comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in firmitas grauat. Iam gͦ ꝑdeuocio¬
nẽ holocaustum ẽ: s adhuc exinfir¬
mitate inquinatũ. Hii itaq qͥ in eis
quȩ obtime deuouerunt. aliqua
infirmitatis suȩ culpa tanguntur:
cũ ꝑuerba doctoꝵ dicta patrũ intel¬
ligunt. ⁊ inquanta culpa iaceant
agnoscunt. seq ipsos penitentiae
lam̃tis afficiunt: holocaustũ ini
ostio portarũ lauant. Sciendũ uͦ ẽ.
quia hoc int̾ sacrificiũ ⁊ holocaustũ
distat. quod om̃e holo caustũ sacrifi¬
ciũ ẽ: s non om̃e sacrificiũ holo¬
caustũ. In sacrificio et enĩ pars pe¬
cudis. inholocausto uͦ totũ peccus
offerri consueuerat. unde ⁊ holocaus¬
tum latina lingua totum incensũ
dicitur. Pensemus gͦ quidẽ. sacrifi¬
ciũ: quid holo caustũ. Cũ enĩ quis
suũ aliquid dõ uouet. ⁊ aliquid ñ
uouet: sacrificiũ ẽ. Cũ uͦ om̃e qđ
habet. om̃e quod uiuit. om̃e quod
sapit. omĩpotenti dõ uouerit: ho¬

Expanded text:
infirmitas gravat. Jam ergo per devotioinfirmitas gravat. Jam ergo per devotionem holocaustum est, sed adhuc ex infirmitate inquinatum. Hi itaque, qui in eis, quae optime devoverunt, aliqua infirmitatis suae culpa tanguntur, cum per verba doctorum dicta Patrum intelligunt, et in quanta culpa jaceant agnoscunt, seque ipsos poenitentiae lamentis afficiunt: holocaustum in ostio portarum lavant. Sciendum vero est, quia hoc inter sacrificium atque holocaustum distat: quod omne holocaustum sacrificium est, sed non omne sacrificium holocaustum. In sacrificio enim pars pecudis: in holocaustum vero totum pecus offerri consueverat. Unde et holocaustum Latina lingua totum incensum dicitur. Pensemus ergo, quid est sacrificium, quid holocaustum: cum enim quis suum aliquid Deo vovit, et aliquid non vovit, sacrificium est. Cum vero omne quod habet, omne quod vovit, omne quod sapit, omnipotenti Deo voverit, ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbonam deuocionem holo caustum ẽ.
s tam̃ ꝑdolorem quo tangitur. adhuc
inquinatũ. Alius ea quȩ possidet
apd semet ipsum decreuit indigen¬
tib cuncta tribuere. nichil sibimet¬
ipsi reseruare. uitã suam soli suꝑnę
gub̃nationi cõmutere. s dũ prebet
pauꝑib quȩ habet fortasse cogitatio
mentis sub repit quȩdicit. Unde
uiues. si cuncta dederis: nec tam̃
desistit tribuere. s quod letus dare
ceꝑat. post modũ tristis prebet. Quid
lomͦ dubitarẽ. Alius contẽpta mun¬
di suꝑbia. honores atq dignitates
huiꝰ scłi decreuit uitare. ultimum
appetit inter homines locũ tenere.
ut tantum excelsior inueniatur. in
ꝑmanenti gła. quanto humilior
aspicitur intranseunti uita. Is for¬
tasse c̃ subito sese a ꝓximo despici
cognoscit. dedignatur curdespicit᷑.
Wlt quidẽ eẽ. in loco humilis.
s tam̃ adtendi contẽptibilis ñ uult.
Hunc iam deuocio eleuat: s adhuc

Expanded text:
per bonam devotionem holocaustum est, per bonam devotionem holocaustum est, sed tamen per dolorem, quo tangitur adhuc inquinatum. Alius ea quae possidet apud semetipsum decrevit indigentibus cuncta tribuere, nihil sibimet reservare, vitam suam soli supernae gubernationi committere. Sed dum praebet pauperibus quae habet, fortasse cogitatio mentis subripit, quae dicit: unde vives si cuncta dederis? Nec tamen desistit tribuere: sed quod laetus dare coeperat, postmodum tristis praebet. Quid modo dubitare. Alius contempta mundi superbis honores atque dignitates hujus saeculi decrevit vitare: ultimum appetit inter homines locum tenere, ut tanto excelsior inveniatur in permanenti gloria, quanto humilior aspicitur in transeunti vita. Is fortasse cum sese subito a proximo despici agnoscit, dedignatur cur despicitur: vult quidem esse in loco humili, sed tamen attendi contemptibilis non vult. Hunc jam devotio elevat, sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ enĩ dicta et facta consid̾ant.
& cũ se indignos pensant. inportar̃
ostio holocaustũ lauant. ẜcce et enĩ
quis ꝓtimore omĩpotentis dñi esse
paciens deuouit: nulli conuicium
ꝓ conuicio redde. om̃a aequanimit̃
colerare. ⁊ tam̃ cũ hunc contumelia
abhore ꝓximi illata subito ꝑcusse¬
rit. turbatus forte aliquid loquitur.
qđ loqui ñdebuit: cerce iste iã holo¬
caustum ẽ: s adhuc inquinatũ. fõr¬
tasse contra illatas contumelias pa-¬
cientiam exhibuit: tacitus ꝑ man¬
sit. s tam̃ contra easdẽ contumeli¬
as quas portat dolore tangitur. eiꝰq
animus in caritate sauciatur. Pacien¬
tia
enĩ uera ẽ. quȩ et ipsum amat quẽ
portat. Nam tolerare ⁊ odisse nonẽ.
iuitus mansuetudinis : s uelam̃¬
tum furoris. Hic itaq sepe incogita¬
tione sua se iudicat. rep̃hendit semet¬
ipsum qx dolet. nec tam̃ apdđ se pre-¬
ualet obtinere ne doleat. Iam ergo

