comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab inceptis ret᷑grada ꝑmãsit auous
ĩchoata fine t̾minauit ydones. ¶ ena¬
cis industue rudim̃to adustionii come¬
stice sutturtend̾. ne mutuata pecũie
diligencia bilem infundat. alt̾uis ue rei con
flictus casũ inferat. qͥeͥd sb̾biis fiat caute cõ¬
ferend̾ ẽ. ne pusilla rerũ tenacitas uultũ ru¬
boris indicõ in posterũ obstipet. Tabislata ple¬
rilq forcia uniꝰ stintille lesi me ru̾e disnos¬

Expanded text:
ab incoeptis retrograda permansit, quousque inchoata fine terminavit idoneo. Tenacitatis industriae rudimento adustioni domesticae succurrendum est, ne mutuatae pecuniae diligentia bilem infundat, alterius eam vel rei afflictus casum conferat, quidquid sub his fiat, caute conferendum est ne pusilla rerum tenacitas vultum ruboris judicio in posterum obstipet, tabulata enim plerumque fortia unius scintillulae laesione ruere dignos
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ suoꝵ nobilitate utenciũ irrer̃te nabne
artogantiã. laqueo se suspendit Gapientius
eguset . si mãsuetudine usus recessisset. Nri¬
gidus. In sco at̃ .ai. amplexu: rigore uti co¬
modissimũ ẽ sut .s. ertatis uudcãm ĩponat
Sophistaꝵ lites dissoluat soblactantes re¬
mordeat so bliqnͣtes ĩ pͥmat spt̾ uientes ca¬
stiget scotamq diserracõm dialecicã fa

Expanded text:
renabilem arrogantiam laqueo se suspendit; sapientius autem egisset si mansuetudine usus fuisset. Rigidus: in scholarium enim amplexu rigore frui commodissimum est, ut sic errantibus vindictam imponat, sophistarum lites dissolvat, oblatrantes remordeat, obloquentes reprimat, protervientes castiget, totamque determinationem diale
Abbreviated transcription (Latin):
pitus auditu bilẽ ĩ totã effundat cohortem.
O qm̃ magisttatus lesio uitanda hanc ce¬
nagrandiori nouimꝰ sustentari potuqr for¬
ciori delinti. ¶auẽd̾ ẽ aut̃ ne litis horror po¬
tus admĩstracõne istiꝰ rapidis mentib extͣhat᷑.
Si aut̃ qualitatis assignate ignorant sit socie¬
tas. thooracos consulat. seq sic cognoscat:
licis discipłi discrecõ magistratui gaudeat
existat detͣhendo.¶Quid decͣctõne nequius:

Expanded text:
am cohortem, O quam magistratus laesio vitanda est! Hunc coena grandiori novimus sustentari, potuque fortiori deliniri. Cavendum est autem ne litis horror potus administratione istius rabidis mentibus extrahatur. Si autem qualitates assignare ignorans sit societas, theoricos consulat seque sic cognoscat. licisque discipuli discretio, magistratui gaudeat existat detrahendo. Quid enim detractore nequius?
Abbreviated transcription (Latin):
sprudentis ⁊̾ scolaris ꝯstancia se aliqͦ ꝯsorte ga
istẽte fortima diligẽt̃ sb̾ueniat. morboqqr ingͣ¬
ente se sedusũ exhibeat sẽt si tetta mortis cali¬
go affũit. suꝑstes de facultatib disponat si uo
uiuus euadat ab eo possit sustentari. pasci atiu¬

Expanded text:
Prudentis etiam scholaris constantia semper al quo consorte gauistente fortuna diligenter subveniat, morboque vigente sedulum se exhibeat. Et si tetra mortis caligo adfuerit superstites facultates disponat, si vero vivus evadat, ab eo possit sustentari, pasci, delin
Abbreviated transcription (Latin):
fauomũ. nõ auento. s a fauore denoĩatũ int cũ
me p̾ in spexisset itm̃e fatigatũ. diu̾sa ꝯsidacd̃e
crebrime suspirantẽ. q̃ sunt cuus eẽm. secũ ꝙ
duxit curialt᷑ ꝯsolans u̾uit̾ ĩquitẽdo si ob ftndũ
cãm illuc aduenissem ciuiꝰa ꝓfessionis cem̃tͦq¬

Expanded text:
Favonium, non a vento, sed a favore denominatum. Hic cum me inspexisset itinere fatigatum, diversa considerantem, creberrime suspirantem, quaesivit cuja essem, secumque me adduxit, curialiter consolans, breviter inquirendo si ob studii causam illuc venissem, cujusque professionis e
Abbreviated transcription (Latin):
dõ pitagore ꝓmissio. homeri hẏlios. ⁊ lalor the¬
ta daretis anxiomata y̾pocratis scrutinia. hic.
ariopagi efficatia. logũ ꝑicia. ypodionii ꝯfisa gła
citi iuictoria. palestre potencia cestus fisimĩat̃.
Missiliũ elacõ. autaꝵ exclamacio ꝯͥnuẽte pua

Expanded text:
io, Pythagorae promissio, Homeri Ilias, et labor Theta, Daretis porismata, Hippocratis scrutinia; hic viget ariopagi efficacia, legum peritia, hippodromi confusa gloria, circi victoria, palaestrae potentia, cestus fulminatio, missiliu
Abbreviated transcription (Latin):
asfistente. decenti nultu ꝯponenda Q uid
mãtipio sb̾trahente crudeliꝰ. cũctas t̾coit
infelix elimax ab elimando dictas ex te no
men ꝯtrahens. qui cũ nichositati mimia
sustepisset . pͦ ei nultu ẜuiuit blandior.
omuĩa ad nutũ administrãs. fidelis q per
elimatis infelix ꝓuidentia cũcta xiudesset
sibi suppeditati. catmũ al nñta ꝓisciũq
qmͣ oeñt app̾ciata. dm̃cis aurib ĩtimabat.
diurnã declamatõm. qua nich amatuis
m̃ti inpͥmit᷑. sne creditoris in samesaxi¬
xima u̾o nichostrati pemiria eũ ĩman¬
cipii ectoris cognicõm ꝑduxit tbarde
tã elimacẽ suꝑ ectore suo ꝯueuit. quo
au̾dito: statim ĩ contumeliosa u̾ba ꝓtapit do¬
miniq ĩ iusc̾ib muitonẽ sepliuit. et ꝙ pͥue
omiserat secłi asportabat. dñitũq corpꝰ cambus
relauit deuorand̾. Ette ꝙͣ detestabile ꝓditoris
inpietas scelus ꝑpettauit. Seriuis biliugus pro

