comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apł̃. quod uidicium sibi manducent
et bibant. cum ipsam carnẽ manducẽt
et ipsum sangumem bibant: Nunqͥd
et uidas magistri uenditor et traditor
impius. quamius primũ ipsum manib
lucas euangłista declarat manducaret
illam manducant et sangumẽ bibunt.
uel cum manducauerint et biberint a¬
postate fiunt: nunquid manent in xp̃o
manducandi illam carnem et bibendi
illum sanguinem : Quomͦ qui mandu
utiq ipse uidebat. quando ista dicebat.
Sic igitur et ĩco quod ait. qͥ blasphemau̾uit
in spm scm̃ non ht̃ remissionem in et̾nũ
non quocũq mͦ blasphemauerit reus ẽ
huiꝰ  einissibilis delicti: s modo qͦdam
quem nos querere atq intelligere uolu¬
it qui hanc sententiam ueram derribi¬
lemq depromsit. Quisnam sit autem¬
iste blasphemandi modus uel potiue
immoderatio. quenam sit ista blasphe¬
tulat ut dicamus: urãmq expectationẽ
tam dui. s necessario detentam non
ulternus differamꝰ. Nostis hem̃i in illa

Expanded text:
Apostolus, quod judicium sibi manducent Apostolus, quod judicium sibi manducent et bibant cum ipsam carnem manducent et ipsum sanguinem bibant? Nunquid et Judas, magistri venditor et traditor impius, quamvis primum ipsum manibus Lucas evangelista declarat, manducaret illam manducant et sanguinem bibunt, vel cum manducaverint et biberint apostatae fiunt, nunquid manent in Chrismanducandi illam carnem et bibendi illum sanutique ipse videbat, quando ista dicebat. Sic igitur et in eo quod ait, Qui blasphemaverit  sanctum, non habet remissionem in aeternum, non quocumque modo blasphemauerit, reus est huius inremissibilis delicti, sed modo quodam, quem nos quaerere atque intellegere uoluit qui hanc sententiam ueram terribilemque depromsit. iste blasphemandi modus, vel potius immoderatio, quaenam sit ista blasphetulat ut dicamus, vestramque exspectationem tamdiu, sed necessario detentam, non ulterius differamus. Nostis, charissimi, in illa
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat quicd ẽẽt facturus. Est enĩ tempca¬
tio adducens peccatum: qua ds̃ neminem
temptat: et est temptacio probans fidem:
qua et deus cemptare dignatur. Ita cum
acciꝑe: sicut nec ibi om̃e temptandi. Idem
cum audimus qui crediderit et luptit᷑a¬
tus fuerit saluus ent non utiq intellico¬
mus eo modo credentem. quo ⁊ demones
credunc ⁊ contremiscũt: nec in e humero
bptiatos inquo magus sẏmonbaptiza¬
ri potuit: s saluus ẽẽ non petuit. Sicut
ergo cum dicent qui crrha. E et baptiatꝰ
fuerit saluus erit. uon dñis crodentes et
baptiatoss quõsdam intuebatur: in ea
scilices constitutos side quȩ apło doastinguẽ¬
te ꝑ dilactionem oꝑatur: ita cum dixit
cendebat reatum. Quo quisquis fuerit
obligatus. nulla unquam remissione sol
cat meam carnem ⁊ bibit meum san¬
gumem ime manet et ego in illo⁊ quo¬
mͦ intellecturi sumus: Nunquid eciam
illos hic peterimus acciꝑe de quib dicit

Expanded text:
sciebat quid esset facturus — est enim temtasciebat quid esset facturus — est enim temtatio adducens peccatum, qua deus neminem temtat; et est temtatio probans fidem, qua et deus temtare dignatur — ita cum accipere, sicut nec ibi omne temtandi. item cum audimus: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non utique intellmus eo modo credentem quo et daemones credunt et contremiscunt, nec in eo numero baptizatos, in quo magus Simon 78 baptizari potuit, sed salvus esse non potuit. Sicut ergo cum diceret Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit, non omnes credentes et baptizatos, sed quosdam intuebatur, in ea scilicet fide constitutos, quae Apostolo distinguente per dilectionem operatur. Ita cum dixit,tendebat reatum, quo quisquis fuerit obligatus nulla unquam remissione solvcat carnem meam et bibit meum sanguinem in me manet et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? Nunquid etiam illos hic poterimus accipere de quibus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemiam ubi non legitur blafphemia:
uel quoddam uerbum ubi non leg̃r̃ uerbũ.
S tanquam generaliter dia uidetur qu
blasphemauerit᷑. hiuic contradictioni sic res¬
pondemus : quiꝰ etim hic si diceretur qui
miam querendam putaremus: quando
om̃em indelligere deberemui. S quia nõ
potest om̃is intelligi ne paganis iudeis. he¬
reticis. om̃iq hominum generi qui diuersis
erroribus et contradictionib siuis blasphe¬
mant in spm scm̃ spes remissionis sise cor¬
rexerint auferatur: testat utiq ut in eo
quod scriptum ẽ. qui blasphemauerit in
spm̃ scm̃ non ht̃ remissionem in eternitim:
ille intelligatur qui non om̃i m s eo modo
blasphemauert ut ei numquam possit
ignosci. Sicut enĩ in eo quod dictum est
deus neminem temptat. non om̃is qdam
temptacionis modo : deus neminem cẽp¬
tare intelligendus est: ne falsum sit illud
sum euangłm ubi legimus quia inc̃roga¬
bat discipłm temptans eum: ipse autem

Expanded text:
blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; vel quoddam verbum, ubi non legitur verbum, sed tanquam generaliter dici videtur, Qui blasphemaverit? Huic contradictioni sic respondemus: Quia etiam hic si diceretur, Qui miam quaerendam putaremus, quando omnem intelligere deberemus: sed quia omnis non potest intelligi, ne Paganis, Judaeis, haereticis, omnique hominum generi, qui diversis erroribus et contradictionibus suis blasphemant in Spiritum sanctum, spes remissionis, si se correxerint, auferatur; restat utique ut in eo quod scriptum est, Qui blasphemaverit in sanctum, non habet remissionem in aeternum, ille intellegatur qui non omni modo, sed eo modo blasphemauerit, ut ei numquam possit ignosci. Sicut enim in eo quod dictum est: deus neminem temtat, non omni, sed quodam temtationis modo deus neminem temtare intellegendus est, ne falsum sit illud sum euangelium, ubi legimus, quod interrogabat discipulum temtans eum; ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitates solutȩ sunt. Item quod
scriptum ẽ non ht̃ remissionem ĩ et̃num
s reus erit et̾m delicti: quid ẽ aliud qͣm
id quod scd̾m matħm legitur: non remit¬
tetur ei neq in hoc scło neq infituro
Aliis quippe uerbis et alio loqiendi mͦ
eadem ipsa est expressa sententu. sł quod
blasphemiam intelligeremꝰ planꝰ alii
dicerunt. qui blasphemauerit in sp̃m
scm̃. Eadem tam̃ res ab om̃ib lict̾a est:
nec aligius eorum aloquents uolun¬
tate discessit. propt̾ quam intilligendã:
uerba dicuntur. scribuntur. leguntur.
et intellexi. quia cũ dr̃ blasphemia
nec exprimitur omĩs aut quedam:
potest quidem intellig aut omĩs: sed
non est necesse ut om̃is. Nisi aut̃ q̃dam
intelligatur. falsum est quod dr̃. Ita et
uerbum si non uidratur om̃e seu q ł dam
non est necesse ut om̃e intelligitur. dn̾¬
quodda fucrit intellectum. nllo modo
potest uerum ẽẽ quod dr̃. S. ubi leaitur qui
blasphemauerit quoił intelligo quandam

