comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur quis quis autẽ suis et
maxime domesticis nom prouida
fidem denegat. & estinfideli dete¬
rior haecautẽ mancipia suntei
simili tercũ fratre communia non¬
dum diuisa: Disponitea manu¬
mit tere. non potes tante quã di¬
uidantur: quidenim adquem
pertinent adhucignorat. Ad ip¬
sum sane quia ad maiorẽ perti¬
n& diuisio etad fratrẽ eius elec¬
tio et ipse fratreseius dõ seruit:
Sabdia conus ẽ. cũ scõ fratre meo:
et co ep̃o seuero in ecła mileuitana:
Hocagitur: Hoc sine dilatione
peragendũ est ut illi seruuilidi¬
uidantur manumittantur et sic
deteccłȩ ut eorũ excipiat alim̃tũ:
&epus autẽ meus. ex quo conuersus
est & mecũ esse coepit: impedieba¬
tur et ipscaliquid deagellulis suis
agere: uita usu fructuario ma¬
trissuae. hoc anno de functa est.
interipsum. & sororeseius. sunt
quedam in xp̃i adiutorio cito fi¬
nienda ut & ipse faciat qđ dĩ
et is taexigit lectio: dia conus
faustinis. sicut pene omnes nos¬

Expanded text:
loquitur: Quisquis autem suis, et loquitur: Quisquis autem suis, et maxime domesticis, non providet, fidem denegat, et est infideli deterior . Adhuc autem mancipia sunt ei similiter cum fratre communia, nondum divisa. Disponit ea manumittere: non potest antequam dividantur. Quid enim ad se pertineat, adhuc ignorat. Ad ipsum sane, quia major est, pertinet divisio et ad fratrem ejus electio: et ipse frater ejus Deo servit, et subdiaconus est cum sancto fratre meo, et coepiscopo Severo in ecclesia Milevitana. Hoc agitur, hoc sine dilatione peragendum est, ut illi servuli dividantur, et manumittantur, et sic det Ecclesiae, ut eorum excipiat alimentum. Nepos autem meus, ex quo conversus est, et mecum esse coepit, impediebatur et ipse aliquid de agellulis suis agere invita usufructuaria matre sua, quae hoc anno defuncta est. Inter ipsum et sorores ejus sunt quaedam, in Christi adjutorio cito finienda, ut et ipse faciat quod Deet ista exigit lectio. Diaconus Faustinus sicut pene omnes nos
Abbreviated transcription (Latin):
mo dicit aliquid suũ Subbrs
bis quid ager& lauditor mo
Nonneoseius quasi plũbo oppila
illede tractor non ne illũ lua¬
se peniter&: non nercueren
perfusas & illius sermone a¬
sus : uel nobis uel testatori il
dicer&. Haec fuit necessitas
adistã diligentiã ueniremis
Nuncio ergo uobis : unde gauus
Omnes fr̃s et clericos meos : que
cum habitant. presbiteros : du¬
nos: subdia conos: & patriciam
nepotẽ meũ . tales inueni qualo
de side raui: Sed quia desua qu¬
licũq paupertate quod sta u¬
rant nondũ fecerunt: hiduose
ualens subdiaconus. et pulon¬
tedictus nepus meus subdiam N
et matrisuita impedie bat pi
in deuiuaebat: Expectabitus
in illo &iam : laetigimȩ aus
cessus : ut qđ facer& fenissa
facer&: Nondũ autem fiui
quia ipsos agellos : hab& cũsus
tre communes: et sub indiuss
in proposito sanctitatis. q¬
usque  in hac uita deges
criptũ cenit & hocapostolus

Expanded text:
nemo dicit aliquid suum. Sub his nemo dicit aliquid suum. Sub his verbis quid ageret laudator meus? Nonne os ejus quasi plumbo oppilaret ille detractor? nonne illum laudasse poeniteret? nonne reverentia perfusus, et illius sermone confusus, vel nobis, vel testatori illi malediceret? Haec fuit necessitas, ut ad istam diligentiam veniremus. Nuntio ergo vobis unde gaudeatis. Omnes fratres et clericos meos, qui mecum habitant, presbyteros, diaconos, subdiaconos, et Patricium nepotem meum, tales inveni, quales desideravi. Sed qui de sua qualicumque paupertate, quod statuerant, nondum fecerunt, hi duo sunt, Valens diaconus, et paulo ante dictus nepos meus subdiaconus; sed matris vita impediebat, quia inde vivebat. Exspectabatur in illo etiam legitimae aetatis accessus, ut quod faceret, firmissime faceret. Nondum autem fecit, quia ipsos agellos habet cum suo fratre communes, et sub indiviso eos osito sanctitatis, quousque in hac vita degunt. Scriptum est enim, et hoc Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Audistis quid uelimus:
orate ut possimus: Contigit
autẽ quaedã necessitas: ut hȩc
dili gentius agerẽ: qm̃ sicut
iam nostis: presbyter in nos¬
tra soci&ate constitutus : qua¬
li soci&ate perhib& testimo¬
nium lectio quã modo cũ re¬
citaremus: audistis moriens
tes tam̃tũ fecit quia habuit
unde facer&: Erat qđ suum
dicer&: cũ in ea soci&ate uiue¬
r& : ubi neminilicebat dicere
aliquid suũ. sed esse illi somnia
communia. Siquis dilector
et laudatornr̃t: apud detrac
torem nr̃m praedicar& istam
soci&atẽ: & dicer& : cũ epõ au¬
gustino sic uiuunt omnes coha¬
bitatores eius: quo modoscriptũ
est: in actibus apostoloꝵ : conti¬
nuo ille detractor: caput mo¬
uens: dentẽ promouens: dicer&:
Itauero: sicibi uiuitur quomodo
dicis quare mentiris : Quare
falsa laude bonoras indignos
Non ne ibi modo ineorũ soci&ate
positus pres bitertes tam̃ tũ fecit:
et quod habuit quo modo uoluit
dis posuit & reliquid: Certcom¬
na ibisunt cominunia Ceri

Expanded text:
agere. Audistis quid velimus: orate ut possimus. Contigit autem quaedam necessitas, ut haec diligentius agerem: quoniam, sicut jam nostis, presbyter in nostra societate constitutus, quali societati perhibet testimonium lectio, quam modo, cum recitaremus, audistis, moriens testamentum fecit, quia habuit unde faceret. Erat quod diceret suum, cum in ea societate viveret, ubi nemini licebat dicere aliquid suum, sed essent illis omnia communia. Si quis dilector et laudator torem nostrum praedicaret istam societatem, et diceret, Cum episcopo Augustino sic vivunt omnes cohabitatores ejus, quomodo scriptum est in Actibus apostolorum, continuo ille detractor caput movens, dentem promovens, diceret: Ita vero, sic ibi vivitur quomodo dicis? Quare mentiris? quare falsa laude honoras indignos? Nonne ibi modo in eorum societate positus presbyter testamentum fecit, et quod habuit, quomodo voluit, disposuit et reliquit? Certe omnia ibi sunt communia, certe
Abbreviated transcription (Latin):
tatione : habuit sine dolore non
perdit: Proptercaigitur es
quimilitant dõ fugiendȩ sunt
extoto corde diuitiae: quas
qui habere uolunt. si nelabis
non querunt. sine difficula
non inueniunt. si necura non
seruant. si neanxia dilectio¬
ne non possident si ne dolore
non perdunt: Apos tolus autẽ
xp̃imilitib dicit. Volo uossi¬
ne sollicitudineesse: & radix
omniũ malorũ ẽ. auaritia quã
quidam appetentes. errauerunt
afide & inseruerunt sedolori¬
bus mults ac siccensus iste
terrenus eisa quibus otios edili¬
gitur Nonest uoluptatũ mate¬
ria sed dolorũ: Qua propter
expedit facultates eccłae posside¬
ri. ut in deuiuant qui non seculo.
cuius gaudia fugitiua. repudi¬
ant. sed dõ deseruiunt. Cuius
in effabilia bonadesiderant:
quiia sacrario oparintur

Expanded text:
ctatione habuit, sine dolore non ctatione habuit, sine dolore non perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui habere volunt, sine labore non quaerunt, sine difficultate non inveniunt, sine cura non servant, sine anxia delectatione non possident, sine dolore non perdunt. Apostolus autem Christi militibus dicit: Volo vos sine sollicitudine esse : et Radix omnium malorum avaritia, quem quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Ac sic census iste terrenus eis, a quibus vitiose diligitur, non est voluptatum materia, sed dolorum. Quapropter expedit facultates Ecclesiae possideri, ut inde vivant, qui non saeculo, cujus gaudia fugitiva repudiant, sed Deo deserviunt, cujus ineffabilia bona desiderant. Qui in sacrario operantur
Abbreviated transcription (Latin):
Et caritas quaenos facit. dõ & ho
minib caros: Virtutũ. poten¬
tes sacculi contẽptores: acbo¬
norũ omniũ sectitanes. Hao
sunt non omnium sedscõruir
scẽ uirtutes. Nondiuitum suꝑ¬
borum : sed humiliũ pauperun
facultates patrimonium cordĩ
diuitiae incorruptibiles mori
Quibus non habundant. nisi qui
illis carnalib: excorderenunt¬
ant. quae quã uis & ipsa snt
ut pote ab onodõ creata: tamen
quia sunt bonis malisque comis¬
nia. student ea spirit alesur
contẽpnere : quo possit adilla
in comparabiliter meliora : que
sunt bonorũ omnium propria
peruenire : Quonon . ẽ. talebo¬
num : qđ habent & mali quale
illudest. qđ non habent nisibo¬
ni: Corporale bonum quan
premium: sed temporale sola¬
tium i temboni temporalis : anse¬
sio. fit exercitiũ iusti & iniusti
supplicium. Quia & iustus
desiderio caeles tium captus.
omniatemporalia: siue habeat
siue amittat. omnino non sen¬
tit. Et iniquus id qđ cũ deli¬

Expanded text:
et cariet cariminibus charos, virtutum potentes, saeculi contemptores, ac bonorum omnium sectatores. Haec sunt non omnium, sed sanctorum sanctae virtutes: non divitum superborum, sed humilium pauperum facultates: patrimonium cordium, divitiae incorruptibiles morum: quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex corde renuntiant. Quae quamvis et ipsa sint bona, utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spiritales viri contemnere, quo possint ad illa incomparabiliter meliora, quae sunt bonorum omnium propria, pervenire. Quoniam non est tale bonum quod habent et mali, quale illud est quod non habent nisi boni. Corporale bonum quandpraemium, sed temporale solatium. Item boni temporalis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia, sive habeat, sive amittat, omnino non sentit: et iniquus id quod cum dele
Abbreviated transcription (Latin):
et his similia sunt: undenos gau¬
dere uult mundus cũ suis ama¬
toribus periturus: Haec sunt
quae repudiare debemus. ut de
bona conscientia descĩtatemorũ
ditari quoq diuitis grande ẽ
bonũ. sed inde ditari unde non
debeas non est habenda facultas
sed de tes tanda calamitas. Nihil
estenĩ calamitiosius. nihil que
miserius eoqui iniquis ad quisi¬
tionib crescit: quemlocuple¬
tem fraudes faciunt acrapinȩ :
Illenobis sunt ambiendȩ diuitiȩ
quenos ornare possunt parit᷑
et munire. Quas nec adquire¬
re possumus inuiti nec ꝑdere
armant amundo distermi¬
nant dõ cõmendant: Ditant
animos nostros atque nobili¬
tant nobis cũ sunt intranoss̃:
Diuitiae nos trae credende sunt.
Pudititia quaenos pudicos.
Iustitia que iustos: pi&as
quaepios. humilitas: quaehu¬
miles. Mansu&udo : quae man¬
su&os: In nocentia : quae in no¬
centes. Puritas: quaepuros
Prudentia : que pru dentes:
Temperantia : que temperantes:

Expanded text:
et his similia sunt, unde nos gauet his similia sunt, unde nos gaudere vult mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, Ditari quoque divitiis grande est bonum; sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possint pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere, armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animas nostras atque nobilitant, nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostrae credendae sunt pudicitia, quae nos pudicos; justitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes;
Abbreviated transcription (Latin):
uelordine suo deberi arbitrant᷑
accipiunt: Quod siputant ideo
accipi debere eorũ quia confe¬
runtur ecłe portionẽ. Neam
uideantur abicere siuero non
posse suarelinquere qđ eis de¬
formesit intersuos pauperes red¬
di. Nouer intesse de formiuius
PEDIMeNTI AFFCRANT
BODA PROSEXTIA
Seu quam subtiliter nos ille
decipiendi artifex fallit quan¬
ta cęcitate oculos nr̃ae mentis
obducit: ne discernamus gau¬
dendi auidi unde iustius gaudea¬
mus: Aut necupientes augeri
diuitiis nouerimus quas quibus
in conparabiliter preferamus.
Nam gaudere quidembonum est
sed quigaud& si non inde gaudeat
unde deb& non potestbonũ esse
quod gaud&. Siquidem gaud&
et raptor cũ desiderata rapuerit.
gaud& et ebriosus: cũ txoptate
occasionẽ potationis inuenerit
gaud& et adulter : cũ ad delecta¬
tionẽ fruendi corporis concubi¬
ti peruenerit. sed cũ sit gaude re
bonũ dehis atq: dehuius cemodi
gaudere grande ẽ malũ hȩc

Expanded text:
vel ordini suo deberi arbitrantur vel ordini suo deberi arbitrantur accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur ecclesiae portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos, pauperes reddi; noverint esse deformius pedimenti afferant bona praesentia 1. Heu quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit, quanta caecitate oculos nobducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus: aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus! Nam gaudere quidem bonum est: sed qui gaudet, si non inde gaudet unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit: gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, cum ad delectationem fruendi corporis concupiti pervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
taque sacerdos cui dispensatio¬
nis cura commissa ẽ. Non soli
si necupiditate sed &iam cũlus
pi&atis accipit. apopulo dispra¬
sanda. & fideliterdis pensataa¬
cepta quia omniasuaet
liquid aut eccłȩ rebus ad iunxi
Et se in numero pauperum pais¬
tatis amore constituit: itaut us¬
de pauperib: subminis trat: u
et ipse tãquã pauper uoluntas
uiuat: Clericiquo que quos pł¬
peres aut uoluntas. aut naturas¬
Cum perfectione uirtatis uitȩ ne¬
cessaria siue in domibus suis
siue in congregatione. uiuentes
accipiant. quia adea accipien¬
da non eos habendi cupiditas
ducit. sed cogit uiuendinecessitas:¬
prõs cuidIcERE DEBEAT
clerici quorũ iNtirmitas
UONPOTEST SUICON TẼPNORE
lli autẽ quitam in firmisunt ut
possessionib suis renuntiare
non possint. sieaquae accepturi
erant dispensatori rel inquant.
nihilhabentib: conferenda si¬
ne peccato possident sua. quia
et ipsi quodam modo suarel in¬
quunt: quando propriis conten¬
tirebus: nihileorumque labori

Expanded text:
« Sacerdos, cui dispensationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat; clerici quoque quos pauperes aut voluntas, aut natperfectione virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt, quia ad ea accipienda non eos habendi cupiditas ducit, sed cogit vitae necessitas Quid facere debeant clerici quorum infirmitas non potest sua contemnere. Illi autem qui tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua: quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori,
Abbreviated transcription (Latin):
quliba regulae subiectus
cipue metropolitani adierit
m peratorẽ. huncreprobari
et abici oportere: Nonsolum
a communione uerũ & abhono¬
recuius particeps uidetur exis¬
tere quia Auenerandi prin¬
cipis aurib molestiã tẽpta¬
uit inferre contraleges eccła:
Siigituradire principem neces¬
saria causadeposcit: hocaga¬
tur cũ tractatu. et consilio me¬
tropolitani & coeterorũ ep̃orũ.
qui in eadem prouintia commo¬
rantur: Qui&iam proficiscen¬
tem suis prosequantur. episto¬
lis:¬

Expanded text:
quilibet regulae subjectus cipue metropolitani, adierit imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, verum et ab honore cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre contra leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui in eadem provincia commorantur. Qui etiam proficiscentem suis prosequantur epistolis
Abbreviated transcription (Latin):
oportere credentes: ea quibus
opus non abent aut accipiunt
libenter aut exigunt: Nimis
carnaliter sapiunt. si putant
quod ecclesiae fideliter seruĩ¬
entes. stipendia terrena ac
non potius praemia a& na
percipiant sec ularis quippe
militia quia caelestia non hab&.
terrena strenue militantib:
praestat. Vn de satis indignũ
est si fidelis & operosa deuotio
clericorum. Propterstipen¬
dium temporale premia sem¬
piterna contẽpnat. Quod si¬
quilib& minister eccłȩ non ha¬
bea unde uiuat. Non ei reddathie¬
sed necessaria praest& ecclesia.
ut in futuro pramiũ laboris reci¬
piat qđ in hac uitaiã spedomini¬
cae promissionis expectat illiquo¬
que quiue lut idonei nihil sibi qui¬
dem dariuelut debitũ poscunt.
sed tamen ecłȩ sumptib uiuant.
Non est meũ dicere quali peccato
cibos pauperũ presumendo susci¬
piant. Quiecclesiã quã uuare
de propriis facultatib debuerunt
suis expensis in suꝑ grauant:

Expanded text:
oportere credentes, ea quibus oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut accipiunt libenter, aut exigunt; nimis carnaliter sapiunt, si putant, quod ecclesiae fideliter servientes stipendia terrena, ac non potius praemia aeterna percipiant. Saecularis quippe militia quia coelestia non habet, terrena strenue militantibus praestat. Unde satis indignum est, si fidelis, et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporale praemia sempiterna contequilibet minister Ecclesiae non habeat unde vivat, non ei reddat hicsed necessaria praestet Ecclesia, ut in futuro praemium laboris recipiat, quod in hac vita jam spe Dominicae promissionis exspectat. Illi quoque, qui velut idonei, nihil sibi quidem dari velut debitum poscunt, sed tamen Ecclesiae sumptibus vivunt; non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui Ecclesiam, quam juvare de propriis facultatibus debuerant, suis expensis insuper gravant:
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciũ futurae dam natio¬
nis effugiant. quod si corri¬
pientem sirã futurã quae
contẽptorib inmin& nunci¬
antem homines terreni despi¬
ciunt: sanguis eorũ in ipsiserit:
Et sacerdos qui eis peccataeorum
non tacuit poena quȩ eos exspec¬
tat particeps esse non poterit:¬
MIESUAE ABECCLUSIA
quIE PA PERIS PASCIT AC¬
DI UNT ILLI qUISIBI DẼ
eO SUFFI CI UNT
ec illi qui sua possidentes
darisibi aliquid uolunt si¬
negrandi peccato suo unde
pauper uictus erat accipiunt.
Sicut nihil habentes proprium
non peccata sed alimenta quib:
suscipiunt: Ipsi quoq pauperes
si se possunt suis artificiis aut
laboribus expedire non presumant
quod deb& debilis & infirmus acci¬
pere ne forte ecclesia quapo¬
test omnisolatio distitutis. Ne¬
cessaria ministrare. siom̃s &iã
nihil indigentes accipiant graua¬
ta illis quib: deb& subuenire non
ualeat. Quiautẽ eccłe seruiunt
et labore suo uelud debita reddi

Expanded text:
supplicium futurae damnatiosupplicium futurae damnationis effugiant. Quod si corripientem, si iram futuram, quae contemptoribus jam imminet, nuntiantem homines terreni despiciunt, sanguis eorum in ipsis erit, et sacerdos, qui eis peccata eorum non tacuit, poenae, quae eos exspectat, particeps esse non poteritimae suae ab ecclesia, quae pauperes pascit, accipiant illi qui sibi de suo sufficiunt. 1. Nec illi qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat accipiunt. omedunt . Sed sicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta quibussuscipiunt. Ipsi quoque pauperes, si se possunt suis artificiis aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipiant, gravata, illis quibus debet, subvenire non valeat. 2. Qui autem ecclesiae serviunt, et labori suo velut debita reddi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi causa suae perditionis exis¬
tunt: Et doctores suos quorumn
exempla simulac uerba despiei¬
unt in uoluere criminibus suis
omnino non poterunt. quodide
proph&a euidentius alio locopro¬
sequitur dicens speculatorum
uiderit gladium uenientẽ suꝑtr
ram &cecinerit bucinã. & adnun¬
cia uerit populo. Audiens
autẽ quis quis ille est sonum
bucinae & nonse obseruauers
uenerit que gladius & tulere
eum sanguis ipsius supercapus
eiuserit Sonũ bucinȩ audiue
in ipso erit : Si autẽ custodie¬
rit animã suã saluauit: Hic quo¬
que quidagere debeat. qui fun¬
gitur speculatoris officio diul
nus sermo satis ostendit. ut que
dĩ superpec catores operibus
terrenis ad dictos. omnino
non taceat: At que eis quam¬
diu in heseserint in iquitati¬
bus suis inmine rediuine in¬
dignationis interitũ. denun¬
tiare non desinat. sed dare
ac publice arguat. quia hoc
bucina nomen insinuat : ut se
a suis criminibus emendantes

Expanded text:
sibi causa suae perditionis exissibi causa suae perditionis existunt, et doctores suos, quorum exempla simul ac verba despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. 2. Quod idem propheta evidentius alio loco prosequitur dicens: Speculator si viderit gladium venientem super terram, et cecinerit buccina, et annuntiaverit populo; audiens autem, quisquis ille est, sonum buccinae, non se observaverit, veneritque gladius et tulerit eum, sanguis ipsius super caput ejus erit; sonum buccinae audivit, in ipso erit. Si autem se custodierit, animam suam salvabit . Hic autem quid agere debeat qui fungitur spenus sermo satis ostendit: sciliceDei super peccatores, operibus terrenis addictos, omnino non taceat, atque eis, quandiu inhaeserint iniquitatibus suis, imminere divinae indignationis interitum denuntiare non desinat, sed clare ac publice arguat: quia hoc buccinae nomen insinuat, ut se a suis criminibus emendantes,
Abbreviated transcription (Latin):
dhaecego tunc. sic inquam
is tainui diosis questibus
iactas & insuggillationẽ
pontificũ uł certe ipsius
pontificatus exaggeras. quasi
non ubi ista legisti. quib ratio¬
nabiliter promoueris ibi etiã
illa sint qua a uobis praeter¬
missa breuiter in ex cusationẽ
officii sacerdo talis ad tingemꝰ:
post illa uerba. quib neglegen¬
tium finis sacerdotũ ostendit᷑
Deponti fice officiũ suũ curan¬
te propheta sicloquitur. siau¬
tem ad nuntiante tead impiũ.
ut aui is suis conuertatur:
Non fuerit conuersus auia sua.
ips e impius in iniquitates ua
mori&ur. et tuani mãtuam
liberasti. Hic certe satis eui¬
denter ostenditur: Quod siue
proficiant: siue non profici¬
ant auditores tacereeis nonde¬
beant sacerdotes. Necideo rei
sint si forte eorum uerba po¬
puli non audiunt uelaudita con¬
tempnunt: sed si ab eis corrigen¬
dis absistunt: Quia sine exen¬
plo uitae prepositorũ suorum
Nec uerbo doctrinȩ populi contu¬
maces emendati proficiunt. Ipsi

Expanded text:
ego tunc: Sic, inquam, ista invidiosis questibus jactas, et in suggillationem pontificum, vel certe ipsius pontificatus exaggeras, quasi non ubi ista legisti, quibus rationabiliter permoveris, ibi etiam illa sint, quae a vobis praetermissa, breviter in excusationem officii sacerdotalis attingemus. Post illa verba, quibus negligentium finis sacerdotum ostenditur, de pontifice officium suum curante. Propheta sic loquitur: Si autem annuntiante te ad impium, ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberasti . Hic certe satis evidenter ostenditur, quod sive proficiant, sive non proficiant auditores, tacere eis non debeant sacerdotes: nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt, vel audita contemdis absistunt: quia si nec exemplo vitae praepositorum suorum, nec verbo doctrinae populi contumaces emendati proficiunt, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tant : & post certamen sinebra¬
uio remaneant: quonunc in
certamine non laborant. Et
tunc eorũ palmas afflicti
respiciant : in quorũ nunc labo¬
ribus otiosȩ perdurant. Valde
peccamus sialienabene gesta
non diligimus. Sed nihil mer¬
cedis agimus: sieaquae diligimꝰ
nquantũ possumus non imita¬
mur: Dicendũ ẽ. beniuolis. sub¬
ditis quiasi imitari bonamini¬
me festinant: que laudante s
ad probant: sic eius uirtutum
sc̃itas sicut stultis expectatorib
ludi cratum artium uanitas
plac&. Illinãq aurigarum
acstrionum gesta fauoribus
offerunt: nec tamen tales esse
de siderant. quales illos cons¬
piciunt esse quos laudant:
Mirantur eos placitaegisse sed ta¬
dicendum ẽ. beniuolis subditis
ut cũ proximorũ facta conspici¬
unt. ad suum corredeant ad cali¬
enis actibus non presumant.
Nec bonalaudent & agererecusent:
Grauius quippe extrema ultione
feriendi sunt quib placuit
quodimitari nolu erunt:

Expanded text:
t post certamen sine bravio remaneant, qui nunc in certamine non laborant: et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus: sed nihil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona minime festinant, quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt: nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed taDicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant: et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ni quis carne medentẽ pracer
sanguinẽ & idolis immolatum
et suffocatũ cũ relegione & fide
condẽpnat. uelut spem propter
huius modi preceptionẽ non ha¬
bentẽ a nathe masit:

Expanded text:
i quis carnem edentem, praeter sanguinem, et idolis immolatum et suffocatum, cum religione et fide, condemnat, velut spem propter hujusmodi perceptionem non habentem anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
et dia coni &acarnib abstinent.
placuit eas quidem contingere.
etita si uoluerint continere:
Quod si intantũ eas ab hominantur
ut necholera quaecũ eis coquunt᷑
existiment comedenda. tã quã non
consencientes regulae abordine
cessare debebunt
NO RuM. T UIII.
ia conis eptẽ debent esse iux¬
taregulã lic&ualde magna
sit ciuitas. Id ipsum autẽ & ac¬
tuum apostolorum liber insinuat :¬

Expanded text:
et diaconi, et a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita si voluerint continere. Quod si in tantum eas abominentur, ut nec olera quae cum eis coquuntur existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare debebuntnorum. LVIII. Diaconi septem debent esse, juxta regulam, licet et valde magna sit civitas. Idipsum autem et Actuum apostolorum liber insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
mnes qui ingrediuntur
exclesiamdĩ & scripturas
sacras audiunt : nec communiui
in oratione cũ populo sed pro
quadã intem perantia seaperu¬
tione scaẽ communionis auer¬
tunt: hi de eccła remoueantur
quam diuper confessionem pe¬
nitentiae fructus ostendint
et precibus indulgentũ conse¬
quantur: It¬

Expanded text:
mnes qui ingrediuntur Ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, nec communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sanctae communionis avertunt: hi de Ecclesia removeantur, quandiu per confessionem poenitentiae fructus ostendant, et precibus indulgentiam consequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
taliter erra disciplinam
subditorũ prastare sede¬
b& ut non solũ auctoritate ue¬
rum etiam humilitate clares¬
cat: Sed tamen itaerit in eo
uirtus humilitatis. nedissol¬
uatur uita subditorũ inuitus
At que ita auctoritas aderit
potes tatis neper tumorem
cordis seueritas exis tat in mo¬
derationis. Hoc e st indĩ sacer¬
dotibus uera discr&io quanee
perlibertatẽ superbi : nec per
humilitatẽ remissi : Hinc ẽ qđ
scĩ cũ multa constantia redargue¬
runt etiã principũ uitia: Inqui¬
bus cũ sum maess& humilitas. loco
tamen necessario liberetrans¬
gressores iustitiae increpabant
Aliquando etiã subditis: nos opor¬
t& animo esse humiliores : qm̃ fac¬
ta subditorũ iudicantur: a nobis nra
uero ds̃ iudicat: Agnos cat ep̃s ser¬
uum seesse plebi: Non dominum
Verum hȩc caritas non conditio exi¬

Expanded text:
taliter erga disciplinam taliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum. Verum haec charitas, non conditio exi
Abbreviated transcription (Latin):
regit. quiscit ꝑ illam supercul¬
pas erigi: Scit cũ illi c&eris
aequalitate conponi: quamta¬
men potes tatem recte dispensat:
Quisollicite nouerit et sumere exil¬
la qđ adiuuat. & expugnare
quod tẽptat. et equalem secũ illa
caeris cernere : & tamense pec¬
cantib: zeloultionis ante ferre
Predicator quisq stud eat ut minas
potentiũ ratiocinationemitig&
et oppressorũ angustias quan¬
tum praeual& opeleu& ut foris
resis tentib: obponat patientiam
et intus superbientibus ex hi¬
beat cũ patientia disciplinam:
Vt erga errata subditorũ sic man¬
su&udo telũ temper& : qua¬
tenus aiustitiae studio nonne¬
neru&. Sic adultionem telus
ferueat nec tamenpi&atis limi¬
tem feruendo transcendat. rec¬
toris officium essedeb&: ut in¬
gratos beneficiis ad amorẽ pro¬
uoc& utgratos quosq minis te¬
riis in amorem seru& ut pro¬
ximorũ malacũ corrigere non
ual& taceat. Et quae cũq cor¬
rigi loquendo possunt. silentiũ

Expanded text:
regit, qui scit per illam super culregit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate componi. Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit, et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat: et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Praedicator quisque studeat ut minas potentium ratiocinatione mitiget; et oppressorum angustias, quantum praevalet, ope levet: ut foris resistentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectoris officium esse debet, ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratos quoque ministeriis in amore servet: ut proximorum mala, cum corrigere non valet, taceat: et quaecunque corrigi loquendo possunt, silentium
Abbreviated transcription (Latin):
lo cutio inerrorẽ pertrahit.
Ita indiscr&ũ silentium. hosqui
erudiri poterant inerrorem de¬
relinquit: Sitrector beneagen¬
tib perhumilitatẽ socius contra
delinquentiũ uitia ꝑzelũ iusti¬
tiae erectus: Vt &bonis in nul¬
lo seprae ferat. & cũ prauorũ cul¬
pa exigit. potestatẽ protinus sui
prioratus agnoscat Quatenus
et bonore sub presso : ae qualom
se subditis bene uiuentib deput&
et er ga ꝑuersos iura rectitudins¬
non exercerce formid&. Omnes
bomines natura aequales genut
Seduarinte meritorũ ordine
alios aliis culpapost ponit: Ipsa
autẽ diuersitas quac accessit
exuitio. diuno iuditio dispensa¬
tur Vt qui a omnis homo aeques¬
tare nonual& Nter regatur
ab altero: Cancti quipras sunt¬
non in sepotes tatẽ debentor di¬
nis sedae qualitatẽ pensare con¬
ditionis Nec preesse homi¬
nibus gaudeant sed prodesse:
quam uidelic& potentiam bene
regit. qui& tenere illã noue¬
rit. & inpugnare benehanc

Expanded text:
locutio in errorem pertrahit, locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos, qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Sit rector bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus: ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnet honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Cnon in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis: nec praeesse hominibus gaudeant, sed prodesse. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc
Abbreviated transcription (Latin):
plis preposito rum.
Iam doctrina quam uita cla¬
rere deb& ecclesiasticus doctor
Nam doctrina sineuite arro¬
Agantem reddit: Uita sinedoc¬
trina inutilẽ facit: Sacerdotis
praedicatio operib: confirman¬
daẽ : Itaut qđ doc& uerbo ins¬
truat exemplo: Vera ẽ enim
illa doctrina. quã uiuendi sequi¬
tur formã. Nam nihil turpius
gat: Tunc enim praedicatio uti
caciter adimpletur. Vnus quis¬
que doctor & boneactionis & bo¬
ne pradicationis habere deba
studium: Nam alterũ sine altero
non facit pecfectũ sed praecedat
iustus beneagere. Vt sequenter
possit benedocere. Sicut in nomis¬
mam& allũ etfigura et pondus in¬
quiritur. ita in omni doctore ec¬
clesiastico quid sequatur quid do¬
ceat: quo modo uiuat. perquali¬
tatẽ agitur m&alli doctrina: Per
figuram similitudo patrum:
Perpondus humilitas designatur
Quiergo abhis tribus discrepaue¬
rit non am& allũ sed terraerit:
da proferat. aut proferenda
retices eat. Nam sicut incauta

Expanded text:
plis praepositorum, plis praepositorum, Tam doctrina, etc. quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius gat. Tunc enim praedicatio utilcaciter adimpletur. Unusquisque doctor, et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit.da proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta
Abbreviated transcription (Latin):
mino cupiditatis extendant ac
quae animũ corpusque debilitant
Sigloriã non xp̃i sed suã decepti:
Vulgia dolantis honorib quae¬
rant plus quedese aliene linguȩ
quã suae conscientiae credant.
si omne gaudiũ suũ non in futuro¬
rum remuneratione nec in sc̃ĩta¬
te uite : sed in suatantũ dignita¬
te constituat. & dũ tales es se
sibi displiceant acplacentes sibi
non sunt de sua correctione sol¬
liciti: quis non intellegattales
si intalibus ꝑ seuerent nec scan¬
te finem uite praesentis cmenden
contẽ platiue uite participes esse
non posse ad quã non perueniunt
nisi qui studuerint esse qđ facti
sunt. Nec affectant uideri sed ẽe
quod sunt: Non alienis laudibus
sed morib: suis eximui. Nec solã
desua dignitate. sed potius des¬
cerdotalis uite nobilitate conspi¬
cui. Qui sunt non appellatione
tenus seduirtute pontifices uite
contemplatiuȩ capaces. & gaudio¬
rum caelestiũ coheredes.
ISIDORI DEDOCTRINA ETEXCM¬

Expanded text:
mido cupiditatis extendant ac mido cupiditatis extendant ac quae animum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis honoribus, quaerant: plusque de se alienae linguae, quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum, non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales esse, sibi displiceant: ac placentes sibi, non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem praesentis vitae emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? Ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt, nec affectant videri, sed esse quod sunt, non alienis laudibus, sed moribus suis eximii: nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredes.Isidori de doctrina et exem
Abbreviated transcription (Latin):
Sed illi quiseabomnib: inplicã¬
tis negotiorum saeculariun
remouentes. non torpent ouo
sed insis tunt ꝑfectionis suae
negotio & abstulticia sapien¬
tiae saccularis auersi uerbodĩ
in fatigabiliter uacant sapien¬
tes ueraciter fiunt. Caelestia
sapiunt. terrena dispiciunt.
Contra dicentes sane. doctrine
redarguunt: Oboedientes
instruunt: scĩ suirtutibus
quibus indies singulos fiant dõ
propinquiores in cũbunt: Et
tam suis quã omniũ quiper eos
erudiuntur prouectib dari
Hic quidem uelutgustũ quoꝵ¬
dam contemplatiuae uitȩ qđ eã
feruentius prouocentur accipi¬
unt: Sedibiiam in a&ernum
felices effecti de eius perfectio¬
ne gaudebunt: Pro inde non
inflantur. quia hicomnium fide¬
lium catholicorũ honorantur
ut capita sed la&antur potius.
quia ibi xp̃i qui ẽ sacerdotum.
acfideliũ omniũ caput clariora
membra futuri sunt. Acsi quod
absit saccularib negotus impli x¬
cati fundorũ terminos sine ter¬

Expanded text:
Sed illi qui se ab omnibus implicamSed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt: sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita: sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac omnium fidelium caput, clariora membra futuri sunt. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine ter
Abbreviated transcription (Latin):
tem platiua considerat.
et sufficienter instructus
inAtellegit. quando & ibi
possit eius perfectio conpraehen¬
di non dubi tauit ecclesiarum
principes uitȩ contẽplatiue¬
posse et deberefieri sectator es:
rundã nihil aliud situita contẽ¬
platiua quã rerũ latentium fu
torũ quenotitia. Si ueuacati¬
o ab omnibus occupationibus
mundi. siue diuinarum studiũ
lit terarũ. siue qđ his probatur
esse perfectius ipsauisiodĩ.
non uideo qđ inpedimenti
scis sacerdotib possit affer¬
ri quominus ad haecquattuor
quae cõmemoraui ꝑ ueniant
Duo enimprimũ aultimum
idestrerũ latgi um̃ futura¬
rum que notitia ipsa uisio
dĩ in cõparabiliter prigstan¬
tiora erunt in illauita beata
quam in is tadiuersis it rocibus
in plicata. quando quidentã
rerũ omniũ notita quã psadi
substantia pleneac perfecte
uidebitur: duo autem media
uocationem uidelica ab omni¬
bus occupationib mundi adi¬
uinarũ studiũ litierarum et¬
um hic possunt habere pontificos

Expanded text:
ta sunt considerat, et, sufficienter, instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit Ecclesiarum principes vitae contemplatiposse, et debere fieri sectatores: ionem, nihil aliud sit vita contemplativa, quam rerum latentium, furumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices.
Abbreviated transcription (Latin):
ir ecclesiasticus. & cruci¬
figi mundo permortifica¬
tionẽ proprie carnis deba
et dis pensationem ecle siastici
ordinis. Si exdĩ uoluntate pro¬
uenerit: nolens quidem. sedhu¬
milis gubernandam suscipiat.
Multis intercipit satanas frau¬
dibus eos quiuitȩ & sensus uti¬
litate prestantes preesse & pro¬
desse aliis nolunt. Et dum eis
regimen animarũ in ponitur
renpuunt consultius arbitran¬
tes otiosam uitã degere quam
lucris animarum insistere
Quod tam̃
decepti agunt
peragu¬
mentum diaboli
fallentis eosperspeciem boni
Vtdum illos a pastorali officio retra¬
hit nequaquã proficiant qui eor
uerbis atq exemplis instrui pote¬
rant Scĩuiri nequaquã occupa¬
tionũ saecularium curas app&unt
sed occulto ordinesibi suꝑ in posi¬
tas gemunt: Et quãuis illas per
meliorem intentionẽ fugiant.
tamen persubditã mentem portan
quas quidem sum mopere siliceat
uitare festinant. sed timentes
occultã dispensationẽ dĩ suscipi¬
unt qđ fugiunt. exercent qđ ui¬

Expanded text:
ir ecclesiasticus, etc. et crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
templacuit ut presbyteri. dia coni
uel caeri. inferiores clerici ancau¬
sis quas habuerint. sideiudiciis.
episcoporũ suorũ que sti fuerint
abeis ex consensu episcoporũ suorũ
quod si& abeis prouocandum puta¬
uerint non prouocent nisi ada fri¬
cana concilia uel ad primates pro¬
uinciarũ suarũ adtrans marina
autẽ qui putauerit appellandũ
anullo intraa fricã immo cõmu¬
nionẽ suscipiantur

Expanded text:
tem placuit ut presbyteri, diaconi, vel caeteri inferiores clerici in causis quas habuerint, si de judicio episcoporum suorum 645 questi fuerint, ab eis ex consensu episcoporum suorum; quod si et 188 ab eis provocandum putaverint, non provocent nisi ad Africana concilia vinciarum suarum, ad transmarina autem qui putaverit appellandum a nullo intra Africam in communione suscipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ut ilis appareat: necuota fideliũ
otiosus comedat: Tales quippe
es se immotaliter conuersari
dec& omnes quidiuinis officiis
sȩ manciparunt: Qua propter
studeant haecbre uiter collecta.
sedulla meditatione perlegere:
et memoriae conmendare: etad¬
iuuante diuinagratia. iuxta
uires adimplere. quo facius. et
liberius maiora a scĩs patribus
aedita exsequi ualeant: Uo ca¬
tione ergo quauo cati sunt necad
dexterã. nec ad sinistrã decli¬
nantes ambulent quatenus diui¬
nis iussionibus obtemperantes
ad xp̃m incuius sorteesse nos¬
cuntur quic uia ueritas & uita .ẽ.
eo opi tulante peruenire more¬
antur

Expanded text:
utilis appareat, nec vota fidelium otiosus comedat. Tales quippe esse, imo taliter conversari decet omnes, qui divinis officiis se manciparunt. Quapropter studeant haec breviter collecta sedula meditatione perlegere et memoriae commendare, et adjuvante divina gratia, juxta vires adimplere, quo facilius et liberius majora a sanctis Patribus edita, exsequi valeant. Vocatione ergo qua vocati sunt, nec ad dexteram, nec ad sinistram declinantes, ambulent, quatenus divinis jussionibus obtemperantes, ad Christum, in cujus sorte esse noscuntur, qui via, veritas et vita est , eo opitulante, pervenire mereantur
Abbreviated transcription (Latin):
precedentiũ patrũ exempla sec¬
tantes: aliqđ praeparent recepta¬
culũ ubi pauperes colligantur:
Et derebus eccłȩ tantũ ibidem de¬
putent: Vnde sũptus necessa¬
rios iux tapossibilitatẽ rerum
habere ualeant: Exceptisde¬
cimis : qua de ecłae uillis ibidẽ
conferuntur: Sed & canonici
tam de frugib: quã &iam deom¬
nib: elimosinarũ oblationibus
in usus pauperũ decimasi¬
tissime ad ipsum conferan
pitale: Et bonites timonii p
necessaria libenter proui
administr&: quietiã can
in usus pauperũ cedere deben
nequaquã in suo usus reflatiq
necũ iuda loculos dñi furant
sententiã dãnationis excipus
Sed et praelatorũ deb&ugilar
industria: Ne eũ cuibos pital
pauperũ committitur: resp¬
rib: deputatas in aliquomino¬
re. aut hisqs̃ beneficiario mui
concessis sinantuti: quod ap¬
latis quib: dã curã pauperũ p¬
ui pendentib: fieri conperini
Clericinãq sialiis tẽporibus it¬

Expanded text:
praecedentium Patrum exempla secpraecedentium Patrum exempla sectantes, aliquod praeparent receptaculum, ubi pauperes colligantur, et de rebus ecclesiae tantum ibidem deputent, unde sumptus necessarios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de ecclesiae villis ibidem conferuntur. Sed et canonici, tam de frugibus, quam etiam de omnibus eleemosynarum oblationibus, in usus pauperum decimas libentissime ad ipsum conferant hospitale. Et boni testimonii denecessaria libenter pro viribus administret; qui etiam ea quae in usus pauperum cedere debent, nequaquam in suos usus reflectat, ne cum Juda loculos Domini furante sententiam damnationis excipiat. Sed et praelatorum debet vigilare industria, ne eum cui hospitale pauperum committitur, res pauperibus deputatas in aliquo minuere, aut his quasi beneficiario munere concessis sinant uti, quod a praelatis quibusdam, curam pauperum parvipendentibus, fieri comperimus. Clerici namque si aliis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
uinolentũ non superbum
non tardũ non prodigũ sed mo¬
rib: honestum. acdm̃tim̃ tem
constituat: Qui& stipendia
fratrũ fideliter seru& et dili¬
genti cura administr& et in ad¬
ministrando nullatenus fr̃s
contrist&. cui&iam pistrinũ
fratrũ commit tendũ ẽ. ut il¬
ludita uigilantissima cura
cus todiat: Neministri ibidẽ
deputati. an nonã fratrum
aut furtim subripiendo aut
alio quo lib& modone glegent᷑
uiuendo dissipent: Hiuero fa¬
muli eligantur de fidelissima
ecđae familia: & his officiis dili¬
genter erudiantur: Vt scili¬
c& epistoria arte. & fideipuri¬
tate necessitatib: fratrũ opor¬
tunissime suffragari: Eadem
quoq forma de cocis seruanda ẽ :
Inutiles deniq: adq: in oboedien¬
tes cellararii. secundũ superi
conprehensam sententiã iudi¬
uangelicis adq a postoli¬
cis instruimur documen¬
tis in colligendis hospitib:
ante omnia operã daredebere:
hospes fui. &collegistisme &c&:
Pro in de o port& ut prelati ecđȩ

Expanded text:
vinolentum, non superbum, vinolentum, non superbum, non tardum, non prodigum, sed moribus honestum ac Deum timentem constituat, qui et stipendia fratrum fideliter servet, et diligenti cura administrando nullatenus fratres contristet. Cui etiam pistrinum fratrum committendum est, ut illud ita vigilantissima cura custodiat, ne ministri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut alio quolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam judingelicis atque apostolicis instruimur documentis, in colligendis hospitibus ante omnia operam dare debere, Hospes fui, et collegistis me , etc. Proinde oportet, ut praelati ecclesiae