comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indũm iħm crediderunt. clamã¬
tes palam. ⁊ conficentes cłm mar¬
tini colendum. idola negligen¬
da que sibi ad ee ñ possent. łc.ii.
keueris puella quedam
dira paralisis egritudine
tenebat᷑ ita ut iam ꝑ multum
tempus nullo ad humanos usꝰ
corꝑis officio fungeret᷑. omni ex
parte p̃mortua. uix tenui sp̃u
palpitabat. Tristes ad solam fu¬
neris expectationẽ assistebant
ꝓpinqui. cum subito nunciat᷑
num. Quod ubi puelle pater
comꝑit. currit ex animi ꝓfilia
rogaturus. Et forte martinus
iam cedesiam fuerat in gressus:
genua eiꝰ amplectit᷑ dicens. filia
mea morit᷑ misero genere lango¬
ris ⁊ qd̃ ip̃a est morte crudlius.
solo sp̃u uiuit. iam carne p̃mor¬
tua, rogo ut adeam eas atq
benedicas. Confido enim quod
ꝑte redddenda sit sanitati. Qua
ille uoce confusus obstupuit.¬
⁊ refugit diceus hoc sue ñ ẽẽ
uirtutis. senẽ errare iudicio.
si cẽ se dignum. per quẽ dñs
signum uirtutis ostenderet.

Expanded text:
in Jesum Dominum crediderunt, clamanin Jesum Dominum crediderunt, clamantes palam et confitentes, Deum Martini colendum, idola negligenda, quae sibi adesse non possent. XV. eueris puella quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: omni ex parte praemortua uix tenui spiritu palpitabat. tristes ad . solam funeris expectationem adstabant propinqui, cum subito ad ciuitatur. quod ubi puellae pater conperit, cucurrit exanimis pro filia rogaturus. et forte Martinus iam ecclesiam fuerat ingressus. genua eius amplectitur dicens: filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu uiuit, iam carne praemortua. rogo ut eam adeas adque benedicas: confido enim quod per te reddenda sit sanitati. qua ille uoce confusus obstipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
Nuico autẽ cui lebrosum nom
est. cũ idem templũ opulentissi¬
mũ suꝑsticione religionis uoluis¬
set euertere. restitit ei multitudo
gentilium adeo ut ñ absq in ui¬
ria sit repulsus. Itaq se cessit ad
proxima loca, ibiq ꝑtriduum
cilicio tectus. ⁊ ciuere. ieiunans
semꝑ atq orans. p̃cabat᷑ ad dsim.
ut quia templum illud esitere
humana manu sĩ potuisset. uir¬
tus illud diuina dirueret. Lum
subito ei duo angeli hastati. atq
scutati. instar militie celestis se
obtulerunt. dicentes missos se
fugarent. p̃sidiumq martino
ferrent: nequis dum templum
dirueret᷑ obsisteret. Rediret ergo:
⁊ opus ceptum deuotus impleret.
Ita regressus aduicum. inspec¬
tantib gentiliũ turbis. ⁊ quies¬
centib. dum ꝓfanam edem usq
ad fundamenta dirueret. aras
omnes atq simulachra redegit
inpuluerem. Quo iiso. rustici
cum se intelligerent diuino nu¬
tu obstupefactos atq ꝑt̾ritos.
ne ep̃o repugnarent. om̃s fere

Expanded text:
uico autem, cui Leprosum nomen est, cum itidem templum opulentissimum superstitione religionis uoluisset euertere, restitit ei multitudo gentilium, adeo ut non absque iniuria sit repulsus. itaque secessit ad proxima loca, ibique per triduum cilicio tectus et cinere, ieiunans semper adque orans, precabatur ad Dominum, ut, quia templum illud euertere humana manus non potuisset, uirtus illud diuina dirueret. tum subito ei duo angeli hastati adque scutati instar militiae caelestis se obtulerunt, dicentes missos se fugarent, praesidiumque Martino ferrent, ne quis, dum templum dirueretur, obsisteret: rediret ergo, et opus coeptum devotus impleret. Ita regressus ad vicum inspectantibus gentilium turbis et quiescentibus, dum profanam aedem usque ad fundamentum dirueret aras omnes atque simulacra redegit in pulverem. Quo viso rustici, cum se intelligerent divino nutu obstupefactos atque perterritos, ne episcopo repugnarent, omnes fere
Abbreviated transcription (Latin):
fili hominis om̃s sermo¬
nes mega quos loquor ad te. assu¬
me in corde tuo et aurib tuis
audi. Et nade ingredere ad trans¬
migrationem ad filios poprili

Expanded text:
Fili hominis, omnes sermones meos, quos loquor ad te, assume in corde tuo, et auribus tuis audi: Et vade, ingredere ad transmigrationem, ad filios populi
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓuintiis. oppidis. et locis. ad
que crudele regis dogna ꝑuene¬
rat. planctus igens erat apuid
iudeos. ieuinium. ululatus. & fle¬
tus sacco et tinere. multis ꝓstra¬
⁊lgresse sunt autem puelle hester
et eunuchi. nuntiauerũtq ei. Qd̾
audiens consternata est: et misit
nestem ut ablato sacco induerent
eum. quam acciꝑe noliut. Accttoq
athach eunucbo quem rex mi¬
nistrum ei dederat. p̾cepit ut iret
ad marcdocheun: et disceret ab
co cur hoc faceret. Egressus q athadb
eum stantem in platea ciuitatis
ante ostium palatii. Qui indica¬
uit ei omĩa que acciderant: quo¬
modo aman ꝓmissfset in thesau¬
ros regis ꝓ uid̾oꝵ nece inferre ar¬
gentuni. Exemplarq edicti quod
pendebat in susis decdit ei. ut regi¬
ue ostenderet: et moneret eam ut
intraret ad regeni: et dep̾caretur

Expanded text:
iis, oppidis, ac locis, ad quae crudele regis dogma pervenerat, planctus ingens erat apud Judaeos, jejunium, ululatus, et fletus, sacco et cinere multis pro strangressae autem sunt puellae Esther et eunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens consternata est: et misit vestem, ut, ablato sacco, induerent eum, quam accipere noluit. Accitoque Athach eunucnistrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac eum stantem in platea civitatis ante ostium palatii qui indicavit ei omnia quae acciderant quomodo Aman promisisset ut in thesauros regis pro Iudaeorum nece inferret argentum exemplarque edicti quod pendebat in Susis dedit ei ut reginae ostenderet et moneret eam ut intraret ad regem et deprecaretur
Abbreviated transcription (Latin):
conferret. Estissimam. ꝓtu¬
lit mentionẽ inquiens. som¬
mendo uobis fũs kaisri tran¬
situm ineum. Uidebar mͥ
ꝑ nocturnum soporem a
dũo nr̃o uiaticum ꝑegrina¬
turus acciꝑe. Et tum causã
ꝑegrinationis in quirerem.
ne metuas inquit. ad patͥã
ñ ad ꝑegrinationẽ te dirigo.
ubi habebis quietem ⁊ reqͥẽ
sempit̾nam. Diriuabant in¬
tellectu alio sompnium sac̃¬
dotes. s ille studiosius cõ¬
mendabat extrema dicens.
Bene noui quã patriam
d̾s suis famulis repmittit.
factum est ut pꝰ dies aliqͦt
sequeretur incommodum.
Quo ingrauescente. ciuuitas
tota turbatur. Accelerabat
tͣnsitum qui uocabat ad glo

Expanded text:
stissimam protulit mentionem, inquiens: ' Commendo vobis, fratres karissimi, transitum meum. Videbar mihi per nocturnum soporem a Domino nostro viaticum peregrinaturus accipere, et cum causam profectionis inquirerem: „Ne metuas", inquit, „ad patriam, non ad peregrinationem te dirigo, ubi habebis quietem et requiem sempiternam"'. Dirivabant intellectu alio somnium sacerdotes; sed ille studiosius commendabat extrema, dicens: 'Bene novi, quam patriam Deus suis famulis repromittit'. 42. Factum est, ut post dies aliquot sequeretur incommodum; quo ingravescente, civitas tota turbatur. Accelerabat transitum, qui vocabat ad glo
Abbreviated transcription (Latin):
t intulerunt eis bellum
salbatis et mortui sunt
ip̃i et tycoees eorum. et filii eorũ.
et peccora eorum: usq ad mille
animas hominũ. Et cognonit
mathathias et amicieurs, et luc¬
tum habuerunt suꝑ eos ualde.
Et dicit uir ꝓximo suo. Si om̃s
fecerimus sicut fr̃s nostri fecerñt.
nos a terra. Et cogitanerunt in
die illa dicentes. Omĩs homo qui¬
cumq uenerit ad nos in bello die
sabbatoꝵ pugnemus aduersus
enn: et non moriem᷑ om̃s sicut
mortui sunit fr̃s nr̃i in occultis.
sunc congͥgata est synagoga asido¬
rum fortis uirib ex isrł: omnis
uoluntaruis in lege. Et om̃s qui
sugiebant a malis additi sunt ad
eos. et facti sunt illis ad firmam̃¬
tum. Et collegerunt ȩxercitum.:⁊
ꝑcusserunt peccatores in ira sua.
et uiros iniquos in indignatione
iua. Et ceteri fugerunt ad nationẽ.
ut euaderent.
It circuiuit mathachias. ⁊
amici eius. et destruxerũt
aras et circumciderunt pueros
incircumcisos. quot quot mue¬
nerunt in finib isrł: in fortitu¬

Expanded text:
t intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si ofecerimus sicuti et fratres nostra fecerunt nos a terra. et cogitauerunt in die illa dicentes: omnis homo, quicumque uenerit ad nos II bellum die sabbatorum, pugnemus aduersum eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et rcusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit Matthathias et amici eius et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot invenerunt in finibus Israhel in fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ caput iusti: os autẽ
impiorum oꝑit iniquitatem.
Memoria iusti cum laudib: et
nom̃ impiorum putrescet. Sa¬
piens corde p̾cepta suscipiet: stul¬
tus cedit᷑ labiis. Qui ambulat
simplicit̾. ambulat confident̾.
qui autem deprauat uias suas
manifestus erit. Qui annunt
oculo dabit dolorem: stultus la¬
biis uerberabit᷑. uena uite os
usti. et os impiorum iniquita¬
tem oꝑit. Odium suscitat rixas

Expanded text:
per caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit qui annuit oculo dabit dolorem stultus labiis verberabitur vena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem odium suscitat rixas
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib istis quatuor. uen¬
tura ad dñm etclesia degen¬
tilitatis errore figurat᷑. Que
prius aliena ignominiis ple¬
na ⁊sterił habebatur. s ad
xp̃m ut legitima coniuncta
est matrona. Et plures ad op¬
tuos paric deo filios quã
synagoga. que prius ut ꝓpͥũ
mar uero interpretatur ama¬
ritudo uł cõmutans siue
palma. Et merito hec omĩa
conueniunt sc̃e ecclesie. que
latria et turpi conũsatione:
s modo dulcius est ꝑfletum
compunctionis ⁊ studium
pii laboris. Hec cõnuitans
recte dł. quia ex peccatrite cõ¬
mutata est in iustam. ⁊ exo¬
diosa inamatam. Que palme
rite afsimilat᷑ ꝓp̾ter certamen
laboꝵ. ⁊ uictorie p̃mium. De
illa quippe bene ꝑsalmistã
dt̃. Iustus ut palma florebit.
sicut cedrus libani mnulapli¬
cabitur. Raab quoꝙ latitu¬
do uł fames seu impetus in¬
terpretat᷑. Et quid in hoc iusi
sc̃t ecclesie nobilitas p̃dicat᷑:
Cui etiam ꝑ ysaiam dt᷑. Dilata

Expanded text:
in omnibus istis quatuor, venin omnibus istis quatuor, ventura ad Domtilitatis errore figuratur, quae prius aliena, ignominiis plena et sterilis habebatur, sed ad Christum ut legitima conjuncta est matrona, et plures adoptivos parit Deo filios, quam Synagoga, quae prius ut proprium mar ergo interpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma. Et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae latria et turbida conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam. Quae palmae rite assimilatur, propter certamen laborum, et victoriae praemium. De illa quippe bene per psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, et sicut cedrus Libani multiplicabitur . Raab quoque latitudo, vel fames, seu impetus interpretatur. Et quid in hoc nisi sanctae Ecclesiae nobilitas praedicatur? Cui Isaias dicit: Dilata
Abbreviated transcription (Latin):
positus ⁊ in mare huiꝰ mundi
apatre missus tortuosum dra¬
conẽ aduncatũ occisus octi¬
dit: atq humani generis mor¬
tem mortuus iuiuificauit.
Et ideo uelud fune dupplica¬
to. it̃ato uidelicet. umꝰ cuiꝰꝙ
nomine. iuretis similitudinẽ
genealogie ordo contexitur.
donec ab huiꝰ pͥncipio hocẽ
abraham adhamũ usq hoc
est xp̃m adueniat᷑: de quo¬
uncab̾ leuiathã hamo tuo.
⁊ armilla ꝑforabis maxillã
eiꝰ: In hamo gͦ incarnatioĩs
xp̃i iste captus est: quia dũ
in illo appetit estam corporis
tͣnfixus est. aculeo diuinitatis.
idlas autẽ genuit phares ic.¬
⁊ taram dethamar. Ñotan¬
dum qd̃ ingenealogia salua¬
toris nullam scãꝵ assumit
mulierum. s eas quas scrip¬
tura rep̃hendit: ut qui ꝓpt
peccatores uenerat depectatri¬
cib nascens omniũ peccata
ddeleret. Unde insequentib
raab meretrix. ⁊ ruth moabi¬
tis ponit᷑: ⁊ bersabee uxor urie.
Adint̾iorem uero intellectũ

Expanded text:
positus, et in mare hujus mundi positus, et in mare hujus mundi a Patre missus, tortuosum draconem aduncatum occisus occidit, atque humani generis mortem mortuus mortificavit. Et ideo velut fune duplicato, iterato videlicet uniuscujusque nomine, in retis similitudinem genealogiae ordo contexitur, donec ab hujus principio, hoc est, ab Abraham ad hamum usque, hoc est, Christum, adveniatur; de quouncabis Leviathan hamo tuo, aut armilla perforabis maxillam ejus ? In hamo ergo incarnationis Christi iste captus est, qui dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Judas autem genuit Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab meretrix, et Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee uxor Uriae. Ad interiorem vero intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
ilii dauid filii abrahã.
Ordo p̃posterus. s neces¬
sario cõmutatus.Si enĩ pri¬
mum posuislet abraham.
et post ea clauid. rursus ei
repetendus fuerat abraham.
ut generationis series texerct᷑.
Ideo autẽ cet̾is prt̃missis hoꝵ
filium nuncupauit. quia
ad hos tantũ facta est de xͦ
reꝓmissio. Abraham insemi¬
ne inquit tuo benedicent᷑
ommnes gentes t̾re. Ad dauid
uero ait. Defructu uentris
tui ponam suꝑ sedem tuam:
Abraham genuit ysaac. ysaac
autẽ genuit iacob. Exequitur
gͣ humanã generationem xp̃i
matħs ab ip̃o ꝓmissionis xͥ¬
exordio. hoc est abraham: ge¬
neratores cõmemorans quos
ꝑducit ad ioseph uirum ma¬
rie dde qua nat᷑ est iħc. Misti
ceq demonstrat quomodo de
gentilitatis caligine quasi de
egyptia seruitute ꝑ quadragĩ¬
ta duos uiros. acsieisdem
numeri mansiones aduirgi¬
nem mariã plenã scĩ sp̃c gur¬
gite fluentẽ ac si intelligibilẽ
et̃ testat᷑. qui uelud hamꝰ in retis
capite. sic urfine genealogie

Expanded text:
ilii David, filii Abraham. Ordo praeposterus, sed necessarie commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David, rursus ei repetendus foret Abraham, ut generationis series retexeretur. Ideo autem caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta est de Christo repromissio: ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes terrae . Ad David vero ait: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Abraham genuit Isaac, Isaac autem genuit Jacob. Exsequitur ergo humanam generationem Christi Matthaeus ab ipso exordio, hoc est, ab Abraham generatores commemorans, quos perducit ad Joseph virum Mariae, de qua natus est Jesus. Mystice quoque demonstrat quomodo, de gentilitatis caligine, quasi de Aegyptia servitute, per quadraginta duos viros, ac si ejusdem numeri mansiones, ad virginem Mariam, pleno sancti Spiritus gurgite fluentem, ac si intelligibilem esse testatur, qui velut hamus in retis capite, sic in fine genealogiae
Abbreviated transcription (Latin):
runt usq bethoron. Ec. iii.¬
t exunt uidas obuiam il¬
li. cum paucis. Ut inderũt
autem exercitum uenientem sͥ
obiuam. dixerunt uide. Quom
poterimus pauci pugnare ad
multitudinem tantam tam for¬
tem: Et nos fatigati sumus ieiu¬
nio hodie. Q ait uidas. facile est
concludi multos in manus pauco¬
rum: et non est differentia in
conspectu d̾i celi. liberare in mul¬
as et in pancis. Quia non in mł¬
citudine exercitus nictoria belli.
sed de celo fortitudo est. Ip̃i ueni¬
unt ad nos in multitudine con¬
tumaci. et suꝑbia: ut disꝑdant¬
nos et uxores nr̃as. et filios nr̃os:
et ut spolient nos. Nos uero pug¬
rabimus ꝓ animab nr̃is. et legi¬
b nr̃is et ip̃e dominꝰ conteret
eos ante faciem nr̃am. uos autẽ.
ne timueritis eos. Ut cessauit
autem loquens. insiliuit in eõ
subito. Et contritus est seron. et
exercirus euis in conspectu ip̃ins.
et ꝑsequebatur eum in descensu
bethoron. usq in campum: et
ceciderunt ȩx eis octingenti uri.

Expanded text:
runt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exersed de celo est fortitudo. ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disnos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri
Abbreviated transcription (Latin):
enti post hec sc̃i marcellia¬
nus et marcus. et ambo li¬
gati ad stipitem. in pedib acutos
acceꝑunt. Quib dicebat insanis¬
simus fabianus. Taindiu fixis
stabitis plantis. qͣmdiu diis de¬
bitum exibeatis officium. Tunc
ambo fr̃es in uno ligno confyci.
psallebant dicentes. Etce qͣm bo¬
num et qͣm iocundum ha¬
bitare fr̃s in unum.
Dicit eis fabranus. In felices et
miseri deponite amentiam, et
liberate uos met ipsos a crucia¬
tib imminentib suꝑ uõs. Cui
respondentes ambo dyceruns.
Numqͣm tam bene epulati su¬
mus: modo cepimus ẽẽ fyxi in
amore xp̃i. Utinam nos sic ẽe
sicut sumus tamdiu ꝑmittas.
qͣimdiu huius tegimur corꝑis
iudumento. Cumq ꝑtransisset
una dies et una nox. et illi in
psalmis et ymnis ꝑseuerassent.
uissit ambos ubi stabant lan¬
ceis ꝑ latera uerberari: et ip̃i
ꝑ martyrii głam ad siderea reg¬
na migrauerunt. Item sepulti
sunt et ip̃i in uia appia. miliario
scđo ab urbe. in loco qui uocatur

Expanded text:
entur post haec Marcellianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite amentiam vestram, et liberate vosmetipsos a cruciatibus imminentibus super vos. Cui respondentes ambo dixerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. Item sepulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti consilium: forsitan illi qͥ
non habet sapientiam: et pruden.¬
tiam tuam ostendisti plurimã.
Aut quem docere uoluisti: Non¬
ne enm qui fecit spiramentum:

Expanded text:
dedisti consilium? Forsitan illi qui non habet sapientiam, et prudentiam tuam ostendisti plurimam? Aut quem docere voluisti? Nonne eum qui fecit spiramentum
Abbreviated transcription (Latin):
prandium dicit᷑. nequaqͣm nel
hoc nr̃e intelligentie obsistit: qr
cum ad horam nonam apud
ret. ip̃m quoꝙ prandium cena
uocabatur. Sepe autem iam di
tisse me memini: quod plerũ¬
q in sc̃o euangłio regnum ce¬
lorum presens eccłia nomina¬
tur. Congregatio quippe iusto
ait. Anima iusti sedes sapientie.
Paulus etiam dicit. xp̃m dei uir¬
tutem. et di sapientiam. liqui¬
do colligere debemus. quia si ds
sapientia. anima autem iusti
sedes sapientie. dum celum dr̃
sedes d̾i: celum ergo est anima
iusti. Hinc ꝑ psalmistam dicit᷑

Expanded text:
prandium dicitur, nequaquam vel prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud ret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam d
Abbreviated transcription (Latin):
extum lectionis euangłice
largius uacare. S querendum
prius est. an hec apud matħm
ip̃a sit lectio. que apud lucam sub
appellatione cene describit᷑. Et qͥ¬
dem sunt non nulla que sibi dis¬
sona ẽẽ udeantir: quia hic pͣn¬
dium. illic cena memoratur. Hic
qui ad nuptias non dignis uesti¬
b intrauit repulsus est: illic nul¬
lus qui iitrasse dicitur repulsus
ẽe ꝑhibetur. Qua ex re recte col¬
ligitur. quod et hic ꝑ nuptias
presens eccłia. et illic ꝑcenam
et̾num & ultimum conuini¬
um designatur: quia et hanc
nonnulli exituri intrant: et
ad illud quisquis semel intra¬
uerit. ulterus non exibit. sc̃.niͣ.¬
t si quis forte contendat
hanc eandem ẽȩ lectionẽ.
ego meluis puto salua fide ali¬
eno intellectui cedere. qͣm con¬
tentionib deseruire: qm̃ et in¬
telligi congrue forsitan potest.
quia de ꝓiecto eo quicum nup¬
tiali ueste non uenerat. quod
lucas tacuit. maths dixit. Quod
uero ꝑ illum cena. ꝑ hunc autẽ

Expanded text:
extum lectionis evangelicalargius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
uid est facilius di Ec .iii.¬
cere dimittunt᷑ tibi pec̾ea¬
tua. an dicerẽ. siurge et ambula:
Inter dicere et facere multa dis¬
tantia est. Utrum sint paralytico
pecc̃a dimissa. solꝰ nouerat qui di¬
mittebat. Surge autem et ambu¬
la tam ille qui surgebat. qͣm hii
qui consurgentem uidebant. ap¬
ꝓbare poterant. fit gͥ carnale sig¬
num. ut ꝓbetur sp̃itale. Qmqͣm
eiusdem uirtutis sit: et corꝑis et
anime uicia dimittere. Et datur
nobis intelligentia ꝓpter peccata
plerumq euenire corpoꝵ debili¬
tiates. Et iacuto forsitan prius di¬
mittunt᷑ peccata. ut causis debi¬
litatis ablatis. sanitas restituat᷑.¬
domum tuam. Et nr̃a paralitica
si surrȩxerit. si robur pristinum
recuꝑauerit. portat lectum sium
in quo iacebat antea dissoluta et
portat illum in domũ uirtutũ sitaꝵ.¬

Expanded text:
uid est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata, an dicere: surge et ambula? Inter dicere et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, quanquam ejusdem virtutis sit, et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque evenire corporum debilitates: et idcirco forsitan prius dimittuntur peccata, ut causis debilitatis ablatis, sanitas restituatdomum suam. Et anima paralytica si surrexerit, si robur pristinum recuperaverit, portat lectum suum in quo jacebat ante dissoluta: et portat illum in domum virtutum sua
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: dicens. fili homi¬
nis notas fac ierłm abhomi¬
nationes suas. et dices. hec di¬
cit domiꝰ d̾s. Ierłm radix tua
et generatio tua de terra chana¬
an. Pater tuus amorren: et
mater tua cethea. Et qͣndo na¬
ca es in die ortus tui non est p̾¬
cisus unbilicus turis et in aqͣ
non es lota in salutem: nec sa
le sallita. nec inuoluta pannis.
ut facerem tibi unum de his
misertus trui. s ꝓrecta es suꝑ fa¬
ciem terre in abrectione anime
tue in dre qua nata es. Transiẽs
autem ꝑ te uidi te conculcari
in sanginne tuo et dici tibi cũ
p̃s in sanguine tuo. uine. Di¬
xi inqͣm tibi in sanguine tuo.
uiue. Multiplicatam quasi
germen agri dedi te: et multi¬
plicata es et grandis effecta. E
ingressa es: et ꝑuenisti ad mũ¬
dum muliebrem. Ubera tua in¬
tumuerunt. et pilus tuus ger¬
minauit. Et eras nuda. et con¬
fusione plena. Et transuui ꝑ te

Expanded text:
ad me, dicens: Fili hominis, notas fac Jerusalem abominationes suas, et dices: Haec dicit Dominus: Jerusalem, radix tua, et generatio tua de terra Chanaan; pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea, et quando nata es in die ortus tui, non est praecisus umbilicus tuus, et aqua non es lota ile salita, nec involuta pannis. ut facerem tibi unum de his misertus tui, sed projecta es super faciem terrae in abjectione animae tuae in die qua nata es. Transiens autem in sanguine tuo, et dixi tibi, cum esses in sanguine tuo: Vive; dixi, inquam, tibi: In sanguine tuo vive. Multiplicatam, quasi germen agri dedi te; et multiplicata es et grandis effecta. Et ingressa es, et pervenisti ad mundum muliebrem; ubera tua intumuerunt, et pilus tuus germinavit: et eras nuda, et confusionis plena. Et transivi pe
Abbreviated transcription (Latin):
ecte gͥ natiuitas celebratur
illius. qui talis potentia
magnitudinis. dominicis ꝓpin¬
quabat oꝑib. Recte ortus illur
sollempnitas colitur: cuius tanta
est uite sublimitas. ut quicquid
illo sublimiu est: hoc iam ho¬
minis naturam transcendere du¬
bium non sit. Siquidem dñs cũ
mairem eo neminem in natis
mulierum eẽ dixisset. mox sub¬
didit dicens. Qui autem ninor ẽ.
ui regno celorum maior ẽ illo se¬
ip̃m uidelicet insinuans. qui hu¬
mana natiuitate posterice ioh̾e.
celestis regni ẽẽt apice prestanti¬
or. Nec uacat a misterio quod io¬
hannis natiuitas. cum dies de¬
crescere. dñi autem dum dies cres
uis etenim secretum distantie
reuelat ip̃e iohannes: qui cum
pre magnitudine uirtutũ xp̃s
crederetur a turbis. dñs autem ꝓ
infirmitate carnis. a quibdam
lum inquit õportet crescere. me
autem minui. Creuit quippe dñs.
quia ꝑ totum orbem fidelib quod
tuit. Decreuit ac minoratus est io¬
hannes: quia qui xp̃c estimabat᷑

Expanded text:
ecte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies crescjus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam lum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Crevit quippe Dominus, quia per totum orbem fidelibus quodtuit. Decrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
corde meo. Et si unus meus ⁊¬
stulti occasus eritz quid mͥ
ꝓdest quod maiorem sapien¬
mente mea. animadi̾ti quod
hoc quoq ẽẽt uanitas. Non e¬
nim erit memoria sapientis
similiter ut stulti imꝑpetuũ
⁊ futura temꝑa oblurione pa¬
doctus. similit̾ ut indoctus. Et
idciteo teduit me uite mȩe u¬
et cuncta uanitaten atq af¬
ursũ detestatus sum
omnẽ industriam me¬
am. qua sub sole studiosissime
laboraui. Habiturus heredeni
post me. quem ignoro utrum
sapiens an stultus futurus sit:
⁊dominabit᷑ in laborib meis qͥ¬
l desudami. et solicitus siui. Et
est quicqͣm tam uanum: Unde
cessaui. renuntiauitꝙ cor meũ
ultra laborare sub sole. Nam
cum alius laboret in sapientia
⁊ doctrina. et sollicitudine. ho¬
mini ocioso quesita dimitcit. Et
hoc ergo uanitas.⁊ magnũ ma¬
lum. Quid enim ꝓderit homi¬
ni de uniu̾so labore suo. et afflic¬
tione sp̃c. qua sub sole cruciatus
est: Cuncti dies eius laborib
et erumpnis pleni sunt: nec

Expanded text:
corde meo si unus et stulti et meus occasus erit quid mihi prodest quod maiorem sapienmente mea animadverti quod hoc quoque esset vanitas non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum et futura tempora oblivione cudoctus similiter et indoctus et idcirco taeduit me vitae meae viet cuncta vanitatem atque adursum detestatus sum omnem industriam meam quae sub sole studiosissime laboravi habiturus heredem post me quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi et sollicitus fui et est quicquam tam vanum unde cessavi renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole nam cum alius laboret in sapientia et doctrina et sollicitudine homini otioso quaesita dimittit et hoc ergo vanitas et magnum malum quid enim proderit homini de universo labore suo et adflictione spiritus qua sub sole cruciatus est cuncti dies eius doloribus et aerumnis pleni sunt nec
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ds̃ filiis hominũ.
ut distendant᷑ in ea: Cuncta fe¬
cit bona in temꝑe suo, et mum¬
dum tradidit disputationi eorũ.
ut non inueniat homo opnis qd̃
oꝑatus est ds. ab initio usꝙ in
finem. Et cognoui quod non ẽ
melius. nisi letari et facere be¬
ne in uita sua. Omnis enim ho¬
mo qui comedit et bibit. et udet
bonum de labore suo. hoc donum
dei est. Didici quod omĩa oꝑa que
possumus eis quicqͣm addere. noc
auferre. que fecerit ds ut timeat᷑.
Quod factum est ip̃m ꝑmanet
que futura sunt iam fuerunt.
et deus instaurat quod abiit.iii.

Expanded text:
s filiis hominum ut distendantur in ea cuncta fecit bona in tempore suo et mundum tradidit disputationi eorum ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem et cognovi quod non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abiit vi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑgressus sum opib omnes
qui fuerunt ante me in ierłm.
Sapientia quoq ꝑseuerauit me¬
cum: et omnia que desideraue¬
runt oculi mei. non negaui ers.
Non ꝓhibui cor meum quin
omni noluptate frueretur: et
oblectaret se in his que p̾para¬
ueram. Et hanc ratus sum par¬
tem meam si uterer labore meo.
sem ad uniu̾sa oꝑa que
fecerunt manus meȩ. et ad la
bores in quib frustra sudauerã.
uidi m om̃ib uanitatem et af¬
flictionem animi: et nichil ꝑ¬
manere sub sole. Transiui ad cor¬
templandam sapientiam: erro¬
resq et stulticiam. Quid est in¬
qu homo. it seau posst res
factorem suum: Et uidi qr
tantum p̾cederet sapientia¬

Expanded text:
 supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt ante me in Hierusalem. Sapientia quoque perseveravit mecum. Et omnia quae desideraverunt oculi mei, non negavi eis; nec prohibui cor meum, quin omni voluptate frueretur, et oblectaret se in iis quae praeparaveram; et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. sem ad universa opera quae feceranborem in quo frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nihil permanere sub sole. Transivi ad contemplandum sapientiam, erroresque et stultitiam. Quid est, inquam, homo, ut sequi possit regem Factorem suum? Et vidi quia tantum p
Abbreviated transcription (Latin):
maiori auccoritate ñ ad huc
in una tantũ regione. s ubi¬
cũq rogat᷑ uenisset ũbũ sa¬
lutis et̾ne a lacrit̃ ac suauiter
pullulante. atq crescente ee
clesia dñi p̃dicabat. paratus
semꝑ poscentib reddere rati¬
onem de fide ⁊ spe que incdłm

Expanded text:
majore auctoritate, non adhuc in una tantum regione, sed ubicumque rogatus venisset, verbum salutis aeternae alacriter ac gnaviter pullulante atque crescente Domini Ecclesia praedicaret, paratus semper poscentibus reddere rationem de fide et spe, quae in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tis absentũ rodere uitam.
hanc mensam indignã no¬
uerit eẽ sͥ. Et ideo omnem
conuiuam asuꝑflius ⁊ noxi
admonebat. Nam ⁊ quosdam
familiarissimos coep̃os illiꝰ
scripture oblitos:⁊ contra eã
loquentes tam asꝑe aliqͣndo
rep̃hendit. commotus. ut dice¬
ret aut ddelendos eẽ illos dem̃¬
sa ũsus: aut se media refecti¬
one adsuum cubitulũ surree¬
turũ. Qd̃ ego ⁊ alii qui illi
mense int̾fuimus crꝑti sumꝰ.¬
Int̾ea dum ecclesie petuma
defecerat hoc ip̃m popło xp̃i¬
ano deuuntiabat, non se ha¬
bere qd̾ indigentib erogaret.
Nam ⁊ deuasis dñitis ꝓpt̃ cap¬
tiuos ⁊ qͣm płimos incligen¬
tes frangi. ⁊ conflari iubebat.
iĩ digentib dispensari qd̾ ñ
cõmemorassẽ nisi contͣ carna¬
lem sensum quoꝵdam fieri

Expanded text:
tis absentum rodere vitam, tis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam noverit esse sibi. Et ideo omnem convivam a superfluis et noxiiadmonebat. Nam et quosdam suos familiarissimos coepiscopos illius scripturae oblitos, et contra eam loquentes, tam aspere aliquando reprehendit, commotus ut diceret, aut delendos esse illos de mensa versus, aut se de media refectione ad suum cubiculum surrecturum. Quod ego et alii, qui illi mensae interfuimus, experti sumInterea dum Ecclesiae pecunia deficeret, hoc ipsum populo christiano denuntiabat, non se habere quod indigentibus erogaret. Nam et de vasis dominicis, propter captivos et quam plurimos indigentes, frangi et conflari jubebat, et indigentibus dispensari. Quod non commemorassem, nisi contra carnalem sensum q
Abbreviated transcription (Latin):
Uellis eiꝰ ⁊ calciamenta i lestu¬
alia exmoderato ⁊ competenti
habitu erant. nec nitida nimi¬
um. nec abiecta płimũ: quia
medium tenebat: neq index¬
t̃am neꝙ insinistrã declinans.
Mensa usus est frugali ⁊ par¬
ca que quidẽ int̾ olera. ⁊ le¬
guimina. etiã carnes aliqͣndo
ꝓpt̃ hospites. uł quosꝙ infir¬
uinum bibebat. quia noũat
⁊docebat ut apłs dicit. quod
omnis treatura dei bona sit:
⁊ nichil abitiendũ qd̃ cũ gr̃aꝵ
actione ꝑcipit᷑. Sancaficatur
Nĩ ꝑũbum dei ⁊ orationem.¬
Coclearib tantũ argenteis utenꝰ.
cet̾um uasa quib mense infe¬
rebant᷑ cibi. testea uł lignea
⁊ marmorea fuerunt: non tam̃
necessitatis in opia. s ꝓposito
uoluntatis. S ⁊ hospitalitatẽ
semꝑ exhibuit: ⁊ in ip̃a mensa
magis lectionẽ. uł disputati¬
onẽ qͣm epulationẽ. potacio¬
nemq diligebat:⁊ contra
ꝑestilentiã humane consue¬
tudinis inea scͥptum habe¬
bat ita. Quisquis amat dic¬

Expanded text:
ejus et calceamenta vel lectualia ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia medium tenebat, neque in dexteram, neque in sinistram declinans. Mensa usus est frugali et parca, quae quidem inter olera et legumina, etiam carnes aliquando propter hospites, vel quosque infirvinum habebat. Quia noverat, et docebat, ut Apostolus dicit, quod omnis creatura Dei bona sit, et nihil abjiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationemCochlearibus tantum argenteis utens, caetera vasa quibus mensae inferebantur cibi, vel testea, vel lignea, vel marmorea fuerunt: non tamen necessitatis inopia, sed proposito voluntatis. Sed et hospitalitatem semper exhibuit. Et in ipsa mensa magis lectionem vel disputationem, quam epulationem potationemque diligebat. Et contra pestilentiam humanae consuetudinis in ea scriptum ita habebat: Quisquis amat dic
Abbreviated transcription (Latin):
galadithin. Et reliquit iosephum
filium zachariȩ. et zachariam du¬
ces populi cum residno ȩxercitu
in uidea ad custodiam: et prece¬
pit illis dicens. Preestote popło
huic: et nolite bellum cõmitere
adu̾sus gentes donec renertamur.
Et dati sunt symoni uiri tria mi¬
lia ut irent in galileam. Iude au¬
tem occo milia in galadithin. Et
abiit symon in galileam: et com¬
misit p̾lia multa cum gentib. Et
contrite sunt gentes a facie eius.
et ꝑsecutus est eos usq ad portam
ptolomaydis. Et ceciderunt ex gen¬
tib feretria milia uiror. et acce¬
pit spolia eoꝵ. Et assumpsit eos
qui erant in galileam: et arbates
cum uxorib et natis. et omĩb q̃
erant illis: et adduxit in uideam
cum leticia magna. lxx̃ . iii.¬
t uidas machabeus. et iona

Expanded text:
Galaditin et reliquit Iosepphum Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zacchariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum committere adversus gentes donec revertamur et dati sunt Simoni viri tria milia ut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et abiit Simon in Galileam et commisit proelia multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolomaidis et ceciderunt de gentibus fere tria milia virorum et accepit spolia eorum et sumpsit eos qui erant in Galilea et in Arbatis cum uxoribus et natis et omnibus quae erant illis et adduxit in Iudaeam cum laetitia magna et Iudas Macchabeus et Iona
Abbreviated transcription (Latin):
gregate sunt adu̾sum nos gentes
ꝑ circuitum ut auferant nos: et
parant uenire. et occupare mu¬
nitionem in quam confugunus:
et timothens ẽ dux ex̾titꝰ eoꝵ. Nũc
ergo ueni eripe nos de manib eo¬
rum. quia cecidit multitudo de no¬
bis. et omnes fr̃s nr̃i qui erant in
locis tubin. interfecti sunt. Et cap¬
tiuas ad duxerunt uxores corum.
it natos. ce spolia. et ꝑemerunt
illic ferme mille uiros. Cc .iiͣi.¬
It adhuc epłe legebantur:
et ecce alii nuntii uenunt
de galilea conscissis tunicis nun¬
ciantes scłm uerba hec: dicentes
conuenisse adu̾sum se ab ptoloma¬
est omius galilea alienigenis: ut
uos consumant. Ut audiuit autẽ
uidas et populus sermones istos.
onuenit eccl̃ia magna cogiare
quid facerent fr̃ĩb suis qui in tri¬
bulatione erant et expugnaban¬
tur ab eis. Dyxitq udas symoni
fr̃isuo. Elige tibi ueros. et uade li
berare fr̃s tuos ingalilea. ego enĩ
et fr̃ meus ionathas ibimus in

Expanded text:
gregatae sunt adversum nos gentes gregatae sunt adversum nos gentes per circuitum ut auferant nos et parant venire et occupare munitionem in quam confugimus et Timotheus est dux exercitus eorum nunc ergo veni eripe nos de manibus eorum quia cecidit multitudo de nobis et omnes fratres nostri qui erant in locis Tubi interfecti sunt et captivas abduxerunt uxores eorum et natos et spolia et peremerunt illic ferme mille viros et adhuc epistulae legebantur et ecce alii nuntii venerunt de Galilea conscissis tunicis nuntiantes secundum verba haec dicentes convenisse adversum se a Ptolomaet omni Galilea alienigenas ut nos consumant ut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid facerent fratribus suis qui in tribulatione erant et expugnabantur ab eis dixitque Iudas Simoni fratri suo elige tibi viros et vade et libera fratres tuos in Galilea ego enim et frater meus Ionathas ibimus in
Abbreviated transcription (Latin):
et sc̃narium sicut prius. irate sũt
ualde. Et cogitabant tollere gñtes
iacob. qui erant inter eos: er cepe¬
runt occidere de pplło. et ꝑsequi. Et
debellabat uidas filios esau. et in
ydumea. et eos qui erant in araba
thene: et ꝑcussit eos plaga magna.
Et recordatus est maliciam filioꝵ
bean. qui erant popło in laqueũ.
et in scandalum. insidiantes ei in
uia. Et conclusi sunt ab eo in tur¬
rib. et applicuit ad eos. et anathe¬
matirauit eos: et incendit turres
eorum igni. cum om̃ib qui in ers¬
ad filios aminon: et iuenit
manum fortem. et ppłm copiosũ.
et thimoteũ ducem ip̃orum. Et
cõmisit cum ers p̾lia multaz et con¬
triti sunt in conspectu eorum: et
ꝑcussit eos. Et cepit iater ciuutatẽ
et filias eius: et reu̾sus est in uide¬
am. Et congregate sunt gentes que
sunt in galaad aduersus isrsitas.
qui erant in finib eoꝵ: ut collerẽt
cos. Et fugerunt in datheman mu¬
nitionem: et miserunt litteras ad
uidam. et ad tr̃s eius dicentes. Cor¬

Expanded text:
a sicut prius et iratae sunt valde et cogitabant tollere genus Iacob qui erant inter eos et coeperunt occidere de populo et persequi et debellabat Iudas filios Esau in Idumea et eos qui erant in Acrabatas et percussit eos plaga magna et recordatus est malitiam filiorum Bean qui erant populo in laqueum et in scandalum insidiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in eisad filios Ammon et invenit manum fortem et populum copiosum et Timotheum ducem ipsorum et commisit cum eis proelia multa et contriti sunt in conspectu eorum et percussit eos et cepit Iazer civitatem et filias eius et reversus est in Iudaeam et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad adversus Israhelitas qui erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman munitionem et miserunt litteras ad Iudam et fratres eius dicentes con
Abbreviated transcription (Latin):
hias filius achitobłi .ii.¬
fr̃is hichabod. filii phi¬
nees qui ortus fuerat ex heli sacer¬
ephod. S ⁊ ppłs ignorabat quo
isset ionathas. Erant autem in¬
ter ascensus ꝑ quoͤ ntebatur io¬
nathas transire ad stationem
phylistinorum eminentes petre
ex utraq parte: et quasi in modũ
dentium scopuli hinc inde pre¬
rupti. Nomen uni boses. et nom̃
alteri sene. Unus scopulus ꝓmi¬
nens ad aquilonẽ exadu̾so mach¬
mas: et alter ad meridiem contͣ¬

Expanded text:
hias filius Ahitob fratris Ichabod filii Phinees, qui ortus fuerat ex Heli sacerephod. Sed et populus ignorabat quo isset Jonathan. Erant autem inter ascensus, per quos nitebatur Jonathan transire ad stationem Philistinorum, eminentes petrae ex utraque parte, et quasi in modum dentium scopuli hinc et inde praerupti, nomen uni Boses, et nomen alteri Sene: unus scopulus prominens ad aquilonem ex adverso Machmas, et alter ad meridiem cont
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt dies. apparuit uidas in
campo cum trib milib tantum.
uirorum: quia tegimenta et gla¬
dios non habebant. Et uiderunt
castra gentium ualida. et lorica¬
tos et qquitatus in circuitu eoꝵ.
et hii docti ad p̾lium: et ait indas
niris siis qui secum erant. Ne
timueritis multitudinẽ eorimi
et impetum eoꝵ ne foemidetis.
Mementote qualiter salui facti sũt
patres nr̃i in mari rubro: cum se¬
queretur eos pharao cum exerci¬
tu multo. Et nunc elamemꝰ in ce¬
mor erit testamenti patrum nr̃o¬
rum. et conteret exercitum istum
ante faciem nr̃am hodie: et scient
om̃s gentes quia est qui redimat
spolia castrorum. Et ac¬
ceꝑunt aurum multũ.
et argentum: et iatmctum. et pur¬
puram marinam: et opes mag¬
nas. Et conu̾si hymnũ canebant
et benedicebant in celum. qm̃ bo
in die illa. Quicumq autem alie¬
ngenarum euaserunt. uenerũt
et nuntiauerunt lysie uniu̾sa que

Expanded text:
ctus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et nunc clamemus in caetri et testamenti patrum nostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum quoniamel in illa die quicumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiae universa q
Abbreviated transcription (Latin):
ibi frequent̾ egestas. Corona sa¬
pientium dinitiȩ eorum fatui¬
tas stultorum imprudentia. li¬
berat animas testis sidelis: et ꝓ¬
sert mendatia uersipellis. In timo¬
e dñi fidutia fortitudinis: ⁊ filiiseiꝰent
spes Timor cdñ fõs uite: uͭ declmet a tui¬

Expanded text:
ibi frequenter egestas. Corona saibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes
Abbreviated transcription (Latin):
or quod nouit amaritu¬
dinem amme sue. in
gaudio eius non miscebitur ex¬
tianeus. Domus impiorũ dele
bitur: tabernacula iustorum ger¬
minabunt. Est uia que uidetur
homini iusta nouissima autem
eius deducent ad mortem. Risus
dolore miscebit᷑ et extrema gau¬
dii luctus occupat. Uiis suis re¬
plebitur stultus. ⁊ suꝑ eum erit
uir bonus. Innocens credit om̃i
uerbo. astitus considerat gres¬
sus suos. Sapiens tumet et de¬
clinat a malo stiuttus transilit
et confidit. Impatiens oꝑabit᷑
stulticiam:. ⁊ uir uersutus odio¬
sus est. Possidebunt paruuli stul¬
ticiam. ⁊ astuti expectabunt sci¬
entiam. Iacebunt mali ante bo¬
nos. & impiiante portas iustoꝵ.
Etiam pximo suo pauꝑ odiosus
erit amici diuitum multi. sc.iii.¬
ui despicit ꝓximũ suum
peccat: qui autem mise¬
rebitur pauꝑi beatus erit. Qui¬
git. errant qui oꝑantur malum:
musccłia et ueritas p̾parant bona.
In om̃i oꝑe bono erit abundantia
ubi antem uerba sunt plurima.

Expanded text:
or, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delbitur: tabernacula vero justorum germinabunt. Est via, quae videtur homini justa: novissima autem ejus deducunt ad mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui despicit proximum suum, peccat: Qui autem miseretur pauperis, beatus erit. Errant qui operantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima,
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑis. In malicia sua expel¬
litut inpius: sꝑat autem ins¬
tus in morte sua. In corde pru¬
dentis requiescit sapientia ⁊
indoctos quoq erudiet. Iusticia
eleuat gentem miseros facit
ppłos peccatum. Acceptus est
regiminist̾ intelligens: iracun¬
diam eius mutilis sustinebit.
Responsio mollis frangit rrã
sermo durus excitat furorem.
lingua sapuientium ornat sci¬
entiam or fatuorum ebullit
stulticiam. In omni loco oculi

Expanded text:
expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam in omni loco oculi
Abbreviated transcription (Latin):
t factus est sermo lc .iii.¬
domini ad me: dicens. fili
hominis duc mulieres matris
unius filie fuerunt, et forni ⁊¬
cate sunt in egypto: in adolescen¬
tia sua fornicate sunt. Ibi subac¬
ta sunt ubera earum: et fracte
sunt mãme pubertatis earum.
Nomina autẽ carum oolla ma¬
ior. et ooliba soror eius minor. Et
habui eas et peꝑerunt filios et
filias. Porro earum nomina sa¬
maria. oolla. ⁊ ierłin. & ooliba.
foenicata est gͥ oolla suꝑ me: et
insaniuit in amatores suos. ini
iuuenes cupidinis: niu̾sos eqͥ¬
tes. et ascensores equoꝵ. Et declit
fornicationes suas suꝑ ess eler¬
tos filios assyriorum uniu̾sos:
et in om̃ib in quos in saniuit.
in inmundiciis eorum polluta ẽ.
Insuꝑ et fornicationes suas qͣs

Expanded text:
t factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, duae mulieres filiae unius matris fuerunt, et fornicatae sunt in Aegypto, in adolescentia sua fornicatae sunt: Ibi subacta sunt ubera earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum. Nomina autem earum, Oolla major, et Ooliba soror ejus: et habui eas, et pepererunt filios, et filias. Porro earum nomina, Samaria Oolla, et Jerusalem Ooliba. Fornicata est igitur Oolla super me, et insanivit in amatores suos, in Ajuvenes cupidinis, universos equites, ascensores equorum. Et dedit fornicationes suas super eos electos, filios Assyriorum universos: Et in omnibus in quos insanivit, in immunditiis eorum polluta est. Insuper et fornicationes suas, q