comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semegẽ filiũ heli. S hebreus ille cuiꝰ inplurunis
locis istiꝰ libri sensũ exposui tres istos arbitͣtꝰ ẽ eẽ
abisai filiũ saruiȩ. ⁊ subbochai usatiten.⁊ iona¬
than filiũ semma frĩs dd. qͥ sup̃ cõmemorati
sunt in p̃liis philistinoꝵ. Cuiꝰ sensui fauere
mͥ iudet᷑ scͥptura. q̃ ita concludit narrationẽ
de p̃dictis trib uiris aq̃m dd̃ ifferentil Abisai¬

Expanded text:
Semegem filium Heli. Sed Hebraeus ille, cujus in plurimis Semegem filium Heli. Sed Hebraeus ille, cujus in plurimis locis istius libri sensum exposui, tres istos arbitratus est fuisse Abisai filium Sarviae, et Subbochai, Usathiten, et Jonathan filium Semma fratris David, qui supra commemorati sunt in praeliis Philistinorum, cujus sensui favere mihi videtur Scriptura, quae ita concludit narrationem de praedictis tribus viris aquam David afferentibus
Abbreviated transcription (Latin):
inualle fixa. usq ad ciuitatẽ bethleem: q̃ ab
iherosolunis ꝓcul ẽ stadiis uiginti. Dauid itaq
sociis ait. s nã aqͣm habemꝰ in regione mea.
Et p̃cipue iaudabat eã q̃ erat iuxta puteũ in
porta. mirabat᷑ si eẽt qͥ ex eo pocłm ei p̃berae
qd̾ magis optaros qͣm si qͥs ei magnã peccuniã
ad tempꝰ afferrs. Et hȩc cũ audissent isti tres
uirĩ. mox occurrentes ⁊ ꝑ mediũ hostiũ iter
facientes. uenert̃ ad bethleem.⁊ haurientes
aqͣm denuo ad regẽ ꝑ eoꝵs castra reu̾si sunt: ita
ut palestini eoꝵs fiduciã ⁊ magnanuitatem
obstupescentes. qr sic pauci eos contẽpnerent.
a dinicatione cessarent. Tres istos scilic& qͥ aquã
de bethleem afferebant: illos tres uoluit intelli¬
gi. qͥ sup̃ nominati sunt. Hoc ẽ iesbaam filium
achamoni ꝗͦ ille nuncupauit eusebiũ filium
achime: & eleararũ filiũ achoi. ꝗͣ dic̃ ẽẽ filiũ
dodi.atqi seminaa filiũ age. quẽ nuncupat

Expanded text:
Bethlehem, quae ab Jerosolymis procul est stadiis viginti. David itaque sociis ait: Bonam aquam habemus in regione mea, et praecipue laudabat eam quae erat juxta puteum in porta. Mirabatur si esset qui ex eo poculum ei praeberet, quod magis optaret quam si quis ei magnam pecuniam ad tempus afferret. Et haec cum audissent isti tres viri, mox occurrentes, et per medium hostium iter facientes venerunt ad Bethlehem, et haurientes aquam, denuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini eorum fiduciam et magnanimitatem obstupescentes, quia sic pauci eos contemnerent, a migratione cessarent. » Tres istos scilicet, qui aquam de Bethlehem afferebant, illos tres voluit intelligi, qui supra nominati sunt, hoc est Jesbaam filium Achamoni, quem ille nuncupat Eusebium filium Achimae, et Eleazarum filium Achai, quem dicit esse filium Dodi, atque Semmaa filium Age, quem nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
cipientes tͥbutarii eoꝵ efficerent᷑. Et si pacẽ
ñ reciꝑent: tunc a filiis ifrł delerent᷑. Idcirco
exclamasse mulier sapiens de ciuitate fertur.
Nonne egosũ quȩ respondeo ueritatẽ inifrł.
⁊ tu qͦris fubuert̾e cruitatẽ:Quare p̾cipitaᷤᷤ
hereditatẽ dnĩ:  Ac si dic̾et. Cur ius destrue¬
re ciuitatẽ hanc. anteqͣm pacẽ int̾rogando
offeras. sic̃ in lege iubet᷑: ᷤᷤ Cur ã ñ eandẽ legẽ
innob̾ isrłitis seruas: q̃ in alienigenis olim ser¬
uata ẽ: Reditꝰ itaq ifrłitici ppłi ad dd pꝰ int̾¬
Siba uͦ filiꝰ bochri qͥ ppłm seducendo a dđ au̾te¬
bat. qͦm meliꝰ qͣm errorem significant. qͥ insy¬
nagoga nideoꝵ diutiꝰ dñabat᷑: & a ueritatis
auditu ppłm subu̾tebat: Int̾p̃tat᷑ aũ siba
secta: a secando. ñ a sectando. Bochri aũ int̾pr̃¬

Expanded text:
cipientes tributarii eorum efficerentur. Et si pacem cipientes tributarii eorum efficerentur. Et si pacem non reciperent, tunc a filiis Israel delerentur. Idcirco exclamasse mulier sapiens de civitate fertur: « Nonne ego sum, quae respondeo veritatem in Israel, et tu quaeris subvertere civitatem? » Quare praecipitas haereditatem Domini? Ac si diceret: Cur vis destruere civitatem hanc, antequam pacem interrogando offeras, sicut in lege jubetur? Cur etiam non eamdem legem in nobis Israelitis servas, quae in alienis olim servata est? Reditus itaque Israelitici populi ad David post inteSiba ergo filius Bochri, qui populum seducendo a David avertebat, quem melius quam errorem significat, qui in Synagoga Judaeorum diutius dominabatur, et a veritatis auditu populum subvertebat? Interpretatur autem Siba secta, a secando, non a sectando. Bochri autem inter
Abbreviated transcription (Latin):
ta accipiat pꝰqͣm reu̾sus ẽ dñs nĩs rex in ido¬
mum suã pacifice: ñ hoc dixisse suspicat᷑ gratu¬
lanti animo. s insultanti: & qͣsi cont̃ dm̃ mur¬
muratiti: eo qd̃ dđ dñs inpace reduxiss&e. E ait
berzellai ad regẽ. Quot sunt dies annoꝵ uitȩ
seruus tuus chamaã. In ebreo ecce seruus tuꝰ
chamaam: ipse uadat tecũ dnẽ mirex. Cha¬
maam int̾pr̃ suspirans. Quãdiu cũ patre ꝑ¬
mansit. suspirans uocatꝰ ẽ. pꝰ q̃m uͦ in doctrinã
dd regis tͣnfiit. ñ chanaã. s chamaam qd̃ int̾¬
p̃tat᷑ fideł appellatꝰ ẽ. Sermo dr̃ inuet̾i ꝓu̾bio.
Qͥ int̾rogant. int̾rogent in abela: ⁊ sic ꝑficient.
In ebreo ñ habet᷑ ꝓu̾bio. Iste sermo. sermo legiᷤᷤ
ẽ: in qͦ iubet᷑ a dnõ ꝑ moysen. ut qñ ingressuri
eẽnt int̾ram chanaã. ⁊ gentes deleturi: pͥmũ
pacẽ offerant. Ꝙ si pax ab eis reciꝑet᷑: pacẽ re¬

