comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laus fd̾i est. nõ quia credit hominẽ illũ
mortuũ ꝙ ⁊ paganus credit. s quia cre¬
ait eum glorificatũ ⁊ uerum d̾m. Credit
songͥ fuit petro fides cred̾e hominẽ illũ
mori ꝙꝓ ocłis cernebat. s credere d̃m esse
qui moriebatur nec nob̃ ⁊̃ fides inħ meret᷑¬
ꝙ credimus illum mortuũ ꝙ ⁊ indeus cre¬
Ait. sed quia credimꝰ hom̃inẽ dłm mor¬
tuũ ẽẽ Si aliqͣ sciunt᷑ q̃ credantur
ost ħ quer solet cumfides sit de ñ
t̾ior:. nõ est fides de subiectis extĩori uisiõi.
Est tamẽ de his que uisu intĩori utc̃q
capiũtur.⁊ quedam utiq sic accipiũt᷑
ut intllĩgant᷑. ⁊ si ñ ita ut in futo᷑. quedã
autẽ nõ. quia cum fides sit ex auditu. ñ
est sonus. nec ad ullũ sensum corporis.
qm̃ cordis est res ista nõ corporis. Quedã

Expanded text:
Laus fidei est, non quia credit hominem illum mortuum, quod et paganus credit, sed quia credit eum glorificatum, et verum Deum. Credit Non ergo fuit Petro fides credere hominem illum mori, quod oculis cernebat; sed credere Deum esse, qui moriebatur. Nec nobis etiam fides in hoc mereteus credit; sed quia credimus hominem Deum mortuum esse. 3. Si aliqua sciuntur quae non creduntur? Post hoc quaeri solet, cum fides sit de nonterior, non est fides de subjectis exteriori visioni: est tamen de his quae visu interiori utcumque capiuntur. Et quaedam sic capiuntur, ut intelligantur, etsi non in futuro, quaedam autem non: quia cum fides sit ex auditu non est sonus; nec ad ullum sensum corporis, quoniam cordis est res ista, non corporis. Quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
filii. ut ⁊ ipsi quos uel nob̾ suscipientib
U sub trine mensionis uocabulo mgẽ.¬
tib unta bap̃r regenerauit. Siluest si¬
⁊̃ ãmonet ut ad suam penitentialem
nullus sacerdos accedat. qr scriptũ ÷
Om̃s quos inpenit̾ accipimus ira nr̃i
filii sunt ut in bap̃o suscepti. quorũ
omniũ flagitiola est cõmixtio. Ꝙ aũ
cõpater ⁊ cõmat̾ sibi iungi nequeant
ne pater sp̃ualis ł mater filie ł filio
spũali ex concilio magũciensi docet᷑.

Expanded text:
obis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylvester etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accedat, quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo suscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod autem compater et commater sibi jungi nequeant, nec pater spiritualis nec mater filiae, vel filio spirituali, ex concilio Maguntinensi, 30, q.
Abbreviated transcription (Latin):
eret. sũmoꝑe cauend̾ est. de ilł est intelli¬
gend̾ qui prius filios uicissim de fonte sus¬
ceꝑunt ꝙͣ fierent coniuges. Premissis aũ
auctoritatib omĩo consentiend̾ est. ut sũ¬
ꝓpͥum seu tm̃ uin filiũ mulier de fonte sꝰ¬
ceꝑit. nõ idõ a uiro sepetur. ꝙ ⁊ de uiro si¬
nulit̾ oportet intelligi
De copula sp̃u¬
aliumn uł adoptiuoꝵ ⁊ nat̾aliũ filioꝵ.

Expanded text:
eret summopere cavendum; vel de illis est intelligendum, qui prius filios suos vicissim de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut sum viri filium mulier de fonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi. 4. De copula spiritualium, vel adoptivorum, vel naturalium filio
Abbreviated transcription (Latin):
randos si post legitia copłam alter altiri¬
us filiũ de fonte leuat. ł in cõfirmatione te¬
papa ait. Puenit ad nos diaconus
scĩtatis ur̃e epłam deferens ꝙ quidam ui¬
ri ⁊ mulieres p̃terito salb̾o paschali ꝓ mag¬
no populi incursu. nescientes filios suos sus¬
mus prioꝵ dcã. ⁊ inuenimus in archiuis .i
lica sede uolentib scire utr̃ uiri ac mulie¬
res redirent ad propͥũ thorũ hte mẽmorie
ep̃orũ plurimoꝵ consensu. in apłoꝵ prĩ¬
cipis ecłia ꝓhibentes. talia rescripserũt. ⁊
confirmauerũt ut nullo mͦ se in cõuigiore¬

Expanded text:
randos, si post legitimam copulam alter alterirandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, vel in Confirmatione tePervenit ad nos diaconus sanctitatis vestrae epistolam deferens quod quidam viri et mulieres praeterito Sabbato pro magno populorum incursu nescientes filios suos sumus dicta; et invenimus in archivis, idlica Sede volentibus scire utrum viri ac mulieres redirent ad proprium thorum, beatae memoriae episcoporum plurimorum consensu in Apostolorum principis Ecclesia praesidentes, talia rescripserunt et confirmaverunt: ut nullo modo se in conjugio re
Abbreviated transcription (Latin):
paretur. Item ioh̾es papa. Ad limina bĩ
petri hõ nõie stephanus ueniens. nr̃o p̃su¬
latu innotuit ꝙ filiũ suũ in excremo uite
positũ necdum baptismatis unda lotum
absentia sacerdotũ cogente baptriauit.
eum q ꝓpͥis manib suscepit atq ꝓ huiꝰ¬
modi negotio reuerentia tua p̃fatum ho¬
minẽ a sua cõiuge iudicauit ẽẽ separand̾
ꝙ sĩ nullatenus deb⁊ dicente scriptura
Quos d̾s cõuintit hõ nõ separet. ⁊ dñs nõ
dimittere uxorem nisi cã forncatõis iub⁊
tulit. Nam baptirandi opus laicis fideli¬
b si tñ necẽe fu̾it libere conceditur. Uñ si
supͣdc̃s homo filiũ morientem aspiciens.
ne aĩam perpetuo ꝑire dimitteret. unda
bap̃i lauit. ut eum de potestate mortis e¬
riperet: bñ fecisse laudat᷑. idõq sue uxor
sibi iam olim legitime sociate impiine dũ
iuxit iudicamus manere cõuinctũ. nec
ob ħ seꝑari debere. hiis aliisq plurib
austoritatib edocetur cõiuiges nõ ẽẽ sepa¬

Expanded text:
i Petri homo nomine Stephanus veniens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum cogente, baptizavit, eumque propriis manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua conjuge judicavit esse separandum. Quod fieri nullatenus debet, dicente ScripturaQuod Deus conjunxit, homo non separet. Et Dominus non dimittere uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. tulit. Nam baptizandi opus laicis fidelibus, si tamen necesse fuerit, libere conceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse sepa
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m est nob̾ quasdam feminas desidiose
quasdam uͦ fraudulenter ut a uiris suis
sepentur ꝓprios filios coram ep̃is ad con¬
firmand̾ tenuisse. Unde nos dignũ duxi¬
mus ut si qua mulier filiũ suũ de fiłia
aut fraude aliqͣ coram ep̃o tenuit ad con¬
firmand̾. pp̃ fallaciam ł fraudem qͣmdui¬

