comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buerunt ullos. nec habere disponunt. Ac
ꝑhoc nichil aliud hic fieri uides. nisi quod in
euangłio scriptum ẽ. cum dñs interrogasset
quis illi a latronib sauciato. & semiuiuo ĩ uia
derelicto ꝑximus fuisset: responsum ẽ enũ qui
in illum fecit miscđiam. difficillimam sane qͤs¬
cionem tibi ꝓposuisse uisus es in extremo inqͥsi¬
cionis tue. ea uidelicet indentione qua soles ue¬
hementer cauere mendatium. Si constituam
inquis ante te paruulum & interrogem utrum
cum creuerit futurus sit castus. uł fur ñ sit fu¬
turus: sine dubio respondeb nescio: & utrum
in eadem paruula etate constitutus. cogitet
aliquid boni uel mali: dices nescio. Si itaq de
morib eius futuris nichil audes certi ꝓmite¬
re: & de eius presenti cogitatione: quid ẽ illud
quod quando ad baptismum offeruntur ꝓeis
parentes tamꝗͣ fide dictores respondent. &
dicunt illos facere quod illa etas cogitare ñ

Expanded text:
buerunt ullos nec habere disponunt. ac buerunt ullos nec habere disponunt. ac per hoc nihil aliud hic fieri uides, nisi quod in euangelio scriptum est, cum dominus interrogasset, quis illi a latronibus sauciato et semiuiuo in uia derelicto proximus fuisset; responsum est enim: Qui in illum fecit misericordiam. Difficillimam sane quaestionem tibi proposuisse uisus es in extremo inquisitionis tuae ea uidelicet intentione, qua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te paruulum et interrogem, utrum, cum creuerit, futurus sit castus uel fur non sit futurus, sine dubio respondebis: Nescio, et utrum in eadem paruula aetate constitutus cogitet aliquid boni uel mali, dices: Nescio. si itaque de moribus eius futuris nihil audes certi promittere et de eius praesenti cogitatione, quid est illud, quod, quando ad baptismum offeruntur, pro eis parentes tamquam fidedictores respondent et d
Abbreviated transcription (Latin):
in catholica ȩccłia ȩtiam ꝑ stipule ministeriũ
frumenta purganda portantur: ut ad mas¬
se societatem. mediante area ꝑducantur: il¬
lud autem nolo te fallat. ut ex istimes reatꝰ
uincłm ex adam tractum. aliter ñ dirumpi¬
posse. nisi paruuli ad ꝑcipiendam xp̃i grãm
a parentib offerantur. sic enim scibens dicis
ut sicut parentes fuerunt auctores ad eoꝵ pe¬
nam. ꝑ fidem parentum identidem iustificen¬
cur.cum uid eas multos non offerri aparen¬
tib. s ętiam a quib libet extraneis. sicut a
dnuĩs seruuli aliquando offeruntur. & ñnum¬
quam mortius parentib suis paruuli bapti¬
rantur. ab eis oblati qui in illis huiꝰmodi mi¬
scđiam prebe potuerunt. Aliquando etiã qͦs
crudeliter parentes exposuerunt. nutrien¬
di a quib libet. nonnumquam a sacris uir¬
ginib colliguntur. & ab eis offeruntur ad
baptismum. quȩ certe ꝓprios filios nec ha¬

Expanded text:
in catholica ecclesia etiam per stipulae ministerium in catholica ecclesia etiam per stipulae ministerium frumenta purganda portantur, ut ad massae societatem mediante area perducantur! lllud autem nolo te fallat, ut existimes reatus uinculum ex Adam tractum aliter non posse disrumpi, nisi paruuli ad percipiendam Christi gratiam a parentibus offerantur; sic enim scribens dicis: \'Ut, sicut parentes fuerunt auctores ad eorum poenam, per fidem parentum identidem iustificentur\', cum uideas multos non offerri a parentibus sed etiam a quibuslibet extraneis, sicut a dominis seruuli aliquando offeruntur. et nonnumquam mortuis parentibus suis paruuli baptizantur ab eis oblati, qui in illis huius modi misericordiam praebere potuerunt. aliquando etiam, quos crudeliter parentes exposuerint, nutriendi a quibuslibet, nonnumquam a sacris uirginibus colliguntur et ab eis offeruntur ad baptismum, quae certe proprios filios nec ha
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter ignorantium: uerum ȩtiam dãp¬
nabiliter indignor. Offeruntur quippe par¬
uili. ad pertipiendam spiritalem gratiam.
non tam ab eis quoꝵ gestantur manib. quã¬
uis & ab ipsis si & ipsi boni fideles sunt. quam
ab uniuersa societate scõꝵ. atq fidelium. ab
omnib namq offerri recte intelliguntur qui¬
b placeñt quod offeruntur. & quoꝵ sanc ta
atq induuidua haritate ad cominunicatio¬
nem seĩ sp̃c adiuuantur. Tota hoc ergo mat̾
eccłia quȩ in scĩs est facit: quia tota omnes.
tota singłos parit. Nam si xpĩani baptismi
sacramentum quando unum atq ipsumẽ.
ȩtiam apud hereticos ualet. & sufficit ad con¬
secrationem. quamuis ad uitȩ ȩternȩ parti¬
cipationem non sufficiat. quȩ consecratio re¬
um quidem facit hereticum extra gregẽ
diũ habentem dnĩcum caracterem. corrigẽ¬
dum tamen admonet sana doctrina. ñ iterũ
similiter consecrandum. quantom̃ potius

Expanded text:
pliciter ignorantium, verum etiam dampliciter ignorantium, verum etiam damnabiliter indignorum. Offeruntur quippe parvuli ad percipiendam spiritualem gratiam, non tam ab eis quorum gestantur manibus quamvis et ab ipsis, si et ipsi boni fideleab uniuersa societate sanctorum atque fidelium. ab omnibus namque offerri recte intelleguntur, quibus placet, quod offeruntur, et quorum sancta atque indiuidua caritate ad communicationem sancti spiritus adiuuantur. tota hoc ergo mater ecclesia, quae in sanctis est. facit, quia tota omnes, tota singulos parit. nam si Christiani baptismi. sacramentum, quando unum atque id ipsum est, etiam apud haereticos ualet et sufficit ad consecrationem, quamuis ad uitae aeternae participationem non sufficiat, quae consecratio reum quidem facit haereticum extra domini gregem habentem dominicum characterem, corrigendum tamen admonet sana doctrina, non iterum similiter consecrandum, quanto potius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ubi ratio nulla erat. s ubi adhuc sopita erat
gestu corporis eius ostenderequid illi qui
et in se et in paruulos suos peccauerant. cu¬
rare deberent. Ceterum cum infansũ rede¬
at in parentem. ut cum illo & in illo unus
homo sit. sed omnino alter sit. habens carnẽ
suam & animam suam: anima quȩ peccaue¬
rit ipsa morietur. Nec illud te moueat. quod
quidam ñ ea fide ad baptismum ꝑcipiendum
paruulos ferunt: ut grã sp̃ĩtali ad uitam re¬
generentur ȩternam: sed quod eos putant hoc
remedio temꝑalem retinere uł reciꝑe sanita¬
tem. Non enim ꝓpterea illi ñ regenerantur
quia ab istis hac intentione offeruntur. Cȩle
brantur enim ꝑ eos necessaria ministeria. &
uerba sacramentoꝵ. sine quib consecrari par¬
uulus ñ potest. sp̃c autem illȩ sc̃s qui habitat
in scĩs.ex quib illa una columba deargenta¬
ta. haritatis igne conflatur. agit quod agit.
etiam per seruitutem. aliquando ñ solum sun¬

Expanded text:
non ubi ratio nulla erat, sed ubi adhuc sopita erat, non ubi ratio nulla erat, sed ubi adhuc sopita erat, gestu corporis eius ostendere, quid illi, qui et in se et in paruulos suos peccauerant, curare deberent. ceterum cum infans non redeat in parentem, ut cum illo et in illo unus homo sit, sed omnino alter sit habens carnem suam et animam suam, anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Nec illud te moueat, quod quidam non ea fide ad baptismum percipiendum paruulos ferunt, ut gratia spiritali ad uitam regenerentur aeternam, sed quod eos putant hoc remedio temporalem retinere uel recipere sanitatem. non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac intentione offeruntur. celbrantur enim per eos necessaria ministeria, et verba sacramentorum, sine quibus consecrari parvulus non potest. Spiritus autem ille sanctus qui habitat in sanctis, ex quibus una illa columba deargentata charitatis igne conflatur, agit quod agit etiam per servitutem, aliquando non solum sim
Abbreviated transcription (Latin):
relictam. atq ab eadem nutricedemonũ sacri¬
legus impactam. postea in ȩccłia illatam sibi
eucharistiam miris motib respuisse: ideo mͥ
uidetur diuinitus factum. ne maiores puta¬
rent se in paruulos nichil: in illa iniquitate
peccare. s potius intelligerent ꝑ illum signi¬
ficantem quodammodo gestum corporis eor
qui loqui ñ poterant se mirabiliter admone¬
ri quid ipsi facere deberent: qui post illud cã¬
tum nefas sacramentis salutarib irruebat.
unde se utiq penitendo abstinere deb̾ent:
nec cum tale aliquid diuina ꝓuidentia ꝑ
infantulos agit: ipsos id agere scientia uł
racione credendum ẽ. Neq enim quia cuiꝰ¬
dam ꝓphȩ dementiam deus uoluit. ȩtiam
asina loquente cohercere: ideoiam miran¬
da est asinoꝵ sapientia. Porro si ꝑ animal
irracionale sonuit aliqͥd hoĩ simillimũ. qd miracło
diumo non cordi asiino tribuendum sit:
ita potuit omnipotens ꝑ infantis anunam

Expanded text:
relictam atque ab eadem nutrice daemonum sacrirelictam atque ab eadem nutrice daemonum sacrilegiis impactam postea in ecclesia inlatam sibi eucharistiam miris motibus respuisse, ideo mihi uidetur diuinitus factum, ne maiores putarent nihil se in paruulos illa iniquitate peccare, sed potius intellegerent per illum significantem quodam modo gestum corporis eorum, qui loqui non poterant, se mirabiliter admoneri, quid ipsi facere deberent, qui post tantum illud nefas sacramentis salutaribus inruebant, unde se utique paenitendo abstinere deberent. nec cum tale aliquid diuina prouidentia per infantulos agit, ipsos id agere scientia uel ratione credendum est. neque enim, quia cuiusdam prophetae dementiam deus uoluit etiam asina loquente cohercere, ideo iam miranda est asinorum sapientia. porro si per animal inrationale sonuit aliquid homini simillimum, quod miraculo diuino, non cordi asinino tribuendum sit, ita potuit omnipotens per infantis animam,
Abbreviated transcription (Latin):
u diuina sententia sine ulla defensione.
damnandi. Quod si sc̃s cyprianus arbitra¬
redir ñ eoꝵ defensionem continuo subice¬
nt dicens. Nonne illi cum iudicis dies uene¬
nt dicent. nos nichil fecimus. nec derelicto
eybo & pocło dñi ad ꝓfaina contagia sponte
ꝓpaumus: ꝑdidit nos aliena ꝑfidia: paren¬
tes sensimus parricidas. Illi nob eccliam ma¬
trem. illi patrem dñm negauerunt: ut dũ
prui & inꝑuidi & tanti facinoris ignari.ꝑ
alios ad consorcium criminis iungim᷑: alie¬
na fraude caꝑemur. Hanc defensionem non
subnecteret nisi iustissimam credet: & ĩ dei
uidicio paruut ꝓfuturam. Si enim uere dr̃
nos nichil fecunus. anima quȩ peccauerit
ipsa morietur: nec illi ꝑibunt sub dei iꝰto
iudicio. quo parentes suo scełe quantũ ad
scipsos actinet ꝑ diderunt. Illud uero quod
in eadem cominemoratur epła. quandam par-¬
uulam turbatis in fuga parentib. nutrici de-¬

Expanded text:
tique diuina sententia sine ulla defensione tique diuina sententia sine ulla defensione damnandi. quod si sanctus Cyprianus arbitraretur, non eorum defensionem continuo subiceret dicens: \'Nonne illi, cum iudicii dies uenerit, dicent: Nos nihil fecimus nec derelicto cibo et poculo domini ad profana contagia sponte properauimus; perdidit nos aliena perfidia, parentes sensimus parricidas; illi nobis ecclesiam matrem, illi patrem dominum negauerunt, ut, dum parui et inprouidi et tanti facinoris ignari per alios ad consortium criminis iungimur, aliena fraude caperemur?\' hanc defensionem non subnecteret, nisi iustissimam crederet et in dei iudicio paruulis profuturam. si enim uere dicitur: Nos nihil fecimus; anima, quae peccauerit, ipsa morietur/ nec illi peribunt sub dei iusto iudicio, quos parentes suo scelere, quantum ad se ipsos adtinet, perdiderunt. Illud uero, quod in eadem commemoratur epistula quandam paruulam turbatis in fuga parentibus nutrici de
Abbreviated transcription (Latin):
sUeriuntamen recte dicuntur parentes.
iquicumꝙ maiores filios. seu quos lbet
uriulos baptizatos demoniors sacrilegi
abligare conantes spĩtaliter homicide. psa
milis quidem interfectionem ñ facuunte
auantum in ipsis ẽ interfectores fuĩt. Rec¬
coillis dicitur quando ab hoc scelere ꝓhibẽ¬
etinitores eius merito dicuntur. quisie. Ae¬
guit ut excinctum uelint. Iito sensurecte
maligi pocest quod scripsit beatissimus
ehpmanus in epła de lapsis: cum eos qui tẽ¬
ure ꝑsecutionis idolis immolauerãt. ar¬
uens. ac ne quid deesset inquit ad erimirus
cumulum infantes quoque parentum ma¬
nib impositi uł adtracti amiserunt paruu¬
i quod in primo statim natiuitatis exordio.
uerat consecuti. Amiserut̃ dixit. quantũ
utinuit add illoꝵ scelus: a quib amittere co¬
icti sunt. a miserunt in eors mente ac uolũ¬
tite: qui in illos tantum facinus comiserut̃:
am si in se ipsis amisissent: remansissent u¬

Expanded text:
Verum tamen recte dicuntur parentes uel Verum tamen recte dicuntur parentes uel quicumque maiores filios seu quoslibet paruulos baptizatos daemoniorum sacrilegio obligare conantes spiritaliter homicidae. nam illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectores fiunt. recte illis dicitur, quando ab hoc scelere prohibenextinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint. isto sensu recte intellegi potest, quod scripsit beatissimus Cyprianus in epistula de lapsis, cum eos, qui tempore persecutionis idolis immolauerant, arguens: Ac ne quid deesset\', inquit, ad criminis cumulum, infantes quoque parentum manibus inpositi uel adtracti amiserunt paruuli quod in primo statim natiuitatis exordio fuerant consecuti\'. amiserunt, dixit, quantum adtinuit ad illorum scelus, a quibus amittere coacti sunt; amiserunt in eorum mente ac uoluntate, qui in illos tantum facinus commiserunt; nam si in se ipsis amisissent, remansissent u
Abbreviated transcription (Latin):
uulum maiores peccant. offerentes eum acq
obligare conantes. demonum sacrilegis uin¬
cuł. ñ ÷ anima utroꝵq communis: ut ȩciam
culpam possint habe communem. Non enun
sic cominunicatur culpa ꝑ alterius uolunca¬
tem: quemadmodum communicatur gratia
ꝑ sancti sp̃c unitatem. Potest enim et in hoc
& in illo homine ẽẽ unus sp̃c sanctus ȩtiam si
inuicem nesciant. ꝑ quem sit utriꝰsq gra com¬
munis: ñ audem potest sp̃c hominis eẽ. & huiꝰ
& illius. ꝑ quem peccante altero. & altero nõ
peccante. sit tamen culpa communis: ac ꝑhos
potest paruulus semel ex parentum carne
generatus dei sp̃e regenerari. ut ex illis obli¬
gatio contractra soluatur ⁊ ñ potest autem se¬
mel dei sp̃u regeneratus ex parentum carne
regenerari: ut obligatio quȩ soluta ẽ. iterum
contrahatur. Et ideo semel ꝑceptam pariui
Cpra incipiet habe peccata. quȩ ñ rege¬
onc auferantur.s alia curatione sanen

Expanded text:
uulum maiores peccant offerentes eum atque uulum maiores peccant offerentes eum atque obligare conantes daemonum sacrilegis uinculis, non est anima utrorumque communis, ut etiam culpam possint habere communem; non enim sic communicatur culpa per alterius uoluntatem, quemadmodum communicatur gratia per sancti spiritus unitatem. potest enim et in hoc et in illo homine esse unus spiritus sanctus, etiam si inuicem nesciant per quem sit utriusque gratia communis. non autem potest spiritus hominis esse et huius et illius, per quem peccante altero et altero non peccante sit tamen culpa communis; ac per hoc potest paruulus semel ex parentum carne generatus dei spiritu regenerari, ut ex illis obligatio contracta soluatur. non potest autem semel dei spiritu regeneratus ex parentum carne regenerari, ut obligatio, quae soluta est, iterum contrahatur; et ideo semel perceptam paruuiam propria incipiet habere peccata, quae non regeneratione auferantur, sed alia curatione sanentur.
Abbreviated transcription (Latin):
xius. Traxit ergo reatum. quia unus era cum
illo. & in illo a quo traxit: quando quod traxit
a̾missum ẽ. Non autem trahit alter ab altero.
quando sua unoquoq ꝓpria uita uiuente. lã÷
unde ditatur. anima que peccauerit ipsa mo¬
rietur. Ut autem possit regenerari ꝑ officium
uoluntatis aliene. cum offertur consecrandus.
facit hoc unus sp̃c. ex quo regeneratur oblatꝰ.
Non enĩ scriptum ẽ nisi quis renatus fuerit
ex parentum uoluntate. aut ex offerentiũ. uł
ministrantium fide: s nisi quis renatus fue¬
rit ex aqua & sp̃u. aqua gͥ exhibens forinsetꝰ
ficium grẽ: soluens uincłm culpe. reconcilians
bonum nature. regenerant hominem in uno
xp̃o: ex uno adam generatum. Regenerans gͦ
sp̃c in maiorib offerentib. & paruulo oblato.
renatoq communis ẽ: ideo ꝑhanc societatẽ
unius eiusdemq sp̃s ꝓdest offerentium uo
lũntas paruulo oblato. quando audem in par¬

Expanded text:
xius. traxit ergo reatum, quia unus erat cum xius. traxit ergo reatum, quia unus erat cum illo et in illo, a quo traxit, quando, quod traxit, admissum est; non autem trahit alter ab altero, quando sua unoquoque propria uita uiuente iam est, unde dicatur: Anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Ut autem possit regenerari per officium uoluntatis alienae, cum offertur consecrandus, facit hoc unus spiritus, ex quo regeneratur oblatus. non enim scriptum est: <Nisi quis renatus fuerit ex parentum uoluntate\' aut \'ex offerentium uel ministrantium fide sed: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. aqua igitur exhibens forinsecus ficium gratiae, soluens uinculum culpae, reconcilians bonum naturae regenerant hominem in uno Christo ex uno Adam generatum. regenerans ergo spiritus in maioribus offerentibus et paruulo oblato renatoque communis est; ideo per hanc societatem unius eiusdemque spiritus prodest offerentium uoluntas paruulo oblato. quando autem in par
Abbreviated transcription (Latin):
parentum fides: quors eis ñ potest obesse ꝑfi¬
dia. Ubi respondeo tantam illius sacramenti
hoc ÷ baptismi salutaris ẽẽ uirtutem. in sac̃ta
compage corporis. xp̃i. ut semel generatus ꝑ
alioꝵ carnalem uoluptatem. cum seinel rege¬
neratus fuerit ꝑ alioꝵ sp̃italem uoluptatẽ.
deinceps ñ possit uincło aliene iniquitatis
obstringi: cui nulla sua uoluptate consen¬
tit. Et anima inquit enim patris mea÷ inqͥt:
& anima filii mea ẽ. anima quȩ peccauerit.
ipsa morietur. Non autem peccat ipsa cũ pa¬
rentes ei omnino nescienti uł quilibet alius
adhibet sacriligia demoniors: s ideo ex adã
traxit quod sacramenti illius grã solueretur.
quia ñdum erat anima seꝑatim uiuens. idest
altera anima de qua diceretur. & anima patris
mea ẽ. & anima filii mea ẽ. Iam itaq cium homo
inseipso ẽ. ab eo qui genuit alter effectus pec¬
cato alterius sine sua consensione ñ tenet᷑ obno¬

Expanded text:
parentum fides, quorum eis non potest obesse perfiparentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem uoluptatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem uoluntatem, deinceps non possit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit, quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim uiuens, id est altera anima, de qua diceretur: Et anima patris mea est et anima filii mea est. iam itaque cum homo in se ipso est ab eo, qui genuit, alter effectus, peccato alterius sine sua consensione non tenetur obno
Abbreviated transcription (Latin):
bimus: uiuat ne homobene ut sacris purget᷑.¬
an sacris purgetur ut bene uiuat: an ipse
quantus cumq bene uiuendi in homine mo¬
dus ñdum sit idoneus ad beatam uitam quȩ
ex deo capit᷑. nͥ accedãt adium̃ta sacrors: an be¬
ne iuuendi quȩdam uelut portiosit etiam sa
ud sacrate uiuere. si bene uiuendi terminis &̃
sacrata uita claudatur. hors quatuor que ꝓ¬
posui. quid potissimum ꝓbes: queso te litteris
aꝑire ñ pigeat. Plurimum quippe inder ẽ. ad
id quod suscepimus inter nos colloquendo
ꝑagere. ne cum multa ñ necessaria. tamquã
ea sentias quȩ forte ñ sentis refellere molior:
tempus nec essarium insuꝑflius insumatur.
Onerare itaq epłam nolui: ut te cido rescribẽ¬
augustinus in dño salutemQue¬
ris ame utrum parentes baptiza¬
tis paruuł suis noceant. cum eos
demonioꝵ sacrificiis sanare conantur: & si
ñ nocent quomodo eis ꝓsit cum baptizant᷑

Expanded text:
bimus: uiuatne homo bene, ut sacris purgetbimus: uiuatne homo bene, ut sacris purgetan sacris purgetur, ut bene vivat: an ipse quantuscumque bene vivendi in homine modus ex deo capitur, nisi accedant adiumenta sacrorum, an bene uiuendi quaedam uelut portio sit etiam sacud sacrate uiuere, sed bene uiuendi terminis etiam sacrata uita claudatur. horum quattuor, quae proposui, quid potissimum probes, quaeso te litteris aperire non pigeat. plurimum quippe interest ad id, quod suscepimus inter nos conloquendo peragere, ne, cum multa non necessaria, tamquam ea sentias, quae forte non sentis, refellere molior, tempus necessarium in superfluis insumatur. onerare itaque epistulam nolui, ut te cito rescribenAUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaeris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur, et, si non nocent, quo modo eis prosit, cum baptizantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sacroꝵ piis preceptis. expiacionubq purissi¬
mis & abstemiis obseruationib decocti: aĩa &
corpore constandes deꝓꝑant. In his uerb̃ sencio
ni fallor uideri tibi ñ sufficere ad uiam qͥ itur
ad dm̃. ut uir bonus piis. iustis. puris. castis. ue¬
ris dictis. factisq ꝓmereatur deos. quoꝵ comi¬
tadu uallatus. in illum summum deum omĩ¬
un creatorem ire festinet: nisi ȩtiam sacroꝵ
antiquoꝵ piis preceptis expiacionibq pur¬
getur. Quam obrem uelim scire quid arbi¬
treris eẽ ꝑ sacra purgandum. in eo quipie. iuste.
pure ueraciterq uiuendo. ꝓmeretur deos:
& ꝑ eos unum illum deoꝵ dm̃. si enim adhuc
sacris purgandus ẽ: utiq mundus ñ ẽ. Et
s̃i mundus ñ ẽ: pie. pure. iuste. casteq ñuiũ.
Si autem iam ita iuiuit: iam mundus ẽ. Por¬
ro iam mundum atq purum. quid opus ÷ sa-¬
cris expiando purgari : itaq hic nodus ẽ dis¬
putationis nr̃e: quo soluto consequentia uide¬

Expanded text:
eptis expiationibusque purissimis et abstemiis obseruationibus decocti anima et corpore constantes deproperant\'. In his uerbis sentio. ni fallor, uideri tibi non sufficere ad uiam, qua itur in deum, ut uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis factisque promereatur deos. quorum comitatu uallatus in illum summum deum omnium creatorem ire festinet, nisi etiam sacrorum antiquorum piis praeceptis expiationibusque purgetur. quam ob rem uelim scire, quid arbitreris esse per sacra pnrgandum in eo, qui pie, iuste, pure ueraciterque uiuendo promeretur deos et per eos unum illum deorum deum. si enim adhuc sacris purgandus est, utique mundus non est et, si mundus non est, pie, iuste, pure casteque non uiuit. si autem iam ita uiuit, iam mundus est. porro iam mundum atque purum quid opus est sacris expiando purgari? itaque hic nodus est disputationis nostrae, quo soluto consequentia uide
Abbreviated transcription (Latin):
nare mediocriter: tantoꝑe curasse eunde cre¬
amus. ut nos uicissim ipsius imitacione plo¬
nnum diligas. Gratia dei tecum. ut ẽ uieter¬
mum & omnem comitem. & emulatorem ui
dno sanctitatis tue: plurimo fr̃nitatis unani¬
ne. salutamus affectu. Panem unum quem
inanimicatis inditio misimus haritatitue:
rogamus accipiendo benedicas. Explicat

Expanded text:
mare mediocriter, tantopere curasse eundem cremare mediocriter, tantopere curasse eundem credimus, ut nos uicissim ipsius imitatione plurimum diligas. gratia dei tecum, ut est, in aetermum et omnem comitem et aemulatorem in domino sanctitatis tuae plurimo fraternitatis unanimae salutamus affectu. panem unum, quem unanimitatis indicio misimus caritati tuae, rogamus accipiendo benedicas. XXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
placuit segregare me ab utero matris mee.u
ab amicitia carius & sanguinis ad graciam sul
trahere:⁊ eidem placuit in opem me omiusbo¬
ni meriti suscitare de terra & de lacu muct¬
arum ac de luto fecis educere: uit collocaret
me cum principib popli siui. et partem mẽ
asit te recepturum sꝑoliaritatem humi¬
ats nre: quam quidem iam recepisse deꝑ
hetisimum sacerdotem aly pium. quia dig¬
atur patrem nr̃m̃ confido. Is erum sine du¬
nodc se tibi exemplum prebuit. nos ante no¬
nim et supra meritum diligendi qui incog¬
nsos sibi nos. & longinqua soli uł sali incer¬
cipddine disꝑatos. sp̃u uere dilectionis. qui
ubi e penetrat & effundit᷑. et uidẽ diligendo
hanst. &t allo quendo ꝑtingere. hic nobis pͥ
niffectus sui causa documenta & haritatis
At libro & quanto studuit impendio. ut scĩ¬
cum tuam ñ ipsius tantum uerb.s. plenius
aoquentia & fide tua cognitam n possemus a¬

Expanded text:
placuit segregare me ab utero matris meae et placuit segregare me ab utero matris meae et ab amicitia carnis et sanguinis ad gratiam suam trahere, eidem placuit inopem me omnis boni meriti suscitare de terra et de lacu miseriarum ac de luto faecis educere, ut conlocaret me cum principibus populi sui et partem meam intime recepturum spero caritatem humilitatis nostrae, quam quidem iam recepisse te per beatissimum sacerdotem Alypium, quia dignatur, patrem nbio de se tibi exemplum praebuit nos ante notitiam et supra meritum diligendi, qui incognitos sibi nos et longinqua soli uel sali intercapedine disparatos spiritu uerae dilectionis, qui ubique et penetrat et effunditur, et uidere diligendo potuit et adloquendo pertingere. hic nobis prima affectus sui documenta et caritatis  dedit. et quanto studuit impendio, ut sanctitatem tuam non ipsius tantum uerbis, sed plenius eloquentia et fide tua cognitam non possemus a
Abbreviated transcription (Latin):
solido littore constitisti. todo excipe sinu: ut
in portu salutis si dignum putas Nalugenꝰ.
Interea me de ꝑiclis uitȩ istius. & ꝓfundo
peccatoꝵ euadere nitentem. orationib tu¬
us tamquam tabula sustine: ut de hoc mun¬
do quasi de naufragio nudus euadam. Idcir¬
circo enim leuare me sarcinis. & uestim̃tis
onerantib exuere curaui: ut undosũ hoc
quod inter nos & deum peccatis interlim¬
tib seꝑat presentis uitȩ salum. omĩ amielu
carnis. & cura diei sequentes. iubente & iu¬
uante xp̃o. expeditꝰ enatem. Neq id ꝑferis¬
se me głior. quod si & głiari possem in dño
głarer. cuius ẽ ꝑficere quod nob uelle adi¬
cet: sed concupiscit adhuc anima inea deside¬
rare iudicia dñi. Uide quando assequatur
effectum dei uoluntatum: qui adhuc ipsum
desiderare desidãt. Quod in me tamenẽ. di¬
lexi decorem domus scẽ. et quantũ in me fu¬
it elegeram abiectus eẽ in domo dĩ: s cui

Expanded text:
solido litore constitisti, tuto excipe sinu, ut solido litore constitisti, tuto excipe sinu, ut in portu salutis, si dignum putas, pariter nauigemus. interea me de periculis uitae istius et profundo peccatorum euadere nitentem orationibus tuis tamquam tabula sustine, ut de hoc mundo quasi de naufragio nudus euadam. Idcirco enim leuare me sarcinis et uestimentis onerantibus exuere curaui, ut undosum hoc, quod inter nos et deum peccatis interlatrantibus separat, praesentis uitae salum omni amictu carnis et cura diei sequentis iubente et iuuante Christo expeditus enatem. neque id perfecisse me glorior quod, etsi gloriari possem, in domino gloriarer, cuius est perficere quod nobis uelle adiacet. sed concupiscit adhuc anima mea desiderare iudicia domini. uide quando adsequatur effectum dei uoluntatum, qui adhuc ipsum desiderare desiderat. quod in me tamen est, dilexi decorem domus sanctae et, quantum in me fuit, elegeram abiectus esse in domo domini. sed cui
Abbreviated transcription (Latin):
cus magis quam sp̃itales exortus etate ed¬
sideres Q uippe etas michi scđm carnem ĩa
ea est. qua fuit ille ab apłis in porta spetio¬
sa. uerbi potestate saͥtus: in natalib autem
anime. illius adhuc mͥ tempꝰ infantie ẽ. q̃
intentatis xp̃o uulnerib ĩmolata. digno
sanguine agni uictimam precucurrit: &
dñicam auspicata ẽ passionem. Atq ideo ut
infantem adhuc uerbo dei & spĩtali ȩtate lac¬
tentem educa uerb̃ tius. uberib fidei. sapi¬
entie. Naritatis inhiantem. Si officium co¬
mune consideras. fr̃ es: si maturitatem ii¬
genis tui & sensuum pater michi es. & si for¬
te sis euo iẽnior. quia te ad maturitatem
meriti honore senioꝵ ꝓuexit: & uiuenẽ ei¬
na prudentia. F oue igitur & corrobora
sacris litteris & sp̃italib studiis temporeu
dixi recentem. & obhoc post longa discrimi¬
na. post multa naufraugia. usu rudem. uix¬
dum a fluctib scłi emergentem: tu qui iam

Expanded text:
tus magis quam spiritalis exortus aetate cotus magis quam spiritalis exortus aetate consideres. quippe aetas mihi secundum carnem iam ea est, qua fuit ille ab apostolis in porta Speciosa uerbi potestate sanatus. in natalibus autem animae illius adhuc mihi tempus infantiae est, quae intentatis Christo uulneribus immolata digno sanguine agni uictimam praecucurrit et dominicam auspicata est passionem. atque ideo ut infantem adhuc uerbo dei et spiritali aetate lactantem educa uerbis tuis uberibus fidei, sapientiae, caritatis inhiantem. si officium commune consideras, frater es; si maturitatem ingenii tui et sensuum, pater mihi es, etsi forte sis aeuo iunior, quia te ad maturitatem meriti honore seniorum prouexit et iuuenem cana prudentia. foue igitur et corrobora me in sacris litteris et spiritalibus studiis tempore, ut dixi, recentem et ob hoc post longa discrimina, post multa naufradum a fluctibus saeculi emergentem; tu, qui iam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmere michi de ariamentario tuo. & confer¬
re ñ abnuas arma iusticiȩ. Sum eruim labori¬
osꝰ eciam nunc sub magno onere peccator ue¬
teranus in numero peccator: sed ȩterno regi
nouus in corpore. tẏro militiȩ. Sapientia nõ¬
dimiser hucusq miratus sum: & ꝑ inutiles
licceras repbatamꝙ prudentiam do stultus
& mutus fui. ꝑ ostquam inueteraui unit iri¬
micos meos. & euanui in cogitationib meis.
leuaui ocłos meos in montes ad precepta le¬
gis: & gr̃e dona suscipieͥns. unde maebi auxi¬
liuum uenit adño. qui ñ seđm iniguntado
retribuens. iluminauit cęcum. soluit com¬
peditum. humiliauit erectum male: ut eri¬
geret humiliatum pie. sequor gͥ nõ eass
adhuc passib magna uistoꝵ uestigia. si possĩ
orationib urĩs apprehendere. in quo dei mi¬
serationib app̃hens sum. Rege ergo pariuui¬
lum in incerta reptantem: & tuis gressibus
ingredi doce. Nolo enim mea corporales or¬

Expanded text:
promere mihi de armamentario tuo et conferpromere mihi de armamentario tuo et conferre non abnuas arma iustitiae. sum enim laboriosus etiam nunc sub magno onere peccator, ueteranus in numero peccatorum, sed aeterno regi nouus incorporeae tiro militiae. sapientiam mundi miser hucusque miratus sum et per inutiles litteras reprobatamque prudentiam deo stultus et mutus fui. postquam inueteraui inter inimicos meos et euanui in cogitationibus meis, leuaui oculos meos in montes, ad praecepta legis et gratiae dona suspiciens, unde mihi auxilium uenit a domino, qui non secundum iniquitates retribuens inluminauit caecum, soluit compeditum, humiliauit erectum male, ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis adhuc passibus magna iustorum uestigia, si possim orationibus uestris adprehendere, in quo dei miserationibus adprehensus sum. rege ergo paruulum incerta reptantem et tuis gressibus ingredi doce. nolo enim me corporalis or
Abbreviated transcription (Latin):
catholicis urbib de septiformi ligno pastũ
oleoleticiȩ lumen effundens: densas licet he¬
reticoꝵ caligines discutis. & lucem uerita¬
tis a confusione tenebrarum splendore ela¬
rifici sermonis enubilas. Uides fr̃ unianumne.
admirabilis in xp̃o dño & suscipiende. quam
familiariter te agnouerim. quanto adiirer
stupore. quam magno amore complectar. qͥ
eotidie colloquio luterarum tuarum fruor
& oris cui sp̃u uescor Os enim tuum fistulam
aque uiue & uenam fontis eterri merito di¬
xerim. quia fons inte aque salientis in uitã
eteruam xp̃c effectus ẽ: cuius desidĩo situus
in te aiima mea. & ubtate tui fluminuis inebri
ari terra mea concupiuit. Ideoq cum hoc pł̃¬
tateucho tuo contra manicheos me satis ar¬
maueris. si qua in alios quoꝙ hostes catholi¬
cefidei munumina comꝑasti. quia hostis iur̃
cui mille nocendi. artes. tam uaris expugnã¬
dus ẽ celis. quam oppugnat iusidis: queso

Expanded text:
catholicis urbibus de septiformi lychno pastum catholicis urbibus de septiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens densas licet haereticorum caligines discutis et lucem ueritatis a confusione tenebrarum splendore clarifici sermonis enubilas! Vides, frater unanime, admirabilis in Christo domino et suscipiende, quam familiariter te agnouerim, quanto admirer stupore, quam magno amore complectar, qui cotidie conloquio litterarum tuarum fruor et oris tui spiritu uescor. os enim tuum fistulam aquae uiuae et uenam fontis aeterni merito dixerim, quia fons in te aquae salientis in uitam aeternam Christus effectus est. cuius desiderio sitiuit in te anima mea et ubari terra mea concupiuit. ideoque cum hoc Pentateucho tuo contra Manichaeos me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina conparasti, quia hostis noster, cui mille nocendi artes, tam uariis expugnandus est telis quam obpugnat insidiis, quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
& uenerabili augustino: paulinꝰ
& therasia peccatores. Haritas xp̃i
quȩ urget nos. et absentes licet ꝑ
unitatem fidei alliget. ipsa fiduciam ad te scri¬
bendi pudore depulso p̾restitit. ceq ꝑ luteras
tuas uiscerib meis intimauit. quas & de sco¬
lasticis facultatib affluentes: & de cęlestibus
fauis dulces. ut animȩ meę medicas & altrices.
in quinq libris interim teneo. quos munere
ꝓ nr̃a instructione tantum. sed etiam ꝓ ȩxcłiȩ
multarum urbium utilitate suscepimus: Hos
gͥ nunc libros lectioni habeo. in his me oblec¬
to. de his cybum capio. ñ illum qui ꝑit. sed
qui oꝑatur uitȩ eternȩ substantiam ꝑ fidem
nr̃o: cum fides nr̃a quȩ uisibilium negligens.
iuisibilib inhiat ꝑharitatem. omnia sedm
ueritatem omiipotentis dei credentem. littis
et exemplis fidelium roboretur. O uere sal
terre. quo precordia nr̃a ne possint selierro¬
re uanescere condiuntur. Olucerna digne
supra candelabrum ȩccłiȩ posita. quȩ lãte

Expanded text:
 VENERABILI AUGUSTINO - PAULINUS ET THERASIA PECCATORES. Caritas Christi, quae urget nos et absentes licet per unitatem fidei alligat, ipsa fiduciam ad te scribendi pudore depulso praestitit teque per litteras tuas uisceribus meis intimauit, quas et de scholasticis facultatibus adfluentes et de caelestibus fauis dulces ut animae meae medicas et altrices in quinque libris interim teneo, quos munere pro nostra instructione tantum, sed etiam pro ecclesiae multarum urbium utilitate suscepimus. hos igitur nunc libros lectioni habeo, in his me oblecto, de his cibum capio non illum, qui perit, sed qui operatur uitae aeternae substantiam per fidem omino nostro, cum fides nostra, quae uisibilium neglegens inuisibilibus inhiat, per caritatem omnia secundum ueritatem omnipotentis dei credentem litteris et exemplis fidelium roboretur. o uere sal terrae, quo praecordia nostra, ne possint saeculi errore uanescere, condiuntur! o lucerna digne super candelabrum ecclesiae posita, quae late
Abbreviated transcription (Latin):
os honinum memoriam. nisi xenofontis fig¬
pnsm compositȩ fabulȩ comina concedas.
dhis audierim legerim. uidim neminẽ. aut
st post unum nullum. quod deo teste bono
io certoq dixerim. nisi te dm̃ & conitisẽ
uimnoscere. & posse puritate animi. corporis
s piccta grauedine. sec tari facillime. & spe ꝑ¬
stett conscientie. ñ dubia credulitate tenere.
Uerum qua uia effici possit magis: ut tu non
nescias. & mͥ ñ insinuato extrinsecus aliquo
diseras. quam ut a me dĩe ꝑcolende scias. qi
aine faceor huius boni in sedem ꝓfecturus suf¬
ficiens ut mea expetunt sacerdotia. minime.
needum & si tamen potuero. uiaticum colligo.
crum quid traditum scẽ. atq antiquitus ce¬
ncam. atq custodiam: ut potuero paucis edicã.
uui: in deum melior. qua uir bonus pus. uistis.
puris. castis ueris dictis. factisq sinc ulla cem¬
por mutatoꝵ. captata iactacione ꝓbatus. & dõꝵ

Expanded text:
post hominum memoriam, nisi Xenophontis figpost hominum memoriam, nisi Xenophontis figmentum ut compositae fabulae schema concedas, adhuc audierim, legerim, uiderim neminem aut certe post unum nullum, quod deo teste bono periculo certoque dixerim, nisi te deum et coniti semper agnoscere et posse puritate animi corporisque proiecta grauedine sectari facillime et spe perfectae conscientiae non dubia credulitate tenere. Verum qua uia effici possit, magis est, ut tu non nescias et mihi non insinuato extrinsecus aliquo dissertes, quam ut a me, domine percolende, scias, quia tunc. fateor, huius boni in sedem profecturus sufficiens, ut mea expetunt sacerdotia. minime necdum et, si tamen potuero, uiaticum colligo. uerum quid traditum sancte atque antiquitus teneam atque custodiam, ut potuero, paucis edicam. uia est in deum melior, qua uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis factisque sine ulla temporum mutatorum captata iactatio
Abbreviated transcription (Latin):
illustratus. qui indignum me: diini tuiafa¬
minis honore cumulandum ẽẽ dĩxisti. s gra¬
ue michi onus. & difficillimam respondendi ꝓ¬
uidenciam dñe uenerande sacis imponis. pͥre¬
cipue tuis ꝑcantacionib. & subhoc tempore
in talib explicandis ꝑ meȩ opinionis sententũ:
id ÷ apagano homine questionib. Si quidem a¬
bundet quod ex parte uł iam dudum conuene
rit. inter nos uł nunc idemtidem litteris magis
magisq conueniat. preceptis ñ dicam tantum
socratis. nec cuis romanoꝵ uir uere optime
ꝓphicis. aut paucis ierosolimicis. s etiam or¬
pheicis. atq aggeicis. & trimegisticis. longe an¬
te illis antiquiorib & pene rudib adhuc scłis.
duis auctorib enatis. & toti orbi terrȩ certis li¬
mitib partite trifariam diuinitus ostensis.
priꝰquam nomen aut europa caꝑet. aut asia a¬
cuꝑet. aut libia possidet: uirum bonum ut di
medius ficduis & eris & fuisti. Si quidem adhis

Expanded text:
inlustratus, qui dignum me diuini tui affainlustratus, qui dignum me diuini tui affaminis honore cumulandum esse duxisti. sed graue mihi onus et difficillimam respondendi prouinciam, domine uenerande, satis inponis praecipue tuis percontationibus et sub hoc tempore in talibus explicandis per meae opinionis sententiam, id est a pagano homine, quaestionibus si quidem abundet, quod ex parte uel iam dudum inter nos conuenerit uel nunc identidem litteris magis magisque conueniat praeceptis non dicam tantum Socraticis nec tuis, Romanorum uir uere optime. propheticis aut paucis Hierosolymiticis sed etiam Orpheicis atque Ageticis et Trimegisticis longe ante illis antiquioribus et paene rudibus adhuc saeculis diis auctoribus enatis et toti orbi terrae certis limitibus partitae trifariam diuinitus ostensis, priusquam nomen aut Europa caperet aut Asia acciperet aut Libya possideret uirum bonum, ut tu, medius fidius, et eris et fuisti, si quidem adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
unde humanus animus haurit ut bonussit.
quonammodo colendum credas. audeo ꝑcon¬
tari. Nam quod eum colendum credas: iam
teneo. Quero ȩtiam quid de xp̃o sentias. luo
enim eum ñ paruipendas aducrti: s utrum
ea sola uia quȩ ab illo demonstrata ẽ ad uitam
beatam ꝑueiuri posse existimes. et aliqua e
causa ñ eam negligas ire s differas. an& aliã
uł alias ad tam opimam et pre omnib appecẽ¬
dam possessionem uias ẽẽ arbitreris. & aliquan
earum iam te ingredi credas nosse cupio. ñ u
opinor impudenter. Diligo enim te ꝓpt̃
quod supra dixi: meq abste diligi ñ temere ga¬
timo. nec ulla de re aliꝰ inter eos qui se beniuo¬
le nouerunt. sermo fructuosior. uł impendit
uł reposcitur. uł accipitur uł recipitur: quã
unde boni. beatiq simus. Explicit epła san¬
omino uenerando. & uere ac merito
ꝑcolendo scõ patri augustino: longi¬
nianus. B eatus sum. et relucentis
pure uirtutis tuȩ lumine admodũ

Expanded text:
unde humanus animus haurit, ut bonus sit, unde humanus animus haurit, ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari; nam quod eum colendum credas, iam teneo. quaero etiam, quid de Christo sentias: quod enim -eum non parui pendas, aduerti, sed utrum ea sola uia. quae ab illo demonstrata est, ad uitam beatam perueniri posse existimes et aliqua ex causa non eam neglegas ire, sed differas, an et aliam uel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem uias esse arbitreris et aliquam earum iam te ingredi credas, nosse cupio non, ut opinor, inpudenter; diligo enim te propter id, quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo nec ulla de re alia inter eos, qui se beniuole nouerunt, sermo fructuosior uel inpenditur uel reposcitur uel accipitur uel recipitur quam, unde boni beatique simus. CCXXXIV. DOMINOMINO VENERANDO ET VERE AC MERITO PERCOLENDO SANCTO PATRI AUGUSTINO LONGINIANUS. Beatus sum et relucentis puro uirtutis tuae lumine admodum
Abbreviated transcription (Latin):
onginiano: augustinus. Solere
aiunt quendam ueterum dicere. quib satis
ꝑ suasum eẽt. ut nichil mallent se ẽẽ quam ui¬
ros bonos: his reliquam facilem ẽẽ doctrinã.
Hanc sententiam nam si rite recolo socraticaẽ:
longe antiquior ꝓphica iam precesserat. pre¬
cipiens hominib breuiter. & simul ñ tantũ
ut se nichil malit ẽẽ quam bonum: uerum
etiam unde fiat bonus. Diliges inquit dñm
deum tu̾m ex toto corde tuo. & ex tota anima
tua. et ex tota mente tua: & diliges ꝓximum
tuum tamquam te ipsum. Hoc cui ꝑsuasũ eẽt:
ñ ei reliquam faciem. s eam totam eẽ doctri¬
nam dumtaxat. utilem ac salubrem. Multe
erum doctrinȩ sunt. si timen doctrinȩ dicen¬
de sunt: uł suꝑflue ul nerie. Ueterum libris
xp̃s atcestans: in his inquit duob preceptis
tota lex pendet & ꝓpħe. P roude quia michi
uideor inspexisse tamquam in specło sqͣmnoci¬
nationis mecum tue. nichil te ẽẽ malle qua
uirum bonum: deum quo nichil ÷ melius s

Expanded text:
ONGINIANO AUGUSTINUS. Solere aiunt quendam ueterum dicere, quibus satis persuasum esset, ut nihil mallent se esse quam uiros bonos, his reliquam facilem esse doctrinam. hanc sententiam — nam, si rite recolo, Socratica est — longe antiquior prophetica iam praecesserat praecipiens hominibus breuiter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, uerum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit. dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem sed eam totam esse doctrinam dum taxat utilem ac salubrem. multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, uel superfluae uel noxiae. ueterum libris Christus adtestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. proinde, quia mihi uideor inspexisse tamquam in speculo sermocinationis mecum tuae nihil te esse malle quam uirum bonum, deum, quo nihil est melius et
Abbreviated transcription (Latin):
yris. Dei pietate ꝑfruaris dñe pater. acꝑpe¬
tua scĩtate deo placeas: quod necesse est.
onginiano: augustinus. Cȩpi
fructum scripti mei. rescriptum scłt beniuolen¬
ciȩ tuȩ: unde uideo exortum & exorsum inter
nos inagne ac de re magna disputationis. qͣsi
sementum. Hoc ẽ quod uolebam prius. deinde
quod adhuc uolo deus adiuuabit. Id autem ẽ:
ut hoc ceptum debito ac salubri fine claudat᷑.
Prouide quod de. xp̃o nichil temere tibi uł ne¬
gandum uł affirmandũ putasti: hoc in pagani
animo temꝑam̃tum ñ inuitus acceꝑim. Q uod
ceri: nequaquam abnuam. neq desistam huic
tam bone mͥq harissime seruire uoluntati cuȩ:
s prius opus est eliquare quodammodo ꝑspi¬
cuamq sumere sententiam tuam. de antiqͥs
sacris. Cum enuim dixisses eara uiam ĩ dm̃
eẽ. meliorem quam uir bonus. pus iustis puris.
castis ueris dictis. factisq sine ulla tempoꝵ mu