Expanded text:
ambiguitates solutae sunt. Item quod scriptum est, Non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti; quid est aliud, quam id quod secundum Matthaeum legitur, Non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro? Aliis quippe verbis et alio loquendi modo eadem ipsa est expressa sententia. Et quod blasphemiam intelligeremus planius alii dixerunt: Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Eadem tamen res ab omnibus dicta est: nec aliquis eorum a loquentis voluntate discessit, propter quam intelligendam verba dicuntur, scribuntur, leguntur, et intellexi, quia cum dicitur blasphemia, nec exprimitur omnis aut quaedam, potest quaedam intelligi, aut omnis; sed non est necesse ut omnis; nisi autem quaedam intelligatur, falsum est quod dicitur: ita et verbum si non dicatur omne, seu quoddam, non est necesse ut omne intelligatur; quoddam fuerit intellectum, nullo modo potest verum esse quod dicitur. Sed ubi legitur, Qui blasphemaverit, quomodo intelligo quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ula renusio quam non omẽm ses quã¬
daem intelleximꝰ eamq ꝑseuerintemdu¬
riciam cordis inpenitentis uel cliximus.
uel iueromus uel etiam quantũ existi¬
lep̃bendi. Quod non ideo uideatur. ab¬
surdum. quia cum homo usq infiuemb

Expanded text:
est ulla remissio — quam non omnem, sed quanest ulla remissio — quam non omnem, sed quandam intellegimus eamque perseuerantem duritiam cordis impaenitentis uel diximus uel inuenimus uel etiam, quantum existi uita est, deprehendi. quod non ideo uideatur absurdum, quia cum homo usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc oñ inpenttentia non ht̃ remis¬
sioneaq in hoc scło neq infuturo.
quia penitentia impetrat remissionem
in hoc scło quȩ ualeat infutb. Sed ista
inpenitentia uel cor inpenitens quam¬
diu quisq in hac carne uiuit. nõ potest
uidicari. De nullo enĩ desperandum est
quam diu pacientia dei ad penitentiam
adducit: nec de hac uita rapit imprum
qui non iult mortem impi quantum¬
ut reuertatur et uiuat. Paganus ẽ hodie.
Unde scis utrum sit futurus crastino. xpi¬
anus: Iudeus infidelis ẽ hodie. Quid sicris
credat in xp̃o: Hereticus ẽ hodie. Quid si
Scismaticus ẽ hodie. Quid sicras ample¬
titur catholicam pacem: Quid susti quo
i quocumq genere crtoris notas. ⁊tanꝰ
despatissimos dampnas. intequã fimut
istam uitam agunt penitentiam ⁊ inne¬
nunt ueram uitam infuturo: Proinde
fir etiam id hoc uos admoneat quod alt
apl̾: nolite ante tempiis quicꝗͣ udicare
hec enim blasphemia sp̃s cui minquam

Expanded text:
omnino impaenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si Schismaticus est hodie: quid si cras amplectatur catholicam pacem? Quid si isti, quos in quocumque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas, antequam finiant istam vitam, agant poenitentiam, et inveniant veram vitam in futuro? Proinde, fratres, etiam ad hoc uos admoneat quod ait apostolus: nolite ante tempus quicquam indicare. haec enim blasphemia spiritus, cui numquam
Abbreviated transcription (Latin):
nomine possumꝰ ut cumq appellare. et
quod remissionem non ht̃ in eternum.
Hec inquam inpenitentia contͣ quam
clamabant et preco et iudex dicentes:
penitentiam agre appropinquauit
enĩ regnum cęlot: contͣ quam dñs
os cuangłicȩ p̃qͥrationis aꝑuit. ⁊ contͣ¬

Expanded text:
nomine possumus utcumque appellare et bnomine possumus utcumque appellare et bquod remissionem non habet in aeternum: haec, inquam, impoenitentiam, contra quam clamabant et praeco et judex, dicentes, Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum; contra quam Dominus os evangelicae praedicationis a
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod ad remissionem ꝑtiꝰ pec¬
catorum. ꝑ quod beneficium eruimur. de
potestate tenebrarum et pͥnceps h mundi
mittitur foras fide nr̃a: qui oꝑatur infilus
infidelitatis: nulla alia nisi societate et
obliguatione peccati. In spũ enusc̃õ quo
mmunum dei popłs congregatur: eicitur sp̃e
inmundꝰ: qui inse ipsum duuditur: Con¬
tra hoc donum gratuitum: cont᷑ istam
dĩ grãm. loquitur cor inpenitens. Ipsa
enim inpęnitentia: est sp̃s blasphemiȩ:
quȩ non remittetur neq in hoc scło neq
tantur quorum peccata om̃a dimictunt᷑.
et quem accepit eccłia. ut cui dimiserit
pecrata dimittuintur ei : uerbum ualde
malum et nimis impium. siue cogitacio¬
ne siue etiam lingua sua dicit. quem
pacientia dĩ cum adpenitentiam ad¬
ducat: ipse sed̾m duriciam cordis siui
et cor inpenitens. thesaurirat sibi iram
in die ux et reuelationis iusti uidicũdr̃.
qui roddet unicuiq scł̾m oꝑa eius. Hec
ergo inpenitentia. Sic enuim uno aliquo

