comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uent. itaq nec pecuma petetur.
cumomolum̃tum legis noluntate¬
noluntate nenditoris secntum sit¬
o nb̃tatis cã traditꝰ. post annum
.u. implet: maniminitetur. et ut c̃¬

Expanded text:
interuenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis uoluntatem uenditoris secutum sito libertatis causa traditus post quintum annum impletum manumitt
Abbreviated transcription (Latin):
ites diłonem nõ recipiat ũ ꝓuit¬
titur appellare. ułti ne testm̃ ap¬
iatur ut duiꝰ adrianꝰ ꝯstituit
ne frument᷑ in usũmilitũ ĩ an¬
none subsiclia contrahatur ne¬
ue scriptꝰ hr̃s ĩ posẜonẽ inducã.¬
id qd̾ muiꝰ fiat nõ ꝑmittit᷑ appel

Expanded text:
ationem non recipiat, non permittitur appellare, uel‹ut› ne testamentum aperiatur ut diuus Hadrianus constituit, ne frumentum in usum militum, in annonae subsidia contrahatur, neue scriptus heres in possessionem inducatuid quo minus fiat, non permittitur a
Abbreviated transcription (Latin):
icuiꝰ appelło nõ recipitur sufficit
si possit dr̃e appelłone̾ suã nõ eẽ
receptã qd̃ quatumq rõne doce
Sm uero aliꝰ appellabatur ꝙ pͥn¬
ceps erit ille erit adeundꝰ. ¶ S
et siqd aliud pꝰ receptã applłom

Expanded text:
ius appellatio non recipitur, sufficit, si possit dicere appellationem suam non esse receptam: quod quaqua ratione doceasin uero aliu‹s› appellabatur quam princeps, ille erit adeundus.Sed et si quid aliud post recepta
Abbreviated transcription (Latin):
nnum bonem abigeatus crim̃
faccit cum quor plenius cob̾¬
cenclumi ꝙ astabulo abegit do¬
uritum pecus nõ a silra nec a¬
g̃ge. ¶ Qui sepis abegirũt
l semꝑ unum ul alcerum pecͥ
tores abigeoꝵ qͣ pena plecti de¬
beant epla diui adriani ita ca¬
uetur ut cxͣ tram ytaliam .x.
annis relegantur. ULp̃.

Expanded text:
uel unum abigeatus crimen facere.Eum quoque plenius coercendum, qui a stabulo abegit domitum pecus, non a silua nec grege.Qui saepius abegerunt, licet semper unum uel alterum pecus tores abigeorum qua poena plecti debeant, epistula diui Traiani ita cauetur, ut extra terram Italiam decem annis relegarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiare ne seio muberet
et si denunciau̾t et ab ea in
mus utrum ad iuclicem an
ciau̾it. ¶ uerum libellos. ac¬
cusatoris dedit.anteqmͣ mi¬
beret eamq cũ id agnoniss
nupsit ul ignorans puto nõ
posse accusatorem ab ea inci

Expanded text:
nuntiare, ne Seio nuberet, et, si denuntiauerit, et ab ea incmus, utrum ad iudicem an  quidem denuntiauit, uerum libellos accusatorios dedit, antequam nuberet, eaque, cum id cognouisset, nupsit, uel ignorans? puto non posse accusatorem ab ea inci
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. quid gͦ siquidamp¬
centes sunt quidam absen¬
tes iudeamus anetiam absenti¬
bo competat. nb̃tas et põt dici
exemplo adite nr̾ditatis pus¬
compet̾e ub̃tatem eciam absẽ¬
tib. Sierdiedatasit ubtas an
dies expectanda sit. et puto ex¬
rectanduman gͦ nõ adicien¬
tur. quid inde sisb̾ condõne data
sit lib̾tas siquidem aneq pẽ
alie q sb̃condõe ntiq adici sta¬
tm post. ¶Siommes sb̃condõe¬

Expanded text:
. Quid ergo, si quidam praesentes sint, quidam absentes? videamus, an etiam absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem etiam absentibus. Si ex die data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non addicentur. quid deinde, si sub condicione data sit libertas? et si quidem aliquae pure, aliquae sub condicione, utique addici statim possunt: si omnes sub cond
Abbreviated transcription (Latin):
ut sibipossideuiceat: nanciscipo¬
is quoꝙ possideat qui rogatuis
sit cdubitatum e. placet autem
penes ncrumꝙ ec eumnhominẽ
quipcanodacus eet. peneseum
quirogiss.qr is possideat corpo¬
repenes domum qr ñ decesfit
ammo apossĩone quoquis
loco p̾cano ant possideat aut ce¬

Expanded text:
ut sibi possidere liceat, nancisci pois quoque possideat, qui rogatus sit, dubitatum est. placet autem penes utrumque esse eum hominem, qui precario datus esset, penes eum qui rogasset, quia possideat corpore, penes dominum, quia non discesserit animo possessione. Quo quis loco precario aut possideat aut coe
Abbreviated transcription (Latin):
ppelłone inc̾põi¬
ta siue ea recep¬
ta sit sũ non ã metlio tp̃e nich mo¬
uari o et siquid fu̾it recepta apͦ
erit ꝓnunciatũ siꝗs gͦ forte rele¬
gatus fu̾it et appellau̾it nõ arce¬
bitur n in ytalian ĩpunicia qͣ¬

Expanded text:
ppellatione interposita, siue ea recepta sit siue non, medio tempore nihil nouari oportet: si quidem fuerit recepta appeerit pronuntiatum. Si quis ergo forte relegatus fuit et appellauerit, non arcebitur neque in Italia neque in
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem ducturus est o si alter¬
cam manumieit ducat nõerit
libera. adeo ut nec sumtra .ul. men¬
ses audem eam repudiatam post¬
ca manumissor camduxit libe¬

Expanded text:
si alteream uxorem ducat, non erit libera, adeo ut nec si intra sex quidem menses eam repudiatam postea manumissor uxorem duxerit, libe
Abbreviated transcription (Latin):
quo quis pp̃ facinoꝵ suoꝵ co¬
gitacẽem iam de penasua c̃¬
tus c̃e poterat multo prius
ꝙͣ dampnacone eis dande li¬
bertatis eum amisisse. uła¬
it. si posteaꝙͣ filio ꝓmisit pat̾
mamimittere filius ignorãs
pr̃em decessisse manuimserit
tata erit non inderi uolente
pre filium mamimisse. lp̃

Expanded text:
quo quis propter facinorum suorum cogitationem iam de poena sua certus esse poterat, multo prius quam damnatione ius dandae libertatis eum amississe. it, si postea, quam filio permisit pater manumittere, filius ignorans patrem decessisse manumisit tata erit, non uideri uolente patre filium manumississe.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e nõ depeculio det milla sit fr¬
aus. s si hrs sit locuplex nõ ꝓfi¬
cit ad lib̾tatem nec quidat pecu
dño data est nalere ex auͣcte uris
mis it hr̃s extitit nõ ĩo adiecti¬
one hrditatis lib̾tatis datio cõ

