comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tura ea q̃ dñis ueluti putũ solem gͥ
mare uideremꝰ solem ant̃ aut mair
cũ de picta indemꝰ nõ sicͣ est in ip̃sa
re ea hẽmꝰ cũ uero solem clarelucentẽ
ꝑ spicimꝰ aut marc turbulentũ ũ¬
rem sicuti est u̾aciter ĩtuem qua¬
ius tantã quãta in se eft intueri ut¬
que amꝰ. sic stĩ dei ingłia diũ uide¬

Expanded text:
ra ea quae dicimus, veluti pictum solem aut mare videremus. Solem quippe aut mare cum depicta videmus, non sicut est in ipsa re, ea habemus. Cum vero solem clare lucentem perspicimus, aut mare turbulentum rem sicuti est veraciter intuemur, quamvis tantam quanta in se est intueri nequeamus. Sic sancti Dei in gloria sua
Abbreviated transcription (Latin):
auertere se acamalibus sensib
ad intelligibilia sapienda. Qr inf¬
ma est et nimꝰ y̾donea utͥ s sił ad¬
hib̾e intentõm suam et in his corͣ¬
lb ns iuic illecebra cauenda est quã¬
diuaĩa illici ad de sccõm turpẽ potest
or. s ita sit bona et recca. ut uec la¬
tere possit eam nec occupare Sm¬

Expanded text:
libus sensibus ad intelligibilia capienda, quia infirma est, et minus idonea utrisque simul adhibere intentionem suam: et in his corporalibus nunc illecebra cavenda est, quamdiu anima illici ad delectationem turpem potest. or, sed ita sit bona et recta, ut nec latere possint eam nec occupare
Abbreviated transcription (Latin):
plus posse indere pp̃te ne bras su¬
as ait. cur hoc dũe cur hoc teue¬
bratur otulus enis infirmitate
sua. ant reu̾b̾atur fulgore tuo
sed certe et tenebratur in se. et
ntiq et ebsturatur sua brenita¬
te. et obruit᷑ tua ĩuiensitate
u̾e contrahit᷑ augustia aa et
uiucitur amplitudine tua: Ox¬

Expanded text:
tenebras suas. Cur hoc, domine, cur hoc? Tenebratur oculus eius infirmitate sua, aut reverberatur fulgore tuo? Sed certe et tenebratur in se, et  et obscuratur sua brevitate, et obruitur tua immensitate. Vere et contrahitur angustia sua, et vincitur amplitudine tua.
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe dec̾scentis tociꝰ incissitudinis
cãs quis intellig̾e suffic̾e̾t maris
ĩundantis tumores consid̾are per¬
mittimꝰ. s recedentis ĩtelligencia pͥ¬
namur ĩuob̾met ip̃is diem nr̃e na¬
tĩtatis scimꝰ et memoram ᷑ diem it

Expanded text:
tempore decrescentis, totius vicissitudinis causas quis intelligere sufficiat? Maris inundantis tumores considerare permittimur, sed recedentis illius intelligentia privamur. In nobismetipsis diem nostrae nativitatis scim
Abbreviated transcription (Latin):
am de formes delectant. sic eciam
sccptorem in decor ꝯmones sipal
tias fetus suos iom probandos p̾utas¬
de inter quas et sy̾mia deformẽ natu
trahens risam om̃i castigari non po
genut de corde sensus nascit᷑ et amãt
corda fetus suos a deo. ut seꝑe auiuiꝰ
pn̾sos inconspectu sũme u̾itatis tor¬
muosũ et pranũ et risu om̃i dignũ seu¬

Expanded text:
am deformes delectant, sic etiam scriptorem indecores sermones sui paltias fetus suos Jovi probandos praesentasse, inter quas simia deformem natum trahens, risu omnium castigari non pote quod genuit. De corde sensus nascitur, et amant corda fetus suos adeo ut saepe animus perversus in conspectu summae veritatis tortuosum et pravum, et risu omnium dignum se
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gͥ artes subs ũt diuine sap̃i¬
encie et in fenoi scĩa recce ordinata oo
supiore m conducit s co gͥ sensu qui
nitex noces et res uersatur contiẽ¬
tur hystoria et ei subẜmut̃ tre s

Expanded text:
 artes subserviunt divinae sapientiae, et inferior scientia recte ordinata ad superiorem conducit. Sub eo igitur sensu qui inter voces et res versatur, continetur historia, et ei subserviunt tres
Abbreviated transcription (Latin):
ies uctĩa est coguitõnocũ sic in eo sẽ¬
su qui ut̾ res et fcã uł facienda mis¬
tica uersatur nccͣia est coguitõ roꝵ
coguitõ uocum induobus consistit
ĩpronũciatõne ad quã solam ꝑtiuet
gramatica et sigm ficatõui ad quã
solam ꝑtiuet dyaletica ad ꝓmĩcia
rica coguitõ rerũ consisat ii forma
et natura forma est in exterioꝵ
te ouũs aut̃ dispõitõ nł in uu̾e est

Expanded text:
ic in eo sensu qui inter res et facta vel facienda mystica versatur, necessaria est cognitio rerum. Cognitio vocum in duobus consistit. In pronunciatione, ad quam solam pertinet grammatica; et significatione, ad quam solam dialectica; ad pronunciarica. Cognitio rerum est in forma et natura. Forma est in exteriorite. Omnis autem dispositio vel in numero est,
Abbreviated transcription (Latin):
qui gram sarcina p̾ssus explicari
cupit et reu̾ti ad illa quoꝵ fuit
nam corpus ħ amiui pondus et
pena est p̾mente ulo urgetur et ĩ
ũicuł est n ͥ accessit ph̾ia et illum res
cit intenia se custodie in qua tene¬
tur et celo reficitur. sic enĩ oculꝰ¬

Expanded text:
qui gravi sarcina pressus explicari cupit et reverti ad illa, quorum fuit. Nam corpus hoc animi pondus ac poena est; premente illo urgetur, in vinclis est, nisi accessit philosophia et illum respcit interim se custodiae, in qua tenetur, et caelo reficitur. Quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
h ͦ. de tnt. siquuis tam curio sus est
solo amore rapiatur ad ĩcogni¬
ta scienoi disceruẽdus quidem est
cius dicit᷑ odit incognita. que uł
nulla esse uult. dum ułt omnna¬

Expanded text:
quod nescit. Aut si tam curiosus est, solo amore rapiatur incognita sciendi; discernendus quidem est tius dicitur, Odit incognita, quae nulla esse vult, dum vult omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ablata contempnant ne repeteu¬
do et litigãdo plus ꝑdant recce a¬
mouiti sic amare sapiencia et eaz
nobis ch̾aurizare sic aindissime cu¬
pianiꝰ ata ut nob̃ magis magis¬
q acquirat᷑. nec aliqͣ ex ꝑte nũua¬
mur et ꝑferamꝰ molectias et libi¬
dines refrenemꝰ et ꝓspiciamus
in posterũ et ĩnocenciam oñficien

Expanded text:
ablata contemnant, ne repetendo et litigando plus perdant: recte admoniti sumus sic amare sapientiam, ut eam nobis thezaurizare avidissime cupiamus, atque ut nobis magis magisque acquiratur, nec aliqua ex parte minuatur, et perferamus molestias, et libidines refrenemus, et prospiciamus in posterum, et innocentiam beneficen
Abbreviated transcription (Latin):
misquam est qui ubis est. uitã in ꝑ¬
egrinatõne ꝑ gentibus. ħ eneuit. ut
młta hospitia hẽant uullas a micici¬
as. Idem a ccidat ucc̃e est hus qui
nullius se ingenio famili sit̾ appli¬
cant s ouũa cursun ꝓperan tes trãs¬
mittũt. non prodest cibus. nec corpo¬
ri accerit qui statĩ sumptus enutt᷑¬

Expanded text:
squam est, qui ubique est. Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emitt
Abbreviated transcription (Latin):
urõ re dueut in mores temꝑa pͥ scos
s semor ignibus echue ferneus a¬
uior ardet hñdi. hen pͥmus quis fu¬
it ille auri qui pondem tecti gemas¬
q latere nolentes p̾ciosa ꝑitula

Expanded text:
tra redirent In mores tempora priscos! Sed saevior ignibus Aethnae Fervens amor ardet habendi. Heu! primus quis fuit ille Auri qui pondera tecti, Gemmasque latere volentes, Pretiosa pericula
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ. quia ĩ becilla sunt latent
sue placuent̃. quã illam que iau fe¬
licitas apperuit. instrã uł explicat¬
de nequcie desunt. sic tuto serpẽs
eciam postifera tra ctatur dũ riget
crigore non de sunt illi tũt uene¬

Expanded text:
Multorum, quia inbecilla sunt, latent suae placuerint, quam illa, quae iam felicitas aperuit. Instrumenta illis explicandae nequitiae desunt. Sic tuto serpens etiam pestifera tractatur, dum riget frigore; non desunt tunc illi vene
Abbreviated transcription (Latin):
pulł celumbe offeret eam ad al¬
lum capite ac rupto nulueris lo¬
co decur̾re faciet sangͥuem super
crepiomem altaris ne siculam g ͦ
gucturis et plumas proicier pra¬

Expanded text:
 ad allum capite ac rupto vulneris loco decurrere faciet sanguinem super crepidinem altaris vesiculam vero gutturis et plumas proiciet pro
Abbreviated transcription (Latin):
ti conueniens ecian corpus acuia
diluere bonũ uero dico non qua¬
a Pͥncipale illud in quo mens pu¬
nficatur. sed quod sequela sit
ilius boni hoc in quo caro diluit

Expanded text:
ti conveniens etiam corpus aqua diluere. Bonum vero dico non quasi principale illud in quo mens purificatur, sed quod sequela sit illius boni hoc, in quo caro diluit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum bellum fuit in aula in ter
nus ĩuasit. et sisis altissimo eẽ no¬
angelica natura consensit et de au
fuit sub gigantibus iuter filios dei
it filios hominũ .i. in ter pastores
abel et progemem chaỹm qiuod cep¬
cum est ab abel et chaỹm et t̾ma¬
tũ esti diluunio in hoc bello sigͥf̾. abel
nos quos cepit ace sem et acham
et fintũ esti indiuisione lingnarũ¬
O. uarcum fuit sub patuarchis int̾
pit ab abaham et ph̾one. et teri¬
nũ hmĩt in submercione excitus pħ

Expanded text:
Primum bellum fuit in aula inter tium invasit, et similis Altissimo esse voangelicfuit sub gigantibus inter filios Dei et filias hominum, id est inter posteros Abel et progeniem Cain, quod coeptum est ab Abel et Cain et terminatum est in diluvio: In hoc bello signifer ervos, quod coepit a Sem et Cham, et finitum est in divisione linguarum. Quartum bellum fuit sub patriarchis, inter pit ab Abraham et Pharaone, et terminum habuit in s
Abbreviated transcription (Latin):
nobͣ cooꝑante gracia fruccũ dũo pł¬
rimũ reportemꝰ. ꝙ aliter fieri non
cepta lectõnib et hymius meditã¬
do atq eo aminiculante. ĩplendos
rando. ingilando et nolũta tem euis
in quantũ ip̃e largitus fueut ꝑfice
quia crux acenciatu dicitur sequit¬

Expanded text:
te gratia, fructum Domino plurimum reportemus. Quod aliter fieri non cepta lectionibus et hymnis meditando, atque eo adminiculante implendo, orando, vigilando, voluntatem ejus, in quantum ipse largitus fuerit, perficere quia crux a cruciatu dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
missaꝵ sollempnia offerut᷑ pas¬
sio dnĩ missenda est. ut eius c̾rꝰ
corpus et saugius confiatur pal¬
sio celebretur. ita nt repulsis opiõ¬
nbus suꝑsticionũ paneis trã et
niuũ a qua ꝑ romixtumũ in sacrifi¬
ao offerantur. non deb enĩ aut
a pribus accepius. et ipsa racio
docet in calige dñi. aut uinũ solu
ant aqua sola offerri. s utrũ sħ
punxtum. quia utrũos ex latert e¬
Iua inipassione legitur pro fluxis
se aquam cũ sale conspersam popu¬
lis bũdñis ut ea cimci asꝑsi sc̃fi¬
centur et ꝑuficentur quod et ouã¬
bus sac̾donb faciendum est ẽẽ mã¬
danns nam si cius uitule asper¬
sus pepulum scĩficabat ata muda¬
uat multo niçigis aqua sale asper¬
la disa precibus sacrata populu
scĩfitat ata mandat et si salc asꝑ¬
co per helỹscum ꝓplicm stenlitas
a que sanata est quauto magis dm̃is
precibus sacratus sterilitatem rerum
tatur ela quibus sauitatẽ amie
et corpons hũana percipit fragili¬

Expanded text:
 Domino offeruntur, passio Domini miscenda est, ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio celebretur, ita ut repulsis opinionibus superstitionum, panis tantum et vinum aqua permixtum in sacrificio offerantur. Non debet enim, ut a patribus accepimus, et ipsa ratio docet, in calice Domini aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in sua passione profluxis Aquam sale conspersam populis benedicimus: ut ea cuncti aspersi sanctificentur, ac purificentur, quod et omnibus sacerdotibus faciendum esse mandamus. Nam si cinis vitulae aspersus populum sanctificabat atque mundabat: multo magis aqua sale aspersa, divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et si sale asperso per Eliseum prophetam sterilitas aquae sanata est : quanto magis divinis precibus sacratus sterilitntur elementa, quibus sanitatem corporis et animae humana percipit fragili
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotaliter ut mos est cum pre¬
cibus et obla tõnib si sac̾dote bñdi¬
catur et aꝑam̃phis ut consuetu
docet custodiata et sociata aproxi¬
mis tempore congruo petita legi
et castitatem custodiant ut bone
soboles geuerent᷑ et duo sins acci
bus placeant talit̾ em̃ et ono pla¬
cebunt et filios nõ sꝑimos . l legi¬
timos ata hereditabiles gen̾ab̃¬

Expanded text:
sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et consociata, a proximis tempore congruo petita, legiet castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur, et Domino in actibus suis placeant. Taliter enim et Domino placebunt, et filios non spurios, 587 sed legitimos atque haereditabiles generab
Abbreviated transcription (Latin):
nã fides inta et com̾lsatõ blacpbe¬
tidus om̃s aus hoĩs precedere oe oie
quia dubius intidelis est. uec eisoie
eit credd. qui uentatis fidem igno¬
rant. uec recte conerlatõnis inta
entꝰ lat̾ant et crimĩ ant ͥ re t a et
a nob̾ et reliquis epĩs ceteris q do¬
minisac̾dotibus statutũ est ut sacͣ
nasa non ab aliis quã a sacris dño¬
aliis quã a dño fanuilãtib eiq dica¬
puls atus fuent in aliaua adnera¬
nocens dampnetur out eccia sua de¬

Expanded text:
na, fides, vita et conversatio blasphefides omnes actus hominis praecedere debet, quia dubius in fide infidelis est . Nec eis omnino est credendum, quia veritatis fidem ignorant, nec rectae conversationis vitam enter lacerant et criminantur recte et a nobis et reliquis episcopis, caeterisque Domini sacerdotibus, statutum est ut sacra vasa non ab aliis quam a sacratis Dominoaliis quam a Domino famulantibus eique dicapulsatus fuerit in aliqua adversnocens damnetur, aut Ecclesia sua de
Abbreviated transcription (Latin):
spnas et tribulos uccoͣ producit
ita sẜ̃ns uł longi temporis in curia
multas et noxias opimones rex
et indulgentias fłe sciẽ germiua¬
uit opus est munic multa dilgen¬
cia ad ad excellendum rus mentis

Expanded text:
spinas et tribulos necessario producit, ita sensus vester longi temporis incuria multas et noxias opiniones rerum et intelligentias falsae scientiae germinavit, opus est nunc multa diligentia ad excolendum
Abbreviated transcription (Latin):
leo rugiens cucueus querens quem
de uoret sic dẏaboꝰ nou cessat circui¬
re et querere quot ex fidelibus per¬
dat et maxime illos quos ardencio¬
res ii ẜicio saluatonis eiq familia¬
res ĩueuent. Ea miliares diço eos qd
sibi sacrar et in ordiune apłatus con¬
stituti noluit ipi eĩ pro populo miᷤ¬
pellantur et populi peccata comedũt
quia sus precibus et oblatõnibus
ea delent ato consũuũt qui quã¬
to diginores fuennt tauto faciliꝰ
pio ncc̃tatibus qui clamant exandi¬

Expanded text:
leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, sic  diabolus non cessat circumire, et quaerere quos ex fidelibus perdat, et maxime illos, quos ardentiores in servitio Salvatoris eique familiares invenerit. Familiares dico eos, quos sibi sacrari, et in ordine apostolatus constitui voluit. Ipsi enim pro populo interpellant, et populi peccata comedunt, quia precibus suis et oblationibus ea delent atque consumunt. Qui quanto digniores fuerint, tanto facilius pro necessitalibus quibus clamant exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
aut tres dyaconos heat secum qͥ¬
eiuis dicunt ᷑ otuli et subdỹaconos
et presbiten eregione dextra le¬
uaq contrico corde et huiliatos¬
puitu ac prono stent nltu cus¬
bodientes eum a maliuoł hoĩbus
ꝗt consensum eius prebeant sac

Expanded text:
aut tres diaconos, qui ejus oculi dicuntur; et subdiaconos,et presbyteri e regione dextra laevaque, contrito corde, et humiliato spiritu, ac prono stent vultu, custodientes eum a malevolis hominibus, et consensum praebeant
Abbreviated transcription (Latin):
te sacerdotibus non uexandis nec
scriptis aib eis ꝑmetum ant al¬
quem fraudem exigendis et de pa¬
sione dm̃ in consecratõne corporis
enis miscenda et de aqua cum sa¬
le populis bñdicenda et de fioe scĩ¬

Expanded text:
e sacerdotibus non vexandis, nec scriptis ab eis per metum aut aliquam fraudem exigendis: et de passione Domini in consecratione corporis ejus miscenda; et de aqua cum sale populis benedicenda; et de fide sanc
Abbreviated transcription (Latin):
est ut reccores a subditis timeant᷑¬
et ab ip̃is corrigantur. ut huma¬
na for undine pectare timeat̃ qui dã¬
na iudicia nõ formidant de teniores
quippe sunt qui doctoꝵ uitam mores¬
q coꝵpũt. hiis qui s̃as aliorumu.
prediaq diripuit ip̃i aug̃ ea que
extra uos licet urã sit aufuut urĩqͦ

Expanded text:
m ut rectores a subditis timeantur, ab ipsisque corrigantur, ut humana formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant: deteriores quippe sunt qui doctorum vitam, moresque corrumpunt, his qui substantias aliorum, praediaque diripiunt, ipsi autem ea quae extra nos, lic
Abbreviated transcription (Latin):
dam suorum legacionem ĩũgeret
tus irasceretur aut talia pronti po¬
uriam et contũebam sm hoc fcm̃
reputanet et talionẽ si in presenti
nõ possit fucimis temponb redderet
et si in hoñn causa hoc fuerit quidpu¬
tas deus faciet de suns et infra cum

Expanded text:
dam suorum legationem injungeret, tus irasceretur, aut talia prout pouriam et contumeliam sui hoc factum reputaret, et talionem, si in praesentia non posset, futuris temporibus redderet. Nam si in hominum causa haec nunt, quid putatis D
Abbreviated transcription (Latin):
eas eciam extingnere bene loquẽ¬
epĩs inquit nou obediert oumes
sed et extorres a regno dei et con¬
sorcio fidelium a liminibus scẽ dei
ectĩc alieni erunt. nr̃m est ͤos instru¬
ere. eorim est nobis obedire. nec
aliter terra piet fructus suos insi
culta recepent semen et irrigata
gernũ auerit et piat que est ꝑuia
et in fra uichil est grauius quam si
id quod iguorat quis scire secredat
et defendat uerum esse quod fłu
est. quod tale est quale. si quis eb
et dici a ceceris uelit. ita sunt uerum
tenent et mala qua si bona geruur
et ad peruitiem quasi ad salutem
festiuant. propter quod aute omĩa
properandu est ad aguitõnem u̾¬
itatis ait possumus qua si luuine
uob̾ inde actenso erroriu tenebras
hoĩn siles eẽ radus sol. quu ut pro¬
ce sẜuit aꝑꝑuerint mũdo celari ultra¬
ultra aut occultari nullatienꝰ possũt

Expanded text:
etiam eas exstinguere bene loquenetiam eas exstinguere bene loquenepiscopis non obedierint, omnes sed etiam extorres a regno dei et consortio fiEcclesiae alieni erunt. Nam vestrum est eos instruere, eorum vero est vobis obedire aliter terra pariet fructus suos, nisi culta receperit semen et irrigata germinaverit et pariat quae est pa Nihil enim est gravius quam si id quod ignorat quis, scire se credat et defendat verum esse quod falsum est, quod tale est, quale si quis ebriet dici a caeteris velit: ita sunt ergo etenent et mala quasi bona gerunt atque ad perniciem quasi ad salutem festinant, propter quod ante omnia properandum est ad agnitionem veritatis, ut possimus quasi lumine nobis inde accenso errorum tenebras hominum similes esse radiis solis. Qui ut processerint et apparuerint mundo, celari ultra, aut occultari nullatenus possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inquid gradibus ꝯmissa sunt sacra¬
menta diuinoꝵ secretorum .i. p̾sbite¬
ro dyacono et magrõ qui cum timo
no ĩuematur. ne cum negligent᷑
agitur portõni corponcis diũti gra
nuia resrona corporis dni queiu
sacrano relicta sunt consũnũt
non statim ad ꝯm̃s accipiendos ci¬
bos ꝯĩant ue putent sce porcioni
ꝯmiscere cibum qui per aqualicu¬
los digestus in secesłm fuuditur
si gͥ in ane diũca porcio editur usq
ad sextam ieient ministri quie¬
aui sumpserut. et si tertia nel quar¬
uesꝑam. altaris palla cathedra cã¬
delabium et uelum si fueruit ue¬
tustate consumpta incendio dintꝰ.
a nomam nou licet ea que in scũa¬
no fuerint male tractare. s ĩcendio
uuine r sa trad autur. cmepes quo
in baptisceno inferant᷑ nͥ uullus
transitum hẽat aut inpariete aut
ifossis panimẽto ꝵ⁊ iaccentur nes
tideunciũ pedibus inqniuent et t̾.
hoĩ inquis rebgioso parum eẽ d im
micicias alorura/ nou ex̾cere uel¬
nou au gere male loemendo. insi

Expanded text:
enim gradibus commissa sunt sacramenta divinorum secretorum, id est presbytero, diacono et ministro, qui cum timorrio inveniatur; ne cum negligenter agitur, portioni corporis Domini grautem residua corporis Domini quae in sacrario relicta sunt consumunt, non statim ad communes accipiendos cibos conveniant, ne putent sanctae portioni commiscere cibum qui per aqualiculos digestus in secessum funditur. Si ergo mane Dominica portio editur, usque ad sextam jejunent ministri qui eam consumpserint. Et si tertia vel quarest. Altaris palla, canthara, candelabrum, et velum, si fuerint vetustate consumpta, incendio dentur: quoniam non licet ea quae in sanctuario fuerint male tractari, sed incendio universa tradantur. Cineres quoin baptisterio inferantur, ubi nullus transitum habeat, aut in pariete, aut in fossis pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur.Homini religioso parum esse debet inimicitias aliorum non exercere vel augere, male loquendo, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
bilius iuudetur quami posst dicendo
bero popnlo maxunt in pacatis tͣu¬
quillis q c̃tatibus p̾cipue semp
floruit sempq domitata est qͣ
em̃ est aut tam ã nurabile quã ex
infinita multitudĩe hoĩm exist̾e unũ
qu id cuod omĩbus natura sit datũ
uł solus uł cñ ꝑ aucio facere possit.
ant tam iocũdiu coguctũ atq an¬
ditu quã sapientibus siñis grau¬
busq uerbis exornata orõ et poli¬
ta. aut tam poteus. taiq magͥ¬
ficũ quod ppłi motus indiciũ religi¬
ones senatus grauitatẽ nuiꝰ ois¬

Expanded text:
bilius videtur, quam posse dicendo bero populo maximeque in pacatis tranquillisque civitatibus praecipue semper floruit semperque dominata est. Quid enim est aut tam admirabile, quam ex infinita multitudine hominum exsistere unum, qui id, quod omnibus natura sit datum, vel solus vel cum perpaucis facere possit? aut tam iucundum cognitu atque auditu, quam sapientibus sententiis gravibusque verbis ornata oratio et polita? aut tam potens tamque magnificum, quam populi motus, iudicum religiones, senatus gravitatem unius oratio
Abbreviated transcription (Latin):
sic houues discunt pͥus quod doce¬
aut et ab illo accipiut quod alus
tradant. quod ue ip̃m quidem mͥ
accidit. ego enĩ raptus atribuna¬
libus atq ad nũstisius inf̾nsis ad
sac̾dotiũ docere nos cepi. siuod ipẽ
nõ didici. itaq fciũ eft. ut p̾us doc̾e
iciperẽ quã disd̾e discendum gͥ mn̾

Expanded text:
s autem discunt prius quod doceant, et ab illo accipiunt quod aliis tradant. 4. Quod ne ipsum quidem mihi accidit. Ego enim raptus de tribunalibus atque administrationis infulis ad sacerdotium, docere vos coepi, quod ipse non didici. Itaque factum est ut prius docere inciperem, quam discere. Discendum igitur mihi
Abbreviated transcription (Latin):
et infra si mõ quisquã pͥncipis se¬
culans oculos lat̾aiet ant amo¬
uerereẽt deus maiestatis aut nõ
pro fecto aut morti traderetur. aut
ꝑpetua nocaretur inta mia si pro
cculi potestatibꝰ talia ab bouũbus
sint̃. quid pro hũs fien pntans
de quib dñs ait. quis nos tansit.
tangitꝰ pupilla ocułi mei ipõs a̾¬

Expanded text:
Nam si modo quisquam principis saecularis oculos laceraret aut amoveret, esset reus majestatis an non? Profecto aut morti traderetur aut perpetua notaretur infamia. Si pro saeculi potestatibus talia ab hominibus fiunt, quid pro his fieri putatis, de quibus Dominus ait: « Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei .
Abbreviated transcription (Latin):
n ut multi temporis uegłiam bre¬
uis et assidua reparet diligenaia
et ideo festmn audum est sid salutẽ
ne forte cuncantem mors repeni¬
na preuemat et ob hoc artiꝰ u¬
itendimi est. ut dum est tempo¬
neͣ ¶pacum colsce iale consnetu¬
diuis incia resecentur quod nõ alit
facere pote sis insi ut uascanuĩ quo¬
dam mõ aduersus nos inec ipõs pro
hus que ĩntiliter. gessistis. ac turpi
uit et semet ipm̃ accuset ex qua
indignatõne accenditur in uob̾ ig¬
uis quidam qui uelud agro ste¬
nli ĩmissus consmptis et excoc¬
tis radicibus pessmie uoluntatis
bone semĩe nerbi dei fecundiorez

Expanded text:
 ut multi temporis negligentiam, brevis et assidua reparet diligentia.tempus vitae. Et ideo festinandum est ad salutem, ne forte cunctantem mors repentina praeveniat; et ob hoc acrius innitendum est, ut dum est temporis spatium collecta malae consuetudinis vitia resecentur. Quod non aliter facere poteritis, nisi ut irascamini quodammodo adversum vosmetipsos pro his quae inutilur et semetipsum accuset. Ex qua indignatione accenditur in nobis ignis quidam, qui velut agro sterili immissus, consumptis et excoctis radicibus pessimae voluntatis, bono semini verbo Dei fecundiorem
Abbreviated transcription (Latin):
et terrena iudices suos reges et pͥn¬
cipes cerre quid fines alienos ma¬
ditis. quid falcem irãm in alieuã
messem extenditis. non quia iudig¬
in uos. s quia indignum nobis cã¬
indigm estis ẜm apłm. ut de mĩmis

Expanded text:
et terrena iudices suos reges et principes terre. Quid fines alienos invaditis? Quid falcem vestram in alienam messem extenditis? Non quia indigni vos, sed quia indignum vobis taindigni estis, qui de minimis
Abbreviated transcription (Latin):
sime indignatõnis artenditur et
iracũdie deo placite intra uos conẜ¬
git uicendiũ quo consimima tur
et radicitꝰ intereat om̃e germen
quod forte iutra nos piale concu¬

Expanded text:
simae indignationis accenditur, et iracundiae Deo placitae intra vos consurgit incendium, quo consumatur et radicitus intereat omne germen quod forte in terra malae concu
Abbreviated transcription (Latin):
ten huc ep̃m nobis ordiuo cui so
mee predicatõms et docrine com̾
catheram trado quem in pretẽri¬
tis expertus sumi dĩ colenteni
houũes diligentem. castum. dis¬
bo dei instituut̃᷑ ĩumas. qui er

Expanded text:
episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado, quem prae ceteris expertus sum Deum colentem, homines diligentem, castum, disbo Dei instituuntur, injurias. » Gr
Abbreviated transcription (Latin):
dam sibi la queum ad extorquen¬
dam uitam iustigante dỹabolo
pparans cum secretum cellule in
ana hoc ageret repisset fuuem
trabi crans missum laqueum ce¬
pit innect̾e. nomen ta men pau
bra sanalida et funesta que nł
magis nultu quam dya bolum
siłabat apparunit hortans ac dicẽs
totem. deuiq expedito iam laq̃o
tem ĩuocatus enĩ ab hom̃t ecce
a dest. tuc enaues centibus uin¬
bris homo ad sẜum snum sũum

Expanded text:
m sibi ad extorquendam vitam, instigante diabolo, praepararet. Cumque secretum cellulae in qua haec ageret reperisset, funem trabi transmissum, laqueum coepit innectere, nomen tamen sempembra squalida atque funesta, quae nihil minus vultu quam diabolum similabat, apparuit ei, hortans ac dicens:meus!' Denique expedito iam laqueotem! Invocatus enim ab hoc homine, ecce adest!' Tunc evaniscentibus umbris, hic ad sensum suum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. nequicie spiritũ abire precipe¬
ret ille autem quibusdam uerbis
puicatis suꝑbie resultaret taudem
per nomen xp̃i terrbilit̾ ad iura¬
tus renici ultra nõ potuit cuma
capud miseri homĩs huc illuc q
capillos quodam horrore subnge¬
ret. os quasi ad euomendũ quibꝰ¬
dam conatibus apiret protinuo se
obiecit xpc̃. ne qua quam iuquit
per os ingre diens ut intens. oiõ
Frustrabitur quod moliris per pͥ¬
egredere et feda post te ut dignꝰ
es uefagia dere luique nix uerba
comp le uerat et contino uequis¬
simꝰ spiritus fluxu uentris eiectꝰ

Expanded text:
s nequitiae spiritum abire praeciperet, ille autem quibusdam verbis pervicatis superbiae resultaret, tandem per nomen Christi terribiliter adjuratus, reniti ultra non potuit. Cumque caput miseri hominis huc illucque pavendo quodam horrore subrigeret, os quasi ad evomendum quibusdam conatibus aperiret, protinus se objecit episcopus: Nequaquam, inquit, per os egredieris, ut niteris; omnino frustrabitur quod moliris, per poegredere, et foeda post te, ut dignus es, vestigia derelinque. Vix verba compleverat, et continuo nequissimus spiritus fluxu ventris ejectus
Abbreviated transcription (Latin):
est ectꝰ . xlu. dedit ilł in preceptis sn¬
is potestatem intestam̃tis in dicio¬
rum docere iacob testiõnia et in le¬
ge sua lucem dare isrł Scd̾m p¬
circumfulsit. stelsa eciam magos ad¬

Expanded text:
e populo suo dedit illi in praeceptis suis potestatem in testamentis iudiciorum docere Iacob testimonia et in lege sua lucem dare Israhecircum
Abbreviated transcription (Latin):
suam .i. ut illam dimittat ad ciuã
s acratus est absa ĩ emtabili uccĩ¬
tate aut apłica ant regulari unita¬
cione et alteri se ãbnus cã coniũgat
et sic̃ nron nõ licet diuitere nirum
simim ut alti se iuẽte eo urĩomo so¬
cieti aut eum adulteret lfornica

Expanded text:
st, ut illam dimittat ad quam sacratus est, absque inevitabili necessitate, aut apostolica, vel regulari mutatione, et alteri se, ambitus causa, conjungat. Et sicut uxori non licet 19 dimittere virum suum, ut alteri se vivente eo matrimonio soc
Abbreviated transcription (Latin):
nulis de peudere debite utritõis obse¬
quia et blaud m̃tis magis congrua
quam picie uerba de prouiere non
quadrare. s liquare ẜmones nu¬
dent mag̃ alta quam apta dic̾e fa
cientes apud ĩfirmas interligenci¬
as miraculum sui nõ ipõrum salutẽ
op autes erubestunt hũilia et plana

Expanded text:
mei dependere debitae nutritionis obsequia: et blandimentis hodie magis congrua quam peritiae verba depromere; non quadrare, sed liquare sermones, edent magis alta quam apta dicere, 88 facientes apud infirmas intelligentias miraculum sui, non ipsorum salutem operantes. Erubescunt humilia et plana
Abbreviated transcription (Latin):
pit ab arrio et alexandro eps̃ et
fiuitũ est inconstantĩo politano cõ¬
sibo in hoc bello achauasius. Ioꝰ
fuerunt qui ulites xpĩ precla¬
ns armis instrueerut̃. Quartũ
bellum nunc ã̾g̾itur sub religiosis
iucer ueros et falsos fratres et ex
am cepit a iuda et petro. s maxime
ĩuatuit qñ claustralis religio n¬
uł poꝰ infine mũdi. Quintuiu
belsum ent sb̾ autirpõ q nod ĩcipi¬
et a p̾dicatõne helye et enoch et
fiuietur in morte ancixpĩ in hoc
bello corruent duces regine helya
et enoch et omĩs ex̾atus mar¬
xpc̃. Rextum bellũ ent inter regẽ
aduenens hanc babilonicam cimi¬
tatem dỹaboli ꝯbureti ip̃m hosit᷑
cum omibus sus in stagnũ igtus
et sul phuris p̾cipitabit. et spon¬
sam suam głia et honore peracio
bello coronabit et inchala mo głie

Expanded text:
pit ab Ario et Alexandro episcopo, et pit ab Ario et Alexandro episcopo, et finitum est in Constantinopolitano concilio. In hoc bello Athanasius, Hierfuerunt, qui milites Christi praeclaris armis instruxerunt. Quartum bellum nunc geritur sub religiosis, inter veros et falsos fratres, quod quidem coepit a Juda et Petro, sed maxime invaluit, quando claustralis religio us in fine mundi Quintum bellum erit sub Antichristo, quod incipiet a praedicatione Eliae et Enoch, et finietur in morte Antichristi. In hoc bello corruent duces reginae, Elias et Enoch, et omnis exercitus mar Sextum bellum erit inter regem adveniens, hanc Babyloniam civitatem diaboli comburet; ipsum hostem cum omnibus suis in stagnum ignis et sulphuris praecipitabit, et sponsam suam gloria et honore peracto bello coronabit, et in thalamo gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
les q uod ceptum aiosue et amale¬
ch et finicum fuit sub panfico reg¬
no salamoĩs sextum fuit sb̾ rebus
et ꝓph̾is incer indeos et israelitas
uel int̾ babilomos et indeos quod
cepiti a roboan et ioroboaui et fĩ¬
tum est. sub angusto tempore pacis
in hoc bello omnes duces pͥmitine
lia uero Pͥmũ bellumu fuit inter
sponsum et adulteriu indelicet
inter xpm̃ et dya bolnui. quod cep¬
tum est ab herode et puens ex fi¬
nitum est i destructõne ydolactie
et uoca tõne gencĩ in hoc bello.
sponsus cum adultero duellũ uut
quando enm in belli die .i. in paste¬
ne crucis cuspide transtixit. moxq
duces su ex̾citus inisit qui ciuita¬
tes ĩiuste atyranno possessas cum
secutoribus in ter xpĩanos et paga¬
uos quod cepit apetro et u̾oue uł
sỹmone mago et finem hũit sub
constantiuo in hoc belło signnfer
regine scephanus cecidit om̃esa
non omĩs ex̾citus martyrim succu
terciũ bellũ fuit sb̾ confessonbus ĩ¬
ter hereticos et catholicos coiod te¬

Expanded text:
les, quod coeptum est a Josue et Amalec, et finitum est sub pacifico regno Salomonis. Sextum bellum sub regibus et prophetis, inter Judaeos et Israelitas, vel inter Babylonios et Judaeos; quod coepit a Roboam et Jeroboam, et terminatum est sub Augusto tempore pacis. In hoc bello omnes duces primitivae primum bellum fuit inter sponsum et adulterum, videlicet inter Christum et diabolum quod coeptum ab Herode, et pueris, et finitum est in destructione idololatriae, et vocatione gentium. In hoc bello sponsus cum adultero duellum iniit, quando eum in die belli, id est, in Parasceve cuspide crucis transfixit, moxque duces exercitus sui misit, qui civitates injuste a tyranno possessas, cum secutoribus, inter Christianos et paganos, quod coepit a Petro et Nerone, vel Simone Mago, et finem habuit sub Constantino. In hoc bello signifer reginae Stephanus cecidit, omnesqunon omnis exercitus martyrum succuTertium bellum fuit sub confessoribus, inter haereticos et catholicos, quod coe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que me exterrẽt compescenda
horum raptim potest fi quis medi¬
cus egros intrãsitu curat Quar¬
ln sum est gradus sistitur. s intita¬
to corporis pondere spit ac longiꝰ
quami uoluit effertur. sic ista dicẽ¬
di celeritas nec ui sua pt̃are est. uec
catu crcora posie qne pone debet ner¬
ba nõ proic̾e et pe detenti proce dere

Expanded text:
sunt, quae me exterrent, conpescenda,horum raptim potest fieri ? Quis medicus aegros in transitu curat ? Quivisum est, gradus sistitur, sed inritato corporis pondere se rapit ac longius quam voluit effertur; sic ista dicendi celeritas nec in sua potestate est nec satis decora philosophiae, quae ponere debet verba, non proicere, et p
Abbreviated transcription (Latin):
quid eẽ pocest in ocio. añ iociudiꝰ
ant magis ꝓpriũ hũa uita tis quar
ẜmo facetus et iuilla in re rudi si hoc
eĩ uno pro stamus/. uel maxixme
fens auod collo quini᷑ uit̾ nos et ꝙ
erpͥmere i dicendo sensa pofsumꝰ¬

Expanded text:
quid esse potest in otio aut iucundius aut magis proprium humanitatis, quam sermo facetus ac nulla in re rudis? Hoc enim uno praestamus vel maxime feris, quod conloquimur inter nos et quod exprimere dicendo sensa possum
Abbreviated transcription (Latin):
camiꝰ .iiixi. et qnem dederat cmes¬
sum fo tua peg̾n crastum̃ si adiec̃¬
it deus leti recipiamꝰ ille beatissimꝰ
est et securus sui posẜor qui crasti¬
num sine sollicitudine expectat.

Expanded text:
camus: Vixi et quem dederat cursum fortuna, peregi. Crastinum si adiecerit deus, laeti recipiamus. Ille beatissimus est et securus sui possessor, qui crastinum sine sollicitudine expectat.
Abbreviated transcription (Latin):
fennius coeanir. s postentatis c̾per̃¬
de grã que obs uancia cum eco in
uon uullis pecudib mematur pn¬
dons est si non ab homĩbus rõna¬
bilibus et denni collentibus obser¬

Expanded text:
feminis coeat quis, sed posteritatis reparandae gratia, quae observantia cum etiam in nonnullis pecudibus inveniatur, pudoris est si non ab omnibus rationabilibus et Deum colentibus obser
Abbreviated transcription (Latin):
.iii. ꝯfef᷑. uocibus eirons mei rapiebt᷑
foms et poudere suꝑbie mee ĩ iuia
decidebam. nõ enĩ dabas auditiu m eo
gaudiũ et leticiam aut exultabãt
ossa que huiliata nõ erat de. niͦ¬

Expanded text:
ia uocibus erroris mei rapiebar foras et pondere superbiae meae in ima decidebam. non enim dabas auditui meo gaudium et laetitiam, aut exultabant ossa, quae humiliata non erant.
Abbreviated transcription (Latin):
tnosuu te debes putare quod ea q̃
cerm s nõ explicas ita nt cuꝑis qũ¬
ut forte cuꝑis nec cern̾e n a leas
quis eiũ inhat uita nͥ in euigna¬
te et ꝑ speculũ uidet. uec ip̃e amo
tantus est ut carius destructa ca¬
ligiue penetret ut in et̾nũ sereñ
unde ut cumq fulgent eciã istaq̃

Expanded text:
tuosum te debes putare, quod ea quae cernis non explicas ita ut cupis; quando forte ut cupis nec cernere valeas. Quis enim in hac vita nisi in aenigmate et per speculum videt ? Nec ipse amor tantus est, ut carnis disrupta caligine penetret in aeternum serenum, unde utcumque fulgent etiam ista quae
Abbreviated transcription (Latin):
qui utiq hẽbat cupiditatẽ liberta¬
tis et suscepit ẜuitutis uccĩtate
quam subditus in ẜintute. quan
potestate moderatus in ub̃tate pro¬
uidus. in fame instus ordiueu leu¬
dis rebus adm̃gens et oportĩtetẽ
temporibus equitatem ppłi officii
sui moderatõne dispensans. S lan¬

Expanded text:
qui utique habebat cupiditatem libertatis, et suscepit servitii necessitatem? Quam subditus in servitute, quam potestate moderatus, in ubertate providus, in fame justus, ordinem laudis rebus adjungens, et opportunitatem temporibus, aequitatem populis officii sui moderatione dispensans ?
Abbreviated transcription (Latin):
endus est magisq pro ilło ad deũ
quã illi de deo multa dicenda sũt
sepe eciam fit ut qui pͥmo libent̃
andiebat. uł audiẽdo uł stãdo
fatigatus. nõ iam laudans. s os¬
citans labia diducat et se abireb
uelle eciam ĩuitus ostendat. crii
do aliqud honecta hylaritate condit̾
et rei que agitur aptũ aũ aliquid ual¬
de muãdũ et stupendum. uł eciã dolẽ¬
dumm ato plangendũ. et magis deip¬
so. ut ꝓpria cura compũctus eingilei
quod tñ non offendat eus nerecũ¬
diam asperitate aliqua s post fa
nuilianitate concilet ne aut̃ morbũ¬

Expanded text:
nda sunt, magisque pro illo ad Deum, quam illi de Deo multa dicenda. 19. Saepe etiam fit ut qui primo libenter audiebat, vel audiendo vel stando fatigatus, non jam laudans, sed oscitans labia diducat, et se abire velle etiam invitus ostendat. Quod do aliquid honesta hilaritate conditum et aptum rei quae agitur, vel aliquid valde mirandum et stupendum, vel etiam dolendum atque plangendum; et magis de ipso, ut propria cura punctus evigilet; quod tamen non offendat ejus verecundiam asperitate aliqua, sed potius familiaritate conciliet; aut ob
Abbreviated transcription (Latin):
ẜitordia ueniaui pectatorũ cõ¬
secuti sunt soli temꝑãtes qui eius
uitam unitari studẽnt soli fortes
qui eius ꝑaciencie docuũta fortit̾
in aduersis tenẽt incasum ꝓũi cuus
laborat in acquisitõne uirtutũ si a¬
liũ de eas sperandas putat qua a
cuius mors in signe est fortitu diuis

Expanded text:
ricordia veniam peccatorum consecuti sunt; soli temperantes, qui ejus vitam imitari student; soli fortes, qui ejus patientiae documenta fortiter in adversis tenent. Incassum proinde quis laborat in acquisitione virtutum, si aliunde eas sperandas putat, quam a cujus mors, insigne est fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
publicã solitarius hĩtcibat. cm mim¬
rum dam noccurno tempore psalset
et fenestrã cellule horaꝵ explorator
apiret ecte indet multos ngros ho¬
mines tanquã ethiopes iter caꝑere
et longotractu homistos feno sazi
ret qui eẽnt cuiꝰ ne rei gracia hoc
nimentoꝵ pabula denectarẽt ma¬
non pabula peconbus aleudis. sz
fomenta post igniũ homĩbus com¬
bure ndis prestollani ᷑ enĩ ui proxi¬
mo pͥncipem capne pandulphu
imbtũ neapolitane cĩtatis qui ad¬
huo uiuut incolumis ilico uir dei p̃¬
fatum ioh̾em mpiger adiit que
uiderat cine que audierat fidelit̾
cunta uarxinit ꝑ idem tempus ĩ¬
parator occo ẜus adnersus sarra¬
cenos p̾liaturus calabriam festi
tatu pionida consideracione trac¬
care pono post imparatoris absces¬
summ spondes. quia et seculum deẜ¬
am et monathici ordiius hĩtum sã¬
mam ut autem probaret utrum
ueruĩ eẽt quod ille uarrabat nuina¬
um protuꝰ ad menia campnana
duex. qui nenens pandulphumiã

Expanded text:
publicam solitarius habitabat. Qui nimirum dum nocturno tempore psalleret, et fenestram cellulae horarum explorator aperiret, ecce videt multos nigros homines tanquam Aethiopes iter carpere, et longo tractu onustos feno sagmaret, qui essent, cujusque rei gratia haec jumentorum pabula devectarent: Manon pabula pecoribus alendis, sed fomenta potius ignium hominibus comburendis. Praestolamur enim in proximo principem Capuae Pandulphum, militum Neapolitanae civitatis, qui adhuc incolumis vivit. Illico vir Dei praefatum Joannem impiger adiit, quae viderat quaeque audierat fideliter cuncta narravit. Per idem tempus imperator Otto secundus, adversus Saracenos praeliaturus, Calabriam festintatu provida consideratione tractare. Porro post imperatoris abscessum spondeo 437 quoniam et saeculum deseram, et monachi ordinis habitum sumam. Ut autem probaret utrum verum esset quod ille narrabat, nuntium protinus ad moenia Capuana direxit, qui veniens Pandulph
Abbreviated transcription (Latin):
trocis penas nicendii ꝯẽ suppliciũ
copulauit ħ eccãstici iure ĩ iusti pꝰ¬
sessores adertant et subtiliter
caueaut ne dum se de redditibus
dulł suis flamas depascant Qr̃õ¬

Expanded text:
trocis poenas incendii commune supplicium copulavit. Hoc ecclesiastici juris injusti possessores advertant 432 et subtiliter caveant, ne dum se redditibus dum flammas depascant
Abbreviated transcription (Latin):
testante iob. sic̃ consñt᷑ nubes et
pertranst. sic qui descendit ao
inferos non ascendet nec reu̾terͤ
ultra in domũ suam nec coguos¬
cet eum amplius locus eius rõ

Expanded text:
sistam. Sicut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet, nec revertetur ultra in domum suam, nec cognoscet eum amplius locus ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
homĩs lingua ut̃ rei probaint euen¬
tus egressa est ꝓphia. nam uocce qͣ
saluator ad redempcionẽ nram ex
palacium corruit utruuiq einz
.s. uirginẽ parere et edificiũ ruere¬
rum testioniu iome fons olei de ter¬
ra fluxit in tyberim probatica eci

Expanded text:
hominis lingua, sicut rei probavit eventus, egressa est prophetia. Nam nocte, qua salvator ad redemptionem nostram ex palatium corruit. Utrumque nimirum et virginem parere et aedificium ruererum testimonio Romae fons olei de terra fluxit in Tiberim. Templum eti
Abbreviated transcription (Latin):
himana certa rõne pro tempoꝵoꝑ
sit uiitabił. quia ista mutantur
hec ouĩa mucantur. nec mutate
ud estate iusẜit quam iusserat
culture cum mane surgent aui
uocte quieuit iite consiliũ non
tuncauit aliud magr̃ adolescen¬
tia quam puero solebat nupo

Expanded text:
humana, certa ratione, pro temporum sit mutabilis qua ista mutantur. haec omnia mutantur nec mutatur tate aliud iusserit, quam iusserat culturae. et cum mane surgit, qui nocte quiescebat, uitae consilium non mutauit. aliud magister adulescenti, quam puero solebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tura ysa .xł. hĩtabit lupus cum ag¬
uo et pardus cum hedo accubabit
uitulus ⁊leo et oius sił moreibũte
et puer parnulꝰ iia bit eos. in¬
tulus et ursus pascentur sił et
per bestias illas que raꝑina et car¬
ne uiuu̾t ipios homĩes inte ᷝus¬
mus et raptores ꝑ reliquas nẽ¬
ro pecudes mau suetos et simpli¬

Expanded text:
tur: Habitabit lupus cum agno; et pardus cum hoedo accubabit. Vitulus, et leo, et ovis simul morabuntur, et puer parvulus minabit eos. Vitulus et ursus pascentur, et simper bestias illas quae rapina et carne vivunt, impios homines intelligimus, et raptores; per reliquas vero pecudes, mansuetos ac simpli
Abbreviated transcription (Latin):
pellor que nimirũ gemẽde calami¬
tatis hystoria. ita totũ cor menm
treme fecit et concutit nt ĩmẽsa
cordis mei orundinẽ. nec stilo tro¬
dert nec ualeam ẜmone pro ferre
meditor em̃ sepe. ecte homo et bestia
duo parit̾ in spelunoa non media¬
tor ĩteruenit non erector accedit. fe¬
riuũ saue cor. pietas non emollit
miens miẜi hoĩs tuc eẽ poterat cu
preda fcũs eẽt hostu nescio mise¬
supereẽt. s post cruentis dentibus
in esca traditus fermaui protuꝰ
in gluuẽ saciaret huius formidolo¬
si casus spẽm in mea sepe mente de¬
piugo. moxq draconemi illũ toctꝰ
crndelitatis auctorẽ quõ rapiat aut

Expanded text:
pellor. Quae nimiruum gemendae calamitatis historia ita totum cor meum tremefacit et concutit, ut immensam cordis mei formidinem, nec stylo tradere, nec valeam sermone proferre. Meditor enim saepe, ecce homo, et bestia, duo pariter in spelunca. Non mediator intervenit, non ereptor accedit, ferinum sane cor pietas 449 non emollitmens miseri hominis esse poterat, cum praeda factus esset hosti nescio misesuperesset, sed potius cruentis dentibus in escam traditus, ferinam protinus ingluviem satiaret? Hujus ergo formidolosi casus speciem in mea saepe mente depingo, moxque draconem illum totius crudelitatis auctorem, quomodo rapiat ac
Abbreviated transcription (Latin):
honũs. menoria intelligencia es
meus. s nec miemõna ẽ intelli¬
gencia nec noluntas ini eod̾ corpore
solis radiũ indeo sencio calorem et ag¬
nosto splendorem. hec tria sunt uin
rum. sic in illa in effabili głia dĩui

Expanded text:
et mens; sed nec memoria est intelligentia, vel voluntas. In eodem corpore solis radium video, sentio calorem et agnosco splendorem. Haec tria unius rum. Sic et in illa ineffabili et inci
Abbreviated transcription (Latin):
siluim est non seꝑatur. quia uir¬
tus a forti non scinditur. quia sa¬
piencia a sapiente nõ se cernitur
qima sensus a sensato nõ diuellitͭ
quia nerbũ a patron paterno ore
non aufertur. quia splendoi a suo
lum̃e nulla sectõne discriminat᷑
Manifestum est patrem nec aus¬
mentũ susce pisse nec detrimentũ¬
filium geuerando sensisse. quia

Expanded text:
silium est, non separatur, quia virtus a forti non scinditur, quia sapientia a sapiente non discernitur, quia sensus a sensato non divellitur, quia Verbum a paterno ore non aufertur, quia splendor a suo lumine nulla secretione discriminatur; manifestum est, Patrem nec augmentum suscepisse, 168 nec detrimentum generando sensisse; quia
Abbreviated transcription (Latin):
bebat. uñ tam̃ balsamis redditu¬
deficaiẽti fomite suffic̾et lamꝑadi q̃
nidel aute altare b̾i petri apłoru
p̾ncipis rutilabat apꝑensa. quain
posẜom accepta peccũa papa distͣx¬
it canonem q aromata quẽ reci¬
pe solebat amsit alurto post cũ
uotus assisteret et oraret. ecce qui¬
dam t̾ribilis et graudeus sexus se
ĩcussit et ait tu extiuxisti Inc̾uam
meam aute me. et ego extĩgo bi¬
c̾uam tuam ante deum moxq dis¬
puit ille uero protinꝰ corrunt et
paulo post diem clan sit extrẽu
sit sic mui nimitũ meretur cor¬
riꝑi qui illi se prebet adũ sumiqͣ
celi terreq pͥmus pastor oꝑtiner

Expanded text:
bebat, unde tantum balsami reditudeficienti fomite sufficeret lampadi, quae videlicet ante altare beati apostolorum principis rutilabat appensa. Quam possessionem accepta pecunia papa distraxit, canonemque aromatis, quem recipere solebat, amisit. Aliquanto post, cum votus assisteret et oraret, ecce quidam terribilis et grandaevus seincussit, et ait: « Tu exstinxisti 41 lucernam meam ante me, et ego exstinguam lucernam tuam ante Deum: » moxque disparuit. Ille vero protinus corruit, et paulo post diem clausit extremum. Sic sic nimirum meretur corripi, qui illi se praebet adversum, qui coeli terraeque primus pastor obtinet
Abbreviated transcription (Latin):
supuixit. q̃ no mor tuo mous ue¬
suius mide uidel gehenua fre¬
quent̾ eructuat inflamas eiupit
ut liq indo probaretur. quia fenũ
quod adeuionibus parabatur ml
aliud fuit unsi igius trucis iucẽ¬
dii qui prans ac reprobis hoĩ¬
uibns debebatur. nami ut scub¬
reprobus diues moritur iguis ex¬
umpere de predcõ monte iudetur
tanta q sulphuree resme cong̾ieᷤᷤ
ex ipo uesimio protiuus fluit ut
torrentem faciat ato decurrentẽ
ĩpetu in mare descendat nͥ .s. cor¬
phure quod est mors ẜa Q docrie

Expanded text:
ixit. Quo mortuo mons Vesuvius, unde videlicet gehenna frequenter eructat, in flammas erupit; ut liquido probaretur quia fenum quod a daemonibus parabatur, nil aliud fuit nisi ignis trucis incendii, qui pravis ac reprobis hominibus debebatur. Nam quareprobus dives moritur, ignis erumpere de praedicto monte videtur, tantaque sulphureae resinae congeries ex ipso Vesuvio protinus fluit, ut torrentem faciat, atque decurrente impetu in mare descendat. Ubi scilicet corphure, quod est mors se
Abbreviated transcription (Latin):
cius meus librata seciui unũ ca¬
pud abscidit et mox ferranĩtũ
ex eius manibus cecidit ꝓtinꝰ ser¬
peus infurons rabiem in placabili¬
ter efferatus in sublime se engit
quod solum uemãserat capud ex¬
tulit auitoremq ꝓprii uulueris
mordicitus app̾heudit quẽ moxut
ĩuasit sꝑinosis eum spiris impli¬
cuit et iiuoluit cotum q hoĩe
sius uiribus uendicans in subter¬
rauee spetus latebras asꝑtiuit
uoces iugenũat. ut uel ip̃e sibi pre¬
iuptus aduitor ad currente. uł
securim que in meis erat manibus
ponigere festiuarem. ego anteu

Expanded text:
 meus librata securi, unum caput abscidit, moxque ferramentum ex ejus manibus cecidit. Protinus serpens in furoris rabiem implacabiliter efferatus, in sublime se erigit, quod solum remanserat caput attollit, auctoremque proprii vulneris mordicus apprehendit; quem mox ut invasit, sinuosis eum spiris implicuit et involvit, totumque hominem suis viribus vindicans, in subterraneae specus latebras asportavivoces ingeminat, ut vel ipse sibi promptus adjutor accurrerem; vel securim, quae in meis erat manibus, porrigere festinarem. Ego autem