comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ ꝑ hiberet de lumine¬
missus ẽ. Precursor luminis. ñ
erat lux. Quare gͦ lucerna an.
astrũq uocitat᷑ matutinũ
cerna ardens erat: s ñ ꝓpͥo ique
incensus ardebat: ñ ꝓpria luc
lucebat. Stella eratꝰ matutira
quo ardebat ⁊ splendebat. sim
erat ille lux: s particeps lum.
fulgebat. Ut enĩsuꝑus dixiꝰ
nulla seu rõnał. seu intellectud
creat᷑a ꝑ se ip̃am substantialite
lux ẽ: s participatoe uniꝰ ac ua

Expanded text:
testimonium perhiberet de lumine. Praecursor luminis non erat lux. Quare ergo lucerna ardens astrumque vocitatur matutinum? Lucerna ardens erat, sed non proprio igne incensus ardebat, non propria luce lucebat. Stella erat matutina, eo ardebat et splendebat. Non erat ille lux, sed particeps luminost se fulgebat. Ut enim superius diximus, nulla seu rationalis seu intellectualis creatura per seipsam substantialiter lux est, sed parti
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmarũ uallis: ⁊ ignorantie ꝓ¬
fundũ: ⁊ t̾rena habitatõ humam̃
animũ aggͣuans. ⁊ ab et̾m lumi¬
nis contuitu. int̾iores ocłos ebi¬
minans ñ ĩmerito dr: Non gͦ de
his qͥde occultis seminũ causis
in sp̃ies corporeas ꝓceclunt debe¬
mꝰ intelligere. q̃ illuminant om¬
nẽ hoĩem uenientẽ in hunc mũ¬
tionẽ gr̃ẽ que dat᷑ in baptismate.
in mundũ ueniunt inuisibilẽ:
qͥ natiuitatẽ que scłm corruptibi¬
le corpꝰ ẽ sꝑnentes. natiuitatẽ q̃
deorsũ ẽ calcantes. & in mundũ
qͥ de sursũ ẽ ascendentes: ũbras
ignorantie ⁊ mortis deserentes:
lucẽ sap̃ie ⁊ uite appetentes: filii
hoĩum essedesinentes: filii dei
fieri inchoantes: mundũ uitioꝵ
sponentes. ⁊ in semecipsis destru¬
entes: mundũ uirtutũ añ ocłos
mentis constituentes: ⁊ in eũ totis
uiscerib ascendere inħiantes. Cos
itaq uera lux illuminat. qͥĩmũ¬
dũ uirtutũ ueniunt: ñ qͥ inmun¬
dũ uitioꝵ ruunt. In mundo erat.

Expanded text:
lacrymarum vallis, et ignorantiae profundum, et terrena habitatio, humanum animum aggravans, et ex veri luminis contuitu interiores oculos elimitans, non immerito dicitur? Non ergo de iis, qui de occultis seminum causis in species corporeas procedunt, debemus intelligere: quae illuminat omnem hominem venientem in muntionem gratiae, quae datur in baptismate, in mundum veniunt invisibilem, qui nativitatem, quae secundum corruptibile corpus est, spernentes, nativitatem, qudeorsum est calcantes, et in mundum qui desursum est ascendentes, umbras ignorantiae et mortis deserentes, lucem sapientiae et vitae appetentes, filii hominum esse desinentes, filii Dei fieri inchoantes, mundum vitiorum postponentes et in semetipsis destruentes, mundum virtutum ante oculos mentis constituentes, et in eum totis viribus ascendere inhiantes. Eos itaque vera lux illuminat, qui in mundum virtutum veniunt, non eos, qui in mundum vitiorum ruunt. In mundo erat.
Abbreviated transcription (Latin):
delicet. Audi testimoniũ. Ecre ag¬
nus łi: ecce qͥ tollit pecc̃a mundi
Et it̾m. Qui post me uenit: añ
me factus ẽ. Qd̃ eiudentiꝰ in
ħoc ẽ coram me: ante conspectõ
meũ factus ẽ. Ac si aꝑte dic̾et.¬

Expanded text:
delicet. Audi testimonium ejus: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi » ; et iterum: « Qui post me venit, ante me factus est » . Quod evidentius in hoc est coram me, ante conspectum meum, factus est. Ac si aperte dice
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. s ꝑ hominẽ ⁊ hominib
& angłis. ñ infantasia s in ip̃au̾ia
humanitate qͣm totam sibi in uni¬
tate substantie suscepit. apparuit:
suamq cognitionẽ omnib cognos¬
centib se prestitit. lux itaq homi
mana natura omni rationali et
intellectuali creature seip̃m ma¬
nifestauit: sueq diuinitatis qua
patri equalis ẽ. abdita reserauit
misteria. Et lux intenebs lucef.
bre: nunc aũ lux indño. Audi ysa¬
iã. Sedentib in regione umbre
mortis: lux orta est. Lux intene¬
bris lucet. Cotum genꝰ humanũ:
m̾̃ito originalis peccati intenebͥ
intenebris huiꝰ caliginosi aeris:
s in tenebͥs ignorantie u̾itatis.
Non in absentia lucis q̃ mundũ

Expanded text:
hominibus, sed per hominem et hominibus et angelis, non in phantasia, sed in ipsa vera humanitate, quam totam sibi in unitatem substantiae suscepit, apparuit, suamque cognitionem omnibus cognoscentibus se praestitit. Lux itaque homimana natura omni rationali et intellectuali creaturae seipsum manifestavit, suae que divinitatis, qua Patri aequalis est, abdita revelavit mysteria. Et lux in tenebris lucet. brae, nunc autem lux in Domino » . Audi Isaiam: « Sedentibus in regione umbrae mortis lux orta est » . Lux in tenebris lucet. Totum genus humanum merito originalis peccati in tenebris in tenebris hujus caliginosi aeris, sed in tenebris ignorantiae veritatis; non in absentia lucis, quae mundum
Abbreviated transcription (Latin):
Hi de his q̃ de occultis nat᷑e sinib
in hunc mundũ ꝑ generationẽ.
locis tẽporibq uenuint acceꝑis:
qͣlis illuminatio ẽ in hac uita nas¬
centib. ut moriantꝰ ⁊ crescentib
ut corrumpant᷑: compositis ut
soluant᷑: de qͥetudine silentis nat᷑e.
in inqͥetudinẽ tumultuantis mi¬
serie cadentib : Dic queso qͣlis

Expanded text:
nibus in hunc mundum per generationem locis temporibusque veniunt, acceperis, qualis illuminatio est in hac vita nascentibus ut moriantur, crescentibus ut corrumpantur, compositis ut solvantur, de quietudine silentis naturae in inquietudinem tumultuantis miseriae cadentibus? Dic, quaeso, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
sit sensus: om̃a que ꝑ ip̃m facta sẽ.
in ipso iuta sunt. & unum sunt.
Erant enĩ hoc ẽ subsistunt in ip̃o
causaliter: pruisqͣm sint in seint¬
ip̃is effectiue. Aliter enĩ sub ipso
sunt. ea que ꝑ ip̃m facta ft̃: aliter

