comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isinontalia inaꝑtam con¬
suetudinem iamuenerunt.
ut phis non solũ excõmunicare
aliquem laicũ ñaudeamꝰ. fednec
lericum degradare. Uñ cumer po¬
nerem anͣ aliquos anos epłam ao
galatas. in eo ipsoloco ubiait aple.
t imeo neforte sine causalabora¬
uerim in uobis. exclamare com¬
pulsus sũ. Ue peccatis hõiũ quia
sola inusitata exhorrescimus.
sangius effusus ẽ. quamuis tam
magnasint. ut om̃ino elaudi cõ¬
trase regnũ dei faciant. sepe uiden¬
doomũa collerare. sepe collerando
nonulla ĩ facere cogimꝰ. atq ut̃¬

Expanded text:
etsi non talia, in apertam consuetudinem jam venerunt, ut pro his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait Apostolus: Timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis , exclamare compulsus sum: Vae peccatis hominum, quae sola inusitata exhorrescimus: sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra sese regnum Dei faciant, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur! Atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
te nob̃ debitarͣa. sicut mnos
dimitamus debitoribꝰ nr̃is.⁊
ne nos inferas intemptatione̾.
sedlib̾anos amalo. quis non ui¬
deat ad p̾sentis uite indigentiã
ꝑtinere. Inilla itaq uita eterna.
ubinos semꝑsꝑamus futuros:i
nominis dĩ sanctificatio⁊ ⁊ reꝗͣm¬
pore ꝑfecte atq in mortalrͣ ꝑma¬
nebunt. Panis uero cotidianus
ido dictus ẽ qr hic eͥ necessarius.
poscimus remissio. ubiẽ cominis
sio pecͣcorũ. Niecemptationes. quȩ
nos ad peccandum illiciunt. ł un¬
pellunt. Hic demq malumun
cupimus liberari. illic auit nichil

Expanded text:
e nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et: Ne nos inducas in tentationem; et: Sed libera nos a malo. Quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna, ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et repore perfecte atque immortaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo dictus, quia hic est necessarius qposcimus remissio, ubi est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt, hic denique malum unde cupimus liberari, illic autem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ibiminima cogitari potest ꝑire
aregnodi. exulare aciitatecłi.
alienari a ciuitãte dĩ. carere cã
magna multitudine dulcedinis di.
quam abscondit timentibꝰ se. ꝑfec
auͣt sꝑantibꝰ uise: Tangrandis est
pena ut einulla possint corm̃ta.
quȩ nouimus comꝑari. sulla sint etͣ¬
na. ista auͣt quamlibet multis scłis

Expanded text:
ibi minima cogitari potest; perire ibi minima cogitari potest; perire a regno Dei, exsulare a civitate Dei, alienari a vita Dei, carere tam magna multitudine dulcedinis Dei quam abscondit timentibus se, perfecit autem sperantibus in se , tam grandis est poena, ut ei nulla possint tormenta quae novimus comparari, si illa sit aeterna, ista autem sint quamlibet multis saeculis
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatorumpenaor.
icruciatus sine intͣmissione
ppetuos. humanomiserantur affec¬
cu. atꝙita futurũ ẽẽ nõcredunt.
moliendo: unleniorẽ flectendosen¬
tentiam. quȩ putant inagis c̾ribilꝰ
eẽ dicta quam uerius. Nonenim
sine ulloscru  ulo intelligitur. qui
iniseria liberabunt̾. Aut si hoc oͣs
existimant ꝑtinere: ñ io neceẽ ẽ ut
dãnationẽ opinentrir posse finiri.
tet̾ habitura finem. quandoq ⁊̃
felicitas illorum dequibꝰ econtrario
dictũẽ. Iusti au̾t inuitã ȩtͣnã. Sed
penas dãpnatorũ certis tpͣrm intͣ¬
uallis existiment sihoc eis placet
aliquatenus mitigari. Etiãnc̃
quippe intelligipotest manere iͣ
illis iradi. hocẽ ipsa dampnatio.
ꝑt̾batio. ut inirasua. hoc eͣ mane̾¬
te irasua. ñtn coͣtineat miseratiões
suas: Nięt̾no supplicio fine̾ dando.
sedleuam᷑ ad hibendo. ł intponen¬
do cruciatibꝰ. qr nec psalmꝰ ait. ad
finienda̾ irãsuã. ł pꝰirã suaor.
sedimra sua. Que sisola ee̾t. quãta

Expanded text:
damnatorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; molliendo, et in leniorem flectendo sententiam, quae putant in eis terribilius esse dicta, quam verius. Non enimsine ullo scrupulo intelligitur, qui miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur posse finiri etetur habitura finem quandoque felicitas etiam illorum, de quibus e contrario dictum est, Justi autem in vitam aeternam . Sed poenas damnatorum certis temporum intervallis existiment, si hoc eis placet, aliquatenus mitigari. Etiam sic quippe intelligi potest manere in illis ira Dei , hoc est ipsa damnatio perturbatio, ut in ira sua, hoc est manente ira sua, non tamen contineat miserationes suas; non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus. Quia nec Psalmus ait, Ad finiendam iram suam, vel, post iram suam; sed, in ira sua. Quae si sola esset quanta
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ clignitatis postulant᷑. qr que int̾ra quis
ñ sint aenarie data. tñ or line sunt intra ascĩs
recepta. hec postulatio.ui. est. qr homo insex
adimaginẽ di factus est. que umago postea
ꝑpeccatũ curupta est. Modo meandẽ ima¬
gine sc refoemari petit. ꝑfectã .i. in eunde
intellectũ ut cłm aꝑte intelligat. que imago
nũ celoꝵ. Reformatio huiꝰ imaginis idẽ est
qͥ munditia cordis. Un dr̃ dcati mundo cor¬
habetur. hecpetitio ꝑ sp̾m intelligentie ꝯplet᷑.
habetur. que m̾ito seqͥtur postdi usionẽ.
Nich i ualeret dm̃ iudẽ. nͥ delectaretur hõ
iilla uisione. hec reqͥes ⁊ delectatio p̃figura¬

Expanded text:
ordinem dignitatis postulantur, quia quamvis non sint plenarie data, tamen ordine sunt in terra a sanctis recepta. Haec postulatio sexta est, quia homo in sexad imaginem Dei factus est , quae imago postea per peccatum corrupta est. Modo in eamdem imaginem se reformari petit perfectam, id est, in eumdem intellectum ut Deum aperte intelligat. Qunum coelorum. Reformatio hujus imaginis est idem quod munditia cordis. Unde dicitur: Beati mundo corhabetur. Haec petitio per habetur, quae merito sequitur post Dei visionem. Nihil enim valeret Deum videre, nisi delectaretur homo in illa visione. Haec requies et delectatio praefigura
Abbreviated transcription (Latin):
exerciciũ inuestigandi fpͥturas. Sapientia uͭ ipse
delectatio c̃gnationis qũ iã nich inuestigamꝰ. s
quast oĩã scimꝰ ⁊ incg̃nitis delectamur. ita ꝑs
dine plentur petitionesiste .ii. Modo easlegi¬
mꝰ scđ̃m hoc q descenden.lo sunt ordinate. qu ille

Expanded text:
ientia vero ipsa delectatio cognitionis, quia jam nihil investigamus, sed quasi omnia scimus, in cognitis delectamur, ita perdine complentur petitiones istae septem. Modo eas legamus secundum hoc quod descendendo sunt ordinatae. Quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
te castra moiusset. ⁊ iã pugna¬
¶curus
exercitũ or dinaret. in certũ a qͦ
uentre sauciatꝰ ꝑimit᷑. Et dũ more¬
ret᷑. cȩpit xp̃m dm̃ blasphemare
dicens. Uicisti galileȩ. uicisti. atq

Expanded text:
te castra movisset, et jam pugnaturus exercitum ordinaret, incertum a quo ventre sauciatus, punitur et dum moreretur, coepit Christum Deum blasphemare, dicens: Vicisti, Galilaee, vicisti. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
constantini. S & ap̃ sebasten
effregit. & eiꝰdẽ scĩ m artyris
reliqͥas igne crem auit. & pul¬
sparsit. Affuere tam̃ qͥdã pe¬
regrini de iherosolimis. qͥ pauca¬
inde ossa incendio furtĩ subtͣ¬
xere. & secũ redeuntes ꝓfutura¬

Expanded text:
Christi, sed et apud Sebasten effregit, et ejusdem martyris reliquias concremavit, et pulsparsit. Adfuere tamen quidam peregrini de Jerosolymis, qui pauca ossa incendio furtim subtraxere, et secum redeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
morũ ab eiꝰ uita uł actib esset
alienũ. Igit᷑ cũ iã septiniũ annũ
in ĩꝑio suo ꝑageret constantinꝰ.
baptizatꝰ conspirante secum
collega litinio bellũ ꝑauit. Et cũ¬
tis belli necessitate pugne ꝓrimꝰ¬
ꝑtractaret: uidit ꝑsopor ẽ incȩlo
tilare. & angłos sibi assistentes &
id ÷ in hoc uince. Et eiugilans
signũ qͦd uidat inuexilla depin¬

Expanded text:
noris ab ejus vita vel actibus esset alienum. Igitur cum septimum annum in imperio suo perageret Constantinus, conspirante secum collega suo Licinio bellum paravit. Et cutis belli necessitate pertractaret, vidit per soporem in coelo Thau, et angelos sibi assitentes, et c signo vinces. Et evigilans signum, quod viderat, in vexillo depin
Abbreviated transcription (Latin):
brittannicũ. dilatat᷑q adligeris
alueũ. qͥ eã ab aqͥtania seꝑat & di¬
uidit. Urbes in ea multȩ & opu-¬
lentȩ. lugdunũ cabillonꝰ. edua.
rus. niuedunꝰ. q̃ et neruernis.
Meldis. T̃ recas. Parisuis. Rarnotũ.
Gennab q̃ & aurelianis. Rothoma.¬
gus. Ebroas. Oximꝰ. idẽ. sagiensis.
Cenomannis. Lixouiũ. Nannetis.
andꝰ. q̃ & andegauis. Abricatina.
Redonis. uenetꝰ. Quarũ augustidu¬
nus. & senoriis maioris. antiqͥtus
auctoritatis fuere. Nã augꝰtidunꝰ
amicitiã romani popłi ãplecten:

Expanded text:
Britannicum, dilataturque ad Ligeris alveum, qui eam ab Aquitania separat et dividit. Urbes in ea multae et opulentae: Lugdunum, Cabillonis, Edua rus, Nivedunus quae et Nevernis, Meldis, Trecas, Parisius, Carnotum, Gennabus quae et Aurelianis, Rothomagus, Ebroas; Oximus id est Sagensis, Cinomannis, Luxovium, Nannetis, Andus quae et Andegavis, Abrincatina, Redonis, Venetus. Quarum Augustudunus et Senonis majoris auctoritatis antiquitus fuere. Nam Augustudunus a
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ĩ pudent̃ scm̃ baptisma dilueis
sanguine sacrificioꝵ cuncta fa-¬
ciebat qͥb demones placari sues
cunt. Reserauit ȩtiã tẽpla genti
norib blanditiis & ꝑsuasionib
maiorẽ pene popłi partẽ. ꝗͦͣ si
pulsaret atrocit̾ expugnauit.
M ilitiȩ qͥppe cingulũ. & ꝓcuratio¬
nẽ ꝓuinciarũ. & officiũ iurisdi¬
cendi xpĩanis ñ deb̾e cõmitti
dicobat. ut pote qͥb lex ꝓpͥa gla¬
dio uti uetuisset. Un militib pu¬
blico pꝰmodũ p̃cepit edicto. ut
aut sacrificarent. aut milicie

Expanded text:
 impudenter sanctum baptisma diluens sanguine sacrificiorum, cuncta faciebat quibus placari daemones solent. Reseravit enim templa gentilnoribus, blanditiis, et persuasionibus majorem pene populi partem, quam si pulsaret atrociter, expugnavit: militiae quippe cingulum, et procurationem provinciarum, et officium jurisdicendi Christianis non debere committi dicebat, utpote quibus lex propria gladio uti vetuisset. Unde militibus publico postmodum praecepit edicto, ut aut sacrificarent, aut militiae
Abbreviated transcription (Latin):
rogauit. ubi audissent eẽ atha¬
nasiũ. Cũq illi respondissent
uidisse se eũ. ñ longe euntẽ.
tota celeritate ꝑtͣnsiens ꝓꝑabat̾
inuanũ festinans caꝑe quẽ ante.
oculos suos uidit & caꝑe ñ potuit
Ille uͦ dĩ uirtute munitꝰ. alexan¬
driã rediit. ibiq tuto latebraᷤᷤ

Expanded text:
rrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, i
Abbreviated transcription (Latin):
fatue intelligens qͦd scriptũ. ẽ.
faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ et
similitudinẽ nrãm. humanam
formã asserebat hab̾e duuinitatẽ &
corporis partib dm̃ ẽẽ distinctũ. qͦd
catholicȩ contͣriũ. ẽ. doctrinȩ. Re
fellitam̃ ĩ potest dm̃ aliqͣndo ea poᷤᷤ
se uideri specie ꝗͣ diuina uoluntaᷤ
elegerit ñ natura formauerit. S &

Expanded text:
fatue intelligens quod scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , humanam formam putavit habere Divinitatem, et corporis partibus esse distinctam,fatue intelligens quod scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , humanam formam putavit habere Divinitatem, et corporis partibus esse distinctam, d
Abbreviated transcription (Latin):
Nã herculiꝰ maximianꝰ ꝑsecutor.¬
ĩꝑiũ qd abiecerat iterũ arriꝑe
uolens a constantino nũdũ ĩꝑato¬
Galeriꝰ ȩtiã augꝰtus. seuerũ cȩsarẽ
ad italiã cũ exercitu misit. ubi
cũ urbẽ obsidet militũ suorũ
scelere desertꝰ & ꝓditꝰ rauenne
dictũ. ẽ. regia dignitate depo¬
sita. salone de functꝰ. ẽ. Constantiꝰ

Expanded text:
Nam Herculeus Maximianus imperium, quod abjecerat, iterum arripere volens, a Constantino nondum imperatoGalerius autem Augustus Severum Caesarem ad Italiam cum exercitu misit. Ubi cum Urbem possideret, militum suorum scelere desertus et proditus, Ravennae dictum est, regia dignitate deposita, Salonae defunctus est. Constantius
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ crucis urtute ꝓsterneret᷑:
ad urbẽ fugiendo remeare uo¬
lens maxentiꝰ. pontẽ quẽ du. tmꝰ
nauigiĩs cõpositũ ascendit. Et
subito sub sedere naues. & ipse
lapsu eqͥ in ꝓ fundũ aluei demer

Expanded text:
e crucis prosterneretur, ad Urbem fugiendo remeare volens Maxentius, pontem quem diximus navigiis compositum, ascendit, et continuo subsedere naves, et ipse lapsu equi, in profundo alvei demer
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ea uͦ constantinꝰ constantino¬
politanꝰ augꝰtꝰ in suburbio nicho¬
mediȩ defunctꝰ. ẽ. Constans qͦq
fr̃ eiꝰ dũ se in tołandis uiti is tra¬
didisset. magnentii tyranni

Expanded text:
nique Constantinus Constantinopolitanus Augustus in suburbio Nicomediae defunctus est. Constans quoque frater ejus, dum se intolerandis vitiis tradidisset, Magnetii tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
inorientis partib sic̃ iã diximꝰ¬
⁊ m̃te feror. Quẽ liciniꝰ a roma
digressus expiignare ꝑ auit.
Et cũ iã ferro licinii cecidisset
exercitꝰ maximini galerii.
pars quȩ suꝑ erat uidens im

Expanded text:
in Orientibus partibus Maximet mente ferox, quem Licinius Roma digressus expugnare paravit. Et cum jam ferro Licinii cecidisset exercitus Maximiani, pars quae supererat Licinio
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾arũ elem̃ta didicisset. Itaq cũ
pͥmũ litt̾as litt̾arũq sillabas ĩꝑa-¬
tor senex int̃dũ inuitꝰ meditaret᷑.
a constantio qͥ tunc inmagnen¬
tiũ ultione fr̃is accensꝰ bellũ p̾-¬
tẽntꝰq pͥuatis feriis palatium
simul scolãq dimisit. his ȩtiã
tini sor orisq filus gladiatorũ
manu fretus inuasit ĩꝑiũ.S

Expanded text:
litterarum elementa didicisset. Itaque cum primas litteras, litterarumque syllabas, imperator senex, interdum invitus, meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium, ultione fratris accensus, bellum parue 544 privatis feriis, palatium simul scholamque dimisit. Nepotianus tini sororis filius, gladiatorum manu fretus inuasit imperium:
Abbreviated transcription (Latin):
nã usq ꝑueniunt. Alamanniqͦq
gallias ingrediunt᷑. Quadi & sar¬
mate pannoniã depopulant᷑. Par¬
thi mesopotamiã aufert̃. Postumꝰ
ingallia trrannidẽ inuasit. quã
⁊ ꝑ annos.x. tenuit. Pea uͦ suorũ
seditione militũ ꝑ emptus. est.
donec iux̃ hano infamis officũ
penã semꝑ tulit. ut acclinis hu-
manu. s dorso attolleret. At
galienꝰ tã claro dĩ t̾ritꝰ uiditio¬

Expanded text:
nam usque perveniunt. Alemanni Gallias ingrediuntur. Quadi et Sarmatae Pannoniam depopulantur. Parthi Mesopotamiam auferunt. Posthumius in Gallia tyrannidem invasit, quam decem annos tenuit. Sed postea suorum sedidonec vixit, hanc infamis officii poenam tulit, ut acclivis humisurum in equum attolleret. At Galienus, tam claro Dei judicio
Abbreviated transcription (Latin):
illã aut̃ quȩ amosa usq ad ligerĩ
ꝓtendit̾. neustriã uocitauerut̃.
Quȩdã tam̃ pars galliȩ ꝗͣburgun¬
diones intra lugdunensẽ occir¬
pauere ꝓuintiã. nc̃ burgundia
uocitat᷑. A qͥtania uͦ nom̃ adhuc
alactĩ retinet. Dicta a qͥtania
Restat tam̃ ut & narbonensẽ
ꝓ untiã. quȩ pars galliarũ. ẽ. des¬
cribamꝰ. Narbonensis ꝓiuntia habet
aboriente alpes gothicas. & abocci¬
dente hispaniã. & a cirtio aqͥtaniã.
& ameridie insulas baleares. Afron¬
insulas cioladas. his ita decursis
adhistoriã reu̾tar amenitateo.
PIT LIBeR QUINTUS
ons⁊ antinꝰ igitur
magnꝰ constantũ

Expanded text:
am autem quae a Mosa usque ad Ligerim protenditur Neustriam vocitaverunt. Quaedam tamen pars Galliae quam Burgundiones intra Lugdunensem occupavere provinciam nunc Burgundia vocatur. Aquitania vero nomen adhuc avitum retinet. Dicta Aquitania Restat tamen ut et Narbonensem provinciam, quae pars Galliarum est, describamus. Narbonensis provincia habet ab oriente Alpes Gothicas et ab occidente Hispaniam et a circio Aquitaniam  meridie insulas Baleares, a froninsulas Cicladas. His ita decursis, ad historicam revertar amenitatem. PIT LIBER QUINTUS. Constantinus igitur Magn
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Meat ꝑ aqͥtaniã dordonia.
q̃ inuarunnã ĩm̾git᷑. Silua:a¬
bet᷑ in ea lecenna. biturig
aru̾nis confinis. Lugdunensis
aũt ꝓunc.a orit᷑ amonte uirano
alacu lemaino & flumine iho¬
dano. & ȩxtendit᷑ a : ioceanr n

Expanded text:
ma. Meat per Aquitaniam Dordonia, ma. Meat per Aquitaniam Dordonia, quae in Varunnam immergitur. Silva habetur in ea Letenna, Biturigibus et Arvernis confinis. Lugdunensis autem provincia oritur a monte Jurano, a lacu Lemanno et flumine Rodano,
Abbreviated transcription (Latin):
trib t̾minabat᷑ antiqͥtꝰ. Quaruor
una belgia. alia aqͥtania. alia uͦ
lugdunensis noĩabat᷑. Porro belgica
ꝓuincia habet aboriente lumitẽ
fluminis rheni. & germaniã.
Ab euro uͦ habet alpes apenninas.
& ameridie ꝓuintiã narbonensẽ.
& ab occasu ꝓunciã lugdunensẽ.
& a circio oceanũ brittannicũ. Ur¬
bes eiꝰ inclitȩ & famosȩ. colonia
agrippineiisis. tungris. treueris.
mettis ꝗ̃ & mediomatricũ. rhe¬
mis. laudunis. & pagis. heleͬtioꝵ.
quẽ nc̃ alamanni incolt̃. fluunt
ꝑ eandẽ ꝓuinciã scaldus matrona.¬
⁊ mosa. & ausona. q̃ ultimos rhe¬
moꝵ fines p̃t̾fluit. Silua ȩtiã
habet᷑ in ea q̃ dicit᷑ ardenna. q̃¬
treueroꝵ fines extendit᷑. & obliqͦ
litgeris cursu qͥ eã exparte t̾mi¬
nat. pene inorbẽ cingit᷑. Conti-¬
uent᷑ in ea urbes egregiȩ. Nar¬
bona. Aru̾nꝰ. q̃ clarꝰ mons dicit᷑.
Bituris. Cadurx. tholosa. ruthenꝰ.
lemouis. Petragorica. Pictauis.
Burdegala.Santona.Iengolis¬

Expanded text:
is terminabatur antiquitus. Quarum una Belgica, alia Aquitania, alia vero Lugdunensis nominabatur. Porro Belgica provincia habet ab oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro vero habet alpes Apenninas et a meridie provinciam Narbonensem et ab occasu provinciam Lugdunensem et a circio occanum Britannicum. Urbes ejus inclitae et famosae: Colonnia Agrippinensis, Tungris, Treveris, Mettis quae et Mediomatricum; Remis, Laudunis, et pagus Helveciorum, quem nunc Alemanni incolunt. Fluunt per eandem provinciam Scaldus, Matrona, Mosa et Ausona, quae ultimos Remorum fines preterfluit. Silva eciam habetur in ea quae dicitur Ardenna, qireneos montes extenditur, et obliquo Ligeris cursu, qui eam ex parte terminat, pene in orbem cingitur. Continentur in ea urbes egregiae: Narbona, Arvernus quae Clarus-Mons dicitur, Bituris, Cadurs, Tholosa, Ruthenus, Lemovis, Petragorica, Pictavis, Burdegala, Sanctona et Engolis
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dm̃ ceper̃ colere. qͥ mundi fa-¬
bricã condidit uniu̾sã. Nullo enĩ
tẽpore destitit ds̃ in umea sua
id ÷ in ȩccła sua idoneos oꝑarios
conduce. neq illa dignos illi fru¬
ctꝰ ꝑ pacientiã gignere. s qͣnto dir¬
riora ꝓredemptoris sui nomine
certamina tolerauit. tanto glorio¬
sius sẽꝑ de diabolo triũphauit.
d inde zelat᷑ diuni muneris effi¬
catiã antiqͥ serpentis ĩpietas. & con

Expanded text:
re, qui mundi fabricam constituit universam. Nullo enim tempore destitit Deus in vinea sua, id est in Ecclesia sua, idoneos operarios conducere, neque illa dignos illi fructus per pacientiam gignere; sed quanto duriora pro Redemptoris sui nomine certamina toleravit, tanto gloriosius semper de diabolo triumphavit. Proinde zelatur divini muneris efficaciam antiqui serpentis impietas, et co
Abbreviated transcription (Latin):
.xx.Iste aprũ numeriani int̾fecto¬
qͦs gͣaldas uocabant. ꝑnitiosos
& ingallias destinauit. qͥ facile¬
pescuit. S in ipso itinere thebea
sub p̃fato maximiano ꝓ xp̃o li¬

Expanded text:
s Aprum Numeriani interfectoquos Baccadas vocabant, perniciosos navit, qui facilepescuit: sed in ipso itinere Thebaea sub praefato Maximiano pro Christo li
Abbreviated transcription (Latin):
iã p̃liis adu̾sũ narseũ conflixisset.
addio cletianũ refugit. Aqͦ arrogan¬
tissime ȩxxeptꝰ. ẽ. ita ut ꝑ aliqͦt mi¬
lia passuũ purpuratꝰ ante uehi¬
culũ eiꝰ cucurrisse referat᷑. Uerun¬
tam̃ hac contumelia qͣsi cote ad
uirtutẽ usus. ẽ. ꝑ ꝗͣ detrita regii
fastꝰ rubigine aciem m̃tis expediit.
Itaq mox ꝑ illiricũ & mesiã undiq
copias contͣxit. raptĩq in hostẽ
reu̾sus: narseũ magnis copiis ui¬
ribꝰq suꝑauit. extinctisq ꝑsarũ co-¬
piĩs. ipsoq narseo infugã acto. castͣ
eiꝰ inuasit. uxores. sorores. liberosq
cepit. immensãq uĩ gazȩ ꝑsice di¬
ripuit. captiuosq quãplurimos ꝑ¬
sarũ nobiliũ ab dux̃. & reu̾sus in
mesopotamiã adiocletiano plurimo

Expanded text:
iam proeliis aduersus Narseum conflixisset, ad Diocletianum refugit: a quo arrogantissime exceptus est, ita ut per aliquot milia passuum purpuratus ante uehiculum eius cucurrisse referatur. uerumtamen hac contumelia quasi cote ad uirtutem usos est, per quam detrita regii fastus rubigine aciem mentis expediit. itaque mox per Illyricum et Мoesiam undique copias contraxit raptimque in hostem reuersus Narseum magnis coribusque superavit. Exstinctis Persarum copiis, ipsoque Narseo in fugam acto castra ejus invasit, uxores, sorores, liberosque cepit, immensam vim gazae Persicae diripuit, captivos quamplurimos Persarum nobilium abduxit. Reversus in Mesopotamiam, a Diocletiano plurimo
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ tandẽ diocletianꝰ ab inuito
exig̃ maximiano: ut simul pur¬
purã imꝑiũq depon̾e̾nt ac uinio¬
rib in re publica sustitutis ipsi
in pͥuatohabitu consenesce̾nt. Itaq
sub una die diocletianꝰ ap̃ nicome¬
diã. maxim imꝰ uͦ mediolanũ. po¬
Tc̃ galeriꝰ maximianꝰ. & constantiꝰ
augꝰti. in duas ꝓcurationes. ori¬
entis scilicet & occidentis. pͥmi¬
.U. parit̃ regnauer̃. Et galerius
maximianꝰ illiricũ. asiã. & orien¬
tũ hispaniaq contentꝰ. galerio
ceteris partib cessit. Demũ tam̃¬
galeriꝰ duos pꝰ se cȩsares legit: ma-¬
ximinũ quẽ inoriente constituit.
in illirico constitutꝰ. Idẽ ȩtiã ga¬

Expanded text:
utionis anno Diocletianus ab inuito exegit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent ac iunioribus in rempublicam substitutis ipsi in priuato otio consenescerent. itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediolanium poTunc Galerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis scilicet et Occidentis, um primi diviserunt, et Galerius Maximianus Illyricum, Asiam et Orientum Hispaniaque contentus, Galerio caeteris partibus cessit. Galerius duos Caesares legit, Maximinum, quem in Oriente constituit: in Illyrico constitutus.
Abbreviated transcription (Latin):
ianuarũ astarent ministri tẽ¬
pli qͥasꝑsione aquȩ sic̃ ipsidi¬
cebant purgarent in gredienteꝰ:
ualentilianꝰ p̃cedens pͥncipem
asꝑsionis guttã sua uidit incla-¬
mide. Et indignatꝰ pugno per-¬
cussit tẽpli ministrũ. dicens se¬
purgatũ. Qa respiciens ĩꝑator:
uissit eũ incustodia recipi. &

Expanded text:
januarum astarent ministri templi, qui aspersione, sicut ipsi dicebant, purgarent ingredientes, Valentinianus praecedens principem, aspersionis guttam sua vidit in chlamyde. Et indignatus, pugno percussit templi ministrum: dicens sepurgatum. Quod respiciens imperator, jussit eum in custodi
Abbreviated transcription (Latin):
cau rausiꝰ brictannia sibi ꝑ septẽ
annos fortissime undicata aõ re¬
tenta tandẽ fraude allecti soci i
sui int̾fectꝰ. ẽ. Allectꝰ uł pꝰea erep¬
tã carausio insulã ꝑtriennium
lia pͥmo pͣlio ab alamannis ꝓfli¬
gato exercitu suo uix ipse subreptꝰ
.ẽ. Scd̾o aut̃ secuta est satis scd̾a
At maximianꝰ augꝰtus qͥnquegen¬
tianos in affrica ꝑ domuit. dio

Expanded text:
Carausius, Britannia sibi per septem annos fortissime vindicata ac retenta, tandem fraude Allecti socii sui interfectus est. Allectus postea ereptam Carausio insulam per triennium lia, primo praelio ab Alamannis gato exercitu suo, vix ipse subreptus est; secundo autem secuta est satis secundAt Maximianus Augustus Quingentianos in Africa perdomuit. Po
Abbreviated transcription (Latin):
& usq qͦ ad ꝓfligandas ȩccłias
edicta decurrer̃ eatenꝰ incredibi¬
liũ morborũ pestis extendit᷑. Nul¬
la fere ꝓuincia romana. nulla
ciuitas. nulla domꝰ fuit. qͣ ñ illa
gn̾ali pestilentia correpta atq¬
euacuata sit. Hac sola ꝑnitie in¬
signes gallus & uolusianꝰ dum
contra emilianũ nouis reb stur¬
dentẽ bellũ moliunt᷑ cuule.
occisi st̃. Emilianꝰ qͦq t̾cio m̃se

Expanded text:
et usquequo ad profligandas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus studentem bellum ciuile moliuntur, occisi sunt. Aemilian
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiũ. ipse ad hoc ꝑagendũ ex re¬
giis thesauris pecunia asfluen¬
tissime conferebat. Scribebat insuꝑ
singulis ciuitatib regni sui. ut po-¬
płs ep̃is ministͣret de regali fisco

Expanded text:
siae, ipse ad hoc peragendum ex regiis thesauris pecunias profluentissime conferebat. Scribebat insuper singulis civitatibus regni sui, ut populus episcopis ministraret de regali fisco,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ impiissimꝰ effundet
aurelianꝰ. int̾ constanti nopolim
.ẽ. extinctꝰ. Quo defuncto: tacitꝰ
ĩꝑauit m̃sib sex. Et in hoc in pon¬
to int̾fecto florianꝰ romanũ un¬
sui t̃cio m̃se ap̃ tharsũ ẽ. occisuᷤ.

Expanded text:
imus funderet Aurelianus, inter Constantinopolim est exstinctus. Quo defuncto Tacitus imperavit mensibus sex. Et hoc in Ponto interfecto, Florianus Romanum adsui tertio mense apud Tarsum est occisus.
Abbreviated transcription (Latin):
consortes regni fecisset ad bellũ par¬
thicũ ꝓfectus. in castris fulmine
ictus int̾iit. Numerianꝰ uͦ qͥcũ pa-¬
tre ꝓfectus fuerat in de rediens. apri
socerisui fraude int̾fectus. ẽ.

Expanded text:
consortes regni fecisset, ad bellum Parthicum profectus, in castris fulmine ictus interiit. Numerianus vero, qui cum patre profectus fuerat, inde rediens Apri soceri sui fraude necatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm hereticã pͣuitatẽ fides catho.¬
lica p̾fatoꝵ labore iurorũ contri¬
uit. si c̃ dudũ antiqͦrũ philo sophoꝵ
ãbiguas opiniones sc̃oꝵ patriarcha¬
rũ atq ꝓpħarũ auctoritatẽ qͣssa¬
uit. Et quẽad modũ ille felix an-¬
głorũ exercitꝰ qͥ pꝰ diaboli lapsũ in
celis remansit dõ scđ̾m sibi datũ
ordinẽ dignitatũ famulat᷑ & serũ.
& ad nutũ eiꝰ angłoꝵ multitudinẽ
archangłoꝵ obedientia regit: ita
& nc̃ eccłia scd̾ni sibi datos gͣdus
ordinis & disciplinȩ ipsi dõ pro
humana possibilitate fidelit̾ in
t̾ra ministrat. Uerũ qͦs illa ñ col-¬
ligit. hos ꝓfecto diabolꝰ ad intt̾tũ
secũ rapit. Et hȩc p̃senti ꝓ logo
de scã dixisse sufficiat ȩccła. Amͦ
uͦ inserã oꝑi inchoato q̃dã capitu¬
la de gestis francorũ locis oportu¬
nis. Neiũ fas. ẽ. p̃t̾ire penitꝰ tantȩ
gentis uircutẽ. quȩ gallorũ gentẽ¬

Expanded text:
itatem fides catholica prefatorum labore virorum contrivit, sicut dudum antiquorum philosophorum ambiguas opiniones sanctorum patriarcharum atque prophetarum auctoritate quassavit. Et quemadmodum ille felix angelorum exercitus, qui post diaboli lapsum in coelis remansit, Deo secundum sibi datum ordinem dignitatum famulatur et servit et ad nutum ejus angelorum multitudinem archangelorum obedientia regit, ita et nunc Ecclesia secundum sibi datos gradus ordinis et disciplinae ipsi Deo pro humana possibilitate fideliter in terra ministrat. Verum quos illa non colligit, hos profecto diabolus ad interitum secum rapit. Et hec presenti prologo de sancta dixisse sufficiat Ecclesia. Amodo vero inseram operi inchoato quaedam capitula de gestis Francorum locis oportunis . Non enim fas est preterire penitus tantae gentis
Abbreviated transcription (Latin):
bene iuuendo ⁊ adspeciem
ꝑuenire. ubi ẽ sanccis ⁊ꝑfectis
cordibus nota inetfabilis pul¬
chritudo cuuis plena uisio
est summa felicitas. hoc ẽ
inmirum quod requiris. quid
primum. quid ultimum ce¬
neatur inchoari fide perfici
specie. Hec etiam totiuis defi¬
nitionis ẽ sũma. Certumuͦ
priumq fid̃i catholicefun-¬
dum ẽ ꝓprium fundamentũ
ee̾ fidei catholio. quia putari
potest ⁊ aliquibus heticis hoc
nob̃cum ẽẽ cominune. Si enĩ
diligenter auȩ achepͣri ꝑtinen:¬
tur cogitentur nominetenris
inuenicur. xpͣs iħs apud quos¬
libet hereticos auise xp̃ianos
uocari uolunt. re ipsa uero nõ
ẽ apudeos. Quod ostendere
nums longumẽ. Qm comme¬
morande sunt omnes hereseᷤ.
siue que fuerunt siueque
sunt. Siue quȩ pot erunt eẽ.¬
subuocabulo xpiano. ⁊ quao
sit hoc uerum. ꝑsin gulas
quasꝙ monstrandum. Quȩ
disprtatio. tam multorum ẽ

Expanded text:
bene vivendo etiam ad speciem pervenire, ubi est sanctis et perfectis cordibus nota ineffabilis pulchritudo, cujus plena visio est summa felicitas. Hoc est nimirum quod requiris, quid primum, quid ultimum teneatur: inchoari fide, perfici specie. Haec etiam totius definitionis est summa. Certum vero propriumque fidei catholicae fundum est proprium fundamentum esse fidei catholicae, quia putari potest aliquibus haereticis hoc nobiscum esse commune. Si enim diligenter quae ad Christum pertinent cogitentur, nomine tenus invenitur Christus apud quoslibet haereticos, qui se christianos vocari volunt; re ipsa vero non est apud eos. Quod ostendere nimis longum est; quoniam commemorandae sunt omnes haereses, sive quae fuerunt, sive quae sunt, sive qusub vocabulo christiano, et quam sit hoc verum per singulas quasque monstrandum. Quae disputatio tam multorum est
Abbreviated transcription (Latin):
ut inos ueraciter de nr̃a miseria
iudicantes: idii caritatẽ quam¬
ipse donauit diligentes: pie recce
uiuamus. Quod iudiciũ ⁊ cari¬
tatẽ dei cumpharis eipt̾irent deci
fructuum suorum: iodabant
secũq pͥꝰ mĩam facientes. Propt᷑
auemdilectionis ordine̾ dictũ eͣ.
diugespximu tuũ tamquam
teipsum. Cum eugo inerepas¬
sedeos quod forinsecus se lauaba̾t.
intꝰ au̾t rapuia uniquitate pleni
cͤent. e ammonens quandam
elemosinam quamsibi homo
debet pͥmitus dare. int̾ioramͣ dare:
Uerumtñ in quid quod suꝑẽ
date elemos inam ⁊ ecce omĩa
mundasunt uob. Deĩn ut ostnͣ
d̾et quid ammonussed:iquid
ipsi facere nõ curarent: Ne illũ
putarent eorñ elemosinas igno¬
rarent. Sedueuob in quid fari¬
sei. Tam quam diceret ego qͥdẽ
cominonui uos elemosmã dãdã
ꝑquã uob̃ munda eẽnt omĩa.
Sed ue uob̃ qui decimatis mͣtã
⁊ rutam ⁊ omne holus. Has eni
noui elemosinas ur̃as. Ne deilł
me nc uos ãmonuisse arbitre¬

Expanded text:
ut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse, diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent , decimfructuum suorum . Et ideo sericordiam facientes. Propter quem dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mundari: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut oderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare. Sed vae vobis, inquit, Pharisaei. Tanquam diceret, ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia: sed vae vobis, Quia decimatis mentam et rutam et omne olus; has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitre
Abbreviated transcription (Latin):
Uȩ sint aut leuia quȩ gͣ¬
uia pecc̃a nõ humano
sed diuino pensandas
Qiudicio. Uidemꝰ enĩ qͣdã
abipsis quoq apłis ignoscendo
fuisse concessa. Quale ilide
qd uenerabilis paulus conuigibꝰ
ait. Niolite fraudari inuicẽ
nisi exconsensu adtẽpꝰ ut uacetis
orationi. uitͣm adipsum reu̾cimi¬
ni. ne uos temptet satanas ꝓꝑ¬
ł incontinentiam. M Qu od putari
iugi. nonfiliorum ꝓcreandorũ
causa qd̾ honũ ẽ nuptiale. sedcas¬
ilis ⁊̃ uoluptatis. ut fornicati.¬
ons siue adult̾ii. siue cuius quã
turpe ẽ & iã dicere. quo potest cẽp¬
tante sathana libido ꝑtralii. inco¬
cinentium deuitet cam̃ infirmu¬
tibus apostolica auctoritas fateat᷑.
Tale quide̾ ẽ ubidicit. Audet qͥs¬
quamurͣm aduersus alt̾m nego¬
tium habens. uidicari apͣini qyoᷤ
mnonapud scõs: Et paulo post gͥ¬

Expanded text:
e sint autem levia, quae gravia peccata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque apostolis ignoscendo fuisse concessa, quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait: Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum in idipsum revertimini, ne vos tentet Satanas propter incontinentiam vestram . Quod putari conjugi, non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis, ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam turpe est etiam dicere, quo potest tentante Satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitibus apostolica auctoritas fateatur? Tale quiddam est ubi dicit: Audet quisquam vestrum adversus alterum negotium habens, judicari apud iniquos, et non apud sanctos? Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
diccumẽ. fili miserere aĩe cuȩ pla¬
cengło. Proptes hocrenascitͥus. ut
dõplaceamus cui merito displicet.
quod nascendo contraximus. Hec
ẽ prima elemorina. quãnob̾ de¬
dimus. qͣmnos ipsos ꝑiniserentis
clicium eius confitentes: quoini¬
seri effectisumus. de quodicit apłe.
Iudicium quidẽ exuno incon dẽp¬
nationẽ ⁊magne caritati euis
grͣas agentes. de quaidẽ ipse dixit
gr̃e pͣdicator. Comm̃dat auͣt suã¬

Expanded text:
dictum est, miserere animae tuae placens Deo, propter hoc renascimur ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna, quam nobis dedimus, quoniam nos ipsos miseros udicium ejus confitentes, quo miseri effecti sumus, de quo dicit Apostolus: Judicium quidem ex uno in condemnationem . Et magnae charitati ejus gratias agentes, de qua idem ipse dicit gratiae praedicator: Commendat autem sua
Abbreviated transcription (Latin):
munda sunt uob̃. Itane intellec¬
crecliderint nec renatifuerint
omnia. tantum sielemos mas
dełint. sicuti isti eas dandãpu¬
tat᷑: cumsint inmundi omnes
quos non mundat fides.xͥ. De qra
scriptũẽ mundans fide corda eorũ.
libus nichil ẽ mundum. sed pol¬
lutasunt eorũ unens ⁊ conscientia.
Quomõ ergo phariseis omĩa mun¬
daeͬent sielemos inas darent: ifide¬
les non eͬet: Aut quomodo fideles

Expanded text:
munda sunt vobis . Itane hoc intelleccrediderint, nec renati fuerint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est, Mundans fide corda eorum ; libus nihil est mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia . Quomodo ergo Pharisaeis omnia munda essent, si eleemosynas, darent et fideles non essent? Aut quomodo fideles
Abbreviated transcription (Latin):
tumulatũ. Porro phocas cũ crude¬
lit̾ insuõseuiret domesticos.
heraclii affrice patricii iussu
ꝑẽptus . ẽ. qͥ pꝰ eiꝰ necẽ sibi rẽ publi¬
cam undicauit:

Expanded text:
atur. Porro Phocas cum crudeliter in suos desaeviret domesticos, Heraclii Africae patricii jussu remptus est, qui post hujus necem sibi rempublicam vindicavit
Abbreviated transcription (Latin):
deriq huiꝰ anno scđo uenerabił
papa g̾goriꝰ ex hac luce migͣuit.
Cuiꝰ in locũ ad apłatus officiũ sabi¬
nus . ẽ. ordinatꝰ. Et sabino: sub¬
rogatꝰ. ẽ. bonefatꝰ t̾cuis. Et bone¬
fatio t̾cio. bonefatiꝰ qͣrtꝰ. Qͦ rogan.¬
te. statuit memoratꝰ augꝰtꝰ sedẽ
romanȩ & aplice ȩccłiȩ caput
ee̾ omiũ ȩccłarũ. Nã antea eccła
constantinop olitana pͥmã se om̃iũ
scribebat ȩccłarũ. Impet᷑uit qͦq
ipse p̃p bonefatiꝰ a p̃fato pͥncipe
dari ȩccłȩ xp̃i tẽplũ romȩ qͦd ab
antiqͥs pant̾eon ante uocabatur.

Expanded text:
erabilis papa Gregorius ex hac luce migravit. Cujus in locum ad apostolatus officium Sabinus est ordinatus, et Sabino subrogatus est Bonifacius tertius, et Bonifacio tertio Bonifacius quartus. Quo rogante statuit memoratus Augustus sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae caput esse omnium Ecclesiarum. Nam antea Ecclesia Constantinopolitana primam se omnium scribebat Ecclesiarum. Impetravit quoque ipse papa Bonifacius a praefato principe dari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon vocabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecotidianis auͣt brenibus
leuibꝰq peccatis sine quibꝰ¬
I hec uita non ducitur coci¬
diana oratio fidelium satis facit.
Eorum ẽ enĩ dicere patͣ nͣ quies in
celis. Qui talipatri regeneratist̃
tio minima ⁊ cocidiana pecca. del
nuia aquibꝰ uita fidelium ͣ scelerai¬
te gesta. sed penitendo inmelius me¬
tata discedit. siquemãm odũ uera¬
cit᷑ drͣ dimitte nob̃ debita nrͣa. qm
citerdicat̾. sicut inos dimittimus
tenti homini ignosoere. De mul¬

Expanded text:
quotidianis autem levibus brevibusque peccatis sine quibus haec vita non ducitur quotidiana oratio fidelium satisfaciet. Eorum est enim dicere: Pater noster qui es in coelis , qui jam tali Patri regenerati suntio minima quotidianaque peccata. Delet et illa a quibus vita fidelium etiam scelerate gesta, sed poenitendo in melius mutata discedit. Sed quemadmodum veraciter dicitur: Dimitte nobis debita nostra citer dicatur: Sicut et nos dimittimus tenti homini ignoscere. C.
Abbreviated transcription (Latin):
enim opꝰ nonexuritur. quia ñ
eadilexit quorum ammission̾
eruciet̾. exurit̾ aut huius. qͣm
sine dolore nõ ꝑeunt quȩ cum
amore possessa sunt. Sed qͣm
altͣutra conlicione ꝓposita eis
deserit xp̃m. quãuis doleat cuͣ
aͣmiccit. saluus erit qui dem
sic cñ quasi ꝑignẽ. quia urit
rat ãmissarum. sed noͣ subu̾tit
neq consumit fundam̃tistabi¬
litate. atq incorruptio̾e inuituͥ¬
purgatorium ꝑquem saluan

Expanded text:
enim opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissione crucietur; exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, eisdeserit Christum, quamvis doleat cum amittit, salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit rat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stablitate atque incorruptione munitupurgatorius
Abbreviated transcription (Latin):
quidat esurienticibum. sicienti
potum. nudouestitum. ꝑegͥnaͬti
ospitiũ. fugienti latibulum. egro
ł incluso iusitationẽ. captiuo redẽp¬
tionẽ. debili subuectione̾. cecodu

Expanded text:
qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco
Abbreviated transcription (Latin):
ale aliquid ⁊̃ pꝰ hancuitã
fieri incredibile none᷑. et
utrumitasit queri potest.
iaut inueniri aut latere
non ullos fideles ꝑignem quendã
purgatorium. quantoma gis
minusue bona ꝑeuntia dilȩxer̃.
tanto tardiꝰ citius q saluari.
Nontam̃ cales de qualibus dic¬
tume̾. quod regnũdei nonpos si¬
debunt: nisi conuenient᷑ peni
uenient᷑ auͣt dixi: ut steriles in
elemosinis nonsunt: quibꝰ cantũ
tͥbuit scͥptura diuina. ut earũ
tantũmodo fructũ se inputatur
pnuntiat dominus dextris. et
earum cancum modo sterilitatẽ
sinistris. quandohis dieturus ẽ.
uenite beneclicti patris mei ꝑ¬
cipite regnum. Ilis auͣt. Ite ma
ledicti inignem ȩternuod.

Expanded text:
ale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenvenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, Ite in ignem aeternum .
Abbreviated transcription (Latin):
ane cauendume̾ ne qͥs ꝗͣ
exsstimet infanda illa cͥ¬
mina. qualia quiagunt
regnumdei non possideburt.
cotidie ꝑ petranda ⁊ elemosinis
cotidie redim̾da. In melius quip¬
pe ẽ uita mutanda ⁊ ꝑelemosinaᷤ
de peccatis pͣc̾itis ẽ ꝓpitiandus dͤs
nͣadhoc emͣdus quodamodo.ut
ea semꝑliceat inpune cõmitt᷑e.
Nemini enĩ dedit ds laxam̃tuor
peocandi. Quamuis miserandodeleat
iamfaicca peccata. sinon satis factio

Expanded text:
ane cavendum est, ne quisquam existimet infanda illa crimina, qualia qui agunt regnum Dei non possidebunt, quotidie perpetranda, et eleemosynis quotidie redimenda. In melius quippe est vita mutanda, et per eleemosynas de peccatis praeteritis est propitiandus Deus, non ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, quamvis miserando deleat jam fa
Abbreviated transcription (Latin):
tatio cͥbulationis. de quo aꝑte
alio loco sceriptume̾. Uasa figuli
ꝓbat fornax ⁊ hoĩes iustos temp¬
tatio tribulationis. Iste ignis in
hac intͣim uitam facit quod apłc
dicit. Siaccidit duobꝰ fidelibus
uni scilicet cogitanti quȩ sunt¬
d̃i quomodo placeat doͣ. hoc est
fundam̃tum. aurum. argen

Expanded text:
nis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilicet cogitanti quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, hoc est, fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
deuentre matris eorũ. usq in
diem sepulcure in matremoiuͣ.
ut ⁊ paruulos uideamꝰ post laua¬
crũ regenerationis diuersorum
malorũ afflictione cruciari.
ut intelligamꝰ cotũ qd saluitaribꝰ
agitus sacram̃tis. magis adspẽ
futurorũbonorũ. quamadre¬
ten tionẽ ł ad eprione̾ pͣsentiũ
ꝑcinere. ouita ĩ hic uidentus
ignosci inulls suppliciis uindicari.
sedeorũ pene reseruant̾ in posteruĩ.
econtrario uincͣant̾ hic aliqua: ⁊ tͣn
siremittunt᷑ ꝓfecto infuturo scło ñ
nocebunt. Propterea de quibꝰdam
temꝑalibꝰ penis quȩ in hac uita pec¬
cantibꝰ irrogant̾. eis quorupeccata
delent᷑: ne seruent̾ infinẽ. Ait apłc.¬

Expanded text:
eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium ; ut etiam parvulos videamus post lavacrum regenerationis diversorum malorum afflictione cruciari: ut intelligamus, totum quod salutaribus agitur Sacramentis, magis ad spem venturorum bonorum, quam ad retentionem vel adeptionem praesentium pertinere. Multa etiam hic videntur ignosci et nullis suppliciis vindicari; sed eorum poenae reservantur in posterum. e contrario vindicantur hic aliqua, et tamen si remittuntur, profecto in futuro saeculo non nocebunt. Propterea de quibusdam temporalibus poenis, quae in hac vita peccantibus irrogantur, eis quorum peccata delentur, ne reservent
Abbreviated transcription (Latin):
Porro aũt sihomo sceleratꝰ ꝑꝑipsam
fidem solam ꝑ ignem saluabutur
isic ẽ accipiendum quod ait beatꝰ
paulus. Ipae aũt saluus erit: sic
re sine oꝑibꝰ fide ᷤᷤ ⁊ falsum erit qd acc
lud quod idem ipse parilus. Noli¬
te inquiderrare. neq fornicarii.
neq idolis seruientes. Neq adul¬
c̃i. Neq moles. Neq masculorum

Expanded text:
Porro autem si homo sceleratus propter fidem solam per ignem salvabitur, et sic est accipiendum quod ait beatus Paulus, Ipse autem salvus erit, sic re sine operibus fides, et falsum erit quod dim erit et illud quod idem ipse Paulus, Nolite, inquit, errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃xͥ non relinquunt: ⁊
eius lauacro ineccłabar¬
tizant̾ nec abea ullo scis mate
eresi pͣcidunt̾. in quantis libet
sceleribꝰ uiuant. quȩ nec deleaͣt
penitendo. nec elemosinis redimãt
sedineis us ꝙ adhuiis uite ulti¬
salui futuriꝑigne̾. Licet ꝓmag¬
nicudine facinorũ flagitiorũq
diurno. Nontnͣ et̾no igni puniri.
sed quihoc credunt ⁊ tamͣ catho¬
licisunt. humana quadã beniuo¬
lentia nchi falliuident̾. Nam
scriptura diuna aliud consulca
respondet. Librũ au̾t de hac questiõe
conseripsi. cuius titulus eͣ de fide

Expanded text:
 non relinquunt, et ejus lavacro in Ecclesia baptizantur, nec ab ea ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantislibet sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant, sed in eis usque ad hujus vitae ultsalvi futuri per ignem; licet pro magnitudine facinorum flagitiorumque diuturno, non tamen aeterno igne puniri. Sed qui hoc credunt, et tamen catholici sunt, humana quadam benevolentia mihi falli videntur: nam Scriptura divina aliud consulta respondet. Librum autem de hac quaestione conscripsi, cujus titulus est, de Fide
Abbreviated transcription (Latin):
uera illa atꝙ ꝑfecta felicitate fru¬
orro aut om̃e mdacium ĩo
dicendum ẽ ee̾ peccatum.
auiahomo non solum qnͣo
scit ip& quod uerum sit. sed uam
siquando errat ⁊ fallitur. sicut hoͣ:
hoc debet loqui quod animoge¬
rit. siue illud uerumsit sue pu¬
tecur ⁊ nonsit. Omnis aũt auimͣ¬
titur contra idauod inanimo
sentit: loquitar inuoluntate
fallendi. Et utiq uerba ꝓpterea
sunt instituta: non ꝑque inuice̾
ꝓferat. Uerbergo uti ad fallaciã
catume̾. Nec ido putandiune̾¬

Expanded text:
vera illa atque perfecta felicitate fruvera illa atque perfecta felicitate fruorro autem omne mendacium ideo dicendum est esse peccatum, quia homo non solum quando scit ipse quod verum sit, sed etiam si quando errat et fallitur sicut homo, hoc debet loqui quod animo gerit; sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquitur voluntate fallendi. Et utique verba propterea sunt instituta, non per quae se hperferat. Verbis ergo uti ad fallaciam, catum est. Nec ideo ullu
Abbreviated transcription (Latin):
genuus filiis gratus ille parentibꝰ
error. Non abhac uia deuiabat
apłc petrus. auando existimans ui¬
sumuidere. aliud palio sic puta¬
bat. tit acorporum imaginibus
inquibus se eẽ arbitrabatur. uera
in quibus erat corꝑa non dinosoeret.
nisi cum abillo angłe. ꝑquem
fuerat libatꝰ abscessit. Aud ab ac
uia deuiabat iacob patͥarcha. qͣn
iuuentẽ filiu abestia credebat oc¬
eisum. Inhis atq huius modifal¬
sicatibꝰ salua fide quę indo nob̃ẽ.
fallimur. nua non relicta aue ad
cuimnos ducit. erramus. Qui
errores ⁊iam sipeocata non sunt.
tñ inmalis huius uite deputandi
sunt. quȩ ita subiectae̾ uanitati.
ut approbentur hic falsa ꝓueris.
respuantur uera ꝓfalsis. cen̾eant̾
incerta ꝓcertis. Quamins eniͣ
hec abea fide absint. ꝑquamu̾ã
cercamq adetͣnam beacitudinẽ
cendimus. abea cnͣ miseria non
absut. in qua adhuc sumus.
Nullomõ quippe falleremur in ali¬
quo ł animi ł corporis sensu. suaͬ

Expanded text:
s filiis gratus ille parentibus error: aut ab hac via deviabat apostolus Petrus, quando se existimans visum videre, aliud pro alio sic putabat, ut a corporum imaginibus, in quibus se esse arbitrabatur, vera in quibus erat corpora non dignosceret, nisi cum ab illo angelus, per quem fuerat liberatus, abscessit: aut ab hac via deviabat Jacob patriarcha, quando viventem filium a bestia credebat occisum . In his atque hujusmodi falsitatibus, salva fide, quae in Deum nobis est, fallimur, et via non relicta quae ad illum ducit, erramus: qui errores etiamsi peccata non sunt, tamen in malis hujus vitae deputandi sunt, quae ita subjecta est vanitati, ut approbentur hic falsa pro veris, respuantur vera pro falsis, teneantur incerta pro certis. Quamvis enim haec ab ea fide absint, per quam veram certamque ad aeternam beatitudinem tendimus; ab ea tamen miseria non absunt, in qua adhuc sumus. Nullo modo quippe falleremur in aliquo vel animi vel corporis sensu, si jam
Abbreviated transcription (Latin):
causa cognoscende sunt
rerum malarum ⁊ bonarum.
ꝑducat adregnũ. ubi erit u¬
casine morte. sine errore u̾tas
sine ꝑturbatione felicitas: Ne¬
qua quam dubitare debemus
rerum quȩ adnos ꝑtinent bo¬
narũ causam non ẽenisi bom¬
cate̾ di malarũ uero alnnmu¬

Expanded text:
ndae sunt rerum bonarum et malarum, perducat ad regnum, ubi erit vita sine morte, sine errore veritas, sine perturbatione felicitas: nequaquam dubitare debemus, rerum quae ad nos pertinent bonarum causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero ab immu