝑseq̃ntes. ad
obtinendũ salutis remediũ malefi¬
cis tradid̾unt: ut eiꝰ animã funditꝰ
extinguerẽt. cuiꝰ carni magicis arti¬
b ad tempꝰ ꝓdesse conarentur. Ducta
itaq est ad fluuiũ atq in aqͣ m̾sa.
ibiq diutinis incantatõnib ag̾e̾
malefici moliebant᷑: ut is qͥ eam in¬
uaserat dyabolus exiret. S miro
legio intrauit.Cepit ex illa hora tot
motib agitari. tot uocib clamorib¬
q ꝑstreꝑe: quot spiritib tenebatur.
sue ꝑfidie culpam fatentes. hãc ad
dux̾unt: eiq reliq̃runt. Qua ille
suscepta. multis se dieb ac noctib ĩ

Expanded text:
 quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed mirolegio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. ae perfidiae culpam fatentes, hanc ad duxerunt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in
Abbreviated transcription (Latin):
dici greco uocabulo freneticũ apel¬
lant. Qͥ nocte quadam cũ magnas
uoces scilicet in sanꝰ ederet. cunctosq
egros ĩmensis clamorib ꝑturbaret.
ita ut nulli illic capere sõniũ liceret.
fiebat res ualde mirabilis.quia unde
unꝰ male. inde om̃s det̾ius habebant.
S sicut ⁊ pͥus a reu̾entissimo florido
ep̃o qui tunc cum p̃dicto pbr̃o illic pa¬
riter manebat. ⁊ post a puero qͥ noc¬
te eadem egrotantib s̾uiebat subtili
stratu surgens ad lectũ frenetici silẽ¬
ter accessit. ⁊ suꝑ eum positis manib
orauit. moxq illũ meliꝰ habentẽtulit.
atq in suꝑiora domꝰ secum ad oratori¬
ũ duxit. ubi ꝓ eoliberiꝰ or̃oni ĩcubuit.
⁊ statim eum sanũ ad lectũ ꝓpͥũ reduxͣ.
ita ut nullas ulteriꝰ uoces ederet: ne
q egrothoꝵ quẽqͣm aliquo clamore
turbaret. nec iam egritudinẽ auxit
alienã. qui ꝑfecte receꝑat mẽtẽ suã.
Ex quo eiꝰ uno facto didicimꝰ ut de eo

Expanded text:
dici Graeco vocabulo phreneticum appeldici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtilistratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo
Abbreviated transcription (Latin):
dilectõni tue incognitum ñ ẽ:hic
mͥ ẽẽ apud se pb̃rm quẽdã amãtiũ
nomine p̃cipue simplicitatis nar¬
rauit uirũ. quẽ hoc habere uͥtutis
ꝑhibet. ut apłoꝵ more manũ suꝑ
egros ponat. ⁊ salutem restituat:
⁊ qͣm libet uehemens egritudo sit:
ad tactũ illiꝰ abscedat. Quẽ hoc ⁊̃ ha¬
bere miraculi adiunxit. quia ĩ qͦlib
loco qͣmuis ĩmanissime asꝑitatis fꝰ¬
pentem repperit. mox eum ut sig¬
no crucis signau̾it extinguit. ita
ut uͥtute crucis qͣm uir dei digito
ediderit: diruptis uiscerib moria¬
tur. Quẽ si qñ serpens ĩ foramine
fug̾it: signo crucis os foraminis be¬
dicit. statimq ex foramine spens
iam mortuus trahitur.Quẽ tante
uͥtutis uirũ ip̃e ⁊̃uidere curaui. eñ¬
q ad me deductũ in infirmoꝵ do¬
mo paucis dieb man̾e uolui ubi si
qua ẽẽt curatõnis gr̃a citꝰ ꝓbari
potuiss. Ibi aũt quidã int̾ egros a¬
lios mente captus iacebat. quẽ me¬

Expanded text:
dilectioni tuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem me
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita seip̃os despic̾e̾ nou̾nt: cũ qͥb
intꝰ ciuib in honore numerant᷑. qͥ des¬
pecti foris hominib ẽe ñ erubescunt.
quia econtra in dei oculis iacent: qͥ
apud suos ⁊ ꝓximoꝵ oculos ꝑ inanis
głe appetitũ tument. Unde ⁊ qͥb u̾i
tas dicit. Uos estis qͥ iustificatis uos
corã hominib: deusaũt nouit corda