Expanded text:
enim Patrum dicta et facta considerant, enim Patrum dicta et facta considerant, et cum se indignos pensant, in portarum ostio holocaustum lavant. Ecce etenim quis pro timore omnipotentis Domini esse patiens devovit: nulli convicium pro convicio reddere, omnia aequanimiter tolerare. Et tamen cum hunc contumelia ab ore proximi illata subito percusserit, turbatus forte aliquid loquitur, quod loqui non debuit: certe iste jam holocaustum est, sed adhuc inquinatum: fortasse contra illatas contumelias patientiam exhibuit, tacitus permansit, sed tamen contra easdem contumelias, quas portat, dolore tangitur, ejusque animus in charitate sanciatur. Patientia enim vera est, quae et ipsum amat, quem portat: nam tolerare sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. Hic itaque saepe in cogitatione sua se judicat, reprehendit semetipsum quia dolet: nec tamen apud se praevalet obtinere ne doleat. Jam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ. nͥ ostium inportarũ frontib
aꝑimus : dicatur gͦ et ꝑ singula
garophilatia ostium infrontibus
portarum: qe si doctor hoc qđ loqui¬
tur apłoꝵ dictis minime confirmat:
in frontib portarum ostium non ha¬
bet. & si ostium ñ habet. dici iam
ga zophilatiũ spãlis aedificii ñ potest.
qͥr si intellectũ ñ aꝑit. doctor ñ est.
Cũ uͦ auditores boni ꝑora docentiũ
pas suas apd semet ipsos tacite repre¬
hendunt. ⁊ lacrimis insecuntur omẽ
qđ se egisse iniq meminer̃. Unde hic
quoq de ostio qđ ẽ. infrontib porta¬
rum subditur. Ibi lauabant holocaus¬
tũ. Qui enĩ se ꝑfidẽ in conuersatione¬
scã dño deuouerunt: holo caustum
dño factisunt. S qe adhuc multa
inse de corruptibili sua carne paci¬
untur. qui adhuc in eis cordis mun¬
dicia sordidis cogitationib inqui¬
natur. cotidie ad lacrimas redeunt.
assiduis fletib affliguntur. Sc̃orũ

Expanded text:
agimus, nisi ostium in portarum frontibus agimus, nisi ostium in portarum frontibus aperimus? Dicatur ergo: Per singula gazophylacia ostium in frontibus portarum, quia si doctor hoc quod loquitur apostolorum dictis minime confirmat, in frontibus portarum ostium non habet. Et si ostium non habet, dici jam gazophylacium spiritalis aedificii non potest, quia si intellectum non aperit, doctor non est. Cum vero auditores boni per ora docentium pas suas apud semetipsos tacite reprehendunt, et lacrymis insequuntur omne quod se egisse inique meminerunt. Unde hic quoque de ostio quod est in frontibus portarum subditur: IBID.-- Ibi lavabant holocaustusancta Domino devoverunt, holocaustum Domino facti sunt. Sed quia adhuc multa in se de corruptibili sua carne patiuntur, quia adhuc in eis cordis munditia sordidis cogitationibus inquinatur, quotidie ad lacrymas redeunt, assiduis fletibus affliguntur: sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
litatis iniciũ. Igitur quia ea quę
necdum dicta fuerant. ut dño lar¬
giente potuimꝰ rimati sumꝰ : et ea
quȩ sepius sunt. replicata transcur¬
rimus. nc̃ ad ea ueniamꝰ. quȩ sic iã
ꝑ ordinẽ dicuntur. ut in eis pene
nichil de his quȩ dicta sunt replicet᷑.
Et ꝑ singula gazo philatia: ostium
in frontib portarũ. Gazophilatia su¬
ꝑius diximꝰ corda doctoꝵ quȩ scien¬
tiȩ diuicias seruant. Frontes autẽ
portarũ sunt uerba atq oꝑa p̾dica¬
toꝵ. in quib eos foris agnoscimus.
quales apd se intrinsecꝰ uiuant. Est
aut̃ ostiũ ꝑ gazophilatia singula in
frontibꝰ portarũ : qr unus quisq doc¬
toꝵ in corde auditoris intellectum
aꝑit indictis ⁊ oꝑib patrum. Cum
enim petri apłi p̃dicationẽ discuti¬
mus. cũ pauli uerba ꝑscrutamur.
cũ ioħis euãgłium inuestigamus.
atq exeoꝵ uerbis auditores nr̃õs
ad intĩorẽ in tellectũ traimꝰ. qͥd aliud

Expanded text:
litatis initium. Igitur quia ea, quae litatis initium. Igitur quia ea, quae necdum dicta fuerant, ut Domino largiente potuimus, rimati sumus, et ea quae saepius sint replicata transcurrimus: nunc ad ea venimus, quae sic jam per ordinem dicuntur, ut in eis pene nihil de his, quae dicta sunt, replicetur. « Et per singula gazophylacia ostium in frontibus portarum. 14. Gazophylacia superius diximus corda doctorum, 1398 quae scientiae divitias servant. Frontes autem portarum sunt verba atque opera praedicatorum, in quibus eos foris agnoscimus quales apud se intrinsecus vivant. Est autem ostium per gazophylacia singula in frontibus portarum, quia unusquisque doctor in corde auditoris intellectum aperit in dictis et operibus patrum. Cum enim Petri apostoli praedicationem discutimus, cum Pauli verba perscrutamur, cum Joannis Evangelium investigamus, atque ex eorum verbis auditores nostros ad interiorem intellectum trahimus, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
et post modũ austri. orientis. & aqui¬
lonis: s si aquilonis nomine gen¬
tilitas de signatur: cunctis studiose
legentib liquet. quia ante sẏnago¬
gam gentilitas fuit. Nam heber̃
ipse aquo hebrei appellatisunt. ex
gentib electus ẽ. Dicatur gͦ porta
orientalis ante portã aquilonis
& austri : quia indiuinitate sua
dñs ante gencilitatẽ ⁊ uideã natꝰ ẽ.
qe ⁊ ante om̃a scła. Dicatur uero¬
narratione sub sequenti. porta austri
orientis ⁊ aquilonis. quia redẽp¬
tor nr̃ in humana tura inter iudeã
⁊ gentilitatẽ nasci dignatus ẽ. qui
et infine synagoge uenit. ⁊ ante
inicium aeccłe quã exgentib colle¬
entalis porta ante portã austri et
aquilonis. in scd̾a autẽ int̾ portam
austri ⁊ aquilonis. orientis porta
nomi netur: qe et ex diuinitate ante¬
cessit om̃a. et exhumanitate uenit
int̃ om̃a. Qui ⁊ decedentis iudee
finis factus ẽ: ⁊ subsequentis genti¬

