comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli eius i turba copiosa.
Cumaũt appropinquaret
porte cuitatis. ecce defunctus
efferebatur. filius uncus
matri sue Defunctus hic qͥ
ex̃ portam ciuitatis multis ĩ
tuentib ẽ elatus. significat
home letali criminum fu¬
nere soporatum, candemqz
insup amme mortem non
cordis adhuc cubili togentẽ.
s ad multoꝵ noticiam ꝑlo
cutonis oꝑi sue indicium.
qĩ ꝑ sue ciuitatis ostia ppa¬
aliquem de sensib ẽẽ corpo¬
reis. Qui ennm seinmat ĩt
frẽs discordias. qͥ iniqui ta¬
tem in excelsum lequitur ꝑ
oris portain extrahitur mor¬
tuus. Qui uderit mulierẽ
ad concupiscendum eam.
ꝑ crulorum portain sue i
mortis indicia ꝑfect Qui
portam mortis efficit. Cecõs¬
q qui non seruat sensus.
mortis sibi ip̃e sescrat aditꝰ
cunctas mee cuutates por¬
tas iusticie facias. ut ngies

Expanded text:
a. Cum autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium quasi per suae civitatis ostia propaaliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. cunctas meae civitatis portas justitiae facias, ut ingres
Abbreviated transcription (Latin):
habebit ⁊ alc̾um diligetz aũ
alt̾um pacietur ⁊ alt̾umꝰ
tempuet. Q ne u̾ba diligẽ¬
t̾ consid̾anda sunt. Nam qͥ
sint duo domini. denicep os¬
tendit cum dicit. Non pore¬
tis dõ seruire ⁊ mainmone.¬
Nam mammona apud he-¬
breg. diuicie appellari dicĩt¬
punicum nomen.
Nam lucrum punice mã¬
mon dicitur. S qui seriuis¬
q senut. qui reb istis tirm¬
magistratus huiꝰ scculi a
domino dicitur. Aut ergo
hunc odio habebit homo
alc̾um diliget. id ẽ dm̃. aut
alcum pacigur. i altum con¬
tempnet patitur enim du¬
seruit mãnone. Sua emin
cupiditate implicatur ⁊ sb̾¬
ditur dyabolo. ⁊ non cum di

Expanded text:
um diliget; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Quae verba diligenter consideranda sunt: nam qui sint duo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicpunicum nomen: nam lucrum, punice mammon dicitur. Sed qui servique servit, qui rebus istis termagistratus hujus saeculi a Domino dicitur: Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Dominum; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Patitur enim duservit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcupiditatem suani pacitur
seriictutem durain, eciam si
nõ diligit eum cuius ancillã
diligit. Alcum autẽ cõcep̃¬
net dixit nõ odio habebit.
Nullius enm fere conscĩa.
deum pocest odisse Contep̃¬
intaut̃ idẽ nõ timet. cum
q̃i de eius lonitate securus-
ẽ ab hac negligencia i ym
ne adicias pccm sup prc̃m.¬

Expanded text:
 patitur servitutem, etiamsi non diligat eum cujus ancillam diligit. Alterum autem contemnet dixit, non odio habebit. Nullius enim vere conscientia Deum potest odisse, contemnit autem, id est non timet, cum quasi de ejus bonitate securus est. Ab hac negligentia et pene adjicias peccatum super p
Abbreviated transcription (Latin):
ba cuntatis multa cum illas
que sponsi donuinqz sin ses
morte redemptam merrn¬
nutu multa dũn turba
multa uiduam comitaba¬
turz ut uiso tanto miraci¬
lo. multi testes multi de fi¬
erent laudatoroe a. acessie¬

Expanded text:
ba civitatis multa cum illa. quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminnutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores.
Abbreviated transcription (Latin):
stec̾unt a longe ⁊ leuau̾ũt
uocem dicentes. Ihu p̾cep¬
tor. miserere nostri. Et be¬
ne ut saluentur. ih̾m p̃¬
ceptorem nominant. Qr
emm in eius u̾bis se erraᷤ¬
se signficant. hũc saluã¬
di humiłr p̾ceptorem uo¬
cant. Cumq ad cegnitõ¬

Expanded text:
steterunt a longe et levaverunt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumq
Abbreviated transcription (Latin):
tur ertons. Non enim uel
abscondunt impiciam su¬
ferunt in lucem ⁊ iaccau¬
ciam seumonis ostentant.
Nulla porro falsa doctrina
ẽ que non aliq̃ uera int̾¬
misceat. uera ergo falsis
ĩordinate ꝑmixta. ĩ una
disputatõne uł narcatõe
hominis tamqm̃ inumꝰ
corporis colore apparencia.

Expanded text:
rentes. Non enim vel abscondunt imperitiam suroferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla prorsus falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis: inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis, tanquam in unius corporis colore, apparentia
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentis pr̃is filius co¬
et̾nus uelamine carnis.
adoptus et humilis dig¬
natus sit iusitare morta¬
les dedit tñ multa ac ma¬
xima sue maiestatis indi¬
cia quibz mens humana
sentiret et nouũ hominẽ
natum et deũ aduencasse
de celo. lcõ. N
uis dubitet ipsam
stellam laciore luce
et ful gentiorib radiis
choruscasse que celi t̾req
lumen humanis cculis
ingerebat: Et necesse erat
ut stella hec a ceteris syderi¬
b orbe clariore distaret q̃
annunti abat xp̃m cuire
natuitas ab uniuersis
mortalib differebat. Eti
nouo quidẽ sydere tunc
mi cabat celume s magis
nouo mundus lumine
refulgebat
ius hanc inuestiga¬
re miraculoꝵ gloriã
spossit ꝙ pro remedio salu¬
tis nr̃e uno ecdemq mom̃¬
to c̾ratura lucebat in celo
et creator splen debat in t̾ris:
ꝓsequitur. Aut cur nobis
incredulũ indebatur si cõ¬
ditorem suũ obseqͣns ces¬
t mira ¶ tatur.

