comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s drẽm tuilius ẽ homo. Et itu
cetera adiungerem. Item R̾ d̾e
possem hoc modo. Tulliuis ẽ pes
dactilus hiis litt̾is constans. Qͥ
arte conting̾e. Diximus em̃
equiuoca ẽẽ que ñ ut uno no¬
mine. tra ⁊̃ una diffinicõne
possunt ten̾i. unde nunc alt̾¬
um genus qd̃ ex loqndi usu
uemire memorauimus. usũ
ba cognoscmus. Quis eñ u̾ba
pp̃ uerba conquirat ⁊ colligat.
Itaq iam constitne aliq̃m sit au¬
dut. ut ei notum sit ncħ de ꝑti¬
b or̃onis aut de metris queri
aut de u̾boꝵ aliqua discipłia.
qui fuit sũmus orator. ⁊ eius
picta ymago uł statua ⁊ id¬
ex quo eius littere continent᷑.
⁊ siquid ẽ in sepulcro eius ca¬
dau̾s significari pot̃. Dui̾sis
enim tõnib dicimus tullius
ab it̾itu prĩam liberauit. Et
ẽ. ⁊ tullius hoc loco sepultus ẽ.
unum enĩ nom̃ s diu̾sis ħ oĩ¬
a disfimcõnib explicandã
sunt hoc gͥ genus equiuoroꝵ¬

Expanded text:
rem, Tullius est homo, et ita caetera adjungerem. Item respondere possem, Hoc nomen Tullius est dactylus, his litteris constans: quoarte contingere? Diximus enim aequivoca esse, quae non ut uno nomine, ita etiam una definitione possunt teneri. Unde nunc alterum genus est, quod ex loquendi usu venire memoravimus. Usum ba cognoscimus. Quis enim verba propter verba conquirat et colligat? Itaque iam constitue aliquem sic audire, ut ei notum sit nihil de partibus orationis aut de metris quaeri aut de verborum aliqua disciplina. qui fuit summus orator et eius pieta imago vel statua et codex quo eius litterae continentur et si quid est in sepulchro eius cadaveris significari potest. Diversis enim notionibus dicimus: 'Tullius ab interitu patriam liberavit' et dus est' et 'Tullius hoc loco sepultus est'. Unum enim nomen, sed diversis haec omnia definitionibus explicanda sunt. Hoc igitur genus aequivoco
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ ꝑtes gen̾is ⁊ rerum formas.
dehinc suꝑiora io ẽ ammalia
⁊ uͥgulta. ⁊ geminas. ⁊ lapides.
genera nuncupauit. ex quib
ꝑtes. ⁊ forme nastunt᷑. eadem n¬

Expanded text:
tes generis et rerum formas; dehinc superiora, id est animalia et uirgulta et gemmas et lapides, 'genera' nuncupauit, ex quibus partes uel formae nascuntur. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
nũ hꝰ nom̃s casũ uoce loq̃s¬
tis atagett. qd siquis dicat
loqñtem male ꝓnũciare potuisse.
Iam ñ ambiguitate set obscu¬
rrarte impediretur auditor. Ex
illo tñ geñe qd̾ ambiguo siłẽ¬
u̾bum ñ in diũsas rões tͣhit co¬
gitãtem. s ad id qd̃ apparet mm¬
pellit. Cum gͥ duo ista gn̾a ĩt¬

Expanded text:
vum hujus nominis casum voce loquevum hujus nominis casum voce loquentis acciperet. Quod si quis dicat, loquentem male pronuntiare potuisse; jam non ambiguitate, sed obscuritate impediretur auditor. Ex illo tamen genere quod ambigno similverbum, non in diversas rationes trahit cogitantem, sed ad id quod apparet impellit. Cum igitur ista duo
Abbreviated transcription (Latin):
a ͣ dcm̃ ẽ ãbiguum ẽẽ õẽ u̾bum.
Nec moueat qd̾ ap̃ cit̾onẽ calũ¬
gua sz au audire acute aut
explicare dilucide .i. oẽ u̾bii
ambigim eẽ dicunt. qͦmodo
gͥ ambigua ambiguis explica¬
bunt. Nam hoc ẽ intenebͥs ex¬
tinctum lum̃ inferre. facile qͥd̃
atq callide dcm̃. S hoc ẽ qd̾ p̃
cund̾ cito̾nem. scenola dicit an¬
tomo. Deniq ut sapientib di¬
Quid enĩ alud loco illo fecit
ortencius nͥ acummne ingenii
⁊ lepore smonis qͣi merato. ⁊
suam potulo imꝑitis caliginẽ
a disputando. ⁊ nemo utiq u̾¬
b singuł disputat. Nemo gͥã¬
gua ñ erunt explicabit. ut enĩ
si drẽt. om̃s miles pibipes ẽ s
set ex eo sequeret᷑. ut cohors ex
Ita cum dico ambiguũ om̃e uer¬
nẽ qͣmuis u̾b ista texant᷑ Omẽ
gͥ ambigium u̾bũ nõ ambigͣ
disputa cõe explicabr. nec amb¬
guituteum gña uideamus. q̃
scͥbunt᷑ onbitucõm facit. Nam¬
poĩtum sit ꝑfcõ dubitabit. utͣ
ta sit ab co ꝙ ẽ lepos. anabe

Expanded text:
 ambiguum esse omne verbum. Nec moveat quod apud Ciceronem calumgua se aiunt audire acute, explicare dilucide: item omne verbum ambiguum esse dicunt, quomodo igitur ambigua ambiguis explicabunt? nam hoc est in tenebras exstinctum lumen inferre. Facile quidem atque callide dictum. Sed hoc est quod apud eumdem Ciceronem Scaevolae dicit Antonius: Denique ut sapientibus diQuid enim aliud loco illo facit Hortensius, nisi acumine ingenii et lepore sermonis, quasi meraco et suavi poculo imperitis caliginem a disputando, et nemo utique verbis singulis disputat. Nemo gua non erunt explicabit. Ut enim, si dicerem 'omnis miles bipes est', non ex eo sequeretur, ut cohors ex ita, cum dico ambiguum esse omne vernem, quamvis verbis ista texantur. Omne  ambiguum verbum non ambigua disputatione explicabitur. Nunc ambiguitatum genera videamus. Quae scribuntur, dubitationem facit. Nampositum sit, profecto dubitabit, utrum a sit, ab eo quod est lepos; an ab
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum sonat Cum ẽ enĩ in
scͥpto ñ u̾bum s u̾bi signũ
ẽ quape inspectis a ogente li¬
tt̾is occurrit amito quod
uoce ꝓrumpat. Quid enĩ a
stendunt. qr ⁊ paulo ante
diximus sen signum cẽ qd̃
se ip̃m sensui ⁊ p̃t̃ se aĩmo
aliquid ostendit. Q leginꝰ
mimia uocis articulate. Ab¬
utimur tñ hoc uocabło ut a¬
ppliemus luttram ⁊ iam ꝯscͥp¬
tam uidemus. qͣmius orõ ta¬

Expanded text:
bum sonat. Cum enim est in scripto, non verbum, sed verbi signum est. Quippe inspectis a legente litteris, occurrit animo, quod voce prorumpat. Quid enim alstendunt? Quia et paulo ante diximus, signum esse quod seipsum sensui, et praeter se animo aliquid ostendit: quae legiminima vocis articulatae, abutimur tamen hoc vocabulo ut appellemus litteram, etiam cum scriptam videmus; quamvis omnino ta
Abbreviated transcription (Latin):
stitute pone quẽpiam gͣmatic̃
conuocatis discipuł. fc̃o q si¬
lencio supp̾ssauoce dixisse te¬
ietũ qd̾ ab eo dt̃m quippe as¬
sidebant satis audienint qui
remotuis ꝑum qui ã remoti¬
sime. Nulla omĩno uoce ꝓstͥ¬
ti sunt hoꝵ aut illi qui remo¬
cores erant. nescõ quo casuꝑ
tim sciebant quid eẽt theme¬
tũ ꝑtimignorabant. Illos uͦ

Expanded text:
aticum convocatis discipulis factoque silentio suppressa voce dixisse 'temetum', quod ab eo dictum qui prope adsidebant satis audierunt, qui remotius parum, qui autem remotissime nulla omnino voce perstricti sunt. Horum autem illi qui remotiores erant nescio quo casu partim sciebant, quid esset 'temetum', partim ignorabant; illos vero
Abbreviated transcription (Latin):
significatões. S hoc genus am¬
bigurtatum mimitatim cõced
ac ꝓsequi pene infumtũ ẽ. Ita¬
ꝙ locum ip̃m hastenus notas¬
se sufficit ingemo p̃stim tro.
uide nũc ea que diu̾la origĩ
ad huo in duas pͥmas forma
qꝵ una ẽ que contingit dnĩli¬
tate lingͣrum ut cum dicimus
istud ħ umna uox aluid ẽ aud
gos aliuo apud nos sigt. Aͦ
guas nosses aut quot ling
disputaret. Altera forma est
biguitatẽ. diu̾sa tñ eoꝵ org¬
ne que m uno uoeabło sigi¬
catur. quale ẽ illud qd̾ de nepo¬
te supͣposuimus. Q rursus in
duo scindr̃. Aut enĩ sb̾ eodem
genere ꝑtis orõnis fit tam no¬
liũ filii qͣm cum luxuriosum
significat. Aut ut dcm̃ ẽ quis

Expanded text:
significationes. Sed hoc genus ambiguitatum minutatim concidere ac persequi paene infinitum est. Itaque locum ipsum hactenus notasse suffecerit, ingenio praesertim tuo. Vide nunc ea quae ex diversa origine adhuc in du una est, quae contingit diversitate linguarum; ut cum dicimus, iste, haec una vox aliud apud Graecos, aliud apud nos significaguas nosset, aut qui linguas disputaret. Altera forma est,biguitatem, diversa tamen eorum origine, quae uno vocabulo significantur, quale est illud, quod de nepote supra posuimus. Quod rursus in duo scinditur Aut sub eodem genere partis orationis, sicut nolium filii, et cum luxuriosum significat; aut sub diversis
Abbreviated transcription (Latin):
qñdi gen̾a uitabit. qui ⁊ uoce
qͣntum satis ẽ clara nec ore in¬
pedita. ⁊ u̾bis notissmis utet᷑.
qͣm longe aliud impediat am¬
biguitas qm obscuritas u̾bl
fãc enͥm dixisse eos qui adem̃t¬
⁊ satis sensu accepisse uocẽ ma¬
eẽt om̃b notum. ut puta fac
eum dixisse magnus ⁊ demde
siluisse. attende quid m̾iti s
si de metͥs quesiturꝰ qui sit pes
quid si hostoriam int̾rogamꝰ
ut puta magnus pompeuis
quot blla gesserit. quid si cõ¬
m̃dandoꝵ carmm̃ gͣmaticus
dcũrus magnus ⁊ pene solus
poeta uirgilius. Ꝙ si obuirga¬
tur negligenciam discipłoꝵ ĩ
hoc de inde u̾ba ꝓrumpat mag¬
nus nos gͦ studium discipłie
tepor inuasit. uides ne remotu
Nam hoc unum qd̾ dc̃m ẽ ma¬

Expanded text:
quendi genera vitabit, qui et voce quantum satis est clara, nec ore impedito, et verbis notissimis utetur. quam longe alias impediat ambiguitas quam obscuritas verbi. Fac enim eos qui aderant et satis sensu accepisse vocem maesset omnibus notum; ut puta, fac eum dixisse, Magnus, et deinde siluisse: attende quid incerti, hoc si de metris quaesiturus, qui sit pes? Quid si historiam interrogaturus, ut puta, magnus Pompeius quot bella gesserit? Quid si commendandorum carminum gratia dicturus est, Magnus et pene solus poeta Virgilius? Quid si objurgaturus negligentiam discipulorum, in haec deinde verba prorumpat, Magnus vos ob studium disciplinae torpor invasit? Videsne remota Nam hoc unum quod dictum est, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ne. alt̾um declinacõe conting̃.
Translõem uoco cum uł simili¬
tudme unum nomẽ fit mltiᷤᷤ
rebus ut tulluis. ⁊ ille in quo
magna eloqñcia fuit. ⁊ statu¬
a eus dr̃. uel ex toto cum pars
cognominat᷑. ut cum cadauer
totum. ut cum tecta om̃s totuᷤ
principalit̾ omĩa omĩa dnr
quibus loquimur. S tñ u̾ba

Expanded text:
ne alterum declinatione contingit. Translationem voco cum vel similitudine unum nomen fit multis rebus ut 'Tullius' et ille in quo magna eloquentia fuit et statua eius dicitur—vel ex toto cum pars cognominatur ut cum cadaver totum ut cum 'tecta' dicimus totas principaliter omnia dicuntur quibus loquimur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ros patet b̾uit̾ consid̾emus.
uis u̾bi ẽ qua cognoscitur
qͣnͣtum ualeat. ualet aũ tm̃
qnͣtum audientem mouere
pot̃. Porro mouet au dientẽ
aut scd̃m se. aut scõm id qd̾
significat. aut ex utreq ꝯĩ
ad solum sensum ꝑtinet. aut
ad artem. aut ad utrumq. sẽ¬
se ã aut natura mouetur aũ
consuetudine. Natura uiciat
in eo qd̃ offendr̃. Siquis no¬
minat artaxensem regẽ. ł mł¬

Expanded text:
res patitur, breviter consideremus. Vis verbi est, qua cognoscitur quantum valeat: valet autem tantum, quantum audientem movere potest. Porro movet audientem, aut secundum se, aut secundum id quod significat, aut ex utroque comvet, aut ad solum sensum pertinet, aut ad artem, aut ad utrumque. Sensus autem aut natura movetur, aut consuetudine. Natura movetur in eo, quod offenditur si quis nomin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẜm illud qd̃ sigͣc̃. tunc ⁊ p¬
sa enunciacõ. ⁊ ĩo ꝙ ab eo ẽ¬
nũciat᷑ smił adu̾tit᷑. unde enĩ
fit qd̾ nõ offendĩ ammi casti¬
tas cum audit̃. manu uen̾e.
pene. bona. pat̾a lamau̾at of¬
fend̾etur. Ant si obscena ꝑs cor¬
poris sordido ĩnuit uulgari
nomine applłaret᷑. In hoc aũ
sensum aĩm̃ ut̾usq deformitã
offenderet. nisi illa turpitudo
luti ñ alia meretͥx. S alit̾ tñ
uidentur eo cultii quo ant
iudicem stare assolet. aliter
eo quo m luxuriosi cubiło ua¬
teret. Sum gͥ tantũ iuim tam¬
q multiplicem appareat eẽ
consid̾acõe sensus nascitur. ꝑt̃
põ explicandam u̾itatẽ. ꝑtim
ad dialeticam. ẜm ad orato¬
em̃ noc disputucõem doceat ĩ¬
eptam. nec eloqñtiam oporte¬
at ẽe m̃dacem. tñ ⁊ milla se¬
ꝑe atꝙ adeo pene semꝑ audi¬
enti. delicias discendi cupido
contempnit. ⁊ in hc imꝑitior
multitud qd̾ ordinate d⁊. ⁊
iam uenditi arbitnͣtur. gͦ cũ

