comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cõuiuio aͤt inqͣlib uite cõitate quos nõ imitabis
dãpnare iudcaris. Nec p̃sentib d̾lituis inherebis. nͥ
desid̾rabis ab sentes. Uictus tibi exfacili sit. Nec aduo¬
luptatẽ s adcibũ accedt. Palatũ tuũ fames excitet
nõ sapores. desideria tua paruo redime: qr ħ tm̃ cu¬

Expanded text:
in convivio aut in qualibet vitae communitate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum cu
Abbreviated transcription (Latin):
tu fc̃i aliꝗd hõestũ tractab̾ Si ꝯtinẽs es adulatioes eiu¬
ta Sitq t tã triste laudari aturpib qͣsi lauderis ob
t̃piã. lecior esto qͦtiens difplices malis et maloꝵ dete
existimatioẽs prauas uerã tͥ laudẽ ascribe. Difficilimũ
ꝯtinẽtie opꝰ ẽ assentatioes adulatoꝵ reppellẽ. quoꝵ ser¬
mones aĩum quadã uoluptate resoluũt. Mlulliꝰ ꝑ assẽ¬
tationẽ amicitiã merearis/ nec ad tuã ꝓmerẽdã per
hãc aditũ pandas. nõ eris aͣu̾dax. nafrogans. ꝯubitig¬
lbent.  prehederis sapient̃. Si merito obiurgab̾ te
aliꝗs scito qr ꝓfuit. si ĩmerito scito qr ꝓdeẽ uoluit. Nõ
acerba s blanda uerba timeto. Esto uitioꝵ fugax ip̃e. alio
uõ neq curiosus scruptator neq a cerbus rep̃hẽsor. ser
sine exꝓbratiõe cõreptor. ita ut admoĩtionẽ quada¬
tor  auditoꝵ ꝓmiꝰ receptor . Requirẽti facile respõde.

Expanded text:
tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evitu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, nec ad tuam promerendam per hanc aditum pandas. Non eris audax, nec arrogans: submiet reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. Esto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem htor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde
Abbreviated transcription (Latin):
scribas qd̾ nõ eris. nec maͥor ꝗͣ es uideri uelissh oc ma¬
gis obserua neqͣ pauꝑtas tͥ ĩmũda sit nͨ parsimonia
sordida. nec simplicitas neglecta. nͨ leuitas lãguida.¬
¶ Et si res tͥ exigue sũt nõ tñ sint anguste. Nec tua
d̾fleas nec aliena mireris. Si ꝯtinẽtiã diligis t̃pia
fugito aũ ꝗͣ accidãt. Nec quẽꝗ̃ aliũ uereberis plus
nutrit. Sermones utiles magisꝗͣ facetos ⁊ affabiles
ama. rectos potĩ ꝗ̃ obsecũdãtes. Miscebis int̃dũ se¬
riis iocos. s tẽꝑatos.⁊ sine det̾mẽto diͦgnitatis ⁊ uere¬
cũdie. Nã rep̃hensibilis ẽ risus. si ĩmodicus. si pue¬
rilit̃ effusus. si mulicbrit̃ factus. odibilẽ qͦ hoĩem
nec contẽpnat᷑ te tãquã uilẽ./ Nõ erit tibi scũrilitass
gͣta urbanitas. sales tui sint siñe dẽte. Ioci sine uilita¬
ce. risus sine chachĩno. uox sine clamore. incessus sũ
tumultu. aues sine d̾sidiaerit. Et cũ ab aliis iudit

Expanded text:
 quod es; nec majus quam es videri velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; et si tibi res exiguae sunt, non tamen sint angustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; nec quemquam alium vereberis plus nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque hominem nec contemnant tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur,
Abbreviated transcription (Latin):
hũit. Et cũ illũ ĩpotate tua uideris uĩdictã putabis
uindicare te posse. Scito eͥ hõestum ⁊ magnũ genus
uindicte eẽ ignoscere. Neminẽ susũro appetas. ne¬
mnẽ suffodias. P̾alã agredere. Nõ geras ꝯflictũ nisi¬
pꝰ indixeris ¶Nã fraudes ⁊ dolos imbeccillũ decet hr̃e.
fris mag̃nimꝰ si ꝑicła nͨ appetas ut temerariꝰ. nͨ fõmi¬
des ut timidus.Nã nil timidũ facit ar̃um nisi rep̃hẽ¬

Expanded text:
e tua videris, vindictam putabis, vindicare potuisse. Scito enim honestum et magnum genus vindictae esse ignoscere. Neminem susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitoꝵ exaꝑtis obscura extimat. exp̃auis magna. expro¬
ximis remota. exꝑtib tota. Nõ te moueat dicẽtis aucto¬
ritas. nec ꝗs. s ꝗd dicat ĩtendito. Nec ꝗͣ multis s qualib
placeas cogita. Id quere qd̾ possis inuẽire. id disce qd̾ po¬
tes scire. id opta qd̾ corã bõis uiris optari pͥ. ꝯlec altiori
te rei ĩponas. ĩꝗͣ stanti tͥ tremẽdũ : descendẽti cadendũ
sit. Tũc ꝯsilia tͥ salutaria aduoca cũ tͥ alludit hꝰ uite

Expanded text:
ertis obscura aestimat, ex parvulis magna, ex proximis remota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multis, sed qualibus placeat, cogita. Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uentatis ꝯculit᷑. Nã sicut aliqn tristẽ fr̃otẽ amicus
et blandã adulator ostendit sic uerisimilitudine fal¬
sitas colorat᷑. ⁊ ut fallat uł surripiat conat᷑. Si prudẽs
ẽẽ cupis in fuia ꝓspectũ ĩtende. et q̃ possũt ꝯtĩge̾ aĩo
tuo cũcta ꝓpone. Nicħ t̾ subitũ sit s totũ añ ꝓspicias.¬
Nã ꝗ prudens est nõ dicit nõ putaui ꝗdẽ ħ fieri. ꝗa nõ
dubitat. s expectat. nõ suspicat᷑. s cauet. Cuiꝰcũq fc̾i
cãm require. ⁊ cũ unutia ĩueneris exitꝰ cogitabis. Scito te
ꝑ seuerare sit noxiũ. prudens fallere nõ uult. falli non

Expanded text:
veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulator ostendit; sic verisimilitudine coloratur veritas et ut fallat vel subrepat, coloratur. Si prudens esse cupis, in futurum, prospectum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit, sed icit: Non putavi quidem hoc fieri; quia non dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia inveneris, exitus cogitabis. Scito te incipere, in quibus perseverare sit noxium. Prudens fallere non vult, falli non
Abbreviated transcription (Latin):
qr quedã sũt que uident᷑ ẽẽ bona ⁊ nõ sũ que
dã uõ nõ uident᷑ bona ẽẽ et sũt. Quecũq aũt
exreb trãsitoriis possides nõ mueris. nec magni¬
p̃tii extimes qd̃ caducũ ẽ. nec apudte q̃ habes bõa¬
tanꝗͣ alia seruabis. s ꝓte tãꝗͣ tua dispẽses⁊ utaris.
Si prudentiã ãplecteris ubiq idem eris. Et ꝓut
reꝵ ac tp̃ꝵ uarietas exigit itã te accomodes tp̃ri. nͦ
te inaliquib mutes. s potiꝰ aptes sicut manus que
eadẽ ẽ et cũ inpalmã extendit᷑. ⁊ cũ inpugnũ astringit᷑.
Prudentis propͥũ est examinare ꝯsilia. et nõ cito facili
credulitate adfalsa ꝓlabi. dedubis nõ diffinias. s susp̃¬
sam tene sententiã. Nichil in exꝑtũ affirmes. quia ñ
oñe qduerisimile ẽ statĩ uerũ ẽ. sicut ⁊̃ sepiꝰ qd pͥus
meredibile uidet̃ nõ ꝯtinuo falsum est. Crebro siꝗdẽ¬
medaciĩ faciem ueritas retinet. ⁊ crebro mẽdaciũ sp̃e

