comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Um apostolice sedis autistes
celebriter agit missarum
sollempnia .ui. habet seciũ
ordines clericorum .i. ep̃os.¬
pbr̃os. diaconũ. subdiaco¬
num. acolitos. ⁊ cantores.
ip̃õ num̃i sacramento ꝑfectõnem huiꝰ officũ
manicestans. Senarius .n. numerus est per¬
fectus eo quod redditur ex suis ꝑtib congre¬
gatis. uñ sexto die perfecit deus celũ ⁊ terrã.
ceri testamento. Pontifices. Sacerdotes leuitas.
Nathinneos. Iauitores. ⁊ psaltes. quos ex
maiori parte distuyeit artaxerses in epła.
quam hesdre scribe direxit. Notũ inquit
facimus de uniu̾sis sacerdotib ⁊ leuitis. can¬
coribus ianitorib. nathinneis. ⁊ ministͥs
domus dei ut eis uectigal ⁊ tributũ ⁊ ãnona
nillatenus imponatur.

Expanded text:
um apostolicae sedis antistes celebriter agit missarum solemnia, sex habet secum ordines clericorum, id esros, diacones, subdiacones, acolythos et cantores, ipso numeri sacramento perfectionem hujus officii manifestans. Senarius enim numerus est perfectus, eo quod redditur ex suis partibus aggregatis. Unde sexto diin Veteri Testamento: pontifices, sacerdotes, levitas, nathinaeos, janitores et psaltes, quos ex majori parte distinxit Artaxerxes in epistola quam Esdrae scribae direxit: Notum, inquit, facimus de universis sacerdotibus, et levitis, cantoribus, janitoribus, nathinaeis et ministris domus Dei, ut eis vectigal, et tributum, et annona nullatenus imponatur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is inuidus alienis uirtutib prestat. ꝙ beato
iob sathan prestitit. Nam dum emulatur proꝰ¬
peritatib cõmouit peruersa. sed unde eum cre-¬
didit diabolus posse prostern̾e inde eius auc¬
ta sunt merita. atq inde claruerunt ꝓbabili¬
ora patiencie documenta. Ita requirunt inuidi
aditum male fame. per quam bonorũ uitam
maculent. sicut querebant hostiũ sodomite qͥ
domũ loth nocituri introirent. Illi u̾o cecitate
erroris detenti parietes uidebant hostium nõ
inueniebant. non aliter inuidi uiuendo uelut
parietem uirtutes dissimulant. uicla uero ꝑ¬

Expanded text:
omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit . Nam dum aemulatur prosperitatibus, commovit adversa, sed dum credidit eum diabolus posse prosterni, inde ejus aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae documenta. 8. Ita requirunt invidi aditum malae famae, per quam bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium Sodomitae, quo domum Lot nocituri introirent. Illi vero caecitate erroris percussi, parietes videbant, ostium non inveniebant. Non aliter invidendo invidi, velut parietem, virtutes dissimulant, vitia vero per
Abbreviated transcription (Latin):
mor alieni boni suũ punit auctorem.
Nam unde bonus proficit. inde inuidꝰ
contabescit. Homines praue uiuentes. sicut
debonorum lapsib gratulantur: Ita deoꝵ
eorum recte facta boniq ꝑseuerancia con¬
funduntur. Inuidus membrum est diaboli
cuius in uidia mors introiuit in orbem t̾rarũ.
Sicut ⁊ suꝑb seruus membrum est dẏaboli.
De quo scriptum est. omẽs sublimes uidet ⁊
ip̃e est rex suꝑ omnes filios superbie. Nulla ẽ
uirtus que non halrat contrarium inuidie
malum. Sola miseria caret inuidia. qr nemo
inuidet misero. cui reuera non luor obicit᷑.
s sola misericordia adhibetur. Multi et bo¬
nos inutari nolunt. et de bonorum profectib
inuidie liuore tabescunt. quo fit ut nec illi cor¬
rigantur a malo suo. s per inuidenciam deteri¬
orentur. ⁊ bonos a recto studio quantũ in ipĩs
est si potuerint deprauare conantur. Quando
malos boni profic̾e uident non scandalizent᷑.
s que sint finem habituri maxime cogitent. H̾

Expanded text:
or alieni boni suum punit auctorem. Nam unde bonus proficit, inde malus contabescit. Homines prave viventes sicut de bonorum lapsibus gratulantur, ita de eorum recte factis bonique perseverantia confunduntur. Invidus membrum est diaboli, ob cujus invidiam mors introivit in orbem terrarum, sicut et superbus membrum est diaboli, de quo scriptum est: « Omne sublime videt, et ipse est rex super omnes filios superbiae . 4. Nulla est virtus quae non habeat contrarium invidiae malum; sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui re vera non livor objicitur, sed sola misericordia adhibetur. 5. Multi et bonos imitari nolunt, et de bonorum profectibus invidiae livore tabescunt. Quo fit ut nec illi corrigantur a malo suo, sed per invidentiam deteriorentur, ut bonos a recto studio, quantum in ipsis est, si potuerint, depravare conentur. 315 6. Quando malos boni proficere vident, non scandalizentur; sed quem sint finem habituri maxime cogitent. 7. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am inqͥunt tacuit cum ait. Ego autẽ nob̃
parco. ¶is hoc: Nempe ille qui suꝑius dix̾at.
ꝙ si acceꝑis uxorem non picsasti. ⁊ ũ nupserit
uirgo non pectat. Cor igitur in eo ꝙ modeste
tacuit ꝯuigiorũ suspicamini crimen. ⁊ ĩ eo
quod aꝑte dixt coniugiorũ non agnoscitiͦ
defensionem: En eos dampnat tacitus quoꝰ
locuitus ab soluit: Nõne iami mitł accusat᷑
susanna non de coniugio. s de ipõ adul¬
terio. quam doctrina apłica de mendacio:
Quid in tanto ꝑiculo faceremus. nͥ tam
certũ apertũq esset pudicai nuptias nõ
debere dampnari. quam certum apertũq
est sc̃am scripturam non posse mentiri. E
dicet aliquis. Quid boc pertinet ad sacrã
uirginitatem. uel perpetuam continẽciã.
cuius p̾dicatõ isto sermone suscepta est :
Cui respondebo pͥus ꝙ suꝑius cõmemoraui.
ex hoc głiam maioris illius boni esse maioꝵẽ.
ꝙ eius adipiscende causa bonũ ꝯiugale tͣnͣs¬

Expanded text:
estram, inquiunt, tacuit, cum ait: ego autem uobis estram, inquiunt, tacuit, cum ait: ego autem uobis parco. quis hoc? nempe ille, qui superius dixerat: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. cur igitur in eo, quod modeste tacuit, coniugiorum suspicamini crimen et in eo, quod aperte dixit, coniugiorum non agnoscitis defensionem? an eos damnat tacitus, quos locutus absoluit? nonne iam mitius accusatur Susanna non de coniugio, sed de ipso adulterio quam doctrina apostolica de mendacio? quid in tanto periculo faceremus, nisi tam certum apertumque esset pudicas nuptias non debere damnari. quam certum apertumque est sanctam scripturam non posse mentiri? Hic dicet aliquis: quid hoc pertinet ad sacram uirginitatem uel perpetuam continentiam, cuius praedicatio isto sermone suscepta est? cui respondeo primo, quod superius commemoraui, ex hoc gloriam maioris illius boni esse maiorem, quod eius adipiscendae causa bonum coniugale trans
Abbreviated transcription (Latin):
nupturis. ego autem uob̃ parco. tanꝙͣ uolũit
dicere. que pena coniugatis in futuro scło de¬
beatur. Absit ut a daniele de temꝑali iudicio
liberatam paulus mittat in gehennam. ab¬
sit ut maritalis thorus ei pena sit ante tri
accusatione adulterii uel ꝑiclitari uel mori.
Quid egit uox illa melius ÷ mͥ incid̾e in ma¬
nus ur̃as: qmͣ peccare in conspectu dei. si deuꝰ
eam fuerat non qr pudiciciam nuptialẽ ser¬
uauerat liberaturus. s qr nupserat damp¬
naturis: & nunc quociens castitas ꝯiugali
aduersus calumpniatores criminatorẽsq
tociens a falso crimine liberatur ⁊ ml̾to ma¬
iore negocio. Tunc .n. uni ꝯiugate nũc om̃ib
tunc de occulto ⁊ falso ad ult̾io. nũc de uero ⁊
manifesto conubio crimen intenditur. Tunc
una mulier ex eo ꝙ iniqui seniores dicebant
nũc om̃s mariti ⁊ uxores ex eo qd apłs dicere
nolu accusantur. Dampnatõnem quippe u¬

Expanded text:
nupturis: ego autem uobis parco, tamquam noluerit nupturis: ego autem uobis parco, tamquam noluerit dicere, quae poena coniugatis in futuro saeculo debeatur; absit, ut a Danihele de temporali iudicio liberatam Paulus mittat in gehennam; absit, ut maritalis torus ei poena sit ante tribaccusatione adulterii uel periclitari uel mori. quid egit uox illa: melius est mihi incidere in manus uestras quam peccare in conspectu dei, si deus eam fuerat, non quia pudicitiam nuptialem seruabat, liberaturus, sed quia nupserat damnaturus? et nunc quotiens castitas coniugalis aduersus calumniatores criminatoresque totiens a falso crimine liberatur et multo maiore negotio. tunc enim uni coniugatae, nunc omnibus; tunc de occulto et falso adulterio, nunc de uero et manifesto conubio crimen intenditur; tunc una mulier ex eo quod iniqui seniores dicebant, nunc omnes mariti et uxores ex eo, quod apostolus dicere noluit, accusantur. damnationem quippe u
Abbreviated transcription (Latin):
Tqua disputatõne cum ad illud ueniremus
ꝓ idem apłis ait tribulatõnem autem carnis
habebunt huimodi. ego autem uobis
parco. in alios litigatores incurrimus qui
non equales perpetue ꝯtinencie nuptias fa¬
c̾ẽnt. s eas oĩo dampnarent. Nam cum error
uterq sit. uel equare sc̃ẽ uirginitati nupciaᷤ.
uel dampnare. nimis inuicem fugiendo duo
isti errores adũsa fronte confligunt. quia
mediũ ueritatis tenere noluerunt. quo et
certa rõne. ⁊ sc̃arum scripturarũ auctoritate.
nec peccatũ esse nuptias inuenimꝰ. nec eas bo¬
no uel uirginał continencie. uel ⁊̃ uidualis
equanius. Alii quippe appetendo uirginitatẽ
nuptias tãqͣm adult̾ĩum detestandas esse pu¬
tauerunt. alii uero defendendo conubiũ excel¬
lenciam ꝑpetue continencie nicħ mereri ã¬
plius qͣm ꝯiugalem pudiciciam uoluerũt. qͣi
uel susanne bonũ. marie sit humiliatõ. uel
marie maius bonũ susanne debeat esse damp¬
natio. Absit ergo ut ita dix̃it apłs nuptis uł

