comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs. si ũ in faciẽ bñdix̾it tͥ. qd̾ dyabolus ait
dũo de scõ Iob. et ĩtelligitur maledix̾it. Qꝰ
u̾bo et nabuthei fictum crimen a calũpinãti¬
b noĩatũ est. Dcm̃ est .n. qd bñdix̾it regi. ħ ẽ
maledix̾it. Hi om̃s moĩ locutionũ nĩdacia
putabũtur: si locutio uł actio figurata ĩ nĩ¬
datio deputabitur. Si aũ nõ ẽ m̃daciũ. qũ
ad intelligentiã uerctatis aliud ex aliosi¬
gnificantia referũtur: ꝓfecto nõ solũ id qd̾ fe¬
cit aut dixit iacob pr̃ĩ ut dbũdic̾etur. s neq¬
ĩ illud qd̾ io seph uelud ĩ illudendis locutꝰ est
fr̾ib. nec qd̃ dauid simulauit iusaniã. nec
cet̾a huiꝰ modi m̃dacia iuidicanda st̾. s locucõ¬
nes actiones q ꝓphetice ad ea q̃ uera sũt ĩ tel¬
ligenda refe̾nde. Que pp̃ea figuratis uelut
fimictib obtegũtur. ut sensum pie q̃rẽtis
exceant. et ne nuda ac ꝓmpta uilescant. Qħͣ¬

Expanded text:
sanctis: si non in faciem benedixerit tibi, quod diabolus ait sanctis: si non in faciem benedixerit tibi, quod diabolus ait domino de sancto Iob et intellegitur <maledixerit>. quo uerbo et Nabuthei fictum crimen a calumniantibus nominatum est. dictum est enim, quod benedixerit regi, hoc est maledixerit. hi omnes modi locutionum mendacia putabuntur, si locutio uel actio figurata in mendacio deputabitur. si autem non est mendacium, quando ad intellegentiam ueritatis aliud ex alio significantia referuntur, profecto non solum id quod fecit aut dixit Iacob patri, ut benediceretur, sed neque illud quod Ioseph uelut inludendis locutus est fratribus nec quod Dauid simulauit insaniam nec cetera huius modi mendacia iudicanda sunt, sed locutiones actionesque propheticae ad ea, qligenda referendae. Quae propterea figuratis velut amictibus obteguntur, ut sensum pie quaerentis exerceant, et ne nuda ac
Abbreviated transcription (Latin):
etatem accipiende st. s meis aliud ex auo
est intelligendũ. dicẽtur ẽẽ mĩdacia. Qd̾
absit omĩo. Nam qui hoc putar: tropicis
⁊̃ tam multis locutionib omĩb põt hanc ĩ¬
portare calũpinã. Itaut hec ip̃a q̃ appłłaturi
methaphora. hoc est de re ꝓpria ad rẽ nõ ꝓpriã
u̾bi alicuiꝰ uisurpata tͣnslatio. possit isfa rõe
m̃daciũ nũcupar. Cũ .n. dñs fluctuare se¬
getes. geniniare uttes. floridam iuuentutẽ.
mucam caniciem. ꝓculdubio fructus. gẽmas.
florem. nuem. qr ĩ hiis reb nõ inuemimꝰ in
quas ħ u̾ba anũde tnͣstulimꝰ: ab istis m̃daci¬
a putabũtur. Et petra xp̃c. et cor lapideum
iudeoꝵ. item leo xp̃c. et leo dyabolus et ĩnu¬
mn̾abilia taua dicẽtur ẽẽ m̃dacia. Quid ꝙ
ħ tropica locutio usq ad eam ꝑuenio. q̃ appel¬
latur antipbrasis. ut dicatur abundare qd̾ ñ
est. dicatur dulce qd̃ acid̾ est. lucus qd̾ nõ lu¬
coat. parce qd̃ uõ parcant. Uñ illud ẽ ĩ sc̾ͥptis

Expanded text:
etatem accipiendae sunt, sed in eis aliud ex alio est intellegendum, dicentur esse mendacia: quod absit omnino. nam qui hoc putat, tropicis etiam tam multis locutionibus omnibus potest hanc inportare calumniam, ita ut et ipsa quae appellatur metaphora, hoc est de re propria ad rem non propriam uerbi alicuius usurpata translatio, possit ista ratione mendacium nuncupari. cum enim dicimus "fluctuare segetes, gemmare uites, floridam iuuentutem, niueam canitiem", procul dubio fluctus, gemmas, florem, niuem quia in his rebus non inuenimus, in quas haec uerba aliunde transtulimus, ab istis mendacia putabunturiudaeorum, item leo Christus et leo diabolus et innumerabilia talia dicentur esse mendacia. quid? quod haec tropica locutio usque ad eam peruenit, quae appellatur antiphrasis, ut dicatur abundare quod non est, dicatur dulce quod acidum est, lucus, quod non luceat, parcae, quod non parcant. unde illud est in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ itaq isti sic int̾ se alt̾nante ẜmone c̾tau̾int
ego int̾ eos sic udico. ut ne incognitis fidant
et tem̾e audeant affirmare ꝙ nescuit. utrosq
ĩ fatiem mulieris. et fc̃a est in aĩ am uiuã. nec sic
ẽẽt iam conseqñs ut ño ꝓpagaretur ex ꝑentibus
aĩa. uͥ eciã de filio eoꝵ hoc scͥptum siłr fien leget᷑¬
fi̾.n. potuit ut m̃brum nõ aĩatum de corpore ex¬
tͣctum ĩdig̾et aĩan. filii u̾o amina ex pr̾e ꝑ int̃ẽ
ꝓpaginis cliffusione traheretim Cũ u̾o tacitũ ẽ:
occultatũ ẽ ñ negatũ. S noq affirmatũ. No ꝑ
hoc. si cubi forte nõ tacitũ ẽ: olariorib docum̾tis
ẽ astruendũ. Unde nec illi qui defendũt aĩarũ
ꝓpaginẽ ex eo qd̾ ñ susflauit deus ĩ faciẽ mulie¬
ris aliquid aduiũatur nec illi qͥ eam negant ĩ
qr ñ dixit adam aĩa de aĩa mea. deb ñt sͥ ꝑsua¬
dere ꝙ nestiũt. Sicut .n. ead̾ nõ soluta. s manẽte

Expanded text:
Cum itaque isti sic inter se alternante sermone certaverint; ego inter eos sic judico, ut ne incognitis fidant, et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque in faciem mulieris, et facta est in animam vivam; nec sic esset jam consequens, ut non propagaretur ex parentibus anima, nisi etiam de filio eorum hoc scriptum similiter legeim potuit, ut membrum non animatum de corpore extractum indigeret animari, filii uero anima ex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. cum uero tacitum est, occultatum est, non negatum, sed neque affirmatum. ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. unde nec illi, qui defendunt animarum propaginem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem mulieris, aliquid adiuuantur nec illi, qui eam negant, ideo quia non dixit Adam: \'anima de anima mea\', debent sibi persuadere quod nesciunt. sicut enim eadem non soluta, sed manente
Abbreviated transcription (Latin):
de pr̃e meo traxerit. an sicut hoĩ pͥmo nouam
creau̾it. Sciam eciã ego si ip̃e docũit. qñtũq uo¬
li̾it. Nunc aũ nescio. nec me pudet ut istũ fa¬
teri nescire quod uestio. Disce ĩquit. ecce apłs do¬
cet Distã plane. si apłs docet. Non .n. nͥ deus per
apłm docet. S quid ẽ tand̾ ꝙ docet apłs: Ecce¬