Expanded text:
et postmodum Austri, Orientis et Aquiet postmodum Austri, Orientis et Aquilonis? Sed si Aquilonis nomine gentilitas designatur, cunctis studiose legentibus liquet quia ante Synagogam gentilitas fuit. Nam Heber ipse, a quo Hebraei appellati sunt, ex gentibus est electus . Dicatur ergo porta Orientalis ante portam Aquilonis et Austri, quia in divinitate sua Dominus ante gentilitatem et Judaeam natus est, qui et ante omnia saecula. Dicatur narratione subsequenti porta austri, orientis et aquilonis: quia Redemptor noster in humana natura inter Judaeam et gentilitatem nasci dignatus est, qui et in fine Synagogae venit, et ante initium Ecclesiae, quam ex gentibus colleentalis porta ante portam aquilonis et austri. In secunda autem inter portam austri et aquilonis, orientis porta nominetur. Quia et ex divinitate antecessit omnia, et ex humanitate venit inter omnia: qui et decedentis Judaeae finis factus est, et subsequentis genti
Abbreviated transcription (Latin):
quasi intĩus uestibulũ ostenditur.
quod quinquaginta cubitis longitu¬
dine. ⁊ uiginti ⁊ quinq latitudine
m̃ suratur. Dequib numeris nunc
tacemus: quia exhis multa iam¬
suꝑius diximus. Cũ uͦ aliis p̾cipitur
uxori uir debitum reddat. similit̃
autẽ ⁊ uxor iuiro: quasi uestibulũ
qđ extĩus respicit de signatur. Qđ
quã uis extra respiciat. tam̃ intꝰ ẽ.
quia rudis auditor. & adhuc agit
qđ carnis ẽ. ⁊ tam̃ abonoꝵ numero
alienꝰ non ẽ. Potest aut̃ ⁊ ꝑ orientis
lonis uero conuersa gentilitas
mũ pulsat : cur insuꝑiori narratio¬
ne ꝓpħȩ. prius orientalis. pꝰmodũ
aquilonis. ac deinde austri porta
descripta ẽ. Cumq easdẽ portas
in intĩori atrio narraret. prius
portã austri. deinde orientis. ⁊ ter¬
cio in loco descripsit aquilonis. Cur
autẽ ñ eundẽ ordinẽ quẽ ceꝑat te¬
nuit. s hunc inportarum descrip¬
tione ꝑ mutauit. ut et pͥus diceret
orientis portam aquilonis ⁊ austri.

Expanded text:
quasi interius vestibulum ostenditur, quod quinquaginta cubitis longitudine, et viginti quinque latitudine mensuratur. De quibus numeris nunc tacemus, quia ex his jam multa superius diximus. Cum vero aliis praecipitur, Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro , quasi vestibulum quod exterius respicit designatur. Quod quamvis extra respiciat, tamen intus est, quia rudis auditor et adhuc agit quod carnis est, et tamen a bonorum numero alienus non est. 13. Potest autem et per Orientis ilonis vero conversa gentmum pulsat, cur in superiori narratione prophetae, prius Orientalis, postmodum Aquilonis, ac deinde Austri porta descripta est. Cumque easdem portas in interiori atrio narraret, prius portam Austri, deinde Orientis, et tertio in loco descripsit Aquilonis. Cur autem non eumdem ordinem quem coeperat tenuit, sed hunc in portarum descriptione permutavit, ut et prius diceret Orientis portam, Aquilonis et Austri,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Hic ẽ. filiꝰ m̃s dilectus: i qͦ¬
mͥ cõplacin. S ⁊ ipsa hebrea u̾ba:
multũ nob̾ admisteriũ interp̃tando
ualent. Nã chobar interp̾tatur gra¬
uitudo uł gͣuitas. Hierechiel for¬
titudo dĩ. Buzi : despectꝰ uł contẽptꝰ.
Chaldei : captiuantes uł quasi de¬
mones. Uenit gͦ hierechiel uixta
fluuiũ chobar. Quia enĩ chobar
gruere de signatur. quod abortu de¬
fluit ad mortẽ. et graue sibi ẽ. expec¬
catis quȩ ꝑ petrat et portat. Qł sic̃
scriptum ẽ: iniqͥtas ĩtalentũ plũbi
sedet. Om̃e enĩ peccatũ graue ẽ qe¬

Expanded text:
dicens: Hic est filidicens: Hic est filimihi complacui . 6. Sed et ipsa Hebraea verba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravitudo, vel gravitas; Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar; quia enim Chobar grue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave e
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scriptum ẽ. Letare iuuenis
in adolescentia tua. Propħa igitur
ut ostendatur cuiꝰ auctoritatis sit
in p̃dicatione. aetatis solide eẽ. des¬
cribit᷑. quatinꝰ ei cum uitã &e spũ
omĩa quȩ ad p̃dicandũ congruunt
concordare uideant᷑. Nec contra
hec mouere. quẽpiam debet. qđ¬
exemplo oꝑationis ñ sunt. trahen¬
da. Omp̃s enĩ ds̃ et linguas ĩfan¬
tium facit disseitas: & exore infan¬
tiũ atq lactantiũ ꝑficit laudem.
S aliud ẽ. quod nos de doctrinȩ
usu atq disciplina dicimus: aliud
qđ demiraculo scimꝰ. Iam uͦ siquerit᷑.
ut ĩ ipsa quoq ȩtatis illiꝰ exp̃ssione
misticũ aliqͥd designetur: absurdũ
tiat. ipso quoq aetatis suȩ tẽpore
ostendat. Anno. aiͦx. ezechieli ꝓpħe
celi aꝑtisunt: ⁊ uidit uisiones dñi
iuxta fluuiũ chobar. qr̾ ⁊ quasitri¬
cesimo aetatis suȩ anno dñs ad
fluuiũ iordanen uenit. Ibi itaq
cęli aꝑtisunt: quia sp̃s in columba
descendit. Nox quoq decȩlo sonuit

Expanded text:
unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Profecto igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione aetatis solidae esse, describitur quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordare videantur. Nec contra haec movere quempiam debet qexemplum operationis non sunt trahenda. Omnipotens enim Deus et linguas infantium facit disertas , et ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de miraculo scimus. 5. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aliquid designetur, absurdum tiat, ipso quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno tricesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt, et vidit visiones Domini juxta fluvium Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba descendit; vox quoque de coelo sonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ plusꝗͣ tolerare ua let concutit᷑.
arescat. Ad exemplũ gͦ ñ sũt ostenden¬
da : nͥ quȩ firma sunt. Priꝰ enĩ de¬
bae conualescere mens: atq ad utili¬
tatem ꝓximoꝵ pꝰmodũ de monstra¬
ri : cũ iam nec ꝑ laudẽ eleuata corru¬
at. nec ꝑuituꝑationẽ ꝑcussa conta¬
bescat. Nam &e sitimotheo dr̃. p̃cipe¬

