comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obtingẽt. Eo ꝙ plaga orientis ex qͣ
lux morlib datur supior occidentis
aũt infenor ẽẽ indeatur Sic ne̾itatẽ
mẽdacio uelauerũt ut ueritas ip̃a p¬
suasiomi publite inch̾ derogaret De
neptuni sorte manfestũ ẽ Quꝰ reg¬
nũ tale fuisse dicimꝰ quale . M̾. an¬
tomii fuit infinitũ illd̾ impiũ cuiꝰ
tocius ore maritime potestatẽ sena¬
tus decreuerat ut precones ꝑseq̃re¬
tur ac mare õe placaret sic neptuno
oĩa maritinia cum insulis obuener̃t
quõ id proban põt nmirũ uetetes
hystorie edocent antiquus auctor
Cuhemerus qui fuit ex ciuitate mes¬
sene res gestas iouis et ceteroꝵ qu
diiputant᷑ collegit hystoriamq con¬
texint et ex titulis et insꝙpcõib sac̾s
que mantiquissimis templis habe¬
bant maxime que infano ionis tri¬
fili ubi auream colũpnam poĩtam
esse ab ip̃o ioue titulus idicabat ĩ
qua colũpna sua gesta ꝑ scp̾sit ut
monimentũ posteris eẽt reꝵ suarũ

Expanded text:
obtingeret: eo quod plaga Orientis, ex qua obtingeret: eo quod plaga Orientis, ex qua lux mortalibus datur, superior; Occidentis autem inferior esse videatur. Sic veritatem mendacio uelarunt, ut ueritas ipsa persuasioni publicae nihil derogaret. de Neptuni sorte manifestum est: cuius regnum tale fuisse dicimus, quale Marci Antoni fuit infinitum illud imperium, cui totius orae maritimae potestatem senatus decreuerat, ut praedones persequeretur ac mare omne pacaret. sic Neptuno maritima omnia cum insulis obuenerunt. quomodo id probari potest? nimirum ueteres historiae docent. antiquus auctor Euhemerus, qui fuit ex ciuitate Messene, res gestas Iouis et ceterorum qui dii putantur collegit historiamque contexuit ex titulis et inscriptionibus sacris quae in antiquissimis templis habebantur maximeque in fano Iouis Triphylii, ubi auream columnam positam esse ab ipso Ioue titulus indicabat, in qua columna sua gesta perscripsit, ut monumentum posteris esset rerum suarum.
Abbreviated transcription (Latin):
templis om̃ib collocai Qaud sibi
mulier effiges uolũt qd sexus inf¬
mꝰ in ꝙ̃ si cecidit hic iupit̾ enĩ uero
ip̃i lapides hõmem fatebunt᷑ mẽti¬
tos ẽẽ poetas aiĩt et hiis tamẽ cre¬
dunt/ umo nͥo nõ eẽ mẽtitos re
ipã ꝓbant Ita em̃ deoꝵ sininlacra
confn̾gũt ut ex ip̃a diu̾sitate sexus ap¬
pareat uera ẽẽ que dicũt poete na
qui aliud argumentũ h ymago tata¬
miti et effiges aquile cum añ pedes
ioius ponũtur intemplis et cũ ip̃o
parit̾ adorant᷑ n ut uefandi feleris
ac stupri memoria maneat met̾nũ
Nich̾ igꝰ a poetis ĩ totũ fictũ ẽ aliqd for¬
tasse traductũ et obliqua figuratõne
obscuratũ quo uentas ĩ uoluta ge¬
ietur sic̃ illo de sorticõe regnorum
liunt em̃ ioui celũ obtigisse neptuno
mare inferna plutom. Cui nõ t̾ra po¬
cius in sortem t̾ciam uenit nͥ ꝙ in t̾ra
impiũ ioui cederet plutoni cui cog¬
nom̃e hage silao fuit ꝑs occidentis

Expanded text:
templis omnibus conlocari. quid sibi templis omnibus conlocari. quid sibi mulierum effigies uolunt? quid sexus infirmus? in quem si cecidit hic Iuppiter, eum uero ipsi lapides hominem fatebuntur. mentitos esse poetas aiunt et his tamen credunt: immo uero non esse mentitos re ipsa probant. ita enim deorum simulacra confingunt, ut ex ipsa diuersitate sexus appareat uera esse quae dicunt poetae. nam quod aliud argumentum habet imago Catamiti et effigies aquilae, cum ante pedes Iouis ponuntur in templis et cum ipso pariter adorantur, nisi ut nefandi sceleris ac stupri memoria maneat in aeternum? nihil igitur a poetis in totum fictum est, aliquid fortasse traductum et obliqua figuratione obscuratum, quo ueritas inuoluta tegeretur, sicut illut de sortitione regnorumAiunt enim Jovi coelum obtigisse, Neptuno mare, inferna Plutoni. Cur non terra potius in sortem tertiam venit; nisi quod in terra imperium Jovi cederet; Plutoni, cui cognomen Agesilao fuit, pars Occidentis
Abbreviated transcription (Latin):
cen̾t eẽnt uamssimi s reb gestis addi¬
derunt quendam colorem non enm
obtrectantes illa dicebant s ornãe cu¬
pientes Huc hoĩes decipiũt᷑ macĩe
ꝙ dũ hec omĩa facta oẽ a poetis arbitrã¬
tur. colunt qd̾ ignorant Nesciĩt em̃
qui sit poetice licençie modus quoq pio¬
gredi fingendoliceat cũ offitiũ poete in
co sit ut ea que uere gesta sunt mali¬
⁊ a spẽ obliquis figuracõnib cũ decõs
aliquo cõu̾sa traducat Totũ aũt qd̾
referas fing̾e .i. ineptũ ẽẽ et mẽdacẽ
pocius ꝙ poetam s finrerint ista q̃
fabulosa credũt᷑ unde eciam illa q̃
de diis femis deod cõmibuis dca
sunt. Curigit᷑ sic figurantꝰ sic colũ¬
tur nͥ forte nõ tantũ poete s pictores
eciam fictoresq ymagniũ mẽciũtur
Si enĩ hic ẽ iupit᷑ qui a nob̾ dicit᷑ ts
si non is est qui ex satͣno et ope natꝰ
ẽ nõ oportuit nͥ soluis simulacrũ in

Expanded text:
cerent, essent uanissimi, sed rebus gestis addicerent, essent uanissimi, sed rebus gestis addiderunt quendam colorem. non enim obtrectantes illa dicebant, sed ornare cupientes. hinc homines decipiuntur, maxime quod dum haec omnia ficta esse a poetis arbitrantur, colunt quod ignorant. nesciunt enim qui sit poeticae licentiae modus, quousque progredi fingendo liceat, cum officium poetae in eo sit, ut ea quae uere gesta sunt in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conuersa traducat. totum autem quod referas fingere, id est ineptum esse et mendacem potius quam poetam. sed nnxennt ista. quae fabulosa creauntur: num etiam illa quae de diis feminis deorumque conubiis dicta sunt? cur igitur sic figurantur, sic coluntur? nisi forte non tantum poetae, sed pictores etiam fictoresque imaginum mentiuntur. si enim hic est Iuppiter qui a uobis dicitur deus, si non is est qui ex Saturno et Ope natus est, non oportuit nisi solius simulacrum in
Abbreviated transcription (Latin):
lor ẽ s aut ꝑ legionẽ rapuit cinꝰ in¬
signe aquila ẽ. aut nauis in qua ẽ
ĩpoĩtus. Tucelam habuit in aquila
figuratam sicut taurꝰ cum rapuit et tu̾s¬
uexit emoꝑam. Eodem modo conu̾tisse
in bouem traditur io machi filiam q̃
ut iram iunonis effugẽ̾t ut erat lauise¬
tis obsitabos cnͣsnatasse dicit᷑ mare in
egiptũq uẽisse atq ibi recepta pristma spẽ
dea facta que tũc ysis uocatur. Quoigit
argumento probari põt nec europam in
tauro sedisse nec io. bouem factam O
c̾tus dies habeat᷑ in fastis quo ysidis
nauigiũ celebratur Que ros docet non
tnͣsuatasse illam s nauigasse. G. qui sa¬
pere sibi uident᷑ ꝙ incelligunt unũ t̾re¬
nũq corpꝰ in celo esse non posse totam
sammedeam fabulam pro falso repu¬
diant nec senciũt insi in t̾ra id eẽ scm̃
qr res ac libido ipã t̾rena ẽ non ergo
res ip̃as gestas finxerũt poete uł si fa¬

