comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩc creator ommũ deus
iiter cetera et super
cetera quecreauit racionasem
dignatus est amplius illustra¬
renaturã quã et sua summili¬
tudine fecit insignẽ ⁊ sue be¬
atitudinis uoluit esse parti¬
cipem. Cuius tamen raciona¬
sis creature licet similis uide¬
atur origo facta est diuersa
condiciõ. dum pars eius ĩetna
est felicitate firmata pars iu¬
dentibus inferin detracta et ĩ
tartarũ tradita. ĩ uidiciũ cru¬
cianda seruatur. Pars eciã t̾tia
terrems uinta corporibus locũ
mediũ sortita cognoscitur. et
prius quidem eadem media sũ¬
mis uicinor in deliciis erat posi¬
ta paradisi. nunc iam ꝓpinoͥ¬
or infimis pro reatu ĩ obedien¬
cie humiłiata est in loco afflic¬
cionis. Sũmus igr̃ hoꝵ omniũ
locus plenam hẽt letitiam: ĩ¬
fimus solam tristiciam. Ibi em̃
plena felicitas illic sola m
seria est. In medio sane sũa
speranda. sz nichilominus ĩfi¬
ma sunt timenda: et ideo nobis
iam amplioristimoris causa
ꝙͣ spei quo uicimores eisdem

Expanded text:
ic creator omnium Deus inter caetera et super caetera quae creavit, rationalem dignatus est amplius illustrare naturam, quam et sua similitudine fecit insignem, et suae beatitudinis voluit esse participem. Cujus tamen rationalis creaturae licet similis videatur origo, facta est diversa conditio; dum pars ejus est in aeterna felicitate firmata; pars rudentibus inferni detracta, et in tartarum tradita in judicium crucianda servatur ; pars etiam tertia terrenis unita corporibus locum medium sortita cognoscitur. Et prius quidem eadem media summis vicinior in deliciis erat posita paradisi; nunc jam propinquior infimis, pro reatu inobedientiae humiliata est in loco afflictionis. Summus igitur omnium horum locus plenam habet laetitiam, infimus solam tristitiam. Ibi enim plena felicitas: illic sola et summa miseria est. In medio sane summa speranda, sed nihilominus infima sunt timenda: et ideo nobis jam amplior timoris causa quam spei, quo viciniores eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
sbãꝵ ĩuisibiles naturas. et est
ĩhus quasi progressio quedã
⁊ ꝓfectus mentis ad cognoscẽ¬
dũ berũ ꝯscendentis. ꝑ uisibiles
enĩ uisibiliũ formas ꝑuenitur.
ascenditur ad inuisibiles sbãs
et earũ cognoscendas naturas.
hic autẽ sũma philosophie est
⁊ uitatis ꝑfectio. qua nichil al¬
cius esse pt̃ aĩo ꝯtẽplanti. In hac
sicut iam diximꝰ stulti facti sũt
quia solo naturali documento
scd̃m elementa et spẽm mundi.
in quib et si spẽs erat humilis
smanifestior prestabat᷑ de mõ¬
stracio ueritatis. hic gͦ stultam
fecit deus sapĩam huiꝰ mundi¬
qui uĩtatẽ agnoscere nõ potuit
qm̃ in fua erudicõne formã hu¬
militatis tenere ꝯtempsit. hec
nũc de theologia. dixisse sufficiat
ꝓpter ierarchiam dyonisii. in
qua explanacõis gr̃a aliqua di¬
cenda suscepimiꝰ. Omĩs eĩ ierar¬
chia theologie supponttui. ⁊ ncc̃e
eit ĩtroducẽdis ad lectionẽ.
leuaithie ali qua de cheologia

Expanded text:
visibiles naturas. Et est in his quasi progressio quaedam, et profectus mentis ad cognoscendum verum conscendentis. Per visibiles enim visibilium formas pervenitur aascenditur ad invisibiles substantias, et earum cognoscendas naturas. Hic autem summa philosophiae est, et veritatis perfectio, qua nihil altius esse potest animo contemplanti. In hac sicut jam diximus, stulti facti sunt; quia solo naturali documento secundum elementa et speciem mundiin quibus etsi species erat humilis, sed manifestior praestabatur demonstratio veritatis. Hic ergo stultam fecit Deus sapientiam hujuitatem agnoscere non potuit; quoniam in sua eruditione formam humilitatis tenere contempsit. Haec nunc de theologia dixisse sufficiat propter hierarchiam Dionysii, in quam explanationis gratia aliqua dicenda suscepimus. Omnis enim hierarchia theologiae supponitur; et necesse erat introducendis ad lectionem hierarchiae aliqua de theologia
Abbreviated transcription (Latin):
et ingenio suo dato ĩ hoc ip̃m
scructati sũt ⁊ ĩuenerũt ⁊ sqͥ¬
serũt ĩuenta ⁊ legẽda postis
tradiderũt. Logicã ⁊ ethicam
et mathematicã ⁊ phisicam.
de forma rõcinacionũ et uite
et morũ ꝓ ĩstituto nat᷑e decen¬
ciũ de disposicione et ordine.

Expanded text:
 hoc ipsum scrutati sunt, et invenerunt; et scripserunt inventa, et legenda posteris tradiderunt, logicam, et ethicam, et mathematicam, et physicam, de forma ratiocinationum, et vitae, et morum pro instituto naturae decentium, de dispositione et ordine,
Abbreviated transcription (Latin):
multa preter ueꝵ ⁊ rectũ et
nature bone ꝯsentaneũ mẽci¬
untur. ut ip̃i quoq erubestere
compellantur ĩeis. Dignum
quippe erat ut ꝯfuderentur in
sũmis qui de infimoꝵ cogni¬
cione suꝑbierant et qui humi¬
litatẽ fidei ĩmorte saluatoris
despiciũt. celsitudinem eius
admirentur ĩ agnicõe c̾atoris
Duo enĩ simulacraerant ꝓpoͣ
honini ĩ quib ĩiusibilia uide̾
potuisset. unũ nature ⁊ unũ
gr̃e. Simulacrũ nature spẽs
huius mũdi. Simulacrũ autẽ
gr̃e erat humanitas ubi et ĩ
utroqz deus moustrabatur.S
natura quidẽ specie sua arti
ficẽ demõstrauit. s ꝯtẽplãtis
oculos illuminare nõ potuit
humanitas uoꝰ saluatoris ⁊ me¬
dicina fuit. ut ceci lumẽ recipe¬
rent ⁊ doctrinã pariter. ut bidẽ¬
tes agnost̾ent ui̾tatẽ lutũ fe¬
cit ex sputo ⁊ limuit oculos
ceci ⁊ sauit et uidit. et quid pt᷑¬
ca. Deinde uidenti ⁊ nondum
cognoscenti ait. ego sum ⁊ qui
loquitur tecũ ip̃e est filius dei

