comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo ad huc inuentus ẽ pre¬
ter te qui diabolicã impi¬
etatem fuerit suꝑ gressus.
Quod ille indño confessu ᷤᷤ
ẽ ẽẽ posse: tu non credis eẽ
potusse. Sed cessauit pͦ¬
ea forsitan et coequeuit:
Cassatisq temptatõnib
suis de posuit suspicionem
quia non inueniebat effec¬
tum. Mansit quin immo ĩ
eo semper usq ad ipsam do¬
mini crucẽ supplicio in eo
per formidines ꝓprias cum¬
multa peruenit. Qd plura.
Netunc qͥdem opinari dee¬
o filium dei desiit. postqͣm
tantũ in eum persecutori¬
bꝰ suis licere cognouit. sed
callidus utiq hostis inter
ipsas quoq corporeas passi¬
ones. signa diuinitatis as¬
piciens. eciam si ẽe eũ ma¬
lebat hominẽ suspicari ta¬
men compellebatur dm.
Quia licet hoc mallet cre¬
dere qͦd uolebat cogebat᷑
tam̃ ad id certis ierum in¬
diciis quod timebat. Nec
mirũ. Quamuis enĩ eum
et consputatum ce flagel¬
latum. et contumeliis af¬
fectum. et incrucem actõ

Expanded text:
mo adhuc inuentus est praemo adhuc inuentus est praeter te qui diabolicam impietatem fuerit supergressus. quod ille in domino confessus est esse posse, tu non credis esse potuisse. Sed cessauit postea forsitan et conquieuit cassatisque temptationibus suis deposuit suspicionem, quia non inueniebat effectum? mansit quin immo in eo semper et usque ad ipsam domini crucem suspicio in eo per formidines proprias cumulata peruenit. quid plura? ne tunc quidem opinari de eo filium dei desiit, postquam tantum in eum persecutoribus suis licere cognouit. sed callidus utique hostis inter ipsas quoque corporeas passiones signa diuinitatis aspiciens, etiamsi esse eum malebat hominem, suspicari tamen conpellebatur deum, quia, licet hoc mallet credere quod uolebat, cogebatur tamen ad id certis rerum indiciis quod timebat. nec mirum. quamuis enim eum et consputatum et flagellatum et contumeliis affectum et in crucem actum
Abbreviated transcription (Latin):
nes fiant. Numqͥd diabo¬
lo contemplacio homimiᷤ
suspicionem diuinitatis
eripuit. ut per hoc qͦd ho¬
minẽ uidebat crederet de¬
um ẽẽ non posse: Nonu¬
tiq. Sed quid ait: Si filiuꝰ
dei es dic ut lapides isti pa¬
nes fiant. Non ambigebat
utiq esse posse qͦd an eẽt
perscrutabatur. de uerita¬
te ei erat sollicitudo. non
de impossibilitate securitaᷤᷤ
Ut qui sciebat utiq dnm
lutum. in presepio positũ
pauperem esꝰ inter huma¬
na exordia paruitatem fy¬
isse. et egenum eciã legi¬
timis in cunabuloꝵ mi¬
nisteriis in fanciam ñ do¬
bitabat quoq eum uerã
carnem habere. uere homi¬
nem natũ eẽ. Et curei hoc
ad securitatem parum ui¬
sum est. cur eum qͦm uere
hominẽ esse nouerat. dm
posse esse credebat: Disce
ergo infelix furor. disce in¬
sana et crudelis impietas.
disce tandẽ uel adiabolo
minoris eẽ perfidiȩ. Ille
dixit si filius dei es. tu dicis
filius dei non es. Quod ille
interrogauit. tu negas. Ne¬

Expanded text:
nes fiant. numquid diabones fiant. numquid diabolo contemplatio hominis suspicionem diuinitatis eripuit, ut per hoc, quod hominem uidebat, crederet deum esse non posse? non utique: sed quid ait? si filius dei es, dic ut lapides isti panes fiant. non ambigebat utique esse posse quod an esset perscrutabatur: de ueritate ei erat sollicitudo, non de impossibilitate securitas. Atqui sciebat utique domlutum in praesepio positum, pauperem eius inter humana exordia paruitatem fuisse et egenam etiam legitimis incunabulorum ministeriis infantiam: non dubitabat quoque eum ueram carnem habere, uere hominem natum esse. et cur ei hoc ad securitatem parum uisum est? cur eum, quem uere hominem esse nouerat, deum posse esse credebat? disce ergo, infelix furor, disce, insana et crudelis impietas, disce tandem uel a diabolo minoris esse perfidiae.. ille dixit: si filius dei es, tu dicis: filius dei non 88. quod ille interrogauit, tu negas. ne
Abbreviated transcription (Latin):
nesciens suspicabatur: Aut
quid temptans scire cupi¬
ebat᷑ Aut quid tantopere
eum nouerat. qͦd dm inho¬
minis humilitate q̃rebat:
Numqͥd documentis priori¬
b id didicerat. aut umqͣm
uere inhumano corpore
deum uenisse cognouerat:
Non utiq. Sed magis signo¬
rum indiciis magnis rerũ
experimentis. et ueritatiᷤᷤ
ipsius uocib ad suspicionẽ
et inquisitionem rei huiuꝰ
compellebatur. ut pote &
qui semel iamab iohanne
audierat. ecce agnus dei. ecce
quitollit peccata mundi.
Et iterum ab eodem. Ego ã
te debeo baptizari et tu ue¬
nis adme: descendens qͦq
de cȩlo et stans supra caput
domini columba euidentẽ
se ac manifestam declarati
dei indicem dederat. uox
quoq eum non ꝑenigina¬
ta. nec ꝑfiguras a deõ mis¬
sa permouerat dicens.Tu
es filius in eus dilectus in
te complacui. Et ideo licet
hominem extrinsecus in
iħm uideret. filium deim
uestigabat dicens. Si filiuᷤᷤ
dei es dic ut lapides isti pa¬

Expanded text:
nesciens suspicabatur init nesciens suspicabatur init quid temptans scire cupiebat? aut quid tantopere eum mouerat. quod deum in hominis humilitate quaerebat? numquid documentis prioribus id didicerat aut umquam uere in humano corpore deum uenisse cognouerat? non utique: sed magnis signorum indiciis, magnis rerum experimentis et ueritatis ipsius uocibus ad suspicionem et inquisitionem rei huius conpellebatur, utpote et qui semel iam ab Iohanne audierat: ecce agnus dei, ecce qui tollit peccatum mundi, et iterum ab eodem: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? descendens quoque de caelo et stans supra caput domini columba euidentem se ac manifestam declarati dei indicem dederat. uox quoque eum non per aenigmata nec per figuras a deo missa permouerat dicens: tu es filius meus dilectus: in te conplacui. et ideo, licet hominem extrinsecus in Iesu uideret, filium dei inuestigabat dicens: si filius dei es, dic ut lapides isti pa
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcha ante uidisset.
Sed qͥd ego inuno exemplo
tam diu commoror quasi
multa desint: Numqͥd. ⁊
latere homines iam tum
poterat. in carne uentirnꝰ
d̃s.cum de eo quasi adom¬
ne humanũ genus palam
ꝓpheta diceret. ecce d̾s uest̃r
Et alibi. hic est d̾s ñr Et
illud. deus fortis. pater fy¬
turi seculi. princeps pacis.
et regni eius. non erit fimꝰ.
Sed et cũ iam uenissec. nũ¬
quid latebat eos quod ue¬
nerat qui uenisse eum pa¬
lam confitebantur: Nũ
quid ignorabat dei aduẽ¬
tum p̾etrus dicens tu es
maria quid loqueretur. auͭ
quem crederet nesciebat:
utiq inquiens dñe ego cre¬
didi quia tu es xp̃o filiusdei
liui. qui in hune mundũ
uenisti. omnes deniq qͥ
abeo.uel morboꝵ remedia.
uel menbroꝵ restitutioneᷤ.
ut mortuoꝵ uitam peteb¬
ant. ab hominis id infir¬
mitate an adei ommipotẽ¬
cia postulabant: diaboluᷤ
deniq ipse omni illebrars
ambitu. omni nequicie su¬
e arte temptareti quid aut

