comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redonis apd̃ scm̃ melanium. Cumq
eum ocłiangore ꝑ stringens si dubitas
et tetricis notis in scͥptam. in quib sa
emittebant ꝙ cum ip̃i in nullis suis
uoluptatib deessent:. tamen tantum
ta scł̃a: uidissent. his dictis: loquen¬
tis aspectus disparuit. uiuus autem¬

Expanded text:
Rhedonis apud S. Melanium. » Cumque Rhedonis apud S. Melanium. » Cumque eum oculi vigore perstringens, « Si dubitas, ndit tetricis notis inscriptam, in quibus Saemittebant, quod cum ipsi in nullo suis voluptatibus deessent, tum tantum ta viderunt saecula. His dictis loquentis aspectus disparuit; et au
Abbreviated transcription (Latin):
gilanti appareret. infra .xxx. dies.
data acceptaq corporali fide. Nõ mł¬
to post: unus obiit. qui .xͦx. die astitit
alt̾i iugilanti:⁊ nescio quid oꝑis moli¬
enti uultu exanguis ⁊ pallidus.⁊ dãp¬
lens agnoscis me inquit: Respondit
ille. Agnoscori miror quid tamdui
dus. mͥ omnino: infructuosus. nam
etnis deputatus sum suppliciis. Ego ait
mosinis multis. At ille respondit. sine
penitentia sunt uidicia dei. In inf̾n̾o
dum rotat astra polus dum pulsat lit¬
tora pontus ꝓcriminib meis puniar.
Si totus mundus remedia ꝓ me exqͥre¬
ret: etnatum̃ ⁊ innumera penaꝵ gen̾a
cas: en una. ꝓtenditq manum saio¬
guttas defluentis tabi suꝑ eum iacu¬
latusẽ. Quaꝵx due tempora. una fron¬
tem contingentes cutem sicut ignato
cauterio peuetrauert̃ foramen nucis
capax efficientes. Illo magnam esse
meax graue documentum ⁊ nͥ negle¬
xeris: salutis tue singulare monimẽ¬
tum. uade gͦ dum licet muta habitũ.
simul ⁊ animum ⁊ esto monachus

Expanded text:
ienti appareret infra 30 dies, data acceptaque corporali fide. Nec multo post unus obiit. Trigesimo die astitit alteri vigilanti, et nescio quid operis molienti mortuus vultu exsangui et pallido. lans, « Agnoscis me, » inquit? « Agnosco, ait ille, et miror, quid tandiu dus, mihi omnino infructuosus. Nam sempiternis deputatus sum suppliciis.--Ego, ait emosynis multis. » At ille respondit: « Sine poenitentia sunt judicia Dei. In inferno dum rotat astra polus, dum pulsat littora pontus, pro criminibus meis puniar. Si totus mundus mihi remedia exquireret, aeterna tamen et innumera poenarum genera cas, en una: protenditque « manum sanioguttas defluentis tabi super eum jaculatus est. Quarum duae tempora, una frontem contingentes, cutem sicut ignito jaculo penetrarunt, foramen nucis capax efficientes. Illo magnam poenamearum grave documentum; et nisi neglexeris, salutis tuae singulare monimentum. Vade ergo dum licet, et muta habitum simul et animum; et esto monachus
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia ductus: naupredam sibi
acquiri p̾cepit. Cumq ministri dice¬
rent hoc genus es loco difficile reperi¬
ri extitit qui dr̃et unam tantum o¬
positam nullo pacto minus qͣm .xx.
nummoꝵ papiensium solidis emen
abbati piscis apponitur. S anteqͣm
tangeretur: ecce pauꝑ ad ianuam hoc
potissimum sͥ dari quod abb̃i eẽt appo¬
situm: anxie postulabat. Mox ut erat

Expanded text:
cupiscentia ductus, naupredam sibi praecepit acquiri. Cumque ministri dicerent, hoc genus eo loci difficile posse reperiri, exstitit qui diceret, unam tantum ipositam, nullo pacto minus quam viginti nummorum Papiensium solidis coemeabbati piscis apponitur; sed antequam tangeretur, ecce pauper ad januam hoc potissimum sibi dari quod abbati esset appositum anxie postulabat. Mox, ut erat
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑtus exiluit. alis ꝑcussit et ceciit.
plumas concussit. totumq liqua¬
men suꝑ eos qui conuescebantur
gam non modo ip̃iuisq ad obit̃ per¬
tulerunt. s ⁊ post̾is sius in omnes
generationes uelud quoddam here¬
ditarium reliquer̃t unde factum ẽ
in famulatum subacti sint sancte
est. ut ex oꝑib manuum suaix

Expanded text:
coopertus exiluit, alas percussit et cecinit, plumas concussit, totumque liquamen super eos, qui convescebantur, gam non modo ipsi usque ad obitum pertulerunt, sed et posteris suis in omnes generationes, velut quoddam hereditarium, reliquerunt. Unde factum est, ut in famulatum subacti sint sanctaeest, ut ex operibus manuum sua
Abbreviated transcription (Latin):
ab afb̃e impetrare non potuit. Q:¬
tandem in fide non hesitans. aqua
lampadem impleuit. lumen adhi
dicebatur ostendisse uirtutes. Hic¬
dit. ⁊ qui eatenus magne reueren¬
tie principi ac cuiib fu̾at habitus.
publice uirgis cesus et sub inhone¬
sto ludibrio turpiter assentur deral¬
humilisq modestie. uob̃ aliquando
cohabitaturus adhesit. Hic ꝑ octen¬
nium fere nobiscum in heremo ñ
libroꝵ uolumina pollucibiliter exa¬
rauit. Nuꝑ autem cum obeso nego¬
ciis corpore et robustior solito uide¬
retur: cepit obstinate deposcere. ut
ad suum ꝓmiteret᷑ remeare mona¬

Expanded text:
 sed impetrare non potuit. Tandem in fide non haesitans, aqua lampadem implevit, lumen adhibonachus ille dicebatur ostendisse virtutes. t qui eatenus magnae reverentiae principi, ac civibus fuerat habitus, publice virgis caesus, et sub inhonesto ludibrio turpiter asseritur decalhumilisque modestiae nobis aliquando cohabitaturus adhaesit, ac per octennium fere nobiscum in eremo non librorum volumina pollucibiliter exaravit. Nuper autem, cum obeso vegetus corpore ac robustior solito videretur, coepit obstinate deposcere ut ad suum permitteretur mona
Abbreviated transcription (Latin):
et sociis nr̃is. multe religionis et
uidisse. Cempore inquit quo rex
arrogonensis a defensus regnum
maioris a defonsi hispanar̃ regis
iam mortui obtinebat. contig̃ ut
gione castella ex̾citum commoue¬
ret et ut de singuł regni sui domi¬
bus singuli illuc irent uel pedites

Expanded text:
am sociis nostris, multae religionis et udire. Tempore, inquit, quo rex Arragonēsis Alfonsus, regnū maioris Alfonsi Hispaniarum regis iam mortui obtinebat, contigit vt gione, quæ Castella ret, et ut de singulis regni sui domibus, singuli illuc pedites
Abbreviated transcription (Latin):
decennium fere defunctus est. post cuiꝰ
obitum quidam religiosus uir. per
ip̃m ad inferiora descendit. p̾fatumq
comitem in supp̾mo gradu cuiusdam
inter strisentes et crepitantes ultͥtis
incendii flammas uidebatur erecta.
atq ad suscipiendos omnes ex eadem
da de mersum. Unde srala prociucta

Expanded text:
decennium fere defunctus est. Post cujus obitum quidam religiosus vir per spiritum ad inferna descendit; praefatumque comitem in supremo gradu cujusdam inter stridentes et crepitantis ultrices incendii flammas videbatur erecta, atque ad suscipiendos omnes, qui ex eda demersum, unde scala producta
Abbreviated transcription (Latin):
mosinis largus esurientes reficiens
nudos uestiens. querelas afflictoꝵ
pacient̾ audiens ⁊ młtis ꝓ posse be¬
nigne subueniens. ꝑsonas ecclias¬
ligiosiores ẽ audiebat magnifice
honorabat. Monachis precipue to

