comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de deo ẽ ne altm̾ absq eo qui unus ẽ face̾ credatur.
s intellcm dat ut credamꝰ earõne in t̾mt̃ate crea¬
ture salutẽ consist̾e. qr una ẽ eoꝵ diuinitas. n enĩ
possit simul iungi ⁊ ĩ ordine poni creator ⁊ creatu¬
uno eoꝵ salus nulli sit. ad iniuriã eĩ uocat᷑ om̃e

Expanded text:
de deo est, ne alterum absque eo, qui unus est, facere credatur, sed intellectum dat, ut credamus ea ratione in trinitate creaturae salutem consistere, quia una est eorum diuinitas. neque enim possit simul iungi et in ordine poni creator et creatuuno eorum salus nulli sit. ad iniuriam enim uocatur omne
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ iudicẽ dñ unicuiq hic honor maneat qui
cretus ẽ singłis eccaꝵ officiis. Ut qui dyaconus ẽ
totiꝰ honoris eccͣstici dignꝰ hẽat᷑. Maior eĩ ordo intͣ
⁊ exorciste. ⁊ lectoris. pb̾rm aut̃ intelligi ep̃m ꝓbat
paulus apłs. cũ qͣndo thimotheũ que ordinauit
pbr̃m in struit qualẽ debeat creare ep̃m. Quid eĩ¬
st̃. ⁊ turpe ẽ iudici dic̾e̾ primis crimũ. stã ĩ alexan.¬
driam ⁊ ꝑ totam egyptũ si desit ep̃c ꝯsignat pb̾r

Expanded text:
iustum iudicem deum uni cuique hic honor maneat, qui creatus est singulis ecclesiarum officiis, ut qui diaconus esttotius honoris ecclesiastici dignus habeatur. maior enim ordo intra et exorcistae et lectoris. Presbyterum autem intelligi episcopum, probat Paulus apostolus, quando Timotheum quem ordinavit presbyterum, instruit qualem debeat creare episcopum . Quid esunt et turpe est iudici dicere primiscrinium. nam in Alexandria et per totam Aegyptum, si desit episcopus, consignat pr
Abbreviated transcription (Latin):
qr una eoꝵ diuinitas ẽ. Deniq legimꝰ in ysaia. dicẽ¬
te dño. Ego sũ pmꝰ. ⁊ ego inet̾nũ ⁊ manꝰ mea sun¬
dauit t̾rã. dextã mea solidauit celũ. ⁊ ĩ substis. ego
locutus sũ. ego uocaui. ego adduxi eũ ⁊ ꝓsperũ it᷑
eiꝰ seci. accedite ad me ⁊ audite ħ. ñ iñ occulto ab
inicio locutus sũ. Eũ si̾e̾nt illic eram ⁊ nũc dñs mi¬
sit me ⁊ sp̃t eiꝰ. quẽ uis ẽẽ qui fundauit t̾ram. Ip̃e
eĩ dicit missũ se eẽ. Nũqd pr̃em: Absit. siliꝰ gͦ ẽ qui

Expanded text:
denique legimus in Eseia dicente domino: ego sum primus et ego in aeternum et manus mea fundauit terram, dextera mea solidauit caelum, et in subiectis: ego locutus sum, ego uocaui, ego adduxi eum et i prosperum iter eius feci. accedite ad me et audite haec: non in occulto ab initio locutus sum; cum fierent, illic eram et nunc dominus misit me et spiritus eius. quem uis esse qui fundauit terram? ipse enim dicit missum se esse. numquid patrem? absit. filius ergo est qui
Abbreviated transcription (Latin):
dences. Tertia forma ẽ q̃ solis apłis uł ordinatiꝰ
uuitio ẽ ꝯcessa. iñ signis ac birtutib faciendis.
usq dũ fidei semina iace̾nt᷑ ad crem̃tũ. Semina
eĩ fidei st̃ uirtutes ꝑ aplõs fc̃e. ip̃i .ii. antistites
sophiam accusat. qr se solis u̾bis studuit ñ hñs
testimoniũ uirtutis q̃ stabile eẽ qd̾ u̾bis astructũ
om̃ib credentib ꝑ quẽ silii dĩ eẽ ꝓbent᷑ dũ ma-¬
net in eis. In signis uõ ⁊ ꝓdigiis faciendis nõ
manet in hoĩe s uocatus aduenit aut suggi̾t
desoris grãm p̾stat tuitõne t̃ de selis deuotis noei: ui

Expanded text:
dentes —; tertia forma est, quae solis apostolis uel ordinatis initio est concessa in signis ac uirtutibus faciendis, usque dum fidei semina iacerentur ad crementum. semina enim fidei sunt uirtutes per apostolos factae. ipsi enim ansophiam accusat, quia semper solis verbis studuit, non habens testimonium virtutis, quae stabile esse quod verbis astructum omnibus credentibus, per quem filii Dei esse probentur, dum manet in eis. In signis vero et prodigiis faciendis, non manet in homine, sed vocatus advenit, aut suggerideforis gratiam praestat, tuitionem etiam deferens devotis fidei. I
Abbreviated transcription (Latin):
face̾. q̃ temi̾tas uana p̃sũpnio. sacdotib baiolus tab̾¬
aq̃ conf̾r̾e. hoc eĩ officiũ fuit leuit̾aꝵ. taleẽ si
p̃ Rectis officiales. dñis serui equent᷑. hoc .n. scͥt̃
ẽ dicente dnõ ad moysen. Accipe tribũ leui de
medio filioꝵ isrł ⁊ statue illos añ aaron sac̾dotẽ
et deseruient ei. Quid hoc exẽplo aꝑtius. qd̾ ĩ nc̃
iñ eccã custodit᷑ ꝙͣqͣm romane ecc̃e draconi mo¬
dice ĩueretũdiores uideant᷑. sedendi tñ dignitatem
ĩ ecc̃a ñ p̃sumũt. ut aut̃ nõ omĩa misti̾a obseqͥoꝵ

Expanded text:
aiulos tabeaquae conferre! hoc enim officium fuit leuitarum. tale est, si praefectis officiales, dominis serui aequentur. hoc enim scriptum est dicente domino ad Moysen: accipe tribum Leui de medio filiorum Israhel et statue illos ante Aaron sacerdotem et deseruient ei. quid hoc exemplo apertius, quod etiam nunc in ecclesia custoditur? Quamquam Romanae ecclesiae diaconi modice inuerecundiores uideantur, sedendi tamen dignitatem in ecclesia non praesumunt. ut autem non omnia ministeria o
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. qr ñ ꝑsonis sig̾cat᷑ unitas. s natura aut̃ non
sb̾a duo sinr s unũ. Neq duo diumitate s deus
unus. Ut siue loqͣt᷑ patꝰ sũ loqͣtur fili uñꝰ d̾s locutus
dicat᷑. Nam si ip̃e dñs int̾ cetã de mare ⁊ femina.
Iam nõ st̃ inqͥt duo. s una caro. qͣnto magis pat̾⁊

Expanded text:
ia non personis significatur unitas, sed natura, ut non substantia duo sint, sed unum, neque duo diuinitate sed deus unus, ut, siue loquatur pater siue loquatur filius, unus deus locutus dicatur? nam si ipse dominus inter cetera de mare et femina: iam non sunt, inquit, duo, sed una caro, quanto magi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e pͨcauit. ac ꝑ hoc quicũq imitati illũ fu̾i̾nt: silii
eiꝰ dicent᷑. ⁊ ille pat̾ eoꝵ. Et eĩ nos in fide abraham
eiꝰ censem᷑. fideles .n. dicimꝰ Nicut ⁊ ille.