Expanded text:
patriarcha ante uidisset. patriarcha ante uidisset. Sed quid ego in uno exemplo tamdiu commoror, quasi multa desint? numquid enim latere homines iam tum poterat in carne uenturus deus, cum de eo quasi ad omne humanum  genus palam propheta diceret: ecce deus uester, et alibi: , hic est deus noster, et illud: deus fortis, pater futuri I saeculi, princeps pacis: et regni eius non erit finis? \' sed et cum iam uenisset, numquid latebat eos quod uenerat, qui uenisse eum palam confiquid ignorabat Dei adventum Petrus, dicens: Tu es Martha quid loqueretur, aut quem crederet, nesciebat? utique, inquiens, domine, ego credidi quia tu es Christus filius dei uiui, qui in hunc mundum uiui? omnes denique, qui ab eo uel morborum remedia uel membrorum restitutiones uel mortuorum uitam petebant, ab hominis id infirmitate an a dei omnipotentia postulabant? i Diabolus denique ipse cum eum omni illecebrarum am-\' bitu, omni nequitiae suae arte temptaret, quid aut
Abbreviated transcription (Latin):
Qm in ipso habitat omnis
plenitudo diuinitatis cor¬
inparte reprobas: In eo tã¬
tum recipis. in quo prodiꝰ¬
pensatione hominẽ xp̃m
nominat. in eo repudias
inquo deum. Pautꝰ enim
hominẽ iħm non negat. s
deum tam̃ eundẽ hominẽ
confitetur. Et ita humano
generi perhominẽ resur¬
rectionem uenisse predi¬
cat. ut in homine tamen
ipso deum resurrexille cõ¬
firmet. uide enim aneũ
qui resurrexit deum pre¬
dicet. qui eum qui cruci¬
fixus est d̾m maiestatiᷤ eẽ
testatur: Sedtamen ne do¬
minũ iħm quasi unum
de plebe redderes.dedisti
ei aliquid dignitatis. tri
ua facta est animamea:
Quid eitantum ds̃ p̃sentis
diuinitatis ostenderat. ut
demonstratam sibi faciem
dei diceret: homo enimei
ut uidebatur tantũmͦ ap¬
paruerat. quem etiã in cõ¬
certatione superauerat.S
hoc utiq per precurrencia
rerum indicia d̃s agebat. ut
nemo eẽt qui deum natũ
ex homine non crederet.cũ
inhumana specied̾m iam

Expanded text:
quoniam in ipso habitat omnis quoniam in ipso habitat omnis plenitudo diuinitatis corprobans et in parte reprobans in eo tantum recipis in quo pro dispensatione hominem Christum nominat, in eo repudias in quo deum? Paulus enim hominem Iesum non negat, sed deum tamen eundem hominem confitetur et ita humano generi per hominem resurrectionem uenisse praedicat, ut in homine tamen ipso deum resurrexisse confirmet. uide enim, an eum qui resurrexit deum praedicet, qui eum qui crucifixus est deum maiestatis esse testatur. Sed tamen ne dominum Iesum quasi unum de plebe redderes, dedisti ei aliquid dignitatis, triua facta est anima mea? quid ei tantum deus praesentis diuinitatis ostenderat, ut demonstratam sibi faciem dei diceret? homo enim ei, ut uidebatur, tantummodo apparuerat, quem etiam in concertatione superauerat sed hoc utique per praecurrentia rerum indicia deus agebat, ut nemo esset qui deum natum ex homine non crederet, cum in humana specie deum iam
Abbreviated transcription (Latin):
lum utiq sine semine. et hc̃
sine semine. Illum hominẽ
solum: et hunc hominẽ so¬
litariũ. Ac per hoc uides tedi¬
ligenter caruisse ac prospex
lior putaretur. cum ita eos
sibi mensuris paribꝰ compa¬
raueris. ut derogaturumte
qͦdammͦ. adȩ aliquid crede¬
res. si ei deum quippiam p̃¬
tulisses. Qm̃ eniminqͥs ꝑ ho¬
minẽ mors. ideo et ꝑhomi¬
nem resurrectio mortuoꝵ.
Etiam ne apostolico testimo¬
nio peruerfitatem tuã ac
scelus probare niteris. et cõ¬
tagione impietatis tuȩ uaꝰ
electionis infamas Uideli¬
cet ut quia ate anctor sa¬
lutis tuȩ non intelligitur.
idcirco eciam apłs deum
negasse uideatur. Et tam̃
si apostolicis testimoniis
uti placebat. curuno eiuᷤ
contentus. cuncta siliusti
et hoc non subdidisti sta
pientiam loquimur inter ꝑ¬
fectos.Et post alia. Quam ne¬
mo inquit principũ scłi eiꝰ
cognouit. Si enim cognouiˢ¬
sent. numqͣm dñm maiesta¬
tis crucitixissent. uel illud

Expanded text:
lum utique sine semine, et hlum utique sine semine, et hsine semine, illum hominem solum et hunc hominem solitarium. ac per hoc uides te diligenter cauisse ac prospexilior putaretur; cum ita eos sibi mensuris paribus conparaueris, ut derogaturum te quodammodo Adae aliquid crederes, si ei deum quippiam praetulisses. Quoniam enim inquis per hominem mors, ideo et per hominem resurrectio mortuorum. etiamne apostolico testimonio peruersitatem tuam ac scelus probare niteris et contagione impietatis tuae uas electionis infamas, uidelicet ut, quia. a te auctor salutis tuae non intellegitur, idcirco etiam I apostolus deum negasse uideatur? et tamen, si apostolicie testi- I montis uti placebat, cur uno eius contentus cuncta siluisti et, hoc non subdidisti statpientiam loquimur inter perfectos, et post alia: quam nemo, inquit, prin.cipum saeculi huius cognouit. si enim cognouissent, numquam dominum maiestatis crucifixissent, uel illud:
Abbreviated transcription (Latin):
deitatis auferas ueritatem. Im¬
pussime et callidissime hos¬
tis dei peragere uis scelus ne¬
gantis sub nomine confiten¬
tis. honoremꝰ inquis sict̃ di¬
uinȩ uoluntatis in separa¬
bilem statuam sicut ima¬
ginem latentis dei. ꝓfecit
udelicet apud nos perbe¬
neficia sua honor creatoris
ac redemptoris nr̃i dñi nr̃i
iħu xp̃i. Si ideo ab eo de eter¬
no interitu redemptisumꝰ.
ut redemptorem nr̃m statu¬
am diceremus. Digno uide¬
licet obsequio. digno cultu.
respondere benignitati ac
pietati illius nitimur. Si
maiestatẽ quam ille prop¬
ter nos humiliare non remi¬
it.nos eciam auferre cone¬
mur. Sed excusas uidelicet
illatam dño contumeliã.
subditi honoris officio dicẽs.
Tamqͣm ymaginem laten¬
dis dei. In hoc quod imaginẽ
dicis humane eũ comparaᷤ
condiciomi. In hoc qͦd laten¬
tisder certissime derogasdi¬
gnitati. deus enĩnqͥt̃ dauid
Similem in omnibꝰ et parem
ade dñm iħm fuisse asseris. Il¬