Expanded text:
de patre meo traxerit an sicut homini primo nouam de patre meo traxerit an sicut homini primo nouam creauerit. sciam etiam ego, si ipse docuerit, quandocumque uoluerit; nunc autem nescio nec me pudet ut istum fateri nescire quod nescio. Disce, inquit, ecce apostolus docet. discam plane, si apostolus docet — non enim nisi deus per apostolum docet —, sed quid est tandem
Abbreviated transcription (Latin):
c̾et ꝙ de nob̾ dic̾e nõ erubuit. Homo ĩ honore po
nestio quõ pariustis ĩ uentrẽ meũ. nec tñ ꝯꝑa¬
tur pecorib iisensatis. Nescio. dixit. Et qĩ q̃re¬
rent ab ea cur nesciret. adũĩx. Neq .n. ego spm̃
et aĩam donaui nob̾. Ine gͦ qui donauit. scit ũ¬
de fec̾it qd̃ donauit. Utr̃ ex ꝓpagine attraxerit
an nonũ insufflarit. Qd̃ ergo inquit nescio.
Nec singuł uob̾ uultꝰ et m̃bra formau. Ille scit
qui formauit utrũ sił cũ aĩa formauit. An n̾o
iam formatis aĩam dederit. Quo ergo m̃õ. utr̃
bat totum ꝙꝑ dedit redditur̃ ẽẽ qui dedit. S e¬
ligat iste. in nature hũane tam ꝑfũdo abdito¬
q secreto quid mulier ista uescierit. Tm̃ ñ uidi¬
cet m̃cientem. nec pecrorib insensatis ꝯparet
nesciebat. Qua pp̃ dico ⁊̃ ego de aña mea. Nesci¬
o quõ uenerit in corpus meũ. Neq ai. ego il¬
lam mͥ donaui. Scit ille qui donauit. utr̃ illam

Expanded text:
ceret. quod nobis dicere non erubuit: homo in honore posceret. quod nobis dicere non erubuit: homo in honore posneseio quomodo paruistis in uentrem meum, nec tamen comparatur pecoribus insensatis. nescio, dixit; et quasi quaererent ab ea cur nesciret adiunxit: neque enim ego spiritum et animam donaui uobis ille ergo qui donauit scit, unde fecerit quod donauit, utrum ex propagine adtraxerit an nouum insufflauerit, \'quod ego\', inquit, \'nescio nec singulis uobis uultus et membra formaui; ille scit qui formauit, utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. quo ergo modo, utrum bat totum quod dedit redditurum esse qui dedit. sed eligat iste in naturae humanae tam profundo abditoque secreto quid mulier ista nescierit; tantum non iudicet mentientem nec pecoribus insensatis comparet nesciebat. quapropter dico etiam ego de anima mea: nescio, quomodo uenerit in corpus meum — neque enim ego illam mihi donaui —; scit ille qui donauit, utrum illam
Abbreviated transcription (Latin):
tinet oĩo ño expͥmũt: quid ẽ qd̾ dicit. aĩam ex i¬
flatu ꝯstant̾ asserimꝰ. nõ ex traduce. qr ex d̾o̾ dat᷑
q̃i corpus ex alio detur. qmͣ ex illo a quo creat᷑
ex quo omĩa. ꝑ ꝙ̃ om̃ia. ĩ quo omĩa. qmͣuis ñ ex
eus natura. s ex enis opificio. Neq ex ncħo ĩ¬
quit. qi ex d̾o ꝑficiscitur. hoc plane ñ adhuc q̃rẽ
inqmͣ um̃ nõ ẽẽ sine dubitatione fumamꝰ. Unũ
ẽ .n. e duob. Si ex traduce ño ẽ: ex incħo ẽ. ne ua
sit ex deo ut nature sit dei. Quod omĩo saculegũ
ẽ cred̾e. S ad hus utr̃ nõ at ex traduce certa testĩa
flagitamꝰ aut q̃rĩ no qualia. iste posuit quib
beoꝵ mr̃em. Q cũ sciret de uito se filios ꝯcepisse et
dit de ꝑentib trax̾it. an nouũ sicut hoĩ pͥmo ĩsuf¬
flaiuit: S siue hoc siue aliud ad de nature hũa¬
ne institutione nesciebat ĩ Nes tñ iste hiio dice̾t.¬
nesciebat temĩe oefendebat. Nec tñ iste huic di¬

Expanded text:
tinet, omnino non exprimunt —, quid est quod dicit: animam ex flatu dei constanter asserimus, non ex traduce. quia ex deo datur? quasi corpus ex alio detur quam ex illo, a quo creatur, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, quamuis non ex eius natura, sed ex eius opificio. neque ex nihilo, inquit, quia ex deo proficiscitur. hoc plane non adhuc quaerinquam, uerum non esse sine dubitatione firmamus. unum est enim e duobus: si ex traduce non est, ex nihilo est, ne ita sit ex deo, ut naturae sit dei, quod omnino sacrilegum est credere. sed adhuc utrum non sit ex traduce, certa testimonia flagitamus aut quaerimus, non qualia iste posuit, quibubeorum matrem ! quae cum sciret de uiro se filios concepisse et dit, de parentibus traxerit an nouum sicut homini primo insufflauerit? sed sine hoc siue aliud aliquid de naturae humanae institutione nesciebat, nescire se dicetemere defendebat. nec tamen iste huic di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiginem destruũt: ut nouas a deo sufflari aĩa
c̃tis docim̾itis asẜant. Et tũc illud ꝙ dcm̃ est.
os ex ossib meis. et caro de carne mea: nõ tro¬
pice a ꝑte totũ ut sił intelligatur et aĩa. sed
dendũ. Om̃ia quippe q̃ mͥ maxĩe q̃ neces¬
saria uidebantur. ꝯtin. Qͥb hii qui leg̾int sa¬
ant se cauere deb̾e. ne huic hom̃i cuius duos li¬
bros mͥ misisti in hoo consentiant. ut credant
animas ex dei flatu ẽẽ. ut nõ sint ex nncħo. ħ. ni.
qͥ credit: et si u̾bis neget. re ip̃a olamat aĩas di
Nam de quo quisq nature sue originẽ ducir.
de illo nature sue genꝰ duc̾e negari sõbrie nlło

Expanded text:
paginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, seddendum. Omnia quippe, quae mihi maxime necessaria videbantur, continet; quibus hi qui legerint, sciant se cavere debere, ne huic homini, cujus duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant animas sic ex flatu Dei esse, ut non sint ex nihilo. Hoc enim qui credit, etsi verbis neget, re ipsa clamat animas DeNam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo
Abbreviated transcription (Latin):
gmali pcc̃o ꝑ cid̾ libet aliud resoluto. Ne dicãt
aĩas peccausse alicubi añcatuem et hoc m̾ito
ĩ carnem peccat̾cẽ fuisse detrusas. Ne dicant
pcc̃a q̃ ĩ eis inuenta ũo sũt. qi pscita sũt mĩto
fuisse punita. cum ad eã intã ubi ea ꝯnute¬
puim est. inueniant ⁊̃ scͥpturaꝵ de has re
certissima testĩa et hanc siñ am suã nõ tolu
me nõ uetante. uerũ eciã fauente et gr̃as
agente defendant. Si autem ñ inuẽnnt ẽ¬
tisimã &e hac re auctoritatẽ diuinoꝵ elocͥs¬
uũ et aliquid illoꝵ quatuor ꝑ inopiã di cere
ꝯpelliuitu. cohibeant se. uc̾ per ip̃am mo¬

Expanded text:
iginali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant iginali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committepium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant se,
Abbreviated transcription (Latin):
tati nõ a talib qual iste appariuro. Q ñõ mue¬
mendo quid dicetes et delibationem suã nolẽ¬
do susp̃ed̾e ures suas omĩo nõ metuens ne ta¬
ceres. ausus est dice inquinari aĩam meruis¬
Re per carn̾e et eͦc merusle aĩam p̾catte. cuꝰ uul¬
lummitũ seu bonũ seu malũ añ caruem potuit
i̾ienire et ꝑuuł sine baptĩo de corpore exeñtib
n̾ationis de hac iita emnigñtes ño ad requiem
tm̃ ire. s ad regnum celoꝵ posse eciam ꝑueĩre.
Et talia multa absurda. Q omĩa colligere at¬
o ĩ isto libro digere longuuisumẽ. absit ergo
nouaꝵ insuflatio a uera est a talib defendatur.
amobrem quicũꝙ nolunt defend̾e. q
Bentib trahi: aliquid illoꝵ qiuatuor q̃ supra ꝙ¬
memoram caueant oĩmõ. hoc ẽ ne dicãt ads
fien aĩas pecratrices ꝑ alienũ origiale pecũ
Ne dicant ꝑuulos qui sine baptĩo exierint
ꝑnci̾te posse ad uitã et̾nã regnũꝙ celoꝵ or¬

Expanded text:
tati, non a talibus qualis iste apparuit, qui non inueniendo quid diceret et deliberationem suam nolendo suspendere uires suas omnino non metiens, ne taceret, ausus est dicere \'inquinari animam meruisse per carnem et esse meruisse animam peccatricitum, seu bonum seu malum, ante carnem potuit invenire. Et « parvulis sine baptismo de corpore exeuntibus avacro regenerationis de hac vita emigrantes, non ad requiem tantum ire, sed ad regnum coelorum posse etiam pervenire. » Et alia multa absurda, quae omnia colligere, atque in isto libro digerere longum visum est. Absit ergo nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, qparentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque caelorum or
Abbreviated transcription (Latin):
es corporis formã. et corporis oĩo sbam ip̃e hom̃b
dat. quaus ex ꝓpagine det. Neq .n. qr dñs art.
si fenũ agri eꝑ hodie ẽ et cras ĩ elibanũ mittitur
teus. sic uestit. s ait uestit ꝙꝑ et nũc facit s̃o nega
ex ꝓpagnie sui gñis datur: Quod gͦ nec defendo nͭ
refello. S si defendendũ ẽ uł refellendũ. ꝑspicuis
ñ ambigius testimoniis id agendum ẽẽ ꝯmoueo
Nec pp̃ea sũ pecorib isensatis ꝯparandꝰ. qr hoc me
ñ dum sclre ꝓnũcio. s pocus cautis hom̃ib. qr nõ¬
audeo dicere ꝙ nestio. Istum aũ nõ dico nitissim q̃
rependens maledcm̃ ꝓ maledc̃o pecorib ꝯparo. sed
tancyͣ filiũ moueo. ut ꝙ nescit se nescire fateatur

Expanded text:
et corporis formam et corporis omnino substantiam ipse hominibus dat, quamuis ex propagine det. neque enim quia dominus ait: si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit, nec aiex propagine sui generis datur? quod ego nec defendo nec refello. sed si defendendum est uel refellendum, perspicuis, non ambiguis testimoniis id agendum esse commoneo. nec propterea sum pecoiibus insensatis comparandus, quia hoc me nondum scire pronuntio, sed poaudeo docere quod nescio. Istum autem non ego vicissim, quasi rependens maledictum pro maledicto, pecoribus comparo; sed tanquam filium moneo, ut quod nescit, se nescire fateatur
Abbreviated transcription (Latin):
sumpta ẽ. hit itaq hii qui contra sentiũt possũt
dic̾e qr nõ ẽ scciptũ carnẽ mulieris s mulierem
de uiro suo sumptam. totam deb̾e accipi cũ aĩa ex
spũ. Nam et si amina sexu caret: nd̃ tñ qñ appelã¬
tur mulieres excepta aĩa eas uecẽ ẽ ĩ telligi. Alio¬
qͥn nõ ita se ad monerẽtur orare. Nõ ĩ tortis cͥni¬
b aut auro uł margaritis aut ueste p̾ciosa. s ꝙ
utiq pietas iitꝰ ẽ in aĩa uł ĩ spũ. Et tñ mulieres

Expanded text:
sumpta est? Hic itaque illi qui contra sentiunt, possunt sumpta est? Hic itaque illi qui contra sentiunt, possunt dicere, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de viro suo sumptam, totam debere accipi cum anima et spiritu. Nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres, excepta anima eas necesse est intelligi. Alioquin non ita se admonerentur ornare: Non in tortis crinibus, aut auro, vel margaritis, aut veste pretiosa, sed quod Utique pietas i
Abbreviated transcription (Latin):
u fc̃a mulier de lat̾e ui adducta ẽ ad eũ.
et dixit. hoo nũc os ex ossib meis et caro de crͣne
lo tractũ est ẽẽt. S illi qui ꝓpagainẽ asserunt
aĩaꝵ. hinc se putant inuictuis suã munire sẽ¬
tentiam. Q᷑ cũ scciptũ sit detraxisse diũ costam
de lat̾e̾ uiri eamq edificasse ĩ mulierẽ. ño est
additũ. ꝙ ĩ eius faciem sufflau̾it flatũ uite. Io¬
inquiunte qr ĩa de uiro fuãt aĩata. Nam si ñõ
fuisser: nequaqmͣ nos ĩ quiunt sc̃a scriptura
hunis rei cognitione fraudasset. Ad illud uero
quod art adam. hoc mino os ey osib meis es caro
stratũ ẽ. ut a ꝑte totũ intelligatur ħ dcm̃. os et
caro mea. S q̃ aĩata fu̾int detracta. nõ mortua. n
nullus hom̃i põt aliquid cũ aĩa de humana crͣne
p̃cidere. Nã ꝙ adã secutus ad uix. ħ uocabitur
muller. qr de uiro suo sumpta est. qr nõ ait poͦ uñ
opinio ꝯfirmaretur istoꝵ. qm̃ de uiro suo caro aꝰ

Expanded text:
ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne lo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; iinquiunt, quia jam de viro fuerat animata. Nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta Scriptura hujus rei cognitione fraudasset. Ad illud vero quod ait Adam, Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro stratum est, ut a parte totum intellegatur hoc dictum \'os et caro mea\', sed quae animata fuerint detracta, non mortua. neqnullus hominum potest aliquid cum anima de humana carne praecidere. nam quodmulier, quia de viro suo sumpta est ; cur non ait potius, unde opinio confirmaretur istorum, Quoniam de viro suo caro ejus
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. et fcs̃s est homo ianiamuuiam
uto ullic inteligatut et sps de quo sotiptura ibi ta¬
cintꝰ cur aliis no liceat lic accipere qͥd̵̃ dcm̃ e̾ ex umno
sanguine.ut illic et aĩa et sp̾c possit intelligi. qm̃ħo
significat᷑ noĩe sang̾nis. nõ solum constas ex corꝑe¬

