comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xi uiciis sũt. nõ uolũtariis spent dnm sibi re¬
tẽtiliari posse. si ueniã petant: sꝑent posse se cor¬
rigi. si p̃cepta seqnͣtur celestiũ saccõꝵ quib aͭ
informariur ad ĩnecentiã. aut reuctamur a cul¬
pa. Hee gͥ intͣ iordauẽ ciuitates seqñtes sũt.
ut ꝓpiciemꝰ nob̾ deũ. seqͣmur que iubet: uite¬
mus q̃ ꝓhibet. Si gͦ ꝓpiciande dĩnitatis am¬
bitio. seqñde p̃ceptoĩs obeditio. interdẽe p̃uaui¬
nomotheticen eiꝰ ꝓuidentiã. uł institutoꝵ obse¬
quio. uel int̾dc̃oꝵ declinatõe uenem̃. Qrͣtũ
superest qd̾ de morte sũmi sacdotis ait. qr usq
ad illud tp̃̃ erit in ciuitate refugii hoĩcida ule.
equitate alicuisꝰ examinis definita. Deuide ĩ cau¬
sis parib impar euentꝰ. Petant eĩ fĩ ut pꝰ hõici¬
de illiꝰ refugiũ seqñti die obiret magnꝰ sacdos.
Que a sũb iuncerto sũa. Ergo qr heres lutera:

Expanded text:
xi uitiis sunt non uoluntariis sperent dominum sibi rexi uitiis sunt non uoluntariis sperent dominum sibi reconciliari posse, si ueniam petant, sperent posse corrigi, si praecepta sequantur caelestium testamentorum, quibus aut informamur ad innocentiam aut reuocamur a culpa. haec igitur intra Iordanen ciuitates sequentes sunt, ut propitiemus nobis deum, sequamur quae iubet, uitemus quae prohibet. sit ergo propitiandae diuinitatis ambitio, sequendae praeceptionis oboeditio, interdictae praeuarinomotheticen eius prouidentiam uel institutorum obsequio uel interdictorum declinatione ueneremur. Quartum superest quod de morte summi sacerdotis ait: quia usque ad illud tempus erit in ciuitate refugii 1. homicida ille, aequitate alicuius examinis definita, dein in causis paribus inpar euentus; poterat enim fieri ut post homicidae illius refugium sequenti die obiret magnus sacerdos. quae autem sub incerto sententia? ergo quia haeret littera,
Abbreviated transcription (Latin):
me slliꝰ lex ẽ ciuitatis. Deinde si ꝑ fragilitatẽ
carnis et mundi illecebras ita m̃tẽ nr̃am for
sedulitate ꝓlis pccm̃ leuemiꝰ. Caritas eĩ młti¬
tudinẽ pcc̃oꝵ oꝑit. Qui gͦ ad imagunẽ dei eẽ
nõ potu̾it: sit ad plenitudinẽ caritatis. Illa ci¬
uitas culpam excludit. ħ solũ. Hec teniq lex
scd̾e aiuitatis. Diliges dñm tuũ ex coto corde
tuo. et ex tota aĩa tua. et ex tota u̾tute tua. S
ciuitatẽ. ut dĩne ptt̃atis formido te sobriũ fa¬
tiat. et inflectat metus. Et ħ lext̾cia. Dñm
deũ tuũ acorabis. et illi soli seriues. H ee igit᷑
p̃cipue u̾tutes. et ideo paucoꝵ nõ pluriũ supͣ
iordanẽ posite. ut expͥmas qiͣ imago archetypũ
diligas qrͣ filiꝰ pr̃em. adores qiͣ subditꝰ regem.
Qui aut̃ iordanẽ tnͣsierint. iordanis ã descẽsio
eor der̃ qui descend̾unt. gͦ ex illis suꝑiorib iuir¬
tutib ad ħ infiora idẽ in quib integritas. ca¬
que petantant. ut qui obuoxii delictis et infle¬

Expanded text:
 422 lex est. Deinde si per fragilitatem carnis et mundi illecebras ita mentem nostram formsedulitate prolis peccatum levemus. Charitas enim multitudinem peccatorum operit. qui ergo ad imaginem dei esse non potuerit sit ad plenitudinem caritatis. illa ciuitas culpam excludit. haec soluit. haec denique lex secundae ciuitatis: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tuciuitatem, ut diuinae potestatis formido te sobrium faciat et inflectat metus. et haec lex tertia: dominum deum tuum adorabis et ipsi soli seruies. haec igitur praecipuae uirtutes et ideo paucorum, non plurium supra Iordanen positae, ut exprimas quasi imago archetypum, diligas quasi filius patrem, adores quasi subditus regem. qui autem lordanen transierint — Iordanis autem descensio eorum dicitur —, qui descenderint ergo ex illis superioribus uirtutibus ad haec inferiora, id est in quibus integritas cai refugia quae petant. ut qui obnoxii delictis et infle
Abbreviated transcription (Latin):
tatis calĩpnniam. et religõis iniuriã. Plorauit
et effudit suꝑ se nõ corpꝰ. s ac̃am. Effudisset
eĩ corpꝰ: si carnalib atquieuisset. Deniq cum
morte dãpnaretur: exclamauit qͣ iudex teoꝵ
Nõ tmore mortis ꝑt̾tita. s arguẽtis censure
ptt̃ate p̃celsa. Susanna gͦ fugit scłm: et se deo
credidit. Ad illã arcẽ ciuitatis et̾ne fugiens

Expanded text:
tatis calumniam, religionis iniuriam plorauit tatis calumniam, religionis iniuriam plorauit et effudit super se non corpus, sed animam ; effudisset enim corpus, si carnalibus adquieuisset. denique cum morte damnaretur, exclamauit quasi iudex renon timore mortis percita, sed arguentis censurae potestate praecelsa. Susanna ergo fugit saeculum et se deo credidit ad illam arcem ciuitatis aeternae fugiens,
Abbreviated transcription (Latin):
fons uite. Huic fonti dicat aĩa mea: qñ ue¬
niã et apparebo añ faciẽ tuãꝰ fons eĩ ds̃ est.
S qui hunc fontẽ desid̾at: effundat suꝑse
aĩam suã. ut nicħ possessioni carnus relinqͥt.
s ubiq aĩa suꝑfiuat. Pulcre eã effudit susan¬
na. ut euaporare inea nõ possent corꝑis incen¬
dia: mortis formidĩes. uite cupiditates. Ettu¬
sa suꝑ ip̃am aĩa om̃e restrixit carnale desid̾iũ:
seculare studiũ Que etiam ꝓdigiosoꝵ senũ. et
ĩprudentiũ pb̃roꝵ potuit flãmas restringere:
nisi in hiis libidinuis ꝓfiuuiũ tedundasset. A
qͥb ꝓtent̾et cũ intentet calũpnia. si assensus
negaretur adult̾io: ingeruit susanna et
dixit. Angustie mͥ sunt utidiq. Si eĩ hec fe¬
cero morte et̾na ꝑibo: sinaut̃: nõ effugiam
manꝰ ut̃as. Melius tam̃ iudicauit crimã ꝙͣ
rauit cũm sibi de casta et pudica adult̾i iudi¬
tiũ uiuditarent. nd mortẽ deplorans. s casti¬

