comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re ad hereat ⁊ odorem pini h̃eat.
Hanc latini cucurbitularẽ no¬
cãt. qd̾ ex ꝑte odorem cucurbite
referat. gtafisagͥa nascitꝰ locis
amenis. Splenos ditta  a splenẽ
aufa̾t. siue scolopendios eo qd̃
folia ipiũs scoloprendo aĩali sit
siłia. Nascit᷑ in humidis pe¬
tris. Uoluus appellatus qd̾ radix
eiꝰ uolubił ⁊ rotunda sit. Sto¬
eta in insulis stoecadib nascitꝰ.
Unde ⁊ nũcupat᷑. Cic laminos
grece dicta a quodam qͥ eitlos uo¬
catꝰ ẽ. qui pͥmꝰ uirtute hꝰ herbe
ĩuerit. siue qd̾ hẽat radicẽ ro¬
tundã. Greci em̃ cicla rotundũ
latmi uitem albam uecant. uł
aqͣlitate coloris. uł qd̃ eiꝰ radix
contͥta ⁊ corꝑi inficta teneriorẽ
cutem reddat. Nam ⁊ suctus bac¬
carum eiꝰ lac ub̃ib siccis reddit.
lum sumpsit. Uiticella herba
a latinis appellata. qd̃ sic̃ uitis
qͥtquid ꝓximũ hũerit ap̃phen¬
dat cormibis. qͦs anulos aꝑpel¬
lamus. Subtalmon florẽ h̃t

Expanded text:
rrae adhaereat, et odorem pini habeat. rrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. 87. Staphysagria nascitur in locis amoenis. Asplenos dicta, quod splenem auferat, sive scolopendrios, eo qfolia ipsius scolopendro animali sint similia. Nascitur in humidis petris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoechadibus nascitur; unde et nuncupatur. Cyclaminos Graece dicta a quodam qui Cyclos vocatus est, qui primus virtutes huius herbae invenit sive quod habeat radicem rotundam. Graeci enim κύκλον rotundum Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris, vel quod ejus radix contrita, et corpori infet candidiorem cutem reddat. Nam et sucus bacarum eius lac uberibus siccis reddit. lum sumpsit. Viticella herba a Latinis appellata quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, apprehendat corymbis, quos annulos appellamus. 93. Buphthalmos florem habet
Abbreviated transcription (Latin):
habeat radicem incendrosã at
coacuantem. Altea malua agͤs¬
tis siue malue uiscus. S altea
qd̾ in altũ surgit. ⁊ uscus quia
glutinosa ẽ. Origano qd̾ latme

Expanded text:
incendiosam atque coacervantem. Althaea malva agrestis, sive malvaviscus; sed althaea, quod in altum surgit, viscus, quia glutinosa est. Origanum, quod Latine
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ sit. qͦs gci ortł uocant. Idem
⁊ leporina ꝓpt̾ qd̃ caulẽ moslem
emutat. Ortica ex eo uocata qd̾
tactus euis corpꝰ adurat. Est enĩ
ignee oĩno nature. ⁊ tactu ꝑurit.
Unde ⁊ pruriginẽ facit. Artemi¬
sia herba dẏane a gentilib ꝯse¬
crata ẽ: unde ⁊ nũcupata. Grece

Expanded text:
 vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. Artemisia herba Dianae a gentibus consecrata est, unde et nuncupata; Graece
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint incendũt ⁊ sic serpẽtes
igne fugantur ⁊ inde ex flãma
ingrũ piper efficit᷑. Nam nat᷑a
piꝑis asba est. cuiꝰ quidẽ di̾sus
est fructus. Nam qd̾ ĩmaturũ ÷
prper longum uocat ᷑ qd̾ ĩcorruꝑ¬
tũ ab igne piper album. qd̾̃ u
cute rugosa ⁊ horrida fu̾it ex ca¬
lore ignis trahit ⁊ colorem ⁊ no¬
men. Piꝑ si leue ẽ uetustũ est:
si gͣue nouellũ. Nitanda ẽ aũ
uetustissimo prꝑi humecto
argenti spumam aut plubũ
in india atq arabia gignitur
arbor odoris suauissim ac sum¬
iiii. Demq lignũ ipiũs uice thi¬
miamatum altarib adoleturͤ
unde ⁊ nom̃ tͣxisse credit᷑. Cin¬
namoniũ dictum qd̃ cortex es
ĩmodũ canne sit rotundꝰ ⁊ gͣci¬
lis. Gignit᷑ aũ in indie ⁊ echi
duoꝵ tm̃ cubitoꝵ colore sub¬
igro. ut siuereo tenuissiãꝵ
uirgars. Nam qd̃ in crassitu
dine extendit᷑ despectui ẽꝰ qd̾
ił gracilius ꝓuen̾it eximiũ.
Qd̃ cum franͣgit᷑ isibile spi¬
ram̃tũ emittit ad ymaginẽ

Expanded text:
fuerint, incendunt: et sic serpentes igne fugantur, et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam piperis natura alba est, cujus quidem diversus est fructus. Nam quod immaturum est, piper longum vocatur: quod incorruptum ab igne, piper album: qucute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit colorem et nomen. Piper si leve est vetustum est, si grave novellum. Vitanda est vetustissimo piperi humecto argenti spumam aspergere, in India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi, ac summi. Denique lignum ipsius, vice thymiamatum altaribus adoletur, unde et nomen traxisse creditur. 10. Cinnamomum dictum, quod cortex ejus in modum cannae sit rotundus, lis. Gignitur in India et duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam qdinem extenditur, despectui est; quod vero gracilius provenerit, eximium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ⁊ uet̾i testam̃to ꝑ hysopi
fasciculos asꝑgebantur agni
sangiẽ qͥ mundari uolebant.
Nascit᷑ n petris herens saxo ra¬
dicib. Renbarbaꝵs siue reupon¬
ticũ. illd̃ qd̃ tͣnsdanubiũ ĩ solo
barbarico. istd̃ qd̃ ccͥa ponticum
colligitur noĩatum. Reu autẽ¬
dictum qd̃ sit radix qiͣ radix bar¬
bara .q. radix pontica. Iosqͥamos
a grecis dicta. a latinis herba cali¬
cularis. qd̾ caliculi eiꝰ in figam cau¬
taroꝵ nascant᷑. ut ẽ mali punici
qͦꝵ ora serrata st̃ hñtes intͥnsecꝰ
seĩa papau̾is siłia. Hec ħ̾ba ĩsa¬
na uocat. qr usus eius ꝑiculosꝰ ẽ.
Deniq si bibatur uł edat᷑ in sani
ducit. Saxifraga uocata qd̾ se¬
men eiꝰ petras inuesica frangat.
atq ꝯminuat. Gentiana nom̃
sumpsit ut medici memorãt ab
ĩuentore radicib aristologice si¬
milib. Nascit᷑ sub alpib atq
galatta asia: Satureia calida ⁊
credunt. qd̃ ꝓuos fac̃ ĩ ueneren

