comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat inueniret. Bonis enim reb
ñ flagitus atq criminib la¬
borem nr̃m uos oportet impe̾¬
dere. Quid igitur nisi suminȩ
stultitie atq dementiȩ est odi¬
um querere: iniquitatem malis
artib inuenire: Quam bonus
nemo quesiuit. Quomodo igi
pe herodias erat thetrarche phi¬
lippi legitimo nexa coniugio.
regie abundans opib potesta¬
tis: quȩ herodem romam adusq ten¬
dentem quasi germanum mariti.
hospitii & affinitatis iure suscepit:
cum quo depacta suam copulam
nͦ multo post relicto uiro consor¬
tu sui iura mutauit. Nonne ea qͣ¬
siuit iniquitatem & odium quȩ
coniugium deseruit ut inueniret
adulterium: & quia sc̃s baptista
nuptias illicitas constanter incre¬
puit dicens herodi. nͨ licet tͥ eam
uxorem habere quȩ maritum con¬
tia legem reliquit. & fr̃i mariti
quasi ex lege conuenit: Commo¬
ta est adultera. ut cum uellet occi¬
dere.S cognito quod herodem
ad necem iusti ñ facile possit in¬

Expanded text:
rat inueniret; bonis rebus, rat inueniret; bonis rebus, non flagitiis atque criminibus laborem nostrum nos oportet inpendere. quid igitur nisi summae stultitiae atque dementiae est odium quaerere, iniquitatem malis artibus inuenire, quam bonus nemo quaesiuit? Quomodo igitpe Herodias erat tetrarchae Philippi legitimo conexa coniugio, regiae abundans opibus potestatis. quae Herodem Romam adusque tendentem quasi germanum mariti hospi- tii et affinitatis iure suscepit, cum quo peccata sua copulans non multo post relicto uiro consortii sui iura mutauit. nonne ea quaesiuit iniquitatem et odium, quae coniugium deseruit, ut inueniret adulterium? et quia sanctus Baptista nuptias inlicitas constanter increpuit, dicens Herodi: \'non licet tibi eam uxorem habere, quae maritum contra legem reliquit et fratri mariti quasi ex lege conuenit\', commota est adultera, ut eum uellet occidere. sed cognito, quod Herodem ad necem iusti non facile posset in
Abbreviated transcription (Latin):
unam. Ctenim si ullus dei ti¬
or eius ine̾e̾t affectui. ñ in con¬
Nectu dei plena doli gerenda
Di ausu temerario credidisset:
quasi deus ñ possit occulta cognos¬
dre qui scrutator est intimorum.
Expectat omnia ds: nichil est
od eum pretereat. nemo qui
llat. cui omnia presentia quȩ
cura sunt: & manifesta quȩ
fent. Stenim si sol iste mun¬
danus clausis plerunq domicili¬
orum habitaculis suum lumen
interserit: quanto magis deus
suminus ęternus. etiam secreta
penetralia mentis humanȩ atq
omne angłorum consilium sci¬
entia sua scrutatur & preucnit :
quid ergo aliud agit iniustus:
nisi ut iniquitatem sibi querat¬
& odium: Sic enim scriptum eͦ.
ñ est timor dei ante oculos eius.
qͣm dolose egit in conspectu eus.
ut inueniret iniquitatem suã
& odium. Quid est inueniret:
Omnis enum qui querit inue
ut inuemiatur: s quema dinodũ
laudabilis est ille qui bonum
quod quesunt inucnit: ita inue¬
mabilis qui labo¬
rauit ut malum quod quesie¬

Expanded text:
nam. etenim si ullus dei timor eius inesset affectui, non in conspectu dei plena doli gerenda sibi ausu temerario credidisset, quasi deus non possit occulta cognoscerequi scrutator est intimorum. spectat omnia deus; nihil est quod eum praetereat, nemo qui fallat, cui omnia praesentia quae futura sunt et manifesta quae latent. etenim si sol iste mundanus clausis plerumque domiciliorum habitaculis suum lumen interserit, quanto magis deus summus aeternus etiam secreta penetralia mentis humanae atque omne angelorum consilium scientia sua scrutatur et praeuenit! quid ergo aliud agit iniustus nisi ut iniquitatem sibi quaerat et odium? Sic enim scriptum est: non est timor dei ante oculos eius, quoniam dolose e egit in conspectu eius, ut inuenir et iniquitatem suam et odium. quid est \'inueniret\' ? omnis enim qui quaerit inuenut inueniatur. sed quemadmodum laudabilis est ille qui bonum quod quaesiuit inuenit, ita inueniabilis qui laborauit, ut malum quod quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
quat deo. ur̃a cognitio: tanto p̃cel¬
lentior eiꝰ nob̾ uidet᷑ eẽ maiestas. De¬
iq thomas qui ante dicebat. nͥ uidõ
in manib eiꝰ fixuras clauoꝵ. & mit¬
tam inanũ meã in latꝰ eius ñ credam:
uͥ misit digitum suũ. & euidentia re¬
surrectionis cognouit indicia. ammi¬
rans intra se dei gr̃am. dñs inqͥt meꝰ
& deus meus. Tunc gͦ plenissime di¬
uiuitatẽ eiꝰ dñationẽq confessus est:
ii eum resurrexisse ñ dubitauit ab
inferis. Deniq in syon hymnꝰ d̾m de¬
uehementiꝰ p̃dicat᷑: Addidit. Dilatãs
exultationẽ uniu̾ se t̾rre. & uere ma¬
gnus. qui istuis terre. in qua ante
intolerabiliũ peccatoꝵ gmina pullu¬
labant: uͥ erat meror tristie & gemitꝰ.
exultationẽ toto orbe diffudit. Itaq
suorũ gͣgitib dim̃sa lugebat. nunc
ꝑ indulgentiã xp̃i. & remissionẽ pec¬

Expanded text:
quat deo nostra cognitio, tanto praecelquat deo nostra cognitio, tanto praecellentior eius nobis uidetur esse maiestas. denique Thomas, qui ante dicebat: nisi uidero in manibus eius fixuras clauorum et mittam manum meam in latus eius, non credam, ubi misit digitum suum et euidentia resurrectionis cognouit indicia, admiralls intra se dei gratiam: dominus, inquit, meus et deus meus. tunc ergo plenissime diuinitatem eius dominationemque confessus est, ubi eum resurrexisse non dubitauit ab inferis. denique in Sion hymnus deum deuehementius praedicatur? Addidit: dilatans exultationem uniuer s ae terrae. et uere magnus dicitur, qui istius terrae, in qua ante intolerabilium peccatorum germina pullulabant, ubi erat maeror, tristitia et gemitus, exultationem toto orbe diffudit. itaquesuorum gurgitibus demersa lugebat, nunc per indulgentiam Christi et remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
Uespe autẽ sabbi que lucessit in pri¬
ma sabb̃i. Nichil pulcriꝰ: nichil exp̃s¬
sius. Ante resurrectionẽ sabbatum
dixit: post resurrectionẽ pͥmã sab¬
bati nuncupauit. Ioħ̃es qͦ euͣngłista.
Die inqͥt pͥma sabbati uenit mane
maria magdalena cum ẽe̾nt adhuc
mane ꝓ grã. S isti expressius scd̃m
euͣngłium amoto. quasi recusso ue¬
lamine. Dauid autẽ sub lege positus
& moderationẽ tenuit debite cautio¬
nis. & misteriũ non rep̃ssit: ut scdã
sabbati diem dñicam declararet: quo
uideis ordinem numeri putaret ẽẽ
seruatum: & sp̃itale sacͣmentũ ag¬
nosceret reuelatum. Audiamꝰ gͥ qͥd
dicat: qui in scda sabb̃i deo psallit.
Magnus inquit dñs & laudabilis
nimis. in ciuitate dei nr̃i. in loco
scõ eiꝰ. Non gͦ u̾q d̾s magnus &
laudabilis ẽ: Ille quidẽ uͥq magnꝰ
& potenꝰẽ: s angusta mens ñ capit
magnitudinẽ diuine eiꝰ potestatis
oe gr̃e. Qͣnto autẽ magis appropin

Expanded text:
uespere autem sabbati, quae lucescit in priuespere autem sabbati, quae lucescit in primam sabbati. nihil autem pulchrius, nihil expressius. ante resurrectionem sabbatum dixit, post resurrectionem primam sabbati nuncupauit. Iohannes quoque euangelista dicit: prima sabbati uenit mane Maria Magdalena, cum adhuc mane pro gratia. sed isti expressius secundum euangelium quasi recusso uelamine, Dauid autem sub lege positus et moderationem tenuit debitae cautionis et mysterium non repressit, ut secunda sabbati diem dominicam declararet, quo Iudaeis ordinem numeri putaret esse seruatum et spiritale sacramentum agnosceret reuelatum. audiamus igitur quid dicat qui in secunda sabbati deo psallit. M agnus, inquit, dominus et laudabilis nimis in ciuitate dei nostri, in loco sancto eius. non ergo ubique deus magnus et laudabilis est ? ille quidem ubique magnus et potens est, sed angusta mens non capit magnitudinem diuinae eius potestatis et gratiae. quanto autem magis appropin-
Abbreviated transcription (Latin):
resurtectione sua occauã scĩficauit: ce¬
pit eadem pͥma eẽ que octaua ẽ. & oc¬
taua que pͥma. habens ex numeri or¬
dine p̃rogatiuam. & ex resurrectione
dñi sc̃itatẽ. Unde & in cun᷑głio legimus
de utero qd̾ latine dicit᷑ scdo pͥmũ. ubi
enĩ dñica dies cepit p̃cellere qua dñs
resurrexit: sabbatũ qͦd pͥmũ erat. se¬
cundũ haberi cepit a pͥmo. Prima e¬
nim requies cessauit: scda successit.
Unde & adhebreos scribens apłs:
ait. Postera diȩ gͦ restat requies po¬
pulo dei. Festinemꝰ gͥ intͣre in requi¬
em illam. Requies gͦ uera iam ñ in
oꝑis cessatione: s in resurrectionis ẽ
tempore. Ideoq qui sabbati scđm
legem sollennitatẽ custodiebant:
unã sabb̃i nuncupabant. qͣsi unum
nr̃am formare militiã. atq in illa
ciuitate celesti nr̃m exhibere miste¬
rium. uͥ ẽ ñ exẽplar ñ umbra. s ueri
tas: pͥmã dicimꝰ sabbi. sic̃ ẽ scͥptum.

Expanded text:
resurrectione sua octavam sanctificavit: coeresurrectione sua octavam sanctificavit: coepit eadem prima esse, quae octava est, et octava quae prima: habens ex numeri ordine praerogativam, et ex resurrectione Domini sanctitatem. Unde et in Evangelio legimusuod Latine dicitur secundoprimum. ubi emm donrnica dies coepit praecellere qua dominus resurrexit, sabbatum quod primum erat secundum haberi coepit a primo; prima enim requies cessauit, secunda successit. unde et ad Hebraeos scribens apostolus ait: postera die ergo restat requies populo dei. festinemus igitur intrare in requiemllam. Requies ergo uera iam non in operis cessatione, sed in resurrectionis est tempore. ideoque qui sabbati secundum legem sollemnitatem custodiebant, unam sabbati nuncupabant, quasi unum nostram formare militiam atque in illa ciuitate caelesti nostrum exhibere ministerium, ubi non est exemplar, non umbra, sed uersabbati, sicut est scriptum:
Abbreviated transcription (Latin):
omnia scł̃a seculorum: Explicit
titulus hic est.
salmus cantici filiis
chore secunda sabbati.
Boni filiĩ chore. oe psal¬
uib sensib & cogitationib ad uir¬
tutum studia. conuenientib in semet
ipsis pang̾ent sp̃itale psalt̾ium: &
xognitioni diuinitatis ꝑuigilis specu¬
lamentis intenti. celestiũ misterioꝵ
digni forent haurire secreta. Q ido
cum psalmoꝵ ante arcbam dei coti¬
die canendoꝵ munꝰ. & officiũ rece¬
pissent. Uident᷑ electi ut psalmũ can¬
tici. in scdã sabbi specialit̾ reciꝑent cõ¬
cinendũ. Etenĩ quib recte uidebat᷑
ẽẽ cõmissum ut ascensionẽ dñi ab
inferis resurgentis uoce sua psalleit:
his utiq deferendũ fuit. ut ipsum
resurrectionis diem mun̾e suo muns¬
terioq celebrarent. Quid ẽ enr̃ se¬
cunda sabb̃i: nͥ dnĩca dies que sab¬
batum sequebat᷑: Dies aũ salb̃i erat
dier ordine posterior: scificatione le¬
gis anterior. S uͥ finis legis adue¬

Expanded text:
omnia saecula saeculorum. amen. titulus hic est: Psalmus cantici filiis Core, secunda s abb at . boni filii Core et psaluis sensibus et cogitationibus ad uirtutum studia conuenientibus in semet ipsis pangerent spiri- tale psalterium et cognitioni diuinitatis peruigili specula mentis intenti caelestium mysteriorum digni forent haurire secreta. et ideo cum psalmorum ante arcam domini cotidie canendorum munus et officium recepissent, uidentur electi, ut psalmum cantici in secunda sabbati specialiter reciperent concinendum. etenim quibus recte uidebatur esse commissum, ul ascensionem domini ab inferis resurgentis uoce sua psallerent, his utique deferendum fuit, u1 ipsum resurrectionis diem munere suo ministerioque celebrarent. quid est enim secunda sabbati nisi dominica dies, quae sabbatum sequebatur? dies autem sabbati erat dierum ordine posterior, sanctificatione legis anterior. sed ubi finis legis adue
Abbreviated transcription (Latin):
diosius querant : & enarrent in ꝓge¬
nie alt̾a. que sp̃s foret uirtute ꝑfecti¬
or. Qm̃ gen̾atio suꝑior. ꝑ infirmitatẽ
fidei. ꝑfecte sapientie cognoscere sacͣ¬
menta ñ potuit. & ideo signũ que¬
rebant: ueritatẽ repudiabant. cum
ntiq ñ ueritas signi. s signũ uerita¬
tis sit. Unde respondit ei dñs. Gen̾a¬
tio neqͣm & adult̾a signũ querit:
pħe. Ad arguendam itaq ꝑfidiam
uideoꝵ. ione exemplum arcessit᷑:
eo qͦd niniuite signo crediderunt.
& p̃dicationem ione qui fuerat in
utero ceti. sequendam putarunt.
Iudei autem nec post resurrectio¬
nem iħu dñi crediderunt: qui de
corde terre post triduum resur¬
rexit. & uiuit ac regnat ꝑ om¬
nia secula. amen:

Expanded text:
diosius quaerant et enarrent in progediosius quaerant et enarrent in progeniem alteram, quae spiritus foret uirtute perfectior, quoniam generatio superior infirmitate fidei perfectae sapientiae cognoscere sacramenta non potuit et ideo signum quaerebat, ueritatem repudiabat, cum utique non ueritas signi, sed signum ueritatis sit. unde respondit ei dominus: generatio nequam et adultera signum quaerit, tae. ad arguendam itaque perfidiam Iudaeorum Ionae exemplum accersitur, eo quod Nineuitae signo crediderunt et praedicationem Ionae, qui fuerat in utero ceti, sequendam putarunt, Iudaei autem nec post resurrectionem domini Iesu crediderunt, qui de corde terrae post triduum resurrexit et uiuit ac regnat per omnia saecula. amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse reget nos in scła. Barys dicit
grecͦ hodie q excelsas & turritas
dei. & inhabitantib eam loq̃retur.
distribuite in qͥt gͣdus ciꝰ. hoc est
mansiones eiꝰ altas atq sublimes
in celestib: qͦ docet ordinẽ seruandũ
ẽẽ m̾itoꝵ. Inꝰqͥsq enĩ in suo ordĩe.
Unde &e dñs ire & p̃parare se dic̃
discipłis mansiones: ut ꝓ suoꝵ
ratione m̾itoꝵ digna unꝰquisq
ria. & theoremata sermonũ celes¬
tium. Hec inquit distribuite. & ꝓcaptu.
unius cuiꝰq diuidite: qͣntum possit unꝰ¬
quisq ingenio ꝓpͥo comp̾hendere. Qeq
enim omnib paulus eadem disputat.
Aliis nichil p̃dicabat nͥ xp̃m iħm. &¬
hunc crucifixũ. Non in ꝑsuasiõe sap̃ie u̾¬
bi. s in ostensione sp̃s atq uirtutis.
Inter ꝑfectos autẽ sapientiã loquebat᷑:
qͥa ñ capiebat uniu̾sus populus ꝑciꝑe
sapientiã. in misterio que abscondita
ẽ. Ideo eam xp̃c abscondit. ut eam
stulti ñ intelligant ÷ prudentes stu-¬

Expanded text:
ipse reget nos in saecula. Βάρεις dixit Graecus, hoc est, excelsas et turritas Dei et inhabitantibus eam loqueretur: Distribuite, inquit, gradus ejus; hoc est, mansiones ejus altas atque sublimes in coelestibus. Quo docet ordinem servandum esse meritorum. Unusquisque enim in suo ordine . Unde et Dominus ire et praeparare se dicit Discipulis mansiones; ut pro suorum ratione meritorum digna unusquisque ria, et theoremata sermonum coelestium. Haec, inquit, distribuite, et pro captu uniuscujusque dividite, quantum possit unusquisque ingenio proprio comprehendere. Neque enim omnibus Paulus eadem disputabat. Aliis nihil praedicabat nisi hunc crucifixum, non in persuasione sapientiae uerbi, sed in ostensione spiritus atque uirtutis; inter perfectos autem sapientiam loquebatur, quia non capiebat uniuersus populus percipere sapientiam in mysterio quae abscondita est. Ideo eam Christus abscondit, ut eam stulti non intellegant, prudentes stu
Abbreviated transcription (Latin):
tum est sfilii adulterorum: inconsũma
ti erunt. Ergo qui ñ illum patrem qui
in celo est sequitur S illum terrena col¬
luuione uiuentem in ꝓgenie derren
patris intrat. Qualis enim terrenus
tales &e terreni: ut sit eiꝰ uita terrena
requies nulla post mortem. Ineternum
ñ uidebit lumen: qm̃ temporale que¬
siuit. Ille autem qui. xp̃i secutus est
głam. qui desiderauit illud lumen.
quod illuminat omnem hominem
uenientem in hunc mundum: inue¬
niet & uidebit lumen eternum. qͥa
eum xp̃c redemit a morte. Tunc gͦ
cogitabit secum quia cum in honore
ec̃t ñ intellexit. & ideo iste iste erit
similis iumentoꝵ. qui similis debu¬

Expanded text:
tumest: filii adulterorum in consumma tumest: filii adulterorum in consumma ti erunt. ergo qui non illum patrem qui in caelo est sequitur, sed illum terrena conluuione uiuentem, in\' progeniem terreni patris intrat. qualis enim terrenus, tales et terreni, ut sit eius uita terrena, requies nulla post mortem, in aeternum non uideat lumen, quoniam temporale quaesiuit. ille autem, qui Christi secutus est gloriam, qui desiderauit illud lumen, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, inueniet et uidebit lumen aeternum, quia eum Chistus redemit a morte. Tunc ergo cogitabit secum, quia cum in honore esset non intellexit, et ideo erit similis- iumentorum, qui similis debu
Abbreviated transcription (Latin):
manum tuam. & tange ea qͥ possi¬
det. uideamus si in faciem te bene¬
dicet. Q dedit ipsi dñs potestatem.
ut queq scłi eẽnt huius auferret:
carnem ipsius ulceris atrocitate per-¬
funderet. Iob tamen benedicebat di¬
cens. Dñs dedit. dñs abstulit: sit
nomen dñi benediccum. Incroibit
Susq in ꝓgeniem patrum eius. usq
Sin scłm ñ uidebit lumen. Homo cum
in honore eẽt ñ intellexit: compara¬
tus est iumentiᷤᷤ qͤ sensũ ñ hñt: &e si¬
: milis factus est illis: Inquit ldeo
iste in ꝓgeniẽ patrum suoꝵ incro¬
ibit. Qui est pater impioꝵ: dñs de¬
clarauit dicens. Uos ex patre dia¬
bolo estis. Sunt enim illi patres de
quib dicitur. Relin que mortuos
sepelire mortuos suos. Ideo &
moabite usq in t̾ciIam & quar¬
tam generationem prohibentur
introire in eccłiam dñi : ut filii eo¬
rum ꝓpter peccata patrum suoꝵ intro¬
irent in eorum generationem. quorum
facta imitabantur & mores. Unde scͥp¬

Expanded text:
manum tuam et tange ea. quae possimanum tuam et tange ea. quae possidet; uideamus si in faciem te benedicit. et dedit ipsi dominus potestatem, ut, quae saeculi essent huius, auferret, carnem ipsius ulceris atrocitate perfunderet. Iob tamen benedicebat diceife: dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. Introibit usque in progeniem patrum eius, usque in saeculum non uidebit lumen. homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est iumentis quae sensum non habent et similis factus est illis. ideo, inquit, iste in progeniem patrum suorum introibit. qui est pater impiorum, dominus declarauit dicens: uos ex patre diabolo estis. sunt et illi patres, de quibus dicitur: relinque mortuos sepelire mortuos suos. ideo et Moabitae usque in tertiam et quartam generationem prohibiti sunt introire in ecclesiam domini, ut filii eopropter peccata patrum suorum introirent in eorum generationem, quorum facta imitabantur et mores. unde et scrip
Abbreviated transcription (Latin):
illum pauꝑem bonum omnib abun¬
dantem. quem scĩ patriarche requies
beata circundabat. Uide hunc ua¬
cuum qui sibi in hoc scło abundare
omnib uidebatur : cuius anima in
uita ipsius benedicebatur. S nunc
iners morte cruciatur. Unde pul¬
cre sequitur. Qm anima eius in ui-¬
ta ipsius benedicetur: confitebitur
tͥ cum benefeceris ipsi. Benedicent
inquit eum benedictione terrena.
stulti homines: qui presentia ñ fut᷑a
considerant. benedicent assecle eius
atq parasiti. Ipse qͦ beatum se putat.
si agrum aliquem qͦm desiderabat.
inuaserit. Confitetur tunc deo. cum
ei in hoc seculo secunda succedunt.
Qudo autem aduersa contingunt:
impio ore maledicit. Hoc gͦ dicit qͥa
secularis ñ agit grãs in pauꝑtate po-¬
situs & aduersis. Iustus autem in an¬
gustiis⁊ adu̾sis magiꝰ dnm̃ gͣto bñdicit
affectu. Deniq diabolus ad đm dic̃.
Quid mirum si te benedicit iob: a¬
bundant ei omnia. S mitte inquit

