comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utroꝵq iactantiam repͥmens ad pacẽ monet¬
⁊ ne indignentur se eis ãnumerat.q. quia ex
quam ñ hẽtis uo romam dum ĩuicẽ arroga¬
tis. attende qd̾ hic ait. Iustificati ex fide. Qui
supradixit. Iustificati gratis ꝑ gr̃am. hoo id̾o
dixit ne ip̃a fides suꝑba sit. nec dicat sibi. si ex
fide quomodo gratis: Qd̾ enĩ fides meretur cͣ
nuistificationẽ. habeo fidem. Rndetur ei. Quid
habes qd̾ ñ accepisti: Cum ergo fides ĩpetrat iꝰ¬
stificationẽ sicut unicuiq d̾ partitus est mẽ¬
suram fidei ñ gr̃am dei. aliquid meriti p̾cedit
humam. sed ip̃a gr̃a meretur augeri. ut aue¬
cem namq cum deo hr̃e est fides facit non lex
hec enĩ nos reconciliat d̾o sublatis pecc̃is que
omne p̾ceptũ diuinũ suũ flectit arbitͥum

Expanded text:
orumque jactantiam reprimens, ad pacem monet, et ne indignentur se eis annumerat. Quasi dicaquam non habetis, vos Romani, dum invicem arrogatis. Attende quod hic ait: justificati ex fide. Qui supradixit justificati gratis per gratiam, hoc ideo dixit ne ipsa fides superba sit: nec dicat sibi, si ex fide, quomodo gratis? Quod enim fides meretur, cujustificationem habeo fidem, respondetur ei: Quid habes quod non accepisti? Cum ergo fides impetrat justificationem, sicut unicuique Deus partitus est mensuram fidei, non gratiam Dei, aliquid meriti praecedit humani, sed ipsa gratia meretur augeri, ut aucem namque cum Deo habere fides facit, non lex: haec enim nos reconciliat Deo, sublatis peccatis, quomne praeceptum divinum suum flectit arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes bona que ꝓmisit ip̃e tam̃ facit. qr facit
ut illi faciant. non illi faciunt: ie ip̃e faciat
qd̾ ꝓmisit. alioquin ut dei ꝓmissa complean¬
tur. non ĩ dei s in hominũ est potestate. ꝓmisit
ergo qd ip̃e facturus fuerat ñ qd homines. Nõ
enim de nr̃e uoluntate potestatis. s de sua pre¬
dixit uł prescunt. Nam ⁊ aliena fr̃a potens ẽ¬
p̾dicere atq p̾scire. S ꝓmisit. ut hoc ĩtellig̾ẽ¬
tur ꝑmittere qd ip̃e facit. Non enĩ ip̃e ꝓmit¬
tit. ⁊ alius facit. qd̾ iam ñ eẽt ꝓmittere. s tm̃

Expanded text:
homines bona quae promisit, ipse tamen facit, quia facit ut illi faciant, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit. Alioquin ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate. Promisit ergo quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Non enim de nostrae voluntatis potestate, sed de sua prdixit, vel praescivit. Nam et aliena facta potest praedicere atque praescire; sed promisit, ut hoc intelligeretur promittere quod ipse facit. Non enim ipse promittit, et alius facit: quod jam non esset promittere, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe sine ꝯiugio. Sed tñ
siquis existimat seui¬
deri qñq turpem suꝑ
.i. de uirgine sua eo qd̾
uł que sit suꝑadulta

Expanded text:
se sine conjugio, sed tamen si quis existimat se videri quandoque turpem super, id est de virgine sua, eo quod vel quae sit superadulta
Abbreviated transcription (Latin):
tis. S suꝑ flue conantur ⁊ sibi ⁊ ceteris caligiꝰ¬
nẽ obducere. ut qd̾ irtiliter caritas monet nõ
solum facere uoluit. sed net ĩtelligere cũ młtis
aliis locis epłaꝵ suaꝵ quid hinc sentiat apłs.
aꝑtissime doceat. Uũlt enĩ seruos dei corporalit᷑
dictum ẽ ut ista ñ ꝓcurent quantũ necc̾itatĩ
sat̾ est. unde honest̾e unere potuerunt. s ut ñ
ista intueantur. ⁊ ñ pp̾ ista faciant quicquid ĩ
eũngelii p̾conio facere ubentur. Audunmꝰ¬
Iudiuimus

Expanded text:
tc. Sed superflue conantur et sibi et caeteris caliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere velint, sed nec intelligere, cum multis aliis locis epistolarum quid hic sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliterdictum est ut ista non procurent quantum necessitati sat est, unde honeste potuerint, sed ut non ista intueantur, et non propter ista faciant quidquid in Evangelii praeconio facere jubentur. Audivimus
Abbreviated transcription (Latin):
uł minuunt. ⁊ ne leuia putentur susurra¬
tio ⁊ detractio. quia ĩ uerbis sunt. addit de eis
deo odibiles ⁊ ꝯtumelioso qui dictis. uł fcĩs
ꝯtumelias ⁊ turpia inferunt. Supbo in ho¬
norib elato. Elatisunt qui nolunt pati pͥo¬
rem. uł parem ĩuentores maloꝵ qui nouum
.s. feris indomitiores. infipientes . s. non discer¬
nentes int̾ bonum ⁊ malum incompositos hi¬
tu ⁊ incessu. In compositio corporis iudicat᷑ qͣ¬
litatẽ mentis sine affectione .i. sine dilectiõe.
miseris. sequitur.
Qui cum iꝰticiam. ⁊c̃.¬

Expanded text:
el invertunt, et ne levia putentur susurratio et detractio, quia in verbis sunt, addit de eis: Deo odibiles, et contumeliosos, qui dictis vel factis contumelias et turpia inferunt. Superbos in honoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem vel parem. Inventores malorum, qui novum scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non discernentes inter bonum et malum. Incompositos, habitu vel incessu. Incompositio corporis indicat qualitatem mentis. Sine affectione, id est sine dilectione miseris. VERS. Qui cum justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Suꝑbiã eoꝵ
⁊ turpitudines iniqͣs
pp̃ quas traditi sũt
detestans. hic autem
cõmunit̾ de genitibꝰ

Expanded text:
tus est, superbiam eorum, et turpitudines, in quas propter eam traditi sunt detestans: Haimo Hic autem communiter de gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ d̾ ⁊ homo est. nec tam̃ deus pars huiꝰ
cũ homo diuinitati eius accessit. qd si in una
ꝑsonaꝵ pars ñ pot̾ ẽẽ d̾. Qntomagis pars tri¬
nitatis ẽe ñ pot̃. Quicumq unus in tribus:
pe dixisti um̃ deñ ex partib ñ ẽe compoũitũ.
⁊ hoc de patre ius ĩtelligi. Ille inquis nrtus
sapia. dementia. ⁊ potentia: Si dixeris ꝑtes
sunt. simplex ergo mitus ex ꝑtib ꝯstãt que
te diffimente unus ẽ d̾s. ergo deũ ex partib