Expanded text:
ta accipiat, postquam reversus est dominus meus rex in dota accipiat, postquam reversus est dominus meus rex in domum meam pacifice, » non hoc dixisse suspicatur gratulanti animo, sed insultanti, et quasi contra Deum murmuranti, eo quod David Dominus in pace reduxisset. « Et ait Berzellai ad regem: Quot sunt dies annorum vitae servus tuus Chamaan. In Hebraeo: Ecce servus tuus Chamaam, ipse vadat tecum, Domine mi rex. Chamaam interpretatur, suspirans. Quamdiu cum patre permansit, suspirans vocatus est. Postquam vero in doctrinam David regis transiit, non Chamaam, sed Chamaan, quod interpretatur fide interrogant, interrogent in Abela, et sic proficient . » In Hebraeo non habetur proverbio. Iste sermo, sermo legis est, in qua jubetur a Domino per Moysen ut quando ingressuri essent terram Chanaan, et gentes deleturi, primum pacem offerant. Et si pax ab eis reciperetur, pacem re
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendi sunt qͥ cũ absalon ꝑ duellionẽ
rebelles extit᷑ant. Wiphibosech qͦ filiꝰ ionathan
descendit inoccur sũ regis in lotis pedtib. Et
notandũ qd in ebreo ñ lotis s infectis legit᷑
ebrei t̃dunt ligneos pedes qͥb uti qͣs ꝓ natura¬
lib solebat: sic̃ solent fac̾e claudi. quẽadmo¬
dũ ⁊ ille erat. Ait aũ rex ad miphiboseth. Qd
ult᷑ loqueris: ᷤ firum ẽ qd̾ locut᷑ sũ. Tu ⁊ siba
diuidite possessiones. In ebreo ita legit᷑. Dixi.
tu ⁊ siba diuidite agrũ. ꝓ eo qd in hoc loco da¬
iud ĩmemor fuit amicttie ⁊ federis. imino
iuiram̃ti qd̾ habuit cũ iouathan. ⁊tã crudele
dedit iudiciũ dicens. tu ⁊ siba diuidite agrũ.
iccirco roboam ⁊ ieroboam diuiserunt eiꝰ reg¬
nũ. Miplbosech etũ in samuelis libro legit᷑.
⁊ int̾p̃tat᷑ os uerecundiȩ: inꝑalipomenon uͦ
idem mifibosech meribaal legit᷑: ⁊ int̾p̃tat᷑
litigans cũ altissimo. Litigatꝰ eiũ cũ altissi

Expanded text:
intelligendi sunt qui cum Absalom perduellione rebelles exstiterant. « Miphiboseth quoque filius Jonathan descendit in occursum regis illotis pedibus. » Et notandum quod in Hebraeo non illotis, Hebraei tradunt, ligneos pedes, quibus uti quasi pro naturalibus solebat, sicut solent facere claudi, quemadmodum et ille erat. « Ait autem rex ad Miphiboseth: Quid ultra loqueris? Fixum est quod locutus sum. Tu et Siba dividite possessiones, etc. » In Hebraeo ita legitur: « Dixi, tu et Siba, dividite agrum. » Pro eo quod in hoc loco David immemor fuit amicitiae et foederis, imo juramenti, quod habuit cum Jonathan, et tamen crudele dedit judicium, dicens: « Tu et Siba, dividite agrum, » idcirco Roboam et Jeroboam diviserunt ejus regnum. Miphiboseth enim in Samuelis libro legitur, et interpretatur os verecundum. In Paralipomenon vero idem Miphiboseth Meribaal legitur, et interpretatur, litigans cum Altissimo. Litigans enim cum Altissim
Abbreviated transcription (Latin):
absalon ad regẽ. Uadam.⁊ reodã uota
mea: q̃ uoui dñõ in ebron. Quadragesimꝰ age¬
bat᷑ annꝰ ex eo tpr qͦ saul nobe ciuitatẽ
abimelech sac̾dotem fefellerit: ⁊e ꝓpt̾ eum¬
tot sac̾dotũ cedes facta fuerit. Caue lector
plerosq mendosos codices in qͥb scͥptum in¬

Expanded text:
Absalom ad regem: Vadam, et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron. » Quadragesimus agebatur annus ex eo tempore quo Saul Nobe civitatem Abimelech sacerdotem fefellerit, et propter eum sacerdotum caedes facta fuerit. Cave, lector, plerosque mendosos codices, in quibus scriptum in
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ. Dixitq mulier. Qre cogitasti istiꝰmo¬
di rem contͣ ppłm dĩ. ⁊ locutꝰ ẽ rex u̾bũ istud
ut pecc&: & ñ reducat eiectũ suũ:  Ex hoc
loco demonstrat᷑ illd̃ qd̃ paulo suꝑiꝰ dictum ẽ.
cessauit dd rex exire pꝰ absalon: io ÷ cessauit
ut ñ exiret᷑ ab aliqͦ ⁊ reduceret᷑ absalon. Iñ
ait mulier. E locutꝰ ẽ rex u̾bũ istuo ut pecca:¬

Expanded text:
i istiusmodi rem contra populum Dei, et locutus est rex verbum istud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Ex hoc loco demonstratur illud quod superius dictum est: « Cessavit David rex exire post Absalom, » id est, cessavit ut non exiretur ab aliquo et non reduceret Absalom. Inde ait mulier: « Et locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm suũ. Inueritate. aũ ut ebrei tͣdunt hec
mulier uidua dduoᷤ filios habuit: qͥ rixati suis
in agro suꝑ hereditate patͥs sui. & alt̾m ab al¬
tero int̾emptũ: se ipsam tam̃ eadem uidua
inꝑsona dđ posuit: ⁊ duos filios suos in ꝑso¬
nam ãmon ⁊ absalon. Cognationẽ uͦ q̃ con¬
surrexit. adu̾sus filiũ suũ inꝑsona cet̾orum
Inme dñe mirex iniqͥtas ⁊ in domo patͥs mei:
rex aũ. ⁊ thronꝰ eiꝰ sit innocens. Ac si dic̾et.
L eo qd alt̃ filiꝰ ms consurrexit adu̾sus alt̾m:
inme sit iniqͥtas. si tam̃ aliq̃ ẽẽ deb&. In te
aut̃ o rex dauud nulla sit iniqͥtas: qr absq¬
culpa es. in eo qd̾ illi duo fr̃s int̾ se conflixe¬
runt. Et sic̃ ego absq culpa sũ ꝓ eo qd̃ duo
filii mei consurrexert̃ adu̾sum se.⁊ inter¬
fectꝰ ẽ alt᷑ ab alt̾o. ita ⁊ tu absq absq cul¬
pa es: ꝓ eo qd̾ absalon ammon dignũ mor

