comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non amo in uoce laudatorẽ: et in corde cõ¬
tentorem. Cum enu laudas. et nonte co
corrigis: contrate tet̾is es. Si malus es: et
quod dico placet tibi. displices tibi: quia si
malus. displicueris tibi: correctus placebis
in omnib uerbis meis. speculum propono:
Nec mea ista funt uerba: s. dño ubente
loquor: quo torrente nõ tacer. Nlam a
non eligetet tacere. & rationem de uob
reddere: S iam suscepinius onus. qu
ab umeris nrĩs excutere non possiumus
diti estõte. quia ipsi uigilant ꝓ animab
ur̃is. tanquam rationem reddituri pror
ut cum gaudio hoc faciant: et non enꝰ
tristicia. Nonemin expedit uobis. Quat
facunus ista cum gaudio: Quando in¬
mus homines proficere in uerbis de
Quando cum gaudio laborat operarus
in agro: Quando attendit arborem et
fructum uidet eius. quando attenar
segetem et fructum: et areȩ prospir
ubertatem. Non sine causa laboraut.
non sine causa dorsum curuauit. non

Expanded text:
Non amo in voce laudatorem, et in corde conNon amo in voce laudatorem, et in corde contemptorem. Cum enim laudas, et non te corrigis, contra te testis es. Si malus es, et quod dico placet tibi, displice tibi: quia si malus displicueris tibi, correctus placebis In omnibus verbis meis speculum propono. Nec mea ista sunt verba: sed Domino jubente loquor, quo terrente non taceo. Nam quis non eligeret tacere, et rationem de vobis non reddere? Sed jam suscepimus onus, quod ab humeris nostris excutere non possumus, subditi estote; quia ipsi vigilant pro animabus vestris, tanquam rationem reddituri pro vobis: ut cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit vobis . Quando facimus ista cum gaudio? Quando videmus hTunc enim cum gaudio laborat operarius in agro? Quando attendit arborem, et fructum videt; quando attendit segetem, et frugum in area prospicit ubertatem: non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non
Abbreviated transcription (Latin):
tiam te accepturum si te correueris. lege
michi ibi quantũ uicturus sis. Non ie¬
go inquis. Nescis gͦ quantum uicturus
sis: esto correctus. et semꝑ paratus. Holi
timere diem ultimum tanquam furem
qui dormienti esffodiat parietem: s. ugi¬
la. et corrig̾e hodie. Quid differs incras¬
tinum: longa uita erit: ipsa longabo¬
nasit. Prandium bonum longum. nemo
differt. et uitam malam: us habere lon
gam: Utiq si longa erit: melius bona
erit. Si breuis erit: benefactumẽ ut bo¬
na produceret᷑. Sic autẽ homines negli¬
gunt uitam suam: ut nolint habere
malaͣm: insi ipsam. Uillam emis. bonam
queris. Exorem uis ducere: bonam eligis
Filios tibi uis nasci: bonos optas. Caligas
locas. et non ius malas: et uitam amas
malam : Quid te offendit uita tua quã
solam ius malam. ut inter omĩa bona.
quẽ ur̃m uellem in partem corriꝑe. fo¬
te audiret me. Multos ur̃m publice eor¬
ripio: om̃s me laudant. Audiat me aliquĩ

Expanded text:
tiam te accepturum, si te correxeris; lege tiam te accepturum, si te correxeris; lege ibi mihi quantum victurus sis. Non lego, inquis. Nescis ergo quantum victurus sis. Esto correctus et semper paratus. Noli timere diem ultimum, tanquam furem qui te dormiente effodiat parietem: sed vigila, et corrige te hodie. Quid differs in crastinum? Longa vita erit. Ipsa longa, bona sit. Prandium bonum longum nemo differt, et vitam malam longam vis habere? Utique si longa erit, melius bona erit: si brevis erit, bene factum est, ut bona produceretur. Sic autem homines negligunt vitam suam, ut nolint habere malam, nisi ipsam. Villam emis, bonam quaeris; uxorem vis ducere, bonam eligis; filios tibi vis nasci, bonos optas; caligas locas, et non vis malas: et vitam amas malam! Quid te offendit vita tua, quam solam vis malam, ut inter omnia bona quem vestrum vellem in parte corripere, forte audiret me: multos vestrum publice corripio; omnes me laudant; audiat me aliquis.
Abbreviated transcription (Latin):
correctior esto: ne non uidearis conscienti¬
concientiam pugnis pauimentare: soli¬
diorem reddere. non correctiorem. Geme
noninani gemitu. forte enim dicistibi.
ẜromisit micbi deus indulgentiam. quã¬
do me correxero. Securus sum. lego diui¬
nam scripturam. Iniquus inqua die
conuersus fuerit ab iniquitatib suis. &
fecerit iustiaͣm: om̃s iniquitates eius ob¬
luuscar. Securus sum. quando me cor¬
rexero: dat michi deus indulgentiam de
malis meis. Et quid ego dicturus sum.
contra deum reclamaturus : diducturꝰ
sum dõ. noli dare illi indulgentiam:
dictutus sum hoc scriptum non esse:
hoc dm̃ non promifisse: Si ista dixero:
omnino falsa dico. Benedicis. uerum di¬
cis. Indulgentiam correctionis tue pii¬
sit ds: negare non possum. S dic michi
rogo de. Ecce ego consentio. et concedo.
̃ cognosco. quia indulgentiam deus pro¬
misit tibi. Crastimum enum diem quis
tibi ꝓmisit: Ubi micbi legis indulgen¬

Expanded text:
correctus esto; ne non videaris conscicorrectus esto; ne non videaris consciconscientiam pugnis pavimentare, solidiorem reddere, non correctiorem. Geme non inani gemitu. Forte enim dicis tibi: Promisit mihi Deus indulgentiam, quando me correxero; securus sum: lego divinam Scripturam, Iniquus in qua die conversus fuerit ab iniquitatibus suis, et fecerit justitiam, omnes iniquitates ejus obliviscar . Securus sum; quando me correxero, dat mihi Deus indulgentiam de malis meis. Et quid ego dicturus sum? Contra Deum reclamaturus? Dicturus sum Deo: Noli illi dare indulgentiam? Dicturus sum hoc scriptum non esse, hoc Deum non promisisse? Si ista dixero, omnia falsa dico. Bene dicis, verum dicis: indulgentiam correctioni tuae promisit Deus, negare non possum: sed dic mihi, rogo te; ecce ego consentio et concedo et cognosco quia indulgentiam Deus promisit tibi; crastinum enim diem quis tibi promisit? Ubi mihi legis indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
facias de templo dĩ. Si eligeres in eccłia fa¬
cere adulterium: intra istos parietes. qͥd
te essẽ sceleratius: Modo autem tu ipse ẽ.
templum di. Templum intras: templuo
exis. Templum in domo tua manes: tem¬
plum surgis. Uide quid agas: uide ne of¬
fendas templi habitatorẽ. ne deserat te:
et in ruinam uertaris. Nescitis inquit qua
corpora urã : Et oc de fornicatione loque.¬
batur apłs: ne contemneret̃. corporalia
pretio magno. Si conteminis corpus tuuor
considera precium tuum. Scio ego et me
cum omĩs homo qui paulo attentius cõ¬
siderau̾it. neminem dm̃ timentem sub
uerbis eius non se corrigere: nisi qui pu¬
tat quiꝰ plus habet uiuere. Ipsa res est q̃
multos occidit. cum dicunt cras cras: et
subito hostium clauditur. Remansit fo.¬
ris cum uoce coruina: quia non habuit
gemitum columbinum. Eras cras: corui
uex. Geme ut columbus: & tunde pecti.
Sed plagas tibi dando in pectus. cesus

Expanded text:
facias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia fafacias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra istos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne offendas templi habitatorem, ne deserat te, et in ruinam vertaris. Nescitis, inquit, quia corpora vestra et hoc de fornicatione loquebatur Apostolus, ne contemnerent corporalia im estis pretio magno . Si contemnis corpus tuum, considera pretium tuucum omnis homo qui paulo attentius consideraverit, neminem Deum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat, quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras: et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habuit gemitum columbinum. Cras, cras; corvi vox. Geme ut columbus, et tunde pectus: sed plagas tibi dando in pectus, caesus
Abbreviated transcription (Latin):
gete. primo forte dicerem. quod nescirẽ:
forte quod temere audieram suspicarer
Nondico tu adulter corrige te: s quiᷤ¬
quis in hoc populo adulter es: corrige
te. Publica est correctio: s secreta corret¬
tio. S cio quia ille qui ꝰ muerit: corrigit
nis. non curat deus. Nescitis inquit
apłs. quia templum dĩ estis. et sp̃s dei
habitat in uob̾: Qiuisquis templum di
uiolauerit: disperdet illum deus. Nemo
sefallat. Sed forte ait aliquis. Templum
di. animus meus ẽ. nõ corpus meum:
A diecit etiam testimonium. omnis ca¬
ro fenum: et omnis claritat᷑ eius. ut floᷤ
feni. Infelix interpretatio: punienda co¬
gitatio: Fenum dicta ẽ.caro. quia mori¬
tur: s. quod ad tempꝰ moritur. nõ resur¬
gat cum crimine. Uis nosse apertam
ctiam inde sententiam : Nescitis inquit
tenmebas corporale peccatum: comtẽnis qͦd
peccas in templum. Ipsum corpus tuuor
Eemplum inte est sp̃s sc̃i: lam uide quid

Expanded text:
ge te: primo forte dicerem quod nescirem; ge te: primo forte dicerem quod nescirem; forte quod temere audieram, suspicarer. Non dico, Tu, adulter, corrige te; sed, quisquis in hoc populo adulter es, corrige te. Publica est correptio, sed secreta correctio. Scio quia ille qui timuerit, corrigit nis non curat Deus. Nescitis, inquit Apostolus, quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Quisquis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . Nemo se fallat. Sed forte ait aliquis, Templum Dei animus meus est, non corpus meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni . Infelix interpretatio! punienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? Nescitis, inquittemnebas corporale peccatum, contemnis quod peccas in templum? Ipsum corpus tuum templum in te est Spiritus Dei. Jam vide quid
Abbreviated transcription (Latin):
unde sibi testimonia nulla et uanicõ¬
quirunt dicentes. peccata carnis nr̃ȩ dis
non curat. Ubi ẽ quod hodie audiui¬
mus. formcatores. et adulteroᷤ uidicat
deus: Ecce quod attende qunisqͥs. tali
morbo laboras. Quod dicit deus audi. nõ
quod tibi dicit fauens peccatistuis ami¬
cus tuus. aut eadem tecum mniquitatiᷤ
catena ligatus amicus tius. uł potius
mimicus tuus: et suus. Audi gͣ qd̾ dł
dic̃ꝑ apłm honorabiles inquid nuptiȩ¬
et in omnibꝰ: et thorꝰ immaculatus.
uete incrib at iminicus. et non
mes ne te iudicet deus: ubi ẽ fides:
tome cumẽ. quando timeas. Longe
minis dies ultimiis. longe esse non
otest: quia breuis est uita: et quia
ꝓsa breuitas semꝑ incerta Quando
it dies tuus ultimus nescis: Corrigete.
nodie: ꝓpter cras. Prosit tibi et modo
m secreto correctio. palam enim loquer
E in secreto arguo ⁊ ures omĩum pulso
sed conscias conscientias quorumdam
Conuenio. Si dicerem tu adulter corti¬

Expanded text:
unde sibi testimonia nulla et vana conunde sibi testimonia nulla et vana conquirunt, dicentes, Peccata carnis Deus non curat. Ubi est quod hodie audivimus: Fornicatores et adulteros judicat Deus? Ecce attende, quisquis tali morbo laboras. Quod dicit Deus audi: non quod tibi dicit favens peccatis tuis animus tuus, aut eadem tecum iniquitatis catena ligatus amicus tuus, vel potius inimicus tuus et suus. Audi ergo quod dicit Apostolus: Honorabiles, inquit, nuptiae in omnibus, et torus immaculatus. ne te inscribat inimicus; et non times ne te judicet Deus? Ubi est fides? Time cum est quando timeas. Longe ujusque hominis dies ultimus longe esse non potest; quia brevis est vita. Et quia ipsa brevitas semper incerta, quando sit dies tuus ultimus, nescis. Corrige te hodie, propter cras. Prosit tibi et modo in secreto correptio. Palam enim loquor, et in secreto arguo. Aures omnium pulso: sed conscientias quorumdam convenio. Si dicerem, Tu, adulter, corri
Abbreviated transcription (Latin):
inscribere. P rorsus nec prodo nec nes¬
go. Corripio in secreto: pono ante oculo
di udicium. Terreo cruentam cons¬
entiam. ꝑsuadeo penitenciam: Nac
Raritate prediti eẽ debemus. unde ali¬
aliquando homines reprehendunt
quod quasi non corripiamus: aut pu¬
tant nos. scire quod nescius: aut pu¬
tant nos tacere quod scimus S fora
quod scis: et ego sero S non coramt
corripio. quia curare uolo: non acc¬
sare. Sunt homines adulteri. In don¬
bus sius. in secreto peccant. Aliquando
nobis producuntur ab uxorib suis ple¬
rumq delantib aliquando maritor
salutem quęrentib Nos non prodim
palam. ẜ in secreto argiumus. Uibi cõ¬
tigit malum: ibi moriat᷑ur Non tamẽ
nuulnus illud negligimus: ante om̃ia
ostendentes homini in tali peccato conꝰ¬
tituto sauciamq gerenti conscientiam
illud uuluꝰ eẽ. mortiferum: quod ali¬
quando qui committunt nescio qua
peruersitate comtemnuntu et nescio

Expanded text:
inscribere. Prorsus nec prodo, nec negliinscribere. Prorsus nec prodo, nec negligo: corripio in secreto; pono ante oculos Dei judicium; terreo cruentam conscientiam; persuadeo poenitentiam. Hac charitate praediti esse debemus. Unde aliquando homines reprehendunt nos, quod quasi non corripiamus: aut putant nos scire quod nescimus, aut putant nos tacere quod scimus. Sed forte quod scis, et ego scio: sed non coram te corripio; quia curare volo, non accusare. Sunt homines adulteri in domibus suis, in secreto peccant; aliquando nobis produntur ab uxoribus suis plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus: nos non prodimus palam, sed in secreto arguimus. Ubi contigit malum, ibi moriatur malum. Non tamen vulnus illud negligimus; ante omnia ostendentes homini in tali peccato constituto sauciamque gerenti conscientiam, illud vulnus esse mortiferum: quod aliquando qui committunt, nescio qua perversitate contemnunt; et nescio
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃õ conceꝑat dmm̃ anborim Peccauit
g in de fr̃. tuus si du solus nosti: tunc
uere in te solum peccauit. Nam si mul¬
tis audientib tibi fecit iurias: et in il¬
los peccauit quos testes su iniquitatis
effecit. Psco enun fr̃s catissimi: quod et
uos ipsi. inuobis ipsis potestis agnoscere
Quando me audiente ffi meo quisq¬
uiriam alienam putem. Prosus et michi
fecit. immo michi plus fecit: cui putaũ
placere quod fecit. Etgo ipsa cortipienda
sunt coram omĩb que peccantur coram
om̃ib Ipsa corripienda sunt secretius: q̃
peccantur secritius distribuite tempora
et sicagendum est. Non solum quan¬
do in nos peccatur. s quando peccant᷑
ab aliquo. ut ab altero nesciatur: in se¬
creto debemus cortipere. in secreto argu¬
ere: neuolentes publce arguere: ꝓdamꝰ
hominẽ. Nosuolumtꝰ coriꝑe et cortigere:
Quid si inimicus quęrit audire qua
puniat: Nouit enim nescio quẽ hon¬
cidam. ep̃s: et alius illum nemo nou
Ego uolo publice corripere. actu qua

Expanded text:
cto conceperat Dominum amborum . Peccavit ergo in te frater tuus; si tu solus nosti, tunc vere in te solum peccavit. Nam si multis audientibus tibi fecit injuriam, et in illos peccavit, quos testes suae iniquitatis effecit. Dico enim, fratres charissimi, quod et vos ipsi in vobis ipsis potestis agnoscere. Quando me audiente, fratri meo quisqillam alienam putem. Prorsus et mihi fecit: imo et mihi plus fecit, cui putavit placere quod fecit. Ergo ipsa corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram omnibus: ipsa corripienda sunt secretius, quae peccantur secretius. Distribuite tempora, et sic agendum est, non solum quando in nos peccatur, sed quando peccatur ab aliquo, ut ab altero nesciatur. In secreto debemus corripere, in secreto arguere; ne volentes publice arguere, prodamus hominem. Nos volumus corripere et corrigere: quid, si inimicus quaerit audire quod puniat? Novit enim nescio quem homicidam episcopus, et alius illum nemo novit. Ego volo publice corripere, at tu quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
uł tres. quia inore duorum ut criu
destium. Rat om̃e uerbum. Since ip
audierit: refer ad eccłiam. Sinec u¬
publicanus. Noli illum iam deputiti
innuuero frm tuorum. Nec idõ tan̾
salus eius negligenda ẽ. Nam et ipso
ethnicos idẽ gentiles. et paganos. me
mero eorum quidem fr̃m non depto¬
mus: sed tam̃ salutem orum sempͥm
quirimus. Hoc gͦ audiuimus domiũ
ita monentem: et tanta cura precipiẽ¬
tem. ut etiam hoc adderet contuu̾ioa
men dico uobis quecumq ligaueritis
suꝑ terram: ligata erunt et in cęlo. Et
quecumq solueritis in terra: soluta
erunt et uicȩlo Cepisti habere fcẽos
tuum. tanquam publicanum: ligaillũ
in terra: ẜ ut iuste alliges uide Flam
iiusta uincula: disrummpit iusticia
Cum autem correxeris et concordaue¬
ris cũ frẽ tuo: soliusti illum in terra
Cum solueris in t̾ra: solutus erit et in
celo. Multum prestat nõ tibi s illi qr
multũ nocuit nõ tibi. ẜ sibi. hȩc cum¬

Expanded text:
vel tres; quia in ore duorum vel trium vel tres; quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum. Si nec ipsos audierit, refer ad Ecclesiam: si npublicanus. Noli illum deputare jam in numero fratrum tuorum. Nec ideo tamen salus ejus negligenda est. Nam et ipsos Ethnicos, id est, Gentiles et Paganos in numero quidem fratrum non deputamus; sed tamen eorum salutem semper inquirimus. Hoc ergo audivimus Dominum ita monentem, et tanta cura praecipientem, ut etiam hoc adderet continuo: Amen dico vobis, quaecumque ligaveritis super terram, ligata erunt et in coelo; et quaecumque solveritis in terra, soluta erunt et in coelo. Coepisti habere fratrem tuum tanquam publicanum, ligas illum in terra: sed ut juste alliges, vide. Nam injusta vincula disrumpit justitia. Cum autem correxeris, et concordaveris cum fratre tuo, solvisti illum in terra. Cum solveris in terra, solutus erit et in coelo. Multum praestas, non tibi, sed illi; quia multum nocuit, non tibi, sed sibi. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
Iam iaces: et humiliare te nonius.
Bene diceres. nolo descendere: si nolius
debet: Quod audiuimus hodie. Si pec¬
cauerit inde fr̃ tuus. corripe eũ uiter
te et ipsum solum. Si neglexeris. pcio
es. Ille inuriam fecit: et miriam fa¬
ciendo. graui se ipsum uulnere peus¬
sit. Tu uulnus frĩs tui conteminis. Tu
enim uides ꝑire. uł ꝑisse. et negligis:
Peior es tacendo: quam ille conuciãdo
Quando gͦ in nos aliquis ꝑeccat: habe¬
qͥmus magnam curam. nõ ꝓ nob̾ Nam
gloriosum ẽ inurias obliuisci: s obliuis¬
cere iniuriam tuam. non uun uulnuiᷤ
frĩs tui. Ergo corripe eum int̾ te et ipsũ
solum. Intuens correctioni: parcens
pudori. Forte enim pre uerecundia
cipit deffendere peccatum suum e
qui uis facere correctionem facis pe¬
rem. Corripe gͦ inter te et ipsum sos
Si de audierit. lueratus es frem̾ ciuiiꝰ
quia pierat nisi faceres. Si autem n
teaudierit. id÷ peccatum suum qua
iusticiam defenderit. adhibe illi d

Expanded text:
Jam jaces, et humiliare te non vis? Jam jaces, et humiliare te non vis? Bene diceres, Nolo descendere; si noluissdebet? Quod audivimus hodie: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si neglexeris, pejor es. Ille injuriam fecit, et injuriam faciendo gravi se ipsum vulnere percussit: tu vulnus fratris tui contemnis? Tu eum vides perire, vel perisse, et negligis? Pejor es tacendo, qaum ille conviciando. Quando ergo in nos aliquis peccat, habeamus magnam curam, non pro nobis; nam gloriosum est injurias oblivisci: sed obliviscere injuriam tuam, non vulnus fratris tui. Ergo corripe eum inter te et ipsum solum, intendens correctioni, parcens pudori. Forte enim prae verecundia incipit defendere peccatum suum, et quem vis facere correctiorem, facis pejorem. Corripe ergo eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: quia perierat, nisi faceres. Si autem non te audierit, id est, peccatum suum quasi justitiam defenderit, adhibe tecum duos
Abbreviated transcription (Latin):
ante altare. Non irascitur deus. quia diᷤ¬
fers imponere munus tuum. Te querit
deus: magis. quam inunus tuum.
Nam si malum animum gerens adũsus
stẽm tuum. adueneri cũ munere ad dm̃
tuum: respondet tibi. Tu ꝑiste mͥ
quid actulisti: offers munustuum.
et tu non es munus dĩ. pusenim
querit xp̃c. quem redemi sanguine
suo. quam quod tu inugnsti in orreo
tuo. Ergo relinque ibi nlinus cuum.
ante aitare. et uade prias reconciliari
frĩ tuo. et sic ueniens offeres munus
tuum. Eece ille regus gehennȩ: qũa
cito solutus ẽ. Nondum reconciliatus.¬
reus eras gehennȩ. Reconciliatus. secu¬
das iniurias: et difficiles ad concõr¬
diam requirendam. Pete inquit
ueniam ab homine quem offendisti.
ab homine quem lesisti. Respondet.
Non me humiliabo. Uel deum tuum
audis frẽm tuum comtemnis. Quise
bumiliat exaltabitur. Non iuste hu¬
miliare qui cecidisti: Nuitum int̃ est
inter se humiliantẽ: et inter iacentem

Expanded text:
ante altare. Non irascitur Deus quia difante altare. Non irascitur Deus quia differs imponere munus tuum: te quaerit Deus magis quam munus tuum. Nam si malum animum gerens adversus fratrem tuum, adveneris cum munere ad Deum tuum, respondet tibi: Tu peristi, mihi quid attulisti? Offers munus tuum, et tu non es munus Dei. Plus quaerit Christus quem redemit sanguine suo, quam quod tu invenisti in horreo tuo. Ergo relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo; et sic veniens offeres munus tuum . Ecce ille reatus gehennae quam cito solutus est. Nondum reconciliatus, eras gehennae reus: reconciliatus, secudas injurias, et difficiles ad concordiam requirendam. Pete, inquit, veniam ab homine quem offendisti, ab homine quem laesisti. Respondet: Non me humiliabo. Vel Deum tuum audi, si fratrem tuum contemnis: Qui se humiliat, exaltabitur . Non vis te humiliare qui cecidisti? Multum interest inter se humiliantem et inter jacentem.
Abbreviated transcription (Latin):
dieris illum: lucratuĩ te. Quidẽ. lu¬
cratus est. te. nisi quia ꝑras. si nõ lucra¬
retur te: Nam si non ꝑieas: quomͦo
te lucratus ẽ: Nlemo gͥ conteminat: ꝯ¬
quando peccat in frẽm. Ait enĩ inqͦ¬
dam loco. apłs. Si autem peccantes in
fr̃s. et ꝑcutientes conscientiam eorum
infirmam. in xp̃m peccastis: ido qura
menbra xp̃i omnes facti sumus. Quo¬
mͦ non peccas in xp̃m: quia peccas in
hominem peccaui: Leue peccatum ẽ:
uł nulium peccatũ ẽ. Forte inde dicis
leue ẽ. cito curatur. Peccasti in frẽm. fac
satis. et sanatus es. Cito fecisti rem mor¬
tiferam: s remedium cito inuenisti Quĩ
nr̃m speret regnum celoꝵ fr̃s mei quã¬
do dicit euangelium. qui dixerit frĩ suo
fatue. reus erit gehennȩ ignis: Magnꝰ
terror s uide ibi remedium. Si obtule¬
ris munus tuum ad altare: et ibi recor¬
datus fueris quia fr̃̾ tuus habet aliquid
adũsum te: relinq ibi mumis tuum.

Expanded text:
dieris illum, lucratus est te. Quid est, ludieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lucraretur te? Nam si non perieras, quomodo te lucratus est? Nemo ergo contemnat, quando peccat in fratrem. Ait enim quodam loco Apostolus, Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis : ideo quia membra Christi omnes facti sumus. Quomodo non peccas in Christum, qui peccas in hominem peccavi: leve peccatum est, vel nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecisti mortiferam rem, sed remedium cito invenisti. Quis nostrum speret regnum coelorum, fratres mei, quando dicit Evangelium, Qui dixerit fratri suo, Fatue, reus erit gehennae ignis? Magnus terror; sed vide ibi remedium: Si obtuleris munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te; relinque ibi munus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
cuniam: tu innocentiam. Quere quis
grauius damnum perpessus est Ille ꝑ¬
didit rem periturã: tu factus es. peri
nõ nocendi auiditate: seq corrigendi¬
studio. T̃ ales si fuerimus. obtime fici¬
mus. quod hodie ammoniti sumus:
si peccauerit in te fr̾tiuis. corripe illũ.¬
alum. inter te. et ipsum solum Quare
illum corripis: Quia te doles quod pec¬
cauerit in te: Absit. Si amore tui id
facis. nichil facis. Si amore illius facis:
obtime facis. deniq in ipsis uerbis. at¬
tende. cuius amore id facere debeas:
utrun tui. an illius. Si te audierit.
inquit iucratus es frẽm tuum. Ergo
propt̾ ilum fac: ut lucreris illum. Sic
faciendo icraris. nisi fecisses. ꝑierat.
Quid gͦ est. iuod pleriq homines ista
peccata comiminunt. et dicunt. quid
magnum fecr In hominem peccaui.
Noli contemnei. In hominẽ petcasti.
Uis nosse. quia in.ominem peccando.
peristi: Si te ille iuem peccasti corri¬
puerit inter te. et ipim solum. et au¬

Expanded text:
cuniam, tu innocentiam. Quaere quis cuniam, tu innocentiam. Quaere quis gravius damnum perpessus est. Ille perdidit rem perituram, tu factus es peritunon nocendi aviditate, sed studio corrigendi. Tales si fuerimus, optime facimus quod hodie admoniti sumus: Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Quare illum corripis? Quia te doles, quod peccaverit in te? Absit. Si amore tui id facis, nihil facis. Si amore illius facis, optime facis. Denique in ipsis verbis attende, cujus amore id facere debeas, utrum tui, an illius. Si te audierit, inquit, lucratus es fratrem tuum. Ergo propter illum fac, ut lucreris illum. Si faciendo lucraris, nisi fecisses perierat. Quid est ergo quod plerique homines ista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci? in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse quia in hominem peccando peristi? Si te ille in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et au
Abbreviated transcription (Latin):
des nocere oculo fris tui. Lumen quos
inde ẽ. non te ꝑmittit negligere lumẽ
frĩs tui. Namsi ocdisti. et iuis corriꝑe
nom̃ quendes iumen⁊ qui perdidisti
odium tenebrȩ sunt. Non potest aut̃
fieri. ut qui odit alterum nõ sibi pͥus
noceat. Illum enim ledere conatur.
& trine̾cus: se uastat intrinsecus. Quan¬
te: tantum tai ei. prospicere debemus.
ne ipse ledatur. Ledit autem animum
suum. qui odit alterum. Et quid ficturꝰ
est. ei quem odit: quid facturus: tol¬
lit pecuniam. Numquid fidem: Ledit
famam. Nunquid conscientiam: Quic¬
quid nocet forinsecus nocet: sibi attende
quid noceat. T̃ntus enim sibi ipse inimi¬
eus est. qui odit alterum. sed qua non
sentit. quid sibi mali faciat. in alterum
seuit: eo ꝑiculosius uiuens: quo non
sentit. quid secum mali agit. quia et se¬
uiendo sensum ꝑdit. Seuisti in inimi¬
cum tuum. Te seiuente. ule nudatus
est. tu iniqus es. Multum inter ẽ int̾
nudum. et iniquum: Ille perdidit peꝰ¬

Expanded text:
des nocere oculo fratris tui. Lumen quod des nocere oculo fratris tui. Lumen quod in te est, non te permittit negligere lumen fratris tui. Nam si odisti, et vis corripere, quomodo emendas lumen, qui perdidisti Odium, tenebrae sunt. Non potest autem fieri ut qui odit alterum, non sibi prius noceat. Illum enim laedere conatur extrinsecus, se vastat intrinsecus. Quanst, tantum ei prospicere debemus, ne ipse laedatur. Laedit autem animum suum, qui odit alterum. Et quid facturus est ei quem odit? quid facturus? Tollit pecuniam, numquid fidem? Laedit famam, numquid conscientiam? Quidquid nocet, forinsecus nocet: sibi attende quid noceat. Intus enim sibi ipse inimicus est, qui odit alterum. Sed quia non sentit quid sibi mali faciat, in alterum saevit, eo periculosius vivens, quo non sentit quid secum mali agit; quia et saeviendo sensum perdidit. Saevisti in inimicum tuum: te saeviente ille nudatus est, tu iniquus es. Multum interest inter nudum et iniquum. Ille perdidit pe
Abbreviated transcription (Latin):
cipliniam. nisi amando. usq adeoi
omnis qui irascitur odit: ut aliquꝰ¬
do magis odisse coniuncatur alibi: q¬
puerum. uelle in aquafluminis luds
cuius impetu pereat. tu si uides. et pi¬
cienter permictis. odisti. Tua patien¬
tia: illius mors est. Quanto melius a
si u rasceris. et corrigis. quam nõ uas¬
do interire permittis: Odium g̃ anti
omĩa uitandũ ẽ: trabes de oculo eit¬
enda est. Multum quippe aliud ẽ qui¬
do qiuisq irascens. in aliquo uerbiu
dum excedit. quod postea deleat pa¬
tendo : et aliud ẽ seruare insidias ri¬
sas in corde. Multum posttemo ura.
micida est. Multum inter est. int̾
turbatum oculum: et extinctum
festuca turbat: trabes extingit. hoc
hodie ammoniti sumus benefacereat¬
q implere possimus: ante omĩa nõ odĩ¬
se. Tunc enim quando trabes non est
inoculo tuo: uides rectȩ quicquid fu¬
erit. in oculo frĩs cui. et uim pateris.
donec eicias. de oculo fr̃n tui: quodui¬

Expanded text:
disciplinam, nisi amando. Usque adeo non disciplinam, nisi amando. Usque adeo non omnis qui irascitur, odit; ut aliquando magis odisse convincatur, si puerum velle in aqua fluminis ludere, cujus impetu pereat: tu si vides, et patienter permittis, odisti; tua patientia, illius mors est. Quanto melius est si irasceris et corrigis, quam non irascendo interire permittis? Odium ergo ante omnia vitandum est, trabes de oculo ejicienda est. Multum quippe aliud est, quando quisque irascens in aliquo verbi modum excedit, quod postea deleat poenitendo; et aliud est, servare insidias inclusas in corde. Multum postremo interratrem suum, homicida est . Multum interest inter turbatum oculum, et exstinctum. Festuca turbat, trabes exstinguit. 3.hodie admoniti sumus, bene facere atque implere possimus, ante omnia non odisse. Tunc enim quando trabes non est in oculo tuo, vides recte quidquid fuerit in oculo fratris tui; et vim pateris, donec ejicias de oculo fratris tui, quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
gligere inuicem nr̃a peccata¬
non querendo qͥd repreendã.
sed indendo qͥd reꝑ corrigas.
eius quippe dixit acutuor
ꝯrulum ad eiciendam festucam de
oc ulo frĩs sui: qui trabem in oculo suo
non habet. Quid autem hoc sit breui¬
der insinuo caritati ur̃e. festucairi
oculo ira ẽ. Trabes in oculo: odiumẽ
Quando gͦ qui odit. reprehenditi¬
rascentem. festucam uult de oculo
sris siu tollere. sed trabe mpeditur¬
duca inicumm trabis est. Nam trabes
quando nascitur: prius festuca est
Rigando festucam: ꝑducis ad trabeor.
Alendo iram malis suspicionib : per¬
ducis ad odium. Muitum autem ie¬
terẽ ꝓpeccitum trascentis. et erudelita¬
tuis irascimur. odisse filios. ꝗsilusue¬
nitur: In ipsis quoq peccorib mat̃
aliquando bucula suggentem uit¬
lum tedio quodam auercit irascens
ẜiusceribꝰ amplectitur matris. Qi¬
si tedium ficit cum impingit: quers
tamen si de ẽ. Hec damus alit̃ filus e¬
ciplinam. nisi aliquantum irascen
et indignando. Hectamen daremus

Expanded text:
gligere invicem nostra peccatanon quaerendo quid reprehendas, sed videndo quid corrigas. Ejus quippe dixit acutum oculum ad ejiciendam festucam de oculo fratris sui, qui trabem in oculo suo non habet. Quid autem hoc sit, breviter insinuo Charitati vestrae. Festuca in oculo, ira est: trabes in oculo, odium est. Quando ergo qui odit reprehendit irascentem, festucam vult de oculo fratris sui tollere: sed trabe impediturtuca initium trabis est. Nam trabes quando nascitur, prius festuca est. Rigando festucam, perducis ad trabem: alendo iram malis suspicionibus, perducis ad odium. CAPUT II. 2. Peccatum irascentis: crudelitatris irascimur: odisse filios quis invenitur? In ipsis quoque pecoribus mater aliquando bucula sugentem vitulum taedio quodam avertit irascens: sed visceribus amplectitur matris. Quasi taedium facit, cum impingit: quaeritur tamen, si deest. Nec damus aliter filiis disciplinam, nisi aliquantum irascendo et indignando: nec tamen daremus
Abbreviated transcription (Latin):
Uitaitaq non ẽ. nisibeata. Et beata uita
ẽẽ. nõ potest. nisi ȩterna. ubi sunt dies bo¬
ni: nec multi s umiis. Ex consuetudine
huiis uitȩ: appellati sunt dies. diesille:
nescit ortum. nescit occasum. Iui diei
non succedit crastinus: quia non eum
et hanc uitam. et ueram uitam: in pro¬
missionibꝰ habemus. Aucuius gͦ operis
merces ẽ. si enum mercedem amamus:
in opere non deficiamus: & in ȩt̃nũ cũ xͦ¬

Expanded text:
Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi diei non succedit crastinus; quia non praeet hanc vitam, et veram vitam in promissis habemus. Alicujus ergo operis merces est. Si enim mercedem amamus, in opere non deficiamus: et in aeternum cum
Abbreviated transcription (Latin):
tas nulla securitas gaudii. timor torquens.
cupiditas auida. tristitia arida. Ecce quam
malos dies et nemo uult finire ipsos dies
malos. Multumq hic togant homuines dm̃.
ut diu uiuant. Quid autem dui niuere nͥ
du dorqueri: Quid ÷ aliud aiuiiuere.
quam malos dies malis dieb addere: Et
cum crescunt pueri. quasi accedunt illis
dies. et nesciuunt quia minuuntur: et ip¬
sa ẽ falsa computatio Crescentib enim
descendunt dies: potius quam ascendũt.
Constitue alicui homini nato. uerbi grã.
octoginta annos. Quicquid uiuit: de
summa minuit. Et mnempti homines.
gratulantur plurimis natiliciis. tam sui.
quam filiorum suorum. Ouirum pru¬
dentem Si tibi uinum munuatur inbut¬
te tristaris. diesperdis: et gaudes: Mali gͦ
liguntur. Si blanditur hic mundus: et
nemo uult finire erumnosam uitam. ue¬
raenĩ uita. uel beata hec est. cum resuige¬
mus. et cum xͦo regnabinus. Nam et un¬
pn recsurrecturi sunt: s in ignem ituti:

Expanded text:
tas, nulla securitas, nulla securicupiditas avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum crescunt pueri, quasi accedunt illis dies; et nesciunt quia minuuntur: et ipsa est falsa computatio. Crescentibus enim decedunt dies potius, quam accedunt. Constitue alicui homini nato, verbi gratia, octoginta annos: quidquid vivit, de summa minuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum prudentem! Si tibi vinum minuatur in utre, tristaris: dies perdis, et gaudes? Mali ergo liguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam. Vera enim vita vel beata haec est, cum resurgemus et cum Christo regnabimus. Nam et impii resurrecturi sunt, sed in ignem ituri.
Abbreviated transcription (Latin):
nianquam se putat moriturum: Discite
niengo fr̃ẽs querere ȩternam uitam. ubi is¬
tam non tolerabitis. s internum cum deo
regnabitis. Qui enim uult diligere: uitam.
sicut dicit propheta. et uidere dies bonos:
Nam in dieb mał mors potius optatur. quã
uita. Nonne audiuimus et uidemus homi¬
nes in aliquib tribulationibꝰ et angustus.
conflictationib et egritudinibꝰ dum sunt
constituti. et uident se laborare. nichil ali¬
ud dicere. ds mitte michi mortẽ. accelera
dies meos : Et aliquando uenit aegritudo
curritur. adducuntur medici. solidi. et mu¬
nera ꝓmittuntur. Dicit tibi ipsa mors. Ecce
adsum: quam pau lo ante a domino petebã.
Quid me modo fugere uis: Inueni te fal¬
sadorem: et miserȩ uite amatorem. de his
rego mali dies quos agimus in corruptela
huius carnis inte̾nta. uł sub tanta sarcina
corruptił corporis. int̾ tantas temptationes
inter tantas difficultates: bbi falsa uolup¬

Expanded text:
nunquam se putat moriturum? Discite nunquam se putat moriturum? Discite ergo, fratres, quaerere aeternam vitam, ubi ista non tolerabitis, sed in aeternum cum Deo regnabitis. Qui enim vult vitam, sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimus et videmus homines in aliquibus tribulationibus et angustiis, conflictationibus et aegritudinibus dum sunt constituti, et vident se laborare, nihil aliud dicere nisi, Deus mitte mihi mortem, accelera dies meos? Et aliquando venit aegritudo; curritur, adducuntur medici, solidi et munera promittuntur. Dicit tibi ipsa mors: Ecce adsum, quam paulo ante a Domino petebas; quid me modo fugere vis? Inveni te falsatorem, et miserae vitae amatorem. 2. Mali  mali dies quos agimus in corruptela hujus carnis, in tanta et sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa volun
Abbreviated transcription (Latin):
ICIT. UNs: cuidam ad¬
olescenti. Si uis uenire ad
uitam: serua mandata
Non dixit. si uis uenire
ad uitam eternam: ẜ siis uenire ad uitã
eam definiens uitam: quȩ fuerit ȩterna
nitai Huus gͦ uitȩ amorem: nos primitus
commnendemꝰ. Etenm amatur. & qualis¬
imq uita ista: et ipsam qualemcunq
unnosam miseramq finire homines ti¬
eut: et pauescunt. Hinc uidendum ẽ. hinc
nsiderandum: quemadinodum anianda sit
ecerna uita. quando sicamatur misera ista:
quandoq finienda uita. Considerate fr̃s.
quantum amanda sit uita: ubi numquã
finias uitam. mas gͦ istam uitam. ubi
tantum laboras. curris. satagis. anhelas. et
uix enumerantur. quȩ necessaria sunt in
misera uita seminare. atare. nouellare. na¬
iugare. molere. quoquere. texere. et post
hec omĩa finire habes uitam. Ecce quȩ pate¬
ris in misera ista quam diligis uita. et pu¬
tas te semꝑ uicturum: & numquam mori¬
turum: Templa. saxa marmora ferio. plũ¬
boq consolidata tamen cadunt: et homo

Expanded text:
inus cuidam adolescenti: Si vis venire ad vitam, serva mandata. Non dixit, Si vis venire ad vitam aeternam: sed, Si vis venire ad vitam; eam definiens vitam, quae fuerit aeterna vita. Hujus ergo vitae amorem nos primitus commendemus. Etenim amatur et qualiscumque vita ista; et ipsam qualemcumque, aerumnosam, miseram, finire homines timent, et pavescunt. Hinc videndum est, hinc considerandum, quemadmodum amanda sit aeterna vita; quando sic amatur misera ista et quandoque finienda vita. Considerate, fratres, quantum amanda sit vita, ubi nunquam finias vitam. Amas ergo istam vitam, ubi tantum laboras, curris, satagis, anhelas; et vix enumerantur quae necessaria sunt in misera vita; seminare, arare, novellare, navigare, molere, coquere, texere: et post haec omnia finire habes vitam. Ecce quae pateris in misera ista quam diligis vita: et putas te semper victurum, et nunquam moriturum? Templa, saxa, marmora, ferro plumboque consolidata, tamen cadunt: et homo
Abbreviated transcription (Latin):
non es correctoe. ẜ proditor. Attende
quemad. moꝰ ũ uiriustus ioseph tanto
flagitio quod de uxore fuerat suspicatꝰ.
tanta benignitate pepercit: antequã
sciret unde illa concepat. quia gͣuidã
senserat. et se ad illam nõ accessisse nouerat.
Restabat itaq ceita adulteru suspicio:
et tamen quia ipse solussenserat. ipse solꝰ
sciebat. Quid de illo ait euangłium: Ioseph
autẽ cum ẽẽt uir iustus. et nollet eã diu¬
uulgare. Hariti dolor. non uindinctam
quesunt: uoluit ꝓdẽẽ peccanti. non puni¬
re peccantem. Cum inquit nollet eam di¬
uulgire: uoluit cam occule dimittere:
hec eo cogitante. ecce angłs dnĩ. apparu¬

Expanded text:
non es correptor, sed proditor. Attende non es correptor, sed proditor. Attende quemadmodum vir justus, Joseph, tanto flagitio quod de uxore fuerat suspicatus, tanta benignitate pepercit, antequam sciret unde illa conceperat: quia gravidam senserat, et se ad illam non accessisse noverat. Restabat itaque certa adulterii suspicio: et tamen quia ipse solus senserat, ipse solus sciebat, quid de illo ait Evangelium? Joseph autem cum esset vir justus, et nollet eam divulgare. Mariti dolor non vindictam quaesivit: voluit prodesse peccanti, non punire peccantem. Cum, inquit, nollet eam divulgare, voluit eam occulte dimittere. Haec eo cogitante, ecce angelus Domini apparu
Abbreviated transcription (Latin):
mur: Cum orde nr̃o enos concordemꝰ.
et scripturasacra innulla parte discor¬
dat. uerum : omnino: utrumq uerũ
est. Sed discrnere debemus: aliquan
aliquando ccripiendũ frẽm eoram
om̃ib ut et cteri tuorem habeant.
Si aliquandoillud aliquando illud..
fecerimus: coicordiam scriptutar limo
tenebimus: e in faciendo atq obtẽꝑ¬
ando nõ erralunus. S dicit michi ali¬
quis. Quando facio illud. quando illu:
Netunc corripum int̾ me et ipsum so¬
lum quando debeo coram omĩb corri¬
pere: aut tunc corripiam coram om¬
nib quando debeo in secreto corriꝑe:
facere debeamus. Sed utinam facere
pigri nonsimus. Intendite et uidete
Sĩ peccauerit inquit in te fr̃ tiuis cor¬
ripe eum int̾ ce et ipsum solum: Quare:
uit: Tuscis quia peccauit. Quia enim
secretum suit quando in te peccauit:
secretum quere cim corrigis. quod.
reccauit. Nam fisolus nostĩ quiapecreaũ
in te ei eumuis corim omĩb agguere.

Expanded text:
mur. Cum corde nostro nos concordemus, mur. Cum corde nostro nos concordemus, et Scriptura sancta in nulla parte discordat. Verum est omnino, utrumque verum est: sed discernere debemus, aliquandaliquando corripiendum fratrem coram omnibus, ut et caeteri timorem habeant. Si aliquando illud, aliquando illud fecerimus; concordiam Scripturarum tenebimus, et in faciendo atque obtemperando non errabimus. Sed dicit mihi aliquis: Quando facio illud, quando illud: ne tunc corripiam inter me et ipsum solum, quando debeo coram omnibus corripere; aut tunc corripiam coram omnibus, quando debeo in secreto corriperefacere debeamus: sed utinam facere pigri non simus. Intendite, et videte: Si peccaverit, inquit, in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? eccavit? Tu scis quia peccavit. Quia enim secretum fuit, quando in te peccavit; secretum quaere, cum corrigis quod peccavit. Nam si solus nosti quia peccavit in te, et eum vis coram omnibus arguere;
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis: hoc in euangelio repperitur:
cipientem et dicentem. Peceantes cor̾ã
omib argue. ut et ceteri timorem habe¬
ant. lam non salomonis liber cũ euan
re. Salomonem paululum sine iniuri¬
a seponamus: xp̃m dñm. et paulum
seruum eius audiamus. Quid dicis
domine: Si peccauerit in te fr̃ tuus
corripe illum inter de et ipsum solum
Quid dicis apłe: Peccantes coram om¬
nib argue: ut ceteri timorem habeãt.
Quid facimus: Controuersiam iffa
uelud iudices auduumus: Absit:
lmmo sub rudice constituti. pulse¬
mus. uti nobis aꝑiri impetremus.
Fugiamus subalas dñi dĩ nr̃i. Non
enim apło suo contrarium locutusẽ.
quia et illom illo ipse locutus ẽ sicut
aicit. an uultis experimentum eiꝰ
accipere qui in me loquitur. xp̃s: Xp̃s
dicit. non serbitur in gestis preco dix̾
sed ille dixisse scribitur. qui preconi qͦd
fc̾̃s sic audiamus ut intilligamus. t
uit̾ utraq ptecepta paccati constitua¬

Expanded text:
Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? cipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant . Jam non Salomonis liber cum Evangre. Salomonem paululum sine injuria seponamus: Christum Dominum et Paulum servum ejus audiamus. Quid dicis, Domine? Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Quid dicis, Apostole? Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti pulsemus, uti nobis aperiri impetremus: fugiamus sub alas Domini Dei nostri. Non enim Apostolo suo contrarium locutus est, quia et in illo ipse locutus est, sicut dicit: An vultis experimentum ejus accipere, qui in me loquitur Chrisdicit, non scribitur in Gestis, Praeco dixit: sed ille dixisse scribitur, qui praeconi quod fratres, sic audiamus, ut intelligamus, et inter utraque praecepta pacati constitua
Abbreviated transcription (Latin):
ait salomon innuens oculis cum dolo
congerit hominib mesticiam ⁊ qui au¬
tem arguit palam pacem facit: Si gͦ
qui arguit palam. pacem facit: quomͦ¬
sͣ corripe ulum int̾ te et ipsum solum:
tuendum ẽ. ne sibi contraria sinc p
aduuna s intelligamus ẽẽ ibi sũ¬
n concordiam: Non quemadmodũ
idam uani sapiamus. qui errantes
mantur contraria sibi ẽẽ. duo testa¬
enta in libris ueterib et nouis: ut
i enim aliquis imꝑitus et calumniator
liuinarum scripturarum. diceret ecce
i sibi contradicunt duo testamenta
ñs dicit. corripe illum inter te. et ipfũ
olum. salomon dicit qui arguit palam
pacem faeit. Ergo nescit i dominus quid
precepit:: Salomon uult contundifrõ¬
tem peccantis: xp̃c parcit pudori eru¬
bescentis. Iui enim scriptum ẽ. Qui ar¬
guit palam. pacem facit: hic autẽ cor¬
ripe illum inter te et ipsum solum: Nõ
yalam. s in secreto et occulto. Uis nosse
quisquis tala cogittas. nõ sibi repugna¬
ie duo testamenta. quia illud in libro

Expanded text:
in Salomone, Annuens oculis cum dolo, congregat hominibus moestitiam; qui autem arguit palam, pqui arguit palam, pacem facit; quomodo, Corripe illum inter te et ipsum solum? Metuendum est, ne sibi contraria sint pd intelligamus esse ibi summam concordiam, non quemadmodum quidam vani sapiamus, qui errantes opinantur contraria sibi esse duo Testamenta in Libris veteribus et novis: ut Evangelio. Si enim aliquis imperitus et calumniator divinarum Scripturarum diceret, Ecce ubi sibi contradicunt duo Testamenta. Dominus dicit, Corripe illum inter te et ipsum solum. Salomon dicit, Qui arguit palam, pacem facit. Ergo nescit Dominus quid praecepit? Salomon vult contundi frontem peccantis: Christus parcit pudori erubescentis. Ibi enim scriptum est, Qui arguit palam, pacem facit: hic autem, Corripe illum inter te et ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mamfesteq uideaniꝰ. Nam et at dupee
ante cui ianuam iacebat piuꝑimus olce¬
rosus. nonẽ diccus raptor rerum alienirũ:
Erat quillam qiues inquit qui indudit
purpura & bẏsso. ⁊ epulabat᷑ q̃tidie splen¬
die. Duies inqͥt erat. Nondir̃ calumpiutr
ñ dix̃ pauꝑum opressor. nõ dix̃ rerũ dleus¬

Expanded text:
hoc manifesteque videamus. Nam et ille dives, ante cujus januam jacebat pauperrimus ulcerosus, non est dictus raptor rerum alienarum. Erat quidam dives, inquit, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Dives, inquit, erat: non dixit, Calumniator; non dix
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Memor legis. ꝓposuit pictatiũ pubbli¬
ce. Reddendum. enim sciebat: s cui redd̃et
ignorabat. ł eoposuit pictatium publice
Qui solidos perdidit uenieͬt᷑ ad locum illum:
& querat hominem illum. Ille qui plangens
circumqͣq uagabatur: inuento et lecto pit¬
tacio uenit ad hominem. Et ne forte quere¬
ret alienum: quesiuit signa. int̾rogauit
decimas obtulit illi solidos.xx. Qui noluit
acciꝑe Obtulit uł decem: noluit acciꝑe. Sal¬
tim rogauit ułquinq: acciꝑe noluit. Ille
stomacͤabundꝰ homo: piecte sacculum. Nichil
ꝑdidi ait.Sinonuis aliquid a me accipere:
nec ego: aliquid ꝑdidi. Quale certam̃ fr̃s mei.
quale certam̃ : Quał pugna. quał conflictus :
Teatrum mundũ: spectator ds̃. Uictuscandẽ
ille qͦd offerebat᷑ accepit: cõtinuo totũ pauꝑibꝰ

Expanded text:
tis: memor legis proposuit pittacium publitis: memor legis proposuit pittacium publice. Reddendum enim sciebat; sed cui redderet, ignorabat. Proposuit pittacium publice: « Qui solidos perdidit, veniat ad locum illum, et quaerat hominem illum. » Ille qui plangens circumquaque vagabatur, invento et lecto pittacio, venit ad hominem. Et ne forte quaereret alienum, quaesivit signa, interrogavit decimas obtulit illi solidos viginti: qui noluit accipere. Obtulit vel decem: noluit accipere. Saltem rogavit vel quinque acciperet: noluit ille. Stomachabundus homo projecit sacculum: Nihil perdidi, ait; si non vis aliquid a me accipere, nec ego aliquid perdidi. Quale certamen, fratres mei, quale certamen? qualis pugna, qualis conflictus? Theatrum mundus, spectator Deus. Victus tandem ille quod offe
Abbreviated transcription (Latin):
tas eccłiam Uerbum dĩ audis. delectatione
ũbi dĩ lecissime cõmou̾s. Tu laudas cͧctan¬
tem: ego quero facientẽ. Tu inquam laudã
dicentem: ego quero ficientem ꝓ piantis
es. frequentas eccłiam. amas di u̾bum: liben¬
ter audis. Ecce hoc qd̾ ꝓpono. in eo te examina
in eo te appende: in eo ascende mentis tuȩ tri¬
bunal: & cõnstitue te ante te. iudicate. St¬
Et si prauum inueneris: corrigete. Prapono
uentionem tanquam alienum eẽ reddendã.¬
dam. Si quisquam u̾bi grã inueniat in uia
alienum sacculum solidoꝵ debet reddere:
s nescit cui. Non se excusat ignorantia: si
non dnẽtur auaritia. Dicam ur̃ẽ haritati.
qm̃ dĩ dona sunt: & sunt in populo dei. qui
non frustra audiunt u̾ba dĩ. dicam quod
constitutis: tam pauꝑ ut prosculus esset
gͣmatici. s plane xpĩanus quamuis ille fu¬
issec paganus gͣmaticus : melior ad uelum
quam incathedra. Inuenit sacculum. nͥ forte
me numerus fallit cũ solidis ferme ducen¬

Expanded text:
tas, verbum Dei audis, de lectione verbi Dei laetissime commoveris. Tu laudas tractantem, ego quaero facientem: tu, inquam, laudas dicentem, ego quaero facientem. Christianus es, frequentas ecclesiam, amas verbum Dei, et libenter audis. Ecce hoc quod propono, in eo te examina, in eo te appende, in eo ascende mentis tuae tribunal, et constitue te ante te, et judica te: et si pravum inveneris, corrige te. Propono ventionem tanquam alienum esse reddendadam; si quisquam, verbi gratia, in via inveniat alienum sacculum solidorum, debere reddere. Sed nescit cui? Non se excusat ignorantia, si non dominetur avaritia. CAPUT VII.m dona Dei sunt; et sunt in populo Dei qui non frustra audiunt verbum Dei: dicam quod lanum constitutis; tam pauper, ut proscholus esset grammatici: sed plane christianus, quamvis ille esset paganus grammaticus; melior ad velum, quam in cathedra. Invenit sacculum, nisi forte me numerus fallit, cum solidis ferme ducen