comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głie xp̃m addisce̾t. u̾tus eĩ ⁊ potentia qͣ sb̾egit
⁊ pllit dyabłm cũ satellitib eiꝰ. ħ o stendũt illũ
regẽ eẽ głie. Et adiecit. Tollite portas pͥnci¬
pes ur̃as. ⁊ eleuamini porte et̾nales. hoc est.
qm̃ u̾tutis testimoniõ cui ꝯͣdici nephariũ est
Ostendit᷑ eĩ ñ ꝑticipari cũ fide xp̃i nͥ emũdaue¬
xint corda sua ab oĩ ĩm̃dicia ydolat̾e. nͥ eĩ ĩno¬
uatꝰ fui̾t hõ ñ intralut̃ sp̃t sc̃s ĩ eũ. Et seqͥt᷑¬

Expanded text:
potentia qua subegit et pressit diabolum cum satellitibus ejus, haec ostendit illum regem esse gloriae. Et adjecit: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales; hoc est, quoniam virtutis testimonio, cui contradici nefarium est, ossunt participari cum fide Christi, nisi emundauerint corda sua ab omni inmunditia idolatriae. nisi enim innouatus fuerit homo, non intrabit spiritus sanctus in eum. Et seq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ irrep̃hensibile. ⁊ ad postremũ paganoꝵ traditio
data ẽ euidens res ẽ. In monte eĩ apparuit̾ maie¬
stas dĩ ad dandã legẽ hõib. ⁊ ut hĩc fides possit
hr̃i p̃misit signa multa ⁊ ꝓdigia fcã ĩ egypto. qd̾
hodieq libri testant᷑ a ꝑtolomeo reconditi in bi¬
bliothetã alexandrine. Si gͦ legẽ dignatꝰ ẽ dare ut
nemo ambig̾e̾t dni eẽ qui tradit. Palã eĩ ⁊ mani¬
feste uisa ẽ omĩb maiestas dĩ in tanto sulgore ⁊
t̾rore ut ⁊ p̃t̾ eũ nemo aliꝰ d̾s crede̾t᷑. ⁊ qd̾ iubebat

Expanded text:
et inreprehensibile. Et ad postremum paganorum traditio et inreprehensibile. Et ad postremum paganorum traditio data est, euidens res est. in monte enim apparuit maiestas dei ad dandam legem hominibus et, ut huic fides possit haberi, praemisit signa multa et prodigia facta in Aegypto, quod hodieque libri testantur a Ptolomeo reconditi in bybliotecam Alexandriae. sic ergo legem dignatus est dare, ut nemo ambigeret deum esse qui tradidit. palam enim et manifeste uisa est omnibus maiestas dei in tanto fulgore et terrore, ut et praeter eum nemo alius deus crederetur et, quod iubeba
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rentꝰ ⁊ suspẽ fiat sugant. ⁊ de paganoꝵ formi¬
dine ⁊ metu nõiate crucis responsa dare ñ possunt.
Si obꝓbriũ ẽ mors xp̃i qͣre t̾rori est. Res eĩ q̃ ex
hii eĩ õs qͥ ex ꝑte dyabłi st̃ ꝯsenserũt ĩ mortẽ xp̃i.
unde cũcta demonia sũ dii gentiũ noĩata cruce
rte reus ẽ cũ nom̃ eiꝰ fui̾t memoratũ timor app̃¬
hendit cor eiꝰ. recordatõne eĩ hĩta delicti reũ se uidet.
qͣnto magis demoĩa uł dii gentiũ qui fã st̾ necis
dñi ⁊ saluatoris mdi. S pagani antiqͥtatis causa
sũ eẽ ñ pͭ qͣ antiqͥtas aut uetus consuetudo p̃iĩ¬
dicet ui̾tati. Possent eĩ homicid̃e aut molles aut
adulti uł cet̾i cͥminosi ꝑ hoc illicita sua defend̾e̾
qr antiqͣ st. ⁊ ab ip̃o mdi pͥnciͦ cepta. Cũ hĩc mag̃
intellig̾e debe̾nt errorẽ suũ. qr qd̾ rep̃hẽsibile et
turpe ẽ male ceptũ ꝓbatꝰ. Qd̾ aut̃ honestũ ⁊ scm̃ ẽ
digne colit᷑ nͨ posse turpe ⁊ rep̃hẽsibile añ scm̃ ẽ.

Expanded text:
ensius fiat, fugantur et di paganorum formidine et metu nominatae crucis responsa dare non possunt. Si obprobrium est mors Christi, quare terrori est? res enim, quae ex hi enim omnes, qui ex parte diaboli sunt, consenserunt in mortem Christi. unde cuncta demonia siue di gentium nominata cruce rte reus est, cum nomen eius fuerit memoratum, timor adprehendit cor eius. recordatione enim habita delicti reum ae uidet: quanto magis demonia uel di gentium, qui rei sunt necis domini et saluatoris mundi! Sed pagani antiquitatis causa est\', quasi antiquitas aut uetus consuetudo praeiudicet ueritati. possent enim homicidae aut molles aut adulteri uel -ceteri criminosi per hoc inlicita sua defendere, quia antiqua sunt et ab ipso mundi initio coepta, cum hinc magis intellegere deberent errorem suum, quia quod reprehensibile et turpe eat male coeptum probatur, quod autem honestum et sanctum est digne colitur; nec posse turpe et reprehensibile ante sanctum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ indicat ñ ignarꝰ fragiliores eẽ cta filos feminaᷤ
⁊ posse huic deuotõi latͥmaꝵ mifa̾tõne ĩpedim̃tũ
affr̾e. nͥñ ⁊ ip̃m puerũ laret usꝙ ad horã necis
ut iussioni dei toto m̃tis obseqmio obedir. Nõ parri¬
cidiũ ħ deputans. s holocaustũ qd̾ iusto iũdice aucto¬
re fiebat. Q̃ gͥ hiis maiora poss gere̾ melchisedech
quibꝰ p̃cede̾t abrahã qũe sic̃ uidemꝰ ĩ nullo ꝯstat mõbe¬
dientẽ fuisse: Moyses ⁊ eĩ cui legit᷑ facie ad faciem
dñs ẽẽ locutꝰ missus ad gentẽ ad frẽs suos ire nole¬
bat. Ionas ad ea ꝙ ꝓpħa p̃ceptũ sͥ uͭ niniuitis p̃dicar
irrupit ut ad aliũ locũ ꝑge̾t quo missus nõ fua̾t.
ham aut̃ nͨ cont̾statꝰ legit᷑ de morte carissimi silii
hoĩem ẽẽ qr ñ erat unde melior eẽt ꝙͣ abraham
nͥ sola p̃cedat illũ natura. Natura eĩ ĩpassibił bĩ¬

Expanded text:
n indicat non ignarus fragiliores esse circa filios feminas et posse huic deuotioni lacrimarum miseratione inpedimentum adferre; nec non et ipsum puerum latet usque ad horam necis, ut iussioni dei toto mentis obsequio oboediret non parricidium hoc deputans, sed holocaustum, quod iusto iudice auctore fiebat. Quae igitur his maiora posset gerere Melchisedech, quibus praecederet Abraham, quem, sicut uidemus, in nullo constat inoboedientem fuisse? Moyses etenim, cui legitur facie ad faciem dominus esse locutus, missus ad gentem et fratres suos ire nolebat. Ionas adaeque profeta praeceptum sibi ut Nineuitis praedicaret inrupit, ut ad alium locum pergeret, quo missus non fuerat.ham autem nec contristatus legitur de morte carissimi filii hominem esse, quia non erat unde melior esset quam Abraham, nisi sola praecedat illum natura. natura enim inpassibili
Abbreviated transcription (Latin):
udiũ ⁊ leticiã. Dubiũ ñ ẽ qr uox p̃dicantis remis¬
sionẽ gaudiũ p̃stat pccõrib. Quis eĩ nõ letet᷑ cum
audit dari indulgẽtiã : Eũ eĩ d̾s remittit ⁊ ĩ p̃senti
⁊ ĩ futuxo securꝰ ẽ. pp̃ea ⁊ exultabũt ossa humiliata.
duplici gene̾ st̃ ossa hũiliata. qr ⁊ ut p̾car huiliat᷑
Nemo eĩ p̾cans exaltat᷑. ⁊ ut pꝰea supplex ueĩam ĩplo¬

