comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b̾e hac actione quinĩmo ⁊ si p̾m¬
⁊ sortem p̾ aditam hr̾ditatem.
Quid tñsi subodicione acceꝑit
lib̾tatem. ecce nõdum lib̾ ẽ. fut
hanc actõemdan adũsus eum
qui ꝑuenit adlib̾tatem. ¶ Sĩ¬
ẜuus purelegatus añ aditam
hrditatem quid admiẜit inħ̾r
uł mutatur. uł amittitur ułlib̾¬
tas opetit p̾m̃t̾uallum modic̾̃
adite br̃ditatis eocasu banca¬
ctõem indulgendam s ⁊ si fid̾i¬
omissaria lib̾tas data sit suoq¬
cquid mbr̾ditate malefidci adi¬

Expanded text:
bitur hac actione: quin immo et si post mortem post aditam hereditatem, Quid tamen, si sub condicione accepit libertatem? ecce nondum liber est: sedhanc actionem dari adversus eum, qui pervenit ad libertatem. Si servus pure legatus ante aditam hereditatem quid admiserit in hvel mutatur vel amittitur vel libertas competit post intervallum modicum aditae hereditatis, eo casu hanc actionem indulgendam. Sed si fideicommissaria libertas servo data sit, quidquid in hereditate maleficii ad
Abbreviated transcription (Latin):
cuniam tibiiussu tuosignat
am ap̃mimͦularium quo ap
an pͣ stetit quomim inotine¬
ti ꝓbare̾tmm nam t̃c ꝑinde ha¬
bendum entac si pato meso¬
luetu exaliqua cã acciꝑe nõ¬
niu hĩs conseqñs ẽẽ putont¬
⁊ si emptor nũmos ⁊ uendit¬
fidei b̾rent deposuert ⁊ mom¬
mi emptoris ⁊ ꝑiculo sunt. n¬
tiq si ipse emptor eum apud
quem deponentur eleg̾it: et
soliit c̾ditori meol ignor¬
ante meacquintur maccõ
pignoraticia. ¶Item si qms
solu̾it legata debent discede̾
legatani dẽpossce alioqum
nascitur k̾di int̾cc̾mutͣ eoͣs
postulato int̾im nich̾ ꝓhib
recte peccuniam adebitorib̾

Expanded text:
cuniam tibi, iussu tuo signatam eam apud nummularium, quoad  te steterit, quo minus in continenti probaretur: nam tunc perinde habendum erit, ac si parato me soluere tu ex aliqua causa accipere nolrim? his consequens esse puto et emptor nummos et uenditfidei haberent, deposuerint, et nummi emptoris periculo sint utique si ipse eum, apud quem deponerentur, elegerit et solverit creditori meo, licet ignorante me, adquiritur mihi actio pigneraticia. item si quis solverit legata, debent discedere legatarii de possessione: alioquin nascitur heredi interdictum, ut eos postulato interim nihil prohibet recte pecuniam a debitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
i qui subiecti sunt aliene po¬
t̾ati cummorientur scĩpłari
pͥmocasu filie utilis actiõcõ¬
tit. ł h̾rs ei nonexistat. ¶ Noñ
solum ita scipulari p̾simusc̃

Expanded text:
i, qui subiecti sunt alienae potestati, cum morientur stipulari primo casu filiae utilis actio competit, licet heres ei non existat. Non solum ita stipulari possumus: 'cum
Abbreviated transcription (Latin):
prem tepeculio actio qͣtẽnus.
man̾et silus exstiplatũ oblg̃¬
tus aut si pr muiora sit nonte¬
neb̾r filius. s n̾tiłis actionͣpa¬
tremdanda ẽ que om̃ma ⁊ iꝑso¬
na fidenissoris dicuntur. ¶ Si
stipłatus sim ꝑte non sĩ quomi¬

Expanded text:
s maneret filius ex stipulatu obligatus. at si pater in mora fuit, non tenebitur filius, sed utilis actio in patrem danda est. quae omnia et in fideiussoris persona dicuntur. Si stipulatus sim 'per te non fieri, quo mi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓficiet. ¶ Inre legata inaccessio¬
nẽ tp̾ris quo testator possedit lega¬
tanus quodammodo. ꝙ h̾rs est
at. an usũcapionem abhossib cap¬
tus ẽ sit uidend̃ ẽ. an h̾rdi enis ꝓced¬
at usucapio. namint̾numpitur nsu¬
cipio ⁊si ipsi reu̾so ñ ꝓdest. s uex co¬

Expanded text:
roficiet. In re legata in accessione temporis, quo testator possedit, legatarius quodammodo quasi heres est. at, ante usucapionem ab hostibus captus sit, videndum est, an heredi eius procedat usucapio: nam interrumpitur usucapio, et si ipsi reverso non prodest, que
Abbreviated transcription (French):
dem ¶Ignori remaccepta potes
ossidem. ¶Eum qui afiioso bona
fidẽ emut usucaꝑe posserensum est.¬
¶ Si mandau̾o tibiut fund̃ emas ex
ea ca traditum tibĩ ditina posẜoe c̃a¬

Expanded text:
m Pignori rem acceptam usu ossidemus. Eum, qui a furioso bona fide emit, usucapere posse responsum est. Si mandavero tibi, ut fundum emas, ex ea causa traditum tibi diutina possessione ca
Abbreviated transcription (Latin):
se appbari. siquis em̾nit fund sciens
abeo cuĩ erat possidebit ꝓposẜore.
mino hrs istitutus fu̾it uł posẜ¬
fimd̾ ꝓhrde possid̾e ħ̾.amplius si iꝰ¬
tam cãm habu̾it existimandi seh¬
eredemuł bonoꝵ. posẜorem dño ex¬
titisse. sund̃ ph̾rde possidebit. nec
cipienda st̃ qui nec inuo nec morto¬

Expanded text:
si quis emerit fundum sciens ab eo, cuius non erat, possidebit pro possessore: mino heres institutus fuerit fundum pro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem uel bonorum possessorem domino extitisse, fundum pro herede possidebit nec ccipienda sunt, qui nec uiuo nec mort
Abbreviated transcription (Latin):
is acci deut quis rem alienama¬
Iiqnom̃o errore deceptus tanꝙͣ suã
uendat forte aut donec ⁊ obid abo¬
ne fidei possorensucapi possit. uel¬
nti si hrorem defuncto dmodatã
at lecatam uł ap̃ eum depositam i¬
emexistimans br̃ditariam alienau¬
ent. ¶Itemsiquis iliqua exstm¬
is ad quem ususfr᷑. ancille ꝑtin ꝑtu¬

Expanded text:
is accidere, ut quis rem alienam aliquo errore deceptus tamquam suam uendat forte aut donet et ob id a bonae fidei possessore res usucapi possit: ueluti si heres rem defuncto commodatam aut locatam uel apud eum depositam existimans hereditariam esse alienaverit. Item si quis aliqua existimis, ad quem usus fructus ancillae pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
nsucapionemaił qr ñ bona fide in¬
teatur possid̾ẽ. uł qr miurẽ errãti
ñ ꝓcedit usucapio. ¶ Inc̾tam ꝑt¬
em possid̾e̾ nemo pot᷑. io si płes s¬
int infundo qui ignorant quota
quisq ꝑtem possideat neminem
eoꝵ mera subtilitate posside̾ labeo
dei emptores. s ⁊̃ om̃s qui possidẽt
erea t̾a qua usncapio sequi sol ptu
añcille finrtiue usu suum facut
idq racione iuris introductum a¬
obstaret exea cã necͣte ẽ ꝑtumustic¬
oceptus ⁊ editus eo tp̃r fu̾it quo fu

