comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coris iusticie iam plena et ꝑfecta caritas erit. Nc
ipĩus cursus rectitudine et perfc̃one tendamus.
castigando corpꝰ nrm. et seruituti subiciendo et
elemosinas in dandis beneficiis et dunittendis
que in nos sunt ꝯnussa. pocĩs hylarit̾ et ex corde
faciendo et or̃onib indesment̾ instando et hec fa¬
ciendo in doct᷑na sana qua edificatur fides rec̾ta.
spes firma. caritas pura. Hec est nunc nr̃a iusticia
qua curimus esurientes et sicientes ad ꝑfcõnẽ
plenitudinẽq iustĩe ut ea postea saturemur. ũ¬
de dñs ni ewͣgelio cum dixisser. nolite facere iꝰ
ticiam urãm coram hõib ut uideamini ab eis.
ne istum nrm cursum sine humane głe metire¬
mur. Non est in expositione iusticie ip̃ius executus
nisi ista tria. ieiunium. elemosinas. or̃ones. Ieini
o .s. unu̾isam corporis castigationẽ significans. ele¬
mosinis omnẽ beniuolentiã et beneficientiã. uł

Expanded text:
coris eius iam plena et perfecta caritas erit, nunc coris eius iam plena et perfecta caritas erit, nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus, castigando corpus nostrum et seruituti subiciendo et elemosynas in dandis beneficiis et dimittendis quae in nos sunt commissa peccatis hilariter ex corde faciendo et orationibus indesinenter instando, et haec faciendo in doctrina sana, qua aedificatur fides recta, spes firma, caritas pura. haec est nunc nostra iustitia, qua currimus esurientes et sitientes ad perfectionem plenitudinemque iustitiae, ut ea postea saturemur. unde dominus in euangelio, cum dixisset: no Ii te facere ius t itiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est in expositione iustitiae ipsius executus nisi tria ista: ieiunium, elemosynas, orationes, ieiunio scilicet uniuersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beniuolentiam et beneficientiam uel
Abbreviated transcription (Latin):
ro concupiscit adu̾sus spm̃. et sp̃c ad uersus
carnem ut non ea que uolumꝰ faciamus. De
quo corpore mortis huius non om̃is liberatur
qui finit hanc uitam. sed qui in hac uita suscepe¬
rit gram̃. et ne iuuanum fuscipiat bonis oꝑi¬
b egerit. Aliud est .ii. exire de hoc corpore quod
om̃s hoĩes dies uite huius ultimus cogit. Aluid
est autem liberari de corpore mortis huiꝰ quod
ces ꝑficiens redditur. Sed eis tm̃ a quib ĩ hac
uita eiusdem mercedis meritum comparatur.
Non .n. ad saturitatẽ iustĩe cum hinc exierit qͥs
ꝑueniet nisi ad eam cum hic est esuriendo et siciẽ¬
do occurrerit. beati quippe qui esuriunt et sitiũt
iusticiam. qm̃ ip̃i saturabu̾t᷑. Qmͣdui .n. peregͥ¬
nantes a dño per fidem ambulamꝰ. non per spem
unde dcm̃ est. Iustus ex fide uiuit. hec est nr̃a in
ip̃a peregͥnatione iusticia ut ad illam ꝑfc̃õnem
plenitudinemꝙ ꝑueniamꝰ iusticie. ubi specie de¬

Expanded text:
ro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus ro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quae uolumus faciamus. de quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod ces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic est esuriendo et sitiendo cucurrerit; beati quippe qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Quamdiu ergo peregrinantes a domino per fidem ambulamus, non per speciem — unde dictum est: iustus ex fide uiuit — haec est nostra in ipsa peregrinatione iusplenitudinemque iustitiae, ubi in specie de
Abbreviated transcription (Latin):
Nespondit quod neq nos negamus. qñ autẽ
possit et per qu̾e possit hoc queritur. Si .ni. mõ
est. non om̃i amme fideli posite in corpore mor¬
tis hiius. orandum est et dicendũ est. diinit¬
te nob̾ debita nr̃a. Cum iam in sc̃o baptismo
uiuersa fui̾nt dimissa p̾terita. Quis quis
persuadere conatur. nicħ aliud ꝙͣ seipm̃n xp̃ia¬
num nõ ẽe ꝓfitetur. Porro si per seipm̃ põt homo
ẽe sine pcco: ergo xp̃c gratis mortuus est. Non aũ
xpm̃ duñ nr̃m. Quod ut ꝑficiat᷑ et nũc in pro¬
ficientib agitur et om̃i modo implet᷑ contenti¬
one mortis assumpta. et caritate que credendo
et sperando nutrirur. uidendo et optinendo ꝑ¬
fecta deiceps instituit diuinis testimoniis ag̾e
ẽe homini ut absq pcc̃o sit. ad hoc respondemꝰ
ño utr̃ p̾ceptũ sit q̃ritur qd̾ uaide manifestũ
ẽ. Sed hoc ipm̃ quod p̾ceptum ẽẽ constat utr̃
in corpore mortis huiꝰ possit impleti. ubi ca¬

Expanded text:
sse, respondit; quod neque nos negamus. Quando autem sse, respondit; quod neque nos negamus. Quando autem possit, et per quem possit, hoc quaeritur. Si enim modo est, non omni animae fideli positae in corpore mortis hujus orandum est, et dicendum, Dimitte nobis debita nostra: cum jam in sancto Baptismo universa fuerint dimissa praeterita. Quisquis persuadere conatur, nihil aliud quam seipsum Christianum non esse profitetur. Porro si per seipsum potest homo esse sine peccato, ergo Christus gratis mortuus est; non autem m nostrum. quod ut perficiatur, et nunc in proficientibus agitur et omni modo implebitur contentione mortis absumpta et caritate quae credendo et sperando nutritur uidendo et obtinendo perfecta. Deinceps instituit diuinis testimoniis agere batur praeceptum esse homini ut absque peccato sit. ad hoc respondemus: non utrum praeceptum sit quaeritur, quod ualde manifestum est; sed hoc ipsum, quod praeceptum esse constat, utrum in corpore mortis huius possit impleri, ubi ca
Abbreviated transcription (Latin):
caritas que ẽẽ debet uel minor est qmͣ debet sine
hoc uitari uoluntate possit. siue ñõ possit. Quia
si potest p̾sens uoluntas hoc facit. Si autem nõ
potest p̾terita uoluntas hoc fecit et tam̃ uitari po¬
test. non quando uoluntas suꝑbia laudatur. qnͣdo
humił adiruatur.¶ Post hec ille qui ista conscͥpsit
introducit ꝑsonam suam quasi cum altero dis¬
putantem. et facit se interrogari et quasi ab in¬
mͥ hoiẽm sine pccõ. Et respondit. do t̾ qui ẽe pꝰsit.
Et rursus ab interrogante dicitur ei. quis ẽ: Et
respondet ip̃etu. Quod si dixeris inquit. ego ẽẽ ñ
Iterum se facit int̾rogari et dicis ibi. tu ip̃e smñ
pocõ es. quid dicis hoiẽm sine ꝑcc̃s ẽẽ posse. Et
responder quod ñõ sum sine ꝑccõ cuiꝰ culpa est.
Quod si dixerit inquit tua est. Nespondendũ ẽ
qũo in ea si ẽẽ nõ possum. Nos respondemus
nullum cum eis de hiis uerb̾ ẽẽ debere confli¬

