comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sippt̾ xp̃i cuttatẽ eũ qͥ ex omin ꝑte fortasis egrotat repellere
ab auĩo ñ debemus. qm̃ sauari potest ꝓ uerbum dĩ. qñdoun¬
cum offensione animi de toto homine ansisum temeranam
p̃iudics̃ fetre seutentiam. Non timentes qõ dictum est. noli¬
de irroneare ne uidicemini. ⁊ inqua mensura mensi fueritil ien
en temetiȩtur uob̾. Sepe aũt illi que bona sunt pͥus appatẽt.
in quibe etiam temerariũ bentuolentie udiciũ cauendum ẽ.
lee cumi torũ bonũ putaueris ea que postea inala apparuere
secur un ⁊ unparatum te inueniant ⁊ grauiuis te offendant. ut
eum qũe temere dilexeras acorbuis odetas. qb ueas cst quia
etiam si milla euis bona p̃ceb̾ent. ⁊ hec que post apparuerunrt
niala prius enunerent: tolleranda tamen erant. donec omnia
cũ illo agcres quib talia sanari solent. quanto magis cũ eabo¬
na p̾cesserũt q̃ tanꝙͣ. pignora nos debent. ad posteriera tollerã¬

Expanded text:
repellere ab animo non debemus, quoniam sanari potest per Verbum Dei; quanto mcum offensione animi de toto homine ausi sumus temerariam praejudicii ferre sententiam, non timentes quod dictum est, Nolite judicare, ut non judicemini; et, In qua mensura mensi fueritis, in eamdem remetietur in quibus etiam temerarium benevolentiae judicium cavendum est, ne cum totum bonum putaveris, ea quae postea mala apparuerint, securum et imparatum te inveniant, et gravius offendant, ut eum quem temere dilexeras acerbius oderis, quod nefas est: quia etiamsi nulla ejus bona praecederent; et haec quae post apparuerint mala prius eminerent, toleranda tamen erant, donec omnia cum illo ageres, quibus talia sanari solent: quanto magis cum ea bona praecesserunt, quae tanquam pignora nos debent ad posteriora toleran
Abbreviated transcription (Latin):
Uare filiussĩ in homine apparuit. ⁊ sp̃s sc̃s incolũ Id ̃¬
ba. Quia ille uenit ut exemplum uiuendi dem̃o
straret hominib. ille ut donũ ip̃m quo bene uiuendo ꝑ¬
uenit᷑ singnificaret apparuit.

Expanded text:
Quare Filius Dei in homine apparuit, et Spiritus sanctus in columQuare Filius Dei in homine apparuit, et Spiritus sanctus in columba? Quia ille venit, ut exemplstaret hominibus, ille, ut donum ipsum, quo bene uiuendo peruenitur, significaret, apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magicis artib nuracła fiinut plerumq similia mi¬
racut que fuut ꝑ scõs seruos dĩ: sicut scriptum est.
in exodo. qd̾ magi pharaonus fecerunt nonnulla sumili
ter sicut fecit moyses. Non gͦ hec oportet mirari: quia
omina que uisibilit̾ fiunt: etiam ꝑ infi̾ores potestates ae¬
ris huiꝰ nõ absurde fieri posse credunt᷑. Set hoc int̾ ẽ : ꝙ
cũ scĩ talia faciũt in nomine dĩ domini omniũretũ de
li hommines magicis attib oꝑantur similia. in manꝰ¬
suas dantur cum exaudiunt᷑ a demonib. Digni sunt enĩ
qui tali ȩrauditione decipĩat᷑. ut peua illis fiat hoc ꝙ uideu¬
tur imperare beneficiũ cũ eis exbibent. qͣi priuatim infi̾o¬
res potestates quedam miraclã ut eos habeant subiugatos.
ꝑmissum tamẽ diuine ꝓuidentie. ut ꝓ meritis animarũ
sua cuiq tͥbuant᷑.¬
erit ⁊ incelis. Quomͦ uerbum hominis ꝙ si inułti au¬
diuit : totum audiunt singłi.

Expanded text:
cum magicis artibus miracula fiunt plerumque similia miraculis, quae fiunt per sanctos sernos dei, sicut scriptum est in Exhodo, quod magi Pharaonis feter sicut fecit Moyses. » Non ergo haec oportet mirari, quia omnia quae visibiliter fiunt, etiam per inferiores potestates aeris hujus non absurde fieri posse creduntur. Sed hoc interest, quod cum sancti talia faciunt in nomine Dei Domini omnium rerum, dli nomines magicis artibus operantur similia in mansuas dantur, cum exaudiuntur a daemonibus. digni sunt enim, qui tali exauditione decipiantur, ut poena illis fiat hoc quod uidentur impetrare beneficium, cum eis exhibent quasi priuatim inferiores potestates quaedam miracula, ut eos habeant subiugatos, permisso tamen diuinae prouidentiae, ut pro meritis animarum suarum cuique tribuanterit et in coelis. Quomodo verbum hominis, quod etsi multi audiunt, totum audiunt singuli. XLIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd aũt dicit pseudo pph̃as multa sigua ⁊ ꝓdigia factu¬
res. ita ut fallant si fi̾ potest etiã electos admonet itaq¬
utiq ut intelligamꝰ q̃dam nuacła etiã feleratos homi¬
nes facete qualia scĩ facere nõ possiunit. Nec cam̃ iõ po¬
tioris loci apd̾ dm̃ cẽ arbitrandisunt. Nou enĩ acceptio¬
res erant dõ qũa popłe tsrł magi egytioꝵ : quia nõ po¬
terat ille poplłs face qd̾ illi faciebant. quãuis moyses
inuͥtute dĩ maiora potuerit. Sec id̾o nõ omnib scis ista
tribiunt᷑. ne ꝑniciosissimo etrore decipiant᷑ infirmi ex¬

Expanded text:
d autem dicit pseudoprophetas multa signa et prodigia facturos, ita ut fallant, si fieri potest, etiam electos, admonet utique, ut intellegamus quaedam miracula etiam nes facere, qualia sancti facere non possunt: nec tamen ideo potioris loci apud Deum esse arbitrandi sunt. Non enim acceptiores erant Deo, quam populus Israel, magi Aegyptiorum; quia non poterat ille populus facere quod illi faciebant: quamvis Moyses in virtute Dei majora potuerit . Sed ideo non omnibus sanctis ista tribuuntur, ne perniciosissimo errore decipiantur infirmi, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Q resurrectione lazari. Quamꝙͣ. scd̃m euangłicã
hystoriam resuscitatũ lazarũ pena fide teneamꝰ.
tam̃ ii allegoria significare aliqͥs nõ dubito. Neq et̃i
res facte allegorizant᷑. geste rei fidẽ anittunt. Sic̃
duoꝵ filioꝵ abrahe allegoriam: paulus exponit duo
ẽẽ testamenta.