Expanded text:
usucapionem, vel quia non bona fide videatur possidere vel quia in iure erranti non procedat usucapio. Incertam partem possidere nemo potest: ideo si plures sint in fundo, qui ignorent, quotam quisque partem possideat, neminem eorum mera suptilitate possidere Labeodei emptores, sed et omnes, qui possident ex ea causa, quam usucapio sequi solet, partum ancillae furtivae usu suum faciunt, idque ratione iuris introductum aobstaret, ex ea causa necesse est partum usucceptus et editus eo tempore fuerit, quo fu
Abbreviated transcription (Latin):
Rap̃. Ater accusatorem dm̃¬
⁊ reum cognitõe suscepta extu¬
sacio ꝓabsente iustis rõnibus
głos dies ter citatus reus dãp¬
netur. uł deaccusatoris absen¬
tis p̃sente reo c̃alumpnia ꝓñ¬

Expanded text:
.Inter accusatorem et reum cognitione suscepta excusatio pro absente iustis rationibus gulos dies ter citatus reus damnetur uel de accusatoris absentis praesente reo calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
mente facientis. mag̾ statinpo¬
test nam si splendiores ꝑsone¬
cupandoꝵ alienoꝵ simium cãid
admifunt ⁊ p̾sunt intempꝰ
ut cui̾o paciatur etas relega¬
noranciam aut fortintu lap¬
ides furati st̾.sufficiat eos u̾bi¬
a qm̃ gãuis cesar tulit adũs
eos qui t̾minos statutos extͣ
suum g̃dum fines uemou̾int.
uta ẽ / nam int̾minos singłos
⁊ eiuo actoẽm. petitõem ue ei ꝗ
na ꝙͣ duiꝰ neniatulit canetur.
ut si fuꝰ ẜuaue insciente dñodo.
muiꝰ dña ue mulctam sufferre
lium qonum obscurandaꝵ cã
faciem locoꝵ ꝯũtuntut exar¬
bore arbustinnaut exsiluan¬
ouale autaliquidenĩmodi fi¬
cunt pena plectendi st̃ ꝓꝑsona.

Expanded text:
mente facientis magis statui potest: nam si splendidiores suncupandorum alienorum finium causa id admiserunt, et possunt in tempus, ut cuiusque patiatur aetas, relegaignorantiam aut fortuito lapides furati sunt, sufficiet eos uam Gaius Caesar tulit, aduersus eos, qui terminos statutos extr‹a› suum gradum finesue mouerint uta est: nam in terminos singulos, et eius actionem petitionem ei qui am diuus Nerua tulit, cauetur, ut, si seruus seruaue insciente domino dminus dominaue multam sufferre lium quaestionum obscurandarum causa faciem locorum conuertunt, ut ex arbore arbustum aut ex silua nouale aut aliquid eiusmodi faciunt, poena plectendi sunt pro persona
Abbreviated transcription (Latin):
incertum s̃ utrum ita demi
accusare pot̾ si fiu̾t lib̾atus:
an⁊ si penam subient ẽ enim
scitutum abimꝑatore nr̃o et
diuo pre eius pꝰ dampnatẽem
ħ pũto adeos demum ꝑtinere
qmaił quitatem uł lib̾tatem
amĩsĩt inchoatas plane delati¬
ones añ dampnatc̃em imple̾
eis ⁊ pͥdampnatc̃em ꝑmissu

Expanded text:
incertum est, utrum ita demum accusare potest, si fuerit liberatus, an et si poenam subierit: est enim constitutum ab imperatore nostro et diuo patre eius post damnationem hoc puto ad eos demum pertinere, qui uel ciuitatem uel libertatem amiserunt.Inchoatas plane delationes ante damnationem implere eis et post damnationem permissum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidib ꝓuinciaꝵ. ne paci¬
antur eẽcollegia sodalia.
ne ue milites collegia m̃cistris
b̾ant s ꝑmittitur temnoribuᷤ
stipem menstruam oferre. d̾ tñ
semel ĩmense cceant ne subp̃te¬
xtu huimodi illicitum collegiñ

Expanded text:
 ne patiantur esse collegia sodalicia neue milites collegia in castris habeant. sed permittitur tenuioribus stipem menstruam conferre, dum tamen semel in mense coeant, ne sub praetextu huiusmodi illicitum collegium
Abbreviated transcription (Latin):
alms. Podales st̾ qui eiusde
pot̾atem facit lex pac tõemq
qm̃ uelint d̾ ferre dum nequid
expublica lẽge corrumpant.
s heclexuidr exlege salomsir¬

Expanded text:
t, qui eiusdem potestatem facit lex pactionem quam uelint sibi ferre, dum ne quid ex publica lege corru‹m›pant. sed haec lex uidetur ex lege Solonis tr
Abbreviated transcription (Latin):
quo tutoris ⁊ quidinquid
si curatorem hãbea. ⁊ fimoso
.dare issitan curatori dando
ub̾atur ⁊ finge alicui fundum
iegatum si dediss pupillo fur¬
iosone. ¶Et sciendum ẽ ꝙ
mominib istis cansib tutori
quid̃ uł curatori utiłr despendi.
becillitate peat nec enim ħ e¬
git testator nͥ quoquomio ẽẽt
alienus ẽ uł qui erat pignori
ticio obligatus. noxe dedistip
otit is cui ꝯdempnatus es te¬
cumag̾eiũdicati. nec expẽcta¬
erit pignoris obligõ. existi¬
mo prccessum liberãtionẽ¬

Expanded text:
que tutoris. et quid, inquis, si curatorem habeat et si furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo furiosoue. et sciendum est in omnibus istis casibus tutori quidem uel curatori utiliter dependi, inbecillitate pereat: nec enim hoc egit testator, ut, quoquo modo esset alienus est vel qui erat pignori Titio obligatus, noxae dedisti, poterit is, cui condemnatus es, tecum agere iudicati, nec exspectaerit pignoris obligatio, existimo processuram liberation
Abbreviated transcription (Latin):
ri fiderussor pot̾it ratum la¬
buit qr tñ fideuissor cum adh¬
uc excã fideiussiomis tene̾tin
soluit nec repetere pot̾ neci
ss. ¶Item᷑ si ignorans c̾dit¬
or ꝓcuitõri suo solutums¬
no debitoris filio ne acceꝑtũ
feci̾t p̾e᷑a aũt scierit. ¶ Et
ratum hũit. confirmatur soło¬

Expanded text:
ri fideiussor poterit, ratum habuit, tamen quia fideiussor, cum adhuc ex causa fideiussionis teneretur, soluit, nec repetere potest necsset. Item si ignorans creditor procuratori suo solutum seruo debitoris filioue acceptum fecerit, postea autem rescierit et ratum habuerit, confirm‹a›tur so
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ offãt ss sine dep̾hensus off¬
atur penam descionis eñic¬
tat. nec int̾ ẽ cui se offãt uł
aquo dep̾bendatur lemita
q delictum emansiomis ha¬
beturut enonis mẜius deẜ¬