Expanded text:
ipse non de peculio det, nulla sit fraus. sed si heres locuples non proficit ad libertatem, nec qui dat pecudomino data est, valere ex auctoritate misit heres extitit, non ideo aditione hereditatis libertatis da
Abbreviated transcription (Latin):
ca ẜuosmamimittat kac lege ca¬
bitore fisciqui soluendo non e¬
rat mamimussũ ita renocarim
ẜuitutem debere si nondm in li¬
planeca que in fraudem fiscim
siums er collata sunt reuocan
da.: Si subodẽde alicui pecuma
debeatur qͣi statulib̾arit adebi¬
toremamimissꝰnt pendeat lib̾¬
filius manininẜit sũ p̃r sũ filius
sciat soluendo pr̃em nonẽe lib̾¬
tas impedietur.S.¬

Expanded text:
seruum manumittat, hac lege capondit a debitore fisci, qui soluendo non erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu in liplane ea, quae in fraudem fisci in sinus eius collata sunt, reuoda. Si sub condicione alicui pecunia debeatur, quasi statuliber erit a debitore manumissus, ut pendeat libefilius manumiserit, sive pater sive filius sciat solvendo patrem non esse, libertas impedietur.
Abbreviated transcription (Latin):
mieit qmͣmis nolinitatem accõ¬
modai̾it tñ nõ erit lib̾ nam ⁊
ppłimanimuttere. Item non fit
uber si mentitris dñs ne amagi¬
stratib castigaretur dixit enin
libum. nõ .n. funt uoluntas ma¬

Expanded text:
mvis voluntatem accommodaverit, tamen non erit liber: nam et populi manumittere. Item non fit liber, si mentitus dominus, ne a magistratibus castigaretur, dixit esse liberum, si non fuit voluntatis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nficiando depoitum nemo fa¬
cit furtum ner enim surtũ est
ip̃a inficiatõ licet ꝓpe furcum
sit. s si posẜonem eius adipis¬
catur interutendi cã facit fur¬
tum nec refert in digito hãt
beret ꝓsuo destinauit. Si tͥ
celisses penam ꝓmiũsti ideo¬
q sufficere eam necc̃e fuit fur¬

Expanded text:
nfitiando depositum nemo facit furtum nec enim furtum est ipsa infitiatio, licet prope furtum est: sed si possessionem eius apiscatur interuertendi causa, facit furtum. nec refert, in digito habeat ere pro suo destinauerit.Si tibi dedisses, poenam promisisti, ideoque sufferre eam necesse fuit
Abbreviated transcription (Latin):
q uil putat. ¶ Siis cuires
tñ dum apu furem sit lega¬
int cam michi an si postra
sur eam contractet surti ac¬
acc̃om cum hr̃s suo nomi
¶ Eum qui muliont dolo . in.
at furtitem qd̃ ei conseq̾ns
est dr̃c et in tutore qui post
pubtatem souitũ est. ¶S
neum cui cred̾cm et ego igno¬
ro titium quis sit dende tu
adduritur sitit ꝙ si nesciat
nõ facies furtum nec h qui
adduxit opem tulisse. põt in¬
deri tum surtum fcm̃ nõ sit
adduxit. ¶Ristipulatur
de te sim ꝑte nõ fieri quomi

Expanded text:
us putat.Si is, cui res t, dum apud furem sit, legauerat eam mihi, an, si postea fur eam contrectet, furti acactio, cum heres suo nomin. Eum, qui mulionem dolo malo in at, furti teneri. quod ei consequens est dicere et in tutore, cui post pubertatem solutum est. Si neum, cui crederem, et ego in Titium inquisii, deinde tu adducitur scit: quod si nesciat, non facies furtum, nec hic qui adduxit opem tulisse potest uideri cum furtum factum non sit: adduxit.Si stipulatus de te sim
Abbreviated transcription (Latin):
alcam testamti siuꝑ
tmentes reliquisse dr si hec
uduequid reictum ee dice¬
tur dectorphendam siquit
forteꝯfiteatur penesse ẽctes¬
tam̃cum in benduc eerhibe¬

Expanded text:
causam testamenti sui pertinentes reliquisse dicetur, si hae udue quid relictum esse dicetur, decreto comprehendam'.Si quis forte confiteatur penes se esse testamentum, iubendus est exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
diem est md q. incest dupo¬
licari. ¶ Iñ põt queripõt si
quis cum anias ꝓbonesn
mense qmͣ scripturam hã¬
b̾et et cyrogͣphi furtum pa¬
ssus sit an extimari in dup¬
lo cyrographi qͣntitas de¬
possit debitũ alumde ꝓba¬
re ꝙ̃ ad̃m si in binis tabulis
nistr̃m scriptum sit nã n¬
chil uidetur deꝑdere s futu
rum est ut alio cyrogͣpho i¬
aluo seturior sit cͣclitor. a¬
pocha quo si fu̾it surrepta
eq dñdum est furti actoe
in id ꝙ int̾est locũ hr̃e s me

Expanded text:
dum est in id quod interest duplari. Inde potest quaeri, si quis, cum alias probationes mensaeque scripturam haberet, chirographi furtum passus sit, an aestimari duplo chirographi quantitas depossit debitum aliunde probare? quemadmodum si in binis tabulis instrumentum scriptum sit: nam nihil uidetur deperdere, si futrum est, ut alio chirographo salvo securior sit creditor. Apocha quoque si fuerit subrepta, aeque dicendum est furti actionem in id quod interest locum habere: sed
Abbreviated transcription (Latin):
pn alicuiꝰ aut surcipuut aũ
int̾leu̾it labeo ait eũ furti te¬
neri. Idemq scribit et de ce¬
tis reb publicis deq sccicta¬

Expanded text:
pii alicuius aut subripuerit aut interleverit, Labeo ait furti eum teneri: idemque scribit et de ceteris rebus publicis deque societa
Abbreviated transcription (Latin):
uł lapidum uł lapidum uł a¬
ree uł fructuum quos quis
stat captarum t̾ra mari celo¬
qz num̃o eẽ. ¶ Itm ꝯstar colo¬
num quimiminus colat cũe¬
o qui fructus stantes sumpu¬
it acturũ furtiqrut primũ de¬
ui tabulas ui cauciones am¬
ouet furti tenetur ñ tm̃ p̾cii ip¬
sarum tabulaꝵ u̾m eciam eiꝰ¬

Expanded text:
 arborum uel lapidum uel harenae uel fructuum, quos quis stat captarum terra mari caelo numero esse.Item constat colonum, qui nummis colat, cum eo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti, quia, ut primum deui tabulas uel cautiones amouet, furti tenetur non tantum pretii ipsarum tabularum, uerum ei
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝑmittendum uti msi ton¬
tulit idem fructuario pr̃an¬
dum ẽ. ut ꝓprietariꝰ ccgat᷑
ei conferre. gͦ et solum re¬
tinebit fructuarius. ħat. qmi¬
dum pnum detur plancras
nrgarem. uellem s̾hat ex¬
cercõne sidommus nõ est

Expanded text:
mittendum uti, nisi contulerit: idemque fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre. ergo et solum retinebit fructuarius, sdamnum detur. Plautius. negarem uellem sub hac exceptione 'si dominus non esset'
Abbreviated transcription (Latin):
lege tenetur et qui conuocatis
hommnib uin fecerit quo quis
tisus homo sit. dampnato
expilauint et freg̾nnt expug¬
naiunt. si qd in ea cũ telis fete¬
ruit capite pumunt. teloꝵ at̾
applłone om̃ia ex quib singu¬