Expanded text:
qua disputatione cum ad illud ueniremus, quod idem apostolus ait: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, in alios litigatores incurrimus, qui non aequales perpetuae continentiae nuptias facerent, sed eas omnino damnarent. nam cum error uterque sit, uel aequare sanctae uirginitati nuptias uel damnare, nimis inuicem fugiendo duo isti errores aduersa fronte confligunt, quia ueritatis medium tenere noluerunt: quo et certa ratione et sanctarum scripturarum auctoritate nec peccatum esse nuptias inuenimus nec eas bono uel uirginalis continentiae uel etiam uidualis aequamus. Alii quippe adpetendo uirginitatem nuptias tamquam adulterium detestandum esse putauerunt; alii uero defendendo conubium excellentiam perpetuae continentiae nihil mereri amplius quam coniugalem pudicitiam uoluerunt. quasi uel Susannae bonum Mariae sit humiliatio uel Mariae maius bonum Susannae debeat esse damnatio. Absit ergo, ut ita dixerit apostolus nuptis siue
Abbreviated transcription (Latin):
et aqua. et uestimentum ⁊ domus ꝓtegens
turꝑitudinem. Nunc autem gulosis non
sufficiunt fructus arborum. non leguminũ¬
grana. non radices herbarum. non pisces
ntriuntur altilia. capiuntur obesa. que
rantur officio ministrorum. Alius contũ¬
dit ⁊ colat. alius confundit ⁊ conficit. sub¬
stanciam uercit in accidens. Naturã mutat
in artem. ut saturitas transeat in esuriem.
ut fastidium reuocet appetitum. ad irritãd̾
gulam. non ad sustentandam naturam. nõ
ad necessitatem supplendam. s ad auidita¬
tem explendam. Cet̾m tam breuis est gule
uoluptas ut spacio loci uix fit .iiͦiiͦ. digitoꝵ.
spacio temporis uix fit totidem mom̃torum
fectatur. In diuersitate ciborum ⁊ uarietate
tas excedit mensuram. s in de grauatur sto¬
macbus. turbatur sensus oppͥmit᷑ inclłctus.
Inde non salus nec sanitas. s morbus ⁊ morͤ
Audi suꝑ hoc snĩam sapientis. Noli auidus
esse in om̃i epulatõne: ⁊ non te effundas sr̃
omnem escam. In multis .n. escis erit infir¬

Expanded text:
et panis, et vestimentum, et domus protegens turpitudinem . » Nunc autem gulosis non sufficiunt fructus arborum, non genera leguminum, non radices herbarum, non pisces nutriuntur altilia, capiuntur ob escam, qrantur officio ministrorum. Alius contundit et colat, alius confundit et conficit, substantiam convertit in accidens, naturam mutat in artem, ut saturitas transeat in esuriem, ut fastidium revocet appetitum, ad irritandum gulam, non ad sustentandam naturam, non ad necessitatem supplendam, sed ad aviditatem explendam. Caeterum tam brevis est gulae voluptas, ut spatio loci vix sit quatuor digitorum, spatio temporis vix sit totidem momentorumfectatur, in diversitate saporum, in varietate tas. excedit mensuram, sed et mens gravatur, et stomachus turbatur, sensus opprimitur in illis. Inde non salus et sanitas, sed morbus et mors. Audi super hoc sententiam Sapientis: « Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas somnem escam, in multis enim escis erit infir
Abbreviated transcription (Latin):
ergo deus quosdam pecrare.s in quibus iam¬
talia petrata precesserint: ut iusto iudicio euiͦ
mereantur indeterius ire. Talia quippe pcc̃a p̃¬
cedentib aliis peccatis probabunt᷑ m penam.
quã pettata merentur. Quedam de ira dei ueni¬
unt pecrata que pro nũto alioꝵ compensant᷑.
pecratoꝵ. Unde ⁊ ꝓpheta. Ecce inquit tu iratus
es ⁊ nos pecrauimus. In ip̃is fuimus semꝑ: tam¬
qͣm si diceret. qr semper in pecratis fuimus irat᷑
es ut deterius peccarcinus. Quid enim scit iram
qmͣ ea que meretur. Nam meremur qñ ignorã¬
do pecramus. ꝓuocamus: qñ scimus bonũ fec̾e
uec uolumꝰ. Nunciram dei dum uiuimus ui¬
tare possumus. tumeainus ergo ne ueniẽte illo
terrore iudicii. sentiri possit. uitari non possit.

Expanded text:
ergo Deus quosdam peccare, sed in quibus talergo Deus quosdam peccare, sed in quibus talia jam peccata praecesserint, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata praecedentibus aliis peccatis prolabuntur in poenam quam peccata merentur. 6. Quaedam de ira Dei veniunt peccata, quae pro merito aliorum compensantur peccatorum. Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuimus semper ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram tur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
per scienciam per actõnem nõ uenerant᷑ Id̾õ
cecantur diuino iudicio punienda ꝯmitt̾e.
⁊ in penam cõmissi facioris. facmꝰ deterius.
adde. Sepe pecratum alterius peccati causa:
quod cõmitrit᷑ aluid ex ipõ quasi suasoboles
oritur. sicut fierisolet nasci libidinem exnimia
uentris ingliuua. Pena uero pectati peccatũ
admictitur: qũ pro merito cuiusq pecrati deo
deserente in aliud peccatũ itur deterius. de quo
amplius qui admiserit sordidetur. Ergo p̾cedẽs
pecratum causa est sequentis pcc̃i. Sequens uero
peccatum. pena est precedentis delicti. Prece¬
dencia itaq pecrata sequentiũ sunt criminũ
causa: ut illa que sequuntur sint precedẽtiũ
pena. Precedentiũ pecratoꝵ pena ipsa uocatur
induratio ueniens de diuina iusticia. Hinc ẽ
quod ait ꝓpħa. Indurasti cor nr̃m ne timeremꝰ
te. Neq .n. credend̾ ut quicũq iusti sunt adeo
impellantur ut mali fiant: s dũ mali iam st̃
ui fierent: ĩmisit illis deus sp̃m ertoris. facit

Expanded text:
non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod committitur, cum aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet, nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. 4. Poena peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati, Deo deserente, in aliud peccatum deterius itur, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati: sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium poena. 219 5. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio veniens de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te ; neque enim dum quicunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali fiant; sed dum mali jam sunt, vi fierent, immisit illis Deus spiritum erroris . Facit
Abbreviated transcription (Latin):
addendo hoc est corpus meum quod assumpsit
de uirgine. uel subtrabendo. hoc est corpus. aut
trausponendo. corpus meum hoc est. Uel inter¬
ponendo. hoc est utiq corpus meũ. Siue mutã¬
do. hoc est corpus ih̾u. Sane fecit deus hominẽ
rectum. s ip̃e se infinitis miscuit questionibus.
uiter pecrat. qui quodlibet horũ quõlib accẽp̃ta¬
uerit. maxime si formam incendat nuitare uel
hesim introduc̾e qr forma uerboꝵ quã xp̃c exp̃s¬
sit per omia debet illibata seruari. qmͣuis scd̾m