Expanded text:
t offerat se, siue deprehensus offeratur, poenam desertionis euitat: nec interest, cui se offerat uel a quo deprehendatur. Leuius itaque delictum emansionis habetur, ut erronis in se
Abbreviated transcription (Latin):
milicie belli tp̾r exilio ⁊ tonoꝵ
ꝑte mulctandꝰ ẽ simpace fu ̃¬
stib cedi iubẽtur. ⁊ requisitus
iuuenis. uł apr̃e post̾a exhib¬
itus. indet̾iorem miliciam dã¬
dus ẽ qui enim se sollicitanit¬
ab̾ialioueniam ñ mͣetur.
Eum qui filium debilitan̾
dilectum p̾bellum iudomnt
m̃habił milicie sit p̃ceptum
dauitraiam deportanit
Edictũ g̾manici cesaris mĩli

Expanded text:
militiae belli tempore, exilio et bonorum parte multandus est: si in pace, fustibus caedi iubetur et requisitus iuuenis uel a patre postea exhibin deteriorem militiam dandus eab alio, veniam non meretur. Eum, qui filium debilitavit dilectu per bellum indicto, ut inhabilis militiae sit, praeceptum divi Traiani deportavit. Edicta Germanici
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. legatum ac̾ditore su.¬
ent subea condicione. si eampe¬
itum ut infalcidiam hr̾drĩp¬
ntetur ⁊ condicionis gr̾ant

Expanded text:
accepit, legatum a creditore fuerit sub ea condicione, si eam pesuum, ut in Falcidiam heredi imputetur, et condicionis grat
Abbreviated transcription (Latin):
nedummo eamente ⁊ cogitatõe hac
fit. ut totum fund̾usq idt̾mmi
uelit possid̾e. ⁊ eiꝰ incͥtam ꝑtem rei
posside nemo pot ueluti si hac mẽte
sisut quicquidticius possid tuq
uelis posside. ¶ Neracius ⁊ ꝓcuilus
meo positum sciam otinuo mepos¬
sid̾e simul atq possidendi affectum
habu̾o qr ꝙ desut naturali posroni
lius putant eni qui fund̾ long
amuis fund̾ possideat s ⁊ si sciat ñ
fid̾e ñ loco motus sit. qr ñ sit subcisto¬
is cansis. possid̾e candem rem possu¬
Mus. ut quidam putant ⁊ eum q

Expanded text:
oire, dum mente et cogitatione hac sit, uti totum fundum usque ad terminum uelit possidere. Incertam partem rei possidere nemo potest, ueluti si hac mente sis, ut quidquid Titius possidet, tu quoque uelis possidere. Neratius et Proculus meo positum sciam, continuo me possidere, simul atque possidendi affectum habuero, quia quod desit naturali possessioni, lius putant eum, qui fundum longa amvis fundum possideat. sed et si sciat, non i loco motus sit, quia non sit sub custois causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sonam eius obẜuari ouemet et
que cata em̃ptores custodi solẽt
piditate quam solam uiuendir
uagesium anmnim etatis dirxi
memor simi eius siu̾e quam dnisse
fertur gce bellissime ansto⁊ octa

Expanded text:
sonam eius obseruari conueniet, quae circa emptores custodiri solenpiditate, quam solam uiuendi uagesimum annum aetatis duxi, memor sum eius sententiae, qui dixisse fer
Abbreviated transcription (Latin):
ab e quam am̃re aninioꝵ mi
m̾o ẽet ignorãbatur mortuop¬
atre test̃o eius quo filiusn ex
tato filius ⁊ am̃re ⁊ ab ania pat̾¬
na agnitus hrditatem pr̃is ab
intestato. q legittmmiꝰ possid q̃i¬
tum ẽ hii qui test̾o libtatema

Expanded text:
ab eo quam a matre, an uiuorum numero esset, ignorabatur: mortuo patre testamentoque eius, quo filius nequetato filius et a matre et ab auia paterna adgnitus hereditatem patris ab intestato quasi legitimus possidet
Abbreviated transcription (Latin):
cam qnͣtitatem. s pͥorem redẽ¬
ptus redde d ⁊ emp̃tor hab
hactoem adũsus eum quine¬
didit exemptom. ¶ postli¬
lib̾i an ẜui sint nec enim soli
pꝰ limino recipiuntur. quĩ p̃n¬
gnare post̾. s om̃s homines ꝙ
eius nature sinit ut usui ex
ace cautum fu̾atut rediret
sua uolutate ap̃hostesmã¬
exẽ ¶Expulsis ab hostib
exagris quos ceꝑunt di̾ia
dire. nec aut publican aut
p̾de loco ced̾e̾ publicatur eni
ille ãger qui exhostib captꝰ¬

Expanded text:
tatem, sed priorem redemptus reddere debet, et emptor habet actionem aduersus eum qui uendidit ex empto.Postliliberi an serui sint. nec enim soli postliminio recipiuntur, qui pugnare possunt, sed omnes homines, quia eius naturae sunt, ut usui esse ace cautum fuerat ut rediret, sua uoluntate apud hostes manerum est expulsis hostibus ex agris quos ceperint dominia dire nec aut publicari aut praedae loco cedere: publicatur enim ille ager qui ex hostibus capt
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ ꝑtus ueniss ꝙ si iãm
natum ap̃ hostes ꝙ eo tp̃r quo
capiẽbatur uto gebatar. ou
mre redimatur ab eodem imo
p̃cs õblato tanto qnͣtum exp̃¬

Expanded text:
simul et partus venisset. quod si iam natum apud hostes, quod eo tempore quo capiebatur utero gerebat, cum matre redimatur ab eodem uno pretio: oblato tanto, quantum ex
Abbreviated transcription (Latin):
nam ab hostib redemptam co
anmo secum hãbu̾it ut exca
suscipet nbõs. ⁊ posta ex senatũ
sũbtitulo naturalis filiicu
m̾re manuisit ignorancia
manti eiusdem prĩsn stat¬
ui eoꝵ quos manumisisseui¬
sus ẽ office̾ d ⁊ exinde intelli¬
gi o ec̃ remissum mris pign¬
oris uinchn. exquo de ea susc
arito fuisse decłatu Inqiui¬
lib tefensionib ꝙ̃uis sepe

Expanded text:
am ab hostibus redemptam eo animo secum habuerit, ut ex ea susciperet liberos, et postea ex se natum sub titulo naturalis filii cum matre manumiserit: ignorantia mariti eiusdemque patris neque statui eorum, quos manumisisse uisus est, officere debet, et exinde intellegi oportet remissum matri pignoris uinculum, ex quo de ea susciarito fuisse declaratur.In ciuilibus dissensionibus quamuis saepe
Abbreviated transcription (Latin):
fuit pentib romanis ꝙͣ carit¬
as liboꝵ. ¶Granffuga a nõ
is solus accipiend̾ ẽ qui aut
ad hostes. aut ibello transfu¬
aut adeos cum quib millaã¬
micicia ẽ. fide suscepta transsu¬
gitisi is qui emĩat ab hostib.
płis fu̾it alii ius pignoris

Expanded text:
fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum.Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes aut in bello transfuaut ad eos, cum quibus nulla amicitia est, fide suscepta transfugit.Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius
Abbreviated transcription (Latin):
ium ẽius amisisse rei r ecipiẽde
abexͣneo ⁊ instatum p̾stinu
restituendeint̾ nos ac libõs ꝑo¬
pulos reges morib legibuᷤᷤ
ꝯstitutimiinam ꝙ bello amis¬
imiꝰaut ⁊̃ cirta bellum ħ̾ si rurs
recipiatumꝰ dicimur pꝰlimin¬
io reciꝑe id natinali equitate
introductumẽ ut qui ꝑinur¬
iam ab exͣneis dedtinebatur.
is ubi infines suos rediss. pͥs¬
timm ius suum recipet.¬
se lacescent quo tempore ñẽ pͥ¬
ib capti. libi ꝑm̃anent. ¶I¬
uminio redisse uid̾r cum quis
infines nrõs int̾uit sicuti am¬
ittitur ubi sines nros excessit.
s ⁊ si inciuitatem scciam amic¬
amueant adregem scuumuel
amicumuen̾it statim p̾lĩmin¬
io redisse uid̾r. qrĩbi p̾mumin¬
omine ꝑublico tutus eẽ map¬
iat. ¶ Transfugenillump¬
lm̃mium ẽ nam qui malo cõ¬
silio ẽ ⁊ ꝓditoris aĩo prĩam