Expanded text:
etitiam. dubium non est, quia uox praedicantis remissionem gaudium praestat peccatoribus. quis enim non laetetur, cum audit dari indulgentiam? cui enim deus remittit, et in praesenti et in futuro securus est. Propterea exultabunt ossa humiliata. duplici genere sunt ossa humiliata, quia et ut peccaret humiliatus est — nemo enim peccans exaltatur — et ut postea subplex ue
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uox scõꝵ ẽ angłoꝵ. de quibꝰ dicit ĩ eunͣgłio. quiã
accessersit inqͥt angłi ⁊ mi̾strabãt ei. Hii ergo
dicũt ad p̾ncipes ⁊ potestates adu̾sus quos nob̾ ꝯluc
.i. dyabłi qui ẽ p̾nceps p̾ncipũ ĩ errore ꝯstitutoꝵ.
ꝑ qͣs itur in gehẽnã. hee porte ꝑfidia ẽ ⁊ fallacia
⁊ ydolatria. Et seqͣ. Et eleuamĩ porte et̾nales.
fides ⁊ spes cũ caritate porte st̃ et̾nales. qr ñ pot̃

Expanded text:
 vox sanctorum est Angelorum, de quibus dicit in Evangelio, quia accesserunt, inquit, Angeli, et ministrabant ei . Hi ergo dicunt ad principes et potestates adversus quos nobis collest diaboli, qui est princeps principum in errore constitutorum, per quas itur in gehennam. Hae portae perfidia est et fallacia idololatriae. Et sequitur: Et elevamini, portae aeternales. Fides et spe
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat nõ solũ hoĩb. s ⁊ p̾ͥncipib ⁊ potestatib̾
⁊ celestib myst̾i̾ũ dĩ uniꝰ ĩ xp̃o. Et sb̾iecit. et intͦ¬
ibit rex głie. Tollendas dicit fallaces portas dy¬
se errorẽ dyabłi p̃uaricatõe ĩuẽtũ ⁊ pͥncipes supͣ
memorati nõ possint in uniꝰ dei fidẽ xp̃m regẽ
usurpata ẽ pͥncipe pͥncipũ sachana. Q illic erro¬
rem quẽ int̾ se ꝯspiearũt ut auctore dyabło deoᷤᷤ
se dice̾nt ⁊̃ hic in t̾ea disposuerũt ut hic er¬
ror illiꝰ ymago sit. Et seqͣ. Quis ẽ iste rex głie
Ne suꝑuacue forte regẽ xp̃m głie dice̾ putareꝰ
int̾rogantis ponit ꝑsonã ⁊ dicentis. Qͥs ẽ iste
rex głie: ut qiͣ admiret ᷑ aut doci̾ se uelit. si

Expanded text:
stendat non solum hominibus, sed et principibus et potestatibus in caelestibus mysterium dei unius in Christo. Et subiecit: et introibit rex gloriae. tollendas dicit fallaces portas dise errorem diaboli praeuaricatione inuentum, et principes supra memorati non possint in unius dei fidem Christum regem usurpata est principe principum satana, quia illic errorem, quem inter se conspirarunt, ut auctore diabolo deos se dicerent, etiam hic in terra disposuerunt, ut hic error illius imago sit. Et sequitur: quis est iste rex gloriae? ne superuacue forte regem Christum gloriae dicere putaretur, interrogantis ponit personam et dicentis: quis est iste rex gloriae? qui quasi admiretur aut doceri se uelit, si
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ hõ. ut moyses ueniens ⁊ creaturã ⁊ hõiem
a deo fim̃ descͥbens hac uoce utẽt᷑ꝰ qua d̾s locutꝰ
⁊ hoĩem appłłauit adam. ⁊ a de mulier uocata est
eua. ut ħ uox eẽt ĩ libro moysi q̃ fu̾at ⁊ ĩ hiis
quos descͥbit. Ut ue̾ ĩ oĩb reformatã doce̾t᷑ pͥmã
cãm ⁊ bñficiũ diuinũ ĩ abrabã.o¬
e melchisedech legimꝰ ĩ libro geneseos de
melchisedech simili mͦ ⁊ in epła data ad
hebreos. qr obuiauit inqͥt melchisedech sacerdos
dei sũmi abrahe reu̾tenti a cede regũ. ⁊ ꝓtulit
panes ⁊ uinũ ⁊ obtulit ei ⁊ bñdixit ei dicẽs. bñ¬
dictus ẽ abraham a deo excelso qui fecit celũ
⁊ t̾ram qui tradidit inimicos tuos ĩ manꝰ tuas
adiẽtit. Sñ dubio eĩ ait qd̾ nimiũ ẽ a meliore
bñdicit᷑. qd̾ quidẽ nõ utiq ad traditõnẽ retulit¬

Expanded text:
mo, ut Moyses ueniens et creaturam et hominem a deo factum describens hac uoce uteretur, qua deus locutus est et hominem appellauit Adam et Adae mulier uocata est Eua, ut haec uox esset in libro Moysi, quae fuerat et in his quos describit, ut uere in omnibus reformatam doceret primam causam et beneficium diuinum in Habraham.E MELCHISEDECH. Legimus in libro Geneseos de Melchisedech, simili modo et in epistula data ad Hebreos, quia obuiauit, inquit, Melchisedech sacerdos dei summi Abrahae reuertenti a caede regum et protulit panes et uinum et obtulit ei et benedixit eum dicens: benedictus es, Abraham, deo excelso, qui fecit caelum et terram, qui tradidit inimicos tuos sub manus tuas, adiecit: sine dubio enim, ait, quod minimum est, a meliore benedicitur. quod quidem non utique ad traditionem ret
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ ꝓbaret᷑ exammandũ pꝰ sua̾t si dignũ eẽt
aut debitum hus obedire quoꝵ nulla signa aut
ꝓdigia ad ꝯm̃datõnẽ diumitatis in rebꝰ gestis
existe̾nt. S solent ab hiis exclusi ad elemẽta
confuge̾ dicentes. hec recołe quoꝵ gub̾naculis re¬
git᷑ uita humana. a quibꝰ ut supͣ reqͥrinꝰ ii man.¬
datũ ẽ aut iussũ a deo quẽ ⁊̃ ip̃m magnũ ⁊ sũmum
fatent᷑ ⁊ negligũt eũ. Si eĩ fi debet ab illo madari¬

Expanded text:
mandatum probaretur, examinandum prius fuerat, si dignum esset mandatum probaretur, examinandum prius fuerat, si dignum esset aut debitum his oboedire, quorum nulla signa aut prodigia ad commendationem diuinitatis in rebus gestis exsisterent? Sed solent ab his exclusi ad elementa confugere dicentes haec se colere, quorum gubernaculis regitur uita humana. a quibus, ut supra, requirimus, si mandatum est aut iussum a deo, quem etiam ipsi magnum et summum fatentur et negl
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. Et qͣre faciem dĩ q̃re̾ dicant᷑ cũ audierit moyses
qr nõ inqͥt uidebitꝰ tͥ facies mea. Si gͦ ⁊ moyses
faciẽ dĩ q̃siuit ⁊ uideꝰ ñ potuit. frustra hii q̃reꝰ dicũt᷑.
qr meliores moyse nõ st̾. S nemo frustra faciem
noscit᷑ si facies eiꝰ uideatͫ. S qm̃ a mortalibꝰ facies

Expanded text:
deus. et quare faciem dei quaerere dicantur, cum audierit Moyses, quia non, inquit, uidebitur tibi facies mea? si ergo et Moyses faciem dei quaesiuit et uidere non potuit, frustra hi quaerere dicuntur, quia meliores Moysi non sunt. sed nemo frustra faciem noscitur, si facies eius uideatur. sed quoniam a mortalibus facies
Abbreviated transcription (Latin):
loco scõ eiꝰ. si qͥs innocẽs fiu̾t oꝑib ⁊ mũdũ cor ha¬
stare in loco scõ eiꝰ. Defunctꝰ eĩ hac uita ascendet ce¬
lũ. Deĩde dũ ciuitas ihrłm in aduentu dñi descend
de celo dignus erit stare uͥ iudicaturꝰ ẽ dñs de ui
uis ⁊ mortuis qiͣ ĩnocẽs. Impii aut̃ ⁊ pccõres ĩ digni
erũt stare ĩ loco scõ iudicui dei qui resurgẽt impii
ad ꝑditõne. pccõres ad penã. Nã si uultũ moysi glo¬
rificatũ descendentis de mõte filii isrł pccĩ cã uide̾ ñ
poterãt. qͥnto magis ip̃i głie dñn ĩ throno maiestats¬

