comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ humanã hominib innotescat.
quodãmͦ tam̃ hoc hic intelligenda ẽ.
uox u̾bi. qd̃ ibi caro dei. humanitatẽ
xp̃i mali quoq ⁊ increduli ñ solum
uidere. s ecce occidere potuerunt ⁊
adhuc cotidie sermonẽ mali foris des¬
audiunt ⁊ contempnunt. Et quem¬
ad modum illi hominẽ occidere non
p̾sumerent si dm̃ cognoscere possent.
ita quoq isti nequaqͣm u̾ba diuina
audita respuerent. si uirtutẽ eorum
int̾no sapore gustare ualerent. Sermo
gͥ uiuus est: quia uita in eo ẽ. In eo qͦd foris
auditum excitat. id qd̾ intꝰ cor uiuificat.
In eo qd̾ aurib illabitur. id qd̾ cordi inspi¬
ratur. Qd̃ foris ẽ transit. qd̾ intꝰ ẽ mutabi¬
litatẽ ñ recipit. Qd̃ foris decursus ũboꝵ
explicat. intus u̾itas incommutabilis
dictat. Propt̾ea inquit celum ⁊ t̾ram tͣn¬
sibunt. u̾ba aut̃ mea ñ tͣnsient. Ibi uti¬
q ñ tͣnsibunt uͥ tͣnsitoria ñ funt. Quia

Expanded text:
vocem humanam hominibus innotescat, vocem humanam hominibus innotescat, quodam modo tamen hic intelligenda est vox Verbi, quod ibi caro Dei. Humanitatem Christi mali quoque et increduli non solum videre, sed etiam occidere potuerunt: et adhuc quotidie sermonem Dei foris audiunt et contemnunt. Et quemadmodum illi hominem occidere non praesumerent, si Deum cognoscere potuissent, ita quoque isti nequaquam verba divina audita respuerent, si virtutem eorum interno sapore gustare valerent. Sermo igitur Dei vivus est, quia vita in eo est. In eo quod foris auditum excitat, id quod intus est cor vivificat. In eo quod auribus illabitur, id quod cordi inspiratur. Quod foris est transit, quod intus est mutabilitatem non recipit. Quod foris decursus verborum explicat, intus veritas incommutabilis dictat. Propterea, inquit, coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Ubi utique non transibunt ubi transitoria non sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
emel loquutus ẽ. ds̃. quia
unum u̾bum genuit. ꝑ qd̾
omnia fecit. hoc u̾bum ẽ sermo eiꝰ.
Unus ẽ gͦ sermo dei: quia unũ ẽ
uerbum. Et ideo uere unus. quia unius
unꝰ. qui sententias multiplices ñ comple¬
ctitur. s uno ⁊ simplici uerbo consũmat᷑.
custodiam sermones tuos: Si enim ue¬
re sermo dei unus creditur ⁊ qͦmͦ mul
ipsum. Nam qd̃ ds̃ in hominib ⁊ ꝑ ho¬
mines. loquitur: hoc omnis ⁊ uet̾is et
noui testamenti scͥptura testatur. Loqͥ¬
tur gͦ ds̃ ꝑ homines: loq̃r ꝑ se. Multos
sermones ꝑ homines: unũ ꝑ semeipsũ.
S quoscunq ꝑ hominũ ora ꝓtulit: is¬
te unus in omĩb illis fuit. Et om̃s in
isto uno unũ sunt: qͥ sine isto quolibet
locoͭ tp̃r ꝓlati ẽẽ ñ possunt. uideamꝰ
gͦ magnũ sacram̃tum. Uerbum dei
humana carne uestitum. semel uisi¬
bile apparuit. Et nunc cotidie idẽ ipsũ
humana uoce conditũ ad nos uenit.
Et quanuis alit̾ ꝑ carnẽ atq alit̾ per

Expanded text:
emel locutus est Deus , quia unum Verbum genuit, per quod omnia fecit. Hoc Verbum est sermo ejus. Unus est ergo sermo Dei, quia unum est Verbum Dei. Et ideo vere unus, quia unius unus, qui sententias multiplices non complectitur; sed uno et simplici verbo consummatur.custodiam sermones tuos . Si enim vere sermo Dei unus creditur, quomodo multipsum. Nam quod Deus in hominibus per homines loquitur, hoc fere omnis et Veteris et Novi Testamenti scriptura testatur. Loquitur ergo Deus per homines, loquitur per se, multos sermones per homines, unum per semetipsum. Sed quoscunque per hominum ora protulit, iste unus in omnibus illis fuit, et omnes in isto uno unum sunt, qui sine isto quolibet loco vel tempore prolati esse non possunt. Videamus ergo magnum sacramentum, verbum Dei humana carne vestitum, semel visibile apparuit, et nunc quotidie idem ipsum humana voce conditum ad nos venit. Et quamvis aliter per carnem, atque aliter per
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris legatione popłi fungunt᷑ ad in¬
tercedendum ⁊ legatione cesaris ꝓopłm¬
clesia legatione popłi funguntur ad
dm̃ ut obsecrent. siue legatione dei ad
popłm ut iubeant. Aliud ẽ enim offi¬
cium p̾lati in qͣntum ẽ legatꝰ popłi ad
dm̃.⁊ aliud in quantum ẽ legatus dei
ad popłm. In illo officio qͦ ẽ legatus po¬
płi erga dm̃ deuotionẽ exhibere de¬
bet. ut eum oblationib ⁊ sac̾ficio sp̃u¬
ali p̾̃cibq placatum reddat. Iu eo offi¬
cio quo ẽ legatus dei ad popłm ad il¬
lum ꝑtinet ignorantes docere. peccan¬
tes corrigere. De illo officio qͦ ẽ lega¬
tus popłi ad dm̃. dictum ẽ ut offerat
sacrificia ⁊ oblationes ꝓ peccatis. De
illo officio in quo ẽ legatus dei ad po¬
płm dictum ẽ ut sciat compati his qͥ
ignorant ⁊ errant. qm̃ ⁊ ipse circunda¬
tus ẽ infirmitate. Quidã sunt qui se
in infirmitate ẽẽ cognose̾t. s circun¬

Expanded text:
Caesaris legatione populi funguntur ad inCaesaris legatione populi funguntur ad intercedendum, et legatione Caesaris clesia legatione populi funguntur ad Deum ut obsecrent, sive legatione Dei ad populum ut jubeant. Aliud est enim officium praelati, inquantum est legatus populi ad Deum, et aliud est in quantum legatus Dei ad populum. In illo officio, quo est legatus populi erga Deum, devotionem exhibere debet, ut eum oblationibus et sacrificio spirituali precibusque placatum reddat. In eo officio quo est legatus Dei ad populum, ad ipsum pertinet ignorantes docere, peccantes corrigere. De illo officio in quo est legatus populi ad Deum dictum est, ut offerat sacrificia et oblationes pro peccatis. De illo officio in quo est legatus Dei ad populum, dictum est, ut sciat compati iis qui ignorant et errant. Quoniam et ipse circumdatus est infirmitate . Quidam sunt qui se in infirmitate esse cognoscunt, sed circum
Abbreviated transcription (Latin):
rificauiꝰ it̾m clarificabo. apꝑbatus ⁊ con¬
firmatus ẽ in dignitate sua. sic̃ aaron p̾
ordinationẽ suã. quia quosdam emulos
⁊ suo sacerdotio derogantes hũit. a deo
ꝓbatus ẽ. ⁊ confirmatꝰ. In monte uestem
gle in ordinatione accepit. in resurrec¬
tione ad offerendas ꝓ nobis p̾ces deo in¬
duit. Omnis namq pontifer ex homini¬
b assumptus. ꝓ hominib constituitur.
in his que sunt ad dm̃. ut offerat oblati¬
ones ⁊ sacͥficia ꝓpeccatis. Duplex eẽ debet
assumptio earũ qui ꝓficiuntur. scit
ut pͥmum intus ꝑ grãm assumantur ad
excellentiã uirtutis. pꝰmodum foris ꝑ obe¬
dientiam uocentur ad excellentiã digni¬
tatis. Alii assumuntur intus ⁊ ñ foris
mali p̾lati. alii foris ⁊ intus sic̃ ⁊ boni p̃¬
lati alii nec foris nec intus sic̃ mali subie¬
cti. Sequitur. Pro hominib constituit᷑
qui exigant ea q̃ cesarissunt. sic ⁊ dt̃
habet p̾fectos suos ad popłm suum qͥ
ea que dei sunt requirant. Et sic̃ p̾fecti

Expanded text:
s et confirmatus est in dignitate sua, sicut Aaron post ordinationem, quia quosdam aemulos et suo sacerdotio derogantes habuit, a Deo probatus est et confirmatus. In monte vestem gloriae in ordinationem accepit; in resurrectione ad offerendas pro nobis preces Deo induit. Omnis namque pontifex ex hominibus assumptus pro hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum, ut offerat oblationes et sacrificia pro peccatis . Duplex esse debet assumptio eorum qui praeficiuntur, scilicet ut primum intus per gratiam assumantur ad excellentiam virtutis, postmodum foris per obedientiam vocentur ad excellentiam dignitatis. Alii assumuntur intus, et non formali praelati, alii foris et intus sicut boni praelati, alii nec foris nec intus sicut mali subjecti. Sequitur: Pro hominibus constituituqui exigant ea quae Caesaris sunt, sic et Deus habet praefectos suos ad populum suum, qui ea quae Dei sunt requirant. Et sicut praefecti
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itum ipsius ut impetret quia iustus.
Deniq libent̾ compatietur. quia ⁊ ipse
ꝓpt̾ nos infirmitatib circundatus est.
Constitutꝰ ẽ quia a deo. Non enim ipse
se constituit. s ds̃ illum glorificauit. qͥ
dixit. filiꝰ meus estu: e.h .g. te. Qñ in
ad pontificatũ electus ẽ. qn in monte
dictũ ẽ: tunc quasi ẽ poncifex ordinatꝰ.

Expanded text:
meritum ipsius ut impetret, quia justus. meritum ipsius ut impetret, quia justus. Denique libenter compatietur, quia et ipse propter nos infirmitatibus circumdatus est. Constitutus est, quia a Deo. Non enim ipse se constituit, sed Deus illum glorificavit, qui dixit: Filius meus es tu: ego hodie genad pontificatum electus est. Quando in monte dictum est, tunc quasi pontifex est ordinatus,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ faciendum ẽ : mortui ex his que
in libris sunt ñ que in libro iudicantur.ꝙ
peccatores ex suis oꝑib iudicabuntur. lib̾
nr̃i ad librum dei scͥpti sunt: quia corda nr̃a
ad similitudinẽ sapĩe dei condita sunt sic̃
di sunt. Conferamus itaq libros nr̃õs cum
hoc libro. ut siqͥd alter habuerint corrigã¬
tur: ne in illa ultima collatione si qͥppiã
alit̾ inuenti fuerint habentes abiciantur.
Sic intelligi pot̾ ad quẽ .i. sermonẽ ẽ no¬
bis sermo. Uel aliter. Ad quẽ nobis sermo.
Loquamur ad xp̃m de nobis. ut ipse ad
patrẽ loquatur ꝓ nobis. quia pontifex
ẽ ut offerat deo uota popłi. ⁊ magnus.
Magnus scdm diuinitatẽ. quia filius tlei.
Magnus scđm humanitatẽ. quia penetͣt
que effectum gr̾e impediat quin uelit.
nec in nobis miseria qͥn possit. Accedamꝰ
gͦ cum fidutia qm̃ ⁊ officium eiꝰ ẽ ut ꝓ
nobis oret. quia pontifex constitutus:

Expanded text:
quod faciendum est. Et mortui ex his quae quod faciendum est. Et mortui ex his quae in libris sunt, non quae in libro, judicantur, quia peccatores ex suis operibus judicabuntur. Libri nostri ad librum Dei scripti sunt, quia corda nostra ad similitudinem sapientiae Dei condita sunt sicut di sunt. Conferamus itaque libros nostros cum hoc libro, ut si quid aliter habuerint, corrigantur, ne in illa ultima collatione, si quidpiam aliter inventi fuerint habentes, abjiciantur. Sic intelligi potest, ad quem, id est sermonem est nobis sermo. Vel aliter, ad quem est nobis sermo. Loquamur ad Christum de nobis, ut ipse ad Patrem loquatur pro nobis, quia pontifex est, ut conferat Deo vota populi, et magnus. Magnus secundum divinitatem, quia Filius Dei; magnus secundum humanitatem, quia penetrat quae affectum gratiae impediat quin velit, nec in nobis miseria quin possit. Accedamus ergo cum fiducia, quoniam et officium ejus est ut pro nobis oret, quia pontifex constitutus; et
Abbreviated transcription (Latin):
nec cooꝑimentũ regit nec uelamen ꝑ¬
tegit. nec paries intercludit. nec cali¬
go abscondit nos ab ocłis eiꝰ. Ergo oĩa
sunt nuda. quia ipse uidet om̃e qd̾ a¬
gitur. omĩa aꝑta quia ipse uidet qua
intentione agatur. Sequitur. Ad quẽ
sermo. Primum fit sermo dei ad nos:
conditis aspirat cognitionẽ boni. ꝑ
grãm qñ reparatis sugg̾it amorẽ bo¬
m. Duob etiã moĩs fit nr̃ sermo ad ip¬
sum. uł consulendo rationem. uel red¬
dendo rationẽ. Simͦ rationẽ ex uolun¬
tate consulere ad faciendum uolumus.
tunc ex necessitate de factis rationem
reddemus. Sic̃ in apocalipsi dñr libri
aꝑti .⁊ deinde alius liber aptꝰ qui est
uite. pꝰea iudicatos mortuos ex his q̃
scͥpta erant in libris. Libri sunt corda
hominum. Liber uite ẽ. sap̾ia dei. li¬
bri aꝑiuntur. qñ manifesta secreta cor¬
dium. Liber uite apietur. qñ unicuiq
luce int̾iori manifeste patescet omne

Expanded text:
nec operimentum tegit, nec velamen pronec operimentum tegit, nec velamen protegit, nec paries intercludit, nec caligo abscondit nos ab oculis ejus. Ergo omnia sunt nuda, quia ipse videt omne quod agitur; omnia aperta quia ipse videt qua intentione agatur. Sequitur: Ad quem sermo. Primum fit sermo Dei ad nos, conditis inspirat cognitionem boni; per gratiam, quando reparatis suggerit amorem boni. Duobus etiam modis fit noster sermo ad ipsum, vel consulendo rationem, vel reddendo rationem. Si modo rationem ex voluntate consulere ad faciendum nolumus, tunc ex necessitate de factis rationem reddemus: sicut in Apocalypsi dicuntur libri aperti, et deinde liber alius apertus qui est vitae, postea judicatos mortuos ex iis quae scripta erant in libris . Libri sunt corda hominum. Liber vitae est sapientia. Dei libri aperiuntur, quando manifesta sunt secreta cordium. Liber vitae aperietur, quando unicuique luce interiori manifeste patescet omne
Abbreviated transcription (Latin):
intima uidet. Ocłs cordis ad ocłm car¬
nis intꝰ ẽ: ad ocłm dei foris. Et sicut
ocłs carnis ñ cap̃ q̃ cap̃ ocłs carnis:
sic ocłs cordis ñ cap̃ q̃ cap̃ ocłs dei. s
ocłs dei cap̃ q̃ cap̃ ocłs cordis. Igitur¬
ocłs carnis tantũ extima cordium.
Ocłs uͦ dei extima simul ⁊ intima ñ
solũ corꝑũ s etiam cordium capit.
Igitur ñ ẽ ulla creatura inuisibilis
coram eo. Omĩa aut̃ sunt nuda et
apta corã eo. Ab ocłis nr̃is tegunt᷑
sepe etiã ea que uisibilia sunt: q̃
inusibilia sunt claudunt᷑. Actio
uisibilis ẽ: intentio inuisibilis est.
S actiones hominum licet in sua
natura uisibiles sint: multis mod̾
teguntur ab ocłis nr̃is ne uideantur.
Iutentio aut̃ uideri ñ potest. etiam¬
si ipsa actio uideatur. Igitur ocłis oͦmĩa
sunt nuda. quia ipse omnes actiones ho¬
minum uidet ubicũq fiant quia nõ
sunt tenebre ⁊ ñ ẽ umbra mortis. ut¬
ibi abscondantur qui oꝑant᷑ malum.

Expanded text:
intima videt. Oculus cordis ad oculum carintima videt. Oculus cordis ad oculum carnis intus est, ad oculum Dei foris. Et sicut oculus carnis non capit quae capit oculus cordis, sic oculus cordis non capit quae capit oculus Dei; sed oculus Dei caorum sed tantum extima cordium. Oculus vero Dei extima simul et intima non solum corporum, sed etiam cordium capit. Ergo non est ulla creatura invisibilis coram eo. Omnia autem sunt nuda et aperta coram eo. Ab oculis nostris teguntur saepe etiam quae visibilia sunt; quae invisibilia sunt clauduntur. Actio visibilis est, intentio invisibilis est. Sed actiones hominum licet in sua natura visibiles sint, multis tamen modis teguntur ab oculis nostris, ne videantur. Intentio autem videri non potest, etiamsi ipsa actio videatur. Igitur oculis Dei omnia sunt nuda, quia ipse omnes actiones hominum videt ubicunque fiant, quia non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ubi abscondantur qui operantur malum;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sermo dei. credamꝰ eum uera ꝓmittere
efficax ẽ sꝑemus eũ ꝓmissa ꝑficere.
Quia penetrabilis ẽ ⁊ falli ñ pot̾. offen¬
disse eũ peniteamꝰ. ⁊ de reliquo timeamꝰ
offendere. Ipse enim ⁊ uoluntates nras
intelligit.⁊ cogitationes uidet. ⁊ inten¬
tiones comprehendit. Sequitur. Non
ẽ ulla creatura inuisibilis coram eo.
Ocł̃s dei ⁊ longinqua capit qr uͥq p̾sers
ẽ: ⁊ intima quia in om̃ib ẽ. ⁊ subcilia
quia ꝑspicax ẽ. ⁊ maxima comp̾hend
quia omĩa in ipso sunt. hoc sequitur
dicens. omĩa sunt in conspectu eiꝰ nu¬
nulla actio uł cogitatio uł intentio
humana. Quidam ẽ ocłs qui foris
ẽ ⁊ ñ intus. sic̃ ocłs carnis. Quidã ẽ¬
ocłs qui intus ẽ ad aliqͥd ⁊ ad aliquid
foris ut ocłs foris cordis: ⁊ quidã ocłs
qui intus ẽ tantũ ⁊ ñ foris. ut ocłs dei.
Ocł̃s carnis uidet exetima corporum.⁊
ocłs mentis extima cordium. Ocłs dei

Expanded text:
est sermo Dei, credamus eum vera promittere; est sermo Dei, credamus eum vera promittere; quia efficax est, speremus eum promissa perficere; quia penetrabilis est, et falli non potest, offendisse eum poeniteamus, et de reliquo timeamus offendere. Ipse enim et voluntates nostras intelligit, et cogitationes videt, et intentiones comprehendit. Sequitur: Non est ulla creatura invisibilis coram ipso . Oculus Dei et longinqua capit, quia ubique praesens est, et intima, quia in omnibus est, et subtilia, quia perspicax est, et maxima comprehendit, quia omnia in ipso sunt. Hoc prosequitur dicens: Omnia sunt in conspectu ejus nunuda actio vel cogitatio, vel intentio humana. Quidam est oculus, qui foris est et non intus, sicut oculus carnis; quidam intus est ad aliquid, et ad aliquid foris, ut oculus cordis; et quidam oculus, qui intus est tantum et non foris, ut oculus Dei. Oculus carnis videt tantum extima corporum, et oculus mentis extima cordium. Oculus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
gignens affectum ꝓdit. quasi in radice ma¬
la surculus bonus dulcem fructum facit.
Similit̾ aliqñ ex bono desidio mala cogi¬
tatio nascitur. ut nunqͣm pollutionem
carnis ab hominando. turpitudinẽ car¬
nalis concupiscentie cogitare incipimus.
⁊ex ipsa nr̃a cogitatione ad delectatio¬
nẽ illicitam in flamamur. ⁊ quasi de pu¬
ro fonte aqua manare inceꝑat. s paula¬
tim defluens insentinam turpitudinis
ibat. Aliquando autẽ cogitationes ⁊ ex
bonis desidiis ꝓdeunt. ⁊ bona desideria
gignunt. uł ex mał orte fimilit̾ mala
ꝓferunt. In qua ambiguitate quia diffi¬
cilius u̾itas discerni potest. bene pꝰ diuisi
tio intentionũ hiis omib secretior eẽ cog¬
noscitur: merito in extremo medulla¬
rum quoq diuisio subditur. Hec autem
omĩa sermo dei duudicando penetrat.qr
ille qui ꝑsapĩam suam intꝰ secreta nr̃a
ꝑ doctrinam suam utilit̾ nos illuminan¬
do eadem intelligere facit. Quia gͥ uiuꝰ

Expanded text:
gignens affectum prodit, quasi in radice magignens affectum prodit, quasi in radice mala surculus bonus dulcem fructum facit. Similiter aliquando ex bono desiderio mala cogitatio nascitur, ut nonnunquam pollutionem carnis abominando, turpitudinem carnalis concupiscentiae cogitare incipimus, et ex ipsa nostra cogitatione ad delectationem illicitam inflammamur, et quasi de puro fonte aqua manare incoeperat, sed paulatim defuens in sentinam turpitudinis ibat. Aliquando autem cogitationes et ex bonis desideriis prodeunt, et bona desideria gignunt, vel ex malis ortae similiter mala proferunt. In qua ambiguitate quia difficilius veritas discerni potest, bene post divistio intentionum iis omnibus secretior esse cognoscitur, merito in extremo medullarum quoque divisio subditur. Haec autem m sermo Dei dijudicando penetrat intus per sapientiam suam secreta nostra  doctrinam suam utiliter nos illuminando, eadem faci
Abbreviated transcription (Latin):
nales ⁊ sp̃uales. Primum enĩ disc̾nunt᷑
uoluntates .i. utrũ bono uł malo desid̾io
affectus sit animꝰ. Que discretio ideo pͥma
ẽ. quia faciliꝰ quisq sua desidia dnudica¬
re pot̾. Deinde sequitur discretio cogita¬
tionum. q̃ mag̃ ẽ occulta ⁊ difficilis cõ¬
p̾hendit᷑. Quia enim ex pͣuis desidiis bo¬
ne ñ nũqͣm cogitationes oriuntur ⁊ rur¬
sum ex bonis desidiis. pͣue cogitationes
ꝓdeunt. ñ facile ẽ. cogitationũ qualitatẽ
discerñe uł discutere. cum ñ solum ex
precedentib desidiis de quib oriuntur
s etiam ex subsequentib que ipse gigñt
eas oporteat iudicare. S ut aꝑtiꝰ uideat᷑
qualit̾ ex pͣuis desidiis bone. ⁊ ex bomiꝰ
desidiis pͣue cogitationes nascantur: ex¬
emplo monstretur. Nemo ẽ qui deside¬
rium rapine nesciat malũ eẽ. S aliqͥn
ex desid̾io rapiendi nascitur desiderium
occidendi. ⁊ sepe ex desid̾io occidendi nas¬
Dum gͦ ex malo desidio cogitatio homini

Expanded text:
nales et spirituales. Primum enim discernuntur voluptates, et utrum bono an malo desiderio affectus sit animus. Quae discretio ideo prima est, quia facilius quisque sua desideria dijudicare potest; deinde sequitur discretio cogitationum, quae magis est occulta, et difficilius comprehenditur. Quia enim ex pravis desideriis bonae nonnunquam cogitationes oriuntur, et rursus ex bonis desideriis pravae cogitationes prodeunt: non facile est cogitationum qualitatem discernere vel discutere, cum non solum ex praecedentibus desideriis, de quibus oriuntur, sed etiam ex subsequentibus quae ipsae gignunt, eas oporteat judicare. Sed ut apertius videatur qualiter ex pravis desideriis bonae, et ex bonis desideriis pravae cogitationes nascantur, exemplo monstretur. Nemo est qui desiderium rapinae nesciat malum esse, sed aliquando ex desiderio rapiendi nascitur desiderium occidendi, et saepe ex desiderio occidendi nasDum ergo ex malo desiderio cogitatio bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi redolebis. In hoc sepulchro
dũ aduix̾isserit uita tua abscondita
cũ xͦ in deo. qͣtinꝰ pꝰ carnis mortẽ. re¬
surrectione carnis ⁊ sꝑ̃c subsecuta:
cũ xͦ apparuerit uita tua. tc̾ ⁊ tu ap¬
pareas cum ipso in gła amer

Expanded text:
Altissimi redolebis. In hoc sepulcro, Altissimi redolebis. In hoc sepulcro, dum advixeris, erit vita tua abscondita cum Christo in Deo, quatenus post carnis mortem resurrectione carnis et spiritus subsecuta, cum Christus apparuerit vita tua, tunc et tu appareas cum ipso in glor
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ spes amorq et̾noꝵ ueluc geminis
alis ad celestia subleuabit. hãc caritatis
latitudinẽ ã suꝑins deriuatã ad ꝓximoᷤ
usq extende. teq ñ solũ tͥ uũe repute.
qui ꝓ oĩb. ⁊ si ñ ex officio. tũ ex ea qͣm
dixi caritate deo assiste debei ¶ Esto ut
moyses ppło inhis q̃ ad dm̃ sc̃. funde pͥn¬
cipalit᷑ ꝑ eccł̃ia dei deuotiͦs maxime hoc
tẽꝑe p̃ces. ꝓhis qͥ ei p̃sunt. ⁊ scd̾m apłm¬
ꝓ oĩb qͥ in sublimitate st̃. Preligiosis
cluniacensib. atq. ꝓ singłis de qͥb te un¬
ctio sp̃c sc̃ĩ docuerit. aurib diuine pie¬
tatis ĩportunꝰ ad esto. qd̾q si p̃sens eẽm
fac̾em: genuflexo dep̃cor: ⁊ mei õiũ mi¬
serrimi memor esto. Sic incella reclusiõis
qͦ iã dictis taliũ uirtutũ odorib ne pu¬
trescẽ sepultꝰ possis: inungeris. qͣ nec¬
tare in celũ usq spirante. ut sac̾ficiũ
in odore suauitatis oblatũ. in ꝯspectu

Expanded text:
quem spes amorque æternorum velut geminis quem spes amorque æternorum velut geminis alis ad cœlestia subleuabit. Hanc charitatis latitudinem a supernis deriuatam ad proximos vsque extende, teque non soli tibi viuere reputes: qui pro omnibus, & si non ex officio, tamen ex ea quam dixi charitate, Deo assistere debes. Esto vt Moyses pro populo in his quæ ad Deum sunt. Funde principaliter pro Ecclesia Dei deuotas maxime hoc tempore preces, pro his qui ei præsunt, & secundum Apibus qui in sublimitate sunt . Pro religiosis Cluniacensibus, atque pro singulis, de quibus te unctio Spiritus sancti docuerit, auribus divinae pietatis importunus adesto, quodque, si praesens essem, facerem, genu flexo deprecor et mei omnium miserrimi memor esto. Sic in cella reclusionis quoque jam dictis talium virtutum odoribus, ne putrescere sepultus possis, inungeris; quo nectare in coelum usque spirante, sacrificium in odorem suavitatis oblatum in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
hortationẽ suꝑ uenientiũ religiosoꝵ: clau¬
dat᷑ adu̾bositatẽ curiosoꝵ. & ut breuit̾ dicã.
ut audiat᷑ aliqͥd utile aut dicat᷑. uel si ista
ñ fuerint silentii censura a solitario ñ rũ¬
pat᷑. & ut hãc uiã mandatoꝵ dei ñ ang̾to.
s dilatato iurta psalmistã corde currere
ualeas ⁊ ꝑfectioĩs ac ꝑseuerantie uirtutẽ
ꝯseqͥ: caritatis oleo lãpadẽ m̃tis reple. &
diuini amoris flãmã magis magisq coti¬
dianis increm̃tis inteipso accende.qͣm nec
aque multe extinguere ualeant: nec flu¬
mina obruere qͥ ant. hac dilectiõis pingue¬
die dura cordis ceruice linita iugũ p̃cep¬
dor dei qd̾ asꝑũ ꝑriꝰ putau̾as fiet suaue. onꝰ
qd̾ graue tͥ uideba t᷑ fiet leue. hac pꝰ quã
imbutꝰ fueris. erit tͥ cella tua toto mundo
latior. ieiuniũ refectiꝯ ingilie sõnus. opꝰ
otiũ. labor reqͥes. nec qͥcꝙͣ. te gͣuare pot̾it:

Expanded text:
hortationem supervenientium religiosorum, clauhortationem supervenientium religiosorum, claudatur ad verbositatem curiosorum. Et vt breuiter dicam, aut audiatur aliquid vtile, aut dicatur: vel si ista non fuerint, silentij censura a solitario non rumpatur. Et vt hanc viam mandatorum Dei non angustato, sed dilatato, iuxta Psalmistam, corde currere valeas, & perfectionis ac perseuerantiæ virtutem consequi: charitatis oleo lampadem mentis reple, & diuini amoris flammam magis magisque quotidianis incrementis in teipso accende, quam nec aquæ multæ extinguere valeant, nec flumina obruere queant. Hac dilectionis pinguedine dura cordis ceruice lenita, iugum præceptorum Dei, quod asperum prius putaueras, fiet suaue: onus quod graue tibi videtur, fiet leue. Hac postquam imbutus fueris, erit tibi Cella tua toto mundo latior, ieiunium refectio, vigiliæ somnus, opus ocium, labor requies. Nec quicquam te grauare poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ usꝰ p̃teritꝰ. ⁊ p̃cipue taliũ rerũ gr̾a t̾ ã deo
data uel danda nescit᷑. Tu tͥ qͥ oĩa intima ⁊
extima tua nosti incalil p̃ceptor existe. tu tͥ
eos t̾minos qͦs tͣnsgredi ñ sit necesse adhibe.
hac ratione sollicite seruata. ut in his ⁊ ĩ õib
actioĩb tuis discretionẽ uirtutũ õiũ matrẽ
ut filias mat̾ nutrierit: statĩ cuncta uirtutũ
soboles interibit. Uñ oportet te ita eqͣ lance
uitã tuã modari:ut ea carni subt̾has q̃ eiꝰ
possent militare suꝑbie. ⁊ ea illi tribuas. qͥ tm̃
uel si iusta negau̾is. subse ipãm miserrime
deiciet᷑. Lingue aut̃ qͥ alia regula indicẽt̃ &
ecclĩe doctores dict̾. iccirco ostiũ labiis suis
postulat ut sic̃ ostiũ necessitate tm̃ aꝑit᷑ &
claudit᷑ sic oris tui ostiũ utilitati aꝑiatur.
nugacitati uel uanitati claudat᷑. A ꝑͥatur
frib ad edificationẽ: claudat᷑ ad obleq̾ntiũ
uel murmurantiũ dec̾ctionẽ. Aꝑat᷑ ad ex¬