Expanded text:
addendo, hoc est corpus meum, quod assumpsi de virgine; vel subtrahendo, hoc est corpus; vel transponendo, corpus meum hoc est; vel interponendo, hoc est utique corpus meum; sive mutando, hoc est corpus Jesu. Sane fecit Deus hominem rectum, sed ipse se infinitis miscuit quaestionibus. aviter peccat, qui quodlibet horum quomodolibet attentaverit, maxime si formam intendat mutare, vel haeresim introducere, quia forma verborum quam Christus expressit per omnia i
Abbreviated transcription (Latin):
tinationem humanam quales fuerunt taleᷤ
adhuc esse putantur. Iam tũ in dei ocłis surre¬
xerunt. Item quidam adhuc hũano iudicio sta¬
re cernuntur Iam tñ in dei ocłis ceciderunt. Mł
ti apud homines reꝑbi sunt ⁊ apud deum
electi. Atq item multi apud homines electi
putantur ⁊ apud deũ reprobi existunt. sałone
docente. uidi inquit impios sepultos: qui cũ
adh uiuerent: in loco scõ erant. ⁊ laudabantur
inciuitate quasi iustoꝵ operum. Nullus ergo
seputet electũ. ne forte apud deum sit repbu.
De pͥmordiis ꝯuer

Expanded text:
timationem humanam, quales fuerunt, tales timationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum . Nullus ergo se putet electum, ne forte jam apud Deum sit reprobus. De primordiis
Abbreviated transcription (Latin):
nunc minis. nũc plagis. nũc reuelatõnibus
quosdam concutit: ut qui uoluntate ꝯu̾ti
despiciunt. cõmoti terrorib corrigant᷑ pleriq
ex sola mentis deuotione conuertuntur ad
deum Nonnulli uero cracti plagis cõuertunt᷑
qui ex deuotione non cõuertabant᷑. Iuxta capi¬
tulum psalmi dicentis. Infreno ⁊ camo maxil¬
las corum constringe qui non ad proximant
ad te. pleriq autem dum deuotione non cõuer¬
tuntur: plage stanulis feriuntur. qui tam̃ nec
sub uerb̾e sentiunt ut aliquatenus corrigãt᷑.
Sicut egiptus qui ⁊ penas dedit. ⁊ emendare
nequiit. De talib.n. ait ꝓpheta. Percussistii
eos et non doluerũt actriuisti eos et renue¬
runt acciꝑe disciplinam. Nonnulli uiri scłareᷤ
elatione mentis tumentes postmod̾ cõuersi ⁊¬
ad deum religiosa sequuntur obedĩa xp̃m. Et
qui antea celsitudine mundiali tumebãt pꝰca
ip̃am elationem in studio hũilitatis ꝯmutãt

Expanded text:
nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non convertuntur, plagae 201 stimulis feriuntur; qui tamen nec sub verbere sentiunt, ut aliquatenus corrigantur, sicut Aegyptus, qui et poenas luit, et emendari nequivit. De talibus enim ait propheta: Percussisti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾sus temptau̾it. qr lix non intelligitur nisi
cum uidecur. Iudiciũ quod in hominis potesta¬
te consistit conu̾sionis est gr̃a ꝑ quã nosmet¬
ip̃os iudicamus: qñ flentes mala nr̃a punimuꝰ
et bono quod ex deo nob̾ est solidius in heremuͦ.
tripertitũ describitur esse uniꝰcuiꝰq conuersi ꝓ
di bonũ. Terciũ consequendi boni oꝑis premiũ.
Nam quod ait ꝓpheca. Solue fasciculos depͥmẽ¬
tas mali est emendatio. quod uero adiecit frãge
esurienti panem tuũ oꝑis boni est actio. In eo
uero quod subiungit. tunc erumpet matutiñ
lum̃ tuũr oꝑis boni est retributio. Ergo nõ pro¬
ficit fac̾e bonũ nisi correctum fuerit malum.
Nec pot̾it quisqͣm ad contemplationem dei:
profic̾e̾ nisi seprius in bonis studuerit actibus
exertere. Multis modis terret deus homines
ut uel sero conu̾tant᷑. atq exinde magis erubeᷤ¬
cant qd̃ tamdiu expectati sunt ut redirent. Nã

Expanded text:
conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitur esse uniuscujusque conversidi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. n poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. Qͥ perseuerauit usq in finẽ hͥ sal¬
uus erit. Tunc .n. placet deo nr̃a conuersio q
quando bonum quod inchoamus perseuerãti
fine complemus. Nam sicut scriptum ẽ. ue hi ᷤ
qui sustinenciam ꝑdiderunt: idest opꝰ bonũ
non consũmauerunt. Indulgencia pectato¬
rum sciend̃ ubi. quando. uel qualib datuꝵ.
Ubi quippe nͥ intra eccłiam catholicam: qͣndo
nisi ante uenturi exitus diem: Quia ecce
nũc tempus acreptabile ecce nũc dies salutiͦ.
Qualib: nisi conu̾sis. qui per hũilitatẽ ad
ꝑuulorum transeunt imitationem: De qͥb
dicitur. taliũ est regnũ celorum. Nemo perpẽ¬
dere potest quanti sit ponderis ĩ iustĩa. uel qnͣti
fulgoris radio iustĩa clareat nisi quis prius co¬
to mentis nisu conu̾tatur ad deum: quatenuꝰ
ip̃o lumnine quo illustratur. ⁊ suam feditatem
agnoscat. et lumen qd̃ ceco corde non intueba¬
cur intelligat. Tunc uautem inattingibilem
intelligi posse iustĩam: dũ eam quisq sequi

