comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua ⁊ ipe oñabit᷑ tur. Et ade dixit. Qm̃ audiũsti uocem
hoc solo ñ manducares maleo c̃a t̾ra iñ oꝑibꝰ tuis. In
meroribꝰ mãducabis ex illa oĩbꝰ diebꝰ uite tue spihas
⁊ tͥbulos gminabit tͥ. ⁊ edes fenũ ag̾. In sudore uultus
tui edes panẽ tuũ donꝰ reu̾taris iñ t̾rã de qͣ sũpt̾ es
qr tͥra es ł iñ t̾ram ibis. hac nos pene sña colligatos
ip̃as huana natã totũ ꝑ orbẽ tłaꝵ diffiisa ꝑhibet
dũ se pr̾nis cruciatib stẽ legis testimonio ꝓuidet
laborare. Ꝙ qͣ nistĩa si he̾des pccĩ ꝑencã ñ sumus
patiãm᷑: si nobis ioł eqͥtas sipeditat ñlis q̃ iũstiora
rint iudicia nr̃a ꝙͣ̃dĩ int̾ nos ⁊ dm̃ residentes ĩ siꝑbie

Expanded text:
tua, et ipse dominabitur tui. Et Adae dixit: Quoniam audisti vocem hoc solo ne manducares, maledicta terra in operibus tuis, in moeroribus manducabis ex illa omnibus diebus vitae tuae: spinas et tribulos germinabit tibi; et edes fenum agri: in sudore vultus tui edes panem tuum, donec revertaris in terram de qua sumptus es; quia terra es, et in terram ibis . Hac nos poenae sententia colligatos, ipsa sibi humana natura totum per orbem terrarum diffusa tdum se paternis cruciatibus sanctae legis testimonio pervidet laborare. Quod qua justitia, si haeredes peccati parentum non sumus, patiamur? Si vobis solis aequitas suppeditat naturalis, qua justiora sint judicia vestra quam Dei, inter nos et Deum resid
Abbreviated transcription (Latin):
hoc faciũt quicũq faciũt. Abiciant gͦ libros si cri¬
ñ exhorrẽt ꝙ ꝯmittẽ̾ cogũt᷑ si libros tenẽt. aut sr
ñ ꝯmittũt mũdius uiue ꝯ̃ suos libros conantur
S qͥd agcũt cũ eis drͣ᷑. aut p̃gate lum̃ de quibuis
potueritis seĩb ut ne illd̾ retusetis ꝙ uos nõ face̾
assi̾tis aut maĩcheũ a nathematizire. Qͥ cũ dict
ĩ oĩbꝰ seĩb eẽ ꝑtẽ dĩ ⁊ ꝯcũbendo ligari qͥcqd aut̃
manducando pͣgari. qͥd uob̾ suadeat uidetis ⁊ eũ
adhuc anathematizare dubitatis. Q̾d agũt ũꝙ
cũ hoc eis drͥ Ad qͣs t̾giu̾satões se ꝯu̾tũt. cũ aut
tã nefaria doct̾na sit anathematizanda. aut tã
nefaria tͣpitudo facienda ĩ cꝰ ꝯꝑatõne iã illa oĩa

Expanded text:
hoc faciunt, quicumque faciunt. abiciant ergo libros, si crimen exhorrent, quod committere coguntur, si libros tenent; aut si non committunt, mundius uiuere contra suos libros conantur. sed quid agunt, cum eis dicitur: aut purgate lumen de quibus potueritis seminibus, ut nec illud recusetis, quod uos non facere adseritis, aut Manichaeum anathemate, qui, cum dicit in omanducando purgari, quid uobis suadeat uidetis et eum adhuc anathemare dubitatis: quid agunt, inquam, cum hoc eis dicitur? ad quas tergiuersationes se conuertunt, cum aut tam nefaria doctrina sit anathemanda aut tam nefaria turpitudo facienda, in cuius comparatione ia
Abbreviated transcription (Latin):
cedeꝰ ab egopto nͥ ea q̃ ĩseq̃bat᷑ hostiũ młtitudo
ei̾dẽ maris fluctib iñti̾ret qͥ dĩ ppło tͣnsituro li¬
bãndo qi patuerũt. Qͥ gͦ. ꝓsitet᷑ ab adulũo se nolle
mutare quõ ꝑ mare rubrũ ducet᷑ cũ ab egypto
adhuc recset ab scedeꝰ : Demde ñ attendũt ĩ ea
lege q̃ pꝰ tͣnsitũ maris rubri illi ppło ẽ data pͥmũ¬

Expanded text:
cedere ab Aegypto, nisi ea quae insequebatur hostium multitudo eiusdem maris fluctibus interiret, qui dei populo transituro liberandoque patuerunt. qui ergo profitetur ab adulterio se nolle mutare, quomodo per mare rubrum ducetur, cum ab Aegypto adhuc recuset abscedere? deinde non adtendunt in ea lege, quae post transitum maris rubri illi populo data
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erũt ꝑdendi. s iuditandi. Qd̾ si dice̾ ñ audẽt
dãpnatõne sole̾ noiari. Qd qd̾ ĩuẽimꝰ ñ solũ
minime mitioris un̾i ⁊̃ det̾i̾oris conditõis eẽ illos
qͥ scient̾ p᷑cant : hii st̾ .n. maxime qͥ legẽ accrꝑunt
Nã sic̃ scͥptũ ẽ u̾ lex ñ ẽ: nͨ p̃uaricatõ. hĩc ẽ⁊ iͦ

Expanded text:
non erunt perdendi, sed iudicandi. quod si dicere non audent, damnatione solere nominari. quid? quod inuenimus non solum minime mitioris, uerum etiam deterioris condicionis esse illos, qui scientes peccant? hi sunt enim maxime, qui legem acceperunt; na
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣs õe ꝙ fecit. hoc gͦ malo ĩ adam qui male
siat̃ ⁊ ut mori possit gͣuit̾ ꝑurgeri. qͣpp̃ ĩthogo¬
p̃uale̾ ne᷑ ut õs actus eiꝰ flatu moriistero fara¬
at. ⁊ uitalẽ flatũ ex ea cogat exire. s noui
Q nich̾ dcĩrꝰ eris. pccõ .n. ꝓthoplasti ñ credis
misa̾m ftam̃ eẽ hũanã nãm ⁊ mortalẽ. Uͫ pot̃
qͣlibet accũce adũsitate facile depͥmi uł occidi.
Audi gͥ sic̃ nc̃ ĩ ꝓccõrẽ ẜ rentis flatu mortitero
aslauit ⁊ stat̃ ꝙ salute eiꝰ ꝑat antidotũ qd̾ pos¬
tente se ab illo irato do fraudifõ flatu uene.¬
nosel mortifã libido inflixa ẽ. tanto eũ dẽĩcep
oppͥmẽs dñatu ut ⁊̃ pꝰcare nolentẽ sit̃ uenenũ¬

Expanded text:
mne quod fecit. Hoc ergo malo in Adam, qui male statim, et ut mori possit graviter perurgeri. Quaproptnaturae, ut omnes artus ejus flatu mortifero farciat, ut vitalem flatum ex ea cogat exire? Sed novi quia nihil dicturus eris. Peccato enim protoplasti non credis miseram factam esse humanam naturam et mortalem, unde potest qualibet accidente infirmitate facile deprimi vel occidi. Audi ergo: Sicut nunc in peccatore serpentis flatu pestifero afflavit; et statim pro salute ejus parat antidotum, quo postente se ab illo irato Deo, fraudifero flatu venenosa et mortifera libido inflicta est, tanto eum deinceps opprimens dominatu, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mo nͥ q̃dam eeñt sñ quibꝰ ħ uita ñ agit᷑ ñ cotidi¬
anã medelã ponẽt in orõne qͣm docuit. ut dica¬
mꝰ dimitte nob̾ debita m̃a. sic̃ ⁊ nos dinstimus
debitoribꝰ nr̃is. Iam satis ꝙ arbitror de illa tota
opinione ꝗd in uidẽt᷑ exposui. ubi tres qõnes
mouerũt. Unã de ꝓmixtione ĩ ecc̃a bonoꝵ ⁊
maloꝵ. tãͣ tritici ⁊ zizamoꝵ. Ubi cauendũ ẽ
ꝙͣ seui̾tas diligentie ut qiͣ bonos a malis ꝑ nefa¬
ria scsmata seꝑare p̃sumat. Neq .n. ꝑ has siłi̾tu¬
dines ⁊ p̃nũdatõnes consiliũ desidie bonis datũ
salua doct̾na uitatis qd̾ emẽdare ñ ualẽt. Nec
qr scͥptũ ẽ intͦisse ad noe ĩ archã ⁊̃ ĩmũda aĩalia
iõ p̃põiti uitare ñ debẽt. si qͥ ĩm̃dissimi ad bap¬
tismũ uelĩt int̾re saltantes.ꝙs c̾temitĩ. s ꝑ¬

Expanded text:
nt quaedam, sine quibus haec uita non agitur, non cotidianam medellam poneret in oratione, quam docuit, ut dicamus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Iam satis, quantum arbitror, de illa tota opinione quid mihi uideretur exposui. ubi tres quaestiones mouerunt: una de permixtione in ecclesia bonorum et malorum tamquam tritici et zizaniorum; ubi cauendum est, lis per nefaria schismata separare praesumat. neque enim per has similitudines et praenuntiationes consilium desidiae bonis datum salua doctrina ueritatis quod emendare non ualeant. nec quia scriptum est introisse ad Noe in arcam etiam immunda animalia, ideo praepositi uetare non debent, si qui immundissimi ad baptismum uelint intrare saltantes, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
uos ĩ lib̾tatẽ uocati estis fr̃es. tantũ ne lib̾t.atem
ĩ occasionẽ carnis detis. uͥ ⁊ ip̃e petrus dic̃. libĩ ñ
sicut uelam̃tũ malicie hñtes lib̾tatẽ: ait de illis
⁊ iñ scd̾a epła sua. hii st̾ fontes sicci ⁊ nebule
a tͣbine exagitate. quibꝰ caligo tenebͣꝵ reẜuata ẽ.
suꝑba .ni. uanitatis loq̃ntes. illiciũt ĩ ꝯcupũs car¬

Expanded text:
os in libertatem vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis ; unde et ipse Petrus dicit, Liberi, non sicut velamentum malitiae habentes libertatem : ait de illis et in secunda Epistola sua, Hi sunt fontes sicci, et nebulae a turbine exagitatae, quibus caligo tenebrarum reservata est: superba enim vanitatis loquentes illiciunt in concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣm̃toꝵ ⁊ dilcõib ꝑlebiũ. Et ꝙ petrus ait fonteᷤ
sicci. hoc ũdas nubes sñ aꝙͣ. hoc iacobus fides
mortua. Non itaq ꝓmtat᷑ pena ignis t̾nsitoria tͣ¬
pit̾ ĩ celãte ꝙ uiuentib qui uiã iustie cognouerũt
quibꝰ meliꝰ erat ñ cognosce̾ sic̃ ua̾cissima sc̃ͥptura

Expanded text:
ctionibus plebium. et quod Petrus ait \'fontes sicci\', hoc ludas "nubes sine aqua" hoc Iacobus \'fides mortua\'. Non itaque promittatur poena ignis transitoria turpiter scelerateque uiuentibus, quia uiam iustitiae cognouerunt, quibus m
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ ĩustẽ. Hoc itaq ꝓdest ĩ dm̃ rͨta fide crede̾. dm̃
cole̾. dm̃ nosse. ut bñ uiuendi ab illo sit nobis
auxiliũ. et si pͨcaui̾mꝰ ab illo indulgẽtiã me̾m .
ñ ĩ frĩs q̃ odit securi ꝑseua̾ntes. s ab eis recedẽte ᷤ
eiq dicentes. Ego dixi dñe mise̾re mĩ sana aĩa¬

Expanded text:
gamus inuicem. Hoc itaque prodest in deum recta fide credere, deum colere, deum nosse, ut bene uiuendi ab illo sit nobis auxilium et, si peccauerimus, ab illo indulgentiam mereamur, non in factis quae odit securi perseuerantes, sed ab eis recedentes eique dicentes: ego dixi, domine, miserere mei; sana anima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidãt.: Nulli itaq fideliũ dubiũ eẽ pͭ pͥmoᷤ
hõies fcõs sic fuisse uitales ut si ĩ lib̾tate aĩe
qua ĩmacłati creati st̃ s̾pentis ꝯtẽpsissẽt seductõ¬
nẽ mortifa̾m uita fruerẽtͫ et̾na. si uo̾ secuti eẽnt
amittet᷑. Quibꝰ pp̃ea p̃dꝑxitd̾r ut uetita ꝯtĩg̾ent¬

Expanded text:
I. 4. Nulli itaque fidelium dubium esse potest, primos homines factos sic fuisse vitales, ut si in libertate animae, qua immaculati creati sunt, serpentis contempsissent seductionem mortiferam, vita fruerentur aeterna; si vero secuti essent, amitte
Abbreviated transcription (Latin):
faciã uos piscatores hõim. Recibꝰ .n. bonis:
capi ñ possũt pisces boni. qm̃ ĩ bona doctͥna
ꝙͣuis ei ñ obtẽꝑet malus ẽ. ⁊ qui obtẽꝑat peior
debeant ab ista uł noua uł uetĩ ꝑniciosa tñ
opinione discede̾. ip̃i insuꝑ dicũt. nouã eẽ doc¬
trinã qͣ neqͥssims hõies ĩ suis flagicuĩs se ꝑse

Expanded text:
faciam vos piscatores hominum . Retibus enim bonis ccapi non possunt pisces boni. Quoniam in doctrina quamvis ei non obtemperet, malus est; et qui obtemperat, pejor debeant ab ista vel nova vel vetere, perniciosa tamen opinione discedere, ipsi insuper dicunt novam esse doctrinam, qua nequissimi homines in suis flagitiis se pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mitꝰ mitrit : ut ĩ qͣmcũq ueni̾t ciuitatẽ. q̃ rãt
qͥs illic dignꝰ sit ut apd̾ eũ hĩcẽt. doñ inde ꝓ si¬
tiscant᷑. ꝓfcũ ille dignus qui erit. nͥ qͥ existima¬
qui eis malus motierit: Ex hoc utroq qneꝰ
ille securꝰ n ͨ int̾ pigros dãpnabit᷑ qd̾ dnĩcũ ta¬
lencũ nolui̾t erogare. qñ qͥdẽ illi noluerũt qd̾
p̃rendentes excusatõnẽ nolle se rõnẽ redde̾ de pcñs
alienis q̃ andiũt ⁊ ñ faciũt .i. accipiũt ⁊ ñ reddũt.¬
Cũ uõ dispensator sidelis ⁊ diligẽs ĩ erogando ꝑatis¬
simꝰ ⁊ lucroꝵ dñicoꝵ auidissimꝰ dic̃ adulto̾ noli eẽ
si uis fi̾ m̃brũ xͥ. Ille aut̃ Rindet ñ obedio. ñ facio
ip̃e ñ uult uam̾ pecuniã dñĩtã acciꝑe s suã potiꝰ
adulti̾nã uult thesauris dñicis ĩportare. Si aut̃
utilis eẽ ñ poss. ut si intͣ retia dñi bona malꝰ
piscił eẽt. ñ tm̃ pisdes dñis suis malis recibꝰ irre

Expanded text:
primitus mittit, ut in quamcumque venerint civitatem, quaerant quis illic dignus sit, ut apud eum habitent, donec inde proficiscantur . Profecto ille dignus quis erit, nisi qui existimaqui eis malus innotuerit? Ex hoc utroque geneille securus, nec inter pigros damnabitur, quod dominicum talentum noluerit erogare; quandoquidem illi noluerunt quod praetendentes excusationem, nolle se rationem reddere de peccatis alienis; qui audiunt et non faciunt, id est, accipiunt et non reddudiligens, in erogando paratissimus, et lucrorum dominicorum avidissimus, dicit adultero, Noli esse t: \'non oboedio, non facio\\ ipse non uult ueram pecuniam dominicam accipere, sed suam potius adulterinam uult thesauris dominicis inportare. si autem utilis esse non posset, ut, si intra retia domini bona malus piscis esset, non tamen pisce
Abbreviated transcription (Latin):
existimo disputaui. demõstrausq sic tolandos
iñ eccã malos ut ñ negligat᷑ eccͣstita disciplina
sic cathecizandos eos qui baptismũ pecũt. ut ñ
et̾nã ut ñ eciã ꝑ fidẽ mortuã q̃ sñ oꝑibꝰ salua¬
re ñ pͭ. ad eam se qͥsq ꝑuẽire possearbitret᷑.¬

Expanded text:
existimo, disputaui demonstrauique sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catechizandos eos, qui baptismum petunt, ut non aeternam, ut non etiam per fidem mortuam, quae sine operibus saluare non potest, ad eam se quisque peruenire p
Abbreviated transcription (Latin):
xͥansꝰ ẽ ꝑmane noluerit. Non attendũt᷑ eo n iliam
rͤtissime dmłti si uiro suo dicat ñ ero uxor tua nͥ
mͥ uł de latͦcino diuscias ꝯgreges: aut nꝰ solita le¬
aut si qͥd a uł facmorosũ uł flagiciosut ĩ uiro nouat
quo delc̃ata uł libidinẽ explebat uł facilẽ uictũ
ar̃e ꝙͣ carnalis luxse̾: ⁊ m̃brũ qd eã scandalizat

Expanded text:
anere noluerit, non adtendunt eo modo illam rectissime dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita leaut si quid aliud uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uigratiae quam carnis luxuriae, et membrum quod eum scandalizat
Abbreviated transcription (Latin):
si oñnꝰ in xp̃m credatis ⁊ sac̃mtuĩ baptismqos eiꝰ
accipiatis: ⁊̃ si uitã istã possimã ñ mutaui̾tis :
cordis insp̃tor mutatã uidit qñ landauit. ⁊ iõ ñ
ait. o canss magna ẽ sider tua. s o mulier muig¬
na ẽ fides tua. mutauit uocabulũ qͣr mutatũ uidit
affoñ. atq illã correctõnẽ ad fructũ ꝑuenisse
cognouit. Miror aut̃ si landar ĩ ea fidẽ sñ oꝑibꝰ¬

Expanded text:
in Christum credatis et sacramentum baptismi eius accipiatis, etiamsi uitam istam pessimam non mutaueritis, sacordis inspector mutatam uidit, quando laudauit. et ideo non ait: o canis, magna est fides tua! sed: o mulier, magna est fides tua! mutauit uocabulum, quia mutatum uidit affectum adque illam correptionem ad fructum peruenisse cognouit. miror autem, si laudaret in ea fidem sine o
Abbreviated transcription (Latin):
bis ea n s̾nes eis tcͦ. ad hoc p̃ceptũ ꝑtinentia
affirmẽt. itaq isti si uolũt ꝯͣ ip̃am suã assextõe
⁊̃ de uniꝰdĩ cultu. cauẽdaq ydolat̾a ñ adhuc bap¬
tizandis s iã baptizatis eẽ p̃dicandũ: ⁊ ñ iam
dicãt eis qͥ baptismũ ꝑcepturi sẜ fidẽ tm̃ q̃ ĩ dd̾¬

Expanded text:
i eis, et cetera ad hoc praeceptum pertinentia. adfirment itaque isti, si uolunt, contra ipsam suam adsertionem etiam de unius dei cultu cauendaque idololatria non adhuc baptizandis, sed iam baptizatis esse praedicandum et non iam dicant eis, qui baptismum percepturi sunt, fidem t
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iᵈ pͥm̃ p̃ceptũ qd̾ ad bapti andos ꝑtineꝰ arb¬
trant᷑ sñ bonis morib obẜ uari nlło pacto p᷑.
Nolo pluribꝰ ĩmorari. Nam diligent᷑ cõsida̾ta
ista duo p̃cepta ita ex alt̾utro connexa reꝑit᷑
ut nͨ dilcĩo dĩ possit eẽ in hoĩe si ñ diligit ꝙ xiiuĩ
nͣ dilectõ ꝙ ximi si ñ diligot dm̃. S ad rẽ q̃ nũc

Expanded text:
 praeceptum, quod ad baptizandos pertinere arbitrantur, sine bonis moribus observari nullo pacto potest. Nolo pluribus immorari: nam diligenter considerata ista duo praecepta, ita ex alterutro connexa reperiuntur, ut nec dilectio Dei possit esse in homine, si non diligit proximum, nec dilectio proximi, si non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
z and̾: Tempꝰ̾ urget angustia expͥme int̾rogando
Ut baptizandꝰ ad cũcta respondeat. ⁊ si ea memo¬
rie mandare nõ uacat. Si aut̃ scͥtura tatuit.
atꝙ intelligenda dimisit ceta q̃ cũ illo spadone
baptizando philippꝰ egit. atꝙ in eo ꝙ ait bapti auit.
eũ pbilippꝰ intelligi uoluit ĩpleta oĩa q̃ licet tace¬
ant᷑ in scͥpti̾s gr̃a breuitatis. tñ serie t̃di cõnis

Expanded text:
zandum temporis urget angustia, exprimere interrogando, ut baptizandus ad cuncta respondeat, etiamsi ea memoriae manis non uacuit? si autem scriptura tacuit atque intellegenda dimisit cetera, quae cum illo spadone baptizando Philippus egit, atque in eo, quod ait: baptizauit eum Philippus, intellegi uoluit inpleta omnia, quae, licet taceantur in scripturis gratia breuitatis, tamen serie traditionis
Abbreviated transcription (Latin):
Oscelestũ mõstrũ. o exec̃ͣnda ꝑdicio ⁊ labes deceptaꝵ
adaꝵ. Omitto quid sit de na᷑ dĩ qd̾ sic leget .ł. dicẽ.
hoc saltẽ aitẽdãt misiꝰ decepti ⁊ errore mortifero
dei qͣm se mãducando solu̾e̾ ⁊ pͣgare ꝓsitent᷑. coꝗn
eos ħ tã nefandi erroris noc̃tas. ut ñ solũ de pane
tolerib ⁊ pomis q̃ sola uident᷑ ĩ mãifesto accipere

Expanded text:
scelestum! o exsecranda perditio et labes deceptarum animarum! Omitto quid sit, de natura Dei quod sic ligetur, haec dicere. Hoc saltem attendant miseri decepti et errore mortifero Dei, quam se manducando solvere et purgare profitentur, cogit eos hujus tam nefandi erroris necessitas, ut non solum de pane et oleribus et pomis, quae sola videntur in manifesto accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
stiens qͥd loqͣtur ⁊ tãꝙͣ ip̃e iã inclusus sit ĩ tenebꝵ glo¬
bo ꝙ̃ sineit. q̃rens qͣ exeat ⁊ ñ muẽiens. S dicat ꝙ
las uendat. Dicat ꝙ uult includat ĩ globo tãꝙͣ ĩ
carce̾ gentẽ tenebraꝵ. ⁊ form̃setꝰ assigat nđm lucis.
cui de hoste ext̃cto qͥetẽ ppetuã ꝓmittebat. Ecte peior
ẽ pena lucis ꝙ̃ tenebꝵ. peior pona diume neͣ ꝙ aẽti¬
cipi sic̃ dic̃ ĩ regna illa pacifica. Et a uita ac hb̾tate
scẽ luas alienabũt᷑: ⁊ ꝯfigent᷑ ĩ p̃dcõ horribł globo.
U̾ ⁊ adh̾ebũt inqͥt hiis rebꝰ aĩe cedeꝰ qͣs dilexerũt. re¬
norat ⁊ ꝯͣria sͥ loq̃ndo peiꝰ bellũ ꝯ̾ se gerit ꝙ ꝯͣ dm̃¬
ip̃iꝰ gentis tenebͣꝵ. Deĩde si pp̃ea dãpnãt᷑. ñe lucis qr
dilexu̾nt tenebͣs. ĩiũste dãpnat᷑ gẽs tenebraꝵ q̃ lucẽ
dilexit. Et gens quidẽ tenebͣꝵ lucẽ ab ũcio dilexit qͣm
Qd̾ uultis eligite utͫ ncc̃itate ꝯpulsa uͣ diliget tenebs.

Expanded text:
sciens, quid loquatur, et tamquam ipse iam inclusus sit in tenebrarum globo. quem finxit, quaerens, qua exeat, et non inueniens. sed dicat quod las uendat. dicat quod uult, includat in globo tamquam in carcere gentem tenebrarum et forinsecus affigat naturam lucis, cui de hoste extincto quietem perpetuam promittebat: ecce peior est poena lucis quam tenebrarum, peior poena diuinae natcipi, sicut dicit. in regna illa pacifica et a uita ac libertate sanctae lucis alienabuntur et configentur in praedicto horribili globo: unde et adhaerebunt, inquit, iis rebus animae eaedem, quas dilexerunt, renorat et contraria sibi loquendo peius bellum contra se gerit quamdeinde si propterea damnantur animae lucis, quia dilexerunt tenebras, iniuste damnatur gens tenebrarum, quae lucem dilexit. et gens quidem tenebrarum lucem ab initio dilexit, quaquod uultis eligite: utrum necessitate conpulsa, ut diligeret tenebras,
Abbreviated transcription (Latin):
tõre aĩo atq ip̃a religione suspenso sa lub̾rsme fidei
sacͣm̃tũ petit. an usq adeo dissimulam̃ a sensibꝰ m̃is
ut uł nos ip̃os ñ recordemꝰ ꝙͣ fui̾mꝰ attentiꝰ atq sol¬
liciti qͥd nob̾ p̃ceꝑint a quib cathecizabam ᷑. cũ fõtiꝰ
illiꝰ sacm̃ta pet̾emꝰ atq ob ħ ꝯpetentes ⁊̃ uocarẽtn.
Uł ñ intuem᷑ alios qui ꝑ annos singulos ad Iauacrũ
regna̾tõis accurrũt. quales sint ip̃is dieb quibꝰ cathe
fueant. qua cura pendeant : Si tũc tẽpꝰ ñ̃ dicendi
q̃ uita ꝯgruat tanto qd̾ acciꝑe desida̾nt satͣito. qͣndo
erit: An uo̾ aĩ acceꝑint ĩ tantis cͥmi̾bꝰ ꝑmanẽtes ⁊̃
ptꝰ baptismũ ñ noui hoĩes s rei uete̾s ut uidelic pu̾

Expanded text:
tiore animo atque ipsa religione suspenso saluberrimae fidei Sacramentum petit? An usque adeo dissimulamus a sensibus nostris, ut vel nos ipsos non recordemur quam fuerimus attenti atque sollicitietentes etiam uocaremur? uel non intueamur alios, qui per annos singulos ad lauacrum regenerationis adcurrunt, quales sint ipsis diebus, quibus catferueant, qua cura pendeant? si tunc tempus non est dicendi, quae uita congruat tanto, quod accipere desiderant, sacramento, quando erit? an uero cum acceperint, in tantis criminibus permanentes etiam post baptismum, non noui homines, sed rei ueteres? ut uid
Abbreviated transcription (Latin):
uendis bonis ꝙ ĩstituendis morib ꝯtinẽt᷑. Cũ gͥ
eos ad baptizatos iã xanos dedisse lttas constet: cͣ
uitã bonã ꝑtin: An forte iã placet ut bapts ãdis
utrũq ñ demꝰ. ⁊ baptizatis utͣ reddamꝰ. Qd̾ si ab¬
suis epłis indidisse. s pp̃ea plerũq insinuasse pͥus
si dẽ ac deĩde qd̾ ad uitã bonã ꝑtinet sb̾iecisse. q ⁊¬

Expanded text:
uendis bonisque instituendis moribus continentur. cum igitur eos ad baptizatos iam christianos dedisse litteras constet, cur vitam bonam pertinet? An forte jam placet ut baptizandis utrumque non demus, et baptizatis utrumque reddamus? Quod si absuis Epistolis indidisse; sed propterea plerumque insinuasse prius fidem, ac deinde quod ad vitam bonam pertinet subjecisse, q
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ecc̃e ꝯtẽptorẽ. a cõpage corꝑis m̃brũ qd̾ scan¬
dalizat auelle̾. ita ꝯtͣbant ecc̃e pacẽ: ut conent᷑᷑
añ tempꝰ seꝑare zizania atq errore cecati ip̃i pociꝰ
axͥ unitate seꝑant᷑ qualis nob̾ cã ẽ adu̾sus stisma
donati. Et hoc ñ cũ illis qͥ nouerũt cecilianũ nõ
ueris s calũpniosis c̾mi nibꝰ appeticũ ⁊ ꝑniciosã
uos tñ eos fe̾n̾do qͦs em̃dare aut seg̾gare mĩme
pota̾tis in eccã ꝑmaneꝰ debustis. Quidã uo̾ ꝯ̃io

Expanded text:
e contemptorem, a conpage corporis membrum, quod scandalizat, auellere, ita conturbant ecclesiae pacem, ut conentur ante tempus separare zizania atque hoc errore caecati ipsi potius a Christi unitate separentur. qualis nobis causa est aduersus schisma Donati, et hoc non cum illis, qui nouerunt Caecilianum non ueris, sed calumniosis criminibus adpetitum, et perniciosam uos tamen eos ferendo quos emendare aut segregare minime poteratis, in ecclesia permanere debuistis." quidam uero
Abbreviated transcription (Latin):
to adultu̾ uincło lib̾axi. hũana qͣdã misa̾tõne
ꝯmoti st̾ ad eoꝵ cam̃ sic suscipiendã. ut cũ eis
õs facinorosos ⁊ flagiciosos ⁊ nlła ꝓhibitõne
correptos. nlła instructõe correctos nulla pm̃a
mutatos ad baptismũ admittend̾ eẽ censerent.
ignẽ suturos. Quibꝰ Uandẽs hoc pͥm̃ dico. ne

Expanded text:
to adulterii uinculo liberari, humana quadam miseratione conmoti sunt ad eorum causam sic suscipiendam, ut omnes cum eis facinerosos et flagitiosos etiam nulla prohibitione correptos, nulla instructione correctos, nulla paenitentia mutatos ad baptismum admittendos esse censerent, ignem futuros. Quibus respondens hoc primum dico, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ua̾turos aꝑte ⁊̃ ꝓfessione declaraui̾̾it. U̾bi gr̃a.
Si qͥsqmͣ me̾t̾riti adħet. ñ ei pͥꝰ p̃cipiat᷑ ut ab
ea discedat ⁊ tũt ueĩat ad baptismũ: s ⁊̃ cũ ea
manẽs mansurũq se consitẽs. sũ ⁊̃ ꝓsitens ad¬
si mbrũ mettis eẽ ꝑstiterit. s postea doceat᷑
ꝙͣ sit hoc malũ: tãq baptizatꝰ de mutandis iñ

Expanded text:
aturos aperta etiam professione declaraverint. Verbi gratia, si quisquam meretrici adhaeret, non ei prius praecipiatur ut ab ea discedat, et tunc veniat ad Baptismum, sed etiam cum ea manens mansurumque se confidens, seu etiam profitens, adsi membrum meretricis esse perstiterit, sed postea doceatur, quam sit hoc malum, iamque baptizatus de mutandis in m
Abbreviated transcription (Latin):
celestibꝰ asꝑsũs. Sapientib uo̾ quõ sit datã. scire
mĩme dͥ disficile. Nã corã aꝑteꝙ cognoscit᷑ ab eo qͥ
ĩpulit eos ut int̾ se coirent. In quo comi alii semi¬
nauerũt. Alie gͣuide efft̃e st̾. Er̃int aut̃ ꝑtus his qui
genuerãt siłes uires płimas ꝑentũ uti p̾mi optinẽtes.
ħ̾ fumẽs eoꝵ pͥncipas uti p̃cipuũ donĩ᷑ gauisisẽ. Et

Expanded text:
uomodo sit datum scire minime est difficile; nam coram aperteque cognoscitur ab eo, qui um, inpulit eos, ut inter se coirent. in quo coitu alii seminarunt, aliae grauidae effectae sunt. erant autem partus his, qui genuerant, similes uires plurimas parentum uti primi obtinentes. haec sumens eorum princeps uti praecipuum donum
Abbreviated transcription (Latin):
piẽs hñtẽ pentũ seni᷑. prudentiã. lucẽ secã simł ĩ gn̾a¬
tõne ꝓcreatã tomedit. ac płisq uiribꝰ sũptis ex istius
modi esça. ĩ qͣ nõ mͦ inerat forti ͦ s iłto mag̃ astucie
⁊ ꝑui ssꝰ ex fera genitoꝵ m̃te ꝓpͥã ad se ꝯiũgẽ euo¬
cauit ex ea qͣ ip̃e erat stirpe manãtẽ. Et stoͣ cũ ea
coitu seminauit ut ceti̾ hũndanciã maloꝵ q̃ deuo¬
raua̾t. ñ nicħ ⁊̃ ip̃e adiciens ex sua cõgitatõe ac bir
descͥpror. C cõpar excipiebat ħ. ut sem̃ ꝯsueust cul¬
ta optime t̾ra ꝑ̃ciꝑe.In ead̾ .ni. ostruebant᷑ tꝯtexe¬
bant᷑ oĩũ xͥgines celeitiũ ac t̾r̾enaꝵ U̾tutũ ut ple

Expanded text:
tem parentum sensus, prudentiam, lucem simul secum in generatione procreatam comedit; ac plerisque uiribus sumptis ex istius modi esca, in qua non modo inerat fortitudo, sed multo magis astutiae et praui sensus ex fera genitorum mente, propriam ad se coniugem euocauit ex ea, qua ipse erat, stirpe manantem; et facto cum ea coitu seminauit ut ceteri abundantiam malorum, quae deuorauerat, nonnihil etiam ipse adiciens ex sua cogitatione ac uirtdescriptor; cuius compar excipiebat haec, ut semen consueuit culta optime terra percipere. in eadem enim construebantur et contexebantur omnium imagines
Abbreviated transcription (Latin):
reddens pociꝰ ꝙ exigens debitũ ꝯuigale. ꝓ fecto
i dolebit carnalit᷑ cĩ ab illo tale cnlsecto
dõ. Ac ꝑ hoc iñ ꝙͣ auiũ. argentũ. lapides ẜ̃ posoe
illis cogitatoibꝰ suꝑedificabat. ⁊̃ tantũ dechienĩ
ista patiũtꝰ su ⁊̃ post̾ hac uitã talia q̃dã ioiqa

Expanded text:
reddens potius quam exigens debitum conjugale; profecto nec dolebit carnaliter, cum ab illo tale connubiumtum, lapides pretiosos illis cogitationibus superaedificabat, in tantum detrimentum ista patiuntur siue etiam post hanc uitam talia quaedam iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcẽ. ac namͣ dĩ mãducãdo .s. ⁊ bibendo qͥ eã ĩ alim̃tis
oĩb dñt ligatã teni. q̃ cũ ab elãs uelut saĩs ĩ refectõ¬
nẽ coꝵpis mãducado ⁊ bibendo assumit᷑: ꝑ eoꝵ sãta
in ꝯge de illis creditũ sit ꝙ frust᷑ negãt nͥ eosa᷑ libros
a nathomatszaulñt ⁊ matchei eẽ destiterĩt. Si .n. sic̃
aat᷑ qͥs ñ digne cͤdat eos face̾ qd̾ int̾ꝰ uͥtutes celoꝵ ⁊
pͥncipes tenebraꝵ si ĩ thesauro suo legũt qñq̃d̾ ⁊ car.¬
fati̾ cogit funest᷑ error ip̃oꝵ qͥs ñ uideat qͥs ñ exhor¬
reat qͣnta t᷑pitudo ⁊ qͣnta nefaria ꝯseq̃nt᷑ Nãta qͥ¬

Expanded text:
in alimentis omnibus dicunt ligatam teneri; quae cum ab Electis velut sanctis in refectionem corporis manducando et bibendo assumuntur, per eorum incongrue de illis creditum sit, quod frustra negant, nisi eosdem libros anathemaverint, et Manichaei esse destiterint. Si enim, sicut rgatur: quis non digne credat eos facere, quod inter uirtutes caelorum et principes tenebrarum fieri in Thesauro suo legunt, quandoquidem et carfateri cogit funestus error ipsorum, quis non uideat, quia non exhorreat, quanta turpitudo et quam nefaria consequat
Abbreviated transcription (Latin):
fit młto diligentiꝰ ⁊ instancĩ hus dieb quibꝰ ꝯpetẽtes
uocant᷑ cũ ad ꝑcipiendũ baptismũ sua nõia iã dedĩnt.
E̾d si ĩquiũt uͥgo nestiens uiro nupsst alieno: ħ si
sꝑ nesciat: nũꝙͣ ex hoc erit adulta̾. Si ã sciat: iã ex
hoc eẽ incipit. ex qͦ cũ alieno uiro sciens cubauerit.
sic̃ ĩ iure p̃dioꝵ tãdiũ qͥsq bone fidei possessor rͨtiss¬
me dr᷑ ꝙ diũ se posside̾ ignorat ahenuĩ. Cũ uo̾ scierit
nͨ ab aliena possessione recessi̾t. tũcmale fidei ꝑhi¬
bet᷑. sũc iuste miustꝰ uocabit : Absit gͦ ut sensi plane
ñ hĩano s plane uano sic dolemꝰ. cũ flagio a coeri¬
suã altĩ tradeꝰ. Qd̾ ire publica tũt romana ñ solũ
mi̾me culpabilit᷑. um̾ t̃ laudabilitꝰ cato fecisse ꝑhi¬
respondeo ñ audeant affirmare nlłm hoc eẽ ꝑcoñ. n¬

Expanded text:
quibus conpetentes uocantur, cum ad percipiendum baptismum sua nomina iam dederunt. Quid? si, inquiunt, uirgo nesciens uiro nupserit alieno? hoc si semper nesciat, numquam ex hoc erit adultera; si autem sciat, iam ex hoc esse incipit, ex quo cum alieno uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur. absit ergo, ut sensu plane non humano, sed plane uano sic doleamus, cum flagitia corrisuam alteri tradere, quod in republica tunc Romana non solum minime culpabiliter, uerum etiam laudabilitrespondeo non audeant affirmare, nullum hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
s agente na̾᷑ tenebꝵ. qͣm mali nãm dñt. ad q̃m de¬
bellandã ñ ultͦ ł pr̃is ĩꝑio descẽderũt suꝑate ⁊
potust.⁊ tãꝙͣ de ipo hoste deuicto ⁊suꝑtũphanit. O
stelestẽ ⁊ incredibilẽ audaciã taha de ds̃ cͤdondi talia
loq̃ndi. talia p̃dicandi. Qd̾ cũ defendeꝰ conant᷑ u
Iñ peiora irruant clausis ocłis. dñt male natẽ cõ¬
mixtionẽ face̾ ista ut bona dĩ na᷑ tanta mala pati¬
at᷑. Nam ip̃am apd̾ se ip̃am n boꝵ pati potusse
uł posse qiͣ inde laudanda sit na ĩ corrupͥ. qr ip̃a dt¬

Expanded text:
 ad quam debellandam non ultro, sed patris imperio descenderunt, superatae et potuit et tamquam de ipso hoste deuicto insuper triumphauit. o scelestam et incredibilem audaciam talia de deo credendi, talia loquendi, talia praedicandi! quod cum defendere conantur. ut in peiora inruant clausis oculis. dicunt malae naturae commixtionem facere ista, ut bona dei natura tanta mala patiatur; nam ipsam apud se ipsam nihil horum pati potuisse uel posse. quasi inde laudanda sit natura incorruptibilis,
Abbreviated transcription (Latin):
nã qñ qͣndã ꝑ ilsissĩmã securitatẽ p̃poitis tͥbuẽtes
ut ad eos ñ ꝑtineat nͥ dice qd cauendũ. qd ue fa¬
ciend̾ sit. qd̾ libet aut̃ qͥsꝙ faciat ñ curare. Nos
uo̾ ad sanã doctrinã ꝑtĩne̾ arbitͣm᷑ ex utsq testimo¬
mĩs uitã sniamq modari : ut ⁊ canes ĩ ecca np̃

Expanded text:
nam, quandam perversissimam securitatem prepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere, quid cavendum quidve faciendum sit; quodlibet autem faciant, non curare. Nos vero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur, ex utrisque testimoniis vitam sententiamque moderari, ut canes in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ibi stq̃ eẽ delnat. Et nͥ pax aliq̃ i eẽt. Pͥhcipi sio
nõ obedirẽt. Nisi mod̾ ibi eẽt: n ł a ͦ age̾nt ꝙͣ
det̾minati eẽnt. nͥ mod̾ iͥ eẽt. Nũt uo̾ talia dñt
eos egisse aut ĩ oĩbꝰ actm̃ib suis modos ꝯg̾oss̾ hũis¬
se: negare ñ ponũt. Si ã sses iͥ ñ suiis nłẜa ibi
qͣlitas naͣlis sb̾siste̾t. si nłłt ordo iͥ suis ñ alii dã¬
pnarent᷑ a liĩ subde̾nt᷑ ñ in suis elem̃tis ꝯg̾ent᷑
uiu̾e̾nt. ñ deniq sus locis hr̃ent mb dissoĩta ui
illa oĩa q̃ uana isti fabłant᷑ age̾ possent. Dei ã¬

Expanded text:
nt. et nisi pax aliqua ibi esset, principi suo non oboedirent. nisi modus ibi esset, nihil aliud agerent quam determinati essent, nisi modus ibi esset. nunc uero talia dicunt eos egisse, ut in omnibus actionibus suis modos  nulla ibi qualitas naturalis subsisteret. Si nullus ordo ibi fuisset, non alii dominarentur, alii subderentur, non in suis elementis congruenter viverent, non denique suis locis haberent membra disposita, ut illa omnia quae vana isti fabulantur, agere possent. Dei a
Abbreviated transcription (Latin):
Duo gͦ mala st̾ q̃ s̾ inuicẽ nocuerũt. Et mehore
aĩo fust gẽs teneboaꝵ. qr ⁊ li notuit: Nolẽs no¬
cuit. Neꝙ .n. noce ħ frui uoluit bono dĩ Ds
ã illã extĩgu̾e uoluit. sic̃ maĩtheꝰ̾ aꝑtinime ĩ epRa
ruinosi sui fundam̃ti delirat. oblit̾ ꝙ paulo añ¬

Expanded text:
uicem nocuerunt, et meliore animo fuit gens tenebrarum, quia etsi nocuit, nolens nocuit; neque enim nocere, sed frui uoluit bono dei. deus autem illam extinguere uoluit, sicut Manichaeus apertissime in epistula ruinosi sui, Fundamenti delirat. oblitus en
Abbreviated transcription (Latin):
de dõ dm̃s. s ligatã opp̃ssã pollutã. Qm solii libara
pꝰgariꝙ dicuãt ñ solũ ꝑ discursus solis ⁊ lune tuirtu
erroris qͣs sacrilegas ⁊ mñcredibiles t̾pitadines es
suadeat ⁊̃ si ñ ꝑsuadeat. horribile÷ dice̾. Dicũt .n.
U̾tutes lucis tͥnssignrari ĩ masculos pulcͦs ⁊ opponi

Expanded text:
s, sed ligatam, obpressam, pollutam, quam solui, liberari purgarique dicunt, non solum per discursum solis et lunae et uirtuterroris quam sacrilegas et incredibiles turpitudines eis suadeat, etiamsi non persuadeat, horribile est dicere. dicunt enim uirtutes lucis transfigurari in masculos pulchros
Abbreviated transcription (Latin):
audientes ꝙ eunͣgłi aret sidẽ qͣm aliqũ uasta¬
bat. Nec ꝙ̃ꝙͣ putes ab errore ad ui̾tatẽ uł a
qͦcũq seu magno seu ꝑuo pccõ: ad correctõnem
sũ pnĩa posse tͣnͣsire. S nimis ĩpudẽs error est
bic uelle calũꝑniari ecc̃m q̃m tot dĩnis testĩomiĩs
⁊ tũc pͥͫ patẽ eiꝰ accipiit. illos ãpliꝰ hũiliando.
istos sepiꝰ Iuscipiendo. Utrosq diligendo. utrisq
sanandis mat̾na caritate susendo. habes eplam

Expanded text:
audientes, quod euangelizaret fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanandis materna caritate seruiendo. habes epistu
Abbreviated transcription (Latin):
de quo erãt. Unde gͦ ħ in deo tã magnũ ignorancie
malũ añꝙͣ ullũ de gente ꝯͣria misce̾t᷑ malũ. Si ã
sutrͣm ħ sciebat aut sẽpitha ĩ illo erat crudelitar
aut sẽpit̾na misd̃ si dolebat. undet l tm̃ malũ sũmi
boniꝰ nr̃i añ ullã ꝯmixtionẽ sũmsmaliur̃ĩ. Ip̃a de¬

Expanded text:
hoc in deo tam magnum ignorantiae malum, antequam ullum de gente contraria misceretur malum? si autem futurum hoc sciebat, aut sempiterna in illo erat crudelitas,aut sempiterna miseria, si dolebat. unde et hoc tantum malum summi boni uestri ante ullam commixtionem summi mali
Abbreviated transcription (Latin):
acceptõ apd̾ d̾m̃. Qd̾ maĩchei si uellẽt sñ ꝑni¬
cioso studio defẽdẽdi erroris sui. ⁊ cũ tĩmore co¬
gitare ñ s̃celestissime b lasphemarẽt ĩducendo
duas naͣs. Unã bonã qͣm dicũt dñi. altãm ina
sũmi mali pone̾ se tanta bona ubi ponũt uitã.
piã. senlũ. lum̃. suaustatẽ. m̃łiris nułos. patẽ mo¬

Expanded text:
acceptio apud deum. Quod Manichaei si uellent sine pernicioso studio defendendi erroris sui et cum dei timore cogitare, non scelestissime blasphemarent inducendo duas naturas, unam bonam, quam dicunt deum, alteram malam, dicunt naturam summi mali, ponere se tanta bona, ubi ponunt uitam, piam, sensum, lumen, suauitatem, m
Abbreviated transcription (Latin):
dedetꝰ. bellũ. ĩ mod̾atõn ẽ. defor itatẽ ꝑisitatẽ. I¬
cipes .n. tenebͣꝵ ⁊ uixisse ĩ sua nã dñt. ⁊ ĩ suo reg¬
no saluos fuisse ⁊ menii̾sse ⁊ ĩtellexisse. Sic eĩ
ꝯcionatũ illi dñt pͥncipẽ tenebͣꝵ ut n ip̃e taha
dicẽ n ab eis quibͣ dicebat audiri sñ memoria¬

Expanded text:
ellum, inmoderationem, deformitatem, peruersitatem. principes enim tenebrarum et uixisse in sua natura dicunt et in suo regno saluos fuisse et meminisse et intellexisse. sic enim contionatum illi dicunt prineipem tenebrarum, ut neque ipse talia dicere neque ab eis, quibus dicebat, audiri s
Abbreviated transcription (Latin):
eit. qr bonũ aliqd̾ erat. S cũ ad meli̾ cogit᷑᷑ unlis
dolor℥. cũ ad det̾i̾us: Iitulis. In aĩo gͦ dolorẽ faot.
uolintis resistens potestati maiori. in corꝑedolorẽ
sacit. s resistens corꝑi potentõri. S ũt q̃ mala sñ dolore
peiora. Peiꝰẽ .n. gaudeꝰ de ĩlqͥtate ꝙͣ dole̾ de coreptõe.¬

Expanded text:
sed cum ad melius cogitur, utilis dolor est, cum ad deterius, inutilis. in animo ergo dolorem facit uoluntas resistens potestati maiori; in corpore dolorem facit sensus resistens corpori potentiori. sunt autem mala sine dolore peiora; peius est enim gaudere de iniquitate quam dolere de corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ uistĩam s ꝑ auariciã ten: displicet nob̃.
Qsqs ꝙ aliqͦ flagitio uł flaticiore piectum
a nob̾ ita suscipit sic̃ suscipiũt᷑ excepto erro¬
re quo a nob̾ seꝑamuĩ sñ denine apd̾ uos uix¬
erũt. displic nob̾. S nͨ facile ista mõstͣtͣi
⁊ si mõstretis: ñ nlłos tolam̃ qͦs corrigeꝰ uł

Expanded text:
 justitiam, sed per avaritiam tenet, displicet nobis. Quisquis pro aliquo flagitio vel facinore projectum a nobis ita suscipit, sicut suscipiuntur qui excepto errore quo a nobis separamini sine crimine apud vos vixerunt, displicet nobis. Sed nec facile ista monstratis, et si monstretis nonnullos toleramus, quos corrigere vel
Abbreviated transcription (Latin):
xana sepoĩtũ. ⁊ studus olim deditũ lictaꝵ quietis
⁊ honestatis husse cultorẽ. Eũq pꝰei conu̾sus ad
xͥanã fidem ut ex młtoꝵ relatõne cognoui disꝑu¬
tatõib legalib oꝑam dares. c̾te si tu ad me illã
epłam misisti ħ u̾ba tua sũt. Eũ gͦ fateiris me
conu̾sũ ad xͥanã fidẽ. cũ gͦ nͨ ad donatistas ns ad

Expanded text:
christiana sepositum, et studiis olim deditum litterarum, quietis et honestatis fuisse cultorem; cumque postea conversus ad christianam fidem ut ex multorum relatione cognovi, disputationibus legalibus operam dares. Certe si tu ad me illam epistolam misisti, haec verba tua sunt. Cum ergo fatearis me conversum ad christianam fidem; cum ego nec ad Donat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tẽpatãnũ fluctibꝰ oꝑit᷑ atꝙ t̾bat᷑. Eale tũc erat
tẽpus de quo scͥpsit hylaxiꝰ. unde putastĩ insidiand̾
potes ħ mͦ dic̾e. nͨ tot eccͣs galacias tũc fusse qnͣdo
dicebat apłs. O stulĩ galathe qͥt uos fastinauit. et
aris docto uiro qui nõ tardos corde s timidos
sensus suisse delusos ut putarẽt ħ credi ab arrians̃¬

Expanded text:
et temptationum fluctibus operitur atque turbatur. Tale tunc erat tempus, de quo scripsit Hilarius, unde putasti insidiandum potes hoc modo dicere nec tot ecclesias Galatiae tunc fuisse, quando dicebat apostolus: s o stulti Galatae, quis uos fascinauit? et: aris docto uiro, qui tardicordes et timidos sensus fuisse delusos, ut putarent hoc credi ab Arrian
Abbreviated transcription (Latin):
auctas qm qͥdẽ sic̃ dixi a canonis auc̃te dissĩgiumꝰ.
cꝰ ĩ eo te ñ delc̃at ꝙ unitatẽ orbist̾re atq oiũ gen¬
niũ ⁊ diligendo temut ⁊ disputando defendit.Q qͥ
⁊ suꝑbissimos iudicauit irridẽs eos ħs assumꝰe qd̾¬
nͨ apłis concessit dñs ut añ tp̃c zizania collge̾nt.
aut tãꝙͣ ip̃is paleã fr̾e ⁊ aream p̃gare cõgssũ
ĩpie seditõis audores solã cam̃ seꝑãtõis assimũt.
nͨ indicandos nͨ a iurẽ ꝯĩonis amouẽdos eẽ decͤui
alibi baptizati: ut denuo baptizarentͭ᷑. Uͣ illos sñ
baptismo fuisse arbitrat᷑. Tant̾ tñ potuit utilitati

Expanded text:
ixi, a canonis auctoritate distinguimus, cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium et diligendo tenuit et disputando defendit, quodet superbissimos iudicauit inridens eos hoc sibi adis concessit Dominus, ut ante tempus zizania colligerent, aut tanquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum impiae seditionis auctores solam causam separationis adsumunt, nec iudicandos nec a iure communionis amouendos esse decreuit, alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ orbẽ sꝑsa dm̃ca frum̃ta mansisse. Ac ꝑ hoc
Si ã iã nͨ illuc sug̾e̾ audetis. sñ ullo luctamine
naufragatis. Porro aut̃ cyp̾anꝰ aut ñ sentit om̃e qd̾
eũ sensisse recitatis. Aut hoc p̾ea correxit ĩ regła
uĩtatĩs aut hoc qiͣ nemiꝰ sui candidissimi pͨtoris
cooꝑuit ub̾e caritatis. dũ unitates ecc̃e toto orbe
cͤscentir. ⁊ copiosissime defendit ⁊ ꝑ seuantissĩe tenuit.

Expanded text:
per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. ac per hosi autem iam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. Porro autem Cyprianus aut non sensit omnino, quod eum sensisse recitatis, aut hoc postea correxit in regula ueritatis aut hunc quasi naeuum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere caritatis, dum unitatem ecclesiae toto orbe crescentis et copiosissime defendit et perseuerantissime tenuit u
Abbreviated transcription (Latin):
duas t̾ͥbꝰ ⁊ dimidiã q̃ ultͣ iordanẽ t̾rasacceꝑant. qñ
eas putaun̾t seab unitate sui ppłi seꝑasse. pagani
uõ mag̃ nos blasphemare possũt de legib quas
młti ex eis correcti ⁊ ad dñ uiuũ umi̾q conu̾si sł̾¬
⁊ conu̾tunt᷑. S plane ⁊ iudei ⁊ pagani si tã pancoᷤ
eẽ ꝑhibetis nͨ blasphemareuos dignarẽt᷑᷑ ł ⁊ ñ qd
letare sterilis q̃ ñ paris. erũpe ⁊exclama q̃ nõ
ꝑturis. qm̃ młti silũ deserte mag̃ ꝙͣ eiꝰ q̃ ht̃ uirũ.¬
Iõ mag̃ iusti sumꝰ qr pauci sumꝰ. n ͨ attenditis
doñ÷. młti filii deserte. si tã exigui mio̾ remã¬
sistis. hictu oppositurꝰ es exẽplũ iusti illiꝰ ĩ dilu¬
uiõ. qͥ cũ domo sua solus lib̾ari dignꝰ ĩuẽtꝰ ẽ. uides

Expanded text:
illas tribus et dimidiam, quae ultra Iordanen terras acceperant, quando eas putauerunt se ab unitate sui populi separasse. pagani uero magis nos blasphemare possunt de legibus, quamen ex eis multi correcti et ad deum uiuum uerumque conuersi s conuertuntur. sed plane et Iudaei et pagani si tam paucos erhibetis, nec blasphemare nos dignarentur, sed nunquam Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et exclama, quae non parturis; quoniam multi filii desertae, magIdeo magis iusti sumus, quia pauci sumus\', nec adtenditis  Multi filii desertae. si tam exigui numero remansistis\'? Hic tu oppositurus es exemplum iusti illius in, diluuio, qui cum domo sua solus liberari dignus inuentus est. uides
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq pͣuã mutare sc̃nam. ne aut incõstãs puterur.
aut du̾sitate se ip̃o iudice teneatꝰ ita descendũt ĩ
añ futuros figuraun̾t. Confisio ã ad ducit gr̃am
⁊ głam cũ erubescit qͥsꝙ de ꝓp̾a iniq̾tate. ⁊ peni¬
tendo ĩ meliꝰ ꝯmutat᷑. qd̾ te fac̾e piget. illa ꝑni¬

Expanded text:
quisque pravam mutare sententiam ne aut inconstans putetur, aut diu errasse seipso judice teneatur: ita descendunt in ante futuros figuraverunt. Confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate, et poenitendo in melius commutatur; quod te facere piget
Abbreviated transcription (Latin):
consilu litc̾is inueĩt᷑. Nõ in cõgͣent̾ tñ de tali uiro
ꝙ ħ errore nimiũ delc̃ati st̾ ⁊ tanto uelut prõomõ
care nolu̾nt qͣmqͣm ñ desint qͥ ħ cypͥanũ. ꝓrsus nõ
sensisse ꝯtendãt s sb̃ eiꝰ noĩe a p̃sũptorib atq ñ¬
dacib suisse confictũ. Neq sic potuit in tegtas atꝙ
one celebratõis ecc̾stic̃e custodit᷑ Contͣ qͣm ñ nõ
mssit. Nos tñ duas ob res ñ negamꝰ iꝰ sensisse cy

Expanded text:
ntiam non inuenitur: non incongruenter tamen de tali uiro qui hoc errore nimium delectati sunt et tanto uelut patrocinio carere noluerunt. quamquam non desint, qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse contendant, sed sub eius nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. neque enim sic potuit integritas atque one celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non rmisit. 39. Nos tamen duas ob res, non negamus illud sensisse Cy
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ sic suscipitis qͦs heticos dicitis : Uide ꝙͣ facle
mi añꝙͣ errore quo irretiti estis exuamini.
Cũ ã tnsitis ad nos pͥꝰ utiq relinqͥtis ꝙ erratiᷤ
ne ad nos h̾etiti tͣnseatis. Baptiza gͦ me
inqͥs: face̾m si baptizatꝰ nõ eẽs. Nõ sacm̃ta x̾¬

Expanded text:
 sic suscipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam fam errore, quo irretiti estis, exuamini. Cum autem transitis ad nos, prius utique relinquitis quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. Baptiza ergo me, inquis. Facerem, si baptizatus non esses, aut
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ redẽptoris sui ⁊ frustrata pͨate captiuato¬
lia unde .ab. eis potu̾it ꝑccm̃ ĩ ꝑuulos ꝓpagari:
xindebit nob̾ oꝑatõ ꝓpagande ꝓlis. Ego ĩ ꝑa¬
dyso magis felix eẽm. si pccm̃ ñ fuiss admis¬
sũ. Ad me nãq ꝑtin illa bñdcĩo dĩ. Crescite ⁊
młtiplicamiꝰ. ad hoc opꝰ bonũ diusi sexꝰ diũsa

Expanded text:
gnum redemptoris sui frustrata potestate captiuatolia, unde ab eis potuerit peccatum in paruulos propagari, respondebit nobis operatio propagandae prolis: ego in paradiso magis felix essem, si peccatum non fuisset admissum. ad me namque pertinet illa benedictio dei: crescite et multiplicamini. a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝑte donati q̃ sb̾ celi fu̾entõri plaga ẽ om̃suos
maximianiste suꝑabũt qͦꝵ saisma in bizancio uł
intropoli exarsit. S confligãt cũ eisarzuges. ⁊ ħ
mag̃ ad se ꝑtinc̾ꝰ contendãt. Manutam cnĩ cesari¬
ensis occidentali qr mi̾diane ꝑte bicinior ꝙͣ nec
affricã se uult dici quõ de mĩdie głiabit᷑ Non
dico adu̾s orbẽ t̾raꝵ s adu̾sus ip̃am ꝑtẽ donati.
Uͣ ꝑs donati breuissimũ fustrũ de fustro maioee
p̃cisũ ẽ. Qͥs aut̃ ñ ĩpudentissime iutat᷑ ad ĩ alle¬
goria põitũ ꝓ se int̾ptari nͥ hẽat ⁊ maĩfesta te¬
stimonia quoꝵ liũe illustrent᷑ obsona. Qd̾ ã oĩb¬
donatistis dice̾ solemꝰ. uob̾ dicimꝰ si possũt ꝙ s̾ ñ

Expanded text:
in parte Donati, quod sub caeli feruentiore plaga est, omnes uos Maximianistae superabunt, quorum schisma in Byzantio et in Tripoli exarsit. sed confligant cum eis Arzuges et hoc magis ad se pertinere contendant. Mauretania tamen Caesariensis occidentali quam meridianae parti uicinior, quando nec Africam se uult dici, quo modo de meridie gloriabitur, non dico aduersus orbem terrarum sed aduersus ipsam partem Donati, unde pars Rogati breuissimum frustum de frusto maiore praecisum est? quis autem non inpudentissime nitatur aliquid in allegoria positum pro se interpretari, nisi habeat et manifesta testimonia, quorum lumine inlustrentur obscura? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
euigi larẽt: Qͣm młti ex ip̃is nc̃ nob̾cũ gaudentes pͥ¬
stistũ pondus ꝑnĩciosi oꝑis accusant ⁊ fatent᷑ noss
molestos eẽ debuisse. ne tãꝙͣ mortiso̾. sõpno. ita
morbo uet̾nose ꝯsue tudinis interirẽt. aut cum
quib̾dã ista ñ ꝓ sũt: ñqd iõ negligcẽda ẽ medicina
Tu nõ attendis nͥ eos quiita duri st̾ut nͨ iltã
recipiũt disciplinã. De talib .n. scͥntũ ẽ. frustra
flagellaui silios ur̃os disciplnã nõ receperũt. puto
tñ qr dilcõne nõ adio flagellati st. s debes ⁊̃ tam
młtos attendeꝰ de quoꝵ salute gaudemꝰ. Si .n. t̾re

Expanded text:
ipsis nunc nobiscum gaudentes pristinum pondus perniciosi sui operis accusant et fatentur nos sibi molestos esse debuisse, ne tamquam mortifero somno ita morbo ueternosae consuetudinis interirent. At enim quibusdam ista non prosunt. numquid ideo neglegenda est medicinaTu non attendis nisi eos qui ita duri sunt, ut nec istam recipiant disciplinam. De talibus enim scriptum est: Frustra flagellavi filios vestros; disciplinam non receperunt . Puto tamen quia dilectione, non odio flagellati sunt Sed debes etiam tam multos attendere, de quorum salute gaudemus. Si enim ter
Abbreviated transcription (Latin):
ncͣcͣitas cogit. facile erat ista cogitare ut uobis
conuinci nõ potuit. qͥd in hoc negocio tã longe
late ꝙ diffua societas xͥana pͤcauit : Gur orbixͥa
no ñ licuit ignorare ꝙ ñ poterũt qd̾ actusaua̾nt
demõstrare: Cur illi qͦs xp̃c ĩ agro suo .i. ĩ ħ m̃do¬

Expanded text:
itas cogit. Facile erat ista cogitare, ut uobiscens fuit uel nocens conuinci non potuit, quid in hoc negotio tam longe lateque diffusa societas Christiana peccauit? cur orbi Christiano non licuit ignorare, quod non potuerunt, qui accusauerant, demonstrare? cur illi, quos Christus in agro suo, id est
Abbreviated transcription (Latin):
decreuiss: ꝓuisdres ecc̃e de fensores pacis ⁊ unitatĩ
noĩare uelletis. Cũ uo̾ iñ eos qui ultͦ a ccusantes
nͣ ꝓbare potu̾nt. nͨ ablato sͥ gremio paci qͦ corc̾ti
exciꝑent consentire uoluerũt ab ĩꝑatoribꝰ talia
dec̾nũt᷑ indignũ facinꝰ clamitat᷑. neminẽ ad uni¬

Expanded text:
decreuisset. prouisores ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari uelletis. cum uero in eos, qui ultro accusantes nihil probare potuerunt nec oblato sibi gremio pacis, quo correcti exciperentur. consentire uoluerunt, ab imperatoribus talia decernuntur, indignum facinus clamitat
Abbreviated transcription (Latin):
uigĩti sp̃c sc̃s ĩpleuit. atq inde ĩ iudeã atq sama¬
riã ⁊ ĩ õs gentes exierit sic̃ eis dixi̾t ascensuiꝰ iñ
celũ. eritis mnͥ testes ĩ ihrłm ⁊ ĩ tota uidea ⁊ sama¬
testimoniis tanta firmitate roboratis. tanta luce
conaris ut cũ ĩ eiꝰ noĩe sic̃ dixit p̃dicet᷑ pnĩa ĩ oĩb¬

Expanded text:
uiginti spiritus sanctus impleuit, atque inde in Iudaeam et Samariam et in omnes gentes exierit, sicut eis dixerat ascensurus in caelum: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samatestimoniis tanta firmitate roboratis, tanta luce conaris, ut, cum in eius nomine, sicut dixit, praedicetur paeni
Abbreviated transcription (Latin):
discordintib utilis ãmonitõ ẽ. ⁊ in sensatis ĩutilis
dĩ ordinatoi resistit. p̾ncipes .n. ñ st̾ tĩmori boni oꝑis
s mali. uis aut̃ ñ tim̾e potestatẽ. bonũ fac ⁊ hẽbis
laudẽ ex illa. Siue .n. potestas u̾i̾tati fauẽs aliꝙ̃
corigat laudẽ ht̃ ex illa qͥ fui̾t emĩdatꝰ sui ui̾tati

Expanded text:
cordatis utilis admonitio est, et insensa is inutilis cipes enim non sunt timori bono operi sed malo. uis autem non timere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. siue enim potestas ueritati fauens aliquem corrigat, laudem habet ex illa, qui fuerit emendatus; siue i