Expanded text:
Unde et in Veteri Testamento per hyssopi Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebatur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo raus. 40. Reubarbarum, sive reuponticum: illud, quod trans Danubium in solo barbarico; istud, quod circa Pontum colligitur, nodictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniamducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et credunt, quod pronos facit in Venerem.
Abbreviated transcription (Latin):
dñt. Eadem ad ipõs. qͥa sitien¬
tib sitim sedat. Dracontea uo¬
cata qd̃ hasta eius uarla sit in
modum colubri similitudinẽ¬
q draconis mutet᷑. uł qd̃ eam
mẽbra iuꝑa timeat. Celidonia
num uidetur erumꝑe: uł quod
pullis hyrundĩ si oculi aufe¬
rant᷑. matres eoꝵ illis ex hac ħ¬
ba mederi dnr. Eliotropiũ no¬
mẽ accepit pͥmo qd̾ estuio sol¬
sticio floreat. qd̃ solis motibus
folia cͥcumacta ꝯu̾tat: unde ⁊ a
latinis solisequia nũcupatur.
Nam ⁊ sole oriente flores suos a¬
ꝑit. itidem sero claudit cũ sol oc¬
tubuerit. Ipã est qmͣ latini in¬
tubami siluaticũ uocant. Hec
⁊ uerrugaria qd̃ extinguat u̾¬
rugas ex aqͣ potata: uł in datha¬
plasmate posita abst̾gat. Pen¬
tafilon a num̾o folioꝵ dcã. Uñ
⁊ eam latim qͥnq foliũ uocant.:
herba adeo mũda ut purifica¬
tioni ⁊ templis adhiberi agẽ¬
tilib solita esset. Hysopũ ħba
purgandis pulmonib apta.

Expanded text:
dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitiendicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. Chelidonia num videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo mutioni et templis adhiberi a gentilibus solita esset 39. Hyssopus herba purgandis pulmonibus apta.
Abbreviated transcription (Latin):
mali mantiani. Unde ⁊ eam la¬
tini malũ t̾re uocant. Panc
poete antropomereos appellant.
qd ħeat radicem formã homi¬
nis simllantẽ. Cuiꝰ cortex umo
corpus ꝓpt̾ curam secandũ est.
ut saporati dolorem ñ sentiant
Hus spes due: femina foliis
latuce siłib mala gen̾ans i
siłitud̾ie prunoꝵ. masculꝰ uero
folus bete siłib. Papauer her¬
ba sompnifera. De qͣ urgilius
Ledteo ꝑfusa papauera sompno.
Sxporem enĩ languẽtib facit.
Euis alia ẽ usualis. alia agstis
ex qͣ fuit sucꝰ quẽ opion appel
lant. Colocintis cucurbita a¬
grestis ⁊ uehem̃t̾ amara qͦ si¬
milit᷑ ut cucurbita ꝑ t̾rã fla¬
gella tendit. Dicta aũ colocͥn¬
tida cid̾ sit fructu rotundo at
foliis ut tucumis usualis. Cen¬
tauriam greci uocant. qm̃ adu
rone cent᷑auro ftur repta. Ea¬
tis nascit᷑. Eadem ⁊ fel t̾re ꝓpt̾
amaritudinẽ. Gliciriza grece
ex eo dicta. qd̃ dulcẽ radicẽ ha¬
beat. Glicin enĩ greci dulcem

Expanded text:
mali Matiani: unde et eam Lamali Matiani: unde et eam Latini malum terrae vocant. Hanc poetae anthropomorphon appellant, quod habeat radicem formam hominis simulantem, cujus cortex vino corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Hujus species duae. Femina foliis libus, mala generans in similitudinem prunorum. Masculus vero, foliis betae similibus. 31. Papaver herba somnifera. De qua Virgilius: Lethaeo perfusa papavera somno. Soporem enim languentibus facit. Ejus alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit succus, lant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauro fertur reperta. Eatis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce
Abbreviated transcription (Latin):
alit nominemꝰ. Nam toxica ue¬
nena ex eo dicta. qd̾ ex arboribus
taxeis expͥnrũtur. maxiẽ ap̃ can¬
tabriam. Eufordiũ dictum qd̵
uius succꝰ cculoꝵ acuat iuisũ. Cuiꝰ
uis tanta ẽ ut duris carnib su¬
ꝑadiecta: citiꝰ coqui cõpellat. Mas¬
aitur ĩ multis locis. s płima m
mauritania. Laser herba nascitꝰ
Denide usu diriuante laser no
cirenas nascit᷑. Mloen herba a¬
marissimi succi. Panaces herba
flagrantis odoris. tirto ferule si
re gͣlus ⁊ amarissimꝰ. Galdanũ
dictus mõs crete ex qͦ dictãnũ
hba nom̃ accepit. ꝓpt̾ qm̃ apd̾¬
iurgclũ cerua uuln̾ata saltus
ꝑagrat dittãneos Taute eñ po¬
tencie est ut fr̾ũ a corꝑe expel¬
lat. Sagittas excutiat᷑. Nude ⁊
euis pauulo fere ꝑcusse sagutaᷤ.
a corꝑe inh̾entes eitiũt. Banc
quidam latinoꝵ poleiũ martis
dũt apt̾ belli tela excutienda
Mandragora dicta qd̃ h̃eat ma¬
la suaue olentia i maguitił ͤ

Expanded text:
illinc nominemus. Nam toxica veillinc nominemus. Nam toxica venena ex eo dicta, quod ex arboribus taxeis exprimantur, maxime aptabriam. Euphorbium dictum quod eius sucus oculorum acuat visum. Cuius vis tanta est ut duris carnibus superadiecta citius coqui conpellat. Nascitur in multis locis, sed plurima in Mauretania. Laser herba nascitur deinde usu derivante laser nomt apud Cyrenas nascitur. Aloe herba amarissimi sucus. Panaces herba fragrantis odoris; thyrso ferulae simre gravis et amarissimus. Galbanum. Dicta mons Cretae, ex quo dictamnum herba nomen accepit, propter quam apVirgilium cerva vulnerata saltus peragrat Dyctaeos: tantae enim potentiae est, ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat. Unde et ejus pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes ejiciunt. Hanc quidam Latinorum poleium Martis dicunt propter belli tela excutienda. Mandragora dicta, quod habeat mala suave olentia in magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Dies scd̾m egyptios ichoat
ab cccasu solis. scd̃m ꝑsas ab or¬
tit solis. scd̾m athenienses a .uiͣ.
hora diei. scd̃m romanos a me¬
dia nocte. Unde ⁊ tunc galli¬
tinũ est quoꝵ uox diei ostẽ¬
dit p̾coniũ. qnͣdo ⁊ mesonictiꝰ
afflatus sit. Dies dicti a diis
quoꝵ noĩa romani quibrdã
syderib sacuerunt. Prmiũ
.n. diem a sole appellauerunt
qui pͥnceps ẽ oĩum siderum.¬
sic̃ ⁊ idem dies caput est oĩum
dierum. Scd̾m a lima q̃ solis ⁊
splendore ⁊ magnitudine ꝓxĩa
est ⁊ ex eo mutuat lumen. ẽciũ
Ahstena martis que uesꝑ uecat᷑.¬
Qriĩ ad stella m̾curii qmͣ quidã
candidum cculum dicũt. Qͥntũ
ab steria roius qmͣ fecontem ai¬
unt. Sextum auen̾is stella ꝙͣ
lucif᷑̾um asserunt: que int̾ oĩa
sydera plus lucis ħt. Septimũ
ab stella saturni q̃. sexto celo lo¬
cata t̾grata stmnis ftur explere
cursum suũ. ꝓmde aũt ex hiis
uii. stellis noĩa dierum gentileᷤ
effici existimarent dicentes se ha¬

