comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ianuariis a dẽe iussit ⁊ añ esidiẽ deces¬
sit alter ex litigatorid ñ asfuit pro¬
cul dubio pena ñme ꝯmissa est ã¬
⁊ cassium audissese dñtem aristoa¬
it in eo arbitro qui ip̃e ñ uenisset
non ẽẽ ꝯmissam. Quemad mod̾ ser¬
iius ait. si per stipulatorem stat
xx. iudicare cogatur nemini lic̾emi¬
norem .xx. annis iudicem ꝯpronussa

Expanded text:
anuariis adesse iussit et ante eum diem decessit: alter ex litigatoribus non adfuit. procul dubio poena minime commissa estet Cassium audisse se dicentem Aristo ait in eo arbitro, qui ipse non venisset, non esse commissam: quemadmodum Servius ait, si per stipulatorem stet,annis iudicare cogatur, nemini licere minorem viginti annis compromissa
Abbreviated transcription (Latin):
i cuus credid̾it peccuĩam ⁊ pactꝰ sit
ut qͣteñ facere possit debitor
eatenusagat an pactũ ualeat ⁊ ma¬
gis est hoc pactũ uale. nec n. imꝓbũ
est si quis actenus desid̾et cõueniri
le puto in ccͣctib depoĩti. ꝯmodatri
locati et cet̾is sisib hoc pactũ ne facias
furem ul sugituũ seruũ meũ. hoc est
gas seruũ ut sur esficiat᷑ si .n. seruicor¬
rupti actio locũ hãt ita pot̾ ĩ ħ pactio¬

Expanded text:
i quis crediderit pecuniam et pactus sit ut, quatenus facere possit debitor, eatenus agat: an pactum ualeat? et magis est hoc pactum ualere. nec enim improbum e‹s›t, si quis hactenus desideret conueniri,le puto in contractibus depositi, commodati et locati et ceteris similibus hoc pactum: 'ne facias fu‹rem uel fugiti›uum seruum meum', hoc est: gas seruum, ut fur efficiatur. sicut enim serui corrupti actio locum habet, ita potest eti
Abbreviated transcription (Latin):
te exca legati deb̾e pacisci debitoritu¬
oextimas pactus sis ne ab eo peteres
n iure ip̃o lit̾abit᷑ debitor n te petẽ¬
tem submouebit exceptõe cõuentõis¬
iussistisoluere titio cui legatũ falco
exitimas deb̾o ⁊ debitor pactus sit cũ¬

Expanded text:
te ex causa legati debere pacisci debitori tuo existimas, pactus sit ne ab eo peteres: neque iure ipso liberatur debitor neque petentem suiussisti soluere Titio, cui legatum falso debere existimas, et debitor pactus sit cu
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝯtͣctibus płib remanserũt ap̃
mead mensã meã treginta trecẽta
octoginta sex et usure que cũpetierĩt
sũmã aũt aureoꝵ qͣm ap̃ me tacitã
habes refundã tͥ. siqd̃ instr̃mate

Expanded text:
ex contractibus plurimis remanserunt apud me ad mensam meam trecenta octaginta sex et usurae quae competierint. summam aureorum, quam apud me tacitam habes, refundam tibi. si quod instrume
Abbreviated transcription (Latin):
equissimũ p̾tori isũ est de utro
legatariũ cauere ⁊ usurũ se bom in¬
riarbitratu ⁊ cum usuffructus ad eũ
ꝑtin̾e desinet restiturumq m̃ ea sta-¬
bit. Hec stipuło siue mobilis res
sit sũ soli int̾poni d ilid̾ sciend̾ est
ad fidei ꝯmissa ⁊̃ aptari tam debere
plane ⁊ si ex mortis causa donatõne
usuffructus ꝯstituant᷑ exemplole
auere autem d boni uiri arbitͣtu per
fcũrum que in resua fac̾e̾t uecte autẽ
facient ⁊ heres ⁊ legataũ si intestĩnre

Expanded text:
ri uisum est de utroque legat‹a›rium cauere: et usurum se boni uiri arbitratu et, cum usus fructus ad eum pertinere desinet, restituturum quod inde exstabit.Haec stipulatio, siue mobilis res sit siue soli, interponi debet.Illud sciendum est ad fideicommissa etiam aptari eam debere. plane et si ex mortis causa donatione usus fructus constituatur, exemplo leCauere autem debet uiri boni arbitratu percfacturum, quae in re sua faceret.Recte autem facient et heres et legatarius, qualis re
Abbreviated transcription (Latin):
liret mortuũ ⁊ qiͣct̾na sede dare destina¬
ip̃is dĩiis q̃mlibet recte ibi sepeliri cõstat
⁊̃ sine cet̾oꝵ consensu maxime cũ alias
non sit locus in quo sepeliret᷑ monuiũt
cã imposterũ ꝓdita in qua si corp᷑ uł reli¬
que inferantur fiet sepulcrũ Si u̾oni¬
chil eoꝵ inferatur erit monum̃tũ me¬
morie causa fc̃m ꝙ gr̃a
sone qͣcnmͣ religiosũ locũ fac̾e ñ possit ĩ¬
terdicto tm̃ de mortuo inferendo utilit̾
cĩ fructus aliemis est mortuũ inferat
aut inferreuelit. ¶ Namsi intułit
nõ facit iustũ sepulcrũ s si ꝓhibeatur
utilit̾ int̾dicto que de iure dñii q̃rit᷑
aget eademꝙ sunt isono qd̾ in fund̾
ꝯmunẽ inito socio mortuũ inferre uult.
am pp̃publicam utilitatẽ insepultaca¬
dau̾a iacerunt strictarõne insuper ha¬
bem̃ qiue ñ nũqmͣ ĩ ambignis religio¬
nũ questionib omittisolet. Namsum
est ut̾q quidem locu religiosu nĩ sit qr¬

Expanded text:
liret mortuum et quasi aeterna sede dare destinaipsis dominis quemlibet recte ibi sepeliri constat etiam sine ceterorum consensu, maxime cum alius non sit locus in quo sepeliretur. Florentcausa in posterum prodita: in qua si corpus vel reliquiae inferantur, fiet sepulchrum, si vero nihil eorum inferatur, erit monumentum memoriae causa faquamquam religiosum locum facere non possunt, interdicto tamen de mortuo inferendo utilitercuius fructus alienus est, mortuum inferat aut inferre velit: nam si intulerit, non faciet iustum sepulchrum, sed si prohibeatur, utiliter interdicto, qui de iure dominii quaeritur, aget. eademque sunt in socio, qui in fundum communem inuito socio mortuum inferre uult. nam propter publicam utilitatem, ne insepulta cadauera iacerent, strictam rationem insuper habemus, quae nonnumquam in ambiguis religionum quaestionibus omitti solet: nam sumest, uterque quidem locus religiosus non fit, q
Abbreviated transcription (Latin):
callido ⁊ filio uendidit. n eĩ dolꝰ
uenditoris mͥ nocebit. In hac
actõne nõ obierit mͥ si successor
sũ ⁊ dolo feci cumis intmꝰ locum
successiss bona fide emiss nͨ ꝓd̾it
si dolo careo cũ emptor cui suctes¬
si dolo feciss. ¶S et eĩ si suus meꝰ
em̾it dolus eius erit spectandꝰ
ciana tempꝰ emptõis ꝯtin ⁊ ĩo¬

Expanded text:
callido consilio vendiderit: neque enim dolus venditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si servus meus emit, dolus eius erit spectandus, ciana tempus emptionis conti
Abbreviated transcription (Latin):
deñciatõne fc̃a hiis qui euelegerant
ei restituendã qui p̾sens finit. S hoc ñ
semper uerum puto nampłinz ñ est
permttend̃ offitiũ qid̃ semel suscepit
ꝯtͣ legem deponis depon̾e nͥ iustissima
causa int̾ueĩente ⁊ ꝯpermittit᷑ r̃õ raroei
res restituenda est qui uenit szoz eã rẽ
arbitͣtui iudicũ ap̃ edemaliqmͣ deponi.

Expanded text:
denuntiatione facta his qui eum elegerant, ei rem restituendam qui praesens fuerit. sed hoc non semper uerum puto: nam plerumque non est permittendum officium, quod semel suscepit, contra legem depositionis deponere, nisi iustissima causa interueniente: et cum permittitur, raro ei res restituenda est qui uenit, sed oportet eam arbitratu iudicis apud aedem aliquam deponi.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃e. Si hoĩem ap̃se depoĩtũ ut qõ de
ctus dolo ꝓximũ ẽe qd̃ fc̃m est arbitror
quia cũ sciret cui rei pareret᷑ intẽpestiue
mĩamex̾cuit ꝯ poss ñ suscipere talẽcãm
ꝙͣ decipe potius. ¶Datur adõ depoĩti
iñ h̾edem ex dolo defuncti in solidũ ꝗͣꝙͣ¬

Expanded text:
 Si hominem apud se depositum ut quaestio de ctus, dolo proximum esse quod factum est arbitror, quia cum sciret, cui rei pararetur, intempestiveiam exercuit, cum posset non suscipere talem causam quam decipere. Datur actio depositi in heredem ex dolo defuncti in solidum: quam
Abbreviated transcription (Latin):
perit uł uenditor stiplatꝰ fu̾it an nuda
uolintate resoluatur obligo. Iuł scͥp¬
sit exempto quidẽ agi ñ posse qi bone

Expanded text:
perit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio.Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bon
Abbreviated transcription (Latin):
loco hetͣ cepudiare autẽ ñ possenz ip̃am
pet dementiam n curatorẽ ciꝰ pr̃em tũeiꝰ¬

Expanded text:
loco habetur: repudiare autem non posse neque ipsam propter dementiam neque curatorem eius, patrem tame
Abbreviated transcription (Latin):
heditatis petitone ꝯtineantur sicut il¬
le quaꝵ noĩe publicana ꝯpetit. Sed
licet eax noĩe que ꝯmodate sunt urde¬
d̾ si pro emptore usucapio completa¬
sessori. U enuint et hee res in h̾edita¬
tis petitone in qiuib possõr retentõem
hũit non ⁊̃ petõem ueluti si iurauit
defunctus petitoris remñee ⁊ decesserit
debent hee quoz restitui. Imo ⁊ si p̾o¬
sselsor sua culpa eas. amiserat tene¬
bitur hoc noĩe. Idemerit ⁊ inp̾donelz
ditatis non uenire ego didici cũ nich̃
eo noĩe possit restitui sicut est in cor¬
porib ⁊ in fructib s siñpaciatur ire
⁊ ag̾e ꝓpria actõne ꝯueniatur.
lp̃rxuad. Itemueniunt inheditatẽ
⁊̃ ea que heditatis causa ꝯparata sunt
ut puta mancipia peccoraq ⁊ si qua
alia que necͣcia heditati sunt oꝑata st̃¬
ꝯparata ⁊ si quidem peccunia hedita¬
riasit ꝯparata sñ dubio uenient. si

Expanded text:
hereditatis petitione contineatur, sicut illae quarum nomine Publiciana competit. sed licet earum nomine, quae commodatae uel ded si pro emptore usucapiosessori. Veniunt et hae res in hereditatis petitionem, in quibus possessor retentionem habuit, non etiam petitionem: veluti si iuraverat defunctus petitoris rem non esse et decesserit, debent hae quoque restitui. immo et si possessor sua culpa eas amiserit, tenebitur hoc nomine. idemque erit et nem hereditatis non uenire ego didici, cum nihil eo nomine possit restitui, sicut est in corporibus et fructibus, sed si non patiatur ire et agere, propria actione conuenietur.um.Item ueniunt in hereditatem etiam ea, quae hereditatis causa comparata sunt, ut puta mancipia pecoraque et si qua alia, quae necessario hereditati sunt comparata. et si quidem pecunia hereditaria sint comparata, sine dubio u
Abbreviated transcription (Latin):
ciam uen̾it alii eam mandare qmͣ
ñ ht̃. s et si autem fec̾it et ing̾ssus
prouinciam in eandem uolunta¬
te fu̾it credend̾ ⁊ uideri legatũ hr̃e iu¬
risoitionẽ ñ exiñ ex quomandata
est s ex quo ꝓuinciã ꝓconsul ingͥlsꝰ¬

Expanded text:
ciam uenerit alii eam mandare, quam non habet. sed si et ante fecerit et ingressus prouinciam in eadem uoluntate fuerit, credendum est uideri legatum habere iurisdictionem, non exinde ex quo mandata est, sed ex quo prouinciam proconsul ingres
Abbreviated transcription (Latin):
refert ⁊ si ħes fu̾it institut᷑ ⁊ rogatus¬
fu̾it restitu̾e heditatem deinde inq̃re¬
lam in osfitiosi non obtinuit id ꝙ
iire falcidie potuit hr̃e solũ perd̃e.
Si quis impubes arrogatus sit exhi¬
is personis que ⁊ citra adoptõemt.
cmancipatõem queri de mofficioso
possit huc puto remouend̃ a cuie¬
rela cum ht ciuartã ex ꝯstitutõne
diuipii d̾ siegit ⁊ non ꝯnec obti¬
nuit anquartam perdat. ⁊ puto
aut ñadmittend̃ ad mosficiosum.
aut si admittatur ⁊ ñobtinũit
ciuartam ci cũͣ es alienũ tedendã.

Expanded text:
refert, si heres fuit institutus et rogatus restituere hereditatem, deinde in querella inofficiosi non optinuit, id quod iure Falcidiae potuit habere solum perdere. Si quis impubes adrogatus sit ex his personis, quae et citra adoptionem et emancipationem queri de inofficioso possunt, hunc puto remouendum a querella, cum habeat quartam ex constitutione diui Pii. quod si egit nec optinuit, an quartam perdat? et puto aut non admittendum ad inofficiosum, aut si admittatur, etsi non optinuerit, quartam ei quasi aes alienum concedendam.
Abbreviated transcription (Latin):
alienꝰ eẽt. s possz me uendictorẽ de eui¬
ctione cõuenire qi equũ sit eamdẽ cau¬
sam meã ẽẽ ciue futura eẽt si rem utꝰ
fructus alienus ñ fuiss Si per alienũ
fundũm uã constitius eiuctionis
noĩe te obligari ait.⁊ enun quo cau
si per ꝓpriũ ꝯstituentis fund̾ tessa eẽt
tua recte constituet᷑ eo casusr̃alieñ¬

Expanded text:
e de euictione conuenire, quia aequum sit eandem causam meam esse, quae futura esset, si tunc usus fructus alienus non fuisset. Si per alienum fundum mihi uiam constitueris, euictionis nomine te obligari ait: etenim quo casu, si per proprium constituentis fundum concessa esset uia, recte constitueretur, eo casu, si
Abbreviated transcription (Latin):
titus fuat ticius quidem ꝓtriente ego
ꝑro sextante euictionẽ tͥ pr̃abimus.
Dater sciens seruũ quem in potestate
habebat ignoranti emptioni uendidit
qiuesitũ est an cuitionis noĩc teneatur.

Expanded text:
titus fuerit, Titius quidem pro triente, ego pro sextante euictionem tibi praestabimus. Pater sciens filium suum quem in potestate habebat ignoranti emptori uendidit: quaesitum est, an euictionis nomine teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
berũ cẽ sub hac dc̃one manũmissã
si nauis ex asya ueñit si autẽ si tycuis
consul fes fu̾it manumus erat. ¶ã¬
rebatur si prĩ nanis exaasidutu̾it ac
post ticius consul fiat atq ĩ lib̾tatẽ
bienniũ liberum fore dixi  postanñ
lib̾tatẽ acceꝑat ⁊ post bienniũ in lib̾¬
tate euincatur.łx. dare iussum di
peruenit magis est ut hiis quo casi¬
b non tenear.
dcmi. Si duos fuos ꝙͣuisate e¬
meram ⁊ eoꝵ alt̾ eiuncatur nicħ
dubii fore cnun recte eo noĩe ex empto
acturꝰ sim qm̃uis alter detem dignus
nec refferre separati an sumulutrumq¬
nomine aliquid emptor a uenditore
ob eam eiuctionem id pr̃ãre d ꝙ ex¬

Expanded text:
cione manumissum 'si nauis ex Asia uenerit', is autem 'si Titius consul factus fuerit' manumissus erat: quaerebatur, si prius nauis ex Asia uenerit ac post Titius consul fiat atque ita in liberbiennium liberum fore dixi, qui post annum libertatem acceperit, et post biennium in libertate euincatur, uel decem dare iussum dixperuenerit, magis esse, ut his quoque casibus non tenear.m. Si duos seruos quinis a te emam et eorum alter euincatur, nihil dubii fore, quin recte eo nomine ex empto acturus sim, quamuis alter decem dignus sit, nec referre, separatim singunomine aliquid emptor a venditore ob eam evictionem id praestari
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S si aream tͥ uendidi c̾to p̾cio ⁊ tradidi
ita ut in sula edificata partẽ dimidiã
mͥ retradas u̾m est ⁊ ut edifices ag̾e ñ
posse ex uendito ⁊ ut edificatam mͥre
tradas ꝙͣ dui eũ aliquidex re uendita
apud te sr̃eẽt ex uendito me hr̃e actõem
ꝯstat. ¶ Si locũ sepulchri em̾is ⁊ ꝓprĩ
eum locũ añqm̃ mortuus ibi inferat᷑
edificatũ a uenditore fuit pot̾it ad cũ
reu̾ti. ¶ Si uas alicid̃ mn uendid̾is

Expanded text:
m tibi vendidi certo pretio et tradidi, ita ut insula aedificata partem dimidiam mihi retradas, verum est et ut aedifices agere me posse ex vendito et ut aedificatam mihi retradas: quamdiu enim aliquid ex re vendita apud te superesset, ex vendito me habere actionem constat. Si locum sepulchri emeris et propius eum locum, antequam mortuus ibi inferatur, aedificatum a venditore fuerit, poteris ad eum reverti. Si vas aliquod mihi vendideris
Abbreviated transcription (Latin):
integrũ pr̃et dolũ malũ dũtaxat pr̃are
te i deb̾e laboo cͣcͣ putat ⁊ illd̾ solũ ob¬
seruand̾ ut nͥ in cͣtriũ id actũ sit omi¬
⁊ in locatis doleis p̾stand̾ sabinum
respondisse mucius refert. ¶Si
t iter uendid̾o ita dem̃ auctorem me
laudar̃e pot̾is situus fu̾it fundus cui
acquirere seruitutẽ uoli̾s iniquũ
est enĩ tem̾ eume si ꝓpt̾ hoc acquirere
seruitutẽ non potũas qr dñs uicini fũ
di ñ fu̾is. s si fundũ t̾ uendido̾ ⁊ ei fũdo
iter accessurũ dix̾o omĩ tͦntenebor itine¬
neris nose quia utriusq rei qiͣ unꝰ uen¬
ditor obligat᷑ sũ. ¶ Sifiliꝰfamilias
rem uendid̾it mͥ ⁊ tradid̾it sicut pat̾
fanulias tenebit᷑. ¶Si dolo malo aliqͥd

Expanded text:
taxat praestare te debere. Labeo contra putat et illud solum observandum, ut, nisi in contrarium id actum sit, omnierum. quod et in locatis doliis praestandum Sabinum respondisse Minicius refert. Si tibi iter uendidero, ita demum auctorem me laudare poteris, si tuus fuerit fundus, cui adquirere seruitutem uolueris: iniquum est enim me teneri, si propter hoc adquirere seruitdi non fueris. Sed si fundum tibi vendidero et ei fundo iter accessurum dixero, omnimodo tenebor itineris nomine, quia utriusque rei quasi unus venditor obligatus sum. Si filius familias rem vendiderit mihi et tradiderit, sic ut pater familias tenebitur. Si dolo ma
Abbreviated transcription (Latin):
ctus possõem quam egodolo malo
amiseram paratus sit iuditiũ pati
nescat adu̾sus eũ qui desiit ritis e¬
stimato magis euanesce ait nsi
petentis interest certe inquid si rẽ
paratus sit restitue indubitatum
crit euanesce. S si isqui dolo desi¬
it añꝯueniatur eum qui possidet

Expanded text:
ctus possessionem, quam ego dolo malo amiseram, paratus sit iudicium pati,nesc‹a›t aduersus eum qui desiit litis aestimatio: et magis euanescere ait, nisi petentis interest: certe, inquit, si rem paratus sit restituere, indubitatum erit euanescere. sed si is qui dolo desiit ante conueniatur, eum qui possidet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nouus possor uendid̾it an duret pignꝰ
qiͣ persone ꝓmiserit creditor ꝙ ⁊ magis
est nani si nouo possessori ñ debitori aqͦ¬
is ypothecã accepit cõcessit creditor cre¬
d̾e uend̾e dicend̾ est noc̾e ei exceptõne.¬
¶S si intͣ annũ aut biẽniũ concesserit
creditor uend̾e huꝰi h tempꝰ uendendo au
fert pignus creditoris si creditor y pothe¬
caria ususa possore litis estimatõem cõ¬
sequutus fu̾it ⁊ a debitore petat debitũ
puto doli mali exceptõem ei obstaturã.
od̾. Citius semꝑnio fundũ pignori
dedit ⁊ cundem sund̃ postea gaioseiopi¬
gnori dedit atq ita idem ticiꝰ sẽpnio ⁊
gaioseio eñdẽ sundũ massam uendidit
quib pignori autem dederat in solid̾
singłis ciuero anuenditõe int̾poĩta
emptionis iure pertin̾e tõconsensum
mutuo uenditione dedisse ꝓponantur
inuicem pignoraticiã a aõemeos sĩ hr̃e.¬
Tit̾i seio cum peccĩam sub pignore
fundi dedat qui fund̾ cum eẽt rei publi¬

Expanded text:
 nouus possessor uendiderit, an duret pignus, quasi personae permiserit creditor? quod et magis est: nam si nouo possessori, non debitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor uendere, dicendum est nocere ei exceptionem.Sed si increditor uendere, post hoc tempus uendendo non aufert pignus creditori.Si creditor hypothecaria usus a possessore litis aestimationem consecutus fuerit et a debitore petat debitum, puto doli mali exceptionem ei obstaturam..Titius Sempronio fundum pignori dedit et eundem fundum postea Gaio Seio pignori dedit, atque ita idem Titius Sempronio et Gaio Seio fundum eundem in assem uendidit, quibus pignori ante dederat in solidum singulis. quaero, an uenditione interposita emptionis iure pertinere: cum consensum mutuo uenditioni dedisse proponantur, inuicem pigneraticiam actionem eos non habere.Titius Seio pecuniam sub pignore fundi dederat: qui fundus cum esset rei publi
Abbreviated transcription (Latin):
gnus uendid̾it p̾ciũ pͥori creditori sol¬
u̾̃it emptõni pot̾it offerri ꝙ ad aliũ
creditorem de nũmis eĩ ꝑuenit ⁊ uie
mediitemꝑis nicħ enĩ int̾est debitor
pignus datũ uendidit an denno pi¬
pacto confert᷑ cõuenisse iudetͣ ne priꝰ
uendendi pign̾is potestas ex̾ͥceatur.
pectiũa ĩ lotũ euis successerit uenditi¬
onẽ ob peccũam solutã ⁊ creditam
recte facit Si scd̃s creditor uł fideuissor
soluta pectiũa pignora susceͤꝑint
recte eis offertur qis emptõis titulo
ea tenuerunt.

Expanded text:
usque pretium priori creditori solverit, emptori poterit offerri quod ad alium creditorem de nummis eius pervenit et usurae medii temporis: nihil enim interest, debitor pignus datum vendidit an denuo pipacto profertur, convenisse videtur, ne prius vendendi pignoris potestas exerceatur. pecunia in locum eius successerit, uenditionem ob pecuniam solutam et creditam recte facit.Si secundus creditor uel fideiussor soluta pecunia pignora susceperint, recte eis offertur, quamuis emptionis titulo ea tenuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tui ⁊ per metũ impeditus sũ hocqͦ
uim fec̾it passo uim restitui p̾torue¬
lit per hoc edc̃m ea ciue alienauit ⁊ põp̃¬
openi ferre nam cum liceat inquit
ium ui repelłe qd̃ fecit passus est qr̃¬
⁊ si metu te coegerit sibi promit̾te
mox ego coeg̾o eum metu te accepto
ait enͣinqui uim adhibuit debitori
suo ut eisoluit hoc edc̃o ñ ten̾ippter
naturã metuscã actõis que dampñ
exigit qͣmi negari ñ possit in legem¬

Expanded text:
tui et per metum impeditus sum, hoc quuim fecerat passo uim restitui praetor uelit per hoc edictum ea quae alienauit. et Pompopem ferre: nam cum liceat, inquit, uim ui repellere, quod fecit passus est. quare si metu te coegerit sibi promittere, mox ego eum coegero metu te accepto ait eum, qui uim adhibuit debitori suo ut ei solueret, hoc edicto non teneri propter naturam metus causa actionis quae damnum exigit: quamuis negari non possit in
Abbreviated transcription (Latin):
tat .n. decretum diuini rei in hec u̾ba
optimũ est si quas putas tehr̃e peti¬
ones actõib exꝑiaris cum martian᷑
dic̾et. uim nullam fẽti cesar dix̃ tu
uim putas eẽ solum si hoĩes uuln̾ent᷑

Expanded text:
tat edictum divi Marci in hec verba : optimum est, ut, si, quas putas te habere petitiones, actionibus experiaris. Cum Martianus diceret, vim nullam feci, Cesar dixit : tu vim putas esse solum, si homines vulnerent
Abbreviated transcription (Latin):
posseut se reponant in obligatõem.
Si metu a tecoactus acceptamtͥ
apud quem ex hoc edicto agitur nõ
solũ illud continetur ut intua ꝑͣ re¬
integretur obligatõ s ut fideiusso¬
res quio ur eod uł alios ñ minus
yooneos adhibeas p̾t̾eaut et pigno
sũ malicia fideiussoris ut fide iussori
accepto fi̾et iumfecit ñ tenebit᷑ si de¬
iussor ut quo rei obligatõem resti

Expanded text:
posse, ut se reponant in obligationem. si metu a te coactus acceptam titu iudicis, apud quem ex hoc edicto agitur, non solum illud continetur, ut in tua persona redintegretur obligatio, sed ut fideiussores quoque vel eosdem vel alios non minus idoneos adhibeas: praeterea ut et pignorsine malitia fideiussoris ut fideiussori accepto fieret vim fecit, non tenebitur fideiussor, ut rei quoque obligationem resti
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃r xii. ad. Litigatores ierint mox
ad cundem arbitrum reclierint p̾to¬
rem ñdeb̾e eũ coge Int̾ eos disceptare
qui es ꝯtumeliam hanc fecerunt ut
eum sꝑnerent ⁊ ad aliũ irent. a rbi¬
petcuĩam ꝯpromissã acciꝑe nos deb̾e
uid ergosires aputlarbitrũ depoĩte
sint eopacto ut ei daret qui uit̾it
uł ita eam rem darz si non parere̾t᷑
certa ad hoc ap̃ eũ deꝓponatur Pro¬
inde ⁊ si alter remalter pecciũam sti¬
sum ut puta si ambo debitores fu¬
erint ⁊pacti sunt ne petat qd sĩbi de¬
betur qui siũe arbitri ñ paruerĩt
dem iul scribit non cogend arbitr̃
dem dicit scribit ⁊ sub ꝯdictõne fu̾it

Expanded text:
 edictum litigatores ierint, mox ad eundem arbitrum redierint, praetorem non debere eum cogere inter eos disceptare, qui ei contumeliam hanc fecerunt, ut eum spernerent et ad alium irent. Arbi'pecuniam compromissam', accipere nos debere, quid ergo, si res apud arbitrum depositae sunt eo pacto, ut ei daret qui uicerit, uel ut eam rem daret, si non pareatur certa ad hoc apud eum deponatur. proinde et si alter rem, alter pecuniam stisum, ut puta si ambo debitores fuerunt et pacti sunt, ne petat quod sibi debetur qui sententiae arbitri non paruit. Item Iulianus scribit non cogendum arbitridem dicit, et si sub condicione fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
lle siñam dice quisqmͣ ñ pot̾ negare
eqiuissimũ fore. p̃torẽ int̾pone se de¬
buisse ut osfm̃ ꝙ in se recepit impłet
ssa receꝑit. Tractemus de personis
arbitrantium ⁊ ciid̃ arbitrium cu¬
forte sit maliciuo magr̃atu poĩtus ł¬

Expanded text:
lle sententiam dicere: quisquamne potest negare aequissimum fore praetorem interponere se debuisse, ut officium quod in se recepit impleret? ssa receperit". Tractemus de personis arbitrantium. et quidem arbitrum cuforte sit in aliquo magistratu positus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ sit utrũ uelit aliena tm̃ alterum
alienare non posse si tũ alienũ rursũ
redimat ad huc meiꝰ potãte est an eũ
quem retinuissz alienari uelit.
ambulatoria quia dotalis fuit obli
alt̾m quoz alieuari possit qr pot̾ al¬
terũ redime an hoc non d recipi ut
nullus in dotemsit certo expoststõ
iudebitur recte alienatus illo postea.¬

Expanded text:
 utrum uelit, alienaturum: alterum alienari non posse. si tamen alienum rursus redimat, adhuc in eius potestate est, an eum, quem retinuisset, alienari uelit. ambulatori‹a›, quia dotalis fuit obligalterum quoque alienare possit, quia potest alterum redimere? an hoc non debet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto uidebitur recte alienatus illo postea
Abbreviated transcription (Latin):
mationem pr̃abit ꝙ si maritus soluẽ¬
do non erit utiles actões adu̾sus titiũ
młti ad restaurandã seruitutẽ dantur
s cum uxor fundũ cin p̾dii iuiri suitu¬
tem debebant in dotem dat fundꝰ ad
maritũ puenit amissa seruitute ⁊ iõ
non pot̾ iud̾i per maritũ ius fundi
def̾ius fc̃m. Quid gͦ est offitio de dote¬
gatu oluetũ succid̾at ad hoc ut nouel¬
lum repon̾et postea ubi mortuus e¬
rat ⁊ uxori dotem legau̾at

Expanded text:
maritus solvendo non erit, utiles actiones adversus Titium mulieri ad restaurandam servitutem dantur. Sed cum uxor fundum cui praedia viri servitutem debebant in dotem dat, fundus ad maritum pervenit amissa servitute et ideo non potest videri per maritum ius fundi deterius factum. quid ergo est? officio de dotgatu oliuetum succiderat ‹ad› hoc, ‹ut› nouellum reponeret: postea uir mortuus erat et uxori dotem relegauerat
Abbreviated transcription (Latin):
dõtalem fundũ effici ꝙ si ei ꝓmitrat
ꝙ fund̾ añ .x. debuit in arbitrio ẽẽ
mariti ꝙ in dotem sit ꝙ si stichum
aut fundũ debuit maritus ⁊ qui d
doti ei ꝓmissum sit sticho mortuo fũ¬
dum in dotẽ eẽ hic consequensẽe ait
ut sicornelianũ aut sempnianũ tũd̾.

Expanded text:
dotalem fundum effici.Quod si ei promittat, qui fundum aut decem debuit, in arbitrio esse mariti, quid in dote sit.Quod si Stichum aut fundum debuit maritus et quod debet, doti ei promissum sit, Sticho mortuo fundum in dotem esse.His consequens esse ait, ut, si Cornelianum aut Sempronianum fundum
Abbreviated transcription (Latin):
aut si ad missa licitatõe exͣ̃neo aditus ft̾ut¬
ut fumdꝰ pͥcii portio ciio distracta est Si
ita nõ uite corꝑis hẽatur Nec diuortio
tiq data in dotem dotalis manebit
tio scilicet ut recipiat tm̃ p̾cii noĩe am
młre qnͣtũ dedit ex cõdepnaticene socio
nec audiri debebit alteruter eã equi¬
tatem crecusans aut młre i suscipi¬
enda parte alt̾a quoz aut uir ĩn resti
rio illam solã dotalẽ ee ¶Si marito
dotis noĩe stipłanti ꝓmisit pererrorẽ
is qd̾ exceptde tutuserat nec soluat co¬
getur ei solue ⁊ habebit conditionem
a du̾ sus młrem aut patrẽ aut

Expanded text:
sa licitatione extraneo addictus is fundus fuerit, pretii portio, quae distracta est, sed ita, ut non uice corporis habeatur nec diuortio tique data in dotem dotalis manebit:tio, scilicet ut recipiat tantum pretii nomine a muliere, quantum dedit ex condemnatione socio: nec audiri debebit alteruter eam aequitatem recusans, aut mulier in sus‹cip›ienda parte altera quoque aut uir in restiturio illam solam dotalem esse.Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem aut patrem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tatis unde estimatio facta fuiss młr
dotis uiditio p̃ciũ usuffructꝰ recuꝑare d
quid es est siuir añ litẽ ꝯtestatã mortuꝰ
fuissz hedes eius nicħ̃oꝰ pr̃aturos ¶⁊ã
si quilib alius emptor ꝓpͥetatisextitis¬
set hedes utriusq nicħ młri pr̃aret sci¬

Expanded text:
tatis aestimatio facta fuisset, mulier dotis iudicio pretium usus fructus reciperare debet. quid ergo est, si uir ante litem contestatam mortuus fuisset? heredes eius nihil praestituros: nam etsi quilibet alius emptor proprietatis exstitisset, heres uiri nihil mulieri prae
Abbreviated transcription (Latin):
ducta est ꝙ post̾iuis fc̃m est. ¶ Si de
fut᷑a re conuen̾it ut ypothece sit¬
h sicuti est de partu hoc queritur an an¬
cilla conuentõnis temꝑe mbonis fu¬
it debitoris ⁊ infructid si conuenit
lit sunt pignori eque querit᷑ an fũdͤ¬
sirꝰ ius utendi fruendi conuentionis

Expanded text:
t, quod posterius factum est. Si de futura re conuenerit, ut hypothecae sit, sicuti est de partu, hoc quaeritur, an ancilla conuentionis tempore in bonis fuit debitoris: et in fructibus, si conuenit ut sint pignori, aeque quaeritur, an fundus uel ius utendi fruendi con
Abbreviated transcription (Latin):
meuio obligatũ cẽ.
in cãm iudicati ex anctoritate eiꝰ qm
iube potu̾it captũ est pͥriulegii tẽꝑis
fortior est heres eiꝰ in ciũ personã pignꝰ
constitutus est.
credid̾at pecciũam ⁊ accepit ypothecã¬
iᷤᷤ accepit sit res obligatalicet ab hocpo¬
stea acceꝑit pot̾at enĩl añ ea conueni
ñ accipere ab eo peccũam. uideamꝰ an
I diem dicend̾ sit si sub ꝯdcõne stipłone
sc̃a ypotheca fc̃a fit quapendente aliꝰ
credit pure ⁊ accepit eandẽ ypothecã
tunc dem̃ pͥoris stipłonis existat cõditio
ut prior sit c postea credidissz s uere

Expanded text:
euio obligatum esse.in causa iudicati ex auctoritate eius qui iubere potuit captum est, priuilegiis temporis fore potiorem heredem eius, in cuius persona pignus constitutum est. credidit pecuniam et accepit hypothecaiam acceperit, sit res obligata, licet ab hoc postea accepit: poterat enim, licet ante conuenit, non accipere ab eo pecuniam. Uideamus, an idem dicendum sit, si sub condicione stipulatione facta hypotheca data sit, qua pendente alius credidit pure et accepit eandem hypothecam, tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior
Abbreviated transcription (Latin):
stã cet ꝙ ⁊ melius est. ¶ Sicolonus
aduenit ut inductas in fund̾ illataᷤᷤ
ibi uata pignori ẽẽnt ⁊ añqͣm indu¬
cat alii rems ypothete noĩe obligaũ
tunc deuide ĩ fundũ eam indux̾it poti¬

Expanded text:
et melius est. Si colonus conuenit, ut inducta in fundum illata ibi nata pignori essent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligauerit, tunc deinde eam in fundum induxerit, poti
Abbreviated transcription (Latin):
ipł. Si seruus legat᷑ añ aditã ħxdi¬
tatẽ remhetlis furtu subtͣxit poterit
cũ legatario qui legatũ agnou̾it ftͣi
ag̾e s si idem seruus heditariãrẽ subtͣ¬
xerit furti acto cessabit qr hiimodire¬
rũ furtũ ñ fit ad exsbend̾ actõem actõ ꝯ

Expanded text:
.Si seruus legatus ante aditam hereditatem rem heredis futuri subtraxerit, poterit is cum legatario qui legatum agnouerit furti agere: sed si idem seruus hereditariam rem subtraxerit, furti actio cessabit, quia huiusmodi rerum furtum non fit: ad exhibendum autem ac
Abbreviated transcription (Latin):
non pot̾ s ꝑignꝰ ei datũ ⁊ añ sołoemreci
bernam debitor pignori deb̾i q̃sitũ est
utrũ eo ft̃o nicħ eg̾it an tab̾ne applłone
⁊ decesserit an oĩa q̃ ibi dep̾henduntur
creditor ypothetaria actc̃e pete possit ꝯ¬
⁊ incertũ ĩpecies mutate sint ⁊ alieres

Expanded text:
non potest, sed pignus ei datum et ante solutionem recior creditori pignori dederit, quaesitum est, utrum eo facto nihil egerit an tabernae appellatione et decesserit, an omnia quae ibi deprehenduntur creditor hypothecaria actione petere possit, cum et mercium species mutatae sint et res
Abbreviated transcription (Latin):
mancipiũ pot̾ iumẽtoꝵautẽ appłłone
an om̃e peccus contineat᷑ iuideam̃ ⁊ dif¬
ficile cst ut contineatur. Namaliudsis¬
mificant iumenta aliud significatur
peccoris applłone idcirto elogiũ huic
edicto subiestũ est cuiꝰ u̾ba hec sunt q̃
de ium̃toꝵ sanitate diximꝰ de cet̾oquo
pretore omi uenditores faciant unde
dubitari desit an ħ edc̃o bones quo
contineant᷑ Et .n. ium̃toꝵ applłce ñ cõ
tim eos ueriꝰ est s peccoris applłone cõ¬
tinebunt᷑ s ⁊̃ sit quedam que ĩ hõĩb
quidẽ morbũ faciũt In ium̃tis ñ adeo
ut puta si mulus castratus est n mor¬
titudine quid eiꝰ detrahit᷑ neq de utili¬
tate eum ad gn̾and̾ nũꝗͣm sit habilis
celiꝰ quo scribit ñ oia aialia castra¬
ta ob idip̃ͥm iutiosa eẽ nͥ pp̃ ip̃am cast᷑¬
tõem fcã sunt ĩ becilliora ⁊ ĩonulũ nõ
eẽ uitiosum idem refert osfiliũ existi¬
masse cquũ est ratũ sanũee sicuti spa¬

Expanded text:
mancipium potest. Iumentorum autem appellatione an omne pecus contineatur, uideamus. et difficile est, ut contineatur: nam aliud significant iumenta, aliud significatur pecoris appellatione. Idcirco elogium huic edicto subiectum est, cuius uerba haec sunt: 'quae de iumentorum sanitate diximus, de cetero quoque pecore omni uenditores faciunto'. Unde dubitari desiit, an hoc edicto boues quoque continean pecoris appellatione continebuntur. Sed enim sunt quaedam, quae in hominibus quidem morbum faciunt, in iumentis non adeo: ut puta si mulus castratus est, neque mor de fortitudine quid eius detrahitur neque de utilitate, cum ad generandum numquam sit habilis. Caelius quoque scribit non omnia animalia castrata ob id ipsum uitiosa esse, nisi propter ipsam castrationem facta sunt inbecilliora: et ideo mulum non esse uitiosum. idem refert Ofilium existimasse equum castratum sanum esse, sicuti spa
Abbreviated transcription (Latin):
autem uicinie cã in emptis faciendis
in se ex mensib ꝑ qnͣto minoris oueni¬
rent fu̾int m anno uiditiũ dabim̃ siiu¬
menta pariasimul uenierĩt ⁊ alt̾m in
ea cã fu̾it ut redhib̾i debeat iuditiũ da¬
bimus quo utrumq redhibeat᷑ locuĩt
ediles in hoc edisto de ium̃tis redhibẽdis
cã autem hunꝰ edicti eademest q̃ mãcipi¬
oꝵ redhibendoꝵ ⁊ stre eadem sunt i hus
q̃ in mantipiis ꝙ ad morbũ uitium¬

Expanded text:
autem uitiiue causa inemptis faciendis in sex mensibus, uel quo minoris cum uenirent fuerint, in anno iudicium dabimus. si iumenta paria simul uenierint et alterum in ea causa fuerit, ut redhiberi debeat, iudicium dabimus, quo utrumque redhibeatur'. Loquuntur aediles in hoc edicto de iumentis redhibendis. Causa autem huius edicti eadem est, quae mancipiorum redhibendorum. Et fere eadem sunt in his, quae in mancipiis, quod ad morbum uitium
Abbreviated transcription (Latin):
didiss ħeditatẽ autẽ impensam
fui̾is ab emptore ꝯseqͣtur ⁊ ait lab̾o
emaptorẽ impensã fun̾is pr̃are debe
qi ⁊ eam inquit impensa heditanã
⁊ gͦ arbitror. ¶Cumqͥs debitori

Expanded text:
 impensam funeris ab emptore consequatur? et ait Labeo emptorem impensam funeris praestare debere, quia et ea, inquit, impensa hereditaria et ego arbitror. Cum quis debitori
Abbreviated transcription (Latin):
id actsunt eius ꝗdem dãpin noĩe ꝙ añ
uenditd̃em datũ fu̾it honꝰ ad ẽptorem
alfius temꝑis ad ħeredem. pertine¬
atSititꝰ mein heditatem scio uendi¬
d̾it ⁊̃ a seio heres institut᷑ eam ħ̾editatẽ
titio nendid̾it an expͥore uenditõe he¬
extraneo herede potus ⁊ id ab heredita¬
tis emptore ꝯsequetur. ¶Et certesi
sero illud allus heres extit̾it quicquid
uenditor meiuane h̾editatis noĩe pre¬
stitiss ex id uendito actõe consequiab
eo potuiss. ¶Nam ⁊ si dupplam
hoĩs a seio stipłat᷑ fuissem ⁊ ei heres
Iaud publici uectigalis noĩe p̾stitit
uenditorheditatis conseq̃ns erit dr̃e
agnosc̾e emptorẽ ei ħ deb̾e. ¶Nam

Expanded text:
t eius quidem damni nomine, quod ante venditionem datum fuerit, onus ad emptorem, alterius temporis ad heredem pertineat. Si Titius Maevi hereditatem Seio vendiderit et a Seio heres institutus eam hereditatem Attio vendiderit, an ex priore venditione heextraneo herede potuisset, id ab hereditatis emptore consequatur: et certe si Seio alius heres exstitisset, quidquid venditor Maevianae hereditatis nomine praestitisset, id ex venditeo potuisset: nam et si duplam hominis a Seio stipulatus fuissem et ei heres ruare‹m›.Si quid publici uectigalis nomine praestiterit uenditor hereditatis, conseque‹n›s erit dicere agnoscere emptorem e‹t› hoc debere: nam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ex filio natũ qm inpotãte h ⁊ sen¬
ciente filio adoptau̾it ñ agnascitur
suus heres quiꝓpe eũ post mortẽ auĩ
qiͣ prĩs sui recidit pot̾atem.
demliii. Sus qui filiũ hret in ne¬
potis locũ adoptass perinde atꝙ si
ex filio natꝰ eẽt et is filiꝰ auctorfĩs ñẽet
mortuo auo ñ ẽẽ nepotẽ ĩpotãte filii

Expanded text:
i ex filio natum quem in potestate habet consentiente filio adoptauerit, non adgnascitur auo suus heres, quippe cum post mortem aui quasi in patris sui reccidit potestatem.m. Si is qui filium haberet in nepotis locum adoptasset perinde atque si ex eo filio natus esset, et is filius auctor factus non esset: mortuo auo non esse nepotem in potestate filii
Abbreviated transcription (Latin):
res extincta fu̾it sane si extet res l detior fe
effecta pot dici ẽẽ dampnũ ẽptoris
¶Su ita res uenierit est ille sernus emp¬
tus siuenatus ex asia uen̾it siue ñ uene¬
rit. Iuł p̾utat statĩ ꝑfectã ẽẽ uenditõem.

Expanded text:
res exstincta fuerit: sane si exstet res, licet deterior effecta, potest dici esse damnum emptoris. Si ita uenierit: 'est ille seruus emptus, siue nauis ex Asia uenerit siue non uenerit', Iulianus putat statim perfectam esse uenditionem,
Abbreviated transcription (Latin):
m uendas nã pͥore casu ttiã statĩ mo¬
rieris nicħ mͥ heres tuus d ħedi autẽ
desierunt fũdi ẽe s sugnorau emptor de¬
iectas arbores uenditor autẽ scit nͨ amo¬
uit qnͣti emptoris int̾fu̾it re estimadã
c̃e si modouenit.

Expanded text:
am priore casu etiamsi statim morieris, nihil mihi heres tuus debebit, heredi autem desierint fundi esse. sed si ignorauit emptor deiectas esse arbores, uenditor autem scit nec admonuit, quanti emptoris interfuerit rem aestimandam esse, si modo uenit.
Abbreviated transcription (Latin):
lorentinus libro. ¶pareamus.
ubro iͦ uist̃. ¶t uim atq iniuriam
ꝓropulsemus sam iure hoc euenit
ut qd̾ auisq ob tutelam corꝑis sui fe¬
cerit iure fecisse estimetur et cũ int̾¬
̾ nos cognationẽ quamdam natu¬
raconstituit consequens est hõĩem
hõĩ insidiari nephas ese
dui quis inseruitute est manui et
potestati: suppoĩtꝰ est et manumis¬
sus liberatur a potãte q̃ res a uire
gentiũoriginem duxit sumpsitꝰ ut¬
pote cum iure naturali om̃s holes li¬
beri nascerentur: nec ẽẽt nota manu¬
missio cumseruitus ẽet incognitas
postea quam iuire gentiũ ẜuitus ĩua¬
Isit. sequitũ est bñfm̃ manuinissioi¬
nis ⁊ cum uno naturali noĩe om̃s¬
hoĩes appllaremur iure gentiũ tria
gn̾a hoĩũ eẽ ceperuunt liberi et hus
contͣriũ serui. ⁊ tercium genus lib̾ti
.i. est qui desierant ee serui.
ermog̾ libro primo uiris epit. Ex
hoc uire gentiũ introducta bella sunt
discrete gñ s regna condita dñia

Expanded text:
lorentinus libro primo institutionum. ut uim atque iniuriam propulsemus: nam iure hoc euenit, ut quod quisque ob tutelam corporis sui fecerit, iure fecisse existimetur, et cum inter nos cognationem quandam natura constituit, consequens est hominem homini insidiari nefas esse.quamdiu quis in servitute est, manui et potestati suppositus est, et manumissus liberatur potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum servitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium servitus invasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure gentium tria genera esse coeperunt: liberi et his contrarium servi et tertium genus liberti, id est hi qui desierant esse servi. Hermogenianus libro primo iuris epitomarum Ex hoc iure gentium introducta bella, discretae gentes, regna condita, dominia
Abbreviated transcription (Latin):
curare ñ pactata atq quieta ꝓiũ¬
cia sit: qmͣ regis qd̃ non difficileob
optinebit si sollicite agat ut mai
hominib ꝓuincia careat eosq cõ¬
uriosi si ñ possint per neccessarios
contimri eo remedio per p̾sidemob
antur et ita duiuspiꝰ sxpsit. ¶ Sa

Expanded text:
curare, ut pacata atque quieta prouincia sit quam regit. quod non difficile obtinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus prouincia careat eosque couriosis, si non possint per necessarios contineri, eo remedio per praesidem obuantur. et ita diuus Pius rescripsit. sa
Abbreviated transcription (Latin):
uenditionis illa fca siquid sacriaũ
religiosi aut publici est eius nilue¬
nit si res non in usu publito s inpr̃i¬
monio fiscierit uenditio eiꝰ ualebit
teris culturis loca pura suit serua
simͥ uenditor noĩatĩ excepit adem
couditaꝵ possessio tradita uidetur
siclauesapd̾ horrea tradite sunt ꝗo
fcõ ꝯfestim emptor dĩiũ ⁊ possessio¬
ñ apparuĩt horrea ꝙ si uenditoris
mertes ñ fu̾int ususcapio ꝯfestĩ incho
dum uendidit ut eũc̾ta m̾cede ⁊du¬
aũ ip̃e hẽat uelsinendat ut non alii
s sibi distrabat uel siłe aliquid pa
non sunt noiatĩ in uenditione excep¬
ta horreoꝵ uenditioni cessisse uidi¬

Expanded text:
uenditionis illa facta 'si quid sacri aut religiosi aut publici est, eius nihil uenit', si res non in usu publico, sed in patrimonio fisci erit, uenditio eius ualebit, teris culturis loca pura seruata, si nihil uenditor nominatim excepit, ad econditarum possessio tradita uidetur, si claues apud horrea traditae sint: quo facto confestim emptor dominium et possession aperuerit horrea: quod si uenditoris merces non fuerunt, osucapio confestim inchodum vendidit, ut eum certa mercede conductum ipse habeat vel, si vendat, non alii, sed sibi distrahat vel simile aliquid pacnon sint nominatim in venditione excepta, horreorum venditioni cessisse vid
Abbreviated transcription (Latin):
est cessat mandati actõ eatenꝰ ꝯpetit
quiatenus int̾est. ut puta mandauit᷑
ut fundũemes si inferat mea emitene
dati actõ. ¶stlandaui ut negoige¬
reres si nicħ deꝑierit qͣs nemogesserit
nulła actõest. aut si alius ỹdonee ges¬
serit cessat mandatiactõ ⁊ in siłib ħ
idemerit approband̾. ¶Sugnoran¬
tes fideissores debitorem soluisse ⁊ ali¬
as acceptiłone siue pactoliberatũ exsb̾a
debitoris soluente ñ tenebũt᷑ manda¬
ti qr ⁊ ad actõem fideiussoris ꝑtinet
⁊ hoc ex sxpto diu̾soꝵ frm̃ l nicellig̾e̾

Expanded text:
est, cessat mandati actio, et eatenus competit, quatenus interest. ut puta mandavi tibi, ut fundum emeres: si intererat mea emi, tendati actio. mandavi, ut negotia gereres: si nihil deperierit, quamvis nemo gesserit, nulla actio est, aut si alius idonee gesserit, cessat mandati actio. et in similibus hoc idem erit probandum. Si ignorantes fideiussores debitorem solvisse vel etiam acceptilatione sive pacto liberatum ex substantia debitoris solverunt, non tenebuntur mandati. Quod et ad actionem fideiussoris pertinet. et hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicium. Qui negotia heditariagͥit
ciuodam modo sibi ħeditatẽ sec ei o¬
bligat. Iõci nichil refert anĩ pupil¬
lus heres existat Q id es alienũ cum
cet̾is heditariis hoñib ad eũ tnͣsit i
uiuuo tytio negotia cius administͣ¬
recepi. int̾mitt̾e mortuo eo ñ debebo
nouata inchoare necte m̾ñ est. uet̾a
explicare ac cõseruare necc̃m est ut
accicdit cũ alt̾ ex sociis mortu est Nã
quecũq prioris negotii cãgerunt᷑¬

Expanded text:
dicium.Qui negotia hereditaria gerit, quodammodo sibi hereditatem seque ei obligat: ideoque nihil refert an etiam pupillus heres existat, quia id aes alienum cum ceteris hereditariis oneribus ad eum transit.Si uiuo Titio negotia eius administrare coepi, intermittere mortuo eo non debeo: noua tamen inchoare necesse mihi non est, uetera explicare ac conseruare necessarium est. ut accidit cum alter ex sociis mortuus est: nam quaecumque prioris negotii e
Abbreviated transcription (Latin):
dam uariatũ noĩatũ sit. Et puto ue¬
re non ꝯim̃ttis dicat ad iuditẽad̾ħ
si iubeat ad aliũ arbitrũ ire ne finis
nonsit. Qd̾ si hoc modo dixit ut ar¬
bitrio publii menii fundus trad̾e̾t᷑
aut satisdatõ detur parend̾ ee siñepe
tur arbitria aut in alios int̾d̾ inimi¬
tos agentiũ tnͣsferantur. S̾ uasen¬
aut clisferatur arbitriũaut ĩ aliũ
b idq delegari ñposse nisi ad hoc cõ¬
ꝓmissum sit ut arbit̾ statũet cuiꝰ
arbitratu satisdetur. Item si iube¬
at sibi aliũ ꝯuĩgi cumid in ꝯpinis¬

Expanded text:
dam uariatum sit. et puto uere non committi, si dicat ad iudicem de hsi iubeat ad alium arbitrum ire, ne finis non sit: quod si ho‹c› modo dixerit, ut arbitrio Publii Maeuii fundus traderetur aut satisdatio detur, parendum esse tur arbitria, aut in alios interdum inimicos agentium transferantur, sua senaut differatur arbitrium aut in alium bus, idque delegari non posse, nisi ad hoc compromissum sit, ut arbiter statueret, cuius arbitratu satisdaretur. Item si iubeat sibi alium coniungi, cum id in compromis
Abbreviated transcription (Latin):
alius susceꝑit ꝓ mortuo habetur. ¶ Si
post disractam societatẽ aliquid ĩ rem
ꝯmunem impenderit soci. actõne ꝓso
tio id non consequitur qr ñ est uersi
bitur Nam ⁊ si distrasta ẽẽt societas ui

Expanded text:
alius succedat, pro mortuo habetur. Si post distractam societatem aliqui‹d› in rem communem impenderit socius, actione pro socio id non consequitur, quia non est uerum bitur: nam etsi distracta esset so‹ci›etas, ni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sinis negõ sic imponit᷑ funtur so¬
cietas. ¶ Qd̃ siitegris oĩb manẽ¬
tib alt̾ decessit deinde tũc ꝯsequit᷑ res
de qua societatẽ coiersit. tũc eadem
distinad̃e utemͣ qr ĩ mandato ut si
quidẽ ignota fu̾it mors alt̾iꝰ ualeat
societas si notaũ ualeat. ¶Societas
q̃madinod̾ ad heredes sociiñ tnͣsit
ita nec ad arrogatorẽ nealioqͥn in¬
uitus tuus socius efficiatur tñ ñuult
filiusfamł emãcipatͦ fu̾it ꝑmane¬
bit sociꝰ Publicatõe qͦ disthiso¬
cietatem diximꝰ qd̾̃ uͣr spectare adi
umu̾soꝵ bõꝵ publicatõem ũ socii
bona publicent᷑ nam cũ ĩ ciꝰ locũ¬

Expanded text:
io impositus, finitur societas: quod si integris omnibus manentibus alter decesserit, deinde tunc sequatur res, de qua societatem coierunt, tunc eadem distinctione utemur, qua in mandato, ut si quidem ignota fuerit mors alterius, valeat societas, si nota, non valeat. Societas quemadmodum ad heredes socii non transit, ita nec ad adrogatorem, ne alioquin invitus quis socius efficiatur cui non vulfilius familias emancipatus fueritbit socius.Publicatione quoque distrahi societatem diximus. quod uidetur spectare ad uniuersorum bonorum publicationem, si socii bona publicentur: nam cum in eius locu
Abbreviated transcription (Latin):
areposse societati s utrum de eo dictũ
sit cui oĩum bonoꝵ ãmĩstratio essa
est an de eo cui hoc ip̃m noĩatĩ manda¬
tũ est uideamꝰ anu̾oper utrũq recte
posseꝓturatoriqno meo sociũ meũ
renũciare. Qꝑ seruꝰ ap̃ apd̃ alphenũ
itanotat eẽ ĩ potãtẽ dñi cũ ꝓcuratori
eiꝰ renunciatũ est anuelit ratã hr̃e re¬
nũciatõem Igitur is ciꝰ ꝓcuratori
testate ei erit qmͣad mm̃ dixim̃ meo
quisocio renũciat. ¶ Morte unꝰ socii
societas dissoluit᷑ ⁊ si cõsensu oĩum
succedit si qd̃ ex re coꝵ postea c̃isitũ
tem dolus ⁊ culpa ĩ eo qd̃ ex añ gesto
ꝑendeat tam ad heredẽ qmͣ h̾edi pre¬

Expanded text:
are societati. sed utrum de eo dictum sit, cui omnium bonorum administratio concessa est, an de eo, cui hoc ipsum nominatim mandatum est, uideamus, an uero per utrumque recte posse procuratori quoque meo socium meum renuntiare. quod Seruius apud Alfenum ita notat: esse in potestate domini, cum procuratori eius renuntiatum est, an uelit ratam habere renuntiationem. igitur is cuius procuratori testate eius erit, quemadmodum diximus in eo, qui socio renuntiat.Morte unius societas dissoluitur, etsi consensu omnium succedit: sed quod ex re communi postea quaesitum est, item dolus et culpa in eo quod ex ante gesto pendet tam ab herede
Abbreviated transcription (Latin):
eis conseruanda Nullam .n. hũit
o⁊ si debita fu̾it seruit᷑ ei deinde de¬
minũ reiseruitutis ꝑuenit ad me
dsequent̾ dicetur extingni seruitutĩ¬
Domp̃ł. R efectõnis gr̃a accedendiad
ealoca que nõ seruiant facultas tri¬
buta est hus quib seruit᷑ debetͣ quͣa

Expanded text:
eius conseruanda: nulla enim habuit, eius conseruanda: nulla enim habuit, et si debita fuit seruitus, deinde dominium rei seruientis peruenit ad me, consequenter dicitur extingui seruitutm.Refectionis gratia accedendi ad ea loca, quae non seruiant, facultas tributa est his, quibus seruitus debetur, qua