Expanded text:
illum pauperem bonis omnibus abunillum pauperem bonis omnibus abundantem, quem sancti patriarchae requies beata circumdabat; uide hunc uacuum, qui sibi in hoc saeculo abundare omnibus uidebatur, cuius anima in uita ipsius benedicebatur, sed nunc iners morte cruciatur. Unde pulchre sequitur: quoniam euis in uita ipsius benedicetur, conf itetitur tibi cum l ene f eceris ipsi. benedicent, inquit, eum benedictione terrena stulti homines, qui praesentia, non futura considerant, benedicent eum adseclae eius atque patasiti. ipse quoque beatum se putat, si agrum aliquem quem desiderabat inuaserit. confitetur tunc deo, cum ei in hoc saeculo secunda succedunt, quando autem aduersa contingunt, impio ore maledicit. hoc ergo dicit, quia saecularis non agit gratias in paupertate positus et aduersis; iustus autem in angustiis magis dominum grato benedicit affectu. denique diabolus ad deum dicit: quid mirum si te benedicit Iob? abundant ei omnia. sed mitte, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute contempsit. nudus sum
natus. nudus &̾ moriar: Nunqͥd
secum quis potest auferre. que pes¬
sidet: hic omnia derelinquit. solus
initrat in tumulum. & uacuum il¬
lius diuitis est sepulcrum. qͦm nec ip¬
sa terra capiebat: unde dicꝰtum est.
sunqͥd soli habitabitis suꝑ terram:
Nunqͥd descendit in illud sepulcrum
gła domus eius. aut copie. Uide uim
scripture. Gła scł̃i ñ descendit cum pec¬
catore: s gła uirtutis ascendit cum
innocente. E ut compendiosius dica¬
mus. gl̾a homiis cum ascendente
ascendet: cum descendente ñ descen¬
det. Quod grẽ ẽ aut uirtutis ascen¬
det. In paradisum ascenditur: in in¬
fernum descenditur. Descendant in¬
quit in infernum uiuentes. Ideoq
lazarus pauꝑ ꝑ angłos in abrahe
sinum est eleuatus: diues luxuriosus
eleuans in inferno oculos suos rogat
abraham ut mittat pauꝑem. & di¬
gito suo contingat linguam eius:
quo requiem altquam in ardore maxi¬
mo constitutus possit adipisci. Uide

Expanded text:
uirtute contempsit: nudus sum uirtute contempsit: nudus sum natus, nudus et moriar? numquid secum quis potest auferre quae possidet? hic omnia derelinquit, solus intrat in tumulum et uacuum illius diuitis est sepulchrum, quem nec ipsa terra capiebat. unde dictum est: numquid soli habitabitis super terram? numquid descendit in illud sepulchrum gloria domus eius aut copiae? uide uim scripturae. gloria saeculi non descendet cum peccatore, sed gloria uirtutis ascendet cum innocente et, ut compendiosius dicamus, gloria hominis cum ascendente ascendet, cum descendente non descendet. quod gratiae est ac uirtutis, ascendet. in paradisum ascenditur, in infernum descenditur. descendant, inquit, in infernum uiuentes, ideoque Lazarus pauper per angelos in Abrahae smum est eleuatus. diues luxuriosus eleuans in inferno oculos suos rogat Abraham, ut mittat pauperem et digito suo contingat linguam eius, quo requiem aliquam in ardore maximo constitutus possit adipisci. uide
Abbreviated transcription (Latin):
impleret. Ideoq scriptum est. Iudi¬
cabit inter gentes: replebit ruinas.
Quid enim aliud erat ante in hoc
mundo nisi ruina ꝑfidie: Quid ẽ
ruina: Audi dicentem. Ubi ruina.
ibi & aquile. Id ÷ uͥ ruma: ibi & re¬
surrectio. Ruina uacua firmitatis ẽ:
resurrectio plenitudo uiuendi est.
Ideoq nos ade illius ruina uacua¬
uit: s xp̃i repleuit gr̃a. Ideo se ille
exinaniuit ut nos repleret: atq in
carne hominis plenitudo uirtutis
habitaret. Quid sit ruina: cognos¬
ce. Dum uiuit homo: infusus ẽ sp̃u
Ubi mortuus fuerit: uacuus utiq
huius uitalis ẽ sp̃s multo magis
uacuum facit amissio gr̃e sp̃italis.
qͤm grã replere consueuit: ut possi¬
mus dicere. qm nos omnes de ple¬
nitudine eius accepimus : & gr̃ãm
ꝓ grã. De alio dicitur. in uacuum
laboraui: iustus autem sicut odor
agri pleni. Quid autem ñ uacuum
qͦd scł̃are atq mundanum ÷ cum cer¬
te dix̾it qui mundum istum sobria

Expanded text:
impleret, ideoque scriptum est: iudiimpleret, ideoque scriptum est: iudicabit inter gentes, replebit ruinas. quid enim aliud erat ante in hoc mundo nisi ruina perfidiae r quid est ruina ? audi dicentem: ubi ruina, ibi et a quilae, est : ubi ruina, ibi et resurrectio. ruina uacua firmitatis est, resurrectio plenitudo uiuendi est. ideoque nos Adae illius ruina uacuauit, sed Christi repleuit gratia. ideo se ille exinaniuit, ut nos repleret atque in carne hominis plenitudo uirtutis habitaret. quid sit ruina, cognosce. dum uiuit homo, infusus est spiritu; ubi mortuus fuerit, uacuus utique huius uitalis est spiritus. multo magis uacuum facit amissio gratiae spiritalis, quem gratia replere consueuit, ut possimus dicere: quoniam nos omnes de plenitudine eius accepimus, et gratiam pro gratia. de alio dicitur: in uacuum laboraui, iustus autem sicut odor agri pleni. Quid autem non uacuum quod saeculare atque mundanum, cum recte dixerit qui mundum istum sobria
Abbreviated transcription (Latin):
Smen ds̃ liberabit inquit animam
Smneam de manu inferni qui acceꝑit
eam. Bene hoc dicit. qui sciebat ani¬
mam suam in inferno ñ derelinq̃n¬
dam. Descendit enim ut captiuos
absolueret de faucib inferoꝵ: ñ ut
in his captiua remaneret. Ergo q̃m
s cum diues factus fuerit homo. &e cũ
Smultiplicata fuerit gła domus eius.
Qm̃ ñ cum morietur accipiet omnia:
Sneq simul descendet cum eo gła do¬
Smus eius. Noli inquit expauescere.
diuitias & potentiam diuitis. & głam
abeunt. qͣm uenert̃. Sompnium est
iste thesaurus. Euigilas & recessit.
Qm̃ qui potuerit crapulam mun¬
di istius edõmare. & sobrietatem
uirtutis assumere: ista contempnit
&e ꝓ nichilo pecuniam ducit. Neq
timueris: cum mulciplicatam głam
domus alicuius potentis audieris.
Inspice diligenter. &e uacua ẽ que
nichil habet in se de fidei plenitudi¬
ne. & quid de domo dicam: Ua¬
cuus erat totus hic mundus ante¬
qͣm numero credentium eum xp̃c

Expanded text:
men Deus liberabit, inquit, animam men Deus liberabit, inquit, animam meam de manu inferni; cum acceperit eam. Bene hoc dicit, qui sciebat animam suam in inferno non derelinquendam. Descabsolueret de faucibus inferorum, non ut in his captiua remaneret. Ergo quon, cum diues factus f uer homo et cum multiplicata fuerit gloria domus eius, quoniam non cum morietur accipiet omnia neque simul descendet cum eo gloria domus eius. noli, inquit, expauescere diuitias et potentiam diuitis et gloriabeunt quam uenerunt. somnium est iste thesaurus; euigilas et recessit, quoniam, qui potuerit crapulam mundi istius edormire et sobrietatem uirtutis assumere, ista contemnit et pro nihilo pecuniam ducit. neque timueris, cum multiplicatam gloriam domus alicuius potentis audieris. inspice diligenter, et uacua est quae nihil habeat de fidei plenitudine. et quid de domo dicam? uacuus erat totus hic mundus, antequam numero credentium eum Christus
Abbreviated transcription (Latin):
cet in inferno a gła eoꝵ. Qui no¬
luerunt ut pasceret eos xp̃c: depas¬
cet eos mors. Quis gͦ dimittat bonũ
pastorẽ qui ꝓ ouib suis animã suã
ponit: quia ꝑtinet ad cum gregis
sui cura. Aut quis eligat mercen¬
rum digna mercede referat᷑: Si¬
niul cognosce o homo quia xp̃c
uerus ẽ pastor: qui suos pascit adui¬
tam. Mors subint᷑uit que ad inte¬
ritũ adducit alienos & deuorat
eos : quib potest ꝓpter eoꝵ flagitia
p̃ualere. Quib licet in hac uita
studiũ potentie fuerit & diuitiarũ.
ut aliis dñarent᷑ : s in resurrectio¬
ue erit seruitꝰ. cum iustis matuti¬
nus splendor illuxerit. Quorum fign¬
ra est: qͦd iacob dñs p̃ponitur fratri.
Miserabilis itaq seruitus. ut eo tem¬
pore quo alii uocantur in głam
splendoris & luminis: horum gła
ueterescat & consumatur in tenebriᷤ
inferoꝵ. Meritoq de his dicitur.
de honore suo &e gła sua expulsi st̃:
quia temporalis hec gła. Uerunta¬

Expanded text:
eet in inf erno a gloria eorum. qui noeet in inf erno a gloria eorum. qui noluerunt, ut pasceret eos Christus, depascet eos mors. quis ergo dimittat bonum pastorem, qui pro ouibus suis animam suam ponit, quia pertinet ad eum gregis sui cura? aut quis eligat mercenrum digna mercede referatur? simul cognosce o homo, quia Christus uerus est pastor, qui suos pascit ad uitam. mors sub- intrauit, quae ad interitum adducit alienos et deuorat eos, quibus potest propter eorum flagitia praeualere. quibus licet in hac uita studium potentiae fuerit et diuitiarum, ut aliis dominarentur, sed in resurrectione erit seruitus, cum iustis matutinus splendor inluxerit, quorum figura est, quod Iacob domijius praeponitur fratri. miserabilis itaque seruitus, ut eo tempsplendoris et luminis, horum gloria veterascat et consumatur in tenebris inferorum. Meritoque de his dicitur: De honore suo et gloria sua expulsi sunt; quia temporalis haec gloria. 22. Verumta
Abbreviated transcription (Latin):
sis. & postea in ore suo complacebt᷑:
quia ñ intellexit homo cum in ho¬
nore ẽẽt. E st autẽ honor. quia ad
imaginẽ dei faccꝰ ẽ. Factus ẽ rati¬
ouis capax. comparatꝰ ẽ iumentis
que sensum ñ habent. Qui autẽ
cate ẽ: ille sicut equus adhinniens
estimatur colluuione uiurndi que
uie offendiculũ affert inturpitudi¬
ne & obcenitate uiuentib. Insipientia
enĩ uiri: concaminat uias eiꝰ. Hunsꝰ¬
modi autẽ uiri uiuunt scđ̃m appe¬
tentiã suã. que offendiculũ creat: &¬
post offendiculũ complacebunt in
ore suo. s ñ in corde. Non enĩ boni
de quib dicit᷑: ore suo benedicebant
& corde suo maledicebant. Quo res¬
ponsum ẽ etiam hiis qui habent in
codicib suis ita scriptũ: & postea in
ore suo benedicent. Uerbũ enĩ tuum
ꝓpe & inore tuo sit & in corde. Sic̃
oues in inferno deducent᷑. mors de¬
pascet eos : & dñabunt᷑ eiꝰ iusti in¬
s matuninũ. & auxiliũ eoꝵ ueteras¬

Expanded text:
sis, et postea in ore eorum complacebunt. sis, et postea in ore eorum complacebunt. quia non intellexit homo cum in honore esset — est autem honor, quod ad imaginem dei factus est, factus est rationis capax —, comparatus est iumentis quae sensum non habent; qui autem nificus est, ille sicut equus adhinniens aestimatur conluuione uiuendi, quae uiae offendiculum affert in turpitudine et obscenitate uiuentibus; insipientia enim uiri contaminat uias eius. huiusmodi autem uiri uiuunt secundum appetentiam suam, quae offendiculum creat, et post offendiculum complacebunt in ore suo, sed non in corde; non enim boni de quibus dicitur: ore suo benedicebant et corde suo maledicebant. quo responsum est etiam his qui habent in codicibus suis ita seriptum: et postea in ore suo benedicent . uerbum enim tuum prope et in ore tuo sit et in corde. Sicut oues in inf ernum deduce-ntur, mors depascet eos matutinum et auxilium eorum ueteras
Abbreviated transcription (Latin):
mus quia ñ ociose dñs arguit qui
edificant sibi sepulcra uel tumulos
ꝓpħarũ: oe exornant ea. Condempnã¬
tur enĩ iudei qui ꝓpħis quos occide¬
rant. terrena solatia. ñ et̾na p̾mia
deferebant. Ideoq ꝓhibet ut disci¬
pulus suus sepeliat patrẽ: quia
eterno patri sine cessatione ẽẽ de¬
bet intentꝰ. &̾ in ysaie libro scͥptũ
ẽ. Qͥd inqͥt quia edificasti & excidi¬
sti tͥ scpulcrũ: & rep̃hendit᷑ maria
que. xp̃m in tumulo requirebat.
Relinque sepulcra que reliquer̃t
qui audita uoce dñi in ipsius paᷤ¬
sione surrexere de tumulis. Noli in¬
ter mortuos habitare : qui uiuis. Au¬
diuocem resuscitantis iħu. Surge
qui dormis & exurge a mortuis: ut
lumen tͥ xp̃i infundat᷑ ecernũ. Lu¬
ꝑsione linguarũ. tanqͣm ignis illux̃.
Sequit᷑. Homo cum in honore ẽẽt
ñ intellexit. comparatꝰ ẽ iumentis q̃
sine sensu sunt. & similis factus est
illis. hec uia eoꝵ in offendiculũ ip¬

