comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt ut taceam dehis quas grati. aNircore uo¬
cant Nos cedopera manuum pertinerepossumus
dicere uerbi gratia grammaticã r& hocicam phi¬
loso fiae triagenera phisicam ha& hicam logia
gomariam quoque astronomicc astrologiam
arihm&icen musicam que &ipsa partes philo¬
legum scientiam: quis nostrum quamuis sit inge¬
nemo: Videsergo quod & dr̃ possibilia iusserit: &¬
sa uistutes que uariar qua somnes simul habere
non pos sumus: atque ita sit. ut quod inalio aup
primum aut totum est in alio exparteuer secia
et tamen non sit : incrimine quinon hab& õ¬
nicc ⁊aec condemn&ur exeoquod non hab&.
sediustific&ur exeoquod porsid&: definit pau¬
lur qualisesse epis copurdebeat. stribens adtimo
thcum :opor t&epis copum in reprehen sibilem
esse : unius uxorisuirum: Sobrium pudicum
tum non ꝑcus sorem sed mansu&um. ponliti¬
giosum sin e auaritia : donium succ̃ benere gen¬
tem filios hebentem subditos: cumominipu¬

Expanded text:
 ut taceam de his, quas Graeci βαναύσους vocant, nos ad opera 717 manuum pertinere possumus dicere: verbi gratia, grammaticam, rhetoricam, philosophiae tria genera, physicam, ethicam, logicam, geometriam quoque, et astronomiam, astrologiam, arithmeticam, musicam, quae et ipsae partes philoίαν: juris quoque et legum scientiam. Quis nostrum, quamvis sit ingenemo. » Vides ergo, quod Deus possibile jusserit, et sa, virtutesque varias, quas omnes simul habere non possumus. Atque ita fit, ut quod in alio aut primum, aut totum est, in alio ex parte versetur: et tamen non sit in crimine, qui non habet omnia, nec condemnetur ex eo, quod non habet; sed justificetur ex eo, quod possidet. Definit Apostolus, qualis episcopus esse debeat, scribens adtolus: Oportet episcopum inreprehensibilem esse, unius uxoris virum, sobrium, pudicum, tum, non percussorem; sed mansuetum, non litigiosum, sine avaritia, domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni pu
Abbreviated transcription (Latin):
sa lomone: None sthomo iustus superterrã
qui faciat bonũ & non pecc& : et eodem ire¬
gum libro. Neque enimest homo qui non pocco
acbeato dauid: delicta quis intellegit aboc¬
culus meis munda medñe & ab alienis parce
seruotuo. & iterum: ne ingrediaris iniu

Expanded text:
Salomone: Non est homo justus super terram, Salomone: Non est homo justus super terram, qui faciat bonum, et non peccet . Et eodem in Regum libro: Neque enim est homo qui non peccet . Ac beato David: Delicta quis intelligit? ab oculis meis munda me et ab alienis parce servo tuo . Et iterum: Ne intres
Abbreviated transcription (Latin):
omni potens audiat: & librumscribat ipseqi
iudicat etrur sum: si fuero iustus os meum
impia loqu&ur: et siabsque crimine prauus
inuenias: & purificatus niue & lotus mundis¬
manib: satis me sorde tin xisti. & ex secratũ est
uestimentum meum: et de zaccharias criptũis
quod angelo natiuitatem filii pollicentidixerit:
unde hoc sciã ꝰ ego enim sum senex & uxor mea
proces sit in dieb suis: obquae statim silentio con¬
demnatur eris tacens & loqui non poteris usq
addiem quo fianthaec : quia non credidistiuer¬
bis meis quae cõnplebuntur in tempore suo ax̃
quo perspicuum est iustos quidem dici & imnta¬
culatos: sed sine glegentia subrepserit porse
condere & semper hominem inmediaillio
positũ ut & deuistutũ culmine aduitia deloc¬
batur : & deuitiis ascendat ad sublimic: et
nũ quã cum essesecurũ. sed semꝑ meuere
intranquillitate naufragium: acperhocho¬
minem sine peccato es se non posse : dicente

Expanded text:
omnipotens audiat, et librum scribat ipse qui omnipotens audiat, et librum scribat ipse qui judicat ? Et rursum: Si enim fuero justus, os meum impia loquetur, et si absque crimine, pravus inveniar: et si purificatus nive et lotus manibus, satis me sorde tinxisti. Exsecratum est me vestimentum meum . Et de Zacharia scriptum est quod, Angelo nativitatem filii pollicente, dixerit: Unde hoc sciam? Ego enim sum senex, et uxor mea processit in diebus suis; ob quae statim silentio condemnatur: Eris tacens et loqui non poteris usque ad diem, quo fient haec, quia non credidisti verbis meis quae implebuntur in tempore suo . Ex quo perspicuum est, justos quidem et immaculatos dici; sed si negligentia subrepserit, posse concidere, et semper hominem in meditullio positum, ut et de virtutum culmine ad vitia delabatur, et de vitiis ascendat ad sublimia; et numquam eum esse securum, sed semper 705 metuere in tranquillitate naufragium: ac per hoc hominem sine peccato esse non posse, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
et iterum. quiarguit iustũ sine peccato
& loquitur uerbis suis ꝑignoranticm:
In euangelio quoque secundum luccm: Fu¬
it in dieb hero dis regisiudae. sacerdos no
mine :acharias deuice abia: & uxor illi
defilicob: aaron. & nomeneius eliscb&h:
erant autem ambo iusti ante dñm in ce
dentes inomnib: mandatis & iustificatio¬
nib dñi sine quae rella: Siuerus dĩ cultor
est & inmaculatus acsine crimine: & qui
cmbulant incunctis iustificationib dñi.
iusti sunt in conspectueius. puto quod peccato
careant: ei nullcre indigeant . quaea diustiti¬
am pertinent :
AT̃ O Proposiusti testimonia: qua non dealte¬
rius scriptura doco sed de propriis libris cbso¬
luta sunt: Ncc̃ & iob postquã percus sus est plagoo
multa : aduersus sententiã dĩ prouocans eum
adiudicium: dixis seconuincitur : atqueuti nẽc
sic iudicar&ur uircumdo : quo modo iudicatur
filius hominis cũ collegasuo et iterum: quis
mihi tribuat auditorem : ut desideriũ meum

Expanded text:
est qui arguit justum sine peccato, et loquitur verbis suis per ignorantiam? In Evangelio quoque secundum Lucam: Fuit in diebus Herodis regis Judae sacerdos quidam nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen illius Elisabeth. Erant autem adentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, sine querela . Si verus Dei cultor est, et immaculatus, ac sine crimine: et qui ambulabant in cunctis justificationibus Domini, justi sunt in conspectu ejus, puto quod peccato careant, et nulla re indigeant, quae ad justitiam pertinet. A. Proposuisti testimonia quae non de alterius Scripturae loco, sed de propriis libris absoluta sunt. Nam et Job postquam percussus est plaga multa adversus Dei sententiam, provocans eum ad judicium, dixisse convincitur: Atque utinam sic judicaretur vir cum Deo, quomodo judicatur filius hominis cum collega suo ! Et iterum: Quis mihi tribuat auditorem, ut desiderium meum
Abbreviated transcription (Latin):
uitus hodoqueris: sienimpotest esse homosine
peccato quod a postolinon fuisse perspicuumest.
potest homo esse super a postolos: ut taccam de
patriarchis & ꝓf&cis quorum in lege non fuit
perfecta iustitia secundum illud apostoli. om¬
nes cnim peccauerunt &egent gloria dĩ. ius¬

Expanded text:
vitus hoc loqueris. Si enim potest esse homo sine vitus hoc loqueris. Si enim potest esse homo sine peccato, quod Apostolos non fuisse perspicuum est, posset esse super Apostolos homo: ut taceam de Patriarchis et Prophetis, quorum in Lege non fuit perfecta justitia, secundum illud Apostoli: Omnes enim peccaverunt, et indigent gloria Dei: jus
Abbreviated transcription (Latin):
ae prima fronteblandiri c&erum dis¬
cus sus facile soluitur : et cum testimoniae scri¬
turarum aliis conꝰpara ueris testimoniis
ne sibi sp̃s scs̃ proqua litatelocorum & tem¬
porum uideatur esse contrarius. secundũ
illud quod scriptum est : abi sss abi ssum
in uocat: inuoce cataractarum suarum.
Tunc ueritas apparebit. idest &xpinpos
sibiliccpracipis sedicentem estote ꝑfecti
sicut & pater uester caelestir persectus est : & ta¬
men a postolos non fuis seperfectos:
Non dico quida postolifeceri nt.
sed quicdxp̃s praeceperit: Nequeenim culpec mpe¬
rantis est. sed eorũ qui audierunt imperium quod
utique potius sefieri exiustitia eius qui impera¬
batagnos citur:
ATT Pulchre: noloergomihidicas possehomi¬
nemsine peccatoesse siuelit. sed posse homine mid
esse quod a postoli non fuerunt:
CNC IDpł .R. Tamstultũ meputas ut hocaudeã loqu
ATD Lic& non loquarir ta men expro positi¬
one tuccipra consequentia & rerumordine: in¬

Expanded text:
ae prima fronte blandiri. Caeterum disae prima fronte blandiri. Caeterum discussus facile solvitur. Et cum testimonia Scripturarum aliis comparaveris testimoniis, ne sibi Spiritus sanctus pro qualitate locorum et temporum videatur esse contrarius, secundum illud quod scriptum est: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum , tunc veritassibilia praecepisse dicentem: Estote perfecti sicut Pater vester coelestis perfectus est; et tamen Apostolos non fuisse perfectos. C. Non dico quid Apostoli fecerint, sed quid Christus praeceperit. Neque enim culpa imperantis est, sed eorum qui audierunt imperium, quod utique potuisse fieri ex justitia ejus qui imperabat, agnoscitur. A. Pulchre. Nolo ergo mihi dicas posse hominem sine peccato esse si velit: sed posse hominem id esse quod Apostoli 707 non fuerunt. C. Tam stultum me putas, ut audeam hoc loqui? A. Licet non loquaris: tamen ex propositione tua, ipsa consequentia et rerum ordine in
Abbreviated transcription (Latin):
peccare quia exdõnatur est. audies &ubi erit
praemium uoluntatis sienimideo non peccat
quia peccare non potest liberũ tollitur arbi¬
trium et nequaquã nostrũ fi& : sed natur ece
bonum qua peccata non capiat:
sui ut te mnminorib: exercerem: quid adil¬
iud dicere potes quod quã uis si singenio sus
nulla ualebis arte subuertere : Primum po¬
nam deueteri testamento. de indedenouo:
V&eris testamenti princeps moyses ẽ noui
dns atque saluator. Morses loquitur cedpo¬
pulũ. perfectiestote in cons pectudnĩ di ues¬
triꝰ & saluator adapostolos estote ꝑfectis¬
cut pater uester caelestis perfectus est : aut
ea possibile est audientib facere quod mos¬
ses & dñs praeceperunt : aut siimꝰ porsibile
non est culpa eorum quio baedire non possun
sed eius qui imꝰ possibilia praecepit.
Λ Hic locus apud mn peritos & scriptur arũ
sanctarum meditationem usumque & sci¬
entiam non habenter. uide uiropinionitu¬

Expanded text:
peccare, quia ex Deo natus est: audies, et ubi erit peccare, quia ex Deo natus est: audies, et ubi erit praemium voluntatis? Si enim ideo non peccat, quia peccare non potest, liberum tolletur arbitrium, et nequaquam nostrum fiet, sed naturae bonum, quae peccata non capiet. sui, ut te ad majora exercerem. Quid ad illud dicere potes, quod quamvis sis ingeniosus, nulla valebis arte subvertere? Primum ponam de veteri Testamento, deinde de novo. Veteris Testamenti princeps Moyses est; novi, Dominus atque Salvator. Moyses loquitur ad populum: Perfecti estote in conspectu Domini Dei vestri . Et Salvator ad Apostolos: Estote perfecti sicut Pater vester coelestis perfectus est . Aut enim possibile est audientibus facere quod Moyses et Dominus praeceperunt: aut si impossibile est, non est culpa eorum qui obedire non possunt, sed ejus qui impossibilia praecepit. A. Hic locus apud imperitos, et Scripturarum sanctarum meditationem usumque et scientiam non habentes, videtur opinioni tu
Abbreviated transcription (Latin):
tus accusator suest in principioser¬
monis et in alio loco dictu peccatatua
ut iustificeris: condusit enim drom
nia subpec cato: ut omnibus misereatur et
hacest hominis summa iustitia : quic quid po¬
tuerit habere uirtutis non suũ putarees se s
dnĩ quilar gitus est. quier gonatus est ex dõ ñ
peccat quã diusemen dĩ man& inco & non
potest peccare quia exdonatus : Sed quia in
grodominico dormiente patre familias
inimicus homo zi zanico super remineet
& frumento bono dumnes cimus. lolium
purgat aream & frumento horreis com¬
dito paleas uentorũ flatib: dispar gen¬
das eturendas ignib: de reliquit : Vn¬
de & in hicremia scriptum legimus: quid
paleis ad frumentũ dicit dñr: paleae au¬
tema frumento in consum mationẽ saecul
separantur: ex quo ad probatur dũsumur in
corpore isto mortali mixtas essecumtritico
quodsio pposueris quared ixerit & nonpotest

Expanded text:
tus accusator sui est in principio sertus accusator sui est in principio sermonis . Et in alio loco: Dic tu peccata tua, ut justificeris . Conclusit enim Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Et haec hominis summa est justitia, quidquid potuerit habere virtutis, non suum putare esse, sed Domini qui largitus est. Qui ergo natus est ex Deo, non peccat, quamdiu semen Dei manet in eo, et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Sed quia in agro Dominico , dormiente patrefamilias, inimicus homo zizania superseminat, et frumento bono, dum nescimus, lolium purgat aream, et frumento 706 horreis condito, paleas ventorum flatibus dispergendas et urendas ignibus derelinquit. Unde et in Jeremia scriptum legimus: Quid paleis ad frumentum, dicit Dominus ? Paleae autem a frumento in consummatione saeculi separantur. Ex quo approbatur dum sumus in corpore isto mortali, mixtos esse cum tritico. Quod si opposueris quare dixerit: Et non potest
Abbreviated transcription (Latin):
CRCΠV Quidergorespondebis adillud ex¬
emplũ quod ponit euangelista iohannes.
scimus quoniã omnis quinatus est ex dõ non
peccat. sed ueneratio diconseruat illum.
& malignus nontangit eum scimus quõ ex
dõsumus. & mundus totus in maligno po¬
situs est
Parpari referam & parucem
euange listae epistolam secundũ sensum
tuũ docebosibi es se contrariã: Sienim
omnis quinatus est exdõ peccatũ non facit
quõ semeneiur man& inco & non potest
peccare quia exdo natus est : qua consequen¬
tia idem in eodem loco loquitur : Nidixe¬
rimus quoniam petatum non habemus
ipsi nos seducimus. &ueritas in nobis non
estu Ignoras rationem haesitas atque tur¬
barir: audicundem euangelistam si con¬
fite amur peccata nostra. fidelis &iustus
est ut dimittat nobis peccata nostra: et
mund& nos ab omni miquitate : Tuncer¬
go iustisumus quandonos peccatorer
fatemur. Et iustitia nostra non exꝓ
prio merito sed exdi consistit mis¬
ricordia dicente scã scriptura : Ius¬

Expanded text:
C. Quid ergo respondebis ad illud exemplum quod ponit Evangelista Joannes, Scimus quod omnis qui natus est ex Deo, non peccat; sed generatio Dei conservat eum, et malignus non tangit eum? Scimus quoniam ex Deo sumus, et mundus totus in maligno positus est . A. Par pari referam, et parvam Evangelistae Epistolam, secundum sensum tuum docebo sibi esse contrariam. Si enim omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: quoniam semen ejus manet in eo, et non potest peccare, quia ex Deo natus est, qua consequentia idem in eodem loco loquitur: Si dixerimus quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est ? Ignoras rationem, haesitas atque turbaris. Audi eumdem Evangelistam: Si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut dimittat nobis peccata nostra, et mundet nos ab omni iniquitate . Tunc ergo justi sumus, quando nos peccatores fatemur, et justitia nostra non ex proprio merito, sed ex Dei consistit misericordia, dicente sancta Scriptura: Jus
Abbreviated transcription (Latin):
perfectũ quando enim dicit. siuis ꝑfectusesseuen¬
deomnic qua haber & da pauperibus & uenise¬
quereme. ostendithominem si uoluerit a fe¬
cerit qua precepta runt. possees reꝑfectum
AITO Validissimo quidem pugnome percus¬
sisti itautcaligo mihi anteoculos obuersaricoe¬
perit
sed tamen hoc ipsum quoddicit: siuiser se ꝑ¬
fectus eidicitur quinon potuit Immo no¬
luit. & idcirconon potuit: Tuautem osten¬
demihi qui& uoluerit & potuerit: quod nu
pollicitus es:
IOPł.R Quame enimcogit neces rtas
ostendere qui perfecti fuerint: cum ꝑspicu¬
um sit possees seꝑfectos exeo quoduni asal¬
uare sit dictum: & ꝑunum omnib siuis esse
perfectus
d Tergiuersaris. & in eodem luto haesi¬
tas: autenim quod potest fieri aliquando fac¬
tumest. aut sinum quac̃ factumest: ficri
non posse concede
Quidultra differo. scriptu¬
rarum auctoritate uincenduses: ut ca&e¬
ra praeter mittam: non nehis duobꝰ. testi
moniis tibi mpon&ur silentium. in quibus

Expanded text:
perfectum. Quando enim dicit: Si vis perfectus esse, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, sequere me, ostendit hominem, si voluerit, et fecerit quae praecepta sunt, posse esse perfectum. A. Validissimo quidem pugno me percussisti, ita ut caligo mihi ante oculos obversari coeperit: sed tamen hoc ipsum quod dicit: Si vis perfectus esse, ei dicitur, qui non potuit, immo noluit: et idcirco non potuit. Tu autem ostende mihi, qui et voluerit et potuerit, quod nunc pollicitus es. C. Quae enim me cogit necessitas ostendere, qui perfecti fuerint, cum perspicuum sit posse esse perfectos, ex eo quod uni a Salvatore sit dictum, et per unum omnibus, si vis esse perfectus. A. Tergiversaris: in eodem luto haesitas. Aut enim quod potest fieri, aliquando factum est: aut si numquam factum est, fieri non posse concede. 12. C. Quid ultra differo? 704 Scripturarum auctoritate vincendus es. Ut caetera intermittam, nonne his duobus testmoniis tibi imponetur silentium, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
CΚΕ̃ΠΟΡHR Hac argumentatiotortuosa est.
code siasticam simplicitatem. inter phloso forũ
spin& co condudens: quidaris toteli & paulo
quid platom & p&ro ÷ ut ille enim princeps
philo soforum : ita & hic apostolorum fuit
suꝑ quem ecdes adnĩ stabili mole fundata est.
quȩ nec imp&u fluminis. necullactem pesta¬
te concutitur:
R&horicaris & dum mihiobicis philo¬
sofiã. adoratorum castra transcendis : ue¬
rum audi quididẽ loquatur oratortuus : de¬
sine communib: eloquinobis ista nascunua

Expanded text:
C. Haec argumentatio tortuosa est, Ecclesiasticam simplicitatem inter philosophorum spineta concludens. Quid Aristoteli et Paulo? Quid Platoni et Petro? Ut ille enim princeps philosophorum, ita hic Apostolorum fuit, super quem Ecclesia Domini stabili mole fundata est, quae nec impetu fluminis, nec ulla tempestate concutitur. A. Rhetoricaris, et dum mihi objicis philosophiam, ad Oratorum castra transcendis. Verum audi quid idem dicat Orator tuus: « Desine communibus locis: domi nobis ista nascun
Abbreviated transcription (Latin):
lestib: cogitarre mesteriis & non dehirquȩ mnusum co¬
munis uitȩ uel corpori necessaria sunt Damihils¬
minem quin oncririat. Non sitiat: non algeat no
doleat Non sebricit& : nontorminib: &urinȩ disf¬
cultatib: torqueatur : & egotibi concedã possehomn
nihilaluid pisi deurtutib: cogitare: cȩditur a posto
dẽministro: & contrapontificem quicadem impe¬
rauerat : sententiã dirigit: Percuti&te dñs. pari¬
es dealbate : ubiest illecpatientia saluatoris: qui
quasi agnus ductus aduictim cc̃non aperitos suuͥ
sedclementer loquitur uerberanti: sima lelocuus
sũ arguedemedo sinautem benequid mecaedis
non a postolo decrahimus red gloriamdm̃ prȩdicamus
nus multa mala mihiostendit. reddat illi dñr in illodie¬

Expanded text:
coelestibus cogitasse mysteriis, et non de his quae in usu cocoelestibus cogitasse mysteriis, et non de his quae in usu communis vitae vel corporis necessaria sunt? 786 Da mihi hominem qui non esuriat, non sitiat, neque algeat, non doleat, non febricitet, non torminibus et urinae difficultatibus torqueatur; et ego tibi concedam, posse hominem nihil nisi de virtutibus cogitare. Caeditur Apostolus a ministro , et contra Pontificem qui caedere imperaverat, sententiam dirigit: Percutiet te Deus, paries dealbate . Ubi est illa patientia Salvatoris, qui quasi agnus ductus ad victimam, non aperuit os suum, sed clementer loquitur verberanti: Si male locutus sum, argue de malo: si autem bene, quid me caedis ? Non Apostolo detrahimus, sed gloriam Domini praedicamus, rius multa mala mihi ostendit. Reddat illi Domin
Abbreviated transcription (Latin):
puenidauid filiũ iesse uirum : qui facit omnes uolun
tates mecqs: dauid scmesse non dubium est : o tamen
quielectus est utomnes difacer& uoluntater aliquec
fecissereprȩhenditur : Vtique possibile cierat fact¬
orum prȩceptorum facere uoluntatts sedille quiprȩ¬
dicta non fecit: Neque enim dixit muenisse seuirũ
tates: hoc & nos dicimus porsehominem non pec¬
care siuelit protempore : proloco prom̃becillita¬
te corporea quã diu intentus estanimur. quac̃ diu
corda nullo cutio laxantur incithara quod sipaulu¬
lum remiseris: quo modo quiaduerro flumine lem¬
bum trahit si remiserit manus statim r&rolabit
& fluentib: aquis quonon uult ducitur. sichumana
condicio si paululum seremiserit: discit fragilitate
suam & multec se nonporse cognoscit: putas neapo¬
tolum paulu meo tempore quos tribebat. lacerno
siueped a gogum quã reliquitro ade apud carpumu
niens adfer& libror maxime membranas des

Expanded text:
Inveni David fInveni David ftates meas . David sanctum esse, non dubium est, et tamen qui electus est, ut omnes Dei voluntates faceret, aliqua fecisse reprehenditur. Utique possibile erat ei faceunctas suorum praeceptorum facere voluntates; sed ille qui praedicta non fecit. Neque enim dixit, invenisse se virum tates. Hoc et nos dicimus, posse hominem non peccare, si velit, pro tempore, pro loco, pro imbecillitate corporea; quamdiu intentus est animus, quamdiu chorda nullo vitio laxatur in cithara. Quod si paululum se remiserit, quomodo qui adverso flumine lembum trahit, si remiserit manus, statim retrolabitur, et fluentibus aquis, quo non vult ducitur; sic humana conditio, si paululum se remiserit, discit fragilitatem suam, et multa se non posse cognoscit. Putasne apostolum Paulum eo tempore quo scribebat, Lacernam, sive penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer, ac libros, et maxime membranas , de
Abbreviated transcription (Latin):
XTED Dr̃possbili comandauit: hoc nulli dubiumest
sed quia homines porsibilico non fecerunt: id circoom¬
nismundus subditgrestdõ & indig& misericordia
eius : Autcerte siostenderepotuert s quiun iuerseo
conpleuerint : tune poteris de monstrare erseho¬
minem : qui non in digeat miseri cordiadĩ : Omne
enim quod peri potest trib: constat temporibus
Aut pr&erito aut prȩsenti aut futuro: hoc quodad¬
seris posse hominem sine peccato erse siuelit. monstra
sactumesse in pra&erito autcerte nuncfieri desu¬
turo posteccudebimus: Quod sinullum potes osten¬
dere : quis ine omniomnino peccato aut fuerit aut sit
restat ut defuturo tantum disputatio sit: Inte̾rim
induob temporib: pracrito at que prȩsentiuictũstȩ¬
neris
f&is qui peccato carcat: tunc futur is defuturo si potue¬
mentare ut lib& : numquam mihi liberum extor que¬
bis arbitrid̃ quod semel concessit dr̃ Necualebis aufer¬
re quod mihii tribuit posse siuo luero:
ATCD Exempligratiac. unotantũ utar testimonio

Expanded text:
 possibilia mandavit, hoc nulli dubium est. Sed quia homines possibilia non faciunt, idcirco omnis mundus subditus est Deo, et indiget misericordia ejus. Aut certe si ostendere potueris, qui universa compleverit, tunc poteris demonstrare, esse hominem qui non indiget misericordia Dei. Omne enim quod fieri potest, tribus constat temporibus, aut praeterito, aut praesenti, 785 aut futuro. Hoc quod asseris, posse hominem sine peccato esse si velit, monstra factum esse de praeterito, aut certe nunc fieri: de futuro postea videbimus. Quod si nullum potes ostendere, qui sine omni omnino peccato aut sit, aut fuerit, restat, ut de futuro tantum disputatio sit. Interim in duobus temporibus, praeterito, atque praesenti victus teneris. tolis, qui peccato careat, tunc futuris de futuro, si potuementare ut libet, numquam mihi liberum arbitrium extorquebis, quod semel concessit Deus, nec valebis auferre quod mihi tribuit Deus, posse si voluero. A. Exempli gratia, uno tantum utamur testimonio:
Abbreviated transcription (Latin):
nolite non bontm famam ego audio deuobir: cor¬
ripuit &punitus est . quia non corripere debuit
sedabicere: quid faci& quigaud& aduitia quienien¬
darenon auda qui conscientiã sui m&uit & quod
cunctus populus damitat: nescire sesimulcct:

Expanded text:
nolite: non bonam famam audio ego de vobis . Cornolite: non bonam famam audio ego de vobis . Corripuit, et punitus est, quia non corripere debuit, sed abjicere. Quid faciet, qui gaudet ad vitia, qui emendare non audet? qui conscientiam suam metuit; et quod cunctus populus clamitat, nescire se simulat
Abbreviated transcription (Latin):
sit in eandem similitudinem qui s in dignabitur
idsibi denegari quod princeps cepostolorum non
habuit demunius uxoris uirum. sobrium pu¬
dicum hornatum. hospitalem que utreppe¬
rias illut certe quod sequitur MΛΑΗΠΚCΙΚΟΝ
quipos sit docere nonut inter praatur latina
simplicitas docibilem cũ co&eris uirtutib dif¬
siculter inuenias: uinblentum quoque & ꝑ¬
cussorem & turpis iucricupidũ repudiat a¬
postolus & prohis cupit mansu&um absquȩ
iurgio sincauaritia et ut domumsuam op¬
time regat: quod que uel difficillimũ est. uit
silios habeat subiectos cumomini pudicitia uel
filios carnis uel filios fidei. cumomniinquit pu¬
dicitia. Non eisufficit propriam habere pudi¬
citicem pisi &iam filiorum & comitum acminis¬
trorum pudore decor&ur dicente dauid: am.¬
bulcens inuia immaculata hic mihiministrabat:
solum opere sed iermone quoque & nutib: scabsti¬
neant impudicis. Nefor teillud incidat heli qui
certe increpocuit silios suos dicens: Nolitefilimi

Expanded text:
sit in eamdem simulationem : quis indignabitur id sibi denegari, quod princeps Apostolorum non habuit? Deinde, unius uxoris virum, sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, ut reperias: illud certe, quod sequitur διδακτικὸν, qui possit docere: non ut interpretatur Latina simplicitas, docilem, cum caeteris virtutibus difficulter invenies. Vinolentum quoque et percussorem, et turpis lucri cupidum, repudiat Apostolus: et pro his cupit mansuetum, absque jurgio, sine avaritia, et ut domum suam optime regat, quodque difficillimum est; ut filios habeat subjectos, cum omni pudicitia, vel filios carnis, vel filios fidei. Cum omni, inquit, pudicitia. Non ei sufficit propriam habere pudicitiam, nisi ea filiorum et comitum ac ministrorum pudore decoretur, dicente David: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabit . solum opere, sed sermone quoque et nutibus se abstineant ab impudicitiis: ne forte illud incidat Heli, qui certe increpavit filios suos dicens: Nolite, filii mei,
Abbreviated transcription (Latin):
tumest quod fecerit omnes uoluntater dr̃. sed qͥo
multis alurbonis. hȩc uitia conpensar& : & ralua¬
tus sit nusericordiadi: cuius iudicium est in pon¬
derib, &ccdquemccraph loquitur cibabis nos
pane lacrimarum & potum dabis nobis in la¬
crmus inmen suro: Neque enim iniustus estdñs
ut tantum peccata condemna : & bonorum
operum non meminerit : Vnde & alio loco idẽ
Sdauid canit: ego diximhabundantiameco. Nomno¬
tisti decornneo uirtutem: Auertistiautem faciẽ

Expanded text:
es Dei; sed quod multis aliis bonis haec vitia compensarit, et salvatus sit misericordia Dei, cujus judicium est in ponderibus, et ad quem Asaph loquitur: Cibabis nos pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis 765 in mensura . Neque enim injustus est Dominus, ut tantum peccata condemnet, et bonorum operum non meminerit. Unde et in alio loco idem David canit: Ego dixi in abundantia mea, non moitisti decori meo virtutem. Aver
Abbreviated transcription (Latin):
florebunt: plantatiin clomo dm̃ iustiuant inȩccdle nla
confirmati sedhi nonim prȩ sentiarum. scdinsutui
dirmisericor diar & intua ccuderiur tute conside¬
re consiteantur tibidñe omniccoperatua ssidẽ
cunctis operib di & homines sunt er go omnes lio¬
mines succ peccata fateantur: legimus in samue¬
ledictũ desalomone ipsea dificabuit domum no¬
minimeo & firmabosedem regniciususquem
sempiternum: ego cro eim patre &ipseeritmi¬
h inflium & iterum sunique egerit corripiam
eum inuirgec hominum : miseri cordiã autem
meam non auferam ebeo cumque egis soc dauid
gratias dõ cedextremum intulit & hȩl ex hominis
dñẽ dr̃ remper respicere cddementiam tuam

Expanded text:
florebunt . Plantati in domo Domini, justi sunt, in Ecclesia florebunt . Plantati in domo Domini, justi sunt, in Ecclesia confirmati. Sed hi non in praesentiarum, sed in futuro dis misericordias, et in tua audes virtute confidere? Confiteantur tibi, Domine, omnia opera tua . Si de cunctis operibus Dei et homines sunt, ergo omnes homines sua peccata confiteantur. Legimus in Samuele dictum de Salomone: Ipse aedificabit domum nomini meo, et firmabo regnum ejus usque in sempiternum. Ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium . Et iterum: Si inique egerit, corripiam eum in virga hominum, misericordiam autem meam non auferam ab eo . Cum egisset David gratias Deo, ad extremum intulit: Et haec est lex hominis: Domine Deus, semper respice ad clementiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
uentus est in oreeius. pronobis doluit & nostrapec
cata portauit: quanto magis nos debemus nostra
uitia consiteri Rennui inquit consolarianimã
meam : Consideran s delictaquȩ feceram Re¬
cordatus sum di & lȩtatussum cogitans meilliur
cdementia conseruandum: Noctecũcordemeo
quipost meditationẽ in somnil conscientiȩ crucirad
extremũait Nunccoepi uel panentiam agere
uel scientiae limen intrare: & hȩcipsa debonis
& his quide peccatir transeunt aduistutes: a sagit¬
tauolante perdicm anegotio perambulante
intenebris quis nostrum poterit liberari cca
enimpeccatores intenderunt araimi : ut sagittent
in obscurorector corde nolunt prauos uulnera
corinseccrum intellegentia scripturarum Nego¬
tium in tenebris & nocte ꝑ ambulat perfilosophõ
qui obscuritate sermonum inuoluerecupunt
ueritatemplantatindo modnũ inatrus dinostri

Expanded text:
ventus est in ore ejus, pro nobis doluit, et peccata ventus est in ore ejus, pro nobis doluit, et peccata nostra portavit, quanto magis nos debemus nostra vitia confiteri? Renuit, inquit, consolari anima mea , considerans delicta quae feceram. Recordatus sum Dei, et laetatus sum , cogitans me illius clementia conservandum. Nocte cum corde meo qui post meditationem somnii, et conscientiae cruces, ad extremum ait: Nunc coepi, vel poenitentiam agere, vel scientiae limen intrare, 766 et haec ipsa de bonis et his qui de peccatis transeunt ad virtutes. A sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris , quis nostrum poterit liberari? Ecce enim peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscuro rectos corde . Nolunt pravos vulnerarcos in sanctarum intelligentia Scripturarum. Negotium in tenebris et nocte perambulat, per philosophos, qui per obscuritatem sermonum involvere cupiunt veritatem. Plantati in domo Domini, in atriis Dei nostri
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsefaci& & educit quasilumen iustitiam tuam
& iudiciumtuum quasi meridiẽ : salus enimiusto¬
ruma dño quia non est ranatio in carnecorum
a facieirȩ eius: et cotidie iuxta a postolum. quidi¬
xerat non enim habitat in carnemea bonum
ingemis cunt dicentes: Pener mei repleti sunt
mͥlusionib: & non est sanitas in carnemea : Bre¬
uesenim posuit dies nostros & substantia nostra
quasi nihilincons pectueius : Omniauanita rom¬
nis homo uiuens: uluiuenrin corpore uel ui¬
uens in uirtutib: & tamen omnia uanitas: Incerto
enimstatufluctuat & dumnontim&. insere no
patitur tempestatem: cũ enim esr& inhonore n
intellexit: conparatus est iumentis insipientib:
& similis factus estillis: Pronihilo inquit saluos
facieseos: haud dubium quiniustor: quia non pro¬
priomerito sed di raluantur dementia: et delic¬
tamecc ate non sunt absconditac: hoc expersonaxp̃i
dicitur. Sille qui peccatum non fecit necdolus in¬

Expanded text:
ipse faciet. Et educet quasi lumen justitiam tuam, et judicium tuum tamquam meridiem . Salus enim justorum a Domino , quia non est sanatio in carne eorum a facie irae ejus. Et quotidie juxta Apostolum qui dixerat: Non enim habitat in carne mea bonum , ingemiscunt dicentes, Renes mei impleti sunt illusionibus, et non est sanitas in carne mea . Breves enim posuit dies nostros, et substantia nostra quasi nihilum in conspectu ejus. Universa vanitas omnis homo vivens , vel vivens in corpore, vel vivens in virtutibus, et tamen omnia vanitas. Incerto enim statu fluctuat, et dum non timet, in sereno patitur tempestatem. Cum enim esset in honore, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Pro nihilo, inquit, salvos faciet eos , haud dubium quin justos, qui non proprio merito, sed Dei salvantur clementia. Et delicta mea a te non sunt abscondita . Hoc ex persona Christi dicitur. Si ille qui peccatum non fecit, nec dolus in
Abbreviated transcription (Latin):
saliquando msermone peccasti ubiest apudteprȩ¬
simptoc perfectio maxime cuni sequatur: lingium
autem inulliq hominum domare potest: in contine
malum plena ueneno mostifero : Nogote ut mi
in respondeas. si lingua in continens malum esta
plenao uieneno mostiferiꝰ & nullus potest lingua
domare mortalium : & tanti criminis reuses ubi
tant in membris uestris aut membra non hab&is
uestris artub: militare : dauid qui dixerat confiden¬
ter : probamedne & temptame ÷ urerenes me¬
t&ua &iterũ ego autem in in nocentiamea ingres¬
sus sum & pesmeus stoit in directo : Quanquamiu¬
dicii ucritatem dimiscricor diamitigarat. tamen
quia hoc ausus est dicere xelinquitur parum per
fragilitatisuȩ: & utuos dicitis arbi triilibertati &
peradulterium lapsus in homicidium postecdo¬
quitur. Misereremeid̃ secundum magnamiscri¬
cordiantuam & sccindum multitudine̾ mise¬
rationum tuarum delemiquitates mecer: Nec

Expanded text:
aliquando in sermone peccasti, ubi est apud te praesumpta perfectio, maxime cum sequatur: Linguam autem hominum nullus potest domare, incontinens malum, plena veneni mortiferi . Rogo te ut miontinens est malum, et plena veneni mortiferi, et nullus potest domare linguam mortalium, et tanti criminis reus es, ubi tant in membris vestris? Aut membra non habetis vestris artubus militare. David qui dixerat confidenter: Proba me, Domine, et tenta me, ure renes metua . Et iterum: Ego autem in innocentia mea ingressus sum; et, Pes meus stetit in directo , quamquam judicii veritatem Dei misericordia mitigaret, tamen quia hoc ausus est dicere, relinquitur parumper fragilitati suae, et ut vos dicitis, arbitrii libertati, et per adulterium lapsus in homicidium, postea loquitur: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem miserationum tu
Abbreviated transcription (Latin):
currit. sed autr&ardans & tardus: autintus ad duci¬
tur: Qui non potest suis uirib & labor e uenire addñm.
quomodo potest omnicsimul peccata uitare inper¬
pecuum & disibi potentiae nomenad sumere ⁊ sienĩ

Expanded text:
currit, sed aut retractans, aut tardus, aut invitus adducicurrit, sed aut retractans, aut tardus, aut invitus adducitur. Qui non potest suis viribus et labore venire ad Jesum, quomodo potest omnia simul peccata petuum, et Dei sibi potentiae nomen assumere? Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Quigloriatur. in dño glori&ur: Neque
enim quireipsum commendat ille probatus  sed
quem dñs commendat: & iterum Nili lenim mi¬
h de fuit ab his qui super modum sunt a postoli. li¬
c& nihilsim: p&rus loquitur ad dñm signorum mis¬
nitudine conturbatur: Recedeame. quia hania
peccator sum, & dñrad discipulor : ego sumuitir
fructum multum: quia sine menihil potestir facere :
sicut rami & flagella uitium ilico contabescunt cum
fuerint amatrice prȩcisco itc comnis hominum for¬
ntuido marces cit & deperit : si a dĩ auxilio deseratur:
Nemo inquit potest uenire adme nisi pater ieus
quimisitine traxeriteum: quando dicit nemopo¬
test uenir eadme: prangit superbientem arbitrui
liber tatem : quod &iam quiuelit achp̃m pergere ⁊ii¬
si siat illud quod requitur : pater meuscalestirtr xerit
cum Nequa quamcupiat frustranitatur : Simul& hoc
anim aduertendum: quod quitrechitur non sponte

Expanded text:
quitur: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Neque quitur: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Neque enim qui seipsum commendat, ipse probatus est, sed quem Deus commendat . Et iterum: Nihil enim mihi defuit ab his, qui supra modum sunt Apostoli, licet nihil sim. Petrus loquitur ad Dominum, signorum magnitudine conturbatus: Recede a me, quia homo peccator sum . Et Dominus ad discipulos: Ego sum vitis fructum multum: quia sine me nihil potestis facere . Sicut rami et flagella vitium illico contabescunt, cum fuerint a matrice praecisa, ita omnis hominum fortitudo marcessit et deperit, si a Dei auxNemo, inquit, potest venire ad me nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Quando dicit, nemo potest venire ad me, frangit superbientem arbitrii libertatem, quod etiamsi velit ad Christum pergere, nisi fiat illud quod sequitur, Pater meus coelestis traxerit eum, ne quidquam cupiat, frustra nitatur. Simul et hoc animadvertendum quod qui trahitur, non sponte
Abbreviated transcription (Latin):
nostras & notas esse faciamus. quȩ non labore ꝓ¬
prio. sedilliur adiutorio atquedementia rectae fi
uiamtuam Et quod tibirectum est. &iam mihi rec¬
tumesse uideatur: Idem salomonloquitur: Deuol¬
ue super dñm opcrantuam & sirmabuntur cogi¬
tationestuae: Tuncenim nostra cogitatio confirmatur
quando omne quodagimus. quasi superstabilem & ro¬
lidissimam p&ram dñi a diutoriũ deuoluimus ei¬
celerisermone narras r& ad extremũ intulit : &
ad hȩc quiscloncur: unde& inalio loco dicit: fiduciam
ficientessumus cogitarecliquit a nobis quasi ex nobir
sed sufficientia nostra exdo est: qui& idon eor non fe
littera enim occidit : sprautem uiuificat: adhuc
audemus per liberum arbitrium superbire: & ab¬
uti beneficiis dĩ in contu meliam largitoris cum
Idemua selectionis apertirsi me scribat: habenius
autem thesaurum istum inuasis sictilib ut ab undan
lio locor&undens her&icorum in pudentiam. lo¬

Expanded text:
nostras, et nostras esse faciamus, quae non labore pnostras, et nostras esse faciamus, quae non labore proprio, sed ejus adjutorio atque clementia recte fiuviam meam, ut quod tibi rectum est, etiam mihi rectum esse videatur, idem Salomon loquitur, Devolve super Dominum opera tua, et firmabuntur cogitationes tuae. . Tunc enim nostra cogitatio confirmatur, quando omne quod agimus, quasi super stabilem et solidissimam petram, Domini adjutorio devolvimus, eiceleri sermone narrasset, ad extremum intulit: Et ad haec quis idoneus ? Unde et in alio loco dicit: Fificientes sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . » -- « Si eLittera enim occidit, 792 spiritus autem vivificat . Adhuc audemus per liberum arbitrium superbire, et abuti beneficiis Dei in contumeliam largitoris? cum idem vas electionis apertissime scribat: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus, ut abundantlio loco, retundens haereticorum impudentiam, lo
Abbreviated transcription (Latin):
cunuchis sominiccsuggeruntur : & farao uidit somni¬
um in extriccbile ut ꝑhancoccasionem liberar &ur
io seph paterpas cer&ur & fratres aegiptur famis
tempores aluar&ur: sequitur. Dixit autem dr̃ad
suas superoculos tuos: tbi hicest liberi arbitrupotes¬
teredm nescienti dĩpatrumeius auxiliumest libera¬
turpopulus deagi ptommanu forti& bracchio ex¬
celso nonmoi h&aaron sed eius quistus miraculis
populũ liberauit. & adextremum percus sit primo¬
genite aeg pti. ut qui prius r&inebat pertinaciter
ardenter exire conpellerent: salomonloquitur.
esto confidens in dñm in totocor detuo. intua autẽ
sapientia ne ex alteris: In omnib uustuis cognosceeũ.
ut rectas faciat uiastuas: Intellege quidlo quatur:
pec in rapientia nostra necullius uirtutib confiden¬
dum sed insolodñõ a quogressus hominis diri¬
guntur: denique praecipitur utostendamus uias

Expanded text:
eunuchis somnia suggeruntur , et Pharao videt somnieunuchis somnia suggeruntur , et Pharao videt somnium inextricabile , ut per hanc occasionem liberaretur Joseph , pater pasceretur 791 et fratres, Aegyptus tempore famis salvaretur. Sequitur: Dixit autem Deus ad net Joseph manus suas super oculos tuos . Ubi hic est liberi arbitrii potestere Dominum nescienti, Dei patrum ejus auxilium est? Liberatur populus de Aegypto in manu forti et brachio excelso, non Moysi et Aaron, sed ejus qui signorum miraculis populum liberavit, et ad extremum percussit primogenita Aegypti, ut qui prius retinebant pertinaciter, ardenter exire compellerent . Salomon loquitur: Esto confidens in Dominum in toto corde tuo, in tua autem sapientia ne exalteris: in omnibus viis tuis cognosce eum, ut rectas faciat vias tuas . Intellige quid loquitur: Nec in sapientia nostra, nec in ullis virtutibus confidendum, sed in sologuntur. Denique praecipitur ut ostendamus et vias
Abbreviated transcription (Latin):
hu panem ad eomedendum . & uestimentum adope¬
riendum: & reduxeritmecum salute indomio pec¬
tris mei erit mihidñs indm̃. & lapisistequempo¬
rui intitulum erit mihidomusdi: & omnit̃quȩ¬
cum quedederis mihi: decimas offerantibi: pũ¬
quid dixit s liberummͥ arbitrium conseruauerit:
&tibum & uestimentum incolabore quanero: &
reuertereͦ indo mõ patrismeir omnia datdñiuo
luntati: ut mereatur accipere quod praecatur: Re¬
uertenti de me sopotamia ia cob: angelorumoc¬
currit exercitus. & uocantur castradi. postecc
pugnacum angelo subsigura hominis. & adno
confortatur: desupplantatore ia cobrectis sinx
dĩ nomenaccepit: Noqueeninsd fratremcrude¬
lis simum audebatrcuerti. nisi dni prȩndiorobo¬
ratus: scriptũ est in consequentib. ortus estessol
tos carceris. omnia potestati eius fideiq: commiserit:
causa quered ditur. quia dñserattumeo & quȩcumq
faciebat prosperabatur ad nõ in manib: eius: unde&

Expanded text:
hi panem ad manducandum, et vestimentum ad operiendum, et reduxerit me cum salute in domum patris mei, erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste quem posui in titulum, erit mihi domus Dei, et omnium quaecumque dederis mihi, decimas offeram tibi . Numquid dixit, si liberum arbitrium conservaveris, et cibum et vestimentum meo labore quaesiero, et revertero in domum patris mei? Omnia dat Domini voluntati, ut mereatur accipere quod precatur. Revertenti de Mesopotamia Jacob, Angelorum occurrit exercitus, et vocantur castra Dei . Postea pugnat cum Angelo sub figura hominis, et a Domino confortatur: de supplantatore Jacob, rectissimus Dei, nomen accepit. Neque enim ad fratrem crudelissimum audebat reverti nisi Domini praesidio roboratus. Scriptum est in consequentibus: Ortus est ei sol,tos carceris omnia potestati ejus fideique commiserit. Causaque redditur. Quia Dominus erat cum eo, et quaecumque faciebat, prosperabantur a Domino in manibus ejus . Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
Nullcchiceloquentia est. Nul¬
lus oratorum tumor. quorum deinitio est dice¬
re adper suadendum ad commodate sed purã
lic non secerunt : aut si non pos sint ficri. poneos
quimꝰ possibilia non faciunt. sedillum qui mͦpos¬
sibilic pracepit quod nesas dictusit: conuincimiustũa¬
AT O Uideote contramo restuos uehemen¬
ter essecommotum. & propterea argumenta¬
ridesinceni. sed parumꝑte interrogebo : quid
deillo apostoli loco sentias. que mscribit ccdphi¬
lippenses: Nonquia iam accepi aut icc̃perfec¬
cussum per sequor autem siconꝰ prahendam
in quo & ad praehensus sum axpo, Ftratres ego
me necdum arbitror conꝰ prodiendisse : Vnũ
pautem posteriorum obliuscens ad ea autem¬
quae in priora sunt meextendens iuxte propo¬
situm per sequor ad brauium supernae uo¬
e cationis di i xpõ ibũ quot quot ergo perse¬
scire non dubito. & nos breuitatis studio
praerimus: dicitse necdum conꝰprehen¬
dirse : & nequa quamerse perfectum, red
instar sagit tarii adpropositum & cdsignũ

Expanded text:
Nulla hic eloquentia est, nullus Oratorum tumor, quorum definitio est, dicere ad persuadendum accommodate, sed puramlia non fecerint: aut si non possunt fieri, non eos qui impossibilia non faciunt; sed eum qui impossibilia praecepit, quod nefas dictu sit, convinci injustitiae. A. Video te contra mores tuos vehementer esse commotum, et propterea argumentari desinam. Sed parumper te interrogabo, quid de illo Apostoli loco sentias, quem scribit ad Philippenses: Non quia jam accepi, aut jam perfectus sim. Persequor autem si comprehendam: in quo apprehensus sum a Christo. Fratres, ego me necdum arbitror comprehendisse. Unum autem, posteriorum obliviscens, ad ea quae priora sunt me extendens, juxta propositum sequor, ad bravium supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Quotquot ergo perfescire non dubito et nos brevitatis studio praeterimus. Dicit se necdum comprehendisse, et nequaquam esse perfectum, sed instar sagittarii ad propositum et ad signum
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibile enim corpus ad grauat animam : &¬
deprimit terrenahabitatio. sensum multa
cogitantem
CRE TOB̃R Sicloquerir quasiego hoc experso¬
catoris hȩc loquatur a postolus sienim expersona
peccatoris hocaccipis debuitdicere miserego pec

Expanded text:
. Corruptibile enim corpus aggravat animam, . Corruptibile enim corpus aggravat animam, Deprimit terrena habitatio sensum multa curantem . C. Sic loqueris, quasi ego hoc ex persocatoris hoc loquatur Apostolus? Si enim ex persona peccatoris hoc accipis, debebat dicere: Miser ego pec
Abbreviated transcription (Latin):
telle gere apostolũ : ut exper s eũ suac et nonex
cdiorum hocdicere sentias: Quienĩ conscientiam
seloquentis xp̃i libere prolamabat. a nexperimen¬
tum que ritis eius quim meloquitur xp̃i: et inalio
loco cursũ consummaui fidem seruaui. dec&ẽ¬
roreposita est mihi corona iustitiae : Istehoc desedi¬
aere poterat. operaribonum non muenio et
non quoduo lobonũ hocfacio. sed quod noloma¬
lũ hocago : quidillut eratboni quoduolebat fa¬
cere & non poterat & quidillud maliquod nole¬
bat & tamen non poterat : ergonon ex sua pesso¬
nec haecdicit sed ex ꝑsona generis humani quȩ
unũ hominem lic& a postolum intellegebam
ris. quod siuerum est : ingener& e nemus & speci¬
em. Nam &a postolus homo est: et si homo uelde
aliis uel de se quasi homoloquitur . miser egohomo
quis meliberabit decorpore mortis huiur & quõ
non inhabitat in me hocest incarnemeabonum

Expanded text:
telligere Apostolum, ut eum ex persona sua, et non ex telligere Apostolum, ut eum ex persona sua, et non ex aliorum haec 743 dicere sentias. Qui enim conscientia in se loquentis Christi libere proclamat: An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus ? Et in alio loco: Cursum consummavi, fidem servavi, de caetero reposita est mihi corona justitiae : iste hoc de se dicere poterat, Operari bonum non invenio? et, Non quod volo, bonum, hoc facio: sed quod nolo, malum, hoc ago? Quid illud erat boni, quod volebat facere, et non poterat? Et quid illud erat mali, quod nolebat, et tamen vitare non poterat? Ergo non ex sua persona hoc dicit: sed ex persona generis humani, quae unum hominem, licet Apostolum, intelligo  ris. Quod si verum est in genere, tenemus et speciem. Nam et Apostolus homo est; et si homo est, vel de aliis, vel de se quasi homo loquitur: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et: Quoniam non habitat in me, hoc est, in carne mea, bonum
Abbreviated transcription (Latin):
CRE IT̃ R Protulistitestimonium quod ꝓ
mefacit : Liberatiergodecor poremor tis per
caredebemus
Liberatiquidem sumus baptis mosaluta¬
ri sedidmihie dissere: quaredixerit: uideo
aliam legem in membris mess repugnantem¬
legimentis meae. & captiuantem me in lege
peccati quȩ est in membris meis: quȩ ista lex¬
est regnans in membris hominis. & repug¬
nans legimentis huius: Responde simpliciter ta¬
ces audicundem a postolum aꝑtissime prȩdicantẽ:
quodenim operor non cognurco ponenim quod
uolo hocoperor . sed quod odiillu facio: sinautẽ
quod nolo hoc facio consentio legi. quoniam bana
est : nuncautem nequaquã ego operor illud sed
quod in me. habitat peccatum: Scio enim quo dñ
in habitat in me hocest in carne mea bonum ⁊ uel¬
leenim adiac& mihi operariautem bonum non in
quod nolo malum hocago: siautem quod nolo ego
hoc facio nequa quã ego operor illut sed quodha
bitat in mepeccatum.
CRETObR Miror tehomine prudentem sicin¬

Expanded text:
CRIT. Protulisti testimonium quod pro me facit. Liberati ergo de corpore hujus mortis per gcare debemus. ATT. Liberati quidem sumus Baptismo Salvatoris: sed mihi edissere quare dixerit, Video aliam legem in membris meis, etlegi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae in membris meis est. Quae est ista lex regnans in membris hominis, et repugnans legi mentis ejus? Responde simpliciter. Taces? Audi eumdem Apostolum apertissime praedicantem: Quod enim operor, non cognosco. Non enim quod volo, operor: sed quod odi, illud facio. Sin autem quod nolo, hoc facio, consentio legi, quoniam bona est. Nunc autem nequaquam ego operor illud, sed quod in me habitat, peon habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum non. quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolo ego hoc bitat in me peccatum . C. Miror te hominem prudentem sic in