Expanded text:
lor est. sed aut per legionem rapuit cuius inlor est. sed aut per legionem rapuit cuius insigne aquila est aut nauis in qua est inpositus tutelam habuit in aquila figuratam, sicut taurum, cum rapuit et transvexit Europam. eodem modo conuertisse in bouem traditur lo Inachi filiam, quae ut iram Iunonis effugeret, ut erat iam saetis obsita., iam bos, tranasse dicitur mare in Aegyptumque uenisse atque ibi recepta pristina specie dea facta quae nunc Isis uocatur. quo igitur argumento probari potest nee Europam in tauro sedisse nec Io bouem factam? quod certus dies habetur in fastis quo Isidis nauigium celebratur: quae res docet non tranasse illam, sed nauigasse. igitur qui sapere sibi uidentur, quia intellegunt uiuum terrenumque corpus in caelo esse non posse, totam Ganymedeam fabulam pro falso repudiant nec sentiunt in terra id esse factum, quia res ac libido ipsa terrena est. non ergo res ipsas gestas finxerunt poetae, quod si fa
Abbreviated transcription (Latin):
nt a feruore celestis ignis uł ꝙ inte
sit dator et aĩantib inspiret asas
que u̾cus solius dei est/ Qua. n posẜ
rib iuxerit potin̾it igit᷑ honñes
aliũ deum hr̃e rogem si sat̾uꝰ non
fuiss ab urote delusus. at eĩ pocte ist
finxerunt erratquisqs hoc putat. illi eñ
de hõĩb loquebant᷑ s ut eos ornarent
quoꝵ mẽoriam laudib celebrabant
deos ẽẽ dixu̾nt itaq illa pociꝰ ficta sũt
que canꝙͣ de diis nõ illa que tãꝙ te
hoĩb sũt locuti Qd̾ clarũ fiet exemplo
ꝙ inferemꝰ Danẽ molaturꝰ aureos
nũmos largiter in sinũ cius infundit
hec stupri merces fuit At poete qui qtͣ
de deo loquebant᷑ ne auctem credite
maiestatis infringẽnt fuirerũt ip̃m
aurco ymbre delapsimi cadem figa̾ qua
ymbres ferreos dicũt cũ młtitudĩe
celoꝵ sagitaꝵq describũt ⁊apuisse
dicit in aquila catanntũ poetitus co¬

Expanded text:
nt a feruore caelestis ignis uel quod uitae nt a feruore caelestis ignis uel quod uitae sit dator et animantibus inspiret animas, quae uirtus solius dei est — quam enim possit ribus uixerit. potuerunt igitur homines alium deum habere rectorem, si Saturnus non fuisset ab uxore delusus at enim poetae ista finxerunt. errat quisquis hoc putat. illi enim de hominibus loquebantur, sed ut eos ornarent quorum memoriam laudibus celebrabant, deos esse dixerunt. itaque illa potius ficta sunt quae tamquam de diis, non illa quae tamquam de hominibus sunt locuti: quod clarum fiet exemplo quod inferemus. Danaen uiolaturus aureos nummos largiter in sinum eius infudit, haec stupri merces fuit. at poetae, qui quasi de deo loquebantur, ne auctoritatem creditae maiestatis infringerent, finxerunt ipsum in aureo imbre delapsum eadem figura qua imbres ferreos dicunt, cum multitudinem telorum sagittarumque describunt. rapuisse dicitur in aquila Catamitum: poeticus co
Abbreviated transcription (Latin):
quos imꝑiti et insipientes tanꝙͣ deoᷤᷤ
et nũcupant et adorant nemo ẽ tã
incõsideratus qui nõ intelligat fuisse
ac potentissimi fu̾nt obmẽita u̾tu¬
tũ suaꝵ aut numeꝵ ant arcĩ i eper¬
taꝵ cum cari fuissent hus quib mi¬
pauerant in memoriam sũt cõsecra¬
ti Qd siquis dubitat res eoꝵ gestas
et fc̃ã consideret que umu̾sa tam po¬
cte ꝙͣ hystorici ueteres ꝓdidu̾nt
Ercules qui obũtutẽ clai̾ssimꝰ

Expanded text:
quos imperiti et insipientes tanquam deos quos imperiti et insipientes tanquam deos et nuncupant et adorant, nemo est tam inconsideratus, qui non intelligat fuisse ac potentissimi fuerint: ob merita virtutum suarum aut munerum aut artium repertarum, cum cari fuissent iis quibus inperitauerant, in memoriam sunt consecrati. quod si quis dubitat, res eorum gestas et facta consideret, quae uniuersa tam poetae quam historici ueteres prodiderunt. Hercules, qui ob uirtutem clarissim
Abbreviated transcription (Latin):
si ẽ ueꝵ sicuti ẽ apꝑet herculeni a ppo¬
cum ceteris homĩes fuisse qm̃ sunt
ib̾a corpali millũ põt ẽẽ Diis gͦ si sunt
ĩmorles et et̾m quid opus ẽ. alto sexu
mimnirũ ut generent ipã ꝓgeme. qd
opus est cum successione non egeant
qui semp sũt futuri nam profecto in
homĩib ceteisq ammantib diu̾sitas
sexus et coicõ et generacõ nulla h̃t
aliam rõnem nͥ ut oĩa genera piuẽcia
quĩ sunt condicõne morlitatis obitu¬
ra mutua possint successione ẜ naiͣ
Deo au̾t qui ẽ sempit̾nus ueq alter
sexus neq suctessio nctia est Dicit
Aliquis ut habeat uł ministios ut
in quos possit ipe dommnai̾ Qd igitur
sexu opus ẽ feminino cũ deus siquiᷤᷤ
ẽ omip̃s uocatur. sine nsu et opera
feĩe possit filios ꝓcreare. nani siqui¬
busdam minutis ainmalib id pres¬
titit ut sibi e foliis natos et snauib
herbis ore legant cur existimet ali¬
quis ipm̃ deũ nͥ ex ꝑmretione sexus
alterius non posse generare Illos igit