Expanded text:
mus, quia non otiose dominus eos arguit, qui mus, quia non otiose dominus eos arguit, qui aedificabant sepulchra sibi uel tumulos prophetarum et exornabant ea. condemnantur enim Iudaei, qui prophetis quos occiderant teri ana solacia, non aeterna praemia deferebant. ideoque prohibet, ut discipulus suus sepeliat patrem, quia aeterno patri sine cessatione esse debet intentus. et in Esaiae libro scriptum est: quid, inquit, quia aedificasti et excidisti tibi sepulchrum? et reprehenditur Maria, quae Christum in tumulo requirebat . relinque sepulchra, quae reliquerunt qui audita uoce domini in ipsius passione surrexere de tumulis, noli inter mortuos habitare qui uiuis. audi uocem resuscitantis Iesu: surge qui dormis et exurge amortuis, ut lumen tibi Christi infundatur aeternum. lupersione linguarum tamquam ignis illuxit. 20. Sequitur: Homo cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis quae sine sensu sunt; et similis factus est illis. haec uia eorum in offendiculum ip
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: pũs patria celũ ẽ. Ideoq iustus
ait. Aduena ego sum apud te intra
& ꝑegrinus sicut om̃s pat̾smei. luxu¬
riosis domꝰ sepulcrũ ẽ. Deniq tan¬
qͣm in sepulchro uiuunt qui pos¬
sunt dicere. manducemꝰ & bibamꝰ
cras enim moriem᷑. Resurrectionẽ
ante oculos ñ habentes. ideoq tumu¬
lis suis affixi atq actumulati ad¬
herent: quia resuscitari se ñ posse
crediderunt. Habitaculũ gͦ illis in
suo busto ẽ. & tabernaculũ inꝑ
genie & generatione terrena est:
qui uermes sui corporis heredes
relinquent. ut hic tantũ sit memo¬
ria eoꝵ. & in et̾num tͣnsire ñ pos¬
sit. Deniq nomina in terris ipso¬
rum: quia oꝑa eoꝵ corruptibi¬
lia atq terrena. Q ideo ibi scri¬
bunt᷑ eoꝵ nomina uͥ uiuere ma¬
luerunt. Qui audẽ eleuauerunt
oꝑa sua his dicit᷑. Nolite gaudere
quia demonia uobis subiecta suĩ:
s gaudete quia nomina ur̃a scͥp¬
ta sunt in celo. hinc gͦ intelliga¬

Expanded text:
est, piis patria caelum est, ideoque iustus est, piis patria caelum est, ideoque iustus ait: aduena ego sum apud te in terra etis peregrinus sicut omnes patres mei. luxuriosis domus sepulchrum est; denique tamquam in sepulchro uiuunt, qui possunt dicere: manducemus et bibamus, cras enim moriemur. resurrectionem ante oculos non habentes. ideoque tumulis suis affixi atque attumulati adhaerent, quia resuscitari se posse non crediderunt. habitaculum ergo illis in suo busto est et tabernaculum eorum in progenie et generatione terrena est, qui uermes sui corporis heredes relinquunt, ut hic tantum sit memoria eorum, in aeternum transire non possit. Denique nomina eorum in terris ipsorum, quia opera eorum corruptibilia atque terrena, et ideo ibi scribuntur eorum nomina ubi uiuere maluerunt. qui autem eleuauerunt opera suahisdicitur: nolite gaudere quia daemonia uobis subiecta sunt, sed gaudete quia nomina uestra scripta sunt in caelo. hinc ergo intellega
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis mͦ tͣnscunt: & sequere me.
ut bonũ immortale cognoscas.
Sapientes gͦ in int̾itum deducun¬
tur. quib d̾s abscondit. que par¬
uulis reuelant᷑. Peribunt simul
& in uno eodẽq loco insipiens &
stultus. & alienis relinquent diui¬
tias suas. quia ñ inuenit nequi¬
Stia letigimũ successorẽ. Q sepul¬
Scra eoꝵ domꝰ eoꝵ in scłm: taberna¬
S cula eoꝵ in ꝓgenie & generatione.
Inuocauerunt nomina eoꝵ. in t̾ris
Sipsoꝵ. Ubiq scriptura sepulcra
ꝓ uilib ducit: quib degen̾es & ui¬
te huiꝰ cupidi comparant᷑. Sepul¬
chrum patens ẽ guitur eoꝵ: hiis
gͦ qui ad diem & de die uiuunt:
sepulcra ꝓ domib sunt. Domus
enim iustoꝵ ñ in derra ẽ s in celo
sicut apłs docet dicens. Mostra au¬
tem conuersatio in celis ẽ. Ipsa est
de ait scriptura. & moyses qͥdem fi¬
delis in tota domo eiꝰ. tanqͣm fa
mulus in testimoniũ eoꝵ que di
domo sua. Piis audẽ domus eccłia

Expanded text:
fluminis modo transeunt, et sequere me, fluminis modo transeunt, et sequere me, ut bonum inmortale cognoscas. sapientes ergo in interitum deducuntur, quibus deus abscondit quae paruulis reuelauit. peribunt simul et in uno eodemque loco erunt insipiens et stultus et alienis relinquent diuitias suas, quia non inuenit nequitia legitimum suc- 30 cessorem. Et sepulchra eorum domus eorum in saeculum, tabernacula eorum in progenie et generatione; inuocauerunt nomina eorum in terris ip sorum. ubique scriptura sepulchra pro uilibus ducit, quibus degeneres et uitae huius cupidi comparantur: sepulchrum patens est guttur eorum. his ergo, qui ad diem de die uiuunt, sepulchra pro domibus sunt. domus enim iustorum non in terra est, sed in caelo, sicut apostolus docuit dicens: nostra autem conuersatio in caelis est. ipsa est de ait scriptura: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius tamquam famulus in testimonium eorum quae domo s u a. piis ergo dpmus ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
Sinsipiens & stultꝰ qͣndo ꝑeunt: A¬
lienis relinquunt diuitias suas.
Suũ enĩ ⁊ legitimũ stultitie & ĩ¬
ꝓbitatis heredem reppire ñ posst̃.
Legitimi enĩ dicunt. qͥa filii dei
sumꝰ. Si autẽ fili &e heredes. He¬
redes qͥdem dei. coheredes autẽ
xp̃i: si tam̃ compatim᷑. ut oe simł
głificemur. Insipientes eͦ diuitias
ñ habent. quia nec hereditatem habeñ.
Non habent diuitias in fide. ñ in
possessione. fideli enĩ cotꝰ mundus
possessio ẽ. Non habent hereditatẽ:
quia sola ẽ hereditas credentib in
dño. Suas autẽ diuitias habent.
I deoq auarꝰ dicit. Non habeo quo
congregem fructus meos: ñ enim
uerus fructus: s auari fructꝰ pecu¬
nia ẽ. Q dñs auaro dicit. Uade.
uende bona tua: & ueni sequere
me. Non enĩ ꝑfectũ bonũ ẽ patͥmo¬
nium. s hec sunt auari bona: que
in emolumento aliquo constituta
sunt. Uende inquit. que putas tua
ẽẽ. cum tua ñ sint. Quia ad alios