Expanded text:
scriptum est: et f actus est homo in animam uiuam, ut illic intellegatur et spiritus, de quo scriptura ibi tacuit, cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est: ex uno sanguine, ut illic et anima et spiritus possit intellegi, quoniam homo significatus nomine sanguinis non solo constat ex cor
Abbreviated transcription (Latin):
ns. Et si .n. nõ ex do nata uł tracta sunt uł mana¬
rũt ita ut enis nature siit: tñ ex do̾ ff̃. a quo . n. cte¬
ata. ꝯdita fc̃a sunt. ab illo hñt ut suit. S dñdo
in quit apłs. et ip̃e deo om̃ib utam et spm̃. dem̃
addendo. fecitq ex uno sanguine õt gemus hom̃i
aĩam et sp̃m origiałr retulit ad auctorem. corpꝰ
Ad itaducẽ. Immo u̾o qͥ nõ uult tem̾e aiãꝵ nega¬
re ꝓpaginem. añ qinͣ liquido olareat utr̃ ita an nõ

Expanded text:
 tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. Sed dicendo, inquit, apostolus: et ipse det omnibus uitam et spiritum, deinde addendo: fecitque ex uno sanguine omne genus hominum, animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. immo uero qui non uult temere animarum negare propaginem, antequam liquido clareat utrum it
Abbreviated transcription (Latin):
nuł. quos nullum putat hr̃e origniale pc̾cm: nͨ sꝑat
eis regnũ celoꝵ si nõ ꝑueniũt ad baptĩs sacram̃tũ.
Iste aũ cũ confitertur ꝑ nulos origniali obstrictos
ẽẽ pcc̃o: eis ĩ regnũ celoꝵ ñ baptiratis ausus ẽ pol¬
lici. Qd̃ nec illi ausi sunt: qͥ eos asserunt sine ullo
ꝓrsus ẽẽ pcc̃o. Ecce qual se laq̃is p̃sũptionis in¬
nectat. nͥ eñ talia scͥpsisse peniteat. De fr̃e aũt scẽ
illa sic scͥpsit uł quicũ illud scͥpsit ut illũ pu̾m qͥ
septenis mortius fuit sine baptĩo dic̾et fuisse
defunctũ. Pro quo illa ĩminẽte martyrio cred̾r
exaudita. ut a penis tnͣfferretur ad reqͥẽ. Nã illiꝰ
etatis pu̾i. et m̃tir et u̾m loqͥ et cõfit̾i. et nega¬
re iã possũt. Et ĩo cũ baptuantur ĩa et symbolũ
reddunt et ip̃i ꝑ se ad int̾rogata sendent. Qͥs igͥ
scit ntr puer slłe post bapm̃ ꝑsecutõnis tp̃r. a pĩe

Expanded text:
aruulis, quos nullum putat habere originale peccatum, nec sperat aruulis, quos nullum putat habere originale peccatum, nec sperat eis regnum caelorum, si non perueniunt ad baptismatis sacramentum. iste autem cum confiteatur paruulos originali obstrictos esse peccato, eis etiam regnum caelorum non baptizatis ausus est polliceri, quod nec illi ausi sunt, qui eos asserunt sine ullo prorsus esse peccato. ecce qualibus se laqueis praesumptionis innectat, nisi eum talia scripsisse paeniteat! De fratre autem sailla sic scripsit uel quicumque illud scripsit, ut illum puerum, qui septennis mortuus fuit, sine baptismo diceret fuisse defunctum, pro quo illa imminente martyrio creditur exaudita, ut a poenis transferretur ad requiem. nam illius aetatis pueri et mentiri et uerum loqui et confiteri et negare iam possunt. et ideo cum baptizantur, iam et symbolum reddunt et ipsi pro se ad interrogata respondent. quis igitur scit, utrum puer ille post baptismum persecutionis tem-\' pore
Abbreviated transcription (Latin):
tũt ĩ xpm̃ credidit. qñ defec̾ut qͥ futuri erant ma
statĩ contulit. S ⁊̃ nr̃m quis ñ consid̾er. qnͣta fide.
qnͣta spe. quͣta caritate. mortẽ ꝓ xp̃o uiuẽte susci
ꝑe potuit qͥ uitã ĩ moriente q̃siuit. huc accedit.
qr ñ incredibiłr d̾r. latronẽ qui tunc credidit uit
dmñ crucifixũ. a qͥ illa q̃ de uuln̾e lat̾is eiꝰ emicu¬
it tanqmͣ sacratissimo baptĩo fuisse ꝑfussi. uo o¬
mittã. c eũ añqmͣ dãpuaretur baptitatũ ñ fuit¬
se. qm̃ neno nr̃m̃ nouit. uemo ꝯuincit. U̾m ħ ut
uolet quisq accipiat. dũ tñ de baptĩo nõ p̃scriba¬
tur saluatoris p̾cepto huiꝰ p̃cepto latronis exem¬
plo et nõ baptitatis ꝑuuł nemo ꝓmittat int̾ dãp¬
natioñe regnũq celoꝵ quietis uł felicitatis cͦ¬
l atq ubilib q̃i mediũ locũ. Hoc .n. eis eciã ħesis
pelagiana ꝓmisit. ¶ͥa u̾o damptionẽ metuit ꝑ¬

Expanded text:
tunc in Christum credidit, quando defecerunt qui futuri erant martunc in Christum credidit, quando defecerunt qui futuri erant marstatim contulit. sed etiam nostrum quis non consideret, quanta fide, quanta spe, quanta capere potuit, qui vitam in moriente quaesivit. Huc accedit, quia non incredibiliter dicitur, latronem qui tunc credidit, juxta Dominum crucifixum, aqua illa quae de vulnere lateris ejus emicuit, tanquam sacratissimo baptismo fuisse perfusum. Ut omittam quod eum, antequam damnaretur, baptizatum non fuisse, quoniam nemo nostrum nouit, nemo conuincit. uerum haec ut uolet quisque accipiat, dum tamen de baptismo non praescribatur saluatoris praecepto huius latronis exemplo et non baptizatis parunlis nemo promittat inter damnationbilibet quasi medium locum. hoc enim eis etiam heresis Pelagiana promisit, quia nec damnationem metuit p
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝗ ante crucem dñi sectator. s ĩ cruce confessor
de quo ñ ñqmͣ p̾ uidiciũ captatur siue tẽptatur ꝯͣ
bapt̃is sacram̃tũ. a cypͥauo sc̃o int̾ martỹres ꝯpu¬
.tatur qͥ suo sangͥne baptitantur. Qd̾ plerisq nõ
baptiratis. feruente ꝑ secutõe ꝓuenit. Tauto ña
pondete appensũ ẽ. tmñq ualuit apud eñ qma ħꝰ no¬
ut appendere qͥd̵ ofessuł cͦ dum crucifirxu quatũ si fu¬
iss ꝑ dño crucifixͦ. Tunc .n. fides eius deligno floruro
qñ discipłoꝵ marcuit. insi cuiꝰ mortis terrore mar¬
euerat. eius trͦne reuiresc̾et. Illi .ni. despau̾nt de mo¬
riente. ille sperauit incõmoriente. Refugu̾nt illi au¬
ctorẽ uite. rogauit ille cõsortẽ pene. Coluerũt il¬
li tanqmͣ hoĩs mortẽ. credidit ille regnatur̃ ẽẽ pͦt
mortẽ. Deseruer̃ illi spõsorem salitis. honorauit il¬
le sociũ crucis. Inuẽta ẽ ĩ eo m̃sina martyris. Qui