Expanded text:
ipse peccauit, ac per hoc quicumque imitati illum fuerint filii ipse peccauit, ac per hoc quicumque imitati illum fuerint filii eius dicentur, et ille pater eorum. etenim nos in fide Abraham eius censemur; fideles enim dicimur sicut et ille.
Abbreviated transcription (Latin):
sñ dubio dyabłs appłłand̾ ẽ. Oꝑis eĩ nom̃ ẽ ñ nature.
Itaq hoc in loco prẽm iudeoꝵ cayn significat cuius
imitatores uolentes eẽ saluatorẽ ꝑemerũt iudei.
hũt dicit qr se parricidio maculauit ⁊ reũ fecit mor¬
tis in ui̾tate ñ stetisse. Ab ip̃o aut̃ forma data fratri¬
cidii. Istũ ip̃m dicit cũ loqͥtur. iñdaciũ de suis ꝓp̾is lo¬
quit᷑ ut ostende̾t umũquẽq ñ nͥ ꝓp̾a uoluntate pͨcare.¬
S qr imitator dyabłi ẽ adiecit. qr m̃dax ẽ sic̃ ⁊ rater
eiꝰ. hic eĩ ut pͥmũ hoĩem morte ꝯdẽpnaret simula¬
uit se nescisse qͥd p̃ceptũ suiss a deo. Siłr ⁊ carm
int̾rogatus fuixit se nestire ubi eẽt fr̃ suus abel
quẽ occiderat. Hoc gͦ in loco dyabłm cayn eẽ dixit.
pr̃em aut̃ eiꝰ dyabłm cuiꝰ oꝑa secutꝰ ẽ. Dyaboli .n. filiꝰ
dyabolus ẽ. s dyabłs ille qui ⁊ sachanas prẽm ĩ ma¬
licia sua nullũ ht̃. ip̃e eĩ ͥ iñ malo auctor ẽ. pͥor .n.

Expanded text:
ne dubio diabolus appellandus est. operis enim nomen est, non naturae. itaque hoc in loco patrem Iudaeorum Cain significat, cuius imitatores uolentes esse saluatorem peremerunt Iudaei. hunc dicit, quia se parricidio maculauit et reum fecit mortis, in ueritate non stetisse. ab ipso autem forma data est fratricidii. istum ipsum dicit, cum loquitur mendacium, de suis propriis loqui, ut ostenderet unum quemque non nisi quia imitator diaboli est, adiecit: quia mendax eat, sicut et pater eius. hic enim ut primum hominem morte condemnaret, simulauit se nescisse quid praeceptum fuisset a deo. similiter et Cain interrogatus finxit se nescire, ubi esset frater suus Abel, quem occiderat. hoc ergo in loco diabolum Cain esse dixit, patrem autem eius diabolum, cuius opera secutus est; diaboli enim filius diabolus est. sed diabolus ille, qui et satanas, patrem in malitia sua nullum habet; ipse enim sibi in malo auctor est. prior enim
Abbreviated transcription (Latin):
m̃di. S indiget explanatõne. cũ saluatori ñ crede̾nt
uĩdei n m̃dane potestates. qr ñ solũ hoĩb se maĩfe¬
stari uoluit. s ⁊ pͥncipib ⁊ potestatib in celestibus.
Sicut docet apłus in epła ad ephesios pꝰ passionẽ
Exede̾ .n. noluit a deo uenisse saluatorẽ. saluator ã
s̾uata iustĩa ñ trepidauit reu̾ti ad eũ qͥ se misa̾t.
Et ꝑ id ꝙ regressus ẽ ꝓbauit se inde uenisse. qr
neõ ascendit asce ad dñ nͥ qui descendit a deo. uiden¬
tes gͦ potestates ascendeᷤ eũ ꝯfuse st̃. uidentes uerũ
ẽẽ qd̾ uelut falsũ spreuerũt. Itaq ista iustĩa arguit
eos de pccõ. qr nõ solũ credeꝰ ei noluerũt: s ⁊ occide¬
rũt eũ. De iudicio uo̾ sic eos corripuit dũ ostẽ

Expanded text:
NDIGET EX- PLANATIONE. Cum saluatori non crederent Iudaei neque mundanae potestates — quia non solum hominibus se manifestari uoluit, sed et principibus et potestatibus in caelestibus, sicut docet apostolus in epistula ad Efesios —, post passionem credere enim noluit a deo uenisse saluatorem. saluator autem seruata iustitia non trepidauit reuerti ad eum qui se miserat, et per id quod regressus est, probauit se inde uenisse, quia nemo ascendit ad deum, nisi qui descendit a deo. uidentes ergo potestates ascendere eum confusae sunt, uidentes uerum esse quod uelut falsum spreuerant. itaque ista iustitia arguit eos de peccato, quia non solum credere ei noluerunt, sed et occiderunt eum. de iudicio uero sic
Abbreviated transcription (Latin):
me honorat cor aut̃ eoꝵ longe ÷ a me. Nã simulato¬
ris aĩm iũstũ ẽ ut obduret. Qui .n. ñ ꝑ errorem
uers̃ uocat falsũ. s ꝑ maliuolenciã ut intelligens
bonũ sĩngat se nescire qd̾ bonũ ẽ ut ꝯu̾tat illud
ĩmalũ. hoc utiq debet illi p̃stari ut ueꝰ ñ ĩtlłigat
bonũ ne saluet᷑ qd̾ nõ uult. nͨ eĩ iustũ ẽ ut inuitus
sͣ destruat᷑: ut unicuiq ꝓ uoto suo respondeatur.
uis iste liber ẽ
lib. ydolatris eĩ insuaue ẽ cũ audiũt. Unũ

Expanded text:
me honorat, cor autem illorum longe est a me. nam simulatoris animum iustum est ut obduret. qui enim non per errorem uerum uocat falsum, sed per maliuolentiam, ut intellegens bonum fingat se nescire quia bonum est, ut conuertat illud in malum, hoc utique debet illi praestari, ut uere non intellegat bonum, ne saluetur, quod non uult. nec enim iustum est, ut inuitus quam destruitur, ut uni cuique pro uoto suo respondeatur. uis iste liber estlibus. Idololatris enim insuave est, cum audiunt unum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtuordecim. qͦs suꝑiũge ad decem ⁊ nouẽ supͣ memo¬
ratos ⁊ inuẽies pͥmũ diẽ sd ĩ mlis sabłim fnsse Suꝑ¬
ad̾de adhuc ad caput pͥmi m̃sis dies septẽ ⁊ decẽ qr
qͣrtadecima eĩ die pͥmi m̃sis pascha fcm̃ ẽ. Recͣctis gͦ¬
te treidecim dies ⁊ additis septẽ ⁊ decẽ. Inuẽies qͣrta de¬
cima m̃sis pͥmi qͣrtã feriam fusse. et ne legendi
fastidiũ patiaris aut qõnis singula m̃bra in spice̾¬

Expanded text:
I; quos superiunge ad decem et nouem supra memoratos et inuenies primum diem secundi mensis sabbatum fuisse. superadde adhuc ad caput primi mensis dies septem et decem, qquarta decima enim die primi mensis pascha factum est. retractis ergo tredecim et additis septem et decem inuenies quarta decima mensis primi quartam feriam fuisse. Et ne legendi fastidium patiaris aut quaestionis singula membra c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͣdictor abiciat᷑ ut ꝑnitax. Manifestũ ẽ eĩ tͣnsitũ
post pascha fuisse. De sanguine eĩ ĩmolati agni
suꝑ postes hostii ⁊ suꝑ limen posuerũt ut transiens
nocte angłs nõ ꝑcuit̾et domũ ĩ qua signũ sangͥniꝰ
eẽt. Sangͥs gͥ salutẽ p̃stitit ñ tͣnsitꝰ. qr ut transitꝰ¬

Expanded text:
dictor abiciatur ut peruicax. manifestum est enim transitum post pascham fuisse. de sanguine enim immolati agni supra postes ostii et supra limen posuerunt, ut transiens nocte angelus non percuteret domum, in qua signum sanguinis esset. sanguis igitur salutem praestitit, non transitus, quia, ut t
Abbreviated transcription (Latin):
um iussis caritatis
pare̾ uolumꝰ. in uituꝑatõn
forte cademꝰ. qui de re que milli aliqñ ĩ dubiũ uenit st̾¬
bimꝰ. qr cũ amiciciam offendeꝰ uolum. studiũ qd̾ ad ali¬
qͣm rem occultã reuelandã ꝓfic̾e̾ debuit intritamꝰ.
ꝙͣuis pp̃ nimiam stulticiam cuĩdam hoc asseua̾ntis
qd̾ in substis pandemꝰ istud ut nob̾ ĩuuixi̾t caritas
ꝓfice̾t ut diu in uano ex̾citatus em̃dare nõ possit.
hoc eĩ caritatis studiũ ẽ q̃ nõ q̃rit q̃ sua st̾. Quidã
igiꝰ nom̃ quid ht̃ falsi dei duce stulticia. ⁊ ciuitatis¬
romane iactancia. leuitas sac̾dotib.⁊ dyaconos p̾br̃is
coequare ꝯtendit. ñ dicam p̃fr̾e qr stultiꝰ ẽ. ⁊ forte
incredilule uideat᷑. ⁊ nos ñ em̃datores s calũpniato¬
res habeam᷑. Qua gͥ lege. qua ue ꝯsuetudine. qͦ nã
exemplo aggredi audeat. Nullũ stire arbit᷑ d̃ istos
quibꝰ ꝯ sensus iñ ecca datus ẽ minime coeq̃t. qͥ ip̃ qd̾¬