Expanded text:
yptios inchoat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est osicut idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a luna, quae soli et splendore et magnitudine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium a stella Martis, qui Pyrois vocatQuartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles quid sibi effici existimarent, dicentes ha
Abbreviated transcription (Latin):
angustissimũ tempꝰ a mo¬
tu syderum dictũ. Est enĩ extre¬
mitas hore in breuib int̾ualliᷤᷤ
cũ aliquid sͥ sol cedit atq suc¬
cedit. Hora grecum ẽ nom̃. et
tam̃ latmũ sonat. Hora em̃ st¬
ns est tempis. siẽ ⁊hora sũt
ies est p̾sentia storũ¬
solis. siuie sol supͣ t̾ras sicut
nox. sol sub t̾ris. Ut enĩ dies
aut nox sit causa est. aut supͣ
tram soł aut sub t̾ris. Dies
legutimꝰ uigniti qͣtuor porarũ ÷.
us dumn dies ⁊ nox spacia sui
cursus ad oriente us ad alium
orientalem solem celi uolubili¬
tate concludat. Abusiue autẽ
dies usꝰ est spatium ab oriente
sole us ad occidentem. Sunt
aut̃ diei spatia duo inatͥ dianũ
atq nocturnũ. Et est dies qͥ
ut sine ꝯmemoratione noctis
⁊ in lege diuina scͥptum est.¬

Expanded text:
angustissimum tempus a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et orae sunt ies est praesentia solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris. Ut enim dies aut nox sit, causa est aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quattuor horarum, usque dum dies et nox spatia sui cursus ab oriente usque ad alium orientalem solem caeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Sunt autem diei spatia duo, interdianum atque nocturnum; et est dies quiut sine commemoratione noctis et in lege divina scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰ qͣ ualde emineus. Efficax
dutus. qr nullã difficultatẽ habet
de qͣlib re facienda. Hinc ⁊ esfi¬
ciens a faciendo dictus. Exꝑs q

Expanded text:
i valdee minens. Efficax dictus, quia nullam difficultatem habet in qualibet re facienda; hinc, et efficiens a faciendo dictus. Exspes,
Abbreviated transcription (Latin):
charias memoria dñi. Septu¬
agesimo enĩ anno desolatiõis
templi completo ⁊acharia p̾di¬
cante memoratꝰ ẽ dñs ppłi sui
uissuq darii reu̾sus ẽ d̾i ppls̃.
⁊ reedificata ẽ ⁊ urbs ⁊ tẽplũ
Aogens ĩ latinũ festius ⁊ letꝰ
resonat. Destructũ .n. tẽplũ
edificand̃ p̾dicat. ⁊ pꝰ luctũ cap¬
tiuitatis regressiõis letiaã p̾di¬
cat. Malachias int̾pr̃ angłus

Expanded text:
r memoria Domini; septuagesimo enim anno desolationis templi completo, Zacharia predicante, memoratus est Dominus populi sui et iussu Darii reversus est Dei populus et reaedificatum est et urbs et templum. Aggaeus in Latino festinus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. Malachias interpretatu
Abbreviated transcription (Latin):
titudo dei. Damel iudiciũ dei
siue qr in p̾sbit̾oꝵ uidicio sen¬
tentiam dĩne exammatõis ex¬
hibuit dũ reꝑta eoꝵ falsitate
susamiã ab int̾itu lib̾auit sĩ
quo uisiones ⁊sompnia qͥb ꝑ
singula q̃dam ⁊ enĩgmata fu¬
tura monstrabant᷑. sagaci mẽ¬
te disc̾nens aꝑuit. Hic ⁊ desi¬
derioꝵ uir appellatꝰ ẽ qr panẽ
desiderii ñ manducauit. ⁊ ui¬
nũ cõcupiscentie ñ bibit. O¬

Expanded text:
judicium Dei, sive quod in presbyterorum judicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit, sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit . Hic desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit, et vinum concupiscentiae non bibit. I
Abbreviated transcription (Latin):
iam auulsus erat adño ⁊ au¬
peis iutuus seruiebat siue a¬
misus a regnostirpis do̾. dla
um germen siue ꝯsolator. In¬
crepat enĩ ciuitatem sangͥnũ
⁊ post euersionẽ illus ꝯsola¬

Expanded text:
 avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis Daur germen sive consolator : increpat enim civitatem sanguinum et post eversionem illius consola
Abbreviated transcription (Latin):
di uisiones d̾i. Qrũdam aũt
ꝓpharũ ethimolo ͤ noĩm ad no¬
tande st̃. Nocabula .n. eoꝵ saf
ostendũt. qͥd in futuris fcĩs dic¬
tisq sius ꝓnũtiassẽt. Helias
holocaustũ. Qͦd cũ uidiss ꝯ
ppłs cecidit in faciem suã ⁊¬

Expanded text:
iones Dei.' Quorundam autem prophetarum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Heliasolocaustum ‘quod cum vidisset omnis populus cecidit in faciem suam
Abbreviated transcription (Latin):
tatem tolerauit. Helyseꝰ dñ
salus int̾p̾ta. Nocabulũ aĩ
⁊ idem ex futuri p̾sagio sulcs¬
pit. Demq ⁊ młtas mr̃tute
fecit ⁊ famẽ pellens ppłm a
morte saluauit. Nathan de¬
dit siue dantes. ysaias ĩt̾pĩ
saluator dñi. Et m̃ito. Salia¬
torem .i. uiuu̾saru gentiũ

Expanded text:
tatem toleravit. Helisaeus Domini salus interpretatur; vocabulum autem et idem ex futuri praesagio suscepit. Denique et multas virtutes fecit et famem pellens populum a morte salvavit. Nathan dedit, sive dantis. Esaias interpretatur salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium
Abbreviated transcription (Latin):
ex utroq ꝓcedit: ⁊ idõ dic̃ apł̃¬
¶ͥaũ sp̃m xp̃i ñ ht hic nõ est
eus. Sp̃c scũs ex oꝑe etiã ⁊ an¬
gelus intelligit᷑. Dictum ẽ enĩ
de illo. Et q̃ uentura st̃ ãnũtia¬
bit uobis. Et utiq angls gͤce
latine nũtius intp̃tatur. Uñ
⁊ duo angłi apparuerunt loth.