Expanded text:
lud quod ad remissionem pertinet peccatorum: per quod beneficium eruimur de potestate tenebrarum , et princeps hujus mundi mittitur foras fide nostra , qui operatur in filiis infidelitatis , nulla vi alia nisi societate et obligatione peccati. In Spiritu enim sancto, quo in unum Dei populus conimmundus, qui in se ipsum diuiditur. contra hoc donum gratuitum, contra istam dei gratiam loquitur cor impaenitens. ipsa ergo impaenitentia est spiritus blasphemia, quae nzantur quorum peccata omnia dimittuntur, et quem accepit Ecclesia, ut cui dimiserit peccata, dimittantur ei, verbum valde malum et nimis impium, sive cogitatione, sive etiam lingua sua dicit, quem patientia Dei cum ad poenitentiam adducat, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens thesaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus . Haec ergo impoenitentia; sic enim uno aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
inspũ scõ et igne. Ait et dñs. Iołis qͥdem
baptirauit aqua. uos aut̃ baptirabuni¬
ni spũ scõ: quem et accepturi estis non
post multos dies usq ad pentecosten.
Quod autem dixit ioħs et igne quãius
possĩt intelligi et tribulatio quam pro
nomine xp̃i credentes fuerant ꝑpessuri:
tam̃ non ab re est eumdem sp̃m̃ scm̃ eti¬
am nomine ignis significatum iuderi.
Propt̃ quod et inaduentu euis dictũ ẽ.
uisȩ sunt illis linguȩ diuisȩ uelut ig¬
nis. qui et insedit suunum quemq
eoꝵ. Hinc et ipse dñs at. Ignem ueni
nctere imundum. Lnc et apłsait.¬

Expanded text:
igni . Ait et Dominus: Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu sancto, quem accepturi estis non post multos hos dies, usque ad Pentecosten . Quod autem dixit Joannes, Et igni, quamvis possit intelligi et tribulatio, quam pro nomine Christi credentes fuerant perpessuri; tamen non ab re est, eumdem Spiritum sanctum etiam nomine ignis significatum videri. Propter quod et in adventu ejus dictum est: Visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Hinc et ipse Dominus ait: Ignem veni mittere in mundum . Hinc et Apost
Abbreviated transcription (Latin):
remittetur illi. Ei aut̃ qui in spm̃ scm̃
blasphemauerit: non remntetur. Rũ¬
quid propt̃ non nullam uerborum
diuersitatem receditur ab eiusdem ue¬
ritate sententiȩ: Nam neq alia cnisi
est cum euangłistȩ eadem non eodeni
modo dicant tͥit nudo discamu nerbis.
non rebus uerba p̃ponere:⁊ nichilq aliud
inloquente querere nͥ uoluntatem. ꝓptͣ
quam insinuandam uerba ꝓmuntur:
Quid enim adrem int̾ est utrum di¬
catur sp̃s blasphemie non renuteetur.
scm̃ non ei remitcetur ⁊ nisi forte quod
eidem res aꝑtius isto mͦ quam illo dr̃: et
alium euangłistam non destruit alius
s exponit: Sp̃c autem blasphemie dictũ
est clause: quia non expressum ẽ cuiꝰ sp̃s.

Expanded text:
i: ei autem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur . Numquid propter nonnullam verborum diversitatem receditur ab ejusdem veritate sententiae? Nam neque alia causa est cur Evangelistae eadem non eodem modo dicant, nisi ut inde discamus res verbis, non rebus verba praeponere, nihilque aliud in loquente quaerere, nisi voluntatem, propter quam insinuandam verba promuntur. Quid enim ad rem interest, utrum dicatur, Spiritus blasphemia non remittetur; ritum sanctum, non ei remittetur? Nisi forte quod eadem res apertius isto modo quam illo dicitur, et alium evangelistam non destruit alius, sed exponit. Spiritus autem blasphemia, clause dictum est; quia non expressum est, cujus spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ. Si qua gͥ exhortacio in xp̃o. si qd̃
solatium caritatis. si qua societas sp̃s. Piop¬
ter hanc societatem illi in quos primitus
uenit. lingius om̃ium gentuu sunt lo¬
guas om̃ium gentium significari istam
societatem filioꝵ dei et membrorum xͥ
futuram in om̃ib gentib ut quemad¬
modum tunc ille apparebat accepisse sp̃m
sc̃m qui loquebatur lingius om̃ium gen¬
tium: ita nunt ille se cognoscat accepissẽ
spm̃ scm qui tenetur uinculo pacis ec
Unde dic̃ apłs.Studentes seruare uni¬
tatem sp̃s inuincło pacis. Quod autem
ipse sit sp̃s patris. ipse filius dic̃. De patir
procedit. Et alio loco. Non enim uos estis
qui loquimini. s sp̃s patris ur̃i quiloqui¬
tur in uobis. Quod uero ipse sit et sp̃s fi
clamare ficientem. Nos enim clamamꝰ.
s in illo Nest ipso diffundente kearicatem
in corchi nr̃is: sine qua manit̾ clamat
quicũ clamat. Unde item dic̃. Quisqͥs

Expanded text:
tum est: Si qua igitur exhortatio in Christo, si quod tum est: Si qua igitur exhortatio in Christo, si quod solatium charitatis, si qua societas Spiter hanc societatem, illi in quos primitus venit linguis omnium gentium sunt loguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus. Ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spiritum sanctum qui loquebatur 80 linguis omnium gentium: ita nunc ille se agnoscat accepisse Spiritum sanctum qui tenetur in vinculo pacis EccUnde dicit Apostolus: Studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Quod autem ipse sit Spiritus Patris, ipse Filius dicit: De Patre procedit. Et aliqui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Quod vero ipse sit et Spiritusclamare facientem. Nos enim clamamus; sed in illo, id est, ipso diffundente charitatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. Unde item dicit: Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
bat expelli quem pater et filius non
duusi insemet ipsis cominunt᷑ habent.
Sic et peccata quia pret̾ ȩccłiam ñ dunit
tuntur. in eo sp̃u dimitti oportebat.
quo inunum ȩccłia congregatur: Deni¬
q si quenquam extra ȩccłiam suorum
penite it peccatorum. et huius tanti
percati quo alienus est ab gccłia deicor
inpenitens bãt: quid eipudest illa pe¬
nitentia cum isto solo. uerbum dicat
in spũ scõ fiat remissio peccatorum :
Quam remissionem cum crinitas faci¬
at: proprie tam̃ ad spm̃ sc̃m intelligitur
ꝑtinere. Ipse ẽ enim sp̃s adoptiõnis filioꝵ
in quo clamamus abba pater: ut ei possi¬
mus dicere duite nobis debita nr̃a.
Q in hoc cognoscimꝰ siẽ dicit apłs iołs.¬
qm̃ xp̃s manet in nobis de spuscõ quẽ
dedit nobis. Ipse sp̃s testimonium reddit
spui nr̃o: quia sumus filii dei. ad ipsum
enim ꝑtinet societas. qua efficimur in¬
unum corpus unici filii dei. Unde scrip¬

Expanded text:
bat expelli, quem Pater et Filius non bat expelli, quem Pater et Filius non divisi in semetipsis communiter habent. Sic et petuntur, in eo Spiritu dimitti oportebat, quo in unum Ecclesia congregatur. Denique si quemquam extra Ecclesiam suorum poeniteat peccatorum, et hujus tanti peccati quo alienus est ab Ecclesia Dei cor impoenitens habeat, quid ei prodest illa poenitentia; cum isto solo verbum dicat in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum? Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spiritum sanctum intelligitur pertinere. Ipse enim est Spiritus adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater : ut ei possimus dicere, Dimitte nobis debita nostra . Et in hoc cognoscimus, sicut dicit Aposs manet in nobis, de Spiritu suo, quem dedit nobis . Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei . Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unde scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatione se parasse: Eodem mͦ eun iectis¬
sime dicamus non patrem ñec spm semi
caro est illa. et plante fluctib innitentes.
illud tam̃ opus tanti miraculi patremet
enum et solum fitium uerissime dicunꝰ
ipsam suscepisse darnem: non patrem
nem ad solum filium ꝑtinentem. quisꝗͥs
neguat cooꝑatum patrem aut sp̃m scm̃.
non recte sapit. Item dicimꝰ nec patrem
nec filium s solum sp̃m scm̃. et mc̃o¬
lumbȩ speciȩ. et in linguis uelut igne¬
is apparuisse. et sedisse. ꝓnuntiare illis
inquos uenerat multis et uariis lĩquis
patris et uerbi unigeniti separare non
possumꝰ. Ita singłorum quoq intrinitate
oꝑa trinitas oꝑatur. unicuiq oꝑanti.
cooꝑantib duob conueniente in tribus
agendi concordia. non in uno deficiente
efficatia ꝑagendi. Quȩ cum ita sint. hine
atq illud adiutorium tanquam huic
oꝑi non susficiens assinebat: s spm̃ dͥi
uisum insemet ipsum. eo spu congrue¬

Expanded text:
cooperatione separasse. Eodem modo cum rectiscooperatione separasse. Eodem modo cum rectissime dicamus non Patrem, nec Spiritum caro erat illa, et plantae fluctibus innitentes; illud tamen opus tanti miraculi Patrem, ebnuat? Sic enim et solum Filium verissime dicimus ipsam suscepisse carnem, non Patrem,nem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filium, sed solum Spiritum sanctum et in columbae specie et in linguis velut igneis apparuisse, et sedisse, pronuntiasse illis, in quos venerat, multis et variis linguis Patris et Verbi unigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas operatur, unicuique operanti cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. Quae cum ita sint, hinc atque illud adjutorium tanquam huic operi non sufficiens assumebat, sed Spiritum divisum in semetipsum eo Spiritu congrue
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentib et illud ideo actum esse
de patir iꝑse facio oꝑa. quozab illo sit
origo ȩtiam oꝑum aquo ẽ eistentia co¬
oꝑantium ꝑsonarum: qr et ilius de illo
natus est. et sp̃s sc̃s principalt̃ de illo pro¬
cedit de quo natꝰ ẽ filius: et cum quo illi
communis ẽ idem sp̃s: et illud quod at
dñs. si oꝑa non fecissem in eis quȩ nepo
alius fecit. non ad patrem uel fpm̃ itu
lisse quod ea non sint in illis oꝑib copa¬
ci. s ad om̃s aquib legunt᷑ multa faci
miracula et tam̃ anullo quȩ filius fic:
tum quia non ei coopatur pat̾ et filis
s racionabilit̃ et ueracit̃ dr̃ patrem cxis¬
ad ꝑsonam patris tantũmͦ ꝑtineret oo¬
tans cum hominib conuersabaturn
t̾ra. ideo non erat ȩtiam insinu patis
tanquam unigenitum uerbum. qñdo
illa de nube uexfacta est: Aut sapient᷑
et spitalit̃ credi potest am̃ patiem opa¬
cionem uerborum suorum sonantiu aq

Expanded text:
intellegentibus, et illud ideo dictum esse intellegentibus, et illud ideo dictum esse de patre: ipse facit opera, quod ab illo sit origo etiam operum, a quo est eoperantium personarum; quia et Filius de illo natus est, et Spiritus sanctus principaliter de illo procedit, de quo natus est Filius, et cum quo illi communis est idem Spiritus: et illud quod ait Dominus, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis operibus cooperati; sed ad homines, a quibus leguntur multa facta miracula, et tamen a nullo quae Filius fecit: tum, quia non ei cooperatur Pater et Filius, sed rationabiliter et veraciter dicitur Patrem dixisad personam Patris tantummodo pertinere, cootans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritaliter credi potest Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atque
Abbreviated transcription (Latin):
filios isrł. idest quib cutum cidet filios
isrł. d qui proptẽa demunt sp̃iu sc̃o pro¬
priam potestatem: illud attendant quod
dictum eẽ adnõ legitur: sp̃s uͥiult spirat
Illud uͦ quod apłs ait. om̃a aut̾ hec opatu
unus atq idem sp̃s. uerendum ẽ. ne quis¬
quam arbitretur quod ea non opecur
pat᷑ et filius cum in eis oꝑibus comme¬
morauerit et donationes curationum.
et oꝑationes uirtutum. ubiẽ utq et ex¬
pulsio demonioꝵ. Cum uͦ aduugit ⁊ dic̃.
diuidens propria unicuiq pro it uult.
d: apatre et filio plane indiuidiam. Si
gͦ hec ita dicuntur. et tam̃ inseabilis in¬
celligatur oꝑatio trinitatis. itait cum
oꝑatio patris dr̃ non eam sine fuo et sp̃u
sc̃o intelligatur oꝑari: et cum oatio filiĩ
non sine patre et spũ sc̃õ. et cur oꝑatio
sp̃s sci non sine patre et filio: gis notum
ẽ recte credentibus uel etian ut possunt

Expanded text:
filios Israel : id est, quibus circumcideret filios filios Israel : id est, quibus circumcideret filios Israel. Sed qui propterea demunt Spiritui sancto propriam potestatem, illud attendant quod dictum a Domino legitur: Spiritus ubi vult spirat . Illud vero quod Apostolus ait, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus; verendum est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinioperatio Patris dicitur, non eam sine Filio et Spiritu sancto intelligatur operari; et cum operatio Filii, non sine Patre et Spiritu sancto: et cum operatio spiritus sancti, non sine patre et filio. satis notum est recte credentibus uel etiam ut possunt
Abbreviated transcription (Latin):
gabant: pharisei uero eum ẽẽ contͣ sadu¬
ceorum heresem defendebant. Sed esse in
cere in principe demoniorum putabant.
est unica eius eccłia. non utiq nisi una
catholica: procul dubio similes sunt pha¬
riseis. qui cunc etiam inse esse sp̃m scm̃
fatebantur. Negabant tam̃ eum esse in
xp̃o cuius oꝑa in demonib eiciendis demo¬
niorum principi cribuebant. Omitto qđ
quidam beretici ipsum om̃ino sp̃m scm̃
uel non creatorem sed creaturam esse con¬
tendunt : sicut arriani et eunomiani et
macedoniani. uel eum prorsus ita negant
ut ipsum dm̃ negent esse trinitatem. sed
tantũmꝰ ẽẽ dm̃ patrem asseuerant: ⁊ ipsũ
aliquando uocan filium. aliquando uo¬
cari spm̃ scm. sicut sabelliani quos qͥdam
patripassianos uocant: ideo quia patrem
ꝑhibent passum: cuius negant ẽẽ aliqͣm
felui fine dubio negant esse spm̃¬

Expanded text:
gabant: Pharisaei vero eum esse, contra Saddugabant: Pharisaei vero eum esse, contra Sadducaeorum haeresim defendebant ; sed esse incere in principe daemoniorum putabant, est unica ejus Ecclesia, non utique nisi una catholica; procul dubio similes sunt Pharisaeis, qui tunc etiamsi esse Spiritum sanctum fatebantur, negabant tamen eum esse in Christo, cujus opera in daemonibus ejiciendis daemoniorum principi tribuebant. Omitto quod quidam haeretici ipsum omnino Spiritum sanctum vel non creatorem, sed creaturam esse contendunt; sicut Ariani et Eunomiani et Macedoniani: vel eum prorsus ita negant, ut ipsum Deum negent esse Trinitatem, sed tantummodo esse Deum Patrem asseverant, et ipsum aliquando vocari Filium, aliquando vocari Spiritum sanctum; sicut Sabelliani, quos quidam Patripassianos vocant, ideo quia Patrem perhibent passum: cujus cum negant esse aliquem lium, sine dubio negant esse Sp
Abbreviated transcription (Latin):
mittetur ei. neq in hoc scło neq infut᷑o.
Quid gͦ fiet de his quos lucrari cupit
ȩccłia : Nunquid nam correctis ⁊ ad eam
ex quocumq errore uenientibus spes
falsa promitatur. in remissionẽ om̃ium
peccatorum: Quis enim non conuinci¬
tur dixisse uerbum contra spm̃ sc̃m:
antequam xp̃ianus uel catholicus fieret :
Primo ipsi qui pagani appellantur mul¬
torum deorum falsorum cultores. ⁊ ẏdo¬
lorum adoratores. cum dicunt dñm. xp̃m
magicis artibus fecisse miracula: non ne
isti sunt similes qui eum dixerunt in
principe demoniorum eiecisse demonia:
deinde cum cotidie nrãm sc̃ificationem
blasphemant. quid aliud blasphemant
quam sp̃m scm̃: Quid uider quid dixe¬
runt dedño. unde iste exortus ẽ sermo:
Neq enim ⁊ illi spũi sc̃o maledixerunt.
aut non eum esse dicentes. aut esse qͥdem
s dñm non ẽẽ sed esse creaturam: aut ad
demones eiciendos nichil ualere: ñ ista
indigna non aliquid simile de sp̃u scõ

Expanded text:
mittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro . Quid ergo fiet de his quos lucrari cupit Ecclesia? Numquidnam correctis et ad eam ex quocumque errore venientibus spes falsa promittitur in remissione omnium peccatorum? Quis enim non convincitur dixisse verbum contra Spiritum sanctum, antequam Christianus vel Catholicus fieret? Primo ipsi qui Pagani appellantur, multorum deorum falsorumque cultores et idolorum adoratores, cum dicunt Dominum Christum magicis artibus fecisse miracula; nonne istis sunt similes, qui eum dixerunt in principe daemoniorum ejecisse daemonia? Deinde cum quotidie nostram sanctificationem blasphemant, quid aliud blasphemant quam Spiritum sanctum? Quid Judaei, qui dixerunt de Domino unde iste exortus est sermo? Neque enim et illi Spiritui sancto maledixerunt, aut non eum esse dicentes, aut esse quidem, sed Deum non esse, sed esse creaturam; aut ad daemones ejiciendos nihil valere: non ista indigna, non aliquid simile de Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
t non aduer sus se ipsunt diuiso coñe fõe
gu. xp̃s. Ipsius autem sp̃s illa blasphemia
qua fit ut corde inpenicenti hiue can¬
co deidono usq infinem uite istius re¬
sistatur non remitdecur. Nam et si quis
quam ita sit contͣnus ueritatiut dõ lo¬
quenti non in ppħis. sed in unico filio cũ
propt̃ nos eumꝰ ut nobis in eoloqueret᷑.
filium hominis esse uoluit reluctetu:
remitatur ei cum penitendo conuers
fuerit aid dei bemgnitatem qui cum mor¬
tem impii nollet quantum ut reuertat᷑
cumq in co peccata amutteret dunit¬
terentur ei. Qui uᵈ huic dono exciterit
inunicus ut non illud ꝑpenitentiam
petat.ẜ ei pinpenitentiam contelixat᷑.
fit inremissibile. non quo dcumq pec¬
utimi. si contempta uł etiam ppua¬
Leso ipsi remissio peccatoꝵ. atqi tar¬

Expanded text:
t non adversus se ipsum diviso, congregat Christus. Ipsius autem Spiritus blasphemia illa, qua fit ut corde impoenitenti huic tanto Dei dono usque in finem vitae istius resistatur, non remittetur. Nam etsi ququam ita sit contrarius ueritati, ut deo loquenti non in prophetis, sed in unico filio, cum propter nos eum, ut nobis in eo loqueretur, filium hominis esse uoluit, reluctetur: remittetur ei, cum paenitendo conuersus fuerit ad dei benignitatem; qui cum mortem impii nollet, quantum ut reuertatur cumque in eo peccata dimitteret, dimitterentur ei. qui uero huic dono extiterit inimicus, ut non illud per paenitentiam petat, sed ei per impaenitentiam contradicat, fit inremissibile non quodcumque peccatum, sed contemta uel etiam oppugnata ipsa remissio peccatorum. atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
Quod et si planius alibi non diceret qui
tam uecors cẽt. ut aluid intelligeret:
Scdin hanc regulam locutionis et illud
accipitur: nisi quis renatus fuerit exa¬
qua et spũ. Non enim ait et ibi spũscõ.
et cam̃ hoc intelligitur. Nec qm̃ drẽ ex
aqua et spũ: omẽm spm̃ quisquam in¬
telligere cogitur. Quo cuta cum audis
sp̃c autem blasphemiȩ non remicetur.
sicut non omẽm sp̃m. ita non omẽm spẽ
blasphemiam oportet accipias. Audirẽ
iam uelle uos uideo. qm̃ non ẽ om̃is.
remmutetur: et quod sit uerbum qm̃¬

Expanded text:
quod etsi planius alibi non diceret, quis quod etsi planius alibi non diceret, quis tam uecors esset, ut aliud intellegeret? secundum hanc regulam locutionis et illud accipitur: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. non enim ait: "et ab spiritu sancto", et tamen hoc intellaqua et Spiritu, omnem spiritum quisquam intelligere cogitur. Quocirca cum audis, Spiritus autem blasphemia non remittetur; sicut non omnem spiritum, ita non omnis spiritus blasphemiam oportet aiam uelle uos uideo, quoniam non est omnis, remittetur, et quod sit uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
catum nullum haberent. non ꝑturbe¬
mur: cum peccatores iuideos etiam sidñs
non uenisset agnoscimus. Sed tamen
quia dictum est si non uenissem pecca¬
tum non haberent: unde necesse ẽ etiã¬
si non om̃e aliquod tamen eos ex aduen¬
tu dñi quod non habelunt contraxisse
peccatum. Illud ipsum profecto ẽ quod
inp̃sentem sibiq loquentem ñ crediderũt:
eumq inimicum deputantes qm̃ uera
dicebat. insuꝑ occiderunt. Hoc peocatum
tam magnum et horrendum si non ue¬
nisset et locutus eis fuisset utiq non ha¬
berent. Sicut gͦ ibi cum audimus pec¬
catum non haberent. non om̃e s aliquod
peccatum intelligimis: ita in hodiher¬
na lectione cum audimus sp̃c blasphemie
non remittetur: non omẽm blasphemiã
sed quandam. Et cum audiuimus qͥ
dicit uerbum contra spm̃ scm̃ non remi¬
tcetur ei. Non om̃e uerbum sed quoddã
intelligere debemus. Nam et hoc ipsum
quodait spc̃. autem blasphemie non re¬

Expanded text:
catum nullum haberent; non perturbecatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intellegere debemus. nam et hoc ipsum quod ait: spiritus autem blasphemia non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s quilaboratis et honerati estis. Unde
nisi sartinis peccatoꝵ. et transgressionib
legis: Qm̃ lex subintrauit ut habundaret
delictum. Cum gͦ ipse etiam alibi dicat
non ueni uocare uistos sed peccatores.
quomͦ si non uenisset peccatum non ha¬
berent. nisi quia ista sententia nec uni¬
uersaliter nac paiticulariter:. sed in definite
pronuntiata : non om̃e pecc̃m cogi intelligi.
dedplane nisi aliquod peccatum intellexe¬
rius quod non haberent nͥ xp̃s uenisset
et locutus eis fuisset: falsam quod absit sen¬
tentum esse dicemꝰ. Non gͦ ait sinon uenis¬
sem et locutus eis fuissem peceatum nul¬
lum haberent: ne ueritas mentiretur.
nec rursus definite docit si non uenissem
et locutus eis fuissem. quoddam peccatũ
non haberent: ne pium studium parum
exerceretur. In om̃i quippe copia scriptu¬
rarum sc̃arum. pascimur aꝑtis : exerce¬
mur obscuris. Illic fames pellitur. hic
fastidium. Quia ergo non ẽ dictum pec¬

Expanded text:
omnes, qui laboratis et onerati estis. unde, omnes, qui laboratis et onerati estis. unde, nisi sarcinis peccatorum ex transgressionibus legis? quoniam lex subintrauit, ut abundaret delictum. cum ergo ipse etiam alibi dicat: non ueni uocare iustos, sed peccatores, quomodo, si non uenisset, peccatum non haberent, nisi quia ista sententia nec uniuersaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata non omne peccatum cogit intellegi? sed plane nisi aliquod peccatum intellexerimus, quod non haberent, nisi Christus uenisset et locutus eis fuisset, falsam — quod absit- sententiam esse dicemus. non ergo ait: "si non uenissem et locutus eis fuissem, nullum peccatum haberent", ne uerNec rursus definite dixit, Si non venissem et locutus fuissem eis, quoddam peccatum non haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Pec
Abbreviated transcription (Latin):
enuntiata sententia ẽ: non enĩ dictum
est om̃is blasphenia sp̃s. aut quedam
blasphemia. s tantum mͦ indefinite dic¬
tum est: sp̃s blasphemiȩ non remittetur:
nec dictum est qui dixerit quodcumq
uerbum. aut quidix̃it quoddam uer¬
bum : s indefinite qui dixĩt uerbum.
non ẽ necesse ut omẽm blasphemiam
uel om̃e uerbum intelligamus. secd
necesse ẽ plane. ut quamdã blasphemi¬
am.⁊ quoddam uerbum uoluerit in¬
telligi dñs: quamuis id exprimere no¬
luerit: ut petendo. querendo. pulsando.
si quid recti intellectus accepimus. non
uilit̾ habeamus. Hoc ut manifestius ui¬
deatis: illud attendite quod ait idem
ipse uideis: Si non uenissem ⁊ locutus eiꝰ
fuissem. peccatum non haberent. Neq
enim ita dictum ẽ ut sine ullo om̃ino
peccato uellet intelligi futuros fuisse ui¬
deos: si non uenisset et locutus eis fuisset.
Plenos quippe inuenit honeratosq pec¬
catis: propt̾ quod dicit. Uenite adme

Expanded text:
ta sententia est — non enim dictum ta sententia est — non enim dictum est: "omnis blasphemia spiritus" aut: "quaedam blasphemia", sed tantummodo indefinite dictum est: spiritus blasphemia non remittetur; nec dictum est: "qui dixerit quodcumque uerbum" aut: "qui dixerit quoddam uerbum", sed indefinite: qui dixerit uerbum — non est necesse, ut omnem blasphemiam uel omne uerbum intellegamus, sed necesse est plane, ut quandam blasphemiam et quoddam uerbum uoluerit intellegi dominus, quamuis id exprimere noluerit, ut quaerendo, petendo, pulsando si quid recti intellectus acceperimus, non uiliter habeamus. Hoc ut manifestius uideatis, illud attendite quod ait idem ipse de Iudaeis: si non uenissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. neque enim ita dictum est, ut sine ullo omnino peccato uellet intellegi futuros fuisse Iudaeos, si non uenisset et locutus eis fuisset; plenos quippe inuenit oneratosque peccatis. propter quod dicit: uenite ad me
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum quod dr̃ contra spm̃ scm̃ remis
sionem quisquam existimet non hr̃e:
sed necesse est plane ut sit aliqua blasphe¬
mia et aliquod uerbum quod si dicatur
contra sp̃m scm̃: nullam unquam ueni¬
am remissionemq mereatur. Quia si
om̃e accepimus: quis nam poterit salua¬
ri : Si aut̃ rursus nullum putar̃mus.
contradicimꝰ saluatori. Est gͦ sine dubio
queri a nobis dñs uoluit: ideo nõ expressit.
Queri inquam uoluit. non negari. Solẽt
enim scripturȩ ita loqui. ut quando ali¬
quid sic dicitur ut neq ex toto neq ex
parte dic̾tum finatur: non sit necesse
ut ex coto fieri possit. ut ex parte non in¬
telligatur. Ista ergo sententia ex coto.
idest uniuers aliter pronuntiaretur. sisic
diceretur om̃is blasphemia sp̃s non remit¬
tetur: aut quidixit qualecumo. ũbum
idest particularit̾ ꝓnũtiaretur. si dicetur.
queclam blasphemia sp̃c non remitet
Quia gͦ nec unnersalit̾. nec particłarit᷑.¬

Expanded text:
uerbum, quod dicitur contra spiritum suerbum, quod dicitur contra spiritum smissionem quisquam existimet non habere: sed necesse est plane ut sit aliqua blasphemia et aliquod verbum, quod si dicatur contra Spiritum sanctum, nullam unquam veniam remissionemque mereatur. Quia si omne acceperimus, quisnam poterit salvari? Si autem rursus nullum putaverimus, contradicimus Salvatori. Est ergo sine dubio quaeri a nobis Dominus voluit; ideo non expressit. Quaeri, inquam, voluit, non negari. Solent enim Scripturae ita loqui, ut quando aliquid sic dicitur, ut neque ex toto neque ex parte dictum finiatur, non sit necesse ut ex toto fieri possit, ut et ex parte non intelligatur. Ista ergo sententia ex toto, id est, universaliter pronuntiaretur, si diceretur, Omnis blasphemia Spiritus non remittetur; aut, Qui dixerit qualecumque verbuid est, particulariter pronuntiaretur, si diceretur, Quaedam blasphemia Spiritus non remittetur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere non pucarem. Hodȩ autem le¬
ctiones audiens de quibus uobis esset᷑
sermo redlendus cum euangłm legent᷑.
idi pulatum ẽ cor meum. ut credserent¬
dm uelle aliquid hinc ꝑ meũ mimistiũ
uos audire. Prius gͦ ut aduertatis ⁊ intel¬
ligatis admoneo. non dixisse dñm om̃is
blasphemia in spm̃ non remittetur: neq
nichil nobis om̃ino remaneret unde dis¬
putare possemus. Q m̃ si om̃is blasphe
genere impietatis coꝵ qui dono. xp̃i et
sc̃ificationi eccłie contradicunt: uel pa¬
ganors. uel iudeoꝵ. aut quorumlibet he¬
recicorum. non nulloꝵ etiam in ipsa ca¬
tholica imꝑitoꝵ queniquã eccłia lucͣret.
Sed absit: ut hoc dñs diceret : absit inquã
ut ueritas diceret: omem blasphemiam
diceretur: non habere remissionẽ neq
in hoc scło neq infuturo. Exercere quippe
nos uoluit difficultate questionis: non
deciꝑe sententiȩ falsitate. Quapropt̃ ñ ẽ
necesse ut omem blasphenam ⁊ om̃e

Expanded text:
sufficere non putarem. Hodie autem lesufficere non putarem. Hodie autem lectiones audiens, de quibus vobis esset sermo reddendus, cum Evangelium legeretur, ita pulsatum est cor meum, ut Deum crederem velle aliquid hinc per meum mSANCTVM. Prius ergo ut aduertatis et intellegatis, admoneo non dixisse dominum: "omnis blasphemia in spiritum non remittetur", neque nihil nobis omnino remaneret, unde disputare possemus. quoniam, si omnis blasphemgenere impietatis eorum qui dono Christi et sanctificationi ecclesiae contradicunt, uel paganorum uel Iudaeorum aut quorumlibet haereticorum, nonnullorum etiam in ipsa catholica imperitorum quemquam ecclesia lucraretur. sed absit, ut hoc dominus diceret; absit, inquam, ut ueritas diceret omnem blasphemiam  sanctum diceretur, non habere remissionem neque in, hoc saeculo neque in futuro. Exercere quippe nos uoluit difficultate quaestionis, non decipere sententiae falsitate. quapropter non est necesse, ut omnem blasphemiam et omne
Abbreviated transcription (Latin):
non remittetur ei nec inhoc scdo noq in
futõ. ꝑ orio aut̃ si om̃is erior contrarius ue¬
ritaiti. ⁊ imunicus catholice pacis Nẽ s
ostendimus dicit uerbum contra sp̃up
sc̃m. nec camen cessat eccłia ex om̃i erm
corrigere atq colligere qui remissionẽ
peccatorum ⁊ ipsum quem blasphem aue¬
rant accipiant spm̃ scm̃: puto quos gran¬
de secretum tam magne huiꝰ questiõis
ostendimus. lum̃ gͦ expositionis. actño
cuures: ad dnm̃ mentes. Dico rearitatiiuie.
forde in om̃ib scĩs scripturis. iilla mauor
questio nulla disficilior inuenit᷑. Unde
ut uobis aliquid de me ipso fateat. poa
insernonib quos ad popłm habiui huus
questionis difficultatem molestia maius
uitaui: non quia nichil habertamo
inde ut cumq cogitarem. neq enim
in re tanta petere. querere. pulsare. ne¬
gligerem: sed quia ipsi intelligentiȩ
quȩ michi aliquantum apiebatur.
uerbis ad horam occure̾ntibus me posse

Expanded text:
 in  in futuro. Porro autem si omnis error contrarius veritati et inimicus catholicae paci, sicut supra ostendimus, dicit verbum contra Spiritum sanctum, nec tamen cessat Ecclesia ex omni errore corrigere atque colligere, qui remissionem peccatorum et ipsum quem blasphemaverant accipiant Spiritum sanctum; puto quod grande secretum tam magnae hujus quaestionis ostendimus. Lumen ergo expositionis a Domino aures, ad Dominum mentes. Dico Charitati vestrae: forte in omnibus sanctis Scripturis nulla major quaestio, nulla difficilior invenitur. Unde ut vobis aliquid de me ipso fatear, semper in sermonibus quos ad populum habui, hujus quaestionis difficultatem molestiamque vitavi: non quia nihil haberem quod inde utcumque cogitarem; neque enim in re tanta petere, quaerere, pulsare negligerem: sed quia ipsi intelligentiae, quae mihi aliquantum aperiebatur, verbis ad horam occurrentibus me posse
Abbreviated transcription (Latin):
stm̃. qui lauacro regenerationis abluti
in ecelia. et acrepto spũ scõ ueluit tanto
postea domo saluatoris ingrati. mortite¬
I aliquo pecrato se in merserint: qualia
siunc uiel adulteria. uel homicidia. uel
ipsa discessio. siue om̃i modo anomine ipi¬
io siue a catholica ȩcclia. Sed iste sen¬
sus unde probari possit ignoro: cum et
penicentie quorumq crimmimim locus
in ecclia non negatur. et ipsos hereticos
ad huc utiq corripiendos dicit apte
Ne force dec illis deus penitentiam ac̃¬
coguoscendam ueritatem : et resipiscant
acdiabol laquers. aquo captiui tenene
scđin illuis uoluntatem. Quis enim est
fructus correptionis. sine ulla spe remust¬
onis: Postremo non ait dñs. qui fidelis
citholicus dixerit uerbum contra spñ
Quicumq dixit. non remictetiir ei noq
in hoc scło neq infuturo. Siue gͦ sit ille
paganus. siue uideus. siue. xp̃iamis. siue
ex uideis uel xp̃ianis hereticus: siue quo¬
libec aliud habeat nom̃ erioris: dictu

Expanded text:
m, qui lavacro regenerationis abluti in Ecclesia, et accepto Spiritu sancto, velut tanto postea dono Salvatoris ingrati, mortifero aliquo peccato se immerserint: qualia sunt vel adulteria, vel homicidia, vel ipsa discessio, sive omni modo a nomine christiano, sive a catholica Ecclesia. Sed iste sensus unde probari possit, ignoro: cum et poenitentiae quorumque criminum locus in Ecclesia non negetur; et ipsos haereticos ad hoc utique corripiendos dicat Apostolus, Ne forte det illis Deus pcognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem . Quis enim est fructus correctionis sine ulla spe remissionis? Postremo non ait Dominus, Qui fidelis catholicus dixerit verbum contra Spiriquicumque dixerit, non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro. Sive ergo sit ille Paganus, sive Judaeus, sive Christianus, sive ex Judaeis vel Christianis haereticus, sive quodlibet aliud habeat nomen erroris, non dictum
Abbreviated transcription (Latin):
cimur. sic nascimur. In carne peccati nas¬
cimur: quam sola sanat similitudo car¬
nis peccati. Ideo misit ds̃ filium suum in
similitudine carnis peccati. Inde uenit:
s sic non uenit. Non enum eum uirgo li¬
bidine: s fide concepit. llenit in uirginem.
qui erat. ante uirginẽ. Quam creauit ele¬
git: quam eligeret creauit. Attulit uir¬
gini fecunditatem. non abstulit integritatẽ.
Qui gͦ sine pruritu foliorum ficus uenit
adte. cum esses sub arbore fici uidit te.
Harite uidere sublimit̾: aquo uisus es mi¬
sericordit᷑. S quia magnũ fastigium ẽ:
de fundamento cogita. Quo inquis fũ¬
dam̃to: Disce ab illo quia mitis ẽ. ⁊ humil
corde. Hoc inte fode fundam̃tũ humilita¬
tis: et ꝑuenies ad fstigium caritatis. Con¬

Expanded text:
cimur, sic nascimur, in carne peccati nascimur, sic nascimur, in carne peccati nascimur, quam sola sanat similitudo carnis peccati. Ideo misit Deus filium suum in similitudinem carnis peccati . Inde venit, sed sic non venit. Non enim eum virgo libidine, sed fide concepit. Venit in virginem, qui erat ante virginem. Quam creavit elegit, quam eligeret creavit. Attulit virgini fecunditatem, non abstulit integritatem. Qui ergo sine pruritu foliorum ficus venit ad te, cum esses sub arbore fici, vidit te. Para te videre sublimiter, a quo visus es misericorditer. Sed quia magnum fastigium est, de fundamento cogita. Quo, inquis, fundamento? Disce ab illo, quoniam mitis est, et humilis corde. Hoc in te fodi fundamentum humilitatis, et pervenies ad fastigium charitatis. Con
Abbreviated transcription (Latin):
terrarum solitudines elegeris: ibi ẽ. qui
dicit celum et terram ego impleo. Ergo si
celum et tr̃am ipse implet. et quo fugere
ab illo non ẽ: noli laborare. Fuge ad p̃sen¬
tem: ne sentias uenientem. Presume te
iusurum bene uiuendo. a quo uideri¬
nec ius. male uiuendo. Male enĩ uiuen¬
do uideri potes. uidere non poces. Bene
aut̃ uiuendo et uidis. et uides. Quanto
enim te familiarius uidebit qui coronat
dignum : qui miscricordit̃ iudit ut uoca¬
ret indignum: Nathanael ait dño quẽ
nondum scieb.it. Unde me nosti: Ait ei
dñs. Cum esses sub arbore fici uidi ce. Ui¬
det te. xp̃s inumbra tua: non te uidebit
in luce sua: Quid ẽ enim cum esses sub
arbore fici uidi te: Quid sibi hoc uult: Quid
significat: Recordare originale peccatum
adȩ : in quo om̃s morimur. Quando pͥmo
peccauit: de foliis ficulneis succintoria sibi
fecit. Significat in illis folus pruritum
libidinis quo peccando ꝑuenit. Inde nas¬

Expanded text:
uascumque terrarum solitudines elegeris, ibi est qui uascumque terrarum solitudines elegeris, ibi est qui dixit, Coelum et terram ego impleo . Ergo si coelum et terram ipse implet, et quo fugere ab illo non est; noli laborare: fuge ad praesentem, ne sentias venientem. Praesume te visurum bene vivendo, a quo videris et male vivendo. Male enim vivendo videri potes, videre non potes: bene autem vivendo et videris, et vides. Quanto enim te familiarius videbit qui coronat dignum, qui misericorditer vidit ut vocaret indignum? Nathanael ait Domino, quem nondum sciebat: Unde me nosti? Ait ei Dominus: Cum esses sub arbore fici, vidi te . Videt te Christus in umbra tua: non te videbit in luce sua? Quid est enim, Cum esse sub arbore fici, vidi te? Quid sibi hoc vult? quid significat? Recordare originale peccatum Adae, in quo omnes morimur. Quando primo peccavit, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecit , significans in illis foliis pruritum libidinis, quo peccando pervenit. Inde nas