Expanded text:
um iussis caritatis parere uolumus, in uituperationem forte cademus, qui de re, quae nulli aliquando in dubium uenit, scribimus, quia, cum amicitiam offendere nolumus, studium, quod ad aliquam rem occultam reuelandam proficere debuit, intricamus, quamuis propter nimiam stultitiam cuiusdam hoc adseuerantis, quod in subiectis pandemus, istud et nobis iniunxerit caritas n peius proficeret et diu in uano exercitatus emendari non possit. hoc enim caritatis studium est. quae non quaerit quae sua sunt. Quidam igiRomanae iactantia leuitas sacerdotibus et diaconos presbiteris coaequare contendit, non dicam praeferre. quia stultius est et fincredibile videatur, et nos non emendatores, sed calumniatores habeamur. Qua igitur lege quave consuetudine, quonam exemplo hoc aggredi audeat, nullum scire arbitror, ut istos quibus consessus in Ecclesia datus est minime, iis
Abbreviated transcription (Latin):
falsi. siec eĩ ꝑilitatẽ recipit ceptũ ⁊̃ et̾nũ. aut unita¬
tẽ. unũ eĩ se eẽ dicendo xp̃c cũ pr̃e. parẽ se deo fe¬
tit. Non solũ eĩ inqͥt soluebat salb̾m.s ⁊ pr̃em pro¬
pͥum sͥ dicebat dñi eqͣlem se faciens deo hoc÷ parẽ
lem se faciebat deo. hinc ẽ unde dicit. qui me ui¬
dit uidit ⁊ pr̃em meũ. ꝑ id qd̾ enĩ cõsubstantiui
st̃ qui unũ uidet. ambos uidet. Sicut enĩ ht̃ pater
uitam iñ sem ip̃o sic dedit ⁊ filio hr̃e uitã. ħ ẽ equa¬
lem sͥ genuit filiũ pat̾. ⁊ omĩa q̃ pr̃is st̃ filiĩ sunt.

Expanded text:
num aut unitatem. unum enim se esse dicendo Christus cum patre parem se deo fecit. non solum enim, inquit, soluebat sabbatum, sed et patrem proprium sibi dicebat deum, aequalem se faciens deo, hoc est paum, dicens dei filium aequalem se faciebat deo. Hinc est unde dicit: qui me uidit, uidit et patrem. per id quod enim consubstantiui sunt, qui unum uidet ambos uidet. sicut enim habet pater uitam in semet ipso, sic dedit et filio habere uitam, hoc est aequalem sibi genuit filium pat
Abbreviated transcription (Latin):
post foñ ẽ ante ponat᷑. Nam maĩtm̃ utiq ẽ qͥnqͣ¬
gesimũ psalmũ anti̾orẽ eẽ ꝙͣ t̾tiũ. Sic gͦ aliqñdo
unguento pedes dñi unxisse ꝓbet᷑ pp̃ sigͦnẽ eiũs
aut̃ erat inqͥt q̃ unxit dnm unguento. hoc refert
nestiremꝰ quo tẽpe foñ eẽt. S ne forte pꝰ nonã
horam foñ sit. ne iũideus ĩpiũs ⁊ crudelissimꝰ iudas
occisũ saluatorẽ. ⁊ ob ħ uelũ tẽpli scissũ. t̾rã tremuisse
saxa fissa. elem̃ta conce̾t. ab ip̃o metu correptꝰ dolue¬
rit ñ nestiꝰ iustum se tradidisse. In cꝰ passione sic
indignatus sit uidex d̾s. S ⁊ post nonã horã occupa¬
tierant sicut estimo seniores ⁊ pͥncipes sacerdotũ.
uesꝑe eĩ ead̾ die pascha acturi erant. Sabb̃o autem
nĩmos portare ñ licebat scd̾m legẽ. Ac ꝑ hoc imꝓ¬
on ẽ ambiguũ cũcta religi¬
onis nr̃e ueri testimomo roborari.

Expanded text:
 ante ponatur. nam manifestum utique est quinquagensimum psalmum anteriorem esse quam tertium. sic ergo aliquando ungento pedes domini unxisse probetur, propter sautem erat, inquit, quae unxit Dominum unguento . Hoc refert nesciremus quo tempore factum esset. Sed ne forte post nonam horam factum sit, ut videns impius et crudelissimus Judas occisum Salvatorem, et ob hoc velum templi scissum, terram tremuisse, saxa fissa, elementa conterrita, ipso metu correptus doluerit, non nescius justum se tradidisse, in cujus passione sic indignatus sit judex Deus. Sed et post horam nonam occupati erant, sicut aestimo, seniores et principes sacerdotum. Vespere enim eadem die Pascha acturi erant; sabbato autem nummos portare non licebat secundum Legem: ac per hoc imNon est ambiguum cuncta religionis nostrae veteri testimonio roborari,
Abbreviated transcription (Latin):
Pͭ duob dñis s̾uire. hic eĩ a m̃do discordat
qui legi dĩ fidelit̾ s̾uit. xp̃i pace munitꝰ oĩũ
adu̾sarioꝵ ꝯprimit tela. Quis .n. audeat adu̾sꝰ ein
quẽ scit regis amicũ: Alit̾ tñ m̃dꝰ pacẽ dat. ꝙͣ se sa¬
utiq metuens ñ rogatꝰ dat pacẽ. Saluatoris gͦ ħ¬

Expanded text:
 dominis seruire. hic ergo a mundo discordat, qui legi dei fideliter seruit; Christi pace munitus omnium aduersariorum conprimit tela. quis enim audeat aduersus eum quem scit regis amicum? aliter tamen mundus pacem dat, quam se sautique metuens, non rogatus dat pacem. salutaris
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħes quidẽ baptizauit aqua uosaut̃ baptiza bimi̾¬
sp̃u scõ que ⁊ accepturi estis ñ post multos hos dieꝰ.
hoc temꝑe quo ascende̾ ad pr̃em disposuit̃ int̾fatus
uidet᷑. Ind̾ aut̃ ꝙ ĩsufflasse in discipłos dñs legit᷑
post dies paucos rrͦnis sue ⁊ dixisse. accipite sp̃m scm̃¬

Expanded text:
 baptizabimini, quem et accepturi estis non post multos hos dies. hoc tempore quo ascendere ad patrem disposuit, interfatus uidetur. Illud autem quod insufflasse in discipulos dominus legitur post dies paucos resurrectionis suae et dixisse: accipite spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ͨ eĩ ꝑ sb̾am nascit᷑ s ꝑ fidẽ. q̃ iã natis accidet. Igno¬
rancia .n. cũ carne nascit᷑. fides aut̃ postea spiritali
traducẽ face̾t. Nam senatores gena̾nt senatores s
senatoꝵ dignitas ñ ht̃ apd̾ dm̃ ini̾tũ. n ip̃a natura
carnis. S nicħ aliũd p̃stat ꝙͣ opinionẽ dignitatis.
Sicut ⁊ hii qui consules sł aut statuis honestant᷑
gaudent ĩ uano. xp̃iani aut̃ cũ fiũt ip̃i nature actidit
dignit᷑as. ut eẽncia ip̃a hoĩs et̾nũ hẽat ĩcorrupti¬
błitatis bñsiciũ. ut nõ opinio sola. s ⁊ res sit in
effoñ apd̾ dñ. Tale ẽ istud ut si qͥs disertꝰ pauꝑ ĩ
laude sit ⁊ egeat pane. aut reliqͥs nccͣrus: hec enĩ
uã laus ẽ si sic illi ꝓficiat q̃sita dignitas ut nlłiuᷤᷤ
egeat. dũ hoc nature eiꝰ p̃stat᷑ ut ꝑ se ip̃a uiuat
⁊ bñ uiuat nlło requisito suffragio. hoc ẽ ueꝰ diuitẽ
fi ⁊ gloriosum.¬

