comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hale martyrũ nomen. qui ꝑ diu̾sa tormentoꝵ
genera. xp̃i passionẽ non lassescentib p̾cordioꝵ mẽtib
nuitabantur. Alii ferro ꝑempti: alii fiãmis exusti. alii
slagellis u̾berati. alii uectib ꝑforati. alii cruciati patibu¬
cipati. alii linguis prinati. alii lapidib obruti: aliĩ fugo¬
re afflicti. aliĩ fame cruciati. alii u̾o trũcatis manibus
siue cet̾is cesis mẽbris spectaculũ contumelie in ppłis.
midi ꝓpter nomẽ dñi portantes. Hii sunt triũphato

Expanded text:
rum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibuculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nome
Abbreviated transcription (Latin):
tis. morte taudem assecuturũ se uitam tota
inchilõminꝰ intentione desiderans. ut qui iam
erat xp̃i noĩs inter multa tormentoꝵ flagella. per¬
fectus confessor fieri mortis multatione mereret᷑
et martyr. Tunc memorata parisioꝵ ciuitas. ut
sedes regia. et conuentu galloꝵ ac germanor ⁊ no¬
bilitate pollebat. quia erat salubris aere. iocunde
dumine. fecunda terus. arborib uemorosa. ⁊ uines
uberumq constipata pplis. referta cõmertiis. ac
uariis cõmeatib. unda flummis cirrũ luente.
Que si quidem inter multimoda cõmodita tñ ge
confessionis constãcia roboratus accessisset in¬
tus. quẽdam lisbiũ uirũ honoratissimũ ciuitatis
diderat. et illi fideliter adherebat. allocutus est dicẽs.
one sui sc̃ noĩs. bñdictione baptisinatis ꝯsecratu
et cotidie fideliũ mimerus augmentatur. uisũ est
mͥ agrũ secretarii tui. p̾cio a tuci frat̾uitate suscipere.
et domũ baptismatis ibi construere ac cõsecrare. qͦ¬

Expanded text:
tis, morte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentione desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione mereretur et martyr. Tunc memorata Parisiorum civitas, ut sedes regia, et conventu Gallorum ac Germanorum, et nobilitate pollebat: quia erat salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa, et vineis uberrima, constipata populis, referta commerciis ac variis commeatibus, unda fluminis circumfluente. Quae siquidem inter multimoda commoditatum geneconfessionis constantia roboratus accessisset inidus, quemdam Lisbium, virum honoratissimum civitatis hristum crediderat, et illi fideliter adhaerebat, allocutus est, dicens: one sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visum est mihi secretarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi construere, et charism
Abbreviated transcription (Latin):
liarũ pͥm scicerdotis merita gliosa. ut ubi salit¬
feir prito cepat fructus oriri. eo amplius głie ip̃tus
nteret triũphus. maximꝰ cunctos assistẽtes hortor¬
inia sit. ac lur ineffabilis cũctis resplenduit: et bt̃is¬
sum dionisii se cadcuier erexit. Scãq nican caput
a cor pore dolabra lictoris trumcatũ. anglico ductug̾¬
suru regente. et luce celesti cireũfulgẽte pendulis ce¬
pit brachiis uectitare. Et fcã est comes mustitudote¬
lestis exercitus exanum ens corpori. caput ꝓpriũ ab
rp̃o monte ubi fuert decollatus. ꝑ duo fere miliade¬
portanti. usq ad locum in quo mĩc dei disposicionei
sua electionie requiescit humatũ. siue cessatione lm¬
nis dulcissonis deũ laudans. S et celoo petencia di¬
uinoꝵ spĩutm ĩmiĩabilia agniuia sunt audita.
canore mestimabilis suauitatis modulantia gla
tebi dñe. ad euncto frequencius alła. Nam prout di¬
serm potuit tantus auditus. uelut alt̾nati choui age¬

Expanded text:
liarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori ange
Abbreviated transcription (Latin):
rexis xp̃o attestante maior. Qui merito p̾cursor dr̃i. preco
iudicis. ꝓpħa altissimi nuĩcupatur. quia non dũ editus xp̃m
mũdo uenturũ ꝓphetauit: et ad redemptionẽ aĩarũ ad in¬
feros descendendem. głiosei p̾curut passione. Icõ. G¬
uic athlete dei electo concordat duodemus aploꝵ mi
merus. quos a primis miraculoꝵ uirtutib. ad po¬
nendu noue fidei fundamentũ. engendũq adhuc tenere
staitũ eccłie. diuina ꝓuidencia ex om̃ib quos capiebat mũ¬
dus elegit. ut in om̃em f̾ram somis eoꝵ p̾dicationis exi¬

Expanded text:
sor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum Ecclesiae divina Providentia, ex omnibus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exi
Abbreviated transcription (Latin):
ficia deuote dño seruienciũ cłicoꝵ ex more constitu¬
it ꝓbatas q ꝑsonas honore scd̃i ordinis ampliauit.
incessanter restitituẽs ppłos creatori. quos adeuio
cultu reuocau̾at creature. Cinctus ergo fide et deuo¬
tione ppli qmͣ in constructione et reu̾enti basilice
et corde ardeutissimo diligebat. insumare gentibus
N u̾o dĩ tortorib traditi ad loca penalia du¬
sunt: et in conspectu scõꝵ rustici et eleu¬
therii. ut tormentoꝵ ip̃ius t̾rore ab intentione sua
resipiscerent. p̾ciosus campidoctor eoꝵ et fortissimꝰ
athleta dm̃ dyonisius expoliatus. et toto corpore mi¬
dus. a t̾uis t̾uionib militũ uicissim flagellatur
nec uincitur. Qui int̾ crepitus u̾berũ dei głiam col¬
laudare. et cõmilitones suos ut ad hec se iuictos pͥ¬
parent cõmouere. om̃sq fideles ut huic in drñca fi¬
de corroborentur: non desinit p̾dicare dicẽs. laudem

Expanded text:
te Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit, incessanter restituens populos creatori, quos a devio cultu revocaverat creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reverenti basilicaeet corde ardentissimo diligebat, insinuare gentibus  Domini, tortoribus traditi, ad poenalia loca dusunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem
Abbreviated transcription (Latin):
ligato. eũ tanqmͣ latronem ꝑ mediũ cuitatis assisis
duce̾t. et p̾conaria nichominus uoce clamaret. Ecce
iudete glutonẽ. qui se gallinarũ carnib ĩpinguauis
quas secpeta uobis ignorantib manducauit. frmq
esbut muiti ad tam mirandũ compu̾cti spectałm
tacrimabłi muũ uoce lugerẽt. se seq miserrimos ie¬
luti cotidians uoluptatib deditos ꝓclamarẽt. Młta
qudqui hũc modũ sepius faciebat. ut et semetipi
ꝑfecte dontẽpireret et ad sui ꝯtẽptũ cet̾os ꝓuocaret.

Expanded text:
ligato, eum tamquam latronem per medium civitatis Assisii ligato, eum tamquam latronem per medium civitatis Assisii duceret et praeconia nihilominus voce clamaret: "Ecce, videte glutonem, qui se gallinarum carnibus impinguavit, quas secreto vobis ignorantibus manducavit". Factumque est ut multi, ad tam mirandum compuncti spectaculum lacrimabili nimirum voce lugerent, seseque miserrimos, veluti quotidianis voluptatibus deditos, proclamarent. 33 Multa quoque in hunc modum saepius faciebat, ut et semetipsum perfecte contemneret, et ad sui contemptum caeteros provocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tũs xp̃i confessor franciscus om̃i studio pcanebat̃
ne sc̃ẽ sũmeq pauptatis metas transiliẽs. ad su¬
Sflua quoquomodo difflueret. ita ut magis sẽp ad in¬
digenciã. qmͣ ad hundantem sufficiẽtiam. uel exces¬
sum declinans usq ad maxime nccĩtatis exigẽtiam.
uix uasculum saltem in domo relĩqueret. Ic.iiͣ.¬
iud uo de cibariis delicatis. aut uim potu. quid¬
ue de alioꝵ eciam ulnĩ suꝑfluitate dicamꝰ.
cũ et rarissime coctis utens. ea ciuerib uel aqͣ frigida
cõmisceret. et de ip̃a sufficiẽter aqua nõ bibet. Difficili¬
mũ eiũ asserebat necessitati satisfac̾e. et uoluptati nõ
obedire. Nuda humus dornure coacto tuncła tiũ int̾po
sita lectus erat. et sepius s sedẽs non iacẽs. indirato
ad lignũ uel lapidem dormitabat. lcõ.iͣi.¬
fcidit quoq ut infirmitatis necessitate depullo
quada uice manducãs. uirib postinodũ utrũq
resũptis. cuidam fr̃m districte p̾ciꝑet. ut collo ip̃iꝰ fune

Expanded text:
ti confessor Franciscus omni studio praecavebat, ne, sanctae summaeque paupertatis metas transiliens, ad superflua quoquo modo difflueret, ita ut, magis semper ad indigentiam quam ad abundantem sufficientiam vel excessum declinans, usque ad maximae necessitatis exigentiam, vix vasculum saltem in domo relinqueret. Quid de cibariis delicatis aut vini potu, quidve de aliorum etiam vilium superfluitate dicamus, cum et rarissime coctis utens, ea cineribus vel aqua frigida commisceret, et de ipsa sufficienter aqua non biberet? Difficillmum enim asserebat necessitati satisfacere et voluptati non obedire. sita, lectus erat; et saepius sedens, non iacens, inclinato ad lignum vel lapidem capite, dormitabat.Accidit quoque ut, infirmitatis necessitate de pullo quadam vice manducans, viribus postmodum utcumque resumptis, cuidam fratrum districte praeciperet ut, collo ipsius fune
Abbreviated transcription (Latin):
duui ꝓuecauit affectũ. Quia pontificis aninustra¬
Benc et congrue in hac die qmͣ nobis huiꝰ prĩs ñi ad
nu uersitulũ decuitabimꝰ. In memoria et̾na eut ius¬
tus. Digne etem̃ in memoriã uertitur hom̃i. qui ad
gaudiũ transiit angelorum. lcõ. ui
Canqmͣ si diceret. Lauda post mortem. magnifi¬
ca poit cõsũmationem. Duplici em̃ hoc cansa utile ẽ
noĩ magis meniorie laudem dare qmͣ uite. ut illo
potissimũ tem ꝑe m̾ita scĩtatis extollas. qnͣdo uec lau¬
dantẽ adulatio noceat nec laudatũ temptet elatio. Lau¬
D ergo post penculũ. p̾dica securũ. lauda non nauigã¬
tis felicitatem. sed cũ ꝑuen̾it ad portũ. Lauda ducis ir¬
tutem. s cũ ꝑductus est ad triũphum. ¶ Dyonisii socõꝵ¬

Expanded text:
Deum provocavit affectum; quia pontificis administraBene mi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus. Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum. Qui jam gTanquam si diceret: Lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa, utilius est hominum magis memoriae laudem dare quam vitae, ut illo potissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio nocet, nec laudatum tentet elatio. Lauda ergo post periculum, praedica securum. Lauda non navigantis felicitatem; sed cum pervenerit ad portum. Lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
hesu saluator scli redemptis ope subueni et pia dei
gentux salutem posce miseris. Cetus omnes
angłici prĩarcharum cunei et ꝓphetarũ merita no¬
bis precentur ueniam. Baptista xp̃i p̾uius et cla¬
uiger ethereus cũ cet̾is apłis nos soluant nexu cumin.
horus sacratus martyrũ confessio sacerdotũ et uirgi¬
nalis castitas nos a pcc̃is abluant. Mon achoꝵ suffra¬
gia om̃s q ciues celic annuant uotis supplicũ et uite
poscant p̾miũ. Iaus honor uirtus głia. Or̃o.

Expanded text:
esu Salvator saeculi: Redemptis ope subveni: Et pia Dei Genitrix Salutem posce miseris. Coetus omnes Angelici, Patriarcharum cunei, Et Prophetarum merita, Nobis precentur veniam. Baptista Christi Praevius, Et claviger aethereus, Cum caeteris Apostolis, Nos solvant nexu criminis. Chorus sacratus Martyrum, Confessio Sacerdotum, Et virginalis castitas, Nos a peccatis abluant. Monachorum suffragia, Omnesque cives coelici Annuant votis supplicum; Et vitae poscant praemium. Laus, honor, vir
Abbreviated transcription (Latin):
post partũ. p̾sentis sollẽpnitatis diei cũ suis uirginib ex¬
ꝑs nullo modo credenda est. Que dei ppłm faciẽdo monebat
spernere perituri luxus scl̃i. ac lenocima mortalis natie de¬
clinare. carnis pudiciciam cũ uirginitatis honore. intra cor-
uestigia: et relictis nuptiarũ copulationibz. spretaq lib̾oꝵ
ꝓpagine. sponso qui in celis est ꝑhenii mente. actu hĩtu et ge¬
stu apꝑlicare maluerũt. le .iiĩ¬

Expanded text:
post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordivestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicare se maluerunt; orati
Abbreviated transcription (Latin):
nauerũt. Quem ad hoc om̃s electũ augustidumĩ
que est eduoꝵ ciuitas creaucuĩt pontificẽ. t̃ eĩ
iis itaq dieb uir dei leodegarius. cũ ad suam
plebem restaurandã resideret urbe sua edua.
remimscens ebroinus maloꝵ oim. que cirta eũ cum
rege childerico egisse putabat. tũc adiunctis sibi in¬
consilio nequissimis ĩnnicoꝵ sociis consulere cepit.
quemad̾m ip̃m pontificẽ destiuere potuisset. Q hiis
em̃ consiliariis. duo iudelicet dido et waimeius ex
noĩe. caput effecti malicie drxeerũt se posse eũ raꝑe de
guitate. et m eũ faic̾e uindictã. ex qua malicia ebromi

Expanded text:
maverunt. Quem ad hoc omnes electum, Augustoduni, maverunt. Quem ad hoc omnes electum, Augustoduni, quae est Aeduorum civitas, creaverunt pontificem. CAP. His itaque diebus vir Dei Leodegarius cum ad suam plebem restaurandam resideret urbe sua Aedua, reminiscens Ebroinus malorum omnium quae circa eum cum rege Hilderico egisse illum putabat, tuconsilio nequissimis inimicorum sociis, consolere coepit, quemadmodum eodem pontificem distruere potuisset. Ex his enim consiliariis duo, videlicet Diddo et Waimeris ex nomine, caput effecti maliciae, dixerunt se posse eum rapere de civitate et in eum facere vindictam, ex qua malitia Ebroi
Abbreviated transcription (Latin):
magnis opibus ditauit. led quinte.
cũ ixta monita sui pontificis idoneũ se pre¬
pararet. et clarus hẽretur: pre om̃ib. tũc odor
ensde̾m suauitatis in tantũ ꝓcessit. ut usq in palaci¬
um regis redoleret. Erat aut̃ eodem temꝑe minor
dotharius. cũ balthech ilda matre rex regens frãcoꝵ
regnũ. agnita eius prudencia. cupiẽtes eũ hr̃e ĩ au¬
la regia. petierũt pontificem. ut suam daret licenti¬
am secum inhabitare palcicium. Icõ uiͣ¬
u statim iussa complens. magnis reb ditatũ
et scipĩe florib adornatũ. obtemperãs eoꝵ uo¬
linitati iusus est destinare uirũ. Quẽ rex atq regina
uidentes honorifice susceperũt. et in ꝑaicis dieb dul¬
cia u̾ba sua et bonitateur ostendit. in fantũ ut eum
in amorem susciperent. Et quia illũ uidebant dignũ
ad suscipiendũ honorẽ. cunctoꝵ consẽsu p̾cipui fran¬
coꝵ. ad honorem poutificalem eũ esseydoneũ ꝓcla¬

Expanded text:
magnis opibus ditavit. Sed cum magnis opibus ditavit. Sed cum iuxta monita suae pontificis idoneum se praparasset et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor eiusdem suavitatis in tantum processit, ut usque in palatio regis redoleret. Brat enim eodem tempore minor Chlothacharius cum Baldechilde inatre rex regens Prancorum regnum. Agnita eius prudentia, cupientis eum secum habere in aula regia, petierunt pontifici, ut suam daret licentiam secum habitare in palatium. Qui statim iussa conplens, magnis rebus ditatum et sapientiae floribus adornatum, obtemperans eorum voluntati, nisus est destinare virum. Quem rex adque regina videntes honorifice susciperunt, et infra paucis diebus dulcia sua verba et bonitatem ostendit in tantum, ut rex eum in amorem susciperent. Et quia eum videbant dignum ad suscipiendum honorem, cunctorum consensu praecipui Francorum ad honorem pontificalem eum esse idoneum procla
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cerueret ꝑspicuũ. cũ uiginti esset annoꝵ ad officiũ
dyaconatus electus est: atq ab ip̃o pontifice ꝯsecrat
eude nou post multũ temꝑis archidia łc .iii.¬
conus effectus. cura sub pontifice om̃ib ecle¬
siis ip̃ius dyocesis est p̾latus. Erat eni multũ facũ¬
die honestissime deditus. statura ꝓcerus. int̾ pleros¬
q pul̾cherrimꝰ. aspectu decorus. eloquio suauis. in¬
genio acutissimus: prudencia ꝓuidus. zelo dei et a¬
more feruidus. ppetue unrginitatis ut erat momit
custos. Scripturis sacus ac legũ doctrinis. simul¬
q cauonicis. pre cũctis p̾cellebat prochie quam re¬
gendam susceperat habitantibus. lc̃o . iiii
sibi colloquẽtib. ita ut merentib redd̾es leticiã.
scelera gerentib disciplinã. Nam in ꝑui tẽporis
spacio. sub pontificis scilicet impio. magnã pacem
nore bt̃i maxencii obisset. iussu pontificis idẽ suscepͭ
regendũ. Qd̃ ꝑ sex fere ãnos strenue rexit. illud q

Expanded text:
 et cum fere viginti esset annorum, ad officium diaconatus electus est adque ab ipso pontifice consecratus. Deinde non post multum temporis archidiaconus effectus, curam sub pontifice omnibus ecclesiis ipsius diocisis est praelatus. Erat enim multum facundie honestissimae deditus, statura procerus, inter plerisque pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, ingenio acutissimus, prudentia providus, zelo Dei et amore fervidus perpetuaeque virginitatis, ut erat monitus , custus. Scripturis sacris ac legum doctrinis simulque canonicis poene cunctis praecellebat parrochie quem regendam susciperat habitantibus. In sibi conloquentibus, ita ut merentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacenore beatissimi Maxenti, obisset, iussu pontificis eundem suscipit regendum; quod per sex fere annos strinue rexit eumque
Abbreviated transcription (Latin):
tibi placet et rectũ uidetur. huic leom aselli
nuĩ nuungatur sollercia. ut eũ subsequẽs ducat
ad pastũ: reducatq remeans domũ. Ita et fcm̃ esc.¬
Interea dũ hec dilato temꝑe gererẽtur. educto q̃dam
obdorimuit. Leone tunc grauiter soporato. ꝑ eãdem

Expanded text:
tibi placet, et rectum videtur, huic leoni aselli nostri injungatur solertia, ut eum subsequens ducat ad pastum, reducatque remeans domum. Ita et factum esInterea dum haec dilato tempore gererentur: educto quadam obdormivit. Leone namque tunc graviter soporato, contigit
Abbreviated transcription (Latin):
uere. prius hr̃e poterit t̾uimũ lux hodierna. qui pe¬
fug̾e. in quo nõ pot̾at gr̾a latere concessa. lc̃.
sm u̾o eũ contigisset hr̃e inter domesticos secre¬
tum cõiuuiũ et delectaretur. in lib̾tate caroꝵ
descendebãt ad eũ intrepidi passeres. et in mami eiꝰ
mẽse reliquias colligebant. Discedebãt alii satura
cedebant alii saturãdi. Sic mansuescebat feritas au¬
uiu in opatione uirtutũ. Accidit aũt quodã tepe
cũ ex more pastorali solleiia prochiam circuiretu
si uegligenter aliquid indignis cultib ag̾etur. fides

Expanded text:
etenere . prius habere| poterat terminum lux hodierna quam paetenere . prius habere| poterat terminum lux hodierna quam pafugere, in quo non poterat gratia celsa latere. Cum ei vero contigisset habere inter domesticos suos secreius convivium et delectaretur in libertate charorum, descendebant ad eum intrepidi passeres, et in manu ejus mensae reliquias colligebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. Sic mansuescebat feritas avium in operatione virtutum. 4. Accidit autem, quodam tempore, cum ex more pastorali solertia paroecias circuiret, ut si negligenter aliquid in divinis cultibus ageretur, fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
tus. In quo sic statim apparuit aptus et deuotus offi¬
ad. tanꝙͣ si continẽter ascẽderet. et iugit̾ p̾fuisset.
uit namq in elemosinis largus ¶ le .iiii.
in uigiliis sedulus. in or̾one deuotus. in cari¬
¶ ate ꝑfectus. in hũantate ꝓfusus. in doctrina p̾cipu¬
us. in ẜmone ꝑatus. in conu̾satione scissimus. Nũ¬
qmͣ ĩuenit in eo hũani gn̾is adu̾sarius. nec quod
frande deciꝑet. nec qd̾ emulatione fuscaret. Since¬
ritatem mentis uultus sui serentate mõstrabat.¬
et pietatẽ clementissimi cordis ostẽdebat in leuita¬
te seinionis. Quicquid ad salutẽ ꝑtĩne possit et̾m¬
dium. qnͣta in eũ ornam̃ta bonoꝵ om̃num. que sib
nel p̾ciosa uel mexxima suꝑne remĩtiationis p̾roge¬
tiua contulerit. Studcamꝰ erga pauca disserere pli¬
ma p̾t̾ire. Nam si tanta uirtutũ suarũ insignia
aritas ur̃i sermonis possit excolere aut mnemoria i¬

Expanded text:
tus| in quo statem sic apparuit aptus et deuotus| offitus| in quo statem sic apparuit aptus et deuotus| officio tamquam si quo noueter ascenderat .| Iugiter praefuisset. Fuit itaque in aelymo| sinis largus . in uigiliis sidolus in oratione| deuotus in caritate perfectus in humanitate profusus . in doctrina praecipius . in sermone paratus| in conuersationem sanctissimus. Numquam in eum inuenit| humani generis aduersarius nec quod fraude decipe| rit nec quod simlicione fuscarit sinceritate mentis| uultus sui serenitate met pietatem clementissimi cordis ostendebat lenitate sermonis. Quidquid ad salutem pertinere possit aeterdium, si quanta in eo ornamenta bonorum omnium, quae sunt uel| praeciosa uel maxima superne remunerationis| praerocatiua contuler. Studemus ergo pauca| disserere plurima preterire. Nam si tanta uirtu| tum suarum insignia aut areditas nostri sermonis| possit excolere aut memoria r
Abbreviated transcription (Latin):
bis hodie mistice festa sollẽpnitatis exhibuis
que annis singłis dũ in se cursus tẽpoꝵ uoluitur.
nr̃is desideriis m̃ouatu. Ldic itaq pͥmis ortus na¬
talib. parentũ nobilitate fulgebat. Quem dnuime
pretas nou solũ priusqm̃ nasceretur:. s anteꝙͣ concipe¬
tur elegit. in tm̃ ut montanꝰ quidã monachus. dũ le¬
uissimo sopore quiesc̾et. tertia fuisset admonitione
ceptura esset. uendica relatione p̾dic̾e̾t. et nomẽ ens
siod illico cõpleuit imperiũ. eo fecũdissime gem¬
ft̾rici concepture sobolis gaudia nũciauit. Illa
uero ucũt fidei credulitatis non apparuit dubia. ita
prius corde concepit. In quo assidue uenture etatis
merita. dulcis infancia designabat. et qd̃ ante cõcep¬
tum mater agnou̾at. ãte temꝑ ⁊ iã usdebat ic iiĩ¬
studebat teneros annos moꝵ maturitate uince
hac urbe remensiũ or̃nuĩ gen̾aliter uotis. ad ponti¬
ficale culmen raptus fuisse dinoscitur: potius ꝙͣ elec¬

Expanded text:
bis hodie die mistice festa sollemni| tatis exhibuit . que annis singulis dum| in se cursus temporum uoluetur nostris| disideriis innouatur. Hic itaque primis ortus| natalebus parentum nobilitate fulgebat | Quem diuina pietas non solum prius quam nas| ceretur sed antequam conciperetur elegit . In| tantum ut monthanus quidam monachus dum| leuissimo sopore quiescerit tercia fuisset admo| nicione asculum conceptura esset uera de| relatione praedicerit et nomen eius od illico impleuit imperium et fe| cundissime genetric concepturae subolis gaudia nunciauit. Illa uero sicut fidei credolitatis| non apparuit dubia ita prius corde concepit in quo assiduae uentu| ra aetatis merita dulcis infancia designabat| et quod ante conceptum mater agnouerat an| te tempora iam uidibat studebat tenerus an| nus morum maturitatis uincere psit exordium in hac urbe reminsium| omnium generaliter uotis ad ponteficii culmen| raptus fuisse dinuscitur pocius quam elic
Abbreviated transcription (Latin):
gi btũs athleta xp̃i transitũ letiteri soporis excope ꝓtel¬
lam niũdi senio iam uergẽte deserere. et ad portum
Ost eius quoq obitum tanta ad sui corpis pa¬
trocina fidelib remedia tribuũtur. ut solis ag¬
nolcatur uiu̾e m̾itis. qui tantis refulget exemplis.
Cui u̾o et si pena dinoscitur defuisse martyrii. tñ de¬
la in eadeni ecclia ꝑ m̾ita eius diũ gr̃a fierẽt. amplia¬
ta. et cxaltata est ip̃a eccl̃ia. Et fc̃a cupta retro altare.
in qua transferretur corpus scĩssimũ. effossũ est de loco
in quo erat. ut in fossam fcãm ĩ memorata cupta depo¬
ueretur. s nullo modo moueri potuit. lt .ix̃.¬
uꝑueniẽte aũt nocte. et ꝑ noctantib fr̾ib hymni
et canticis. multis accensis luminarib. circa me¬
diam noctem sopor in om̃s irruit. Et euigilãtibus
eis kal. octobris. cũ scĩssimo corꝑe sepulcrũ inuentũ
est. angli̾cis manib positũ in fossa cripte. retio altare

Expanded text:
ius adleta Christi transitum laetiferi soporis excipiens procellas mundi senio iam vergente deserere et ad portum ost cuius vero obitum tanta ad sui corporis patrocinia fidelibus remedia tribuuntur, ut solis agnuscetur vivere meritis qui tantis fulget exemplis, cui vero poena dinuscitur defuisse martyrii, nla in eadem aecclesia per merita eius Do mini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco, in quo erat, ut in fossam factam in memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit. Superveniente autem nocte et pernoctantibus fratribus in ymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam noctem sopor in omnes inruit. Et evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare
Abbreviated transcription (Latin):
Titur btũs leodegarius. ex ꝓgenie celsa francoꝵ
ac nobilissima exortus. a prime etatis ĩfãcia
ad imbuendũ lĩarum studiis datus est. Quẽ idem
p̾sul cuidam dei scic̾doti. uiro cruditissĩo ad erudiẽdũ¬
magnis curis edocuit. edoctũq reddidit. Recep¬
retinuit. ut ꝙ̃ admodũ idem pontifex se castũ corpe
ei monendo. sũmaq frequẽcia ut se uirginẽ cõser

Expanded text:
gitur beatus Leodegarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primaevae aetatis infaad imbuendum litterarum studiis datus est. Quem idem raesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo, ad erudiendumagnis curis edocuit, edoctumque pontifici reddidit, recepretinuit, ut quemadmodum idem pontifex se castum corporei, monendo summa frequentia, ut se virginem conser
Abbreviated transcription (Latin):
dentes qz in nemore ligna. et ea uice asini ut nobis
tum diuinitus ut puto ãmonitum. exiens iuit ad
it. Iñsolitam ergo rem fr̃es uidentes. curau̾ũt¬
btõ nũciare ieromimo. Quo audito. iamiã mo
camelis uel asino auferẽtes sarcinam leuigate.
nasterii ire. singłorum se fu̾mn uestigiis sternens. ⁊
quasi de perpetrata quam non fecerat culpa. alludẽs
cauda ueniam postulabat. sc. uiii.

Expanded text:
dentesque in nemore ligna, ut ea vice asini nobis tum, divinitus tamen ut puto admonitum, exiens ivit ad coegit. Insolitam ergo rem fratres videntes, qubeato nuntiare Hieronymo. Quo audito, foras egrecamelis et asino, auferentes sarcinas eos levate, nasterii ire, singulorum se fratrum vestigiis sternens, et quasi de perpetrata, quam non fecerat culpa, alludens cauda, veniam postulabat. Quo viso,
Abbreviated transcription (Latin):
Odeserta deinde loca ad que olim ob agendam
luibi penitentiã ꝓperare cupierat. ita letus ac¬
cinctusq accessit. ut uolasse eũ magis ꝙͣ measse
claudicans quarto suspenso pede. ingens leo teno¬
bii laustra ingressus est. Scũs u̾o ieionimꝰ mte¬

Expanded text:
deserta deinde loca, ad quae olim ob agendam inibi poenitentiam properare cupiebat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis, quam measse claudicans, quarto suspensus pede, ingens leo coenobii claustra ingressus est. Quo utique viso
Abbreviated transcription (Latin):
cosdroe quidam ꝓfanus et impius. regnũ est adey¬
tus ꝑsarum. Qui in tantã ꝓrumꝑe est ausus pro¬
teruiam. ut ab incolis uicinarũ genciũ. quas im¬
petu uastans barbarico. suo nefando subingant
dño. colere se iuberet ut deũ. et uocari se regem re¬
ec hoc solum ei sufficit ad sue damꝑnacioni
uiteritũ. uerũ eciam syriam et palestinam
cum subiugasset et egyptum. regna quoq q̃ extra
et infra lumitaneũ glomerabantur ꝑ circulum
diit. sed tũ ligñi salutaris partem quã religiosissi¬
ma reginia. i bi i testimoniũ uirtutis reliq̃ueras¬

Expanded text:
Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem reec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum diit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquera
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit. ip̃e q eum de sacio fonte luscepit. Erͣt
em̃ iam decem amnoꝵ. descriptiones eciã regni u¬
sarum subenis noĩe fecit. totumq argentũ turrĩ
illius in predam sui sxcercitus deputtuit. Aurũ
enĩ et gẽmas in nasis uel utensilib ad restaura¬
tionem eccł̃iarum quas tyraunus destrueerat re¬

Expanded text:
um de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit, aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, re
Abbreviated transcription (Latin):
collaudant semꝑ in celis dñm deũ salbaoth. Uic¬
tor autẽ martyr. nec legionis enidẽ fuit. neq mi¬
les. sed emerite iam milicie ueteranus. Hic aut̃
iter agẽs subito cũ incidisset in hos qui passim epu¬
labãtur. leti martyrũ spoliis. atq ab hiis ad cõue¬
scendũ inutatus. ꝓlatam ab exultantib ꝑ or¬
dinẽ causam cognouisset. detestatus comnias
detestandũ conuiuium refugiebat ło ix̃
ruentib int̾fectus est: ceterisq martyrib ĩ hoe lo¬
co. sicut morte. etiã honore connũctus est. Hec nob̾
tantũ de muero iscoꝵ martyrũ comꝑta sũt noĩa
id est btissimoꝵ mauricii. exuꝑii.candidi. atq ui¬
toris. cet̾a u̾o nobis quidem incognita sed in libro
uite scripta sũt. Ex eadem legione fuisse dicũtur.
eciam illi martyres ursus. et uictor. quos salodoro
passos fama confirmat. ¶Scõꝵ mr̃m andochii thir

Expanded text:
conlaudat semper in caelis dominum deum Sabaoth. Uicconlaudat semper in caelis dominum deum Sabaoth. Uictor autem martyr nec legionis eiusdem fuit neque miles, sed emeritae iam militiae ueteranus. hic cum iter agens subito incidisset in hos qui passim epulabantur laeti martyrum spoliis atque ab his ad conuescendum inuitatus prolatam ab exultantibus per ordinem causam cognouisset, ac detestatus conuiuas detestatusque conuiurruentibus interfectus; caeterisque martyribus in eodem loco, sicut morte, ita etiam honore conjunctus est. Haec nobis tantum de numero illo martyrum conperta sunt nomina: id est beatissimorum Maurici, Exuperi, Candidi atque Uictoris, cetera uero nobis quidem incognita, sed in libro uitae scriptasunt. ex hac eadem legione fuisse dicuntur etiam illi martyres Ursus et Uictor quos Salodoro passos fama confirmat. Salodorum uero castr
Abbreviated transcription (Latin):
estucite mandata mĩttũt. sicut pia ita et fortia.
que ferũtur fuisse in hũc modũ. Milites sumnis
imipator tui. sed tam̃ senu qd̾ libere confitemur
dei Tibi miliciã debemus. illi ĩocenciã. A testipẽ¬
diũ laboris accipimus. ab illo uite exordiũ sũpli¬
mus. Sequi tc imꝑatorẽ in hoc nequaqmͣ̃ possumꝰ.
compellimͣ. ut hunc offendamꝰ. tibi ut fecimꝰ hac¬
temis adhuc parebimꝰ sin alit̾. illi ꝑarebimꝰ poti
audisset. obstinatos q in fide xpĩ cerneret aĩos
uiroꝵ. desperãs gł̾iosam eoꝵ constanciã posse reuo¬
cari. una sentẽcia int̾fici om̃es decreuit. et rem cõfi¬
ci circũfusis militũ agminib iubet. Qui cũ missi
ad beatissumã legionẽ uenissent. stringinit in scõs
imꝑiuĩ fenũ. mori non recusantes. uite amore. Cede¬
bantur itaq passim gladiis. non reclamãtes scłtẽ
aue repugnantes. sed et depositis armis. ceruices
ut credimus cũ illis angłoꝵ legionib iam

Expanded text:
aestuanti mandata mittunt, sicut pia, ita et fortia, quae feruntur fuisse in hunc modum. Milites sumus, imperator, tui; sed tamen servi, quod libere confitemur, Dei. Tibi militiam debemus, illi innocentiam; a te stipendium laboris accepimus, ab illo vitae exordium sumpsimus. Sequi te imperatorem in hoc nequaquam possumus, compellimur, ut hunc offendamus, tibi, ut fecimus hactenus, adhuc parebimus; sin aliter, illi parebimus potiaudisset obstinatosque in fide Christi cerneret animos uirorum desperans gloriosam eorum constantiam posse reuocari una sententia interfici omnes decreuit et rem confici circumfusis militum agminibus iubet. qui cum missi ad beatissimam legionem uenissent. stringunt in sanctos impium ferrum mori non recusantes uitae amore. caedebantur itaque passim gladiis non reclamantes saltim aut repugnantes, sed depositis armis ceruices put credimus, cum illis angelorum legionibus iam
Abbreviated transcription (Latin):
argenteam. in qua nitlucentib gẽmis tho¬
nuiui extruxerat aureũ. ubi solis quadrigã eb la¬
ne ac stellarũ ymaginẽ collocau̾at. atq ꝑ occłtas
fistulas aquemeatus adduxerat: ut quasi deus
plinuam desuꝑ uideretur infudere. Et dũ subter¬
raneo specu equis in circuitu trahentib arcũacta
turris fabrica mouere uideretur. quasi quodã m̃o
rugitũ tonitrui iuxta possibilitatem artificis mẽ¬
tiebatur: In hoc iteq loco sedem sibi parauerat. atq
ixta eam quasi collegam qucẽ dñicam posuerat.
filioq suo regno tradito. ip̃e in fano huniscemo¬
llo itaq tempore eraclius arcem tenebat ĩperii.
uir arinis stremius. lingua eruditus. corpore
decorus. Et ꝙͣuis sclari actui deditus. totus
tamen erat fide catholicus. et erga dei cultores sup¬
plex. beniuolus ac deuotus. Pergens igitur filiꝰ
cosdree contra eracliũ. iuxta demubiũ magnũ
fluuiũ cum suo sedit excercitu. Tandẽ inspirãte
clemencia saluatoris: utrisq principib placuit.

Expanded text:
argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemoe tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit
Abbreviated transcription (Latin):
grue salicet en sebio gn̾atus est pr̃e. Ensebius uã¬
lex intelligitin. Iure igitur iomimus id est sacralex
de pio gignitur pr̃e. ut studio enus ac labore ex hebre¬
oꝵ scuptis absq scrupulositate alia pateret lex. que
humano geneu sua austenitate remota pni ac sa¬
cium mnibicordẽq pr̃em nũciaret uẽturũ. sc.qi.¬
ur

Expanded text:
grue scilicet Eusebio generatus est patre. Eusebius namlex intelligitur. Jure igitur Hieronymus, id est, sacra lex, de pio gignitur patre: ut studioso ejus labore ex Hebraeorum scriptis absque scrupulositate, alma pateret Lex, quae humano generi, sua austeritate remota, pium ac sacrum, misericordemque patrem nuntiaret venturum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ost beatam ac salutiferam dm̃ ñi ihu xp̃i
passionem et adorandã eius ab inferis resur¬
rectionem. seu in celos głiosam ascẽsionẽ
ua se mam festauit diuinitate mĩqm̃ defiuisse quo
fieri noĩs xp̃i confessoris. quos catholica post modũ
gaudet mat̾ eccl̾ia ꝓ meruisse martyres et fidei bel¬
latores: que letabatur in apłis tantos se hr̃e dices
atq rectores. Qui si quidẽ ĩmmere suas cernierent

Expanded text:
ost beatam ac salutiferam Domini nostri JesChristi passionem, et adorandam ejus ab inferis resurrectionem, seu in coelos gloriosam ascensionem qua se manifestavit divinitate nunquam defuisse, Christi nominis confessores, quos catholica postmodum mater Ecclesia, promeruisse martyres et fidei bellatores, quae laetabatur in apostolis tantos se habere duces et rectores. Qui si quidem cum imminere suas cernerent
Abbreviated transcription (Latin):
uoce psallimꝰ alt̾nantes cõcrepando melos damus
uocib. Collandamus uenerãtes om̃s celi mili¬
tes sed p̾cipue pͥmatem celestis exertitus michalẽ
in uirtute conterentẽ zabulon. Quo custode ꝓcul
pelle rex xp̃e piissime om̃e nefas ĩnina mũdo corde
et corꝑe ꝑadiso redde tuo nos sola demencia. ¶lori¬
am patũ melodis ꝑsonemꝰ uocib głiam xp̃o canani¬

Expanded text:
Alternantes concrepando melos damus vocibus. Collaudamus venerantes omnes celi milites, Sed precipue primatem celestis exercitus, Michaelem in virtute conterentem Zabulon. Quo custode procul pelle, rex Christe piissime, Omne nephas inimici mundo corde et corpore, Paradiso redde tuo nos sola clementia. Gloriam Patri melodis
Abbreviated transcription (Latin):
quid inuideas angłm. cũ iam anglice uiuas. Qd¬
iuisitet angłs uite sociam. Quid in salutet cine̾
scõrum et domesticam dei : Angelica plane uita
uirginitas. et qui non nubẽt neq mibentur. e¬
siquidem in querenda gr̾a caritas. splende¬
uac in carnc uirginitas. Humilitas in obsequio
eminebat. Et enĩ si omĩs qui se hu̾iliat ex altabi
quid hac sublimitate subliimus: Uenisse eam
mirabatur elisabeth. et dicebat. Onde hoc michi
ut ueniat mater dñ mei ad me: S ian magͥ
miretur quod instarutiq filii. et ip̃a mini stran
uenerat s ministrare. Merito ꝓinde ccaitor ille
diuinus in ip̃ius admiratione ꝯciues̃ aiebat. Q
ẽst ista q̃ ascendit sicut aurora ꝯsurgẽs .ł. uii
scendit plane supra om̃e gemis honimũ.
ascendit usq ad angelos. sed et ip̃os quoq transcẽ¬
dit. et celestem ouĩem supgreditur eeatinam. Qt¬
iirũ suꝑ angelos hauriat. necesse est qmͣ refũdat

Expanded text:
quidni videas angelum, cum jam angelice vivas? quidquidni videas angelum, cum jam angelice vivas? quidni visitet angelus vitae sociam? quidni salutet civem sanctorum, et domesticam Dei? Angelica plane vita virginitas: et qui non nubent, neque nubentur, siquidem in quaerenda gratia charitas, splendebat in carne virginitas, humilitas in obsequio eminebat. Etenim si omnis qui se humiliat exaltabitur, quid hac humilitate sublimius? Venisse eam mirabatur Elisabeth, et dicebat: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Sed jam magis miretur, quod instar utique Filii et ipsa non ministrari venerit, sed ministrare. Merito proinde cantor ille divinus in ipsius admiratione praecinens, aiebat: Quae est ista quae ascendit sicut ascendit plane supra humanum genus, ascendit usque ad angelos, sed et ipsos quoque transcendit, et coelestem omnem supergreditur creaturam. Nimirum supra angelos hauriat necesse est, quam refundat
Abbreviated transcription (Latin):
non diuicias. non honores. non potenciam.
led gratiam requirebat. Niuirũ sola est gr̃a qua
saluamui. Quid nos alia cet̾a concupiscimus
fratres: Querainus gr̃am. sed gr̃am apud deum
Naui apud homines grã fallax. Querant alii me¬
utum. uos inuenire gr̃am studcamus. Quid em̃:
Non gr̃e eit qd̾ hic suinus: ꝓfecto mĩe din est qd
nos homicide. nos adulteri. nos raptores. piugi¬
encias ur̃as frẽs: et nidete quia ubi hũndetuit e¬
lictum: suꝑ hu̾ndauit et gr̃a. Maria non p̾tendi
meritum. sed gratiam querit. lectio sexta
euiq usq ad eo fidit gr̃e et non altũ sapie.¬
iit salutationẽ angłicam uereatur. a ena
inquit cogitabat qualis esset ista salutatio. Nm
rum indignam sese salutatione angł̾ica repute
bat: et forsitan talia meditabatur. Unde hoc mi¬
chi ut ueniat angelus dmñ merad me: Ne timeas
mara. ne mirecis angelũ uenientẽ. et angło ueit.
Ne mireris angłm dñi. et dñs angłi tecũ. Postreus

Expanded text:
non divitias, non honores, non potentiam, non divitias, non honores, non potentiam, sed gratiam requirebat. Nimirum sola est gratia, qua salvamur. 8. Quid nos alia concupiscimus, fratres? Quaeramus gratiam, et per nam apud homines gratia fallax. Quaerant alii meritum, nos invenire gratiam studeamus. Quid enim? num gratiae est quod hic sumus? Profecto misericordnos homicidae, nos raptores, purgaentias vestras, fratres, et videte, quia ubi abundavit delictum, superabundat et gratia. Maria non praetendit meritum, sed gratiam quaerit. Denique usque adeo fidit gratiae, et non altum sapitut salutationem angelicam vereatur. Maria, inquit, cogitabat qualis esset ista salutatio . Nimirum sese salutatione angelica reputabat indignam. Et forsitan talia meditabatur: Unde hoc mihi, ut veniat angelus Domini mei ad me? Ne timeas, Maria, ne mireris angelum venientem: et major angelo venit. Ne mireris angelum Domini: et Dominus angeli tecum. Postremo,
Abbreviated transcription (Latin):
bas. ihm tibi dedit mediatorem. Quid non ap̃ud
talem patrem. filius talis obtineat: Exaudieti
utiq pro reuerencia sua. pater enĩ diligit filium.
an uero trepidas ad ip̃ui: Frater tuus est et caro
fieret. Hunc tibi fratrem maria dedit. s forsitan
et in ipso maiestatem uereare diumã. qd̾ licet fc̃s
sit homo: manserit tamen deus. lcõ quarta.¬
Duocatum hr̃e us. et ad ip̃m: ad mariam
recurre. Pura si quidem humanitas in ma¬
ria. nor pura modo ab om̃i contamiatione. s et
pura singularitate nature. nec dubius dixerim.
exaudietur et ip̃a pro reuerencia sua. Exaudiet uti¬
q matrem filius. et exaudiet filiũ pater. filioli hec
poc̃oꝵ scala hec maxima mea fiducia est hec tota ra¬
cio spei mec. Quid em̃: Pocest ne filius aut repelle¬
re aut sustinere repulsam. non audire aut nõ au¬
duri filius potest. Neutrũ plane. Inueĩsti ait ãgłs
Eudens uirgo non sapĩam sicut salomon.

Expanded text:
bas; Jesum tibi dedit mediatorem. Quid non apud bas; Jesum tibi dedit mediatorem. Quid non apud talem Patrem Filius talis obtineat? Exaudietur utique pro reverentia sua: Pater enim diligit Filium. An vero trepidas et ad ipsum? Frater tuus est et caro fieret. Hunc tibi fratrem Maria dedit. Sed forsitan et in ipso majestatem vereare divinam, quod licet factus sit homo, manserit tamen Deus. Advocatum habere vis et ad ipsum? Ad Mariam recurre. Pura siquidem humanitas in Maria, non modo pura ab omni contaminatione, sed et pura singularitate naturae. Nec dubius dixerim, 1015 exaudietur et ipsa pro reverentia sua. Exaudiet utique Matrem Filius, et exaudiet Filium Pater. Filioli, haec peccatorum scala, haec mea maxima fiducia est, haec tota ratio spei meae. Quid enim? potestne Filius aut repellere, aut sustinere repulsam; non audire, aut non audiri Filius potest? Neutrum plane. Invenisti, ait angelus, rudens Virgo non sapientiam, sicut Salomon,
Abbreviated transcription (Latin):
tius igitur intuenum quãto deuotionis
affectu a nobis eam uolu̾it honorari. qͥ
tocius boni plenitudinem posuit in maria. it
ꝑinde si quid spei in nobis est. si quid gr̃e. si quid
salutis. ab ea nouerimus redũdare. que asceudi
deliciis affluens. Ortus plane deliciarũ quẽ non no
afflauit ueniens. s et yfiauit supueniens auster
mata scilicet gr̃arũ. Tolle corpus hoc solare qd̾ illi¬
minat mundum: ubi dies: Lectio secunda.¬
Iolle mariam hanc maris stellam. maris ut¬
q magni et spaciosi. quid nisi caligo inuol¬
uens. et umbra mortis. ac densissime tenebre relĩ¬
quũtur: Totis ergo medullis cordiũ. totis p̾cor¬
dioꝵ affectibus. et uotis om̃b mariam hanc ue¬
neremin: quia sic est uolũtas eius. qui totũ nos
led ꝓ nobis. In om̃ib si quidem et y omĩa ꝓuidẽs
misens. trepidationẽ nr̃am solatur: fidem exatat.
spem roborat. diffidenciam abigit. engit pusillam¬
iccedere. solo auditu territus. ad folia fugie¬

Expanded text:
tius ergo intueamini, quanto devotionis affectu a nobis eam voluerit honorari, qui totius boni plenitudinem posuit in Maria: ut proinde si quid spei in nobis est, si quid gratiae, si quid salutis, ab ea noverimus redundare, quae ascendit deliciis affluens. Hortus plane deliciarum, quem non modo afflaverit veniens, sed et perflaverit superveniens auster mata scilicet gratiarum. Tolle corpus hoc solare, quod illuminat mundum: ubi dies? Tolle Maolle Mariam, hanc maris stellam, maris utique magni et spatiosi: quid nisi caligo involvens, et umbra mortis, ac densissimae tenebrae relinquuntur? 7. Totis ergo medullis cordium, totis praecordiorum affectibus, et votis omnibus Mariam hanc veneremur; quia sic est voluntas ejus, sed pro nobis. In omnibus siquidem et per omnia providens miseris, trepidationem nostram solatur, fidem excitat, spem roborat, diffidentiam abigit, erigit pusillaaccedere, solo auditu territus, ad folia fugie
Abbreviated transcription (Latin):
qui romane rei publice cũ dyocleciano colle¬
ga iperiũ tenuit. ꝑ diu̾sas fere ꝓuincias. lama¬
ti sunt aut int̾fecti martyꝵ ppli. Idem namq mã¬
xiimanus licut auaricia. libidine audelitate. gete¬
us q uiciis oblessus furebat. ita eciã exetrandis
tatem suã ad extinguendũ xp̃ianitatis nomẽ a
qui tunc dei uen cultũ ꝓfiteri audebãt. sꝑsis
rat. Erat eodem tẽpore in exercitu legio militũ qu
thebei appellabantur: legio aũt uocabatur que tun
sex milia ac sexcentos uiros in anius habebat hi
in auxiliũ maximicino ab oriẽtis ꝑtib accersit
uenerant. uiri in reb bellicis strenũ uirtuten¬
biles. sed fide nobiliores. Erga imꝑatorem forti¬
tudine. erga xp̃m deuotione certabãt. icõ. iiĩ¬

Expanded text:
qui Romanae rei publicae cum Diocletiano collega imperium tenuit, per diversas fere provincias laniati aut interfecti martyrum populi. Idem namque Maximianus, sicut avaritia, libidine, crudelitate ceterisque vitiis obsessus furebat, ita etiam exsecrandis tatem suam ad exqui tunc Dei veri cultum profiteri audebant, sparsirat. erat eodem tempore in exercitu legio militum, qui Thebaei appellabantur. legio autem uocabatur quae tunc sex milia ac sexcentos uiros in armis habebat. hi in auxilium Maximiano ab Orientis partibus acciti uenerant, uiri in rebus bellicis strenui et uirtute nobiles, sed nobiliores fide; erga imperatorem fortitudine, erga
Abbreviated transcription (Latin):
mone. Audierat qd̾ ex te nascetur scm uocabitur
filius dei. et nichil aliud qmͣ ancillam eius se esse
rendit. Inde uentum est ad elisabeth: et continuo
uirginis głia singularis eidem ꝑ sp̃m reuelata.¬

Expanded text:
mone. Audierat: Quod ex te nascetur Sanctum, vocabitur mone. Audierat: Quod ex te nascetur Sanctum, vocabitur Filius Dei: et nihil aliud quam ancillam ejus se esse respondit. Inde ventum est ad Elisabeth, et continuo Virginis gloria singularis eidem per Spiritum revelat