comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bra sua. & uerbis & desideriis intulit.
Ipse quippe loquitur: cum iuxta pro¬
phete uocem eius sequates dicunt. Mit¬
tamus lignum in panem eius: ce era¬
damus eũ de terra iuuentiũ. Lignum
quippe in panẽ mutere est configendo
eius corpori. stipitem crucis adhibere:
& uitam illius de terra uiuentium e¬
radere se posse existimant: quem dum
mortalem conspiciunt. finiri morte sus¬

Expanded text:
bra sua et verbis et desideriis intulit. bra sua et verbis et desideriis intulit. Ipse quippe loquitur, cum juxta prophetae vocem ejus, sequaces dicunt: Mittamus lignum in panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem mittere, est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere; et vitam illius de terra viventium eradere se posse existimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte sus
Abbreviated transcription (Latin):
lignus sp̃c cum redemptorem nr̃m mi¬
raculis choruscare conspicit: clamat.
Scio qui sis sc̃s dei. Qui hec dicens. cog¬
noscendo dei filiũ ꝑtimescit: sed tam̃
uim suꝑne pietatis ignorans. nõ nũꝙͣ.
dum passibilem considerat. hominem
purum putat. Multos autẽ sub scĩta¬
tis specie in pastorali positos loco di¬
dicerat: qui a uiscerib caritatis alieni.
ualde pro minimo aliena dampna pen¬
sabant. Hunc ergo quasi ex aliis colligens.
quia sub tractis multis suꝑari nõ uidit.
usꝙ ad eius carnem ꝑ tactum passionis
exarsit: uelut si diceret. Pellem pro pelle.
&e cuncta que habet homo dabit pro a¬
nua sua. Alioquin. mitte manũ tuã
& tange os eius & carnẽ: & tunc uidebis
quod in faciem benedicat tibi. Ac si aꝑ¬
te dicat. Moueri dehis que extra sẽ sunt
negligit. sed tunc ueraciter qui sit ag¬
noscitur: si inse ipso quod doleat experit᷑.
Hec per se sathan cura fieri appetiit. non
uerbis sed desideriis dixit: hec per men¬

Expanded text:
lignus spiritus cum Redemptorem nostrum miraculis coruscare conspicit, clamat: Scimus qui sis, Sanctus Dei . Qui haec dicens, cognoscendo Dei Filium pertimescit; sed tamen vim supernae pietatis ignorans, nonnunquam dum passibilem considerat, hominem purum putat. Multos autem sub sanctitatis specie in pastorali positos loco didicerat, qui a visceribus charitatis alieni valde, pro minimo aliena damna pensabant. Hunc ergo quasi ex aliis colligens, quia subtractis multis, superari non vidit, usque ad ejus carnem, per tactum passionis sic exarsit, ut diceret: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Alioquin mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi. Ac si aperte dicat: Moveri ex his, quae extra se sunt, negligit; sed tunc veraciter qui sit agnoscitur, si in se ipso quod doleat, experiatur. Haec per se Satan cum fieri appetit, non verbis, sed desideriis dixit. Haec per mem
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra percusionũ tormenta constrinxe¬
rant: sed penarũ suarũ ponderibꝰ pres¬
sus ecce iam per głam capitis in celo
residebat. Quia ergo in omnib unitum
caput & corpus nouimus. sic a ꝑcussio¬
ne capitis incipimus: ut subsequent̃
tamen ã corporis flagella ueniamus.
Sed hoc quod quadã die sathan corã dño
adstitisse dicitur. quod unde ueniat
percunctatur. quod beatus iob magnis
conditoris p̃coniis prefertur: quia iã
sepe discussimus. replicare deuitarꝰ.
Si enĩ diu mens rebus discussis in¬
uoluitur: ꝑuenire ad indiscussa pere¬
penditur. Ibi gͦ allegorie nunc initiũ
ponimus: nbi post uerba sepe repetita.
ad iunctum noui aliquid scimus. Itaq¬

Expanded text:
in terra persecutionum tormenta constrinxein terra persecutionum tormenta constrinxerant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce jam per gloriam capitis in coelo residebat. Quia ergo in omnibus unitum caput et corpus novimus, sic a percussione capitis incipimus, ut subsequenter tamen ad corporis flagella veniamus. Sed hoc, quod quadam die Satan coram Domino astitisse dicitur, quod unde veniat 84 percontatur, quod beatus Job magnis conditoris praeconiis praefertur, quia jam saepe discussimus, replicare devitamus. Si enim diu mens rebus discussis involvitur, pervenire ad indiscussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi post verba saepe repetita, adjunctum novi aliquid scimus. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ec iuxta hystoriã breuiter tractata
per currimꝰ: nunc ad allegoriarũ¬
mysteria uerba uertamus. Sed quia in
exordio huius operis. dum de unitate ca¬
pitis & corporis tractaremus. sollicita in¬
tentione premisimus. quanta in eis sit
compago caritatis. quia nimirũ & dñs
multa adhuc per corpus quod nos sumꝰ
patitur. & iam corpus eius id est ecclesia
de suo capite uidelicet dño in celo gloriat᷑:
ita nunc passiones exprimi eiusdem ca¬
pitis debent. ut ostendatur quã multa e¬
tiam in suo corpore sustinet. Si enim ca-¬
pud nr̃m tormenta nr̃a non tangerent:
nequaqͣm afflictis menbris ꝑsecutori suo
etiam decelo clamaret dicens. Saule sau¬
le. quid me persequeris: Si cruciatꝰ nr̃i.
eius pene non essent: conuersus afflictus¬
q paulus minime diceret. Suppleo ea qͤ
desunt passionũ xp̃i. in carne mea. Et
tam̾ resurrectione iam sui capitis exal¬
tatus tlicit. Qui nos conresuscitauit.
ae consedere fecit in celestibus. Nempe. hc̃