Expanded text:
unt, haec mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditatem patris sui, et alter ab altero interemptus; seipsam tamen eadem vidua in persona David posuit, et duos filios suos in persona Ammon et Absalon. Cognationem vero quae consurrexit adversus filium suum, in persona caeterorum Domine mi rex, iniquitas: et in domo patris mei: rex autem, et thronus ejus sit innocens. Ac si diceret, pro eo quod alter filius meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet. In te autem, o rex David, nulla sit iniquitas: quia absqculpa es in eo quod illi duo fratres inter se conflixerunt. Et sicut ego absque culpa sum, pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero, ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom A
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ fuit maacha matͥs absalon qͣm dict̃ ebrei
a dauid inp̃lio captã ⁊ cesariȩ ⁊ ungiuib p̃ci¬
sis sccłm legẽ eam uxorem sͥ dauid sociasse:⁊ ex
ea gen̾asse thamar &e absalon. Cessauit itaq
d rex ꝑseqͥ absalon. In ebreo legit᷑. Cessauit
itaq rex exire pꝰ absalon. Uoluisse idem dđ̃
exire ꝑhibet᷑ ut reduc̾et absalon: s ꝑtͣctans
incorde suo qd̃ qͦtiens eũ uidẽt. tociens dolorẽ
mortis ammon ei ad memoriã reducet: idcir¬
co cessasse dr̃ exire pꝰ absalon: subaudit᷑ ut eũ
qͣm noluit exire pꝰ absalon ut reduc̾et eũ ⁊
uidẽtur ab eo: cepit consolari suꝑ mortem
ammnon. Quam dui enĩ putabatt᷑ icitni absa¬
lon reduci ut uidẽt᷑ ab eo: semꝑ morĩ ammon
filii sui animo eiꝰ occurrebat᷑. Siue alit̃ con¬
solat᷑ꝰ fuasse suꝑ ammon inttritu dr̃: eoqd̃
nouerat eũ flagiciosũ ⁊ agnũ morte. meri

Expanded text:
pater fuit Maacha matris Absalon, quam dicunt Hebraei pater fuit Maacha matris Absalon, quam dicunt Hebraei a David in praelio captam, et caesarie et unguibus praescisis, secundum legem eam uxorem sibi David sociasse , et ex ea generasse Thamar et Absalon. « Cessavit itaque David rex persequi Absalon. » In Hebraeo legitur: « Cessavit itaque rex exire post Absalon. » Voluisse idem David exire perhibetur, ut reduceret Absalon; sed pertractans in corde suo quod quotiens eum videret, totiens dolorem mortis Ammon ei ad memoriam reduceret, idcirco cessasse dicitur exire post Absalon, subauditur, ut eustquam voluit exire post Absalon ut reduceret eum, videretur ab eo, coepit consolari super mortem Ammon. Quandiu enim putabatur idem Absalon reduci, ut videretur ab eo, semper mors Ammon filii sui animo ejus occurrebat. Sive aliter consolatus fuisse super Ammon interitu dicitur, eo quod noverat eum flagitios
Abbreviated transcription (Latin):
oita ꝓpt̃ eam ualde. Ireł. Incestũ gͦ qd am-¬
mos ađł maior filiꝰ insorore fua thamar confe¬
cto ⁊ p arricidiũ qd̾ absalon in aminon frẽ suo
ypetrauit. qͥd spãlit̾ significare possit ñ innie¬
no. nͥ forte moralit̾ nos tale factum moneat.
Q semꝑ caute⁊ prudent̾ agamꝰ. ue forte domi¬
nent᷑ innob uicia: ⁊ pͥnceps peccati qͥ falsam
pacẽ ꝑiditantib spondet. ne nos inparatos
mueniens. atq in ꝑuisos trucidet. Absalen gͦ
pat᷑ pacis. siue pat᷑ pax int̾p̃tat᷑. Ammon do¬
nan̾ss: ⁊ thamar amariudo latine ꝓñciatur.
Qenĩ menbra sua donat libidini. ⁊ sem& ipsum
tĩit seruire iniqͥ ꝗ tati ad iniqͥtatem: in pec¬
cati amarituditẽ cadit: lic& inunicꝰ se quasi
factis falso ꝓmittat. Necesse ẽ enũ cito ad pe¬
uitenciã post cõmissum scelus redeamꝰ: ne for¬
te diabolus si adhuc ebrietati seruierimꝰ. ⁊ in
ti ꝑpetuȩ tͣdlat. P orro absalon fugiens. abiit
ad tholinai filiũ amiud regẽ gessur. Tnolmai

Expanded text:
opter eam valde, » etc. Incestum ergo quod Ammon, David major filius, in sorore sua Thamar confecit, et parricidium, quod Absalon in Ammon fratre suo perpetravit, quid spiritaliter significare possit non invenio, nisi forte moraliter nos tale factum moneat, quod semper caute et prudenter agamus, ne forte dominentur in nobis vitia, et princeps peccati, qui falsam pacem periclitantibus spondet, ne nos imparatos inveniat atque ex improviso trucidet. Absalon ergo Pater pacis, sive Patris pax, interpretatur; Ammon donans, et Thamar amaritudo, Latine pronuntiatur. Qui enim membra sua donat libidini, et semetipsum tradit servire iniquitati ad iniquitatem, in peccati amaritudinem cadit, licet inimicus se quasi ro talibus factis falso promittat. Necesse est enim cito ad poenitentiam post commissum scelus redeamus, ne forte diabolus, si adhuc ebrietati inservierimus, etti perpetuae tradat. « Porro Absalon fugiens, abiit ad Tolmai, filium Ammiud, regem Gessur, » etc. Tolmai
Abbreviated transcription (Latin):
captiui ⁊ eiecti erant: eo qd̃ ñ reducerent᷑ ad
hereditatẽ dĩ: ne forte coacti diis alienis in
t̾ra aliena seruirent. Nec uult ꝑire ds̃ ani¬
mam s recͣctat: cogitans ne ꝑeat penitꝰ qͥ
abiect᷑ ẽ. Ac si dice̾t. Ds̃ peccatores qͥ a dia

Expanded text:
captivi et ejecti erant, eo quod non reducerentur ad haereditatem Dei: ne forte coacti, diis alienis in terra aliena servirent. Nec vult perire Deus animam, sed retractat cogitans, ne pereat penitus qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
Ntelligens aũ. ⁊ ab f liꝰ saruie qd̃ cor regis uer¬
sum eẽt ad absalon. Cor regis uersũ eẽ ad ab
absalon suspirare. ⁊ ineo intellexit. qd̃ cor
eiꝰ uͭsum eẽt ad absalon. Misit thecuã: ⁊ tu¬
lit inde mulierẽ sapientẽ. Thecua ciuitas

Expanded text:
ntelligens autem Joab, filius Sarviae, quod cor regis versum esset ad Absalon, » etc. Cor regis versum esse ad Absaoab pro Absalon suspirare, et in eo intellexit, quod cor ejus versum esset ad Absalon. « Misit Thecuam, et tulit inde mulierem sapie
Abbreviated transcription (Latin):
lic&.xp̃m corde credulo nobilit̾ ambit: ⁊ digne
conu̾sans decent̾ coronat: Omĩs enĩ scoꝵ labor
⁊ certam̃ atq uictoria ad honorem cȩlestis re¬
gis refert᷑: qr ipse ẽ cui omẽ genu flectit᷑. celes¬
tium t̾restrium atq infernoꝵ: ⁊ omĩs lingua
multi ueniunt ab oriente : occidente: ⁊ re¬
cumbent cũ abraham ⁊ ẏsaae ⁊ iacob in reg¬