Expanded text:
hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda
Abbreviated transcription (Latin):
ut statim exire debuissent. Cui iulia¬
nꝰ ait. Hoc fieri nullatenꝰ potest. qͥa
lassatus ex itin̾e: hodie ñ ualeo exire.
Tunc ille Rndit. Contristas me fili.
quia si hodierna die ñ egredim᷑: iam
crastina ñ exibimꝰ. Dei itaq famulꝰ
ex secutoris sui lassitudine coactꝰ: in
monast̾io suo eadem nocte demoratꝰ
ẽ. Cum ecce sequenti die sub ip̃o luciᷤ
crepusculo uehement̾ eqͦ in cursu fa
cum ille reqͥreret cur sententia ẽẽt
mutata: cognouit quia nocte eadem
cur ad exhibendũ dei hominẽ mitt̾e
p̃sũpsisset. Q ꝓtinus surrexit: seq
ait. Rogat pat̾ ñr ne fatigari debea¬
tis. Cũq hec dei famulus audiss. cõtri¬
status ait. Nũqͥd ñ die hest̾no dixi.
nime lic̾et: Tunc ꝓ caritatis exhibi¬
tõne aliqͣntulũ exetutorẽ suũ ĩ cella
retinuit: eiq cõmodũ laboris sui co¬
acto renitentiq dedit. Cognosce gͥ
petre in qͣnta dei custodia sunt qui in

Expanded text:
ut statim exire debuissent. Cui Juliaut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatcum ille requireret cur sententia esset mutata, cognovit, quia nocte eadem,cur ad exhibendum Dei hominem mittere praesumpsisset. Qui protinus surrexit, sequeait: Rogat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tibi, nime liceret? Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uehement̾ iratꝰ cepit clamare di¬
cens. Qͥdẽ hoc: Ego te misi hominẽ
Cum ecce uir dei clauatis calciatus
caligis. falcẽ fenariã in collo defe̾ns
ueniebat: quem adhuc longe posi¬
tũ puer suo dño quia ip̃e ẽẽt quem
q̃reret indicauit. Idem uͦ iulia nus
repente ut uidit dei famulũ. ex ip̃o
hĩtu despexit: eumq qͣlit̾ deb̾et allo¬
qui ꝓt̾ua mente p̃parabat. Nox uͦ
ut seruus dei cominꝰ affuit. eiꝰdẽ iu¬
liani animũ intolerabilis pauor
inuasit: itaut trem̾et atq ad insi¬
nuandũ hoc ip̃m ꝓpt̾ qd̾ uen̾at. uix
suffice̾ lingua potuiss. Qͥ hũiliato
mox sp̃u ad eiꝰ genua cucurrit: or̃onẽ
ꝓ se fieri petiit: et quia pat̾ eiꝰ apłicus
pontifex eum uidere uellet indicauit.
Uiraũt uenerandꝰ equitiꝰ cepit ĩ mẽ¬
sas gr̃as om̃ipotenti deo ag̾e: asserens
qd̃ se ꝑ sũmũ pontificẽ gr̃a suꝑna uisi¬
tasset. Ilico uocauit frẽs: p̃cepit hora

Expanded text:
qui vehementer iratus coepit clamare, diqui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora
Abbreviated transcription (Latin):
os scͥbentes repperit: ubi abas eẽt ĩqͥ¬
siuit. Qͥ dix̾unt. in ualle hac q̃ mo¬
nast̾io subiacet: fenũ secat. Idem uͦ
iulianꝰ suꝑbũ ualde atq cõtumatẽ
puerũ hu̾it: cui uix pot̾at uł ip̃e do¬
minari. Hunc gͦ misit ut eũ ad
quisiuit qͥsnam ẽẽt equitiꝰ. Moxq
ut audiuit qͥs ẽẽt. eum adhuc lõge
positus aspexit: ⁊ ĩ menso timore cor¬
reptꝰ ẽ. Cepit tini̾e. lassesce̾: seq ip¬
sum nutanti g̾ssu uix posse portare.
Qͥ tremens ad dei hominẽ ꝑuenit.
atq ulnis humilit̾ eiꝰ genua deos¬
culans strinxit: suũq dñm ei occ᷑¬
risse nũciauit. Cui resalutato dei
famulus p̾cepit dicens: leua fenũ
uiride. porta pabulũ iumentis ĩ qͥb
expleto te subseqͦr. Is aũt qͥ missus
ẽ iulianꝰ defensor mirabatur. ualde.
qͥdnã ẽẽt qd̃ redire moraret᷑ ꝓuer:
cum ecce reu̾tentẽ puerũ cõspicit:
atq in collo fenũ ex prato defe̾ntẽ.

