comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruos ⁊ ĩ iustos habere. Mĩa dixit tantũ
dũm sine mistris eẽ nõ deberes Ueritas affir¬
mauit neqͣm homines merico debere damp¬
nari. Mĩa respondit eos ut boni fierent spon¬
tanea ⁊̃ pietate debere reuocari. U̾itas dyẽ
qr deus malis oĩo parc̾e non deberet. Miseri¬
cordia dixit: si nemini parcẽt deus. qi num¬
qmͣ bonos hareret. ueritas dyeit se uolłe nec
posse. tot sceła hominũtolerare. misicordia
respondit gr̃am domini ad ĩdulgendũ suꝑ¬
habũdare ueritas dyeit. Unusquisq put¬
gessit in corpore accipiat. Misericordia dix̃
omĩs homo mag̃ conuertatur ad dominũ.
⁊ uiuat. Hiis ergo ita sibi obuiantib ⁊ ad di¬
uersa uoluntatem dei inclinare desideran¬
tibus uidens deus tam diuersas snĩas ad ef̃¬
fectum simł procedẽnon posse. ait Scciptũ
est. Misericordiam ⁊ ueritatem dilig̃ deus
Quas ergo diligit uult sibi semꝑ presto esse.

Expanded text:
servos et injustos habere. Misericordia dixit tantum servos et injustos habere. Misericordia dixit tantum Dominum sine ministris esse non debere. Veritas affirmavit nequam homines merito debere damnari. Misericordia respondit eos, ut boni fierent, spontanea etiam pietate debere revocari. Veritas dixit, quia Deus malis omnino parcere non deberet. Misericordia dixit: Si nemini parceret Deus, nunquam bonos haberet. Veritas dixit se nolle nec posse tot scelera hominum tolerare. Misericordia respondit gratiam Domini ad indulgendum superabundare. Veritas dixitgessit in corpore accipiat. Misericordia dixit: Omnis homo magis convertatur ad Dominum, et vivat. His ergo ita sibi obviantibus, et ad diversa voluntatem Dei inclinare desiderantibus, videns Deus tam diversas sententias ad effectum simul procedere non posse, ait: Scriptum est: Misericordiam et veritatem diligit Deus . Quas ergo diligit, vult sibi semper praesto esse;
Abbreviated transcription (Latin):
meus non uocauit. precipue cum non solũ
uie domini. Qare ergo que pͥma eẽdebui
nũs postrema ⁊ qd̾ magis me grauatad co¬
mitatum tuũ non uocata accedo: Etontꝰ¬
nio ueritas respondit. In hac uia mĩam co¬
mĩtem domini nec eẽ posse nec debere. tum
qr consilium uoluntati eius contrariũ or¬
diuatũ sit. ⁊idcirco in eius oꝑe presens ip̃a¬
ẽẽ non possit tum ⁊ qr cũ ip̃o egressa nõ sit
reddẽ quare ip̃a egredienti dño non astu̾itꝰ
ut uno comite iter carꝑe compulsus sit. ad
sam fi malo oꝑe occupatam. s magis se¬
honori ⁊ utilitati domini sui consułe q̃
non perdere studeat ⁊ destruere sicut ipsa
ueritas. s saluare. Illam esse notandam poͦ
⁊ acrusandam que famulos ⁊ ministros dõ
tantũ uelit inminui. ut cum om̃s abier̃t
nullũ paciatur ꝑ indulgenciam aliquam
leuari ⁊ reuocari. Ueritas aut̃ pendit non
ẽẽ decens bonũ dominũ ⁊ iustum. malos

Expanded text:
meus non vocavit, praecipue cum non solum meus non vocavit, praecipue cum non solum viae Domini. Quare ergo quae prima esse debui, nunc postrema, et quod magis me gravat ad comitatum tuum non vocata accedo? E contrario veritas respondit in hac via misericordiam comitem Domini necesse posse nec debere, tum quia consilium voluntatis ejus contrarium ordinatum sit, et idcirco in ejus opere praesens ipsa non possit; tum etiam quia cum ipso egressa non sit.reddere, quare ipsa egredienti Domino non affuerit, ut uno comite iter carpere compulsus sit. Ad sam, nec malo opere occupatam, shonori, et utilitati Domini sui consulere, quae non perdere studeat et destruere, sicut ipsa veritas, sed servare; illam esse notandam potius, et accusandam, quae famulos, et ministros Domini tantum velit imminui, ut cum omnes abierint nullum patiatur per indulgentiam aliquam levari et revocari. Veritas autem respondit non esse decens bonum Dominum et justum malos
Abbreviated transcription (Latin):
plationis. S ea pax que in tranquillicate
mentis in hominez. ea que est in gaudio
contemplationis supͣ hominens ÷. Illam
deus in plebe loquitur. qr eam imꝑfectiorib
tribũ. hanc suꝑ scõs. qr eam ꝑfectioribus
concedit.
eus sursum erat ⁊ homo deorsũ. ueri
ess si cum misero non ess: Descenderat. nͥ
forte nesciente ueritate. qm̃ illam ad hoĩẽ
nir accessum ad hominem ip̃a postea non
ĩuenir. Accepto igitur tempore assumpta
diuini consilii. ꝑrexit in obinam illideũ
cupiens mitigãre. ⁊ placatum adduce̾. Cer¬
nens autem uericatem obstinato uultu ĩ¬
cedentem. prim̃ occurrit illi. rogansut gra¬
dum sisteret nec ninus ꝓperar. donec fun¬
causatione querelam coram deo deposuit
dicens egre se ferre quod ad hoc negocium
socia aduocata non fuerat. presertim cum
nũqͣm deus sine utraq hac comite iter ali¬
quod facẽ consueuerit. Cum .n. inquit scͥp

Expanded text:
plationis. Sed ea pax quae est in tranquillitate plationis. Sed ea pax quae est in tranquillitate mentis in homine est; ea quae est in gaudio contemplationis, supra hominem est. Illam Deus in plebem loquitur, quia eam imperfectioribus tribuit; hanc super sanctos, qui eam perfectioribus concedit. Deus sursum erat et homo deorsum. Veriticordia esset, si cum misero non esset? Descenderat enim forte nesciente veritate, quoniam illam ad hominem veritas praeveniret accessum ad hominem, ipsa postea non inveniret. Accepto igitur assumpta divini consilii, perrexit obviam illi, Deum cupiens mitigare, et placatum adducere. Cernens autem veritatem obstinato vultu incedentem primum occurrit illi rogans ut gradum sisteret, nec nimis properaret, donec funcausatione querelam coram Deo deposuit, dicens aegre se ferre, quod ad hoc negotium socia advocata non fuerat, praesertim cum nunquam Deus sine utraque hac comite iter aliquod facere consueverit. Cum enim, inquit, script
Abbreviated transcription (Latin):
lum ÷ exterius in homine. Nluid ÷ malũ ĩtiuis
ĩ hoĩe. Malũ exterius sub homine .÷. cum ĩhis
que foris possidet dampna pacitur. Malum
excerius in homine. cum caro eius infirmat᷑
Malum interius in homine est u̾mis ꝯscĩe.
Trib hiis mał quatuor bona opponũt᷑. ut mi¬
sericordiam ira non contineat. S beneficia ꝓpi¬
cii irati flagella transcendant. Est namq bonũ
extersus sub hoĩe in tranquillitatererũ tem¬
poraliũ. ⁊ est bonũ exterius in homine in sa¬
nitate corporũ. ⁊est bonũ interius in hoĩe
securitas conscĩarum. ⁊ est bonũ interius sup̃
hoĩem dulcedo celestiũ gaudiorũ. Plus ergo
confert ꝓpicius qm abstulit iracus. qr prius
peccantes ĩ nrĩs ꝑcutimur. s post modum
⁊̃ i hiis que supͣ nr̃a sũt consolamun. Qmi¬
ꝙ duas dat deus. Mundus dat pacem in tran¬
quilitate rerũ temporaliũ. ⁊dat pacem ĩ sani¬
tate corporũ. Deus dat pacem in tranqͥl.¬
litate mentis. ⁊ ꝑacem ingaudio contem¬

Expanded text:
erius in homine, aliud est malum interius in homine. Malum exterius sub homine est, cum in iis quae foris possidet, damna patitur. Malum exterius in homine, cum caro ejus infirmatur. Malum interius in homine, est vermis conscientiae. Tribus his malis quatuor bona opponuntur ut misericordiam ira non contineat; sed beneficia propitii, irati flagella transcendant. Est namque bonum exterius sub homine in tranquillitate rerum temporalium, et est bonum exterius in hominetemporalium, et est bonum exterius in homine, securitas conscientiarum; et est bonum interius supra hominem, dulcedo coelestium gaudiorum. Plus ergo confert propitius quam abstulit iratus, quia prius peccantes in nostris percutimur, sed postmodum etiam in his quae supra nostra sunt, consolamur. duas dat Deus. Mundus dat pacem in tranquillitate rerum temporalium: et in sanitate corporum. Deus dat pacem in tranquillitate mentis, et in gaudio contem
Abbreviated transcription (Latin):
bona sua Aliis in nerĩtate bonũ ÷ consilium
suũ. Aliis in prosperitate bonũ gaudiũ suũ.
Michi autem unũ ÷ bonũ adherere deo. pouẽ
in domino deo speni meam. Si ĩundant flu¬
mina temptationũ bonũ÷ i adherere nei
dissoluar.si flauint uenti adu̾sitatis bonum
m est in illo anchoram spoi fig̾e. ne cõquasser
uł dissiper. Illis autem ne in aduersitate boñ
est cõsiliũ suũ qr non lib̾at. nec in ꝓsperitate
gaudiũ qr non ꝯseruat. Ideo unus consiliũ
improbauit alter gaudiũ. usqͦͣ ponã ꝯsilia
in anima mea. ⁊ gaudio dixi quid frustra de¬

Expanded text:
 suum, aliis in prosperitate bonum est consilium suum, aliis in prosperitate bonum est gaudium suum. Mihi autem unum est bonum, adhaerere Deo, ponere in Domino Deo spem meam. Si inundant flumina tentationum, bonum est mihi adhaerere ne dissolvar. Si flaverint venti adversitatis, bonum mihi est in illo anchoram spei figere, ne conquasser vel dissiper. Illis autem nec in adversitate bonum est consilium suum, quia non liberat, nec in prosperitate gaudium, quia non conservat. Ideo unus consilium improbavit, alter gaudium. Usquequo ponam consilia in anima mea? Et gaudio dixi: Quid frustra de
Abbreviated transcription (Latin):
netrans mõst̾rari pot̃. fingi nõ pot̃. Corda
corpus quod tenditur ⁊ maceratur. inter
penam carnis ⁊ dolorem cordis. Inferior
clauus est timor. suꝑior est amor: quia ti¬
more caro configitur. amore animus uul¬
neratur. Illa ne ad mala moueatur: iste
ut ad bona sensificetur. Plectrũ est gr̃a
que affectũ cordis apprehendens ad se tra¬
hit. ⁊ ad superiora ire facit. Corda sicrat᷑
⁊ tenditur ut sonitum reddat: ⁊ caro ho¬
minis prius a malo mundatur. postea in
bono excitatur. ibi siccata. hic tensa: sic¬
cata ꝑ abstinenciam tensa ꝑ pacienciã
Inferiores claui rotundi sunt. suꝑiores
solidi: qr timor circumspectus ẽẽ debet
amor perfectus.

Expanded text:
netrans, monstrari potest, fingi non potest. Chorda est netrans, monstrari potest, fingi non potest. Chorda est corpus, quod tenditur, et maceratur inter poenam carnis, et dolorem cordis. Inferior clavus est timor, superior est amor, quia timore caro configitur, amore animus vulneratur. Illa, ne ad mala moveatur, iste ut ad bona sensificetur. Plectrum est gratia, quae affectum cordis apprehendens ad se trahit, et ad superiora ire facit. Chorda siccatur, et tenditur ut sonitum reddat, et caro hominis prius a malo mundatur, postea in bono excitatur, ibi siccata, hic tensa. Siccata per abstinentiam: tensa per patientiam. Inferiores clavi rotundi sunt, superiores solidi, quia timor circumspectus esse debet, amor perfectus.
Abbreviated transcription (Latin):
pientes. ⁊ confundentur accipientes. ꝙ esti¬
maretur non eẽ xp̃ĩanus faciens qd̃ noluit
fac̾e xͦ. Propterea cũ fiducia accedamus ad
nuittem. ⁊ non derelinquamus suauem..
in cithara. In cichara duo ligna sũt.
unũ inferius. alterũ suꝑius. Inferius lignũ
cauũz. suꝑius solidum ÷. Incer utraq lig¬
na tendunt ᷑ corde clauis quibdam deorsũ
tendentib. quibdam sursũ trahencibus.
Suꝑiores clauos plectrũ corquet. ad ĩnferi¬
ores autem clauos corde digitis percussere¬
sonant. Duo ligna due sunt cruces. infi̾us
lignũ crux carnis. Suꝑius lignũ crix mẽ¬
tis. Crux carnis ÷ afflictio incorpore crux
mentis ÷ compassio in corde. Interiꝰ lignũ
solidũ non ÷ qr om̃e quod ĩ carne dolet. si
ꝯscĩe bone gaudiũ non tollitur foris spẽm
doloris ht intus m̾catem non ht̃. Suꝑius
lignũ solidũ z.qr dolor m̃tis ad intimape¬

Expanded text:
pientes, et confunderentur accipientes, et existipientes, et confunderentur accipientes, et existimaretur non esse Christianus, faciens quod voluit facere Christus. Propterea cum fiducia accedamus ad mitem, et non derelinquamus suavem. Ccantico in cithara . In cithara duo ligna sunt, unum inferius, alterum superius. Inferius lignum cavum est, superius solidum est. Inter utraque ligna ttendentibus, quibusdam sursum trahentibus. Superiores clavos plectrum torquet; ad inferiores autem clavos chordae digitis percussae resonavit. Duo ligna duae sunt cruces, inferius lignum crux carnis, superius lignum crux mentis. Crux carnis est afflictio in corpore. Crux mentis est compassio in corde. Inferius lignum solidum non est, quia omne quod in carne dolet, si conscientiae bonae gaudium tollitur, foris speciem doloris habet: intus veritatem non habet. Superius lignum solidum est, quia dolor mentis ad intima pe
Abbreviated transcription (Latin):
tib compatiebatur. exemplũ suauitatis qd
ĩꝑfectis conformabatur. Infirmantib cõ¬
patiebatur. conficentib dans ueniam. et
penitentib non indicens penam. In ꝑfc̃is
conformabatur spũalia seminans. ⁊ metẽs
carnalia. Seminans uerbũ cibum mentis.
⁊ metens uictũ cibum carius. Wenit ad illi
pecratrix. ⁊̃ fudit lacrimas ad pedes eiuscõ
fessionem crimĩs ip̃e ut ostend̾et mansuetu¬
dinem suam. ⁊ paruicordib dar fiduciam
appropinqnͣdi cito ueniam ĩdulsit. penam
nullam indixit. S ait uade ⁊ampliuis ⁊¬
noli peccare. Dicitur ⁊ ĩ alio loco. qr hẽbat
iħc loculos. ⁊ ea q̃ dabant᷑ suscipiebat con¬
formans se ĩꝑfectis. ut qui euo predicant de
ewͦ uiuant. paulus autem noluit sũptus
acciꝑe de ewangłio. s gratis factus ẽ m̃ist᷑
u̾bi ⁊ ĩuenitur paullis magis aliquid fe¬
torũ inueniri uoluit. ne p̾sum̾ent non acci¬

Expanded text:
tibus compatiebatur. Exemplum suavitatis, quod tibus compatiebatur. Exemplum suavitatis, quod imperfectis conformabatur. Infirmantibus compatiebatur, confitentibus dans veniam, et poenitentibus non indicens poenam. Imperfectis conformabatur spiritalia seminans, et metens carnalia. Seminans verbum cibum mentis, et metens victum cibum carnis. Venit ad illum peccatrix, et fudit lacrymas ad pedes ejus per confessionem criminis, ipse, ut ostenderet mansuetudinem suam et parvicordibus daret fiduciam appropinquandi, cito veniam indulsit, poenam nullam indixit. Sed ait, Vade, et amplius noli peccare . Dicitur et in alio loco, quod habebat Jesus loculos, et ea quae dabantur suscipiebat , conformans se imperfectis, ut qui Evangelium praedicant, de Evangelio vivant . Paulus autem noluit sumptus accipere de Evangelio, sed gratis factus est minister verbi . Et invenitur Paulus magis aliquid fetorum inveniri voluit, ne praesumerent non acci
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid optimo sacis mala dimitt̾e. uͥ
⁊̃ studeat bona conferre: Laxauit pectata
Respondit pax ⁊ dixit. Dominus dabit be
nignitatem ⁊ terra nr̃a dabit fructũ suum.
Nunc aut̃ int̾m iustĩa ance eum ambula¬
bit. ⁊ ponet in uia gressus suos. Qd̾ audi¬
ens iusticia p̃currens reuersa ÷ ad hoĩem
ut ab eo nõ discedat. donec dominꝰ ponat
ĩ uia gressus suos ⁊ ueniat.
Omĩ cõficeri domino. ⁊ psalłe noĩ .t.
altissime. DSuplex  cõfessio. Alia cri¬
minis alia laudis. Confessio crimĩs est ꝯu̾sio
peccatoris. confessio laudis glorificatõ crea¬
toris. cõfessio crimĩs ÷: in decestatione mali.
confessio laudis in exultatione boni. confes¬
sionem crim̃is parit timor confessionem
laudis parit amor. Propterea bonũ ÷ ꝯficeri
lit. exemplum suauitatis enis quod qui eũ
gustauerũt fastidire non potuerũt exem¬
plum mansuetudinis eius quod infirman¬

Expanded text:
Nunquid optimo satis est mala dimittere, nisi Nunquid optimo satis est mala dimittere, nisi etiam studeat bona conferre? Laxavit peccata Respondit pax, et dixit: Dominus dabitnignitatem, et terra nostra dabit fructum suum. Nunc autem interim justitia ante eum ambulabit, et ponet in via gressus suos. Quod audiens justitia praecurrens reversa est ad hominem, ut ab eo non discedat, donec Dominus ponat in via gressus suos, et veniat. confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime . Duplex est confessio, altera criminis, altera laudis. Confessio criminis est conversio peccatoris, confessio laudis glorificatio Creatoris. Confessio criminis est in detestatione mali; confessio laudis in exaltatione boni. Confessionem criminis parit timor; confessionem laudis parit amor. Propterea bonum est confiteri lit. Exemplum suavitatis ejus, quod qui eum gustaverunt, fastidire non potuerunt. Exemplum mansuetudinis fuit, quod infirman
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Tum mĩa rogans ueritatem memorẽ
ẽẽ ꝯmunis pacti. scil ne quicqͣm ultra con¬
cessum ꝯtra hoĩem moliatur cũ dño ascen¬
dit uericas aut̃ intrans cor hoĩs inuenit i
omĩa mala ⁊ digna penis. ⁊ clamare cep̃ de
t̾ra ꝑ u̾catem stumilatus pectasse se confice
mniserebatur. Homo confessionẽ ad salut̃
iustificõm hoĩs compellebat. Ueritas de ter¬
ra ꝑconfessionẽ hom̃ĩs oriebatur. ⁊ iustĩa
de celo prospicieus. ꝑ mĩam dei ad terras mit¬
tebatur. ueritas dixic prius puniendum
qui pͥus malum fecerat mĩa dixit postea iꝰ¬
tificand̾ ⁊ saluand̾ qui ⁊ malum conficen¬
do benefecerat. ꝑ ueritatem accusabatur
⁊ ꝑ mĩam pp̃ ueritatem iustificabatur. Qͥa
ueritas de terra orta ÷ ⁊ iustĩa de celo pros¬
deũ ⁊̃ hoĩem pro iustĩa pax erat. ⁊ ascendit
iustĩa ab hõie ad deũ pacem postulans. et
descendit pax a deo ad hoĩem iustĩam am¬
plectens ⁊ oscłans. Tunc ait iustĩa ad pacem

Expanded text:
dat. Tum misericordia rogans veritatem memorem esse communis pacti, scilicet ne quidquam ultra concessum contra hominem moliatur, cum Domino ascendit. Veritas autem intrans cor hominis invenit ibi omnia mala, et digna poenis, et clamare coepit de terra per veritatem stimulatus, peccasse se confitebs, confitenti miserebatur. Homo confessionem ad salutem justificationem hominis compellebat. Veritas de terra per confessionem hominis oriebatur, et justitia de coelo prospiciens, per misericordiam Dei ad terras mittebatur. Veritas dixit prius puniendum, qui prius malum fecerat; misericordia dixit postea justificatum salvandum, qui et malum confitendo bene fecerat. Per veritatem accusabaturiam propter veritatem justificabatur, quia veritas de terra orta est, et justitia de coelo prosDeum et hominem pro justitia pax erat, et ascendit justitia ad Deum ab homine, pacem postulans; et descendit pax a Deo ad hominem, justitiam amplectens et osculans. Tunc ait justitia ad pacem:
Abbreviated transcription (Latin):
głe eruꝑit ut iuait ar super omnẽ ter¬
ram. ⁊irtigarerarid m dsterilem secĩ¬
dures Eshac ꝑlenitudĩe ee ⁊illa accepe¬
rat que steriis conceperat que ⁊ ubgniẽ
fecundam ad se neniencem asnouat
homo idemerat ⁊ deus ex eo qd assũptum
est filius u̾giis. ex eoautem qd̾ assumpsit fi¬
lius maiestatis. Idem tñ ⁊ filius uirginis. et
filius maiestatis. Et pp̃ea qui assumptus
est homo naturalis ÷ alius dei pp̃ eum quias¬
sumpsit. uerus est filius hoĩs propter eum
quem assũpsit. Nemoigitur dicat xp̃mfili¬
um adoptiuũ cum naturał sit filius. qm̃ quẽ
assumpsit homo ⁊ qui assumpsit deus ñ duo
silii sunt s unus est filius: deus ⁊ homo. iħ̾c¬

