comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peratis superstitiosissimũ xp̃o ostendit: quie
nullam nobis cum beluis et arboribus soci¬
etatem iuis ẽẽ indicans. et in gregem por¬
corum demones misit: et arborem in oua fe¬
nctum non iñueuerat maledicto audam fe¬
cit. Nicħ certe porci. uicħ arbor illa peccaue¬
rat. Neq euim usq eo dementes sunus: ut
arbitremur sua sponte arborem uel frugi¬
feram cẽ uel sterilem. Neq illud hic uobis
dicendum est: hiis factis doniiuũ nostrum
ala quedam significare uoluisse. Quis enim
nesciat: Sed certe dei non per homicidiũ sigñ
dandum funit. si arborem uecare ut uos dicitis
honicidiũ est uel necare ammaua. Nani et
de hominibus cum quibus utiq sumus iins
sociente conuuncti: signa quedam dedit. sed
sonando homines non necando. Quod et de
beluis et de arboribus faceret. si eadem nos
cum illis societate qua nos opmamini coum̃¬
ctos ẽẽ iudicaret Quo loco michi auctoritas

Expanded text:
peratis, superstitiosissimum Christus ostendit: qui peratis, superstitiosissimum Christus ostendit: qui nullam nobis cum belluis et arboribus societatem juris esse judicans, et in gregem porcorum daemones misit , et arborem in qua fructum non invenerat, maledicto aridam fecit . Nihil certe porci, nihil arbor illa peccaverat. Neque enim usque eo dementes sumus, ut arbitremur sua sponte arborem vel frugiferam esse vel sterilem. Neque illud hic vobis dicendum est, his factis Dominum nostrum alia quaedam significare voluisse: quis enim nesciat? Sed certe Filio Dei non per homicidium signum dandum fuit, si arborem necare, ut vos dicitis, homicidium est, aut necare animalia. Nam et de hominibus, cum quibus utique sumus juris societate conjuncti, signa quaedam dedit; sed sanando homines, non necando. Quod et de belluis et de arboribus faceret, si eadem nos cum illis societate, qua vos opinamini, conjunctos esse judicaret. 55. Quo loco mihi auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
tem dei reuolare cupientem: tuis nũmis
ad tantum scelus adiutus: et tamen uos
homines prudentissimii it̾eẽ arbitrami
si honuicidium factitro non detis hominẽ quẽ
occidat sed sclentes pecuniam unde occiden¬
dum comparat detis. Quid ad hauo nisamã
addi potest. Ita eniui fiti ut aut homo mori¬
atur si ueualem non inuenerit cibumi. aut
cibus ip̃e si inuenerit. Quorum alterum est
uerum homicidium: alterum uestrum: uob̾
cũ ita tribuenduni: tanquam utrumq sit
uerum. Nam quod auditores urõs non pro¬
hibetis carmbus uesci sed occidere animalia
prohibetis. quid stultiꝰ et ꝑuersuis fieri põti᷑
Nami ai talis uon contaminat cibus: uos¬
quoq simute. Si contaminat que candem do¬
mentia est. niauis nefas putare aniuiam pores¬
nam de corpore soluere quam humanã porci¬
aculum consid̾andum. tractandumq uenia¬
mus. No primum quidem quod ab animali¬
um uere es ab styrpium laceratione uos tẽ¬

Expanded text:
tem Dei revolare cupientem, tuis nummis tem Dei revolare cupientem, tuis nummis ad tantum soclus adjutus: et tamen vos homines prudentissimi interesse arbitramini, si homicidium facturo non detis hominem quem occidat, sed scientes pecuniam unde occidendum comparet, detis. Quid ad hanc insaniam addi potest? Ita enim fit ut aut homo moriatur, si venalem non invenerit cibum, aut cibus ipse, si invenerit: quorum alterum est verum homicidium; alterum vestrum, vobis tamen ita tribuendum, tanquam utrumque sit verum. Nam quod auditores vestros non prohibetis carnibus vesci, sed occidere animalia prohibetis, quid stultius et perversius fieri potest? Nam si talis non contaminat cibus, vosque sumite: si contaminat, quae tandem dementia est majus nefas putare, animam porcinam de corpore solvere, quam humanam porciaculum considerandum tractandumque veniamus. Ac primum quidem quod ab animalium nece, et ab stirpium laceratione vos tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstitione necau̾it. Quod non crederem uisi
scirem quantum nefas ẽe arbitremimi uł
aliis hec dare qui electi uon sunt: uel certe
proicienda non curare. Unde illa uescendi no¬
cessitas restat que ad turpissimam crudeli¬
tatem pene cotidie auquando tamen põt
et usq ad homicidiũ peruenire Que cum
ita sint: eciam panem mendicanti dare ꝑ¬
hibetis: censetis tamen pp̃ mĩam uel pociꝰ
ns arguam crudelitatem au uecordiam. Q d
si enim eo loco res agatur. ubi uenas cibus
inueniri non potest: Homo egens. me fai¬
me moriturus est. dum tu uir sapiens et be¬
iugnus maius cucumerem quam hominẽ
iunseretis: Hec est profecto. quid eium di¬
cam congruentius et planus faisa nũa:
amus. Quid enim si inuuimis illis quos
dederis paueni sibi emat: Nonue hoc ĩ illo
pars illa pars uia ur̃a diuina qui hano su¬
mit a uenditore passura est quod passum
erat si te dante sumpsisseti Inuoluit igi¬
tur sordibus pectator ille mendicus par¬

Expanded text:
perstitione necaverit. Quod non crederem, nisi perstitione necaverit. Quod non crederem, nisi scirem quantum nefas esse arbitremini, vel aliis haec dare qui electi non sunt, vel certe projicienda curare. Unde illa vescendi necessitas restat, quae ad turpissimam cruditatem pene quotidie, aliquando tamen potest et usque ad homicidium pervenire. 53. Quae cum ita sint, etiam panem mendicanti dare prohibetis: censetis tamen propter misericordiaus arguam, crudelitatem, an vecordiam? Quid enim si eo loco res agatur, ubi venalis cibus inveniri non potest? Homo egens ille fame moriturus est, dum tu vir sapiens et benignus magis cucumerem quam hominem miseraris. Haec est profecto quid enim dicam congruentius et planius? falsa misamus. Quid enim si nummis illis, quos dederis, sibi panem emat? Nonne hoc in illo pars illa vestra divina, qui hanc sumit a venditore, passura est, quod passura erat, si te dante sumpsisset? Involvit igitur sordibus peccator ille mendicus par
Abbreviated transcription (Latin):
eun qui cum dictis suauissime frugi¬
bus inminet inhians seseq nou tenz
excludentes eum qui quaslibet epu¬
las hominum comprimende famis
cans a sine ulla cupiditate paratus su¬
mere et paratus anuttere indiffen¬
ter capro. En mniui mores. en egregi¬
a disciplina. en memorialis temperã
ciaIam quod ea que uobis quasi pur¬
ganda offernuutur ad epulas nefas
putatis. Si quis alius preter elcõs
ad cibandum tetigerit. quaute tur pitudinis
et anquando sceleris plenum est. Si quidẽ
sepe tam multa dantur. et consumi facile a
paucis non possint Et qm̃ saculegum puta¬
tut. uel aliis date quod redundat uel certe
abicere: in magnas contrudimini crudeli¬
tes. totum quod datum est. quasi purgare cu¬
pientes. Iam uero distenti et ꝓpe crepantes co
qui sub urã disciplina sunt pueros ad deuorã¬
da reliqua crudeli donunatione compellitis
ita ut cuidam sit rome obiectum. quod mise¬
ros paruulos cogendo ad uescendum talisu¬

Expanded text:
eum qui conditis suavissime frugieum qui conditis suavissime frugibus imminet inhians, seseque non tenet: excludentes eum qui quaslibet epulas hominum comprimendae famis causa sine ulla cupiditate paratus sumere, et paratus amittere, indifferenter capit. En miri mores, en egregia disciplina, en memorabilis temperantia! 52. Jam quod ea quae vobis quasi purganda offeruntur ad epulas, nefas putatis si quis alius praeter electos ad cibandum tetigerit, quantae turpitudinis et aliquando sceleris plenum est? Siquidem saepe tam multa dantur, ut consumi facile a paucis non possint. Et quoniam sacrilegium putatur, vel aliis dare quod redundat, vel certe abjicere, in magnas contrudimini cruditates, totum quod datum est quasi purgare cupientes. Jam vero distenti, et prope crepantes, eos qui sub vestra disciplina sunt, pueros ad devoranda reliqua crudeli dominatione compellitis: ita ut cuidam sit Romae objectum, quod miseros parvulos cogendo ad vescendum tali su
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si quis eciam rerum uaturã uimq
anime et corporis minus intuens nobis con¬
cedat auimiam coinquinati de ob sompni¬
o: multo magis eam tamen inmundam
fieri copiditare conceditis. Que gͥ ratio est.
uel pocius amentia de munero electorum
homuem pellere. qui forte caruen nali¬
tudiiuis causa nulla cupiditate gustauetie
si autem piperata tubera uoraciter edere cõ¬
cupeuerit immodestie tantuem sit foite de¬
prehendere. non auteui nt corruptorem dã¬
puare signaculi: Ita fit ut in electis utr̃is
ẽẽ non possit qui prodicus fuerit non cõ-¬
cupiscendo sed medendo partem auquã
cenasse galiue eẽ autem in hiis possic qͥ
uehementes cumphas et aua platenti¬
a carne carentia de sideraise se ip̃e prodi¬
derit. teuens igitur eum quem cupiditas
sordibus mergit. quem uero ip̃e eibus
ut arbitransini uaculat non tenetis
cum inquinationem de concupistenti¬
a quam de obsonio longe maiorem
fieri fateamiui complectentes tamẽ

Expanded text:
Nam si quis etiam rerum naturam vimque Nam si quis etiam rerum naturam vimque animae et corporis minus intuens, vobis concedat animam coinquinari de obsonio, multo magis eam tamen immundam fieri cupiditate conceditis. Quae ergo ratio est, vel potius amentia, de numero electorum hominem pellere, qui forte carnem valetudinis causa, nulla cupiditate gustaverit: si autem piperata tubera voraciter edere concupierit, immodestiae tantum forte possitis reprehendere, non autem ut corruptorem damnare signaculi? Ita fit ut in electis vestris esse non possit, qui proditus fuerit, non concupiscendo, sed medendo partem aliquam coenasse gallinae: esse autem in iis possit qui vehementer cumiphas, et alia placenta carne carentia desiderasse se ipse prodiderit. Tenetis ergo eum quem cupiditas sordibus mergit, quem vero ipse cibus, ut arbitramini, maculat, non tenetis, cum inquinationem de concupiscentia quam de obsonio longe majorem fieri fateamini, complectentes tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aninia illa de aqua tracta caruiq impli¬
cata est. Quid de inumerabilib auibus
Quid de ipĩs aquilis dici potest. que neq
nisi carue pascuntut. nec ullo potu indi¬
gentiꝰ Certe hio difficitur: et quid responderi
possir non iuuenitur. Si enim anima de cibis
uenit et sũ animalia fetum gignentia quo¬
rum et nullus potus et sola sit caro est ĩ car¬
ne anima. cui purgande more uro subue¬
nire deberetis uescendo caruem. Nisi forte
porcum quod et frugibus autut. et aqũã
bibit animam lucis habere arbitramini:
aquile uero cui sol maxime congruit tene¬
brarum animam quia sola came uiuĩt
mẽe deffenditis O rerum angustias. o in¬
credibiles ab surditates. In quas ꝑfecto nou ĩ¬
cidisetis: si a uanissiiis fabulis aueni hos
ad continentiam ciborum sequeremini qd̃
ueritas probati atq concupiscencie coher¬
cente gr̃ã non uitande inmindicie q̃ nulła
esti deliciosas essas respuendas udicaretis.

Expanded text:
anima illa de aqua tracta carnique implianima illa de aqua tracta carnique implicata est. Quid de innumerabilibus avibus? quid de ipsis aquilis dici potest, quae non nisi carne pascuntur, nec ullo potu indigent? Certe hic deficitur, et quid responderi possit non invenitur. Si enim anima de cibis venit, et sunt animalia fetum gignentia, quorum et nullus potus, et cibus sola sit caro, est in carne anima, cui purgandae more vestro subvenire deberetis vescendo carnem. Nisi forte porcum, quod et frugibus alitur, et aquam bibit, animam lucis habere arbitramini; aquilae vero, cui sol maxime congruit, tenebrarum animam, quia sola carne vivit, inesse defenditis. 51. O rerum angustias, o incredibiles absurditates in quas profecto non incidissetis, si a vanissimis fabulis alieni, hoc ad continentiam ciborum sequeremini quod veritas probat; ut concupiscentiae coercendae gratia, non vitandae immunditiae quae nulla est, deliciosas escas respuendas judicaretis.
Abbreviated transcription (Latin):
uos caro delectet qui in pomis liguis in terra
ip̃a demq sine ullo concubitu tam multim¬
agniq uascuntur. Sed nestio que ista sumti
q prĩs et matris comnixtione formatur. uõ
ullos principes tenebrarum de fructib ar¬
borum suaꝵ uatos fuisse diceretis: quos cer¬
te ampluis aspernamini quam carues qͣs
gustare nonuultis. Nam quod opinamĩti
omnes quidem aniuias animalium de pa¬
rentũ cibis uenire. a quibus carceribus uos
liberare gloriamiui diuiuam substantiam
que in uestris tenetur almientis: nimiuui
contra uos et ad carnes edeudas uos instãtis¬
ame impellit. Cur euim animas quas alli¬
gaturi sunt corpori qui carmbus eprilant᷑.
non preoccupando et uescendo liberatis:
Sedinquit uon do carnibus aliquid ab eis
bone partis illigatur: de sed frugibus quas
cum carnibus sumunt. Quid ergo de ani¬
mis leonum. quorum cibus sola caro ẽ res¬
pondendum iudetur: bibunt inquit. et iõ

Expanded text:
vos caro delectet, qui in pomis, lignis, in terra vos caro delectet, qui in pomis, lignis, in terra ipsa denique sine ullo concubitu tam multi magnique nascuntur. Sed nescio quae ista sique matris commixtione formatur, non illos principes tenebrarum de fructibus arborum suarum natos fuisse diceretis, quos certe amplius aspernamini quam carnes, quas gustare non vultis. 50. Nam quod opinamini omnes quidem animas animalium de parentum cibis venire, a quibus carceribus vos liberare gloriamini divinam substantiam, quae in vestris tenetur alimentis, nimium contra vos, et ad carnes edendas vos instantissime impellit. Cur enim animas, quas illigaturi sunt corpori qui carnibus epulantur, non praeoccupando et vescendo liberatis? Sed, inquit, non de carnibus aliquid ab eis bonae partis illigatur, sed de frugibus quas cum carnibus sumunt. Quid ergo de animis leonum, quorum cibus sola caro est, respondendum videtur? Bibunt, inquit, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cito aminaduerti potest. pp̃ non nullorũ
auctam postquam terre detracta sunt fir¬
mitatem. ut iam de uiuo commnemoratũ est
quod sit robustius uetustace: tamen si hec fir¬
mitas uos moueret ut dixi. in nullo magis
oibo quam incarinbus copiosiorem partẽ
dei ẽẽ probaretis. Non emm athelete qui¬
bus illud robur: er uaientia maxine neces¬
saria est. holere ac pomis et non carne ues¬
cuntur. An quia carues alutur arborib.
arbores autem carmbus non aluntur: idcir¬
co arbitranuni illarũ quam nr̃a corpora ẽẽ
meliora. Non consid̾atis rem in ꝓmptu
sitam. arbusta. leciora et fecundiora sege
cum uos in accusatione carins nicħ graui¬
us uobis dicere indeamini quam cum di¬
citis ẽẽ stercorũ domũ. Hinc aliuitur eaq̃
uobis mũda sunt: quod in ea re que uob̾
mmunda ẽ. mnulto eẽ inmuundius predi¬
catis. Quod si carnem ob hoc asperuami̾
quod post concubitum nascitur uermiũ

Expanded text:
esse cito animadverti potest, propter nonnullorum esse cito animadverti potest, propter nonnullorum auctam postquam terrae detracta sunt, firmitatem, ut jam de vino commemoratum est, quod fit robustius vetustate: tamen si haec firmitas vos moveret, ut dixi, in nullo magis cibo quam in carnibus, copiosiorem partem Dei probaretis esse. Non enim athletae, quibus illud robur et valentia maxime necessaria est, olere ac pomis, et non carne vescuntur. 49. An quia carnes aluntur arboribus, arbores autem carnibus non aluntur, idcirco arbitramini illarum quam nostra corpora esse meliora? Non consideratis rem tam in promptu sitam, arbusta laetiora et fecundiora, segecum vos in accusatione carnis nihil gravius vobis dicere videamini, quam cum dicitis esse stercorum domum. Hinc ergo aluntur ea quae vobis munda sunt, quod in ea re quae vobis immunda est, multo esse immundius praedicatis. Quod si carnem ob hoc aspernamini, quod post concubitum nascitur, vermium
Abbreviated transcription (Latin):
bus approbetis iõ carnes inuiundas ẽe. at¬
q aniuias inquinare uescentum. quod
carpte fruges post multas omnino rõnes
uertantur in caruem. presertim cum et
uetustatem corruptionemq aceti pute¬
tis uino ẽẽ mundiorem: et caro enim qd̾
bibitis. nichil aliud quam coctum uinum
ẽẽ u deamus. Quod uino deberet esse sor¬
didius: si motibus et coctiomibus de rebus
corporeis menbra diuina discedunt. Si
autem non ita est: non est. cur arbitremi¬
ni fruges cum carpuntur. reponuntur. tractã¬
tut. coquintur digeruntur. fugiente bouo
deseri. et ppẽa sordidissimam creandis corporibꝰ
prebere mat̾iam. quod si non colore et forma
et odore et sapore ducemini ut bonum. hiis
rebus iẽẽ udicetis. quid aliud potestis asf̾¬
re An arguñto uobis est firiuitas quedam
aq ualentia que istis rebus detrahi indetur
dum a terra separentur atq tractantur. Sed
a hoc uos moueret. quainquam faisum. id

Expanded text:
bus approbetis, ideo carnes immundas esse, atbus approbetis, ideo carnes immundas esse, atque animas inquinare vescentium, quod carptae fruges post multas commotiones vertantur in carnem; praesertim cum et vetustatem corruptionemque aceti, putetis vino esse mundiorem, et caroenum quod bibitis, nihil aliud quam coctum vinum esse videamus, quod vino deberet esse sordidius, si motibus et coctionibus de rebus corporeis membra divina discedunt. Si autem non ita est, non est cur arbitremini fruges, cum carpuntur, reponuntur, tractantur, coquuntur, digeruntur, fugiente bono deseri, et propterea sordidissimam creandis corporibus praebere materiam. 48. Quod si non colore et forma et odore et sapore ducimini, ut bonum his rebus inesse judicetis, quid aliud potestis afferre? An argumento vobis est firmitas quaedam atque valentia, quae istis rebus detrahi videtur, dum a terra separantur atque tractantur? Sed si hoc vos moveret quanquam falsum id
Abbreviated transcription (Latin):
at bono discedente: disserite. Quod si nõ ui¬
su et odoratu. et gustu. sed auditu eciam delec¬
tato presentiam dei placet probare: caro ꝙͥth¬
aris neruos. et tybiis ossa largitur. que sicca¬
ta et attrita. et torta sonora redditur. Ita dul¬
cedo musica quam de diuinis regnis uenis
ituitione tenuatis. et tortione distentis qͥ¬
bus afflictationib eciam de rebus inuenti¬
bus diuiuam substantiam fugere predica¬
tis: quod eciam de coc̾tione earum accid̾e
dicitis. Cur ergo elixati cardiu minime obsũt
uautudini. Utrum igitur ab eis duni ita co¬
quũtur diuinam partem discedere existim¬
andum est : Quid cetera persequar. queo
omĩa dici uec facile est. nec necessarium: Cm
enim non occurrit quam multa cocta sua¬
uiora et salubriora sint: quid non deberẽti
si ut opinamini huismodi conmunioni¬
bus deseruntur bouo. Nicħ̾ uos prorsus
nuenire arbitror. unde istis corporis sensi¬

Expanded text:
at bono discedente, disserite. Quod si non viat bono discedente, disserite. Quod si non visu et odoratu et gustu, sed auditu etiam delectato praesentiam Dei placet probare, caro citharis nervos, et tibiis ossa largitur; quae siccata et attrita et torta sonora redduntur. Ita dulcedo musica, quam de divinis regnis venissttritione tenuatis, et tortione distentis: quibus afflictationibus etiam de rebus viventibus divinam substantiam fugere praedicatis; quod etiam decoctione earum accidere dicitis. Cur ergo elixati cardui minime obsunt valetudini? Utrum ab eis dum ita coquuntur, Deum an partem Dei discedere existimandum est? 47. Quid caetera persequar, quae omnia dici nec facile est, nec necessarium? Cui enim non occurrit, quam multa cocta suaviora et salubriora sint? Quod non deberent, si, ut opinamini, hujuscemodi commotionibus deseruntur bono. Nihil vos prorsus invenire arbitror, unde istis corporis sensi
Abbreviated transcription (Latin):
ni fieri posse ut de styrpibus amputatis uel e¬
milsis si duituruiore tempore ponautur co¬
piosius fugiat mau natura quam boni. Quo
confesso: tenebimus de frugibus carptis ma¬
us malum posse abire. atq ita in carnibus
manis bonum posse remanere Et ho quid̃
de tempore dictum sit. Nam si cominotio¬
ne. et subactione. et actritione haꝵ rerum
fuge occõm inuenit diuina ula natura. mł¬
ta uos sułr redarguunt que funtt mo¬
uendo meliora. Ordei quidam succo uinumi e¬
mittatur quod mouendo fit obtinium. Sane
quod minime pret̾eundum est᷑ hoc genus po¬
tus errissime mebriat. nec tamen unquam. sa¬
cum ordei fel principum ẽe dixistis. Farina ꝑ¬
tiore a qua perire contrahitur paulo duiuis.
ut subigendo fiat melior et quod dici per¬
uersius nicħ potest. lu ce fugiente candidior.
Pastalarius mella diu subigit: ut ad illum cã¬
dorem perueniant. er minus noxiam miti¬
oremq dulcedinem. Hoc quomodo eueni¬

Expanded text:
ni fieri posse ut de stirpibus amputatis vel eni fieri posse ut de stirpibus amputatis vel evulsis, si diuturniore tempore reponantur, copiosius fugiat mali natura quam boni. Quo concesso, tenebimus de frugibus carptis majus malum posse abire, atque ita in carnibus majus bonum posse remanere. Et hoc quidem de tempore dictum sit. 46. Nam si commotione et subactione et attritione harum rerum, fugae occasionem invenit divina illa natura, multa vos similia redarguunt, quae fiunt movendo meliora. Hordei quidam succo vinum imitantur, quod movendo fit optimum. Sane, quod minime praetereundum est, hoc genus potus citissime inebriat: nec tamen unquam succum hordei, fel principum esse dixistis. Farina parciore aqua perite contrahitur paulo durius, ut subigendo fiat melior, et quo dici perversius nihil potest, luce fugiente candidior. Pastillarius mella diu subigit, ut ad illum candorem perveniant, et minus noxiam mitioremque dulcedinem: hoc quomodo eveni
Abbreviated transcription (Latin):
uero que tanta peruersio est. uinũ putare
fel principium tenebraꝵ. et uuis conmendẽ¬
dis non parcere: Magis ne merit ulud felcũ
nicupa. quam cum in atiins fu̾it: Quod sibo¬
no discedente quasi meratius remaner ma¬
lum. et id temporis uiora contingit. non o¬
portebat easdemuuas suspensas acq serua¬
tas ficri mitiores. dultiores. salubriores. ne¬
q ipm̃ uinum quod supra dictum est. et ani¬
issa luce liquidius atqꝵ luculentius et salu¬
tifera substancia discedente salubrns. Quid
dicam de liguis et frondibus que tempore
arescunt. nec ex eo a uobis dici possunt dete¬
riora fieri: Id enim admttunt quo fumus
gignitur id autem retinent unde lucida
flamina consurgit: et ea clartrate quam
multum diligitis purius bonum in aridio¬
rib quam in uiridioribus eẽ testatur. Ex
quo fit: ut aut uegetis dei partem in luce
pura quam in fumosa ẽẽ. maiorem. et ita
onña urã documenta turbetis: aut fateami¬

Expanded text:
vero quae tanta perversio est, vinum putare vero quae tanta perversio est, vinum putare fel principum tenebrarum, et uvis comedendis non parcere? Magisne inerit illud fel cum in cupa, quam cum in acinis fuerit? Quod si bono discedente quasi meracius remanet malum, et id temporis mora contingit; non oportebat easdem uvas suspensas atque servatas fieri mitiores, dulciores, salubriores: neque ipsum vinum quod supra dictum est, et amissa luce liquidius atque luculentius, et salutifera substantia discedente salubrius. 45. Quid dicam de lignis et frondibus, quae tempore arescunt, nec ex eo a vobis dici possunt deteriora fieri? Id enim amittunt quo fumus gignitur, id autem retinent unde lucida flamma consurgit, et ea claritate quam multum diligitis, purius bonum in aridioribus, quam in viridioribus esse testatur. Ex quo fit ut aut negetis Dei partem in luce pura quam in fumosa esse majorem, et ita omnia documenta vestra turbetis; aut fateami
Abbreviated transcription (Latin):
duiturnius reponuntur. postquam a terra
quasi a matre separata sunt. Caro ip̃a pridie
beret bom eo die recens animanto int̾empto
quam post pridie: cum duune substantie ma¬
ior fuga facta eẽt.¶Unum uero uetustate pu¬
tuis meliusq fier quis ignoret. nec ad per
tum assit modus queui nomini re domina¬
ri decet. Nam musto recentiore peruersitas sẽ¬
suum cituis solet a ccidere. ita ut si aliquan¬
do i lacu remanserit auquantunos ferbue¬
ut ntuentes desuper percusso cerebro pre¬
cipites agat. et insi aliquo modo subuenia¬
tur extinguat. Iam quod ad ualitudinem
attinet. inflati eo corpora peruirio seq di¬
stendi quis abnuat. Num id̾o tantam com¬
moda insunt. quia plus habec bonum. aut¬
ipẽa ista in uim uetustate non sunt. quia di¬
uine substancie pars magna discessit: Absur¬
dum est dicere uobis presertim: qui presen¬
ciam partis deioculis. naribus. palato cuni
hiis sensus bene afficuintur indicatis. Iam

Expanded text:
diuturnius reponuntur, postquam a terra diuturnius reponuntur, postquam a terra quasi a matre separata sunt. Caro ipsa pridie beret boni, eo die recens animante interempto, quam postridie cum divinae substantiae major fuga facta esset. 44. Vinum vero vetustate purius meliusque fieri quis ignoret? nec ad pervtum adsit modus, quem in omni re dominari decet. Nam musto recentiore perversitas sensuum citius solet accidere: ita ut si aliquando in lacu remanserit, aliquantumque ferbuerit, intuentes desuper percusso cerebro praecipites agat, et nisi aliquo modo subveniatur, exstinguat. Jam quod ad valetudinem attinet, inflari eo corpora pernicioseque distendi, quis abnuat? Num ideo tanta incommoda insunt, quia plus habet boni; propterea ista in vini vetustate non sunt, quia divinae substantiae pars magna discessit? Absurdum est dicere; vobis praesertim qui praesentiam partis Dei, oculis, naribus, palato, cum hi sensus bene afficiuntur, judicatis. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
bus menbra respondent auderetis distorta
ligna conferre: sed si corporaliũ sensuume
testimoniis delectamimi. quod uecesse esti
hiis qui diuinam eeñtiam mente. iidere
non possunt. quomiodo peobatis permoram
temporis et per obtritiones quasdam fug̾e
de corporibus subitantiã boui. nisi quia ñ
discedit deus ut asserctis. et de loco in locum
inigrat: Isienum est demontie. Uerumptũ si¬
gna uos ad istam sententiam et indicia quͣi¬
tum existimare possum nulla duxerũt. Mul¬
ta enim capeta de arborib. uel euulsa de ter¬
ra. antequam ad cibum urm̃ ueniant inter¬
positione aliqua temporis meliora reddim¬
tur.ut porri. et in tiba. lactuce. uue mala. fi¬
cus. et quedam pira: et multa preterea que et
colorantur melius dum non statim ut decer¬
pta fuerit assuiuittur. et corpore capiunt᷑
salubrius. et sapiunt more conditiuns. Que
tante conmoditates et suauitates mẽe hiis re¬
am. si tanto desertiora bono fierent quanto

Expanded text:
a membra respondeant, auderetis distorta a membra respondeant, auderetis distorta ligna conferre? Sed si corporalium sensuum testimoniis delectamini, quod necesse est iis qui vim essentiae mente videre non possunt, quomodo probatis per moram temporis, et per obtritiones quasdam, fugere de corporibus substantiam boni, nisi quia inde discedit Deus, ut asseritis, et de loco in locum migrat? Plenum est dementiae. Verumtamen signa vos ad istam sententiam et indicia, quantum existimare possum, nulla duxerunt. Multa enim carpta de arboribus vel evulsa de terra, antequam ad cibum nostrum veniant, interpositione aliqua temporis meliora redduntur; ut porri et intiba, lactucae, uvae, mala, ficus, et quaedam pira: et multa praeterea quae et colorantur melius, dum non statim ut decerpta fuerint, absumuntur, et corpore capiuntur salubrius, et sapiunt in ore conditius: quae tanta commoditas et suavitas inesse his rententiam, tanto desertiora bono fierent, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
nitor et fulgor maiorem presentiam diuine
partis ostendit. eam uos non purgatis. non
consignatis non liberatis. Si quidem õ ma¬
xime in floribus ut omtram sanguinem
et iunumerabilia in carne uel ex carne si¬
millima: quos certe flores habere in epu¬
lis non potestis. Qui si eciam carmibus ues¬
ceremur. si quanias certe piscuim et quos¬
dam uermitulos atq muscas que om̃ia
eciam in tenebris luce ꝓpria corruscant.o
pulmentis uestris non adhiberetis. Quid
ergo restat. uisi ut dicere desinatis habere
uos ydoneos indices. oculos. uares. pala¬
tum. quib diuiue partis presentiam in
coerporibus approbetis: His auteui remotis
unde docebitis non modo maiorem d̾i partẽ
in styrpibus ẽẽ quam in carnb. sed om̃o
eẽ auquid enis in styrpib : An pulchritu¬
do uos mouet non que in suauitate colo¬
ris est. sed que in partium congruentia. U¬
tinam hoc eẽt. Quando enim corporibus
auimantium in quorum forma paria pari¬

Expanded text:
nitor et fulgor majorem praesentiam divinae nitor et fulgor majorem praesentiam divinae partis ostendit, eam vos non purgatis, non consignatis, non liberatis? Siquidem est maxime in floribus, ut omittam sanguinem, et innumerabilia in carne, vel ex carne simillima, quos certe flores habere in epulis non potestis: qui si etiam carnibus vesceremini, squamas certe piscium, et quosdam vermiculos atque muscas, quae omnia etiam in tenebris luce propria coruscant, pulmentis vestris non adhiberetis. 43. Quid igitur restat, nisi ut dicere desinatis, habere vos idoneos judices oculos, nares, palatum, quibus divinae partis praesentiam in corporibus approbetis? His autem remotis, unde docebitis non modo majorem partem Dei in stirpibus esse quam in carnibus, sed omnino esse aliquid ejus in stirpibus? An pulchritudo vos movet, non quae in suavitate coloris est, sed quae in partium congruentia? Utinam hoc esset Quando enim corporibus animantium, in quorum forma paribus pari
Abbreviated transcription (Latin):
bus testibus adiuuetut. Quid queritis
ampluis. aut qui dicturi estis. cur uos e¬
pulantes inmmiundos faciant pulpamenta.
et dispitantes hec portenta uon faciant. pre¬
sertim eum solis istuis radiuis quem uos cer¬
te et cariubus omĩbus et frugibus aute po¬
uitis uec oleat. nec sapiat. sed tĩ modo int̾
cetera corpora prestantia fulgentissimi colo¬
us eiumeat: Qui uos magnopere hortatur
atq a deo cogit inuitos. ut inter docuinenta
Ad illas igitur reducemiui augustias. ut ui¬
lentib partem dei habitare fateamim. Qd̾
si dicitis. nam eciam hoc dicitis oliue folia.
cum incenduntur ignem enttere ĩ quo
presentia lucis apparet carnes autem cin
induntur non idem facere. quid de adipe
respondebitis qui ꝓpe om̃s italas luceruas
illuminat. Q uiõ de fumo bubulo quiẽ
certe borus carne sordidior. quo siccato rustici
sic utunturad focum. ut eius igne facilius i¬
nohil sio fumoq purgatiuus ͤ Quid quod si

Expanded text:
ibus testibus adjuvetur. Quid quaeritis ibus testibus adjuvetur. Quid quaeritis amplius? aut quid dicturi estis? Cur vos epulantes immundos faciant pulpamenta, et disputantes haec portenta non faciant: praesertim cum solis istius radius, quem vos certe et carnibus omnibus et frugibus anteponitis, nec oleat, nec sapiat, sed tantummodo inter caetera corpora, praestantia fulgentissimi coloris, emineat; qui vos magnopere hortatur, atque adeo cogit invitos, ut inter documentaAd illas ergo reducimini angustias, ut mlentibus partem Dei habitare fateamini. Quod si dicitis, nam etiam hoc dicitis, olivae folia, cum incenduntur, ignem emittere, in quo praesentia lucis apparet; carnes autem, cum incenduntur, non idem facere: quid de adipe respondebitis, qui prope omnes Italas lucernas illuminat? Quid de fimo bubulo, qui est certe bovis carne sordidior, quo siccato rustici sic utuntur ad focum, ut ejus igne facilius nihil sit fumoque purgatius? Quid quod, si
Abbreviated transcription (Latin):
dor et sapor ibi ẽẽ maiorem boni partem
putatis: Nolite ergo tanto opere flores¬
mirari atq laudare: quos udicandos ad
tribunal palati. uon potestis admiitere.
Nolite portulacam saltem caruibus au¬
te ponere. que ab hiis coctis. et colore et
odore et sapore superatur. Procelsus assũ
hoc enim cogitis ut de bono et de malo nõ
scriptoribus et liberariis. sed cocis et dulci¬
ariis ministris uobis cum pocius dissera¬
mus. Procelsus ergo assus: et colore uitĩ¬
dus et odore blandus. et sapore iocũdus
est. Habetis perfectum diuine substanci¬
e in habitantis iudicium. Timo testimo¬
uio uos mittat. et purgari uestra sancti¬
tate desiderat. Inuadite. Quid cunctami.
Quid contra dicere p̃paratis: Colore solo
lenticulam fimus uincit infantis. Odo¬
re solo assa offelsa: superat mitem ac ui¬
udem ficum. Sapore solo: edus occisus.
herbam quam uiuus pascit uincit. Innẽ¬
cta est eciam caro: cuius causa his simultͣ¬

Expanded text:
dor et sapor, ibi esse majorem boni partem dor et sapor, ibi esse majorem boni partem putatis? Nolite ergo flores tantopere mirari atque laudare, quos judicandos ad tribunal palati non potestis admittere. Nolite portulacam saltem carnibus anteponere, quae ab his coctis et colore et sapore et odore superatur. Porcellus assus hoc enim cogitis, ut de bono et de malo, non scriptoribus et librariis, sed coquis et dulciariis ministris vobiscum potius disseramus: porcellus ergo assus et colore nitidus, et odore blandus, et sapore jucundus est: habetis perfectum divinae substantiae inhabitantis indicium; trino testimonio vos invitat, et purgari vestra sanctitate desiderat. Invadite, quid cunctamini? quid contradicere paratis? Colore solo lenticulam fimus vincit infantis, odore solo assa offella superat mitem ac viridem ficum, sapore solo haedus occisus herbam, quam vivus pascitur, vincit: inventa est etiam caro, cujus causa his simul tr
Abbreviated transcription (Latin):
multo iocondius olent. quam sieis caro
defuisset. Postremo si suauius olentia m̃¬
diora iudicatis. quodam luto uesci aidi¬
us quam cisterninam aquam bibere de¬
biuistis. quia perfusa imbri cerra siccior uares
miro odore permulcet melinsꝙ olet tale lu¬
tumi quam si exciperetur plunia praior. Qdͤ
si saporem opus est attestan ut cognoscamꝰ
habitare in corpore auquid dei: magis ħitat
quam in fabai magis in fico quam in fica¬
to. Etce concedo. sed et uos concedite mna¬
gis inficato. quam in beata. Quid quod i¬
ist ratione cogninm confiten quasdã stu¬
pes quas certe omnes mundiores uultis ꝙͣ
carnem ex ip̃a carne accipere deum. si sa¬
pori teus iinmixtus est agnoscatur: Nai
et holera sapidiora fiunt cocta cum carub.
et herbas quib pecora pascuntur gustare
non possumus: conuersas autem in succ̃
lactis et colore prestantiores et sapore con¬
modissimas iudicamus An bona tria si¬
inul ubi fuerunt idest color bonus. et o¬

Expanded text:
multo jucundius olent quam si eis caro multo jucundius olent quam si eis caro defuisset. Postremo si suavius olentia mundiora judicatis, quodam luto vesci avidius, quam cisterninam aquam bibere debuistis; quia perfusa imbri terra siccior, nares miro odore permulcet, meliusque olet tale lutum, quam si exciperetur pluvia purior. Quod si saporem opus est attestari, ut cognoscamus habitare in corpore aliquid Dei, magis habitat quam in faba; magis in fico quam in ficato, ecce concedo; sed et vos concedite, magis in ficato quam in beta. Quid quod ista ratione cogimini confiteri, quasdam stirpes, quas certe omnes mundiores vultis quam carnem, ex ipsa carne accipere Deum, si sapore Deus immixtus agnoscitur? Nam et olera sapidiora fiunt cocta cum carnibus: et herbas quibus pecora pascuntur, gustare non possumus; conversas autem in succum lactis, et colore praestantiores, et sapore commodissimas judicamus. 41. An bona tria simul ubi fuerint, id est color bonus et o
Abbreviated transcription (Latin):
cause est. quod ruborem in rosa indicem hñn¬
dantis bom ẽẽ perhibetis. et eundem colorẽ
istericoꝵ. in infantis deniq fimo aspernami¬
niꝰ Curnitorem atq fulgorem olei olamare
copiam coadmixti boni arbitiamiui. quemĩ¬
colerbus. et ad id purgandum fauces et uẽ¬
trem paratis. depingui autem carne similli¬
mi fulgoris distillantib guttis labra contin¬
gere formidatis: Cur de thesauus dei melo¬
nem putatis esse aureum. et per ne adipẽ
rancidin. uel oui medium non putatis. ẽ¬
Cur uobis candor in lactucis predicar demn.
in lacte non predicat De coloribus enĩ adis
loquor. in quib ut omittam cetera. uuius
pauonis pennis et plumis que certe de cõ¬
cubitu et carne nascuntur nuula potestis
uestita floribus prata conferre. Nam si et
odore inuenitur. hoc bonum: non milloꝵ
animalumi caruibus mir odoris conficiũ¬
tur unguenta. Cibi demq ip̃i qui cum
carnibus meliusculis concoqui solent

Expanded text:
causae est, quod ruborem in rosa indicem abuncausae est, quod ruborem in rosa indicem abundantis boni esse perhibetis, et eumdem damnatisictericorum, in infantis denique fimo aspernamini? Cur nitorem atque fulgorem olei, clamare copiam coadmixti boni arbitramini, et ad id purgandum fauces et ventrem paratis; de pingui autem carne simillimi fulgoris destillantibus guttis labra contingere formidatis? Cur de thesauris Dei melonem putatis aureum esse; et pernae adipem rancidam, vel ovi medium non putatis? Cur vobis candor in lactucis praedicat Deum, in lacte non praedicat? De coloribus enim adhuc loquor, in quibus ut omittam caetera, unius pavonis pennis et plumis, quae certe de concubitu et carne nascuntur, nulla potestis vestita floribus prata conferre. 40. Nam si et odore invenitur hoc bonum, nonnullorum animalium carnibus miri odoris conficiuntur unguenta. Cibi denique ipsi, qui cum carnibus meliusculis concoqui solent,
Abbreviated transcription (Latin):
tium uidicio quo simul ac dicta fuerint im¬
probentur sed ip̃i eciam uulgari intelligen¬
cie quam sint faisa et ab surda satis eluceat:
Primo enim quero: unde doceatis infrumen¬
tis et legumine. et holerbus. et florib et po¬
mis meẽ istam nescio quam partem di. Eo
ip̃o coloris nitore inquiunt et odoris iocon¬
ditate et saporis suauitate manifestum est q̃
dum nou hñt putria edem bono sese deserta
esse signisicant. Non pudet deum naso et pa¬
lato nuentum putare: Sed hoc omitto. La¬
tne enim uobis dicam. et ut dici assolet. mł¬
tum est ad uos. Inud pocus qualicumq m̃¬
te intelligendum fuit. si colore apparet in
corporibus boni presentiai fimum animal¬
un quod ip̃arum eciam carnium purgam̃¬
tum est. diuersit utere colorib alias candi¬
do plerumq aureolo. et aliis huiꝰmodi qͦs
in pomis et floribus uelud testes dei presẽ¬
tis ate inherentis accipitis. Quid tandem

Expanded text:
tium judicio, quo simul ac dicta fuerint imtium judicio, quo simul ac dicta fuerint improbentur, sed ipsi etiam vulgari intelligentiae, quam sint falsa et absurda satis eluceat. 39. Primo enim quaero, unde doceatis in frumentis, ac legumine, et oleribus, et floribus, et pomis inesse istam nescio quam partem Dei. Ex ipso coloris nitore, inquiunt, et odoris jucditate, et saporis suavitate manifestum est: quae dum non habent putria, eodem bono sese deserta esse significant. Non pudet Deum naso et palato inventum putare? sed haec omitto. Latine enim vobis dicam, et, ut dici assolet, multum est ad vos. Illud potius qualicumque mente intelligendum fuit, si colore apparet in corporibus boni praesentia, fimum animalium, quod ipsarum etiam carnium purgamentum est, diversis nitere coloribus, alias candido, plerumque aureolo, et aliis hujusmodi, quos in pomis et floribus velut testes Dei praesentis atque inhaerentis accipitis. Quid tandem
Abbreviated transcription (Latin):
illa que appellatur digestio interiore calo¬
re conficitur. Atq ira tor occasionib diui¬
na fugiente natura quicquid sordidissim̃
remanet unde per concubitum caro forme¬
tur cum anima tamen boni generis qm̃
Quo cuta eum anima eciam carnem de¬
seruerit nimias sortes reliquas fieri. et
ideo eorum qui uescuntur carmbus aĩam
coinquiari Orerum nature obscuritas¬
quantum tegnien est faisitatis. Quis nõ
heo audiens qui rerum causas non didi¬
cit qui nondum ueritatis quantulocũ¬
q limime aspersus corporeis ymaginib
fauitur. eo ip̃o quo heo minime apparẽt
et per quedam simulacta rerum uiabi¬
bilium cogitantur. et discrete dici posss̃t
uera eẽ arbitretur. Tanum autem homi¬
mini magne turbe atq greges uagant᷑
quos religiosus timor ab hiis fanaciis po¬
cuis quam ratio tutos facir. Quam obrem ita
ego ista conabor refellere quantum me dens
aduare dignabitur ut non solum pruden¬

Expanded text:
illa quae appellatur digestio, interiore caloilla quae appellatur digestio, interiore calore conficitur. Atque ita tot occasionibus divina fugiente natura, quiddam sordidissimum remanet, unde per concubitum caro formetur; cum anima tamen boni generis, quoQuocirca, cum anima etiam carnem deseruerit, nimias sordes reliquas fieri, et ideo eorum qui vescuntur carnibus, animam coinquinariquantum tegmen est falsitatis? Quis non, haec audiens, qui rerum causas non didicit, qui nondum veritatis quantulocumque lumine aspersus corporeis imaginibus fallitur, eo ipso quo haec minime apparent, et per quaedam simulacra rerum visibilium cogitantur, et diserte dici possunt, vera esse arbitretur? Talium autem hominum magnae turbae atque greges vocantur, quos religiosus timor ab his fallaciis potius quam ratio tutos facit. Quamobrem ita ego ista conabor refellere, quantum me Deus adjuvare dignabitur, ut non solum pruden
Abbreviated transcription (Latin):
plicanti. Itaq cibi qui de frugibus et po
nicheos: per eorum castitatem et orationes. et
psalmos quicquid in eis est luculentum et
diuinum purgatur id est. omni ex parte per¬
ficitur: ut ad regna propeia sine ulla sordiũ
duficultate referatur. Hinc est quod men¬
dicanti homini qui manicheus non sit pan¬
em uel aliquid frugum uel aquam ipam̃
que om̃ib ulit est. dare prohibetis: ne meu¬
brum dei quod hiis rebus admixtum est. su¬
is pectatis sordidatum a reditu impediat. Ca
rues autem iam de ipĩs sordibus dicitis esse
concretas. Eugit enim aliquid partis illius
diuine. ut peribetis. dum fruges et poma
carpuntur: fugro cum affliguntur uel te¬
rendo uel molendo. uel coquendo. uel eciã
mnordendo atq madendo. Fugit eciam in om¬
nibus motibus animalium uel cum gesti¬
unt nel cum exercentun uel cum laborãt
uel cum omĩo auiquid operantur. fugit e¬
ciam in ipsa quiete nostra dum in corpore

Expanded text:
plicant. Itaque cibi qui de frugibus et pomplicant. Itaque cibi qui de frugibus et pomnichaeos veniant, per eorum castitatem, et orationes, et psalmos, quidquid in eis est luculentum et divinum purgatur, id est ex omni parte perficitur, ut ad regna propria sine ulla sordium difficultate referatur. Hinc est quod mendicanti homini, qui manichaeus non sit, panem vel aliquid frugum, vel aquam ipsam, quae omnibus vilis est, dari prohibetis; ne membrum Dei, quod his rebus admixtum est, suis peccatis sordidatum a reditu impediat. 37. Carnes autem jam de ipsis sordibus dicitis esse concretas. Fugit enim aliquid partis illius divinae, ut perhibetis, dum fruges et poma carpuntur; fugit cum affliguntur vel terendo vel molendo vel coquendo, vel etiam mordendo atque mandendo. Fugit etiam in omnibus motibus animalium, vel cum gestiunt, vel cum exercentur, vel cum laborant, vel cum omnino aliquid operantur. Fugit etiam in ipsa quiete nostra, dum in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
gna est religionis auctoriras falsis caꝑitibus
nimissis. corruptos ẽe dicatis. Natione igitur
michi persuadete quomodo nescentes carnes
coinquinent: sine ulla offensione. sine ulla
infirma opinione. sine usla libidine sumã
se hunus abstinentie rõui cognoscere: que
ita redditur. Quomiam inquit meubrum
d̾i maloꝵ substaucie conmixtũ est. ut eam
refrenaret: acq a summo furore compri¬
meret. Sic enem dicitis de coumixta utra¬
q natura id est bom. et mali mundus ẽ fa¬
bricatus. Pats auteui diuina illa: ex omi
parte nundi condie purgatur.: et in sua reg¬
na resumitur. Sed hec per terram exhalant
et ad celum tendens: incutrit instupes. qm̃
radicibus terre affiguntur. atq ita onines
herbas. et arbusta omĩa fecundat. et uege¬
tat. Hinc animana cibum capiunt. Que si
incombunt. ligant incarne diuinũ illud
menbeum. et a suo certo itinere auerstm
atq impeditum erroribus erumpisq ĩ¬

Expanded text:
gna est religionis auctoritas, falsis capitibus gna est religionis auctoritas, falsis capitibus immissis corruptos esse dicatis. Ratione igitur mihi persuadete quomodo vescentem carnes coinquinent, si sine ulla offensione, sine ulla infirma opinione, sine ulla libidine sumuntsae hujus abstinentiae rationem cognoscere, quae ita redditur: Quoniam, inquit, membrum Dei malorum substantiae commixtum est, ut eam refrenaret, atque a summo furore comprimeret sic enim dicitis, de commixta utraque natura, id est boni et mali, mundus est fabricatus. Pars autem illa divina ex omni parte mundi quotidie purgatur, et in sua regna resumitur: sed haec per terram exhalans, et ad coelum tendens, incurrit in stirpes, quoniam radicibus terrae affiguntur, atque ita omnes herbas, et arbusta omnia fecundat et vegetat. Hinc animalia cibum capiunt, quae si concumbunt, ligant in carne divinum illud membrum, et a certo suo itinere aversum atque impeditum, erroribus aerumnisque im
Abbreviated transcription (Latin):
ut opinor quo fine a caruibus et auino sit
abstinendum His finis est triplex. Ad com¬
primendam delectionem que in hiis maxĩe
cibis haberi solet. atq intali potu ucq ad e¬
brosiratem peruenire ad tuendam infirmi¬
tatem. ꝓpter illa que saccificantur atq lib¬
antur. et quod maxime cõmendandũ est
ꝓpter caritatem: ne umbecillioꝵ ab hiis con¬
tiuentium offendatur infirmitas. Uos autẽ
minda ẽẽ : obsoma dicitis: cum dicat apł
omĩa mnunda ẽẽ. sed ei malum ẽẽ. qui per
offensionem manducat. Et prorsus credo uo
istis epulis manducari inquinari: eo ip̃o qͦ
inmunda ẽẽ arbitramiui. Ait enim. Cre¬
do et confido in domiuo iħu. quia nicħ cõ¬
mune per ipĩi: sed ei qui existimat aliquid
commuue ẽẽ. illi commune est. Cui autẽ
dubium est commune illum mniundũ es ĩ¬
quinatum uocasse: Sed stuttum est uobis¬
cum agere de scripturis. cum et ratiouẽ pol¬
licendo decipiatis. et eos libros in quib ma¬

Expanded text:
ut opinor, quo fine a carnibus et a vino sit abstinendum. Is finis est triplex. Ad comprimendam delectationem, quae in his maxime cibis haberi solet, atque in tali potu usque ad ebrietatem pervenire. Ad tuendam infirmitatem, propter illa quae sacrificantur atque libantur. Et quod maxime commendandum est, propter charitatem, ne imbecilliorum ab his continentium offendatur infirmitas. Vos autem immunda esse obsonia dicitis, cum dicat Apostolus omnia munda esse, sed ei malum esse qui per offensionem manducat. Et prorsus credo vos istis epulis inquinari, eo ipso quo immunda esse arbitramini. Ait enim: Credo et confido in Domino Jesu, quia nihil commune per ipsum; sed ei qui existimat aliquid commune esse, illi commune est. Cui autem dubium est, commune illum immundum et inquinatum vocasse? Sed stultum est vobiscum agere de Scripturis, cum et rationem pollicendo decipiatis, et eos Libros, in quibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ut homĩ appareat: anma rõnał ẽ. mortau
atp terreno utens corpore. Partimgͦ corpori.
partim uero anime hoĩs benefacit: qui ꝓxi¬
mũ diligit. Sd corpꝰ quod pertinet medicina
noĩata ẽ. ad aĩam añ disciplina. Sed me¬
dicmnani nunc noco: quicquid omĩo corporis
uł tuetur uł instaurat cauitem. Ad hauoi¬
taq pertinent ñ eatm̃ q̃ ais eoꝵ exibet qui
ꝓprie medici nominantur: sed eciam cibus et
potus tegnen. et tectũ: defensio namq oĩs
t̾nos ictus casusq seruatur. Nam eo fames et¬

Expanded text:
 ut homini apparet, anima rationalis est mortali  ut homini apparet, anima rationalis est mortali atque terreno utens corpore. Partim ergo corpori, partim vero animae hominis benefacit qui proximum diligit. Ad corpus quod pertinet, medicina nominata est; ad animam autem, disciplina. Sed medicinam nunc voco, quidquid omnino corporis vel tuetur vel instaurat salutem. Ad hanc itaque pertinentprie Medici nominantur, sed etiam cibus et potus, tegmen et tegumen. Defensio denique omnis rnos ictus casusque servatur. § 2 De
Abbreviated transcription (Latin):
mus qd̾ dictũ est: scinius qm̃ diligentib dm̃
om̃ia ꝓcedunt in bonum. Sed nestio quõ au̾
pauter usta in plenitudinẽ perfectionemq ꝯ¬
surgunt aut inchoatur pruis dei amor et pͥ¬
us ꝑficctur ꝑximi. Ad incipiendũ emĩ citius noᷤ
fortasse in se diuina caritas rapit sed facauiꝰ
minora perficimue. Quoquo mõ aũ se se it᷑¬
ħat. illud maxime tenendum ẽ: ne se quis¬
quã credat contẽpto ꝓximo ad beatitudinẽ
et ad dm̃ quẽ diligit ẽẽ uenturum. Ntq uti¬
nam. ut facie ẽ. bene instituto et benigno di¬
lig̾e ꝓximũ: ita facile eẽt uł consulere uł ni¬
ch nocere. Non .n. adhec satis ẽ. bona uolũtas
sed opus ẽ magna quadam rõne acc prudẽ¬
dentia: quia nemo uti põt. nisi deus ille quiẽ¬
fons omĩũ bonoꝵ id trobuerit. De qua re qmͣ¬
tum arbitror difficillima tẽptautmꝰ dicere ꝓ
suscepto opere pauca quedam: spemtotam ꝯ¬
stituentes in eo cuiꝰ souus ista dona sunt. Homo¬

Expanded text:
mus quod dictum est, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia procedunt in bonum . 51. Sed nescio quomodo aut pariter ista in plenitudinem perfectionemque consurgunt, aut inchoatur prius Dei amor, et prius perficitur proximi. Ad incipiendum enim citius nos fortasse in se divina charitas rapit, sed facilius minora perficimus. Quoquo modo autem res se habeat, illud maxime tenendum est, ne se quisquam credat, contempto proximo, ad beatitudinem et ad Deum quem diligit esse venturum. Atque utinam, ut facile est bene instituto et benigno diligere proximum, ita facile esset vel consulere, vel nihil nocere. Non enim ad haec satis est voluntas bona, sed opus est magna quadam ratione atque prudentia, qua nemo uti potest, nisi Deus ille fons omnium bonorum id tribuerit. De qua re, quantum arbitror, difficillima, tentabimus dicere pro suscepto opere pauca quaedam, spem totam constituentes in eo cujus solius ista dona sunt.