Expanded text:
istum, corde credulo nobiliter ambit et digne conversans decenter coronat? omnis enim sanctorum labor, et certamen atque victoria, ad honorem coelestis regis refertur, quia ipse est cui « omne genu flectitur, coelestium et terrestrium, atque infernorum: et omnis lingua multi venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
adiectione nominũ: ñ rabbath s rabba scri¬
bit᷑. Nunc gͥ congrega reliq̃m partẽ ppłi.
⁊ obside ciuitatẽ ⁊ cape eã: ne cũ a me uas¬
tata fuerit urbs. nomini meo adscribat᷑ uic¬
toria. Eꝑ reł. Hinc iosephus. Porro inquit
ioab ãmonitas obsidione fortit̾ affligebat
aqͣm eis auferens: ⁊ rerũ cet̾arũ ubertatẽ:
multũq eos cogebat cibi ⁊ potꝰ inopia labora¬
re. Ex modico nãq puteo bibebant om̃s:
ñ eo largiꝰutebant᷑. Quo tam̃ facto scͥpsit
ad dd hȩc significans: rogans eũ ut uenira
ad ciuitatẽ. qͣtinꝰ uictoriã eiꝰ nomini desig
cepit eã. ⁊ tulit diadema regis eoꝵ de capi¬
te eiꝰ pondo auri talentũ habens: geminasq
p̃ciosissimas. ⁊ impositũ ÷ suꝑ caput dd̃. E ce
dd̃ coronam melchon de capite eiꝰ. ⁊ inuentt
mas: fecitq sͥ inde diadema. Melchon qͥppe.¬
ñ nomen ꝓpriũ ÷ regis: s melchon it̾pretat᷑
rex eoꝵ. Rex eoꝵs uocat᷑ ut hebrei uolunt

Expanded text:
scribitur. « Nunc igitur congrega reliquam partem populi, et obside civitatem, et cape eam, ne cum a me vastata fuerit urbs, nomini meo ascribatur victoria. » Hinc Josephus: « Porro, inquit, Joab Ammonitas obsessione fortiter affligebat aquam eis auferens, et rerum caeterarum ubertatem, multumque eos cogebat cibi et potus inopia laborare. Ex modico namque puteo bibebant omnes.non eo largius utebantur. Quo facto, scripsit ad David, haec significans: rogans eum ut veniret ad civitatem quatenus victoriam ejus nomini designcepit eam; et tulit diadema regis eorum de capite ejus pondo auri talentum, habens gemmas pretiosissimaid coronam Melchon de capite ejus, et invenimas. Fecitque sibi inde diadema . Non est ennon nomen proprium est regis: sed Melchom interpretatur rex eorum. Rex eorum vocatur, ut Hebraei volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
asportauit multã ualde. ppłmq eiꝰ addu¬
cens serrauit. ⁊ circũegit suꝑ eosferrata
carpenta : diuisitq cultris⁊ tͣnsduxit in
typolaterum. Sic fecit uniu̾sis ciuitatib fili¬
orum ammon. ee rel. Hic u̾ba dierũ ita nar¬
rant. Manubias qͦ urbis plurimas tulit. ppłm
aut̃ qͥ erat in ea eduxit: ⁊ fecit suꝑ eos tribu¬
las ⁊ trahas. ⁊ ferrata carpenta tͣnsire: ita
ut dissicerent᷑ ⁊ conterent᷑. Sic fecit dd cunc
pentis: & diuisit cultrissic̃ lateres diuidi soler:
qͥ ex paleis ex luto conficiunt᷑. Uictoria aut̃
hec dd in ammanitis qͣm dux suus bellando
inchoauit. s rex ipse ꝑfecit. qͥd significat nͥ re¬
gis nrĩ uictoriam incunctis gentib : Dux enĩ
dauid contͣ hostes bellũ agit: cũ ordo scõꝵ p̃di¬
catorum contͣ mundi potentesscutũ fidi oppo¬
nit.S finis certaminis ⁊ triumphus belli ad
regẽ. xp̃m solummꝰ defert᷑: qr ipsi omĩs potestas

Expanded text:
 valde. Populumque ejus, adducens serravit, et circumegit super eos ferrata carpenta; divisitque cultris, et transduxit in typo laterum. Sic fecit universis civitatibus filiorum Ammon, » etc. Hinc Verba Dierum ita narrant: « Manubias quoque urbis plurimas tulit. Populum autem qui erat in ea, eduxit; et fecit super eos tribulas et trahas, et ferrata carpenta transire, ita ut dissecarentur et contererentur. Sic fecit David cunctpentis, et divisit cultris, sicut lateres dividi solent, qui ex paleis et luto conficiuntur. Victoria autem haec David in Ammonitis, quam dux suus bellando inchoavit, sed rex ipse perfecit, quid significat, nisi regis nostri victoriam in cunctis gentibus? Dux enim David contra hostes bellum agit, cum ordo sanctorum praedicatorum contra mundi potentes scutum fidei opponit. Sed finis certaminis et triumphus belli ad regem Christum solum modo defertur, quia ipsi omnis potestas
Abbreviated transcription (Latin):
enuĩ uiri confusi turpit̾ ualde: ⁊ mandauit
eis dd̃ dicens. Manete iherico donec cres¬
cat barba urã: & tc̃ reu̾timini. ⁊ cet̾a. Qͥd
aut̃ hȩc significant: nͥbellum diaboli adu̾¬
sus eccłiam :Ammon enĩ qͥ int̾p̃tat᷑ dolor
eoꝵ. qͥs meliꝰ pot̾ intelligi qͣm diabolus:

Expanded text:
enim viri confusi turpiter valde, et mandavit enim viri confusi turpiter valde, et mandavit eis David dicens: Manete Jericho, donec crescat barba vestra, et tunc revertimini, » etc. Quod autem significant, nisi bellum diaboli adversus Ecclesiam? Ammon enim, qui interpretatur dolor eorum, quis melius intelligi potest quam diabolus?
Abbreviated transcription (Latin):
filio naas. sicuti fecit pat̾ eiꝰ mecũ miscdiam.¬
eꝑ reł. Qndo fugit dđ a faciȩ achis regis geth:
inspeluncã modollã.: uͥ uenerunt ad eũ pat̾
& dimisit a pd̃ eũ patrẽ ⁊ matrẽ. ⁊ õem do¬
mũ suã. Ut uͦ dixit achis rex geth. hiccine
ing̃diet᷑ domũ meã: abiit dđ iñ ⁊ fugit in
speluncã modollã. Abiit iñ subaudiendũ
de domo naas: & iñ fugisse illũ inspeluncã
modollã. Si uͦ qͤrit᷑ cur ad eũ id ÷ ad achis
dd̃ redierit. ante cuiꝰ faciẽ fug̾at: intelli¬
gendus ẽ iste achis. filiꝰ fuisse illiꝰ achis a qͦ
inp̃liũ contͣ saul descendebat: filiꝰ fuisse dr̃
mahoc. Non enĩ a patre hoc nom̃ patrono¬
micũ: s a matre sumpsit q̃ maacha uocaba¬
tur: & idcirco ñ a patre hoc sumpsit nomen.
eo qd̃ dd a se abiecerit. Igit᷑ ammon rex am¬
manitarũ dd̃ nutios male tractans: rasit
medias usq ad nates. ⁊ dimisit eos. Q d̃ cum
nuciatũ ẽẽt dd̃: nusit in occursũ eoꝵ. Frant