Expanded text:
upit: ut manaret super omnem terram, et irrigaret aridam, et sterilem fecundaret. Ex hac plenitudine gratiae et illa acceperat quae sterilis conceperat, quae et Virginem fecundam ad se venientem agnovit homo, idem erat et Deus. Ex eo quod assumptus est, filius Virginis; ex eo autem quod assumpsit, Filius majestatis. Idem tamen et filius Virginis, et Filius majestatis. Et propterea qui assumptus est homo, naturalis est Filius Dei, propter eum qui assumpsit; verus est filius hominis, propter eum quem assumpsit. Nemo igitur dicat Christum Filium adoptivum, cum naturalis sit Filius, quoniam quem assumpsit homo, et qui assumpsit Deus, non duo filii sunt, sed unus est Filius, Deus et homo,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũbonũ fũ fiu̾t. in tua ab huc potestate ẽ
ut malsĩnon fiat. Propt̃ hoc nec malũ fauaᷤ
p̃p bonũ qr ĩ tua potestate nõ ÷ ut ex malob
bonũ fiat: nec bonũ dimittas pp̃ malũ quia
⁊̃ facto bono in tua adhuc potestate est ne
malũ fiat Et ħ quidem deuero bono ⁊uero
malo intlłigendũ ÷. Sane de non uero bono
⁊ñ uero malo hanc hoĩem cautelam hr̃e

Expanded text:
m bonum factum fuerit, in tua adhuc potestate est ut malum non fiat. Propter hoc ne malum facias propter bonum, quia in tua potestate non est, ut ex malo bonum fiat; nec bonum dimittas propter malum, quia etiam, facto bono, in tua adhuc potestate est ne malum fiat. Et hoc quidem de vero bono et vero malo intelligendum est. Sane de non vero bono et non vero malo hanc hominem cautelam habe
Abbreviated transcription (Latin):
utĩ pot̃: ita ip̃a pro tempore ⁊ cã siue ad
agend̾ siũ ad patiendũ suscipiat. quatinꝰ
semꝑ. Wuł ad suictũ uł ad usum adipiscẽ¬
di boni ꝯuertat ad fructũ ueri boni sooꝑe¬
rante gxa: ad usum nõ ueri boni cõoꝵ ate
natura. mors caruis qr pena est semper
nõ ÷. Rona uita est in qͣ est lonũ merit᷑:
Dona mors  post qͣm eis bonũ premiũ.
Mala uita ÷ in qua est scusus sine uir¬
tute. mala mors ⁊ in qua penaes sũ recͥ¬
blicione. Nͥa gͦ nec uitacarnis nec mor᷑
neq ea que ĩuita uł in morte sunt. uera
bona uł mala sunt. itr hiis omiĩb homo
usũ ueri boni nõret ĩ bonũ uł uẜ utsi¬

Expanded text:
ipsa pro tempore et causa sive ad agendum sive ad patiendum suscipiat, quatenus semper ea vel ad fructum vel ad usum adipiscendi boni convertat. Ad fructum veri boni cooperante gratia, ad usum non veri boni cooperante natura. Mors carnis, quia poena est, sempernon est. Bona vita est in qua est bonum meritum; bona mors est post quam est bonum praemium. Mala vita est in qua est sensus sive virtute; mala mors est in qua poena est sine retributione. Quia ergo nec vita carnis, nec mors, neque ea quae in vita vel in morte sunt, vera bona vel mala sunt, ita his omnibus homo usum
Abbreviated transcription (Latin):
per ip̃am postmodum redemptis onsibi
ye haberes Ido gra plena de qua orcus est
ꝑe te. Gracia plena in tantũ plena ut ex
tuo redũdante cotus hauriat ĩnuñdus.Oi
enĩ prudences uirgines oleum acceperunt
in nasissuis cũ lampadib. tu prudentiss¬
ma uirgo. ⁊uirgo uirginũ non uniũ cm̃i
uas hũisti oleo gͥracie pepletũ quo lampa¬
dera tuant inextins uibititer arcentem nu¬
trites e aliud geitabas mas redundans
indeficiens ex quo eifuso dleo misericordie
d̃ũ lamꝑades illm̃ares. Quasa omĩum
usq ad sũrũ ⁊ peofectum implerer. ⁊in
illo nichil minueres. Prudeus gͦ fuiti ã
tibi proniteres: nẽc tunida utaliis sub¬
ibrusti hanũ inlamp̃ade fuit in sar̾no
uirginitas oleum inuase in corde hu¬
militas Et erat aliud uas hũanitas u̾¬
bi in utero cuo sia ꝑlena. se. cuius. ꝑ le¬
nitudine cu cino accepisti. ⁊ lurã ipͣ

Expanded text:
per ipsam post modum redemptis omnibus per ipsam post modum redemptis omnibus exhiberet. Ideo gratia plena, de qua ortus est ex te. Gratia plena, intantum plena, ut ex tuo redundante, totus hauriat mundus. Si enim prudentes virgines oleum acceperunt in vasis suis cum lampadibus ; tu, prudentissima Virgo, et Virgo virginum, non unum tantum vas habuisti oleo gratioe repletum, quo lampadem tuam inexstinguibiliter ardentem nutrires, sed aliud gestasti vas redundans et indeficiens, ex quo effuso eleo misericordiae omnium lampades illuminares, et vasa omnium usque ad summum et perfectum impleres, et in illo nihil minueres. Prudens ergo fuisti ut tibi provideres, nec timida ut aliis subibuisti. Lumen in lampade fuit in carne virginitas; oleum in vase in corde humilitas. Et erat aliud vas humanitas Verbi in utero tuo gratiae plena, ex cujus plenitudine tu quoque accepisti
Abbreviated transcription (Latin):
mina crant. Et ceciderunc primi mascłs s
femina. ⁊ per eos qui post eos erant om̃s de
masculo ⁊ femina ce qr primus auctor cul¬
pe deiectus est a femima. auctorem gre sine
masculo concepit ⁊ peperit fem̾ina. u̾idem
sexus iniciũ grẽ ess qui pectati origo exti¬
terat. Propterea at. Nue gr̃a plena domiꝰ
tecũ uere .n. maria gr̃a plena fuit per
quam̃ gr̃a descendit supet ꝯmes filios ho¬
minum. Primũ gra suꝑeam. postea gr̃a¬
mea mea. ueinde gracia ẜx ea. Suꝑeam
adubracionem inea ad fecumditatem ex
sa ad saluationem Wenit irgr̃a ut huma¬
nam naturra ustarz. ⁊ incrauit ad eam
unde exierat. Per leminam .ii. exierat. ⁊ per
seminama ipceauit. se uenit gra primũ
in ep̃a. deinte descendre in illud quod erat
ex ipa. ⁊ sĩ at de carne uͥgins natuuã hos¬
ciam pro natura. quam liberam pro liłand
offeores ut prius in ip̃am totũ effund̾et q

Expanded text:
femina erant. Et ceciderunt primi masculus et femina erant. Et ceciderunt primi masculus et femina, et per eos qui post eos erant omnes de masculo et femina. Et quia primus auctor culpae dejectus est a femina, auctorem gratiae sine masculo concepit et peperit femina, ut idem sexus initium gratiae esset, qui peccati origo exstiterat. Propterea ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum . Vere enim Maria gratia plena fuit, per quam gratia descendit super omnes filios hominum. Primum gratia super eam, postea gratia in ea: deinde gratia ex ea. Super eam, ad umbrationem; in ea, ad fecunditatem; ex ea, ad salvationem. Venit enim gratia ut humanam naturam visitaret, et intravit ad eam unde exierat. Per feminam enim exierat, et per feminam intravit. Et venit gratia primum in ipsam, deinde descendit in illud quod erat ex ipsa, et sumpsit de carne Virginis naturam, hostiam pro natura, quam liberam pro liberandis offerret, ut prius in ipsam totum effunderet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uirgiuitatem precetens ut uirtutẽ
demdnstrar. ueniens ut confere reme¬
dium. precedens ut daret exemplum. Nq̃
enĩ potuit arbor bona fruetũ malũ facẽ.
sicut arbor mala fructum bonũ sacere ñ
citur. Nadie integra. ⁊ ramus ĩcorrup¬
tus. huius ergo aduencus gabriel inuiti
missus 3. ut nouam ĩ carne filii dei naci¬
uitatem predicares. in qua forma serui
dñõ sociata hostem potenter deuicit fortis
ĩ illo. nõ cñ uiolenta ad infendam in iu¬
riam s efficax ad iusticiam obtinendam.
Propterea gabriel missus est qd forcitu¬
do dei interpretatur. qr ip̃a ⁊̃ infirmitas
forticudo fuit. qm̃ in ea suꝑatus est inirai¬
cus. ⁊ capta preda a uiolento reducta est.
Tres .n. perierant. ⁊ sub serutus est qͣrtus
culo ⁊ femĩa. Quartus sine masculo de
femĩa. Adam quippe nec de masculo nec
defemĩa erat. Ena ailcem de mascło sũ feĩa.
Qͥ autem deilł erant de mascło simul ⁊ te

Expanded text:
per virginitatem praecedens ut virtutem per virginitatem praecedens ut virtutem demonstraret. Veniens ut conferret remedium, praecedens ut daret exemplum. Non enim potuit arbor bona malum fructum facere, sicut arbor mala fructum bonum facere noncitur, radix integra, et ramus incorruptus. Hujus ergo adventus Gabriel nuntius missus est, ut novam in carne Filii Dei nativitatem praedicaret, in qua forma servi, domino sociata, hostem potenter devicit. Fortis in illo, non tamen violenta ad inferendam injuriam, sed efficax ad justitiam obtinendam. Propterea Gabriel missus est, quod fortitudo Dei interpretatur, quia ipsam etiam infirmitatis fortitudo fuit, quoniam in ea superatus fuit inimicus, et capta praeda a violento reducta est. Tres enim perierant, et subsecutus est quartus, culo et femina; quartus sine masculo de femina. Adam quippe nec de masculo nec de femina erat; Eva autem de masculo sine femina: qui autem de illis erant, de masculo simul et de
Abbreviated transcription (Latin):
suo ⁊ sanando iuenitur remediũ. ⁊ p̃ciũ
redsmendo. spia u̾o a coruptõne liłand
erat quod redimend̾ erat. idcirco preciũ
redemptionis incorruptũ esse debuerat ꝓꝑ
terea mater uirgo electa esdut de mũda
ĩmaculatus nasceretur. ut sic̾ut in celo deus
habuit pacrem ĩmort ilem eternus. sic in
terra haber inr̃em uirginem incoeruptus.
Igit in celo quał ꝑater talis illiuis. ⁊ in cerra
quał ma ter tał flius In celo cum patrer
ternus ⁊ ĩmensus: in detra cum matreim.¬
maculatus ⁊ mansuetus. In celo cũ patre
ĩcorruptus ⁊ sublimis. ut terra cũ macceuͥ¬
go ⁊ huił. In celo ymago patris: in cerra
ĩmitator matris. Mater iurgo erat ⁊ in
humilitate ⁊ esdabat faius uirginis uͥgo
hũilitatem ꝯmendapat. Ealis cro agnꝰ
quał mater agni. ex munda mundus. ex
uirgine incorruptus ꝑnirginema uemẽs
ad nos. ꝑu̾ginitatem precedens nos. Per
ĩcorruptionem ueniens ut pecratũ bolłet

Expanded text:
suo et sanando invenitur remedium, et pretium suo et sanando invenitur remedium, et pretium redimendo. Quia ergo a corruptione liberandum erat quod redimendum, idcirco pretium redemptionis incorruptum esse debuerat. terea mater Virgo electa est ut de munda immaculatus nasceretur, ut sicut in coelo Deus habuit Patrem immortalem aeternus, sic in terra haberet matrem Virginem incorruptus. Igitur in coelo qualis Pater talis Filius, et in terra qualis mater talis filius. In coelo cum Patre aeternus et immensus, in terra cum matre immaculatus et mansuetus. In coelo cum Patre incorruptus et sublimis, in terra cum matre virgo et humilis. In coelo imago Patris, in terra imitator matris. Mater virgo erat, et in humilitate exsultabat. Filius Virginis virgo humilitatem commendabat. Talis ergo Agnus, qualis mater Agni; ex munda mundus, ex Virgine incorruptus. Per Virginem veniens ad nos: per virginitatem praecedens nos. Per incorruptionem veniens ut peccatum tolleret,
Abbreviated transcription (Latin):
lac. ut a pariuilis sumi poss. Sapiencia
sursum paniserat. ⁊ eadem ip̃a eapiẽtia
deorsum lac trat. in diuinitate panis. ĩ
humanitace lac. sic eñ paruuli sensu ꝑ
lac hũanitatis nutrici sunt. ⁊ toboratĩ
surit ad panem diuinitatis. ut idem ip̃e
uti biqͥ refice̾t ⁊ resiciendo languidos
ad incieruptionem repararet. Dedit erge
reparandis ad indorupcionem alimentũ
ĩcormptionis. Parinlis quidem ĩmacula¬
tan crnem quam sũpsit de uirgine ma¬
tre perfc̃is autem ĩcariuptibilem diuini¬
tatem quam habuit de eterno patro. Istrͦ
ut ĩtĩm noꝵ cefic̾ent in uia. illis ut postea
perficentur in pacria. Istis ad ꝯsołonem
iłłis ad głincationem. Propt̾ hoc gͦ dĩ fili
ro per camer hberaretur. ⁊ gn̾i humano
deslo sumeretur precium redemptionis¬
quatimis in ce remediũ ficruñ uicium
contractũ fuerat ⁊ ĩ eodem monstraret᷑.
⁊pericia mediti ⁊ iusticia redempti. qñ de

Expanded text:
lac, ut a parvulis sumi possit. Sapientia lac, ut a parvulis sumi possit. Sapientia sursum panis erat, et eadem ipsa sapientia deorsum lac erat. In divinitate panis, in humanitate lac. Sic enim parvuli sensu per lac humanitatis nutriti sunt, et roborati sunt ad panem divinitatis, ut idem ipse utrobique reficeret, et reficiendo languidos ad incorruptionem repararet. Dedit ergo reparandis ad incorruptionem alimentum incorruptionis. Parvulus quidem immaculatam carnem quam sumpsit de Virgine matre, perfectis autem incorruptibilem divinitatem quam habuit de aeterno Patre. Istis ut interim non deficerent in via, illis ut postea perficerentur in patria. Istis ad consolationem, illis ad glorificationem. Propter hoc ergo Dei Filius ro per carnem liberaretur, et humano generi de suo sumeretur pretium redemptionis; et inde remedium fieret, unde vitium contractum fuerat; et in eodem monstraretur, et peritia medici, et justitia redempti; quando de
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa pet sapĩam dei fc̃a sunt ad ipsã
autem sapienciam tr̃a non sunt nisi
illa solum que sapĩa frui possunt. hec ar
cipiendi bomi maliq fugiendi hñtia. ¶¬
rum pars sursum erat cõndica in angeł.
pars deorsum in hoĩb ordinata. Igitur
nõ solũ per sapĩam dei factus erat ut ess.
cpi potest. S qr percando sensũ amisit
quo sapĩa frui debuiss. oblitus est homo
comed̾e panem suũ ⁊ refectionem illam
qua uiuũt anime ĩcorporalem omuta¬
uit delectationem. Terrenis gͥ ⁊coͣrlibus
sensũ ⁊ affectu ĩmersus. non potuit se ad
spũaliũ cogitatõnem. siu amorem erig̾e
s sola ea que carnis sũt sapiens spũaliũ
iocundicatem non agnouit. Ip̃a autẽ de
sapiencia noluit perde hominem qui pp̃
ipsam factus fuerat. Et cum ip̃a sur sũ ess.
ille deorsũ uenit uͥ ille erat ut eñ reuocar
ad se unde ceciderat. factũ est uerbũ caro
ut homo inter homines ess qui deuserat
supra homines. ⁊uersus est panis ille ĩ