Expanded text:
ec juxta historiam breviter tractata percurrimus, nunc ad allegoriarumysterium verba vertamus. Sed quia in exordio hujus operis dum de unitate capitis et corporis tractaremus, sollicita intentione praemisimus quanta in eis sit compago charitatis, quia nimirum et Dominus multa adhuc per corpus, quod nos sumus, patitur, et jam corpus ejus, id est Ecclesia, de suo capite, videlicet Domino, in coelo gloriatur; ita nunc passiones exprimi ejusdem capitis debent, ut ostendatur quam multa etiam in corpore suo sustinet. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi, in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus . Nempe hunc
Abbreviated transcription (Latin):
horror in habitans. Nespondens autẽ
sophar naamathites. dixit.
unqͥd qui multa loquit᷑ nõ &e ipse
audiet. aut iur uerbosus iustificabi¬
tur: Tibi soli tacebunt hoĩes. &e cũ ceteros
irriseris. a nullo confutaberis. Dixisti enĩ.
Purus est sermo m̃s. & mundus sũ in con¬
spectu tuo. Atq utinã dc̃ loqueret᷑ tecum.
ce aꝑiret labia sua tibi. ut ostend̾et tͥ secre¬
ta sapĩe. & qd̾ multiplex esset lex eiꝰ. & intel¬
ligens qd̾ multo minora exigaris a dõ. ꝙͣ
meret᷑ inqͥtas tua. forsitan uestigia dei
cõprehendes: ce usq ad ꝑfectũ oĩpotentẽ
reperies. Excelsior celo est &e qͥd facies: ꝓ¬

Expanded text:
s respondens autem Sophar Naamathites dixit numquid qui multa loquitur non et audiet aut vir verbosus iustificabitur tibi soli tacebunt homines et cum ceteros inriseris a nullo confutaberis dixisti enim purus est sermo meus et mundus sum in conspectu tuo atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi ut ostenderet tibi secreta sapientiae et quod multiplex esset lex eius et intellegeres quod multo minora exigaris a Deo quam meretur iniquitas tua forsitan vestigia Dei conprehendes et usque ad perfectum Omnipotentem rep
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. & udens iniqͥtatẽ nõne considerat:
Uir uanus in suꝑbiã erigit᷑: &e tanꝙͣ pul¬
lum onagri se liberũ natũ putat. Tu autẽ
firmasti cor tuũ: & expandisti ad eũ ma-¬
nus tuas. Si iniqͥtatẽ que est in manu
tua abstuleris a te. & nõ manserit in ta¬
bernaculo tuo in iusticia. tunc leuare
poteris faciem tuã absq macula. & eris
stabilis &e nõ timebis. Miserie ꝙͦ obluus¬
ceris: & quasi aquarũ que p̃terierint re¬
cordab̾is. & qͣi meridianꝰ fulgor consurget
tibi ad uesꝑam. Et cũ te consũptũ puta¬
ueris. orieris ut lucifer. & habebis fiduci¬
am ꝓposita tͥ spe: ce defossus securus dor¬
mies. Requiesces & nõ erit qui te ext̾reat:
&e dep̃cabunt᷑ faciem tuã plurimi. Ocli
autẽ impioꝵ defitient. & effugiũ peribit
ab eis: & spes eoꝵ abominatio anime.
espondens autẽ iob dixit. Ergo uos e¬
inferior uobis sum. Quis enĩ hec que no¬
eum. Deridetur enĩ iusti simplicitas. Lã¬

Expanded text:
iniquitatem, nonne considerat? Vir vanus in superbiam erigitur, et tamquam pullum onagri se liberum natum putat. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad Deum manus tuas. Si iniquitatem, quae est in manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia. Tum m tuam absque macula et eris stabilis et non timebis miseriae quoque oblivisceris et quasi aquarum quae praeterierint recordaberis et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam et cum te consumptum putaveris orieris ut lucifer et habebis fiduciam proposita tibi spe erit qui te exterreat et deprecabuntur faciem tuam plurimi oculi autem impiorum deficient et effugium peribit ab eis et spes eorum abominatio animae respondens autem Iob dixit ergo vos einferior vestri sum: quis enim haec, quae noeum: deridetur enim justi simplicitas. Lam
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ei potest. cur ita facis: D̃s cuiꝰ resi¬
stere ire nemo potest: oe sub quo cur¬
uant᷑ qui portant orbem. Quantꝰ gͦ sum
ego qͥ respondeam ei. & loquar uerbis me¬
is cũ eo: Qui etiã si habuero qͥppiam iu¬
stum nõ respondebo: sed meũ iudicem
dep̾cabor. Et cũ in uocantẽ exaudierit
me: nõ credo qd̃ audierit uocẽ meam.
Incurbine enĩ conteret me: &e multipli¬
cabit uulnera mea etiã sine causa. Non
concedit requiescere sp̃m meũ: ce implet
me amaritudinib. di fortitudo querit᷑
robustissimꝰ est: si equitas iudicii ne¬
mo pro me audebit testimoniũ dicere.
Si iustificare me uoluero: os meũ con¬
dempnabit me. Si in nocentẽ ostendero:
prauũ me comꝓbabit. Gtiam si simplex

Expanded text:
dicere potest cur facis Deus cuius resistere irae nemo potest et sub quo curvantur qui portant orbem quantus ergo sum ego qui respondeam ei et loquar verbis meis cum eo qui etiam si habuero quippiam iustum non respondebo sed meum iudicem deprecabor et cum invocantem exaudierit me non credo quod audierit vocem meam in turbine enim conteret me et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa non concedit requiescere spiritum meum et implet me amaritudinibus si fortitudo quaeritur robustissimus est si aequitas iudicii nemo pro me audet testimonium dicere si iustificare me voluero os meum condemnabit me si innocentem ostendere pravum me conprobabit eti
Abbreviated transcription (Latin):
stellas claudit quasi sub signaculo. Qui ex¬
tendit celos solus: & graditur suꝑ fluctus
maris. Qui facit arturũ & oriona. & hya¬
das. & int̾iora austri. Qui facit magna¬
&e inscrutabilia: & mirabilia quoꝵ non
est numerus. Si uenerit ad me nõ ui

Expanded text:
stellas claudit quasi sub signaculo, qui extendit celos et graditur super fluctus maris, qui facit Arturum et Oriona et Hyadas et interiora austri, qui facit magna inscrutabilia et mirabilia quorum non es
Abbreviated transcription (Latin):
mittebant ad eos iob & scificabat eos.
Consurgensq diluculo: offerebat holo¬
causta ꝑ singulos. In orbem dies con¬
uii transeunt: cũ p̃dicationũ mini¬
steria ꝑagunt᷑. Per actisq conuiuiis
holocaustum iob pro filiis optulit:
quia pro apł̃is dep̃dicatione redeun¬
tib. patrem redemptor exorauit. Sene
autẽ mittendo scĩficare dicit᷑: quia dũ
scm̃ sp̃m. qui ex se procedit. discipuloꝵ
cordib tribuit. quicqͥd culpe in esse
potuit emundauit. Recteq ad offerẽ¬
da holocausta diliiculo consurgere
perhibet᷑. quia ꝑ hoc qd̾ pro nobis in¬
tercessionis sue petitionem obtulit. dis¬
cussa erroris nocte. humane mentis
tenebras illustrauit: ne quo peccati¬
contagio ex ipsa predicationis gratia meus
in octulto polluatur. ne sibi que agit tͥ¬
buat: ne sibi tribuendo que agebat amit¬
tat. Unde recte subiungit᷑. Sicebat enim¬

Expanded text:
mittebat ad eos Job, et sanctificabat eos. mittebat ad eos Job, et sanctificabat eos. Consurgensque diluculo offerebat holocausta per singulos. » In orbem dies convivii transeunt, cum praedicationum ministeria peraguntur. Peractisque conviviis, holocaustum Job pro filiis obtulit, quia pro apostolis deprecatione redeuntibus, Patrem Redemptor exoravit. Bene autem mittendo sanctificare dicitur; quia dum sanctum Spiritum, qui a se procedit, discipulorum cordibus tribuit, quidquid culpae inesse potuit, emundavit. Recteque ad offerenda holocausta diluculo consurgere perhibetur; quia per hoc quod pro nobis intercessionis suae petitionem obtulit, discussa erroris nocte, humanae mentis tenebras illustravit; ne quo peccaticontagio, ex ipsa praedicationis gratia, mens in occulto polluatur; ne sibi quae agit tribuat; ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subjungitur: CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
cadentib. paruulorũ intelligentia
&e in exteriorib ex siccatur: recte illic ad¬
iungit᷑. Multicudo eius: siti exaruit.
Ac si aꝑtẽ diceret. Dum uulgus. uite
sue studium deserit: iam nec fluenta
hystorie exquirit. Et occulta manda¬
ta sacri eloquii. & aperta se intellexisse
testant᷑: qui reprobanti se iudici con¬
querentes dicunt. manducauimꝰ & bi¬
bimus coram te. Quod aꝑte exponendo
subiungunt. Et in plateis nr̃is docusti.
Quia gͦ sacra eloquia in locis obscurio¬
rib exponendo frangunt᷑. in locis uͦ
aꝑtiorib ita ut inuenta fuerint po¬
tant᷑. dicat᷑ recte. Mittentes uocabant
tres sorores suas: ut comederent & bi¬
berent cum eis. Ac si aꝑte diceretur.
Infirmos quosq blanda ad se ꝑsuasio¬
ne deducebant: quatinꝰ eoꝵ mentes.
&e magna per contemplationẽ disserẽ¬
tes pascerent. & parua ꝑ hystoriam
tradentes nutrirent. Sequitur. Cũq¬
in orbem transissent dies conuiuii:

Expanded text:
cadentibus, parvulorum intelligentia cadentibus, parvulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. Et occulta sacri eloquii mandata et aperta se intellexisse testantur, qui reprobanti se judici conquerentes dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. Sequitur: Cin orbem transissent dies convivii,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ita sorbetur sicut inuenit᷑. Cibũ
uidit ꝓpħa scripturã sacrã. que expo¬
nendo frangeretur: cum diceret. Par¬
iuili petierunt panem. & nõ erat qui
frangeret eis: id est infirmi quiq scͥp
ture sacre ualentiores sententias pe-¬
tierunt exponendo cõminui. sed qui ex¬
ponere debeat nõ ualet inueniri. Po¬
tum uidit scripturã sacrã propheta:
cum diceret. Omnes sicientes uenite at
aquas. Si potus aꝑta mandata non
essent: persemet ip̃sam ueritas nõ cla-¬
maret. Siquis sitit ueniat ad me & bi-¬
biles eiꝰ interierunt fame: & multitu¬
Do eiꝰ siti exaruit. Paucoꝵ quippe est for¬
tia & occulta cognoscere: multoꝵ uero
hẏstorie aꝑta sentire. Et idcuco iudee
nobiles. non siti sed fame interisse as¬
serit: quia hi qui p̾esse uidebantur.
dum totos se exteriori intelligentie
dederant. qd̃ de intimis discutiendo
manderent. nõ habebant. Quia uero
sublimiorib ab interno intellec̃tu

Expanded text:
quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id eturae sacrae fortiores sententias petierunt sibi exponendo comminui, sed qui exponere studeat non valet inveniri. Potum vidit, Scripturam sacram propheta cum diceret: « Omnes sitientes, venite ad aquas . » Si potus aperti mundo non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: « Si quis sitit, veniat ad me et bibiles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti exaruit . » Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere, multorum vero historiae aperta sentire; idcirco Judaeae nobiles non siti, sed fame interisse asserit, quia hi qui pracesse videbantur, dum totos se in exteriori intelligentiae dederant, qmanderent non habebant. Quia vero sublimioribus ab interno intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
uidenda cognoscit. Unusquisq ergo filiꝰ
in die suo coniuuiũ exhibet: quia sc̃s̃
quisꝙ predicator. iuxta mensuram illu¬
minate intelligentie. mentes audienti
um. epulis ueritatis pascit. In die suo
paulus conuiuium fecerat: cum dice¬
bat. Beatiores erunt. si sic ꝑ manserint:
ammonebat cogitare cũ diceret: unus¬
quisq in suo sensu habundet. Sequit᷑.
Et mittentes uocabant tres sorores suas:
ut comederent et biberent cum eis. Soro¬
res filii ad conuiuium uocant. quia ĩ¬
firmis auditorib scĩ apł̃i. refectionis
suꝑne gaudia p̃dicant: eorumq mentes
quia a ueritatis ꝑabulo ieiunas aspi¬
ciunt. diuini eloquii epulis pascunt.
Bene autẽ dicit᷑. ut comederent & bibe¬
rent cũ eis. Scriptura enĩ sacra aliqͣndo
nobis cibus est: aliqͣndo potus. Cibus¬
est in locis obscuriorib: quia quasi ex¬
ponendo frangitur. & mãdendo gluti-¬
tur. Potus uero est in locis aꝑtioribus:

Expanded text:
videnda cognoscit. Unusquisque ergo filius videnda cognoscit. Unusquisque ergo filius in die suo convivium exhibet, quia sanctus quisque praedicator juxta mensuram illuminatae intelligentiae mentes auum epulis veritatis pascit. In die suo beatus Paulus convivium fecerat, cum dicebat: « Beatiores erunt, si sic permanserint, admonebat cogitare cum diceret: « Unusquisque in suo sensu abundet . » Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. » Sorores filii ad convivium vocant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant; eorumque mentes, quia veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii opulis pascunt. Bene autem dicitur: « Ut comederent et biberent cum eis. » Scriptura enim sacra aliquando nobis cibus est, aliqest in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
per domos. filii facturi conuuua ꝑ domoᷤ
ibant: cũ predicatores apl̃i. indiuersis
mundi regionib uirtutũ epulas. audi-¬
entib quasi edentib ministrabant. Un¬
de & eisoem filiis de esurientib plebib
dicit᷑. Date illis uos manducare. Et rur¬
sum. Dimittere eos ieuinos nolo. ne defi¬
ciant in uia. id est in p̾dicatione ur̃a
uerbũ consolationis accipiant: ne a ue¬
ritatis pabulo ieiuni remanentes. in hu¬
ius uite labore succumbant. Hinc rur¬
sum eisdem filiis dicitur. Operamini
nõ cibũ qui perit: sed qui ꝑmanet in
uitã eternã. Que conuiuia quomͦ exhi-¬
berent᷑ ad iungitur: cũ ꝓtinus sub infer-
tur. Unusquisq in die suo. Si ignorantie
obscuritas. sine dubitatione nox cordis
est: intellectus nõ in merito dies uoca¬
tur. Unde per paulũ dicit᷑. Alius iudicat
diem inter diem: alius iudicat omnẽ
diem. Ac si aꝑte dicat. Alius quedam nõ¬
nullis intermissis intelligit: alius ue¬
ro omnia iutellectu possibilia. ita ut st̃

Expanded text:
endi. --Filii facturi convivia per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus, virtutum epulas audientibus, quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via. Id est, in praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Quae convivia quomodo exhiberentur, adjungitutur: « Unusquisque in die suo. » Si ignorantiae obscuritas sine dubitatione nox cordis est, intellectus non immerito dies vocatur. Unde et per Paulum dicitur: Alius judicat diem inter diem, alius judicat omnem diem . Ac si aperte dicat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia intellectu possibilia ita ut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pus. Id est xp̃m &e eccl̃iam diceremus:
post quã caput nr̃m quomͦ designatũ
credatur ostendimꝰ. nunc corpus eius
quod nos sumus quomͦ exprimatur
indicemus: ut quia audiuimus exhysto¬
ria qd miremur. cognouimꝰ ex capite
qd credamus. consideremus nunc ex cor¬
pore. quod uiuendo teneamus. In no-¬
bismet ipsis namq debemus trans for¬
mare qd̃ legimus: ut cũ per auditum
se animus excitat. ad operandum quod

Expanded text:
pus, id est, Christum et Ecclesiam diceremus; pus, id est, Christum et Ecclesiam diceremus; postquam caput nostrum quomodo designatum credatur, ostendimus, nunc corpus ejus, quod nos sumus, quomodo exprimatur, indicemus; ut quia audivimus ex historia quod miremur, cognovimus ex capite quod credamus; consideremus nunc ex corpore quod vivendo teneamus. In nobismetipsis namque debemus transformare quod legimus; ut cum per auditum se animus excitat, ad operandum quod
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis ueniens. putas inueni¬
es fidem suꝑ terram: Expletis gͦ conuiuiͨ.
sacrifitium iob ꝓfiliis offerens dicebat.
ne forte peccauerint filii mei. & benedi¬
xeriit deo in cordib suis: quia redẽp.¬
tor nr̃ post quã predicatores suos a
malis impugnationib diluit. etiam ĩ¬
ter bona que egerant a temptationib¬
defendit. Sequitur. Dic faciebat iob.¬
cuuctis dieb. Cunctis dieb iob sacrifi¬
cium offerre non cessat: quia sine inter¬
missione pro nobis holocaustũ redẽp¬
tor iinmolat. qui sine cessatione pa
tri suã pro nobis incarnationẽ de mõ¬
strat. Ipsa quippe eius incarnatio: nr̃e
emundationis oblatio est. Cumq homi¬
nem ostendit. delit̾ta hominis int̾ueni-¬
ens diluit. & humanitatis sue mysterio
perhenne sacrifitium iinmolat: quia
quia in ipso expositionis exordio. sic
persona beati iob. nuntiari dñra dixi¬
mus. ut designari ꝑ illum caput & cor¬

Expanded text:
Filius hominis veniens, putas, inveniFilius hominis veniens, putas, inveniet fidem super terram? Expletis ergo conviviis, sacrificium Job pro filiis offerens dicebat: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis; quia Redemptor noster postquam praedicatores suos a malis impugnantibus diluit, etiam inter bona quae egerant a tentationibdefendit. Sequitur: CAPUT cunctis diebus. » Job cunctis diebus sacrificium offerre non cessat, quia sine intermissione pro nobis holocaustum Redemptor noster immolat, quia sine cessatione Deo Patri suam pro nobis Incarnationem demonstrat. Ipsa quippe illius Incarnatio nostrae emundationis est oblatio. Cumque se hominem ostendit delicta hominis interveniens diluit, et humanitatis suae mysterium perenne sacrificium immolat, quia quia in ipso expositionis exordio sic persona beati Job nuntiari Dominum diximus, ut designari per illum caput et cor
Abbreviated transcription (Latin):
dicere est id est maledicere: de eiꝰ miinere.
sibi głam preberẽ. Unde recte scĩs apłis
post predicationẽ dñs pedes lauit. ut ui-¬
delicet aꝑte monstraret. quia plerumꝙ
& in bono oꝑe. peccati puluis contiabit᷑:
et inde inquinantur uestigia loquenti-¬
um. unde audientium corda mundan-¬
tur. Nam sepe nõ nulli dum exhortatio¬
nis uerba faciunt: quamlibet teniuter
sese intrinsecus quia ꝑ eos purgationis
gratia deriuatur. extollunt. Cumq uer¬
bo aliena oꝑa diluunt: quasi ex bono
itinere. puluerẽ male cogitationis su¬
munt. Quid ergo fuit post p̃dicationẽ
pedes discipuloꝵ lauare. nisi post pre¬
dicationis głam. cogitationũ puluerẽ
tergere. gressusq cordis. ab interna ela¬
tione mundare: Ne obstat ab omnimo¬
da mediatoris scientia. qd̾ dicitur: ne for¬
te. Nam cuncta sciens sed in locutione
sua ignorantiam nrãm suscipiens. atq
dum suscipit docens. non nunqͣm qͣsi
ex nr̃a dubitatione loquit᷑: sicut dicit.

Expanded text:
dicere, id est maledicere, est de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis apostolis post praedicationem Dominus pedes lavit ; ut videlicet aperte monstraret quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur, et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter, sese intrinsecus, quia per eos purgationis gratia derivatur, extollunt; cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum lavare, nisi post praedicationis gloriam, cogitationum pulverem tergere, gressusque cordis ab interna elatione mundare? Nec obstat ab omnimoda Mediatoris scientia quod dicitur: Ne forte. Nam cuncta sciens, sed in locutione sua ignorantiam nostram suscipiens, 28 atque dum suscipit docens, nonnunquam quasi ex nostra dubitatione loquitur, sicut dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
dat sapientes: Ipsa namq scẽ eccl̃ie pͥn¬
cipia litterarũ ꝑhibentur ignara: ut
udelicet in cunctis p̾dicatorib redemp¬
tor ostenderet. qd̾ ad uitã credentes po¬
pulos. nõ sermo sed causa suaderet. Se¬
nes orientales. Quod redemptor nr̃ oriens
dicit᷑ : ꝓpheta testante ꝑhibet᷑ qui ait. Ec¬
ce uir. oriens nomen eius. Om̃s gͦ qui
in hunc orientẽ fide consistunt: recte
orientales uocantur. Sed quia omnes ho
mines. tantummͦ homines. ipse autẽ orienͤ.
deus & homo: recte dicit᷑. erat magnꝰ int̾
omnes orientales. Ac si aꝑte diceret᷑. Om̃s
qui in fide deo nascuntur superat: quia
nõ ut ceteros adoptio. sed natura illum
diuinitatis exaltat. Qui & si humanita-¬
te ceteris apparuit similis: diuinitate
tamen mansit supͣ omnia singularis. Et¬

Expanded text:
dat sapientes . Ipsa namque sanctae Ecclesiae prindat sapientes . Ipsa namque sanctae Ecclesiae principia litterarum perhibentur ignara, ut videlicet cunctis praedicatoribus suis redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo sed causa suaderet. Pnes Orientales . Quod Redemptor noster Oriens dicitur, Propheta testante perhibetur, qui ait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, recte Orientales vocantur; sed quia omnes 766 homines tantummodo homines; ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mansit super omnia singularis.
Abbreviated transcription (Latin):
chilq de his que nunc in medio uer¬
santur querere. sed ultima desiderare.
Et fortis asinus requiem ac terrã opti-¬
niam uidet. cũ simplex gentilitas id¬
circo se ad robur boni oꝑis erigit: quia
ad eterne uite patriam tendit. Que &
ad portandũ onus humerũ opponit. qͥa
conspecta suꝑna requie. p̃ceptis etiam gia
uibus in operatione se subicit: & qͥcqͥd
in tolerabile pusillanimitas asserit: hoc
ei leue ac facile spes remunerationes ostẽ¬
dit. Quia gͦ ad eternã requiem ꝓ electoꝵ
parte. uidẽa gentilitasq colligitur: recte
quingenta iugaboum & quingente a-¬
sine haberi ꝑhibent᷑. Sequitur. Ac fami¬
animalium multitudo describitur. et
familia in extremo memorat᷑. nisi quod
ad cognitionem fidei. prius stulta mun¬
di collecta sunt. ut post eiꝰ etiam astuta
multi sapientes scd̃m carnẽ. non multi
potentes. nõ multi nobiles. sed que stul¬
ta sunt mundi elegit deus. ut confun-¬

Expanded text:
hilque de his quae nunc in medio verhilque de his quae nunc in medio versantur quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem bonam et terram optimam videt, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Qui et ad portandum humerum supponit, quia conspecta superna requie praevibus in operatione se subjicit, et quidquid intolerabile pusillanimitas asserit, hoc ei leve ac facile spes remunerationis ostendit. Quia ergo ad aeternam requiem pro electorum parte Judaea gentilitasque colligitur, recte quingenta juga boum, et quingentae asinae haberi perhibentur. Sequitur: CAanimalium multitudo describitur, et familia in extremo memoratur: nisi quod ad cognitionem fidei prius stulta mundi collemulti sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobiles, sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confun
Abbreviated transcription (Latin):
mare & aridam. ut faciatis unũ prose¬
litũ: &e cũ fuerit factus. facitis eũ filiũ
gehenne duplo quã uos. Quos graue
iugũ legis presserat: quia exteriora lit¬
tere mandata tolerabant. Quib uoce
ueritatis dicit᷑. Uenite ad me om̃s qui
laboratis & onerati estis: & ego refici¬
am uos. Tollite iugũ meũ suꝑ uos: &
uiscite ame. quia mitis sum & humi-¬
lis corde. Quod gͦ in euuangłio bene
laborantib requies ꝓmittitur. hoc est
qd̾ hic iugaboum quingenta memorã¬
tur: quia qui redemptoris dnĩo colla
subiciunt. quo nisi ad requiem tendunt:¬
Unde &e asine quingente perhibent᷑: qͥa
uocate plebes gentiliũ dum ad requiẽ
peruenire desiderant. cuncta mandatoꝵ
onera libenter portant. Unde bene quod
hanc requiem popls gentilis appeteret.
iacob filios alloquens. prophetica hoc
studuit uoce signare: dicens. Isachar a¬
sinus fortis. accubans interminos. ui¬
dit requiem quod esset bona. & t̃ram qd
prestolato murdi fine requiescere: ni¬

Expanded text:
num proselytum; et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae duplo, quam vos . Quos grave jugum legis presserat, quia exteriora litterae mandata tolerabant. Quibus voce Veritatis dicitur: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quod ergo in Evangelio bene laborantibus requies promittitur, hoc est quod hic juga boum quingenta memorantur: quia qui Redemptoris dominio colla subjiciunt quo, nisi ad requiem, tenduntUnde et asinae quingentae perhibentur; quia vocatae plebes gentilium, dum ad requiem pervenire desiderant, cuncta mandatorum onera libenter portant. Unde bene, quod hanc requiem populus gentilis appeteret, Jacob filios alloquens, prophetica hoc studuit voce signare, dicens: Isachar asinus fortis, accubans inter terminos, vidit requiem quod esset bona, et terram qpraestolato mu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑ iob. nisi bonoꝵ coniugum ui¬
ta signatur: Qui de rebus mundi quas
possident dum pia oꝑa faciunt: quasi
per t̾re uiam ad celestem pat̾am tendũt.
Quia igitur post sanctos aplos tres fi
delium distinctiones iste secute sunt:
recte post filios. tres filie nate memo¬

Expanded text:
Quid per Job, nisi bonorum conjugum viQuid per Job, nisi bonorum conjugum vita signatur; qui de rebus mundi, quas possident, dum pia opera faciunt, quasi per terrae viam ad coelestem patriam tendunt? Quia igitur post sanctos apostolos tres istae fidelium distinctiones secutae sunt, recte post filios, tres filiae natae memo
Abbreviated transcription (Latin):
res fideliũ plebes accipimus: Que & si
ad ꝑfectionem oꝑis nequaꝙͣ forti uͥtute
tam constanter tenent. In septem gͦ filiis
ordo p̾dicantiũ: in trib uero filiab mul¬
titudo significatur auditoꝵ. Possunt e¬
tiam ꝑtres filias. tres ordines fidelium
designari. Post filios quippe filie nominã¬
tur. quia post apłoꝵ conspectam fortitu¬
dinem tres distinctiones fidelium. in ec¬
clesie conuersatione secute sunt: pastoꝵ
iudelicet. continentiũ. atq coniugatoꝵ.
Unde & iezechiel propha. tres liberatos
uiros audisse se asserit: noe scilicet. dani¬
helem. & iob. Quid enĩ ꝑ noe qui arcã
in undis rexit. nisi prepositorũ ordo sig¬
natur: Qui dum ad formã uite popłis
presunt: scãm eccłiam in temptationũ
fluctib regunt. Et quid ꝑ danihelem.
cuiꝰ mira abstinentia scribitur. nisi con
tinentiũ uita figuratur: Qui dũ cunc¬
ta que mundi sunt deserunt: despecte
babylonie alta mente dominantur.

Expanded text:
res fidelium plebes accipimus? Quae etsi res fidelium plebes accipimus? Quae etsi ad perfectionem operis nequaquam forti virtute tam constanter tenent. In septem ergo filiis ordo praedicatorum, in tribus vero filiabus multitudo signatur auditorum. Possunt etiam per tres filias tres ordines fidelium designari. Post filios quippe filiae nominantur, quia post apostolorum conspectam fortitudinem tres distinctiones fidelium in Ecclesiae conversatione factae sunt, pastorum videlicet, continentium atque conjugatorum. Unde Ezechiel propheta tres liberatos viros audisse asserit; Noe scilicet, Danielem et Job . Quid enim per Noe qui arcam in undis rexit, nisi praepositorum ordo signatur, qui, dum ad formam populis praesunt, sanctam Ecclesiam in tentationum fluctibus regunt? Et quid per Danielem cujus mira abstinentia scritinentium vita figuratur; qui dum cuncta, quae mundi sunt, deserunt, despectae Babyloniae alta mente dominantur?
Abbreviated transcription (Latin):
die dñm requieiusse ab oꝑib asserit. Hinc
est etiam: qd septimꝰ dies in requiem ho¬
minib. id est in sabbatũ datus est. Hinc
est quod iubeleus annus in quo ꝑlena
requies exprimit᷑. septem ebdomadibus
consũmat᷑: qui monade addito. nr̃e ad
septẽ filii: ad p̃dicandũ scilicet uiriliter
incedentes apłi. Qui dum ꝑfectionis p̃-¬
cepta ꝑagunt: quasi suꝑioris sexus forti¬
tudinem in conuersatione tenuerunt.
hinc est enĩ quod ꝑfectione septiformis
gratie implendi. duodecim sunt electi.
Aseptenario quippe numero: in duodena¬
riũ surgitur. Nam septenarius suis in
se partib multiplicatus: ad duodenar iũ
tenditur. Siue enĩ quatuor ꝑ tria. seu tͥa
per quatuor ducant᷑: septem in duodecim
uertunt. Unde scĩ apłi quia trinitatẽ. in¬
quatuor partib mundi p̾dicare mite¬
bant᷑. duodecim sunt electi: ut etiam nu¬
mero ꝑfectionem ostenderent. quã uita

Expanded text:
die Dominum requievisse ab operibus asserit. Hinc die Dominum requievisse ab operibus asserit. Hinc est enim quod septimus dies in requiem hominibus, id est in sabbatum datus est. Hinc est quod jubileus annus in quo plena requies exprimitur, septem hebdomadibus consummatur, qui, monade addito, nostrae septem filii. Ad praedicandum scilicet viriliter incedentes apostoli. Qui dum perfectionis praecepta peragunt, quasi superioris sexus fortitudinem in conversatione tenuerunt. Hinc est enim, quod perfectione septiformis Spiritus implendi duodecim sunt electi. A septenario quippe numero in duodenarium surgitur. Nam septenarius suis in se partibus multiplicatus, ad duodenarium tenditur. Sive enim quatuor per tria, sive per quatuor tria ducantur, septem in duodecim vertuntur. Unde sancti apquatuor mundi partibus praedicare mittebantur, duodecim sunt electi, ut etiam numero perfectionem ostenderent, quam vita
Abbreviated transcription (Latin):
ne qd̾ nobis imperauit ostendit: ut quod
p̃cepto diceret. exempla suaderet. Iuxta
humanitatis igit᷑ naturã. redemptor nr̃ de¬
um timuit: quia ut suꝑbum hominem
redimeret. mentẽ pro illo humilem sũp¬
sit. Cuiꝰ bene ꝑ hoc qd̾ recedere a malo iob
dicit᷑.: & actio designatur. Ipse quippe re-¬
cessit a malo. non qd̃ faciendo contigit:
sed qd in ueniendo reprobauit: quia ue-¬
tustam quã natus inuenit humane cõ¬
uersationis uitã deseruit. & nouã quã
secũ detulit. sequaciũ morib impressit.
in septenario numero. nisi sũma ꝑfectio¬
nis accipitur. Ut enĩ humane rationis
causas de septenario numero taceamus.
que asserunt qd̃ iccirco ꝑfectus sit. qͥa ex
primo pari constat. & primo impari: ex
primo qui diuidi potest. & primo qui di-¬
uidi nõ potest. certissime scimꝰ qd̃ septe
nariũ numerũ scriptura sacra. pro per¬
fectione ponere consueuit. Unde septimo

Expanded text:
ne quod nobis inspiravit, ostendit, ut quod ne quod nobis inspiravit, ostendit, ut quod praecepto diceret, exemplo suaderet. Juxta humanitatis ergo naturam Redemptor noster Deum timuit; quia ut superbum hominem redimeret mentem pro illo humilem sumpsit. Cujus bene per hoc, quod recedere a malo Job dicitur, et actio designatur. Ipse quippe recessit a malo, non quod faciendo contigit, sed quod inveniendo reprobavit: quia vetustam, quam natus invenit, humanae conversationis vitam deseruit; et novam, quam secum detulit sequacium moribus impressit. in septenario numero nisi summa perfectionis accipitur? Ut enim humanae rationis causas de septenario numero taceamus, quae asserunt, quod idcirco perfectus sit, quia ex primo pari constat, et primo impari; ex primo qui dividi potest, et primo qui dividi non pnarium numerum Scriptura sacra pro perfectione ponere consuevit. Unde et septimo
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec in mansuetudine districtionẽ
iusticie. nec rursum in districtione ui-¬
sticie uirtutẽ mansuetudins amisit.
Unde cum quidã deducta ad ultera. hũc
temptare uoluissent. ut in culpã aut
in mansuetudinis aut in iusticie la-¬
beret᷑: ad utraq respondit dicens. Qui
sine peccato est ur̃m: primꝰ in illã la-¬
pidem mittat. Dat simplicitatẽ mansue¬
tudinis. qui sine peccato est ur̃m: dat
zelũ iusticie. primus in illã lapidẽ mit¬
tat. Unde & ei per ꝓphetã dicit᷑. Intende
prosꝑe ꝓcede & regna: ꝓpt̾ ueritatem &
mansuetudinẽ & iusticiam. Ueritatẽ
quippe exequens. mansuetudinẽ cum
iusticia conseruauit. ut nec zelũ recti-¬
tudinis in mansuetudinis pondere¬
amitteret: nec rursũ pondus mansuetu¬
dinis zelo rectitudinis ꝑturbaret. Sequi-¬
tur. Tmens dm̃: & recedens a malo. Scrip¬
tum de illo est. Et repleuit eũ sp̃c timoris
diũ. In carnatus enĩ dñs. in semetipso om¬

Expanded text:
quia nec in mansuetudine districtionem quia nec in mansuetudine districtionem justitiae, nec rursum in districtione justitiae virtutem mansuetudinis amisit. Unde cum quidam, deducta adultera, hunc tentare voluissent, ut in culpam aut immansuetudinis aut injustitiae laberetur, ad utraque respondit dicens: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Dat simplicitatem mansuetudinis qui sine peccato est vestrum; dat zelum justitiae, primus in illam lapidem mittat. Unde et ei propheta dicit: Intende, prospere procede, et regna propter veritatem et mansuetudinem et justitiam . Veritatem quippe exsequens, mansuetudinem cum justitia conservavit; ut nec zelum rectitudinis in mansuetudinis pondereamitteret, nec rursum pondus mansuetudinis zelo rectitudinis perturbaret. SequiTimens Deum et recedens a malo. Scriptum est de illo: Et replevit eum spiritus timoris Domini. Incarnatus enim Dominus in semetipso om
Abbreviated transcription (Latin):
riam facta credimꝰ: sed
ꝑ allegoriam iam qͣliter
sint impleta tudeamus.¬
Iob namq sicut diximus. interpretatur
dolens: hiis uero consiliator. Quem ergo
alium beatus iob. suo nomine exprimit.
nisi eũ de quo ꝓpheta loquit᷑ dicens. do¬
lores nr̃os ipse portauit: Qui hiis t̾ram
in habitat: quia in corda popłi consilia-¬
toris regnat. Paulus quippe ait. Xp̃m dei
uirtutem: & dei sapientiã. Atq hec ipsa
sapientia ꝑ salomonẽ dicit. Ego sapien¬
tia habito in consilio: ce eruditis inter¬
sum cogitationibus. Hiis ergo t̃ram in¬
habitat iob: quia sapientia que ꝓ nobis
passionis dolorem sustinuit. corda uite
consiliis dedita. sibunet habitationẽ fe¬
In rectitudine iusticia: in simplicitate
autẽ. mansuetudo signatur. Plerũq nos
cum rectitudinẽ iusticie exequimur:
mansuetudinẽ relinquimꝰ. Et cũ man¬
suetudinẽ seruare cupimꝰ: a iusticie rec¬
titudine declinamꝰ. Incarnatus uero dñs.
simplicitatẽ cum rectitudine tenuit:

Expanded text:
riam facta credimus, sed per allegoriam jam qualiter sint impleta, videamusJob namque, ut diximus, interpretatur dolens: Hus vero consiliator. Quem ergo alium beatus Job suo nomine exprimit, nisi eum de quo propheta loquitur dicens: dolores nostros ipse portavit ? Qui Hus terram inhabitat, quia in corda populi consiliatoris regnat. Paulus quippe ait Christum Dei virtutum, et Dei sapientiam. . Atque haec ipsa Sapientia per Salomonem dicit: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus . Hus ergo terram inhabitat Job, quia Sapientia, quae pro nobis passionis dolorem sustinuit, corda vitae consiliis dedita sibimet habitationem feIn rectitudine justitia, in simplicitate autem mansuetudo signatur. Plerumque nos cum rectitudinem justitiae exsequimur, mansuetudinem relinquimus. Et cum mansuetudinem servare cupimus, justitiae rectitudinem declinamus. Incarnatus 22 vero Dominus simplicitatem cum rectitudine tenuit:
Abbreviated transcription (Latin):
litatis simplicia corda possidendo. ea
ad uisionẽ pacis regendo & p̃sidendo. ꝑ¬
ducere: Quod uno & facili testimonio
ostendit᷑. quia &e per boues. iudee opera-¬
rii. & per asinũ. gentiles ꝑopłi designã-¬
tur: cũ per proph̃am dicitur. Cognouit
bos possessorem suũ: &e asinus presepe
diũ sui. Quis enĩ bos. insi iudaicus po¬
pulus extitit: cuiꝰ ceriuicem iugum le¬
gis attriuit: Et quis asmus. nisi gen¬
tilitas fuit. quam quilibet seductor rep-¬
perit. quasi brutũ animal & nulla ra-¬
tione renitens. quo uoluit errore sub¬
strauit: Bos gͦ possessorem & asinus p̃-
sepe dñi cognouit: quia &e hebraicus po¬
pulus. dm̃i quẽ colebat. sed ignorabat
repperit. & gentilitas legis pabulum.
qd̾ nõ habebat accepit. Quod igit᷑ suꝑiꝰ
nominatis ouib & camelis dicit᷑: hoc
inferius in bobus & asinis replicatur.

Expanded text:
litatis simplicia corda possidendo, ea litatis simplicia corda possidendo, ea ad visionem pacis regendo et praesidendo perducere? Quod uno et facili testimonio ostenditur: quia et per boves Judaeae 25 operarii, et per asinum gentiles populi designantur, cum per prophetam dicitur: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . Quis enim bos, nisi Judaicus populus exstitit, cujus cervicem jugum legis attrivit? Et quis asinus, nisi gentilitas fuit, quam quilibet seductor reperit quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore substravit? Bos ergo possessorem, et asinus Domini praesepe cognovit, quia et Hebraicus populus Deum, quem colebat, sed ignorabat, reperit; et gentilitas legis pabulum, quod non habebat, accepit. Quod igitur superius nominatis ovibus et camelis dicitur, hoc inferius in bobus et asinis replicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq operantis exprimit᷑. legis pre-¬
cepta testantur: que ꝑ moysen preci-¬
pit dicens. Non alligabis os boui tri-¬
turanti. Quod aperte rursũ dicitur.
Dignus est enĩ operariꝰ mercede sua. A¬
sinorũ quoq nomine aliqͣndo stulto¬
rum pigritia. aliqͣndo im moderata
petulantiũ luxuria aliqͣndo gentiliũ
simplicitas designat᷑. Stultoꝵ prigritia
asinoꝵ appellatione figurat᷑: sicut ꝑ
moysen dicitur. Non arabis in boue
simul & asino. Ac si diceret᷑. fatuos sapi¬
entib in predicatione nõ socies: ne ꝑ
eum qui implere rem non ualet. & illi
qui preualet obsistas. Iimoderata qͦꝵ
petulantiũ luxuria. asinoꝵ appellatiõe
exprimit᷑: ut propha testat᷑ qui ait. Quo¬
rum carnes sunt. ut carnes asinorum.
Asinoꝵ rursũ nomine simplicitas gen¬
tilium ostenditiu. Unde iexłm tendens
dñs a sellum sedisse ꝑhibet᷑. Quid est enĩ
sedendo asinũ. ierłm uenire. nisi genti¬

Expanded text:
scujusque operantis exprimitur, legis praescujusque operantis exprimitur, legis praecepta testantur, quae per Moysen praecepit, dicens: Non alligabis os bovi trituranti . Quod aperte rursum dicitur: Dignus est operarius mercede sua . Asinorum quoque nomine aliquando stultorum pigritia, aliquando immoderata petulantium luxuria, aliquando gentilium simplicitas designatur. Stultorum pigritia asinorum appellatione figuratur, sicut per Moysen dicitur: Non arabis in bove simul et asino . Ac si diceret: Fatuos sapientibus in praedicatione non socies, ne per eum qui implere rem non valet, illi qui praevalet obsistas. Immoderata quoque petulantium luxuria asinorum appellatione exprimitur, ut propheta testatur, qui ait: Quorum carnes sunt ut carnes asinorum . Asinorum rursus nomine, simplicitas gentilitatis ostenditur. Unde Jerusalem tendens Dominus, asellum sedisse perhibetur . Quid est enim sedendo asinum Jerusalem venire, nisi genti
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis nesciunt. Et quid esse grauius
atq onustius potest. quam afflictionẽ
scłi p̃tereuntis perpeti. & nequaqͣm ad
releuationẽ mentis. gaudia remunera-¬
tionis sperare: Sed qͥa in carne dñs appa¬
rens. & hebreoꝵ popłos ꝑfectionis gratia
impleuit. & samaritanoꝵ qͦsdam ad cog¬
uitionẽ fidei mira opera ostendendo per¬
duxit: dicat᷑ recte de umbra que ueritatẽ
in quinquagenario numero qui septẽ
ebdomadib ac monade addito implet᷑:
requies designatur. Benario autẽ nume¬
ro: summa ꝑfectionis exprimit᷑. Quia
uero fidelib ꝑfectio quietis ꝓmittitur:
quasi quinquagenario de cies ducto: ad
autem sacra boum nomine aliquando
hebitudo fatuorũ: aliqͣndo bene oꝑan-¬
tium uita signatur. Quia enĩ boius no-¬
mine stultorũ uerordia figuratur: rec¬
te per salomonẽ dicit᷑. Statimq eam se-¬
quitur: quasi bos ductus ad uictimã.
Rursũ quia boum nomine uita uniꝰ¬

Expanded text:
rectionis nesciunt. Et quid esse gravius rectionis nesciunt. Et quid esse gravius atque onustius potest, quam afflictionem saeculi praetereuntis perpeti, et nequaquam ad relevationem mentis gaudia remunerationis sperare? Sed quia in carne Dominus apparens, et Hebraeorum populos perfectionis gratia implevit, et Samaritanorum quosdam ad cognitionem fidei, mira opera ostendendo, perduxit; dicatur recte de umbra, quae veritatein quinquagenario numero, qui septem hebdomadibus ac monade addita impletur, requies designatur; denario autem numero summa perfectionis exprimitur. Quia vero fidelibus perfectio quietis promittitur, quasi quinquagenario decies ducto ad In Scriptura autem sacra boum nomine aliquando hebetudo fatuorum, aliquando bene operantium vita signatur. Quia enim bovis nomine stultorum vecordia figuratur, recte per Salomonem dicitur: Statimque eam sequitur quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia boum nomine vita uniu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ex gentilitate eccl̃ia pioperans. in
tortis uitiosisq uite ueteris conuersa¬
tionib. inuenitur. Que ysaac uiso
descendit. quia dño cognito uitia sua
gentilitas deseruit: & ab elatione celsi-¬
tudinis ima humilitatis petiit. Que
& uerecundata pallio uelatur: qͥa corã¬
illo ex auteacta uita confunditur. Unde
nil obstat. ut ꝑ camelos. tortos morib. atq
onustos idoloꝵ cultib. gentiliũ popłos
sentiamꝰ. Quia enĩ ex semet ipsis sibi in ue¬
nerunt deos quos cõlerent: qͣi ad semet ip¬
sis eis onꝰ in dorso excreuerat qd̵ portarent.
samaritanoꝵ uita signari. Cameli nãq iti¬
minant: sed neqͣqͣm ungulam findunt.
Samaritani ꝙͦ qͣi ruminant. qͥa ex parte
legis uerba recipiunt: &e quasi ungulã
nõ findunt qͥa eam pro parte contẽpnũt.
Qui &e graue onus in dorso mentis tole¬
rant: quia in omne qd̃ faciunt. sine spe
eternitatis elaborant. Fidem qͥppe resur-¬

Expanded text:
Christum ex gentilitate Ecclesia properans, in Christum ex gentilitate Ecclesia properans, in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae, Isaac viso, descendit; quia Domino cognito, vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quae et verecundata pallio velatur, quia coraillo ex anteacta vita confunditur. Unde nihil obstat ut per camelos, tortos moribus, atque onustos idolorum cultibus, gentilium populos sentiamus. Quia enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat, quod portarent. Samaritanorum vita signari. Cameli namque ruminant, sed nequaquam ungulam findunt. Samaritani quoque quasi ruminant, quia ex parte legis verba recipiunt; et quasi ungulam non findunt, quia eam pro parte contemnunt. Qui et grave onus in dorso mentis tolerant, quia in omne, quod faciunt, sine spe aeternitatis elaborant. Fidem quippe resur