Expanded text:
deitatis auferas ueritatem. imdeitatis auferas ueritatem. impiissime et callidissime hostis dei, peragere uis scelus negantis sub nomine confitentis. honoremus, inquis, sicut diuinae uoluntatis inseparabilem statuam, sicut imaginem latentis dei. profecit uidelicet apud nos per beneficia sua honor creatoris ac redemptoris nostri domini Iesu Christi. si ideo ab eo de aeterno interitu redempti sumus, ut redemptorem nostrum statuam diceremus, digno uidelicet obsequio, digno cultu respondere benignitati ac pietati illius nitimur, si maiestatem, quam ille propter nos humiliare non rennuit, nos etiam auferre conemur. Sed excusas uidelicet illatam domino contumeliam subditi honoris officio, dicens: tamquam imaginem latentis dei. in hoc quod imaginem dicis humanae eum comparas condicioni, in hoc quod latentis dei certissimae derogas dignitati. deus enim inquit Dauid Similem in omnibus et parem Adae Dominum Jesum fuisse asseris: il
Abbreviated transcription (Latin):
buens ei honorem ut scõ ho¬
mini. non diuinitatẽ ut
uero homimi ac uero deo.Qd
enim dicise formauit deus
dominicã incarnationem.
Theodochon formam hono¬
remus cum deo.sicut unam
formam deitatis. sicut diui¬
ne uoluntatis in separabi¬
lem statuam. sicut imagi¬
nem latentis dei. Superuiᷤ
imaginem dei adam ẽẽ dixiᷤ¬
ti. hic xp̃m imaginem diciꝰ
Illum statuam: et hunc sta¬
tuam. Sed gr̃ȩ uidelicet. oe¬
tibi prohonore dei agendȩ
sunt. quod theodochon for¬
mamhonorandã cum deo
ẽẽ concedis. in quo nontã
honor est quam in iuria.
Neq enim in hoc ipso tri¬
buis dommno iħu xp̃o ho¬
norem diumitatis: sed ne¬
gas. Subtili inquis impi¬
etatis arte honorandum
cum deo dicis. nedm ẽẽ fa¬
dearis. Et hoc ip̃o quo ui¬
deris eum fallaciter con¬
conunxisse: disiungis. Mã
cum utiq eñ non ut d̾m
colendum. s qͣsicum deo
honorandum ẽẽ blasphe¬
mes. ideo ei tribuis diuinȩ ui¬
cinitatis conuinctionem. ut

Expanded text:
buens ei honorem ut sancto hobuens ei honorem ut sancto homini, non diuinitatem ut uero homini ae uero deo. quid enim dicis? formauit deus dominicam incarnationem: theodochon formam honoremus cum deo sicut unam formam deitatis, sicut diuinae uoluntatis inseparabilem statuam, sicut imaginem latentis dei. superius imaginem dei Adam esse dixisti, hic Christum imaginem dicis: illum statuam et hunc statuam. sed gratiae uidelicet tibi pro honore dei agendae sunt, quod theodochon formam honorandam cum deo esse concedis. in quo non tam honor est quam iniuria: neque enim in hoc ipso tribuis domino Iesu Christo honorem diuinitatis, sed negas. subtili quippe impietatis arte honorandum cum deo dicis, ne deum esse fatearis, et hoc ipso, quo uideris cum fallaciter coniunxisse, disiungis. nam cum utique eum non ut deum colendum, sed quasi cum deo honorandum esse blasphemes, ideo ei tribuis diuinae uicinitatis coniunctionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
misterium futurȩ incarna¬
tionis exconcertatione luc¬
tantis secum hominis agno¬
uisset. uidi inquit d̾m faci¬
e ad faciem. et salua facta ẽ
anima mea. Quid queso ui¬
derat. ut uidisse se d̾m crede¬
ret: Numqͥd inter fulgura
se ei et tonitrua deus ꝓtulit.
aut reserato intrinsecus cȩlo
corruscans se ei facies diumni¬
tatis ostendit: Nichil utiq
eorum. sed ediuerso magis
iidit hominẽ et agnouit de¬
um. Ouere dignus indepto
nomines et qui interiorib
magis qͣm exterioribꝰ oculis.
uocabuli adeo dati meruit
dignitatem. luctantẽ secum
humanã speciem uidebat.
et uidere se deum protesta¬
batur. Sciebat utiq qͦd illa
hominis species dei ueritas
erat. quia inqua tc̃ erat spe¬
cie deus uisus. in ea erat spe¬
cie ipsuis postea ueritate
uenturꝰ. Quamqͣm qͥd mi¬
remur. si tantus patriar¬
cha indubitanter credidit.
qͦd et ipse d̾s tameuident̃
ostendit. dicente ipso. uidi
deum facie ad faciem. et sal

Expanded text:
mysterium futurae incarnamysterium futurae incarnationis ei concertatione luctantis secum hominis agnouisset, uidi, inquit, deum facie ad faciem, et salua facta est anima mea. quid, quaeso, uiderat, ut uidisse se deum crederet? numquid inter fulgura se ei et tonitrua deus protulit aut reserato intrinsecus caelo coruscans se ei facies diuinitatis ostendit? nihil utique eorum, sed e di- uerso magis uidit hominem et agnouit deum. o uere dignus indepto nomine et qui interioribus magis quam exterioribus oculis uocabuli a deo dati meruit dignitatem. luctantem secum humanam speciem uidebat et uidere se deum protestabatur. sciebat utique, quod illa hominis species dei ueritas erat, quia, in qua tunc erat specie deus uisus, in ea erat speciei ipsius postea ueritate uenturus. quamquam quid miremur, si tantus patriarcha indubitanter credidit quod ei ipse per se deus tam euidenter ostendit, dicente ipso: uidi deum facie ad faciem, ^ et sal
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste ueniet: edeus nr̃.ce
non silebit. Et uenit utiq ce
non siluit. qui peiꝰqͣm ipse qͥp¬
piam post ortum suũ diceret.
aduentum suũ et terenis pa¬
riter et diuinis testib de cla¬
rauit. dum stella indicat.dõ
magi adorant.dum angeli
annunciant. Quid querisã¬
plius: Ad huc uox illuis sile¬
bit interris. et honor illiꝰ iam
clamabat incelo. latuisse gͦ
in eo ac latere tu deum dicis.
At non hoc prophetȩ. non pa¬
triarche non deniq lex uni¬
uersa predixit. Non dicebãt
enim latitaturum. qͥ uentu¬
rum omnib predicebant.
Erras infelix cecitas causa̾ blaᷤᷤ¬
phemandi querens et non
inueniens. Tu eum latuisse
eciam post aduentum suũ
dicis. ego eum nec prius qͥdẽ
latuisse cum probo qͣm ue¬
niret. Numqͥd enim patri¬
archam illũ eximiũ eui uo¬
sabulum uisio dei presen¬
tis imposuit. qui ex supplã¬
tatoris nomine in israelis
nomen ascendit. numqͥd sa¬
cramentũ nascituri ex uir¬
gine dei latuit: Qui cum