Expanded text:
ia per sapientiam Dei facta sunt; ad ipsam autem sapientiam facta non sunt, nisi illa solum quae sapientia frui possunt. Haec autem umque percipiendi boni malique fugiendi habentia. Quorum pars sursum erat condita in angelis, pars deorsum in hominibus ordinata. Igitur homo non solum per sapientiam Dei factus erat ut esset,percipi potest. Sed quia peccando sensum amisit quo sapientia frui debuisset, oblitus est ipse comedere panem suum, et refectionem illam qua vivunt animae in corporalem commutavit sensu et affectu immersus, non potuit se ad spiritualium cogitationem sive amorem erigere, sed sola ea quae carnis sunt sapiens, spiritualium jucunditatem non agnovit. Ipsa autem Dei sapientia noluit amittere hominem qui propter ipsam factus fuerat. Et cum ipsa sursum esset, ille, deorsum, venit ubi ille erat, ut eum revocaret ad se unde ceciderat. Factum est Verbum caro ut homo inter homines esset, qui Deus erat supra homines. Et versus est panis ille in
Abbreviated transcription (Latin):
amaricetur animus suam impossibłitatẽ
patienter sustineat. ne autem male ocru-¬
petur. possibilitatem suam extra mensurã
suam non excendat. Item meditatio moꝵ
alia consideratione formam uiuendi di¬
iudicat. probans nec bonũ esse ea que nõ st̃¬
fiũt impatienter appet̾e. nec bonũ ẽẽ eaque
fiũt insipient̃ fastidire. ¶ui. n semꝑ qd̃ ñ
facit appetit ⁊ quod facit fastidit: nec pre¬
sentib fruitur. nec futuris satiatur Incħo¬
ata enĩ ante consũmationem deserit. ⁊ in¬
choanda ante tempus app̃hendit. ꝓpterea
bonũ ÷ bono suo eẽ concentũ. ⁊ presentia
bona suꝑuenientib bonis augere. non
pro futuris abicẽ Leuitas .ni. est bonorum
ꝯmutatio. exercitatio autem uirtutis mł¬
tũq diuersa currunt uia. qui ꝑto nous
uetera abiciũt ⁊ qui ab inferiorib ad su¬
ꝑiora conscendunt. Qui .n. mutationem
querit fastidiosus z. sicut qui profectum
appetit studiosus est. Nectissime gͦ incedit

Expanded text:
amaricetur animus, suam impossibilitatem amaricetur animus, suam impossibilitatem patienter sustineat: ne autem male occupetur, possibilitatem suam extra mensuram suam non extendat. Item meditatio morum alia consideratione formam vivendi dijudicat probans nec bonum esse ea, quae non fiunt, impatienter appetere, nec bonum esse ea, quae fiunt, insipienter fastidire. Qui enim semper quod non facit appetit, et quod facit fastidivit, nec praesentibus fruitur, nec futuris satiatur. Inchoata enim ante consummationem deserit, et inchoanda ante tempus apprehendit. Propterea bonum est bono suo esse contentum, et praesentia bona supervenientibus bonis augere, non pro futuris abjicere. Levitas enim est bonorum commutatio, exercitatio autem virtutis, multumque diversa currunt via, qui pro novis vetera abjiciunt, et qui ab inferioribus ad superiora conscendunt. Qui enim mutationem quaerit, fastidiosus est sicut qui profectum appetit, studiosus est. Rectissime ergo incedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmorib pͥm̃ considat que tebita sũt siũ ex
precepto suĩ ex uoto. ⁊ ea pͥm̃ agenda iudi¬
sat. que sic facta hñt m̾itum. ut non facta
generent reatum. Hec ergo primum facien¬
da sunt. que sine cłpa dimitti non possũt. ꝑt
hec si quid uoluntaria exercitatione super¬
additur. sic faciendum ÷ ut debitum non im¬
pediatur. Alii uolunt quod non debent qͥ
non ualent id qd̃ debent. Alii ⁊ si ualent quod
debent. uolũtaria impedim̃ta adducunt uo¬
lendo quod non debent. Item meditacõ moꝵ
duo mala in bona actione precipue cauen¬
da considerat ħ est afflictionem ⁊ occupatio¬
nem. Affuctio ÷ ad amaritudĩem: occupatõ
ad dissipationem. ꝑ afflictionem dulcedo
mentis amaricatur. ꝑ occupationem tran¬
quillitas dissipatur. Afflictio est qñ ꝓhis
que nõ ualet ꝑ impatientiam uritur: occu¬
patõ est qñ in hiis que ualet agendis per
intemꝑanciam agitatur. Ne igitur male

Expanded text:
in moribus primum considerat quae debita sunt, sive ex in moribus primum considerat quae debita sunt, sive ex praecepto sive ex voto, et ea primum agenda judicat, quae sic facta habent meritum, ut non facta generent reatum. Haec ergo primum facienda sunt, quae sine culpa dimitti non possunt. Post haec si quid voluntaria exercitatione superadditur, sic faciendum est, ut debitum non impediatur. Alii volunt quod non debent, qui non valent id quod debent. Alii, et si valent quod debent, voluntaria impedimenta adducunt, volendo quod non debent. Item meditatio morum duo mala in bona actione praecipue cavenda considerat, hoc est afflictionem et occupationem. Afflictio est ad amaritudinem. Occupatio ad dissipationem. Per afflictionem dulcedo mentis amaricatur. Per occupationem tranquillitas dissipatur. Afflictio est, quando pro his, quae non valet per impatientiam uritur. Occupatio est, quando in his quae valet agendis per impatientiam agitatur. Ne igitur male
Abbreviated transcription (Latin):
habere. Omnem diem iudicare est singula
bona pro nũto suo estimare. Item ineditatõ
moꝵ finem ⁊ directionem in omi ꝯũsacõe
considerat. finis est ad quod tenditur: direc¬
tio. qua facilius ꝑuenitur. Omĩs .ii. qͥ ad aliqͥd
tendit. sr̃n aliquid cursum suũ dirigit. et
qui directius ꝑgit citius peruenit. Sunt .n.
quedam bonã in quib ⁊ młtũ moueri par̃
est promoueri. alia compendioso labore fru¬
ctum magnũ adducũt. Et hec ergo discer¬
uenda suint zeligenda magis que magis
prosunt. Quecumq .n. magis prosunt me¬
liora sunt. ⁊ om̃e opus sm̃ fructum suĩ iudi¬
cari oportet Młti hanc discretionem non
hũtes. płũ laborauerunt ⁊ ꝑarũ profece¬
tunt. qm̃ oculum habuerunt foris tantum
ad spẽm oꝑis. ⁊ nonintus ad fructũ uirtuti᷑
Gandebant .ii. magna se fac̾e magis ꝙͣ uti¬
lia exercere ⁊ dilexerũt potius illa in quib
uideri possent. ꝙͣ emendari. Item meditatio

Expanded text:
habere. Omnem diem judicare, est singula habere. Omnem diem judicare, est singula bona pro merito suo aestimare. Item meditatio morum finem et directionem in omni conversatione considerat. Finis est, ad quod tenditur. Directio, qua facilius pervenitur. Omnis enim, qui ad aliquid tendit, secundum aliquid cursum suum dirigit, et qui directius pergit, citius pervenit. Sunt enim quaedam bona, in quibus etiam multum moveri parum est promoveri. Alia compendioso labore fructum magnum adducunt. Et haec ergo discernenda sunt, et eligenda magis, quae magis prosunt. Quaecunque enim magis prosunt, meliora sunt, et omne opus secundum fructum suum judicari oportet. Multi hanc discretionem non habentes, plurimum laboraverunt, et parum profecerunt, quoniam oculum habuerunt foris tantum ad speciem operis, et non intus ad fructum virtutis. Gavisi sunt enim magna se facere, magis quam utilia exercere, et dilexerunt potius illa, in quibus videri possent, quam emendari. Item meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
suggeritur sicut alienũ ÷ ab hoĩe. ita fre¬
quenter alienum ab humana rõne. ut ũb
gracia. Nuꝑ saciatus famem patiatur. pau¬
lo ante inebriatus. siti estuet post longam
dormicionem consurgens. somno p̃graue¬
tur. In hoc ergo oꝑa dĩaboli discerniuitur.
qm̃ excranea sunt ab hoĩe ⁊ aliena ab hu¬
mana rõne. opera aucem carnis ⁊ suggesti¬
ones eius suꝑius sepiꝰ precedentem habẽt
tãm necessitatem. s qr modum ⁊ mensurã
tnseant excrescunt in suꝑfluitatem. Ut u̾bi
gr̃a. cum post famem cib̃ sumendus ĩmode¬
rate appetitur. ⁊ post abstinenciam ĩ sumẽdo
edulio mensura non tenetur. Item meditatõ
moꝵ criplici iudicio exercetur. primo quod
iudicat inter diem ⁊ noctem. So quod iudi¬
cat ĩter diem ⁊ diem. eercio qd̾ iudicat om¬
nem diem. In ter noctem ⁊ diem iudicare est
mala a bonis diuid̾e. Inter diem ⁊ diem iu-¬
dicare est: int̾ bonũ ⁊ melius discretionem

Expanded text:
suggeritur, sicut alienum est ab homine, ita fresuggeritur, sicut alienum est ab homine, ita frequenter alienum est ab humana ratione, ut, verbi gratia, nuper satiatus famem patiatur, paulo ante inebriatus siti aestuet, post longam dormitionem consurgens somno pergravetur. In hoc ergo opera diaboli discernuntur, quoniam extranea sunt ab homine, et aliena ab humana ratione. Opera autem carnis, et suggestiones ejus saepius praecedentem habent causam necessitatem. Sed quia modum et mensuram transeunt, excrescunt in superfluitatem. Ut verbi gratia cum post famem cibus sumendus immoderate appetitur, et post abstinentiam in sumendo edulio mensura non tenetur. Item meditatio morum triplici judicio exercetur. Primo quod judicat inter diem et noctem. Secundo quod judicat inter diem et diem. Tertio quod judicat omnem diem. Inter noctem et diem judicare, est mala a bonis dividere. Inter diem et diem judicare, est inter bonum et melius discretionem
Abbreviated transcription (Latin):
est. siũ a carne. Isti .n. tres auctores sunt
omiũ suggestionũ. ⁊ om̃s aspirationes
q̃ in uisibiliter cordi adueniunt. ab istis
procedunt. Item que occultasũt alñ bo¬
na sunt ⁊ occulta. alñ mala ⁊ dubia. et
que bona sunt: a deo sunt. que autẽmala
sunt. uł a drabolo uł a carne sunt. ¶Ae
gͥ manifesta sunt siũ bona siue mala: a
prima sua origine iudicantur. Qaie aut̃
dubia sunt in origine probantura fine.
Exitus autem manifestat qd̾ a pͥncipio
celabatur. ⁊ ꝓpter ea qui motus suos apͥn¬
cipio iudicare non potest filiem inuestig
⁊ ꝯsũmationem. Que .n. dubia sunt. uel
incerta bona sunt. uel mala occłta. Et que
mala sunt sicut dictum est. uł a diabolo ł
a carne sunt. ⁊ sunt mala utraq. nec diffe¬
runt in eo qd mala sunt. s differunt qm̃ q̃
a carne sunt frequentius surgunt ꝓpt̃ ne¬
cessitatem: que uero a dia ᷝ ͦ sunt sepͣius ori¬
untur preter cõnem. ¶uood .n. a diabolo

Expanded text:
est, sive a carne. Isti enim tres auctores sunt est, sive a carne. Isti enim tres auctores sunt omnium suggestionum, et omnes aspirationes, quae invisibiliter cordi adveniunt, ab istis procedunt. Item quae occulta sunt, aliquando bona sunt et occulta, aliquando mala, et dubia. Et quae bona sunt, a Deo sunt; quae autem mala sunt, vel a diabolo, vel a carne sunt. Quae igitur manifesta sunt, sive bona sive mala, a prima sua origine judicantur. Quae autem dubia sunt in origine, probantur a fine. Exitus enim manifestat quod a principio celabatur, et propterea qui motus suos a principio judicare non potest, finem investiget et consummationem. Quae enim dubia sunt vel incerta, bona sunt vel mala occulta. Et quae mala sunt, sicut dictum est, vel a diabolo, vel a carne sunt. Et sunt mala utraque, nec differunt in eo quod mala sunt, sed differunt, quoniam quae a carne sunt, frequentius surgunt propter necessitatem, quae vero a diabolo sunt, saepius oriuntur praeter rationem. Quod enim a diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
pascat. Item meditatio in morib duplici
consideratione discurrit intus ⁊ foris. foris
ad famam: intus ad conscĩam. Goris quid
expediat. ⁊ quid deceat. Dectat ad exẽplũ.
expediat ad m̃itũ. Nobis ad meritum pro¬
ximis ad exemplum. Intus ad conscĩam.
ut sit mũda cõsciencia. nec acsusationẽ pa¬
tiatur. uł pro corpore boni. uł ꝑ p̾sũptõne
mali. Muinda autem conscĩa ÷ que nec de
pret̾ito iuste accusatur. nec de presencũ
iuste delectatur. Item ĩ morib meditatõ
ꝯsiderationem suam exercet. ut omnies
motus qui oriuntur in corde deptehendat
un ueniant. ⁊ quo tendant. Unde ueniãt
sm̃ originem. quo tendant sm̃ finera. Om¬
nis .n. motus de aliquo ÷ ⁊ ad aliquid.
Motus gͥ cordis alñ manifestam habẽt
originem. alñ occultam. ⁊ q̃ manifesta
aliqũ manifeste bona est. alñ manifes¬
te mala. Que manifeste bona est.a deo ẽ.
q̃ autem maĩfeste mala est: siũ a dỹal ͤ

Expanded text:
pescat. Item meditatio in moribus duplici pescat. Item meditatio in moribus duplici consideratione discurrit, intus et foris. Foris ad famam, intus ad conscientiam. Foris quid deceat, et quid expediat: deceat ad exemplum, expediat ad meritum: nobis ad meritum, proximis ad exemplum. Intus ad conscientiam, ut sit munda conscientia, nec accusationem patiatur, vel pro torpore boni, vel pro praesumptione mali. Munda autem conscientia est, quae nec de praeterito juste accusatur, nec de praesenti injuste delectatur. Item in moribus meditatio considerationem suam exercet, ut omnes motus qui oriuntur in corde deprehendat, unde veniant et quo tendant. Unde veniant secundum originem, quo tendant secundum finem. Omnis enim motus de aliquo est, et ad aliquid. Motus igitur cordis aliquando manifestam habent originem, aliquando occultam, et quae manifesta est aliquando manifeste bona est, aliquando manifeste mala. Quae manifeste bona est a Deo est; quae autem manifeste mala, sive a diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
g̾eo dilig̾e quomodo non or: malum est.
Itaq honus affectus ⁊ qñ ÷ ad id ad qd̾ debet.
⁊ quomͦ d. Amon sororem dilexit. ⁊ erat af¬
fectus ad quod debuit. s qr male dilexit:
quod deb rectus. ⁊ quõ debet sinterus. In co¬
gitationib considerandũ ut sint munde et
ordinate. Munde sunt qñ neq demalis affec-¬
tionib generantur. neq malas generant
affectiones. Ordinate sunt qñ rõnabiliter
ħ est tempore suo adueniunt. Cempore enĩ
non suo esiam bona cogitare sine iicio ñ
ut ĩ lectione de oratione. ⁊ in orõne de lec¬
cione. In oꝑib consid̾andũ. primũ ut bo¬
na ĩtencionefiant. Bona intentio est que
simplexest ⁊ recta. Simplex: sũ malicia.
Necta: sine ignorancia.Que .n. sinemali¬
tet ẽẽ ⁊ rectam ꝑ discrecionem. ⁊ simplicẽ
ꝑ benignitatem. So in oꝑib consideran̾d̾
est. ut ex recta intentione inchoata cum
ꝑseueranti feruore ad finem perducant᷑.
ut nec perseuerancia corpeat. nec amor te¬

Expanded text:
et, diligere quomodo non oportet, malum est. Itaque bonus affectus est, quando est ad id, ad quod debet et quomodo debet. Amnon sororem dilexit, et erat affectus ad quod debuit, sed quia male dilexit, quod debet rectus, et quomodo debet sincerus. In cogitationibus considerandum, ut sint mundae et ordinatae. Mundae sunt, quando neque de malis affectionibus generantur, neque malas generant affectiones. Ordinatae sunt, quando rationabiliter, hoc est tempore suo adveniunt. Tempore enim non suo etiam bona cogitare sine vitio non est, ut in lectione de oratione, et in oratione de lectione. In operibus considerandum est primum, ut bona intentione fiat. Bona intentio est, quae simplex est, et recta. Simplex sine malitia. Recta sine ignorantia. Quae enim sine malitet esse et rectam per discretionem, et simplicem per benignitatem. Secundo in operibus considerandum est, ut ex recta intentione inchoata cum perseveranti fervore ad finem perducantur, ut nec perseverantia torpeat, nec amor te
Abbreviated transcription (Latin):
siue ad uicium infiãmatur. Rx non uo iten
malo. ⁊ uerum bonũ ⁊ uerum malũ orit᷑.
qñ ex pena corporis animus uł exercetur
ad iustĩam uel ad iniquitatem inclinat᷑
Cum sic igitur ⁊ ex bono ⁊ malo bonũ parit᷑
⁊ malum proueniat quod ex bono Tonũ
⁊ ex malo malum oritur. ip̃a quidem bon
⁊ mali natura oꝑatur. Quod autem ex bo¬
no malum uł ex malo bonũ prouenit:
alterius uł malicia uł bonitas facit. Iiuic
abutentis bono. ħ bñ utentis malo ad bo¬
num. maxime si uerum bonũ uł malum
quod fit. sũ uerum siñ non uerũ sic ex qͦ
fir. Quia ergo ut ex uero malo uerum
bonũ proueniat. non potestatis hũanes
diuine bonitatis opus ⁊̃. nunꝙͣ homini
uerum malum faciendũ uł patiendum
concedit᷑ ut in te bonũ oriatur. Propt̾ea cum
dpeiss apłs. uͥ habundauit iquitas suꝑ¬
habundauit gr̃a. ⁊ quidam ex hoc occõnan
sum̾e conarentur. qͣ idarco homini malum
ea deus bñfacit honid quidem pro eo ꝙ male¬

Expanded text:
item malo et verum bonum et verum malum oritur, quando ex poena corporis animus vel exercetur ad justitiam, vel ad iniquitatem inclinatur. Cum sic igitur et ex bono et malo bonum pariter et malum proveniat, quod ex bono bonum, et ex malo malum oritur, ipsa quidem boni et mali natura operatur. Quod autem ex bono malum vel ex malo bonum provenit, alterius vel malitia vel bonitas facit, illic abutentis bono, hic bene utentis malo ad bonum, maxime si verum est bonum vel malum quod fit, sive verum sive non verum sit ex quo fit. Quia ergo ut ex vero malo verum bonum proveniat non potestatis humanae, sed divinae bonitatis opus est, nunquam homini verum malum faciendum vel patiendum conceditur, ut inde bonum oriatur. Propterea cum dixisset Apostolus: Ubi abundavit iniquitas, superabundavit et gratia , et quidam ex hoc occasionem sumere conarentur quasi idcirco homini malum stea Deus benefacit, homo quidem pro eo quod male
Abbreviated transcription (Latin):
quod deus non facit. S homo cũmalum
facit sibi facit. ⁊ id̾o male facit. Deus cum
malũ facit nõ sibi facit s homini malefa¬
cienti: ⁊ ideo non malefacit. Homo incus
stulte loquitur pecrando: deus foris stulto
Rndet sru stulticiam suam ꝓcc̃m puniendo.
Sunt ergo quatuor uerũ bonũ. ⁊ uerum
malũ. non uerũ bonũ. ⁊ ñ uerũ malũ. ⁊ oĩa
ħ comꝑatione sũmi boni iudicantur. si bona
sunt an mala. ⁊si sunt qnͣta sunt. Tria u̾ost̃
gn̾̃a boni. Est quoddam bonũ quod inse ẽ
bonũ ⁊ non ad aliquid. Est item quoddã
quod non in se est bonũ. s ad aliquid. Et
est rursũ aliud quod ⁊ ĩ se est bonũ ⁊ ad ad¬

Expanded text:
quod Deus non facit; sed homo cum malum quod Deus non facit; sed homo cum malum facit sibi facit, et ideo malefacit. Deus cum malum facit non sibi facit, sed homini malefacienti; et ideo non malefacit. Homo intus stulte loquitur peccando; Deus foris stulto respondet secundum stultitiam ejus peccatum puniendo. Sunt ergo quatuor, verum bonum et verum malum: et non verum bonum et non verum malum. Et omnia haec comparatione summi boni judicantur utrum bona sint an mala; et si sunt, quanta sint. Tria vero sunt genera boni: Est quoddam bonum, quod in se est bonum et non ad aliquid. Est item quoddam, quod non in se est bonum, sed ad aliquid. Et est rursum aliud, quod et in se est bonum et ad a