Expanded text:
 ius amissae rei recipiendae ab extraneo et in statum pristinum restituendae inter nos ac liberos populos regesque moribus legibus constitutum. nam quod bello amissimus aut etiam citra bellum, hoc si rursus recipiamus, dicimur postliminio recipere. idque naturali aequitate introductum est, ut qui per iniuriam ab extraneis detinebatur, is, ubi in fines suos redisset, pristinum ius suum reciperese lacess‹a›nt: quo tempore non s capti liberi permanent.Postliminio redisse uidetur, cum in fines nostros intrauerit, sicuti amittitur, ubi fines nostros excessit. sed et si in ciuitatem sociam amicamue aut ad regem socium uel amicum uenerit, statim postliminio redisse uidetur, quia ibi primum nomine publico tutus esse incipiat.Transfugae nullum postliminium est: nam qui malo consilio et proditoris animo patriam
Abbreviated transcription (Latin):
tetuł ita uenierat ne maniim¬
utc̃tur habebit ã int̾im sinepe¬
na sua habebit qui redemit. g
demetallo captus. redempine
inpẽnam suam reu̾tetim. nec
i pumiendꝰ erit. s redemptor
hila legati tibi fu̾it tuq
nre̾m redemis ⁊ ca aput te pe¬
pit. ñ iud̾r te ptum exta lutͣ¬

Expanded text:
el ita uenierat ne manumitteretur: habebit autem interim sine poena sua qui redemit.Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam reuertetur, nec li puniendus erit, sed redemptor hila legatum tibi fuerit tuque matrem redemeris et ea apud te pepererit, non uideri te partum ex
Abbreviated transcription (Latin):
brdem existẽ n forte quis sub¬
tiliũs dicat hunc dum morit᷑
qͣi iure pignoris fimto nactu
eẽ pꝰ lumiiũ ⁊ sine õbligõe deb¬
iti obisse ut poͣt̾it suii bre᷑
quccl si non sine racione dicet᷑¬

Expanded text:
re. nisi forte quis suptilius dicat hunc dum moritur, quasi iure pignoris finito, nactum postliminium et sine obligatione debiti obisse, ut pot‹u›erit suum habere. quod non sine ratione dicet
Abbreviated transcription (Latin):
fiussent iꝵ. si nondu dies
pensionis fiuss s cumaddicti
essent. eos quo emptorem
accepturm.. Decaptis ⁊ pꝰ lim

Expanded text:
spondit, si nondum dies pensionis venisset, cum addicta sunt, eos quoque emptorem accepturum. XV DE CAPTIVIS ET DE
Abbreviated transcription (Latin):
tacione õptinu̾at ⁊ ĩuacua
posẜomi inductus er̃at defi¬
uctib medio tempore ꝑcep¬
tis q̃rebatur pr̃onus fiscic
cc̃ uolebat splãne si mediõ
tempore intͥpͥmam licitatõe
et seqñte madiectoem. ꝑcep¬
iem adiectio fc̃a ẽ. deindeme¬
lior odicio al latã ẽ nec mo¬
utraq adiectio intra tc̃mpꝰ
recessum ẽ ab ħ tractatuat
placebat fructus emptoꝵi
lono erant p̃dia. iniquum
s colonum quid̾ ꝑcpe eos de¬
be̾. emptorem u̾o pensione
eius annui acceptimi. ne fisc̾
colono ten̾etur ꝙ ci stui nõ

Expanded text:
tatione optinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse uolebat. plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepiem addictio facta est, deinde melior condicio allata est nec moutraque addictio intra tempus recessum est ab hoc tractatu itaque placebat fructus emptorislono erant praedia, iniquum sed colonum quidem percipere eos debere, emptorem uero pensionem eius anni accepturum, ne fiscus colono teneretur, quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
Si mandato meo peccuniam
edidisses eius m̾oi cͣctus fiłis ẽ
tũtori ⁊ debitori Pupillũo
mandatore ꝯuento ⁊ dampna¬
to. ꝙ ꝙͣ peccunia soluta sit non
ri adũsus debĩtoremut ei sa¬
tiffiat ⁊ adħ ptinztutoris. et
pripilli debitoris nos fecisse
ꝑatõem. nam cum tutor pupi¬
lio tenetur obid ꝙ debitorem
eius non ouemit n iudiciocñ
alt̾o accepto lib̾aturaltꝰ nec si¬
dampnatus tutor soli̾it ear
res ꝓd̾it debitori quĩ ⁊ dici so¬
let tutele cͣcia actõe agend̾ ẽi
ut ei pupillꝰadũsus debitore
actõib cedat. ¶ Si creditor
adebitore petens c̃lpã suaca
cecid̾it ꝓpe ẽ ut actõemandati
nch̾ amandatore osequi debeat.
cum ipsius m̃cio acad̾it nem¬
andatori possit actõib cede
¶Simt emptorem ⁊ uendito¬
rem ꝯuen̾it pͥusqm aliquid
exalt̾utra ꝑte solue̾turut ab
emptõe discedatur. fideuissor
eo nõie acceptus soluto cctu¬
frandatorio tutoris c̾ditorꝑ

Expanded text:
Si mandatu meo Titio pecuniam credidisses, eiusmodi contractus similis est tutori et debitori pupilli: et ideo mandatore conuento et damnato, quamquam pecunia soluta sit, nonri aduersus debitorem, ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius non conuenit, neque iudicio cum altdamnatus tutor solverit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus adversus debitores actionibus cedat. Si creditor a debitore culpa sua causa ceciderit, prope est, ut actione mandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius vitio acciderit, ne mandatori possit actionibus cedere. Si inter emptorem et venditorem convenerit, priusquam aliquid ex alterutra parte solveretur, ut ab emptione discedatur, fideiussor eo nomine acceptus soluto cfraudatorio tutoris creditor
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃m ñ uilissimum ẽ nam nͥ ꝓmittã
alicui reficẽ aliam rc̃e usus m̃dmo¬
dab̾r ¶Ait gͦ p̃tor rinum specus
riuus elccus ꝑlongitud̾iem de p̃fs
picitur indespectacła st̃ dicti. ¶S¬
epta st̃ qͣue adincile opponunt᷑ aq¬
ue denum̾ande opellende ue exflu¬
mine cã siue ea lapidea st̃ siue lig¬
nea siue q̃lib alia mat̾ĩa sint adcõ¬
tinendam transputtendamz aquã
extͣcgitatam. ¶Uicile ẽa locus dep̃¬
uñ pͥmumi a qua exflimine agi pͥ¬
s ⁊ fosse ⁊ putei ħ int̾dco otinentur
demd ait p̃tor refice p̃gare. refice
ẽ ꝙ cormptum ẽ inpͥstimim stat̾
restamare ũboreficiendi teg̾e sõ¬
stitue sarcre edificars ¶ Idemad¬
uehere apportareq ea que ad eandez
rem op̾eent otinentur pͣgandi uer
inͣquit ducende cã m̃ito h additur
ut ei demum ꝑmitatur⁊ refic̾er
p̾gare riuũ ꝙ aque ducende cã id
fecit ħ int̾dc̾m opetit ⁊ ei qui ins

