comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cesserunt. tunc adũsus dm̃ impietatis
sus edificauere turrẽ. tc̃ dogiatũ suꝑ¬
bias confinxerunt. uolentes curiositate
ñ licita in ipsius cȩli alta penetrare. &
uocatus ẽ locus ille babel. id est confusio.
o ibi dissipauit substantiã suam. uiueis
luxuriose. Luxuria inimica deo. inimi¬
ca uirtutib. ꝑdit omnẽ substantiam pa.¬
tris. & ad p̃sens uoluntatẽ deliniens futu¬
ram cogitare ñ sinit pauꝑtatẽ. Cumq
consuminasset omĩa facta ẽ fames ua.¬
lida ꝑ regionẽ illam. Apatre accȩꝑat
facultates. ut inuisibilia eiꝰ ꝑ ea q̃ erant
uisibilia cognosceret. & expulchritudi¬
ne creaturarũ consequent᷑ intelligeret
creatorẽ. Qui ueritatẽ in iniusticia de¬
tinens & ꝓdeo idola colens naturȩ uni¬
uersa bona consumpsit. & consũptis
omib cepit egere uirtutib derelicto
fonte uirtutũ. Facta ẽ fames ualida ꝑ
regionẽ illam. Omĩs locus quẽ patre co.¬

Expanded text:
cesserunt, tunc aduersum deum inpietatis cesserunt, tunc aduersum deum inpietatis suae aedificauere turrem, tunc dogmatum superbias confinxerunt uolentes curiositate non licita in ipsius caeli alta penetrare. et uocatus est locus ille Babel, id est \'confusio\'. Et ibi dissipauit substantiam suam uiuens luxuriose. luxuria inimica deo, inimica uirtutibus perdit omnem substantiam patris et ad praesens uoluptate deleniens futuram cogitari non sinit paupertatem. Cumque consumpsisset omnia, facta est fames ualida per regionem illam. a patre acceperat facultates, ut inuisibilia eius per ea, quae sunt uisibilia, cognosceret et ex pulchritudine creaturarum consequenter intellegeret creatorem. qui ueritatem in iniustitia detinens et pro deo idola colens naturae bona uniuersa consumpsit et consumptis omnibus coepit egere uirtutibus derelicto fonte uirtutum. facta est fames ualida per regionem illam. omnis locus, quem patre inco
Abbreviated transcription (Latin):
dies collectis omĩb adolescentior filius
ꝑegre ꝓfectus est in regionẽ longinquã.
Si ds̃ tenet cȩlum palmo & terrã pu¬
gillo & hieremias dicit. ds̃ appropin¬
quans. & ñds̃ deloginquo. ꝑ dauid qͦ¬
q quia nullus absq eo locus sit p̃di¬
catur. quomͦ filius ꝑegre ꝓficiscitur
& a patre discedit: Sciendum gͥ ñ loco¬
rũ spaciis s affectu. aut eẽ noscũ deo
aut ab eo discedere. Quomodo enĩ ad
discipłos loquitur ecce ego uobiscũ
sum om̃ĩb dieb usq ad consũmati¬
onẽ scłi. ita ad eos qui sui iactantiam
p̃ferunt & eẽ cũ dño ñ merentur. di¬
cit. Discedite ame. non nouiuos quio¬
ꝑamini iniquitatt̃. Recessit gͦ uinior
filius cum uniu̾sa substantia a patre
&̃ ꝑegre ꝓfectus ẽ. & cam egressus a
facie dñi. habitauit int̾ra naid quod
interp̃r fluctuatio. Quicũq adeo rece¬
dit statim scłi fluctib quatitur & mouen¬
tur pedes eius. Nam postqͣm moti suĩ
homines ab oriente & auero lumine re¬

Expanded text:
filius p eregre profectus est in regionem longinquam. si deus tenet caelum palmo et terram pugillo et Hieremias dicit: deus adpropinquans et non deus de longinquo, per Dauid quoque, quia nullus absque eo locus sit, praedicatur, quomodo filius peregre proficiscitur et a patre discedit? sciendum igitur non locorum spatiis, sed affectu aut esse nos cum deo aut ab eo abscedere. quomodo enim ad discipulos loquitur: ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, ita ad eos, qui sui iactantiam praeferunt et esse cum domino non merentur, dicit: discedite a me, non noui uos, qui operamini iniquitatem. Recessit ergo iunior filius cum sua substantia a patre ret peregre profectus est. et Cain egressus a facie dei habitauit in terra Naid, quod interpretatur \'fluctuatio.\' quicumque a deo recedit, statim saeculi fluctibus quatitur et mouentur pedes eius. nam postquam moti sunt homines ab oriente et a uero lumine re
Abbreviated transcription (Latin):
erudiris. Mecum es: ñ quia mea pre¬
cepta compleueris. s quod te in longã
regionẽ abire ñ passus sũ. Alecũ ad extre.¬
mũ scãm illud qͦd locutus sum ad ad.
Si dereliquerint filii eius legem meã
& in uidiciis meis ñ ambulauerint. si
iusticias meas ꝓphanauerint. & manda

Expanded text:
erudiris; mecum es, non quia mea praeerudiris; mecum es, non quia mea praecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire non passus sim; mecum es ad extremum secundum illud, quod locutus sum ad Dauid: si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint
Abbreviated transcription (Latin):
cis. ad legẽ iusticiȩ ñ ꝑuenit. Quarẽ qͥa ñ
exfide. s quasi ex oꝑib legis. Potest. gͦ
ce ex eius ꝑsona dici qui iuxta eundem
apłm iniusticia quȩ ex lege ẽ sine repre.¬
hensione uersatus sit. Licet michi ui¬
deatur magis se ractare iudeus quã ue.¬
ra dicere adexemplũ illiꝰ pharisei dicen¬
tis. Ds grãs ago tibi. quia ñ sum sicut
cȩteri homines. raptores: iniusti. adul.¬
teri. sicut hic oẽ publicanꝰ. Oro te ñne tͥ
uidetur ea quȩ ille de publicano dixe.¬
rat dicere iste defr̃e. hic ẽ qui comedit
omnẽ substantiã uiuens cum meretri.¬
cib : Ad id autẽ quodait mandatum
tuũ nunqͣm p̃teriui. patris sermo non
congruit. Non enĩ confirmauit uera
eẽ que dixerat filius. s irascentẽ alia ra¬
tione compescuit. fili tu mecũ es semꝑ
Nunquid ait bene quidẽ dicis & feci¬
sti cuncta quę usserã: S mecũ es in
quit semꝑ. Mecũ es lege qua stringe¬
ris. mecũ es dum mͥ & incaptiuitatib

Expanded text:
ad legem iustitiae non peruenit. quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus legis. potest ergo et ex eius persona dici, qui iuxta eundem apostolum in iustitia, quae ex lege est, sine reprehensione uersatus sit, licet mihi uideatur magis se iactare Iudaeus quam uera dicere ad exemplum illius pharisaei: deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut ceteri homines, raptores, iniusti, adulteri, et sicut hic publicanus. oro te, nonne tibi uidetur ea, quae ille de publicano dixerat, dicere iste de fratre: hic, qui comedit omnem substantiam suam uiuens cum meretricibus? ad id autem, quod ait: mandatum tuum numquam praeteriui, patris sermo non congruit; non enim confirmauit uera esse, quae dixerat filius, sed irascentem alia ratione conpescuit: fili, tu mecum es semper. numquid ait: lbene quidem dicis et fecisti cuncta, quae iusseram\'? sed: \'mecum es\', inquit, \'semper. mecum es lege, qua stringeris; mecum es, dum mihi et in captiuitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ce tot annis seruio tibi. Pater supplex
ad concordiam dep̾catur. ille iusticiã
quȩ in lege ẽ sequens. di iusticiȩ non
subicitur. Porro quȩ maior iusticia
dĩ quã ignoscere pęnitentib filium
susciꝑe redeuntẽ : ecce tot annis ser¬
uio tibi & nunqͣm mandatũ tuum
pͣteriui. Quasi hoc ipsum ñ sit p̃teri¬
re mandatũ. saluti alterius inuidere
ante dm̃ se iactare iusticie. cũ nemo
corã eo mundus.¶ Quis enĩ letabitur
castum se habere cor. nec si uniꝰ quide fu¬
erit diei : Dauid confitetur. in iniqui
iniquitatẽ attendis dñe quis sustine¬
datum. totiens ob idolatriã captiuita¬
tib traditus. Eoce tot annis seruio tibi
& nunqͣm mandatũ tuũ p̃teriui. ħ ẽ
quod paulus apłs loquit᷑. Quid gͦ di

Expanded text:
ce tot annis seruio tibi. pater supplex ce tot annis seruio tibi. pater supplex ad concordiam deprecatur, ille iustitiam, quae in lege est, sequens dei iustitiae non subicitur. porro quae maior iustitia dei, quam ignoscere paenitentibus, filium seruare redeuntem? ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire mandatum, saluti alterius inuidere, ante deum se iactare iustitiae, cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius quidem fuerit diei? Dauid confitetur et dicit: einiquitates adtendis,, domine, quis sustinedatum, totiens ob idolatriam captiuitatibus traditus. ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. hoc est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest uoluntatẽ. Qui ait illi.
Qm̃ fr̃ tuus uenit. occi gͦ u dit pat᷑
tuus uitulum saginatũ iui qm in¬
colum̃ illũ recepit. Causa leticiȩ qͦd
pari indĩ laudes toto orbe uoce conci¬
nitur. salus ẽ gentiũ. salus ẽ peccatoꝵ.
letantur angłi. omĩs ingaudiũ crea¬
tura consentit. & de solo dr̃ isrł. Iratꝰ
autẽ noluit in trare. Irascitur se absen¬
te frẽm eẽ susceptũ. irascitur eũ ueni¬
re quẽ putabat extinctũ. & nẽ foriꝰstat
isrł. & nc̃ discipłis eugłia in eccłia audi¬
entib mat̾ eius & fr̃s foris stant queren¬
teseum. Egressus autẽ pater illius cȩ¬
pit rogare eum. Quã benignꝰ &e clem̃s
pater. Rogat filiũ ut leticie domꝰ par¬
ticeps fiat. Rogat autẽ pater ꝑ apłos
p̾̃camur ꝓͣ xp̃o. reconciliamini deo. &
alibi. Uobis primũ oportebat annun¬
ciari uerbũ dñi. s quia indignos uos iu¬
dicastis ecce conuertimur ad gentes.
Ipse autẽ respondens ait patri suo. Ec¬

Expanded text:
Qui ait illi, quoniam frater tuus uenit et occidit pater tuus uitulum saginatum, quoniam incolumem illum recepit. causa laetitiae, quod pari in dei laudes toto orbe uoce concinitur, salus est gentium, salus est peccatorum. laetantur angeli, omnis in gaudium creatura consentit et de solo dicitur Israhel: Iratus autem noluit intrare. irascitur se absente fratrem esse susceptum, irascitur eum uiuere, quem putabat extinctum. et nunc foris stat Israhel, et nunc discipulis euangelia in ecclesia audientibus mater eius et fratres foris stant quaerentes eum. Egressus autem pater illius coepit rogare eum. quam benignus et clemens pater! rogat filium, ut laetitiae domus particeps fiat; rogat autem per apostolos,precamur pro Christo, reconciliamini deo, et alibi: uobis primum oportebat adnuntiare uerbum domini, sed, quia indignos uos iudicastis, ecce conuertimur ad gentes. Ipse autem respondens ait patri suo: ec
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ñ legenti scrupulus cõmouet᷑. cur
ustus saluti peccatoris inuideat. & n
tantũ iracundia repleatur. ut nec fr̃is
miscdia. nec patͥs p̃cib. nec totius domꝰ
iocunditate suꝑetur. Ad qͦd breuiter
respondebimꝰ. omnẽ istius mundi iu.¬
sticiam. ad dĩ comꝑationẽ ñ ẽẽ iusticiã.
Quomͦ enĩ expeccatis ierłm sodoma u¬
stificatur. ñ quo ipsa sit iusta. s quo ma¬
iorib delictis fiant minora delicta.i.
xerat quotqͦt gͦ ꝑfecti hoc sapiamus ĩ
alio loco confitetur &e clamitat. O ꝓfun¬
dum diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ di.
quã inscrutabilia sunt uidicia eius

Expanded text:
in quo legenti scrupulus commouetur, cur in quo legenti scrupulus commouetur, cur iustus saluti peccatoris inuideat et in tantum iracundia repleatur, ut nec fratris misericordia nec patris precibus nec totius domus iocunditate superetur. ad quod breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam ad dei conparationem non esse iustitiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiant minora delicta iusxerat: quotquot ergo perfecti, hoc sapimus, in alio loco confitetur et clamitat: o profundum diuitiarum sapientiae et scientiae dei, quam inscrutabilia iudicia ei
Abbreviated transcription (Latin):
fures fuert̃ &e latrones. & paulus ad
corinithios. Omib inquit omĩã factꝰ
sum: ut om̃s lucrifacerẽ. & ad philip¬
penses. Om̃s enĩ quȩ sua sunt quert᷑
unquã illi negasse credendum sit.
quẽ ad suũ uitulũ hortatur edend̃.
Epulari nos oportet & gaudere qm̃
hic fr̃ tuus mortuus fuerat & reuix̃.
ꝑierat & inuentus ẽ. Confidamus gͥ:
& nos uiuere posse ꝑpenitentiã qui fu¬
eramus mortui ꝑdelicta. & hic qui.¬
dem ipse filius reuertitur. insuꝑiori.
b uͦ in oue scilicet & in dragia qͦd erra¬
rat affertur. &e qͦd ꝑierat inuenitur. &
simili tres parabolȩ fine clauduntur.
dum inista ponitur ꝑierat & inuentꝰ ẽ
ut intelligamꝰ diuersis similitudim¬
b de eadem peccatoꝵ susceptione signa¬
tum. Q ħ quide in ethinci ꝑsona dic¬
tasint & iuidei. Uideamꝰ autẽ quomͦ
suꝑ scõ generalit᷑ & peccatore parabo.¬
la ista possit intelligi. Et decȩteris qͥn
iusto conueniant ñ ambigitur. Illud ẽ

Expanded text:
 latrones, et Paulus ad Corinthios: omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, et ad Philippenses: omnes enim, quae sua sunt, quaerunt, umquam illi negasse credendus sit, quem ad esum uituli cohortatur. Epulari nos oportet et gaudere, quoniam hic frater tuus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. confidamus igitur et nos uiuere posse per paenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. et hic quidem ipse filius reuertitur; in superioribus uero, in oue scilicet et in dragma, quod errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis similitudinibus de eadem peccatorum susceptione signatum. Et haec quidem in ethnici persona dicta sint et Iudaei; uideamus autem, quomodo super sancto generaliter et peccatore parabola ista possit intellegi. et de ceteris quin iusto conueniant, non ambigitur; illud est,
Abbreviated transcription (Latin):
quib omĩb edocemur di solius ẽẽ ꝑ.
fectam iusticiã. qui solem suũ oriri fa¬
cit suꝑ iustos & in iustos. dat pluuiã
serotinã & matutinã merentib pa¬
riter & ñ merentib. qui de iuicis an-¬
gulis & plateis inuitat ad nuiptias. &¬
ouẽ quȩ adexemplũ filii penitentis ip¬
sa redire ñ poterat. uł nolebat. querit
&e inuenit & inuentã suis humeris re¬
portat. Multũ enĩ errando laboraue¬
rat. Ut autẽ doceamur in scõs cadere
q̃uoq posse inuidiam. & solideo purã
clem̃tiam derelinqui. filiorũ ⁊ ebedei ꝯ¬
sideremus exemplũ. ꝓquib cũ mater
mota pietatis affectu nimis grandia
postulasset. reliqui decẽ discipłi indig.¬
nati sunt. Et iħc aduocans eos dixit᷑.
Scitis quia principes gentiũ dñantur
eoꝵ & qui maiores s̃ potestatẽ exercent
meis: ñ itaerit int̾ uos. S quic̃q ur̃m

Expanded text:
 omnibus edocemur, Dei solius perfectam esse justitiam, qui solem suum oriri facit super justos et injustos: dat pluviam serotinam et matutinam, merentibus pariter et non merentibus; qui de vicis, angulis, et plateis invitat ad nuptias, ovem, quae ad exemplum filii poenitentis ipsa redire non poterat, vel nolebat, quaerit, et invenit; et inventam suis humeris reportat . Multum enim errando laboraverat. 40. Ut autem doceamur in Sanctos quoque cadere posse invidiam, et soli Deo puram elementiam derelinqui, filiorum Zebedaei consideremus exemplum: pro quibus cum mater mota pietatis affectu, nimis grandia postulasset, reliqui decem discipuli indignati sunt. Et Jesus advocans eos, dixit: « Scitis quia principes gentium dominantur eorum; et qui majores sunt, potestatem exercent in eis. Non ita erit inter vo
Abbreviated transcription (Latin):
demptionẽ ꝓmultis. Nulli ꝑiculosũ.
nulli udeatur eẽ blasphemũ. qͦd & ĩ
apłos inuidiȩ malũ diximꝰ potusse
subriꝑe. cũ etiam de angłis hoc pute.¬
mus. Sid̾a quippe ñ sunt munda in
conspectu eius. & contra angłos suos per¬
uersum quid intellexit. & in psalmis
dicitur. ñ iustificabitur in conspectu
do. ñ angłs non throni. ñ dñationes.
ñ potestates cet̾eq uirtutes. Solus ds̃ ẽ
in quo peccatum ñ cadit. Cȩtera cũ
sint lib̃i arbitrii uixta qͦd & homo ad
imaginẽ & similitudinẽ dĩ factus est.
inutrãq partẽ possunt suã flect̾e uo¬
luntatẽ. Qd si hac sententia ñ adduce¬
ris. saltẽ illius auctoritate parabolȩ
cõmonere in qua ꝑtotũ diem oꝑarii
mittuntur ad uineã. & in pͥma hora
uocantur adam. abel. seth. in tercia noe
in sexta abraham. in nona moyses. in
undecima gentiũ popłs. cui dicitur.
Quid hic statis tota die ociosit᷑ Et ille
respondit. Hemo nos conduxit. Quod

Expanded text:
iculosum, nulli uideatur esse blasphemum, quod et in apostolis inuidiae malum diximus potuisse subrepere, cum etiam de angelis hoc putemus. sidera quippe non sunt munda in conspectu eius et contra angelos suos peruersum quid intellexit et in psalmis dicitur: non iustificabitur in conspectu do - non angelus, non throni, non dominationes, non potestates ceteraeque uirtutes. solus deus est, in quo peccatum non cadit; cetera, cum sint liberi arbitrii, iuxta quod et homo ad imaginem et similitudinem dei factus est, in utramque partem possunt suam flectere uoluntatem. quodsi hac sententia non adduceris, saltem illius auctoritate parabolae commouere, in qua per totam diem operarii mittuntur ad uineam. et in prima hora uocatur Adam, Abel, Seth; in tertia Noe; in sexta Abraham; in nona Moyses; in undecima gentilium populus, cui dicitur: quid hic statis tota die otiosi? et ille respondit: nemo nos conduxit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tis. & dixit ille adolescentior.
Pater da mͥ portionẽ substantiȩ quȩ
me contingit. Substantia dĩ est õe
quod uiuimꝰ. sapimꝰ. cogitamꝰ. inuer¬
ba ꝓrumpimꝰ. Hoc ds̃ equalit̾ uniu̾¬
sis & in cõmune largitus ẽ eugłista
dicente. Erat lux uera quȩ illuminat
omnẽ homine uenientẽ in hunc mun¬
dũ. Iste ẽ dexter oculus qui abscandaliᷤᷤ
obseruandus c̃. hec lucerna corꝑis hoc
talentũ qͦd non ẽ insudario colligan¬
dum. id̃ delicate ocioseq tractandum
nec interra defodiendũ. t̾renis scilicet
cogitationib obscurandũ. Qui diuisit
eis substantiã. Significantus ingreco
id ẽ dedit liberũ arbitriũ dedit mentis
ꝓpriȩ uoluntatẽ & ut uiueret unusqͥs¬
q ñ eximꝑio dĩ. s obsequio suo. idẽ non
ex necessitate s ex uoluntate ut uirtus ha¬
beret locum. ut acȩteris animantib
distaret dum adexemplũ dĩ ꝑmissũ ẽ

Expanded text:
sacramentis. 5. « Et dixit illi adolescentior: sacramentis. 5. « Et dixit illi adolescentior: Pater da mihi portionem substantiae, quae me contingit. » Substantia Dei est, omne quod uiuimus, sapimus, cogitamus, in uerba prorumpimus. hoc deus aequaliter uniuersis et in commune largitus est euangelista dicente: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in mundum. iste est dexter oculus, qui ab scandalis obseruandus est; haec lucerna corporis; hoc talentum, quod non est in sudario conligandum, id est delicate otioseque tractandum, nec in terra defodiendum, terrenis scilicet cogitationibus obscurandum. Qui diuisit eis substantiam. significantius in Graeco id est, dedit liberum arbitrium, dedit mentis propriae uoluntatem, ut uiueret unusquisque non ex imperio dei, sed ex obsequio suo, id est non ex necessitate, sed ex uoluntate, ut uirtus haberet locum, ut a ceteris animantibus distaremus, dum ad exemplum dei permissum est
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ peccatoꝵ. id ẽ qui erant & de
gentib & de iudeis accipi ꝑsonas posse.
Ille autẽ quia insanas blasphemias
feminas suas id dogmatis defendebat
quo xp̃ianos nollet recipere peniten¬
tes. frustra argum̃tatus ẽ publicanos
uideos non fuisse. ut in ꝑsona eorum
gentiliũ tantũ popłs possit intelligi.
Itaq ne longum faciam. ipsa eugłii
uerba ꝓponam. & in modũ cõmentarii
quid michi uideat᷑ ad singła quȩq sub¬
buit. Hominẽ dm̃ dici multis testimo¬
niis approbatur. ut ibi. Duorũ homi¬
nũ testimoniũ uerũ est. Ego de me te¬
stimoniũ dico. & pat᷑ qui me misit. In
alia parabola pastor. in alia pat fami¬
lias nuncupatur. In alia uineã locat
in alia inuitat adnuptias. & diuersis
similitudinib rem significat eandẽ
ut iudeoꝵ suꝑbiam reꝓbet. & in cõ¬
mune omniũ peccatoꝵ siue gentiliũ
siue isrł penitentiã probet. Quod au
tẽ duos filios ait om̃s pene scripturȩ
duorũ uocatione popłoꝵ plenȩ sunt

Expanded text:
 id est, qui erant et de gentibus et de Iudaeis, accipi posse personas. ille autem, quia iuxta insanas feminas suas id dogmatis defendebat, quo Christianos nollet recipi paenitentes, frustra ar-I gumentatus est publicanos Iudaeos non fuisse, ut in persona I eorum gentilium tantum populus possit intellegi. itaque, ne longum faciam, ipsa euangelii uerba proponam et in modum commentatoris, quid mihi uideatur, ad singula quaeque sublios. hominem deum dici multis testimoniis adprobatur, ut ibi: duorum hominum testimonium uerum est. ego de me testimonium dico et pater, qui me misit. in alia parabola pastor, in alia pater familias nuncupatur, in alia uineam locat, in alia inuitat ad nuptias et diuersis similitudinibus rem significat eandem, ut Iudaeorum superbiam reprobet et in commune omnium peccatorum, siue gentilium siue Israhel, paenitentiam pait, duos filios, omnes pene Scripturae de duorum vocatione populorum plenae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate ꝑfruitur. Hic qui uxore
ducta ire ad nuptias ñ potest. & effec¬
tus caro nequaquã unũ ẽẽ uult cũ¬
sp̃u. In huiꝰ ꝑsona etiam illiꝰ parabo.¬
lȩ oꝑarii congruunt. inqua pͥma. t̾cra.
sexta. nona bora. uocationib uariis
mittuntur aduineã & indignantur
sibi undecimȩ horȩ oꝑarios coequari.
Q cum ueniret & appropinquaret do.¬
mui. audiuit symphoniã & chorum.
lilud quod in quodã psalmo suꝑscri¬
bit᷑ ꝓmeleth huic sensui conuenit. Siqͥ¬
dem meleth. chorus in unũ concinens dr̃
Male autẽ quid̃ã de latinis simphoniã
putant ẽẽ genus organi. cũ concors
dĩ laude concentus ex hoc uocabulo
significetur. Symphonia quippe con¬
sonantia expͥmit᷑ in latinũ. & uoca¬
uit unũ de pueris. & int̾rogauit qͥd¬
nã eẽt hoc. & nunc int̾rogat isrł qͣre¬

Expanded text:
uoluptate perfruitur; hic, qui uxore uoluptate perfruitur; hic, qui uxore ducta ire ad nuptias non potest et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu; in huius personam etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est uocationibus uariis, mittuntur ad uineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Et cum ueniret, adpropinquauit domui et audiuit symphoniam et.chorum. illud, quod in quodam psalmo superscribitur \'pro meleth\', huic sensui conuenit, siquidem \'meleth\' chorus in unum concinens dicitur. male autem quidam de Latinis symphoniam putant esse genus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nunc interrogat Isr
Abbreviated transcription (Latin):
qui addño adpenitentiã ꝓuocantur. dle¬
bemꝰ acciꝑe. scđm mysticos autẽ intel¬
lectus defutura quoq uocatione genti¬
um ꝓpħari. Hc̃ autẽ ad seniorem filiũ.
sermo transgreditur. quẽ multi sim.¬
pliciter adomniũ sc̃oꝵ ꝑsonã. multi ꝓ¬
prie adiudeos refert̃. Q de scĩs quidẽ ñ
difficilis interpretatio ẽ in eo qđ dici¬
tur. nunqͣm mandatũ tuũ p̃teriui.li¬
cet illud incieatur obsistere quod reu̾si¬
om fr̃is inuideat. In uideis autẽ cum li¬
uor infrĩs salute conueniat. ħ repugnat
quod nuquã sedicat eius p̃terisse man¬
dataĩ. De quib nob inideatur suis locis
conabimur explanare. Erat autẽ filiꝰ
illiis senior in agro in t̾renis oꝑib.
consilio patris extorris. hic ẽ qui art.
agrũ emi. & necesse habeo exire ee ui¬
dere illum. rogo te habe me excusatũ.
hic qui uiga boum comꝑat quinq ret
legis onere dep̃ssus terrenoꝵ sensuum

Expanded text:
qui a domino ad paenitentiam prouocabantur, dequi a domino ad paenitentiam prouocabantur, debemus accipere, secundum mysticos autem intellectus de futura quoque uocatione gentium prophetari. nunc ad seniorem filium sermo transgreditur, quem multi simpliciter ad omnium sanctorum personam, multi proprie ad Iudaeos referunt. et de sanctis quidem non difficilis interpretatio est in eo, quod dicitur: numquam mandatum tuum praeteriui, licet illud uideatur obsistere, quod reuersioni fratris inuideat. in Iudaeos autem cum liuor in fratris salute conueniat, hoc repugnat, quod numquam se dicat eius praeterisse mandatum; de quibus quid nobis uideatur, suis locis conabimur explanare. erat autem filius illius senior in agro, in terrenis operibus  sancti, a consilio patris extorris. hic est, qui ait: agrum emi et necesse habeo exire et uidere illum; rogo te, habe me excusatum; hic, qui iuga bouum conparat quinque et legis onere depressus terrenorum sensuum
Abbreviated transcription (Latin):
filius m̃s mortuus fuerat & reuixit.
ꝑierat &e inuentꝰ ẽ. Uitulus sagiatꝰ
qui ad penitentis ĩmolat᷑ salutem ipse
saluator ẽ cuius cotidie carne pascimur.
cruore potamur. Fidelis mecũ lector
intelligis. quia pinguedine saturati.
in ructũ laudũ eus erumpimꝰ dicentẽ.
Cructauit cormeũ uerbũ bonũ. dico
ego oꝑa mea regi. Licet quidã suꝑsticio¬
se magis quã uere. ñ considerantes textũ
psalmi. ex patris ꝑsona hoc arbitrentur
intelligi. Quod autẽ ait epulemur qͦ¬
niã hic filius m̃s mortuus fuerat &e re¬
uixit. ꝑierat & inuentus ẽ. ad eundem
dicitur. Sic dico uoł gaudium erit corã
angłis cdlĩ suꝑ uno peccatore penitentiã
agente & ceꝑunt epulari. Hoc conu.¬
uiũ cotidie celebratur. cotidie pater
filium recipit. semꝑ xp̃c credentib
ĩmolatur. Erat autẽ filius illiꝰ semior
in agro. Huc usq de ꝑsona filii iumio¬
ris disputatũ ẽ quẽ scdm p̾sentem pa¬
rabolam in publicanis & peccatorib

Expanded text:
ius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. uitulus saginatus, qui ad paenitentium immolatur salutem, ipse saluator est, cuius cotidie carne pascimur, cruore potamur. fidelis mecum lector intellegis, qua pinguedine saturati in ructum laudum eius erumpimus dicentes: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intellegi. quod autem ait: epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, ad eundem dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc conuiuium cotidie celebratur, cotidie pater filium recipit: semper Christus credentibus immolatur. Erat autem filius illius senior in agro. hucusque de persona iunioris filii disputatum est, quem secundum praesentem parabolam in publicanis et peccatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
sione fuerit publicanꝰ. & ille qui cum
phariseo intemplo orans oculos ad cȩ¬
lum ñ audebat erigere. ñ ex isrł fue¬
rit publicanus. ac ñ lucas memoret. &
omĩs ppłs audiens &e publicani iustifi¬
cauerunt dm̃ baptizati baptismo io¬
hannis. aut ciuqͣm credibile possit ui¬
deri ethincũ templũ. ingressũ. aut dñm
cum ethnicis habuisse conuiuiũ cum id
maxime caueret ne legem solueretuide¬
retur. & primũ uenerit ad oues ꝑditas
domꝰ isrł̃ chananeȩ quoq dep̾canti ꝓfi
liȩ salute responderit ñ oportet tolle¬
re panẽ filioꝵ &e dare eũ canib. & alibi
discipłis p̃ceꝑit inuiam gentiũ ne abi¬
eritis. & inciuitates samaritanoꝵ ne

Expanded text:
sione fuerit publicanus et ille, qui cum sione fuerit publicanus et ille, qui cum pharisaeo in templo orans oculos ad caelum non audebat erigere, non ex Israhel fuerit publicanus ac non Lucas memoret: et\' omnis populus audiens et publicani iustificauerunt dominum baptizati baptismo Iohannis, aut cuiquam cre- \' dibile possit uideri ethnicum templum ingressum aut dominum cum ethnicis habuisse conuiuium, cum id maxime cauerit, ne legem soluere uideretur, et primum uenerit ad oues perditas domus Israhel, Chananaeae quoque deprecanti pro filiae salute responderit: non oportet tollere panem filiorum et dare eum canibus et alibi discipulis praeceperit: in uiam gentium ne abieritis et in ciuit
Abbreviated transcription (Latin):
requisiuit. & inuenta ea uicinas ad leti.¬
ciam conuocauit dicens. Congratulam¬
ni michi quia inueni dragiã quã per¬
dideram. Tercia uͦ duorũ filiorũ de qua
ut disputarem pauca uissisti. & de oue
quide acdragina licet ad unũ ꝑtineaq̃
intellectum non ẽ istius temꝑis dispy.¬
tatio. Hoc tantũ dixisse sufficiat obid
has parabolas eẽ ꝓpositas. ut quomo¬
do ibi ininuentione pecoris & draginȩ
leticia ẽ angłoꝵ. & circa manentiũ uici¬
narũ. sic inpublicanoꝵ peccatoꝵq pȩ¬
nitentia omniũ deberet ẽẽ leticia. qui¬
b ñ sit necessaria pęnitentia. Unde
uehement᷑ admiror tertullianũ in eo
libro quẽ depudicicia aduersũ peni¬
tentiã scripsit. & sententiã ueterẽ opi
mione noua dissoluit. hoc uoluisse sen¬
tire qͦd publicani & peccatores quicũ
dño uescebant᷑ ethnci fuerint dicente
scriptura. Nonerit uectigal pendens
ex ifrł̃. Quasi uero & matħs ñ excircu̾̃ci¬

Expanded text:
perquisiuit et inuenta ea uicinas ad laetiperquisiuit et inuenta ea uicinas ad laetitiam conuocauit dicens: congratulamini -mihi, quia inueni dragmam, quam perdideram, tertia uero duorum filiorum, de qua ut disputarem pauca, iussisti. Et de oue quidem ac dragma, licet ad unum pertineant intellectum, non est istius temporis disputatio; hoc tantum dixisse sufficiat ob id has parabolas esse propositas, ut, quomodo ibi in inuentione pecons et dragmae laetitia est angelorum et circum manentium uicinarum, sic in publicanorum peccatorumque paenitentia omnium debere esse laetitiam, quibus non sit necessaria paenitentia. unde uehementer admiror Tertullianum in eo libro, quem de pudicitia aduersum paenitentiam scripsit et sententiam ueterem noua opinione dissoluit, hoc uoluisse sentire, quod publicani et peccatores, qui cum domino uescebantur, ethnici fuerint dicente scriptura: non erit uectigal pendens ex Israhel; quasi uero et Mattheus  non ex circumci
Abbreviated transcription (Latin):
tus dicens. Dat̃ uolo ut quomͦ ego &
tu unum sumꝰ. ita & isti in nob unum
sint: Ergo quia ad hoc uenerat ut qͦd
erat impossibile legi quia nemo exea
iustificabaͣtur in effabili miscđia uince¬
ret publicanos & peccatores ad penitẽ.¬
tiam ꝓuocabat. coniuuiũ quoq eoꝵ
expetens ut inconuiuio docerentur.
sicut manifestũ eẽ poterit ei qui euan¬
gelia sollicita m̃te ꝑlegerit quatinꝰ ce
cib eius & potus & deambulatio & u¬
niu̾sa quȩ gessit salutẽ hominũ ꝓcu.¬
rarent. Hoc uidentes scribȩ & pharisei
adũsus legem eum facere dicebant. Et¬
ce homo uorax & uini potator amicꝰ
publicanoꝵ & peccatoꝵ. Nam ante
rep̾henderant quare curaret in sabb̃is.
Dñs gͦ ut hanc eoꝵ accusationẽ clemen¬
tiȩ ratione suꝑaret tres parabolas po¬
suit ex quib una ẽ nonaginta nouẽ
ouiũ in montib relictarũ. & uniꝰ ꝑditȩ
quȩ pastoris humeris ẽ reducta. Alra
dragnȩ quã mulier accenso lumine

Expanded text:
tus dicens: pater, uolo, ut, quomodo ego et tus dicens: pater, uolo, ut, quomodo ego et tu unum sumus, et isti in nobis unum sint? ergo, quia ad hoc uenerat, ut, quod erat inpossibile legis, quia nemo ex ea iustificabatur, ineffabili misericordia uinceret, publicanos et peccatores ad paenitentiam prouocabat conuiuium quoque eorum expetens, ut et inter conuiuia docerentur, sicuti manifestum esse poterit ei, qui euangelia sollicita mente perlegerit, quomodo et cibus eius et potus et deambulatio et uniuersa, quae gessit, salutem hominum procurarint. hoc uidentes scribae et pharisaei aduersum legem eum facere dicebant: ecce homo uorax et uini potator, amicus publicanorum et peccatorum. nam et ante reprehenderant, quare curaret in sabbatis dominus. ergo, ut hanc eorum accusationem clementiae ratione superaret, tres parabolas posuit, e quibus una est nonaginta nouem ouium in montibus relictarum et unius perditae, quae pastoris umeris est reuecta, alia dragmae, quam mulier accenso lumine
Abbreviated transcription (Latin):
Q misit ds̃ filium suũ factũ ex mu
liere. qui destructo medio pariete fec̃
utrũq unũ & austeritate legis euan¬
gelii grã temꝑauit. Unde & paulus
ad eccłias scribens. grã uob̃ inquit &
quȩ ñ ex merito tributa s ex donan¬
te concessa ẽ. Pax uero qua reconciliati
deo sumꝰ habentes ꝓpiciatoriũ dnm
iħm. qui donauit nob̾ delicta nr̃a.
& deleuit qͦd erat cyrographũ mor¬
tis contra nos affigens illud eruci. &
principatus & potestates fecit osten.¬
tui triumphans eas inligno. Quȩ au¬
tẽ maior potest ẽẽ clem̃tia. quã ut fi¬
cem mensiũ fastidia sustineret. partꝰ
expectaret aduentũ. inuolueretur
pannis. subiceretur parentib. ꝑ singu.¬
las adoleret etates & pꝰt contumelias
uocũ. alapas & flagella crucis ꝓ nob
fieret maledictũ ut nos amaledicto
legis absolueret. patͥ factus obediens
usq ad mortẽ. & id oꝑe cõpleret qͦd an¬
te ex ꝑsonamediatoris fuerat dep̾ca¬

Expanded text:
et misit deus filium suum factum ex muet misit deus filium suum factum ex muliere » , qui destructo medio pariete, fecit utraque unum , et austeritatem Legis Evangelii gratia temperavit. Unde et Paulus ad Ecclesias scribens: « Gratia vobis, inquit et quae non ex merito retributa, sed ex donante concessa est; pax uero, qua reconciliati deo sumus, habentes propitiatorium dominum Iesum, qui donauit nobis delicta nostra et deleuit, quod erat chirographum mortis cprincipatus et potestates fecit ostentui, triumphans eas in ligno. Quae aut maior esse clementia, quam ut ficem mensum fastidia sustineret, partus expectaret aduentum, inuolueretur pannis, subiceretur parentibus, per singulas adoleret aetates et post contumelias uocum, alapas et flagella crucis quoque pro nobis fieret maledictum, ut nos a maledicto legis absolueret patri factus oboediens usque ad mortem, et id opere conpleret, quod ante ex persona mediatoris fuerat depreca
Abbreviated transcription (Latin):
beret indomũ ecce peccatores & pub¬
licani uenientes recũbebant cũ iħu &
cũ discipłis eiꝰ. Quod uidentes phari¬
sei dicebant discipłis eius. Quare cũ
publicanis & peccatorib manducat
magister ur̃: Qui audiens dixit. Hon
necesse habent san medicũ. s male
habentes. Euntes autẽ discite quid
sit miscdiam uolo & ñ sacrificiũ. Non
ueni uocare iustos s peccatores. Marcꝰ
quoq in eadẽ uerba consentit. Igitur
ut diximꝰ omĩs ex lege questio nasce¬
batur. Lex quippe iusticiȩ tenax clem̃¬
tiam ñ habebat. S quic̃q adulter
homicida fraudator & ut breuit᷑ di¬
cam mortali crimine tenebat᷑. nulla
uenia penitentiȩ laxabatur acrimi¬
ne. Oculũ ꝓoculo. dentẽ ꝓdente a¬
nimã ꝓ anima iubebantur exsoluere.
Om̃s itaq declinauerant. simul inu-¬
tiles facti erant ñ erat qui faceret bonu̾.
non erat usq ad unũ. Ubi aut̃ abun¬
dauit peccatũ. suꝑabundauit gr̃a.

Expanded text:
berent in domo, ecce multi peccatores et pubberent in domo, ecce multi peccatores et publicani uenientes recumbebant cum Iesu et discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis eius: quare cum publicanis et peccatoribus manducat magister \'uester? qui audiens dixit: non necesse habent sani medicum, sed male habentes. euntes autem discite, quid sit: misericordiam uolo et non sacrificium. non ueni I uocare iustos, sed peccatores. Marcus quoque in eadem uerba consentit. igitur, ut diximus, omnis ex lege quaestio na- I scebatur. lex quippe iusti tenax clementiam non habebat, sed, quicumque adulter, homicida, fraudator et, ut breuiter dicam, mortali crimine tenebatur, nulla uenia paenitentiae laxabatur a crimine, oculum pro oculo, dentem pro dente, animam pro anima iubebatur exsoluere. omnes itaque declinauerunt, simul inutiles facti sunt; non erat, qui faceret bonum, non erat usque ad unum. ubi autem abundauit peccatum, superabundauit gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ inuidia diaboli mors introi¬
uit in orbẽ terrarũ. & imitantur eũ
qui sunt ex parte eiꝰ. nunquã ꝑsonȩ iu.¬
sti tam ĩmanis inuidia poterit coap¬
tari. ut foris steterit. & clemtissimo
patri rigidus obstiterit. solusq liuo¬
re cruciatꝰ leticiȩ domꝰ int̾esse nolue¬
rit. Itaq sicut incȩteris parabolis q̃
ñ sunt a saluatore dissertȩ quã ob
causã dictȩ sint solemꝰ inquirere. ita
&e in hac facere debemꝰ quare dñs in i-¬
stius mͦi uerba proruꝑit & obquã in¬
terrogationẽ responsionis similitudo
ꝓlatasit. Scribȩ & pharisei musitaba¬
nt dicentes. Quare hic peccatores
quippe p̃miserat sermo. Erant autem
accedentes adeũ om̃s publicam & pec¬
catores audire eũ. Itaq hinc omĩs in¬
uidia cur quos legis p̾cepta dãnarent
eorũ confabulationẽ atq conuiuiũ.
dñs ñ uitaret. & hec lucas. Cȩtera ma
theus ita loquitur. Cum autẽ discum¬

Expanded text:
si enim inuidia diaboli mors introisi enim inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum et imitantur eum, qui sunt ex parte ipsius, numquam personae iusti tam inmanis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse noluerit\'. Itaque, sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores quippe sermo praemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non uitaret. et haec Lucas; ceterum theus ita loquitur: cum autem discum
Abbreviated transcription (Latin):
pientia reputabitur. Ais quis ẽ iste
meuangłio pat᷑ qui duob filiis sub¬
stantiã diuidit. qui duo filii qui ma¬
ior qui ue minor. quomͦ minor accep¬
tam substantiã cum m̾etricib dissi¬
pat fame facta aprincipe regionis p̃¬
ponitur porcis. siliquas comedit. ad
patrem redit. accipit anulũ & stolã
& ĩmolatur ei uitulus saginatus:
Quis sit maior fr̃. & quom̃ de agro ue¬
niens. susceptioni fr̃is inuideat & cȩ¬
tera quȩ ineugłio plenius explicant᷑:
Addis insuꝑ. Scio multos diu̾sa in hac
lectione dixisse. ⁊ frẽm maiorẽ iudeum.
minorẽ estimasse gentilẽ. S quero
quomͦ iudaico ppło possit aptari. Ecce
tot annis seruio tibi & nunquã man.¬
datũ tuũ p̃teriui & nunquã dedisti mi
chiedum ut cũ amicis meis epularer.
& illud. Fili tu mecũ es semꝑ & omnia
mea tua sunt. Si autẽ ais de iusto &
peccatore uoluerimꝰ eẽ parabolã. iusto
ñ poterit conuenire. ut de salute al¬
terus & frĩs maxime contristetur.

Expanded text:
utabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. si autem\', ais, \'de iusto et peccatore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur.
Abbreviated transcription (Latin):
norare martyrem. quẽ sciamꝰ deo pla¬
cuisse ieiuniis. Ita tͥ semꝑ comedendũ
ẽ. ut cibum &e oratio sequatur & lec¬
tio. Quod si aliquib displicet. apłi
uerba cantato. Si adhuc hominib
placerem. xp̃i ancilla ñ eẽm. Incipit

Expanded text:
uelle martyrem, quem sciamus deo plauelle martyrem, quem sciamus deo placuisse ieiuniis. ita tibi semper comedendum est, ut cibum et oratio sequatur et lectio. quod si aliquibus displicet, apostoli uerba cantato: si adhuc hominibus placerem, Christi ancilla non essem. XXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
sipiens ut columba nimiũ respon¬
debis austere & qdđ festo ñ conuenit
diei. Talib ipsa munerib ꝓuocasti
Dum dulcib amara sociata sunt & a.
nob paria recipies. Laudem amari¬
tudo cõmitabitur. uerũ ne iidear
dona minuisse accepimꝰ & canistrũ
cerasiis refertum. talib & tam uirgi¬
nali uerecundia rubentib ut ea munt
alucullo delata existimarĩ. Si quid̃e
hoc genus pomi. ponto & armenia
subiugatis de ceraso sumptũ pͥmust
mã ꝑtulit. Unde & de patͥa arbor
nom̃ accepit. Igitur quia inseripnl¬
quȩ contra templũ dĩ sunt. & de quibꝰ
as dicit. quȩ bona. bona ualde. Hi.¬
chil quippe saluator mediũ amat. &
sicut frigidũ non refugiens. calidis
delectatur. ita tepidos in apochalipsi
euomere se uelle loquitur. Unde nob
sollicitius ꝓuidendum ut sollemnẽ diẽ
non tamciboꝵ abundantia quã sp̃c
exultatione celebremꝰ. quia ualde ab¬
surdumẽ nimia saturitate uelle ho

Expanded text:
sipiens ut columba\'. \'nimium\', responsipiens ut columba\'. \'nimium\', respondebis, \'austere et, quod festo non conueniat diei\'. talibus ipsa muneribus prouocasti; dum dulcibus amara sociata sunt, et a nobis paria recipies: laudem amaritudo comitabitur. Verum — ne uidear dona minuisse — accepimus et canistrum cerasiis refertum talibus et tam uirginali uerecundia rubentibus, ut ea nunc a Lucullo delata existimarim; siquidem hoc genus pomi Ponto et Armenia subiugatis de Cerasunto primus Romam pertulit, unde et e patria arbor nomen accepit. igitur, \' quia in scriptuquae contra templum dei sunt et de quibus deus dicit: quae bona, bona ualde. nihil quippe saluator medium amat et, sicuti frigidum non refugiens calidis delectatur, ita tepidos in Apocalypsi euomere uelle se loquitur. unde nobis sollicitius prouidendum, ut sollemnem diem non tam ciborum abundantia quam spiritus exultatione celebremus, quia ualde absurdum est nimia saturitate honorare
Abbreviated transcription (Latin):
arua specie. s caritate magna
sunt munera accepisse auir.¬
gine armillas. epłas &e colum.¬
bas. & qm mel indĩ sacrificiis ñ offert᷑
nimia dulcedo arte mutata ẽ. & quada
ut ita dicã piꝑis austeritate condita
Apud dñm enĩ nicħ uoluptuosum.
nicħ tantũ suaue placet. nichil qͦdñ
habeat mordacis aliquid ueritatis.
Pascha xp̃i cum a maritudinib man¬
ducatur. factus ẽ dies & natalis be.¬
ati petri solito concinendus. ita tam̃
ut scripturarũ cardinẽ iocularis ser
mo ñ fugiat nec ap̃scripto palestrȩ nr̃e
longius euagemur. Armillis in ere¬
chiele ornatur ierłm. Baruch epłas
accepit ab hieremia. In columbe spe
quid piꝑis mordeat. & pristim libel¬
li etiam nc̃ recorderis caue ne oꝑis or¬
nam̃ta dimittas. quȩ uerȩ armille
sunt brachioꝵ ne epłam pectoris tu
scindas quã a baruch traditã nouacu¬
la rex ꝓphanus incidit ne ad similitu.¬
dinẽ effrem ꝑ osee audias. facta es in.¬

Expanded text:
arua specie, sed caritate magna sunt munera accepisse a uirgine armillas, epistulas et columbas. et quoniam mei in dei sacrificiis non offertur, nimia dulcedo arte mutata est et quadam, ut ita dicam, piperis austeritate condita. apud deum enim nihil uoluptuosum, nihil tantum suaue placet, nihil, quod non in se habeat et mordacis aliquid ueritatis. pascha Christi cum amaritudinibus manducatur. Festus est dies et natalis beati Petri festius solito conciuendus, ita tamen, ut scripturarum cardinem iocularis sermo non fugiat nec a praescripto palaestrae nostrae longius euagemur. armillis in Ezechihele ornatur Hierusalem; Baruch epistulas accepit ab Hieremia; in columbae spequid et piperis mordeat et pristini libelli etiam nunc recorderis, caue ne operis ornamenta dimittas, quae uerae armillae sunt brachiorum; ne epistulam pectoris tui scindas, quam a Baruch traditam nouacula rex profanus incidit; ne ad similitudinem Ephraim per Osee audias: \'facta es in
Abbreviated transcription (Latin):
ter nos eruditionis causa disserimus.
cȩt̾um emuli & maxime heretici cum
diũsas internos sententias uiderint
de animi calũniabunt᷑ rancore descẽ.¬
dere. Alichi autẽ decretum ẽ. te amare
susciꝑe colere. mirari. tuaq dicta qͣsi¬
atq ita eas ex parentib trahi dicunt:
corpulentis seminib exoriri. Quo per¬
uersius quid dici potest: Ie ronimus.
uis negat ñ uniꝰ tantũ s omniũ a¬
nimarũ creatorẽ dm̃ atq factorẽ nisi
qui eiꝰ eloquiis aꝑtissime refragantur:
Sine ulla quippe ambiguitate ꝑ ꝓpħã
dicit. Omnẽ flatũ ego feci. animas ui

Expanded text:
ter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta qatque ita eas ex parentibus trahi dicunt, contendunt, et corpulentis seminibus exoriri: quo perversius quid dici potest? Neque  negat non unius tantum, sed omnis animae creatorem deum atque factorem, nisi qui eius eloquiis apertissime refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: omnem flatum ego feci, animas ui
Abbreviated transcription (Latin):
agentiũ se nomen infamat. quib aꝑ¬
te dicendũ ẽ. ut aut nubant. si se non
possunt continere. aut contineant si
nolunt nub̃e. Digna res risu. in mo
planctu. Incedentib dñis. ancilla uir¬
go ꝓcedit ornatior ut ꝓnimia consue¬
tudine quã incõptam uidis dñam
suspiceris. Non nullã seꝑate &e abscpar.¬
bitris querunt hospicia ut uiu̾ant li¬
centiꝰ. utantur balneis. faciantq qđ
uolunt. & deuitent conscientias plu.¬
rimarũ. ħ iudemꝰ & patim᷑. & si aureᷤ
nũmus adfulserit int̾ bona oꝑa repu¬
tamus. Finem uingo pͥncipio ut se¬
mel monuisse contentus sum. Ama scͥp¬
turas scãs. & amabit te sapientia. Dili.¬
ge eam & seruabit te. Honora illam &e
amplexabitur te. Hȩc monilia in pec.¬
tore &e maurib tius hereant. Nichil
aliud nouerit lingua nsixp̃m. nichil
possit sonare nisiqđ scm̃ ẽ. Auiȩ tuȩ tͥ
tur. quarũ imitatio forma iurtutis

Expanded text:
agentium nomen infamat. quibus apagentium nomen infamat. quibus aperte dicendum est, ut aut nubant, si se non possunt continere, aut contineant, si nolunt nubere. digna res risu, immo planctu: incedentibus dominis ancilla uirgo procedit ornatior, ut pro nimia consuetudine, quam incomptam uideris, dominam suspiceris. nonnullae separata et absque arbitris quaerunt hospitia, ut uiuant licentius, utantur balneis faciantque, quod uolunt, et deuitent conscientias plurimarum. haec uidemus et patimur et, si aureus nummus adfulserit, inter bona opera deputamus. Finem iungo principio nec semel monuisse contentus sum. ama scripturas sanctas et amabit te sapientia. dilige eam et seruabit te; honora illam et amplexabitur. haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant. nihil aliud nouerit lingua nisi Christum, nihil possit sonare, nisi quod sanctum est. auiae tuae tibi tur, quarum imitatio forma uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
acdeas ꝑtineat quȩ necdum elegert̃
uirginitatẽ. & exortatione indigent.
ut sciant quale sit ut eligere debeañ
Nob̾ electa seruandas. & quasi inter
scorpiones & colubres incedendũ. ut ac.¬
cinctis lumbis calciatisq pedib & ad¬
p̃hensis manu baculis. iter ꝑ insidias
huiꝰ scłi & int̾ uenena faciamꝰ. possimꝰ¬
q addulces iordanis ꝑuenire aquas
& terrã repromissionis intrare &e ad
domũ dĩ ascendẽ. ac dicere c̃ ꝓpħa. Do¬
mine dilexi decorẽ domꝰ tuȩ &e locũ
habitationis głȩ tuȩ. & illud. Unam
petii a dño hanc requirã. ut in habitẽ
indomo dñi omĩb dieb uitȩ meȩ. Felix
illa conscientia & beata uirginitas in
cuius corde p̃ter amorẽ xp̃i. qui ẽ sa¬
pientia. castitas. patientia atq iusticia
ceterȩq uirtutes. nullus alius u̾satur
amor. nec ad recordationem hominis
aliquando suspirat nec uidere deside.
rat. quẽ cum uid̾it nolit dimittere.

Expanded text:
ad eas pertineat, quae necdum elegerunt ad eas pertineat, quae necdum elegerunt uirginitatem et exhortatione indigent, ut sciant, quale sit, quod eligere debeant; nobis electa seruanda sunt et quasi inter scorpiones et colubros incedendum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena faciamus possimusque ad dulces Iordanis peruenire aquas et terram repromissionis intrare et ad domum dei ascendere ac dicere cum propheta: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae et illud: unam petii a domino, hanc requiram, ut habitem in domo domini omnibus diebus uitae meae. felix illa conscientia et beata uirginitas, in cuius corde praeter amorem Christi, qui est sapientia, castitas, patientia atque iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius uersatur amor nec ad recordationem hominis aliqrat, quem cum viderit, nolit dimittere.