Expanded text:
loco sancto eius, si quis innocens fuerit operibus et mundum cor haloco sancto eius, si quis innocens fuerit operibus et mundum cor hastare in loco sancto eius. defuncta enim hac uita ascendit b caelum. deinde cum ciuitate Hierusalem in aduentu domini descendet de caelo dignus stare ubi iudicuis et mortuis quasi innocens; impii autem et peccatores indigni erunt stare in loco sancto iudicii dei, qui resurgent, impii ad perditionem, peccatores ad poenam. nam si uultum Moysi glorificatum descendentis de monte filii Israhel peccati causa uidere non poterant, quanto magis ipsum gloriae domi
Abbreviated transcription (Latin):
radicib eĩ nascentiũ uitalẽ p̃stant effcm̃. Si młq loci
aridis siti auxilio st̃. ⁊ ut ꝓfessionẽ sine bona uita
nõ ualde ꝓsic̾e̾ ostende̾t ait. Quis ascend ĩ montẽ
dñi. aut qͥs stabit in loco scõ eiꝰ: ꝓponit qͣlis debeat
ẽẽ qui d̾m creatorẽ ꝓsicet᷑ n puniendos ostendit. qui
sicut dixit dnĩum deo abnegãt. hii qui cõfitentur
ĩmunes se a pena scirent nõ eẽ si recte minime uer¬
sarent᷑. Montẽ gͦ dñi dicẽs celũ sigͣuit. Unde ĩ alio
psalmo dicit. leuaui oculos meos ad mõtes unde
ueniet adiutoriũ mͥ. locus aut̃ dni ẽ uͥ appar. D̾r
aut̃ ad ihesunaue cũ dñs ei apparuiss. locus ĩ qͦ tu
stas t̾ra scã ẽ. ⁊ iacob uͥ dnm uidit. hic ẽ ait domꝰ dĩ.
Et seqͥtur. Innocens manib ⁊ mdo corde. hũc dicit
dignũ ãscende̾ ĩ mõtẽ dñi .i. in celũ aut stare in

Expanded text:
radicibus enim nascentium uitalem praestant effectum simulque locis radicibus enim nascentium uitalem praestant effectum simulque locis aridis siti auxilio sunt. Et ut professionem sine bona uita non ualde proficere ostenderet, ait: quis ascendet in montem domini aut quis stabit in loco sancto eius? proponit qualis debeat esse qui deum creatorem sicut dixi, dominium deo abnegant, hi qui confitentur inmunes se a poena scirent non esse, si recte minime uersarentur. montem ergo domini dicens caelum significauit. unde in alio psalmo dicit: leuaui oculos meos ad montes, unde ueniet auxilium mihi. locus autem domini est ubi apparet. dicitur autem ad Iesu Naue, cum dominus ei apparuisset: et locus, in quo tu stas, terra sancta est, et Iacob, ubi dominum uidit: hic est, ait, domus dei. Et sequitur: innocens manibus et mundus corde. tunc dicit dignum esse ascendere in montem domini, id est in caelum, aut stare in
Abbreviated transcription (Latin):
cutꝰ ẽ. qui t̾rã ⁊ q̃ st̃ in ea ad dñiũ dnĩ dei ꝑtinẽ dixert̃.
et adiecit. orbis t̾raꝵ ⁊ õs qui hĩtant iñ eo. ne forte minꝰ
aliqͥd sigͥficasse putaret᷑. qr dixa̾t dñi eẽ t̾rã ⁊ plenitu¬
dinẽ eiꝰ. sensũ suũ aperuit dicens. Orbis t̾raꝵ ⁊ uniu̾si
qui hĩtant ĩ eo. ut doce̾t oem̃ oĩo t̾rã dñi eẽ. ⁊ q̃ st̾ ĩ ea
qͥ scd̾m dcm̃ apłi petri dñiũ deo ab negant. quoꝵ ad cõ¬
dẽpnatõnẽ cũcta dĩ eẽ ꝓpħica oracula docuerũt. Et seqͣ
Ip̃e suꝑ maria fundauit eã ħ ÷ qd̾ ĩ alio psalmo sigͣuit
dicens. t̾rã suꝑ aqͣs tu formasti. ut fidem testimoniũ
sequeret᷑ ostendit quõ feci̾t. Dũ eĩ confusio esset
ta ẽ t̾ra ⁊ firmata ẽ suꝑ aquas. ut ⁊ t̾ra ⁊ aqͣ hr̃ent
originis sue ꝓpͥetatẽ. Unde in regnoꝵ uox ẽ dĩ dicẽ¬
tatẽ ne penitꝰ sicca fragilis eẽt ⁊ ĩutilis ad culturã

Expanded text:
cutus est, qui terram et quae sunt in ea ad dominium domini dei pertinere dixerunt. Et adiecit: orbis terrarum et omnes qui habitant in eo. ne forte minus aliquid significasse putaretur, quia dixerat domini esse terram et plenitudinem eius, sensum suum aperuit dicens: orbis terrarum et uniuersi qui habitant in ea, ut doceret omnem omnino terram domini esse et quae sunt in ea, ctum apostoli Petri dominium Deo abnegant , quorum ad condemnationem cuncta Dei esse, prophetica oracula docuerunt. Et sequitur, Ipse super maria fundavit eam; hoc est, quod in alio psalmo significavit dicens, Terram super aquas tu formasti : ut fidem testimonium sequeretur, ostendit quomodo fecerit. Dum enim confusio essetta est terra et firmata est super aquas, ut et terra et aqua haberent originis suae proprietatem. unde in Regnorum uox est dei dicentatem, ne penitus sicca fragilis esset et inutilis ad culturam.
Abbreviated transcription (Latin):
illa ĩputat. hoc ÷ ailte̾ faciem a pctĩs alicꝰ accusatõ¬
nẽ ꝯtͣ eũ nõ reciꝑe. Et qͥd ẽ hoc : Ut cũ de duob
pcc̃is correptus sit hic addat de multis se accusatũ.
et cũ audierit a ꝓpħa nathan. qr ignotũ erat ei qͣre
sic postulat sedula p̃de ut possit ad ueniã ꝑuenire.
nͥ qr ñ suam soliꝰ cam̃ agit. s s̾ occasione ꝑocĩ sui
totiꝰ ppłi miserias narrat. sͥ eĩ reformatõnẽ p̃catur.
qr qͣui ignoscit᷑ ñ ẽ sine p̾obore nͥ loco suo fuit reddit
ut dignitas loci ruborem excuset. Ceti̾s aut̃ bñsm̃
dei qd̃ ad cuncta pcc̃a abluenda sutuͣm erat in xp̃o¬

Expanded text:
e faciem a peccatis alicuius, accusationem contra eum non recipere. et quid est hoc, ut, cum de duobus peccatis correptus sit, hic addat de multis se accusando? et cum audierit a profeta Nathan quia ignotum erat ei, quare sic postulat sedula prece, ut possit ad ueniam peruenire, nisi quia non suam solius causam agit, sed sub occasione peccati sui totius populi miserias narrat? quia cui ignoscitur, non est sine rubore, nisi loco suo fuerit redditus, ut dignitas loci ruborem excuset: caeteris autem beneficium Dei, quod ad cuncta peccata abluenda futurum erat in
Abbreviated transcription (Latin):
cathedra. uͥ eĩ cathedra pestilentie ẽ ñ pͭͣ iudiciũ
ñ eẽ inĩqũ. ꝙͣuis q̃dam applicent sͥ ueluit uelamĩa
quibꝰ impietatẽ ꝯregant ut uidentes fallant᷑. Non
pͭ eĩ sola impietas ꝓponi qr ñ ĩuenit̾ emptorẽ. ⁊ ubi
lex dyabłi ẽ sub se nominet ⁊ horret᷑. sic̃ ueneno ad¬
miscet᷑ ꝑ qd̾ lateat. Ita ⁊ legi dyabłi q̃dã iusta admi¬
scent ⁊ nom̃ applicant ui̾tatis. S un iꝰcuiꝰq sensus ẽ
iudicandꝰ. qr iõ aliqñ aͥd um̾ ostendit ut fallat. ut

Expanded text:
ntiae est, non potest iudicium non esse iniquum, quamuis quaedam adplicent sibi uelut uelamina, quibus impietatem contegant, ut uidentes fallantur. non potest enim sola impietas proponi, quia non inuenit emptorem, et, ubi lex diaboli est, si ipse nominetur, horretur. Sicut ueneno admiscetur per quod lateat, ita et legi diaboli quaedam iusta admiscent et nomen adplicant ueritatis, sed unius cuiusque sensus est iudica
Abbreviated transcription (Latin):
dicet. ꝑ ħ eĩ t̃ alios ꝓuocat ꝯ fugeꝰ ad dĩ clem̃tiã.
unde sb̃iecit. ex ultalut lingua mea iustĩam tuam¬
sui iustĩam p̃dicat. et seqͣ labia mei aꝑies ⁊ os
meũ ãnũciabit laudem tuã. Sic labia eiꝰ aꝑit dũ
sb̾iectũ illũ eẽ ñ sinit cã pct̃. libãti eĩ os patet.
pccõris eĩ clausũ ẽ os. pudore eĩ ⁊ metu correptꝰ

Expanded text:
etiam alios prouocat confugere ad dei clementiam. Unde subiecit: exultabit lingua mea iustitiam tuamsui iustitiam praedicat. Et sequitur: labia mea aperies et os meum adnuntiabit laudem tuam. sic labia eius aperit, dum subiectum illum esse non sinit causa peccati. liberati enim os patet, peccatoris enim clausum est os
Abbreviated transcription (Latin):
foliũ eiꝰ nõ defluet. Maĩfm̃ ẽ in arbore cꝰ folia ñ
decidũt uitã sigͣre. humore eĩ decurrentis aq̃ uege¬
tatũ lignũ folia ꝯtinet sua.Nam ⁊ dñs iħt. Si in
humido ait ligno ħ faciũt. in arido qͥd fiet: In ligno
humido uitã sĩgͣuit ⁊ fructũ. Sic̃ lignũ gͦ auxilio
decurrentis aq̃ siccitatẽ ñ patit᷑ͫ Ita ⁊ ħͥ qui legi dei
studet accidente tẽptatõe p̃sidio dĩ tutꝰ ñ amittit sed

Expanded text:
 in arbore cujus folia non decidunt, vitam significasse. Humore enim decurrentis aquae vegetatum lignum, folia continet sua. Nam et Dominus Jesus. Si in humido, ait, ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? In ligno humido vitam significavit et fructum. Sicut lignum ergo auxilio decurrentis aquae siccitatem non sentit; ita et hic qui legi Dei studet, accedente tentatione, praesidio Dei tutus non amittit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
a facie tua ⁊ sp̃m soñ tuũ ne auferas a me. hic
sensus ẽ quẽ supͣ memoraui. qr securꝰ de uenia solli¬
citus ẽ de reformatõe. Eui eĩ ignoscitꝰ solũ solet a
facie dñi secerni. ꝙͣuis eĩ ñ in illũ uindicet᷑᷑ ĩ ado
tñ dñĩ uł iudicis facinꝰ eiꝰ deletũ ñ ẽ. Ideo orat ut
penitꝰ pom̃ eiꝰ deleat᷑ ⁊ dignꝰ sit accedeꝰ ad faciem

Expanded text:
 spiritum sanctum tuum ne auferas a me. hic sensus est, quem supra memoraui, quia securus de uenia sollicitus est de reformatione. cui enim ignoscitur solum, solet a facie domini secerni. quamuis enim non in illum uindicetur. in animo tamen domini uel iudicis facinus eius deletum non est. ideo orat, ut penitus peccatum eius deleatur et dignus sit accedere ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ iustã ⁊ salutarẽ cathedre auͣctẽ sigͣuit. Iud
ĩiũste. Hinc ẽ unde ⁊ daniel. dei ẽ ait regnũ ⁊ cui
ut ab ip̃o rege dĩ auc̃tas incipiat ⁊ currat ꝑ cũctos
ꝙͣuis freq̃nt̾ mũdꝰ hoc nõ iñtelligat ⁊ alii se subici¬
at in pocestate positus ꝙͣ debet. Tñ ħ institutio ẽ
ut unus sit qui timeatur. uͥ gͦ ħ institutõ ñ ẽ ibi
cathedra pestilentie reꝑit᷑. Nusꝙͣ uniꝰ dĩ auctoritas
abnuit᷑ nisi apd̾ eos qui multoꝵ deoꝵ p̃dicãt metũ
⁊ reue̾nciã. hii st̃ qͥ in cathedra pestilencie sedent.
qr qd̾ pontifices eoꝵ p̃dicãt mors ẽ. ħ eĩ docens ut

Expanded text:
it. illuiniuste. hinc est unde et Danihel: dei est, ait, regnum et cui ut ab ipso rege dei auctoritas incipiat et currat per cunctos. quamuis frequenter mundus hoc non intellegat et alii se subiciat in potestate positus quam debet, tamen institutio est ut unus sit, qui timeatur. ubi ergo haec institutio non est, ibi catedra pestilentiae repperitur. nusquam unius dei auctoritas abnuitur, nisi apud eos, qui multorum deorum praedicant metum et reuerentiam. hi sunt qui in catedra pestilentiae sedent, quia quod pontific
Abbreviated transcription (Latin):
carni eiꝰ se insere̾ ⁊ delictoꝵ qͣdã sb̾tilitate oblec¬
tam̃ta sugge̾re. ꝑ qd̾ captũ hoĩem spoliat uita. q̃m
rem magr̃ gentiũ memorans. Uideo aut̃ iñqͥt
aliã legẽ ĩ m̃bris meis repugnantẽ legi m̃tis mee.
ut hoc ꝯtuens udex dolenti cͥcũuentũ se porugat
manũ. Et seqͣ Ecce eĩ ui̾tatẽ dilexisti. Qr gͦ uero
uĩtatẽ diligis iaͥt sb̾uenio roganti. ⁊ quẽ stis iã¬

Expanded text:
carni eius se inserere et delictorum quadam subtilitate obleccarni eius se inserere et delictorum quadam subtilitate oblectamenta suggerere, per quod captum hominem spoliat uita. quam rem magister gentium memorans: uideo autem, inquit, aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis. meae, ut hoc contuens iudex dolenti circumuentum se porrigat manum. Et sequitur: ecce enim ueritatem dilexisti. quia ergo ueritatem diligis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit d̾s bñ uiuentib ⁊ qr in eo ꝑdurãt uiudicã
illũ m̃dacẽ. Nõ eĩ credũt male uiũdo uã eẽ que
ꝓmisit. Idcͥco petit rex dauid ut uĩcat hoc deus
qd̾ putãt hoĩes . ⁊ det q̃ ꝓmisit. ut erubesdant
qui dũ ñ s̾u̾ant mandata iudicant illũ ñ datu¬
rũ. et seqͣ. Ecce eĩ iñ iniqͥtatib ꝯceptꝰ sũ. Nũt hoc
adiecto cam̃ ⁊ infirmitatẽ hũani geni̾s memorat.
qr facile ẽ hoĩ pͨcare. ut exam̃ ctͥa se iudicis miti¬
get. p̾me eĩ cause facit m̃tionẽ ex qͣ p̃uaricando
adam genꝰ humanũ obnoxiũ Recit pccõ. Sensu .n.
⁊ fallacia inimici iniqͥtatẽ ꝯcipiendo oẽ sem̃ suũ
iniquitati s̾iecit. Ut ex eo ões ꝑ traducẽ geniti
ptõ eẽnt obnoxis: ꝓpte̾a adiecit. Et ĩ delictis con¬
cepit me matꝰ mea. ut ab adam diriuatõ facta
pccĩ conceptis ⁊ natis ĩpedim̃to eiꝰ eẽt ad bonam
ẽ dyabłs sb̾iecto sͥ pͥmo hoĩe potestatẽ accepit

Expanded text:
t quia in eo perdurant, iudicant illum mendacem. non enim credunt male uiuendo uera esse quae promisit. idcirco petit rex Dauid ut uincat hoc deus, quod putant homines, et det quae promisit, ut erubescant qui, dum non seruant mandata, iudicant illum non daturum. Et sequitur: ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. nunc hoc adiecto causam et infirmitatem humani generis memorat — quia facile est homini peccare —, ut examen circa se iudicis mitiget. primae enim causae facit mentionem, ex qua praeuaricando Adam genus hominum obnoxium fecit peccato. suasu enim et fallacia inimici iniquitatem concipiendo omne semen suum iniquitati subiecit, ut ex eo omnes per traducem geniti peccato essent obnoxii. Propterea adiecit: et in delictis concepit me mater mea, ut ab Adam deriuatio facta peccati conceptis et natis inpedimento esset ad bonam est diabolus, subiecto sibi primo homine potestatem accepit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ⁊̃ in ceta̾s ꝑtes extendit᷑ ꝑ qͣs ĩpietates sue legiᷤᷤ
ostendat. Nã iussu iezabel antistites iniqͥtatis in
cathedra pestilentie sederũt. qui adu̾sus ĩocentem
naboth cũ iudices ñ eeñt pͣua meditantes sb̾ ordi¬
natis falsis testib mortis tulerũt suĩam. Unde ĩ
alio psalmo dic̃. ⁊ cũ ĩpus nõ sedebo. ħ eĩ iudiciũ

Expanded text:
 in ceteras partes extenditur, per quas impietatis suae leges ostendat. nam iussu Iezabel antestites iniquitatis in catedra pestilentiae sederunt, qui aduersus innocentem Nabuthae, cum iudices non essent, praua meditantes subornatis falsis testibus mortis tulerunt sententiam. unde in alio psalmo dicit: et cum impiis non sedebo. hoc enim iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
plus fecĩt dom̃ aũ ꝑentes aũ fr̃es ail cognatos ꝙͣ
me ñ ẽ me dignꝰ. Quał gͦ abrahã ⁊ cꝰ̾ mi̾ti ẽ qͥ ante
deuote excoluit uͭ uideat᷑ ab ħ didicisse apłs hanc
p̃dicandã. deinde ꝓuectꝰ annis sic multiplicare cre¬
didit sem̃ suũ qd̾ prudentib mũdi stultũ uidet᷑¬

Expanded text:
 aut parentes aut fratres aut cognatos quam me, non est me dignus. qualis ergo Abraham et cuius meriti est, qui ante deuote excoluit, ut uideatur ab hoc didicisse apostolus hanc praedicandam. deinde prouectus annis sic multiplicari credidit semen suum, quod prudentibus mundi stultum uidet
Abbreviated transcription (Latin):
qui tm̃ amico dĩ p̃ponit᷑ ⁊ fideli q̃ a deo ut amore eiꝰ
nͨ filiũ suũ carissimũ dubitaret occide̾ hõ putetur.
Qua eĩ iustĩa quibꝰ oꝑib plus possit me̾ri ꝙͣ me¬
ruit abrahã. nͨ eĩ erat plus qd̾ face̾t ad ꝯm̃datõ¬
nẽ mĩtoꝵ qd̾ fac̃ abraham. pͥmũ eĩ cũ nestiret

Expanded text:
um amico dei praeponitur et fideli usque adeo, ut amore eius nec filium suum carissimum dubitaret occidere, homo putetur. qua enim iustitia, quibus operibus plus posset mereri, quam meruit Abraham? nec enim erat plus quod faceret ad commendationem meritorum, quam fecit Abrabam. primum enim, cum nesciret
Abbreviated transcription (Latin):
recuꝑar hoĩb. Qr sic̃ in pͥncipio ĩ adam dĩ fuit
ymago ut cognitõ eiꝰ eẽt in t̾ris. Ita post ruinas
humani geni̾s ⁊ obliuionẽ ueri ĩ abrahã reformatũ
ẽ. ut ab ip̃o fides in dm̃ cepta iterũ g̾minar ĩ fru¬
ctũ. Unde ñ ÷ absurdũ ut ex nõie eiꝰ plebsab eo cepta
uocabulũ sortiret᷑. S ne forte pp̃ nom̃ heber scrupulũ
patiant᷑ qr magis hebreis heber sonat nom̃ qr hebrei
dicũt᷑ ñ hebrei recognostant. itm̃ qr hebrei .i. non
hẽbit ex hac ꝑte uictoriam nͥ is qͥ ꝑ ordinẽ reddita
rõne ostendit. umꝰ eẽ qd̾ asserit. Qui eĩ in una re
par ẽ. par eẽ dicendꝰ ẽ si iñ altera ĩeqͣlis fui̾t ĩuentꝰ
Nam pp̃ sonĩ ĩmutata ÷ litta̾ ut hebrei ꝓ habrei
dice̾̃nt᷑. qr meliꝰ sonat. Qm̃ ⁊ ex uida ñ iudai diꝯͣ

Expanded text:
us, quia, sicut in principio in Adam dei fuit imago, ut cognitio eius esset in terris, ita post ruinas humani generis et obliuionem ueri in Habraham reformatum est, utab ipso fides in deum iterum coepta germinaret in fructum. unde non est absurdum ut ei nomine eius plebs ab eo coepta uocabulum sortiretur. Sed ne forte propter nomen Heber scrupulum patiantur, quia magis Hebreis Heber sonat nomen, quia Hebrei dicuntur, non Habraei, recognoscant iterum quia Hebrei, non habebit ex hac parte uictoriam, nisi is qui per ordinem reddita ratione ostendit uerum esse quod asserit. qui enim in una re par est, perdidisse dicendus est, si in altera inaequalis fuerit inuentus; nam propter sonum inmutata est littera, ut Hebrei pro Habraei dicerentur, quia melius son
Abbreviated transcription (Latin):
uet᷑ pr̃is ⁊ filii. Nã data lex ẽ ꝑ moysen ut qͣi pe¬
dagogꝰ eẽt hoib erudiens eos ⁊ pp̃ans eos magistra
iustĩa ut digni si̾e̾nt ad expiand̾ annũ dnĩ ⁊ diem
retributõis. ut qui sb̾ spe futuri xp̃i fideles suissẽt
susciꝑent eũ ⁊ possent ade pccm̃ effug̾e̾ de suis se-¬
curi. qr aduẽtus eiꝰ qũe sꝑauerũt daturꝰ illis esset
mĩam. De hiis in quibꝰ subreptũ ẽ ilł ut delinq̃rẽt.

Expanded text:
uetur patris et filii. nam lex data est per Moysen, ut quasi pedagogus esset hominibus erudiens eos et praeparans magistra iustitia, ut digni fierent ad excipiendum annum domini et diem retributionis, ut, qui sub spe futuri Christi fideles fuissent, susciperent eum et possent Adae peccatum effugere de suis securi, quia aduentus eius, quem sperauerant, daturus illis esset misericordiam de his, in quibus subreptum est illis ut delinquerent.
Abbreviated transcription (Latin):
nam natituã sub̾am. Suꝑna ẽ qͣ constat celum.
Infn̾a aut̃ ꝯccetio ẽ quedã feculenta q̃ ꝓficit
in aridam q̃ d̾r t̾ra. et renebras. Unde dic̃ in ysaia
ꝓpħa. Ego d̾s qui feci lucẽ ⁊ creaui tenebras.
sic̃ quib̾dã uiͣ glacies ẽ aquaꝵ ⁊ iõ firmam̃t d̾r
qr ꝯcretis diuinitꝰ aqͥs fixmam̃tũ. qd̾ ab oculendo
uł celando appłłatũ ẽ celũ. Itaq pp̃ qd̾ aqͣ mai̾¬

Expanded text:
nam substantiam. superna est, qua constat caelum; inferna autem concretio est quaedam faeculenta. quae profecit in aridam, quae dicitur terra, et tenebras. unde dicit in Eseia profeta: ego deus, qui feci lucem et creaui tenebras, sicut qucretis diuinitus aquis firmatum est, quod ab occulendo uel celando appellatum est caelum. itaque propter quod aqua mai
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ dicente scͥptura. tũc uidebit illũ oĩs oculus
⁊ plangẽt se suꝑ illũ õs trib t̾re. ⁊ qui illum
pliare solẽ ⁊ lunã cecinit scͥptura Rit eĩ int̾ ceta ꝓsaias
dicens. Ericq suꝑ oẽm mõtẽ excelsũ ⁊ ĩ oĩ loco
excelso a quo ꝑambulãs in die illa cũ ꝑierint
multi ⁊ cecidu̾nt turres. ⁊ exit lumẽ lune tͭ lum̃¬

Expanded text:
ic dicente scriptura: tunc uidebit illum omnis oculus et plangent se super illo omnes tribus terrae et qui illum pliari solem et lunam cecinit scriptura? ait enim inter cetera Eseias dicens: eritque super omnem montem excelsum et in omni loco excelso aqua perambulans in die illa, cum perierint multi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Mie ẽ ħ inimicicia adu̾sus abraham q̃ emulatõ
q̃ iob tractant immiti ⁊ adͥ sẜ his nͥ qui silii eiꝰ dicũt᷑
Quid ẽ in quo displicet abrahã ut głia ħ aliena ab
eo putet᷑. ⁊ qͥd ẽ qd̾ placeat iñ heber ut pͥmatum
istũ hr̃e dicatꝰ cuiꝰ si ꝯu̾satio si possit inqͥri ĩueniret᷑
forre ꝙ pdola coluiss sicut thara ⁊ nachor ⁊ putꝰ na¬
chor quos ꝯstat ñ longe ab eo suisse sic testatur
ihesus naue. qr ydola coluerũt. an cte qͥ ex diũso st
ostendant. qua rõne uendicind̾ ẽ ħ heb ne forte a
nob̾ scͥpture ⁊ qͥd unicuiq debeat᷑ ĩ aratulo ẽ. Si
eĩ ex salomone putant hoc deb̾e defendi infirmũt
rꝓbabile ẽ. Tũc eĩ rite noĩ eiꝰ uendicaret᷑ si cause

Expanded text:
ia adversus Abraham, quae aemulatio, qua ei obtrectant inimici; et qui sunt hi, nisi qui filii ejus dicuntur? Quid est in quo displicet Abraham, ut gloria haec aliena ab eo putetur? Et quid est quod placeat in Heber, ut primatum istum habere dicatur? cuius si conuersatio possit inquiri, inueniretur forte idola coluisse sicut Thara et Nachor et pater Nachor, quos constat non longe ab eo fuisse, sicut testatur Hiesus Naue, quia hi idola coluerunt. Aut certe qui ex diuerso sunt, ostendant qua ratione uindicandum est hoc Heber, ne forte a nobis scripturae et quid uni cuique debeatur in propatulo est. si enim ex solo nomine putant hoc debere defendi, infirmum et inprobabile est. tunc enim rite nomini eius uindicaretur, si causae
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩcũ diem si gͣuit dicens. hinc dauid pͥi a sabbĩ. Eũ ẽ
dicit᷑ huic dauid ad eũ ꝑtim cuiꝰ hic dauid ht̃ ꝓmaginẽ.
de quo dicit ꝓpħa. et puer ms̃ dauid pascit illos. pͥma
aut̃ sabb̾i. pͥma feria ẽ. Post sabb̾m eĩ pͥmꝰ dies dnĩtꝰ e
asfirmãde eunͣgelio ⁊ dicente. p̾ma sabb̾i aut̃ uenit
maria magdalene ⁊ altã maria ad sepulchrũ ⁊c̾. In
dinis psalmꝰ exponẽt᷑ : a ꝑsona dĩ ⁊ pr̃is iniciũ fecit. uͭ
iu̾titis sacͣm̃tũ ñ sñ ordine maĩfestaret᷑ hoĩb. Nisi ẽĩ¬

Expanded text:
nicum diem significauit dicens: huic Dauid prima sabbati. cum enim dicitur: huic Dauid, ad eum pertinet, cuius hic Dauid habet imaginem, de quo dicit profeta: et puer meus Dauid pascit illos. prima autem sabbati prima feria est. post sabbatum enim primus dies dominicus est adfirmante euangelio et dicente: prima autem sabbati uenit Maria Magdalene et altera Maria ad sepulcrum, et ceterdinis psalmus exponeretur, a persona dei et patris initium fecit, ut ueritatis sacramentum non sine ordine manifestaret
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco ħ inqt in bethania gesta st̾ tͣns iordanẽ
ubi erat Ioħes baptizans. postera die uidit ih̾m
uenientẽ Nũqͥd dixit postera nocte. Itm seqͥt᷑. Se¬
q̃nti die uoluit ꝓficisci in galyleam. ⁊ ĩ subsͨtis.
⁊ die t̾tio nuptie fcẽ st̾ in chana galylee. Ecce u̾q
regnũ hñt. Hyspani. ⁊ galli ⁊ affei. ⁊ cetiꝰ sb̾sti eis
sb̾ eoꝵ noĩe romani uocant᷑. Ita ⁊ nox qr subita ẽ
diei sb̾ eiꝰ noĩe continet᷑. S inde quidã fallũt᷑ qr
iudei in sabb̾m uesꝑe iũbent᷑ intrare ñ ꝯsid̾antes
cur ita mandatũ sit. Nam utiq pridie nccẽ hñt
eme̾ sͥ estas ⁊ pp̃arare in sabb̾m ⁊ lautum ire. Nũqͥd
possent ħ nocte fac̾e̾ ut orto die intrarent ĩ sabb̃m.
Dñs c̾te uesꝑe resurrexit. ⁊ diei deputat᷑. In die

Expanded text:
alio loco: haec, inquit, in Bethania gesta sunt trans Iordanen, ubi erat Iohannes baptizans. postera die uidit Iesum uenientem. numquid dixit: \'postera nocte\'? iterum sequitur: sequenti die uoluit proficisci in Galileam, et in subiectis: et die tertia nuptiae factae sunt in Channan Galileae. Ecce ubique regnum habent, Hispani et Galli et Affri et ceteri subiecti eis sub eorum nomine Romani uocantur; ita et nox, quia subsub eius nomine continetur. sed inde quidam falluntur, quia Iudaei in sabbatum uespere iubentur intrare, non considerantes cur ita mandatum sit. nam utique pridie necesse habent emere sibi escas et praeparare in sabbatum et lautum ire. numquid possent haec nocte facere, ut orto die intrarent in sabbatum? dominus certe uespere resurrexit et diei deputatur. in die
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾ra añ hoĩem ⁊ petora ⁊ cetã aĩancia ⁊ tñ sb̾iecta
st̃̾ hõi. ñ gͦ idcͥto nox p̃f̾r̾i debet diei qr añ legũt᷑ ⁊
tenebre. cũ appareat ⁊ dignitate lum̃ tenebris ⁊
tẽꝑe diẽ nocti añponi. Sicut eĩ supͣ ostensũ ẽ. cum
eeñt tenebre fcã ẽ lix. ⁊ applłauit d̾s lucẽ diem. ⁊
tenebras appłłauit noctẽ. ⁊ frm̃ ẽ uesp̃e ⁊ fcm̃ est¬

Expanded text:
et terra ante hominem et pecora et cetera animantia et tamen subiecta sunt homini. non ergo idcirco nox praeferri debet diei, quia ante leguntur tenebrae, cum appareat et dignitate lumen tenebris et tempore diem nocti anteponi. sicut enim supra ostensum est, cum essent tenebrae, facta est lux. Et appellauit deus lucem diem et tenebras app
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝑacto fact̾ ẽ uesꝑ. ⁊ cũ post uesꝑũ illuxisset
fcũs ẽ dies pͥmꝰ nocte tͣnsacta. ut diem seq̃retur
eẽ diei. Tũc eĩ ꝯsũmat᷑ dies cũ tͣnsit ⁊ nox. r eniq
sic dicimꝰ. annꝰ dies ht̃. cccheu. ñ utiq sñ noctib
eũ eĩ dies dñis ibidem ꝯputamꝰ ⁊ noctes. Sub au̾cte
bulo noctis ꝯputaret᷑ ⁊ dies. Qͥs ⁊ eĩ hõim dicat
post qͥnq noctes uidebo te. ⁊ nõ post qͥnq dies. nec
legisse nos meminimꝰ alicubi noctẽ añ diẽ sigͥficatã.
m̃to celi ⁊ luceant suꝑ t̾rã. lũiare marꝰ inchaatõe

Expanded text:
suo peracto, factus est vesper. Et cum post vesperum illuxisset, factus est dies primus nocte transacta, ut diem sequeretur esse diei. Tunc enim consummatur dies, cum transit et nox. Denique sic dicimus: <annus dies habet CCCLXV\', non utique sine noctibus. cum enim dies dicimus, ibidem cohputamus et noctes. sub auctoribulo noctis conputaretur et dies. quis etenim hominum dicat: post quinque noctes uidebo te\\ et non: \'post quinque dies\'? nec legisse nos meminimus alicubi noctem ante diem significatam. mento caeli sic, ut luceant super terram; luminare maius in inchoationem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ornatũ totiꝰ mũdi. Sic̃ eĩ ad ornatũ domꝰ ꝑtin
si camera eiꝰ hẽat auro distincta laq̃aria. Ita ⁊ m̃do
ornatũ p̃stent srelle diu̾sa luce fulgentes. luci itaq
q̃ stã ÷ p̾or pͥor ẽ additꝰ splendor solis. Ita ut ꝯnexa
sint ħ ⁊ ĩdiuidua. Nocti aut̃ q̃ erat tenebrosa datũ
ẽ luminare. ut qr qͣrtadecima fuit luna qñ ftã est
sic ait luminare minꝰ in ĩchoatõnẽ noctis. stã
maiꝰ qd̾ solẽ dicimꝰ man in inicio diei qr simł
cũ luce pͥore ꝯcretꝰ ẽ. Trib igiͣ dieb sñ lumina

Expanded text:
 ad ornatum totius mundi. sicut enim ad ornatum domus pertinet, si camera eius habeat auro distincta laquearia, ita et mundo ornatum praestant stellae diuersa luce fulgentes. luci itaque, quae facta est prior, est additus splendor solis, ita ut conexa sint haec et indiuidua; nocti autem, quae erat tenebrosa, datum est luminare. et quia quarta decima fuit luna, quando facta est, sic ait: luminare minus in inchoationem noctis; facta maius, quod solem dicimus, manet in initia diei, quia simul cum luce priore concretus est. Tribus igitur di
Abbreviated transcription (Latin):
Q ĩ sex inqͥt dieb fecit dñs d̾s tuus celũ ⁊ trã mare
⁊ oĩa q̃ ĩ eis st̾. Primo eĩ ĩ loco sic debuerũt fi̾ ut
sentirẽt ac scirent qr ftã st. Qñ eĩ ñ se oĩa sił uidert̃.
s unũ hodie. cras altm̃ cognount. Inicio se contineꝰ
nͨ᷑ posse et̾nitatẽ suspicari. ubi se ꝑtibꝰ ĩuicẽ recog¬
noscũt. Nã si oĩa simł extitissẽt ñ eẽt eis sensus
infirmitatis.S putarẽt se nõ cepisse. Que eĩ u̾bo
dĩ sb̾ito simł existũt ñ se fi̾ senniũt. nͥ aliud añ se
putet se infectũ maiora post se fcã c̾nendo hoc
credit de se qd̾ uidet ĩ altm̾ pociorẽ. Deniq lum̃

Expanded text:
 in sex, inquit, diebus fecit dominus deus tuus caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt. primo enim in loco sic debuerunt fieri, ut sentirent ac scirent quia facta sunt. quando enim non se omnia simul uiderunt sed unum hodie, cras alterum, cognouerunt initio se contineri nec posse aeternitatem suspicari, ubi se partibus inuicem recognoscunt. nam si omnia simul exstitissent, non esset eis sensus infirmitatis, sed putarent se non coepisse. quae enim uerbo dei subito simul existunt, non se fieri sentiunt, nisi aliud ante se ctum est putet se infectum maiora post se facta cernendo, hoc credit de se quod uidet in alterum potiorem. denique lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpaginaret. quo ꝯpacto ⁊ oĩb ornatib decorato
⁊nccͣis honestato. post ħ hoĩem fecit qͥ syueret᷑
eo ⁊ om̃ib q̃ in illo st̾. Nam cũ oĩa suꝑ t̾ram
ex aquis ⁊ t̾ra ꝙ duci iussiss. hoĩem tñ ut fac̾e̾t
lĩmũ t̾re manib app̃hendisse descͥlut᷑ ut multũ
diffr̾e hõiem ab hus̃ q̃ fecãt docẽt. Ad honorẽ

Expanded text:
paginaret, quo conpacto et omnibus ornatibus decorato et necessariis honestato post haec hominem fecit, qui frueretur eo et omnibus quae in illo sunt. nam cum omnia super terram ex aquis et terra produci iussisset, hominem tamen ut faceret, limum terrae manibus adprehendisse describitur, ut multum differre hominem ab his, quae fecerat, edoceret. ad honorem
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑiũ gͦ ⁊ claritatẽ qr illuĩatus ẽ mdus saluator
ñ ⁊ passus ẽ ⁊ resurrexit qr quartadecĩma lu
tẽꝑa ⁊ annos. Ut aut̃ uno atq eodẽ mͦ mimiine
celebrat᷑ cursus facit lune ĩ detmentis ⁊ cremẽns
berra aut̃ erat inuisibilis ⁊ ĩ cõposita. Maĩfestũ ẽ¬
qr t̾ra pꝰqͣm fcã ẽ ĩuisibilis ⁊ ĩcõposita. Tegebat᷑ eĩ
abyssũ. T̃enebras dicit fuisse suꝑ abyssũ .i. supet
ĩmensam ex oĩ ꝑte aqͣm. Et sp̃t dĩ suꝑfebat᷑ suꝑ¬

Expanded text:
cipium ergo et claritatem, qua inluminatus est mundus, saluator noster et passus est et resurrexit. quia quarta decima luntempora et annos. ut autem uno adque eodem modo minime celebretur, cursus facit lunae in detrimentis et crementis. Terra autem erat inuisibilis et inconposita. manifestum equam facta est, inuisibilis erat et inconposita. tegebatur eniabyssum. tenebras dicit fuisse super abyssum, id est super inmensam ex omni parte aquam. Et spiritus dei su
Abbreviated transcription (Latin):
rent cõcauũ eiꝰ ut eẽt qiͣ domꝰ munita atq firma¬
ta ut securi eent hĩtantes ĩ ea. Tertio die iussit
ogregari aqͣm q̃ erat sb̾ celo. hoc÷ intͣ capacitatẽ
sirmam̃ti iñ ꝯgregatõnẽ unã ut appare̾t arida
q̃ ẽ t̾ra. ⁊ fim̃ ẽ sic. Exhausta eĩ latitudine terre
stm̃ ẽ uelut alueu̾ in quo dem̾ge̾t᷑ oĩs aqͣ que
exat intͣ firmam̃tũ ⁊ tũc apparuit arida. Recedẽ¬

Expanded text:
rent concauum eius, ut esset quasi domus munita adque firmata, ut securi essent habitantes in ea. Tertio die iussit congregari aquam quae erat sub caelo, hoc est intra capacitatem firmamenti, in congregationem unam, ut appar et factum est sic. exhausta enim latitudine terrae factum est uelut alueum, in quod demergeretur omnis aqua, quae erat intra firmamentum, et tunc apparuit arida. receden
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suꝑ creaturã hĩlitam sp̃italit̾ uult intelligi. totĩ
aut̃ dei ẽẽ sigͣns. dei hũc qui suꝑ aqͣs fe̾bat᷑ sp̃m̃
uotat. ut pͣuam asseueratõnẽ ꝯuellat. qua quidã
utunt᷑ dicentes aliqͥd eẽ qd̾ nõ sit dĩ. Nam nec
ordinis nͨ rõnis ẽ ut suꝑ aqͣs sp̃t sc̃s fuisse di¬
oẽs potestates ⁊ pͥncipatꝰ ⁊ simł suꝑ õs potenciaᷤᷤ

Expanded text:
gi, totum autem dei esse significans dei hunc, qui super aquas ferebatur, spiritum uocat, ut prauam adseuerationem conuellat, qua quidam utuntur dicentes aliquid esse quod non sit dei. nam nec ordinis nec rationis est, ut super aquas spiritus sano
Abbreviated transcription (Latin):
rante ꝑftã. pp̃ qd̾ eĩ diu̾sis opĩonib hoĩes fal¬
lebant᷑ in causa m̃di. Moyses deo se ĩspn̾ante
ostendit q̃ eẽt ratio mũdi. Quib̾dã eĩ uidebat᷑
iniciũ nõ hr̃e. Aliis iniciũ quidẽ hr̃e. S ab an¬
głis quibdam fabricatꝰ eẽ. Nõ nullis uoꝰ far siłr¬
s a scła quid̾ qui ẽ ⁊ d̾s porestatis adu̾se. Pauci
aut̃ de origine ui̾tatis traducẽ seq̃ntes dm̃ opi¬
ficem eiꝰ asse̾bant. Hoꝵ gͦ cãm diu̾sitatis qͥ falsa
opĩone trahebant᷑. coactus ẽ moyses q̃ eẽt cã
huiꝰ uo̾ ostende̾. ne filii isrł erepti de pocestate
Hii eĩ antiqͥtus p̃ceti̾s uane philosophie oꝑam
dabant. Deniq moyses ꝑ id ꝙ a filia pharaonĩ
ad optatũuis indebat᷑ eruditꝰ ẽ ĩ oĩ sapia egyꝑtõꝵ.
Quid gͦ ẽ ꝙ dicit. In pͥnciͦ fecit d̾s celũ ⁊ t̾eam:¬

Expanded text:
ropter quod enim diuersis opinionibus homines fallebantur in causa mundi, Moyses deo se inspirante ostendit quae esset ratio mundi. quibusdam enim uidebatur initium non habere; aliis initium quidem habere, sed ab angelis quibusdam fabricatus esse; nonnullis uero fa a Sacla quodam, qui esset deus potestatis aduersae; pauci autem de origine ueritatis traducem sequentes deum opificem eius adserebant. horum ergo causa diuersitatis, qui falsa opinione trahebantur,. coactus est Moyses quae esset causa huius uera ostendere, ne filii Israhel erepti de potestate hi enim antiquitus prae ceteris uanae filosofiae operam dabant. denique Moyses, per id quod a filia Faraonis adoptatiuus uidebatur, eruditus est omni sapientia Aegyptiorum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi ⁊ adĩpleta ẽ. solẽ ⁊ lunã ñ minui s ꝯtenebrari le¬
gamꝰ. nisi plane solẽ ⁊ lunã sc̃is ꝯꝑatis intlłigamꝰ.
uelut luminaria uideant᷑. Et ĩ euũgłio. tũt iussi
inqͥt sulgebũt sic̃ sol. Dñs eĩ oꝑa iusta lumen
applł̾at. Sic .i. ait. luceat lum̃ ur̃m corã hõilꝰ ut
ẽ. Hii gͦ qui oĩb suis de̾lictis dñm seqũnt᷑ iusti¬
cie ⁊ scĩtatis cã sołi ⁊ lune cõꝑant᷑ septies honora¬
ti sic̃ dic̃ dñs. Nemo ẽ qui relinqͥt domũ aut
uxorẽ aut filios aut agͦs qͥ ñ recipiet septies tm̃
in hoc scło. Qͥ gͦ ad p̃sens septies honorãt pot̃
futuri credant᷑ ut resurrectio ooꝵ soli ꝯpat᷑ ac
lune. ceto̾ꝵ uo̾ sic̃ stelle sũt. Claritas gͦ scõꝵ que
ut qͥ hic claritatẽ lune ht̃ ĩ suturo solis accipiat.¬
⁊ qui hic soli ꝯꝑat᷑ septies tm̃ futuris credatur

Expanded text:
populi et adimpleta est, solem et lunam non minui, sed contenebrari legamus? nisi plane solem et lunam sanctis conparatos intellegamus, uelut luminaria uideantur, et in euangelio: tunc iusti, inquit, fulgebunt sicut sol. dominus enim opera iusta lumen appellat; sic enim ait: luceat lumen uestrum coram hominibus, ut  qui omnibus suis relictis, Dominum sequuntur, justitiae et sanctitatis causa, soli et lunae comparantur septies honorati; sicut dicit Dominus, Nemo est qui relinquat domum, aut uxorem, aut filios, aut agros, qui non recipiet septies tantum in hoc saeculo . Qui ergo ad praesens septies honorantur, pofuturi credantur; ut resurrectio eorum soli comparetur ac lunae; ceterorum uero sicut stellae sunt. claritas ergo sanctorum, quae ut qui hic claritatem lunae habet in futuro solis accipiat claritatem et qui hic soli conparatur septiens tantum futurus credatur
Abbreviated transcription (Latin):
turres. hũs gͦ ꝑ incredulitatẽ ruentib alii sur¬
ꝑ negłiam. Unde saluator in iudicio ait. Ego ueni
ĩ hũc mũdũ ut qui ñ uident uideant. ⁊ qui uident
ceci fant. ut qui ꝑ legis culturã ⁊ ꝑiciam lumine
uide̾nt᷑ ꝑ incredulitatẽ cecarent᷑. ceci uo̾ .i. ĩꝑiti uł¬

Expanded text:
\'turres\'. His ergo per incredulitatem ruentibus alii suraegri per neclegentiam. unde saluator: in iudicio, ait, ego ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant, ut qui per legis culturam et peritiam lumina uiderentur per incredulitatem caecarentur, caeci uero, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
ostende̾t q̃ caput intlłigat᷑ eẽ ip̃uis node. Igiꝰ ratõ
hoĩs ẽ cã qua constat. constat aut̃ ex .iiiiͬ. elem̃tis.
tra. aere. aqua. igne. deo auctore dũtaxat. qͥntꝰ est
aĩmꝰ qiͣ auriga ut ss ꝯcretũ ⁊ ꝯfiguratũ corpꝰ agit
nũcupam᷑. hoĩes eĩ uocant᷑ pp̃ humũ. unde pr̃ nr̃ fo¬
rinsecꝰ originẽ ht̃. Igt᷑ causa rratiõ facit ut ex nõie
alicꝰ cetĩ sb̾sistentes sb̾ eodẽ nõie appellent᷑ ip̃m signi¬
ficantes in sese. Qͣmob rem uideamꝰ si ꝯgruit sic̃ qͥdam
abraham. Qd̾ si eẽt um̾ debe̾nt hñ qui de tribu heb̾
st̾ post ip̃m eodẽ noĩe nũcupari. ab heber eĩ septima
gnãtõne natus ẽ abrahã. Si gͦ suꝑ abrahã uł ip̃e abra¬
ham hebreꝰ dcũs ẽ: sñ dubio hebrei ab heber nũdu
pantꝰ. Si aut̃ nõ legit᷑ suꝑ abrabam dcõs hebreos.
s pos̃t abrahã. ñ iam utiq ex heber. s abrabam
dicũt᷑. hebrei qͥpe cũ filii abrahã pͥmo hoc node ap¬

Expanded text:
ostenderet, quae caput intellegatur esse ipsius nominis. igitur ratio hominis est causa qua constat. constat autem ex quattuor elementis, terra aere aqua igne, deo auctore dumtaxat; quintus est animus quasi auriga, ut concretum et figuratum corpus agitet nuncupamur. Homines enim vocamur propter humum, unde pater noster forinsecus originem habet. Igitur causa et ratio facit ut ex nomine alicujus caeteri subsistentes sub eodem nomine appellentur, ipsum significantes in sese. Quamobrem videamus si congruit, sicut quidam Abraham. Quod si esset verum, deberent hi, qui de tribu Heber sunt, post ipsum eodem nomine nuncupari: ab Heber enim septima generatione natus est Abraham . Si ergo super Abraham, vel ipse Abraham Hebraeus dictus est; pantur; si autem non legitur super Habraham dictos Hebreos, sed.post Habraham, non iam utique ex Heber, sed ab Habraham dicuntur Hebrei, quippe cum filii Habrahae primo hoc nomine ap
Abbreviated transcription (Latin):
offerre. qñ aut̃ arbitrio suo ħ offe̾bant. taha de¬
buerãt offr̾e ex quibꝰ obseqͥũ iñ se dei ostende̾nt.
S qr animꝰ illoꝵ cupiditate ydoloꝵ errabat incõ¬
sidãte ħ agebant. Igit᷑ duplici gne̾ exꝓbrant᷑. qr et
iniqͣ agentes deo audebant offr̾e ⁊ q̃ indigna erãt
ies sac̾ficia dedissẽ utiq holocaustis ñ delectabi̾s
Sacͥficiũ deo sp̃c ꝯtribulatꝰ cor ꝯtritũ ⁊ hũiliatũ
d̾s ñ despicies sꝑnit. Deniq dicit samuel ad sauł.
qui cũ ꝯtẽpsiss p̃ceptũ dñi sacͥficio dm̃ putabat po¬
sse placari. Non .n. inqͥt uult d̾i sacͥsiciũ mag̃ ꝙͣ
audire uocẽ suã. ⁊ scͥpnira dicit. mĩam uolo mag̃¬

Expanded text:
offerre: quando autem arbitrio suo haec offerebant, talia debuerant offerre, ex quibus obsequium in se dei ostenderent. sed quia animus illorum cupiditate idolorum errabat, inconsiderate haec agebant. igitur duplici genere exprobrantur, quia et inique agentes deo audebant offerre et quae indigna erant isses, sacrificia dedissem utique; holocaustis non delectaberis. sacrificium deo spiritDeus non spernit . Denique dicit Samuel ad Saül, qui cum contempsisset praeceptum Domini, sacrificio Deum putabat posse placari, Non enim, inquit, vult Deus sacrificium magis, quam audiri vocem suam . Et Scriptura dicit, Misericordia