Expanded text:
tum utilissimum est: nam nisi permittatur alicui reficere, alia ratione usu incommodabitur. Ait ergo praetor 'riuum specus'. riuus est locus per longitudinem depressus, picitur: inde spectacula sunt dicta. Septa sunt, quae ad incile opponuntur aquae deriuandae compellendaeue ex flumine causa, siue ea lignea sunt siue lapidea siue qualibet alia materia sint, ad continendam transmittendamque aquam excogitata. Incile est autem locus deprunde primum aqua ex flumine agi pcontinentur. Deinde ait praetor 'reficere purgare'. reficere est quod corruptum est in pristinum statum restaurare. uerbo reficiendi tegere substruere sarcire aedificare, item aduehere adportareque ea, quae ad eandem rem opus essent, continentur. Purgandi uerbinquit, 'ducendae causa'. merito hoc additur, ut ei demum permittatur et reficere et purgare riuum, qui ‹a›quae ducendae causa id fecit. Hoc interdictum competit eti
Abbreviated transcription (Latin):
actoem opets. ¶Añaditam
hrditatem sicaccipe debemus.
añquam uł abimo imo ade¬
adit opetit lib̾tas. ¶Sipu¬
pillus br̃s institutus ⁊ asubstit¬
uto eius lib̾tas d̾ata medioq
tp̃r quedam admittantur siqd̃
nem istam lccum b̾re. ¶Hecac¬
boins fuer̃t testatoris s ⁊ siħr¬
dis int fuit .do. nradmissum
ñ ẽẽ quominiꝰ ad sepueniret: et
ĩo sceuola plenius tractabisi
eam rem sumpuiss ẜuus ꝙͣ de¬
sunctus pignori acceꝑat bãc
actõem honorariam locumba¬
b̾e̾ plemus enim c̾am boñoꝵħ
accipimꝰ putilitate. nam sulo¬
̃cum deficientis furti actõis.
pp̃ sututem hanc actõem resti¬
bancactõem ⁊ mrebus pignor¬
atis ⁊ mreb aliems bona fider
possessis locum hr̃e. item e̾ ⁊ de
re ꝯmodata testatori. ¶Item
si fructus p̾mortem testatoris
ꝑceptos. hic ẜuus quĩ lib̾tate
ꝓspicit cͣctauit locas erit huic
actioni s ⁊ si ꝑtus uł fetus p

Expanded text:
actionem competere. "Ante aditam hereditatem" sic accipere debemus "antequam vel ab uno adeadit, competit libertas. Si pupillus heres institutus sit et a substituto eius libertas data medioque tempore quaedam admittantur: si quidem nem istam locum habere. Haec acs fuerunt testatoris, sed et si heredis interfuit dolum malum admissum non esse, quo minus ad se perueniret. et ideo Scaeuola plenius tractat et si eam rem subripuisset seruus, quam defunctus pignori acceperat, hanc actionem honorariam locum habere: plenius enim causam bonorum hic accipimus pro utilitate. nam si in locum deficientis furti actionis propter seruitutem hanc actionem substihanc actionem et in rebus pigneratis et in rebus alienis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori. Item si fructus post mortem testatoris perceptos hic servus, qui libertatem prospicit, contrectaverit, locus erit huic actioni: sed et si partus vel fetus post
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝵ ñ stare quomimꝰ ꝯdicio lib̾tatis
existat. si depecculio ꝙ ap̃nenditor¬
em ẜuus habuit peccumam odcoi
offerre ñ p̾sit. ãdalienum enim pec¬
culium noluntas defuncti porrigi
ñ potuit. id̾ erit. ⁊ si depecculio ẜins
uem̾it ⁊ uenditor fide rupta pecculi¬
um retinũit ꝙͣ quam enim eccepta
sit accio. tm̃ ap̃ emptorem peccuilin¬

Expanded text:
m non stare, quo minus condicio libertatis existat, si de peculio, quod apud uenditorem seruus habuit, pecuniam condicionis offerre non possit: ad alienum enim peculium uoluntas defuncti porrigi non potuit. idem erit et si cum peculio seruus uenierit et uenditor fide rupta peculium retinuerit: quamquam enim ex empto sit actio, tamen apud emptorem peculi
Abbreviated transcription (Latin):
cipi d. ut sireliqua nͣ t̃rahat lib̾ sit
ꝙ si trahat ita temum. si optulit ei
qnͣtititem que refundi debuit. exfi¬
deu̾itatis. ñ enim lib̾tati sufficit hr¬
dem ĩmoram fuisse si ñ id fiat. statu¬
lib̾m ꝙ remota mora lib̾tati aditũ
daret. quid enim si manumissum
tus anno ꝓrimo fructus coeg̾it. li¬
nam ⁊ cum rome scipło concipitui
ita. e inyspania dare spondes mẽe
s ⁊ si h̾rs acceptis rõib ⁊ reliquis
putatis donare si eas statu libono
lib̾tatis impleta indeb̾r. quid Esin¬
eget se reliqua cͣcxisse atq ĩo qr pe
hrdem stet̾it ut accipiat rc̃es cet̾m¬

Expanded text:
cipi debet, ut, si reliqua non trahat, liber sit: quod si trahat, ita demum, si optulit eam quantitatem, quae refundi debuit ex fide ueritatis: non enim libertati sufficit heredem in mora fuisse, si non id fiat per statuliberum, quod remota mora libertati aditum daret. quid enim si ita manumissum tus anno proximo fructus coegerit, linam et cum Romae stipulatio concipitur ita 'centum in Hispania dare spondes?', insed si heres acceptis rationibus et reliquis computatis donare se e‹a› statulibero libertatis impleta uidebitur. quid ergo, si neget se reliqua traxisse atque ideo, quia per heredem steterit, ut accipiat rat
Abbreviated transcription (Latin):
feci incłomag̾ ego atelib̾atus
sum. pauł̃. rndit ĩmocum lo¬
cacio. oductio. emptio. uendõ
ouentõe fc̃a ẽ ⁊ nondumresĩt᷑¬
cessit. ut̾q ꝑ acceptilatõemt᷑¬
⁊ si abalt̾ntra ꝑte duntaxat ĩt¬

Expanded text:
feci, nihilo magis ego a te liberatus sum. Paulus: immo cum locatio conductio, emptio uenditio conuentione facta est et nondum res intercessit, utrimque per acceptilationem, tametsi ab alterutra parte du
Abbreviated transcription (Latin):
łras adfidium uictorimum ad
hib̾tãtem ẜuus ꝑueniret. no
idem erit infideiomissana lib̾t¬
ate iuris ẽ cum c̾m minor ẽ¬
d ꝓbare. nam lib̾tas nͥĩta ma¬
munissio non opetit ¶ Pue¬
ellam ea lege uendidit ut p̾ã
num abaemptore mamimuitł¬
tretur ꝙ si non mnumisiss i¬

Expanded text:
 ad libertatem seruus perueniet. Non idem in fideicommissaria libertate iuris est, cuius causam minor debet probare: nam libertas nisi ita manumisso non competit. Puellam ea lege uendidit, ut post annum ab emptore manumitteretur: quod si non manumisiss
Abbreviated transcription (Latin):
tum mod̾ adcapiend̾ lex õcesi¬
it. ¶Certe ꝙ astatulibo con¬
dicionis implende c̃a daturnõ
indubitanter m̾olegati ocesso
imputatur sictñ si mortis tp̾rĩ
pecculio id huit. cet̾m si p̾ mor¬
fu̾it exhus bonis que mortis tẽ¬
pore testator hu̾it meadem cã¬

Expanded text:
iendum lex concessit. certe quod a statulibero condicionis implendae causa datur, indubitate modo leg‹e› concesso imputatur: sic tamen, si mortis tempore in peculio id habuit. ceterum si post morfuit ex his bonis, quae mortis tempore testator habuit, in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
c̃a donatur ¶Oꝵ p̾sens p̾seti
dat mortis ca capi intelligitꝰ
quod non cadit insp̾em dõasi¬
onis ⁊ enim cum testõ suo qui
pampbilum ẜuum suum lib̾u
mͥ dõnasse idebr ⁊ tñ si acceꝑo¬

Expanded text:
causa donatur quod praesens praesenti dat, mortis causa capi intellegitur et quod non cadit i‹n› speciem donationis. etenim cum testamento quis suo Pamphilum seruum suum liberum mihi donasse uidebit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽsi pp̃metum nime ea edĩficia
quoꝵ nõie sͥ cauit fulsit imp¬
pni infecti nõie eoꝵ hon̾um rel
umbint edificiã sua fulsitie
dicit sicuti hĩc exigit cassius
sit eadem cassius dr̃e debuifs
si iusto metu nune coactus¬

Expanded text:
er metum ruinae ea aedificia, quorum nomine sibi cauit, fulsit, impmni infecti, onerum eorum releumbunt, aedificia sua fulsit. in male adicit, sicuti hic exigit Cassius, sit eadem Cassium dicere debuisse, si ‹i›usto metu ruinae fu
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵrap. indicio tenetiu ma¬
xime si nõ intelligebat ex nau¬
fragio uł incendio ruina uecã
ẽc iacentẽm quo rem exnausr¬
agio q̃ fluctib exꝓulsa sit siqͥ
abstulit płiq id putant. ꝙ ia¬
int̾cesẜit. alioquin inipso na¬
ufragii tp̃r id accidit. nich̾int̃¬
ẽutrum exipso mani quisq ra¬
piat an exnaufragio. an exlit̾¬
ore deeo quo ꝙ exratenaue ex¬
pugnata ratum sit eandem ĩ
lcum spõłiatur aut ui̾gitur
an anchore ĩuõluantur dema

Expanded text:
orum iudicio tenetur, maxime si non intellegebat ex naufragio vel incendio ruinave eam esse. iacentem quoque rem ex naufragio, quae fluctibus expulsa sit, si quis abstulerit, plerique idem putant. qintercesserit: alioquin si in ipso naufragii tempore id acciderit, nihil interest, utrum ex ipso mari quisque rapiat an ex naufragiis an ex litore. de eo quoque, quod ex rate naue expugnata racum spoliatur aut mergitur aut ancorae involantur de ma
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾m subiectõ aliquo qui lib̾tatis
otrou̾siam moueat int̾rmactões
exchidantur eq̃ enim ẽxeuentum
dicii. lib̾alis. auit utił. aut manis
actio eius efficiatur. ¶S siquas
adlitis contestacionem. sed fusti¬
nendum iudicium donec delibert¬
ate iudicetur. nec inderi preidi¬
cium libertati fien ant uoluntate
domini mlibertate eummoran. nã
ordinato liberali iudicio intenm
prolibero haberi et sicut ipse agͥet
ita quo cum ipso agi potest. ceter
aut nillum si contra libertatem
tim eum cãuere iudicio se sistiue
melioris condicionis sit qui dub¬
ie lib̾tatis ẽ quam qui certe set
sustinendum indicum ne p̃ind¬
icium lib̾tati fiat eque si cum po¬
sẜore hominis finrti ag̾e cepit de¬
inde hiis cuiꝰ nõie agebatur inlib̾¬
tatem ꝓclamau̾t sustinendum
iud̾m. ut si sit lib̾ ꝓminciatus i

Expanded text:
um subiecto aliquo, qui libertati controuersiam moueat, interim actiones excludantur: aeque enim ex euentu iudicii liberalis aut utilis aut inanis actio eius efficietur.Sed si quas ad litis contestationem, sed sustinendum iudicium, donec de libertate iudicetur: nec videri praeiudicium libertati fieri aut voluntate domini in libertate eum morari: nam ordinato liberali iudicio interim pro libero habetur, et sicut ipse agere, ita cum ipso quoque agi potest. ceterum aut nullum, si contra libertatem terim eum cauere debere iudicio se sisti, ne melioris condicionis sit qui dubiae libertatis est, quam qui certae: sed sustinendum iudicium, ne praeiudicium libertati fiat. aeque si cum possessore hominis furti agi coeperit, deinde is, cuius nomine agebatur, in libertatem proclamauerit, sustinendum iudicium, ut, si
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ SIaticio stipłatus fidem¬
ssorem te acceꝑim demde eande
peccimiam ab alio stipłatus a¬
num fideussorem accipiam. cõf¬
deuissores non erunt qr diuer
dem. Estipłatus eopus ar¬
opus locasses. temp᷑ fideuissorẽ¬
tanti accepisti ⁊ qr opus effec¬
tum nonerat. ani locasti ⁊ cimmi
post̾ior ꝯductor sat̾ nondaret.

Expanded text:
 Si a Titio stipulatus fideiussorem te acceperim, deinde eandem pecuniam ab alio stipulatus alium fideiussorem accipiam, confideiussores non erunt, quia diverlarum Stipulatus es opus aropus locasses, tanti fideiussores cepisti: et quia opus effectum non erat, alii locasti et, cum posterior c
Abbreviated transcription (Latin):
paciantin⁊ is quĩ iiolens trã¬
ffug̾e app̃hensus ẽ capite pun¬
ietur. S si exinpuso dumiter
q̃uis facit capitur ab hostibĩ
Especto uite ens p̾cedentis actu
uẽma ei dab̾r ⁊ si expleto tp̃r
milicie redeat ut uet̾amus res¬
tiruet᷑. ⁊ emeri ta accipiet.
¶odiles qui inbello arma ammi¬
sit uł alienanit. capite pimrit.
hĩnane miliciam mutat qui
aliena arma subriprut gou
milicie pellendꝰ ẽ. ¶ Inbelloq
rem aduce ꝓhibitam fu̾it fec̾it
aut mandata ñ ẜuaũit capite
dat. aut ꝑmurcastra ingred¬
iatur capite pinitur. diuero
reicitur ¶Qui sedicc̃em ĩm
litum atrocem ꝯcitauit capite
punitur ¶ Sunt᷑ uccferaci¬
⁊ cum multi milites mnaliqd̃
flagicium dspirant. uł silegio

Expanded text:
patiantur. Et is, qui uolens transfugere, adprehensus est, capite punitur. Sed si ex improuiso, dum iter quis facit, capitur ab hostibus, inspecto uitae eius praecedentis actu uenia ei dabitur, et, si expleto tempore militiae redeat, ut ueteranus restituetur et emerita accipiet. Miles, qui in bello arma amisit uel alienauit, capite punitur: humane militiam mutat. Qui aliena arma subripuit, gradu militiae pellendus est. In bello qui rem a duce prohibitam fecit aut mandata non seruauit, capite dit, aut per murum castra ingreditur, capite punitur; qui reicitur.Qui seditionem atrocem militum concitauit, capite punitur: Si intra uociferati cum multi milites in aliquod flagitium conspirent uel si legio
Abbreviated transcription (French):
sus ẽiegi se. ¶ Ininsulam depor¬
tatus si effugiend. mulicie se ded̾
untanio mĩliti msule relegõne
assignat. dissimũlacio ꝑpetuu
exiliu. ¶Adtempꝰrelegatꝰ
si expieto spacio suge miliciese
dedit c̃̃ dampnacionis q̃renda¬

Expanded text:
sus est.In insulam deportatus si effugiens militiae se dedituntario militi insulae relegationem adsignat, dissimulatio perpetuum exilium.Ad tempus relegatus si expleto spatio fugae militem se dedit, causa damnationis q
Abbreviated transcription (Latin):
su tp̾r ⁊ p̾ non panco tp̃r den¬
nͥ siquid allegare possit qua
excausa tardius miitilis ẽẽt¬
Apiamis. Decetis ab ordine

Expanded text:
sui tempore et post non pauco tempore detnisi si quid adlegare possit, qua ex causa tardius intulisset. IX DE DECRETIS AB ORDINE
Abbreviated transcription (Latin):
ici ex nanfragio laꝑe qui cu¬
l nõdum naufragium fiatã
illa trepidatõe rapuit dinus
ant̾ debiis qui p̃dam exnanf¬
ragio dinpuissent. ita iypsit.
is scripsisti mͥ eo ꝑtin ut ex¬
plores qua pẽna afficiendos
eos putes qui dmpuisseal¬
iqua exillo ꝓ̾bantur ⁊ facile
ut opinor ostitui pot̾ nam
płimum int̾ ẽ ꝑitura colleg̾¬
intan que ẜuari possint fsag¬

Expanded text:
dici ex naufragio rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat.Diuus Antoninus de his, qui praedam ex naufragio diripuissent, ita rescripsis scripsisti mihi, eo pertinet, ut explores, qua poena adficiendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut opinor, constitui potest: nam plurimum interest, peritura colle gerint an quae seruari possint flag
Abbreviated transcription (Latin):
irem ¶ Orcis applło adres
ꝙ adhuc indĩno uenditoris
man uenditum tñ recte dic̾e
¶Donãcionis ũbum simpłi lo¬
qnͣto om̃em donatõem op̃bend¬
isse uid̾r siue mortis cãsiue nõ
cu tiai fr̃ius ius sigͣnificant.
inẜurum non cadunt.
inhanc rem admissus ẽ. de qua
stipulacio interposita est.

Expanded text:
m "Mercis" appellatio ad res s manet: 'uenditum' tamen recte dicetur. 'Donationis' uerbum simpliciter loquendo omnem donationem comprehendisse uidetur, siue mortis causa siue ncii Titii fieri' ius significant et in seruum non cadunt.in hanc rem admissus est, de qua stipulatio est interposita.
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾io cognoscit statũe i
maritum oblenocimum po¬
ssit ⁊ puto posse nam claudi
gorgus uir clarssimꝰnxorez
accusans cum detectus eẽt
uxorem inadult̾io dep̃hensã
nequaquam lenccñ obici¬
ens. post̾a quam reus fc̃s est.
sereleuãbit uemaritum pe¬
ne subiciet ¶si simuil adaccus
los inscriptionum deposiũt.
marito nonegligente necre¬
tardante s accusatõem p̃pan¬
te ⁊ ꝓ̃bationib insistente at¬
⁊ pr̾em accusare p̃ossumntada
ccusand̾ ꝓsiluit lege exp̃ssu

Expanded text:
adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus vir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam  nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se releuabit, nec maritum poenae subiciet. Si simul ad accuslos inscriptionum deposuerit, marito non neglegente nec retardante, sed accusationem parante et probationibus instituente atet patrem accusare possunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum
Abbreviated transcription (Latin):
nunt ei tp̃ra cede̾b ĩmaritis
⁊ prĩb dicta st̃ exͣneis aũt qui
acc̃isare p̾sunt accusandi fic¬
ultas p̾maritum ⁊ pr̃em oce
¶ Si añt ex̃neus institĩt accu¬
sationem ansupuemiente ma¬
rito ꝑimitaturaccusacio qͣr ⁊¬
magis arbitror ħ quo casum¬
antum audiendsinoneglige¬
cia p̃uentus ẽ ⁊ ĩo si accusatoe
istiticta absoluta sit mulr ex̃¬
mitti restaurare accusatõem.
isi ydoneas cãs allegare possit
quib impeditus ñ istiturtac
adułtuream postulari posse
uidua sit dec nius adult̾io agẽ.
accusator lib̾m arbitͥum hãb
adult̾um an adult̾am pͥus acc¬
usare malit si u̾onupta fitnt

Expanded text:
aritis et patribus dicta sunt. Extraneis autem, qui accusare possunt, accusandi facultas post maritum et patrem conced Si ante extraneus instituerit accusationem, an superuenient‹i› marito permittatur accusatio, is arbitror hoc quoque casu maritum audiendum, si non neglegentia praeuentus est. et ideo et si accusatione instituta absoluta sit mulier extradebet permitti restaurare accusationem, si idoneas causas, allegare possit, quibus impeditus non instituit acream postulari posse uidua sit, de cuius adulterio agetur, ut accusator liberum arbitrium habeat, adulterum an adulteram prius accusare malit: si uero nupta sit
Abbreviated transcription (Latin):
m ħ dicit lenccinio mar¬
iti se fecisse. releuare quid̾ mi¬
it c̾men sium. s ñ ẽ huiꝰ m̾oi
opensacio ãdmissa io si mari¬
tum uelit reus adult̾u. leno¬
ciireum fac̾e semel delatuᷤᷤ
ñ audietur. ¶Si publicor
indicio manitus uxorem fu¬
am ream facẽtzanlencanii a¬
uegõ repellet mantum aba¬
ccusatce ⁊ putem ñ repelle¬

Expanded text:
 dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quidem uult crimen suum, sed non est huiusmodi compensatio admissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repelle
Abbreviated transcription (Latin):
Su¶Ipłes fidenissoresat
actões pr̾arentin nec quisꝙ pu¬
pnan. qmͣ administrauerb et
ita tenum insolid̾. sires aceti
ñ fuetur⁊ ĩo simea culpa dete¬
gatur ꝙ si ispectum face̾ suꝑ̃¬
sed̾it. nam equitas arbitru
Atq offmum bõni uid̾r eam
sormam iuris uid̾r desid̾asse.
Detum fideuissores quilr in
solidum obligañ cetis quid̾ a¬
gentib ut dundaturactio ĩ¬
petrare p̾sũt. pupillo no a¬
gente qui non ipse oͣxit. s int¬
utorem incidit ⁊ ignorat oĩa
bn̾sicium diuidende actoĩs
iniuriam ħre uisum ẽ ne exu¬
na tutela cause płes uarieqs
ui postremiudicatatam
statim dies dedit. s exac¬
tio intempꝰ reo pͥñcipaliũ¬
dultum differti:
millares sitio dstat fidem¬
siores exstipłatu iudicat᷑
solui non teneri