Expanded text:
omnipotentis Patris Filius, coaeternus, velamine carnis adopertus et humilis dignatus sit visitare mortales, dedit tamen tam multa et maxima suae majestatis indicia, quibus mens humana sentiret et novum hominem natum, et Deum adventasse de coelo. Nim dubitet ipsam stellam laetiori luce et fulgentioribus radiis coruscasse, quae coeli terraeque lumen humanis oculis ingerebat? Et necesse erat ut stella haec a caeteris sideribus orbe clariore distaret, quae annuntiabat Christum, cujus nativitas ab universis mortalibus differebat; et novo quidem sidere tunc micabat coelum; sed magis novo mundus lumine refulgebat. Quis hanc investigare miraculorum gloriam posset, quod pro remedio salutis nostrae, uno eodemque momento creatura lucebat in coelo, et Creator splendebat in terris? eleste prosequitur; aut cur nobis incredulum videatur, si conditorem suum obsequens factura testatur?
Abbreviated transcription (Latin):
adoraturi unum tria se cͤ
didisse demonstrent auro
hon orantes personam regi¬
cuitatem. et ĩurbe regia os¬
tendi sibi postulant ꝙͣ ad
regnandum didiceranti
tur heredes ti et salu¬
tisue metiit potestati: reqͥ¬
rit a sa cerdotib et doctoril
legis quid de ortu xͥ scriptu¬
ra predix̾it. In noticiã ue¬
nit ꝙ fuerat prophetatũ.
ueritas illuminat magos
infidelitas obtecat magi¬
stros. Carnalis isił non ĩ¬
telligis ꝙ legit non uid
ꝙ ostendit utitur pagine
quarum non credit elo¬
bi est uidee głatio tua
ubi de abraham pr̃e
igenis ĩ sortẽ tue heredi¬
tatis intrantib eius testa¬
menti ꝙ ĩ sola littera tenz
am gentium plenitudo e
bñdictõm in senune abra¬
lam qua se filii camnis ab¬
dicant. filii pronussionis
O

Expanded text:
adoraturi unum tria se simul adoraturi unum tria se simul credidisse demonstrent: auro honorantes personam regicivitatem, et in urbe regia ostendi sibi postulant quem ad regnandum didicerant tur Herodes, timet saluti suae, metuit potestati, requirit a sacerdotibus et doctoribus legis quid de ortu Christi Scriptura praedixerit, in notitiam venit quod fuerat prophetatum; veritas illuminat magos, infidelitas obcaecat magistros; carnalis Israel non intelligit quod legit, non videt quod ostendit; utitur paginis quarum non credit elobi est, Judaee, gloriatio tua ? Ubi de Abraham patrenigenis in sortem haereditatis tuae intrantibus, ejus testamenti, quod in sola littera tenesam gentium plenitudo, et benedictionem in semine Abrahae, qua se filii carnis 120 abdicant, filii promissionis o
Abbreviated transcription (Latin):
ex uida. neq dux de femori¬
b eus donec ueniat cui
repositum est et ipse est ex¬
pectacio gentium.
e quibz quondã bĩssi¬
mo prĩarche abrahe ĩ¬
numerabilis fuerat succes¬
sio non carns semine sed
fidei fecũditate gn̾anda et
ideo stellai multitudini
cõparata ut ab om̃m gẽ¬
rium pr̃e non t̾rena s cele¬
stis progenies seperecur.
Ad creandam ergo ꝓmissã
posteritatem herdes in syde¬
rib designati ortu noui
syderis excitantur: ut cui
celi adhibitũ fuerat testi¬
monium celi famularet᷑
obsequium.c.u¬
tores remocioris orien
gentior et demurandi lũs
claritate uiri adhec spectã¬
da non inscii magnitudi¬
nem significatõnis in tel¬
ugunt argente hoc sine du¬
bĩo in eox̃ cordib inspira¬
cione duuna ut ees tante
uisionis misterium non
lateret et qd̃ cculis ostende¬
batur in solitum. animis
non ẽẽt obscuꝵ. Lc.
eniq officium suum
cũ religione disponũt
et his se instruñt donis ut

Expanded text:
ex Juda, neque dux de femoriex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . De quibus quondam beatissimo patriarchae Abrahae innumerabilis fuerat promissa successio, non carnis semine, sed fidei fecunditate generanda; et ideo stellarum multitudini comparata, ut ab omnium gentium patre, non terrena, sed coelestis progenies speraretur. Ad creandam ergo 119 promissam posteritatem, haeredes in sideribus designati, ortu novi sideris excitantur, ut in quo coeli adhibitum fuerat testimonium, coeli famularetur obsequium. Cremotioris Orientgentior, et de mirandi luminis claritate viri ad haec spectanda non inscii, magnitudinem significationis intelligunt: agente hoc sine dubio in eorum cordibus inspiratione divina, ut eos tantae visionis mysterium non lateret, et quod oculis ostendebatur insolitum, animis non esset obscurum. Denique officium suum cum religione disponunt, et his se instruunt donis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
positum habens ꝑeun¬
ti inundo ĩ nouissimis tẽ¬
porib subuenire sal natorẽ
onsium gentium prefinuit
in xp̃o: ut qr et cunctas na¬
tiones a ueri dei cultu ip̃i¬
et ip̃e peculiaris dei ppłs isrł
ab institutis legalib pene
totus excesserat con clusis oĩ¬
b sub pec̃o omĩm miserecur.
biq iusticia et toto ñ¬
do inuana et maligna pro¬
lapso nisi uidicium suũ
potestas diuina differret u¬
mu̾sitas hominũ sententi¬
am dampnacionis exciperet.
Sed̾ indulgenciã ira tnͣsla¬
ta est. Et ut clarior fieret exe¬
rende gr̃e magnitudo tunc
placuit abolendis pocis ho¬
minum sacramentũ remis¬
sionis afferri ꝙdo nemo po¬
terat de sius nutis glari. ie.
Quus dilectissimi iͣ.
In effabilis mĩe mani¬
festacio fc̃a est herode apud
ubi legitima successione
cessante. et pontificum po¬
testate destructa. alienige¬
na obtinuerat principatũ:
uit uĩ regis ortus illiuis ꝓ¬
pbetie probaretur uoce que
dixerat. Non deficiet princepͤ