Expanded text:
m est nobis quasdam feminas desidiose, m est nobis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter fallaciam suam
Abbreviated transcription (Latin):
suam uxorẽ ⁊ de eo qui cõcubuit cum
mr̃e spũali. ⁊ de eo qui filiũ suũ bap¬
tirauit. ⁊ uxor cꝰ euni de fonte suscep.
hac cã ut dissidiũ fieret coniugii. si pꝰ
intali copula possunt ꝑmanere: sic res¬
pondend̾ est. Si filiolam aut cõmrẽm
dos ẽẽ uidicamꝰ ⁊ graui penitentia plec¬
tendos. si uͦ coninges legitini unus b
ambo ex industria hoc feceruit. ut fili¬
ũ suũ de fonte susciꝑent. si ĩnupti ma¬
nere uoliu̾nt bonũ est. Sĩ aĩ grauis
penit̃ insidiatori iniũgat᷑. ⁊ simul ma¬
neant. ⁊ si p̃uaricator coniugii super¬
uixerit: acerrima pnĩa mulstetur. et
sine spe cõiugii maneat. Ex hiis appa¬
ret. ꝙ aliquis filiolam suam b cõmrẽm
ñ potest sibi copulare nuptialiter. ⁊ si
p̃sũptum fui̾t seꝑandi st̃. Qui aũ legi¬
time cõuincti st̃: nõ idõ seꝑandi st̃. qr
alter aorũ insidiose filiũ de fonte leuau̾¬
lia femĩa genitũ de sacro fonte leuau̾it
pꝰmod̾ possic cum eodem uiro copulari.

Expanded text:
 uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est. Si filiolam aut commatremdos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si vero conjuges legitimi, vel unus, vel ambo ex industria hoc fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supervixerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Ex his apparet quod aliquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi sunt, quia alter eorum insidiose filium de fonte levavilia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quos de sacro leuamus. uł
incathetizatione. seu in confirmatõne
tenemus. filii cẽ ⁊ filie spũales eorũ sũt
quitrine mensionis uocabulo eos sacro
baptismate tingunt. Dr ⁊ spũalis filia
sacerdotis. que ei peĩca sua contitetuꝵ

Expanded text:
sunt quos de sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu Confirmatione tenemus. Filii etiam et filiae spirituales eorum sunt, qui trinae mersionis vocabulo eos sacro Baptismate tingunt. Dicitur etiam spiritualis filia sacerdotis, quae ei peccata sua confitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
li de. lxxxiiiiᵒ. qõnib ⁊ ip̃e locus nõ ẽ. Locꝰ
tamẽ dĩ ablisiue d̾r tẽplum dĩ. nõ ꝙ eo cõ¬
tineatur. s ꝙ ei p̃sens sit. ⁊ inhabitans.
sit: ꝙ ab eiꝰ simłitudĩe recedit. ⁊ tanto lon¬
gus qͣnto fit dissimilior. Illa aũ ut ait
tõne sinlia funt dõ recipuĩt dissimsitudiẽ.
At ip̃a simłitudo nullo modo ex aliqͣ ꝑte pͥ
ẽs̃ dissimił. unde fit ut cũ simłi̾tudo prĩs fi¬
lius sit. ex nulla ꝑte pr̃i possit ẽẽ dissimilł.
⁊ illa possunt reciꝑe dissimłitudinẽ. Nich̾

Expanded text:
cus non est. Locus tamen Dei abusive dicitur templum Dei, non quod eo contineatur, sed quod ei praesens sit et inhabitans; fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa autem, ut tione similia sunt Deo, recipiunt dissimilitudinem. At ipsa similitudo nullo modo ex aliqua parte potest esse dissimilis. Unde fit ut cum similitudo patris filius sit, ex nulla parte patri possit esse dissimilis; et illa poss
Abbreviated transcription (Latin):
q̃madmod̾ pc̃c. Cum autẽ peccatũ sit corru¬
ruptõ. ł pͥuatõ boni corporis. Sic̃ corpus
hõĩs pͥuauit bñficio illius ĩmortalitatis
⁊ imꝑassibilitatis quam hũit añ pcc̃m¬

Expanded text:
. Cum autem peccatum sit privivatio vel corruptio boni corporis; sicut corpus hominis privavit beneficio illius immortalitatis et impassibilitatis, quam habuit ante peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ad que nuncianda. ł gerenda mittunt᷑.
Sicut ⁊ demonũ quedam noĩa sunt. q̃
quidam putant unius ẽẽ ꝓpria: alii uͦ
plurib cõunia. Diabolus quippe qͥgͤ
ce ira uocatur. ⁊ criminator int̾pr᷑. ł de
orsum fluens. hebraice d̾r sathan. rad

Expanded text:
mittuntur: sicut et daemonum quaedam nomina sunt quae quidam putant esse unius propria, alii vero pluribus communia. Diabolus quippe, qui Graece ita vocatur, et criminator interpretatur vel deorsum fluens, Hebraice dicitur Satan, id
Abbreviated transcription (Latin):
illi michael. gabriel raphael. de sr̾¬
iori ordine fuisse. Michael int̾pr quis ut
deus. Gabriel fortitudo dĩ Raphael me-¬
dicina dĩ nec sunt ista noia ordinũ sed
ꝓrie ac singłariter sp̃s ẽẽ nomẽ. alii uõ
nõ uniꝰ singłariter ⁊ det̾minate. s ñc

Expanded text:
illi Michael, Gabriel, Raphael de superiori ordine fuisse. Michael interpretatur quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei; Raphael medicina Dei; nec sunt ista nomina ordinum, sproprie ac singulariter spiritus esse nomen. Alii vero, non unius singulariter et determinate, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant omnẽ actum int̾iorẽ. ł exti̾orẽ. in
qͣntũ est. ẽẽ bonũ quia nõ eẽt actus malꝰ
nisi eẽt res bona. quia nõ est aliqͣ res ma¬
la nisi eadem res bona sit. Unde ãs in en
qua mala eẽt. si res ip̃a que mala ẽ. naͦ ñ
eẽt. Non gͥ potest ẽẽ malum. nisi eẽt ali¬
qd̾ bonũ. Qd̃ cum dͥ uideatur absurde.
cõnexio tñ racõcinatõis nos cõpellit ħ¬

Expanded text:
bant omnem actum interiorem vel exteriorem, in quantum est, esse bonum, quia non esset actus malus, nisi esset res bona; quia non est aliqua res mala, nisi eadem res bona sit. Unde Aug. in Enqua mala esset, si res ipsa quae mala est, natura non esset. Non ergo potest esse malum nisi esset aliquod bonum. Quod cum dici videatur absurde, connexio tamen ratiocinationis nos compellit
Abbreviated transcription (Latin):
ait ãs ħ erit incendiũ mundi scĩs. qd̾ fuit
camunis tib puens inquilb aliquto p̃¬
gand̾ fiu̾t ꝑ illum ignẽ purgabit᷑. Aliis uͦ
nullam ingeret molestiam Durgato uo̾
ꝑ ignẽ mundo. ⁊ ad udiciũ ueniente dño:
enutet᷑ uox illa magna. qua resurgent
tilabit᷑ area. qr boni ei congregabunt᷑ de
quatuor ꝑtib orbis. angłico minstĩo.

Expanded text:
is, quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent tilabitur area, quia boni congregabuntur ibi de quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ sp̃s etiam in carne uiuentiũ
in qͣntum cłiuina sapiũt. nõ sunt ĩ
ineffabilem genituram duob modis mi¬
ttit᷑ filius .s. cum uisibiliter apparuit
ł inuisibiłr ꝑcipitur mente. Cur pat̾
ñ dicitur missꝰ cũ ab aliquo cognosci

Expanded text:
am in carne viventium, in quantum divina sapiunt, non sunt in ineffabilem genituram, duobus modis mittitur Filius, scilicet cum visibiliter apparuit, vel invisibiliter percipitur mente. 13. Cur Pater non dicitur missus, cum ab aliquo cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ alia huiꝰ pcc̃i assignatio. hoc enĩ
pc̃t aũs diffimes in li de sermone
domini m monte ait. Pc̃t ad mortem est cũ ac
liquis frat̾nitatem. ⁊ adu̾sus ip̃am grãm
qͣ reconciliatꝰ est d̾o inuidentie facib agita¬

Expanded text:
 alia hujus peccati assignatio. Hoc enim peccatum August. definiens in lib. de Sermone Domini in monte, ait: Peccatum ad mortem est, cum poliquis fraternitatem, et adversus ipsam gratiam qua reconciliatus est Deo, invidiae facibus agita
Abbreviated transcription (Latin):
iud̃s infideł est hodie. hereticus ẽ hodie scis¬
maticꝰ est hodie. quid si cras amplestat᷑ ca¬
tem: Quid si isti quos in quoc̃q gn̾e erroris
fuuant istam uitam agũt penitẽtiam et in¬
u̾ũt ueram uitam in futuro : Nolite gͦ
ante tempꝰ quicꝙͣ uidicaro. ex hiis ostend̾r
ꝓ singłis pcc̃orib in hͣc uita ẽẽ orandum
nec de aliquo eẽ diffidendũ. quia conu̾ti
pͦ dum in hac uitaest. qr nõ potest strride a¬
liquo utr̃ p̾caui̾t ad mortẽ ł in spm sc̃m. nͥ¬

Expanded text:
judaeus infidelis est hodie; haereticus est hodie: schisjudaeus infidelis est hodie; haereticus est hodie: schismaticus est hodie; quid si cras amplectatur cacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris finiant istam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uante tempus judicare quemquam . Ex his ostenditur pro singulis peccatoribus in hac vita esse orandum; nec de aliquo esse diffidendum, quia converti potest dum in hac vita est; quia non potest sciri de aliquo utrum peccaverit ad mortem vel in Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
queum. ꝙͣ humilitate ueniam peteret.
ꝙ pp̃ magnitudinẽ pcc̃i. iam ex dãpnatõe
pc̃ci tales hr̃e credend̃ est. Ecce quedam as
tio st̾nitatis post agnitõm. ⁊ inuidentia
grẽ post reconciliatõm qd̃ spẽs quedam
obstinatd̃is intelligi potest. Illam tamẽ
aliquid adiciend̾ ibi fore. nec asserendo se
dyxisse aꝑit. ita dicens. Qd̃ quid̃ nõ cõfir¬
maui. qm̃ hoc purare me dixi s tamẽ
addend̾ fuit si in hac scelerata m̃tis ꝑu̾si¬
tate fimerit hanc uitam. qm̃ dequocũq
pessimo in hͣc uita cõstituto nõ est desꝑan¬
dũ. nec ꝓ illo impͦdent̾ oratur de quo nõ
desperatur. hiis u̾bis insinuatur pcc̃m
p̃missa diffinitõe descͥptũ tc̃ solum debẽ
dumi undẽ illud iohis. Nlon ꝓeo dico ut
quis oret sit accipiend um iudetur ut ꝓ aliqͦ
pc̃t illius uidicare. nec de illo desꝑare. s pro
scm̃. sic ait. Ita impenitentia ł cor impeniteᷤᷤ
qͣmdiu quis in hͣc carne uiuit ñ pͭ iudica¬

Expanded text:
e veniam peteret; quod propter magnitudinem peccati jam ex damnatione peccati tales habere credendum est. Ecce quaedam asstio fraternitatis post agnitionem, et invidentia gratiae post reconciliationem, quod species quaedam obstinationis intelligi potest. Illam tamen aliquid adjiciendum ibi fore, nec asserendo se dixisse, aperit, ita dicens: Quod quidem confirmavi, quoniam hoc putare me dixi. Sed tamen addendum fuit si in hac scelerata mentis perversitate finierit hanc vitam, quoniam de quocumque pessimo in hac vita constituto non est desperandum, nec pro illo imprudenter oratur de quo non desperatur. His verbis insinuatur peccatum praemissa definitione descriptum, tunc solum debere dum. Unde illud Joan. 5: Non pro eo dico ut quis oret, sic accipiendum videtur, ut pro aliquo peccatum illius judicare, nec de illo desperare, sed pro m: Ista impoenitentia vel cor impoenitens, quamdiu quisque in hac carne vivit, non potest judica
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm inuidentia gre fr̃nitatem impenitẽ¬
ter oppugnans. q̃ utiq obstinatõ ẽẽ uidet᷑
⁊ oĩs impenitentis obstinatõ atq desperatõ
Notand̾ uͦ ẽ ꝙ nõ om̃is qui nõ penitet impe¬
nitens dͥ pot᷑. quia impenitentia ꝓpͥe obs

Expanded text:
 invidentia gratiae fraternitatem impoenitentis oppugnans; quae utique obstinatio esse videtur, et omnis impoenitentis obstinatio atque desperatio. Notandum vero est quod non omnis qui non poenitet impoenitens dici potest, quia impoenite
Abbreviated transcription (Latin):
s ut nullam in eo sensisse penam. mõ¬
straret᷑. ⁊ diuine simul potentie opus
nurabile ostend̾etur. que hominis
dormientis latus aperuit. nec eũ tñ
a quiete soporis excirauit. In quo ⁊̃
dormientis formata ẽ: ita eccłia ex sa¬
cram̃tis que de latere xp̃i in cruce dor¬