Expanded text:
fons uitae. huic fonti dicat anima mea: quando uefons uitae. huic fonti dicat anima mea: quando ueniam et parebo ante faciem tuam? fons enim deus est; sed qui hunc fontem desiderat effundat super se animam suam, ut nihil possessioni carnis relinquat, sed ubique anima superfluat. pulchre eam effudit Susanna, ut euaporare in eam non possent corporis incendia, mortis formidines, uitae cupiditates. effusa super ipsam anima omne restincxit carnale desiderium, saeculare studium. quae etiam prodigiosorum senum et inpudentium presbyterorum potuit flammas restinguere, nisi in his profluuium libidinis redundasset. a quibus cum intenderetur calumnia, si adsensus negaretur adulterio, ingemuit Susanna et dixit: angustiae mihi adsunt undique. si enim hoc fecero, morte aeterna peribo: sin autem, non effugiam manus uestras. melius tamen iudicauit crimen potrauit cum sibi de pudica et casta adulteri iudicium uindicarent, non mortem deplorans, sed casti
Abbreviated transcription (Latin):
male querũt. et ideo caim qr nõ accepat at̾o
prudentiã: male q̃ siuit: male exunt in cãpũ.
nũ eĩ sapĩe sacrificiũ. bona est hostia. fides. ⁊
om̃is uirtus. Deuiq sapĩa interfecit suas ho¬
stias. et iniscuit in craterẽ uinũ suũ: et ideo
ut insipiẽtib gẽtilib potũ fidei daret. ad cra-¬
terẽ suũ. et uccauit eos dicẽs. qui ẽ insipiẽs
deu̾tat ame. et gẽtib sensu dicit. Unite et
edite de meis panĩb. et bibite uinũ qd̃ miscui
uobis. Hoc cratere plato in suos libros tnͣsfe¬
cend̃ putauit: a cuiꝰ potu euccauit aĩas. s eas
explere nesciuit: qui potũ nõ fidei. s ꝑfidie
ministrauit.
ugiamꝰ huit. sicut fugit de prĩa scũs
iacob. Sciebat eĩ uerã prĩam eẽ suꝑi¬
orẽ. fugiamꝰ sicut cerui ad fontes aquaꝵ.
quẽ siciebat dd̾. siciat et aĩa nr̃a. Quis est
ille fons: Audi dicentẽ. Qm̃ apud te est

Expanded text:
male quaerunt. et ideo Cain, quia non acceperat a deo male quaerunt. et ideo Cain, quia non acceperat a deo prudnum enim sapientiae sacrificium, bona est hostia fides, et omnis virtus. Denique sapientia interfecit suas hostias, et miscuit in craterem vinum suum. Et ideo ut insipientibus gentilibus potum fidei daret, ad craterem suum convocavit eos dicens: Qui est insipiens, divertat ad me . Et egentibus sensu dixit: Venite et edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis . De hoc cratere Plato in suos libros transferendum putauit, ad cuius potum euocauit animas, sed eas explere nesciuit, qui potum non fidei, sed perfidiae ministrabat. Fugiamus ergo hinc, sicut fugit de patria sanctus Iacob; sciebat enim ueram patriam esse superiorem. fugiamus sicut cerui ad fontes aquarum: quos sitiebat Dauid sitiat et nostra anima. quis est ille fons? audi dicentem: quoniam apud t e
Abbreviated transcription (Latin):
nature grãm p̃tulisse cultoĩs labori. Et ⁊ f̾iauit
esau dicẽs. Iuste uocatũ est nom̃ eiꝰ iacob: supplã¬
tauit eĩ me iam bis. ⁊ p̾geĩta mea accepit. S
forte ditas in quo moram fecit: qui ad uenatõm
a pre missus est: S ⁊sidera qr et pr ꝓnũciauit
qr ꝑatum hr̃e nõ posset. qd̃ sp̾itałr petebatur: et
sceo deficiebat ingenio. uł diligẽtie sb̃sidiũ ut
adiung̾et exigebat. Cełitatis qͦ admonet qͥ ait.
Cape arcũ et sagitam. Accipit tam̃ et diligẽcie
fructũ: qr agnoscit suꝑiꝰ ẽẽ ingenii mnurꝰ. Nec
ĩnu̾to domesticos cibos detulit. qui de domestici
seminis sui sapĩe sibi atqͥsiuit copulã. Bona
aut̃ diligentia cũ sapĩa: et inuentio cũ ingẽio
deambulabat in campo. ĩmo abalienabatur. ⁊
nos pͦ sapĩe copulemur. et sic exeamꝰ in cãpũ
q̃rere. et inuẽire cupiẽtes. Multi eĩ sine sapĩa

Expanded text:
naturae gratiam praetulisse cultionis labori. et confirmauit naturae gratiam praetulisse cultionis labori. et confirmauit Esau dicens : iuste uocatum est nomen illius Iacob; subplantauit enim me iam bis et primogenita mea accepit. Sed forte dicas: in quo moram fecit qui ad uenationem a patre missus est ? sed considera quia et pater pronuntiauit quia paratum habere non posset quod spiritaliter petebatur. et ideo quia deficiebatur ingenio uel diligentiae subsidium ut adiungeret exigebat. celeritatis quoque admonet, qui ait: cape arcum et sagittam. accipit tamen et diligentiae fructum qui agnoscit superius esse ingenii munus. nec inmerito domesticos cibos detulit. qui de domesticis seminis sui sapientiae sibi adquisiuit copulam. bona autem diligentia cum sapientia et inuentio cum ingenio est deambulabat in campo, immo abalienabatur. et nos primo sapientiae copulemur et sic exeamus in campum quaerere et inuenire cupientes. multi enim sine sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit homo: s in oĩ uerbo dei. Talẽ cibũ q̃rebat
ysaac. Talẽ cibũ esuriẽbat petrus: qñ uidit credi¬
turi gentilis ppłi misfia. Esau p̃sto nõ habuit ci¬
bũ spiritał. et uelccioris ingenii. Dũ ille uenat᷑
et q̃rit. et p̃durũ atq agrestẽ sermonẽ suggerete
ꝑat p̃uenit iacob celeri inuentione et initi. et
ꝓpe domestica responsione suaue u̾bũ ministnͣs
ꝙ eũ mulc̾et acdełcaret. Unde mitatus pr̃ait. Qͥd
est hoc ꝙ tam cito inuenisti fili: Respondit iacob.
ꝙ tradidit dñs ds̃ tuus in manꝰ meas. Prima dif.¬
finitio inint̾regatione est Scda responsio. Plena gͥ
om̃ia repperiens pr̃ q̃ erant uel ingenii uel diligẽ¬
tie diffinictoĩs ꝯsũmatõm ⁊clusit dicẽs. Ette odor
tilitatis ingeniũ et culture diligentiã tp̃alem.
Meritoq ineo est plenituto: cui utrũq nõ deest.
simł cũ acdiderit. quẽ benedixit dũs: udetur

Expanded text:
uiuit homo, sed in omni uerbo dei; talem cibum quaerebat uiuit homo, sed in omni uerbo dei; talem cibum quaerebat Isaac, talem cibum esuriebat Petrus, quando uidit credituri gentilis populi mysteria - Esau praesto non habuit cibum spiritalis et uelocioris ingenii. dum ille uenatur et quaerit et praedurum atque agrestem sermonem suggerere parat, praeuenit Iacob celeri inuentione et miti et prope domestica responsione suaue uerbum ministrans, quo eum mulceret et delectaret. unde miratus pater ait: quid est hoc, quod tam cito inuenisti, fili? respondit Iacob: quod tradidit dominus deus tuus in manus meas. prima definitio in interrogatione est, secunda in responso. plena igitur omnia repperiens pater quae erant uel ingenii uel diligentiae definitionis consummatione conclusit dicens: ecce odor tilitatis ingenium et culturae diligentiam temporalem meritoque in eo est plenitudo, cui utrumque non deest. simul cum addiderit: quem benedixit dominus, uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eluetatẽ: paritura ante expectauit ingenii
cełitate pattus feta sapĩe. Deniq et de aliis hebreiᷤ
młrib hẽs. qr hebree prius parturiũt ꝙͣ ueniant
obstetrices. eo ꝙ aĩe iustoꝵ nõ expectent artes et
disciplinas. pp̃ inuentionũ gn̾ã. nec requitant ad¬
ium̃ta gñandi. s sponte partus suos fundant. expͤ¬
tatõm p̃ueniant. Nec munꝰ ĩpiget ad ĩueniend̾. ꝙͣ
ad exeqñd̾̃ iacob. Cui cũ m̃r dixisses. ut interfer¬
ret pr̃i escas: de finitionũ gn̾a suppetisse cernimus.
Nam et cito inuenit. et inuentoꝵ suoꝵ auctorem
testificatus est deũ: in quo et diligencis palma
et ingenii sg̃atur ub̃tas. Prima gͦ definitio in in¬
uentione: qd̵ inuenitur q̃ritur. et qd̃ q̃ritur tp̃is
est. Qd̃ tp̃is est: utiq diligentie est. Ingenium
ture ingenuũ Ergo nature est inuentio diligẽtie
fertur. Querenti gͥ pr̃i cibũ u̾bi nõ eĩ in solo pane