Expanded text:
unti mundo in novissimis temporibus subvenire, salvationem omnium gentium praefinivit in Christo; ut quia et cunctas nationes a veri Dei cultu impiet ipse peculiaris Dei populus Israel ab institutis legalibus pene totus exciderat, conclusis omnibus sub peccato , omnium misereretur. bique justitia, et toto mundo in vana et maligna prolapso, nisi judicium suum divina potestas differret, universitas hominum sententiam damnationis exciperet. Sed in indulgentiam ira translata est, et ut clarior fieret exerendae gratiae magnitudo, tunc placuit abolendis peccatis hominum sacramentum remissionis afferri, quando nemo poterat de suis meritis gloriari. dilectissimi, ineffabilis misericordiae manifestatio facta est Herode apud ubi legitima regum successione cessante, et pontificum potestate destructa, alienigena obtinuerat principatum: ut veri Regis ortus illius prophetiae probaretur voce, quae dixerat: Non deficiet princeps
Abbreviated transcription (Latin):
mane ninux est humili¬
tatis ĩdicium. Hominis
sacrificioꝵ sp̃ualium no¬
ta concurrere et auctorem
suum or̃onib lacrimisq
sibi reconsiliare profusis.
fecit gͦ dñs inter homines
iomo natus ꝙ faciendũ yo-¬
minibz per angeles ĩperaue¬
rat deus. Seruauit ipse
iegem qmͣ dedit: ut nobis
qui puri homines sumus
seruandũ per oĩa quidqͥd

Expanded text:
irum est humilitatis indicium. Hominis sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
eungelii lestõ recitata: n
opus est ut ĩ ea quid expo¬
do laiuamur. Describit nã¬
q infanciani puericiam¬
q nr̃i redemptoris qua no¬
stre particeps humanita¬
tis dignatus est fieri cõme¬
morat et̾nitatem diuine
maiestatis in qua pr̃i mã¬
sit ac manz semꝑ equalis
ut iudelicet in carnatoĩs

Expanded text:
vangelii lectio recitata, neque opus est ut in ea quid expodo loquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incar
Abbreviated transcription (Latin):
moriam reucrata et ip̃i
contra omĩm nlnera
pcc̃oꝵ medicamentũ uere
huilitatis curemꝰ. excere.¬
io semper animo reco¬
lentes qͣnͣto nos pro
diuino amore quantũ ꝓ
nostra salute oporteat hu¬
miliari qui terra sumus
et cinis si tantũ illa potes¬
tas pro nobis humiliaci
non respuit ut ad suscipi¬
enda nostre fragilitatis in¬
firma descenderet. Item au¬
dita credita. et confessa di¬
unitate dñi saluatoris
perseuerat sꝑemus nos per
humilitatis eius sacram̃¬
ta quib imbuti sumus
usq ad contẽplandam di¬
uinitatis eius gloriã posse
ptingere. Icõ .ix¬

Expanded text:
cata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exerio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris,perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertingere, quam i
Abbreviated transcription (Latin):
no. Qmͣ profunde cogita¬
ciones dñi et inuestiga¬
biles me eius qui ne ꝑfi¬
dia hominũ ꝑtum iurgi¬
nis ĩpugnare dedit ab ex¬
celso clarissimũs signsi
qd̃ nec gentilitas refuta
oriente chal dei. sequn¬
tur preuiam stellam non
magica arte recognitam. s
sui nouitate mirabilem.
Idcirco autem magi apud
isrł precipue natum regẽ
requirunt qui balabam
ille auolus et sa cerdos qͦn¬
dam gencuim cuius asi¬
na loquta ꝑhibetur. stellã
ex ia cob oruindam et homi¬
nem ex isrl ꝓpħauerat eẽ uẽ¬

Expanded text:
. Quam profundae cogitationes Domini, et investigabiles viae ejus qui ne perfidia hominum partum. Virginis impugnaret, dedit ab excelso clarissimum signum, quod nec gentilitas refutarOriente Chaldaei, sequuntur praeviam stellam, non magica arte recognitam, sed sui novitate mirabilem. Idcirco autem magi apud Israel praecipue natum regem requirunt, quia Balaam ille ariolus, et sacerdos quondam gentium, cujus asina locuta perhibetur, stellam ex Jacob oriundam, et hominem ex Israel prophetaverat esse ven
Abbreviated transcription (Latin):
arbitriũ ut int̾ sacratissi¬
infideli homine eius p̾dic̃e¬
tur aduentus. qui pro fi¬
deluumn infideliumq erat
red emptione uenturus.

Expanded text:
arbitrium inter sacratissiinfideli homine ejus praediceretur adventus, qui pro fidelium infideliumque erat redemptione venturus.
Abbreviated transcription (Latin):
hodierne festiuitatis cã nõ
lateat: eamq scd̾m con sue¬
tudinem ennͣ glicus nob̾s
mo reserauerit tamen ut
nichil nr̃i desit officii loqui
de eadem ꝙ dñs donauerit
audebo: ut in cõmuni gau¬
dio tãta religiosior sit oĩm
pietas qnͣco magis fui̾t in

Expanded text:
hodiernae festivitatis causa non lateat, eamque secundum consuetudinem evangelicus vobis sermo reseraverit, tamen ut nihil vobis nostri desit officii, loqui de eadem quod Dominus donaverit audebo: ut in communi gaudio tanto religiosior sit omnium pietas, quanto magis omn
Abbreviated transcription (Latin):
ad diem mortis sue. uer̃p¬
tamen lugebat sa muel
saul: am̃ dñm penitebat.
quod constituissz regem
saul super isił. Dixitq doꝰ
ad samuel. usq quo tu
iuges saul. cum ego ꝓie¬
cerum eũ ne regnet sr̃ isił:
mple cornu tuũ ¶Lc.
oleo. et ueni ut mittã te
ad ysai bechleemitẽ. Pro¬
uidi enim ĩ filiis eis
michi regem. Et ait sa¬
muel. Quomodo uadamͤ
audi et enim saul. et in¬
terficiet me. Et ait dñs
uitulum de armento col¬
les ĩ manu tua et dices.
ad ĩmoiandũ dño ueni
Et uecabis ysai ad iucti¬
mam et ego oñdo tͥ quid
facias. Et unges quẽcũ¬
q monstrau̾o tibi. Lcõ¬
ecit gͦ samuel sicut
locutus ẽ ei dñs. ue¬
iutq ĩ rechleem: et admi¬
rati seniores cuutatis cccͣ¬
rentes ei. Sixeruntq. Pa¬
cificus ne ĩgressus tuus:
Et ait. Pacificus. Ad ĩmo¬
landum dño ueni scifi¬
camini et uenite mecũ
ut ĩmolem. Scĩficauit gͤ
ysai et filios eius. et nõ¬
cauit eos ad sacrificiũ.