Expanded text:
 ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In quo etidormientis formata est, ita Ecclesia ex sacramentis quae de latere Christi in cruce dor
Abbreviated transcription (Latin):
conferens diu̾sa scripture testimoĩa ex qͥ¬
b dm̃ in corporeis figuris homĩb appa¬
ruisse ꝓbat. ⁊ aliqñ ex ꝑsona dĩ sine dis¬
tinctione. aliquando sub distinctõne ꝑͣ
quam ponit ãs querens an ad exhibend̾
has corporales apparitõnes creatura no¬
ua sit formata. an angłi qui añ erant nui¬
ssi ⁊ si ip̃i missi s̃ utrum seruata quali¬
tate sui spũalis corporis aliquam spe

Expanded text:
conferens diversa Scripturae testimonia ex quibus Deum in corporeis figuris hominibus apparuisse probat; et aliquando ex persona Dei sine distinctione, aliquando sub distinctione perquam ponit Augustinus, quaerens an ad exhibendum has corporales apparitiones creatura nova sit formata, an angeli qui ante erant missi; et si ipsi missi sunt, utrum servata spiritualis corporis qua
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognosdendam hanc questionem.
atis diligent̾ uycͣ diu̾sorũ snĩas su¬
pra positam absq assertione & ẜui¬
torem. istam sͥ deberẽ nrãm sufficere disputa
tõm. s legat. & alia melius forte consid̾ata
atq tractata & ea que hic mou̾e possunt. ui¬
te discutiat. firmit̾ tenens. ꝙ deus homĩẽ
assũpsit. homo in dm̃ transiuit. nõ n᷑e u̾si¬
bilitate. s dĩ dignatõne. ut nec deus mutas¬
retur in humanã sub̾am assum̃do hõiẽ
nec homo in diuinã glorificatꝰ in dm qr
mutatõ. ł u̾sibilitas neͤ. diminutõnẽ
o abolitõnẽ sub̾e facit.

Expanded text:
ad cognoscendam hanc quaestionem. Satis diligenter juxta diversorum sententiam supra positam absque assertione et praejutorem istam sibi ntionem; sed legat et alia melius forte considerata atque tractata, et ea quae hic movere possunt, vite discutiat; hoc firmiter tenens quod Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum; quae mutatio vel versibilitas naturae diminutionem et abolitionem substantiae facit.
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Nam sih dretur. cõfusio fieret
inꝑsonis
Obiectoni eorum h respõdi
qua nitunt᷑ ꝓbare pͣs secundum essẽ¬
tiam accipi quia respondemꝰ q̃rẽtib qͥd

Expanded text:
ando; nam si hoc diceretur, confusio fieret in personis. 7. Objectioni illorum hic respondet, qua nituntur probare personas secundum essentiam accipi, quia respondemus quaerentibus q
Abbreviated transcription (Latin):
¶ptes ille significent: sergnis pa¬
bulans suꝑ t̾ram pars in altan usq ad
finẽ misse remanẽs. corpꝰ iacens in sepul¬
chro. q usq in finem scli corpora scõꝵ in
sepulchris erunt. ⁊ sicut ꝑtes ille misticã
tenent significatõm. ira ⁊̃ ⁊ fractõ passio¬
nis xp̃i ⁊ mortis est rep̃sentatõ. Unde ipe
atisumus. huiꝰ iniedendo ⁊ bibendo car¬
nẽ ⁊ sanguinẽ memores ẽẽ debemꝰ. s ca¬
ueat quis ne indigne ꝑcipiat. qr udici¬
um manducat. Non est enĩ panisiste. ãbꝵ
die merearis accipere. ne accedas indig¬
nus. indignus est quialiter celebrat mi
pccm̃ accedit. gͦ ⁊ si sinꝑsint peccata cotidiac¬
ana ł nõ sint mortifera. ante ꝙͣ accedatis.
dimittite debitorib urĩs. Si climittis di¬
mittetur tibi ⁊ sic securꝰ accede. Panis e¬
nun salutatis est ⁊ nõ uenenũ. Si ita acce¬
dis spũaliter manducas. Spñaliter enĩ
manducat. qui innocentiam ad altare
portat.

Expanded text:
tes significent, Sergius paadhuc super terram. Pars in altari usque ad finem remanens, corpus jacens in sepulcat, quia usque in finem seculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. Et sicut partes illae mysticam tenent significationem, ita etiam et fractio, passionis Christi et mortis est repraesentatio, unde ipse ati sumus, huius in edendo et bibendo carnem et saguinem memores esse debemus. Sed caveat quisque, ne indigne percipiat, quia iudicium manducat. Non est iste panis, qui vadit die merearis accipere, ne accedas indignus. Indignus epeccatum accedit. Ergo etsi sint peccata quotidiana, ut non sint mortifera, antequam accedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat.
Abbreviated transcription (Latin):
ed que hac dilestõne diligenda sĩt
iam inquiramꝰ. Non .n. omĩa ut
ait aũs. quib utend̾ est diligenda st̃. sed
ea sola queł nob̾cum socierate quadã re¬
ferunt᷑u d̾m. sicut est homo ł angelus
ład nos relata bñficio dĩ ꝑ nos indigent.
ot corpꝰ qd tra p̃cipiendũ est diligo ut ei
ordinate prudent̾ q consulatur Si illo¬

Expanded text:
ed quae hac dilectione diligenda sint, jam inquiramus. Non enim omnia, ut ait August., quibus utendum, diligenda sunt; sed ea sola quae vel nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate prudenterque consulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sͥ ułt ut cum fc̃m fui̾t credatis: ħ est
laus fidei si qd̾ credr nõ uid̾r. slam ⁊ thom
bat carnem uiuentẽ. qͣm uiderat moriẽtẽ
⁊ credebat d̾m in carne ipsa latentẽ. Crede¬
bat gͦ m̃te qõ nõ uidebat. ꝑ hoc ꝙ sensib cor¬
poris apparebat. Si uero dñr credi que iu¬
dentur. Sic̃ dicit unusquis ocłis suis cre¬
didisse: nõ ip̃a est que in nob̾ edificatur
fides. s ex rebꝰ que uident᷑ agitur in nobis
illa est fides qua in xp̃o edificam᷑. qua dm̃s
usitata locutõne nos ea credere que uidemꝰ
Est inquit fides qua credunt᷑ ea que nõ
uidentur. s tamẽ est ⁊ fides rer̃. qñ nõ u̾b̾¬
ciem manifestam se cõtemplandã scĩs p̃
mo fid̾i merces. ad ꝙͣ credendo ꝑuenietur
ut ex fide u̾boꝵ transeat iuustus infidem

