comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aurelianum hominem mortalẽ accipias. si tanto
studio mnanimo ornareris: regem immortalem
filium dĩ adipisci poteras sponsum. Qui eciam
te ipsam et̾nam faceret & nunquã tibi neq or¬
namentis tius neq gatidiis. finem ꝑmicceret
aut t̾minum etenire. Lespond̃it eis domitilla.
& ait. Quȩ potest ẽe melior caritas quã habere
uirum. suscipe filios. ꝑquos posteritas dulcissi¬
ma possit ꝓpagari. & tam generis dignitatẽ. quã
memoriam nominis non delere: Cui nereus res¬
pondit. Melior ẽ uirginitas: quȩ quaudo de ma¬
tris tuȩ utero existi tecum nata. tecũ lactata. te¬
cum semꝑfirit. acarnis corructione aliena. Quȩ
ẽ dõ amabilis. eiꝰq angłis cara: quam ꝓfecco cũ
quȩlibet ꝑdiderit uirgo. huiꝰ reatum ꝑpeniten¬
seu ad suamgłam ꝑpenitentiȩ lacrimas recu¬
perari ac reuocari potest: sola uirginitas si se¬
mel perierit: adpristine integritatis stabilita¬

Expanded text:
Aurelianum hominem mortalem accipias maritum: si tanto Aurelianum hominem mortalem accipias maritum: si tanto studio in animo ornareris, regem immortalem Dei filium adipisci poteras sponsum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem peraut terminum evenire. Respondit ei Domitilla, et ait: Quae potest esse melior charitas, quam habere virum, suscipere filios, per quos posteritas dulcissima possit propagari, et tam generis dignitas, quam memoria nominis non deleri? Cui Nereus respondit: melior est virginitas, quae quando de matris tuae utero existi, tecum nata, tecum lactata, tecum semper fuit a carnis corruptione aliena, quae est Deo amabilis, ejusque angelis chara: quam profecto cum quaelibet perdiderit virgo, hujus reatum per poenitenseu ad suam gloriam per poenitentiae lacrymas recuperari et revocari potest. Sola virginitas, si semel perierit, ad pristinae integritatis stabilita
Abbreviated transcription (Latin):
& de te dicaodõ. aurgo isrł cecidit. non ẽ qui
suscitet eam. Ubi terrendo lubricos atq in¬
cauros quia ds̃ tustus sic iudex subdens ista di¬
rerte doctor. Audent̃ loquor cum oĩma possit
s. suscitare uirginem non potest post rumã.
Salet quidem liberare depȩna: sednon ualet
reformare corruptã. Hoc ꝓculdubio ista dicen¬
do. non om̃ipotentiam abstulit deo sed itftũ
iudicem manifestans asseruit. Nam nifallor.
qualia sc̃s hieronimus eustochio mandauit.
talia ad domitillam neptem ĩꝑatoris domicia¬
ni ammonitionis legimꝰ uerba. Sed & ipsa u̾ba
quadecausa sincli ꝓlata audire gratitis pu¬
to. Hec om̃ino turgo nereum & achilleum eunu¬
chos cubicularios habtut. quos beatissimus
petrus apłs lucratus fuerat xp̾o. Isti dum uide¬
rent dominam suam gemmis ornari. & purpureiᷤ
uestib atq auro tȩxtis indui. dyxerunt ei. Euan¬
tostudio ornaris incorꝑe. ut filium conftitis

Expanded text:
et de te dicat Deus: Virgo Israel cecidit: non est qui et de te dicat Deus: Virgo Israel cecidit: non est qui suscitet eam. Ubi ad terrendos lubricos atque incautos, quia Deus justus sit judex: subdens ista, dixerit doctor, Audenter loquor, cum omnia possit Deus: suscitare virginem non potest post ruinam. Valet quidem liberare de poena, sed non valet reformare corruptam. Hoc procul dubio ita dicendo, non omnipotentiam abstulit Deo, sed justum judicem manifestans asseruit. Nam, nisi fallor, qualia sanctus Hieronymus Eustochio mandavit, talia ad Domitillam neptem imperatoris Domitiani admonitionis legimus verba. Sed et ipsa verba qua de causa sint illi prolata, audire gratum puto. Haec omnino virgo Nereum et Achilleum eunuchos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis
Abbreviated transcription (Latin):
certamina głosa collaudans. modo lapsis cle¬
ricis atq monachis prauitatẽ accusans. Sed
tam̃ ubicũq se locus acculit. gentilium exem¬
pla dulcissina uarietate ꝑmiscuit. Sed ñerat
hoc suȩ uoluntatis.sed ut itadicam grauissi¬
tus semꝑ & equalis incedens. Tanta nãq uttriꝰq
linguȩ pericia fungebatur. ut quoscũq libros
eolicas inmanib acciꝑet. latine sine offensione
transcurreret: iterum latinos attico sermone
relegeret. ud crederes hoc ẽẽ scriptum: qđ ꝑ os
eiꝰ moffensa uelocttas fundebat. Sere dixerim
catholicam hominis istius prudentiã. sanã
doctrinam. Quocũq conu̾satus fuisset loco.
stabilis pstitit fidei firmitate. Nam certissimȩ
ignorantiȩ in uidieq morbolanguentes cdesipi¬
unt. qui eũ deuiasse a catholice eccłie. idẽ beati
pecrifide. tił hereticũ fuisse arbitrantur. qd̃
paulȩ mandauerit. caue quesonequanddo

Expanded text:
certamina gloriosa collaudans, modo lapsus in clecertamina gloriosa collaudans, modo lapsus in clericis, monachos pravitatis accusans. Sed tamen ubicumque locus se attulit, gentilium exempla dulcissima veritate permiscuit. Sed non erat hoc suae voluntatis, sed ut ita dicam gravissitus semper et aequalis incedens. Tanta namque utriusque linguae peritia fungebatur, ut quoscumque libros Aeolicos in manibus acciperet, Latine sine offensione transcurreret: iterumque Latinos attico sermone relegeret, ut crederes hic esse scriptum, quod os ejus inoffensa velocitate fundebat. Vere dixerim Catholicam istius hominis prudentiam, sanamque doctrinam, quocumque conversatus fuisset loco, stabilis perstitit fidei firmitate. Nam certissime ignorantiae invidiaeque morbo languentes desipiunt, qui eum deviasse a Catholicae Ecclesiae, id est, beati Petri fide, vel haereticum fuisse arbitrantur: quod Eustochio mandaverit: Cave, quaeso, ne quando
Abbreviated transcription (Latin):
sũmauit. Omnes ueteris testamenti libros eche¬
breorum scilicet codicib: inlatinum conuercit.¬
Danielem quoꝙ ꝓpłam chaldaico stilo locitũ.
& iobiustum arabicosmromanã linguã utrũꝙ
auctorẽ ꝑfecta intpietacione mutauit. matheũ
nichilominus exhebreo fecit ẽe tomanum.
Epłam quidẽ suam adpaulinum exsenator e
prb̃m mirificam destinauit: docensquemadmo¬
dum seripturas diuinas adhibita cura plege¬
rit. Ubi breuit᷑ uirtutem uniꝰcuiꝰꝙ libri uederis
& noui testamenti. mirabilit indicauit. Mira¬
biliter planus. honeste doccus. acdulcis: para¬
ta copia sermonum adquamcũq partẽ uerat
ingenium: Et undecumq int̾rogatus fuisset.
pediatum habens & competens sine aliqua dila¬
tione responsum Modo humilib suautt̃ blan¬
ditur modo sitꝑborum colla confringit. Modo
derogatorib uicem necessariam mordacitate
restituens. modo uirginitatem p̾dicans modo
matrimonia casta defendens. modo iurcutũ

Expanded text:
s, ut omnes ueteris testamenti libros ex Hebraeorum scilicet codicibus uerDanielem quoque Prophetam, Chaldaico stylo prolocutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutavit. Matthaeum nihilominus ex Hebraeo fecit esse Romanum: Epistolam quidem suam ad Paulinum ex senatore presbyterum mirificam destinavit: docens quemadmodum Scripturas divinas adhibita cura perlegeret: ubi breviter virtutem uniuscujusque libri, veteris et novi Testamenti mirabiliter indicavit: mirabiliter planus, honeste doctus, ac dulcis, parata copia sermonum ad quamcumque partem vertit ingenium: ut undecumque interrogatus fuisset, paratum haberet et competens sine aliqua dilatione responsum. Modo humilibus suaviter blanditur, modo superborum colla confringit: modo derogatoribus suis vicem necessaria mordacitate restituens, modo virginitatem praedicans, modo matrimonia casta defendens, modo virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
nato uasculo inquo aliquidtmi remanserat. drẽ.
Ci aude hostium: esta de ista parte usq dum ego
adte reuertar. Et ꝑgens ad atteram frontẽ uascu¬
liquȩ erat secus parietẽ. fecit crucem suꝑidem
uasculimr quod erat non modice quantitatis.
Etgenua flectens adorationem. orauit dutitis:
& cepit timnum ꝑforamen suꝑus ꝑquod eidem
uasculo infusum fuerat adeo redundare. ut
suꝑpauimentum ipsius domus largiter mun¬
daret. Et uiro scõ adhuc decumbente in drati¬
one. cellarius timore ꝑcussus exclamauit
dicens. Innomine xp̃iqitis unquã tale ui¬
dit: Quod cum audiuit sc̃s remigins. far¬
texit aboratione. Et p̃cepit illi itt nemini
hoc indicaret sed diceret dñȩ suȩ ministris.
impetratum uintim se habere. unde ministra
sobrinam suã. consolatus eã dicens. flianoli
contristari. sedsꝑa indño. & fac bonitatem: &
pasceris indiuitiis eiꝰ. Habes nunc uinũ: lete¬
mur & exultemus indn̾o. Quod faccũ eum¬

Expanded text:
nato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: nato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione et precepit illi, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrarsobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et exultemus in
Abbreviated transcription (Latin):
minister inauriculam dixerit. Que sli ꝓmp¬
te respondit. q m̃ non tantum ꝓeo de ipsonum¬
tio uerecundabatur. quantum ꝓeis qui cũ
eo aduenerant. Cognita uͦ causa beatuore¬
migius hilari uuitu consolatus ẽ eam diceis.
ł hac re filia noli contristari. dabit enĩ inde
dus lagitate pietatis suȩ solitam consolatio.¬
nem. qui ꝑ ꝓpħam suum se timentib nichil
decẽ ꝓmisit. Eodixit eidem consobrinȩ suȩ
audientib illis qui aderant. ut alia illa eura¬
ret ipse autem uellet interim ortum & uiri¬
darsum. atq domos illius circuire: & uidere
qualit̾ illa maneret. Et sic de industria pꝰ
alia circtimiens. ꝑuenitusq adcellatii hosti¬
um. Et int̾rogans quid inillo tecto haberet.
respondit minister cellarium eẽ. Tunc iddemuir
sc̃s. dixit se uelle introire ulltic. Cui cum nemo au¬
deret contradicere. int̾rogauit cellãrium sihaberet
in aliquo de ipsio uasculis uł aliquid uim. Et desig¬

Expanded text:
minister in auriculam dixerit. Quae illi prompminister in auriculam dixerit. Quae illi prompte respondit, quoniam non tantum pro eo de ipso nuntio verecundabatur, quantum pro eis qui cum eo advenerant. Cognita vero causa, beatus Remigius hilari vultu consolatus est eam, dicens: Pro hac re, filia, noli contristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per Prophetam suum se timentibus nihil deesse promisit . Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret: ipse autem vellet interim hortum et viridarium, atque domos illius circumire, et videre qualiter illa maneret. Et sic de industria prius alia circuiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et interrogans, quid in illo tecto haberet, respondit minister, cellarium esse. Isdem autem vir sanctus dixit, se illuc introire velle. Cui cum nemo auderet contradicere, interrogavit cellerarium, si haberet in aliquo de ipsis vasculis vel aliquid vini. Et desig
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicationis exhortatus ẽ eos. dando cibum.
e potum in consolationem laboris. Et dum
hȩc agerentur. accidit consobrinam illiꝰ nomi¬
ne ceisam deo sacratam ꝑinde transire: & uillã
sue ꝓpͥetatis nomine celtam acdire. Quȩ cũ
cognouiit scm̃ remigium iuxta transitus sui
uiam eẽ uenit adeum: & benigne ut parerat
abillo suscepta. petũt eundem sc̃m uirum. ut
una cumilla domum suã quo ibat dignate¬
tur adire. Hdem uir sẽs̃ ut erat p̃stabilis su¬
ꝑ nistis peticionib. ipsius consobrinȩ sue
postulationi assensum p̃buit. Et cum pari¬
ter addomum ꝑuenissent & int̃sefamilia¬
ria & spiritalia haberent colloquia. uenit
min aster ipsius celsȩ. ad auriculam eidicens.
qđ uillicus eius uinum qđ ineadem uila fu¬
erat. iam uenditum habebat. excepta par¬
iuila quantitate. quã ꝓsaluando uasculo
reseruauit. C uiꝰ uultum sẽs remigius uidenꝰ
rubore ꝑfusum. int̾rogauit quia eisuus

Expanded text:
predicationis exortatus est eos dando cibum predicationis exortatus est eos dando cibum et potum in consolationem laboris. Et dum haec agerentur, accidit, sobrinam illius nomine Celsam, Deo sacratam, perinde transire et villam suae proprietatis nomine Celtum adire. Que cum cognovit, sanctum Remigium iuxta transitus sui viam esse, venit ad eum, et benigne, ut par erat, ab illo suscepta, petiit eundem sanctum virum, ut una cum illa domum suam, quo ibat, dignaretur adire. Isdem vir sanctus, ut erat prestabilis super iustis petitionibus, ipsius sobrinae suae postulationi assensum prebuit. Et cum pariter ad domum pervenissent et inter se familiaria et spiritalia haberent colloquia, venit minister ipsius Celsquod villicus ejus vinum, quod in eadem villa fuerat, venditum jam habebat, excepta parvula quantitate quam pro salvando vasculo reservavit. Cujus vultum sanctus Remigius videns robore perfusum, interrogavit quid ei suus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s effugauit. Et ueultra eum uexare p̾sume¬
ret in nom me xp̃i p̃cepit: opẽq uictusq uictus
peci̾cam pauꝑi tribuit. O in effabilis gr̃a pieta¬
tis. aquo dum substantia sola petitur. triplex
remedium obtinetur. Uictu pauit egenum.
munerauit usu cecatum. reddidit liberta¬
ti captiuum. Atq ita contigit ꝑhoc insigne mm¬
raculum sc̃ȩ trinitatis mẏstertaui: ut cum appariut
unus inpauꝑe trimtasse ostendit insalute. aui ergo
temptationib siue occuttis inmente. sie aptis n
corꝑe antiqui hostis sentit se infestatione iugeri.
opem intcesioms eius obnixe deposcat. Et sifideli¬
ter petierit: ab infestatione iimundi sp̃s se ipsius
meritis & precib adi gr̃a liberari non dubitet.
Cum enim currupiens parrochiã sollicitudine
pastorali. transiret ꝑ condumã episcopiiuille.
cui uocabulum ẽ tudiniacꝰ. aspextt messres
inessem secantes. Accedensq adeas cũ uerbo

Expanded text:
spiritus effugavit, et ne ultra eum vexare presumespiritus effugavit, et ne ultra eum vexare presumeret, in nomine Christi precepit opemque victus petitam pauperi tribuit. O ineffabilis gratia pietatis, a quo dum substantia sola petitur, triplex remedium obtinctur! Victu pavit egenum, muneravit visu cecatum, reddidit libertati captivum, atque ita contigit per hoc insigne miraculum sancte Trinitatis mysterium, ut, cum apparuit unus in paupere, Trinitas se ostendit in salute. Qui ergo temptationibus sive occultis in mente sive apertis in corpore antiqui hostis sentit se infestatione urgeri, opem intercessionis eius obnixe deposcat, et si fideliter petierit, ab infestatione inmundi spiritus se ipsius meritis et precibus a Dei gratia liberari non dubitet.Cum ergo circuiens parrochiam sollicitudine pastorali transiret per condumam episcopii villae, cuius vocabulum est Tudiniacus, aspexit messores messem secantes, accedensque ad eos, cum verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. cum pastorali sollertia ex more pa¬
rochias cutuiret. ut sinegligent̾ aliquid in
dituinis cultib ageretur. fidelis xp̃iseruus ag¬
nosceret: & uobonus agricola quȩ inculta
erant adbonȩ oꝑationis fruccus ꝓferendos
excoleret: ad uicum cui uocabulum dalmati¬
acus ꝑuenit. Ubidum quidã cecus ꝑin̾tual¬
la temꝑum. occultantis se demonis inuasio¬
ne possessus. ab eo miscdie oꝑa postulasset:
qm ante ipsiꝰ uiri sc̃i p̃sentiã occultari non
potute: Orat enim illiꝰ generis de quo in euan¬
głio dñsdicit. quod ñ eicitur nisi moratione
& ieiunio: cepit qua dudum captus fuerat
demonis infestacione idem cecus corꝑis ue¬
xatione torqueri. Tunc beatus remigius
inoratione qua semꝑanimo ad dominum
intendebat: corꝑe quod ieiunus & bonorũ
oꝑum exercitio incessant̃ afficiebat. se humi¬
lit̾ adt̾ram ꝓstrauit. Statimq lum̃ pͥstinum
ceci ocłis reddidit.: & abeo pestem immundi

Expanded text:
tempore, cum pastorali sollertia ex more patempore, cum pastorali sollertia ex more parrochias circuiret, ut, si neglegenter illiquid in divinis cultibus ageretur, fidelis Christi servus agnosceret et ut bonus agricola quae inculta erant ad bonae operationis fructus proferendos excoleret, ad vicum cni vocabulum est Calmitiacus pervenit. Ubi dum quidam cecus, per intervalla temporum occultantis se daemonis invasione possessus, ab eo misericordiae opem postulasset, quoniam ante ipsius sancti viri presentiam occultari non potuit, – erat enim illius generis, de quo in euvangelio Dominus dicit, quod non eicitur, nisi in oratione et ieiunio, – cepit qua dudum captus fuerat daemonis infestatione isdem cecus corporis vexatione torqueri. Tunc beatus Remigius in oratione, qua semper anim o ad Dominum intendebat, corpore, quod ieiuniis et bonorum operum exercitio incessanter afficiebat, se humiliter ad terram prostravit, statimque lumen pristinum ceci oculis reddidit et ab eo pestem inmundi
Abbreviated transcription (Latin):
ritate carorum descendebant adeum intrepi¬
di passeres. & in manu eius mense reliquias
coligebant. Discedebant alii sãturi. accede¬
bant alii saturandi. Sic mansuescebat feritas
auium: inoꝑatione uirtutum. Delectatio
namq illius talis inhilaritate carorum: sicut
de beato iob legimus. qm̃ noncadebat lux uultus
eius int̾ram: quia nimirum intanta grauitate.
uisttum tenere consueuerat. ut numquã contem¬
ptibili leticia resolueretur: sed quocienseumq hi¬
lariorem sep̃sentib exhiberet: certã semꝑ obcausa
itestitatis eorum faceret. Ita & hic sc̃s religiosa
grauitate discretus in om̃ib: non uanitatis iac¬
tantia hoc uel dissolutione agebat. sed ut dei
ostenderetur collata sibi gr̾a. & adeius amorẽ
aefidem qui mirabilis insc̾is sius seruossuos mul¬
tismodis consolari & mirificate dignatur suoꝵ
corda excitarentur: & illius seruiciti se ꝓpen¬
sius manciparent. Accidit autem quodam¬

Expanded text:
ritate carorum, discendebant ad eum intrepiritate carorum, discendebant ad eum intrepidi passeres et in manu eius mensae reliquias colligebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. Sic mansuescebat feritas avium in operatione virtutum. Delectatio namque illius talis erat in hilaritate carorum, sicut de beato Iob legimus, quoniam non cadebat lux vultus eius in terram, quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut numquam contemptibili letitia resolveretur, sed quotienscumque hilariorem se presentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum faceret. Ita et hic sanctus religiosa gravitate discretus in omnibus, non vanitatis iactantia hoc vel dissolutione agebat, sed ut Dei ostenderetur collata sibi gratia, et ad eius amorem ac fidem, qui mirabilis in sanctis suis servos suos multis modis consolari et mirificare dignatur, suorum corda excitarentur et illius servituti se propensius manciparent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uultus sui serenitate monstrabat: & pietatem
clementissimi cordis. ostendebat in lenitate sermo¬
nis. Q uiequid acdsalutem ꝑtinere posset et̾nã:
ñ minus implebat beatisimus oꝑe quã ser¬
monis p̃dicatione docebat. Ouirum ꝑom̃ia dõ
dignum. Eminebat inipso habitu animi pul¬
chritudo: & inspecie ext̾ioris hominis ipsam
putares expressam imaginem sci̾tatis. Orat ir re¬
uerentib tetribilis aspectu ꝓeuerendus in inces¬
su. Metuendus seueritate: aerandus beni¬
gnitate. Censuram auccoritatis temꝑabat man¬
suetudo humilitatis. Humilis admerita: su
ꝑbus aduitia. Qui contritꝰ continuatis ieiti¬
niis ossa. studebat de ꝑcusso inimico longo triũ¬
phare martyrio. Sic inse excoluit diu̾sas gr̃arũ
untutes: uc uix pauci tenerent singłas. quom
tendebat uir beatus iactantiam turtutum fui¬
gere in quo non poterat gr̾a celsa latere. Dum¬
illumhabere conuiuium. & delectaretur inhila¬

Expanded text:
vultus sui serenitate monstrabat et pietatem vultus sui serenitate monstrabat et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis. Quicquid ad salutem pertinere posset aeternam, non minus implebat beatissimus opere, quam sermonis predicatione docebat. O virum per omnia Deo dignum! Eminebat in ipso habitu animi pulchritudo; in spetie exterioris hominis ipsam putares expressam imaginem sanctitatis. Erat inreverentibus terribilis aspectu, reverendus incessu, metuendus severitate. venerandus benignitate. Censuram auctoritatis temperabat mansuetudo humilitatis. Delinquentibuueretur. Qui contrita continuatis ieiuniis ossa studebat de persecutore inimico longo triumphare martirio, virtutes, ut vix pauci tenerent singulas, quomodo tendebat vir beatus iactantiam virtutum fugere, in quo non poterat gratia celsa latere; adillum habere convivium, et delectaretur in hila
Abbreviated transcription (Latin):
uinis timuit contraire statutis. Neq enim tutũ
illi uideri poterat. tot signis precurrentib duri¬
nȩ contradicere iussioni. p̾seram cum luce & uncti¬
one sc̃i sp̃s. quȩ oleo uisibili defignatur.nt̾ius illus¬
tratus atq ꝑunctus. ut a sc̃s isaias admitten¬
dum se indiuinum ministerium debere. potus
offerre quã excusare didicerit. Post habita om̃igͦ
dubitatione. atq ancipiti submota sententia.
unanimitate ep̃orum remensis ꝓuinciȩ. infu¬
lis induitur sacerdotalib benedictione consecra¬
tur episcopali: atq insede p̾sulatus collocatur
ciitatis remorum. Ubistatim sic apparuit ap¬
tus & deuotus. tanqua si officio ad quod nouĩt
ascenderat aiugiter p̃fuissec. Puit itaq melemosi¬
nis largus. inuigiliis sedulus. inoratione deuo¬
tus. incaritate ꝑfectus. in humanitate ꝓfusus.
indoctrina precipuus insermone paratus. incon¬
uersatione sc̃issimus Sinceritatem mentis.

Expanded text:
vinis timuit contraire statutis; neque enim tutum vinis timuit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cum luce et unctione sancti Spiritus, que oleo visibili designatur, interius illustratus atque perunctus, ut et sanctus Esaias, ad mittendum se in divinum ministerium debere potius offerre quam excusare didicerit. 4. Posthabita ergo omni dubitatione atque ancipiti submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset. Fuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimus. Sinceritatem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
descendit subito tadius noui laminis suꝑ
ipsius uiri scĩ uerticem acsi ipsesolde elo
motus suꝑeum ceciderte: Ut quia illuminan¬
clarum lux parabatur animarum. ipsequoq
cum adhoc opus ascisceretur. lumine debust
declarari uisibili Ipse nãq erat lucerna quȩ
non submodio ctirȩ corꝑee. sed suꝑpcandela¬
brum purissime acdeo dileccȩ conuisationis
erat ponenda: quatinus his qui indomo scẽ
ecclie futuri erant lum̃ optimnȩ institutionis
p̃beret. Pacuit etiam om̃ipotentiȩ diuine.
huic miraculo aliud addere. adostensionẽ
mericorum beatissimi uiri. Et enmradio sup̃¬
dicco se illustrante. sensit capiti suo unguinis
sacri infusum liquorem: quo totum eiꝰ delibũ¬
tum ẽ capit. Et merito. ut qui oleum spttale
popłis quo eorum quidem capita uisibili men¬
tes aucẽ p̃dicatione sco sp̃u inse loquente unc¬
turus erat chrismate inuisibiliid ẽ gta eicisclẽ
tur. Acceptis autẽ talib actantis auspicus ai¬

Expanded text:
descendit subito radius novi luminis super descendit subito radius novi luminis super ipsius viri sancti verticem, acsi ipse sol de celo motus super eum ceciderit, ut quia illuminandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus adscisceretur, lumine debuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae corporeae, sed super candelabrum purissimae ac Deo dilecte conversationis erat ponenda, quatinus his qui in domo sanctae aecclesiae futuri erant lumen optime institutionis preberet. Placuit etiam omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiustur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, di
Abbreviated transcription (Latin):
acclamationib eligerectir. Et qui unitati sidei
cum iam fidelib& futuris fidelib erat ꝓuisirꝰ
unione cuncti popłi adfidem eueheret᷑ sacer¬
dotalis honoris. Sacratissimus quidẽ uir.
cum his acclamationib se urgeri conspiceret.
de infirmitatis & ȩtatis suȩ temꝑ e conqueri
cepit: & quia ecełiasticus ordo. infirmam etatẽ
adhane non reciꝑet dignitatem. uoce publica
fatebatur. Timebat enim ne immatura etas.
inmici uersutiis impugnata aliquid contra¬
heret sinistri sed diuina gr̾a. aeuocem popłoꝵ
constantissime in ipsius ꝑdurare fecit eleccio¬
ne. & sc̃m u̾irum abantiqui hostis ꝓtexit ma¬
lignitate. Et cum popłi acclamaret frequen¬
tia & sc̾issimus uir magna remteret᷑ constan¬
tia. placuit om̃ipotenti dõ ei manifestissimis
demonsttare indiciis. quod ipse de eo habe¬
ret iudicium. Et enĩ cumm p̾dicto rentti
conaretur. uidentib om̃ib qui aderant.

Expanded text:
acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei cum iam fidelibus et futuris fidelibus erat provisurus, unione cuncti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris. Sacratissimus quidem vir cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmitatis et aetatis suae tempore conqueri cepit, et quia aecclesiasticus ordo infirmam aetatem ad hanc non reciperet dignitatem, voce publica fatebatur. Timebat enim, ne inmatura aetas inimici versuciis impugnata, aliquid contraheret sinistri. Sed divina gratia et vocem populorum constantissime in ipsius perdurare fecit electione et sanctum virum ab antiqui hostis protexit malignitate. Et cum populi acclamaret frequentia, et sanctissimus vir magna reniteretur constantia, placuit omnipotenti Deo ei manifestissimis demonstrare indiciis, quod ipse de eo haberet iuditium. Etenim cum modo predicto reniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant,
Abbreviated transcription (Latin):
melle condire. Turbas frequentium popłoꝵ
uitare: & ut pconem suum fecisse didicerat.
uitam solitarian  inreclusione dño seruire.
Aii locus in castro lauduino hactenus desig¬
uatur. & uenerabilĩt colit᷑. Inqua reclusione
sesis successibꝰ certatrin sc̃e conũsationis ftuduis
bennadio archiep̃o murbe remensi. om̃ium
generaliter uotis adpontificii culmen raptus
siusse dinoseitur pociusquã electus. fit ergo con¬
cursus popłidiuersi quidem sexua conditio¬
nis ac dignitatis. nec non & etatis: sedunius
atq eiusclem sententiȩ. suncci uere hune cdo
dignum. & qui popłis p̾fici deberet ae clama¬
bant. Uir autẽ beatissimus his angustiĩs de¬
pressus. nimiis afficiebatur angorib: quia nec
fuge locus uspiam patebat. nec popło ut ab
intentione cepta resipisceret ullo modo satis¬
facere poterat. Diuinȩ nãq erat uoluntatis.
ut qui om̃itim saluti ꝓspecturus eratom̃ium

Expanded text:
melle condire, turbas frequentium populorum melle condire, turbas frequentium populorum vitare, et ut preconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire. Qui locus in castro Lauduno actenus designatur et venerabiliter colitur. 3. In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis Bennadio archiepiscopo, in hac urbe Remensi omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dinoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi diversi quidem sexus, conditionis ac dignitatis necnon et aetatis, sed unius atque eiusdem sententiae: cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis prefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficiebatur angoribus, quia nec fuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui omnium saluti prospecturus erat, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
tus. antequam mundo cognitus. in pago lau¬
dunensi alto parentum sanguine ꝓcreatus:
ut monstraretur in ortu. qualis futurus erai
recenti temꝑe post illius obitum. sed & post
plura annorum curricula factis de rebremenss
ecelie traditis. remedium eum fuusse nomina¬
tum legimus. Q uod qui merita & acta illius
atcendit. congrue hoc eum nomine appella¬
tum fuisse intelligit. Qui mitigator furoris añi
intempore iracundiȩ factus ẽ reconciliatio.
magnificatus adño inconspecci regum qInuer¬
bis sitis sicut insequentib ostendemus. mons¬
traaudelicet paganos feroces placauit. Aer¬
to gͥ eum remedium fuisse nominatum inbap¬
tismate crederemus. nisi inem̃datioribꝰ gestis
illum oraculo diuino ꝑscm̃ montanum re¬
migium uocari debere cognosceremus. Tra
inbreui coȩius & etiã natu maioribꝰ suis.
doctrina excellentior ẽ effectus. Studebat
quoq teneros annos morum maturitate
uincere: & beniuolentiam cordiscaritatis