Expanded text:
 resurrectione Lazari. Quanquam secundum evangelicam historiam resuscitatum Lazarum plena fide teneamus; tamen et in allegoria significare aliquid non dubito. Neque cum res factae allegorizantur, gestae rei fidem amittunt. Sicut duorum filiorum Abrahae allegoriam Paulus exponit duo esse Testamenta
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ne auferas aine. Et quomͦ impleta ẽ est elisabeth
⁊ zacharias uir eius ut ꝓpħaret. ⁊ auna ⁊ symeon:
De quib omnib scͥptum est. qd̾ impleti sp̃u scõ. illa q̃
in euigłio legimꝰ dixerint. Ut aũt quedam latent̃ q̃
cum ip̃a diuinitas iͤ teneat᷑ nec migret locis. nec
tendat᷑ uariet᷑ ue temꝑib. Quomͦ aũt dñs ip̃e secũ¬
habebat utiq spm scm in ip̃o homine quẽ gerebat
uisus est. sic intelligendum est. ante manifestum ⁊ ui¬
sibilem aduentũ sp̃s scĩ quoscũq sc̃os eum lateut̃ hab̾e
potuisse. Ita sane hoc diximꝰ: ut intelligamꝰ etiã ip̃am
inisibilem demonstrationẽ sp̃ĩs sc̃i qͥ aduent᷑ eiꝰ dr᷑ ineffa

Expanded text:
m ne auferas a me ? Aut quomodo impleta est Elisabeth et Zacharias vir ejus ut prophetarent, et Anna, et Simeon, de quibus omnibus scriptum est quod impleti Spiritu sancto, illa quae in Evangelio legimus dixerint ? Ut autem quaedam latenter, qcum ipsa divinitas nec teneatur nec migret locis, nec tendatur varieturve temporibus. Quomodo autem ipsetum sanctum in ipso homine quem gerebat,  Spiritus sanctus visus est: sic intelligendum est, ante manifestum et visibilem adventum Spiritus sancti quoscunque sanctos eum latenter habere potuisse. Ita sane hoc diximus ut intelligamus etiam visibili demonstratione Spiritus sancti, qui adventus ejus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
asplato: nõ solu sint: idee. s ip̃e uere sunt quia et̾ue
sunt. ⁊ eiismodi atq incõnuitabiles manẽt. Quar̃ ꝑtipa¬
ꝓociuta ẽ. quaudo pura ẽ. eiq iuquantũ caritate cohe¬
serit. intautũ ab e lumine illo intelligibili ꝑfusa
quodaminꝰ ⁊ illustrata ceruit nõ ꝑ corꝑeos ocłos. s
ꝑ ip̃iꝰ sui pͥncipale ꝙ excellet .i. ꝑ intelligentia suã
istas rationes quar̃ uisioue fit beatissuna. Quas rati¬
ones ut dictum ẽ. siue ideas siue formas. siue speties
siue rationes licet uocare. ⁊ multis concedit᷑ appellare

Expanded text:
sunt ideae, sed ipsae verae sunt, quia aeternae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles manent; quarum participaproxima est, quando pura est; eique in quantum charitate cohaeserit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata cernit, non per corporeos oculos, sed per ipsius sui principale, quo excellit, id est per intelligentiam suam, istas rationes, quarum visione fit beatissima. Quas rationes, ut dictum est, sive ideas, sive formas, sive species, sive rationes licet vocare, et multis conc
Abbreviated transcription (Latin):
generis animantium. Set ubi dicitur nõ continuo: uti¬
qr intelligit᷑ quia eẽ aliqnͣdo potest. P otest gͦ eẽ aliqua
imago. inqͣ sit etiam eqͣlitas. ut inparentib ⁊ filiis in¬
ueniretur inrago ⁊ eqͣlitas ⁊ similitudo. si interuallũ
temꝑis defuisset. Nam ⁊ deparente exp̃ssa est: simili¬
tudo filis ut iecte ⁊inago dicat᷑. ⁊ potest ẽẽ tanta ut recte
dicat᷑ etuł eqͣlitas. nͥ qd̾ parens temꝑe p̃tessit. Ex quo ui¬

Expanded text:
generis animantium. Sed ubi dicitur, non continuo, utigeneris animantium. Sed ubi dicitur, non continuo, utique intelligitur, quia esse aliquando potest. Potest ergo esse aliqua imago, in qua sit etiam aequalitas: ut in parentibus et filiis inveniretur imago et aequalitas et similitudo, si intervallum temporis defuisset: nam et de parente expressa est similitudo filii, ut recte dicatur imago: et potest esse tanta, ut recte etiam dica tur aequalitas, nisi quod parens tempore praecessit. Ex quo in
Abbreviated transcription (Latin):
e muliere saiuaritana. De qua re id primũ tenendum
est. qd in omnib scͥpturis suma iugilantia custodiri
oportet ut scd̾ni fidem sit sacramenti diuini expositio.¬
e eo qd̾ scͥptum est in epła pauli ad colosenses. In quoha¬
bemꝰ redemptionẽ in remissionẽ pcc̃oꝵ qui ẽ imago
dĩ inuisibilis. Imago ⁊ eqͣlitas et simmilitudo: distingũẽ¬
culo est imago. quia de illo exp̃ssa est. Est eciã necessa-¬
rio similitudo: nõ tñ equalitas. quia multa desunt iina¬
gini: que insunt illi rei dequa exp̃ssa est. Ubi equalitas :
contuuo similitudo. nõ continio imago. llelut induob
ouis parib. quia in est equalitas: inest ⁊ similitudo. Qͤ¬
cũq enĩ assunt uni: assunt ⁊ alt̾i. Imago tñ nõ est. quia
neutrũ de alt̾o exp̃ssum ẽ. Nbi siulitudo nõ continuo
inago: nõ cõtinuo equalitas. Om̃e quippe ouũ. om̃i¬
nõ de illo exp̃ssum est. nec equale. quia ⁊ breuiꝰ est.⁊ alaꝰ

Expanded text:
 dicuntur. De qua re id primum 500 tenendum est, quod in omnibus Scripturis summa vigilantia custodire oportet ut secundum fidem sit sacramenti divini expositio.e eo quod scriptum est in Epistola Pauli ad Colossenses: In quo habemus redemptionem et remissionem peccatorum, qui est imago Dei invisibilis . Imago et aequalitas et similitudo distinguenculo est imago, quia de illo expressa est. Est enim necessaria similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini, quae insunt illi rei, de qua expressa est. Ubi aequalitas, continuo similitudo, non continuo imago, velut in duobus ovis paribus, quia inest aequalitas, inest et similitudo; quaecunque enim adsunt uni, adsunt et alteri: imago tamen non est, quia neutrum de altero expressum est. Ubi similitudo, non continuo imago, non continuo aequalitas; omne quippe oquia de illo expressum non est; nec aequale, quia brevius est, et alterius
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ urtantũ manifestari: donec omnes inimici eiꝰ ip̃m regna¬
re fateantur. Hoc enĩ intelligitur sub pedib enis futu¬
festationẽ manifestabit᷑ tegnũ xp̃i. nisi quousq oñis ini¬
mici eũ regnare fateant᷑. Aluid gͦ ẽ nõ ampliꝰ manifesta¬
ri.aliud nõ ampliꝰ ꝑmanere. Non ampliꝰ manifestari ẽ:
nõ fieri manifesti. Non ampliꝰ ꝑmañe: nõ fĩ ꝑfeuetan¬
tius. quaudo gͦ manifestiꝰ erit regnũ rp̃i quã cum om̃ib

Expanded text:
ejus in tantum manifestari, donec omnes inimici ejus ipsum regnare fateantur. Hoc enim intelligitur, sub pedibus ejus futufestationem manifestabitur regnum Christi, nisi quousque omnes inimici eum regnare fateantur? Aliud est ergo non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari, est non fieri manifestius: non amplius permanere, non fieri perseverantius. Quando autem manif
Abbreviated transcription (Latin):
igitur locutionis sosuit᷑ questio. Sic enĩ plerũq scͥp¬
tura loquit᷑. ut qd̾ semꝑ ẽ tunc fieri dicatur in aliquo
cuu abeo cognosci ceꝑit. Ita eni dicimꝰ in orationẽ
scificetur nom̃ tuũ. qͣi aliquando scm̃ nõsit. Ergo sc̃ificet᷑
scm̃ ẽẽ innotescat. Ita qͦ cum tradid̾it regnũ dõ apatri: .i.
cũ patr̃e regnare monstrau̾it ut ꝑspetiem manifestationẽ¬
qr clarescat. ꝙ nũc a fidelib credit᷑. ⁊ ab infidelib nõ putat᷑.
regnũ patris. ut omnib notum sit nullum principatũ ⁊¬

Expanded text:
igitur locutionis solvitur quaestio. Sic enim plerumque Scriptura loquitur, ut quod semper est: tunc fieri dicatur in aliquo, cum in eo cognosci deberit. Ita enim dicimus in oratione, Sanctificetur nomen tuum ; quasi aliquando um esse innotescat, ita quoque cum tradiderit regnum Deo et Patri, id est, cum Patrem regnare monstraverit, ut per speciem manifestationemque clarescat, quod nunc a fidelibus creditur, et ab infidelibus non puregnum Patris, ut omnibus notum sit nullum principu
Abbreviated transcription (Latin):
tratio in tarne mortali. Nam illuc uenit ubi erat: quia
insua ꝓpͥa uenit.⁊ in hoc mundo erat ⁊ mundꝰ ꝑ enm fac¬
tus est Sicut gͦ dni aduent᷑ intelligitur deuionstratio

Expanded text:
tratio in carne mortali. Nam illuc venit, ubi erat: quia tratio in carne mortali. Nam illuc venit, ubi erat: quia in sua propria venit; et, in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est . Sicut ergo Domini adventus intelligitur de
Abbreviated transcription (Latin):
ptisinũ acceꝑat. Qũã¬
quam corneliꝰ ⁊ qui cũ eo exgentib crediderant: spĩnscm̃ pͥiu
latro sine spũ sc̃o dicere potuerit. domine mem̃to mei cũ
ueneris in regnũ tuũ. Nemo enĩ dicit dñs iħs are apłs¬
nisi inspũ scõ. Cuiꝰ fidei fructum dñs ip̃e monstrauit di¬
ceus. Amie dico tͥ: hodie mecũ eris inꝑadiso. Quomͦ gͦ in effa¬
bili potestate dominantis dĩ atq iusticia deputatũ ẽ etiam
baptistnũ credenti latroni ⁊ ꝓ accepto habitum in animo
libero qd incorꝑe cructfixo accipi nõ poterat. sic etiam sp̃c
sc̃s latent̃ dabatur ante diũ clarificationẽ. Post manifesta¬
tionem aut diuinitatis eius manifestius dãtus ẽ. Et hoc die¬
tum est. Sp̃s aut̃ nõ dũ erat datus .i. nõdũ sic apparue¬
rat. ut om̃s eum datũ ẽẽ faterentur. Sicut etiam dñs ñ¬
uum erat clarificatus uit̾ homines. s tam̃ clarificatio eiꝰ
et̃na nunꝙͣ. ẽẽ destitit. sicut ⁊ aduent᷑ eiꝰ. ca ip̃a dr̃ dem̃os¬

Expanded text:
ptismum acceperat. Quanquam Cornelius, et qui cum eo ex Gentibus crediderant, Spiritum sanctulatro sine Spiritu sancto dicere potuerit, Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Nemo enim dicit, Dominus inus monstravit dicens, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. Quomodo ergo ineffabili potestate dominantis Dei atque justitia deputatum est etiam Baptisma credenti latroni, et pro accepto habitum in animo libero, quod in corpore crucifixo accipi non poterat sic etiam Spiritus sanctus latenter dabatur ante Domini clarificationem; post manifestationem autem divinitatis ejus manifestius datus est. Et hoc dictum est, Spiritus autem nondum erat datus: id est, nondum sic apparuerat, ut omnes eum datum esse faterentur. Sicut etiam Dominus nondum erat clarificatus inter homines, sed tamen clarificatio ejus aeterna nunquam esse destitit. Sicut et adventus ejus ea ipsa dicitur demons
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i ñc agnoscunt᷑ in ocłis. ꝓbabile est qd̾ nullus mo¬
tus aniuu latebit: cum tot̾um fu̾it corpꝰ etherium
incuiꝰ cõꝑatione isti ocłi caro sunt.
q credibilib. ¶ redibilium tria sunt geuera.
Alia sunt q̃ semꝑ credunt᷑. ⁊ nunꝙͣ intelligũ¬
tut. sic est omnis historia temꝑalia ⁊ humana ges¬
ta ꝑcurrens. alia mox ut credunt᷑. iuitelligiuit᷑ sic̃
sunt om̃is rationes huniaue uł de num̃is. ut dequi

Expanded text:
nostri nunc agnoscuntur in oculis, probabile est quod nullus motus animi latebit, eum totum fuerit corpus aethereum, in cujus comparatione isti oculi caro sunt. XLVIII. De credibilibus. Credibilium tria sunt genera. Alia sunt quae semper creduntur, et nunquam intelliguntur: sicut est omnis historia, temporalia et humana gesta percurrens. Alia quae mox, ut creduntur, intelliguntur: sicut sunt omnes rationes humanae, vel de numeris, vel de qui
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾salem rerũ incclinnitatẽ ordiuẽq ip̃m qͦ ea q̃ mu¬
tant᷑ suos temporales cursus certo moderamiue celebrãt
sumiui dĩ legib contineri ⁊ guberuari e Quo constitu¬
to att concesso quis audeat dic̃e dm̃ irrationabilit̾ om¬
na condidisse. qd̾ si dici recte ⁊ uł credi nõ potest. restat
ut ouima ratione sint condita nec eadẽ ratione homo
qua equuis. hoc euĩ absurdum ẽ existimare: Singula
g ꝓpriis sunt creata rationibe. Has aũt rationes ubi ẽẽ¬
arbitrandũ ẽ. nsi in ip̃a mente creatoris. ñ enĩ extra
se quicẽ. positũ intuebatur: ut scd̾m id constitueret ꝙ
constituebat. Nim hoc epinari sacrilegiũ ẽ. Qd si he ie¬
rũ ommũ creandarũ ereatarũ ue rationes diuina m̃te
contineut᷑. Neq dniina m̃te quic̃ꝙꝑ nͥ ẽt̃uũ atq iucõnuta

Expanded text:
universalem rerum incolumitatem, ordinemque ipsum quo ea quae muuniversalem rerum incolumitatem, ordinemque ipsum quo ea quae mutantur, suos temporales cursus certo moderamine celebrant, summi Dei legibus contineri et gubernari? Quo constituto atque concesso, quis audeat dicere Deum irrationabiliter omnia condidisse? Quod si recte dici vel credi non potest, restat ut omnia ratione sint condita. Nec eadem ratione homo, qua equus: hoc enim absurdum est existimare. Singula igitur propriis sunt creata rationibus. Has autem rationes ubi arbitrandum est esse, nisi in ipsa mente Creatoris? Non enim extra se quidquam positum intuebatur, ut secundum id constitueret quod constituebat: nam hoc opinari sacrilegum est. Quod si hae rerum omnium creandarum creatarumve rationes in divina mente continentur, neque in
Abbreviated transcription (Latin):
tes. q̃ diuiua intelligentia contiuent᷑. Et cũ ip̃e neqo
rrantur neq int̾eant. scd̾m eas tam̃ foriari dr̃. om̃e qd̾
orir ⁊ interire potest. ⁊ om̃e qd̾ oritur ⁊ iuterit̃. Anima
uͦ negat᷑ eas intueri posse nͥ rationał: ea sui ꝑte qͣ excellit.
id ẽ ip̃a ñte atq ratione q̃i qͣrdam facie uł oculo suo inte
riore atq intelligibili. Et ea quidẽ ip̃a rationał. ani¬
ina nõ om̃ił ⁊ quelibꝵ: s que scã ⁊ pura fu̾it hec asserit᷑ͦ
illi usioni eẽ idonea. Idẽ q̃ illum ip̃ui ocłi qͦuident᷑ ista
sanũ ⁊ sincerũ ⁊ serenũ: ⁊ suilem his rebus qͥs uid̾e inten¬
oit habuerit. Quis aũt religiosus ⁊ uera religione imbu¬
tus qũauis nõ dũ hec possit uitueri. negare tñ audeat
urmo nõ etiã ꝑfiteat᷑ omnia q̃ sunt. idẽ quecũq in suo¬
s gen̾e ꝓpͥa quadam uatura ꝯtinent᷑ ut siñt. auctore dõ
ẽẽ ꝓ creata eoq auctore omnia q̃ uiuũt uiuere: atq

Expanded text:
a continentur. Et cum ipsae neque oriantur, neque intereant; secundum eas tamen formari dicitur omne quod oriri et interire potest, et omne quod oritur et interit. Anima vero negatur eas intueri posse, nisi rationalis, ea sui parte qua excellit, id est ipsa mente atque ratione, quasi quadam facie vel oculo sdem ipsa rationalis anima non omnis et quaelibet, sed quae sancta et pura fuerit, haec asseritur illi visioni esse idonea: id est, quae illum ipsum oculum quo videntur ista, sanum, et sincerum, et serenum, et similem his rebus quas videre intendit, habuerit. Quis autem religiosus et vera religione imbutus, quamvis nondum possit haec intueri, negare tamen audeat, imo non etiam profiteatur, omnia quae sunt, id est, quaecumque in suo genere propria quadam natura mnia quae vivunt vivere, atque
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ baptitabat iħs plures quã ioħs. quãuis
ip̃e nõ baptizaret s discipłi eius. Querit᷑ utrũ qui bap¬
tizati sunt illo temꝑe quo scͥptum est dnĩ ꝑ discipu¬
los suos baptirasse plures qmͣ Iołis acceꝑint spm̃ sc̃m.¬
tus: quia iħis nõ dum erat clarificat᷑. Et facillime qͥ¬
dem ita respondetur qd̾ dñs iħ̾s qui etiã mortuos sus¬
citabat poterat nemiuẽ illoꝵ mori sinere: douͤ post
euis clarificationẽ .i. resurrectionẽ amortuis ⁊ ascẽ¬
sionẽ in celum acciꝑent sp̃m scũi. Set occurrit
aniio latro ille cui dictum ẽ. amĩ dico tͥ hodie uie¬
cũ eris inparadiso. qui nͦ ip̃m baptisinũ acceꝑat. Qrã¬

Expanded text:
tizabat Jesus plures quam Joannes; quamvis ipse non baptizaret, sed discipuli ejus . Quaeritur utrum qui baptizati sunt illo tempore quo scriptum est Dominum per discipulos suos baptizasse plures quam Joannes, acceperint Spiritumtus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Et facillime quidem ita respondetur, quod Dominus Jesus, qui etiam mortuos suscitabat, poterat neminem illorum mori sinere, donec post ejus clarificationem, id est, resurrectionem a mortuis et ascensionem in coelum, acciperent Spiritum sanctum. Sed occurrit animo latro ille cui dictum est, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso; qui nec ipsum Baptismum acceperat. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ seꝓicit ut ambo iaceant: s incuruat tñ ut tacentẽ en¬
gat. Neq ulla res officiosum laborẽ ad portanda onera alioꝵ fa¬
cit libent̾ inpendi: uͥ cogitemꝰ quanta ꝑ uob̾ ꝑtulenit dñs. hĩc
eñ admonẽs ait apło. Hoc sentite in uob̾ qd̾ ⁊ in xp̃o tħu. Qͥ¬

Expanded text:
non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem ernon enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus, quanta pro nobis pertulerit dominus. hinc enim admonens ait aposto
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑtiuax nõ sit : debet ille huiꝰ loquacitatẽ. ⁊ iste illiꝰ ꝑtinatiã.
oonͦ illud in illo ⁊ hoc isto sanetur caritate portare. Par quippe
uifirmitas induõb. si uno accidat temꝑe tollerare seinuicem
nõ ualent : cum aduersum se intenditur. Flam aduersus aliqu̾e
tereium ⁊ duo itati sͥ conueniunt ⁊ se tollerant qũaqũa fi tolle¬
rare seinuicẽ dicendi suuit. s potuis seinuicem consolari. Sicut
⁊ tstes dere una magis seportant ⁊ quasi incumbũt &ͥ. qũasi
unus łͥstis eẽt.⁊ alius gauderet. Siaũt aduersum se tustes sũo:
prossꝰ tollerare senõ possunt: Et ideo in hiuꝰmodi afflectiom¬
b suscipienda est aliquantulũ ip̃a egͥtudo: de quauis peste ali¬
uin lib̾ari. Et sic suscipienda: ut ad apxiliũ nõ adequ̾sitatẽ misene
ualeat. Quem admodum se uidinat quimañ iacenti porngit

Expanded text:
jam pertinax non sit; debet ille hujus loquacitatem, et iste illius pertinaciam, jam pertinax non sit; debet ille hujus loquacitatem, et iste illius pertinaciam, donec illud in illo, et hoc in isto sanetur, charitate portare. Par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se invicem non valent, cum adversum se intenditur. Nam adversus aliquem tertium et duo irati sibi conveniunt, et se tolerant: quanquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius se inuicem consolari. sicut et tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. et ideo in huius modi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua uis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. fretum transeuut. donec ueniant ad t̾restabilitatẽ. Istã
ceruoꝵ naturã fortasse intenderit salonion cum ait. Ceriuis aun¬
citie ⁊ pullus gratiar tuar̃ collocantur decum. Nichil enĩ sic ꝓ¬
bat amicũ quemadmnodũ oneris amici portatio. Nec tam̃ inui¬
cem portarem onera nr̃a. si unĩ tempꝰ eẽt infirmitatis amboꝵ
qui onera sua sustinent : aut unũ infirmitatis genus s diuer¬
sa tempora ⁊ diuersa genera infirmitatis. faciunt ut onera ur̃a
bis cura tu aduersus eum nõ irasceris : ut rursus eo dempore
quo ce ira p̃octupauerit. ille de lenitate ⁊ trauquillitate sup¬
portet. Eix emplum hoc ad id ꝑtinet cũ diuersa siuit tempora
portantiũ onera sua:. qũauis ip̃a diuersa nõ sit infirmĩtas. In
ambob em̃ ad inuicẽ ira portat᷑. Ad diuersum aũt infunirtatcis
genus. aliud exemplum uidendũ ẽ. ueluti siquis inse loquacita¬
tem uicerit. ⁊ ꝑtinatiam nõ dum uicent: aliꝰ uͦ ad huc loquax s

Expanded text:
tes fretum transeunt, donec veniant ad terrae stabilitatem . Istam cervorum naturam fortasse intenderit Salomon cum ait: Cervus amicitiae et pullus gratiarum tuarum colloquatur tecum . Nihil enim sic probat amicum, quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen invicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diversa tempora, diversa genera infirmitatis faciunt ut onera nostrbis, cum tu adversus eum non irasceris, ut rursum eo tempore quo te ira praeoccupaverit, ille te lenitate et tranquillitate supportet. Hoc exemplum ad id pertinet, cum diversa sunt opera portantium onera sua, quamvis ipsa diversa non sit infirmitas: in ambobus enim ad invicem ita portatur. Ad diversum autem infirmitatis genus aliud exemplum videndum est: veluti si quis in se loquacitatem vicerit, et pertinaciam nondum vicerit alius vero adhuc loquax, sed
Abbreviated transcription (Latin):
auimã ⁊ corpꝰ. Et ifte eiĩ factꝰ est a dõ: sic̃ ⁊ cet̾a
creatura. Scriptũ ẽ enĩ in ꝓuerbiis hoc mͦ Scito
dĩ nullo uubitante factᷤ accipit᷑. in quo est intłli¬
gentia ueritatis. Heret enĩ uerit᷑ati. nulla int¬
posita creatura. Cet̾a homĩs ad similitudmẽ
forte abusiue dici pot̃. S cauendũ intatͣlib:
ne qͥd nimis asseuerandũ putet᷑. illa re sane
salubrit̾ eustodita. ne qm̃ĩ corpͦ qdlibet ꝑ loca¬
lia. spacia porrectũ ẽ. aliquid tale credatur eẽ
substantia dĩ. Nam res q̃ inꝑte minor eft.
qũa intoto ÷ tiͦ diguitati aĩe ꝯuenit̃. Quanto

Expanded text:
animam et corpus. et iste enim factus est a deo sicut et cetera creatura. scriptum est enim in Prouerbiis hoc modo: scidei nullo dubitante factus accipitur, in quo est intellegentia ueritatis; haeret enim ueritati nulla interposita creatura. cetera hominis ad similitudinem forte abusiue dici potest. sed cauendum in talibus, ne quid nimis asseuerandum putetur, illa re sane salubriter custodita, ne, quoniam corpus quodlibet per localia spatia porrectum est, aliquid tale credatur esse substantia dei. nam res, quae in parte minor est quam in toto, nec indigenti animae conuenit; quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ rapina .i. qͣi alienũ appet̾e si semꝑ manẽs in ea eqͣlitate
nollet hominẽ indui. ⁊ hominib ut homo apparere. s semnz
ip̃m exinaniuit nõ formam suam mutans: s formã serui
accipiens. Neq conu̾sus ⁊ transmutatus inhominẽ amissa
in cõmutabili stabilitate: s qu̾aꝙͣ uer̃ hominẽ suscipiendo
ip̃e susceptor insimilitudine hominũ factus nõ sibi set eis
quib in homine apparuit. ẽ habitu uiuentus ut homo .i.
habendo hominẽ inuentꝰ ut homo ẽ. Non enĩ poterat in¬
ueniri nit homo ab his qui cor inmundũ habebant. ⁊ uer¬
bimi apud patrem uide nõ poterant. nͥ hoc suscipiendo qd
possẽt õt uid̾e : ꝑ qd̾ ad illud linũ interius ducerent᷑. Iste
aũt habit᷑ nõ est ex p̾to gen̾e. nõ enĩ manens in sẽ natu¬
ra hominis : naturam dĩ cõnuitauit. Neq ex scd̾o. nõ
enĩ ⁊ inuta E uit homo dni ⁊ mutatus ab illo ẽ. Neq
ex quarto. Non em̃ sic assũptus est homo. ut neq ip̃e

Expanded text:
am rapina, id est quasi alienum appetere, si semper manens in ea aequalitate nollet homine indui et hominibus ut homo apparere; sed semet ipsum exinaniuit, non formam suam mutans, sed formam serui accipiens, neque conuersus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed tamquam uerum hominem suscipiendo ipse susceptor in similitudine hominum factus, non sibi, sed eis quibus in homine apparuit, et habitu inuentus est ut homo, id est habendo hominem inuentus ut homo est. non enim poterat inueniri ut homo ab his qui cor immundum habebant, et uerbum apud patrem uidere non poterant nisi hoc suscipiendo quod possent uidere et per quod ad illud lumen interius ducerentur. iste autem habitus non est ex primo genere; non enim manens in se natura hominis naturam dei commutauit. neque ex secundo; non enim immutauit homo deum, ut mutatus ab illex quarto; non enim sic assumptus est homo, ut neque ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. temꝑantiam. fortitudinẽ. iusticiam. Quarũ pͥ¬
na ẽ cognitio rerũ appetendarum. ⁊ fugiendarũ. Se¬
cunda: refrenatio cuplditatis. ab his q̃ demꝑalit̾ delec¬
tant. Tertia : firmitas animis aduersus ea que temꝑalit̾
molesta sunt. Quarta: que ꝑ cet̾as om̃s difunditur. di¬
lectio dĩ ⁊ preximi.¬

Expanded text:
m, temperantiam, fortitudinem, justitiam, quarum prima est cognitio rerum appetendarum et fugiendarum; secunda refrenatio cupiditatis, ab his quae temporaliter delectant; tertia firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt; quarta quae per caeteras omnes diffunditur dilectio Dei et proximi
Abbreviated transcription (Latin):
tis eum. Non enĩ sic dictum est. quasi nesciat deus. set ut
ip̃i sciant: quantum in dñi dilectione ꝓfeceruit. Qd̾ insi tẽp¬
tationib q̃ accidunt nõ plene ab hominib agnoscitur. ⁊
ip̃m temiptat: ꝓ eo positũ est ꝙ temptari sinit. Sic ⁊ cum
ꝓ eo qd̾ utilit̾ uescientes facit ꝙscire inutile ẽ. Ideo beneac¬
cipit᷑ ⁊ qd̾ dictum ẽ: solum scire patrem sic distum eẽ quia
facit filium scire. Et qd̾ dictum ẽ : nescire filiũ sic dictum eẽ.
cos ueteres. qui nũc appbelaut᷑. s illos qui tẽꝑꝵ num̃os
uiotu celi ac siderum ꝑuestigauerũt. De quib rectissime łr
inscͥpturis sc̃ĩs. Iterũ uec his debet ignosci. Si eiũ cantũ potu
cilius inuenerunt: Mens enĩ humana de iusibilibe iudicans
potest agnosc̾e ominb uisibilib se ip̃ãm eẽ ineliorẽ. Que ta¬
mẽ cum etiã se ꝓpter defectum ꝓfectumq in sap̃ia fatet᷑ eẽ¬
mutabilem inuenit supͣ eẽ in cõmutabibẽ ueritatẽ. atq ita

Expanded text:
tis eum . Non enim sic dictum est hoc, quasi nesciat Deus: sed ut ipsi sciant quantum in Domini dilectione profecerint; quod, nisi tentationibus quae accidunt, non plene ab hominibus agnoscitur. Et ipsum Tentat, pro eo positum est, quod tentari sinit. Sic et cum pro eo quod utiliter nescientes facit, quod scire inutile est. Ideo bene accipitur, id quod dictum est, solum scire Patrem, si dictum esse quia facit Filium scire: et quod dictum est, nescire Filium, sic dictum esse cos veteres, qui nunc appellantur, sed illos qui temporum numeros motu coeli ac siderum pervestigarunt; de quibus rectissime dicitur in Scripturis sanctis: Iterum nec his debet ignosci, si enim tantum scire cilius inuenerunt? mens enim humana de uisibilibus iudicans potest agnoscere omnibus uisibilibus se ipsam esse meliorem. quae tamen cum etiam se propter defectum profectumqe incommutabilem ueritatem atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
uitam que caret omm otere ꝑuenite possim̾. Sicut eñ
denterais ñõ nulli talnum cognitionĩ fbidia si sqpserut
cum fretum ad insulam trmscunt pascuarũ gr̃a. c seaidi¬
naut onera captũ suoꝵ q̃ gestant in cornib suꝑ ĩmudẽ pocũt
ta ut postenor suꝑ anteriorẽ ceͥpicẽ ꝓuecti capus colboeet.¬
Ee quia uecese est unũ eẽ qͥ cet̾os p̾cedens nõ ante sedabe¬
eat eui cap̃ incdinet. uitib dicinit᷑ id agere. ut lassatus sua
capitis otere ile qui p̃cedit post om̃s redeat ⁊ eni suaceołe

Expanded text:
amus pervenire possimus. Sicut enim de cervis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt: cum fretum ad insulas transeunt pascuarum gratia, sic se ordinant ut onera capitum suorum quae gestant in cornibus superinvicem portent, ita ut posterior super anteriorem cervicem porrecta projectquia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat
Abbreviated transcription (Latin):
: ⁊ penam illoꝵ
quos digne fecit amittere id qd̾ redde debuerunt. Nonitaq
deus deceptor ẽ qd̃ cred̾e nefarium ⁊ impium ẽẽ qͥs non in¬
telligat : s meritoꝵ ⁊ ꝑsonarũ iustissimꝰ distributor.
Sicut ergo summna ⁊ ꝓpe diuina uirtus ẽ neminẽ deciꝑe
sic ultimum uitiũ ẽ quelib deciꝑe. ad hoc ultimo uitio
ad illam sumã uͥtutem tendentib gradꝰ est. ueminẽ qͥdẽ
uł amicum uł ignotum. s tam̃ ininicũ aliqͣndo deciꝑe
Unde illud etiam apoeta dictum ꝓpe iam ꝓuerbii consue¬
tudinem obtinuit: dolus anpurtus quis inhoste reqͥrat.
eritia. Ad olescentia. Iuuentus. grauitas. ⁊ senectus. Pri-¬
a noc usq ad abrahani. qui articuli euidentissimi sunt ⁊¬
notissimi. Tercia ab abraham usq ad dauid. Si enim ma¬
theus euugłista ꝑtitur. Quarta a dauid usq ad transmi¬
grationẽ in babiloniam. Quinta a transmigratione in
babiloniam: usq ad aduentũ dñi. Sexta ab aduentu do¬

Expanded text:
et poenam illorum quos digne fecit amittere id quod reddere debuerunt. Non itaque Deus deceptor est, quod credere nefarium et impium esse quis non intelligat? sed meritorum et personarum Sicut ergo summa et prope divina virtus est, neminem decipere; sic ultimum vitium est, quemlibet decipere. Ab hoc ultimo vitio ad illam summam virtutem tendentibus gradus est, neminem quidem vel amicum, vel ignotum, sed tamen inimicum aliquando decipere. Unde etiam illud a poeta dictum prope jam proverbii consuetudinem obtinuit: Dolus, an virtus, quis in hoste requirat? eritia, adolescentia, juventus, gravitas, senectus. Pra Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu Do
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc aũt scd̾m quẽ dicimꝰ uestitum uł armatũ. cx iin. po¬
tiꝰ appellant. ex quo intelligitur. de isto gen̾e habitus lo¬
cutum apłm quando qͥdem ingrecis exemplarib. exiian¬
ati scͥptum ẽ. qd̾ nos in latinis habitu habemꝰ. Quo no¬
mine oportet intelligi nõ inutatũ ẽẽ uerbum suscepti¬
one hominis sicutinͤ merbra ueste induta mutantur.
quãꝙͣ illa susceptio in effabilit̾ susceptũ suscipienti co¬
pulanerit. s quantũ uerba humana rebe meffabilibus
coaptari possunt. ne mutat᷑ intelligat᷑ ds̃ huniane fra¬
gilitatis assũptor. electum ẽ ut grece. txiimati.⁊ la¬
tine habitus diceretur illa susceptio. ¶ Propt̾ quatu¬

Expanded text:
hunc autem, secundum quem dicimus uestitum uel armatum, axwa potius appellant. ex quo intellegitur de isto genere habitus locutum apostolum, quando quidem in graecis exemplaribus a%rjfia scriptum est, quod nos in latinis habitum habemus. quo nomine oportet intellegi non mutatum esse uerbum susceptione hominis, sicuti nec membra ueste induta mutantur, quam quam illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copulauerit; sed, quantum uerba humana rebus ineffabilibus coaptari possunt, ne mutatus intellegatur deus humanae fragilitatis assumtor, electum est, ut graece oxfjict et latine habitus diceretur illa susceptio. DE A
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiparadiso nullus dolor denegate delectationis. uolun-¬
tati bone hominis resistebat sicuti nũc. uerbi gr̃a. si
quisquã existat quẽ nũꝙͣ. uenatio delectauit: omnimodo
liber est. utrũ uenari uelit an nolit. nec eũ cruciat. qͥs¬
qͥuis hoc ꝓhibet. At si ista libertate male usuł uenatus
fuetit : cont᷑ ꝓhibentis imꝑiũ paulatiin surrepens delec̃¬
tatio mortificat animã. ut sise abstinere uelit sine molesti¬
a. ⁊ angore nõ possit: cũ id aute tota sanitate nõ ageret.
Ergo aculeus mortis peccatũ ẽ: quia peccato facta delecta¬
tõ. que iam possit resist̾e̾ uoluntati ⁊ cũ dolore cohiberi.
Quã delectationem quia indefectu ẽ anime deterioris
multo sceleratꝰ ⁊ flagitiosius quelex ꝓhibet cõmittunit᷑.
qũa sinulla lege ꝓhiberent᷑. Tunc itaq absorpta erite
mors inuictoriã. cũ ꝑsc̾ificationẽ ii omui hominis ꝑte ꝑ¬

Expanded text:
cum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluncum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluntati hominis resistebat, sicuti nunc. uerbi gratia, si quisquam exsistat, quem numquam uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit conttatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. Ergo aculeus mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio, quae jam possit resistere voluntati et cum dolore cohiberi. Quam delectationem quia in defectu est animae deterioris multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. Tunc itaque absorpta erit mors in victoria, cum per sanctificationem in omni hominis parte, per
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. Mortẽ significari arbitror. hoc loco carualem cõsuetu¬
dinẽ que resistit bone uoluntati delectatione temꝑalummi
fruendoꝵ. Non enim diceret᷑ ub i cõtentio tua. sinõ restitiss
⁊ repuguass. ip̃iꝰ contentio etiã in illo loco descͥbitur. Caro
cem sibi resistunt ut nõ uultis facutis. Eit gͦ ꝑ scificationẽ
utficato .i. bone uoluntuti fubiciat᷑. Et sicut nũc uidemꝰ
multis ꝓuerilib delectationib nos carere q̃ nos pueros si
deuegarent᷑ acerrime cruciabant: ita credendũ ẽ. de omui
delectatione caruali futurũ eẽ. cũ ꝑfecta sc̃itas totũ honu¬
uẽ reparauerit. Nunc aũt ꝙͣ diu est in nob̾ qd̾ resistat
bone uoliuitatr: aurilio dĩ ꝑ bonos homines ⁊ bonos an¬
głos indigemꝰ. ut donͨ sanetur uulnꝰ nr̃ni. nõ ita molestet᷑.
ut periiat eciam bonã uoluntatẽ: Hanc aũt mortẽ pet¬
cato meruimꝰ. ꝙ pcc̃m erat ante omuimodo in lib̾o arbitͥo

Expanded text:
x: morte significari arbitror hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae voluntati, delectatione temporalium fruendorum. Non enim diceretur: Ubi est contentio tua? si non restitisset et repugnasset ipsius contentio; etiam illo loco describitur: Caro cem sibi resistunt, ut non quae vultis faciatis. Fit ergo per sanctificationem uificato, id est uoluntati, subiciatur. et sicut nunc uidemus multis puerilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparauerit. nunc autem, quamdiu est in nobis quod resistat bonae uoluntati, auxilio\' dei per bonos homines et bonos angelos indigemus, ut, donec sanetur uulnus nostrum, non ita molestetur, ut perimat etiam bonam uoluntatem. hanc autem mortem peccato meruimus. quod peccatum erat omnino in libero arbitrio,
Abbreviated transcription (Latin):
i eos accipiunt ad maiorẽ bonoꝵ utilitatẽ ꝓpter exer¬
citationẽ patientie. Itaq anima xp̃iaua semꝑ inuigilet
u tribulationib suis sequi uoluntatẽ dĩ sui. ne ordina¬
tioni dĩ resistendo acquirat sͥ grauiꝰ iudiciũ. Qd̃ enĩ
ip̃e dñs agens hominẽ. pontio pilato dixit: hoc ⁊ iob
diabolo posset dicẽ. Non haberes in me potestatẽ nisi
datatibi eẽt desuꝑ. Nongͦ eiꝰ uoluntas cuiꝰ malitie
potestas iubonos dat᷑. s eiꝰ uoluntas a qͦ ħ potestas dat᷑

Expanded text:
in eos accipiunt ad maiorem bonorum utilitatem propter exerin eos accipiunt ad maiorem bonorum utilitatem propter exercitationem patientiae. itaque anima christiana semper inuigilet in tribulationibus suis sequi uoluntatem domini sui, ne ordinationi dei resistendo adquirat sibi grauius iudicium. quod enim ipse dominus agens hominem Pontio Pilato dixit, et diabolo hoc Iob posset dicere: non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desuper. non ergo eius uoluntas cuius malitiae potestas in bonos datur, sed eius uoluntas a quo haec potestas datur,
Abbreviated transcription (Latin):
nori xp̃i cedere indictum ẽ. Cum aũt malis inbentib uolun¬
tate cedunt: ad seducendos homiues cedunt. quoꝵ errore
ciam. mali xp̃iani: ꝑ signa publice iusticie. Nec mirũ ẽ qd ħ
signa ualent cũ ab eis adhbentur. qͣndo etiã cũ usipantur.
ab extraneis qͥ omnino suũ nom̃ ad istã militiã nõ dederĩt.
ꝓꝓter honorẽ tñ excellentissimi imꝑatoris ualent. ex quib
fuit ille de quo discipłi dño mintiauerũt. qd̾ in nomine
eiꝰ eicerent demonia qũauis cũ eis nõ sequeret᷑. Cum aũt nõ
cedunt bis signis huꝰimodi potestates ds̃ ip̃e ꝓbibet occultis
modis. cũ id iustũ atq utile udicat. Nlam nullo mͦ ulli
sp̃s audent ħ signa ꝯtempñe. Contremiscunt enĩ hec ubi
iħm scio ⁊ paulum noui. Uos añt qui estis: uł admoneu¬
bitis huꝰiꝰmodi potestates uoluntati hominũ uõ obtemꝑent.
ut aũt mali bonis sepe temporalit̃ uoceaut. potestatẽ

Expanded text:
nore Christi cedere indictum est. Cum autem malis jubentibus volunnore Christi cedere indictum est. Cum autem malis jubentibus voluntate cedunt, ad seducendos homines cedunt, quorum errore tiam, mali christiani per signa publica iustitiae. nec mirum est, quod haec signa ualent, cum ab eis adhibentur, quando etiam cum usurpantur ab extraneis, qui omnino suum nomen ad istam militiam non dederunt, propter honorem tamen excellentissimi imperatoris ualent. ei quibus fuit ille de quo discipuli domino nuntiauerunt, quod in nomine eius eiceret daemonia, quamuis cum eis non sequeretur. cum autem non cedunt his signis huius modi potestates, deus ipse prohibet occultis modis, cum id iustum atque utile iudicat. nam nullo modo ulli spiritus audent haec signa contemnere; contrcio et Paulum noui; uos autem qui estis? uel admonenbitis huius modi potestates uoluntati hominum non obtemperent. Yt autem mali bonis saepe temporaliter noceant, potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sgaudete quia nomiua ur̃a scͥpta sunt in celo.
Cum gͦ talia faciunt uragi qualia nõ nunꝙͣ sc̃ĩ faciũt.
talia quidem uisibilit̃ ẽẽ appaient. s ⁊ diuerso fine
⁊ diuerso iure fiunt. Illi enĩ faciunt q̃rentes głam
suam. illi facunit q̃rentes głam dã. ⁊ illi faciũt ꝑq̃dam
potestatib ꝯcessa mordine suo qiͣ pͥuata cõmertia ut¬
beneficia. illi aũt publica administratione ᷤsu eiꝰ cui
cuncta creatura subiecta ẽ. Alit̾ enĩ cogitur possessor
eqũ dare militi: alit̃ eũ tradit emptori. uł cuilibet
donat aut cõmodat. ⁊ qũe admodum pleriq mali milites quos im¬
ꝑialis disciplina condẽpnat siguis imꝑatoris sui nõ nullos pos¬
sessores t̾ritant. ⁊ ab eis aliquid qd publice nõ iubet᷑ extorqũt
ita sĩ nunꝙͣ mali xp̃tani uł scismatici uł heretici ꝑ nom̃ xͥ aut¬
uerba aut sacram̃ta xp̃iana exigunt aliqͥd apotestatib qͥb ho¬

Expanded text:
sunt, sed gaudete, quoniam nomina uestra scripta sunt in caelo. Cum ergo talia faciunt magi, qualia nonnumquam sancti faciunt, talia quidem uisibiliter esse apparent, sed et diuerso fine et diuerso iure fiunt. illi enim faciunt quaerentes gloriam suam, illi quaerentes gloriam dei; et illi faciunt per quaedam potestatibbeneficia, illi autem publica administratione, jussu ejus cui cuncta creatura subjecta est. Aliter enim cogitur possessor equum dare militi, aliter eum tradit emptori, vel cuilibet donat aut commodat. Et quemadmodum plerique mali milites, quos imperialis disciplina condemnat, signis imperatoris sui nonnullos possessores territant, et ab eis aliquid quod publice non jubetur extorquent; ita nonnunquam mali Christiani, vel schismatici, vel haeretici, per nomen erba, aut sacramenta Christiana, exigunt aliquid a potestatibus quibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibili spetie continetur. Onme igit᷑ ꝙ est: si¬
ue aliqua specie nõ est. Ubi aũt aliqua species. ue¬
cessario est. aliquis modus. Et modus aliquid bo¬
ni est. Sũmũ gͥ malum: nullum modũ habet. Ca¬
ret enim omni bono. Non ẽ. gͥ qui a nulla spe¬
cie continetur. totum q hoc nom̃ mali⁊ despect
Anima aliquando ita dicitur. ut cum men¬
de intelligatur. uelud cum dicimꝰ hominẽ ex ani¬
ma ⁊ corꝑe constare: aliquando ita ut excepta m̃¬
te dicatur. Set cum exoepta m̃te drͦ. ex his oꝑib
intelligitur. que habemꝰ cũbestiis cõmuniã. Bes

Expanded text:
intelligibili specie continetur. Omne igitur quod est, siintelligibili specie continetur. Omne igitur quod est, sine aliqua specie non est. Ubi autem aliqua species, necessario est aliquis modus, et modus aliquid boni est. Summum ergo malum nullum modum habet; caret enim omni bono. Non est igitur; quia nulla specie continetur, totumque hoc nomen mali de specieAnima aliquando ita dicitur, ut cum mente intelligatur; veluti cum dicimus hominem ex anima et corpore constare: aliquando ita, ut excepta mente dicatur. Sed cum excepta mente dicitur, ex iis operibus intelligitur quae habemus cum bestiis co
Abbreviated transcription (Latin):
suasione. s in nullo mͦ: ne sit deo ualentior. Siquidẽ
Seus ita optnue hominẽ fecie. ut uellet man̾e opti¬
mus. milso resistente impediretur. Suasione aũt
Alterius hominis siconcedimꝰ hominem deprauatit
rirsum̃ querendum erit suasor ip̃e a quo deprauat᷑
sit. Non emĩ potest prauus nõ ẽẽ ÷ taliũ suasor. Restat
nescio quid qd̾ nec homo nec deus sit. s tam̃ hoc qͥcqͥ
est. aut uĩ intulit. aut suasit: De ui hoc respondetur
qđ sup̃a de suasione aũt quicqͥd est: quia suasio nõ
cogit inuitum. ad eiusdem hominis uoliuitatẽ cã
de pͥiauationis eiꝰ redit: siue aliquo. siue nullo lua¬
dente de pͣuatus sit.
Amnal qd̾ caret ratione: caret scientia. Nul¬
lum aũt aniial qd̾ scientia caret ⁊ beatũ eẽ potest.
Nongͥ cadit manimalia tationis exꝑtia ut beata
Q Malo. Omne ꝙ est. aut corꝑeum ẽ ÷ aut in¬
corꝑeum. Corporeum sensibili. incorꝑeum aũt

Expanded text:
suasione. Sed vi nullo modo, ne sit Deo valentior. Siquidem suasione. Sed vi nullo modo, ne sit Deo valentior. Siquidem Deus ita optime hominem fecit, ut si vellet manere optimus, nullo resistente impediretur. Suasione autem alterius hominis si concedimus hominem depravari, rursum quaerendum erit, suasor ipse a quo depravatus sit. Non enim potest pravus non esse talium suasor. Restat nescio quid, quod nec Deus, nec homo sit: sed tamen hoc quidquid est, aut vim intulit, aut suasit. De vi hoc respondetur quod supra: de suasione autem quidquid est, quia suasio non cogit invitum, ad ejusdem hominis voluntatem causa depravationis ejus redit, sive aliquo, sive nullo suadente depravatus sit. al quod caret ratione, caret scientia. Nullum autem animal quod scientia caret, beatum esse potest. Non igitur cadit in animalia rationis expertia ut beata De malo. Omne quod est, aut est corporeum, aut incorporeum. Corporeum sensibili, incorporeum autem
Abbreviated transcription (Latin):
piente homine auctore. fit homo det̾ior. Nõ
enim parua ista culpa est. Imino tanta est que insa¬
pientem qũauis hominẽ cadere nequeat. Est autem
deus onmni homine sapiente p̃stãtior. Multo minus
gͥ dõ auctore fit homo deterior. Multo enĩ p̃stanti¬
or. dĩ uolinitas: quam hominis sapientis ẽ. Illo aũt
auctore cum dicitur: illo nolente dr᷑. Est gͦ uicium
uobantatis : quo est homio det̾ior. Quod uicium si¬
longe abest a dei uoluntate ut ratio docet ⁊ in qͦ sit que
rendum est.
in alio aliquo. aut in nichilo. Siinichilo: mil¬
la causa est. Aiit si ita accipitur innichilo. qd homo
exnichilo factus est. uł ex his q̃ ex nichilo facta sunt:
sursum in ip̃o erit causa. qd̾ eiꝰ quasi materies ẽ nichi¬
lum. sii alio aliqͦ utrũ idõ aniualio quolibet ho¬
mine: an in eo qd̾ neq deus neq homo sit. s nõ indõ.
Bonoꝵ enim. ds̃ causa est. Si gͦ in hom̃ine aut ui. aũ

Expanded text:
piente homine auctore fit homo deterior. Non piente homine auctore fit homo deterior. Non enim parva ista culpa est, imo tanta est, quae in sapientem quemvis hominem cadere nequeat. Est autem Deus omni homine sapiente praestantior. Multo minus igitur Deo auctore fit homo deterior. Multo enim praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis est. Illo autem auctore cum dicitur, illo volente dicitur. Est ergo vitium voluntatis quo est homo deterior: quod vitium slonge abest a Dei voluntate, ut ratio docet, in quo sit quaerendum est. in alio aliquo, aut in nihilo. Si in nihilo, nulla causa est. Aut si ita accipitur in nihilo, quod homo ex nihilo factus est, vel ex iis quae ex nihilo facta sunt; rursum in ipso erit causa, quod ejus quasi materies est nihilum. Si in alio aliquo, utrum in Deo, an in quolibet alio homine; an in eo quod neque Deus, neque homo sit. Sed non in Deo; bonorum enim Deus causa est. Si ergo in homine, aut vi, aut