Expanded text:
ad diem mortis suae verumad diem mortis suae verumtamen lugebat Samuhel Saul quoniam Dominum paenitebat quod constituisset regem Saul super Israhel dixitque Dominus ad Samuhel usquequo tu luges Saul cum ego proiecerim eum ne regnet super Israhel imple oleo, et veni, mittam te ad Isai Bethleemitem: providi enim in filiis ejus mihi regem. Et ait Samuel: Quomodo vadam? audiet enim Saul, et intevitulum de armento tolles in manu tua et dices ad immolandum Domino veni et vocabis Isai ad victimam et ego ostendam tibi quid facias et ungues quemcumque monstravero tibi fecit ergo Samuhel sicut locutus est ei Dominus venitque in Bethleem et admirati sunt seniores civitatis occurrentes ei dixeruntque pacificus ingressus tuus et ait pacificus ad immolandum Domino veni sanctificamini et venite mecum ut immolem sanctificavit ergo Isai et filios eius et vocavit eos ad sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
ixit saul ad samue¬
lem. Peccaui qr p̾¬
uancatus sum sermonẽ
dñi et u̾ba tua tinens po¬
pulum et olediens uoi
eoꝵ. S nunc porta qͥso
nit adorarem diũ. Et ait¬
samuel ad saul. Non reu̾¬
tar tecum qr proiecisti c̃¬
monem dñi. et proiecit
sũmitatẽ pallii eius q̃ ⁊
it ad eũ samuel. Sti¬
dit dñs regnũ iscł
a te hodie et tradidit illd̃
proximo tuo meliori te.
porro triumphacor ĩ isrł
non parcec et penicudĩe
non flectetur. Neq enĩ
homo est ut agat penitẽ¬
ram senibz ppli mei et
corã isił: et reu̾tere mec̃
ut adorẽ clñm deum tu¬
samuel secutus ẽ
adducite ad me agag re¬
gem amalech. Et oblatꝰ
est ei agag pinguissimꝰ
sictine sepat a mara res¬
mors: Et ait sa iuel. Sic̃
fecit absq liberis nulie¬
res gladius tuus sic abs
liberis erit inter nuilieres
mater tua. Et in frusta ⁊¬
cidit samuel agag corã
biit autẽ samuel ĩ¬
ramatha: saul u̾o
ascendit in domũ suam
in galbai. Et non uiclit
samuel ultra saul: usq

Expanded text:
ixitque Saul ad Samuelem: Peccavi, quia praevaricatus sum sermonem Domini, et verba tua, timens populum, et obediens voci eorum. Sed nunc porta, quaeso, ut adorem Dominum'. Et Samuel ad Saul: 'Non revertar tecum, quia proiecisti sermonem Domini, et proiecit summitatem pallii eius, quae it ad eum Samuel: 'Scidit Dominus regnum Israel a te hodie et tradidit illud proximo tuo meliori te. Porro triumphator in Israel non parcet et penitudine non flectetur; neque enim homo est, ut agat penitenram senioribus populi mei, et coram Israel, et revertere mecum, ut adorem Dominum Deum tuSamuel secutus est Adducite ad me Agag regem Amalec. Et oblatus est ei Agag pinguissimusSiccine separat amara mors? Et ait Samuel: Sicut fecit absque liberis mulieres gladius tuus, sic absque liberis erit inter mulieres mater tua. Et in frusta concidit Samuel Agag coram biit autem Samuhel iRamatha Saul vero ascendit in domum suam in Gabaath et non vidit Samuhel ultra Saul usque
Abbreviated transcription (Latin):
recessit a saul: et exa¬
gitabat eum sp̃e neꝙ̃ a do¬
nino. Dixerunt serui.
saul ad eum. Ecce sp̃c dñi
iat ĩ manui sua et leuius
ferat᷑. Et ait saul ad ser¬
uos suos. P̾rouidece mͥ a¬
liquem bene psallentem
et adducite eũ ad me. Et
r̾ndens uuis de piu̾s ait
Eoce uidi filiũ ysai rethle¬
mitẽ scientẽ psallere. et
fortissimum robore. et us¬
i bellicosũ et prudentem

Expanded text:
recessit a Saul, et exagitabat eum spiritus nequam a Domino. Dixeruntque servi Saul ad eum: Ecce spiritus Dlat manu sua, et levius feras. Et ait Saul ad servos suos: Providete mihi aliquem bene psallentem, et adducite eum ad me. Et respondens unus de pueris, ait: Ecce vidi filium Isai Bethleemitem, scientem psallere, et fortissimum robore, et virum bellicosum, et prudentem
Abbreviated transcription (Latin):
anctus ualentinꝰ¬
ep̃c iussit sibi cubi¬
culum pparari. ⁊ diei ⁊ noc¬
tis silencium fieri. et clau¬
dens ostium sr̃ se et super
puerum cerimonem uni
t̾cõ anno transacto ita to¬
tum corpus implitatus
atq glomeratus iacebat.
ut caput hñs in ter genu
tem corporis poss liberam
in membris habere. Erant
enim eius brachia simul
et crura conꝑta: ut nullus
medicorum passionis istiꝰ
so ostio. stratoq humi ci¬
licio. cleuauit puerum c̾i¬
monem delecto. et ꝓiecit
eum seminecem in eo cili¬
tio. in quo ip̃e orare consu¬
euerat. Et ꝑ totam noctẽ
indei laudib ⁊ oratõne¬
tarent intus flammas ac¬
spatõ transacto. surgens
sanissimus puer.simul
cepit uoce clara indei lau¬
dib in cosumis concreur
tum audierant. mugitũ¬
tinum exorabant. lcõ .iĩ.
Unc craton cum cõ¬
iuge et omĩ domo
sua credidit et laptizatus
est Cerimoni autem uestig
nulla potuit ratõne suade¬
ri. Proculus uero ⁊esybz at¬
qz apollonius abicientes

