comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in epła mea quȩ hinc extat. et hoc addidi. Qui si nimium ꝓperant ha¬
bent in sua potestate quod postulant: tempore ipso sibi plusquã pos¬
tulant largiente. Ncies adhuc geritur: et agon cotidie cȩlebratur.
i commissi uere et firmiter pęnitet et fidei calor p̾ualet: qui differ¬
ri non potest. potest coronari. De eo tamen quod statuendum esset
circa causam lapsorum distuli: ut cũ quies et tranquillitas data ẽẽt.
et ep̃is in unũ conuenire indulgentia diuina ꝑmitteret: tunc cõmu¬
nicato et librato de omĩum collatione consilio. statueremꝰ quid fieri o¬
porteret : siquis uͦ ante consilium nr̃m et ante sententiam de om̃ium
consilio statutam lapsis temere cominunicare uoluisset. ipse a conniu¬
nicatione abstineret᷑. Quod ętiam ad romanũ clerum tunc adbuc sine
ep̾o agentem. et ad confessores maxinũ prb̾m et cȩteros in custodia cõ¬

Expanded text:
in epistola mea quae exstat, et hoc addidi: « Qui si nimium properant, hain epistola mea quae exstat, et hoc addidi: « Qui si nimium properant, habent in sua potestate quod postulant, tempore ipso sibi plus quam postulant largiente. Acies adhuc geritur, et agon quotidie celebratur: si commissi vero et firmiter poenitet, et fidei calor praevalet, qui differri non potest, potest coronari. » De eo tamen quod statuendum esset circa causam lapsorum distuli: ut cum quies et tranquillitas data esset, et episcopis in unum convenire indulgentia divina permitteret, tunc communicato et librato de omnium collatione consilio, statueremus quid fieri oporteret: si quis vero ante concilium nostrum et ante sententiam de omnium consilio statutam lapsis temere communicare voluisset, ipse a communicatione abstineretur. V. Quod etiam Romam ad clerum tum adhuc sine episcopo agentem, et ad confessores Maximum, presbyterum, et caeteros in custodia con
Abbreviated transcription (Latin):
uidear animũ meũ a disciplina et censura pͥore flexisse: ut his qui liba¬
lis conscientiam suam maculauerint. uel nefanda sacrificia commiserut:
laxandam pacem putauerim. Quod utrumq non sine librata dui et pon¬
derata ratione a me factum est. Nam cũ acies adhuc inter manꝰ essec.
et prelium gloriosi certaminis in ꝑ secutione ferueret: toto hortatu
et pleno impetu militũ uires fuerunt excitande. et maxime lapsorum
mentes classico quodam nr̃ȩ uocis animande : ut penitentiȩ uiam non
solum precib et lamentationib sequerentur. sed qm repetendi certami¬
nis et reparande salutis dabatur occasio: ad confessionis potius ardorem
et martyrii głam nr̃is increpiti uocib prouocarent᷑. Deniq cum de qͥ¬
busdam ad me presbiteri et diacones scripsissent eos immoderatos esse
et ad communicationem accipiendam festinanter urgere: rescribens eiᷤᷤ

Expanded text:
uidear animum meum a disciplina et censura priore flexisse, ut his qui libeuidear animum meum a disciplina et censura priore flexisse, ut his qui libellis conscientiam suam maculauerint uel nefanda sacrificia commiserint laxandam pacem putauerim. quod utrumque non sine librata diu et ponderata ratione a me factum est. Nam cum acies adhuc inter manus esset et proelium gloriosi certaminis in persecutione ferueret, toto hortatu et pleno inpetu militum uires fuerant excitandae et maxime lapsorum mentes classico quodam nostrae uocis animandae, ut paenitentiae uiam non solum precibus et lamentationibus sequerentur, sed quoniam repetendi certaminis et reparandae salutis dabatur occasio, ad confessioet martyrii gloriam nostris increpiti vocibus provocarentur. Denique cum de quibusdam ad me presbyteri et diacones scripsissent, eos immoderatos esse, et ad communicationem accipiendam festinanter urgere, rescribens eis
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem sollicitus exploras: reprehendenda non ẽ. in timore diui¬
no estuantis animi sollicitudo suspensa. Qm̃ tamen uideo post pri¬
mani sententiam epłȩ tuȩ nouatiani litteris postmodum te ẽẽ com
tram robustam solida stabilitate fundatos. non dico aura leui sed nec uen¬
to aut turbine commoueri: ne animꝰ dubius et incertus uariis opini¬
onib uelut quibusdam uentorum incursantium flatib frequenter a¬
gitetur. et a pposito quoq quadam leuitatis reprehensione mutetur.
Quod ne apud te uel apud quemquã nouatiani litterȩ faciant: ut
desiderasti fratꝰ rationem rei tibi breuiter exponam. Et quidem pͥmũ
qm̃ de meo quoq actu motus uideris mea apud te et ꝑsona et causa ꝑͦ¬
ganda est: ne me aliquis ex istimet a ꝓposito meo leuiter recessisse et
cũ euangelii pͥmo uigorem et uiter initia defenderum postimo dup

Expanded text:
ueritatem sollicitus exploras, reprehendenda non est in timore diuiueritatem sollicitus exploras, reprehendenda non est in timore diuino aestuantis animi sollicitudo suspensa. Quoniam tamen uideo post primam sententiam epistulae tuae Nouatiani litteris postmodum te esse commr petram solida stabilitate fundatos non dico aura leui sed nec uento aut turbine commoueri, ne animus dubius et incertus uariis opinionibus uelut quibusdam uentorum incursantium flatibus frequenter agitetur et a proposito suo cum quadam leuitatis reprehensione mutetur. quod ne apud te uel apud quemquam Nouatiani litterae faciant, ut desiderasti, frater, rationem rei tibi breuiter exponam. et quidem primum, quoniam de meo quoque actu motus uideris, mea apud te et persona et causa purganda est, ne me aliquis existimet a proposito meo leuiter recessisse, et cum euangelicum uigorem primo et inter initia defenderim, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ẏprianꝰ antoniano fr̃i salutem. Nccepimꝰ primas litte
ras tuas fr̃ km̃e: concordiam collegii sacer dotalis firmi¬
ter obstringentes et catholicȩ ȩccłiȩ coherentes. quib
significasti cũ nouatiano te non communicare: sed se¬
qui consilium nr̃m et cũ cornelio coep̾o nr̃o unum denere consensum.
cripsisti ȩtiam ut exemplum earundem litterarũ ad cornelium collegã
nr̃m transmitterem: ut deposita omni sollicitudine iam sciret te secũ
hoc ÷ cum catholica eccłia communicare. Sedenim suꝑ uenerunt post¬
modum aliȩ litterȩ tuȩ per quintum compbrm missȩ: in quib ani¬
maduerti anunũ tuum nouatiani litteris motum nutare cȩpisse. Nã
cum et consilium et consensum firmiter tuũ ante fixisses: desiderasti
in his littexis ut rescriberem tibi quam heresim nouatianus intro¬
duxisset uel cornelius qua ratione trophimo et turificatis commu¬
nicet. Quod quidem si ꝓ sollicitudine fidei anxie curas. et rei dubiȩ

Expanded text:
YPRIANUS ANTONIANO FRATRI SALUTEM. I. Accepi primas litteras tuas, frater charissime, concordiam collegii sacerdotalis firmiter obtinentes, et catholicae Ecclesiae cohaerentes: quibus significasti cum Novatiano te non communicare, sed sequi consilium nostrum, et cum Cornelio coepiscopo nostro unum tenere consensum. Scripsisti etiam, ut exemplum earumdem litterarum ad Cornelium collegam nostrum transmitterem; ut, deposita omni sollicihoc est cum catholica ecclesia communicare. Sed enim superuenerunt postmodum aliae litterae tuae per Quintum conpresbyterum missae, in quibus animaduerti animum tuum Nouatiani litteris motum nutare coepisse. nam cum et consilium et consensum tuum firmiter ante fixisses, desiderasti in his litteris ut rescriberem tibi quam haeresim Nouatianus introduxisset uel Cornelius qua ratione Trofimo et turificatis communicet. quod quidem si pro sollicitudine fidei anxie K curas et rei dubiae
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudinem frangunt: morbos lacessunt. ut ad cultum sui cogãt.¬
ut nidore altarium et rogis pecorum saginati. remissȩ quȩ con¬
struixerant curasse uideant᷑. Nȩc est de illis medela: cum ipsorũ¬
cessat inuiria. nec aliud his studium. ẽ: quam a d̾o homines auocare
et ad suꝑstitionem sui ab intellectu uere religionis auertere: et cũ
sint ipsi pęnales querere sibi ad penam comites. qͦs ad crimen suu̾

Expanded text:
ualitudinem frangunt, morbos lacessunt, ut ad cultum sui cogaualitudinem frangunt, morbos lacessunt, ut ad cultum sui cogaut, nidore altarium et rogis pecorum saginati, remissis quae 227 constrinxerant curasse videantur. Haec est de illis medela cum illorucessat injuria; nec aliud illis studium est quam a Deo homines avocare et ad superstitionem sui ab intellectu verae religionis avertere, et cum sint ipsi poenales, quaerere sibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
re. et deprauati errorem prauitatis infundere. Hos et poete demo¬
nas norunt: et socrates instrui se et regi ad arbitrium demonis ꝑre¬
dicabat. et magis inde ÷ ad ꝑnitiosa uel ludicra potentatus. Quorũ
tamen pcipuus sostenes et formam ueri dei negat conspici posse : et
angelos ueros sedi eiꝰ dicit assistere. In quod et plato pari ratione
consentit: et unum dm̃ seruans. ceteros angelos uel demones dicit. her¬
mes quoq trimegistrus unũ dm̃ loquitur: eumq incomprebensi¬
bilem atq in estuabilem confitetur. Hii ergo sp̃c sub status atq una¬
ginib consecratis delitescunt: hii afflatu suo uatum pectora inspi¬
rant. ex torum fibras animant: auium uolatus gubernant. sortes
regunt: oracula efficiunt. falsa ueris semꝑ inuoluunt. Nam et fal¬
luntur: et fallunt. Uitam turbant: sompnos in quietant. irrepentes
etiam sp̃c in corporib occulte mentis terrent: menbra distorquent.

Expanded text:
re et deprauati errorem prauitatis infundere. hos et poetae daemore et deprauati errorem prauitatis infundere. hos et poetae daemonas norunt et Socrates instrui se et regi ad arbitrium daemonii praedicabat, et magis inde est ad perniciosa uel ludicra potentatus: quorum tamen praecipuus Ostanes et formam ueri Dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quo et Plato pari ratione consentit et unum Deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trismegistus unum Deum loquitur eumque inconprehensibilem adque inaestimabilem confitetur. Hi ergo spiritus sub statuis adque imaginibus consecratis delitescunt, hi adflatu suo uatum pectora inspirant, extorum fibras animant, auium uolatus gubernant, sortes regunt, oracula efficiunt, falsa ueris semper inuoluunt, nam et falluntur et fallunt, uitam turbant, somnos inquietant, inrepentes etiam spiritus in corporibus occulte mentes terrent, membra distorquent,
Abbreviated transcription (Latin):
tum cȩpisse uidemꝰ : ut regnum. Filios interficit brutus: ut crescat
de suffragio sceleris. commendatio dignitatis. Non ergo de regionib
scĩs nec de auspiciis aut auguriis romana regna creuerunt: sed ac¬
ceptũ tempus certo fine custodiunt. Cȩterum et regulus auspicia
seruauit: et captus est. Et mancinꝰ religionem seruauit: et sub iu¬
gum missus est. Pullos edaces habuit paulus: et apud cannas tamen
cesus. ẽ. Oaiuus cesar ne ante brumam in affricam nauigia transmitte¬
ret auguriis et auspiciis retinentib spreuit: eo facilius et nauigauit
et uicit. Horum autem om̃ium ratio ÷ illa quȩ fallit et decipit: ⁊ pre¬
stigiis cecantib ueritatem stultum et ꝓdigum uulgus inducit. Sp̾o
insinceri et uagi qͥ postea quam terrenis uitiis immersi sunt et a ui¬
gore cȩlesti terreno contagio recesserunt: non desinunt ꝑditi ꝑ de¬

Expanded text:
tum coepisse uidemus at regnum: filios interficit Brutus, ut crescat tum coepisse uidemus at regnum: filios interficit Brutus, ut crescat de suffragio sceleris commendatio dignitatis. non ergo de religionibus sanctis nec de auspiciis aut auguriis Romana regna creuerunt, sed acceptum tempus certo fine custodiunt. ceterum et Regulus auspicia seruauit et captus est, et Mancinus religionem tenuit et sub iugum missus est: pullos edaces habuit Paulus et apud Cannas tamen caesus est, Gaius Caesar, ne ante brumam in Africam nauigia transmitteret, auguriis et auspiciis retinentibus spreuit: eo facilius et nauigauit et uicit. Horam autem omnium ratio est illa, quae fallit et decipit et praestigiis caecantibus ueritatem stultum et prodigum uulgus inducit. spiritus sunt insinceri et uagi, qui posteaquam terrenis uitiis inmersi sunt et a uigore caelesti terreno contagio recesserunt, non desinunt perditi perde
Abbreviated transcription (Latin):
regna seruassent. Plane sunt apud romanos et uicti penates: qͦs ene¬
as ꝓfugus aduexit. Est et uenus calua: multo hic turpus calua. ꝗͣ
apud homerum uulnerata. Regna autem non merito accidunt:
sed sorte uariant᷑. Ceterũ imꝑium aute tenuerunt et assyru et
persȩ: et grecos et egyptios regnasse cognouimꝰ. Ita uicib potestatũ:
romanis quoq ut et cęteris imꝑandi tempus obuenit. Cȩterum si
ad originem redeas: erubescas. Popłs de sceleratis et nocentib con¬
gregatur: et asylo constituto facit numerum impinitas criminum.
Nunc ut rex ipse principatũ habeat ad crimina fit romulus parri¬
cida: atq ut matrimoniũ faciat rem concordiȩ per discordias auspi¬
catur. Rapiunt. ferociunt. fallunt. ad copiam ciuitatis augendam
Muꝑtiȩ sunt illis: rupta hospitii federa. et cum soceris bella crudelia.
Est et gradus summꝰ in romanis honorib : consulatus. Sic consula¬

Expanded text:
regna seruassent. plane sunt apud Romanos et uicti penates, quos Aeneregna seruassent. plane sunt apud Romanos et uicti penates, quos Aeneas profugus aduexit: est et Venus calua, multo hic turpius calua, quam apud Homerum uulnerata. Regna autem non merito accidunt, sed sorte uariantur. ceterum imperium ante tenuerunt Syri et Persae: et Graecos et Aegyptios regnasse cognouimus. ita uicibus potestatum Romanis quoque ut et ceteris imperandi tempus obuenit. ceterum si ad originem redeas, erubescas. populus de sceleratis et nocentibus congregatur et asylo constituto facit numerum inpunitas criminum: nunc ut rex ipse principatum habeat ad crimina, fit Romulus parricida, adque ut matrimonium faciat, rem concordiae per discordias auspicatur. rapiunt, ferociunt, fallunt ad copiam ciuitatis augendam: nuptiae sunt illis rupta hospitii foedera et cum soceris bella crudelia. est et gradus . summus in Romanis honoribus consulatus. sic consula
Abbreviated transcription (Latin):
ritus in oleuerit. Si autem aliquando dii nati sunt cur ñ hodieq nas¬
cuntur. nͥ forte iupiter senuit. aut partus in iunone defecit: Cur uͦ
deos putas ꝓ romanis posse. qͦs ui deas nichil ꝑ suis aduersus eorũ ar¬
ina ualuisse: Romanorũ enim uernaculos deos nouimꝰ. Est romulus
peierante ꝓculo d̾s factus : et picus et tiberinꝰ et pilumnꝰ. et consul
quem d̾m fraudis uelut consiliorũ dm̃ coli romulus uoluit: ꝑ ostquã
in raptum sabinarum ꝑfidia ꝓuenit. Deam quoq cloaccinam taciꝰ
inuenit et coluit. Pauorem hostilius atq pallorem : mox a nescio quo
febris dedicata et acca et flora meretrices. Hii dii romani. Cȩterum
mars tracius. et iupiter creticus. et uino. uel argiua. uel samia. uel
poena. et diana taurica. et deorum mater iadaea : et egyptia porten¬
ta non numina. quȩ utiq si quid potestatis habuissent: sua ac suorũ

Expanded text:
ritus inoleuit. si autem aliquando dii nati sunt, cur non hodieque nasritus inoleuit. si autem aliquando dii nati sunt, cur non hodieque nascuntur? nisi forte Iuppiter senuit aut partus in Iunone defecit? Cur uero deos putas pro Romanis posse, quos uideas nihil pro suis aduersus eorum arma ualuisse? Romanorum enim uernaculos deos nouimus. est Romulus perierante Proculo deus factus, et Picus et Tiberinus et Pilumnus et Consus, quem deum fraudis uelut consiliorum deum coli Romulus uoluit, postquam in raptum Sabinarum perfidia prouenit. deam quoque Cloacinam Tatius inuenit et coluit , Pauorem Hostilius adque Pallorem. mox a nescio quo Febris dedicata et Acca et Flora meretrices. hi dii Romani. ceterum Mars Thracius et Iuppiter Creticus et Iuno uel Argiua uel Samia uel Poena et Diana Taurica et deum mater Idaea et Aegyptia portenta, non numina: quae utique si quid potestatis habuissent, sua ac suorum
Abbreviated transcription (Latin):
nde latium de latebra eiꝰ nomen accepit. Hic litteras impͥmere: hic
signare mum mos in italia primꝰ insticuit. inde erarium saturni
uocitat᷑. Nam et rusticitatis hic cultor fuit: inde ferens falcem pin¬
gitur. Hunc fugatum hospitio ianꝰ excepit: de cuiꝰ nomine ianicu¬
lum dictum ÷ et mensis ianuarius institutꝰ est. Ipse bifrons expri¬
mitur: qͦd in medio constitutus annũ incipientem pariter ac rece¬
dentem spectare uideatur. Mauri uͦ manifeste reges colunt: nec
ullo uelamento hoc nomen obtexunt. Inde per gentes et ꝓuincias
singulas uaria deorum religio mutatur: dum non unꝰ ab omnib
d̾s colitur. sed et ꝓpria cuiq maiorũ suorũ cultura seruatur. Hoc ita
esse alexander magnꝰ insigni uolumine ad matrem suam scribit: me¬
tu suȩ potestatis ꝓditum sibi a piis hominib a sacerdote secretum.
qͦd maiorũ regum memoria seruata sit. Inde colendi et sacrificandi

Expanded text:
inde Latium de latebra eius nomen accepit. hic literas inprimere, hic inde Latium de latebra eius nomen accepit. hic literas inprimere, hic signare nummos in Italia primus instituit : inde aerarium Saturni uocitatur. et rusticitatis hic cultor fuit: inde ferens falcem pingitur. hunc fugatum hospitio Ianus exceperat, de cuius nomine Ianiculum dictum est et mensis Ianuarius institutus est. ipse bifrons exprimitur, quod in medio constitutus annum incipientem pariter et recedentem sectari uideatur. Mauri uero manifeste reges colunt nec ullo uelamento hoc nomen obtexunt. Inde per gentes et prouincias singulas uaria deorum religio mutatur, dum non unus ab omnibus Deus colitur, sed propria cuique maiorum suorum cultura seruatur. hoc ita esse Alexander magnus insigni uolumine ad matrem suam scripsit, metu suae potestatis proditum sibi de diis hominibus a sacerdote secretum, quod maiorum et regum memoria seruata sit. inde colendi et sacrificandi
Abbreviated transcription (Latin):
tib datum sit deos non e̾ẽ quos colit uulgus. hinc no¬
tum est. Reges olim fuerunt: qui ob regalem me¬
moriam coli apud suos postmodum ętiam in morte cȩꝑunt. Inde il¬
lis inscituta templa: inde ad defunctorum uultus ꝑ imaginem
detinendos expressa simulacra. Nam et unmolabant hostias: et
dies festos dando honore cęlebrabant.Inde posteris facta sunt sacri:¬
quȩ primis fuerant assumpta solatia. Nam et uideamꝰ anstet hec a¬
pud singulos ueritas. Melicertes et leucathea precipitant᷑ in maria:
et fuint post modum maris numina. Castor et pollux alternis mo¬
riuntur ut uiuant. Esculapuis ut in deum surgat: fulminat᷑. Her¬
cules ut hominem exuat: ethn eis ignib concremat᷑. Apollo admeti
pecus pauit: La omedonti muros neptunꝰ instituit: nec mercedem
oꝑis infelix structor accepit. Antrum iouis in creta uidetur: et se¬
pulchrum eiꝰ ostendit᷑. et ab eo saturnũ figuratum ẽẽ manifestũ ẽ.

Expanded text:
I NON SINT. Deos non esse, quos colit uulgus, hinc notum est. reges olim fuerunt, qu ob regalem memoriam coli apud suos postmodum etiam in morte coeperant. inde illis instituta templa, inde ad defunctorum uultus per imaginem detinendos expressa simulacra et immolabant hostias et dies festos dando honore celebrabant. inde posteris facta sunt sacrae primis fuerant adsumpta solacia. et uideamus, an sit et haec apud singulos ueritas. Melicertes et Leucothea praecipitantur in maria et fiunt postmodum maris numina, Castores alternis moriuntur ut uiuant, Aesculapius ut in deum surgat, fulminatur, Hercules ut hominem exuat, Oetaeis ignibus concrematur. Apollo Admeto pecus pauit, Laomedonti muros Neptunus instituit nec mercedem operis infelix instructor accepit. antrum Iouis in Creta uisitur et sepulcrum eius ostenditur, et ab eo Saturnum fugatum manifestum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ne fundata: ut et ex rescriptis collegarum nr̃orum qui ad nos lit̾teras
in de fecerunt. et ex relatione ac testimoniis coep̾orum pompeii et stepha¬
ni et caldonii ac fortunati or dinationis tuȩ et origo necessaria et ratio
iusta: et głosa quoq innocentia ab omĩb nosceretur. Quod ut simul cũ
cȩteris quoq collegis nr̃is stabiliter ac firmiter administr emꝰ: atq ut catho¬
licȩ ec cłiȩ concorditer unanimitatẽ teneamꝰ ꝑficiat diuina ꝓtectio: ut
dñs qui sacerdotes sibi in ȩccłia sua eligere et constituere dignat᷑. electos
quoq et constitutos sua uoluntate atq opitulatione tueatur: gubernant᷑
inspirans ac subministrans et ad imꝓborũ contumaciam frenandam ui¬
gorem. et ad lapsorũ fouendam pęnitentiam: lenitatem. Opto ce fr̾¬

Expanded text:
ne fundata est, ut ex rescriptis collegarum nostrorum, qui ad nos litteras ne fundata est, ut ex rescriptis collegarum nostrorum, qui ad nos litteras inde fecerunt, et ex relatione ac testimoniis coepiscoporum Pompeii et Stephani et Caldonii ac Fortunati, ordinationis tuae et origo necessaria, et ratio justa, et gloriosa quoque innocentia ab omnibus nosceretur. Quod ut simul cum caeteris quoque collegis nostris stabiliter ac firmiter administremus, atque in catholicae ecclesiae concordi unanimitate teneamus, perficiet diuina protectio. ut Dominus qui sacerdotes sibi in ecclesia sua eligere et constituere dignatur. electos quoque et constitutos sua uoluntate adque opitulatione tueatur, gubernanter inspirans ac subministrans et ad inproborum contumaciam frenandam uigorem et ad lapsorum fouendam paenitentiam lenitatem. opto te, fr
Abbreviated transcription (Latin):
disse nos scinꝰ: et hortatos ẽẽ ut eccłiȩ catholice matricem et radicem agnos¬
cerent ac tenerent. Sed qm̃ latius fusa ÷ nr̃a ꝓuincia: habet ętiam numidi¬
am et mauritaniam sibi coherentes: ne in urbe scisma factum absentium
animos incerta opinione confunderet: placuit ut per ep̾os retenta anobis
rei ueritate. ad comꝑbandam ordinationem tuam facta auctoritate maiore
tunc demũ scrupulo om̃i de singulorũ pectorib excusso ꝑ om̃s om̃ino in ꝓ¬
uintia ista positos lit̾terȩ fierent sicut fiunt: ut te uniuersi college nr̃i et
cominunicationem tuam id÷ catholicȩ eccłiȩ unitatem pariter et caritatẽ
ꝓbarent firmiter ac tenerent. Quod diuinitus euenisse: et consilium nr̃m
ꝓuidenter ꝓcessisse gaudemꝰ. Sic enim nunc ep̾atus tui et ueritas pariter
et dignitas aꝑtissima luce et manifestissima et firmissuna ẽ compbatio¬

Expanded text:
ntes, nos scimus hortatos esse ut ecclesiae catholicae matricem et radicem agnosntes, nos scimus hortatos esse ut ecclesiae catholicae matricem et radicem agnoscerent ac tenerent. sed quoniam latins fusa est nostra prouincia, habet etiam Numidiam et Mauritaniam sibi cohaerentes, ne in urbe schisma factum absentium animos incerta opinione confunderet, placuit ut per episcopos retenta a nobis rei ueritate et ad conprobandam ordinationem tuam facta auctoritate maiore, tunc demum scrupulo omni de singulorum pectoribus excusso, per omnes omnino istic positos litterae fierent, sicuti fiunt, ut te uniuersi collegae nostri et communicationem tuam id est catholicae ecclesiae unitatem pariter et caritatem probarent firmiter ac tenerent. quod diuinitus euenisse et consilium nostrum prouidenter processisse gaudemus. Ita enim nunc eet dignitas apertissima luce et manifestissima et firmissima comprobatio
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ certo credere: nulla leuitate aut contumelia factum. Sed cum sta
tiussemꝰ complures qui in unũ conueneramus ut legatis ad uos coepisco¬
pis nr̃is caldonio et fortunato missis: omĩa interim integra suspenderent᷑.
donec ad nos idem college nr̃i rebus illic aut ad pacem redactis aut ꝓ ue¬
ritate comꝑtis redirent: prb̾i et diaconi in adrumetina consistentes. po¬
licarpo coep̃o nr̃o absente: ignorabant quid nobis in commune placuiss.
It ubi nos in presenti uenimꝰ: comꝑto consilio nr̃o ipsi quoq id quod et
cȩteri obseruare cȩperunt. ut in nullo eccłiarum istic consistentium con¬
sensio discreparet. Quidam tamen mentes non nunquã et animos sermo¬
nib suis turbant: dum aliter quedam quã se habet ueritas nuntiant. Nos
enim singulis nauigantib ne cum scandalo ullo nauigarent rationem reddi¬

Expanded text:
et pro certo credere nulla id leaitate aut contumelia factum. sed cum statet pro certo credere nulla id leaitate aut contumelia factum. sed cum statuissemus collegae conplures qui in unum conueneramus ut legatis ad nos coepiscopis nostris Caldonio et Fortunato missis omnia interim integra suspenderentur, donec ad nos idem collegae nostri rebus illic aut ad pacem redactis aut pro ueritate conpertis redirent, presbyteri et diaconi in Hadrumetino consistentes Polycarpo coepiscopo nostro absente ignorabant quid nobis in commune placuisset. at ubi nos in praesentia uenimus, conperto consilio nostro ipsi quoque id quod et ceteri obseruare coeperunt, ut in nullo ecclesiarum istic consistentium consensio discreparet. Quidam tamen mentes nonnumquam et animos sermonibne suis turbant, dum aliter quaedam quam se habet ueritas nuntiant. nos enim singulis nauigantibus, ne cum scandalo ullo nauigarent, rationem redde
Abbreviated transcription (Latin):
terrogentur utrum ne loti sit an ꝑfusi: utrum ne cluuci sint an peripa¬
tici. apud nos autem de integra fidei ueritate detrahatur: et baptismo ȩc¬
cłiastico maiestas sua et scĩtas derogetur. Rescripsi fili km̃e ad litteras tuas
quantũ parua nr̃a mediocritas ualuit: et ostendi quid nos quantũ in nob̾
: sentia s. nemini prescribentes quo minꝰ statuat quod putat unꝰ quisq p̃¬
positu actus sui rationem dño redditurus: scdm qͦd beatus apłs paulus ĩ
epła sua ad romanos scribit et dicit. Unusquisq nr̃m ꝓ se rationẽ dabit.
Non ergo nos inuicem iudicemꝰ. Opto te fili km̾e semꝑ bene ualere. Expli¬
firi salutem. Legi litteras tuas frr̾ kin̾e quas per primitiuũ
cum de adrumetina colonia policarpi nomine ad te litterȩ
dirigerentur. postea quã nos ego et liberalis in eundem locum uenissemꝰ:
cepissent illuc ad prb̾os et diaconos litterȩ dirigi. Quod scire te uolumus

Expanded text:
terrogentur utrumne loti sint an perfusi, utrumne clinici sint an peripateterrogentur utrumne loti sint an perfusi, utrumne clinici sint an peripatetici, apud nos autem de integra fidei veritate detrahatur, et Baptismo ecclesiastico majestas sua et sanctitas derogetur. XVII. Rescripsi, fili charissime, ad litteras tuas quantum parva nostra mediocritas valuit, et osest sentiamus, nemini praescribentes quo minus statuat quod putat unusquisque praepositus actus sui rationem Domino redditurus, secundum quod beatus apostolus Paulus in epistula sua ad Romanos scribit et dicit: unusquisque nostrum pro se rationem dabit. non ergo nos inuicem iudicemus. opto te, fili carissime, semper bene ualTRI S. Legi litteras tuas, frater carissime. quas per Primitiuum cam de Hadrumetina colonia Polycarpi nomine ad te litterae dirigerentur, posteaquam nos ego et Liberalis in eundem locum uenissemus, coepissent illuc ad presbyteros et ad diaconos litterae dirigi. Quod scire te aolnmas
Abbreviated transcription (Latin):
et scificato incipit sp̾̃s sc̃s habitare. Hoc deniq et reb ipsis ex perimur: ut
necessitate urgente in egritudine baptizati. et gr̾am consecuti careant
inmundo quo antea mouebantur. et laudabiles ac ꝓbabiles in eccłia ui¬
uant : plusq ꝑ dies singulos in augmentũ cȩlestis gr̾e ꝑfidei incrementa
ꝓficiant. Et contra sepe non nulli de illis qui sani baptizantur si postmo¬
dum peccare cȩperint sp̃u immundo redeunte quatiunt᷑: ut manifestũ
sit diabolum in baptismo fide credentis excludi. si fides postmodũ defecerit
regredi. Nisi si iustum quibusdam uidetur ut illi qui extra eccłiam apud
aduersarios et antixp̃os ꝓ fana aqua polluunt᷑ baptir ati uidicentur: hii
uero qui in eccłia baptitant᷑ minꝰ indulgentiȩ et gr̃ȩ diuinȩ consecuti
ẽẽ uideantur. et tantus honor habeatur hereticis ut inde uenientes non in¬

Expanded text:
in sanctificato incipit Spiritus sanctus habitare. XVI. Hoc denique et rebus ipsis experimur, ut in sanctificato incipit Spiritus sanctus habitare. XVI. Hoc denique et rebus ipsis experimur, ut necessitate urgente in aegritudine baptizati et gratiam consecuti careant immundo spiritu quo antea movebantur, et laudabiles ac probabiles in Ecclesia vivant, plusque per dies singulos in augmentum coelestis gratiae per fidei incrementa proficiant. Et contra saepe nonnulli de illis qui sani baptizantur, si postmodum peccare coeperint, spiritu immundo redeunte quatiuntur; ut manifestum sit diabolum in Baptismo fide credentis excludi, si fides postmodum defecerit, regredi. Nisi si justum quibusdam videtur ut illi qui extra Ecclesiam apud adversarios et antichristos profana aqua polluuntur baptizati judicentur, hi vero qui in Ecclesia baptizantur minus indulgentiae et gratiae divinae consecuti esse videantur, et tantus honor habeatur haereticis ut inde venientes non in
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s in moyse baptizati sunt in nude et in mari. Et addidit dicenꝰ. hec
autem omĩa figurȩ nr̃e fuerunt. Quod hodie ȩtiam geritur: ut ꝑ exor¬
cistas uoce humana et potestate diuina flagelletur et uratur ut torqͦ¬
atur diabolus. Et cum exire se et homines dei dimittere sepe dicat:¬
et in eo tamen qͦd dixerit fallat. et id qͦd ꝑ pharaonem pͥus gestum ⁊
eodem mendatio obstinationis et fraudis exerceat: cum tamen ad aqͣm
salutarem atq ad baptismi scĩficationem uenitur. scire debemꝰ et fidere:
quia illic diabolus opprimitur. et homo dicatus deo diuina indulgentia
liberatur. Nam sicut scorpii et serpentes qͥ in sicco preualent in aquã pre¬
cipitati preualere non possunt aut sua uenena retinere: sic et sp̃o ne qͣm
qui scorpii et serpentes appellant᷑. et tamen ꝑ nos data a du̾o potestate cal¬
cantur: ꝑ manere ultra non possunt in hominis corpore. in quo baptizato

Expanded text:
et omnes in et omnes in autem omnia figurae nostrae fuerunt. Quod hodie etiam geritur, ut per exorcistas voce humana et potestate divina flagelletur et uratur et torqueatur diabolus, et cum exire se et homines Dei dimittere saepe dicat, in eo tamen quod dixerit fallat, et id quod per Pharaonem prius gestum est eodem mendacio obstinationis et fraudis exerceat. Cum tamen ad aquam salutarem atque ad Baptismi sanctificationem venitur, scrire debemus et fidere quia illic diabolus opprimitur, et homo Deo dicatus divina indulgentia liberatur. Nam si sicut scorpii et serpentes, qui in sicco praevalent, in aquam praecipitati praevalere non possunt aut sua venena retinere, sic et spiritus nequam, cui scorpii et serpentes appellantur, et tamen per nos data a Domino potestate calcantur, permanere ultra non possunt in hominis corpore, in quo baptizato
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sed ꝓ uarietate terrȩ aliud absumitur. aliud in multiformem
copiam uel tricesimi uel sexagesimi uel centesimi numeri fructu ex¬
uberante cumulat᷑. Adhuc uero cum singuli ad denarium uocent᷑.
quid est ut quod a deo ȩqualiter distributtur. humana interpreta¬
tione minuatur: Quod si aliquis in illo mouetur quod quidam d̾ his
qui egri baptirantur: spiritib adhuc unmundis temptantur. sciat
diaboli nequitiam ꝑtinacem usq ad aquam salutarem ualere. in baptis¬
mo uero om̃e nequitiȩ suȩ uirus amittere. Quod exemplum cernimꝰ
in rege pharaone: qui diu reluctatus et in sua ꝑfidia demoratus. tam
du resistere potuit et preualere: donec ad aquam ueniret. Quo cum
uenisset: et uictus ÷ et extinctus. Mare autem illud sacramentum bap¬
tismi fuisse declarat beatus apłs paulus: dicens. Nolo enim uos ignorare
fr̾s : quia patres nri om̃s sub nube fuerunt et om̃s ꝑ mare transierunt.

Expanded text:
tur, sed pro uarietate terrae aliud absumitur, aliud in multiformem tur, sed pro uarietate terrae aliud absumitur, aliud in multiformem copiam uel tricesimi uel sexagesimi uel centesimi numeri fructu exuberante cumulatur. adhuc uero . cum singuli ad denarium uocentur, quid est ut quod a Deo aequaliter distribuitur humana interpretatione minuatur ? Quod si aliquis in illo monetor quod quidam de his qui aegri baptizantur spiritibus adhuc inmundis temptabantur, sciat diaboli nequitiam pertinacem usque ad aquam salutarem ualere, in baptismo uero omne nequitiae suae uirus amittere. quod exemplum cernimus in rege Pharaone, qui diu reluctatus et in sua perfidia demoratus tam diu resistere potuit et praeualere donec ad aquam ueniret: quo cum uenisset, et uictus est et extinctus. mare autem illud sacramentum baptismi fuisse declarat beatus apostolus Paulus dicens: nolo enim uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
citur: et si sol suꝑ om̃s pari et equali luce diffunditur. quantomagis
xp̃c sol et dies uerus in eccłia sua lumen uitȩ ęternȩ pari ȩ qualitate
largitur: Quiꝰ ȩqualitatis sacramentum uidemꝰ in exodo esse cȩlebͣ¬
tum: cum de cęlo manna deflueret. et futurorũ prefiguratione ali¬
mentũ panis celestis et cibum xp̃i uenientis ostenderet. Illic enim sine
discrimine uel sexus uel ętatis: gomor asingulis equaliter colligeba¬
tur. Unde apparebat xp̃i indulgentiam et cęlestem grãm postinodũ
secuturam equaliter omnib diuidi: sine sexus uarietate. sine annoꝵ
discrimine: sine acceptione ꝑsonȩ. suꝑ omẽm dei ppłm sp̾italis gr̃e mu¬
nus infundi. Plane eadem gr̃a sp̃italis quȩ ȩqualiter in baptismo a
credentib sumitur: in conuersatione atq actu nr̃o postinodum uel
minuitur uel augetur. ut in eu̾głio dñicum semen ȩqualiter semina¬

Expanded text:
citur et si sol super omnes pari et aequali luce diffunditur, quanto magis citur et si sol super omnes pari et aequali luce diffunditur, quanto magis Christus sol et dies uerus in ecclesia sua lumen uitae aeternae pari aequalitate largitur? cuius aequalitatis sacramentum uidemus in Exodo esse celebratum, cum de caelo manna deflueret et futurorum praefiguratione alimentum panis caelestis et cibum Christi uenientis ostenderet. illic enim sine discrimine uel sexus uel aetatis gomor singulis aequaliter colligebatur. unde apparebat Christi indulgentiam et caelestem gratiam postmodum secuturam aequaliter omnibus diuidi sine sexus uarietate, sine annorum discrimine, sine acceptione personae, super omnem Dei populum spiritalis gratiae munus infundi. plane eadem gratia spiritalis quae aequaliter in baptismo a credentibus sumitur in conuersatione adque actu nostro postmodum uel minuitur uel augetur, ut in euangelio dominicum semen aequaliter semina
Abbreviated transcription (Latin):
sed ipsum grabatum suum reparatis et uegetatis uirib sustulisse. Et
iccirco quantũ fide concipere et sentire nobis datur. mea sententia hȩc
ut xp̃ranus iudicetur legitumꝰ. quisq fuerit in eccłia lege et uire fi¬
dei diuinam grãm consecutꝰ. Nut si aliquis existimat eos nichil conse¬
cutos eo quod ab aqua salutari tantũ ꝑfusi suit: si inanes et uacui sint
non decipiantur. ut si in commodum languoris euaserint non bapti
⁊ ent᷑.Si autem baptirari non possunt qui iam baptismo ȩccłiastico sci¬
ficati sunt. cur in fide sua et dnuĩ indulgentia scandalizantur : Nn con¬
secuti sunt quidem gr̾am dñicam. sed breuiore et minore mensura
muneris diuuni ac sp̃c scĩ. ut habeantur quidem xp̃iani non sint ta¬
men cȩteris adequandi: Quin inmo sp̃c sc̃s non de mensura datur:
sed suꝑ credentem totus infunditur. Nam si dies om̃ib ȩ qualiter nas¬

Expanded text:
sed ipsum grabatum suum reparatis et uegetatis uiribus sustulisse. et sed ipsum grabatum suum reparatis et uegetatis uiribus sustulisse. et idcirco quantum fide concipere et sentire nobis datur, mea sententia haec est, ut christianus iudicetur legitimus quisque fuerit in ecclesia lege et iure fidei diuinam gratiam consecutus. aut si aliquis existimat eos nihil consecutos eo quod ab aqua salutari tantum perfusi sint, si inanes et uacui sunt, non decipiantur, ut si incommodum languoris euaserint et conualuerint, baptizentur. si autem baptizari non possunt qui iam baptismo ecclesiastico sanctificati sunt, cur in fide sua et Domini indulgentia scandalizentur? an consecuti sunt quidem gratiam dominicam, sed breuiore et minore mensura muneris diuini ac spiritus sancti, ut habeantur quidem christiani, non sint tamen ceteris adaequandi ? Quin immo spiritus sanctus non de mensura datur sed super credentem totus infunditur. nam si dies omnibus aequaliter nas
Abbreviated transcription (Latin):
cationem eorum. Circum sparges eos aqua purificationis. Et iterũ. N qͣ
aspersionis purificatio est. Unde apparet asꝑsionem quoq aquȩ instar
salutaris lauachri obtinere: et quando hȩc in eccłia fuint ubi sit et acci
pientis et dantis fides integra. stare omnia et consum mari ac ꝑfici posse
maiestate dñ et fidei ueritate. Porro autem quod quidam eos salutari
a qua et fide legitima xp̃i gr̃am consecutos non xp̃ianos sed clunicos
uocant: non inuenio unde hoc nomen assumant. nisi forte qui plura
et secretiora legerunt apud ypocratem uel soranum clunicos istos de¬
prehenderunt. Ego enim qui clunicũ de euangłio noui: scio parali¬
tico illi et debili ꝑ longa ȩtatis curricula in lecto iacenti nichil infirmi¬
tatem suam obfuisse. quo minus ad firmitatem cȩlestem plenissime ꝑ¬
ueniret: nec tantum in dulgentia du̾ica excitatum de grabato esse.

Expanded text:
cationem eorum. Circumsperges eos aqua purificationis . Et iterum: Aqua cationem eorum. Circumsperges eos aqua purificationis . Et iterum: Aqua aspersionis purificatio est . Unde apparet aspersionem quoque aquae instar salutaris lavacri obtinere et quando haec in Ecclesia fiunt, ubi sit et accipientis et dantis fides integra, stare omnia et consummari ac perfici posse maiestate Domini et fidei ueritate. Porro autem quod quidam eos salutari aqua et fide legitima Christi gratiam consecutos non christianos sed clinicos uocant, non inuenio unde hoc nomen adsumant: nisi forte qui plura et secretiora legerunt, apud Hippocratem uel Soranum clinicos istos deprehenderunt. ego enim qui clinicum de euangelio noui scio paralytico illi et debili per longa aetatis curricula in lecto iacenti nihil infirmitatem suam obfuisse quo minus ad firmitatem caelestem plenissime perueniret, nec tantum indulgentia dominica excitatum de grabato esse,
Abbreviated transcription (Latin):
giente: totum credentib conferunt diuina compendia. Nec quẽ quã mo¬
uere debet quod aspergi uel ꝑfundi uidentur egri cũ gr̾am dñicam ꝯsequũ¬
tur : quando scriptura scã ꝑ hez echielem ꝓpħam loquatur et dicat. Et
asꝑgam suꝑ uos aquã mundam: et mundabimini ab omĩb immunditiis ue¬
stris. et ab omĩb simulacris ur̃is. Et mundabo uos: et dabo uobis cor nouũ.
et sp̃m nouum dabo in uobis. Item in numeris. Et homo qui fuerit im¬
mundus usq ad uesꝑam: hic purificabit᷑ die tercio et die septimo et mun¬
dus erit. Si autem non fuerit purificatus die tercio et die septimo: non erit
mundus. Et exterminabit᷑ auima illa de isrł: qm̃ aqua asperginis non
est suꝑ eum asꝑsa. Et iterum. Et locutus ÷ dñs ad moysen dicens. Accipe
leuitas de medio filiorum isrł: et purificabis eos. Et ita facies eis purifi¬

Expanded text:
giente, totum credentibus conferunt divina compendia. Nec quemquam mogiente, totum credentibus conferunt divina compendia. Nec quemquam movere debet quod aspergi vel perfundi videntur aegri cum gratiam dominicam consequuntur, quando Scriptura sancta per Ezechielem prophetam loquatur et dicat: Et aspergam super vos aquam mundam, et mundabimini ab omnibus immunditiis vestris, et ab omnibus simulacris vestris emundabo vos, et dabo vobis cor novum, et spiritum novum dabo in vobis . Item in Numeris: Et homo qui fuerit immundus usque ad vesperam, hic purificabitur die tertio et die septimo, et mundus erit. Si autem non fuerit purificatus die tertio et die septimo, non erit mundus, et exterminabitur anima illa de Israel, quoniam aqua aspersionis non est super eum sparsa . Et iterum: Et locutus est Dominus ad Moysen dicens: Accipe levitas de medio filiorum Israel, et purificabis eos. Et ita facies eis purifi
Abbreviated transcription (Latin):
qui in infirmitate et languore gr̃am dei conse quuntur
an habendi sint legitimi. xp̃iani: eo quod aqua salutari
non loti sint sed ꝑfusi. Qua in parte nemini uerecundia
et modestia nr̃a preiudicat: quo minꝰ unus quisq qͦd putauerit sentiat.
et qͦd senserit faciat: nos quantũ concipit mediocritas nr̃a estimamꝰ in
illo mutilari et debilitari posse beneficia diuina. nec minus aliquid illic
posse contingere: ubi plena et tota fide et dantis et sumentis accipit᷑. qͦd
diuinis munerib hauritur. Neq enim sic in sacramento salutari delicto¬
rum contagia ut in lauachro carnali et scłari sordes cutis et corporis ab¬
luuntur: ut et a fronitis et ceteris quoq adiumentis et dolio et piscina
opus sit: quib ablui et mundari corpusculum possit. Mliter pectus cre¬
dentis abluitur: aliter mens hominis ꝑ fidei merita mundatur. In sacra¬
mentis salutarib necessitate cogente et deo indulgentiam suam l ar¬

Expanded text:
 in infirmitate et languore gratiam Dei consequuntur, an habendi sint legitimi christiani, eo quod aqua salutari non loti sint, sed perfusi. Qua in parte nemini verecundia et modestia nostra praejudicat quo minus unusquisque quod putat sentiat et quod senserit faciat. Nos, quantum concipit mediocritas nostra, aestimamus in nullo mutilari et debilitari posse beneficia divina, nec minus aliquid illic posse contingere ubi plena et tota fide et dantis et sumentis accipitur quod de divinis muneribus hauritur. Neque enim sic in sacramento salutari delictorum contagia ut in lavacro carnali et saeculari sordes cutis et corporis abluuntur, ut aphronitris et caeteris quoque adjumentis et solio et piscina opus sit, quibus ablui et mundari corpusculum possit. Aliter pectus credentis abluitur, aliter mens hominis per fidei merita mundatur. In sacramentis salutaribus necessitate cogente, et Deo indulgentiam suam lar
Abbreviated transcription (Latin):
presentatũ in uobis uidemꝰ: quod apua regemi fortes atq illustres pu¬
eri predicauerunt. Ipsos quidem paratos ardere flammis. ne diis eiꝰ
seruirent aut imnaginem quam fecerat ad orarent: dm̃ tamen quẽ
colebant quemq et nos colinꝰ potentem ẽe̾ ut eos de camino ignis ex¬
imeret. et de regis manib ac de penis presentib liberaret. Quod in¬
uenimꝰ  in confessionis ur̃e fide et in diũ circa uos ꝓtectione nunc

Expanded text:
praesentatum uidemus in uobis quod apud regem fortes adque inlustres pupraesentatum uidemus in uobis quod apud regem fortes adque inlustres pueri praedicauuerunt, ipsos quidem paratos esse ardere flammis, ne diis eius seruirent aut imaginem quam fecerat adorarent, Deum tamen quem colebant quemque et nos colimus potentem esse ut quos de camino ignis eximeret et de regis manibus ac de poenis praesentibus liberaret. quod inuenimus in confessionis uestrae fide et in Domini circa nos protectione nunc
Abbreviated transcription (Latin):
to in eccłiȩ suȩ administratione confessorem pariter et
sacer dotem constituit diuina dignatio: sed et nunc non
minꝰ tibi et comitib tuis atq uniuersȩ frat̾nitati gratulamur. quod
cum eadem gła et laudib uestris reduces uos denuo ad suos fecerit be¬
nigna dñi et larga protedio: ut pascendo gregi pastor. et gubernan¬
de naui gubernator: et plebi regende rector redderetur. et appareret
relegationem ur̃am sic diuinitus ẽẽ dispositam: non ut episcopꝰ relega¬
tus et pulsus eccłiȩ deesset. sed ut ad eccłiam maior rediret. Neq enĩ
in trib pueris minor fuit martyrii dignitas: qͥa morte frustrata de ca¬
mino ignis incolumes exierunt. Aut non consum matꝰ daniel extitit
in suis laudib : qͥa qui leonib missus fuerat ad p̾dam. ꝓ tectus a dño
uixit ad głam. In confessorib xp̃i dilata martyria non meritũ con¬
fessionis muuunt: sed magnalia diuinȩ ꝓtectionis ostendunt. Re¬

Expanded text:
to m ecclesiae suae administratione confessorem pariter et sacerdotem constituit diuina dignatio. sed et nunc non minus tibi et comitibus tuis adque uniuersae fraternitati gratulamur quod cum eadem gloria et laudibus uestris reduces uos denuo ad suos fecerit benigna Domini et larga protectio, ut pascendo gregi pastor et gubernandae naui gubernator et plebi regendae rector redderetur et appareret relegationem uestram sic diuinitus esse dispositam, non ut episcopus relegatus et pulsus ecclesiae deesset, sed ut ad ecclesiam maior rediret. Neque enim m tribus pueris minor fuit martyrn dignitas, quia morte frustrata de camino ignis incolumes exierunt aut non consummatus Daniel extitit in suis laudibus, quia qui leonibus missus fuerat ad praedam, protectus a Domino uixit ad gloriam. in confessoribus Christi dilata martyria non meritum confessoribus minuunt, sed magnalia diuinae protectionis ostendunt re
Abbreviated transcription (Latin):
te. Non sunt condigne passiones huius temporis: ad suꝑuenturam cla¬
ritatem quȩ reuelabit᷑ in nobis. Plane quia nunc uobis in p̾cibus effi¬
catior sermo. ẽ: et ad impetrandum quod in pressuris petitur. facilior
oratio ẽ : petite impensus. et rogate ut confessionem om̃ium nr̃m cõ
summet: ut de istis tenebris et laqueis mundi nos quoq uobiscum in¬
tegros et głosos d̾s liberet. ut qui hic caritatis et pacis uinculo copula¬
ti contra hereticorũ in uirias et pressuras gentilium simul stetimus.
pariter in regnis cȩlestib gaudeamꝰ. Opto uos fr̾s k m̃i ac dilectissi

Expanded text:
te: non sunt condignae passiones huius temporis ad superuenturam clate: non sunt condignae passiones huius temporis ad superuenturam claritatem quae reuelabitur in nobis. plane quia nunc uobis in precibus efficacior sermo est et ad inpetrandum quod in pressuris petitur facilior oratio est, petite inpensius et rogate ut confessionem omnium nostrum dignatio diuina consummet, ut de istis tenebris et laqueis mundi nos quoque uobiscum integros et gloriosos Deus liberet, ut qui hic caritatis et pacis uinculo copulati contra haereticorum iniurias et pressuras gentilium simul stetimus pariter in regnis caelestibus gaudeamus. opto uos, beatissimi ac fortissi
Abbreviated transcription (Latin):
gemina ꝓuexit. In pueris quoq uirtus maior ętate: annos suos con¬
fessionis laude transcendit. ut martyrii ur̃i beatum gregem et sexus
et ȩtas omnis ornaret. Quis nunc uobis dilectissim. fr̃s conscientiȩ
uictricis uigor. quȩ sublimitas animi. quȩ in sensu exultantia. qͥ trium¬
phus inpectore unum quemq ur̃m stare ad ꝓmissum dei premium. de
iudicii die esse securum. ambulare in metallo captiuo qͥdem corpore sed
corde regnante. scire xp̃m secum eẽ presentem. gaudentem tolerantia
seruorum suorũ ꝑ uestigia et uias suas ad regna ȩterna gradientium :
Expectatis cotidie leti ꝓfectionis ur̃e salutarem diem : et iam iamq de sclõ
recessuri. ad martyrum munera et domicilia diuina ꝓperatis: post has
mundi tenebras uisuri candidissimam lucem. et accepturi maiorem pas¬
sionib omib et conflictationib elaritatem. apło contestante et dicen¬

Expanded text:
gemina prouexit. in pueris quoque uirtus maior aetate annos suos congemina prouexit. in pueris quoque uirtus maior aetate annos suos confessionis laude transcendit, ut martyrii uestri beatum gregem et sexus et aetas omnis ornaret. Qui nunc uobis, dilectissimi fratres, conscientiae uictricis uigor, quae sublimitas animi, quae in sensu exultantia, quia triumphus in pectore, unumquemque uestrum stare ad promissum Dei praemium, de iudicii die esse securum, ambulare in, metallo captiuo quidem corpore sed corde regnante, scire Christum secum esse praesentem gaudentem tolerantia seruorum suorum per uestigia et uias suas ad regna aeterna gradientium? expectatis cotidie laeti profectionis uestrae salutarem diem et iam iamque de saeculo recessuri ad martyrum munera et domicilia diuina properatis, post has mundi tenebras uisuri candidissimam lucem et accepturi maiorem passionibus omnibus et conflictationibus claritatem apostolo contestante et dicen
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmeditari excusare. Ego enim dabo uobis et os et sapientiam: cui
non poterunt resistere aduersarii ur̃i. In quo quidem et credentiũ
magna fiducia est: et cubpa grauissima ꝑfidorum. ñ credere ei qui
se opem suam daturũ confitentib pollicetur: nec rursus eundem
timere qͥa ȩternam pęnam negantib comminat᷑. Quȩ uos omĩa
fortissimi ac fidelissimi milites xp̃i insinuastis fr̾ib nr̃is: implen¬
tes factis qͦd uerbis ante dociustis. futuri maximi in regno cȩlorum:
pollicente dño et dicente. Qui fecerit et sic docuerit: maximꝰ uoca¬
bitur in regno cȩlorum. Deniq exemplum ur̃m secuta muitiplex
plebis portio: confessa ÷ uobiscum pariter. et pariter coronata. e̾. con¬
nexa uobis uinculo fortissime caritatis. et a p̾positis suis nec carcere
nec metallis separata. Quiꝰ numero nec uirgines desunt: quib ad sexa¬
genarium fructus centenꝰ accessit. quasq ad cȩlestem coronam gloria

Expanded text:
meditari excusare. egosenim dabo uobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere aduersarii uestri. inquo quidem et credentium magna fiducia est et culpa grauissima perfidorum non credere ei qui se opem suam daturum confitentibus pollicetur nec rursus eundem timere qui aeternam poenam negantibus conminatur. Quae uos omnia, fortissimi ac fidelissimi milites Christi, insinuastis fratribus nostris, conplentes factis quod uerbis ante docuistis, futuri maximi in regno caelorum pollicente Domino et dicente: qui fecerit et sic docuerit maximus uocabitur in regno caelorum. denique exemplum uestrum secuta multiplex plebis portio confessa est uobiscum pariter et pariter coronata est, conexa uobis uinculo fortissimae caritatis et praepositis suis nec carcere nec metallis separata. cuius numero nec uirgines desunt, quibus ad sexagenarium fructum centenus accessit quasque ad caelestem coronam gloria