comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leomo liberius enagato. subumxi de ꝑsona
dñi pape. de ordine electionis euis de Iemore
ine fragabilis om̃ĩ Religicioꝵ prob auctoritas.
Opus iintem ip̃m presumo maiestati ur̃e
fortassis impadenter offerrt : cũ nullaten q
uiẽ uenire conspectũ. Scio tamen quia
sepius apũd uos benignitas indalgentiã parit
quã seueuitas exactiĩ sia penam. Qui cñ
leuiori culpe ueniã negat: causam quãdoq
granionis iuportat. Si quĩ tamen in indicnuõ
libeat deuocare, non de qualitate oꝑis sc̃
de opifitis cognoscatis affectu. huiꝰ exani¬
nationis ꝑiculo me securꝰ expono. nec
rognitionẽ forundans: nec latam ex togniᵈ
sententia. Quia licet rethoricũ colorom
formet sciẽ ᷑ nõ affectꝰ : sinõ hac̾ ꝑitie
laudẽ. saltẽ bone uolũtatis gram̃ ꝯseguentur.
Ged et hoc ad uõs potissimũ dest̾mari
ratis postulabat cũ in eã causã cuucta
spccialũ allegentur. que uobis agendda

Expanded text:
Leonis liberius evagato, subiunxi de persona Leonis liberius evagato, subiunxi de persona domini papae, de ordine electionis eius, de favore irrefragabilis omnium religiosorum probat auctoritas. Opus autem ipsum praesumo maiestati vestrae, fortassis impudenter, offerre, cum nullatenus entiae vestrae venire conspectum. Scio tamen, quia sepius apud vos benignitas indulgentiam parit, quam severitas exactissima penam. Qui enim leviori culpae veniam negat, causam quandoque gravioris importat. Si quid tamen in iudicium libeat devocare, non de qualitate operis, sed de opificis cognoscatis affectu. Huius examinationis periculo me securus expono nec cognitionem formidans nec latam ex cognitione sententiam. Quia licet rethoricum colorem formet scientia, non affectus, si non hanc peritiae laudem, saltem bonae voluntatis gratiam consequemur. Sed et hoc ad vos potissimum destinari ratio postulabat, cum in eam causam cuncta specialium allegentur, quae vobis agenda
Abbreviated transcription (Latin):
ensĩs. cleritus cius hailis et deuotus.
Salutem. Ad expedienda legationis
uic̃ negotia nõ negarem fidele mĩsteuiũ
si adessem pro uiribus exhibẽ. Inuitaret
cm̃ ine cũ laborantis ecclie causa cõmu¬
nis. tñ beneficiis urĩs obstrictu deuotio
tum Romani pontificis grã. qua me̾
futeoi arcius obligatum. Sẽd quia
me in Italiam desiderata diu romauoꝵ
legum studia deduxerunt: loqi quidem
distantia crrporale subduxit obsequiũ
scd spualem non suppressit affectũm.
turose in aducosis presuli romano qdoleam
ꝙq obnoxit urm̃ me tota mente uidico
debitorem. unde nimꝵ sublata iupendendi
corxoraliter officii facuitate : scilũ saitom
ꝯtint̾ꝰ non potiur: scd in gmardum engolis¬
meusem. qnod solum impende̾ poterat affectꝰ
absentis inuectus : origine̾ natiuitatꝭ ciꝰ
cõutosiduit qualitatcm prelationis causam.
quid agat uel egerit ab mitio temxestatꝭ
huiꝰ seruata quantũ poti breuitate ꝑstruxi
Ad confutationẽ ꝙͦ euus scilo circa petium

Expanded text:
ensis, clericus eius humilis et devotus, salutem. Ad expedienda legationis vestrae negotia non negarem fidele ministerium, si adessem, pro viribus exhibere. Invitaret enim me cum laborantis ecclesiae causa communis, tum beneficiis vestris obstricta devotio, tum Romani pontificis gratia, qua me fateor artius obligatum. Sed quia me in Italiam desiderata diu Romanorum legum studia deduxerunt, loci quidem distantia corporale subduxit obsequium, sed spiritualem non suppressit affectum. Ntuose in adversis presuli Romano condoleam, quamque obnoxie vestrum me tota mente iudico debitorem. Unde nimirum sublata impendendi corporaliter officii facultate, stilum saltem continere non potui, sed in Girardum Engolismensem, quod solum impendere poterat affectus absentis, invectus, originem nativitatis eius, conversationis qualitatem, prelationis causam, quid agat vel egerit ab initio tempestatis huius, servata quantum potui brevitate, perstrinxi. Ad confutationem quoque eius stilo circa Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
El natant dniꝰ. Qec regiminis inse rationẽ habut nec sua delicta deter steines
crimẽ filioꝵ correx. canis inpudicꝰ magis dicendꝰ: ꝗ ep̃s. Ioħs er isotomiꝰ. Primatꝰ
ro recoguoscant. aut sẏmoniacos nec eẽ. nec dicideb̾e hereticos. siposunt uł audent¬
inlege d̾nĩ uł moxsi neq abinmũdo heretico potuit at̾it poterit tribi qđ mun¬
ditia acpuritas acciꝑe consueuit̾ cuiꝰ corsincera fide constat ẽẽ fundatã. Nec

Expanded text:
erit. Qui nec regiminis in se rationem habuit, nec sua delicta detersit, nec crimen filiorum correxit, canis impudicus magis dicendus est quam episcopus. CAP. ro recognoscant, aut symoniacos nec esse nec dici debere hereticos, si possunt vel audentin lege Moysi. Neque enim ab immundo heretico potuit aut poterit tribui, quod munditia ac puritas accipere consuevit, cuius cor sincera fide constat non esse mundatum. C
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ uram commonemꝰ. ut qd̾ aure audistis. corde credatis. ⁊ opere implere
pronia fuisse ñ indigentia sc̃ĩe. Nã misistis ut uulgo dr̃. oũe ad caprã micu¬
are lacioam: ut ego Seił iã desipiens iã delirus senex.ũ letargia obsit oie
balbucienti ut pote esentulus. ipsam docerẽ on iu̾uã. s: tñ ne opinaremini
mre ñ e ueratate. iqpior antie ñ ex pauꝑtate intellectꝰ. s pociꝰ ex ignauia ł con¬
tenpteu urãm repudiasse peticionem ex his qͣł a magistris didici ⁊ uix cor¬
ugere potiu ł er longo usu retinui q̃dã pauida manu temarius serttor
bic⁊ in psasterio subuotare sustinui uos amicos nr̃os nr̃e insipientie sub¬

Expanded text:
tatem vestram commonemus, ut quod aure audistis, corde credatis, et opere implere ideretur quasi ironia fuisse, non indigentia scientie. Nam misistis, ut vulgo dicitur, ovem ad capram mutuare lanam, ut ego scilicet jam desipiens, jam delirus senex, jam letargia obsitus, ore balbutienti utpote edentulus, ipsam docerem Minervam. Sed tamen ne forte opinaremini me non ex veritate ignorantie, non ex paupertate intellectus, sed potius ex ignavia vel contemptu vestram repudiasse petitionem, ex his que vel a magistris didici, et vix recolligere potui, vel ex longo usu retinui, quedam pavida manu temerarius scriptor hic et in Psalterio subnotare substitui, vos amicos nostros nostre insipientie sup
Abbreviated transcription (Latin):
ut lapsos insaerũ ordinẽ nulliꝰ uob supplicio aliqͦ ii reno. ate suado¬
at nehuiꝰ mͦi ñ statuta s tẽporalit̃ dilata credat᷑ eẽ uundicta ⁊ ncli ps¬
peloacas & latrinas transiens aliqid ex ude contaminationis attra¬
here s inde qualiscũq sit sacerdosq scã s̃ coinquiari ñpos̃. Id¬
i ali bona minit manlo setant uimmno do ledunt. eẜcerea fax accen

Expanded text:
ut lapsos in sacro ordine nullius vobis supplicatio aliquomodo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata, credatur esse vindicta. ut lapsos in sacro ordine nullius vobis supplicatio aliquomodo revocare suadeper cloacas et latrinas transiens aliquid exinde contaminationis attrahere. Proinde qualiscunque sit sacerdos, quae sancta sunt coiiam mali bona ministrando se ipsos tantummodo laedunt, et cerea fax accen
Abbreviated transcription (Latin):
abiecto pposito sc̃itatns intãim ꝓtestaris demetsos eẽ lasciuiam.ait
p̃eis clanc̾ulo uelut submonasterioꝵ p̃textu illicta ac sacrilega se̾conta
contagione miseuerunt. pꝰeauꝰ in abruptũ concieatie desꝑatione ꝑ duca :
oeillicitis conplexib libere filios ꝓcrearunt. Qđce plublicȩ leges & eccu
astica uira condenuant. Hasgͥ in pudicas. destestables ꝑsonas. amonaster¬
oꝵ cętu ecdarũq conuentib eliunnand as esse mandamꝰ. quati nꝰ retruse
nisins ergastulis tantũ facinꝰ continua lam̾̃tatione de flentes prrifi¬
cat̾ario possuit penitudinis igne decoqre ut eis uł aãmoitẽ salt̾i solꝰ¬

Expanded text:
abjecto proposito sanctitatis, in tantam protestaris demersos esse lasciviam, ut prius clanculo velut sub monasteriorum praetextu illicita ac sacrilega se contagione miscuerint, postea vero in abruptum conscientiae desperatione perducti de illicitis complexibus lsiastica iura condempnant. Has igitur inpudicas detestabilesiorum coetu ecclesiarumque conventibus eliminandas esse mandamus, quatenus retrusae in suis ergastulis tantum facinus continua lamentatione deflentes, purificatorio possint poenitudinis igne decoqui; ut eis vel ad mortem, solius sal
Abbreviated transcription (Latin):
popłus spiritalis intelligens sub eodẽ intellectu accipiat qͦ p̃fatisumꝰ quia
quasi ꝑ sonniũ illuditur quitentꝰ inmoditia ueris imiaginib incogitatione
inquinat᷑. s lauandꝰ aqua ut culpã cogitationes lacͥmis abluat. ⁊ nͥ pͥꝰ ignis
tẽptacionis recesserit : reu̾ se quasi usq aduesꝑũ cognoscat. S ÷ in eadẽ
ilbisione necessaria ualde discrecio q̃ subtilit̾ pensare debeat. ex quare ac

Expanded text:
populus spiritalis intelligens, sub eodem intellectu accipiet, quo praefati sumus quia quasi per somnium illuditur, qui tentatus immundicia veris imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debe
Abbreviated transcription (Latin):
eare inisteria :aquib seipsi dũ obcenis cupiditatib inhiant priuauer
Et qua exẽpla p̾sentia cauere nos pmonetit infuturũ. quilib&t. ep̃s. pbr

Expanded text:
tare mysteria, quibus se ipsi, dum obscenis cupiditatibus inhiant, privaverunt. tare mysteria, quibus se ipsi, dum obscenis cupiditatibus inhiant, privaverunt. Et quia exempla praeterita cavere nos praemonent in futuro, quilibet episcopus,
Abbreviated transcription (Latin):
leui quis ꝗ in addĩ munisteriuĩ fuerat p̃ceptꝰ admitti. Unde & dñs ihs̃ c̃uos
suo inlustras& auecitu. in eũgłio ꝓtestat᷑ qͥalegẽ uenerat᷑ soluere. inplere.
nonsoluere. & ideo ȩcdam euiꝰ sponsus ẽ. fomiansꝰ. castitatis uoluit splendore
radiare ut indie iuditu cũ rursus aduenerit. sine macula ⁊ ruga eã possit
sic̃ ꝑ apłm suũ institant repperire. Quoꝵ santionuĩ oiñs sacerdotes. atq leuitȩ̨
in iolubili lege constringim̾. ut de ordinationis nr̃e. sobrictati & puditiciȩ cor¬
d deqͥb loqͥui ut tuascĩtas retulit ignoratione lapsos eẽ. sedeflent hisac condi
quã duu uixeruit offitioꝑseuerent. situnc pꝰ hoc continentes stuoueruit
ueter hoce lege cõcessũ. nouetuit se abom̃ ecdasticohorioe qͦ indigne
inisum a postolice autoritate deiectos. neũquã posse ueneranda at trec¬

Expanded text:
Levi, quisquam ad Dei ministerium fuerat praeceptus admitti: unde et Dominus Jesus cum nos Levi, quisquam ad Dei ministerium fuerat praeceptus admitti: unde et Dominus Jesus cum nos suo illustraret adventu in Evangelio protestatur quia legem venerit adimplere, non solvere: et ideo Ecclesiam, cujus sponsus est forma castitatis, voluit splendoribus radiare, ut in die judicii, cum rursum advenerit, sine macula et ruga eam possitolum suum instituit, reperire. Quarum sanctionum omnes sacerdotes atque levitae insolubili lege constringimur, ut a die ordinationis nostrae sobrietati ac pudicitiae et corti de quibus loquimur, ut tua sanctitas retulit, ignoratione lapsos se esse deflent, his hac conquandiu vixerint, officio perseverent; si tamen posthac continentes se studuerint overint se ab omni ecclesiastico honore, quo indigni sunt, apostolicae sedis auctoritate dejectos; nec unquam posse veneranda attrec
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ pauũ instantia cotidiana & sollicitudo oĩũ eccłarũ indesinent̾ ineũbit᷑. Es
eca iifaunat᷑ e ego ñ infirmor: Quis fcandaliratur. & egͦ ñuror ⁊ Plurimos em̃
sacerdote s. ñ atq leuitas pꝰ longa consecrationis sue tẽpora. tãdecoiuugiis ꝓpiis
qm etia ÷ cuirpicoitu sobolẽ didicimꝰ ꝓcreasse. & crim̃ sũ hacꝑ scripcione defen¬
eat  nuinc quisqͥs ille est sectator libidinũ p̃ceptorq uitioꝵ. siestinat qui aui
ige moysi passĩ sacris ordimb adõ nr̃o laxata sunt frenalipeurie. cur eos quib
asus domib annorucis suȩ intẽplo habitare iussi sunt sacerdotes hac iudelicet
ratione necũ uxorib possent carnale exercere cõmerciũ. ut concienciȩ integrita¬
tȩ fulgentes. acceptabile dõiunꝰ offerrent. Quib expleto deseruitionis suȩ tẽ¬
pore uxoris ussus soliꝰ subcessionis causa fuerat relaxatꝰ. quiañ exalia nisi extribu

Expanded text:
ium ecclesiarum indesinenter incumbit? Quis enim infirmatur et ego non infirmor? Quis scandalizatur et ego non uror? Plurimos autem sacerdotes Christi atque levitas post longa consecrationis suae tempora tam de conjugiis propriis quam etiam de turpi coitu soboles didicimus procreasse, et crimen suum hac praescriptione defencat nunc mihi quisquis ille est sectator libidinum, praeceptorque vitiorum, si aestimat quia in lege Moysi passim sacris ordinibus a Domino laxata sunt frena luxuriae, cur eos quibus a suis domibus anno vicis suae in templo habitare jussi sunt sacerdotes: hac videlicet ratione, ne vel cum uxoribus possent carnale exercere commercium, ut conscientiae integritate fulgentes acceptabile Deo munus offerrent, quibus expleto deservitionis suae tempore, uxoris unius solius successionis causa usus fuerat relaxatus, quia non ex alia nisi ex tribu
Abbreviated transcription (Latin):
ebis ueto ñ inconge ne ouleccio tua a postolica sede crediotoeu taeruona ei¬
co sulend ̃. qa eai pententia tãqua canes ac sues aduonuit ysenos ce oluta bra
mppeciuere cõcubitꝰ. Quoꝵ ꝓfessã in continẽtiã generati pot ab solutidrt falem
sola nntra eedłam fidelib oratione ningant᷑: sacrȩ iisterioꝵ celebricaa quaus¬
õ mereant̾ int se: Aaũce aut̾ m̃se cõmiuio segregent᷑. ut hac sattĩ districtiaone
corrent ⁊ o psi unse sua errata castigent. & aliisexẽplu tcibuans quatemñ au
os cemis cupioitatib retrahant᷑. Quib tanĩ qm caruali cupioitate fraglitate ec

Expanded text:
is vero non incongrue dilectio tua apostolicam sedem credidit consulendam, qui peracta poenitentia, tanquam canes ac sues, ad vomitus pristinos et aappetivere concubitus. Quorum professam incontinentiam generati post absolutionem filiisola intra ecclesiam fidelibus oratione jungantur, sacrersint; a Dominicae autem mensae convivio segregentur: ut hac saltem districtione correpti, et ipsi in se sua errata castigent, et aliis exemplum tribuant, quatenus ab obscenis cupiditatibus retrahantur. Quos tam
Abbreviated transcription (Latin):
igitur: Frandabitur oꝑis sui fructu pars
clecta quã dico: et promissionein suam
diuinitas inmutabit ł ⁊ ẜ̾sit. Turant
enm dñs et non penitebit eum. horũ ergo
mentet̾ promissus spiritus finctus inhabi¬
tat. quas congrua sibi templa paraut
et eas necessario plena iognitiont uer.¬
tatis illustrat. Quom̃a si spiritus
deus ost: deus antem ueritas. profecto
sub presentia spiritus non restat igno¬
rantia ueritatis: Quid plura. Iam
ne sermo nostero metas de bite breuitatis
excedut : panta de pluribus minora
de maximis dixisse sufficiat
Ex plint¬

Expanded text:
igitur? fraudabitur operis sui fructu pars igitur? fraudabitur operis sui fructu pars electa, quam dico, et promissionem suam Divinitas immutabit? Absit. Iuravit enim Dommus et non penitebit eum. Horum ergo mentes promissus Spiritus sanctus inhabitat? quas congrua sibi templa paravit, et eas necessario plena cognitione veritatis illustrat. Quoniam si spiritus Deus est, Deus autem veritas, profecto sub presentia Spiritus non restat ignorantia veritatis. Quid plura? Iam ne sermo noster metas debitae brevitatis excedat, pauca de pluribus, minora de maximis dixisse sufficiat. EXPLI
Abbreviated transcription (Latin):
cũ raro tum arido uigiliis multisq labo¬
ribus corpus macerant: ad eam tantid
retributionẽ totis animi uirib anhelantes:
quã diligentibus se grã repromisit: hor̃
sancta ronuerfatio/ sermo sapiens in diue¬
no discretio perspicax: quã demq mulła
nibes terrent densitatis obfuscat. Patit
quidem eos deus molestiis affici. ut tãꝙ
aurũ in fornace probentur: sed uoltrr coꝵ
non excrescit tep̃tatio facultatem. liret ier
eos adhuc ex parte remoretur in texois
ut promissas angeant de sideria protrarta
aoronas: a diuinis tamen consilis mon
creduntur exclusi. angeli emiicori
semꝑ uident faciem patris. et eot
fumiliari sancti spũs uisitatione faciũt
illustrari. Neq em̃ etiam in presenti
sua deserit ⁊etributio sustmentes ipta
illudi d crdũ mustitudint dosorã ucoꝵ
ii coide mes tonsolatione p tuc letifitanciũ
aminam ineam. Uãdo enum inquit et uenio
ad uos et gaudebit tor uestpum. Quid

Expanded text:
cum raro tum arido, vigiliis multisque labocum raro tum arido, vigiliis multisque laboribus corpus macerant, ad eam tantum retributionem totis animi viribus anhelantes, quam diligentibus se gratiam repromisit. Horum sancta conversatio, sermo sapiens, in divinis discretio perspicax, quam denique nulla nubes terrenae densitatis obfuscat. Patitur quidem eos Deus molestiis affici, ut tamquam aurum in fornace probentur, sed ultra eorum non excrescit temptatio facultatem. Licet igitur eos adhuc ex parte remoretur in terris, ut promissas augeant desideria protracta coronas, a divinis tamen consiliis non creduntur exclusi: Angeli, enim, eorum semper vident faciem patris, et eos familiari sancti Spiritus visitatione faciunt illustrari. Neque enim etiam in presenti sua deserit retributio sustinentes iuxta illud: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae letificaverunt animam meam. Vado enim, inquit, et venio ad vos, et gaudebit cor vestrum, Quid
Abbreviated transcription (Latin):
defectus: Bed regni eius non eoit fuiis
Regit cnim in uirga ferrca. Partem
uero nraiñ si tamnen hec tantilla cogat
exceptio: ut noĩe partis uniuersitas fere
tota uoceturi õnis imparator/ õnis rex
õnis princeps õnis homo demiq ꝓfitetur.
quitũq ppiãni nominis insignitur honore.
Ged ego siqua fides est fanorẽ põicipã
populiq quos adhuc secularis tenet᷑
affectio compeditos. in tam diuino negocio
negligenter attendo. horũ in hoc michi
consensus precixuus est: horũ me
monet. motum trahit. tractũ tenet
auctoritas: quib dãtũ est nosse misteriũ
regni dci. quoꝵ in celis esse iã ex ꝑte
conuersatio ꝓhibetur. Quales ⁊ euera
sunt: qui carthusit perpetuas nines inhabi¬
tant. et qui a ciscerciensi uel climacensi
monasterio profluentes: lucis sue radios
undiq diffuderũt. hi enim amanibus
suis et animo sanore censilio teriea
remouentes: aspera ueste ecbo cibo

Expanded text:
defectus. Sed regni eius non erit finis: defectus. Sed regni eius non erit finis: regit enim in virga ferrea. Partem vero nostram, si tamen haec tantilla cogat exceptio, ut nomine partis universitas fere tota vocetur, omnis imperator, omnis rex, omnis princeps, omnis homo denique profitetur, quicumque christiani nominis insignitur honore. Sed ego, si qua fides est, favorem principum populique, quos adhuc secularis tenet affectio compeditos, in tam divino negotio negligenter attendo. Horum in hoc mihi consensus precipuus est, horum me movet, motum trahit, tractum tenet auctoritas, quibus datum est nosse mysterium regni Dei, quorum in celis esse iam ex parte conversatio perhibetur. Quales revera sunt, qui Carthusiae perpetuas nives inhabitant, et qui a Cisterciensi vel Cluniacensi monasterio profluentes lucis suae radios undique diffuderunt! Hi enim a manibus suis et animo saniore consilio terrea removentes, aspera veste, cibo
Abbreviated transcription (Latin):
usuopat. in ip̃o millaten ꝰ obtinere certo
ture firmatur. Huic miniero solus picta¬
mensis iomes adititur. uoluptatũ uix. am¬
malis homo. archana spuãliũ nõ ttingtus
ob repulsam petitionis allicite mancipatas
enori. ¶Sub gna pancitute si guis
sunctam dixeoit eccliam̃ contineri: certe
nõ derogata solum xp̃i uidetur hereditas:
sed pennitus abrogata: Ubi cogodauda
sncte. ubi tua uetus illa promissio. ubi
paul. Ub sanctaꝵ testmiomia scaphinabũ
Ille cuim rex sanctus ex ꝑsona patris
ad filũ: Postula inquit a me . et dabo
tibi gentes hereditatem t̾uam. et possessio¬
nẽ tuã terminos t̾trie᷑. et alibi. Snabi
a mari usq ad mare: et a flumine usq
ad terminos orbis terrard. Et paulus
Seus inquit exaltauit eũ. et dedit illi
nomen quod est suꝑ õnt nomen: ut in
noie ihũ õne gemi flectatur. dices
fortassis iam impleta que dicunt: nec
obstare hec quo minꝰ potestatis huiꝰ ĩnimie

Expanded text:
usurpat, in ipso nullatenus obtinere certo usurpat, in ipso nullatenus obtinere certo iure firmatur. Huic numero solus Pictaviensis comes adicitur, voluptatum vir, animalis homo, arcana spiritalium non attingens, ob repulsam petitionis illicitae mancipatus errori. Sub qua paucitate si quis sanctam dixerit ecclesiam contineri, certe non derogata solum Christi videtur hereditas, sed penitus abrogata. Ubi ergo, David sancte, ubi tua vetus illa promissio? Ubi Pauli, ubi sanctarum testimonia scripturarum? Ille enim rex sanctus ex persona patris ad filium: Postula, inquit, a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. Et alibi: Dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Et Paulus: Deus, inquit, exaltavit eum et dedit illi nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectatur. Dices fortassis, iam impleta, quae dicunt, nec obstare haec, quominus potestatis huius immineat
Abbreviated transcription (Latin):
Impins enim cũ ucuerit in profundum.
Rontepuit. Saltem de ficientia nature lege
membra considera. quia tempus est
fins dare neguicie. et mutiles mundo ieli¬
quas expectanti deo gratũ nun ꝰ offerre.
Seclines ad infima uultus attole attolle:
et enormies otuli tui ad̃ parit̃ dirigã oppositã.
t uidtas ꝙͣ bonũ et locuundum est in unu
habitare: IScd quoniam nocturnus br̃bo
lucem diuirnã non sust̾ines intuexi: tecus
aues arrige. iisi et casdem insurdanerit
obst̃matio cordis. eindi ergo cum Iuibus
habitos et guorũ consortia respuas: infidelib.
Umuersitas illu quam sequeris familia peti
ledurs est : nondum fermento indaite coruptio¬
nis̃ ꝓcuitus expiata. Et tiramins ilec
quem ultrix tirannoꝵ ⁊ sicilia sustinet
dionisii successor: aule ipsins heres: et ominis
emptus mani regis nomine: dux quidem aulta:
munc uero nec dux ipse nec aliud. Quia
nomen alicuũ quod contuu iusticiã tiranꝰ

Expanded text:
Impius enim, cum venerit in profundum, Impius enim, cum venerit in profundum, contempnit. Saltem deficientia naturae lege membra considera, quia tempus est finem dare nequitiae et inutiles mundo reliquias expectanti Deo gratum munus offerre. Declines ad infima, vultus adtolle, et enormes oculi tui ad partem dirigantur oppositam, ut videas, quam bonum et iocundum est in unum habitare. Sed quoniam nocturnus bubo lucem diurnam non sustines intueri, cecus aures arrige, nisi et easdem insurdaverit obstinatio cordis. Audi ergo, cum quibus habites, et quorum consortia respuas. Infidelis universitas illa, quam sequeris, familia Petri Leonis est, nondum fermento Iudaicae corruptionis penitus expiata. Et tyrannus ille, quem altrix tyrannorum, Sicilia, sustinet, Dionysii successor, aulae ipsius heres et ominis, emptus inani regis nomine, dux quidem antea, nunc vero nec dux ipse nec aliud, quia nomen alienum, quod contra iustitiam tyrannus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quad exceperas recessisq: temeritatis
uel inconstantit te condepnat. Aut em̃
huit parti temerarie ꝯ̾sensꝰ adm̃tus est :¬
unt certe minis inconstanter a demptus.
W nutem fuuorẽ tuũ ub ẜuc parte prima
tulit negatio: nullum etce ambitiomib est
firmius argnintutum. atuero idipm̃ palliari
fortussis aliquo conguisite falsitatit uela¬
mine potuis set. Sed facta in alterum ꝑte̾
non insi cãdem legationt impetrata fano¬
ris tranflatio: uncm tibi coxiam de fensionis
adeunt. eld sumam. Iam it nõ illicite
solum scd et impudenter operari u rõuincit
Archiep̃i et ep̃i in candcm ꝑsonum facta
confusio
His itaq de te toti mundo patentibus: qua
saltem magine infticit tibi nomen uspopas:
dum publice suadere prtus: te: et si non fue̾¬
ex sciẽ ielo tamen taliter operati.
Aũquũ hec oꝑa te nõ ipiudenter ex
simplicitate delinguere : sed impudenter
ex anogantia contẽpuere maiifestant.

Expanded text:
, quod exceperas, recessisti, temeritatis , quod exceperas, recessisti, temeritatis vel inconstantiae te condempnat. Aut enim huic parti temerarie consensus adiunctus est aut certe nimis inconstanter ademptus. Quod autem favorem tuum ab hac parte prima tulit negatio, nullum cecae ambitionis est firmius argumentum. At vero idipsum palliari fortassis aliquo conquisitae falsitatis velamine potuisset, sed facta in alteram partem, non nisi eadem legatione impetrata, favoris translatio, omnem tibi copiam defensionis ademit. Ad summam iam te non illicite solum, sed et impudenter operari convincit archiepiscopi et episcopi in eandem personam facta confusio. His itaque de te toti mundo patentibus, qua saltem imagine iustitiae tibi nomen usurpas, dum publice suadere putas, te, etsi non ex scientia, zelo tamen taliter operari? Numquid haec opera te non imprudenter ex simplicitate delinquere, sed impudenter ex arrogantia contempnere manifestant?
Abbreviated transcription (Latin):
ibi multi catholite partis noĩe gloriã ⁊᷑
D istuli circa extremitatẽs orõnis huins
de usuxpatione burde galensis arc hiepisto¬
patus apponere: ut ex hoc illa effrenis
ambitio tua ine fragabili liguent argu¬
mento⁊ Engolismensi eccliẽ eopulatus
spũali imibio tenebario: Impudens telmen
dominandi libido uontemplatione prenomi¬
iim degnitutis incandut. Et diuỹ desccadclũ
iamm rerum tuarũ detrunenta nõ sustie .
d umxeusationẽ frustuate legation
m amplepum iuasi ditioris adultert proru¬
pisti : filit sponsus incestu matrẽ nefaro
polluere nõ abhones. et mouscrũ biceps
enfaustũ seculo prodigiũ nõ remus apare :
Non ex penitio populi. nõ cleri precessit
elertio : sed etĩa nunt excõĩcatũ reputans
uirmuersitas tibi uel pars saltem mlixie
de fragatur : in partẽ catholitam multo
desiderio suspirantes :
Ege ergo ut quasi ab mtio sũma omĩ
breu complexione clandatur. ꝙ as eo¬

Expanded text:
ibi multi catholicae partis nomine gloriantur. ibi multi catholicae partis nomine gloriantur. Distuli circa extremitates orationis huius de usurpatione Burdegalensis archiepiscopatus apponere, ut ex hoc illa effrenis ambitio tua irrefragabili liqueat argumento. Engolismensi ecclesiae copulatus spiritali connubio tenebaris, impudens tamen dominandi libido contemplatione prenominatae dignitatis incanduit, et dum descendentium iam rerum tuarum detrimenta non sustines, ad compensationem frustratae legationis in amplexum quasi ditioris adulterae prorupisti. Filiae sponsus incestu matrem nefario polluere non abhorres et monstrum biceps, infaustum seculo prodigium non renuis apparere. Non expetitio populi, non cleri precessit electio, sed etiam nunc excommunicatum reputans universitas tibi vel pars saltem maxima refragatur, in partem catholicam multo desiderio suspirantes. 8. Age ergo, ut quasi ab initio summa omnium brevi complexione claudatur, quia ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Blanditur clatis auribus tuis
fortasse tante rememoratio potestatis.
ꝓ hec pro tua potuisti preuertere uo¬
linitate. In quo ne nunã capias
uoluptatẽ. quantũ tibi partiq tue
profueris ꝯsequenter attende. Tercia
pars pictamensis ep̃atus quẽ posusti
non aignoscit episcopũ. eiqͣ totus fere
nobiliũ mimerus respuit obedire.
deoq om̃ constitᵃ reprobatus abicitur
ut et frater eius naturalis excoĩtatũ
ex S ot ipo indicete nec ulla ei cõmumone
nugatur: latholicus uero usq ad
comitantur. ad formã bt̃i petri relictid
õmb exulem prosecuti. Alii fomites
cuntitit in habitant. qui suꝑ ollas carr̃ũ
icmubentes. gentis et loci potius ꝙͣ aiẽ
ꝑditione terrentur: At lemonicensis
as dorbe sua stadio uno uip interiarente
ueluotiut castrũ santi martialis proforib
uibis̃ inẜabitat. unde iõ qui sc̃dems sis
cuthedit pontifiralis usimopat : singulis
Soeb radire possit campanas in suã epcõitae

Expanded text:
Blanditur elatis auribus tuis Blanditur elatis auribus tuis fortasse tantae rememoratio potestatis, quia haec pro tua potuisti prevertere voluntate. In quo, ne nimiam capias voluptatem, quantum tibi partique tuae profueris, consequenter attende. Tertia pars Pictaviensis episcopatus, quem posuisti, non agnoscit episcopum, eique totus fere nobilium numerus respuit obedire. Adeoque omni conscientia reprobatus abicitur, ut et frater eius naturalis excommunicatum ex hoc ipso iudicet nec ulla ei communione iungatur. Catholicus vero usque ad comitantur, ad formam beati Petri, relictis omnibus, exulem prosecuti. Alii fornices civitatis inhabitant, 'qui super ollas carnium recumbentes gentis et loci potius quam animae perditione terrentur. At Lemovicensis, ab urbe sua, stadio uno vix interiacente, remotus, castrum sancti Martialis pro foribus urbis inhabitat, unde is, qui sedem sibi cathedrae pontificalis usurpat, singulis diebus audire possit campanas in sua excomnmnica
Abbreviated transcription (Latin):
tanto iam tepere monasttria laborare
de fectu. ut in hiis que singular imꝑ reli¬
gions pollebant: nulla Iam fere uirtutis
aut regule uestigia restent. Illis enĩ
quop eatcuꝰ ardertes monasticꝰ ordo fre¬
nabat affectus: tradite dispenfationis
occusio licentiã comparat effluendi.
Nic hulq ad periculũ religionis efficatius
est. ꝙ̃ meligiosum sustinere pastocem.
Hic antem te Girarde donuenio. et
urteri de apostolatu paulisper seposita
questione. quasi tib petri munere Ius
legationis accedere potuisset ⁊ gn hisop.b
or̾diuc̃ lequiro canonitũ. spoliatos res
sedib suis uiolenter expulsos intõuentos
incõmonitos absentes quoq nuillo tetĩ
ep̃o residente dãnasti: Sed ot hec ctiã
ponairꝰ ordine processisse cauoito.
tyulioꝵ suꝑpositionib ⁊ egulartin disci
plinam formãq rationis exposto: n
illor dñi qualibustũq ꝓmotionib net
infticiã uet unbrã iui strit diositrus artendisse.

Expanded text:
tanto iam cepere monasteria laborare tanto iam cepere monasteria laborare defectu, ut in hiis, quae singulari nuper religione pollebant, nulla iam fere virtutis aut regulae vestigia restent. Illis enim, quorum eatenus ardentes monasticus ordo frenabat affectus, traditae dispensationis occasio licentiam comparat effluendi. Nihilque ad periculum religionis efficacius est, quam irreligiosum sustinere pastorem. Hic autem te, Girarde, convenio et, veteri de apostolatu paulisper seposita questione, quasi tibi Petri munere ius legationis accedere potuisset, in his operibus ordinem requiro canonicum. Spoliatos rebus, sedibus suis violenter expulsos, inconventos, incommonitos, absentes quoque, nullo tecum episcopo residente, dampnasti. Sed ut haec etiam ponamus ordine processisse canonico, in aliorum superpositionibus regularem disionis exposco. In illorum enim qualibuscumque promotionibus nec iustitiam nec umbram iustitiae dinosceris attendisse.
Abbreviated transcription (Latin):
patris suxstitis usurpare non renuit:
Quãns ipsi obligatus filialis obe̾diẽͤ
uuitulo teneretur : et licet tos sese totid
manib cuis fide etiã corporalũ prestita
dedicasset: eĩlter uero nec seculan
preditus nec sciẽͣ litteraꝵ: famosus
apud õnes adulter: singulis fere
noctibus a demomio raxitur. primũq de
strato prouolutus in terrã. honcudũ
clamans: ꝑ totam dem̃ domũ dormiens
etiam dicitur inagari: Nene sit cnta
eoꝵ gnalitatẽ dintius nuimorradĩ. pri¬
mid erdinib nedũ fãcerdotio ncdĩ end
mare. pudiquos uec dissimilia tibi ca¬
pitiq tuo potio membra formart Seuꝑ
riũ propriũ quelibet oꝑa confittutur
Artificẽ. et in cis uoluntatis coꝵ uc¬
stas : uolut nago guedam reperitiro
eꝓpressa : ¶ Quid aui celebeorima
monasteria sanctis abbatib expulsis
de solata oõmemorem. et subrogatos ad
ciusdem sollicitudinis honera precio uel
gra Iumores: Quib administrantib

Expanded text:
patris superstitis usurpare non renuit, patris superstitis usurpare non renuit, quamvis ipsi obligatus filialis obedientiae vinculo teneretur et licet sese totum manibus eius, fide etiam corporaliter prestita, dedicasset. Alter vero, nec seculari preditus nec scientia litterarum, famosus apud omnes adulter, singulis fere noctibus a demonio rapitur, primumque de strato provolutus in terram, horrendum clamans per totam diem, domum dormiens etiam dicitur evagari. Neve sit circa eorum qualitatem diutius immorandum, primis ordinibus, nedum sacerdotiomare condignos, nec dissimilia tibi capitique tuo Petro membra formare. Semper enim proprium quaelibet opera confitentur artificem, et in eis voluntatis eoruae velut imago quedam reperitur expressa. Quid autem celeberrima monasteria, sanctis abbatibus expulsis, desolata commemorem et subrogatos ad eiusdem sollicitudinis onera precio vel gratia iuniores? Quibus administrantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
hõis succedit auxiliũ. contra uniuer¬
sitatem sperare uictoriã. Non potes
negare, quin falsi crimen et incoustantie
simul incurreris. leuissime transfuga.
modo harũ modo illaꝵ partiũ malefidꝰ
assertor. cuiꝰ in sigulis oꝑib duplices
uias. duplex signat intuitus. et affectꝰ
mentis aincipites: ambignus manifestat
aspectus: Sicut euĩ corporales oculos
tuos muaturalis quedam distorsit enor¬
mitas: ut ad idcm contuendũ mirabili
nequeant discordia conuenire : sit et
ineeitis oculi dissident. ratio scilicet et
affectus.
Pictanensis ac lemonitensis eccłie
aomitis uirib abutendo: catholicos eie¬
cisti põtifices. alios extraordinarie
suꝑponeus. Quorũ alterũ minꝰ uita
probabilẽ. et nullaꝵ hoicm litteraꝵ:
et in uulgari etiã sermone fere prorfus
elinguem. romana eccliã ab eiurdem
pirtemieusis eccłie ⁊egimẽ reprobatum:
ulim tanouita de cisiont ⁊emouerat.
Ialc taien nunc anctontate sua Iura

Expanded text:
hominis succedit auxilium, contra univerhominis succedit auxilium, contra universitatem sperare victoriam? Non potes negare, quin falsi crimen et inconstantiae simul incurreris, levissime transfuga, modo harum, modo illarum partium malefidus assertor, cuius in singulis operibus duplices vias duplex signat intuitus, et affectus mentis ancipites ambiguus manifestat aspectus. Sicut enim corporales oculos tuos innaturalis quedam distorsit enormitas, ut ad idem contuendum mirabili nequeant discordia convenire, sic et mentis oculi dissident, ratio scilicet et affectus. Pictaviensis ac Lemovicensis ecclesiae, comitis viribus abutendo, catholicos eiecisti pontifices, alios extraordinarie superponens. Quorum alterum minus vita probabilem et nullarum hominem litterarum et in vulgari etiam sermone fere prorsus elinguem, Romana ecclesia, ab eiusdem Pictaviensis ecclesiae regimine reprobatum, olim canonica decisione removerat. Ille tamen nunc auctoritate sua iura
Abbreviated transcription (Latin):
legatio. Captus es: et mensibus aliquot
reclusus in carcere. douet quos grã
predestmaneruat: plena ueritatis agnitio
unfirmasset et qui prius de rescripta
tili legatione sperauernt: de ligatione
postea desperarent: Ieserato autem
carcere. processisti quasi pardus e
canea. cuiꝰ rabie carcere diutius et
cathenis inhibita: si forte liber ena¬
serit: insurgit audatior: nec eũ potest¬
ulla potest sanguinis effusio satiare.
estimabas ad huc auctoritate tua totũ
posse preuerti. quod ecclia sancta dicta¬
uerat. et penes te rerũ pondera et
momenta ronstare. In quo nescio tuã¬
ne magis tecitate̾ uel anogantiã mirer.
Quia iue anogantia minror: ꝙ hoicm̃
pene solũ aducrsus illud insurgere: quod
diuina prouidentia confirmauit. quod¬
religio confirmanit. quod oñ̃ ⁊ egnorũ
fanor confirmanit quod et ipse quãtũ
sua interest confirmauit. Qut maior
cecitas: ꝙͣ ubi nullũ dei precedit: exile

Expanded text:
legatio. Captus es et mensibus aliquot legatio. Captus es et mensibus aliquot reclusus in carcere, donec, quos gratia predestinaverat, plena veritatis agnitio confirmasset, et qui prius de rescripta tibi legatione speraverant, de ligatione postea desperarent. Reserato autem carcere, processisti quasi pardus e cavea, cuius rabie carcere diutius et catenis inhibita, si forte liber evaserit, insurgit audacior, nec eum ulla potest sanguinis effusio satiare. Estimabas adhuc auctoritate tua totum posse preverti, quod ecclesia sancta dictaverat, et penes te rerum pondera et momenta constare. In quo nescio tuamne magis cecitatem vel arrogantiam mirer. Quia quae arrogantia maior, quam hominem pene solum adversus illud insurgere, quod divina providentia confirmavit, quodreligio confirmavit, quod omnium regnorum favor confirmavit, quod et ipse, .quantum sua interest, confirmavit? Quae maior cecitas, quam ubi nullum Dei precedit, exile
Abbreviated transcription (Latin):
et uelut solis populi romani fauor
onib fere populis debeat anteferii
Nũquid enm ipse laterani resideus in
illa beati Ioħis eccliã principali ꝑpĩa¬
inssimũ principem Lot hariũ consecra¬
uit in regem. Añguid ixm et imperii
noĩt et imperiali diademate ⁊eniicat᷑
solenitate debitu decoramt. Nũquid
ip̃m pars magna nobiliũ/ et totius
populi conscientia comutatur: Nũguad
endem urbis habitaͦ et ingressus pro
arbitrio pateus est et egressus. Quib
profecto si careret õuino: nullo tamen
eoꝵ posset insticie derogari : Sed dũ
Iulatens odiũ stimulat ad uidictamg
linrguã meudatio non negubas. ui ueoba
ueneno mendatii toxicata : infidelitatis
uuluere smmpliciũ pectora santiarent.
Circa quod dum unnitũ tibi propositum
uintus urguendi labor uinca laboris
ꝑseuerãa coustat: torrentes impctus
tuos preuertit modicũ uis diuina : pri¬
mũ ꝙ de inefficatia sperate potestatis
augnuentũ accessit: in ligationem uersa

Expanded text:
et velut solius populi Romani favor et velut solius populi Romani favor omnibus fcre populis debeat anteferri! Numquid enim ipse Laterani residens in illa beati Iohannis ecclesia principali christiannissimum principem Lotharium consecravit in regem? Numquid ipsum et imperii nomine et imperiali diademate renitentem sollempnitate debita decoravit? Numquid ipsum pars magna nobilium et totius populi conscientia comitatur? Numquid eidem urbis habitatio et ingressus pro arbitrio patens est et egressus? Quibus profecto si careret omnino, nullo tamen eorum posset iustitiae derogari. Sed dum te latens odium stimulat ad vindictam, linguam mendacio non negabas, ut verba veneno mendacii toxicata infidelitatis vulnere simplicium pectora sauciarent. Circa quod, dum unicum tibi propositum, unicus urguendi labor, unica laboris perseverantia constat, torrentes impetus tuos prevertit modicum vis divina, primumque de inefficacia speratae potestatis argumentum accessit in ligationem versa
Abbreviated transcription (Latin):
mci suꝑest pars extrema: IIn qua
iuibus eccliam̃ dei molestir̃s uexare
isinderꝰ et persequi non desistis: ex parte
dicendum est. Si quis enm uellet cuncta
rarrare: nec ad diceudum lingna suf¬
ficeret: nec tulamꝰ ad seribendum.
Suscexta igitur petri leoms epłai
cexisti ꝑ fincs ciquitanie discurreudo.
pristins preditationi tue prcditare
contraria. petrũ scilicet leonis ꝯua¬
cleti nõici sed uerius antixpñ. paxã
esse. cuiusguidem apłatum sedes põiti¬
palis excixeret: et totius ciitatis
obediẽ ͣ confirmaret. Alterũ cini¬
tate pulsum: cũ pantis fantoribus
sine certa sede uagantem: auertentẽ
populos: et ab ecclĩa seꝑantem. quem nec
cat hedra la terauensis agnosceret. nec
ei obsequiũ ⁊ omana cuntas exhiberet.
Quc̃ paxã crcdere: similis amentia
uidebatur. ut si quis carentẽ regno regem
dicere. Destitutum principatu ꝓrincipem
iusticie loca proidicent : et ius dignita¬
tis perimat illius ciuitatis egressus.

Expanded text:
mei superest pars extrema, in qua, mei superest pars extrema, in qua, quibus ecclesiam Dei molestiis vexare quidem et persequi non desistis, ex parte dicendum est. Si quis enim vellet cuncta narrare, nec ad dicendum lingua sufficeret nec calamus ad scribendum. 7. Suscepta igitur Petri Leonis epistola, cepisti per fines Aquitaniae discurrendo pristinae predicationi tuae predicare contraria: Petrum scilicet Leonis Anacleti nomine sed verius antichristi! papam esse, cuius quidem apostolatum sedes principalis exciperet et totius civitatis obedientia confirmaret. Alterum civitate pulsum cum paucis fautoribus sine certa sede vagantem, avertentem populos et ab ecclesia separantem, quem nec cathedra Lateranensis agnosceret, nec ei obsequium Romana civitas exhiberet. Quem papam credere similis amentia videbatur, ut si quis carentem regno regem dicere, destitutum principatu principem iustitiae loca preiudicent, et ius dignitatis perimat illius civitatis egressus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sixar̃de ⁊ egibus ispanoꝵ boiitamordq
principib eadem suggerendo mandisses
et speratos fructus concumata tibi mendatia
non referrent: cepisti dementiore uera¬
ma infra domesticos parietes de bacharoi.
pictamensem comĩtem nactub errons
socium. et scismatis adintorẽ. quẽ etiã
Pictamensis epi cat holori sems negata
depositio: et contra sacratissimos cauones
noy eroaudita petitio : indignatũ pariter
acat holica repuli unitate
Het sunt birarde que pro eccłia et uduto¬
sus eccliam̃ sub mitio tempestatis egist
Iuc licet iudi forsitun et niculto sermo¬
nt marranterim. solam saltem segui po¬
tui ueritate̾. Nichil cmm scripsi. quod
non uel ipse eognouerim:. uel aitõrt
probabili non haberem ⁊ uel quod pãltem
fama publicai non affirmet. ut pide
non mimis uliis probabile uideatur : cũ
ip̃i tot testimonia suffragentur ad fide̾ꝰ:
tam uero si recte proposite partitiomis
membra ictolligo / sola michi proxositi

Expanded text:
Girarde, regibus Hispanorum Britannorumque Girarde, regibus Hispanorum Britannorumque principibus eadem suggerendo mandasses, et speratos fructus concinnata tibi mendacia non referrent, cepisti dementiore vesania infra domesticos parietes debacchari, Pictaviensem comitem nactus erroris socium et scismatis adiutorem, quem etiam Pictaviensis episcopi, catholici senis, negata depositio et contra sacratissimos canones non exaudita petitio indignatum pariter a catholica repulit unitate. Haec sunt, Girarde, quae pro ecclesia et adversus ecclesiam sub initio tempestatis egisti; quae licet rudi forsitan et inculto sermone narraverim, solam saltem sequi potui veritatem. Nihil enim scripsi, quod non vel ipse cognoverim vel auctore probabili non haberem, vel quod saltem fama publica non affirmet, ut proinde non minus aliis probabile videatur, cum ipsi tot testimonia suffragentur ad fidem. Iam vero, si recte propositae partitionis membra recolligo, sola mihi propositi
Abbreviated transcription (Latin):
rex sapitus latentẽ in sermont serpentis
astutiã : et uenenũ sub melle reconditũ .¬
ꝙ scilicet ista non bona fide consulentis
aro mand̾aueras: scd fallentis. Ut dnõ
papa prins qualibet arte frandulenter
ucluso: ad loguendum pro petio tib cõmo¬
dioe aditus appareret ffacilius enim
no fauendum patre parti nr̃e uacuos
uendicamꝰ nt̾fectus ꝙ fauoie iam ꝑtis
alterius occuxatos.Ille uero non dissi¬
mulandũ: sed laborantis eccłiẽ necessita¬
tibus aductor ultronens credidit occurrendũ.
Ne ꝑsuasione tua probaretur uccephalud
et ab uberibus matris sue fieret alienꝰ
Rex maximꝰ cuiꝰ ad iusticiã õnes fere
principes iuitantur egemplo. cuiꝰ in
pauꝑes mumificentiã liberalitalt̾ in õnes
cuncti reges mirari possunt potiuit quẽ
uelint aut ualerant mutari. Cuiꝰ sapi¬
entiã ⁊ eqnuo ipsuis et ducutus et si late
spatiosa nõ contiuent: sed ad circinectas
refunditur undiꝙ potestates : ¶ Cumautẽ

Expanded text:
rex sapiens latentem in sermone serpentis rex sapiens latentem in sermone serpentis astutiam, et venenum sub melle reconditum, quia scilicet ista non bona fide consulentis animo mandaveras, sed fallentis, ut domino papa prius qualibet arte fraudulenter excluso, ad loquendum pro Petro tibi commodior aditus appareret. Facilius enim ad favendum parti nostrae vacuos vendicamus affectus, quam favore iam partis alterius occupatos. Ille vero non dissimulandum, sed, laborantis ecclesiae necessitatibus adiutor ultroneus, credidit occurrendum, ne persuasione tua probaretur acephalus et ab uberibus matris suae fieret alienus rex maximus, cuius ad iustitiam omnes fere principes invitantur exemplo, cuius in pauperes munificentiam, liberalitatem in omnes cuncti reges mirari possunt potius, quam velint aut valeant imitari; cuius sapientiam regnum ipsius et ducatus, etsi late spatiosa, non continent, sed ad circumiectas refunditur undique potestates. Cum autem,
Abbreviated transcription (Latin):
co ꝙ ꝑspicax cuis igeniũꝰ et ãplitadĩe auiii
et inefragabilẽ potentiã ⁊eligni uererent᷑.
Neminem tamen esse , qui posset cum uebis
prinare urbis dominio. penes quã caput
ecclis semꝑ fuisse. sed et demiq ⁊ euer surũ
fore muillus ambigeret. Ipsum et eos qui
tum ixso erant sufficientes ex ꝓprio: et
õnes ai apostolatũ ꝑtinentes ciuiles redditꝰ
obtinere. Non oportere ipm̃ ad alienas
inspicere facultates. nec adiuertendũ
quidlibet ⁊ei familiarit inopia dompollendũ.
Si susciperet alterĩ: honerosũ sibi et
suo reguo fore. et quod regi ost etiam
dap̃no deterius: dedecus affuturũ: si pars
altera preualeret. Nichil esse ĩportabi¬
lius indigente romano: sub cuiꝰ sis̾ arbi¬
trio couscitutus. Dissimularet igitur.
et rerũ exitus potius expectaret: ꝙ
sera precipitem sententĩã penite̾ ͣ subse¬
quatur. Utilius eno esse sine dispendio
declinare peritula: ꝙ cũ gram difpendio
ipsis ultro ꝑiculis obuiare. Agnout

Expanded text:
 perspicax ejus ingenium, et amplitudinem animi, et irrefragabilem potentiam reliqui vererentur: neminem tamen esse, qui posset eum urbis privare dominio, penes quam caput Ecclesiae semper fuisse, sed et denique reversurum fore nullus ambigeret. Ipsum, et eos qui cum ipso erant, sufficientes ex proprio, et omnes ad apostolatum pertinentes civiles redditus obtinere: non oportere ipsum ad alienas inspicere facultates, nec ad invertendum quidlibet rei familiaris inopia compellendum. Si susciperet alterum, onerosum sibi, et suo regno fore, et quod regi est etiam damno deterius, dedecus adfuturum, si pars altera praevaleret. Nihil esse importabilius indigente Romano, sub cujus sis arbitrio constitutus. Dissimularet igitur, et rerum exitus potius exspectaret, quam sera praecipitem sententiam poenitentia subsequatur. Utilius enim esse sine dispendio declinare pericula, quam cum gravi dispendio ipsis ultro periculis obviare. Agnovit
Abbreviated transcription (Latin):
romane sedis auspicabatur obtentu. ꝙ uiciis
deditus inframiã nulła uirtute redimeret.
et ꝙ infinitã pris et aui peciiã denicepb
possessurus esset. Ipst aute̾ adee huiꝰ
nõis glabat᷑ obpiobuo: ut etiã ⁊ uina orbis
nõ erubesceret appellari. Tescis est
inzeliacensis eccłiã. apud quã dũ ueteres
ad inuouandũ ip̃o audiente diruerent
officinas: ad ꝯtemplandas parietũ
rumas sese duci ꝓpensuis exigebat.
Pciictatusq cuo aid uideꝰ tam sedulus
exoraret: qm̃ magnaꝵ me inquit ⁊ erũ
ruiua delectat. eo ꝙ orbis ruina futurꝰ
esse preditar. Post hec habitũ ꝙͦ mo᷑¬
nachatus excepit. ut uicia mentis ouino
uelaret auctu: et obpiobria uite p̃terite
clinuaceuse nomẽ obiuiberet: et uirtutis¬
Doistimationẽ bonoꝵ societas quesita referret.
In guo ceteã ad ħ que in futio mee sib
mens presaga spondedat climatensis atre
uenabatur auxiliũ. eo ꝙ inter eccłias galᵉ¬

Expanded text:
Romanae sedis auspicabatur obtentu, quod vitiis Romanae sedis auspicabatur obtentu, quod vitiis deditus infamiam nulla virtute redimeret et quod infinitam patris et avi pecuniam deinceps possessurus esset. Ipse autem adeo huius nominis gloriabatur opprobrio, ut etiam ruina orbis non erubesceret appellari. Testis est Vizeliacensis ecclesia, apud quam, dum veteres ad innovandum, ipso audiente, diruerent officinas, ad contemplandas parietum ruinas sese duci propensius exigebat. Percunctatusque, cur id videre tam sedulus exoraret: 'Quoniam magnarum me', inquit, 'rerum ruina delectat, eo quod orbis ruina futurus esse predicar'. Post haec habitum quoque monachatus excepit, ut vitia mentis ovino velaret amictu, opprobria vitae preteritae Cluniacense nomen obnuberetexistimationem bonorum societas quaesita referret. In quo etiam ad haec quae in futuro sibi mens praesaga spondebat, Cluniacensis Ecclesiae venabatur auxilium, eo quod inter Ecclesias Gall