Expanded text:
 per fidem quae iam natis accedit. ignorantia enim cum carne nascitur, fides autem postea spiritali traducem faceret. nam senatores generant senatores.\' sed senatorum dignitas non habet apud deum meritum, neque ipsa naturacarnis, sed nihil aliud praestat, quam opinionem dignitatis, sicut et hi, qui consules sunt aut statuis honestantur, gaudent in uano. Christiani autem cum fiunt, ipsi naturae accedit dignitas, ut essentia ipsa hominis aeternum habeat incorruptibilitatis beneficium, ut non opinione sola, sed et j-e sit in effectum apud deum. tale est istud, ut si qui disertus pauper in laude sit et egeat pane aut reliquis necessariis. haec enim uera laus est, si sic illi proficiat quaesita dignitas, ut nullius egeat, dum hoc naturae eius praestatur, ut per se ipsa uiuat et bene uiuat nullo requisito suffragio; hoc est uere diuitem fieri et gloriosum.
Abbreviated transcription (Latin):
sic sit. qiͣ infectũ. Sn aut̃ põnis hñeã seq̃ntes ñ
posse dicitis quo micio ꝯtinet᷑ equale eẽ ut est¬
substantiuũ cũ id qd̾ et̾nũ ẽ. reuelatis dolũ mali¬
cie ur̃e. qr ut sensũ u̾bi elidatis. falsa uoce xp̃m
um̃ eẽ filiũ dĩ dicitis negantes ei. qr equalis est
deo pr̃i. Nõ eĩ uerꝰ ẽ si meqͣlis ẽ. poti̾t mĩq̾d uer
dici filiꝰ si ñ uerꝰ dicat᷑ ⁊ pat. Si eĩ uerꝰ ẽ siluir.

Expanded text:
am sequentes non posse dicitis, quod initio continetur, aequale esse et consubstantiuum cum id quod aeternum est, reuelatis dolum malitiae uestrae, quia ut sensum uerbi eludatis, falsa uoce Christum uerum esse filium dei dicitis negantes ei quia aequalis est deo patri. non enim uerus est, si inaequalis est. poteritnum uerus dici filius, si non uerus di
Abbreviated transcription (Latin):
qr d̃s ẽ. O demencia sotimi qui xp̃m añ mariã ñ uult
fateri quẽ uoce sua audit testantẽ ꝙ añ abrabam
sit. cũ eĩ de temꝑe ag̾e̾nt cũ eo iudei dicentes. Quĩ¬
qͣginta amios nũdũ habes ⁊ abrahã uidisti. ⁊indit
eis. Am̃ dico uob̾ añ abrabã ego sũ. nõ dixit melior
sũ. S ad int̾rogata Rendit. qr añ erat ꝙͣ putalunt
iudei maledictũ plane legis fotinus euadeꝰ ñ pͣ¬

Expanded text:
quia deus est. 0 dementia Fotini, qui Christum ante Mariam non fateri uult, quem uoce sua audit testantem quod ante Abraham sit! cum enim de tempore agerent cum eo Iudaei dicentes: quinquaginta annos nondum habes, et Abraham uidisti? respondit eis: amen dice uobis, ante Abraham ego sum. non dixit: \'melior sum\', sed ad interrogata respondit, quia ante erat quam putabant Iudaei. maledictum plane legis Fotinus euadere non p
Abbreviated transcription (Latin):
turas ꝑ sensus sui capacitatẽ loqͥ fides poĩta ẽ que
sensũ scͥpture secuta p̃miũ me̾atur salomoni. cum
sa pĩam a deo postulasset responsũ a dño ẽ. Ecce de¬
di tͥ inqͥt cor sapiens ⁊ p̾dens quale ñ fuit ante te.
misit d̾s ĩmo un̾. Nemo gͦ hõim siłit erit salo¬
moni: ⁊ qͥd uidebit᷑ de xp̃o. qui int̾ ceta̾. regina ĩqͥt
austei uenit ab ultimis t̾re audire sapĩam salo¬
monis. ecce plus ꝙͣ salomon hic. Nũc elige cui cre¬
das fotine. deo an xp̃o. pr̃i an filio. Si pr̃i credis:
arguis filiũ. Si filio credis accusas pr̃em. Si enĩ¬

Expanded text:
ipturam pro sensus sui loqui capacitate, fides posita est, quae sensum Scripturae secuta praemium mereatur. Salomoni cum sapientiam a Deo postulasset, responsum a Domino est: Ecce dedi tibi, inquit, cor sapiens et prudens, quale non fuit ante te, uero. nemo ergo hominum similis erit Solomoni. et quid uidebitur de Christo, qui inter cetera: regina, inquit, austri uenit ab ultimis terrae audire sapientiam Solomonis: et ecce plus Solomone hic? nunc elige cui credas, Fotine, deo aut Christo, patri an filio. si patri credis, arguis filium; si filio credis, accusas patrem. si eni
Abbreviated transcription (Latin):
obcetatus dm̃ ħ eẽ neges. u̾bũ tñ si negas n ignoraᷤᷤ
hoc u̾bũ filiũ dĩ appłłatũ. ⁊ ħ apd̾ dm̃ fuisse ĩ pͥnci¬
pio. Qua gͦ rõne post mariã dicis eẽ qd̾ ĩ pͥncipio
legois suisse. In apocalypsi eĩ legimꝰ de xp̃o. Nom̃ eiꝰ ẽ¬
u̾bũ dĩ. qd̾ u̾bũ młtas hr̃ int̾p̃catões. Nam nicħ
de deo ẽ qd̾ ñ d̾s dicat᷑. S pp̃ auctoritatẽ uniꝰ dei
qd̾ de ip̃o natũ ẽ u̾bũ appłłauit. ut hac rõne ducti
crede̾mꝰ. nͨ alit̾ quidẽ oꝑtust dici ut de ip̃o ⁊ ñ extͣ
eũ crede̾tur. Nã siłi modo ⁊ uixtus ⁊ sapĩa dĩ uocatꝰ
ut ead̾ rõne de ip̃o intelligat᷑. Si .n. dixisset deus

Expanded text:
non negas neque ignoras hoc uerbum filium dei appellatum et hoc apud deum fuisse in principio. qua ergo ratione post Mariam dicis esse, quod in principio legis fuisse? in Apocalypsi enim legimus de Christo: et nam nihil de deo est quod non deus dicatur, sed propter auctoritatem unius dei quod de ipso natum est uerbum appellauit, ut hac ratione ducti, crederemus. Nec aliter quidem oportuit dici, \'ut de ipso et non extra eum crederetur. nam simili modo et uirtus et sapientia dei uocatur, ut eadem ratione de ipso inte
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥs te int̾roget. In hoc credimꝰ qm̃ a deo existi. Si
tanta signa uidentes nõ credebatis. Itaq ꝓbatũ ẽ apłis
credẽ̾ nõ eẽt ambiguũ. Si eĩ neõ uidit dm̃ nͥ qui ẽ
a deo hͥ uidit dm̃. ⁊ si nemo nouit pr̃em nͥ filiꝰ. hoc ẽ
ueꝰ apd̾ dm̃ fuisse ⁊ ab eo exisse ⁊ uenisse. Nemo .n.
iñcredilile uob̾ ẽ uerũ filiũ hũt dĩ credeꝰ sc̃ dpeit
ioħes in epła p̾ma. et sumtꝰ iñqͣt iñ uero filio euis¬

Expanded text:
ut quis te interroget; in hoc credimus, quoniam a deo existi. si est tanta signa uidentes non credebatis\'. itaque probatum est aposcredere non esset ambiguum. si enim nemo uidit deum, nisi qui est a deo hie uidit deum, et si nemo nouit patrem nisi filius - hoc est uere apud deum fuisse et ab eo exisse et uenisse; nemo enim incredibile nobis est uerum filium hunc dei credere, sicut dixit Iohannes in epistula prima: et sum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i recte uersant᷑. Sic .n. dd instituit genꝰ nr̃m
ut sñ sensu nati possibłitatẽ tñ hẽamꝰ discendi sũ
bona sũ mala. ut ip̃i nob̾ aut mala acquiramus
aut bona. ut letemꝰ in eo nob̾ cũ recte agentes re¬
munam᷑. ut ip̃i nob̾ ĩputemꝰ si pͣua seq̃nteᷤ ꝯdẽpnemꝰ.¬
e iudeis gͦ nasci
uideos ostendit. ñ de ꝓselitis dico
stant᷑ ħ facit causa. qr eĩ oĩs paganꝰ ĩ ignorantia ẽ.
⁊ qui nascit ᷑ ex eo sñ sensu ẽ. ambo ignorantes st.
S hoc int̾est int̾ utrũq. qr gena̾ns sñ duluo blas