Expanded text:
non ante crucem domini sectator, sed in cruce confessor, non ante crucem domini sectator, sed in cruce confessor, de quo nonnumquam praeiudicium captatur siue temptatur contra baptismatis sacramentum, a Cypriano sancto inter martyres computatur, qui suo sanguine baptizantur, quod plerisque non baptizatis feruente persecutione prouenit. tanto namque pondere appensum est tantumque ualuit apud eum, qui haec nouit appendere, quod confessus est dominum crucifixum, quantum si fuisset pro domino crucifixus. tunc enim fides eius de ligno floruit, quando discipulorum marcuit, nisi, cuius mortis terrore marcuerat, eius resurrectione reuiresceret. illi enim desperauerunt de moriente, ille sperauit in commoriente; refugerunt illi auctorem uitae, rogauit ille consortem poenae; doluerunt illi tamquam hominis mortem, credidit ille regnaturum esse post mortem; deseruerunt illi sponsorem salutis, honorauit ille socium crucis. inuenta est in eo mensura martyris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
An ꝙ uenit in carne̾. quo nõ ueniss nisi ap̃ ꝙ
ñ ẽ iniquitas ip̃e misiss. Nũ qmͣ gͥ insi se ĩ pe¬
iora p̾cipitans hano suam siñam molietur ast ͥ ͥ¬
iste ũb̾ suis ĩplicaret᷑. dicens oy meru̾it aĩa eẽ pͦ¬
catrix. Uñ se oĩo nõ lib̾at. nͥ hoc eũ dixisse peni
teat. De illis aũ ꝑuuł qui morte p̾ueniũtur. pꝰ¬
qmͣ baptitẽtur ĩ xp̃o cũ respod̾e uoluiss. Aususẽ
eis ꝓmitte nõ solum paradysũ. u̾m ĩ regnũ celo¬
ũ. nõ inueniens qua exiret. ne dm̃ aĩas m̃ocẽtes
dic̾e̾ cog̾etur et̾na morte dampnare. quas ulło
mu̾to p̾cedẽte pccĩ carni inserit peccatrici. S ut¬
cũq sentiens quid mali dix̾it. sine ulla xͥ gr̾a ani
ꝑ eis obłones assiduas. et offe̾nda uigro scõꝵ cẽ¬
seo sacrificia sacerdotũ. Ecce aliud uñ ñ qmͣ ex¬
ctũ est. nͥ quis renatꝰ fuit ex aqua eo spũ scõ nõ
põt intrare regnum dei. et alio loco. qui ꝑdid̾it aĩam

Expanded text:
in carnem, quo non uenisset, nisi apud quem non est iniquitas ipse misisset? numquam igitur nisi se in peiora praecipitans hanc suam sententiam molietur astrueiste uerbis suis inplicaretur dicens quod meruerit anima esse peccatrix. unde se omnino non liberat, nisi hoc eum di qui morte praeueniuntur, priusquam baptizentur in Christo, cum respondere uoluissct, ausus est \'cis promittere non solum paradisum, uerum etiam regnum caelorum\' non inueniens, qua exiret, ne deum animas innocentes dicere cogeretur aeterna morte damnare, quas nullo merito praecedente peccati carni inserit peccatrici. sed utcumque sentiens quid mali dixerit sine ulla Christi gratpro eis oblationes assi- duas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. ecce aliud, unde numquam exctum est: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest intrare in regnum d e i, et alio loco: qui perdiderit animam
Abbreviated transcription (Latin):
.n. eudentissime fcm̃ ẽ qũ impleti st̃ om̃s spũs.
Aut si ñd̾ dũdus ẽ ppłs centũ iuginti hoiẽs qͥ t̾c
ĩ loco uno aderant: c̾te qũ sił quatuoe ułs qͥn mili¬
a crediderũt et baptitati acceperũt spm̃ spm̃ scm̃.
quis dubitau̾it sis ppłm accepisse spm̃ sciũ. et mł¬
titudinẽ q̃ ambłabat ĩ teria. idẽ hoĩes calcantes
t̾ram. Nam ille qui datur ad nͣu hõis ꝑtinens
sine ex ꝓpagine detur siue nouus insuffletur qͦ¬
r̃ nicħ affirmãd̾ ẽẽ dico. dones alt̾utt̃ sine ulladu¬
bitatione clarescat. ño datut calcantib t̾rã. s adhuc
mat̾no ut̾o inolusus. Dedit gͦ flatũ ppło sũ tͥrã et spm̃¬
calcantib eam. qũ młti sił credentes. sił repleti st̃ spũ¬
spũ sc̃o. Et ip̃e dat eũ ppło suo et si nõ sił om̃ib suo
ciq tp̃e. dones discedendo de hac uita et succedẽdo

Expanded text:
enim evidentissimenim evidentissimaut si nondum dicendus est populus centum uiginti homines, qui tunc in loco uno aderant, certe quando simul quattuor uel quinque milia crediderunt et baptizati acceperunt spiritum sanctum, quis dubitauerit simul populum accepisse spiritum sanctum et multitudinem quae ambulabat in terra, id est homines calcantes terram? nam ille qui datur ad naturam hominis pertinens, siue ex propagine detur siue nouus insuffletur — quorum nihil affirmandum esse dico, donec alterutrum sine ulla dubitatione clarescat —, non datur calcantibus terram, sed adhuc materno utero inclusis. dedit ergo flatum populo super terram et spcalcantibus eam, quando multi simul credentes repleti sunt spiritu sancto. et ipse dat eum populo suo, etsi non simul omnibus, suo cuique tempore, donec discedendo de hac uita et succedendo
Abbreviated transcription (Latin):
populo suꝑ eam et spm̃ calcantib eam. hoci
test̃m isto in eam siñam uult accipi quiͣ defẽ¬
dit. Ut quod aitidar flatũ ppso. nõ ex ꝓpaginie
face̾ aminas populo. s nouas insufflare creda¬
tur. audeat ergo dic̾e nõ ipm̃ uobis dedisse crͣ¬
nem. qr de ꝑentib origo carnis aitracta est
Et nͥ ait apłs. de frum̃ti grano. deus illi dat
corpus qũs uoluerit: neget si audet de tri¬
tico triticum naiti et herba eius ex semine
ẜ̃m geniis. Quod si negare n̾o audet. unde
euͦ ttabenł de ꝑentib. an insustsans no uu̾s Unͦ ⁊̃ seco¬
utr̃ repetitio siñe sit. qui dat flatũ ppło suꝑ eã et spm̃
calcantib eam. ut de una re ntrũꝙ dcm̃ ĩ telligatur.
ẽ sb̾ito de celo sonus qi fr̾etur flat᷑ uehemens et
uise sunt ilł lingue diuise sicut ignis. Quiet ĩ¬
tum populo sr̃ eam. et tanqmͣ exponens qͥd dix̾it
flatũ. repetiuit arq ait. ed spm̃ calcantib eã. Tũc

Expanded text:
populo super eam et spiritum calcantibus cam. hoc populo super eam et spiritum calcantibus cam. hoc testimonium iste in eam sententiam uult accipi, quam defendit, ut, quod ait, \'dat flatum populo\', non ex propagine facere animas populo, sed nouas insufflare credatur. audeat ergo dicere non ipsum nobis dedisse carnem, quia de parentibus origo carnis adtracta est, et, ulli ait apostolus de frumenti grano: deus illi dat corpus quomodo uoluerit, neget, si audet, de tritico triticum nasci et herbam eius ex semine secundum genus. quod si negare non audet, unde eum trahens de parentibus an insufflans nouum? Vnde eum \'repetitio sententiae sit: qui dat flatum populo super eam et spiritum calcantibus eam\', ut de una re utrumque dictum intellegatur  subito de coelo sonus, quasi ferretur flatus vehemens, et visae sunt illis linguae divisae sicut ignis, qui et intum populo super eam? et tanquam exponens quid dixerit flatum, repetivit atque ait, et spiritum calcantibus eam? Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ accepto lauacro regnãtio ns hunic exeant:
ĩ heresim pelagianã sine dubitatione dãpna¬
bilem dampnãdꝰ incurrer. Qd̾ ei ne contĩgati
qnͣto meluis tenz de aĩe origine cunctatõm me¬
am. ne audeat infirmare ꝙꝑ neo humana rõe
ꝯp̃henditi nec dinina auctoritate defendit. Ne
cogatur insipsam ꝑfit̾ii dũ u̾etur ignorãcia ꝯ¬
fiten. Hic forte dicat sm̃am suã diuina auctori¬
ꝓbare se existimat aĩas a d̾o̾ nõ ex ꝓpagie fien.
s uouas singuł insusflari. Pͥrobet si põt. et fate¬
bor me didicisse ab illo ꝙ magna intẽtione q̃¬
rebam. S q̃rat alia. ne fortassis inuemat. Nam
hoc istis testimoniis q̃ ĩa pͦsuit nõ ꝓbauir. Qm̃ia
quippe q̃ hic adhibiuit ad auquid certa st̃. ad ħ
u̾o quod de aĩe origĩe q̃ritur demonstnͣtur am¬
bigna. Certũ ẽ.ii. dñi dedisse hom̃ib flatũ et
spm̃. dñte ꝓpħ̾a. Sic dicit dñs qui fecit celum
et fũdauit t̾ram. et q̃ sunt in ea. qui dat flãt

Expanded text:
si non accepto Sacramento regenerationis hinc exeant; in haeresim Pelagianam sine dubitatione damnabilem damnandus incurret. Quod ei ne contingat, quanto melius tenet de animae origine cunctationem meam, ne audeat affirmare, quod nec humana ratione comprehendit, nec divina auctoritate defendit; ne cogatur insipientiam profiteri, dum veretur ignorantiaonfiteri! Hic forte dicat sententiam suam diuina auctoriestimoniis probare se existimat \'animas a deo non ex propagine fieri, sed nouas singulis insufflari\'. probet, si potest, et fatebor me didicisse ab illo quod magna intentione quaerebam. sed quaerat, aliane fortassis inueniat; nam hoc istis testimoniis, quae iam posuit. non probauit. omnia quippe quae hic adhibuit ad aliquid certa sunt; ad hoc uero, quod de animae origine quaeritur. demonstrantur ambigua. certum est enim deum dedisse hominibus flatum etpheta: sic dicit d ominus, qui fecit caelum et fundauit terram et quae sunt inea, qui dat flatum
Abbreviated transcription (Latin):
absurditas. illi potiꝰ qmͣtͥ demostrand̾ puto. uͣ
iste tosabił est error hoĩs. qui ũdũ cogno uit eẽ
aliquid. ꝙ cũ corpus nõ sit. corporis tñ qnͣdam
sisitudinem g̾ere possit. ¶ Illud plane qͥs fe
q ꝑtineat. si aĩa nõ ꝑentib trahitur s a deo
noua ĩ suffiatur. hãc gͦ tam molestã et ta ꝓfũ¬

Expanded text:
absurditas, illi potius quam tibi demonstrandum puto. uerum iste tolerabilis error est hominis, qui nondum cognouit esse aliquid, quod cum corpus non sit corporis tamen quandam similitudinem gerere possit. Illud plane quis feque pertineat, si anima non de parentibus trahitur, sed a deo noua insuff
Abbreviated transcription (Latin):
b̾o ut̾entur arbitrio. male fuisse uicturas. hoc nã¬
q nec iste ausus ẽ dicere in tantis angͦtiis ꝯstitu¬
tus. Ammo eciã ꝯᷤ istã uanitatẽ iam sis manifeste
ac brenit̾ locut᷑ ẽ. ubi ait inuistũ dm̃ futurũ fu¬
isse si ño ꝑfectis ꝓpͥe uolũtatis operib uelles hoĩ¬

Expanded text:
bero uterentur arbitrio, male fuisse uicturas. hoc nambero uterentur arbitrio, male fuisse uicturas. hoc namque nec iste ausus est dicere in tantis angustiis constitutus, immo etiam contra istam uanitatem iam satis manifeste ac breuiter est locutus, ubi ait \'iniustum deum futurum fuisse, si non perfectis propriae uoluntatis operibus uelle
Abbreviated transcription (Latin):
rientiũ ꝑuuloꝵ q̃ hinc sine la uacto regn̾̃ationis
abscedunt. es ꝓ quib millũ sacrificiũ corporis dñi¬
ei offertur. a nexu pcc̃i originał ab solui. cũ apłs
doceat ex uno nre om̃s in ꝯdẽpnatom quib uti¬
q ñõ ño sb̾ueuro gr̃a ut ꝑ unũ eruantur ĩ redẽp¬
tionem. An dicat aĩas n̾o hñtes ullum uł ꝓpriũ
uł origniale pc̃cm. et om̃i ũo ĩuocẽtes. smpli¬
ces. putas. A uisto d̾o cũ eas ip̃e nõ lib̾andas car¬
ni iserit pcratrici et̾na dãpnatione puniri.s.¬
go mch istorũ dupxuꝰ dñdꝰ ẽe cofirmo. Nec ildꝰ
t̾cium. alibi pecaasse aaĩas añ carnem ut damp¬
nari mẽrentur in carnem. apłs quippe aꝑtissime
defimuit. ñd̾ in carne natos noħ egisse boniseu
aĩas ꝑnuloꝵ sine baptisiate morituroꝵ aiꝰto
deo in carnem petcatticẽ relegari attp dampna¬
n: quas p̾sciuit si ad etatem ꝑuenissent in qua li¬

Expanded text:
rientium paruulorum, quae hinc sine lauacro regenerationis rientium paruulorum, quae hinc sine lauacro regenerationis abscedunt et pro quibus nullum sacrificium corporis dominici offertur, a nexu peccati originalis absolui, cum apostolus doceat ex uno ire omnes in condemnationem, quibus utique non subucnit gratia, ut per unum eruantur in redemptionem, an dicat animas non habentes ullum uel proprium uel originale peccatum et omni modo innocentes, simplices, puras a iusto deo, cum eas ipse non liberandas carni inserit peccatrici, aeterna damnatione puniri. Ego nihil istorum duorum dicendum esse confirmo nec illud tertium alibi peccasse animas ante carnem, ut damnari mererentur in carnem — apostolus quippe apertissime definiuit nondum in carne natos nihil egisse boni seu animas paruulorum sine baptismate moriturorum a iusto deo in carnem peccatricem relegari atque damnari, quas praesciuit, si ad aetatem peruenissent. in qua li
Abbreviated transcription (Latin):
mur. quib añ bapm̃ de corpore exeũtib redẽp¬
tio nulla succurit. Non est ut dicatur Eas quas
baptĩa nõ abluit. sacrificia pro eis crebra m̃dabũt.
Qd̾ p̾sciens d̾s paululũ illas uoluit aliems ħere
pcc̃is. sine ullo exitio dampnationis et̾ne. et cũ spe
felicitatis et̾ne. De hiis .n. nũc loqͥmur: quoꝵ na¬
tiutas ap̃ ĩpios et ex ĩpiis milla talia pot̾it ĩuẽtte
p̾sidia. Q quid̾ si ad hib̾i possent᷑ ꝓculdubio non
baptiratis ꝑdeẽ nõ possenti Sic̃ nec illa q̃ de libro
machabeoꝵ ꝯmemorauit sacrificia fõa ꝓ pec̾ori¬
b mortuis. eis aliqͥd ꝑfuissent. si arꝯcu ño fu¬
issent. Inueniat gͦ si põt iste quiꝰdicat cũ ab illo
q̃ritur quid meri̾it aĩa. sine ullo pcc̾o uł origi¬
nali uł ꝓprio. sic ad sb̾eũdũ alienũ pocm̃ origina¬
le da̾pnari ut nõ ab illo ualeat lib̾ari. et iideat
quid eligat e duob. U̾m dicat eciã eas aĩas mo¬

Expanded text:
imur, quibus ante baptismum de corpore exeuntibus redempimur, quibus ante baptismum de corpore exeuntibus redemptio nulla succurrit. non est, ut dicatur: \'eas, quas baptisma non abluit, sacrificia pro eis crebra mundabunt, quod praesciens deus paululum illas uoluit alienis haerere peccatis sine ullo exitio damnationis aeternae et cum spe felicitatis aeternae\'. de his enim nunc loquimur, quarum natiuitas apud impios et ex impiis nulla talia poterit inuenire praesidia. quae quidem si adhiberi possent, procul dubio non baptizatis prodesse non possent, sicut nec illa quae de libro Machabeorum commemorauit sacrificia facta pro peccatoribus mortuis eis aliquid profuissent, si circumcisi non fuissent. Inueniat ergo, si potest, iste quid dicat, cum ab illo quaeritur, quid meruerit anima sine ullo peccato uel originali uel proprio sic ad subeundum alienum peccatum originale damnari, ut non ab illo ualeat liberari, et uideat quid eligat c duobus, utrum dicat etiam eas animas mo
Abbreviated transcription (Latin):
piecate suoru ad regniuᷤ cesoriꝰ quo ꝑueiant adiu¬
uentur: quid respõsuf᷑ ẽ de tot milib ifantiũ cͥl
nasꝯͣ ex ip̃is. nec in manꝰ pioꝵ aliqͣ us diuina. uł
humana: imsa̾tione ꝑueniũt et de ista uita ĩ illa
tenerrima etate s me lauacro regn̾at̾oio absted̾tͤ
Dicat si põti unde iste aĩe sic pecratuces fĩ merue¬
r̃t ut a poc̃o saltẽ nec postea lib̾entur. Si .n. q̃rã
q̃r dampnan m̾eantur si nõ baptitantur. recte
q peccatrice. Si gͦ querã unde dãpnar meruer̃
ĩ peccatricem carnẽ q̃ nicħ mali fecerant añ car
ꝯtagia. ut nec baptisma regener male gn̾atos.
nec sacrificia expient inqͥnatos: hic ĩueniat qͥd¬
huc usq nascũt᷑ ut eis nullo tali possit adrutorio
sb̾ueniri. Hͥ certe om̃is argum̃tatio deficit. Nõ .n.
q̃ rimus. unde aĩe dãpnari meruerĩt pꝰ caris cõsor¬
tiũ pectatricis. nlłm pecm̃ hñtes añ caruis consoe¬
d̾i p̾sentia fu̾at ꝑata redẽptio. De hiis .n. ñc loqͥ¬

Expanded text:
pietatem suorum ad regnum coelorum quo perveniant adjuventur, quid responsurus est de tot millibus infantum, qui nascuntur ex impiis, nec in manus piorum aliqua vel divina vel humana miseratione perveniunt, et de ista vita in illa tenerrima aetate, sine lavacro regenerationis abscedunt? Dicat, si potest, unde istae animae sic peccatrices fieri meruerunt, ut a peccato saltem nec postea liberentur. Si enim quaeram, quare damnari mereantur, si non baptizantur; recte que peccatrice. Si ergo quaeram, unde damnari meruerint in peccatricem carnem, quae nihil mali fecerant ante carcontagia, ut nec Baptisma regeneret male generatos, nec sacrificia expient inquinatos. Ibi enim huc usque nascuntur, ut eis nullo tali possit adjutorio subveniri. Hic certe omnis argumentatio deficit. Non enim quaerimus, unde animae damnari meruerint post carnis consortium peccatricis nullum peccatum habentes ante carnis consordei praescientia fuerat parata redemptio\'. de\' his enim nunc loqu
Abbreviated transcription (Latin):
.n. ostendere uñ heañt sapi̾am qi nõ a se ip̃is. Et
repetendo id exposuit dicens. Aspiratõ om̃ipoten¬
tis ẽ. q̃ doces It̾ alio loco ĩ cod̾ libro. Intellectꝰ ĩgͥt
labioꝵ meoꝵ pura intelligit. Sp̃c diuinuo qͥ fec̃
me aspitõ aũ om̃ipotentis q̃ docet me. Et hic ꝙ¬

Expanded text:
enim ostendere, unde habeant sapientiam, quia non a se ipsis, et repetendo id exposuit dicens: aspiratio omnipotentis est, quae docet. item alio loco in eodem libro: intellectus, inquit, labiorum meorum pura intellegit. spiritus diuinus qui fecit me, inspiratio autem omnipotentis, quae doce
Abbreviated transcription (Latin):
pnari aĩam ño negam᷑ qr pccõ suppliciũ lex iꝰta
ꝯstituit. S ad hoc pecm̃ sb̾eundũ cut dampna¬
ta sit c̾rimꝰ a ño ex slla una trahitur qͥ ĩ gñit
Humami p̾mo pee petrauit. Qm̃obrem l̃i d̾s nͦ dqp¬
nat ĩnocentes. nec facit nocẽtes quos ꝑspicit ĩ nocẽ¬
tes. et si ammas nõ lib̾at sine ab originalib siuc a
tur. et multomag̾ q̃ ñ qmͣ ꝯmissa sunt dãpnari
iusta lege ñ possunt. nich̾ hoꝵ quatuor iste dicat et
si põt explicer. ꝑuuloꝵ aĩe que sine bap̃o exeiltes
ĩ dampnatõem mittũtur quo m̃ito ĩ carnẽ peccatͥ
cem q̃ nicħ peccaun̾t misse sunt. ut illic inuẽirẽt
orista demtans q̃ sana doctna ꝯdempnat. id ẽ si ñ
andens dic̾e. uł sine ullo pcc̃o existẽtes a d̾o fĩ aĩas
pecratrices. aut sine xͥ sactam̃to in eis solui orig̾ia¬
le pccm̃. aut eas alicubi pectasse añꝙͣ mitt̾ent᷑

Expanded text:
 peccato supplicium lex iusta  peccato supplicium lex iusta constituit; sed ad hoc peccatum subeundum cur damnata sit quaerimus, si non ex illa una trahitur, quae in generis humani primo patre peccauit. quamobrem si deus non damnat innocentes nec facit nocentes, quos perspicit innocentes, et si animas non liberat siue ab originalibus siue a tur et multo magis quae numquam commissa sunt damnari iusta lege non possunt, nihil horum quattuor iste dicat et, si potest, explicet, paruulorum animae, quae sine baptismo exeuntes in damnationem mittuntur, quo merito in carnem peccaicem quae nihil peccaverunt, missae sunt, ut illic invenirent or ista devitans, quae sana doctrina condemnat, id est, si non audens dicere, vel sine ullo peccato existentes, a Deo fieri animas peccatrices, aut sine Christi Sacramento in eis solvi originale peccatum, aut eas alicubi peccasse, antequam mitterentur
Abbreviated transcription (Latin):
illo inuenta ẽ m̃ocentiam. Et de millo mortuo
baptitato pot̾it ẽc secuitias. qi et post bapm̃ ño qͣ¬
si gͦ qui baptitatꝰ huic raptꝰ ẽ apostata erat futu¬
tꝰ si uineret nullũ ne slli bñficiũ putabimꝰ ẽẽ col¬
latum qd̃ raptus ẽ malicia mutaret ĩtlłcm eius.
apostatam iudicand̾ ẽẽ censebimꝰ. Qnͣto .n. meliꝰ
si pcc̃a ñdum fc̾a. ñd̾ cogitata s p̃cognita et futa
pumũtur: ꝑic̾entur illi duo de paradyso añ pecm̃
ne ĩ loco tãm sc̃o et bñfico peccaretur: Qͥd quod¬
ista ip̃a exmanitur om̃io p̾scĩa si qd̾ p̃cectur nõ
turũ: Qũo gͦ pumũtur pcc̃a q̃ nlla st. id ẽ que
ne uita ista ñd̾ incipiente ꝯmissa sẜ añ caruem
nec morte p̾nemente post catnem. Hoc iaq me¬
diũ ex quo aĩa missu ẽ ĩ carnem quousq solu̾e¬
tur a carne. qm̃ ꝑuili aĩa ẽ. nec lib̾i arbitrii ges¬
sit eratem: ũ ĩuoint nñ dãpnaretur ñ ꝑceptob
baptismo nͥ originale pccm̃. Ex hoc pcc̃o niste dã

Expanded text:
illo inuenta est, innocentiam et de nullo mortuo baptizato poterit esse securitas, quia et post baptismum si ergo qui baptizatus hinc raptus est, apostata erat futurus, si viveret; nullumne illi beneficium putabimus esse collatum, quod raptus est ne malitia mutaret intellectum ejus; apostatam iudicandum esse censebimus? quanto enim melius, si peccata nondum facta, nondum cogitata, sed praecognita et futura puniuntur, proicerentur illi duo de paradiso ante peceatum, ne in loco tam sancto et beatifico peccaretur! quid quod ipsa exinanitur omnino praescientia, si quod praescitur non ergo puniuntur peccata, quae nulla sunt, id est quae nec uita ista nondum incipiente commissa sunt ante carnem nec morte praeueniente post carnem? Hoc itaque medium, ex quo anima missa est in carnem, quo usque solueretur a carne, quoniam paruuli anima est nee liberi arbitrii gessit aetatem, non inuenit unde damnaretur non percepto baptismo nisi originale peccatum. cx hoc peccato iuste
Abbreviated transcription (Latin):
estare misisti. Qmͣus mͥ eo ꝙ ab sens fuissem ĩ
ad aliũ scribẽtis. uͥ tñ nom̃ ꝯmemoraret᷑ et legͥe¬
tur ĩ meũ. ita ut contͣdic̾e̾tur u̾b̾ meis q̃ ĩ qͥbdã
opuscuł edidissẽ. Hoc itaq fecisti. ꝙ sincerissi¬
miꝰ et dilectissimꝰ amicꝰ m̃s fac̾e debuisti. S hĩc
angor paululũ. ꝙꝑ ad huc tue sc̃itati minꝰ ꝙͣ uel¬
lem cognitus sum qũ quid̾ putasti me sic ac¬
cepturũ q̃i tu mͥ ĩ uiriam fec̾is notũ faciendo qdͥa
liꝰ fecit Qnͣtũ aũ hoc ab sit ab aĩo m̃o uide. ut nec
ab illo quid̃ me passũ nutiã ꝯq̃rerer. Cũ i uti

Expanded text:
estate misisti, quamuis mihi eo quod absens fuissem in ad alium scribentis, ubi tamen nomen commemoraretur et legeretur meum, ita ut contradiceretur uerbis meis quae s edidissem? hoc itaque fecisti, quod sincerissimus et dilectissimus amicus meus facere debuisti. Sed hinc angor paululum, quod adhuc tuae sanctitati minus quam uellem cognitus sum, quando quidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo quod alius fecit. quantum autem hoc absit ab animo meo, uide, ut ne ab illo quidem me passum iniuriam conquerar. cum eni
Abbreviated transcription (Latin):
ũ carne meru̾it ĩ quinau. Nam hoc m̾ito qͦ
ĩ carnem peccatricẽ missa ẽ ut inqͥnaretur: ex
ũ potuit hr̃e añ caruẽ quo m̃ito ĩqui nanda
nutt̾etut ĩ carnẽ. Si gͦ a sem ip̃a hoc m̃itum
forat. quis dici ĩpune ꝑuteat. Non .n. hoclo¬
co q̃ritur. qͥd meriũt ut udicaretur dãpnãda

Expanded text:
um carne meruerit inquinari. nam hoc meritum, quo in carnem peceatricem missa est, ut inquinaretur ex non potuit habere ante carnem, quo merito inquinanda mitteretur in carnem. si ergo a semet ipsa hoc meritum ferat, quis dici inpune permittat? non enim hoc loco quaeritur, quid meruerit, ut iudicaretur danmanda
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ pͥscam reꝑat hitudinẽ qͣ nisa fu̾at paulis¬
ꝑ amisisse ꝑ carnẽ ut ꝑ eã incipiat renaser
per qmͣ meruerat inquinari. Cernis nempe. ho¬
minẽ ausũ susciꝑe ꝙ iuites eiꝰ excedit. in tamĩ¬
mane p̾cipitiũ decidisse: ut dic̾et inquinan
alam meruisse ꝑ carnẽ. cũ dic̾e nullo m̃o pꝰsit

Expanded text:
rat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari. cernis nempe hominem ausum suscipere quod uires eius excedit in tam immane praecipitium decidisse, ut diceret inquinari animam meruisse per carnem, cum dicere nullo modo possit
Abbreviated transcription (Latin):
cuam erga nos renate incipia.¬
fr̃ kañe. et fr̃nam beniguolemi¬
am ac mutue dilect̃ons affcm̃.
ꝓbatũ quid̃ et antea tenebamꝰ.
u̾m nũc ꝓbat̾orem nob̾ amica
os libros eus quid̾ hoĩs ꝙ̃ pẽi¬
tus ignorabam. uec tñ ĩo ꝯtẽpnẽdi. iuĩcẽtii uicto

Expanded text:
am erga nos, Renate frater carissime, et fraternam beniuolentiam ac mutuae dilectionis affectum probatum quidem et antea tenebamus, uerum nunc probatiorem nobis amica duos libros eius quidem hominis, quem penitus ignorabam. nec tamen ideo contemnendi,
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝵ exiguam ꝙͣdam ꝑticłam spitando traher
et respirando refund̾er. qñ ĩ homis faciẽ fufflau̾.
eiq illo mõ aĩam fecit. Qd̾ et si ita eẽt: ñ sic de
ip̃o. s de sb̾ iacenti re aliqͣ flabili posset ẽe quod
flauit. S absit ut negemꝰ õĩpotentẽ de racħo
flatũ uite fac̾e potuisse quo fieret homo ĩ aĩã
uiuã. Atꝙ ĩ eas ꝯtrudamut anf̾tias ut uł sa
fiuisse alicuid qd̵ ip̃e nͨ eet uñ flatũ fac̾et opine

Expanded text:
quarum exiguam quandam particulam spirando traheret quarum exiguam quandam particulam spirando traheret et respirando refunderet, quando in hominis faciem sufflauit eique illo modo animam fecit. quod et si ita esset, nec sic dc ipso, sed de subiacenti re aliqua flabili posset esse quod flauit. sed absit, ut negemus omnipotentem dc nihilo flatum uitae facere potuisse, quo fieret homo in animam uiuam. atque in eas contrudamur angustias, ut uel iam fuisse aliquid, quod ipse non esset, un