Expanded text:
nc et ipsa enuntiato, et id quod ab eo enuntiatur, simul advertitur. Unde enim fit quod non offenditur aurium castitas, cum audit, Manu, ventre, pene, bona patria laceraverat; offenderetur autem si obscoena pars corporis sordido ac vulgari nomine appellaretur? in hoc autem sensum animumque utriusque deformitas offenderet, nisi illa turpitudo luti non alia meretrix, sed aliter tamen videtur eo cultu, quo ante judicem stare assolet, aliter eo quo in luxuriosi cubiculo jaceret. Cum igitur tantam vim tamque multiplicem appareat esseconsideratione sensus nascitur: partim propter explicandam veritatem, partimad dialecticum, secundum ad oratoenim nec disputationem deceat ineptam nec eloquentiam oporteat esse mendacem, tamen et in illa saepe atque adeo pene semper audiendi delicias discendi cupido contemnit et in hac inperitior multitudo quod ornate dicitur etiam vere dici arbitratur. Ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
memte usmpata s̃. oꝑ siquis
natando fi̾. ⁊ in de piscme nom̃
eẽ natum. stłtum ẽ hoc refuta¬
re. cm ab re neutrum ab hor¬
reat. ⁊ utrumq lateat. Illud
lucidare possumus quid dis¬
tet origo u̾bi que de uicini¬
tute accipr. ab ea que de siłi¬
tudme ducit᷑. hinic fc̃a ẽ ꝓg̾s¬
sio usq ad ꝯͣium. Nam lucꝰ¬

Expanded text:
te usurpatum est. Quod si quis natando fieri, et inde piscinae nomen esse natum; stultum est hoc refutare, cum ab re neutrum abhorreat, et utrumque lateat. Illud lucidare jam possumus, quid distet origo verbi, quae de vicinitate arripitur, ab ea quae similitudine ducitur. Hinc facta est progressio usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
doloris. set qd̾ longitud ine at¬
sunt ligno crucis simłiora. Sᵈ
applłata sunt. Inde abusiõe
uentum ẽ ut usurpetur. ñ di
rei simił. s qͣi incine. qd̃ eñ

Expanded text:
doloris sed, quod longitudine adsint ligno crucis similiora, sic appellata sint. Inde ad abusionem ventum, ut usurpetur nomen non rei similis sed quasi vicinae. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uincła dc̃a possunt ui¬
deri ⁊ uinẽ quo aliquio uin¬
ciatur. Item inde uites qd̃ a¬
minicuł quib mutantur ne¬
xib pendent. hinc iam pp̃ sili¬
tudmẽ ni curuum senẽ uctu
terencius appłłauit. hinc tm
que pedibus itmerancium
slexuosa ⁊ tͥta ẽ: uiadr̃ Siã¬

Expanded text:
vincula possunt videri, et vimen quo aliquid vinciatur. Inde vites, quod adminiculis quibus vinciantur nexibus pendent. Hinc etiam propter similitudinem, incurvum senem vietum Terentius appellavit. Hinc terra, quae pedibus itinerantium flexuosa et trita est, via di
Abbreviated transcription (Latin):
suppon̾e. ħ enĩ hoc qd̾ dico nomẽ
utiq nomen ẽ. hac em̃ lege per
casus plestitur. Cum dm̃s nom̃.
nomĩs. nomini. ⁊ cet̾a. Itẽ cum
defimo quid significet. dactiłꝰ ꝑ
hoc ip̃m pot̾ ẽẽ ꝓ exemplis. fit¬
⁊ em̃ cum dñs dactilus unã lon¬
gam silłam ⁊ ouas breues eñ¬

Expanded text:
supponere. Etenim hoc quod dico 'nomen' utique nomen est; hac enim lege per casus flectitur cum dicimus 'nomen nominis nomini' et cetera. Item cum definiero quid significet 'dactylus', hoc ipsum potest esse pro exemplo. Etenim cum dicimus 'dactylus', unam longam syllabam et duas de
Abbreviated transcription (Latin):
rõ ñ reddi possit. Aut nõ est u̾
ego arbitror aut latet utsto¬
ies contendunt uide tñ pau¬
lulum qͦmodo perilenre pu¬
tant ad illa u̾boꝵ cunabula.
uł stupem potuis atq adeo se¬
m̃tum ultͣ qd̾ q̃ri originẽ ue¬
tant. N et si quis qͣm uelit pͥ

Expanded text:
o reddi non possit: Aut non est, ut ego arbitror, aut latet, ut Stoici contendunt. Vide tamen paululum, quomodo perveniri putant ad illa verborum cunabula vel stirpem potius adque adeo sementum, ultra quod quaeri originem vetant nec si qui
Abbreviated transcription (Latin):
lo pauiꝑ accipias ne ullam
ꝑtem suscepti opis p̃timisisse
iudeamur. Stoici autumant.
quos citero i hac re ut ciorro¬
c̾ta rõ explicari possit. Ꝙ qr
hoc modo suggerere facile fu¬
it. Si dicens hoc inf̾mnitum ẽẽ
quibus ub̃ alt̃ius u̾bi origiẽ
int̾p̃tureris. Eoꝵ nirsus a to
originem q̃rendam ẽẽ donec
ꝑueniat᷑ eo ut res consono u̾¬
bi aliqua silitudme cõcinat
ut cum dicimus aeris trani¬
res que ñ sonant. in hus sili¬
tudinem tractatus ualere.
ut si lemt̾ uel aspere sensũ
em̃ nomiã peperent ꝙ ip̃m
leuo cum dm̃s lemt̾ sonat.
quis item asꝑitutem non ⁊ ip̃o
nomme asperam udicet. lene
sẽ aurib cum dicimus uolu¬
Ip̃a res ip̃a efficiunt sicut u̾¬
ba senciunt᷑. Mel qͣm suauiꝰ
ut auduntur u̾ba. Sic illa
tanguntur. ħ qͣĩ cunabula u̾¬
boꝵ ẽẽ credrõunt. nͥ sensus re¬
rũ consonaꝵ sensu concorda¬
rent. hiic ad ⁊ ꝑum int̾ se ir¬
r̃ similieudinẽ ꝑcepisse licen¬
ciam nomĩandi. Ut cum uer¬

Expanded text:
lo paulisper accipias, ne ullam partem suscepti operis praetermisisse videamur. Stoici autumant, quos Cicero in hac re ircerta ratio explicari possit. Et quia hoc modo, suggerere facile fuit, si diceres hoc infinitum esse; quibus verbis alterius verbi originem interpretaveris; eorum rursus a te originem qperveniatur eo, ut res cum sono verbi aliqua similitudine concinat, ut cum dicimus aeris 'tinnires quae non sonant, in his similitudinem tactus valere, ut, si leniter vel aspere sensum eis nomina pepererit: ut ipsum 'lene' cum dicimus leniter sonat. Quis item 'asperitatem' non et ipso nomine asperam iudicet? Lene est auribus cum dicimus 'voluIta res ipsae adficiunt, ut verba sentiuntur. 'mel', quam suaviter ut audiuntur verba, sic illa tanguntur. Haec quasi cunabula verborum esse crediderunt, ubi sensus rerum cum sonorum sensu concordarent. Hinc ad ipsarum inter se rerum similitudinem processisse licentiam nominandi; ut cum ver
Abbreviated transcription (Latin):
qr flexum uelud incuriũ me¬
cũ ueteres dix̾nt unde meto̾
qd̾ cantu ambiant᷑ rotaꝵ lĩ¬
gua uecant. persequtai q̃rete
unde metum flexum ditit᷑ ⁊
tis. Instat att exiget. unde.
istud uitis fit nom̃. dico qr uĩ¬
ciat ea que comp̃hen dit. Scru¬
tatur ip̃m uincire unde dcm̃
sit dicimus a uiuis q̃r sicap¬
płłatur requireti redd̃ rõ. ui.¬
fortes. qd̾ robusto ⁊ qͣiualido
sono u̾bum rei qd̃ significat.
gruit. ultra qd requirat ñ ht̃.
Quot modis aut̃ origo u̾boꝵ¬
p uocis uarietur ineptum ẽ
ꝓsequi. Nam ⁊ longum ⁊ mi¬
nus qͣm illa que dõa sunt ne

