comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
octaua eadẽ retͥbitio repetatur. differre
tamꝰ intelbgendũ est. Sic i legitur. Beati
pauꝑes seii: quia ipsoꝵ est regnũ celorum.
qui abdicant terrena. eoꝵ ia ÷ regnũ celoꝵ
inspe:isi in pargatorio igne quidã eoꝵ ad
horã purgantur: tam̃ n̾ ambigunt se re-¬
ascendunt celu̾. hoc ideo ita legitur. ñ quod
utͥq ñ recipiant inre regnũ celoꝵ s ut de¬
signetur. qđ quanta differentia t int̾ illuo
est recͥbutiois ⁊ illiꝰ qͥ ñ patit᷑ ⁊ illiꝰ qͥpatitur
Mitib congruit possidere terrã. quod potest
uideri ꝑ c̾trariũ. Inmites non possident
seipsos pserti ressuas. s sẽplitigant ⁊ sẽꝑ
dissident. S mites qui seipsos possederunt
⁊ tẽꝑauerunt: hereiꝰ ẽ patris infũcuro
exuenti t̃rã sic̃ diabolo exu̾enti celũ data
sunt im̾a Lugentib conuetiu̾enter ꝓmutit᷑
conscsatio. ut qͥ rstatꝰ ⁊ inp̾senti. gaudeat
ꝗ uabere ad horã uł possidere regnũ. multa

Expanded text:
etatur, differre tamen intelligendum est. Sic enim intelligitur: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Qui abdicant terrena, eorum est jam regnum coelorum in spe, et si in purgatorio igne quidam horum ad horam purgantur, tamen non ambigunt se reascendunt in coelum. Hoc ideo ita legitur, non quod utrique non recipiant in re regnum coelorum, sed ut designetur quanta differentia est inter illest retributionis illius qui non patitur, et illius qui patitur. Mitibus congruit possidere terram, quod potest videri per contrarium. Immites non possident seipsos, praesertim nec res suas, sed semper litigant, et semper dissident. Sed mites qui seipsos possederunt et tentarunt, haereditatem Patris in futuro exuenti terram, sicut diabolo exuenti coelum, data sunt ima. Lugentibus convenienter promittitur consolatio, ut qui tristatus est in praesenti, gaudeat quam habere ad horam vel possidere regnum, multa
Abbreviated transcription (Latin):
nes ñ possunt cogitationes intelligere nͥ aliqͥb
signis indicentur. Erant igͥ om̃ĩa u̾bis siusimi¬
tanda. Credebant ⁊̃ gentiles uerboꝵ c̃positiõe
deos ad ꝯpassionẽ mouere sic̃ ⁊ hoĩes. faciebãt
gͥ longas oratiões in multiloquio ꝯfidentes. hoc
ne intermiissione. S hacintentione fierilon
qua. ethnci .i. gentiles. scantN. exponit intẽ.¬
Oitur ergo quare u̾ba ꝓnuntianturinse
ne despiciam᷑. ⁊ ut quedã u̾ba audita a nobis nõ
ad punctione̾ moueant. Sicgͦ. Docuit orandũ
⁊ ubri quomͦ. mͦdocet que sint oranda. pouen¬
dobreuit̾ sũmã om̃iũ q̃ debent postulari ab eo.
Isic̃ suꝑiꝰ docuit .uii. iurtutes quib hoĩes offi¬
ciant᷑ beati deqͥb om̃s aliȩ pendent. sic mate¬
rũsponit. ut ⁊ idiota possit ea retinere:⁊ sũ¬
mati m̃telligere. ⁊ sapiens ibi inueniat ꝓfun

Expanded text:
nes non possunt cogitationes intelligere, nisi aliquibus signis indicentur. Erant igitur omnia verbis suis incitanda. Credebant etiam gentiles verborum compositione deos ad compassionem movere, sicut et homines, faciebant igitur longas orationes in multiloquio confidentes. Hoc ne intermissione : sed hac intentione longas fieri qua ethnici, id est gentiles. Putant enim. Exponit intenitur ergo quare verba promuntur in sene desipiamus, et ut quaedam verba audita a nobis, nos ad compunctionem moveant. Sic ergo, etc. Docuit orandum, et ubi et quomodo. Docet quae sunt oranda, ponendo breviter summam omnium quae debent postulari a Deo. Et sicut superius docuit septem virtutes quibus homines efficiantur beati, de quibus omnes aliae dependent, sic mateeriis ponit, ut et idiota possit retinere, et summatim intelligere, et sapiens ib
Abbreviated transcription (Latin):
alis ideo pecitur. ut inp̃senti eo fruamur.
⁊ ꝑeũ c̃fortemur. Sed anteꝗ ad peticiones
ueniatur. captatio beniuolentie more orantĩ
p̃mitticur. cũ dicit. Pat̾ nr̃. Inducitur unꝰqͥsq
sidelis oransñsibi s comuni saluti hoi̾um ut
caritas ⁊ unitas eccłe designet᷑. inqua tã bñ
desiderat fr̾ salutẽ fr̃is sui sicut ⁊ suã. bic̃
ergo. Patͥm̃. Cũ uocet au̾ patrẽ debet esse
filiꝰ non degenerare a tanto parre qiiee¬
ctu ⁊ beniuolentia pater ÷. Cũ uocamꝰ patrẽ
significamꝰ q iã ñ sumꝰ scruis filii. cãdicitur
nr̃. sig̃cat᷑. quia multoꝵ ÷ nonuniꝰ tant̃. Qui
eniꝰ habebat unũ filiũ naturalt̃. ꝑ grãmsuã
uoluit ⁊ alios adoptiois filios addere. Ecce
tatis. Non applaudat sibi diuesuel nobił. siue

Expanded text:
alis ideo petitur, ut in praesenti eo fruamur, et per eum confortemur. Sed antequam ad petitiones veniatur, captatio benevolentiae more orantis praemittitur, cum dicat: Pater noster, inducitur unusquisque fidelis orans, non sibi, sed communi saluti hominum, ut charitas et unitas Ecclesiae designetur, in qua tam bene desiderat frater salutem fratris sicut et suam. Dicit ergo: Pater noster. Cum vocet eum patrem, debet esse filius, neque degenerare a tanto patre, qui affectu et benevolentia est Pater. Cum vocamus patrem, significamus quod jam non sumus servi, sed filii. r, significat quod multorum est, non unius tantum. Qui enim habebat unum filium naturaliter per gratiam suam, voluit et alios adoptionis filios addere. Ecce tatis. Non applaudat sibi dives, vel nobilis, sive
Abbreviated transcription (Latin):
mulabant. cũ tam̾ uellent uideri. sic̃ illi qͥ in
plateis orabant. s tam̾ in angulis. Intra. Ad ut
terã bonũ ÷ hoc facere. tam̃ altiꝰ accipit᷑. ꝑ cubic.¬
lũ secretũ ꝯscientiȩ. inquo cubili oportet ut nonsit
litigiosa uxor .i. carnalitas q̃ inquietet ⁊ faciat fori
uagari m̃te ñ ꝑmittens sibi qͥescere. Oporter^ eã
domari ⁊ c̃pͥmi ut ñ inqͥetet ⁊ liti set. S n̾ ualet
refagere ad cubiculũ nͥ clauso ostio ne intret t̾ba
fantasmatũ. hostia sunt .v. sensus corporis ⁊ p̃apu¬
sunt. Orantes. ostenso ubi sit orandũ  aocet quotͦ
sit orandũ. remouendo falsã inten̾tiõnẽ gentiliũ
ab oratioib nr̃is gentiles qui serui ebat demoniis
indiu̾sis locis. ⁊ ideo faciebant longas oratio ẽs

Expanded text:
mulabant, cum tamen vellent videri, sicut illi qui in plateis orabant, sed tamen in angulis. Tu authoc bonum facere, tamen aptius accipitur per cubiculum secretum conscientiae, in quo cubili oportet ut non sit litigiosa uxor, id est carnalitas, quae inquietet et faciat foras vagari mentem, non permittens sibi quiescere. Oportet igitur eam domari et comprimi, ut non inquietet et litiget. Sed non valet refugere ad cubiculum, nisi clauso ostio, ne intret turba phantasmatum. Ostia sunt ut quinque sensus corporis, et praecipusunt. Orantes. Ostenso ubi sit orandum, docet quomodo sit orandum, removendo falsam intentionem gentilium ab orationibus nostris. Gentiles qui serviebant daemoniisos suos esse, et ideo faciebant longas orationes
Abbreviated transcription (Latin):
omis supͣdictas uirtutes ht hõ: nicħ aliud restat
nisi ut đm qͥ ÷ uerapax. p̾miu̾ hãt. Ds: intanta
pate. qͥ neq inꝑsonis ÷ dissensio aliqua. s ꝑfecta
sccedia. neq inse ipso uariat᷑ quãuis resinqͥbus
est. uarientur.Suos uͦ similes sibi faciet.qr
mut abiles ⁊ ita sibi ꝯcordes q debonis alioꝵ gau¬
debunt canq̃ de suis Septimo loco ponitur: qi in
sabbato uere requieidabitur illapar trãs acs
obedientia transferendus incelũ accepturuserat

Expanded text:
omnes supradictas virtutes habet homo, nihil aliud restat, nisi ut Deum, qui est vera pax, praemium habeat. Deus in tanta pace, quod neque in personis est dissensio aliqua, sed perfecta concordia, neque in seipso variatur, quamvis res, in quibus est, variantur. Suos vero similes sibi fcommutabiles, et ita sunt concordes, quod de bonis aliorum gaudebunt, tanquam de suis. Septimo loco ponitur, quia in sabbato vero, requiei dabitur illa pax transactis sed quam transferendus i
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita nec ⁊ꝰ curbari possunt qͦlib modo.
uel quantũcũq uberentur. finse quieti sunt ⁊
alias reconciliare laborant. Unde dr p ar mul¬
ta diligentib lege̾̃ tuã non tam̃ ꝑfecta. Ila ꝑfecta
pax isp̾c sapientie ñ differunt. Aliud÷ intelligen¬
tias aliud sapientia. Incelligentia est. quando
inuestigatur res ⁊ discutitur. S apientia est
qn̾ non inuestigam.s iã sapientes sumꝰ ⁊ in ipso
bono sapiaitie delectamur. hoc ide̾ ÷ illa pax
qn dĩu scrutari ñ laborabimꝰ s. in cotantũ
cognito delectab mͣ. ⁊ tunc erimꝰ fili: dĩ. quia
similes ei efficiemur. Quod oratur cũ dr. Scifi¬
⁊ dei appellemur. Septẽ sunt uirtutes que
rum. Uerus eniꝰ paup in hac fornace ꝓbatur.
⁊ alii si sint ueri. fortiores ⁊ purioresin igne fi
unt. si falsi. deficiunt ⁊⁊ resiliunt. E de singlis
potest dici alii qͥ paciuntur. alii qui non paci
ynde. peande reraumnerationẽ ht cũpͥma.

Expanded text:
in hac vita, nec etiam conturbari posset quolibet modo, vel quantumcunque verberentur, sed in se quieti sunt, et alios reconciliare laborant. Unde dicitur: Pax multa diligentibus legem tuam, non tamen perfecta. Illa perfecta pax et spiritus sapientiae non differunt. Aliud est intelligentia, aliud sapientia. Intelligentia est quando res investigatur et discutitur. Sapientia est quando non investigamus, sed jam sapientes sumus, et in ipso bono sapientiae delectamur. Haec eadem est illa pax, quando Deum scrutari non laborabimus, sed in eo tamen cognito delectabimur, et tunc erimus filii Dei, quia similes ei efficiemur. Quod oratur cum diciet dii appellemur. Septem sunt virtutes, quae rum. Verus enim pauper in hac fornace probaturet alii si sint veri, fortiores et puriores fient in igne. Si falsi, deficiunt et resiliunt, et de singulis potest dici. Alii qui patiuntur, alii qui non patiuUnde et eamdem remunerationem habet cum prima.
Abbreviated transcription (Latin):
uelimi. ferculis. tam̃ suꝑ addunt multa alia:
Similr quidã beati cũ minor beatitudo suf¬
ficere posset. centuplũ tam̾ recipiunt. ⁊ sic̃
plus recip̃ qͥ uitra saturitatẽ ꝗ ille qͥ ad satu¬
ritatẽ tantũ ht̃. sio maior ÷ gła misericordiu̾̃

Expanded text:
uatuor ferculis, tamen superadduntur multa alia. Similiter quidam beati, cum minor beatitudo sufficere posset, centuplum tamen recipiunt; et sicut plus recipit, qui ultra saturitatem, quam ille, qui ad saturitatem tantum habet, sic major est gloria misericordium,
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ regis uidet.S ille ÷ sũmꝰ qui filiꝰ regis dr̾.
quã clignitatẽ hñt pacifici:⁊ tam̾ oms beati.
Beatus .N. qui nicħ mali desiderat: tht qͥc qͥd
optat. Nolet au̾ incelo inferior suꝑioris gła̾m
habere. quia in iustũ optaret. s ꝑ caritatẽ oiꝰa ha-¬
bebit. dũ insuꝑiori ꝗtũ inse illa altitudinẽ dilig.
ta delaturi pͥ. meisdẽ ĩbuendi erant. ut qdͥ p̃dica¬
rent u̾io. ostenderent ⁊ exõplo. Beati estis cũ ma
ledexerint uob̾ ⁊. qisi dicerent malũ q eẽt uerũ:
herctici martẏres: addit. ꝑpme. Non it pena
facit inareyre̾. sceusa. Xqr hoc initio possec
eos ꝯtrisiare dic̃. Gaudete m̾te ⁊ exultate cor¬

Expanded text:
faciem regis videt. Sed ille est summus, qui filius regis dicitur: quam dignitatem, habent pacifici, et tamen omnes beati. Beatus enim est, qui nihil mali desiderat, et habet quidquid optat. Nollet autem in coelo inferior superioris gloriam habere, quia injustum optaret, sed per charitatem omnia habebit, dum in superiori, quantum in se illam altitudinem diliget. ta delaturi, prius in eisdem imbuendi erant, ut quod praedicarent verbo, ostenderent exemplo. Et quia malerint, et quia si dicerent malum, quod esset verum, haeretici martyres, addidit Propter me. Non enim poena facit martyrem, sed causa. Et quia hoc in initio posset eos contristari, dicit: Gaudete mente, et exsultate cor
Abbreviated transcription (Latin):
exercitio quia suit forsitan inheremo uͥ
nemo eũ inuiriauit.: ⁊ tam̾beatus est. Si
enim habet imã pͥma uirtutẽ inexercitio
is non doluit. tamen in multa incidit aliquãdo.
⁊ ideo necessariȩ sunt lacrimȩ que se̾ꝑ ab: uat.
quia sẽꝑ peccamꝰ iinmiseriis huiꝰ mundi nos
eẽ uidemꝰ dolemꝰ ⁊̃ de peccatis ꝑximoꝵ. Duo
sunt genera conpunctiois. quando ꝓmiseruᷤ¬

Expanded text:
it forsitan in eremo, ubi eum nemo injuriavit, tamen beatus est. Si enim unam habet virtutem in exercitio is non doluit, tamen in multa incidit aliquando, et ideo necessariae sunt lacrymae quae semper abluant, quia semper peccamus, et in miseriis hujus mundi nos esse videmus. Dolemus etiam de peccatis proximorum. Duo sunt genera compunctionis, quando pro miser
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siti̾ sig̾catur. Tantũdẽ gͦ ualet. beati qui esu¬
riunt ⁊ sitiunt iusticiã quantũ sidiceretur.
cta erit. ⁊ quia esuriuntꝰ nsuffic̃ eis qͥ iustist :
postulant. panẽ nr̃m cotidianũ d . n .h. Panis¬

Expanded text:
et sitim significatur. Tantundem ergo valet: Beati qui esuet sitim significatur. Tantundem ergo valet: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quantum si diceretur: cta erit. Et quia esuriunt, nec sufficit ei quod justi sunt, postulant: Panem nostrum quotidianum da nobis hodi
Abbreviated transcription (Latin):
descendit a sp̾u scientiȩ. Scientia enĩ est de
terrenis ut sciamꝰ quȩ sit habitatio ista ter¬
rena quã grauis quã misera. Quod aũ cogi.¬
tamꝰ de celesti patria: hocideo fit ut ꝑoꝑaci¬
qesuriunt. he ȩ tres uirtutes p̃cedñtes de
terrenis tantũ sunt. ⁊ quasi sepatio a ne¬
quã seculo potest uocari. hisa.℥. niuimu¬
dus contẽpnitur abdicando terrena. non
dolendo exiniuria. lacrimis t̾gendo pec¬
sata ⁊ cogitando de miseria mundi. Mͦ
incipiunt uirtutes quȩ ad celestia ꝑti¬
nent. ⁊ pͥma est iusticia. Iusticia est red
mo. deo cultũ debitũ ⁊ dilectionẽ ex toto
Sed hec nr̃a iusticia non dr̃ iusticia s desideriũ
iusticie. Sic̃ iusticia inp̃senti ꝑfecte haberi ñ po¬
test. donec incelesti patria habitemꝰ. ibi erit dr̃
hominũ uocauit non sophiã. s philosophiam.
Du̾enĩ in p̃senti iusticiã ut possumꝰ exercemꝰ.
desidiũ saltĩ ostendimꝰ. illud desidiũ ꝑ esuriem

Expanded text:
cientiae. Scientia enim de terrenis est, ut sciamus quae sit ista habitatio terrena, quam gravis, quam misera. Quod autem cogitamus de coelesti patria, hoc ideo fit, ut per csaturabuntur. Hae tres virtutes praecedentes de terrenis tantum sunt, et quasi separatio a nequam saeculo potest vocari. His enim modis mundus contemnitur. Abdicando terrena, non dolendo, ex injuria, lacrymis tergendo peccata, et cogitando de miseria mundi. Modo incipiunt virtutes quae ad coelestia pertinent, et prima est justitia. Justitia est reddmo. Deo cultum proprium et dilectionem ex toto Sed haec nostra justitia, non dicitur justitia, sed desiderium justitiae. Sicut justitia in praesenti perfecte haberi non potest, donec in coelesti patria habitemus, ubi erit Deuhominum vocavit non sophiam, sed philosophiam. Dum enim in praesenti justitiam non possumus exercere, desiderium saltem ostendimus. Illud desiderium per esuriem
Abbreviated transcription (Latin):
hec mĩa postulaturcũ dr̃. fiat uoluntas sicut in
nobis.s. ut misericoedessimꝰ ut aliis ꝯdonemꝰ nahec ÷
uoluntas dei. hec descendit exspu ꝯsilii. hocenĩ:
Munditia cordis yrloco ponttur quia Or che h
conditus est adimagine̾ di. hec iuinundiria est
scłariũ rerũ: intuitũ m̃tis insolo deo contẽplan¬
dofigunt. Hec imago ob tenebrata erat i hoĩe
ꝑculpã s mͦ reformata est ꝑ grãmd̾i ⁊ n̾c in ui.¬

Expanded text:
ostulatur, cum dicitur: Fiat voluntas tua in nobis, scilicet ut misericordes simus, ut aliis condonemus. Nam haec est voluntas Dei, haec descendit ex spiritu consilii. Hoc enim unditia cordis sexto loco ponitur, quia sexto die homo conditus est ad imaginem Dei. Haec enim munditia est saecularium rerum, intuitum mentis in solo Deo contemplando figunt. Haec imago obtenebrata erat in homine per culpam, sed modo reformata est per gratiam Dei, et nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
ieum ostam̃ dõ solũ exdilectione seriuret.¬
yelbona coniunx que adeo diligit iuirum.¬
quod eum offendere ueretur. licet si pec
it semꝑ ꝑfecta caritas. cum p̾saias dicat:
⁊ repleuit eum sp̃c timoris dñi. Sed sicut
uoluit tedere. ⁊ pauere. ⁊ timere penaᷤ
passionis: sic ⁊ timuit penas gehennaleᷤ.
tandum qͥ singulis uirtutib ꝓuenit beati.
tate. non coactione. beati mites. Depau¬
ꝑtate nascitur mansuetudo. Mitis est
qui ꝑꝑ nullã in iuriã uł dãpnũ ꝯ moueri
potest. Qui enĩ amat terrena: de amisfiᷤ
non pot̃ non ꝯmoueri. Sed uerus pauper
sicut nec habita amauit. ita necꝑ amissa
doluit. Hec est illa uirtus quȩ laudatur
in moy se. Si autẽ ꝑcutiebat tam̃ mitis
erat. ⁊ex telo iustitiȩ non recedens acari¬
cas intẽptationẽ. Aliud÷ enĩ tẽptari ali.¬
non abrogat. s induci .i. tẽptationi suc¬
cũbere timet fidelis. ⁊ orat ne contugat.
Temptatur fidelis dũ iniuriatur dũ sibi

Expanded text:
et, tamen Deo solum ex dilectione serviret, etbona conjux, quae adeo diligit virum,quod eum offendere veretur, licet etiamsiit semper perfecta charitas? cum Isaias dicat: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Sed sicut voluit pavere, taedere, et timere poenas passionis, sic et timuit poenas gehennales, tandum quod de singulis virtutibus provenit beatitu voluntate, non coactione. Beati mites. De paupertate nascitur mansuetudo. Mitis est qui propter nullam injuriam vel damnum commoveri potest. Qui enim amat terrena, de amissis non potest non commoveri. Sed nec verus pauper, sicut nec habita amavit, ita nec propter amissa doluit. Haec est enim illa virtus quae laudatur in Moyse. Si autem percutiebat, tamen mitis erat, et ex zelo justitiae, non recedens a charicas in tentationem . Aliud est tentari, alinon abrogat: sed induci, id est, tentationi succumbere, timet fidelis; et illud orat ne contingat. Tentatur fidelis, dum injuriatur, dum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tiemꝰ.⁊ deo seruire cũ dilex̾tione ĩci¬
piamꝰ. Nota qr timores quatuor sunt.
duo t̾reni ⁊ duo diuini. Unũ est qͣndo
hoĩes timemꝰ ne nobis nr̃a auferant.⁊
ideo peccamꝰ. Uelquotiescũq ꝑꝑ aliquẽ
timorẽ peccamꝰ. ne uiles si mus. ne deri¬
deamur. sic̃ qͥndo leccatores efficimur.