Expanded text:
sit sensus: Omnia, quae per ipsum facta sunt, sit sensus: Omnia, quae per ipsum facta sunt, in ipso vita sunt et unum sunt. Erant enim, hoc est subsistunt in ipso causaliter, priusquam sint in semetipsis effective. Aliter enim sub ipso sunt ea, quae per ipsum fa
Abbreviated transcription (Latin):
subsistere astruit: ueluti ab altero
pͥmordio sue theologie seriem dire¬
xit dicens. Qd̃ factum ẽ: imipso
iuita erat. Predixi enĩ: om̃a ꝑ ip̃m
facta sunt. Ac ueluti aquopiam
int̾rogatus de his que ꝑ dm̃ u̾bũ
facta sunt. quomͦ & que in ipsoe¬
rant que ꝑ ip̃m facta sunt: respon¬
dit. & ait. Qd̃ factumẽ: in ip̃o. iuta
erat. Que sententia: dupliciter
pnuntiat᷑. Potest enĩ subdistin¬
gui qd̃ factum est: ac deinde sub¬
iungi in ipso uita erat. Potest ꝙ̃
sic. Qd̃ factumẽ in ipso: ac dem̃
subinferri uitaerat. Ac ꝑhoc in
duab ꝓnuntiationib: duos spe-¬
culamua intellectus. Non enĩ ea
theoria ẽ que dicit. qd factũ ẽ locis
temporib q discretum: generib.
formis numerisq. districtum:
sensibilib. intelligibilibq sub¬
stantiis. seu compactum. seu seg̃¬
gatum: hoc totũ in ipso uta erat:
& ea que declarat. qd factum est
in ipso. non aliud erat nͥuita: ut

Expanded text:
subsistere astruxit, veluti ab altero subsistere astruxit, veluti ab altero primordio suae theologiae seriem direxit, dicens: Quod factum est in ipso vita erat. Praedixit enim, omnia per ipsum facta sunt, ac veluti a quopiam rogatus de iis, quae per Deum Verbum facta sunt: quomodo et quid in ipso erant, quae per ipsum facta sunt? respondit et ait: Quod factum est in ipso vita erat. Quae sententia dupliciter pronunciatur. Potest enim subdistingui: Quod factum est, ac deinde subjungi in ipso vita erat, potest etiam sic: Quod factum est in ipso, ac deinde subinferri vita erat. Ac per hoc in duabus pronuntiationibus duos speculamur intellectus. Non enim eadem theoria est, quae dicit: quod factum, locis temporibusque discretum, generibus, formis numerisque distinctum, sensibilibus intelligibilibusque substantiis seu compactum seu segregatum, hoc totum in ipso vita erat; et ea quae declarat: quod factum est in ipso, non aliud erat nisi vita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipso factũ ẽ nichil. Hoc ẽ nichil extͣ
ip̃m ẽ factum: qr ipse ambit intra
seom̃a. com̃phendens om̃a. Et nicħ
ei coet̾num uel consubstantiale intel¬
lignur uel coeentiale: preter suum
dentem. Et hoc facilius ingreco dat᷑
intelligi. Ubi em̃ latini ponunt sine
extra ipsum. Similit̾ ⁊ ipse dñs: suis
potuistis. Qͥa extra me facere potestis :
est ñ sine: s extra greci scribunt. Fa¬
cilius aũt ꝓpt̾ea extra dixi: qr dum
quis audit sine ipso. potest putare
sine ipsuis consilio uel aduitorio:
ac ꝑ hoc ñ totum. ñ om̃a illi distͥbuit.
Audiens uͦ extra: nichilomnino re¬
linqͥt: qd̾ in ipso ⁊ ꝑ ip̃m factũ ñ sit.
Qd̃ factũẽ: in ipso uitaerat. Postꝙͣ
remotissima omni ratione. &. intel¬
lectu. beatus euangłista diuina
reuelauit misteria: dm u̾bum ui¬
gignit: & spm̃ suũ ꝑ unigenitum
suum ꝓducit: & postqͣm ꝑ dm̃ filiũ
oma factaeẽ. & nichil extra ip̃m

Expanded text:
ipso factum est nihil; hoc est, nihil extra ipso factum est nihil; hoc est, nihil extra ipsum est factum, quia ipse ambit, intra se comprehendens omnia, et nihil ei coaeternum vel consubstantiale intelligitur vel coessentiale, praeter suum dentem. Et hoc facilius in Graeco datur intelligi. Ubi enim Latini ponunt sine extra ipsum. Similiter et ipse Dominus suis potuistis, quid extra me facere potestis? est, non sine, sed extra Graeci scribunt. Facilius autem propterea dixi, quia, dum quis audit sine ipso, potest putare sine ipsius consilio vel adjutorio, ac per hoc non totum, non omnia illi distribuit; audiens vero extra, nihil omnino relinquit, quod in ipso et per ipsum factum non sit. Quod factum est in ipso vita erat. Postquam remotissima omni ratione et intellectu beatus evangelistes divina revelavit mysteria, Deum Verbum vigignit et Spiritum suum per genitum suum producit--et postquam per Deum Filium omnia facta esse, et nihil extra ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
maior me ẽ. Sub̾a eius. causa nei
substantie ẽ. Precedit inqͥt pat
filium causaliter: precelit filir
secularia: ñ in tempore. s cũ ten¬
porib. Tempus siqͥdem int̾ cẽt
que facta sunt factum ẽ: ñ añal
Et que ẽ conseq̃ntia u̾bi: qd̾ locl¬
tum ẽ os altissimi: Non eñins
num locutus ẽ pater: ñ infructu¬
ose: ñ sine magno effectu.Nam ⁊
hoĩes inter seipsos loquentes:ali¬
quid in aurib audientiũ efficiũt.
Tnaitaq credere & intelligere de¬
bemus: Loq̃ntem patrem: ꝓnunti¬
atũ filium: & ea que effitiunt᷑ peꝵ
ũbum. Pater loquit᷑ : u̾bũ gignit᷑
omĩa effitiunt᷑. Audipph̾am. Qm̃
ipse dxit. & facta sunt: hoc ẽ u̾bũ
ne foite existimantes eoꝵ que sunt.
quedam qͥdem ꝑ ip̃m dei u̾bũ facta
ee. q̃dam uͦ extra ipm: aut facta ẽẽ ex¬
istentia ꝑ semetipsa: ita ut ñ om̃a
que sunt. & que non sunt. ad unum
pncipiũ referant᷑: conclusionẽ totiꝰ¬
predicte theologie subdidit. Ee sine

Expanded text:
 me » , substantia ejus causa meae substantiae est. Praecedit, inquam, Pater Verbum causaliter, praecedit Filius secularia, non in tempore, sed cum temporibus. Tempus siquidem inter cetera, quae facta sunt, factum est; non Et quae est consequentia verbi, quod locutum est os Altissimi? Non enim in vanum locutus est Pater, non infructuose, non sine magno effectu; nam et homines inter se ipsos loquentes aliquid in auribus audientium efficiunt. Tria itaque credere et intelligere debemus, loquentem Patrem, pronunciatum Verbum, ea quae efficiuntur per Verbum. Pater loquitur, Verbum gignitur, omnia efficiuntur. Audi Prophetam, quum ipse dixit, et facta sunt, hoc est, Verbum ne forte existimares eorum, quae sunt, quaedam quidem per ipsum Dei Verbum facta esse, quaedam vero extra ipsum aut facta esse aut existentia per semetipsa, ita ut non omnia, quae sunt, et quae non sunt, ad unum principium referantur, conclusionem totius theologiae subdidit: et sine
Abbreviated transcription (Latin):
rib potest intelligi. In eis en̾iauoc
scribitur .i. hic. Et potest referri
ad utrũq: ad u̾bum uidelicet ⁊
ad łm. Hec qͥppẽ duo nomina. the¬
cos masculini generis sunt. Ac ꝑ
hoc ita post intelligi:. & ds erat
erat u̾bum. Om̃a ꝑ ip̃m facta
sunt. ꝑ ipsumdm uerbum: uel
Et qͥdem quom om̃a ꝑ ip̃m facta
sunt. nͥ eo nascente ante om̃a ex
patre: om̃a cum ipso & ꝑ ip̃m fc̃a
sunt : Nam ipsius ex patre gene¬
ratio: ipsa ẽ causarum omniũ
conditio: omniũq que ex cau¬
sis in genera & speties ꝓcedunt
opatio &e effectus. ꝑgeneratio¬
nem diu̾bi: exdo pͥncipio facta
sunt om̃a Audi diuinũ ⁊ mesti¬
bile paradoxũ: irreserabile secn¬
tum:. inuisibile ꝓfundum: incõs¬
hensibile misterium: ꝑ ñ factum
s genitũ. om̃a facta s non genii
Principiũ ex quo om̃a pater es
pͥncipium ꝑ qd̾ om̃a. filiuis ẽ. Pn¬
tre loq̃nte u̾bum suũ: hoc e parꝰ
gignente sapientiã suã: om̃a si¬