Expanded text:
tatis ebrietatem, paritura ante expectatum ingenii tatis ebrietatem, paritura ante expectatum ingenii celeritate partus, feta sapientiae. denique et de aliis Hebraeis mulieribus habes quia Hebraeae prius pariunt quam ueniant obstetrices, eo quod animae iustorum non expectent artes et disciplinas propter inuentionum genera nec requirant adiumenta generandi, sed sponte partus suos fundant expectationemque praeueniant. Nec minus inpiger ad inueniendum quam ad exsequendum Iacob, cui cum mater dixisset ut inferret patri escas, definitionum genera suppetisse cernimus. nam et cito inuenit et inuentorum suorum auctorem testificatus est deum, in quo et diligentiae palma et ingenii significatur ubertas. prima ergo definitio in inuentione. quod inuenitur quaeritur et quod quaeritur temporis est et quod temporis est utique diligentiturae. ingenium ergo naturae est, inuentio diligentiae: fertur. quaerenti igitur patri cibum uerbi - non enim in solo pane
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾iuit eũ młr que usq iupharisei domũ ing̾ssa ĩ
q̃ua xp̃c retũbebat. in pedes eiꝰ supereffudit unguẽ.
tũ. Nõ p̾t̾eamꝰ discipline alicuiꝰ ꝓfectũ sic̃ ⁊̃ ioseph
a deũ festinabat locũ in quo pascebant oues. et
cũ iã cognouisset q indotham sũt: ꝑrexit eo.
S g̃abatur ã illo u̾bo dothaim. defcũs idoneus .l.
uanarũ opĩonũ defcũs. nõ medioctis: s ꝑfc̃us.
et plenꝰ. in quo ꝓfc̃us est aĩe. Sapiẽs eĩ qũ mi¬
nuit: addit. Deficiũt eĩ seculares opĩones: q̃ muli¬
etib infirmis ⁊pantur. uñ pulcre quo ostend̾et᷑
sara adꝑfcm̃ uonisse ut gn̾aret risũ et leticiã:
defecerunt inquit sare sieri nuiliebria. Bona gͦ
defcĩo cupiditatũ. deftĩo uanitatis: qr u̾itatis᷑
adiestio est. uñ et scũs ait. Defecit in salutari
tuo aĩa mea. Paritura eteĩ erat q̃ ⁊cesserat et ppo¬
miserat deus: parituta leticiã et sobriã illã iccũdi¬

Expanded text:
illa mulier quae usque in pharisaei domum ingressa, in qua Christus recumbebat, in pedes ejus superfudit unguentum. 47. Non praetereamus disciplinae alicujus profectum, sicut etiam Joseph ad eum festinabat locum, in quo pascebant oves; et cum cognovisset quia in Dothaim sunt, perrexit eo. Significatur autem illo verbo Dothaim defectus idoneus, id est, vanarum opinionum defectus non mediocris, sed perfectus et plenus, in quo profectus est animae. sapiens enim quando minuit addit; deficiunt enim saeculares opiniones, quae mulieribus infirmis comparantur. unde pulchre, quo ostenderetur Sarra ad profectum uenisse, ut generaret risum et laetitiam, defecerunt inquit Sarrae fieri muliebria. bona ergo defectio cupiditatum, defectio uanitatis, quia ueritatis adiectio est. unde et sanctus ait: defecit in salutare tuum anima mea. paritura etenim erat quem concesserat eoque et promiserat deus, paritura laetitiam et sobriam illam iocundi
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quia bĩ quoꝵ tecta sũt pcc̃a.
ed qui fugit uelccit̾ fugiat: ne cõphen¬
datur. uelocit̃ dep̃detur hũt mundũ
ut hebreus egiptũ. Qui parturit pariat. ne o¬
et fugiat nõ qͣł lactentẽ ferẽs: s qͣl expeditũ.

Expanded text:
est quia beati quorum tecta sunt peccata. Sed qui fugit uelociter fugiat, ne conprehendatur, uelociter depraedetur hunc mundum ut Hebraeus Aegyptum. qui parturit pariat. ne oet fugiat non quasi lactantem ferens, sed quasi expeditum,
Abbreviated transcription (Latin):
ge tamꝙͣ furiosam dñam: q̃ si cõp̾hend̾it: nͨ die
nec nocłe requiesc̾e sinit. Exagitat: urit. ĩcen¬
dit: fuge auariciã: ne te iut̾itus rp̃hendat.
fuge ꝑfidiam: ue te suis inuoluat tetib. uñ
et dñs ait. Cũ aut̃ uos ꝑseqñtur inciuitatẽ
istã: fugite iualiã Arñ dico uobis nõ ⁊sũma

Expanded text:
ge tamquam furiosam dominam, quae si conprehenderit, nec die ge tamquam furiosam dominam, quae si conprehenderit, nec die nec nocte requiescere sinit, exagitat, urit, incendit. fuge auaritiam, ne te interius conprehendat. fuge perfidiam, ne te suis inuoluat retibus. unde et dominus ait: cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. amen dico uobis
Abbreviated transcription (Latin):
in omnẽ plenitudinẽ dei. Caput est oĩm xp̃c. ex
ne ⁊iungitur. increm̃tũ sibi edificatõm carita.¬
tis accipiẽs. Hoc est gͥ u̾bũ qd̾ suꝑeminet inil¬
liꝰ arche testimomii edificatõm dicit ei. Imittes
ĩn archam testimorui q̃ cũq dabo tibi: et facies
ĩnotescam tibi inde: et leqrͣ tibi desuꝑ. Hoc est
itte ubi supͣ celos est. ubi apud prẽm ẽ: inde
tibi leqͣr. Accedamꝰ itaq fidei suffragio sb̃tu¬
xi. et eius renugiis eleuati. ad illam sedẽ gr̃e
fugietes hoc seculũ et eiꝰ ⁊tagions̃. Hoc ẽ autẽ
fugere. abstiu̾e a pot̃is ad similitudinẽ dei. for¬
est. hco est gͥ similẽ ẽẽ dei. hr̃e iusticiã hr̃e
sapĩam et inuirtute ẽẽ ꝑfcm. Deus enĩ sine
p̃to: et ideo qui pccm̃ fugit. ad imaginẽ ẽ dei.
sis est gͥ dubiũc ꝙ is qui a pcc̃o abstinet. fugit.
Uñet apꝰ clamat. fugite fornicatõm Osecũtur
eĩ nos prc̃oꝵ illetebre: ꝑsequit᷑ libido. S tu fu¬