Expanded text:
beo, quae vobis loquar, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem us sanctus ex opere etiam angelus intelligitur. Dictum est enim de illo: Et quae ventura sunt annuntiabit vobis . Et utique angelus Graece et Latine nuntius interpretatur. Unde et duo angeli apparuerunt Loth
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ acceꝑunt. Febris a fer¬
uore. Dicta ehĩ est ab hũndã¬
cia całoris. Frenesis appella¬
ta siue ab ĩpedim̃to mẽtis

Expanded text:
 acceperunt. Febris a fervore dicta: est enim abundantia caloris. Phrenesis appellata, sive ab impedimento mentis
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ex p̃sentu
scitutione uixͣ a
ditionẽ nate cui seriuret. Gen¬
tes aũt unicuiq aĩalium ex ꝓpͥ
lingꝰ dederũt uocabula. Non
S illa lingͣ᷑ q̃ aute diluuium¬
patur. Latine aũ animalia sũ
aĩantia dicta qd̃ animent᷑ tu¬
ta ⁊ moueantur spũ. Qͣdrupe¬
dia uocata. qr qͣtuor pedibus

Expanded text:
nomen ex praesenti institutione juxta conditionem naturae cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula, non sed illa lingua, quae ante diluvpatur. Latine autem animalia sunt animantia dicta, quae animantur vita, et moventur spiritu. Quadrupedia vocata, quod quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
etoniũ. Cuiꝰ nata adeo calidis¬
sima ẽ. ut amantẽ lapidẽ quẽ
n᷑ ignis nͨ ferri domare ualet
mat̾ia. solus hꝰ cruor dissol¬
uat. Maiores huci cmifii

Expanded text:
t. 171; cuius natura adeo calidissima est ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Ci
Abbreviated transcription (Latin):
se putatur. De transformatis.
tribunt᷑ aũt ⁊ q̃dam mon¬
struose hõii transforma¬
tiones ⁊ commutatões ĩ bestia
sic̃ de illa maga famosissima
in bestias. Et de archadib qͥ sors¬
te iuncti transnatabant qͦddam
stagnum. atq ibi ꝯu̾tebant᷑ in
lupos Nam ⁊ diomedis socios.
in uolucres fuisse ꝯu̾sos. ñ fabu¬
loso m̃datio. S hystorica affir¬
matione ꝯfirmauit. S ⁊ qui¬
dam asserũt strigas ex hoĩbus.
fieri. Ad młta .n. latͦcinia fige̾
sceleratoꝵ mutant᷑. ⁊ siue ma¬
gicis cantib siue herlaꝵ uene¬
ficio totis corꝑib inferas tnͣse¬
unt. Si quid̾e ⁊ ꝑ naturã ple¬
raq mutatõem recipiũt. ⁊ cor¬
rupta indulsas spẽs tranfformã¬
tur: sic̃ de uituloꝵ carnibꝰ ꝯ¬
tridis apes: sicut de eqͥs lcr¬
ber. de mulis locuste. de cant
scorpiones. Ouidiꝰ. Concano
littorei si demas brachia cantꝰ
scorpuis exibit caudaq ni¬
liber Nudecimus. Incipuin

Expanded text:
nsformatis. Scribuntur autem et quaedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum veneficio totis corporibus in feras transeunt. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformatur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque miLIBER DUODECIMUS. DE AN
Abbreviated transcription (Latin):
ues. Differt aũ int̾ pecora et
betudes. Nam uet̾es ꝯmumi¬
t̾ ĩ sig̃catione oĩum aĩalium
hetora dixͥunt. Pecudes aut
Nam bos carpenta thit ⁊ du
ꝑant. Unde ⁊ iumenta appel¬
enĩ magnaꝵ uiriũ aĩalia. Idẽ
quo arm̃ta uł qd̃ sint aꝑta
armis .i. bello. uł qd̃ his ĩ ar¬
mis utimur. Alii arm̃ta tm̃
boues intelligũt. ab arando
ta eqͦꝵ ⁊ boum sũt. Greges
ilo capͣꝵ ⁊ ouiũ. Ouis molle
pecus lanis. corꝑe merme. aĩõ
platidum. ab oblatione dictũ
Ex is qͥdam bidentes uocant
eo qd int̾ octo dentes duos altio¬
res hñt: qͣs maxime gentiles
ni sacͥficium offe̾bant. Nernex ł¬
ẽ a uirib dictꝰ dictus qd̃ cet̾is o¬
uib sit fortior. uł qd̾ sit uir.r

Expanded text:
. Differt autem inter pecora et pecudes. Nam veteres in significatione omnium animalium pecora dixerunt, pecudes auteNam bos carpenta trahit, etperant. Unde et jumenta appelenim magnarum virium animalia. Item quoque armenta, vel quod sint apta armis, id est bello; vel quod his in armis utimur. Alii armenta tantum boves intellegunt, ab arando,nta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovium. Ovis molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum, ab oblatione dictum;Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex vel a viribus dictus, quod ceteris ovibus sit fortior; vel
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ nos in gregib masculi ma¬
res dicunt. siue qd̾ hoc pecus
agentilib pͥm̃ aris ⁊ ĩmolatũ.
Aries qd̃ aris impon̾etur. Unde
ẽ illud. Aries mactat᷑ ad aram.¬
t̾is aĩantib matͤm agnoscat.
ad eo ut etiam si in magno gͦ¬
ge errau̾it statim balatu recag¬
noscat uocem ꝑentis. Hedi
ab edendo nocati Parui enĩ pĩ¬
guissimi st̃ ⁊ saporis iocũdi Aͣ
⁊ edere. Inde ⁊ eduliũ uocat᷑¬