Expanded text:
filio Naas, sicut fecit pater ejus mecum misericordiam. Quando fugit David a facie Achis regis Geth, in speluncam Odollam, ubi venerunt ad eum pater et dimisit apud eum patrem et matrem, et omnem domum suam. Quod vero dixit Achis rex Geth: Hiccine ingredietur domum meam? Abiit inde David et fugit in speluncam Odollam. Abiit inde, subaudiendum est, de domo Naas, et inde fugisse illum in speluncam Odollam. Si vero quaeritur, cur ad eum, id est, ad Achis David redierit, ante cujus faciem fugerat: intelligendus est iste Achis filius fuisse illius Achis, a quo in praelium contra Saul descendebat, filius fuisse dicitur Maoch. Non enim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur, et idcirco non a patre hoc sumpsit nomen, eo quod David a se abjecerit. Igitur Ammon rex Ammonitarum David nuntios male tractans, « rasimedias usque ad nates, et dimisit eos. Quod cum nuntiatum esset David, misit in occursum eorum. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
uno uitio ꝑcutit ut concidant. ex alio qͦ li¬
gat ne surgant. Considẽt itaq homo: cumqͦ
adu̾sario bellũ gerat. Et qͥ iam se. in aliqͦ deli¬
quisse ꝑpendit: saltem ad culpã ꝑtrabi excul¬
pa ꝑtimescat: ut studiose uitent᷑ uuln̾a qͥb
frequent̃ int̾ficit : qr ualde rarũ ÷ qd̃ hostis
nr̃ electorũ saluti &̃ uuln̾ib seruiat. Ad eru¬
diendum enĩ sic̃ dixunꝰ electos suos dñs sepe
temptatori subicit: sic̃ pꝰ paradisi claustra. pꝰ
t̃cii celi secreta. ne reuelationũ magnitudi¬
ne paulus extolli potiussae: ei sathanȩ angłs
datꝰ ẽ. S ut p̃fati sumꝰ ipsa hac tẽptacione
disponit᷑: ut qͥ elati ꝑire pot̾ant: bumiliati

Expanded text:
uno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque liuno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat. Et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequenter interficiet: quia valde rarum est, quod hostis noster electorum saluti etiam vulneribus serviat. Ad erudiendum enim, sicut diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit. Sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta ne revelationis magnitudine Paulus extolli potuisset, ei Satanae angelus datus est . Sed, ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elat
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatione dnĩ: laxatꝰ ñ numqͣm malignꝰ
spc̃ de culpa adculpam trahit: & cdũ plus pcu¬
tit: inde eũ qͦm ceꝑat amittit : atq unde ui¬
cisse cernit᷑: iñ suꝑat᷑. Consicłare lib& intra
munitũ grẽ sinũ: qͣnto ds̃ miscdiȩ fauore
nos continq. Ecce qͥ de uirtute se extollit:
ꝑ uitiũ adhumilitatẽ redit. Q uͦ acceptis
uirtutib extollit᷑: ñ gladio. s ut ita dixerun¬
nos de medicam̃to uulnꝰ facimꝰ: fac̃ ille de
uuln̾e medicamentũ: ut qͥ uirtute ꝑcutim̃.
uitio curemur. Nosnãq uirtutũ dona re¬
torquemꝰ inusum uitioꝵ: ille uitioꝵ illece¬
bras assumit in artẽ uirtutũ : ꝙ salutis statũ
ꝑcutit ut serua: ut qͥ humilitatẽ curantis fu¬
gimꝰ : ei saltẽ cadentes hereamꝰ. S int̾hec
sciendũ ẽ qd̃ pleriq hominũ qͦ in multis cor¬
ruunt artiꝰ ligant᷑: cũq eos antiqꝰ hostis ex

Expanded text:
Domini dispensatione laxatus nonnunquam malignus Domini dispensatione laxatus nonnunquam malignus spiritus de culpa ad culpam trahit. Et dum plus percutit, inde eum quem acceperat amittit; atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet intra munitum gratiae sinum, quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit. Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed, ut ita dixernos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum: ille vitiorum illecebras assumit in arcem virtutum et salutis statum percutit, ut servet; ut qui humilitatem curantis fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est quod plerique hominum quia in multis corruunt, arctius ligantur. Cumque eos antiquus hostis ex
Abbreviated transcription (Latin):
tis fieri citiꝰ credimꝰ: breuit̃ respondeamꝰ.
N on nulli enĩ ꝑ accepta dona uirtutũ ꝑ im¬
pensam grãm bonoꝵ oꝑm. insuꝑbiȩ uitiũ
cadunt. s tñ quo cecidint ñ agnoscunt.
Pinde contͣ eos hostis antiquus qͥ iam interiꝰ
dñat᷑. exteriꝰ &̃ seuire ꝑmittit᷑: ut qͥ in cogi¬
tacione elati sunt. ꝑ carnis luxuriã ꝓster¬
nant᷑. Scimꝰ aũ qr aliqñ minꝰ ẽ in corꝑis cor¬
ruptione cadẽ: qͣm cogitacione tacita ex
delib̾atione peccare. S cũ minꝰ tͣpis suꝑbia
credit᷑.: minꝰ uitat᷑. Luxuriã uͦ eo magis
erubescunt homines: qͦ simul om̃s turpẽ
nouert̃. Uñ fit plerumq ut ñ nulli pꝰ suꝑ¬
biam inluxuriã corruentes: ex aꝑto casu ma¬
lum culpȩ latentis erubescant. Et tunc ꝙẽ ma¬
iora corrigant: cũ ꝓstrati in minimis grauiꝰ
confundunt᷑. Reos enĩ se init̾ minora conspi¬
ciunt: qͥ se lib̾os int̾ gͣuiora credidũnt. Pia gͦ

Expanded text:
tis fieri citius credimus, breviter respondemus, tis fieri citius credimus, breviter respondemus, nonnulli enim percepto dono virtutum per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt, sed tamen quomodo ceciderint non agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, exterius etiam saevire permittitur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptione cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur, luxuriam vero eo magis erunoverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli post superbiam in luxuriam corruentes ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigant, cum prostrati in minimis gravius confunduntur. Reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora crediderunt. Pia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
petͥ peccata sunt indita: ut cautela sit minoꝵs.
ruina maioꝵ. Ad hoc uͦ utroꝵsq illic ⁊ peni¬
tencia insinuat᷑ ⁊ uenia. ut spes peuntium
sit recuꝑatio ꝑditoꝵ. De statu gͦ suo dđ caden¬
te nemo suꝑbiat: de lapsu s̃ suo dd̃ surgente
nemo desꝑet. Ecce qͣm mirabilit̃ scͥptura
sacra. eodem u̾bo humiles leuat. Unã nãq
rem gestam retulit: & diu̾so mͦ suꝑbos qͥdẽ
ad humilitatis formidinẽ : humiles uͦ ad
spei fidutiã reuocauit. O mestimabile no¬
ui gen̾is medicamentũ: qd uno eodemq or¬
dine ꝓpositũ. ⁊ p̃mendo tumentia exsiccat:
⁊ subleuando arentia infundit. De maioꝵ
nos lapsu t̾ruit: s de reꝑatione roborauit.
Sic qͥppe semꝑ: sic nos diuine dispensationis
miscdia. ⁊ suꝑbientes repͥmit: & ne ad des¬
ꝑationem corruamꝰ foua. S qr exigente
causa dd ad mediũ deducto. tanti facinoris
memoriã fe cimꝰ: lectoris fortasse animꝰ mo
illesos a corꝑalib uiciis ñ custodit. Uñ qr sa¬

Expanded text:
Petri peccata sunt indita, ut cautela sit minorum ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia, ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat, de lapsu etiam suo David surgente nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit! De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit.Sic quippe semper, sic nos divinae dispensationis misericordia et superbientes reprimit, et ne ad desperationem corruamus fulcit. Sed quia exigente causa David ad medium deducto tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animus moillaesos a corporalibus vitiis non custodit. Unde quia sa
Abbreviated transcription (Latin):
tendo. Ueruntamen ille desidabilis oĩb
gentib qͣsi in solariũ deambulans. qr in
sole posuit tabernacłm suũ÷ adamauit
eccłiam suꝑ tectũ se lauantẽ. id ÷ mundan¬
tem se asordib scłi. ⁊ domũ luteã sp̃ali cos¬
templatione tnscendentẽ ati calcantẽ.
Et inchoata cũ illa pͥme conuentionis no¬
ticia. postea habebat penitꝰ seꝑatũ dia¬
bolum occidit eũ: eãq s̃ ꝑpetuo conubio
extinguamꝰ. Amemus illũ dđ̃ q̃ntũ amandꝰ

