comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis in sublime cacum̃ extulerat. et le¬
tadantur impii uotasua completũ iri in
malum. cum subito respectus desuꝑ linguas
omĩũ confundens malignam conspiratõnẽ
dissipauit ꝙ disꝑsi sunt ex eo loco in omnem
terram malicia non recedentes ab inuicem. It
hoc tempore surrexit heber patriarcha mag¬
nus. ut non deficent uiri uirtutum. qui nomẽ
bonũ ⁊ delictum deo post̾itati reliquit: ut sciãt
minis paterni heres. & egressus iubence deo
de terra sua deur chaldeorũ transiuit ut ue¬
niret in terram uisionis. qr illam promisa̾t
ei deus. Hec est terra dilecta deo q̃ ab inicio
fundata est ⁊ p̃parata hiis qui hereditatem
possidebũt non illa gentium que contamĩat᷑
ab impiis. s illa quam non uident nec inue¬
niũt nis beati. Hec terra in celis est figuram
hũs in terra. non qd̾ bonũ hominis in terra
sit. s qr signo in terra querit᷑ qd̾ in celo spẽ

Expanded text:
dictionis in sublime cacumen extulerat, et laedictionis in sublime cacumen extulerat, et laetabantur impii vota sua completum iri in malum, cum subito respectus desuper linguas omnium confundens malignam conspirationem dissipavit et dispersi sunt ex eo loco in omnem terram malitia non recedentes ab invicem. In hoc tempore surrexit Heber patriarcha magnus, ut non deficerent viri virtutum, qui nomen bonum et dilectum Deo posteritati reliquit, ut sciant minis patrum haeres, et egressus jubente Deo de terra sua, de Ur Chaldaeorum transivit, ut veniret in terram promissionis quia illam promiserat ei Deus. Haec est terra dilecta Deo, quae ab initio fundata est, et praeparata iis, qui haereditatem possidebunt, non illa gentium, quae contaminatur ab impiis, sed illa, quam non vident, nec inveniunt nisi beati. Haec terra in coelis est figuram habens in terra, non quod bonum hominis in terra sit, sed quia signo in terra quaeritur, quod in coelo a spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
eius ⁊ iyeores eorũ cum eo. ⁊ cepit iterũ mũ¬
dus alio exortu prodire pͥoris gn̾ationis dãp¬
na compessans. ⁊ erat genus humanũ styr¬
pe iam criplici totũ ut cresc̾et qd̾ ex una ri¬
dice prodierat. Dem ergo ⁊ iaphet honorẽ
dantes principio suo benedictionem merue¬
runt suꝑ terram. ⁊ mulciplicati sunt in here¬
ditate promissionis. cum maledictionis he¬
res in filio suo dolorem possid. quem ip̃e pͥor
ĩtulit pat̾nitati. Disseminatũ est deindege¬
nus humanũ. ⁊ młtiplicata sunt it̾m mala¬
suꝑ terram. ⁊ uenerunt parit᷑ excogitantes
cogitatõnes malignas. ut se contra deũ eri¬
gerent. ꝙ edificarent edificationem incelo
qui corde erant in cerra. Hoc fecerũt filii ho¬
minũ ꝓuocantesiram de excelso. nec recordã¬
tes sudicia metuenda. & putauerũt ascendẽ¬
do sine pena peccare ut aquam euad̾ent in
igne iudicandi. ꝙ ecce machina illa ꝯtra¬

Expanded text:
ejus, et uxores eorum cum eo: et coepit iterum munejus, et uxores eorum cum eo: et coepit iterum mundus alio exortu prodire prioris generationis damna compensans . Et erat genus humanum, stirpe jam triplici, totum ut cresceret, quo ex una radice prodierat. Sem ergo et Japhet honorem dantes principio suo benedictionem meruerunt super terram et multiplicati sunt in haereditate promissionis. Cham maledictionis haeres in filio suo dolorem possidet quem ipse prior intulit paternitati. Disseminatum est deinde genus humanum, et multiplicata sunt iterum mala, et supervenerunt pariter excogitantes cogitationes malignas, ut se contra Deum erigerent, et aedificarent aedificationem in coelo, qui corde erant in terra. Hoc fecerunt filii hominum provocantes iram de excelso, nec recordantes judicia metuenda, et putaverunt ascendendo sine poena peccare, ut aquam evaderent in igne judicandi . Et ecce machina illa contra
Abbreviated transcription (Latin):
in signũ semen posteritatis. sacramentũ re¬
surrectionis. qui pm̃ iudiciũ in aqua salui
euadent ut ꝯsũmationisin igne formam de¬
monstrarent. Magna ualde ⁊ stupenda
sunt uniu̾sis oꝑa dei. quib non solum pret̾i¬
torũ scełum exercet iudicium. S ⁊ futorũ
format exemplurm. Que mens in horum con¬
lid̾atione non corruat. ut non dicam sb̾sistat.
nec tota dissoluatur a sem ip̃a in p̃sentatio¬
ne s qr ip̃a que pro miraculo ⁊ districtõe
ꝑtimescimis pro ueritate libenter amplecti
febemus. ut ea non sentiamus ad dampnatio¬
tiem semꝑ aud ire ad eruditionem studeamꝰ
Noe mtra claustra arche seuientes dilu¬
uii ꝑicło tutus. colũba indice in ramo oliue
uirentis cum didiciss qd̾ cessassent aque suꝑ
terram. exiuit de archa deo reserante clau̾s¬
tra ac patefaciente in pͥncipiũ scłi uenturi.
ꝙͣ educta sunt ꝑiter omĩa animantia que
inibi seruabantur in posteritatis ꝓpaginẽ
suꝑ terram. S ⁊ sem. ⁊ cham. Naphet filii

Expanded text:
urae posteritatis, et sacramentum resurrectionis, qui primum judicium in aqua salvi evaderent, ut consummationis in igne formam demonstrarent. A. Magna valde et stupenda sunt universis opera Dei, quibus non solum praeteritorum scelerum exercet judicium, sed et futurorum format exemplum. Quae mens in horum consideratione non corruat, ut non dicam subsistat, nec tota dissolvatur a semetipsa in perscrutatione? Sed quia ipsa, quae pro miraculo et districtione pertimescimus, pro veritate libenter amplecti debemus, ut ea non sentiamus ad damnationem, semper audire ad eruditionem studeamus. R. Noe intra claustra arcae saevientis diluvii periculo tutus columba indice in ramo olivae virentis cum didicisset, quod cessassent aquae super terram, exivit de arca Deo referente claustra, ac patefaciente in principium saeculi venturi. Et educta sunt pariter omnia animantia, quae inibi servabantur in posteritatis super terram. Sed et Sem, et Cham, et Japhet, filii
Abbreviated transcription (Latin):
Sintus desid̾iorum inconstancia dissipatur.
utrũ ħ in seinz ipõ exemplo parit̾ ⁊erudicõne
ꝓposuit cũ se ⁊ rerũ transicu ⁊ mẽtis defectuto¬
tiens nutatum ostendit. Audiuimus enĩtam
supͣ. quociens animũ suũ de aliis ad alia appetẽ¬
da tnͣstulerit ꝙcũ exꝑim̃to rerũ admonitus¬

Expanded text:
et intus desideriorum inconstantia dissipatur, et intus desideriorum inconstantia dissipatur, utrumque hoc in semetipso exemplo pariter et eruditione proposuit, cum se et rerum transitu, et mentis defectu toties mutatum ostendit. Audivimus enim jam supra quoties animum suum de alia appetenda transtulerit, et cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
oportet quanta illic gła futura sit. auuiꝰ simła¬
cruni est om̃e ħ qd̾ cernimus exignũ quidem
excellencia decoris quo tendit ut ꝑficiat᷑ qd̾
nob̾ sit ꝯsũmatũ. Illuc auimos erig̾e attin¬
timis desideriis ꝓperare debemus. ne forte in eo
qd̾ iam uidimus spẽm boni in obprobriũ ag¬
nitionis ꝑspexerimꝰ. &fructũ iñ gaudium fe¬
licitatis non capiamus. hoc. n. totũ ꝓ̃mago est
irłm celestis in cerra. ad quambene in gͣdib
u̾tutum ascenditur ab hiis qui p̃senti emła¬
cione suscitati ad ueram pacem stabilitatẽq
eternam tocis desideriis colligũtur..
non est. Nam qr intus mens a foncelu̾tatis
ꝑ młta desideria scinditur. propt̃ẽa foris sermo
in młtas assertiones deriuatur. Salomõ uite
hũane incertũ ꝯsid̾ans. ⁊ qualiter duplici ĩ¬
constancia fluctuet. mortalicatis condicõ. dũ
⁊ foris rerum nutabłium uarietace quacitur.

Expanded text:
oportet quanta illic gloria futura sit, cujus simulaoportet quanta illic gloria futura sit, cujus simulacrum est omne hoc quod cernimus, exiguum quidem excellentia decoris quo tendit ut perficiatur, quoad nobis sit consummatum. Illuc animos erigere atque intimis desideriis properare debemus, ne forte in eo quod jam vidimus speciem boni, in opprobrium agnitionis prospexerimus, et fructum in gaudium felicitatis non capiamus. Hoc enim totum imago est Hierusalem coelestis in terra, ad quam bene in gradibus virtutum ascenditur ab iis qui praesenti aemulatione ad veram pacem, stabilitatemque aeternam totis desideriis colliguntur. Mnon est. Nam, quia intus mens fonte veritatis per multa desideria scinditur, propterea foris sermo in multas assertiones derivatur. Salomon vitae humanae incertum considerans, et qualiter inconstantia fluctuaret mortalitatis conditio, dum et foris rerum mutabilium varietate quatitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ libanĩ. M acharius ⁊ pãnucuis. ⁊ arsensꝰ. et
pastor iũcto sibi moyse in spũ eodem ⁊ u̾tute
ppłm młtum deo ad terram ꝓmissionis per de¬
sertũ scłi trausdux̾unt. & cum hiis omnes
nominati ⁊ potentes in mrabilib uiri scĩ et
electi tͣnsierunt. Ut autem filie pharaonis
domũ uerus sałon edificaret. effrem ⁊ basiliusꝰ
⁊ gregorius. Iheronimus. ⁊ ambrosius. et
augustiuus. cũ multis aliis ꝑ orbem t̾rarũ
columpne erecti sunt. mira sapĩa fabricat¬
⁊ sculpti in om̃em formam decoris ⁊ grẽ Nlam¬
⁊ gregorius alter spũ plenus. dipẽ dom̃ uanõ
dẽcorẽ adornauit. m̾istrans pulcricudines
młtas ⁊ iocunditates u̾itatis. Martinus. et
Nicholaus. ⁊ bñdictus. miracłis effulserũt ĩ scĩ¬
tate mirabili. ꝙ in hiis omĩb plenitudo ĩ fi¬
uem ꝓperans alios qͦ om̃s qui uocati sũt associ¬
ans cocidie ꝯsũmatur. Unde uos considerare

Expanded text:
ad Libanum. Macharius, et Pannucius, et Arsenius, et ad Libanum. Macharius, et Pannucius, et Arsenius, et Pastor juncto sibi Moyse in spiritu eodem et virtute populum multum Deo ad terram promissionis per desertum saeculi traduxerunt, et cum his omnes nominati, et potentes in mirabilibus viri sancti, et electi transierunt. Ut autem filiae quoque Pharaonis domum verus Salomon aedificaret, Ephrem, et Basilius, et Gregorius, Hieronymus, et Ambrosius, et Augustinus cum multis aliis per orbem terrarum columnae erecti sunt, mira sapientia fabricati et sculpti in omnem formam decoris et gratiae. Nam Gregorius alter spiritu plenus, et ipse domum vario decore adornavit, ministrans pulchritudines multas et jucunditates veritatis. Martinus, et Nicolaus, et Benedictus miraculis effulserunt in sanctitate mirabili, et in his omnibus plenitudo in finem properans, alios quoque omnes qui vocati sunt associans, quotidie consummatur. Unde nos considerare
Abbreviated transcription (Latin):
tate qui prius fuerat ꝑsequtor. Sncerdos autem
dei sacra ꝯfirmatus grã potencia uerborũ ⁊ rõne
ꝯfutauitrebelles ⁊ incredulos mistica legis edissen᷑
lam om̃ĩb iu̾ssime ꝯfirmauit. fulget crucis uex¬
illũ in loco scĩtatis. ⁊ regine compos uoti cũgͥau¬
dio remeauit nec potuit ultra signo głie subli¬
iam martirũ purpura decorata. confessorũ quo
candore adornari gaudebat. Non enĩ in uno lo¬
cofulsit gr̃a. S ad fines usq orb̾ terrarũ ueruã¬
cia spectacła ager pleuus bñdictione pandelat
am ⁊ desertã in ub̾tatem u̾sa infusionem pĩgue¬
dinis suꝑne dũ acuꝑent iocunditate floruerunt
Plena erant inuia. ⁊ sicta grẽfluenta mana
p̃ciosi inuẽti sũt uͥ nõ erat p̃cium ⁊ decor. ⁊ ipĩ
in fundam̃to posici mirabilem structurã super¬
edificauerũt ut edificaretur domus saltus liba¬
i in deserto. ⁊ salcus in chermel computaretur

Expanded text:
tate, qui prius fuerat persecutor. Sacerdos autem tate, qui prius fuerat persecutor. Sacerdos autem Dei sacra confirmatus gratia, potentia verborum et ratione confutavit rebelles et incredulos, mystica legis edisserenlam omnibus verissime confirmavit. Fulget crucis vexillum in loco sanctitatis, et regina compos voti cum gaudio remeavit, nec potuit ultra signo gloriae sublijam martyrum purpura decorata, confessorum quoque candore adornari gaudebat. Non enim in uno tantum loco fulsit gratia, sed ad fines usque orbis terrarum vernantia spectacula ager plenus benedictione pandebat. Nam et deserta in ubertatem versa infusionem pinguedinis supernae dum acciperent in jucunditate floruerunt. Plena erant invia, et sicca fluenta manabpretiosi inventi sunt, ubi non erat pretium et decor, et ipsi in fundamento positi mirabilem structuram superaedificaverunt, ut aedificaretur domus saltus Libani in deserto, et saltus in Carmel computaretur
Abbreviated transcription (Latin):
spũ ultro se ad martiria offentes ostenderũt
amplius posse patiendo. quã hii qui insania
sepotũ continere ut ꝯfusionem suam nõ eru¬
besc̾et mundiis. s dedit manus pacĩa suꝑatus
ne totus occid̾et. Si seuiciam in membris que
resecabantur in finem prolongaret. Non enĩ
causa perire potuit ulsticie eterne: ⁊ ideo cessau
aliqñ iniquitas ꝑsequentiũ. qr patientiũ utͣ
sicut non nouit cede sic nũs minui nõ nouit.
Cecidit gͥ altitudo potencie ꝯtradictõnis. et fe¬
rocitas muinarũ impietacis pacata ⁊ in hũiliati¬
tradictione ut mundaretur placabił ⁊ sumutꝰ
pontifex siluester fontem uiuũ regis precibus
in terrore magno complacatus in purificatio¬
nem demonstrauit. Ipẽ uero cum cognouisset
uirtutem altissimi in lauacid emundatõnis pre¬
cepit aras demonũ ⁊ culturas coinqͥnatõis finẽ
brẽ in ruinam ꝯfusionis ur uere rexfieret in et¬

Expanded text:
ritu ultro se ad martyria offerentes, ostenderunt ritu ultro se ad martyria offerentes, ostenderunt se amplius posse patiendo, quam ii, qui insania se potuit continere ut confusionem sui non erubesceret mundus, sed dedit manus patientia superatus, ne totus occideret, si saevitiam in membris, quae resecabantur iu fine prolongaret. Non enim causa perire potuit justitiae aeternae, et ideo cessavit aliquando iniquitas persequentium, et patientium virtus sicut non novit cedere, sic minis minui non novit. Ceciditque altitudo potentiae contradictionis, et ferocitas minarum impietatis pacata est in humiliatitradictione, ut mandaretur placabilis, et summus pontifex Sylvester fontem vivum regis precibus in terrore magno complacatus in purificationem demonstravit. Ipse vero cum cognovisset virtutem Altissimi in lavacro emundationis, praecepit aras daemonum et culturas coinquinationis finem habere in ruinam confusionis, ut vere rex fieret in aequi
Abbreviated transcription (Latin):
cumulandam estimes gła ad laudem ꝯstãciemu¬
liebris. Uen̾at ut iam mũdus pacĩa uinceret᷑ bel¬
lacorũ xp̃i. ⁊ efferbuit pusillum plus solito in
nouissima defectione pacandus Iani .ii. milia mł¬
ta sims mandat ꝑimenda. ꝙ grassatur ĩ turmas
ppłorũ cede crudeli. qm̃ uictum expauit ꝯgressu
certam̃is singłaris. Gloriosa thebeoꝵ agmina
legiones suas ad martirii palmam armau̾nt.
constarz. Nam ⁊ molam uictor post uigulas
⁊ eculeum cũ taureis seuientis tirannũ trucib
edictis non territus elisit. ⁊trocleas ꝯminutus
qr angłs dei sua p̃sencia ĩuictum animo mar¬
tirem patenti miracło clarificauitut uinc̾et .
Uox enĩm elapsa desuꝑ uicisse uictorem palã
protestatur. qr palmas triumphorũ quas nõ
potuerunt uidere oculi impiorum ut confun¬
derentur semꝑ aliqñ audire debuerũt. & alii
atq alii plurimi quasi uno ⁊ uere uno ductĩ f¬

Expanded text:
cumulandam existimes gloria ad laudem constantiae mucumulandam existimes gloria ad laudem constantiae muliebris. Venerat ut jam mundus patientia vinceretur bellatorum Christi, et efferbuit pusillum plus solito in novissima defectione pacandus. Jam enim millia multa simul mandat perimenda, et grassatur in turmas populorum caede crudeli, quoniam victum expavit congressu certaminis singularis. Gloriosa Thebaeorum agmina legiones suas ad martyrii palmam armaverunt, constaret. Nam et molam Victor post ungulas et equuleum cum laureis saevientis tyranni trucibus edictis non territus elisit, et trocleas comminuit, quia angelus Dei sua praesentia invictum animo martyrem patenti miraculo clarificavit ut vinceret. Vox enim elapsa desuper vicisse Victorem palam protestatur, quia palmas triumphorum quas non potuerunt videre oculi impiorum ut confunderentur semper, aliquando audire debuerunt. Et alii atque alii plurimi quasi uno et vere uno duce spi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. hostem .n. ĩ manifestam ꝑduxit ꝯfusionẽ.
qui uictus introrsum foris paruit duplici igno¬
minia confutandus. Cecilia coronas mercabat᷑
lilia amplexantib cum fide ubi rosas ⁊̃ miscuit
cum purpura in martirio cruoris decoranda.
Lucia autem sponsum p̃donem casticatis ad in¬
mortalis aspectũ conferre non dignata matre
p̃cib sanata opes pauꝑib erogauit ut post
oblata muña se ip̃am deo holocaustũ super¬
impendec suauitatis. Compensauit aut̃ uirilis
sexus infanciis uictorias feminarũ ut lindiq
circũstarent palme tͥumphorum in gła dei. Ue¬
nit intꝰ puer. ⁊ ip̃e annis uirtutem adiciẽs pug¬
nauit uirilit̾ coronam arripiẽs ꝑ uuln̾a p̃cio¬
sa. nũqmͣ exemplo głe ⁊ fortitudinis emulacõni
futurus sine stupore spectabił. Cyricus cũ mrẽ
tanta ꝑtulit horrenda corm̃toꝵ gña. ut quid
amplius mireris nõ inuenias uisi forte infantiã

Expanded text:
tis. Hostem enim in manifestam producit confusionem, tis. Hostem enim in manifestam producit confusionem, qui victus retrorsum foris paruit, duplici ignominia confutandus. Cecilia coronas merebatur lilia amplexantibus cum fide, ubi rosas etiam miscuit cum purpura in martyrio cruoris decoranda. Lucia autem sponsum praedonem castitatis ad immortalis aspectum  al. apicem conferre non dignata matre precihus sanata opes pauperibus erogavit, ut post oblata munera seipsam Deo holocaustum superimpenderet suavitatis. Compensavit autem virilis sexus infantilis victorias feminarum, ut undique circumstarent palmae triumphorum in gloria Dei. Venit Vitus puer et ipse annis virtutem adjiciens pugnavit viriliter, coronam arripiens per vulnera pretiosa, nunquam exemplo gloriae et fortitudinis aemulationi futurus sine stupore spectabilis. Cyricus cum matre, tanta pertulit et tam horrenda tormentorum genera, ut quid amplius mireris non invenias, nisi forte infantiam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis u̾bũ sanguine ꝯsecranit. ꝓue mors
uicam h̾editar in mortuis. ꝓuita signũ facaẽs.
caput manib baulauit occisus. Laurencius
in craticła ignem uicit. ⁊ flaminas incendiĩ
⁊ cesarem stupefactũ arguens carnem edendã
optulit frustra seienti in carnem. Uincentius
autem noĩs sui memor tirannũ derisit crudelia
ꝯminantem. ⁊ ungłas cum eculeo despiciens
flagra qͦ ⁊ incendia suꝑauit. Et erat adhͦ mo¬
dicum nisĩ ut femine ad p̾liũ ꝓperarent uiros
confunde in iudicio equitatis. Uenir agacha
⁊ manullas p̃buit amputandas ostendens qr ad
ferrũ non expauesc̾et spũ scõ confortata. ut lac
fidei credencib mĩstrarz. Agnes int̾ flãmas ani¬
bulauit intrepida. uosexum ⁊ etatem natura
miraretur martirio robustam. que sensu con¬
sueuit nec dum matura consist̾e. Margarica
bellans uicit ĩ nurabili constancia. ut mentem
carnis torm̃ta non subd̾ent mabalienacõm eqͥta¬

Expanded text:
veritatis verbum sanguine consecravit, et ne mors veritatis verbum sanguine consecravit, et ne mors vitam haereditaret, in mortuis vitae signum faciens, caput manibus bajulavit occisus. Laurentius in craticula ignem vicit, et flammas incendii et Caesarem stupefactum arguens carnem edendam obtulit frustra saevienti in carnem. Vincentius autem nominis sui memor tyrannum derisit crudelia comminantem, et ungulas cum equuleo despiciens, flagra quoque et incendia superavit. Et erat haud modicum nisi et feminae ad praelium properarent viros confundere in judicio aequitatis. Venit Agatha, et mammillas praebuit amputandas, ostendens quod ad ferrum non expavesceret Spiritu sancto confortata, ut lac fidei credentibus ministraret. Agnes inter flammas ambulavit intrepida, ut sexum et aetatem natura miraretur martyrio robustam, quae sensu consuevit necdum maturo consistere. Margarita bellans vicit admirabili constantia, ut mentem carnis tormenta non subderent in abalienationem aequita
Abbreviated transcription (Latin):
nem optinuit cum salute młtoꝵ. Iacobus
aut̃ ꝑtinaciam iudee non abhorrens gladio
triũphauit penam relinquẽs cỹranno. Ut
scõrum patiencia demonstretur in sustẽtatõe
ordĩata hĩtura iudiciũ cũ potẽtia. Hinc alii
atq alii fortit̾ agentes ꝑ diu̾sa p̃lioꝵ certa¬
mina constanciam cenuerũt. ut in omĩ gẽte
fidei palma florerz. & qui electi fuerunt ab
inicio intrarent in repmissionem. Petrus .n.
rome chrono u̾tatis constituto ꝑ crucem
tͥumphans ascend̾at. ⁊ demens successor ca¬
thedre ĩfulam põtificalem acceꝑat. Qui et
ip̃e lascessitus fortit̾ laborem sustinuit. et ne
castra dei impetus inimicorũ concut̾et ultͦ se
exponẽs dignitatem tradice potestatis mar¬
cirio compensauit Dyonisius ariopagita
accepto mandato galliam penetrauit. spug¬
uans ut uinc̾et p̃ualuit stabilire leges celi in
t̾ra. Ip̃e .n. ut ostend̾et uiam uite pp̃ testĩoniũ

Expanded text:
nem obtinuit cum salute multorum. Jacobus nem obtinuit cum salute multorum. Jacobus autem pertinaciam Judaeae non abhorrens gladio triumphavit poenam relinquens tyranno, ut sanctorum patientia demonstretur in sustentatione ordinata habitura judicium cum potentia. Hinc alii atque alii fortiter agentes per diversa praeliorum certamina constantiam tenuerunt, ut in omni gente fidei palma floreret, et qui electi fuerunt ab initio, intrarent in repromissionem. Petrus enim Romae throno veritatis constituto per crucem triumphans ascenderat, et Clemens successor cathedrae infulam pontificalem acceperat. Qui et ipse lacessitus fortiter laborem sustinuit, et ne castra Dei impetus inimicorum concuteret, ultro se opponens dignitatem traditae potestatis martyrio compensavit. Dionysius Areopagita, accepto mandato Galliam penetravit, et pugnans ut vinceret, praevaluit stabilire leges coeli in terra. Ipse enim, ut ostenderet viam vitae, propter testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Andiras achaiam. Ioħs asiam. Simon ⁊iudã
zelotes ꝑsidem. & caput illud antiquũ suꝑ¬
bie babiloniam aggressi subegerunt. Pau¬
lus uero ultimus tempore primꝰ certamĩe
greciam magnam ⁊ insulas regnorũ airłm
pͥncipe consors potestatis in culmine mũdi
triũphar. Deinde milites ducũ industria ex̃¬
citati. que cõmemoranda ⁊ digna relatu g¬
gesserint. si cuncta dici non possunt. nõ sũt
silencio p̃tereunda uniu̾sa. Primꝰ stephanuꝰ
audens precũtem regem secutus ad prelium
hostes prouocauit sine formidĩe cõsistens in
młtitudine inimicorũ. & cũ frem̃ent indig¬
nantes. qr unũ młti suꝑare nõ possent. ille:
ihm ad dext̾am dei uidere contestat᷑. ut quo
tutore in auxilio oportuno inuincibił esset
pugnator ostend̾et. S cum lapides torren¬
tos ad impetũ ferocium uolicarent. nocẽtes
miseratus genua curuauit in precem. ibiq
ĩmnacłatum deo spm ꝯmendans. Sauili ꝯũsio¬

Expanded text:
Andreas Achaiam, Joannes Asiam, Simon et Judas Andreas Achaiam, Joannes Asiam, Simon et Judas Zelotes Persidem, et caput illud antiquum superbiae Babyloniam aggressi subegerunt. Paulus vero ultimus tempore, primus certamine Graeciam magnam, et insulas regionum ab Hieprincipe consors potestatis in culmine mundi triumpharet. Deinde milites ducum industria exercitati quae commemoranda et digna relatu gesserint, si cuncta dici non possunt, non sunt silentio praetereunda universa. Primus Stephanus audens praeeuntem regem secutus ad praelium, hostes provocavit, sine formidine consistens in multitudine inimieorum, et cum fremerent indignantes, et unum multi superare non possent, ille Jesum ad dexteram Dei videre contestatur, ut quo propugnatore in auxilio opportuno invincibilis esset turbae ostenderet. Sed cum lapides torrentes ad impetum ferocium volitarent, nocentes miseratus genua curvavit in precem, ibique immaculatum Deo spiritum commendans Sauli conversio
Abbreviated transcription (Latin):
dus prosiliens statim turbas ppłorũ in unũ
congregauit. ⁊ constante pecro in ꝯspectu
agmina młtiplicauit in milib. Post hec
in synagoga pontificũ contumaciam huĩ¬
li auitronis constancia. qr reserato carc̾e e
gressi angłis famulantib in templo docue¬
runt. Cum autem qͥnq milia hominum
docentib apłis credidissent. trib milib ad¬
iuuctis ꝯsummatus ÷ num̃us ad bĩtudĩem
ꝯsignatus. S hoste̾sn zelantes tantã głã
fere non potuerunt: ꝙ qr digni inuenti
dicos salutis eiecerunt. Tunc philippus ele¬
uata lampade signoꝵ cuba predicacõnis
insonuit. ⁊ antiquũ ꝓph̾arũ certamen con¬
sũmaturus samariam aggreditur ueterem
errorum ꝑentem. Iam ⁊ enim eleuacus in cur¬
ru agnum p̃dicauerat ĩmolatum ꝓpħarum
excipiens excolenda noualia. ꝙ ideo alienige¬
na baptizato abalienatos reuocauit. Machoͤ
ethiopiam. Bartholo: neus. ⁊chomas indiã.

Expanded text:
dus prosiliens statim turbas populorum in unum dus prosiliens statim turbas populorum in unum congregavit, et contestante Petro in conspectu agmina multiplicavit in millibus. Post haec in synagoga pontificum contumaciam humiliavit rationis constantia, quia reserato carceris ingressu, angelis famulantibus, in templo docuerunt. Cum autem quinque millia hominum docentibus apostolis credidissent, tribus millibus adjunctis, consummatus est numerus ad beatitudinem consignatus. Sed hostes zelantes tantam gloriam ferre non potuerunt, et quia digni inventi dicos salutis ejecerunt. Tunc Philippus elevata lampade signorum tuba praedicationis insonuit, et antiquum prophetarum certamen consummaturus Samariam aggreditur veterem eorum parentem. Jamque enim elevatus in curru Agnum praedicaverat immolatum prophetarum excipiens excolenda novalia, et ideo alienigena baptizato, ab alienatis revocavit. Matthaeus Aethiopiam, Bartholomaeus et Thomas Indiam,
Abbreviated transcription (Latin):
impectõne nouis exemplarib suscitare.
N Duodecum uiri in pͥmis mundũ debella¬
uerunt elcĩ a xp̃o in miracłm ꝯcertacõnis.
ut uet̾es figuras noua ueritate adimpler.
uellus .n. carnis iam rorem conceꝑatdĩtã¬
tis. ꝙ electi decunctis flumine hausto ui¬
ri cum lagenis ⁊ tubis ad p̃lium ꝑrex̾unt.
Non fuerunt arma miracło pugnaturs
S lampades latuerunt dũ uasa cestea frã¬
gerentur. Dextre tubas bauilarũt ut in
omẽm terram exiret sonus eorũ. ꝙ honor
uerbi corporis exequio in sui clarificatõe
uteretur. dum concissis utrib in morte car.¬
nis lampades nuracłoꝵ choruscarent. Non
gͦ stare potuerũt hostes uisis mirabilib
contra dei bellatores.  castra madian in
toto m̃do timore cõstrata lumĩ choruscã¬
ti reuenciam prebuerũt. Petrus autem
uexillum efferens crucis pͥmus hostes agg̾¬
ditur. ⁊ ut impios sacerdtes debellarz. as¬
sumpto secum Ioh̾e uerbi amico ascendit
in cemplũ. Ad imꝑiũ autem iubencis cduu¬

Expanded text:
citare. R. Duodecim viri in primis mundum debellaverunt electi a Christo in miraculum concertationis, ut veteres figuras nova veritate adimpleret. Vellus enim carnis jam rorem conceperat Deitatis, et electi de cunctis flumine hausto cum lagenis et tubis ad praelium perrexerunt. Non fuerunt arma miraculo pugnaturis, sed lampades latuerunt dum vasa testea frangerentur. Dextrae tubas bajularunt, ut in omnem terram exiret sonus eorum et honor verbi corporis obsequio in sui clarificatione uteretur, dum conscissis viribus in morte carnis lampades miraculorum coruscarent. Non ergo stare potuerunt hostes visis mirabilibus contra Dei bellatores, et castra Madiam in toto mundo timore constrata lumini coruscanti reverentiam praebuerunt. Petrus autem vexillum efferens crucis primus hostes aggreditur, et ut impios sacerdotes debellaret assumpto secum Joanne Verbi amico ascendit in templum. Ad imperium autem libentis clau
Abbreviated transcription (Latin):
tura p̾nuntiauerũt alii demones de obsessis
corporib fugauerunt. alii gr̃a sanitatũ mira¬
biles paruerunt. Alii in ppłis uirtutũ exẽpla
effe̾ntes post̾is imitatõne digni excicerunt
alii secreta heremi penetrantes int̾ioris hoĩs
hĩtum studiosissime coluerunt. Hii sũt adhͨ
quos mundus pariter miracur ⁊ odit quoꝵ
licet hũilitatem suꝑb despiciat. ꝯũsacõnem
tñ atting̾e non potest infirmus. q. Quẽad̾m

Expanded text:
tura praenuntiaverunt, alii daemones ex obsessis tura praenuntiaverunt, alii daemones ex obsessis corporibus fugaverunt. Alii gratia sanitatum mirabiles apparuerunt. Alii in populis virtutum exempla efferentes posterioris imitatione digni exstiterunt. Alii secreta eremi penetrantes interioris hominis habitum studiosissime coluerunt. Hi sunt adhuc quos mundus pariter minatur et odit, quorum licet humilitatem superbus despiciat, conservationem tamen attingere non potest i
Abbreviated transcription (Latin):
pacĩa prostrauerũt. ꝙ surrexit fideliũ nũs
in uniuerso m̃do. aucta fide ⁊florente disci-¬
plina exornato scõrũ ppło exultantib aĩs ꝓ
regno celorũ ⁊ uita ꝑpetua imp̃ssuris alacs
effnĩ. Tunc ingenuit diabolus uincise arce
sua ⁊ oppressum iri in eo quo se existimauit
seruos dei opp̃ssurum. Widit .n. mundꝰ noua
bella ⁊ uictorias insperatas. ⁊ contempni se
in flore suo miratus ÷ pͥus amatus sterilis.
Milites aut̃ xp̃i regem suũ sequentes nec mi¬
aduersa commninantem. Propterea celestis
uita in terra colebatur. ⁊ uirtutũ flores qiͣ de
padyso dei in deserto scł̃i pullulare ceperunt.
Alii martirio rosas. Alii lilia castitate. Alii
puritate uiolas plantauerunt. ꝙ omnes
scõrum ppłł mundum sua presencia uͥtute
uernantes decorauerunt. Alii rairacłis cho.¬
ruscauerunt. alii uirtutib insignes effulsert.
alii secreta celorum uidere meruerũt. Aliiuẽ¬

Expanded text:
patientia prostraverunt. Et surrexit fidelium numerus patientia prostraverunt. Et surrexit fidelium numerus in universo mundo, aucta fide et florente disciplina exornato sanctorum populo, exsultantibus animis pro regno coelorum et vita perpetua in pressuris alacres effecti. Tunc ingemuit diabolus vinci se arte sua, et oppressum iri in eo, quo se existimavit servos Dei oppressurum. Vidit enim mundus nova bella, et victorias insperatas, et contemni se in flore suo miratus est prius amatus sterilis. Milites autem Christi regem suum sequentes nec miadversa comminantem. Propterea coelestis vita in terra colebatur, et virtutum flores quasi de paradiso Dei in deserto saeculi pullulare coeperunt. Alii martyrio rosas, alii lilia castitate, alii puritate violas plantaverunt, et omnes sanctorum populi mundum sua praesentia et virtute vernantes decoraverunt. Alii miraculis coruscaverunt, alii virtutibus et signis effulserunt, alii secreta coelorum videre meruerunt, alii ven
Abbreviated transcription (Latin):
tiantes gentib uniũsis sacra mirabilia. Ne¬
pleci ⁊ ẽnim spũ scõ miracłis młtis ⁊ ꝓdigiis
uerbũ ꝯfirmauerũt. ⁊ ceperunt homines con¬
curr̾e̾ undiq stupentes ⁊ ad mirantes in hiis
que fiebant pauescenda. Turic mundus ĩfre¬
muit. ⁊ antiqui erroris ritus corruere cernẽs
amata relinquere uoluit. nec susciꝑe in cog¬
nita. Trucidantur itaq precones ueritatis
ne falsitas subuertatur. s pacĩa morientium
irrefragabile p̃buit uiuis cestimoniũ ueri¬
tatis. Cadentib igitur granis paucis. seges
mulciplicata surrexit. qr inde auctus÷ in
uinis niim̾us fidelium unde in morientibus
minui udebatur. adirare gͦ in duodecim
uiris nundum debellatum. ⁊ qualib nõ est
multum laboris ostend̾e ut miracłm dei non
hoĩm sit opus eximiũ. Pauci num̾o ⁊ despi¬
cabiles sapĩam munde sine eloquencia ĩfa¬
tuauerunt. iuires autem ⁊ ferocitatis impetũ

Expanded text:
tiantes gentibus universis sacra mirabilia. Retiantes gentibus universis sacra mirabilia. Repleti etenim Spiritu sancto, miraculis multis et prodigiis verbum confirmaverunt, et coeperunt homines concurrere undique stupentes et admirantes in his quae fiebant pavescenda. Tunc mundus infremuit, et antiqui erroris ritus corruere cernens amata relinquere noluit, nec suscipere incognita. Trucidantur itaque praecones veritatis, ne falsitas subvertatur, sed patientia morientium irrefragabile praebuit vivis testimonium veritatis. Cadentibus igitur granis paucis seges multiplicata surrexit, quia inde auctus est in vivis numerus fidelium, unde in morientibus minui videbatur. Mirare ergo in duodecim viris mundum debellatum, et qualibus non est multum laboris ostendere, ut miraculum Dei, non hominum sit opus eximium. Pauci numero et despicabiles sapientiam mundi sine eloquentia infatuaverunt, vires autem et ferocitatis impetum
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta mũdũ exhortatõne contestans nun¬
tiat ueuisse regnũ celorsi. Peuitẽtib ueniã
spondet pecratorum. ꝑsistentib in crimine pe¬
nas uenturas ⁊ gehenne tormenta in iudicio
excremo p̃parata anuũtians. ꝙ ut ueritas uͥ
manifesta fier ⁊ nullũ latere potuiss qͣ uia
hoĩem ad uitam redire oporteat. elegit duo¬
decim discipulosut irent in mundum uniũsũ
p̃dicare ewangłium regni ⁊ uerbum uite
hoĩb. Ipẽ autem completo misterio ⁊ mortẽ
morte sua t̾ͥumphans. cũ reuersus fuiss ab ĩ¬
feris spoliato tartaro. uidentib discipuł sut᷑
ad dexteram patris eterni ꝑhennit̾ uicturus
ascendit. mictens illos in mundũ testificari re¬
surrectioni uite. ⁊ baptizare in remissionẽ
pcc̃orum credentes in eum. Contestantibus
autem angłis uenturũ ad iudicium ⁊ udica¬
turum mundum in oꝑib suis in cerrore hor¬
ribili pauentes. continuo ꝓfecti sunt pronũ¬

Expanded text:
nifesta mundum exhortatione contestans nunnifesta mundum exhortatione contestans nuntiat venisse regnum coelorum. Poenitentibus veniam spondet peccatorum, persistentibus in crimine poenas venturas gehennae tormenta in judicio extremo praeparata annuntians. Et ut veritas ubique manifesta fieret, et nullum latere potuisset, qua via hominem ad vitam redire oporteat, elegit duodecim discipulos ut irent in mundum universum praedicare Evangelium regni, et verbum vitae hominibus. Ipso autem completo mysterio, et mortem morte sua triumphans, cum reversus fuisset ab inferis spoliato tartaro, videntibus discipulis suis ad dexteram Patris aeterni perenniter victurus ascendit, mittens illos in mundum testificari resurrectioni vitae, et baptizare in remissionem peccatorum credentes in eum. Contestantibus autem angelis venturum ad judicium, et judicaturum mundum in operibus suis, in terrore horribili paventes, continuo profecti sunt pronun
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ꝙ diffinitum erat qͣiͣ post introitum
gentiũ ad colligendas it̾m reliquias isrł ĩiu
deam reuertitur. Int̾im currente tempore cũ
uirum impless etate corporis eternitacis doꝰ
uenit ad Ioħ̾em in iordanem ut aquas cri¬
minib diluendis suo ingressu sanctificaret.
ubi celis apertis ⁊ throno dei desuꝑ choruscãte
spc̃ sanctus in sp̃e columbe descendit suꝑeum
uoce pariter delapsa. tues filius meus dilectꝰ
in quo complacii michi. hiis mirabilibus
completis trem̃te baptista. ascendit de iordane
filius dei. S exemplum formans ꝯseruande scĩ¬
ficationis desertum petiit hĩtans heremũ
ieiunio quadraginta dierum. Gzut osten
deretur qr uita homĩs suꝑ terram temptatõ
est. ⁊ ubiq pugnando uinc̾e oporces admissͤ
est hostis uoluntate ꝑmittentis non seuiencis
angłorum honoratus. post ieiuniũ cibi salu¬
tem hoĩm esuriens procedit ad publicũ. ⁊ ma¬

Expanded text:
tempore quod praedefinitum erat, quasi post introitum tempore quod praedefinitum erat, quasi post introitum gentium ad colligendas iterum reliquias Israel in Judaeam revertitur. Interim currente tempore cum virum implesset aetate corporis, aeternitatis Dominus, venit ad Joannem apud Jordanem, ut aquas criminibus diluendis suo ingressu sanctificaret, ubi coelis apertis, et throno Dei desuper coruscante, Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, voce pariter delapsa: Tu es Filius meus dilectus, in quo complacui mihi . His mirabilibus completis tremente Baptista ascendit de Jordane Filius Dei, et exemplum formans conservandae sanctificationis desertum petiit, habitans eremum in jejunio quadraginta dierum et nita hominis super terram tentatio est, et quod ubique, pugnando vincere oportet, admissus est hostis voluntate permittentis, non saevientiangelorum honoratus, post jejunium sibi salutem hominum esuriens procedit ad publicum, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate poĩtus uruũsa subiecit. Nascito
igitur in carne humana dei filio angłs ad
uirginem mittit᷑ aduentũ nunciaturus
maiestatis. ut uirgo que noua lege parita
fuit nouo modo conciꝑet. Sic iurgo credu¬
la u̾bum concepit per uerbum. ut inmacu¬
latam conceptionem gn̾atio in corrupta
sequeretur. Natus ẽ ergo in bethleem pa¬
nis celi. ut reficẽt mundũ languidũ. ⁊ poĩt᷑
in p̃sepio significauit se ẽẽ pabulũ aĩaliũ
scõrum. Hĩnc angłi cũ splen̾dore lucis ueni¬
entes locuti sunt in terra pacem de excelsis
rutilans desuꝑ excitauit. & radio splendoriͤ
sui cultores numinis noua nouos coudixeit ad
cunabula. Suscitantur ꝓpħe ⁊ currũt obuiã
uenienti symeon ⁊ anna expectantes redemp¬
tionem isrł. ⁊ suscepto in ulnis puero. m̃do
nuntiant saluatorem. Dedicata aut̃ primo
ierłm ciuitate sc̃a aduentu suo ut ⁊̃ gentes ui¬
sicaret in egiptum deportatur. ubi compleco

Expanded text:
infirmitate positus, universa subjecit. Nascituro infirmitate positus, universa subjecit. Nascituro igitur in carne humana Dei Filio, angelus ad virginem mittitur adventum nuntiaturus majestatis, ut virgo, quae nova lege paritura fuit, novo modo conciperet. Sic Virgo credula Verbum concepit per aurem, ut immaculatam conceptionem generatio incorrupta sequeretur. Natus est ergo in Bethlehem panis coeli, ut reficeret mundum languidum, et positus in praesepio significavit se esse pabulum animalium sanctorum. Huic angeli cum splendore lucis venientes locuti sunt in terra pacem de excelsis rutilans desuper excitavit, et radio splendoris sui cultores Numinis nova novos conduxit ad cunabala. Suscitantur prophetae, et currunt obviam venienti, Simeon et Anna, exspectantes redemptionem Israel, et suscepto in ulnas puero, mundo nuntiant Salvatorem. Dedicata autem primum Hierusalem civitate sancta adventu suo, ut etiam gentes visitaret, in Aegyptum deportatur ubi, completo
Abbreviated transcription (Latin):
illius ex regno gentiũ qmͣ iudeo ꝵ intlħgi
posse manifesta rõne inuenimꝰ. Quia .ii.
ille ⁊ iudeorũ regnũ qͣiͣ suũ uendicare. et
gentiũ regnũ quasi ꝯtrariũ expugnare.
⁊ sibi subicere uenit. id circo ⁊ miudea alie¬
nigenam regnantem. ⁊ in gentib collec¬
tis ꝙͣ in unum uirib regnum stabile ac
robustum inuenire uoluit. Neq enĩ decũ
ut aduersarios tunc aggroderetur expug¬
nandos. qũ collapsis uirib in seni ipsis
riituri uiderentur. ne force uictoria non
fortitudini iuncentis. S subacti potius
infirmitati ascribenda putaret᷑. qIdc̃tco
gepectauit donec mundus totus in unũ
iures suas conflass imꝑium. & roma uic¬
trix super regna omĩa superbo fastu cap̃
extuliss. Tunc ergo dñante suꝑbia hu¬
milis uenit: ut de sua humilitate celsitu¬
dinem mũdi sterñet. manifeste demonstrãs.
quantus in sua maiestate foret: qui in nr̃a

Expanded text:
illius ex regno gentium, quam Judaeorum intelligi illius ex regno gentium, quam Judaeorum intelligi posse manifesta ratione invenimus. Quia enim ille et Judaeorum regnum quasi suum vindicare, et gentium regnum quasi contrarium expugnare, et sibi subjicere venit, idcirco et in Judaea alienigenam regnantem, et in gentibus collectis quasi in unum viribus regnum stabile ac robustum invenire voluit. Neque enim decuit, ut adversarios tunc aggrederetur expugnandos, quando collapsis viribus in semetipsis ruituri viderentur, ne forte victoria non fortitudini vincentis, sed subacti potius infirmitati ascribenda putaretur. Idcirco exspectavit donec mundus totus in unum vires suas conflasset imperium, et Roma victrix super regna omnia superbo fastu caput extulisset. Tunc ergo dominante superbia humilis venit, ut in sua humilitate celsitudinem mundi sterneret, manifeste demonstrans quantus in sua majestate foret, qui in nostra
Abbreviated transcription (Latin):
potestem suan exaltans omĩũ regnorum
culuen emulatur. Sic alternis agitatio¬
nib mundus nũqͣmͣ stabił eẽ pot̾est. Sed
quicꝙͥ alt̾ accrescit ut surgat alt̾ decresc̃.
ut corruat. Satis est hẽs modo ꝓ exem¬
plo miserie cõmemorasse. ut ad ea rursũ
ut arbitror pͥmũ ꝯmemorandũ scd̃m nar¬
rationis seriem quemad̾m deficientibus
regib legittimis in iudea. & arripiente
alienigena pͥncipatum. rex celestis sui
aduentus quasi in hoc causam esse com¬
modiorem uoluerit ut suũ uindicar
imꝑium. Licet pro iudee ĩmꝑio totiꝰ
muindi factor ⁊ dñs ad terras non descẽ¬
derit qui totum mundum suo aduentu
electi erant qͣiͣ nũstri ꝑ quos dispensatio
salutis om̃iũ ageretur. propt̃ ea aduentͦ
sui pͥncipiũ ex eis congrue moderari debũ
qui non pro eis tm̃ s pro omib uascit᷑is
nascicurus fuit. Tamen si diligenter stat
uniũsitatis attendimus. non minꝰ aduẽtũ

Expanded text:
potestatem suam exaltans omnium regnorum potestatem suam exaltans omnium regnorum cumulum aemulatur. Sic alternis agitationibus mundus nunquam stabilis esse potest, sed quidquid alteri accrescit, ut surgat, alteri decrescit, ut corruat. A. Satis est haec modo pro exemplo miseriae commemorasse, ut ad ea rursum,ut arbitror, primum commemorandum secundum narrationis seriem, quemadmodum deficientibus regibus legitimis in Judaea, et arripiente alienigena principatum rex coelestis sui adventus quasi in hoc causam esse commodiorem voluerit, ut suum vindicaret imperium. R. Licet pro Judaeae imperio totius mundi Factor et Dominus ad terras non descenderit, qui totum mundum suo adventu electi erant quasi ministri per quos dispensatio salutis omnium ageretur, propterea adventus sui principium ex eis congrue moderari debuit, qui non pro eis tantum, sed pro omnibus fuit nasciturus. Tamen si diligentem statum universitatis attendimus, non minus adventum
Abbreviated transcription (Latin):
obsidens uitam miseram miserabiliori i¬
morte finire coegit. regnũq illud crudeli¬
tate sua ubiq famosum subito prosternẽs
potestatem in medos transduxit. Medorũ
postea regnũ per se sb̾ tyro rege destriyeer̃t.
qui ⁊ ip̃ẽ chaldeorũ imꝑio obtento babylo¬
niam illam ascłis famosam ⁊ optinuit et de¬
leuit. neultra głetur mundus in sublimi. Cyr̃
rȩx ꝑsarum magnificus criumphis tantis
reb effectis nichil ultra sibi obstare puta
uit. ꝙ transiens scitarũ regnũ manu hor¬
renda inuasit. S ut ostendatur qr homo
głari non debet in sem ipõ sanguinẽ quẽ
uius siciit mortuus bibit. Deiide ꝑsarũ
regnũ cum młta diu suꝑbia ⁊ crudeli¬
tate efferuens macedonum taidem ina¬
bra corpus pestiferum dissipatur. Hinc
egiptus reges suos armat tyrannide..
Syria u̾o ⁊ asia ⁊ grecia uisca sua mu¬
tua crudelitate dilacerat. quousq tam¬
dem cum tempus adueniss ultionis roma

Expanded text:
obsidens vitam miseram miserabiliore obsidens vitam miseram miserabiliore morte finire coegit, regnumque illud crudelitate sua ubique famosum subito prosternens potestatem in Medos traduxit. Medorum postea regnum Persae sub Cyro rege destruxerunt; qui et ipse Chaldaeorum imperio obtento Babyloniam illam a saeculis famosam et obtinuit et delevit, ne ultra glorietur mundus in sublimi. Cyrus, rex Persarum, magnificus triumphis, tantis rebus effectis nihil ultra sibi obstare putavit, et Tanaim transiens Scytharum regnum manu horrenda invasit. Sed ut ostendatur, quod homo gloriari non debet in semetipso, sanguinem, quem vivus sitiit, mortuus bibit. Deinde Persarum regnum cum multa diu superbia et crudelitate effervens Macedonum tandem mabra corpus pestiferum dissipatur; hinc Aegyptus reges suos armata tyrannide. Syria vero, et Asia, et Graecia viscera sua mutua crudelitate dilacerant, quousque tandem cum tempus advenisset ultionis Roma
Abbreviated transcription (Latin):
tum celestis imperii carnale regnũ defic̾et.
⁊promissus a scłis rex isrł cum nõ ess scep¬
trum de iuda ut ꝓpħia impleretur ecernũ
reciꝑet qd̃ temporale cransierat. NIn ex¬
ordio magnarum rerum ab integro potius
sermonem formare debemus. ⁊ idcirco plag
ut pͥus ea que de suꝑiorũ temporũ excursu
adicienda sunt explicentur. ⁊ in hiis que ad
salutem ueram susciꝑe o fĩnem faciamus
Dic ergo breuiter nũc quas in hiisque mͦ
cursum tnͣsisti temporib mundus in sius cõ¬
cussiones ⁊ fluctuationes passus sit. Hoc .ii.
extra est. ut ad nr̃a recentes ic̾m ueniamus
Assyriorũ regnũ cum młta tyrannide et
sanguinis effusione mundũ longe laceq op¬
pressiss. nouissume ad regem uastatorem d¬
sui deuolutũ est. Qui głam p̃cedentiũ regũ
uitaignomiosa obfuscans. quasi uir in fe
abierat ignauia ⁊ turpicudine uniuersis
odiosus. Hunc arbaces prefectus medorũ

Expanded text:
tum coelestis imperii carnale regnum deficeret, tum coelestis imperii carnale regnum deficeret, et promissus a saeculis rex Israel cum non esset sceptrum in Juda, ut prophetia impleretur, aeternum reciperet quod temporale transierat. A. In exordio magnarum rerum ab integro potius sermonem formare debemus, et idcirco placet, ut prius ea, quae de superiorum temporum excursu adjicienda sunt, explicentur, ut in his, quae ad salutem veram suscipere oportet, finem faciamus. Dic ergo nunc breviter, quas in his, quae modo cursim transisti, temporibus mundus in suis concussiones et fluctuationes passus sit. Hoc enim conducit, ut ad nostra recentes iterum veniamus. R. Assyriorum regnum, cum multa tyrannide, et sanguinis effusione mundum longe, lateque oppressisset, novissime ad regem vastatorem sui devolutum est. Qui gloriam praecedentium regum vita ignominiosa obfuscans, quasi vir in femrdine abierat, ignavia et turpitudine universis odiosus. Hunc Arbaces praefectus Medorum
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. S cum furor indignatõis aduẽiss.
surrexit mathathias cũfiliis suis. ut defen¬
deret legem dñi. ⁊ p̃ualuerunt uiriu̾ͥtutũ
ut non imppetuum dominaretur iniquitaꝰ.
Iudas machabeus terror inimicoꝵ suorum
acrinxit se ad p̾lium in fortitudins. & fu¬
gauit agmina. & exercitũ gentiũ ꝯtriust
ut staret ierłm. Post hunc surrexit ionatha
frater eius. ⁊ dedit se pericło pro gente sua.
ẜ ip̃e saluauit eos in tempore suo. Posthũc
simon fr̃ esus suscepit imꝑuimut pacem
pon̾et in terra. S fraude circũuentus proxi¬
morum discessit exemplum uircutis postĩs
relinquens. Iohannes aut̃ filius eius uird
gloriosus pro patre stetit munimentũ ppłi
temporib suis. S filii p̃uaricationis pactũ
testam̃ti cenere noluerunt. ⁊ ideo translatũ
est regnũ ad semen alienum. Uenit enim
herodes qui non erat de isrł ⁊arripuit sep¬
trum dominationis in populo. ut ad exor¬

Expanded text:
tiones. Sed cum furor indignationis advenisset, tiones. Sed cum furor indignationis advenisset, surrexit Mathathias cum filiis suis ut defenderet legem Domini, et praevaluerunt viri virtutum, ut non in perpetuum dominaretur iniquitas. Judas Machabaeus terror inimicorum suorum accinxit se ad praelium in fortitudine, et fugavit agmina, et exercitum gentium contrivit, ut staret Hierusalem. Post hunc surrexit Jonathas frater ejus, et dedit se periculo pro gente sua, et ipse salvavit eos in tempore suo. Post hunc Simon frater ejus suscepit imperium, ut pacem poneret in terra. Sed fraude circumventus proximorum decessit, exemplum virtutis posteris relinquens. Joannes autem filius ejus vir gloriosus pro patre stetit munimentum populi temporibus suis. Sed filii praevaricationis pactum testamenti tenere noluerunt, et ideo translatum est regnum ad semen alienum. Venit enim Herodes, qui non erat de Israel, et arripuit sceptrum dominationis in populum, ut ad exor
Abbreviated transcription (Latin):
in tempore angustie. S in hiis om̃ib nõ sũt
reu̾̃si filii istł a uiis sius ut redirent ad dũm.
S ip̃e qͦ ezechias qui placere idebat᷑ chal¬
deis reuelauit secreta in głatõm. Propt̾ea
dixit deus ut trad̾et ppłm siũt in mãnus chal¬
deorũ. ⁊ misit iħenuam scĩficatũ ex ut̾o. ut
uentura predicẽt. Namisrł ꝑsistens in auer¬
sione ad assyrios abierat ꝙ iuda cũ ierłm
nõ tĩmuit. ne pronocaret dũm in iracundia
magna. Idarco locutus ÷ suꝑ eos abiectõnẽ.
Suenit᷑ rex babilonie ⁊ transtulit iudam
in t̾ram suam in chaldeos. ut deserta ess sanc¬
tificatio. S ezechiel ⁊ dauiel potentes in mi-¬
rabilib inderunt uisiones ⁊ regnauentura.
& consolati sunt peregrinacõm in t̾ra aliena.
ierłm. & esdras. ⁊ neemias. ⁊ zorobabel edifi¬
cauerunt templũ ⁊ciuitatem. Iesus sacerdos
magnus ppłmi gub̾nauit in tempore suo.
ẜreliquit infulis honorem post se in genera¬

Expanded text:
in tempore angustiae . Sed in his omnibus non sunt reversi filii Israel a viis suis, ut redirent ad Dominum. Sed ipse quoque Ezechias, qui placere videbatur Chaldaeis, revelavit secreta in gloriationem. Propterea dicit Deus ut traderet populum suum in manus Chaldaeorum, et misit Jeremiam sanctificatum ex utero, ut ventura praediceret. Nam Israel persistens in aversione ad Assyrios abierat, et Juda cum Hierusalem non timuit ne provocaret Dominum in iracundia magna. Idcirco locutus est super eos abjectionem, et venit rex Babyloniae, et transtulit Judam in terram suam in Chaldaeos, ut deserta esset sanctificatio. Sed Ezechiel, et Daniel potentes in mirabilibus, viderunt visiones, et regna ventura, et consolati sunt peregrinationem in terra aliena. Hierusalem, et Esdras, et Nehemias, et Zorobabel aedificaverunt templum et civitatem. Jesus sacerdos magnus populum gubernavit in tempore suo, et reliquit infulis honorem post se in genera