Expanded text:
manifeste ueniet, deus noster, et non silebit. et uenit utique et non siluit, qui, priusquam ipse quippiam post ortum suum diceret, aduentum suum et terrenis pariter et diuinis testibus declarauit, dum stella indicat, dum magi adorant, dum angeli annuntiant. quid quaeris amplius? adhuc uox illius silebat in terris et honor illius iam clamabat in caelo. latuisse ergo in eo ac latere tu deum dicis? at non hoc prophetae, non patriarchae, non denique lex uniuersa praedixit. non dicebant enim latitaturum, qui uenturum omnibus praedicebant, erras, infelix caecitas, causas blasphemandi quaerens et non inueniens. tu eum latuisse etiam post aduentum suum dicis: ego eum nec prius quidem latuisse comprobo quam ueniret. numquid enim patriarcham illum eximium, cui uocabulum uisio dei praesentis imposuit, qui ex subplantatoris nomine in Israhelis nomen ascendit, numquid sacramentum nascituri ex uirgine dei latuit? qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
ac preceptione nascuntur:
Cmus arbitrium totũ agit.
cuiꝰ imperium totum ef¬
ficit.cui nichil contraire.
nil obsistere potuit. o ad
totum qͦd possibilitate a¬
gendum erat. uelle suffecit᷑
Sed tempus tandem est. ut
reliquas eciam occulciores.
et insidiosiores blasphemiaᷤ
tuas. quia qͦd maluissemuᷤ
iam ignorare non possumꝰ
saltem ne ignorantes capi¬
ant detegamus. Posusti in
qͦdam pestifero tractatu tu¬
o dicens. q̃m diuinȩ naturȩ
imago est homo. Hanc autẽ
proiecit diabolus incorrũp¬
tionem. Doluit sicut proy

Expanded text:
ac praeceptione nascuntur, ac praeceptione nascuntur, cuius arbitrium totum agit, cuius imperium totum efficit, cui nihil contra ire, nihil obsistere potuit et ad totum quod possibilitate agendum erat uelle suffecit. Sed tempus tandem est ut reliquas etiam occultiores et insidiosiores blasphemias tuas, quia, quod maluissemus, iam ignorare non possumus, saltim ne ignorantes capiant detegamus. posuisti in quodam pestifero tractatu tuo dicens: quoniam diuinae naturae imago est homo, hanc autem proiecit diabolus in corruptionem, doluit sic p
Abbreviated transcription (Latin):
te subtexi. aera impleriter¬
ras uidemus. Prode earũ
semina prode ortus. prode
generatrices. Inde enim ut
ludes exeunt: unde nascun¬
tur. prescribe his rebris qͦd¬
omnibꝰ qͦd omousios parien¬
ti esse natiuitas sua debet.
Et tamen inuenieris in pre¬
scriptionib his ridiculis. qͥ
nunc es in neganda dni na¬
tiuitate furiosus. Et quid pꝰ
hec: Numqͥd progredi nos
debere ultra. uel tu ipse existi¬
mas: Ad huc addimꝰ tamen
aliquid exouis uolucrum. qͣs
in egypto hibes uocant. ba¬
silicos serpentes gigni indy¬
bitabile est. Quid cognatum
et consentaneum ai.atq
serpenti: Cur omousios pa¬
rientinatiuitas sua non ẽ:
Et tam̃ hec omnia nec gig¬
nentes agunt.nec nascenteᷤᷤ
scunt. sed fiunt latentibuᷤ
causis. & in explicabihqua¬
dam atq multiplici gignẽ¬
tes lege naturȩ. Et tu eius
natiuitati terrenarum o¬
pimonum. prescriptiuncy¬
las obicias. qui nec eaꝵ qͣdẽ
natiuitatum racionem re¬
ddere potes.que nutu ipsiꝰ

Expanded text:
te subtexi aera, impleri terte subtexi aera, impleri terras uidemus. prode earum semina, prode ortus, prode generatrices. inde enim, at uides, exeunt, unde nascuntur. praescribe his rebus omnibus, quod homousios parienti esse natiuitas sua debet, et tam inuenieris in praescriptionibus his ridiculus, quam nunc es in neganda domini natiuitate furiosus. et quid post haec? numquid progredi nos debere ultra uel tu ipse existimas? adhuc addimus tamen aliquid. ex ouis uolucrum, quas in Aegypto hibes uocant, basiliscos serpentes gigni indubitabile est. quid cognatum et consentaneum aui atque serpenti? cur homousios parienti natiuitas sua non est? et tamen haec omnia nec gignentes agunt nec nascentes sciunt, sed fiunt latentibus causis et inexplicabili quadam atque multiplici gignentis lege naturae. et tu eius natiuitati terrenarum opinionum praescriptiunculas obicias, qui nec earum quidem natiuitatum rationem reddere potes, quae nutu ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus. omnia deniq que
sunt illis. quasi cum huma¬
no genere cõmunia.cuiꝰ do¬
ctrina. aut cuiꝰ munere. qͦ
imbuente. atq instituen¬
te sumpserunt: Numquid
hoc aparterno semine in¬
deptȩ sunt. aut ingenitali
utero. atq in matẽrna didi¬
cerunt: Nec uterum utiq
norunt. nec semen sciunt.
De pastitantũ modo flores m
aluearia congeruntur ex qͥ¬
bus in estimabili opificio
apes exeunt. Nichil illic ge¬
neratricum uiscera prolibꝰ
conferunt.neqz apes exapi¬
bus eduntur. Operarie tã¬
tum sunt. non procreatͥceᷤᷤ
Ex herbaꝵ flosculis.ammã¬
tia ꝓdeunt. Quid simile her¬
bis. et animantib: Quis fa¬
bricator gͥ rerum istaꝵ sit
credo intelligis. In hunc et
ambige. an potuerit natii¬
tatis sue dominꝰ. idtribuere
qͦd uides eum eciam fatim
minimis prestitisse. Suꝑ¬
fluum forte sit post hec et
alia addi aliquid. Sedtam̃
eciam non necessaria ad
exemplum:addantu ad
cumulum. Locustis repen¬

Expanded text:
cipatus, omnia denique quae cipatus, omnia denique quae sunt illis quasi cum Humano genere communia, cuius doctrina aut cuius munere, quo imbuente atque instituente sumpserunt? numquid hoc a paterno semine indeptae sunt aut in genitali utero atque in materna carne didicerunt? nec uterum utique norunt nec semen sciunt: depasti tantummodo flores in aluearia congeruntur, ex quibus inaestimabili opificio apes exeunt. nihil illic genetricum uiscera prolibus conferunt neque apes ex apibus eduntur: operariae tantum sunt, non procreatrices. ex herbarum flosculis animantia prodeunt: quid simile herbis et animantibus? quis fabricator igitur rerum istarum sit, credo, intellegis. i nunc et ambige, an potuerit natiuitati suae dominus id tribuere quod uides eum etiam facturis minimis praestitisse. superfluum forte sit post haec et alia addi aliquid: sed tamen etiam non necessaria ad exemplum addantur ad cumulum. lucustis repen
Abbreviated transcription (Latin):
se quelibet parere non pos¬
sit. etiam terrenaꝵ rerum ex¬
empla ꝓferam. quo exdissi¬
milib nasci multa contũ¬
cam. Non quod intalire
comparacio ulla. aut fieri
possit. aut ẽẽ debeat. sut
non dubites in sacroortu
existere id potinsse. qͦd eciã
interrenis his. et caducis ui¬
deas prouenire. Apes sicut
minima ad modũ ita pru¬
dentissima at sollertissima
animalia ex diuersissimis
edi legimus atq exire natu¬
ris. Cum enĩ sint miri inge¬
mi animancia.et non solo
sensu. sed eciam prudencia
abundent. exceiptis qͥbꝰdam
herbaꝵ florib procreantur.
Quod maiꝰ exemplum adhi¬
bendum. aut assumendum
putas: Exinanimis anima
Qui fabricator est: Qui for¬
mator corporum: Qui in¬
spirator animaꝵ: Sonum
deniq ipsum quo inter se
quasi locuntur quis dedit:
narum quis finxit atq cõ¬
posuit: Ingenium. iram.
ꝓuisionem. motũ. placita.
concordiam. dissensionem.
bella. pacem. ordinationẽ.
dispositionem. officia. pͥn¬