Expanded text:
tus, antequam mundo cognitus, in pago Lautus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, in verbis suis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed in brevi coaevis et etiam natu maioribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere et benivolentiam cordis caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Nec incredibile uideri debet. si puer iste
antequã ꝑętatem corporis sciret uocare ha¬
trem & matrem suã. uirtutes munere diui¬
no oꝑatus ẽ: qui & si ut homo ininiquitati¬
bꝰ conceptus ẽ. contra morẽ tam̃ humanȩ
conditionis. non indelictis eũ p̾uaricationis.
sed ingr̃a remissionis mat sua peꝑit. Neq
enim dubitandum ẽ. quia sp̃s sc̃s qui eum
Etalem futcurum p̃dicit. & ctuꝰ munere con¬
ceptus fuit. &iã apeccatis absoluit. Constat
quippe ueridica patrum sententia. quia lege
non constringitur sc̃isp̾s donum. Et ꝓpt̾ea
qui comnelium acdomum eius ante ꝑceptio¬
nem baptismi sua gr̃a consecrauit: ipse utiq
beatum remigium. non solum ante baptismũ.
sed etiam ante natiuitatem. eiꝰdẽ gr̃e munere
ꝑfudit. Ortus ẽ autem ex anu. & uetulo.
diu sterilib ꝑ rȩꝓmissionem. ut ysaac & ioħes
uir iste sẽs. & antequã natus nomine designa.¬

Expanded text:
tuit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, tuit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per aetatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est; qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis, non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis, mater sua peperit. Neque enim dubitandum est, quia Spiritus sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designa
Abbreviated transcription (Latin):
le commertium nonquerebant: nec cis spes ul¬
tra uel appecitus generandi sobolem inerat.
Cui beatus montanus respondit. Scias qͥa
cum ablactaueris puerum remigium. de lac¬
te tuo ꝑunget oculos meos: & recipiã lumen.
Nam ut merita illi accrescerent: sicuti & scõ to¬
bie. iuxta diuinum sermonem. ut iustus iusti¬
ficetur adhuc: idem beatus montanus lum
corꝑalium oculorum amiserat. Tandem creden¬
tib parentib uerbis uiri dĩ. fit gaudium qd
talem suscepturi eẽnt ꝓlem. in cuiꝰ conceptione
ñ eẽt ardor explende libidinis: sed amor generan¬
dȩ uixta diuinum p̾sagium sobolis. Concipit᷑
gͦ futurus xp̃i pontifex & xp̃i adminiculante.
miscłia. mater beatissima quẽ auspice deo cor¬
cepit feliciter filium genuit. cui Remigium
fecit. Et ablactatus sicut suus p̾nuntiator p̃di¬
xerat. lacte matris oculos suiuatis matre obste¬
tricante ꝑungens. lumen illi gr̃a diuina resti¬

Expanded text:
le commercium non querebant, nec le commercium non querebant, nec tra vel appetitus generandi sobolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cujus conceptione non foret ardor explendi libidinis, sed amor generandae juxta divinum praesagium sobolis. Concipitur ergo futurus Christi pontifex, et Christi adminiculante misericordia, mater beatissima quem, auspice Deo, concepit, feliciter filium genuit, cui Remigii, fecit. Et ablactatus, sicut suus praenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perungens, lumen illi gratia divina resti
Abbreviated transcription (Latin):
migium: cui ame saluandus popłs commitet᷑.
Seata siquidem cilinia intenta piis oꝑibus.
licet corꝑe teneret᷑ in mundo: mente conu̾sa¬
batur incelo. Que inflore uiuentutis pepere¬
rat de unico uiro suo emilio pͥncipium pꝰ ea
tltima gloriosi remigu temꝑa sacerdotio ẽ
functus. sicq desunctus. Sti autt ille tienerabi¬
lis. int̾ illius temꝑis innumera ꝑicula. tanta
consolatione accepta. ciliniȩ diuinum oracu¬
lum gr̃a dĩ ꝑceptum innotuit. At illa dixit
ad montanum. Quo modo fieri potest. ut anus
lactem silium cum michi a temporibꝰ diu tͣns¬
actis muliebria defecerint. &uir m̃s emilius
uetulus sit. ac in ȩuoso eiꝰ corpore. frigidus ex¬
tet circũ p̃cordia sanguis. & uoluptatis oꝑa
meo penitus emareuerunt: Erant eni ambo
genere nobiles & gr̾a int̾ suos nominatissimi
Et qui a liberorum parentes ꝓcesserant in diebꝰ
inuitis effeti. & carne iam infecundi coniuga¬

Expanded text:
migium, cui a me salvandus populus committetur'. migium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem Cilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Principium postea ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille venerabilis, inter illius temporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniuga
Abbreviated transcription (Latin):
dire colloquium. Inter cet̾a igitur quȩ incon¬
uentu illo cęlico audiuit. etiam illi sc̃i sp̾s
humanȩ salutis auidi. queritare ceperunt
de gallicane deiectione eccłiȩ: & quid facto
ad talia opus ẽet. crebro uersare sermone. di¬
centes: quia iam tempus ẽet miserendi eiꝰ.
Dupplicia enim receperat ꝓom̃ib peccatis
suis: quãquã fex eiꝰ. non ẽet exmanita. his
ita int̾ seferentibꝰ. subito uox affuit asuꝑio¬
rib atq secretiorib aditis. saluberrime atq
suauissime intonans: que & p̃sentiũ sola¬
retur sp̃tum mesticiã. & quod futurtim
erat. gratulabunda ꝓmulgaret sententia. ita
dicendo. Dñs ꝓspexit de excelso sc̃o suo. dñs de
celo iñtram aspexit. ut audiret gemitum com¬
peditorum: ut solueret filios int̾emptorum. Ut
annuntietur nomen eius ingentib. inconueni¬
endo popłos inunũ: & reges ut seruiant ei. sili¬
nia inutero concipiens. filium pariet nominere¬

Expanded text:
dire colloquium. Inter cetera igitur, que in condire colloquium. Inter cetera igitur, que in conventu illo caelico audivit, etiam illi sancti spiritus humanae salutis avidi queritare cde Gallicanae dejectione Ecclesiae, et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia tempus esset miserendi ejus. Duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quanquam faex ejus non sit exinanita. His ita inter se conferentibus subito vox adfuit, a superioribus atque secretioribus aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Re
Abbreviated transcription (Latin):
oot uindictam scelerum que
facta ẽ adño cede galliarum ꝓse¬
quente uitandalorũ crudelitate
miscdiam cȩli distillauerunt. cũ
admitigandam gentis francorim barbarica
mundo p̾sulem adeo p̾destinatum remigium
monachus inteclusione solitariam tutã ducens.
ceterarum uirtutum insignib adeo ditunttati
se commendabilem reddens. ut angncis sepiꝰ
srueretur alloquiis: e celestibꝰ frequent̃ uisi¬
onib ac reuelationib int̾esset. Is ergo cũ
arum a belgicarum ꝓuintias tiȩxabatur.
dĩ om̃ipotentis clementiam indefessis p̾cibꝰ
exoraret: nocte quada plus solito orationẽ
ꝓtelansusq lucis crepusculum incontempla¬
tione ꝑmansit. Qui cum lassitudine ac fra¬
gilitate carnis compellente. paululum m̃¬
bra sopori dedisset subito ꝑdiuinam gr̃am
angłorum choris. & animarum cecibꝰ beatissi¬
morum hominum iamsꝑitib cum deo regnan¬
tium. & immortalitatem adhuc corꝑum expec¬
tantium int̾fuit: & familiarissimum ceꝑit au¬

Expanded text:
Post vindictam scelerum, que facta est a Domino cede Galliarum, prosequente Wandalorum crudelitate, misericordiam caeli distillaverunt, cum ad mitigandam gentis Francorum barbarica nem mundo praesulem a Deo predestinatum Remigium monachus, in reclusione solitariam vitam ducens, ceterarum virtutum insignibus adeo divinitati se commendabilem reddens, ut angelicis sepius frueretur alloquiis et caelestibus frequenter visionibus ac revelationibus interesset. Is ergo cum arum et Belgicarum provincias vexabatur, Dei omnipotentis clementiam indefessis precibus exoraret, nocte quadam plus solito orationem protelans, usque lucis crepusculum in contemplatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito per divinam gratiam angelorum choris et animarum cetibus beatissimorum hominum iam spiritibus cum Deo regnantium et immortalitatem adhuc corporum exspectantium interfuit et familiarissimum cepit au
Abbreviated transcription (Latin):
exnichilo. ita & naturas rerum sc̃ificatione sua
mutare ipseuoluit. Et beatus remigius seruus
& amicus sponsi eccłiȩ credentem ꝑdiuina
misteria socians eidem corpori eius: poterat.
simplex oleum exorcizare. & scm̃ chrismasic̃
& fontem sacrare. Sedmaluit ut dñs singilla¬
tim de sacramentis scificatis ampullas. in qͥb
fuerant benedictionis suȩ potentia repleret.¬
& sefidelem intierbis suis quib dixit. si quid
petieritis patrem in nomine meo dabit ciobis.

Expanded text:
ex nichilo, ita et naturas rerum sanctificatione sua ex nichilo, ita et naturas rerum sanctificatione sua mutat, ut ipse volet. Et beatus Remigius servus et amicus sponsi aecclesiae, credentem per divina mysteria socians eidem corpori eius, verbis sollempnibus poterat simplex oleum exorcizare et sanctum chrisma, sicut et fontem, sacrare; sed maluit, ut Dominus singillatim de sacramentis sanctificatis ampullas in quibus fuerant benedictionis sue potentia repleret et se fidelem in verbis suis, quibus dixerat: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Surgens autem aboratione: ampillam inqua
bretus habebatur olei exorcirati. & ampullam
alteram inqua breuis continebatur sacri chris¬
matis. plenas inuenit. Sicq infirmtim qui an¬
te abrenuntiauerat. post abrenuintiationẽ oleo
exorcitato ꝑunxit: demũq baptizatum scd̾m
traditionẽ aeccłiasticã. chrismate sacro liniuit
Qui mox animȩ sanitate recepta: etiã incolu
imitatum atq secutum in hoc miraculo ueatu
remigium debemus aduertere. nisi eum qui in
nuptus ad quas uenirs & eas sua p̃sentia dignatꝰ
ẽ sc̃ificare. hydrias uacuas aqua impleri p̃cepit.
& tandem aquam nutu suo inuinum conuertit:
Et quidem potuit dñs implere uacuas hydrias
uino: qui in exordio mundanȩ creationis cuncta
creauit ex nichilo. Sed maluit de aqua hydrias
impler b&de ipsa aqua facere uinum: ut ministro¬
rum obsequio hydriȩ aquareplerentur. & bene
dictionis suȩ nutu aqua uerteretur inuinũ:
ut patenter ostenderet. quia sicut om̃ia fecit

Expanded text:
Surgens autem ab oratione ampullam, in qua Surgens autem ab oratione ampullam, in qua brevis habebatur olei exorcizati, et alteram ampullam, in qua brevis continebatur sacri chrismatis, plenas invenit. Sicque infirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato perunxit: demumque baptizatum, secundum traditionem ecclesiasticam, chrismate sacro linivit. Qui mox animae sanitate recepta, etiam corporiissimi, quem imitatum atque secutum in hoc miraculo beatum Remigium debemus advertere, nisi eum, qui in nuptiis, ad quas venire, et eas sua praesentia dignatus est significare, hydrias vacuas aqua impleri praecepit, et eamdem aquam nutu suo in vinum convertit? Et quidem Dominus potuit implere vacuas hydrias vino, qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo: sed maluit de aqua hydrias impleri, et de ipsa aqua facere vinum: ut ministrorum obsequio hydridictionis suae nutu aqua verteretur in vinum, ut patenter ostenderet, quia, sicut omnia fecit
Abbreviated transcription (Latin):
pecentem de casu cuiꝰ lbec ꝑicutiimminentio.
meritis & p̾cib suis eriꝑe: & quemcũꝙ amalis ad
bona conũsum de cuiꝰcũq peccati morte tesuscitare.
sed et de futura morte ꝑpetua lib̾are: qui ad huc
in ergastrilo corruptibilis cariis positus. tẽ mor¬
p̃paremꝰ. quales illius aditorio dĩ misasiadi sig¬
ni simus. &e nunc e quando oꝑari nequibimus.
eniq cum quidam grotus familiȩ nonigno¬
bilis nec dum baptiatus. se ascõ remigio uisita¬
tipostularet. &iam uelut inultimo sp̃u posituscre¬
dere se faterecur. & litptitari deposcerec: egroco
a bremintiante. & benedicco fonte ses remigius
aprb̾o loci illiꝰ exorcitatum oleum ae chrisma quȩ¬
siuit. Qui simplex se oleum habere sedoleum
ȩxorcitatum & chrisma mampullid inquibus
suerant penitus iam defecisse respondit. Sẽs aũt
remigius ipsas ampulas sibi afferre p̃cepte: quas
uacuas suꝑ altare misit & se inoratione ꝓstrauit.

Expanded text:
petentem, de casu cujuslibet periculi imminentis, petentem, de casu cujuslibet periculi imminentis, meritis et precibus suis eripere, et quemcunque a malis ad bona conversum, de cujuscunque peccati morte resuscitare, sed et de futura perpetua morte liberare, qui adhuc in ergastulo corruptibilis carnis positus, vitam morpreparemus, quales illius adiutorio Dei misericordia digni simus et nunc et quando operari nequibimus. 10. Denique cum quidam egrotus familiae non ignobilis necdum baptizatus se a sancto Remigio visitari postularet et iam, velut in ultimo spiritu positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis in quibus fuerant penitus iam defecisse respondit. SanctRemigius ipsas ampullas sibi afferri praecepit: quas vacuas super altare misit, et se in orationem prostravit.
Abbreviated transcription (Latin):
mio labore fessa nutaret: uttȩ calore aecepta
salutis sp̃m amisit. Iteratis gͦ p̾cib: supplican¬
tum turba recurrit admedicum. Uir autẽ
ses̃ actisans potius ꝑpetrasse facmus quã
sanitatis premium indiusisse: cexttasse ho¬
micidi reum. non contulisse remedtum: Aaba¬
silicã eigitur sc̃ĩ ioħis baptistȩ ubi corpꝰ iacebat
exanime: popłi obtentus dep̾catione regredit᷑.¬
Ibiq sẽs remigius cum lacrimis ad pauimta
scõrum in oratione ꝓsteruitur. ae reliquos ut ita
fierent adhortatur. Et esfuso lacrimarũ imbr:
confurgens suscitauit mortuam: quã prius sa¬
nauit egrotam. App̃hendens nãq manũ eius:
dirit. Euella: in nomine domini nt̃i iħuxpͥi
surge. Quȩ mox cum integra incolumitate
sicut ipsa pꝰea fatebatur ab ipsis inferniclati¬
stris surrexit: & ad ꝓͥpͥa felicitt̃ remeauit. Pocest
enim fragilitate carnis exutus. & choris angli¬
cis sociatus plebem suam. &e quẽ libet cumfide

Expanded text:
mio labore fessa nutaret, vitae calore decepta, mio labore fessa nutaret, vitae calore decepta, spiritum salutis amisit. Iteratis ergo precibus supplicantum turba recurrit ad medicum. Vir autem sanctus se accusat pocius perpetrasse facinus, quam sanitatis praemium indulsisse et extitisse homicidii reum, non contulisse remedium. Ad basilicam igitur sancti Iohannnis Baptistae, ubi corpus iacebat exanime, popibique sanctus Remigius cum lacrymis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur, et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et effuso lacrymarum imbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehendens namque manum ejus, dixit: Puella, in nomine Domini nostri Jesu Christi, surge. Quae mox cum integra incolumitate, sicut ipsa postea fatebatur, ab ipsis inferni claustris surrexit, et ad propria feliciter remeavit. XXVI. Potest enim fragilitate carnis exutus, et choris angelicis sociatus, plebem suam et quemlibet cum fide
Abbreviated transcription (Latin):
suam constituit: & una cum regno gothico
magnam partem galliarũ sibi optinuit. p̃dic¬
de puelle parentes ualde honorati acfamili¬
ares. & ut ferebatur carne ꝓpinqui eius erant:
cum litteris ac legatis ipsius adbeatum re¬
migium ꝓemundatione sepe diccȩ puellȩ
abantiquo hoste. inurbem remensem illã
secum uinctam adducentes uenerunt: ut
xp̃i ꝑeum urtutem agnoscerent: inpurga¬
Beatus autẽ remigius cum dititurna relie¬
tatione se ñ eẽ ad tantum opus dignum asse¬
reret & consueta patientia repugnaret: p̃¬
cibꝰ e popłi supplicantis euictus. ut oratio¬
nem ꝓipsa funderet: & parentum lacrimis
condoleret. Tunc meritis scitatis armatus
uerbi precepit imꝑio. ut iniquus predo
ꝑ quodꝰ ingressus fuerat discederet: & xp̃i
famulam relaxaret.ltaq cum nimio uie¬
mis uomitu & obsceno fetore pos quo intra¬
uit egressus ẽ. Sed paulopost discedente pon¬
tificẽ subipsus tamen horȩ spatio. dum ni¬

Expanded text:
suam constituit et una cum regno Gothico suam constituit et una cum regno Gothico magnam partem Galliarum sibi obtinuit, predictae puellae parentes valde honorati ac familiares et, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo hoste in hanc urbem, illam secum vinctam adducentes, venerunt, ut Christi per eum virtutem agnoscerent in purgaBeatus autem Remigius cum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patientia repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem pro ipsa funderet et parentum lacrimis condoleret. Tunc meritis sanctitatis armatus, verbi precepit imperio, ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discederet et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno fetore per os quo intravit egressus est. Sed paulo post, discedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum ni