Expanded text:
quia flexum velut incurvum vietum veteres dixerunt: unde vietos quod cantho ambiantur, rotarum ligna vocant. Persequitur quaerere, unde vietum flexum dicatur: ine vitis. Instat atque exigit unde istud sit vitis nomen: dico quia vincit ea quae comprehenderit. Scrutatur ipsum vincire, unde dictum sit: dicemus, a vi. Vis quare sic appellatur, requiret: redditur ratod robusto et quasi valido sono verbum rei quam significat congruit. Ultra quod requirat non habet. Quot modis autem origo ver vocum varietur, ineptum est persequi. Nam et longum et minus quam illa quae dicta sunt ne
Abbreviated transcription (Latin):
s et ip̃a res u̾bum uocatiuoe.
Quicquid aũ ex uerbo ñ ai¬
ns s aminis sentit. ⁊ ip̃o
mo tenet᷑ iuctusum. Dicibile
ndum dcõ uocatur. Res autẽ
ũbum in mente conceptõ sui
hõat u̾bum quo significar pꝰ¬
sit siue ñ hẽat. nicħ aliud qͣm
res uocatur ꝓpuo iam nomne.
ħ gͦ qͣtuor distincte teneant᷑
significat qd̾ dixi dcõm uͣbũ ẽ.¬
S tale quo iam illa duo simł

Expanded text:
ed ipsa res verbum vocatur. Quidquid autem ex verbo non auris, sed animus sentit, et ipso animo tenetur inclusum, dicibile ndum, 'dictio' vocatur. Res autem verbi in mente conceptio, sive habeat verbum quo significari possit, sive non habeat, nihil aliud quam 'res' vocatur proprio iam nomine. Haec ergo quattuor distincta teneantur, significat. Quod dixi 'dictionem' verbum est, sed quod iam illa duo simul
Abbreviated transcription (Latin):
bum ẽ cum a uirgilio ꝓnũci¬
atum ẽ. dcõ fuit. sion enĩ pp̃
se ꝓlatum ẽ. set ut eo signifi¬
carentur ł blla que gessit en¬
eas ł scutum uł cetera arma
que uulcamis enea fabͥcatus
ẽ. Ip̃a u̾o bella uł arma que
gesta aut ingesta sunt abe¬
nea. Ip̃a inqͣm que cõg̾ent᷑
ad eẽnt uł digito monstrare
possemus aut tangere. que
⁊̃ si non cogituarent᷑ ñ eo tñ fit
nec dicibilia sunt nec dcõnes.
S res que iam ꝓpͥo nomme reᷤᷤ
uocantur. Tnictandum ẽ gͥ no¬
b in hc̃ ꝑte dia ͤᷤ de u̾bis de di¬

Expanded text:
bum est, cum a Vergilio pronuntiatum est, dictio fuit; non enim propter se prolatum est, sed ut eo significarentur vel bella quae gessit Aeneas vel scutum et cetera arma quae Vulcanus heroi fabricatus est. Ipsa vero bella vel arma, quae gesta aut ingestata sunt ab Aenea—ipsa inquam quae cum gererentur adessent vel digito monstrare possemus aut tangere, quae etiamsi non cogitentur non eo tamen fit nec dicibilia nec dictiones, sed res quae iam proprio nomine 'res' vocantur. Tractandum est igitur nobis in hac parte dia
Abbreviated transcription (Latin):
tatur res mea sententia ninuis
curiosa ⁊ ñ nimis necc̃a. Neq hoc
michi placiit dr̃e. qd̾ si cierom
quo idem uidr̃ qͣmuis quis e¬
geat aucͭͤ in re tam ꝓspicua
Q si omĩno młtum uiuaret
explicare originem u̾bi mept̃
eẽt agredi quod ꝓsequi ꝓfc̃ĩ
finitum ẽ. Quis enm reꝑire ñ
possit quicquid dcm̃ fu̾it. uñ
ita dc̃m sit. huc accedit qd̾ ut
rum origo qd̾ cuiusq ingenu
p̃dicatur. Ecce enm u̾ba ip̃a
quispiam ex eo putat dc̃a qd̾
aurem qi u̾berent. Ĩmo inquid
S etransu̾so t̾tius uide qͣmti¬
loqui oportet odiosum qd̃ fit
natura ip̃a iudicante m̃dicũ.
u̾bum a ño cognominatũ ẽ.
Nec ingenium qͣitum defint.
Nam sunt qui u̾bum a uero qͥd̾
dcm̃ putant. S pͥma silła satiᷤ
animadu̾sa scd̾am negligi nõ
oportere. u̾bum enĩ cum dnĩs
inquiunt. pͣ euis silla u̾m sig¬
ificat. scd̃a sonum. hoc aut̃
uolunt ẽt̃ dombũ. unde enimꝰ
sonũ pedum bõbum dixit. ⁊¬

Expanded text:
ia nimis curiosa, et non nimis necessaria. Neque hoc mihi placuit dicere, quod sic Ciceroni quoque idem videtur; quamvis quis egeat auctoritate in re tam perspicua? Quod si omnino multum juvaret explicare originem verbi, ineptum esset aggredi, quod persequi profecto infinitum est. Quis enim reperire possit, quod quid dictum fuerit, unde ita dictum sit? Huc accedit, quod ut rum origo pro cujusque ingenio praedicatur. Ecce enim verba ipsa quispiam ex eo putat dicta, quod aurem quasi verberent: Imo, inquit Sed de traverso tertius vide quam riloqui oportet odiosumque est natura ipsa iudicante mendacium, 'verbum' a 'vero' cognominatum est. Nec ingenium quartum defuit. Nam sunt qui verbum a vero quidam dictum putent, sed prima syllaba satis animadversa, secundam negligi non oportere. Verbum enim cum dicimus, inquiunt, prima ejus syllaba verum significat, secunda sonum. Hoc autem volunt esse bombum. Unde Ennius sonum pedum, bombum pedum
Abbreviated transcription (Latin):
simplicem ñ h̃t significacõ¬
nem siquid̾ quisquis dict᷑
ambło ⁊ ambłacõem facit
intlłigi ⁊ se ip̃m qui ambu¬
lat Et quisquis dicit ambu¬
las. Simlit̾ ⁊ rem que fit ⁊e¬
um qui facit sigt. ad uõ qui
diat ambulat nncħ aluro
qͣm ip̃am sigͣt ambłacõem.
Qmobrem t̾tia ꝑsona u̾bi sꝑ
int̾ simplicia mimerabr̃. ⁊ ñ¬
dum aut aff̾mari aut ne¬
garipot̾ msi talia u̾ba sint
quibus necco coheret ꝑsone
signiꝰ consuetudine loq̃ndi
ut cum dicimus pluit aut
ningit. Nam si non addatꝰ
quis pluat aut ningat tñ¬

Expanded text:
plicem non habent significationem. Siquidem quisquis dicat, ambulo; et ambulationem facit intelligi, et seipsum qui ambulat. Et quisquis dicit, ambulas; similiter et rem quae fit, et eum qui facit, significat. At vero qui dicit, ambulat; nihil aliud quam ipsam significat ambulationem. Quamobrem tertia persona verbi semper inter simplicia numerabitur; et nondum aut affirmari aut negari potest, nisi talia verba sint, quibus necessario cohaeret personae significatio consuetudine loquendi, ut cum dicimus, pluit aut ningit, etiamsi non addatur quis pluat aut ningat, t
Abbreviated transcription (Latin):
dem nch ambigetur. De pu̾o
autem ꝑuo aut stulto. seu ꝓrs
fatuo. aut de dormiente. uł ebo
uł furente. dubitari pot̃. qͦmodo
minis rectam ⁊ ratam. nisi ⁊ oĩs
homo eadẽ contineat᷑ ⁊ preter
ca que ñ solum nõme uno. s
rina ĩ eiusdem nomĩs diffmi

Expanded text:
 nihil ambigetur. De puero autem parvo aut stulto seu prorsus fatuo aut de dormiente vel ebrio vel furente dubitari potest, quomodo minis' rectam et ratam, nisi et omnis homo eadem contineatur et praeter ca', quae non solum nomine uno sed una etiam eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
lapis. qnͣtũ ut duo tͥa. ad aliqͥd
ut p̃r filrꝰ qͣle ut albũ nigrũ. uͥ
ut ĩ tyro ĩ damasco. hoc at̃ loci
ostensuũ est. qñ ut heri cras.
hoc at̃ tẽꝑis est ostensiũ. hr̃e
ut uestimentũ indu̾e. sitũ ẽẽ
ut stare sed̾e. fac̾e ut urere. pa¬

Expanded text:
lapis; quantum, ut duo, tria; ad aliquid, ut pater, filius; quale, ut album, nigrum; ubi, ut in Tyro, in Damasco, hoc autem loci ostensiuum est; quando, ut heri, cras, hoc autem temporis est ostensiuum; habere, ut uestimentum induere; situm esse, ut stare, sedere; facere, ut urere; pa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de quo ñ u̾b disputare no¬
cc̃e sit. Idaq de hus pͥmo di¬
putet᷑ ꝑ que de cet̾is disputa
excepto sano de quobene dispu¬
tatur ad facultatem diaꝑti
nam. ut defensiones citeroniᷤ
sunt quid̃ rethorice faculta tiᷤᷤ
S non hiis docetur ip̃a rethori

Expanded text:
m de quo non verbis disputare necesse sit; itaque de his primo disputatur, per quae de caeteris disputarexcepto sono, de quo bene disputatur, ad facultatem dialectnam. Ut defensiones Ciceronis sunt quidem rhetoricae facultatis, sed non his docetur ipsa rhetori
Abbreviated transcription (Latin):
dispõne leuatur ł concursiõe
dehiscat consonancium. ł int̾¬
põne nodetur. ł congestiõe asꝑ¬
stet u̾ poeticus richinus accen¬
tus q a gramaticis solo aurĩ
tractittur negocõ. ⁊ tñ cum di
quibus hic disputatur. Nam
ba signareꝵ. ut res et̃ ñ desi¬
ant. Cum gͦ u̾bum ore ꝓcedñ
si pp̃ se ꝓcedit idem uł ut de

Expanded text:
ione leniatur vel concursione dehiscat, item consonantium vel interpositione nodetur vel congestione aspstet, ubi poeticus rhythmus accentusque a grammaticis solarum aurium tractantur negotia. Et tamen cum de quibus de his disputatur. Nam rba signa rerum, ut res esse non desinant. Cum ergo verbum ore procedit, si propter se procedit i
Abbreviated transcription (Latin):
tice sit. tñ int̾ simplicia mim̾¬
atum ẽ. Nãm res diffimcõe il¬
lustratur. Dem ẽ enĩ ya ẽẽ sim¬
plex quod unum quiddam
tm̃ simplicem significacõem. Si¬

Expanded text:
tum sit, tamen inter simplicia numeratum est; nam res definitione inlustratur. Dictum est enim id esse simplex quod unum quiddam tamen simplicem significationem, si
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt uderi redarguentes Scd̃m a falsum aliqd d̾most̾re.
tertium. ad hcc ꝙ pret̾ opinone est ducere. Quartu uo solo¬
ratione respondentez . ultimu a frequent idem dĩõ. sescodi a
sunt redarguendi duo ꝗdem Islam alii ꝗde sũt ẜ dictionez. ali
minib ⁊ oranonib non ide significem¶ St aute ẜ equota¬
discunt gramatic sdiscẽ ei equocu est ad intelligẽ eu qui
utitur disciplina. ẽ aiꝑe disciplina⁊ rursus qm̃ malaᷤ bona.
lam qͣus expediũt bona. mnͣala a exrediũt. suplex em expo¬

Expanded text:
olunt videri redarguentes, secundum autem falsum aliquid monstrare, tertium ad hoc quod praeter opinionem est ducere, quartum vero soloratione respondentem; ultimum autem frequenter idem dicere. Modi autem sunt arguendi quidem duo; nam alii quidem suminibus et orationibus non idem significamus. Sunt autem secundriae prodita sunt, discunt grammatici. Discere enim aequivocum est, ad intelligere eum qui utitur disciplina, et ad accipere disciplinam. Ea rursus quod mala bona sunt, nam quae expediunt bona sunt, mala autem expediunt.
Abbreviated transcription (Latin):
festare. ħ a st̃. hoc ꝗdem in eo ꝙ potest dare o̾ratione. illd̾ ã¬
meo ꝙ põt siume. Ncc̃e est ergo eos ꝗ uolunt sophistice age̾
dictaꝵ disputationu genus querẽ. Oꝑe p̃ciu en est: siam
huiusmodi potestas faciet uiteri sapientes. quꝰ st̃ desideriũ
⁊ qm̃ hiꝰ appetunt potestatẽ quos uocamus sophystas mani¬

Expanded text:
autem sunt hoc quidem in eo quod potest dare orationem, illud autem in eo quod sumere. Necesse est ergo eos qui volunt sophistice agere dictarum disputationum genus quaerere; operae pretium enim est; nam huiusmodi potestas faciet videri sapientem, cuius sunt desiderium , et quoniam huiusmodi appetunt potestatem quos vocamus sophistas, mani
Abbreviated transcription (Latin):
ad intlłm fr̃. an ñ sz sicui uidetur plua significare triangłs ⁊ de¬
dit ñ ut hãc figuram. doqua ꝯcludebat qm̃ duo recti. utrũ ad ĩtlłm
noq putat. qũo hic n ad intllm disputauit aut quõ oportet ĩ troga¬
re nisi dantẽ diuisionez. sius int̾roget ꝗs. si est tacentẽ dr̃e. ł ñ
aut est ꝗd̾ ut nꝰ est. aut uͭ sic ¶ Si ã aliꝗs det ulło modo ills ã dispu¬

Expanded text:
int, an non? Et si cui videtur plura significare triangulus, et dedit non ut eam figuram de qua concludebat quoniam duo recti, utrum ad intellectum neque putat, quomodo hic non ad intellectum disputavit? Aut quomodo oportet interrogare nisi dantem divisionem, sive interroget aliquis si est tacentem dicere vel non, aut est quidem ut non, est autem ut sic? Si autem aliquis det nullo modo, ille autem dispu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sare ⁊ ignorare. nam pͥmo palam fcõ. ⁊ reliqua quodãmõ pa¬
sunt ꝯsiderandu si ad ꝙ genust assignauit e sp̃es ad ide qd̾ as¬
signatur. ut si opinio ad opinatu. ⁊ queda opinio ad quodcla
opinatum. ⁊ si multiplex ad sb̃multiplex. ⁊ quodda muluplex
ad quodilam submłtiplex. si autez non sic assignatur pala qm̃
que opposita est ei que est duplicis. nam si duplex est ꝙ ĩequale.