Expanded text:
quia et Deus et homo est. Nec tamen Deus pars hujuscum homo divinitati ejus accessit. Quod si in unapersona pars non potest esse Deus, quanto magis pars Trinitatis esse non potest, quicunque unus in tribus? pe dixisti unum Deum ex partibus non esse compositum, et hoc de patre vis intelligi. Ille, inquis, virtsapientia, clementia, et potentia? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat, quae te diffiniente unus est Deus, ergo Deum ex part
Abbreviated transcription (Latin):
sistentem: ex symulachro ⁊ sp̃u presidente. uł
ydolum nicħ est ĩmundo .i. nullius rei que
sit in murdo siłitudinẽ hñs. ydolum enim
hic appellat sꝑẽm quam ñ uidit oculus.sed
animus sibi fingit. Ut siquis hũanis m̃bris
caput canis. uł arietis formet. uł in uno ha
non similitudinẽ facit: sed ydolum. facit enĩ
qd̃ non habet aliquid simile sui: sed qd̾ mens
ociosa ⁊ curiosa repperit: id̾o distincte dictum
matur. ⁊ scummus qd nullus d est. nisi imus
⁊ hii tres quia uniꝰ sub̾e sunt: imũ sut. Et
sĩne unũ sunt. quia ibi nulla naturaꝵ. nł̃¬
la est diu̾sitas uoluntatũ. Si enĩ natira u¬
nũ eẽt. ⁊ ꝯsensione ñ ẽent: non sũme unum

Expanded text:
o et spiritu praesidente. Vel, idolum nihil est in mundo, id est nullius rei quae sit in mundo similitudinem habens. Idolum enim hic appellat speciem quam non videt oculus, sed animus sibi fingit. Ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habnon similitudinem, sed idolum facit. Facit enim quod non habet aliud simile sui, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Ideo distincte dictummatur. Et scimus quia nullus Deus est nisi unus. t hi tres quia unius substantiae sunt, unum sunt, et summe unum sunt, quia ibi nulla naturarum, nulla est diversitas voluntatum. Si enim natura unum essent, et consensione non essent, non summe
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽẽt eoꝵ scĩa. Sed
mus ego ⁊ uo qd̾ licet comedi. ⁊ qd ñ ab ydo
lo ꝯtaminate sunt. ⁊ scimus quia nichil est
ydolum ĩ mundo .i. inter creaturas mundi.
Materiam enĩ ds formauit. s stulticia hõium
formam dedit. ħt quidam qͣndam formã hu¬
manã. S ip̃e hõ ꝑ u̾bum factus ẽ. Quecũq
enĩ fc̃a sunt naturalit̾. quecũq sunt ĩ creatu¬
ris fc̃a: facta sunt ꝑ u̾bum. S forma hoĩs in

Expanded text:
quae esset eorum scientia, sed mus ego et vos, quod licet comedi, et quod ab idolo non contaminatae sunt; et scimus quia nihil est idolum in mundo, id est inter creaturas mundi. Materiam enim Deus formavit, sed stultitia hominum formam dedit. Habet quidem formam quamdam humanam, sed ipse homo per verbum factus est. Quaecunque enim facta sunt naturaliter, quaecunque sunt in creaturis, facta sunt per Verbum; sed fo
Abbreviated transcription (Latin):
ri exarbrtrio suspicatõis. Uł ⁊̃ extraordinario
usurpato iudicio. s pocius ex lege dei scd̃ ordi
ꝯinctum. Eam gͥ noĩatõem hic ĩtelligi uolu¬
it apł que fit in quẽꝙͣ cum sñia ordine uidi¬
ciaro atq ĩtegritate ꝑfertur. Nam si noĩatio
quelibet sufficit młti dampnandi sunt ĩnocẽ¬
tes quia sepe falso ĩ quoquam crimina nomnrã¬
tur. Quid enim.&. non de gentilib agat. s¬

Expanded text:
ri ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato iudicio, sed pocius ex lege Dei secundum ordiationem hic intelligi voluit Apostolus, quae fit in quemque cum sententia ordine judiciario, atque integritate profertur. Nam si nominatio quaelibet sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimina nominantur. Quid enim? Quod non de gentilibus agat, s
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m aliam litt̾am.
Siquis frater noĩat᷑
briosus . usi. in his oĩ¬
orare. ut sic erubescẽs
ostendit non temere. ⁊ qũolibet. s ꝑ iudicium
iudiciũ auferri non possunt: tollentur pociꝰ.¬

Expanded text:
undum aliam litteram: Si quis frater nominatur briosus usu. In his omnorare, ut sic erubescens ostendit, non temere, aut quomodolibet, sed per judicium judicium auferri non possunt, tolerentur poti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯusa est ingłiam quam combustionis flã¬
ma sigc̃at. In mediũ cobustionis mittit
terhĩtat. ysopus ẽ fides que cũ sit humilis
radicib: heret in petra. Coctinũ caritas. qr
feruorẽ sp̃s igneo colore testatur. hec tria de¬
bent mitti in mediũ combustionis .i. in re¬
surrectione xp̃i. ut cum illo abscondita sit
onẽ ⁊ resurr̃onẽ xp̃i. hunc cinerẽ hõ mundꝰ
ꝯgregabat. ⁊ ĩ locum mund̃ extra castra re¬
ponebat. qr hec fama apd̃ eq maxime claru¬
it. qui ñ erant de ꝯsortio iudeoꝵ.⁊ erant mũ
ab int̾fectione xp̃i. ⁊ extra celebratõem iudai

Expanded text:
sa est in gloriam, quam combustionis flamma significat. In medium combustionis mittit ter habitat; hyssopus fides, quae cum sit humilis radicibus haeret in petra. Coccinum est charitas quia fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debent mitti in medium combustionis, id est in resurrectionem Christi, ut cum illo abscondita sit onem et resurrectionem Christi. Hunc cinerem homo mundus congregabat, et in locum mundum extra castra reponebat, quia haec fama apud eos maxime claruit, qui non erant de consortio Judaeorum, et erant mundi ab interfectione Christi, et extra celebrationem Judai
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Omnns amina ho¬
minis qui mortuum
tetigerat ĩmuda erat
tur aũt die tercio. et
porali macula lepre.
ualens ad emundatõ¬
sed in xp̃o est ꝑfectio
Unde subdit. quãto
magis. qĩ et si hoc est

Expanded text:
at. Omnis enim anima hominis qui mortuum tetigerat, immunda erat tur autem die tertio et dporali macula leprae, valens ad emundatsed in Christo est perfectio. Unde subdit: Quanto magis. Quasi dicat. Etsi hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ifrł. Itẽ ait. ⁊ accipiet ysopum tinget ĩ aqͣ¬
⁊ suꝑ aĩas. uitula rufa caro xp̃i ẽ ĩ firma. Sexus
enĩ femineus positus ẽ pp̃ infirmitatẽ carna¬
lem. Rufa est quia passione xp̃i caro cruenta¬
ta ẽ. hant accipunt a moyse qui ẽ figuraleg̃
quia scd̃m legẽ uisi sunt occid̾e xp̃m. quia scd¬

Expanded text:
ex Israel. Item ait: Et accipiens hyssopum tinget in aqex Israel. Item ait: Et accipiens hyssopum tinget in aq super animas . Vitula rufa est caro Christi infirma. Femineus enim sexus positus est propter infirmitatem carnalem. Rufa est, quia passione caro Christi cruentata est. Hanc accipiunt a Moyse qui est figura legis, quia secundum legem sibi visi sunt occidere Christum, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
nib uentilat inimico. De uiuenca ã ruffa
cuꝰ tinerẽ adaqͣm asꝑsionis eoꝵq mundatio¬
nẽ qui mortũ tetigerint: ꝓficere lex mãda
dominus dixisse moysi. loq̃re filiis isrł. ⁊ acci
bis eam ad eleazar sacerdotẽ. ⁊ eicient eã extra
castra ĩ locũ mundũ. ⁊ occident eam ĩ espestu
get etra faciẽ testimonii septies. ⁊ cremabut
gis cum stercore eius comburetur. ⁊ accipiet
sacerdo lignum cedrinũ. ⁊ ysopũ. ⁊ coccinum
⁊ mittet in mediũ combustionis uiuence. ⁊
congregabit hõ mundus ciñem iuuence. ⁊ po
nĩ. exͣ isto cinere fiebat aqua asꝑsionis. undẽ
mundabantur a ꝯtactu mortuoꝵ. Ait enĩ¬
sic. Omĩs aĩa hoĩs qui tetigerit mortium ĩ¬
munda erit. uii. dieb. hic purificabitur die
tercio ⁊ septimo ⁊ minidus erit. Si u̾o ñ pu¬
reficatus fu̾it: ñ erit mundus. Omĩs qui te¬
tigerit mortuũ. ⁊ mortuus fi̾t ñpuriticatꝰ
tab̾nacłm domini polluit. ⁊ ext̾retur aĩa illa

Expanded text:
imicos. De juvenca autem rufa, cujus cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem quia mortuum tetigerunt perficere lex mandavDominus dixisse Moysi: Loquere filiis Israel; Et accibis eam ad Eleazar sacerdotem, et ejicient eam extra castra in locum mundum, et occident eam in conspectutra faciem testimonii septies, et cremabunt guis cum stercore ejus comburetur, et accipiet sacerdos lignum cedrinum, et hyssopum, et coccinum, et mittet in medium combustionis juvencae, et congregabit homo mundus cinerem juvencae, et pom ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum; Omnis enim anima hominis qui tetigerit mortuum, immunda erit septem diebus . Hic purificabitur die tertio et septimo, et mundus erit; si vero non purificatus fuit, non erit mundus. Omnis qui tetigerit mortuum, et mortuus fuerit non purificatus, tabernaculum Domini polluit, et exercetur anima illa
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾sentia deitatis. Uel ita ab illo loco ⁊ pertin¬
Ido ꝑ aĩam intelliguitur carnalia peccata.i.
discerit quitquid agit. ⁊ etiam quo aĩo. uñ sb̾
ritum sp̃uales cogitationes. ⁊ bone. ⁊ est sensus
ꝓtingens usq ad. di.aĩei ac sp̃c .i. usq ad discre¬

Expanded text:
in praesentia deitatis. Vel ita ab illo loco, et pertin animam intelliguntur carnalia peccata, id discernit quid quis agit, et etiam quo animo. Unde subdiritum, spirituales cogitationes. Et bonae, et est sensus: Pertingens usque ad di
Abbreviated transcription (Latin):
minatõem. s. qd ⁊ si in aliis qui sint m̃bra
eius hãt uicium: ĩ se tam̃ ñ ht̃. ⁊ nori ẽ posi¬
tum suꝑ eam iugum: quia nor ẽ subuigata
iniquitati. ĩmo ⁊ lubiugato ĩueniens libera
tempus qd̾ tũc erat. s ad postero illius sacer¬
docii dm̃ passio: erat ꝑuentura. Eiecta ẽ extͣ
castra. sic ⁊ dominus extra ciuitatẽ eiectus ẽ
⁊ eiecta est in locum mund̃ qr dñs nõ hũit
cãm malam. Occisa ẽ in espectu eleazar: Sic
erant in .no. t domim sacerdotes. eiꝰ sangui¬
nẽ asꝑsit ꝯtra faciem testimonii septies qr
missionẽ peccõꝵ. id̾o ꝯtra faciem testimoni¬
i quia ñ alit̾ declaratũ est qͣm fuerat diuino
testimonio p̾nuntiatũ. Id̾o septies quia ip̃e
ꝯcrematio ẽ signum resurrõnis. Natura eĩ
ignis ẽ ut ĩ suꝑna moueatur. ⁊ ĩ eum ꝯu̾tit᷑¬
ĩ latinũ ductum scd̃m grecũ a suspensione
d̾r. In ꝯspectu elcazar cremata d̾r. quia illis
le sacerdotium. pellis eius cñ carne ⁊ sang̃.

Expanded text:
icet quod et si in aliis qui sunt membra ejus habeat vitium, in se tamen non habet, et non est positum super eam jugum, quia non est subjugata iniquitati, imo ei subjugatos inveniens liberavtempus quod tunc erat, sed ad posteros illius sacerdotii Domini passio erat proventura. Ejecta est extra castra, sic et Dominus extra civitatem ejectus est; et ejecta est in locum mundum, quia Dominus non habuit causam malam. Occisa est in conspectu Eleazar, sicento Domini sacerdotes. Ejus sanguinem aspersit contra faciem testimonii septies, qumissionem peccatorum: ideo contra faciem testimonii, quia non aliter declaratum est, quam fuerat divino testimonio praenuntiatum. Ideo septies, quia ipsecontinuatio signum est resurrectionis. Natura enim ignis ut in superna moveatur, et in eum in Latinum ductum; secundum Graecum a suspensione dicitur. In conspectu Eleazar cremata dicitur, quia illis le sacerdotium. Pellis ejus cum carne, et sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
ab oꝑib mortuis .i. a peccatis que qui tangit
ꝯsentiendo coinquinatur. sicut qui tangelat
mortuũ coĩquinabatur. nec intrat iste in ce-¬
lũ. situro nec ille in tẽplum. emundabit a pet¬
ta lib̾tate facit seruire d̾o qui dat uiuere. qui
ẽ uita ex se uiuens. Nemo ergo pot̾ et seruire
qui mortua oꝑa h̃t. uł facit. hec merito xp̃c p̾
stat ĩ cuiꝰ figura p̾cesserunt illa legalia. hyr

Expanded text:
ab operibus mortuis, id est a peccatis, quae qui tangit consentiendo inquinatur, sicut qui tangebat mortuum coinquinabatur, nec intrat iste in coelum, sicut nec ille in templum emundabit a pect restituta libertate facit servire Deo qui dat vivere, qui est vita ex se vivens. Nemo ergo potest ei servire qui mortua opera habet, vel facit. Hoc merito Christus praestat, in cujus figura illa legalia pr
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ducebant m̃bra nr̃a ad mala oꝑa rca ut frit¬
ctifitarent morti .i. ut facerent digna et̾ua
morte. H uncaũt. ⁊ c̃. sumus xp̃i .i. soluti
sumus remissis peccatis a lege que ẽ causã
mortis .i. pecc̃i. aucta est enim ꝯcupiscĩa cũ

Expanded text:
 ducebant membra nostra ad mala opera, ita ut fructificarent morti, id est ut facerent digna aeterna morte. Nunc autem cum sumus Christi, soluti sumus, remissis peccatis, a lege, quae est causa mortis, id est peccati. Aucta est enim concupiscentia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ erat sub lege passi
operis sub quib dan¬
quam sub iuro dñan¬
te agebat aĩa anteꝙͣ¬
detinebamur. nec unqͣm nisi dei grã soluemur
Soluti sumus dico: ita ut seruiamus ĩ nouita¬
te sp̃c ⁊ ñ in uetustate littere .i. seriuamꝰ oꝑib¬
dum ut nichil addatur de legis oꝑib q̃ uetus
sp̃ualem. ⁊ id̾o recte d̾r lex sp̃c.⁊ ñ in uetustate

Expanded text:
d erat sub lege, passioperis, sub quibus tanquam sub viro dominante agebat anima, anteqdetinebamur, nec unquam nisi gratia Dei solveremur. Soluti sumus, dico, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae, id est dum, ut nihil addatur de operibus legis quae vetustspiritualem, et ideo recte dicitur lex spiritus. E
Abbreviated transcription (Latin):
mulier. lex uiri. ⁊ rursum ĩ hac re p̃p quã siłi¬
tudinẽducta fuit. similit̾ tria .s. aĩa. peccatum
lex hoo solum hic diu̾simi ẽ. quia ĩ illa uir iꝯ¬
trtur. ut a lege uiri soluta mulier nuibat. cui
uelit. Hic aũt non peccatũ. s ip̃a moritur peccõ.
In p̾dictis naniq passionib ip̃a aĩa moritur q̃¬
ñdum mortue sint. quãdu carne seruit legi
pect̃i. Restat ergo adhuc legi aliquid ei qui esti
sub grã. qd̾ eum tam̃ ñ iuncat. nec captiuum̃
ducat. Sequitur. Ouid ergo. hic queritim

Expanded text:
viri, et rursum in hac propter quam similitudo inducta fuit, similiter tria, anima, peccatorum lex. Hoc solum hic diversum est, quod in illa vir moritur, ut a lege viri soluta mulier nubat cui velit; hic autem non peccatum, sed ipsa anima moritur peccato. Praedictis namque passionibus ipsa anima moritur qndum mortuae sunt, quandiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum tamen non vincat, nec captivum ducat. Quid ergo? Hic quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
hanc siłitudinẽ fr̃es
que data est usq ad
legi .i. figuratiuis.
tta em̃ hu appellatur
lex. mortificati dico
estis mortificati legi
ut uo sitis alterius.¬

Expanded text:
hanc similitudinem, fratres quae data est usque adlegi, id est figurativis. Ita enim hic appellatur lex. Mortificati, dicoestis mortificati legi, ut vos sitis alterius
Abbreviated transcription (Latin):
hũerunt ꝓpħas afflatos ⁊ impleto u̾bodei usq ad
ioħem. ab illo aũt tsq infinẽ tempus ẽimplẽdi
que ꝓmissa sunt. Unicus dei filius uenturꝰ erat
dextam patris. impleturus ĩgentib ꝓmissa. hoc
eum uenturum ut ñ subito ueniens horreretur
s creditus exspectaretur. loq̃ns dico: młtipharias¬

Expanded text:
habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus eratdexteram Patris, impleturus in gentibus promissa. Hoc um fuit eum venturum, ut non subito veniens horreretur, sed creditus exspectaretur. Loquens, dico, multifaria
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. ⁊ p̾fert. demde młtis rõnib ⁊ auctoritati¬
b gr̃am fidei umbre legis p̾ferendam. declarati. ⁊
sacerdociũ xp̃i leuitico sacerdotio. ⁊ testam̃tum
nouũ ueteri. eiꝰq sacrificiũ unũ młtis illiꝰ sacrifi¬
ciis p̃̾ponend̃ ostendit. qr ibi umbra hic ueritas
nobis in filio. attende singula ⁊ ꝯfer ĩuicẽ dicẽdo
olim ostendit qd ñ est nonũ qd ds loquitur: oli¬
ergo .i. non nouiter d̾s qui est ĩuariabilis. ⁊ tunc
⁊ nũc loq̃ns uingit p̾sens cum p̾terito. quia quod
tũt locutus est. ⁊ nũc loquitur prĩb antiquis qui
ĩ carne. ⁊ cultu dei: pr̃es sunt nobis. ⁊ hoo in ꝓpħis
Non enu ip̃i ex se loquebantur. s d̾ in eis. Non ei
ex ĩtellestu ꝓpͥo loquebantur. nec humano ĩgenio
Tempus enĩ estituit dominus ꝓmissis suis. ⁊ tẽ¬
pus eis que ꝓmisit implendis ꝓmissionũ tp̃ra

Expanded text:
Moysi, et praefert; deinde multis rationibus et auctoritatiMoysi, et praefert; deinde multis rationibus et auctoritatibus gratiam fidei umbrae legis praeferendam declarat, et sacerdotium Christi Levitico sacerdotio, et Testamentum Novum Veteri, ejusque sacrificium unum multis illius sacrificiis praeponendum ostendit, quia ibi umbra, hic veritas; nobis in Filio. Attende singula, et confer invicem; dicendo: Olim, ostendit quod non est novum quod Deus loquitur. Oligo non noviter, Deus, qui est invariabilis, et tunc et nunc loquens, jungit praesens cum praeterito, quia quod tunc locutus est et nunc loquitur, patribus antiquis qui in carne et cultu Dei patres sunt nobis, et hoc in prophetis. Non enim ipsi ex se loquebantur, sed Deus in eis. Non enim ex intellectu proprio loquebantur, nec humano ingenio Tempus enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, promissionum tempora
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o non est dicẽnda pauli quia noĩe eius p̾titulata
ñ est. Ergo nec alicinꝰ illoꝵ ĩmo nullius oĩo cũ
odiosum tacint. ne p̾scripti nominis ĩuidia secͣy¬
tis utilitatẽ exclud̾et lectiomis. stiens quoq eorũ
ordinis dignitatẽ noluit añferre noĩando se
apłm. sed meritũ sui officii tacens suꝑbis ip̃e hu¬
milis ñ se apłm noĩauit. ne suꝑbi indignarẽ
posuit. hanc aũt scripsit hebraica lingna cuiꝰ sen¬
sum ⁊ ordinẽ retinens lucas post excessum eius
greco sermone composuit. Non ergo mirũ si in
bigendum ĩ.⁊ hanc pauli fore epłam. In qua in¬
tendit xp̃i eminentiam. ⁊ fidei sufficientiam nec-
ñ ⁊ legis in sufficientiã ⁊ iutilitatẽ ostend̾e̾. Modꝰ
tractandi talis ẽ. pͥmo ꝓponit audienda ẽẽ uerba
eum angłis ⁊ p̾fert młta int̾serens. de excellentia
eius scd̾m utramq naturam.deinde comꝑat eũ

Expanded text:
ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitulata ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitulata non est, ergo nec alicujus illorum, imo nullius omnino, cum n suum eis odiosum tacuit, ne praescripta nominis invidia sequentis excluderet utilitatem lectionis; sciens quoque eorum ordinis dignitatem voluit anteferre nominando se Apostolum, sed meritum sui officii tacens, superbis ipse humilis, non se Apostolum nominavit, ne superbi indignarentaeco, sermone composuit. Hanc autem scripsit Hebraica lingua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessum ejus Graeco sermone composuit. Non ergo est mirum si in bigendum est et hanc Pauli fore Epistolam, in qua intendit Christi eminentiam, et fidei sufficientiam, nec non legis insufficientiam et inutilitatem ostendere. Modus tractandi talis est: Primo proponit audienda esse verba eum angelis et praefert, multa interserens de ejus excellentia secundum utramque naturam. Deinde comparat eum
Abbreviated transcription (Latin):
modo ñ ꝓficere. uerũ
⁊̃ officere. quoꝵdam
putabant.⁊ ĩ hunc errorẽ quosdam ⁊̃ qui de gẽ¬
tilitate uenerand ad xp̃m sua auctoritate ĩ du¬
xerant. id̾o apłs ꝓuidens gentib ne deincep ĩ
hũo errorẽ hebrẽoꝵ auctoritate trahantur. inde¬
q quo ad emuland̾ ꝓuocans qd̾ est honor mimi
locutũ ut auditoꝵ ñites erigeret .i. fideliũ quibꝰ
scribit uideoꝵ. ne quia młtis malis que ilł acci
hoc se inferiores ceteris ac miseriores existere. Ido
ut eos asoletur atq eugat maiori gr̃a p̾ditos ĩ
initio epłe sue declarat. quia antiquis quid ꝓphe
missi sunt. nob̃ aũt filius ⁊ illis serui ⁊ ꝯseriu lo¬
cuit sunt. nob̾ aũt dominus. Quidam tam̃ ueri¬
tatis calumpuiatores hanc epłam ñ ẽe pauli dr̃e
ausi sunt. eoqd̾ nom̃ eius ĩ titulo ñ hãt ⁊ longe
splendidiore atq facundiore stilo resplendeat ꝙͣ¬
liani quib in ꝓmꝑtu nob̾ est respond̾e. Si enm

Expanded text:
modo non proficere, verum  officere. Quorumdaputabant, et in hunc errorem quosdam etiam qui de gentilitate venerant ad Christum sua auctoritate induxerant. Ideo Apostolus providens gentibus ne deinceps in hunc errorem Hebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad aemulandum provocans, quod est honor minislocutum ut auditorum mentes erigeret, id est fidelium quibus scribit Judaeorum, ne quia multis malis quae illis accihoc se inferiores caeteris ac miseriores existere. Ideoque ut eos consoletur atque erigat, majori gratia praeditos in initio Epistolae suae declarat, quia antiquis quidem prophetae missi sunt, nobis autem Filius, et illis servi et conservi locuti sunt, nobis autem Dominus. Quidam tamen veritatis calumniatores hanc Epistolam non esse Pauli dicere ausi sunt, eo quod nomen ejus in titulo non habeat, et longe splendidiore et facundiore stylo quam liani; quibus in promptu nobis est respondere. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ. uł.no. quia ptͦ hãnc locutõem ñ sequetur
senti utitur p̾terito. quia idem ip̃e modo loquitur
to ĩ mediũ tp̃re iꝑcurrente. qñ iam ꝓximi eramꝰ
ad penam. qñ omĩa karismata quienerant. tũt
ampliores extitimꝰ ⁊ digniores qd̾ prudenter as¬
truit dicens. nouissime. lo. ẽ. d̾ nobis filiis illoꝵ
patrũ. ne aliud putetur nobis locutus qmͣ illis
qd̾ pot̾at inderi. si alii loq̃retur genti. locutus est
Suscitabo eis ꝓpham similem tui. si xp̃c nichil
ãnunciaret angelus ñdiceretur. Si nicħ ꝓphe¬
taret: ꝓpħa ñ diceretur. ex eo qd̃ p̾sens ãm̾inci¬
auit angelus erat. ex eo qd̃ futurũ p̾dixit: ꝓpre
erat. ex eõ qd sibui dei caro fc̃m est ⁊ angesoꝵ¬
⁊ ꝓpħaꝵ dominꝰ erat. Uñ ⁊ eum scd̃utramq na¬
turam cõmendat suldens. ꝙ̃ ꝯstituit. hic cõmẽ
hũanitatẽ recte d̾r heres ꝯstitiitus scd̃m illd̾. Da¬
bo tͥ gentes heditatẽ tuã. ⁊ hoc ẽ qd̾ ait. ꝙ̃ xp̃m

Expanded text:
ovissime, quia post hanc locutionem non sequitur senti utitur praeterito, quia idem ipse modo loquitur to in medium tempore percurrente, quando jam proximi eramus ad poenam, quando omnia charismata quieverant, tunc ampliores exstitimus et digniores, 232 quod prudenter astruit, dicens: Novissime locutus Deus nobis filiis illorum patrum, ne aliud putetur nobis locutus quam illis quod poterat videri, si alii loqueretur genti. Locutus est,Suscitabo eum prophetam similem tui , si Christus nihil annuntiaret, angelus non diceretur; si nihil prophetaret, propheta non diceretur. Ex eo quod praesens annuntiavit, angelus erat; ex eo quod futurum praedixit, propheta erat; ex eo quod Verbum Dei caro factum est, et angelo Dominus. Unde et eum secundum utramque naturam commendat, subdens: Quem constituit. Hic commendhumanitatem recte dicitur haeres constitutus; secundum illud: Dabo tibi gentes haereditatem tuam . Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo ergohedem notat qr filius est.⁊ nunqͣm
ꝑdidit quicqͣm de om̃i dato patris. In hoc ⁊̃ qd̾
dixit heredem: hũilidatis demonstrauit ĩdicim
deuide ad suꝑiorẽ grad̃ altiorẽq transcendit sb̃
de qualit̾ hic duas uas rectas ingreditur. Una
uł unicũ ñ hr̃e. uł filius extranens a patre sub¬
sistere. Sũt enĩ quidam qui eũ extraneũ ẽẽ deli¬
rert. qd̃ male uisum ẽ arriobalii qui ñ alterũ
pr̃em. alt̾in filiũ: subpingere moluntur. s em¬
dem aliq̃n pr̃em. aliq̃n filiũ. Integra ergo cõmo

Expanded text:
Dicendo ergo haeredem notat quia Filius est, et nunquam perdit quidquam de omni dato Patris; in hoc etiam quod dixit haeredem, humilitatis demonstravit edictum. Deinde ad superiorem gradum altioremque transde qualiter hic duas rectas vias ingreditur, una vel unicum non habere, vel extraneus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum esse delirent: quod male visum est Ario; alii qui non alterum Patrem, alterum Filium suppingere moliuntur, sed eumdem aliquando Patrem, aliquando Filium. Integra ergo common
Abbreviated transcription (Latin):
deretis. Temptati enim sunt cũ tribulatõem scd̃
carnẽ pateretur apłs irtrũ timore desererent eũ:
an caritate amplecterentur. Oportune ergo ac de¬
center facit eo recolere caritatẽ suam. ne tanꝙͣ
bulatõem quam pacior. uł carne qua underi
accepistis me sicut angelum dei .i. ac si angelir̾
dei ueniss. Uł me angelum dei ẽẽ credidistis: ĩ¬
mo ut plus dicam. sicut xp̃m iħm. ac si ip̃e xp̃e
ueniss qui ĩ apło loquebattur. ⁊ in eo uenerat ad

Expanded text:
rosius Tentati enim sunt cum tribulationem secundum carnem pateretur Apostolus, utrum timore desererent cum, an charitate amplecterentur. Opportune ergo ac decenter facit eos recolere charitatem suam, ne tanquam bulationem quam patior in carne, qua videtur excepistis sicut angelum Dei, id est ac si angelus Dei venisset, vel me angelum Dei esse credidistis: imo plus dicam, sicut Christum Jesum, ac si ipse Christus venisset qui in Apostolo loquebatur, et ideo venerat ad
Abbreviated transcription (Latin):
o fres ego obsetro uoz
hoc obsecro ⁊ securi ob¬
secrare possum ut qͦs
merito diligo qr nicħ
me lesistis. ⁊ ita non pe¬
nes uo immiciciaꝵ me¬
aꝵ est cã. hoc dicendo ex¬
cusat se. qr pseudo dixe¬
rant paulum galathis
pniam diluens apłs¬
me lesistis. sed pocius
honorifice me recepistiᷤ
cum cãm sꝑnendi ha
affucta erat eungeliza¬
ui uobis iam pridemt
p tanto tempore ñ spre¬

Expanded text:
res, ego obsecro vos, dico, obsecro et secure obsecrare possum, ut quos merito diligo, quia nihil me laesistis, et ita non penes vos inimicitiarum mearum est causa. Hoc dicendo excusat se, quia pseudo dixerant Paulum Galatis iniam diluens Aposme laesistis, sed potius honorifice me recepistis cum causam spernendi habafflicta erat, evangelizavi vobis jampridem, et pro tanto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
es: quicquid pateris
ab eis qui non sunt
suꝑfundens tantũ pateris: qͣntum ex passi¬
onib tius inferendũ erat iniu̾se passioni xp̃i¬
bris sius ad cõmunẽ hanc. qiͣ rem publicam
nr̃am quisq ꝓmodulo suo exsoluit qd̾ debet. ⁊ ꝑ
possessione uiriũ nraꝵ. qi canonem passionum
inferimus. paritoria plenaria passionĩtõnm ñ
erit. nisi cum scłm finrtũ erit. uel ea. pas xp̃i. ⁊¬

Expanded text:
es, quidquid pateris ab eis qui non sunt erfundens. Tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat bris suis. Ad communem hanc quasi rempublicam nostram quisquis pro modulo suo exsolvit quod debet, et pro possessione virium nostrarum quasi canonem passionum inferimus paratoria plenaria nostra passionum non erit, nisi cum saeculum finitum erit. Vel, ea passio
Abbreviated transcription (Latin):
michi a deo dispensati
que data est michi ĩ
uobis tm̃ est enim ꝙ̃
a mois discipulis p¬
dicatum est uob̾: qñ¬
tum si a me ip̃o mi
factum se ẽẽdicit: ad
quid aũt ostendit.
.s. ut misterium a do
ceptum ꝑ ydoneum
seruum impleatur
tiuitatis ex do. ⁊ na¬
tiuitatis ex maria
⁊ salnatioris gentũ¬
tio ad hoc ut impleam .i. impletum ostendam
u̾bum .i. dispositõem uł ordinatõem dei .i. qd

Expanded text:
mihi a Deo dispensati. Quae data est mihi in vobis. Tantum est enim quod a meis discipulis praedicatum est vobis, quantum si a me ipso. Mifactum se esse dicit. Ad quid autem? Ostendit, scilicet ut mysterium, a Deo susceptum per idoneum servitium, impleaturtivitatis ex Deo, et nativitatis ex Maria, et salvationis genttio ad hoc, ut impleatur. Et impletum ostendam, verbum, id est dispositionem vel ordinationem Dei, id
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽẽ ꝓmissa gentib. qd̾ u̾bum est mist̾ium
.i. occultum. quia si notũ erat. In principio
erat u̾bum. nusqͣm erat lectũ. uerbũ caro fc̃m
est. ⁊ c̃. que ad sacram̃tum ĩcarnationis perꝰ¬
tinent. unde abscondisti hec a sapientib ⁊ re

Expanded text:
ssa gentibus. Quod verbum est mysterium, id est occultum. Quia si erat notum: In principio erat Verbum , nusquam erat lectum: Verbum caro factum est, etc. . Quae ad sacramentum incarnationis pertinent. Unde: Abscondisti haec a sapientibus, e
Abbreviated transcription (Latin):
suam quia oĩa dimit¬
destrit. que suꝑhũn¬
dauit. hactenus egit
de his que toti humano
generi collata suirt.
modo agit de his que sĩ¬
gulariter apłis dedit

Expanded text:
suam, quia omnia dimitdestruit. Quae superabundavit. Hactenus egit de his quae toti humano generi collata sunt, modo agit de his quae singulariter apostolis dedit;
Abbreviated transcription (Latin):
fieret pount. uel omib palam obtulit. illird̾
i in hor tempore gr̃e quo implere que ceteris tem¬
porib ꝓmusa ⁊ p̾figniata sunt diuina ꝓuicen¬
tia rõnabiliter dispensauit.Si enĩ penitꝰ . guar
de naturali. ⁊ doctrinali lege eẽnt ꝯuicti suꝑbipar¬
iupenderẽt xp̃i aduentum. Ne ergo queratur cur
uoluntatis .s. instaurare .i. ad pͥmũ statum re¬
gelis sit quicquid hõium ꝑ euis mortẽ reduni
⁊ libatur a malo. quia cum eis quodãmodo redit¬
ingr̃am post inimicicias qͣs int̾ homĩes ⁊ sc̃õ
angelos peccata fecerũt. ⁊ ex ip̃a hõium redempti¬
one ruine illiꝰ angelice dampnũ reꝑatur. ⁊ utiq¬
na ꝯtemplatõe beati sunt. qnͣti mun̾i supplem̃¬
tũ. de genere hũano ĩ tegritas illiꝰ ciuitatis expe¬
ctet. Instaurantur aũt que ĩ celis sunt. cmid
Qd̾ inde cecidit ĩ angelis redditur ex hõib ̃stau¬
rantur aũt que ĩt̾ris sunt. cum ip̃i hoĩes qui p¬

Expanded text:
fieret posuit, vel omnibus palam obtulit. Illud diid est in tempore gratiae, quo implere quae caeteris temporibus promissa et figurata sunt, divina providentia rationabiliter dispensavit. Si enide naturali et doctrinali lege essent convicti, superbi parvipenderent Christi adventum. Ne ergo quaeratur curlicet instaurare, id est ad primum statum reangelis fit quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quia cum eis quodain gratiam, post inimicitias quas inter homines et sanctos Angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae detrimenta reparantur. CAPUTntemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Instaurantur autem quae in coelis sunt, cum id quod inde cecidit in angelis redditur ex hominibus. Instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui p
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i de diuinis noti¬
cia ⁊ prudentia .i. pro¬
uidentia temporaliũ
liis .i. illud ꝙ secreta
uoluntate facere uole¬
bat. ⁊ qd̾ illud sit sup¬
ponit .s. instaurare oĩa¬

Expanded text:
est in omni de divinis notitia, et prudentia, id est providentia temporalium.liis, id est illud quod secreta voluntate facere volebat. Et quid illud sit supponit, scilicet instaurare o
Abbreviated transcription (Latin):
idem hortatur reddens rõnem. cur ñ expediat. ut̃
fidelis dimritat ĩ fidelem: qͣmuis liceat. hoc aũt¬
nend̾ est cum ĩ fidęli. quia unde scis tu mulier fi¬
delis si urum ĩ fidelem saluum facies: hoc id̾o di¬
ct quia forsan posse cred̾e qui non horrent nom̃
habeas te ad tuum comparem. Sccut d̾ diuisit
ri subessẽ. U el quomodo scis hoc qd̾ p̾dictumẽ.
nisi pacienter expectes fieri. Sicut d diuisit. uni¬

Expanded text:
idem hortatur reddens rationem cur non expediat, ut fidelis dimittat infidelem, quamvis liceat. Anendum est cum infideli, quia, unde scis, tu mulier fidelis, si virum infidelem salvum facies? Hoc ideo dicit quia forsan possunt credere qui non horrent nomenhabeas te ad tuum comparem, sicut Deus divisit ri subesse? Vel quomodo scis hoc quod praedictum est nisi patienter exspectes fieri, sicut divisit
Abbreviated transcription (Latin):
km̃s. ⁊ demas. Salu¬
tate fr̃es qui sunt lao¬
in domo eius est eccle¬
⁊ in laodicensum. ec¬
clesia legatur ⁊ uob̾
sum q̃stionib illis
Ex hoo loco ĩtelligunꝰ
qd̾ generales sunt in¬
structiones apłi.⁊ ad
scripte sunt eple. et

Expanded text:
imus et Demas salutate fratres qui sunt Laoin domo eius est eccleet in Laodicensium ecclesia legatur et sum quaestionibus illis. Ex hoc loco intelligimus quod generales sunt instructiones Apostoli, scriptae sunt Epist
Abbreviated transcription (Latin):
in regno dei. p̾dicando
qui michi posito ĩtri¬
buladõe sunt solatio
uicẽ meam supplendo.
Salutat nos eꝑafraᷤ

Expanded text:
in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplendo. Salutat vos Epaphras
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o dicit. quin triticũ
ex tritico futurũ sit. s
quia nemo semmnat
herbam. Uł stipulam
uł qd̃ in palea multi
sta sicut uult. Sicut
ergo nudũ gramim
resurgit młta secum

Expanded text:
ideo dicit quin triticum ex tritico futurum sit, sed quia nemo seminat herbam vel stipulam, vel quae in palea multipsta, sicut vult. Sergo nudum granum resurgit multa secum
Abbreviated transcription (Latin):
uegetaturꝰ. nisi pͥus
moriatur .i. putrefi
oꝵ ĩ melius reforma¬
tio futura credatir
manẽte nature gen̾e.¬
corpus qd̾ seminas ñ¬

Expanded text:
vegetatur; non prius moriatur, id est putrefiaorum in melius reformatio futura credatur, manente naturae gencorpus quod seminas n
Abbreviated transcription (Latin):
llo ep̃c fuit corinthioꝵ qui p̃p̃ seditõem ecitatam
adu̾sum se apseudo apłis discesserat. cum zena
socto suo ad tytum cretensem ep̃m. Sed corĩthi¬
is iam sedatis ꝑ epłas pauli mandat tyto ut pri¬
qͣm ueniat nichopolim ꝑmutat eo tra sollici¬
te ut nichil in iuatico illis desit. S alutant ti
om̃s qui mecum sunt pp̃ compendiũ simul q̃
cõsalutatores sig̾cat. Saluta om̃s eo qui nos
amant non fiste. sed infide .i. fideli affectu. dem̃
genemider omnes salutat dicens. Erata dei
ste cum omnib uobis amen.:.  Ea d¬

Expanded text:
opus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. Salutant te omnes qui mecum sunt; propter compendium simul omnes consalutatores significat. Saluta eos qui nos amant, non ficte, sed in fide, id est fideli affectu. Deinde generaliter omnes salutat, dicens: Gratia Dei sit cum omnibus vobis. Amen. IN
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad me uen̾is festi¬
na uenire ad me. nicho¬
polim. ibi enim statiu
hyemare. Id̾o dicit: ut
festinet post epłam da
in eccastica disciplina:
zenam legis perctum
ideo hoc dicit non quia
peritior sit appollo.s q

Expanded text:
dum ad me veneris, festina venire ad me Nicopolim, ibi enim statui hiemare. Ideo dicit ut festinet post Epistolamin ecclesiastica disciplina. Zenam legisperitum. Ideo hoc dicit, non quia peritior sit Apollo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ia ñ om̃s hoc agebant. sed quidam int̾ illo¬
s Et sciend̾ quia hoc est sacrificiu xanoꝵ. ut
ĩ ea re quam offert sig̃catim. Sicut enĩ panis e
młtis granis ꝯficitur. ita ex inłtis fideliũ mẽ¬
uris scã ꝯstat eccłia. qui creatoris sin participa¬
tione congandent. cuiꝰ muere sc̃i sunt. ⁊ unũ
qd inseq̃nti ostenditur ubiait. multi inum

Expanded text:
ia nec omnes hoc agebant, sed quidam inter illos. Et sciendum quia hoc est sacrificium Christianin ea re quam offert significatur. Sicut enim panis ex multis conficitur granis, ita ex multis fidelium membris sancta constat Ecclesia, qui Creatoris sui participatione congauderet, cujus munere sancti sunt et unum, quod in sequenti ostenditur, ubi ait: Multi unum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. que xp̃m sig̃cabat. ⁊ fidei idem fuit. Manete
ergo in fide. ⁊ uidete signa uariata. ibi enĩ erat
petra xp̃c. nobis quo in altari dei ponitur. ẽ xp̃c
Si sp̃em uisibilem attendas: aliud ẽ. Si ĩtellig¬
ibilem sig̾catõem: eund potũ sp̃italem biberũt
frant enim in illo ppło. ⁊ qui sp̃italider ĩtelli
iurga big. gemina ꝑcussio. duoligna crucis si¬
gnificat. de petra educta est aqua. accedente u¬
ga quia ligno accedente ad petram xp̃m: gr̃a
da est ubi aliqua sigcantia eaꝵ reꝵ quas sig¬
nificant nomie appellantuir. Sed non. ⁊ c̃
Sed non in

Expanded text:
stum significabat, et fide idem fuit. Manete ergo in fide, videte signa variata. Ibi enim petra erat Christus, nobis quod in altari Dei ponitur, est Christus. Si speciem visibilem attendas, aliud est; si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Erant enim in illo populo, etiam qui spiritualiter intellivirga bis. Gemina percussio, duo ligna crucis significat. De petra educta est aqua accedente, virga; quia ligno accedente ad petram Christum, gda est, ubi aliqua significantia, earum rerum quas significant nomine appellantur. VERS. 5-11.-- Sed non in
Abbreviated transcription (Latin):
corde: non qui pͥmit dente. ido apłs uigila¬
ter. ñ simplicit᷑ ait. manducaunt eand̾ escam. s
addidit sp̃ualem. quia sp̃italem eand̃ mandu¬
cauerunt quam ⁊ nos. Nam corꝑalem alteram
quia illi manna.⁊ nos aliud ita ⁊ iugilanter
bili aliud. qd̾ tam̃ hoc idem si g̃caret urtute spi¬
rituali. sequitur.⁊ om̃s .bi. potum. utiq cor¬
poralem. ⁊ sp̃ualem. S sp̃ualem eundem qͣm

Expanded text:
 scilicet dente. Ideo Apostolus vigilanter, non simpliciter ait, manducaverunt eamdem escam, sed addit spiritalem, quia spiritualem eamdem manducaverunt quam et nos. Nam corporalem alteram, quia illi manna, nos aliud, ita et vigilanter bili, aliud tamen quod idem significaret, virtute spirituali. Et omnes biberunt potum, utique corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
exponit cum ait. Om̃s. bap. sunt ĩ moy. ĩ nube ⁊¬
bap̃m qnͣtum ualebit: Si qd̾ gestum ẽ infigu¬
ra traiectum ꝓpłm ad manna ꝑduxit. Quid exhi¬
bebit xp̃c in u̾rtate bap̃mi sui traiecto ꝑ eui po¬
catis tanquam hostib. Quod traicit ad ma̾na.

Expanded text:
exponit cum ait: Omnes baptizati sunt in Moyse in nube exponit cum ait: Omnes baptizati sunt in Moyse in nube antum valebit? Si quod gestum est in figura trajectum populum ad manna perduxit, quid exhibebit Christus in veritate baptismi sui trajecto per eum pocatis tanquam hostibus. Quo trajecit? ad manna.
Abbreviated transcription (Latin):
misterio est cib ⁊ potus illoꝵ. quia. ⁊ nosters
sig̾catõe est ⁊dem. non sp̃e. quia idem xp̃c illis ĩ
petra est figuratus: nobis ĩ carne manifestatꝰ¬
⁊ ĩ altari sub sp̃e panis sig̃catus. Insignis u¬
tiq du̾sis: eadem est fidẽs. sed illi uenturum
no uenisse credimus. id̾o ñ ait simpłr. eundẽ¬

Expanded text:
ia idem in mysterio est cibus et potus illorum qui noster, sed significatione idem, non specie; quia idem Christus illis in petra est figuratus, nobis in carne manifestataltari sub specie panis significatus. Insignis utique diversis eadem est fides, sed illi venturum, nos venisse credimus. Ideo non ait simplicite
Abbreviated transcription (Latin):
lem sp̃naliter ĩtellexerunt: sp̃nalit̾ esurierũt
sp̃ualiter gustauerũt. ut sp̃ualit̾ saciarẽtuꝵ.
⁊ nos hodie accipimus uisibilem cibum. S
aliud ẽ sacram̃tũ: aliud uirtus satramẽti.
Sacram̃tta illa fuerũt. Sacram̃ta sũt ⁊ nrã¬

Expanded text:
lem spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur, et nos hodie accipimus visibilem cibum; sed aliud est sacramentum, aliud virtus sacramenti. Sacramenta illa fuerunt, sacramenta sunt et n
Abbreviated transcription (Latin):
les aũt aliq̃n fu. quia ⁊ ip̃i pecc̃ores ydiote fu¬
erunt. nichil in ea int̾ est referte .i. nichil mͥ
ꝓdest in hoc statu miscd̾ie. qr p̾terita nec ꝓsunt
nec obsunt. Innint tam̃ se p̾ualuisse dicendo
enĩ quales aliqñ fuerint ĩdicat se ĩ legalib

Expanded text:
nt, quia ipsi et peccatores, et idiotae fuerunt, nihil mea interest referre, id est nil mihi prodest in hoc statu miseriae, quia praeterita nec prosunt nec obsunt. Innuit tamen se praevaluisse. Dicendo enim, quales aliquando fuerunt, indicat se in legalibus
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos. Nam malis
mancipati bones si
poss fieri deuorarei
uellent. ut sicut se¬
pulcrum patet ad recipienda cadauera. ita
audent aꝑtis malis ꝑsequi. lingius suis.i.
malis dolose agebant u̾bis bona dicentes.
s malum in corde cogrtantes. qr uenenum
cipula sunt. ad hoc enĩ locuntur ut decipiãt
nec sicut ꝑlabia serpentis ꝑemptoriũ uene¬
num est infusum: ita ⁊ ꝑ labia eoꝵ dolus ⁊¬
uorum os¬

Expanded text:
osius. Nam malis mancipati bonos si posset fieri, devorare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad recipienda cadavera, itaaudent apertis malis persequi, linguis suis, id est malis, dolose agebant, verbis bona dicentes, sed malum corde cogitantes, quia venenum hominum verba muscipula sunt. Ad hoc enim loquuntur ut decipiant. Ut sicut per labia serpentis peremptorium venenum infusum est, ita per labia eorum dolus uorum
Abbreviated transcription (Latin):
cepi tͥ ne comed̾es. uł biberes ñ inferetur cadauer
tuum ĩ sepulchiũ patrũ tuoꝵ. Dictum enĩ fue¬
rat illi ut ĩ saiiaria ꝓdicaret: ⁊ ñ ib i comederet
ĩp tam̃ comedit ibi. Unde illd̾ minatur ei dñs¬
ꝙ̃ hebat ad carnẽ suam potuit inde t̾reri. uł ꝯtris¬
f imius: de eo qd̾ ñ erat sensurus mortuus.
licium tartarcum eius aĩa rapetur. uñ subdit

Expanded text:
cepit tibi ne comederes, vel biberes, non inferetur cadaver tuum in sepulcro patrum tuorum . Dictum enim fuerat illi, ut in Samaria praedicaret, et non ibi comederet. Ipse tamen comedit ibi. Unde illud minatur ei Dquem habebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat sensurus mortuus. licium tartareum ejus anima raperetur. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
mendatio. Uł nos ip̃i
corripimur pena nr̃a¬
nimur. Quia eisdem
c⁊̃ qui patiuitur : pe¬
na ꝓpͥa ẽaliq̃n purgatio ut ꝓpħe abdo. qui ꝓhi¬
bitus ab altero ꝓpħa comedit. Sicut legitur in

Expanded text:
mendatio. Vel nos ipsi corripimur poena nosnimur, quia eisdem etiam qui patiuntur ia est aliquando purgatio, ut prophetae Abdo qui prohibitus ab altero propheta comedit, sicut legitur in
Abbreviated transcription (Latin):
aliud enim ñ debuit
labiis. sed incorde .i. ĩ
urtimo affectu carita¬
tis. qua desidero uos
dii mei .i. remunera

Expanded text:
Aliud enim non debui labiis, sed in corde, id est in intimo affectu charitatis, qua desidero vos dii mei, id est remunera
Abbreviated transcription (Latin):
na fecistis in eu̾nge¬
lio exaltando. ⁊ hoca
fidens .i. confido hoc
ip̃m fieria nobis qs
undete ne frustra. cõ¬
te cũruolumus ad bona pietatis oꝑa nich uale¬
mus. ꝑficiet dico: usq in diem xp̃i iħ̾u .i. usti¬

Expanded text:
a fecistis, in Evangelio exaltando. VERS. et confido hoc ipsum fieri a vobis quod iud; sed videte ne frustra cote cum volumus, ad bona pietatis opera nihil valemus. Perficiet dico, usque in diem Christi Jesu, i
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nobis naturam. ut ẽẽmus. aĩam: ut uiuere
deo donata sund nobis. Inde ergo ꝓbatur quod
sp̃m dei accipimus. quia hoc scimus qd̾ utiq sa¬
re expedit. quia sine hao scia nemo beatus ẽ. Młti
donis dei beatus ẽ: qui danti est ingratus. Uñ¬
in eungelio. Qui ħt dabitr ei ꝓlene enĩ hr̃e ẽ:
donata sunt nobis. que ⁊ loquimur illi .s. pse
sp̃c sc̃s interius docet auditores. loquimur di
tes sp̃ualia sp̃ualib. qd̾ uo ocorithii ñ estis
⁊ ideo culpa ur̃a est non nr̃a. qd̾ maiora ñ dixi

Expanded text:
enim nobis naturam ut essemus, animam ut viveremDeo donata sunt nobis. Inde ergo probatur quod Spiritum Dei accepimus, quia hoc scimus quod utique scire expedit, quia sine hac scientia nemo beatus est. Multdonis Dei beatus ein Evangelio: Qui habet, dabitur ei. Plene habere est donata sunt nobis. Quae et loquimur; illi, scilicet pseusanctus interius docet auditores; loquimur, dictes, spiritualia spiritualibus, quod, vos, Corinthii, non estis, et ideo culpa vestra, et non nostra, quod majora non dixi