Expanded text:
Quid sibi vult, ut cum factum fuerit credatis? Haec est laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam et Thomabat carnem viventem, quam viderat morientem, et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Si vero dicuntur credi quae  oculis suis credidisse, non ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus quae videntur, agitur in nobis illa est fides qua in Christo aedificamur, qua dicimus, usitata locutione, nos ea credere quae videmued Veritas. Est, inquit, fides qua creduntur ea quae non videntur. Sed tamen etiam fides rerum, quando non verbiciem manifestam se contemplandam sanctis pmo fidei merces ad quam credendo pervenietur; ut ex fide verborum transeat justus in fidem
Abbreviated transcription (Latin):
uanĩ mũdi estote. lauat᷑ ⁊ mundꝰ est qui
⁊ p̃ti̾ta plangit. ⁊ flenda it̾m ñ admittit. la¬
uatur ⁊ nõ eso mundꝰ qui plangit que ges¬
sit. nec desi̾t. ⁊ post lacrimas ea que defleue¬
ĩs rat repetit. Item ãs inanis est penitentia:
ꝙͣ sequens culpa coinquinat. Nich̃ ꝓfunt la¬
m̃ta si replicant᷑ pcc̃a. Nich̾ ualet ueniã a
mał poscere: ⁊ mala denuo iterare Item g̾g̾.¬
Goͣ Qmi admissa plangit nec tñ deserit: pene¬
abrgrauiori subicit se. Item ambi. Roꝑiunt᷑
qui sepuis agendã penitentiã putant. qui

Expanded text:
mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum non committit. Lavatur, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae defleverat repetit. Item Aug.: Inanis est poenitentia, quam sequens culpa coinquinat. Nihil prosunt lamenta, si replicantur peccata. Nihil valet veniam a malis poscere, et mala denuo iterare. Item Greg.: Qui commissa plangit, nec tamen deserit, poenae graviori se subjicit. Item Amb.: Reperiuntur qui
Abbreviated transcription (Latin):
deficit ⁊ penitentia. Si uero penitentia finit ͦ
quid relinquit᷑ de uenia ͤ Tam diugaudeat ⁊¬
speret de gra. quãdu sustentatura penitẽtia.
Dicit eni dominꝰ. uade ⁊ amplius noli peccare.
te oriatur. qd̃ quomodo seruabitur nisi dolor
in penitentia ꝯtinue custodiatur: hic semꝑdo
leat ⁊ dedolore gaudeat.⁊ ñ sit satis ꝙ doleat
s ex fide doleat ⁊ ñ semp doluisse doleat De¬

Expanded text:
deficit et poenitentia. 315 Si vero poenitentia finitur, deficit et poenitentia. 315 Si vero poenitentia finitur, quid relinquitur de venia? Tam diu gaudeat et speret de gratia, quandiu sustentatur a poenitentia. Dicit Dominus: « Vade, jam amplius noli peccare .tas in te oriatur. Quod quomodo servabitur nisi dolor in poenitentia continue custodiatur? Hinc semper doleat, et de dolore gaudeat; et non sit satis, quod doleat, sed ex fide doleat et non semper se doluisse do
Abbreviated transcription (Latin):
cara: nich̾ ualet ad sałm ⁊ ad ueniam in a¬
ne p̃cedens pct̾m lam̃tũ. qr nich̾ reliquer̃t
de uite mũdicia. qr aut pcc̃a dimissa rede¬
unt. ut quibdam placet cum replicantur
ł si nõ redeũt eis tñdeletis propt̾ ingratitu¬
dinẽ ita reus ⁊ ĩmundꝰ constituit᷑. cũ adħc
niꝰ agemꝰ. Similiter nicħ ualet ad salutẽ
oꝑtinendã. ł ad mundiciam uite hñdam:
ueniam de maleftĩs poscere. ⁊ mala denuo
iterare. Ita ⁊̃ intelligend̾ est illud ꝙ idem ãs
alibiait. penitentia est quedam dolentis uĩ¬
dc̃a puniens in se qd̾ dolet admisisse ⁊ infra.
Continue dolend̾ est de pĩc̃o. qd̾ declarat ip̃a
dictionis uirtꝰ. penitere enũ est penãtenere.
ut semꝑpuniat u se ulciscendo. qd̾ cõmisit
peccando. Ille penã tenet qui semꝑ uindicat
ꝙ cõmisisse dolet. Penitentia gͥ ẽ uĩdc̃a semꝑ
puniens in se ꝙ dolet cõmisisse. Quid restat
nob̾ nisi dolere in uita ͤ ⁊ obi enĩ dolorfinit᷑

Expanded text:
 ad veniam in fine praecedens lamentum, quia nihil relinquitur de vitae munditia: quia aut peccata dimissa redeunt, ut quibusdam placet, cum replicantur; vel si non redeunt, eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur, cum adhuc nius agemus. Similiter nihil valet ad salutem obtinendam, vel ad munditiam vitae habendam, veniam de malefactis poscere, et malefacta denuo iterare. Ita etiam intelligendum est illud quod idem August., alibi ait: Poenitentia est quaedam dolentis vidicta, puniens in se semper quod dolet admisisse. Et item : Continue dolendum est de peccato, quod declarat ipsa dictionis virtus. Poenitentia enim est poenam tenere, ut semper puniat, in se ulciscendo, quod commisit peccando. Ille poenam tenet, qui semper vindicat, quod commisisse dolet. Poenitentia igitur est vindicta semper puniens in se quod commisisse dolet. Quid restat nobis nisi dolere in vita? Ubi enim dolor finitur,
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia sit sacram̃tũ. ł si nõ omĩs que hoc
noĩe censenda sit: cõsequenter inuestigabimꝰ.
A penitentia ceꝑit ioħ̾is p̃dicatõ d̾icentis. pe¬
nitentiã agite. ap. re. ce. Qd̃ aũ p̃co docuit: idẽ¬
ptꝰ uĩtas p̃d̾icauit. exordiũ sermonis sumens
a penitentia. Penitentia d̾̃i apuniendo. qua ꝗͥs
punit illicita. que cõmisit. penitentie uutꝰ¬
timore cancipitur. Uñ ysaias acimore tua do¬
mine cõcepimꝰ ⁊ peperimꝰ sp̃m salutis. est aũ ãb̃ꝵ
penitentia utait ambꝵ mala p̃terita plang̾e̾
⁊ plangenda it̾m nõ cõmitere. Item os. pem Gs¬
tere ẽ. añ asta pcĩa deflere. ⁊ flenda nõ cõmitte̾

Expanded text:
poenitentia sit sacramentum, vel si non omnis, quae hoc nomine censenda sit, consequenter investigabimus. A poenitentia coepit Joannis praedicatio dicentis: Poenitentiam agite; appost Veritas praedicavit, exordium sermonis sumens a poenitentia. Poenitentia dicitur a puniendo, qua quis punit illicita quae commisit. Sciendum praetimore concipitur. Unde Isaias: A timore tuo, Domine, concepimus, et peperimus Spiritum salutis. Est autem poenitentia, ut ait Amb., mala praeterita plangere, et plangenda iterum non committere. Item Gregor.: Poenitere est anteacta peccata deflere, et flenda non co
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquent. Est enĩ ut ait ieꝵ sccdã tabu¬
la post naufragiũ. qr siquis uestem ĩnocentie in
b ap̃o ꝑceptam peccando corrupit: penitentie re¬
medio reꝑare potest. Orima tabula est bap̃s. uͥde¬
ponitur uetꝰ homo ⁊ induit᷑ nonus. Scd̃a peni¬
tentia qua post lapsum resurgimus. dũ uetustaᷤ
reu̾sa repellitir. ⁊ nouitas ꝑdita resumitur.
Dost bap̃m plapsi per penitentiam renouariua¬
lent. s nõ per bap̃m licet homĩ sepiꝰ penitere.
s nõ baptizari. Bap̃s tm̃ est sacram̃tũ. s peni¬
tentia dr ⁊ sacram̃tũ ⁊ u̾tus mentis. Es enĩ pe

Expanded text:
inquent. Est enim, ut ait Hieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur vetus homo, et induitur novus; secunda, Poenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum vetustas reversa repellitur, et novitas perdita resumitur. Post Baptismum prolapsi per Poenitentiam renovari valent, sed non per Baptismum. Licet homini saepius poenitere, sed non baptizari. Baptismus tantum est sacramentum; sed Poenitentia dicitur et sacramentum, et
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quia nec ip̃e ut tanta unitate dõ
uͦ cõnĩstus̾. una cum illo ꝑͣ filius dĩ fi¬
eret. ullis est p̃cedentib meritis assecu¬
tus. s ex quo homo ẽẽ cepit: ex illo est¬
⁊ deus. Unde dcm est. cerbũ caro factũ ÷¬
bigius ẽẽ deum u̾bũ. nẽq rursus fili¬
um homĩs ex aĩa ⁊ corpore constitisse ig¬

Expanded text:
tur: quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo est et Deus: unde dictum est, Verbum caro factum bigimus esse Deum Verbum. Neque rursus filium hominis ex anima et corpore constitisse ig
Abbreviated transcription (Latin):
s aliud pp̃ u̾bũ ⁊ aliud ꝓpter hõiẽ.
nõ duo filii deus ⁊ hõ. s unus dĩ filiꝰ
meruit. ut in unitatẽ ꝑͦ unici filii d̾i
singłarit̾ assũpta ess: Que bona uo¬
lũtas. que bona opera p̃cesserunt.

Expanded text:
 aliud propter Verbum, et aliud propter hominem: non duo filii Deus et homo, sed unus Dei Filius meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singulariter assumpta esset? Quae bona voluntas, quae bona opera praecesseru
Abbreviated transcription (Latin):
Sola enĩ grã hũit ille homo nõ meritis
ł natura ut ess deus fine dĩ filius. ut
hẽret omnẽ sciãm ⁊ potentiam quam ht
u̾bum. cum quo est una ꝑsona
Nec tm̃ insuꝑiorib legi tur ꝙ hõ il¬

Expanded text:
Sola enim gratia habuit ille homo, non meritis vel natura, ut esset Deus sive Dei Filius, ut haberet omnem scientiam et potentiam quam habet Verbum cum quo est una persona. Nec tamen in superioribus legitur quod homo il
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tas a misi̾a. de qͣ apłs ait. Et
ipsa creatura lib̾abitur a seruitute
coccuptõnis. in lib̾tatem głe filioꝵ
dr̃ hanc lib̾tatem hũit homo ante
pcc̃m quia omĩ carebat miseria ⁊ nł¬
la tangebatur molestia. ⁊ pleniꝰ hẽbit
in futura bĩtudĩe. ubi miser ẽẽ non
poterit. S in hͣc uita que est int̾ prim̃¬

Expanded text:
t ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Hanc libertatem habuit homo ante peccatum, quia omni carebat miseria, et nulla angebatur molestia; et plenius habebit in futura beatitudine, ubi miser esse non poterit. Sed in hac vita, quae est inter prim
Abbreviated transcription (Latin):
aquis diuisitq aquas que erant sub
firmam̃to. ab hiis que erant super firma¬
metum sciend̾ est ꝗ illius celi describit᷑ be̾da
hit creatio sicut ait beda. super genesim
in quo fixa sunt sidera. cui supposite s̃
aque in aere ⁊ in t̾ra ⁊ superposite alie
de quib dr. quitegis aquis suꝑiora eiꝰ.
In medio gͦ firmamentum ẽ .i. sidereũ ce¬
lum. qd̃ de aquis fcm̃ ẽẽ credi potest. cri¬
stallinus enĩ lapis cui magna est firmi¬
tas ⁊ perspicacitas. de aquis factus est.
Siquem u̾o monet quomͦ aque n᷑a
fluide ⁊ in una labiles suꝑ celum possĩt
consistere: de dõ scriptum ẽẽ memin̾it.
qui ligat aquas in nubibz suis. Qui .n.
infra celum ligat aquas ad tempꝰ uapo¬
rib nubium retentas. potest etiam sr̃
celi speram. nõ uaporali tenuitate. s gla¬
ciali soliditate: aquas suspend̾e ne labã¬
tur. Quales autẽ ⁊ ad quid cõdite sunt:
ip̃e nouit qui condid̾. Ecce ostensum ẽ
hiis u̾bis ꝗ celum fcm̃ sit .s. illud in qͦ¬

Expanded text:
Divisitque aquas quae erant sub firmamento, ab his quae erant super firmamentum. Sciendum est quod illius coeli describitur hic creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitur: Qui tegis aquis superiora ejus. In medio ergo firmamentum est, id est, sidereum coelum, quod de aquis factum esse credi potest. Chrystallinus enim lapis cui magna est firmitas et perspicuitas, de aquis factus est. Si quem vero movet quomodo aquae naturae fluidae et in ima labiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas, potest etiam super coeli sphaeram non vaporali tenuitate, sed glaciali soliditate aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sunt, ipse novit qui condidit. Ecce ostensum est his verbis quod coelum factum sit
Abbreviated transcription (Latin):
datur sermo sapĩe. alii sermosciẽ. illa dif.¬
finitõ diuidenda est. ut rerum diuinaꝵ
cognitio sapĩa proprie nũcupet᷑. huma
Neq uo̾ quicquid sciri ab homĩe potest
in reb humanis. uͥ plumũ suꝑuacue
uanitatis ⁊ noxie curiositatis est. huic
scĩe tribuo. s illud tm̃ quo fides salub̾ri¬
ma. que ad ueram bĩtudinẽ ducit. gig¬
nit ᷑. mitrit ᷑ deffend̾r. roboratur. qua scĩa
ñ poslent fideles plurini quanuis polle¬
ant ip̃a fide plurimi. aliud est enĩ scire tm̃ mͦ
quid hõ credẽ debeat pp̃ ad ipistendam uitã
beatam aluid est scire quomͦ ħ ip̃m. ⁊ piis

Expanded text:
datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, illa definitio dividenda est, ut rerum divinarum cognitio sapientia proprie nuncupetur, humaNeque vero quidquid sciri ab homine potest in rebus humanis, ubi plurimum supervacuae vanitatis et noxiae curiositatis est, huic scientiae tribuo; sed illud tantum quo fides saluberrima quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, defenditur, roboratur; qua scientia non pollent fideles plurimi, quamvis polleant ipsa fide plurimum. Aliud est enim scire tantummodo quid homo credere debeat propter adipiscendam vitam beatam
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa fuit plenarie. ⁊ nos sciãm ⁊ sapiẽtiã de
eo hñis. qui deus est et homo.
In quo
disterat sapientia ab intellectu.

Expanded text:
ia fuit plenaria, et nos scientiam et sapientiam de eo habemus qui est Deus et homo. 2. In quo differat sapientia ab intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
riores conditi sunt. suꝑiores. qui nat᷑a
magis subtiles. ⁊ sapientia amplius
ꝑspicaces. Inferiores qui nͣa minꝰ sub¬
tiles ⁊ intelligentia minꝰ perspicaces
fcĩ sunt. has autẽ inuisibiles dfrãs
ĩuisibiliũ solus ille ponderare potuit
qui oĩa in numero ⁊ mẽsura ⁊ pond̾e¬
disposurs .i. in se ip̃o qui ẽ mensura
omĩ rei modũ p̃figens. ⁊ numerꝰ omi reispe¬
ciem p̃bens ⁊ pondus omnẽ rem ad stabi¬
litatẽ trahens .i t̾minans ⁊formans ⁊or¬
dinans omnia.¬

Expanded text:
riores conditi sunt. Superiores, qui natura riores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, Deus omnia in numero, mensura et pondere , id est in seipso, qui est mensura omni rei, modos praefigens et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est terminans et formans et ordinans omnia
Abbreviated transcription (Latin):
primordio sue cõditõnis uidet᷑ testĩoĩo
auctoriratis insinuari que trat̃ de sin¬
głis ordinib aliquos cecidisse. De ordĩe
namq suꝑiori lucifer ille fuit quo nul¬
ostendens de ordinibz illis cecidisse. qui
cum in mal munsterium exerceant. nõ
tamẽ penitꝰ nominib ordinũ suorũ pͥ¬
uati sunt. s nõ uidet᷑ illud posse stare.
nõ enĩ tunc caritate ardebant. nec sapi¬
entia pollebant. neq in eis deus sede
bant dona in quoꝵ ꝑticipatõib con¬
uenirent. s quib dam cadentib aliis
apposita sunt. eisq qui cecid̾unt col¬
lata fuissent eadem dona. si ꝑstitissẽt.
Idõꝙ scriptura dicit desingłis ordim¬
b aliquos cecidisse. nõ quia fussent ĩ
õrdinib ⁊ postea corru̾nt. sq si ꝑstiti¬
ssent eoꝵ aliqui in singul fuissent or¬
dinib. qui ⁊ in nature tenuitate ⁊ in
forme ꝑspicacitate. differentes gradus
habebant. Sicut illi qui perstiterũt.
Alii enĩ ut p̃dyximꝰ suꝑiores. alii infe¬

Expanded text:
e conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nulnominat, ostendens de ordinibus illis cecidisse; qui cum in malis ministerium exerceant, non tamen penitus nominibus ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebbant dona in quorum participationibus conveniunt. Sed quibusdam cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii infe
Abbreviated transcription (Latin):
ħ . n. ut dc̃m est. ad temporalia refer̃t᷑.
⁊ de temporalib tm̃ sunt. sꝑ scĩa dĩ ñ¬
tm̃ ẽst de temporalib. s etiam de eter̃

Expanded text:
m, ut dictum est, ad temporalia referuntur, et de temporalibus tantum sunt. 4. Quod sctantum est de temporalibus, sed etiam de aeter
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Idoꝙ cum d̾r si nulla eeñt futu¬
ra. nõ eẽt in dõ p̃scientia. ł nõ eẽt deuᷤᷤ
p̃scius. quia uaria est ibi causa dicẽ¬
di distingui oportet rõnem dci cũ
gͦ dicis. si nulla essent futura. non
ẽẽt in dõ p̃scientia ł nõ eẽt p̃scius.
e. unde ipsa possit dici p̃scientia. bip̃e
p̃scius. qd̾ utrũq d̾r propter futura.
uerus est intellectus. Sin autẽ ex¬
ea ratione id dicis ꝗ non sit in eo
scĩa qua p̃scit sutura ł ꝗ ip̃e nõ sit
deus. qui est futuroꝵ p̃scuis. falsa ẽ
intłłigentia. Similiterꝰ ⁊ ille locuti¬
ones det̾minande sunt. potuit nõ ẽẽ
p̃scientĩa dĩ. ł potuit nõ eẽ p̃sciis. ⁊
potuit deus nõ p̃scire aliqua .i. potu¬
it esse ꝗ nulla futura sub iesta essent
re. ł eius scĩa p̃scientia ñ eo tamẽ ip̃e

Expanded text:
o. Ideoque cum dicitur: Si nulla essent futura, non esset in Deo praescientia, vel non esset Deus praescius, quia varia est ibi causa dicendi, distingui oportet rationem dicti. Cum ergo dicis: Si nulla essent futura, non esset in Deo praescientia vel non esset praescius; e, unde ipsa possit dici praescientia vel ipse praescius, quod utrumque dicitur propter futura, verus est intellectus; sin autem ea ratione id dicis, quod non sit in eo scientia qua praescit futura, vel quod ipse non sit Deus qui est futurorum praescius, falsa est intelligentia. Similiter et illae locutiones determinandae sunt. Potuit non esse praescientia Dei, vel potuit non esse praescius, et potuit Deus non praescire aliqua, id est, potuit esse quod nulla futura subjecta essent r
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatõ ad aliquid dici uident᷑
Sicut enim creator ad creaturam
futura referri uidetur̾. ⁊ dispositõ
ãd faciendã. ac p̃destinatio ad sal¬
uanda. Ueruntñ treator ita rela¬
tiue d̾r. ut essentiam nõ signifio
p̃scientia uero. ł p̃scius. ⁊ in respͤ¬
tu fut᷑oꝵ dicit᷑ ⁊ essentiam desig¬
nat. Ita etiam dispositio. ⁊ p̃destĩa

Expanded text:
praedestinatio ad aliquid dici videntur. Sicut enim Creator ad creaturam futura referri videtur, et dispositio ad facienda, ac praedestinatio ad salvanda. Verumtamen Creator ita relative dicitur, ut essentiam non significet. Praescientia vero vel praescius et in respectu futurorum dicitur, et essentiam designat; i
Abbreviated transcription (Latin):
filiatio. has ꝓpͥerates designant nomĩa
tiua sunt. ⁊ ad se inuicem dñr. quia no¬
tant relatõnes. que nõ sunt d̾o acciden¬
rales. s in ipsis ꝑsonis ab eterno sunt.
ĩmutabłr. ut nõ modo appłłatõnes sĩt
relatiue. s etiam ip̃e relatõnes siue no¬
tiones in reb ipsis .s. in ꝑsonis sint.¬

Expanded text:
filiatio. Has proprietates designant nominativa sunt, et ad se invicem dicuntur, quia notant relationes quae non sunt Deo accidentales, sed in ipsis personis ab aeterno sunt immutabiliter; ut non modo appellationes sint relativae, sed etiam relationes sive notiones in reb
Abbreviated transcription (Latin):
ingenua posse nubere seruo. s si nescit᷑ eẽ
seruił cõditõnis. libere potest dimitti cũ
rem accepit. ⁊ estimat ꝙ ingenua sit. su p¬
sa femina fuit postea in seruitutẽ detecta.
li eam a seruitute redimere pot̃. faciat.
Si ñ potest: si uoluit aliam accipiat. Si
uõ ancillam eam scierat ⁊ collaudau̾at pꝰ
eam ut legitimam hãt. Item ex eodẽ. Si
femina ingenua acceꝑit suũ sciens ꝙ ser¬
incelis. Una lex erit iuro ⁊ femine. cum
d̾r. sciens illũ seruũ eẽ. datur intlli̾gi ꝙ
sinescierit illum seruũ eẽ. nõ cogit᷑ manere
cum ipso. Si enĩ cõditõis dolum patitur:
ñ cogitur adherere ei cuiꝰ fraude decepta
Si aũ scierit uir cõditõm mulieris. b eꝯũ
Si quis lib̾ ancillam in inr̃imonio acceꝑ¬
it: nõ hãt licentiam dimitt̾e eam. si cõsẽ¬
su u̾boꝵ cõuinctift̃. nisi ob fornicatõnẽ.
De ilł agit quib alterutrius conditõ no-¬
ta est qñ cõũguntur.
De copła serui et¬

Expanded text:
ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis libere potest dimitti cum s acceperit, et aestimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Sivero ancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod serin coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, vel Si quis liber ancillam in matrimonio acceperit, non habet licentiam dimittendi eam, si consensu amborum conjuncti sunt, nisi ob fornicationem. De illis agit quibus alterutrius conditio nota est quando conjunguntur. 2. De copula servi
Abbreviated transcription (Latin):
ut plenius hẽat. s qũo dat᷑ ñ hñti
cum ip̃e ut d̾s sit ubiꝙ. ⁊ in oĩbus
creat᷑is totus: Et qũo plemus dat᷑
ł habetur. sine sui mutatõne:¬
s ita RResponsio ad primã q̃onẽ.

Expanded text:
ut plenius habeat. Sed quomodo datur non habenti, cum ipse ut Deus sit ubique et in omnibus creaturis totus; et quomodo plenius datur vel habetur sine sui mutatione? 8. Responsio ad primam quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sp̃ s. augeat᷑ ł minuat᷑ in homĩe
⁊ magis ł minus habeat᷑. Si .n. in ho¬
mine auget᷑. ⁊ magis ł minus dat᷑.¬
⁊ habetur: mutabilis ẽẽ uider᷑. Deus
aũ oĩo ĩmutabilis est. Uidr gͦ ꝙ uł

Expanded text:
s augeatur vel minuatur in homine, vel magis et minus habeatur. Si enim in homine augetur, et magis vel minus datur et habetur, mutabilis esse videtur, Deus autem omnino immutabilis est. Videtur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nõ potest dici pater est tres ꝑsõe
ł filius est tres ꝑsone. ita non debeat dͥ
pater est trinitas. ł filius est trinitas:¬
nec singłarẽ. nec multiplicem ẽe confitẽd̾.
id q scõrum austoritatib sit confirma¬
tum in contͣrium uĩdr sentire ysidorus¬
do. dicens. Distinguend̾ est inter trinitatẽ
⁊ unitatẽ. Est enĩ unitas simplex. ⁊ sin¬
głaris trinitas u̾o multipleo.⁊ num̾a¬
bilis quia est triniras trium unitas.
Ecce unitatem dicit ẽẽ singłarem. et
⁊ alii accipiũt unũ. multiplicẽ u̾o et
nunerabsem. sicut alii dñt trinum.

Expanded text:
sicut non potest dici Pater est tres personae, vel Filius est tres personae, ita non debet dici: Pater est Trinitas, vel Filius est Trinitasnec singularem nec multiplicem esse confitendum, idque sanctorum auctoritatibus sit confirmatum, in contrarium videtur sentire Isidor., dicens: Distinguendum est inter Trinitatem et unitatem: est enim unitas simplex et singularis, Trinitas vero multiplex et numerabilis; quia Trinitas est trium unitas. Ecce unitatem dicit esse singularem, et  alii accipiunt unum; multiplicem vero et numerabilem, sicut alii dicunt trinum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enĩ sic. p̾ost istuis sane corporis mor a¬
tem donec de igne purgatorio ueniatur
ad diem dãpnatõis ⁊ remim̾atõns. si ħ
tp̃ris int̾uallo sp̃s defunctoꝵ. qui edifica¬
perpeti. quem alii nõ sentiũt qui hͦmo¬
di edificia nõ portau̾ũt. ut inueniant ig¬
nẽ transitorie tribulatõnis uenialia cõ¬
cremantẽ. ñ redarguo. qr forsitan uerũ
est. s qr d̾r saluus erit qͣi per ignẽ. con¬
tempnit᷑ ille ignis. grauior tñ erit ignis
ille. ꝙͣ. quicquid pot̾ homo pati in hac
uenialia pcc̃a secum portant. que in igne
pc̃ca uenialia post hanc uitam deleri. Ꝙ
alii titiꝰ alii tardius purgant᷑ in igne.

Expanded text:
i, c. 26: Post istius sane corporis mortem, donec de igne purgatorio veniatur ad diem damnationis et remunerationis, si hoc temporis intervallo spiritus defunctorum qui aedificaperpeti, quem alii non sentiunt qui hujusmodi aedificia non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis venialia concremantem, non redarguo, quia forsitan verum est. Sed quia dicitur: Salvus erit quasi per ignem, contemnitur ille ignis. Gravior tamen erit ignis ille, quam quicquid potest homo pati in hac est, venialia peccata secum portant; quae in igne venialia peccata post hanc vitam deleri. 2. Quod alii citius, alii tardius purgantur in igne.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ scło relarantur. Quedam uͦ parue cẽ
in futuro. que quidẽ post mortẽ gra¬
uant. s dimittunt᷑ si digni st̃. si bonis
actib in hac uita meruerunt. ut dimit¬
tatur eis. De illis oẽ qui edificant ligna.

Expanded text:
relaxantur; quaedam vero parvae etiam in futuro, quae quidem post mortem gravant; sed dimittuntur si digni sunt, si bonis actibus in hac vita meruerunt ut dimittantur eis. De illis etiam quae aedificant lignum,
Abbreviated transcription (Latin):
dignitati nõ derogabat. Sic̃ enĩ pp̃ ho¬
minẽ hõ fc̃s est: ita pp̃ eum hominis
defectus suscepit. Suscepit enĩ de nr̃o:
ut desuo nob̾ tribueret. ut nr̃m tollerz
duplam cõsumeret .i. pene os culpe.

Expanded text:
abat. Sicut enim propter hominem homo factus est, ita propter cum hominis defectus suscepit. Suscepit autem de nostro, ut de suo nobis tribueret, ut nostrum tolleduplam consumeret, id est, poenae et culpae.