Expanded text:
in omnem plenitudinem dei. caput est enim omnium Chne coniungitur incrementum sui aedificatione caritatis accipiens. hoc est igitur uerbum. quod supereminlius arcae testimonii aedificatione dicit: et inmittes in arcam testimonia quaecumque dabo tibi et facies e dabo, et innotescam tibi inde et loquar tibi desuper, hoc est: inde ubi supra caelos est, ubi apud patrem est, inde tibi loquar. Accedamus itaque fidei suffragio subnixi et eius remigiis eleuati ad illam sedem gratiae, fugientes hoc saeculum et eius contagionem. hoc est autem fugere: abstinere a peccatis, ad similitudinem et est. hoc est igitur similem esse dei, habere iustitiam, habere sapientiam et uirtute esse perfectum. deus enim sine peccato, et ideo qui peccatum fugit ad imaginem est dei. non est igitur dubium quod is qui a peccato abstinet fugit. unde et apostolus clamat: fugite fornicationem. persequuntur enim nos peccatorum inlecebrae, persequitur libido: sed tu fu
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝙͣ uulgatis. aut scd̃m axtẽ utit᷑ u̾bis.
Talis gͦ inquit nobis decebat pͥnceps et sac¬
tos. Iustus. scũs. ĩnccens. ĩmaculatꝰ. segre¬
gatus apcc̃orib: et excelsior celis fcũs. Hoc
est gͥ u̾bũ dei in quo ẽ magnũ sac̾dotiũ. cuiꝰ
moyses inillo uestim̃to pͥncipis sac̾dotũ in¬
dum̃ta describit intelligibilia. ꝙ ũtute sua in¬
duit mundũ et tamꝙͣ eo amistu fulget in
corporis susceptõm. et uen̾abilẽ caritatem.

Expanded text:
magis quam uulgatis aut secundum artem utitur uerbis. talis ergo inquit nobis decebat princeps, sacerdos, iustus, sanctus, innocens, inmaculatus, segregatus a peccatoribus et excelsior caelisest uerbum dei, in quo est magnum sacerdotium, cuius Moyses in illo uestimento principis sacerdotum indumenta describit intellegibilia, quod uirtute sua induit mundum et tamquam eo amictus fulget in corporis susceptione
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ãm creature. ut m̃tẽ ipsam dĩnis in formaret
p̃ceptis. et sapĩe instruec disciplinis. qͥb et ca¬
u̾enda p̃nost̾et. et eligenda cognosc̾et. Mens gͥ
recta rõne tenẽs disciplinã sapĩẽ. ut dĩna et
hũana cognoscat: eruditur in lege ꝑ ꝙͣ discit.
quas sibi subici debeat passiones. Passionũ Ã
uelut duces sũt n᷑alis dełtatio et dolor. qs̃ secũ¬
tur cet̾e. Ille eĩ ⁊plectũtur uniu̾sas. quoꝵ utͦq

Expanded text:
gratiam creaturae, ut mentem ipsam divinis informaret gratiam creaturae, ut mentem ipsam divinis informaret ceptis et sapientiae instrueret disciplinis, quibus et cauenda nosceret et eligenda cognosceret. mens igitur recta ratione tenens disciplinam sapientiae, ut diuina et humana cognoscat, eruditur in lege, per quam discit quas sibi subicere debeat passiones. Passionum autem uelut duces sunt naturales delectatio et dolor, quas secuntur ceterae. illae enim conplectuntur uniuersas, quarum utraque
Abbreviated transcription (Latin):
hostisi etat circũ flsione uallata. unde sñ ma¬
ximo ꝑicilo nõ facile potuisset deferti. Itaq ait.
Quis michi potũ dabit de lacu qui est inbethleẽ
ad portam: Et cũ eẽnt repti tres uiri. qͥ hostuĩ
castra p̃cident et defrent a quã. quã sũmo desid̾io
desid̾asset. ꝯgnoscẽs ꝙ ꝑiculo alieno aqͥ sibi ea¬
dẽ ⁊stitisset: ꝓfudit illã dño. ne sangumẽ illoꝵ
qui eam detulerant bibere uid̾etur. Ꝙ res ui
tati resistat. Hũanũ itaq passus est dauid: ut
temedio. dũ uiros qui erubuerint desiderium
in suo desiderio alienũ ꝑiculũ. et aquã dubie sor¬
tis p̃cio q̃fitã sanguini ⁊pauit. Simł qͣi rep̃ssa
mere qd̃ iis grauisi passionũ. et feruorẽ om̃
cupiditatis fiagnͣtissime refrenare. refrig̾are.
Deriuare alios motus. et tecte rõnis tractatõs
despuere passiones.
tẽĩ cũ deus hoĩem estitet. ineo mores
hoĩs eiꝰ iugore ac pic̃ate reg̾etur. Adiunxit ad

Expanded text:
hostium erat circumfusione uallata, unde sine maximo periculo non facile potuisset deferri. itaque ait: quis mihi potum dabit de lacu, qui est in Bethleem ad portam? et cum essent reperti tres uiri, qui hostium castra praeciderent et deferrent aquam, quam summo desiderio desiderasset, cognoscens quod periculo alieno aqua sibi eadem constitisset profudit illam domino, ne sanguinem illorum qui eam detulerant bibere uideretur. quae restati resistat. humanum itaque passus est Dauid, ut remedio. dum laudo uiros, qui erubuerunt desiderium in suo desiderio alienum periculum et aquam dubiae sortis pretio quaesitam sanguini comparauit. simul quasi repressa mere quamuis grauium passionum et feruorem omnem cupiditatis flagrantissimae refrigerare, deriuare alio motus et rectae rationis tractatione despuere passiones. Etenim cum Deus hominem constitueret, et in eo mores hominis, ejus vigore ac potestate regerentur. Adjunxit ad
Abbreviated transcription (Latin):
estimatur. Oꝑatorẽq oꝑa sua ꝓdũt. ut int̾elli¬
grãm. et affectũ nr̃m excitat. ut eiꝰ simꝰ cuꝑidi¬
ores: qui tantã nob̃ falrice husꝰ uideatur con¬
tulisse pulcritudinẽ. Terciꝰ ordo ẽ regał ꝓcc̃atis
⁊tẽplatio: ut subiciamur regi. si nõ defermus
tamꝙͣ parenti. Metu eĩ p̃sidẽtis płirq fit obe¬
diens ptc̃ati. qui sit salutis ingͣtus. ut nc̃cita¬
tẽ sobrietatis agnostat: qui noluit ac neqͥuit
gr̃am pietatis agnosce. Corugit gͦ nc̃ctas: ꝙ̃
pietas ꝓuocare debuerat
ce sunt tres ciuitates trans iordanẽ ꝑfcĩori
prudentie ad refugiũ date. ut pͦ cułpã fu¬
giamꝰ inductione aĩ confornis ad imaginẽ
dei. Ita eĩ creati sumꝰ dñte deo. faciamꝰ hõiem¬

Expanded text:
aestimatur operatoremque opera sua produnt, ut intelleaestimatur operatoremque opera sua produnt, ut intellegratiam et affectum nostrum excitat, ut eius simus cupidiores qui tantam nobis fabricae huius uideatur contulisse pulchritudinem. tertius ordo est regalis potestatis contemplatio, ut subiciamur regi, si non deferimus tamquam parenti. metu enim praesidentis plerumque fit oboediens potestati qui est salutis ingratus, ut necessitatem sobrietatis agnoscat qui noluit ac nequiuit gratiam pietatis agnoscere. corrigit ergo necessitas quem pietas prouocare debuerat. Hae sunt tres ciuitates trans Iordanen perfectiori prudentiae ad refugium datae, ut primo culpam fugiamus inductione animi conformes ad imaginem dei. ita enim creati sumus dice
Abbreviated transcription (Latin):
uendidilarione si ꝑfcãm uelit hr̃e securitatẽ
dei ubi est fons sapiẽ. uude ꝓ morte iite et̾ne
hauriat potũ ĩmortalẽ. Scd̾m est remediũ.
ut qui nõ pot̃ ceguitõm boni illiꝰ p̃libare. et
tardior uel ingenio est. uł fidei rp̾hensione:
quõ uelcci m̃tis uigore. atq ingẽti acunu̾e
ad rgitoĩs sũma ⁊tenditur. saltẽ opera dnũ
rsid̾et. atq ex hiis q̃ fcã sũt tanti contẽplent᷑
oꝑis auctorẽ. Qũo exhiis bonis que sunt in
rstitutione utiꝰ creature boua eteĩ ualde. sic dñs
dixit. bonũ illud sũmũ atq et̾nũ xp̃henditur.
Qui ordo rerũ: Que disciplina: Que gracia:
Nõne hiis qmͣus tardũ ingeniũ dilig̾e auc¬
torẽ suũ ꝓuocat: Etẽi si ꝑentes qr nos genri¬
erũt amamus: qnͣto magis dilig̾e debemus
creatorẽ ꝑentũ. auctorẽq nr̃m: Ergo oꝑatoria
uirtus dei et si nõ uidetur: tam̃ ex sus oꝑib

Expanded text:
conperendinatione, si perfectam uelit habere securitatem, conperendinatione, si perfectam uelit habere securitatem, dei, ubi est fons sapientiae, unde pro morte uitae aeternae hauriat potum inmortalem. secundum est remedium, ut qui non potest cognitionem boni illius praelibare et tardior uel ingenio est uel fidei conprehensione, quoniam ueloci mentis uigore atque ingenii acumine ad cognitionis summa contenditur, saltem opera domini consideret atque ex his quae facta sunt tanti contempletur operis auctorem, quoniam ex his bonis, quae sunt in constitutione istius creaturae — bona enim ualde, sicut dominus dixit, — bonum illud summum atque aeternum conprehenditur. qui ordo rerum, quae disciplina, quae gratia? nonne his quamuis tardum ingenium diligere auctorem suum prouocatur? etenim si parentes, quia nos genuerunt, amamus, quanto magis diligere debemus creatorem parentum auctoremque nostrum! ergo operatoria uirtus dei. etsi non uidetur, tamen ex suis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
Hec gͥ ciuitas est uelut mectopolis: cui adia¬
cent alie qͦ ciuitates leuitaꝵ. Scd̾a est csuitas
consid̾atio dĩne oꝑatoĩs. qͣ creatus est mundꝰ.
Tercia ciuitas ⁊templatio pit̃atis regie: et
maiestatis et̾ne. Quarta ciuitas ꝓpiciatoĩs
dĩne ⁊tuitus. Qͥnta ciuitas: legis dĩne ⁊tẽ¬
platio. q̃ p̃cipit quid faciend̾ sit. Sexta qͦ ci¬
uitas portio legis que p̃scribit quid nõ fa¬
ciend̾ sit. Qnͣta hũndantia dĩne mĩe. qnͣte¬
dĩcie pietatis eiꝰ: ut singłoꝵ studia fragili¬
tatesq humane condõnus consid̾a̾ns. quib
et inuiti ac reluctantes ad culpã ducinir. et
nõ uolurtaria delicta iusti illecẽbris freqñter
rmictimꝰ. diu̾sa nobis refugia ꝓpon̾et. sex uideł
ur̃biũ: ut quo nu̾o mundꝰ formatus ẽ. ecdem
nũo adu̾sus mundana uicia. et seculi hꝰ nau¬
fragia. remediũ ꝓuid̾etur. Primũ gͥ remediũ
ut si boni ꝓpositi uiro culpa irrepsit: is sine ulla

Expanded text:
 ciuitas uelut metropolis, cui adiacent aliae quinque ciuitates Leuitarum. secunda est ciuitas consideratio diuinae operationis, qua creatus est mundus. tertia ciuitas est contemplatio potestatis regiae et maiestatis aeternae. quarta ciuitas propitiationis diuinae contuitus. quinta ciuitas legis diuinae contemplatio, quae praecipit quid faciendum sit. sexta quoque ciuitas portio legis, quae praescribit quid non faciendum sit. quanta abundantia diuinae miseiae pietatis eius, ut singulorum studia fragilitatesque humanae condicionis considerans, quibus et inuiti ac reluctantes ad culpam ducimur et non uoluntaria delicta uicti inlecebris frequenter committimus, diuersa nobis refugia proponeret, sex uidelicet urbium, ut quo numero mundus formatus est; eodem numero aduersus mundana uitia et saeculi huius naufragia remedium prouideretur! Primum igitur remedium, ut si cui boni propositi uiro culpa inrepsit, is sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
tus sibi aꝑiret uiam. fuga illa erat trames in¬
accentie. uirtutis uia: pietatis assũptio. Au¬
deo dic̾e. sic fugit et ionas iu charsis. nõ corꝑis
fuga s m̃tis astensione: qui usq ascendit adxͥ¬

Expanded text:
tus sibi aperiret uiam. fuga illa erat trames intus sibi aperiret uiam. fuga illa erat trames innocentiae, uirtutis uia, pietatis adsumptio. audeo dicere sic fugit et Ionas in Tharsis non corporis fuga, sed mentis ascensione, qui usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
solliatudĩe. nõ thesanti cõtẽpłore. nõ uite hꝰ
cupiditate: s directa aĩ iritentione festinet ad
głam tegni celestis. ꝓperet ad coronã. nec ter¬
tenoꝵ ⁊tuitu a sui corporis passione reuocet᷑.
fuga gͦ mors est. uel celebrata uel adũbrata
⁊ forte illas expͥmit refugii legituni ciuita¬
tes. uc ⁊ fugiamꝰ ad u̾tutũ culmina qͣs ꝓ p̃¬
miis bono fen̾atori alibi dispensat dicẽs. Qͥa
decẽ ciuitates. Lexqͥnq nouit ciuitates. S ꝙr
eĩ hec est fuga. fuge ã facie pct̃i Sic fugir
iacob matre suadente. Dix eĩ rebrecta Exur¬
gens uade in mesopotanuã. Sic fugit et moy¬
ses afacie regis pharao. ne cũ aula regia coinqui¬
naret. ne itretret poͣ. Deniq p̃ciosiꝰ egipti diui¬
a facie regis saul a facie absalon. Deniq fugi¬
ens addebat itcretãta pietatis. qui et insidia¬
tori peꝑcit: et parricite salutẽ rogauit. Sic fu¬
git et ppłs hebreoꝵ. ut fides eiꝰ et uita int̾ fuic¬

Expanded text:
sollicitudine, non thensauri contemplatione, non uitae istius cupiditate, sed directa animi intentione festinet ad gloriam regni caelestis, properet ad coronam nec terrenorum contuitu a sui corporis passione reuocetur. Fuga ergo mors est uel celebrata vel adumbrata. et forte illas exprimit refugii legitimi ciuitates, ut fugiamus ad uirtutum culmina, quas pro praemiis bono faeneratori alibi dispensat dicens: quia decem ciuitates. lex VI nouit ciuitates: sed quia enim haec fuga est fugere a facie peccati. sic fugit Iacob matre suadente; dixit enim Rebecca: exsurgens fuge in Mesopotamiam. sic fugit et Moyses a facie regis Pharao, ne eum aula regia coinquinaret, ne inretiret potentia. denique pretiosius Aegypti diuia facie regis Saul, a facie Abessalom. denique fugiens addebat incrementa pietatis. qui et insidiatori pepercit et parricidae salutem rogauit. sic fugit populus Hebraeorum, ut fides eius et uita inter fluc
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ: pꝰ mortẽ gr̃a. Mortui gͦ scło sumꝰ.
Quid adhuc de seculo deterurmꝰ: Mortui sumꝰ
uitam. s xp̃i uitam uiuitnꝰ: uitam ĩnocentie. ui¬
tam tastimonie. uitam simplicitatis. oĩmq uir¬
tutũ. Cũ gͦ resurreximꝰ. in ip̃o uiuamꝰ. in ip̃o ascẽ¬
damꝰ. ut serpens caltaneũ nr̃m qd̾ uuln̾et in t̾¬
renis inueĩre nõ possit fugiamꝰ huic. Potes
aĩo fugere: et si retiru̾s corꝑe. Potes et hic ẽẽ. ⁊
si ad ip̃m confugias. Est eĩ refugũ et uirtꝰ. Cui
dicit dd̾. Ad te ꝯfugi. et nõ sũ deceptꝰ. Etgo qr ds̃
refugiũ. ds̃ ã in celos. et supͣ celos: utiq hĩt illo
fugiend̃ est. uͥ pax. ubi requies ab oꝑib. ubi epu¬
lemur sabbatum magnũ. sicut dixit moyses:
Et etũt sallata t̾re uob esce. Epulatoriũ eĩ et ple¬
nũ iccunditatis et tnͣquillitatis ẽ. requiescere
in deo: et elꝰ dełcom uidere.
Nui gͥ ⁊ fugimꝰ ad deũ: ad mund̾ reu̾temur:
Qui pcc̃o mortui sumꝰ: pcc̃m repetemus:

Expanded text:
mortem, post mortem gratia. mortui ergo saeculo sumus: quid adhuc de saeculo decernimus ? mortui sumus uitam, sed Christi uitam uiuimus, uitam innocentiae, uitam castimoniae, uitam simplicitatis omniumque uirtutum. cum Christo resurreximus, in ipso uiuamus, in ipso ascendamus, ut serpens calcaneum nostrum quod uulneret in terris repperire non possit. Fugiamus hinc. potes animo fugere, etsi retineris corpore. potes et hic esse et si ad ipsum confugias. est enim refugium et uirtus, cui dicit Dauid: ad t e con fu g i et non sum deceptus. ergo quia deus refugium, deus autem in caelo et supra caelos, utique hinc illo fugiendum est, ubi pax, ubi requies ab operibus, ubi epulemur sabbatum magnum, sicut dixit Moyses : et erunt sabbata terrae uobis escae. epulatorium enim et plenum iocunditatis et tranquillitatis est requiescere in deo et eius delectationem uidere. qui ergo confugimus ad deum ad mundum reuertemur, qui peccato mortui sumus peccata r
Abbreviated transcription (Latin):
gemina est. naturalis et scripta. Naturalis in
corde: scripta in tabulis. Qm̃s gͦ sub lege: s
nͣli. S nõ est oĩm. ut unꝰquisq sibi sit lex. Ille
ã sibi lex eit: qui facit sponte que legis sunt.
et in corde suo scriptũ legis opꝰ ondit. Habes q̃
boua legis sint. que tam̃ nõ solũ scire uel audi¬
re ꝑfunctorie: s ⁊̃ fac̾e debemꝰ. Nlõ es auditores
legis iusti sũt apud deũ: s fc̃ores legis iusti

Expanded text:
gemina est, naturalis, et scripta. Naturalis in corde: scripta in tabulis. Omnes ergo sub lege, sed naturali. Sed non est omnium ut unusquisque sibi sit lex. Ille autem sibi lex est, qui facit sponte quae legis sunt, et in cobona legis sint, quae tamen non solum scire uel audire perfunctorie, sed etiam facere debemus; non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nũ. Quia alii tp̃ales õs sũb pcc̃o: hic a̾ in p̃¬
uaricabile ht̃ sacertotiũ. Om̃s sub morte: hic
bat. Resta est elccutio. siquid̃ et apud eos qui
u̾boꝵ et elocutionũ delictũ hũerũt. hiꝰ inue¬
nitur dũte alio. locũ editiorẽ ꝙͣ uictorib dete

Expanded text:
ternum, quia alii temporales omnes sub peccato, hic autem inpraeuaricabile habet sacerdotium. omnes sub morte, hic bat. recta est elocutio, siquidem apud eos qui uerborum et elocutionum dilectum habuerunt, huiusmodi inuenitur dicente aliquo: locum editiorem quam uictoribus de
Abbreviated transcription (Latin):
ob modis a deo recedit᷑ ita duob modis
a dõ apostate hõies fuĩt. Nã unꝰ qͥsq a cõ¬
ditore suo aut fide recedit aut oꝑe. Sicut
gꝰ qui fide recedit apostata ẽ. ita qui ad
ꝑu̾sũ opꝰ ꝙ deserit redit. ab oĩpotẽte dõ
apostata absq ulsa dubietate deputabit᷑¬
se ꝓ fide ꝑcipiẽda fiant. sic̃ corneliꝰ ante
ꝓ bonis oꝑib m̾uit audux qmͣ fidelis ex¬
isteret. Qua exre colligit᷑ qr bona oꝑã
ꝓ fide ꝑcipiẽda faciebat. Nã cui ab ãgło¬
dr᷑. orõnes tue ⁊ elemosine tue ascẽd̾ũt
ĩ memoriã in ꝯspectu dĩ. ⁊ mox ꝑ eadem
ascensione p̃cipit᷑. ut ad symonẽ mittat
qui ei ueniẽs p̃dicare dẽbeat: ꝯstat qr ħ
peciit bñ m̾uit exaudiri. Seqͣ. pr̃es eoꝵ¬

Expanded text:
obus modis a Deo receditur, ita duobus modis a Deo apostatæ homines fiunt, nam vnusquisque a conditore suo, aut fide recedit aut opere. Sicut ergo qui fide recedit apostata est, ita qui ad ipsum opus quod deseruerat redit, ab omnipotēti Deo, apostata absque vlla dubietate deputat fide percipienda fiant. Sicut Cornelius ante pro bonis operibus meruit audiri, quam fidelis existeret. Qua ex re colligitur, quia bona opera pro fide percipienda faciebat, nam cui ab angrationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei , et mox pro eadem ascensione praecipitur ut ad Simonem mittat, qui ei veniens praedicare debeat, constat quia hoc petiit, unde meruit exaudiri. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
S nos scͥpture facre usũ seqũtes q̃ pene
semꝑ carmẽ pon̾e in ꝓspis sol. hoc ĩ locc
rass. scͥptũ ẽ Tunc moyses ⁊ filii isił ce¬
tuierũt carmen dño. Et cũ dauid uictoei¬
am de hostib feciss. scͥptũ ẽ. locutꝰ ẽ dauid¬

Expanded text:
nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene semper carmen ponere in prosperis solet. Hoc in loco, rasset, scriptum est: « Tunc Moyses et filii Israel cecinerunt carmen Domino . » Et cum David victoriam de hostib
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mit᷑. ut in eins luxͣia dissoluat᷑. ⁊bstiẽ¬
poris ñ urgetur. Distͥbucõem t̾renaꝵ ueꝵ
ñ tim: si eid̾ oꝑi caritas desit. qr dunciaꝵ
sb̃sidiis nec ip̃e eget. ualde a̾ in nob̃ cari¬
sim inpendimꝰ tiu. ⁊ nimis ꝯcordie nr̃e
ĩuidet. qr hãc nos tenemꝰ in t̾ra qm ipse
ten̾e nolens amisit in celo/ Bñ ergo dici ᷑.
Cerribił ut castroꝵ acies ordinata. qr elc¬
toꝵ młtitudinẽ eo maligni sp̃c ꝑtimescũt.
quo eos ꝑ caritatis ꝯcoediã munitos ꝯtͣ se

Expanded text:
 ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinenporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem charisim impendimus, timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata, quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos per charitatis concordiam munitos contra se
Abbreviated transcription (Latin):
ulła celestiũ gaudioꝵ expectacõe corrig̾is:
uelis nõlis. ibi sc̾ptum auditurꝰ es.ue. ut ꝙ̃
net timor ad puĩam hũiliat. nec spes ad̾
suꝑna p̃mia exaltat: dãpnacõis sue iã uũc
penã ꝓspiciat. ⁊̃ sũ excusacõe in et̾nũ sup¬
ris nõbis. nͥ ut eiugilemꝰ ad huiꝰ u̾ba uolu¬
mĩs. ⁊ mala q̃ uos egisse meminimꝰ Fleti
nolumꝰ. ue postmod̾ sñ fine seutiamꝰ. Nec
nos nr̃oꝵ uuln̾um młtitudo in desꝑacõm
depͥmat: qr maiorẽ potenͣ mediti: quͣ magͥ
tudo languoris nr̃i. quid ẽ .ni. ꝙ reꝑare ad
salutẽ ñ possit. qui potuit oĩa ex nichilo
c̾are: uingenitꝰ quippe ẽ oĩpotẽti pr̃i co¬