Expanded text:
ribus potest intelligi. In eis enim οὗτος ribus potest intelligi. In eis enim οὗτος scribitur, id est, hic, et potest referri ad utrumque, ad Verbum videlicet et Deum; haec quippe duo nomina Θcos masculini generis sunt. Ac per hoc ita potest intelligi: et Deus erat erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt. Per ipsum Deum Verbum, vel Et quid est omnia per ipsum facta sunt, nisi: eo nascente ante omnia ex Patre, omnia cum ipso et per ipsum facta sunt? Nam ipsius ex Patre generatio ipsa est causarum omnium conditio, omniumque, quae ex causis in genera et species procedunt, operatio et effectus. Per generationem quippe Dei ex Deo principio facta sunt omnia. Audi divinum et ineffabile paradoxum, irreserabile secretum, invisibile, profundum, incomprehensibile mysterium. Per non factum, sed genitum, omnia facta, sed noncipium, ex quo omnia, Pater est; principium, per quod omnia, Filius est. Patre loquente verbum suum, hoc est, Patre gignente sapientiam suam, omnia fi
Abbreviated transcription (Latin):
sistit filius. Quis enĩ sam̃ sapiens
uixit: filium in patre temporalit̃
umꝙͣ substitisse : Illic eñi sola co¬
gitatur et̾nitas: uibi sola intelli¬
gitur ĩmutabilis u̾itas. Ee neqͥs
existimaret ita u̾bum inpͥncipio
subsistere. ut nulla sub̃arum cdif¬
ferentia subintelligatur inesse:
continuo subuinxit. Et u̾bum
erat apũddm. Hoc ẽ. & filius sub¬
sistit cum patre inunitate essen¬
tie: & substantiali distinctione.
Et iterum ne inquẽpiam talis
serꝑet uenenosa contagio. u̾bũ¬
uidelicet solũmͦ in patre esse. &
cum cło esse. non aut̃ ip̃m u̾bum
substantialit̾. ⁊ coessentialit̾ pat̾
u̾o subsistere: hic namꝙ error
ꝑfidos inuasit arrianos: ꝓtinus
adiecit. Et d̾s erat u̾bum. Uidens
item qd non defuturi essent qui
ħeticam opinionem destruens con¬
sequent̾ subu̾tit. Hocerat in pͥn¬
cipio apũd dm. Ac si diceret. Hoc
& non aliud. qd erat inpͥncipio: s
significantius ex grecoꝵ exempla¬

Expanded text:
sistit Filius. Quis enim sanum sapiens sistit Filius. Quis enim sanum sapiens dixerit, Filium in Patre temporaliter unquam substitisse? Illic enim sola cogitatur aeternitas, ubi sola intelligitur immutabilis veritas. Et ne quis existimaret, ita Verbum in principio subsistere, ut nulla substantiarum differentia subintelligatur inesse, continuo subjunxit: Et Verbum erat apud Deum, hoc est, et Filius subsistit cum Patre in unitate essentiae et substantiali distinctione. Et iterum, ne in quopiam talis serperet venenosa cogitatio, Verbum solummodo in Patre esse, et cum Deo esse, non autem ipsum Verbum substantialiter et coessentialiter Patri Deum subsistere--hic namque error perfidos invasit Arianos--protinus adjecit: Et Deus erat Verbum. Videns item, quod non defuturi essent, qui haereticam opinionem destruens, consequenter subnectit: Hoc erat in principio apud Deum, ac si diceret: hoc et non aliud quid erat in principio. Sed significantius ex Graecorum exempla
Abbreviated transcription (Latin):
i̾tatis particeps: d̾m u̾bum subsis¬
tere indõ pͥncipio. hoc ẽdm filiũ
in ło patre ꝓnuntiat. In pͥncipio
nobis uidelicet adnumtiantem
ip̃m esse añ om̃a inpͥncipio uer¬
bum: ac mox descendentem suꝑ
eundem filium hom̃is. clamantẽ¬
q. Et u̾bum caro factum ẽ Des¬
cendit euangłians d̾m u̾bũ ho¬
minẽ factum suꝑnaturaliter int̾
om̃a ex uirgine. Ascendit. ꝓcla¬
mans idẽ uerbum suꝑessentia¬
liter genitũ ex patre: ante ⁊ ultra
om̃a. In pͥncipio inqͥt erat u̾bum.
E notandum qd̃ in hoc locoñtem
ꝑis. s sub̃e significationem b̾atꝰ
euangłista insinuat: ꝑ hanc uocẽ
que est erat. Nam a positio eius.
idẽ sicũt unũ inequaliter flectitur:
duplicem continet intellectũ ali¬
qͣndo qͥdem subsistentiã cuicumq
rei de qua p̃dicatur. absq ulło tẽ¬
porali motu significat: icłoq sub
ẽgͦ qd ait: in pͥncipio erat u̾bum
Ac̃ si aꝑte diceretur. In patre sub¬

Expanded text:
veritatis particeps, Deum Verbum subsisveritatis particeps, Deum Verbum subsistere in Deo principio, hoc est Deum Filium in Deo Patre, pronuntiat. In principionobis videlicet annunciantem, ipsum esse ante omnia in principio Verbum, ac mox descendentem super eundem Filium hominis, clamantemque: Et Verbum caro factum est. Descendit evangelizans Deum Verbum hominem factum supernaturaliter inter omnia ex virgine; ascendit proclamans idem Verbum superessentialiter genitum ex Patre ante et ultra omnia. In principio, inquit, erat Verbum. Et notandum, quod in hoc loco non temsubstantiae significationem beatus evangelista insinuat per hanc vocem, quae est erat. Nam et positio ejus, id est sum, unde inaequaliter flectitur, duplicem continet intellectum. Aliquando quidem subsistentiam cujuscunque rei, de qua praedicatur, absque ullo temporali motu significat, ideoque subergo est quod ait: In principio erat Verbum, ac si aperte diceret: In Patre sub
Abbreviated transcription (Latin):
que non licet homini loqui. uohs
intime u̾itatis inspector. ułt auri
celum in paradyso paradysoꝵ has
ẽ in causa auium. aucdunt un
u̾bum. ꝑ qd̾ facta sunt om̃a: ⁊l
cuit ei illud u̾bum dicere: homĩ¬
cari potest: ac ficlucialit̾ clamat.
In pͥncipio erat u̾bum. Nongͥuh̾
&e mneffabili sapientie uirticte. pll¬
rissimoq mentis acumine sub¬
uectus. in ea que suꝑ onĩa sunt
secreta uidelicet unius eseite
in tͥb substantiis. & tͥum substan¬
tiarum in una essentia ingressus
ẽ Non enĩ aliter potuit ascenclere
ind̾m: nisi pͥus fieret ołs. Ut enĩ
radius ocł̃oꝵ nr̃oꝵ speties rerũ sensi¬
bilium coloresq non potest sentire.
huisquã se solarib radiis inmisceat.
unumq in ipsis. ⁊ cum ipsis fiat:
sta animus scõꝵ puram rerũ sp̃a¬
lium omnẽq intellectũ suꝑantiũ
cognitionem non sufft̾ acciꝑe᷑ nisi
pͥus incomp̃hensibilis u̾itatis parti¬
cipatone dignus efficiat᷑ habere
Ses itaq theologus indm̃ tͣnsmutaiꝰ:

Expanded text:
quae non licet homini loqui. Joannes, intimae veritatis inspector, ultra omne caelum in paradiso paradisorum, hoc est in causa omnium, audivit unum Verbum, per quod facta sunt omnia, et libuit ei illud Verbum dicere, homincari potest, ac fiducialiter clamat: In principio erat Verbum. Non et ineffabili sapientiae virtute, purissimoque mentis acumine subvectus, in ea, qua super omnia sunt, secreta videlicet unius essentiae in tribus substantiis, et trium substantiarum in una essentia, ingressus est. Non enim aliter potuit ascendere in Deum, nisi prius fieret Deus. Ut enim radius oculorum nostrorum species rerum sensibilium coloresque non prius potest sentire, quam se solaribus radiis immisceat, unumque in ipsis et cum ipsis fiat, ita animus sanctorum puram rerum spiritualium, omnemque intellectum superantium cognitionem non suffert accipere, nisi prius incomprehensibilis veritatis participationem dignus efficiatur habere. Sanctus itaque theologus, in Deum transmutatus,
Abbreviated transcription (Latin):
scientie typum imitat᷑. Unus
siqͣdem recumbebat suꝑ pectus
dñicum. qd ẽ contemplationis
sacramentũ: alter sepe titubabat.
bitum. puras aliquando discer¬
nit sp̃es uirtutũ: aliqñ fallitur
eius iuditium. carnaliũ cogita¬
tionũ nebulis obumbratũ. In¬
time uero theorie acies. postqͣm
semel ueritatis ꝑspexerit uultum.
nequaqͣm reꝑcutitur: numqͣm
fallitur: nulla caligine obcecatur
in ꝑpetuum. Ambo tam̃currunt
ad monumentũ. Monum̃tũ xp̃i
ẽ diuina scͥptura: inqua diuini¬
tatis ⁊ humanitatis eius mist̾ia.
densitate littere ueluti quadam
muniunt᷑ petra. S iohes p̾cucur¬
rit citius petro. Acutius namq
atq uelocius intima duinoꝵ
apicum penetiat secreta uircus
contemplationis penitus puri¬
ficate: quam actionis adhuc
purificande. Uerũtũ pmũ intt
petrus inmonum̃tũ: deinde
iohes. Ac sic ambo cureunt:
ambo intrant. Petrus siqͥdem
fidei ẽ simbolũ. ioħs significat

Expanded text:
scientiae typum imitatur. Unus scientiae typum imitatur. Unus siquidem decumbebat super pectus Dominicum, quod est contemplationis sacramentum, alter saepe titubabat, bitum, puras aliquando discernit species virtutum, aliquando fallitur ejus judicium, carnalium cogitationum nebulis obumbratum. Intimae vero theoriae acies, postquam semel veritatis perspexerit vultum, nequaquam repercutitur, nunquam fallitur, nulla caligine occultatur in perpetuum. Ambo tamen currunt ad monumentum. Monumentum Christi est divina Scriptura, in qua divinitatis et humanitatis ejus mysteria densissima veluti quadam muniuntur petra. Sed Joannes praecurrit citius Petro. Acutius namque atque velocius intima divinorum operum penetrat secreta virtus contemplationis penitus purificatae, quam actionis adhuc purificandae. Verumtamen primo intrat Petrus in monumentum, deinde Joannes, ac sicut ambo currunt, ambo intrant. Petrus siquidem fidei symbolum, Joannes significat
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑuolat itaq beatus theologus
iohes. non solum que intelligi uel
dici possunt: uerum etiam in ea
que suꝑant omnem intellectũ ⁊ sig¬
nificationem suꝑuehitur: extrã
oma inesfabili mentis uolatu ar
chana unius omnium pͥncipii ex¬
altatur: incomp̃hensibilemq ip¬
suis pͥncipii & uerbi. hocest patͥs
ꝙ filii unitam suꝑessentialitatẽ nͨ
non a&e distinctam suꝑsubstantiali¬
tatem pure dignoscens: euangłm
est qͣd tibi ẽ donatum. Abdita ui¬
delicet summi boni penetrare
misteria: & ea que cibi reuelata
e deolarata sunt humanis men¬
tib ac sensib intimare: Dicq̃so:
fortassis quis dicee summo uertiti
apłoꝵ. petro dico: qui dño inter¬
loganti quem se esse existimaret
respondit. Ques xp̃c: filius cli
uiui. S nontemere ut opinor qͥs
dix̃it. plus in typo fidei & actionis:
quam scientie ⁊ contemplationis.
petrum talia dixisse. Quare: Fa
scalicet ratione qua petrus in
forma actionis ac fidei ponitur:
ioħes aut̃ contemplationis atq

Expanded text:
olat itaque beatus theologus Joannes non solum quae intelligi ac dici possunt, verum etiam in ea, quae superant omnem intellectum et significationem, supervehitur, extraque omnia ineffabili mentis volatu in arcana unius omnium principii exaltatur, incomprehensibilemque ipsius principii et verbi, hoc est Patris et Filii, unitam superessentialitatem, nec non et distinctam supersubstantialitatem pure dinoscens, Evangelium est, quod tibi est donatum, abdita videlicet summi boni penetrare mysteria, et ea, quae tibi revelata et declarata sunt, humanis mentibus ac sensibus intimare? Dic, quaeso, Fortassis quis dicet: summo vertici apostolorum, Petro dico, qui Domino interroganti, quem se esse existimaret, respondit: « Tu es Christus Filius Dei vivi » . Sed non temere, ut opinor, quis dixerit, plus in typo fidei et actionis, quam scientiae et contemplationis Petrum talia dixisse, ea scilicet ratione, qua Petrus in forma actionis ac fidei ponitur, Joannes autem contemplationis atque
Abbreviated transcription (Latin):
es xp̃c filius dei uiui. altissime
uolauit: s altius ille qͥ eundem
xp̃m d̾m dedeo ante om̃a tẽpora
genitum intellexit dicens. In pͥn¬
cipio erat u̾bum. Nemo nos ex¬
istimet petro ioħempreferre. Qͥs
hoc fecerit: Quis nam esset apłoꝵ
altior illo: qui ẽ ⁊ clicit᷑ u̾tex eoꝵ:
Non p̾ferimus petro ioħem: sed
conferimus actioni contẽplatõnẽ:
purgando adhuc animo ꝑfecte
purgatũ: ascendenti a dhuc uͥtuti
ãd incõmutabilem habitũ ꝑueni¬
entem iam uirtutẽ. Non enĩ nc̃
considamꝰ apłicarũ ꝑsonarũ dig¬
nitatẽ: s inuestigamꝰ pulcherri¬
mã diuinoꝵ differentiã. Petrus
itaq. hoc est actio uirtutũ. dei
filium mirabili & meffabili modo
carne cucũscͥptũ ꝑ uͥtutem fidei
&e actionis conspicatur: ioħes uͦ.
lutũ. ⁊ infinitum in pͥncipio suo.
hoc ẽm patre suo. mirat᷑. Petrus
eterna simul ac temporalia inxip
unum facta. diuina reuelatiore
introductus inspicit: ioħes sola
et̾na eius in noticiam fideliũ am¬

Expanded text:
s Filius Dei vivi » . Altissime volavit. Sed altius ille, qui eundem Christum Deum de Deo ante omnia tempora genitum intellexit, dicens: In principio erat Verbum. Nemo nos existimet Petro Joannem praeferre. Quis hoc fecerit? Quisnam esset apostolorum altior illo, qui est et dicitur vertex eorum? Non praeferimus Petro Joannem, sed conferimus actioni contemplationem, purgando adhuc animo perfecte purgatum, ascendenti adhuc virtute ad incommutabilem habitum per venientem jam virtutem. Non enim nunc consideramus apostolicarum personarum dignitatem, sed investigamm differentiam. Petrus itaque, hoc est actio virtutum, Dei Filium, mirabili et ineffabili modo carne circumscriptum, per virtutem fidei et actionis conspicatur: Joannes vero, lutum et infinitum in principio suo, hoc est, in Patre suo miratur. Petrus aeterna simul ac temporalia, in Christo unum facta, divina revelatione introductus inspicit: Joannes sola aeterna ejus in notitiam fidelium an
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista subiunxit. Et tenebre
eã ñ eomp̃hender̃t. Ac si euident᷑
dic̾et. Qux in tenebͥs fideliũ aũeꝵ
luget: ⁊ magis ac magis lucet: ad
tia. lucẽ uerbi dei incarne ful
facti st̃. S iste sensus morał ẽ:

Expanded text:
 et tenebrae eum non comprehenderunt. Ac si evidenter diceret: Lux in tenebris fidelium animarum lucet, et magis ac magis lucet, a ftia lucem Verbi Dei in carne fulgfacti sunt. Sed iste sensus moralis.
Abbreviated transcription (Latin):
ox spiritalis aquile:
auditum pulsat eccb̃i
Exterior sensus trau¬
iuitem accipiat sontie
interior animus manentem pi¬
netret intellectũ. Uox altuudi
uolatilis. nõn aerem corporeun.
uel ethra. uel totus sensibilio
mundi ambitum suꝑuolitante
s omnẽ theoriam. ultra om̃agi
sunt. & que non sunt citiuiolis
intime theologie pennis. clari¬
me suꝑ neq contemplationis i¬
tutib transcendentis. Dico al̃
que sunt: que siue humanũ. sue
angłicum. non omĩno functĩt

Expanded text:
ox spiritualis aquilae auditum pulsat Ecclesiae. Exterior sensus transeuntem accipiat sonitum; interior animus manentem penetret intellectum. Vox altividi volatilis, non aera corporeum vel aethera vel totius sensibilis mundi ambitum supervolitantis, sed omnem theoriam, ultra omnia, quae sunt, et quae non sunt, citivolis intimae theologiae pennis clarissimae superaeque contemplationis obtutibus transcendentis. Dico autem quae sunt, quae sive humanum sive angelicum non omnino fugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ẽẽ uotiuũ. Alioquin lesio¬
nis cã noscit᷑. si bñsitia potiꝰ ocu¬
lant᷑. dudum siqͥdem senatus
amplissimꝰ absplendore suo cupiens
macłã fedissime suspitionis abrad̾e.
ꝓuida delib̾atione ꝯstituit: ut in bea¬
tissimi pape ꝯsecͣtione nullusse ab ho¬
minabili cupiditate pollueret. pena
⁊̃ ꝯstituta qui talia p̃sum̾e temptauiᷤ¬
set. ñ inuiria. q tẽ electi u̾e m̾itũ q̃n¬
tur: c̃ pecuna ñ amat᷑. Quod nos lau
dantes et augentes inuentũ. ad beatĩ¬
simum papam direximꝰ ꝯstituta. q̃ hĩ
añ lata p̃fulgent. ut ab honestate scẽ¬
eccłie ꝓfanꝰ ambitꝰ auferat᷑. hoc uosad
noticiã senat᷑ ⁊ romani ppłi uolumꝰ sñ
aliqͣ dilatione ꝑduc̾e. qͣtiꝰ cunctoꝵ fi¬
gatur cordi: qd̾ cupimꝰ oĩum studio c̾to¬
diri. um̃ ut pͥncipale benesiciũ et pre¬
sentib habeat scłis. et fut᷑is. tamxe¬
rẽ ullũ direximꝰ: qͦ redeunte noser
impleta q̃ iussimꝰ. Incertũ. N. usds

Expanded text:
tuit esse votivum. alioquin laesionis causa noscitur, si beneficia potius occulantur. dudum siquidem senatus amplissimus ab splendore suo cupiens maculam foedissimae suspicionis abradere provida deliberatione constituit. ut in beatissimi papae consecratione nullus se abominabili cupiditate pollueret, poena etiam constituta, qui talia praesumere temptavisset: non iniuria, quia tunc electi vere meritum quaeritur, cum pecunia non amatur. dantes, et augentes inventum, ad beatissimum papam direximus constituta, quae his ante lata praefulgent, ut ab honestate sauferatur. hoc vos ad notitiam senatus et Romani populi volumus sine aliqua dilatione perducere, quatenus cunctorum figatur cordi, quod cupimus omnium studio custodiri. Verum ut principale beneficium et praesentibus haereat saeculis et futuris, tam derem illum direximus, quo redeunte noscamus impleta quae iussimus. incertum enim videtur
Abbreviated transcription (Latin):
restinasse. ut om̃ia more ur̃o cogitetis.
qtmꝰ utreꝙ res. publice restaurata con¬
cordia ꝑseuerẽt et qd̾ tẽꝑib retͦ pͥnci¬
pum laudabili oppinione fundatũ ẽ.
sub ur̃o mag̃ imꝑio diuinis auxiliis
angeat᷑. Reliqͣ u̾o ꝑ legatos p̃lictossere¬
nitatis urẽ u̾bo insinuanda cõmisimus
ut et aliqͣ epłaris breuitas ꝑstͥng̾et. et
cãs uĩas sugg̾entes plemꝰ iutͥnarent.

Expanded text:
destinasse, ut omnia more vestro cogitetis, destinasse, ut omnia more vestro cogitetis, quatinus utraeque res publicae restaurata concordia perseverent et quod temporibus retro principum laudabili opinione fundatum est, sub vestro magis imperio divinis auxiliis augeatur. reliqua vero per legatos praedictos serenitati vestrae verbo insinuanda commisimus, ut et aliqua epistularis brevitas perstringeret et causas nostras suggerentes plenius intimarent.
Abbreviated transcription (Latin):
poñ qui fecert̃. Insecutiones sñ reau
odiũ sñ culpa. dampna sñ debiis
Et ne ꝑ paruitate sui negligi pons
abicimꝰ. ut urãm iusticiã repꝑrte po¬
si uindicta regis theodahadi q̃m
mereor diligi. si cõmendatio dur
memorie a mala suuĩthe regme pn
ocłis habetur. eiꝰ clebet filia cogiti
nosc̾e. uicissitudinẽ uos grẽ tantos
pignori reddidisse. Illtid. N uose¬
buit ꝓmouere. qd̾ disatributo
mirabili aũ regni fastigia inuicem
uos diuinitas nr̃am fecit habere no¬
ticiam. ut amoris cãm tribueret. qͥbꝰ
aspectꝰ grãm contulisset. Qli .i. reue¬
rentia pͥncipẽ colere potui. ꝗ̃ adhuc in
ulũ positum fortuna suspexi. s potui¬
stis ⁊ nc̃ om̃ia redintegͣre q̃ fc̃ã st̃ qñ ñ
ẽ difficile iliũ inaffectũ retin̾e. qͥ grãm
ꝯstat desid̾ant̾ expet̾e. Et iõ salutantẽ
clem̃tiam urãm honorisicentia cõpe¬
tenti indicamꝰ nos legatos nr̃os ulum
at illum ad serenitatis ur̃e sapiẽtiam

Expanded text:
 qui fecerunt, insecutiones sine reatu, odium sine culpa, damna sine debitis. et ne pro parvitate sui neglegi potuiabicimus, ut vestram iustitiam reperire poNam si vindicta regis Theodahadi quaeritur, mereor diligi: si commendatio divae memoriae Amalasuinthae reginae prae oculis habetur, eius debet filia cogitaragnoscere vicissitudinem vos gratiae tanto pignori reddidisse. Illud etenim vos debuit permovere, quod distributione mirabili ante regni fastigia invicem vos divinitas nostram fecit habere notitiam, ut amoris causam tribueret, quibus aspectus gratiam contulisset. quali enim reverentia principem colere potui, quem adhuc in illa positus fortuna suspexi? sed potestis et nunc omnia redintegrare quae facta sunt, quando non est difficile illum in affectum retinere, qstat desideranter expetere. Et ideo salutantes clementiam vestram honorificentia competenti indicamus nos legatos nostros illum atque illum ad serenitatis vestrae sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ decuuset admitti. S potestis oĩa gra¬
tant̾. oĩa placabilit̾ ordinare: qr dulcib so¬
let eẽ grã pꝰ amaritudines expiatas. Re¬
fug̾e uos.n. potuisset ignotꝰ. ego ã qͥ orna¬
ꝓcerũ cognoui. ñ me desid̾io apussimi
pͥncipis grã diuud̾e. si in me uelit q̃ siusta
cogitare. Nam si alt̾ offensam m̾uit. ego
debeo gͣtissimꝰ haberi: qui odioss c̃ uudicta
sucressi. Urõs animos sũ secutꝰ. p̃mia mͥ fue¬
rant recldenda. silesio. Et iõ ñ neget᷑ grã.
cui nulla st̾ penitꝰ ĩputanda. atꝙ iõ sepul¬
tũ sit odiũ: c̃ morte peccãtis. siam et si cde
uob̾ aliqͥo minꝰ forte m̃eam᷑. romana lib̾tas
to pectore ꝓtendit᷑: qd̾ considatũ semper

Expanded text:
t admitti. Sed potestis omnia gratanter, omnia placabiliter ordinare, quia dulcior solet esse gratia post amaritudines expiatas. Refugere vos enim potuisset ignotus: ego autem, qui ornaprocerum cognovi, non me desidero a piissimi principis gratia dividere, si in me velit quae sunt justa cogitare. Nam si alter offensam meruit, ego debeo gratissimus haberi, qui odioso cum vindicta successi. Vestros animos sum secutus; praemia mihi fuerant reddenda, non laesio. Et ideo n sepultum sit odium cum morte peccantis. Nam etsi de vobis aliquid minus forte mereamur, Romana libertas to pectore protenditur quod consideratum semper
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit antiqͥtas. elephantos enos.
cina om̃nodis ruina titubare. et q
iuu̾e. occasum uideant᷑ ꝓrimũ ns
mulacris ereis sustin̾e. his ꝓuideti
ur̃a reddi faciat ꝓpͥam longeunts̃
uncis ferreis hiantia menb᷑ soldas¬
do. aluũ ꝙͦ demissã subito paricte e¬
roboret: ne ula magnitudo mirabe
soluat᷑ turpit̾ in ruinã. slam et ui¬
uis: ip̃e casꝰ adu̾sus ẽ. Q dum ingns
cubationis arte hominũ suctisis ar¬
rib ingentia menbra cõmisent. aon
modũ columpnaꝵ rigentes atꝙno
ꝓstrati s̃: ut tc̃ mag̃ metallicos posi
putes qͦs uiuos eẽ ñ dubites. et mori
dentiũ fabricaꝵ nesciunt locũ sponte is

Expanded text:
ditavit antiquitas, elephantes aeneos vicina omnimodis ruina titubare; et qui vivere, occasum videantur proximum in simulacris aereis sustinere. His providentia vestra reddi faciat propriam longaevitatem, uncis ferreis hiantia membra solidando, alvum quoque demissam subdito pariete corroboret, ne illa magnitudo mirabilis solvatur turpiter in ruinam. Nam et vivis ipse casus adversus est; qui dum ingeniis cubationis arte hominum succisis arboribus ingentia membra commiserint, toto modum columnarum rigentes atque prostrati sunt, ut tunc magis metallicos possis putes, quos vivos, esse non dubites; et more cadentium fabricarum, nesciunt locum sponte
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ querẽ uidebant᷑. Q pp̃ pͥmum
diuine grẽ dem̃ gothoꝵ fauete iudicis
qr me regẽ om̃s facitis. qui unanimit᷑
uota confertis deponite nc̃ clampnoꝵ
metũ. dispendioꝵ suspitiones abicite
nich̾ sub nob̾ asꝑa formidetis. Amaie
nulla ꝓmissionũ meaꝵ uarietate.
frangenda st̾. Adgentis utaditatẽ res¬
piciet om̃e qd̃ agimꝰ: pͥuatũ nec nos
amabimꝰ. hoc sequi ꝑmittimꝰ. qd̾ orm
regiũ nom̃. postremo nr̃m ꝑ or̃a pol¬
licem̃ imꝑiũ. quale gothos habere
deceat iclitum theodoric̃. uras
t curas singularit̾. et pilchis dop¬

Expanded text:
regem quaerere videbantur. quapropter primum divinae gratiae, deinde Gothorum favete iudiciis, quia me regem omnes facitis, qui unanimiter vota confertis. deponite nunc damnorum metum: dispendiorum suspiciones abicite: nihil sub nobis asperum formidetis. Amare nulla promissionum mearum varietate frangenda sunt: ad gentis utilitatem respiciet omne quod agimus: privatim nec nos amabimus: hoc sequi promittimus quod ornet regium nomen. Postremo nostrum per omnia pollicemur imperium, deceat post inclytum Theodoricum: vir ad regni curas singulariter et pulchre comp
Abbreviated transcription (Latin):
se conspectum. despicit scurilit luden¬
tes. honestum aliqͥd gͣtant̾ accendit.
et adu̾tis recte iudicare. cui leuia cogno¬
ueris displit̾e. Cutis hꝰ ulc̾osis ualib ex¬
aratur. aqͣ tnͣsportaneoꝵ nefanda passio
nom̃ accep̃: q̃ in tantã duritiã solidatur.
ut putes eẽ osseã cutẽ. ħ nulla ui tnͣsmit¬
tit᷑. nullo ferri acumine penetͣtur. Ioq
ꝑsaꝵ reges. hanc beluã ad bella tͣxerunt.
q̃ et nuit ictib pulsata cecłet. et adu̾sa¬
nos sua mole t̾reret. Qͣ pp̃habere eor ł¬

Expanded text:
se conspectum. despicit scurriliter ludense conspectum. despicit scurriliter ludentes: honestum aliquid gratanter adtendit et advertis recte iudicare, cui levia cognoveris displicere. Cutis huius ulcerosis vallibus exaratur, a qua transportaneorum nefanda passio nomen accepit, quae in tantam duritiam solidatur, ut putes esse osseam cutem. haec nulla vi transmittitur, nullo ferri acumine penetratur, ideoque Persarum reges hanc beluam ad bella traxerunt, quae et nullis ictibus pulsata cederet et adversarios sua mole terreret. Quapropter eor
Abbreviated transcription (Latin):
ognoscit. Est .i. ut ita dix̃im p̃dicte belue
nasuta manꝰ. ꝑ ꝗͣ cdata suscip̃. et ori suo
uoranda tnͣsmittit. Nam c̃ sit altum
aĩal. breuissima t̃uice cõpositũ ẽ. ut qd̾
cibos ex humo ñp̃ualebat carꝑe. hoc
se minist̾io uidet᷑ posse saciare. Temp¬
tando solũ cautꝰ semꝑ incedit. retinens
mitio captiuationis sue fuisse sibi noxi¬
am ruinã. flatũ suũ qr dolori capitishu¬
mani mederi łr. rogat᷑ exhalat. ħtlũ
ad aqͣs uen̾it hauriendas. ꝑ cauũ pro¬
m̾cidis in modũ pluuie imbrẽ postula¬
tus effundit. et sic agnoscit qd̃ patit᷑.
ut libens faciat qd̾ rogat᷑. Motu corpo¬
ns ab diu̾sis postulat: qd̾ magistro
porngat et nutoris cõpendia. sua pu¬
tit alũta. Quod si aliqͥs p̃tere comtẽp¬
sert postulata. uesite conectaculo pa¬
tesacto. tantã dr alluuonẽ egerẽ. ut
i ei penatiꝰ quidã flunꝰ iudeat᷑ intͣre.
contemptũ iundicans de fetore. sã
et lesui seruat osfensã. ⁊ longo post

Expanded text:
ognoscit. Est enim ut ita dixerim praedictae belluae nasuta manus, per quam data suscipit et ori suo voranda transmittit. Nam cum sit altum animal, brevissima cervice compositum est; ut quod cibos ex humo non praevalebat carpere, hoc se ministerio videretur posse satiare. Tentando solum cautus semper incedit, retinens initio captivationis suae fuisse sibi noxiam ruinam. Flatum suum, quia dolori capitis humani mederi dicitur, rogatus exhalat. Hic dum ad aquas venerit hauriendas, per cavum promuscidis in modum pluviae imbrem postulatus effundit; et sic agnoscit quod patitur, et ut libens faciat quod rogatur. Motu corporis a diversis postulat quod magistro porrigat, et nutritoris compendia, sua putat alimenta. Quod si aliquis praebere contempserit postulata, vesicae collectaculo patefacto tantam dicitur alluvionem egerere, ut in eius penatibus quidam fluvius videatur intrare, contemptum vindicans de fetore. Nam et laesus servat offensam et longo post
Abbreviated transcription (Latin):
lum ⁊ ilum legatos nr̃õs. ad sereniˢ¬
simũ pͥncipẽ dirigentes congruũ fũ
magnitudiͫ ur̃e ꝑ eos salutiferos api¬
ei d̾etinare. ut in oĩ parte ur̃a bene¬
fita m̾erent᷑ c̃ nr̃e deportaret᷑ collota¬
ionis affectum. Et iõ eplarem gram¬

Expanded text:
lum et illum legatos nostros ad serenissimum principem dirigentes, congruum fuit magnitudini vestrae per eos salutiferos apices destinare, ut in omni parte vestra beneficia mererentur, cum nostrae deportarent collocutionis affectum. Et ideo epistolarem gra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidert̃. oppinatũ animal tali imagina¬
tione cognoscant. Et iõ ñ patiaris ꝑire
qñ romane clignitatis c̃ artificiũ in geniis
in illa urbe recond̾e: qd̾ ꝑdiu̾sas mundi
partes cognoscit᷑ diues natura ꝑcreasse.
stat bonum. nͥ ab ip̃o qd̾ dinoscit᷑ eẽ coi¬
latum. tñ ꝗͣ maxime cã regie clignita¬
tis suꝑnis: ẽ applicanda iudicus. qr
ip̃e nicħ ominꝰ ordinauit. cui su¬
osppłos parẽ concessit. Uñ aucto¬
ri nr̃o grãs humilluna satisfactione
refentes. indicamꝰ parentes nr̃os gothõ.
int̾ ꝓcinctuales gladios more maioꝵ scr¬
to supposito. regalẽ nob̾ ꝯtulisse p̾stã¬
te do dignitatẽ. ut honorẽ arma darẽt̃
ciũ oppinionẽ bella peperant. Non .ꝙ.
cubilis angustuis. s in campis late pa¬
tentib electũ me eẽ nou̾itis. neo uiter
blandientiũ delicata colloqͥa. s tub̾ con¬
crepantib sũ q̃sitꝰ. ut tali fremitu con¬
ettat. desid̾io uͥtutis ingenite. regem o̾

Expanded text:
 id est, celebre animal tali imaginatione cognoscant. Et ideo non patiaris perire, quando Romanae dignitatis est artificum ingeniis in illa urbe recondere, quod per diversas mundi partes cognoscitur dives natura procreasse. tat bonum, nisi quod ab ipso dinoscitur esse collatum, tamen quam maxime causa regiae dignitatis supernis est applicanda iudiciis, quia ipse nihilominus ordinavit, cui suos populos parere concessit. unde auctori nostro gratias humillima satisfactione referentes indicamus parenteinter procinctuales gladios, more majorum, scuto supposito, regalem nobis contulisse, praestante Deo, dignitatem, ut honorem arma darent, cujus opinionem bella pepererant. Non enim in cubilis angustiis, sed in campis late patentibus electum me esse noveritis; nec inter blandientium delicata colloquia, sed tubis concrepantibus sum quaesitus, ut tali fremitu concitatus desiderio virtutis ingenitae regem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ma uident᷑ animalia m̾uisse. huma
solatio. surgũt cuiꝰ arte iacuert᷑. De
se cognoscit. Ad ip̃iꝰ arbitͥum gressus mo¬
uet. ip̃iꝰ uoluntate cibos capit. et qd̾ om¬
nem intelligentiã qͣdrupedium suꝑat.
ñ dubitat pͥmo aspectu ad orare. quem
cunctoꝵ intellig̃ rectorẽ ẽẽ. Cui si tiran¬
nꝰ appareat. inflexa ꝑmanet: nec impo¬
ni pot̃ belue. ħ et mał̾ pend̾e: qd̾ a se
nouit bonis pͥncipibi exibere. Inuicem
man᷑ ꝓmuscidẽ tendit. et magistro ꝑ

Expanded text:
ma videntur animalia meruisse. humano solacio consurgunt, cuius arte iacuerunt. bese cognoscit: ad ipsius arbitrium gressus movet, ipsius voluntate cibos capit, et, quod omnem intellegentiam quadrupedum superat, non dubitat primo aspectu adorare quem cunctorum intellegit esse rectorem: cui si tyrannus appareat, inflexa permanet nec imponi potest beluae hoc et malis pendere, quod a se novit bonis principibus exhibere. In vicem manus promuscidem tendit
Abbreviated transcription (Latin):
te rapiaris. Ut̾e gͥ aquis ist pͥm̃ potu de¬
litoriis. deĩ t̾maꝵ exhibitionib siceati¬
ius. U̾ m̃ito indomabił clux c̃uix ula pã¬
sionis flectit᷑. qñ int̾na płima essusione
inundant᷑. ext̾iora atcͣstatua uͥtute liba
fiunt: et uelud duob auxiliis congre¬
gatis in mediũ missa suꝑat᷑. amentur
illic mun̾a concessa diuinitꝰ. ꝯtͣ illã
humani gñis debellatͥtẽ. data s̃ oppor¬
iuge decenniũ. ñ mille potionũ moi¬
lit intͦit᷑: uoluptuosis illic remedus ef¬
fugatur. Prestant optatũ diuina be¬
neficium: ut famã loci u̾issimã tua po¬
tius salub̾tate noscamꝰ. q̃ nob̃ desic̾a¬
bile ẽ euad̾e. qͥcqͥd adimit corꝑã b¬

Expanded text:
te rapiaris. Utere igitur aquis illis, primum potu dete rapiaris. Utere igitur aquis illis, primum potu delinitoriis, deinde thermarum exhibitionibus siccativis, ubi merito indomabilis cervix illa passionis flectitur, quando interna plurima effusione mundantur, exteriora attractiva virtute libera fiunt et velut duobus auxiliis congregatis in medium missa superatur. amentur illic munera concessa divinitus. contra illam humani generis debellatricem data sunt opporiuge decennium, non mille potionum mollit introitus, voluptuosis illic remediis effugatur. praestent optatum divina beneficium, ut famam loci verissimam tua potius salubritate noscamus, quem nobis desiderabile est evadere quicquid adimit cor
Abbreviated transcription (Latin):
retert᷑. qui euasise cãs tanti ꝑicli ñ pro¬
bat̾. desent qͥdͥ cdolor. si dimuttit re pi¬
qͥas fortiores. et nouo infelicitatis erem¬
plo passio uidet᷑ abscetłe. et eger ñ ce¬
sinit egrotare. appendia ip̃a cruciatis
debitorib aliqñ soluunt᷑. Ista .N. uni¬
cula s̃. q̃ c̃semel potuent aligare captõ.
nesciunt in tota uita dissolu̾e. Infelitia
signa relinquid abscedens. et more gen¬
tium barbaꝵ hospitiũ corꝑis occupatũ
sius iudicus uolenta defend̾. ne uͥ itẽ¬
rox ista cep̃ succed̾e. adu̾sa illuc it̾m sa¬
nitas audeat fortassis intͣre. Hoc licet õibꝰ
uideat᷑ eẽ contͣriũ. it maxime qui armoꝵ
ex̃citatione floruert̃. ne menbra illa du¬
rissima languoris decoctione monescãt.
dictum. Absit. N. ut bellator nr̃ anibu¬
let passib alienis. Eqͥno dorso ñ hum¬
na subuectione portet᷑. qr iro forti gͣue
tͥ eragg̃ata narratione retulimꝰ. ut ad
studiũ sanitatis uotiua nimis cupidita¬

Expanded text:
re fertur, qui evasisse causas tanti periculi non probatur. Deserit quidem dolor, sed dimittit reliquias fortiores; et, novo infelicitatis exemplo, passio videtur abscedere, et aeger non desinit aegrotare. Appendia ipsa cruciatis debitoribus aliquando solvuntur: ista autem vincula sunt quae cum semel potuerint illigare captum, nesciunt in tota vita dissolvere. Infelicia signa relinquit abscedens, et more gentium barbararum hospitium corporis occupatum suis indiciis violenta defendit; ne ubi ferox ista coepit succedere, adversa illuc iterum sanitas audeat fortassis intrare. Hoc licet omnibus videatur esse contrarium, illis maxime qui armorum exercitatione floruerunt, ne membra illa durissima languoris decoctione mollescant;dictum. Absit enim ut bellator noster ambulet passibus alienis. Equino dorso, non humana subvectione portetur: quia viro forti grave  exaggerata narratione retulimus, ut ad studium sanitatis votiva nimis cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
tas. qui adurbẽ romã. uł ad mansion
ꝑtinẽt rauennatẽ. s et eos qui npe
noscuntur. qͦs a uob̾ cõꝑimꝰ ordinatis
cꝰ iuditia sic libent̾ amplectĩ. sic em¬
ri desid̾am᷑. tanꝙͣr a nob̾ fcã eẽ credant.

Expanded text:
tas, qui ad urbem Romam vel ad mansionem tas, qui ad urbem Romam vel ad mansionem pertinent Ravennatem, sed et eos, qui ripam noscuntur, quos a vobis conperimus ordinatos, cuius iudicia sic libenter amplectimur, sic servari d
Abbreviated transcription (Latin):
conferre. qd̾ intellig̾r ip̃e laborasse. ad
mĩam forsitan poscant᷑. Otiosi cultor ag
ad futurã famẽ deserit᷑. iͥ ei c̃ necc̃e ft̾ut
subuenit᷑. Qp̃p̃ industriose ligurie deuo¬
tisq uenetiis copia subtcta dr cẽ decam¬
pis. s ñc nascat᷑ in horreis: qr nimis impi¬
um ẽ plenissimis cestis uacuosesurire cui¬
tores. atq ĩd illustris magnitudo ur̃a.
quoꝵ dignitas ads ũi legitur meci¬
ta. ut de repositis copus ppłm atis¬
re possetis. lig̾ib qͦs tã indige cogrs¬
citis t̾ͥcam portionẽ ex horreis tapo
portionẽ. ut miserata diuinitas cope
largiri possit. qm homines in se erertres
cognoscit. Et iõ tales uiroshis cdiatine¬
nib ad hibete. ut indulgentia nr̃a mam.
custodire. qd̾ auidicib bñ agen¬
tib fu̾it ordinatũ. maxime quor cons¬
entia sic nota ẽ. ut nicħ incaute. nchue
nalitatis studio fecisse uideant᷑. Et iõ e¬
rearioꝵ et tab̾narioꝵ. fen̾anos. et cebn¬

Expanded text:
conferre quod intelligitur ipse laborasse? Ad misericordiam forsitan poscantur otiosi; cultor agri ad futuram famem deseritur. nisi ei, cum necesse fuerit, subvenitur. Quapropter industriosae Liguriae devotisque Venetiis copia subtracta dicitur esse de campis: sed nunc nascatur in horreis, quia nimis impium est plenissimis cellis vacuos esurire cultores. atque ideo illustris magnitudo vestra, quorum dignitas ad hoc legitur instituta, ut de repositis copiis populum saturare possetis, Liguribus, quos tamen indigere cognoscitis, tertiam portionem ex horreis Ticinportionem, ut miserata divinitas copiam largiri possit, quam homines in se exercuisse cognoscit. et ideo tales viros his distributionibus adhibete, ut indulgentia nostra maxime custodire quod a iudicibus bene agentibus fuerit ordinatum, maxime quorum conscientia sic nota est, ut nihil incaute, nihil venalitatis studio fecisse videantur. et ideo areariorum et tabernariorum, fenerarios et cellari
Abbreviated transcription (Latin):
datione ꝑfusus. sf̾ilitatis uitia de mimica
humedatione contrar̃it. Aduir̃ eminẽ¬
tissimũ senatorẽ p̃fectum p̃torio dedisse
nos nicħominꝰ uissionẽ. ut eiꝰ ordinatio
ꝓuida. ad p̃dium de qͦ querel qẽ. diligns
inspector accedat. et reb mod̾ata inqͥ¬
sitione trutinantis. qͥ cqͥd gͣuaminis pͥ
habere possessio: rationabilit̾ abro¬
getur. ita ut cõpetens atꝙ sufficiens
dominis remane possit utilitas. qr ne
nob̾ lucrũ p̃tiosissimũ uidicam᷑: qd̾ ꝑ
cõmon̾e dignata ẽ. qͣuis añ longũ tẽpꝰ
sub parentũ nr̃õꝵ regno contig̾̃it. tñ ne¬
cesse nob̾ fuit negotiũ de ꝓpͥa largitate
cõpon̾e: ut tali facto eã ñ penit̾et mutata
religione. Caꝵ siqͥd̾ rer̃ iuditiũ ñ p̃sumi¬
mꝰ: uñ mandatũ spetiałr ñ hñs. Nam
c̃ diuinitas patiat᷑ diu̾sas religionesesse

Expanded text:
us, sterilitatis vitia de inimica humectatione contraxerit; ad virum eminentissimum Senatorem praefectum praetorio dedisse nos nihilominus jussionem, ut ejus ordinatio provida ad praedium de quo querela est diligens inspector accedat, et, rebus moderata inquisitione trutinatis, quidquid gravaminis potest habere possessio, rationabiliter abrogetur; ita ut competens atque sufficiens dominis remanere possit utilitas, quia vere nobis lucrum pretiosissimum judicamus, quod pro commonere dignata est, quamvis ante longum tempus sub parentum nostrorum regno contigerit, tamen necesse nobis fuit negotium de propria largitate componere, ut tali facto eam non poeniteret, mutata religione. Earum siquidem rerum judicium non praesumimus, unde mandatum specialiter non habemus. Nam cum Divinitas patiat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ur̃o uiditio amministͣtiones pubicl
susceꝑũt. Q pp̃ in designatis titułꝰ ant
inimita semꝑ uisticie conqueser¬
suetudinariũ bñ agentib loc̃ ꝑtm
tollam᷑ inuidie. ñ liceat cuiꝙͣ. int qͥn¬
qͥsitione eos nulla culpa respuent. Sint
gͦ intrepidi. qui ur̃a uoluntate. łsuł¬

Expanded text:
ro iudicio amministrationes publicas susceperunt. Quapropter in designatis titulis ambitio, inimica semper iustitiae, conquiescaconsuetudinarium bene agentibus locum protinus tollamus invidiae: nquisitione eos nulla culpa respuerit. Sint ergo intrepidi, qui vestra voluntate