comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
issent. At sꝑat adolescens diti eẽ se uic̃ turũ: qͦd spe¬
rare idem senex ñ potest᷑. Insipient᷑ sꝑat. Qͥd enĩ
stulcius quam inderta ꝓcertis habere falsa ꝓue
ris: At seuex ne qͦs speret. quidenr habet . Ao est
eo mehiore conditione quãm adolescens. cumio. quos
ille sꝑat hie consecutus ẽ. ille uult. ain uiuere. hic
datur: eo debet eẽ contentus. breue enĩ cẽpꝰ ecatis. sa¬
cis longumẽ. adbene honesteq uiuendũ s Adolesentes
m morisic uident᷑: ut eum aque multitudine fiãmȩ us
oppͥmicur. senes aũ sicut eñ suasponte ulla adhibita
in consumptꝰ ignis excinguit᷑. & quasi ponia exar¬
borib eruoasisint iux euellunt᷑. si mat̾a et eoc la: deei¬
dunt. sie uiram ad olescentib us aufert: senib ma¬
Ex quo fit. ut animosior etiam senectus sit qu̾a ad¬
olescentia: & fortior. Hoc illud est ꝗͦd pisi strato ty ran¬
no asolone responsum ẽ. cumilli querenti qͣ sand ł
rẽfretus sibi tan audacit᷑ obsisteret. respondisse

Expanded text:
em. At sperat adolescens diu se esse victurum, quod sperare idem senex non potest, insipienter sperat. Quid enim stultius quam incerta pro certis habere, falsa pro veris? At senex ne quidem habet quod sperat. At est eo meliore conditione, quam adolescens, cum id quod ille sperat sit consecutus; ille vult diu vivere, hic datur, eo debet esse contentus. Breve enim tempus aetatis satis longum est ad bene honesteque vivendum; sin processmihi mori sic videntur, ut cum aquae multitudine flammae vis opprimitur, senes autem sic, ut cum sua sponte, nulla adhibita vi, consumptus ignis exstinguitur, et quasi poma ex arboribus, cruda si sunt, vix evelluntur, si matura et cocta, decidunt, sic vitam adulescentibus vis aufert, senibus maex quo fit ut animosior etiam senectus sit quam adulescentia et fortior. hoc illud est, quod Pisistrato tyranno a Solone responsum est, cum illi quaerenti qua tandem re fretus sibi tam audaciter obsisteret respondisse
Abbreviated transcription (Latin):
nestũ. Quod etiam si nobilitatũ nͣ sit. cam̃ honestũ
sit. Qͦ q uere dicimus etiam si anullo laud et᷑. na¬
tã eẽ. laudabil efformã qͥdem ipsam maree fili et
tamꝗͣ faciem honesti uides. Que si ocłis cern̾et᷑¬
S omne quod ẽ honestũ. id qͣttuor partium oritur

Expanded text:
nestum, quod etiamsi nobilitatum non sit, tamen honestum nestum, quod etiamsi nobilitatum non sit, tamen honestum sit, quodque vere dicimus, etiamsi a nullo laudetur, natura esse laudabile. Formam quidem ipsam, Marce fili, et tamquam faciem honesti vides, quae si oculis cernerest honestum, id quattuor partium oritur
Abbreviated transcription (Latin):
nis apcissimũ. Huic uͦ uidendi cupiditati. ad iuncta.
ẽ appecicio q̃dam pͥncipatꝰ. ut nemini parere animꝰ
bene informatꝰ a nat᷑a uelit. nͥ p̃cipͥienti aut docent᷑s¬
aut urilitatis causa iuste et legitime imꝑanti. ex quo
magnicudo animi existit. humanar̃q rerũ contemp¬
cio. Nec uͦ illa parua uis nat᷑e ẽ rationisq qͦd unũ
hoc animal sentit qͥo sit ordo. qͥd sit qͦd deceat. in fac¬
tis dictisq qͥ modꝰ. Itaq eoꝵ ipsoꝵ que aspecti sen¬
ciunt᷑. nullũ aliud animal pulc̾tuamẽ. uenustatẽ
conuenientiã parcium sentit. quã similitudinẽ na¬
tura racioq abocłis ad animũ transferens. mulco
etiam magis puleͥcudinẽ. constanͣtiã ordinẽ incon¬
silus factisq conseruanda putat. Cauetq neqͥd in¬
decore effenun ateue faciat. Tũ in om̃ib et opinio¬
nib et factis. neqͥo libidinose aut faciat aut cogitet.
Quib ex reb confiatur et efficit᷑ is qͦd querimus ho¬

Expanded text:
nis aptissimum. Huic veri videndi cupiditati adiuncta est appetitio quaedam principatus, ut nemini parere animus bene informatus a natura velit nisi praecipienti aut docentut utilitatis causa iuste et legitime imperanti; ex quo magnitudo animi exsistit humanarumque rerum contemptio. Nec vero illa parva vis naturae est rationisque. quod unum hoc animal sentit, quid sit ordo, quid sit, quod deceat, in factis dictisque qui modus. Itaque eorum ipsorum, quae aspectu sentiuntur, nullum aliud animal pulchritudinem, venustatem, convenientiam partium sentit; quam similitudinem natura ratioque ab oculis ad animum transferens multo etiam magis pulchritudinem, constantiam, ordinem in consiliis factisque conservandam putat cavetque, ne quid indecore effeminateve faciat, tum in omnibus et opinionibus et factis ne quid libidinose aut faciat aut cogitet. Quibus ex rebus conflatur et efficitur id, quod quaerimus, ho
Abbreviated transcription (Latin):
sine qua nichil pot̾ eẽ laudabile. S qm̃ de eo ge¬
uere beneficior dictum ẽ qͦ ad singłos spectant. de
disputandũ ẽ. Eoꝵ aut̃ ipsoꝵ quȩ parcim eiꝰ modi
sunt ut aduniũ sos ciues ꝑtineant. partim singłos
ut actingant quȩ sunt etiam gͣtiora danda oꝑa ẽ.
onũuo si possit utrisq uec minus ut eqam singu¬
ls consulat᷑. s ita ut ea res aut ꝓsit. aut certe ne
obsit reip.C. gracchi frum̃caria magna largi¬
tio ex hauriebat gͥ erarium. Modiea. M. oc laui
et reis. colerabilis et plebi necessaria ergo et ei¬
q. debonis pͥuatoꝵ publice deminutio fiat. ꝑni¬
iose enĩ philippꝰ intͥprinatu cũ leg̃e agrariam
serret. quam tam̃ aͣnt i ꝗͣri facile passus ẽ. et in