Expanded text:
os scribentes reperit, ubi abbas esset inquos scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad quisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem;
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui animũ amplectendo necans.
eo tempore cłici huiꝰ apłice sedis anti¬
stiti adulando q̃sti sunt dicentes. Qͥl
ẽ iste uir rustitꝰ qui auctoritatẽ sibi
p̃dicatõnis arripuit. ⁊ officiũ apłici¬
p̃sumit: Mittatur gͥ si placet qͥ huc
eum exhibeat: ut qͥs sit eccłiasticus
uigor agnoscat. Sicut aũt moris ẽ
ut occupato in multis animo adula¬
tõ ualde subripiat. si ab ip̃o cordis ho¬
stio nequaꝙͣ fu̾it titiꝰ repulsa. suadẽ¬
tib se cłitis consensũ pontifex p̃buit.
ut ad romanã urbem deduci debuiss:
⁊ q̃ nã sua eẽt mensura cognosceret.
Iulianũ tamẽ tunc defenforẽ mittẽs.
qui sabinensi eccłie pͦtmodũ ĩ ep̃atu
p̃fuit: hoc p̃cepit ut cũ magno eum
honore deduc̾et: ne qͥcqͣm dei famulꝰ
ex conuentõne eadem iniurie sẽtiret
Qui parere de eo cleritoꝵ uotis con¬
citus uolens. festine ad eiꝰ monast̾iũ
cucurrit: ibiq absente illo. antiqͣri¬

Expanded text:
ris sui animam amplectendo necans, ris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officium apesumit? Mittatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquari
Abbreviated transcription (Latin):
frauderis. bñ hunc reu̾entissimꝰ uir
albinꝰ reatine antistes eccłie agnouit:
⁊ adhuc sunt mł̃ti qͥ scire potuerunt.
Sed qͥd plus q̃ris operis. qñ cõcordabat
uite mundicia. cum studio p̃dicatõis:
Tantus qͥppe illũ ad colligendas deo
animas f̾uor accend̾at: ut sic mona¬
uicos ꝑ singłoꝵ quoq fidelium domꝰ
tircũquaq discurr̾et:⁊ corda audiẽ¬
tium ad amorẽ patrie celestis excita¬
ret. Erat uͦ ualde uilis in uestib: atc
ita despectus. ut siquis illũ fortasse neᷤ¬
ciret. salutatꝰ ⁊̃ resalutare despic̾et.
Et quociens ad alia tendebat loca.
iumento sed̾e consueu̾at qd̃ ẽẽ despi¬
s reꝑiri: in qͦ t̃ capistro ꝓ freno. et
u̾uetũ pellib ꝓ sella utebatur. ꝑ
semz ip̃m sacros codices in pelliciis sac¬
aꝑiebat fontẽ. ⁊ rigabat prata men¬
tiũ. Huiꝰ quoq opinio p̾dicatõnis
ad romane urbis noticiam ꝑuenit.
atq ut ẽ lingua adulantiũ audito¬

Expanded text:
frauderis, bene hunc reverentissimus vir frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monavicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despiet reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacrarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium audito
Abbreviated transcription (Latin):
nursine ꝓuincie nobilis pat̾
huiꝰ castorii qui nunc nobiscũ ĩ ro¬
discurrere. atq studiose p̃dicare:
eum quadam die familiaritatis au¬
su adiit dicens. Qui sacrũ ordinẽ
ñ habes. atq a romano pontifice
sub quo degis p̃dicatõis licentiã ñ
accepisti: p̃dicare quomͦ p̾sumis:
Qua eiꝰ inqͥsitõne cõpulsus uir sc̃s ĩdi¬
cauit. p̃dicatõnis licentiã qͣlit̾ accepit
dicens. Ea q̃ mͥ loq̃ris ego quoc me¬
cũ ip̃e per tracto. Sed nocte quadam
atq in lingua mea medicinale ferra¬
mentũ. idest flebotomũ posuit dicẽs.
Ecte posui u̾ba mea in ore tuo: egͦde
ad p̾dicandũ. Atq ex illo die etiãcũ
uoluero: de deo tacere non possum.
agnoscere: qui fertur talia do¬
na pertepisse. Gregorius.
pus petre ex dono est: ñ donũ ex
opere. Alioqͥn gr̃a iam ñ ẽ gr̃a
Dm̃e qͥppe opus dona p̾ueniũt: quã¬
uis ex subsequenti opere ip̃a ⁊̃ dona
succrescũt. Ne tñ uite eiꝰ cognitõne