Expanded text:
apud nos in gregibus masculi mares dicuntur; sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Aries, quod aris imponeretur. Unde est illud: Aries mactatteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, parvi enim pinguissimi sunt, et saporis jucundi; unde et edere, inde et edulium vocat
Abbreviated transcription (Latin):
colligit᷑ collib. opponit᷑q ad sus¬
tmenda maria. Fuctusq fran¬
gendos. Nam m̾sus aquis ꝓtinꝰ
lapsis fit un diq cotidie fortioref¬
fectus in saxũ mutat᷑: sit̾ argala
igne in lapidẽ u̾titur. Sulphͤ
ignis ẽ. Nam uis eiꝰ ⁊ adͥs f̾uẽ
accendit. Nascit᷑ in insulis eo¬
liis int̾ siciliam ⁊ italiã. qͣs ard̾e
dicũt. Inuenit᷑ ⁊ in aliis locis
efossum. Huiꝰ gña qͣtuor. Unũ
qd̾ foditur translucet q ⁊ iuret:
qd̃ solũ ex om̃ib gen̾ib medici
utunt᷑. At̾um qd̃ appellant gle¬
bam usib tm̃ fullonũ familia¬
re. Terciũ liqͦr ẽ. Usus eiꝰ ad la¬
nas sulfindas. qm̃ candorẽ mol¬
liciemq p̾stat. Qͣtum ad linicia
as maxime ꝯficienda aptũ. Sul¬
phuris tanta uis ẽ ut morbos
comitiales dep̾hendat indore su¬
o. impositꝰ ignib. ardescens in
calice uini: primaq sb̃dita cͥcũ¬
ferens exardescentib reꝑcusso

Expanded text:
colligitur collibus, opponiturque ad suscolligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidieo fortior effectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sulpur ignis est. Naccenditur: nascitur in insulis Aeoliis, inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Hujus genera quatuor: unum, quod foditur translucetque et viret, quo solo ex omnibus generibus medici utuntur; alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare; tertium liquor est, usus ejus ad lanas suffindas, quia candorem mollitiema maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescentis repercuss
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit. Nam fos ignis dr̃. Gle¬
actione ꝯpingitur. ⁊ in uno
glom̾ie adunat᷑. Terra aũ liga¬
ta gleba ẽ. soluta pulius. Labi¬
na eo qd̾ ambulantib lapsũ
inf̾a̾t. dicta ꝑ diriuatõem a la¬
be. Lutũ uocatũ quidã ꝑ anti¬
frasm putant. qd̾ ñ sit mũd̾.
Nam oẽ lotũ mũdũ ẽ. Uolu¬
tabra appellata qd̃ ibi apri uo¬
lutentur. Uligo sordes limi
uł aciͤ st̃. Sabulũ. leuissimũ
t̾re genꝰ. Argilla ab argis uoca¬
ta ap̃ qͥs p̾mũ ex ea uasa con¬
fecta st̃. Creta ab insula creta.
il melior ẽ nomĩ traxit. Creta
timolia candida ẽ a cimea ita¬
lie insula. dicta. Qͣrũ alt̾a ues¬
timẽtoꝵ p̾ciosos colores emol¬
lit. ⁊ contristatos sulphure
mis nĩtorẽ p̾stat. Creta argẽ¬
daria ⁊ ip̃a candida appellata
eo qd̃ intorẽ argento reddat. T̃ ra
sanua a samo insula dicta gluti¬
nosa ⁊ candida ⁊ lingͤ lenis me¬
dicam̃tis ⁊ uascuns nccia. Puluiᷤᷤ
puteo lanꝰ in puteo lanis italie

Expanded text:
s est. Glelectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocatum quidam per antiphrasin putant, quod non sit mundum; nam omne lotum mundum est. Volutabra appellata quod ibi apri volutentur. Uligo sordes limi vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta subi melior est, nomen traxit. Creta Cimolia candida est: a Cimaea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emolliens, contristatos sulphure, mis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida, appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulvis Puteolanus in Puteolanis Italiae
Abbreviated transcription (Latin):
mi itu dicta. Semita aũ hom̃
int̾ montes angustũ ⁊ tͥcũ: a cal¬
lo pedum uocatum siue callo pe¬
cudũ ꝑduratum. Tramites sũt
tͣnsũsa in agris itin̾a:. siue recta
ua dicta qd̃ tͣnsmitat. Diuor¬
tia st̃ flexus uaꝵ hoc ẽ u̾ias ĩ
diu̾sa tendentes. Idem diu̾ticu

Expanded text:
miitu dicta. Semita autem hommiitu dicta. Semita autem hominter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa tendentes.
Abbreviated transcription (Latin):
uenientiũ uehiculoꝵ ĩcursum.
Om̃is aũ rua aut publica ẽ aũ
puata. Publica ẽ q̃ in solo pu
blico ẽi q int̾ actus ppło patet. Ẽ
aut ad mare aut ad oppida ꝑma¬
net. Priuata ẽ q ͤ uitino inunici¬
pro data ẽ. Strata dicta qiͣ uul¬
gi pedib trita. Lucretiꝰ. Strata¬
q iam uulgi pedib decrita ui¬
arũ. Ipã ẽ ⁊ dilapidata .i. lapidi¬
b strata. Primũ aũ pleni dur
lapidib iuas strauisse: pꝰea ro¬
mani eas ꝑ orbem pene omnem
disposuerũt. ꝓpt̾ rectitudinẽ iti¬
nerũ ⁊ ne plebs eẽt otiosa. Ag¬
ger ẽ media strate emmentia
coagg̾atis lapidib. Strata ab
agge .i. coaceruatione dicta: qmͣ
ab hoĩe qͦqͣuersum potest. It̾ aũ
⁊ itiner dui̾sam sig̃catõem h̃nt.
It̾ enĩ ẽ locus transitu facilis. un¬
de appellamꝰ ⁊ itum. Itiner aũt
ẽ itus longe uie ⁊ ip̃e labor am¬
bulandi ut qͦ uelis ꝑuenias.
Semita itin̾is dimidiũ ẽ a se¬

Expanded text:
venientium vehiculorum occursum. venientium vehiculorum occursum. Omnis autem via aut publica est aut privata. Publica eblico est, qua iter, actus populo patet. Haec aut ad mare aut ad oppida pertinet. Privata est quae vicino municipio data est. Strata dicta quasi vulgi pedibus trita. Lucretius1, 315: Strataque iam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et delapidata, id est lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse; postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset otiosa. Agger est media stratae eminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est coacervatione dicta; quamab homine quaquaversum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim est locus transitu facilis; unde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dimidium est, a se
Abbreviated transcription (Latin):
S port᷑a qͦ marando extat qd̾ de¬
fossum ẽ. Lira galli candeclum
appellant mareis urbanis spaci¬
ũ centũ pedũ. qiͣ centatecũ. In a
ager. ht̃ passus . cxx .i. pedes .d.¬
cxu. cuiꝰ mensura octies ꝯputa¬
ta miliariũ facit. qd̃ ꝯstat qͥnq
mitia pedib. Centuria aũ ager
ẽ ducentoꝵ uigerum. q ap̃ anti¬
qͦs a centum uig̾ib uocabatur:
młtiplicate st̃: nom̃ mutare ñ
potuerunt. De Itineribus
ensuras uiaꝵ nos miliaria
ꝓprio queq spacio miliariũ mil¬
le passib t̾minat᷑: ⁊ dcm̃ miliꝙ¬
riũ qi milleadiũ. hñs pedes .uͣ
milia. Leuga finit᷑ passib mil¬
le qͥngentis. St̃adiũ octaua ꝑs
iniliarq est constans passib cxx.
eumq eo spatio detminasse qd̾ ip¬
se sb̾uno spũ confecisset. ac ꝓm¬
de stadium appellasset qm̃ infi¬
ne respirasset simłq stetiss. Uia
ẽ ꝙͣ potest ire uehiculũ. Et ia
dicta a uehiculoꝵ incuersir. Nã
duos actus capit ꝓpt̾ eiratiũ ⁊