Expanded text:
 sunt quae videantur non bona esse et sunt. Quaecunque autem ex rebus transitoriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eris; et prout rerum ac temporum varietas exigit, ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas sententiam. Nihil inexpertum affirmes, quia non omne verisimile statim verum est; sicut et saepius quod primum incredibile videtur, non continuo falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie
Abbreviated transcription (Latin):
Uattuor uͥtutũ spẽs multoꝵ sapiẽtũ sñiis
diffinite sũt. quib animꝰ humanꝰ ꝯꝰpͥoni
adhonestarẽ uite possit. Harũ pͥma ẽ pru¬
dentia. scd̾a magnanimitas. t̃tia ꝯtinẽ¬
tia. quarta iustitia. Singłe gͥ hĩis officiĩs
que subt̃ annexa sũt honestũ ac bñ moratum

Expanded text:
uatuor virtutum species multorum sapientium sententiis definitae sunt, quibus animus humanus componi ad honestatem vitae possit. Harum prima est prudentia; secunda magnanimitas; tertia, continentia; quarta, justitia. Singulae tibi in officiis quae subsunt, annexae sunt, ac bene moratum
Abbreviated transcription (Latin):
nata nuandus. ħ ꝗ ꝯtẽplat᷑ ꝗd deo prãtc ne tãta eius
ꝗsq ꝯsitłit qͣntã cupidinẽ hãt. ig̾ta nascendi ꝯdicio quã
ad om̃s fabulas excitet᷑. Nauigãt ꝗdã ⁊ labores ꝑegrinati¬
oĩs lõgissime una mercede ꝑpetiũt᷑. Cognoscendi aliꝗd
abditũ remotũq. ħ res adspectacula ppłos trahit. ħ cog̃
p̃cluẜit mare secretiora exꝗrere antiꝗtate. seuoluere
mores barbaroꝵ. audire gẽtiũ. Curiosũ nobis nã ĩgeni¬
ũ dedit. ⁊ artis s ac pulcͥtudinis sue ꝯscie spectatores. nos
tantis reꝵ spectaełis genuit ꝑditura fructũ suũ si tã mag̾
tã clara tã sũbtilit̃ ducta tã nitida ⁊ ñ uno genẽ formosa
solicudini ostenderet. ut scias illã spectari uoluise nõ as
rit psecru poss ⁊ultũ suũ cͥcũferre. cũ cotos sublinna. fẽ¬
eit alli capd. colloflexili ĩposuit. dinde sena ꝑ diẽ sena
ꝑnoctẽ signa ꝑ ducẽt. nullã ñ partẽ sui explicuit ut ꝑ¬

Expanded text:
am, maiori minorique, quidam tantum minori, quidam tantum maiori. Huic suluerit, quantam cupidinem habeat ignota noscendi, quam ad omnis fabulas excitetur ? Navigant quidam et labores peregrinationis longissimae una mercede perpetiuntur cognoscendi aliquid abditum remotum- que. Haec res ad spectacula populos contrahit, haec cogit praeclusa rimari, secretiora exquirere, antiquitates evolvere, mores barbararum audire gentium. Curiosum nobis natura ingenium dedit et artis sibi ac pulchritudinis suae conscia spectatores nos tantis rerum spectaculis genuit, perditura fructum sui, si tam magna, tam clara, tam subtiliter ducta, tam nitida et non uno genere formosa soli- tudini ostenderet. Ut scias illam spectari voluisse, non tantum tia prosequi posset et vultum suum circumferre cum toto, sublime fecit illi caput et collo flexili imposuit; deinde sena per diem, sena per noctem signa perducens nullam non partem sui explicuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
curꝰ ait. nõ accedet adrẽ .p. sapĩes nisi siꝗd ĩteruen̾i̾t. ze¬
petit. alt̃ excã. cã aũt illa late patet. Si .R .p. cõruptior
ẽ ꝗͣ adiuuuiari possit. si o̾cłata ẽ malis. nõ nitet᷑ sapiẽr in
supuacuũ. nͨ se nicͥ ꝓfuturũ ĩpendet. si paꝵhẽbit aucto¬
ritatis aut uiriũ. nͨ illũ erit aͦmissura res pͣ. siualitudo
det. Põt gͦ ⁊ ille cͥ omĩa adhuc nũ tegro st̃ añ ꝗͣullas exꝑi¬
at̃ tẽpestates intuti subsistẽ ⁊ ꝓtinꝰ cõmẽdare se nob̾artib
ot ĩ ilũ beatũ otiũ exigere. u̾tutũ cultor q̃ ex̾ceri ⁊̃ ꝗetissi¬
mis possũt. ħ nẽpe ab hoĩe exigit᷑ ut ꝓsit hõib si fieri põt
teris efficit cõe agit negotiũ. qͣmͦ ꝗ se d̾teriorẽ facit ñ sibi

Expanded text:
: " Non accedet ad rem publicam sapiens, nisi si quid intervenerit "; Zepetit, alter ex causa ; causa autem illa late patet. Si res publica corruptior est quam ut adiuvari possit, si occupata est malis, non nitetur sapiens in supervacuum nec se nihil profuturus impendet. Si parum habebit auctoritatis aut virium nec illum erit admissura res publica, si valetudo det. Potest ergo et ille, cui omnia adhuc in integro sunt, antequam ullas experiatur tempestates, in tuto subsistere et protinus commendare se bonis artibus et inlibatum otium exigere, virtutium cultor, quae exerceri etiam quietissimis possunt. Hoc nempe ab homine exigitur, ut prosit hominibus, si fieri potest, teris efficit, commune agit negotium. Quomodo qui se deteriorem facit non sibi
Abbreviated transcription (Latin):
statũ ur̃m paꝵ nostis ⁊ uobis tãtũ otũ suꝑsit ut ĩ ꝓbra
melioꝵ agitare linguã uacet. ħ uos intelligatis inalienũ
exalto ꝑspiciens uideo q̃ tẽpestates aut ĩmincãt uobis aut¬
fugientes perentesq eadẽ ⁊ ñc insublime adleuatos nc̃¬

Expanded text:
statum vestrum parum nostis, ut vobis tantum otii supersit, ut in probra statum vestrum parum nostis, ut vobis tantum otii supersit, ut in probra meliorum agitare linguam vacet. Hoc vos non intellegitis et alienum ex alto prospiciens video, quae tempestates aut immineant vobis fugientes petentesque eadem et nunc in sublime adlevatos n
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcursit᷑are. nã tñ incelũ ĩsanitis. nõ dico sac̾legꝰ facitis
s oꝑã ꝑdicis. p̃bui eͦ aliqñ aristophã mat̾iã locoꝵ. toto
illa cõmicoꝵ poctaꝵ manꝰ ĩ me uenenatos sale suosef
q̃ ferientib nota ẽ. p̃bco me ñ alit̃ ꝗͣ rupes aliqͣ uiado¬
so mari distituta quã flctus ñ d̾sinẽt uncũq moti st̃
u̾berart. nec idco aut loco eã mouẽt aut ꝑ tot etates
utoro ĩcursu suo ꝯsumũt. assilite. facite ĩpetũ. ferẽdo
uos iuĩcam. Inea q̃ firma ⁊ ĩ exuꝑabilia st̃ ꝗoꝗd ĩcurrit
malo suo iuĩ suã exercet. ꝓinde querite aliquã molẽ ce¬
dentẽ mat̾iã ĩ qua tela ur̃a figant᷑. uob̾ aũt uacat alie¬
uatis aliẽa obsiti płis ulcerib. ħ tale ẽ quale siquis pul-¬
cerimoꝵ cõꝵ neuos aut u̾rucas d̾rideat q̃ fera scabies de¬
pascit᷑ obicite platoni ꝙ petierit pecuniã. A ꝙ acceꝑit.
ĩiuscerib ip̃is ardentia. Nõ eoloco res humane sũt ĩ si

Expanded text:
insanitis, non dico sacrilegium facitis sed operam perditis. Praebui ego aliquando Aristophani materiam iocorum, tota illa comicorum poetarum manus in me venenatos sales suos efquam ferientibus nota est. Praebeo me non aliter quam rupes aliqua mari destituta, quam fluctus non desinunt, undecumque moti sunt, verberare, nec ideo aut loco eam movent aut per tot aetates crebro incursu suo consumunt. Adsilite, facite impetum ; ferendo vos vincam. In ea, quae firma et inexsuperabilia sunt, quicquid incurrit malo suo vim suam exercet. Proinde quaerite aliquam mollem cedentemque materiam, in qua tela vestra Agantur." Vobis autem vacat alievatis alienas, obsiti plurimis ulceribus. Hoc tale est, quale si quis pulcherrimorum corporum naevos aut verrucas derideat, quem foeda scabies depascitur. Obicite Platoni, quod petierit pecuniam, Aristoteli, qin visceribus ipsis ardentia ? Non eo loco res humanae sunt, etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
odisse ⁊ lacesere uͥtutẽ bone spei eiuro ẽ. Nullã mͥ ĩiuiriã
facitis. s ne diis ꝗdẽ hiĩ ꝗ aras eu̾tũt s malũ ꝓpoĩtũ ap¬
paret. malũq ꝯsiliũ ⁊̃ ibi uͥ nocere nõ poterit. sicurãs
has lutinatiõnes fero q̃adm̃. Iupit̃ optimꝰ maxi inep¬
tdspocta ⁊ quoꝵ alius ili alas ĩposuit aliꝰ eornua. alt̾
adulterũ iblũ indutxit: obucitãtẽ al saũ ordeos alte

Expanded text:
spei eiuratio est. Nullam mihi iniuriam facitis, sed ne dis quidem hi qui aras evertunt. Sed malum propositum apparet malumque consilium etiam ibi, ubi nocere non potuit. Sic vestras halucinationes fero quemadmodum Iuppiter optimus maximus ineptias poetarum, quorum alius illi alas imposuit, alius cornua, alius adulteru
Abbreviated transcription (Latin):
pressa uoce audiatis. cũ sistrũ aliꝗs ꝑꝰcutiens exĩpio m̃
tucũ aliquis secandi lacertos suos artifex brachia anq
ululat laurũq: linthatꝰ senex ⁊ media lucernã die p̃fe¬
res cõclamat iratũ aliquẽ d̾oꝵ cocurritis ⁊ auditis. ac
diuinũ eẽ cũ ĩucẽ mutuũ alertes stuporẽ affirina¬
tus. Ecoe socrates illo ex carcere ꝗ̃ intrando purgauit oĩq
hõestiorc̃ curia reddidit ꝓclam auit. Quis iste furer

Expanded text:
compressa voce audiatis. Cum sistrum aliquis concutiens ex imperio mentitur, cum aliquis secandi lacertos suos artifex brachia atque ululat laurumque linteatus senex et medio lucernam die praeferens conclamat iratum aliquem deorum, concurritis et auditis ac divinum esse eum, invicem mutum alentes stuporem, ad- firmatis. Ecce Socrates ex illo carcere, quem intrando purgavit omnique honestiorem curia reddidit, proclamat : " Qui iste furor,
Abbreviated transcription (Latin):
referre uͥginũ uestaliũ. moreq ãnis ĩt̃ officia diuisis di¬
scũc face̾ sacͣ ⁊ cũ didicert̃ docẽt. ħ stoycisqͦ place̾ ostẽdã

Expanded text:
referre virginum Vestalium more, quae annis inter officia divisis direferre virginum Vestalium more, quae annis inter officia divisis discunt facere s
Abbreviated transcription (Latin):
exalio ꝯp̃hendimꝰ. petita relinquimꝰ. relicta repetimꝰ. alt̾ne
resq młtos ht̃. nõ id qd̾ laudãdũ petendũq ẽ. Nec uiã bo¬
nã ac malã ꝑse extimamꝰ. s curbu uestigioꝵ inꝗb nulla
stoyci ur̃i dñt. usq adultimũ uite finẽ inactu erimꝰ. nõ
desinemꝰ coi bono oꝑã dare. adiuuare singłos. op̃ẽ fẽre.
⁊̃ inimicis eniti manũ. Nos sumꝰ nulł annis uacationẽ
damꝰ.⁊ qd̾ ait ille uir disertissimꝰ canitiẽ galea p̃mimꝰ.
Nos sumꝰ ap̃ quos usq eo nicͥ añ mortẽ otiosũ ẽ ut sires
patit᷑ ñ sit ip̃a mors otiosa. Quid nob̾ epicuri p̃cepta in
ip̃is ⁊ enonis pͥncipiis loqueris. ꝗn tu bñ nauit̾ si ꝑtium
excusatissimꝰ eẽ t̃ si nõ p̃cepta illoꝵ seq̃rer. s exẽpla. ꝙ qd̾ di¬
atq ex̾cere secreto. Deind̾ ut possit ħ aliꝗs emeritis iam
stipendiis ꝓfligate etatis uire optimo face̾. ⁊ alios actꝰ aĩos

Expanded text:
ex alio comprehendimus, petita relinquimus, relicta repetimus. Alternres que multos habet, non id quod laudandum petendum que est; nec viam bonam aut malam per se estimamus, set turStoici vestri dicunt: ' Usque ad ultimum vitae finem in actu erimus, non desinemus communi bono operam dare, adiuvare singulos, opem ferre etiam inimicis senili manu. Nos sumus, qui nullis annis vacationem damus et, quod ait ille vir disertissimus, Canitiem galea premimus. Nos sumus, apud quos usque eo nihil ante mortem otiosum est, ut, si res patitur, non sit ipsa mors otiosa.' Quid nobis Epicuri praecepta in ipsis Zenonis principiis loqueris ? Quin tu bene gnaviter, si partium excusatissimus essem, etiam si non praecepta illorum sequerer, sed exempla. Hoc quod diatque exercere secreto; deinde, ut possit hoc aliquis emeritis iam stipendiis, profligatae aetatis, iure optimo facere et ad alios actus animum
Abbreviated transcription (Latin):
luuidem scͥpsit heredem contendiuit ambe dehereditate. il
ẽ nomunis ambiguitas. E dictinctionẽ fit si male disting̾at testa¬
tor ut puta quidã duosamicos habuit lȩstũ nõe ⁊ irilesiũ intesta¬
nĩto scͥpsit heres esto milefi. contedut̃ ãbo distictione. Lesius dic̃.
ita scͥpsit beres esto milesi ille dic̃ ñ ita s hores esto nulesi. ł abũ¬
dantiã ita. si lator plus loquẽao quã cõpetit faciat ãbiguitatẽ
ut puta m̾etri si utit᷑ ueste aurea publica sit. Nascit̾ ħͥ quid
fit publica uestis aurea ã ipsa publica sit. Et hic querendum
ẽ. quid magis fieripossit quid ꝓsit ł quid in aerariũ mitti pos¬
sit ⁊ pdessẽ populo. Meretrix uͥ omnibꝰserure ñ pot̃. uelint

Expanded text:
Laidem scripsit heredem. Contendunt ambae de hereditate et haec Laidem scripsit heredem. Contendunt ambae de hereditate et haec est nominis ambiguitas. Per distinctionem fit, si male distinguat testator, ut puta quidam duos amicos habuit Lesium nomine et Milesium. In testamento scripsit: HERESESTOMILESI. Contendunt ambo distinctione. Lesius dicit: Ita scripsit ‘eres esto, mi Lesi’. Ille dicit: Non ita, sed ‘heres esto, Milesi’. Per abundantiam ita: Si lator plus loquendo, quam competit, faciat ambiguitatem, ut puta: ‘Meretrix, si utitur veste aurea, publica sit’. Nescitur hic, quid sit publica, vestis aurea an ipsa publica sit. Et hic quaerendum est, quid magis fieri possit, quid prosit vel quid in aerarium mitti possit et prodesse populo. Meretrix vero omnibus servire non potest; velint
Abbreviated transcription (Latin):
titur ad penã. Nam cõt̾ leges ingtessusẽ. contͣdidiit s ĩ hsta¬
tu pene nidet᷑ genus et̾ asistati qͦd. eRai razon dict᷑. Nã
⁊ reus. ⁊ defensor. legibꝰ seniti dicunt sita lid̾atur asystaton
tor capite putuat᷑. ẜ mittit illa uir f. optet p̃miũ qͦd uolet
Ambiguitas ẽ. uͥ id qͦd scͥptũ ẽ. duasaut płes res significat. ĩ ãbigui¬
tate error ẽ qui fit modis .u. idẽ. ꝑdiscretum ⁊ indiscretũ.¬
pomonimã ꝑdistictionẽ. ꝑ abundantiã ꝑ deficientiã ł in
disciitum ł indiscretũ ita fit. Meretrices ancille publice sint
ecce ãbiguum nescit qͥ decreuit. Quid enĩ discreuit q̃rit᷑ eiũ
de ancilł ad̾eipsis meretricibꝰ dix̾it: ꝑ omonimã .i. nõĩs dubieta¬
tẽ fit ambiguitas ut puta qutidã addescens audita laidis coriit:¬
biȩ fama redactis. impecuniã bris fiis coruitho ꝓsectusẽ. fusceptꝰ
hopitio aquadam quȩ ⁊ ipsa laides dicebat᷑. Mortus intestam̃to

Expanded text:
st. Contradicit. Sed in hoc statu paene videtur genus esse asystati, quod ἐξισάζον dicitur. Nam et reus et defensor legibus se niti dicunt. Sed ita liberatur asystaton, tor capite puniatur’; permittit illa: ‘Vir fortis optet praemium, quod volet’. Ambiguitas est, ubi id, quod scriptum est, duas aut plures res significat. In ambiguitate error est, qui fit modis quinque, id est per discretuper distinctionem, per abundantiam, per deficientiam. Per discretum vel indiscretum ita fit: ‘Meretrices ancillae publicae sint’. Ecce ambiguum: Nescitur, quid decrevit. Quid enim discrevit? Quaeritur enim, de ancillis an de ipsis meretricibus dixerit. Per homonymiam, id est nominis dubietatem, fit ambiguitas, ut puta quidam adulescens audita Laidis Corinthiae fama redactis in pecuniam bonis suis Corinthum profectus est. Susceptus hospitio a quadam, quae et ipsa Lais dicebatur. Mortuus in testamento
Abbreviated transcription (Latin):
suã recꝙꝑunt erorta magna tẽpestasẽ dominus nauis incapham descẽ¬
dit i religuato fune renus nauẽ cep̃thete: ħ aufragꝰ ad gub̾nada tͣnsit
te uentũ ẽ. importũ. Omnes litigant ⁊ dicunt suã deb̾e e̾e̾ nauẽ.
hã õs se oftenidunt ñ de seruisse hͥgͦ urb̾ monstrandum ẽ qͥdsit
nauẽ deserere hͥ si legemr emoueas penitꝰ cont̾usia etͥ ñ pot̃. uide¬
amꝰ nc̃ aliud thema. in qͦ ⁊̃ loge penitus sublata ꝑfinẽ stet cõtu̾fia.¬

Expanded text:
suam receperunt. Exorta magna tempestas est. Dominus navis in scapham descensuam receperunt. Exorta magna tempestas est. Dominus navis in scapham descendit et religato fune remis navem coepit trahere. Naufragus ad gubernacula transit. te ventum est in portum. Omnes litigant et dicunt suam debere esse navem; nam omnes se ostendunt non deseruisse. Hic ergo verbis monstrandum est, quid sit navem deserere. Hic si legem removeas, penitus controversia esse non potest. Videamus nunc aliud thema, in quo etiam lege sublata per finem stet cont
Abbreviated transcription (Latin):
fines reꝑtum liceat occids̃ quidã uiuentũ uit sines exulem ñ occidit
s u̾berauit. accusat enm in uiriarũ dic̃ ille siocciden ie & licuit : x co
magis ilbare : Ecce amaiore adminus .i. ab homicidio ad u̾ba Ami¬
nore ad maiꝰ. fti ħ mͦ ut puta qui ꝓtexerit inbello cõmilitonẽ.
coronet̾ Quidam miles imꝑatorẽ ꝓtexit petit cotonã. dic̃ em̃ si
militi lex coronã dedit seruato milite: quanto magis imꝑatore
ꝓtecto: Ampliꝰ ẽ enim imꝑatorẽ seruare quã milttẽ. siquidẽ
ipse imꝑet ñ solum aliis sedet iẽ imbello nuliis fugnat᷑ offitio
ut salustiꝰ ł imꝑatore ł milite. me utemini. E cce aminore ad maiꝰ
nc̃ dedisinitione dicamꝰ int̃ hãc diffinitionẽ quȩ ex lege nascitt᷑. uill
ñ deseruertt ipse sit dominus: Euidã naiugãtes naufragũ nautii ina

Expanded text:
fines repertum liceat occidere’. Quidam inventum intra fines exulem non occidit, fines repertum liceat occidere’. Quidam inventum intra fines exulem non occidit, sed verberavit. Accusat eum iniuriarum. Dicit ille: ‘Si occidere me licuit, quanto magis verberare?’ Ecce a maiore ad minus, id est ab homicidio ad verbera. A minore ad maius fit hoc modo, ut puta: ‘Qui protexerit in bello commilitonem, coronetur’. Quidam miles imperatorem protexit. Petit coronam; dicit enim: ‘Si militi lex coronam dedit servato milite, quanto magis imperatore protecto? Amplius est enim imperatorem servare quam militem, siquidem ipse imperet non solum aliis, sed etiam in bello militis fungatur officio, ut Sallustius: Vel imperatore vel milite me utemini.’ Ecce a minore ad maiununc de definitione dicamus. Inter hanc definitionem, quae ex lege nascitur, et ilon deseruerit, ipse sit dominus’. Quidam navigantes naufragum nautam in
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ht tnse sutilr̃ modos sic̃ abigiutas asimili a consequẽti a cotͣrio
aniaiore ad minus. aminore ad maiꝰ. asimili uͥ ĩtelligentia aꝑit qͦd
scͥtũ ẽ. id qͦd scͥptum ñ ẽ. ut puta qui patrẽ pulsau̾it. manꝰ ꝑdai P di
matrẽ pulsauit. Intellegit᷑ idẽ decreiusse ⁊̃ dematͥs pulsatione ẽ. enĩ¬
finił pietas ideoq dt̃ afimili Econsequẽti. ad ulterũ cęcate liceat
qͥdã diues dep̃hensus cȩcatꝰ ẽ. Denuoparasito duce ad adult̾ã diues
accessit ipsũ ꝑafitũ maritꝰ cȩcauit. Dic̃ ille. Nũ quid melex cecariuissit
Dic̃ ei maritꝰ Simile ẽ. factum Occuł enĩtuis huc ad ult̾ ad uenit: ⁊deoq
dr̃ aconsequ̾nte. Acontͣrio desertor capite pumat᷑. ex eo qͦd penã uolure
lex dec̾ne desertori: acont̾rio intelligis uoluisse p̃miũ uiro fortieadẽ
lege: Ideoq dt̃ acontrario. ad maiore adminꝰ. ut puca exulẽ. intra

Expanded text:
 modos quinque sicut ambiguitas, a simili, a consequenti, a contrario, a maiore ad minus, a minore ad maius. A simili, ubi intellegitur per id, quod scriptum est, id, quod scriptum non est, ut puta: ‘Qui patrem pulsaverit, manus perdat’. Quidam matrem pulsavit. Intellegitur idem decrevisse etiam de matris pulsatione. Eetas ideoque dicitur a simili. A consequenti: ‘Adulterum caecare liceat’. Quidam dives deprehensus caecatus est. Denuo parasito duce ad adulteram dives accessit. Ipsum parasitum maritus caecavit. Dicit ille: ‘Numquid me lex caecari iussit?’ Dicit ei maritus: ‘Simile est factum. Oculis enim tuis huc adulter advenit’. Ideoque dicitur a consequenti. A contrario: ‘Desertor capite puniatur’ ex eo, quod poenam voluit lex decernere desertori. A contrario intellegis voluisse praemium viro forti eandem legem ideoque dicitur a contrario. A maiore ad minus, ut puta: ‘Exulem intra
Abbreviated transcription (Latin):
Econtͣrio dicitur ei istte iã ciuis ẽ qͥ ita ꝓurbȩ nr̃a fortit᷑ fec̃.
Deit̃ sciendũ ẽ. qͦd scͥptum ⁊ uoluntas acõpensatione hac rone
disfentiunt. tolle enĩ descͥpto ⁊ uoluntate legẽ ꝑimit᷑ cõtͦu¬
sia leges cõtͣrie cõpensationis t hematis fiunt. ñ quia ipse
ꝑ se contrarie fint ut pieta lex ẽ ut filius patͥ nͥ opitulatus
fuerit ptiniat᷑. Alia siuir templũ cereris ingressus fuerit
ad penamꝑtineat. Ad huc s hȩ leges nõ sunt contͣrie q
una queq diu̾sa teserauit s fiuint cõtriȩ ħ mn. Cuiꝰdã mat̾ in¬

Expanded text:
E contrario dicitur ei: Iste iam civis est, qui ita pro urbe nostra fortiter fecit. Deinde sciendum est, quod scriptum et voluntas a compensatione hac ratione dissentiunt. Tolle enim de scripto et voluntate legem, perimitur controversia. Leges contrariae compensationis themate fiunt, non quia ipsae per se contrariae sunt, ut puta lex est, ut, filius parenti nisi opitulatus fuerit, puniatur, alia, si vir templum Cereris ingressus fuerit, ad poenam pertineat. Adhuc sibi hae leges non sunt contrariae, quia unaquaeque diversa resecavit, sed fiunt contrariae hoc modo: Cuiusdam mat
Abbreviated transcription (Latin):
anuĩcta expluribꝰ ł exconꝑatione. Uideamꝰ uͥ uincta expłibꝰ causa ẽ.
Infirmitatis reliquis uñ aꝑꝓbat̾us ẽ. Namsioĩa. uolueris se expug
nabt̃. ħeq potes dic̾e uidi tͥ ⁊ diruendã cartaginẽ ⁊ deducendã
coloniã. ⁊ eã carta giniensibꝰ reddendam s cum dix̾it ñ ce̾ afris red¬
dendã neq eo deduicendam coloniã tũ dicis eã deb̾e diruu. Incõꝑatiuo
ñ ĩ firmatis altiss approbatis uñ quidadã magis faciẽdũ ec̃ dicis qr ma¬
gis ẽ necessarium. Neq enĩ potes dic̾e ñ eẽ utile ut cõt᷑ philippũ mutãt᷑¬

Expanded text:
an iuncta ex pluribus vel ex comparatione. Videamus, ubi iuncta ex pluribus causa est: an iuncta ex pluribus vel ex comparatione. Videamus, ubi iuncta ex pluribus causa est: Infirmatis reliqut diruendam Carthaginem et deducendam coloniam et eam Carthaginiensibus reddendam. Sed cum dixeris non esse Afris reddendam neque eo deducendam coloniam, tum dicis eam debere dirui. In comparativo non infirmatis aliis sed approbatis unum quiddam magis faciendum esse dicis, quod magis est necessarium. Neque enim potes dicere non esse utile, ut contra Philippum mitt
Abbreviated transcription (Latin):
niana att cũ agit pisonẽ uituꝑet ñ me debes lacerare qr ñ ego te
existimat᷑ suꝑiꝰ ermagorã lacerabat qͦd ut uideat᷑ inuistus fecis¬
se. nc̃ eũ adu̾s alios defendit inqͦ tam̃ plus ei decͣhit. Hã dicit: ab eo
inuentũ qͦd ñ sit mnagnũ qͦdita expositum ẽ oĩbꝰ ut aqͦuis uidĩ po¬
terit nec plenã ei ħ statꝰ imiẽtionedat. Nãdic̃ suꝑiores oratores ħ sta¬
tn incõtͦilsia usos fuisse hũc solũ nom̃ dedisse. Et cõstiationes qͥdẽ ⁊
earũ partes exposuimꝰ. erempla aũ euiꝰq gn̾is tc̃ cõmodiꝰ exposit᷑i
uidebit̃ cũ inunũ qͦdq eoꝵ argum̃toꝵ copiã dabimꝰ. In scd̃o enĩlibro
dictitrus ẽ. dedtuifionibꝰ ⁊ ꝓpositis testibꝰ ł accusatori ł reo datutiis colo¬
res constrcutiones etusa reꝑta statũ placet cõfidare utrum causa sit sĩplex

Expanded text:
niana ait, cum agit Pisonem vituperet: ‘Non me debes lacerare, quia non egoniana ait, cum agit Pisonem vituperet: ‘Non me debes lacerare, quia non egoexistimatur Superius Hermagoram lacerabat; quod ut videatur invitus fecisse, nunc eum adversus alios defendit. In quo tamen plus ei detrahit. Nam dicit ab eo inventum, quod non sit magnum, quod ita expositum est omnibus, ut a quovis videri potuerit. Nec plenam ei huius status inventionem dat; nam dicit superiores oratores hoc statu in controversia usos fuisse, hunc solum nomen dedisse. Et constitutiones quidem et earum partes exposuimus, exempla autem cuiusque generis tunc commodius exposituri videbimur, cum in unum quodque eorum argumentorum copiam ddicturus est de divisionibus et propositis thematibus vel accusatori vel reo daturus colores. Constitutione causae reperta statim placet considerare, utrum causa sit simplex
Abbreviated transcription (Latin):
p̃catur ueniam. qͦd genus cause inudicio ꝑ ro accidit iudices
⁊ enĩ legem compellunt̾ sententiã dic̾e. Ergo hgn̾s causȩ. ꝑtin&
aut ad populum aut ad senatum aut ad imꝑatorẽ que pote¬
stafes dant uenian fatile. Unde ⁊ tullus ꝓlegario ueniã
dep̃catur ap̃cesarem quẽ scit posse omnia ⁊ quãuis agat
sicut dixius ꝓpurgatione tam̃ utit̾ ⁊̃ dep̃catione ut cõfi¬
teatur factum petat ueniam ideo aut̃ ad miscuit p᷑giti¬
onem quia dep̃cari solum turpe ẽ. Nam hoc cͥm̃ confiteri
Unde ĩmiloriiana ait nec dep̃caturi sumus ut ħ cͥm̃ nob̃ ꝓ
quã tͣnsiatiuum nominamus atq iã multos dũ status. s
illi om̃s ex gn̾ali descendunt ideoꝓ ipsa sola ponunt. ꝑ rgo
quantum ad nat᷑am ꝑtinet. ħ constitutio quarta ẽ. Int̃
tͣnsiationẽ aut̃ ⁊ remotionẽ ħ int̃. ẽ. qͦd remotiosit dep̃rerito fac¬
totͣnslatio de futuro fatiendi ut sidicat᷑ uerricu pofiusti peccu¬

Expanded text:
catur veniam. Quod genus causae in iudicio perraro accidit. Iudices etenim lege compelluntur sententiam dicere. Ergo hoc genus causae pertinet aut ad populum aut ad senatum aut ad imperatorem, quae potestates dant veniam facile. Vnde et Tullius pro Ligario veniam deprecatur apud Caesarem, quem scit posse omnia, et quamvis agat, sicut diximus, pro purgatione, tamen utitur etiam deprecatione, ut confiteatur factum, petat veniam. Ideo autem admiscuit purgationem, quia deprecari solum turpe est. Nam hoc est crimen confiteri. Vnde in Miloniana ait: Nec deprecaturi sumus, ut hoc crimen noquam translativam nominamus Atque iam multos dixit status, sed illi omnes ex generali descendunt; ideo pro ipsa sola ponuntur. Ergo quantum ad naturam pertinet, haec constitutio quarta est. Inter translationem autem et remotionem hoc interest, quod remotio fit de praeterito facto, translatio de futuro faciendi. Vt si dicatur Verri: ‘Tu posuisti pecu
Abbreviated transcription (Latin):
b sardiniã nã ⁊ ipsa lib̾anda ẽ. s dicis deb̾e quidẽ. ⁊ contͣ philtppũ
nititit ⁊ cõtͣ sacerdos. s magis initaliã recinendas copiasquia ħmaiꝰ
teniate pͥmo querẽdũ ẽ. contͦu̾sia deinde simplex sit anexpłibus
& sierit fĩplex particionẽ fac̾e ñ debes. Nã ñ minꝰ uitium incurrit᷑ si
ĩsimplici ponat᷑ particio ꝗͣ si ĩ cõiuncto ñ ponat᷑ hortensiꝰ itp̃hn̾dr̃¬

Expanded text:
iniam; nam et ipsa liberanda est. Sed dicis debere quidem et contra Philippum mitti et contra Sardos, sed magis in Italia retinendas copias, quia hoc themate primo quaerenda est controversia, deinde simplex sit an ex pluribus; et si erit simplex, partitionem facere non debes. Nam non minus vitium incurritur, si in simplici ponatur partitio quam si in coniuncto non ponatur. Hortensius repr
Abbreviated transcription (Latin):
lignare possit nullum tam angustum quod ñbo¬
quo obligatus. Si tus: cum qͦlibet paria fecisti. qm̃
qui libent᷑ bñfitium accepit reddidit. Nam cum¬
it.⁊ cum pietas fides ⁊ iustitia. omnis deniq uirtus
intͣ se ꝑfecta sit.: ĩ si illi manum eȩxercere ñ licuit.

Expanded text:
lignitas possit, nullum tam angustum quod non boquo obligatus es, si vis, cum quolibet paria fecisti, quoniam, qui libenter beneficium accipit, reddidit. Hocm voluit ; et cum pietas, fides, iustitia, omnis denique virtus intra se perfecta sit, etiam si illi manum exserere non licuit,
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ quid dicat ñ eẽ. qui mala diffinitione. alienȩ atq ĩfinitȩ
discipline questiones assignauit rechorice. Qui diffinit ñplus
debet dic̾e ñ minus ñ falsiĩ Ubi plus ht̾ diffiitiout sidicas
sapiẽtia. peccuniȩ capiendȩ intellẽntia. ñ ẽ. u̾a diffinitio.
y minꝰ ht̃ diffinitio: ut puta diffinis quid sit hõ Si dixeris at̾al.
minꝰ diffinit̾ti qr aĩal ẽ. ⁊ mũduc animal ẽ. isol. Si dixeris rona¬
le. minus ad huc̃ diffiniti. hã ⁊ mũdus ronale animal ẽ ꝑfec¬
te diffinies si ad dideris mortale. Ergo ermagoras cũ uellet
diffinire mat̾iũ rethoricȩ. dix̃ illã cõtim̾ incausã ⁊ ꝙo̾nẽ. Cau

Expanded text:
mala definitione alienae atque infinitae disciplinae quaestiones assignavit rhetoricae. Qui definit, non plus debet dicere, non minus, non falsum. Vbi plus habet definitio? Vt si dicas sapientia? Pecuniae capiendae intellegentia’. Non est vera definitio, ubi minus habet definitio, ut puta definis, quid sit homo; si dixeris ‘animal’, minus definisti, quia animal est et mundus, animal est et sol. Si dixeris ‘rationale’, minus adhuc definisti. Nam et mundus rationale animal est. Perfecte definies, si addideris ‘mortale’. Ergo Hermagoras cum vellet definire materiam rhetoricae, dixit illam contineri in causa et
Abbreviated transcription (Latin):
tremor t̾ris. quai maria alta tumesetit. E illudluca¬
ni flamiger titam ut alentes hauriat uridas: habens
ĩ se sententiã ⁊ diccionẽ ominibꝰ enĩ delib̾atiui s sente¬
cia dicitur: ut facit inphilipiscis. & uerg̃ hoc obseruas
in suasio ne drantͤis. ait. rẽ milli obscurã nr̃ȩ nec uo¬
cis egentẽ consuł obone rex. deindedat sentẽtiam.
quintã egregio gͦuero digrasq himeneis. ⁊ ĩ ominribus
urgiliamis delibationib idẽ inuemes. Indiciale ẽ. qͥd
positum iniudicio habet inse accusatione ⁊ defensionẽ.
aut penicionẽ ⁊ recusationẽ: In orminbꝰ aut uidicris.
aut criminales incidunt cause. aut etuiles. Crimina¬
les causȩ sunt. ubi tu accusas defendit alt. Cuules carise
sunt. in quib peticio ẽ. recusatiͦ ut puta ille illud peat p̃¬
mii nomine. tu cõtͣdicis Et quẽ ad modũ nt̾a quidẽ fert
opimooratoris ẽ. facultas ĩ hac mat̾ia tͥꝑtita u̾sari. E xistimã¬

Expanded text:
tremor terris, qua vi maria alta tumescant et illud Lucani: Flammiger an Titan, ut alentes hauriat undas. Habet in se sententiae dictionem In omnibus enim deliberativis sententia dicitur, ut facit in Philippicis; et Virgilius hoc observans in suasione Drancis ait: Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem / consulis, o bone rex, deinde dat sententiam: Quin natam egregio genero dignisque hymenaeis; et in omnibus Virgilianis deliberationibus idem invenies. Iudiciale est, quod positum in iudicio habet in se accusationem et defensionem aut petitionem et recusationem In omnibus autem iudiciis aut criminales incidunt causae aut civiles. Criminales causae sunt, ubi tu accusas, defendit alter. Civiles causae sunt, in quibus petitio est et recusatio, ut puta ille illud petit praemii nomine, tu contradicis. Et quemadmodum nostra quidem fert opinio, oratoris ars et facultas in hac materia tripertita versari existiman
Abbreviated transcription (Latin):
uestate ꝑsuadent Etiã si fame emori dixeris. dict̾ hones¬
tum ee̾ qm̃ pet̾e ab alt̾o turpe ẽ. contͣ aliud bonũ epicu¬
reis alid ꝑhipateticis uidet᷑. Nã illi sũnrũ bonũ uolup¬
tatẽ dicunt. illi in his tͥbus rebꝰ beatitudinem ponu̾t. in
bonis animi bonis corꝑis. fortunȩ. Uerine sint senfusar

Expanded text:
honestate persuadent; etiamsi fame emori dixeris, dicunt honeshonestate persuadent; etiamsi fame emori dixeris, dicunt honestum esse, quoniam petere ab altero turpe est. Contra aliud bonum Epicureis, aliud Peripateticis videtur. Nam illi summum bonum voluptatem dicunt, illi in his tribus rebus beatitudinem ponunt, in bonis animi, bonis corporis, bonis fortunae. Verine sint sensus
Abbreviated transcription (Latin):
aut nat᷑ ał quȩ ut dictũ ẽ. ad plilosophos ꝑtinet Si poterat
ermargoras dice. quia de rechorica loquebaf. suꝑfliuum
putaui ad dere eiuilẽ questionẽ. Interĩ quid tullius add
debiusti qͦͥ cõmune ñ faceres. Ego aliud intelligo Figo cau¬
sã solã ꝓbat. Causa ẽ. cont᷑tisia. ĩ dicẽdo posita cum c̾tarũ ꝑ¬
sonarũ int̾positione. ⁊ ei siẽ dic̃ tullius hȩ tres partes de¬
monsttͣuia. delib̾atiua iuidiciał supponunt̾. ⁊ nesis ⁊̃ idẽ
questio parsẽ. causȩ nam incidit in quã libet contͦu̾siã.
ut si dicas testib eẽ credendum⁊i ñ ex̾ credendum: Neq
qͥd qr pollicet᷑. rethoricã. et incidit inphilosophiam Et qͥd
sit stoici enĩ dicunt. sũmũ boiũ ee̾ honestatẽ. In hac q̃sti¬
one u̾satur. utrũ hoc sit sũmũ boñ qͦd ẽ. sapientia. Nã¬
tortisfimus. e̾ẽ rectũ. si sit m̃dicus. diuttẽ. si subiectis ig¬
nib torreatur. dolorẽ minime senttire. mortẽ ⁊̃ ꝓ ho

Expanded text:
aut naturalis, quae, ut dictum est, ad philosophos pertinet. Sed poterat Hermagoras dicere ‘quia de rhetorica loquebar, superfluum putavi addere civilem quaestionem’. ‘Interim’, inquit Tullius, ‘addere debuisti, quo commune non faceres. Ego aliud intellego’. Ergo causam solam probat. Causa est controversia in dicendo posita cum certarum personarum interpositione et ei, sicut dicit Tullius, hae tres partes demonstrativa deliberativa iudicialis supponuntur. Thesis etiam, id est quaestio, pars est causae. Nam incidit in quamlibet controversiam, ut si dicas testibus esse credendum et non esse credendum. Neque quid Quia pollicetur rhetoricam et incidit in philosophiam. Etquid sit Stoici enim dicunt summum bonum esse honestatem. In hac quaestione versatur, utrum hoc sit summum bonum, quod etortissimus, esse rectum, si sit mendicus, divitem, si subiectis ignibus torreatur, dolorem minime sentire. Mortem etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
postaone. In qͦ illi ĩ cicero p̃bet ⁊ assenfum. questionẽ dir̃ cõ-¬
tͦu̾siã ĩ dicendo positã. sine ꝑsonarum. Int̃positione. hoc ar¬
guit orator. Hã ad dere debuit. indispositione ciuili posita.
Quo remoto facit rẽ infinitã ⁊ possumus arbitrari eã ĩ has
q̃stiones assignare rethorice quȩ ad philosophiã ꝑtinent. Nãqͣt¬

Expanded text:
 Cicero praebet assensum. ‘Quaestionem’ dixit ‘controversiam in dicendo positam sine personarum interpositione’. Hoc arguit orator. Nam addere debuit ‘in disceptatione civili positam’, quo remoto facit rem infinitam et possumus arbitrari eum etiam has quaestiones assignare rhetoricae, quae ad philosophiam
Abbreviated transcription (Latin):
bantis soli. alia ꝙ que tumultuosa parş reriu ã¬
ca t̾ras mouet sine ratione quanuis subita sint
acndunt. sec suas ⁊ illa causas habent. non mitius
q̃uam que alieuis locis ꝯspecia muiracło sunt. ut in

Expanded text:
bantis soli aliaque quae tumultuosa pars rerum cibantis soli aliaque quae tumultuosa pars rerum circa terras movet, sine ratione, quamvis subita sint, accidunt, sed suas et illa causas habent non minus quam quae alienis locis conspecta miraculo sunt, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
toto particulam reuelli placet. ⁊ unam
ꝯtradictionẽ manente lite integra sol¬
uere faciam rem non difficilẽ. causam deoꝵ agam:
Superuacuum est inp̃sentia ostendere non sine ali¬
quo custace tantum opus stare. uec humne sydeꝵ ter¬
tum discursum fortuiti impetus ẽe.⁊que casus in¬
fitat sepe turbari ⁊ cito anctare̾. Hanc in ofensam
uelocitatem ꝓcedere et̃ne legis imperio tautim reꝵ
t̃ra mar q gestantẽ tantum dacissimoꝵ laminum
⁊ exdispi sinone lucentium. non esse materis erran¬
tis hunc ordinem. nͨ que temere coierunt. tanta ãte
pendere. ut t̃. aꝵ grauissimum põdus sedeat ĩmotũ.
⁊ circa se ꝓꝑantis celi fugã spectet ur infusa uallib
maria molliant t̃ras. nec ullum increm̃tũ flumitũ
sentiant. ut exminimiᷤᷤ seminib uascantur ingenter.
ne illa quidem que uidentur confusa ⁊ incerta pꝰil¬
uias dico nubeeq ⁊ elisorum fuimmum iaccus
⁊ incendia ruptis mõtiũ uielitib esfusa. uemons ia¬

Expanded text:
toto particulam revelli placet et unam contradictionem manente lite integra solvere, faciam rem non difficilem, causam deorum agam. Supervacuum est in praesentia ostendere non sine aliquo custode tantum opus stare nec hunc siderum coetum discursumque fortuiti impetus esse, et quae casus incitat saepe turbari et cito arietare, hanc inoffensam velocitatem procedere aeternae legis imperio tantum rerum terra marique gestantem, tantum clarissimorum luminum et ex disposito relucentium ; non esse materiae errantis hunc ordinem nec quae temere coierunt tanta arte pendere, ut terrarum gravissimum pondus sedeat immotum et circa se properantis caeli fugam spectet, ut infusa vallibus maria molliant terras nec ullum incrementum fluminum sentiant, ut ex minimis seminibus nascantur ingentia. Ne illa quidem quae videntur confusa et incerta, pluvias dico nubesque et elisorum fulminum iactus et incendia ruptis montium verticibus effusa, tremores la
Abbreviated transcription (Latin):
dulgeant. illi exercitar iubent liberos adstudia obeunda
mature. feitatis quoq dieb non patiuntur ẽe otiosos. ⁊ su¬
dorem illis. ⁊ int̃dum lacrimas excutiunt. At matres fo¬
aduersus bonos iuros animum. ⁊ illos fortiter amat. ⁊ oꝑi
gant robur. Languent ꝑinertiã saginata. nec labore
m̃i set motu. ⁊ ip̃o sui onere deficunt. Nonfert ullum
ictum illesa felicitas. At ubi assidua fuit cum inꝯmodis
suis rixa callum ꝑinuirias duxit. nec ulli malo cedit. s¬
etiam si cerdit. degenu pũgnat. ¶ iraris tu si ds ille hono¬
rum amantissimus. qui illos quam optinos ẽẽ adꝙ ex
cellentissimos uult fortunã illis cum qua exẽcteãtur as¬
signat: Ego uero non miror si aliquando impetum ca¬
piunt. Spectant dii magnos uiros colluctantes cum ali¬
qua calamitate. Nobis int̃dum uoluptati ẽ. si adolescens
constantis animi irruentem feram uenabulo excepit. si

Expanded text:
dulgeant ? Illi excitari iubent liberos ad studia obeunda dulgeant ? Illi excitari iubent liberos ad studia obeunda mature, feriatis quoque diebus non patiuntur esse otiosos et sudorem illis et interdum lacrimas excutiunt; at matres foadversus bonos viros animum et illos fortiter amat et " Opgant robur." Languent per inertiam saginata nec labore tantum sed motu et ipso sui onere deficiunt. Non fert ullum ictum inlaesa felicitas ; at cui assidua fuit cum incommodis suis rixa, callum per iniurias duxit nec ulli malo cedit seetiam si cecidit de genu pugnat. Miraris tu, si deus ille bonorum amantiscellentissimos uult esse, fortunam illis cum qua exerceantur assignat? Ego uero non miror, si aliquando impetum capiunt; spectant dii magnos uiros colluctantes cum aliqua calamitate. Nobis interdum uoluptati est, si adulescens constantis animi instantem feram uenabulo excepit, si
Abbreviated transcription (Latin):
placidus q contra incurrenna attollitur. om̃ia aduersa exẽ¬
citatões putat. Quis autem uir modo ⁊ erectus adhonesta ñ
ẽ laboris appetens iusti.⁊ ad officia cum periculo ꝓmptus / cui
non industir otium pena ẽ. Athletas uidemus quibus uiri¬
um cura est cum fortissimis quibus q ꝯfłeͥgere. ⁊ exigere
ab hiis ꝑ quos certan preꝑantur. Ut totis contra ip̃os
iuribus utantur. cedi ᷤᷤ uexariq patiuntur ⁊ sinon inue¬
niunt singłos pares płibus simul obiciunt᷑.. Marcet siñ
aduẽsario uirtus. Tunc apparet quanta sit quantum ꝙ pol¬
leat cum quid possit patientia ostendit. Scias licet idem
uiris bonis ẽẽ faciendũ. ut dura ac difficilia nõ reformi¬
dent. nec defacto querantur. Quicquid accidit. boni con¬
sulant. inbonum u̾tant. nonuid. set quem ad modũ fe¬
ras/ inter est. Nonuides quatito alĩt patres. alĩt matres in¬

Expanded text:
placidusque contra incurrentia attollitur. Omnia adversa exerplacidusque contra incurrentia attollitur. Omnia adversa exercitationes putat. Quis autem, vir modo et erectus ad honesta, non est laboris adpetens iusti et ad officia eum periculo promptus ? Cui non industrio otium poena est ? Athletas videmus, quibus virium cura est, eum fortissimis quibusque confligere et exigere ab is per quos certamini praeparantur, ut totis contra ipsos viribus utantur ; caedi se vexarique patiuntur et si non inveniunt singulos pares, pluribus simul obiciuntur. Marcet sine adversario virtus; tunc apparet quanta sit quantumque polleat, cum quid possit patientia ostendit. Scias licet idem viris bonis esse faciendum, ut dura ac difficilia non reformident nec de fato querantur, quicquid accidit boni consulant, in bonum vertant. Non quid sed quemadmodum feras interest. Non vides quanto aliter patres, aliter matres in
Abbreviated transcription (Latin):
tum nonlenis ex actor.sicut seueri ꝑatres durus educant. Ita¬
q cum uideris bonos uiros acceptos q diis laborare. fudare.
ꝑ arduum extend̾e̾n: malos aũt lasciure ⁊ uoluptatib fluere:
cogita filioꝵ nos modestia telectare̾ uẽnularum licentia.
fllos disciplina tristiori contineri. hoꝵ ali audaciam. Item
tibi de deo liqueat. bonum uirum intelicus nonhabet Ex¬
peritur. indurat. sibi illum preparat. Quare muli¬
ta bonis uiris aduersa euenuint. nichil accidere bono ui
ro. pͣotest / non miscentur contrana. quem admodũ tot
an nes tantorum superne deiectorum ymbrium: tanta
medit̾raneoꝵ uis fontium non mutant saporem maris
ne  renuttunt quidem: ita adu̾saꝵ impetus reꝵ uiri fõtis
ñ uertit animum. manet instatu. ⁊ quicquid euenit in su¬
um colorem trahit. Est enim omnibus exterius potentior.
Net hoc dico. non sentit illa / set uincit. ⁊ alioquin quietus.

Expanded text:
tum non lenis exactor, sicut severi patres, durius educat. Itatum non lenis exactor, sicut severi patres, durius educat. Itaque cum videris bonos viros acceptosque diis laborare, sudare, per arduum escendere, malos autem lascivire et voluptatibus fluere, cogita filiorum nos modestia delectari, vernularum licentia, illos disciplina tristiori contineri, horum ali audaciam. Idem tibi de deo liqueat. Bonum virum in deliciis non habet, experitur, indurat, sibi illum parat. " Quare multa bonis viris adversa eveniunt ? " Nihil accidere bono viro mali potest ; non miscentur contraria. Quemadmodum tot amnes, tantum superne deiectorum imbrium, tanta medicatorum vis fontium non mutant saporem maris, ne remittunt quidem, ita adversarum impetus rerum viri fortis non vertit ani- mum. Manet in statu et quicquid evenit in suum colorem trahit ; est enim omnibus externis potentior. Nec hoc dico : non sentit illa, sed vincit et alioqui quietus