Expanded text:
qui conuocatis hominibus uim fecerit, quo quis cisus sit. Damnato expilauerint effregerint expugnauerint, si quid in turba cum telis fecerint, capite puniuntur. Telorum autem appellatione om
Abbreviated transcription (Latin):
ccusante reo defuncto res
ab alio uiclicate ꝑ p̾sidem
ꝓuincie ꝑagi potest. ¶ad
frustra ꝓturator interuenit
mstomag̃ ad defendend̾̃ set
extusaciones absentiũ ex
et si iustã rõnem hant sm̃a¬

Expanded text:
ccusatore defuncto res ab alio, iudicante praeside prouinciae, peragi potest. Ad frustra procurator interuenit, multoque magis ad defendendum: sed excusationes absentium ex et, si iustam rationem habea
Abbreviated transcription (Latin):
guli solidũ. s om̃s simul qua¬
drupli penã pro uirili porcõne de
duccõne uectigał hr̃des h̃uerat
a ꝗb pꝰ aditam hr̃ditatẽ faria
seuilla et alii pclia eniant tũ cõ¬

Expanded text:
guli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro uirili portione debductione uectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. cum co
Abbreviated transcription (Latin):
tatius florus cesto scriptos he¬
dis sui pompen tacite fideriui se¬
rat ut si capienti fund̃ ⁊ certe
peccume quantitate̾ daret et
eo noĩe caucõem a pompeio engi
turau̾at se restiturur̃ ei ꝑ ꝓcep¬

Expanded text:
tatius Florus testamento scripto heredis sui Pompeii tacitae fidei commiserat, ut non capienti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curauerat se restituturum e
Abbreviated transcription (Latin):
fcõ ẜo testo eod pompeio ⁊ faus¬
tino hr̃dib institutis ulłas p̃¬
cepcõnes pompeio ded̾at. ħ ꝑ sõa
q̃ cape nõ poterat se detulerat
ꝯsulti impr̃es a ꝓcuratorib res¬
cripẜant si uõ ꝓbaret᷑ mutata
uoliutate eẽ pr̃and̃ fider missũ¬
atq ita pomperꝰ ꝯdep̃nat᷑ꝰ deside¬
tere qr p̾cepcões nõ accepat nec
posse uideri ꝓ parce ĩ ꝓpͥa uolum¬
tate testatorẽ ꝑseu̾asse s ĩ uniũ¬
sua caucõne solũ sideimissũ p̃¬
stare debc. ¶ Corueno felici me
st̾pta hrs regata erat restitũe br̃¬
ditatẽ pꝰ mortẽ suã cũ br̃s scripti
ꝯdempnata cẽt et afisco oĩa uona
młris occuparent᷑ dicebut felix se

Expanded text:
o et eodem Pompeio et Faustino heredibus institutis nullas praeceptiones Pompeio dederat. haec persona, quae capere non poterat, se detulerat. consulti imperatores a procuratoribus rescripserant, si non probaretur mutatam voluntatem esse, praestandum fideatque ita Pompeius condemnatus desidetere, quia praeceptiones non acceperat, nec posse uideri pro parte in prima uoluntate testatorem perseuerasse, sed in uniuesua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occupa
Abbreviated transcription (Latin):
ratoribo nõdefendatim
necanum defensoremĩ¬
uemat bonorum nencl¬
itet.licet nofrandacoms
calatitare indetur quis¬
ui nõẽ ydoneus defensor

Expanded text:
ratoribus non defendatur nec alium defensorem inveniat, bonorum vendiitet, licet non fraudationis causa latitare videtur, qui sui non est idoneus defensor
Abbreviated transcription (Latin):
nebonorumpossoremfu¬
turum. siqrus tñh̾rdem.
aserndento uł accones pa¬
ciento  defunctum defen
boa defunctiumie nõ pot̾¬

Expanded text:
bonorum possessorem futurum. si quis tamen heredem se spondendo vel actiones patiendo defunctum defendat, bona defuncti venire non pot
Abbreviated transcription (Latin):
squis cum cotum petisset prẽ
petat excepoo̾ rei inclicate ennc¬
co nocet. nam ꝑr incotoe eadez
emm res accipitur. i s̃ ꝑe petat᷑
eius ꝙ totum petitumest nec
intest.utrum in corpore ñ qra¬
inde siquis fundum pecient de¬
indeptem petat. ur ꝓdinisour¬
ꝑindiinso dicendument ecce¬
et cofundo ꝙ pecu obstabit er¬
cepoo. Idemerit ꝓbindum i nidu.
corpora fiunt petita. mox petiti
dopetat antem msiuam pecie¬
nt deuide aream pctat uł ting¬
ua ur lapides petat. Item si nau¬
empeciero ⁊ poster singulas
nartem peciero ⁊ post litems

Expanded text:
quis, cum totum petisset, partem petat, exceptio rei iudicatae nocet, nam pars in toto est: eadem enim res accipitur et si pars petatur eius, quod totum petitum est. nec interest, utrum in corpore hoc quaeraroinde si quis fundum petierit, deinde partem petat uel pro diuisoindiuiso, dicendum erit exceex eo fundo, quem peti, obstabit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutndo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, uel tigna uel lapides petat: item si nauem petiero, postea singulas natem petiero et post litem
Abbreviated transcription (Latin):
nernt estimati ꝙ sunt dse¬
quens ent dice excepconem
obstat. quociens int̾easdem
psonas eadem ꝗd renocatm
ne alio gne iudici. ⁊ io siłordi¬
cate prtita singras res petat.i.¬

Expanded text:
nerunt aestimatique sunt, consequens erit dicere exceptionem obstat, quotiens inter easdem personas eadem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii. et ideo si hereditate petita singulas r
Abbreviated transcription (Latin):
cate. nam ⁊ ꝑsona spectanda e
an potĩt face l an ante quio fe¬
it c⁊ ansane mentis fuerit nec
lubricum lingue ad penam
facile contrahendum qmͣqmͣ
enim tem̃arii digni pena sut̃
exemplimmi legis uinclicandꝰ
est. ¶ Crimenmaiestatis sto
uł molatis statius in. ymagi¬
nibꝰ maxime ex acerbatur ĩmi
consulem in iidicium eius in¬
struit. Hermog̾.¬

Expanded text:
onam spectandam esse, an potuerit facere, et an ante quid feet an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sintexemplum legis vindicandum est. Crimen maiestatis facto vel violatis statuis vel imaginibus maxime exacerbatur in milconsulem indicium eius instruxit. Hermog
Abbreviated transcription (Latin):
amosi quinis accusandi non
hñt sine nulla climnutione
admittimtur ad hanc accusa¬
tionem s et miites quitas. Ali¬
as defendere nõ possut. nam
qui propace excubant mag̃ ꝙ

Expanded text:
amosi, qui ius accusandi non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem.Sed et milites, qui causas alias defendere non possunt: nam qui pro pace excubant, magis
Abbreviated transcription (Latin):
ti. at qui estuia sĩ enti p̾o¬
re estate nec inmerito. nam
qr reme ñ ucitur referre se
nõ adp̾sentem estatem. si
adpnorem debuit estatem
incipe sic ꝑicõres tradidede¬
nalirita sems mensib estaᷤᷤ

Expanded text:
ti', at qui de aestiua, sic: 'uti priore aestate', nec immerito: nam quia hieme non utitur, referre se non ad praesentem aestatem, sed ad priorem debuit. Aestatem incipere sic peritiores tradiderunali: et ita senis mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ifideussorems magratuum mpe¬
namuł muitam q̃m ñ spospodis¬
creuit. ¶ꝓamelio romulo⁊duc¬
challꝰ. ri alii fideiusẜant. ¶boar
ronnili fiscus ut obligata sibi
ocupau̾at. ⁊ ⁊nemebantur fides¬
sores tam in sortem ꝙ̃m usuras
quidep̾cabantur lecta senpode fide¬
se obligaiant nõ momem.¬

Expanded text:
ussores magistratuum in poenam uel multam, quam non spopondicreuit.Pro Aurelio Romulo conducThallus et alii fideiusserant: bona Romuli fiscus ut obligata sibi occupauerat et conueniebat fideiussores tam in sortem quam in usuras: qui deprecabantur. lecta subscriptione fidese obligauerant, non in om
Abbreviated transcription (Latin):
beant uiden senti optulisse
iocncoq debet denegmi m
eos inclicatiacco. ¶actor
mumcipum põtremind¬
icatam recusarc. Innimci¬
pes omm inclicati accõda¬
bitur. ¶ait p̾tor oempna¬
tus. ut pecumam soluat. ai
uclicato ergo herigitur.ũ
pecumam sotuat.quider¬
go si soluequispatus nõ

Expanded text:
beant uideri se liti optulisse, idcircoque debet denegari in eos iudicati actio. Actor municipum potest rem iudicatam recusare: in municipes enim iudicati actio dabitur. Ait praetor: 'condemnatus ut pecuniam soluat'. a iudicato ergo hoc exigitur, ut pecuniam soluat. quid ergo, si soluere quidem paratus no
Abbreviated transcription (Latin):
iure dominii. ap̃toremssꝰ
est. neguaquam locus erit
cancõnis oblacõni et ita
quid fims rei iuemetur
et uoc est m̾ssimum se põi¬
to eo quod quibdam. ułex
intur siam ruerint edes

Expanded text:
e dominii a praetore iussus est, nequaqua‹m› locus erit cautionis oblationi: et ita quit, finis rei inuenietur: et est hoc uerissimum seposito eo, quod quibusdam uel nitur. Si iam ruerunt aedes
Abbreviated transcription (Latin):
agis. ꝓbatur repetita .gͥ. di
e ꝓmittendumerit. hct
ampuns de npensis quo¬
eatim. in possõm ubo̾ait.
exquo decretumẽ. ab̃. ex
quauentum ẽ. inpossõm.
ego puto cã cognitamõ hñc

Expanded text:
agis probatur: repetita igitur die promittendum erit. hoc amplius de impensis quoeatur in poex quo decretum est: Sabinus, ex quo uentum est in possessionem: ego puto causa cognita modo hanc
Abbreviated transcription (Latin):
uł niuanires ꝑuit ex edc̃o pre¬
toris obligatur ex̾titor nanis
ut caupoitaut in potate sit eiꝰ
cuiꝰ res surtepta sit. utr̃ mallz
cum ex̾titore bonorario ĩmo
an cum fure iure cuuli exꝑiri¬
qd̃ si receꝑit sauum fore cau¬
rei surrepte. s ip̃e ht̃ qr recipi¬
endo ꝑiculum custodie ꝑut.¬

Expanded text:
uel in naui res perit, ex edicto praetoris obligatur exercitor nauis uel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum exercitore honorario iure an cum fure iure ciuili experiri.Quod si receperit saluum fore caurei subreptae, sed ipse habet, quia recipiendo periculum custodiae su
Abbreviated transcription (Latin):
ctum eorum qui mea caupo¬
na eius caupone excendecã
ibi sunt. Item eorum qui hĩ¬
tancli cã iisunt. miatoꝵ at̃
fcm̃ nõ pr̃at. nam unatorem
s eng̾e caupo ul stabularrꝰ¬

Expanded text:
ctum eorum, qui in ea caupona eius cauponae exercendae causa ibi sunt, item eorum, qui habitandi causa ibi sunt: uiatorum autem factum non praestat. namque uiatorem sibi eligere caupo uel stabular
Abbreviated transcription (Latin):
D principem remissa tognicõ
ssum a p̾side ꝓuuncie iuidicẽ da¬
pturator cesaris qui ꝑtib pre¬
siois nõ fungebatur ĩ ute p̾na¬
ricatoꝵ ius dandi iudicis non

Expanded text:
d principem remissa cognitio issum a praeside prouinciae iudice daprocurator Caesaris, qui partibus praesidis non fu‹n›gebatur, in lite priuatorum ius dandi iudicis non
Abbreviated transcription (Latin):
ab hostib captus deinde auf¬
ugit ul murbe romana ita est
ut n in tomini sui põtate sit n
uin ẜuiat nõ dũ postlimimo re¬
disse estimandꝰ est.¶Lp̃.

Expanded text:
ab hostibus captus inde aufugit et uel in urbe Roma ita est, ut neque in domini sui potestate sit neque ulli seruiat, nondum postliminio redisse existimandum est. DE
Abbreviated transcription (Latin):
tua sũit. ꝓnũciata pot̃ dubita¬
ri niñ ẜo die appellare debeas
qr cũ de tua appelłone inusta p¬
nuntiatũ fit tua interfuisse ur

Expanded text:
tua fuerit pronuntiata, potest dubitari, num secundo die appellare debeas, quia, cum de tua appellatione iniusta pronuntiatum sit, tua interfuisse u
Abbreviated transcription (Latin):
Anis Et loco quo naufragi¬
um ũt ur scm est siquis rã¬
deatur. Qui aũt in littore rẽ
iacentem p̾ea ꝙͣ naufragium
fcm̃ sit abstulit m ea ꝯdone÷¬

Expanded text:
ad edictum quo naufragium fit vel factum est, si quis radeatur. qui autem rem in litore iacentem, postea quam naufragium factum est, abstulit, in ea con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ł cĩe tenentur si nõ affuint de
tencantur pronunciand̃ eẽ.
plane su p̃i qui hanc murriam
passi sunt proclamauint audi

Expanded text:
 crimine tenentur, si non adfuerint, de teneantur, pronuntiandum esse. plane si ipsi, qui hanc iniuriam passi sunt, proclamauerint, audi
Abbreviated transcription (Latin):
qma donnims. non est deuer.
que est. sp̃es est in contͣriolat̾e
apud mrcellum agitataan
creditori pignoraticõ. damp¬
in infectican̾e deb̾at etait
mrcellus mutilr̾ ei cam̾ id̾¬

Expanded text:
quia dominus non est, debebit? quae species est in contrario latere apud Marcellum agitata, an creditori pigneraticio damni infecti caueri debeat. et ait Marcellus inutiliter ei caueri
Abbreviated transcription (Latin):
seuerauerit reui reamne fa¬
cere postulationis dies pͥma
exigatur .s. nt qui acc᷑are su¬
os libellos accusatorios expec¬
tet ñ alienos. Eum ãqui
ꝑ nim stuprum intulit ul ma
hunis temporis accusari posse
dubium non est tũ eum pub¬
licam uĩni ꝯmitt̾e nulla dubi¬

Expanded text:
erseuerauerit reum reamue faerseuerauerit reum reamue facere, postulationis dies prima exigatur, scilicet ut qui accusat suos libellos accusatorios exspectet, non alienos.Eum autem, qui per uim stuprum intulit uel matione huius temporis accusari posse dubium non est, cum eum publicam uim committere nulla dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ul qͣntancumq pacienciam
uł nuniam credulitatem ccͣ le¬
łium ħ fit seꝑatõut innupta
quidem ex die diu̾ortii. ser mẽ¬
ses computantur. Inuidia nõ ex di¬
e commissi criminis et significa
nur ex ixpto ad tercullanum ⁊
maximũ consules. Prec̾ea si
ex die diuortu .lx. dies sunt ex di¬
e uero cõmissicriminis ꝯnq̃nuiz
pretcrient debint dicinet ꝑ muli¬
timio sopitũ excitetur. hoc
qui queninum obẜuari legis
ergo si aliud trimen sit qd obi¬
ciatur qd̾ ex lege mł cestendit
ut sunt qui domum suam stu¬
pri cãm prebuerint.⁊ alii fiłes
et meluis est dr̃ẽ de om̃ib ad¬
missis ex lege iul nementib
quinquenniũ ec̃ prestitũ. qͥn¬
q̃nuũ aũt ex eo dic accipient̃
est ex quo quid admissũ est er
eo die ad eum diemquo quoꝗs
postulatꝰa postulatane est et nõ
ad enm diem quo ad indiciũ de
adulcerus excetur. Hoc ad¬
diem amplius senatus cõsul¬
to adiectum est ut si plures eñ¬
dem postulauerint eiis qui ꝑ¬

Expanded text:
quandam patientiam uel nimiam credulitatem, extra lesuum haec fit separatio, ut in nupta quidem ex die diuortii sex menses computentur, in uidua uero ex die commissi criminis: quod significari uidetur rescripto ad Tertullum et Maximum consules. praeterea si ex die diuortii sexaginta dies sint, ex die uero commissi criminis quinquennium praeteriit, debuit dici nec mulitinuo sopitum excitetur.Hoc quinquennium obseruari legislergo, si aliud crimen sit quod obiciatur, quod ex lege Iulia descendit, ut sunt qui domum suam stupri causa praebuerunt et alii similes? et melius est dicere omnibus admissis ex lege Iulia uenientibus quinquennium esse praestitutum.Quinquennium autem ex eo die accipiendum est, ex quo quid admissum est, et ad eum diem, quo quis postulatus postulataue est, et non ad eum diem, quo iudicium de adulteriis exercetur.Hoc amplius senatus consulto adiectum est, ut, si plures eundem postulauerint, eius, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
quis dux̾ituxorem hac lege
tenetur ali ad stuprũ referat᷑
uibeamus qd̃ mag̾ est certe
si ob aliam cãm ea lege sit dã¬
pnata imipime uxor ducetur.¬
¶ Plectitur⁊ qui p̾cium ĩ cõ¬
ptostupro acceꝑit nec int̾est
utrum maritus sit qui acce¬
ꝑit an alius quilz quicumq
enim ob tonscienciã stupriac¬
cepit alud pena erit plectend̾
Cctermi sigratis ꝗs remiẜit
ad legeni nõ ꝑtinz. E Qui
q̃stum ex aditerio uxoris sue

Expanded text:
quis duxerit uxorem, ea lege teneri, an et ad stuprum referatur, uideamus: quod magis est. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur.Plectitur et qui pretium pro comperto stupro acceperit: nec interest, utrum maritus sit qui acceperit an alius quilibet: quicumque enim ob conscientiam stupri accepit aliquid, poena erit plectendus. ceterum si gratis quis remisit, ad legem non pertinet.Qui quaestum ex adulterio uxoris suae
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit. est carum rerum diffenci
mortis cã capi intlłigit᷑ et ꝙy nõ
cadit insp̃em doãcõnis. et emm
cum testam̃to suo. crs. pam¬
iussit si decem ded̾it. inch̾ mic
pisse me conienit. idem actidit
ineo. quis ic pr̃s institut est.
gimichi. xded̾it nam accipiendo
abeo. qui prs instirutꝰ est. con

Expanded text:
perit, est earum rerum differentmortis causa capi intellegitur et quod non cadit i‹n› speciem donationis. etenim cum testamento quis suo Pamiussit, si mihi decem dederit, nihil pisse me conuenit. idem accidit, quod quis sit heres institutus, si mihi decem dederit: nam accipiendo ab eo, qui heres institutus es
Abbreviated transcription (Latin):
la fide possideat eamq clñs
nactus sit. nt fuonomime
possidrat alempto puta pe
einõ magis ꝓcedat. ¶si ẜimᷤᷤ
ego ubi primum ognomi
sciam alienam ẽe pcessuraz
ufu capionem ceisus ait.n

Expanded text:
la fide possideat e‹a›que dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto puta pecei non magis procedat. Si seruus ego ubi primum cognoui sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait
Abbreviated transcription (Latin):
mo rem administret unde eniz
diumnat iequicumtucoreohiti
pianesi michi ꝓponas coiuisis¬
se auq̃ cum tntore fc̃m siumei
nocebit. siquis no cucor s ꝓtu
tore negocia g̾at an doins p̾r
usucapta sit ercepcõm nõ noce¬
pupisio pupiti rem suam pse¬
dedolo tutoris excepdm pupii

Expanded text:
modo rem administret: unde enim divinat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius usucapta sit, exceptionem non nocere pupillo rem suam persede dolo tutoris exceptionem pupi
Abbreviated transcription (Latin):
ni nr̃o sb̃iecte excipe p̾suus
⁊ decorumdolo quibr acquin¬
tur sr⁊ de ẜuorumr ⁊ filiorum do¬
lan corum nego. acco intentat᷑
minfumtum exccpto obiciend
de eo dolodum taxat exccipi opt¬
et qui admissus sit m ip̾o nego¬
ñ ⁊ si p̾ea aliquis doius int̾rien¬
procurtoris dolo qui adagẽ
dum tm̃ datus excipi p̾nt. ⁊ p¬

Expanded text:
iuri nostro subiectae excipere possumus et de eorum dolo, quibus adquiritur. sed de servorum et filiorum doliari eorum negotio actio intendatur, in infinitum exceptio obicienda de eo dumtaxat excipi oportet, qui admissus sit in ipso negonon etiam si postea aliquis dolus intervenprocurdum tantum datus est, excipi possit. et p
Abbreviated transcription (Latin):
phõdotem sit pitura ulud noi
ti excipi possit puito at cum b̾
sentire nt⁊ dedolo mantinoce¬
at excepcoucet indratur nulla
doc finent ait. qri.Illal q̃o¬

Expanded text:
hoc dotem sit habitura. illud non ti excipi possit: puto autem eum hoc sentire, ut etiam de dolo mariti noceat exceptio, licet videatur nulla dos filiae, ut ait, quaeri. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
ti promis agit puto ercpedebe
de dolo.in.prom h̾rdem ubti.
ubtum ant de dolio pr̃om et¬
n abḣrde enis ouematur min¬
nnie excepconem obiecturum
mortno patrono albto hon¬
orem exhibi. Instipulac̾oe
planc dou dausula ñ ent detra¬
benda qr ex dol  cansula nõ¬

Expanded text:
e de dolo patroni heredem liberti. libertum autem de dolo patroni, etsi ab herede eius conveniatur, minime exceptionem obiecturum: mortuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula no
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ostoerroreductꝰ Idem
ticium filium meumim
arrogõ nõmreintuenisset
cum exremeaqreremichi
nõ existimo. Nonenimo¬

Expanded text:
sto errore ductus Titium filium meum et in adrogatio non iure interuenisset: eum ex re mea quaerere mihi non existimo. non enim co
Abbreviated transcription (French):
si delateturut diffusabre
angusteturntrapidins
flumen faciat. nłsiquidi
nem mymmodam diffici¬
pediat medod locus ent.

Expanded text:
si dilatetur, aut diffusa breangustetur, et rapidius flumen faciat, vel si quid nem incommodet difficipediat, interdicto locus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qs ẜuiis capitalicrĩe postu¬
letur lege uit .pu. uiclicõꝵ ca¬
ca ꝯuiciiubetur ut ex iun¬
oblata satisdatione ẜnum
suũ uincut libare dubitatõ¬
nẽ auget edcm domitiami qͥ
cantum est aboliciones ex
tinere nami ⁊ ibi lex ip̾a ꝓht̃
eñ absolu priusꝙͣ de eo iudi¬
et ꝑmiiũ seu̾a est in eo curꝰ
doꝰ absens fuit ul qd̃ ꝑ mopi¬
am illo momito tp̃ris sat̾dati¬
onẽ impłe ñ potuit n .n. pro
nidefenso desictus recte pot̃¬

Expanded text:
 seruus capitali crimine postuletur, lege publicorum caca coici iubetur, ut ex uinoblata satisdatione seruum suum uinculis liberare. dubitationem auget edictum Domitiani, quo cautum est abolitiones expertinere. nam et lex ipsa prohibet eum absolui, priusquam de eo iudipernimium seuera est in eo, cuius dominus absens fuit uel quod per inopiam illo momento temporis satisdationem implere non potuit: neque enim pro indefenso derelictus recte
Abbreviated transcription (Latin):
Eracius scribit eicuiub̾tas.
rat.cum moriar. stichus liber
esto. impedinlib̾tatem postum¬
asciutrum inẜuitatem dicinns

Expanded text:
eratius scribit eius, cui libertas rit cum moriar, Stichus liber esto', impediri libertatem postumnasci, utrum in seruitute reman
Abbreviated transcription (Latin):
petrandecretobrica¬
ptoris. Solautem. lp¬
sepacd pimitti creditoribo
exhiis cais. ut putadebi¬
torem quis senim hint
hic de cessit hr̾s ei extititt
ticrus hicñ ẽ soluendol
patitur bonorum nend¬
icõm creditores sendic¬
unt bõa sei suffic̾e fibi.
ceditores ticri uencos ee
debe boms ticii⁊ seni.⁊ sicq̃i

Expanded text:
petrari decreto praetoris. Solet autem separatio permitti creditoribus ex his causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est solvendo: patitur bonorum venditionem: creditores Seii dicunt bona Seii sufficere sibi, creditores Titii contentos esse debere bonis Ti
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimam scripturam ualere
sine lib̾tas sit su legatu qr cũ lib̾¬
tatem datam postẽa placeat adi¬
mi ⁊ ꝙr ꝑ legatum ꝯstat posse adi
mi. s iob̾scuro sit qua mente
post ubtatem legauerit enude

Expanded text:
novissimam scripturam valere, sive libertas sit sive legatum, quia, cum libertatem datam postea placeat adimi, et per legatum constat posse adimi: sed si in obscuro sit, qua mente post libertatem legavit eundem
Abbreviated transcription (Latin):
sirones reddidiss ⁊ is ab sente br¬
de ꝑatus sit reliqua soluere preco¬
ris officio ꝯtmetur ut uirum bo¬
nimeligat cuiꝰ arbitrio rac̾ces cõ¬
putentur ⁊ pecumam que exopi¬
cacce colligitur deponat at itaꝓ

Expanded text:
iones reddidisset, et is absente herede paratus sit reliqua soluere, praetoris officio continetur, ut uirum bonum eligat, cuius arbitrio rationes computentur, et pecuniam, quae ex computatione colligitur, deponat, atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
posse qmͣqm a sit in bordis arbi¬
trium ꝯferri andebeatur non
possit qnͣ cũ debeatur ꝯferri pt¬
Quidam cũ tres ẜuos legasset
duos quos uellet manumitte
ex hus uellet hrs maniuntte¬
ret qͣr si cos uendicaret legatari¬
us qͥuos hrdes mlt maniut¬
tͥe excerõoe dolimali repellatur.

Expanded text:
posse.Quamquam autem in heredis arbitrium conferri, an debeatur, non possit, quando tamen debeatur, conferri potest.Quidam, cum tres seruos legasset, duos quos uellet manumitterex his uellet, heres manumittet: quare si eos uindicaret legatarius, quos heres uult manumittere, exceptione doli repelletur.
Abbreviated transcription (Latin):
iater post filiũ suũ atcepiss
uelqui in locum eis successit p̃¬
stare noluit lib̾tatẽ ꝯpellendi
sunt amplius simaterant nol¬
letsꝰ filiumtradi ant inrerum
natura ẽẽ desiss non ab reest

Expanded text:
ater, postquam filium accepisset, uel qui in eius locum successit praestare noluit libertatem, compellendi sunt: amplius si mater aut nollet sibi filium tradi aut in rerum natura esse desisset, non ab re est
Abbreviated transcription (Latin):
tas debicepit ingemum nasci
⁊b̾magis ẽ sine dubio ꝯseqñdu
quatenꝰ lib̾tas nõ prinata s pnͣ
res estutultro is qui camd of¬
ferre debeat. S ⁊ si nondu debi
studio tñ hrdis fu̾it effectimut
nõdum lib̾tas deberetur uelu
ticrtardius adicrit brditatẽ
utquinati sint ex ancilla ser¬
ui eiꝰ fiant placet manurat¬
tendos s tradi mr̃lorport̾e ut
abeamamimitt̾entur. ut lib¬
ti pocius matrifiant. nam qͦs
indigiisẽ h̃res ẜnoshr̃e nec¬

Expanded text:
tas deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sequendum, quatenus libertas non priuata, sed publica res est, ut ultro is qui eam debet offerre debeat. sed si nondum debitstudio tamen heredis fuerit effectum, ut nondum libertas deberetur, uelut‹i› quod tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla serui eius fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti potius matris fiant: nam quos indig
Abbreviated transcription (Latin):
iterlibtas ita põt darib̾rs siuo¬
lũis fideitue ꝯmitto ut stic̾ ma¬
mimittas qmͣuis nich aliud ĩ
plane ⁊ ita si stichus uoluerit
põt eilb lib̾tas asscribi. s ⁊ suca
asscriptũ est si seius uoluit stic
libꝵ ẽe uolo nch uidetur pos¬
se diciuale libtatem. qr ꝯdc̃o po¬
cius est q̃mad̾m si mͥ legat᷑ eẽt
si sticbus capitolium assc̾edeut
ꝙ suta scriptum sit sih̾rs uolue¬
rit nonualebit. s icademum si
totum in uoluntate hrdis fece¬
rit si cilibuit cet̾m si arbitrur
illiquasi iurobono dederit nõ
dubitamus qulib̾tas de beatur¬

Expanded text:
ibertas ita potest dari: 'heres, si uolueris, fidei tuae committo, ut Stichum manumittas', quamuis nihil aliud in Plane et ita 'si Stichus uoluerit' potest ei libertas adscribi.Sed et si ita adscriptum sit 'si Seius uoluerit, Stichum liberum esse uolo', mihi uidetur posse dici ualere libertatem, quia condicio potius est, quemadmodum si mihi legatum esset, si Titius Capitolium ascenderit.Quod si ita scriptum sit 'si heres uoluerit', non ualebit, sed ita demum, si totum in uoluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si arbitrium illi quasi uiro bono dedit, non dubitabimus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
abienare ꝓhibetur põt manimm¬
tt̃e. Sialienũ ẜmiquisregatus
fu̾it m̾amumittere cum eĩ pecc̃ia
c̃ta legata ẽ et ute mateum ⁊ ma¬
mimittat ⁊ dñs nolit eumuẽde¬
re legatiretinet ex uolunta
⁊ statuliberi locum optinet ł eo

Expanded text:
alienare prohibetur potest manumittere.Si alienum seruum quis rogatus fuerit manumittere, cum ei pecunia certa legata esset, ut emat eum et manumittat, et dominus nolit eum uendere, legatum retinet ex uoluntatet statuliberi locum optinet uel
Abbreviated transcription (Latin):
cidñs si defensionem ꝓcuratoriᷤ
suscipiat ñ inutiłr doli mali excepti¬
one adiisus debitorẽ utiqr naturale
debitũ manet. Siquis aꝓcuritore
status ⁊trou̾siã patitur satis accipe
debet apcuratore ne impune sepniᷤ
ꝓ suo statu ⁊ uemretur isi dñs ue¬
mentesq ab co ꝑsone ratum non

Expanded text:
onem procuratoris suscipiat, non inutiliter doli mali exceptione aduersus debitorem uti, quia naturale debitum manet. Si quis a procuratore status controuersiam patiatur, satis accipere debet a procuratore, ne impune saepius pro suo statu conueniretur et, si dominus uenientesque ab eo personae ratum non
Abbreviated transcription (Latin):
ticionis ratam eã hr̃e nõ p̃t.
rocurator ad exhibendum enl¬
egit ⁊ cum adu̾sariꝰ ab solutus
cet qr nõ possideat ⁊ cũ posẜonem
sit. Nam ⁊ si dñs egiss mox ab¬
soluto adu̾sario q ñ possidet ex
integro ageret nõ obstaturam
iti uidicate exceptionemssi ꝓ¬
curator a debitore pecumã ere¬

Expanded text:
. Procurator ad exhibendum egit et aduersarius absolutus est, quia non possidebat: at cum possessionem sit: nam et si dominus egisset, mox, absoluto aduersario quia non possideret, ex integro ageret, non obstaturam rei iudicatae exceptionem. Si procurator a debitore pecuniam exe
Abbreviated transcription (Latin):
lui. Namsiuolur:tunc ocigẽ¬
dumest.ut ego facultattm eiꝰ
ntiq sinescun. Namsi scuu
exiginus utrechidisse sciam
mieam potatem.item si eã
it. peculiar noĩe tenct ind̾ñ¬

Expanded text:
lui: nam si nolui, tunc exigendum est, ut ego facultatem eiusutique si nescii: nam si sciui, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item si eam rit, peculiari nomine teneat, non
Abbreviated transcription (Latin):
frequens adoꝑcõ. ul arroga¬
cõfiliorum. ¶constam si
remalienam scienti mi chi
uendas ⁊ tradas auttm eo
dicoms tempus inspiciẽd
remꝙ meam fier. ¶ꝙsi po

Expanded text:
frequens adoptio uel adrogatio filiorum est. Constat, si rem alienam scienti mihi uendas, tradas autem eo ditionis tempus inspiciendum remque meam fieri. Etsi po
Abbreviated transcription (Latin):
I qiis stipłatꝰ sit stichum.
ant pamphanm utrũ ũt nel¬
i quem eleg̾it. petz et is erit
solus mobuigõne an aũt.
mutare noluntatem possit
et ad alt̾ius petõmtrantire
onerentib respitiendꝰ exit
smostipłomis utrumine ta

Expanded text:
i quis stipulatus sit Stichum aut Pamphilum, utrum ipse uellet: quem elegerit, petet et is erit solus in obligatione. an autem mutare uoluntatem possit et ad alterius petitionem transire, quaerentibus respiciendus erit sermo stipulationis, utrumne ta
Abbreviated transcription (Latin):
uinstipulatus am michi aꝓcu¬
lo siopus arbittu mo an kiãs
imas effectum sit renam et
ꝓtuli diem putas neme ueros

Expanded text:
um stipulatus sim mihi, Procule, si opus arbitratu meo ante kalendas Iunias effectum non sit, poenam, et protuli diem: putasne uer
Abbreviated transcription (Latin):
undo ẽptor ignorat̾nt. ꝙ si
ctum locum eesciret reliq̃s
ptes longa posfione capi
posse nõ dubito. ¶ Idem in¬
ns ẽ. sus quitotum fund̾

Expanded text:
undo, emptor ignoraverat: quod si certum locum esse sciret, reliquas partes longa possessione capi posse non dubito. Idem iuris est, si is, qui totum fundum
Abbreviated transcription (Latin):
plen usucapionem. ¶Si cu
aprd hosteschis aut praga
at fuus au filius ematant
an ⁊ eitem incipiat.s siqui¬
dem ex capeculi possedit us¬
ucapioneminchoan.neci¬
pechimento dm̃ captuntatẽ

Expanded text:
plere usucapionem. Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, seruus aut filius emat, an et tenere incipiat? si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem inchoari nec impedimento domini cap
Abbreviated transcription (Latin):
peculiiꝯparetur nõ usucapi
nec ire postiimini qitum
intelngi cumprins ẽẽtutꝙ
usucaptum cdiceretur posse¬
atis exchiequo capiturmor¬
lium ⁊ possidisse sibi ⁊ usuce

Expanded text:
peculii comparetur, usu non capi nec iure postliminii quae situm intellegi, cum prius esset, ut, quod usucaptum diceretur, posseatis ex die quo capitur mordici et possedisse sibi et usuce
Abbreviated transcription (Latin):
est iansto autem noumale ad¬
icit. sicuti hic exigit. cassius et
eadem casins dic̾e de uuiss. si
iusto meturmne fulsire coas¬

Expanded text:
est.Aristo autem non male adicit, sicuti hic exigit Cassius, ut eadem Cassium dicere debuisse, si ‹i›usto metu ruinae fulcire coac
Abbreviated transcription (Latin):
siar exflumine recesẜ̾it ñ
potes sbsequi  flimm. qr eo loo
ẜuitus inpoitañ sit ꝙuis
is locus mens sit.s allinone
mrno nascitur taciteruqi
sit ab eoquidncit. ductꝰ
Ai cums origo memoriaz
excessitiureꝯstituti locobẽt¬

Expanded text:
s et flumen recesserit, non potes subsequi flumen, quia ei loco seruitus imposita non sit, quamuis is locus meus sit, sed si alluuione o nascitur, tacite lucri fit ab eo qui ducit.Ductus aquae, cuius origo memoriam excessit, iure constituti loco habetu
Abbreviated transcription (Latin):
ptimim dine enim prim
ceisus ant.¶Si pupilloemo
smctutoris auttorita te qm
pubem ecsciam nr pntemdici¬
mus usucapionem sequi.ut
utes eum pupillis lice ressu¬
as smetutoris auctoris alm¬
mistrare nõcapiesum. qr ni¬
ris enormilli prodest. ⁊ sia fu¬
noso qmputemsanementiᷤᷤ
litatis ca meposse ꝙ̃nis mi¬
lla ẽet empcõs⁊ io neqo dec
uiccõne accõ nasciturimc¬
hi. nec publicia competitur
michinec accessio possiomᷤᷤ
ucapiebas scienti michi ali¬
enam eẽ.uendidis nõ capi¬
sit. ¶ si defunctus bona fide
em̃t ufuca pietur res q̃mᷤᷤ
hrs scitalienam ee hocin bon¬
orum pofsessore⁊ infidei ꝯm¬
issanis quib ex trebelliano
restituitur hrditas cctis qͦ¬

Expanded text:
m Celsus ait. Si a pupillo emero sine tutoris auctoritate, quem puberem esse putem, dicimus usucapionem sequi, utputes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest. Si a furioso, quem putem sanae mentis, litatis causa me posse, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionucapiebas, scienti mihi alienam esse uendideris, non capisit. Si defunctus bona fide emerit, usucapietur res, quamuis heres scit alienam esse. hoc et in bonorum possessore et in fideicommissariis, quibus ex Trebelliano restituitur hereditas, cet
Abbreviated transcription (Latin):
demolirienin optĩt. nec
ercã artig̾it is q demolit̾us
est ten̾i rusi sumptnosus. ant
ꝑum bonus nonus pies
sit restititus cmod si fu̾it y¬
tonens ꝑies qui demontꝰ
ti uenit. io quariti int̾fu̾it

Expanded text:
demolire eum oportuit nec causa attigit, is qui demolitus est teneri, nisi sumptuose aut parum bonus nouus paries sit restitutus. quod si fuerit idoneus paries, qui demolitus ti uenit id, quanti interfuit
Abbreviated transcription (Latin):
lle ẜuus lib̾ non erit quicogeritut
euuidñs mamuictat ⁊ ille ꝑter¬
ritus scripsit lib̾m ẽẽ eum. Item
nec sllelis fierip̃t qui ad ño nõ est
defensus incaptalicrimine poste¬
aq absolutus est. Qui hac lege
uemerint nemamimittantur

Expanded text:
lle seruus liber non erit, qui ui coegerit, ut eum dominus manumittat, et ille perterritus scripsit liberum eum esse. Item nec ille liber fieri potest, qui a domino non est defensus in capitali crimine posteaque absolutus est. Qui hac lege uenierint, ne manumittantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsitum nec refert a pd̾ h̾rdem
io ã apud sotium fuerit ⁊ h̃r¬
dian exͣneodare inssussit. xia
re peculiares mĩmos põt. Si
duo ẜuirationib redditis lib̾i
ꝯdc̃diꝑere poterunt. s si actus
eoꝵ coĩter gestus ita mixtus
fu̾it ut seꝑarinõ possit neccauo
alter cessando alterius ꝯdcõem
impediet nec indebitur ꝯdc̃o ĩ
altius ꝑsona impleta isi ĩid
q ꝯputatõe ratiomii hita reli¬
ctu fint aut ut̃ aut alter sol¬

Expanded text:
t: nec refert, apud heredem id an apud socium fuerit et heredi an extraneo dare iussus sit. nam re peculiares nummos potest. Si duo serui rationibus redditis liberi ere poter‹u›nt. sed si actus eorum c‹o›mmuniter gestus ita immixtus fuerit, ut separari non possit, necessario alter cessando alterius libertatem impediet. nec uidebitur condicio in alterius persona impleta, nisi id, quod computatione rationum habita reliquum fuerit, aut uterque aut alter tot
Abbreviated transcription (Latin):
icadennuim mimutabił est si
itam h̃rd itatem in pͥam usuc a¬
pitur ẜututem lirertatis spes
infring̾itur. s adita postea lõr¬
dicate spes lib̾tatis fauore sui
remtegrabitur.y auł.
btatis. si .xx. dediss exempto erͭ
actio cum nendicore ant si du¬
pla ꝓmissa est ab einctonedũ¬
taxat duplex repeticio erit ex
bero ut sibieamdaret ⁊ liber
ẽet nõ fierilib̾m aristo ait. s ⁊
si in plenum eidonass fierili

Expanded text:
is est, si itam hereditatem in propriam usucapitur servitutem libertatisque spes infringitur: sed adita postea hereditate spes libertatis favore sui redintegrabitur. Paulusbertati, si viginti dedisset, ex empto erit actio cum uenditore, aut, si dupla promissa est, ob euictionem dumtaxat duplae repetitio erit, ex bero, ut sibi eam daret et liber esset, non fieri liberum Aristo ait: sed si in plenum ei donasset, fieri li
Abbreviated transcription (Latin):
redditis lib̾ ẽẽ inssusẽ an ad ẽp¬
torem b ꝯdc̃o transeat indeamꝰ
⁊ alias sciendũ est casdem ꝯdc̃o¬
nes ad emptorem transire q̃
sunt indando. Ceteꝵ si qne siu̾
ĩfaciendo nõ tnͣseunt. ut pn¬
ta si filiumems lras edocue¬
coħ̾ent quib asscribunt᷑. ro¬
num aũt reddendarũ ꝯdc̃o ꝙ
ad reliquaꝗd actu idandape
ctandas ꝙ atz examinandas
uidatur ꝯdc̃o. ⁊ ita põp̃. ł.uii. ⁊¬

Expanded text:
redditis liber esse iussus sit, an ad emptorem haec condicio transeat, videamus. et alias sciendum est eas demum condiciones ad emptorem transire, quae sunt in dando: ceterum hae, quae sunt in faciendo, non transeunt, ut puta si filium eius litteras edocuecohaerent, quibus adscribuntur. rationum autem reddendarum condicio, quod ad reliqua tandasque et examinandas uidatur condicio: et ita Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdõoi ꝑebit Statulib .x. dare
mssus est ⁊ lib̾ ẽẽ siqñ datisdi¬
stractus sit. residna .u. empto¬
ris b̾rdidabit. Si ẜmis tu¬
us statulibeꝵ emt tibidatur
uo suo dedit sim̾ois enm pecu¬
liarinoĩe emnt ne ei tri peculi¬

Expanded text:
oni parebit. Statuliber decem dare iussus et liber esse, si quinque datis distractus sit, residua quinque emptori dabit. Si seruus tuus statuliberum emerit, tibi datur, uo seruo dederit, si modo is eum peculiari nomine emit neque ei tu peculi