Expanded text:
caritas, quae esse debet, uel minor est, quam debet, siue caritas, quae esse debet, uel minor est, quam debet, siue hoc uitari uoluntate possit siue non. possit, quia, si potest, praesens uoluntas hoc facit; si autem non potest, praeterita uoluntas haec fecit. et tamen uitari potest, non quando uoluntas superba laudatur, sed quando humilis adiuuatur. Post haec ille qui ista conscripsit introducit personam suam quasi cum altero disputantem et facit se interrogari et quasi ab inminem sine peccato?" et respondit: "do tibi qui esse possit". et rursus ab interrogante dicitur ei: "quis est?" et respondet: "ipse tu". "quod si iterum facit se interrogari et dici sibi: \'tu ipse sine peccato es, qui dicis hominem sine peccato esse posse?\' et respondet: \'quod non sum sine peccato, cuius culpa est? quodsi dixerit\', inquit, \'tua est, respondendum est: quomodo mea, si esse non possum?\' nos respondemus nullum cum eis de his uerbis esse debere confli
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est mors contentio tua. ubi est mors acule¬
us tuus. Aculeus aũt mortis pocm̃. uirtus u̾o
pccã lex. qm̃ lex ꝓhibendo auget pcc̃ cupidita¬
tem. nisi diffudat sp̃c caritatem. que plena et
ꝑfecta tunc erit. cum udebimꝰ facie ad faciem Et
hoc inquit dicendum ẽ certe iustus deus. nega¬
ri em̃ non potest. Imputat aũ deus homini õe
pccm̃. et hoc quoq confitendum puto. quia ne¬
q pocm̃ est quicquid nõ imputabit᷑ in peccatũ.
Et si est aliquod pecm̃ quod uitari nõ p̃ot. Qũo¬
iustus deus dicitur si imputare cuiqũa credit᷑
quod uitari non possit. Respondemꝰ iamolim
contra suꝑbos ẽẽ clamatũ. beatus iur cui nõ
ĩputauit dũs pocm̃. Non enĩ imputat hiis qͥ
fidelit̾ ei dicunt. Dimitte nob̾ debita nt̃a sic̃
et nos dimittimꝰ debitorib mrĩs. Et uiste non
ai. In qua mensura mensi fu̾itis re eadem re¬
metietur uobis. Peccatum est aũ cum uel ñ ẽ

Expanded text:
ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? aculeus autem mortis peccatum, uirtus uero peccati lex, quoniam lex prohibendo auget peccati cupiditatem, nisi diffundat spiritus caritatem quae plena et perfecta tunc erit, cum uidebimus facie ad faciem. \'Et hoc\', inquit, dicendum est: certe iustus deus — negari enim non potest — imputat autem deus homini omne peccatum. et hoc quoque confitendum puto, quia neque peccatum est quicquid non imputabitur in peccatum. et si est aliquod peccatum, quod uitari non pojustus Deus dicitur, si imputare cuiquam creditur quod vitari non possit? Respondemus jam olim contra superbos esse clamatum: Beatus cui non imputabit dominus peccatum. non enim imputat his qui fideliter ei dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et iuste non ait: in qua mensura mensi fueritis, in eadem remetietur uobis. peccatum est autem, cum uel non est
Abbreviated transcription (Latin):
sane isto modo naturam sine anme. siue corpus
qmͣ deus creauit et que tota bona accusamus
sed eam dicimꝰ ꝓpria uoluntate uiciatam sine d̾i
gr̃a non posse sanari Iterum ait q̃rendum ait
est si non potest homo sine pcc̃o ẽe cuiꝰ culpe est.
Ipĩus ne hom̃is an cuiuslibet alt̾ius. sed ip̃ius
hominis quomodo culpa homĩs est si hoc nõ ẽ
quod ẽe nõ potest. Respondemus ides ee culpam ho
m̃is quod non est sine pccẽo quia sola hominis uo¬
linitate fcm̃ est. Ut ad istam necessitatem uẽuer
quod nullus negare nisi marchion aus mani¬
cheus audebit. Quõ igitur bona est si malo eiñ
est carere possibile. Omne .n. pccm̃ malum ee
quis dubitet. Respondemꝰ et naturã hominis
bonam ẽe. er eam malo carere posse. Nam ideo
olamamus libera nos a malo qd̾ ño ꝑficttur ꝙͣ¬
diu corpꝰ quod corrumpitur aggrauat aniiain
sed hoc agitur gr̃a per fidem. ut aliqũ dicatur:

Expanded text:
sane isto modo naturam siue animae siue corporis, sane isto modo naturam siue animae siue corporis, quam deus creauit et quae tota bona est, accusamus; sed eam dicimus propria uoluntate uitiatam sine dei gratia non posse sanari. \'Iterum\', aitest, si non potest homo sine peccato esse, cuius culpa est: ipsiusne hominis an cuiuslibet alterius. si ipsius hominis, quomodo culpa hominis est, si hoc non est quod esse non potest?\' respondemus ideo esse hominis culpam, quod non est sine peccato, quia sola hominis uoluntate factum est, ut ad istam necessitatem ueniretquod nullus negare nisi Marcion aut Manicheus audebit: quomodo igitur bona est, si malo ei non est carere possibile? omne enim peccatum malum esse quis dubitet?\' respondemus et naturam hobonam esse et eam malo carere posse. nam ideo clamamus: libera nos a malo; quod non perficitur, quamdiu corpus, quod corrumpitur, aggrauat animam. sed hoc agitur gratia per fidem, ut aliquando dicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas uoluntate mutari. Respondemus
ãmonentes ẽẽ cogitandum qnͣta sit p̃sumptio
qua dicitur non solum posse quod quidem adiu¬
uante grã dei neganduni est ño. sed eciam ꝑ faci¬
le posse uoluntatem uoluntate mutari. Cumdi¬
cat apłs. caro concupiscit aduersus spm̃ eo sp̃c¬
adueisus carnem. Hec .n. inuicem adu̾santur
ut non ea que uultis faciatis. Non .ni. aic hec ĩ¬
uicem aduersantur ut que potestis facere noli¬
tis sed non ut ea que uultis faciatis. Cur ergo
concupiscentia carnis que utiq culpabis atq
dem apłs p̾cipit. ne regnet in nr̃o mortali corꝑe.
Ubi satis ostendit ẽe. tam̃ in nr̃o mortali corꝑe
quod ꝑ muttendum nõ sit ut regnet. Cur ergo
ista concupiscentia non murata est ea uolu̾tate
qmͣ uoluntatem satis euidenter ostendit exp̃s¬
sit apłs dicens ut non ea que uultis faciatis
si facile põt uoluntas uoluntate mutari. Nec