Expanded text:
m praeter verum, et rectum, et naturae bonae consentaneum mentiuntur, ut ipsi quoque erubescere compellantur in eis. Dignum quippe erat ut confunderentur in summis qui de infimorum cognitione superbi erant, et qui humilitatem fidei in morte Salvatoris despiciunt, celsitudinem ejus admirentur in agnitione Creatoris. Duo enim simulacra erant proposita homini, in quibus invisibilia videre potuis set: unum naturae, et unum gratiae. Simulacrum naturae erat species hujus mundi. Simulacrum autem gratiae erat humanitas Verbi. Et in utroque Deus monstrabatur, sed natura quidem specie sonstravit, sed contemplantis culos illuminare non potuit. Humanitas vero Salvatoris et medicina fuit, ut caeci lumen reciperent, et doctrina pariter ut videntes agnoscerent veritatem. Lutum fecit ex sputo: et linivit oculos caeci, et lavit et vidit . Et quid postea? Deinde videnti et nondum cognoscenti ait: Ego sum, et qui loquitur tecum, ipse est Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nie int̾ne. Neq archaͣ nouerat
li ĩsolo documẽto utens lĩppiẽti
acielumẽ nubiliũ et ambiguũ
ad ducens speculanti ĩ rerum
creaturaꝵspecie ꝯtẽplabatur.
ꝓpterea errauerũt et euanuer̃t
cũ transire uellent mẽte ea
que sola nosse accepant ⁊ pal¬
pantes exftiaciomib ad eaque
uidere nõ poterant ceci ĩuenti
sũt qui se uidere putauerũt

Expanded text:
is interne. Neque arcana li solo documento utens, lippienti acie, lumen nubilum et ambiguum adducens, speculanti, in rerum creatarum specie contemplabatur. Propterea erraverunt et evanuerunt, cum transire vellent mente, per ea que sola nosse acceperant et palpitantes estimationibus ad ea que videre non poterat, ceci inventi sunt, qui se videre putaver
Abbreviated transcription (Latin):
mũdana theosogia paꝵ euidẽti
demoustracione utens nõ ualuit
ĩ comprehensibilẽ ueritatẽsme
contagione erroris educ̾e. ꝙͣ dĩa
incipienti ad euidenciã reꝵ dicẽ¬
daꝵ. philosophia oĩs ĩtres ꝑtes
principales secatur. logicã ethi¬
cam. theoricam quartam enĩ
quã in suo loco adiecimꝰ. hic ex
suꝑhabundanti enumerare est
Philosophia itaq tres ꝯtinet
partes. Primã .i. logicam que
uini modũq rõcinacionũ ueriat
fassi iudiciũ assumpsit. Scdam
autẽ .i. ethicã que modũ uiuẽdi
rectũ ⁊ discipline formã scdm bir¬
tutem instituta disponit. Ter¬
ciam uero .i. theoricam que sola
uerũ in om̃i quod est ⁊ nõ est saue¬
tari elegit. huiꝰ .i. the orite tres
sunt ꝑtes. prima mathemati¬
ca. scda phisica. Tercia theolo¬
gia. ĩ quib ꝯtemplatio uĩtatis
quasi quibusdam contempla¬
cionũ gradibus ad sũmũ cone¬
speculatiu. uisibiles rerũ uisibi¬

Expanded text:
mundana theologia parum evidenti mundana theologia parum evidenti demonstratione utens, non valuit incomprehensibilem veritatem sine contagione erroris educere, cum divina incipienti ad evidentiam rerum dicendarum. Philosophia omnis in tres principales partes secatur: Logicam, ethicam, theoricam. Quartam enim, quam in suo loco adjecimus, hic ex superabundanti enumerare est. Philosophia itaque tres continet partes: Primam, id est logicam, quae vim modumque ratiocinationum, veri ac falsi judicium assum, id est ethicam, que modum vivendi rectum et discipline formam, secundum virtutum instituta disponit. Tertiam, scilicet theoricam, que sola verum in omni quod est et quod non est scrutari elegit. Huius, id est theorice tres sunt partes. Prima mathematica. Secunda physica. Tertia theologica. In quibus contemplatio veritatis, quasi quibusdam contemplationum gradibus ad summum conspeculatur visibiles rerum invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩsimulacris u̾o gr̃e p̾sens
deꝰ ostendebatur. qr illa oꝑatꝰ
est ut intelligẽtur esse. ĩ istis
uo̾ oꝑatus est ut agnosceretui.
p̾sens esse. hec est distancia theo¬
logie huiꝰ mũdi ab illa que di¬
uina noĩatur theologia. ĩpos¬
sibile enĩ est ĩuisibilia nsi ꝑ
uisibilia demonstrari ⁊ ꝓpt̾ea
omĩs theo logia neccesse habet
uisibilib demonstra cionibz
uti. ĩuisibiliũ declaracionem.
Sz mũdana ut diximꝰ theolo.
oꝑa ꝯdicõnis assumpsit ⁊ ele¬
menta huiꝰ mũdi scdm̃ speciẽ
crea ta ut demonstracionem
suã facet ĩ illis. Theologia
uo diuina oꝑa restaurãcõis
elegit scdm̃ humanitatẽ ihesu
et sacramenta eiꝰ que ab ñcio sũt
Naturalib quoq ꝓmodo subũc¬
tis: ut ĩ illis erudicionẽ ꝯforma¬
ret. Maior autẽ ut dix miꝰ decla¬
racio diuinitatis ĩ sacramentis
gr̃e ⁊ carne u̾bi ⁊ mistica opera¬
cione ip̃ius ostenditur ꝙͣ natu¬
rali rerũspecie p̾dicetur. Et idcto

Expanded text:
mulacris vero gratiae praesens Deus ostendebatur, quia illa operatus est ut intelligeretur esse; in istis vero operatus est ut agnosceretur praesens esse. Haec est distantia theologiae hujus mundi ab illa, quae divina nominatur theologia. Impossibile enim est invisibilia, nisi per visibilia demonstrari: et propterea omnis theologia necesse habet visibilibus demonstrationibus uti in invisibilium declaratione. Sed mundana, ut diximus, theologia opera conditionis assumpsit, et elementa hujus mundi secundum speciem creata, ut demonstrationem suam faceret in illis. Theologia vero divina opera restaurationis elegit secundum humanitatem Jesu, et sacramenta ejus quae ab initio sunt, naturalibus quoque pro modo subjunctis, ut in illis eruditionem conformaret. Major autem, ut diximus, declaratio divinitatis in sacramentis gratiae, et carne Verbi, et mystica operatione ipsius ostenditur, quam naturali rerum specie praedicetur. Et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceperũt ĩ quib creaturaꝵ uiii
⁊ modũ nature ĩferioris ẜm
formã rõnis insite subtiliter
discusserũt. Nouissime autẽ
theologiã pro rõne diuinoꝵ
et scructationẽ ĩuisibiliũ quasi
ꝯsũmaturi sapĩam addixerũt
ut ip̃i putauerũt ꝯsũmatim
sz u̾e amissuri et uerã nõ ĩuer¬
turi. Nam ibi corruere cepũt
ĩmendacia fignientoꝵ et assup¬
serunt spẽs uisibiles simulatra
diuinoꝵ ut ĩuisibilia uiderent
ꝑea q̃ bidebant᷑ et erat ibi simile
aliꝙͥ. sz de longe ostendens. ꝙ q̃re¬
batur. neqz lucẽ ing̾ens oculis
caligantib. Matura eĩ ad ẜuitu¬
tẽ ꝯdita treatorẽ suũ demõstra¬
uit s erat similitudo ꝑ egrma
b illa que docenda fuerat natu¬
ra qm̃i ⁊ ip̃asana nõ erat. Et

Expanded text:
rceperunt; in quibus creaturarum vim, et modum naturae inferioris secundum formam rationis insitae subtiliter discusserunt. Novissime autem theologiam pro ratione divinorum, et scrutatione invisibilium quasi consummaturi sapientiam addixerunt, ut ipsi putaverunt, consummaturi; sed vere amissuri, et veram non inventuri. Nam, ibi corruere coeperunt in mendacia figmentorum, et assumpserunt species visibiles simulacra divinorum, ut invisibilia viderent per ea, quae videbantur et erat ibi simile aliquid, sed de longe ostendens, quod quaerebatur, neque lucem ingerens oculis caligantibus. Natura enim ad servitutem condita, creatorem suum demonstravit; sed erat similitudo peregrina  omnibus illa, que docenda fuerant vera, quia et ipsa sana non erat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dense tenebre. et calligo ꝓfũ¬
da ignoracõis. ubi erroris laq̃o
ponebatur ĩ captionẽ suꝑboꝵ
et uiderũt ubi lumen erat. et
ubi tenebre erãt uidere nõ po¬
terant et iͥ la queo captisunt
ꝓpter audaciã presumpcionis
sue quase p̾cipitauerũt ire ĩ

Expanded text:
dense tenebre et caligo profundense tenebre et caligo profunda ignorationis, ubi confusionis laqueus ponebatur in captionem superborum et viderunt ubi lumen erat et ubi tenebre erant, videre non potuerunt; et ibi laqueo capti sunt propter audaciam presumptionis sue, qua se precipitauerunt ire in
Abbreviated transcription (Latin):
pdicatꝰ est xp̃ns crucifixꝰ
ut humilitate ueritas q̃reret᷑
s mũdus modicũ despexit et
nõ potuit uerũ agnosc̾e̾. uoluit
enĩ ꝯtẽp̃lari opera dei q̃ mi¬
randa fecerat et que ꝓposue¬
rat mutandanosuit uenerau
Neq enĩ morbũ suũ accũdit.
ut pia deuocõne medicinam
quereret. s de falsa sanitate
presumens. dedit se ut uana
curiositate aliena ĩuestigaret
.et uidebatur extrase ꝓfic̾e.
s defecit in se. et eũ quierat
supͣ se nõ inuenit. et ꝓposu¬
corde suꝑbo ꝯceꝑat ne uerũ
ignorare uideretur et scissus
est ĩ inuia erroris. alia ⁊ alia
ꝯtra uerũ plurima ⁊ nouissi¬
me iudecora deitati ⁊ excel¬
lenti maiestati deformia
ut error fieret manifestꝰ pͥus
enĩ uerũ erat ⁊ magnũ erat
et nouissime successit falsi¬
tas cũ ueritas ꝯsũmari debuis¬
set. Et demoustratũ est qͣiͣ¬
lumen ꝙdã in ꝑte una ut ib
uideretur aliꝙͥ et erant ꝯtra

Expanded text:
Predicatus est Christus crucifixus, Predicatus est Christus crucifixus, ut humilitate veritas quereretur, sed mundus modicum respexit et non potuit verum agnoscere; voluit enim contemplari opera dei que miranda fecerat et que proposuit imitanda noluit venerari. Neque enim morbum suum attendit, ut pia devotione medicinam quereret, sed de falsa sanitate presumens, dedit se ut vana curiositate aliena investigaret et videbatur ex se proficere et defecit in se et eum qui erat supra se non invenit et proposucorde superbo conceperat, ne verum ignorare videretur et scissus est in inuia erroris alia et alia contra naturam plurima et novissime in dedecora dei et excellenti maiestate deformia, ut error fieret manifestus, prius enim verum erat et magnum videbatur et novissime successit falsitas, cum veritas consummari debuisset et demonstrarum est qlumen quoddam in parte una et ibi videretur aliquid et erant contra
Abbreviated transcription (Latin):
et greci sapienciã.
fuit enĩ quedam sa¬
piencia que sapĩa
uidebatur. hus qui
ueram sapĩam nõ nouerant.
.et ĩuenit mundus sapĩam
issam et inflari cepit et tu¬
muit magnũ se estimans
ĩea. Et p̾sũpsit et dixit. ut
ultra perg̾et adsapĩam sũ¬
mam confidens in sapiẽcia
sua qiͣ bia esse potuisset ad
illam. et ascendit et eleuata
est ut ad alta corde ꝑueniret
et fecit sibi scalam spẽm c̾a¬
ture intens ad ĩuisibilia c̾a¬
toris. Cũc que mainfesta e¬
rant dei ad illuminacionẽ
ꝓcesserunt et nota ftã sũt
ut ꝓbarentur corde non puro.
Nam illa que uidebantur.
nota erant et erant. alia
que nota nõ erant ⁊ ꝑ ea
uerũt ire ĩ illa que abscon¬
dita fuerũt et corruerunt
mente ultra possibilẽ bĩta¬
tem ĩmendacia figmentorũ
quod ampprehenderent. I deo
stultã fecit deus sapĩam huiꝰ¬
nri sapĩa dei. et mõstrauit
sapĩam aliam que stulticia
uidebatur. et nõ erat. ut uã
sapĩa inueniretur per eam

Expanded text:
ntiam . Fuit enim quaedam sapientia, quem sapientia videbatur iis, qui veram sapientiam non noverant. Et invenit mundus sapientiam illam, et inflari coepit, et tumuit, magnum se existimans in ea. Et praesumpsit, et dixit ut ultra pergeret ad sapientiam summam confidens in sapientia sua, quasi via esse potuisset ad illam. Et ascendit, et elevatus est ut ad alta corde perveniret. Et fecit sibi scalam, speciem creaturae, nitens ad invisibilia Creatoris. Tunc quae manifesta erant Dei, ad illuminationem processerunt; et nota facta sunt ut probarentur corde non puro. Nam illa, quae vidnota erant: et erant alia, que nota non erant: et per ea verunt ire in illa que abscondita fuerunt et corruerunt mente ultra possibilem veritatem immunditia figmentorum quod apprehenderent. Ideo stultum fecit deus, scilicet huiniri sapientiam dei et monstravit sapientiam aliam que stultitia videbatur et non erat ut vera sapientia inveniretur per eam.
Abbreviated transcription (Latin):
uper tria firma sedet
humilitatis perfectio
ut attendat homo quid fuit
ante ortũ quid est abortu
usq ad occasum quid erit
post hanc uitam. unde enim
suꝑbiat homo rememorans
quod fuit uile semen: et san¬
gius coagulatus in utero. Post¬
modũ indeserto uite huius
miserns expositus et p̾cato.
tandem cimis. et esta uernuũ
futurus ĩ tumulo. unde super¬
bit homo cuius concepcio cul¬
pa nasti pena. labor uita. nec¬
cesse est mori. quando uel
quomodo uel ubi nestire :¬

Expanded text:
uper tria firma sedet humilitatis perfectio: ut attendat homo quid fuit ante ortum, quid est ab ortu usque ad occasum, quid erit post hanc vitam. Unde enim superbiat homo, rememorans quod fuit vile semen, et sanguis coagulatus in utero; postmodum in deserto hujus vitae miseriis expositus et peccato; tandem cinis, et esca vermium futurus in tumulo? Unde superbit homo, cujus conceptio culpa, Nasci poena, labor vita, necesse mori? Quando vel quomodo, vel ubi, nescire
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as ꝓprio cinguso ligat: ut
caro nr̃a que data est nobis ĩ
adiutoriũ ficit nobis ĩ riunã
et scandalum. Grauis lucta et
grande ꝑiculum aduersꝯ dome¬
sticũ hostem pugnare: maxĩe
cum nos aduene sumꝰ et ille
cuius ille suam ĩ habitet regi¬
onem: nos exules simus et ꝑe¬
grim. Magnũ quoq discͥmẽ
aduersus dyabo lice fraudis as¬
tucias tam crebros ymo conti¬
nuos sustinere conflictus. qm̃¬
tam astutũ fecit tam natu¬
ra subtilis ꝙͣ songa exercitacõ mab

Expanded text:
nostras proprio cingulo ligat: ut nostras proprio cingulo ligat: ut caro quae data est nobis in adjutorium, fiat nobis in ruinam et scandalum. Gravis lucta, et grave periculum est adversus domesticum hostem pugnare: maxime cum nos advenae simus, et ille civis. Ille suam inhabitat regionem: nos exsules sumus et peregrini. Magnum quoque discrimen est adversus diabolicae fraudis astutiam tam crebros, imo continuos sustinere conflictus: quem astutum fecit tam natura subtilis, quam longa exercitatio ma
Abbreviated transcription (Latin):
Illa uero ad subuersionẽ meam
cũ isso fedus ĩiit. ut pote de p᷑¬
cato nata. et in pcc̃o nutrita.
nimis corrupta ip̃a origine
s multo amplius uiciata pra¬
ua ꝯsuetudine. huic est ꝙ tam
acriter concupiscit aduersus spi¬
ritũ quod assidue murmurat
et im paciens est discipline qd̾
illicita suggerit. nec obtem¬
perat racioni. nec in hibetur
ullo timore huic accedit. hanc¬
adiuuat. ha cutitur tortuo¬
sus ille serpens hostis hũam
generis. cuius nullũ est aliud
desideriũ. nullũ negociũ. nullũ
studiũ insi perdere aĩas nr̃as
hic est qui iugiter malũ machi¬
natur. argũte loquitur arti¬
ficiose suggerit callide decipit
illicitos motus insufflat et
uenenatas cogitaciones ĩfsam¬
mat mouet bella. nutrit odia.
incitat gulam. monet libidi¬
nem. desideria carnis instigat
pca occasiones parat ⁊ milse
nocendi artibus corda hominũ
pulsare nõ cessat. hic est qui
baculo nr̃o nos cedit. et manꝰ

Expanded text:
Illa vero ad subversionem meam Illa vero ad subversionem meam cum illo foedus iniit: utpote de peccato nata, et in peccato nutrita; vitiis corrupta ab ipsa origine, sed multo amplius vitiata prava consuetudine. Hinc est quod tam acriter concupiscit adversus spiritum: quod assidue murmurat, et impatiens est disciplinae: quod illicita suggerit, nec rationi obtemperat, nec inhibetur ullo timore. Huic accedit, hancadjuvat, hac utitur tortuosus ille serpens hostis humani generis: cui nullum aliud est desiderium, nullum negotium, nullum studium, nisi perdere animas nostras. Hic est qui jugiter malum machinatur, argute loquitur, artificiose suggerit, callide decipit. Illicitos motus insuffiat, venenatas cogitationes inflammat: movet bella, nutrit odia, incitat gulam, movet libidinem, desideria carnis instigat, et peccati occasiones parat, et mille nocendi artibus corda hominum pulsare non cessat. Hinc est quod baculo nostro nos caedit, et manus
Abbreviated transcription (Latin):
caro michi loquitur. Cũ uero¬
de ambicione seculi de iactãtia
de arrogancia. cogitatio ua¬
na in corde uersatur. de nũdo
est. Quando autem ad iram.
ad iracundiam et amaritudi¬
nẽ animi ꝓuocor. Syabosica
suggestio est: cui non aliter qͣm
ip̃i dyabolo resistendũ est nec a¬
liter ab ea cauendũ est ꝙͣ ab ipa
dampnacione. Demon ũ est sug¬
gestiones malas ingerere: no¬
strũ est illis nõ consentire. Nã
quociens resistinus dyabolũ
suꝑanius: angelos letificamꝰ.
deum honorificanius. Ip̃e nos
hortatur ut pugnemꝰ. adiuuat
ut uincamius: certantes spectat
deficientes subleuat uincẽtes
deo lutuosas ⁊ uoluptu¬
õsas cogitacõnes ab illa habeo
uanas et curiosas de mundo a
dyabolo amaras et maliciosas
Isti tres iimici me impugnãt
et ꝑsequũtur. Nunc quidẽ aꝑ¬
te. nunc uero occulte. sẽꝑ autẽ
malicio se. Drabolus uo̾ plus
confidit ĩ adiuitorio carns. qm̃
magis nocet domestitus hostis

Expanded text:
caro mihi loquitur. Cum caro mihi loquitur. Cum de ambitione saeculi, de jactantia, de arrogantia cogitatio vana in corde versatur, de mundo est. Quando autem ad iram et iracundiam, et amaritudinem animi provocor, diabolica suggestio est: cui non aliter quam ipsi diabolo resistendum est, nec aliter ab ea cavendum quam ab ipsa damnatione. Daemonum officium est suggestiones malas ingerere: nostrum est illis non consentire. Nam quoties resistimus, diabolum superamus, angelos laetificamus, Deum honorificamus. Ipse enim nos hortatur ut pugnemus, adjuvat ut vincamus: certantes in bello spectat, deficientes sublevat, vincentesdeo lutosas et voluptuosas cogitationes ab illa habeo; vanas et curiosas a mundo; a diabolo malas et malitiosas. Isti tres inimici me impugnant et persequuntur, nunc quidem aperte, nunc vero occulte, semper autem malitiose. Diabolus namque plus confidit in adjutorio carnis, quoniam magis nocet domesticus hostis.
Abbreviated transcription (Latin):
telis superatur sepe fidelis. heu
menta. undiq pericula. Qua¬
cunqz me uertam: nulla secu
et refectio et sompnꝰ et uigi¬
ꝯtra me. non minus suspectꝰ
est michi iocus ꝙͣ ira. Multos
si quidem orando scandaliz aui:
aduersa. Prospera namq sua
amaritudinis hẽnt: uelut poc̃o
amara me suspectũ et timi¬
dũ faciunt. Magis timeo ma¬
lũ quod facio in abscondito: ꝙͣ
quod in aperto. Malũ namq
quod nemo uidet nullus repre-¬
hendit: et ubi nõ timetur re¬
prehensor securus accedit tẽp¬
tator facilius ꝓpetratur iniqͥ¬
tas. Nimiũ utrobiqz bellum
utrobiqz periculum utrobiqz
timendũ. et sic ĩ hostili regio¬
ne uersantibus hac illacqz cir¬
cunspiciendũ est et ad omnẽ
strepitũ circũagenda ceruix.
Caro suggerit michi mollia:
mundus uana: Dyabolus ama-¬
ra. Quociens aliqua carnalis
cogitacio mentẽ meã impor¬
time pulsat de cibo. De potu de
sompno. ceterisqz similibus.
ad carnis eram pertinentib

Expanded text:
telis superatur saepe fidelis Heu mtelis superatur saepe fidelis Heu mmenta, undique pericula. Quocunque me vertam, nulla securet refectio, somnus et vigicontra me. Non minus suspectus est mihi jocus, quam ira. Multos siquidem jocando scandalizavi. adversa. Prospera namque suaamaritudinis habent, velut potiones amare me suspectum et timidum faciunt. Magis timeo malum quod facio in abscondito, quam quod in aperto. Malum namque quod nemo videt, nullus reprehendit: et ubi non timetur reprehensor, securus accedit tentator, et facilius perpetratur iniquitas. Nimirum utrobique bellum, utrobique periculum, utrobique timendum: et sicut in hostili regione versantibus, hac illacque circumspiciendum est, et ad omnem strepitum circumagenda est cervix. Caro suggerit mihi mollia, mundus vana, diabolus amara. Quia quoties carnalis cogitatio mentem importune pulsat de cibo et potu, de somno, caeterisque similibus ad carnis curam pertinentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tis suis me uulnerat et mors
cit oculus et sensum mentis
auertit. Audit auris: et intẽ¬
cionẽ cordis ĩflectit. O doratꝰ
cogitacionẽ impedit. Os lo
dinis pro aliqua parua occa¬
sione excitatur et nisi illico re¬
tũ corpus occupat. et estuat.
urit ⁊ incendit. p̾mo carnẽ
catamodicam titillat. deide
delectacione turpi mentẽ ma¬
culat. ad extremũ per consen¬
sum prauitatis sibi mentem
subiugat. Porro Dyabolus
quẽ uidere non possum ⁊ ideo
suũ: et in eo parauit sagittas
dixit. quis uidebit eos : Laqueũ
posuit ĩ auro. ĩ argento. et in
omnib quibus abutimur.
Cum ĩ illis male delectanur:
illaqueanuir. Nec solum la¬
queũ posuit sz uiscum. uiscus
est amor possessionis. affectꝰ
cognacõis. cupiditas honoris
et caris uoluptas quib aĩa
ꝯtemplacionis ꝑ plateas su¬
perne syon discurrere possit.
Sagite dyaboli sunt ira ĩui¬
dia suxuria et cetera quibus
aĩa uulneratur. Et quis est
qui iacula eius ignea possit¬
extinguere: Proth dolor hiis

Expanded text:
tis suis me vulnerat; et mors cit oculus, et mentis sensum avertit. Audit auris, et intentionem cordis inflectit. Odoratus cogitationem impedit. Os loqdinis pro aliqua parva occasione excitatur; et nisi illico retum corpus occupat, urit et incendit. Primo carnem ogitatione modicum titillat: deinde delectatione turpi mentem maculat; et ad extremum per consensum pravitatis sibi mentem subjugat. Porro diabolus quem videre non possum, et idesuum, et in eo paravit sagittas dixit: Quis videbit eos? Laqueum posuit in auro et argento; et in omnibus quibus abutimur, cum illis male delectamur et illaqueamur. Nec solum laqueum posuit, sed et viscum. Viscus est amor possessionis, affectus cognationis, cupiditas honoris, et carnis voluptas: quibus anima contemplationis per plateas supernae Sion volare possit. Sagittae diaboli sunt ira, invidia, luxuria, et caetera quibus anima vulneratur. Et quis est ille qui jacula ejus ignea exstinguere possit? Proh dolor! his
Abbreviated transcription (Latin):
re: cutũ ferre illud neccesse ẽ.
non licet sustentare cogor, Cũ
illud impnigo: hostem meũ
aduersum me nutrio. Si enĩ
satis comedero et illud robustũ
fuerit: sanitas eius michi ad

Expanded text:
re. Circumferre illud necesse est, non licet, sustentare cogor; et cum illud impinguo, hostem meum adversum me nutrio. Si enim satis comedero, et id robustum fuerit, sanitas et fortitud
Abbreviated transcription (Latin):
Amor est delectacio cordis a¬
sicuius ad aliquid ꝓpter aliqͥs
ꝑ desideriũ currens atq ꝑgau¬
diuin requiescens ꝑ desideriũ
inappetendo et por gaudiũ in
ꝑfruendo. Nec aliunde bonũ
est si bonũ est̾ cor humanum
nisi ꝙ bene amat quod bonũ
est. Nec aliunde malum est.
si malum estnisi ꝙ male a¬
mat quod bonũ est. Omne
enim quod est bonũ est. s ĩ eo
quod male amatur tantũ ui¬
cium est. De irastibilitate odiũ
irascimur et ea odire ĩcipimꝰ.
dolemus ꝙ peccauimius ⁊ pe¬
nex pro pcc̃is timenus. xluii.

Expanded text:
Amor est delectatio cordis aAmor est delectatio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid, per desiderium currens, atque per gaudium requiescens; per desiderium in appetendo, et per gaudium in perfruendo. Nec aliunde bonum est, si bonum est, cor humanum, nisi quod bene amat quod bonum est. Nec aliunde malum est, si malum est, nisi quod male amat quod bonum est. Omne enim quod est, bonum est: sed in eo quod male amatur tantum vitium est. De irascibilitate nascitirascimur, et ea odire incipimus, dolemus quia peccavimus, et poenas pro peccatis timemus.
Abbreviated transcription (Latin):
os ad probandam humilita¬
tem et obedientiam interrena
habitacione t̾renis corporib
sociauit. Ut ad uite sensũ lu¬
team materiam uegetarent
quidem non nichil sue puri¬
tatis deponunt. Cum enim
delectatione corporis afficiũt᷑
quasi quandam corpulenciã
inde trahunt. que puriorem
.Et hoc uiciũ quanto altius
eis incorporibus manẽtib
inheserit. tanto difficilius eos
a corporibus discedentes dese¬
rit: qm̃ nõ tossitur passio etiã
cum tollitur causa passionis
nisi ab eiusmodi feculentia
se in hac uita mundare stu¬
duerint. Nos ergo qui in
medio bonoꝵ et maloꝵ posi¬
ti sumus. ꝯfiderare sepe debe¬
mus et gaudium illoꝵ et
istoꝵ suppliciũ atq nostram
miseriam. Racionalis siqͥdẽ
est aĩa nostra ut sciat dister¬
nere inter bonũ et masum. Est
eciam concupiscibilis atqz irasci¬
bilis ut possit amare bonum
et odire malum . De concupi¬
scibilitate nascitur amor: et
de amore desideriũ ⁊ gaudiũ.

Expanded text:
os ad probandam humilitaos ad probandam humilitatem et obedientiam in terrena habitatione terrenis corporibus sociavit, ut ad vitae sensum luteam materiam vegetarent.quidem nonnihil suae puritatis deponunt. Cum enim delectatione corporis afficiuntur, quasi quamdam corpulentiam inde trahunt; quae puriorem Et hoc vitium quanto altius eis in corporibus manentibus inhaeserit, tanto difficilius eos a corporibus discedentes deserit: quoniam non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis, nisi ab ejusmodi faeculentia se in hac vita mundare studuerint. Nos ergo qui in medio bonorum et malorum positi sumus, considerare saepe debemus et gaudium illorum, et istorum supplicium, atque nostram miseriam. Rationalis siquidem est anima nostra, ut sciat discernere inter bonum et malum. Est etiam concupiscibilis atque irascibilis, ut possit amare bonum et odire malum. De concupiscibilitate nascitur amor, et de amore desiderium et gaudium.
Abbreviated transcription (Latin):
primũ et pͥncipale speculũ
est speculandi dei. illius qz
imagini ac similitudim ꝓ¬
ximũ ⁊ cognatũ magis fac¬
tũ iniusibilem deũ inspiciat.
Hoc autem est ip̃a ratio ⁊ mẽs
racione utens que ad primã
sumlitudinẽ dei facta est. ut
per se muenire possit eum a
quo fatta est ⁊ ĩ eius amore
atq contempsatione dul¬
citer requiescere. Ea namqz
perfectius suũ actorem mam¬
festant: que illius similitu
dinem appropinquant. hoc¬
est autem ip̃a racionalis crea¬
tura que ⁊ excessenter et ꝓ¬
prie ad illius similitudinem
facta est. Et tunc cicius crea¬
torem suũ quẽ non uidet ag¬
noscit et diligit cum se ad il¬
liuis imagnem factam ĩtel¬
potest quia perfecta est. nec
minui quia eterna est sola
caritate nulla sui ncc̃itate
racionales spũs creauit ut
eos sue beatitudinis participes
fac̾et. Alios uero in sua purita¬
te incelo confirmauit alios
autem ꝓpter suꝑbiam in in-¬
fernũ precipitauit. atq ali¬

Expanded text:
primum et principale speculum primum et principale speculum est speculandi Dei, illiusque imagini ac similitudini proximum et cognatum magis factum, invisibilem Deum inspiciat. Hoc autem est ipsa ratio, et mens ratione utens, quae ad primam similitudinem Dei facta est, ut per se invenire possit eum a quo facta est, et in ejus amore atque contemplatione dulciter requiescere. Ea namque perfectius suum factorem manifestant, quae illius similitudini vicinius appropinquant. Haec autem est ipsa rationalis creatura, quae et excellenter et proprie ad illius similitudinem facta est: et tunc citius Creatorem suum, quem non videt, agnoscit et diligit, cum se ad illius imaginem factam intelpotest, quia perfecta est; nec minui, quia aeterna est: sola charitate, nulla sui necessitate rationales spiritus creavit, ut eos suae beatitudinis participes faceret. Alios vero in sua puritate in coelo confirmavit: alios autem propter superbiam in infernum praecipitavit: atque ali
Abbreviated transcription (Latin):
sis sensibus quos nõ per se ip̃a
hũit. Amma non aliter ꝙͣ sol
lucem diei uitam tribuit car¬
ni cum uenerit. mortẽ efficit
cum recedit Mors tamen nõ
ꝯsumit cõmĩcta s diuidit dũ
originisue utrũq reddit Et
ne quis putet aĩam corporis
morte consumi: audiat quid
dñs in euuangelio dicit. No¬
lite inquit eos tinere qui oc¬
cidunt corpus: aĩam autem
non possunt occidere. Fatiga¬
tur corpus cogitacionibus
mentis. Afficitur in corpore
mens doloribus corporis. Cor¬
pus ex quatuor elementis
constat. Anma nec elemen¬
tũ est nec exelementis. sed
de nichilo est facta et soli cre¬
atori suo cognita. Ex husgͦ
ommbus que in se hoc est in
corpore suo uisibilia uideti.
nichil se esse uel posse uidet
Se cernat ergo et diuidat se
per se ab eo toto quod uisibi¬
le uidet in se. et inuisibilem
õmno se esse uidet in eo qd
uidet se. et tamen uideri se
non posse uidet. Deinde ele¬
uet se super se. et in eo quod

Expanded text:
sis sensibus quos non per se ipsam sis sensibus quos non per se ipsam habuit. Anima non aliter, quam sol lucem diei, vitam tribuit carni, cum venerit; mortem efficit, cum recedit. Mors tamen non consumit conjuncta, sed dividit, dum origini suae utrumque reddit. Et ne quis putet animam corporis morte consumi, audiat quid Dominus in Evangelio dicat: Nolite, inquit, eos timere qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Fatigatur corpus cogitationibus mentis: afficitur in corpore mens doloribus corporis. Cpus ex quatuor elementis constat. Anima nec elementum est, nec ex elementis, sed de nihilo est facta, et soli Creatori suo cognita. Ex his ergo omnibus quae in se, hoc est, in corpore suo visibilia videt, nihil se esse vel posse esse videt. Secernat ergo et dividat se per se ab eo toto, quod visibile videt in se; et invisibilem omnino se esse videt in eo quod videt se, et tamen videri se non posse videt. Deinde elevet se supra se, et in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
lura ueteres de natura
aĩe dixisse inuemiũtur
s nichil ita. ut nõ aliquid re¬
stare bideatur. Ego autem
ex eoꝵ dictis quanto diligẽ¬
est memoria hominis et
breuitate gaudet: et si ĩmul¬
ta diuiditur. fit minor ĩsin¬
gusis. Excorpore et aĩa con¬
stat homo. et quicquid oclĩs
corporis intuetur ꝓpter corpꝰ¬
factũ est corpus ꝓpter aĩam.
aĩa autem ꝓpter deum. uita
corporis aĩa est. uita aĩe deꝰ
est. Im mortalis est aĩa. qr
carne caret. nec hẽt quo ca¬
dat ut resurrectione egeat
post ruinam nisi pcc̃o cecide¬
ritiet ideo ĩ morte uita nr̃a
non perit sz corpus destitur
dum discedens aĩa uim suam
nõ perdit.s quod uiuificaue¬
rat hoc dimittit. et quantũ
in se est mortem alteriꝰ facit
ip̃a nõ recipit. facit inquam
non uiuificando quod deserit
non amittendo quod uiuit.
Itaqz mors hominis nichil
asiud est ꝙͣ carnis occasus
aqua cum uis potencie uiui¬
ficantis abscesserit. ĩ terrã
de qua sumpta est redit. amis¬

Expanded text:
lura veteres de natura animae dixisse inveniuntur, sed nihil ita ut non aliquid restare videatur. Ego autem ex eorum dictis, quanto diligenest memoria hominis, et brevitate gaudet; et si in multa dividitur, fit minor in singulis. Ex corpore et anima constat homo: et quidquid oculis corporeis videtur, propter corpr animam, anima autem propter Deum. Vita corporis anima est, vita animae Deus est. Immortalis est anima, quia carne caret; nec habet quo cadat, ut resurrectione egeat post ruinam, nisi peccato ceciderit. Et ideo in morte vita nostra non perit, sed corpus destituit, dum discedens anima vim suam non perdit, sed quod vivificaverat hoc dimittit, et quantum in se est, mortem alterius facit, quam ipsa non recipit. Facit, inquam, non vivificando quod deserit, non amittendo quod vivit. Itaque mors hominis nihil est aliud quam carnis occasus, a qua cum vis potentiae vivificantis abscesserit, in terram de qua sumpta est redit, amis
Abbreviated transcription (Latin):
liud utiq est in nobis¬
quo corpora sentimus
quod quinqz corporis sensib
facimus: aliud quo nõ corpora
sed corporibus similima cerm¬
mus ubi et nos ip̃os nõ aliter
ꝙͣ similes corporibus ĩtueniuir :
asiud quonec corpora nec corpo¬
rũ similitudines conspicimꝰ. s
illas res que non hent ymagines
sui similes sicut est deus/ et ip̃a
mens racionalis uel intessigẽtia
uel racio sicut eciam uirtutes. pͥ¬
dencia. iusticia castitas caritas

Expanded text:
liud utique est in nobisquo corpora sentimus, quod quinque corporis sensibus facimus. Aliud quo non corpora, sed corporibus similia cernimus, ubi et nos ipsos non aliter quam similes corporibus intuemur. Aliud quo nec corpora nec corporum similitudines conspicimus, sed illas res quae non habent imagines sui similes, sicut est Deus, et ipsa mens rationalis, vel intelligentia, vel ratio: sicut etiam virtutes, prudentia, justitia, castita
Abbreviated transcription (Latin):
et continuo eoꝵ summłitudo ĩ
spũ formatur et memoria
reconditur. siue cũ absencia
iamn nota ues que non nourmꝰ
cogitanius. Ut inde formetur
quidamspecialis intellectus.
Innumerabilia eciam ꝓ arbi¬
trio et opinacione fingimꝰ.
que uel non sunt uel esse nesci¬
untur Innumerabiles quoq
et uarie forme rerum ĩ ammo
nr̃o uersantur. uel cum a liquid
facimus uel facturi sumus. A¬
si quo eciam spiritu rapiente
tollitur anima in huiusmodi
uidenda. seu bona seu mala. Ni¬
mia quoq intencione cogita¬
ciono uel aliqua ui morbi uut
freneticis per febrem accidere
solet seu ꝯmixtione cuiusqm¬

Expanded text:
et continuo eorum similitudo in et continuo eorum similitudo in spiritu formatur, et in memoria reconditur; sive cum absentia jam nota vel quae non novimus cogitamus, ut inde formetur quidam spiritualis intellectus. Innumerabilia etiam pro arbitrio et opinatione fingimus, quae vel non sunt, vel esse nesciuntur. Innumerabiles quoque et variae formae rerum in animo nostro versantur, vel cum aliquid facimus, vel facturi sumus: aliquo etiam spiritu rapiente tollitur anima in hujusmodi videnda seu bona seu mala. Nimia quoque intentione cogitationis vel aliqua vi morbi, ut phreneticis per febrem accidere solet, seu commixtione
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uelut corꝑeus appebis. Neqz¬
enĩ id corpus tuũ s aĩa tua:
nec uerũ corpus s similitudo cor¬
poris tui. Iacebit enĩ corpꝰ tuũ.
ambulabit ip̃a. Tacebit lingua¬
corporis tur. loquetur illa. Clau¬
si erunt oculi tui: uidebit illa
Et ita ĩ ea tota et ĩtegra cer¬
netur similitudo caris tue. In
hac similitudine quasi per loca
cognita uel incognita discurrit
et sentit leta uel tristia. aĩa eciã
mortuisicut dormientis ĩ ip̃a
similitudine corporis sui sentit
seu bona seu mala. Non sunt
tamen corpalia sz corꝑalibus si¬
milia quibus aĩe corporibus
exute afficiũtur seu bone seu
male: cũ et ip̃e suis corporib
similes sibimet appareant sũt
tamen et uera leticia est et uera
molestia facta de substancia
spiritali. in sbã spiritali. Certũ
nempe est quandam spirita¬
lem naturã in nobis esse. ubi
corpaliũ rerũ similitudines
aut formantur aut formate
ingerũtur. siue cum presẽtia
aliquo corporis sensu tangimꝰ

Expanded text:
tibi uelut corporeus apparebis; neque id corpus tuum, sed anima tua, nec uerum corpus sed similitudo corporis erit. iacebit enim corpus tuum, ambulabit ipcorporis tui, loquetur illa. Clausi erunt oculi tui, videbit illa. Et ita in ea tota et integra cernetur similitudo carnis tuae. In hac similitudine quasi per loca cognita vel incognita discurrit, et sentit laeta vel tristia. Anima etiam mortui, sicut dormientis, in ipsa similitudine corporis sui sentit, seu bona seu mala: non sunt tamen corporalia, sed corporalibus similia, quibus animae corporibus exutae afficiuntur, seu bene seu male, cum et ipsae suis corporibus similes sibimet appareant; sunt tamen et vera laetitia et vera molestia, facta de substantia spirituali in substantia spirituali. Certum nempe est quamdam spiritualem naturam esse in nobis, ubi corporalium rerum similitudines aut formantur, aut formatae ingeruntur, sive cum praesentia aliquo sensu corporis tangimus,
Abbreviated transcription (Latin):
utroqz fieri possunt . xxiii¬
n prima parte cerebri uis
aĩa lis uocatur. phantasti.¬
calis id est ymaginaria quia
ĩ eo corpasiũ rerũ simisitudĩẽs
et ymagines ꝯtinentur. unde
⁊ fantasticũ dr̃. In media ꝑte
cerebri uocatur rõnalis: quia
ibi exarcuciat᷑ et iudicat ea q̃
per ymaginacionẽ repñtant᷑
In ultima parte uocatur memo¬
rialis: quia ibi ꝯmendat mẽõ¬

Expanded text:
utroque fieri possunt. In prima parte cerebri vis animalis vocatur phantastica, id est imaginaria; quia in ea corporalium rerum similitudines et imagines continentur, unde et phantasticum dicitur. In media parte cerebri vocatur rationalis; quia ibi examinat et judicat ea quae per imaginationem repraesentantur. In ultima parte vocatur memorialis; quia ibi commendat memo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tanꝙͣ pre oculis assurt.
A dormientibus eciam multa
uidentur. uel nichil uel aliquid
significancia. unde sepe ymagi¬
nes rerum corporaliũ tanta
expressione illis presentant᷑
in sompnie quanta ip̃a corꝑa
presentant᷑ uigilantibus. ut
inter uisionem dormientium
et uerã ꝯmixtionẽ uigilantiũ
nõ discernatur: s ꝯtinuo eis
caro moueatur. et ꝯtra propo¬
sitũ suũ uel ꝯtra licitos mores
concũbere uideantur. et quos
naturaliter collectũ est ꝑge
nitales uias emittatur. hunc
motũ casti uigilantes cohibẽt
et refrenant. Dormiẽtes autẽ
ideo nõ possunt. quia ĩ ptate
nis expressionẽ qua caro
naturalr̃ mouetur. et seqͥtur
quod eũ motum sequi solet
et ꝙ sine pcc̃o a uigilantibus
fieri nõ pt᷑. Sic inspũ ⁊ cor¬
poraliũ rerum ymagines
apparent et multa pro ar¬
bitrio fingũtur uel preter ai¬
bitriũ demonstrantur. Ip̃a
namq aĩa que motu ꝓprio
semper ĩ motu est quia per
corpus nõ sinitur uel non

Expanded text:
is adsint. A dormientibus etiam multa videntur, vel nihil vel aliquid significantia. Unde saepe imagines rerum corporalium tanta illis expressione praesentantur in somnis, quanta ipsa corpora praesentantur vigilantibus, ut inter visionem dormientium et veram commixtionem vigilantium non discernatur; sed continuo eis caro moveatur, et contra propositum suum vel contra licitos mores concumbere videantur, et quod naturaliter collectum est, per genitales vias emittatur. Hunc motum casti vigilantes cohibent et refrenant: dormientes autem ideo non possunt, quia in potestate ralis expressionem, qua caro naturaliter movetur; et sequitur quod eum motum sequi solet, et quod sine peccato a vigilantibus fieri non potest. Sic in spiritu et corporalium rerum imagines apparent, et multa pro arbitrio finguntur, vel praeter arbitrium demonstrantur. Ipsa namque anima quae motu proprio semper in motu est, quia per corpus non sinitur, vel non
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter et prudenter dispẽ¬
sare et si illi istum frang̾e
panem nõ curãt. tu ip̃e nos
pascere per occultam sancti
spũs tui inspiracionẽ. ut
intus per te capianius pa¬
nem quo foris frandamur
per illoꝵ taciturnitatem

Expanded text:
fideliter et prudenter dispensare, et si illi istum frangere nobis panem non curant, tu ipse nos pasce per occultam sancti Spiritus tui inspirationem. Ut intus per te capiamus panem, quo foris fraudamur per illorum taciturnitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus uisũ uisionẽq co¬
pulandã. hoc est eadem intẽ¬
cio uosuntatis ad copusandã
imaginẽ corporis que est
ĩ memoria et uisione cogitan¬
tis. Ille spiritus dicitur. factꝰ
ad imaginem et similitudinẽ
dei: in quo est cognicio uerita¬
tis et amor uirtutis. Imago
si quidem est in cognicione si
militudo in dilectione. Ima¬
go quia racionalis: similitu¬
do quia spũalis. heret si qͥdẽ
ueritati: nussa interposita
substancia. Racionale nr̃m
quo raciocinamur. intessigi¬
mus et sapimius: sp̃m̃ dicimꝰ
mentis ꝙͣ mens: sicut corpus

Expanded text:
ad corpus visum visionemque coad corpus visum visionemque copulandam, hoc est eadem intentio voluntatis ad copulandam imaginem corporis, quae est in memoria et visione cogitantis. Ille spiritus dicitur factus ad imaginem et similitudinem Dei, in quo est cognitio veritatis et amor virtutis. Imago siquidem est in cognitione, et similitudo in dilectione. Imago, quia rationalis; et similitudo, quia spiritualis. Haeret siquidem veritati nulla interposita substantia. Rationale nostrum, quo ratiocinamur, intelligimus, et sapimus, spiritum dicimus. mentis, quam mens: sicut corpus
Abbreviated transcription (Latin):
id est in ip̃am contemplacionẽ
ueritatis. Aspectũ si quidem rec¬
tũ sequitur ip̃a uisio driqui est
finis aspectus. Sic aĩa prius
sanatur. sanata introducitur
introducta reficitur. Spũs
eciain est quedam uis aĩe mẽ¬
te inferior. ubi corꝑaliũ rerũ
similitadines exprimũtur. nͨ
istẽ ¶ pp̃as corpus est. s corpori
similis. Que enĩ spũ uidẽtur
non sunt corporalia: s corpo¬
ralibus similia. facies siquidẽ
hoĩs et nobis formsecus nota
est et ĩ memoria nr̃a habet
imaginẽ suam ĩ corporalem qͥ¬
dem s corporisimilem Mũdi
quoqz istius mirabilis pulcri¬
tudo et nobis foris presto est
et ĩ memoria nr̃a hẽt ma¬
ginẽ suam incorꝑalem quidẽ
s corporisimilem ad quam re¬
currimus cũ clausis oculis eã
cogitamus Quod enĩ est ad cor¬
poris sensum aliquod corpus ĩ
loco: hoc est ad ammi aciem si¬
militudo corporis ĩ memoria. ⁊
quod est intencio uoluntatis

Expanded text:
id est, in ipsam contemplationem id est, in ipsam contemplationem veritatis; aspectum siquidem rectum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectus. Sic anima prius sanatur, sanata introducitur, introducta reficitur. Spiritus etiam est quaedam vis animae, mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. Nec ipse spiritus corpus est, sed corpori similis. Quae enim spiritu videntur, non sunt corporalia, sed corporalibus similia. Facies siquidem hominis et nobis forinsecus nota est, et in memoria nostra habet imaginem suam, incorporalem quidem, sed corpori similem. Mundi quoque istius mirabilis pulchritudo, et nobis foris praesto est, et in memoria nostra habet imaginem suam, incorporalem quidem, sed corpori similem, ad quam recurrimus cum clausis oculis eam cogitamus. Quod enim est ad corporis sensum aliquod corpus in loco, hoc est ad animi aciem similitudo corporis in memoria: et quod est intentio voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. et magis prodest bonũ. uii
et aer iste. et flatus aerius qͥ a
corde receptus et inde ꝑ totũ
corpus emissus uitam morta
liũ flatu negessario continet
Iste tamen spũs iuue dici aĩa
nõ potest. quia aeris uaneta¬
te dissoluitur. Dicitur spũs a
pertinet i mag̃o et tognitio dei
Oculus aĩe est mens ab om̃i¬
la be corporis pura. Mentis
aspectus: est racio. Intellectus
uisio. Tria hec omi aĩe ncͣcͣia
sunt. id est ut sanos oculos ha¬
beat. ut aspiciat ut uideat. Sa¬
nos oculos habet: cũ a morta¬
liũ cupiditatibus est purgata
atq remota aspicit cũ in dei
lumine contemplacionis ocu¬
sos figit. Uidet cũ inilla contẽ¬
placione conspicit. quanta
Sanitas facit illai securam.
aspectus rectam: uisio beatam.
Cum enĩ ab om̃i fece fuerit li¬
bera maculis diluta: tunc se
deuiqz inse ip̃a libentissime
tenet et nichil sibi metuit a
nulla sua culpa quicꝙͣ ingitur
et tune ingenti quadam et ĩ¬
credibili fiducia pergit indeum

Expanded text:
m; et magis prodest bonum quod et aer iste, et flatus aeris qui a corde receptus et inde per totum corpus emissus mortalium vitam flatu necessario continet. Iste tamen spiritus jure anima dici non potest, quia aeris varietate dissolvitur. Dicitur spiritus ad quem pertinet imago et cognitio Dei. Oculus animae est mens ab omni corporis labe pura, mentis aspectus est ratio, intellectus visio. Tria haec omni animae necessaria sunt: ut sanos oculos habeat, ut aspiciat, ut videat. Sanos oculos habet, cum a mortalium cupiditatibus est purgata atque remota. Aspicit, cum in Dei lumine contemplationis oculos figit. Videt, cum in illa contemplatione conspicit quanta Sanitas facit illam securam, aspectus rectam, visio beatam. Cum enim fuerit ab omni faece libera maculisque diluta, tunc se denique in se ipsa libentissime tenet, et nihil sibi metuit, aut ulla sua culpa quidquam angitur: et tunc ingenti quadam et incredibili fiducia pergit in Deum,