comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis inquirendũ ẽ. curerechiel ꝓpħa ł quoti¬
ens fublumia conspicit. ł quotiens agere aliqͣ
mistica iubet᷑: priꝰ filiꝰ hominis appellat᷑. Sepe
enĩ subleuatur ad cęlestia. ⁊ occultis ac inuisi¬
bilib reb eiꝰ mens pascit᷑. Necesse ergo ẽ ut
int̾ occulta quȩ penetrat filius hominis uoce¬
tur. ut semꝑ agnoscat qđ ẽ: & nũꝗͣ extolla¬
tur de his ad quȩ ducitur. Quid ẽ enĩ ꝓpħę
adspiritalia subleuato semꝑ fili hoĩs dicerẽ.
Nisi ei infirmitatis ꝓpriȩ memoriã facere:
Ut conscius conditionis infirmę. eleuar in co¬
gitatione ñ debeat de magnitudine contem¬

Expanded text:
bis inquirendum est cur Ezechiel propheta vel quoties sublimia conspicit, vel quoties agere aliqua mystica jubetur, prius filius hominis appellatur? Saepe enim sublevatur ad coelestia, et occultis ac invisibilibus rebus ejus mens pascitur. Necesse ergo est ut inter occulta quae penetrat, filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam extollatur de his ad quae ducitur. Quid est enim prophetae ad spiritalia sublevato semper fili hominis dicere, nisi eum infirmitatis propriae memorem facere? Ut conscius conditionis infirmae, elevari in cogitatione non debeat de magnitudine contem
Abbreviated transcription (Latin):
te in eis: ⁊ ñ egredieris in medio eoꝵ. Cũ enĩ p̃di-¬
cator quisq ad ꝯscientiã domꝰ suȩ reducit᷑ suꝑ
eo uncła dant᷑ ⁊ ligat᷑ in eis. qr qͣnto plusse in
cogitatione discusserit: tanto aplius agnoscit
iusti aĩa. qͣntis mortalitatis suȩ infirmitatib
sit ligata. Nisi eñĩ se ligatũ conspiceret paulꝰ.
minime dixisset. Desideriũ habens dissolui. ⁊
cũ xp̃o ee. Hinc ꝑpsalmistã dic̃. Ut audiret
gemitũ iunculatoꝵ. ⁊ soluat filios int̾emptoꝵ.
& rursus. Intrae in conspectu tuo gemitꝰ cõpe.¬
ditoꝵ. Sepe aut̃ cũ iã anima ad redẽptoris
suispeciẽ contẽplandã exire desidat. cũ cȩlestibꝰ
gaudus inteẽ suspirat. ipsa mortalitatis suę
iuncula conspicit ⁊ gemit: quib adhuc in p̾¬
senti mundo ligata retinet᷑. Finc ẽ enĩ qđ sub¬
tile omipotentis dĩ uidiciũ intuens hieremias:
ait. Circũ ȩdificauit aduersũ me ⁊ ñ egrediar.
ad grauauit cõpedẽ meã. Habemꝰ enĩ cõpedes:

Expanded text:
 enim praedicator quisque ad conscientiam domus suae reducitur, super eo vincula dantur, et ligatur in eis, quia quanto plus se in cogitatione discusserit, tanto amplius agnoscit justi anima quantis mortalitatis suae infirmitatibus sit ligata. Nisi enim se ligatum conspiceret Paulus, minime dixisset: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Hinc per Psalmistam dicitur: Ut audiret gemitum vinculatorum, et solvat filios interemptorum . Et rursus: Intret in conspectu tuo gemitus compeditorum . Saepe autem cum jam anima ad Redemptoris sui speciem contemplandam exire desiderat, cum coelestibus gaudiis interesse suspirat, ipsa mortalitatis suae vincula conspicit et gemit, quibus adhuc in praesenti mundo ligata retinetur. Hinc est enim quod subtile omnipotentis Dei judicium intuens Jeremias, ait: Circumaedificavit adversum me ut non egrediar, aggravavit compedem meam . Habemus enim compedes,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑. ꝙ ꝓpħa ineadẽ obsidione ñ erit.
si sartaginẽ ferreã int̾ se ⁊ ciuitatẽ murũ fer.¬
reũ ponit. Et certe siue in ea captiuitate. siue
git. nullus ab eiꝰdẽ captiuitatis ꝑiculo lib fuit:
s om̃s simul. par. calamitas inuoluit. Quid qͤ
intelligi iuxta litt̾am potest. ut ꝓpħa int̾
se &tiuitatẽ quȩ obsidenda ẽ. sartaginẽ fer¬
reã ponat: Sed quãuis om̃e hoc qđ in descrꝙ¬
tione lateris subsigno hierosolimoꝵ ciuitatis
legitur. uixta litterã factũ sit: Nob̾ tñ scien.¬
dum ẽ. quia tipicũ aliqdđ ꝑsartaginẽ figurat᷑.

Expanded text:
opheta in eadem obsidione non fuerit, si sartaginem ferream inter se et civitatem murum ferreum ponit, et certe sive in ea captivitate quae pgit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. Quid ergo intelligi juxta litteram potest, ut propheta inter se et civitatem, quae obsidenda est, sartaginem ferream ponat? Sed quamvis omne hoc, quod in descriptione lateris sub signo Hierosolymorum civitatis legitur, juxta litteram factum sit, vobis tamen sciendum est, quia typicum aliquid per
Abbreviated transcription (Latin):
ablata. in latitudine gentilitatis asꝑsa est:
S tñ qr infine mundi iudei ad fidẽ redeunt:
qͣsi ad domũ ꝓpħa reducit᷑. ut in suo popło
rursus p̃dicatio in habit&. quȩ mͦ uelut in
cãpo ita diuersis gentib fulget. S criptum
quippe ẽ. Donec plenitudõ gentiũ subint᷑.¬
ret. & sic om̃is isrł saluus fieret᷑. Quia & per
ꝓpħam alterũ dr̃. Si fuerit numerꝰ filioꝵ istł
quasi arena maris: reliqͥȩ saluȩ fient. Exeat
gͦ ꝓpħa de medio popłi ad cãpũ. de campo
redeat ad domũ. ut p̃dicatio quȩ iudeȩ fa¬
cta ẽ. egrediatur int̾ gentes. & repletis fide
gentib .: recipiat uidẽa spiritał doctrine
dona quȩ amisit. Includi aut̃ ꝓpħa in me.¬
dio domꝰ sue p̾cipit᷑. qr antixp̃i tẽpora ab
eis gentib quȩ in infidelitate remanserint.
plebs conu̾sa rudeoꝵ. duris ꝑsecutionib co
angustat᷑. Unde scriptũ ẽ. Atriũ aut̃ qđ est
extra tẽplũ eice foras. ⁊ ne metieris illud

Expanded text:
gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judaei ad fidem redeunt, quasi ad domum propheta reducitur, ut in suo populo rursus praedicatio inhabitet, quae modo velut in campo ita diversis gentibus fulget. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Quia et per prophetam alterum dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut praedicatio quae Judaeae 1295 facta est, egrediatur ad gentes, et repletis fide, gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus quae in infidelitate remanserint plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur. Unde scriptum est: Atrium autem quod est extra templum
Abbreviated transcription (Latin):
dic egredere incãpũ ⁊ ibi loqͣr tecũ. nͥ qđ pro¬
pꝰmodũ dignatꝰ ẽ. in latitudine gentiũ demon¬
strare: Neq enĩ ĩmerito ꝑ cãpũ gentilitas de.¬
signat᷑. quȩ longe lateq id ÷ inuniu̾so mondo
incapũ. ⁊ eccegła dñi stabat. qͣsi gła quã uidi
helitarũ uiderat: quia ipsa eiꝰ maiestas gen¬
tib apparuit. quȩ priꝰ se electis inudaicõpo¬
pulo reuelante sp̃u declarauit. Seq̃r. Et cedi
infaciem meã. Yisa gła dñi infacie suã ppha
cadit. quia ꝗͣuis homo ad intelligenda subli¬
mia eleuet᷑: ex contẽplatione tñ maiestatis
di infirmitatẽ suȩ conditionis intelligit. Et
quasi statũ ñ habet: qͥ se ante di octos ẽẽ cine¬

Expanded text:
 propostmodum dignatus est in latitudinem gentium demonstrare? Neque enim immerito per campum gentilitas designatur, quae longe lateque, id est in universo mundo in campum, et ecce gloria Domini stabat, quasi gloria quam vidi elitarum viderat, quia ipsa ejus majestas gentibus apparuit, quae prius se electis in Judaico populo, revelante spiritu, declaravit. Sequitur: « Et cecidi iem meam. 4. Visa gloria Domini in faciem suam propheta cadit, quia quamvis homo ad intelligenda sublimia elevetur, ex contemplatione tamen majestatis Dei infirmitatem suae conditionis intelligit; et quasi statum non habet, qui se ante Dei oculos esse cine
Abbreviated transcription (Latin):
ERYATA US RITATE
bistoriȩ. diuina eloquia
aliqͣndo extẽpore aliq̃ndo
ex loco causas designant:
quas aꝑto sermonẽ ñ indi¬
cant. Extẽpore & enĩ sic̃
pdicante iudȩis dño ꝑ euangłistã dicitur:
hiemps erat. Int̾ illa enĩ misteria quȩ ue¬
ritas loquebat᷑. quȩ causa fuit ut nomen
hiemis adderet᷑. nisi ut ꝑ qualitatẽ tẽporis os¬
tender& frigꝰ cordis: Quia & cũ u̾ba ueritatis
acciꝑent. frigida iudeoꝵ corda remanebant.
Aliqͣndo uͦ ex loco. sic̃ carnali isrłitico populo
descendente de monte. moysi lex incãpestr ibꝰ
⁊ spiritalia p̃cepta locutꝰ ẽ: Ut ex locis uidelicet
monstraret᷑ : qr &e illis tãꝙͣ carnalib manda¬
ta minima dabant᷑ inualle t̾rarũ. & isti tãã
spiritales ⁊ scĩ in monte mandata cȩlestia audi¬
rent. Quatinꝰ aꝑte monstraret᷑ qđ ascenden¬
tes corde ad cȩlestia infirma mundi relinque¬
rent: & inm̃tisculmine starent. Unde nunc
erechiel ꝓpħa quid iubente do in locis ege¬

Expanded text:
ervata veritate historiae, divina eloquia aliquanda ex tempore, aliquando ex loco causas designant, quas aperto sermone non indicant. Ex tempore etenim, sicut praedicante Judaeis Domino per evangelistam dicitur: Hiems erat . Inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur quid causae fuit ut nomen hiemis adderetur, nisi ut per qualitatem temporis ostenderet frigus cordis? Quia et cum verba veritatis acciperent, frigida Judaeorum corda remanebant. Aliquando vero ex loco, sicut carnali Israelitico populo, descendente de monte Moyse, lex in campestribuset spiritalia praecepta locutus est , ut ex locis videlicet monstraretur quia et illis tanquam carnalibus mandata minima dabantur in valle terrarum, et isti tanquam spiritales et sancti in monte mandata coelestia audirent, quatenus aperte monstraretur quod ascendentes corde ad coelestia infima mundi relinquerent, et in mentis culmine starent. Unde nunc Ezechiel propheta quid jubente Deo in locis ege
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. & circũdabis eã: signũ ẽ domꝰ isrł. In
quib uidelicet uerbis qͥd aliud iuxta histo¬
riã. nisi hierosolimȩ urbis obsessio atq de¬
structio destructio designat᷑: & peccators
popłi afflctio exprimit᷑. qͥ domꝰ ex asperans
uocatur: cũ aꝑte dicit᷑. Ordinabis aduer¬
sus eã obsidionẽ. ⁊ ȩdificabis munitiones.

Expanded text:
abis eam. Signum est domus Israel. 20. In quibus videlicet verbis quid aliud juxta historiam nisi Jerosolymae urbis obsessio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? Qui domus exasperans vocatur, cum aperte dicitur: Ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabi
Abbreviated transcription (Latin):
tasse hȩc ipsa locutionis nr̃e grã ñ nob̾ s
auditorib nr̃is collata sit. Et rursꝰ quando
loqͥ ñ possumꝰ. hi qui nob̾ cõmissi sunt mi¬
nune nos diuidicent: Ne fortasse ñ ex nr̃o.
s ex peccato audientiũ loqͥ minune possu¬
mus. Ad hoc gͦ nob̃ cuncta de meritis nr̃is
incerta st̃. ut unã certã grãm teneamꝰ
humilitatẽ. Quatinꝰ ⁊ nos cũ loquimͣ ex oĩ-¬
potentis dĩ dono hoc ẽẽ ur̃m meritũ pute¬
mus: & qͣndo locutione doctrinȩ obnrutes¬
cimꝰ. ꝗͣuis nr̃a culpa sit: uos tñ hanc esse
urãm specialit̾ credatis. Ut dũ uicissim
mala nob̃ tribuimꝰ. ⁊ bonaaliis ꝑ ipsam
humilitatis grãm. fiat. ut doctrine sermo¬
s qui ablatꝰ fuerat redeat. Seq̃r. Cũ aũ locu¬

Expanded text:
tasse haec ipsa locutionis nostrae gratia non nobis, sed tasse haec ipsa locutionis nostrae gratia non nobis, sed auditoribus nostris 1299 collata sit; et rursus quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatem, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotentis Dei dono hoc esse, vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut cum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis, per ipsam humilitatis gratiam fiat ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
docete om̃s gentes. Propt̾ malos uͦ audito.¬
res ⁊ indignã uitã eoꝵ qͥ docere debueratt:
sermo doctrine stibtrahitur. sic̃ heli ad cor¬
rigendos filios districtȩ increpationis u̾bũ
ñ habuit. quia & eiꝰ negligentia ⁊ filiorum
exigebat uita. ut cũ eis ⁊ popłs caderet:
⁊ archa dñi capta ad allophilos transirae.
Magna enĩ omĩpotentis dĩ ẽ. grã. cũ inique
agentib. durꝰ adoctorib sermo increpati¬
ss oñis ꝓfert᷑. Quo contͣ nc̃ dicit᷑. Et eries
smutꝰ nec qͣsi uir obiurgans. Delinquen
des & enĩ obiurgassce si digna ipsa obiur.¬
gationis grã fuissent. S cũ indoctrina atq
Silentio sit meritoꝵ tanta diu̾sitas. ut sci¬
ri facile ñ possit utrũ ex auditoris an exeiꝰ
uitio qͥ doctrinȩ locũ uidet᷑ tenere. docen¬
di sermo subtrahat᷑. qͥd aliud nob̾ quã ser¬
uari semꝑ inreb dubiis humilitas iubet᷑:
ut qͣndo loqui possumꝰ ñ extollamͣ. Ne for¬

Expanded text:
 malos vero auditores et indignam vitam eorum qui docere debuerant, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios districtae increpationis verbum non habuit quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cum eis et populus caderet, et arca Domini capta ad Allophylos transiret Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus durus a doctoribus sermo increpationis profertur. Quo contra nunc dicitur: Et eris mutus, nec quasi tes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. 17. Sed cum in doctrina atque in silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoris an ex ejus vitio qui doctrinae locum videtur tenere docendi sermo subtrahatur, quid aliud nobis quam servari semper in rebus dubiis humilitas jubetur? Ut et quando loqui possumus non extollamur, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ intellectũ decurreret: quasi gressus
lib̾os suȩ p̃dicationis habuissoe. Reꝓbis gͦ
tunc p̃dicatoꝵ scientia tacere cõpellitur:
Unde & hic subdit᷑. Et linguã tuã adheres¬
cere faciã palato tuo. & eris mutꝰ: nec qͣsi
uir obiuirgans. quia domꝰ exasꝑans ẽ. Sed
quia enoch & helia p̾dicante multi exhis
qui tẽ ex iudȩis in infidelitate remanserint
ad cognitionẽ ueritatis redeunt: sic̃ de eodẽ
helia dicit᷑. helias ueniet. & ipse restituet
ioħem duo candelabra nominant᷑.: recte¬
Tunc enĩ uelut in extremo os ꝓpħȩ aꝑitur.
cũ in p̃dicatione enoch & heliȩ. uideis ad fi¬
dẽ redeuntib. ꝓpħia sacri eloquii dexp̃o
fuisse cognoscitur. S quia hȩc trpice dixi

Expanded text:
eorum intellectum decurreret, quasi gressus eorum intellectum decurreret, quasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc subditur: « Et linguam tuam adhaecere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de eodem Elia dicitur: Elias veniet, et ipse restituet  et per Joannem duo candelabra nominantur , recteTunc enim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetia sacri eloquii de Christo fuisse cognoscitur. Sed quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
nec qͣsi uir obuirgans : qr domꝰ exasꝑans ẽ.
Quȩ uidelicet uerba si ꝑ typicȩ expositioniꝰ
ordinẽ sequim᷑. ꝓpħa indomo sua uincula
suscipit ⁊ligat᷑. qr in extremis cũ iudea cre-¬
diderit: grauissimas antixp̃i tẽpore ꝑsecuti¬
ones sentit. ut p̃dicationes eiꝰ ministri iniqͥ.¬
tatis ñ recipiant: s resistendo has uincłis
dolorũ p̃mant. ⁊ in medio eoꝵ ñ egreditur.
qr ad corda pͣuoꝵ p̃dicatio ñ ꝑuẽnit. dum
lingua bonoꝵ ligata tribulationib tacet.
Erunt & enĩ tunc multi ex iudȩis infidelibꝰ.
qui eosdẽ ipsos qui ex iudȩis crediderint ꝑ.¬
sequent᷑. Unde & notandũ. ẽ. qđ hic quoq¬
iuidea cũ fidelis fuerit.: tribulationẽ ꝑse.¬
cutionis porcet. Dũ enĩ uingentꝰ sũmi patris
in carnatꝰ ac mortuus resurrexisse atq ad
cȩlos ascendisse ñ credit᷑. sicut ꝑsacrȩ scriptu¬
rȩ paginas p̃dicatur: Nimirũ apd̃ eos pro¬
phetialigata erit. Que si ita ut dicta ẽ. in

Expanded text:
domus exasperans est. 7. Quae videlicet verba si per typicae expositionis ordinem sequimur, propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non egreditur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribulationibus tacet. Erunt etenim tunc multi ex Judaeis infidelibus qui eosdem ipsos qui ex Judaeis crediderint persequentur. Unde notandum est quod hic quoqJudaea, eum fidelis fuerit, tribulationes pecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus, ac mortuus, resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae paginas praedicatur, nimirum apud eos prophetia ligata erit: quae si ita ut dicta est in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pedes nros statuit: Ut qͥ humilit̃ apđ̾ nos
ex infirmitatis nr̃e cogitatione iacuimꝰ & iace¬
mus. in bono pꝰ oꝑe. quasi suꝑ pedes exrecti¬
tudine stemꝰ. Qđ cur in cãpo de ꝓpħa agitur.
nͥ ut specialit̾ designet᷑ quia etiã electis gen¬
tiũ sp̃s ses dandus eẽt. qui eos quos assumeret¬
& priꝰ a suꝑbiȩ suȩ statu deiceret. ⁊ pꝰmodũ suꝑ
pedes suos id ÷ suꝑ bona oꝑa solidaroe: Sic̃ ꝑ¬

Expanded text:
super pedes nostros statuit, ut qui humiliter apud nos ex infirmitatis nostrae cogitatione jacuimus et jacemus, in bono post opere quasi super pedes ex rectitudine stemus. Quod cur in campo de propheta agitur, nisi ut specialiter designetur quia etiam electis gentium Spiritus sanctus dandus esset, qui eos quos assumerett prius a superbiae suae statu dejiceret, et postmodum super pedes suos, id est super bona opera solidar
Abbreviated transcription (Latin):
quia locũ quẽ acceꝑat ꝑdidit qr dubiũ
non ẽ. quod int̾cessoris sui p̃cib. potuit
post mortẽ melius iuuere. qui ⁊ ante
mortẽ studuit omĩpotenti do placere. S
cur multa de eius uita dicimꝰ. cum nunc
usq ad corpꝰ illius tot uirtutũ docum̃ta
teneamus: Dȩmoniacos quippe absolue¬
re. egros curare. quotiens ex fide pẽtitur.
ut uiuens consueuerat. Hoc indesinenter
facere ⁊ apud mortua sua ossa. ꝑseuerat.
Sed libet petre adhuc ualeriȩ ꝓuintis
partes. narrationis meȩ uerba reducere
de quib me eximia ualde miracula. ex̾
ore uenerabilis fortunati cuiꝰ longe suꝑiꝰ
memoriã feci. contigit audisse. qui cre¬
bro adme nunc usq ueniens. dum facta
michi ueterũ narrat. noua refectione me¬
satiat.

Expanded text:
quia locum quem acceperat perdidit, quia dubium quia locum quem acceperat perdidit, quia dubium non est quod intercessoris sui precibus potuit post mortem melius vivere, qui et ante mortem studuit omnipotenti Deo placere. Sed cur multa de ejus vita dicimus, cum nunc usque ad corpus illius tot virtutum documenta teneamus? Daemoniacos quippe absolvere, aegros curare quoties ex fide petitur, ut vivus consueverat hoc indesinenter facere, et apud mortua sua ossa perseverat. Sed libet, Petre, adhuc ad Valeriae provinciae partes narrationis meae verba reducere, de quibus me eximia valde miracula ex ore venerabilis Fortunati, cujus longe superius memoriam feci , contigit audisse. Qui crebro ad me nunc usque veniens, dum facta mihi veterum narrat, nova refectione msatiat.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ẽ: ciui contraire nullus hominũ po¬
test. Illis itaq discedentib. cristis ex
morte eius mansit ep̃s. Subsequenti au¬
tem die dominico. ante exsurgentis luciꝰ
crepusculũ. uocatis duob diaconb suis
ꝑrexit ad domũ defuncti. Aocessit ad
se morationẽ dedit. Expleta autẽ p̃ce.
surrexit ⁊ uixta corpꝰ defuncti sedit.
Non autẽ grandi uocȩ. defunctum ꝑ
nom̃ uocauit. dicens. Frater marcelle.
Ille autẽ acsi leuiter dormiens. ad iucinã
uocẽ quãuis modicã fuisset excitatus. sta¬
tim ocłos aꝑuit: atq ad ep̃m respiciens.
dixit. O quid fecisti. o quid fecisti: Cui
ep̃s respondit. dicens. Quid feci: At ille¬
ait. Duo hesterno die uenerunt. qͥ me
eicientes excorpore . bonũ locũ duxert̃.
Midie autẽ unus missus ẽ : qͥ dixit. Re.¬
ducite eũ: quia fortunatꝰ ep̃s indomũ
⁊ ex infirmitate conualuit & in hac uita
duitius mansit. Nec tam̃ credendũ est.

Expanded text:
Dei est, cui contraire nullus hominum poDei est, cui contraire nullus hominum potest. Illis itaque discedentibus, tristis ex morte ejus mansit episcopus. Subsequente autem die Dominico ante exsurgentis lucis crepusculum, vocatis duobus diaconibus suis, perrexit ad domum defuncti; accedensque ad se in orationem dedit. Expleta autem prece surrexit, et juxta corpus defuncti sedit; non autem grandi voce defunctum per nomen vocavit, dicens: Frater Marcelle. Ille autem, ac si leviter dormiens, ad vicinam vocem quamvis modicam fuisset excitatus, statim oculos aperuit, atque ad episcopum respiciens, dixit: O quid fecisti? o quid fecisti? Cui episcopus respondit, dicens: Quid feci? At ille: Duo hesterno die venerunt, qui me ejicientes ex corpore in bonum locum duxerunt, hodie autem unus missus est qui dixit: Reducite eum, quia Fortunatus episcopus in domum  ex infirmitate convaluit, et in hac vita diutius mansit. Nec tamen credendum est
Abbreviated transcription (Latin):
aderant. ad quos exhortandos occupabar.
iamq diei tardior hora incubuerat. facta¬
uenerabilis fortunati. diu maudirt non
licuit quȩ audire siliceat. semꝑ uolo. Sed
diealio. idem senex rem de illo magis adbuc
mirabilẽ. narrauit dicens. In eadem tuder¬
tina urbe. marcellus quidã bonȩ actionis
uir. cũ duab sororib sius habitabat qui
eueniente molestia corporis. ipso sacratis¬
simo uespert ascendente iã sabbato pascha¬
li. defunctus ẽ. Cuiꝰ corpꝰ cũ longius eẽt
efferendũ. die codem sepeliri ñ potuit.
Qũq mora eẽt tẽporis ad explendũ debi¬
tũ sepulturȩ. sorores eius morte illius
afflictȩ.cucurrerunt flentes ad uirum¬
uenerabilem fortunatũ eiq magnis no.¬
cib clamare coeperunt. Scimus qr apłoꝵ
uitam tenes leprosos mundas. cȩcos il
ctii. flere ipse etiã de morte illiꝰ cgepit
eisq respondit dicens. Recedite. & hȩc
dicere nolite quia iussio omipotentis

Expanded text:
aderant ad quos exhortandos occupabar, aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati facta diu mihi audire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt flentes ad venerabilem virum Fortunatum, eique magnis vocibus clamare coeperunt: Scimus quia apostolorum vitam tenes, leprosos mundas, caecos illdefunctum, flere ipse etiam de morte ejus coepit, eisque respondit, dicens: 201 Recedite, et haec dicere nolite, quia fussio omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
illius reddidit. dicens. Rade & dic dño meo
ep̃o. Quia maledixisti mͥ. ecce ꝑcussus sũ:
Sed pueros quos quȩsisti recipe & ꝓnie
rogo int̾cede. Susceptos itaq puerulos.
ads ep̃m diaconus reduxit. Cui benedictã
aquã uenerabilis fortunatꝰ statim dedit.
dicens. Uade citius & eã suꝑ ucentis corpꝰ
ꝓioe. Perrexit itaq diacomus ad gothũ.
introgressus. benedictã aquã suꝑ m̃bra
illius asꝑsit. Resmira. ⁊ uehementer stu¬
penda. Mox ut aqua benedicta. gochi
coxam contigit. ita om̃is fractura soli¬
data ẽ. & salu̾ti pristinȩ coxa restituta.
ut hora eadẽ de lecto surgeret. ⁊ ascenso
equo.ita ceptũ iter ageret. acsi nullam
umquã lesionẽ corporis ꝑtulisset. Factũq
ẽ. ut qui scõ uiro fortunato. pueros cum
p̾cio reddere obedientie subiectꝰ noluit.
eos sine p̾cio. poena sub actus daret. his
igitur expletis. studebat adhuc senex
de eo &e alia narrare. Sed quia ñnulli

Expanded text:
illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo episcopo: Quia maledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos quaesisti, recipe, et pro me, rogo, intercede. Susceptos itaque puerulos diaconus ad episcopum reduxit, cui benedictam aquam venerabilis Fortunatus statim dedit, dicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhuc senex de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
manens. negando discessit. Die uͦ altera
di gressurus. rursus ad ep̃m uenit quẽ
eisdẽ uerbis. ꝓ p̃dictis puerulis iterum
ep̃s rogauit. Cumq ad reddendũ nullo
modo consentire uoluisset. contristatus
ep̃s dixit. Scio quia tibi ñ expedit. qđ
me contristato discedis. Que gothus
uerba despexit atq ad hospiciũ reuersus.
eosdẽ pueros de quib agebatur equis suꝑ¬
impostcos. cũ suis hominib p̾̃misit. Ipse
uero statim ascendens equũ. subsecutꝰ ẽ.
est. Qui cũ eo corruit & eius mox coxa
confracta ẽ : ita ut induab partib os
eẽt diuisum. Tunc leuatꝰ in manib re.¬
ductus ÷ ad hospitiũ. Qui festinꝰ misit.
& pueros quos p̃miserat reduxit ⁊ uro
uenerabili fortunato mandauit. dicens.
Rogo te pat̾. mitte ad me diaconẽ tuũ.
Quius diaconus dũ ad iacentẽ uenisset.
pueros quos redditurũ se ep̃o. om̃ino ne¬
gauerat. ad mediũ deduxit: eõsq diacono

Expanded text:
manens, negando discessit. Die vero altera manens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episcopum venit, quem eisdem verbis pro praedictis puerulis iterum episcopus rogavit. Cumque ad reddendum nullo modo consentire voluisset, contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi non expedit quod me contristato discedis. Quae Gothus verba despexit, atque ad hospitium reversus, eosdem pueros de quibus agebatur, equis superimpositos cum 200 suis hominibus praemisit. Ipse vero statim ascendens equum subsecutus est.est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit, et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad jacentem venisset, pueros quos redditurum se episcopo omnino negaverat, ad medium deduxit, eosque diacono
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit in notesce. Qui ait. homo ille
longe fuit ab istis hominib. qͦs uidemꝰ
modo. Nam quicqͥd ꝰ omĩpotentedo pe¬
tiit. ita ut petierat impetrauit. Cuiꝰ
hoc unũ narro miracłm. qđ ad p̃sens
mimo occurrit. Quodã namq die gõ.¬
thi iuxta tudertinã ciuitatẽ uenerũa
qui ad partes rauennȩ ꝓꝑabant: s duos
paruos puerulos. depossessione abstule.¬
rant: quȩ possessio p̾fatȩ tudertinȩ ci¬
uitati subiacebat. Hoc cũ uiro scissifig.
sermone alloquens. eoꝵ prius studuit
asperitatẽ placare atq post intulit di.¬
cens. Quale uultis p̃cium dabo. & pue¬
ros quos abstulistis reddite michiq
por eoꝵ ẽẽ iudebatur. respondit dicens
Quicquid aliud precipis. facere parati su.¬
mus. nã istos pueros nullatenꝰ reddim.
Cii uenerandꝰ iur blande minatus est.
dicens. Contristas me f  ñ audis patrem
tuũ : noli me contristari: ne non expediat tͥ:
Sedidem gothus incordis sui feritate ꝑ.¬

Expanded text:
fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille longe fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro miraculum, quod ad praesens animo occurrit. Quadam namque die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimosermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstulistis reddite, mihiqueprior eorum esse videbatur, respondit dicens: Quidquid aliud praecipis, facere parati sumus, nam istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis patrem tuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis sui feritate per
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Quẽ cum susciꝑe ille renuer&̃ ips e
uero in p̃cib ne despiceret᷑ eius oblatio ꝑ¬
seueraret. sõs uir mediã duaꝵ partium
uiam tenens. ⁊ petitionẽ militis audiuit.
⁊ munus susciꝑe ꝓ exhibita uirtute recu¬
sauit. Prius nãq dignũ preciũ p̃buit.
⁊ post. equũ qui sibi offerebatur accepit.
Quia enĩ si non susciꝑet. eũ contristari
conspexerat. caritate cogentȩ emit. quod
necessariũ non habebat. Neq hoc sile.¬
re de huiꝰ uiri uirtutib debeo. qđ ante dies
fere duodecim agnoui. Quidã namq ad
ie deductus ⁊ͦ senex pauꝑ. atq ut mͥ
senũ collocutio. ẽẽ semꝑ amabilis solet. sta¬
diose hunc unde eẽt inquisiui. Qui sẽ de
tudertina ciuitate esse respondit. Cuii in¬
quã. Quȩso te pat̾. fortunatũ ep̃m nosti:
Qui ait. Noui & bene noui. Tunc ips e
subiunxi. Dic rogo.si qua illiꝰ miracula
cognouistii ⁊ desideranti mͥ. qualis uir

Expanded text:
dum. Quem cum suscipere ille renueret, ipse dum. Quem cum suscipere ille renueret, ipse vero in precibus, ne despiceretur ejus oblatio, perseveraret, sanctus vir mediam duarum partium viam tenens, et petitionem militis audivit, et munus recipere pro exhibita virtute recusavit; prius namque dignum pretium praebuit, et postea equum qui sibi offerebatur accepit. Quia enim si non susciperet, eum contristari conspexerat, charitate cogente emit quod necessarium non habebat. Neque hoc silere de hujus viri virtutibus debeo, quod ante dies fere duodecim agnovi. Quidam namque ad me deductus est senex pauper; atque ut mihi senum collocutio esse semper amabilis solet, studiose hunc unde esset inquisivi, qui se esse de Tudertina civitate respondit. Cui inquam: Quaeso te, Pater, num Fortunatum episcopum nosti? Qui ait: Novi, et bene novi. Tunc ipse subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula nosti, et desideranti mihi qualis vir
Abbreviated transcription (Latin):
expulisset. P ET RUS: Ut dicis. ita est.
Nam finis oꝑis ꝓbut. qđ munda susceptio
in oꝑatione non fuerit. GREGORIUS:
lio autẽ tempore. dum ocłoꝵ quidã
lumen amisisset. adhunc deductus.
int̾cessionis eiꝰ opem petiit. ⁊ impetrauit.
Nam cũ uir dei oratione facta. eius ocłis
signum crucis imprimeret. ab eis ꝓtinꝰ
luce reddita. Noxcecitatis abscessit. Pret̃¬
ea equus cuiꝰdam militis in rabiem fue¬
rat uersus. ita ut amultis uix teneri pos.¬
sit sed quoscũq potuisset inuadere. eoꝵ
m̃bra morsib dilaniaret. Tunc ut cũq
a multis ligatus. ad uirũ dei deductus ẽ.
Qui mex eiuscapiti extensa manu. signũ
crucis edidit cunctam eius rabie̾m in
mansuetudinẽ inutauit. Ita ut mitior post¬
existeret. quã ante illã uesaniã fuisset.
Tunc idem muiles equũ suũ quẽ celerrimo
miraculi imꝑio. asua uesania uidit ĩmu.¬
tatum. eidem sco uiro decreuit offeren¬

Expanded text:
expulisset'. Petrus: 'Ut dicitur, ita est. expulisset'. Petrus: 'Ut dicitur, ita est. Nam finis operis probat quod munda susceptio in operatione lio quoque tempore, cum oculorum quidam lumen amisisset, ad hunc deductus intercessionis ejus opem petiit, et impetravit. Nam cum vir Dei oratione facta oculis ejus signum crucis imprimeret, ab eis, protinus luce reddita, nox caecitatis abscessit. Praeterea equus cujusdam militis in rabiem fuerat versus, ita ut a multis teneri vix posset: sed et quoscunque potuisset invadere, eorum membra morsibus dilaniaret. Tunc utcunque a multis ligatus 197 ad virum Dei deductus est. Qui mox ejus capiti extensa manu signum crucis edidit, cunctam ejus rabiem in mansuetudinem mutavit, ita ut postea mitior existeret, quam ante illam insaniam fuisset. Tunc idem miles equum suum, quem celerrimo miraculi imperio a sua vesania vidit immutatum, eidem sancto viro decrevit offeren
Abbreviated transcription (Latin):
Iulta petre uidentur bona. sed ñ sunt:
quia bono anuno ñ fiunt. Unde & in
euangłio ueritas dicit. Si ocłs tuus nequã
fuerit. totũ corpꝰ tuũ tenebrosũ erit. Qua
cũ ꝑuersa ÷ intentio quȩ p̃cedit. prauũ
ẽ om̃e opus qđ sequitur. quãuis rectũ ẽẽ
iudeatur. Ego nãq hunc uirũ. qui dum
quasi hospitalitatẽ exhiberet orbatus ẽ.
non pietatis oꝑe delectatũ estimo s ep̃i
derogatione. Nam poena subsequens in-¬
notuit. quia p̃cedens illa susceptio. sine
culpa non fuit. Sunt nãq non nulli. qui
idcirco bona facere student. ut gram alie¬
ne oꝑationis obnubilent. Nec pa̾scuntur
bono qđ faciunt sed laude boni qua cet̾os¬
p̃munt. Quaderẽ. existimo hunc uirũ
qui malignũ sp̃m in hospitalitatẽ suscepit.
ostentationi potius intendisse ꝗͣ oꝑi ut
melioraquã ep̃s fecisse uideretur: quatinꝰ
ipse susceperit eum quẽ uir dm̃i fortunatꝰ

Expanded text:
Multa, Petre, videntur bona, sed non sunt, Multa, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono qpremunt. Qua de re existimo hunc virum, qui malignum spiritum in hospitalitate suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur, quatinus ipse susciperet eum quem vir Domini Fortunatus
Abbreviated transcription (Latin):
cussit. Qui malignꝰ sp̃s. cũ uesꝑas cente
iã die secretam ab hominib horã cerne¬
ret. peregrinũ quẽpiã eẽ simulans. cir-¬
cuire coepit ciuitatis plateas: ⁊clamare.
Ouirũ sc̃m fortunatũ ep̃m ecce qͥd fecit:
peregrinũ hominẽ de hospicio suo expu¬
lit. Quęro ubi requiescere debeã: & in
ciuitate eius ñ inuemo. Tunc quidã in
hospicio suo cũ uxore sua ⁊ paruulo filio.
ad prunas sedebat. Qui uocẽ eiꝰ audiens.
& quid ei ep̃s fecerit requirens. hunc inuita¬
uit hospitio. sedere secũ iuxta prunas fecit.
Cũq uicissim aliqua confabularent᷑. par¬
uulũ eius filiũ idem malignꝰ sp̃s inuasit
atq ineisdem prunis ꝓiecit: Ibismox eius
animã excussit. Qui orbatus miser. ł quẽ
Petrus Quidnã hoc ẽẽ dicimus. ut
occidendi ausũ in eius hospitio antiquus
hostis acci ꝑit̃. qui hunc peregrinũ estimats.
ad se hospitalitatis grã uocasset. GREGor

Expanded text:
cussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente cussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: O virum sanctum Fortunatum episcopum! ecce quid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, sedere secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quePETR. Quidnam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gratia vocasset? GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
rent. cuiꝰ carni magicis artib ad tẽpus
ꝓdesse conarentur. Ducta itaq est ad
fluuiũ. atq in aquã mersa ibiq duitiniᷤᷤ
incantationib agere malefici molieban¬
tur. ut is qui eam inuaserat. diabolus
exiret. Sed miro omĩpotentis dĩ iudicio.
in eam subito legio intrauit. Coepit ex
hora illa tot motib agitari. tot uocibus
clamoribq ꝑstrepere. quot spiritib
tenebatur. Inito consilio. parentes eiꝰ
sue ꝑfidiȩ culpã fatentes. hanc adiurũ
eiq reliquerunt. Qua ille suscepta.
multis se dieb ac noctib in orationẽ
dedit tantoq adnisu p̃cib incubuit.
quanto & in uno corpore. contͣsẽ adsis-¬
tere legionis aciem inuenit: cum non
post multos dies. ita sanã atq in columẽ
reddidit. acsi in eam ius ꝓpriũ diabolus
numquã habiusset.Alio quoq tẽpore.
idem uir omĩpotentis di famulus. ex ob¬
sesso quodã homine immundũ sp̃m ex¬

Expanded text:
rent, cujus carni magicis artibus ad tempus rent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipotentis Dei judicio, in eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, hanc ad venereique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum ex
Abbreviated transcription (Latin):
reret ꝑpetrata carnis delectatio. pro¬
cessionem uero imꝑaret uerecundia.
plus erubescens uultũ hominũ quã d̾i
iudiciũ metuens. cũ socru sua ad dedi¬
candũ oratoriũ ꝓcessit. Moxq uero ut
reliquiȩ beati sebastiami martiris ora¬
torium sunt ingressȩ eandẽ predictȩ
matrone nuru malignus sp̃s arcipuit
⁊ cora omi populo uexare coepit.
sime uexari conspiceret. ex altari ꝓtinꝰ
sindonẽ tulit. eãq cooperuit sed hunc
repente simul diabolus inuasit Et quia
ultra iures uoluit quicquã p̃sumere. cõ¬
pulsus ẽ cõgnoscere insua uexatione. qͥd
ẽẽt. Hi uero qui aderant. puellam in
manib exoratorio sublatã. ad domũ pro¬
priam deportauerunt. Cũq hanc anti.¬
quus hostis. uexatione continua uehem̃t̃
attereret. ꝓpinqui sui eã carnalit̾ aman-¬
tes. atq amando ꝑse quentes. ad obti¬
nendũ salutis remediũ. maleficis tradide.¬
runt ut eius animã funditꝰ extingue.¬

Expanded text:
reret perpetrata carnis delectatio, proreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Ms oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae matronae nurum malignus spiritus arripuit, et coram omni populo vexare coepit. sime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstingue
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis. in eisdem partib fuit.
fortunatꝰ nomine. tudertinȩ ec.¬
clesiȩ antistes. qui in effugandis spiritib.
immensȩ uirtutis grã pollebat: ita ut
nonnũ quã ab obsessis orporib. legiones
demonũ pelleret ⁊ continuȩ orationis
studio intentꝰ. obiectas contͣse eoꝵ multi¬
tudines suꝑaret. Huiꝰ uiri. familiarissi.
mus fuit iulianus. nr̃e ȩccłȩ defensor.
qui ante non longũ tempus. in hac urbe
defunctus ẽ. Cuius ego quoq hoc didici
relatione. qđ narro: quia sȩpȩ gestis
illius. ausu familiaritatis int̾erat: eiꝰq
post memioriã. ad instructionem nr̃am
quasi faui dulcedinẽ. in ore retinebat.
cum eadẽ socrusua ad dedicationem ora¬
torii beati sebastiani martiris. fuerat in¬
uitata. Nocte uero eadẽ. qua subsequon¬
te die ad dedicationem p̃dicti oratorii
fuerat ꝓcessura. uduptate carnis de¬
uicta. a uiro suo sese abstinere non po¬
tuit. Cũq mane facto. conscientiã deter¬

Expanded text:
rabilis in eisdem partibus fuit rabilis in eisdem partibus fuit Fortunatus nomine, Tudertinae antistes Ecclesiae , qui in effugandis spiritibus immensae virtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus ldemonum repelleret et continue orationis studio intentus obiectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deter
Abbreviated transcription (Latin):
uestibulo puer bonefacius staret. uulpes
ex morȩ uenit:⁊ gallinã abstulit. Ipse
autẽ concitus ȩccłam intrauit ⁊ se in ora.¬
dionem ꝓsternens. aꝑtis uocibus dixio.
Placet tibi dñe. ut de nitrim̃to matris
meȩ manducare ñ possimfecce enĩ galli¬
nas quas nutrit. uulpes cõmedit. Qui
ab oratione surgens. ȩccłam egressis ÷.
Mox autẽ uulpes rediit. gallina quã ore
tenebat dimisit atq ipsa moriens. ante ocu
los eiꝰ interrã cecidit. Pet RUS: Ualde
mirũ. qđ exaudire p̃ces inse sꝑantiũ. etiã
in reb uilib dignatur ds̃. GREGORIUS
Ioc petre ex magna conditoris nr̃i dis¬
pensatione agitur̃ ut ꝑ minima quę ꝑci¬
pimꝰ. sꝑare maiora debeamꝰ. Exauditus
namq ẽ in reb uilib puer sc̃s & simplex
ut in paruis disceret. qͣntum de d̾o p̃sũ.¬
mere in magnis petitionib deberet.
lacet quoddicis: De FoRcu¬
INaco ErISCORO Grezori:

Expanded text:
vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PETR. Valde mirum quod exaudire preces in se sperantium etiam in rebus vilibus dignatur Deus. GREGOR. Hoc, Petre, ex magna Conditoris nostri dispensatione agitur, ut per minima quae percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus deberet. PETR. Placet quod dicis. is episcopo. GREGORIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qđ sibi instipendio totius anni para¬
uerat. inuenit a filio suo pauꝑib expensõ.
Cũq semetipsa alapis pugnisq tunder&.
qđ quasi anni subsidia ꝑdidisset. super¬
uenit bonefacius puer di. eamq uerbis
quibus ualuit consolari coepit. Quȩ cũ
nichil consolationis admitteret. hanc ro¬
gauit ut abhorreo exire debuisset. in quo
ex omĩ eoꝵ tritico. parũ quid inuentũ est
remansisse. Puer autẽ dĩ. sese illic protuꝰ
in orationẽ dedit. Qui post paululum
egressus. ad horreũ matrẽ reduxit. Qd̾
ita tritico plenũ inuentũ est: sic̃ plenũ
ante ñ fuerat. cũ mater illius. totiꝰ anni
sumptus se congregasse gaudebat. Quo
uiso miraculo. cõpunctã mater. ipsa iã
coepit agere ut daret. qui sic celerit᷑ possit
quȩ petisset acciꝑe. Hȩc itaq in hospitu
sui uestibulo. gallinas nutrire consueue¬
rat sed eas ex uicina rupe uulpes ueniens.
auferebat. Quadã uero die dum in eodẽ

Expanded text:
cum quod sibi in stipendio totius anni paracum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
titudine inuenit eise cooꝑtum. Qui onĩe
bolus deperire conspiciens. ad eas dem
atq hec holera comedere nolite. Quȩ
statim ad uiri dei uerbũ. ita om̃s egressȩ¬
sunt: ut ne una quidẽ intra spatiũ horti
remaneret. Sed quid mirũ qđ hȩc de epis¬
copatus eiꝰ tempore narramꝰ. quando iam
apud omĩpodentẽ dm̃ ordine simul ⁊ mo¬
rib creuerat. dum illa magis miranda
sint. quȩ eũ hic senex clericus ad huc pue.¬
rulũ fecisse testacurꝰ. Nam ait. quia eo tẽ¬
pore quocũ matre sua puer habitabat.
egressus hospitium. nonnũquã sine linea.
crebro etiã sine tunica reuertebat᷑. Quia
mox ut nudũ quẽpiã repperisset. uestie¬
bat hunc : se exspolians ut sẽ ante dei ocu¬
los. illius mercede uestiret. Quẽ mater
sua frequent̃ increpare consueuerat. di.¬
cens. qđ iustum ñ ẽẽt. ut ipse in ops p̾au.¬
perib uestim̃ta largiretur. Quȩ die qua¬
dam horreum ingressa. pene om̃e triti.¬

Expanded text:
titudine invenit esse coopertum: qui omne titudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem atque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egresssunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triti
Abbreviated transcription (Latin):
ualuit. Nam idem constantiꝰ in presbite¬
ratus officio uitã finunt. Nlio quidẽtẽ¬
pore. duo adeũ gothi. hospitalitatis gratia
uenerunt qui rauennã festinare ꝓfessi
sunt. Quib ipse paruũ uas ligneũ uini
plenũ manu sua p̾buit qđ fortasse in
prandio itineris habere potuissent. Ex
quo illi quoadusq rauennã ꝑuenirent.
biberunt ut gothi. Aliquantis aut̃ dieb
in eadẽ ciuitate morati sunt: ⁊ uinũ quod
a sc̃o uiro acceꝑant. cotidie inusũ habue.¬
runt: Sicq usq adeundẽ uenerabilera
patrẽ ferentis reuersi sunt: ut nullo die
cessarent bibere. ⁊ tamen eis uinũ ex illo
uasculo nũquã deesset acsi in illo uase
ligneo qđ ep̃s dederat. uinũ ñ augeretur.
sed nasceretur. Nuꝑ quoq de eiusdem
loci partib senex quidam clericꝰ aduenit.
qui ea quȩ de illo narrat. silentio ñ sunt
p̃menda. Nam dicit. qđ quadã die in¬
gressus hortũ. magna hunc eruce mui.¬

Expanded text:
valuit, nam idem Constantius in presbytvaluit, nam idem Constantius in presbytratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae mul