Expanded text:
gnorare; nam primo palam facto et reliqua quodammodo pasunt, considerandum si ad quod genus assignatur, et species ad illud quoddam assignetur: ut si opinio ad opinatum, et quaedam opinio ad quoddam opinatum, et si multiplex ad multiplex, et quoddam multiplex ad quoddam submultiplex; si autem non sic assignatur, manifestuea sit quae opposita est ei quae est duplicis, nam si duplex est quod in aequali
Abbreviated transcription (Latin):
nec ne : hic eͥ una ꝑs q̃onis affõne tenet. altã negatõe. Nlam
cum alt̾ ẽẽ defendit affirmat. negat u̾o alt cum non eẽ defend̾.
Composita u̾o qõ est que inplures distribuit᷑ affõnes hoc mõ. u¬
trum celum rotundum sit. an quadratu. an longum. an cuilz
est argum̃tis approbata ꝓpõ. dequa eadez fe̾ dici possũt que d̾ ꝓpõs¬
dicta sunt. que qm̃ diligent᷑ suꝑiꝰ explicata st̃. de argum̃to d̾incep
tractandum uidetur. ¶ Argumtu est ratio rei dubie faciens fid̾.
hanc notiorez questione ẽẽ necesse est. Nam signota notis
ꝓbantur. argum̃tu uo rem dubiam ꝓbat. ncc̃e est ut ꝙ ad fide
questionis affertur. sit ipsa notꝰ questione. argum̃toꝵ u̾o oũz
alia sunt ꝓbabilia ⁊ nccͣia. alia u̾o ꝓbabilia ꝗd̾ s non ncc̃a. alia¬
necessaria s non ꝓbabilia. alia nec ꝓbabłia nec ncaͣa. ꝓbabile¬

Expanded text:
nim una pars quaestionis affirmationem tenet, alia negationem. Nam cum alter esse defendit, affirmat, alter vero negat, cum non esse contendit. Composita quaestio est quae in plures distrahitur affirmationes, hoc modo, utrum coelum rotundum sit, an quadratum, an longum, aut cujusest argumentis approbata propositio, de qua eadem fere dici possunt quae de propositione. Quae quoniam diligenter superius explicata sunt, de argumento deinceps tractandum videtur. Argumentum est ratio rei dubiae faciens fidem. Hanc semper notiorem quaestione esse necesse est: nam si ignota notis probantur, argumentum vero rem dubiam probat, necesse est quod ad fidem quaestionis affertur, ipsa sit notius quaestione. Argumentorum vero omnium alia sunt probabilia et necessaria, alia probabilia et non necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
romanos necauerit. Huiꝰ ã duplicis q̃stionis subdiuisiones alias ẽẽ
ncc̃o est. et oncyc. quide ꝓhylosophis ypotesis u̾o oratorib attri¬
bute sunt. s eiꝰ q̃onis ꝗde que ẽ ypotesis posteriꝰ diuisiones dabo.
stunc uero de theseos diusione ꝑtracto. que in .iiii. diuidr spẽs.
dicatum inhe̾at. Cum uero aliꝗd alicui in ẽẽ ꝓponit᷑. id aut maius

Expanded text:
 injussu populi cives Romanos necaverit. Hujus autem duplicis quaestionis subdivisiones alias esse necesse est, et thesis quidem philosophisUAESTIONIS QUAE EST HYPOTHESIS POSTERIUS, DIVISIONES DABO; NUNC DE THESEOS DIVISIONE PERTRACTABO, QUAE IN QUATTUOR DIVIDITUR SPECIES. dicatur inhaereat; cum aliquid alicui inesse proponitur, id aut maius
Abbreviated transcription (Latin):
tifici ẜ ꝓpriam faccultatẽ. ut de medicina medico. gub̾natori de
uł ipsi ꝗ uidicat. in quo nichil attinet uerũ falsũue fit argm̃.¬
si tantum inde simitudĩe tenet. Necessariu uero ẽ qd̾ ut dicit᷑
ita est. atq ałr ẽs̃ non potest. Et ꝓbabile ꝗde ac ncc̃iu ẽ ut hoc.
si cuilib rei ꝗd sit additum. totum maius efficit᷑. sleq oͥ quisq
tenent firmitatẽ. ut ec si mat̾ est diligit filiu. stecessaria uero¬

Expanded text:
 propriam facultatem, ut de medicina medico, gubernatori devel ipsi quisi tantum verisimilitudinem tenet. Necessarium vero est, quod ut dicitur, ita est, atque aliter esse non potest; probabile quidem ac necessarium est, ut hoc, si quid cuilibet rei sit additum, totum maius efficitur. Neque enim quistenent firmitatem, ut hoc: si mater est, diligit filium. Necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
s ast̾e ratione seiunctu. erit ꝓpriu ut risibile hõi. ¶Itaq dy¬
aletice sĩplices q̃ones. aut degn̾e. aut de accidenu. ad aut de
sit tyrãni ac pͥncipis diffr̃a. ꝙ hic legib sũpsit imꝑiu. ille ui¬
olenta dominatione ppłm premit. s tantũde est de diffr̃a q̃rẽ
quantũ si degene dubitetur. aũ cͥ ꝯstitutiua erit diffr̃a. aut di¬
unsibił. s si ꝯstiͣtͣua fuerit quasi gn̾i̾s optinet locum. ut rõali

Expanded text:
substantiae sejunctum, erit proprium: ut risibile homini. Itaque dialecticae simplices quaestiones, aut de genere, aut de accidenti, aut de sit tyranni ac principis differentia, quod hic legibus sumpsit imperium, ille violenta dominatione populum premit. Sed tantumdem est de differentia quaerere, quantum si de genere dubitetur. Aut enim constitutiva erit differentia, aut divisiva: sed si constitutiva fuerit, quasi generis obtinet locum, u
Abbreviated transcription (Latin):
tatib eaꝵq uelud opificib disserendi oĩs ratio subiecta ẽ .i. dy
aletico. oratori. phylosopho. sophiste. Quoꝵ ꝗde dyaleticꝰ atq
orator incõi argum̃toꝵ matĩa u̾santur. ut̃q ẽ siue ncc̃a siuie

Expanded text:
tatibus, earumque velut opificibus disserendi omnis ratio subiecta est, id est tatibus, earumque velut opificibus disserendi omnis ratio subiecta est, id est dialectico, oratori, philosopho, sophistae. Quorum quidem dialecticus atque orator in communi argumentorum natura versatur. Vterque enim sive
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃ta que cũ sit nccia minime tñ audientib approbant᷑: sla
si rei dubie fit fides cogendus animꝰ auditoris ꝑea ꝗb ipse acqescat
ut ꝯdusioni quoq quam non dum ꝓbat possit acceđe. ꝙ si q̃ tantũ
ncc̃a sunt ac non ꝓbabilia. non ꝓbat ille qui iudicat. ncc̃s ẽ ut
nec illud quidez ꝓbet ꝙ exħi ratione ꝯficit᷑. Itaq eueĩt ex hi rõcina
is ꝓbabilib ac nc̃cus argum̃tis ante. demonstrant᷑. sognitaq ⁊ cͥ¬
dita ad alt̾uis rei dequa dubitat᷑ fidem trahunt᷑. ut st̃ speculatĩes
omnes .i. theoremata que ingeometa ꝯsiderant᷑. slam que illic
ꝓponunt᷑ non sunt talia. ut huis sponte animꝰ discentis accedat.
ea siꝗd ambigunt ad argum̃tu uocare. ¶ S quia quattuor fac¬
cultatib disserendi omne artificiu ꝯtinet᷑ que dicendu ẽ que
ꝗb uti noueĩt argum̃tis ut cui potissim̃ discipline. locoꝵ. atq¬
argum̃toꝵ paretur ub̾tas cuident᷑ appareat. Quaituor gͥ facił¬

Expanded text:
argumenta quae cum sint necessaria, minime tamen audientibus approbantur. Nam si rei dubiae sit fides, cogendus est animus auditoris per ea quibus ipse acquiescit, ut conclusioni quoque quam nondum probat possit accedere. Quod si quae tantum necessaria sunt ac non probabilia, non probat ille qui judicat, necesse est ut ne illud is probabilibus ac necessariis argumentis antea demonstrantur, cognitaque et credita ad alterius rei de qua dubitatur fidem trahuntur, ut sunt speculationes, id est theoremata quae in geometria considerantur. Nam quae illic proponuntur talia non sunt, ut his sponte animus discentis accedat, ea si quid ambigunt ad argumentum vocari. Sed quia quatuor facultatibus disserendi omne artificium continetur, dicendum est, quae quibus uti noverit argumentis, ut cui potissimum disciplinae locorum paretur ubertas evidenter appareat. Quatuor igitur facul
Abbreviated transcription (Latin):
si animꝰ auditoris ꝓbet eisq ꝯsentiat. tñ possunt alus suꝑiori¬
b approbari. Et ille ꝗde quaꝵ nulla ꝓbõ õ. maxime ac principa¬
ies uocantur. qm̃ hus illas ncc̃e. est approbari. que ut demon¬
ꝓpoẽs cum fide̾ sui na ꝓpria gerant. non solũ alieno ad fide ñ
egeant adium̃to. ueꝵ cetĩs quoq ꝓbationis solent ẽẽ pͥncipui.
exalieno fide capiant. hec de monstrabilos ac minores postioresq

