comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inam fi tam malum est eum occid̃e qũa uõa
est uiti eus quo modo potest mors eius suꝑare ⁊ delere
poc̾a eorum qiuii eum occiderunt. aut si alicuius eorum pͦ¬
catum delet. quo modo potest aliorum qio hominum
aliꝙ delere. credinius enim quia ⁊ multi ex illis saluati
ignoranter factum est. deum enim occide nullus homo sci¬
ent̾ unquam saltem uelle posset. ⁊ id̾o qui illum occidert
ignorant̾ non in illud infiuitum ꝑctm̃ cui nulla alia cõ¬
perari poc̾a possunt ꝓ meruerunt. nam non comsidera¬
uimus eius magnitudinem ad iudeadum quam bona
eret ꝙ nec unquam fec̾ aliquis nec fac̾e potuit. D. rona¬
bilr̾ iut̾emptores dei xp̃i adueniam pt̾i sui ꝑting̾e̾ potuis¬
se monstrasti. A. quid iam queris amplius. ecce uides:
quo modo rõnabilis uecessitas osfendat ex hominibus per¬
ficiendam esse suꝑnam ciuitatem nec ħ posse fĩ nͥ ꝑ remissio¬
nem poc̾orum quam homo nullus hr̃e potest nͥ per homi¬

Expanded text:
Nam si tam malum est eum occidere quam bona est vita ejus, quomodo potest mors ejus superare et delere peccata eorum qui eum occiderunt? Aut si alicujus eorum peccatum delet, quomodo non potest aliorum quoque hominum aliquod delere? Credimus enim quia et multi ex illis salvati ignoranter factum est. Deum enim occidere nullus homo unquam, scienter saltem, velle posset: et ideo qui illum occiderunt ignoranter, non in illud infinitum peccatum, cui nulla alia comparari possunt peccata, proruerunt. Nam non consideravimus ejus magnitudinem ad videndum quam bona eret quod nec unquam fecit aliquis, nec facere potuit. BOS. Rationabiliter interemptores Christi ad veniam peccati sui pertingere potuisse monstrasti. ANS. Quid jam quaeris amplius? Ecce jam dives quomodo rationabilis necessitas ostendat ex hominibus perficiendam esse supernam civitatem, nec hoc posse fieri nisi per remissionem peccatorum, quam homo nullus habere potest nisi per homi
Abbreviated transcription (Latin):
per obedientiam deserendi uitam. s pp̃ obedientiam ser¬
uandi iusticiam. inqͣ tam forter ꝑ seuerauit ut inde mor¬
cedit illi pater sic fet̾. ⁊ calicemquem dedit bibit. Ita gͦ¬
dit bibit. ⁊ factus est obediens patri us ad mortem ⁊ sic
didicit ex hiis que passus est otrdienciam .i. quousqs ser¬
uari deleat obediencia. u̾bum autem ꝙ positum est di¬
dicit duobus modis intelligi potest. aut enim didicit
isset humiliauit semet ip̃m factus est obediens usq ad
mortem mortem autem crucis. subdidit pp̃ est deus exal
simile ꝙ dauid dixit. de torente in uia bibit. pp̃ea exaltauit capnd
non ita dictimi est quasi nullatemis potuiss uenire ad hanc exal¬
tationem ꝑ hanc mortis obedientiam ⁊ ħ exaltatio non nͥ inre¬
tributione huius obedientie collocata sit. prius enim quam
pat̾etur p̾e dix̾ omnia sibi esse tradita apatre ⁊ omnia pa¬

Expanded text:
per obedientiam deserendi vitam, sed propter obedientiam serper obedientiam deserendi vitam, sed propter obedientiam servandi justitiam, in qua tam fortiter perseveravit ut inde mordedit illi Pater, sic fecit; et, calicem quem dedit ei, bibit 7ei, bibit 78; et factus est obediens Patri usque ad mortem; et sic didicit ex his quae passus est obedientiam, id est quousque debeat servari obedientia. Verbum autem quod positum est, didicit, duobus modis intelligi potest. Aut enim didicit,isset: Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, subdidit: Propter quod et Dsimile est quod David dixit: De torrente in via bibet, propterea exaltavit caput : non ita dictum est, quasi nullatenus potuisset pervenire ad hanc exaltationem nisi per hanc mortis obedientiam; et haec exaltatio nonnisi in retributionem hujus obedientiae collata sit. Priusquam enim pateretur, ipse dixit omnia sibi esse tradita a Patre ; et omnia Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eum iudei us ad mortem. non ob aliud nͥ quia ẜ u̾i¬
tatem ⁊ insticiam uiuendo: loquendo in declinabilit̾ tene¬
bat. hoc puto ꝙ deus ab omni r̾onali creatura exigit. ⁊
ħ illa ꝑ obedientiam d̾o deb. H. sic fateri nos oportet.
.A. hanc gͥ obedientiam de bebat homo ille d̾o patri ⁊ hu¬
manitas diuinitati ⁊ hanc ab uto exigebat pater ħ nulli
rum est. ⁊̾ uideo quid sibi illatum qr obediendo ꝑseuerauꝰ.
sustinint. nam illa est illi mors qui ꝑstitit in obedientia ⁊
hanc sustinuit. S quomi̾o hoc obediencia nonexigat n̾o
intelligo. A. si homo nuniquam p̾cass dec̾eret pati mor¬
tem. aut deus deł̾et ħ ab alio exige̾. Quemadinodum c̾¬
re. ut quam fec̾ iustam ad beatitudinem miseram esse¬
sine culpa cogat. hominem enim inuitum mori miserũ
est. patet quia si non pct̾ass homo non dec̾eret ab eo
deus mortem exige̾. non gͦi coegit deus xp̃m mori ĩ qͦ
nullum fuit pcc̾m. s ipẽ sponte sustinuit mortem non

Expanded text:
sunt eum Judaei usque ad mortem? BOS. Non ob aliud nisi quia veritatem et justitiam vivendo et loquendo indeclinabiliter tenebat. ANS. Hoc puto quia Deus ab omni rationali creatura exigit; et hoc illa per obedientiam Deo debet. BOS. Sic nos fateri oportet. ANS. Hanc igitur obedientiam debebat homo ille Deo Patri, et humanitas divinitati; et hanc ab illo exigebat Pater. BOS. Horum est; et jam video qui sibi illatum, quia obediendo perseveravit, sustinuit. Nam illata est illi mors, quia perstitit in obedientia et hanc sustinuit; sed quomodo hoc obedientia non exigat non intelligo. ANS. Si homo nunquam peccasset, deberet pati mortem; aut deberet Deus hoc ab illo exigere? BOS. Quemadmodum crere ut, quam fecit justam ad beatitudinem, cogat sine culpa esse miseram: hominem enim invitum mori, miserum est. BOS. Patet quia si non peccasset homo, non deberet Deus ab eo mortem exigere. ANS. Non ergo coegit Deus Christum mori, in quo nullum fuit peccatum; sed ipse sponte sustinuit mortem, non
Abbreviated transcription (Latin):
fĩ. qm̃ factum est pp̃ ꝙ differebatur. qr non nͥ pp̃ illud fieri
dispositimi erat. nam si fluuinm quen equo ⁊ naui transi¬
re possum. ꝓpono me non nͥ naui transiturum. ⁊ id circo dis¬
fero transmeare qr nauis ab est. cum iam p̾sto est nanis si
transeo recte de me dicitur nauis parata fuit pp̃ea tran¬
siuit. ⁊ non solumiͣ loquimur qñ per illud ꝙ ꝓced̾e uolumꝰ¬
S ⁊̃ qñ ꝑ illud s tantum modo post illud fac̾e aliquid statu¬
imus aliud. s quid enim differt cibum sume pp̃ea ꝙ nodũ
non incomgrue illi dicitur. iam sume cibum pp̃ ea quia iani
fecisti pp̃ ꝙ sum̾e diffe̾bas. Multo gͥ minis musitata est locu
quia ita erat s quia ille sic se habebat. ac si ita ess. nansic
post mortem exaltatus quasi pp̃ illam ħ fieret. ꝙ autem ip̃e
ait. non ueni uoluntatem meam fac̾e s eius qui misit me.
tale est quale est ⁊ illud. mea doctrina non est mea. nam
ꝙ quis non ht ase s a d̾o. hoc non tam suum quam dei

Expanded text:
iam factum est propter quod differebatur; quia nonnisi per illud fieri dispositum erat. Nam si fluvium, quem equo vel navi transire possum, propono me nonnisi navi transiturum; et idcirco differo transmeare, quia navis abest: cum jam praesto est navis, si transeo, recte de me dicitur: Navis parata fuit, propterea transivit. Et non solum ita loquimur quando per illud, quo per illud, sed tantummodo post illud, facere aliud aliquid statuimus. Si quis enim differt cibum sumere propterea qunon incongrue dicitur illi: Jam sume cibum, propterea quia jam fecisti propter quod sumere differebas. Multo igitur minus inusitata est locutquia ita erat, sed quia ille sic se habebat, ac si ita esset. Nam sic post mortem exaltatus est, quasi propter illam hoc fieret. Quod autem ipse ait: Non veni voluntatem meam facere, sed ejus qui misit me , tale est, quale est et illud: Mea doctrina non est mea : nam quod quis non habet a se, sed a Deo, hoc non tam suum quam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
non est quam non lib̾auit illum . siam multa in sacra
scriptura huius modi inueniuntur. ubi autem dicit.
pat̾ si possibile est transeat ame calix iste. ueruptamen
non sicut ego uolo. s sicut ta. ⁊ si non potest uͥ calix
transire nͥ bibam illum: fiat uoluntas tua. naturalem
salutis ꝑ uoluntatem suam significat appetitun quo
humana caro dolorem mortis fugiebat. uoluntatẽ u̾o
patris dic̾. non qm̃ malu̾erit pater fillii mortem quam¬
mortem uitam. s quia humanum genus restanrati no¬
erat mors illa. qr non poscebat r̾o ꝙ aliud non pot̾at¬
idcirto dic̾ filius illum uelle mortem suam quam ip̾e
inaluit pati quam ut gemis humammi non salu̾e̾tur ac
si dic̾et. qm̾̃ non uis ałr recoiciliationem minidi fieri.
dico de ħ modo uelle mortem meam. fiat gͥ ħ uoluntas
tua .i. fiat mors mea. ut mundus tibi recomcilietur. nam
sepe aliquem uelle dicimus aliquid quia non nult aluid ꝙ
si uellet non fieret illud. ꝙ dicitur uelle. ut cum dicimꝰ

Expanded text:
non est aliud, quam non liberavit illum. Nam multa in sacra Scriptura hujusmodi inveniuntur. Ubi autem dicit: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et: Si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua , naturalem salutis per voluntatem suam significat appetitum, quo humana caro dolorem mortis fugiebat. Voluntatem vero Patris dicit, non quoniam maluerit Pater mortem Filii quam vitam, sed quia humanum genus restaurari noerat mors illa. Quia non poscebat ratio quod aicit Filius illum velle suam mortem; quoniam ipse maluit illum pati, quam ut genus humanum non salvaretur; ac si diceret: Quoniam non vis aliter reconciliationem mundi fieri, dico te hoc modo velle mortem meam: fiat ergo voluntas tua, id est fiat mors mea, ut mundus tibi reconcilietur. Nam saepe aliquem velle dicimus aliquid, quia non vult aliud quod si vellet, non fieret illud quod dicitur velle: ut, cum dicimu
Abbreviated transcription (Latin):
debuerit: tycharam non coguouit qͣsr cytharedꝰ¬
erit. si etiam instrum̃tum illud non agnouit ⁊ si co¬
gnom̾it. s tang̾e illud noluerit. qͣłr cytharista erit: Si
autem illud agnou̾it ⁊ tetig̾it. s eus usum hr̃e comtẽp¬
serit. nuumquam pp̃ cognitionem ⁊ uoluntatem sine u¬
⁊̃ boni oꝑis usum tenuerit. uixta suam possibłitatem.

Expanded text:
debuit, citharam non cognovit, qualiter citharoedus? Si etiam instrumentum illud non agnoverit, et si agnoverit, sed tangere illud noluerit, qualiter citharoedus erit? Si autem illud agnoverit, et tetigerit, sed ejus usum habere contempserit, nunquam propter cognitionem et voluntatem, sine uetiam boni operis usum tenuerit juxta suam possibilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ ꝙ animo gerit sũ illud uerum sit sũ putetur ⁊ non sit. oĩs
autem qͥ mẽtitur cõtͣ id qd̃ animo sentit loquitur uoluntate
failendi. ⁊ utiq u̾ba pp̃ ea sunt instituta. non ꝑ que inuicem
catum. qi possimus alñ alicͥ ꝓdesse m̃ciẽdo. possimus .n. ⁊ furando a¬
lñ ꝓtesse si pamꝑ cͥ palam datur centit commodum ⁊ diues cui
cdam tollitur. non sentit incõmodum. nͨ id̾o tille furtum qͥsꝙͣ
dixit non esse pccm̃. possumus ⁊ adult̾ando si aliqͣ nͥ ab ħ ei com¬
sentiatur appareat amando moritura ⁊ si uix̾it penitenco purgã¬
da. nͨ id̾o pociñ negabitur tale adult̾ium. si autem mĩto nob̾
placet castitas: quid offenditur u̾itas. ut pp̃ alienam utilita¬
dem illa non uioletur adult̾ando ⁊ uioletur ista mentienco. pł.¬
rimum quidem ad bonum proficisse homines qui non nͥ pro sa¬

Expanded text:
od animo gerit; sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquitur voluntate fallendi. Et utique verba propterea sunt instituta, non per quae ccatum, quia possumus aliquando alicui prodesse mentiendo. Possumus enim et furando, si pauper cui palam datur, sentit commodum, et dives cui clam tollitur, non sentit incommodum: nec ideo tale furtum quisquam dixerit non esse peccatum. Possumus et adulterando, si aliqua, nisi ad hoc ei consentiatur, appareat amando moritura, et si vixerit, poenitendo purganda: nec ideo peccatum negabitur tale adulterium. Si autem merito nobis placet castitas, quid offendit veritas, ut propter alienam utilitatem illa non violetur adulterando, et violetur ista mentiendo? Plurimum quidem ad bonum profecisse homines, qui non nisi pro sa
Abbreviated transcription (Latin):
tuo bono ꝙ̃ ad̾i iusticia deserta ⁊ aur̃ amat᷑ ab auarig
nullo pcc̃o auri s hoĩs. Ita se ht̃ om̃is c̾atura. cũ .n. bona
le ordine ꝑcurbato ꝙ ĩ laude qͣdã carei cerei breuit u̾sibꝰ
est ip̃e amet᷑. male duiuari non pt̃. nam et amor ip̃e ordi¬
nate amandꝰ quo bñ amat ᷑ ad̾ amaud̾ est ut sit in nob̾
uera uͥtutis est ordo amoris.¬

Expanded text:
ustitia deserta et aurum amatur ab auaris, nullo peccato auri, sed hominis. Ita se habet omnis creatura. Cum enim bona le ordine perturbato. Quod in laude quadam Cerei breuiter uersiest ipse, ametur, male amari non potest. Nam et amor ipse ordinate amandus est, quo bene amatur quod amandum est, ut sit in nobis uera uirtutis ordo est amoris
Abbreviated transcription (Latin):
cia ila dyabolica aua inuidẽt bonis mali mlła alia causa
nisi ⁊ illi boni sunt illi mali nlło .n. iͦ. sit minor accedence
seu ꝑmanẽte ꝯsorte possessio bõĩtatis. ĩ mo possessio bomi¬
tas amͣ tanto latiꝰ qnͣto ꝯcordiꝰ iudiduasocioꝵ possidet
caritas. nõ hebit deniq istam pꝰsessor q nͣ eam uoluit
hrẽ ꝯmunẽ et tanto eam reꝑiet ampłiorẽ anͣto ampsiꝰ iͥ

Expanded text:
tia illa diabolica, qua invident bonis mali, nulla alia causa, nisi quia illi boni sunt, illi mali. Nullo enim modo fit minor accedente seu permanente consorte possessio bonitatis; imo possessio bonitas, quam tanto latius, quanto concordius individua sociorum possidet charitas. Non habebit denique istam possessionem, qui eam noluerit h
Abbreviated transcription (Latin):
ex tota uoluntate ex tota memoria. nam sicut ex pr̃e
cus no nnnitas ⁊ ite ex hiis duobus ꝓ cedit memoria sicut facie
a saprente quo ꝑotest itelligi. nec enim anima ꝑfecta potest
esse fĩ ins tͥbris: nec horum truim alicuios: fũ aluis duobus inte
tres persone. ita anima intellectus. anima uoluntas. ⁊ auima
menioria. non tũ anime cres i uno corpore. s una anima ⁊¬
tres uires atq in hiis tribus diuuiam ymaginem gerit mira¬
uiłr in sua natura int̾ior homo. ⁊ ex hiis cͣ excellencioribus a¬
nime uiribus. ii bemur diligere comditorem ut inquantum
indelligitur. diligatur. ⁊ in quantum diligitur semꝑ in memo¬
ria y̾eatur. nec solum sufficit ce ed intellectus nͥ fiat in amore
euis uounitas ĩmo nec ħ duo sufficiunt nͥ memoria addatur
eisse momentum quo homo non utatur uł fruatur dei ponitate
⁊ mĩa: ita nullum sit monientum quo p̾sentem non ħat eum

Expanded text:
et ex tota voluntate, et tota memoria. Nam sicut ex Patre atur voluntas, et ex his ambobus procedit memoria, sicut facile a sapiente quolibet potest intelligi. Nec enim anima perfecta potest esse sine his tribus, nec horum trium aliquod sine aliis duobus integhabens personas; ita anima intellectus, anima voluntas, anima memoria, non tamen tres animae in uno corpore, sed una anima tres vires. Atque in his tribus divinam imaginem gerit mirabiliter in sua natura noster interior homo, et ex his quasi excellentioribus animae viribus jubemur diligere Conditorem, ut in quantum intelligitur, diligatur; et in quantum diligitur, semper in memoria habeatur. Nec solum sufficit de eo intellectus, nisi fiat in amore ejus voluntas. Imo nec haec duo sufficiunt, nisi memoria addatur,esse momentum, quo homo non utatur vel fruatur Dei bonitate et misericordia; ita nullum sit momentum, quo praesentem non habeat eum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificans illud mouens ⁊ gub̾nans. nec enim in maioribus fui¬
corporis menbris maior. ⁊ in minorions minor. s niminimis to¬
ta est ⁊ in maximis tota. sic infusa corpori est. ut ꝑ menlorum¬

Expanded text:
vivificans illud, movens et gubernans. Nec enim in majoribus vivificans illud, movens et gubernans. Nec enim in majoribus corporis sui membris major est et in minoribus minor: sed in minimis tota est, et in maximis tota. Sic infusa est corpori, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
disnoscitur ut non solum iubentis sermone sicut alia sex
dierum opera. sed comsilio sancte trinitatis ⁊ oꝑe diuine maiesta¬
tis creatus sit yonio. ut ex prime comditõnis honore intelli¬
g̾et quantum deb̾et suo c̾atori. dum tũ in comditõne mor dig¬
nitatis prmilegium ei comditor. ⁊ tanto amplius comditorem¬
dilig̾et quanto mirauiluus se ab ed comditum intellig̾e̾t. ꝓ a tͥ¬
Dc ob ho solum qd̾ comdicio comsilio sancte nitate sit¬
trinitatis sic excellent̾ a comditore comditus eit. hꝰͦ ꝯdi¬
s ⁊̃ ꝙ ad ymaginem ⁊ similitudinem suam creator omiumtus
eum creauit quod nulli alt̾i ex creaturis donauit. que ymago diligẽ¬
cuis int̾ioris hominis dignitate ⁊ nobilitate est comsid̾anda. pͥmo
cnitem ꝙ sicut deus uinis semꝑ ubiq totus est. omnia uinifi¬
cans monens ⁊ gub̾̃nans. sicut ait apostolus. quod in eo uiuimꝰ
monemur ⁊ simius. sic anima in suo corpore ubiq dota uiget.

Expanded text:
noscitur, ut non solum jubentis sermone, sicut alia sex dierum opera, sed consilio sanctae Trinitatis, et opera divinae majestatis creatus sit homo; ut ex primae conditionis honore intelligeret, quantum deberet suo Conditori, dum tantum in conditione mox dignitatis privilegium praestitit se ab eo conditum intelligeret. Nec ob hoc solum quidem, quod consilio sanctae Trinitatis sic excellenter a Conditore conditus est, sed etiam quod ad imaginem et similitudinem suam Creator omnium eum creavit, quod nulli alteri ex creaturis donavit. Quae imago diligentius in interioris hominis dignitate et nobilitate est consideranda. Primo quidem, quod sicuti Deus unus semper ubique totus est, omnia vivificans, movens et gubernans, sicut Apostolus ait, quod in eo vivimus, movemur, et sumus : sic anima in suo corpore ubique tota viget,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾isa. ip̃a quippe ꝑoculos uidet. audit ꝑ aures. ꝑ nares ocorat.¬
sicut deuc est in suo modo. Int̾uis siquidem ⁊ ext̾nis. suꝑuis ⁊ in¬
fĩus est regendo. suꝑior portando: infr̾r. replendo: int̾ior. eͥcom¬
dando: exc̾ior. sic est intus ut exͣ sit. sic cͥcumdat ut penecret.
sic psitet ut portet. sic portat ut p̾sideat. ⁊ sicut ceus nͨ c̾scẽti¬
bus c̾aturis crescit nͦ de crescentibus decrescit sic anima nec mi¬
iitis menbris minuitur. nec adauctis augetur. ħ est ymago sũ
simifitudo ommpotentis dei quam anima hͣ ĩ se. quandam ⁊̃¬
niuit ⁊ sapit. ĩ anima ẜ suum modum est. ninit ⁊ sapit. est

Expanded text:
st, quae per oculos videt, audit per aures, per nares odoratusicut Deus est in suo mundo. Interius siquidem et exterius, superius et inferius est: regendo superior, portando inferior, replendo interior, circumdando exterior. Sic est intus, ut extra sit; sic circumdat, ut penetret; sic praesidet, ut portet; sic portat ut praesideat. Et sicut Deus nec crescentibus creaturis crescit, nec decrescentibus decrescit: sic anima nec minutis membris minuitur, nec adauctis augetur. Haec est imago sive similitudo omnipotentis Dei, quam anima habet in se. Quamdam t anima secundum suum modum est, vivit et sapit. Est
Abbreviated transcription (Latin):
tis sacͣm̃tum ꝙ manifestum est in carne. s ⁊ lratus anibꝰ¬
suis in libro ad grãm dicit apparuisse hominib unigenit̃
patris ꝑ sacͣmentum assumpti hominis cet̾i ꝙ ecc̾e doctores
sacͣm̃to teuꝰ eos dñt corpus xp̃i manducare qui manducãt
iuiuficantem ꝑmittuntur: si quidem sicut iudas ad iudiciũ

Expanded text:
tis sacramentum, quod manifestatum est in carne . Sed et beatus Ambrosius in libro ad Gratianum dicit, apparuisse hominibus unigenitum Patris per sacramentum assumpti hominis. Caeterique Ecclesiae doctores sacramento tenus eos dicunt corpus Christi manducare, qui manducant vivificantem. Permittuntur siquidem sicut Judas ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
natum fu̾at nõ utiq ob a nͥ ut hinc qͦ ostend̾et᷑ qm sit
penalis ꝯditõ ista mortaliũ sic eẽ reditm ut seruata integri¬
endũ ne ibi etiam tales suit ꝑ qͣles si possent nec hi ẽẽ uolui
t᷑ et ꝙ minꝰ eẽ qd̾ decet uñ c̾ator nouit. Iñ supplebr᷑ ⁊ qd̾
plus ẽ qmͣ decet. matĩe seruata integͥtate detrahet᷑ coloris
porto suautas qnͣta erit uͥ iusti fulgebunt sicut sol in rogno
pris sui q̃ claritas incorᷤ xp̃i cũ resutrẽ ab ocłis discipłoꝵ¬
poti ab scondita fuisse qmĩ defiusse c̾denda est. non eĩ eaui
eret hũanꝰ atq infirmꝰ asp̾tus ciũ ille a siusita deberet at¬
tendiut posset agnosti. quo ꝑtimuit ⁊̃ ut ꝯctectantibꝰ ostẽ¬
derec suoꝵ uulneꝵ aitatͥces ut ⁊̃ abum potũq sumẽt¬

Expanded text:
natum fuerat non utique ob aliud, nisi ut hinc quoque ostenderetur, quam sit poenalis condicio ista mortalium, sic esse rediturum, ut seruata integriendum, ne ibi etiam tales sint, quales si possent nec hic esse uoluistur, et quod minus est quam decet, unde Creator nouit, inde subplebitur, et quod plus est quam decet, materiae seruata integritate detrahetur. Coloris porro suauitas quanta erit, ubi iusti fulgebunt sicut sol in regno Patris sui! Quae claritas in Christi corpotius abscondita fuisse, quam defuisse credenda est. Non enim eam ferret humanus atque infirmus aspectus, quando ille a suis ita deberet attendi, ut posset agnosci. Quo pertinuit etiam, ut contrectantibus ostenderet suorum vulnerum cicatrices; ut etiam cibum potumque sume
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qnid ẜen deam de capillis atq unguibꝰ semel quippe in
ssura est non locis in qub m̃broꝵ for rumpet᷑ ueld̾ si de
limo uas fieret qd̾ rurtꝰ in eund̾ limũ redactũ totũ. de toto
um fieret nõ eẽt nccẽ ut illa ꝑs limi q̃ in ausa fuãt ad
asam rediret aut q̃ fundũ fecerat ipã rusus face̾t fundum
dum tamẽ totũ pene̾ reu̾te̾t᷑ in totũ : i. totꝰ ille limꝰ ĩ tõt uas¬
desecti adsua loca deformit̾ redeunt nõ redibunt nec tamen
auq resurenti ꝑibunt quia in eandẽ carnẽ ut ꝙ̃ q iͥ locũ¬

Expanded text:
ndeam de capillis adque unguibus? Semel quippe intssura esse, non locis in quibus membrorum forma turpetur. Velut si de limo uas fieret, quod rursus in eundem limum redactum totum de toto iterum fieret, non esset necesse ut illa pars limi, quae in ansansam rediret, aut quae fundum fecerat, ipsa rursum faceret fundum; dum tamen totum reverteretur in totum, id est, totus ille limus in totdesecti ad sua loca deformiter redeunt, non redibunt; nec tamen cuique resurgenti peribunt, quia in eandem carnem, ut quemcu
Abbreviated transcription (Latin):
non amanti ut semꝑ amet id auferat uł aufri ꝑmittat
amanti ut ex necessitate non amet p̾stim cum dubita¬
ri nullatenus debeat ꝙ omnem naturam se n̾e amantem
cursione uere setura. quisquis enim dumiiuuit aut timẽ¬
do aũ paciendo molestiis sb̾iacet. aut falsa securitate fallit᷑
quid nͥ miserie uiuit si quis aũ ab hiis lib̾ uiuit b̾e uinit
S absurdissimum est ut aliquis natura semꝑ amando il¬
lum qui summe bonum ⁊ ominipotens est semꝑ misẽ uiuat
liq̃t gͥ humanam animam huius esse ut si semet id ad

Expanded text:
non amanti, ut semper amaret, id auferat vel auferri permittat amanti, ut ex necessitate non amet; praesertim cum dubitari nullatenus debeat quod ipse omnem naturam se vere amantem cursione vere secura? Quisquis enim dum vivit, aut timendo, aut patiendo molestiis subjacet, aut falsa securitate fallitur, quid nisi misere vivit? Si quis autem ab his liber vivit, beate vivit. Sed absurdissimum est ut aliqua natura semper amando illum, qui est summe bonus et omnipotens, semper misere vivat. Liquet igitur human
Abbreviated transcription (Latin):
Um in omnibus actionibus nr̃is sumo oꝑe q̃ren¬
dum sit ut roni sims: alioquĩ b̃i ẽẽ non pot̾imus
querend̾ est quibus potius utendum sit ut boni efficiam᷑.
h̾at scienciam bonum faciendi: nequaquam bonum unde
boni agnitionem ⁊ uoluntatem oꝑandi obtimierit. nͦ
tũ eius usum opere compleu̾it cum possit: bonus nequa¬
quam erit

Expanded text:
um in omnibus actionibus nostris summopere. quaerendum sit ut boni simus, alioquin beati esse non poterimus, quaerendum etiam est quibus potius utendum sit ut boni efficiamur.i quis habeat scientiam bonum faciendi, nequaquam bonum, unde boni agnitionem et voluntatem operandi obtinuerit, nec tamen ejus usum opere compleverit, cum possit, bonus nequaquam erit
Abbreviated transcription (Latin):
cando negligendes
muttantur. ⁊̃ pauꝑes insipientes. si quidẽ pauꝑ ĩsipiens
cum obolum adquirit ł aliud quid parui mumuscdĩ: dic̾.
ad quid istud tantillum seruarem. non pp̃ ħ diues ero. ex¬
pendam itaq ħ in pomis aut nuicibus. aut qual alia re
mͥ delectabili. non enim istud custodiendo sollicitus uo¬
lo hr̃i. sic stolidus dum parupendit modica: miniquã
ꝓfic̾ ad maiora. sapiens ħ panꝑ parua que nascuntur cu¬
stodit ⁊ quo minus se hr̃e comsiderat eo magis nacta re¬
tin̾e desiderat. quatimis ex paruulorum ꝯgerie ad maio¬
ra queat qũq pertingere. sic ni mirum is qui se pau¬
ꝑem scientie ac bonitatis sentit. debet fac̾e. si ad aliquẽ
effectum scientie ac bonitatis uelit ꝑuenire. nam sicũ
plura grana massam ⁊ glutte flumen. ⁊ multi mummi di¬
iutem facuit: sic multe seut̾etie scĩarum sapientem ⁊¬

Expanded text:
cando negligentes imitantur etiam pauperes insipientes. Siquidem pauper insipiens, cum obolum acquirit, aut aliud quid parvi munusculi, dicit: « Ad quid illud tantillum servarem? Non propter hoc dives ero. Expendam itaque hoc in pomis, aut nucibus, aut qualibet alia re mihi delectabili. Non enim istud custodiendo sollicitus volo haberi. » Sic stolidus, dum parvipendit modica, nunquam proficit ad majora. Sapiens autem pauper parva quae nanciscitur, custodit, et quo minus se habere considerat, eo magis nacta retinere desiderat, quatenus ex parvulorum congerie ad majora queat quandoque pertingere. Sic nimirum is qui se pauperem scientiae ac bonitatis sentit debet facere, si ad aliquem effectum scientiae ac bonitatis velit pervenire. Nam sicut plura grana massam, et guttae flumen, et multi nummi divitem faciunt; sic multae scientiarum sente
Abbreviated transcription (Latin):
uoco ac rem uł poꝰ ignem qui p̾sui subtilitate uideri non pot̃.
⁊ corpora int̾uis uegetando uiuificat. quedam antem ueget᷑t
tm̃ ⁊ non sanctificat. sicut arbores ħbas ⁊ um̾u̾sa in t̾ra ger¬
minantia. quedam uegitat ⁊ sanctificat sicut omnia bruta a¬
nimalia in  quibus quedam sensum tiũ hnt. ⁊ ymaginati¬
onem non hñt. quedam sensum ⁊ ymagniatõnemhñt.
Cum ita magis sit sensificari quam tm̃ negetari comstat
profcectõ hanc uim esse sb̾tiliorem ⁊ ubi magis b̾tilis est.
magis Ept̃ est. magis siquidem in corpore nature ꝓpinquat c̃
ymaginatõnem format quam cum sensum p̾stat. nil enim
quidem intĩ sublime est. ut quicquid supra illud est aliud
non sit quam rõ.¬

Expanded text:
tate videri non potest, tate videri non potest, et corpora interius vegetando vivificat. Quaedam autem vegetat tantum et non sensificat, sicut arbores, herbas et universa in terra germinantia. Quaedam vegetat et sensificat, sicut omnia bruta animalia. In quibus quaedam tantum sensum habent, et imaginationem non habent; quaedam sensum et imaginationem habent. Cum itaque magis sit sensificari, quam vegetari tantum; constat profecto hanc vim subtiliorem esse, et ubi magis subtilis est, magis spiritus est. Magis siquidem incorporeae naturae appropinquat, cum imaginationem format, quam cum sensum praestat. Nihil enim quidem in tantum sublime est, ut quidquid supra illud est, aliud non sit quam r
Abbreviated transcription (Latin):
Orro ipa uis ignea que ext̾nis formata sensꝰ dicitur.
eadem forma ꝑ ip̃a sensuum instrum̃ta ꝑ que egre¬
ditur ⁊ incubus formatur natura oꝑante retrorsum ad cel¬
iam fantasticam. us retͣhitur ⁊ reducitur atq ymaginacõ
efficitur. postea eadem ymaginatõ abant̾iori ꝑte capitis ad
mediam transiens ipãm anime rõnalis sb̾am comtingit ⁊
extitat discretõnem nrãm iam purificata ⁊ subtił effec¬
ta. ut ipĩ spñi iumediate comisigatur. ueratit̾ tamẽ natu¬
ram corporis retinens est proprietatem que quidem yma¬
ginatõ in brutis animalibus fautasticam cellam non trans¬
cendit. in rõnalibus autem prior fit. ⁊ us ad rõnale ⁊ incor¬
poream anime fr̃am comtingendam dilatatur ⁊ progredi¬
tur. est nanq ymago similitudo corporis ꝑ sensus quidem
corporeos ex tactu corporum comcepta extrinsecus atq ꝑ
eosdem sensus introrsus ad ꝑtem puriorem corporei spt̃ re¬

Expanded text:
orro ipsa vis ignea, quae exterius formata sensus dicitur, eadem formata per ipsa sensuum instrumenta, per quae egreditur et in quibus formatur, natura operante introrsum ad cellam phantasticam usque retrahitur et reducitur, atque imaginatio efficitur. Postea eadem imaginatio ab anteriori parte capitis ad medium transiens, ipsam animae rationalis substantiam contingit, et excitat discretionem: in tantum jam purificata et subtilis effecta, ut ipsi spiritui immediate conjungatur, veraciter tamen naturam corporis retinens et proprietatem. Quae quidem imaginatio in brutis animalibus phantasticam cellam non transcendit: in rationalibus autem purior fit, et usque ad rationalem et incorpoream animae substantiam contingendam defertur et progreditur. Est itaque imaginatio similitudo corporis, per sensus quidem corporeos, ex corporum contactu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsus ad partem puriorem corporei spiritus re
Abbreviated transcription (Latin):
nseđ m sdi & confundantur & perctint : E tcognoscant
quia nomentibi dñs cusolus ciltissimus in omniterra:
ep̃scumtotius mundi sacerdotibus iudicauit: quiabs¬
culerit in quiens aliquid paori uel matri homicido par¬
ticepsẽ Paternoster sine dubio ds est qui nos creauit:
mater uero nr̃a eccła quae in baptismospirittilit̃ rege¬
neruit : Ergo qui xp̃i pecunias & ecdae rapitaufert
uel fraudatur. homicida est : atqi ut homicida anto
conspectum iusti uodicis deputtabitur : Qui rapit pe¬
cuniam ꝓximisui inquitatem operatur : Quiauit̃
resee lesi e abstulerit sacri legium facit &sut sacrilegus

Expanded text:
confundantur et pereant, et cognoscant quia nomen tibi Dominus, tu solus altissimus in omni terra . episcopus, cum totius mundi sacerdotibus judicavit: « Qui abstulerit, inquiens, aliquid patri vel matri, homicidae particeps est. Pater noster sine dubio Deus est, qui nos creavit; mater vero nostra Ecclesia, quae in baptismo spiritaliter regeneravit. Ergo qui Christi pecunias et Ecclesiae rapit, aufert vel fraudatur, homicida est, atque ut homicida ante conspectum justi judicis deputabitur. Qui rapit pecuniam proximi sui iniquitatem operatur; qui autem res Ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit et ut sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
fier& pradestinationedĩ cuinihil preritum transiit acci¬
ditq futurum elocti. sclic& gratiadĩ con ntur in unũ m
plenitudinem uidelic& celesas ac sempicor naeco ełae
aquamianti e xominibus scluatis ĩfidem socidedis sus
ascensuri udediabalus cumsius siquacibus axcidit: Quanti
illic elicti angeli remanserunt. ut unum ouile unius
pastoris sulic& & indiuiduc trinitatis perpetiia uisione
& perfect cornitione quae est non solum hominum.
sed & angelorum una si ne sine gadeat. societit glo¬
riosa replitum. constituit Idem dñs & magister per
suam gubernabat &usq: odie merias & precibus guber¬
nat eccłam i credentes noniam exasse possessiones
& prediauenundnt sedde ipsis possessionibus dño:¬

Expanded text:
fieret, praedestinatione Dei, cui nihil praeteritum transiit accifieret, praedestinatione Dei, cui nihil praeteritum transiit acciditque futurum, electi, scilicet gratia Dei, congregentur in unum, in plenitudinem videlicet coelestis ac sempiternae Ecclesiae, ad quam tanti ex hominibus salvatis et eidem sociandis sunt ascensuri unde diabolus cum suis sequacibus cecidit, quanti illic electi angeli remanserunt: ut unum ovile unius pastoris scilicet, et individuae Trinitatis perpetua visione et perfecta cognitione, quae est non solum hominum, sed et angelorum vita, sine fine gaudeat, societate gloriosa repletum: constituit idem Dominus et magister suam gubernabat, et usque hodie meritis et precibus gubernat Ecclesiam, ut credentes non jam ex asse possessiones et praedia venundarent, sed de ipsis possessionibus Do
Abbreviated transcription (Latin):
Etinistius agonis scummatȩ certuntes sine uiatico non uulenius
subsistere : primitiua ecđa idestfideles in exordio nascentis ec cła
uendebantom̃a que possidebant & deferebant pos sessionum
suarum p̃tium ad pedes aplorum. docentes non debert arctiona¬
inlihomine seruiri sed dominare diuiciis etutiris intran¬
si tum non eas a marꝓ & terna peruentione : De quo p̃tio
diui debatur singulis proutcuiq opuserat: Cum aut ẽ
gratiadĩ coepit multiplicari credentium numerus.
adquerum sustentetionem non sufficiebat p̃tii reditꝰ.
qm̃ om̃scredentes ad hoc nondabant. neque ualebaN
cõpelli ut ticoniugio & in totum amundi anis uacaren
actibus ne seculum deperir& donec om̃s quiselu andist̃
ldẽ om̃s praedestina ai uel utiscriptum est filii dĩ qui
grant dispersi id est immassi genera liter perdito ex
debito relictione conspersi. & ixeci anti quam munđ

Expanded text:
et in istius agonis scammate certantes, sine viatico non valemus et in istius agonis scammate certantes, sine viatico non valemus subsistere. Primitiva Ecclesia, id est fideles in exordio nascentis Ecclesiae vendebant omnia quae possidebant, et deferebant possessionum suarum pretium ad pedes apostolorum, docentes non debere a rationali homine serviri, sed dominari divitiis, et uti eis in transitum, non eas amare pro aeterna perventione. De quo pretio dividebatur singulis, prout cuique opus erat. Cum autem gratia Dei coepit multiplicari credentium numerus, ad quorum sustentationem non sufficiebat pretii reditus, quoniam omnes ad hoc non dabant, neque valebant compelli, ut a conjugio et in totum a mundanis vacarent actibus, ne saeculum deperiret, donec omnes qui salvandi sunt, id est omnes praedestinati, veluti scriptum est, filii Dei, qui erant dispersi, id est in massae generaliter perditae ex debito relictione conspersi, et ex ea, antequam mundus
Abbreviated transcription (Latin):
scõ essentia maiesittis ꝓ pternos homines &ꝓpter nra mscilutei
uirgin a macerne uirnis siłstantia inducbus & exduab usnat¬
ris atq sultuntiis diui mtattis scilic& & humanititis uerus perem̃a
ds etueriis homo anima raoonalx humaneͣ carne inuniuto
ꝑ sone subsistens. ad nosperp̃sentiam ad sumpti uenien scurnis fuc¬
tus & dictus ad aliud in secredentes seculum Inuitauit idest adglam
sempi ternam quamangeli scĩ habent incaelo. uadquamobti¬
nendam condicus suertat primus homo ftqm̃ ad illam ꝑueniro
nom possumus nisi sicut nos docuit dequo scriptum equiasi copor¬
tuit patixp̃m et intrare ingloriamsuam dix adoctor huius
Itineris scilic& perlaborss acdo lores quo sinprimo pirente᷑ ut me¬
ruimus pmerentes regnumdĩ: Quia non surtcondigne passiones
huius temporis ad futura igloriam quaȩre urlabitur in nobis.

Expanded text:
sancto essentia majestatis, propter nos homines et propter nostram salutem, sancto essentia majestatis, propter nos homines et propter nostram salutem, virginea maternae carnis substantia, in duabus et ex duabus naturis atque substantiis, divinitatis scilicet et humanitatis, verus per omnia Deus, et verus homo anima rationali et humana carne in unitate personae subsistens, ad nos per praesentiam assumptae veniens carnis, factis et dictis ad aliud in se credentes saeculum invitavit, id est ad gloriam sempiternam, quam angeli sancti habent in coelo, et ad quam obtinendam conditus fuerat primus homo. Et quoniam ad illam pervenire non possumus, nisi sicut nos docuit de quo scriptum est: Quia sic oportuit pati Christum, et intrare in gloriam suam , dux et doctor hujus itineris, scilicet per labores ac dolores, quos in primo parente meruimus, promerentes regnum Dei, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis ;
Abbreviated transcription (Latin):
ipsetecidit ꝑ superbiam angelicus sp̃s & mendatia sua denđipluscrt¬
dens quam uoluntati conditous sui obocdiens ab usus arbitrio libiro
deseruit deumia desertus iusta adõ peceuuit accocidit. ꝑmala
uelle perdidit bonũ posse qui perpos sebonũ incere potiuit uello mili
Quadere fuctus est massa perdicionis totius hurna nigeneris :Pequa
si nullus ad iclutẽ eriperetur inre prehiensi bilis eẽ di iustidiao
qui uero multi sulucantur : inefstibilis efedigretcico quiabipsomund
primeidio incipi enscib abel iusto sulutis humane preconisunio
in sua infirmitate langenti & in peccutorum suoꝵ tenebrisctib¬
centidonec ipse lux munditiduenirepor patri archas &legis doc¬
tiues aq ꝓphetus ciciustos uerbis & ꝓdigiis pdicans consolando
prȩmisit ÷: Tandem psequi sẽpunũ &ubiqueese cumpitor e & spr̃

Expanded text:
ipse cecidit per superbiam angelicus spiritus, et mendacia suadenti plus creipse cecidit per superbiam angelicus spiritus, et mendacia suadenti plus credens, quam voluntati conditoris sui obediens, abusus arbitrio libero deseruit Deum, et desertus juste a Deo, peccavit ac cecidit; et per malum velle perdidit bonum posse, qui per posse bonum vincere potuit velle malum. Qua de re facta est massa perditionis totius humani generis. De qua si nullus ad salutem eriperetur, irreprehensibilis esset Dei justitia; quia vero multi salvantur, ineffabilis est Dei gratia, qui ab ipso mundi primordio, incipiens ab Abel justo, salutis humanae praecones mundo in sua infirmitate languenti, et in peccatorum suorum tenebris tabescenti, donec ipse lux mundi adveniret, per patriarchas et legis doctores, atque prophetas ac justos, verbis et prodigiis praedicans, consolando praemisit. Tandem ipse, qui semper unum et ubique est cum Patre et Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ mundatur aqua baptismatis & perfidem illi incaiporat᷑
potato sanguine redemptionis. iustificatti sp̃sscificationis
inlibata uirgine. xp̃sest natus : h isdem namque primus homo
quia ecxua i psaest ada conditus ut dominiretur creatuirno
A creatore facte &disponer& cibem terrarum iniusticia & aquita¬
te et in directionecordis iudicidm iudicar& si in accepto logeuito
ediscipline libero arbitrio ꝑmansiss&. Uidelica si in condito¬
ris uoluntate perseuercissa ut nom peccara : nec ipse moretur
nec maata les neque mortis acgeenne filias generara sed merito
huius ꝑmansionis & retributione iusticia sicut & sc̃ĩ angeli acco¬
perunt Accepiss& in munere qđ crectan ad cuius maginem
& similitudinem conditus⁊ hab& essentia ut nec peccart uellot
neciai cade reposs& ⁊ lp̃si autem diaibolo inindenti qui  illuc
erat homoterraenus ꝑdebittim oboedientiam ascensurus ande

Expanded text:
id est mundatur aqua baptismatis, et per fidem illi incorporatur id est mundatur aqua baptismatis, et per fidem illi incorporatur potato sanguine redemptionis, justificata spiritu sanctificationis.illibata virgine Christus est natus. Idem namque primus homo, quia et Eva ipsa est Adam, conditus ut dominaretur creaturae a Creatore factae, et disponeret orbem terrarum in justitia et aequitate, et in directione cordis judicium judicaret, si in accepta lege vitae et disciplinae libero arbitrio permansisset; videlicet si in Conditoris voluntate perseverasset ut non peccaret; nec ipse moreretur, nec mortales, neque mortis ac gehennae filios generaret. Sed merito hujus permansionis, et retributione justitiae, sicut et sancti angeli acceperunt, accepisset in munere, quod Creator, ad cujus imaginem et similitudinem conditus est, habet essentia, ut nec peccare vellet nec jam cadere posset. Ipsi autem diabolo invidenti quia illuc erat homo terrenus per debitam obedientiam ascensurus, unde
Abbreviated transcription (Latin):
stmni sui ex ferane ipseuenturus et̃ncarnẽ ad redimendibo¬
neni quin canie condidt homine : łquirtum fabiratiut apules
quosine semnistrtans fusione hominem fecit ex homine homines quoq
fabricetur exsemine : quique conporis moree incrucȩ pomnibus
martis debitaribus solus intermortuos libera morus debitodor¬
miens p̃destinatus filius dĩ inuirtute secundum spm scĩficationis
et predestina titium omnium capuđ aclumen atq exemplum
factus ex muliere legisq lator quileginihildeber& factus sub
oboedientia legis ut cos dsublegepeccati & mortis futurierat ht¬
dimer& ut udoptionem filiorum quam inadam ꝑdituriera¬
mus reciperemus : Dehisqui in cum credere uoluerint si uecid¬
uentum eius in carne precesserint. si ue ctiam forent secut᷑i p
gratiam inquid dñi ił uscluaricredimus que madmoduma
Al : Aedificaturusertit cccłom aperto lancea lattre dequo pdu¬
xit iquã & sanguiẽ quibus nunclauacro rigatur & poculo

Expanded text:
ipse venturus esset in carnem, ad redimendum hominem, qui in carne condidit hominem. Et qui eum fabricavit ex pulvere, quo sine seminis transfusione hominem fecit ex homine, homines quoque fabricetur ex semine. Quique corporis morte in cruce pro omnibus mortis debitoribus, solus inter mortuos liber a mortis debito dormiens, praedestinatus Filius Dei in virtute secundum Spiritum sanctificationis, et praedestinatorum omnium caput, ac lumen, atque exemplum factus ex muliere, legisque lator qui legi nihil deberet, factus sub obedientia legis, ut eos qui sub lege peccati et mortis futuri erant, redimeret, ut adoptionem filiorum, quam in Adam perdituri eramus, reciperemus: de his qui in eum credere voluerint, sive adventum ejus in carne praecesserint, sive etiam forent sicuti nam per gratiam, inquit, Domini Jesu salvari credimus, quemadmodum et illi , aedificaturus erat Ecclesiam aperto lancea latere, de quo produxit aquam et sanguinem, quibus nunc lavacro rigatur et poculo,
Abbreviated transcription (Latin):
qub. reddereparatus emeritum. ut scriptura demonstrat. Quis e
inquiens homo qui uult uitam. & acsi res pondenti egeꝰ dñs dicit:
cuerteamalo & facbonum. Iterigione uolens saluari dicit. Uo¬
lumtorie sacrificabotibi. & exuoluntutemeconfitebor illi: de quoscrip¬
tumest: Qui a non priuab it bonis eos qui ambulunt in innocentia
tuit̃ ambulantes ambulent. & ꝑseuereñ in nocentia : Sunaȩ & addo¬
lx eccam arbitrium gratia. ad tesitonte apło: Gratiadĩ inmeuacua
nnfuit sed habundantius illisomnib: luborarui: Nonaut̃ ego sed gre¬
aidi mecũ : quibus & aliisdaret scripturȩ sentent is. qm̃ postcusum
pimihominis in est homini ad bene uolindum & adbonum incipi

Expanded text:
quibus reddere paratus est meritum, ut Scriptura demonstrat: Quis est, quibus reddere paratus est meritum, ut Scriptura demonstrat: Quis est, inquiens, homo qui vult vitam? Et ac si respondenti: Ego, Dominus dicit: Diverte a malo, et fac bonum. Et e regione volens salvari dicit: Voluntarie sacrificabo tibi . Et: Ex voluntate mea confitebor illi . De quo scriptum est: Quia non privabit bonis eos qui ambulant in innocentia . Ut autem ambulantes ambulent et perseverent in innocentia, sanat et adjuvat eorum arbitrium gratia, attestante Apostolo: Gratia Dei ii: non autem ego, sed gratia Dei mecum . Quibus et aliis Scripturae sententiis, quoniam post casum primi hominis inest homini ad bene volendum, et ad bonum incipi
Abbreviated transcription (Latin):
stomp̃s sedquia nonuule non potest. quia ielle non potest : Nonenim po¬
est iusticia uelle feccerequodiniustum est: aut sipientia uel qͣ d sultum
et autueritis uelle quod fadfum est: Ac ꝑ hoc non solum ostendit ueri¬
a s ommipotentẽ es sequod istti nom possit : Sed etiũ cogita uerias omini¬
puntem non eẽ qui a haec possit : olen senim estds quicquid est : aeternus
atortin commut tbilis & uerax etbeatus et inse portaibilis uolensest: siergo
adeo quod non uult eẽ nom potest: qui propteret dicitur omps qm̃ quic
qud quod uult potest. dequo et psulmusdicit : incaelo et interra om̃a
uitumq uoluit fecit : Ninilenim incaelo uol interra fc nisi quodipse
uappitius facit autfieri iusit ꝑmittit: Qui uult oms homines saluos fieri
itieminẽ uultperire Sediustusdñs iusticiã diligens & iriiquitt tem non
udens. eisquos adimaginem et similitudinẽ suum fert uNe post orimi ho¬
nis casum uulttollere uolenter sua cuoluntatis arbitrium liberum:

Expanded text:
test; sed quia non vult, non potest, quia et velle non potest. Non enim potest iustitia velle facere quod iniustum est, aut sapientia velle quod stultum est, aut veritas velle quod falsum est. Sunt tas, omnipotentem esse, quod ista non possit, sed etiam cogit veritas, omnipotentem non esse, qui haec possit. Volens enim est Deus, quicquid est. Aeternus ergo et incommutabilis et verax et beatus et insuperabilis volens est. Si ergideo quod non vult esse non poquidquid vult potest. De quo et psalmus dicit: In coelo et in terra omnia quaecunque voluit fecit . Nihil enim in coelo vel in terra fit, nisi quod ipse aut propitius facit, aut fieri juste permittit. Qui vult omnes homines salvos fieri, et neminem vult perire. Sed justus Dominus justitiam diligens, et iniquitatem non volens, eis quos ad imaginem et similitudinem suam fecit, nec post primi hominis casum vult tollere violenter suae voluntatis arbitrium liberum;
Abbreviated transcription (Latin):
facultates ecclesi asticae oblationes appellatur
quiad ño offeruntur : & uotci sunt fidelium tprecia
pit catorum atq: patrimonla pauperum :
Siquis illa rapuerit reuse stdampnationis ananie &sciphrre
H̃ sc̃s lucius papcirerum ecclesiasticarum & facultatum rap¬
tores aliminibus sc̃ẽ ecłȩ anathematiratos a postolica auctorita¬
tepellimus adam namus atque sacrilegos et̃ uidicomͦ & non solum
cos sadetõ ns consenti entes eis . qui a non solum qui faount reuudican¬
tur. sed & iũ qui futientib: consentiunt : Parenim poenu &agen¬
ces & consentientes conp̃hendit : Aqua poena consensus liberieẽ
non possunt illiquor ministeriũ e quitaliu possunt ꝓhibere compri¬
mere & hemendare &ea nonstudent corrigere : It sesgregorius inepla
ad sabinum subdiaconũ : Sacrilegum in quiđ & contruleges est :
Siquis qđ uenerabilib: locis relinquitur. praue uoluntatis scudus
suis cempta uerit cõpendiis retinere : Et sc̃s agustinus in sermone

Expanded text:
tiones appellantur, quia Domino offeruntur, et vota sunt fidelium, ac pretia peccatorum, atque patrimonia pauperum. Si quis illa rapuerit, reus est damnationis Ananiae et Saphirae, ie Domini. Item sanctus Lucius papa: Rerum ecclesiasticarum et facultatum raptores a liminibus sanctae Ecclesiae anathematizatos apostolica auctoritate pellimus et damnamus, atque sacrilegos esse judicamus; et non solum eos, sed et omnes consentientes eis, quia non solum qui faciunt, rei judicantur, sed etiam qui facientibus consentiunt: par enim poena et agentes et consentientes comprehendit. A qua poena consensus liberi esse non possunt illi quorum ministerium est, et qui talia possunt prohibere, comprimere et emendare, et ea non student corrigere. » Et sanctus Gregorius in epistola ad Sabinum subdiaconum: « Sacrilegium, inquit, et contra leges est, si quis quod venerabilibus locis relinquitur, pravae voluntatis studiis suis tentaverit compendiis retinere. » Et sanctus Augustinus in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
uoquinosterrae : De quibus quicumque indebite quid¬
clam abutitur: sinculla dubitatione illa maledictione:
mulcactur & ipsȩtenctur obnoxius : quamhre celestira
oñs terraena continu& dño decanta teccła : Quidixer
in qrens hereditate possideamusscũ ariu idĩ: Ds meus
poneillos ut rotam& sicut stipulam ante faciem uenti:

Expanded text:
terminos terrae . De quibus quicunque indebite quodterminos terrae . De quibus quicunque indebite quodam abutitur, sine ulla dubitatione illa maledictione multatur, et ipsa tenetur obnoxius, quam et coelestis et omnis terrena continue Domino decantat Ecclesia: Qui dixerunt, inquiens, haereditate possideamus sanctuarium Dei. Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut s
Abbreviated transcription (Latin):
usibus consecrati. propter fideles. xp̃i qui eius & exinde
alunturdĩ hereditascum cabisterrarum eeplenitudo
eius ipsiussit: qua sispec ialiter appellantur : Sicut
enim quando om̃is domus is rł dñi hereditas uocabatur
tribustamen leui quasi decimatio adhuc & iaminlum¬
bis abrahȩ adõ electa cum decimis & primitiis urbibus
a suburbusui llabus atq possessionibus & facultectibus
cunctis specialis dnĩ hereditas pars uelad sumptio dice¬
batur. itc & ifa quideros Idȩspscis uel pars dñi apellant᷑
Cumomnibus ecłas id est diuin& ouili& &cadseꝑtinenti¬
bus specialis xp̃i hereditas dicitur & exiftt: Cu mom̃s cre¬
dentes accrediturq tam excircũ cisione quamq expre¬
putio xp̃i heredntis appellentur: Bicente prophetti
Ds uenerunt gentes inereditatemtuam ix postula ame &
da botibigentes heredita temtuam & possessionein tuam

Expanded text:
usibus consecratae, propter fideles Christi, qui eis et exinde usibus consecratae, propter fideles Christi, qui eis et exinde aluntur, Dei haereditas, cum orbis terrarum et plenitudo ejus ipsius sit, quasi specialiter appellantur. Sicut enim, quando omnis domus Israel Domini haereditas vocabatur, tribus tamen Levi, quasi decimatio adhuc etiam in lumbis Abrahae a Deo electa, cum decimis et primitiis, urbibus et suburbiis, villabus atque possessionibus et facultatibus cunctis, specialis Domini haereditas, pars, vel assumptio dicebatur: ita et isti, qui eleros, id est sors vel pars Domini appellantur, cum omnibus ecclesiis, id est divinis ovilibus ad se pertinentibus, specialis Christi haereditas dicitur et existit, cum omnes credentes ac credituri, tam ex circumcisione quam qui ex praeputio, Christi haereditas appellentur, dicente Propheta: Deus, venerunt gentes in haereditatem tuam ; et: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam