comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fieret Eecit ⁊ oꝑtoriũ tabernacisli cepeslib anetũ rubricatis. Aliuid ꝙ de¬
suꝑ uelamẽ cepellib iacinctinis. fecit ⁊ tabulas tab̾naculi delignisse
chimstantes .x. cubitoꝵ erat longituco tabule unius. ⁊ unũ acsemis
cubitum lacitudo retinebat. Sine in castrature erãt ꝑsingulas tabisias
ut alt̾a alt̾i iungeretur. gic fecit in om̃ib tabulis tabernaculi: equib ix
rum mnangulis c̾minantur: ad plagã quoꝙ tab̃nacisi q̃ repicit ad aqͥlo
bulas. ⁊ duas alias ꝑsingulos angulos tabernacłi retro q̃ iuncte erant de¬
orsum usꝙ suisũ ⁊ munã ⁊pagem panter ferebantur Ita fecit exutraꝙ ꝓ¬
nas .s. bases subsingulis Eecit ⁊ uectes delignis sechim .u. ad ꝯtinendas
tabulas unius lateris tabemaculi. ⁊ .u. alios ad alterius lat̾is tabistas co¬
aptandas. ⁊ extra hos .u. auos uectes ad occidentalẽ plagam tabemaculi cõtͣ

Expanded text:
fieret. Fecit et opertorium tabernaculi de pellibus arietum rubricatis, aliudque desuper velamettim stantes. Decem cubitorum erat longitudo tabulae unius, et unum ac semis cubitum latitudo retinebat: Binae incastraturae erant per singulas tabulas, ut altera alteri jungeretur. Sic fecit in omnibus tabulis tabernaculi. E quibus rum in angulis terminantur. Ad plagam quoque tabernaculi, quae respicit ad Aquilonbulas et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro quae iunctae erant deorsum usque sursum et in unam conpagem pariter ferebantur ita fecit ex utrangulis tabulis. Fecit et vectes de lignis settim, quinque ad continendas tabulas unius lateris tabernaculi, et quinque alios ad alterius lateris tabulas coaptandas, et extra hos, quinque alios vectes ad occidentalem plagam tabernaculi co
Abbreviated transcription (Latin):
tetigit montem lapidabitur bestia .ii. montẽ tangit cũ mens irrõnabi¬
lib defideris subdita ad contempłois alta se erigiti s lapilib peritit̃
campo oꝑis ꝑ ex̃citiũ ꝓbent ut sollicite scrant si mala iam mala px̃is
leticia n soluitr. ⁊ subtractis ñ inuo dolore sautratuar ag deoade ꝑ¬
gunt si inciruscrptũ lumẽ uid̾e cuptentes cũctas cuxuscraptõis sue
ymaginias ceprimũt. ⁊ meo qd suꝑ se attingere appetũt uincũt ꝙ ft̃.¬

Expanded text:
tetigerit montem, lapidabitur . Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percuticampo operis per exercitium probent, ut sollicite ferant si nulla jam mala proximis laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore sauciatur; ac deinde pergunt; si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt; et in eo quod super se
Abbreviated transcription (Latin):
aal inclisii ⁊ audies uocem eiis. qr d̃s misericors ddñs deus cuurs
est nõ dimictet ce necoĩo delebit. neq obliuscetur pacti in quouirauit
b tins. Interroga de dieb antiquis. qui fuerant ante te exlie quo crea-

Expanded text:
udies vocem eius quia Deus misericors Dominus Deus tuus est non dimittet te nec omnino delebit neque obliviscetur pacti in quo iuravit patribus tuis interroga de diebus antiquis qui fuerunt ante te ex die quo crea
Abbreviated transcription (Latin):
fidendum estei mor̃onib. set
tradat qui offt̃ obłonem sac̃¬
doti .i. spem salutis ꝯmtitat di

Expanded text:
confidendum est ei in orationibus: sed tradat, qui offert oblationem, sacerdoti, id est, spem salutis committat di
Abbreviated transcription (Latin):
denos. In assensu uł descensu que ẽ iuxta parietes cubitos
dhebunt nouenos. sicꝙ fitut sũmitas cortinaꝵ terram
tang̾e ñ possit. s mensura unius cubiti a t̾ra altiora
sit Item uidebis qd̃ cortine
hñt inequalitate ꝓ longitu¬
dinem domus cubit .xx. In
ascensu aũ ut descensii qd̃ est
ĩorientali isł occidentalilat̾e
domus cubitos quinos. Ideoq
altior. Unde necc̃e sit ut quim
cubiti cortinaꝵ qui cessantib¬
parietib suꝑest. Inducantur
domũ cortine excepto inio

Expanded text:
ta parietes, habebunt cubitos novenos. Sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior sit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta; in ascensu autem, sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cualtior aberat. Unde necesse fuit ut quini illi cubiti cortinaparietibus supersunt, inducantur domum cortinae excepto uno
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aũgestat pilleum in mod̃ ꝓuuli calciam̃ti. aut cassidis ꝙ exten¬
ditur supra sũmitatem capitis. ⁊ inmodico uertitis medietatem exce¬
dit ettale est ut iudeatur exliom texta ꝯfectum. hñs uictas q̃ ꝯuo¬
ret aptatum ꝓfecto ne laborante saterdote circa sacrificia corruat ꝙ
tñ cuius eẽt coͣloris ñ ostendit. Hec quid̃ deminorib sacerdotib. De
reliqui sacerdotes ⁊ aliud ꝯsutum exiacincto uariato. Circumdatur
au ei ⁊ aurea corona trib uicib fc̃a supͣ qmͣ surgit ĩ medio fronte
qͣi carliculus quidam aureus siłis herbe que apd̾ nos achano nũccu

Expanded text:
 gestat pileum in modum parvuli calami aut cassidis, quod extenditur supra summitatem capitis, et modice verticis medietatem excedit; et tale est, ut videatur ex lini textura confectum, habens vittas quae convoret: aptatum perfecte, ne laborante sacerdote circa sacrificia corruat; quod tamen cujus esset coloris non ostendit. Et haec quidem de minoris sacerdotis pileo. De reliqui sacerdotes, et alium consutum ex hyacintho variatum. Circumdatur autem ei et aurea corona, tribus vicibus facta, supra quam surgit in media fronte, quasi caliculus quidam aureos, similis herbae, quae apud nos acharo nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
patur qmͣ greci utoslamsi dicunt. ⁊ paulo post descripta eius mirabi
na. his florib est scelata ab occipitio usq adutrũq timpus. infronte
nomen. hec qu̾d̃ descd̾o uelamine. ⁊ coronis pontificũ aureis scciptura
si de qua mat̾ia sint ñ clixit. Cum enĩ dicat mitras cũ coronislis sus ex
bysso. pot̾at intelligi utraq exbysso fc̃a eẽ. nisi iosephus coronas au
reas diceretẽẽ. qui stante ad huc templo ⁊ legali obseruantia cũ eẽt¬

Expanded text:
patur, quam Graeci hyosciamon dicunt. Et paulo post descripta ejus mirabilna his floribus est caelata, ab occipitio usque ad utrumque tempus. In frontem. Haec quidem de secundo velamine et coronis pontificum aureis, Scriptura sancta ia factae essent, non dixit. Cum enim dicat, Et mitras cum coronulis suis ex bysso, poterat intelligi utrasque ex bysso factas esse, si non Josephus coronas esse aureas designaret, qui stante adhuc templo, et legali observantia celebrat
Abbreviated transcription (Latin):
ficant en ĩ aliquid. Hruero qũo obseritetur
ad ꝓpnetatem uertoꝵaut ñ est aut ñ elucet
Intellectum tñ ce xp̃o approbo qui uihac ꝓpħia
p̃elictus ẽ nõ occidendus a uideis infans qñ
herodes q̃rens eũ occid̾e ñ inuenitut coques
qd̾ dt̃m est ꝑtincat ad ignem passionis .l.¬

Expanded text:
ficant enim aliquid. Hoc vero quomodo observetur ad proprietatem verborum, aut non est, aut non elucet. Intellectum tamen de Christo approbo quod hac prophetia praedictus est, non occidendus a Judaeis infans, quando Herodes quaerens eum ut occideret, non invenit, ut coques quod dictum est pertineat ad ignem passionis
Abbreviated transcription (Latin):
aduerboꝵ ꝓprietatem nestio utrũ possit repe¬
riri. Sieñ aliciĩ sig̃cationis causa ꝓhibi¬
tum acceꝑimus agnum inlacte coqui nlłs
lisus ẽ tracoq̃ndi. Siaũ indieb quib lacta
quid est aũ in lacte matris sue qͣi posset etiã¬
si hocintesligeretur sie huiꝰ p̃cepti tnsgres¬
sione ooqui. si eo nato¬
mortua matre eiꝰ ab¬
ouealia lactaretur¬
causa ẽẽ p̃ceptum ne

Expanded text:
roprietatem, nescio utrum possit reperiri. Si enim alicujus significationis causa prohibitum acceperimus, agnum in lacte coqui, nullus usus est ita coquendi. Si autem in diebus quibus lactatQuid est autem in lacte matris suae, quasi posset, etiamsi hoc intellegeretur, sine huius praecepti transgressione coqui, si eo natomortua matre eioue alia lactareturcausa esse praeceptum ne
Abbreviated transcription (Latin):
tem que mutanda ẽ bona uo¬
luntate in dei gr̃a ut incipiãt
ei ꝓdesse iuditia dei q̃ maliscor¬
dib nocent. uñ ille mutato cor
de in melius cantabat uiuet aĩa

Expanded text:
tem, quae mutanda est bona uoluntate in dei gratia, ut incipiant ei prodesse iudicia dei, quae malis cordibus nocent. unde ille mutato in melius corde cantabat: uiuet anima
Abbreviated transcription (Latin):
pilionum suaꝵ cum uxorib ⁊ libens
om̃q frequentia ⁊ ait moyses. In hoc
scietis qd̃ dñs miserit me. ut facerem
uniũsa que cernitis. ⁊ nõ exꝓprio ea cor¬
de ꝓtulenm si ꝯsueta hõim morte int̾i¬
erint ⁊ uisitau̾it eos plaga. qua ⁊ cet̾i
uisitansolent nõ misitme dñs. Sin

Expanded text:
onum suorum cum uxoribus et liberis omnique frequentia. Et ait Moyses: In hoc scietis, quod Dominus miserit me, ut facerem universa quae cernitis, et non ex proprio ea corde protulerim: si consueta hominum morte interierint et visitaverit eos plaga, qua et ceteri visitari solent, non
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue amulierib colitur⁊
est sp̃es turpitudĩs. s scriptũ
u̾ł cui̾ forme forte ne audi
una beelphegor dr. im̃is
ergo qui tupe aliquid cõ¬
muccit maliqita turpitu

Expanded text:
ue a mulieribus colitur, et est species turpitudinis, sed scriptum vel cujus formae, forte ne audituna Beelphegor dicitur. Omnis ergo qui turpe aliquid committit, in aliqua turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
acdhuc insanguine est. licet
mundo ut hoc distet. qr cũ in¬
munda est nbicũq insed̾it in¬
mundũ facit. Cũ u̾o iam in
sanguine mundo sedet. tm̃ qd̾
qd̾ ait sccłm dieo secessionis pͤ¬
gationis sue qm̃ dicit alibi
in munditiam femine q̃ men¬
qñ qd  omne suꝑ qd̾ sederit ĩ mũ¬
dumerit. Secessions aũ sue di¬
cit qm̃se cedebat aliqntulum
ne om̃ia inquinaret cũ ꝑ age¬
ret illos dies. hos dres ĩmim¬
dite enis si feminam pareret

Expanded text:
quia in sanguine est licet mundo? ut hoc distet, quia cum inmunda est, ubicumque etiam sederit. inmundum facit, cum uero iam in sanguine mundo sedet, tantum qquod ait: secundum dies secessionis purgationis suae, quoniam dicit alio loco inmunditiam feminae, quae menquanc!o omne super quod sederit inmundum erit. ,,secessionis" autem dicit, quoniam secedebat aliquantum. ne omnia coinquinaret. cum perageret illos dies. hos dies inmunditiae eius. si feminam pareret,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e tũsibit ante te ignis ceuorans atꝙ ⁊ simens qui conterat eos ⁊ deleat atꝙ
cisꝑeat añ faciem tuam uelcriter sicut est tibi locutus ẽ. Negͦ dicas ĩ cor
tuo cũdeleu̾it eos dñs d̾s tuus inconspectutuo. p̃p̃ iusticiam meam

Expanded text:
ipse transibit ante te ignis devorans atque consumens qui conterat eos et deleat atque disperdat ante faciem tuam velociter sicut locutus est tibi ne dicas in corde tuo
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ꝓhibitum. ñ qr ꝓhibitum ideo inustum
forsitan ergo obstetrices ñ remunerate sunt
qr mnentite sũt s qr infantes liberauerunt. ⁊
ꝓ qua fuit ueniale pccm s ne putet qͥsꝙ in
cet̾is pcc̃is si pp̃ liberatõem hõienuim fiant ita
posse ꝯcediueniam multa enĩmala intolle¬
rabilia ⁊ detestanda. talem sequunt errorem.
Non macdices suido. ⁊ c̃ girdo malecdic̾e ẽ absẽ¬
ti ⁊ ñ audienti de rogare. Coram teco offendi¬
cum ponere ẽ discretam quidem rem agere. s

Expanded text:
ideo prohibitum. non quia prohibitum, ideo factumForsitan obstetrices non remuneratae sunt quia mentitae sunt, sed quia infantes liberaverunt, etpro qua fuit veniale peccatum. Sed ne putet quisque in caeteris peccatis, si propter liberationem hominum fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Non maledices surdo, etc.--Surdo maledicere, est absenti non audienti derogare. Coram caeco ponere offendiculum est discretam quidem rem agere, s
Abbreviated transcription (Latin):
da. eccc. dicit scriptura que tempora ita so¬
let computare ut qd̃ desũma ꝓfectionis
nũi paululum exerescit aut iñfra ẽ nõ cõ¬
putetur qͣlon ergo qd̾ ait inseruitutem redi¬
gent eos. et nocebunt illis ad.cccc aniros

Expanded text:
e scriptura, quae solet tempora ita nuncupare, ut quod de summa perfectioris numeri paululum excrescit aut infra est non conputetur. non itaque quod ait: in seruitutem redigent eos et nocebunt illis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
auferebantur ⁊ recentes cotidie ponebant᷑
dũ tñ sine panib mensa ñ relinqueretur
Id̾̃o dixit. qui semꝑ suꝑ eam erunt .i. qui sem¬
per panes ñ quiãilli semper.¬
la aurea. cyathos ⁊ trateras. ad liba fũ¬
denda. panes semp mea erunt. exten¬
cent ꝙ de sup pallium coccineũ qd̃ rur¬
sum oꝑient uelamĩto iacinctinaꝵ
peslium ⁊ inducent uectes. Sument

Expanded text:
auferebantur et recentes cotidie ponebantur, dum tamen sine panibus mensa non relinqueretur. ideo dixit: qui semper super eam erunt, hoc est quia semper panes, non quia illi semper.la, cyathos et crateras ad liba fundenda: panes semper in ea erunt: extendentque desuper pallium coccineum, quod rursum operient velamento janthinarum pellium, et inducent vec
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e t̾renaꝵ cogitationũ pulũem aspergunt
ut intentõis ocislos aluce intrme uisionis
obscurent. Nos .N. puteos fodumꝰ cũ scripte
alta penetramus. qͦs occulte allophili replẽt
qr t̾renas cegitatões ingerũt diuine sc̃ĩe a¬

Expanded text:
rae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis oculos a luce intimae visionis obscurent. Nos enim puteos fodimus, cum Scripturae alta penetramus, quos occulte Allophyli replent: quia terrenas cogitationes ingerunt et divinae scientiae a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuianĩ campestrem de elath ⁊ deasyongaber uenimus ad iter qd̃ ducit
incesertum moab. Dixitꝙ dñs adme. Nonpugnes contra moabitas. Ni
meas adueisus eos prelium. Nom .ii. dabo tioni orncqm ee cerra eoꝵ. ꝙ

Expanded text:
iam campestrem de Elath, et de Asion-Gaber, venimus ad iter, quod ducit in desertum Moab. Dixitque Dominus ad me: Non pugnes contra Moabitas, nec ineas adversus eos praelium: non enim dabo tibi quidquam de terra eo
Abbreviated transcription (Latin):
OR. Iulta cantica legiius ł scripturis
s hec primũ olum est. qd̾ egyptus ⁊ pħo¬
ne sub merso post uictoriam canit᷑ mos .ni.
cantantes tympana ĩ manib sic̃ de mari¬
a ⁊ a aron refertur. ⁊ tu ergo si mare rubre
tñsieris. si egyptios submergi uideris. et.
hũeris ĩmanu tua tympanũ .u si carneni
tuam crucifixers cũ impiis incũs drcupis

Expanded text:
. Multa cantica legimus in Scripturis, sed hoc primum omnium est quod, Aegyptiis et Pharaone submerso, post victoriam cantatur. Mos encanentes tympana in manibus, sicut de Maria et Aaron refertur. Et tu ergo, si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et Phabueris in manu tympanum, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupis
Abbreviated transcription (Latin):
magnificatus est. qñ pħonem ⁊ ex̾citũ eiꝰ sub¬
mersit ist magnificatus ẽ miracula añ
passionem faciendo. p̃̾dicando incruce mo¬
riendo. s glo̾se magnificat᷑ ẽ cũ iuctor re¬
surrexit uicto diabolo spoliato inferno.
Equũ ⁊ ascen. ⁊ c̃. Hoĩes quinos insequit᷑
equi st̃. ⁊ om̃s qui incarne nati st̃ figurałr
equi st̃. ⁊ hñt ascensores suos. S̾unt qͦs dñs
bolus ⁊angłi eius. Iudas equus erat. ⁊ cũ
ascensorem hũit dm. ce equitatu salutis
erat cũ cet̾is enĩ apłis missus. egrons sal¬
erat ⁊languentib p̃stitit sanitatem. U̾ se
diabolo ꝓffrauit. qui post bucellã mreo in¬
trauit equus sachane fcũs ⁊ illi habenis
ductus contͣ dñm equitauit. gͦ õs ꝑsecuto¬
res equi sũd hinuentes. s hñt angłos ma¬
los quib agunt᷑ ascensores ⁊ id̾o ferecesst̃
Siuideris ꝑsecutorem tuũ minis semẽtẽ
scito quia abscascensore ꝓurgetur. n õ se¬
uus est ⁊ trutulentiis. Idẽm. Alia lict Dułs

Expanded text:
s est, quia Pharaonem et exercitum ejus submersit. Vel magnificatus est, miracula ante passionem faciendo, praedicando, in cruce moriendo: sed gloriose magnificatus est, cum resurrexit victor victo diabolo, spoliato inferno. Equum, etc. Homines qui nos insequuntur equi sunt; et omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, et habent ascensores suos. Sunt quos Dominbolus et angeli ejus. Judas equus erat, et cum ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis erat: cum caeteris enim apostolis missus aegrotis salutem et languentibus praestitit sanitatem; ubi diabolo se substravit, qui post buccellam in eum intravit, equus Satanae factus, et illius habenis ductus contra Dominum equitavit. Omnes ergo persecutores equi sunt hinnientes, sed habent angelos malos, quibus aguntur ascensores, et ideo feroces sunt. Si videris persecutorem tuum nimis saevientem, scito quia ab ascensore pungitur, et ideo saevus est et truculentus. VERS. 2.-- Iste Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cho. ubi qrͣ quõ postea uxorem hr̃e clicati. Tractunt hebrei emptũ abhoc
iosephobnuniam pulcritudinẽ inturpe minist̾ĩum ⁊ a dño uirilib ei
et huiꝰ filiam ec̃ acheneth qm postea ioseph

Expanded text:
ur quomodo postea uxorem habere dicatur? Tradunt Hebraei emptum ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a domino, virilibus ejus et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑximo mutuũ postulamus cũ ꝓet̾na
remuneratõe curam dñici gregis suscipimꝰ
S si timorem d̾i qiͣ pecuniam exigentis sẽ¬
perante ocłos cordis ponimus qĩ inp̃sentia
deo in xp̃o loquim mors ergo aut cebilitas
pecoris pastori nõ imputatur si eiꝰ curam
strenue gessit ⁊ qͣi deo p̃serte ałr dampnũ
Sensus siñe hystoritus de qua nascitur oĩo
Si ergo hystoricus sensus regnũ caritatis
edificat. cupiditatis dissipat. nõ est nect̃e
allegorice exponi. lector tñ snĩam dote rec¬
te fidei hon orare debet tĩtactã sua expositõe

Expanded text:
ximo mutuum postulamus, cum pro aeterna remuneratione curam Dominici gregis suscipimus. Sed si timorem Dei, quasi pecuniam exigentis, semper ante oculos cordis ponimus, quasi in praesentia Deo, in Christo loquimur. Mors ergo aut debilitas pecoris pastori non imputatur, si ejus curam strenue gessit, et quasi Deo praesente; aliter damnum sententiae historicus, de qua nascitur oratio. Si ergo historicus sensus regnum charitatis aedificat, cupiditatis dissipat, non est necesse allegorice exponi. Lector tamen sententiam dote rectae fidei honorare debet et intactam sua expositione
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmaculatum cũ renib iussit offerri. qr enĩut
simplex multa que facere debuit omisit uir¬
Iure cauti recdluntur simplices qui exsimpliti¬
tate facile possũt aduoluntatemtrahi ut nõ
solum renes ⁊ adipem qui suꝑ ip̃os est. set ⁊lum¬

Expanded text:
immaculatum cum renibus jussit offerri, quia enim ut simplex multa quae operari debuit omisit: dei redduntur simplices, ut pote qui ex simplicitate facile poterant ad voluntatem trahi, ut non solum renes et adipem qui super ipsos est, sed et lum
Abbreviated transcription (Latin):
hit qd̃ uocant uentrẽ suꝑiorẽ
ꝑalteram purgatõem disc̾uit.
qudduocat uentrẽ inferiorẽ
renes sũt genitaliũ semimĩ
minff̾ia cũ uentre. ⁊ femorib

Expanded text:
hit, quam vocant ventrem superiorem: per alteram purgationem discernit, quam vocant ventrem inferiorem. Renes sunt genitalium seminum ministeria, cum ventre et fe
Abbreviated transcription (Latin):
Ps̃. oxꝵ. Habet unusquisq nr̃m in rectis oꝑib ⁊ recta
uita canqm distinctos istos .ui. dtes postquos debeat
quietem sꝑare primo die lucem fidei. qñ primũ uisi¬
baib eredit pp̃ quam fidem dĩs uisibsr apparere dis¬
natus est scdõ die fcm̃ esttanqͣm firmamentũ disci

Expanded text:
. 43. Habet etiam unusquisque nostrum in bonis operibus et recta vita tanquam distinctos istos sex dies, post quos debet quietem sperare. Primo die lucem fidei, quando prius visibilibus credit, propter quam fidem Dominus visibiliter apparere dinatus est. Secundo die
Abbreviated transcription (Latin):
simul est iuuentuti. ⁊ re uera int̾ om̃s etates reg¬
natiuentus. ⁊ ip̃a est ip̃m firmamentũ oĩum
etatum. ⁊ ideo bene comꝑatur quarto diei quo fc̃a
sunt sỹdera celi infirmam̃to. Quid enĩ euidentius
gogam ip̃ama ⁊ stelle principes eius ⁊ omnia fundata
instabilitate regni. tanqmͣ infirmam̃to huiꝰ qiͣ¬

Expanded text:
similis juventutis est. Et revera inter omnes aetates regnat juventus, et ipsa est firmum ornamentum omnium aetatum: et ideo bene comparatur quarto diei, quo facta sunt sidera in firmamento coeli. Quid enim evidentius gogam. Stellae vero principes ejus sunt, et omnia fundata in regni stabilitate, tanquam in firmamento.
Abbreviated transcription (Latin):
ta etas. scđm qm est declinano auiuenture ĩ senec¬
tutem. nõ dum quidẽ senetus netiam uiuentus
qr semioris etas est. qm greci pb̃ri uorant. Nam se¬
etas a rogni robore inclinata ⁊ fracta ẽ. in ppło iu¬
dcoꝵ. quemadmod̾ homo auiuentute fic semor
et instabilem. sicut aues uolantes. s sbi erant ce

Expanded text:
tute ad senectutem, nondum senectus, sed jam non juventus: quae senioris aetas est, quem Graeci πρεσβύτην vocant. Nam seaetas a regni robore inclinata et fracta est in populo Judaeorum, quemadmodum homo a juventute fit senior. et instabilem, sicut volantes aves. Sed plane e
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur. ꝯui ergo cist̾nas fediti oꝑiat ne
silentium tegat ne ꝑscandalũ mentis aut
ficelem ꝑuulum aut infidelem que credere
posusset int̾minat. exmorte enĩ ium̃toꝵ
ad agendam pñiam reus tenetur ꝯuienĩ ad
alta sap̃ie fluenta ꝑueniens cũ hec apd̾ bru¬
ta auilientiũ cordã ñ contegit pene reus ad¬

Expanded text:
accipitur? Qui ergo cisternam fodit, cooperiat, ne silentium tegat, ne per scandalum mentis, aut fidelem parvulum, aut infidelem, qui credere potuisset interimat. Ex morte enim jumentorum ad agendam poenitentiam reus tenetur. Quisquis ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si egressus ignis ⁊ c̃. Igne succendimus
cũ correctõem subditis pp̃aramus ut spi¬
nas intioꝵ ꝯsumamus. s udendum est
necũ untia ꝑsequimur uirtutes ledamꝰ
et eis qui fructum bonoꝵ oꝑm ꝓferrece¬
perint añ maturitatem noceamus. iu
ergo hec ꝯmiserit dignam pñiam gerat
et qd̃ ꝑ inherctam lesit studiose restituat.

Expanded text:
Si egressus ignis, etc. Ignem succendimus, cum correctionem subditis praeparamus, ut spinas vitiorum consumamus. Sed videndum est ne cum vitia persequimur, virtutes laedamus, et eis qui fructum bonorum operum proferre coeperant, ante maturitatem noceamus. Qui hoc ergo commiserit, dignam poenitentiam gerat, et quod per inertiam laesit, studiose restituat.
Abbreviated transcription (Latin):
sterii. Ideo ait inmundoꝵ primogenita eẽ re¬
dimenda mundoꝵu̾o nequaqͣm set nec dño
ꝯsecrara. necea que nouissime sunt dc̃a. ꝑfc̃a
enĩ demonstrata sunt qr intentionem diuinã
celestem ꝙ gerunt.

Expanded text:
sterii: ideo ait immundorum primogenita esse redimenda, mundorum vero nequaquam, sed nec Domino consecrata, nec ea quae novissime sunt dicta: perfecta enim demonstrata sunt, quia intentionem divinam coelestemque gerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lites hr̃e lineas qi camuisi as uocant sic ap
gendo iacilo. tenendo clipeo ensi laboran¬
ab legitur hĩusse qñ amasiam int̾fecit.
strictam. s. adm̃suram hĩtussu Ergo et
sacerdotes ꝑatr inminist̾ium d̾i utinitur
hac tunicã ut hñtes pulcritudinẽ uestitoꝵ¬

Expanded text:
litantes habere lineas, quas camisas uocant, sic aptgendo iaculo, tenendo clipeo, ense libran legitur, quando Amasam interfecit , stricta scilicet ad mensuram habitus sui. Ergo et sacerdotes parati in ministerium Dei utuntur hac tunica, ut habentes pulchritudinem vest
Abbreviated transcription (Latin):
gitat. utertrem negulosus sit. subiecta uentri m̃bra. ne lasciuiendo
totam sacerdotalis hĩtus pulcritudinem corrumpant Genua neab
or̃oriis instantia torpeant. tibias ⁊ pedes ne ad malũ current Induat
ergo sacerdos primo linea stricta ut corpus abiniqͥs oꝑib ⁊ m̃tem
pitis. quintus toti corpori cõis. Tumica hec
qmͣ diximus utracꝑ ꝓprie ꝯtiuentie accũ
et iusticiam designat xseq̃nter u̾o ⁊ alioꝵ

Expanded text:
acere praesumat; subjecta etiam ventri membra, ne lasciviendo totam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum currant. Induatur ergo sacerdos primo linea stricta, ut et corpus ab iniquis operibus, et a pitis, ultimus toti est corpori communis; tunica haec, quam diximus utraque proprie, continentiam tactus, et justitiam designat. Consequenter vero et aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
quis nisi fecerit morietur morte uult
appetendo ut falsum iuret s ut falsum
uiranto uiuat. ita est nescio utrũ possĩt
dicusta pcc̃a nolentium qualia hic di¬
cuntur expianda. Nam si dligent̾ ꝯsid̾e¬
tur forte ip̃m peccare nemo uenrt. s pp̃

Expanded text:
quisquam, nisi fecerit, mortem minetur. uult se ipsum appetendo, ut falsum iuret, sed ut falsum iurando uiuat. quod si ita est, nescio, utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum peccare nemo uelit, sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
¶uia regia gͣic̃ ꝙ dicit ego sũ
iuditiũ tuũ regida hac icecend̾
est ⁊ numqͣm declinand̾ est
nec l̃ agrũ nec ĩ uirieam .i. nec
ad oꝑa necadsensus cdliaboli¬
cos uolumꝰ pacifice tnͣsire ꝑ
mund̃. s hoc magis incitat
pͥncipẽ mundi qd̃ dr̃s. nos
nolle manere cũ eo ut mora¬
ri. ił aliquid eius ꝯting̾̃s uñ
irascitim ꝯmouet ꝑsetutões.
et ꝑicula cuiciatꝰ intentat. Iñ

Expanded text:
ia regia. Quae dicit: Ego sum judicium tuum regi da . Hac incedendum est, et nusquam declinandum, nec in agrum nec in vineam, id est nec ad opera, nec ad sensus diabolicos, si volumus pacifice transire per mundum. Sed hoc magis incitat principem mundi quod dicimus nos nolle manere cum eo, vel morari, vel aliquid ejus contingere: inde irascitur et movet persecutiones et pericula, et cruciatus inte
Abbreviated transcription (Latin):
Scon .i. loq̃ntis. Qui. N sub
diaboloagunt tni lequi
norunt. s mania locunt᷑
ut pote astrilogi ⁊ alqͥ phi¬
losophi fidelunnã regnũ
qd̾ a deo est ñ in fermone
set iniurtute dei

Expanded text:
 est loquentis: qui enim sub diabolo agunt, tantum loqui norunt, sed inania loquuntur, ut pote astrologi aliqui et philosophi; fidelium autem regnum, quod a Deo est, non in sermone, sed in virtute Dei
Abbreviated transcription (Latin):
a cognitionis relicta illius diuinitatis hũa¬
nitas. O m̃e enĩ qd̃ subtiłr cgitamus qi m̃te
coquimꝰ. S agmi caronec cruda edenda est n
aqua cocta qr redemptor nr̃ nec putus hõ
existimandus est. nec ꝑ humanam sap̃iam
quałi deus incarnari potuit cogitandus. oĩs

Expanded text:
ionis relictam illius humanitatem significant: omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus: sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
R. Tubalchaym qui scłm iosepbum resbelli¬
cas ex̾cuit. ⁊ decenterartẽ ferrariam docuit q̾¬
R. dixt ꝙ lanech. Anur hebrei la mech diu
luuentem caliginem odoꝵ incurrisse ado¬
lescentem ducem ⁊ rectorem itin̾is hũisse
exercens ergo uenatõem sagutam direxit qͦ
adolescens indicanit casuq caym int̾fecit in¬
uirum inuulnus menim .l. uuln̾e quo infixi
ñ bestiam s hoĩem occidi. Unde ⁊ furore accen¬
sus occidi adolescentẽ.

Expanded text:
 Tubalcain. Qui secundum Josephum res bellicas exercuit, et decenter artem ferrariam docuit; q etc. Aiunt Hebraei Lamech diu vivendo caliginem oculorum incurrisse, et adolescentem ducem et rectorem itineris habuisse. Exercens ergo venationem, sagittam direxit quo adolescens indicavit, casuque Cain invirum in vulnus meum, » id est vulnere quod infixi non bestiam sed hominem occidi; unde et furore accensus occidit adolescentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic est liber gu̾onis adam. ad silitudinemdi
fcũs est. aliiad siłi̾tudinem ade. ⁊̃ est qiͣ ⁊dusio
a suꝑorib cũ recapitulatõe in die qua crea¬
uit deus hõĩem. in die .N. qua creatus ẽ. qr in
claritate diuine ꝯtemplatõis ꝯstitutus ad
et dilecta obliuiomi nõ traderet. ⁊ in hoc dei si¬
mułitudinẽ retineret s postqmͣ ꝑ mobetłĩa¬

Expanded text:
Hic est liber generationis Adam. » Ad similitudinem Dei factus est. Alii, ad similitudinem Adae. Est quasi conclusio a superioribus cum recapitulatione. « In die qua creavit Deus hominem. » In die etenim creatus est, quia in claritate divinae contemplationis constitutus. « et dilecta oblivioni non traderet, et in hoc Dei similitudinem retineret. Sed postquam per i
Abbreviated transcription (Latin):
pioꝵ in ip̃a mundi origine fundam̃tum q̃
diis se dedicant dum inhacuita que anteẽ
radicem cordis. plantant ut hic aduotũ
floreant ⁊ afutura głia ares.i. sant abra¬
hami incasulis hĩtabat. qr scĩ hospites et
lorand̾ qd̃ gn̾ationes abadam ꝑcaym un¬
denario terminant᷑ in quo tłsgressio signat᷑
tamechnamq septimus est cui tres filii et
una filia acclinitur ut undenarius ĩpleat᷑
gen̾atio que mitium pc̃ci fuit ꝑ qd̃ rtolup¬
tas camnis que resistit sp̃ui. unde noema no¬
satur. i uoluptas. In hac ꝓgenie lamechpriꝰ
Ieiꝵ. Genuit ꝙ ada iabel. debigamia nascit᷑¬
iabel hĩtans intentoriis q̃ mutabiliansta¬
bilitarem eoꝵ figurant qui circũferut᷑
om̃i uento coctrine. Nascitur ⁊ cubal qͥ fuit

Expanded text:
piorum, in ipsa mundi origine fundamentum qudiis dedicant, dum in hac vita quae ante est, radicem cordis plantant, ut hic ad votum floreant, et a futura gloria arescant. Abraham vero in casulis habitabat, quia sancti hospites et Notandum quod generationes ab Adam per Cain undenario terminantur, in quo transgressio signatur. Lamech namque septimus est, cui tres filii et una filia adduntur, ut undenarius impleaturgeneratio, quae initium peccati fuit, per quod voluptas carnis, quae resistit spiritui. Unde Noema vocatur, id est, voluptas. In hac progenie Lamech primus  Genuitque Ada Jabel, » etc. De bigamia nascitJabel habitans in tentoriis, quae mutabilia instabilitatem eorum figurant, qui circumferuntur omni vento doctrinae. Nascitur et Tubal, qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia sacram̃ta quib ecc̃a instruit᷑ figura¬
lit̾ exprimuntur. ꝑ corporalem enĩ exitum
filioꝵ isct de egypto decorꝑali nr̃ exitus de e¬
gypto sp̃uali signatur ꝑ mare rubrũ ⁊ pħois
subm̃sionem atꝙ egyptioꝵ bap̃mi mist̾ium
et sp̃ualium ostium int̾ipis. ꝑtypiciagni
de celo datur manna ⁊ aqua depetra. hicest
panis qui decelo descendit ⁊ dectrina xp̃i. In mõ¬
te dautur p̃cepta atꝙ iudicia ppło dei ut suꝑ¬

Expanded text:
omnia sacramenta quibus Ecclesia instruitur, figuraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Pharaonis submersionem atque Aegyptiorum, baptismi mysterium et spiritualium hostium interitus. Per typici agniDe coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
egyptus qͣi ingilabat mundo. Ideo uocẽ clm̃
ñ andiebat. s extincto egyptio. postqm ince¬
cumultib obdormiuit. ⁊ id̾o diuinam uocẽ
audiuit. Cum enĩ mens ab ext̾iorib sopi¬
tur uerba dei penetrat ueratius. aurẽ qͥipe
cordis turba t̾renaꝵ cogitationũ ꝑstrepens
claudit. Non enĩ ꝑfecte homo sufficit adu¬
traq diuisus. si ext̾ius auditũ aꝑit int̾ius

Expanded text:
egyptiis quasi vigilabat mundo, ideo vocem Domini non audiebat: sed exstincto Aegyptio, postquam in detumultibus obdormivit, et ideo divinam vocem percepit. Cum enim mens ab exterioribus sopitur, verbum Dei penetrat veracius. Aurem quippe cordis turba terrenarum cogitationum perstrepens claudit. Non enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, quia si exterius auditum aperit, interius
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾i nouũ latcat. ⁊ ĩnouo uet᷑
pateat Õo aũ tali ppło tribu¬
atur uidere uocem dñi. sic hoc ac¬
cipiend̾̃ est intelligere cũ sibi
loquit᷑ dñs timeant nemoriãt.¬

Expanded text:
uetere nouum lateat et in nouo uetus pateat. quomodo autem tali populo tribuatur uidere uocem dei, si hoc accipiendum est" intellegere," cum sibi loqui deum timeant ne moriant
Abbreviated transcription (Latin):
discretõe ad pietatẽ informand̾. s hoc fuit dei.
apd̾ hebreos nisan apd̃ macedones sandicus.¬
d̾r aprilis qĩ apͥlis. qr tunc aꝑitur tera ꝓferẽ¬
dis uirgultis herbis ac florib. uł aprilis aue
nere qͣi aphrodis. uenus enĩgrece aphrodite d̾e
et tũc pͥmum equinectium fuit. sol enĩ mori¬
ente. lima moccidente. speram mundi exeqͦ diui¬
debant¬
os inquo fcũs est mundus: cuł plenilumum
post equinoctium uernale semꝑ ẽ attendend̾.

Expanded text:
discretione ad pietatem informandum. Sed hoc Dei fuit, apud Hebraeos Nisam, apud Macedones r Aprilis quasi aperilis, quia tunc aperitur terra proferendis virgultis herbis ac floribus: vel Aprilis a quasi Aphroditis; Venus enim Graece Aphrodite dicitur. et tunc primum aequinoctium fuit; sol enim in oriente, luna in occidente, sphaeram mundi ex aequo dividebantos, in quo factus est mundus, cujus plenilunium post aequinoctium vernale semper est attendend
Abbreviated transcription (Latin):
mus utrum om̃is corporis mundidũ taxat
Iã demmundis nulla q̃stio est. ⁊ qͥd dealipe
fieret deadipe morticinr ⁊ a fera capti ut sit
remansit q̃stio quid fieret de aclipe eoꝵ q̃¬
munda suntaduescendum. scũ dicitõem
aiãm ꝑire deppło suo q̃ ed̃itadipem eoꝵ ex¬

Expanded text:
mus utrum omnis omnino pecoris mundi duntaxat nam de immundis nulla quaestio est; et quid de adipe dixit quid fieret de adipe morticini et a fera capti, ut sitremansit quaestio, quid fiat de adipe munda sunt ad vescendum. Sed cum dicit omnem animam perire de populo suo, qui ederit adipem eo
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis dreb cane. sementis frit messis. frigus ⁊ estus. estas ⁊ hyems nox ⁊ di¬
es nõ reqmescent. Benedixit ꝙ noe ⁊ filiis eius. ⁊ dixit ad eos. Crescite

Expanded text:
cunctis diebus terrae sementis et messis frigus et aestus aestas et hiemps nox et dies non requiescent benedixitque Deus Noe et filiis eius et dixit ad eos crescite
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̾. Et tollens de cunctis ⁊ t̾. Ingr̃essa st̃
marcham munda ⁊ in munda ammalia
s postqͣm egressa sũt ñ offeruntur deo nͥ
tis donat dignis. forte noui .t. in dulgẽtia
figurata est. ut ꝑterita ultio ad legis ꝑtine¬
at seueritatem. hoc adgre bonitatem¬
sibi atrribuat si cogitatões incerit.qr cormp¬
tionis malum ꝙ quisq ab ortu carnalium
desid̾ioꝵ supp̃ssit exercetin ꝓuectuetatis ⁊ nͥ
hec cicius diuine fortitudinis reprimat ira¬
nus cẽ bonũ nature. culpa uorat inꝑsund̃

Expanded text:
Et tollens, » etc. Ingressa sunt in arcam munda et immunda animalia, sed post egressum non offeruntur Deo niss donat indignis, forte Novi Testamenti indulgentia figurata est, ut praeterita ultio ad legis pertineat severitatem, hoc ad gratiae bonitatemsibi attribuat, si cogitationes vicerit: quia corruptionis malum, quod quisque ab ortu carnalium desideriorum sumpsit, exercet in provectu aetatis: et nisi hoc citius divinae fortitudinis reprimat manus, omne bonum naturae culpa vorat in
Abbreviated transcription (Latin):
iulcco sc̃o edent ea. Illuc forsitant in trabant
mulieres dona sua offerentes que altari
Cumꝙ expleti fulint⁊t̾ Intentoẽm aperit
qr .s. pollutõem naturales motus ñ faciunt
et t̃. Matrem naturam appellans ⁊ inmundici¬
am pcc̃i ade ⁊ eue. uitorum genus humanum
descendisse sig̃cans Ideo moyses ꝯpletis dreb
purificationis holocanstum ⁊ ꝓpcc̃o p̃cepit

Expanded text:
loco sancto edent ea. Illuc forsitan intrabant mulieres dona sua offerentes, quae altariCumque expleti fuerint. Intentionem aperit, t, pollutionem naturales motus non faciunt, nceptus , etc., Matrem naturam appellans, et immunditiam peccati Adae et Evae in totum genus humanum descendisse significans. Ideo Moyses, completis diebus purificationis holocaustum, et pro peccat
Abbreviated transcription (Latin):
rint numqm saluberrima pie deitotionis
retinacula laxet. Hoc est enĩ sacerdotem in tͦq¬
nũo humero. uncinos qui cachenaula rõna¬
uncis suꝑhumeralis cathenisle aurce que
de rõualis sũmitatib efferunt᷑ Cumq mẽs¬
rõnabiłr de int̾ne luce claritatis degustat
apectore sacerdotis relabatursi nõ eum atce¬
neat

Expanded text:
rint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos qui catenulas rationauncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offerentur, cum eonabiliter de interna luce charitatis degustat, a pectore sacerdotis relabatur, si non eum acceneat
Abbreviated transcription (Latin):
deus cuncta que fecerat ⁊erant ualde bona
hic aũ quedam ꝓhibẽnir uelut mala. ⁊ inmũ¬
da decermunt᷑. nõ sũt tñ contraria sibi. Nam
et uideoꝵ castrimargiam ad modicũ dñs re

Expanded text:
Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Hic autem quaedam prohibentur, velut mala, et immunda decernuntur. Non sunt tamen ista contraria sibi: nam et Judaeorum gastrimargiam ad modicum Dominus re
Abbreviated transcription (Latin):
nitio iacob iniciñe. mors xͥ
incruce. lapis capiti suppositꝰ
capiti iacob supposinis sig̃cat
humanitatem xͥ ꝯuinctam
deo assumenti. cap̃enĩuiri xp̃c.¬

Expanded text:
itio Jacob in itinere, mors Christi in cruce. Lapis capiti supposituscapiti Jacob suppositus, signat humanitatem Christi conjunctam Deo assumenti. « Caput enim viri C
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nox poc̃oris. dies uita usti. Incolũpna ig¬
nis maloꝵ dampnatio quib t̃ribilis appa¬
rebit dñs iiudicio incolumpna nubis lenis
Iurauit. Nõ est d̾s passebił nͨ uitio iracunlie
sitbiectus. s ꝑ bec caritas moysi erga ppłm
manifestatur ⁊ d̾i bonitas q̃ cẽm sensĩ suꝑat

Expanded text:
 Nox peccatoris, dies vita justi. In columna ignis malorum damnatio, quibus terribilis apparebit Dominus in judicio: in columna nubis levisuravit. Non est Deus passibilis, nec vitio iracundiae subjectus. Sed per haec charitas Moysi erga populum manifestatur, et Dei bonitas, quae omnem sensum su
Abbreviated transcription (Latin):
mansiones fecerũt. qñ nubes
leuabatur castra mouebant᷑.
et cũ stabat sigebantur ⁊ mane¬
bantur ⁊ manebant in eodeni
loco quousq it̾m leuabatur
nubes. Primia mansio fuit
ĩ ramesse. ultima ncampestri¬
b moab. aramesse usq admõ¬
.xii. mansiones fecerũt. ⁊ħ pri¬
mo anno. ⁊ ibi fece ꝑtotũ an¬
nũ steterunt. Ibi lexdata est
sbi genesis scriptus. exodus
nũa scripti sũt. ⁊ magna ꝑs
huiꝰ inde pedem mouentes
anno scd̃o ꝑuenenint ĩ cades¬
barne. ⁊ inspatioillo fecenint
.xx. mansiones. Decades barne
miserunt exploratores qͥ reuer¬
tentes nuntianerũt t̾rambonã
s robustos ⁊ gỹgantes hoĩes inuenerunt. ⁊ t̾riti uolentes re¬
dire it̾ram egypti. Uñ iratus dñs abierunt retro. ⁊ lustra¬
ti sũt m̃nurantes. in . x anno ꝑuenerũt ad cades barne
Uñ retro abienĩt ꝑdesertũ ⁊ in illo sapacio.ix mansioẽs
it̾m fecerũt .xi. ut̃o cies moyses añqͣmueniret ad cades lar¬
tenerentir. in memoria. faci¬

Expanded text:
mansiones fecerunt. Quando nubes levabatur, castra movebantur, et cum stabat, figebantur et manebant in eodem loco quousque iterum levabatur nubes. Prima mansio fuit in Ramesse, ultima in campestribus Moab. A Ramesse usque ad monim mansiones fecerunt et hoc primo anno, et ibi fere totum annum steterunt. Ibi lex data est, ibi Genesis scriptus, Exodus, Numeri scripti sunt, et magna pars hujus. Inde pedem moventes anno secundo pervenerunt in Cadesbarne et in spatio illo fecerunt viginti mansiones; de Cadesbarne miserunt exploratores, qui revertentes nuntiaverunt terram bonam, sed robustos et gigantes homines invenerunt, et territi volentes redire in terram Aegypti, unde iratus Dominus. Abierunt retro et lustraad Cadesbarne, unde retro abierunt per desertum, et in illo spatio novem mansiones iterum fecerunt. Undecim vero dies Moyses antequam veniret ad Cadesbartenerentur in memoria, faci
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i oꝑatio sig̃catur ꝑ sangninẽ
subtilis ⁊ int̾nauirtus ext̾iori
fc̃a unificantis. ꝑfimũ lassi¬
tudo sitis. esures ⁊ timormor¬
tis. ⁊ quecumq exhumani¬
tatepati uoliit. Quicqͥd enĩ
defectu mortalitatis habuit
qi fimus ineo abuend̾ fuit
que oĩa igni cremanda sũt
ligendia ut que ab eo corꝑałr
gesta sunt ꝑ incorporeum di¬
uinitatis sp̃m disposita senti

Expanded text:
operatio significatur: per sanguinem subtilis et interna virtus exteriora facta vivificans; per fimum lassitudo, sitis, esuries, et timor mortis, et quaecunque ex humanitate pati voluit. Quidquid enim defectu mortalitatis habuit, quasi fimus in eo abjiciendum fuit; uit, igne concremanda sunt, ligenda, ut quaeque ab eo corporaliter gesta sunt, per incorporeum divinitatis ejus spiritum disposita senti
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Capita nr̃a ⁊c̃. Adlitt̃am qr
nuꝑ fu̾ant d̾o ꝯsecrati p̃cipit
ut sc̃a uestũta ñ deponant. s
pati seriure deo assistant alle
te ꝯstat ⁊ hu

Expanded text:
 Capita, etc. Ad litteram. Quia nuper fuerant Deo consecrati, praecipit ut sancta vestimenta non deponant, sed parati servire Deo assistant. Allete constat et hu
Abbreviated transcription (Latin):
ade tnͣs gressioni obnoxii tenebant᷑. Cumichi
abinferis resurgente. ⁊ legisobscura tanqͣm
ioseph sompnia reuelante solutus ẽ apc̃cis¬
di ⁊ ip̃a g̾minans tres fundos tra slagella⁊ tres
ramos siue ꝓpagines hebreus sermo sigrat q̃
abillis notant᷑ synagrũ¬

Expanded text:
Adae, transgressione obnoxii tenebantur. Qui ideab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph, somnia revelante, solutus est a peccatdi, et ipsa germinans tres fundos. » Tria flagella, tres ramos, sive propagines, Hebraeus sermo significat, quae ab illis vocantur Sar
Abbreviated transcription (Latin):
Dix. Cerimonias ꝑer. ⁊ c̃. Mislte spẽs sc̃ifi¬
cationis sunt. Est oleum quo ungitur so¬
lum tabernaculũ ⁊ thumiama dequo d̾r
Quicumq talem ꝯpositoẽm fecerit ꝑibu
de ppłis suis. Panes quoq ꝓpositionis soli
mares comedunt qui st̃ destirpeaaron. mis¬
tice aũ inhus que sc̃ificata sũt peccat qͥ in
sacro loco aliquid ureuerent̾ usurꝑat. uł res
diuinas incligne tractat.

Expanded text:
. Caeremonias per, etc. Multae species sanctificationis sunt. Est oleum, quo ungitur solum tabernaculum; et thymiama, de quo dicitur: Quicunque talem compositionem fecerit, peribit de populis suis: panes quoque propositionis soli mares comedunt, qui sunt de stirpe Aaron. Mystice autem in his quae sanctificata sunt, peccat, qui in sacro loco aliquid irreverenter usurpat, vel res divinas indigne tractat.
Abbreviated transcription (Latin):
Non surrexit ⁊ c̃. Hocut ferunt hesdras ce
suoadiecit qui bibliothecam achaldeis ex¬
ustam. dnuno sensu reꝑauit ⁊luteras qui¬
b uitei minc utuntur inuenit unde ⁊ ue¬
lox scriba appellatus eft.

Expanded text:
non surrexit, etc. Hoc ut fertur Esdras de suo adjecit, qui bibliothecam a Chaldaeis exustam divino sensu reparavit, et litteras quibus Judaei nunc utuntur invenit, unde et velox scriba appellatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
manicatã. siue qd̃ adtalos
usꝙ descend̾et ⁊ mnauib arti¬
ficis mira ẽẽt uarietate distĩ¬
cta. siue qd̾ hr̃et manicas.
¶Bix. Qiuia iosephint̾ fr̃es us
ad finẽ iuite uuistus ꝑseueras.¬
sedesctibr̃. solus talarẽ tuni¬
cam hũisse ꝑhibeturꝰ Muid
ẽ talaris tuinca nͥ actio ꝯsũ¬
mata qr si tunica ꝓtensa ta
lũ corporis oꝑit cũ bona actõ
ante oculos dĩ usq ad t̾miñ
uite nos regit. unde moyses
caudam hostie offerri p̃cepit.
ut opus bonũ qd̾ incipimus
ꝑ seueranti fine compleamꝰ.¬

Expanded text:
manicatam, sive quod ad talos usque descenderet et manibus artificis mira esset varietate distincta, sive quod haberet manicas: . Quia Joseph inter fratres usque ad finem vitae justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibetur. Quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operuit, cum bona actio ante oculos Dei usque ad terminos vitae nos regit. Unde Moyses caudam hostiae offerri praecepit, ut opus bonum quod incipimus perseveranti fine compleam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ⁊sentit. unde ⁊ serpens praua suggessit eua qͣre
tione ⁊ delectatõe suꝑatus assensit. suggestiõe gͦpct̃m

Expanded text:
consentit. Unde et ille serpens prava suggessit, Eva autetione ac delectatione superatus assensit. Suggestione it
Abbreviated transcription (Latin):
lib. Dretergressi sũt ergo locũ in quo debebãt
locum dupplicis spelunce. Uñ queri pot̾ quare
hoc fecerunt. s dicit aliquis quia bella tune¬
bant sicut filu isrł citrũ cducti ꝑ desertũ. x¬
annis. donec tnͣsinisso iordane uenerũt in
t̾ram ꝓmissionis. s maioris sig̃cantie causa¬
fcm̃ esthoc In loco enĩ qui area adadd̾r postea
mulaitudõ filioꝵ isrł iimurans cont᷑ d̾m.¬
diuinoigne ꝯsumpta est. Tanto gͦ luctuñ
tam mors iacob qm ruina ppłi fufa lugebat᷑.¬

Expanded text:
libus. Praetergressi sunt ergo locum in quo debebant locum duplicis speluncae. Unde quaeri potest quare cerint. Si dicit aliquis quia bella timebant, sicut filii Israel circumducti per desertum nnis, donec transmisso Jordane venerunt ad terram promissionis. Sed majoris significantiae causahoc. In loco enim quae area Arad dicitur, postea multitudo filiorum Israel murmurans contra Domionsumpta est. Tanto ergo luctu non tam mors Jacob, quam ruina populi futura lugebat
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dicebat moyses se uelle¬
ire ubi egyptii ñuiderent ab¬
hoĩatões suas. hocaũ intelligen¬
dum ẽ muistice sig̃cari qd̃ de pa¬
storib diximus qui erante¬
ĩ egypto. sicai. sacrificia iscłitaꝵ
s. Egyptii abhoĩantur oues
nem qui cũ capite arietino pĩ¬
gitur. Idem bouem colunt e¬
gyptii qui consecratus ẽ aꝑi.
sicut uacca ysidi. Apisem̃ e¬
rat maximũ num̃ egyptioꝵ
qui semel manno certo ppie

Expanded text:
mum dicebant se ire uell ubi Aegyptii non uiderent abiones suas. hoc autem intellegendum est mystice significari. quod etpastoribus diximus, qui erant AeAegypto. Sic enim sacrificia Israelitae. Aegyptii abominantur oves nem, qui cum capite arietino pingitur. Item: bovem colunt Agyptii, qui consecratus est Api, sicut vacca Isidi. Apis rat maximum numen Aegyptiorum, qui semel in
Abbreviated transcription (Latin):
busta pat̃ia designatur. tanto aũ libentius
labores tollerauit tanto arcius amplexits
est qͣnto abillius amplexu nullo t̾tore a¬
uulsus est Unde ait. Quis uos seꝑabita ca

Expanded text:
busta patientia designatur. Tanto autem libentius labores toleravit: tanto arctius amplexus est, quanto ab illius amplexu nullo terrore avulsus est. Unde ait: Quis nos separabit a
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ candorem ad humani unguis siłitudi
nem. quia ungius grece d̾r onpx antiqua
tͣslatio ht̃ carbunculum ⁊ prasium. car¬
bunculus est ignei coloris ⁊ d̾r illustrarete¬
nebras noctis. prasuis est urriclis. Unde grece
apotiro. qd̾ prason diciturnome accepit

Expanded text:
habet candorem ad humani similitudinem unguis, quia unguis Graece dicitur ὄνυξ. Antiqua translatio habet « carbunculum et prasium. » Carbunculus est ignei coloris, et dicitur illustrare tenebras noctis. Prasius est viridis, unde Graece a porro, quod πράσον dicitur, nomen accepit
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe magu leruinit minori ppło xp̃ianoꝵ¬
Moꝵ. In singilis quoqꝙ hoc dici pot̃. Duegentes
Iste minor. Ille maior pͥlures . a. sũt mali ꝙͣ
hyspidus dende exit iatobtenens plantã fr̃is
pc̃ci⁊ nequinie squalore tircumdatus cuiꝰ minor
plantam tenuit qr maiorem ppłm minorsupe
simplicem int̾pretati sũt. ꝓprie aũ aplastos nõ
iacob sine dolo hĩtans in domo. ut magna sit
q̃stio qũo perdolum acceperit bñdictõem qui
erat sine dolo. s ad figurandum aliqͥd mag¬
num hecscriptura p̃misit hinc enĩ maxime

Expanded text:
e major, servivit minori populo Christianorum. In singulis quoque hoc dici potest. « Duae gentes et virtutum; iste minor, ille major: plures enim sunt mali quam hispidus: deinde exit Jacob tenens plantam fratris;peccati et nequitiae squalore circumdatus: cujus minor plantam tenuit, quia majorem populum minor supe"simplicem" interpretati sunt; proprie autem ἄπλαστος Iacob sine dolo habitans in domo, ut magna sit quaestio, quomodo per dolum acceperit benedictionem qui erat sine dolo. sed ad significandum magnum aliquid hoc scriptura praemisit. hinc enim maxime
Abbreviated transcription (Latin):
tenera clara qualibet adu̾sita¬
te turbentur. Aioqͥn nec bissũ
fulget. nec coccus choruscat
nec lacuictus ceruleo colore
decoratur. Nõ debent gͦ qui
ĩ ecc̃e sini ꝓfictunt p̃positos

Expanded text:
tenera clara qualibet adversitate turbentur, alioquin nec byssus fulget, nec coccus coruscat, nec hyacinthus caeruleo colore decoratur: non debent ergo qui in Ecclesiae sinu proficiunt praepositos
Abbreviated transcription (Latin):
nem qui unu̾iso illi minist̾io
uicissim deserurrent. Qñ utiq
islli nõ brbebant qͣħi locus erat
seruiendi. Alii aũ bibebantñ
sequitur distingu̾e int̾medi¬

Expanded text:
et uniuerso illi ministerio uicibus deseruirent, quando utique illi non bibebant, quorum locus erat deseruiendi, alii autem bibebant?sequitur: distinguere inter medi