Expanded text:
tendo. Verumtamen ille desiderabilis omnibus tendo. Verumtamen ille desiderabilis omnibus gentibus, quasi in solarium deambulans: quia in sole posuit tabernaculum suum, adamavit Ecclesiam super tectum se lavantem, id est, mundantem se a sordibus saeculi, et domum luteam spirituali contemplatione transcendentem atque calcantem, et inchoata cum illa primae conuentionis notitia postea ab ea penitus separatum diabolum occidit eamque sibi perpetuo conubio extinguamus. amemus illum Dauid, quantum amandus
Abbreviated transcription (Latin):
Inhac ratione uiuit apłica illa sentencia.
sufferentes inuicẽ ad dilectionẽ: studentes
seruare unitatẽ spc̃. in uincło pacis. Dono
itaꝙ spali hoc ẽ septenario. facta ẽ eccłia pu¬
teus sacietatis. qr factꝰ ẽ in ea fons aquȩ uiuȩ
salientis inuitã ȩt̃nam. Quẽ qͥhabuerit: ñ
sicis inȩt̾̃num. Iam uͦ qͥ fuerit maritꝰ eius:
qͥd aliud qͣm diabolum nominis eiꝰ int̾p̃tacio
significat: Huiꝰ erant pessimo conuigio
delegati. õs quos grã dĩ lib̾at: ut eccłia sine
inacła ⁊ ruga saluatori ꝓpͥo copulet᷑. Crias
namq int̾pr̃ lux mea dĩ. Hetheus aũ ab¬
scisus ẽ siue qr inueritate. ñ stecit: s aluce
sua suꝑna ꝗͣ. de do̾ habebat. suꝑbiȩ merito
abscisus ẽ: siue qr cadendo ueris uirib ꝑdi¬
tis. tͣnsfigurat se in angłm lucis: audeus do
dice̾ lux mea di ẽ. Ergo iste qͥdem dđ gͣuit̃
scelerateq peccauit. Qd̾ scelus eiꝰ &̃ ꝑ ꝓpħam¬
ds̃ arguit increpando. & ipse abluit peni¬

Expanded text:
ica illa sententia: Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Dono itaque spirituali, hoc est septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis: quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam, quam qui habuerit, non sitiet in aeternum. iam uero qui fuerit maritus eius, quid aliud quam diabolum nominis eius interpretatione significat? huius erant pessimo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liberat, ut ecclesia sine macula et ruga saluatori proprie copuletur. Vria namque interpretatur "lux mea dei". Cettheus autem "abscissus", siue quod in ueritate non stetit, sed a luce sua superna, quam de deo habebat, superbiae merito abscisus est, siue quod cadendo ueris uiribus perditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: "lux mea dei est" . ergo iste quidem Dauid grauiter scelerateque peccauit; quod scelus eius s arguit increpando, et ipse abluit poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Legem itaq iudaicꝰ ppłs ten&: q̃ eiꝰ diuinitatẽ
loquit᷑. cui isdem ppłs credẽ dedignatur.
Uñ ⁊ urias ad ioab eum epłis ex qͥb occidi de¬
beat mnittit᷑: qr s̾ isdem ipse iudaic̾ ppls legẽ
portat: qͣ coniuncente moriat᷑. Dum enĩ man¬
dici potest: ᷤᷤ s rursũ ꝑ misteriũ qͥd dđ sacratiꝰ.
qͥd uria uifideliꝰ inuenit᷑. qñ ⁊ ille ꝑ uite cul¬

Expanded text:
e divinitatem loquitur, cui idem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitur: quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente morietur. Dum enim mandici potest? Sed rursus per mysterium, quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur? quando et ille
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ nathan ad dd̾. Oñs eñ tͣnstulit peccatũ
tuũ. ñ morieris. ⁊ reliq̃. Si peccatũ dđ tam
detestabile dñs t̾nstulit: qͥd ÷ qd̾ ornĩa q̃ de
eodem peccato ꝑ ꝓpħam ei a dnõ dicta sunt
piodum tolerauit: S ꝓculdubio delictum
dñs sine ultione ũ deserit. Aut enĩ ipse hoc
homo uise penitens punit: aut hoc ds̃ cũ ho¬
mine iudicans ꝑcutit. Nequaqͣm gͥ peccato
parcit᷑: ꝙr nullatenꝰ sine uindicta laxat᷑. Sic
enĩ dđ audire pꝰ confessionẽ meruit. dñs tͣus¬
tulit peccm tuũ: ⁊ tñ multis pꝰ cruciatib af¬
flictꝰ ac fugiens. reatũ culpȩ qͣm ꝑpetͣue¬
rat exsoluit: sic nos salutis unda aculpa pͥmi
parentis absoluum: s tñ reatũ eiꝰdem culpe
diluentes. absoluti qͦ adhuc carnalit̃ obunꝰ:¬
qr delicta nrã siue ꝑ nos siue ꝑsem&e ipsum¬
dñs resecat &ẽ cum relaxat. Ab electis enĩ
sius iniqͥtatum maculas studet. tpr̃ali afflic¬
tione tergere: qͣs in eis ꝑpetuo ñ uult uidẽ.¬

Expanded text:
tum tuum, non morieris. « Si peccatum David tam detestabile Dominus transtulit, quid est quod omnia quae de eodem peccato per Prophetam Domini dicta sunt, postmodum toleravit? sed procul dubio Dominus delictum sine ultione non deserit: aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur: quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sic David audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum . Et tamen multis post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur; sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnaliter ob delicta nostra sive per nos, sive per semetipsum resecat, etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpetuum non vult vide
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓpħiam annȩ. suscitat de puluere ege¬
num ⁊ de stercore erigit pauꝑem: ut sede¬
at cũ pͥncipib ⁊ soliũ głe teneat: contẽꝑti¬
biles ꝑsonas de mundo auferens. possoies
ut tales sobolem gignant: qͥ int̾p̃tat᷑ micha.
Micha enĩ qͥs ẽ iste latine resonat: qr freqͦn¬
ter in admirationẽ ppłi tales ueniunt:
qͥnuꝑ de despectu mundi ablati: głosi in
eccłia di dono apparebunt. De pugna¬

Expanded text:
Annae, « suscitans de pulvere egenum, et de stercore erigit pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat , » contemptibiles personas de mundo auferens, possessorut tales sobolem gignant, quae interpretatur Micha. Micha enim quis est iste Latine resonat: quia frequenter in admirationem populi tales veniunt, qui nuper de despectu mundi ablati gloriosi in Ecclesia Dei dono apparebunt. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ laborem recurrat. S urias qͥ archam dni
eẽ sub pellib meminit: respondit qd̃ domũ
suã int̾re ñ possit. Ac si iudaicꝰ ppłs dicat.
Ego mandata di insacͥficiis carnalib uideo: &
redire ad conscientiã ꝑspãlem intelligentiã
ñ reqͥro. Quasi enĩ archam eẽ sub pellib dic̃:
qr p̃cepta dĩ ñ nͥ adhibendo ministeriũ sacͥfi¬
cii carnalis intelligit. Hunc tñ etiã redire
ad domũ nolentẽ. dd ad mensam uocat: qͥa
qͣmius uidaicꝰ ppłs ad conscientiã reu̾ti con

Expanded text:
post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non posset. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, quia praecepta Dei non nisi adhibendo ministerium sacrificii carnalis, intelligit. Hunc tamen Uriam etiam redire ad domum nolentem David ad mensam vocat, quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam re
Abbreviated transcription (Latin):
pi siqͥseam puro iuntellectu rimari uoluerit.
Cuiꝰ aũ dł. Iin solariũ deambulans tipum
tena nͥ eiꝰ de qͦ scͥptum ẽ. in sole posuit
tab̾nacłm siũ. U ᵈ Et qͥt ÷ bersabeȩ ad se ꝑdu¬
cere: nͥ legem litt̾e carnali ppło coniunctam.
spãli sͥ intellectu sociare: Bersabeȩ enĩ pute
istrat᷑. Quẽ uͦ urias. nͥ iudaicũ ppłm signifi¬
aũ ppłs qr de accepta legisscientia extollit᷑: qͣsi
de di luce głat᷑. S huic dd̃ uxorem abstulit si
ritalit̾ legem loqͥ innotuit: ꝑ hoc qd̃ iuxta lit¬
teram tenebat᷑. hanc iudaico ppłõ extͣneam
demonstrauit sͥq comunxit: qr se ꝑ illã p̃di¬
cari declarauit. Uriam tñ ad domũ ire dd̃
ammon& pedesq lauare: qr incarnatꝰ dñs ue¬
niens. iudaico ppło p̃cipit ut ad conscientiã¬
redeat. ⁊ sordes oꝑm fletib t̃gat: ut sp̃aliter
mandata legis intelligat: ⁊ pꝰtantã duritiam
ỹceptors. fontẽ baptismatis inueniens. ad aqͣ.

Expanded text:
pi, si qua eam puro intellectu rimare voluerit. Cujus autem David in solarium deambulans typum tenet, nisi ejus de quo scriptum est: « In sole posuit tabernaculum suum ? » Et quid est Bersabee ad se perducere, nisi legem litterae carnali populo conjunctam spiritali sibi intellectu sociare? Bersabee enim puteusistratur. Quid vero Urias nisi Judaicum populum signautem populus, quia de accepta legis scientia extollitur, quasi de Dei luce gloriatur; sed huic David uxorem abstulit, siritualiter loqui legem innotuit, per hoc quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit, sibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet, pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens, Judaico popredeat, et sordes operum fletibus tergat, ut spiritaliter mandata legis intelligat; et post tantam duritiam praeceptorum fontem baptismatis inveniens ad aquam
Abbreviated transcription (Latin):
tem ex adu̾so suꝑ solarium suũ. Erat. autẽ
mulier: pulchra ualde. Misit gͦ rex. ⁊ reqͥ¬
siuit q̃ ess&s mulier. Nunciatumq ẽ ei: qd
ipsa eẽt bersabeȩ filia helam. uxor urie
ethei. Missisq dauid nuntiis: tulit eã. Quȩ
cũ ingressa ẽẽt ad eum: dormiuit cũ ea.
Statimq scĩficata ẽ ab immunditia sua:
qͣta possum breuitate ꝑstr uigam. Noini¬
na quippe ipsa int̾p̃tata satis ostendiunt: qͥd
ã factum p̃figurauerit. Dauid ut dixunꝰ¬
sabeȩ int̾p̃tat᷑ puteus sacietatis: siue puteus
septimꝰ. Quamlibe aũ hanc nominis eiꝰ in¬
t᷑p̃tacionẽ in it qd̾ dic̾e intendimꝰ assumamꝰ:
satis congruit. Nam in cantico canticoꝵ
sponsa ꝗͦ illiꝰ eccłia ẽ. uocat᷑ puteus aque ui¬
ue: Et huic puteo septenarii numeri nom̃.
in spũ scĩ significatione coniungit᷑: ꝓpt̾ ra¬
tionem pentecostes qͦ die de cȩlo missus spc̃

Expanded text:
em mulier pulchra valde. Misit ergo rex, et requisivit quae esset mulier? Nuntiatumque est ei quod ipsa esset Bersabee, filia Eliam, uxor Uriae Ethaei. Missisque David nuntiis, tulit eam. Quae cum ingressa esset ad illum, dormivit cum ea. Statimque sanctificata est ab immunditia sua: quanta possum brevitate perstringam. Nomina quippe ipsa interpretata satis ostendunt quid etiam hoc factum praefiguraverit. David insabee interpretatur "puteus satietatis" siue "puteus septimus;" quamlibet autem harum nominis huius interpretationum in id, quod dicere intendimus, adsumamus, satis cosponsa, quae illi Ecclesia est, vocatur puteus aquae vivae; et huic puteo septenarii numeri nomen in Spiritus sancti significatione conjungitur, propter rationem Pentecostes, quo die de coelo missus Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ aminon barbã dimidiã nuntioꝵ dđ̃:
cũ antiquus hostis qͦrundã p̾dicatoꝵs u̾bi
d̃i sermonẽ uł conu̾sationem corrumpendo
maculat ac dehonestat. Precidit uͦ tuiuicas
usq ad inguina: cũ turpia facta q̃ ipse. ꝑsu¬
aserat in ocłis hominũ reuelat. S necesse ẽ
talib qͦs diabolus ita confundit ut sedeant
in iherico donec crescant barbȩ eoꝵs: id ẽ
sit obpbriũ ⁊ ignominia melioꝵ.ͥ atq effi¬
ciant᷑ anathema omniũ donec ꝑstudium
bonũ barbarũ speties. hoc ÷ uirtutũ incre¬
menta in eis nascant᷑: ⁊ digni habeant᷑ p̃sen¬
tia regis sui. Nec credendũ ẽ utiq qd̃ dđ̃
suos exercitu congregato suꝑat. ac uindi¬
cat iniuriã suoꝵ: cũ ñ solum adu̾sarios
suos nunc ꝑscõrum suoꝵ uictoriã confun¬
dit: s &̃ inͤtͣremo iudicio ꝑ iustã sentenciã
ꝑpetuis ignib cruciandos trad&s. De delicto¬

Expanded text:
dimidiam nuntiorum David, cum antiquus hostis quorumdam praedicatorum verbi Dei sermonem vel conversationem corrumpendo maculat ac dehonestat. Praecidit vero tunicas usque ad inguina, cum turpia facta, quae ipse persuaserat, in oculis hominum revelat. Sed necesse est talibus quos diabolus ita confundit, ut sedeant in Jericho, donec crescant barbae eorum, id est, sint opprobrium et ignominia meliorum, atque efficiantur anathema omnium, donec per studium bonum barbarum species, hoc est, virtutum incrementa in eis nascantur, et digni habeantur praesentia regis sui. Nec credendum est utique, quod suos exercitu congregato superat ac vindicat injuriam suorum, cum non solum adversarios suos nunc per sanctorum suorum victoriam confundit, sed etiam in extremo judicio per justam sententiam perpetuis ignibus cruciandos tradet. « Fact
Abbreviated transcription (Latin):
.xl. scribunt᷑ anni. Siuͦ qͥs contenciosus eos¬
dem .iiiiͦ. annos astruere uoluerit ab eo tpr̃
tempꝰ qͦ patͥ dixit. uadã ⁊ reddam uota
mea quȩ uoui dnõ inebron: ꝑspicue se er¬
rare si diligent̃ ꝑscrutatꝰ fuerit iiueniet:
cum utiq absalon int̾fecto ammon in gessur
apd̾ tholmai regẽ tͥb annis. ⁊ in iherłm iũ
reuocat᷑ ñ uiso patre duob moratꝰ fuerit an¬
nis: .& .uiͦ. anno faciẽ patͥs uidit: ⁊ contͣ eũ
ꝑ duellionẽ p̃ꝑauerit. Uotum nãq se uouisse
mentiendo dixit. id ÷ orationẽ facturũ: inlo¬
co qͦ reqͥescunt abraham. ysaac. ⁊ iacob. Uenit
aũ sadoch ⁊ uniu̾si leuitȩ cũ eo portantes ar¬
cham federis dĩ: ⁊ deposuerunt archam dĩ.

Expanded text:
 scribuntur anni. Si vero quis contentiosus eosdem quatuor annos astruere voluerit, ab eo tempore tempus quo patri dixit: « Vadam et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron, » perspicue se errare, si diligenter perscrutatus fuerit, inveniet, cum utique Absalom, interfecto Ammon, in Gessur apud Tolmai regem tribus annis, et in Jerusalem, inde revocatus non viso patre, duobus moratus fuerit annis, et sexto anno faciem patris viderit, et contra eum perduellionem praeparaverit. Votumentiendo dixit, id est, orationem facturus in loco quo requiescunt Abraham, Isaac et Jacob. « Venit autem et Zadoc, et universi Levitae cum eo, portantes arcam foederis Domini, et depos
Abbreviated transcription (Latin):
honorem int̾ filios hab̃e concessit. Uñ ⁊ dd̃
agros saul ⁊ seruitia mifibosech donans.
ipsũ mifiboseth conuiuam suũ suꝑ mensã
suã sunul cũ filiis eẽ p̃cepit: qr mediatoris¬

Expanded text:
honorem inter filios habere concessit. Unde et David honorem inter filios habere concessit. Unde et David agros Saul servituti Miphiboseth donans, ipsum Miphiboseth convivam suum super mensam suam simul cum filiis e
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sꝑnit. hunc ds̃ ꝓpt̃ deuotionẽ hu¬
militatis adqͥrit. Int̾p̃tat᷑ enĩ mifiboseth.
de ore ignominia. Is gͦ cuiꝰ loquelam ⁊ p̃¬
sentiam suꝑbia mundi despicit: dei dono
utilis ad spĩtale ministeriũ in eccłia appa¬
rebit. Qͥd ẽ gͦ qd̃ dd sibam seruũ saul de
stirpe saul queritans eo reuelante mifibo¬
sech inuenit: nͥ qd̃ redẽptor nr̃ electors
numerũ discuciendo. int̾ eos qͥ contẽpti¬
mundũ reliquer̃t ad se. uenire fecit: Siba
enĩ egressus uenit int̾pretat᷑. Int̾rogatꝰ gͦ
siba a rege: mifibosech filiũ ionathe in do¬
mo machir filii ammiel in lodobar ẽẽ res¬
pondit. Quȩ res p̃senti expositioni bene coi
ipse u̾bũ. Deniq dd nr̃ contẽptibiles huiꝰ
mundi ⁊ ea q̃ ñsunt eligens ut ea qͤ sunt
destruat: eos uendibiles mundo ⁊ in infir¬
mitate constitutos reꝑiendo. ppło suo dig¬
nos u̾bo p̃dicationis adsciuit: eisq regium

Expanded text:
tionis spernit; hunc Deus propter devotionem hutionis spernit; hunc Deus propter devotionem humilitatis acquirit. Interpretatur enim Miphiboseth de ore ignominia. Is ergo cujus loquelam et praesentiam superbia mundi despicit, Dei dono utilis ad spirituale ministerium in Ecclesia apparebit. Quid est ergo quod David Sibam, servum Saul, de stirpe Saul quaesitans, eo revelante, Miphiboseth invenit, nisi quod Redemptor noster electorum numerum discutiendo intmundum reliquerunt, ad se venire fecit? Siba enim egressus, venit in tempore. Interrogatus ergo Siba a rege, Miphiboseth filium Jonathae, in domo Machir filii Amiel in Lodobar esse respondit. Quae res praesenti expositioni bene convipse verbum. Denique David noster contemptibiles hujus mundi, et ea quae non sunt eligens, ut ea quae sunt destruat, eos vendibiles mundo, et in infirmitate constitutos reperiendo, populo suo dignos verbo praedicationis ascivit, eisque regium
Abbreviated transcription (Latin):
ionathan. s E rat aũ de domo saul seruus
nomine siba. Quẽ cũ uocassae rex adse:
dixit ei. Tu ne essiba:  Ex ille respondit.
Ego sum seriuuis tuus. Iait rex. Num suꝑẽ
aliqͥs de domo saul ut faciã cũ eo miscdĩã¬
dĩ. ᷤ Dix̃q siba regi. Suꝑ ẽ filiꝰ ionathan:
debilis pedib. Ecce dd̃ ñ oblitꝰ iuramenti
ac federis sui qd̾ cũ iouatha olu pepigerat:
s miscdiam q̃m patͥ ꝓmiserat. impleuit in
filio. Quȩ res. fidelitatẽ ꝓbauit scđi hys¬
toriam inuiro: & sacram̃ta iuxta allegoriã.
ostendit infacto. Sepe eiũ dictũ ÷ dd ꝑsonã
ratũ ẽ ionathan qͥ int̾p̃tat᷑ columbe donũ¬
inifiboseth utroq pede claudũ ut scͥptura
testat᷑: qͣ dd̃ ad se accersiri iussit: cũ p̃desti¬
natio ⁊ p̾scientia dĩ eũ quẽ ad scl̃i ministĩa
⁊ mundana negotia exercenda. sermone
⁊ actione debilem conspicit. ad diuinũ mi¬
nisteriũ eligit: qr quẽ mundus ꝑ fastũ ela-¬

Expanded text:
Ionathan erat autem de domo Saul servus nomine Siba quem cum vocasset rex ad se dixit ei tune es Siba et ille respondit ego sum servus tuus et ait rex num superest aliquis de domo Saul ut faciam cum eo misericordiam Dei dixitque Siba regi superest filius Iondebilis pedibus. » Ecce David non oblitus juramenti ac foederis sui, quod cum Jonatha olim pepigerat : sed misericordiam, quam patri promiserat, implevit in filio. Quae res et fidelitatem probavit secundum historiam in viro, et sacramenta juxta allegoriam osratum est: Jonathan qui interpretatur columbulum nomine Miphiboseth, utroque pede claudum, ut Scriptura testatur, quem David ad se accersiri jussit: cum praedestinatio et praescientia Dei, eum quem ad saeculi ministeria et mundana negotia exercenda, sermone et actione debilem conspicit, ad divinum ministerium eligit: quia quem mundus per fastum ela
Abbreviated transcription (Latin):
talem me uiteriꝰ attendo. Qͥd gͦ acturi sunt qͦs
doctͥna eleuat: si dd̃ ex carne sua uenturũ re¬
demptorem nou̾at. eiꝰq gaudia ꝓpħando nun-¬
tiabat:  tam̃ useme ip̃o ceruicẽ cordis. ualida
discretionis calce depͥmebat dicens: ero humił

Expanded text:
talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis