comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr ab illo in te qͣsi qͦdã ħeditarie suc¬
cessionis iure tͣnsfusus ẽ. ut iã te
ñ simpliei: s dupplicatio cõplectar
affectu. Tibi en̾i p̾cet̾is hec ẽ defe̾nda
successio: quẽ ille p̾cet̾is diligebat. tͥq
eam qͦsi qͦdã testam̃to speciał amicicie
p̾rogatiua ꝯsignat. Gere gͥ suũ ami
cicie morẽ certisq clarescat indiciis
ĩam nouas uires de noua duplica¬
tione tͣxisse. Scͥbe aũ int̾im aliqͥd ut
in alt̾iꝰ itͥtusq uidear suscepisse smo¬
nẽ. In iunge qd̾ uis ut in alt̾o utͥq ui¬
dear obsequiũ p̾stitisse. Uisita nos.
ut possim utͥusq ꝑsonã in alt̾o ꝯtem¬
plari. Scͥbe inquã. qr si scͥpseris: hoc
ip̃m studii tͥ poterit aug̾e mat̾iam.
ne ꝓpositi oꝑis ꝓuectũ impediet aut
ꝓuentũ. Iniuingge aliqͥd. ut aliqͣ amici¬
cie ꝑseu̾antis argum̃ta ꝓcedant. quia
eam efficatiꝰ comꝓbat petendi fidu¬
cia. quã lib̾alitas offerendi. Uisita nõs.

Expanded text:
n te quasi quodam haereditariae successionis jure transfusus est, ut jam te non simplici, sed duplicato complectar affectu. Tibi enim prae caeteris haec est deferenda successio quem ille prae caeteris diligebat, tibique eam quasi quodam testamento specialis amicitiae praerogativa consignciis ipsam novas vires de nova duplicatione traxisse. Scribe autem interim aliquid, ut in alterius utriusque videar suscepisse sermonem. Injunge quod vis, ut in altero utrique videar obsequium praestitisse; visita nos, ut possim utriusque personam in altero contemplari. Scribe, inquam, quia si scripseris, hoc ipsum tibi studii poterit augere materiam, nec propositi operis provectum impediet aut proventum. Injunge aliquid, ut aliqua amicitiae perseverantis argumenta procedant, quia eam efficacius comprobat petendi fiducia quam liberalitas offerendi. Visita nos
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. dũ ĩpa tãquã aurũ in fornace.
ꝓbat᷑: iad augm̃tũ corone cuncta ꝓ¬
ficiunt. dũ eã uis adu̾sitatis fortiorẽ
reddit. ⁊ malignitatis infestatio cau¬
tiorẽ. Ip̃e u̾o misericorẜ imiserator
dñs ad temꝑa tͥbulatioĩs uiros uͥtu¬
tis et ꝯsilii ꝓuidet ⁊ p̾format. qͥ u̾ita¬
tis audatiã repelłe ualeãt. ⁊ amali¬
gnitatis astucia nouerint declinare.

Expanded text:
dum ipsa tanquam aurum in fornace probatur ; et ad augmentum coronae cuncta proficiunt, dum eam vis adversitatis fortiorem reddit et malignitatis infestatio cautiorem. Ipse vero miserator et misericors Dominus ad tempora tribulationis viros virtutis et consilii providet et praeformat, qui temeritatis audaciam repellere valeant et malignitatis astutiam noverint declinare.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam suã inmaculatã scił sp̃o¬
sam dilecti filii sui mirabili sẽꝑ beni¬
gnitate diligit ⁊ꝯseruat. Licet en̾i
ip̃am aliquib qñq uexari patiat᷑
iniuriis. facit tñ cũ tẽptatione pro¬
uentũ: ut possit sustinere. nͨ unquã
portas inferi adu̾sus eã p̾uałe ꝑmit¬

Expanded text:
esiam suam, immaculatam scilicet sponsam dilecti Filii sui, mirabili semper benignitate diligit et conservat. Licet enim ipsam aliquibus quandoque vexari patiatur injuriis, facit tamen cum tentatione proventum, ut possit sustinere , nec unquam portas inferi adversus eam prae
Abbreviated transcription (Latin):
lus. quẽ peccatͥx eloquẽtia. quẽ pru¬
dentia scłaris. quẽ deniq scłariũ ho¬
minũ fauor publicꝰ attollebat. Pre¬
ualuit inathleta dei u̾itas falsitati.
⁊ humilitati robuste suꝑba cessit
ambitio. ⁊ de iniqͥtate iusticia tͥum¬
ꝓhauit. uidimꝰ siqͥdẽ ip̃m exaltatũi
eleuatũ sic̃ cedros libani:⁊ tñsiuimꝰ:
et ecce ñ erat q̃siuimꝰ: ⁊ ñ est inuẽ¬
tꝰ locꝰ eiꝰ. qi nͨ int̾ mortuos tumulũ.
neq titulũ meruit sepult᷑e. Dñs
aũ sublimauit cornu xͥ sui. ut ĩ eo
unitas eccłie reformar posset. et
regnũ ip̃iꝰ om̃ib dñari. Memini ego
nͦ id aũa reor excidisse memoria.

Expanded text:
us, quem peccatrix eloquentia, quem prudentia saecularis, quem denique saecularium hominum favor publicus attollebat. Praevaluit tamen in athleta Dei veritas falsitati, et humilitati robustae superba cessit ambitio, et de iniquitate justitia triumphavit. Vidimus siquidem ipsum exaltatum et elevatum, sicut cedros Libani, et transivimus, et ecce non erat; quaesivimus, et non est inventus locus ejus , quia nec inter mortuos tumulum neque titulum meruit sepulturae. Dominus autem sublimavit cornu Christi sui, ut in eo unitas Ecclesiae reformari posset, et regnum ipsius omnibus dominari. Memini ego, nec id a vestra reor excidisse memoria,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantiã ꝯsilio ur̃e pat̾nitatis ad du¬
ci. s adu̾sario ad pugnã se totis ui¬
rib accingenti uires add̾e ñ est im¬
prudentis tm̃ hominis: sed in sani.
que his qͥ ad regim̃ aĩaꝵ pure uocã¬
tur ihumilit̾ obedire ꝯsentiunt.¬
hͨ ub̾iorẽ largiri grãm ꝯsueuit. Sicut
aũ ñ debeas te ñ uocatꝰ ing̾ere: ita
uocatꝰ recusare ñ debes. qr ñ minꝰ de¬
lictũ timor in obedientie ꝙͣ. delus
ambitioĩs importat. Quod si nõ ex
tumore s ex humilitate potiꝰ sic̃ ꝑu¬
tas. itimore desistis pussillanimi¬
tatẽ hec mͥ sapit humilitas. qͦ tanto
studiosius deuitanda est. qͣntoma¬
gis ꝑieło desꝑationis accedit. S et
si qua unqͣm rõne ab hac uocatione
fueras ab soluend̾: ñ debiusti ap̃fr̃s
tuos. nͨ ap̃ auctoritatẽ nr̃am litt̾is
excusari. nͭ ꝓͥe uoluntati curde renũ¬
est. pedib nr̃is humilis ⁊ deuotꝰ offer¬
re. frm̃q tuoꝵ trahi desid̾iis.i man¬

Expanded text:
perantiam consilio vestrae paternitatis adduperantiam consilio vestrae paternitatis adduci, sed adversario ad pugnam se totis viribus accingenti vires addere, non est imprudentis tantum hominis, sed insani.quae his qui ad regimen animarum pure vocantur et humiliter obedire consentiunt, uberiorem largiri gratiam consuevit. Sicut autem non debebas te non vocatus ingerere, ita vocatus recusare non debes, quia non minus delictum tumor inobedientiae quam zelus ambitionis importat. Quod si non ex tumore, sed ex humilitate potius, sicut putas, et timore desistis, pusillanimitatem haec mihi sapit humilitas, quae tanto studiosius devitanda est quanto magis periculo desperationis accedit. Sed et si qua unquam ratione ab hac vocatione fueras absolvendus, non debuisti apud fratres tuos, nec apud auctoritatem nostram litteris excusari, nec propriae voluntati, cui te renunest, pedibus nostris humilis et devotus offerre, fratrumque tuorum trahi desideriis et man
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ ꝑ manũ ur̃am ꝯsentit offer¬
ri.inos nimirũ sc̃e ⁊ benigne
uob̾ diligentie ur̃e gr̃as agimꝰ.
s u̾suti hoĩs timemꝰ astucias. ne
cõparare disponat. Iudicatum
eñi est int̾ nõ. et a de legatis ab
apłica sede iudicib imꝑatum. uit no¬
bis ablata restituat. ⁊ ex cõmunica¬
tos ad satisfationẽ uenire cõpellat.
sac̾dotẽ offerat. ꝑ quẽ ⁊eccłiã ⁊ po¬
pulũ nob̾ tãꝙͣ. pastori ⁊ ep̃o anima¬
rũ suaꝵ faciat obedire. In qͦ si d̾ alt̾iꝰ
iñ de ipsiꝰ manu suscipimꝰ sac̾dotẽ.
ñ restituta nob̾ uidebit᷑. s seq̃strata
possessio. płimũq hoc pot̾it partẽ
nr̃am cũ de dño tͣctabtt᷑ impedire.
S nͥ adobseq̃ndũ uidicib sola suffi¬
eit sac̾dotis oblatio. nͥ ⁊ ea que p̾sc̾pta
sunt: nob̾ in tegre fecerit exhiberi.
Si tñ adp̃sens de ea int̾ nos cõpositi¬
one tctaret᷑. que om̃e de fut᷑o litigi¬
um tolleret. possemꝰ ad omnẽ tem¬

Expanded text:
offerri. Et nos nimirum sanctae et benignae nobis diligentiae vestrae gratias agimus, sed versuti hominis timemus astutias, ne aejudicium comparare disponat. Judicatum enim est inter nos, et a delegatis ab tolica sede judicibus imperatum ut nobis ablata restituat, et excommunicatos ad satisfactionem venire compellat, sacerdotem offerat, per quem et Ecclesiam et populum nobis, tanquam pastori et episcopo animarum suarum, faciat obedire. In quo si de alterius et non de ipsius manu suscipimus sacerdotem, non restituta nobis videbitur, sed sequestrata possessio, plurimumque hoc poterit partem nostram, cum de domino tractabitur, impedire. Sed nec ad obsequendum judicibus sola sufficit sacerdotis oblatio, nisi et ea quae praescripta sunt nobis integre fecerit exhiberi. Si tamen ad praesens de ea inter nos compositione tractaretur, quae omne in futuro litigium tolleret, possemus ad omnem tem
Abbreviated transcription (Latin):
diligebã. p̾sens me letificaret aspe¬
ctus uocunda collocutioĩs alt̾ne
collatio delecꝰtaret. Optabã qͦ ut a¬
liqua exhibendi tͥ officii refulg̾et
occusiꝯ. cuiꝰ me dudũ m̾ita p̾uene¬
nuit. licet eñi solũ u̾itas amicicie
requirat affectũ. lib̾ale tñ ob seqͥũ

Expanded text:
diligebam praesens me laetificaret aspediligebam praesens me laetificaret aspectus et jucunda collocutionis alternae collatio delectaret. Optabam quoque ut aliqua exhibendi tibi officii refulgeret occasio, cujus me dudum merita praevenerunt. Licet enim solum veritas amicitiae r
Abbreviated transcription (Latin):
adme nũtꝰ ꝑuenisset. Neq en̾iui¬
derã dñm ebroic̃. s eadẽ die ipsũ
litt̾as ur̃as tur oñ quo ad regem
uen̾amꝰ accepi.litt̾aꝵꝙ breuitatẽ
iocunda coĩs amici suppleuit oratio.
Ganisus sũ de incolumitate ur̃a. ga
ne debito romana recognouit
cccł. Ad eumulũ tñ exultatioĩs
aceeasit. qd̵ in ꝓximo uisitare nos
dilectio ur̃a ꝯstituit. ut ⁊mutuis
exhilarem᷑ aspectib: nocundis alt̾¬
no collocutioĩs affatibꝰ delectem᷑.
Cõmunioabimꝰ ieñi que nos interĩ
duleiora faciat. ⁊adu̾sa ꝑ cõpatien¬
tiũ leuiora. Porro siqͥdt̃ lemiꝰ qd̾ aliꝰ
mecũ pari cõpassione supportat. ip¬
samq int̾ amicos facit exub̾are le¬
tiam ꝯseia partipatio gaudioꝵ. en
ouiũq ip̃o kał mart̾ die dño uolen¬
cima morat᷑us. Nuntiũ aũ ur̃m ꝑa
liqͣntulũ temꝑis moleste detinui.
qm̃ incertũ me de reditu meo gͣuia
que inter reges utebant᷑ negocia de¬
tinebãt. ualt. ad Radulfum ar

Expanded text:
ad me nuntius pervenisset. Neque enim videram dominum Ebroicensem, sed eadem die ipsum litteras vestras Turonum quo ad regem veneramus accepi, litterarumque brevitatem jucunda communis amici supplevit oratio. Gavisus sum de incolumitate vestra, gstatem honore debito Romana recognovit Ecclesia. Ad cumulum tamen exsultationis accessit quod in proximo visitare nos dilectio vestra constituit, ut et mutuis exhilaremur aspectibus, et jucundis alternae collocutionis affatibus delectemur. Communicabimus etenim quae nos interim dulciora faciat et adversa per compatientiam leviora. Porto siquidem levius quod alius mecum pari compassione supportat, ipsamque inter amicos facit exuberare laetitiam conscia participatio gaudiorum. Qoviumque ipso Kal. Mart. die, Domino volencinia moraturus. Nuntiliquantulum temporis moleste detinui, quoniam incertum me de reditu meo gravia, quae inter reges vertebantur, negotia detinebant. XVI. AD RADULFUM DE
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑcursorẽ debite. salutatioĩs allo¬
qͥum paucis ꝯ signatũ apiscibus
deftinare. Hesi dutiꝰ. qͦtiensq ab
illis partib aliqͥs apparebat. diui¬
nabã qd̾ ille mͥ iocundũ rad̾ mei
nuntraret aduentũ. frustratus
tociens ex hoc nẽ nichil audeo di¬
uinare. s caritatẽ tuã litt̾is duxi¬
p̾sentib si forte obdormierit ex¬
citandã. aut si quẽ forte ꝯcepit
falsa suspitione languorẽ. de ꝑse¬
u̾antie mee nuntio ꝯualescat. No¬
ueris eñi nichilt ap̃me de pͥstina
caritate ꝑisse. s quasi duplicatus
amor ẽ. cũ eũ tͥ mea mens cogat᷑
exoluere. quẽ aliqñ duobꝰ impen¬
debat affectũ. Sublatꝰ siqͥdẽ ẽ. e mne¬
dio cõis amicꝰ nr Rad de flur̃. qui
dimidiũ aĩe mee uidet᷑ moriens
abstulisse. Ipsiꝰ mͥ semꝑ ẽ. colenda
memoria. Ipsiꝰ amor semꝑ qͥb cũq
mͦis id fieri potuerit. instaurandꝰ.
duobꝰ aũ modis defuncto uicẽ ami¬
cicie iudico rependendã. ut pͥmo

Expanded text:
rsorem debitae salutationis alloquium paucis consignatum apicibus destinare. Haesi diutius, quotiesque ab illis partibus aliquis apparebat, divinabam quod ille mihi jucundum Radulfi mei nuntiaret adventum. Frustratus toties, ex hoc nunc nihil audeo divinare, sed charitatem tuam duxi litteris praesentibus, si forte obdormierit, excitandam, aut, si quem forte concepit falsa suspicione languorem, de perseverantiae meae nuntio convalescat. Noveris enim nihil tibi apud me de pristina charitate perisse, sed quasi duplicatus amor est, cum eum tibi mea mens cogatur exsolvere quem aliquando duobus impendebat affectum, sublatus siquidem est e medio communis amicus noster Rad. de Flur., qui dimidium animae meae videtur moriens abstulisse. Ipsius mihi semper est colenda memoria; ipsius amor semper, quibuscunque modis id fieri potuerit, instaurandus. Duobus autem modis defuncto vicem amicitiae judico rependendam, ut primo
Abbreviated transcription (Latin):
ueni inꝙͣ infra octauã diẽ p accep¬
tionẽ p̃ientiũ litt̾aꝵ: it̾ aggredere.
millãq inueniendo cãs dilationis
admittas nͥ quas necessitas inuin¬
cibił. uł enormis dãpni euitacio sug¬
gesserit admittendas. Quod siñ fe¬
ceris: exm̃ te tanquã mobedientẽ
ep̃ali auctoritate ab om̃iũ eccłiaꝵ
introitu sumonemꝰ. ad Raduntõ¬

Expanded text:
nfra octavam diem post acceptionem praesentium litterarum iter aggredere, nullasque in veniendo causas dilationis admittas, nisi quas necessitas invincibilis vel enormis damni evitatio suggesserit admittendas. Quod si non feceris, exinde te tanquam inobedientem episcopali auctoritate ab omnium ecclesiarum introitu submovemus. IX. AD
Abbreviated transcription (Latin):
Supharenã lm̃i fr̃s edificatis. Srm hoe
edificiũ . u̾itatis testimonio ruinã posi¬
ct . Cestrmomo ũitatis pluuia descendet.
uenient flumina. flabunt uenti. frra.¬
ent inedificiũ. ⁊ cadet: et ertt rumna ei
magna. Nolite filii. nolite partẽ riũm¬

Expanded text:
s charissimi, aedificatis. Vestrum hoc aedificium Veritatis testimonio ruinam pollicetur. Testimonio Veritatis pluvia descendet, venient flumina, flabunt venti, et irruent in aedificium, et cadet, et erit ruina ejus magna . Nolite, filii, nolite poner
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atione substiendos idistribuendos.
iudicandos ⁊ reformandos: canonica cẽ
sent ⁊ p̃dicant instituta. ꝑit aũ solis
pontificib collata hec adño potestas.
si substituendi canonicũ. ułaliqͥd ĩeccłra
disponendi. hereditas alicui facultatẽ
adqͥrat. Eud eñi ep̃o in cõmissa qͥ licebit
eccłra. in qͣcłicus arbitͥo assigarat᷑ ali¬
eno: qͥo ͥ sacͤ potert̃ sauctiores. uͥ nascit᷑
ñ sit canonicꝰ. uͥ plus miptiis debet᷑ ꝙͣ
m̃itis. pls genit᷑e ꝙͣ gr̃e. plus foro q̃
celo. Nũqͥd oblaturꝰ est gratũ dõ sacͥficiũ.
cui altaria cubile destinat. cui sac̾dotiũ
natales spondendent ñ mores. paren¬
tela ñscientia. laicꝰ gen̾ans ñ p̃sul ad
nicũ heredẽ. pontificif euacuat lib̾ta¬
tẽ: Artam̃ qd̵ laieis ad disponendas res
eccłiasticas millũ parau̾it auctoritas
accessũ. Ste phanꝰ papa ⁊ martyt. his
ostendit u̾bis. ⁊ aicis ꝗͣuis religiosi sĩt
nulli tñde eccłiasticis facultatibꝰ aliqͥd

Expanded text:
liberatione substituendos et distribuendos; judicandos et reformandos canonica 129 censent et praedicant instituta. Perit autem solis pontificibus collata haec a Domino potestas, si substituendi canonicum vel aliquid in Ecclesia disponendi haereditas alicui facultatem acquirit. Quid enim episcopo in commissa sibi licebit Ecclesia, in qua clericus arbitrio assignatur alieno? Quid ibi sacrae poterunt sanctiones, ubi nascitur, non fit canonicus, ubi plus nuptiis debetur quam meritis, plus geniturae quam gratiae, plus foro quam coelo? Nunquid oblaturus est gratum Deo sacrificium, cui altaria cubile destinat, cui sacerdotium natales spondent, non mores, parentela, non scientia, laicus generans, non praesul adonicum haeredem, pontificis evacuat libertatem. Attamen quod laicis ad dipsonendas res ecclesiasti cas, nullum paraverit auctoritas accessum, Stephanus papa et martyr his ostendit verbis: « Laicis, quamvis religiosi sint, nulli tamen de ecclesiast
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortandi pociꝰ gr̾a. ꝙͣ. docendi. Que dũ
exoͣrauimꝰ. exorauimꝰ serutantẽ renes .i
corda. ne pat̾et᷑ uos in eam declinare opi¬
nionẽ: ut ascberetis iactantie. qd impẽ¬
sum est carriati. hoc excessu lib̾a est aĩa
mea: licet segͣuiorib delictis obnoxiam
ñ audeat diffiteri. Uicem mͥ repũdetis.
si diligitis me:ioratis ꝓme.

Expanded text:
tandi potius gratia, quam docendi. Quae dum exaravimus, exoravimus scrutantem renes et corda, ne pateretur vos in eam declinare opinionem, ut ascriberetis jactantiae, quod impensum est charitati. Hoc excessu libera est anima mea, 132 licet se gravioribus delictis obnoxiam non audeat diffiteri. Vicem mihi rependetis, si diligitis me, et oratis
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m etiã exempłar. tͣnsmissũ ne pͥoris
amissione silentiũ excusarẽ. deceptagͥ
⁊ relecta ñ semel pagina: moute sp̃m
relegentis. In ea nãq młtacła quedam
continebant᷑ que in pͥma: s inea alit̃. alit̃
in pͥma que qr ñ sic attendi diu̾sa. ut ad¬
a̾sa dͥ idicar t̃: in his que iuxta pͥmum
exemplar eoid̾am. nil add̾e dec̾ui ił oc¬
mete. mlmutare. Etdẽ nãq reidiu̾sa ie¬
coi sũ. uices amici geres. fi remoueaa
Ecelis hiqͥo linguas nou̾is formidare.

Expanded text:
secundum etiam exemplar transmissum, ne prioris secundum etiam exemplar transmissum, ne prioris amissione, silentium excusarem. Accepta igitur et relecta non semel pagina, movit spiritum relegentis. In ea namque miracula quaedam continebantur, quae in prima; sed in ea aliter, aliter in prima, quaeque non sic attendi diversa, ut adversa sibi judicarem. In his quae juxta primum exemplar edideram, 172 nil addere decrevi, nil demere, nil mutare. Ejusdem namque rei diversa reiosum, Vices amici geres, si removeas ab oculis quidquid linguas noveris formidare.
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ destinati mͥ ex ẽplaris annotare non
red̾et. satisfac̾e tͥ diutiꝰ distułim. Unde ⁊ opꝰ
flagitatũ ñ gͣtis exarasse me accusabis. qd̾
⁊ diut᷑na expectatione ⁊ in num̾is p̾cibdis
comꝑasti. Quippe uxta philosophum. n
tulit gͣtis: qͥ cũ rogaret accepit asił qͥ dem
scio: qr nullũ uendit amieꝰ obiseͥ i:¬
bent̾ et gͣtiscicito subuenit. Nescca p̾tess
expectare: s uelud egentis uaticineti uolũ¬
tatẽ: p̃uenit rogaturũ. Dubitat en̾iu̾tisi
sit obseqͥum qd̾uis p̾esi eliolt. qd m̃accipĩt
ĩpuidus c s impoptuꝰ. getbrquet. Porro ab
amissũ casu. ppartuiendẽ tenuit uolun¬
tatẽ. Quod eũ mͥ ꝑauła defuisset. temꝑa:
pea reꝑtũ ineissataditũ manibꝰ in negociũ
scͥbendi sopitũ exci̾taũit affectũ. finis erat
oꝑi. cũ ing̾ssus aͥd me nũciꝰ. cartã mͥ noĩe
tuo p̃tendit. idip̃m qd̾ in pͥmo legerã exẽ¬
plari ꝯtinentẽ. a̾dieeit idẽ nũtiꝰ idcͥco mͥ

Expanded text:
inati mihi exemplaris adnotare non taederet, satisfacere tibi diutius distuli. Unde et opus flagitatum non gratis exarasse me accusabis, quod et diuturna exspectatione, et innumeris precibus comparasti. Quippe, juxta philosophum, non tulit gratis, qui, cum rogaret, accepit. Et quidem scio quia nullum vendit amicus obsequibenter et gratis et cito subvenit. Nescit preces exspectare, sed velut egentis vaticinetur voluntatem, praevenit rogaturum. Dubitat enim utrum sit obsequium, quod vis precum elicit, quod non accipit improvidus, sed importunus extorquet. Porro ab amissum casu, parturientem tenuit voluntatem, quod cum mihi per multa defuisset tempora, postea repertum meisque redditum manibus, in negotium scribendi sopitum excitavit affectum. Finis erat operi cum ingressus ad me nuntius, chartam in tuo nomine protendit, idipsum quod in primo legeram exemplari continentem. Adjecit idem nuntius, idcirco mihi
Abbreviated transcription (Latin):
sinunt dilig̾e dm̃. cũ p̾cipue cognoseũt
qd̾ diligendꝰ sit ⁊̃ inimicus ppt̃ dm̃. Cum
eñi teste g̾gorio nicħ foris sit qd̾ ignorent
aĩe scõꝵ. que scientẽ oi̾a sciunt. qͥs dicet
ab eis ꝑximũ diligi que ꝓximi clamores
audiunt: iñ ꝙͣ. exaudiunt. pulfari sciunt.
uiscera claudunt: Quid caritati et eis qͥbꝰ
afflictoꝵ gemitꝰ nuillã extorquet cõpon¬
ctionẽ. nullũ lacͥme mom̃tũ. que int̾ ce¬
teras supplicationes pͥncipatũ sͥ uendicãt
impetͣndi. Qͥa gͥ eis de est dilectio ꝓximi.

Expanded text:
sinunt diligere Deum cum praecipue cognoscunt, quod diligendus sit etiam inimicus propter Deum. Cum enim, teste Gregorio, nihil foris sit quod ignorent animae sanctorum, quae scientem omnia sciunt, quis dicet ab eis proximum diligi, qui proximi clamores audiunt, et nunquam exaudiunt; pulsari sciunt eviscera claudunt? Quid charitati, et eis quibus afflictorum gemitus nullam extorquent compunctionem, nullum lacrymae momentum, quae, inter caeteras supplicationes, principatum sibi vindicant impetrandi? Quia igitur eis deest dilectio proximi,
Abbreviated transcription (Latin):
intrare. Qui en̾i dicunt hereditate
posfideamꝰ scũariũ dei nͨ heredes st̾d̾i.
nͨ coheredes iħu xͥ. Ue illis. qñ iuidex se
bera docebunt ñ u̾ba. Obumbrata eñi
dignttatẽ. Ds ip̃e moysen: moyses aũ
moysi sic locutũ. Cong̾ga mͥ seꝑtuagin¬
nes ppłi st̃ ac magistͥ. ⁊ duces eos ad osti¬
um tab̾nacłi federis. faciesq ibi stare
teeũ. ut descendã iloqrͣ tͥ. ⁊ auferã de
spũ tuo. tradãq eis ut sustentent tecũ
ex qua tͥbu sac̾dotes assum̾ent᷑. aut le¬
utte seu etiã cet̾i qͥ tab̾nacło deseruirẽt.
ñ fuit arbitrii s p̃cepti: ñ hereditatis
ẜ legis. Cũ eñi solã tͥbum leui cdñs hac
sorte dignaret᷑. nulli tñ ex eadẽ tͥbu
licuit ultro ił indeferent̃ ad quã uel¬
let irrumꝑe dignitatẽ.s que eẽnt
est pͥetas ꝑsonaꝵ. Hec aũ oĩa fiẽ sebit¬

Expanded text:
icunt: Haereditate possideamus sanctuarium Dei , nec haeredes sunt Dei, nec cohaeredes Jesu Christi. Vae illis quando judex sedbera docebunt, non verba! obumbrata enim dignitatem. Deus ipse Moysen, Moyses auteMoysi sic locutum: Congrega mihi septuaginnes populi sunt ac magistri, et duces eos ad ostium tabernaculi foederis, faciesque ibi stare tecum, ut descendam et loquar tibi, et auferam de sex qua tribu sacerdotes assumerentur, aut levitae, seu etiam caeteri, qui tabernaculo deservirent, non fuit arbitrii, sed praecepti; non haereditatis, sed legis. Cum enim solam tribum Levi Dominus hac sorte dignaretur , nulli tamen ex eadem tribu licuit ultro vel indifferenter ad quam vellet, irrumpere dignitatem, sed quae esent est proprietas personarum. Haec au
Abbreviated transcription (Latin):
merrore aũ om̃is homo sͦ ꝯsortẽ querit.ni
Quod itõ utiq sit: qr cuilibet inuentio¬
ni hominũ ꝯsensu młcitudinis auc̃to¬
ritas accedit. In ortu suo arrrana suf¬
socaret᷑ impietas. nͥ tutores qͥ natã edu¬
urent: inueniret. Donati scisina ꝑpe¬
tuo p̾meret᷑ silentio: si ꝑsonã infecisset
ñ turbã. Tu qͦ tanꝗͣ. doleas obliuione sup¬
p̃ssã. uigilantii ꝑu̾sitatẽ: suscitare eam
ꝑhib̾is.⁊ tͥ socios adhib̾e. quoꝵ cultu plã¬
tatio ꝗͣ. ñ plantauit pat̾ m̃s celestis sicca
dudũ reuirescat. Ais eñi ut aiunt. qͥd in
ista gerat᷑ uita scõꝵ aĩas ignorare. atq¬
id̾o ociosas ẽẽ letanias qͥb oramꝰ. ut ꝓ nob̾
orent sc̃i. qr nͦ audiunt nos nͦ nouere qͥd
agat᷑ ap̃ nos. Qua uidelicet scõꝵ inurta

Expanded text:
errore autem omnis homo sibi consortem quaerit. Quod ideo utique fit, quia cuilibet inventioni hominum, consensu multitudinis auctoritas accedit. In ortu suo Ariana suffocaretur impietas, nisi tutores, qui eam educarent, inveniret. Donati schisma perpetuo premeretur silentio, si personam infecisset, non turbam. Tu quoque tanquam doleas oblivione suppressam Vigilantii perversitatem, suscitare eam perhiberis, et tibi socios adhibere, quorum cultu plantatio, quam non plantavit Pater coelestis, sicca dudum revirescat. His enim, ut aiunt, quid in ista geratur vita sanctorum animas ignorare, atque otiosas ideo esse litanias, quibus oramus ut pro nobis orent sancti, quia nec audiunt nos, nec novere quid agatur apud nos. Qua videlicet sanctorum injuria
Abbreviated transcription (Latin):
ñeo tũ artata modulo quo diligit᷑ in hacuita
uitã ⁊ ind̾o ꝯgnoscit᷑ ꝓximꝰ. tin seip̃o deus.
Quieñi plus metent ꝙͣ seminauert̃. płquã
dilexert̃ dilig̃t. qr ex debito dilectioni addit᷑.
cũ m̾itũ p̾mio suꝑat᷑. hoc increm̃tũ carita¬
tis yfaias ꝯfid̾abat cũ dicebat. Oix̃ dñs cuiꝰ

Expanded text:
n hac vita vitam et in Deo cognoscitur proximus, et in seipso Deus. Qui enim plus metent quam seminaverunt, plus quam dilexerunt diligent, quia ex debito dilectioni additur, cum meritum praemio superatur. Hoc incrementum charitatis Isaias considerabat, cum dicebat: Dixit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
ti sp̃scorpꝰ. Post hanc itaq g̾gorii asser¬
tionẽ qr tem̾itate dicis sp̃s iustorum
ominno ignorare quid in hac agat᷑ ui¬
ta: nͥ maiori dem̃tia dixpris qr spiritibꝰ
iustoꝵ. nulla post hanc oĩo fit uita: qͦ
de illis ⁊ sentire impiũ est. ⁊ hereticum
attestari. In hanc eñi prolabi insaniam.
spẽ celestiũ euacuat. p̃mioꝵ : ⁊ ei miserie

Expanded text:
tus, corpus. » Post hanc itaque Gregorii assertionem, qua temeritate dices spiritus justorum omnino ignorare quid in hac agatur vita, nisi majori dementia dixeris, quia spiritus justorum nulla post hanc omnino sit vita? Quod de illis, et sentire impium et haereticum attestari. In hanc enim prolabi insaniam, spem coelestium evacuat praemiorum, et ei miseriae
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ assũpta ẽ de ligno cuiꝰ foliũ ñ defluet.
n oĩa q̃cũq faciet ꝓsꝑabunt᷑. Plantacio
hec plantario le tał. nͨ suo plantatori ꝑ¬
niciosior: ꝙͣ ei cuiꝰ negligentia iã plan¬
tata coalauit. Non eñi immunis ẽ a
malecfacto: qͥsqͥs antecessoris male fac¬
ad ecessoribꝰ suis inuenit admissũ.: si ꝓpͥũ
uult uitare ꝑicłm. dampnabit. Itẽ idem.
Nos in nullo uolumꝰ seu̾itatẽ ultionis¬
exercere: s qͥ in causis d̃ĩ. uł ꝯtumatia. ł
aliqͦ excessu deliq̃rit. aut ip̃e qd̾ ꝑꝑam p̾¬
decessor eiꝰ fecit abolere noluerit. in se
qͥeqͥd in alio ñ resecauit inuemet. ¶por¬
ro siqͥs eradicantẽ manũ urãm. uł ꝯtu¬
matia. uł quolibet ausu qd̾ absit repri¬
mere temptau̾it. ip̃e debitã saclegis
exꝑiet᷑ ultionẽ. De hꝰmͦi nãq ppͣ stepha¬
nꝰ hc scͥbit u̾bis. St̃ qͥdã qͥ uł uiolentia¬

Expanded text:
e ligno cujus folium non defluet, et omnia quaecunque faciet prosperabuntur . Plantatio haec, plantatio lethalis, nec suo plantatori perniciosior, quam ei cujus negligentia jam plantata coaluit. Non enim immunis est a malefacto, quisquis antecessoris sui malefaca decessoribus suis invenit admissum, si proprium vult vitare periculum, damnabit. » Item idem: « Nos in nullo volumus severitatem exercere, sed qui in causis Dei, vel contumacia, vel aliquo excessu deliquerit, aut ipse quod perperam praedecessor ejus fecit, abolere noluerit, in se, quidquid in alio non resecavit, inveniet. » Porro, si quis eradicantem manum vestram, vel contumacia, vel quolibet ausu quod absit! reprimere tentaverit, ipse debitam sacrilegii experietur ultionem. De hujusmodi namque papa Stephanus his scribit
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ uob̾ reuelauit. felixq̃solus eccłie
factꝰ escelestiũ in tẽpore sec̾toꝵ. Credebaam
t̃mm paulũ raptũ in paradysũ raudisse
archana u̾ba q̃ ñ licet hõi loqͥ: s tu scesan
raptꝰ es illuc: et iñ hec attulisti u̾ba q̃ ñ lieet
hõi loqͥ. S qd̾ signũ ostendis nob̾ ut credamꝰ¬
tͥ. Caͥ scõꝵ tue huic astipulat᷑ doctͥne.
Nũqͥd est tͥ auctoritas. qͣ mͥ silentiũ impo¬
et easdẽ cũ oportet ⁊ gypedit deare ꝓ nob̾.
Non loqͦr ex sp̃umeo. Infirmũ et dehube¬
nas auẽtoritatis aĩas. quas mm̾tus pa¬
stores aĩaꝵ fecitri sp̃s di om̃nẽ docui

Expanded text:
i solus Ecclesiae factus es coelestium interpres secretorum! Credebam tantummodo Paulum raptum in paradisum, et audisse arcana verba quae non licet homini loqui. Sed et tu forsan raptus es illuc, et inde haec attulisti verba, quae non licet homini loqui. Sed quod signum ostendis nobis ut credam sanctorum tuae huic astipulatur doctrinae? Nunquid est tibi auctoritas, qua mihi silentium impoet easdem, cum oportet et expedit, orare pro nobis. Non loquor ex spiritu meo. Infirmum et debres auctoritatis animas, quas et meritum pasto
Abbreviated transcription (Latin):
atoritatib suliꝰ nertare ñ potes aĩa bonoꝵ
uł scire qͥd agtit᷑ a uiuis ł cũ oportet ⁊ expe¬
dit orare ꝓuiuis. Pret̾ea nimis caligaue¬
ggorii testimonio suffragari. Nulli eñi
dubiũ: cet̾is uͥtutib emin̾e caritatẽ. In ca¬
ritate nimirũ: tota lex pendet et ꝓpħe.¬

Expanded text:
negare non potes, animas bonorum, vel scire quid agatur a vivis, vel cum oportet et expedit, orare pro vivis. Praeterea nimis caligaveGregorii testimonio suffragari. Nulli enim dubium caeteris virtutibus eminere charitatem. In charitate nimirum tota lex pendet et p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sul incumbit de domo dm̃ hereditariũ amo¬
uere praculũ: inquo neglrgent᷑ ag̾e pontiti¬
cẽ. pontifici cedit ad penã. Iudiciał eñi ex¬
meret uł qͦo p̃sũptũ eẽ reꝑit᷑. in correctũ
derelinqͥ. Eta dũ titubanti arche in debi¬
to subuenitet obsequio: ab angło p̾focatꝰ
expirauit. Nadab et abiu filios aaron
tgnis eg̾essus a facie dñi id̾o deuorauit qm̃
thuribulis arreptis rgnẽ alienũ offerre
p̾sũpserunt. Qr iam qr sũmi sac̾dotis p̃¬
rogatiuã ursiłpauit: lepra ꝑcussũ sac
tradit historia. Chore et qͥcum eo thuri¬
bula scismatis assũpsere: de tͥbu leui descẽ¬
disse memorant᷑. Eos tñ qi incentũ indebi¬
te obtulert̃: t̾ra inuos absorbuit. Hereant
incendio thuribula. que dñs neqͥs ĩeccłia
Sͥ arrogaret. aliqͥd indebitũ altari p̃cepit
asfrgi ad monimentũ. Nõ eñi minꝰ ꝓdest
iniqͥtatis penã. ꝗͣuditi pͥnia recenseri. Ni¬

Expanded text:
sul, incumbit de domo Domini haereditarium amovere piaculum. In quod negligenter agere pontificem, pontifici cedit ad poenam. Judicialis enim exmere, vel quod praesumptum reperitur, incorrectum derelinqui. Oza, dum titubanti arcae indebito subveniret obsequio, ab angelo praefocatus expiravit . Nadab et Abiu filios Aaron, ignis egressus a facie Domini ideo devoravit, quoniam thuribulis arreptis ignem alienum offerre praesumpserunt . Oziam, quia summi sacerdotis praerogativam usurpavit, lepra percussum sacra tradit historia . Core, et qui cum eo thuribula schismatis assumpsere, de tribu Levi descendisse memorantur; eos tamen, quia incensum indebite obtulerunt, terra vivos absorbuit . Haereant incendio thuribula, quae Dominus, ne quis in Ecclesia sibi arrogaret aliquid indebitum, altari praecepit affigi ad monumentum. Non enim minus prodest iniquitatis poenam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ postponenda.: iusus qͥu̾itati ẽ ꝯtrariꝰ:
abolendꝰ. Cet̾in cũ u̾itati ꝯ suetudo
ꝯcurrit exhibendã ꝯ suetudini ꝑhi-¬
beo reu̾entiã: ⁊ oportere longiorẽ usũ
immobilẽ custodiri. De qͦsic augtinꝰ

Expanded text:
 postponenda, et usus qui veritati est contrarius abolendus. » Caeterum, cum veritati consuetudo concurrit, exhibendam consuetudini perhibeo reverentiam, et oportere longiorem usum immobilem custodiri. De quo sic Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
dedit adgłam: inturias ulcisci nolle
cum possit. Quod fr̃nitas ur̃a satis ep̃alit̾
attendens guillelmo de lonlegio indulsit.
mensi ꝯcilio agens. dũ eiꝰ quereret grãm.
amisit urãm. In quã licet int̾cessione nr̃a
redierit: tñ qi semꝑ suspecta ẽ offensa po
ignosci. Quod cũ ꝯstabit ad eptũ: si ꝓuectui
ciꝰ ꝑsoni quã offendit ñ obstiterit. Absit
aũ ut sic adulcionẽ remisse reuoletis ĩ
neric. cuiꝰ est inremtotenda ex aĩo incuria.
solẽ p̾uenire ocoidentẽ. Dis dõ sacͥficat:
otfensus et clemẽs p̾sul. A tyranno parũ
differt sac̃dos: illate memor iniurie. Pre¬
t̾ta ini̾itũ ꝑseqͥt᷑: puniens quã remisit
offensã. Remisistis aũ. Et hoc uob̾ signũ.
Eundẽ .G. nob̾ in p̾fato ꝯmisistis. cõcilio:
p̃cipientes. ut ex delib̾atione nr̃a siꝙꝑ b
cate p̃sumpsenat. Si qͥdgͥ ap̃ amicũ p̾ces¬
offendere. pot̾ nult offensã deuotis re¬

Expanded text:
edit ad gloriam, injurias ulcisci nolle cum possit. Quod fraternitas vestra satis episcopaliter attendens Guillelmo de Longeio indulsit, mensi concilio agens, dum ejus quaereret gratiam, amisit vestram. In quam licet intercessione nostra redierit, tamen, quia semper suspecta est offensa potignosci. Quod eum constabit adeptum, si provectui ejus persona quam offendit non obstat. Absit autem ut sic ad ultiojuriae, cujus est, in remittenda ex animo injuria, solem praevenire occidentem. Bis Deo sacrificat offensus et clemens praesul. A tyranno parum differt sacerdos illatae memor injuriae. Praeterea immeritum persequitur puniens quam remisit offensam. Remisistis autem: Et hoc nobis signum: Guillelmum nobis in praefato commisistis concilio, praecipientes ut ex deliberatione nostra super hoc care praesumpserat. Si quid offendere, potest et vult offensam devotis re
Abbreviated transcription (Latin):
.I. huinił cenomannoꝵ minist᷑. salt. ⁊
or̃onũ muꝰ. Meliꝰ me eucurristis. ꝯsecu¬
tibrauiũ. ad qd̾ anhelare disponebam.
Guillelmo siqͥoẽ de lonlegio bñfacere de¬
creuerã: s aliqͥd ei meliꝰ ꝓuidente dño
ce ascende suꝑiꝰ. Sanũ ꝓfecto ꝯsiliũ qͦ
fc̃s est. ut in eccłia claremontensi. ar¬
ctũ scĩaniad gr̃am mores exuberant.
Ortus eiꝰ. nͨ lege reꝓbabił. nͥ abiectꝰ pa¬
rentela. Ex eo. nulla iuueni nota inhe¬
sit. milla exobscuritate gen̾is ꝯfusio.
Qui ꝯu̾satione homuus familiariꝰ usi
sunt: eã iitꝰ mmansuetã p̾dicant: ⁊hones¬
tã. foris in tegrũ ⁊ splendidũ testimoni¬
um. Inde fc̃m est: ut ad gradũ subdiaco¬
natꝰ eũ ducerẽ ꝓmouendũ. ñ magis lit¬
terat᷑e ipsiꝰ deferens ꝙͣ uite. Bonã pero
lib̾um om̃ino ⁊ absolutũ. Ex abundã¬
ti est ꝓ eo int̾ced̾e apud uos. quẽ ultro
fecistis. ñ qͣlibet m̃brũ corꝑis eccłie s

Expanded text:
A. humilis Cenomanorum minister, salutem et orationum munus. Melius me cucurristis, consecutus bravium ad quod anhelare disponebam. Guillelmo siquidem de Longeio benefacere decreveram, sed aliquid ei melius, providente Doce, ascende superius . Sanum profecto consilium, quo factum est ut in Ecclesia Claromontensi arctum scientia, et ad gratiam mores exuberant. Ortus ejus nec lege reparabilis, nec abjectus parentela. Ex eo nulla juveni nota inhaesit, nulla ex obscuritate generis confusio. Qui conversatione hominis familiarius usi sunt, eam intus mansuetam praedicant, et honestam foris. Integrum et splendidum testimonium. Inde factum est ut ad gradum subdiaconatus eum ducerem promovendum, non magis litteraturae ipsius deferens quam vitae. Bonam gero liberum omnino et absolutum. Ex abundantia est pro eo intercedere apud vos, quem ultro fecistis non quodlibet membrum corporis Ecclesiae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nullo seintu ll comitata st̾. ⁊ lacͥme
peccatͥtis: et indulgentia saluatoris. Do¬
ceat itaq uosp̾sens festiuitas. ad fr̃s qͥ
monasticũ suspirant ꝯuentũ miscd̾ie
passu tͣnsire: carbones ignis suꝑ capita
uincatis in bono malũ.A. ep̃o.¬

Expanded text:
Nullo se intervallo comitata sunt, et lacrymae peccatricis, et indulgentia Salvatoris. Doceat itaque nos praesens festivitas ad fratres, qui monasticum suspirant conventum, misericordiae passu transire, carbones super capita vincatis in bono malum. EP
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe int̾pellent: ad u̾rgilantiũ cuiꝰ pedis¬
stliũ ficisti aiãm tuã iheronimꝰ scbens.
his eñ redarguit u̾b. Dicis in libello tuo
ienaisimñ. ẜsertĩ cũ martyres ultio¬
udã st singͥnis obsecrantes impetiare

Expanded text:
lent, ad Vigilantium, cujus pedissequam fecisti animam tuam, Hieronymus scribens, his eum redarguit verbis: « Dicis in libello tuo ienda oratio, praesertim cum martyres ultionem sui sanguinis obsecrantes, impetrare
Abbreviated transcription (Latin):
uł uituꝑantiũ: ad m̃tẽ semꝑ ẽ. recurren
dũ. Esi in ea ñ inuenit᷑ bonũ qd̾ de nob̾
d̃r: magua tͥsticta gen̾ari debet. Etrur¬
sũ si in ea ñ inuentt᷑ malũ qd̾ de nob̾ hoĩes
loquunt᷑ in magnã debemꝰ leticiã ꝓsi¬
lire. Item. Si nob̾ testis est in celo. sun
corde. dimitre stultos foris loqͥ qd̾ uo¬
lunt. Cet̾m qr sitggestũ mͥ ẽ alios qͦ¬
ᷤ attram̃to eodẽ resꝑsos: assũpsi et me¬
ꝓfessores. Nũdũ implet ep̃m: qͥ suorũ
censor aduicia silet aliena. huiꝰmͦi ꝓfes¬
sio delicti arguit᷑. qͦtiens ñ arguit delĩ¬
quentẽ. Saẽdotis eñi est satag̾e. nesoł.
deo placeat. s socuis. Unde peccare ꝯuin¬
cit᷑. nͥ bonũ qd̾ inseip̃o dilrgit. in suo etiã
diligat inimico. Hinc ẽ qd̾ ego fr̾mi de¬
sid̾o bonas fieri uias tuas. ⁊ studia tua:
serpit. qͥ narrant fabułones. sñ ut lex
dñi di. Quib pfecto fabulõnib memo¬
rata iam ꝑu̾sitas accedit. cui resistere

Expanded text:
ad mentem semper recurrendum est, et si in ea non invenitur bonum quod nobis dicitur, magnam tristitiam generare debet. Et rursum si in ea non invenitur malum, quod de nobis homines loquuntur, in magna debemus laetitia lire. » Item: « Si nobis testis est in coelo, testis in corde; » dimitte stultos foris loqui quod volunt. Caeterum, quia suggestum mihi est, alios quoque atramento eodem respersos, assumpsi, et professores. Nondum implet episcopum, qui suorum censor, ad vitia silet aliena. Hujusmodi professio delicti arguitur, quoties non arguit delinquentem. Sacerdotis enim est satagere, ne solus Deo placeat, sed socius. Unde et peccare convincitur, nisi bonum quod in seipso diligit, in suo etiam diligat inimico. Hinc est quod ego, frater mi, desidero bonas fieri vias tuas, et studia, tua serpit, qui narrant fabulationes, sed non ut lex Domini Dei. Quibus profecto fabulationibus, memorata jam perversitas accedit, cui resistere
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ ut p̾dictꝰ imꝑator eccłiã d̾i sue¬
uid̾et᷑ subiugare. ⁊ suppon̾e dicioni:⁊ eã
in sup̾mã redig̾e suitutẽ: mnemorato a¬
postatico sic̃ dictũ est. pontificalta insi¬
stiorib occulte de illo ꝯciliabulo fugien¬
tibꝰ ei reu̾entiam exhibere: laicali uiolẽ¬
tia.⁊ tẏrannnca opp̾ssione. coegit. Sic.ñ.
reges ipͥncipes diu̾saꝵ partiũ sͥintẽdet.
tum sp̃uali. tũ mat̾iali gładio subiugare.
tue ꝯsiliũ: rotomagensi archiep̃o. eiusq
suffraganeis:i aliis ꝑ normãniã ꝯstitu¬
tis: exhortatioĩs litt̾as destinamꝰ. Decet̾o

Expanded text:
Caeterum, ut praedictus imperator Ecclesiam Dei suCaeterum, ut praedictus imperator Ecclesiam Dei suvideretur subjugare et supponere ditioni, et eam in supremam redigere servitutem, memorato apostatico, sicut nobis dictum est, pontificalia insistioribus occulte de illo conciliabulo fugientibus, ei reverentiam exhibere laicali violentia et tyrannica oppressione coegit. Sic enim reges et principes diversarum partium sibi intendit, tum spirituali, tum materiali gladio subjugare, tuae consilium, Rothomagensi archiepiscopo ejusque suffraganeis, et aliis per Northmanniam constitutis, exhort
Abbreviated transcription (Latin):
mũ inuasorẽ. qui cũ tͥb tm̃ malicie sue
complicibꝰ sicut totꝰ pene mũdꝰ agnouit:
pꝰcanonicã: et unanimẽ electionẽ mãm
mantũ arripuit. et ita se dãpnabili pre¬
sũptione intrusit. in tanta iniqͥtate mo¬
dis om̃ibꝰ manu tenuit. ⁊ qͥcqͥd ille fec̃ solo
fauore potentia ⁊ auctoritate ipsiꝰ mũ¬
tiorũ suoꝵ qui in urbe p̃sentes extit̾ant.
eũ fecisse absq ambrguitate tenemtus.
Uñ ad ꝯfirmationẽ qsiꝰ. immo ut omnẽ
uideret᷑ in eccłia dei auctoritatẽ habere:
papiã ꝯtͣ sacͦrũ instituta canonũ ꝓut ei
placuit ꝯuocauit. Ille aũ sic̃ hõ qͥ nec ĩ dõ.
nͨ iniusticia ꝯfidebat. in ipsiꝰ imꝑatoris p̾¬
sentia ꝑ aliqͦt dies uelut ꝓcerto accepim᷑.
inclusos. suã maliciã recognoscẽs fac̾e
uoluit: ea qͥdẽ ꝯditione seruata: ut nos
ei pꝰmodũ redd̾e deb̾emꝰ. Cũq nos ea reci¬
pere sub hac ꝯditione nollemꝰ. ip̃e in sua
ꝑtinatia ⁊ dãpnabili p̾sũptione ꝑmãsit

Expanded text:
e suae complicibus, sicut totus pene mundus agnovit, post canonicam et unanimem electionem nostram mantum arripuit, et ita se damnabili praesumptione intrusit, in tanta iniquitate modis omnibus manu tenuit, et quidquid ille fecit, solo favore, potentia, et auctoritate ipsiununtiorum suorum, qui in urbe praesentes exstiterant, eum fecisse absque ambiguitate tenemus. Unde ad confirmationem ipsius, imo ut omnem videretur in Ecclesia Dei auctoritatem habere, Papiam, contra sacrorum instituta canonum, prout ei placuit, convocavit. Ille autem, sicut homo qui nec in Deo, nec in justitia confidebat, in ipsius imperatoris praesentia per aliquot dies, velut pro certo accepimus, inclusos, suam malitiam recognoscens, facere voluit, ea quidem conditione servata, ut nos ei postmodum reddere deberemus. Cumque nos ea recipere sub hac conditione nollemus, ipse in sua pertinacia et damnabili praesumptione permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua possent de ipsis euentib auspi¬
cari. Qua gͥ de arbitͥo reg̃ anglie to¬
ta cã pendebat. exaudiendꝰ erit potiꝰ:
ꝙͣ seu̾itatis alicuiꝰ austeritate t̾rendꝰ.
De cuiꝰ simplici fauore inmom̃to: frã¬
coꝵ. angloꝵ. hispañ. hybñ: i nouissi
uñ qͥs oerturã suꝑ eo p̾sumpsisset
offensam. qd̾ ab initio ꝓ bono pacis
scͥpto ĩ int̾ueniente regũ sc̃itas re¬
lrgio p̾sulũ. pͥncipũ fides. ppłi con¬
gratulatio. deuota firmauit. nec
rei efficientiã cõmunib regulis
s quo magis accelerari posset. ec¬
cłrastice potiꝰ indulgentie destina¬
uit: Qd si de indulgentia ꝯtͣ easdẽ
regłas ꝯstat. ẽẽ delictũ. nicħ tam̃
cͥminis int̾cessit. uulnꝰq modicũ
tociꝰ corꝑis sanitas asseruata cõ¬
pensat. Hĩc certe delus eoꝵ hec
fuit dispensatioĩs intentio. ꝙͣ. nõ
ultronea uoluntas obtulit. sim¬
portunitas necessitatis extorsit.

Expanded text:
aliqua possent de ipsis eventibus auspialiqua possent de ipsis eventibus auspicari. Quia igitur de arbitrio regis Anglorum tota causa pendebat, exaudiendus erat potius quam severitatis alicujus austeritate terrendus, de cujus simplici favore in momento Francunde quis orituram super eo praesumpsisset offensam, quod ab initio pro bono pacis scripto etiam interveniente, regum sanctitas, religio praesulum, principum fides, populi congratulatio devota firmavit; nec rei efficientiam communibus regulis, sed quod magis accelerari posset, ecclesiasticae potius indulgentiae destinavit. Quod si quid de indulgentia contra easdem regulas constat esse delictum, nihil tamen criminis intercessit, vulnusque modicum totius operis sanitas asservata compensat. Hic certe zelus eorum, haec fuit dispensationis intentio, quam non ultronea voluntas obtulit, sed importunitas necessitatis extorsit,
Abbreviated transcription (Latin):
onis inuolui. qͦs securiꝰ illesos: pot̾at
expectacio ꝯseruare. Rom̃ eccłtam
semꝑ onerosã extitisse pͥncipibꝰ urgũ
aliqñ data occasione ponendũ. don
cupiditatis penas ambitio detestã¬
da luisset. Soluendũ morte alterutriꝰ
q̃stionis incertũ. atq int̾im posse re
ficere. donͦ diuina uoluntas signis
euidentiorib appareret. Accedebat
illos uł admodicũ tẽpꝰ q̃libet occasio
suspendisset. Pret̾ea cũ aĩos regũ
in fauorẽ dñi nr̃i om̃iũ ꝯscientia cre¬
d̾et inclinatos: in partẽ imꝑatoris ces¬
sisse dilatione p̾stita cred̾ent᷑ ⁊ ꝑau¬
lominꝰ detͥm̃ti suspicio ꝗͣ noticio for¬
te u̾itatis afferret. S irex francoꝵ
rei diffinitione. Reg̾. angł. uolun¬
tati cõmiserat. nicħ se fact᷑um publi¬
ce ꝯtestatꝰ. nͥ qd̾ ipsiꝰ ei sententia p̾dic¬
tasset. Preualuerat itaq ⁊siliũ dila¬
tionis. ut qͣnto spaciosiꝰ. tanto utilius
utq regi posset ẽẽ. ⁊sultũ. atq int̾im

Expanded text:
sola poterat exspectatio conservare, Romanam Ecclesiam semper onerosam exstitisse principibus, jugum aliquando data occasione ponendum, donec cupiditatis poenas ambitio detestanda luisset, solvendum morte alterutrius quaestionis incertum, atque interim posse relficere, donec divina voluntas signis evidentioribus appareret. Accedebat vestros vel ad modicum tempus quaelibet occasio suspendisset. Praeterea, cum animos regum in favorem domini nostri omnium conscientia crederet inclinatos, in partes imperatoris cessisse dilatione praestita crederentur, et paulo minus detrimenti suspicio quam notitia forte veritatis afferret. Sed et rex Francorum rei diffinitionem regis Anglorum voluntati commiserat, nihil se facturum publice contestatus, nisi quod ipsius ei sententia praedictasset. Praevaluerat itaque consilium dilationis, ut quanto spatiosius, tanto utilius utrique regi posset esse consultum, atque interim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ administratio ꝯferret᷑. ita nimirũ
ut om̃s obuentiones deb̾ent ĩ cõmune
referri. ne cupiditati daret᷑ occasio.
si eas lic̾et pͥuatis usibꝰ applicare. Qd̾
adeo uerũ ẽ. ut defuncto sepe dicto
ep̃o: eũ qui successit ep̃ari eccłia Rom̃
nulla rõne ꝑmiserit: donͦ eũdẽ ordi¬
nẽ in pͥa ꝑsona ꝓfessus est. ⁊ qd̾ ip̃m
in eccłia fide bona seruaret: iuram̃¬
to corꝑalit̾ int̾ueniente firmauit.
Tantus siqͥdẽ fauor religionis extitit
apud eã. ne statue auree qd̾ absit cap̃
eneũ ipsiꝰ opificio diceret᷑ affixum.
te successit: detestabilẽ concepisse
p̾dicat᷑ affectũ. scił plantationẽ hãe
penitꝰ euellendi destruendiq bonũ.
qd̾ fideliũ deuotio qd̾ auctoritas pͥn¬
pͥuilegia durat᷑o inꝑpetuũ anathe¬
mate firmauerunt. Quod totũ a
discretione ur̃a ñ poterit impet᷑re:
archidiaconatꝰ saltẽ ad scłares stude¬

Expanded text:
quam administratio conferretur, ita nimirum, quam administratio conferretur, ita nimirum, ut omnes obventiones deberent in commune referri, ne cupiditati daretur occasio, si eas liceret privatis usibus applicare. Quod adeo verum est ut, defuncto saepe dicto episcopo, eum qui successit episcopari Ecclesia Romana nulla ratione permiserit, donec eumdem ordinem in propria persona professus est, et quod ipsum in Ecclesia fide bona servaret juramento corporaliter interveniente firmavit. Tantus siquidem favor religionis exstitit apud eam, ne statuae aureae, quod absit! caput aeneum ipsius opificio diceretur affixum. te, successit, detestabilem concepisse praedicatur affectum, scilicet plantationem hanc penitus evellendi destruendique bonum, quod fidelium devotio, quod auctoritas prinprivilegia duraturo in perpetuum anathemate firmaverunt. Quod si totum a discretione vestra non poterit impetrare, archidiaconatus saltem ad saeculares stude
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ cam eccłie bona ꝯtulit. ⁊ p̾cepti
regał ualituro imꝑpetuũ munimi¬
ne roborauit. Cũq res ħ a p̾dicto ui¬
ro religiosissimo honorio tͣxiss mi¬
ciũ. ab irreparabili uiro innocentio
meruit increm̃tũ: cuiꝰ auetoritate
p̾dictꝰ ep̃s electas ab eccłia sc̃i bictoriᷤ
paris ꝑsonas accepit. qͣrũ scĩtas i pru¬
dentia sius m̾itis tante rei posser ini¬
cia ꝯsec̾re. Quorũ studiis tm̃ int̾ uari¬
as tͥbułõnes sc̃m opꝰ exereuit. ut int̾
om̃ns gallicanas eccłia illa reperit de
nobiliorib illiꝰ ordinis estimari: siqͥs
cͥca eos hospitalitatis grãm. ałoroinis
uellit atdend̾e disciplinã. Porro ne
qua posset oriri scłaritatis in pꝰterũ
reuocande suspicio ⁊ q potior fructꝰ
pot̾at oe regulariũ administrationi
sꝑari: statutũ ẽ. ⁊ Rom̃ eccłie nicħlo¬
minꝰ auctoritate firmatũ. qd̾ in re
głares ꝑsonas sic̃ p̾bende: ita uarchi¬
diaconatꝰ. ⁊ om̃nũ rerũ tam pecestas

Expanded text:
ntulit, et præcepti regalis valituro in perpetuum munimine roboravit. Cumque res hæc a prædicto viro religiosissimo Honorio traxisset initium, ab irreparabili viro Innocentio meruit incrementum, cujus auctoritate prædictus episcopus electas ab ecclesia S. Victoris Parisiensis personas accepit, quarum sanctitas et prudentia suis meritis tantæ rei posset initia consecrare. Quorum studiis tantum inter varias tribulationes sanctum opus excrevit, ut inter omnes Gallicanas ecclesia illa coeperit de nobilioribus illius ordinis aestimari, si quis circa eos hospitalitatis gratiam vel ordinis vellet attendere disciplinam. Porro ne qua posset oriri saecularitatis in posterum revocandae suspicio, et quia potior fructus poterat de regularium administratione sperari, statutum est et Romanae Ecclesiae nihilominus auctoritate fit archidiaconatus, et omnium rerum tam potestas
Abbreviated transcription (Latin):
ad mare excellentie ipsoꝵ gła ꝑsona¬
bit. Formãq dabit postis ⁊ exemplũ.
ne a iusticia. iu̾itate ꝑsecutiõis ciuiꝰ¬
libet errore discedant. Ad hec. Sp̃s
qͦ testimoniũ ꝑhibet sp̃iu nr̃o. quia
nob̾cũ scismaticũ illũ publica om̃i

Expanded text:
ad mare excellentiæ vestræ gloria personaad mare excellentiæ vestræ gloria personabit, formamque dabit posteris et exemplum, ne a justitia et veritate persecutionis cujuslibet errore discedant. Ad hæc Spiritus quoque testimonium perhibet spiritui nostro quia nobiscum schismaticum illum publica om