Expanded text:
se quaelibet parere non posse quaelibet parere non possit, etiam terrenarum rerum exempla proferam, quo ex dissimilibus nasci multa conuincam: non quod in tali re comparatio ulla aut fieri possit aut esse debeat, sed ut non dubites in sacro ortu existere id potuisse quod etiam in terrenis his et caducis uideas prouenire. apes, sicut minima admodum, ita prudentissima ac sollertissima animalia, ex diuersissimis edi legimus atque exire naturis. cum enim sint miri ingenii animantia et non solum sensu, sed etiam prudentia abundent, excerptis quibusdam herbarum floribus procreantur. quod maius exemplum adhibendum aut assumendum putas? ex inanimis animalqui fabricator est, qui formator corporum, qui inspirator animarum? sonum denique ipsum, quo inter se quasi loquuntur, quis dedit? narum quis finxit atque composuit? ingenium, iram, prouisionem, motum, placiditatem, concordiam, dissensionem, bella, pacem, ordinationem, dispositionem, officia, prin
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis. Nemo interris situᷤ.
dominꝰ ipse dicit. filics hõis
qui est inceloͦ Si deniq meo
natum exuirgine dm nori
putas. quia omousios pari¬
enti debet esse natiuitas qͦ¬
modo res dissimues exdissi¬
milib crediturus es substi¬
tisse naturis.: Ergo apud
te. nec conturnices subito
uentus intulit. nec man
na decidit. nec uinum ex¬
ex aqua ꝓdiit. nec multa ho¬
minũ milia exiguo cibo paᷤᷤ¬
ta sunt. nec post lutum ceco
lumen aperuit. Quod si hec
omnia incredibilia utiq &
contra rõnem uident᷑. nsi a
deo facta credant᷑. cur in na¬
tiuitate eius denegas. qͦd in
operib confiteris : Aut nũ¬
quid prestare ortui suo ad¬
uentuiq non potuit qͦd hu¬
manis remedis atq utili¬
tatib non negauit: lon¬
gum est de hac̾re. & ꝓpe fa¬
bulosum ampliꝰ dicere. Sed
tamen ad confutandã in¬
eptiam atq insaniam tu¬
am qua ais. quomodo omo¬
usios parienti natiuitas ẽẽ
debet: Id est quod dissimilẽ

Expanded text:
rfecistis . Nemo in terris situs, rfecistis . Nemo in terris situs, Dominus ipse dicit, Filius hominis qui est in coelo ? Si denique ideo natum ex Virgine Deum non putas, quia homoousios parienti debet esse nativitas: quomodo res dissimiles ex dissimilibus crediturus es substitisse naturis? Ergo apud te nec coturnices subito ventus intulit, nec na. decidit nec uinum ex aqua prodiit nec multa hominum milia exiguo cibo pasta sunt nec post lutum caeco lumen apparuit. quodsi haec omnia incredibilia utique et contra rationem uidentur nisi a deo facta credantur, cur in natiuitate eius denegas quod in operibus confiteris? aut numquid praestare ortui suo aduentuique non potuit, quod humanis remediis atque utilitatibus non negauit? Longum est de hac re et prope fabulosum amplius dicere. sed tamen ad confutandam ineptiam atque insaniam tuam, qua ais quod homousios parienti natiuitas esse debet, id est quod dissimilem
Abbreviated transcription (Latin):
ulterius non progreret᷑ in¬
firmitas. Quam insane gͦ
tu ei impossibilitatẽ huma¬
nam obicis eui possibilitaᷤ
ipsa debetur: Si ꝑsonam
domini terrenis infirmita¬
tib estimes. et ommpoten¬
tiam dei humanis racioni¬
bus meciaris. nchil utiq
quod scđm corporeas i psiuᷤᷤ
passiones deo congruum
uideatur inuenies Si enĩ
uensimile uideri potest
ut maria anteriorem se deum
parere non quiuerit. quomͦue
ri simile erit. quod crucifixus
ab hominib deus fuerit: Et
tam̃ idem qui crucifirus est
deus ipse predixit. Si affigit
homo deum suũ. quia uos af
figitis me. Si ideo natus ex
ungine dominꝰ. ñ putabit᷑
quia anterior parienti fuerit
qui nascebatur: quomͦ deus
sanguinẽ babuisse credetur:
Et tamen ad p̃sbeteros ephe¬
siorum dicitur. Regite eccle¬
siam dei quam ad quisiuit
sanguine suo. Postremo qͦm
auctor uitȩ priuatꝰ uita exiᷤᷤ¬
timabitur: Et tam̃ petruᷤᷤ
auctorem inquit uitȩ int̃¬

Expanded text:
ulterius non progrederetur inulterius non progrederetur infirmitas. quam lusane ergo tu ei impossibilitatem humanam obicis, cui possibilitas ipsa debetur. si personam domini terrenis infirmitatibus aestimes et omnipotentiam dei humanis rationibus metiaris, nihil utique quod secundum corporeas ipsius passiones deo congruum uideatur inuenies. si enim ueri simile uideri potest ut Maria anteriorem se deum parere non quiuerit, quomodo ueri simile erit quod crucifixus ab hominibus deus fuerit? et tamen idem qui crucifixus est deus ipse praedixit: si affiget homo deum suum, quia uos affigitis me ? Si ideo natus ex Virgine Dominus non putabitur, quia anterior parienti fuerit, qui nascebatur: quomodo Deus sanguinem habuisse creditur? et tamen ad presbyteros Ephesiorum dicitur: Regite Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo . Postremo, quomodo auctor vitae privatus vita existimabitur? Et tamen Petrus, Auctorem, inquit, vitae inte
Abbreviated transcription (Latin):
luit. Nisi forte uirtutem
que ei ad alia omnia afflu¬
it. ad se ipsum estimas de¬
fuisse. et ipsi ad natiuitatẽ
suam ommpotencia sua
defuit. que ab eo procedens
uniũsa penetrarit. Tu mͥ
in natiuitate domini obi¬
cias.nemo anteriorem se
parit. &e in partu quo omni¬
potens d̾s natus est dicas.
omousios parienti debet
ẽẽ natiuitas. Quasi uero cũ
quolibet hominũ humani
legib agas cui impossibi¬
litatem suam obicias. que ter¬
rena infirmitate concludaᷤ
cõmunẽ omniũ dicis condi¬
tionem esse nascendi. eandẽ
legem esse generandi. ñ po¬
tuisse penitus inuniuersi¬
tate generis humani uni
tantum homini continge¬
re. quod uetuerit d̾s omĩb
prouenire. Non intelligisde
quo dicas. non uides de quo
loquaris. quia auctor utiq
omniũ conditionum cunc¬
tarum lex naturaꝵ est. Per
quem est. et quicquid homo
potest. et qͥcquid non potest.
quia ipse utriusq rei peni¬
tus modum statuit. et usq
quo accederet facuitas. et qͦ

Expanded text:
luit: nisi forte uirtutem, luit: nisi forte uirtutem, quae ei ad alia omnia affuit, ad se ipsum aestimas defuisse, et ipsi ad natiuitatem suam omnipotentia sua defuit, quae ab eo procedens uniuersa penetrauit. tu mihi in natiuitate domini obicias: nemo anteriorem se parit, et in partu quo omnipotens deus natus est dicas: homousios parienti debet esse natiuitas? quasi uero cum quolibet hominum humanis legibus agas, cui impossibilitatem suam obicias, quem terrena infirmitate concludas. communem oniuium dicis condicionem esse nascendi, eandem legem esse generandi, non potuisse penitus in uniuersitate generis humani uni tantum homini contingere quod uetuerit deus omnibus prouenire. non intellegis de quo dicas, non uides de quo loquaris: quia auctor utique omnium condicionum cunctarum lex naturarum est, per quem est et quidquid homo potest et quidquid non potest, quia ipse utriusque rei penitus modum statuit, et usque quo accederet facultas et quo
Abbreviated transcription (Latin):
factitamen ueritas consci¬
enciȩ firmitate seruet᷑: Ce¬
co suꝑ oculos meuuangłio
lutum positum est. et õculi
abluto eonati sunt. Nũqͥd
aut aquahanc naturam
habuit. ut oculos pareret.
aut lutum iucem crearet.
Nichilutiq horum. Presercĩ
cum aqua ceco nichil confe¬
rat. lutum autẽ uidentib
eciam obesse possit. Et qͦmͦ
res nocendi uim in se habenᷤ
officium remedii ac salutis
exhibuit. et que obesse samᷤ
solet. quasi ministra tc̃ sani-¬
tatis fuit: Dicis itaq dei hoc
tribuisse uirtutem. dei preᷤ¬
titisse medicinam. et omnĩa
hec que diximus. omnipo¬
tenciam penitus effecisse
diuinam. qui potens sit.
utiq et exinsolitis noua
condere. ce excontrariis sa¬
lubria constituere. et ea qͦ
in impossibilitatib atq
in efficienciis sita sint. inre¬
rum possibilitates effectuq
mutare. Idem ergo de ortu
ipsius domini. quod de rebꝰ
omnib confitere. Crede de¬
um natum ut uoluit. qͤm
non negas potuisse qͦd uo¬

Expanded text:
facti tamen ueritas conscifacti tamen ueritas conscientiae firmitate seruetur? caeco super oculos in euangelio lutum positum est et oculi abluto eo nati sunt. numquid aut aqua hanc naturam habuit ut oculos pareret, aut lutum ut lucem crearet? nihil utique horum, praesertim cum aqua caeco nihil conferat, lutum autem uidentibus etiam obesse possit. et quomodo res nocendi uim in se habens officium remedii ac salutis exhibuit, et quae obesse sanis solet, quasi ministra tunc sanitatis fuit? dicis itaque dei hoc tribuisse uirtutem, dei praestitisse medicinam, et omnia haec quae diximus omnipotentiam penitus effecisse diuinam, qui potens sit utique et ex insolitis noua condere et ex contrariis salubria constituere et ea, quae in impossibilitatibus atque inefficientiis sita sint, in rerum possibilitates effectusque mutare. Idem ergo de ortu ipsius domini quod de rebus omnibus confitere. crede deum natum ut uoluit, quem non negas potuisse quod uo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. quȩ esurientis causa
inuisibili et archana satu¬
rauit. Presertim cum pluᷤ
multo suꝑfuerit sacietati
qͣm appositum fuerat esuri¬
cioni. Qua racione hoc to¬
tum.qua causa actum est.
ut cum sacietatem edenteᷤ
caperent. etiam augmentiꝰ
in effabilib cibus ipse dite ᷤᷤ¬
ceret: Natum ingalilea ui¬
num de aquis legimus. Dic
michi quomodo disparem
asui qualitate substanciam
dispar natura generauit.
Presertim cum qͦd domini¬
ce natiuitati maxime cõ¬
uenit. nobilioris ad modum
rei ortus exinferiore ꝓcessent.
Dic michi ergo quomodo exil¬
la aquȩ sim̾plicitate egregi¬
or uini. et ad mirabilis sãpor
natus sit. quomͦ aliud sit ha¬
ustum. aliud infusum.Nũ¬
quid cisterna illa uel puteᷤ
hanc naturam habuit. ut
aquas ex se sumptas inopti¬
ina uina mutaret: Aut nũĩ¬
qͥd uasorum id qualitas auͭ
ministroꝵ egit industria:
Nichil utiq ipsoꝵ. Et quomͦ
fatiracio cogitatione cordis
non comprehenditur.cum

Expanded text:
fuit. quae esurientes causa fuit. quae esurientes causa inuisibilis et arcana saturauit, praesertim cum plus multo superfuerit satietati quam appositum fuerat esuritioni? qua ratione hoc totam, qua causa actum est, ut, cum satietatem edentes caperent, etiam aug- mentis ineffabilibus cibus ipse ditesceret? natum in Galilaea uinum de aquis legimus. dic mihi: quomodo disparem a sui qualitate substantiam dispar natura generauit, praesertim cum, id quod dominicae natiuitati maxime conuenit, nobilioris ad- modum rei ortus ei mteriore processerit t dic mihi ergo quomodo ei illa aquae simplicitate egregior uini et admirabilis sapor natus sit? quomodo aliud sit haustum, aliud infusum? numquid cisterna illa uel puteus hanc naturam habuit, ut aquas ei se sumptas in optima uina mutaret? aut numquid uasorum id qualitas aut ministrorum egit industria? nihil utique ipsorum. et quomodo facti ratio cogitatione cordis non conprehenditur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ationes respicis. uel maxime
ita euenit. Sin autem ad or¬
tum dei quid innatiuita¬
te eius naturȩ exempla cõ¬
sideras: Quia constitutõneᷤᷤ
constitutori sunt obnoxiȩ.
non constitutionib con¬
stitutor. Uis autem plemiꝰ
scire: quam non solumi¬
pie sedeciam inepte sint.
he calumpniȩ tuȩ: et non
uidentes penitris dei om¬
ipotenciam cantilene:
Dic michi queso tu qui nõ
nisi exparib paria nasci
putas. unde: in explicabit
illa qͦndam inheremo co¬
turnicum in numerositaᷤᷤ
ad pastum Israhelitice ple¬
bis repente nata sit: Non enĩ
eas ante maliquo locoageni¬
tricib suis editas. sed subito
aduentu legimus illatas. Ci¬
bus deniq ipse ille cȩlestis. un¬
de perquadraginta annosin
hebreorum castra defluxit:
Numqͥd manna mannage¬
nerauit: Sed hec deuetustiꝰ
rerum miraculis. Quid de no¬
uis: Paucis panib ac piscioy¬
lis innumeras popłorum se¬
heremo non semel pauit.
Sacietatis racio incibis nõ