Expanded text:
us, et praecipue talium rerum gratia tibi a Deo data vel danda nescitur. Tu tibi, qui omnia intima et extima tua nosti, in talibus praeceptor existe; tu tibi eos terminos, quos transgredi non sit necesse, adhibe, hac ratione sollicite conservata, ut in his et in omnibus actionibus tuis discretionem virtutum omnium matremut filias mater nutrierit, statim cuncta virtutum soboles interibit. Unde oportet te ita aequa lance vitam tuam moderari, ut ea carni subtrahas, quae ejus possent militare superbiae, et ea illi tribuas, quae tavel, si justa negaveris, sub seipsam miserrime dejicietur. Linguae autem quae alia regula indicetur, nEcclesiae doctores dicunt, idcirco labiis suis ostium postulat, ut sicut ostium necessitate tantum aperitur et clauditur, sic oris tui ostium utilitati aperiatur, nugacitati vel vanitati claudatur. Aperiatur fratribus ad aedificationem, claudatur ad obloquentium vel murmurantium detractionem. Aperiatur ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
tramꝰ. Liquet gͦ qd̾ recte compages cogita¬
tiones ⁊ medulle dicantur intentiones
Suꝑ ẽ inquirere qͦmͦ sermo dei usq ad di¬
iusionẽ eoꝵ ꝑtingat. pͥma diuisio ẽ in ter
animã ⁊⁊ sp̃m. hoc ẽ inter uoluntates car¬
nales ⁊ spuales. Scd̃a diuisio ẽ. int̾ com

Expanded text:
tramus. Liquet ergo quod recte compages, cogitatramus. Liquet ergo quod recte compages, cogitationes, et medullae dicantur intentiones. Superest inquirere quomodo sermo Dei usque ad divisionem eorum pertingat. Prima divisio est inter animam et spiritum, hoc est inter voluptates carn
Abbreviated transcription (Latin):
la gignendo utraq ad inuicẽ ligant.
Quasi enĩ p̾cedentibꝰ sequentia cone¬
ctunt. quia et ipse de illis: ⁊ ille de ip¬
sis ꝓdeunt. Quod uͦ desideria cogita¬
tiones gignere diximus nemini qͥ
seipsum cognoseit ignotũ ẽẽ potest.
quia illud ꝓfecto sepnus in cogitatio¬
ne uoluimꝰ cuiꝰ amore plus affecti
thesaurꝰ tuus. ibi ẽ ⁊ cor tuũ. Ac si
dicẽt. Ubi ẽ desid̾ium tuũ. ibi ẽ et
cor iuum .i. ubi ẽ affectio tua. ibi ẽ
et cogitatio tua. Rursus qd̃ cogita¬
tiones desideria gignerent psalmis¬
ta ostendit dicens. In meditatione
mea exardescet ignis. quia cuiꝰ rei co¬
gitatio aĩo frequent̾ in sedit. illiꝰ amor
acriꝰ in corde exardescit. Conuement̾
sunt. ⁊ recondite intentiones accipimꝰ q̃
quasi cogitationũ nr̃arũ medulle sunt.
quia in cogitatione cordis latet intentio
cogitationis. Quam dum subtiliter dis¬
cutimus. quasi ad int̾iora ossium pene¬

Expanded text:
la gignendo utraque ad invicem ligant. la gignendo utraque ad invicem ligant. Quasi enim praecedentibus sequentia connectunt, quia de illis et ipsae, et illae de ipsis prodeunt. Quod vero desideria cogitationes gignere diximus, nemini qui seipsum cognoscit, ignotum esse potest, quia illius profecto saepius in cogitatione volvimur, cujus amore plus affecti hesaurus tuus, ibi est cor tuum . Ac si diceret: Ubi est desiderium tuum, ibi est et cor tuum, id est ubi est affectio tua, ibi est et cogitatio tua. Rursus quod cogitationes desideria generent, Psalmista ostendit dicens: In meditatione mea exardescet ignis . Quia cujus rei cogitatio animo frequenter insederit, illius amor acrior in corde exardescit. Convenientesunt et reconditae, intentiones accipimus, quae quasi cogitationum nostrarum medullae sunt, quia in cogitatione cordis latet intentio cogitationis. Quam dum subtiliter discutimus, quasi ad interiora ossium pene
Abbreviated transcription (Latin):
cuã ⁊ adam. int̾ cogitationẽ ⁊ inten¬
tionem. uł discretionẽ. int̾ prudiutiã
carnis ⁊ sententiã ueritatis. Sermo. ⁊̃
dei quasi inter anmã ⁊ sp̃m diuidit.
qͣndo sacrum eloquiũ nobis que int̾
carnalia ⁊ spũalia desideria repugnã
medullarum ꝑtingit ipse sermo dĩ.
Qd uero compages ⁊ medullas accipe
debeamꝰ. explanatur cum subditur.
Cogitationuim ⁊ intentionũ. Com¬
pages sunt cogitationes. medulle inten¬
tiones. Primum foris sunt oꝑa quasi
cutis. delectatio quasi caro. deinde
cogitationes quasi ossa. deinde intenuo
quasi medulla sic̃ cutis carnem terig̃.
sic oꝑa delectationẽ. Et sic̃ ossa carnẽ
fulciunt. sic cogitationes desid̾ia pas¬
cunt. Et sic̃ medulle ossib int̾iores
sunt: sic in cogitationib intentioneᷤ
latent. Cogitationes etiã compages
uocantur quia quodãmͦ ita desidia
adinuicẽ copulant. sic̃ compages m̃¬
broꝵ artꝰ ligant. Compago enĩ iun
rant quodãmͦ et hec nutriendo. ⁊ il¬

Expanded text:
itationem et intentionem, vel discretio inter prudentiam carnis et sententiam veritatis. Sermo etiam Dei quasi inter animam et spiritum dividit, quando sacrum eloquium nobis, quae inter carnalia et spiritualia desideria repugnantmedullarum pertingit ipse sermo Dei. Quid vero per compages et medullas accipere debeamus, explanatur cum subditur: Cogitationum et intentionum . Compages sunt cogitationes, medullae intentiones. Primum foris sunt opera quasi cutis, deinde delectatio quasi caro, deinde cogitationes quasi ossa, deinde intentio quasi medulla. Sicut cutis carnem tegit, sic opera delectationem, et sicut ossa carnem fulciunt, sic cogitationes desideria pascunt; et sicut medullae ossibus interiores sunt, sic in cogitationibus intentiones latent. Cogitationes etiam compages vocantur, quia quodammodo ita desideria adinvicem copulant, sicut compages membrorum artus ligant. Compago enim vincrant quodammodo, et haec nutriendo, et il
Abbreviated transcription (Latin):
ditus pene totꝰ exit ã carne. ⁊ ei dilectioni
ñ imm̾̃ito ꝯuenire uidet᷑. cuiꝰ tota causa
carne sumat᷑ occasis. Porro uisꝰ qͥdẽ in eo
S uendicat amoris cliuini similitudinem
ris cuiꝰdam nat᷑e. ꝑspicatior qͥdem cet̾is ẽ¬
⁊ discernit multa remotiora. Demiq odo¬
ratꝰ qͥdem ⁊ auditꝰ uident᷑ utiq remotiora
sentire. s ad se magis qͣm sentiant aerem
credunt᷑ attrahere: uisꝰ aũt non ita s mag̾
ipse erire uidet᷑. ⁊ ad remota ꝓcede. Sie⁊
indilectiõib ẽ. Quodãm᷑ enĩ attrahimꝰ ꝓ¬
ximos qͦs tanꝗͣ. nos ipsos diligimꝰ. Attra¬
himꝰ ⁊ inimicos: qͦs adhoc diligimꝰ. ut sit̃
⁊ ipsi sic̃ nos. id÷ ut sint amici. Dm̃ uͭ
si ut dignũ ẽ. tota uirtute. tota aĩa. tota
corde diligimꝰ. ipsi magis in eũ ꝑgimꝰ.
⁊ dota festinatione in eum qͥ in effabilit̾

Expanded text:
ditus pene totus exit a carne, et ei dilectioni ditus pene totus exit a carne, et ei dilectioni non immerito convenire videtur, cujus tota causa carne sumatur occasio. 3. Porro visus quidem in eo sibi vindicat amoris divini similitudinem, ris cujusdam naturae p discernit multo remotiora. Denique odoratus quidem et auditus videntur utique remota sentire; sed ad se magis quem sentiant aerem creduntur, attrahere. Visus autem non ita, sed magis ipse exire videtur et ad remota procedere. Sic et in dilectionibus est. Quodam modo enim attrahimus proximos, quos tanquam nos ipsos diligimus: attrahimus et inimicos, quos ad hoc diligimus ut sint et ipsi sicut nos, id est ut sint amici. Deum vero si, ut dignum est, tota virtute, tota anima, toto corde diligimus, ipsi magis in eum pergimus, et tota festinatione in eum, qui ineffabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtitam pot̾is inuenire. Elst enĩ amor piꝰ
siue deuotꝰ. In his oĩb si diligent attendis.
ꝓpͥum erga singłos. ⁊ oĩo diu̾sũ ab aliis
modũ inuenies. Denq si curiosiꝰ ꝯside¬
rare delectat: ñ ĩmerito fortasse uidebit᷑
pͥmꝰ id⁊̃ parentũ amor tatui ꝯuenire.
qd̾ hic sensꝰ sola ꝓxima ⁊ corꝑi iuncta
ꝑcipiat. quẽadmodũ amor ille nulł ex¬
hibet᷑. nͥ ꝓximis carnis nr̃e. S nec illd̾
qͥdem discrepat a ratione similitudinis.
qd̾ hic solꝰ e sensib ꝑ corpꝰ diffunditur
uniu̾sum: qm̃ ⁊ amor ille nat᷑alis ⁊ oĩ
carni. adeo ut ipsa qͦ aĩalia bruta &
diligant fetꝰ suos. ⁊ diligant᷑ ab eis.
eget humana uita. nec uideo qͣ rõne
uiu̾e dicendꝰ sit. saltẽ hac cõmuni uita
ñ ex toto carnał delectationis expers.
eo t̾n tenuiorẽ eam habeat qͦ diffusiorẽ
Auditꝰ aut̃ multomag̾ remotiora capit:
amans. Deniq cũ incet̾is sensib non¬
nulla carnis ipsius oblectatio fit: &

Expanded text:
rtitam poteris invenire. Est enim amor pius, sive devotus. In his omnibus, si diligenter attendis, proprium erga singulos et omnino diversum ab aliis modum invenies. Denique si curiosius considerare delectat, non immerito fortasse videbitur primus, id est parentum amor, tactui convenire, quod hic sensus sola proxima et corpori juncta percipiat: quemadmodum amor ille nullis exhibetur nisi proximis carnis nostrae. Sed nec illud quidem discrepat a ratione similitudinis, quod hic solus e sensibus per corpus diffunditur universum: quoniam et amor ille naturalis est omni carni, adeo ut ipsa quoque animalia bruta et diligant fetus suos et diligantur ab eis. eget humana vita. Nec video qua ratione vivere dicendus est, saltem hac communi vita, non ex toto carnalis delectationis expers, eo tamen tenuiorem eam habeat, quo diffusiorem. Auditus autem multo magis remotiora capit, amans. Denique cum in caeteris sensibus nonnulla 1107 carnis ipsius oblectatio sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
suspiria. usꝰ cilicii. & cet̾a penitentiȩ in¬
signia. que angłis placent. Uñ ÷ illud.
Gaudiũ ÷ angłis dei. suꝑ uno .p.ꝑ. a.¬
Ut aũ deo reconciliem̃. nec oꝑib nec sig¬
nis. s puritate ⁊ simplicitate cordis in¬
digemꝰ. Scriptũ : enĩ. Beati mundo .c.¬

Expanded text:
suspiria, usus cilicii, et caetera poenitentiae insignia, quae angelis placent. Unde est illud: Gaudium est angelis Dei super uno peccaUt autem Deo reconciliemur, nec operibus, nec signis, sed puritate et simplicitate cordis indigemus. Scriptum est enim: Beati mundo c
Abbreviated transcription (Latin):
cusabilis ÷ negligentia nr̃a. qͥ
cõgitatiõib ociosis uacantes. tẽpꝰ amit¬
timus: quib nimirũ nec penetͣtide
nubes. nec maria tͣnsfretanda. ut salu¬
bres inueniamꝰ cogitationes. s ꝓpe⁊ ut
ait moyses u̾bum in ore nr̃o. ⁊ in corde
nr̃o. ⁊ infinitas in nob̾metipsis utiliũ
cogitationũ occasiones & seminaria
possumꝰ inuenirẽ. Deniq si tam in¬
erudita ⁊ negligens fuerit aĩa. ut nec
int̾iora sua sufficiat ꝑscrutari. atten¬
dat uel ea quȩ foris agit palam.:⁊ in
manifesto: & in ipsis ꝙͦ si diligenter
quesierit inueniet sapientiã. Ecce enĩ
qm̃ scͥptum ẽ. da occasionẽ sapienti: ⁊ sapi¬
entior erit: consida o aĩa qͥd impendas
corꝑi tuo. ⁊ inuenies sine dubio. qd̾ uitã
ei sensũq ministras. & uitã quidẽ toto

Expanded text:
cusabilis negligentia nostra, qui, cogitationibus otiosis vacantes, tempus amittimus: quibus nimirum nec penetrandae nubes, nec maria transfretanda, ut salubres inveniamus cogitationes, sed prope est, ut ait Moyses, verbum in ore nostro et in corde nostro ; et infinitas in nobismetipsis utilium cogitationum occasiones et seminaria possumus invenire. Denique si tam inerudita et negligens fuerit anima, ut nec interiora sua sufficiat perscrutari, attendat vel ea quae foris agit palam et manifeste: et in ipsis quoque, si diligenter quaesierit, inveniet sapientiam. Ecce enim quoniam scriptum est: Da occasionem sapienti, et sapientior erit considera, o anima, quid impendas corpori tuo, et invenies sine dubio, quod vitam ei sensumque ministras: et vitam quidem in toto
Abbreviated transcription (Latin):
litate dignitate t̾n suꝑare uidet᷑: & gustꝰ
tactui suꝑ excellere. qͦd manifestat ã dis¬
positio m̃broꝵ. Ocłis siqͥdem insũmitate
locatis. aures in feriores eẽ qͥs nesciat:e̾
Sic ⁊ aurib nares. ⁊ fauces narib. ip̃is qͦ
faucib manꝰ parit̾ & reliqͣs corꝑis parteᷤ
adqͣs ꝑtinet tactꝰ sub ẽẽ manifestum est.

Expanded text:
are videtur, et gustus tactui superexcellere: quod manifestat etiam dispositio ipsa membrorum. Oculis siquidem in summitate locatis, aures inferiores esse quis nesciat? Sic et auribus nares, et fauces naribus, ipsis quoque faucibus manus pariter et reliquas corporis partes, ad quas pertinet tactus, subesse manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
licet alt̾m alto digniorẽ : qd̾ qi facile iã
potestis ad u̾tere breuitatis causa p̃t̾eo.
Illud qͦ ur̃e nichilominꝰ diligentie ꝯside¬
randum relinqͦ: quod quẽ admodũ artus
corꝑis cadẽ necesse ẽ. qͣm cito desierit eoᷤ
aĩa uegetare. sic ⁊ eas qͣs diximꝰ affectio¬
nes. que sunt uelut q̃dam aĩe membra.

Expanded text:
 quia facile jam potestis advertere, brevitatis causa praetereo. Illud quoque vestrae nihilominus diligentiae considerandum relinquo, quod quemadmodum artus corporis cadere necesse est, quam cito desierit eos anima vegetare, sic et eas, quas diximus, affectiones, quae sunt velut quaedam animae membra,
Abbreviated transcription (Latin):
nodiciã habeant u̾itatis. quȩ t̾n ex ꝑteᷤ
sunt caritatis. q̃n ⁊ in corꝑib ñ nullis
uitã reꝑis sine sensu. ut suꝑ arbores
oet̾aq similia. animata qͥdem. s aĩa¬
tione ⁊ ñ aĩa. quẽadmodũ ⁊ aĩe iniqͦꝵ
ueritatis habent noticiã naturali rati¬
one quȩ t̾n int̾dum adiuuant᷑ ã gr̃a.
cũ nullatenꝰ sane animent᷑ abea. In his
aũt quib & cognitionẽ u̾itatis: & di¬
lectionem aĩa sp̾alis in fundit. ñ ext̾io

Expanded text:
notitiam habent veritatis, quae tamen expertes sunt charitatis: quando et in corporibus nonnullis vitam reperis sine sensu, ut sunt arbores caeteraque similia, animata quidem, sed animatione, et non anima. Quemadmodum et animae iniquorum veritatis habent notitiam naturali ratione, quae tamen interdum adjuvantur a gratia, cum nullatenus sane animentur ab ea. Ir his autem quibus et cognitionem veritatis, et dilectionem anima spiritualis infundit, non exterio
Abbreviated transcription (Latin):
uox diuina conturbat. terret diiudicatq:
s continuo si ñ au̾tis aurẽ. uiuificat &
liquefacit. calefacit. illuminat. mũdat.
qͦ & consũmatio nr̃a. Hec mireris
qd̾ u̾bum dei iam ñsinueniat omĩa
in oĩb ẽẽ qͣntum spectat ad iustifica¬
cionẽ. siqͥdem ⁊ fut᷑um ẽ omĩa inoib ad
głificationẽ. Audiat illud pecc̃o. n ꝯtur¬
babit᷑ uenter eiꝰ. a uoce illa carnał amma
contremiscat. Dĩa nãꝙ cordis secreta ⁊i¬
mortuus in pec̾o: si audieris uocẽ fils
dei. uiues. Sermo enĩ quẽ loquit᷑: sp̃c⁊
Iitem. Anima mea liquefacta ẽ ut di¬
lectus locutꝰ ẽ Si cepidꝰ es. ⁊ euomi iam
de. Qd̾ si tenebras ignorantiȩ plangis.
diligent᷑ audi qͥd loquat᷑ in me adñe di
tuus: ⁊ erit lucerna pedũ tuoꝵ u̾bum
dñi ⁊ lum̃ semitis tuis: At fortasse ãto

Expanded text:
vox divina, conturbat, terret, dijudicatque: vox divina, conturbat, terret, dijudicatque: sed continuo, si non avertis aurem, vivificat, liquefacit, calefacit, illuminat, mundat. quoque et consummatio nostra. Nec mireris quod verbum Dei jam nunc inveniatur omnia in omnibus esse, quantum spectat ad justificationem: siquidem et futurum est omnia in omnibus ad glorificationem. Audiat illud peccator, et conturbabitur venter ejus; a voce illa carnalis anima contremiscet. Omnia namque cordis secreta rimortuus in peccato, si audieris vocem Filii Dei, vives. Sermo enim quem loquitur, spirifaciet ea : et item: Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus est . Si tepidus es, et evomi jam m est valde. Quod si tenebras ignorantiae plangis, diligenter audi quid loquatur in te Dominus Deus: et erit lucerna pedibus tuis verbum Domini, et lumen semitis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
beati iacobi diffinitionẽ p̃ ocłis habeamꝰ:
qui diuinã describens sapientiam ait.
Sapientia que a deo ẽ. pͥmũ quidẽ pu¬
dica ẽ: deĩn pacifica. Omnem gͦ cogita¬
tionẽ inqua hȩc duo ñ concurrunt:
ã dei sapientia alienam eẽ ñ dubites.
Ela uͦ quȩ pudica uidet᷑. nec ad uicia
trahit aꝑte. s uirtutis p̃tendit imagi¬
nem: tum demũ adeo nou̾is eẽ. si paci¬
fica sit. si p̃lati tui atq sp̃ualiũ fr̾m
approbatur iudicio: qm̃ ñ faciet dñs
d̾s u̾bum qd̾ ñ reuelau̾it seruis suis.
Quanta uͦ deuotione. qͣnta humilitate.
qͣnta sollicitudine. cogitatio salubris.
non alit̾ quã diuine dignatiõis sermo
suscipi debeat:⁊ hestn̾o sermone partĩ
iam diximꝰ: & hodierno nichilominus
aliqͣnto latiꝰ ꝑsuad̾e conabim᷑. Beati
enim qui audiunt u̾bum dei. ⁊ custo¬
diunt illd. Uultis nosse qͣm beati:
Primũ qͥdem sonans in aurib auime

Expanded text:
beati Jacobi definitionem prae oculis habeamus, beati Jacobi definitionem prae oculis habeamus, qui divinam describens sapientiam, ait: Sapientia quae a Deo est, primum quidem pudica est, deinde pacifica . Omnem ergo cogitationem, in qua haec duo non concurrunt, a Dei sapientia alienam esse non dubites. Eam vero quae pudica videtur, nec ad vitia trahit aperte, sed virtutis praetendit imaginem; tunc demum a Deo noveris esse, si pacifica sit, si praelati tui atque spiritualium fratrum approbatur judicio; quoniam non faciet Dominus Deus verbum, quod non revelaverit servis suis. 2. Quanta vero devotione, quanta humilitate, quanta sollicitudine cogitatio salubris non aliter quam divinae dignationis sermo suscipi debeat, et hesterno sermone partim jam diximus, et hodierno nihilominus aliquanto latius persuadere conabimur. Beati enim qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud . Vultis nosse quam beati? Primum quidem sonans in auribus animae
Abbreviated transcription (Latin):
tudine sermonis oͥneremꝰ.
quẽadmodũ hest̾no sermone de
ea quȩ nob̃ ad modũ necessaria ÷ discre¬
tione spũum ad monuerimꝰ sollicitudi¬
nem urãm. ut contͣ uenenatos serpen¬
tis antiqui sibilos. contͣ mortiferos
sirene cantꝰ. aures cordis obturare iu¬
git̾ studeatis. ut nec sp̃m carnis lo¬
quentẽ mollia. nec spm mundi uana
suggerentẽ. ne sp̃m nequitie audia¬
tis immittentẽ amaritudines. ⁊ scan¬
dala seminantẽ. s huiꝰ sp̃italit̾ astutiaᷤᷤ
nosse necesse ẽ. Huiꝰ cogitationes ñ ex¬
pedit ignorare. Int̾dum &̃ tͣnsfigat
lucis. ut uirtutis simulatione plꝰ no¬
ceat. S & tunc qͦ si diligent̾ adu̾timꝰ.
nunꝗͣ. nͥ amaritudinis ⁊ discordie se¬
minaria spargit. Suadet enĩ ñ nulł
singłaria ieiunia quedam un ceti
scandalizent᷑. ñ qr ieiuniũ diligat. sed
quia scandalo delectet᷑. Al ulta qͦ in hc̃
modũ solet afferre. que tn a diuina sa¬
pientia facile discernant᷑. si apłicã illã

Expanded text:
tudine sermonis oneremus. quemadmodum hesterno sermone de ea, quae nobis admodum necessaria est, discretione spirituum admonuerimus sollicitudinem vestram: ut contra venenatos serpentis antiqui sibilos, contra mortiferos sirenae cantus, aures cordis jugiter obturare studeatis; ut nec spiritum carnis loquentem mollia, nec spiritum mundi vana suggerentem, nec spiritum nequitiae audiatis immittentem amaritudines, et scandala seminantem. Sed hujus specialiter astutias nosse necesse est, hujus cogitationes non expedit ignorare. Interdum enim transfigurat s simulatione plus noceat. Sed et tunc quoque, si diligenter advertimus, nunquam nisi amaritudinis et discordiae seminaria spargit. Suadet enim nonnullis singularia jejunia quaedam, unde caeteri scandalizentur; non quia jejunium diligat, sed quia scandalo delectetur. Multa quoque in hunc modum solet afferre, quae tamen a divina sapientia facile discernantur, si apostolicam illam
Abbreviated transcription (Latin):
ecce parauit inconspectu tuo m̃sam:
ñ ut de solo pane uiuas. s dde oi u̾bo
quȩ p̃cedit de ore dei. Iinfortitudine
cibi curras uiã mandatoꝵ eiꝰ. Ubi si
consistunt adu̾sum te castra. ⁊ p̃lium
tẽptationis insurgit: arripe gladium
phab̾. Qa si forte ut & certaminis ꝯsue¬
tudo ꝯtig̾it. aliq̾n uulnerari. mittet¬
uerbũ suũ ⁊ sanabit te: & eripiet de
ait centurio. cuiꝰ fides tam magnifice
modi ꝑseuera. intalib iugit̾ exerce:
donec dicat sp̃c. ut reqͥescas ã laborib
tuis. In hoc u̾bo qͥesces dulcit: ⁊ sua¬
uit̾ soporab̾is: donec ueniat cum õs
qui ĩmonum̃tis stͥ audient uocẽ eiꝰ ⁊ ꝑ
cedent. S quo: Alii qͥdem in iudiciũ.¬
alii uͦ inuitam. & qͥs scit si ÷ dignus
amore anodio: & t̾c maxime memor
da magis audicio ꝑducat aduisionẽ
cum dices. Uenite bñdicti patͥs mei. ⁊ c̃.
Quic̃q enĩ conficebit᷑ me corã hominibꝰ
ait ipse. h̾c & ego confitebor in conspec

Expanded text:
ecce paravit in conspectu tuo mensam, ut non de solo pane vivas, sed ex omni verbo, quod procedit de ore Dei, 1134 et in fortitudine cibi illius curras viam mandatorum ejus. Ubi si consistunt adversum te castra, et praelium tentationis insurgit, arripe gladium phabis. Quod si forte, ut est certaminis consuetudo, contigerit aliquando vulnerari, mittetverbum suum, et sanabit te, et eripiet te de ait Centurio, cujus fides tam magnifico modi persevera, in talibus jugiter exercere, donec jam dicat Spiritus, ut requiescas a laboribus tuis. In hoc verbo quiesces dulciter, ac suaviter soporaberis, donec veniet hora, cum omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, et procedent. Saeternam. Et quis scit si est dignus amore vel odio? Tunc maxime memor ta magis auditio perducat ad visionem, cum dices: Venite, benedicti Patris mei , etc. Quicunque enim confitebitur me coram hominibus, ait ipse, hunc et ego confitebor in conspect
Abbreviated transcription (Latin):
Dum enĩ fluitat eura carnẽ cogitatio
umu̾sa: nullũ ex ea sꝑare ⁊ fructum
salutis. Diuidant᷑ g̃ aque abaquis.
quatinꝰ aĩa qͦ ut dignum ÷ partẽ s̃
uendicer sollicitudinis ⁊ meditatioĩs
Sane inferiores c̾tis limitib coherceant᷑.
c̾tis contineant᷑ alueis. ut necessitatis t̾mi¬
nos ñ excedant: ut ꝑinde suꝑiores copi¬

Expanded text:
um enim fluctuat circa carnem cogitatio universa, nullum ex ea sperare est fructum salutis. Dividantur ergo aquae ab aquis , quatenus anima quoque, ut dignum est, partem sibi vindicet sollicitudinis et meditationis. Sane inferiores certis limitibus coerceantur, certis contineantur alveis, necessitatis terminos non excedant;
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s: qm̃ ad idem tendunt licet ñ eadem
uia. ⁊ psalt̾ium iocundũ cũ cythara.
nec minꝰ iocundꝰ ÷ sonꝰ cithare quã psal¬
derii. licet hȩc ab inferiorib redlat so¬
partẽ elegit maria. licet ñ minoris for¬
tasse meriti sic apd̾ dm̃ humił ꝯu̾satio
marthe. s de electione maria laudat᷑.
qͣm illa qͥdem oĩo qd̾ ad nos spectat¬
nob̾ eligenda. hec uͦ si iniungit᷑ pati¬
ent̾ ⁊ toleranda. Iam qd̾ interponit᷑
int̾ scõs suos. ad p̃latos ꝑtinet. quib
nimirũ ut᷑q uita necessaria ẽ. ⁊ ipsoꝵ
ẽ utriꝰq p̃uidẽ & copulare sͥ parietes
e diu̾so uenientes. qm̃ angularis lapidi
teris sit eoꝵ amministratio: tñ srbene
ministrau̾int. gradũ bonũ sͥ acquirtꝰ.¬

Expanded text:
oniam ad idem tendunt, licet non eadem via. Est psalterium jucundum cum cithara, nec minus jucundus est sonus citharae, quam psalterii, licet haec ab inferioribus reddat sopartem elegit Maria, licet non minoris fortasse meriti sit apud Deum humilis conversatio Marthae: sed de electione Maria laudatur , quoniam illa quidem omnino, quod ad nos spectat, eligenda; haec vero, si injungitur, patienter est toleranda. 5. Jam quod interponitur, super sanctos suos, ad praelatos pertinet, quibus nimirum utraque vita necessaria est. Et ipsorum est utrisque providere, et copulare sibi parietes e diverso venientes; quoniam angularis lapidisteris eorum sit administratio. Tamen si bene ministraverint, gradum bonum sibi acquir
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ uidebit. ⁊ sapientiã eiꝰ adliquidũ
contẽplabit᷑ inscipsa. Int̾m uͦ opꝰ hab&
humana aĩa uelut qͦdam uehicło crea¬
ture. ut ad cognitionẽ creatoris assiugat:
cum ẽ contͣ longe beatꝰ.⁊ ꝑfectiꝰ angłica
natura increatore noticiã habeat cirat᷑e.
Ad qͣm nimirũ excellentiã licet ad modicũ
rapta fuisse uidet᷑ aĩa illa beata q̃ collec¬
tum sub uno soł radio mundũ uniu̾sũ
conspexit: de qͦ miracłõ beatꝰ. pp̃. G̃resoriꝰ
in libro dialogoꝵ scͥbens. uidenti inqͥt
creatorẽ angusta ÷ oĩs creat᷑a. Felices ꝓm̃n
qui satiant᷑ exadipe frum̃ti. nec opꝰ hnͣt
bilib rimando ꝑquirt̾. s in seipsis adli
quidũ intellecta conspiciunt. uerũ ut
bilium dei. que si incet̾is creat᷑is indellec¬
ta conspicit aĩa. necẽẽ⁊ ut longe ampliꝰ
conspiciat & intelligat. multo subtilius
in ea creat᷑a que facta ẽ adimaginẽ cre¬
atoris. id in seipsa. Nullꝰ deo uicinior

Expanded text:
am ejus ad liquidum contemplabitur in se ipsa. Interim vero opus habet humana anima velut quodam vehiculo creaturae, ut ad cognitionem Creatoris assurgat: cum econtra longe beatius perfectiusque angelica natura in Creatore notitiam habeat creaturae. Ad quam nimirum excellentiam, licet ad modicum, rapta fuisse videtur anima illa beata, quae collectum sub uno solis radio mundum universum conspexit: de quo miraculo beatus papa Gregorius in libro Dialogorum scribens, « Videnti, » inquit, « Creatorem angusta est omnis creatura . » Felices proinde qui satiantur ex adipe frumenti, nec opus habent bilibus rimando perquirunt, sed in ipsis ad liquidum intellecta conspiciunt. Verum, utbilium Dei: quae si in caeteris creaturis intellecta conspicit anima, necesse est ut longe amplius conspiciat et intelligat multo subtilius in creatura quae facta est ad imaginem Creatoris, hoc est in se ipsa. Nullus enim Deo vicinior