comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Prima gͦ sedes ẽ celesti beneficio romanȩ eccł̃ȩ. quam
ut memoratũ ẽ beatissimi petrus et paulꝰ suo marty¬
rio consecrarunt. S ccda autẽ sedes apud̃ alexandriã
beati petri nomine a marcho eius discipulo atq ȩugl̃i¬
sta consecrata ẽ: quia ipse et in egypto pͥmũ uerbũ ue¬
ritatis directus a petro predicauit. et głosũ suscepit
martyriũ. Qui uenerabilis successit abilius. I ercia
uero sedes apud antiochiã eusdẽ id ẽ beati petri apł̃i
habetur honorabilis: quia illic pͥusquã romã ueniret
habitauit. et ignatiũ ep̃m constituit. et illic pͥmum
nom̃ xp̃ianoꝵ nouellȩ gentis exortũ ẽ. Reliquas uͦ ut
prediximꝰ in quodã thomo prolixitatẽ uitantes epłȩ
uob̾ conscͥptas direximꝰ. Inde nãq et beati apłi inter
se statuerunt. ut ep̃i singulaꝵ scirent gentiũ qͥs int̾
eos pͥmus eẽt: quatinꝰ ad eũ potior eoꝵ sollicitudo ꝑti¬

Expanded text:
Prima ergo sedes est coelesti beneficio Romanae Ecclesiae, quam, Prima ergo sedes est coelesti beneficio Romanae Ecclesiae, quam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus suo martyrio consecrarunt. Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco ejus discipulo atque evangelista consecrata est, quia ipse et in Aegypto primum verbum veritatis directus a Petro praedicavit, et gloriosum suscepit martyrium, cui venerabilis successit Habilius. Tertia vero sedes apud Antiochiam, id est, beati Petri apostoli habetur honorabilis, quia illic priusquam Romam veniret habitavit, et Ignatium episcopum constituit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Reliquas vero, ut praediximus, in quodam tomo, prolixitatem vitantes epistolae, vobis conscriptas direximus. Inde namque et beati apostoli inter se statuerunt ut episcopi singularum scirent gentium quis inter eos primus esset, quatenus ad eum potior eorum sollicitudo perti
Abbreviated transcription (Latin):
hanc petrã edificabo ȩccłiã meã. et portȩ inferi non
Et quec̃q ligaueris suꝑ terrã. erunt ligata et ĩ celo. et
quȩc̾q solueris suꝑ terrã erunt soluta et ĩ cęlo. Ad-¬
hibita ẽ etiã societas in eadẽ romana urbe baatissim¬
mi apłi pauli uasis electionis. qui uno die unoquoq tẽ-¬
pore głosa morte cũ petro sub pͥncipe nerone agonirans
coronatus ẽ et ambo scãm romanã ȩccłam consecrart̃.
aliisq om̃ib urbibus in uniuerso mundo eã sua pre¬
sentia atq uenerando triumpho p̃tulert̃. Et licet p̃
om̃ib assidua aput deũ om̃iũ scõꝵ fundat᷑ oratio.
his tam̃ uerbis paulus beatissimꝰ apł̃s romanis ꝓpͥo
cyrographo pollicetur dicens. Testis enĩ mͥ ẽ deus cui
seruio in spu meo in euuãgło filii eius. qd̃ sine int̾¬
missione memoriã ur̃i facio semꝑ in orationib meis¬

Expanded text:
hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non ligaveris super terram, erunt ligata et in coelo, et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelo . Adhibita est etiam societas in eadem Romana urbe beatissimpostoli Pauli, vasis electionis, qui uno die unoque tempore gloriosa morte cum Petro sub principe Nerone agonizans coronatus est, et ambo sanctam Romanam Ecclesiam consecraverunt, aliisque urbibus in universo mundo eam sua praesentia, atque venerando triumpho praetulerunt. Et licet pro omnibus assidua apud Deum omnium sanctorum fundatur oratio, his tamen verbis Paulus beatissimus apostolus Romanis proprio chirographo pollicetur dicens: Testis enim mihi est Deus, cui servio, in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Amplius quã isti duo ordines sacerdotũ. nec nob̃
a deo collati st̃ nec apłi docuerunt. Ep̃oꝵ uͦ ordo
qui et in quibꝰdã locis patriarchȩ ã non nullis uocan¬
tur. Illi autẽ qui in metropoli a beato petro ordinan¬
te dño. et predecessore nr̃o p̃dicto sco clemente seu a
nob̃ constituti st̃ ñ om̃s pͥmates uel patriarche ẽẽ pos¬
sunt. sed ille urbes quȩ p̾fatis. et priscis tẽporib pri
fruantur. Reliquȩ uͦ metropoles archiep̃oꝵ aut me¬
tropolitanoꝵ et non patriarcharũ aut pͥmatũ utan¬
tur nõib qr hec eadẽ et leges scł̃i in suis continent
principib Aliȩ autẽ primȩ ciuitates quas uobis
conscriptas in quodã thomo mutimus a scĩs apłis et¬
a beato clemente siue a nob̃ pͥmates p̃dicatores acce¬
stolis s ab ipso dño saluatore nr̃o pͥmatũ optinuit.
sicut ipse beato petro apło dixit. Tu es petrus et sr̃

Expanded text:
dus. Amplius quam isti duo ordines sacerdotum, nec nobis dus. Amplius quam isti duo ordines sacerdotum, nec nobis a Deo collati sunt, nec apostoli docuerunt. Episcoporum vequi et in quibusdam locis patriarchae a nonnullis vocantur. Illi autem qui in metropoli a beato Petro, ordinante Domino, et praedecessore nostro praedicto sancto Clemente, seu a nobis constituti sunt, non omnes primates vel patriarchae esse possunt. Sed illae urbes quae praefatis et priscis temporibus prifruantur: reliquae vero metropoles archiepiscoporum, aut metropolitanorum, et non patriarcharum aut primatum utantur nominibus, quia haec eadem et leges saeculi in suis continent principibus. Aliae autem primae civitates, quas vobis conscriptas in quodam tomo mittimus, a sanctis aposa beato Clemente, sive a nobis, primates praedicatores accestolis, sed ab ipso Domino salvatore nostro primatum obtinuit, sicut ipse beato Petro Apostolo dixit: Tu es Petrus, et super
Abbreviated transcription (Latin):
De primatibꝰ kim̃ suꝑ quib me quidã ur̃m consulu¬
erunt. aut si ẽẽ deberent an non. quantũ hactenꝰ de
lns a beato petro apło. et ã reliquis apłis. et ã beato
clem̃te nr̃o scõ predecessore ⁊ martyre nouimꝰ statu¬
tum denegare uob̃ minime possumus. Et quis est
qui querentib fr̃ib denegare possit dubitationes
uel necessitates eoꝵ: Sacerdotũ fr̃s ordo biꝑtitꝰ ẽ
et sicut dñs illũ constituit a nulls debet ꝑturbari
Scitis autẽ a dño apłos eẽ electos et constitutos. et p̾t
ea ꝑ diuersas ꝓuincias ad predicandũ disꝑsos. Qum uͦ
messis cepisset crescere uidens paucos ẽẽ oꝑarios. ad eo¬
rũ adium̃tũ septuaginta eligi precepit discipulos
singuli tam̃ ꝑ singulos tytulos suos. Et ep̃c ñ ab uno
s a plurib debet ep̃is ordinari. et ut dictũ ẽ non ad
modicã cuutatẽ. ne uilescat nom̃ ep̃i. aut alicubi s ad
honorabilẽ urbẽ tytulandꝰ et denominandus ẽ. Prb̃r