Expanded text:
ationes respicis, uel maxime ationes respicis, uel maxime ita euenit: sin autem ad ortum dei, quid in natiuitate eius naturae exempla consideras, quia constitutiones constitutori sunt obnoxiae, non constitutionibus constitutor? uis autem plenius scire quam non solum impiae, sed etiam ineptae sint hae calumniae tuae et non uidentis penitus dei omnipotentiam cantilenae? dic mihi, quaeso, tu, qui non nisi ex paribus paria nasci putas, unde inexplicabilis illa quondam in heremo coturnicum innumerositas ad pastum Israheliticae plebis repente nata sit. non enim eas ante in aliquo loco a genetricibus suis editas, sed subito aduentu legimus illatas. cibus denique ipse ille caelestis unde per quadraginta annos in Hebraeorum castra defluxit? numquid mannam manna generauit? sed haec de uetustis rerum miraculis. quid de nouis? paucis panibus ac pisciculis innumeras populorum seheremo non semel pauit. satietatis ratio in Cibis non
Abbreviated transcription (Latin):
eque admodum omniaa¬
nimantia utunt᷑. corporari
si id deus iubeat inuisceri¬
bus et gigni possunt. Quiᷤ
enim sacris operib modũ
statuit. aut diuinam potẽ¬
ciam cͥcumscͥpsit᷑ aut quiᷤ
ut scriptum est dicet ei qͥd
fecisti Si negas ommade¬
um posse. nega anteriorẽ
nasci exmaria deo nascen¬
de potuisse. Si autem im¬
possibile deo nichil est cur
ei impossibilitatem ĩ suo
ipso aduentu obicis. cumĩ¬
possibile inomnib nichil
es se cognoscis: Scd̾a autem
ais omousios parenti de¬
bet esse natiuitas. nondiᷤ¬
similis superiori. Uerbis .i.
magis quam re. et genere di¬
uersa est. Cum enim de nati¬
uitate dei agitur. idemdiciᷤᷤ
potenciorem exmaria non
potuisse nasci. quod superiꝰ
anteriorem non potuisse ge¬
nerari. Et ideo uel inquod
supradictum est. eciam de hoc
responsum puta. uł in qͦd
nunc dicendum est eciã deil¬
lo responderi existima. Aisgͦ.
omousios parienti debet ẽẽ
natiuitas. Si adterrenas cre¬

Expanded text:
aeque admodum omnia aaeque admodum omnia animantia utuntur, corporari, si id deus iubeat, in uisceribus et gigni possunt. quis enim sacris operibus modum statuit aut diuinam potentiam circumscripsit, aut quis, ut scriptum est, dicet ei: quid fecisti? si negas omnia deum posse, nega anteriorem nasci ex Maria deo nascente potuisse. si autem impossibile deo nihil est, cur ei impossibilitatem in suo ipso aduentu obicis cui impossibile in omnibus nihil esse cognoscis? Secunda autem ais: homousios parienti debet esse natiuitas, non dissimilis superiori: uerbis enim magis quam re et genere diuersa est. cum enim de natiuitate agitur dei, idem dicis, potentiorem ex Maria non potuisse nasci, quod superius, anteriorem non potuisse generari. et ideo uel id quod supra dictum est etiam de hoc responsum puta, uel id quod nunc dicendum est etiam de illo responderi existima. ais ergo: homousios parienti debet esse natiuitas. si ad t.errenas cre
Abbreviated transcription (Latin):
auctor ipse nature. uides er¬
go ut supradixi nescire te.un¬
de aut dequodicas. qui facty¬
ram factori comparas. ad es¬
timandã dei omnipotenci¬
am earum rerũ exemplou¬
teris. que ipse utiq ñ eẽnt.
nisi idipsum exdeo essent qͦd
sunt: Deus ergo ut uoluit
tempus ei. nec ꝑsona. nec cõ¬
suetudo hominũ nec exem¬
pla rerum preiudicarunt.
quia obsistere ei lex non po¬
tuit creaturarum qui est
creator ipse cunctoꝵ. Et poᷤ¬
se ei quod uoluit promptõ
fuit. quia potestas affluit
uoluntati. Uisscire aliqua¬
temis quanta sit omnipo¬
tencia deiͦ Ego dmeciam
de creaturis suis facere pose
credo. quod tu eum de se ip¬
so facere potuisse ñ credis
Omnia enĩ ammancia. qͤ
posteriora se pariunt. simͦ
id deus iubeat. anteriora
multo se parere faciliꝰ pos¬
sunt. Nam cibi ipsi et po¬
cula. si ea diuinitatis uolũ¬
tas sit. inconceptus qͦsdam
et progenies uerti possũt.
Aque deniq ipse quib ab
exordio rerum manantib

Expanded text:
auctor ipse naturae? uides erauctor ipse naturae? uides ergo, ut supra dixi, nescire te unde aut de quo dicas, qui facturam factori conparas et ad aestimandam dei omnipotentiam earum rerum exemplo uteris, quae ipsae utique non essent, nisi id ipsum ex deo essent quod sunt. deus ergo ut uoluit,tempus ei nec persona nec consuetudo hominum nec exempla rerum praeiudicarunt, quia obsistere ei lex non potuit creaturarum qui est creator ipse cunctorum, et posse ei quod uoluit promptum fuit, quia potestas affuit uoluntati. uis scire aliquatenus quanta sit omnipotentia dei? ego id deum etiam de creaturis suis facere posse credo quod tu eum de se ipso facere potuisse non credis. omnia enim animantia quae posteriora se pariunt, si modo id deus iubeat, anteriora multo parere se facilius possunt. nam et cibi ipsi et pocula, si ea diuinitatis uoluntas sit, in conceptus quosdam et progenies uerti possunt. aquae denique ipsae, quibus ab exordio rerum manantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. mortalisopiniuncłȩ
racione censeres.neq ei qui
extra conceptum humanȩ
originis natus est humaniꝰ
defini tiunculis preiudicare
temptares. aut terrenas ĩ¬
possibilitates omnipoten¬
ciȩ diuinitatis obiceres side¬
o impossibise nichel esse
cognosses. Nemo ergo inqͥs
anteriorem se parit. Dic mͥ
queso dequib te loqui cari¬
sis. de qͦrum animancium
estimas difinire naturis.
hominib te anferis auib
an pecudib legem putas
ponere: Ista enim sũt et a¬
lia huiꝰcemodi. dequib hec
dici possunt. Nemoenĩ ex
his anteriorem se gignere
preualet.quia que iam or
ta fuerint redire inidrur¬
sum nequeunt. ut noua
creatione generentur. Et
ideo nemo anteriorem se
parere.quia nec anterio¬
remgignere potest qͥa ñ ue¬
nit causa pariendi. nisi ex pꝰ¬
sibilitate generandi. Tu er¬
go id innatiuitate omnipo¬
tentis dei. qͦd in ortu terre¬
noꝵ animaliũ consid̾andũ
putas. ut ei naturam hũa¬
ne condicionis obicis qͥ est