Expanded text:
uoluntas uoluntate mutari\'. respondemus uoluntas uoluntate mutari\'. respondemus ammonentes esse cogitandum quanta sit ista praesumptio, qua dicitur non solum posse — quod quidem adiuuante dei gratia negandum non est — sed etiam perfacile posse uoluntatem uoluntate mutari, cum dicat apostolus: caro concupiscit aduersus spiritum et spadversus carnem: haec enim invicem adversantur; ut non ea quae vultis faciatis . Non enim ait, Haec invicem adversantur, ut quae potestis facere, nolitis: sed, ut non ea quae vultis faciatis. Cur ergo concupiscentia carnis: quae utique culpabilis atque idem apostolus praecipit, ne regnet in nostro mortali corpore, ubi satis ostendit esse tamen in nostro mortali corpore, quod permittendum non sit ut regnet — cur ergo ista concupiscentia non mutata est ea uoluntate, quam uoluntatem satis euidenter expressit apostolus dicens: ut non ea quae uultis faciatis, si facile potest uoluntas uoluntate mutari? nec
Abbreviated transcription (Latin):
prohibitio est. non concupisdes. et generał uissio. dili¬
ges. unde breuiter et apłs paulus quodam loco utr¬
q complexus est. ꝓhibitione .n. nolite ꝯformari
huic scło. Iussio aũt sed reformamini in nouitate
mentis ur̃e. Illud ꝑtiuet ad nõ ꝯcupistere. hoc
ad diligere. illud ad continentiam. hoc ad iusti¬
ciam: illud ad declmnandũ a malo. hoc ad facien¬
dum bonum. Non concupiscendo uetustate ex¬
poliamur. et nouitate induim᷑ diligendo. Sed
dendo et inuocando ꝓficiunt et pretertta obli¬
uiscentes in ea que ante sunt extendunt᷑. Ad ħ
.n. lex usta p̾cipit ut cum in hiis implendis hõ
defecerit. non se extollit suꝑbia tumidus sed ad
grãm confugiat fatigatus. ac sic eum lex terr̃e¬
do ad xpm̃ diligendum pedagogi perducat offi¬
cio Iterum querendum est inquit qũõ n̾o põt
homo ẽe sine pccõ uoluntate ati natura. si na¬
tura pocm̃ non est. si uolũtate per facile potest

Expanded text:
prohibitio est: non concupisces, et generalis iussio: diliprohibitio est: non concupisces, et generalis iussio: diliges. unde breuiter et apostolus Paulus quodam loco utrumque complexus est. prohibitio est enim: nolite conformari huic saeculo, iussio autem: sed reformamini in nouitate mentis uestrae. illud pertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad iustitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur et nouitate induimur diligendo. sed dendo et inuocando proficiunt et praeterita obliuiscentes in ea quae ante sunt extenduntur. ad hoc enim lex ista praecepit, ut cum in his implendis homo defecerit non se extollat superbia tumidus, sed ad gratiam confugiat fatigatus ac sic eum lex terrendo ad Christum diligendum paedagogi perducat officio. \'Iterum quaerendum est\\ inquit, \'quomodo non potest homo esse sine peccato: uoluntate an natura. si natura, peccatum non est; si uoluntate, perfacile potest
Abbreviated transcription (Latin):
ihm xpm̃ neq natum ẽe de uirgiie maria.
neq ueram mortẽ fuisse ꝑpessum et a mortuis re¬
te manus meas. et pedes meos. palpate. et usde
hominem neget: a nathema sit. occco eocwo¬
ui crodit manui siue manicheũ qui supͣ scͥpta
omĩa que auathemate et dãpnatione st̃ dig¬
na p̾dicauit et docuit spm̃ scm̃ habuisse paracditũ
cũ ea omia docere nõ potuit sp̃c uentatis. sed sp̃c fal¬
siratis: a nathema sit: et p̾cipue ip̃e manis siue ma
dãpnabiles q fabulas docuit et ꝯscͥpsit et creden¬
das misens ꝑsuasir. intendens spiritib seductori
b doctͥns demonioꝵ m̃daci loquioꝵ: anafhema sit.¬
auditorẽ penite fuisse. de quodã ep̃o ip̃iꝰ
sicut ip̃e ꝯfessus es anathema dicens blasphemi¬
is. et ĩpiissime atq ĩmũdissime heresi eoꝵ ex qͣ
te ñ nisi fides catholica saluũ facit. ħeb̾ hanc
rint. q̃ scͥpta est die illo. ꝯsule sllo. Electis nͦ eoꝵ¬

Expanded text:
istum, neque natum esse de virgine Maria, neque veram mortem fuisse perpessum, et a mortuis rete manus meas et pedes meos; palpate et videtehominem neget, anathema sit. IX. Qui credit Manem sive Manichaeum, qui supra scripta omnia, quae anathemate et damnatione sunt digna, praedicavit et docuit, Spiritum sacum ea omnia docere non potuerit spiritus ueritatis. sed spiritus falsitatis, anathema sit. Et praecipue ipse Manes siue Manas fabulas docuit et conscripsit et credendas miseris persuasit, intendens spiritibus seductoribus et doctrinis daemoniorum mendaciloquorum, anathema sit.asicut ipse confessus es, anathema dicens blasphemiis et inpiissimae atque inmundissimae haeresi eorum. ex qua te nonnisi fides catholica saluum fecit : habebis hrint, quae scripta est die illo et consule illo. Electis ue
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ qd̾ supra. Et ut sanemur ĩuocamus eum cͥ
dicitur in psalmo. de necessitatib meis educ me.
It̾m inquit querendũ est. quid est pccm̃ natura¬
le. an accitens. si naturale pccm̃ nõ est. Si aũt acci¬
dens est et recedere põt et qd̾ reddere põ̾t uitar po¬
test. et qd̾ uitari potest: potest homo sine eo ẽe ꝙy

Expanded text:
demus quod supra et, ut sanemur, inuocamus eum, cui demus quod supra et, ut sanemur, inuocamus eum, cui dicitur in psalmo: de necessitatibus meis educ me. \'Iterum\', inquit, quaerendum est, quid est peccatum. naturale an accidens. si naturale, peccatum non est; si autem accidens est, et recedere potest; et quod recedere potest, uitari potest; et quod uitari potest, potest homo sine eo esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
quis potent quc̃admodũ responderim udicare.
qmi ncc̃e est meus sermo procurat. Aute om̃ia
inquit interrogandꝰ est qui negat hoiẽm sine pͦ¬
cato ẽẽ posse. quid sir qd̾ cumq pccm̃ qd̃ uitari
potest. an quod uitari non potest. si quod uitari
uõ potest. pccm̃ nõ est. Si qd̾ uitari põti potest
homo sine pccõ ẽe. qd̾ uitari potest. Nulla .n. rõ¬
uel iusticia patitur saitem dici pccm̃ qd̾ uitarii
nullo modo põt Respondemꝰ uitari posse pecm̃.
si natura uiciata sanetur grã dei per iħm xpm̃¬
dm̃ nrm̃. In tm̃ .n. sana nõ est: in qntũ id qd̾
faciendum ẽ. aut cecitate nõ iudet aut inf̾mc¬
tate nõ implet. Dum caro ꝯcupiscit aduersus
spm̃. et sp̃c ad uersus carnem. ut ea que uult ħo
non faciat Iterum querendũ est inquit pcc̃mi
uoluntatis an necessitatis est. Si necessitatis est
pecm̃ non est. Si uolinitatis est uitari põti Respon¬

Expanded text:
quis poterit quemadmodum responderim iudicare? quis poterit quemadmodum responderim iudicare? quam necesse est meus sermo procurrat. \'Ante omnia\', inquit, \'interrogandus est qui negat hominem sine peccato esse posse, quid sit quodcumque peccatum: quod uitari potest an quod uitari non potest. si quod uitari non potest, peccatum non est; si quod uitari potest, potest homo sine pecvel justitia patitur saltem dici peccatum quod vitari nullo modo potest. Respondemus vitari posse peccatum, si natura vitiata sanetur gratia Dei per Jesum. in tantum enim sana non est, in quantum id quod faciendum est aut caecitate non uidet aut infirmitate non implet, dum caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut ea quae uult homo non faciat. \'Iterum quaerendum est\', inquit, \'peccatum uoluntatis an necessitatis est. si necessitatis est, peccatum non est; si uoluntatis est, uitari potest\'. respon
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Augꝰ. Caritas nr̃a que in uobis
tanta est et tam sc̃ã et eciam iuben¬
ti seruire delester. Periuit ut defi¬
uitionib que dicunt᷑ celestii esse
respondeam. Sic .n. p̾notata est ea¬
dem caitula qmͣ dedisti. definitiones ut dicitur
celestii. Que p̾notatio credo quod nõ illius sede¬
oꝵ sit qui hoc attulerint desilicia ubi celestius
nõ ẽẽ ꝑhibetur. sunt multi talia garrientes. Et
sicut ait apłs. Ip̃i errantes et alios in errorẽ mit¬
tentes. Ex illius tam̃ hec ẽẽ doct᷑na. uł eciã quo¬
dam sectatoꝵ eius. et nos possumꝰ arbitrari. Nã
ueq iste breues diffinitiones. uł pocius rõcina¬
tiones ab illius abhorrent ingenio quod ĩ oꝑe
alio eius inspexi. cuiꝰ eum ẽẽ constat auctorem.
Et non frustra istos frẽs qui hec attulerunt ĩ
cilicia existimo audisse quod ip̃e docuerit ista ul
scͥpserit. uellem autem si possem ita obtemꝑare
rem. sed nisi et illa cõmemorẽ quib respondeo.

Expanded text:
lo Augustinus. Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectet, petiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem chartula quam dedistis: definitiones, ut dicitur, Caelestii. quae praenotatio credo quod non illius, sed eorum sit, qui hoc attulerunt de Sicilia, ubi Caelestius non esse perhibetur, sed multi talia garrientes et, sicut ait apostolus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes. ex illius tamen haec esse doctrina uel etiam quorundam sociorum eius et nos possumus arbitrari. nam neque istae breues definitiones uel potius ratiocinationes ab illius abhorrent ingenio, 1 quod in opere alio eius inspexi, cuius eum esse constat auctorem, et non frustra istos fratres qui haec attulerunt in Sicilia existimo audisse, quod ipse docuerit ista uel scripserit. uellem autem, si possem, ita obtemperarem. sed nisi et illa commemorem quibus respondeo,
Abbreviated transcription (Latin):
ligata fuerat in onũb fetib pͥncipũ tenebraꝵ
quos eis manducandos dederunt: anathena sit
ui credit pͥncipes tenebraꝵ ligatos ẽẽ ui¬
cũ b̾s pr̃ qui lucidas naues ħt. diu̾soria et ħita¬
cula .i. solem et lunam urtutes suas tnͣffigurat
in feĩas pulcras quas opponit ꝯcupiscendas maᷤ¬
m̃bris liberata purgetur a uathenia sit. ooooo¬
ui credit ꝑtẽ dei q̃ de ꝯmixtione gentis te

Expanded text:
ligata fuerat in omnibus fetibus principum tenebrarum, ligata fuerat in omnibus fetibus principum tenebrarum, quos ei manducandos dederunt, anathema sit. V. Qui credit principes tenebrarum ligatos esse itus pater qui lucidas naues habet diuersoria et habitacula, id est solem et lunam, uirtutes suas transfigurat in feminas pulchras, quas obponat concupiscendas masmembris liberata purgetur, anathema sit. VI. Qui credit partem Dei, quae de commixtione gentis ten
Abbreviated transcription (Latin):
ui credit duas naturas bellum mr̾ se gessisse
ꝑtinentib fuisse ꝑmixtã et ab eis tenebris colli¬
gatam opp̃ssam inqͥnatã qd̃ et credi facit natu¬
ram dei ẽe mutabilem et comquinabilem ana¬
ui credit ꝑtem dei ligatam et inqͥnatam
ui atq purgar credatur pars dei polluta in cu¬
cumerib et melonib. et radiculis. et porus et qͥ¬
bq uilissimis herbis. et eis sb̃uenin. cũ ab elcĩs
maiicheoꝵ ista comedũtur: auathema sit ooco
ui credit hoiem pͥm̃ qui ẽ appellatꝰ adam
ñõ a deo fcm̃ sed a pncipib tenebraꝵ gẽtõ
ut pars dei q̃ in eoꝵ m̃bris captiua tenebatur
copiosius et habũdantiꝰ in t̾ra tenetur. et isto
modo creatũ cum masculi. et femine pͥncipes
tenebraꝵ concubuissent et fetus suos maiori pͥt¬
cipi tenebraꝵ dedissent. et ille om̃s comedisset.
et cũ sua ꝯuige ꝯcubuisset. atq ita ex illa ad ã
generasset ligans in illo magnam ꝑtem dei q̃

Expanded text:
ui credit duas naturas bellum inter se gessisse, ui credit duas naturas bellum inter se gessisse, pertinentibus fuisse permixtam, et ab eis teneri colligatam, oppressam, inquinatam, quod et credi facit naturam Dei esse mutabilem et coinquinabilem, anaui credit partem Dei ligatam et inquinatami, ut credatur pars Dei polluta teneri in cucumeribus, et melonibus, et radiculis, et porris, et quibusque vilissimis herbulis, et ei subveniri cum ab Electis Manichaeorum ista comeduntur, anathema sit. IV. Qui credit hominem primum, qui est appellatus Adam, non a Deo factum, sed a principibus tenebrarum genitum, ut pars Dei, quae in eorum membris captiva tenebatur, copiosius et abundantius in terra teneretur, et isto modo creatum, cum masculi et feminae principes tenebrarum concubuissent, et fetus suos majori principi tenebrarum dedissent, et ille omnes comedisset, et cum sua conjuge concubuisset, atque ita ex illa Adam generasset, ligans in illo magnam partem Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
u uni manichei si conuersi fue¬
nefandissimi erroris ana oooos
q dederit imꝰ quisq eoꝵ ꝯfessio¬
nis et pñie sue atq auathematis. petens in ecc̃a uł
cathecumini. uł penitentis locum. si libellus eius
stica paciatur. Et post ipm̃ diem si aliqͥd iudiciiap
paruerit. sentiat usticie seueritatẽ q̃ talib ad hi¬
benda est .i. ut ab eius ꝯsortio uł amicitia uel qͦꝯ¬
q societate xpĩaui se abstineant. ẜm apłicam au-¬
ceꝑit religiosis catholicis uicinis. uł cohabitato¬
rib suis. siue cłicis. siue laicis. per quoꝵ erga se se
curam freqñt̾ audientiam ẜmonis dci. et quorũ
testimonio possint ĩ notescere nec facile admitt̃a¬
tur ad baptismũ si cathecuminist. neo ad reton¬
ciliationem si penitentie locum acceperunti nͥ ꝑi¬
cło mortis urgente: uel si quos aliqnͣto tempore
ꝓbatos ẽe cognouerit ep̃c. per eoꝵ testimonium
corrigũt᷑ anathematizare: ista est. uicre
auit deus h̃ntem pͥncipes suos et mala sua q̃ ñ

Expanded text:
um Manichaei, qui convertunefandissimi erroris, anathemavque dederit unusquisque eorum confessionis et poenitentiae suae atque anathematis eorum, petens in Ecclesia vel catechumeni, vel poenitentis locum; si libellus ejus episcopo stica patiatur. et post ipsum diem si aliquibus indiciis Manichaeus adparuerit, sentiat iustitiae seueritatem, quae talibus adhibenda est: id est, ut ab eius consortio uel amicitia uel quacumque societate christiani se abstineant secundum atem religiosis catholicis uicinis uel cohabitatoribus suis, siue clericis siue laicis, per quorum erga se curam frequentent audientiam sermonis dei et quorum testimonio possint innotescere; nec facile admittantur ad baptismum, si catechumeni sint, nec ad reconciliationem, si paenitentiae locum acceperint, nisi periculo mortis urguente, uel si eos aliquanto tempore probatos esse cognouerit episcopus per eorum testimonium, corriguntur, anathemare, ista est: I. Quiavit Deus, habentem principes suos et mala sua quae non
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵdam potiꝰ ꝯtinnatia. qui pecuniã dñicã recu¬
sant accipere. et adultinani suã cogunt seruos do¬
minicos erogare. dum nolunt saltim tales males
ẽe. quales sc̃s cyprianꝰ ꝯmemorat. scło u̾b solis et
ñõ fc̃is renũtiantes. qñ nec u̾b renũtiare dỹabłi
operib uolunt. cum se i adult̾io ꝑmansuros uo¬
ce aꝑtissima ꝓfitentur. Si quid ab eis dici soleo
qd̃ forte disputando nõ angi tale arbit᷑tus sum.
cui mea responsio necessaria non fuisset. siue qd̃
ad rem de qua agitur non ꝑtineret: siue qd̾ tam
leue eẽt ut a quoliber facillime regardui possen¬

Expanded text:
quorundam potius contumacia, qui pecuniam dominicam recuquorundam potius contumacia, qui pecuniam dominicam recusant accipere et adulterinam suam cogunt seruos dominicos erogare, dum nolunt saltem tales mali esse, quales sanctus Cyprianus commemorat, saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, quando nec uerbis renuntiare diaboli operibus uolunt, cum se in adulterio permansuros uoce apertissima profitentur. si quid ab eis dici solet, quod forte disputando non adtigi, tale arbitratus sum, cui mea responsio necessaria non fuisset, siue quod ad rem, de qua agitur. non pertineret, siue quod tam leue esset, ut a quolibet facillime redargui posse
Abbreviated transcription (Latin):
pocoꝵ. Tercia q̃o est ꝑicłosissima. qua parũ consi¬
d̾ata. et nõ ẜm diuinũ eloquiũ ꝑtrastata. tota
illa opmuo mͥ utetur exorta in qua ꝓmittitur
scelestissime turpissimeq uiuentib eciã si eo
mõ nuere perseuerent. et tm̃modo credant ĩ
xpm̃ euisq sacramẽta ꝑcipiant. eos ad salutẽ
respondit. sius uenire ad uitã. ẜua mandata
quib uescio qũo salus et̾na ꝓmittit᷑ p̃ fidem sine oꝑiꝰ
mortuã. de his tuib q̃ onib satis ꝙptum existimo dispu¬
taui. demonstiuq sic tosandos in eccã malos. ut non
negligatur eccãstica disciplina: sic catherizandos eos
qui baptisiũ petunt. ut no solum audiant atq tꝰ¬
cipiant quid cred̾e uerum eciã qualis̾ unuiere debeãt
sinc oꝑib saluare ũo põt ad eam se quist ꝑuenire
posse arbitretur. sed per illam fidem gr̃e que per¬
duectionem oꝑatur.¶lon itaq culpentur dispen¬
satores fideles. nõ sua negligentia uł pigritia. sed

Expanded text:
orum. tertia quaestio est periculosissima, qua parum considerata et non secundum diuinum eloquium pertractata tota illa opinio mihi uidetur exorta, in qua promittitur scelestissime turpissimeque uiuentibus, etiam si eo modo uiuere perseuerent et tantummodo credant in Christum eiusque sacramenta percipiant, eos ad salutem respondit: si uis uenire ad uitam, serua mandata; quibus nescio quomodo salus aeterna promittitur propter fidem sine operibus mortuam. de his tribus quaestionibus satis, quantum existimo, disputaui demonstrauique sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catechizandos eos, qui baptismum petunt, ut non solum audiant atque suscipiant, quid credere, uerum etiam qualiter uiuere debeant; sine operibus saluare non potest, ad eam se quisque peruenire posse arbitretur, sed per illam fidem gratiae, quaeperdilectionem operatur. non itaque culpentur dispensatores fideles, non sua neglegentia uel pigritia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
da aĩalia intͣuerunt arche ꝯpage ꝯfracta. s ea
nitegra per unũ atq idem ostium qd̾ artifex fe¬
cerat altera q̃o est. in qua iusum est eis fidem so¬
lam baptirandis ẽe tradendã. postea uero iam
baptizatos docendos ẽe de morib. Sed satis de¬
monstratũ ẽ nisi fallor. tune mag̃ ꝑtinere ad cu¬
ram speculatoris. cũ om̃s qui fideliũ competunt
sacramẽtum omĩa que dicũtur intentiꝰ et sollici¬
tiꝰ audiunt. nõ tac̾e de pena ꝙͣ male uiuentibus

Expanded text:
da animalia areae compage confracta, sed ea integra per unum atque idem ostium, quod artifex fecerat. altera quaestio est, in qua eis uisum est fidem solam baptizandis esse tradendam, postea uero iam baptizatos docendos esse de moribus. sed satis demonstratum est, nisi fallor, tunc magis pertinere ad curam speculatoris, cum omnes, qui fidelium competunt sacramentum, omnia quae dicuntur intentius et sollicitius audiunt, non tacere de poena, quam male uiuentibus
Abbreviated transcription (Latin):
faria scismata seꝑare p̾sumat. Neq .n. per has siłi¬
tudines et p̾nuntiationes ꝯsiliu̾̃ desidie bonis dat̃
est qua negligant ꝙ ꝓhibere debent. sed paciencie
qua perferant salua doctna u̾itatis. qd̃ emedare
nõ ualent. Nec qr sc̾ptum est introisse ad noe in ar¬
cham eciã ĩ mũda aĩalia. ĩo p̃põiti uerare non de¬
bent. si qui ĩmu̾dissimi ad baptismũ uelint ĩtra¬
re saltantes. qd̃ est certe mitiꝰ. sed per hanc fig᷑am
rei geste p̾nũciatũ est ĩmũdos fitturos in ecc̃a. pp¬

Expanded text:
ismata separare praesumat. Neque enim per has similitudines et praenuntiationes, consilium desidiae bonis datum est, qua negligant quod prohibere debent; sed patientiae qua perferant salva doctrina veritatis, quod emendare non valent. Nec quia scriptum est, introisse ad Noe in arcam etiam immunda animalia, ideo praepositi vetare non debent, si qui immundissimi ad baptismum velint intrare saltantes, quod est certe mitius quam moechantes: sed per hanc figuram rei gestae praenuntiatum est, immundos in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
illis quippe ait. S cͥbe et phi cathedram moysi se¬
dent. Que dũt facite: que aufe faciunt nolite fa¬
cere. Dicunt.n. et ũo faciunt. Ergo iusticia eoꝵ
est dicere et non facere. Ac per hoc nram̃ õe uo¬
ita debet extolli. ut ũo dicam apud alios iactare
sed apud seipm̃ putare audeat. se inhac uita ẽẽ
sine pccõ. Sed nisi quedam oẽnt ita grauia. ut
gregatis uob̾ et in eo spũ. trad̾e hĩ sathane in in¬
t̾itum cariis: ut sp̃c saluus sit indie dñi iħu. uͣ
eciam dicit. Ne lugeam multos qui añ peccaue¬
runt: et non egerunt puĩam super ĩmũdicia et
fornicatione qrã gesserunt. Item insi eeñt que¬
dam nõ ea humilitate pnĩe sananda. quał ĩ

Expanded text:
i cathedram Moysi sedent. quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite; • dicunt enim et non faciunt. ergo iustitia eorum est \'dicere et non facere. ac per hoc nostram esse uouisquam ita debet extolli, ut, non dicam apud alios iactare, sed apud se ipsum putare audeat se in hac uita esse sine peccato, sed nisi essent quaedam ita grauia, ut gregatis uobis et meo spiritu tradere huius moditeritum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu . Unde etiam dicit: Ne lugeam multos, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditiam et fornicationem quam gesserunt . Item nisi essent quaedam non ea humilitate poenitentiae sananda, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
si scientes male iuxeritis in ip̃a fide. Nimis lon¬
gum est. et pene infinitum om̃ia testimonia
scͥpturar̃ uelle collig̾e. quib apparet nõ solum
ñ ẽẽ mitiorem cam eoꝵ qui scientes. qmͣ qui ues¬
cientes uitam nequissimã ed iniquissimã duc̃t:
uerũ eciam hoc ip̃o grauiorem ꝑinde ista suffe¬
c̾int ¶Gaueamꝰ ergo diligent̾ in ad uitorio dm̃i dei
nri non fac̾e̾ homines male securos. dicentes e¬
is. ꝙ si fu̾int in xp̃o baptizati quolibet in ea ui¬
xernit fide eos ad salutẽ et̾nã ẽe uenturaos: ne
dñs ait. ue uob̾ scube et pharisei qui circuitis
mare et t̾rã fac̾e unũ ꝑselitũ: cũ aũ feceritis fa¬
citis eum filiũ gehenne duplo ꝙẜ uos estis. Sed
pocius sanam doct̾nam dei magrĩ in utͦq cene¬
amꝰ. ut scõ baptismo ꝯsona sit uita xpĩana: uec
cuiꝙͣ homini si utrũlibet defũit. uita ꝓmittat᷑
eterna. Qui .ii. dixit. nisi quis renatꝰ fui̾t ex aqs

Expanded text:
si scientes male uixeritis in ipsa fide. nimis lonsi scientes male uixeritis in ipsa fide. nimis longum est et paene infinitum omnia testimonia scripturarum uelle colligere, quibus adparet non solum non esse mitiorem causam eorum, qui scientes quam qui nescientes uitam nequissimam et iniquissimam ducunt, uerum etiam hoc ipso grauiorem. proinde ista suffecerint. Caueamus ergo diligenter in adiutorio domini dei nostri non facere homines male securos, dicentes eis, quod si fuerint in Christo baptizati, quomodolibet in ea fide uixerint, eos ad salutem aeternam esse uenturos, ne dominus ait: uae uobis, scribae et pharisaei, qui circumitis mare et terram facere unum proselytum; cum autem feceritis, facitis eum filium gehennae duplo quam uos estis; sed potius sanam doctrinam dei magistri in utroque teneamus, ut sancto baptismo consona sit uita christiana nec cuiquam homini, si utrumlibet defuerit, uita promittatur aeterna. qui enim dixit: nisi quis renatus fuerit ex s
Abbreviated transcription (Latin):
ctionesbus plebum. Et quod petrus ait. fontes
sicci. hoc uidas nubes sine a qua: hoc iacobus fi¬
des mortua ¶on itasp ꝓmttatur pena ignis tli¬
mũdum spm̃ multipliorẽ redire: nisi forte id̾o
ab ea nõ recesserũt. Nec purgati rursus ĩqui¬
nauerunt: sed purgati recusauerũt. Neq .ni.
ut reuelata conscĩa intrent ad baptismũ dig¬
nantur saltimuoinere p̾stinas imũdicitias. quã
canum more iterũ sorbeant. sed in lauachri ip̃ins
scitate ꝑtinacut̾ crudo pectore indigestã. neqͥtiam
ten̾e ꝯtendunt: nec occultant ea pollicitatione uł
ficta sed ĩpudentia ꝓfessione erustant. nec exeũtes
de sodomis more uxoris loth ĩ pͥt̾ita it̾m attendũt
sed omĩo de sodomis dedignant᷑ exire: ĩmo ad xpm̃
cũ sodomis conantur intre. paulus apłs dicit. qui
prius fui blasphemꝰ et ꝑsecutor et miuriosus sed
mĩam ꝯsecutus sum qi ignorans feci ĩ increduli¬

Expanded text:
ctionibus plebium. et quod Petrus ait \'fontes ctionibus plebium. et quod Petrus ait \'fontes sicci\', hoc ludas "nubes sine aqua" hoc Iacobus \'fides mortua\'. Non itaque promittatur poena ignis tramundum spiritum multipliciorem redire. nisi forte ideo ab ea non recesserunt; nec purgati se rursus inquinaverunt, sed purgari recusaverunt. Neque enim, ut relevata conscientia intrent ad Baptismum, dignantur saltem vomere pristinas immunditias, quas canum more iterum sorbeant; sed in lavacri ipsius sanctitate pertinaciter crudo pectore indigestam nequitiam tenere contendunt: nec occultant eam pollicitatione vel ficta, sed impudentia professionis eructant: nec exeuntes de Sodomis more uxoris Loth, in praeterita iterum attendunt , sed omnino de Sodomis dedignantur exire; imo ad Christum cum Sodomis conantur intrare. Paulus apostolus dicit, Qui prius fui blasphemus et persecutor et injuriosus; sed iam consecutus sum, quia ignorans feci in increduli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtineatur si eam intelligamꝰ fidem credentiũ
huiꝰ mnũdi comqͥnationib recedentes casta ꝯ¬
iħu xp̃i. his ruisus implexi suꝑantur. fc̃a sunt
illis post̾iora detiora pͥorib. Non ait refugien¬
tes ignorantiã dei. aut refugientes infidelita¬
tem scłi. uł tale aliquid. sed comquinatõnes
mũdi: in quib est utiq om̃is ĩmũditia flagi¬
tioꝵ. Nam de hiis suꝑuis loquens coepulãtes
uob̾cum. oculos habentes plenos adult̾ii eo ĩ¬
desinentis pccĩ. Ideo. eciã fontes siccos eos ap¬
pellati fontes uidelicet qd̃ acceꝑint agnitio¬
nem dni xpĩ: siccos aũ qr nõ ꝯgruent̾ uiuũt
De talib quippe eciam uidas apłs loquens. hii
sunt inquit qui in dilectonẽibus ur̃is macłati
copulantur sine timore semet ip̃os. nubes sine
aqua et cetera. Qd̾ .n. petrꝰ ait. coepulantes uo¬
biscum. oculos habentes plenos adult̾ii: hoci
iudas in dilectonib ur̃is maculati copulant᷑.
Mixti sunt .n. bonis inepuł sacraũitoꝵ in dile¬

Expanded text:
credentium,huius mundi coinquinationibus recedentes casta cisti, his rursus implexi superantur, facta sunt illis posteriora deteriora prioribus. Non ait, refugientes ignorantiam Dei, aut refugientes infidelitatem saeculi, vel tale aliquid; sed, coinquinationes mundi, in quibus est utique omnis immunditia flagitiorum. nam de his superius loquens dixit: coepulantes uobiscum, oculos habentes plenos adulterii et indesinentis peccati. ideo etiam fontes siccos eos appellat: fontes uidelicet, quod acceperint agnitionem domini Christi, siccos autem, quia non congruenter uiuunt. de talibus quippe etiam ludas apostolus loquens, hi sunt, inquit, qui in dilectionibus uestris maculati coepulantur sine timore semet ipsos pascentes, nubes sine aqua et cetera. quod enim Petrus ait: coepulantes uobiscum, oculos habentes plenos adulterii, hoc ludas: in dilectionibus uestris maculati coepulantur. mixti sunt enim bonis in epulis sacramentorum et dile
Abbreviated transcription (Latin):
ripe eum inter te et ipm̃: si te audierit. lucratus es
frem̃ tuũ. Postremo nisi quedã eesit sine quib hec
uita nõ agitur nõ cotidianã medelã poue̾t ĩ or̃oe
ꝙͣ docuit: ut dicamꝰ. dimitte nob̾ debita nr̃a. sicut
et nos dimittimꝰ debitorib nrĩe ¶Iam sat̾ ꝙͣtũ ar¬
bitror de illa oppinione quid mͥ uideretur exposu
u̾ cauendũ est ne id̾o putemꝰ ẽẽ ꝓpoĩtas istas si¬
militudines uł hanc uel de ĩniundis m archa a¬
mimalib uł quetũq alia idem significant. ut dor¬
nuat ecc̃e disciplina. de qua in figura illius mulie¬
ris dcm̃ est. se uere sunt ꝯu̾sationss domus eius: s
ut nõ eo usq ꝓgrediatur clementie pocius teni̾itas

Expanded text:
ipsum solum; et si te audierit, lucratus es fratrem tuum . Postremo nisi essent quaedam sine quibus haec vita non agitur, non quotidianam medelam poneret in oratione quam docuit, ut dicamus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Iam satis, quantum arbitror, de illa tota opinione quid mihi uideretur exposui, ubi cauendum est, ne ideo putemus esse propositas istas similitudines, uel hanc uel de inmundis in arca animalibus uel quaecumque alia idem significant, ut dormiat ecclesiae disciplina, de qua in figura illius mulieris dictum est: seuerae sunt conuersationes domus eius, sed ut non eo usque progrediatur dementiae poti
Abbreviated transcription (Latin):
ño cognosc̾e uiam ustĩe: qũã cognoscentes re¬
trorsum reflecti a tradito sͥ mandato. Contigit¬
.n. illis res ueri ꝓu̾bii canis reuersus ad uomitũ
suũ. et sus lota inuolutabrs ceui. Quid adhuc
ꝓmittit᷑ ꝯtra istam manifestatissimã ueritatẽ
ꝯditio melior. his qui cognouerunt uiã uistĩe

Expanded text:
non cognoscere ueritatem quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi mandato. contigit illis res ueri prouerbii: canis reuersus ad suum uomitum suum et: sus lota in uolutabris ceni. quid adhuc promittitur contra istam manifestissimam ueritatem condicio melior his, qui cognouerunt uiam iustitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Iam ergo eciam uideis in lege peccantib de
gnem: qm̃ de his dcm̃ est per legem iudicabũt᷑.
Quod si ne faciũt ne ꝯtͣ seipõs ueniant qͥ eos
gͣuissimo infidelitatis cͥmine obstͥctos ẽe dño
ut quid tͣsifferunt ad infideles et fideles meo
qd̃ ad fidem xp̃i attinet: illud dcm̃ est de his qͥsi¬
ne lege et hio qui in lege peccauerunt. cũ de
uideis et gentib ag̾etur: ut ad xpĩ gram ut̾q
ĩuitarẽtur. Neq .n. dcm̃ est qui sine lege pecca
uerunt. sine fide ꝑibunt. qui aũ in fide pecca¬
uerint. per fidem uidicabunt᷑ sed sine lege dom̃
est. et in lege ut sat̾ appareret illam cam̃ tangi
que int̾rogantes et uideos agebat᷑: nõ q̃ bonos¬

Expanded text:
dit. iam ergo etiam iudaeis in lege peccantibus, ddit. iam ergo etiam iudaeis in lege peccantibus, dgnem, quoniam de his dictum est: per legem iudicabuntur. quod si non faciunt, ne contra se ipsos ueniant, qui eos grauissimo infidelitatis crimine obstrictos esse dicunt, ut quid transferunt ad infideles et fideles in eo, quod ad fidem Christi adtinet, illud, quod dictum est de his, qui sine lege, et his, qui in lege peccauerunt, cum de iudaeis et de gentibus ageretur, ut ad Christi gratiam utrique inuitarentur?. verunt, sine fide peribunt; qui autem in fide peccaverunt, per fidem judicabuntur: sed, sine Lege dictum est, et, in Lege; ut satis appareret illam causam tangi, quae inter Gentes et Judaeos agebatur, non q
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. ubi lex nõ est nec p̾uaricatio. Hmc est
et illud. ꝯcupiãm nesciebam. nisi lex dic̾et. non
ꝯcupistes. Occõne itaq accepta: pcem̃ ꝑ manda¬
tum oꝑatum est in me oem̃ ꝯcupĩam. Et alia
multa que de hac re idem apłs dicir ab hoc re¬
iusticie delectationem: qua ĩmod̾atio ꝯcupisdẽ¬
cie suꝑetur. Hinc itaq ꝯfmatur nõ solũ nicħ
mituis sed głuus aliquid intelligendũ de quib
dcm̃ est. qui in lege petcauerũt ꝑ legem iuidica¬
bunt᷑ ꝙͣ de illis qui sine lege pecrantes sine le¬
ge ꝑibũt: neo ꝓ pena tnsitoria hoc loco ocm̃ iu¬
dicium sed pro ea qua eciã nõ credentes iudica¬
dam salutem per ignem illis qui credentes pessi¬
me uiuunt. ut eis dicant. qui sine lege peccauer
sine lege ꝑibunt. qui aũ in lege peccauerunt per
legem iudi cabunt᷑ tanqu̾ã dcm̃ sit nõ ꝑibunt.
Quod tota ip̃a epła ad romanos eudentꝰ osten¬

Expanded text:
tum est, ubi lex non est, nec praeuaricatio. hinc est tum est, ubi lex non est, nec praeuaricatio. hinc est et illud: concupiscentiam nesciebam nisi lex diceret: non concupisces. occasione itaque accepta peccatum per mandatum omulta, quae de hac re idem apostolus dicit. ab hoc reiustitiae delectationem, qua inmoderatio concupiscentiae superetur. hinc itaque confirmatur non solum nihil mitius, sed grauius aliquid intellegendum, de quibus dictum est: qui in lege peccauerunt, per legem iudicabuntur, quam de illis, qui sine lege peccantes sine lege peribunt, nec pro poena transitoria hoc loco dictum iudicium, sed pro ea, qua etiam . non credentes iudicadam salutem per ignem illis, qui credentes pessime uiuunt, ut eis dicant: qui sine lege peccauerunt, sine lege peribunt; qui autem in lege peccauerunt, per legem iudicabuntur, tamquam dictum sit non peribunt, quod tota ipsa epistula ad Romanos euidenter osten
Abbreviated transcription (Latin):
diͣt. si male iuxerunt. ut eoꝵ tnͣsitoriã penam
iudicii noĩe significatam arbitrentur. ꝙͣqm
hoc ĩpudentissime dicatur: cum omĩo dominꝰ
om̃s resurrecturos in quib sine dubio et icredu¬
li erunt in duo diuiserit. uitam et udiciũ: ita iu¬
dicium uolens et̾num intelligi. ꝙͣ uis hoc ñ ad
q noluerit Uideant tũ quid responsuri sunt uͥ
ait. Qui aũt nõ credit: iam iudicatꝰ est. Nam hic
ꝓculdubio aut iudiciũ pro pena et̾na põitũ in¬
telligunt: aut per ignem saluos futuros eciam
incredulos dicere audebunt. Qm̃ qui nõ credit
inquit. iam iudicatꝰ est. hoc est iudicio destinatꝰ.
et uõ erit quod ꝓ magno beneficio polliceant᷑
audeant aliqͥd mitiꝰ polliceri eis de quib dcm̃
est. ꝑ legem udicabũt᷑ qr constat iudiciũ eciã
pro eterna dãpnatione solere noĩari. Quidꝙ
inuenimꝰ. non solum minime mitioris ꝯditi
maxime qui legem acceperunt. Nam sicut scͥp¬

Expanded text:
tiamsi male uixerunt, ut eorum transitoriam poenam tiamsi male uixerunt, ut eorum transitoriam poenam iudicii nomine significatam arbitrentur, quamquam hoc inpudentissime dicatur, cum omnino dominus omnes resurrecturos, in quibus sine dubio et increduli erunt, in duo diuiserit, uitam et \'iudicium\', ita iudicium uolens aeternum intellegi, quamuis hoc non addque noluerit — uideant tamen quid responsuri sunt, ubi ait: qui autem non credit iam iudicatus est. nam hic procul dubio aut iudicium pro poena aeterna positum intellegunt -aut per ignem saluos futuros etiam incredulos dicere audebunt, quoniam qui non credit, inquit, iam iudicatus est, hoc est iam iudicio destinatus; et non erit, quod pro magno beneficio polliceanturaudeant aliquid mitius polliceri eis, de quibus dictum est: per legem iudicabuntur, quia constat iudicium etiam pro aeterna damnatione solere nominari. quid? quod inuenimus non solum minime mitioris, uerummaxime, qui legem acceperunt; nam, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e. sicut in ewgłio dñs loquitur. Ueniet
hora in qua om̃s qui in monumẽtis sũt audi
ent uocem eiꝰ. et ꝓcedent qui bene fecerunt ĩ
rrͦnem uite. Qui aũ male egerunt ĩ rrͦ nem
iudicii. Neq hic dcm̃ est. hoc qui crediderũt
illud aũ qui nõ crediderunt. sed hoc illi qͥ bñ
egerunt illud qui male egerimo In sepabi¬
lis quippe est bona uita a fide que per dileffõnemo¬
ꝑatur. ĩmo uero ea ip̃a est bona uita. Uidem᷑ itaq
resurrectõnem iudicii dixisse dñn pro resurrectõne
dampnationis eterne. De om̃ib quippe resurre¬
cturis ubi ꝓculdubio erunt eciani hi qui om̃io
non credunt. neq .n. ip̃i nõ sũt in monumentis.
Quas partes fecit: alios in resurrectõnẽ uite. a¬
lios in resurrectõnẽ iudicii. resurrecturos ẽe de¬
olarans. QQuod si dñt nõ ibi intelligendos eciam
eos qui oĩo nõ credunt. sed eos qui per ign̾e sai

Expanded text:
ponere, sicut in euangelio dominus loquitur: ueniet ponere, sicut in euangelio dominus loquitur: ueniet hora, in qua omnes qui sunt in monumentis audi ant uocem eius; et precedent qui bene fecerunt in resurrectionem uitae; qui autem male egerunt in resurrectionem iudicii. neque hic dictum est hoc qui crediderunt, illud autem qui non crediderunt\', sed: hoc illi qui bene egerunt, illud qui male egerunt. inseparabilis est quippe bona uita a fide, quae per dilectionem operatur; immo uero ea ipsa est bona uita. uidemus itaque resurrectionem iudicii dixisse dominum pro resurrectione damnationis aeternae, de omnibus quippe resurrecturis — ubi procul dubio erunt etiam hi, qui omnino non credunt; neque enim ipsi non sunt in monumentis — duas partes fecit, alios in resurrectionem uitae, alios in resurrectionem iudicii resurrecturos esse declarans. Quodsi dicunt non ibi intellegendos etiam eos qui omnino non credunt, sed eos, qui per ignem salui