Expanded text:
ns, esurientes reficiens, nudos vestiens, querelas afflictorum patiēter audiēs, & multis pro posse benigne subueniens. Ecclesiasligiosiores esse audiebat, magnifice honorabat, Monachis præcipue tot
Abbreviated transcription (Latin):
Ego statim nuio t̾rore fere in
amentiam uersus: in h̾ uerba
spc̃ ut discedas meq tantis terro¬
rib exagitare desistas. Et ille qr
deus apparere uoluit. ut ꝙ ꝑ frẽm
bes ⁊ tu si bene ꝑpendas: plus frat᷑
meo misereri. Ille enim fr̃ carna
cedebat: nich̃ ampluis agere ualui.

Expanded text:
ego nimio terrore fere in amentiam versus, in haec verba spiritus, ut discedas, meque tantis terroribus exagitare desistas. Et ille: QuDeus apparere voluit, ut quod per fbes et tu, si bene perpendas, plus fratre mei misereri. Ille enim fcedebat, nihil agere præualui.
Abbreviated transcription (Latin):
pleui. Illeut homo totus mundo de¬
ditus: aut ñ credens aut paripen¬
dens que audierat: respondit. Qa
ad me de anumna frrĩs mei habuit
ille sua dum uixit. Quare ñ ꝓ se

Expanded text:
ero ut homo, totus mundo deditus, aut non credens aut parvipendens quae a me audiebat, respondit: Quid ad me de anima fratris mei? habuit ille sua quandiu vixit. Quare non pro
Abbreviated transcription (Latin):
tiones falli possunt committamus
om̃ia diuino examini. Corpus me¬
um antecessoꝵ more compositum:
ante ianual ercl̃ie sistite. Ianue seris
⁊ repagulis dampnentur. Si deus no

Expanded text:
tiones falli possunt, committamus omnia divino examini: corpus meum, antecessorum more compositum, ante januas ecclesiae sistite; januae seris et repagulis damnentur: si Deus vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmeret suum: remoto animo a tu¬
multib ait ad socios. credite mͥ quia
Sociis autem referentib ut prius pp̃
⁊ pͥnicipes si hoc audirent risui se
babeti opinaturos ait Credite mi¬
chi. prius faciemus dei seruitium:i pꝰ
agitabimus hominum litigiuim.
Hora gͥ cantata:i nulla terguersatõ¬
ne excogitata nullo comentato splen¬
dore u̾bi. confestim aulam intrare per¬
rexit. suis eum retineri temptantib
ꝑsuaderi non potuit quin potius illis
stanum cantuariensem:⁊ oswaldum
eboracensem. qui hodie suis me p̾cib
tuentes falsiloqͦꝵ acumen hebetabũt.
Itaq data benedictione monacho mi¬
nime facundie uiro. s normannice
lingue sciolo: rem ꝑ orans obtinuit.

Expanded text:
 responsum comeret suum, remoto animo a tumultibus, ait ad socios: Credite mihi, noSociis autem referentibus, ut prius aget proceres, si hoc audierint, risui se haberi opinaturos, ait. Credite mihi; prius faciemus Dei servitium, et post agitabimus hominum litigium. » Hora igitur cantata, et nulla tergiversatione excogitata, nullo commentato splendore veri, confestim aulam perrexit. Suis eum retinere tentantibus persuaderi non potuit; quin potius illis stanum Cantuariensem, et Oswaldum Eboracensem, qui hodie suis me precibus tuentes, falsiloquorum acumen hebetabunt. » Itaque data benedictione monacho minimae facundiae viro, sed Normanniae linguae sciolo, rem perorans obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
.xx. denarioꝵ solidos posuit. dicensq
sͥ a domino suo missos. tamqͣm qui
ab eo expectaretur: incunstanter absces¬
sit. Cumq hic attonitus uellet inqui¬