Expanded text:
nulla coelestium gaudiorum exspectatione corrigeris, velis nolis, ibi scriptum auditurus es vae, ut quem nec timor ad poenitentiam humiliat, nec spes ad superna praemia exaltat, damnationis suae jam nunc poenam prospiciat, et sine excusatione in aeternum supris nobis, nisi ut evigilemus ad hujus verba voluminis, et mala quae nos egisse meminimus fletinolumus, vae postmodum sine fine sentiamus. Nec nos nostrorum vulnerum multitudo in desperationem deprimatudo languoris nostri. Quid est enim quod reparare ad salutem non possit, qui potuit omnia ex nihilo creare? Unigenitus quippe est omnipotenti Patri co
Abbreviated transcription (Latin):
me situt apes ⁊ exarserũt sit̃ ignis ĩ spi¬
nis. Apes .n. ĩ ore mel hñt. in aculeo cau¬
de uulnꝰ Et om̃es qui lĩgua blandiut᷑.
s latent̾ ex malicia feriũt. apes st̃: qr lo¬
qñdo dulcedinẽ mellis ꝓponũt. s occłte
feriẽdo uuluꝰ inf̾unt. Ista uõ faciẽtes
exardescũt sicut ignis in spinis. qr per
Flãmas detrahẽciũ ñ iustoꝵ uita ꝯburit᷑.
s si q̃ in eis ẽẽ pot̾ant pc̃toꝵ spine ꝯcreuiã¬
tur. ⁊ Ditat᷑ ergo. Increduli ⁊ sb̾ũsores st̃
sb̾ñsores uo̾. infirmãtib ꝓximis. Scorpi¬
ones a. ⁊̃ fortib. ac rõbustis. Quib ⁊ si in

Expanded text:
me sicut apes et exarserunt sicut ignis in spinis . » Apes in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus; et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detrahentium non justorum vita comburitur, sed si quae in eis esse poterant peccatorum spinae, concremantur. Dicatur ergosubversores vero infirmantibus proximis, scorpiones autem etiam fortibus ac robustis, quibus etsi in
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dona dilatanit. Et notand̾ ꝙ ignis
iste a lũbis sr̃iꝰ ꝑ c̾cuntũ eẽ describit᷑. nõ
extñsecꝰ. s intnsecꝰ. q amoris flãma sic̃¬
dc̃m ẽ in elcĩs atq sp̃italib uiris ubiq
in suis finib indeã repleuit. nͨ tñ exiẽbat
extͥnsecꝰ. qꝑ sese ĩ młtitudinẽ gẽciũ dila¬
tãbat. q̃ ardoris flãma uisa ẽ postmod̾ ĩ
circuitu splend̾e. q ꝑ m̃di cardines ĩ uur¬
u̾sis gentib oĩpotẽtis dĩ. cepit amor ex¬
crescere. Erat ergo pͥus ignis int̾usecꝰ cũ
Iacob dr̃et. Salutaretuũ exp̾tabo dñe. Qd̾
.n. salictare dm̃is latine. hoc u̾bo hebraice
ihu desidio ardebat. ꝙ̃ se moriẽs exp̾tare
ꝑhibebat. Ardẽbat ignis cũ moyses dic̾et.
Si inueni gr̃am in ꝯspectu tuo oũde mͥ te¬
in ip̃m ut iudeã te. Ardẽbat ignis ĩm̃te
cũ dauid dr̃et. Sitiiit aĩa mea addm̃ ui¬
uũ. qñ ueniã ⁊ parebo añ faciẽ dĩ mei: ĩ

Expanded text:
Spiritus dona dilatavit. Et notandum quod ignis Spiritus dona dilatavit. Et notandum quod ignis iste a lumbis superius per circuitum esse describitur, non extrinsecus, sed intrinsecus: quia amoris flamma, sicris ubique in suis finibus Judaeam replevit. Nec tamen exibat extrinsecus, quia sese in multitudinem gentium non dilatabat. Quae ardoris flamma visa est postmodum in circuitu splendere, quia per mundi cardines in universis gentibus omnipotentis Dei coepit amor excrescere. 27. Erat ergo prius ignis intrinsecus, cum Jacob diceret: Salutare tuum exspectabo, Domine . Quod enim salutarJesu desiderio ardebat, quem se moriens exspectare hibebat. Ardebat ignis cum Moyses diceret: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum, ut videam te . Ardebat ignis in mente cum David diceret: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et parebo ante faciem Dei me
Abbreviated transcription (Latin):
potẽtissime. Gladiũ et enĩ cͣcͣ femur potẽ¬
tissimꝰ sũpsit: q sermo p̃dicacõis illiꝰ ex
incarnacõe ꝯualuit. Quid uo̾ iste ignis de¬
signat. nͥ ardorẽ sc̃i sp̃t qͥ corda q̃ repleu̾it
incẽdit᷑ ⁊ De quo ip̃a u̾itas dicit. Ignem
uem mitt̾e in t̾ram. Quid ẽ ergo ꝙ ĩ hoc
fu̾is nõ iguis int̾nsecꝰ. s in c̾cuitu resplẽ¬
det. nͥ c añ incarnatõem ungeniti redẽp
toris nr̃i sola uit̾ se iudes ardorẽ amoris
eiꝰ hũit.⁊ post incarnacõem uo̾ ilłiꝰ ĩ cutu¬
itu eiꝰ ignis resplenduit. qr ĩ uniu̾so m̃do
gentib claritatẽ scĩ sp̃c eff̃udit. pͥꝰ ergo ĩ¬
trĩsecꝰ ignis erat. s splendor ñ erat. quia
sp̃c sc̃s in młtis quid̾ pr̃ib uideã replebat.
S ad noticiã genciũ. necdũ eiꝰ lumẽ enui¬
tuerat. A lũbis uo̾ eius ⁊ deorsũ iguis in
c̾cuitu splendet. qr postqmͣ de u̾ginie car¬
nẽ sũpsit: in hũano gn̾e lõge lateq sçĩ

Expanded text:
 etenim circa femur potentissimus sumpsit, quia sermo praedicationis illius ex incarnatione convaluit. Quid vero iste ignis designat, nisi ardorem sancti Spiritus, qui corda quae repleverit incendit? De quo ipsa Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram . Quid est ergo quod in hoc ferius non ignis intrinsecus, sed in circuitu resplendet, nisi quod ante incarnationem untoris nostri sola intra se Judaea ardorem amoris ejus habuit, post incarnationem vero illius in circuitu ejus ignis resplenduit, quia in universo mundo gentibus claritatem sancti Spiritus effudit? Prius ergo intrinsecus ignis erat, sed splendor non erat, quia Spiritus sanctus in multis quidem partibus Judaeam replebat, sed ad notitiam gentium necdum ejus lumen emicuerat. A lumbis vero ejus et deorsum ignis in circuitu splendet. Quia postquam de virgine carnem sumpsit, in humano genere longe lateque sancti
Abbreviated transcription (Latin):
imoꝵ ferre nolumꝰ. om̃es scos iam debere
temꝰ. S hac in re luce clariꝰ p. dñ malos
portare iẽnumꝰ qmͣ młtũ adhuc ip̃i de bono
⁊ cũ malis bonꝰ. Hinc beatꝰ iob de sem ip̃o
asserit dicens. Fuat̾ fui draconũ. ⁊ sociꝰ stru¬
cionũ. huic paulꝰ apłs discipłis dicit. In me¬

Expanded text:
imorum ferre nolumus. Omnes sanctos jam debere temus. Sed hac in re luce clarius patet, dum malos portare renuimus, quam multum adhuc ipsi de bono et cum malis bonus. Beatus Job de semetipso asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Paulus apostolus discipulis dicit: In me
Abbreviated transcription (Latin):
cłpa defũcti sũt audire nolu̾nt:: pẽsemꝰ ro¬
go q̃ uirtꝰ sit in hoc dñici sermonis defcũ.
in hoc mũdo hũimꝰ bona ꝑdĩdimꝰ urbes
erutas. eu̾sa castra. depłatos agros. suffos¬
sas eccłias uidemꝰ. ⁊ tñ adhuc ꝑentes nr̃o
ad iniqͥtates sequim᷑. ab eoꝵ elacõe ꝙͣ ui¬
dimꝰ ñ mutam᷑. Et illi quid̃ int̾ gaudia.
S ecce om̃ps d̾s inqͥtates uidicãs. iam
priores nr̃os abstalit. iam ad iudiciũ uo¬
tauit. nos adhuc ad pñiam expectat. ad
reu̾tend̃ sustin .s qui in illis iam iudici¬
um ex̾cuit. nobis sue pacien ͤ lõgaĩta

Expanded text:
culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu,in hoc mundo habuimus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc parentes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatione quam vidimus non mutamur. ESed ecce omnipotens Deus iniquitates judicans, jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit, nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet, et qui in illis jam judicium exercuit, nobis suae patientiae lo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s omp̾s de inferni suppliciis minat᷑. mͦ
laudãdo bona. tp̃ralia. ⁊̃ delc̃acẽes p̃sentis
scłi callida ꝑsuasione pollicẽdo. deflectunt
m̃tes ĩnocentiũ eoꝵq itin̾a ꝑu̾tũt. gau¬
dent si quos potuint a uita reuocare. adi
mortẽ trah̾e. letant ĩ pͣuitatib suis. exuł¬
tant ⁊̃ in alienis. hus nimiꝵ pena sua nõ
sufłicit qͥ agũt ne soli moriant᷑. At si fortas¬
se iustũ ꝙ̃piã tante iam u̾tutis ĩuen̾int.
ut ei loqui qͣria ñ p̃sumãt: qr sb̾u̾sores ẽẽ ñ
possũt. statim scorpiones fuĩt. Scorpio .n.
palpãdo incedit. s cauda ferit. nec mor¬
det a fatie. s a post̾i̾orib nocet. Scorpio¬
nes ergo sũt om̃es blandi ⁊ malicõsi. qui
bonis quid̃ in faciẽ ñ refistũt. s mox ut
recesserint dẽrogant. alios q̾s ualu̾int in¬
flaminãt. q̃q possũt noxia ĩmittũt mor¬
tifera infr̾e occłte ñ desinũt. Scorpiones
ergo sũt qui blandi ⁊ ĩnoxii ĩ faciẽ uidẽt᷑.

Expanded text:
otens de inferni suppliciis minatur, modo laudando bona temporalia, et delectationes praesentis saeculi callida persuasione polliciendo, deflectunt mentes innocentium eorumque itinera pervertunt: gaudent, si quos potuerint a vita revocare, ad mortem trahere; laetantur in pravitatibus suis, exsultant et in alienis. His nimirum poena sua non sufficit, qui agunt ne soli moriantur. At si fortasse justum quempiam tantae virtutis invenerint, ut ei loqui contraria non praesumant, quia subversores esse non possunt, statim scorpiones fiunt. Scorpio autem palpando incedit, sed cauda ferit, nec mordet a facie, sed a posterioribus nocet: scorpiones ergo sunt omnes blandi et malitiosi, qui bonis quidem in faciem non resistunt, sed mox ut recesserint derogant, alios quos valuerint inflammant, quaeque possunt noxia immitunt, mortifera inferre occulte non desinunt. Scorpiones ergo sunt, qui blandi et innoxii in faciem videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ sũt lib̾tas ⁊ suꝑbia. hũilitas ⁊ timor
ne aut timor hũilitatẽ. aut suꝑbia lib̾ta¬
tem fingat. Erechiel itat qr ñ solũ ipło.
s eciã semorib lequi mittebat᷑. ne ĩ tautũ
timorẽ hũilitatẽ cred̾e̾t: ut tum̾e ñ debeat
admonet᷑ dũ dr᷑. ne timeas eos. Ic ne for
ñ sunt: qr stultũ ualdẽ ẽ si illis plac̾e q̃ui¬
mꝰ. qͦs ñ plac̾e̾ dño scunꝰ. Debent. n in
metu ⁊ reu̾encia iudicia instoꝵ: qr m̃bra
oĩpotẽtis dĩ sunt. Et hos ip̃i in t̾ra rep̃hñ¬
ditur nos aliquid iusticie hr̃e. si illis dis
plic̾e incipimꝰ. qui ñ placent dõ. Remo
⁊ enim potest in una eadẽq re oĩpotẽti
dũo atq eius hostib gratꝰ ex ist̾e. Nã dõ
se amitũ denegat: qui eiꝰ placet iunico.

Expanded text:
semper sunt libertas et superbia, humilitas et timor, ne aut timor humilitatem, aut se superbia libertatem fingat. Ezechiel itaque quia non solum populo, sed etiam senioribus loqui mittebatur, ne incautum timorem humilitatedicitur: « Ne timeas eos. » Ac ne fortnon sunt, quia stultum valde est, si illis placere quaerimus, quos non placere Deo scimus. Debent enerentia judicia justorum, quia membra omnipotentis Dei sunt, et hoc ipsi in terra reprehenditur nos aliquid justitiae hplicere incipimus, qui non placent Deo. Nemo etenim potest in una eademque re omnipotenti Domino atque ejus hostibus gratus existere, nam Deo se amicum denegat, qui ejus placet
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑. ẽẽ exasꝑans ꝓhibet᷑. Pisi .ii. ad lo¬
qñda u̾ba cũ mittebat᷑ obediret: oĩpotẽtẽ
dñm sicut ppłs de ꝑu̾so oꝑe. sic ꝓph̾a de suo
silentõ exasꝑass. Nam sicut mali idõ dñi
exasꝑant. qr loꝯtur d  fatũt mala: ita nõ¬
nũqmͣ boni exasꝑant. qr reticẽt bona. Illis
itaq inculpa ẽ ꝑu̾sa age̾. istis uecta retic̾e̾.
In hoc ergo cũ malis eciã boni simł dm̃ ex¬
asꝑant. qr cũ ꝑu̾sa ñ increpãt: eis ꝑ suũ silẽ

Expanded text:
isi enim, ad loquenda verba cum mittebatur, obediret, omnipotentem Dominum, sicut populus de perverso opere, sic propheta de suo silentio exasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant, quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni simul Deum exasperant, quia cum perversa non increpant, eis per suum sile
Abbreviated transcription (Latin):
per scͥptores suos caynis lingua formatũ
añ ocłos nr̃os.⁊ ꝑ u̾ba doctoꝵ exponẽdo
scͥptũ ẽ. Et aq̃ q̃ suꝑ celos sũt laudẽt nõ¬
men dñi. hꝰ ergo celi suꝑiora dñs aquis
Adhuc nesciẽtib. solis angłis in secreto
sũt cognita. Celũ ergo hoc ⁊ corã nõbis
qr ⁊ q̃dani sacri eloquii iam nob̃ ꝑ aper

Expanded text:
per scriptores suos carnis lingua formatum, ante oculos nostros per verba doctorum exponendo scriptum est: Et aquae, quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Hujus ergo coeli superiora Dominus in aquis adhuc nescientibus, solis angelis in secreto sunt cognita. Coelum ergo hoc et coram nobis quia quaedam sacri eloquii jam nobis per