Expanded text:
dum plusquam tolerare valet concutitur dum plusquam tolerare valet concutitur flatibus, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec at, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam et si Timotheo dici
Abbreviated transcription (Latin):
bouis accipimꝰ ĩ infirma aetate
pͥmi nr̃i temꝑis bonã oꝑationẽ.
inqua tam̃ ñ arandum ẽ: qr cum
pͥma sunt adolescentię uł uiuentu¬
tis nr̃ȩ tẽpora: nobis adhuc ap̃di¬
catione cessandum ẽ: ut uomer lin¬
guȩ nr̃ȩ ꝓscindere ñ audeat t̾ram
cordis alieni. Qͦ adusq et enĩ ĩ firm i
sumus continere nos intra no met¬
ipsos debemꝰ. ne dum tenera bo¬
na cicius ostendimꝰ amittamus.
qe ⁊ arbusta plantata. si pͥus int̾ra
radicata ñ fuerint: manu cacta
ciciꝰ arescunt. Ac si semel radicem
firerint: manꝰ tangit. et tam̃ nil
officit. Uenti impellunt: nec tam̃
impellentes ledunt. Et constructi
parietes si impellantur eruuntur:
nͥ a suo fuerint priꝰ humore siccati.
Mens itaq quo adusq abhumore pͣ¬
uitatis suȩ ꝑ fectȩ ñ fuerit exsicca¬
ta. alienȩ linguȩ manu tangi ñ
debet. ne pͥusquã plene ꝑcipiat.
ꝑdat soliditatẽ suam. ne inpulsa
ruat. ne uelut arbustũ sine radicibꝰ

Expanded text:
is accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos inter nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nihil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes, si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ẽ: dissimilit̃ nũquã eẽ. Unde ad
moysen dr̃. Egosum quisũ. Et dices
filiis isrł. Qui ẽ. misit me aduos.
Iacob quoq ait. Apud quẽ ñ est
transmutatio : nec uicissitudinis
obumbratio. Itaq ꝑ ioħem dicitur.
similes ei erimus. qm̃ uidebimus
eum sicutiẽ. Quia ꝑ hoc quod aspi
ne nulla tenebimur uidendo in¬
corruptionem. Crit aut̃ tũc simi¬
litudo hominis: in corporibꝰ nr̃is.

Expanded text:
esse est dissimiliter nunquam esse. Unde ad esse est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicit« Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est; » quia per hoc quod aspicorruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris.
Abbreviated transcription (Latin):
uias lucis aspicere oculus mentis
nebris erroris cadat. Adhuiꝰ simili¬
tudinem hominis surgere festina¬
bat ꝓpħa cũdiceret. inmandatis
tuis me exercebar. et considabo
uias tuas. Qui et enĩ uias dñi ta¬
citus in mente considerat. ⁊ sese
exercere in mandatis illiꝰ festinat.
quid aliuo insemet ipso nͥ imaginẽ
noui hominis reformat. Qđ quia
inscõꝵ cordibꝰ incessant̾ agitur: rec¬
te nc̃ de animalibꝰ dr̾. similitudo ho-¬
minis in eis. Post hanc uͦ similitudi¬
nẽ quȩ nũc inmorib tenetur. qͣn-¬
doq ad similitudinem głiȩ ꝑuenit᷑.
Hinc et enim ioħs dicit. Nunc
filii dei sumus : et nondũ apparuit
quid erimꝰ. Scimꝰ autẽ qr cũ appa¬
ruerit. similes ei erimꝰ. Qui mox
unde hoc fieri ualeat adiungit di¬
cens qm̃ udebimus eũ sicuti ẽ. Esse
et enim dĩ ẽ: aet̾num hunc atq
in cõmutabilem ꝑ manere. Nam
om̃e quod mutatur desut eẽ. qd̃
fuit.⁊ incipit eẽ. qđ ñ fuit. Dei uͦ

Expanded text:
vias lucis aspicere oculus mentis vias lucis aspicere oculus mentis nebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . » Qui etenim vias Domini tacitus in mente considerat, et sese exercere in mandatis illius festinat, quid aliud in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc de animalibus dicitur: « Similitudo hominis in eis. » Post hanc vero similitudinem, quae nunc in moribus tenetur, quando ad similitudinem gloriae pervenitur. Hinc etfilii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus. Qui mox unde hoc fieri valeat, adjungit, dicens: Quoniam videbimus eum sicuti est. Esse etenim Dei, est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit. Dei vero
Abbreviated transcription (Latin):
et nũmularioꝵ effudit aes. In om̃e
quod fortit̾ agunt : humilitatem
tota intentione custodiunt. S per
secutores quoq suos diligunt p̃di¬
catores scĩ : s ipse auctor omĩum
ac redẽptor in passione sua positus.
ꝓ ꝑ secutorib intercedit dicens. Pat̃
ignosce illis: qͥe nesciunt qͥd faciũt.
Membra sua ponũt inpassione pro
fr̾ib: s ꝓ electoꝵ uita usq ad mor¬
tem se tradidit auctor uite. Dicat᷑
gͣ de scĩs animalib. qud similitudo
hominis in eis ẽ: quia qđ scã. quod
mira sũt. hoc ineis de specie simili¬
tudinis ẽ. idẽ. de iurcute imitationiꝰ.
C aput quippe omĩum nr̃m: red ẽptor
nr̃ ẽ. Et ꝑ salomonem dr̃. Oculi sapi¬
entis incapite eiꝰ : stultus autẽ inte¬
nebris ambulat. Tũc enĩ incapite
oculos habemus: cum uitã redẽp¬
toris nr̃i tacita cogitatione conspi¬
cimus. Cum om̃is nr̃a intentio
in eius imitatione se erigit. ne si

Expanded text:
et nummulariorum effudit aes. In omni et nummulariorum effudit aes. In omni quod fortiter agunt humilitatem tota intentione custodiunt, sed persecutores quoque suos diligunt praedicatores sancti. Sed ipse auctor omnium ac redemptor, in passione positus, pro persecutoribus intercedit, dicens: « Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. » Membra sua ponunt in passione pro fratribus, sed pro electorum vita usque ad mortem se tradidit auctor vitae. Dicatur ergo de sanctis animalibus, quod similitudo hominis in eis est. Quia quod sancta, quod mira sunt, hoc in eis de specie similitudinis est, id est, de virtute imitationis. Caput quippe omnium nostrum Redemptor noster est. Et per Salomonem dicitur: « Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem in tenebris ambulat . » Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitatione se erigit, ne si
Abbreviated transcription (Latin):
huius hominis ducitur. inqͣn-¬
tum uitã sui redemptoris imi¬
tatur. Nã ab eius mandatis atq
oꝑib discordare. quid ẽ. aliud
quã asimilitudine longe rece¬
dere.: Plangunt autẽ uitam
delinquentium p̃dicatores sc̃i.
s de ipso nr̃o capite scriptũ ẽ.
quia fleuit suꝑ hierłm. Gau¬
dent debonis actibꝰ subditoꝵ.
et recte oꝑantes diligunt. S de
redemptore nro scriptum ẽ.
qe cum adolescens quidã dice¬
ret. hȩc omĩa custodiui auiuen¬
tute mea : magis dilexit eum.
Portant illatas contumelias
p̃dicatores scĩ: ⁊ nullã aduicẽ
contumeliam reddunt. S de
redẽptore nr̃o diceretur. demo¬
niũ habes: non in iuriã reddi¬
dit. s mansuete respondic dicẽs.
ego demoniũ ñ habeo. fe̾ruent
zelo rectitudinis p̃dicatores scĩ:
s redemptor omi̾um flagello deres¬
ticuł̃ facto. uendentes et ementes
eiecit de templo. Cathedras uenden¬
tium columbas celumbas euertit.

Expanded text:
hujus hominis ducitur, in quanhujus hominis ducitur, in quantum vitam sui redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt autem vitam delinquentium praedicatores sancti. Sed de ipso nostro capite scriptum est, quia « flevit super Hierusalem. » Gaudent de bonis actibus subditorum, et recte operantes diligunt. Sed de redemptore nostro scriptum est: quia cum adolescens quidam diceret: « Haec omnia custodivi a juventute mea , » magis dilexit eum. Portant illatas contumelias praedicatores sancti, et nullam ad invicem contumeliam reddunt. Sed cum redemptori nostro diceretur: « Daemonium habes , » non injuriam reddidit, sed mansuete respondit, dicens: « Ego daemonium non habeo. » Fervent zelo rectitudinis praedicatores sancti, sed redemptor omnium flagello de resticulis facto vendentes et ementes ejecit de templo, cathedras vendentium columbas evertit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit formam serui accipiens. in
similitudine hominũ factus.
et habitu inuentꝰ ut homo: Hȩc
itaq animalia ut surgere ad
scĩtatis uirtutẽ ualeant: ad huiꝰ
hominis similitudinẽ tendunt.
Scã enĩ ñ essent: si huiꝰ hominis
similitudinem ñ hab̾ent. d uic¬
qͥd ineis de uisceribꝰ pietatis.
quicqͥd demansuetudine sp̃s. qͥcqͥd
de zelo rectitudinis. quicqͥd deeus¬
todia humilitatis. qͥcqͥd de feruore
karitatis ẽ : hoc abipso fonte
mi scdiȩ. abipsa radice mansuetu¬
dinis. abipsa uirtute iusticiȩ.
id ẽ. amediatore dĩ ⁊ hominum.
deo dño traxer̃. Huius se homi¬
nis similitudinẽ habere. egregiꝰ
predicator ostendit dicens. Imi¬
tatores mei estote: siẽ et ego xp̃i.
Ad eius nos similitudinẽ surgere
ammonet cum dieit. Primꝰ homo
de t̾ra t̾renus: sed̾s homo de cȩlo
cȩlestis. Sic̃ portauimꝰ imaginẽ¬
terreni: portemꝰ et imaginẽ eiꝰ
qui decȩlo descendit. Sc̃s et enͣ
quisq intantũ adsimilitudinẽ

Expanded text:
it, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis similitudinem non haberent. Quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est, a mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus hominis se similitudinem habere, egregius praedicator ostendit dicens: « Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . » Ad ejus nos similitudinem surgere, admonet cum dicit: « Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sici, portemus et imaginem ejus qui de coelo descendit . » Sanctus enim quisque in tantum ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾: rep̃hendit. increpat. uer¬
berat. S sihunc inp̃ceps irȩ cons¬
pexerit: ubi in mortis ꝑiculum
ruat. manũ tendit. &e retrahit.
Et quȩ sic irata uerbauerat. ac
si ñ diligeret. sic diligendo reti¬
net. ac si irata ñ uerberasset. Hȩc
insola p̃fatione colloquentes:
nauigii nr̃i quasi intra portũ
exercitiũ fecimꝰ. & ad indaganda
tem pelagi. pꝰ uela pandamus:
qd̾ tam̃ non innr̃a uirtute p̾su¬
mimꝰ: s in eo qͥlinguas infantiũ
uit orbem t̾rarũ. & hoc qd̾ con¬
tinet om̃ia scientiam habet uo¬
cis. Omp̃s enĩ ds̃ sermo patris
omĩpotentis ẽ. Et qͥde illo loqui
con cupiscimus : muti in illo
nullom erimꝰ. Dabit u̾ba utilia
natũ ẽ. Qͥ uiuit ⁊ regnat c̃ patre

Expanded text:
mater, reprehendit, increpat, vermater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda tem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in nostra virtute praesumimus, sed in eo qui linguas infantium vit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia natum vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
inira murmurationis accensus.
seductum se adño eẽ. conquestꝰ ẽ.
ut eiꝰ cadauera iacerent ĩ deserto.
Cui omip̃s dñs iratꝰ dix̃. quod
nullus eoꝵ t̾ram reꝓmissionis
intraret. Quo t̾rore cõpuncti.
pͣuae se egisse cognouer̃. sese in
lacrimis afflixer̃: ⁊ accinti ar¬
mis. ꝓtinꝰ ceper̃ contra hostes
ascend̾e. ut reꝓmissionis t̾ram
pꝰ lacrimas intrare potuissent.
Qͥbꝰ ꝑmoysen dñs dicit. Dic eis
pensandũ est si cũ ipsis ñ erat.
cur eos necad̾ent. ascend̾e ꝓhibe¬
bat.: Si aut̃ cũ ipsis erat. qͥd ẽ.
quod ait. ñ enĩ sum uobiscũ.:
S mira dispensatione discipli¬
ne ac miscd̾iȩ ⁊ cũ ipsis erat.
et᷑ cum ipsis ñ erat. Cũ ipsis
ñ erat ut uincerent: s tamen
cũ ipsis erat. ne abhostibꝰ ꝑirent.
Oineffabilia pietatis uiscera. Cul¬
pas insequitur. et tam̃ peccantes
ꝓcegit. Iratum se indicat. & tam̃
abhostibꝰ de fendit. Sic plerũq
paruulo filio delinquenti irascit᷑

Expanded text:
in ira murmurationis accensus, in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis,pensandum est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod ait: Non enim sum vobiscum? Sed mira dispensatione disciplinae ac misericordiae, et cum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. neffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ om̃imͦ irasceretur. Nam si iratꝰ
ñ eẽt : incaptiuitatẽ ppłm mini¬
me tradidisset. Et si omimͦ iratꝰ
eẽt: electos suos cũ illo incaptiui
na miscłia : ut exuna eademq
rẽ exqͣ carnalibꝰ dat flagellum.
ex ea sp̃alis uirtutis p̾stet incre¬
m̃tum. Cũq illos ꝑtribulationẽ
purgat. istos ex societate tribu¬
lantiũ admaiora ꝓmerenda ex¬
citat: ⁊ sic in uistis irascit᷑. ut
tam̃ eoꝵ corda ꝑ ustoꝵ consortiũ
consoletur: ne si om̃im᷑ deserat.
nullus pꝰ culpas aduenͥam rede
do tenet: quando cũ his quos di¬
iudicat. simul intribulatione
mutit qͦs amat. Quis ista tante.
pietatis uiscera pensare suffici¬
at. qđ ⁊ culpas ppłi dñs sine
uindicta ñ deserit. & tam̃ delin¬
quentẽ ppłm ase funditꝰ ñ repellit :
Sic̃ cum moyses ad reꝓmissionis
t̾ram exploratores.xii. misisset:
ex quibꝰ cũ decem pꝰmodũ desꝑa-¬
tionem ppło facerent. isdẽ ppłs

Expanded text:
n omnimodo non irasceretur. Nam si iratus n omnimodo non irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem populum minime tradidisset; et si omnimodo iratus esset, electos suos in captivina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum, ex ea spiritualibus virtutis praestet incrementum. Cumque illos per tribulationem purgat, istos ex societate tribulantium ad majora promerenda excitat. Et sic injustis irascitur, ut tamen eorum corda per justorum consortium consoletur; ne si omni modo deserat, nullus post culpas ad veniam redeado tenet, quando cum his quos dijudicat simul in tribulationem mittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleti fuerint dies tui. et dormieris
cũ patribꝰ tuis. suscitabo sem̃ tuũ
pꝰte. qđ egredietur de utero tuo.
et firmabo regnũ eiꝰ. ipse edifica¬
bit domũ nomini meo. Ecce na¬
than ꝓpħa. qͥ priꝰ regi dixerat.
nuntians. ⁊ regis consiliis. et siuis
sermonibꝰ contra dix̃: quia qđ ex
suo spũ dixerat. falsum fuisse re
ueri siquid aliquando ꝑ suũ sp̃m
ꝓpħȩ aut̃ falsi. et falsa denuntiãt.
et alieni ascõ spũ in sua falsitate
lit̾ omp̃s d̾s ad ꝓfectum homi¬
nũ irȩ suę mod̾amina dispensat.
srłiticꝰ quippe pͦpts conditori suo
deliquerat: ⁊ ideirco regi babylo¬
nio incaptiuitate seruiebat. Cum
qͦ tam̃ iezechiel ꝓpħa incaptuu¬
tate mutitur. quẽ diuina gr̃a
sibi placabilem fecerat: ut ꝑ eum
uentura quęq p̃diceret. ⁊ afflic̾¬
ti ppłi m̃tem consalari dignaret᷑.
onsidemꝰ gͦ si possumꝰ quanta est
dispensatio suꝑnę pietatis. quia
sic iratus ẽ. ppło suo dñs. ut tam̃¬

Expanded text:
completi fuerint dies tui, et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firmabo regnum ejus; ipse aedificabit domum nomini meo . Ecce Nathan propheta qui prius regi dixerat: nuntians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit, quia quod ex suo spiritu dixerat, falsum fuisse dephetae veri si quid aliquando per suum spiritum Prophetae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate liter omnipotens Deus ad provectum hominum suae irae moderamina dispensat. Israeliticus quippe populus conditori suo deliquerat, et idcirco regi Babylonio in captivitate serviebat; cum quo tamen Ezechiel propheta in captivitatem mittitur , quem divina gratia ita sibi placabilem fecerat, ut per eum ventura quaeque praediceret, et afflicti populi mentem consolari dignaretur. Consideremus ergo, si possumus, quanta est dispensatio supernae pietatis, quia sic iratus est populo suo Dominus, ut tame
Abbreviated transcription (Latin):
rans. qe amasa isdem ñ solum pͥn¬
cipatum miliciȩ ꝓioab ñ susciꝑet:
s ętiam ꝑ ioab pꝰ paululum uitã
finiret. Et cũ templũ dõ construere
uoluit: qͥd ẽuicino sequeretur nes¬
ciens. ꝓpħam alt̾um requisiuit.

Expanded text:
Amasa idem non solum principatum militiae pro Joab non susciperet, sed etiam post Joab paululum vitam finiret. Et cum templum Deo construere voluit, quid e vicino sequeretur nesciens, prophetam alterum requisivit.
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ: quia ꝑ ipsũ om̾ia facta sunt.
Dequo ȩtiam psalmista ait. Fiat
manus tua ds̃ : ut saluume faci¬
at. Manꝰ quippe dĩ. quȩ ꝑ diuinita¬
tem ñ ẽ. facta s genita: ꝑhuma¬
nitatẽ facta ẽ: ut humani gene-¬
ris uulnera sanaret. Ibi gͦ ꝓpħa
incarnationẽ unigeniti agnouit:
ubi suꝑ se manũ dnui factam ui¬
dit. Qđ uͦ hic subditur. et udi et¬
abaqͥlone: intuendũ nobis ẽ. quis
sit ĩ ꝓpħȩ uerbi ordo locucio¬
nis. Qͥ enĩ suꝑius de se ipso dixe¬
rat. aꝑtisunt cęli ⁊ uidi uisiones
dñi: pꝰea tamquã si de alio narret
adiungit. Et facta ẽ. suꝑ eũ ibi
manus dñi. ac deinde quasi ad se
reuertitur ⁊ dicit. Et uidi et ecee
uentꝰ turbins ueniebat ab aqͥ¬
lone. Quid ẽ. hoc qđ mͦ iezechiel
loquitur. mͦ de ezechiele si ꝑtotũ
diceret de se questio ñ eẽt. Siꝑto
tum diceret quasi de alio nichi¬
lominꝰ questio ñ fuisset. Quidgͦẽ.
hoc quod sic uariatur sermo
tur. mͦ autẽ de ipso. quasi alius

Expanded text:
itur, quia per ipsum omnia facta sunt. De quo etiam Psalmista ait: Fiat manus tua, ut salvum me faciat . Manus quippe Dei quae per divinitatem non est facta, sed genita, per humanitatem facta est, ut humani generis vulnera sanaret. Ibi ergo propheta incarnationem Unigeniti agnovit, ubi super se manum Domini factam vidit. Quod vero hic subditur: 1186 u ejus. » Intuendum nobis est qui sit in Prophetae verbis ordo locutionis. Qui enim superius de seipso dixerat: « Aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini, » postea tanquam si de alio narraret adjungit: « Et facta est super eum ibi manus Domini. » Ac deinde quasi ad se revertitur et dicit: « Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab aquilone. » Quid est hoc quod modo Ezechiel loquitur, modo de Ezechiele? si per totum diceret de se, quaestio non esset; si per totum diceret, quasi de alio, nihilominus quaestio non fuisset. Quid ergo est hoc quod sic variatur sermo tur, modo autem de ipso quasi alius
Abbreviated transcription (Latin):
głio qd ꝑreuelationẽ cognouerat
cũ ierosolimam p̾dicaturus as¬
cend̾et: ait. Ecce ego alligatus sp̃u
uado in ierłm: quȩ inea uenta st̃
mͥ ignorans. Hoc quippe eugłii sa¬
eram̃tũẽ. qe unigenicꝰ patris ĩ car¬
natus atq ꝑfectꝰ homo factus est.
Q. uicrucifixus. mortuus. ⁊ sepultus.
die t̾cia resurrex̃: die qͦq quadrage¬
sima ascendit incelũ. atq indertam¬

Expanded text:
 revelationem cognoverat, cum Jerosolymam praedicaturus ascenderet, ait: Ecce ego alligatus spiritu vado in Jerusalem, quae in ea ventura sunt mihi ignorans . Hoc quippe Evangelii sacramentum est, quia Unigenitus Patris incarnatus atque perfectus homo factus est, qui crucifixus, mortuus, et sepultus, die tertia surrexit; die quoque quadragesima ascendit in coelum, atque in dext
Abbreviated transcription (Latin):
admirabit. consiliariꝰ. ds. fortis. pat̾
futuri scłi: pͥnceps pacis. Multi¬
plicabitur eiꝰ imꝑium: et pacis
ñerit finis. Qͥ ętiam de ezechia
⁊ quot annis pꝰ infirmitatẽ uiue¬
ret nunciauit. Aliquando uͦ ꝓpħiȩ¬
sp̃s ꝓpħis de est: nec semꝑ eorum
m̃tib p̃sto ẽ. quatinꝰ cum hunc
ñhabent. se hunc cognoscant ex
dono hab̃e cum habent. Unde heli¬
seus cum flentem mulierem a¬

Expanded text:
s, fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Qui etiam de Ezechia et quot annis post infirmitatem viveret nuntiavit . 15. Aliquando vephetis deest, nec semper eorum mentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem
Abbreviated transcription (Latin):
eiq ignis uidicii in reꝓboꝵ
iundicta famulatur. Hinc enĩ
scriptum ẽ. Dies dñi de clarabit.
quia inigne reuelabitur. Hĩc
p salmista ait. Ds manifestus
ueniet. ds nrͣ et ñsilebit: ignis
in conspectu eiꝰ ardebit. ⁊ in

Expanded text:
eique ignis judicii in reproborum eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
mituntur. Uidebunt enim:
inquem transfirerunt. Et tollat᷑
impiꝰ : ne uideat głam dĩ. Ubi
et apte subditur. Et ignis in¬
uoluens. Quia uidelicet ignis
ille iudicii. qui cęlum aereum
et tͣram concremat: peccatores
iam in sua suꝑbia ñ ꝑmittit
erigi s in uoluit: quos ꝓcul du¬
bio inpenȩ suȩ dãpnatione con¬
fringit. Et splendor in circuitu
eius. Quia sic̃ fulgur exit a¬
boriente et paret usq ad occi¬
dentẽ: ita erit aduentus filii ho¬
minis. Ubi nullus cũc auidi¬
cio in sua mente latẽre ꝑmutit᷑.
qe ipso iudicis fulgore penetrat᷑.
Dequo mox udice subditur.
Et demedio eiꝰ quasi species elec¬
tri : idẽ. demedio ignis. Ipsis
enim angłis atq archangelis
om̃ibꝰq uirtutibꝰ pͣsidens redẽp¬
tor nrͣ. qui uelut in electri simi¬
litudine unus exutraq ⁊ in
utraq natura. et ds ꝑmansit
cũ patre. et ad redẽptionẽ nrãm
factus ẽ. mortał cum hominibꝰ
in suo tũe terrore uidebitur

