comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
substate Diceus ꝓphiam̃ impleri spids Iate
Eaut in syls gaaffoidas duoꝭ pontun Rothoraas
Refinit firussu Obyt lacius papa mease nõuo
e in faccessit berrardus abbas mõsti samti
amastasii qud efl extoa nuros Rome ubi Imicꝭ papo
qua quantus ate Is tam freratr abliram nore̾t scit
De ordine monachorum de cisteaul et beruardus
abbas declaraualle qñ Illuc nusit couẽtem huu
prefrcat maxpnt quia para Rou aliu utꝵ

Expanded text:
tem. Diceres prophetiam impleri: Spiritus vite erat in rotis . Gaufridus dux pontem Rothomagi reficit firmissimum. Obiit Lucius papa mense Martio ; cui successit Bernardus, abbas monasterii sancti Anastasii, quod est extra muros Rome, ubi Innocentius papa, qui quartus ante istum fuerat, abbatiam noviter fecerat de ordine monachorum de Cistelth; et Bernardus abbas de Claravalle, quando illuc misit conventum, hunc prefecerat; maxime quia papa Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
ex anglorum slephanns poit natale castellre
Altce cexit obsidione post hec prexia instoua
ubi cum Rem mante ⁊ Iuliano diibus agẽt Ree stoli
cum eo concordari donetus honcoritm Isyilux filu
Regis I totoꝵꝭ secum̃ ducens in aliam cepit lude laue

Expanded text:
ex Anglorum Stephanus post natale castellum de Slede cepit obsidione. Post hec perrexit in Scothiam, ubi cum rem Marte et Vulcano ducibus ageret, rex Scotie cum eo concordari coactus est. Henricum igitur filium regis Scot
Abbreviated transcription (Latin):
marit Carca oct pasch Rex hauritus fecit dedicari
eccłiam bte̾ marit de Radinges ⁊ ꝑt tres dies Regiolue
procurauut comectim monat᷑ iorim ⁊ hospites data
ecam dote non mriia eid̃ eccłie / haone liuis natirãl
selictam uuilri comatis moritorii filii stephan Roge

Expanded text:
Marie. Circa octavas pasche rex Henricus fecit dedicari ecclesiam beate Marie de Radingis, et per tres dies regaliter procuravit conventum monachorum et hospites, data etiam dote non minima eidem ecclesie. Hamelius, naturalis relictam Wil
Abbreviated transcription (Latin):
octob posche iudomins Rex fanterum cũ magno
ise̾nitu sudmo mant uencens as medñta ad ũnonem
burgum ex tra muros positam com buxit ⁊ Roillam
optimam ⁊ uimarum fertilem sp longrun uillar¬
Lonigom nominaut Iuntaneuet cñ Iram aut Raddꝰ
filius uuillermi dd uernone non ueritns defdarꝵ¬

Expanded text:
octavam pasche Ludovicus rex Francorum cum magno exercitu summo mane veniens de Medanta ad Vernonem, burgum extra muros positum combuxit, et villam optimam et vinearum fertilem; quam Longam villam nominant. Irritaverat enim iram ejus Ricardus filius Willermi de Vernone, non
Abbreviated transcription (Latin):
asins cum gendio in estate Redditũ est castrllam arceuse
duci y anfrno occiso uuillmõ monacho fortaite in tirrre
edessam qoc antiguitus dicebatuo Rages e moderms
uero Rahanes et ueuit in potestatem farracenor e
occisis xpĩcius qnos Ibi Inucutrar Oocebins um̃¬

Expanded text:
sceptus est. In estate redditum est castellum Arcense duci Gaufrido, occiso Willermo monacho fortuitu in turre Edessam, que antiquitus dicebatur Rages, a modernis vero Rohaies, et venit in potestatem Saracenorum, occisis
Abbreviated transcription (Latin):
Renus dampnatus et in turie archap Retirsus et
male cepir Ita deperur decius incant aĩdbus ⁊ fantasi
et factis et dictis melus est silere p loque/ Ramaldu
decostelliont factas est priareys luthiorhie. Ducta
ugorre Recndi poricipie¬

Expanded text:
Remis dampnatus et in turre archiepiscopi retrusus, ut male cepit, ita deperiit. De cujus incantationibus et fantasiis et factis et dictis melius est silere, quam loqui. Rainaldus de Castellione factus est princeps Antiochie, ducta uxore Raimundi principi
Abbreviated transcription (Latin):
obertus comes clocestrit in estate trunf foetau
in Normãnam duccens secum obsides filios stil comatatu
⁊ magnatm cibie qra Impatorti funebant petentium
qtae Illos comes goousfrũnis Retiue̾t et ad Rognum
iuplie subuandum toraistretans se ꝓptrrit qid comes
ad tempus tcuut qr Rebellionem cinde somer ⁊ aliorꝭ
honm suorim tuntbat tradidit tñ Illi henricam p̃mogeotũ
filiã suu ut ecm fecum duaẽt Nec mora pñte comite
R̾berto obsedit casttllũ alicr et cepa ⁊ marori ept̾ata
ꝯgregato ꝑgens a mortoliã Reddium est¬

Expanded text:
obertus comes Gloecestrie in estate transfretavit in Normanniam, ducens secum obsides, filios scilicet comitum et magnatum Anglie, qui imperatrici favebant, petentium quatinus illos comes Gaufridus retineret, et ad regnum Anglie subjugandum transfretans se prepararet. Quod comes ad tempus renuit, quia rebellionem Andegavensium et aliorum hominum suorum timebat. Tradidit tamen illi Henricum primogenitum filium suum, ut eum secum duceret. Nec mora, presente comite Roberto obsedit castellum Alnei et cepit. Et majori exercitu congregato, pergens ad Moritoli
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo Ras Rididir ei dño castella doñ ⁊ nomͦ m̾ cam
et duy dedit ei duo muillia marchas argenti pro
Res farcedo amapnio qudd passus fueraat i capiendo
murut̾do tenndo easd̃ firuitates Ramaddus de
felicto Ramddi principes quem tomi ton tmo qd Rex
fancorum Iudomcusde Ihr̃łm Rediit occiderat contra
cosdem turcos uirilit̃ agcus toia castella Illis abstalu
De pa ormamor sopita aeuersa ualiladur deo
mnsercante qua piculese laborauerat actitus a Roge

Expanded text:
hoc modo. Rex reddidit ei duo castella, Vernum et Novum mercatum; et dux dedit ei duo milia marcarum argenti pro resarciendo dampno, quod rex passus fuerat in capiendo, muniendo, tenendo easdem firmitates. Reinaldus de relicta Raimundi principis, quem Turci eodem anno, quo rex Francorum Ludovicus de Jerusalem rediit, occiderant, contra eosdem Turcos viriliter agens, tria castella illis abstulit, dux Normannorum, sopita adversa valitudine, Deo m
Abbreviated transcription (Latin):
qumq Dieroum Indiniis Re stephaaas pxopam castellum
qu suꝑcane Ncm̃ dux in quad̃ tuore luice ꝓp nulires
Iam ceperat exceptꝭ lx sugpiari quos depitar fereiar
hũt condictom cram dux cogaorusse lic sib marguo
honori ess ꝓrauter talli han dã taxar parte
sue fider firmentrnur ꝯ questis ne fiden Illorum Irritã
face̾t predictum pactum concessir holuta est staꝙ
obsidio que i̾ta uualiogeford or̃dinata furat Resto
stephano crantadse sabũtent Nm ono pt l¬

Expanded text:
quinque dierum induciis, rex Stephanus proprium castellum qui supererant; nam dux in quadam turre lignea 20 milites jam ceperat, exceptis 60 sagittariis, quos decapitari fecerat. Hanc conditionem cum dux cognovisset, licet sibi magno honori esset, graviter tulit, et in hac dumtaxat parte sue fidei firmaverant, conquestus, ne fidem illorum irritam faceret, predictum pactum concessit. Soluta est itaque obsidio, que circa Walingefort ordinata fuerat, rege Stephano Cravemense subvertente. Nam anno p
Abbreviated transcription (Latin):
maritis haud ꝓcul. ab oppido archaruꝵ uilla
par dici tũo see haulla. eꝓ Indastria c doenat
Itlũ uoles probare si uirum esset ꝙ Rellarõne
quore d petpirat. hospitatus Igetox n dema sorestarii
Illectus q uenustatt uultus uporit Ipndo prepii
hospiti suo ꝙ ipfa nocto adduxe̾t ad cabimlum fica
uxorem suã ui forã Sit nũ uocabatur quod It¬
cn Ille erdem tristror Retulisser Illa ut sapiens
mulier consolata est euum dicens suppor̾turam in loco
suo Emmnorem sororem suam uirgintii q̃ plẽmẽ se¬
Ipsa pulchriorẽ Quod ⁊ factum est cẽgnta. demq
tuli firinde de lectatus est dux qd noñ Incurrisser
filios tres ⁊ totidmm filias ue in libro qui dei gestis
euisidem ducie scriptus est fucꝑius Inmntur Sum uoerio
Idem comei qnẽda filum sut̃ nount Robertum belleꝵ
mater cone non fussen de sponfita hai Itaꝙ cousas
Comio Radus deuoren comitis sam more xp̃dano sibi
sponsalia agt̾ntur cum pre ⁊ uatre pallio erople ful

Expanded text:
manentis haud procul ab oppido Arcarum, villa quae dicitur Schechevilla, ex industria ivit venatum illuc, volens probare si verum esset quod relatione quorumdam perceperat. Hospitatus igitur in domo forestarii, illectusque venustate vultus uxoris ipsius, praecepit hospiti suo quod ipsa nocte adduceret ad cubiculum suum uxorem suam Sainfriam; sic enim vocabatur. Quod cum ille eidem tristior retulisset, illa, ut sapiens mulier, consolata est eum, dicens se supposituram in loco suo Gunnorem sororem suam, virginem quamplurimum seipsa pulchriorem. Quod et factum est. Cognita denique tali fraude, delectatus est dux, quod non incurrisset filios tres et totidem filias, uem ducis scriptus est, superius invenitur. Cum vero idem comes quemdam filium suum nomine Robertum vellet mater ejus non fuisset desponsata. Hac itaque causa comes Richardus Gunnorem comitissam more christiano sibi sponsalia agerentur, cum patre et matre pallio cooperti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Hertricus drix Normanorum obsedit costiũ
crantiose ꝓ Res stiphanuns fecerat hant proral
aduarcuford ꝯtids nulites ducis qui in predicto castio
epant atrausirus pontis tausit prohibit Cax
pro maiori parte castello crante se tun Reestehe
Illo appropinguarit co ept muuo appan calbre

Expanded text:
dux Normannorum obsedit castrum Cravemense, quod rex Stephanus fecerat haud procul a Warengefort, quatinus milites ducis, qui in predicto castro erant, a transitu pontis Tamisie prohiberet. Capto pro majori parte castello Cravemense, cum rex Stephanus illo appropinquaret cum non nimio apparatu
Abbreviated transcription (Latin):
secum̃ oupit ad castellun emasd qd uoratirõ diuise
qd non eroit splendidut Inter fires europe agparitus
q̃ em fame et filyi eius quo cancellarint fuerrar
uollo labum Iureteus Ut saspendĩtur sibi tali mẽto
castellan extorsit non sans Recorodant beator̃ quo
in Intiorte Regia Ille silui prealiis conges serar
simliter cepit sut baruã qd parũ dmises decore
ce debar acciplens thesauros ep̃i ꝯ pir inde¬

Expanded text:
secum duxit ad castellum ejusdem, quod vocatur Divise, quo non erat splendidius intra fines Europe. Angarians igitur eum fame, et filii ejus, qui cancellarius fuerat, collo laqueum innectens, ut suspenderetur, sibi tali modo castellum extorsit, non satis recordans bonorum que in introitu regni ille sibi pre aliis congesserat. Similiter cepit Sireburnam, quod parum Divisis decore cedebat. Accipiensque thesauros episcopi,
Abbreviated transcription (Latin):
R Ilaq Infortans ⁊ a liis pluribus gauffriens
suꝑ eis afflictus cactus est tum Illo Rexonsilari
Iut̾ca Rox framorum de abstñ ducis nactus oppor turatate
Iusligante eum aocate mapune / Roberto frt̾ suo qui
Diuerat Rudictam Retronis comitis moritore et cui
Pdem Roy dederat castoum dorcasĩ ꝑtem bieog

Expanded text:
 itaque infortunio et aliis pluribus Gaufridus frater ejus coactus est cum illo reconciliari. Interea rex Francorum de absentia ducis nactus oportunitatem, instigante eum maxime comite Roberto fratre suo, qui duxerat relictam Rotronis comitis Moritonie, et cui idem rex dederat castrum Dorcasinum, partem Burgi
Abbreviated transcription (Latin):
ciis monciones Ingeno cepar Ranuli hus cotcoes
secum Robertum filũ Ieg b henconi sot̾im fuo e
yceres multos ⁊ calites ualidis sieros ad obsedoniẽ
Regis dis solue̾dum cum ani ꝯsul ualidis Iuus et
audacti s sicius pabudem pene intriãsseᶜͫ uix traafisser
in Ipse die acrebis dispoĩts Regem bello agyressus
est iose ccm suis ut uir ad mmrunde porolitarit᷑ anem
pͥmom ꝯstruxat escdoca Illi quos stephonras Ros
Deheditanãt t̾ciam duu Robertus masius crm sins

Expanded text:
s secum Robertum filium regis Henrici, socium suum, et proceres multos et milites validissimos, ad obsidionem regis dissolvendam. Cum autem consul validissimus et audacissimus paludem pene intransibilem vix transisset, in ipsa die aciebus dispositis regem bello agressus est. Ipse cum suis, ut vir admirande probitatis, aciem primam construxerat; secundam illi, quos Stephanus rex dehereditaverat; tertiam Robertus dux magnus cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
phereditaꝵ que preibat ꝓtas sir auden uciem Rgale
in qra ꝯfal alanus et Ille de iaelen ⁊ hng̃o ꝯsue
De estangle eti symo comes ⁊ Ille de Warcenna neraut
taut Impetũ ꝓstatim quosi Init ocli disfixara
est es Diesiõ norim in tria deuent Ali nang core

Expanded text:
exheredatorum, que preibat, percussit aciem regalem, in qua consul Alanus et ille de Mellent et Hugo consul de Estangle et Symon comes et ille de Warenna inerant, tanto impetu, quod statim quasi in ictu oculi dissipata est, et divisio
Abbreviated transcription (Latin):
moĩcum genatus unãtã despana / Roꝵ spi steghon
Insirogens . buxit ⁊ destrugu crstralea partes RRega
Rege Rel dd / op̃x taucn noy aud ẽte ei congredy posi pastho
dero exansit Rabits proditoꝵ Rieghida/ Endeu
nãꝙ talebot nommne tert uoactor Regem castilliui
hr̃ foid in ualibus qd Roo per obsidionm in fua Reen
Robertas ꝯsul deglotestora terccir contia cã uuto¬

Expanded text:
 Stephanus insurgens combuxit et destruxit australes partes regni regis David, ipso quidem non audente ei congredi. Post pascha vero exarsit rabies proditorum nefanda. Quidam namque Talebot nomine tenuit contra regem castellum Hereford in Wales, quod rex per obsidionem in sua recepit. Robertus
Abbreviated transcription (Latin):
ludonicus deicesfar aombustamy est hosa nocte
onustemum corbeye / Ipso anno tanta siccitas fuit
ut enam sladgna ⁊̃ flaua mrta sirtretue teria
in multis locis dunt ssine arderet arbores pl̾me
in silms ⁊ urrgultis areslt̃tos moreit̾tu / ⁊ arde ueni
nllo Iacẽdente Cheobaldus electies bectensis eoclie

Expanded text:
Ludovicus decesserat, combustum est ipsa nocte monasterium Corbeie. Ipso anno tanta siccitas fuit, ut etiam stanna et flumina multa siccarentur, terra in multis locis diutissime arderet, arbores plurime in silvis et virgultis arescentes morerentur, et arderent nullo incendente. Tebaldus electus Beccensis eccle
Abbreviated transcription (Latin):
uosome et alia que ex ndustria aoeteo presto
it moram facituꝰ partuy non solumꝰ in terra sua¬
Derum enam in longe: positis Regino cnces sco sibe aduo
sapit̾ cia ⁊ bonitate tenebat ralcises simugeꝵ anglis
Rebelles Ita sabditos hebat ut per uñn teram
coricui uel ypse uel satrape sui Illi conntis duitis¬
ni̾tiones edisiarẽt Nec aliquã in suo iure nau̾tione

Expanded text:
a quae ex industria praetereo, ne moram faciam. Pacem non solum in terra suaverum etiam in longe positis regnis concessa sibi a Deo sapientia et bonitate tenebat. Wallenses semper Anglis rebelles ita subditos habebat, ut per omnem terram eorum vel ipse, vel satrapae sui, illis invitis, munitiones aedi
Abbreviated transcription (Latin):
Rothomorgam uecatus causer Rogis hriconti meentbus
obsequii s ut uirũ ap̃ticam derebat a lo eodem Rege
suftintus et prooseatis est dit eciam calixtum
papam longe antea se ad cũtem pro etusis eulia̾stius
cpud eeston suum hifors nouaue in mtarggoce sraducat

Expanded text:
Rothomagum veniens causa regis Henrici, ingentibus obsequiis, ut virum Apostolicum decebat, ab eodem rege susceptus et prosecutus est. Sic etiam Calixtum papam longe antea se adeuntem pro causis ecclesiasticis apud castrum suum Gisorz nomine, in margine sui ducat
Abbreviated transcription (Latin):
proracixes Morm ao que Iam cum dute comordati erar
factis igat maltis machianis nom potuerant cã txppare
ppõ sicum loci ⁊ iprds arcis fortitdinem  In Illa
obsedione mortims est comes ꝑticei Retiõdũs Relinque̾d̃
suam poost ea lũdomuit Rox facutonum didit Rebar

Expanded text:
um duce concordati erant. Factis igitur machinis multis, non potuerunt eam expugnare propter situm loci et ipsius arcis fortitudinem. In illa obsidione mortuus est comes Perticensis Rotrodus, relinquens suam postea Ludovicus rex Francorum dedi
Abbreviated transcription (Latin):
scpomo feustis it eox do eccłit uri ⁊ uobis terxam
totam q̃ adiacit ab Ist loco ubsq ad ntina co̾tatit
Diic continto comes ⁊ pp̃łus fũnassis humeris
feretiũ In quo sonctui corpus exat facilim Apportare
ceperunt et sit usq are eccłiam siam gardentes d
ultantes deportentiut E ꝑhams Rer cuentu Axtrt
quid Illam uillulã longũ peat ex ꝙ comes Illue

Expanded text:
obis terram totam quae adjacet ab isto loco usque ad moenia civitatis. Tunc continuo comes et populus submissis humeris feretrum, in quo sanctum corpus erat, facillime deportare coeperunt, et sic usque ad ecclesiam suam gaudentes et exultantes deportaverunt. Ex hujus rei eventu dixerunt quidam illam vill
Abbreviated transcription (Latin):
Reancẽ lur corpus faucti candocui sut ꝙ Reddereturo excliẽ
unde sireuat aspartar monicho que ergo custodesd
ems fitrurt Dum in frugna fuit Reportantone Illuã
Asi ad puand uillare ade unam leuytmm alo urobe
Rolhomagrasi uod ao ꝑutissent non parum de
uia lassari mãsierunt Ibidem Illa nocte uot mant
su gentes si possent santim audotuũ ad sua̾ lorum
Reportarens / Sum Itat mant surgerẽt/ enuq ad
cuntatem portare uellent nullomoro potuerunt

Expanded text:
ue redderetur ecclesiae, unde fuerat asportatum. Monachi ergo qui custodes ejus fuerunt, dum in Francia fuit, reportaverunt illud usque ad quamdam villam ad unam leugam ab urbe Rothomagensi. Quo cum pervenissent, non parum de via lassati manserunt ibidem illa nocte, ut mane surgentes, si possent, sanctum Audoenum ad suum locum reportarent. Cum itaque mane surgerent, eumque ad civitatem port
Abbreviated transcription (Latin):
elat solitus fere om tempore suctm curiamꝰ in pastat
solemtate tenere ⁊ aliquã ds in ꝓpsa sele intate
solibat unã tña pleuam textis et thuriblis tadde labus
et Iuibusdam aliis ormaũtis et quoop cooꝑtam quoddan
optimo palio Ipose ⁊ upor fua inte aetare saunte
criitans portare yoã q pro siue petos deo Ibi

Expanded text:
ore suam curiam in Paschali solemnitate tenere. Et aliquando in ipsa solemnitate solebat unam tinam plenam textis, et thuribulis, et candelabris, et quibusdam aliis ornamentis, et coopertam quodam optimo pallio, ipse et uxor sua ante altare sanctae Trinitatis portare
Abbreviated transcription (Latin):
u g de Re non parim oscupefatti cum eod tos ꝑutuisser
cepuni Inqure . ab eo quis esset uel unde uemaet
Ill uero Respondens uidetis iaquit ꝙ ego unas homo
sum et hodit multum mant distessi de Re tuis in britanis
Abrmcis uero ed sextam ħoroam comedi ad uesꝑam unton
huc usqr sicut uidetis ꝑnare et se niche non cõcdis
Ite es in domo in qua pranfus sun cultellu maoꝵ gõ Ibe
Ir siit dixi tune erat in matate de Illo homr ge

Expanded text:
o de re non parum obstupefacti, cum ad eum pervenisset, coeperunt inquirere ab eo quis esset, vel unde veniret. Ille vero respondens: « Videtis, inquit, quod ego unus homo sum. Et hodie multum mane discessi de Retnis in Britannia, Abrincis vero ad sextam horam comedi, ad vesperam autem huc usque, sicut videtis, perveni. Et si mihi non creditis, ite, et in domo in qua pransus sum, cultellum meum quem ibi qui, sicut dixi, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
e alaranũ sincessorem sũ hui talanatras habrua
a la duoxos sua q̃ foerat cntea ugor dimis lungpordi
Duos filios ⁊ totidem filias fllior  Itro pomogirarns
ubido pot̾ uentate factus est comue pontini filiare cm
una Inhello filio uualtorii de medrana nuxsit qs qua
habmt plures filios Alteria uereo ⁊no uuillio E
Wart̾na romii uidel dioitie pũdutur entẽ Rogemt¬

Expanded text:
em suum. Hic Talavatius habuit ex Ala uxore sua quae fuerat antea uxor ducis Burgundiae, duos filios et totidem filias. Filiorum vero primogenitus Wido patre vivente factus est comes Pontivi. Filiarum autem una Ivhello filio Walterii de Meduana nupsit, ex qua habuit plures filios. Altera vero tertio Willelmo de Warenna, comiti
Abbreviated transcription (Latin):
nctidit ut istro qua ꝑuersirate deprecat¬
depranan om̃s fere trapezete ipłi Regua mor̾tam
stõneã Inqua ueꝵ tertia pars esset argratea
cu eadem moueta tota ex argento soleret faeroi
fabincabant Cum uero de ead falsa moncta
in Noromõmam de lata Regii malites fort steps̾ diumm

Expanded text:
io qua perversitate depravati omnes fere trapazetae Anglici regni monetam stanneam, in qua vix tertia pars esset argentea, cum eadem moneta tota ex argento soleret fieri, fabricarent. Cum vero de eadem falsa moneta in Northmanniam deleta regii milites forte stipendiu
Abbreviated transcription (Latin):
Uoraoro Ino aatem de belisino oratecet ssor
huecas Robert furt uir potens ⁊ sapieus tuꝰ ꝯsilio
prurins Ricardus Dum adhuc puer teue̾tiro
in cristodia Regis frmore ereptus est agent
gc gent aliũ uuillinẽ iognom̃t Talamñ

Expanded text:
 Ivo autem de Bellismo antecessor hujus Roberti fuit vir potens et sapiens, cujus consilio primus Richardus, dum adhuc puer teneretur in custodia regis Francorum, ereptus est, agente qui genuit al
Abbreviated transcription (Latin):
apt̾em deũciaus Alaul phus uero filiusꝰ al
qm post morten prds eccliam̃ in castella Retinebar ⁊
captus est repltatae porunceps enteny militr̃
ab equo corrutus effuso cebro es piroacur princepos
peditm Ramecius solius ecclids fuarge et iuuadei dec¬

Expanded text:
em denuntians. Arnulfus vero filius consulis, qui post mortem patris ecclesiam in castella retinebat, captus est et exulatus. Princeps autem militum ab equo corruens effuso cerebro expiravit. Princeps peditum Rainerius, solitus ecclesias frangere et incende
Abbreviated transcription (Latin):
Ioniosolm Godefruu foater Eustachy coouitis
dipi actepta eius filia fulco comres andde guo¬
suicessit Dercia uero fiiarim uuilleomi Regis¬
Dide lidis herams proditoni unte uellũ oglit̃ sponsa
sc Illo digna morte multato nulle mpta uirgo
Iam n uilis obiit Emirta adelia uocata impsil
stex hao comh klestati exgua sastipit gaatier filios¬

Expanded text:
omitis diximus, accepta ejus filia, Fulco comes Andegavorum. Tertia vero filiarum Willelmi regisAdelidis Heraldo proditori ante bellum Anglicum sponsata, sed illo digna morte multato nulli nupta, virgo jam nubilis obiit. Quarta Adela vocata nupsit Stephano comiti Blesensi, ex qua suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
Rox probat heoics Rex uineus pacit auimis
E xtiteria si quidan priecetis dina dem
Ottidur gente quos pretulit ordo Regudi
Ac u stie ad pestes qũd gr̃i pgllia uestes
Sis uarũ turre guid coistua sibi ualutxe
Uilib hunc equã Cans sortem palluda nequa¬
do Proteddopedem mors eius pulsat ad dem
olo deg diria seloris porma sul nocte deceuli¬

Expanded text:
probat Henricus, rex vivens pacis amicus. Exstiterat siquidem prae cunctis ditior idem, Occiduae genti quos praetulit ordo regendi. At necis ad pestes, quid gemmae, pallia, vestes, Aes varium terrae, quid castra sibi valuere? Vilibus hinc aequam dans sortem, pallida, nequam, Protendendo pedem, mors ejus pulsat ad aedem. Quo dum dira febris prima sub nocte Decembri
Abbreviated transcription (Latin):
qn qrã uisitandi ad eum diadteret. et que ipose
pnĩo neocessi tate sui monastemi uel ałum ab ex pete̾t
gratẽler Impetroaret ¶ dificata sunt antem tam
in Regno hꝰ Incliti Regis sp̃ in Remotis abeo ꝓm̾tiis
epsias consilio ⁊ liberali mramfut̾cia nõ mulla
Ut demõ rib taceã sius Imupi̾ sis ex untiori parte
dificans mgr̃tes possesfiones in aiglia pr̃o
monachoꝵ tyiome coustecendis snomilla adiu̾ta
porddit epceyoto dorurtorio qd ey Integro Ipse
fĩ obinemoriam suui ex suius solutaddo Imptasis uo lair
Ulecnon eciam zenodocliũ elephantsorã / caruoti¬

Expanded text:
n gratia visitandi ad eum diverteret et quae ipse pro necessitate sui monasterii vel alieni ab eo peteret, gratanter impetraret. Aedificata sunt autem tam in regno hujus inclyti regis, quam in remotis ab eo provinciis, ipsius consilio et liberali munificentia nonnulla ut de minoribus taceam, suis impensis ex majori parte aedificans, ingentes possessiones in Anglia pro rmonachorum Tironis construendis nonnulla adjumenta praevidit, excepto dormitorio, quod ex integro ipse fieri ob memoriam sui ex suis solummodo impensis voluit. Necnon etiam xenodochium elephantiasorum
Abbreviated transcription (French):
et aliã eccłiã arpid Cincestriã ⁊ ouorem sunct
Iohomins et canod̃ios Reglã roes Ibid statur̾t. Illis
suffic̃tor neccessaria procuramt Ilichillonnis
saucte marie de prato a matoe suco dudum dreytã
pent ꝯẜumant claustroo ⁊ officius mõchis congrietib
et abimo murorcm Ipsimm locum de corans . non nalla¬

Expanded text:
d Cirecestram in honorem sancti Joannis, et canonicos regulares ibidem statuens, illis sufficienter necessaria procuravit. Nihilominus Sanctae Mariae de Prato a matre sua dudum incoeptam pene consummavit, claustro et officiis monachis congruentibus et ambitu murorum ips
Abbreviated transcription (Latin):
buocenfis ⁊ constantuta̾ ses situm. DisRars afliaio noit
uira qui predictos comrtatus Derimit in citeriori ꝑte
nlib ferut diuobus Euõd nnuiciprũ apredicto Rogꝭ
filio Roberto postp in iris cius potestutem Redartoor
tiroribus epcelsis ⁊uemib firuis sinut necnon s⁊ fossuro
preuptis it ipso sapeo monte inrifis contua earet

Expanded text:
Bajocensis et Constantiniensis situm, distans a fluvio nomine Vira, qui praedictos comitatus dirimit in citeriori parte millibus fere duobus. Quod municipium a praedicto regis filio Roberto, postquam in juris ejus potestatem redactum est, turribus excelsis, moenibus robustissimus, necnon et fossatis praerup
Abbreviated transcription (Latin):
poronatum loquelur tram duce Iũ̾ alia prestiuptam
uuillannum artis uerbr̃m ei Retalit duꝙ aten
Willerucut ad se uocauit et cur hm̃oi ẜmonan
protalisset Interrogamt Ae Ille nec negare
potart neꝙ Iatenõiram dicte declarare pre sacaps
Obhoc fantus dito ait ediciosis tuimulu biis
uormamam ꝑtuabane de cremusto et contr̃ co me

Expanded text:
ptum Willelmi comitis verbum ei retulit. Dux autem Willelmum ad se vocavit et cur ejusmodi sermonem protulisset, interrogavit. At ille nec negare potuit, neque intentionem dicti declarare praesumpsit. Ob hoc iratus dux ait: « Seditiosis tumultibus Nortmanniam perturbare decrevisti et contra me
Abbreviated transcription (Latin):
pater corum habuerat in ani liar posi apsum udeptus
est ygerius em̃ fuater eius teriram de R ormãma
obtit hic inquã gisbertus d filia couatis de
claromonte habint toet filios Rifardum qree
successir ⁊ galbertm ⁊ uualixurumm et uneli filiam
nomnne Rohais Riclyarous natem duxit pororeꝰ oomutis
Radumlfy Iumoris nomatis cestore et habar eca
tres filioi gislebectun iro ei surcesser Efuds ens
Ipse antem Rcadeus in matarao morte obiit pemptis
as dalenfibus qui unacãtero dadita morte heone
Rgis contro auglos Rebelliaernt aportias antem
islebertus filrus gilberto heredituuu Iare driss
gniam concedentibus terras eoꝵ adeptus est Fem
uero sororem ualerãni contis mellenti noit eliz aberh

Expanded text:
pater eorum habuerat in Anglia, post ipsum adeptus pater eorum habuerat in Anglia, post ipsum adeptus est. Rogerius enim frater ejus terram de Northmannia obtinuit. Hic, inquam, Gislebertus, ex filia comitis de Claromonte habuit tres filios; Richardum qui ei successit, et Gislebertum, et Walterium, et unam filiam nomine Rohais. Richardus autem duxit sororem comitis Ranulfi junioris comitis Cestriae, et habuit ex ea tres filios, GislIpse autem Richardus immatura morte obiit, peremptus a Wallensibus, qui immaniter, audita morte Henrici regis, contra Anglos rebellaverunt. Mortuis autem Gislebertus filius Gisleberti, haereditario jure, ipsis etiam concedentibus, terras eorum adeptus est. Idem vero sororem Waleranni comitis Mellenti, nomine Elisabeth
Abbreviated transcription (Latin):
Woillcrimi de nrchis hic autem uuillermus pater
fut machiedis quã Uuillams camraris de
taucarulla haliut uporem e qua genut filu
nomine Rabellum qui et successir predictus anten¬
Ueiltius galteronis duxit unam filiarum Ricari
flatelii Alteram uero stil basiliam Relictanil
Rodulfii de uuacero habat hugo de gornaro de crꝰ succesfioi
et posteritate sieꝑius dictim est. Dennt antem prm
galterus sedin halterum gifardim et filias plimes quaꝵ
una noman᷑ Rohais mpsit Rcardo felio comitre giflebert
qui ẜisiebertus fuerat filius gedesou̾/ comuitis aurenses
natinoulis uidel sulii prouii Ricardi dict normaru¬
Robertum ⁊ u uillarrmũ et tolidem filias Ricardus antem
frater bar̃dumi gemt ceꝵ Rohais quo tuor filios islebertũ
Regebin uual terum Robertum et duas filias Altera
Iuaru in maĩtuonũ uoplãta est Rdulso de felgeriis
Natiq funt  ex ea fraus ualo heconus ⁊ Rebertus
refandus/ Gillebertus autem̃ qra Illam terixam quã

Expanded text:
Willelmus frater fuit Mathildis, quam Willelmus Camerarius de Tancarvilla habuit uxorem, ex qua genuit filium nomine Rabellum qui ei successit. Praedictus autem Galterius duxit unam filiarum Girardi Flatelli; alteram vero, scilicet Basiliam, relictam Rodulfi de Waceio, habuit Hugo de Gornaco, de cujus successione et posteritate superius dictum est. Genuit autem idem Galterius secundum Galterium Giffardum et filias plures, quarum una nomine Rohais nupsit Richardo filio comitis Gisleberti; qui Gislebertus fuerat filius Godefridi comitis Aucensis, naturalis videlicet filii primi Richardi ducis NorRobertum et Willelmum et totidem filias. Richardus autem frater Balduini genuit ex Rohai quatuor filios, Gislebertum, Rogerium, Walterium, Robertum et duas filias; altera quarum matrimonio copulata est Rodulfo de Telegeriis, nati sunt ex ea Fransvalo, Henricus et Robertus Giffardus. Gislebertus autem illam terram quam
Abbreviated transcription (Latin):
R̾grur fuceessit patrro in comitatum uueraꝵ Qur
ueno foatrum suore natus post difum scili Roberitus
De Nono kuegio habuit teriaum quã peler eeccootore
habutrit nõ ui oromãina. lyre Robrrtus fat amator
Iatins et benefactor bectorsis eccłit. hc ex¬

Expanded text:
sit patri in comitatum Warwic. Quidam vero fratrum suorum natus post ipsum, scilicet Robertus de Novoburgo, habuit terram quam pater eorum habuerat in Northmannia. Hic Robertus fuit amator intimus et benefactor Beccensis ecclesiae. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
Al. uero tres Ramaldus Robertus gisleber tus
Dhic Inuecces sine casmẽlo fant Quartus stil
uokemias de traceio paululẽ post mortem patris
Rebus hamarno epemptus est faraxum urs dena
Rotroto dequa gennt uram flum hyse uero
mathildis aomtessa postinadum in supradicto neco fugt
tim frĩbus sius comuerfa est Aliartẽ machillis
nĩcupata data est Conano aoriati nunoris boritane
genutq epea filiẽ nomine hoellũ ⁊ filius duas
Cercia stl Intiana Dastachio de paicero qri habur
uoillmo poreto Euĩta uict comi de uellomronte q

Expanded text:
 est Rainaldus, Robertus, Gislebertus, adhuc juvenes sine casamento sunt. Quartus, scilicet Willelmus de Traceio, paululum post mortem patris rebus humanis exemptus est. Filiarum vero una Rotroco, de qua genuit unam filiam. Ipsa vero Mathildis comitissa postmodum in supradicto naufragio cum fratribus suis submersa est. Alia item Mathildis nuncupata data est Conano comiti minoris Britanniae, genuitque ex ea filium nomine Hoellum et filias duas. Tertia, scilicet Juliana, Eustachio de Paceio, qui habuit Willelmo Goieto. Quinta, vicecomiti de Bel
Abbreviated transcription (Latin):
iomyos uoluatans sce in hac dũtapat ꝑte effudatur
Ostmra marte uirtutis et consilii semoris ꝑmpe̾ deus
sua tuuulari ub̃i fressicas es denorius suipplicatones
proo Iposis deo offermitar uictas /tam pater suno¬
iosins angaste pictato: Et pradt̾are silie qui ce tas et
uirtate et pretat uaaccre solius erari cessir e
uoluntatem et petitorem pseis de se sepelienda
Becti fieri conessit fed uolente deo ut prefixim es
siitate i tegebone Restituta co ualur his Igitur
de Imꝑatorce augasta suo loro poroũt dig̃e est
omemoratis e ceteris liberis henrii sfagis lucer
minas y doneo medo mõdo procreatiꝰ
ꝓpter Rerm
tam notitiam aliqua uoel brantero dicanius

Expanded text:
s suae in hac duntaxat parte efficeretur. O femina macte virtutis et consilii sanioris, parvipendens sua tumulari, ubi frequentius et devotius supplicationes pro ipsis Deo offeruntur. Victus itaque pater ipsius Augustae pietate et prudentia filiae, qui caeteros et virtute et pietate vincere solitus erat, cessit, et voluntatem et petitionem ipsius de se sepelienda Becci fieri concessit. Sed, volente Deo, ut praefixum est, sanitati integerrimae restituta convaluit. His igitur de imperatrice Augusta suo loco, prout dignum est, commemoratis, de caeteris liberis Henrici regis, licet minus idoneo modo procreatis, propter rerum tamen notitiam, aliqua vel breviter dicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
et que oũ seculi runt̃ hociora ꝑmeuere Uoale cuur
senper Ipsius Iiꝑatorus aueastie stũdium et comoran
erga Illam eccłiam Replitancia. uicissun ꝙ oordibus
in Ibi h̃canem̃ . memoriam infigis dñc arcnis
u̾pmnt ta singlã destoipnouibus aut nonã bus e fogiare
spaciosam foret bolap tuosrm est speltare hosparibus
mapunis et qni se̾pe nobiliũ Cocliarum thesdaanios
aidernati  rausiret iblac hospes grecs ant urago
uoluxtate toahetur eadem e redimus autem et crede
fas est equassant̃ Icuicem oñn non fotum in fataro uera
eciam in pñte sclõ Illi eo tuplam Reddatirm ꝙ scrme

Expanded text:
et quae ad saeculi terminum honora permanere valeant, semper ipsius imperatricis Augustae studium et amorem erga illam ecclesiam repraesentantia, vicissimque cordibus inibi habitantium memoriam insignis dominae arctius imprimentia. Singula descriptionibus aut nominibus designare, spaciosum foret. Voluptuosum est spectare hospitibus maximis et qui saepe nobilium ecclesiarum thesauros viderunt. Transiret illac hospes Graecus aut Arabs, voluptate traheretur eadem. Credimus autem et credere fas est, aequissimum judicem omnium non solum in futuro, verum etiam in praesenti saeculo illi centuplum redd
Abbreviated transcription (Latin):
suessom au ep̾cita haroli fumplias fuctas Nt
tamen post Iysrm priceps fraaumore : Fluus ems hexx
magiue natus ex filia he bexh couats graioo
lic hebertus per tradc̃onem cepit fr arolum
saceplican Reũteatem cum uictoroa appredicto port¬

Expanded text:
ab exercitu Caroli Simplicis. Factus est tamen post ipsum princeps Francorum filius ejus Hugo magnus, natus ex filia Hereberti comitis Parronae. Hic Herebertus per traditionem cepit Carolum Simplicem revertentem cum victoria a praedicto pr
Abbreviated transcription (Latin):
matre hamꝰ imꝑatonis aguste suut In soꝑoribius
dictimn est hcarias stoꝵ duxit A delizam feliam
gandefod ducis louume comitis Eustachn
bolomẽsis cnsobrmam de qua nchil posteritates¬
Idem Roy filios sox et septem filias licrt munus
hocesto Ut proedixius medẽo ꝓsgentos Iloriumm
autu p̾moginto Rbers pares funs quadami
nobilissimam porrellam nomue si uillam filia Rogti

Expanded text:
is Augustae, sicut in superioribus dictum est, Henricus rex duxit Adelizam filiam Godefridi ducis Lovaniae, comitis Eustachii Boloniensis consobrinam, de qua nihil posteritatidem rex filios sex et septem filias licet minus honesto, ut praediximus, modo progenitos. Illorum autem primogenito Roberto pater suus quamdam no
Abbreviated transcription (Latin):
in apliam lu epre ld̃tissim pruupes curit Romane
Iupatori amige suo cã oi̾modis sib Imxure obtart̾t
et hac decause ipfam ꝓferati sui uosq ad curiam sua
patois ad̃ Ipsum Rogatar N nore peticionr cum
Rex mimine adquiestẽt uolebat eñ Illam ꝓpst
potentiores ne cuon aiutes et sa trapoio tomus Reguri
parto ꝑrometere qtus Ipsi pro sins soiribus
obintitus obictutur ut eadcm angasta post deccessa
patris morchiã maioris britãie sp mie anglumi
uocaut obtint̾i Q nõd utrum fecerout nchil ntea
I̾est dice procede i natom terapore pat̾ feus cepienio
correre. Inimiciciis ⁊ Importtate falionis coratis
uidel cndeganor⁊ turionor ati Cenomanor yna

Expanded text:
issimi principes curiae Romanae, imperatore conjuge suo, eam omnimodis sibi imperare optarent, et hac de causa ipsam prosecuti sint usque ad curiam sui patris, id ipsum rogaturi. Quorum petitioni cum rex minime acquiesceret volebat enim illam post tentiores, nec non comites et satrapas totius Anglici pacto promittere quatenus ipsi pro suis viribus obniterentur, ut eadem Augusta post decessum patris monarchiam majoris Britanniae, quam nunc Angliam vocant, obtineret. Quod utrum fecerint, nihil mea interest dicere. Procedenti autem tempore, pater suus cupiens carere inimicitiis et importunitate Fulconis, comitis videlicet Andegavorum, Turonorum atque Cenomannorum na
Abbreviated transcription (Latin):
tractatum est et si nen eisi uerbu cad tamen stutentia.
Reꝑitur Oben̾te ludemo falio karoh calur cam harolo
simples filius emo ad hur puer habenat Regrico nõuat
modeo aui ualtet et duo filii Roberti conatis andega
prince ps subcuras castodia cadcaus Ie liquerar
filiam scca. harolum et Robertus frocotero dus
biros ondiguruses et acquil tut̾ ses elegeriunt san i
Regem pred̾ õ unemy quae prii ddms sregnũ ferencorenay¬

Expanded text:
eadem tamen sententia reperitur. « Obeunte Ludovico filio Caroli Calvi, cum Carolus Simplex filius ejus adhuc puer habenas regni minime moderari valeret, et duo filii Roberti comitis Andegavorum, princeps, sub cujus custodia Ludovicus reliquerat filium suum Carolum, et Robertus frater ejus; Burgundiones et Aquitanenses elegerunt sibi in regem praedictum Odonem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
a lio norune claxus mous dictuo de exeliasuus ut gorii
toactaturus contilitmm conerregunt Iut alia uero que
Ib salubuti Siesposut hortais fideles tam pa les y
ebfentes ut ad libanda fuicta locã de potestate pagano
aqubus tãt possessa ontaudbatro Ihilñ pro.¬

Expanded text:
ae alio nomine Clarus Mons dicitur, de ecclesiasticis negotiis tractaturus, concilium congregavit. Inter alia vero, quae ibi salubriter disposuit, hortatus est fideles tam praesentes quam absentes, ut ad liberanda sancta loca de potestate paganorum, a quibus tunc possessa contaminabantur, Hier
Abbreviated transcription (Latin):
obsidns afflucu usqr4 I ꝓfidus sue Reb d. ffũdeus
plud ses Redddt u sic tuudmm uuillerus Idii castud
sicus proprũ quo ad uapit securus possedit Cum ant
de uuaret exsorore enma nepotan hereden son
cassamt̾h secisset Eustachias filues ems natumalis du

Expanded text:
us suis rebus diffidens illud sibi redderet. Et sic tandem Willelmus illud castrum sicut proprium quoad vixit securus possedit. Cum autem de Waiet, ex sorore Emma nepotem, haeredem sui casamenti fecisset; Eustachius filius ejus naturalis, du
Abbreviated transcription (Latin):
est Res caaslor post excessorqi arrũcali sea heari
Regis Ulam eum deceeeret Idem Rey i u oriaona
machildis filia Ipuds quondam Imꝑatuꝵ q̃ũa dũduan
ꝯstimuerat heredem sui Regas in audehaituse pap̃ro
tum hungge sico ganfroudo ducce epsins coua talis
et filius moralianm Recesẜat em̃ aR ormooma

Expanded text:
est rex Anglorum post excessum avunculi sui Henrici regis. Nam cum decederet idem rex in Nortmannia, Mathildis filia ipsius quondam imperatrix, quam dudum constituerat haeredem sui regni, in Andegavensi pago cum conjuge suo Gaufrido duce ipsius comitatus et filiis morabatur. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
uuillerom qui er successr ⁊t uouan fella ̃ messie
Dymom de monte fonti Ex qua̾ r auat̾ est almarune et
uerta sorora cunis ased aute eoñ ddum simmon habuer ar
duas upones exquaꝵ poma filiut enis paoraneptorebis
Alcer uidel alinaricus natus est et elgabetꝭ soror
tus Dciso ttun Illo almaruo Rodulsus de toemo¬

Expanded text:
it Simoni de Monteforti, ex qua natus est Almaricus et Bertha soror ejus. Sed ante eam idem Simon habuerat duas uxores. Ex quarum prima filius ejus primogenitus, alter videlicet Almaricus natus est, et Elisabeth soror ejus. Occiso autem illo Almarico, Rodulfus de Toe
Abbreviated transcription (Latin):
eꝓ qua ggcunt dnos filioe uuillermuẽ de uoit olio gui post
Decesfum eius teoram quã halebat In Normama habum
et Roggerom cui uonututus here fordi funitulo distaibmõus
euant habunt eciam duas̾ filias quaꝵ una nouame
eima Imicta est Rodulfo de ubaiet gaitre bri toriũ
qui fuit comes N orncensis Bed quia ꝯta fudelitatimn
uui lli unii sRegis semorie municientun Nobooit aliquamo
tentoe accemptamt expulsus et extoruis de Requo cnẜ bit

Expanded text:
mum de Britolio qui post decessum ejus terram, quam habebat in Northmannia habuit; et Rogerium, cui comitatus Herefordi funiculo distributionis evenit. Habuit etiam duas filias quarum una nomine Emma juncta est Rodulfo de Waiet, genere Britoni, qui fuit comes Norwicensis; sed qui contra fidelitatem Willelmi regis senioris munitionem Norwich aliquando tene
Abbreviated transcription (Latin):
sumel ⁊ stipciorum coppia urobrin minrerunt et serei¬
Ipsos ad Resistadim corroboruntrunt sib qr putram
quẽ̾ di nomine Wadgarum ex eouorrdo Roge noblitale
genus dunet̃̾ tem Regpem prefecerat Qnoꝵ femirario¬

Expanded text:
simul et stipendiorum copia urbem munierunt et semetsimul et stipendiorum copia urbem munierunt et semetipsos ad resistendum corroboraverunt, sibique puerum quemdam nomine Eadgarum ex Edwardi regis nobilitate genus du
Abbreviated transcription (Latin):
De y uexo uillirums iã ad uotũ despoĩtis om̃bus
Remado imꝑinm Iterato plimos eiusdom gentis Rexꝑi
quoꝵ lema crda. ab cĩs sidelitate premaricatra
conspirrano adũterat Curimerant eĩ la trũ cali
per totam patoram quatuns nalites qnos ad tua d
Regeñ Reliquerat in capite Ieumii nadis uestipris
que solet usu penitent ꝓpĩtinoꝵ Religno ad et le fiam
fescine̾tes incunitos ubiq ꝑmeut᷑ et si dusuri a
Nemd̃ de tertus deo contrarii s ͦ eors ꝑfidit matsins¬
Repentĩ de bellaterit foruñt̾tes adue̾tum fui tẽ
fugia laposi in quãd̃ parter Cu̾ berlonde comitatus aqmo
pariter et fulius ductesfibilam se coritalerunt ⁊ furu ssue
Inde diuerosos excursus crebro agitantes alsꝙ dia In ibr
delituerunt uent dimor Reg prestlĩtes sabuttam
quẽ ueredariis ao su conuocauet aupilia Arade uitoo
legra tos nuetentes ad egercũda: fut ingume infansta uome ta
sibi abscicerunt Eborare̾ses guibut uinet armcerum

Expanded text:
Rex vero Willelmus, jam ad votum dispositis omnibus, remeans Anglicum, iterato plurimos ejusdem gentis reperit, quorum levia corda ab ejus fidelitate praevaricatrix conspiratio averterat. Conjuraverant enim latrunculi per totam patriam quatenus milites, quos ad tuendum regnum reliquerat, in capite jejunii nudis vestigiis, quo solet usu poenitens Christianorum religio, ad ecclesiam festinantes incautos ubique perimerent, et sic ipsum a Verum, detectis Deo contrariis eorum perfidiae machinrepentinum magni debellatoris formidantes adventum, furtim fuga lapsi in quamdam partem Cumberlondae comitatus, aquis pariter et silvis inaccessibilem, se contulerunt; et firmissimo Inde diversos excursus crebro agitantes, aliquandiu inibi delituerunt, Sveni Danorum regis praestolantes adventum, quem veredariis ad sui convocarant auxilium. legatos mittentes ad exerenda suae nequitiae infausta commenta, sibi asciverunt Eboracenses. Quibus juncti, armorum
Abbreviated transcription (Latin):
preclues et aliquado a lofente dici. Iosa malas ꝓse
nagotie promunt tam proiata ꝙͣ pullica disponbat
P ipse face̾t si ader̾t. uixit autem in normãua poruo
lempore diudia et factione quap d nobiliã feminarꝭ
demyta sdredictus uero Uuielluus filmuo Roberti di
proct̾dent tempore amet fuit flam̃ren Euod
qnomõdo aiciderit pauas aꝑ piamꝰ Tnh Igicar Ille nõ
Iunecus malte probitatis in francia epleoretur pre

Expanded text:
praedita et aliquando absente duce ipsa melius per se negotia provinciae tam privita quam publica disponebat, quam ipse faceret si adesset. Vixit autem in Northmannia parvo tempore, invidia et factione quarumdam nobilium feminarum decepta. Praedictus vero Willelmus filius Roberti ducis procedenti tempore comes fuit Flandrensis. Quod quomodo acciderit, paucis aperiamus. Cum igitur ille jam juvenis multae probitatis in Francia exularetur, patre
Abbreviated transcription (Latin):
̃s m̃mam sc̃dmam pertimie ad subsiduã uoictua luẽ
fue ꝯ̃ guegalcaus ⁊ suste prõnem hospitum quos Ille
plus cmxlitadint caritatis ꝙͣ Reꝵ sucrum nunifuu
ne dicam ultra uires suas preuatos honorabar
Et sp̃ms munifice̾nia Regis eadcm latiretur non
solum ꝓpter abbatem ueruetiã epistanmonem

Expanded text:
non minimam summam pecuniae ad subsidium victualium suae congregationis et susceptionem hospitum, quos ille plus amplitudine charitatis quam rerum suarum, mirifice, ne dicam ultra vires suas, procuratos honorabat. Et quamvis munificentia regis eadem largiretur non solum propter abbatem, verum etiam propter bonam
Abbreviated transcription (Latin):
filie edto ixcellent ssum maritate siur ut una
taꝵ mar̾monio ceꝑ moplãta sit Imꝑatori ꝯstaatimo politano
alep iñ quegoriũ in qrecia henricum Rommoꝵ in
ytalia atis eñ uictus est heuiriis qui audita
fama ducie sRe berti nec uinib sagonũ /⁊ abeuacioꝵ
nec eciam menb urbis que capur sł . orbis ꝯfisus
uel tutus concitus ausgit ramũdus antrm luceꝵ
habent magnam terriam in apuliar taidem tumm cetes
ormãnus ⁊ frantis ꝑrepit dimitane adursus
farrarenos qui tune tomporis ends pre cuatates
Remame tenebant De bellatis tandẽ pagieaus et

Expanded text:
vero adeo excellentissime maritatae sunt, ut una earum matrimonio copulata sit imperatori Constantinopolitano. Alexium Graecorum in Graecia, Henricum Romanorum in Italia. Satis enim victus est Henricus, qui, audita fama ducis Roberti, nec viribus Saxonum et Alemannorum, nec etiam moenibus urbis, quae caput est orbis, confisus, vel tutus, concitus aufugit. Boamundus autem, licet haberet magnam terram, in Apulia tandem cum caeteris Northmannis et Francis perrexit dimicare adversus Sarracenos, qui tunc temporis omnes fere civitates Romaniae tenebant. Debellatis tandem paganis et
Abbreviated transcription (Latin):
briloliũ ⁊ poromam partem terit quã Woillermus fali
osberm auuns uxoris fue habiceret in oromai
post mortemWuillermm de bricolio anũtuli uyx ris fut
Nlom conces haberet / Gerunt antem ex ea unã filum
et plures filias / Occiso Itaq ut dixiuus uuillerino
filio os uerui uuillermnis de bricotio falms fune gra ei

Expanded text:
Britolium, et plurimam partem terrae quam Willelmus filius Osberni avus uxoris suae habuerat in Northmannia, post mortem Willelmi de Britolio avunculi uxoris suae idem comes haberet. Genuit autem ex ea unum filium et plures filios. Occiso itaque, ut diximus, Willelmo filio Osberni, Willelmus de Britolio filius suus, qui ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃di Icm Rex hrmaius Rebus Ini̾ fent in donculis siis
ꝑmouseris Ex qno tantem eomes mellenti in fuprn
ꝯ̃factu captus est tam in duratio nororat̾me ꝙ in
Regno anglit per totum dect nra. quo Rex hemriceus
suꝑmpit sũma pap/ uigiat licet nepos eius bbitluus
paruo temxore quo couitatum felindinaꝵ temis¬

Expanded text:
m rex humanis rebus interfuit, in vinculis suis permanserunt. Ex quo autem comes Mellenti in supradicto conflictu captus est, tam in ducatu Northmanniae quam in regno Angliae per totum decennium quo rex Henricus supervixit, summa pax viguit; licet nepos ejus Willelmus parvo tempore quo co
Abbreviated transcription (Latin):
esset conseitutus cepit Indiguari adutrsus Il lam
multaꝙ ei minari ꝙ Regna ciupli suscipere au su
fiisset hac igitur De comsa cepit namgĩ sp̃parare
de terra anglorꝭ expellẽ Eno profecto amie̾t
deo in brem egisset isi foater suus cum co hoc
parto concordiaret ut ipse Iex Rex Illi quot ams¬
quatuo r m maresas ccegenti ppetro daret hanc
sãmã dimet. tam̃ Idem comls machildi Regene
frũ sus dõnegi crdonaut facta Itaq Iuter cos
comordia auisiito tapore demoratus est comes Iobe
mn ainglia in qua postp trm dia fuat ꝙp̃ tum eo placuar

Expanded text:
esset constitutus, coepit indignari adversus illum, multumque ei minari, quod regnum Angliae suscipere ausus fuisset. Hac igitur de causa coepit navigium praeparare de terra Anglorum expellere. Quod profecto, annuente Deo, in brevi egisset, nisi frater suus cum eo hoc pacto concordaret, ut ipse rex illi quotannis millia marchas argenti perpetuo daret. Hanc summam tamen idem comes Mathildi reginae fratris sui conjugi condonavit. Facta itaque inter eos concordia, aliquanto tempore demoratus est comes Robertus in Anglia. In qua postquam tandiu fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uosꝙ i. suꝑest edicari srcrat. Robertus congs
meelem turim Illam iustodido uice ionitia offirio
in prcduto opido funebatur Egit / taꝙ caliditate
folata ut Iem castellum Wuiller mõ de uritollo Reedetur
har causam cominont qtads Ipse proo eo ꝙd in ipsa
opido tune he̾bat uioiotuñ sut terre uicdau laognõne

Expanded text:
icare coeperat. Robertus comes Mellenti turrim illam custodiens, vicecomitis officio in praedicto oppido fungebatur. Egit itaque calliditate solita, ut idem castellum Willelmo de Britolio redderetur, hac tamen conditione, quatenus ipse pro eo quod in ipso oppido nunc habebat