Expanded text:
ris. dei pietate perfruaris, domine pater, ac peris. dei pietate perfruaris, domine pater, ac perpetua sanctitate deo placeas, quod necesse est. OXGINIANO AUGUSTINUS. Cepi fructum scripti mei, rescriptum scilicet beniuolentiae tuae. unde iam uideo exortum et exorsum inter nos magnae ac de re magna disputationis quasi sementum. hoc est, quod uolebam prius; deinde quod adhuc uolo, deus adiuuabit; id autem est, ut hoc coeptum debito ac salubri fine claudatur. proinde, quod de Christo nihil temere tibi uel negandum uel adfirmandum putasti, hoc in pagani animo temperamentum non inuitus acceperim. quod is, nequaquam abnuam neque desistam huic tam bonae mihique carissimae seruire uoluntati tuae. sed prius opus est eliquare quodam modo perspicuamque sumere sententiam tuam de antiquis sacris. cum enim dixisses eam uiam in deum esse meliorem, \'qua uir bonus piis, iustis. puris, castis. ueris dictis factisque sine u
Abbreviated transcription (Latin):
pro alterutre et pro aliis. ac maxime in¬
firmis pro quib xp̃c mortiuis est. qui
uos canquam in theatro uitȩ huius cum
magno sui ꝑiło spectant. ne de uobis ea
conscribendo spargatis. quȩ quoniã con¬
cordantes delere non poteritis. concordare
nolitis: aut quȩ concordes legere timea.¬
tis. ne iterum litigetis. Uerum dico la¬
ritati cuę nichil me magis quam hoc
eremplum tremuisse. cum quȩdam ad
mẽ enepła tua legerem tuȩ indignati.¬
onis inditia. ñ tam illa de entello et le
boue lasso. ubi mͥ hilariter iocari. quam
iracunde minari uisi:

Expanded text:
pro alterutro et pro aliis ac maxime inpro alterutro et pro aliis ac maxime infirmis, pro quibus Christus mortuus est, qui uos tamquam in theatro uitae huius cum magno sui periculo spectant, ne de uobis ea conscribendo spargatis, quae quoniam concordantes deleie non poteritis, concordare nolitis aut quae concordes legere timeatis, ne iterum litigetis. Uerum dico caritati tuae nihil me magis quam hoc exemplum tremuisse, cum quaedam ad me in epistula tua legerem tuae indignationis indicia, non tam illa de Entello et de boue lasso, ubi mihi hilariter iocari quam iracunde minari uisus
Abbreviated transcription (Latin):
parua ex parte consolor: ibi rursus acer¬
rimis ddolorum stumulis fodior. dum co¬
gito inter uos quib deus hoc ipsum qd̃
ut̃q nr̃m optauit largum. prolixum¬
q concesserat. ut conunctissimi et fami¬
liriassimi mella scripturarum sanctarũ
pariter lamberetis. tante a maritudinis
irrepsisse perniciem. quando non ubi
non cui. ion homini formulandã. cum
eo tem Iore quo ab iectis iam sarcinis scła¬
ris. iam expediti dñm sequelamini.
it in ea tra uiuebatis simia inqua dis
humanis pedib ambulans. pacem me¬
am inquit douobis. pacem meam relĩ¬
quo uobis: uiris etate maturis. et incr¬
loquio dñi habitantib. uobis accidere
potuit. Uere temptatio est uita humana
suꝑ terra. Hei michi qui uos alicubisis¬
mul inuenire non possum. forterit io¬
ueor. ut cunco ut doleo. prociderem ad
pedes ur̃os. flerem quantum ualerem.
rogarem quantum amarem. ianc u¬
nũm quemq ur̃m ꝓ seipso. nunc utrũq

Expanded text:
parua ex parte consolor, ibi rursus acerparua ex parte consolor, ibi rursus acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter uos, quibus deus hoc ipsum, quod uterque nostrum optauit, largum prolixumque concesserat, ut coniunctissimi et familiarissimi mella scripturarum sanctarum pariter lamberetis, tantae amaritudinis inrepsisse perniciem quando non, ubi non, cui non homini formidandam, cum eo temribus iam expediti dominum sequebamini et in ea terra uiuebatis simul, in qua dominus humanis pedibus ambulans: pacem meam, inquit, d o uobis, pacem meam relinquo uobis, uiris aetate maturis et in eloquio domini habitantibus uobis accidere potuit. uere temptatio est uita humana super terram. ei mihi, qui uos alicubi simul inuenire non possum! forte, ut moueor, ut doleo, ut timeo, prociderem ad pedes uestros, flerem, quantum ualerem, rogarem, quantum amarem, nunc unumquemque uestrum pro se ipso, nunc utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
nus ẽẽt. sciens futuram iniquitatẽ suã
et sempiternum supplicium: om̃ino nõ
uideo. De qua re. si tamen cam nosse opꝰ
est: uellem audire quid sencias. Uide qͥd
faciant t̾re ac maria: quȩ nos corporalit̃
dirimunt. Si hec epła mea quam legis
ego essem: ian mͥ diceres quod quesiui.
Hunc uero quando rescribis. quando
mittis. quando ꝑueniet quando accipi¬
am : &. tamen utinam quandocumq
fiat. quod tam cito fieri non posse quã
uolumus quanta possumus tolerantia
sustinemus. Unde recurro ad illa uerba
epłẽ tuȩ dulcissima. scĩq desiderii plenis¬
sima. et ea facio uicissim mea: utinã me¬
reremur complexus tuos. et collatione
mutua uł doceremus aliqua uł discere¬
mus: si tamen eẽ. ullomodo possec. qd
ego te docerem. In his autem uerbis nõ
iam tuis tantum s etiã meis ubi delector
et reficior. et ipso quamuis penlente et ñ
attingente utriusq nr̃m desiderio no

Expanded text:
nus esset, sciens futuram iniquitatem suam nus esset, sciens futuram iniquitatem suam et sempiternum supplicium, omnino non uideo. de qua re, si tamen eam nosse opus est, uellem audire, quid sentias. uide, quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. si haec epistula mea, quam legis, ego essem, iam mihi diceres, quod quaesiui; nunc uero quando rescribes? quando mittes? quando perueniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse, quam uolumus, quanta possumus tolerantia sustinemus! unde recurro ad illa uerba epistulae tuae dulcissima sanctique desiderii plenissima et ea facio uicissim mea: \'Utinam mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus, si tamen esse ullo modo posset, quod ego te docerem. In his autem uerbis non iam tuis tantum sed etiam meis ubi delector et reficior et ipso quamuis pendente et non adtingente utriusque nostrum desiderio non