Expanded text:
scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit 2. Tunc enim placet Deo nostra conversio, quando bonum, quod inchoamus, perseveranti fine complemus Nam sicut scriptum est: Vae his qui sustinentiam perdiderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? de quibus dicitur: Talium est enim regnum coelorum . 4. Nemo perpendere potest quanti sit ponderis in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi
Abbreviated transcription (Latin):
s uilissimũ reddit. qr qnͣto plus sũt
delicatiora cibaria: tanto magis fetidiora
sunt stercora. Turpius eg̾it quod turpiter
ingerit. suꝑius et inferius ab hominabilem
flatum exp̃rimens. ⁊ abominabilem flatum
emittens. Gula paradysum clausit. pͥmoge
nita uendidit. pistorem suspendit. docollau̾
baptistam. Nabuzardan pͥnceps cocoꝵ tem¬
plum incendit. et ierusalem totam euertit.
balthasar in ꝯuiuio manũ contra se scribentẽ
asperit. manethetel phares ⁊ eadem nocte int̾¬
fectus est a chaldeis ministris. Sedic ppłs man

Expanded text:
 vilissimum reddit, quia quanto sunt delicatiora cibaria, tanto fetidiora sunt stercora. Turpius egerit quod turpiter ingerit, superius et inferius horribilem flatum exprimens, et abhominabilem sonum emittens. Gula paradisum clausit, primogenita vendidit, suspendit pistorem, decollavit Baptistam. Nabuzardam princeps cocorum templum incendit et Ierusalem totam evertit. Balthasar in convivio manum contra se scribentem aspexit: «Mane, Thecel, Phares», et eadem nocte interfectus est a Caldeis. «Sedit populus man
Abbreviated transcription (Latin):
donati multa crebris disputacõnib lib.
ageremus. attulit ad eccłiam quidam laicus
tunc eorũ non nulla contra nos dc̃a uł scrip¬
ta in paucis uelut testimoniis. que sue causes
suffragari putant. hiis breuissime respondi.
Huiꝰ libelli titulus ÷. contra ꝙ attulit centurrͦ
a donatistis. ⁊ incipit fic. dicis eo ꝙ scriptũ est
in salomone ab aqua aliena abstinere. Ad in

Expanded text:
Donati multa crebris disputationibus ageremus, attulit ad Ecclesiam quidam laicus tunc eorum nonnulla contra nos dictata vel scripta in paucis velut testimoniis, quae suae causae suffragari putant: his brevissime respondi. Hujus libelli titulus est: Contra quod attulit Centurius a Donatistis. Et incipit sic: Dicis eo quod scriptum est a Salomone: « Ab aqua aliena abstine te. » CAP
Abbreviated transcription (Latin):
in xpõ quiescentib. In ħ loco sacerdos quoꝵ
maluerit desunctoꝵ d ag̾e memoriam sp̃alẽ
locũ refrigerii in quo non ẽ ardor penarum.
lucis. in quo non est obscuritas tenebrarum.
⁊ pacis in quo non est conflictus penerũ. Nam

Expanded text:
isto quiescentibus. In hoc loco sacerdos, quorum maluerit, defunctorum debet agere memoriam specialem. Locum refrigerii, in quo non est ardor poenarum; lucis, in quo non est obscuritas tenebrarum; et pacis, in quo non est conflictus poenarum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Emento domine. Orat pia mater ec
tissime credens ꝙ sanguis ille preciosus qͥ
ꝓ multis effusus est in remissionem ꝑcc̃oꝵ.
Non solum ad salutem unuentiũ: uerum ⁊̃¬
ad absolutõnem ualeat defunctoꝵ. qui cum
signo fidei precedunt ad dominũ. non quod
ibi sit fides aut spes uͥ spẽs est ⁊res. Nam fides
fidei pro caract̾e xp̃ianitatis accipitur quo
fideles ab infidelib discernũtur. sm illud. Au¬
ꝓ eo sicut dormientes eiugilant ita defuncti
resurgent. Propt̃ ꝙ dic̃ apłs. Nolo uos igno

Expanded text:
emento, Domine. Orat pia mater Ecctissime credens, quod sanguis ille pretiosus, qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, non solum ad salutem viventium, verum etiam ad absolutionem valeat defunctorum, qui cum signo fidei procedunt ad Dominum. Non quod ibi sit fides aut spes, ubi species est et res. Nam fides fidei pro charactere Christianitatis accipitur, quo fideles ab infidelibus discernuntur, secundum illud: Aupro eo quod sicut dormientes evigilant, ita defuncti resurgent. Propter quod dicit Apostolus: No
Abbreviated transcription (Latin):
dono celestis gracie inspiratus ad uirtutes erigͣ.
si forte moderantis dei manu aliqua aduersitate
repͥmit᷑. ne de acceptis uirtutib attollatur. fran¬
gi non debet qr et hoc ip̃m qd̾ plagis huĩliat᷑.
equanimiter ferre proculdubio uirtutis est
unc se uiri sci ueratius a iucioꝵ uicia.
collisione detergunt. dum ab eis contra
singła uicia uirtutes singłe opponunt᷑. Interd̃
uicia cum uirtutib ad utilitatem confligunt.
ut ip̃o certamine uel mens exerceatur. uel ab e¬
latione concursus animus restringatur. Aduer¬
susinpetus uicioꝵ contrariis uirtucib est pug

Expanded text:
dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtutibus attollatur, frangi non debet, quia et hoc ipsum, quod plagis humiliatur, aequanimiter ferre procul dubio virtutis est unc se viri sancti veracius a vitiorum colluvione detergunt, dum ab eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur . Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine, vel mens exerceatur, vel ab elatione concussus animus restringatur. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pug
Abbreviated transcription (Latin):
cat ꝓpheta cum dicit. quiescite ag̾e ꝑuerse. dis¬
cite̾ benefac̾e. Prius uicia extirpanda sunt in
homine. deinde inserende uirtuces. Nam coh̾ere
et coniungi non potest ueritas cum mendacio.
pudor cum petulancia. fides cũ perfidia. castitaᷤ
cutes sunt. Nam a quib habeatur utiq ueraci¬
ter habentur. Alie uero uirtutes medie sunt. qr
et ad utilicatem et ad perniciem possunt haberi.
Si de hiis arroganter quisq cimuerit. utputa
doctrina ieiunium. castitas sciencia. siue tem¬
porales diuicie de quib scilicet et bene operari
lior esse cepit. caueat de acceptis excolli uirtu¬
cibus. ne grauius ꝑuirtutes corruat qm prius
ex lapsu uiciorum iacebat. quem deus iustificat.
ne iterum se de uirtutib erigat. quedam illi uͥ¬
tutum dona tribuit. quedam retrahit. Ut dũ
mens de eo quod habet erigitur. Iterum de eo qd̾
nequaqͣm habe̾t recognoscitur huĩlietur. qͥsqͥs

Expanded text:
cat propheta cum dicit: Quiescite agere perverse, discat propheta cum dicit: Quiescite agere perverse, discite benefacere . Prius vitia exstirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam cohaerere et conjungi non potest veritas cum mendacio, pudor cum petulantia, fides cum perfidia, castitas tutes sunt; nam a quibus habentur, utique veraciter habentur; aliae vero virtutes mediae sunt, quae et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de eis arroganter quisque intumuerit, utputa doctrina, jejunium, castitas, scientia sive temporales divitiae, de quibus scilicet et bene operari lior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
duirtutes difficile consurgimus ad uicia
sine labore dilabiuur.Ista .n.prona illa
ardua sunt grandes eiũ sudores perpetimur.
ut ad celum conscende ualeamus. quẽadiod̾
ad uirtucũ tendentes culmen non a summis in¬
choant. s a modicis ut sensim ad altiora ꝑtin-¬
gant. Ita et qui dilabuntur ad uicia non statim
sic in maximis proruunt sicut paulatim hõ a
minimis uiciisin maximis proruit. Ita a modi¬
cis uirtutib gradatim ad ea que sunt excelsa
conscendit. Qui autem in ordinate uirtutes
comprehend̾e niticur cito periditatur. Hec est
causa ĩ rerum natura ut quicũq uelocit̾ ad ꝓ¬
fectum cendunt: sine dubio celerit̾ finiant᷑. Sic̃
herbe que tanto festinius pereũt: quanto cełiꝰ
crescunt. At uero contͣ arbores alta radice fun¬
date. Ideo perdurant diutius: quia gradatin ad
profectum ꝑueniunt. Nichil prodest ad mixto
malo ag̾e̾ aliquid bonums prius est cohibend̾
a malo. deinde exercend̃ bonum. hoc enim indi¬

Expanded text:
irtutes difficile consurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim prona, illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, agere aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo, deinde exercend
Abbreviated transcription (Latin):
da intentione monachi pro¬
fessionem sectantur: quanto superni am¬
amoris propositum dissolute appetunt: tanco
prodiuius ad mundi amorem denuo reducũt᷑.
Nam professio non perfecta presentis uite repet̃
desideria. In quibus et si nondum se monachus
alliget oꝑe iam tamen alligat cogitationis
amore longe quippe a deo est animus cui hec
adhuc uita dulcis ẽ. Iste enim quid de suꝑnis
appetat quid de infimis fugiat nescit. Nam sic̃
scriptum est. Qui apponit scienciam apponit
dolorem. Quanto .n. quisq potuerit superna
scire que appetat: tanto de infimis acrius quib
inheret dolere debet. Propter hoc enim iacob
apostolus dicit miseri estote lugete ⁊plorate.
risus uester in luctum conuertetur. ⁊ gaudiũ
in merorem. Hinc etiam dñs. Beati inquit qui
lugent q̃m ip̃i consolabuntur. & rursus ueuo¬
bis qui rideris qm flebitis. Qui ad hoc conuer¬
sionem sanctitatis pretendit. ut aliis qnͣdoq

Expanded text:
da intentione monachi professionem sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam Dominus: Beati, inquit, qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Et rursus: Vae vobis qui ridetis, quoniam flebitis . 3. Qui ad hoc conversionem sanctitatis praetendit, ut aliis quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
s condescendendo consułe. ut uere sit utile hoc
potestatis insigrie et dono dei pro tuitione
utantur iuembrorũ xp̃i. membra quippe xp̃i fi
deles sunt ppłi. quos dum ea potestate quã acci¬
piunt optime regunt. Donam utiq uicissitu¬
dinem deo largitori restituũt. Bomis rex faciliꝰ
ad iustĩam a delicto regreditur: qm de iusticia
ad delictũ transfertur. ut noueris hic esse casum
illuc ꝓpositũ. in ꝓpõito eius esse debet. nũqͣm egͤdi
a ueritate. quod si casu titubare contig̾it mox re¬
De paciencia principum.

Expanded text:
sed condescendendo consulere, ut vere sit utile hoc sed condescendendo consulere, ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et dono Dei pro tutione utantur membrorum Christi. Membra quippe Christi fideles sunt populi, quos dum ea potestate, quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. 4. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur quam de justitia ad delictum transfertur, ut noveris hic esse casum, illic propositum. In proposito ejus esse debet nunquam egredi a veritate. Quod si casu titubare contigerit, mox reDe patientia principum.
Abbreviated transcription (Latin):
i recte utitur regni potestate ita p̃stare se¬
omĩb debet ut quanto magis honoris cel¬
situdine claret: canto semet ipm mente hũili¬
et p̃ponens sibi exemplũ hiũlitacis dauid. qͥ de
suis meritis ñ tumuit. s hũilit̾ sese deiciens drx̃
uilis incedam. ⁊ uilis apparebo ante deũ qͥeleg̃
me. Qͥrecte utitur regni potestate formã iustĩe
fcĩs magis qmͣ uerb̾ ĩstituet. iste nilla ꝓsꝑitate
erigit᷑. Nulla adu̾sitate turbatur. Nõ innititur
ꝓpriis uirib nec a domino recedit cor eius regni
fastigiũ humili presidet animo. Non eum delec¬
tat iniquitas non inflãmat cupiditas. sine de
fraudatõne alicuiꝰ ex pauꝑe diuitem facit. et ꝙ
iusta potestate apopłis extorq̃re pot̾at. sepe
mĩe clemencia donat. Dedit deus principibus
p̃sulatũ pro regimine populorum. et illis eo
preesse uoluit. cum quib una est eis nascendi
moriendiq condicio. prodesse ergo debet ppłis
pͥncipatus non nocere nec dominando prem̾e.

Expanded text:
i recte utitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipso mentem humiliet proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilis apparebo ante Deum, qui elegit me. Qui recte utitur regni potestate, formam justitiae, factis magis, quam verbis instituet. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla adversitate turbatur. Non innititur propriis viribus, nec a Domino recedet cor ejus. Regni fastigium, humili praesidet animo. Non eum delectat iniquitas, non inflammat cupifraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericordi clementia donat. 3. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere; nec dominando premere,
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ misse dñr. collecte uocant᷑ eo qd̾
sacerdos qui fungitur ad deum legatõne pro
populo petitõnes omĩum in eis colligat ⁊ cõ¬
cludit. Proprie tam̃ collecte dñr que suꝑ
collectam ppłi fiunt dum colligit᷑ ppłs. ut̃
ad statõnem faciendam de una eccłia pro¬
cedat ad aliam. Oratõñe uõ plures ⁊ uarii
fuerunt auctores ⁊ in tantũ earum numerᷤ
⁊ diu̾sitas excrescebat. qd̾ octauũ affricanũ
cõcliũ. cui beatus augustiuꝰ int̾fuit. ita cons¬
tituit. Nulle p̾ces uel oratõnes uel misse uł
prefatõnes uel ꝯmendatõnes uł manus in¬
positõnes dicantur nͥ in concilio fu̾int appro¬
bate. Nam ⁊ gelasius papa tam a se qmͣ ab
aliis compõĩtas preces dr̃ ordinasse. Deatus
autẽ gregorius seclusis hiis que nimia uel
in ꝯgrua uidebant᷑ rõnabilia coadiunaũ.
⁊ congrua multa ꝑ se nccͣia suꝑaddens. Qͥdã
u̾o modum ⁊ ordinem excedentes in tantum
oratõnes multiplicant. ut auditorib suis

Expanded text:
cipium missae dicuntur, collectae vocantur, eo quod sacerdos qui fungitur ad Deum legatione pro populo, petitiones omnium in eis colligat et concludat. Proprie tamen collectae dicuntur, quae super collectam populi fiunt, dum colligitur populus, ut ad stationem faciendam, de una ecclesia procedant ad alteram. Orationum vero plures et varii fuerunt auctores, et in tantum earumdem numerus et diversitas excrescebat, quod octavum Africanum concilium, cui beatus Augustinus interfuit, ita constituit: nullae preces vel orationes, vel missae, vel praefationes, vel commendationes, vel manus impositiones dicantur, nisi in concilio fuerint approbatae. Nam et Gelasius papa tam a se quam ab aliis compositas preces dicitur ordinasse. Beatus autem Gregorius seclusis his, quae nimia vel incongrua videbantur, rationabilia coadunavit, et congrua multa per se necessaria superaddens. Quidam vero modum et ordinem excedentes, in tantum orationes multiplicant, ut auditoribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
enim diuisionem ⁊ discordiam decestatur.
Unde cũ cetoꝵ dierum oꝑib benedix̾it oꝑibͤ
scd̾e diei benedixisse non legit᷑ qr binarius
primus ab unitate recedit. ⁊ ab eo cec̾i diui¬
sibiles num̾i sortiunt᷑ originẽ. De extẽsione¬

Expanded text:
enim divisionem et discordiam detestatur. Unde cum caeterorum dierum operibus benedixit, operibus secundae diei benedixisse non legitur. Quia binarius numerus ab unitate recedit, et ab eo caeteri divisibiles numeri sortiuntur originem. Et caven
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o uirtutes sunt hee pauꝑtas sp̃c. mansue¬
tudo. luctus. esuries iustĩe mĩa mundiciac
cordis. ⁊ pax. Seꝑtẽ autem bĩcudines iste st̃
Regnũ celorum. possessio terre. consolatio.
dei. de quib cõiunctim dñs ait Beati pauꝑe

Expanded text:
autem virtutes sunt haec: Paupertas spiritus, mansuetudo, luctus, esuries justitiae, misericcordis et pax. Septem autem beatitudines istae sunt: Regnum coelorum, possessio terrae, consolatio, Dei. De quibus conjunctim ait Dominus: Beati paupe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iebuseus. homo igitur est egrotus. ⁊ deus
medicus. Uicia sunt langores. ⁊ peticõnes st̃
planctus. Dona sunt antidota. ⁊ uirtutes st̾
sanitates. Bĩtudines u̾o sunt felicitates et
ꝑ creatõnem. ut ibi. flecto genua mea ad
deum patrem omĩpotentem. a quo omĩs
u̾ostis bona data dare filiis urĩs qnͣto magis
pater ur̃ de celo dabit. s.b. pe se ꝑ gn̾atõnem¬

Expanded text:
Deut. VII. Homo igitur est aegrotus, et Deus medicus, vitia sunt languores, et petitiones sunt planctus, dona sunt antidota, et virtutes sunt sanitates, beatitudines vero sunt felicitates et r creationem ut ibi: Flecto genua mea ad Dominum Patrem omnipotentem, a quo omnis nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit s
Abbreviated transcription (Latin):
beatidinũ contra .uii. uicia capitalia Nã
dona petitõnib uirtutes doiis. ⁊ bĩtudĩes
uirtutib obtinentur. Septem dona sũt
ista. Sapiencia. intellectus. consiliũ. for¬
titudo. sciencia. pietas et timor. De quib
inquit ꝓpb̃a. Requiescet suꝑ eum sp̃c sa¬

Expanded text:
beatitudinum, contra septem vitia capitalia. Nam dona petitionibus, virtutes donis, et beatitudines virtutibus obtinentur. Septem dona sunt ista: Sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor, de quibus inquit propheta: Requiescet super eum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
et duos lapides onichinos insertos humeris.
ĩ quib sculpta erant .xii. nomina filiorum
isrł ui. in uno. ⁊ .ui. in alio. Per duosonichinoᷤ
significantur u̾itas ⁊ sinc̾itas. Ueritas ꝑ clari¬
tatem. Sinceritas ꝑ solitatem. Per filios isrl̾
illud. Maledictus homo qui non reliquerit
semen in isrł. per senarium significatur per¬
fectio. ꝓeo quod sexto die perfecit deus celũ ⁊̃
terram. ⁊ omẽm ornatum eorum. Quod gͦ
sex nomina filiorũ isrł sculpta erant in uno
lapide ⁊ sex in alio significabat qd̾ desid̾ia
sacerdotis et oꝑa ꝑfici debent. non in ferm̃to
⁊ u̾itas finem. Habebat et duas cathenulas
auri purissimi. sͥ inuicem coherentes q̃ duobͤ
enĩ aurũ preminet omĩb metallis. aa cari¬
tas excellit uniu̾sis uirtutib. de qua dic̃ apłs.
Maior horum est caritas. Duo uncini sunt
intentio ⁊ finis. quib cathene inserunt᷑ u tã
deum qͣm ꝓximum diligat ex corde puro. et

Expanded text:
et duos lapides onychinos insertos humeris, in quibus erant sculpta XII nomina filiorum Israel: sex in uno, et sex in altero. Per duos onychinos significatur veritas et sinceritas. Veritas per claritatem, sinceritas per soliditatem. Per filios Israel illud: Maledictus homo qui non relsemen in Israel. » Per senarium significatur pertis. Unde sexta die perfecit Deus coelum et terram, et omnem ornatum eorum Gen. I. sex nomina filiorum Israel sculpta erant in uno lapide, et sex in alio, significabat quod desideria sacerdotis et opera perfici debent, non « in fermenet veritas finem. Habebat et duas catenulas auri purissimi sibi invicem cohaerentes, quae duobus  aurum praeeminet universis metallis, ita caritas excellit universis virtutibus, secundum illud: Major horum est caritaintentio et finis, quibus catenulae inseruntur, ut tam Deum quam proximum diligat. Deum propt
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia eius qui pecratũ non fecit ut sit bo¬
nestas in conuersatone. nec inuentus ẽ dolꝰ
ĩore eius. ut sit ueritas in predicatõe. Qͥnto
qd pontifex debet in duere pacĩam. ut in pacĩa
sua possideat aĩam suam. Hum̾s .n. honera
portanuus. sm̃n illud. Supposuit humerum ad
portand̾. ⁊ factus est tributis seruiens. Habe

Expanded text:
etr. II. Qui peccatum non fecit, ut sit honestas in conversatione; nec inventus est dolus in ore ejus ibid., ut sit veritas in praedicatione. Quinto quod pontifex debet induere patientiam, ut in patientia sua possideat animam suam . Humeris enim onera supportamus, secundum illud: Supposuit humerum suum ad portandum, factusque est tributis serviens Ge
Abbreviated transcription (Latin):
ordine. lotis prius manib ⁊ pedib indue¬
bat manachasim .i. feminalia. significãs¬
ꝙ sacerdos mũdatis oꝑib ⁊ affectib la¬
crimis pnĩe debet assume continenciam.
ut offerat hostiam ĩmacłatam sanctam
deo placentem. Noster autem pontifex
qr iugem d habere ꝯtinenciam nõ in¬
duit in sacrificio feminalia. s sandalia.
ac si dicatur. Qui lotus est nõ indig
nisi ut pedes leuet. s est mundus totus.
nificans qd̾ sacerdos debec induere ĩuo.¬
cenciam. ut qd̾ sibi non uult fieri alii nõ
significans castitatem. qͣ cira lumbos
debet accingi. ut restringat concupĩam
induebat tunicam poderim uł całarem.
significaus quod poncifex debet induere ꝑ¬
finem: ħ saluus erit. ꝑꝰtalũ .i. pp̃ extremi

Expanded text:
ordine. Lotis prius manibus ac pedibus induebatur monachasim, id est feminalia, signans quod sacerdos mundatis operibus et affectibus lacrymis poenitentiae debet assumere continentiam, ut offerat hostiam immaculatam, sanctam, Deo placentem Rom. XII. Noster autem pontifex, quia jugem debet habere continentiam, non induit in sacrificio feminalia, sed sandalia. Ac si dicatur: « Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus nificans quod sacerdos debet induere innocentiam, ut quod sibi non vult fieri, alii nonsignificans castitatem, qua circa lumbos debet accingi, ut restringat concupiscentiam. induebat tunicam poderim, id est talarem, significans quod pontifex debet induere pfine
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Canis reuersus ad uomitum et penitens ad
peccatũ. Multi .n. lacrimas incesinent̾ fundunt.
⁊ peccare non desinunt. Quosdam acciꝑe lacrimas
inconstancia mentis nunc recordatõne pcc̃i.
Lacrimas fundunt: nunc uero reuiuiscente
usu ea que fleuerunt iterando ꝯmittunt qͥ
et preterita uult plang̾e et actionib scłarib
torib dicit. lauamini mundi estote. lauatur
itaq ⁊ mundus est qui et preterita plangit. S
flenda iterũ non admitrit Lauatur ⁊ nõ ÷mundꝰ
qui plangit que gessit nec deserit ⁊ post lacͥmaͦ
ea que fleuerat repetit. Sic deniq alibi animã
penitentem atq iterum delinquentem sermo
diuinus increpat dicens. qͣm uilis facta es ni¬
mis iterans uias tuas: Quisquis ergo culpas
preteritas plorat hunc necesse est modum te¬
neat ut sic amissa defleat. ne iterum flenda cõ¬
mittat Uen̾i misero ysidoro qui ⁊ penit̾e
recroacta negligo. et adhuc penitenda ꝯmitto.
De peccato. oo. co

Expanded text:
bus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum . Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam videmus accipereinconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus toribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur et non est mundus, qui plangit quae gessit nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facta nimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committo. De peccato. 1.