Expanded text:
assistentis, decenti vultu sunt componenda. Quid mancipio subtrahente foedius? Cunctos terreat infelix Elimax, ab elimando dictus, nomen ex re contrahens, qui cum Nicostrati munera suscepisset, primo ei vultu servivit blandiori, omnia ad nutum administrans, fidelisque per Elimacis infelix providentia cuncta vidisset sibi suppeditari, carnium alimenta, pisciumque ent appretiata dominicis auribus intimabat, diuturnam exclamationem. Qua nihil amarius menti imprimitur. Vae creditoris insaniei! Maxima vero Nicostrati penuria eum in mancipii erroris cognitionem perduxit. Tarde vero Elimacem super errore suo convenit; quo audito statim in contumeliosa verba prorupit, dominique in visceribus mucronem sepelivit, et quae prius obmiserat secum asportavit, dominicumque corpus canibus reliquit devorandum. En quantum detestabilis proditoris impietas scel
Abbreviated transcription (Latin):
culo lucidius coustancia: quid inconsancia ue¬
quius. Ir̾ma parit ¶scd̾a parta dissõluit sp̾maꝑ
cedit.¶ Scda̾ discedit spͥma colligit.¶Ea collecta
disꝑgit. ¶ Cum gignasiis insudare detreuisse
mbuendũ. qui satiticis ĩ hiadat attirmĩtis mẽ¬
surrius. hẏstoriographis ꝑsepe diurnus . ele¬

Expanded text:
culo lucidius constantia, quid inconstantia nequius? prima parit, secunda parta dissolvit; prima procedit, secunda retrocedit; prima colligit secunda collecta dispergit. Cum autem gymnasiis insudare decrevissemimbuendum. Qui satiricis inhiabat atramentis mensurnus, historiographis persaepe diurnus, ele
Abbreviated transcription (Latin):
I e aitiiõpi tauior auxionarii anelitũ
ĩ formet. uini ĩsipidi acor cordis secceta
ꝯfũdat. carniũ bamite rancoꝵ. salisq fri¬
tuta. fetor qr inchusus intestina corrũpat.
lignoꝵq defectus menbra ꝯtrahat ⁊ qd̾
det̾ius est assiduis incursib anxionariit

Expanded text:
, ne ariocopi mucore anxionarius anhelitum infirmet, et vini insipidi acor cordis secreta confundat, carnium lanistae rancor, salisque tritura fetor inclusus intestina corrumpat, lignorumque defectus membra contrahat, et quod deterius est, ne assiduis incursibus
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ. diligent̾ intlłigat ¶Sũt aut̃ qͥdã uehe¬
m̃t̾ obͥusi. alii mediocres.¶ t̾cii excellent̃ acu
maritari.¶ Mediocͥb. politita s excelient᷑ ilo acutoꝵ
tres ĩuenimꝰ ꝑtitiones q̃noꝵ auidã eycellent̾
acuti salii mediocres sc̃tu excellentissimi excellẽ

Expanded text:
 diligenter intelligat. Sunt autem quidam vehementer obtusi, alii mediocres, tertii excellenter acumaritari, mediocribus politica. Excellenter vero auctorum tres invenimus partitiones, quorum quidam sunt excellenter acuti, alii
Abbreviated transcription (Latin):
obba q fictili cocũ ꝯuenit rixe rancoris q fre¬
no dissoluto. Indigne cotus rancorẽ ꝑferens
incutit fictile caluitiei. que lic postmod̾ ede¬
rilit̾ ꝑferens. ad sũma semꝑ anelans. oĩb
obediens. ⁊ ꝓmpta famulatu.¶ ad obloqud̾
tinrda. fidelis obsequio. Integra dulcisq col¬
loquio. cordisq tumositate carens qm̃ enis
lapsuꝯtingit. ꝙ ãnno neuuuit ꝓduci curri¬
culo. adulatoris officio. delatoris ꝯ sortio ppro
loco negocioqr cemꝑis ext̾minatis.

Expanded text:
de ollaque fictili cocum convenit. Rixae rancorisque freno dissoluto, indigne cocus rancorem perferens canitiem fictili percussit, quae licet postmodum hederiliter perferens, ad summa semper anhelans, omnibus obediens. Et sit prompta famulatui, et ad loquendum tarda, fidelis in obsequio, integra amore, dulcisque colloquio, cordis tumorositate carens, quoniam lapsu contingit, quod annuo nequit produci circulo. Adulatoris officio, delatorisque consortio, pro loco negotioque temporis exterminatis.
Abbreviated transcription (Latin):
cõne m̃bratĩ spectinis bñficio cesariẽ po¬
lire. et calami stri tortuositate. floꝵq
diu̾sitacte certatĩ lasciure. głam suam
gõmnatis collũ monilib patthoꝵq cingu¬
lis. uenirẽ castigatũ plebi ostend̾e. Dostia¬
tis cabulatis q calceis regina incedere col¬
lo elato. gutture inflito. suꝑcilio mutilato.
oculo inpudico. fastuosoq incestu semi¬
cͥcularis incedere. Daris aut̃ parĩq mo¬
destis ẜmonib ampullare sapppĩtisq ciba

Expanded text:
tione. Pectinis beneficio cesariem polire et calamistri tortuositate florumque diversitate, seriatim lascivire: gulam gemmatis colla monilibus, Parthorumque cingulis ventrem castigatum plebi ostendere, rostratis tabulatisque calceis ut regina incedere, colloque elato, gutture inflato, supercilio mutilato, oculo impudico, fastuosoque incessu semicirculariter incedere gaudet. Raris autem parumque modestis sermonibus ampullari, appositisque cib
Abbreviated transcription (Latin):
tus. creditorib ondi fatigatus notis ⁊
ignotis studuit assidere scrucis ab angu
peticõm: pr̃em erexit.sereciq. filiꝰ nasũ
morsu. secuit aciulimo. dicens. Q uare
pͥmis meis enorib ĩcalligatus euasi
ft quid magistri mei docum̃tis nõ obe¬
diui. sociosq meos contempsi. filii pa¬

Expanded text:
tus, a creditoribus undique fatigatus, notis et ignotis furtim studuit assitere, crucis ab anguspetitionem patrem erexit, erectique filius nasum morsu secuit acutissimo dicens: Quare a meis primis erroribus incastigatus evasi? Utquid magistri mei documentis non obedivi, sociosque meos contempsi? Filii pa
Abbreviated transcription (Latin):
nitas dura flatii tnͣłlacõ dntio ꝑsii edicõ.
Martialis ñ dignalesio. Hasonis discrecio.
sũt indaganda memoriali q cellule ꝯmẽ
renitas. et metroꝵ floreat iocunditas ¶O
qmͣ tullii ueñabłis facũditas sũmis deside¬
riis ẽ collocanda. Cauend̾ est aũt ĩ h̾r ne¬

Expanded text:
nitas, dura Flacci translatio, durior Persii editio, Martiani non indigna laesio, Nasonis discretio, sunt indaganda memorialique cellulae commrenitas, et metrorum floreat jucunditas. O quam Tullii venerabilis facundia summis desideriis est collocanda. Cavendum autem in
Abbreviated transcription (Latin):
nem distĩctiue ꝯponendo ¶ Nrͣto de scola¬
riũ sagati ꝓuisione. eoꝵdẽq graduali stu¬
cõne. E Qũto qualit̾ scolansi uen̾ibilis
at sincera deuocõ ad magist̾iũ est. ꝓ ferẽ
di. ¶ Cexto demagisitanciũ norma dp̃ne¬

Expanded text:
ne distincte exponendo. Quarto de scholarium sagaci provisione eorumque graduali statione. Quinto qualiter scholarium venerabilis ac sincera devotio ad magisterium proferenda sit. Sexto de magistratuum norma trin
Abbreviated transcription (Latin):
bona. Ad ꝙ fugit helyas. helyseus.
iohes baptista. Eugit helyas muli¬
erẽ ie zabel i. effusionẽ uanitatis.
et fugit ad m̃tẽ oreb. ꝙ signat exica¬
toẽm nt siccaretur in eo carmalis
ꝓfliminus uanitatis. et cognosc̾et ple¬
nius deum Erat .n. ad toirentẽ cor¬
fluentẽ diuine cognitõnis auriret.
ita fugiens seculũ: ut nec cibũ cor¬
ꝑis huius exqui᷑ et. nͥ ꝙ̃ aues detu¬
lissent ministre. ꝙͣ qm esca eius pl
uit. utiq ñ inułrem fugiebat ꝓ¬
phã tantus: s hoc scłm. Inec mortẽ
timebat: qui se obtulerat requien¬
ti. et qui dicebat ad dũn recipe
aiãm meam ¶teͣdiim niͣte istius su¬
stinens. ñ cupiditatem Is fugiebat
scłarem illecebrã. et ꝯu̾satõuis ma¬
culose ꝯtagionẽ. et impie ac p̾ua¬

Expanded text:
bona, ad quod fugit Elias, Elisaeus, bona, ad quod fugit Elias, Elisaeus, Iohannes Baptista. fugit Helias mulierem Iezabel, id est effusionem uanitatis et fugit ad montem Choreb, quod significat exsiccationem, ut siccaretur in eo carnalis profluuium uanitatis et cognosceret plenius deum. erat enim ad torrentem Chorrofluentem diuinae cognitionis hauriret, ita fugiens saeculum, ut nec cibum corporis huius exquireret nisi quem aues detulissent ministrae, quamquam esca eius pleuit. utique non mulierem fugiebat propheta tantus, sed hoc saeculum nec mortem timebat, qui se obtulerat requirenti et qui dicebat ad dominum: recipe animam meam, taedium uitae istius sustinens, non cupiditatem, sed fugiebat saecularem inlecebram et conuersationis maculosae contagionem et impi
Abbreviated transcription (Latin):
do nob̾. patẽ nieam reliuquo uobis.
Ergo qr fugienda et declinãda sũt
fugianus t̾rena ne uos ꝯp̾hendant
iniquitates /s qui fugit uelocit̾ fu
giat ne ꝯpͥhendatur. Iuelocit̾ dep̾de¬
tur hunc mũdũ. ut hebreus egip¬
tum / O. in ꝑturit: pariat. ne oiis¬
to et de grauato iniquitatib nrĩs
est.¶Orate ne fiat fuga urã hyeme
uł sabbo. Fuga gͦ fecũda uirtutũ
est: ñ effeta m̾itoꝵ Euga hoc nes¬
cit frigus timoris. timorẽ mortis. ꝯͣ¬
dictõem sollicitudinis. dissolutõns
ocia. lascinie ferias. torporem lenti¬
tudinis. s uite celestisrequirit. iin¬
glium Surgite canuis huic. DDicit
tͥ lex. ¶ Host dnm̃ dm̃ tuũ ambłabis.
Didicisti qͦ m̾o huic fugias. Quid
moraris: Dicit tͥ euͣngłium it̾um.
Progenies inꝑaꝵ quis nob̾ demons¬
trauit fuge̾ ab ira uentura. Et di¬
cit hoc illis qui ueĩebant ad baptiũ
dei fuga est. Houa: in qua ẽ assup̃¬
cio fugientis. Pesertum: fuga est

Expanded text:
do uobis, pacem meam relinquo uobis. do uobis, pacem meam relinquo uobis. ergo quia fugienda et declinanda sunt fugiamus terrena, ne nos conprehendant iniquitates. giat, ne conprehendatur, uelociter depraedetur hunc mundum ut Hebraeus Aegyptum. qui parturit pariat. ne onusto et degrauato iniquitatibus mentis est: orate ne fiat fuga uestra hieme uel sabbato. fuga ergo fecunda uirtutum est, non effeta meritorum. fuga hcit frigus timoris, tremorem mortis, contractionem sollicitudinis, dissolutionis otium, lasciviae ferias, torporem lentitudinis: sed vitae coelestis requirit imlium: Surgite, eamus hinc . Dicit tibi lex: Post Dominum Deum tuum ambulabis . Didicisti quomodo hinc fugias, quid moraris? Dicit tibi Evangelium iterum: Progenies viperarum, quis vobis demonstravit fugere ab ira ventura ? Et dicit hoc illis qui veniebant ad baptismuDei fuga est bona, in quam est assumptio fugientis: desertum fuga est
Abbreviated transcription (Latin):
ħ fuga est. fuge a facie pccĩ. Sic
fugit iacob mr̃e suadente. PDixit.
enim rebecta Exurgens fuge in
inesopotauuam. Sic fugit moy¬
ses a facic regis pharaonis. ne eũ
aula regia coinquinaret. ne irreti¬
u potencia. Deni p̾ciosius egyp
lon. Deniq fugiens addebant ĩ¬
crem̃ta pietatis. quĩ ⁊ insidiato¬
ri peꝑcit. et ꝑ ricide salutẽ roga¬
uit sSic fugit ppłs ebreoꝵ. ut fi¬
des eius ⁊ nitarinter fluctus sibi
aꝑiret uiam. Fuga illa: erat tra¬
mes in uocentie. iuirtuts uia. pie¬
tatis assup̃tio. Audeo dice .⁊ sic fu¬
git et ionas intarsis. nõ corporis
fuga: s mĩtis ascensione. qui usq
ad xͥ ascendit siłitudinẽ. ut fieret
de t̾re tͥb dieb ⁊ t̾bus noctibus.
malicia est. ubi auricia Ideo dicit
tibi dauid. PDecliua a malo a fat
bonũ. Declinare: fug̾e est utiq.
Malũ añ nĩ t̾ris: bonũ ĩ celo est.
Uñ ⁊ addidit. In quire pacem. et
sequere eam. Paux in celo est. Pe¬
mq de celo ueniens dixit.. pacem

Expanded text:
 fuga est fugere a facie peccati. sic fugit Iacob matre suadente; dixit enim Rebecca: exsurgens fuge in Mesopotamiam. sic fugit et Moyses a facie regis Pharao, ne eum aula regia coinquinaret, ne inretiret potentia. denique pretiosius Aegyptlom. denique fugiens addebat incrementa pietatis. qui et insidiatori pepercit et parricidae salutem rogauit. sic fugit populus Hebraeorum, ut fides eius et uita inter fluctus sibi aperiret uiam. fuga illa erat trames innocentiae, uirtutis uia, pietatis adsumptio. audeo dicere sic fugit et Ionas in Tharsis non corporis fuga, sed mentis ascensione, qui usque ad Christi ascendit similitudinem, ut fieret de terrae tribus diebus et tribus noctibus. malitia est, ubi auaritia. ideo dicit tibi Dauid: declina a malo et fac bonum. declinare fugere est utique; malum autem in terris, bonum in caelo est. unde et addidit: inquire pacem et sequere eam; pax in caelo est. denique de caelo ueniens dixit: pacem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ penti. Metu .i. p̾sidentis płu¬
q fit obediens potestati: qui ẽ
saluti ĩ gratus. ut ncc̃itate.n
sobrietatis agnoscat. qui uoluit
ac nequiuit grãm pietatis ag¬
nosc̾e: Corrigit ergo nccĩtas: ꝙ̃
pietas ꝓuocare debuerat/. Hee
sũt tres ciuitates tnͣs iordanẽ
ꝑfcõri prudencie ad refugiũ da¬
te. sut pͥmo culpã fugiamus in¬
ductione amini ꝯformes ad yma¬
ginẽ dei. Ita .ii. creati simuus.
dũte duõ. faciamus hoĩem ad y¬
maginẽ et similitudinẽ nram.
Hec ergo p̾me illiꝰ lex ciuitatis
ẽ. Peinde si ꝑ fragiltatem car¬
nis ⁊ mũdi illecebras ita nĩtẽ uos¬
trã forare ũ possumꝰ. reu̾encia pa¬

Expanded text:
quam parenti. metu enim praesidentis pleruquam parenti. metu enim praesidentis plerumque fit oboediens potestati qui est salutis ingratus, ut necessitatem sobrietatis agnoscat qui noluit ac nequiuit gratiam pietatis agnoscere. corrigit ergo necessitas quem pietas prouocare debuerat. Hae sunt tres ciuitates trans Iordanen perfectiori prudentiae ad refugium datae, ut primo culpam fugiamus inductione animi conformes ad imaginem dei. ita enim creati sumus dicente deo: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. haec ergo primae illius lex ciuitatis est. deinde si per fragilitatem carnis et mundi inlecebras ita mentem nostram formare non possumus, reuerentia pa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: tanti ꝯ templetur oꝑis
anctorẽ. quĩ ex hũs bouis que
sunt ĩ ꝯstitutoẽ istius creatu¬
re . bona .n. ualde sũt sic̃ dñs
dixit. bonũ illud sũmũ atq et̾¬
num ꝯp̾henditur. Qui ordo reꝵ
que disciplina. que grã.nõ ne
hiis ꝙͣuis tardũ m̃genium dili¬
ge̾ auttorem suũ ꝓuocatur.ꝯͣ
Et .n. si ꝑentes qr nos geuue¬
rũt amamus: qnͣtomag̾ dili¬
ge debenus creatorẽ ꝑentum
auctorẽ q nostrũ/. Ergo oꝑa¬
toria nirtus dei ⁊ si ũ uidetur.
tũ ex sins oꝑib estimatur. oꝑa¬
torem q ⁊ oꝑa sua ꝓdũt. ut
intlłigatur: qui nõ ꝯp̾hendit᷑.
Uñ ⁊ dũs ait. Si in nõ c̾ditis:
nitas ad refugnim. que edifica¬
toris su testificatur grãu. ⁊ aẜ¬
fectũ urm excitat: ut eius sius
cupidiores. qui tãtã nobis fab̾¬
ce huius uideatur ꝯtulisse pril¬
critudinẽ Certius ordo est : re¬
galis potestatis ꝯtẽplatõ. ut su¬
biciamur regi: si ñ defi̾mus tã¬

Expanded text:
sunt, tanti contempletur operis sunt, tanti contempletur operis auctorem; quoniam ex his bonis quae sunt in constitutione istius creaturae bona enim valde sunt , sicut Dominus dixit bonum illud summum atque aeternum comprehenditur. Qui ordo rerum? Quae disciplina? Quae gratia? Nonne his quamvis tardum, ingenium diligere auctorem suum provocatur? etenim si parentes, quia nos genuerunt, amamus, quanto magis diligere debemus creatorem parentum auctoremque nostrum! ergo operatoria uirtus dei. etsi non uidetur, tamen ex suis operibus aestimatur operatoremque opera sua produnt, ut intellegatur qui non conprehenditur. unde et dominus ait: si mihi non creditis, m haec ciuitas ad refugium, quae aedificatoris sui testificatur gratiam et affectum nostrum excitat, ut eius simus cupidiores qui tantam nobis fabricae huius uideatur contulisse pulchritudinem. tertius ordo est regalis potestatis contemplatio, ut subiciamur regi, si non deferimus tam
Abbreviated transcription (Latin):
treatus ẽ mũdus Tercia ciuitas
est: ꝯtemplatõ ciuitatis regie.
⁊ magestatis et̾ne .Quarta ci¬
uitas ꝓpiciationis diuine. ꝯtin¬
tus . Q uiuta ciuitas : legis dĩne
ꝯtempło. que p̾cipit qͥd faciẽdũ
sit . Sexta quo ciitas: portio.
legis que p̾scribit quid ñ faci¬
end̾ sit . Q. uanta habũdãcia dĩ¬
nt singłoꝵ studia. fragilitatis
⁊ inuiti ac reluctantes ad cul¬
pam deducimur. et ñ uolunta¬
ria delictauicti illece bris freq̃ñt̾
ꝯmittimꝰ : diu̾sa nob̾ refugra ꝓ¬
ponat. sex idel urbiũ. Ut quo
nũo mũdus foͣrͣtus est : eod̾ nũo
aduersus mũdana uitia ⁊ scłi h¬
nius naufragia: remediũ ꝓin¬
detur¶ Primũ gͥ remedium ẽ.
ut si cui boni ꝓpoĩti uiro. culpa ir
ꝑ fectam uelit hr̃e securitatẽ.
ad ipãm rerũ arcem oĩum ꝓpe¬
ubi ẽ fons sapiencie. uñ: ꝓ mor¬
te inte et̾ne: hauriat potum
ĩmortalem Scd̃m ẽ reme dium
ut qui ñ potest boni illiꝰ cogita¬
ma ꝯtenditur: saltem oꝑa dei

Expanded text:
creatus est mundus. tertia ciuitas est contemplatio potestatis regiae et maiestatis aeternae. quarta ciuitas propitiationis diuinae contuitus. quinta ciuitas legis diuinae contemplatio, quae praecipit quid faciendum sit. sexta quoque ciuitas portio legis, quae praescribit quid non faciendum sit. quanta abundantia diut singulorum studia, fragilitatesq, quibus et inviti ac reluctantes ad culpam ducimur, et non voluntaria delicta victi illecebris frequenter committimus, diversa nobis refugia proponat, sex videlicet urbium; ut quo numero mundus formatus est; eodem numero aduersus mundana uitia et saeculi huius naufragia remedium prouideretur! Primum igitur remedium, ut si cui boni propositi uiro culpa inre, si perfectam uelit habere securitatem, ad ipsam rerum arcem omnium propeubi est fons sapientiae, unde pro morte vitae aeternae hauriat potum immortalem. Secundum est remedium, ut qui non potest cognitionem boni ima contenditur, saltem opera Do
Abbreviated transcription (Latin):
iusti ⁊ que mala. Primũ natura
furãdũ. et ẜnum tuũ si furtum
ꝯmittis. Q. ui p̾dicas ñ furãdũ
furans. Qui dicis ñ adult̾and̾
adult̾as. Secuta est ⁊̃ lex que data
est ꝑ moysem. Per legẽ aũt cog¬
nitõ ꝑccĩ. accepisti ⁊̃ quid decli¬
uares ⁊ ea agis que ꝓhibita cog¬
noscis. Lex aũt quid oꝑatur nisi
ut ouñs mũdus subditus fi̾et
deo/. Quia ñ solũ hebreo data est.
audit ꝓ selitum ¶S qr lex os oĩ¬

Expanded text:
sunt. Primum natura furandum, et servum tuum si furtum committis? Qui praedicas non furandum, furaris? Qui dicis non adulterandum, adulteras? Secuta est etiam lex quae data est per Moysen, per legem autem agnitio peccati. accepisti etiam quid declinares et ea agis quae prohibita cognoscis. lex autem quid operatur nisi ut omnis mundus subditus fieret deo, quia non solum Hebraeo lata est, usit proselytum. sed quia lex os o
Abbreviated transcription (Latin):
Requens nob̾ ẽ de fu
mo: tam cautus et sol¬
licitus afftũs. S ꝙ pe¬
ius ẽ : freqũt irrepit t̾renaꝵ ille¬
cebra cupiditatũ. et uauitatum
offusio mẽtẽ occupat. ut ꝙ stu¬
deas uitare. hoc cogites. aĩoꝵ uol¬
nas. ꝙ cau̾e difficile est hoĩ: exis¬
uere aũ ĩ possibłe. Demq uoti
magis eam ẽẽ rem ꝙͣ effcus: tes¬
tatur ꝓph̾a dñdo. Declina cor in¬
euui in testimonia tua. et ñ in

Expanded text:
requens nobis de effug facilis sermo, tam cautus et sollicitus affectus. Sed quod pejus est, frequenter irrepit terrenarum illecebra cupiditatum, et vanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas vitare, hoc cogites, animoque volvas. Quod cavere difficile est homini, exuere autem impossibile. Denique voti magis eam esse rem quam effectus, testatur propheta dicendo, Declina cor meum in testimonia tua, et non in
Abbreviated transcription (Latin):
genitũ deũ. u̾bũ carnem fc̃m
se ꝓ nob̾ obtulisse sacͥficiũ. et hos¬
tram do in odorem suauitatis. Cui
cum pr̃e et spũ scõ a patͥarchis ꝓ
quib illi est uira dĩnitas. sacͥficiũ
panis et uiui in fide et caritate
sc̃a catholica ecc̃a ꝑ uuiu̾sũ orbẽ
t̾re offerre nõ cessat. In illis .ni. car¬
ualib uictimis significatõ fuit car
fu̾at oblaturus. et sanguinis qͣ erat
effusurus in remissionẽ pccoꝵ nr̃oꝵ
us effudit. De quo b̾s paulus di¬
cit in actibus apłoꝵ. Attendite
nob̾ et uniuerso gregi in quon
os sp̃t sc̃s posuit epc̃s reg̾e ecc̃a¬
d̾i ꝙͣ acquisiuit sanguine suo. In
illis gͦ sacͥficiis. quid nob̾ eẽt donã¬
dumi. figurate significabantur
In hoc aũt sacͥficio quid nob̾ iam do¬
natũ sit euidenter oñditur. In
illis sacrificuis p̾nũciabatur filsꝰ
dei pro inpiis occidendus. In ħ̾
aũt ꝓinpus adnũciatur occisus.

Expanded text:
genitum Deum Verbum carnem factum, se pro nobis obtulisse sacrificium et hostiam Deo in odorem suavitatis : cui cum Patre et Spiritu sancto a Patriarchis et quibus illi est una divinitas, sacrificium panis et vini in fide et charitate sancta catholica Ecclesia per universum orbem terrae offerre non cessat. In illis enim carnalibus victimis significatio fuit carnne peccato fuerat oblaturus, et sanguinis quem erat effusurus in remissionem peccatorum nus effudit. De quo beatus Paulus dicit in Actibus Apostolorum: Attendite vobis et universo gregi, in quo vos Spiritus sanctus posuit episcopos regere EccDei, quam acquisivit sanguine suo . In illis ergo sacrificiis quid nobis esset donandum figurate significabatur; in hoc autem sacrificio quid nobis jam donatum sit, evidenter ostenditur. In illis sacrificiis praenuntiabatur Filius Dei pro impiis occidendus: in hoc autem pro impiis annuntiatur occisus,
Abbreviated transcription (Latin):
meam ego pono. et it̾um suma
eam. In tlłcu quo aĩe sẽ hr̃e ostẽ¬
dit in eo ꝙ ait. Discite a me qi n
itis sum et hũilis corde. Et de se ip¬
so deus ꝑ ꝓpħam dicit. Ecce intel¬
lig̾ puer meus. et exaltãbitur. et

Expanded text:
um sumam eam . Intellectum quoque animae se habere ostendit in eo quod dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Et de ipso Deus per prophetam dicit: Ecce intelliget puer meus, et exaltabitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nõ amitiat inuitus. Cappe ne¬
mo pot̾ ꝯfid̾e de tali bono: ꝙ sibi
eripi posse sentit. ⁊̃ si retiu̾e id ã¬
plecti q uolu̾it .O. uisquis aut̃ de
bono quo fruitur ñ cõfidit. ĩ tã¬
to timore auuttendi b̃s̃ eẽ qdͥ potist.
Did̾ ꝓ fcõ inuẽire difficile ẽ: insi
pͥus ꝯsid̾ato atq discusso: quid sit
ipe hõ. Nec nũc diffinitõnẽ hoĩs a
me postulandam puto. Illud ẽ mag̾
ꝙ mͥ hoc locd querend̾ iudetur. cũ
int̾ ouĩs pene ꝯst. aut c̾te io ꝙ satis
est. int̾me atq illos cum qͥb nc̃ a¬

Expanded text:
 non amittat inuitus. quippe nemo potest confidere de tali bono quod sibi eripi posse sentit, etiam si retinere id amplectique uoluerit. quisquis autem de bono quo fruitur non confidit, in tanto timore amittendi beatus esse quis potest? Quod profecto invenire difficile est, nisi prius considerato atque discusso quid sit ipse homo. Nec nunc definitionem hominis a me postulandam puto. Illud est magis quod mihi hoc loco quaerendum videtur, cum inter omnes pene constet, aut certe, id quod satis est, inte
Abbreviated transcription (Latin):
lem. Ignis .n. sr̃ impios cadit.
s sol igne cadente ñ c̾nitur: qr
quos illos gehenne flamma deuo¬
rat auisione n̾ lũis cecat. ut
et foris eos tolor ꝯbustionis tru¬
tiet et intus pena cecitatis obs¬
curz. Quatimis qui auctori suo
corpore et corde derelinquerunt.
simł corꝑe ⁊ corde pumantur.
Et utrobiq pẽas senciant: qui
dum hic uiuerent. prauis suis
delectatõnib ex utroq ẜuiebant.

Expanded text:
lem : ignis enim super impios cadit, lem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant.
Abbreviated transcription (Latin):
mala descenderit. neqͣꝙͣ ulterius
ad lucẽ redit. In cuius adhuc des¬
criptõne sbmugitur. ubi umbra
mortis ⁊ nullus ordo .ꝓSic̾ mors ex¬
terior ab auinia diuidit carnem.
ita mors interior ad̾o seꝑat aĩam.
unibra ergo mortis est ołturitas
que cũ et̾ no igne suscenditur:
ab in t̾no lumine tenebratur.¶Na¬
turau̾o ignis est. ut ex se ip̃õ lu¬
cem exhibeat. et ꝯcrentatõnem.
S tnͣsactoꝵ illa ultrix fłama ui¬
cioꝵ ꝯcrematõnem ht̃. et lucẽ
nõ ht. Hĩc ẽ .ii. ꝙ reprobis u̾i¬
tas dicit. Discedite a me male¬
dicti in ignẽ et̾nũ qui ꝑatus ẽ
dyabło et angłis enis. Quoꝵ
rursum om̃nim corpus unnius
ꝑsona designans dicit. Ligate
ei manus et pedes. et mittite
eum in tenebras ext̾iores. Si ita¬
q iguis qui reprobos cruciat
lumẽ hr̾e potinss: is qui repelli¬
tur. ne qͣqͣm mitti ĩ tenebras di¬
ceretur. Hic̃ ⁊̃ psalmista ait. Sr
eos cecidit iguis. ⁊ ñ uiderũt so¬

Expanded text:
mala descenderit, nequaquam ulterius mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritasque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt so
Abbreviated transcription (Latin):
tori suo creditor dicit. Solue de bi
moratur. ubi ⁊ recte sb̾ inucgitur.
Nõ reu̾tar. Quna neqͣꝙͣ ultra mi¬
sericordia ꝑcentis lib̾at: quos se¬
mel in locis penalib iusticia in¬
dicantis dampnat. Q ad huc sb̾¬
tilius loca describũtur. ciuu dr.¬
ẽ errã miserie et tenebraꝵ. Mise¬
ria ad dolorem ꝑtinet. tenebre
ad cecitutẽ. Eia gͦ que a ꝯspectu
districti udicis expulsos tenet.
miserie ⁊ tenebraꝵ t̾ra ꝓhibet᷑.
qr foris dolor cruciat. qͦs diuisos
a uo lumĩe nitus cecitas obscurat.
Q mͣnis miserie ⁊ tene braꝵ t̾ra
intlłigi et ałr pot̾. Nã ħ quoq
t̾ra nascinnir ẽ quid̃ mscrie. s
tenebraꝵ ñ est: qr młta corrup¬
tõnis nr̃e mala patimur. s tñad¬
hoc in ea ꝑ ꝯn̾sionis gr̃ãm ad lu¬
cem redimus. u̾itate suadente q̃
ait. Ambulate dñ lucem hẽtis.
ne uos tenebre cõp̾hendant. Ila
n̾o simł miserie ⁊ tenebraꝵ fra
est: quia quisquis ad tołanda eiꝰ

Expanded text:
tori suo creditor dicit: Solve debitutori suo creditor dicit: Solve debitumoratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terram miseriae et tenebrarum. Miseria ad dolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque a nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus
Abbreviated transcription (Latin):
brose uoĩe. uͥ trͣa tartari claustra
signantur. Qͥ et et̾ne mortis ca¬
ligo oꝑit : qr dampnatos quos im
ꝑꝑetuũ a uite luce disnngit. Nec
ab eo capti fu̾int. stabłr tenent᷑.
Scriptũ qui ppe est. Gen̾atõ p̾t̾it
nũ stat. Recte gͥ inferni claust᷑
tenebrosa t̾ra noĩãtur: qr quos¬
puniendos accipiunt: neqͣꝙͣ peni
tnͣsitoria uł phantastica yma¬
ginatõ ne cruciant. s ultõne solida.
ꝑpetue damp natõm suant. Que
alicũ tñ lati applłatõne signãtur.
uerũt ignonuniam suam̃. cũ hiis
qui descendũt in lacũ. Infernus gͦ
et t̾ra noiãtur. qr susceptos stabi¬
li tenet: et lacus dr. qr hos quos.
semel ceꝑit. suꝑ fluctuantes et
trepidos torm̃tis circũfluentib
absoibet. Sc̃s aũ uir sñ sua. sine
huãni g̾ius ucce dimitti se postu¬
lat añ ꝙͣ uadat: ñ qr ad t̾rã tene¬
brosam qr culpam deflet iturus
est : s qr ad hant ꝓculdubio qui
plang̾e negligit uadit.sit̾ debi¬

Expanded text:
brosae nomine, nisi tetra tartari claustra signantur, quae aeternae mortis caligo operit, quae damnatos quosque in perpetuum a vitae luce disjungit nec ab eo capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit, rnum stat . Recte igitur inferni claustra tenebrosa tpuniendos accipiunt nequaquam poena transitoria vel phantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, verunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir seu sua, seu humani generis voce dimitti se postulat antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam deflet, iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit. Sicut debi
Abbreviated transcription (Latin):
ardebunt. Ecce que mancat dap̃¬
natos pena agnouimus: et instͥ¬
eute nos sacro eloquio qnͣtus iñdãp¬
natõne ignis. qnͣta nĩ igne obscu¬
ritas. ꝙͣ tusq in obscuritate pauor
sit uulłatenus ambigimus. De et̾¬

Expanded text:
adere. --Ecce quae maneat damnatos poena cognovimus; et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Quatinus quĩ eoꝵ uitã carnalit̾
ꝯtra p̾cepta ꝯditoris amanerant:
ipõꝵ quoq inrt̾itus. eos in augm̃¬
tũ sue dampnatõnis affligat. O. d̾
ꝓ fcõ eiͣgłio teste colligimus. in
quo u̾itate micrante. dines illequͤ
ꝯtigit. id et̾ni incendii torm̃ta des¬
cend̾e. quiq frm̃ describr̃ memi¬
nisse. Q u abraham petiit ut

Expanded text:
Quatenus qui eorum vitam carnaliter Quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque interitus eos in augmento suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio teste collegimus in quo, Veritate renuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse: qui Abraham petiit ut
Abbreviated transcription (Latin):
discrepare dũ uiuerent: in eoꝵ qñ
int̾itii. ipã a sins qͣlitatib ⁊̃ torm̃ta
discordent. Quatinus quo se ĩpug¬
nat cruciatus augeat̃. et cũ uarie
nires cruciant: et in eis uite sb̾¬
sidiũ extingnentes. ẜnant. ut sic
uitam c̾nimus puniat: quatinus
⁊ ad finem ꝑ tormenta ꝓperat. ⁊
sũ fine deficiens durat. Eit gͦ mi¬
seris mors sũ morte. fuis sũ fine.
defc̃s sũ defcũ. O.d̾ et mors uiuit.
et finis suꝑ intipit: et defic̾e deft̃s
ñ extinguit. dolor crucrat. s ulła¬
tenis ꝑauorem fugat. fłama cũ¬
burit. s neqͣꝙͣ tenebras discutit.
qnͣtũ ꝑ notitiam p̾sentis uite col¬
ligitur: supplicia ordiuẽ ñ hñt.
que ñ suã ꝑ omiã qualitatem te¬
nent. Quamuis illit ignis et ad
ꝯsolatõnẽ ñ luc et tũ ut magis
torqueat ad aliquid lucet. Nam
seqitaces quosq suos. secũ in tor¬
mento reprobi. fłami illustran¬
te uisuri sũt: quoꝵ amore deliq̃rũt

Expanded text:
discrepare dum viverent, in eorum quandoque discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent; quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie vires cruciant, et in eis vitę subsidium extinguentes / servant, ut sic vitam terminus puniat, quatenus et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus non extinguit. Dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat. Flamma comburit, sed nequaquam tenebraquantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent. Quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Uł c̾te abeẽ ordo suppliciis dr̃: quia q̃
quibl reb in penã surgentibus
infertur. Et sempit̾nus horror ĩ¬
hĩtans In huiis inte tormentũ
timor dolorem ht̃. dolor timorem ñ
cũ pati iain ceꝑit ꝙ metuebat. In¬
fernũ n̾o ⁊ umibra mortis obscurat
et sempit̾ms horror n hĩtat: qr ẽuis
ignib traditi. et ĩ supplicus dolorẽ
sencint. et in doloris angustia pulsã¬
te semꝑ pauore ferũtur. Ut et ꝙ
timent tołent: et rursus ꝙ tołat̃.
sñ cessatõne ꝑtimescant. De hiis ⁊¬
enim scͥptũ ẽ. uermes eoꝵ ñ mori¬
entur. et iguis coꝵ nõ extinguet᷑.
Hic fłama que suecendit illũiat.
imus: ignis qui cruciat obscurat.
Hic inetus amittitur. cum tołari
ram ceꝑit ꝙ time batur. Illic ⁊ dolor
dilaniat. et pauor augustat. Mor¬
rendo gͥ m̾o erit tũt reprobis dolor
ꝯ formidine. fłama cũ obscuritate.
Sit sic uidel a dampnatis sentui
pondus sũme equitatis d. ut qui
a nolũtate ꝯditoris neqͣꝙͣ sunt u̾iti

Expanded text:
suppliciis dicitur, quia quibuslibet in poena rugientibus infertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem noncum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . hinc flamma, quae succendit illuminat,  ignis qui cruciat, obscurat. Hinc metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur: illinc et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate; sic, sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet. Ut, quia a voluntate Conditoris nequaquam sunt veriti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ꝓ abseuciũ memoria curauit
exorare. P. ua ĩ re illd̾ quoq oũdi¬
boni malos. et mali cognoscunt
bonos. Nani ⁊ diues ab abrahan
agnoscitur. cui tcm̃ est. recepis¬
ti bona iu uita tuaet ełcs lazarus
a reprobo ẽ diuite cognitus: qu
inu̾ti p̾catur ex noĩe dicens. Mit¬
te lazarũ ut intingat extremũ
digiti sui in aqua: ut refrig̾et
liuguam meam. In qua uidelic
cognitõne: utriusq ꝑtis cuniu¬
luis retͥbutõ nis excrescit. ut ⁊¬
boni auipliꝰ gauteant. qui secũ¬
cos letari ꝯspiciunt quos amane¬
runt. et mali dũ cũ eis torqũt᷑
quos in hoc mũdo despecto dilex¬
qͥddam uinabiliꝰ. qr ũ solũ eos ag¬
nostunt. quos in hoc mũdo nou̾¬
ant: s uelut nisos ac cognitos
recognoscũt bonos. quos nũꝙͣ
eis in cogniti peruisionẽ nõ erũt.
quos in ope semꝑ nou̾unt. Qa
cuimi illic õs coi claritate deum
conspiciunt. quid est ꝙ ibi nes¬
ciant. ubi scientem omnã sciunt.

Expanded text:
 absentiam memoria curavit exorare? Qua in re et illud quoque ostendiboni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives a divite Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua . Et electus Lazarus a reprobo divite est cognitus, quem mitti precatur ex nomine dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit, ut boni amplius gaueos laetari conspiciunt, quos amaverant; et mali, dum cum eis torquentur, quos in hoc saeculo dilexquiddam mirabilius: quia non solum eos cognoscunt quos in hoc mundo noverunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquaeis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt?
Abbreviated transcription (Latin):
łi ꝑsistit quis induricia. sic̃ ile
qui au̾tit a luce ocłos siros. dap¬
num quid̾̃ luci ĩtulit ulłm. sem¬
ipni u̾o tenebris ꝯdempnauit. ita¬
⁊ ille qui ꝑ cor ĩ penitens ꝯtep̃n̾e
se putat uirtutem dei: sein ip̃m
alienũ efficit a salute. Qd̾ si medi¬
cus ab hiis qui uł frenesim patiũ¬
tuir uł cebro moti sũt patitur ii¬
uirias. et ne dolet ꝓhoc. ue iras¬
citur. s facit oiã que medendi rõ
tepostit. quĩb cruciari quid̃ uide¬
atur ille qui patitur. PPorro cru¬
cura languentis. Deniq si paruu
quid eger ꝓficẽ ceꝑit ad salutem.
statĩ uit̾eas gaudere medicũ. letui
sq ⁊ alacͥus exequi. reliquã curã.
snec usqmͣ ꝓrsus in iuiraꝵ memo¬
ram: s salutis in om̃ib g̾ere ꝓspec¬

Expanded text:
si persistit quis in duritia, sicut et ille si persistit quis in duritia, sicut et ille qui avertit a luce oculos suos, damnum quidem luci intulit nullum, semetipsum vero tenebris condemnavit: ita et qui per cor impoenitens contemnere se putat virtutem Dei, semetipsum alienum efficit a salute. Quod si medicus ab his qui vel phrenesim patiuntur, vel cerebro moti sunt, patitur injurias, neque dolet pro hoc, neque irascitur, sed facit omnia quae medendi ratio deposcit, quibus cruciari quidem videatur ille qui patitur. Porro crucura languentis, denique si parvum quid aeger proficere coeperit ad salutem, statim vides gaudere medicum, laetari usque et alacrius exsequi reliquam curam, nec usquam prorsus injuriarum meminit, sed salutis in omnibus gerere prospec
Abbreviated transcription (Latin):
nͣlo loquor. qui oĩb succubuit in¬
alis. qui ĩmanitate scełum: ma
g ͥ exclusert regmi celoꝵ set ñ de
infidelib. s de fidelib fu̾it set ex
hiis qui pͥus placuerũt d̾o: post
turpe est. etiam dice̾s. Nec hñt
ego dico salutẽ desꝑare deR̾e. tt̃¬
si ad ultimã hiꝰ malis obsessus
huius. ansculta Si ira dei passi¬
błis eẽt alfc̃s : recte dic̾emꝰ nõ pos¬
se iam rest̾ngi fłaniã: que tot at
tantis pccõꝵ succẽssa sit malis.
intlłige̾ debemꝰ. qr ⁊̃ si punit d̾s.
⁊̃ si penas infert: nõ hoc ꝯ ira
passibłi. s cũ in effabłi dem̃cia fa¬
cit. medentis ñ ꝑmĩtis affcũ ⁊
Pñe .ii. medicam̃tũ si p̾ueniens
curet aiãm: nõ facit eam ad me¬
que cõmisit indeũ. Nõ . n. ut dixi¬
Nichil .n. tale recipit in. se: iratu¬
ra diuisa. s ad utilitatem nrãm
facit oĩa Pro utilitate irrã. ⁊ cor¬
rectõnes inducit: et penas. sñ ut
se inudicet: s ut nos emĩdet. Qu

Expanded text:
unt: de illo loquor qui omnibus succubuit malis, qui immanitate scelerum viam sibi excluserit regni coelorum; et non de infidelibus, sed de fidelibus fuerit, et ex his qui prius placuerunt Deo, post turpe est etiam dicere, nec hunc ergo dico salutem desperare debere, etiamsi ad ultimam hujus modi malis obsessus hujus ausculta: Si ira Dei passibilis esset affectu, recte diceremus non posse jam restingui flammam, quae tot ac tantis peccatorum succensintelligere debemus quia etiamsi punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit medentis non perimentis affectu, et Poenitentiae medicamentum si praeveniens curet animam, non facit eum ad viquae commisit in Deum. Non enim, ut dixiNihil enim tale recipit in se natura divina, sed ad utilitatem nostram facit omnia; pro utilitate nostra et correptiones inducit et poenas, non ut se vindicet, sed ut nos emendet. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
pietas .n. ñ sinit eos ad deñ resꝑico.
⁊ illuc redire: Uñ dilapsi sũt s Ista.
gͦ cogitatõ q̃ spẽ ꝯu̾sioĩs abscidit.
ab ĩpietate desceñdit. Et sicut la¬
pis granissimꝰ c̾uicib aĩe ĩ ꝯbens.
sẽꝑ eam deorsũ int̾rã cogit aspi¬

Expanded text:
pietas enim non sinit eos ad Dominum respicere, et illuc redire unde delapsi sunt. Ista ergo cogitatio, quae spem conversionis abscidit, ab impietate descendit, et sicut lapis gravissimus cervicibus animae incumbens, semper eam cogit deorsum in terram aspi
Abbreviated transcription (Latin):
foras uagatur. Iste st̾ illi dissi¬
miles q̃ abiit in mõtana cum
festinacõne ñ demõstrãdo nuncis
ñ curiosa demsis. ñ q̃ dñi deten¬
ta collod̾iis. S ĩ cͥb detenta. In

Expanded text:
oris vagatur. Istae sunt dissimiles illi quae abiit in montana cum festinatione, non demorando in eis, non curiosa de visis, non detenta colloquiis; sed in quibus detenta? In
Abbreviated transcription (Latin):
sis qr głam hñt: in ꝯscientiis. fatue
uͦ: querunt głam ab humano fauore
⁊ iõ secũ ñ hñt quod petunt aliũ¬
de. S uẽiente sponso. iste hẽbũt
lucẽtes lampada̾s. Illarũ uͦ lamp¬
ades extinguent᷑ q tũc apparebit
ñ esse clara oꝑa que man̾is głe
fuerũt. Sunt alie uirgĩes cĩ ⁊ si¬

Expanded text:
cientiis; fatuae vero quaerunt gloriam ab humano favore, et ideo secum non habent quod quaerunt aliunde. Sed veniente sponso istae habebunt lucentes lampades. Illarum vero lampades exstinguuntur, quia tunc apparebit non esse clara opera, quae inanis gloriae fuerunt. Sunt autem virgines, quae et
Abbreviated transcription (Latin):
euiꝰ aũt mens purior. uultus humi
tior. ħ fuit eremplum tocuis boni¬
tatis. Hec semꝑ se ancillam uoca
humilitatem ancille sue Pulcra
fuit ut luna: electa ut sol. quid
per singła : nec pͥmã similem iuisa
ẽ. nec habere seciuentem .Hec in pꝰ
loco adducta ẽ dño quia hanc p̃
aliis elegit. Quam sp̃c sc̃s obum¬
brauit: ut ignem alicuius male uo¬
luntatis sentur. Adducentur regi
nulla sibi parificari potest. Cet̾e
sec possunt : assequi ñ possut.
setiuaces ñ comites cẽ possunt. ssta

Expanded text:
em fuit mens purior, vultus humiltior? Haec fuit exemplum totius bonitatis. Haec se semper ancillam vocabhumilitatem ancillae suae . » Pulchra fuit ut luna, electa ut sol. Quid per singula? Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. Haec in primo loco adducta est Domino, quia hanc prae aliis elegit, quam Spiritus sanctus obumbravit, ne ignem alicujus malae voluntatis sentiret. Adducentur regi nulla sibi parificari potest. Certe sequi possunt, assequi non possunt. Sequentes, non comites esse possunt. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
dam uirgines caste corꝑe. s corr
tibi o dñe flichil enĩ ualet integͥ¬
tas carnis sine urtegͥtate mentis.
Sunt alie uirgines que głam ꝯ¬
sciencie nõ querunt s laudaim hu¬
manam p̃cium sue uirg̾itatis cõ
cupiscunt. Quia harũ gła non ẽ

Expanded text:
dam virgines casti corporis, sed ctibi, o Domine! Nihil enim valet integritas carnis, sine integritate mentis. Sunt aliae virgines, quae gloriam continentiae non quaerunt, sed laudem humanam, pretium virginitatis suae concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
abintus. in fibreis aureis:
cutum amicta uarietatibus. ad¬
ducentur regi iurgines pꝰea ꝓ
rime eius afferentur tibi. In
mat̾ est. Mat̾ humanitatis :¬
⁊ filia diuinitatis. Rer enĩ ce¬
lorum de filia sua natus est .t ͤ¬
auit enim sibi metrem in qͣ
ato dauid . Honis natus est in ea
⁊ ip̃t fimidauit eam altissims.
Id est in ea natus est ut homo. ⁊
eam fundauit ut deus altissimꝰ
Sic ibi mrẽm creauit de cia nas¬
ceretur ut homo: ⁊ quam creauit
ut deus est uocat itaq dauid fili

Expanded text:
us, in fimbriis aureis circumamicta varietate. Adducentur regi virgines post eam; proximae ejus afferentur tibi . » In mater est. Mater humanitatis, et filia divinitatis. Rex enim coelorum de filia sua natus est. Creavit enim sibi matrem in quaa ait: « Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus , » id est in ea natus est homo, et eam fundavit ut Deus altissimus. Sic enim ibi matrem creavit, de qua nasceretur ut homo, et eam creavit ut Deus. Vocat itaque Davi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisalis ecc̃a quacunq nouitate pulsatur. ¶¬
sagmantur eloquiis: corrumꝑe de diuiiis dog¬
matib nec unam sillabam patiuntur. s ꝓ hus
si contingat: etiam oĩs mortis spem amplectũtur.
¶Amicitias quid̾ imꝑatoris magnas cum pietate
iudico. sñ qua ꝑniciem pocius has appello. ¶

Expanded text:
universalis Ecclesia quacunque novitate pulsatur. saginantur eloquiis corrumpere de divinis dogmatibus neque unam syllabam patiuntur; sed pro his, si contingat, etiam omnes mortis species amplectuntur. Amicitias autem imperatoris, magnas quidem cum pietate judico, sine qua perniciem potius has a
Abbreviated transcription (Latin):
dicium iustũ segregabit iustos
ab iniustis. bonos amalis. Etos
a pu̾sis. bonos ꝯstituet a dextͥs. m¬
alos a sinistris. Et ex eius ore iũsti
et̾uiq udicii sempit̾na atq ĩ ꝯm¬
utabłi pro lata siũa. iniqui om̃t
ibunt in ꝯbustionem et̾nam. iusti

Expanded text:
dicium justum segregabit justos ab injustis, bonos a malis, rectos a perversis; bonos constituet a dextris, malos a sinistris. Et ejus ore justi aeternique judicii sempiterna atque incommutabili prolata sententia, iniqui omnes ibunt in combustionem aeternam; justi