Expanded text:
Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Rodiscurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed quadam nocte atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. us agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
na face̾ ex potestate ualeant: Qͥa
enĩ utroq modo miracula exhibeãt.
testatur petrus qͥ thabitã mortuã
orando suscitauit. annaniam uͦ ⁊
saffiram mentientes. morti increpã¬
do tradidit. Neq enim orasse ĩ eoꝵ
extinctõne legitur. s solũ mͦ culpã
qͣm ꝑpetrau̾ant increpasse. Constat
gͦ quia aliqñ hec ex potestate. aliqñ
uͦ exhibent ex postulat̃one. dum et
istis uitam increpando abstulit:⁊
illi reddidit orando. Nam duo qͦq
fidelis dei famuli bñdicti facta nunc
replico in quib aꝑte clareat. aliud
hunc accepta diuinitus potestate.
aliud ex oratõne potuisse

Expanded text:
na facere ex potestate valeant? Quia na facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
die dum ad beati iohãnis oratori¬
um qd̃ in ip̃a montis celsitudine si¬
tum est. ꝑgeret. ei antiquus hostis
in mulo medici specie obuiam fc̾sẽ.
cornu ⁊ tripedicam ferens. Quẽ cũ
req̾sisset dicens. ubi uadis: Ille
Rndit. Ecce ad fr̃es uado potionẽ
eis dare. Itaq ꝑrexit uenerabilis
bñdictꝰ ad or̃onem: qua completa
seniorem monachũ inuenit aquã
haurientẽ. in quẽ statim ingresf
est: eumq in t̾ram ꝓiecit. ⁊ uehe¬
mentissime uexauit. Quẽ cũ uir
dei ab or̃one rediens tam crudelit̾
uexari conspic̾et. ei solũm᷑ alapã
dedit. ⁊ malignũ ab eo sp̃m ꝓtinꝰ
excussit. ita ut ad eun ult̾ius redi
ꝑ or̃onis impetrabat: an aliqͣndo ⁊̃
solo uolũtatis exhibebat nutue gͥg̃
ui deuota mente deo adherent.
cum uera necessitas exposcit
exhibere signa modo utroq solent.
dicat. qͦt qͦt aũt receꝑunt eũ: dedit
eis potestatẽ filios dei fieri. Qd̃ si fi
lii ex potestate sunt. qͥd mirũ si sig¬

Expanded text:
die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa s unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire per orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si sig
Abbreviated transcription (Latin):
ad Rensum aliqd̃ eg̾de̾ntur fra¬
tres. cybũ potũq extra cellã mini¬
me suinerent. Cũq hoc de usu re¬
gule sollicite seruaretur.quadam
die ad rnsum fr̃es egressi sunt: in
quo tardiori cõpulsi sunt hora demo¬
rari. Q man̾e iuxta religiosissimã
feminã nouerant. cuiꝰ ing̾ssi habi¬
taculũ sũpserũt cibũ. Cũq iam
patris ex more petierũt. Quos ille
ꝓtinꝰ ꝑtunctatꝰ est dicens. Ubi come¬
Nusqͣm. Quib ille ait. Quare ita
mentimini: Nũqͥd illiꝰ femine ha¬
bitaculũ ñ intrastis: Nũqͥd hos atq
illos cibos non accepistis: Nũꝙͥ tot
calices ñ bibistis: Cũq eis uenabili
⁊ numerũ potionũ dic̾e̾t. recognos¬
centes cuncta que egerant. ad eius
pedes tremefacti cetiderũt.se deliqͥs¬
se confessi sunt. Ip̃e aũt ꝓtinꝰ culpe
peꝑcit ꝑpendens qd̾ in eiꝰ absentia ul-¬