Expanded text:
anctus Valentinopus iussit sibi cubiculum preparari, et die et nocte silentium fieri. Et claudens ostium super se et super puerum Cerimonem, quitertio anno transacto ita toto corpore implicatus atque glomeratus iacebat, ut caput inter genua tem corporis possit liberam in membris habere. Erant enim eius brachia simul et crura contorta, ut nullus medicorum passionis istius so ostio, stratoque humi cilicio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et orationetarent intus flammas acs horae transacto, surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepartum audierant, mugitumtinum exorabant. At ille unc Craton cum coiuge et omni domo sua credidit, et baptizatus est. Cerimon autem uestigire nulla potuit ratione suaderi. Proculus uero et Efibus atque Apollonius, abicientes
Abbreviated transcription (Latin):
quincianus uissit eam in¬
eculeo suspendi. ⁊ torquen.
Cumqz torquerent eam.
dixit quincianus ad eam.
relinque intentõnem a¬
niini tui. ut uite tue pssit
ẽẽ ab solutum. Agatha re¬
ponclic. In hiis penis ita de¬
lector. sicut si quis bonum
nuncium auclit. aut qui
uidet quel diu desiderauit.
aut qui inuerat chesauros

Expanded text:
quintianus iussit eam aeculeo| suspendi . et torqueri Cumque torquerent eam dixit ad| eam quintianus . relinque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
quos pumiis apłorum petr
hobie epatus cachedram sus¬
cepisse referatur. Recte ergo
ete natalem seclis illius co¬
lunt quem apostolus pro
ccclesiaꝵ salute susceꝑit. di¬
cente domino. tu es petrus.
se se hanc petrani edifica bo

Expanded text:
quod primus Apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo Ecclesiae Natalem sedis illius colunt, quam Apostolus pro Ecclesiarum salute suscepit, dicente Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo
Abbreviated transcription (Latin):
bosũit ꝓ pcco animã
suam uidebit semen lon¬
geuum. i uoluntas dm̃
in manuenis diugetur.
lo nomen tuum. Abrabã
nescunt nos. ⁊ isrł ignora¬
uit nos. Q uomodo aũt
abraham actu significa¬
m̃t saluatorem. testatur
illud quod domini p̃cep¬
to erut de tr̃a sua et de ꝯg¬
natõne sua. ut apud extero
lccupletaretur. et cẽt ingen¬
uod nunc cerminus
ueracit̾ impletum.
ne iudcorum p̃pollet ut iuide¬
nus in ppłis gencium. Et
illud quod abraham cum

Expanded text:
osuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus dirigetur ;lo nomen tuum. Abraham nescivit nos, et Israel ignoravit nos . Quomodo autem Abraham actu significaverit Salvatorem, testatur illud quod Domini praecepto exivit de terra sua et de cognatione sua , ut apud exteros locupletaretur, et esset in genuod nunc cernimus veraciter impletum, ne Judaeorum, praepollet, ut videmus, in populis gentium . Et illud quod Abr
Abbreviated transcription (Latin):
onu̾te nos deus salu¬
tans noster et ut no¬
bis ieuinium quadragẽ¬
simale proficiat mentes
nostras celestib instrue di¬

Expanded text:
onverte, nos, Deus salutaris noster, et, ut nobis jejunium Quadragesimale proficiat, mentes nostras 39 coelestibus instrue di
Abbreviated transcription (Latin):
honnini regi. qui noluit rõ¬
nem poncre cum serius su¬
amilicire est syris
⁊ maxime palestuns
ad omnem sermonem su¬
um parabolas uingere. nt
quod ꝑ simplec preceptũ
ab auditorib teneri non
pocest. ꝑ similitudinem ex¬
emplaqz teueatur. Prece¬
pit itaq petro sb̾ compa¬
tõne regis. et dm̃ ⁊ serui. qͥ
telitor deccin milium talen¬
toum a domino regans ue¬
mnam impetrauerãt. ut ip̃e
quor dimittat conscrius
suis inmora peccantib. Si
cnim ille rex ⁊ dominus ser¬
uo debitori decem nulium
calentoium tam facile di¬
misit. quanto magis sec¬
ui conseriuis siis debenti
minora dimittere uiii.¬
uod ut manifestiꝰ

Expanded text:
omini regi, qui voluit rationem ponere cum servis suamiliare est Syris t maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifesti
Abbreviated transcription (Latin):
et abierunt ad regem ⁊
dixer̃t. Quousq non fa¬
cis in diciũ et uindicas
fres nr̃os : Nos decreuimꝰ
seruire pri tuo et ambu¬
lare in preceptis eius et
obsequi edistis euis: et
filii populi nostri proy¬
ter hoc alienabant se a
nobis. Et quicũq inue¬
mebantur ex nobis int̾¬
ficiebanturz et heredita¬
tes nostre diripiebantur
Et non ad nos tm̃ exten¬
tert̃ manũ. sed et in om̃s
fines nostros. Eece appli¬
cuert hodie ad arcem in
i erłm occupare eam, es
munitõm in bechsura
munierunt Et nisi pre¬
uenerit᷑ eos uelo cius
maiora qmͣ hec faciunt.
nec poteris eos obtinere.
Et iratus est rex ut au¬
amices suos et principes
exercitus sui: et eos qui
suꝑ equites erant etl
et de regnis aliis. et de uꝑ¬
sulis et maritims uenł¬
runt ad eum ex̾̃citus ⁊¬
ducticius. Et erat nume¬
rus exercitus centũ mi¬
lia pedicũ. et iuginti

Expanded text:
nt ad regem et dixerunt quousque non facies iudicium et vindicas fratres nostros nos decrevimus servire patri tuo et ambulare in praeceptis eius et obsequi edictis eius et filii populi nostri propter hoc abalienabantur se a nobis et quicumque inveniebantur ex nobis interficiebantur et hereditates nostrae diripiebantur et non ad nos tantum extenderunt manum sed et in omnes fines nostros et ecce adplicuerunt hodie ad arcem in Hierusalem occupare eam et munitionem in Bethsuram munierunt et nisi praeveneris eos velocius maiora quam haec facient nec poteris obtinere eos et iratus est rex ut auamicos suos et principes exercitus sui et eos qui super equites erant sed et de regnis aliis et insulis et maritimis venerunt ad eum exercitus conducticius et erat numerus exercitus centum milia peditum et viginti
Abbreviated transcription (Latin):
cis in diciũ et uindicas
fr̃es nr̃os: Nos decreuimꝰ
seruire pri tuo et ambi¬
lare in preceptis eius et
obsequi edictis eius. et

