comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dum norper turbite cnimumdiscriminamuno
dumque dieonpaes proelia nulla praemunt
C omodio fide indiuinis conuenit rmis
Eonilio que omnes anticipare arinis
÷monai ll a madiris uacuim sapientia mentem
I mbu& o olueidi petoris hospeserit
Naqiq uos non fuerit concoeptum corde qui&o
Ao quirinse uoturbine nom porerit

Expanded text:
Dum non perturbant animum discrimina mundi, Dumque diem pacis praelia nulla premunt; Exercere fidem divinis convenit armis, Consilioque omnes anticipare minas. Tranquillam et curis vacuam sapientia mentem Imbuet, et placidi pectoris hospes erit. Nam quod non fuerit conceptum corde quieto, Acquiri in saevo turbine non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
Siui no uimoperumsecraas nosc erecausas
uimons non est possibile ingenus
Qnillotamen intuitu speculatur operta
Sdimulta ut lateant scit placuisse dõ
n quo mens imbuta fidesimul omniadiscit
q queoperum speciem suscipit artificem¬
s ingentem rebus formas loca tempora motus
Mensuris numeris ponderibus que suis
Scrutari necura procax abstrusalabor&
Cuicunta in xp̃o nosse& haberedatur
ono disperandũ demalis spip̃sis it bonifiant studiosius de p̃¬
candũ quia numerus scorũ denu mero st̃ꝑ ÷ austus impiorũ
Vt morbo obsissis prestarm est cur medendi
dona inagroto corpore uitarana
en prauis multa & uitiorum molegrauatis
s̃carumpi&as est adhibenda precum pa¬
tdum possibile est mutari cordaa  mum¬
÷ canescatnoctis deui alucis amor
Conuersis que nouam mentem dã greria xp̃i¬
⁊ uafiunt homines iustificante boni

Expanded text:
Divinorum operum secretas noscere causas Humanis non est possibile ingeniis. Nec nullo tamen intuitu speculatur operta, Qui multa ut lateant scit placuisse Deo. In quo mens imbuta fide simul omnia discit, Perque operum speciem suspicit artificem, Fingentem rebus formas, loca, tempora, motus, Mensuris, numeris, ponderibusque suis. Scrutari ne cura procax obstrusa laboret, Cui cuncta in Christo nosse, et habere daturNon est desperandum de malis, sed pro ipsis, ut boni fiant, studiosius supplicandum. Quia numerus sanctorum de numero semper est auctus impiorum. Ut morbo oppressis praestanda est cura medendi, Donec in aegroto corpore vita manet; Sic pravis, multa et vitiorum mole gravatis, 669 Sanctarum pietas est adhibenda precum. Ut dum possibile est mutari corda malorum, Horrescat noctis devia lucis amor, Conversisque novam mentem det gratia Christi, Qua fiunt homines justificante boni.
Abbreviated transcription (Latin):
ino qđ poscit quia accipit caritas. qđ parat ueritas
Intermundane mala conflitantiauitx
s epe quibus dñi corripitur populus
Qui tempestatumuaria subclade laborant
noscant se iusti ferre flagelladĩ
Attur ipsum totogemitũ plinstuque precentus.¬
ons esimpse prio abitroc urabitur aeger
ona eroleges ipse dabit medico
peb ioapm&us peneralia deetrasilutis
ba quo lȩserunt oulcia a maremoruant
Seniteant morum & uitiis uir tute fugatis
Regnum peccatirespuat auladĩ
Adueniamtendunt iustipio uerberaregis
Trabreuis rectis gaudia longa dabit

Expanded text:
ino quod poscit. Quia accipit charitas, quod parat veritas. Inter mundanae mala conflictantia vitae, Saepe quibus Domini corripitur populus, Qui tempestatum varia sub clade laborant, Noscant se justi ferre flagella Dei: Atque ipsum toto gemitu planctuque precentuNon etenim proprio arbitrio curabitur aeger. Nec vero leges ipse dabit medico. Morbida rimetur penetralia dextra salutis, Sed quod laeserunt dulcia, amara novant. Poeniteat morum, et vitiis virtute fugatis, Regnum peccati respuat aula Dei. Ad veniam tendunt justi pia verbera Regis. Ira brevis rectis gaudia longa dabit
Abbreviated transcription (Latin):
exultitio : q̃bonol& at᷑ aterno
Felicesuere faciunt semper queb eatos
deuero &summo raudia natabono
Taminundi exopibus breuis acperitura uoluptas
editaperp&ua semina mortis hab&
on placeat uanis animum sub nectere rebus
pestiferisque auidã mentemonerare cibis
Cormundum & sapiens fructuuir tutis alatur
e txp̃i in nostro pectore regn& amor
quosemel impl&us numquamuacuabitur illo
a & erna & erniflumina fontis erunt

Expanded text:
exsultatio est quae bono laetatur aeterno. exsultatio est quae bono laetatur aeterno. Felices fere faciunt, semperque beatos, De vero et summo gaudia nata bono. Nam mundi ex opibus brevis ac peritura voluptas, Edita perpetuae semina mortis habet. Non placeat vanis animum submittere rebus, Pestiferisque avidam mentem onerare cibis. Cor mundum et sapiens fructu virtutis alatur, Et Christi in nostro pectore regnet amor, Quo semel impletus, numquam vacuabitur illo. Aeterna aeterni flumina fontis erunt
Abbreviated transcription (Latin):
nocere nisistudeas multis pdesre Epxeñt
Dignus laud equidemest uitam si necrimine ducens
ei queciunque sibi scit nocitura cauens
Sed non hoc pi&as contenta estlimite claudi
Nec iusti su&itis abstinuisse sat est
maiorcura boni est fratrum releuare labores
et fierioptatum tristibus auxilium.
Pascere ieiunos nudos uestireligatos
soluere dii cordes concilioresibi
Et quecumque homines miserisolacia quaerunt
Haec ut pos sibile est promere cordepio
Uri ecte uere cupidus uereque benignus
quemala sunt fugiat que bona sunt faciat
crauius enĩ in eũ decerrnt᷑ cui&iã ipsa correptio denegat᷑ E
iud& trans gressor peccato impiine potitus
Sinon infertur debita poenareo
Ccunulla offendant hominum cominissa tonanter
Xut aliqua excelsi nontiam lateant
Sedu& itorum auidis grauior tunc ira timenda est
Cum sese remouent uerbera iustitiae
Nam quiderit morbi quodnon dominabi a illi
euisupera aux lium iumĩ edicit a negitiu¬

Expanded text:
nocere, nisi studeas, multis prodesse. nocere, nisi studeas, multis prodesse. Dignus laude quidem est, vitam sine crimine ducens, Et quaecumque sibi sunt nocitura, cavens. Sed non hoc pietas contenta est limite claudi, Nec justo, vetitis abstinuisse, sat est. Major cura boni est, fratrum relevare labores, Et ferre optatum tristibus auxilium: Pascere jejunos, nudos vestire, ligatos Solvere, discordes conciliare sibi, Et quaecumque homines miseri solatia quaerunt, Haec, ut possibile est, promere corde pio. Ut recti vere cupidus, vereque benignus, Quae mala sunt fugiat, quae bona sunt faciatgravius autem in eum decernitur, cui etiam ipsa correctio denegatur. Gaudet transgressor peccato impune potitus, Si non infertur debita poena reo. Ceu nulla offendant hominum commissa Tonantem, Aut aliqua Excelsi notitiam lateant. Sed vetitorum avidis gravior tunc ira timenda est, Cum sese removent verbera justitiae. Nam quid erit morbi, quod non dominabitur illi, Cui supera auxilium jam medicina negat
Abbreviated transcription (Latin):
enoiũ quodã mobor&entitor : quipfuture pauperib inuti¬
lit̃ hab&
a mnum peccatum est amor immoderatus habendi
et plus quamuitae sufficiat cupiens
am quodmos uesti squod pascit cura s alutis
s iuanis sit mens libera non onerat
Siqua iitur superant quorum non indig& usus
Sebilibus prosint atqueiuuent in oper
Quis quis enim cupide non expendenda recondit
quȩ nulli tribuit pauperibus rapuit
rosn habentes qui autem dño seruiunt. eabona adque¬
r̃ q̃ perire ñ pos sunt
errenis opibus cumdiues zaud& iniquus¬
ũ eris semis erum nescit egerebonis
amquiderit quod non momento temporis uno
Perdere mundana condicionequeat
umlic& aduersis cessantibus omnia parcant
legetamen mortis sit saciendus in ops
tbona iustorum nullis obnoxia damnis
stes furta ignes & mare non in &uunt
Inceimnnis seriit peo prium sapientia censum
Nec perdunt meritum paxque sidesque suum
Omnis uirtutum semper substantia salua est
I nuiti xp̃i munera nemo rapit

Expanded text:
enorum quodam modo retentor est, qui profutura pauperibus inutiliter habet. Magnum peccatum est amor immoderatus habendi, Et plus quam vitae sufficiat, cupiens. Nam quod nos vestit, quod pascit, cura salutis, Si vanis sit mens libera, non onerat. Si qua igitDebilibus prosint atque iuvent inopes. Quisquis enim cupide non extendendo expendenda recondit Qui Que nulli tribuit pauperibus rapuitros non habentes. Qui autem Domino militant, ea bona adquiruntur que perire non possuntTerrenis opibus cum dives gaudet iniquus, Veris se miserum nescit egere bonis. Nam quid erit, quod non momento temporis uno Perdere mundana conditione queat? Cui licet, adversis cessantibus, omnia parcant; Lege tamen mortis sit faciendus inops. At bona justorum nullis obnoxia damnis, Hostes, furta, ignes, et mare non metuunt. Indemnis servat proprium sapientia censum, Nec perdunt meritum paxque fidesque suum. Omnis virtutum semper substantia salva est, Invitis Christi munera nemo rapit.
Abbreviated transcription (Latin):
r& nul suec̃ exort itio siñ minare nulł aeã correeto
uil audat dnm̃ demundi condicione e¬
Et ius regis iudicium mn &uat
pes depromirsis nihil ambiraton medabic rex
pro perent sontes peccati abrumi erenodor
Antediem mortis dumlocus est ueniae
In xp̃o meditans quod cupit acceler&
ed anturtutiuanarum obstacula rerum
Ne perdit uoritemporalenta fides
uid iuuat in longum causas producere morbi:
Cur dubium ex pestat cras hodierna salus i
dcimus correctis ueniam non esse neandam
Sednulli nostrum est ultima notadies
m̃a q̃ tim̃t rationabilit decdlinant᷑ ds̃ sictim̃dus ut ab ipso
ad ipsum confugiatur
tile prudenti est mundana aduersa cauere
Et quod uitandum prospici fugere
Sed cum peccati merito manus omnipotentis
omnia concludens artat ubiquereum
Vnumprosugum tutum est ds̃ ipsetimenti
a quo discedens nepereat redeat
Conuertinamquȩ addmcer tissime uita est

Expanded text:
r, nulla esset exhortatio; si non minaretur, nulla esset correctio. Qui laudat Dominum de mundi conditione, EEt justi Regis judicium metuat. Spes de promissis nihil ambigat; omne dabit Re major erit; Si properent sontes peccati abrumpere nodos, Ante diem mortis, dum locus est veniaencte In Christo meditans, quod cupit acceleret. Cedant virtuti vanarum obstacula rerum, Ne perdat voti tempora lenta fides. Quid juvat in longum causas producere morbi? Cur dubium exspectat cras hodierna salus? Scimus correctis veniam non esse negandam, Sed nulli nostrum est ultima nota diesquae timentur rationabiliter declinantur: Deus sic timendus est, ut ab ipso ad ipsum confugiatur. Utile prudenti est mundana adversa cavere, Et quod vitandum prospiciat, fugere. Sed cum peccati merito manus Omnipotentis, Omnia concludens arctat ubique reum: Unum profugium tutum est Deus ipse timenti, 659 A quo discedens, ne pereat, redeat. Converti namque ad Dominum certissima vita est,
Abbreviated transcription (Latin):
fontebaptis matis: EPCRT
Simun d oinoritur diuino fonterenascens
Fit que nouus uita qui sepelitur aqua
Fraudati non sunt sacro baptis mate xp̃i
Fons quibus ipsa suis anguinis unda fuit᷑
Et quic quid sci fert mestica formalauaor
Ixtorum imoleuit gloria martyrii

Expanded text:
fonte baptismatis. Si mundo moritur divino fonte renascens, 667 Fitque novus vita, qui sepelitur aqua: Fraudati non sunt sacro baptismate Christi, Fons quibus ipsa sui sanguinis unda fuit. Et quidquid sacri fert mystica forma lavacri, Id totum implevit gloria martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
Num quambellabonis num quamdiscriminadesunt
et cum quoces t& mens pia semperhab&
Quacar nemoblestant scõ sunt noxia cordi
Contra animilegem proelia corpus hab&
Pulsant exterius diuersis motibus hostes
Intusciuile est & socialemalum
Vt possit mundi illec ebris uitiis que resisti
uis esi corporei mortificanda hominis
Seo quȩ mens recto famulam subiure tenebit
E domitae ut regn& carnis in officiis
Excelsonisi quae seruit bene subdita regi
unoe est fastauolens fiatut in deualens

Expanded text:
Numquam bella bonis, numquam discrimina desunt, Et cum quo certet, mens pia semper habet. Quae carnem oblectant, sancto sunt noxia cordi, Contra animi legem praelia corpus habet. Pulsant exterius diversis motibus hostes, Intus civile est et sociale malum. Ut possit mundi illecebris vitiisque resisti, Vis est corporei mortificanda hominis. Sed quae mens recto famulam sub jure tenebit, Edomitae ut regnet carnis in officiis; Excelso nisi quae servit, bene subdita Regi, Unde est facta volens, fiat et inde valens
Abbreviated transcription (Latin):
anquiduentura quemquam saluabit ab ira
q uis ut hominis primicrimine liber erit
udĩtas uerbi non nostre est insita carni
a iu ip̃s falsi corporis umbra suit
uisgenitus ꝓuerest intacte uirginis aluo
ꝗuenatura aninis creuit & aueticibis
nquaprole patrem mundi se credidit aurahan
ueueeius stirps est omnia scĩficans¬
CI uidi ezale genus ninuĩ ist & pontificale¬
⁊ uisue idem dauid filius & dñs
Diccatiseruis & mortis compede uinctis
linamest dignatus firre redeptor opem
unt̃ teeris carnem cum inorte receptans
Iuaͦ hostiut nobis uincer & opposuit
Et carne truitia dominanitin perculit liosi

Expanded text:
Nam quis ventura quemquam salvabit ab ira? Nam quis ventura quemquam salvabit ab ira? Quisve hominis primi crimine liber erit? Si deitas Verbi non nostrae est insita carni, Aut Christus falsi corporis umbra fuit? Quis genitus puer est intactae Virginis alvo? Quae natura annis crevit, et aucta cibis? In qua prole patrem mundi se credidit Abram? Quaeve ejus stirps est omnia sanctificans? Quod regale genus simul est et pontificale? Quisve idem David filius et Dominus, Peccati servis, et mortis compede vinctis, Unam est dignatus ferre Redemptor opem? Qui nostri generis carnem cum morte receptans, Nostra hosti, ut nobis vinceret, opposuit, Et carne exuta, dominantem perculit hostem:
Abbreviated transcription (Latin):
tellegit neq diligit cũ illonon ÷
a iestatedi conduditur omne quodus quã ẽ
q uasine nil rerum stare uel esse potest
Iuic homosi reste famulatur proximus her&
Siresilit misero degit in exilio
Amnia sic dñs discriminat ordine iusto¬
ꝗ uot sunt sum mabonis imaparata malis
uina inpersonis partibus est dĩtas
ꝓuegenus humanum prostratum fraude in alins
duitam hac fecit posseredire uia
ature ut nostrae xp̃s cau: eq redempto.
ortalis fir ã non iminuens qued era
s  quel alitum serui uacuar& iuratpraum
in uorsum euron insertumcarnemq ereprais
Neci teonfund it̃ corpore nocgeminat
sen atirumi hominis uir tute uuigente superna
esie ut inu erolumine lumen homo
uiures mortis prouitȩ ab sorbuit haustu
actum est a&ernum quod funit occiduum
iiquis consilio ader no contraria sentis
e tuerbumin nostra carne manerenegas
iuinȩpi& ats opus dissoluere quȩris
drecr sua mnundum dispoliare cupis

Expanded text:
telligit, neque diligit, cum illo non est. Majestate Dei concluditur omne quod usquam est: Qua sine nil rerum stare, vel esse potest. Huic homo si recte famulatur, proximus haeret; Si resilit, misero degit in exsilio. Omnia sic Dominus discriminat ordine justo. Quo sint summa bonis, ima parata malis.Una in personis par tribus est deitas; Quae genus humanum, prostratum fraude maligni, Ad vitam hac fecit posse redire via: Naturae ut nostrae Christus causaeque Redemptor, Mortalis fieret, non minuens quod eraPerque habitum servi vacuaret jura tyranni, Hinc Verbum carni insertum, carnemque receptans, Nec se confundit corpore, nec geminat: Sic naturam hominis virtute augente superna, Esset ut in vero lumine lumen homo. Qui vires mortis cum vitae absorbuit haustu; Factum est aeternum quod fuit occiduumisquis consilio aeterno contraria sentis, Et Verbum in nostra carne manere negas, Divinae pietatis opus dissolvere quaeris, Speque sua mundum dispoliare cupis.
Abbreviated transcription (Latin):
Q pouitisu poraiugrit manẽ periculũ nebene sibi mens consci⁊
Nuaporunium inmor temest homopulsus sraude maligna
hancilli extremambella perasta mouenti
Sublimes ut cum palmas claras que coronas
Sumpserit atque hostem subdiderit pedibus
Virtuti propriaȩ uelit assignare triam phum
N on dño cuius munus opusque fuit
In quo uno semper superat qui non superatur
q uodi gnante manum subdere nemocadit

Expanded text:
 periculum ne mens bene sibi conscia primum in mortem est homo pulsus fraude maligni, Hanc illi extremam bella peracta movent. Sublimes ut cum palmas clarasque coronas Sumpserit, atque hostem subdiderit pedibus, Virtuti propriae velit assignare triumphum, Non Domino, cujus munus opusque fuit. In quo uno semper superat qui non superatur; Quo dignante manum subdere, nemo cadit
Abbreviated transcription (Latin):
Uerus desacra uir gine natus homo est
c nostrumas sumens matris decorpore corpus
ess& ut assumpte carnisorizo ds̃
In quoper lauacrum fideiuir tute renata
Coleste accipis gens noua principium
il hominis r&inens primi sed plena secun di
Splendore & capitis gł orificanda sui

Expanded text:
Verus de sacra Virgine natus homo est. Verus de sacra Virgine natus homo est. Sic nostrum assumens Matris de corpore corpus, Esset ut assumptae carnis origo Deus: In quo per lavacrum, fidei virtute renata, Coeleste accipiet gens nova principium. Nil hominis primi retinens, sed plena secundi, Splendore in capitis glorificanda sui.
Abbreviated transcription (Latin):
ã uiius: quã cogitat᷑. non parua aũt notitie pars: si ante
quã scire possumus quid sit dr̃ possum scire qͥd ñ sit
ulla quidemmens est mortalicorpore uiuens
uȩ plenauideat comitione dm̃
ed miris operum sigis ostenditur autor
estoremq suum condita quaq canunt
i delic& fandiuires animiq: uigorem
U incat& excedat glorialausq dĩ
Uostamen officio cordis gaudemus & oris
Et tanto oblectat sub cubuis sebono
incfideiuirtus hinc flamma oriatur amoris
q uod lat& exer c& quod superat reparatꝰ¬
humilis hominẽ oboedientẽ reduxit aduitã qui asic̃ ill.
elat cecidit & deiecit consentientẽ. siciste humiliatus siye¬
xit & erexit credentẽ
o&ifer immodicȩ naturȩ ȩlatus honore
Angelus indehominem subruit underuit
edxp̃s mis erans deceptum fraude maligni
Inse illi aduitam possere dirededit
icaueat pactis hostisseruire superbi
Sestari & studeat formam humilis dñi
ui patris indĩtate manens ds̃ omnicreator

Expanded text:
. Non parva autem notitiae pars est, si ante quam scire possimus quid sit Deus, possumus scire quid non sit. Nulla quidem mens est mortali in corpore vivens, Quae plena videat cognitione Deum. Sed miris operum signis ostenditur auctor, Rectoremque suum condita quaeque canunt. Unde licet fandi vires, animique vigorem Vincat, et excedat gloria lausque Dei, Nos tamen officio cordis gaudemus et oris, Et tanto oblectat succubuisse bono. Hinc fidei virtus, hinc flamma oriatur amoris, Quod latet, exercet; quod superat, reparathumilis hominem obedientem reduxit ad vitam. Quia sicut ille elatus cecidit, et dejecit consentientem; sic iste humiliatus surrexit, et erexit credentem. Laetifer immodico naturae elatus honore Angelus, inde hominem subruit, unde ruit. Sed Christus miserans deceptum fraude maligni, In se illi ad vitam posse redire dedit: Si caveat pactis hostis servire superbi, Sectari et studeat formam humilis Domini. Qui Patris in Deitate manens Deus omnicreator,
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis multa homini postuulnera prima super sint
quae uitam hanc faciant laudis habere decus
Sita men in genio laro & probitatis amors
Fons desit fidei subdita cordarigans
Cunctarum frugum marcescit in utilegermen:
Nec fruitur uerõ lumine falsus honor
Ignoratus enimds̃ & non credita uirtus
queuera ad summum prouehit artebonum
Nonsinit eniti rema adcaelestiamentem
obstrictamuanis occiduis que grauem
Perque omnes calles errat sapientia mundi
et tenebras addit quȩ sine lucegerit
ab iniquitate deb& eẽ ꝑp&uũ qui abona conscientia ñ in¬
qui&ũ s tranquillũ facit EPUCĨT
Non recto seruat lezalia sabbata cultu
Quipi&atis opus credit in his u&itum
Uulladies actus hominum nondam nat iniquos
omnia conueniunt tempora iustitia
Vec corrum puntur uirtutibus otio scã
t antum apeccatis libera cordauacent

Expanded text:
Quamvis multa homini post vulnera prima supersint, Quae vitam hanc faciant laudis habere decus: Si tamen ingenio claro et probitatis amori Fons desit fidei, subdita corda rigans; Cunctarum frugum marcescit inutile germen, Nec fruitur vero lumine falsus honor. Ignoratus enim Deus, et non credita virtus, Quae vera ad summum provehit arte bonum, Non sinit eniti regna ad coelestia mentem, Obstructam vanis, occiduisque gravem. Perque omnes calles errat sapientia mundi, Et tenebris addit, quae sine luce geritab iniquitate debet esse perpetuum, quia bona conscientia non inquietum, sed tranquillum facit. Non recto servat legalia sabbata cultu, Qui pietatis opus credit in his vetitum. Nulla dies actus hominum non damnat iniquos: Omnia conveniunt tempora justitiae. Nec corrumpuntur virtutibus otia sancta: Tantum a peccatis libera corda vacent
Abbreviated transcription (Latin):
Ancipitis uitae quiuis superare labores
Dilige quod semper uerus amator hab&
Instant terrenis infesta pericula rebus
is ruent prodamnis proelia proquelucris
Et nihil est inter carnalia uota qui&um
Nec pax sollicitis nec modus est cupidis
In sola est mens tuta dõ qualinquere nollens
Numquamerit &ernonon opulenta bono
inqͥb ñ solũ ñ m&uit̃ rep̃hensor s &iã lauda tͥ ccuditor
iugua assentratrix uitiumpeccatis aceruat
duliaitumcrimine liudeligat
Aullant ut lapso reparandȩ curasalutis
Ulanoiter sontidum male suasus honor
Liberasit potius uor correstorisamio
Senpere nec fibris cacauenena sinat
Necre dens mediciuerbis fallacibus aeger
Norialaudat ȩuul nera pestirama

Expanded text:
Ancipitis vitae qui vis superare labores, Dilige quod semper verus amator habet. Instant terrenis infesta pericula rebus, Fervent pro damnis praelia, proque lucris. Et nihil est inter carnalia vota quietum, Nec pax sollicitis, nec modus est cupidis. In solo est mens tuta Deo, quem linquere nolens, Numquam erit aeterno non opulenta bono.solum non metuitur reprehensor, sed etiam laudator auditur. Lingua assentatrix vitium peccantis acervat, Et delectatum crimine laude ligat. Nulla sit ut lapso reparandae cura salutis, Blanditur sonti dum malesuasus honor. Libera sit potius vox correctoris amici, Serpere nec fibris caeca venena sinat. Nec credens medici verbis fallacibus aeger, Noxia laudatae vulnera pestis a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de inuisibili atq intellegibili sũmuimperatoris
aula aut iubeat᷑ aut ꝑmittat᷑ secundũ ineffabilem
iustitiã p̃miorũ atq poẽnarũ gratiarũ & r&ributi¬
onũ in ista tonus creature am plissima quadã immen¬
saq: republica
rincipium mundidĩ est quo cunaa mouentur
et quȩ permittit uel iub& audorazunt
uncmut abilium rerum immutabilis ordo
A&er niseruit legibus artificis
Inque suos fines proceditq uoluntas
ec uariis meritis arbiter aquus ab est
Cordi regens uires tribuens peccata remitti s
ntis subiectis implacidus tumidis¬
ut nec poena malum queinquam nrec oria iustum.
Quscipatinsi cumluide & honore d̃i
fomit norus respondentq suis germina principus udi
so quisq bonũ sibitẽporeduxit in isto. hoc sũmiregis iudi
ngelicosciues & xp̃i in membrarenatos
Nontrabat ad u& eremcirnis origo hominem:
ul taquidem in nostros mundusbona pereat usus
Et plenotellus seruit opimasinu

Expanded text:
n de invisibili atque intelligibili summi imperatoris aula aut iubeatur aut permittatur, secundum ineffabilem iustitiam premiorum atque penarum gratiarum et retributionum in ista totius creature amplissima quadam immensaque republica. Principium mundi Deus est, quo cuncta moventur, Et quae permittit, vel jubet auctor, agunt. Hinc mutabilium rerum immutabilis ordo, Aeterni servit legibus artificis. Inque suos fines procedit quaeque voluntas, Nec variis meritis arbiter aequus abest: Corda regens, vires tribuens, peccata remittens, Mitis subjectis, implacidus tumidisUt nec poena malum quemquam, nec gloria justum Suscipiat, nisi cum laude et honore Deifomite motus, Respondentque suis germina principiis. Et quod quisque bonum sibi tempore duxit in isto, Hoc summi Regis judingelicos cives, et Christi in membra renatos, Non trahat ad veterem carnis origo hominem. 649 Multa quidem in nostros mundus bona procreat usus, Et pleno tellus servit opima sinu.
Abbreviated transcription (Latin):
solutioras uerba ueredicorũ qua cõmoo sallaciũ
otit ãa mens num quam gaudia pacis hal
Iubrica duntrepido mendicia plasmate fingit.
Consumaris totum tempus in arte mali
At simplexanimus comment liber iniqui¬
⁊ il amit iniustum nil gerit implaciduni
aor ueri potiatur iuceserena

Expanded text:
solutiora sunt verba veridicorum quam commenta fallacium. , Et mala mens numquam gaudia pacis habet. Lubrica dum trepido mendacia plasmate fingit, Consumens totum tempus in arte mali. At simplex animus, commenti et liber iniqui, Nil amat injustum, nil gerit implacidum. Sectator veri potietur luce serena
Abbreviated transcription (Latin):
Su aui dͥubiq: ÷ ñ locissi itionb: aut longinqui aut ꝓximisunt
quia sicut se parat dissimilitudo. itanosiungit illis mmitatio ei
Omnem habitum mundi totus d̃s̃ impl& & amba
Nec presens ulli desinit esse loco
quo longinquus multum est nimiumque remorus
Quis quis : incere lucecar& fide i
Cuius si adiui depulsa nocteniti scat
diuinc implaus lumine lumeseit
Nonigitur terraru morbis nona quora ponti
Inuio circuitu sunt obeunda uago
Vpos s it rerum deminator & auctor adir
Q uemntemplo cordis inensina semper haba
oucin dissimilis t&a indeseria recedit
ucuita merito proximus est similis

Expanded text:
ue est, non locis, sed actionibus, aut longinqui, aut proximi sumus, quia sicut separat dissimilitudo, ita nos illi conjungit imitatio. Ambitum mundi totum Deus implet et ambit, Nec praesens ulli desinit esse loco. A quo longinquus multum est, nimiumque remotus, Quisquis sincerae luce caret fidei: Cujus si radiis, depulsa nocte nitescat, Divino impletus lumine lumen erit. Non igitur terrarum orbis, non aequora ponti Invia circuitu sunt obeunda vago, Ut possit rerum dominator et auctor adiri, Quem templo in cordis mens pia semper habet. A quo ut dissimilis tetra in deserta recedit, Sic vitae merito prox
Abbreviated transcription (Latin):
itreuilet cast ob hoc quȩ runt᷑ uit exerceant boc
iperiunt᷑ ut pascant
quamius insaeris libris quos iosse laboras
Nlurunas int lector clausa &i onacatib
Inuigil aretamenstu. ione desiie sc
Exercent aninuin ona moreruuin:
Gri or ist frunus quenispesprodusti edit
VIlt roobixatrimuilius eit pracium
Ablesterit ad aꝰperrasiqr unsteta menter

Expanded text:
guntur ne vilescant; ob hoc quaeruntur, ut exerceant; ob hoc aperiuntur, ut pascant. Quamvis in sacris libris, quos nosce laboras, Plurima sint, lector, clausa et opaca tibi, Invigilare tamen studio ne desine sancto. Exercent animum dona morata tuum. Gratior est fructus quem spes productior edit: Ultro objectorum vilius est pretium. Obl
Abbreviated transcription (Latin):
Ct ꝓiisasperitas poterat terrere uolentem
essemature gloria carnis erat
scruor il le pares scis dñi spondebat honores
Orturis toto corpore martyribus
amcum sacra seges ter rarum impleuerit orbem
omnis ob hoc uno semine messis erit :
enĩ eẽ ñ potesm ale accipienti qđ bonũ est
amum prȩsidium est sacrolibamine pasci
Sicor participis crimina nullapre munt
amreminat sibimas peccati pondẽra quis ⁊ii
quȩ hona surit sumũ quȩ mała non refugit

Expanded text:
ni. Nec crucis asperitas poterat terrere volentem Quae regnaturae gloria carnis erat. Sed cruor ille pares sanctis spondebat honores, Orturis toto corpore martyribus. 657 Nam, cum sacra seges terrarum impleverit orbem, Omnis ab hoc uno semine messis erit. Lenim esse non potest male accipienti quod bonum est. Magnum praesidium est sacro libamine pasci, Si cor participis crimina nulla premunt. Nam geminat sibimet peccati pondera quisquis Quae bona sunt sumit, quae mala non refugit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dins animus sapiens & a matorhonefie
modio dignos iudicat esse suo:
ec tamen hos toto depellit foedere gnaros
ituram er rantum diuidere auitus:
icrener indulgem propriout piccatia reȩcdi
pt& & ut dam̃n& crimina non bominsu

Expanded text:
ns animus sapiens, et amator honesti, Quosdam odio dignos judicat esse suo. Nec tamen hos toto depellit foedere, gnarus Naturam errantum dividere a vitiis. Sic generi indulgens proprio, ut peccata recidi Optet, et ut damnet crimina, non homines.
Abbreviated transcription (Latin):
In medias descendit aquas quem dextra leuauit.
La bentem dñi nil tanto ingurgite passum:
Cuiportus fuit illa manus pelagiq uiator:
Liber& peruitreos mouit uestigia campos¬
Cenesar in desolidño ueniente coloni:
ndfirinos traxere suos ut fimbria saltim:¬

Expanded text:
In medias descendit aquas, quem dextra levavit Labentem Domini, nil tanto in gurgite passum: Cui portus fuit illa manus, pelagique Libera per vitreos movit vestigia campoGenesar inde soli, Domino veniente, coloni nfirmos traxere suos, ut fimbria saltem
Abbreviated transcription (Latin):
Neeremoruadiu pidas inimica acdoiauo
urilium uitale tulit taetoq ferdoo.
Sur geait oi uuaem is parensq intemporedicto

Expanded text:
Nec remorata diu pietas, inimica doloris, Auxilium uitale tulit tactoque feretro \'Surge\' ait o iuuenis\'; parensque in tempore dicto
Abbreviated transcription (Latin):
s aluantur cuncti unius obmeritum:
Solaruit mnulier patuit q̃: ianua lo&o
Et quauita redit sola fuit mulier
Frater iniquus erat iustum qui peculit olim
damnator xp̃i frater iniquus erat:

Expanded text:
Saluantur cuncti unius ob meritum. Sola fuit mulier, patuit quae ianua leto: Et qua uita redit, sola fuit mulier. Frater iniquus erat iustum qui perculit olim: Damnator Christi frater iniquus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Heliam corui quondam pauere ministri.
Prebentes si nemore papes: alesq: rapinis:
Seditus atq auido saturans cauagutture rostro
tradidit inlȩsam ieiunis morsibus escan:
uncbonis heliȩ qui persidus antea noqra
bluit inerris quic quid deliquit inunds

Expanded text:
Heliam corui quondam pauere ministri Praebentes sine more dapes, alesque rapinis Deditus atque auido saturans caua guttura rostro Tradidit inlaesam ieiunis morsibus escam. Nunc bonus Heliae, qui perfidus antea Noe, Abluit in terris quidquid deliquit in und
Abbreviated transcription (Latin):
I uod noc& abscondi quoniam sua uulnera nutrit:
ui togit &̃ plagam trepidat nudare medenti
Enpolluta diu modicum purgata recessit
ir gemitum propriiq lauans ingurgite fl&ui
Munda suis lacrimis redit & daeͦrsa capillis
Iumq capharnpȩ sonagogam intrauerat urbeo:

Expanded text:
i Quod nocet abscondi, quoniam sua uulnera nutrit Qui tegit et plagam trepidat nudare medenti. En polluta diu, modicum purgata recessit Per gemitum propriique lauans in gurgite fletus, Munda suis lacrimis redit et detersa capillis. Iamque Capharneae synagogam intrauerat urb
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ regulas pande aꝑte me tacente & ꝓbante .S. fiat ln .e.
neutra duo lac allec In .d. neutra quio quod aliud quȩ
nomina eẽ multis modis ratioꝓbat. In. al si latina neu¬
trasunt tribunal uestigal & sal. qõ masculinũ & mneutuũ
inuenitur. si barbara fiunt masculina sunt t aucubilũ¬
Acd erait In .uł neutra. mel. fel. In .il. unũ masculirũ
pugil unũ femininũ tanaquil. unũ cõmune. uigil
unũ neutrũ mihil indeclinabile. In .oli unũ iascali¬
ii soli ul finita duomasculine consul. p̃sul. unũ
cõmune exsul. In.am unũ eõmune hic & baeo

Expanded text:
tium regulas pande per te, me tacente et probante.--SAXO. Fiat. In c tium regulas pande per te, me tacente et probante.--SAXO. Fiat. In c neutra duo, ut: Lac, alec. In d neutra, ut: quid, quod, aliud; quae nomina esse multis modis ratio probat. In al, 275 si Latina, neutra sunt, ut: tribunal, vectigal et sal, quod masculinum et neutrum invenitur. Si barbara fiunt, masculina sunt, ut Annibal, etc. In el neutra. Mel, fel. In il unum masculinum, pugil; unum femininum, Tanaquil. Unum commune, vigil. Unum neutrum indeclinabile, nihil. In ol unum masculinum, sol. In ul finita duo masculina, consul, praesul. Unum commune, ut: exsul. In am unum commune, ut hic et haec
Abbreviated transcription (Latin):
seriba collega & q agrȩcis sumpsimus mutationes. fitiu¬
lis in .a ut podes eitharistes nospo&a citharista diciniis &
q̃ a uerbis cõposita sunt uł diriuatiua. cõmunia sunt ut hic &
haec agricola rurigena aduena par racida c̃uiua & simlia¬
Aliarũ sequere uocaliũ regulas . S. faciã . in .e. om̃a tertiae
declinationis & neutrigeneris. ut hoc monile . In .i. neutrũ
hoc gũmi. o. finita ꝓ p̾ria om̃a tertiae sunt decłs sed diuer¬
sunt ut oratio astio. coniugatio. & c&era. e uł .d. p̃positis.
.do cupido. qd & masculinũ ÷ quando ꝓpriũ ÷ excipiuntur
hic ordo cardo. mango. margo. p̃do cudo spado & cõ¬
munia homo. latro. Itẽ duo. ambo. octo. pondo cõmunia
& iuno & caro feminina sunt. alia omnia masculi nasunt
ut stilio, cicero carbo sermo. In .u. neutra sunt & quar
te decłs. ut cornu. gelu genu & sunt aptota in singulari

Expanded text:
scriba, collega, et quae a Graecis sumpsimus mutatione s finascriba, collega, et quae a Graecis sumpsimus mutatione s finatis in a, ut poetes, citharistes; nos poeta et citharista dicimus: et quae a verbis composita sunt, vel derivativa sunt, communia sunt, ut: hic et haec agricola, rurigena, advena, patricida, conviva, et hiAliarum prosequere vocalium regulas.--SAXO. Faciam. In e omnia tertiae declinationis et neutri generis, ut: hoc monile. In i neutrum; hoc gummi. In o finita omnia tertiae sunt declinationis, sed diversunt, ut: oratio, actio, conjugatio, etc. G vel d praepositis do, cupido, quod et masculinum est, quando proprium est. Excipiuntur: hic, ordo, cardo, mango, margo, praedo, cudo, spado; et communia, ut: homo, latro. Item: duo, ambo, octo, pondo communia sunt. Et Juno et caro feminina sunt. Alia omnia masculina sunt, ut: stellio, Cicero, carbo, sermo. In u neutra sunt et quartae declinationis, ut: cornu, genu, gelu. Et sunt aptota in singulari
Abbreviated transcription (Latin):
huic nr̃e puorili disputatione onerosũ edicere. F. Hoc
est qõ pridẽ dixi . S. quidnã F. quid nisi qd̃ inuides mex
peritiae .S. Ne quaquã frat̃ sed tuȩ auariti e modũ in po¬
nere uolui. P. modũ mee a uaritiae & ñ tuae tenacitati
inponere uir. S. Eia ꝑge quo uelis secorte .ꝑ. pergã in¬
t̃rogando tusequere respondendo & primũ dic in quo sit
maxima nominis difficultas .S. In generib & declinati¬
omibus . H. declinatio inquo agnoscit Si. Int̃ minatione
gun& iuicasus Pi quot sunt terminationes gemitiuica sus
.S. Quinq ac ideo quinq sunt nominũ declinatio xeT. Dic in
singulas is  Pmima in ae ut hic poaa h̃s po&ie secanda
nus .o. hominũ nomina in .a. desinentia mascłi s̃ generis
ut sylla senecha aliarũ uerorerũ ꝓpria femininasunt ut
regina iustitia nisi haec q̃ idofficia uirorũ ꝑtinent. ut lira.

Expanded text:
huic nostrae puerili disputationi onerosum edicere. FR. Hoc huic nostrae puerili disputationi onerosum edicere. FR. Hoc est, quod pridem dixi.--SAXO. Quidnam? FR. Quid? nisi quod invides meae peritiae.--SAXO. Nequaquam, frater; sed tuae avaritiae modum imponere volui. FR. Modum meae avaritiae et non tuae tenacitati imponere vis.--SAXO. Eia, perge, quo velis sequar te. FR. Pergam interrogando, tu sequere respondendo. Et primum dic in quo sit maxima nominis difficultas?--SAXO. In generibus et declinationibus. FR. Declinatio in quo agnoscitur?--SAXO. In terminatione genitivi casus. FR. Quot sunt terminationes genitivi casus. Quinque. Atque ideo quinque sunt nominum declinationes. FR. Dic singulas.--SAXO. Prima in ae, ut: hic poeta, hujus poetae. Secunda nus. SAXO. Hominum nomina in a desinentia masculini sunt generis, ut: Sylla, Seneca. Aliarum vero rerum propria feminina sunt, ut: regina, justitia: nisi haec quae ad officia virorum pertinent, ut: lixa,
Abbreviated transcription (Latin):
quid cõmune modo masculino modo feminino articulo
Nut consirustio orationis eg& iungitur. &epilcetiori sẽꝑ
ino alticulo ꝓfestur & utriusq naturȩ animalia una uoce
& uno articulo significat ħ̃. Nũ om̃a nomina certisunt
Vnde sunt dub generis nomina forte dis ferentiȩ causa
Non dieferentiȩ nec aliqua necesitatis causa sed sola austoritate.
uderũ ut hic & haec finis. cortex silex margo cardo cinis
& hoc sal cato exsale qui apud cartagͥmenses fit a fricanus
quo in alterũ genus transire ñ possunt ut pater mat ꝑ. quȩ
nut mobilia s. quȩ moueripossunt & in aliud transire
ut bonus bona bonũ F. quot litteris masculina finun
ut haecroma uirgo tanaquil siren. mater ciuitas pax
ma mare gũmi. cornu mel. regnũ. numen. tuber. sidus
nom̃ quod lib& .S. singule uero t̃minationes habent regu¬
las p̃fixas quot genera possunt in eis eẽ sed longũ ÷ hoc &

Expanded text:
Quod commune modo masculino, modo feminino articulo, prout constructio orationis eget, jungitur. Epicoenon semper uno articulo profertur, et utriusque naturae animalia una voce et uno articulo significat. FR. Num omnia nomina certi sunt Unde sunt dubii generis nomina? forte differentiae causa?--SAXO. Non differentiae, nec aliqua necessitatis causa, sed sola auctoritate veterum, ut: hic et haec finis, cortex, silex, margo, cardo, fornax, et hoc sal. Cato: Ex sale, qui apud Carthaginenses fit. Africanus: Quae in alterum genus transire non possunt, ut, pater et mater. FR. Quae sunt mobilia?--SAXO. Quae moveri possunt et in aliud transire ut: Bonus, bona, bonum. FR. Quot litteris masculina finiunut: Roma, virgo, Tanaquil, Siren, mater, civitas, pax. ma, mare, gummi cornu, mel, regnum, numen, tuber, sidus, nomen quodlibet.--SAXO. Singulae vero terminationes habent regulas praefixas, quot genera possint in eis esse. Sed longum est hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
Η. Non sũ tã auidus quã tu inuidus qui nullauis aperire nisi
int̃ rogatione coactus . S. Inter roga q̃uis ego ñ ero segnis
q̃g enerare possunt . Id ÷̃ masculinũ & femininũ Nã neutrũ
a cõmune magis uocis qualitate quã natura dinoscuntur¬
& epiitena ꝓ iiscua sunt & subuna uoce masculinũ pro

Expanded text:
FR. Non sum tam avidus quam tu invidus, qui nulla vis aperire, nisi FR. Non sum tam avidus quam tu invidus, qui nulla vis aperire, nisi interrogatione coactus.--SAXO. Interroga quae vis: ego non ero segnis quae generare possunt: id est, masculinum, femininum. Nam neutrum et commune magis vocis qualitate, quam natura dignoscuntur. Epicoena promiscua sunt, et sub una voce pro
Abbreviated transcription (Latin):
tissuus hereule id ÷̃ uclde sortis p endn i fe
saro urxisse qdoliqua nomina appellatiua essent dum¬
nutiua nã aꝓprus nomitibus possunt neri dnt nuti¬
ua .S. pos sunt. ut asergio. sergiolus. ab antonio
antoniaster P Quot modis diminatiuasunt .S. trib mocdis
aut necessitatis caura ut arege regulus. hoc ÷ paruuriati
agnellus pauxillus eodicellur. homullus homulnsc io. ptiolus¬
taster aculeus nepotulus. feminini generor uI. cul paris
ola ella xilla illa ullce agncula sil uule unciola capellla
maxilla anguilla ulla Neutrorũ septẽ sunt fornȩ ceplul
ulũ olũ ellũ illũ .xillũ. ullũ. corpusculũ. capitulũ laurio¬
lũ. lucellũ uillũ. uexillũ ullũ. fiunt & diminutiuorũ dimi¬
nutiua tertio uł quarto gradu. ut paulus. pauliilus. & pauxil¬
lus pauxillulus homo homuncio homunculus homulus
hamullulus . S.. ecce france de appellatiuis speciebus habes
habundȩ ut reor. lic& nullus tuae auiditati possit satis facere:

Expanded text:
t Hercules, id est, valde fortis. FR. Memini te, Saxo, dixisse quod aliqua nomina appellativa essent diminutiva. Num a propriis nominibus possint fieri diminutiva?--SAXO. Possunt, ut a Sergio Sergiolus; ab Antonio, Antoniaster. FR. Quot modis diminutiva fiunt?--SAXO. Tribus modis. Aut necessitatis causa, ut a rege regulus, hoc est, parvus ragnellus, pauxillus, codicillus, homulus, homuncio, parasitaster, aculeus, nepotulus. Feminini generis VII: cula, ula, ola, ella, xilla, illa, ulla. Ut: Agnicula, sylvula, unciola, capella, maxilla, anguilla, ulla. Neutrorum VII sunt formae. Culum, ulum, olum, ellum, illum, xillum, ullum. Ut: Corpusculum, capitulum, laureolum, lucellum, villum, vexillum, ullum. Fiunt et diminutivorum diminutiva tertio et quarto gradu, ut: Paulus, Paululus; et pauxillus, et pauxillulus; homo, homuncio, homunculus, homulus, homullulus. Ecce, France, de appellativis speciebus habes abunde, ut reor, licet nullus tuae aviditati possit satisfacere.
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ÷ ꝑtriagenera ut prudentissimus. prudentissima
osto simus rimus inquas pleraq desinunt suꝑlatiua.
limus -ximus timus remus fimus -nimus Scĩssimi.
pulcherrimus. simillimus. maximus. ultimus. extre
mus mimmus .e. longa dũ ubiq .i. penultima corri¬
pitur. p̃ter primus. imus. ꝑ. Cõparatiuus & suꝑla¬
tiuus. quibus iunguntur casibur. S. ablatiuo utriusq
numerĩ iungit᷑ cõparatiuus ut haestor fortior diome¬
de fuit. &audacior troianis. Suꝑlatiuus gen&iuo plura¬
li ut haestor sortissimus troianorũ suit. In uenitur qq̃
singulari gen&iuo iungi cũ ipsũ singulare nomen
multitudinẽ significat. ut haestor fortissimus e tro¬
unre geritise est quando suplatiuus ꝑse ponit &millo¬

Expanded text:
tria genera. Prudentissimus, a, um. tria genera. Prudentissimus, a, um. Octo: simus, rimus, in quas pleraque desinunt superlativa: limus, ximus, timus, tremus, imus, nimus, ut sanctissimus, pulcherrimus, simillimus, maximus, ultimus, extre dum ubique i penultima corripitur, praeter, primus et imus. FR. Comparativus et superlativus quibus junguntur casibus?--SAXO. Ablativo utriusque numeri jungitur comparativus, ut, Hector fortior Diomede fuit, et audacior Trojanis. Superlativus genitivo plurali, ut, Hector fortissimus Trojanorum fuit. Invenitur et in singulari jungi genitivo  cum ipsum singulare nomen multitudinem significat, ut, Hector fortissimus est Trojanae gentis. Est, quando superlativus per se ponit
Abbreviated transcription (Latin):
ad iectiuis & accidentibus inueniuntur. utbonus magius
a mediȩ sunt significationis ꝙ Cõ parationes nominum
unde uoniunt s. ꝓnominibus adiestiuis & accidentil
alicuĩ sobstantiȩ qualitatẽ uł quantitatẽ animi significantib sis¬
ul corporis. quȩpossunt in erementa uł derinr̃a sumere
hiorio uł lapis substantia  homo pruceos porudens cor¬
a lapos maghius & maior dicitur. & seꝑcom rarieuus eom¬
munis ÷ gentris. ut hic & huec ꝑtudentior  ertneus ũdos
nuurut hoc prlidentius facit. Inuenit & cõparacieiuus. ꝓposi¬
tuo pona ut uirgłs in .u. comites senioris aceste ꝑsenis
est quando minus positiuo singulari significat & nulli cõra
tentes. tristior hic ex parte significat tristẽ. fiunt &
acom paratiuis dimi nutiua ut maiusculus. minus culus.
piciunt. ut terrentius. thais paulo quã ego sũ maiuscu¬
la ÷ R: cuiꝰ generis suꝑlatiuus sit. S. suꝑ latiuus mo¬

Expanded text:
adjectivis et accidentibus inveniuntur bonus, magnus adjectivis et accidentibus inveniuntur bonus, magnus et mediae sunt significationis. FR. Comparationbus adjectivis et accidentibus alicujus substantiae, qualitatem vel quantitatem animi significantibus vel corporis, quae possunt vel incrementa vel detrimenta sumere. Homo vel lapis, substantia est. Homo prudens et prudentior; lapis magnus et major dicitur. Et semper comparativus communis est generis, ut hic et haec prudentior. Et neutrum in ius, ut hoc prudentius, facit. Invenitur et comparativus pro positivo poni, ut Virgil. : . . . Comites senioris Acestae, pro senis. Est quando minus positivo singulari  Ms., positivum singulartentes. Tristior hic ex parte significat tristem. Fiunt et a comparativis diminutiva, ut majusculus, minusculus; spiciunt, ut Terent. : Thais paulo, quam ego sum, majuscula est. FR. Cujus generis superlativus fit  Ms.,
Abbreviated transcription (Latin):
qualis quantus. quot. cũ suos seruant ac ceritus. alia relatiua
ut tantus. talis. tot. alia collectiua q̃ insingulari numero
multa significant. ut populus. plebs. alia diuidua. ut bini.
terni centeni. alia fasticia id ÷ desono falta ut tintinabulũ
turtur. clangor. alia sunt generalia q̃ indiuersas possunt
species diuidi ut animal: arbor. alias pecialta . ut homo.
uitis. alia ordinalia. ut primus. secundus. alianume¬
ralia ut unũ duo tres. alia absoluta ut ds̃ ratio alia
tẽporalia. ut messis. annus. alia localia. ut ꝓpinquitas.
longinquus alia patronomica. ut scipiades. ascipio.
thesaidas. athefeo. haec sepe ab auib fiunt & a conditori¬
bus ut iliades aeneades sunt alia possessiua quȩ aliquid
ex his significant q̃ possidemt᷑ ut euandrius ensis &regius
nit sed illȩ in his reperiuntur ut qualitas quantitas. In

Expanded text:
qualis, quantus, quot? cum suos servant accentus. Alia relativa, qualis, quantus, quot? cum suos servant accentus. Alia relativa, ut tantus, talis, tot. Alia collectiva quae in singulari numero multa significant, ut populus, plebs. Alia dividua, ut bini, terni, centeni. Alia factitia, id est, de sono facta, ut tintinnabulum, turtur, clangor. Alia sunt generalia, quae in diversas species possunt dividi, ut animal, arbor. Alia specialia, ut homo, vitis. Alia ordinalia, ut primus, secundus. Alia numeralia, ut unum, duo, tres. Alia absoluta, ut Deus, ratio. Alia temporalia, ut mensis, annus. Alia localia, ut propinquus, longinquus. Alia patronymica  Ms., patrimonica, ut Scipiades a Scipione, Thesides a Theseo. Haec saepe ab avis fiunt et a conditoribus, ut Iliades, Aeneades. Sunt alia possessiva, quae aliquid ex his significant quae possidentur, ut Evandrius ensis, et regius nit, sed illae in his reperiuntur, ut qualitas et quantitas. In
Abbreviated transcription (Latin):
ut scipio nã ab eiꝰ nomine omnis cognatio illa sic dicebatur
poralia ut pi&ar iustitia dignitas alia principalia ut
uens prol at ualia diriuatiua ut montanus seo lastieus
te ses s cĩtas sapiens sapientia. alia diminitiua ut rex
regulus ulia omonuera ut nepos acies aliast nonima
ut gladius ensto imuero. Alia adiestiua q̃ possunt Inlu¬
dliaul umus es tis nte ponin ut iustus homo in iustus bomo
alia in medio posita ut magnus dicimus enis mignur im¬
peretor magnius litro haec & accidentia sȩpe siunt ut
niger coruus altũ mare. Alia ad aliquid. ut filius seruus
quasi ad aliquid. ut dies nox. dextra sinistra. nã quã uis ũ¬
nũ horũ intereat potest tam̃ alterũ manere. nonsie : de
filio & reruo. Alia s̃ gentẽ significantia . ut grȩcus. hispanus
alca plariã. ut romanur thebanus. alia int̃ rogatiua ut

Expanded text:
ut Scipio. Nam ab ejus nomine omnis cognatio illa sic dicebatur. ut Scipio. Nam ab ejus nomine omnis cognatio illa sic dicebatur. poralia, ut: pietas, dignitas, justitia. Alia principalia, ut mons, schola. Alia derivativa, ut montanus, scholasticus. va, ut sanctus, sanctitas; sapiens, sapientia. Alia diminutiva, ut rex, regulus. Alia homonyma, ut nepos, acies. Alia synonyma, ut gladius, ensis, mucro. Alia adjectiva, quae possunt in laude vel vituperatione poni, ut justus homo, injustus homo. Alia in medio posita, ut magnus. Dicimus magnus imperator, et magnus latro. Haec et accidentia saepe fiunt, ut niger corvus, altum mare. Alia ad aliquid dicta  ut filius servus.ominum. Alia quasi ad aliquid, ut dies, nox; dextera, sinistra. Nam quamvis unum horum intereat, potest tamen alterum manere. Non sic de filio et de servo. Alia sunt gentem significativa, ut Graecus, Hispanus: alia patriam, ut Romanus, Thebanus. Alia interrogativa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nificat si non adporias quidsit uel quid nonsit. ut hominis :¬
ut hominis nonc secundũ placitũ id ÷ cõposttionã urngula¬
nũ gentiũ sunt nomina cõposita ut qđ latine dieis aurã hoc
grȩce chison dicitur. una ÷ substantia sed diuersa nomina
p. Quot accidunt nomini .S.. Sexsecundũ donatũ. qualitas in
cõparatio çenus numerus figura casus secundũ priscianũ
quinq: quia ille qualitatẽ & cõparationẽ simul species nomi¬
nauit quia sunt omã nomina ꝓpriȩ. speciei uł appellatiue
principalis uł diriuatiuȩ. Propriȩ ut iulius. appelligiue
sunt q̃ dignitatis uł differentiȩ causa ꝓprus nominibus
p̃ponuntur. ut anicus. bo&ius. anicius a nobilitate & li¬
bertate generis dicitur. differentiȩ . ut lucius cornelius
& publius cornelius. Notanturq: p̃nomina uł singulis lite¬
ris uł binis uł t̃nis. singulis .m. ut marcus. binis gn. ut
ut paulus. Cognom̃ ÷ cognationis uł familiȩ cõmune noñ

Expanded text:
nificat, si non apponas quid sit vel quid non sit. Ut: hominis est, hominis non est. Secundum placitum, id est compositionem singularum gentium sunt nomina 272 composita, ut quod Latine dicis aurum, hoc Graece χρυσός dicitur. Una est substantia, sed diversa nomina. FR. Quot accidunt nomini?--SAXO. Sex, secundum Donatum: qualitas, comparatio, genus, numerus, figura, casus. Secundum Priscianum, quinque; quia ille qualitatem et comparationem simul, species nominavit, quia sunt omnia nomina propriae speciei, vel appellativae: principalis vel derivativae. Propriae, ut: Julius. Appellativaesunt, quae dignitatis vel differentiae causa propriis nominibus praeponuntur, ut: Anicius Boetius: Anicius a nobilitate et libertate generis dicitur. Differentiae, ut Lucius Cornelius et Publius Cornelius. Notanturque praenomina vel singulis litteris vel binis vel ternis. Singulis, ut: M., Marcus. Binis, ut: Cnjusque proprium, ut: Paulus. Cognomen est cognationis vel familiae commune nomen,