Expanded text:
ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comeNusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ul
Abbreviated transcription (Latin):
monastiis q̃ ĩ eodẽ loco cõstrux̾at
tria rursũ ĩ rupib montis erant.
⁊ ualde erat fr̃ib laboriosũ seꝑ adlacũ
descend̾e ut aqͣm haurire debuissent.
maxime quia ex denexo montis la¬
tere erat graue descendentib in ti¬
more ꝑiculũ. Tuc collecti frẽs ex
eisdem trib monast̾iis ad dei famu¬
lum bñdictũ uenerunt dicentes.
Quos blande consolatos dimisit.
⁊ nocte eadẽ cũ paruo puerulo no¬
mine placido cuiꝰ suꝑiꝰ memoriam
ibiq diutiꝰ orauit. ⁊ or̃one cõpleta:
tres petras in loco eodem ꝓ signo po¬
suit. atq ad suũ cunctis illic nesci¬
entib monast̾ĩ rediit. Cũq die
alio ad eum ꝓ necessitate aque p̃¬
dicti frẽs redissent. dixit. Ite. et
rupim illam in qͣ tres suꝑ inuicẽ
positas petras inuen̾itis in modico

Expanded text:
monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico
Abbreviated transcription (Latin):
tur auferre. Qui euntes rupim
dantẽ inuenerũt. Cũq in ea cõca¬
uũ locũ fecissent: statim aqua reple¬
tꝰ est: que tam sufficient̾ emana¬
uit. ut nuncusq ub̾tim defluat.
atq ab illo montis cacumine usq
ad infiora deriuetur.

Expanded text:
te. » Qui euntes rupem ntem invenerunt: cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur.
Abbreviated transcription (Latin):
na toleraturus intrauit. Itaq ĩ tẽ¬
peste noctis silentio cum uir dei qͥes¬
ceret. antiquus hostis ĩmensis uo¬
cib magnisq clamorib cepit imi¬
tari rugitꝰ leonũ balatus petorum
ruditꝰ asinoꝵ. sibilos serpentiũ. por¬
corũ grũitꝰ. stridores soricũ. Cum
repente datius tot bestiarũ uocib
excitatus. surrexit uehement̾ iratꝰ.
⁊ contͣ antiquũ hostem magnis cepit
uocib clamare dicens. Bene tͥ cõti¬
git miser. tu ille qui dixisti ponã
sedem meã ad aquilonẽ.⁊ ero simi¬
lis altissimo: ecce ꝑsuꝑbiã tuã por¬
cis ⁊ soritib similis factus es: et qui
imitari deum indigne uoliusti: ec¬
ce ut dignꝰ es bestias imitaris. Ad ꝙͣ
domũ ad exhibenda monstra q̃ cõsue¬
u̾at. ulterius ñ intrauit. Sict post¬
modũ fideliũ hitaculũ facta e. quia
dum eam unꝰ ueracit̾ fidelis ingres¬
sus est: ab ea ꝓtinꝰ mendax sp̃c atq
infidelis abscessit. S oportet iã ut

Expanded text:
na toleraturus intravit. Itaque in temna toleraturus intravit. Itaque in tempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis inmensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, rugitus asinorum, sibilos serpentum, porcorum stridores et suricum. Cum repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: “Bene tibi contigit miser. Tu es ille, qui dixisti: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad quam domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habitaculum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut
Abbreviated transcription (Latin):
flere gaudio ceperunt. eoꝵq mẽtes
ilico metꝰ ⁊ reuerentia inuasit cũ
uidelicet t̾nerent. quid agapitꝰ fac̾e
in uirtute dñi ex adintorio petri po¬
tuisset.
De datio mediolanẽsis ciui
tempore cum datius mediolanẽ¬
sis urbis ep̃e cansa fidei exastus ad cõ¬
stantinopolitanã urbem ꝑg̾et. corĩ¬
thi deuenit. Qui dum largam domũ
ad hospitandum q̃reret. q̃ comitatũ
illius totum ferre potuisset ⁊ uix ĩ¬
ueniret: aspexit eminꝰ domũ cõgru¬
entis magnitudinis. eamq sibi p̃pa¬
rari ad hospitandum iussit. Cumq
eiꝰdem loci incole dicent. in ea hunc
man̾e non posse.quia multis iam
annis hanc dẏabolus inhabitaret.
atq ideo uacua remansisset: uir ue¬
na̾bilis dacius Rendit dicens. Im mo
ideo hospitari in domo eadem debemꝰ:¬
si hanc malignus sp̃c inuasit.⁊ ab
ea hominũ in habitatõnẽ reppulit.
In ea sibi gͥ parari p̾cepit lectum.
securusq illa antiqui hostis c̾tami¬

Expanded text:
flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri potuisset. De Datio Mediolanensi episcotempore cum Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: Imo ideo hospitari in domo eadem debemsi hanc malignus spiritus invasit et ab ea hominum habitudinem repulit.” In ea sibi igitur parari praecepit, securusque illa antiqui hostis certami
Abbreviated transcription (Latin):
ost ñ multũ uͦ temporis exigente
causa gothorũ uir quoq beatissi¬
mꝰ agapitus huiꝰ sce romane ecclie põ¬
tifex. cui deo dispensante deseruio ad
iustianũ pͥncipem accessit. Cui adhuc
ꝑgenti quadam die in gretiarũ tam
partib curandus oblatꝰ est mutꝰ et
claudus: qui neq ulla u̾ba ede̾ neq
ex t̾ra unqͣm surgere ualebat. Cũq
hunc ꝓpinqui illiꝰ flentes obtulissẽt:
uir dñi sollicite requisiuit an cura¬
tõnis illiꝰ hab̾e̾nt fidẽ. Cui tũ in uir¬
tute dei ex auctoritate petri fixã sa¬
lutis illiꝰ spem hr̃e se dice̾nt. ꝓtinus
uenerandꝰ uir oratõni incubuit: et
missarũ sollẽpnia ex orsus sacrificiũ
in cõspectu dei om̃ipotentis ĩmolauit.
Quo ꝑacto ab altari exiens claudi:
manũ tenuit:atq assistente ⁊ res¬
piciente ppło eum moꝵ a t̾ra ĩ ꝓpͥis
gressib erexit. Cũq ei dñicũ corpꝰ
in os mitt̾et. illa diu muta ad loc̃¬
dum lingua soluta est. Mirati om̃s

Expanded text:
ost non multum vero temporis, exigente causa Gothorum, vir quoque beatissimus Agapitus hujus sanctae Romanae Ecclesiae pontifex, cui Deo dispensante deservio, ad Justinianum principem accessit. Cui adhuc pergenti quadam die in Graeciarum jam partibus curandus oblatus est mutus et claudus, qui neque ulla verba edere, neque ex terra unquam surgere valebat. Cumque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est. Mirati omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinqͣsset. eandem beatam genitricẽ
dei cum puelis qͣs ꝑ uisionẽ uiderat.
ad se uenire conspexit. Cui se ⁊̃ uo
canti Rnde̾ cepit. ⁊ dep̃ssis reu̾ent̾ o¬
culis aꝑta uoce clamare.ecce domina
uenio. ecce dña uenio. In qua ⁊̃ uoce
sp̃m reddidit. ⁊ ex uͥgneo corpore ha¬
bitura cum sc̃is uͥginib exiuit. pet̾s
um humanũ genꝰ multis atq in¬
numeris uitiis sit subiectũ. ihrłm
celestis maximã partẽ ex pariuilis ĩ
fantib arbitror posse cõpleri

Expanded text:
propinquasset, eamdem beatam Genitricem propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. PETR. Cum humanum genus multis atque innumeris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis maximam partem ex parvulis vel infantibus arbitror posse compleri
Abbreviated transcription (Latin):
narrare consueuit. dicens. qd̃ quadã
nocte ei ꝑ uisionem sc̃a dei genitrix
u̾go maria apparuit.atq coeuas ei
in albis uestib puellas oftendit. Qͥb¬
cum illa amisceri appet̾et. s sese eis iũ¬
g̾e ñ auderet. beate marie sẽꝑ uͥginis
ẽ requisita. an uellz cum eis ẽẽ. atq
in eiꝰ obsequio uiuere. Cui cũ puella
eadem dice̾t. uolo. ab ea mandatũ ꝓ¬
tinꝰ accepit.ut nichil ultra lene.ac
puellare ag̾et. a risu ⁊ iotis abstin̾et.
sciens ꝑ om̃ia qd̾ int̾ easdem uͥgines
qͣs uiderat ad eius obsequiũ die trice¬
sima ueniret. Quib uisis: in tunctis
suis morib puella mutata ẽ: omnẽ¬
q a se leuitatẽ puellaꝵ uite magna
grauitatis detersit manu. Cũq eam
parentes eius mutatã ẽẽ mirarẽtur.
requisita rem retulit. qͥd sibi beatadei
genitrix iusserit uł quo die itura ẽẽt
ad obsequium eiꝰ indicauit. cũ pꝰt ui¬
cesimũ ⁊ qͥntũ diem febre corrupta
ẽ: die aũt tricesimo cum hora eiꝰ exitꝰ