Expanded text:
tatem mortalis opiniunculae tatem mortalis opiniunculae ratione censeres neque ei qui extra conceptum humanae originis natus est humanis definitiunculis praeiudicare temptares aut terrenas impossibilitates omnipotentiae diuinitatis obiceres, si deo inpossibile nihil esse cognosses. nemo ergo inquis anteriorem se parit. dic mihi, quaeso, de quibus te loqui causis, de quorum animantium aestimas definire naturis? hominibus te an feris, auibus an pecudibus legem putas ponere? ista enim sunt et alia huiuscemodi de quibus haec dici possunt. nemo enim ex his anteriorem se gignere praeualet, quia quae orta iam fuerint redire in id rursum nequeunt ut noua creatione generentur: et ideo nemo anteriorem se parere, quia nec anteriorem gignere potest, quia non uenit causa pariendi nisi ex possibilitate generandi. tu ergo id in na.tiuitate omnipotentis dei quod in ortu terrenorum animalium considerandum putas, et ei naturam humanae condicionis obicis qui est
Abbreviated transcription (Latin):
namentoꝵ ac pulcritudi¬
num reddidisti. ita iom̃i¬
bus qͦrum oculos caligo he¬
retice peruersitatis obsedit
lumen misericordie tuȩ ac
ueritatis infunde. et incar¬
nationis tue magnũ. ac sa¬
lutiferum sacramentum.
reseratotandem ac puro lu¬
mine contuentes. ita te ex
sacro sancto illo immatu¬
latȩ uirginis utero editũ
inmundo uerũ hominẽ
ess e intelligant. ut uerum
tamen deum semper fuisse
cognoscant. Ac priusquam
dehis rebris loqui incipiã
quas nec dum libris superi¬
orib prelibaui. equum ar¬
bitror ut ea nitar ex solũe
que iam ante promisi. ut
expleta penitus sponsione.
liberius deintactis dicere
ordiar cumde pollicitis sa¬
tisfecero. Ait ergo ad destry¬
endam sacre natiuitatis
fidem. sibilans in deiȩcc ła
nouus coluber. Nemoan¬
teriorem se parit.primũ ergo
te non solum quid dicas. sed
eciam unde dicas nescire arbi¬
tror. Si enim scires aut intel¬
ligeres unde diceres.nequa¬
quam unigeniti dei natiui¬

Expanded text:
namentorum ac pulchritudinamentorum ac pulchritudinum reddidisti, ita in omnibus, quorum oculos caligo haereticae peruersitatis obsedit, lucem misericordiae tuae ac ueritatis infunde, ut incarnationis tuae magnum ac salutiferum sacramentum reserato tandem ac puro lumine contuentes ita te ex sacrosancto illo inmaculatae uirginis utero editum in mundo uerum hominem esse intellegant, ut uerum tamen deum semper fuisse cognoscant. Ac priusquam de his rebus loqui incipio quas necdum libris superioribus praelibaui, aequum arbitror ut ea nitar exsoluere quae iam ante promisi, ut expleta. penitus sponsione liberius de intactis dicere ordiar cum de pollicitis satisfecero. ait ergo ad destruendam sacrae natiuitatis fidem sibilans in dei ecclesia nouus coluber: nemo anteriorem se parit. primum ergo te non solum quid dicas, sed etiam unde dicas nescire arbitror. si enim scires aut intellegeres unde diceres, nequaquam unigeniti dei natiui
Abbreviated transcription (Latin):
et nobis incauernis huiꝰ
in manissimi et scelestis¬
simi reguli in nocuas ma¬
nus mitcere. Et si infora¬
minib iam quibꝰdam. id
est insensuũ humanorũ
latebris aut cubile habuit.
aut oua posuit. aut squa¬
mosi tractus semitã dere¬
liquit. auter abimiuersiᷤ
perniosissimi auguis huiꝰ
sordidum et feraie contagi¬
um. Extrahe illatas ꝑfidĩ¬
ȩ immundicias. et obses¬
sas redolenti ceno ammas
uentilabro sacrȩ purgatio¬
nis emunda. ut spelunce
latronum domus oraciony
sint: et inquib nunc ut
scriptum est diuersoriis. he¬
ricii. et onocentauri et pi¬
losi. et diu̾sorum prodigi¬
orum monstra uersantur
inhis sancti sp̃s tui dona.
so est fidei ac religionis de¬
cora resplendeant.Ac sict
electis quondam ydoloꝵ
cultibus. exterminatis q
simulacris fecistis ex faniꝰ
demonum templa uirto¬
tum. inserens incaũnas¬
serpencium et scorpronum
fusgentes luminis tui radi¬
os. et excubilib errorum ac
turpĩtudinum. domos or¬

Expanded text:
et nobis in cauernas huius et nobis in cauernas huius inmanissimi ac scelestissimi reguli innocuas manus mittere, et si in foraminibus iam quibusdam, id est in sensuum humanorum latebris aut cubile habuit aut oua posuit aut squamosi tractus semitam dereliquit, aufer ah uniuersis perniciosissimi anguis huius sordidum et ferale contagium, extrahe illatas perfidiae inmunditias et obsessas redolenti caeno animas uentilabro sacrae purgationis emunda, ut speluncae latronum domus orationum sint, et in quibus nunc ut scriptum est diuersoriis hericii et onocentauri et pilosi et diuersorum prodigiorum monstra uersantur, in his sancti spiritus tui dona, id est fidei ac religionis decora resplendeant. ac sicut eiectis quondam idolorum cultibus exterminatisque simulacris fecisti ex fanis daemonum templa !uirtutum, inserens in cauernasserpentium et scorpionum fulgentes luminis tui radios, et ex cubilibus errorum ac turpitudinum domos or
Abbreviated transcription (Latin):
tib spiris tortuosi corporis
menbra cupientes.te quem
semper precati sumus.eciã
atq eciam dñe iħu precam᷑.
ut des nobis uerbum inaꝑ¬
tione oris. ad destructionem
municionũ. cogitationes deꝰ¬
truentes. et om̃nẽ altitudi¬
nem extollentem se aduer¬
susscientiam dei. ut capti¬
uemus omnẽ intellectum
inobediencia tua. qͥa ille ue¬
re liber fit. qui ceperit tibi
ẽẽ captiuus. Ad esto ergotu¬
o officio. tuo operi. tuis pro
te supra mensurãtã uuiũ
contendentibda hiantia
noui serpentis hora. et tum̃¬
cia letalib uenenis colla
contendere. qui facis supra
serpentes et scorpiones.il¬
lesos credentium pedes ĩ¬
gredi. ac suꝑ aspidem et ba¬
sili̾cum ambulare. et cori¬
culcare leonem et draconẽ.
tribuisq per intrepidam
innocenciȩ constantis au¬
datiam. ut delectetur ĩ fanꝰ
ab ubere super foramen as¬
pidis. et in cauerna reguli
qui ablactatus fuerit ma¬
nũ suam mittat. Da ergo

Expanded text:
tibus spiris tortuosi corporis tibus spiris tortuosi corporis membra cupientes te, quem semper precati sumus, etiam atque etiam, domine Iesu, precamur, ut des nobis uerbum in apertione oris ad destructionem munitionum, cogitationes destruentes et omnem altitudinem extollentem se aduersus scientiam dei, ut captiuemus omnem intellectum in oboedientia tua, quia ille uere liber fit. qui coepent tibi esse captiuus. adostoI ergo tuo officio, tuo operi, tuis pro te supra mensuram uirium contendentibus. da hiantia noui serpentis ora et tumentia le talibus uenenis colla conterere, qui facis supra serpentes et scorpiones inlaesos credentium pedes ingredi ac super aspidem et basiliscum ambulare et conculcare leonem et draconem, tribuisque per intrepidam innocentiae constantis audaciam, ut delectetur infans ab ubere super foramen aspidis, et in cauerna reguli qui ablactatus fuerit manum suam mittat. da rgo