Expanded text:
tiabimus, et Deo servire cum dilectione incitiabimus, et Deo servire cum dilectione incipiemus. Nota quod timores quatuor sunt, duo terreni, et duo divini. Unus est, quando homines timemus, ne nobis nostra auferant, et ideo peccamus; vel quotiescunque propter aliquem timorem peccamus, ne viles simus, ne derideamur; sicut quando sectatores efficimur,
Abbreviated transcription (Latin):
feriores⁊ ⁊ tam̃ libera nos a malo ÷ pͥor na.
turalr̃. sic̃ timor in uii donis dicente scͥpt᷑a
Initiũ sapientiȩ timor dñi. ⁊ illa duo c̃ue¬
sua. Duo sunt abdicanda exteriora ⁊ nt̾iora.
Exteriora sunt nobilitas diuitiȩ ⁊ alie pos.¬
siones. interiora sunt. ingeniũ forcitudo.
pulcritudo uelocitas. ⁊ similia. Abdicare
igitur debemus ista ne c̃fidamꝰ indiuitiiᷤ
innobilitate in ingenio nr̃o ⁊ cet̾is. s in
solo deo ponamꝰ spem nr̃am. cetera aut̃ ita
habeamꝰ quasi ñ haberemꝰ. Ista pauꝑtas ⁊̃
indiuitib esse potest. Unde dauid diui
possidere. Uñ dñs. Uende oĩa ꝗ habeᷤᷤ ⁊ đ p
quia uix sine amore possunt hab̾i. Uħ idẽ
postulatur ubi dr̃.S. libera nos a malo. Li¬
pediri adesidio huiꝰ mundi. qui p̾sentia bona
ostendens inuisibilia deridens hoĩes ad se
attrahit. hec oĩa ñ possumꝰ facere nisi ꝑ
spm̃ timoris. Audiamꝰ dñm gehennã mi¬
nantẽ.⁊ ꝑ hoc exterriti mundo renun¬

Expanded text:
feriores, et tamen Libera nos a malo , est prima naturaliter, sicut timor in septem donis, dicente Scriptura: Initium sapientiae timor Domini , et illa duo convesua. Duo enim sunt abdicanda, exteriora et interiora. Exteriora sunt nobilitas, divitiae et aliae possessiones. Interiora, ingenium, fortitudo, pulchritudo, velocitas et similia. Abdicare igitur debemus ista, ne confidamus in divitiis, in nobilitate, in ingenio nostro, et caeteris, sed in solo Deo ponamus spem nostram. Caetera vero ita habeamus, quasi non haberemus. Ista paupertas etiam in divitiis esse potest. Unde David: Divipossidere unde Dominus: Vende omnia quae habes , etc. quia vix sine amore possunt haberi. Et hoc idem postulatur, ubi dicitur: Sed libera nos a malo . Lipediri a desiderio hujus mundi, qui praesentia bona ostendens, invisibilia deridens, homines ad se attrahit. Haec omnia non possumus facere, nisi per spiritum timoris. Audiamus enim Deum gehennam minantem, et per hoc exterriti, mundo renun
Abbreviated transcription (Latin):
gna̾tioni que legitur inꝑalipomenon.
dr̃ enĩ ibi iechoniã genuisse salathiet ipha¬
daia. ⁊ phadaia ⁊ orobabel: ⁊ rorobabel
mosollã ⁊ ñ annum̾ant᷑ filii salathiel. Sed
deprauata. Unde multe ⁊ indet̾minate
genealogiarũ ueniunt questiones quas
iubet apłsutari. Selpotest dicisalathiel
⁊ phadaia eundẽ eẽ quasi binomiũ. uel
salathiel ⁊ phadaia fr̃seẽ ⁊ filios eiusdem
nominis habuisse. ⁊ historiographũ secu.
tũ fuisse gn̾atione ⁊orobabel filui phada¬
ie. non zorobabel filii salathiel. De abiud
usq ad ioseph nulla historia inuenitur.

Expanded text:
egitur in Paralipomenon. Dicitur enim ibi: Jechonias genuit Salathiel et Phadaia, et Phadaia Zorobabel, et Zorobabel Mosollam , et non annumerantur filii Salathiel. Sed depravata, unde multae et indeterminatae genealogiarum veniunt quaestiones, quas jubet Apostolus vitari . Vel potest dici Salathiel et Phadaia eumdem esse quasi binomium, vel Salathiel et Phadaia fratres esse, et filios ejusdem nominis habuisse, et historiographum fuisse secutum generationem Zorobabel filii Phadaia, non Zorobabel filii Salathiel. De Abiud usque ad Joseph nulla historia invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
seruilis. qͣndo penã timemꝰ ⁊ idõ ñ peccamꝰ
⁊tam̃ uoluntatẽ peccandi ñ amittimꝰ. Sic̃
uidei qͥ sola formidine amalo abstinebant.
nec aliꝗͣ dilectionẽ inbono faciendo ħabebãt.
Nec dm̃ diligebant. hi duo timores nchil fa¬
ciunt adsalutẽ: s nocent. Sũt alii duo. Unꝰ ẽ
quando dm̃ timemꝰ ꝓpt᷑ gehennã. ⁊ idõ ama¬
lo abstinemꝰ sed camen cum dilectione boni
est.⁊ sine uoluntate peccandi.⁊ ita dm̃ dili.¬
gere incipimus. hunc timorẽ iubet dñs
cum dicit. potius timete illũ qui ht̃ potesta.¬
cem corpus ⁊ aiãm mittere in gehennam.
De hoc timore dr̃. In itium sapientiȩ cimor
dnĩ. Tunc enĩ dm̃ timemus. cum eum
ꝑ timorẽ diligimꝰ. tunc tantũ penã time¬

Expanded text:
ervilis, quando poenam timemus, et ideo non peccamus, et tamem voluntatem peccandi non amittimus. Sic Judaei pro sola formidine a malo abstinebant, nec aliquam dilectionem in bono faciendo habebant, nec Deum diligebant. Hi duo timores nihil faciunt ad salutem, sed nocent. Sunt alii duo. Unus est, quando Deum timemus, propter gehennam, et ideo a malo abstinemus, sed tamen cum dilectione boni est, et sine voluntate peccandi, et ita Deum diligere incipimus. Hunc timorem jubet Dominus, cum dicit: Potius timete illum qui habet potestatem corpus et animam mittere in gehennam ignis . De hoc timore dicitur, Initium sapientiae timor Domini . Tunc enim Deum timemus, quum eum per timorem diligimus. Tunc tantu
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur. que ꝑ octonariũ sig̾catur. qr
in octaua die resurrectio facta est. Seqͥ¬
tur roboan .i. płi latitudo. Postꝗ enĩ non
ht̃ qͥd inse uincat. a̾plecti alios debet.⁊
late płm dĩ adsuꝑna secũ trahere. Seqͥt᷑
ꝓfiteri filiũ di ⁊ dicere. Dn̾s est paterms.
⁊ qr tale patrẽ ht̃ qͥ incelis est. recognoᷤ¬
censse eẽ inꝑegͥnatione huiꝰ mundi deb ⁊
c̾e asa .i. attollensut de uirtute ĩ uirtute̾
adpatrẽ suu̾ ascendat sꝑnens istã ꝑegͥna.¬
tionẽ: ⁊ tunc erit iosaphat .i uidicans.
Quieniꝰ attollit se addm ipse alios iudicat
⁊ anemine uidicatur. ⁊ oĩa discernit
ciens nec tamꝰ ido suꝑbit.s foctitudine̾
suã dõ ascͥbit. Unde efficitur orias .i.
robustus dni. quasi robur iurtutũ sua¬

Expanded text:
etur, quae per octonarium figuratur, quia in octava die resuscitatus est. Sequitur Roboam, id est populi latitudo. Postquam enim non habet quod in se videat, amplecti alios debet, et late populum Dei ad superna secum trahere. Sequituprofiteri filium Dei et dicere: Dominus est pater meus. Et quia talem patrem habet qui in coelis est, recognoscens se esse in peregrinatione hujus mundi, debet esse Asa, id est attollens, ut de virtute in virtutem ad Patrem ascendat, spernens istam peregrinationem, et tunc erit Josaphat, id est judicans. Qui enim attollit se ad Deum, ipse alios judicat, et a nemine judicatur, et omnia discernit, ciens; nec tamen ideo superbit, sed fortitudinem suam Deo ascribit. Unde efficitur Ozias, id est robustus Domini, quasi robur suarum
Abbreviated transcription (Latin):
Pastus illo yane petit qd uoluntas dei fiat ĩ tra
sic̃ inceio. Pue sunt uoluntates indeo. una
aufcre. qua om̃s hoiẽs uult saluosfieri. quodtñ
n liorera uoliunitearie pestĩ est e t aliaqr. et
uoluit fectt. hinc ermoresistit. de qua dr̃. uolũ¬

Expanded text:
Pastus illo pane, petit quod voluntas Dei fiat, in terra sicut in coelo. Duae sunt voluntates in Deo: una aufert, qua omnes homines vult salvos fieri, quod tamen in libera voluntate illorum positum est. Est alia quae est u
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ. de quib herodesrex alienigena
dr̃ multos cͥbussisse ut ordo regie stir¬
pis confundetur:⁊ forsitan ioseph qͥ eo
tp̃ir erat nõia parentũ sibi legerat. uel
seriẽ istiꝰ gn̾ationis scire potuit. Hoc tñ
credendũ est qđ eũg lista certus erat de
illa genealogia quã ita disposuit. Iacob
genuit ioseph. Queritur quare matħ
sciendũ qd mathat qͥ descendit de dił
ꝑnathan habuerit uxorẽ que dicta est
etha dequa genuit heli.I ost mortẽ uero
mathat. mathanqͥdescendit de dađ per
salomonẽ accepit eandẽ uxorẽ ⁊ genu¬
it inde iacob Itaq uterim frs fuerunt

Expanded text:
 de quibus Herodes rex alienigena dicitur multos combussisse, ut ordo regiae stirpis confunderetur. Et forsitan Joseph eo tempore nomina parentum ibi legerat, vel seriem hujus generationis scire potuit. Hoc tamen credendum est quod evangelista certus erat de illa genealogia, qui ita eam disposuit. Jacob genuit Joseph. Quaeritur quare Matthsciendum est quod Mathat qui descendit de David per Natham, habuit uxorem quae dicta est Hesta, de qua genuit Heli. Post mortem vero Mathat. Mathan qui descendit de David per Salomonem, accepit eamdem uxorem, et genuit inde Jacob. Itaque uterini fueru
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur. Cristiaũ gn̾atio sic erat.
quasidicat ceterę gn̾ationes sunt ex con¬
cupiscentia carnis. s gn̾atio xp̃i fuit
diuersa ab illis que fuit tantũ de spũ
sc̃o. quia sic erat ut dicturus sũ abĩtio
mundi iꝓuidentia di c̾stituta
Uidens autem turbas ihc ascendit in mon¬
tẽ. ut uitaret eas. quia corã eis tam multa
non erant p̃dicanda. Inhis gͦ docet. quod p̃di.¬
cator debet docere iuxta capacitatẽ audi
est sedere. Iecedunt discipuli ut uicinius
dudiaut que ad implenda ꝓꝑant. & aꝑiens
ossuũ. ꝑ hoc qđ dicit aꝑiens sig̃cat quia nõ
pauca s multa: non humilia s ꝓfunda.
quasi tesaurũ aꝑiens dicturus erat. Al¬
iegorice. xp̃c ascendit in montẽ .i in¬

Expanded text:
intelligitur. Christi autem generatio sic fuit. Quasi diceret: Caeterae generationes sunt ex concupiscentia carnis, sed generatio Christi fuit diversa ab illis, quae fuit tantum de Spiritu sancto. Quia sic erat, ut dicturus sum, ab initio mundi in Providentia constitutaidens autem Jesus turbas ascendit in montem. Ut vitaret eas, quia coram eis tam alta non erant praedicanda. In his ergo docet quod praedicator debet dicere juxta capacitatem audieest sedere. Accedunt discipuli, ut vicinius audiant quae adimplenda properant. Et aperiens os suum. Per hoc quod dicit aperiens, significat quod non pauca sed multa, non humilia sed profunda, quasi thesaurum aperiens, dicturus erat. ALLEGORIA. Christus ascendit in montem, i
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ meus. Dicit gͥfidelis ꝓdilectionẽ ꝓximi iste
dit mathan quibonꝰ ul donans dr. ꝑ bonam
enĩ oꝑationẽ expectat đm datorẽ. S sicut
luctatus est inpͥncipio ⁊ uitia supplantau̾:
sic ⁊ infinẽ uitȩ suȩ oportet iugit̾ luctari.
Unde iacob postea sequitur ⁊ sic ꝑuenitur ad
iurtutes necessaria est incarnatio xp̃i sine
qua nullus potest saluari. qđ designatur ꝑ
maria. Incarnatio enĩxp̾i fuit nobis stella
inmari ⁊ lux intenebris ꝑ quã incarnatio¬
nẽ natus est ihs. quiducet nos in terram

Expanded text:
Deus meus. Dicit igitur fidelis per dilectionem proximi: Istedit Mathan, qui donum vel donans dicitur. Per bonam enim operationem exspectat Deum datorem, et sicut luctatus est in principio, et vitia supplantavit, sic et in fine vitae suae oportet jugiter luctari. Unde Jacob postea sequitur, et sic pervenitur ad r omnes virtutes necessaria est incarnatio Christi, sine qua nullus potest salvari, quae designatur per Mariam. Incarnatio enim Christi fuit nobis stella in mari et lux in tenebris; per quam incarnationem natus est Jesus, qui ducet nos in terram
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ homines morantes inc̾fusione quo
magistrũ ierłm ⁊⁊ cũbene instruxerit
iustus p̾latus subditos. facit eos recog¬
noscere de deo qd pat̾ ms iste qd sonat
abiud.⁊ tc̃ ille popłs resurgit auitiis.
Sequitur eniꝰ eliachĩ qui resurrectio
tatur iustus. Unde sadoch in iustitia dr ⁊ inde

Expanded text:
super homines morantes in confusione, quos super homines morantes in confusione, quos magistrum Jerusalem. Et cum bene instruxerit justus praelatus subditos, facit recognoscere de Deo quod pater meus iste, quod sonat Abiud, et tunc ille populus resurgit a vitiis. Sequitur enim Eliachim, qui resurrectio tatur justus, unde Sadech justitia dicitur, et inde
Abbreviated transcription (Latin):
nõĩaretur scđm adoptionẽ. s dicit
iurũ mariȩ ⁊ pon̾ ĩ eodẽ gradiu iosepi
⁊ mariam. Cũenĩ scđm hebreoꝵ consuetudi¬
nẽ non soleat fieri conputatio genealogie ꝑ
mulieres. ponit ioseph quiduxerat mariã
lege cognatiois ⁊ ita ꝑ ioseph ꝓbatur ma.
potest. Ex hocs quod maria iuit cũ ioseph
inbellehẽ ꝓfiteri qđ de domo dauid:⁊
um qđ de domo dã sit ubi ait mariȩ da
bit illi dñs ds sedẽ dauid patriseius. ¶De
qua ait natus est iħc. non de quib ut¬
sp̃m scm. S uideamꝰ quã moralitatẽ
isti patresin nobis gn̾ent. Iechonias .i.
p̃paratio dñi. Postꝗ enĩ aliqͥs salutẽ dñi
ꝓmeritus est nichil aliud restat nisi ut
occurrat dño uenienti adnuptias cum
lapade p̾paratus. uel adusitates toleran¬
dassi contigerint. Sequitur salathi¬
el i peticio mea ds̃. Qui eniꝰ p̾ꝑatus est.
nonpetit nͥ solu̾ dm̃ s tam̾ interi fit
⁊ orobabel i magister babilonis. Ma¬
gister enĩ terrenoꝵ hominu̾ fit ciuis¬

Expanded text:
 sed dicit virum Mariae, et ponit in eodem gradu Joseph et Mariam. Cum enim secundum Hebraeorum consuetudinem non soleat fieri computatio genealogiae per mulieres, ponit Joseph, qui duxerat Mariam lege cognationis, et ita per Joseph probatur Maripotest, ex hoc scilicet quod Maria ivit cum Joseph in Bethleem, profiteri, quod de domo et um, quod de genere David sit, ubi ait Mariae: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui . De qua, ait, natus est Jesus, non de quibualitatem isti patres in nobis generent. Jechonias, id est praeparatio Domini. Postquam enim aliquis salutem Domini promeritus est, nihil aliud restat, nisi ut occurrat Domino venienti ad nuptias cum lampade praeparatus, vel ad adversitates tolerandas, si contigerint. Sequitur Salathiel, id est petitio mea Deus. Qui enim praeparatus est, non petit nisi solum Deum. Sed tamen interim fit Zorobabel, id est magister Babylonis. Magister enim terrenorum hominum fit ali
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mons iste. Sedere est humiliari.
ꝑ humanitatẽ assũptã. Aliter non
doceret nos nͥformã nram assumĩdo
sederet .i. se in nobis inclinaret.⁊
iusa sessione bumilitatis eius. potu¬
erunt ei discipuli accedere. qr quã¬
diuerat inthrono sue maiestatis
In mundo erat. ⁊ mund̾eũ ñ cognoũ.¬

Expanded text:
et mons iste. Sedere, est humiliari per humanitatem assumptam. Aliter non doceret nos, nisi formam nostram assumendo sederet, id est se nobis inclinaret, et visa sessione ejus humilitatis, potuerunt ei discipuli accedere, quia quandiu erat in throno majestatis In mundo erat, et mundus eum non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tis:⁊ ꝓdesidĩo patriȩ celestis. Luctum aũ ꝓ
miseriis huiꝰuite ⁊⁊ desidio suꝑnȩ patriȩ non
ht̃ nͥ solus pauꝑ ⁊ mitis qui mundũ nͨ diligit.
s quod miser est recognoscit. ⁊ ideo celum
c̃cupiscit. hislugentib ꝓsius ⁊ alioꝵ peccatiᷤ
conuenit postulare. dimitte nobis debita¬

Expanded text:
tis, et pro desiderio patriae coelestis. Luctum autem pro miseriis hujus vitae et desiderio supernae patriae, non habet nisi solus pauper et mitis, qui mundum non diligit, sed miserum se recognoscit, et ideo coelum concupiscit. His lugentibus pro suis et aliorum peccatis convenit postulare: Debita nost
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa tꝑalia tradidit obliuioni ꝑ amore eius.
Qui au̾t tꝑalia obliuiscit᷑ que solent facere ĩ fi¬
deles. fit amon .i. fidelis. quieniꝰ tꝑalia cotẽpñ:
quit᷑ iosias. Quieni̾ t̾rena c̾tẽpnit:⁊ fidelis est.
celũ ꝓmeretur. ⁊ salutẽ dñi secure expectat.
Iosias aut salus dñi int̾p̾tatur. Nosias genuit¬
iechonia. Legitur in libro regũ qdiosias ge¬
nuit ioachat ⁊ ioachĩ ⁊ sedechiã. Ioachat uͦ
successit patͥ inregno. quo capto a rege egyp¬
ti sustitutus est loco eiꝰ ioachĩ fr̾ eiuss nabugo¬
cũ toto populo inbabiloniã ductus est. Intͥce¬
simo aiyii anno transmig̃tiõis. euulmerodac

Expanded text:
oralia tradit oblivioni pro amore Dei. Qui autem temporalia obliviscitur, quod solent facere fideles, fit Ammon, id est fidelis. Qui enim temporalia contemnit quitur Josias: Qui enim terrena contemnit, et fidelis est, et coelum promeretur, et salutem Domini secure exspectat. Josias autem salus Domini interpretatur. ALLE. Legitur in libro Regum quod Josias genuit Joantham, et Joachim et Sedeciam. Joantham vero successit patri in regno, quo capto a rege Aegypti, substitutus est loco ejus Joachim frater ejus, sed Nabuchocum populo toto in Babyloniam ductus est. Sed in tricesimo septimo anno transmigrationis ejus, Merodac
Abbreviated transcription (Latin):
erunt circa montẽ. In datione uͦ
noui testam̃ti nicħ hoꝵ s totũ in
tranquillitate fuit factũ ut doce¬
ret hanc legẽ non timore s amore
cõplendã eẽ. Alia lex scripta est in
lapidib ista in cordib Alit̃. il no¬
uũ a ueteri testam̃to non distaret.
Unde apłs. multo melioris testamenti
omĩa alia c̾tinebant. similr̃ xp̃c tribuit
nouũ testam̃tũ. in .uii.⁊ sic̃ moysesexpli.¬
catius tractauit postea de illis. faciendo

Expanded text:
cellae fuerunt circa montem. In datione vero Novi Testamenti nihil horum, sed totum in tranquillitate fuit factum, ut doceret hanc legem non timore, sed amore complendam esse. Alia lex scripta est in lapidibus, ista in cordibus. Aliter enim Novum a Veteri Testamento non distaret. Unde Apostolus: Multo melioris Testamenti omnia alia continebant, similiter Christus tribuit Novum Testamentum in septem. Et sicut Moyses explicatius tractavit, postea de illis faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
dubitabat ne non ꝓmissio di impleretur.
cu̾sciret se eẽ de ꝓgenie dauid /quẽ opor¬
teret uenire xp̃m. ⁊ ipse eet sine liberis.
Unde ⁊ dicebat. Hon uidebodñm ut aspi.¬
ciã hõiem ultra.S econtra credebat qr
fidelis est qͥ pmisserat isaũ sententiã quã
dederat ad pbationẽ fidei inmutat ⁊
gnandi syaciũ p̃stat .sOtias genuit ioa¬
thã ioathan genuit achat. achat genuit
erechiã etechias genuit manasen mana¬
ses genuit amon. amon genuit osiam.
uissimũ dõ sacͥficiũ factus sequitur ut sit
dauid .i. manufortis qui contra hostes
fecit. Similr ipse debet carnales homines deo
conuertit: que pidum eossig̾cant᷑. Sequit᷑
salomon qͥ int̾p̾tatur pacificus. Tunceni
motus illiciti ⁊ ⁊ quasi iã ineterna tranqͥl¬
litate positus potest cũ apło dicere. Hr̾a
conu̾satio incelis est. qͥmerito inquinto

Expanded text:
missio Dei impleretur, cum sciret se esse de David, per quem oporteret venire Christum, et ipse esset sine liberis, unde et dicebat: Non videbo Deum, non aspiciam hominem ultra . Sed econtra credebat quia fidelis est qui promiserat. Deus autem sententiam, quam dederat ad probationem fidei immutat, et generandi spatium praestat: Ozias genuit Joatham; Joatham genuit Achaz; Achaz genuit Ezechiam; Ezechias genuit Manassen; Manasses genuit Amon; Amon genuit Josiam.vissimum Deo sacrificium factus, sequitur ut sit David, id est mauu fortis, qui contra hostes fecit. Similiter ipse debet carnales homines verbconvertit, qui per Idumaeos designantur. Sequitur Salomon, qui interpretatur pacificus; tunc enim motus illiciti, et quasi jam in aeterna tranquillitate positus, potest cum Apostolo dicere: Nostra conversatio in coelis est . Qui merito in quinto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tachariã filiũ ioiadȩ sac̾dotis qui eũ nutͥ¬
uerat ⁊ rege̾ fecerat ⁊ ne occidetur ab atha.¬
lia custodierat que eũ p̃cepit occidi qr eũ ꝓ
idolatria increpabat. Amasias quoq coluit
clusi sic in lege dr̃ Uisitabo peccata patriĩ
infilios usq in terciã ⁊ quartã gn̾ationẽ
S sciendu hoc eis ẽẽ diccũ qͥ patrũ pecatum
sequntur. Na ⁊ bonus de malogenitꝰ miscrdia
estdignus. ⁊ maluis debono natus pena plectit᷑.
Alii qui ponunt᷑ quis mali ul bonosgnãnt.ul
abonis gn̾antur. Ut iorã filiꝰ iosaphat uiri

Expanded text:
et Zachariam filium Joiadae sacerdotis, qui eum nutrierat, et regem fecerat, et ne occideretur ab Athalia, custodierat, praecepit occidi, quia eum pro idololatria increpabat. Amasias quoque coluit clusi, sicut in lege dicitur: Visitabo peccata patrum in filios usque in tertiam et quartam generationem . Sed sciendum hoc esse de eis dictum qui peccata patrum sequuntur; nam et bonus de malo genitus misericordia est dignus, et malus de bono natus poena plectitur. Alii qui ponuntur quamvis mali, vel bonos generant, vel a bonis generantur, ut Joram filius Josapha
Abbreviated transcription (Latin):
memoria eiꝰ collitur. ne mordine sc̃e natiui¬
catisponeretur. Iorã itaq fornicatꝰ occidit
fres iuos. Unde infirmatꝰ est dolore uteri. ut
iuscera egereret. Quẽ secutus filiꝰ siuis ocoria:
ingressus est ꝑuias domos achab. Deisto oco¬
tia legitur in ꝑalipomenon quod xlu annoꝵ¬

Expanded text:
memoria ejus tollitur, ne in ordine sanctae nativitatis poneretur. Joram igitur fornicatus occidit fratres suos, unde et infirmatus est dolore uteri ut viscera egereret, quem secutus filius suus. Ochozias ingressus est per vias domus Achaz. De isto Ochozia legitur in Paralipomenon, quod qua
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt. Ista uͦ adeo culpabilis est qđ noĩe
est indigna. iustus uero est dignꝰ nor̃e. Est cn
inca maximũ sacram̃tũ. Picit enĩ billeia
quoa dauid insolario existens uidit
betsabee lauantẽse ⁊ placuit ei.
uocauit ⁊ iacuit cũ ea. Y facta
guida reuocauit uriã de expe¬
ditione ut hac occasione intraret uidomum
siã⁊ ita sibi partus aseriberetur: Poluit
ille intrare s iacuit inuestibulo dicenẜ qr dum
archadi eet intab̾naculis. non erat congruum
eũ intrare iudomũsuã. Acceptisitaq litteris
mortissue rediit ad expeditionẽ: ⁊ mortuus
est machinante io ab sicut dauid p̾cẽpit. Sa

Expanded text:
ruerunt. Ista vero adeo culpabilis est, quod nomine non est digna; justus vero est dignus nomine. In ea tamen maximum est sacramentum. Dicit enim historia quod David in solario existens, vidit Bethsabee lavantem se, placuit ei, vocavit, et jacuit cum ea, et, facta ea gravida, revocavit Uriam de expeditione, ut hac occasione intraret in domum suam, et ita partus ei ascriberetur. Noluit ille intrare, sed jacuit in vestibulo, dicens quia, dum arca Dei esset in tabernaculis, non erat congruum eum intrare in domum suam. Acceptis itaque litteris mortis suae, rediit ad expeditionem, et mortuus est, machinante Joab, sicut praecepit Da
Abbreviated transcription (Latin):
cosfidĩ. Cetere aut̃ creature minꝰ diligẽ¬
de sunt que non sunt rationales qr tantii
sũmobono sicut utentesratione. Et cũ
quedã aialia data funt nobis adpenã
ut lupus leo q nocent ꝑximo pp̃amorẽ¬
ꝓxuni cuipł debemꝰ a nobis psequenda
sunt .s non tamꝰ inħ erimꝰ cont̾iii dis¬
positioni dei quia dĩ sic ⁊ nos pilla ar¬
fligit. ut nobis parcendo concedat:
interficere illa. Ecce habemꝰ quod natu¬
raliter amor descendit ex amore dei.

Expanded text:
cos fidei . Caeterae autem creaturae minus diligendae sunt quia non sunt rationales, quae tantsummo bono, sicut utentes ratione. Et cum quaedam animalia data sunt nobis ad poenam, ut lupus, leo, quia nocent proximo, prui plus debemus, a nobis, persequenda sunt, sed non tamen in hoc erimus contrarii dispositioni Dei, quia Deus sic nos per illa affligit, ut nobis parcendo, concedat etiam interficere illa. Ecce habemus quod naturaliter amor proximi descendat ex amore Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ctione nr̃e captiuitatis incelũ. Sed
hec gn̾atio est opposita pͥori qr illa du¬
xit nos ad dãpnationẽ. ista ad redẽptio¬
nẽ. Iila de ꝑadyso expulit. ista reduxit.
dentis. s iħ̾u. id est saluantis. Non ex¬
tis nos ad padisũ. Mutti fuerunt antiq̃
tempore quib datum est nonien quod
est ilis. s insigura istiꝰ sic̾ iħunaue. uiosue

Expanded text:
ctione nostrae captivitatis in coelum. Sed ctione nostrae captivitatis in coelum. Sed haec generatio est opposita priori, quia illa duxit nos ad damnationem, ista ad reparationem. Illa de paradiso expulit, ista reduxit. erdentis, sed Jesu, id est salvantis. Non extis nos ad paradisum. Multi fuerunt antiquo tempore, quibus datum est hoc nomen, quod est Jesus, sed in figura istius,
Abbreviated transcription (Latin):
iber gn̾atiõis. In ipso exordio satis osten¬
dit. quod dehumanitate xp̃i sit accurꝰ.
cũ acarnali gn̾atione incipiat. R n̾aci¬
onẽ enĩ diuinã quis enarrabit: Notã¬
du quod scđm materiã exordu libro
suo nom̃ imposuit. morẽ hebreorũ se¬
cutus. quorũ libri expͥmordiis intitu¬
lantur. Sic̃ liber pͥmus moysi genesis
uocatur. qr in exordio de genitura mũ¬
di agitur. ⁊ sic̾ exodus incuiꝰ pͥncipio
de exitu filiorũ isrł de egipto tractat᷑.
Bene congruit nouu̾ testam̃tũ ueteri:
qr illud incipit a gn̾atione pͥmi hõ̾is ⁊¬
catur genesis. istud liber gn̾ationis.
Illud agit de p̾ceptis s imꝑfectis istud
uͦ de insticutiõĩb sed ꝑfectis. Iuud de
sac̾dotio ⁊ hostiiss figuratiuis. istuad
iͦ dequodã sac̾dote s uero ⁊ quadam
ꝑfecta hostia cet̾as cõplente. Iuud ag̃
delib̾atioẽ egipti. istud delibatione
inferm. Iulud agit de introductione
incerrã ꝓmissionis. istud de introdu¬

Expanded text:
iber generationis. In ipso exordio satis ostendit quod de humanitate Christi sit acturus, cum a carnali generatione incipiat. Generationem enim ejus divinam quis enarrabit? Notandum quod, secundum materiam exordii, libro suo etiam nomen posuit, morem Hebraeorum secutus, quorum libri ex primordiis intitulantur, sicut liber primus Moysi Genesis vocatur, quia in exordio de genitura mundi agitur, et sicut Exodus, in cujus principio de exitu filiorum Israel de Aegypto tractatur. Bene congruit Novum Testamentum Veteri, quia illud incipit a generatione primi hominis ecatur Genesis, istud liber generationis. Illud agit de praeceptis, sed imperfectis; istud vero de institutionibus, sed perfectis. Illud de sacerdotio et hostiis, sed figurativis; istud vero de quodam sfecta caeteras complente. Illud agit de liberatione Aegypti, istud de liberatione inferni. Illud agit de introductione in terram promissionis, et istud de introdu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes adđm ꝑueniunt. Quid aut̃ numer
iste sig̾cet insequentib exponet᷑. Querit᷑
cũ habraha habuerit plures filios. quare
solũ isa ac posunt: Ucũ ysaac genuisset iacob
⁊ esau quare desolo iacobm̃tionẽ facit. cum
om̃s frs uidȩ cũ ipso ingn̾atione̾ cõputet. idõ¬

Expanded text:
eniunt. Quid autem numerus iste significet, in sequenti exponetur. Quaeritur, cum Abraham plures habuisset filios, quare solum Isaac posuit? Et cum Isaac genuisset Jacob et Esau, quare de solo Jacob mentionem facit, cum omnes fratres Judae cum ipso in generatione computet? Id
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾atio diuiditur intres tesceresce decades.
Rima est ab abrahã usq ad dauidita qđ
daiud ibi includit᷑. Scđa ad auid usq
camꝰ iechoniã bene numerat᷑ ⁊ transini.¬
est sig̨cans libationẽ acaptiuitate diabo.

Expanded text:
dividuntur in tres tessarescedecades. Prima est ab Abraham usque ad David, ita quod David ibi includitur; secunda a David usque camus Jechoniam bis numeratum, transmiest, significans liberationem a captivitate diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
yniu̾sa dona intelliguntur. Qui ergo septu¬
agies septiesiub et dimitti: quasi uniu̾sa dona
delicta iubet condonari. Itaq cũ matħ car¬
nalẽ gn̾ationẽ ostñdere intendat. naturales
tantũ patresponit: lucasuꝰ cũ baptitatũ. fili¬
um dĩ adoptiuũ fieri insinuare uelit. non
Sicut heli ⁊ om̃s int̾positosusq ad dauid Nlo¬
ta qr insingulis patrib tria debent notari.
historia moralitas ⁊ allegoria. Allegoria

Expanded text:
niversa dona intelliguntur. Quod ergo septuagies septies praecipit dimitti, quasi universa delicta jubet condonari. Itaque cum Matthaeus carnalem generationem ostendere intendat, naturales tantum patres ponit. Lucas vero, cum baptizatum Filium Dei adoptivum fieri insinuare velit, non sicut Heli et omnes interpositos usque ad David. Nota quod in singulis patribus tria debent notari, historia, moralitas, et allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
plenariã remissionẽ peccatorũ inbaptisinate
acquiri ac ꝓhoc filiũ di effici demonstrarȩ. Sep¬
tuaginta eniꝰ ⁊ uii. est numeriis remissionis.
tes: Septuaginta eni .UII. ex undenario ⁊
septonario conficit᷑. Septieseniꝰ undeci nune¬
Septenariꝰ adumũsitatẽ ꝑtinet. pp.uii dies¬

Expanded text:
plenariam remissionem peccatorum in baptismate acquiri, et per hoc Filium Dei effici demonstrare. Septuaginta enim et septem, numerus est remissionis. tes. Septuaginta septem ex undenario et septenario conficitur. Septies enim undecim numeSeptenarius ad universitatem pertinet, propte
Abbreviated transcription (Latin):
texeretur. Idõ ⁊̃ dauid p̃ponitur. qui
inmultis peccauis n̾ habrahã qui ĩ om̃ib
iustus apparuit: ut exsola miscdĩa
non ex meritis hominũ natus esse
pe sua carne̾ acciperet. Unde udei
infideles cu int̾ro garentur cuiꝰ filiꝰ eẽt
iħc. responderunt dauid. Nota q alter
eorũ quib facta est ꝓmissio est pͥmꝰ patri¬
archa̾ alter pͥmꝰ regũ. Hu duosunt ille co
iũpnȩ duȩ que erant ante hestiũ templi. int̾
quas ueniebatur adhostiũ quia ꝑ eosduos ue¬
nitur ad xp̃m dũ auditui. ꝓmissio facta eis.
p̃dicationẽ suã ꝓmissione facta eis cõfirmãt
Habrahã genuit ꝑsaac. Queritur quare ince.
theus descendendo agit. quia humanitatem
xỹi ostendere intendit qua ds̃ ad hoĩes di̾cendit.
nocificat. Cũ enĩ debaptismate xp̃i egisset in
quomulta misteria adnos ꝓtinentia signi¬
⁊ ꝑueniendo usq ad dm̃. Cueniꝰ dixisset fa¬
ccu̾ est cubaptiraretur. o pn ihir .b.⁊o.⁊c̾. sup¬

Expanded text:
texeretur. Ideo etiam David praeponitur, qui in multis peccavit, non Abraham, qui in omnibus justus apparuit, ut ex sola misericordia, non ex meritis hominum natus probape sua carnem acciperet. Unde Judaei infideles, cum interrogarentur cujus filius esset Jesus, responderunt: David . Nota quia alter eorum quibus facta est repromissio, est primus patriante ostium templi, inter quas veniebatur ad ostium quia per eos duos venitur ad Christum, dum auditur promissio facta eis. praedicatione sua promissionem factam eis confirmant. Abraham genuit Isaac. Quaeritur quare incipi Matthaeus descendendo agit, quia humanitatem Christi ostendere intendit, qua Deus ad homines descendit. notificat. Cum enim de baptismate Christi egisset, in quo multa mysteria ad nos pertinentia signiet perveniens usque ad Deum. Cum enim dixisset: Factum est cum baptizaretur omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
curis. sit ad om̃ia adu̾sa coleranda foetis.
N ota quia dicit simpliciter fortis ad differentiã
a auid qui dr̾manufortis qđ aliua sig̃cat. Iste
fortis Que seruitus gnatur ex ruth i.de festi¬
Sequituriesse .i incensuꝰ. Sieni seruimꝰ eraiuio¬
re ⁊amore erit deuotio in corde que erigne

Expanded text:
turis fit ad omnia adversa toleranda fortis. turis fit ad omnia adversa toleranda fortis. Nota quia dicitur simpliciter fortis, ad differentiam David, qui dicitur manu fortis, quod aliud significat. Iste fortis est, quae servitus generatur de Ruth, id est de festiSequitur Jesse, id est incensum. Si enim servimus, ex timore et amore erit devotio in corde, quae ex igne