Expanded text:
cies iudicium et vindicas fratres nostros nos decrevimus servire patri tuo et ambulare in praeceptis eius et obsequi edictis eius et
Abbreviated transcription (Latin):
bat. sic indicauit Pcciti
uidere quid logiss. Osten¬
se legerat ⁊ ignorabat qͥd
sequeretur. Sequelatur
u̾o. Infirmum asi ĩ fide suꝰ¬
cipite. Quod alipuis ad se
ed tali admoni ł uͣ.¬
cõne firmatus est.
placitoq ac ꝓpoĩto bono
⁊ cõgruentissimo suis mo
cunctatõne coniunctus ẽ
inde ad matrem angustun¬

Expanded text:
bam, sic indicavit. Petit bam, sic indicavit. Petit videre quid legissem: ostengo legeram, et ignorabam quid sequeretur. Sequebatur vero: Infirmum autem in fide recipite . Quod ille ad se ed tali admonitione firmatus est, placitoque ac proposito bono et congruentissimo suis morcunctatione conjunctus est. Inde ad matrem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plorabat amarissima cõ¬
uocem de uicina do¬
mo cũm cantu dicentis.
timq mutato uultu. in¬
tentissimus cegitare ce¬
pit utrum nam solerc̃t
pueu in aliquo genere
ludendi cancitare tale a¬
liquid. nec occurrebat oĩ¬
no aulisse se uspiai.
Repressoq impetu lacri¬
marum suiterit. nichil
aliud interp̃tans diui¬
nitus sibi iuberi nsi ut
pͥmum caput inueniret.
redit in eum lecum. ubi
sedebat alipus. Ibi cnim
posuerat codicem apłicũ
unde surrexat. Arupuit.
aꝑuit ⁊ legit in silencio ca¬
pitulum. quo primum
ꝯiecti sunt oculi euis. Nõ
ĩ ꝯmessatõnib ⁊ ebrieta¬
tib. non incubilib⁊ mi
pudicitis. ñ ĩ contentõne
et emulatone. s in duu¬
Nec ultra uoluit legere.
noc opus erat. Statimq
cum fine huuis sentenci
e. qĩ luce securitatis in fu
sa corcdieiis omnes dubi¬
taconis tenebre diffugut
aut digito aut nec¬
tõ quo alio signo codicẽ
clausit ⁊ tranquillo iam
nultu indicauit alipio.
At ille quid in le ageret.

Expanded text:
 flebam amarissima conuocem de diuina domo cum cantu dicentis etimque mutato uultu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut primum caput inuenissem.redii in eum locum, ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem apostoli, cum inde surrexeram. arripui, aperui et legi in silentio capitulum, quo primum coniecti sunt oculi mei: non in comisationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et inpudicitiis, non in contentione et nec ultra uolui legere nec opus erat. statim quippe cum fine huiusce sententiae quasi luce securitsa cordi meo, omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. aut digito aut nescio quo alio signo, codicem clausi, et tranquillo jam vultu indicavi Alypio. At ille quid in se ageretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipa contuu̾it. nimirum ĩe¬
o quod uirginitatem siml
iunuilitatem sacrifica¬
uit do. Uirginitate naniq
seruata ꝓbatur extinxisse
concupiscenciam carius.
humuilitate que facit pau¬
pem spũ concupiscencies
mentis. Sicq principali s¬
suggestione dyaboli uicta.
uiciosum caput uirtutis
pede contrunt. Non tũ exh̃
let ex eo qmͣ maxime triũ¬
phauit. quod de sua mini¬
dissima carne corporatal

Expanded text:
rum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata
Abbreviated transcription (Latin):
ac itaq die peculiari¬
ter mecc̃a recitandus
ẽẽ utdceretur ille liber qui de
ortu eius atq uita scriptu s
inueniebatur. si non iudi¬
cassent eum pr̃es inter a¬
pocufa numerandiu. at qͥ¬
mai magnus ac sapienti¬
b uiris. ita uisum est uoz
alia quedan s nõ aliena

Expanded text:
ac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non alie
Abbreviated transcription (Latin):
nũam chudeb̾tul. et
lesperla lacumis facie ait
que iusseris ꝓ euis iita di¬
re. Ille u̾o conuiciis enm
adorsus. ait ꝯmotus a mau¬
tuduns felle. Nii eum c¬
to a te repuleris. ꝓ es mon¬
eris. Qui statim eietit a se
puerm madidum lac¬
nus. nou ferens a nmosi¬
tatem frĩs. S ille ur ĩna¬
mor immanissimo non
gerens penitudinem iam
ase patrati sceleris. hunc
quoq situt ⁊ p̾orem uita
puuait. inmemor fu¬
turi uidicii ⁊ et̾m ignis.

Expanded text:
am Childebertus, et respersa lacrymis facie, aitquae jusseris pro ejus vita dare. Ille vero conviciis eum adorsus, ait commotus amaritudinis felle: Nisi istum cito a te repuleris, pro eo morieris. Qui statim ejecit a se puerum madidum lacrymis, non ferens animositatem fratris. Sed ille, ut immanior immanissimo, non gerens poenitentiam jam a se patrati sceleris, hunc quoque sicut priorem vita privavit, immemor futuri judicii et aeterni ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
ec est ergo mu¬
lier ad qĩ diuinũ
illud intendebat uraculũ.
hanc quandoq nasciturã
innuebat hanc simꝑ s¬
gulariter intimabas. Ex¬
pedito quani pancis ora¬
culo. unũ quoch de mira¬
culis ab soluatur accepte
sunt ascõ moyse singule
uirge de singulis tribub
tab̾uaculo eius. Int̾ sis
una que fuerat aaron in¬
uenra est sequenti die ger¬
minasse. floruisse. frondu¬
isse. ac repisse amigda la

Expanded text:
ec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala
Abbreviated transcription (Latin):
igitur domini mr̃ ⁊ ꝑpetua
uirgo maria. pͥnsquam ⁊¬
nasceretur draculis enun-¬
ciata est. ⁊ delignata nnra¬
culis. Nata u̾o ꝓgeme diui¬
nitus ordinata priuilegio
uirtutum in signis enitu¬
it. saluatorcm edidit. aqꝰ
głificata in celo. numquuĩ
terrigenis patrocinari desit¬

Expanded text:
go Domini Mater et perpetua Virgo Maria priusquam nasceretur oraculis enunciata est: et designata miraculis. Nata vero progenies divinitus ordinata: privilegio virtutum insignis enituit: Salvatorem edidit: a quo glorificata in celo nunquam terrigenis patrocinari desis
Abbreviated transcription (Latin):
ganos scõium pa¬
tium dies natalicios obl̃¬
pue uirtutes eorum assig¬
natas litt̾is in ecca recita¬
re. add̾ilaudem. ex cuius
mune sunt ⁊ad instrum̃¬
ta minorum. Int̾ omnes¬
ciis agitur atq festiuius.
quo maiorem gr̃am apd̾
dĩn creditur inuenisse. un¬
de post alia quedam ip̃ĩus
antiquiora sollempnia. ñ
fute contenta de uotõ fideli¬
um. quin natiuitatis sol¬
lempne sradderet hodiernũ.