Expanded text:
 patrem Christi recte uersantur. sic enim deus instituit genus nostrum, ut sine sensu nati possibilitatem tamen habeamus discendi siue bona siue mala, ut ipsi nobis aut mala adquiramus aut bona, ut laetemur in nobis, cum recte agentes remuneramur, aut ipsi nobis inputemus, si praua sequentes condemnemE IUDAEIS ERGO NASCI IUDAEOS OSTENDIT - NON DE PKOSELITIS DICO,scantur, haec facit causa: quia enim omnis paganus in ignorantia est et qui nascitur ex eo sine sensu est, ambo ignorantes sunt. sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
appłłauit qr illũ de celis cestatur ueĩsse. cetõs aut̃
os de t̾ra eẽ. hoc ẽ de insi̾orib. Et ip̃e dñs iñter
cecã eadem loquit᷑ dicens. Non eĩ descendi de celo
ut faciã uolũtatẽ meã. s uolũtatẽ eiꝰ qui misit¬
me pr̃is. Et icn̾ dñs int̾ alia hoc sensu loquit᷑
dicens. et nũe dico uob̾ qr ego rogabo pr̃em. lp̃e
eĩ patꝰ diligit uos qr uos me diligitis ⁊ creditis qr
a deo exiui pr̃e ⁊ ueni in hũc m̃dũ. Itm̾ relinqͦ mdũ
⁊ uado ad pr̃em. tũc uidentes discipłi maĩfeste illũ
eẽ locutũ dicunt ei. Ecce palã loq̃ris. ⁊ ꝓu̾bium
nullũ dicis. Nũc scimꝰ qm̃ stis omĩa ⁊ ñ opꝰ tibi est
ut qͥs te int̾roget. in hoc credimꝰ qm̃ a deo existi.
hec int̾ptatõne nõ indigent. quippe cũ ista sũma

Expanded text:
de caelis testatur uenisse, ceteros uero omnes de terra esse, hoc est de inferioribus. et ipse dominus inter cetera eadem loquitur dicens: non enim descendi de caelo ut faciam uoluntatem meam, sed uoluntatem eius, qui me misit. patris. et iterum dominus inter alia hoc sensu loquitur dicens: et nunc dico uobis, quia ego rogabo patrem. ipse enim pater diligit uos, quia uos me diligitis et creditis quia ego a deo exiui patre et ueni in hunc mundum; iterum relinquo mundum et uado ad patrem. tunc uidentes discipuli manifeste ill locutum, dicunt ei: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Nunc scimus quoniam scis omnia, et non opus tibi est ut quis te interroget: in hoc credimus, quoniam a Deo existi . Haec interpretatione non indigent. Quippe cum ista summa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c de eenͣ dĩ extitisse uł ꝓcessuse significaret᷑
exitio eiꝰ natiuitas appłłata ẽ. ut qr nõ dispar ẽ
a genitore natiuitas ꝯsubstantiiuis eẽ deo xp̃c
sꝑ fuisse sigͥcaret᷑. de deo legit᷑ ꝓcesisse. Nemo
eĩ de eo ꝓcessit ubi nõ fuit. Solent qͥpe arris sic
tate pr̃is ⁊ filii quid erit. cũ sic roborata sint ⁊
foͥrmata. si hͥ alit̾ seniendũ putat᷑ m ulta poti̾t
dniuns solidata oraculis unis ꝯuelli de genĩs
gn̾atõne. Tantũ eĩ dandũ ẽ inqͥunt potencie dĩ
u̾ba caliginẽ facit ne cito appareat. Sic ẽ eĩ ac
si egyptiꝰ positꝰ in obscuro. qr cã mala bono sensu
defendi ñ pͣ. ad impietatẽ defendendã sac̾segis
qͣlis ip̃e est. ut hoc p̃stiti̾t stõr a quo datura erat ge
pot̾i̾t forte putari qr ñ hoc maliciose a uob̾ isserit᷑
ut qd̾ in uoce d̾r hoc sit ⁊ in sensu. Ut qr uerus d

Expanded text:
a dei extitisse uel processisse significaretur, exitio eius natiuitas appellata est ut, quia non dispar est a genitore natiuitas, consubstantiuus esse deo Christus semper fuisse significaretur, de deo legitur processisse. nemo enim de eo processit ubi non fuit. Solent quidem Arrii sic tate patris et filii quid erunt, cum sic roborata sint et firmata? si hic aliter sentiendum putatur, multa poterunt diuinis solidata oraculis unius conuelli degeneris generatione. tantum enim dandum est./ inquiunt, \'potentiae dei,  quantum autem ad verba, caliginem facit ne cito appareat. Sic est enim ac si Aegyptius positus in obscuro; quia causa mala bono sensu defendi non potest. Ad impietatem ergo defendendam sacrilegis qualis ipse est, ut hoc praestiterit factura, quod datura erat genistum, poterit forte putari, quia non hoc malitiose a uobis asseritur, ut quod in uoce dicitur hoc sit et in sensu, ut, quia uerus d
Abbreviated transcription (Latin):
ut reus ftũs ĩ causa saluatoris q̃ tenebat amitt̾et
ħ quidẽ ascendente saluatore uisa st̃. S suꝑueĩ¬
ente in discipulos sp̃u scõ palam aꝑteq mãifesta¬
ta st̃. uera eĩ correptio tũt fuit qñ pꝰ passiõnem
ad testimoniũ saluatoris publice a ꝑfidis uidebãt᷑.
resurgẽtes mortui. claudi currentes: leꝓsi m̃dati.
ꝑalitici ꝯfirmati. ceci aspit̾e. surdi audire. muti
eloqui. demoĩaci purgati. ĩfr̃mi recuꝑata sanitate

Expanded text:
ut reus factus in causa saluatoris quae tenebat amitteret. Haec quidem ascendente saluatore uisa sunt, sed superueniente in discipulos spiritu sancto palam aperteque manifestata sunt. uera enim correptio tunc fuit, quando post passionem ad testimonium saluatoris publice a perfidis uidebantur resurgentes mortui, claudi currentes, leprosi mundati, paralytici confirmati, caeci aspicere, surdi audire, muti eloqui, daemoniatici purgati, infirmi recuperata sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
gunt xp̃m uñ bñ intelligendꝰ ẽ. ⁊ inde illũ ĩꝓbant
⁊ falsũ dicũt. unde uer̾ dĩ ẽẽ filiꝰ aꝓpbat᷑. Nam clarisi¬
candũ se a pr̃e postulat. ⁊ clarificare se pr̃em qũe petit
ꝓmittit. ut ubi se humiliare uiꝰ exaltet. pater enĩ
cũ testimoniũ dat filio laudẽ suã testat᷑. filius uo̾
cũ p̃dicat pr̃em głam suam maĩfestat. magnificẽtia
eĩ ⁊ nobilitas pr̃is gno̾sitas ẽ ueri filii. Iõꝙ qͥcqͥd pr̃is

Expanded text:
bant et falsum dicunt, unde uerus dei esse filius approbatur. nam clarificandum se a patre postulat et clarificare se patrem quem petit promittit, ut ubi se humiliare uidetur exaltet. pater enim cum testimonium dat filio, laudem suam testatur; filius uero cum praedicat patrem, gloriam suam manifestat. magnificentia enim et nobilitas patris generositas est ueri filii. ideoque quicquid patris
Abbreviated transcription (Latin):
ixit eĩ int̾ ceta̾. ħ locutus ẽ ꝓsayas qñ uidit ma¬
iestatẽ eiꝰ ⁊ locutꝰ ẽ de deo. In nouo aut̃ stepħs
pͥmus martyr stantẽ se uidisse dicit iħm a dexts dei
Qͥd ẽ istud ut hic qiͣ sb̾iectus uideat᷑ pꝰ t̾umphos. ⁊
illic qiͣ dominꝰ añꝙͣ uince̾t᷑ ꝓut causa se fecit. Ita ⁊ dñs
se ostendit. ꝓpħe eĩ uisus ẽ qiͣ rex corripiens plebem
⁊ ħ se ostendit qd̾ erat in pace enĩ erat causa dĩtatis
eiꝰ. Stephano aut̃ ut stans apparet fecit calũpnia
iudeoꝵ. In sterħo aut̃ saluatoris causa uĩ patiebat᷑.
Iõ sedente uidice deo stans apparuit. qiͣ qui cam̃ dice̾t
et qr bona causa eiꝰ ẽ ad dexta̾m ꝯmuĩs iudicis erat.
Omĩs eĩ qui causã dicit stet nccẽ ẽ.¬

Expanded text:
IXIT ENIM INTER CETERA: HAEC LOCUTUS EST ESEIAS. QVANDO UIDIT MAIESTATEM EIUS ET LOCUTUS EST DE EO\' —, IN NOUO AUTEM STEPHANUS PRIMUS MARTVR STANTEM UIDISSE SE DICIT IESUM A DEXTRIS DEI? QVID EST ISTUD UT HIC QVASI SUBIECTCS UIDEATUR POST TRIUMPHOS ET ILLIC QVASI DOMINUS, ANTEQVAM UINCERET? Prout causa se fecit, ita et dominus se ostendit. profetae enim uisus est quasi rex corripiens plebem et hoc se ostendit quod erat; in pace enim erat causa deitatis eius. Stephano autem ut stans appareret, fecit calumnia Iudaeorum. in Stephano autem saluatoris causa uim patiebatur; ideo sedente iudice deo stans apparuit, quasi qui causam diceret, et quia bona causa eius est, ad dexteram iudicis erat. omnis enim qui causam dicit, stet necesse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post lapsum rursus dnĩco die reformatꝰ. cꝰ refor¬
matõis sigura data ẽ. pͥmũ in circũcisione iñ qua
future fidei signũ fuit. Post ebdomadã eĩ qͥ octa¬
ac ꝑ hoc ip̃o die resurrexit qͣm fecit. et scd̾m nu¬
merũ sup̃dc̃e rõnis ip̃a die ⁊ in monte syna legẽ
dedit ꝑ famulũ suũ moysen. ut sicut agnꝰ sigura
passionis dñi fuit iñ sacram̃tũ pasche. Ita ⁊ legla
tio. eunͣgłice p̃dicatõis. qr eod̾ die .i. penthecosten
ritatẽ caꝑent. ac scirent eunͣgłicũ iũs p̃dicare. qd̾
scm̃ duplici testimoniõ ꝯfirmat᷑. qr ⁊ p̃destinatum
ostendit᷑ ⁊ mãifesta sp̃c scĩ infusione diuinũ ⁊ suꝑce¬
leste ꝓbat᷑. Imꝑiti eĩ diu̾sis linguis magnalia dei
moysen. sicut iñ libro exodi ꝯtinet᷑. qui dies .a.xiiii.¬

Expanded text:
et post lapsum rursus dominico die reformatus, cuius reforet post lapsum rursus dominico die reformatus, cuius reformationis figura data est primum in circumcisione, in qua futurae fidei signum fuit. post ebdomadam enim qui octait quam fecit et secundum numerum supra dictae rationis ipsa die et in monte Sina legem dedit per famulum suum Moysen. ut sicut agnus figura passionis domini fuit in sacramento paschae, ita et legis datio euangelicae praedicationis, quia eodem die, id est pentecosten,ritatem caperent ac scirent euangelicum ius praedicare. quod factum duplici testimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur et manitesta spiritus sancti infusione diuinum et supercaeleste probatur; inperiti enim diuersis linguis magnalia dei ata est lex per Moysen, sicut in libro Exodi continetur, qui dies a
Abbreviated transcription (Latin):
solũ uocibꝰ uñi ⁊̃ signoꝵ uirtutib ꝯm̃data. S nũc
ald̾ ẽ si eod̾ mͦ ut designata st a nob̾ intelligant᷑.
ut dies penthecostes. unde qua rõne tractus sit con¬
gredi noscamꝰ. Scͥpture ⁊ eĩ dnĩce sensus suos solli¬
citis ⁊ deuons aꝑiunt. Indigentibꝰ claudũt. Nec .n.
par erat ut rem q̃ mĩtis ac dignis reseruate st̃
mus a pascha ꝯputat᷑ dies. Hanc ht̃ rõnẽ ut sicut
post ebdomadã dnĩcus dies pͥmꝰ ẽ.: In qͦ ad ĩpletũ
ẽ pasche mist̾iũ in redẽptõne salutis hũane qr
semꝑ post cureicula diex septẽ ad pͥmũ reu̾ti nc̃e
ẽ. ut ostendat᷑ etatẽ mũdi septenario nĩo ꝯsũmari.
Ita ⁊ post ebdomadas septẽ p̾mus dies ẽ penthecosteꝰ.
Deniq nũꝙͣ alio die ꝙͣ dnĩco penthecostes ẽ. Ut to¬
tũ qd̾ ad salutẽ hũanã dmĩco die ⁊ inchoatũ ⁊ adĩ
pletũ nostat᷑ Dnĩco .n. die resorinatꝰ etũs ẽ m̃dus.

Expanded text:
 etiam signorum uirtutibus commendata. sed nunc illud est, si eodem modo ut designata sunt a nobis intellegantur, ut dies pentecostes unde et qua ratione tractus sit congrue dinoscamus. scripturae etenim dominicae sensus suos sollicitis et deuotis aperiunt, indiligentibus claudunt. nec enim par erat, ut res, quae meritis ac dignis reseruatae sunt, mus a pascha conputatur dies, hanc habet rationem: ut sicut post ebdomadam dominicus dies primus est, in quo adimpletum est paschae mysterium in redemptionem salutis humanae — quia semper post curricula dierum septem ad primum reuerti necesse est, ut ostendatur aetatem mundi septenario numero consummari —, ita et post ebdomadas septem primus dies est pentecostes. denique numquam alio die quam dominico pentecostes est, ut totum quod ad salpletum noscatur. dominico enim die factus est mundus
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa q̃ a pr̃e quidẽ s ꝑ filiũ st̃ regena̾nt᷑ ad sidem dĩ
uniꝰ. hii gͦ tres st̾ quidẽ s una diuinitas. Batio gͥ
facit ut tres sint. nõ plures aut infra. Omĩs em̃
mimerꝰ usꝙ ad nouẽ ꝑuenit. qr tres dũ iñuicdem
in se sunt faciũt numero nouẽ qr iñ uno tres sũt.¬
⁊ tres in unũ. Qui .n. uidet unũ uidet tres dũ nichil
differt alt̾ ab altero. Tres gͦ unũ. ⁊ cer tres unum.
ħ ẽ in nono munero ꝑfectio ẽ. qͣntũ ad nimerũ attin.
qr de uno st̃ oĩa. addito eĩ uno ex qͦ uł ĩ qͦ tres qui

Expanded text:
d per filium sunt, regenerantur ad fidem dei unius. h ergo tres sunt quidem, sed una diuinitas. ratio igitur facit ut tres sint, non plures aut infra. omnis enim numerus usque ad nouem peruenit, quia tres, dum inuicem in se sunt, faciunt numero nouem, quia in uno tres sunt et tres in unum. qui enim uidet unum, uidet tres, dum nihil differt alter ab altero. tres ergo unum et ter tres unum; hoc est, in nono numero perfectio est, quantum ad numerum pertinet, quia de uno sunt omnia. addito enim uno, ex
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmordia uenire ñ debuit. Eũ .n. dyabłs suꝑbiret.
hõ stũs a deo põĩtus ẽ illi inimitꝰ ut auxilis di̾ mu¬
nitus qr imperat resiste̾t ei accepto mandato. Dyabo¬
lus aut̃ solita sb̾cilitate simulauit se ignorare qͥd
p̃ceptũ eẽt a deo .⁊ inuenit euã instabilẽ. pꝰea autem
ꝓmittẽs illi qd̾ re int̾dcm̃ ꝯtigissent p̃staret illis dei¬
tatẽ. cͥcũuenit eos. Tũc dyabłs suꝑato hoĩe t̾umphauͭ
hic uictus genꝰ suũ subiecit pccõ. Qͣm obrẽ iniustum
eeat uictori uiolent᷑ aufr̾e spolia. qr d̾s qd̾ facit iuste
facit. p̃te̾a cũ acerbe pͨcaui̾t hõ. assentiens .n. ꝯtra
mãdatũ creatoris fi̾ se dm̃i ydolatriã admisit ꝑ qd̾ dõ

Expanded text:
diabolus superbiret, homo factus a deo positus est illi inimicus, ut auxiliis dei munitus, quia inpar erat, resiste- ret ei accepto mandato. diabolus autem solita subtilitate simulauit se ignorare, quid praeceptum esset a deo, et inuenit Euam instabilem; postea autem promittens illi, quod, si interdictum contigissent, praestaret illis deitatem, circumuenit eos. tunc diabolus superato homine triumfauit, hic uictus genus suum subiecit peccato. quam ob rem iniustum erat uictori uiolenter auferre spolia, quia deus quod facit iuste facit, praeterea cum acerbe peccauerit homo. adsentiens enim contra mandatum creatoris fieri se deum idolatriam admi
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss intrare ianuas tartari. Nõne si qͥs uult in
t̾ra sua barbaros deciꝑe ĩmutat se in hĩtu illoꝵ
Ut putet᷑ umiꝰ ex hiis ⁊ sic explorat quõ illor sub
subu̾terat ut in morte remane̾t. Inuẽtũ ẽ remediũ
quõ quos male tenebat amitte̾t ut sb̾intraretuꝵ.
Ut qũe putabat se uelut hoĩem occidisse reꝑirec
illũ apd̾ inferos dm̃. Quo ftõ reus inuẽtꝰ õs qͦs
tenebat amisit. ⁊ deceto̾ aꝑta ẽ ad celũ uia. Ecce
quo ꝑiculo liba̾ti sint sñ cessatõne gr̃as illi refe¬
rant S forte econt᷑ dicat᷑. Si multi añ legẽ et
post legẽ p̃ss̃ totos se carni dederũt ⁊ digni fun̾t
in tartaro remaneꝰ. sñ dubio fun̾t qui deuotõe
⁊ reue̾ncia creatoris uitã suã nature lege frena¬
xunt. Nũqͥd ñ ⁊̃ hii detenti st̃ ap̃ inferos exuti hac
uita: Si aut̃ añ ueniss pꝰ mortẽ ade liba̾to adam qͥ

Expanded text:
fuisset, intrare ianuas tartari. Nonne si quis uult in fuisset, intrare ianuas tartari. Nonne si quis uult in terra sua barbaros decipere, inmutat se in habitu illorum, ut putetur unus ex his, et sic explorat quo modo illos subuerterat. ut in morte remaneret, inuentum est remedium, quo modo quos male tenebat amitteret. ut subintraretur ei et, quem putabat se uelut hominem occidisse, repperiret illum apud inferos deum. quo facto reus inuentus omnes quos tenebat amisit et de cetero aperta est ad caelum uia. Eccequo periculo liberati sunt, sine cessatione gratias illi referant! sed forte e contra dicatur: \'si multi ante legem et post legem peccatis pressi totos se carni dederunt et digni fuerunt in tartaro remanere, sine dubio fuerunt qui deuotione et reuerentia creatoris uitam suam naturae lege frenarunt. numquid non etiam hi detenti sunt apud inferos expuncti hac uita? si autem ante uenisset post mortem Adae, liberato Adam qui
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ un uolũtate sua. nõ sñ testimonio su
qr ex ip̃a md̃i fabrica ⁊ annua muna q̃ elem̃toꝵ
mĩstio humanis usib exhibiᷤ decreuit. in telligi
⁊ timi̾ᷤ diumitatẽ suam uoluit. Quuiipe cũ ⁊̃ exduce
pͥmi hoĩs deinde enoch. noe noticia eiꝰ eẽt in teis
S cũ languore quodã hũani genis obsolercere
cepiss cognitio dĩ int̾ hoĩes ⁊ mores ĩmutarẽt᷑.
elige dignatꝰ ẽ abraham iñ quo forma eẽt reno¬
uate noticie dĩ ⁊ moꝵ. Et cũ adhuc reue̾ncia
segnior eẽt postea ꝑ moysen legẽ litrĩs dedit
q̃ n obsoleste̾t ⁊ magis metũ incutte̾t. Maior. n
timor ÷ uͥ auctoritas maĩfesta ẽ. ⁊ qr accepta lege
gentes spreuerũt ñ se subicientes ei n hus qͥ acce
suũ qui se ꝓ illis offe̾ns mortẽ destruẽs data oĩb
remissione pccõꝵ deo pr̃i illos iustificatos offerret.
Nõ eĩ poss descendi ad inferos nͥ ꝑmortẽ. sec oedo
eĩ nͨ ratio poscebat eũ qui mortuus qͥ mortuus nõ

Expanded text:
minum uti uoluntate sua, non sine testimonio sui, quia ex ipsa mundi fabrica et annua munera, quae elementorum ministerio humanis usibus exhiberi decreuit, intellegi et timeri diuinitatem suam uoluit, quippe cum etiam ex traduce primi hominis, deinde Enoch, Noe, notitia eius esset in terris. sed cum languore quodam humani generis obsolescere coepisset cognitio dei inter homines et mores inmutarentur, eligere dignatus est Abraham, in quo forma esset renouatae notitiae dei et morum. et cum adhuc reuerentia segnior esset, postea per Moysen legem litteris dedit, quae neque obsolesceret et magis metum incuteret. maior enim timor est, ubi auctoritas manifesta est. et quia accepta lege gentes spreuerunt non se subicientes ei neque hi qui acsuum, qui se pro illis offerens et mortem destruens data omnibus remissione peccatorum deo patri illos iustificatos offerret non enim posset descendi ad inferos, nisi per mortem. nec ordo enim nec ratio poscebat eum, qui mortuus non
Abbreviated transcription (Latin):
faciendam mĩam. Idcͥco tũc ueĩt qñ debuit uenire
ncc̃ĩtas ĩminet añ sb̾ueniat᷑. erit quidẽ gratũ ñ
iñ ualde poti̾t scire qͥd sͥ p̃łtitũ ẽ. Si aut̃ in ip̃a
natĩtate posito auxiliũ feras. sciet quale bñsiciũ
consecutus sit. De tͥbłone eĩ ereptꝰ maiores gr̃as
refe̾t. Quõ si esurienti referas panẽ. Si aut̃ oftas
cũ ñ esuxit nõ utiq tã gratũ erit. Idcto ste stm̃s¬

Expanded text:
cordiam. idcirco tunc uenit, quando debuit uenire,necessitas inminet ante subueniatur, erit quidem gratum, non tamen ualde poterit scire quid sibi praestitum est; si autem in ipsa necessitate posito auxilium feras, sciet quale beneficium consecutus sit. de tribulatione enim ereptus maiores gratias referet, quo modo si esurienti offeras panem; si autem offeras cum non esurit, non utique tam gratum erit. Idcirco rect
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ uno nõie appłłat᷑. s longo int̾uallo disc̾nit᷑
dĩ ⁊ mĩdi. ħ eĩ fragilis ẽ. illa fortis. ħ carnea. illa
spiritalis. ħ t̾rena. illa celestis. ħ de ncc̃itate ẽ illa
de uolũtate. xp̃c eĩ nulliꝰ egens pacẽ offert ĩualidis.
⁊ inhermib. dñs su̾is. bonꝰ malis. d̾s hoĩbꝰ. Recte¬

Expanded text:
dem uno nomine appellatur, sed longo interuallo discernitur dei et mundi. haec enim fragilis est, illa fortis; haec carnea, illa spiritalis; haec terrena, illa caelestis; haec de necessitate est, illa de uoluntate. Christus enim nullius egens pacem offeret inualidis et inermibus, dominus semis, bonus malis, deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. quo gͦ lex a deo data dicet᷑ in qͣuĩtas ñ
fuit. Nõ sic passim p̃t̾e̾undũ ẽ s consid̾a̾ndũ ẽ qͥd
sit. lex ꝑ moysen data ẽ. ꝑ moysen .n. lex data ma¬
nifesta ht̃ ꝑ̃cepta. S scͥpsit ⁊ hystoriã q̃ ⁊ ip̃a lex
applłat᷑. Et uideamꝰ qͥd in p̃ceptis eiꝰ ñ erit um
forte qd̾ dicit nõ occides. nõ fornicabi̾s. ñ furtũ
facies. talia st̃ ⁊c̾. Nam hẏstoria eiꝰ qr añ aduẽ¬
tũ xp̃i ui̾tas ñ erat. hoc maĩfestũ ẽ. ⁊ eĩ que ss̾
uelamĩe erant qͥd significarẽt incertũ ẽ. cũ aut̃¬

Expanded text:
FUIT. QVO MODO ERGO LEX A DEO DATA DICETUR. IN QVA UERITAS NON FUIT? Non sic passim praetereundum est, sed considerandum quid sit \'lex per Moysen data est.\' per Moysen enim lex data manifesta habet praecepta, sed scripsit et historiam, quae et ipsa lex appellatur. et uideamus, quid in praeceptis eius non erit uerum. forte quod dicit: non occides, non fornicaberis, non furtum facies; talia sunt et cetera. nam historia eius quia ante aduentum Christi ueritas non erat, hoc manifestum est. ea enim quae sub uelamine erant, quid significarent, incertum erat. cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
aut unũ ex ꝓpħis. Nã cũ lapidare uellẽt illũ iũdei
Rindit eis iħs. multa oꝑa bona ostendi uob̾ a patre
de bono oꝑe ñ te lapidamꝰ s ip̃ blasphemiã. et qr cũ
gebant. aplĩ ambigebant. Qñ gͦ oĩs dubitatio de sal¬
uatoris ꝑsona erat. Res .n. m̃audita ⁊ q̃ ĩ sensũ hũa¬
nũ ñ ruerat. stuporẽ hoĩb faciebat. Cũ audiebant

Expanded text:
aut unum ex profetis. nam cum lapidare uellent illum Iudaei, aut unum ex profetis. nam cum lapidare uellent illum Iudaei, respondit eis Iesus: multa opera bona ostendi uobis a patre de bono opere non te lapidamus, sed propter blasphemiam; et quia cum gebant, apostoli ambigebant? Quoniam ergo omnis dubitatio de saluatoris persona erat — res enim inaudita et quae in sensum humanum non ruerat stuporem hominibus faciebat, cum audiebant
Abbreviated transcription (Latin):
Unigenitus filius dĩ qui ẽ in sĩmi pr̃is. Et itm. sic
eĩ inqͥt dilexit d̾s mũdũ hũc ut siliũ suũ unicum
daret ꝓ eo. aĩadu̾tis iam uirtutẽ dĩ q̃ oꝑata est
corꝑata in mũdũ ip̃am unã eẽ q̃ ⁊ dĩ uirtus dicatar
⁊ filius. ⁊ uideamꝰ qͥd crediderĩt qut apłi audientes
a dnõ. ecce itm̃ relinqͦ mũdũ ⁊ uado ad prẽm.Un
derũt eĩ. ecce nũc palã loq̃ris ⁊ ꝙ u̾biũ nlłm dicis.
sũc scĩmꝰ qm̃ nosti oĩa ⁊ ñ opus ẽ tibi ut qͥs te inter¬
roget ĩ hac credimꝰ qm̃ a deo existi. Nũc uideamꝰ
si de uirtutib ambig̾e̾nt discipłi ut ͫ a deo exissent.
cũ uidissent lazarũ iam fetidũ q̃rta die resustitatũ.
ceci a natiuitate oculos resormatos tetigisse fimbrie
mulierẽ a ꝓfluuio libãtã. aq̃ naturã ꝯmutatã in
uinũ. an de ꝑsona dñi nẽõ plene dubitauit. De uir¬
tutibꝰ aͥipe cũ dic̾e̾nt illũ alii eẽ helam. alii Ie̾miam

Expanded text:
itus filius dei, qui est in sinu patris, et iterum: sic enim, inquit, dilexit deus mundum hunc, ut filium suum unicum daret pro eo? animaduertis iam uirtutem dei, quae operata est corporata in mundo, ipsam unam esse. quae et dei uirtus dicatur et filius. et uideamus quid crediderint aut cui apostoli audientes a domino: ecce iterum relinquo mundum et uado alum dicis. Nunc scimus quia nosti omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget: in hoc credimus, quoniam a Deo existi. Nunc videamus si de virtutibus ambigerent discipuli, utrum a Deo exissent, cum vidissent Lazarum jam fetidum quarta die resuscitatum , caeco a nativitate oculos reformatos , tactu fimbriae mulierem a profluuio liberatam, aquae naturam inmutatam in uinum, an de persona domini. nemo plane dubitauit de uirtutibus, quippe cum dicerent illum alii esse Heliam. alii Hieremiam
Abbreviated transcription (Latin):
qr sñ sensu ẽ. De iudeo aut̃ idcto iudeꝰ nascit᷑ qr sb̾
creatoris deuotõe genat᷑. Sicut dixit adam de cayn.
ꝓcreaui hoĩem ꝑ dñ. Sicut .n. iudei ĩdeuoti creatori
demoniis grãs agũt in omĩb q̃ agũt. Ita ⁊ iudei
deo creatori supplices laudant eũ in oĩ actu suo ĩ
eo despiciendi qr ñ cognoscũt xp̃m ꝑ que st̾ omĩa.¬
hoc ⁊̃ mͦ de iudeo iudeus nastit᷑. Nõ eĩ sic̃ quib̾dam
uidec᷑ qr cͥcũdisio facit iudeũ. Cixtũcisio eĩ signum
sinc applłati. ut ñ solũ ex iũda. s ⁊ cetiꝰ ex oĩbꝰ fideł
ia cob iudei uocarent᷑ pp̃ qd̾ iũdas dux fui̾t eis. Ideoq
nati iũdei signũ accipiũt ut qͥ st̃ intelligant᷑. De xp̃i¬

Expanded text:
 sine sensu est. De Judaeo autem idcirco Judaeus nascitur, quia sub Creatoris devotione generatur. Sicut dixit Adam de Cain, Procreavi hominem per Deum . Sicut enim Pagani indevoti Creatori, daemoniis gratias agunt in omnibus quae agunt; ita et Judaei Deo Creatori supplices, laudant eum in omni actu suo, in eo despiciendi quia non cognoscunt Christumhoc etiam modo de Iudaeo Iudaeus nascitur, non enim, sicut quibusdam uidetur, quia circumcisio facit Iudaeum. circumcisio enim signum sint appellati, ut non solum ex Iuda. sed et ceteri ex omnibus filiis Iacob Iudaei uocarentur, propter quod ludas dux fuerit eis. ideoque nati Iudaei signum accipiunt, ut qui sunt intellegantur. .
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾ elemĩtis deo s̾uisse pp̃ neomenias ⁊ sabbata ⁊ cir̃¬
cũcissonẽ. ⁊ cetã talia. ħ eĩ carnalia st̃. Qd qͥd enim
uisibile ẽ carnale ẽ ⁊ de elem̃tis ẽ. S qr ex p̃cepto
dei erat deo s̾uiebat᷑. ut ex uisibilib ad ĩuisibiuã
ueniret᷑ꝰ. Et ex hac causa ꝓfectus fie̾t ad maiora
capiẽnda. ut in hiis meditati digni fi̾ett ꝓmisssꝰ
spiritalib. Ex ea gͥ ꝑte qͣm supͣdixi sb̾ elem̃tis s̾¬
uiebant iudei. ex alia lege ꝑtẽ hẽbant spiritalẽ.
q̃ ⁊ pͨcari ꝓhibet ⁊ exhortat᷑ ad dilcõnẽ dni dei.
qui uenturꝰ eis fu̾a̾t ꝓmissus ad remittẽda pcc̃a.

Expanded text:
tis\' deo seruisse propter neumenias et sabbata et circumcisionem et cetera talia. haec enim carnalia sunt; quidquid enim uisibile est, carnale est et de elementis est. sed quia ei praecepto dei erat, deo seruiebatur, ut ex uisibilibus ad inuisibilia ueniretur et ex hac cura profectus fieret ad maiora capienda, ut in his meditati digni fierent promissis spiritalibus. ei ea igitur parte, quam supra dixi, sub elementis seruiebant Iudaei, ex alia parte legem habebant spiritalem, quae et peccari prohibet et exhortatur ad dilectionem domini dei, qui