Expanded text:
st quod in arando extat; quod defossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agager habet passus CXXV, id est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, multiplicatae sunt, nomen mutare non potuerunt. De itineribus . Mensuras viarum nos miliaria proprio quaeque spatio. Miliarium mille passibus terminatur; et dictum miliarium quasi mille adium, habens pedes quinque milia. Leuga finitur passibus mille quingentis. Stadium octava pars miliarii est, constans passibus centeumque eo spatio determinasse quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse quoniam in fine respirasset simulque et stetisset. Via est qua potest ire vehiculum; et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit, propter euntium et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝓuinciis. ꝓuincias ĩ regiõi¬
pͣ regiones ĩ locis. loca ĩ t̾rito¬
torhis. fritoria ĩ agͥs. agros ĩ
centuriis. centurias ĩ iug̾ibꝰ.
Iuga ĩ climiatib. deiide clima¬
ta mactus. ꝑticas passus gͣ¬
dus. cubitos. pedes. palmos. ũ¬
tias ⁊ digitos diuisers̃t. tan¬
ta enĩ fuit eoꝵ sollertia. Pi¬
gutus ẽ ꝑs mimina aggͤstu¬
um m̃suraꝵ. Inde mitia hñs
digitos tres. Palmꝰ aũ qͣtuor
uassus pedes qͥnq. ꝑtica aũ¬
portando dicta .q. portica. Os
eñ p̾cedentes m̃sure ĩ corꝑe st̾.
ut paluiꝰ. pes. passus ⁊ reliqͣ.
sola ꝑtica portat᷑. Est em̃ de¬
cem pedũ ad instar calami ĩ
uezechiele templũ m̃surantiᷤ.
Aitis minimꝰ ẽ latitud̾ie ped̾
q̃tuor: longitud̾ie centũ ui¬
gniti. Climata quo undiq
nsũ hñt pedes sexaginta ita.¬
fħt̃ lx. Actus qͣdratꝰ undiꝙ
Hũc betici arapennem dicint
ab arando scil. Actus duplica
latitudine.cxx. ita cxx cxx

Expanded text:
provinciis, provincias in regionibus, regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres. Palmus autem quattuor passus pedes quinque, perticaa. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua, sola pertica portatur. Est enim decem pedum, ad instar calami in Ezechiele templum mensurantis. 4. Actus minimus est, latitudine pedum quatuor, longitudine centum viginti. Climata quoque undique versum habent pedes sexaginta. Actus quadratus undique Hunc Baetici Arapennem dicunt, ab arando scilicet. 241 5. Actus duplicalatitudine CXX. Actum
Abbreviated transcription (Latin):
De pulu̾ib ⁊ gͥlebis terre.
uluis dictus.
qd̃ ui uenti
pellatur. Tol¬
litur enĩ eins
flatu nꝰ resis¬
tit nꝰ stare no¬
uit. sicut ait
uentꝰ a facie t̾re. Simꝰ uoratꝰ¬

Expanded text:
De pulvere et glebis terrae. Pulvis dictus, quod vi venti pellatur: tollitur enim ejus flatu, nec resistit, nec stare novit, sicut ait ventus a facie t
Abbreviated transcription (Latin):
iucmnoꝵ edificia locus duorũ
pedũ ⁊ semipedis. ad ctũ eñdi
facultatẽ relictus ⁊ ab ambłan¬
do dutus. Orbita uestigiũ car¬
ri ab orbe rote dicte. Porro dic¬
tus quo pecꝰ agi solet. Cluio¬
sum iter. fluxuosũ. Nestigia
st̃ pedũ signa pͥmis plantis
p̾ssa : uocata qd̾ his iue p̾cren¬
tiũ inuestigent᷑ id agnoscã

Expanded text:
um aedificia locus, duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium investige
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝑs orõnis si mediam b̃uem
ht ut tibia tũc pͥmã acuimꝰ
Si u̾o nat᷑alit̾ longam ht̃ se
cundam ⁊ ultimam breuẽ ut
mus. Tetra sillaba aũt ⁊ pentha
nentͣ. Orauis accentꝰ cũ imno
accentu poni pot̾ indictione u¬
littore conspicit᷑ sus. ne dicas
ursus. uł ꝓpt̾ ꝓnũtiationem
ut dicas meta breuit̾ ⁊ ñ pro¬
ducta me uł disc̾nende ambigui

Expanded text:
ba pars orationis si mediam breuem ba pars orationis si mediam breuem habet, ut tibiam, tunc primam acuimus; si uero naturaliter longam habet mediam et ultimam breuem, ut mus. Tetrasyllaba quoque < et > retinentur. Grauis accentus cum uno accentu poni potest in dictione uidìque in littore conspicitur sus, ne dicas ursus, vel propter pronuntiationem, ne dicas méta breviter, et non producta metâ, vel discernendae ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
ccentus qui grece centibus
ꝓsodia dr᷑ ex greco nom̃
accepit. Nam grece pros. ad.¬
latine. Ode grece. latine cantꝰ
est. Hoc enĩ nom̃ de u̾bo ad n̾¬
bũ exp̾ssum est. Latini aũ et
alia noĩa hñt. Nam accentꝰ ⁊
tonos ⁊ tenores dñt. qr ibi sonꝰ
crescit ⁊ desiuit. Accentꝰ aũ dc̃s
qd̾ iuxͣ cantũ fit sic̃ adu̾bium
qd̾ iixͣ u̾bum est. Accutꝰ accen¬
tus dictus qd̃ accuat ⁊ erigat
sillabam. Grauis. qd̃ dep̾mat¬
⁊ deponat. Est enĩ contͣruis acu¬
to. Circumflexꝰ. qr de acuto ⁊ gͣ¬
ui constat. Incipiens enĩ ab a¬
cuto in gͣuem desinit. Atq iͣ
dum ascendit ⁊ descendit cͥcũ¬
gͣuis est. munꝰ aut sonat qmͣ
acutus aut ccum flexus. Mo¬
nosillaba aut̃ ꝑs orõnis si na¬
turalit̾ breuis est ut iuir. aut
positione longa ut ars. acu¬
tum accentum G̃ebit. Si u
naturalit̾ Ponga ut res cͥcum¬
flexim. Dissillaba ꝑs orõmi
si pͥorem nat᷑alit̾ longam ht̃
⁊ ultimã breuem. cͥcumflectit᷑¬

Expanded text:
ccentus, qui Graece prosodia dicitur ex Graeco nomen accepit. Nam Graece πρός, Latine 'ad' ᾠδή Graece, Latine 'cantus' est. Hoc enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit, sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam, gravis, quod deprimat et deponat. Est enim contrarius acuto. Circumflexus, quia de acuto et gravi constat. Incipiens enim ab acuto in gravem desinit, atque ita dum ascendit et descendit, circumgravis est. Minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars orationis si naturaliter brevis est, ut 'vir', aut positione longa, ut 'ars', acutum accentum habebit. Si vero naturaliter longa, ut 'res', circumflexum. Disyllaba pars orationis si priorem naturaliter longam habet et ultimam brevem, circumflectit
Abbreviated transcription (Latin):
Carter in quo custodumt᷑ no¬
xii. Et dutus cart̾. qd̃ in eo
hoĩes coherceant᷑. Includantꝰ¬
q qiͣ arces ab arcendo scilicet.
Locum aũt in quo seruant᷑
noxii. Carc̾em dicimꝰ nu̾o tã¬
tum. singulari. Unde u̾o emit¬
tunt᷑ quadrige. carc̾es uocamꝰ
num̾o tm̃ plurali. Uerbera
dcã quia cum agitant᷑ aerem
u̾berant. Huic flagra. ⁊ plage¬
⁊ flagella. qr cum flatu ⁊ stre¬
pite in corꝑe sonant. Nam
plage qͣsi flage. S plage ⁊
flagra. pͥme positionis st̃. fla¬
gella aut̃ ꝑ diminutõem dcã.¬
Anguilla ẽ qr cohercent᷑ ĩ sco¬
lis pui. que uulgo scotica dr̃.
fixi in fossis stent. qͦs palos¬
rustici uocant. Nectes dicti
qͦd manib uectent᷑. Unde o¬
stia saxaq uellunt᷑ S hii
ad penas legum ñ ꝑtinent.
uirge st sũmitates fred iũ ar bo¬
rrur habeani areguenderte
s lenis fũit: iurga est. Si certe
nodoia a aculeatascorꝑio nesi¬
tusimo nomie quia acuatouil¬

Expanded text:
Carcer, in quo custodiuntur noCarcer, in quo custodiuntur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali. Verbera dicta, quia cum agitantur, aerem berant. Hinc flagra et plage flagella, quia cum statu et strepitu in corpore sonant, nam plage quasi flage. Sed plage et flagra prime positionis sunt, flagella autem per diminutionem dAnguilla est qua coercentur in scholis pueri, quae vulgo scotica dicitfixi in fossis stent; qrustici vocant. 17. Vectes dicti, quod manibus vectentur; unde ostia saxaque velluntur, sed hi ad poenas legum non pertinent. 18. Virgae sunt summitates frondium arbo habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio rectissimo nomine, quia arcuato vul
Abbreviated transcription (Latin):
pendit ut sit. ut dolor ⁊ metꝰ.
Pena ducta. qd̾ punat. Est aũ
epithetum nom̃. ⁊ sine adiectio¬
ne ñ b̃t plenũ sensum. Adiciᷤ
pena carcis. pena exilii. pena
mortis ⁊ implet sensum. Sup¬
pliciũ ꝓprie dcm̃ ñ quo quisq¬
qͦqͦmͦ punit᷑. S ita dampna¬
tur ut bona eius ꝯsecrentur
⁊ ĩ publicum redigant᷑. Nam
supplicia dicebant᷑ supplicam̃¬
ta. Et suppliciũ dr̃ de cuiꝰ dãp¬
natione delib̾at᷑ aliquid deo
unde ⁊ supplicare. Octo gen̾a
penaꝵ in legib contin̾i tulliꝰ
scͥpsit : idest dampnũ. uin-¬
cula. u̾bera. talionem. igno¬
miniũ exiliũ. seruitutẽ ⁊ mor¬
dem. Hiis namq penis ium¬
Dampnũ a gampnato dimi
teneant utraq uestigia ne ꝓgͦdi¬
ant᷑. Item cathene qd̾ se capi¬
endo teneant plurius nodis
Manice st̃ uincula quib ma¬
nꝰ capiunt᷑. licet ⁊ manice tu¬
nicarun st̃ ueru̾i. Boia ẽ tor¬
ques dampnatoꝵ qiͣ ugum ĩ
boue. ⁊ ex gen̾e iunculoꝵ est.

Expanded text:
t et dolor et metus. Poena dicta quod puniat. Est autem epithetum nomen, et sine adiectione non habet plenum sensum: adicis poena carceris, poena exilii, poena mortis, et inples sensum. Supplicium proprie dictum non qui quoquo modo punitur, sed ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare. Octo genera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vinDateneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques damnatorum, quasi iugum in bove ex genere vinculorum est.
Abbreviated transcription (Latin):
pilis fuluis aerem qͣlitatem.
hũtib: nocata hoc nõie a si¬
militudine animialis uulpe¬
cant. Parothide st duricie uł
collectiones q̃ ex febrib aut
ex aliqͦ alio nascunt᷑ in au¬
rium uicinitates. Unde ⁊
grece auricula dr̃. Lentigo
est uestigia maculaꝵ ꝑuula
in rotunditatem formata ab
spẽ lenticule dicta. Erisipila
est quẽ latmni sacrum ignẽ ap¬
pellant idest execrandũ ꝑ an

Expanded text:
eris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpecant. Parotidae sunt duritiae vel collectiones, quae ex febribus aut ex aliquo alio nascuntur in aurium vicinitates, unde et Graece auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula in rotunditatem formata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem Latini sacrum ignem appellant, id est execrandum per an
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Hanc rustici cauãnã
uocant qd̃ uniũ tantũ capi
at. Tescua quidã putant eẽ
tuguria. quidã loca p̾rupta.
⁊ asꝑa. Magalia edificia mi¬
midaꝵ agrestium oblonga
in curius lat̾ib tecta qiͣ na¬
uiũ carme sint: siue rotim¬
da in modũ furnoꝵ. Et ma¬
galia dicta qiͣ magaria. qdͥa
magar punici nouã uillã
.R. Magaria tuguria. De

Expanded text:
gant, Hanc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. 235 3. Tesqua quidam putam esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. 4. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sint, sive rotunda in modum furnorum. Et Maga lia dicta, quasi magaria, quia Magar Punici novam villam r, magaria, tuguria.
Abbreviated transcription (Latin):
ne comedia ĩducit sceparnũ
seruũ anille dicentẽ. Ni egote
blattera aspic̾em. hisnuntiũ iu¬
dicassem. Dlatterare enĩ qiͣ uer¬
ba trepidantia metu balbutire
dixerunt. Qd sit luscitius.
pes uocant. Ande ⁊ plautꝰ ĩ mer¬
catoris comedia ait. Mirũ lolio
iuctitare te tam uili t̾tico quia
luscitiosus es. Dñt enĩ qd̾ loli¬
um comedentib oculi obscurẽ

Expanded text:
ne comedia inducit Sceparnum seruum ancillae dicentem: ‘Ni ego te blatterantem aspicerem, his mintium iudicassem’; blatterare enim quasi uerba trepidantia metu balbutire dixerunt. Quid sit luscicius. pes uocant; unde et Plautcatoris comedia ait: ‘Mirum lolio uictitare te, tam uili tritico, quia lusciciosus es’; dicunt enim quod lolium comedentibus oculi obscure
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ. qͣles in horreis uidemꝰ. Dicte
eo qd̃ lucem fenerent. lux enĩ
nestram putant dictam eo qd̾
domui lucem ministrat. ꝯposi¬
tum nomĩ ex greco latinoq ser¬
mone. sos .n. grece lux dr̾. ẽ. Car
do ẽ locus in qͦ ostiũ u̾titur ⁊ sẽ¬
ꝑ mouet᷑: dictus apodocardias.
qd̾̃ qiͣ cor hoĩem totũ. ita ille cu¬
neus ianuam regatac moueat.
Inde ⁊ ꝓu̾biale ẽ in cardine rẽ
eẽ. Limina ostioꝵ dicta eo ꝙ tͣns¬
u̾se suit ut limes ⁊ꝑ ea sicut
m agro aut introeatur aut fo¬

Expanded text:
sa est, quales in horreis videmus, dictae sa est, quales in horreis videmus, dictae eo quod lucem fenerent: lux enim nestram putant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς enim Graece ludo est locus, in quo ostium vertitur et semper movetur, dictus apo tes cardias, quod, quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiorum dicta eo, quod transversa sunt, ut limes: et per ea, sicut in agro, aut introeatur aut fo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uate. uł spatiũ adiacens edib
publicis. Et uestibulũ dictum
eo qd̾ eo uestiunt᷑ fores. aut qd̾
aditũ tecto uestiant. aut abstan¬
do. Porticus qd̾ tͣnsitꝰ sit magiᷤ
ꝙͣ ubi standũ sit. qiͣ porta ⁊ por¬
ticus eo qd̾ sit a ꝑtus. Ianua a
iano qͦdam appellatur: cui gen¬
tiles ominẽ intr̃oitũ uł exitum
satͣuerũt. Unde lucanꝰ. Ferrea
belligĩ ꝯpescat limina iani.
Est aũ pͥmꝰ domꝰ ing̾ssus. cet̾a ĩ¬
ter ianuã hostia uocant᷑. Ge¬
m᷑ ingressũ ab ͨ stando dictum.
Alii auĩt ostium appellari qͥa
hostem moratur. ibi enĩ adu̾¬
sariis nos obicimꝰ. Huic ⁊ ostia
tiberma qr hostib st̃ oppõita. ld¬
res ⁊ ualue claustͣ st̾. s fores di¬
cunt᷑ q̃ foras. ualue qͤ intꝰ reuol¬
uuntꝰ ⁊ duplices ꝯplicabilesq
st̃. S gn̾afit̾ usus uocabula is¬
ta corrumpit. Claustͣ ab eo qd̾
claudant᷑ dicta. Senestre st̃ quibꝰ
ꝑs ext̾ior angusta ⁊ int̾ior diffu¬

Expanded text:
diacens aedibus publicis. Et vestibulum dictum eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut ab stando. Porticus, quod transitus sit magis quam ubi standum sit, quasi porta; et porticus, eo quod sit apertus. Ianua a Iano quodam appellatur, cui gentiles omne introitum vel exitum sacraverunt. Unde Lucanus1, 62: Ferrea belligeri conpescat limina Iani. Est autem primus domus ingressus; cetera intra januam ostia vocantur gemur ingressu, ab obstando dictum. Alii aiunt ostium appellari, quia hostem moratur: ibi enim adsariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia ostibus sunt opposita. Fores et valvae claustra sunt; sed fores dicuntur quae foras, valvae, quae intus revolvuntur, et duplices conplicabilesque sunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus pars exterior angusta et interior diffu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. a motu ruine fortis noĩatã dñt.
scil qd̾ in luctando cũ medios arri¬
piant fere qͣtiant. idq ap̃ gͤcos
palm uocat᷑. Qͥdã opmãt artem
luctandi ursoꝵ ꝯtentione mõstͣ¬
tam. Namq int̾ cet̾as feras eos
solos ⁊ erig̾e ꝯgssos. ⁊ sb̃sid̾e cele¬
rit̾ ac reu̾ti. ⁊ mͦ manib temp¬
tare ĩuicẽ. mͦ ꝯplexu abig̾e̾ sese
more lustantium.
pe latim ctamina greci ago

Expanded text:
 a motu ruine fortis nominatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Grecos pallin vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam. Namque inter ceteras feras, eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti; et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese, more luctantium. Que Latini certamina, Greci ago
Abbreviated transcription (Latin):
Theatrum aũ ab spectacuso noĩa¬
ppłs stans desuꝑ atq spectans. lu¬
dos ꝯtemplaretur. Item uͦ theat᷑
ioem ⁊ ꝓstibulũ eo qd̾̃ pꝰ ludos ex¬
actos m̾etͥces ibi ꝓst̾uerent᷑. Idẽ
⁊ lupanar uocatum ab eistems me¬
retricib aͤ apt̾ uulgati corꝑis ile
leuitatem lupe nũcupabant᷑. Nã
te qd̾ ad serapiant miseros ⁊ app̃¬
heudant. Lupanaria aũ a paga¬
ris ꝯstituta st̃ ut pudor mulier̃
orcistra uocabatur. uͭ conalũt conu¬
a tͣgici. atq saltabant histͥones
⁊ nimi. Dicta aũt scena greta ap¬
pellatione eo qd̃ in spẽm domꝰ erat
instructa. Unde ⁊ ap̃ hebreos tab̾¬
naculoꝵ dedicatio a siłitud̾ie do¬

Expanded text:
Theatrum autem ab spectaculo nominapulus stans desuper atqdos contemplaretur. Idem vero theatrum, idem et prostibulum; eo quod post ludos exactos meretrices ibi prosternerentur. Idem et lupanar vocatum ab eisdem meretricibus, que propter vulgati corporis levitatem lupe nuncupabantur: namcitate, quod ad se rapiant miseros et apprehendant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt, ut pudor mulierumorcistra vocabatur, ubi cantabant comici, tragici, atque saltabant histriones et mimi. Dicta autem scena greca appellatione, eo quod in speciem domus erat instructa: unde et apud hebreos tabernaculorum dedicatio, a similitudine do