Expanded text:
anos sanctorum Patrum dies natalitios obsepue virtutes eorum assignatas litteris in Ecclesia recitare ad laudem Dei, ex cujus munere sunt, et ad instrumenta minorum. Inter omnestius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum.
Abbreviated transcription (Latin):
ro positõnen sequat
ordine suo narrath
iain q referamus unũ de
p̾taxatis oraculis. ac deinde
paucis expediamus. Duit e¬
t̾nus ad net̾em. ds̃ ad serpen¬
temi. Inumicicias ponai
in ter te ⁊nuilicrem ⁊ semẽ
tuum ⁊ semen ilius. ⁊ pã¬
est frẽs in boc loco serpenti
capt conterere. insi puua¬
palem diaboli suggestionẽ
idest concupiscenciam resi¬
tendo suꝑare: Si ergo que¬
intur q̃ nam mulier huiꝰ¬
modi auctoriai oꝑata sit.
pfecto non repitur in linea
generatõins humane. do¬
nec ꝑuematur ad illam de
q̃ nune agimus sc̃aru

Expanded text:
ropositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamus unum de pretaxatis oraculis: ac inde paucis expediamur. Dixit eternus ad veterem: Deus ad serpentem: inimicitias ponam inter te et mulierem: et semtuum, et semen illius . Quiratres, in hoc loco serpentis caput conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam mulier hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam de qua agimus sanctarum
Abbreviated transcription (Latin):
te ecca. ascendit ut redd̾et.
Oumes sibimet iniuicen
quisq ut euni nou̾at mst¬
puerunt nomen erꝰ strepi¬
tu gratulatõnis. Quis aũ
ibi non eum nou̾at: Et l¬
nuit psso sonitu ꝑ ora cune¬
torum coriletancium. ue¬

Expanded text:
e ubi ascendit, ut redderet, omnes sibimet inuicem, quisque ut eum nouerat, instrepuerunt nomen strepitu gratulationis. quis autem ibi non eum nouerat? et sonuit presso sonitu per ora cunctorum conlaetantium:
Abbreviated transcription (Latin):
tine senuerat. ⁊ longa eta¬
e in tam bono stucdio sec¬
tande uie domini multa
septus multa edoctus ei in
aelatur. ⁊ uere sic erat. uñ
ei ut proferret uolebat con¬
ferenti secum estus suos. qͥi
eẽt aptus modus uiuendi.
sic affecto ut ip̃e erat adã¬
bulandum iniad̾i. ui¬
debat emin plenan eccã
⁊ alius sic ibat. alius autẽ¬
ergo ad simplicianũ
piem in accipienda gr̃a tũc
ubi autem commemorauͭ
legisse se quoscam libros
platonicorum quos iucto¬
rinus quondam rechor ur¬
bis rome quem xͥanum de¬
functum cẽ audierat. in la¬
tinani linguam transtulis¬
set. gratulatus est ille senex.¬
quod nõ maliorum philo¬
sophorum scupta incidiss.
plena fallaciarum ⁊ decep¬
tõnum secundum elemen¬
ta þuius mundi. Ic niĩ¬

Expanded text:
tunc senuerat, et longa aetate in tam bono studio sectandae viae tuae, multa expertus, multa edoctus mihi videbatur; et vere sic erat. Unde mihi ut proferret volebam, conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius auteergo ad Simplicianum, patrem in accipienda gratia tuaUbi autem commemoravi legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor urbis Romae, quem christianum defunctum esse audieram, in latinam linguam transtulisset; gratulatus est mihi quod non in aliorum philosophorum scripta incidissem, plena fallaciarum et deceptionum secundum elementa hujus mundi : i
Abbreviated transcription (Latin):
subquadam arbo¬
rẽ strauit se nescõ quom
dimisit habenas lacrimiᷤ
⁊ prupunt flumina ocu¬
lorum eius acceptabile sa¬
caificium dõ. Et nõ quidẽ
hus u̾bis. sed in hac sen¬
or fueris inquitatumi
nñꝵ antiquarum. Et¬

Expanded text:
sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac senor fueris iniquitatum nostrarum antiquarum.
Abbreviated transcription (Latin):
olore denciun tunc
ment. Et cum in tantum
ingrauescẽt dolor ut nou
ualeret loqui. ascendit ni
cor eius ad monere omnes
suos qui illic aderant. ut
nua supplici affectu parit̾¬
git dolor ille statim. Et ex¬

Expanded text:
olore dentium tunc me; et cum in tantum ingravesceret ut non valerem loqui, ascendit in cor meum admonere omnes meos qui aderant, ut nua supplici affectu git dolor ille. Se
Abbreviated transcription (Latin):
non tumultuose arcipere.
s leuit̾ subtrahere minis¬
t̾ium lingne sue nundĩs
es suꝑant ad uindeniales
ferias ⁊statuit tolare eos
ut sollempniter abscederet
aconualle ploracõnis al¬
cendentib ⁊ cantantib cã¬
ticum graduum dederas
sagittas acutas. ⁊ carbonos
uastatores ad u̾sus lĩgnã
sb̾dolam. uelud consulen¬
do contradicenteii. ⁊ sicut
abuni assolet amando cõ¬
agittau̾as tu cor coꝵ
cantate tua ⁊ gesta¬
lait u̾ba tua transfixa mͤ¬
cib. et exempla seruorum
tuorum quos de igris luci¬
dos ⁊ de mortins uiuos fece¬
ras congesta insinum co¬
gitatõnis eorum. urebant¬
⁊ absumebant grauem tor¬
porem ne ĩ nna ugerentur.
raccendebant eos ualide ut
onũs ex lingua subdola ꝯͣ¬
dicdõnis flatus in flãma¬
ie coz acrius possz non er¬

Expanded text:
non tumultuose abripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis es supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemniter abscederem conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando conagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
ab alto sangume regum.
euius anus clodoueus reg¬
num francorum nobilit
regens. pulchre disponens.
et oidmans. cum parisius
uite sue cutsu expleto finẽ
iuuendi feciss. reliquit in
regno coniugem uocabu¬
lo dothildem. cum trib fi¬
lus. clothario uidelices chil¬
domero. Q uib dispoĩtis
portõnib. diuisit monar¬
chiam sui principatus. S
dodomierus genitor huiꝰ sc̃i
confessoris clodoaldi. cui
soite cesserat burgundia.
nõ multo post defunctus.
⁊ ip̃e ties reliquit filios.
Quorum unus uoccibatur
theodualdus. alter gon
re icultu nutriebat.
et inscituebat corum a ma
iam dicta regina. cupiens
eos loco filii infastigio sb̃¬
limare regni. S spe sua
frustrata est fraride filio¬
rum. de innocencium ce¬
de tractancium. Mor g¬

Expanded text:
ab alto sanguine regum. Cujus avus Clodoveus regnum Francorum nobiliter regens, pulchre disponens et ordinans, cum Parisius cursu vitae suae expleto finem vivendi fecisset, reliquit in regno conjugem vocabulo Clotildem, cum tribus filiis Clothario videlicet, Childomero, quibus dispositis portionibus divisit monarchiam sui principatus. Sed Clodomerus genitor hujus sancti confessoris Clodoaldi, cui sorte cesserat Burgundia, non multo post defunctus, et ipse tres reliquit filios. Quorum unus vocabatur Theobaldus, alter Gontet cultu nutriebat et instituebat eorum avia jam dicta regina, cupiens eos loco filii in fastigium sublimare regni. Sed spe sua frustrata est fraude filiorum de innocentium caede tractantium. Den
Abbreviated transcription (Latin):
legelat sanctam scripturã
inuestigabat studiosis
Et respondelat simplicia
Eigo ꝓietes faciunt xano.¬
plicianus illud sepe ren¬
debat ⁊ sepe ab illo parie¬
tum irrisio repetebatur.
amicos tunc suos reu̾e¬
batur offende. S postea¬

Expanded text:
 sanctam scripturam investigabat studiosisset respondebat ille: Ergo parietes faciunt Chrisplicianus illud saepe respondebat, et saepe ab illo parietum irrisio repetebatur. Amicos enim suos reverebatur offendere supe
Abbreviated transcription (French):
tinus fefellit cam molen¬
t̾ se tenentem. ur aut eũ¬
get i fixit se amicum nol¬
le deserere. donee fro uento.
naigaret ⁊ mentitus est¬

Expanded text:
est. Sed fefelli eam violenter me tenentem, ut aut ret; et finxi me amicum nolle deserere, donec vento facto navigaret. Et mentitus s
Abbreviated transcription (Latin):
tista. Ife suirexit a mor¬
rus. et ideo uirtutes opan¬
antellexit mortuũ
posse hominem resuscita¬
ri ad uitam. bene de resur¬
rectõnis glia sensit. qui iꝰ
tor post resurrectõnem ma
ẽẽ ꝓspexie. S misere de si¬
puit. qui quod de homĩe
puro sponte credere potuit.
hoc de dõ homine credere tot
miraculis atcestantib. tã¬
tis predicatorum preconi¬
is consonantib nulla ra¬
tõne consensit. Quare h
te intelliganus non in¬
credibile resiurectõms nu¬
raculum. s prauorum a¬
mios ad credendi gr̃ãm
recc̃is obstantib eẽ p̾pecdi¬
tos. maiores qz illi grãs re¬
feramus. qui nrĩs cordib
ab lato erroris uelamine

Expanded text:
sta, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operanntellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrectionem majesse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit. Quare hoerte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato
Abbreviated transcription (Latin):
ce siquidem ⁊ ip̃ius
domini decemur exẽ¬
plo. qui ut humane suꝑ¬
bie ceruicem frangat. ac
sublime nobis humilita¬
tis iugum imponat nõ
sue tantum humilitati ᷤ
formain quam sequamꝰ
in sinuat clicens. discite
ame qi mitis sum ⁊ huĩl
corde sed eciam angelice sr¬
be deiectõnem quam ca¬
ueamus ad memouam
nobis reuocat dicens. ui¬
debam sathanam qiͣ ful¬
gur de celo cadentem. qua¬

Expanded text:
c siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde , sed etiam angelicae superbiae dejectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem , qua
Abbreviated transcription (Latin):
urauit herodes daie
saltatrici quodcumq
postulass abeo ⁊ ne ꝑ¬
uirus diceretur a conui¬
ne polluit. dum ꝓpħ̾e mor
sollercius obseruanda. ut
si talem forte lapsum u̾¬
suti hostis inciditis ĩsiduꝰ
exquo siue aliquo peccati
contagio surgere nõ possi¬
mus. illum penitus cua¬
dendi aditum petanius. ĩ
qͥuo minus ꝑiali nos per¬
possuros cẽ cermims. iuxͣ
exempla eorum qui hosti¬
lib clausi muris dum e¬
nadere desid̾ant. sed portaꝵ
omĩum accessum inter¬
dictum considãnt. ibi ne¬
cesse est dissiliendi locũ
eligant. ubi nuro eristen¬
te breiioie mĩnium ꝑicu¬
li cadentes incurrant.
confessio sceleris. Hec et¬
enum est supmi iusticiai
iudicu. ut plerumq rep¬
bi iagnoscant se i fateã¬
tur errasse. certaiq er¬
roris sin peintudinem ge¬
rant. nec tamen ab errã¬
do quiescant quatinus
eadem confessione ac pcĩ¬
tencia contra se ip̃i testĩo¬
num dent. qr non nescu de¬
linquunt. dum a peccato
foueam ꝑditõnis quam qͥ¬

Expanded text:
uravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convine polluit, dum prophetae mortsolertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. nfessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent: quia non nescii delinquunt, dum a peccato foveam perditionis quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
dliem celebrantos oportet.
ut nõ solum constanciam
passioins illiuis pia deuottẽ
recolamus. sed et conuu a
quibz passus est maliciam.
nobis in arma u̾tanius sa¬
lutis. Tunc ⁊ einm scciptu¬
ris scĩs utiłr auimũ inteu¬
dinius. cum non solas in
eis uirtutes ac preuna uis¬
torum. u̾m ecian uicia iũ

Expanded text:
diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justo