comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis omnes qui pra suNT
praepositi ritedicantur:
Uusus iamen obtinuit eos
uocari praepositis : qui quandã
prioratus curã sub aliis praela¬
tis gerunt hitamen qui iux ta
on qunc morẽ prepositi uocantur:
vtles &tã strenue constituendi
disunt qui& uitȩ probabilis sint
t eaquae sibi in iuncta sunt. fi¬
Acliter humili terque expleant:
proeo quod aliis prelati sunt:
equaquã parui pendant cano¬
ca instituta: Sed quanto
us implicantur infratrum
uris tanto magis studeant:
adestib obtẽperate monitis
Debentigitur cuntȩ congre¬
gatione utilis esse & deminis¬
terio sibi commisso. fideliter
prodesse: Eauero quae fratri¬
bus ded redebent cũ caritate
tempore oportuno incunctan¬
ter praebeant: quatenus ad nõ
de fideli administratione gra
dumbonũ adquirant: Erga
huius cemodi uero delinquentes:
et oboedientiã sibi cõmissam.
bene non adminis trantes. modus
superius non prahensus. tenen¬
dus ẽ¬
eb& procurare prelatus.
ut fratrib: cellerariũ non

Expanded text:
Quamvis omnes qui praesunt praepositi rite dicantur, usus tamen obtinuit eos vocari praepositos qui quamdam prioratus curam sub aliis praelatis gerunt. Hi tamen qui juxta morem hunc praepositi vocantur, tales et tam strenui constituendi sunt, qui vitae probabilis sint, et ea quae sibi injuncta sunt, fideliter humiliterque expleant; et pro eo quod aliis praelati sunt, nequaquam parvipendant canonica instituta, sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto magis studeant coelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea vero quae fratribus dare debent, cum charitate tempore opportuno incunctanter praebeant, quatenus a Domino de fideli administratdum bonum acquirant. Erga hujuscemodi vero delinquentes et obedientiam sibi commissam non bene administrantes, modus superius comprehensus tenendus eet procurare praelatus, ut fratribus cellararium, non
Abbreviated transcription (Latin):
in seruiant: A postoli nanse
instructi documento quo ais
Non inueste pretiosa nequs
pra ios delectur uestibus a¬
ucan summo pere ncextrada¬
ustra moras faciant nisi prout
sbi apriori constitũ fuerit . et
aportunitas temporis dic taue¬
rit Intraclaustra positi. non
tiouacent. sedautdiuinis offici¬
is aut propriis. utilitatib aut
certe magis trorũ iussionibus
pareant Neotiotorpentes
ab aposulo audiant: Qui non
uultoperari : nec manduc&
senores. spiritaliter iuniores
dligant: Iuniores: senior ibus
obsequiũ dignũ exhibeant.
dactiores minus doctis nequa¬
quam sepraeferant. sed ma¬
gis eos cũ caritate ȩdificent:
Neque i quir obilitate generis.
auturtutũ donis pollent: Cete¬
rissȩ tumide sup ex extollant:
Omnes in congregatione uicis¬
sim sibicaritatis officio serui¬
ant quibus &iari in refec¬
uorio comecentio & religi
ose silentium terentibas: con¬
tinuatim legaturlectio De¬
linquentes. ⁊elo rectitunis

Expanded text:
us serviant. Apostoli namque us serviant. Apostoli namque instructi documento, quo ait: Non in veste pretiosa , nequaquam pretiosis delectentur vestibus. Caveant summopere, ne extra claustra moras faciant, nisi prout sibi a priore constitutum fuerit, et opportunitas temporis dictaverit. Intra claustra positi, non otio vacent, sed aut divinis officiis, aut propriis utilitatibus, aut certe magistrorum jussionibus pareant: ne otio torpentes, ab Apostolo audiant: Qui non vult operari, nec manducet . Seniores spiritaliter juniores diligant: juniores senioribus obsequium dignum exhibeant. Doctiores minus doctis nequaquam se praeferant, sed magis eos cum charitate aedificent: neque hi qui nobilitate generis, aut virtutum donis pollent, caeteris se timide superextollant. Omnes in congregatione vicissim sibi charitatis officio serviant, quibus etiam in refectorio comedentibus, et religosissime silentium tenentibus, continuatim legatur lectio. Delinquentes zelo rectitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
torio pariterre ficiantur cotidie
ad conlationẽ ueniant: Mox
signum datũ fuerit ad eccle si
omnes festinato ueniant: etho¬
ras canonicas non neglegenter
sed cũ omni relegione paritera
brent: Ecclesiã non pompatio
sed reuerenter in gredianturs
choro non cũ baculis stent Va¬
loquiis nequaquã insistant seda
omnideuotione & uenerationt
diuinae seruitutis opus peragun
Sciente sangelorũ prasentiam
semper illic adesse: Eclaustri
non nisiperlicentiã egrediantu
Egressi. in reprehensibiliteruiu
ut ab his qui foris sunt bonũ testu¬
nium habeant Etrelegionem
acpropositum suũ actibus inlu¬
tis nequaquã maculent: sedptus
omnes quibussȩ: conuinxerint
salȩ sapientiae & bonorũ operum
exemplis condiant: Contubenu
feminarũ nullatenus app&uni
Non uanis oculis aut p&ulanti tu¬
doq gestu. acdissolutis renbe
cedant: Nonspectaculis. das
pis saecularibus inter sint sus
alȩ non quib lib& uenationis¬

