comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et in tra camini illius concauatotis habenis re¬
gnabat incendium. Hoc igitur aduenã illũ iub&
magister intrare nec distulit parere p̃cepto: medias
flammas nichil cunctatus ingreditur. Quae mox
tam audaci fide uicte: uelut̃ illis quondam hebreis
pueris cessere uenienti suꝑata natura est fugit
incendiũ : et qui putabatur arsurus uelut frigido
rore perfusus: se ipse miratus. ẽ sed quid mirũm
si tuum xp̃e tyronem ignis ille non adtingit ut
nec abbatem pigeret dura mandasse. necꝰ discipłm
peniteret imꝑiõ paruisse. Qui eo quo aduenerat
die dum temptaretur insirmus : perfectus inuentus
est merito felix: merito gloriosus probatus oboe¬
dientia. glorificatus est p̾assione.¬
N EODEM AUTEM MONASTERTO
factũ id quod dicturus sum. yecenti memoriat fe.¬
rebatur. Quidã itidem  ͤ abbatem. recipiendus
nerat. Cum prima ei lex oboedientiae
neretur. ac ꝑpetem polliceretur ad omĩa uł

Expanded text:
et intra camini illius concaua totis habenis reet intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendium. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum temptaretur infirmus, perfectus inuentus est: merito felix, merito gloriosus, probatus oboedientia, glorificatus est passione.n eodem autem monasterio factum id, quod dicturus sum, recenti memoria ferebatur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur ad omnia uel
Abbreviated transcription (Latin):
dignumq toleratur abbatis imꝑiumTꝯi¬
uO uobls REFERAM IN GREBIOI¬
lis oboedientiae ad modũ magna miracula: licet
suppetant plurte recolenti. Sed ad excitandã uirtu¬
tum aemulationem. cui pauca non sussicuint: multa ñ
monasteriũ magnę dispositionis ingressus coepisset roga¬
re ꝰ. abbas ei coepit multa pro ponere: Graues esse
istius disciplinȩ labores: sua uero dura imꝑit quȩ
nullius facile uate implere pacientia. Alilid pociꝰ
monasterium ubi faciliorib legib uiueretur expete¬
ret. non temptaret ad gredi quod implere ñ posset.
Ille uero nichil his terrorib permoueret: sed magis
itaom nẽ oboedientiam polliceri: ut si eum abbas
in ignem ire p̃ciꝑet non recusaret intrare Quã
illiũs professionẽ. ubi magister accepit : non cuneta¬
tur probare prositentem: casu clibanus propt̾ arde¬
bat: Qui multo igne suicensus. coquendis panib
parabatur: exundãbat abrutis flamma fornacib.

Expanded text:
dignumque toleratu abbatis imperium. Ddignumque toleratu abbatis imperium. Duo uobis referam incredibilis oboedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad incitandam uirtutum aemulationem, cui pauca non sufficiunt, multa nonmonasterium magnae dispositionis ingressus suscipi se rogaret, abbas ei coepit multa proponere: graues esse istius disciplinae labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Loquia percunetanti. cur homines tantopere uitaret. Re¬
spondisse perhibetur. eum qui ab hominib frequentare¬
tur. non posse ab angłis frequentari unde non in meritoe
recepta oppinione multorum fama uulgaueret: scm illũ
ab angłis uisitari. Ego aut̃ asina mont̾e digressus. ad ni¬
lum fumen regressũs: cuius ripas frequentib monasterus
conserta s. Utrac̾q ex parte lustraui plerumq uidi ut
dudum dixcerã uno in loco habitare centenos. sed et
binamilia. In isdem ui culis agere constabat
Nec sane ibi minorem pucetis diuersantiuĩ in multitu¬
dine monachorum. eẽ. uircutẽ: quam eoꝵ. eẽ. cognosei¬
tis. qui se ab humanis coetib remouerunt. Prãecipua
ut iam dixeram ibi uirtus et prima: ẽ. oboedientia.
Neq alit̾ adueniens ad monasterus abbate suscipitur:
quem qui temptatus prius suerit et probatus: Hullũs
umquam recusaturus. quãlib& arduum ac difficile ini¬

Expanded text:
lo juia percunctanti, cur homines tantopere vitaret, relo juia percunctanti, cur homines tantopere vitaret, respondisse perhi- betur, eum, qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari. unde non inmerito recepta opinione multorum fama uulgauerat, sanctum illum ab angelis uisitari. ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac difficile in
Abbreviated transcription (Latin):
alienae: Quam qđ ipse tam arduum atq difficile
potuerim temptare propositum. saepius tam̃ cũsine illo:
Qui puteum et bouem habebat habitaui: II.
DUO BEATI ANTONIT MONAS¬
teria adui: quae hodieq ab eius discipłis in colunt᷑.
ad eum etiam. locum in quo beatissimus paulus primus
heremitaa est deuersatus accessi. Rubrum mare uidi u¬
gum sina montis: cuius summũ cacumen caelo pene conti¬
gion nequaquã adiri potest Inter huius recessus. adia¬
thonłtaee. Aiquis ferebatur : Quem du multũq quȩ¬
situm. uidere non potiu qui fere iamt ante quinquaquit
annos a conuersatione humana remotus. Hullo uestis usu¬
& saetis corporis sui tectus. nuditatem sucm diuino munere
uestiebat. Hic quoties eum religiosi uiri adire uoluer.
cursu auia petens congressus uitãbat humanos. Uni tantũ¬
modo ferebatur Se ante quinquenniũ praebuisse : qui ere¬
do potenti fide. id obtinere promeruit: eui int̾ multa col¬

Expanded text:
alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. Duo beati Antonii monasteria adii, quae hodieque ab ejus discipulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi. Rubrum mare vidi: jugum Sina montis ascendi, cujus summum cacumen coelo pene contiguum nequaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui, qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullo vestis usu setis corporis sui tectus, nuditatem suam divino munere nesciebat. Hic quoties eum religiosi viri adire voluerunt, cursu avia petens, congressus vitabat humanos. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit: cui inter multa col
Abbreviated transcription (Latin):
erat facileum radicum sapore discernere: quia omĩa aequȩ
dulcia. sed pleraq ocultiore natura uirus letale cohibe¬
bat cum ergo aedentem uis interna torqueret etin m̃sis
olorib uitalia unuiersa qua terentur. ac frequens uo¬
mitus cruciatib non ferendis ipsam anime. Sedem. sto¬
macho iam fatescente dissolueret. Omĩa pęnitus quae
.eẽnt. e denda formidans. septimũ in reuinus diem. spũ
deficiente ducebat: Cum ad eum fera. cui ibicis ÷ nomen
accessit. Huc ꝓpius adstanti Fasciculũ herbarũ quem
collectũ pridie attingere non audebat obiecit: Sed
fera quae uirulenta erant. ore discutiens. quae in noxia
nouerat eligebat: ita uir sc̃s exemplo quiddedere. quid
respuere deberet edoctus. et periculũ famis euasit. Et
herbarum uenena uitauit: sed longum ÷ de om̃ĩb qui
heremum in colunt: comꝑta nobis uel audittt memo¬
rare: Annum integrũ et septẽ fere menses intra so¬
litudines constitutus exegi. Magis uirtutis admirator

Expanded text:
erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator
Abbreviated transcription (Latin):
terpraetabatur auctorem.
BAEIAETIM AT FIUS ANACBO¬
rłtae in illis regionib nom̃ illustiae: qui in ea parte
deserti quae syenis iungitur habitabat. Hic cum pͥmum
se ad heremũ contulisset. herbis herbarũq radicib quas
prȩ dulces int̾dum & saporis eximii. fert harena uicturis
ignarus germinis eligendi. naxia plerumq carpebat: nec

Expanded text:
terpretabatur auctorem. terpretabatur auctorem. Erat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenes, habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumque carpebat. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
dentem secuntur: nam praeiens & sub inde restatͦs. sub inde
respectats : facile poterat intelligi id uelle. ut quo illa duce¬
bat anachoreta sequeretur. Quid multis: ad speluncam bes¬
tiae per uenitur: ubi illa adultos iam quinque catulos male
faete nutriebat: qui ut clausis luminibus exaluo matris exierañ
cecitate perpetua tenebantur: Quos singulos derupe ꝓlatos:
ante anachoreta pedes mater exposuit Tum demum sc̃s
anim aduertit. quid bestia postular&: Inuocatoq dĩ nomine
contrectauit manu lumina clausa catulorum: Ac statim cȩci¬
tate depulsa. apertis oculis bestiarum diunegata lux patuit:
Ita sr̃s illi. anachoreta quem desiderabais uisitato: cum ammo¬
dum fructuosa laboris sui mercede redieruns : Qui intesti¬
leaenam post quinque dies ad auctorem tanti benesicureuer¬
eqe stoibeq inusitatae ferae pellem pro munere deculisse.
quia plerumq sẽs ille quasi amiculo circumtectus non de¬
adignatus .e. munusꝑbestiam sumere. cuiis alium potius in¬

Expanded text:
dentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt: qui in testileaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii revertisse, eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus, non dedignatus est munus per bestiam sumere, cujus alium potius in
Abbreviated transcription (Latin):
et simplicẽ uestem militiȩ haber&: media hieme
quȩ solito asꝑior inhorruerat. adeo ut plerosq uis al¬
goris extingueret. obiũ hab& in porta ambianensium
ciuitatis pauꝑem nudũ: Qui cum p̾tereuntes ut sui mi¬
sererentur oraret. om̃sq miserũ pret̾irent: intellexit
ri Quid tam̃ ageret: Nichil p̾ter clamidẽ qua in¬
ductiserat habebat: Iam enĩ reliqua in opus simile
consupserat: Arrepto itaq ferro quo acemetus erat.
mediam diuidit: partemq eiꝰ pauꝑi tribuit: reliquã
rursus induitur: In t̾ea de circũstantib ridere non nulli.
quia deformis. ẽẽt. & truncatus habitu uideretur: Mul¬
ti quidẽ quib erat mens sanior altiꝰ gemere. quod
nichil simile fecissent : cum utiq plus habentes. uesti¬
re pauꝑem sine sui nuditate potuissent: Nocte igit᷑
in sequuta cum se sopori dedisset: uidit xp̃m clamidis
suȩ qua pauꝑem texerat parte uestitũ: Intueri dili¬

Expanded text:
et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit ri. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri dili
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ut plerumq ei & calciam̃ta ipse detraheret. & ipse
detergeret: cibũ una caperent. hic sepiꝰ ministraret Inen¬
nium fere ante haptisma in armis fuit : integer tam̃ ab
his uitus quib illud hominũ genus implicari solet Multa
illi cirta cõmilitones benignĩtas: mira caritas: Pacientiaa
uero atq humilitas : ultra humanũ modũ: Nam frugali¬
tatem in eo laudari ñ est necesse: qua ita usus :. ut iãm
illo tempore non miles sed monachus putaretur: Quib
reb ita sibi om̃s cõmilitones suos deuinxerat : ut eũ nuro
affectui uenerarentur: Nec dum tam̃ regeneratꝰ in xp̃o
agẽbat quendã bonis oꝑib baptismatĩs candidatũ: assi¬
stere scilicet laborantibꝰ opem ferre miseris. alere
egentes : uestire nudos Nichil sibi ex militiȩ stipendus.
p̃ter cotdianũ uictum reseruabat: Iam tũ euangelu
ĩ surdus auditor: de crastino ñ cogitabat:
uodam itaq tẽpore cum iam nichil p̃ter arma

Expanded text:
adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret; cibum una caperent, hic tamen saepius ministraret. Triennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia uero adque humilitas ultra humanum modum. nam frugalitatem in eo laudari non est necesse, qua ita usus est, ut iam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. pro quibus rebus ita sibi omnes commilitones deuinxerat, ut eum miro adfectu uenerarentur. necdum tamen regeneratus in Christo agebat quendam bonis operibus baptismi candidatum: adsistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, uestire nudos, nihil sibi ex militiae stipendiis praeter cotidianum uictum reseruare: iam tum euangelii non surdus auditor de crastino non cogitabat. Quodam itaque tempore, cum iam nihil praeter arma
Abbreviated transcription (Latin):
scere. Mox. ad angłorũ circũstantiũ multitudinẽ audit
iħm clara uoce dĩcentẽ: Martinus adhuc catłcuminus.
hac me ueste contexit Uere memor dñs dictorũ suorum
qui ante p̃dixerãt quan du fecistis haec uni ex mini¬
mis istis michi fecistis. se in pauꝑe ꝓfessus ÷ fuisse uesti¬
tum. Et ad confirmandũ tam boniꝰ oꝑis testimonium.
in eodem se habitu quem pauꝑ accȩꝑat. est dignatꝰ
o stendere: Quo uiso uir beatissimus non in głamꝰ est ela¬
tus humanã : sed bonitatẽ dĩ in suo oꝑe cognoscens.
Ual esset annoꝵ duo deuigiti. aouo¬

Expanded text:
ircumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti
Abbreviated transcription (Latin):
studia fraudabo & qr heremitȩ unius incipientis ag¬
nouistis uirtutem: referã adhuc uobis pauca de plurimis:
R GO ubi pͥma heremi ingressus sum duodecim
fere a nilo milibͥ habebamꝰ aut̃ unum ex frĩb ducẽ
locorum peritũ. peruenimus ad quendã sene̾ mona¬
chũ sub rrcdice montis habitantẽ: Ibi qđ in illis locis
rarissimũ. ẽ. puteus erat: Bouem unum habebat. cuiꝰ
hic erat totus labor : inpulsta rotͥc& machina aquã
ꝓducere: Nam fere mille aut amplius pedum : ꝓ¬
fundũ putei ferebatur: Hortus illic ertet multis ho¬
lerib copiosus. id quidem contra naturã heremi: ubi
omĩa arentia exusta solis ardorib in quo nulliuis
unquã seminis uł exiguam radicem deperisse ferunt:

Expanded text:
studia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agstudia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca de plurimis. XIII. Ergo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo millibus habebam autem unum e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus ad quemdum senem monachum sub radice montis habitantem. Ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. Bovem unum habebat, cujus hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. Hortus illic erat multis oleribus copiosus: id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis vel exiguam radicem ferunt
Abbreviated transcription (Latin):
censeo uire laudandũ : quod cum eum libtus deseruerit
in gratus. miseratus. ẽ. potuis quam insectatus abeuntem:
Sed neq illi irascitur : a quo uidetur abduccus E go
uitem nisi illud ꝰ iuuncendite iracundiae postumianũs pri¬
didisset exemplũ : grauiter irascerer discessione fugituu:
Sed qr itasci non lic& : tota istorum commemoratio
quae nos conpungit abolenda. ẽ: te inquã postumianȩ
te potius audiamus: Faciam inquit galle qđ p̃cipis.¬
quatenus studiosos. eẽ. audiendi uos uideo : sed mem̃¬
tote qr non sine fęnore istum apud uos depono sermo¬
nem: Libens p̾sto qđ poscitis: dum mͦ paulo post qđ
poposcero non negetis: Nos uͦ in quam nichil habem̾
in quo tibi mutũum uel sine foenore restituere pos¬
simus: Sed tam̃ quic quid putaueris imꝑato: dũ mͦ
ut coeꝑas desiderus nris satis facias Ualde enĩ nos
delectat. tua oratio: Hichil inquit postumianus ur̃a¬

Expanded text:
censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur abductus. Ego autem: nisi istud uincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui: sed quia irasci. non licet, quae nos compungit, abolenda est. Te, inquam, Postumiane, te potius audiamus. Faciam, inquit, Sulpquatenus tam studiosos esse audiendi uos uideo. sed mementote, quia non sine faenore istum apud uos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos uero, inquam, nihil habemus, in quo tibi mutuum uel sine faenore restituere possimus.. sed tamen quidquid putaueris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nostris satisfacias: ualde enim nos delectat tua oratio. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium incenderet ardor animos. ut certatim ad he¬
remum et sacras solitudines ire properarent. miseros
fatentes. qui dutius in congregatione multorũ
humanit. e&̃. patienda conuersatio resedissent:
R HOC MONAS TIO BUOSEGO
senes uidiͭ qui iam per quadraginta annos ib̃i de¬
gere ita ut numquam ide discẽsserint ferebantur:
Quorum praet̾eunda mͥ cõmemortetio ñ uideturͥ
si quidẽ id de eorum uirtutib et abbatis ipsuis testimo¬
nio & om̃ium fr̃m audierim sermone cęlebrari: qđ
unum eoꝵ sol numquã uidisset epulantẽ. alt̾um nũꝗ
uidisset iratũ:Ad hcee gallus me intuens. Osi ur̃t
ille. nolo nom̃ edicere nunc ad e& : ueli em ad modũ
istud audiret exemplũ: quod eum in multoꝵ sepae
ꝑsonis nimiũ experti sumus uehem̃ter irasci: Sed
tam̃ qr inimicis suis quantũ audio nuper ignouit.
iustas illi causas irarum fuisse. sed ubi durior pugna
ibi gloriosior .ẽ. corona Unde quendam si agnõscig.

Expanded text:
omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eomnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent, miseros se fatentes, si qui diutius in congregatione multorum, ubi humana esset patienda conuersatio, resedissent. In hoc monasterio duos ego senes uidi, qui iam per quadraginta annos ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, ferebantur. quorum praetereunda mihi commemoratio non uidetur, siquidem id de eorum uirtutibus et abbatis ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam uidisset epulantem, alterum numquam uidisset iratum. Ad haec Gallus me intuens: o si uester ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum istud audiret exemplum, quem in multorum saepe personis nimium experti sumus uehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper ignouit, iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis,
Abbreviated transcription (Latin):
lum famis ipse concluserat Arebant menbra ieui¬
o: sed deficere mens caelo intenta non poterr
corpus in aedia fatiscebat. fides sirma durabat.¬
cum interim ad monitus abbas ille ꝑ sp̃m ut disci¬
pulũ uisitaret. pia sollicitudine cognoscere cupiens.¬
qua uitae substantiat uir sidelis alexetur. qui ministrari
sibi panem ab homine noluisset : ad reqͥrendũ eum ipse
proficiscitur: Ille ubi eminus senem uenire conspexit.
occurrit: agit grãs: ducit ad cellulam : cum ingressi parit̃
tu uͦ ac si ante paululum focis. ẽẽt. ereptus ostenditur:
a egy ptu tam̃ panis forma non cernitur: Obstupefaca.
am̃bo munus caeleste cognoscunt: cum ille hoc abbatis
aduentiu prȩstitũ fatereturꝰ abbas uͦ illius fidei ac
uirtuti id potius asscriberet: Ita ambo cęlestẽ panẽ
cum multa exultatione fregerunt: Quod cum senex
ad monasteriũ post regressus frĩb retulisset : tantus

Expanded text:
lum famis ipse concluserat - arebant membra ieiunilum famis ipse concluserat - arebant membra ieiunio, sed deficere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat-cmn interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiequa uitae substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariter tu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus
Abbreviated transcription (Latin):
prehensa. ac pallio in uoluta: ferri coepit: Der
monasteriũ quasi uictor ingressus : in occursũ frm
inẜ pectantib cunctis. captiuã bestiam resoluto pallio
non sine iactantiae tumore deposut: Sed cum infan¬
tium sidem atq uircutẽ ceteri p̃dicarent: abbas ille
altion consilio. ne infirma aetas in solesceret. uirgis¬
utrumq conpescuit : multum obuirgatos cur ipsi qđ
per eos dñs oꝑatus fuerat prodidissent: opus illud
ion suae fidei sed diuine suisse uirtutis: Disce
potius dõ in humilitate seruire. et non insignis et
uirtutib gloriari : qr melior. ẽ&. insirmitatis con¬
scientia uirtutũ uanitate. Hoc ubi ille monachus
audiuit. et ꝑielitatos infantulos serpentis occursu.
et ipsos in suꝑ multa uerbera uicto serpente meru¬
isse : abbatẽm obsecitet. ne sibi post haec. panis
ullus aut cybus aliquis muteretur: Iamq octauus
dies fuerat emensus : quodse homo xp̃i intra ꝑicu¬

Expanded text:
prehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein prehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum, inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur ipsi, quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia uirtutum uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, et periclitatos infantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem obsecrat ne sibi post haec panis ullus aut cibus aliqui mitteretur. iamque octauus dies fuerat emensus, quo se homo Christi intra pericu
Abbreviated transcription (Latin):
Haud longe ab heremo contigua nilo: multa sunt
arbitrio suo agereꝑomĩa ad nutum illius potesta¬
temq pendere: Ex his si qui maiorem uirtutem
mente concẽperint. ut accuri solitariam uitam se
ad heremum conferant : non nisi permittente ᷤ abbate
discedunt: Haec illorũ prima uirtus: ẽ: parere alie¬
no imꝑio Trans gressis ad heremũ : abbatis illius
ordinatione panisꝰ uel quilib& cibus alius ministratur
Casu per illos dies quib illo adueneram: ciuidã qui
nuper ad heremũ secesserat. neq amplius ab hoc mo¬
nasterio quam sex milib tabernaculũ sibi constituerat.
panẽ abbas per duos pueros miserat: quorũ maior
habebat aecatis annos quindecim: minor duodenͣmnis
erat: His ergo inde redeuntib : aspis mirȩ magni¬
tudinis sit obuiam: Cuius occursu nichil ꝑterriti.
ubi ante pedes eoꝵ uenit : quasi in cantata carminib
caerula colla deposuit: Minoris pueri manu ap¬

Expanded text:
Haut longe ab eremo contigua Nilo multa sunt Haut longe ab eremo contigua Nilo multa sunt arbitrio agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, qui nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sed plane eum boni om̃s admirantur et diligunt: Nã
qui eum herecicũ. eẽ. arbitrantur insanunt: Uere dixe¬
rim: catholica hominis scientia. sana doctrina. ẽ totus
in lectione: totus in libris ÷: non die non noc
requiescit: aut legit aliquid semꝑ: aut seribit: Quod
nisi michi fuissetꝰ fixum animo. et promissum dõ teste
propositum heremum adire : uel exigui temporis pun¬
etum a tanto iuiro discedere noluissem: Hiue ergo
traditis atq cõmissis omĩb meis. omĩq familia q̃uȩ
me contra uoluntatem animi mei sequuta tenebat
inplicitum: exoneratus quodã modo graui fasce. pe¬
nitus ac liber regressus alexandriã uisitatis ibi fr̃ib
ad superiorem inde thebaidam id est ad egypti ex¬
trema contendi: Ibi enĩ uastae patentis heremi so¬
litudines: plurimũ ferebantur habere monachorũ:
ONGUM .E. SIOMNTA CUꝑTAM
peferre quae uidi : tam̃ pauca perstringã e plurib :¬

Expanded text:
sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insani sunt. uere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina: totus semper in lectione, totus in libris est: non die neque nocte requiescit: aut legit aliquid semper aut scribit. quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum Deo, ante propositam eremum adire, uel exiguum temporis punctum a tanto uiro discedere noluissem. huic ergo traditis adque commissis omnibus meis omnique familia, quae me contra uoluntatem animi mei secuta tenebat inplicitum, exoneratus quodammodo graui fasce penitus ac liber, regressus ad Alexandriam, uisitatis ibi fratribus ad superiorem inde Thebaidem, id est ad Aegypti extrema contendi. ibi enim uaste patentes eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. longum est, si omnia cupiam referre quae uidi: pauca perstringam.
Abbreviated transcription (Latin):
quam uera quam fortia disputauit. Unde a quib da
quos nominare nolo: dicitur non amari: Nam sicut
belgicus nr̃t irascitur edacitatis nimiae nos notatos.
ita illi fremere dicuntur. cum in illo opusculo scriptũ
legunt caelibem spernit uirgo germanũ frẽmł quȩrit
ex̃traneum: Ad haec ego nĩmĩum in quã galle pro¬
grederis: caue ne et te aliquis qui haec forcassis agno¬
scit exaudict : teq una cum hieronimo incipiat ñ amar
Nam quia scolasticus es: non inmerito te uersu cõmiei
illius ad monebo obsequium amicos: ueritas odium parit:
Tu a nobis potus ut coeperas postumiane repecaitur ori¬
entalis oratio Ego inquit ut dicere instituerrẽ. apud
hieronimũ sex mensib fui: Cui iugis aduersus malos
pugna. perpetuũq quae certam̃ consciuit odia ꝑdicoꝵ:
Oderunt eum heretici. quia eos inpugnare non desinit:
Oderunt clerici. quia uitam eorum insectatur et crimiina

Expanded text:
quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari. nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis nimiae nos notatos, ita illi fremere dicuntur, cum in illo opusculo scriptum legunt: caelibem spernit uirgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, nimium, inquam, Galle, progrederis: caue ne et te aliquis, qui haec agnoscat, exaudiat teque una cum Hieronymo incipiat non amare. nam quia scolasticus es, non inmerito te uersu comici illius admonebo: obsequium amicos, ueritas odium parit. tua nobis potius, ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui iugis aduersum malos pugna perpetuumque certamen conciuit odia perditorum. oderunt eum haeretici, quia eos inpugnare non desinit, oderunt eum clerici, quia uitam eorum insectatur et crimina:
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ numiũq comꝑtus est: Nam ante hoc quinquenniũ
quendã illius libellum legi: in quo tota nr̃oꝵ natio
monachorum ab eo uehem̃tissime uexatur & carpitur
undeꝰ int̃ dum belgicus nr̃t ualde irasci solet: qđ dixerit
nos usq ad uomitũ saciari: Ego aut̃ inqu gallus¬
illi uero ignosco : atq ita sentiõ de orientalib Illum
potius monachis quam de occidentalib disputasse: nã
edacitas in grecis gula. ẽ: in gallis natura: Tum ego
scolastice inquam galle desendis gentem tuam sed
quaeso liber iste numquid hoc solu̾m uiciũ dãpnat
in monachis: Immo uͦ in quit nichil pęnitus omisit: qđ
non carperet. laceraret. exponeret praecipue auanciã
nec minus uanitatem insectittus. ẽ: multa de superbia.
non pauca de suꝑstitione disseruit: Uere fatebor pur¬
xisse mͥ uidetur uitia multorum: Ceterum de fami¬
liccritatib uirginũ & monachorũ. atq etiam derichoꝵ

Expanded text:
nimium nimiumque conpertus est. nam ante hoc quinquennium nimium nimiumque conpertus est. nam ante hoc quinquennium quendam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur et carpitur. unde interdum Belgicus noster ualde irasci solet, quod dixerit, nos usque ad uomitum solere satiari. ego autem illi uiro ignosco, adque ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse. nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, scolastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam: sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum uitium damnat in monachis? Immo uero, inquit, nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatus est. multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit: uere fatebor, pinxisse mihi uidetur uitia multorum. Ceterum de familiaritatibus uirginum et monachorum adque etiam clericorum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi recens frat̾nae cladis feruebat inuidia Nam
et si fortasse uideantur parere ep̃is debuisse : non
ob hanc tam̃ causcc̃ multitudinem tantam sub xp̃i
confessione uiuentẽ. p̃sertim ab epĩs oportuisset affligi:¬
GITUR INDE digressus. bethleem oppidũ petu:
Qquod ab hierusolemis sex milib disparatur: ab alexaiu¬
draa aut sedecim mansionib ab est. Eccłam loci illius
hieronimus prbt̃ regit: Nam parrochiaẽ ep̃i qui hieruso¬
lunan. tenet mͥ iam pridem heronimus superiore illa
mea peregrinatione compertus facile optinuerat: utnul¬
lum michi expecendũ rectius arbitrarer: uir enĩ precer
sidei meritum dotemq uirtutum. non solum latinis asq
grecis sed et ebraeis etiam it litteris institutus. ẽ. ut se
uli in om̃i scientia nemo audeat comparare. Miroru
aut̾ si non & uobis per multa quae scripsit oꝑa cõptus
est : cum per totum orbem legatur: Nobis uͦ gallus inqͥt.

Expanded text:
ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam etsi fortasse uideantur parere episcopis debuisse, non ob hanc tamen causam multitudinem tantam sub Christi confessione uiuentem, praesertim ab episcopis, oportuisset adfliggitur inde digressus Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex milibus separatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. ecclesiam loci illius Hieronymus presbyter regit: nam paroechia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. mihi iam pridem Hieronymus superiore illa mea peregrinatione conpertus facile obtinuerat, ut nullum mihi expetendum rectius arbitrarer. uir enim praeter fidei meritum dotemque uirtutum non solum Latinis adque Graecis, sed et Hebraeis litteris ita institutus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat conparare. miror autem, si non et uobis per multa quae scripsit opera conpertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis uero, Gallus inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius terrore dispersi fr̃s. ac per diuersas horas mo¬
nachi sunt fugati : ita ut propositis aedictis innulla
consistere sede sinerentur: Illud me ad modũ ꝑmo¬
uebat . quod hieronimus uir maxime catholieus et
saerae. legis peritissimus. origenem secutus pͥmo tempo¬
re putabatur ÷ quẽ nunc idem p̃cipue uel omĩa
illuis seripta damnaret: Nec uͦ ausussi de quoquã
temere iudicare: Praestantissimꝰi lam̃ uiri et docas¬
simi ferebantur in hoc certamine dissidere: sȩͥtamͣ
siue illud error . ẽ. ut ego sentio. siue heresis ut
putatur non solum repͥmĩ non potuit multis anin¬
aduersionib sacerdotum. si nequaquã late se
potuisset effundere. nisi contentione creuisset: Istuis
modi ergo turbatione. cum ueni alexandriã fluctu¬
abat: Me quidẽ ep̃s illius ciuitatis benigne admo¬
dum et melius quam opinabar excepit : et secum
tenere temptabat: sed non fuit animus sibi c̃sistere

Expanded text:
cuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras mocuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. illud me admodum permouebat, quod Hieronymus, uir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, qui nunc idem praecipue uel omnia illius scripta damnaret. nec uero ausim de quoquam temere iudicare, praestantissimi tamen uiri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere,
Abbreviated transcription (Latin):
hominem tam diuersum a se. ẽẽ. potuisse: ut in
ea parte qua ꝓbatur. neminẽ post apłos habeat
equalem ÷ in ea uͦ qua iure reprehendit᷑. nemo
deformius doceatur errasse: Nam cum ab ep̃is
excepͣta in libris illius multa legerentur. quae contͣ
catholicam sidem scripta constarent. Locus ille uł ma¬
am parabat inuidiam. in quo editum legebatu
quia dñs ił̃s sic̃ pro redẽptione hominis in carne uenisto
erucem pro hominis salute perpessus. mortem pro ho¬
ninis aet̾nitaite gustasset: ita. e&̃. eodem ordine pas¬
sionis. etiam diabõlũ redempturus : qr hoc bonitati illiꝰ
pietatiq congrueret : ut qui perditum hominũ ye¬
formasset: prolapsum quoq angłm libaret: Cum
haeci atq alia istuis modi ab ep̃is proderentur. ex
studus partium orta seditio ÷ : quae cũ reprimi
sacerdotum auctoritate non posset. seuo exemplo
ad regendã aeccłae disciplinã. p̃fectus assumitur:

Expanded text:
hominem tam diuersum a se esse po. tuisse, ut in hominem tam diuersum a se esse po. tuisse, ut in ea parte, qua probatur, neminem post Apostolos habeat aequalem, in ea uero, qua iure reprehenditur, nemo deformius doceatur errasse. nam cum ab episcopis excepta in libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constaret, locus ille uel maxime parabat inuidiam, in quo editum legebatur, quia Dominus Iesus, sicut pro redemptione hominis in carne uenisset et crucem pro hominis salute perpessus mortem pro hominis aeternitate gustasset, ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius pietatique congrueret, ut, qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. cum haec adque alia istius modi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaeuo exemplo ad regendam ecelesiae disciplinam praefectus adsumitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo non ꝓpt̃ illa quae in reprehensionẽ merito
uocarentur: eciam reliqua. ẽẽ. damnanda: cum le¬
gentium fides facile possit habere discrim̃ ne falsata
sequere tur. & tam̃ catholicȩ disputata retinere it:
Non.ẽẽ. aut̃ mirũ si in libris neotericis et recens
scriptis. fraus herecica fuisset oꝑata quae in qͥb¬
dam locis non timuisset incidere meuangelicam
ueritatem: Aduersum haec. ep̃i obstinatius reni¬
tentes : pro potestate cogebant: Rect& etiã uni¬
uersa cum prauis & cumꝰ ipso auctore damnar.
quia satis suꝑq sufficerent libri. quos eccła re¬
episset : respuendã. ẽe. paenitus lectionẽ. qui
plus. e&. nocitura in sipientib. quam profutura
sapientib: Michi aut̃ ex illis libris quaedam
curiosuis indaganti. ad modum multa placuer̃.
sed non nulla reprehendi. in quib illum praux
sensisse non dubium. ẽ quae defensores eius fal¬
sata contendunt : E go miror unum eundemq

Expanded text:
ideo non propter illa, quae in reprehensionem merito ideo non propter illa, quae in reprehensionem merito uocarentur, etiam reliqua esse damnanda, cum legentium fides facile possit habere discrimen, ne falsata sequerentur et tamen catholice disputata retinerent. non esse autem mirum, si in libris neotericis et recens scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset inpetere euangelicam ueritatem. aduersum haec episcopi obstinatius renitentes pro potestate cogebant recta etiam uniuersa cum prauis et cum ipso auctore damnari, quia satis superque sufficerent libri, quos ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus quam profutura sapientibus. mihi autem ex illis libris quaedam curiosius indaganti admodum multa placuerunt, sed nonnulla deprehendi, in quibus illum praua sensisse non dubium est, quae defensores eius falsata contendunt. ego miror unum eundemque
Abbreviated transcription (Latin):
eos neq emere neq uendere: Quid sit fraus aut
furtum nesciunt: Aurum atq argentũ quae pͥma
mortales putant: neq habent neq habere cupi¬
unt: Nam cum ego prbo illi decem nummos au¬
reos obtulissem: refugit altiore consilio. ꝓtestatꝰ
aeccłam auro non strui sed pocius destrui Aliqͣntu¬
lum ei uestim̃toꝵ indulsimus: Quod cum ille beniqne
accepissec : reuocantib nos ad mare nautis discessimꝰ:
rosperoq cursu septimo die alexandriã ꝑuenimꝰ:
ubi feda int̃ ep̃os atq monachos certamina gere¬
bantur. ex ea occasione uł causa quia congregati
in unum sepius sacerdotes freq̃ntib decreuisse sy nodis
uidebantur. ne quis otigenis libros legeretaut hab&.
qui tractator scripturarũ sacrarũ peritssimus habebat᷑.
Sed ep̃i quaedã in libris ipsius insanius scripta me¬
morabant: quae as sercores eius defendere non ausi
ab herecicis potius fraudulent̾ inserta dicebant: et

Expanded text:
eos neque emere neque uendere. quid sit fraus aut eos neque emere neque uendere. quid sit fraus aut furtum nesciunt. aurum uero adque argentum, quae prima mortales putant esse, neque habent neque habere cupiunt. nam cum ego presbytero illi decem nummos aureos obtulissem, refugit, altiore consilio protestatus, ecclesiam auro non instrui, sed potius destrui. aliquantulum ei uestimentorum indulsimus. Quod cum ille benigne accepisset, reuocantibus ad mare nautis discessimus, prosperoque cursu septimo die Alexandriam peruenimus, ubi foeda inter episcopos adque monachos certamina gerebantur ex ea occasione uel causa, quia congregati in unum saepius sacerdotes frequentibus decreuisse synodis uidebantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator scripturarum sacrarum peritissimus habebatur. sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant, quae adsertores eius defendere non ausi ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant: et
Abbreviated transcription (Latin):
rina lactatio in aediam cybi fecerat nos procul
a mari absumus: et quod tibi sepe testatus sum gal¬
li sumus: Sed pergitt hic pocius explicare. sui cy¬
renensis histonã: Enim uͦ postumianus. cauebo post¬
haec. cuius quam abstinentiã prȩdiciore: ne gallos
nrõs arduum pęnitus offendat exemplum: Statue¬
rum aut̃ etiam. caenam eyrenensis illius. uel con¬
seq̃ntia. septem enim dieb apud ipsum suimus. ye¬
ferre conuiuia: sed suꝑ sedendũ est ne gallus se¬
aestim& fatigari: Ceterum. postero die cum aliqui
ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent: cogno¬
am ꝓcessimus. quae fere duob milib abero
a conspectu nr̃o. inter iectu montis exclust Eyet
aut̃ ulib texta uirgultis. non multo ambitiosior
quã nr̃i hospitis tabernaculum : in quo nisi incuruus¬
quis. non poterbet consistere: Cum hominũ mores
quereremus : illud p̃clarũ animaduertimus. nichil

Expanded text:
rina iactatio inediam cibi fecerat: nos procul rina iactatio inediam cibi fecerat: nos procul a mari absumus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. sed pergat hic potius explicare sui Cyrenensis historiam. Enimuero, Postumianus ait, cauebo posthac cuiusquam abstinentiam praedicare., ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. statueram autem etiam cenam Cyrenensis illius uel consequentia — septem enim diebus apud ipsum fuimus — referre conuiuia: sed supersedendum est, ne se Gallus aestimet fatigari. ceterum postero die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, cognolesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, non multo ambitiosior quam nostri hospitis tabernaculum, in quo nisi incuruus non poterat consistere. cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum aduertimus, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ipse erat quintus: Fascitulum etiam hęrbȩ intulit.
cuius nom̃ excidit : quae mente similis. exuberans
folus. saporem mellis p̃stabat : Huius pre dulci
admodũ suauitate delectati atq exsaciati sum
Adhoec subridens ego ad gallũ meum: Quid it¬
quã galle : placet ne tibĩ prandiũ fasciculus her¬
batrum. et panis dimidius uiris quinq Tum ille
sicut. ẽ. uerecundissimus. aliquantulũ erubescens. dũ
fatigationem meã accepitꝰ facis inquit sulpici. tuo
e. qui nullam occasionem si qua tibi porrec
suerit omittis. quin nos adacitatis fatiges : sed facis
in humanȩ qui nos gallos homines cogis exemplo
angłorũ iuuere÷ quamquã ego studio mandueandi
etiãm angłos manducare eredam: Nam istũ dimi¬
dium ordeatium timeo uł solus attingere: Sed cor¬
tentus sit hoc cyrenensis illeͥ cui uel necessitas uel
natura. ẽ. esurire : uł postremo isti. quib credo ma¬

Expanded text:
ipse erat quintus. Fasciculum etiam herbae intulit, ipse erat quintus. Fasciculum etiam herbae intulit, cujus nomen excidit; quae menthae similis exuberans foliis, saporem mellis praestabat: hujus praedulci admodum suavitate delectati atque exsatiati sumus. Ad haec subridens ego ad Gallum meum, Quid, inquam, Galle? placetne tibi prandium, fasciculus herbarum et panis dimidius uiris quinque? tum ille, sicut est uerecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accipit: facis, inquit, Sul pici, tuo more, qui nullam occasionem, si qua tibi porrecta fuerit, omittis quin nos edacitatis fatiges. sed facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo angelorum uiuere: quamquam ego studio manducandi etiam angelos manducare credam: nam istud dimidium hordeacium timeo uel solus adtingere. sed contentus sit hoc Cyrenensis ille, cui uel necessitas uel natura est esurire, uel postremum isti, quibus, credo, ma
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tributo liberi sunt: Extremassiquidẽ cirenoꝵ¬
ra. ẽ. deserto illi contiqua. qđ int̾ egyptũ
africam interiacet: Per quod olim cato. caesarem
fugiens duxcit exercitum. Ergo ad tuguriũ illud
quod eminus conspexeram pertendiIn uenio senẽ
in ueste pelliceͥt. molam manu uertentem: Consa¬
atus: accepit nos benigne Eiectos nos in illuc
tus ex ponimus : et ne staum repetere cursum posse¬
mus : maris mollicia ad teneri: Egressos in t̾rã
ut est mos humani ingenii. naturã locorum. cultũq
habitantium uoluisse cognoscere: xp̃ianos nos. eẽ ⁊
id p̃cipue querere an essent aliqui intͣ illas soli¬
tudines xp̃iani: Tum uͦ ille flens gaudio : ad ge¬
nua nr̃a pro uoluitur: Iterum nos ac sepus eẽ os¬
atos. i uitat ad orationem: Deinde posit
in terra ueruecum pellib : facit nos discumbere :¬
dponit prandiũ sane locupletissimũ: dimidium
panem ordeatium: Erbemus aut̃ nos quattuor.

Expanded text:
omomora est, deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interjacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. IV. Ergo ut ad tugurium illud quod eminus conspexeram, pertendi, invenio senem in veste pellicea molam manu vertentem; consalutatus accepit nos benigne. Ejectos nos in illud littus exponimus; et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram ut est mos humani ingenii naturam locorum cultumque habitantium voluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. Tum vero ille flens gaudio, ad genua nostra provolvitur: iterum nos ac saepius exosculatus invitat ad orationem; deinde impositis in terram vervecum pellibus facit nos discumbere. Apponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeaceum. Eramus autem nos quatuor,