Expanded text:
sine qua nihil potest esse laudabile. Sed, quoniam de eo genere beneficiorum dictum est, quae ad singulos spectant, deidisputandum est. Eorum autem ipsorum partim eius modi sunt, ut ad universos cives pertineant, partim, singulos ut attingant; quae sunt etiam gratiora. Danda opera est omnino, si possit, utrisque, nec minus, ut etiam singulis consulatur, sed ita, ut ea res aut prosit aut certe ne obsit rei publicae. C. Gracchi frumentaria magna largitio; exhauriebat igitur aerarium; modica M. Octavi et rei publicae tolerabilis et plebi necessaria; ergo et cique de bonis privatorum publice deminutio fiat. Perniciose enim Philippus, in tribunatu cum legem agrariam ferret, quam tamen antiquari facile passus est et in
Abbreviated transcription (Latin):
tem potius aliqua sifuerit lacessitꝰ quam aliena
iura pulsantem. fugitantẽ litium ab orrentem
aurgiis redimentẽ concordiam et cranqͥllitatis
gr̃am. Siquiden de suo iure. uerum bonũ aliqͥd
relaxare non solum liberalitatis. s plerumq etiam
cõmoditatis ẽ. Primũ dispendio litis earere.
non mediocre ẽ lucrum. Deiñ accedit ad fructũ
quo auget᷑ anicitia. exqua oriunt᷑ plurume
cominoditates. que conteninenti aliqua in tem¬
pore postea fructuosa erunt. In officiis aut̃ hos¬
pitalib om̃ib quidem humanitas inꝑtienda
est. iustis aut̃ uberior deferenda honorificen¬
qa. Qͥcũq enĩ iustum receꝑit in nomine iusti.
mercedem iusti accipiet. ut dñs ꝓnuntiauit.
Tanta aut̃ ẽ apud dm̃ hospitalitatis gr̃a. ut ne
potus qͥdem aquȩ frigide ap̃miis remun̾ati¬
onis immunis sit. Uides qͥa abraham dm̃ re¬
cepit hospitio. dum hospites querit. Uides
quia loth angłos recepit. Uñ scis ne et cu cũ

Expanded text:
tem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam pbilosophandi seientia concẽdens multis. qͥ de
oratoris ꝓpͥum. apce distincte ornate dice. qm̃i in eo
studio etate consũpsi. si iomͥ assumo. Uideor ioine
uire qͦdamͦ undicare. Quam obrem magnope tẽ
hortor micicero ut p̃solum orationes meas. s hos etã
de philosophia lib̾s. qͥiam illis fere eqͣrunt studio¬
se legas. Uiseiũ inillis maior dicendi s hoc qͦ colen

Expanded text:
Nam philosophandi scientiam concedens multis, quod est oratoris proprium, apte, distincte, ornate dicere, quoniam in eo studio aetatem consumpsi, si id mihi assumo, videor id meo iure quodam modo vindicare. Quam ob rem magnopere te hortor, mi Cicero, ut non solum orationes meas, sed hos etiam de philosophia libros, qui iam illis fere se aequarunt, studiose legas; vis enim maior in illis dicendi, sed hoc quoque colen
Abbreviated transcription (Latin):
apparet. Nam et ratione uti atq oratione prudenter
et agere qͦd agas consid̾ate. om̃iq inre quid sit ueri
uideri et cueri decet. contraq falli. errare. labi. deci¬
pi. tam dedecet quani delerare et mente ẽẽ captũ.
et iusta om̃ia decora sunt. in iusta contra. ut curpia
sic in decora. Similis ẽ ratio forcitudinis. Qͦo enun

Expanded text:
apparet. Nam et ratione uti atque oratione prudenter et agere, quod agas, considerate omnique in re quid sit veri videre et tueri decet, contraque falli, errare, labi, decipi tam dedecet quam delirare et mente esse captum; et iusta omnia decora sunt, iniusta contra, ut turpia, sic indecora. Similis est ratio fortitudinis. Quod en
Abbreviated transcription (Latin):
siue eiũ pauꝑ. siue diues in xp̃o unum sunt. ni¬
chil sanctior plusibi arroget. ipsum enĩ pars
est. eẽ humiliorem. S nec ꝑsonam alteruis
accipiam in uidicio. gr̃a absit. canse merita
decernant. Nichil sic opinionẽ immo fidem
gͣuat. quam si in iudicando potentiori doneᷤᷤ
causam inferioris uel pauꝑem innocenten¬

Expanded text:
Sive enim pauper, sive dives, in Christo unum sunt. NiSive enim pauper, sive dives, in Christo unum sunt. Nihil sanctior plus sibi arroget; ipsum enim par est esse humiliorem. 125. Sed nec personam alterius accipiamus in judicio: gratia absit, causae merita decernant. Nihil sic opinionem, immo fidem gravat, quam si in judicando potentiori dones causam inferioris: vel pauperem innocente
Abbreviated transcription (Latin):
coris est. bonũ opus alicuius p̃dicari. Ita tamen
si nullo studio fiat iactantiȩ. Laudent enĩ unũ¬
quemq ꝓrimoꝵ labia et non suũ os. et commen¬
aent oꝑa ñ studia sua. Cecerum siquis non obedi¬
at ep̃o. excollere atq exaltare sese desidat. Obum¬
brare merita ep̃i simulata affectatione doctrine
aut humilitatis. aut miscd̃ię. hisauero deuius
suꝑbit. qm̃ ueritatis ea est regula ut nichil fa¬
cias comendandi tui causa quo minor alius fiat.
Neq siquid boni habeas. id ad deformationẽ alte¬
rius et unituꝑationẽ exerceas. N defendas inꝓbũ
et sc̃ã indigno committendã arbitreris. neq
iterum urgeas et inpugnes cuiꝰ crunen ñ de¬
p̃henderis. Nam cũ in om̃ib lusticia cito offen¬
dat. tum maxime uieccła. uͭ eqͥtatẽ eẽ oporcet
Iubiequalitatẽ haberi decet. et ut nichil sibi
potentior uindicet. nichil plus usurpet ditior.

Expanded text:
toris est. Bonum, opus 99 alicujus praedicari, ita tamen toris est. Bonum, opus 99 alicujus praedicari, ita tamen si nullo studio fiat jactantiae. Laudent enim unumquemque proximorum labia, et non os suum: et commendent opera, non studia sua. 123. Caeterum si quis non obediat episcopo, extollere atque exaltare sese desideret, obumbrare merita episcopi simulata affectatione doctrinae aut humilitatis, aut misericordiae, is a vero devius superbit; quoniam veritatis ea est regula, ut nihil facias commendandi tui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. Nam cum in omnibus injustitia cito offendat, tum maxime in Ecclesia, ubi aequitatem esse oportet, ubi aequalitatem haberi decet; ut nihil sibi potentior plus vindicet, nihil plus usurpet ditior.
Abbreviated transcription (Latin):
simplieitis. satisq seipsa commendat. In ipso
ũ min̾e. neq seueritatẽ eẽ. duram conuenit.
nee nimiam remissionẽ. ne aut potestatẽ exerce¬
re aut susceptum officium neqͣquam implere ui
obligenus plurimos. et conlatam reseruemꝰ
eani ne iure benefien fiant. in memores. qui
se gͣuit lesos dolent. Sepe enim usuuenit ut
quos gr̃a foueris uel aliquo suꝑiore cumulaueri
gradu auereas si indigne aliquem ei p̃ponenoũ
qudices. S et sacerdotem beneficus suis uel iudi¬
ens fauere conuenit ut eqͥtatẽ custodiat. & p̃sor̾o
uel ministro deferre ut parenti. neq hos qͥa se¬
mel pbati sunt ad rogantes esse oporcet. s magis
tamqua memores grȩ humilitatẽ tenere. neq
offendi sacerdotẽ. si aut p̃su̾r aut minist̃ aut
quisquam de clero aut miscd̾ia aut ieuinio aut
integritate aut doctna electione existimatio¬
nem accumulet suam. Grã enĩ eccłȩ lauis doc¬

Expanded text:
simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso vero munere neque severitatem esse duram convenit, nec nimiam remissionem; ne aut potestatem exercere, aut susceptum officium nequaquam implere viobligemus plurimos, et collatam reservemus gratiam; ne jure beneficii fiant immemores, qui se graviter laesos dolent. Saepe enim usu venit ut quos gratia foveris, vel aliquo superiore cumulaveris gradu, avertas, si indigne aliquem eis praeponendum judices. Sed et sacerdotem beneficiis suis vel judiciis favere convenit, ut aequitatem custodiat, et presbytero vel ministro deferre, ut parenti. 122. Neque hos quia semel probati sunt, arrogantes esse oportet; sed magis tamquam memores gratiae, humilitatem tenere: neque offendi sacerdotem, si aut presbyter, aut minister, aut quisquam de clero, aut misericordia, aut jejunio, aut integritate, aut doctrina et lectione existimationem accumulet suam: Gratia enim Ecclesiae laus doc
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia ad obedientiam redimunt᷑. uel eos qui
adsentatione inuitant᷑. fidos sibi arbitret᷑. Nam
et illi frequent̃ seuendere uolunt. et isti imꝑia
dura ferre non possunt. leui ad sentatiuncula
facile capiunt᷑. si ꝑstrinxeris ũbo inmurm᷑ant.
deserunt infesti abeunt. indignantes relinqunt.
imꝑare malunt quam obedire. quasi obnoxios
beneficio subiectos sibi deb̾e eẽ. existimant. qͦs
putet. quos uel pecunia uel ad ulatione sibi obli¬
gandos crediderit : siam et ille qui pecuniã
acceꝑit. uilem se et despectum iudicat. nͥ sepe
redimat᷑. Itaq frequent̾ expectat p̃cium suũ.
et ile qͥ obsecratione ambicus uidecur. i uilt
semꝑ se regari. Engo bonis actib et suncero ꝓposi¬
iusenaum ad honorem arbitror et maxiie ede¬
siastieum. ut neq resupina arrogantia uel re¬
raissa negligentia sit. neꝙ t̃pis affectatio et inde¬
cora ambicio. do onĩia abundat animi direct

Expanded text:
pecunia ad obedientiam redimuntur, vel eos qui pecunia ad obedientiam redimuntur, vel eos qui assentatione invitantur, fidos sibi arbitretur? Nam et illi frequenter se vendere volunt, et isti imperia dura ferre non possunt. Levi assentatiuncula facile capiuntur: si perstrinxeris verbo, immurmurant, deserunt, infesti abeunt, indignantes relinquunt, imperare malunt, quam obedire: quasi obnoxios beneficio, subjectos sibi debere esse existimant, quos putet, quos vel pecunia vel adulatione sibi obligandos crediderit? Nam et ille qui pecuniam acceperit, vilem se et despectum judicat, nisi saepe redimatur? Itaque frequenter exspectat pretium suum: et ille qui obsecratione ambitus videtur, vult per se rogari. nitendum ad honorem arbitror, et maxime ecclesiasticum; ut neque resupina arrogantia, vel remissa negligentia sit: neque turpis affectatio, et indecora ambitio. Ad omnia abundat animi directa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. et directa. et qui te audiat nonẽ tibi datul
arege. Qͥs consticuet me udicem et quisqͥs adme
ueniet ciicumq fuerit iudicium necessarium.
iustificabo illum. Talib delinibat singłos sermo¬
nib. Et cum accederent ad orare eum. excendens
manus siuas adp̃hendebat atq osculabat᷑ eos.
Sie conuertit in se corda om̃iũ dimiblanditiȩ
huiusmodi intmum tangunt uiscerum sensũ.
S delicati isti et ambitiosi elegerunt honorabi¬
lia et grã ad cempus. et iociunda. uibi parua pro¬
cesit dilatio. quam prudensomĩum ꝓpħa paulisꝑ
cedendo interponendam putauit. Non porue¬
runt tolerare ac sustinere. Deniq ñ dubitans de
uichoria daiid. cõmendabat filium dimicaturis.
ut ei parcerent. Id̾oq nec p̃lio int̃ ẽẽ maluit. ne
et que sincere potius quam dolo congregant᷑. Ca
uero que simulatione atq ad sentatione parata
sunt. nonposse dui ꝑseuerare. Eͥs gͥ uel illos qui¬

Expanded text:
sunt et directa, et qui te audiat non est tibi datus sunt et directa, et qui te audiat non est tibi datus a rege. Quis constituet me judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque fuerit judicium necessarium, justificabo illum? Talibus delinibat singulos sermonibus. Et cum accederent adorare eum, extendens manus suas, apprehendebat atque osculabatur eos. Sic convertit in se corda omnium, dum blanditiae hujusmodi intimorum tangunt viscerum sensum. 115. Sed delicati isti et ambitiosi elegerunt honorabilia et grata ad tempus et jucunda: ubi parva prosit dilatio, quam prudens omnium propheta paulisper cedendo interponendam putavit, non potuerunt tolerare ac sustinere. Denique non dubitans de victoria David, commendabat filium dimicaturis, ut ei parcerent. Ideoque nec praelio interesse maluit; ne et quae sincere potius quam dolo congregantur: ea vero quae simulatione atque assentatione parata sunt, non posse diu perseverare. 98 CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
simulatũ et fictum uere uirtutis ẽẽ cercũ ẽ. qͥn
etiam diuturnum ẽẽ ñ solet. Inpͥncipio uernat
in pcessu tamquã flosculus dissipat᷑ t soluit᷑.
Quod aut̃ uerum ac sincerum ẽ. alta fundatur
que simulata sunt diuturna ẽẽ non possunt.¬
ẜ. tanquan adcempꝰ uirentia cito decidant. Exea
familia exqua nobis plurima aduirtitis ꝓfect̃
exempla arcessiuimus. unum simulatiõnis et
fraudis ꝓferamus cestimonium. Absalon erat
dauid regis filius decore insignis. egͦgius forma
prestans iuuenta. ita ut uir calis in ifrł ñ reppe¬
riret᷑. a uestigio pedis. usq ad ũcicem in macula¬
cus. Isfecit sibi currꝰ et equos. et uiros qͥnqua¬
ginta qui ꝑeurrerent ante eum. Surgebat
diluculo et stabat ante portam inuia. et si que
aduertisset regis uidicia querentẽ. accedebat
ad eum dicens. Ea qua ciunitate estu:: Respon
uus tius. Referebat absalon. Uerba tua bona

Expanded text:
simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin etiam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur: quod autem verum ac sincerum, alta radice fundatur.  quoniam quae simulata sunt, diuturna esse non possunt,d tamquam ad tempus virentia cito decidunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exempla accersivimus, unum simulationis et fraudis proferamus testimonium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut vir talis in Israel non reperiretur, a vestigio pedis usque ad verticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis judicia quaerentem, accedebat ad eum, dicens: Ex qua civitate es tu? Respondrvus tuus. Referebat Abessalon: Verba tua bona
Abbreviated transcription (Latin):
ut abimdes plurib. non conciliandi fauoris gr̃a ul¬
tra modum fluere. Qͥcqͥd exaffectu puro acsince
roꝓmit᷑. hoc ẽ decoꝵ. Non suꝑfluas edificationes
ad gredi. nec p̃cermit̾e necessarias. et maxime
sacerdoti hoc conuenit ornare dĩ cemplũ decore
congruo ut etiam hoc culcu aula chũ resplende¬
at. Inpensas miscd̾iȩ conuenientes frequentare
quantũ oporceat largiri peregͥnis non suꝑfiua
s̃ conpecentia ñ redundantia s congrua hum anita¬
ti. ne sumptu pauꝑm alienam sibi q̃rat gr̃am nec
reerictionem erga clericos ant indulgentiorẽ
se p̃beat. Alterum enĩ in humanum. alterũ ꝓdigũ
si aut sumptꝰ desit necessitati quos asordidis nego¬
tiationis aurupiis retrahere debetis. aut uolupta¬
ti suꝑfluat. quin etiam ũboꝵ ipsoꝵ et p̾ceptoꝵ ẽẽ XXI
mensuram conuenit. ne aut niinia remissio ui¬
deatur. aut nimia seueritas. Pleriq enĩ remis¬
siores malunt ẽẽ. ut uideant᷑ boni ẽẽ. H nehil

Expanded text:
ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat gratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucupiis retrahere debeas: aut voluptati superfluat. 97 CAmensuram convenit; ne aut nimia remissio videatur, aut nimia severitas. Plerique enim remissiores malunt esse, ut videantur boni esse: sed nihil
Abbreviated transcription (Latin):
truncatus inuicti crims ornatum p̃rogatiuã
suȩ uͥtutis amisit. Influxit pecunia ingͤmium
cia in lecebrosa pecunia. quȩ habentes contami¬
nat. si habentes ñ iuuat. Esto tam̃ ut aliquando
ad iuuet pecunia. inferiorem tam̃ et ipsum
desidantem. quid ad euni qui ñ desid̾at qui ñ
reqͥrit qui auxilio eiꝰ ñ indiget studio ñ flecti¬
cur: Eo ad alios sit ille cupiosior qr habet.nũ¬
quid idcirco honestior quia habet quod honestas
plerumq amittit᷑. qͥa hab et quod custodiat ma-¬
gis quã quod possideat. : Illud enĩ possidemus
quo utimur. quod ant̃ ult᷑ usũ ẽ ñ utiq habet

Expanded text:
truncatus, invicti crinis ornatum, praerogativam truncatus, invicti crinis ornatum, praerogativam suae virtutis amisit. Influxit pecunia in gremium gitur avaritia, illecebrosa pecunia, quae habentes contaminat, non habentes non juvat. Esto tamen ut aliquando adjuvet pecunia, inferiorem tamen et ipsam desiderantem. Quid ad eum qui non desiderat, qui non requirit, qui auxilio ejus non indiget, studio non flectitur? Quid ad alios, si sit ille copiosior qui habet? Numquid idcirco honestior; quia habet quo honestas plerumque amittitur, quia habet quod custodiat magis quam quod possideat? Illud enim possidemus quo utimur: 102 quod autem ultra usum est, non utique habet
Abbreviated transcription (Latin):
culis ĩ mo ꝓpt̃ ipsam repͥmendam lex dilatata
est. Propt̾ auaritiam balach putauit balaã
pimis posse temptari. ut maledic̾et ppłm pa¬
trum. et uicisset auaritia. nͥ dñs amaledicto
eum abstinere uecuisset. Propt̃ auaritiam p̃¬
cipitatꝰ acham inexitium enĩ deduxerat cotã
plebem parentũ. Itaq iesitaue qͥ potuit solẽ
statuere ne ꝓcederet. auaritiam hominũ ñ pocuit
sistere. ne serperet. Ad uocem eiꝰ sol stecit. auari¬
tia ñ stecit. Sole itaq stante confecit iesus tͥum¬
phum auaritia aut̃ ꝓcedente. pene amisit uic¬
coriam. Qͥ o forcissimum omĩum samson. nonne
dalile mulieris auaricia decepit: Itaq ille qͥ
rugiencem leonem manib discerpsit. qui uine¬
cus et alienigenis tradicus. sine ullo ad uitore solꝰ
dissolutis innculis mille ex his ꝑemit uiros. qui
funes in textis neruis uelut molliasparti fila dis¬
rupit. his suꝑgenua mulieris infixa ceruice

Expanded text:
culis, immo propter ipsam reprimendam lex delata culis, immo propter ipsam reprimendam lex delata est. Propter avaritiam Balach putavit Balaam praemiis posse tentari, ut malediceret populum patrum: et vicisset avaritia, nisi Dominus a maledicto eum abstinere jussisset . Propter avaritiam praecipitatus Achar, in exitium deduxerat totam plebem parentum. Itaque Jesus Nave, qui potuit solem statuere, ne procederet , avaritiam hominum non potuit sistere, ne serperet. Ad vocem ejus sol stetit, avaritia non stetit. Sole itaque stante, confecit Jesus triumphum: avaritia autem procedente, pene amisit victoriam. 131. Quid fortissimum omnium Samson, nonne Dalilae mulieris avaritia decepit? Itaque ille qui rugientem leonem manibus discerpsit suis, qui vinctus et alienigenis traditus, sine ullo adjutore solus dissolutis vinculis, mille ex his peremit viros: qui funes intextis nervis velut mollia sparti fila disrupit; is super genua mulieris inflexa cervice
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratur filios uitam redditam. seruatam fami¬
liam. Quanto gͥ melius apud bonos. quam apuo
ait. Nolite possicdere aurũ neq argentum neq
sanitatẽ dedit. Quanco melius est salutẽ habere
claudus quod nonsperabat. pecimiam ñ accepn
quam sꝑabat ¶S hec uix in scĩs dñi repperiun¬
tur. ut diuitiȩ contemptui sint. Cecerum ita¬
incubuerunt. mores hominũ admiratione di¬
nutarui: ut nemo nͥdiues honore dignus
putet᷑. neq hic recens usus. s iam dudum quos
peius ẽ ioleuit hoc uitium humanis menti¬
b. Si qͥdem cũ iherico magna ciuitas tubarũ
sacer docaliũ sono corruiset. et ie sunane poti¬
rec᷑ uicloria cognouit enfirmã ẽẽ uirtur᷑e pi¬
ppłi ꝑauariiam atq auri cupiditatẽ. Nlam cũ
despoliis urbis moense sustulisset acham uestẽ
auream. et ducenta argenti didragnia. et lin¬
guam auream oblatus dño negare non po¬
ritia est. que cum ipsis diuine legis cepit ora¬

Expanded text:
arbitratur filios, vitam redditam, servatam famiarbitratur filios, vitam redditam, servatam familiam. Quanto igitur melius apud bonos, quam apud ait: Nolite possidere aurum, neque argentum, neque sanitatem dedit. Quanto melius est salutem habere claudus, quod non sperabat: pecuniam non accepit, quam sperabat. Sed haec vix in sanctis Domini reperiuntur, ut divitiae contemptui sint. incubuerunt mores hominum admiratione divitiarum, ut nemo nisi dives honore dignus putetur. Neque hic recens usus: sed jamdudum, quod pejus est, inolevit hoc vitium humanis mentibus. Siquidem cum Hiericho magna civitas tubarum sacerdotalium sono corruisset, et Jesus Nave potiretur victoria, cognovit infirmatam esse virtutem populi per avaritiam, atque auri cupiditatem. Nam cum de spoliis urbis incensae sustulisset Achar vestem auream, et ducenta argenti didrachmata, et linguam auream, oblatus Domino negare non poritia est, quae cum ipsius divinae legis coepit ora
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑint remun̾atiorẽ nob̾ faciunt dñm. qui se
ꝓ pauꝑe obligandum obculit. Ad ipsum quoq
seculi usum consolatio beneficii facta inpauꝑes ma¬
gis quam in locupleces plus iuuat. quia aiuesde
dignat᷑ beneficium et pudet eum debitorem esse
gr̃ȩ. Qui eciam id quod conlatum ẽ sibi meritiᷤᷤ
suis adrogat. quod uelut debitum acceꝑit. uel
id̾o datum sit eo quod qui dedit reddendum sibi
adiuite uberius estimauerit. Ita in accipiendo
beneficio eo ipso quod acceꝑint diuites. de disse
magis quam accepisse existimant. Pauꝑ uͦ et si ñ
habet unde reqͥdat pecuniam. refert gr̃am. in qͦ
certum ẽ quod plus reddat quam acceꝑit. Pecuma
enĩ nummo soluit᷑. gr̃a irumquam ex in anitur.
Reddendo uacuatur pecunia. gr̃a aut̃ et habendo
soluit᷑. et soluendo recinec᷑. De inde quod diues refu¬
git pauꝑ facet᷑ quod sit obligatꝰ debito sibiq sub¬
uentum ñ honori suo delatum putat. donatos sibi

Expanded text:
acceperint, remuneratorem nobis faciunt Dominum, qui se acceperint, remuneratorem nobis faciunt Dominum, qui se pro paupere obligandum obtulit. 127. Ad ipsum quoque saeculi usum collatio beneficii facta in pauperes magis quam in locupletes plus juvat; quia dives dignatur beneficium, et pudet eum debitorem esse gratiae. Quin etiam id quod collatum est sibi, meritis suis arrogat, quod velut debitum acceperit, vel ideo datum sit eo quod is qui dedit, reddendum sibi a divite uberius existimaverit. Ita in accipiendo beneficio, eo ipso quod acceperint divites, dedisse se magis quam accepisse existimant: pauper vero etsi non habet unde reddat pecuniam, refert gratiam. In quo certum est quod plus reddat, quam acceperit; pecunia enim nummo solvitur, gratia numquam exinanitur. Reddendo vacuatur pecunia: gratia autem et habendo solvitur, et solvendo retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, non honori suo delatum putat: donatos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
argias aiuitem excuses reum eulpe. Pnum qͥden
est genis hominum fauerehonoratiorib. ne le¬
sos sese putent. ne uicti doleant. S pͥmũ si osfen¬
sam uereris. ñ recipias iudicium. si sacerdos
es. aut siquis quam alius. ñ lacessas. Licet tibi
silere in negotio dum taxat pecuniario. qũa¬
quam sit constantiȩ ad eẽ eqͥtati. In causa aut̃
d̃ĩ cõmunionis periculum ẽ. etiam dissimula¬
re diuiti: Anquia citius amantẽ remun̾atur.
His eñ fauemus frequentius. aqͥb referende
uicen sꝑamus gr̃ȩ. S eo magis infirmo echio¬
pi nos studere conuenit. qͥa peo qͥnon habet re¬
muñationẽ sꝑamus a dñs iħu qui subspeciȩ con¬
uiuii generalem uirtutũ edidit formam. ut his
potius nr̃a conferamus beneficia. qͥ nob̾ ea ñ possinr
rep̃sentare. dicens ad conuiuium atq epulas ñ
eos qͥ diuites sunt. s pauꝑes in uitandos. Diuites
enim ragari uident᷑. ut ipsi qͦ nob̾ reddant con¬
uiuium. Pauꝑes qͥa ñ habent quod restituant. cũ

Expanded text:
arguas, divitem excuses reum culpae. Pronum quidem est genus hominum favere honoratioribus, ne laesos sese putent, ne victi doleant. Sed primum si offensam vereris, non recipias judicium: si sacerdos es, aut si quisquam alius, non lacessas. Licet tibi silere in negotio duntaxat pecuniario; quamquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulre diviti? An quia citius amantem remuneratur? His enim favemus frequentius, a quibus referendae vicem speramus gratiae. Sed eo 100 magis infirmo et inopinos studere convenit; quia pro eo qui non habet, remunerationem speramus a Domino Jesu : qui sub specie convivii generalem virtutum edidit formam: ut his potius nrepraesentare, dicens: Ad convivium atque epulas non eos qui divites sunt, sed pauperes invitandos. Divites enim rogari videntur, ut ipsi quoque nobis reddant convivium; pauperes, quia non habent quod restituant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uere chesauri. in quib xp̃e est. in qͥb fides ẽ. De¬
niq apłs ait. Habentes thesaurum in uasis ficti¬
lib. Qͦs meligres thesauros habet xp̃c. quam eos
thesauros. quam eos in qͥb amat uideri :: hos
chesauros demonstrauit laurentius et uieit.
quodeos nec ꝑsecutor potuit auferre. Itaq ioa¬
chim qui aurũ in obsidione seruabat nec dis¬
pensabat alimonie comparande. et aurũ uidit
eripi et in capciuitat̃e deduci. Laurentius qui
aurum eocłẽ maluit erogare pariꝑib quam ꝑ¬
secutori reseruare:. ꝓsingulari suȩ int̾ptatiõis

Expanded text:
vere thesauri, in quibus Christus est, in quibus fides est. Devere thesauri, in quibus Christus est, in quibus fides est. Denique Apostolus ait: Habemus thesaurum in vasis fictilibus . Quos meliores thesauros habet Christus, quam eos thesauros, quam eos in quibus amat videri? 141. Hos thesauros demonstravit Laurentius, et vicit, quod eos nec persecutor potuit auferre. Itaque Joachim qui aurum in obsidione servabat, nec dispensabat alimoniae comparandae; et aurum vidit eripi, et se in captivitatem deduci . Laurentius qui aurum Ecclesiae maluit erogare pauperibus, quam persecutori reservare, pro singulari suae interpretationis
Abbreviated transcription (Latin):
cur quod sanguis eius oꝑatus est. Func uas añi¬
ei sangͥnis agnoseit᷑. cum in utroq uideriu
demptionẽ. ut calix ab hoste redimat. quossan¬
gius apeccato redemit. Quam pulcrũ ut cũ ag¬
mina peccatoꝵ ab eccła redimunt᷑. dicat᷑ hos
xp̃c redemit. ecce aurũ quod ꝓbari pot̾. eece
aurum utile. ecce aurum xp̃i quod amorte li¬
bat. eccẽ. quo redimit᷑ pudicitia seruat᷑ casticas:
Hos gͦ malui uob̾ lib̾os cradere. quam aurum
reseruare. hic numerus captiuoꝵ. hie ordo pre¬
stantior ẽ quam species poculoꝵ. Huic numero
ꝓficere debuit aurum redemptoris. ut redime¬
ret ꝑiclitantes. Agnosco infusum auro sangͥnẽ
xp̃i non solum in rutilasse. uerum etiam diui¬
ne oꝑationis inp̃ssisse uirtutẽ redemptionis mu-¬
se demonstraturum. sequenti die pauꝑes duxit.
Int̾rogatꝰ ubi eẽnt thesauri quos ꝓmiserat. osten¬
dit pauꝑes dicens. hisunt chesauri eccłȩ. Et

Expanded text:
tur quod sanguis ejus operatus est. Tunc vas Domitur quod sanguis ejus operatus est. Tunc vas Dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem; ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redimit. Quam pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis muse demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
auro misit apłos. eccłas sine auro congͤgauit.
Aurum eccła habet. ñ ut sei uet s ut eroget
ut subueniat in necessitatib. Qͥo opus ẽ custo¬
dire quod nichil ad uiuat.: An ignoramus quan¬
cum auri atq argenti de cẽplo dñi assyru
sustulerint.: Nonne melius conflant sacerdo¬
ces ꝓpt̃ alimoniam pauꝑum si alia subsidia
lesuit. qũa sacril egnis concaminatas portet hosliꝰ
Nonne dicturus ẽ dñs cur passus es cor inopes
fame mou: & certe habebas aurum. inuusti as¬
ses alimoniam. Cur cot captius deduch in com¬
mercio sunt nec redempti abhaste occisi sunt:
mecalloꝵs. His non posset responsuni referri.
Qd enimi diceres: Funui ne cempło dĩ ornatas
deeẽt. Responderet. Aurum sac̃nienta ñ que¬
runt. neq auro placent quȩ auro ñ emuntur.
Oruacus sac̃mentoꝵ. redemptio captiuor est
uere illa sunt uasa p̃ciosa. que redimunt ai¬
mas amorte. Iie uerus chesaurꝰ est añi. qui oꝑa¬

Expanded text:
auro misit apostolos, Ecclesias sine auro congregavit. auro misit apostolos, Ecclesias sine auro congregavit. Aurum Ecclesia habet ; non ut servet, sed ut eroget, et subveniat in necessitatibus. Quid opus est custodire quod nihil adjuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerint ? Nonne melius conflant sacerdotes propter alimoniam pauperum, si alia subsidia desint, quam ut sacrilegus contaminata asportet hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot captivi deducti in commercio sunt, nec redempti, ab hoste occisi sunt? m metallorum. 138. His non posset responsum referri. Quid enim diceres: Timui ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt animas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, qui opera
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati. hoc maximum incentiuum mise¬
ricordiȩ. ut cõpatiamur alienis calamitatib
necessicates alioꝵ quantũ possumꝰ iuuemis. et
plus int̾lum quã possumus.¶ Melius ẽ enim ꝓ
miscd̾ia causas p̃stare uel inuidiam ꝑpeti quã
p̃cendere inclementiam: ut nos aliquando in in¬
uidiam incidamus. quod confregerimus uasa
misticaut capciuos redimeremꝰ Iquod arrianis
displicere pocuerat. nec cam factum displic̾et
quam ut ess quod in nob̾ rep̃henderet᷑. Qͥs aut̃
est camdurus in mitis ferreus cui displiceat
quod homo redimitur amorce. femina ab inpu¬
ritatib barbaroꝵ quȩ gͣuiora morte sunt. ad oles¬
centule uel pueruli uel infantes abidoloꝵ conta¬
giis quib morcis mecu in quinabant᷑ :: Quam cau¬
sam nos et si non sine ratione aliqua gessimus. ta¬
men ita in popło ꝓsecuti sumus. ut confiterem᷑ mul¬
toq fiusse cõmodius abstrueremus. ut anima do¬
mino quam aurum seruaremus. E enĩ sine

Expanded text:
ur. 136. Hoc maximum incentivum misericordiae, ut compatiamur alienis calamitatibus , necessitates aliorum, quantum possumus, juvemus; et plus interdum quam possumus. Melius est enim pro misericordia causas praestare, vel invidiam perpeti, quam praetendere inclementiam; ut nos aliquando in invidiam 103 incidimus, quod confregerimus vasa mystica, ut captivos redimeremus, quod arianis displicere potuerat; nec tam factum displiceret, quam ut esset quod in nobis reprehenderetur. Quis autem est tam durus, immitis, ferreus, cui displiceat quod homo redimitur a morte, femina ab impuritatibus barbarorum, quae graviores morte sunt: adolescentulae, vel pueruli, vel infantes ab idolorum contagiis, quibus mortis metu inquinabantur? 137. Quam causam nos etsi non sine ratione aliqua gessimus; tamen ita in populo prosecuti sumus, ut confiteremur, multoque fuisse commodius astrueremus, ut animas Domino quam aurum servaremus . Qui enim sine
Abbreviated transcription (Latin):
oitĩi stridio intendere nequio facianius umqũa
adusuis iusticiã. s i nomĩb gestis et oꝑib custodi¬
amus eam Si uolumus cõmendare nos qo. cari¬
tatẽ habeainus. unanimes simus. humilitatem
seqͣmur. alcerutrũ existimantes suꝑiorem sibi.
Hec ẽ humilitas. sinil sibi qͥs adroget. et inferio¬
remi secẽ existimet. Ep̃s ut menbrissuis utat᷑ elo¬
rieis. et maxime ministris qui sunt uere filis quẽ
etiq uiderit apcum muneri ei deputet.Cũ dolo¬
re amputat᷑ eqiam que putruit pars corꝑis et dini
tẽtetur si pocest sanari medicamentis: Si ñ pot̃
tunc amedico bono abfidit᷑. si ep̃i affectꝰ bonus
est ut opcet sanare infirmos. serpentia auferre
ulcera ad urere aliqͣ ñ abscide. Postreno quod
sanari ñ pot̃. cũ dolore abscidẽ. Unde puleher¬
rimum illuo p̃ceptũ magis eminet. ut cogite¬
nins nonque nr̃a sunt. s que alioꝵ. Hoc enĩ mͦ
nichil erit. quod uel irati nr̃o inulgeanis af

Expanded text:
omni studio intendere, ne quid faciamus umquam adversus justitiam, sed in omnibus gestis et operibus custodiamus eam. 134. Si volumus commendare nos Deo, charitatem habeamus, unanimes simus, humilitatem sequamur, alterutrum existimantes superiorem sibi. Haec est enim humilitas, si nihil sibi quis arroget, et inferiorem se esse existimet. Episcopus ut membris suis utatur clericis, et maxime ministris qui sunt vere filii; quem cuique viderit aptum muneri, ei deputet. 135. Cum dolore amputatur etiam quae putruit pars corporis, et diu tractatur, si potest sanari medicamentis: si non potest, tunc a medico bono absciditur. Sic episcopi affectus boni est, ut optet sanare infirmos, serpentia auferre ulcera, adurere aliqua, non abscidere: postremo quod sanari non potest, cum dolore abscidere. Unde pulcherrimum illud praeceptum magis eminet, ut cogitemus non quae nostra sunt, sed quae aliorum . Hoc enim modo nihil erit, quod vel irati nostro indulg
Abbreviated transcription (Latin):
hec gͣ & calia circũspicienda sunt. in om̃i offi¬
cio. et consuecudo et exercitatioq capienda.
ut boni ratiocinatores officioꝵ ẽẽ possimꝰ. et
addendo ducendoq uidere quȩ reliqͥ sũma fi¬
medici nec imꝑatores. nec oratores. ꝗͣuis artis p̃cep¬
ta ꝑceꝑint. qͥcꝗͣ magna laude dignũ sine usu et
exercitatione conseqͥ possunt. sic officii conser¬
uanda p̃cepta cͣduntur illa qͥdem ut facimus
ipsi. s rei magnicudo usum qͦ exercitationẽq
desid̾at. atq ab his reb quȩ sunt in iure socie¬
catis humane quẽ admodũ ducat᷑ honestũ exqͦ
aptũ ẽ officiun satis fere diximł Incelligendũ ẽ
aut̃ cũ ꝓposita sint gen̾a quattuoa. eqͥb hones¬
tas officiumq manaret. splendi dissimũ uide¬
ri qͦd animo magno elatoq himianasq res de

Expanded text:
Haec igitur et talia circumspicienda sunt in omni offiHaec igitur et talia circumspicienda sunt in omni officio et consuetudo exercitatioque capienda, ut boni ratiocinatores officiorum esse possimus et addendo deducendoque videre, quae reliqui summa fimedici nec imperatores nec oratores, quamvis artis praecepta perceperint, quicquam magna laude dignum sine usu et exercitatione consequi possunt, sic officii conservandi praecepta traduntur illa quidem, ut facimus ipsi, sed rei magnitude usum quoque exercitationemque desiderat. Atque ab iis rebus, quae sunt in iure societatis humanae, quem ad modum ducatur honestum, ex quo aptum est officium, satis fere diximus. Intelligendum autem est, cum proposita sint genera quattuor, e quibus honestas officiumque manaret, splendidissimum videri, quod animo magno elatoque humanasque res de
Abbreviated transcription (Latin):
quor benefiens inaximis obligati sumꝰ ꝓxuni lib̾i co¬
taq domus quȩ spectar in nos solos. neq aliuo ul¬
lumi potest habere ꝑfugium. De inceps bene conie¬
nientes ꝓpinqui qͥb c̃ comunis etiam forcuna ple¬
rumq ẽ. Quam obren necessaria p̃sidia uite
debent᷑. his maxime quos ante dixi. uita aut̃ uc¬
cusq cõmunis consilia. sermones cohortationes.
consolationes. int̾lum etam obiurgationes in
amieitiis uiͣgenit. maxime ẽ. que ea iocũ dissima
amicitia. qrĩa simulitudo moꝵ coniugauit. S
in his om̃ib officiis cͥbuen dis uidendũ erit qͥd
cuiq maxime necessr sit. & qͥd quisq uel sine nob
aut possit consequi aut ñpossit. Ita ñ idem ei᷑.
necessicudinũ gͣdus. qͥ tẽporũ sunt. que officia
que aliis magis quam aliis debeant᷑. ut uicinũ
cicius ad iuueris infructib ꝑcipiendis. ꝗͣ aut
frẽm. aut familiarẽ. At silis in iudicio sit ꝓpin¬
quũ potius et amicũ quam uicͥiũ defend̾is.

Expanded text:
quorum beneficiis maximis obligati sumus,proximi liberi totaque domus, quae spectat in nos solos neque aliud ullum potest habere perfugium, deinceps bene convenientes propinqui, quibuscum communis etiam fortuna plerumque est. Quam ob rem necessaria praesidia vitae debentur iis maxime, quos ante dixi, vita autem victusque communis, consilia, sermones, cohortationes, consolationes, interdum etiam obiurgationes in amicitiis vigent maxime, estque ea iucundissima amicitia, quam similitudo morum coniugavit. Sed in his omnibus officiis tribuendis videndum erit, quid cuique maxime necesse sit, et quid quisque vel sine nobis aut possit consequi aut non possit. Ita non iidem erunt necessitudinum gradus, qui temporum; suntque officia, quae aliis magis quam aliis debeantur; ut vicinum citius adiuveris in fructibus percipiendis quam aut fratrem aut familiarem, at, si lis in iudicio sit, propinquum potius et amicum quam vicinum defenderis.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. hac ipsa dequa multa iam dicta st̃. iusticia. sã
fortis animꝰ et maguꝰ in homine ñ ꝑfẽcto nec sapien¬
te fernentior plerumq ẽ. Ille u̾ͥtutes bonũ irn n¬
dent᷑ potius atting̾e. Atq hec iñ morib. Ne beniuo¬
lentia aut̃ quan ꝯiusq habeat erga nos. pͥmũ uss̃
est in offien. ut ei plurimũ cͥbuamꝰ. aqͦ plurimũ
diligin. S beni uolentiã ñ adolescentulor more
ardore quodam amoris. s stabilitate poriꝰ et constan¬
tia uidicenus. Sinerunt merita ut ñ in eunoas re¬
fereuda sit gr̃a maior q̃dã cu adhibenda ẽ. Nullũ
enĩ offieiũ referenda gr̃a. magis necessariuĩ ẽ. Quod si

Expanded text:
tia, hac ipsa, de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam tia, hac ipsa, de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam fortis animus et magnus in homine non perfecto nec sapiente ferventior plerumque est, illae virtutes bonum virum videntur potius attingere. Atque haec in moribus. De benivolentia autem, quam quisque habeat erga nos, primum illud est in officio, ut ei plurimum tribuamus, a quo plurimum diligamur, sed benivolentiam non adulescentulorum more ardore quodam amoris, sed stabilitate potius et constantia iudicemus. Sin erunt merita, ut non ineunda, sed referenda sit gratia, maior quaedam cura adhibenda est; nullum enim officium refe
Abbreviated transcription (Latin):
ci udeant᷑ fac̾e̾ multa. q̃ ꝓficisei ab ostentatione
magis qu̾a auoluntate uideant᷑. Talis aut̃ simulatio
uanicati ẽ. coniunctior. quã aut lib̾alitati aut hones¬
tati ¶ Tereium ẽ ꝓpositũ ut beneficientia clilectꝰ eẽt
dignitatis. In quo et mores eiꝰ erunt spectandi in qũe¬
beneficium conferet᷑ et animus erga nos et cõm̾unitas
ac sociecas uite et ad nr̃as utilitates officia ante collata.
Que ut concurrant om̃ia optabile ẽ. Si muius. plures
cause maioresq ponderis plus habebunt. Qm̃ aut̃ ini¬
uit᷑ non cũ ꝑfectis hominib planeq sapientib. s cum
hiis inqͥb p̃elare agit᷑ si sunt si mulaera uircutis. Etã
hoc intelligendũ prto neminẽ omĩno ẽẽ negligen¬
dum. inqͦ iliqua significatio uirtutis appereat. Co¬
lendũ aut̃ eẽ ita queniq inaxime. ut qͥsq maxime
iurcutib his leniorib er it ornatꝰ. Modestia temꝑan¬

Expanded text:
ci videantur, facere multa, quae proficisci ab ostentatione ci videantur, facere multa, quae proficisci ab ostentatione magis quam a voluntate videantur. Talis autem sinulatio vanitati est coniunctior quam aut liberalitati aut honestati. Tertium est propositum, ut in beneficentia dilectus esset dignitatis; in quo et mores eius erunt spectandi, in queficium conferetur, et animus erga nos et communitas ac societas vitae et ad nostras utilitates officia ante collata; quae ut concurrant omnia, optabile est; si minus, plures causae maioresque ponderis plus habebunt. Quoniam autem vivitur non cum perfectis hominibus planeque sapientibus, sed cum iis, in quibus praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, etiam hoc intellegendum puto, neminem omnino esse neglegendum, in quo aliqua significatio virtutis appareat, colendum autem esse ita quemque maxime, ut quisque maxime virtutibus his lenioribus erit ornatus, modestia, temperan
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ multi et qͥdem cupidi splendoris et głe. qͥ eri¬
piunt aliis. qͦo aliis largiant᷑. hiiq arbitrantur
se beneficos in suos amicos iusuiri. si locupletent eos qͣ¬
cũq ratione. Id aut̃ cantũ ab est officio. ut nichil ma
lib̾alitate utamͣ que ꝓsit amicis. noceat nemini.
Quare. L. sille .c. cesaris pecumarũ cranslatio ius¬
tis dñis ad alienos. ñ debet lib̾alis uideri. Nichil ẽ
enĩ lib̾ale. qͦd ñ idem iustũ Alter erat locꝰ catutionis.
ne benignitas maior eẽt quam faculcates. Qͦs qͥ benig¬
inores uolunt eẽ. quam res patit᷑. pͥmũ in eo peceant
qͦd iniuriosi sunt anpximos. Quas enĩ copias hus et¬
suppeditari equuis est et relinqͥ eas transfer̃ ad alie¬
nos. In est aut̃ intali lib̾alitate cupiditas plerũq
rapiendi et auferendi ꝑ in iuriam ut ad largien¬
dum suppetant copiȩ. Uidere etiã ucet plerosq ñtã
nat᷑a liberales. quan quadam gła duchos ut benefi¬

Expanded text:
autem multi, et quidem cupidi splendoris et gloriae, qui eripiunt aliis, quod aliis largiantur, iique arbitrantur se beneficos in suos amicos visum iri, si locupletent eos quacumque ratione. Id autem tantum abest ab officio, ut nihil magr, ut ea liberalitate utamur, quae prosit amicis, noceat nemini. Quare L. Sullae, C. Caesaris pecuniarum translatio a iustis dominis ad alienos non debet liberalis videri; nihil est enim liberale, quod non idem iustum. Alter locus erat cautionis, ne benignitas maior esset quam facultates, quod, qui benigniores volunt esse, quam res patitur, primum in eo peccant, quod iniuriosi sunt in proximos; quas enim copias his etsuppeditari aequius est et relinqui, eas transferunt ad alienos. Inest autem in tali liberalitate cupiditas plerumque rapiendi et auferendi per iniuriam, ut ad largiendum suppetant copiae. Videre etiam licet plerosque non tam natura liberales quam quadam gloria ductos, ut benefi