comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
machi. coxaꝵ ue dolorẽ. Macer. feruida pulegii uis sicta¬
q dicit᷑ ẽẽ. Terciꝰ a medicis datꝰ ẽ gͣdus huic ĩ utroq
Sepiꝰ hnͣc ħbam si p̾gnans suit abortit. Mẽstͥa de ducit
cũ uino sũpta tepenti. H̃ q mͦ tardas ħ exͣhit ħba scd̾as.
Cũ sale cõtͥtam melli si i̾uxeris illã: Ungiũe contractis
potes ħ succͣrere m̃bris. Illiꝰ puluis sũptꝰ cũ melle uel
haustus: Pectoris humores iuscosos extenuare: Et per
sputa potest illos educ̾e mire. Nausea uł morsus stoma¬
chi curabit᷑ illa. Cum pusca sumpta uł aceto qd̃ sit aqͦ¬
sum. Cũ uino nigram coleram potata repellit: Sicq ue¬
nenatis serpẽtib morsib obstat. ẜi ꝑ ĩ febͥs ninuo ue
fluore cruoris: Aut aliquo casu subito. defet̾it eg̾: Qd̃
solet a doctta medicis malfactõ dici: Pulegiũ ualido tͥtũ
isĩgat᷑ aceto. Narib egroti sic apponat᷑. odore: uolo cõfes¬
tim dicũt releuare iacentẽ. Ginginas succꝰ. pͥuluis con¬

Expanded text:
is siccaque dicitur esse. Tertius a medicis datus est gradus huic in utroque. Saepius nanc herbam si praegnans sumit, abortit; menstrua deducit cum viuo sumpta tepenti, hocque modo tardas haec extrahit herba secundas.Cum sale contritam melli si junxeris illam unguine contractis potes hoc succurrere membris. Illius pulvis sumptus cum melle vel haustus pectoris humores viscosos extenuare. Et per sputa potest illos educere mire. Nausea vel morsus stomachi curabitur illa cum pusca sumpta vel aceto quod sit aquosum; cum vino nigram choleram potata repellit, sicque venenatis serpentum morsibus obstat. Si per vim febris nimiove fluore cruoris aut aliquo casu subito defecerit aeger, quod solet a doctis medicis malefactio dici, pulegium valido tritum jungatur aceto, naribus aegroti sic apponatur, odore solo confestim dicunt relevare incentem. Gingivas sicci pulvis con
Abbreviated transcription (Latin):
sepiꝰ ĩ fert. De foliis eiꝰ tͥtis fcm̃ cataplasma: Erimie
fances dicũt curare tum̃ttes. Qs q uotant sacros: ex¬
tĩgũe d̾r ignes frigore uł cantu. potu ue. cibo ue. ł¬
estu: Asꝑasifu̾it uocał reddita uena. Apposito tali fi¬
et medicanime lenis. Candida meconii spẽs. sic nem¬
pe uocari. Grecoꝵ lingͣ dicunt qd̾cumq papan̾. longe
nobilior ẽ utilior q duab. Tunc t̃ lacte flũt capi¬
tella papeu̾i h. lecta co qͣt᷑ aqͣ. cͥ sit ꝑs t̾cia mellis:
addita. cuncta coqͥͣs. donec decoctõ spissa. Sit qͣr mel
uarios sic ꝯsernet᷑ ĩ usus. Sũpta facit sompnũ: tus¬
sit fugat. abstin aliũ. uocał ue ne: bñ reumatis¬
mata sutat. Eidem ten̾is opũ fc̃m capitelł. Sicitt
uami do cius ⁊ osseio nrisc eb oliuo. Unge caput mxas el

Expanded text:
saepius infert. De foliis ejus tritis factum cataplasma eximie saepius infert. De foliis ejus tritis factum cataplasma eximie fauces dicunt curare tumentes, quosque vocant sacros extinguere dicitur ignes; frigore vel cantu, potuve, cibove, vel aestu aspera si fuerit vocalis reddita vena, apposito tali fiet medicamine lenis. Candida meconii species sic nempe vocari Graecorum lingua dicunt quodcunque papaver longe nobilior est utiliorque duabus; tunc cum lacte fluunt capitella papaveris hujus lecta coquantur aqua, cui sit pars tertia mellis addita, cuncta coquas, donec decoctio spissa sit quasi mel, varios sic conservetur ad usus: sumpta facit somnum, tussim fugat, abstinet alvum, vocalis venae bene rheumatismata siccat. EJus de teneris opium factum capitellis, sicut jam docui, roseo miscebis olivo, unge caput mixtis,
Abbreviated transcription (Latin):
uimgelidã sictam q papau̾is ẽẽ. Tres illi tͥbuunt
sp̃es. flos umꝰ alb. Altt̾ius rosẽ. rubens pallens ue mino¬
ris. flos ẽ. hanc uulgo dicunt agͥsto papaũ. Cunctis
nobilior ÷: cui flos nascit᷑ alb. Ex ei ten̾is opiũ faci¬
ũt capitellis. Incisa lenit sũma cute. lac q qͥd̃ inde.
Effluit. excipiunt cocleis. sumptũ q reseruãt. Anti¬
todis multis aptũ. uariis q medeł. Sunt qui contũ¬
dũt cum lactesua capitella. De quib exp̾ssũtu sucãt
cũ sole liquorẽ. pͦ pͥmũ: succꝰ uires ht̃ iste sc̃d̾as. De
spẽ u̾o roseos qͣm gign̾e flores. Dixi. ꝯficiũt oleũ de
semine tunso. Nõ modicũ gustu iocindũ. sõpnifumq.
Oꝑa cui flos ẽ rubeꝰ semẽ q nigollũ. p̾stat si bibit᷑ re¬
ꝓrima sompnũ. Sꝑma nigͥbibuũ cum uino. stͥng̾o
bibitũ: tussim compescit ĩ iqͣm. pond̾e denarii: de¬
bent ħ semina sumi. Nam plus letargũ: uł mortem

Expanded text:
vim gelidam siccamque papaveris esse, tres illi tribuuut species: flos unius albus, alterius roseus, rubeus pallensque minoris Flos est, hanc vulgo dicunt agreste papaver. Cunctis nobilior est cui flos nascitur albus; ex hujus teneris opium faciunt capitellis, incisa leviter summa cute, lacque quod inde defluit, excipiunt cochleis, siccumque reservant, antidotis multis aptum variisque medelis. Sunt, qui contundunt cum lacte suo capitella, de quibus expressum siccant in sole liquorem; post primum succus vires habet iste secundas. De specie vero, roseos quam gignere flores Dixi, conficiunt oleum de semine tuoso non modicum gustu jocundum somniferumque. Tertia, cui flos est rubeus semenque nigellum, praestat, si bibitur, reproxima, somnum. Sperma nigri bibitum cum vino stringere bibitum, tussim compescit iniquam. Pondere denarii debent haec semina sumi, nam plus letargum vel mortem
Abbreviated transcription (Latin):
pagine reꝑari. Si rosam temꝑiꝰ hẽre uolu̾is: duobi
palmis ab ea gyrũt fodies ⁊ aqua calida bis rigabis
ns mense ⁊̃ nouemibͥ pot̾imꝰ instituere roseta. Que
lĩdignus plãtaꝵ uoli̾is ex paucis uͥgultis ħr̃e copi¬
oi. quat̾noꝵ digitoꝵ surculos gẽmantes cũ genicłis
lis debebis excidere ⁊ ĩ modũ ꝓpagĩs st̾n̾e: st̾core ac
ngatõnib adiuuare. Ubi anũ etatẽ ꝯpleu̾int: pedis¬

Expanded text:
pagine, raparari. Si Rosam temperius habere volueris, duabus palmis ab ea gyrum fodies et aqua calida bis rigabis mis. Hoc etiam mense poterimus instituere roseta, que si indiguus plantarum, volueris ex paucis virgultis habere copiosa, quaternorum digitorum surculos gemmantes cum geniculis suis debebis excidere et in modum propaginis sternere; stercore ac rigationibus adiuvare
Abbreviated transcription (Latin):
medicamine porri. Q ypocͣs. medicine maximꝰ acto. d
succũ solũ dedit ip̃e bibendũ. Egrotis. qui reitũt spi¬
mant ue cruorẽ. Quͦs emoptoitos soltti st̃ dĩe greci. sũ
galla dant hũc alii. thuris ue farina. aut gemĩnug dr¬
mis porroꝵ seminis. unã. Appomĩt myrre uino qͦ tͥra reso¬
uũt. p̃cunctis aluis. dicũt ħ sumpta uiuare. Manantẽ ꝙ s¬
tes naris retin̾e cruorẽ. Int̾ si nares unguas medicdirr
tali. Cont̾ractas uuluas: suto curab eodẽ. Reddit fecun¬
das mansũ ꝑ sepe puellas. ult̾a cũ melle tͥcũ inuat appost̃
Humoꝵ capitis si distillatõ fiat: Pulmones pect q nñt
uocẽ q canoram. Inde q consurgat tussis. p̾ cordia leã
Cũ ꝑtisana succũ porri sorbere iuuabit. Et ꝑ se sos̃
ꝓdest his om̃ib ip̃m. Si porri ꝑtes ĩuio cox̾is alba¬

Expanded text:
medicamine porri dicitur Ippocras, medicinae maximus auctor, istius succum solum dedit ille bibendum aegrotis, qui rejiciunt sputantve cruorem, quos haemoptoicos soliti sunt dicere Graeci; cum galla dant hunc alii thurisve farina, aut geminis dragmis porrorum seminis unam apponunt myrrhae, vino quoque trita resolvunt, prae cunctis aliis dicunt haec sumpta juvare; manantemque potes naris retinere cruorem, intus si nares ungas medicamine tali. Contractas vulvas succo curabis eodem, reddit fecundas mansum persaepe puellas; ulcera cum melle tritum juvat appositumque. Humorum capitis si destillatio fiat pulmones pectusque nocens vocemque canoram, indeque consurgat tussis praecordia laedens, cum ptisana succum porri sorbere juvabit; et per se solum prodest his omnibus ipsum. Si porri partes in lympha coxeris alba
Abbreviated transcription (Latin):
das. N ueld̾ emplastrũ. porrũ cũ melle subactũ. C¬
mirtꝰ porri succ lacti mulieb̾. Et bibit᷑. t̾simfext᷑ sede¬
re uetustã. Et uariis uitiis pulmonis: subuenit idẽ
ris cõpescit caprecũ felle dolorẽ. p̃stat id̾ ꝑt̾ cũ ml¬
so mixtꝰ. t auri: Infusus tepidꝰ. fungis simandit mͥ¬
stat. Eiꝰ iungat᷑ sucto ꝑs t̾ciamelł: ⁊ sic ꝑ nares tei¬
dũ fudendo łaures. Inm̃sum cpitis potit sedare dede¬
rẽ. Ex uino bibat hunc: lumboꝵ ꝙ̃ dolor angit. Di¬
cunt utiliꝰ tali nicħ ẽẽ dolori. fracturas solidat ato
duriciã q relarat. Appositũ uulnꝰ q recẽs cito cũ sel
cdaudit. Sicrudũ fu̾it sũptũ: leuat eb̾etatẽ. Sic uẽtẽ
stimulat. sic dirũ mollitat aluiu cxii. De portilata.

Expanded text:
das sic velut emplastrum porrum cum melle subactum. Commixtus porri succus lacti muliebri et bibitus tussim fertur sanare vetustam, et variis vitiis pulmonum subvenit idem. Auris compescit cum caprae felle dolorem, praestat idem paritercum mulsa mixtus et auri infusus tepidus; fungis si manditur obstat. Ejus jungatur succo pars tertia mellis, et sic per nares tepidum fundendo vel aures immensum poteris capitis sedare dolorem. Cum vino bibat hunc, lumborum quem dolor angit. Dicunt utilius tali nihil esse dolori. Fracturas solidat cito, duritiasque relaxat appositum, vulnusque recens cito cum sale claudit. Si crudum fuerit sumptum levat ebrietatem, sic venerem stimulat, sic duram mollit et alvum. XIV. CHAMOMILLA.
Abbreviated transcription (Latin):
Nosas nõdũ parefc̃as seruabis: si eas¬
ua uirdi stante fixa fissa recludas. ita ut scis¬
core patiaris. ⁊ eo tpr̃e cannã recidas. quo

Expanded text:
autem nondum patefactas servabis, si in canna viridi stante sissa recondas, ita ut scissuram cooperias: et eo tempore cannam recidas, quo
Abbreviated transcription (Latin):
n fronde copiosus qmͣ corꝑe. In om̃ib ã ꝓbandis max¬
hngis. folia ip̃a tͥstiora: ⁊ angulis horrida. Seri uult ra¬
phanus t̾ra solida ⁊ hũida. finiũ odit contentꝰ palea. fri¬
arsa uulçatialia. q̃ sacio melior existit. Multi ⁊ martio se
nint ⁊ apͥli. ⁊ ⁊̃ septembri. Incipiente uicrem̃to cõfert alt̾¬
na fola aircumolꝑuere: ip̃as quo accuimulare. Nam qtit¬
ꝙ team emerser it durito atq fungosus fit. Aristomac

Expanded text:
, fronde copiosius quam corpore. in omnibus autem probandis maxus; folia ipsa tristiora et angulis horrida. <4> Seri vult raphanus terra soluta, umida. fimum odit palea contentus. fricirca Vulcanalia, quae satio melior. multi et Martio et Aprili serunt et Septembri. incipiente incremento confert alterna folia circumobruere, ipsos vero adcumulare, nam qui extra terram emersit, durus fit atque fungosus. Aristomac
Abbreviated transcription (Latin):
ł: ꝙ u̾e seueris. octob̾ mense tnͣsferre debeb. serendꝰ e
loco leto ⁊ maxĩe campest̾: arra plana. pastinata
aite. ⁊ diu subacta ⁊ sr̾corata. Sisectiũiuel. sꝑessius. si
⁊ tͣncatis radicib tnfferat᷑: oblitꝰ fimo liquido qͣt̾mi ł
ciiuaciñ fubt᷑ ĩuen̾it. capitis uastitate cogat᷑ t̃plere.
It plura seĩa ĩ unũ ligata si deposu̾is: gͣndis porr᷑ nascet᷑
ex om̃ib. It̃ si capiti eiꝰ rape semen ũmittas sñ ferro ⁊

Expanded text:
 vere severis, octobris mense transferre debebis. Serendus est loco leto et maxime campestri, area plana, pastinata alte et diu subacta et stercorata. Si sectivum velis, spissius; si , truncatis radicibus, transferatur; oblitus fimo liquido, quaternitii vacuum subter invenerit, capitis vastitate cogatur implere, item plura semina in unum ligata si deposueris, grandis nascetur porrus ex omnibus. Item si capi
Abbreviated transcription (Latin):
digritina untat᷑. Confortat stouiachũ uemiti Eqͦh deti¬
uet hausta. hubcos qꝙ modo dexelłe sertͣ eodem. Su̾esiee
morbio ottrt cestituloꝵ. Si foueant᷑ aqua. qua mente
cocta sa hͣba. Concretũ soluit lac: mamis addita tecta.
Insta lata. fugat auris cũ melle dolorẽ Asentas leuegire
sugata sope fcate. ⁊ austa q cñ saꝑa ꝑtũ solet acceleraret
Drita canis morsum suꝑaodita c̃i sale corit La emopite¬
es mixto suctnt aceto. mata suctꝰ si spdite osuss. ꝓntẽs

Expanded text:
detinet hausta, lumbricosque modo depellere fertur eodem. Diversis morbis occurrit testiculorum, si foveantur aqua, qua menthae cocta sit herba; concretum solvit lac mammis addita trita, instillata fugat auris cum melle dolorem, asperitas linguae fugit illa saepe fricatae, haustaque cum sapa partum solet accelerare, trita canis morsum superaddita cum sale curat. Haec haemoptoicis mixto succurrit aceto; matrici succus si subditur illius, ante
Abbreviated transcription (Latin):
þibit᷑ ⁊ ad serpẽtiũ itꝰ decoctũ: ⁊ ad scorpionũ ĩ uino
tritũ. Maxime u̾o qd in siccis nascit᷑. ad oris talc̾atõ¬
nes ⁊ ad tussim efficax habet᷑ : Nos recentis iicensus.
pulites odore necat. xenocrates tradit pulegii ramũ
iana latũ int̾cianis ante accessionẽ olofactandũ dart:

Expanded text:
ibitur ad serpentium ictus decoctum, ad scorpionum in vino tritum, maxime quod in siccis nascitur. ad oris exulcerationes, ad tussim efficax habetur. flos recentis incensus pulices necat odore. Xenocrates pulei ramum lana involutum in tertianis ante accessionem olfactand
Abbreviated transcription (Latin):
fruaus t̾ram nõ morosam elegit: pene ubi nicħ aliul
seri possit. Nebulis ⁊ pruinis ac fgore ult᷑ alunt᷑
amplitudine mirabili: ita qd̃ .xl. libͣs excedentia¬
⁊ usq ad alia ditrant. Diligentiores qͥnto sulco na¬
atq uulcani. ferũt q subtili obseruatõne: qͦta lu¬
na ꝓcedente hyeme iux pͥma cecid̾it. si totidem die¬

Expanded text:
fructus. terram non morose eli- git, paene ubi nihil aliud seri possit. nebulis et pruinis ac frigore ultro aluntur, amplitudine mirabili; vidi XL libras excedentia sextarii IIII. diligentiores quinto sulco naatque Volcani, feruntque subtili observatione, quota luna praecedente hieme nix prima ceciderit, si totidem a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ ingerendũ. s pociꝰ palee: qr inde fũgose sunt.¬
Suauiores aut̃ sũt : si eas aqͣ falsa freꝙ̃t̾ asꝑgas.
Radices feĩni genis putant᷑ q̃ minus ac res sunt
hñt q folia latiora. leuia. ⁊ cũ iocũditate uirencia
Ex his gͦ semĩa sũt colligenda. m aiores si̾ credũt᷑
nõ sublatis om̃ib folus ⁊ solo tenui caule demisso.
sepe t̾ris oꝑiant ᷑ꝰ Si ex nimis acra dulcẽ fieri ue
Raphanũ tñ sicut brasicam: constat ẽẽ uitib ĩ¬
unicam. Nam si tͥca se serant᷑: natura discordante

Expanded text:
ingerendum, sed potius palee, quia inde fungose suavioresque sunt; si eas aqua falsa frequenter aspergas. Radices feminini generis putantur, que minus acres sunt et habentes folia latiora, lenia et cum iucunditate virentia. Ex his ergo semina colligemus. Maiores fieri creduntur, si sublatis omnibus foliis solo tenui caule demisso, sepe terris operiantur. Si ex minus acra dulcem fieri velrehanum tamen sicut brassicam, constat esse vitibus inimicam. Nam si circa se serantur, natura discordante
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sicto ac ꝓpe tenui ac deuero ⁊ sabuloso melior nascit᷑
loci ꝓpriet᷑as: utrumq sem̃ ĩ alt̾m nutat. Nam rapa
in solo alio ꝑ brennium sata mutant᷑ in napos: alio
u̾io napus tnͣsit in rapa. Subactũ solũ. st̾coratũ u̾¬
satum q conquirũt: qd̃ ⁊ ip̃is ⁊ segetib ꝓderit. q̃

Expanded text:
in sicco et prope tenui ac devexo et sabuloso melior nascitur. Loci proprietas utrumque semen in alterum mutat. Nam rape in alio solo per biennium sate, mutantes in napos: Alio vero napus transit in rapam. Subactum solum stercoratum versatumque conquerunt quod et ipsis et segetibus proderit, que
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur: a copra lactis soporiferi qͣm om̃s sõpnũ pare¬
re credant᷑. Apud antiquos ytalie: solũ hoc genꝰ earũ
fuit. ⁊ ideo lactuce nom̃ adiecte. Purpuree maxime
radicis uocant cecilianam: rotundam u̾o ac niintinã¬
refrigeratrix. Ideoq his estate greci a stomacho fastidi¬
um auferũt: cibi q appetentiam faciũt. Duꝰ c̾te
augustus. lactuca conseruatꝰ fert᷑ in egͥtudĩe: pru¬

Expanded text:
vocatur a copia lactis soporiferi, quamquam omnes somnum parere creduntur. apud antiquos Italiae hoc solum genus earum fuit, et ideo lactucis nomen a lacte. purpuream maximae radicis Caecilianam vocant, rotundam vero ac minimarefrigeratrix et ideo aestate gratia. stomacho fastidium auferunt cibique adpetentiam faciunt. divus certe Augustus lactuca conser15 vatus in aegritudine
Abbreviated transcription (Latin):
dice sua. mulsa si detoquis ei. Radicẽ. murtũ decote
ꝓd̾it eiꝰ. Si potanda dat᷑. splenis iecoris q q̃reł lu
boꝵ q leuat eadem porata dolorẽ. Has si lacte opͤ
decoctio sũpta inuabit. Asmaticos qͣmuis uet̾es ue¬
tresq fluentes. fiadix illꝰ collo suspensa. tumoa
ut quidam dicũt cõpescit testiculoꝵ. Qͥ pastinoe
pis dentes radicib eiꝰ. Dicũt ĩgenti ꝑ sepedole
leuari. Er umo pastinate si sꝑma bibat᷑. Comss
diros quos scorpaꝰ inttalit ictus Sic qͦ feminciũ¬

Expanded text:
radice sua; mulsa si decoquis ejus radices, multum decoctio proderit ejus, si potanda datur, splenis jecorisque qu si lacte coquas, decoctio sumpta juvabit asthmaticos quamvis veteres ventresque fluentes. Radix illius collo suspensa tumores, ut quidam dicunt, compescit testiculorum; qui pastincumscalpis dentes radicibus ejus, dicunt ingenti persaepe dolore levari, ex vino pastinacae si sperma bibatur, compescit diros, quos scorpius intulit, ictus. Sic quoque feminei
Abbreviated transcription (Latin):
ret aspectu gͣta: uerũ sine odore spinosa. ⁊ caule
nugiuoso. Sem̃ ei ulłm: radix magna q̃ ꝯcidit᷑ a
mis p̾parat᷑ : ꝙͣ strucion a gretis uocari diximꝰ ax¬
detur morbo regio ⁊ ip̃a decocta ⁊ ius potũ: itẽq ui¬
ciis p̾toris. urinam cit: aliũi sistit iuluasq purgr

Expanded text:
rata aspectu, verum sine odore, spinosae caule lanuginis. semen ei nullum, radix magna, quae conciditur anas praeparat, quam struthion a Graecis vocari diximus. medetur morbo regio et ipsa et decoctum eius potu, item pectoris vitiis. urinam ciet, alvum solvit. et vulvas purgat,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ea sem̃ lactuce. nasturcii. ocimi. exute. radiciꝰ ĩmise¬
ris. ⁊ tũc inuolutam fimo hacam t̾ra optime culta bre¬
ui scͦbe dem̾seris. Rafanꝰ nitit᷑ in radicẽ: cet̾a semina
ĩ sũmo. lactuca ꝑit̾ m̾gente ꝓsiluit: singuloꝵ sapore¬

Expanded text:
in ea semen lactuce, nasturcii, ocimi, eruce radicis immisein ea semen lactuce, nasturcii, ocimi, eruce radicis immiseris; tunc involutam fimo baccam, terra optime culta, brevi scrobe demerseris. Raphanus mittitur in radicem, cetera semina in summos, lactuca pariter emergente prosili
Abbreviated transcription (Latin):
mense ianuarto lactuca serenda est iał decemibͥ: ut plã¬
ta eius februario tnͣfferat᷑. Itẽq febrnario serit᷑: ut
possit apͥli mense tnͣsfui. S certũ esb eam toto anno
bene seri: si locus sit letus. stcoratꝰ. irriguus. Añꝙͣ pan¬
gat᷑: radices eiusa reseremꝰ eqͣlit̾. ⁊ liquido fimo lina¬
mus: uł q̃ iam plancte sunt. nudate letam̃ accipiant.
Amãt solũ subactũ: pingue. hũidũ. st̾coratũ. Int̾ has
ħba manu uellenda ẽ: ñ sartilo. Latior fit si rara po¬
nat᷑: uł cũ ꝓduc̾e incipiet caulẽ. eo lenit̾ uiciso gle¬
ba p̾mat᷑ aut testa. Candide fieri putant᷑: si fluis
harena uł littoris freq̃nt̾ spargat᷑ in medias ⁊ collec¬
tis ip̃e foliis alligent᷑. Sinicio loci uł tẽꝑis uł semĩs
cito lacnca durescit: planta euis anulsa ⁊ demto poĩta
ten̾itudĩem conseq̃nt᷑. It̃ młtis semt̃ib condita uascet᷑
si capͥni st̾coris bacam subula subtilit̾ excauau̾is. ⁊

Expanded text:
Mense ianuario lactuca serenda est, vel decembri ut planta eius februario transferatur. Itemque februario seritur, ut possit aprili mense tranferri. Sed certum est eam toto anno bene seri, si locus sit letus, stercoratus, irriguus, antequam pangatur, radices eius resecemus equaliter et liquido fimo linamus, vel que iam patefacte sunt nudate letamen accipiant. Amant solum subactum, pingue, humidum, stercoratum, inter has, herba manu est vellenda, non sarculo, latior fit si rara ponatur; vel cum producere incipiet caulem, eo leviter inciso, gleba prematur aut testa. Candide fieri putantur, si fluminis arena ac littoris frequenter spargatur in medias et collectis in se foliis alligentur, si vitio loci, vel temporis vel seminis cito lactuca durescit; planta eius avulsa et denuo posita, teneritudinem consequetur. Item multis seminibus condita nascetur, si caprini stercoris baccam subula subtiliter excaveris et
Abbreviated transcription (Latin):
lato ꝯfectio tał. Effugat ut dicũt ałia cuncta nocina.
bͥi qnib ex aliqͣ uino digestio tarda. Euenit ex uino
ꝓo sisumit᷑ albo. Cum calida moriꝰ stomachi lenire
diu tͥcum solinde fugare dolorẽ. Oĩa potatꝰ fuit iuuat
t̾ciora. E iꝰ cum fucco si carita tͥta uibat᷑. Sudorẽ poris p¬
duce fert᷑ apris Appositꝰ suctꝰ eiꝰ cum pollie farms. Au¬

Expanded text:
lecto confectio talis, effugat ut dicunt animalia cuncta nociva. His quibus ex aliquo vitio digestio tarda evenit, ex vino prodest si sumitur albo; cum calida morsus stomachi lenire diu tritum solet inde fugare dolorem. Omnia potatus succus juvat interiora; ejus cum succo si carica trita bibatur, sudorem poris producere fertur apertis, appositus coxis succus cum polline farris h
Abbreviated transcription (Latin):
q uocant illã: q̃ cͤscit ĩ altũ. Hauc ip̃am dicũt: eiuscũ qd̃ qͣu
co. Illiꝰ radix ꝯtacta madere udet᷑. Agrestis q solet a multis
malua uocari. In mulsa cectꝰ flos eiꝰ uuln̾a p̾gat. uł si cũ uino
terendo.: Addita porcino terbentine q tumeres. Mat̾cis curat
reliqͦs q uiuare dolores. Dicit᷑ illiꝰ. neruos sic ip̃a relaxit. Rũ¬
pit uł spargit: sic apostemata dura. Om̃s has cãs elixat᷑a
iunabit. Si. loca morboꝵ foueant᷑ sepe repenti. Adissynt̾icis. ra¬
dicũ cocto sũpta: Cũ uino fluxũ stͥngẽs ꝯpescit eaꝵ. Et pellit
tardas ħ coctõ sũpta scd̃as. Et ꝓdest emoptoicis. lapides q re¬
pellit. Uesice q solet uariis suctͣrere morbis. Acrt cũ uino cõ¬
tͥtũ sem̃ oliuo. Iungiro. deformes macłas ħ iugñie pelles. Cũ
pusca potata: potest obstare uenenis. Elixata pͥus. cũ melleq
i̾ta replebit : Uuln̾a q̃ caua st̾. si sint suꝑ add̃ita sepe. ẜic quoq

Expanded text:
scat in altum. Hanc ipsam dicunt eviscum, quod quasi visco illius radix contrita madere videtur, agrestisque solet a multis malva vocari. In mulsa coctus flos ejus vulnera purgat, vel si cum vino terendo addita porcino terebinthinaeque tumores matricis curat, reliquosque juvare dolores dicitur illius; nervos sic ipsa relaxat, rumpit vel spargit sic apostemata dura. Omnes has causas elixatura juvabit, si loca morborum foveantur saepe tepenti. A dysentericis radicum coctio sumpta cum vino fluxum stringens compescit eorum, et pellit tardas haec coctio sumpta secundas, et prodest haemoptoicis, lapidesque repellit, vesicaeque solet variis succurrere causis. Acri cum vino contritum semen olivo jungito, deformes maculas hoc unguine pelles. Cum pusca potata potest obstare venenis, elixata prius cum melleque trita replebit vulnera quae cava sunt, si sit superaddita saepe; sic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cilgarimore uocamꝰ. Hanc meditigreco calam̃tũ noĩe dic̃t.
Sua cissens q sibi. uis ÷ ⁊ t̾ciꝰ illi. Est ĩ utro gradus. cum
nbia siga tepenti. Sũpta. soltotũ sudore resolu̾e corp
Eroleo qͦ sit decocta ꝑunge fricando. Illũ uent᷑e metu¬
t quifrigora febͥs. H onfrgꝰ tm̃: s febͤs sepe repellie.
hͥ quisciasim patit᷑. core fr̃adde. Coutͥtam uiridẽ. fer
dnbur̾e peslem. Et sic humtres sictando. fugare do¬
.N. appositu. potuq suo cito menstrna purgat. Est
is. ħ esse indet᷑. Ut maior cunctis elefas aĩalib extat.
xei pncipio morbũ. p̃otꝰ calłãiti. C um uino curat.
humores extenuãdo. S̾pentũ morꝰ supaddita tͥta not̾e.
corenecat enꝰ. Sͣuccꝰ. ⁊ ĩ m̃bris u̾mee necat om̃ib pp̃e. Si
meł iĩgat᷑ huic cum sale: plusoꝑat᷑ ẜibibit hnͣc p̾gnãs
aut t̾tam subdit: aborait. Purgãt ⁊ ict̾icos. cum uino ꝑ¬
aat anhelds asinancos mediti qdͦs greto nõĩe digił ostoes

Expanded text:
co calamenti nomine dicunt, sicca calensque sibi vis est et tertius illi est in utroque gradus. Cum mulsa sicca tepenti sumpta solet totum sudore resolvere corpus; ex oleo, quo sit decocta, perunge fricando illum, venturae metuit qui frigora febris, non frigus tantum sed febrem saepe repellit; illi, qui sciasim patitur, coxae superadde contritam viridem, fertur comburere pellem et sic humores siccando fugare dolores; appositu potuque suo cito menstrua purgat. Est major sic esse videtur, ut maior cunctis elephas animalibus extat, Hune in principio morbum potus calamenti cum vino curat humores extenuando; serpentum morsus superaddita trita cos enecat ejus succus et in membris vermes necat omnibus ipse, si mel jungatur huic cum sale plus operatur. Si bibit hanc praegnans aut tritam subdit, abortit. Purgat et ictericos, cum vino curat anhelos, asthmaticos medici quos graeco nomine dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. Et meliꝰ reseũ sibi si iũgat᷑ oliñi. dunis mataesit̃¬
lit: si subdit᷑ idem. Elixis eius foltis cataplas mat ezto
sus curabit᷑ anguis. Aut si cũ uino bulbris porabt ideno
Fic qͦ fungoꝵ uetat illa uenena uoc̾e. Hũc uino coctu stũ¬
q pedũ suꝑ adde. Cauis ñ soluas nͥ cũ lux t̾cia tnsit. Puqui
porcino decoctus idẽ uł oliuo. Redd̾e ꝑosse pilos mbs naout
Uł si cũ uino uet̾i tͥtũ suꝑaddas. Precises n̾uis. tͥs cũ mele
medet᷑. Expͥssus suctꝰ folioꝵ mixtꝰ aceto. Et melli coqͥt᷑. sic
mellis sint ⁊ aceti᷑ ut gemine ꝑtes. p̾dc̃i qͥnq liqͦris. Ao de¬
siccandas nichil ẽ magis utile plagas. Inq cicatͥaes ducit
licet ĩret̾atas. Elixꝰ bulb ⁊ crei cerotis bene mixtꝰ Rui¬
gas distͥngit uultꝰ maculas fugat om̃s. Lichenas p̾gat
faciẽ qͦ furfure mũdat. Expͥmit᷑ succꝰ. de t̾tis florib eus
Emollit uuluas cũ lana subditꝰ illis. Illitꝰ asserit᷑. sudorẽ

Expanded text:
ignis, et melius roseum sibi si jungatur olivum; duras matrices mollit, si subditur, idem. Elixis ejus foliis cataplasmate facto sus curabitur anguis, aut si cum vino bulbus potabitur ille, sic quoque fungorum vetat ille venena nocere. Hunc vino coctum tritumque pedum superadde clavis, nec solvas nisi cum lux tertia transit; pingui porcino decoctus idem vel olivo reddere posse pilos membris narratur si cum vino veteri coctum superaddas. Praecisis nervis tritus cum melle medetur expressus succus foliorum, mixtus aceto et melli coquitur sic, mellis sint et aceti ut geminae partes, praedicti quinque liquoris; ad desiccandas nihil est magis utile plagas, inque cicatricem ducit licet inveteratas elixus bulbus et cerotis bene mixtus; rugas distentat vultus, maculas fugat omnes, lichenas purgat, faciem quoque furfure mundat. Exprimitur succus de tritis floribus ejus, qui mollit vulvas cum lana subditus illis; illitus asseritur sudorem
Abbreviated transcription (Latin):
uaceo: ⁊ angꝰtissimũ ⁊ alibi consup̃to increm̃to. Alt̾m uͥ. gͣ.¬
u̾o caule rotundũ: t̾ciũ sesile ꝙ uocant laconicũ. Alii colo¬
⁊ rubentes qͣꝵ ĩ apͥli. Ad om̃ut eaꝵ plantas: post bi¬
nos menses diffrt. Diligentiores uo pła gen̾a faciunt¬
iidelic p̃pureas cͥspas. capadocias. grecas. longiora¬

Expanded text:
baceo et angustissimum, ut alibi consumpto incremento —, alterum rotundi caulis, tertium sessile, quod Laconicum vocant. alii colo, rubentes, quarum Aprili, et omnium earum plantas post binos menses differri. diligentiores plura genera faciunt: purpureas, crispas, Cappadocias, Graecas, longiori
Abbreviated transcription (Latin):
soltiendi naturã hẽat. Hiceꝰ suecto si qͥs se oleo mixto
euxerit: ab aꝑib ferire negat᷑ folia eiꝰ ex oleo tͥta
siposita: scorpionib credũt᷑ affre corporẽ. pliiꝰ .ł. xxͦ.¬
ieshꝰ. Nuo eaꝵ gen̾a amplitudĩe folii disc̾nũt᷑. Maiorẽ
greci malopen ĩ satiuis uocant. alt̾am ab emolliendo

Expanded text:
lvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vovestris. duo genera earum amplitudine folii discernuntur. maiorem Graeci malopen vocant in sativis, alteram ab emolliendo
Abbreviated transcription (Latin):
ut a o uosuis pestiferos mors si sepe bibat. Cum
mila siptio d ⁊ aconita bibenti. Sic multus aluł qe p̃e¬
mnt obitare nenen̾is. Conqͣsiata inuat. mansũ nł sepiꝰ
haustui  dr opitos repͥmit bibitũ. siccat q tumores
suamusa bibitia. colam depon̾e nigͣm: S. oxifabi fu̾it

Expanded text:
sumpta quosvis pestiferos morsus, si saepe bibatur; cum mulsa sumptum prodest aconita bibenti, sic multis aliis dicunt obstare venenis. Conquassata juvat mansum vel saepius haustum, hydropicos reprimit bibitum siccatque tumores. Cum mulsa bibit
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ semĩs euis. Et par est uus iis: in medicamine qͦ¬
uis. Inflato stomacho c̃ uino sũp ta medet᷑. Et tali poore
uis digestiua uiuat᷑. Om̃ib ⁊ morbis sic ꝓsũt in tenoꝵ
uriniam sic sũpta mouẽt ⁊ menstria pͣgant. Totaue¬
nenatis medicat᷑ morsib ħua: Si bibit uñ ͥ̾ta pͥus. iino¬
q soluta. Et pars cont̾ce ponat᷑ desuꝑ ħbe. Non muodicñ
tolicis ꝓ dest ħ mansa uł hausta uł si radicis elratura
uibat᷑. Nec solit colicis decoctio sb̾ueĩt ista: s supͣdietes nue¬
ditabitur omuib hausta. Digestibilib sem̃ bñ urngit eius
Omib antidotis ꝙ ĩ est ibi pͤtica utꝰ. Hanc ocłis stenbus
potui ⁊ odore nociuã. Asserit. antidotis eues tr̃a uͦi sente
mnceri iissit. ħ utrũ dixerit ase. In a doctoꝵ liͥs. ñ est
ham. uec me legisse recordor. Iliũ qͥ strambi semonibus

Expanded text:
est et seminis ejus et par est illis vis in medicamine quovis. Inflato stomacho cum vino sumpta medetur et tali potu vis digestiva juvatur, omnibus et morbis sic prodest interiorum, urinas sic sumpta movet et menstrua purgat. tota venenatis medicatur morsibus herba, si bibitur bene trita prius vinoque soluta, et pars contritae ponatur desuper herbae. Non modicum colicis prodest haec mansa vel hausta, vel si radicis elixatura bibatur, nec solum colicis decoctio proderit ista, sed supradictis medicabitur omnibus hausta. Digestibilibus semen bene jungitur ejus omnibus antidotis, quod inest sibi peptica virtus. Hanc oculis Strabus potuque et odore nocivam asserit, antidotis ejus tantummodo semen misceri jussit, haec utrum dixerit a se aut a doctorum libris non esterbam, nec me legisse recordor ullum, qui Strabi sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
m̾is fig᷑a p̾stabit. Hoĩa gargilius marcialis asseruit
Columella sic dicit. loco apͥco ⁊ st̾coroso si rubos halea¬
mꝰ aut ferulas. post autũpni eqͥnoctiũ: his uixͣ t̾ram
excisis ⁊ excauatis ligneo stilo. int̾ medullas letantẽ
ĩntitcamꝰ. ⁊ cucun̾tis sem̃ addamuts. hĩc nasi fruatꝰ.
qui possrĩt ⁊ int̾ frigora ñ negari. lix. De ictunt¬

Expanded text:
meris figura prestabit. Hac omnia Gargilius Martialis asseruit. meris figura prestabit. Hac omnia Gargilius Martialis asseruit. Columella dicit loco aprico et stercoroso si rubos habeamus aut ferulas, post autumni equinoctium, his iuxta terram rescissis et excavatis, ligneo stilo inter medullas letamen immittamus et cucumeris semen addamus, hinc nasci fructus qui possint et int
Abbreviated transcription (Latin):
me
marcio cucuin̾es seminant᷑ rare : sulcis altitudĩe sesqͥpe¬
dali latitudĩe pedũ t̾tim. Int̾ sulcos octo pedũ spaciũ cru-¬
dũ relinqus: ubi possint uagari. Hbis iuuant᷑: ideo
sarculo ⁊ runcatõne ñ indigẽt. Sentĩa si ouillo lacte ⁊
mulsa maceres: dulces nascent᷑ ⁊ candidi. Longi ac ten̾i
sũt: si aqͣm ĩ ꝑatenti uascło sub eis ponas duab palmis
iuuf̾iorẽ. ad qͣm festinando tales efficient᷑. Sine semine
nascent᷑. si prius eoꝵ seĩa oleo sabino ꝑuitgant᷑ ⁊ ħba ea
q̃ culex dicit᷑ tͥca confcͥet᷑. Aliqͥ florẽ cucum̾is cũ uticule̾¬
sue capite cãne ĩserũt : cui pͥus om̃s nodos ꝑforau̾int.
It cucumis nascit᷑: ĩ nimiam longitudĩem tensis. O¬
leũ sic metuit: ut si iuxͣ posueris. uelut hamꝰ plicet᷑.
Quociẽs tonat : nelut timore conu̾tit᷑. Si etus siorẽ
sic̃ ĩ uite sue ẽ ĩ forma fictili clausetis ac ligaris: ꝙͣ ẽ
multũ forma uł hoĩs uł aĩalis habuerit. talem cuar¬

Expanded text:
e Nunc et cucumeres seminantur rare, sulcis altitudine sesquipedali, latitudine pedum trium; inter sulcos octo pedum spatium crudum relinques, ubi possint vagari; herbis iuvantur et ideo sarculo et runcatione non indigent. Semina si ovillo lacte et mulsa maceres, dulces nascentur et candidi, longi ac teneri fiunt, si aquam in patenti vasculo sub eis ponas, duobus palmis inferiorem, ad quam festinando tales efficientur. Sine semine nascentur, si prius eorum semina oleo sabino perunguntur et herba ea que culex dicitur trita confricentur. Aliqui florem cucumeris cum viticula canne inserunt, cui prius omnes nodos perforaverint; ibi cucumeris nascitur in nimiam longitudinem tensus. Oleum sic metuit, ut si iuxta posueris, velut hamus plicetur. Quoties tonat, velut timore convertitur. Si eius florem, sicut in vite sua est, in forma fictili clauseris ac ligaris, qualem vultum forma, vel hominis, vel animalis habuerit, talem cucu
Abbreviated transcription (Latin):
gnstie ac ꝓterius. brachiali cͣssitudĩe: candida radice.
Nascit᷑ ui calidis. s saxosis. Dyocles ⁊ alicd ypomarati ge¬
nꝰ tͣdidit. longo ⁊ angusto folio: seĩe cortandri. medicĩe
iuitatĩo: ad scorpionũ ictus ac sexpentiũ. seĩe ĩ uino
poto. Suctꝰ ⁊ aurib instillatͣ  in quib u̾mictilos necat¬

Expanded text:
li crassitudine, radice candida. nascitur in calidis et saxosis. Diocles et aliud hippomarathi genus tradidit, longo et angusto folio, semine coriandri. 256 Medicinae in sativo ad scorpionum ictus et serpentium semine in vino poto. sucus et auribus instillatur vermiculosque in his necat
Abbreviated transcription (Latin):
tuce us constat. ⁊ hũida ualde. Inde potest nimios
ħ mansa leuare celores: Et pͥstabit idem suꝑaddas
si bñ tritam. Utilis est stomacho: sompnũ dat. mollit
⁊ aluũ Om̃ib his melius ꝓdest: decocta comesta. Et
stomacho potius: ñ loca comesta medet᷑. Laduce semen
ꝯpescit sompnia uana: Cũ uio bibitũ. fluxũ qͦ repre¬
mit alui. Lac dat habũdant̾ nut̾ti: sũpta freq̃nt̾. Ut qͥdã

Expanded text:
tucae vis constat et humida valde, unde potest nimios haec mansa levare calores, et praestabit idem superaddas si bene tritam; utilis est stomacho, somnum dat, mollit et alvum, omnibus his melius prodest decocta comesta, et stomacho potius non lota comesta medetur. Lactucae semen compescit somnia vana, cum vino bibitum f1uxum quoque reprimit alvi, lac dat abundant
Abbreviated transcription (Latin):
siccatꝰ. magnũ medicam̃ hẽt  Ad quoscũq uoles ocłoꝵ pelłe̾
morlos. Aurib ĩfusus suctꝰ. u̾mes necat eiꝰ. Renib in
ptisana radix decocta medet᷑. Cũ uiuo figat ydropicos po¬
tata tumores. Sicq uenenatis obstabit morsib illa:
Sic qͦ pulmonis obstat iecorts q q̃relis: Et sic nut̾ci sũpta
fit copia lactis. Cũ uino uł aqͣ radicũ coctio sũpta: Neufre¬
ticis ⁊ itesice morbis medicatꝰ. Urinas pͣgat. ⁊ menstͥa
sumpta resoluit. Uł si t̾ca suꝑ pecten ħ ħba liget᷑. Nausea
cũ tuito sũpta sedabit᷑ illa. feruorẽ stomachi cũ uino in¬
tigat hausta. Radix illiꝰ nino decocta dolores: fomento ci¬
rat. patitͣ quos u̾ga inrilis. Hoc qͦ si ñgas oleũ facit. ħ q
ꝑungas. Ictum. uł fcõs subito quoscũq tumores: Appo¬
nas t̾ta ĩcto sedabit aceto. Sem̃ cũ uiuo bibitũ: uen̾is
mouet actꝰ. ł q mͦ lat̾is diros sedare dolores: Dñt. aut

Expanded text:
edicamen habetur ad quoscunque voles oculorum pellere morbos. Auribus infusus vermes succus necat ejus, renibus in ptisana radix decocta medetur, cum vino fugat hydropicos potata tumores, sicque venenatis obstabit morsibus illa, sic quoque pulmonis obstat jecorisque querelis, et sic nutrici sumpta fit copia lactis. Cum vino vel aqua radicum coctio sumpta nefreticis et vesicae morbis medicatur, urinas purgat et menstrua sumpta resolvit, vel si trita super pecten haec herba ligetur; nausea cum vino sumpta sedabitur illa, fervorem stomachi cum lympha mitigat hausta. Radix illius vino decocta dolores fomento curat, patitur quos virga virilis, hoc quoque, si jungas oleum, facit, hocque perungas. Ictu vel factos subito quoscunque tumores appositum tantum juncto sedabit aceto. Semen cum vino bibitum veneris movet actus, hocque modo lateris diros sedare dolores dicunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
nubes itrũꝑe ⁊ nõ exilire. si plurimũ ac̾uo nuibiũ
cũ pautał ꝑcidiss oppressus ẽ : Igitur ⁊ ignis ibit
det. Netesse qͦ ẽ. ut ip̃etus fulminis p̾mittat sp̃t
agat q añ se ⁊ at̾go trahat uentũ: cũ tũ uasto
ictu aera ĩcid̾it. Itaq oĩa añqm feriant᷑ ĩtremis¬
cũt: iubrata uento. quẽ ignis añ se p̾misit. Go¬

Expanded text:
nubes et non exilire, si plurium aceruo nubium, cum paucas perscidisset, oppressus est? Ergo et ignis ibit d necesse est impetus fulminis et praemittat spiritus agatque ante se, et a tergo trahat uentum, cum tam uasto ictu aera inciderit. Itaque omnia, antequam feriantur, intremesculit uibrata uento quem ignis ante se pressit.
Abbreviated transcription (Latin):
concursu fi̾ tonitruũ ⁊ excuti fulmina pꝰse posse¬
bũdauit: ⁊ ĩgentẽ harene uste uĩ effudit. Inuolu¬
Aiũt añ tũc plr̾ima fuisse fulmina ⁊ tontrua.
imus enĩ utͥusq nat᷑e᷑ corꝑa efflare t̾ras: ⁊ sicci
aliꝙͥħ ⁊ huidi ĩ toto aere uagari. Itaq suẜ tale tc¬
plici sp̃u tex̾etur. Illa frãgi pot̃ ⁊ edere sonũ. ista
q̃ dixi. siue ĩcendus uaporantib aerarepleuerũt.

Expanded text:
ina excuti possebundauit, ingentem uim harenae urentis effudit,, inuoluAiunt tunc plurima fuisse fulmina et tonitrua imus enim utriusque naturae corpora efflare terras et sicci aliquid et umidi in toto acre uagari; itaque si quid tale plici spiritu texeretur. Illa frangi potest et edere sonum. Ista quae dixi, sine incendiis uaporantibus aera repleuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
satur. ⁊ redit aqua ad t̾rã pluẽs: idest distillans
ĩ rorẽ uł ĩpluuuã. scilic ex nubib sb̾tiliorib uł dẽsi¬
orib. Et qnͣdoq iudet᷑ ex eo nebula: scilic ex reliqͥ¬
is nubisi resolutaꝵ. Cũ gͥ sol aꝓpĩquat uapori: ele¬
uatus ascendit. Cũ ali esongatur ab eo: descendit.
tardatur in densione sua: ros uocatur. Cũ gͦ młtã
ht mẽsurã idest spissitudinẽ. ud̾o uelocit̾ descẽdit᷑. plu¬
uia noiatur. Et qnͣdo parua res est. nͨ ꝑuenit ad altũ
pp paruitatẽ sue caliditatis ⁊ resoluitur: fit aer. Qͣn¬
U aũ uapori ascendẽti accidit uehemẽtia sugoris ag¬
gͦgati: nũc fit pruina. Qͣndo enĩ sr̾ ip̃m ẽ paruũ
frigus idest tẽꝑatũ: exprimit rorẽ. Pruma aũ est
uapor ꝯgelatus. N Dico gͦ ꝙ aqua non ꝯgelat᷑ nͥ ĩ

Expanded text:
ssatur et redit aqua ad terram pluens, id est distillans ssatur et redit aqua ad terram pluens, id est distillans in rorescilicet ex reliquiis nubium resolutarum. Cum igitur sol appropinquat, vapor elevatus ascendit; cum autem elongatur ab eo, descendit. deo tardatur in descensione sua, ros vocatur. Cum vero multam habet mensuram, id est spissitudinem et ideo velociter descendit, pluvia nominatur. Et quando parva res est, nec pervenit in altum propter parvitatem sue caliditatis et resolvitur, fit aer. Quando autem vapori ascendenti accidit vehementia frigoris, aggregatus fit pruina. Quando enim super ipsum est parvum frigus, id est temperatum exprimit rorem: pruina autem est vapor congelatus. Dico ergo quod aqua non congelatur, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
seruntur : ⁊ auras ĩtexunt. q̃ ⁊̃ nocturnis rigorib
aggͣuate: sereno rore distillant. Si aũ uehementi
frigus ẽ: ⁊̃ gelucandidiꝰ ĩ albescũt᷑. Anstotiles in¬
uapores. ut ex eis eleuatis fiant ĩpressiones aeris:
ẽ motus orbiũ stellaꝵ scilic soł ⁊ aliaꝵ. Sol enĩ dũ
aꝓpĩquat his reb ⁊ elongatur ab eis: ca est gn̾atõis
⁊ corruptõis accidentiũ muł. id est reꝵ huiꝰ modi q̃ in
eis gn̾ant᷑. Pũ enĩ calor eiꝰ ignit t̾rã: eleuat᷑ ex ea
uapor hũidus ⁊ uapor sictꝰ. atq ĩdiu̾sas spẽs separatur
ad supͥmsi aeris resoluitur ac subtiliat᷑: ⁊ app̃i¬
quat igni quo ĩflãmat᷑. ⁊ fit ex ea ĩp̾ssio ĩflãma
dens. id est nͥ obuiet ei frigꝰ actidẽtale ip̃am ꝯstͥngẽs
uerũ aer iste fc̃s scilic ex uapore subtili: fit aqua. qr
uapor roridus est idest mat̾ia roris uł pliuue. Nã si
accidat ei frigus qd̃ ipm pͥmat : ingro satur ⁊ inspi¬

Expanded text:
seruntur, et auras intexunt, quae nocturnis rigoribus aggravatae sereno etiam rore distillant; si autem vehementius frigus est, etiam gelu candidius inalbescunt. CAPUT XI.-- apores, ut ex eis elevatis fiant impressiones aeris, est motus orbium stellarum, scilicet solis et aliarum. Sol enim dum appropinquat his rebus et elongatur ab eis, causa est generationis et corruptionis accidentium in illis, id est rerum huiusmodi que in eatque in diversas species separatur. ad summum aeris, resolvitur ac subtiliatur et appropinquat igni quo inflammatur et fit ex ea impressio inflammatdens, id est nisi obviet ei frigus accidentale ipsam constringens. Verum aer iste sactus scilicet ex vapore subtili, fit aqua; quia vapor roridus est, id est materia roris, vel pluvie. Nam si accidat ei frigus, quod ipsum premat, incrassatur et inspi
Abbreviated transcription (Latin):
natura rerum. Grando fit ex pluiue stullis. uẽtisac
plume si condempsatĩ fuderit aer: multe guite ꝯglo¬
bantur ĩ unũ lapidẽ ⁊ tũc excedit gͣndo solitã qͣntitatẽ:
fit q tempestas. Uñ legitur ĩcronicis gͣndines aliquo¬
tiens tante magnituduus cecidisse: ut ⁊̃ bestias ⁊ hõies
extra tecta põitos ꝯquassarent. Grando turbida magis
ẽ qͣm in t̾ra glacies ꝯgelata: qr minime gutte pͥmitꝰ cõa¬
gulate paulatĩ adicitur descendendo. sic q de młtis ꝑtib
fit: qd̾ nõ glacies. que ex aque ꝯtinua mat̾ia ꝑ gelu
cõcrescit. Grando młtũ infrigidat aerẽ. Uñ qͣndocũq
ĩ uere ⁊ autũpno cecid̾it ꝑitulũ ĩmin pestis ⁊ frugib
dire gelide q pruine. nͥ post gͣndinẽ in mediate sol cali¬
dior aerẽ t̾rãq lustrau̾it. Porro si circa solsticiũ esci¬
uale cecid̾it: signũ est. ĩ sr̾ioris aeris regione frigusẽt
ꝑ maximũ. Et nͥ pars aeris ĩ ferior. solis radus calefc̃a¬

Expanded text:
ntur. Grando fit ex pluvie stillis, ventis ac pluvie, si condensatim fuderit aer, multe gutte conglobantur in unum lapidem et tunc excedit grando solitam quantitatem, fitque tempestas. Unde legitur in chronicis, grandines aliquoties tante magnitudinis cedidisse, ut etiam bestias et homines extra tecta positos conquassarent. Grando turbida magis est quam in terra glacies congelata; quia minime gutte primitus coagulate paulatim adiicitur distendendo, sicque de multis partibus fit; quod non glacies, que ex aque continua materia per gelu concrescit. Grando multum infrigidat aerem; unde quandocumque in vere et autumno ceciderit, periculum imminet pestis: in frugibus, dire gelideque pruine, nisi post grandinem immediate sol calidior aerem terramque illustraverit. Porro si circa solstitium estituale ceciderit, signum est in superioris aeris regione frigus esse permaximum et n
Abbreviated transcription (Latin):
supra modũ mundant pluie. ⁊ ꝙͣtorariꝰ. tant
copiosꝰ. In europa uͦ tãte fret̃nt plume ca dũt ut
ex eis torrẽtes instar fluminũ curreet. ⁊ ħ mat¬
ine c̾ca mõtiuã iuga. In egyptiatis thebis s iesto¬
te sargiores pluise tundantur: tota regie moi
itmiris murib repletur. oluua seruata cistus
⁊ ftabilitate purgata. aquaꝵ onliũ clarisimas
⁊ sñ corruptõe diutꝰ durat. frigida quoqs ninus
ẽ ⁊ potu salubris. uisc̾a laxata ftngit. Tempore pli¬
iuioso maior ꝑrs pisciũ impĩgnatur: unde ⁊ suꝑ
nare ⁊ alludere cade̾ti pluuie uidentin. orefõ¬

Expanded text:
supra modum inudant pluvie et quanto rarius, tanto copiosius. In Europa vero tante frequenter pluvie cadunt, ut ex eis torrentes instar fluminum currant et maxime circa montium iuga. In Egyptiacis Thebis, si in estate largiores pluvie fundantur, tota regio mox infinitis nubibus repletur. Pluvia servata cisternis et stabilitate purgata, aquarum omnium clarissima est, et sine corruptione diutius durat, frigida quoque nimis est et potu salubris, viscera laxata stringit, tempore pluvioso maior pars piscium impinguatur, unde et super mare alludere cadenti pluvie videntur. Gr
Abbreviated transcription (Latin):
uotet᷑. Ex libro de natura rerũ. Suꝑ ẽ ignis pu¬
russiꝰ totũ aerẽ excedẽs: cuiꝰ regio usq ad firma¬
mentũ extenditur. Is tãto ẽ aere subtilior. qͣnte¬
aer aqua tenuior. ⁊ aqua fra ranor. Ide ⁊ethe
uocatur: qr ꝑpetuo splendore letatur. Ie man
g łi crrma sibi assum ũt: cũ ad hoies missi uenanit.
In hac ignis regiorene .uii. stelle id est .uii. planete
erratice noĩantur i gnis itac tripliꝰ q̃ sid̾ at. Nla
ĩ mat̾ia t̾rea carbo ẽ: in mat̾ia aens flãma: ĩna¬
tura ulucis ẽ pura lux. Et ideo ñ indig nutͥ mẽ

Expanded text:
utem ignis purissimus totum aerem excedens, cuius regio usque ad firmamentum extenditur. Is tanto est aere subtilior, quanto aqua tenuior et aqua terra rarior. Idem et ether vocatur, quia perpetuo splendore letatur. De hoc angeli corpora assumunt, cum ad homines missi veniunt. In hac ignis regione, VII stelle, id est VII planete erratice nominantur. Ignis itaque tripliciter consideratur, nam in materia terrea carbo est, in materia aeris flamma, in natura vero lucis est p
Abbreviated transcription (Latin):
retin Scd̃m aũ uolatũ nubiũ que uẽtis ĩ aere
de ferũtur: aura pluuialis aut sicta frgida uł
remissa fore concit Itaq si uesꝑe sole i octasu
nibes tegant. futsas ĩ er astino pluuas suspicã¬
tur. Si ⁊̃ mane solẽ orientẽ tetra nubes obtegat.io¬
si duo clarescẽte: pliuua qͦ sꝑatur aut a mane ust
ad meridiẽ: aut am̾idie usq ad noctẽ po Porro si
uẽtis ꝯͣrus flantib. nubes int̾ se dispariles discoid

Expanded text:
ecundum autem volatum nubium, que ventis in aere deferuntur, aura pluvialis, aut sicca, frigida, vel remissa fore coniicitur. Itaque si vespere solem in occasu nubes tegant, futuras in crastino pluvias suspicamur. Si etiam mane solem orientem terra nubes obtegat, residuo clarescente, pluvia speratur, aut a mane usque ad meridiem, aut a meridie usque ad noctem. Porro si ventis contrariis flantibus, nubes inter se dispa
Abbreviated transcription (Latin):
naues. Solis namq calore de t̾ra tł te uapores
ĩ aere ꝯglobantur ⁊ ꝯdempsant᷑: gͣuideq fc̃e in¬
mietate hũiditatis ⁊ amplius se fr̾e nõ ualẽtes.
uẽto de facili dissoliũtur: ⁊ ꝑ pliuuas. niues ac
gͣndines. ad t̾rã iterũ relabuntu ut it̾m ascẽ¬
dentes ꝯtrescant ĩnubes. Nugo de .ui. diebus.¬

Expanded text:
alore de terra tracte, per vapores in aere conglobantur et condensantur, gravideque facte nimietate humiditatis et amplius se ferre non valentes, vento de facili dissolvuntur et per pluvias nives aut grandines ad terram iterum relabuntur, ut iterum ascendentes concrescant i
Abbreviated transcription (Latin):
nauigia ꝯturbantur: u̾giliaꝵ hyemali octasu.
Ex die gͥ .iiͦi. iduũ nouẽbriũ. usq in diẽ .ui. iduũ
martiaꝵ: maria claudunt᷑. Nã lux minima
nox es longissima. poli ac nubiũ densitas. aeris
obsturitas. uentoꝵ ymbri uł niuib geminata
leuitia: nõ solũ classes apelago. s ⁊̃ cõmeantes
atrestͥ itin̾e deturbant. Post natalẽ uͦ ut ita di¬
iã nauigatõis qui sollepm c̾tamine publicoq sp̃¬
atulo multaꝵ gentiũ celebratur plr̃imoꝵ syde¬
ũ ip̃ius q tp̃ris rõe usq ĩ idus maias: ꝑiculose
naria temptantur. ñ quo negociatoꝵ cesset ĩ¬
dustͥa: s qr magis adhibenda cautela ẽ. qͣnͣdo exer¬
atus nauigat cũ liburnis. qm cũ pͥuataꝵ m̾ͥciũ

Expanded text:
navigia conturbantur, vergiliarum hyemali occasu. navigia conturbantur, vergiliarum hyemali occasu. Ex die igitur IV iduum novembrium usque in diem VI iduum martiarum maria clauduntur: nam lux minima, noxque longissima, poli ac nubium obscuritas, ventorum imbri vel nivibus geminata saevitia non solum classes a pelago sed etiam commeantes a terrestri itinere deturbat. Post natalem vero, ut ita dicam, navigationis, qui sollemni certamine publicoque spectaculo multarum urbium celebratur, plurimorum siderum ipsiusque temporis ratione usque in Id. Mai. periculose maria temptantur, non quo negotiatorum cesset industria sed quia maior adhibenda cautela est quando exercitus navigat cum