Expanded text:
narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionem sancta Dei genitrix semper virgo Maria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus mandatum accepit, ut nihil ultra leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus
Abbreviated transcription (Latin):
cunctoꝵ ãmonietur hominũ: ⁊ ui¬
uens cogitat quid futurũ sit. Rur¬
sum illic scͥptũ est. Letare iuuenis
in adolescentia tua. Et paulo post
subdiur. adolescentia enim ⁊ uo¬
luptas uana sunt. Qui dũ hoc post¬
modũ uanũ ẽe redarguit. qd̾ priuᷤ

Expanded text:
cunctorum admonetur hominum, et vicunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redargui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas fuscipiens. quasi solus locutꝰ
non est. Unde et alia sunt q̃ ĩ libro
eodem ꝑ inqͥsitionẽ mouent᷑. atq
alia q̃ ꝑ rationẽ satiffaciunt. atq
q̃ ex tẽptati ꝓfert animo. atq adhͤ
huiꝰ mundi delectatõib dediti. alia
uͦ in quib ea que ratõnis sunt dis¬
serat: atq animũ a delectatõne cõ¬
pescat. Ibi namq ait. Hoc itaq
mͥ uisũ ẽ bonũ. ut comedat qͥs et
bibat: ⁊ fruatur leticia ex labore
suo. Et longe inferiꝰ subiũgit. Me¬
liꝰ ẽ ire ad domũ luctus: qͣm ad domũ
conuiuii. Si enim bonũ ẽ mãducare
et bibere: meliꝰ fuisse uidebat᷑ ad do¬
mũ cõuiui ꝑgere: qͣm ad domũ luc¬
tus. Ex quare ostenditur. quia illud
ex infirmantiũ ꝑsona intulit. hoc
uero ex ratõnis diffinitõne subiun¬
git. Nam ꝓtinꝰ ip̃as ratõnis causas
edisserit. ⁊ de domo luctus q̃ sit utili¬
tas ostendit dicens. In illa en ĩ finis

Expanded text:
personas suscipiens, quasi solus locutus personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero in quibus ea quae rationis sunt 377 disserit, ut animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis
Abbreviated transcription (Latin):
In cõtione nͦ sententia ꝓmit᷑. ꝑ qd̃
cõtumultuose turbe seditio cõpͥma¬
tur. ⁊ cum multi diu̾sa sentiunt. ꝑ
cõtionantis rationẽ: ad unã senten¬
tiam ꝑducuntur. Hic gͥ liber idcirco
contionator dicitur. quia salomonĩ
eo quasi tumultuantis turbe susce¬
pit sensum: ut ea ꝑ inqͥsitõnẽ dicat.
q̃ fortasse ꝑ temptatõnẽ ĩperita
mens sentiat. Nam qͦt sentencias
quasi ꝑ inquisitõnẽ mouet. qͣsi tot
in se ꝑsonas diu̾soꝵ suscepit. S cõ¬
tionator uerax uelut extensa ma¬
nu om̃ium tumultꝰ sedat. eosq ad
unam sententiã reuocat: cũ ĩ eiꝰdẽ
libri t̾mino ait. Finem loq̃ndi om̃s
parit̾ audiamꝰ. Deum time. ⁊ man¬
data eiꝰ obsu̾a hoc est om̃is homo.
Si enim in libro eodem ꝑ lotutõnẽ
suam multoꝵ ꝑsonas ñ susceperat.
cur ad audiendũ loq̃ndi finẽ secum
parit̾ om̃s ãmonebat: Qui gͥ in
fine libri dicit. om̃s parit̾ audiamꝰ.
ip̃e sibi testis ẽ: quia in se multorũ

Expanded text:
in concione vero, sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ malis suis operib. pꝰt mortẽ carnis
ad inferos deducti. nec in ip̃a morte
moriuntur.: S in utraq tam dispa¬
ri sentencia demonstratur. quia cõti¬
onator uerax. ⁊ illud ex tẽptatõne car¬
nali intulit. ⁊ hoc pͦt mod̾ ex spirita
ibet ¶li ueritate diffiniuit. petrus
nescisse qd̾ requisiui: dum me ĩ
tanta subtilitate contigit discere qd̾
nesciui. S q̃sote ut me eqͣnimiter
feras. si ip̃e quoq apud te more eccłi¬
astis nr̃i infirmantiũ in me ꝑsonã
suscepero ut eisdem infirmantib ꝓ¬
desse ꝓpinquius. quasi per eorumin¬
quisitionem possim
Gregorius

Expanded text:
 malis suis operibus post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur? Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmoli veritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim. GREGOR
Abbreviated transcription (Latin):
untur. similit̾ spirant om̃ia. ⁊ ni¬
chil ht̃ homo iumentis ampliꝰ. Qͥ
tam̃ ex diffinitõne ratõnis. suã pt¬
modum sententiam ꝓfert dicẽs. Qͣd
ampliꝰ sapiens ht̃ stulto. ⁊ quid pau¬
per. nͥ ut ꝑgat illuc ubi est uita: Qͥ
gͥ dixit. Nil habet homo iumentis
ampliꝰ. ip̃e rursum diffiniuit. qͥa ht
mento: s ⁊̃ ab homine stulto: uidelic
ut ꝑgat illuc ubi ẽ uita. Quib u̾bis
pͥmũ indicat. quia hic hominũ uita

Expanded text:
similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex diffinitione rationis suam postmodum sententiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens ab stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est vita? Qui igitur dixit nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum diffinivit, quia hamentis, sed etiam ab homine stulto, videlicet ut pergat illuc, ubi vita est. Quibus verbis primum indicat, quia hic hominum vita
Abbreviated transcription (Latin):
positis denũtiat bonũ ẽẽ mãducare
⁊ bibere. qd̾ tam̃ pͦtmodũ ex iudicii
ratõne reprehendit.cum ẽe melius
dicit ire ad domũ luctus qͣm ad do¬
mũ conuiuii:⁊ sic̃ letari iuuenem
debere in adolescentia sua. qͣsi ex de¬
lib̾atõne carnaliũ ꝓpouit.⁊ tñ pꝰt
modũ ꝑdiffinitõnẽ sententie. ado¬
lescentiam ⁊ uoluptatẽ uanam ẽẽ
redarguit:ita ⁊iam contionator
ñr. uelut ex mente infirmantiũ.
humane suspitõnis sentenciã ꝓpo¬
nit cum dicit. unꝰ int̾itus ẽ homini ᷤᷤ¬

Expanded text:
positis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex delibm per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis e
Abbreviated transcription (Latin):
mulus inqͥsiuit dicens. Ubi ẽ: Cui
ille Rndit. Ecce corpꝰ eiꝰ ad ianuã
manast̾ii iacet. Ubi dum uir dei cũ
frĩb perueniss flexit genu: ⁊ suꝑ
corpusculũ infantis incubuit. sese
dicens. Dñe ñ aspicias peccata mea.
s fidem huiꝰ hominis qui resuscitari
filiũ suũ rogat: ⁊ redde in hoc corpꝰ¬
culo animã qͣm abstulisti. Uix in
or̃one u̾ba cõpleu̾at. ⁊ regrediente
anima ita corpꝰculũ pueri om̃e con¬
tremuit. ut sub oculis om̃iũ qͥ ade¬
rant uiuus apparuit.cõcussione
mirifica tremendo palpitasse. Cmꝰ
moxmanũ tenuit: ⁊ eum patriui¬
uentem atq incolumẽ dedit. Liq̃t
petre quia hoc miraculũ ĩ potestate
non habuit. qd̃ ꝓstratꝰ petiit ut
exhibere potuisset.

Expanded text:
mulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui mulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpuscdicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset.