comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sñ pocõ: Qd̾ cũ illis dixiss a quibꝰ ei offerebatur
punienda pͨcat̾x. ut qui scĩret se sñ pccõ eẽ. prior
ĩ illã lapidem mitte̾t. cecidit seuitia trem̃te ꝯstĩa.
cui cessit ĩpietas iudeoꝵ. Eedat humilitas obseq̃n¬
tiũ. cui succedit suꝑbia ꝑseãntiũ. Cedat confessio
fidolis cui cessit simulatõ tẽptatoris. Malis parce
uir bone. qͣnto melior: tanto esto mitior. Qħto fis
celsior potestate: tanto huilior fiere potestate. Ergo
quidẽ intuens mores tuos. applłaui te uirũ bonum.
mare debeo fallaci illd̾ assentatõe dixisse ⁊ onĩtis
u̾bis qͣ cõtrartꝰ extitisse. Ut cũ ille dicat. Nemo
bonꝰ nͥ unꝰ d̾s: ego te appłłaui̾m uirũ bonũ. Nõ .n.¬

Expanded text:
 quod cum illis dixisset, a quibus ei offerebatur punienda peccatrix, ut, qui sciret se esse sine peccato, prior in illam lapidem mitteret, cecidit saeuitia tremente consciestianorum, cui cessit impietas Iudaeorum; cedat humilitas obsequentium. cui cessit superbia persequentium; cedat confessio fidelis. cui cessit simulatio temptatoris. malis parce, uir bone; quanto melior, tanto esto mitior; quanto fis celsior potestate, tanto humilior fiere pietate. Ego quidem intuens mores tuos appellaui te uirum bonum. lud existimari debeo fallaci assentatione dixisse, et dominicis verbis quasi contrarius exstitisse, ut cum ille dicat, Nemo bonus, nisi unus Deus, ego te appellaverim virum bonum: non en
Abbreviated transcription (Latin):
di cupiditate uł iniuste aliqͥd aufe̾ndi sic̃ fit
ab ñmito. sic̃ a latrone. an ultiscendi u łobediẽdi
ordĩne sic̃ a iudice sic̃ a carnisice. an euadendi
uł Aueniendi ncc̃itate. sic̃ inti̾mit᷑ latͦ a uiatore
hossis a milite . ⁊ aliqñ qui causa mortis suit in
ciũ luat. Nec tñ oĩs qui causa aliene mortisẽ.

Expanded text:
di cupiditate uel iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi uel oboediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, an euadendi uel subueniendi necessitate, sicut interimitur latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, pomum luat. nec tamen omnis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ꝙ si miquis ⁊ scelestis ps̃ fu ille ꝑcendo
eisq bitã ⁊ salure̾ largiendo is ut ꝙ ecã plerisꝙ
eoꝵ quos nouit ñ acturos mecõ pñiam. tñ
exhibet patiam. qͣnto magis nos ĩ eos qͥ corret¬
sumꝰ. misiꝰcordes eẽ debemꝰ ut rigorẽ m̃an pro¬

Expanded text:
si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctsumus, mis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dat. qͥ de suo bonꝰ ẽ. qͦ qͥsq neglecto. de suo malis
⁊ bonũ oꝑat᷑ : in tantũ bonus ẽ. In qͣntũ aut̃ pͨcat .i.
a ui̾tate ⁊ bonitate ⁊ pietate deuiat. intãtũ mał
Quis aut̃ ẽ iñ hac uita sñ aliqͦ pccõ: S eũ dicimꝰ
bonũ cuiꝰ p̃ualent bona. eũq opiiũ: qͥ pͣcat min¬
mũ. Idcto ip̃e dñs quos dicit bonos pp̃ ꝑticipatõnẽ
gr̃e diuine. eosdẽ etiã malos dicit pp̃ uicia ĩ firmita¬
bonos docebat orare ñ malos. quibꝰ p̃cepit uͭ dice̾nt.¬

Expanded text:
quod dat qui de suo bonus est: quo quisque neglecto, de suo malus  bonum operatur, in tantum bonus est; in quantum autem peccat, id est a ueritate et caritate et pietate deuiat, in tantum malus est. quis autem est in hac uita sine aliquo peccato? sed eum dicimus bonum, cuius praeualent bona, eumque optimum, qui peccat minimum. Idcirco ipse dominus quos dicit bonos propter participationem gratiae diuinae, eosdem etiam malos dicit propter uitia infirmitaur. nam utique bonos docebat orare, non malos, quibus praecepit, ut dicerent
Abbreviated transcription (Latin):
punienda ñ pͥuato dolori ꝯpellebant᷑ s̾uire sed
legi: Unde ioseph cui uirgo maria dñi mat̾ fu̾at
despnsata. cũ eam ꝯperisset eẽ p̃gnãtẽ cui se nouãt
nõ eẽ cõmixtũ. ⁊ ob hoc nicħ aliud ꝙͣ adulterã credi

Expanded text:
punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed legi! unde Ioseph, cui uirgo Maria, domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse praegnantem, cui se nouerat non esse commixtum, et o
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si dixi̾mꝰ nos ip̃os sic̃ scptũ ẽ decipimꝰ ⁊ ui̾tas ĩ
nob̾ ñ ẽ ꝓide licet accusatoris alia ꝑsona sit: alia
defensoris. Alia int̾dessoris. alia iudicis de quoꝵ ꝓpͥis
ꝓpͥa conotatos s legũ mi̾stros . nͨ suaꝵ s alienaꝵ
ĩiũriarũ examinataꝵ iũdices. quales iudices esse
debent ter ap̃os. ꝗ xuit censura diuina. uͭ cogita
si qͥd erga eos misi̾cordit̾ age̾nt quoꝵ uite
xp̃m iudei adduxissent mulierẽ ĩ adult̾io dep̃hẽsã
cũq tẽptantes dice̾nt. ꝙ iussa eẽt lege lapidari.
ac deĩde quere̾nt qͥd de illa ip̃e p̃ciꝑet: ressondit
eis. Qui sñ pccõ ẽ ur̃m pͥor ĩ eã lapidẽ iaciat. Ita
⁊̃ maritꝰ ip̃e qui uiolatã sui thori fidem uindicari
postulabat: ext̾ritꝰ animũ ad uolũtatẽ ꝑcendi. ab
ulciscendi cupiditate deflexit. Nã quõ ãmonitꝰ
ẽ accusator. ne suas ꝑseq̃ret᷑ miurias. qñ ip̃i iudi¬
ces ita st̾ a uindicando ꝓhibiti. qͥ ĩ adulterra

Expanded text:
quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propropria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarere, si quid erga eos misericorditer agerent, quorum uitae m Christum Iudaei adduxissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqñ ꝓgredit᷑ ut t̃ post actã pñĩam. post altaris
recõtiliatõnẽ uł similia uł gͣuiora ꝯmittant. et
tͥbuit ꝙͣ añ tͥbuebat largissima muna uite ac sa¬
lutis. Et ꝙͣuis eis in ecca locus ille penitendi ñ
Ex quo numero si qͥs nob̾ dicat. aut date michi
iterũ eidẽ penitendi locũ aut desꝑatũ me ꝑm¬
tite ut faciã qͥcqͥd libuerit qͣntũ meis opibus
adiuior ⁊ hũanis legib ñ. ꝓhibeor. ĩ scortis oĩꝙ
lixia dãpnabłi quid̃ apd̃ dnm̃. s apd̃ hoĩes płe
rosq eciam laudabili aut si me ab bat neqͥtia reuoci¬

Expanded text:
as progreditur, ut etiam post actam penitentiam, post altaris reconciliationem vel similia vel graviora committant. Et tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera vitae et salutis. Et quamvis eis in aeclesia locus ille penitentiae non ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines rosque etiam laudabili: aut si me ab hac nequitia revoca
Abbreviated transcription (Latin):
re publica uirũ ⁊ ñ suĩs s alioꝵ utilitatibꝰ atten¬
tissimũ. qualem te eẽ ⁊ tͥ gratulamꝰ ⁊ reb̾ hũanis.
nͨ desere̾ debemꝰ alloqͥo . nͨ occupare ꝓemio. accipe
itaq qd̾ ꝑ me uł nosse uoluisti. uł utͫ ip̃e nostẽm
experiri. Qd̾ ꝑuũ aut suꝑfluũ iudicares nlło mͦ
int̾ tã magnas tãq necessarias curas tuas curand̾
eẽ censeres. Quieris a me cur officiũ sacdocu nr̃i
eẽ dicamꝰ int̾u̾enire ꝓ reis. ⁊ nͥ optineamꝰ offendi:
qrͣ ⁊d̾ erat officĩ nr̃i minime reportemꝰ. u uehe

Expanded text:
tentissimum, qualem te esse et tibi gratulamur et rebus humanis, nec deserere debemus alloquio nec occupare prooemio. accipe itaque, quod per me uel nosse uoluisti uel, utrum ipse nossem, experiri. quod si paruum aut superfluum iudicares, nullo modo inter tam magnas tamque necessarias curas tuas curandum esse censeres. quaeris a me, cur officii sacerdotii nostri esse dicamus interuenire pro reis et, nisi obtineamus, offendi, quasi, quod erat offici
Abbreviated transcription (Latin):
habebit qd̾ ĩ hac sͥm conqͥͤsierit. Idd̾ ꝯpellimur
humani geni̾s caritate int̾uenire ꝙ reis ne
istam uitam sic finiant ꝑ supplicuĩ ut ea fnsta
ñ possĩt finire suppliciũ. Noli gͦ dubitare hoc
offiñ nr̃m ex resigiõne descẽdeꝰ cũ d̾s a pd̾ quẽ
nulla ẽ inĩqtas c̾ sũma potestas ẽ. qͥ ñ trñ quał

Expanded text:
habebit, quod in hac sibimet conquisierit. ideo compellimur humani generis caritate interuenire pro reis, ne istam uitam sic finiant per supplicium, ut ea finita non possint finire supplicium. Noli ergo dubitare hoc officium nostrum ex religione descendere, cum deus, apud quem nulla est iniquitas, cuius summa potestas est, qui non t
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ñ corũpat᷑ auellat᷑. ⁊ tẽꝑantia qr castissime
ad ħe̾bit bono uͥ ñ corrũpat᷑ ⁊ iustĩa. qr rͣtissime
ad h̾ebit bono cͥ mi̾to subiciat᷑. Qꝙͣ ⁊ iñ hac uita
uirtus ñ ẽ : nͥ dilig̾e̾ qd̾ diligend̾ ẽ. Id elige̾ pͣ¬
dentia ẽ. nullis in de au̾ti molestiis fortitudo ẽ.
nullis illecebris tẽꝑantia ẽ. nulla suꝑbia iũstĩa ẽ
Oͥd aut̃ eligamꝰ qd̾ p̃cipne diligamꝰ. tiͥ quod nł

Expanded text:
erantia, quia castissime adhaerebit bono, ubi non corrumpatur, et iustitia, quia rectissime adhaerebit bono, cui merito subiciatur. Quamquam et in hac uita uirtus non est nisi diligere, quod diligendum est; id eligere prudentia est, nullis inde auerti molestiis fortitudo est, nullis inlecebris temperantia est, nulla superbia iustitia est. quid autem eligamus, quod praecipue dili
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsꝙ diligit se ip̃m : nͥ qd̾ dili git dm̃. Qͥ .n. alit̾ sedi¬
ligit: potiꝰ se odisse dicendꝰ ẽ. sit qͥpe iniqꝰ. pͥuat᷑¬
q luce iustĩe quo a potiore ac p̃stantĩore bo¬
no au̾sus. atq iñde ⁊ ad se ipm̃ ꝯu̾sus ad infł̾o¬
ra ⁊ egena utiq conu̾tit᷑. fit ꝙ ĩ ip̃o qd̾ ua̾cis¬
git dm̃. Debet gͦ ⁊ ꝓximũ dilige̾ tãꝙͣ se ipm ut

Expanded text:
quisque diligit se ipsum, nisi quod diligit deum. qui enim aliter se diligit, potius se odisse dicendus est; fit quippe iniquus priuaturque luce iustitiae, cum a potiore ac praestantiore bono auersus atque inde uel ad se ipsum conuersus ad inferiora et egena conuertitur fitque in ipso, qugit Deum. Debet ergo et proximum diligere tanquam seipsum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ qͥsq domui sue puniret admissũ: ĩ altuis domo
iuilt ĩpunitũ. Siue .n. ad hibeat᷑ apd̾ amicũ. sũ ille
cuiꝙͣ ĩ ꝙ̃ potestas ulciscendi ẽ. se p̃sente suctenseat.
siue irascenti fortuito suꝑuẽtat. ñ iustissimꝰ s ĩhu¬
manissimꝰ iudicat᷑. si ñ int̾ueniat. Scio gͦ te ip̃m
nͨ cũ id qd̾ eciã nob̾ displicebat ĩpimitũ eẽ uelletis tapͣ
delicti aꝓbatores uos iudicabamꝰ s tãꝙͣ humanissi¬
mos int̾cessores audiebamꝰ. Su gͦ uob̾ fas ẽ ecc̃alti¬
cam correctõnẽ int̾cedendo mitigare. quõ ep̃t ur̃o
hoĩes intbessit ne lapidaret᷑ adultera. ⁊ eo mͦ nob̾

Expanded text:
quod ipse quisque domi suae puniret admissum, in alterius domo uult inpunitum. siue enim adhibeatur apud amicum siue ille cuiquam, in quem potestas ulciscendi est, se praesente suscenseat siue irascenti fortuito superueniat, non iustissimus sed inhumanissimus iudicatur, si non interueniat. scio ego te ipsunec cum id, quod etiam uobis displicebat, inultum esse uelletis, tamquam delicti approbatores uos iudicabamus, sed tamquam humanissimos intercessores audiebamus. si ergo uobis fas est ecclesiasticam correptionem intercedendo mitigare, quo modo episcohomines intercessit, ne lapidaretur adultera, et eo modo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuriose dcm accipias puto qd̾ apd̾ pcc̃dres. Nec iõ
sane frustra instituta st̃ porestas regis. uis gladuĩ
cognitoris. Ungule carnisias. arma militis. distiplin
dnantis. seueritas ⁊̃ boni pr̃is. hñt ista oĩa modoꝰ
suos. causas. rõnes.utilitates. Hec cũ timẽtur. ⁊ co¬
ħ̾cent᷑ mali: ⁊̃ quietiꝰ int̾ malos uiuũt bons ñ qr¬

Expanded text:
iuriose dictum accipias - puto quod apud peccatores. Nec ideo sane frustra instituta sunt potestas regis, ius gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, seueritas etiam boni patris. habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. haec cum timentur, et cohercentur mali et quietius inter malos uiuunt boni, non q
Abbreviated transcription (Latin):
gͣiuus qd̾ m epła tua seqͣ hoc intum qd̾ dedists
accpiam : eo ꝙ utar ad molem hanc amonendã
q̃ nr̃e int̾cessiones posse repmi uidebant᷑. Ideo
qͥle qͣntũ facultas datur ꝓ pctis oĩb int̾cedimꝰ.
qr oĩa pcc̃a uident᷑ ueniabiliora cũ is qͥ rẽ est¬

Expanded text:
epistola tua sequitur, hoc interim quod dedisti accipiam, eoque utar ad molem hanc amovendam, qua nostrae intercessiones posse reprimi videbantur. Ideo quippe, quantum facultas datur, pro peccatis omnibus intercedimus, quia omnia peccata videntu
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ suggero iã facile eẽ arbit᷑᷑ animõ tiõ pot
tutes qͣs accepisti a quo accepis sentiens eiꝑ
gr̃as agens eas ad ip̃s oultã ⁊̃ ĩ tuis istis sc farib
nꝰ ut hĩc illũ ꝓmeant᷑ apd̾ quẽ be biuũt. e uere
ille uirtutes erũt. ⁊ eiꝰ opitulatõne cꝰ largitaer¬

Expanded text:
iam facile esse arbitror animo tuo tot tutes, quas accepisti, a quo acceperis, sentiens eique gratias agens eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus nisi ut hinc illum promereantur, apud quem beate uiuent, et uerae illae uirtutes
Abbreviated transcription (Latin):
Nam hec nolũtas eiꝰ eciã iustĩe deputat᷑. Ita qͥue de
eo scͥptũ ẽ. Cũ eẽt hõ iustꝰ ⁊ nollet eã diuulgare:
statuit eã occulte dimitt̾e̾. ħ eo cogitante: apparuit
ei angłs qui ⁊ doce̾t eẽ numinis: qd̾ ille putauerat
cͥminis. sn gͦ cogit᷑ata infirmitate ꝯmuni ⁊ accusa¬
toriꝰ dolor ⁊ indicatoriꝰ rigor frangit᷑. qd̾ tandẽ censes
ꝓ reis eẽ deb̾e. uł defensoris uł int̾cessoris officium
qñ quidẽ ⁊ uos uiri boni qui nt̃ iudices estis ⁊ ĩ foro
aliqñ u̾sati causas hoĩm suscepistis. scitis ꝙͣ libentiꝰ
defendeꝰ ꝙͣ actusare soletis : Et tñ defensor ab int̾ꝰ¬
cessore plurimũ distat. Nã ille diluendis uł obtegẽdiᷤ
cminib oꝑam maxĩe ĩpendit: Int̾c̾essor aut̃ ⁊̃ cũ de
culpa constat ꝓ pena remouẽda uł tẽꝑanda curam
gerit. hoc sẜ apd̾ d̾m ꝓ pccõrib iusti᷑ hoc ꝓ se ip̃i
pͤcantes ĩuicẽ ut faciant ãmonẽt ᷑ꝰ Nã stͥptũ ẽ. Fon

Expanded text:
ec uoluntas eius etiam iustitiae deputatur; ita quippe de illo scriptum est: Et cum esset homo iustus et nollet eam diuulgare, statuit eam occulte dimittere. haec eo cogitante apparuit illi angelus, qui doceret esse numinis, quod ille putauerat criminis. Si ergo cogitata infirmitate communi et accusatorius dolor et iudiciarius rigor frangitur, quod tandem censes pro reis esse debere uel defensoris uel intercessoris officium, quando quidem et uos uiri boni, qui nunc iudices estis et in foro aliquando uersati causas hominum suscepistis, scitis, quam libentius defendere quam accusare soleretis? et tamen defensor ab intercessore plurimum distat; nam ille diluendis uel obtegendis criminibus operam maxime inpendit, intercessor autem. etiam cum de culpa constat, pro poena remouenda uel temperanda curam gerit. hoc sunt apud deum pro peccatoribus iusti, hoc pro se ipsi peccantes inuicem ut faciant, admonentur; nam scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
mala eiꝰ eũc bono consilio ⁊ dĩno mune̾ fortit᷑ re¬
rimꝰ. cũ bonoꝵ et̾noꝵ fideli dĩ ꝓmissione ⁊ fideli
ña exptatõne gaudemꝰ. ad hoc nos exhortans ait
apłs. Spe gaudentes. In tribulatõne patie̾ntes. O
na tolerare. iñ altã qͣla debeamꝰ iperare mõstrauit.
hec quid̾ uita mors ẽ : qͣm lam̃tari possẽ si liberet.

Expanded text:
ino munere fortiter ferimus, cum bonorum aeternorum fideli dei promissione et fideli nostra expectatione gaudemus. ad hoc nos exhortatus apostolus ait: Spe gaudentes, in tribulatione patientes: ostalia tolerare, in altera qualia debeamus sperare monstravit. haec vita quidem mors est, quam lamentari possem, si liberet .
Abbreviated transcription (Latin):
si nicħ ẽ be̾tũdia ñ quiat̃ dispcenoi meties ego
ĩ hac cansa metuendo ñ uereor. Metuietus go
pͥmũ deo. deinde ip̃i amiticie. qm̃ metũ cũ mire dig¬
natꝰ es iure displiceã si minꝰ lib̾ ĩ ãmonẽdo fuero
qd̾ me ãmonẽ salubrime existĩo. ¶im certe eꝰ¬
cũdior cũ tibi ꝓ aliis int̾cedo. cũ us ꝓ re ño tãto
libĩor qͣnto amicicior. qr tanto amicicioꝵ q̃ tr̃co fũ

Expanded text:
si nihil est uerecundia nisi quidam displicendi metus, ego in hac causa metuendo non uereor. metuo enim, ne primum deo deinde ipsi amicitiae, quam mecum inire dignatus es. iure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. sim certe uerecundior, cum tibi pro aliis intercedo, cum uero pro te ipso, tanto liberior quanto amicior,
Abbreviated transcription (Latin):
sĩam. eñq bñi dice̾. s addidit ⁊̃ dolores gͣuissimoᷤᷤ
corꝑis qui eũ siñ int̾emerĩt. ip̃e se intimat ⁊ ad
iortũ ñ sentiendi hac lib̾atꝰ u̾cute ꝑueĩat. Cedit
igit᷑ sapiens ĩmanissimis cladib atq succũbit ĩ tm̃
ut eis cogat᷑ ⁊ ĩ se ipm homicdiũ ꝓpetiare. Cuuã
ꝑcat ut illis careat malis. qui sͥ ip̃i ñ parcit : Certe
nulla ui p ᷑ ulliꝰ calamitatis amite̾. Ecce ĩ cecitate
⁊ surditate ⁊ atrocissimis crucatib corꝑis aut a¬
misit beitã uitã. aut sit ĩ istis afflictãib adhuc
Ut sit aliqñ bã uita qͣm sapiens f̾r̾e ñ possit . uł
qd̾ ẽ ab surdiꝰ ꝙͣ sapiens f̾re ñ debeat. eamq fu¬
giat. abrãat. abioat. seseq ab ea fr̾o ⁊̃ seu ue¬
neno ur alia uolũtaria morte sb̾ducat: ut ĩ portu
ñ sentiendi uł millus oĩo st̃ qd̾ epycurei ⁊ si quid

Expanded text:
sed addidit etiam dolores grauissimos corporis, qui eum si non interemerint, ipse se interimat et ad portum non sentiendi hac liberatus uirtute perueniat. cedit igitur sapiens immanissimis cladibus atque succumbit in tantum, ut eis cogatur et in se ipsum homicidium perpetrare. cui iam parcat, ut illis careat malis, qui sibi ipse non parcit? certe snulla ui potest ullius calamitatis amittere. ecce in caecitate et surditate et atrocissimis cruciatibus corporis aut amisit beatam uitam aut, si et in istis afflictionibus adhuc ut sit aliquando beata uita, quam sapiens ferre non possit uel, quod est absurdius, quam sapiens ferre non debeat eamque fugiat, abrumpat, abiciat seseque ab ea ferro etiam seu ueneno ullaue alia uoluntaria morte subducat, ut in portu non sentiendi uel nullus omnino sit. quod Epicurei et si q
Abbreviated transcription (Latin):
es ñ cõtristeris. nͦ iõ me putes meliorẽ qr ħ ĩ stdis
intlłige̾ qm̃ ego sũ dñs. Nõnulli gͦ studiosi talũs
reꝵ q̃sierũt młta de nu̾s ⁊ motib syderũ. et qui
ib̾tiliꝰ ista scrutati st̾ increm̃ta ⁊ detͥmta lunaria ex¬
ꝑicia manithet. Minichei opinantes repleri eã dixe¬
rũt. Sit̃ replet᷑ nauis ex sgitiua dei parte qͣm ꝯmi¬
xtã pͥncipib tenebraꝵ. ⁊ eoꝵ sordibꝰ inqnatã core
atq ore sacrilego ⁊ crede̾ ⁊ loqͥ ñ aubitãt. hinc gͦ
ĩpleri limã dicũt cũ ead̾ pars di magnis laboribs
ab inqͥnam̃to pͣgata. de toto m̃do usq ab omĩbus
doatis sugiens reddit᷑ dd̾ iugenti dũ redeat. reple¬
ri uo̾ ꝑ m̃sẽ dimidiũ. ⁊ alio dimidio ĩ solẽ refunoi.
uelut ĩ aliam nauẽ. Nec m̃ int̾ iltas anathemati¬
zandas blasphemias aliqd miq̃m singe̾ potuerũt.
cur uł incipĩens luceꝰ uł desinẽs corniculato limĩe
sulgeat. aut cur a dimidio m̃se incipiat minus ⁊

Expanded text:
es, non contristeris; nec ideo me putes meliorem, quia haec in intelligere quoniam ego sum Dominus . Nonnulli ergo studiosi talium rerum quaesiverunt multa de numeris et motibus siderum. Et qui subtilius ista scrutati sunt, incrementa eteritia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacrilego et credere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio dimidio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umquam fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato lumine fulgeat aut cur a dimidio mense incipiat minui et
Abbreviated transcription (Latin):
diiudicari solent. nͨ faciant bonos uł malos
mores nͥ boni uł mali amores. Prauitate gͦ nr̃a
a rͤtitudine dĩ longe sumꝰ. unde rͨtũ amando cor¬
rigĩmꝰ᷑ ut r̾to r̾ti adhe̾re possimꝰ. Ad illũ gͦ qͣnta
oꝑa possumꝰ eciã illi ut ꝑuẽĩant agamꝰ.quos

Expanded text:
diiudicari solent nec faciunt bonos uel malos mores nisi boni uel mali amores. prauitate ergo nostra a rectitudine dei longe sumus; unde rectum amando corrigimur, ut recto recti adhaerere possimus. Ad illum ergo, quanta opera possumus, etiam illi ut perueniant, agamus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ petentes atq sperantes. dm̃ suꝑbi e sue resi¬
stentẽ. sentire minime ptuerũt. Uͥ ĩ errorẽ ab surais
beatũ eẽ sapientẽ. cogant᷑᷑ fatiᷤ uitã beatã. Aliqñ
eẽ sugiẽntẽ. Exaggeratis .n. malis corꝑis cedũt at
ĩ eoꝵ molestũs gͣusisimis abscedendũ ex hac bita
eẽ decernũt. u nolo dice᷑ qͣntũ sit nesis se ip̃m oc¬
Uͥ ĩ pͥmo illo libro tͥũ illoꝵ qͦs benigniñime et
studiosissime ꝑlegisti młta iã diximꝰ. S ct̾e consi¬
de̾tur nͨ suꝑbe s sobrie iudicet ᷑ quõ uita bã sit
qua ñ sapiens retenta fruit᷑ s illatĩs sͥ manib
careꝰ ꝯpllit᷑ Est apd̾ ciceronẽ ĩ extrema ut sis
ꝑte qͥnti tusculanaꝵ libri locus. pp̃ ħ ꝙ dico aĩada̾ᷤ¬

Expanded text:
irtutum petentes atque sperantes, Deum superbiae suae resistentem sentire minime potuerunt. Unde in errorem absurdisbeatum esse sapientem, cogantur fateri vitam beatam aliquando esse fugiendam. Exaggeratis enim malis corporis cedunt, atque in eorum molestiis gravissimis abscedendum ex hac vita esse decernunt. Ubi nolo dicere quantum sit nefas seipsum hounde in primo libro trium illorum, quos benignissime et studiosissime perlegisti, multa iam diximus. sed certe consideretur nec superbe sed sobrie iudicetur, quo modo uita beata sit, qua non sapiens retenta fruitur, sed inlatis sibi manibus carere compellitur. Est apud Ciceronem in extrema, ut scis, parte quinti Tusculanarum libri locus propter hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ramulus xͥ familiaq eiꝰ. ilecto flio
Macedonso ĩ dnõ salinẽ. Q uis sapĩam
qͣm mn tribuis in me ñ agnoscam: tante tam̃
erga me beniuolentie tue. tãq sinte̾ gr̃as ago
debeo q płimas ⁊ meoꝵ studioꝵ laborer tali ac
tanto uiro placuisse delector. Multa us ãphũs¬
E. si recte pieq uiũat᷑ agnoito inhoanie bieo
ꝓpi qͣntẽ. eiꝰq poti unde amplector ardontẽ. Inde ꝯlre
gͣtuto amore potanda. Nemo .n. pͭ ua̾cit᷑ eẽ amit᷑¬

Expanded text:
RISTI FAMILIAEQVE EIUS DILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Quamuis sapientiam, quam mihi tribuis. in me non agnoscam. tantae tamen erga me beniuolentiae tuae tamque sincerae gratias ago debeoque plurimas et meorum studiorum labores tali ac tanto uiro placuisse delector, multo uero ampliusest, si recte hic pieque uiuatur, agnosco inhiantem, uideo propinquantem eiusque potiundae amplector ardentem. inde quippgratuito amore potanda. nemo enim potest ueracit
Abbreviated transcription (Latin):
epẜa onerosus sum: tu de hoc ĩpetrasti tͥ qui me
sapientẽ applłasti. hĩc .n. ausus sũ hec ad te loqui
ut tͥ sapĩam ñ qualis inͥ sit ostentarẽ. s qͣlis esse
debeat ostende̾m. ħ ẽ aut̃ ĩ p̃senti stło uerꝰ dei¬
cultꝰ ut sit eiꝰ ĩ futuro scło c̾tus atq integ̾ fructus
hic cõstantissima pietas: ibi sempit̾na felicitas.
a quo inthoatũ eẽ hũdit̾ gaudeo. nͨ ĩ eo qd̾ adhuc
ñ donauit incredulus. nͦ ĩ eo ꝙ iã donauit ingratꝰ
Non .n. meo uł ingenio uł mi̾to s eiꝰ dono sũ. si qͥd
laudabilitꝰ sum. Nã q̃dã acutissima ⁊ excellentissima

Expanded text:
a onerosus sum, tute hoc intulisti tibi, qui me sapientem appellasti. Hinc enim ausus sum haec ad te loqui, ut tibi sapientiam, non qualis mihi sit, ostentarem, sed qualis esse debeat ostenderem. Haec est autem in praesenti saeculo vecultus, ut sit eius in futuro saeculo certus atque integer fructus; hic constantissima pietas, ibi sempiterna felicitas. a quo inchoatum esse humiliter gaudeo nec in eo, quod adhuc non donauit, incredulus nec in eo, quod iam donauit, ingratus. non enim meo uel ingenio uel merito sed eius dono sum, si quid laudabiliter sum. nam quaedam acutissima
Abbreviated transcription (Latin):
hac re tã utilia ad mouẽdĩ pie dĩm raccendeno
diuine dilcõis atfectũ uaria cõsuetudo ẽ cũpleris
⁊ afsrica ecc̃e m̃b pigͥora sint: ita ut donatiste nos
rep̾hendant qd̾ ꝓp̾e p fallimꝰ ĩ ecc̃a di uina canticã
ꝓpħ̾aꝵ: cũ ip̃i ebrietates suas ad canticũ ꝑsalmoꝵ
tes clara uoce p̃cant. aut ꝯmunis or̃o uoce opa¬

Expanded text:
 accendendum diuinae dilectionis affectum uaria consuetudo est et pleraque in Africa ecclesiae membra pigriora sunt, ita ut Donatistae nos reprehendant, quod sobrie psallimus in ecclesia diuina cantica prophetarum, cum ipsi ebrietates suas ad canticum psalmorutes clara uoce deprecantur aut communis oratio uoce dia
Abbreviated transcription (Latin):
sinẽ. iã dies dñicꝰ .i. octanus qui ⁊ pͥmus inciꝑet cele¬
brari Ip̃a .n. cansa intlłigit᷑ cur ad obẜuandũ
pascha ibi ouem occiddꝰ ⁊ edere iubentͦ cũ maĩfestis¬
ssme passĩonẽ dm̃i p̃fĩguret. ñ hũs ita p̃deptũ est
ut attende̾nt occurr̾e̾ sabb̾m. Et cũ iñ m̃le nouoꝵ
ad t̾tiam lime ebdomadã cõcurre̾ iubent ꝰ u eundẽ
quoq diem dñs paciꝰ sua passione sigͣret qui ecã
dm̃cũ ẽ octauũ qui ⁊ pͥmꝰ ẽ declaratur̾ aduenerat.

Expanded text:
id est octauus, qui et primus, inciperet celebrari. ipsa etiam causa intellegitur, cur obseruandum pascha — ubi ouem occidere et edere iubentur, Cum manifestissime passionem domini figurat — non eis ita praeceptum est, ut attenderent occurrere sabbatum et cum mense nonorum ad tertiam lunae hebdomadem concurrere; ut eundem qd est octauum, qui et primus est, declaraturus aduenerat.
Abbreviated transcription (Latin):
qunt᷑ ut sitis Alii prĩs urĩ qui in celis ẽ. qͥ facit
solẽ suĩ oriri siꝑ bonos ⁊ malos ⁊ pluit suꝵ inlt
et ñũstos. hac indulgentiã ⁊ lenitate diuina imlto̾
abuti ad ꝑniciem suã qͥr nestiat: Quos arguens
apłs ⁊ grauitꝰ increpans ait. Ex istimas aut̃ hõ oĩs¬

Expanded text:
lii patris uestri, qui in caelis. est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ potestatẽ hẽbat ponendi aĩam suã ⁊ itm̾ recipiẽd
ĩstituerat horã expͨtabat cũ dice̾t. Nondũ ueĩt hora
mea. ut ĩ anniusaria passionis eiꝰ celebratõne a
ac spe ꝑegͥnam᷑. ut ad id ꝑueĩamꝰ dilcõne satagi¬
mꝰ: reqͥes ẽ q̃dam ab oĩ labore oim molestiaꝵ
dignatꝰ ẽ. In ẽ iñ illa reqͥe ñ desidiosa segnicra

Expanded text:
ebat ponendi animam suam et iterum recipiendi instituerat, horam exspectabat, cum diceret, Nondum venit hora mea , in anniversaria passionis ejus celebratione a pac spe gerimus, atque ut ad id perveniamus dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum dignatus est. Inest autem in illa requie non desidiosa segnitia
Abbreviated transcription (Latin):
ħ si ferat᷑ ad silitudines orͣles tĩde referat᷑ ad spĩcala
q̃ ilis siłitudinib signiant᷑ ip̃o qĩ t̃nsitu uegetat᷑ ⁊ tãisõi
ĩ facuła ignis agitatꝰ accendit᷑ ⁊ ardentõre dilcõne ra¬
pit᷑ ad quiẽtẽ. Idd̾q int̾ oĩa decem illa p̃depta solũ
ibi qd̾ de salib̾o põĩtũ ẽ sigurate obẜuandũ p̃cipit᷑ qͣm
sigurã nos itlłigẽdã ñ ⁊̃ ꝑ ociũ corꝑale celebrandã

Expanded text:
ratur ad similitudines corporales et inde referatur ad spiritalia, quae illis similitudinibus figurantur, ipso quasi transitu uegetatur et tamquam in facula ignis agitatus accenditur et ardentiore dilectione rapitur ad quietem. Ideoque inter omnia decem illa praecepta solum ibi, quod de sabbato positum est, figurate obseruandum praecipitur. quam figuram nos intellegenda
Abbreviated transcription (Latin):
spũ octaui sacram̃tũ neqͣꝙͣ latet quo signisicaretur
resurrectõ. nã ⁊ ꝓ octaua psalmꝰ sc̾bit᷑: ⁊ octaua die
ccũcidebant᷑ infantes. ⁊ ĩ eccaste ad duoꝵ testam̃toꝵ
sigficatãnẽ diat᷑. da illis septẽ. ⁊ illis octo. Reser
nulliꝰ erat. qui resurgens a mortuis nõ morẽt᷑ ⁊ mors
ei ultͣ nõ dñaret᷑. At postqͣm st̃a ẽ talis rrͦ ĩ corꝑe

Expanded text:
spiritu octaui sacramentum nequaquam lateret, quo significaretur resurrectio — nam et pro octauo psalmus scribitur et octauo die circumcidebantur infantes et in Ecclesiaste ad duorum testamentorum significationem dicitur: Illis septem et illis octo —, resenullius erat, qui resurgens a mortuis non moreretur et mors ei ultra non dominaretur, ut, postquam facta est talis resurre
Abbreviated transcription (Latin):
m̃di ħꝰ uniu̾ss ĩperũs etiam m̃usitata feliotate ra¬
caturis.: Nõne tãdꝙͣ duo seraphim̃ clamabãt adu̾ndẽ
othi Ita duo testam̃ta si delit̾ ꝯ cordantia sac̾m cõcinunt
uitatẽ. Occidit᷑ ouis. celebratꝰ pascha. ⁊ int̾rositis qͥnqͣ¬
gm̃ta diebꝰ datꝰ lex ad tĩmorẽ scͥpta digito dei. Ocadit᷑

Expanded text:
di hujus imperiis, etiam inusitata felicitate pacatis? Nonne tanquam duo Seraphim clamant ad invicem us Deus sabaoth ; ita duo Testamenta fideliter concordantia sacratam concinunt veritatem? Occiditur ovis, celebratur Pascha, et interpositis quinquaginta diebus datur Lex ad
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq si oĩs prudentia tua ꝙͣ consulẽ conaris reb
hũanis. si oĩs forcitudo q̃ mulłẜ iiqͥtato adusite
t̾reris. Si oĩs tẽꝑantia qua iñ tanta labe neqͥtr¬
me consuetudins hõim a corruptõil te ab slines.
si oñs iustĩa qua rͨte Iudicando sua ouꝙ dustͥbus
id laborat. id nitit᷑: ut hnꝰ quib uis bt bñ sit sal
cati. habent flios nc̃ nouellas cõstabilitas fliaᷤ
ornatas sic̃ siłitudĩnẽ tẽpli. cellaria plena erucᷤ¬
tanta ex hoc ĩ hoc: fecundas oues & assos boues.
nͨ macerie ruma deformet p̃diũ. n litigamoueo
clamor ꝑsonet ĩ plateis eoꝵ ita ut ñ erat ue
uirtutes tue sic̃ nͨ istoꝵ bĩtudo. hic .ñ. ad uõ¬

Expanded text:
Itaque si omnis prudentia tua, qua consulere conaris rebus humanis; si omnis fortitudo, qua nullius iniquitate adversante terreris; si omnis temperantia, qua in tanta labe nequissimae consuetudinis hominum te a corruptionibus abstines; si omnis iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuis, id laborat. id nititur, ut hi, quibus uis ut bene sit, salucati habeant filios sicut nouellas constabilitas, filias ornatas sicut similitudinem templi, cellaria plena eructantia ex hoc in hoc, fecundas oues, crassos boues nec maceriae ruina deformet praedium nec litigantium clamor personet in plateis eorum, ita non erunt uerae uirtutes tuae sicut nec isto
Abbreviated transcription (Latin):
t̾um pisciũ. ANam ⁊ ip̃e nimerꝰ decẽ ⁊ septẽ sur¬
gens ĩ trigonũ centũ qͥh qͣgiñta tres sũmã cõplent.
ab uno utiq usq ad decẽ ⁊ septẽ surgẽs. medios
teros ⁊ ip̃m septimũ decimũ ᷑ fuũt cẽtũ qͥnqͣgĩta
tres. Hec de scͥpturis firmilsime tenentur
.i. pascha ⁊ pentecostes. ut qͣdragĩta illi dies ante
ut octo dies neophitaꝵ distĩguãt᷑ a cet̾i̾s: idẽ
u octanus pͥmo concinat. ut aut̃ alleluya ꝑ illot
solos dies qnq̃ginta ĩ ecc̃a cantet᷑ ñ usqueqͣq ob¬
Ruat᷑. Nam ⁊ ĩ aliis dieb uarie cantat᷑ alibi atꝙ
alibi. Ip̃is tñ dieb ubiꝙ. ut aut̃ stantes ⁊ ĩ illis

Expanded text:
cium. nam et ipse numerus decem et septem surgens in trigonum centum quinquaginta trium summam complet. ab uno utique usque ad decem et septem surgens omnes medios teros et ipsum septimum decimum, fiunt centum quinquaginta tria. Haec de scripturis firmissime tenentur, id est pascha et pentecoste. ut quadraginta illi dies ante ut octo dies neophytorum distinguantur a ceteris, id est ut octauus primo concinat. ut autem alleluia per illos solos dies quinquaginta in ecclesia cantetur, non usquequaque obseruatur; nam et aliis diebus uarie cantatur alibi atque alib
Abbreviated transcription (Latin):
m̃de ñ tͣcta ẽ. Neq .n. ñ potuit aĩam sibi the̾ siñe
pccõ qui soluit nr̃a pcc̃a. aut qͥ nouã creauit ei carni
qͣm sñ ꝑente Recit ex t̾ra: ñ potuit nouã creare
carni qͣm sñ uiro sũpsit ex femina : ħ sic̃ potui ñ
quid̾ ad me datis s tñ ad carissimos nr̃os lc̃itatis
me litt̾is ñ pericia qͣm desida̾sti. s sollicita dilcõne
clarissima ẽ: in tua claritate doce̾ ñ renuis młto
uberiꝰ d̾o gr̃as. Memor nr̃i ĩ dño sꝑ uiuas dñe bĩssi¬

Expanded text:
de non tracta est. neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit nostra peccata, aut, qui nouam creauit ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit nouam creare carni, quam sine uiro sumpsit ex femina. Haec, sicut potui, non quidem ad me datis sed tamen ad carissimos nostros sanctitatis tuae litteris non peritia, quam desiderasti, sed sollicita dilectione clarissima est, mutua caritate docere non rennuis, multo uberius deo gratias. memor n
Abbreviated transcription (Latin):
cormb lune q̃ a sole au̾sa recedit. su crescẽtib sũ decre¬
s̃centib coniecerũt uł a sole illustrari. ⁊ qͣnto magis
ab eo recede̾t: tanto magis ab ea ꝑte q̃ t̾ris apparet
radios eiꝰ exciꝑe. qͣnto aut̃ ad eũ post dimidiũ m̃sem
ex alio semscirculo ꝓpĩqͣe. tanto mag̃ a suꝑiore ꝑte
illustratã ab ea ꝑte qͣm t̾rris u̾teret. ñ pone excipere

Expanded text:
a sole auersa sunt, siue crescentis siue decrescentis coniecerunt uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex alio semicirculo propinquaret, tanto magis a superiori parte inlustratam ab ea parte, quam terris aduerteret, non posse exc
Abbreviated transcription (Latin):
tis quos ubiq quos uͥq parit ectͣa. drͣͫ luna testis iñ
luna .i. hũndanda pacis intm̃ crescet: doñ oem muta¬
błitatẽ mortahitatis absumat. Tũt nouissima ũmici
destruet᷑ mors. Et qcqͥd nob̾ resistit ex ĩfirmstate
carnis unde nob̾ ꝑfc̃a pax ñdũ ẽ cõsumet᷑ oĩno.
cũ corruptibłe hoc mauet ĩcoruptõnẽ. ⁊ mortale
hoc mouet ĩmortalitatẽ. U̾ ⁊ illꝰ ciuitatĩs muri q̃
iericho applłat᷑ q̃ in hebreo eloqͥo lua intpͣtari
dr᷑. septimo ccuitu cͥcũacta testam̃ti archa coeru¬
erũt. Quid .n. nc̃ aliũd agit ãmĩtiatõ regni celoꝵ¬

Expanded text:
tis, quos ubique parit Ecclesia, dicitur Luna testis in abundantia pacis, in tantum crescet, donec omnem mutabilitatem mortalitatis absumat. Tunc novissima inimica destruetur mors, et quidquid nobis resistit ex infirmitate carnis, unde nobis perfecta pax nondum est, consumetur omnino, cum corruptibile hoc induet incorruptionem et mortale hoc induet inmortalitatem. unde et illius ciuitatis muri, quae Hiericho appellatur, quod in Hebraeo eloquio luna interpretari dicitur, septimo circumacta testamenti arca corruerunt. quid enim nunc agit adnuntiatio regni caelo
Abbreviated transcription (Latin):
none cõꝑta scͥpsi ad eũ ñ breuẽ librũ cõsllens eñ i
petens ut pꝰ me doceat. ⁊ tũt ad me mutat. qͦs do¬
ceam. Qui lib̾ m̃s ñ doctoris s inqͥsitoris ⁊ poaꝰ
disce̾ cupientis apd̾ me legi pot̾ mitti uo uspiam
ñ debet uł cuꝙͣ foras daxi nͥ cũ rescͥta anõ adinuade

Expanded text:
ta scripsi ad eum non breuem librum consulens eum et petens, ut prius me doceat et tunc ad me mittat, quos doceam. Qui liber mens non doctoris sed inquisitoris et potius discere cupientis apud me legi potest; mitti uero uspiam non debet uel cuiquam foras dari, nisi cum rescripta domino adiuuante
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ sit. ac ꝑ hoc nicħ op̾ erat nͥ reuolutũ diẽ ãmiꝰ
quo ip̃a res acta ẽ fosta deuotõne signari. Satm̃tũ
aut̃ ẽ ĩ aliqͣ celebratõne. cũ rei geste cõmemoratiõ
ita fit: ut aliqͥd eax sigͥsicare intlłigat᷑ qd̾ sc̃ẽ accipi¬
endũ ẽ. Eo itaq modo agimꝰ pascha ut ñ solũ qd̾

Expanded text:
natus sit. Ac per hoc nihil opus erat, nisi revolutum diem anni, quo ipsa res acta est festa devotione signari. Sacramentum est autem in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significare intelligatur, quod sancte accipiendum est. Eo itaque modo agimus Pascha, ut non so
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuicẽ expͦtate ħ qͥs efurit. domi manducet. ut ñ ad
iuditiũ cõuenitis. statĩ lb̾cexunt. ceta̾ aut̃ cũ uenoͥ
ordinabo. Unde intlłigi dat᷑ qr mbtũ erat ut ĩ epła
totũ illis agendi oedinẽ mslmar. quẽ uniusa per
orbem s̾uat eccͣ ab ip̃o ordinatũ eẽ ꝙ nlła hoꝵ
delectauit ut uno c̾to die ꝑ annũ quo ip̃am cenã
dñs dedit. rãꝙͣ ad insigniorẽ ꝯmemoratõnẽ past abo̾
offr̾i ⁊ accpi placeat corpꝰ ⁊ sangͥnẽ dñi. honestius
Epp̃ neminẽ cogimꝰ añ dñicã ilłã cenã prandeꝰ. ẜ nłł¬

Expanded text:
tate. Si quis esurit, domi manducet, ut non in judicium conveniatis, statim subtexuit, caetera autem cum venero ordinabo . Unde intelligi datur quia multum erat ut in Epistola totum illis agendi ordinem insinuaret, quem universa per orbem servat Ecclesia, ab ipso ordinatum esse, quod nulla horum delectauit: uno certo die per annum, quo ipsam cenam dominus dedit, tamquam ad insigniorem commemorationem post cibos offerri et accipi liceat corpus et sanguinem domini. honestius quapropter neminem cogimus ante dominicam illam cenam prandere,
Abbreviated transcription (Latin):
loctis lict̾i̾s tuis ubi me cõmoniissti ut debi¬
tũ redie̾r de residuis enodandis ꝯõnib quas iam
longe ante q̃suieras gͣtissimũ mn atq carissiũ deli¬
di̾ũ tui studũ ãpłiꝰ diffr̾i tolerare ñ potur et ꝙͣuis ĩ
medio acerui ocupatõnũ meag hãc tea p̃cipuad̃ ut ab
ea q̃ int̾rogasti respode̾m tͥ. Diutiꝰ aut̃ detua epła di¬
sputate nolo: ne hoc me ip̃m ĩpediat iã tandẽ reddeᷤꝰ
qd̾ debeo. Queris q̃ causa sit̃ cur ãniu̾sariꝰ dies cele¬
brande dm̃ite passionis ñ ad eund̾ redeat ãni diem.
sic̃ dies qua tradit᷑ natꝰ. Et deinde sb̾iĩgis si hoc sit

Expanded text:
Lectis litteris tuis, ubi me commonuisti, ut debitum redderem de residuis enodandis quaestionibus, quas iam longe ante quaesiueras, gratissimum mihi atque carissimum desiderium studii tui amplius differri tolerare non potui et quamuis in mediis aceruis occupationum mearum hanc feci praecipuam, ut ad ea, quae intsputare nolo, ne hoc ipsum me impediat jam tandem neddere quod debeo. 2. Quaeris quae causa sit, cur anniversarius dies celebrandae dominicae passionis, non ad eumdem redeat anni diem, sicut dies qua traditur natus: et deinde subjungis, si hoc fit
Abbreviated transcription (Latin):
mltiplicatus addito ad eminẽtiam sacͣm̃ti ip̃o
purgatꝰ in asa ⁊ corꝑe ꝑ eloqͥa om̃ casta argẽ¬
tũ igni examinatũ t̾r̾e. pͣgatũ septuplũ. accipi¬
ent m̾cedẽ denariũ ut siñt decẽ ⁊ septẽ. Nã ⁊
ĩ hoc mimero sic̃ ⁊ ĩ aliĩs multiplices figuras ex-¬
hibentib sacram̃tũ mirabile repperit᷑. Nec ĩmi̾to
illd̾ significat : U̾ adu̾sariũ ñ hẽbimꝰ. Titulus .n.
eiꝰ ẽ in die qua eruit eũ dñs de manu oĩm ĩimitoꝵ
eiꝰ. ⁊ de manu saul. Qͥs .n. figurat᷑ ĩ dauid nͥ ille
qͥ uenit ẜm carnẽ ex seĩe dd̾. Qͥ itiq ĩ corpe suo

Expanded text:
multiplicatus addito ad eminentiam sacramenti ipso purgatus in anima et corpore per eloquia domini casta, argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum accipiet in hoc numero sicut in aliis multiplices figuras exhibentibus, sacramentum mirabile reperitur. Nec immeritoillud significat, ubi adversarium non habebimus. Titulus enim ejus est in die qua eruit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul. Quis enim figuratur in David, nisi ille qui venit secundum carnem ex semine David? qui utique in corpore suo,
Abbreviated transcription (Latin):
tui capitis seq̃reris obedient̾. ut õs qͥ sanũ sapsunt
ad quos poss hoc bonũ urm̃ fama ꝑfr̾e. de domiꝰ
ur̃ẽ fructu ac pace gaud̾e̾nt ⁊ adu̾sariꝰ reu̾te̾tur
nil hñs de uob̾ dice̾ pͣus. Porro si de faciẽndis ele¬
mosins ⁊ ĩ pauꝑib ĩpendẽdis rebꝰ tuis de qͦ bano
oꝑe ⁊ magno tã euident. a p̃depta st dñi. cũ uiro
tuo fideli ⁊ tecũ sc̃a ꝯtinẽtse pacta seruante con¬

Expanded text:
tui capitis sequereris obedienter; ut omnes qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum vestrum fama perferre, de domus vestrae fructu ac pace gauderent, et adversarius revereretur nihil habens de vobis dicere pravi. 9. Porro si de faciendis eleemosynis et in pauperes impendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante con
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ĩ ore sapiebat. Sic in ore xͥani cq sacram̃tum¬
illd̾ quo biugatus ẽ mindus. Nam tille honorando ñ
audet condie Iume̾. ⁊ ille honorando ñ audet ullo die
pt̾mite. Cõtẽpiũ solũ s̃ uult cibus iste. sic̃ mana fa¬
slidiũ. Inde .n. apꝰ dicit. Indigne acceptũ ab eis qui hoc
ñ discernat a cetis cibis uena̾tõne singłarit᷑ debita. Eõ.¬
tĩnuo qipe cũ dixiss. iudiciũ sͥ mandueat ⁊ bibit addi¬
dit ut dice̾t. ñ diu̾dicans corpꝰ dñi. Qd̾ fatis toto ip̃o

Expanded text:
ramentumillud, quo subiugatus est mundus. nam et ille honorando non audet cotidie sumere et ille honorando non audet ullo die praetermittere. contemptum solum non uult cibus iste sicut manna fastidium. inde enim et apostolus indigne dicit acceptum ab eis, qui hoc non discernebant a ceteris cibis ueneratione singulariter debita; continuo quippe, cum dixisset: Iudicium sibi manducat et bibit, addidit, ut diceret: Non diiudicans corpus, quod satis toto ipso
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq iudicet᷑ ñ se debe̾ a cotidiana medicina dm̃ci cor̾s
seꝑare. Rectiꝰ int̾ eos fortasse alpiam dirimit litem.
mũ sacͣmtũ certatim honorare contendũt. Neq liti¬
gauerũt int̾ se. aut qͥlꝙͣ eoꝵ se altiꝰ p̃posuit zacheꝰ
tille centurio. cũ alt̾ eoꝵ gaudẽs ĩ domũ suã susdeꝑit
dm̃n. alt̾ dixi̾t. ñ sũ dignꝰ ut sb̾ meũ tectũ m̃tres.¬

Expanded text:
que judicetur, non se debere a quotidiana medicina Dominici corporis separare. Rectius inter eos fortasse quisque dirimit litem, 1133 mum sacramentum certatim honorare contendant. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit Zacheus et ille Centurio, cum alter eorum gaudens in domum suam susceperit Dominum, alter dixerit: Non sum dignus ut s
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ scͥpsi qm̃ me ꝯsulend̾ putasti: ñ tuũ rectum
sstitutũ s̾mone meo frang̾e̾m. ħ ꝙ te ĩ drainate ⁊
ĩcaute agente uiri tui sim̃ dolorẽ. De cꝰ reꝑa¬
tõe debes uehem̃tissime cogitare si ue̾ ad xp̃m
uis ꝑtin̾e. Inone itaq hũilitatẽ m̃tis ⁊ ut te d̾s̾¬

Expanded text:
 quoniam me consulendum putasti, non ut tuum rectum institutum sermone meo frangerem, sed quod te inordinate et incaute agente uiri tui factum dolerem. de cuius reparatione debes uehementissime cogitare, si uere ad Christum uis pertinere. indue itaque humilitatem mentis et, ut te d
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e responde̾s. Ita .n. uł aꝓphando uł emẽdando respõ¬
siones tuas młto breuius possẽ respondeꝰ. et te facilli¬
me aut cõfirmarẽ aut corrigem. Hoc quid̾ uti dixi
mallẽ. s tñ ut nũc Rnde̾m malui longiorẽ facere
smonẽ ꝙͣ dilatõnẽ. pͥmo itaꝙ tene̾te uolo qd̾ est
ħ disputatõis caput dnmũ iħm sic̃ ĩ eunͣgłio ip̃e loqͣ¬
m̃tis mio paucissimĩs: obẜuatõe facillimis. sigͥsicatõe
p̃stantiimis. societatẽ noni ppłi colligauit. sicut ẽ

Expanded text:
ipse responderes; ita enim vel approbando vel emendando responsiones tuas multo brevius possem respondere, et te facillime aut confirmare, aut corrigere. Hoc quidem, ut dixi, mallem. Sed tamen ut nunc responderem, malui longiorem facere sermonem, quam dilationem. Primo itaque tenere te volo, quod est hujus disputationis caput, Dominum tis numero paucissimis, obseruatione facillimis, significatione praestantissimis societatem noui populi conligauit, sicuti est
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ꝯtĩnẽtie bonũ ⁊̃ si coniũgale ñ uiduale
uoluiss ut acciꝑes indum̃tũ. ad indecentẽ quoq
apd̾ pr̃es hest̾ illa regiña dm̃ timẽs dñ colens.
dõ sb̾dita. marito regi abienigene ñ eundẽ secũ
colenti dm̃ tñ sb̾iͨta s̾uiebat. Q cũ extͤmo ꝑicło
rũ regium sic̃ pannũ mstrualẽ. Et ita orantem
ꝯfestĩ exaudu̾t qͥ cordis in spͤtor eã um̾ dic̾e̾ stiuit
Et utiq maritũ habebat mstaꝵ mulieꝵ uirũ. ⁊
deoꝵ alienoꝵ falsoꝵq cultorẽ. Tu aut̃ ⁊ si ille ĩ

Expanded text:
magnum continentiae bonum, etiamsi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoqueapud patres Esther illa regina deum timens, deum colens, deo subdita marito regi alienigenae non eundem secum colenti deum tamen subiecta seruiebat. quae cum extremo periculo tum regium sicut pannum menstrualem; et ita orantem confestim exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere sciuit. et utique maritum habebat multarum mulierum uirum et deorum alienorum falsorumque cultorem. tu autem. si et ille in
Abbreviated transcription (Latin):
cur ⁊ nos ad solis ⁊ lune ꝯmunionẽ pascha celebͣtis
qĩ nos ordines sydeꝵ aut uicissitudines tẽpoꝵ a sũ¬
mo atq optimo d̾o conditas arguamꝰ ⁊ ñ eoꝵ ꝑu̾
uanissimas opiniones abutũt᷑.Nam si mathe¬
maticꝰ nob̾ ꝯͣdicturꝰ ẽ de syderilꝰ lũiaribꝰ celi ad sa-¬
⁊ augures ne dicat᷑ nob̾. estate sim plices sic̃ colũbe¬
cytharã nõiemꝰ. aut qr ex hiis reb ad mysti̾ã u̾bi
dĩ siłitudinẽ signa slimũt᷑ dicant si placet uł auspi¬
cia nos captare uł uenena consice̾ uł theat̾cas assec¬
tare luxurias. qd̾ demẽtissimũ ẽ dice̾. Non gͥ nos
de sole ⁊ lima amuiis menstruis ue tẽꝑib actõnum
nĩaꝵx euenta comiecimꝰ ne ĩ uite hũane ꝑidosissimsᷤ
arbit̾o nauftagemꝰ. s ad rẽ sacrate siqͥraãdã siłitudĩeᷤ
aptas religiõsa deuotõe sustipimꝰ. Nc̃ de cetã cͤatura
de uẽtis. de mari. de t̾ra. de uolatilib. de piscib. de

Expanded text:
ionem pascha celebratis?\' quasi nos ordines siderum aut uicissitudines temporum a summo atque optimo deo conditas arguamus et non eorumuanissimas opiniones abutitur. nam si mathematicus nobis contradicturus est de sideribus et luminaribus caeli ad sa augures, ne dicatur nobis: Estote simplices sicut columbcitharam nominemus; aut quia ex his rebus ad mysteria uerbi dei similitudinum signa sumuntur, dicant, si placet, uel auspicia nos captare uel uenena conficere uel theatricas affectare luxurias, quod dementissimum est dicere. Non igitur nos de sole et luna annuis menstruisue temporibus actionum nostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis arbitrio naufragemus: sed ad rem sacrate significandam similitudines aptas religiosissima devotione suscipimus, sicut de caetera creatura, de ventis, de mari, de terra, de volatilibus, de piscibus, de
Abbreviated transcription (Latin):
ea nariari ut nuilla cusꝙͣ disputatõe adilsantẽ re¬
spuant᷑ s a cutissimoꝵ hõdn iñgenia id ⁊̃ negotiũ
susceperũt ut copiose ista refelle̾nt q̃ statĩ dicta a
tarolisimis derideri abiaiꝙ deluerũt. Si .n. concess
eẽ a thomos si concessis ⁊̃ concursu fortuito se ip̃or
colore illustrẽt. aĩa uegetent. Que oĩa nlło mͦ nisi
arte diuine ꝓuisdentie si̾ usdet qͥsqͥs magis m̃te ꝙͣ
ocilis amat uide̾. idꝙ ab eo expetit a quo faĩsẽ. Nam
nͨ ip̃os athomos eẽ ullo mͦ concedendũ ẽ: ꝓ omissa
ib̾cilitate q̃ de diuisione corpoꝵ a doctis tradit᷑ uidet

Expanded text:
ea narrari, ut nulla cujusquam disputatione adversante respuantur; sed acutissimorum hominum ingenia id etiam negotium susceperunt, ut copiose ista refellerent, quae statim dicta etiam a tardissimis derideri abjicique debuerunt. Si enim concesseris esse atomos, si concesseris etiam concursu fortuito seipsas colore illustrent, anima vegetent? quae omnia nullo modo nisi arte divinae providentiae fieri videt, quisquis magis mente quam oculis amat videre, idque ab eo expetit a quo factus est. Nam nec ipsas atomos esse ullo modo concedendum est; quod, omissa subtilitate quae de divisione corp
Abbreviated transcription (Latin):
rona sapiũt deti̾us uide᷑. Uñ illi ĩpii postremo iñ¬
fructnosam agentes pm̃am eciã hoc int̾ młta dic¬
turi st̃. hii sł qͦs aliqñ hũimꝰ in derisũ ⁊ ĩ siłitudinẽ
ĩperii. nos insensati uitã illoꝵ estĩmabamꝰ insamã¬
t̃nsitũ illũ de alia uita ĩ aliam uitã qd̾ pascha noĩat᷑¬
⁊ qͣrta decima lua uoluit obẜuari ut ñ solũ pp̃ tp̃c

Expanded text:
rrena sapiunt deterius videtur. Unde illi impii postremo infructuosam agentes poenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam illorum aestitransitum illum de alia uita in aliam uitam, quod pascha nominatur, a XIIII luna uoluit obseruari, ut non solum propter
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. fide̾ denegat ⁊ ẽ infideli deti̾or. Cũ bo̾ de fa¬
ciendis ip̃is elemosinis loq̃ret᷑ ait. Nõ ut aliss¬
sit refectio uob̾ ant̃ angustia. Parit̾ꝰ gͦ ꝯsiliũ de oĩb
hr̃etis. ꝑitꝰ modarensi qd thesaurizand̾ eẽt ĩ celo¬
⁊ qͥd ad uite hꝰ sufficientiã uob̾ ⁊ uris urõq filio¬

Expanded text:
erior. cum uero de faciendis ipsis elemosynis loqueretur, ait : Non ut aliis refectio, uobis autem angustia. pariter ergo consilium de omnibus haberetis, pariter moderaremini, quid thesaurizandum esset in caelo, quid ad uitae huius sufficientiam uobis et