Expanded text:
si animus audientis probet eisque consentiat, tamen possunt aliis superioribus approbari. Et illae quidem quarum nulla probatio est, maximae ac principales vocantur, quod his illas necesse est approbari, quae ut demonpropositiones cum fidem sui natura propriam gerant, non solum alieno ad fidem non egent argumento, verum caeteris quoque probationis solent esse principium. EX ALIENO FIDEM CAPIANT, HAE DEMONSTRABILES AC MINORES POSTERIORESQUE
Abbreviated transcription (Latin):
bie faciens fide. sion u̾o̾ ide est argͦ ꝙ argum̃tatio. nã uis
sententie ratioq ea que ꝯcludr̃ oratione. cum aliꝗd ꝓbatur
ambiguu argum̃tu uocatur. ipsa uero argum̃ti elocutio
argum̃tatio dicitur. quo fit ut argum̃tu ꝗde u̾tus uł mẽs
argum̃tionis fit atq sententia. argum̃tatio uero arguͣ. ꝑ
orationez explicatio. Locus uero est sedes argͣ. uł ũn ad ꝓ¬

Expanded text:
on vero idem est argumentum et argumentatio: nam vis sententiae ratioque ea quae clauditur oratione cum aliquid probatur ambiguum, argumentum vocatur; ipsa vero argumenti elocutio, argumentatio dicitur. Quo fit ut argumentum quidem virtus, et mens argumentationis sit atque sententia; argumentatio vero, argumenti per orationem explicatio. Locus autem sedes est argumenti,
Abbreviated transcription (Latin):
tõq patefacta ẽ. hus eͥ ⁊ dicendi facultas ⁊ ĩuestigatio uitatis
auget᷑. Nlam ꝙ dyaleticos atq oratores locoꝵ iuuat agnitio.
orationi ꝑ inuẽtione copiam prestat. Quod u̾o ncͣcioꝵ doctna
locoꝵ phylosophis traditur. uiam quodã mõ uĩtatis illustret.
eruo magis ꝓuestiganda est runandaq ultius disciplina ea q̃¬
cum agͥtione ꝑcepta sit. usu atq excratatione firmanda. Magnũ cͥ
quantũ hac ꝯsideritõe querat᷑ que in artẽ redigit uim potestatẽq
pature. Si cehus actenꝰ. siũc de reliqs explicemꝰ.

Expanded text:
oque patefacta est. His enim et dicendi facultas et investigatio veritatis augetur. Nam quod dialecticos atque oratores locorum juvat agnitio, orationi per inventionem copiam praestat; quod vero necessariorum doctrinam locorum philosophis tradit, viam quodammodo veritatis illustrat. Quo magis pervestiganda est rimandaque ulterius disciplina, eaqcum agnitione percepta sit, usu atque exercitatione firmanda. Magnum enim quantum hac consideratione quaeratur quae in artem redigit vim et potestatem naturae. S
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e argum̃tationis effector. ht̃ ꝙ ex ꝓpositis locis possit assumere.
cum int̾ argum̃toꝵ ꝓbabiliu locos ncc̃ioꝵ quoq pͥncipia tradi¬
tio mixta ꝯtineat. Illa uo argum̃ta que nccĩa ꝗde sũt s ñ ꝓbaͣ.¬

Expanded text:
verae argumentationis effector, habet quod ex propositis locis sibi possit assumere. verae argumentationis effector, habet quod ex propositis locis sibi possit assumere. Cum inter argumentorum probabilium locos, necessariorum quoque principia traditio mixta contineat. Illa vero argumenta, quae necessari
Abbreviated transcription (Latin):
famulant᷑ que ft̃. ꝓbabile ac nccͣiu. ꝓbabile ac non nccium. Phy¬
losophus uero ademonstrator desola tm̃ u̾itate. ꝑtractat. atq ideo
siue fut ꝓbabilia siue ñ suit. nicħ refert mõdu sint nccĩa. hic
quide cdici recte supra monstrauimꝰ sophistis solis est atributa.
Topicoꝵ uo̾ intentio ẽ ium similiu argum̃toꝵ copiam d̾mon¬
strare. Demonstratis eͥ locis ex ꝗb ꝓbabilia argum̃ta trahunt᷑. ha¬
bundans ⁊ copiosa ncc̃e. est ut fiat matĩa disserendi. s qm̃ ut
supradictũ. ꝓbabiliu argum̃toꝵ alia sunt nccia. alia non nccͣia.¬
cum loci ꝓbabiliu argum̃toꝵ dñr. euenit. ut ncͣcioꝵ quoq doce¬
antur. Quo fit ut oratorib ꝗde ac dyaleticis ħ pͥncipałr facultas
paretur. scdõ uero loco phylosophis. Nam inquo ꝗde ꝓbabilia
bilia ac nccĩa docentur. phylosophice demonstratõi ministratur
ubtas. Non modogͥ dyaleticꝰ atq orator ueꝵ ⁊̃ demonstrator ac

Expanded text:
famulantur, quae sunt probabile ac necessarium, probabile ac non necessarium. Philosophus vero ac demonstrator de sola tantum veritate pertractat, atque sint probabilia sive non sint, nihil refert, dummodo sint necessaria. Hic quidem recte dici supra docuimus, sophisticis solet esse attributa. Topicorum intentio est verisimilium argumentorum copiam demonstrare. Designatis enim locis ex quibus probabilia argumenta ducuntur, abundans et copiosa necesse est fiat materia disserendi. Sed quoniam ut supra dictum cum loci probabilium argumentorum dicuntur, evenit ut necessariorum quoque doceantur; quo fit ut oratoribus quidem ac dialecticis haec principaliter facultas paretur, secundo vero loco philosophis. Nam in quo probabilia qubilia ac necessaria docentur, philosophicae demonstrationi ministratur ubertas. Non modo igitur dialecticus atque orator, verum etiam demonstrator, ac
Abbreviated transcription (Latin):
dit fi̾. Iste uero locus non ꝯuertitur ad destruendu. Nlam si ñ
faciat id ꝙ appositum est bonum. non dum manifestum si ipsum
bonum. slam bonum malo appositum. non ex necessitate totum
bonum facit. nec album nigro. ¶ Rursum siꝗd mag̃ ⁊ minus
magis neq minus bonum uł album dicetur. siam malum de
nullo magis uł minꝰ bonum. s magis malum uł minꝰ dicetur.
son ꝯu̾titur eiuz hic locus ad destruenduz. Multa emiz coꝵ q̃ nõ
dicuntur magis simpłr insunt. homo eniz non dicitur magis
⁊ muinus. s non pꝑ hoc sequitur non est homo. ¶ fodem aũt m̾