Expanded text:
ures fideiussores a actiones praestarentur. nec quisquam punari, quam administrauerunt, et ita demum in solidum, si res a ceteris non seruetur et idonea culpa detegatur, quod suspe‹ct›um facere supersederit: nam aequitas arbitri atque officium uiri boni uidetur eam formam iuris desiderasse. ceterum fideiussores ciuiliter in solidum obligati ceteris quidem agentibus, ut diuidatur actio, impetrare possunt: pupillo uero agente, qui non ipse contraxit, sed in tutorem incidit et ignorat omnia, beneficium diuidendae actionis iniuriam habere uisum est, ne ex una tutelae causa plures ui post rem iudicatam statim dies cedit, sed exactio in tempus reo principali indultum differtur.nulla res sit, ideo constat fideiussores ex stipulatu iudicatum solui non teneri
Abbreviated transcription (Latin):
it sticho lib̾tas opetit. s legatu
ñ debebr̃./ nam fauore lib̾tatidre¬
ceptum ẽut mortuo ticio tp̃c sr̃¬
ẽẽ uideati. quo im̃pleto lib̾tãs
Iotinget. grta legatum dẽfecisse¬

Expanded text:
it, Sticho libertas competet, sed legatum non debebitur. nam fauore libertatis receptum est, ut mortuo Titio tempus superesse uideretur, quo impleto libertas contingeret: circa legatum defeciss
Abbreviated transcription (Latin):
ticiodari. si bomo ticiodat᷑
eum ignorantib debitorib
administrare negocia mea de¬
bitores ei soluendo lib̾abunt
nam hus qui omnib negons
sius aliqm̃ p̃ponit intelsigit᷑¬
manͣdare ut pcratori soluat¬
Si nullomandato in t̾cedente
debitor falso existimam̃tn
oluntate mea peccumam se
offenti solo nemo lib̾ab̾. ⁊ cu
fugitinus qui ꝓlib̾o se gereb¬
at remuendidiss rensumẽ
emptores fugitiuo soluentes
idño lib̾atos non ẽẽ. ¶Sige¬
nex scc̾o ignorante filia dote.

Expanded text:
Titio dari: si homo Titio datus eum ignorantibus debitoribus administrare negotia mea, debitores ei soluendo liberabuntur: nam is, qui omnibus negotiis suis aliquem proponit, intellegitmandare, ut procuratori soluant.Si nullo mandato intercedente debitor falso existimauerit uoluntate mea pecuniam se offert, soluendo nemo liberabitur: et cum fugitiuus, qui pro libero se gerebat, rem uendidisset, responsum est emptores fugitiuo soluentes a domino liberatos non esse.Si gener socero, ignorante filia, dotem
Abbreviated transcription (Latin):
mre si io eos uolunit uemmdm
ut si uereant adlib̾tatem ꝓueĩ¬
aut p̾standa enit lib̾tas nam ⁊
illi ud̾r lib̾tas relicta dequo ita
scriptum ẽ ñ alii quam tibi ẜinat
u̾tas ne quo quom̃o minꝰ p̃stet lib̾¬
tatem ꝓd̾it h̾rdi si eimi redemit
qr semel extitit odiciosus cui lib
tas debeatim. uenit si mut abhrde
ei cum hrs p̾sens erit emptorla
¶Is cui exfidei omisso lib̾tas debebã
ab eo qui soluentoñ eĩat paffũ
ẽ se bona fide emꝑtori tradi estm̃s
ans ĩmamimissum ostituenda
actõem exemplo eius qui libi
tois emptorem simulata ẜuitu¬
te decep̃ ego quo addiuorut et
putem recte adu̾s uenditorem
actionem opet̾e. ⁊ m̃ag̾ siłem udi

Expanded text:
eos noluit uenumdari, ut, si ueneant, ad libertatem perueniant, praestanda erit libertas: nam et illi uidetur libertas relicta, de quo ita scriptum est: 'nolo alii quam tibi seruiabertas nec, quominus praestet libertatem, proderit heredi, si eum redemerit, quia semel exstitit condicertas debebatur veniit: si vult ab herede ei, cum heres praesens erit, emptor laIs cui ex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui solvendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi: existimas in manumissum constituendam actionem exemplo eius, qui liberi hominis emptorem simulata servitute decepit? ego quoque adducor, ut putem recte adversus venditos actionem competere et magis si
Abbreviated transcription (Latin):
abãt s dictas pcepciones erso¬
la sua caucione solum fideiꝯmi¬
sum pr̃are debe. ¶Corneliose¬
licimatꝰ scripta brs rogataer¬
at restitu̾e h̾rditatemptꝰ mor¬
tem suam cum h̾rs sccipta cõ¬
tempnata ẽet ⁊ afisco omma
bona muliens occuparentur.¬
res ad quirere. repulsus ẽ int̾

Expanded text:
abat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occuparenturres adquirere, repulsus est inte
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om opus nomimi nunciat siq¬
ud oꝑis iam fcm̃ cnͣt intestatr̃e
refene d utappareat ꝙ post̾a fcm̃
alias edificandi ius ħebis quam
tibi nequid cͣc leges mlcco pn fi

Expanded text:
Qui opus nouum nuntiat, si quid operis iam factum erit, in testationem referre debet, ut appareat, quid postea factum alias aedificandi ius habebis, quam tibi, ne quid contra leges in loco publi
Abbreviated transcription (Latin):
liꝙ allatura ẽ. naminhus quo s̃¬
tempnandam putaiit oꝑis no¬
in minciatoẽmquis enim dub¬
itat multo melius ẽe omiti no
necessarii urgentem exstractio¬

Expanded text:
aliquod allatura est: nam in his quoque contemnendam putauit operis noui nuntiationem. quis enim dubitat multo melius esse omitti opediri operis necessarii urguentem extructio
Abbreviated transcription (Latin):
cono exͣigitim. ut iuret is quiñ¬
necce b̾t demonstrare inquõ lo¬
co opus nounin minciet stitõ
ed cuininciatum ẽ ubi p̾sit e¬
dificare ⁊ ubi intimãbstinend̾¬

Expanded text:
itur, ut iuret is annecesse habet demonstrare, in quo loco opus nouum nuntiet, scituro eo cui nuntiatum est, ubi possit aedificare, ubi interim abstinend
Abbreviated transcription (Latin):
uatĩe sat̃is ded̾it. rẽpmifił ue au̾
I ꝑcumnon siẽt quominꝰ boniui¬
n arbitratu satis det᷑ reꝓmittat᷑
ium utileͣm. nam remittit uex¬
acionem ad p̃torem nẽmendi ⁊
desid̾andrut omissa fieiz demi¬
ciacio. ¶ Grmꝓturatorio nõie ñ¬
ciau̾it. sinon satis dẽdi̾t eam rem
no remittitur ⁊̃ siuẽnis sit ꝓcirrat¬
or. ¶Quiremissionemabsentis
nõie desid̾at. siue ad p̾uatum sim
adpu .ius ea remissio ꝑtin. sãtis¬
dare cogitur. sustin enm ꝑtes de¬
fensoris. s hec sãtisdacio pͥtin ad
rati hicionem. s adoꝑis nouiñ

Expanded text:
ntiatione satisdederit repromisseritue aut per eum non fiet, quo minus boni uiri arbitratu satisdet repromittatueium utilitatem: nam remittit uexationem ad praetorem ueniendi et desiderandi, ut missa fieret nuntiatio. Qui procuratorio nomine nuntiauerit, si non satisdabit eam rem modo remittitur, etiamsi uerus sit procurator. Qui remissionem absentis nomine desiderat, siue ad priuatum siue ad publicum ius ea remissio pertinet, satisdare cogitur: sustinet enim partes defensoris. sed haec satisdatio non pertinet ad ratihabi