Expanded text:
insipiens et stultus quando pereunt, ainsipiens et stultus quando pereunt, alienis relinquunt diuitias suas; suum enim et legitimum stultitiae et improbitatis heredem repperire non possunt. legitimi enim dicunt: quia filii dei sumus. si autem filii, et heredes; heredes quidem dei, coheredes autem Christi, si tamen compatimur, ut et simul glorificemur. insipientes ergo diuitias non habent, quia nec hereditatem habent. non habent diuitias infidi, non possessionem; fideli enim totus mundus possessio est. non habent hereditatem, quia sola est hereditas credentibus in domino. suas autem diuitias habent, ideoque auarus dicit: non habeo quo congregem fructus meos; non enim uerus fructus, sed auari fructus pecunia est. et dominus auaro dicit: uade, uende bona tua et ueni, sequere m e; non enim perfectum bonum est patrimonium, sed haec sunt auari bona, quae in emolumento aliquo constituta sunt. uende, inquit, quae putas Lua esse, cum tua non sint, quia ad alios
Abbreviated transcription (Latin):
Qa specialiter ad scribas & phari¬
seos spectat. qui sibi cathedras in
sẏnagogis uindicant: quasi sapien¬
tie pͥncipatũ. Hĩ uͦ srustia laborãt:
cum putant quia ꝑ didraginã li¬
berent᷑. cum sp̃itale p̾ciũ anime sue
atq illud singłare dñici corporis
sacrificiũ inani qͥdam legis int̾p̃ca¬
tione contempserint. refugientes
berat ap̃i: cuiꝰ in leuitico figura ñ
ueritas ẽ. Non enĩ didragmo: s il¬
lius solius sanguinis p̃cio liberam.
Simus gͦ docibiles dei. ut nemo no¬
strum uideat interitũ in illo die
qͣndo dampnabunt᷑ morte ꝑpetua
sapientes istius mundi. uel pͥncipeᷤᷤ
udeoꝵ: qͣndo simul insipiens ce
stultus ꝑibunt. Non idem utrũq.¬
ẽ. Scultus ẽ qui nichil sapit. & stul¬
ta intelligit. Insipiens qui mala sa¬
pit. Dixit insipiens: quia ñ ẽ deus.
Quomͦ iniquus ñ qui equitatem
nesciat. s qui imꝓbitate cordis sui
lit. ñ quia ꝓbitatẽ ignoret. Ipsi gͦ

Expanded text:
quod specialiter ad scribas et Phariquod specialiter ad scribas et Pharisaeos spectat, qui sibi cathedras in synagogis uindicant quasi sapientiae principatum. qui uere frustra laborant, cum putant, quia per didragmum liberentur, cilm spiritale pretium animae suae atque illud singulare dominici corporis sacrificium inani quadam legis interpretatione contempserintrefugientes berat Christi, cuius in Leuitico figura, non ueritas. non enim didragma, sed illius solius sanguinis pretio liberamur. Simus ergo docibiles dei, ut nemo nostrum uideat interitum in illo die, quando damnabuntur morte perpetua sapientes istius mundi uel principes Iudaeorum, quando simul in s i pi en s e t stultus peribunt . non idem est utrumque: stultus est qui nihil sapit et stulta intellegit, insipiens qui male sapit: d i xi t insipiens, quia non est deus; quomodo iniquus, non quia aequitatem nesciat, sed quia improbitate cordis sui lit, non quia probitatem ignoret. ipsi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciũ sanguis ẽ xp̃i. qͦ nos redemit
dñs iħc. qͥ solus patrẽ reconciliauit.
& laborauit usq infinẽ: da nr̃mla¬
borem ipse suscepit: dicens. Uenite
ad me om̃s qui laboratis: & ego
reficiã uos. Side laborantẽ. Labo¬
raui damans: rauce facte sunt fau
ces mee. Q alibi. Isachar qͦd bonum
ẽ concupiuit: requiescens inter sor¬
tes. & infra. Subposuit humerum
suũ ad laborandũ: & factꝰ ẽ uir agͥ¬
cola. Ergo homo ñ dabit iam ꝓpi¬
tiationẽ suã nec redẽptionẽ: quia
semel ablutꝰ ẽ a peccato ꝑ sangui¬
nem xp̃i. Laborabit tam̃ ut ser¬
uet p̃cepta uiuendi: & a mandatis
celestib ñ recedat. Dum uiuit in
labore sit. & ꝑseueret in eo ut uiuat
in finem: ne &e ipse morte moriatur.
cum sit iam redemptꝰ a morte. Qui
autẽ seruauerit mandata uite. ñ
uidebit int̾itum: cum uiderit mo¬
ri eos. qui sibi sapientissimi & pru¬
dentissimi in hoc scł̃o uidebantur.

Expanded text:
pretium sanguis est Christi quo nos redemit pretium sanguis est Christi quo nos redemit dominus leans, qui solus patrem reconciliauit et laborauit usque in finem, quia nostrum laborem ipse suscepit dicens: uenite ad me omnes qui laboratis, et ego ucs reficiam. uide lrborantem: laboraui clamaces meae . Et alibi: Issachar quod bonum est, concupivit requiescens inter fortes. Et infra: Supposuit humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola . Ergo homo non dabit jam propitiationem suam, nec redemptionem; quia semel ablutus est a peccato per sanguinem Christi. Laborabit tamen, ut servet praecepta vivendi, et a mandatis coelestibus non recedat. Dum vivit, in labore sit, et perseveret in eo; ut vivat in finem, ne et ipse morte mocum sit iam redemptus a morte. Qui autem seruauerit mandata uitae, non uidebit interitum, cum uiderit mori eos qui sibi sapientissimi et prudentissyni in hoc saeculo uidebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi totiꝰ redimenda peccata.
Recte gͦ alios liberat. qui ꝓ se nicbil
debeat. Plus adicio. ñ solũ ꝓ se. xp̃c
p̃ciũ ñ debet sue redemptionis. aut
ꝓpitiationẽ ꝓ peccato: s etiã ꝓ fideli
qͦcunq homine accipias possit in¬
delligi: qͥa ñ debeant singłi ꝓpitia¬
tionẽ suã. qͥa ꝓpitiatio omniũ xp̃cẽ.
nem hominis sui: cum ꝓ redẽptiõe
hominũ suũ sanguinẽ xp̃c effu¬
derit: Est gͦ cuiꝰquã sanguis: qͥ xp̃i
possit sanguini cõparari: Aut qͥs
tam potens homo. qͥ ꝓ se ꝓpitiatio¬
nem suã dare possit supͣ eam ꝓpi¬
tiationẽ qͣm in se obtulerit xp̃c:
qui solus deo mundũ reconcilia¬
uit ꝑ suum sanguinem: Que maior
hostia. qͦd p̃stantiꝰ sacrificiũ. qͥ melior
aduocatꝰ. qͣm qͥ ꝓ peccatis omniũ faccͦ¬
ẽ dep̃catio: & animã suã dedit ꝓ nob̾
redẽptionẽ : Non querit᷑ gͦ ꝓpitiatio
aut redemptio singłoꝵ: quia omĩũ

Expanded text:
mundi totius redimenda peccata. mundi totius redimenda peccata. recte ergo alios liberat qui pro se nihil debeat. Plus adicio. non solum pro se Cium non debet suae redemptionis aut propitiationem pro peccato, sed etiam si de quocumque homine accipias, possit intellegi, quia non debeant singuli propitiationem suam, quia propitiatio omnium Christusnem sui, cum pro redemptione omnium suum sanguinem Christus effuderit? est ergo cuiusquam sanguis qui Christi possit sanguini comparari ? aut quis tam potens homo, qui pro se propitiationem suam dare possit supra eam propitiationem, quam in se obtulit Christus, qui solus Deo mundum reconciliavit per suum sanguinem? Quae major hostia; quod praestantius sacrificium; qui melior advocatest deprecatio et animam suam dedit pro nobis redemptionem ? non quaeritur ergo propitiatio aut redemptio singulorum, quia omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Quia u̾bum caro faccũ ẽ: &e habi¬
cauit in nob̾. Non gͦ qͣsi frͣ. s quasi
dñs habitauit in nob̾: cum habita¬
ret in carne. Cum gͥ reconciliau̾it
deo mundũ: utiq ipse reconciliatio¬
ne ñ eguit. Pro qͦ enĩ peccato suoꝓ
pitiaret dm: qui nulla peccata co¬
gnouit: Deniq didragna pos¬
centib uideis. qͦd ꝓ peccato dabat᷑
ex lege: dixit ad petrũ. Simon. re¬
ges terre aqͥb accipiunt tributum
uel censum: A filiis suis. aut ab ali¬
enis: Respondit petrus. ab alienis.
Cui dix̃ dñs. Ergo liberi sunt filii.
Ut autẽ ñ faciamꝰ ilł offendiculum.
mitte hamũ. & eum piscem qͥ pͥmꝰ
ascenderit tolle: & aꝑto ore eiꝰ in¬
uenies staterem. illũ tollens dabis
ꝓ me &e ꝓ te. Ostendit qͦd ñ ꝓ se ꝓpi¬
tiationẽ debeat peccatoꝵ. qͥa seruus
peccati ñ erat: s ab omni erat liber
atu. Ergo liber iste ab omnib: nec
p̃ciũ redẽptiois aĩe sue dat cui sangusᷤ
p̃ciũ pot̾at abundare ad uniuersa

Expanded text:
um caro factum est et habitauit in nobis. non ergo quasi frater, sed quasi dominus habitauit in nobis, cum habitaret in carne. cum igitur reconciliauerit deo mundum, utique ipse reconciliatione non eguit; pro quo enim peccato suo propitiaret deum qui nulla peccata cognouit? denique didragma poscentibus Iudaeis, quod pro peccato dabatur ex lege, dixit ad Petrum: Simon, reges terrae a quibus accipiunt tri.butum uel censum? a filiis suis aut ab alienis? respondit Petrus: ab alienis. cui dixit dominus: ergo liberi sunt filii. ut autem non faciamus illis offendiculum, mitte hamum et eum piscem qui primus ascenderit tolle, et aperto ore eius inuenies staterem; illum tollens dabis pro me et pro te. ostendit quod non pro se propitiationem debeat peccatorum, quia seruus peccati non erat, sed ab omni erat liber atu. ergo liber iste ab omnibus nec pretium redemptionis animae suae dat, cuius sanguinis pretium poterat abundare ad uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
nenũ. corpꝰq cõminuas. ut admyxcũ
salutarib sucis nou̾is temꝑandũ:
ut ñ solũ ium suã &e iurꝰ amictat.s
etiã fiat remediũ de ueneno. Morit᷑
aũ tͥ serpens ille intelligibilis. si tu
moriaris peccato: & tͥ tua pecata morantꝰ
Sic cont̾it᷑ eiꝰ uenenũ: si te tua facta cõpin¬
gant. Sicom̃ĩs uis eiꝰ abolẽt. si bonis oꝑib
tegas: & fideli confessione tẽꝑes crunen
admissũ. Audi quẽadmodũ uirt᷑ dracons

Expanded text:
nenum corpusque comminuas et admixtum nenum corpusque comminuas et admixtum salutaribus sucis noueris temperandum, ut non solum uim suam etiam fiat remedium de veneno. Moritur autem tibi serpens ille intelligibilis, si tu moriaris peccato, et tibi tua peccata moriantur. Sic conteritur ejus venenum, si te tua facta compungant: sic omne virus ejus aboletur, si bonis operibus tegas, et fideli confessione 819 temperes crimen admissum. Audi que
Abbreviated transcription (Latin):
robustꝰ. serpentẽ aqͥs apppinqͣntẽ sibi¬
lo s̃ femine angͥs sponsare concubi¬
tꝰ Iuã ꝓpͥe consulentẽ saluti. ea spon¬
dere lege petitos coitꝰ suiusus. si ser¬
pens uenenũ cuomat. Captũq obe¬
dire iussis. arma depon̾e. ac ꝓprũ
more conuentꝰ caput ori eiꝰ inserere:
atq uͥ calescete ceꝑit consuetudo.
seu nature qͣdam uiolentia. seti libi¬
dinis ardore. feminã stͥng̾e ora.
morsusq libidinis oscuł p̃m̾e. atq
ita caput serpentis abscidi. Nonne
innatura serpentis mist̾ium fidei
recognoscis: Ser pens ille paradisi
pͥor feminã ad culpe adult̾iũ ꝓuo¬
hunc mundũ: soboles illiꝰ femme
circũuentionẽ parentis. & fraudẽ
multa serpentis. armis cũ suis exu¬
it. & caput illius amputauit. Qͦd
si uenena p̃ualuerint. & peccatum
in qͦ ẽ aculeus mortis irrepserit:
utere medicoꝵ exemplo. ut tͥ ser¬
pens uel sero moriat᷑. Conteras eiꝰ ue¬

Expanded text:
robustus serpentem aquis appropinquantem sibirobustus serpentem aquis appropinquantem sibilo sibi feminae anguis sponsare concubitus; illam propriae consulentem saluti ea spondere lege petitos coitus sui usus, si serpens uenenum euomat, captumque oboedire iussis, arma deponere et proprii more conuentus caput ori eius inatque, ubi calescere coeperit consuetudo, seu naturae quadam violentia, seu libidinis ardore feminam stringere ora, morsusque libidinis osculis premere, atque ita caput serpentis abscindi. 9. Nonne in natura serpentis mysterium fidei recognosces? Serpens ille paradisi prior feminam ad culpae adulterium prohunc mundum, soboles illius feminae circumventione parentis, et fraude multa serpentis, armis eum suis exuit, et caput illius amputavit. Quod si venena praevaluerint, et peccatum in quo est aculeus mortis irrepserit; utere medicopens uel sero moriatur: conteras eius ue
Abbreviated transcription (Latin):
Serpens alit uenenũ. morsus noxi¬
os habet. uulu̾at carnẽ. S in ipso
qͦ eiꝰ ueneno. antidotũ reppies si re¬
quiras. Deniq caro exuit᷑. cuiꝰ pulu̾e
tyriaca conficit᷑: qͣ ueneni uis con¬
Non terra gͦ in uitio q̃ serpentẽ ge¬
nerat. s ille qui nescit cau̾e serpen¬
tem. Ipse serpens potest tͥ ꝓdesse si
intelligas. immo si medici p̃cepta ñ
sꝑnas. Imitandũ disce. qͦm putas
ẽẽ fugiendũ. Estote inqͥt astuti sic̃
serpentes. & simplices sic̃ columbȩ:
serua caput tuũ sic̃ serpens. &e si
lacerat᷑ fu̾is toto corpore reuiuis¬
ipse ẽ uiri. Si seruau̾is fidem. & si
mortuus fueriꝰ sic̃ serpens: tu resurges.¬
Imitare serpentẽ qͥ ext̾iorẽ suũ exuit. ut
renouet᷑ int̾ior Imitare serpentẽ qͥ uene¬
nũ suũ euomit. Beatꝰ si ⁊ tu cogitioẽs tuas
malaᷤ euomeᷤ: malitie tue uenena deponã.
selebris sermo ẽ & scͥptorũ auctoritate

Expanded text:
Serpens alit uenenum, morsus noxiSerpens alit uenenum, morsus noxios habet, uulnerat 30 carnem; sed in ipso quoque eius ueneno antidotum repperies, si requiras. denique caro eius exuritur, cuius puluere theriaca conficitur, qua ueneni uis connon terra ergo in uitio, quae serpentem generat, sed ille qui nescit cauere serpentem. ipse serpens potest tibi prodesse, si intellegas, immo si medici praecepta non spernas. imitandum disce quem putas esse fugiendum: estote, inquit, astuti sicut serpentes et simplices sicut columbae. serua caput tuum sicut serpens; etsi laceratus toto corpore fueris, reuiuesipse est uiri; si seruaueris fidem, etsi mortuus fueris sicut serpens, et tu resurgesimitare serpentem, qui exteriorem suum exuit, ut renouetur interior; imitare serpentem, qui uenenum suum euomit. beatus si et tu cogitationes tuas malas euomas et malitiae tuae uenena deponas. celebris sermo est et scriptorum auctoritate