Expanded text:
icuti est, apparet Herculem, Apocum caeteris homines fuisse; quando sunt ia corporali nullum potest esse? dii ergo si sunt inmortales et aeterni, quid opus est altero sexu — nimirum ut generent? ipsa progenie quid opus est, cum successione non egeant qui semper sunt futuri? nam profecto in hominibus ceterisque animantibus diuersitas sexus et coitio et generatio nullam habet aliam rationem nisi ut omnia genera uiuentium, quoniam sunt condicione mortalitatis obitura, mutua possint successione seruari, deo autem, qui est sempiternus, neque alter sexus neque successio necessaria est. dicet aliquis ut habeat uel ministros uel in quos possit ipse dominari.\' quid igitur sexu opus est feminino, cum deus, qui est omnipotens ut uocatur, sine usu et opera feminae possit. filios procreare? nam si quibusdam minutis animalibus id praestitit, ut sibi e foliis natos et suauibus herbis ore legant, cur existimet aliquis ipsum deum nisi ex permixtione sexus alteriu
Abbreviated transcription (Latin):
meo plãto ut eam neq mẽte con¬
ciꝑe neq u̾bis enarrae̾ quisqm̃
possit ob minam et mestimabłe
potestatẽ Dubit nõ aliquis an
qdqmͣ difficile aut impossibłe sit
deo qui tanta tamq mirifica opa
ꝓudẽcia excogitanit u̾tute consti¬
tuit rõnẽ perfecit Nũc aũt spñ su
stentet et potestate modet i erco¬
gitabilis meffabilis et nulli alii satis
notus qmͣ sibi uñ mͥ detanta maies¬
tate sepius cogitanti qui deos colut
int̾dum inde̾i̾ solent tam cecitã in¬
excogitabłes tam excordes tam non
mulcũ annitis ammalib diffentes
qui c̾dant eos qui geniti sunt maris
ac fennẽ coitu aliqd maiestatis du¬
neq u̾tutis hr̃e potuisse cum sybilla

Expanded text:
m neque mente concipere neque uerbis enarrare quisquam possit ob nimiam et inaestimabilem potestatem. dubitet uero aliquis an quicquam difficile aut inpossibile sit deo, qui tanta tamque mirifica opera prouidentia excogitauit, uirtute constituit, ratione perfecit, nunc autem spiritu sustentet, potestate moderetur, inexcogitabilis ineffabilis et nulli alii satis notus quam sibi? unde mihi de tanta maiestate saepius cogitanti qui deos colunt interdum uideri solent tam caeci, tam incogitabiles, tam excordes, tam non multum a mutis animalibus differentes, qui credant eos qui geniti sint maris ac feminae coitu aliquid maiestatis diuinaeque uirtutis habere potuisse, cum Sibylla
Abbreviated transcription (Latin):
Ellem michi qm ueritas in obscu¬
rõ latere ad huc existimatur uel
exrore atq mipicia uulgi uariis
et meptis sup̾sticoĩb seruientiᷤᷤ
uł ph̃is prauitate ingeiorum turban¬
tib cam pocius qmͣ ulustrantib et si
non qualis in marco tullio fuit quia
p̃cipna et admir ibłis fuit aliqmͣ tamẽ
pxiẽ eloquẽcie cotinge facultatẽ et
qnͣtum ue̾i̾tas in sua ꝓpͥa ualeztantũ¬

Expanded text:
ellem mihi, quoniam ueritas in obscuro latere adhuc existimatur uel errore atque inperitia uulgi uariis et ineptis superstitionibus seruientis uel philosophis prauitate ingeniorum turbantibus eam potius quam inlustrantibus, etsi non qualis in Marco Tullio fuit, quia praecipua et admirabilis fuit, aliquam tamen proximam eloquentiae contingere facultatem, ut quantum ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
stii Qd̾ nichil stiatur si aũt scitur nõ
posse semi falsum ẽ ergo ꝙ dicit᷑ nchil
stiri posse Sic ĩduat᷑ dogma sibi ipĩre¬
ut eam domi abscondẽt nam sibi illam
profecto non ademnt qui aliqd aftir¬
dicet causas rõnesq dũtaxat rerum
celestiũ sen naturaliũ qr suit abdite
nec stin posse q nullus doceat nec q̃ri
oport᷑e q ĩueniri querẽdo nõ possim̃t
Qua exceꝑcõne int̾põita et phisitos
admonuisset ne querent ea que mo¬
dum excederent cogitatõnis nnane et
se ipm̃ calupme ĩ india liberass et nob̾
c̾te dedisset aliquid qd̾ seq̃renĩ Nũc
aũt cum ab aliis sequedis nos recrax¬
erit ne uelimꝰ plus scire qmͣ possimus
non minꝰ a se quisq ip̃o recrreit quis
enĩ uelit labora̾e ne quidqmͣ scut a
eiusmodi susciꝑẽ doctͥnam ut etiam cõ¬
munẽ scĩam perdat Que sĩ coct̾na ẽ
sciã constet ucce ẽ si nõ ẽ quis
tam stultus ut discendũ id putetꝰ m
quo nicħ discitur aͥ eciã dediscit᷑ Qu¬

Expanded text:
i, quod nihil sciatur, si autem scitur non posse sciri, falsum est ergo quod dicitur nihil sciri posse. sic inducitur dogma sibi ipsi reut eam domi absconderet — nam sibi illam profecto non adimit qui aliquid adfirdiceret causas rationesque dumtaxat rerum caelestium seu naturalium quia sunt abditae nec sciri posse, quia nullus doceat, nec quaeri oportere, quia inueniri quaerendo non possint. qua exceptione interposita et physicos admonuisset, ne quaererent ea quae modum excederent cogitationis humanae, et se ipsum calumniae inuidia liberasset et nobis certe dedisset aliquid quod sequeremur. nunc autem cum ab aliis sequendis nos retraxerit, ne uelimus plus scire quam possumus, non minus a se quoque ipso retraxit. quis enim uelit laborare, ne quicquam sciat, aut eiusmodi suscipere doctrinam, ut etiam communem scientiam perdat? quae si doctrina est, scientia constet necesse est, si non est, quis tam stultus, ut discendum id putet in quo aut nihil discitur aut etiam dediscitur? qu
Abbreviated transcription (Latin):
redegiss Nam nulgꝰ int̾dũ plus sapit
qr tantũ qnͣtum opus ẽ sapit a quo si
queras ucrũ sciat aliquid an ne ml
dicet se stire que sciat fatebitꝰ nestĩe
que nesciat Recte ergo alioꝵ sustulit
disciplinam s nõ itẽ fundauit suã

Expanded text:
redegisset. nam uulgus interdum plus sapit, redegisset. nam uulgus interdum plus sapit, quia tantum quantum opus est sapit. a quo si quaeras utrum sciat aliquid an nihil, dicet se scire quae sciat, fatebitur nescire quae nesciat. recte ergo aliorum sustulit disciplinas, sed non recte fundauit suam.
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. unũ illd̾ uetus qd̾ scĩam sibi ñ¬
dicat atterũ nomĩ repignans qd̾ cã
detrahit In hiꝑs duob gni̾b indco
discidiũ et qiͣ cinile bellum sapĩam
que distrahi nõ põt in qua parte pom¬
mus si natura reiũ sciri põt ħ tyronũ
catherua inte̾rbit si non põt ueteram cõ¬
ficientur. Si pares fumĩt ich̾õiꝰ peribit
em̃ põt sine inte̾itu sibi ẽẽ cont̾riũ si
cogit Itaq peundum ẽ nͥ scias que
ad uitam sint utilia ut appetas q̃ ꝑicr¬
losa sint aut fugias et uites Preterca
multa sunt que usus ĩneĩt na solis
et lune uarii cursus ac meatus sideꝵ
et racio tempoꝵ deprehensa ẽ et natã
corpoꝵ a medicis herbaꝵq uires et ab
agncolis na t̾raꝵ necriõ ymbriũ futu¬
roꝵ ac tẽpestatũ signa collecta sunt Aul¬
la demnq ars est. que non sciã constet
debint ergo archesilas/ siquid saperet
distĩgn̾e que sciri possent que ue nes¬
ciri S si id fecisset ip̃e se ĩ populum

Expanded text:
runt: unum, illud vetus, quod scientiam sibi vendicat; alterum, novum repugnans, quod eam detrahit. In his duobus generibus video dissidium, et quasi civile bellum. Sapientiam, quae detrahi non potest, in qua parte ponemus? Si natura rerum sciri potest, haec tironum caterva interibit; si non potest, veterani conficientur: si pares fuerint, nihilominus peribit enim potest sine interitu sibi esse contrarium. si autem cogit. itaque pereundum est, nisi scias quae ad uitam sint utilia, ut adpetas, quae periculosa, ut fugias et uites. praeterea multa sunt quae usus inuenit. nam solis ac lunae uarii cursus et meatus siderum et ratio temporum deprehensa est, et natura corporum a medicis herbarumque uires, et ab agricolis natura terrarum nec non imbrium futurorum ac tempestatum signa collecta sunt: nulla denique ars est quae non scientia constet. debuit ergo Arcesilas, si quid saperet, distinguere quae sciri possent quaeue nesciri. sed si id fecisset, ipse se in populum
Abbreviated transcription (Latin):
qr morlis fuãt illa sapĩa pancisq ante
tpĩb instituta ad sũmũ iam incremẽtũ
peruenerat ut ecum nccĩo cõsenesteret
ac peiret extitit repente achadenna tã¬
quam senectus phie que illam cõfice̾t
iam deflorestentem tecteq arthesilas
uidit arrogantes uł pocius stultos esse
qui putant scĩam neĩtatis cõiectura pos¬
se cõprehendi s tamẽ falsa dicentẽ
redargu̾e non põt nͥ qui sçiei̾t añ ꝙd¬

Expanded text:
 mortalis fuerat illa sapientia paucisque ante temporibus instituta ad summum iam incrementum peruenerat, ut iam necessario consenesceret ac periret, extitit repente Academia tamquam senectus philosophiae, quae illam conficeret iam deflorescentem, recteque Arcesilas uidit adrogantes uel potius stultos esse qui putent scientiam ueritatis coniectura posse conprehendi. sed tamen falsa dicentem redarguere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
felicior putanda ẽ eoꝵ ĩpudẽcia et an¬
daçia qr nõ redarguantur Redarguit
atur camq hõinũ sipĩa pro sũma stul¬
ticia computat
Ecte igicur zenon ac stoici oꝑma¬
coem repͥdiarunt Opꝑmaĩ eĩte
scire qd̾ nescias nõ õ sapientis s te¬
meratii pocius ac strilti ergo si neq¬
sim quidqmͣ põt ut socrates docuit u
opinaĩ o. ut zeno tota pħia sb̾lataẽ¬

Expanded text:
felicior putanda est eorum impudentia et aufelicior putanda est eorum impudentia et audacia, quia non redarguuntur: redarguit atur, eamque hominum sapientiam pro summa stultia computat. Recte igitur Zenon ac Stoici opinationem repudiarunt. opinari enim te scire quod nescias non est sapientis, sed temerarii potius ac stsciri quidquam potest, ut Socrates docuit, nec opinari oportet ut Zeno, tota philosophia
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃a sunt que in reꝵ naturã cadunt
ut ncc̾e sit aliquid eoꝵ eẽ uerũ nec
scietur quis noꝵ dixi̾t põt fiei ut õẽs
ex parte anqua errauerint ex parte
attingerint mĩtatem Stulti eigo su¬
mus si ħ disputamꝰ queramꝰ põt
enĩ suꝑuem̾e aliquis qui opĩones
urãs deridet nosq pro insanis habeit
qui uelmiꝰ id qd̾ nesciamꝰ quale sit
oꝑmari uetũ non opus ẽ lõge põi¬
ta conquire unde nemo fortasse neĩ¬
at qui nos redargnat age opinem̃
quid nũc in foro geratur ꝗd in ciia
longum ẽ id qͦ dicamꝰ int̾poĩto uno
dic̾e qui statim nõ u̾bis s re ip̃a pñti
refutabitur at qͥn hoc idẽ facint ph̾i
qui disputant in celo quid agatͫ sed
eo se ĩpune id fac̾e arbitrantur quia
ulłs existit qui errores eoꝵ coarguat
O̾ si existimarent descensuꝵi aliquẽ
qui eos delirare ac mentiri dicẽt nũ¬
qmͣ quidqmͣ de hiis ieb quas scĩe nõ
possunt disputarent nec tamẽ id eo

Expanded text:
cta, quae in rerum naturam cadunt; ut necesse sit aliquid eorum esse verum. At nescietur, quis verum dixerit. Potest fieri, ut omnes ex parte aliqua erraverint, ex parte attigerint veritatem. Stulti ergo sumus, si hoc disputatione quaeramus; potest enim supervenire aliquis, qui opiniones nostras derideat, nosque pro insanis habeat, qui velimus id, quod nescimus, quale sit, opinari. Verum non opus est longe posita conquirere, unde nemo fortasse veniat, qui nos redarguat. Age, opinemur, quid nunc in foro geratur, quid in curia; longum est id quoque: dicamus, interposito uno dicere, quia statim non verbis, sed re ipsa praesenti refutabitur. Atqui hoc idem faciunt philosophi, qui disputant in coelo quid agatur: sed eo se id impune facere arbitrantur, quia nullus existit, qui errores eorum coarguat. Quod si existimarent descensurum esse aliquem, qui eos delirare ac mentiri doceret, nunquam quidquam de iis rebus. quas scire non possunt, disputarent. Nec tamen ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cudine qua mat̾ia constet utrũ quie¬
tum sit et ĩmodile an incredibili ce¬
le̾i̾tate uoluatur Quanta sit t̾re seis¬
situdo aut quib fundamẽtis librata
et suspensa sit ħ in qmͣ disputando
et cõiecturis uelle cõprehend̾e tale ẽ
profecto quale si dissere uelimꝰ qͣlẽ
eẽ arbitremur cin piam remotissiẽ
gentis urbem qmͣ nr̃qmͣ uidimꝰ cuiꝰ¬
S inchil aluid quã nomẽ audiuimꝰ
Si nobis mea re sciam uẽdicemꝰ que
non põt scri nõne in sam̾e indeaniur
qui affirmare id andeamus in quã
re unnci possimꝰ qnͣto magis qui na¬
turalia que sari ab hoiẽ nõ possunt stĩe
se putant fimosi demẽtesq sut̃ indi¬
sandi fecte eigo socrates et eũ secuti
achademici scĩam sustulerunt: que nõ
disputantis est s diuinantis Suꝑest
ut opinacõ mn phia sola sit nam unde
abest scĩa id totum possid oppmnacio
id enĩ oꝑmatur qͥsq qd̾ nescit Illi at

Expanded text:
tudine, qua materia constet, utrum quietudine, qua materia constet, utrum quietum sit et immobile an incredibili celeritate uoluatur, quanta sit terrae crassitudo aut quibus fundamentis librata et suspensa sit, haec inquam disputando et coniecturis uelle conprehendere tale est profecto, quale si disserere uelimus, qualem esse arbitremur cuiuspiam remotissimae gentis urbem, quam numquam uidimus cuiusque nihil aliut quam nomen audiuimus. si nobis in ea re scientiam uindicemus quae non potest sciri, nonne insanire uideamur qui adfirmare id audeamus in quo reuinci possimus? quanto magis qui naturalia, quae sciri ab homine non possunt, scire se putant, furiosi dementesque sunt iudicandi! recte ergo Socrates et eum secuti Academici scientiam sustulerunt, quae non disputantis est, sed diuinantis. superest ut opinatio in philosophia sola sit: nam unde abest scId enim opinatur quisque, quod nescit. Illi autem,
Abbreviated transcription (Latin):
philosephant sed ipĩ stude̾ se putant
qr illud qd querunt ubi aut quale sit
nesciũt Sine igitꝰ sapĩe strident siue
non strcẽt sapientes non sunt. quia
iteamus tamẽ idipm possit ne hoc
stridio reꝑiri aliud aunchil dua¬
bus reb idetur phia constare. scĩa et
opmacõne nec ulla re alia sciã ueĩre ꝓ
ingenio põt/ nec cogitacõne cõp̃hendi
qr a seip̃o hr̃e ppͥam scĩam non homĩs
s dei est Mortalis ant natura nõ ca¬
pit scĩam insi que ueĩat extu̾secus
dc̾co emĩ et oculos et aues et ceteros
sensus potefect in corpore diuina soler¬
cia ut per eos aditus sciã peruẽiat ad mẽ¬
tem nam cansas naturaliũ reꝵ disqre
et scire uelle sol utrum ne tantus fit¬
qnͣtus uideatur an młtis partib ma¬
ior qmͣ omĩs hec terra Itẽ luna gło¬
bosa sit an cõcaua et stelle utrũ ne ad¬
hereant celo an per aerem libero cur¬
su ferantur Celum ipm̃ quã magni¬

Expanded text:
philosophantur, sed ipsi studere se putant, philosophantur, sed ipsi studere se putant, quia illut quod quaerunt ubi aut quale sit nesciunt. siue igitur sapientiae student siue non student, sapientes non sunt, quiaideamus tamen id ipsum, possitne hoc studio reperiri aliquid an nihil. Duabus rebus uidetur philosophia constare, scientia et opinatione, nec ulla re alia. scientia uenire ab ingenio non potest nec cogitatione conprehendi se ipso habere propriam scientiam non hominis, sed dei est. mortalis autem natura non capit scientiam nisi quae ueniat extrinsecus. idcirco enim oculos et aures et ceteros sensus patefecit in corpore diuina sollertia, ut per eos aditus scientia permanet ad mentem. nam causas naturalium rerum disquirere aut scire uelle sol utrumne tantus quantus uidetur an multis partibus maior sit quam omnis haec terra, item luna globosa sit an concaua et stellae utrumne adhaereant caelo an per aerem libero cursu ferantur, caelum ipsum qua magni
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃ius noĩs significacõne Qui em̃
sapie studet utiq nõdũ sapit s ut sa¬
ꝑe possit studet In cetei̾s artib studiũ
qd efficiat et quo tendat aꝑꝑet Qmͣ
cum discendo aliquis assecutus ẽ iam
non studiosus artificu s arnifer noĩ itur
at enĩ uecundie causa sindiosos sapie nõ
sapientes uocanerunt Imo uo̾ pytagois
qui hoc p̾mus nomen ĩuenit cum
paulo plus saperet qmͣ illi pnores qui
se sapientes putauerunt Intellexitnlło
humano studio posse ad sapĩam ꝑueni
et iõ non opportere ĩcõprehense ãtq m¬
perfecte rei perfcctum nomẽ ĩpom Ita¬
q cum ab eo quetur ꝙ̃ nam se profi
nd qd queritur Nec quesicõ ip̃a recta
ẽ qr nichil põt ĩueĩre Ego u̾o ne studi¬
illo studio ad sapĩam non perueĩtur na
si ficultas ĩneĩende m̾tatis huic studio
sb̃iace̾t si eẽt studiũ cãꝙͣ iter ad sapĩam
non sit cõprehensa apparet nullã ẽẽ
ibi sapĩa non ergo sapĩe student qui

Expanded text:
ex ipsius nominis significatione? qui enim sapientiae studet, utique nondum sapit, sed ut sapere possit studet. in ceteris artibus studium quid efficiat et quo tendat apparet:. quas cum discendo aliquis adsecutus est, iam non studiosus artificii, sed artifex nominatur. at enim uerecundiae causa studiosos se sapientiae, non sapientes uocauerunt. immo uero Pythagoras, qui hoc primus nomen inuenit, cum paulo plus saperet quam illi priores qui se sapientes putauerant, intellexit nullo humano studio posse ad sapientiam perueniri et ideo non oportere inconprehensae atque inperfectae rei perfectum nomen inponi. itaque cumut quod quaeritur, nec quaesitio ipsa recta est, quia nihil potest inuenire. ego uero ne studiesserim, quia illo studio ad sapientiam non peruenitur. nam si facultas inueniendae ueritatis huic studio subiaceret, si esset id studium tamquam iter ad sapientinon sit conprehensa, apparet nullam ibi esse sapientiam. non ergo sapientiae student qui
Abbreviated transcription (Latin):
ph̾ie asystatũ qd̾ latiẽ ĩstabłe uł ĩcõstãs
possumꝰ dic̾e ut enĩ nicħ sciendũ sit
iliqd scire nccẽ ẽ nam si nichil oio scias
id ipm̃ stiri inchil posse colletur. Itaq
qui uelut sinẽ loco pronũciat inchil
stiri tãꝙͣ ꝑceptũ profitet᷑ et cognitum
ergo aliꝗd scire põt huic siłe ẽ illd̃ qd̾¬
pħis in scolis ppoĩ sol ĩ assistati gene̾is
exemplũ sompniasse quẽdã ne sompniis

Expanded text:
instabile uel inconstans possumus dicere. ut enim nihil sciendum sit, aliquid sciri necesse est: nam si nihil omnino scias, id ipsum, sciri nihil posse, tolletur. ita qui uelut sententiae loco pronuntiat nihil sciri, tamquam perceptum profitetur et cognitum: ergo aliquid sciri potest. huic simile est illut quod in scholis proponi solet in asystati generis exemplum, somn
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ et cum deo et cum deo et cũ ammati¬
b ẽ aliqua coĩtas qm̃ ex duob cõstamo
elementis quoꝵ alteꝵ luce preditũ ẽ atte¬
rũ tenebris. Pars̃ nobis data ẽ scie pars
ignorancie per hũc qiͣ per pontẽ tnͣssire
sme cadendi ꝑiculo licet uam illi om̃s
qui se malteram partem inclinauert
aut dexcro aut simstro uersus cecidert̃
utraq aũt pars quo eiraui̾t dicam acta¬
demit contͣ phisicos ex reb obstuns ar¬
gumẽtati sunt nullã eẽ scĩam exempliᷤ
pancaꝵ rerum in cõp̃hensibłiũ cõcenti
amplexi sunt ignoranciam tanꝙͣ scĩa
totam sustulissent quia in parte sustu¬
lerant phifici contra ex hiis que aꝑta
sunt argumẽtũ trahebant sciri posse cõ¬
tentiq perspicins retinebant stĩa tã¬
qm totam defendissent qr ex parte de¬
fenderant Ita neq hii clara neq illi
obscura inderũt s ut̾q dum solã scĩam
consertis manib uł recinẽt uł eĩpiũt

Expanded text:
nobis et cum deo et cum animalinobis et cum deo et cum animalibus est aliquaelementis, quorum alterum luce praeditum est, alterum tenebris, pars nobis data est scientiae, pars ignorantiae. per hunc quasi pontem transire sine cadendi periculo licet: nam illi omnes qui se in alteram partem inclinauerunt, aut dextro aut sinistro uersus ceciderunt. utraque autem pars quomodo errauerit dicam. Academici contra physicos ex rebus obscuris argumentati sunt nullam esse scientiam et exemplis paucarum rerum inconprehensibilium contenti amplexi sunt ignorantiam, tamquam scientiam totam sustulissent, quia in parte sustulerant. physici contra ex iis quae aperta sunt argumentum trahebant omnia sciri posse contentique perspicuis retinebant scientiam, tamquam totam defendissent, quia ex parte defobscura viderunt: sed utrique, dum solam scientiam consertis manibus vel retinent, vel eripiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pħi nomẽ perdidit qr doct̾na eiꝰ est
nichil scire nam qui alios rephendit
ꝙ nesciant ipẽ deb sciens ẽe Cũ at̾
nichil sciat que pn̾sitas que ue inso
ꝓpt̾ qd̾ ceteros tollat possunt eĩ sic re¬
sponde̾ si nichil nos scire cõuũcis et
iõ nõ eẽ sapientes qr nichil sciamus
ergo ne tu quidem sapiens es qr te
qͦ confiteris nichil scire Quid ergop
it Nusqm̃ ne igit᷑ saꝑĩa est
mino u̾o int̾ ipos fuit s nemo
indit alii putanerũt posse stirioũ
sapientes ntiq non funt alii incħ
nec hni quidẽ sapientes Illi quia plus
honũ decerunt hii qr minus nt̾sq
ĩutrãq ꝑtem modus defint ubi ergo
sapiã est ut neq oĩa scire te putes
ꝙ ẽ dei neq oĩa nescire ꝙ ẽ pecudis
Est em̃ ałiꝗd mediũ qd sit hominis
idest sciã cum ignoracõne cõuicta et tẽ¬
ꝑata Scĩa ĩnobis ab aĩo est qui orit᷑
e çelo ignoracõ a corꝑe qõ ex t̾ra unte

Expanded text:
phi perdidit, quia doctrina eius est nihil sciri. nam qui alios reprehendit, quod nesciant. , ipse debet sciens esse: cum autem nihil sciat, quae peruersitas quaeue insolenstituere propter quod ceteros tollat? possunt enim sic respondere: \'si nihil nos scire conuincis et ideo non esse sapientes, quia nihil sciamus, ergo ne tu quidem sapiens es, quia te quoque confiteris nihil scire: quid ergo t ? Nusquamne igitur sapientia est? immo uero inter ipsos fuit, sed nemo uidit. alii putauerunt posse sciri omnia: sapientes utique non fuerunt; alii nihil: ne hi quidem sapientes fuerunt: illi, quia plus homini dederunt, hi, quia minus; utrisque in utramque partem modus defuit. ubi ergo sapientia est? ut neque omnia scire te putes, quod est dei, neque omnia nescire, quod pecudis. est enim aliquid medium quod sit hominis, id est scientia cum ignoratione coniuncta et temperata. scientia in nobis ab animo est, qui oritur e caelo, ignoratio a corpore, quod ex terra; unde
Abbreviated transcription (Latin):
scptũ. Septĩa cumanã noĩe amo¬
lacheam que ab aliis crophile et
demophile noiẽtur eamq nonẽ
libͦs attulisse ad rege̾ Tar quinũ
priscum. Ac ꝓhiis crecentos phi¬
lippeos postulasse fegẽq aspnatũ
p̃cii magintudiẽm derisisse mu¬
licris insaniam. Illa in cõspectu
regis tres cõbussisse ac ꝓ reliquis
idẽ p̃ciũ popocisse Tarquinũ młto
magis i sanire mlierem putasse

Expanded text:
ptum; septimam Cumanam nomine Amaltheam, quae ab aliis Herophile uel Demophile nominetur, eamque nouem libros attulisse ad regem Tarquinium Priscum ac pro iis trecentos philippeos postulasse regemque aspernatum pretii magnitudinem derisisse mulieris insaniam; illam in conspectu regis tris combussisse ac pro reliquis idem pretium poposcisse; Tarquinium multo magis insanire mulierem putauisse
Abbreviated transcription (Latin):
codem illo responso lit ioui pncipa¬
tum sic eciam ceteris diis abstulit no
cũ sit e nũo demonũ angłis se dei agg̾¬
gauit demq malus responsis demo¬
nem se esse confessus ẽ Ram cũ mt̾ro¬
garet᷑ꝰ quõ sibi supplican uellet ita re
cum precem in appolliem nũciũ iogi¬
tꝰ expromẽt ab hoc uersu exorsus est
confessione uerbe̾ib dei nen ac pe¬
ne subiaceat sempit̾ne Rlam et in
alio responso ita dixit Meino Necor¬

Expanded text:
suo, qui eodem illo responso, ut Jovi principatum, sic etiam caeteris diis abstulit nomcum sit e numero daemonum, angelis se Dei aggregavit: denique in aliis responsis daemonem se esse confessus est. Nam cum interrogaretur, quomodo sibi supplicari vellet, ita recum precem in Apollinem Smynthium rogatus expromeret, ab hoc versu exorsus est:confessione verberibus veri Dei ac poenae subjaceat sempiternae? Nam et in alio responso ita dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
nobsatis ẽ ꝙ dum honoraẽ se uult
et inçelo collocare confessus ẽ io qd
res ht̃ qũo sint appellandi qui deo sꝑ
assistunt Retrahant eigo se hoñes
ab enonb et abiectis religionib pra¬
ius parentẽ suũ dñnq cognoscãt
cuiꝰ nec u̾tus estimai̾ põt nec mag̾¬
tudo ꝑspici nec pn̾cipiñ cõprehendi
cum ad illũ hũane mentis intentio
et acumẽ et memoria ꝑuem̃t qua¬
si sb̾ductis et consũptis om̃ib in s
sb̾sistit heret deficit nec ẽ alind ul¬
terius quo prog̾di possit Deꝵ qr fĩ
sequens ẽ ut qm̃ nchil añ illũ fuit
ipẽ añ onnĩa exse ipõ sic ꝓcreatus Ĩde¬
cutus in exhortacõib idit. nos in¬
quit alĩde pendemꝰ ita ꝙ ad aliquẽ
respicimꝰ cui qd̾ ẽ optimũ ĩnob̾ de¬
bemꝰ alius nos edidit alius instr¬
uxit deus ipẽ se fecit
iis igitur tot et tantis cestib

Expanded text:
nobis satis est quod dum honorare se uult et in caelo conlocare, confessus est, id quod res habet, quomodo sint appellandi qui deo semper adsistunt. retrahant ergo se homines ab erroribus et abiectis religionibus prauis parentem suum dominumque cognoscant, cuius nec uirtus aestimari potest nec magnitudo perspici Cum ad illum mentis humanae intentio et acumen et memoria pervenerit, quasi subductis et consummatis omnibus viis, subsistit, haeret, deficit; nec est aliquid ulterius quo progredi possit. Verum quia fieri sequens est ut quoniam nihil ante illum fuit, ipse ante omnia ex se ipso sit procreatus, idecutus in Exhortationibus uidit. nos inquit aliunde pendemus. itaque ad aliquem respicimus, cui quod est optimum in nobis debeamus. alius nos edidit, alius instruxit: deus ipse se fecit.. His igitur tot ac tantis testib
Abbreviated transcription (Latin):
aliũde / nec enĩ põt ab ullo eẽ gene¬
ratus qui ip̃e umu̾sa generauit sa¬
tis ut oppinor et argum̃etis docui et
testib cõfirmaui ꝙ ꝑ se satis clarum
est unũ eẽ regem inũdi unũ patrem
unũ deũ Et fortasse querat aliquis
Anob̾ idem ilłd quod apd̃ eycerone
querit hortencius si deus unꝰ ẽ q̃
cẽ beata solitudo queat tanqmͣ nos
qui unũ dicimiꝰ desertũ ac solitariũ
ẽẽ dicamiꝰ. habet eñ mĩstros qͦs uo¬
camꝰ nũcios et est illd̾ uerũ qd̾ dixis¬
se in exhortaconib senecam sup̃retu
ueꝵ hn neq dii sunt neq deos se
uocari aut coli uolũt. quippe qui nich
tant quos sũmi dei ministros appel¬
lamꝰ nchil ẽ ꝙ nob̾ faciant iudia
qui unũ deũ dicamꝰ si młtos nege¬
mꝰ si cos młtitudo delectat non r̃ii.¬

Expanded text:
aliunde? Nec enim potest ab ullo esse generatus, qui ipse universa generavit. Satis ut opinor et argumentis docui, et testibus confirmavi, quod per se satis clarum est Unum esse regem mundi, unum patrem, unum Deum. Sed fortasse quaerat aliquis a nobis idem illud, quod apud Ciceronem quaerit Hortensius: Si Deus unus est, quae esse beata solitudo queat? Tamquam nos, qui unum esse dicimus, desertum ac solitarium esse dicamus; habet enim ministros, quos vocamus nuntios. Et est illud verum, quod dixisse in Exhortationibus Senecam supra retum hi neque dii sunt, neque deos se vocari, aut coli volunt: quippe qui nihiltant, quos summi Dei ministros appellamus, nihil est quod nobis faciant invidiam, qui unum Deum dicamus, multos negemus. Si eos multitudo delectat
Abbreviated transcription (Latin):
deũ predicant maxĩe tam̃e eritrea q̃
celebrior int̾ ceteras ac nobilior hẽtur
Siquidẽ fenestella dili gencissimꝰ scp¬
tor de quͥdecim dicens ait testituto
capitolio retulisse ad senatũ c. curio¬
nem cosulem ut legati erycras mute¬
rentur qui carmina sibille cõquisita
romam deportarent : ⁊taq missos ẽe
p. gabimũ m. octaciliũ ł ualerium
qui de sepͥtos a p̾uatis u̾sꝰ c̾ca mille ro

Expanded text:
deum praedicant, maxime tamen Erythraea, quae deum praedicant, maxime tamen Erythraea, quae celebrior inter ceteras ac nobilior habetur, siquidem Fenestella diligentissimus scriptor de quindecim uiris dicens ait restituto Capitolio rettulisse ad senatum C. Curionem consulem, ut legati Erythras mitterentur, qui carmina Sibyllae conquisita Romam deportarent: itaque missos esse P. Gabinium M. Otacilium L. Valerium, qui descriptos a priuatis uersus circa
Abbreviated transcription (Latin):
que denuo tͥbi alis etustis cũ i eodẽ p̃cio
ꝑseuerae̾t motũ eẽ regem ac residuos
trecentis aurcis emisse quoꝵ postea ii¬
merꝰ sit auctꝰ capitoleo restituto ꝙ ex
om̃ib ciuitatib et ytalicis et grecis p̃¬
cipueq et yt̾s coacti adlatiq sũt t̾o¬
ma cuiꝰcũq sibille noĩe fun̾t. Octauã
hellespõciam in agro trouano natam
uico marmesso cͥca opidum gregicium
ꝙͣ scribit eraclides ponticus solonis et
cyri fuisse temꝑib. Noña stigiam que
uaticinata sit acyte Decim̃a c̾yburte
noĩe albuneam que tiburi colat᷑ ut
dea uiͣx ripas aninis amenis cuiꝰ m
gurgite simulacrũ eius ĩuentũ esse
dicitꝰ tenens inmanu libram cuilsor¬
singłaꝵ singłi libri qui qr sibille noĩe
scribunt᷑ ueluti uniꝰ ẽẽ creduntur
suntq confusi nec disc̾ni ac suũ cuiq
orta bãbilone s et nos cõfuse sibillam
dicimꝰ sicubi testimoniis eaꝵ fui̾t ab¬
utendũ Om̃es igitur hee sibille unũ

Expanded text:
quae denuo tribus aliis exustis cum in eodem pretio perseueraret, motum esse regem ac residuos trecentis aureis emisse; quorum postea numerus sit auctus, Capitolio refecto, quod ex omnibus ciuitatibus et Italicis et Graecis praecipueque Erythraeis coacti adlatique sunt Romam cuiuscumque Sibyllae nomine fuerunt; octauam Hellespontiam in agro Troiano natam, uico Marmesso circa oppidum Gergithium, quam scribat Heraclides Ponticus Solonis et Cyri fuisse temporibus; nonam Phrygiam, quae uaticinata sit Ancyrae; decimam Tiburtem nomine Albuneam, qudea, juxta ripas amnis Anienis, cujus in gurgite simulacrum ejus inventum esse dicitur, tenens in manu librum: cujus sorsingularum singuli libri: qui quia Sibyllae nomine inscribuntur, unius esse creduntur; suntque confusi, nec discerni ac suum cuique orta Babylone. sed et IlOS confuse Sibyllam dicemus, sicubi testimoniis earum ruent abutendum. omnes igitur hae Sibyllae unum
Abbreviated transcription (Latin):
alios oꝑinabant᷑ et ea que musum
hoĩ d̾s fecit sanꝙͣ sensu predita eẽnt
p diis habenda ⁊ colenda credebant
unc ad diuina testimoĩa tnͣsse¬
diuino ⁊ obminia utustatẽ ⁊ ꝙ is ꝙ̃
noĩabo ab hõib int̾ deos relatus estꝰ¬

Expanded text:
alios opinabantur et ea quae in usum alios opinabantur et ea quae in usum hominis deus fecit, tamquam sensu praedita essent, pro diis habenda et colenda credebant. Nunc ad diuina testimonia transediuino et ob nimiam uetustatem et quod is quem nominabo
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis aliomõ intelligi põt insi
mens soluca quedam et libera segregi
manis acerriis stoycus fuit qm̃
sepe sũmũ deum merita laude pro¬
sequitur nam cum de ĩmaturi mor¬
te dissereret non intelligis in qͥt aucto¬
ritatem ac maiestatem iudicis tui.
Rectorem orbis terraꝵ celiq et deoꝵ
omnum deũ a quo ista noĩa que sin¬
gula adoramꝰ ⁊ colimꝰ suspensa sũt
Item in exhortacõnib hic cũ pͥma fũ¬
damenta molis pulc̾rime iaceret et
ordiretur quo ne q maius quidꝙͣ
nouit natura nec melius ut omĩa
sub ducib suis irent ꝙͣuis ip̃e ꝑ to¬
tum corpus intenderat tauie mñstr¬
os iegni sui deos genuit. Et qm̃ mł¬
ta alia de deo nr̃i similia locutus ẽ
que nũc differo ꝙ aliis locis opportu¬
mora sunt Nunc satis ẽ demon¬
strare sũmo ingenio uiros actigis¬
se uentatem ac pene tenuisse insi
eos retrorsus fucata p̾tus opĩonib
consuetudo rapuisset quã deos esse

Expanded text:
a nobis, alio modo intelligi potest, nisi a nobis, alio modo intelligi potest, nisi mens soluta quaedam et libera, segregamanis vel acerrimus Stoicus fuit, quam saepe summum Deum merita laude prosequitur! Nam cum de immatura morte dissereret: « Non intelligis, inquit, auctoritatem ac majestatem judicis tui, rectorem orbis terrarum, coelique et deorum omnium Deum, a quo ista numina, quae singula adoramus, et colimus, suspensa sunt. » Item in Exhortationibus: « Hic, cum prima fundamenta molis pulcherrimae jaceret, et hoc ordiretur, quo neque majus quidquam novit natura, nec melius; ut omnia sub ducibus suis irent, quamvis ipse per totum se corpus intenderat, tamen ministros regni sui deos genuit. » Et quam multa alia de Deo nostris similia locutus est: quae nunc differo, quod aliis locis opportuniora sunt. Nunc satis est demonstrare, summo ingenio viros attigisse veritatem, ac pene tenuisse; nisi eos retrorsum infatuata pravis opinionibus consuetudo rapuisset, qua
Abbreviated transcription (Latin):
r̃õ sine mens sine fatalis nccͤitas sũ
diuina lex sine quidꝙ alud dixen
idem ẽ ꝙ anobis dicit᷑ deus nec
obstat appłonũ diu̾sitas. cũ ip̃a sig¬
ficatõne ad unũ omĩa renoluant
Aristotiles ꝙ̃uis secũ ipe dishdeat at
repugnancia sibi et dicat et senciat
in sũmum tamen unam menten
nũdo preesse cestatur plato qui oĩ¬
um sapientissimꝰ indicatur monar¬
chiam plene aꝑteq defendit Nec
etha aut ronem aut natura Rut ẽst
deum nominat ab co mudũ hunc
perfectũ atq mirabilem ẽẽ fabricatũ
Quẽ cychero secutus atq nnitatus
ac supremũ uocat in hiis lib̾s quos
de legib scpsit ab eoq regi mũdimi
argumientatur cum disputat de nã
deor hoc mõ nichil ẽ prestanciꝰ deo
ab eo igit᷑ mũdũ regi ncc̃e ẽ ruili
igit᷑ ẽ nature obediens aut subiectꝰ
deus om̃emergo regit ipẽ natura
Quid añt sit deus in consolone dif᷑¬
fiit nec uero deus ip̃e qui intellig̃

Expanded text:
ratio siue mens siue fatalis necessitas siue ratio siue mens siue fatalis necessitas siue diuina lex siue quid aliut dixeris, idem est quod a nobis dicitur deus. nec obstat appellationum diuersitas, cum ipsa significatione ad unum omnia reuoluantur. Anstoteles quamuis secum lpse dissiderepugnantia sibi et dicat et sentiat, in summum tamen unam mentem mundo praeesse testatur. Plato, qui omnium sapientissimus judicatur, monarchiam plane aperteque defendit; nec aethera, aut rationem, aut naturam, sed, ut est, Deum nominat; ab eo mundum hunc perfectum atque mirabilem esse fabricatum. Quem Cicero secutus atque imitatus ac supremum vocat in iis libris, quos de Legibus scripsit; ab eoque regi mundum argumentatur, cum disputat de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
ciis s ĩuestigande ueritati studnisse
credunt᷑. Thales milesiꝰ qui miꝰ ex sc̃p¬
tem saꝑienciũ nu̾o fuit quiq pͥmꝰ oĩm
quesisse de cauẜ naturalib craditꝰ aquã
ẽẽ dixit ex qua nata sũt omĩa Deũ añt
eẽ mente̾ qui ex aqua cũcta formanãt
Ita mateiareꝵ posut in humore pncipi¬
um causamq nascendi constituit i
Animus qui per umu̾sas mũdi ꝑtes
ominẽq naturam cõmeans atꝙr dif¬
fusus ex quo omĩa que nastunt. atali¬
a uitam capiũt aragoras deũ esse
dicit infinitam mentẽ que ꝑseip̃a
moueatur Anthistenes multos qui¬
dem iplłares deos unũ tamen natu¬
talem sũme tocius artificem Clem¬
sũmũ deũ cui opimoni poeta mͣ
assensit Tum pater om̃ps fecundis
ombrib ether coniũgis in e̾x iũ
lete descendit et om̃s. magn̾ꝰ alit
magno ꝑmirtus corpore fetus. Ch¬
risippus naturalem ium diuina rõ
t̾at ut puidenciam una ẽẽ cõsenci¬
ant Siue em̃ natina sine ether su

Expanded text:
itati studuisse creduntur. Thales Milesius, qui unus e septem sapientium numero fuit, quique primus omnium quaesisse de causis naturalibus traditur, aquam esse dixit, ex qua nata sint omnia; Deum autem esse mentem, quae ex aqua cuncta formaverit. Ita materiam rerum posuit in humore; principium causamque nascendi constituit in Deus: « Animus, qui per universas mundi partes, omnemque naturam commeans atque diffusus; ex quo omnia, quae nascuntur animalia, vitam capiunt. » Anaxagoras Deum esse dixit infinitam mentem, quae per seipsam moveatur, Antisthenes multos quidem esse populares deos, unum tamen naturalem, summae totius artificem. Cleasummum Deum; cui opinioni poeta noster assensit: Tum pater omnipotens foecundis imbribus aether Conjugis in gremium laetae descendit, et omnes Magnus alit magno permixtus corpore foetus. Chrysippus naturalem vim divina rtat, ut providenciam unam esse consenciant. siue enim natura siue aether siue
Abbreviated transcription (Latin):
alia sibilla quetũq est cũ ꝑfene se ad
et ħ suffice̾nt et illa opportumorib lo¬
cis reẜuarem s cum defendamꝰ cãm
ueritatis apd̾ eos qui aberrantes a
uei̾tate falsis religionib ẜuiũt. Qd̾
genus ꝓbacõnis adu̾sus eos magis
adhibe̾re debemꝰ ꝙͣ ut cos deoꝵ suo¬
rũ testimoniis rem̃camꝰ.
pollo enĩquẽ pret̾ ceteros dun¬
nũ maxime deuin existimãt
colophone respondens. quo del¬
phis credo migrauerat amenitate a¬
sye ductus. Querenti cuidam quiᷤ
aut quid eẽt õmo deus respondit xx
et uno uersib quoꝵ hoc pn̾cipiũ est

Expanded text:
alia Sibylla quaecumque est cum perferre se ad et haec sufticerent et illa opportunioribus locis reseruarem. sed cum defendamus causam ueritatis aput eos qui aberrantes a ueritate falsis religionibus seruiunt, quod genus probationis aduersus eos magis adhibere debemus quam ut eos deorum suorum testimoniis reuincamus? Apollo enim, quem praeter ceteros diuinum maximeque fatidicum existimant, Colophone residens, quo Delphis credo migrauerat amoenitate Asiae ductus, quaerenti cuidam quis aut quid esset omnino deus, respondit uiginti et uno uersibus, quorum hoc principium est
Abbreviated transcription (Latin):
te opionũ que solẽt ẽẽ de dus ut more
achademicor ꝯmĩa face̾t inc̾ta qnq
fuisse meiturios. ait ⁊ nu̾atis pordi¬
nem quatuor qutũ fuisse eũ aquo sit
argus occisus. obeamq cam ĩegip¬
tum ꝓfugisse atq egipciis leges ac
lrãs tradidisse Hunc egipcii oe op¬
o En appellant aquo apus cos p̾ms
ami sui mensis i september. nom̃e
accepit id̾e Opidũ cõdidit ꝙ eciã nũc
grece uocatꝰ m̾curii cintas ⁊ femate

Expanded text:
e solent esse de diis, ut more Academicorum omnia faceret incerta, quinque fuisse Mercurios ait et enumeratis per ordinem quattuor quintum fuisse eum a quo sit Argus occisus; ob eamque causam in Aegyptum profugisse atque Aegyptiis leges ac litteras tradidisse. hunc Aegyptii Thoyth appellant, a quo apud eos primus anni sui mensis id est September nomen accepit. idem oppidum condidit, quod etiam nunc graece uocatur Mercurii ciuitas, et