Expanded text:
torio pariter reficiantur, quotidie torio pariter reficiantur, quotidie ad collationem veniant; mox ut signum datum fuerit, ad ecclesiam omnes festinato veniant, et horas canonicas non negligenter, sed cum omni religione pariter celebrent. Ecclesiam non pompatice, sed reverenter ingrediantur. In choro non cum baculis stent, vaniloquiis nequaquam insistant, sed cum omni devotione et veneratione divinae servitutis opus peragant, scientes angelorum praesentiam semper illic adesse. E claustris non nisi per licentiam egrediantur: egressi, irreprehensibiliter vivant, ut ab his qui foris sunt, bonum testimonium habeant, et religionem ac propositum suum actibus illicitis nequaquam maculent, sed potius omnes quibus se conjunxerint, sale sapientiae et bonorum operum exemplis condiant. Contubernia feminarum nullatenus appetant, non vanis oculis, aut petulanti tumidoque gestu, ac dissolutis renibus incedant: non spectaculis, non pompis saecularibus intersint, non aleae, non quibuslibet venationib
Abbreviated transcription (Latin):
namento carnis & sp̃s custodi¬
ant ut iuxta apos tolũ inte ger
sp̃seorum & anima & corpus
sine querela in aduentudnĩ nr̃i
et pieuiuant: Secularia nego¬
tia prorsus abiciant. quia uix¬
ta eundem a postolum: ne momi¬
litans dõ implicat senegotiis sae¬
cularibus: ut ei placeat cuisere
probauit: Ie uiniũ ament hospi¬
tes colligant. Pauperes recreent:
Nudos uestient: In firmos uisitent
Mortuos sepeliant: Intribulatio¬
ne positis opem ferant: dolentẽ
consolentur: Amor ixp̃i. nihil
preponant: Caritatẽ non dere¬
linquant: Pacemsi fieri potest
cum omnib: hominibus habeant:
Diem iuditutimeant. Vitã a &nã
spiritaliter concupiscant: Sp̃e
suam : dõ cõmittant: Proprio epõ
in omnib secundũ ca nonicã: insti¬
tutionẽ obtemperent: Magis¬
tros suos non temere reprehen¬
dant: Postremo indoctrinis
spiritalib operãdent: Lectioni¬
torio nis: quẽ infirmitas detinu¬
erit. omnes dormiant: in refec

Expanded text:
namento carnis et spiritus custodinamento carnis et spiritus custodiant, ut, juxta Apostolum, integer spiritus eorum, et anima et corpus sine querela in adventu Domini Jesu et pie vivant. Saecularia negotia prorsus abjiciant, quia, juxta eumdem Apostolum: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Jejunium ament, hospites colligant, pauperes recreent, nudos vestiant, infirmos visitent, mortuos sepeliant, in tribulatione positis opem ferant, dolentem consolentur, amori Christi nihil praeponant, charitatem non derelinquant, pacem, si fieri potest, cum omnibus hominibus habeant. Diem judicii timeant, vitam aeternam spiritualiter concupiscant. Spem suam Deo committant: proprio episcopo in omnibus secundum canonicam institutionem obtemperent, magistros suos non temere reprehendant. Postremo in doctrinis spiritualibus operam dent, lectionitorio, nisi quem infirmitas detinuerit, omnes dormiant. In re
Abbreviated transcription (Latin):
ondi uonde tractionib: ad suai
on ebriaati seruientes. Non
luxoria cneruati. non iracun¬
dia turpidi: Non quibus liba
aliis uitus substrati. Non uani¬
loqui Non inuidi: Non somno¬
lenti: Non pigri: Non murmu¬
ratores. Non susurrones Non
uinolenti: Non multu me daces:
Fraudes & dolositates : caueant:
Vsuris ne quaquã in seruiant non
iurent: Ne forte peruirent:
Malum promalo non reddant cum
in sealiquid. boniuiderint dõ
et malũ cum uiderint sibi depu¬
tent: Discordiam fugiant: Et
quos discordantes inuenerint
ad caritatis concordiã reuocent:
Et ux ta psalmistȩ uocem decli¬
nent amalo & faciant bonum:
Adtendant & apostolum prohiben¬
tem: Non inquit in commes satio¬
nibus et ebri&atib. Non incubi¬
libus & inpudicitis non in conten¬
tione. etemulatione. Sed indui
abapostolo prohibitis omnium
uitiorum segesemergat. Et qđ
horum morborum mater: suꝑ¬
bia sit: O porta& etiam ut animã
cor pusque suũ. ab omni in qui¬

Expanded text:
midi, non detractionibus assueti, midi, non detractionibus assueti, non ebrietati servientes, non luxuria enervati, non iracundia turbidi, non quibuslibet aliis vitiis substrati, non vaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pigri, non murmuratores, non susurrones, non vinolenti, non multum edaces. Fraudes et dolositates caveant, usuris nequaquam inserviant, non jurent, ne forte perjurent, malum pro malo non reddant. Cum in se aliquid boni viderint, Deo; et malum cum viderint, sibi deputent. Discordiam fugiant, et quos discordantes invenerint, ad charitatis concordiam revocent, et juxta vocem Psalmistae , declinent a malo et faciant bonum. Attendant et Apostolum prohibentem: Non, inquit, in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemuab Apostolo prohibitis omnium vitiorum seges emergat, et quod horum morborum mater superbia sit. Oportet etiam ut animam corpusque suum ab omni inqui
Abbreviated transcription (Latin):
in competentilo cohos piuls
sit pauperũ ubiper faclis
lud ueniendi conuentus fis¬
diuersorũ florũ uernantium
neciare referto & discant quid
illisagendũ quidue uitandũ sit:
egalib interea insttutis &e
uangelicis saluberrimis mone¬
mur praeceptis: Vt dñm dm̃
nr̃m totis precordiis diligamus
et proximũ tãquã nos ipsos &c&
Siigitur a bomnib fidelibus his
salutiferis praceptis. totis nisib
est fauendũ quanto magis abhis
qui diuinis cultibus mancipatis.
et aliis exemplo uirtutũ condi¬
mentũ essedebent: pro inde
oport& ut primo omniũ dñm
dm̃ diligant. ex toto corde tota
anima tota uirtute. & proximos
tam quã scipsos : Et nos sequia
inhis duo praceptis total expen¬
d& et prophetae: Non occidant:
iquefratrẽ oderint: Quiaut
ait apostolus qui fratrem suum
oderit: homicida est: Non adul¬
on concupis cant remalienam:
on falsũ testimoniũ dicant. Et
qud sibi nolunt fieri alter ine
facunt Non sint superbi actu¬

Expanded text:
in competenti loco hospitale sit pauperum, ubi perfacilis ad illud veniendi conventus fidiversorum florum vernantium nectare referto, et discant quid illis agendum, quidve vitandum sit. Legalibus interea institutis et evangelicis saluberrimis monemur praeceptis, ut Dominum Deum nostrum totis praecordiis diligamus, et proximum tanquam nosmetipsos, etc. Si igitur ab omnibus fidelibus, his salutiferis praeceptis totis nisibus est favendum, quanto magis ab his qui divinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo virtutum condimentum esse debent. Proinde oportet, ut primo omnium Dominum Deum diligant ex toto corde, ex tota anima, tota virtute, et proximos tanquam seipsos: et nosse quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Non occidant, neque fratrem oderint, quia ut ait Apostolus qui fratrem suum odit, homicida est . Non adulnon concupiscant rem alienam, non falsum testimonium dicant, et quod sibi nolunt fieri, alteri ne faciant. Non sint superbia tu
Abbreviated transcription (Latin):
sententrã sequant᷑ aut duorum.
sententia sperni non debeat.
percontumatiam. nolleoptempera¬
re iudicibus cum hoc prime sedis
epis copo fuerit probatum d& litte¬
ras utnullus ei communic& episco¬
porũ donec obtemper&:
neglegens fuerit aduersus hereti¬
cus conueniatur auicinis epis copis.
diligentib: & eisua neglegentia de¬
mons tr&ur ut seex cusare non possit
quod si exdie quo conuenitur intra
sex menses si in eius prouincia exse¬
cutione fuerit & non eos adunitatẽ
catholicã conuertendos curar&
non et cõmunic&ur donecadimpleat
siautẽ ex secut ir ad loca non uenerit
non adis cribatur epis copo:
munione illorũ fuisse mentitum
dicendo eos communicasse quos eo
sciente non cõmunicasse constite¬
rit & iã epis copatũ amittatite¬

Expanded text:
sententiam sequantur, aut duorum. sententia sperni non debeat. per contumaciam nolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras, ut nullus ei communicet episcoporum, donec obtemperet.negligens fuerit adversus haereticos, conveniatur a vicinis episcopis diligentibus, et ei sua negligentia demonstretur, ut se excusare non possit. Quod si ex die quo convenitur, intra sex menses, si in ejus provincia executio fuerit, et non eos ad unitatem catholicam convertendos curarit, non ei communicetur, donec adimpleat: si autem executor ad loca non venerit, non ascribatur episcopo. Cmunione illorum fuisse mentitum, dicendo eos communicasse, quos eo sciente non communicasse constiterit, etiam episcopatum amittat
Abbreviated transcription (Latin):
placuit consu& udinẽ omnimo¬
dis amputari. quae preterregu¬
lam̃ in quibusdã partib uide¬
tur. amissa : It aut deciuitate
ad ciui tatẽ non epis copus. non
presbiter. non dia conus trans¬
feratur. siquis autẽ post def¬
finitionem scĩ & magni. conci¬
lii tale. quidagere tẽptauerit.
et se huius cemodi negotioman¬
cipar& hoc factum prorsis.¬
irritũ ducatus & restituats
eccłe. cui fuit ep̃s aut presbũ¬

Expanded text:
placuit consuetudinem omnimoplacuit consuetudinem omnimodis amputari, quae praeter regulam in quibusdam partibus videtur admissa, ita ut de civitate ad civitatem non episcopus, non presbyter, non diaconus transferatur. Si quis autem post definitionem sancti et magni concilii, tale quid agere tentaverit, et se hujuscemodi negotio manciparirritum ducatur, et restituatur Ecclesiae cui fuit episcopus, aut presb
Abbreviated transcription (Latin):
quod enim m&uat lacrimis adq
penitentia uł bonis operib: reb:
ipsis conuersionem suã. non si¬
mulatione de monstrat᷑ : Hi
definitũ tempus auditionis
inplentes tum demũ fidelibus
inoratione communicent post¬
modũ uero licebit epis copo de
his aliquid humanius cogitarȩ
quicũq uero in differenter tul¬
lerunt & habitum Introeun¬
di aecclesiam. sibi arbitrati sunt
ad conuersionẽ posse suffice¬
re hide finitum modis omnib:
tempus implebunt
nunc lex antiqua regulares¬
que seruabitur. Itaut ut si
quis ingreditur ecorpore ulti¬
mo & necessario uiatico mini¬
me priu&ur. quod si disperatꝰ
et consecutus communionem.
oblationes. que particeps facti¬
sunt iterũ conualuerit. sit in¬
tereos qui cõmunionẽ. orationes
tantũ modo non secuntur. gene¬
raliter aũ omni cuilib& in exi¬
to posito. & postaenti sibi com¬
muniones gratiã tribui ep̃s
probabiliter exoblatione dare
debebit.
sint inter audientes tantũ modo
post haec autẽ cũ cathe cuminis.

Expanded text:
lacrymis, atque poenitentia, vel bonis operibus rebus ipsis conversionem suam, non simulatione, demonstrant: hi definitum tempus auditionis implentes, tum demum fidelibus in oratione communicent, postmodum vero licebit episcopo de his aliquid humanius cogitare. Quicunque vero indifferenter tulerunt, et aditum introeundi Ecclesiam sibi arbitrati sunt ad conversionem posse sufficere, hi definitum modis omnibus tempus implebunt.nunc lex antiqua regularisque servabitur, ita ut si quis egreditur e corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus, et consecutus communionem, oblationisque particeps factus iterum convaluerit, sit inter eos qui communionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem omni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, episcopus probabiliter ex oblatione dare debebit. sint inter audientes tantummodo, posthaec autem cum catechumenis
Abbreviated transcription (Latin):
this preterneces sitatem
preuaricati sunt aut pret̾
oblatione facultatũ. aut pre¬
ter periculũ uolari quid huius¬
modi qđ factũ ẽ. subtyram ni¬
delicinii. placuit sẏnodo quã¬
uis humanitate probentur
in dignitamen eisbeniuolenti¬
um commodari quicũq ergo
ue raciter penitudinẽ gerunt
trib annis fidelis interaudien¬
ts habeantur & sexannis omni
secontricioni deiciant. duobus
aut e amis si ne oblationȩ popu¬
o inoratione communicent.

Expanded text:
i praeter necessitatem praevaricati sunt, aut praeter ablationem facultatum, aut praeter periculum, vel aliquid hujusmodi quod factum est sub tyrannide Licinii, placuit synodo, quamvis humanitate probentur indigni, tamen eis benevolentiam commodari. Quicunque ergo veraciter poenitudinem gerunt, tribus annis fideles inter audientes habeantur, et sex annis omni se contritione dejiciant, duobus autem annis sine oblatione populo in oratione communicent.
Abbreviated transcription (Latin):
uicũ q uocati ꝑgratiam primũ
quidem imp&unt monstrauer
deponentes. miliciae cingulum
postmodum uera ad proprium
uomitũ sunt relapsi ita ut qui¬
dam & pecunus tribuerunt
et bene ficiis. maliciam. repe¬
terent. undecimannis post
triennii tempus com inter
audientes erunt in afflictio¬

Expanded text:
uicunque vocati per gratiam primum quidem impetum monstraverunt, deponentes militiae cingulum, postmodum vero ad proprium vomitum sunt relapsi, ita ut quidam et pecunias tribuerent, et beneficiis militiam appeterent. Hi decem annis post triennii tempus, quo inter audientes erunt, in afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
onlicere clericũ indiari
ciuitatũ conscribri siml
ecclesiis & in quainitio ordna¬
tus est et ad quã confugit qus
ad potiorẽ obinanis gloriae cn¬
ditatẽ : Hic aut ẽ facientes rea¬
cari debere ad suã ecclesiam:
In qua primitus ordinatis unt
et ibitantũ modo minis trare
Siuero iã quitrans latus est exllu
in aliam ecclesiam: Prioristds
uel martyriorũ quae sub ea sui
aut pͥhociorum. aut exenodiun
rebus. in nullo communicen:
Eos uero quiausi fuerint posto
finitionẽ magnȩ auniuersl
huius synodi quicquã exhis qu
prohibita perpetrare: dect
scã synodus a proprio huuse
gradu recedere¬

Expanded text:
on licere clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit, quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam, in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare. Si vero jam quis translatus est ex alia in aliam ecclesiam, prioris ecclesiae, vel martyriorum quae sub ea sunt, aut ptochiorum, aut xenodochiorum rebus in nullo communicet. Eos vero qui ausi fuerint, post definitionem magnae et universalis hujus synodi, quidquam ex his quae sunt prohibita, perpetrare, decrevit sancta synodus a proprio hujusmodi gradu receder
Abbreviated transcription (Latin):
tregrinos dericos alecto¬
es in aliaciuitate. praeter
ommendaticiss litteras sui
cpiscopi nus quã penitus minis¬
trare debere

Expanded text:
regrinos clericos et lectores, in alia civitate, praeter commendatitias litteras sui episcopi, nusquam penitus ministrare debere
Abbreviated transcription (Latin):
quaeministris ecclesiae extra
ecclesiam accipere ueldare. uo¬
luerit prater conscientiã ep̃i
uel eius cuihuius cemodi. officia
commissa sunt. neccũ eius uo¬
luerit agere consilio anathemasit.

Expanded text:
ationes aecclesiae extra aecclesiam accipere vel dare voluerit praeter conscientiam episcopi vel eius cui huiuscemodi officia commissa sunt nec cum eius voluerit agere consilio, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne gauerunt a post modũ in cle¬
ro promoti sunt quicũq delap¬
sis adordinẽ cleri promo ti sunt
perignorantã uł ꝑordinan¬
tiam dissimulationẽ hoc ec¬
de siastice non p̃ iudic&ur re¬
gule cognitinãq de ponuntur :

Expanded text:
negaverunt, et postmodum in clero promoti sunt. Quicumque de lapsis ad ordinem clerici promoti sunt per ignorantiam vel per ordinantium dissimolationem, hoc ecclesiasticae non praejudicat regulae, cogniti namque deponantur.
Abbreviated transcription (Latin):
num quã petentes raro acci¬
piamus rogati, Beatius si
mauis dare quã acciperens
Nescio quo enimmodo &tam
ipse quide precatur uttri¬
buat: Eum acciprriste s¬
liorẽ iudicatn &ł mirum
immodũ : ssi cũ rogantem
contempsoris uiplus teporius
ueneratur  Procurtoris
atq dispensatores domo rus¬
et uiue in monas terio utderi¬
cusesse mercaris : ut adolis cen¬
tiam tuam nulla sorde comma¬
cules ut ad altarexp̃i. quaside
thalamo uirgo procedas. & ha¬
beas deforis bonũ testimoniũ
aeminȩ qua nomentuũ noue¬
rint uultũ nesciant. Cũ ad ꝑ¬
fectã adatẽ ueneris. si tamen
uita comes fuerit et teuł po¬
pulus uł pontifex ciuitatis
ad dericũ ad legerint. Agito
que clerici sunt. & inter ipsos
sectare meliores: quia in omni
conditione et graduobtimis
mixta sunt pessimamulto tem
das laudatorib tuis immo in¬
risoribus aurẽ nelibenter acco¬
modes:

Expanded text:
Nunquam petentes, raro acciNunquam petentes, raro accipiamus rogati. Beatius enim est magis dare quam accipere. Nescio enim quomodo etiam ipse qui deprecatur ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat. Et mirum in modum, si eum rogantem contempseris, plus te posterius veneratur. Procuratores atque dispensatores domoruet uiue in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde conmacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo uirgo procedas et habeas de foris bonum testimonium feminaeque nomen tuum nouerint, uultum nesciant. cum ad perfectam aetatem ueneris, si tamen uita comes fuerit, et te uel populus uel pontifex ciuitatis in clerum adlegerit, agito, quae clerici sunt, et inter ipsos sectare meliores, quia in omni condicione et gradu optimis mixta sunt pessima. Ne ad scdas laudatoribus tuis, immo inrisoribus aurem ne libenter adcommodes,
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil hoc monili praetiosius
nihil hac gemmarũ uari&ate
distinctius ex omni parte
decoraris: Cingeris atque
protegeris. & ornamento
tibi sunt & munimini gemmȩ
uertuntur insecuta. Cauequo¬
que neaut linguã. autaures
habeas prurientes idest Ne
aut ipse alius detrahas aut ali¬
os audias de trahente s : sedens
inquit aduersus fratrẽ tuũ
uer sũ filiũ matris tuae pone¬
bas scandalũ &c&̃
Parcea detractione lingua
custodi sermones tuos et se¬
to quia cunctaquae de aliis
lo queris atua sententia iud¬
caris. Et in hisipse deprebo¬
denduseris qua in aliis ar¬
bas Neque uero illa iusta es
excusatio referentibus aliis
in uirtã facere non possum
nemo in uito auditori libenter
sed & linguã Num quã dema¬
luerũ formis disputes Neo
quid incuiusdam domoagat᷑
alia domus perteno ueritꝰ om¬
nium xp̃i anorũ domos quasi
proprias ama Facilius contẽp¬
nitur clericus: quis epeuo catir
ad prandiũ & non recusat

Expanded text:
Nihil hoc monili pretiosius, Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum versus filium matris tuae ponebas scandalum , etc. Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neque vero illa justa est excusatio: Referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter sed et linguam. Nunquam de mulierum formis disputes, nec quid in cujusquam domo agatur, alia domus per te noverit. Omnium christianorum domos quasi proprias ama. Facilius contemnitur clericus, qui saepe vocatur ad prandium et non recusat.
Abbreviated transcription (Latin):
placere hominib & seruus fac¬
tus ẽ xp̃i. perbonã & malam
famiam ad extris & asinistris
xp̃imiles graditur. nec laude
extollitur : necuitu peratione
frangitur: Nondiuitiis tum&
non contrahitur paupertate
Et la&a contẽpnit & tristia:
Perdiem sol non uriteum neque
luna per noctẽ: Nolote orare
in angulis platearũ. Nerectũ
iter precũ tuarũ frangat.
aura popularis. Nolote dila¬
tare fimbrias et ostentui
habere filacteria. & conscien¬
tia repugnante. pharisaica
ambitione circũ daris Inde
pend& euangeliũ indecrux
et proph&etae fidelis mecũ
lector intellegis quid taceã
et quidmagis tacendo loquar:
Tot tegulae quotspecies glo
erat hac non in corpore sed in
corde gestare dñm habere
fautorem Non as pectus ho¬
minum Visscire quales
querat dñsornatus : hab&o
iustitiam prudentiã. tem¬
perantiã fortitudinẽ his cȩ¬
li plagis includere: haec te
quadriga uelut aurigam
xp̃i. ad meta concitũ ferat:

Expanded text:
placere hominibus et seruus facplacere hominibus et seruus factus est Christi. per bonam et malam famam a. dextris et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur nec uituperatione frangitur, non diuitiis tumet, non contet laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulae, quot species glorerat haec non in corpore, sed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus quaerat ornatus? Habeto justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat.
Abbreviated transcription (Latin):
quo suspicio ueneni est. pul¬
chre dr̃ apud grecos⁊ sednes¬
cio utrũ apudnos aequareso¬
n&. Pinguis uenter nongig¬
nit sensum sęnuem. tantum
sibi ieiuniorũ in pone: quan¬
iunia pura casta. simplicia.
moderata. & non suꝑsticiosa.
quid prodest oleonon uesci.
etmolestias quasdã difficul¬
tates. que c iborũ querere:
arigas piper nuces palmarũ
fructus similam mel pista¬
tia. tothorũ cultura uexa¬
tur. ut cibario nonuescamur
pane : Audio pra&erea quos¬
dam contrarerum hominũ¬
que natura A quã non bibere
nec uescipane sed sorbiti uncu¬
las delicatas & contrita olera
b& arũque sucũ: non calice sor¬
bere sed conca: Fortissimũ.
ieuiniumest aqua& panis. sed
quia gloriam non hab& et om̃s
pane etaqua uiuimus. & quasi
publicũ & commune ie uinium
non putatur: Cauene homi¬
num rumus culis aucuperis:
Ne in offensa dĩ populorũ. lau¬
dem commutes. siad huc inquid
apostolus hominib placerem
xp̃i seruus non essem. Desiuit

Expanded text:
quo suspicio ueneni est. pulquo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum tenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quanint pura, casta, simoderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha. Fortissimum jejunium est aqua et panis. Sed quia gloriam non habet, et omnes pane et aqua uiuimus, quasi publicum et commune ieiunium non putatur. Caue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commutes. si adhuc, inquit apostolus, hominibus placerem, Christi seruus non essem; desiuit
Abbreviated transcription (Latin):
dere in homine: Melius ẽspe¬
rare in dño : quã sperare in
principib Num quã uinum
redoleas: neaudias illud phi¬
losophi: Hoc non ẽ osculum por¬
rigere. sed propinare : Vino¬
lentes sacerdotes : et a posto¬
lus dãpnat &u&us lex prohiba
Quialtario seruiunt: uinũ &ci¬
cerã nonbibant: Sicera hebrao
sermone omnis potio nuncupa¬
tur quia in ebriari potest : Si¬
ueilla quae fermento conficitur
siue pomorũ suco aut faui deco¬
quuntur : Indulce&barban
potionẽ aut palmarũ fructus
exprimuntur inliquorem cotis
que frugibus a quapin guios
coloratur: quic quid in bri¬
at & statũ mentis euertit
ni potator ẽ apellatus. etti¬
motheo dolentis tomachum
modica unis orbitio relaxata
est: Sed modum acatis etua¬
litudinis procor porũ qual¬
tate exigimus inpotando
quod si absque uino ardeo et
doliscentis in flãmor calore¬
et tenuato sanguine suculen¬
to ualido que sum corpore
liben ter cauebo poculum. in

Expanded text:
idere in homine. Melius est speidere in homine. Melius est sperare in Domino quam sperare in principibus. Nunquam vinum redoleas, ne audias illud philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed vinum propinare. Vinolentos sacerdotes et Apostolus damnat , et vetus lex prohibet. Qui altario serviunt, vinum et siceram non bibant . Sicera, Hebraeo sermone, omnis potio nuncupatur quae inebriare potest, sive illa quae frumento conficitur, sive pomorum succo, aut cum favi decoquuntur in dulcem et barbaram potionem, aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem, coque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, ni potator appellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in
Abbreviated transcription (Latin):
cant pari&es : et colũ nas ecłe
subtrahunt. Marmora ni¬
tentauro splendent laquea¬
ria gemmis altare distingui¬
tur: & minis trorũ xp̃i nulla
electio . ẽ. Nuncuero ꝑtemus
crucem xp̃i. & diuitias lutum
putemus: Quidmiramur:
quod xp̃s uocat iniquum mam¬
mona: quid suscipimus eta¬
detestanda sunt saecularũ :
maxime horũ qui honor ibus
tument: Turbe ẽ ante fores
dñi sacerdotis cruci fixi & pa¬
uperis. & cibo quoq: uescebat᷑
alieno. lictores consulũ : et
milites excubare: Iudicemq
prouintiae melius uis apud te
prandere. quã in palatio¬
ꝗ uod si obtenderis facere tehȩc
ut rog&s promisceris atq sub¬
iectis iud ex scłi plus defer&
derico continenti quã diuiti:
Et magis scĩ tatẽ tuã ueneratar
quam opes autsi talis est : qui
non audiat lericos interfia¬
las libenter carebo huiuscemi¬
di bene ficio. & xp̃m rogaba
prouidice quimaius potest
citius subuenire. Melius oñ
est confidere in dño : quã cons¬

Expanded text:
cant parietes, et columnas ecclesiae cant parietes, et columnas ecclesiae substruunt, marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio est. Nunc vero portemus crucem Christi, et divitias lutum putabimus. Quid miramur quod Christus vocat iniquum mammona ? quid suspicimus et adetestanda sunt saecularium, maxime horum qui honoribus tument. Turpe est ante fores sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui cibo quoque vescebatur alieno, lictores consulum et milites excubare: judicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. Quod si obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subjectis, judex saeculi plus defert clerico continenti quam diviti, et magis sanctitatem tuam venerabitur quam opes. Aut si talis est qui non audiat clericos nisi inter phialas, libenter carebo hujuscemodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest et citius subvenire. Melius est enim confidere in Domino quam conf
Abbreviated transcription (Latin):
tus semper ad satis factionem
Omnipos centitem rationẽ de ea
quae inte est spem: Non confun¬
dant opera sermonẽ tuũ. Necũ
in ecclesia. loqueris tacitus qui¬
lib& respondeat: Curergo
quedicis ipse non facis ipse non¬
facis delicatus magis terest
quipleno uentre deie uinis dis¬
putat: Accusare a uaritiam
animae parentẽ suscipe. Ama¬
refiliorum timere seruorũ ẽ
Sipater sum inquid ubi .ẽ. honor
meus Si dominus egosum ubi
non habere qđ tribuas quã in¬
pudenter p&ere qđ des Sed et
genus arrogantiae est demen¬
tiorẽ tẽ uelle ui deri quã ponti¬
fex xp̃i ẽ. Non omnia possumꝰ
om̃s : alius in ecclesia oculus ẽ.
alius lingua alius manus alius
samembra. unũ corpus effi¬
ciunt. Necrusticus & simplex
frater ideo se scmput&:
Si nihil nouerit. nec peritus
eteloquens lingua exis timet
scĩ tatẽ : Multo que melius est
eduob inperfectis rus ticitatẽ
habere scam : quã eloquentiã
peccatricem: Multi aedifi¬

Expanded text:
tus semper ad satisfactionem tus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem, de ea quae in te est spe et fide. Non confundant opera tua sermonem tuum: ne cum in Ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat, Cur ergo haec quae dicis, ipse non facisfacis? Delicatus magister est, qui pleno ventre de jejuniis disputat. Accusare avaritiam animae parentem suspice. Amare, filiorum; timere, servorum est. Si pater sum, inquit, ubi est honor meus? Si Dominus ego sum, ubnon habere quod tribuas, quam impudenter petere quod des. Sed et genus arrogantiae est clementiorem te velle videri quam pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in Ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius sa membra unum corpus efficiunt. Nec rusticus tamen et simplex frater ideo se sanctum putet si nihil noverit, nec peritus et eloquens lingua aestimet sanctitatem: multoque melius est e duobus imperfectis rusticitatem habere sanctam quam eloquentiam peccatricem. Multi aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
pretertẽ habeat cui sedebeat
cridere : Cau&o omnes suspi¬
tiones & quicquid probabilit̃
fingi potẽst Nefingatur ante
deuita. Crebramunus culai
et sudariola & falciolas etues¬
tes oriad plicitas etoblatas
acdegusta toscibos blandasq:¬
et dulces litteras sc̃samor non
hab& melmeũ: lumen meũ nũꝙ:
desideriũ xp̃s est natus in paui¬
pere domo & imugurio rusti¬
cano. qui iuxmilio & cibario
panerugientẽ. saciareuen trẽ
poterã: Nunc simibia & mella
fastidio: Noui & genera et nomi¬
napisciũ in quolitore conalecta
sint: Ealleo saporib: auiũ dis¬
cerno prouincias. &ciborum
meraritas acnouissime dãna
ipsadilectant: Tuquidem di¬
uinas scripturas sepius lege
immopũquã demanibus tuis
sacralectio deponatur: Disce
quod doceas obtine cum quis e¬
cundum doctrinã .ẽ. fidelem
sermonem. ut possis exortari
indoc trina sana a contradi¬
centes reumne
in his quȩ didicisti & creditas
tibi sciens a quoo didiceris para¬

Expanded text:
praeter te habeat. cui se audeat praeter te habeat. cui se audeat credere. caueto omnes suspiciones et, quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante deuita. crebra munuscula et orariola et fasciolas et uestes ori adplicatas et degustaac dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiderium, Christus est. Natus in paupere domo, et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem satiare ventrem poteram, nunc similam et mella fastidio. Novi et genera et nomina piscium, in quo littore conchae lectae sint calleo, saporibus avium discerno provincias, et ciborum me raritas ac novissime damna ipsa delectant. Tu quidem divinas Scripturas saepius lege, imo nunquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. Disce quod doceas, obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana, et contradicere. Permane in his quae didicisti, et credita sunt tibi; sciens a quo didiceris: para
Abbreviated transcription (Latin):
suas amunere: Sed adiunx̃
ab omni: Quia aliud est mu¬
nus ab obsequio: ali ud mun
amanu aliud manus alingua
Manus ab obsequio ẽ sub iectio
in debite in pensa. Manus
amanu pecunia: Manus ali¬
gua. fauor quiergo sacros o¬
dines tribuit : tunca bomni
munere manus excutit . quan¬
do in diuinis rebus non solum
illã pecuniam sed &iam huna¬
nam gratiam non requirit:
Plerũq fit utquisq eorum uel
bonacorporalia ab omnib a¬
cipere contẽpnat. sed quiaha
non accipit maiores ab eis reci
pere. laudes quaerat : Et for¬
tas semunusse accepisse
non aestimat. quibona corpo¬
ralia accipere recusat. Sicu
seriptũ .ẽ. superius. Aliquis¬
domunus amanu aliquando
uero abor eporrigitur: Nĩ
quinũ mũ tribuit munus ex
manudedit: qui autem uer¬
bum laudis inpendit manus
abore protulit: Plerũ que
sacerdos & si exteriora dona
quae terrene forsitan ne us¬
sitati conguunt proinposi¬
uirginem uiduã maritatamo
Non est tam in hũmana: ut nullũ

Expanded text:
suas a munere, sed adjunxit suas a munere, sed adjunxit ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus ab obsequio est subjectio indebite impensa; munus a manu, pecunia; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum ullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. Plerumque fit ut quisquis aurum, vel bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis rpere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, qui bona corporalia accipere recusat. Sicut scriptum est superius, aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit: qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Plerumque sacerdos, etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, pro imposiuirginem, uiduam, maritatam; non est tam inhumana, ut nullum
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli epis coporũ donũ
Naccepti sp̃s inusum solent
negotiationis inflectere & mi¬
raculorũ signa ad auaritiae
obsequium declinare: hinc
est enim quod si monper in po¬
sitionem manus edita miracu¬
la concupiscens ꝑciperedonũ
sp̃s pecunia uoluit. Scilic&
ut deterius uender& qđ male
conparass& : Redemptor nr̃
flagello deresticulis facto
detemplo turbas eiecit: Gat¬
he dras uendentiũ colũbas
euertit: Colũbas quippe
uendere est. in positionẽ ma¬
nus qua sp̃s sẽs accipitur : non
aduite meritũ. sed ad praemi¬
umdari: Sunt non nulli qui
num morum quidem praemia
exordinatione non accipiunt
et tamen sacros ordines pro
humanagratia largiuntur
atq delargitate eandem lau¬
dis solum modor&ributionẽ
querunt hinimirũ qđ gra¬
tis acceptũ et gratis ñ tri¬
buunt quia de inpenso offi¬
cio sc̃itatis numerũ fauoris.
expetunt. Cũ us tũ uirume
describer& esaias propheta
ait: Qui excutit manus su¬
as ab omni munere. Neque
enim dicit qui excutit manus

Expanded text:
onnulli episcoporum donum accepti Spiritus in usum solent negotiationis exercere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon per impositionem manus edita miracula concupiscens, percipere donum Spiritus pecunia voluit ; scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Redemptor noster flagello de resticde templo turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere, est impositionem manus, qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemium dare. Sed sunt nonnulli, qui nummorum quidem praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ohumana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est gratis non tribuunt; quia de impenso officio sanctitatis nummum favoris expetunt. Cum justum virum describeret Isaias propheta ait: Qui excutit manus suas ab omni munere . Neque enim dicit: Qui excutit manus
Abbreviated transcription (Latin):
sius epis copus dixit.
hoc quoque omnib plac&.
ut siuedia conus. aut pres by¬
ier. siuequis clericorũ abepis¬
coposuo communione fuerit
seabiectũ non o port& ut ei cõ¬
nun ionẽ indulgeat: Quod si
fecerit sciat se conuocatis epis¬
copis dausas esse dicturũ : Vni¬
uersidixrunt: Hoc statutum:
Et pacem seruabit. & concordi¬
am custodia:¬

Expanded text:
sius episcopus, etc. dixit: Hoc quoque omnibus placet, ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum ab episcopo suo communione fuerit se abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat. Quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixerunt: Hoc statutum et pacem servabit, et concordiam custodi
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ auctoritate parere
que patrũ docum̃ta uigilana
perpendere ut humilitaten
quam corde gestanti actala¬
tu incessu ipsa&iam equits¬
ne relegiosis sime de monsir
plus que uel int sc̃a conuersition
eximus que morib: quã orniti
uestiũ fulgere. Si enim mor
coniugatorũ in seornandis n¬
reuestiũ. faleris equoꝵ ca¬
que humane uanitatis rebus
abusi fuerint scilic& ut ses¬
milib uti debere contendant
in quo eorũ conuersatio alac
distare uidebitur. dec& porr
ut eorũ talis sit uestiũ cultus
qui oc casione uanitatis carcar
et nihil uanitatis nihil suꝑfi¬
tatis redoleat. nihilque rep¬
hensionis aut detractionis
habeat. Non enimspeciali
pre sumi deb& ab aliquo qđ
generaliter teneatur ab om u¬
bus: Id estneplus iusto cul¬
tior uestis nec in solita a
deformis. quia in utroque
illorũ aut elationis : autces¬
te simulationis noxa pates a¬

Expanded text:
ripturarum auctoritati parereripturarum auctoritati parereque Patrum documenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gestant, actu, habitu, incessu, ipsa etiam equitatione, religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversatione, eximiisque moribus, quam ornatu vestium fulgere. Si enim more conjugatorum in se ordinandis, nitore vestium, phaleris equorum, caeterisque humanae vanitatis rebus abusi fuerint, scilicet ut se similibus uti debere contendant, in quo eorum conversatio a laicorum distare videbitur? Decet porro ut eorum talis sit vestium cultus, qui occasione vanitatis careat, et nihil novitatis, nihil superfluitatis redoleat, nihilque reprehensionis, aut detractionis habeat. Non enim specialiter praesumi debet ab aliquo, quod non generaliter teneatur ab omnibus, id est, nec plus justo cultior vestis, nec insolita atque deformis: quia in utroque illorum, aut elationis, aut certe simulationis noxa pates
Abbreviated transcription (Latin):
superfluo & immoderato cultu
uestiũ se conpescere debeant :
multis scõrũ patrũ docum̃tis
perdo ceri potest: Dicit enim
beatus hieronimus in epis tola
ad eus tochium: Suntquidam
meordinis. quibus omnis cura
est deuestibus sibeneoleant:
sipes laxa pelle non fulleat cri¬
nes cala mistri uestigio rotan¬
tur: Digiti deanulis radiant.
et neplantas humidior uia spar¬
gat. uixim primunt sũmauesti¬
gia: Tales inquit cũ uideris spon¬
sos magis aestimato. quã cleri¬
cos: Etbeatus gregorius: Ne¬
de esse : Quia si hoc culpa non
ess& nullo modo iohannẽ dñs
deuestimentisui asperitate lau¬
dass& : Sicultus uestiũ culpa
noness& : Nequaquã p&rus
apostolus perepistolã feminas
a pra&i osarũ uestiũ app&itum
compescer& dicens. non in ueste
pr&iosa. Pensandũ nobis sum¬
mopere . ẽ. decultu uestium quȩ
culpasit hoc&iam uiros appete¬
re : a quo curauit pastor ecclesiȩ
et feminas prohibere : quo¬
ter oporta canonicos scãrũ so¬

Expanded text:
superfluo et immoderato cultu superfluo et immoderato cultu vestium se compescere debeant, multis sanctorum Patrum documentis perdoceri potest. Dicit enim beatus Hieronymus in epistola ad Eustochium: Sunt quidam mei ordinis quibus omnis cura est de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat: crines calamistri vestigio rotantur, digiti de annulis radiant, et ne plantas humidior via spargat, vix imprimunt summa vestigia: tales, inquit, cum videris, sponsos magis aestimato, quam clericos. Et beatus Gregorius : Nedeesse: quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si cultus vestium culpa non esset, nequaquam Paulus apostolus per epistolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensandum nobis summopere est de cultu vestium, quae culpa sit, hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor ecclesiae et feminas prohibere. Quapropter oportet canonicos sanctarum Sc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: Officio seruiant : Vt nul¬
lus foras nisi perlicentiã egre¬
diatur: Egres sus quoq: nullũ
dese de tractioni locumd&: sed
magis imitabilem secunctis
exhibeat: hancigitur geminã
pastionẽ: praelatisibi commis¬
sis ouib: impendere instanter
procurent: Vt prote proanima¬
bus eorũ dño rationẽ reddituri:
Quatenus eas pastoriomniũ xp̃o¬
uidelic& sũ mopontifici. secum
intremendi examinis die in lȩ¬
sas prae sentantes: non cũ repro¬
bis & diuina ultione feriendis.
damnentur. sed potius cũ electis
pastorib ꝑ p&ua felicitate adño
SICUT INCETERIS ITAETIM
In cultu ueeriũ moodũ re¬
NEIUT DIS ORETIONIS
uaerere potius dm̃ cultucor¬
dis quã corporis. euidentibus
scripturae scae pat& indiciis.
Proinde canonicis totis uiribus
elaborandũ ẽ: ut & indumenta uir¬
tutum. habeant interius. & perim¬
moderatũ cultũ ÷ caiteant
deho nes tare relegionis. digni¬
tatem exterius. quantũ etiã

Expanded text:
tatis officio serviant. Ut nultatis officio serviant. Ut nullus foras, nisi per licentiam egrediatur, egressus quoque nullum de se detractioni locum det, sed magis imitabilem se cunctis exhibeat. Hanc igitur geminam pastionem praelati sibi commissis ovibus impendere instanter procurent, utpote pro animabus corum Domino rationem reddituri: quatenus videlicet eas pastori omnium Christo, summo pontifici, secum in tremendi examinis die illaesas praesentantes, non cum reprobis et divina ultione feriendis damnentur, sed potius cum electis pastoribus perpetua felicitate a Domino sicut in caeteris, ita etiam in cultu vestium modum teneant discretionis. Quaerere potius Deum cultum cordis quam corporis, evidentibus Scripturae sanctae patet indiciis. Proinde canonicis totis viribus elaborandum est, ut et indumenta virtutum habeant interius, et per immoderatum cultum caveant debonestare religionis dignitatem exterius. Quantum etiam a
Abbreviated transcription (Latin):
orationi: autlectioni aut quibus¬
ub& eclesiae autcerteproprus
utilitatib: uaant aut&iam doc¬
trinis sanis et diuersarum arti¬
umerudiantur disciplinis : Ita
udelic& utnullus congregatio¬
ne in ucilis. autotiosus existens.
stipendia aeclesiae in officiosȩ
tinẽ ueniant: Vbi& hanc insti¬
tutionẽ & aliarũ scripturarum
scãrũ lectiones ꝑlegant: Et pro
admissis ueniã postulent : & sen¬
tentiã proquaritate admissi
suscipiant: Vbi&iam de cõmuni
profectu. & utilitate eccłȩ per¬
tractent: Vt omnes in dormito¬
rio nisi quẽ in firmitas aut senec¬
tus id facere prohibuerit dor¬
unt. In refectorio. quotidie
ina reficiantur: Nisi forte
quẽ necessitas abessc conpule¬
rit. & h ac non sine licentia ma¬
gis trifiat. Illis quo que com¬
medentib & silentium religi¬
ose tenentib continuatim
legat̃ lectio: et abhis intentis¬
simeaudiatur Vtuicis sim
in refectorio & c&eris communi¬
bus necessitatib: siue fraterni¬

Expanded text:
orationi, aut lectioni, aut quibusorationi, aut lectioni, aut quibuslibet Ecclesiae, aut certe propriis utilitatibus vacent, aut etiam doctrinis sacris et diversarum artium erudiantur disciplinis: ita videlicet, ut nullus in congregatione inutilis aut otiosus existens, stipendia Ecclesiae inofficiose tionem veniant, ubi et hanc institutionem et aliarum Scripturarum sanctarum lectiones perlegant, et pro admissis veniam postulent, et sentent am pro qualitate admissi suscipiant: ubi etiam de communi profectu et utilitate Ecclesiae pertractent. Ut omnes in dormitorio, nisi quem infirmitas aut senectus id facere prohibuerit, dormiant: in refectorio quotidie una reficiantur: nisi forte quem necessitas abesse compulerit, et hoc non sine licentia magistri fiat. Illis quoque comedentibus et silentium religiose tenentibus, continuatim legatur lectio, et ab his intentissime audiatur, vicissim in refectorio et caeteris communibus necessitatibus sibi fraterni