Expanded text:
mittuntur. « Videbunt enim mittuntur. « Videbunt enim in quem transfixerunt . » Et, « tollatur impius ne videat gloriam Dei. » Ubi et aperte subditur, « Et ignis involvens. » Quia videlicet ignis ille judicii qui coelum, aerem et terram concremat, peccatores jam in sua superbia non permittit erigi, sed involvit, quos procul dubio in poenae suae damnatione confringit. « Et splendor in circuitu ejus. Quia sicut fulgur exit ab Oriente, et paret usque ad Occidentem, ita erit adventus Filii hominis . Ubi nullus tunc a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur. De quo mox subditur: Et in medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster, qui velut in electri similitudinem unus ex utraque et in utraque natura et Deus permansit cum Patre, et ad redemptionem nostram factus est mortalis cum hominibus, in suo tunc terrore videbitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cussio om̾ia simul elem̃ta ꝑcur¬
bet. Terror enĩ ꝑturbationis
ultimȩ inde uenire dicitur: un
abaqͥlone uentus turbiniᷤ ueni¬
re ꝑhibetur. Quȩ uidelicet con¬
cussio apte uentꝰ turbinis dr̃.
ge in illo die cunctoꝵ qui tune¬
in carne mortali inuenti fueri̾t
in pauore nimio corda cõmo¬
uentur. Cum eniͣ ceꝑit imple¬
re quod scriptũ ẽ. sol obseurabit᷑.
et luna nͣdabit lumͣ suum. et
stellȩ cadent decęlo: ⁊ untutes
celoꝵ cõmouebunt᷑. que mens
erit hominis ȩt̃ni iuidicis sen¬
tentiam ñ formidunus : ibi enum
tunc cuncta simul peccata ante
oculos redeunt: ibi omĩa quȩ
cum delectatione acta sunt ad
memoriam cum pauore reuo¬
cantur. Ibi caligo cogitationis
misere: expena ꝓxime damp¬
nationis. Unde et subditur. &
nubes magna. Tunc quippe ex
peccatoꝵ memoria sensũ m̃tis
de pͥmit caligo cecitatis : cũ uni¬
genitũ dĩ filiũ informa diui¬
nitatis conspicere reꝓbi ñ per¬

Expanded text:
cussio omnia simul elementa perturcussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, undab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunin carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, estellae cadent de coelo, et virtutes coelorum commovebuntur , quae mens erit hominis aeterni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim tunc cuncta simul peccata ante oculos redeunt. Ibi omnia quae cum dilectione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur. Ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: « Et nubes magna. » Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei filium in forma divinitatis conspicere reprobi non per
Abbreviated transcription (Latin):
Illa enĩ natura inmucabił quę
inse manens. innouat om̃ia. Si
ita ut ẽ. nobis apparere uoluis¬
set : fulgore suo nos incendet. po¬
cius quam renouaret. S clarita¬
tem suȩ magnitudinis temꝑa¬
uit nr̃is ocłis ds : ut dum nob̾
eius claritas tẽꝑatur. ȩtiam nr̃a
infirmitas ꝑ eiꝰ similitudinem
in eiꝰ luce claresceret. & ꝑ acceptã
grãm ut ita dicam suȩ habitudi¬
nis colore mutaret. Quasi electrũ
secutione. Sequitur. Et in medio
Qđ in medio eiꝰ dr̃. siue electri siue
ignis : nil obstat intelligi. quia
quattuor hȩc animalia. scĩ scilicae
euangłistȩ. et ex eiꝰ dñi incarna¬
tione ad fidei uirtutẽ solidati st̃:
et inigne ꝑsecutionis multiꝰ tri¬
bulationibꝰ afflicti. Qđ siqͥs hec
quȩ de pͥmo dñi aduentu dirimꝰ.
ȩtiam de scd̾o uelit acciꝑe: celeri
multa simul intuetur. Uentus
enĩ turbinis abaqͥlone uenit:
qĩ nimirũ causa peccatorum
exigit: ut districti iudicii con¬

Expanded text:
Illa enim natura immutabilis, quae Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius, quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum persecutione. Sequitur: VERS. 5.-- Quod in medio ejus dicitur sive electri, sive ignis, nil obstat intelligi; quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae, et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii con
Abbreviated transcription (Latin):
deȩ circuitu posici. in tenebris
fuimus. dono celestis grͣe splen¬
dorem ueri luminis uidemus.
Unde scriptum ẽ. Sedentibꝰ inte¬
nebris et umbra mortis: lux or¬
prius quã scõs apłos seuiendo
affligeret. in ipso se exereuit
auctore ac redẽptore omĩum ge¬
neris humani. Unde ⁊ subdit᷑.
Electrum quippe exauro ⁊ argento ẽ.
In electro dum aurũ argentumq
miscet᷑: argentũ ad claritatẽ ꝑdit¬
erescit. aurũ uͦ a suo fulgore pallescit.
Illud adclaritatem ꝓficit: hoc¬
a claritate temꝑatur. Quia ergo¬
gͥ in unigenito dei filio naturȩ diui¬
nitatis unita ẽ natura nrͣa: inqͣ
ad unatione humanitas inmaies¬
tatis głam excreuit. diuinitas
uͦ asu fulgoris potentia huma¬
nis se ocłis temꝑauit: ꝑhoc qđ
humana natura clarior facta ẽ.
quasi ꝑ aurum creuit argentũ.
Et quia diuinitas afulgore suo
nr̃is ẽ aspectibꝰ temꝑata: quasi
aurũ nobis palluit ꝑ argentũ.

Expanded text:
daeae circuitu positi in tenebris daeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis videmus. Unde scriptum est: « Sedentibus in tenebris et in umbra mortis, lux orpriusquam sanctos Apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore generis humani. Unde et subditurElectrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione, humanitas in majestatis gloria excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia, humanis se oculis temperavit: per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum.
Abbreviated transcription (Latin):
magna et ignis in uoluens: quȩ ex
torporis sui frigore ad ignorantie
caliginẽ ꝑducta. usq ad maliciam
ꝑ secutionis erupit. Unde ad alium
sam ego uideo: et faciẽ eiꝰ a facie
aquilonis. Iudeoꝵ quippe mens
inꝑsecutionẽ seuiens. atq incru¬
delitatẽ malicię undas cogitatio¬
num uoluens. quid aliud quam
olla succensa fuit: Cuiꝰ facies a fa
contra bonos intanta malicia ñ
arsisset. Nubem itaq sequitur ig¬
nis in uoluens: qr in eis cecitatẽ
m̃tis secuta ẽ. crudelitas ꝑsecutio¬
nis. Si enĩ cognouissent: numqͣm
dnm głiȩ crucifississent S iste
ignis alibi arsit: alibi splenduit.
Nam subditur. & splendor incir¬
cuitu eius. Dum enim ꝑ secutio
sic̃ ipsi dicũt. Uob̃ missum fuerat
uerbum dei : s qr indignos uos
iudicastis. ecce imꝰ ad gentes. De
crudelitate gͦ maliciȩ. quȩ m̃tẽ
iudeȩ concremauit: om̃psd̃s lucẽ
gentibꝰ sparsit. quia ꝑhoc quod
illa redemptorem suum ac men

Expanded text:
magna, et ignis involvens, quia ex magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium sam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a faccontra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditur: IBID.-- Et splendor in circuitu ejus. 13. Dum enim persecutio sicut ipsi dicunt: « Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . » De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit. Quia per hoc quod illa redemptorem suum ac memb