Expanded text:
rissimi, super quibus me quidam vestrum consuluerunt, aut si esse deberent, an non, quantum hactenus de his a beato Petro apostolo, et a reliquis apostolis, et a beato Clemente nostro sancto praedecessore et martyre novimus statutum, denegare vobis minime possumus. Et quis est, qui quaerentibus fratribus denegare possit dubitationem vel necessitates eorum? Sacerdotum, fratres, ordo bipartitus est, et sicut Dominus illum constituit, a nullo debet perturbari. Scitis autem a Domino apostolos esse electos et consea per diversas provincias ad praedicandum dispersos. Cum vero messis coepit crescere, videns paucos esse operarios, ad eorum adjumentum septuaginta eligi praecepit discipulos.singuli tamen per singulos titulos suos; et episcopus non ab uno, sed a pluribus debet episcopis ordinari, et ut dictum est, non ad modicam civitatem, ne vilescat nomen episcopi, aut alicubi, sed ad honorabilem urbem titulandus, et denominandus est: presb
Abbreviated transcription (Latin):
nemo sustinet. Qui se iactat et dilatat: uirgia concitat.
Qui sperat in dño sanabit᷑. Qui confidit in corde suo:
stultus ẽ. qui autẽ gradit᷑ sapient̾ ipse saluabit᷑. Qui
fortiter p̃mit ubera. ad eliciendũ lac: expͥmit butyrũ.
Qui uehement̾ emungitur: elicit sanguinẽ. et qͥ prouo¬
siderantes apłi statuerunt ne facile cõmouerent᷑. aut
lacerarentur. uel accusarentur colũne scẽ dei eccłiȩ:
quȩ apli & successores eoꝵ ñ immerito dicunt᷑. Sed
siquis aduersus eos uel ȩccł̃as eoꝵ cõmotus fu̾it aut
causas habuerit. pͥus ad eos recurrat karitatis stu-¬
dio: ut familiari colloquio cõmoniti ea sanent quȩ
sananda sunt. et caritatiue em̃dent que iuste emen-¬
danda agnouerint. Si autẽ aliqui eos priusquã ege
rint hȩc: lacerare. accusare aut infestare p̃sumpserĩt
excomunicent᷑: et minime absoluant᷑. añquã ꝑ satis¬

Expanded text:
nemo sustinet; qui se jactat et dilatat, jurgia concitat; nemo sustinet; qui se jactat et dilatat, jurgia concitat; qui sperat in Domino, sanabitur; qui confidit in corde suo stultus est, qui autem graditur sapienter, ipse salvabmit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum; qui vehementer emungit, elicit sanguinem, et qui provosiderantes apostoli, statuerunt, ne facile commoverentur aut lacerarentur vel accusarentur columnae sanctae Dei Ecclesiae, quae apostoli et successores eorum non immerito dicuntur. Sed quis adverscausas habuerit, prius ad eos concurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti, ea sanent quae sananda sunt, et charitative emendent quae juste emendanda cognoverint. Si autem aliqui eos, priusquam haec egerint, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur, antequam per satis
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑsecutores damnant᷑. et in barathrũ nͥ se correxe-¬
rint et ꝑ eoꝵ satisfactionẽ condignã egerint penitẽ¬
tiam indubitant̾ uadunt. et uindicib flãmis exu-¬
runtur. Qua ꝓpt̾ oportet om̃s ab his cauere et ñ so¬
lum non facere. s nec facientib consentire. quia non
solũ qui faciunt dampnantur sed qui consentiunt
facientib. De talibus & his similib ipsa ueritas ait.
Uulpes foueas habent. et uolucres cęli nidos. filius autẽ
hominis non habet uͥ caput reclinet. id ẽ in talibꝰ non
habitat dñs. nec ipsi manent in eo. Et salomon loqͥt᷑
dicens. Qui fodit foueã incidet in eã. et qui uoluit
lapide reuertetur ad eũ. Lingua fallax ñ amat ueri¬
tatẽ. & os lubricũ oꝑatur ruinas. Graue ẽ saxũ. et one
rosa harena. s ira stulti utroq grauior. Hominẽ qui
calũpniat᷑ animȩ sanguinẽ. si usq ad lacũ fugerit.

Expanded text:
atque persecutores damnantur, et in barathrum nisi se correxeatque persecutores damnantur, et in barathrum nisi se correxerint et per eorum satisfactionem condignam egerint poenitentiam, indubitanter vadunt et vindicibus flammis exuruntur. Quapropter oportet omnes ab his cavere, et non solum non facere, sed nec facientibus consentire, quia non solum qui faciunt damnantur, sed qui consentiunt facientibus; de talibus et his similibus ipsa Veritas ait: « Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet , » id est, in talibus non habitat Dominus, nec ipsi manent in eo; et Salomon loquitur dicens: « Qui fodit foveam, incidet in eam, et qui volvit lapidem revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, sa arena, sed ira stulti utroque gravior, hominem qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ne forte irascatur dñs. et faciat uindictã eoꝵ etiã in
cos qui non peccauerunt. quia perit sepissime iustus
ꝓ impio. Imitandus ẽ etiã propħa. ꝑ quẽ dñs ait. Perã¬
bulabo in simplicitatẽ cordis mei. in medio domꝰ meȩ
Non proponebam corã oculis uerbũ os belial. Dethen-¬
tẽ in abscondito sodalẽ suũ: hunc interficiebã. Et hi
cauendi sunt: de quib salomon ait. Sicut noxius ẽ
qui mittit lanceas et sagittas eͣt morte̾: sic uir qͥ frau¬
dulenter nocet amico suo et cũ fuerit dep̃hensus dicit.
Ludens feci. Sicut carbones ad prunas. et ligna ad ig¬
nem: sic homo iracundꝰ suscitat rixas. Uerba susurro¬
nis quasi simplicia et ipsa ꝑueniunt ad intima uen¬
tris. Et si detractores quoꝵq grauit̾ iudicant᷑. et in
ꝑditionis laqueti cadunt. multomagis laceratores et de¬
tractores atq accusatores memoratoꝵ eius famulorũ

Expanded text:
re, ne forte irascatur Dominus, et faciat vindictam eorum, etiam in re, ne forte irascatur Dominus, et faciat vindictam eorum, etiam in eos qui non peccaverunt, quia perit saepissime justus pro impio. Imitandus est etiam propheta, per quem Dominus ait: Perambulabo in simplicitate cordis mei, in medio domus meae, non proponebam coram oculis meis verbum Belial, detrahentem in abscondito sodalem suum, hunc interficiebam, et hi cavendi sunt, de quibus Salomon ait: « Sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas in mortem, sic vir qui fraudulenter nocet amico suo, et cum fuerit deprehensus, dicit: Ludens feci. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas, verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris . » Et si detractores quorumque graviter judicantur et in perditionis laqueum cadunt, multo magis laceratores et det
Abbreviated transcription (Latin):
discernit. Et alibi. Ego dixi dii estis et filu excelsi oĩs.
Nullus enĩ ut reor inuenit᷑ inter nos qui uelit suũ ser¬
uũ ab alio quã ã se iudicari. Quod si p̃sũptũ fuerit:
aut multa ipse indignatione irascit᷑. aut potiꝰ ultion᷑e
querit suꝑ eo. Si uͦ hoc inter homines agitur. quid pu¬
ꝓmisit ñ differre seruoꝵ: Unde et ipse ꝑ ꝓpħam loqͥt᷑
Suo enĩ dño stat aut cadit. Et ip̃se. Holite iudicare in¬
uicem: s hoc iudicate magis ne ponatis offendiculum
fr̃i uel scandalũ. Et dñs ꝑ propħam inquit. Qui uos
tangit. tangit pupillã oculi mei. Nam si aliquis nũc
in malũ oculos alicuiꝰ pͥncipis incipit tͣctare: manifeste
reus maiestatis iudicatur. & infamis efficit᷑. aut potius
capitali sententiȩ subiacet. Hec fr̃s ualde cauenda sunt:
et qd̾ homines nolunt sͥ fieri. dõ dõꝵ non debent ĩfer¬

Expanded text:
dijudicat . » Et alibi: « Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . dijudicat . » Et alibi: « Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . » Nullus enim, ut reor, invenitur inter nos, qui velit suum servum ab alio quam a se judicari. Quod si praesumptum fuerit, aut multa ipse indignatione irascitur, aut potius ultionem quaerit super eum. Si vero hoc inter homines agitur, quid pupromisit non differre servorum? Unde et ipse per Prophetam loquitur suo enim domino stabit, aut cadet . » Et ipse: « Nolite judicare invicem, fratri vel scandalum . » Et Dominus per prophetam inquit: « Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . » Nam si aliquis nunc in malum oculos alicujus principis incipit tractare, manifeste reus majestatis indicatur, et infamis efficitur, aut potius capitali sententiae subjacet. Haec, fratres, valde cavenda sunt, et quod homines nolunt sibi fieri, Deo deorum non debent infer
Abbreviated transcription (Latin):
celebret᷑. Reliqui uͦ sacerdotes ã ꝓpͥo ordinent᷑ ep̃o. ita
ut ciues et alii sacerdotes assensũ prebeant et ieiunã¬
tes ordinationẽ celebrent. Similit̾ et diaconi ordinẽ¬
tur. Ceteroꝵ autẽ graduũ distributio tũ ueracium
quoq eoꝵ suꝑ qua nos consulere uoluistis. ñ nͥ ab y
doneis et ꝓbatissimis uiris qui et suspicionib et sce¬
lerib careant fieri debet: quia dñs sacri sui corꝑis
tͣctatores ã uilib et reꝓbis et ñ idoneis ꝑsonis ĩfama¬
ri noluit. nec calũpniari ꝑmisit. s ipse ꝓpͥo flagello
peccantes sacerdotes ã templo eiecit. Vnde liquet qd̾
nis aut pͣuȩ uitȩ hominib lacerandi. sed potiꝰ ab ho¬
minib fidelib portandi ipso dño exemplũ dante.¬
qñ ꝑ se ipsũ et ñ ꝑ aliũ uendentes et ementes eiecit de
templo: et m̃sas nũmularioꝵ et cathedras uendentium
ꝓpͥo euertit flagello. et eiecit de templo. Et sicut alibi
ait. Deus stetit in synagoga deoꝵ: in medio autẽ deos

Expanded text:
etur. Reliqui vero sacerdotes a proprio ordinentur episcopo, ita ut cives, et alii sacerdotes assensum praebeant, et jejunantes ordinationem celebrent. Similiter et diaconi ordinentur. Caeterorum autem graduum distributioni trium veracium quoque eorum doneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus careant, fieri debet: quia Dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus, et reprobis, ac non idoneis personis infamari noluit, nec calumniari permisit, sed ipse proprio flagello peccantes sacerdotes a templo ejecit: unde liquet quodnis aut pravae vitae hominibus lacerandi, sed potius ab omnibus fidelibquando per seipsum, et non per alium, « vendentes et ementes ejecit de templo, et mensas nummulariorum et cathedras vendentium proprio evertit flagello, et ejecit de templo » Et sicut alibi ait: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mun¬
dũ. Si hȩc lux quȩ credentib ꝓmittit᷑ in filio ẽẽ pro-¬
batur et cũ eterno ȩterna ẽẽ dicit᷑ quomͦ ã uob̃ ĩ acces¬
sibili luce patris filius separat᷑: Si enĩ filius ds̃ uerꝰ
et uita ȩterna ẽ: sine dubio ĩ hac luce simul cũ patre
habitare credendꝰ ẽ quã nullus mͦ nr̃m hoc mortali
corꝑe constitutꝰ. pot̾ aliquatenꝰ contueri. Sed dũ appa¬
ruerit: tunc uere illũ uidebit sicuti ẽ: qui eiꝰ conspedi¬
b fuerit dignus coaptari. Et ñ sicut moyses çt̾iq. pro¬
phetȩ ꝑ enigmata et figurã. sed ipsã ueraciter ĩ filio se¬
cundũ apłm contuebit᷑ deitatis ymaginẽ. Nã si hunc eun¬
demq propħȩ testimonio subsequente sereno mentis
intuitu inuestigare uolueris inuenies filiũ ñ posse ab hac
luce patris penitus separari qm̃ cũ solũ filiũ dixerit
in terra cũ hominib conuersatũ patrẽ ab illo non est

Expanded text:
uminat omnem hominem venientem in hunc mundum . » Si haec lux, quae credentibus promittitur, in Filio esse probatur, et cum aeterno aeterna esse dicitur, quomodo a vobis inaccessibili luce Patris Filius separatur. Si enim Filius Deus verus et vita aeterna est, sine dubio in hac luce simul cum Patre habitare credendus est, quam nullus modo nostrum in hoc mortali corpore constitutus potest aliquatenus contueri. Sed dum apparuerit, tunc vere illum videbit sicuti est, qui ejus conspectibus fuerit dignus coaptari, et non sicut Moyses caeterique prophetae per aenigmata et figuram, sed ipsam veraciter in Filio, secundum Apostolum, contuebitur deitatis imaginem. Nam si hunc eumdemque, prophetae sub testimonio, subsequente sereno mentis intuitu, investigare volueris, invenies Filium non posse ab hac luce Patris penitus separari, quoniam cum solum Filium dixerit in terra cum hominibus conversatum, Patrem ab illo non est
Abbreviated transcription (Latin):
nedicat nos deus ds nr̃ benedicat nos deus : Si u¬
nitas non ẽ quare cũ tercio dm̃ nominasset bene-¬
dicat dixit. et non benedicant adiunxit: Si tͥnitas
non ẽ: cur ysaias denuo dicit. dñs deus sabaoth.
ds isrł qui sedes suꝑ cherubim: Si unitas ñ est:
quare qui sedes dixit et ñ qui sedetis astruxit: Si
trinitas non ẽ quare in libro regnoꝵ dicitur dñe deus
om̃ipotens rex isrł sermones tui fideles sunt. Si u¬
tauo cantatur dñe deus uirtutũ deus isrł inten¬
de ad uisitandas om̃s gentes: Si unitas ñ ẽ: qͣre
intende posuit. et non intendite ut predicatus ẽ in
timauit: Si trinitas ñ ẽ quare in apocalypsi tercio
Si trimtas ñ ẽ: quare in ih̃u naue dicitur libro. dñs
deus deoꝵ ẽ: Si unitas non ẽ quare ẽ dixit. et non¬

Expanded text:
nedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus ? Si unedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus ? Si unitas non est, quare cum tertio Deum nominasset, benedicat dixit, et non benedicant adjunxit? Si Trinitas non est, cur Isaias denuo dixit: Dominus Deus Sabaoth, Deus Israel, qui sedes super cherubim ? Si unitas non est, quare qui sedes dixit, et non qui sedetis astruxit. Si Trinitas non est, quare in Regum dicitur: Domine Deus omnipotens, Deus Israel, sermones tui fideles sunt? Si utavo canitur, Domine Deus virtutum, Deus Israel, intende ad visitandas omnes gentes? Si unitas non est, quare intende posuit, et non intimavit? Si Trinitas non est, quare in Apocalypsi tertio Si Trinitas non est, quare in Jesu Nave dicitur libro: Dominus Deus deo
Abbreviated transcription (Latin):
tercio sc̃s dixerunt: Aut si unitas non ẽ: quare sub
trina repeticione unũ deũ ac dñm intimauerunt:
Si trinitas non ẽ cur in geneseos libro dicit᷑. dixit ds.
fecit deus. benedixit deus: Si unitas non ẽ quare ter
cio dixit deus. et dõs plurali numero non cõmenda-¬
uit. Si trinitas ñ ẽ quare in exodo dictũ est tercio:
dnse dñe. dñe miserator et misericors: Si unntas ñ ẽ:¬
quare dũ tercio dñe diceret postea miserator sin-
gularit̾ dicit et ñ miseratores ut plures ostenderet
uitimauit: Si tͥnitas non ẽ: cur abrahã ad ilicem
mãbre sedens tͥbq occurrens uni dñe dixit. et non
ut uiderat tͥbus salutationis obsequiũ reddidit:
Si unitas non ẽ: quare cũ moysi deus abrahã et ds̃
ysaac et deus iacob tercio diceret. unitatẽ ostendens
hoc mͥ nom̃ ẽ dixit. et ñ hȩc st nr̃a nomina designa¬
uit: Si trinitas ñ ẽ quare dauid tercio dixit. be¬

Expanded text:
tertio, sanctus, dixerunt? Et si unitas non est, quare sub tertio, sanctus, dixerunt? Et si unitas non est, quare sub trina repetitione unum Deum ac Dominum intimarunt? Si Trinitas non est, cur in Geneseos dicitur: Dixit Deus, fecit Deus, benedixit Deus ? Si unitas non est, quare tertio Deus dixit, et non deos plurali numero commendavit? Si Trinitas non est, quare in Exodo dictum est tertio, Domine, Domine Deus miserator et misericors ? Si unitas nquare dum ter Domine diceret, postgulariter dixit, et non miseratores, ut plures ostenderet, intimavit? Si Trinitas non est, cur Abraham ad ilicem Mambre sedens, tribusque occurrens, uni domine, dixit ; et non ut viderat tribus salutationis obsequium reddidit? Si unitas non est, quare cum Mosi , Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, tertio diceret, unitatem osthoc mihi nomen est, dixit : et non haec sunt nomina designavit? Si Trinitas non est, quare David tertio dixit: Be
Abbreviated transcription (Latin):
tactatione fimbriȩ uestimenti saluatoris saluatos ĩfir
mos non dubitamus quantomagis uirtute sacroꝵ eius
uerboꝵ diuinitꝰ sacrant᷑ elementa. quib sanitatem
corporis et animȩ humana ꝑcipit fragilitas: His gͦ
et alus instructi docum̃tis uota singuloꝵ dñi sacerdo
quoq tã ea quȩ prediximꝰ qͣm cȩt̾a diuinis apta usib
& humanis necessaria ĩfirmitatib sacrate. infirmos
curate. et cȩt̾a quȩ ad uos ꝑtinent diligenter ꝑficite.
pse enĩ saluator tribuendo nob̃ exemplũ discipulis
suis ait. In nomine meo demonia eicite infirmos cu¬
rate. egros sanate. leprosos mundate. et cȩt̾a. Super
infirmos etiã manus ĩponite. et bene habebunt. E id̾e
quoq sc̃e t̾ͥnitatis sic docendã a patͥb accepimꝰ uob̃q
tradendã subditis destinamꝰ. Y saias uãq ꝓpħa ait.¬
uelabant faciem et clamabant ad alterutru dicentes.

Expanded text:
 fimbriae vestimenti Salvatoris salvatos infirmos  fimbriae vestimenti Salvatoris salvatos infirmos esse non dubitamus, quanto magis virtute sacrorum ejus verborum divinitus sacrantur elementa, quibus sanitatem corporis et animae humana percipit fragilitas! His ergo et aliis instructi documentis, vota singulorum Domini sacerdotquoque, tam ea quae praediximus quam caetera divinis apta usibus et humanis necessaria infirmitatibus sacrate, infirmos curate, et caetera quae ad vos pertinent diligenter perficite, ipse enim Salvator tribuendo nobis exemplum, discipulis suis ait: « In nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, aegros sanate, leprosos mundate, etc. Super infirmos etiam manus imponite, et bene habebunt . » Fidem quoque sanctae Trinitatis sic docendam a Patribus accepimus, vobisque tradendam subditis destinamus. Isaias namque prophetvolabant. Et clamabant ad alterutrum, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
placabitur dñs: et peccata dimittit ingentia. Nichil
enĩ in sacrificiis mans ẽẽ potest quã corpꝰ et sanguis
xp̃i: nec ulla oblatio hac potior ẽ s hȩc om̃s p̃cellit.
Quȩ pura conscientia dño offerenda ẽ. et pura m̃te su¬
menda. atq ab om̃ib ueneranda. Et sicut potior est
cȩteris ita potius excoli et uenerari debet. Aquã enĩ
sale consꝑsam popłis benedicimꝰ ut ea cuncti asꝑsi scĩ¬
ficentur. ac purificent᷑ qd̃ et oĩb sacerdotibꝰ faciendũ
bat atq mundabat: multo magis aqua sale asꝑsa
diuinisq precib sacrata popłm scĩficat atq mundat
Et si sale asꝑso ꝑ heliseũ propħam sterilitas aquȩ sana¬
ta ẽ: quanto magis diuinis precib sacratus sterilitatẽ
rerũ aufert humanaꝵ et coinquinatos sc̃ificat atq m̃-¬
dat. et ceta bona multiplicat et insidias diaboli auer¬
tit. et a fantasmatis uersutiis hominẽ defendit. Nã si tactu¬

Expanded text:
placabitur Dominus, et peccata dimittet ingentia. Nihil placabitur Dominus, et peccata dimittet ingentia. Nihil enim in sacrificiis majus esse potest quam corpus et sanguiChristi. Nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit. Quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda. Et sicut potior est caeteris, ita potius excoli et venerari debet. Aquam enim sale conspersam populis benedicimus, ut ea cuncti aspersi sanctificentur ac purificentur, quod et omnibus sacerdotibus faciendum bat atque mundabat, multo magis aqua sale aspersa divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et, si sale asperso per Elisaeum prophetam, sterilitas aquae sanata est, quanto magis divinis precibus sacratus, sterilitatem rerum et aufert humanarum, et coinquinatos sanctificat et purgat, et caetera bona multiplicat, et insidias diaboli avertit, et a fantasmatis versutiis hominem defendit? XXV.
Abbreviated transcription (Latin):
ut eiꝰ cuius corpꝰ et sanguis conficit᷑. passio celebretur.
ita ut repulsis opinionib superstitionũ panis tãtũ
et uinũ aqua ꝑmixtũ in sacrificio offerant᷑. Non de¬
bet enĩ ut a patrib accepimus. et ipsa ratio docet in
calice dm̃ aut uinũ solũ aut aqua sola offerri. sed
utrũq ꝑmixtũ. quia utrũq ex latere eius sua ĩ pas¬
sione ꝓfluxisse legitur. Ipsa uͭ ueritas nos instruit
calicem et panem in sacramento offerre quando ait. Ac¬
cepit iħc panẽ et benedixit deditq discipulis suis dicẽs.
Accipite et manducate hoc ẽ enĩ corpꝰ meũ qd̃ ꝓ uob̾ tra
detur. Similit̾ postquã cenauit. accepit calicẽ dedit
discipulis suis dicens. Accipite et bibite ex eo om̃s. qr
dño sacrificiis delent᷑. id cuco et passio eius in his cõ¬
memoranda ẽ qua redempti sumꝰ et sepius recitãda
atq hec dño offerenda. Talib hostiis delectabit᷑ et

Expanded text:
ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio celebretur, ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio celebretur, ita ut, repulsis opinionibus superstitionum panis tantum et vinum aqua permistum in sacrificio offerantur. Non debet enim, ut a Patribus accepimus et ipsa ratio docet, in calice Domini, aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permistum, quia utrumque ex latere ejus in passione sua profluxisse legitur; ipsa vero Veritas nos instruit calicem et panem in sacramento offerre, quando ait: « Accepit Jesus panem et benedixit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite et manducate, hoc est enim corpus mit, accepit calicem, dedit discipulis suis dicens: Accipite et bibite ex eo omnes, quia Domino sacrificiis delentur: idcirco et passio ejus in his commemoranda est, qua redempti sumus, et saepius recitanda atque haec Domino offerenda. Talibus hostiis delectabit, et
Abbreviated transcription (Latin):
deus suo reseruauit iudicio. Si om̃ia nãq ĩ hoc scło
uindicata eẽnt locũ diuina ñ haberent iudicia. Quod
autẽ ad alios iudices prius non debeant quã ad sacer¬
dotes ut autͥores eccłiȩ accusare ita a tempore apłoꝵ
et infra obseruatũ et definitũ inuenimus. Siquis er
ga ep̃m uł auctores ȩccłiȩ quãlibet quereła iuste ha¬
be crediderit. non prius pͥmates aut alios iudices ad¬
eat. quã ipsos ã quibꝰ se lesũ estimat conueniat fami¬
liariter. et ñ semel sedd sepissime ut ab eis aut suã iusti¬
ciam accipiat aut excusationẽ. Si autẽ secus egerit:
ab ipsis et ab aliis cõmunione pͥuet᷑ tanquã apłorum
patrũq alioꝵ contemptor. De quib ait propħa. Ert̃
quasi non sint. et ꝑibunt uiri qui contͣdicunt uobis.
In sacramentoꝵ quoq oblationib quȩ int̾ missarum
sollempnia dño offeruntur passio dñi miscenda est.

Expanded text:
Deus suo reservavit judicio. Si omnia namque in hoc saeculo Deus suo reservavit judicio. Si omnia namque in hoc saeculo vindicata essent, locum divina non haberent judicia. Quod autem ad alios judices prius non debeant, quam ad sacerdotes vel auditores Ecclesiae accusari, ita a tempore apostolorum et infra observatum et diffinitum invenimus. Siga episcopum vel auctores ecclesiae quamlibet querelam habere justam crediderit, non prius primates aut alios adeat judices quam ipsos a quibus se laesum aestimat conveniat familiariter non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam accipiat aut excusationem. Si autem secab ipsis et ab aliis communione privetur tanquam apostolorum Patrumque aliorum contemptor. De quibus ait propheta: « Erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt vobis . » In sacramentorum quoque oblationibus, quae inter missarum solemnia Domino offeruntur, passio Domini miscenda est,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. et reliqͣ. & dñs in eugło inquit. Tu autẽ cũ oraue¬
ris intͣ in cubilũ. et clauso ostio ora patrẽ tuũ. O mĩs
enĩ confessio quę fit ex necessitate. fides ñ est. Et apłs ait.
Corde enĩ creditur ad iusticiã: ore autẽ confessio fit ad
salutẽ. Amplius autẽ respicit deus ad cogitationes et
spontaneas uoluntates. quã ad actus qui ꝑ simplicita¬
tem aut ꝑ necessitatẽ fiunt. Confessio uͦ ñ extorqueri
debet in talib s potius sponte ꝓfiteri. Pessimũ est
enĩ de suspicione aut ex torta confessione quẽquam
iudicare cũ magis inspector cordis sit dñs quã oꝑis.
et potius requirit cogitationes puras et uoluntates
bonas quã labia mendacia. Unde et dñs ꝑ ꝓpħam lo
quens ait. Popłs iste labiis me honorat. cor autẽ eoꝵ
longe ẽ a me. Peius malũ fore non estimo. quã xp̃ia¬
nos suis inuidere sacerdotib. Nouit enĩ dñs qͥ st̃ eius
Non pot̃ autẽ humano condemnari examine quem

Expanded text:
 Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum, et clauso ostio ora Patrem tuum . » Omnis enim confessio quae fit ex necessitate fides non est. Et Apostolus ait: « Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . » Amplius autem respicit Deus ad cogitationes et spontaneas voluntates, quam ad actus qui per simplicitatem aut per necessitatem fiunt. Confessio enim non extorqueri debet in talibus, sed potius sponte profiteri, pessimum est enim de suspicione aut extorta confessione quemquam judicare, cum magis inspector cordis 21 sit Dominus quam operis, et potius requirit Dominus cogitationes puras et voluntates bonas, quam labia mendacia. Unde et Dominus per prophetam loquens ait: « Populus iste labiis me honorat, cor eorum autem longe est a me . » Pejus malum fore non aestimo, quam Chriibus. Novit enim Dominus qui sunt ejus. Non potest autem humano condemnari examine, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterũ. Omĩa hec ad correctionẽ nr̃am facta sunt. in
dñica breuiauit nob̃ sermonẽ. dũ nos a multiloquio ꝓ¬
hibens pauca docuerit quȩ ꝑtineant ad salutẽ. Qũ ora¬
tis inquit: nolite multũ loqui. Et infra. Uos autẽ cum
oratis. dicite. Pater nr̃ qui es in celis. Et cȩt̾a. Non enim
ꝓpħ̃a filiũ dei in hoc capitulo minoratũ designauit in
quale uerbũ breuiatũ fecit dñs in orbe terrarũ. nonqr
ut illi putant inferiorẽ patri intimaret hominibꝰ filiũ
s. qr nouissimũ eius annuntiaret aduentũ. Si ergo ut
p̾dictũ ẽ. aaron filii prb̃oꝵ figurã gestabant. & aaron
sũmi sacerdotis id ẽ ep̃i moyses indubitant᷑. xp̃i tene¬
bat formã qm̃ fuit similitudo mediatoris dei qui est
et uerus pͥnceps sacerdotũ & dñs pontificũ cui ẽ ho¬

Expanded text:
Et iterum: Omnia haec ad correctionem nostram facta sunt, in Et iterum: Omnia haec ad correctionem nostram facta sunt, in dominica breviavit omnem sermonem, dum nos a multiloquio prohibens, omnia docuerit quae pertineant ad salutem: Cum oratis, inquit, nolite multum loqui . Et infra: Vos autem cum oratis, dicite: Pater noster, qui es in coelis , etc. Non enim propheta Filium Dei in hoc capitulo minoratus designavit in quale verbum breviatum fecit Dominus in orbe terrarum, non quia, ut illi putant, inferiorem Patri intimaret hominibus Filium, sed quia novissimum ejus annuntiaret adventum. Si ergo, ut praedictum est, Aaron filii presbyterorum figuram gestabant, et Aaron summi sacerdotis, id est episcopi, Moyses indubitanter Christi tenebat formam, quoniam fuit similitudo mediatoris Domini Dei, et verus princeps sacerdotum, et Dominus pontificum, cui est ho
Abbreviated transcription (Latin):
dñs om̃pe. Nũquid adbreuata ẽ manus mẽa ut sal¬
uare non possit: Aut non potest uiuificare cor humiliũ
et sp̃m contritoꝵ: Et ut brachiũ patris quȩ manꝰ ẽ filiũ
ẽẽ doceret: intulit dicens. Parauit dñs brachiũ sc̃m suũ
in oculis om̃iũ gentiũ. et uidebunt om̃s fines terrȩ salu-¬
tare eius. Nam et in nouissimo tẽpore hic sensus ñ inanit̾
tis imꝑiũ morte destrueret. et eos quos in tenebris et um
bra mortis captiuos subegerat uirtutis suȩ potentia in
ipso paruo et exiguo temꝑis spacio libaret. De hoc etiã
exiguo temꝑe discipulos instruebat dũ eos in lucẽ cũ
adhuc tempꝰ haberent incedere p̃monebat. Pueri inqͥt
nouissima hora ẽ. Dũ lucẽ habetis ambulate in lucem
ne uos tenebrȩ cõprehendant. Et in canonicis apłorũ
legit᷑ epłis. Filioli nouissima hora ẽ: quia multi pseu¬
do ꝓpħȩ exierunt ĩ hunc mundũ. Et paulꝰ apls. Tempꝰ
enĩ breue ẽ. Et iterũ. Preterit enĩ figura huiꝰ mundi.

Expanded text:
ns: Nunquid abbreviata est manus mea, ut salvare non possit ? Aut non potest vivificare cor humilium et spiritum contritorum. Et ut brachium Patris quae manus est, Filium esse doceret, intulit dicens: Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium, et videbunt omnes fines terrae salutare ejus . Nam et in novissimo tempore hic sensus non inaniter tis imperium sua morte destrueret, et eos bra mortis captivos subegerat, virtutis suae potentia, in ipso parvo et exiguo temporis spatio, liberaret. De hoc etiam exiguo tempore discipulos instruebat, dum eos in lucem cum adhuc tempus haberent incedere praemonebat. « Pueri inquit novissima hora est , » « dum lucem habetis, ambulate in lucem, ne vos tenebrae comprehendant . Et in canonicis Apostolorum legitur epistolis: Filioli, novissima hora est, quia multi pseudo-prophetae exierunt, in hunc mundum . » Et Paulus apostolus: « Tempus enim breve est . Et iterum: Praeterit enim figura hujus mundi .
Abbreviated transcription (Latin):
noratũ. paulo attestante apło. Eũ autẽ inquit modice
minus ab angłis minoratũ uidimꝰ iħm propt̃ passionẽ
mortis gła et honore coronatũ. Et infra. Propter quam
causam ñ confundit᷑ fr̃s eos uocare dicens. Annuntiabo
nom̃ tuũ fr̃ib meis: in medio ȩcclȩ laudabo te. Et ꝓpħ̃a
inquit. Minorasti eũ paulominꝰ ab angłis gła et hono¬
re coronasti eũ. Et ut uerbũ dei patris breuiatũ ñ esse
in filio doceamus: hanc ysaiȩ propħȩ uolumine apꝓ¬
bamus sententiã. Nũquit adbreuiatꝰ factus ẽ sermo m̃s.
aut paruus ut ñ possim redimere: Aut ñ ẽ in me uir

Expanded text:
noratum, Paulo attestante apostolo. Eum autem, inquit, modice noratum, Paulo attestante apostolo. Eum autem, inquit, modice minus ab angelis minoratum vidimus Jesum, propter passionem mortis gloria et honore coronatum. Et infra: Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dicens: Annuntiabo « nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te , » et propheta inquit: « Minorasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum , » et ut verbum Dei Patris breviatum in Filio non esse doceamus, hanc Isaiae prophetae volumine approbamus sententiam. Nunquid abbreviatus factus est sermo meus, aut ita parvus, ut non possim redimere, aut non est in me vi
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio ad portanda peccatoꝵ peccatoꝵ ĩclinantur
sequentes. Hic gͦ inter manus latronũt et dentes furen¬
tiũ lupoꝵ ut c̃q uersam᷑. ideo et docere alios. et nos ipsos
ꝓ ut dñs dederit ꝓuide debemus. Sane ꝑcussor ille dr̃
doctor qui sermone inutili conscientiã ꝑcutit infirmo¬
rũ. Ideo tenere uos et om̃s fideles oportet eũ qui scd̃m
doctrinã ẽ fidełe sermonẽ. ut potens sit consolari ĩ doc¬
trina sca et contͣdicentes redarguere. et recte iuuentes
atq: rectã fide tenentes consolidare. Illis gͦ qui dicunt
qd filius in eo minor ẽ. quia ꝓpħa inquit uerbũ faciet
dñs breuiatũ uniuerso orbi ita respondendũ ẽ diuinis
testimonus. Uerbũ breuiatũ qd dñs faciet suꝑ terram.
ñ imminutionẽ deitatis in filio di significat. s dispensa¬
tionẽ susceptȩ carnis annuntiat. In quali dispensatione
non solũ patre hominis filiũ sed etiã angłis legimus mi

Expanded text:
sine dubio ad portanda peccatorum onera inclinantur sine dubio ad portanda peccatorum onera inclinantur sequentes. Hic ergo inter manus latronum, et dentes furentium luporum utcunque versamur. Ideo docere alios et nosipsos, prout Dominus dederit, providere debemus. Sane percussor ille dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sancta, et contradicentes redarguere, et recte viventes atque rectam fidem tenentes consolidare. Illis ergo qui dicunt quod Filius in eo minor est, quia propheta inquit, verbum faciet Dominus breviatum universo orbi, ita respondendum est divinis sio. Verbum breviatum quod Dominus faciet super terram, non imminutionem deitatis in Filio Dei significat, sed dispensationem susceptae carnis annuntiat, in qua dispensatione non solum P
Abbreviated transcription (Latin):
ab antiquis hȩc ab apłis hȩc ã scĩs patͥb accepimꝰ. uob̃q
ut postulasstis rimanda et futuris tenenda tẽporib mitti¬
mus et reliquis fr̃ib predicanda ac cunctis fidelibus tra¬
denda mandamꝰ. ne pastoꝵ ĩꝑitia qui secunt᷑ deteriores
fiant. dicente dño ꝑ ꝓpħam. Ipsi pastores ignorauerũt
intelligentiã. Quos rursus dñs detestatur dicens. Et te¬
nentes legẽ nescierũt me. Nesciri gͦ ueritas se ab eis cõ¬
queritur & nescire se pͥncipatũ nescientiũ ꝓtestatur:
qr ꝓfecto hi qui ea que st̃ dñi nesciunt. ã dño nesciũt᷑
paulo attestante qui ait. Siquis ignorat ignorabitur.
Hinc et psalmista non optantis animo s: propħantis my¬
sterio denuntiat dicens. Obscurentur oculi eoꝵ ne ui¬
deant: et dorsũ eoꝵ semꝑ in curua. Obscuratis gͦ ocu¬
lis dorsũ flectit᷑. qm̃ cũ lum̃ scientiȩ ꝑdunt qui preeũt

Expanded text:
ab antiquis, haec ab apostolis, haec a sanctis patribus accepimus, vobisque ab antiquis, haec ab apostolis, haec a sanctis patribus accepimus, vobisque ut postulastis rimanda et futuris tenenda temporibus mittimus, et reliquis fratribus praedicanda, ac cunctis fidelibus tradenda mandamus, ne pastorum imperitia qui sequuntur deteriores fiant, dicente Domino per prophetam: « Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam , » quos rursus Dominus detestatur, dicens: « Et tenentes legem nescierunt me . » Nesciri ergo veritas se ab eis conqueritur, et nescire se principatum nescientium protestatur, quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: « Si quis ignorat, ignorabitur : » hinc et Psalmista non optantis animo, sed prophetantis mysterio, denuntiat, dicens: « Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva ; » obscuratis ergo oculis, dorsum flectitur, quoniam cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rabant᷑. qͣndo eis neceẽ erat qͥ ad aulã imꝑatoꝵ uł regũ con¬
fug̾e ñ pot̾ant. uł qͥbꝰ ꝑmissũ ñ erat. cõfugiebãt ꝓ opp̾ssiõĩb sui.¬
uł iniusticuis suis. ipsosq appellabant qͦties opꝰ erat. sic̃ ĩ
mina. leges diuinȩ et eccłiastice poni et ẽẽ iussert̃. ad qͦs
ep̃i si necesse fuerit confugerent. eosq appellarent. &
ne ciuitates qͥ minores iudices habebant. licet maiores
comitib essent. haberent metropolitanos suos qui pre¬
dictis uiste obedirent pͥmatib sic̃ in legib scłi olĩ ordi¬
natũ erat. Qui ñ pͥmatũ. s aut metpolitanoꝵ aut ar¬
chiep̃oꝵ noĩe fruerent᷑. Et licet singłe metropoles
ciuitates suas ꝓuincias habeant & suos metropolitanos
ueniant ut ibide quib necesse fuerit releuentur. & iuste
restituantur. et hi qui ĩuste oppͥmunt᷑ iuste reforment᷑.
salua apłicȩ sedis auctoritate iustissime terminent᷑. Hec

Expanded text:
regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat, confugiebant pro oppressionibus vel injustitiis suis, ipsosque appellabant, quoties opus erat, sicut in mina, leges divinae et ecclesiasticae poni et esse jusserunt, ad quos episcopi, si necesse fuerit, confugerent, eosque appellarent, ut nae civitates, quae minocomitibus essent, haberent metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent primatibus, sicut et in legibus saeculi ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum, aut archiepiscoporum nomine fruentur, et licet singulae metropoles civitates, suas provincias habeant et suos metropolitanos veniunt, et ibidem quibus necesse fuerit releventur, et juste restituantur, et hi qui injuste opprimunt juste reformentur salva apostolicae Sedis auctoritate justissime terminentur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
dinationẽ. Quod si simul om̃s conuenire minime po¬
tione animo ñ desint. Porro et iherosolimitarũ pͥmus
archiep̃c beatus iacobꝰ qui uistus dicebat᷑. et scđm carnẽ

Expanded text:
dinationem. Quod si omnes simul convenire minime podinationem. Quod si omnes simul convenire minime potione animo non desint. Porro et Hierosolymitanorum primus archiepiscopus, beatus Jacobus, qui justus dicebatur, et secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
NACLETUS EP̃C UNTUER¬
apłicȩ sedis debitã reuerentiã erga
me caritas ur̃a distribuit. qr plu¬
rimũ km̃i filii prebuistis. Nã li-
docuit quodam᷑ gub̃nacula te-¬
neamus: tam̃ ꝓfitem᷑ nos hono¬
re et scĩtate minores ẽẽ. et ꝑꝑea
om̃ino festinamus ut ad głam eius beatitudinis per¬
uenire possimꝰ. Igitur consultationib ur̃is pleniꝰ res¬
ponderemus si licuisset. Sed infirmitatis ac reliquaꝵ
opp̃ssionũ onere pressi breuit̾ ꝓ ut dñs tribuit et ut
a beato petro pͥncipe apłoꝵ sumꝰ instructi. ã quo et p̃s¬
b̃r sũ ordinatus scrib̃e uob̃ sicut petistis ñ denegamꝰ.
Ordinationes ep̃oꝵ auctoritate apłica ab õib qͥ in eadẽ
fuerint prouincia ep̃is sunt celebrandȩ. Qui simul¬
conuenientes scrutiniũ diligent̾ agant: ieiuniũq
cũ om̃ib precib celebrent. et manus cũ scĩ eugłiis q̃
predicaturi st̃ imponentes dñica die hora tercia orã¬
chrismate ꝑmixta & hoc ritu sollemnẽ celebrent or¬

Expanded text:
ncletus papa univeram apostolicae sedis debitam reverentiam erga me caritas vestra distribuit, » rissimi filii, praebuistis. Nam licedocuit quodammodo nos gubernacula teneamus, tamen profitemur nos honore et sanctitate minores esse, et propterea omnino festinamus, ut ad gloriam ejus beatitudinis pervenire possimus. Igitur consultationibus vestris plenius respondissemus si licuisset, sed infirmitatis ac reliquarum oppressionum onere pressi, breviter, prout Dominus tribuit, et ut a beato Petro principe apostolorum sumus instructi, a quo et presbyter sum ordinatus, scribere vobis, sicut petistis, non denegavimus. Ordinationes episcoporum auctoritate apostolica ab omnibus qui in eadem fuerint provincia episconvenientes scrutinium diligenter agant, jejuniumque convenientibus precibus celebrent, et manus cum sanctis Evangeliis quae praedicaturi sunt imponantes, Dominica die hora tertia oranchrismati permista, hoc ritu solemnem celebrent or
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ suor despiceret᷑. mox indignatus irasceret᷑. aut
talia ꝓ ut potuerit uindicaret: et ad imuriã ac contu¬
meliã sui hoc factũ reputaret. et talionẽ si in p̾senti ñ
posset fut᷑is temꝑib redderet. Nam si in hominũ cau-¬
sa hec sunt: quid putatis deus faciet de suis. qͥ nec ca¬
pillũ capitis eoꝵ perire dixerit: Unde et dñs ꝑ nau
minus. ulciscens: dñs & habens furorẽ. Uiciscens dñs
in hostes suos. et irascens ipse inimicis suis. Ante faciẽ
indignationis eius quis stabit et quis resistet in ira
furoris eus: Indignatio eius effusa ẽ sicut ignis. et
petrȩ dissolutȩ sunt ab eo. Bonus ẽ dñs et confortans
in die tͥbulationis: et sciens sperantes ĩ se. Et reliqͣ.¬

Expanded text:
torum suorum despiceretur, mox indignatus irasceretur, aut talia prout posset vindicaret, et ad injuriam et contumeliam sui hoc factum reputaret, et talionem, si in praesentia non posset, futuris temporibus redderet. Nam si in hominum causa haec nunt, quid putatis Deus faciet de suis, qui nec capillum capitis eorum perire dixerit? Unde et Dominus perminus: ulciscens Dominus, et habens furorem: ulciscens Dominus in hostes suos, et irascens ipse inimiciindignationis ejus quis stabit, et quis resistet in ira furoris ejus? Indignatio ejus effusa est sicut ignis et petrae dissolutae sunt ab eo bonus Dominus et confortans in die tribulationis et sciens sperantes in se et i
Abbreviated transcription (Latin):
annos bis fieri solet et debet iuste et do placite corã
patriarcha aut primate ecclastica et corã patricio
scłaria iudicentur negocia in comune. Qd si diffici¬
runt iussione saluatoris ut maiores et difficilio¬
res quȩstiones. semꝑ ad sede deferantur apłicã. suꝑ
quã xp̃c uniuersã construxit ęccłam dicente ipso

Expanded text:
annos bis fieri solet et debet, juste et Deo placite coram annos bis fieri solet et debet, juste et Deo placite coram patriarcha aut primate ecclesiastico et coram patricio saeculari judicentur negotia in commune. Quod si difficiostoli hoc statuerunt jussione Salvatoris, ut majores et difficiles quaestiones semper ad Sedem deferantur apostolicam, super quam Christus universam construxit Ecclesiam, dicente ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ moysen loquitur dicens. Ingressus es quidã inquiũt
stos et non iniquos hr̃e udices et non externos nͥ apłi
stimulante propt̾ suã uitã despiciens patam transe¬
at. s ad duodecĩ eiusdẽ ꝓuinciȩ iudices ad quoꝵ iudi¬
ciũ om̃s cause ciuitatũ referunt᷑ deferatur negociũ.
Si autẽ fuerit eccłasticũ apud epõs int̾ueniente pͥma¬
te siquidẽ maior causa fuerit. si uͦ minor metropoli
tano. Si uero fuerit scłare apud euisde ordinis ludi
eccłis deferri. et ibide sacerdotali iudicio terminari
uoluit. Om̃is enĩ opp̃ssus lib̃e sacerdotũ si uoluerit
appellet udiciũ. et ã nullo ꝓhibeat᷑. s abhis fulciat᷑ et
liberetur. Si autẽ difficiles causȩ aut maiora nego¬
cia orta fuerint: ad maiorẽ sedẽ referant᷑. Et si illic
facile discerni ñ poter̃t aut iuste terminari: ubi fu¬
erit sũmoꝵ congregata congregatio quod ꝑ singłos

Expanded text:
per Moysem loquitur dicens: Ingressus es quidem, inquiuntper Moysem loquitur dicens: Ingressus es quidem, inquiuntstos et non iniquos habere judices, et non externos, nisi apstimulante protervia, suam despiciens patriam transeat, sed ad duodecim ejusdem provinciae judices, ad quorum judicium omnes causae civitatum referuntur, deferatur negotium. Si autem fuerit ecclesiasticum, apud episcopos, interveniente primate, si major causa fuerit; si tano; si vero fuerit saeculare, apud ejusdem ordinis viros judicEcclesiis deferri, et ibidem sacerdotali judicio terminari voluit. Omnis enim oppressus libere sacerdotum, sappellet judicium, et a nullo prohibeatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Si autem difficiles causae aut majora negotia orta fuerint, ad majorem sedem referantur. Et si illic facile discerni non poterunt aut juste terminari, ubi fuerit summorum cong
Abbreviated transcription (Latin):
cete. Fr̃s estis inuicẽ uos diligite: ut ueri dñi discipu¬
li effici mereamini. Nam qui rancida corda uiroꝵ in¬
ficit: maliciã inter homines spargit. Et qui detra¬
hit frẽm suũ homicida ẽ. Et qui abstulerit aliqiid
patri uel matri dicitq hoc peccatũ non eẽ. homicide
particeps ẽ. Pater noster sine dubio ẽ qui nos creauit
Mater uero nr̃a ȩccl̃a quȩ nos in baptismo sp̃ualiter
regenerauit. Ergo qui xp̃i pecunias et eccłȩ rapit.
aufert uł fraudat. homicida ẽ: atq homicida ante
conspectũ iusti iudicis ẽẽ deputabit᷑. Qui rapit pecuni
am proximi sui inquitatẽ oꝑat᷑: qui autẽ pecuniã
uł res eccłȩ abstulerit: sacrilegiũ facit. Priuilegia enĩ¬
eccłarũ & sacerdotũ scĩ apłi iussu saluatoris intemera¬
ta et inuiolata eius decreuerunt manere temporib
dicia submouemꝰ. Unde et dñs mentionẽ faciens loth

Expanded text:
cete. Fratres estis, invicem vos diligite ut veri Dei discipucete. Fratres estis, invicem vos diligite ut veri Dei discipuli effici mereamini. Nam qui rancida corda virorum inficit, malitiam inter homines spargit, et qui detrahit fratrem suum, hic homicida est. Et qui abstulerit aliquid patri vel matri, dicitque hoc peccatum non esse, homicidae particeps est. Pater noster sine dubio Deus est, qui nos creavit; mater nostra vero Ecclesia, quae nos in baptismo spiritualiter regeneravit. Ergo qui Christi pecunias et Ecclesiae rapit, aufert, vel fraudat, homicida est, atque homicida ante conspam proximi sui, iniquitatem facit; qui autem pecunias vel res ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit'. Undeesiarum et sacerdotum sancti apostoli iussu Salvatoris intemerata et inviolata eius decreverunt manere temporibusdicia submovemus. Unde et Dominus mentionem faciens Lot,