Expanded text:
dit fieri. Iste vero locus non convertitur ad destruendum, nam si non facit quod appositum est, bonum, nondum manifestum, si ipsum non bonum. Nam bonum malo appositum, non ex necessitate bonum totum facit, nec album nigro, nec dulce amaro. Rursum, si quid magis et minus magis et minus bonum vel album dicetur; nam malum de nullo magis, vel minus bonum, sed magis malum vel minus dicetur. Non convertitur autem hic locus ad destruendum, multa enim eorum quae non dicuntur magis, simpliciter insunt; nam homo non dicitur magis et minus, sed non propter hoc non est homo. Eodem aut
Abbreviated transcription (Latin):
plurb ros. disputaro uelud ex necessitato is dixent. ut ꝗ p̃uos
disputare. ¶ Amplius ⁊ ss ĩsͥ accdens posuit ut alteꝵ eo q. alteꝵ
sit nomen. quemadmodu ꝓdigus duudebat uoluptates. in ga¬
udium ⁊ iocunditatez. ⁊ letitiam. hec eniz omnia cuisde .i. uolup¬
tatis. nomina st̃. Si cigo aliꝗs gaudere ei ꝙ est letar ponet acci¬
abi inucem sex modis. ꝯtranetatez aute facunt quadrplieter.
gplexa oportet accipe ꝯtrana quolib modo utile fuerit e destru¬
enti ⁊ ꝯstruenti Fẽuoniam autem sex modis ꝯplectuntur pala¬

Expanded text:
essitate is dixerit. Ut si pravos disputare. Amplius, et si idem sibi accidens posuerit ut alterum, eo quod alterum sit nomen. Quemadmodum Prodicus dividebat voluptates in gaudium, et jucunditatem, et laetitiam, haec enim omnia ejusdem id est voluptatis nomina sunt; si ergo aliquis gaudere ei quod est laetari ponat accisibi invicem sex modis, contrarietatem autem faciunt quadrupliciter complexa, oportet accipere contraria quocunque modo utile fuerit et destruenti et construenti. Quod autem sex modis complectuntur, ma
Abbreviated transcription (Latin):
nestori ualde. ⁊ si hoc ꝗde meliori in peiorib. illud peiori in
meliorib. ut equils asino ⁊ simia homini.¶Et quod nobilius
eo quod minus tales ⁊ quod difficiluis. Magis eniz amamus
optimu. ut sl melior est homo ꝙͣ equus. ⁊optimus ho. opti¬
eligenda ꝙͣ que. non. ⁊ ad amicum magis agere uolumus
bene autem uiuo est ex artu̾stantia. ipsum autez iu̾o ncc̃iu. Aliqñ
autem meliori. non ⁊̃ magis cdigenda. Non eniz si meliora nccio
gendum. indigenti ncc̾us ⁊ circustantia. ¶ Est autez qñ existẽtib
necessarus alia quedam alia quedam ad instruuntur bonoꝵ. pene
autem fortasse magis eligendu quod necessarium est. melius tñ
passa est iustitia ad fortitudĩe Et si hoc ꝗde sine alio eligendum.
illud autem sine hoc. non ut potas sine peudentia non eligenda.
pandum grauiter ferentib. hoc magis eligendu. et cuius ab¬

Expanded text:
meliori in pejoribus, illud autem pejori in melioribus, ut equus asino, et simia homini. Et quod maxime insigne, eo quod minus tale. Et quod difficilius, magis enim amamus optimum. Ut si melior est homo quam equus, et optimus homo, optiiliora quam quae non. Et quae ad amicum agere malumus bene autem vivere est ex circumstantia, ipsum autem vivere necessarium. Aliquando autem meliora non etiam eligibiliora, non enim si meliora, necesgendum indigenti necessariis. Ex circumstantia autem est quando, existentibus necessariis, alia quaedam adjiciuntur bonorum. Fere autem fortasse eligibilius quod necessarium est, melius autem sustinet justitia ad fortitudinem. Et si hoc quidem sine illo eligendum, illud autem sine hoc non. Ut potestas sine prudentia non eligenda, epandi sunt moleste ferentes, hoc magis eligendum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
est habere: uł denominatinc ali aliqua specieꝵ dici ut si de aliquo
disciplina dicitur: et gramaticam habebit uł musicam. aut aliq̃
aliaꝵ disaplinaꝵ: ut denominatiue ab aliqua eaꝵ dicetur: ut g̃¬
maticus uł musicus si ergo aliꝗd ponitur. dictum agenere quol
moto: ut animam moueri. Considerandu si ẜ aliquam speꝵ motꝰ

Expanded text:
est, vel denominative ab aliqua specierum dici. Ut si de aliquo disciplina dicitur, et grammaticam habebit, aut musicam, aut aliquam aliarum disciplinarum, vel denominative ab aliqua earum dicetur, ut grammaticus, vel musicus; si igitur aliquid dictum a genere quoquo modo ut animam moveri, consider
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex. ¶ Rursum si scĩa opĩo. ⁊ stibile opinabile. ⁊ si uisꝰ
sensus. ⁊ iusibilo senibile. ¶Instantia qm̃ non ncc̃s est inhus
que sunt ad aliꝗd ꝯsequentiam neri q̃ admodu dictu est. Nam
sensibilo est scbile. sensus aͥ non est scĩa. Non tam̃ uera instan¬
tia uidetur eẽ. multi eniz dicunt non sensibiliu ed sc̃iam. ¶Am
plius ad ꝯtrariu non minus utile ꝙ dictum est. ut qm̃ sensibile
non est scibilo. neq en sensus scĩa. ¶ Rursum in ꝯuigaus et
casib. ⁊ int̾ĩmenti ⁊ ꝯstruenti. Dicuntur aute ꝯiugata hiꝰ ꝗde.
ut iusta. ⁊ iustus. ustitie. ⁊ fortia ⁊ fortis. fortitudini. Siłr aũt

Expanded text:
multiplum. Rursus, si scientia opinio, et scibile opinabile, et si visus sensus, et visibile sensibile. Instantia, quod non necesse est in iis quae sunt ad aliquid consequentiam fieri quemadmodum dictum est, nam sensibile scibile est, sensus autem non est scientia. Non tamen vera instantia videtur esse, multi enim non dicunt sen ad contrarium non minus utile quod dictum est, ut quod sensibile non est scibile, neque enim sensus scientia. Rursus in conjugatis et in casibus, et interimenti et construenti. Dicuntur autem conjugata hujusmodi, ut justa, et justus justitiae, et fortia, et fortis fortitudini. Similit
Abbreviated transcription (Latin):
se habet intelligere est. ¶ amplius. ex magis ⁊ minus. Et autez
cuisꝙ est magis uł minꝰ quattuor loci. unus ꝗdem si magis seq̃
magis. ut si uoluptas bonum. ⁊ magis uoluptas magis bonum.
⁊ si iniuriam facere malum. ⁊ magis iuiriam facõ mag̾ malũ.
utilis autem hic locus ad utrũq. slam si ꝯsequens est sb̃i incre¬
m̃to accidetitis increm̃tum quemadmodu dictum est. Manifestũ
autem qm̃ accidit. Si autem non seꝗtur. non accidit. hoc autez ex¬
inductione sum̃du. ¶Amplius. uno de duob dicto. si cui mag̃
messe uidetur non mest. nec cui minꝰ. et si cui minus mee̾ uidet᷑
mest. ⁊ cui magis. ¶ Rursum duob de uno dictis si ꝙ magis ur̃¬
inesse non mest. nec reliquum reliquo. aut si qd̾ minus uidetur
trib locis dictis dicebatur. siue emz unum. quod duob siłr inẽ¬

Expanded text:
itare. Amplius, ex magis et minus. Sunt autem ejus quod est magis loci quatuor. Unus quidem si magis sequitur magis, ut si voluptas bonum, et magis voluptas, magis bonum; et si injuriam facere malum, et magis injuriam facere, magis malum. Utilis autem ad utrumqmentum, accidentis incrementum, quemadmodum dictum est, manifestum quod accidit; si autem non sequatur, non accidit, hoc autem inductione sumendum. Alius, uno de duobus dicto, si cui magis videtur inesse non inest, nec cui minus, et si cui minus videtur inesse inest, et cui magis. Rursum, duobus de uno dictis, si quod magis vinesse non inest, nec reliquum reliquo, aut si quod minus videturtribus dictis locis dicebatur. Sive enim unum quoddam duobus simi