Expanded text:
 denariorum solidos posuit, dicensque sibi a Domino suo missos, tanquam qui ab eo exspectaretur, incunctanter abscessit. Cumque hic attonitus vellet inqui
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. qd̃ cura horam nonam lecto
lacens.a. inextasi positꝰ uidere sͥ uisꝰ
est quendam canuc̃ fabrum. ad un¬
ca forcipe extrabere ex sinistra mauy
sua ⁊ sinistro pede similiter arrido cla¬
uum: ⁊ a latere lanceam. Data st̃
p̾t̾ea regi karolo frustrum cruces
clũice et sudarium dñi et camisia
beate marie. ⁊ fascia que puer̃ iħm
incunabulis cinxit et brachium
senis symeonis que omnia rex re¬
condidit in latio de bulbanio tͥgore
fc̃: ⁊ ad collum sium suum suspẽ¬
clit ad instar pere. ueniens aut̃ a d
castrum nomine ligniedo. puerum
mortuum ꝑtractum reliqͥaꝵ susci¬
tauit.⁊ qͥnqͣginta egri ꝓmiscui
sexus ibi curati sunt. Ibi sedit karo¬
lus .ui. mensib et uno die. uenien¬
te aut̃ en aquisgͣnum sanati sunt
turnosi plures.⁊ exintimis locis
quam plures deniq indixit ꝑ totũ
orbem. ut idib uinii uenirent aquis¬
granum. uidere reliquias qͣs de ierłm
et constantino poli aduexerat. pͥus con¬

Expanded text:
dicens, quod circa horam nonam lecto jacens, quasi in exstasi positus, videre sibi visus est quemdam canutum fabrum adunca forcipe extrahere ex sinistra manu sua, et sinistro pede similiter arido, clavum, et a latere lanceam. Data sunt praeterea regi Carolo frustum crucis Dominicae et sudarium Domini et camisia beatae Mariae, et fascia, qua puerum Jesum in cunabulis cinxit et brachium sancti senis Simeonis. Quae omnia rex recondidit in sacco de bulbanio tergore facto et ad collum suum suspendit ad instar perae. Veniens autem ad castrum, nomine Lignedo, puerum mortuum per tactum reliquiarum suscitavit; et quinquaginta aegri promiscui sexus ibi curati sunt. Ibi sedit Carolus sex mensibus, et uno die. Veniente autem eo Aquisgranum, sanati sunt turiosi plures et ex vicinis locis quamplures. Denique indixit per totum orbem, ut Idibus Junii venirent Aquisgranum, videre reliquias quas de Jerusalem et de Constantinopoli adduxerat, p
Abbreviated transcription (Latin):
pit eum corripe. cur is indelicet qͥ
nulla mortis signa pretenderet tanto¬
opere uaticum postularet. Ille uero
nichilominus in sua peticione per¬
sistens sacerwte iam cum misteriis
accedente applicans sibi unum e frĩ¬
bus. nescio quod graue pac̃cm confitẽs
insusurauit in aurem. Continuo
ille attonitus ut pꝰmodum michi re¬
tulit. ⁊ certum penitendi calculum
quem p̾figeret tam subito nesciens.
licet dubitans: auriculatorie sublo¬
duxit. Mox aut̃ ut sacroscm̃ miste¬
rium de manu sacerdotis accepit:
Heu ꝓh. dolor. Horresco refererens.
cum felle simul animam exal a¬
uit. quod uidelicet fel usq ad sepul¬
turam ex ore eiuis effluere non ces¬
sauit. adeo ut donec in feretro corpꝰ
iaceret exanime: iugit̾ sanies illa
pauimentum eil̃ie longuis irriga

Expanded text:
pit eum corripere cur videlicet is, qui nulla mortis signa praetenderet, tantopere viaticum postularet. Ille vero nihilominus in sua petitione persistens, sacerdote jam cum ministris accedente, applicans sibi unum ex fratribus nescio quod grave peccatum confitens insusurravit in aurem. Continuo ille attonitus, ut postmodum mihi retulit, et certum poenitendi calculum quem praefigeret tam subito nesciens, licet addubitans, auriculatorie subloindixit. Mox autem ut sacrosanctum mysterium de manu sacerdotis accepit, heu, proh dolor! horresco referrens, cum felle simul et animam exhalavit, quod videlicet fel usque ad sepulturam ex ore ejus effluere non cessavit: adeo ut donec in feretro corpus jaceret exanime, jugiter sanies illa pavimentum ecclesiae longius irriga
Abbreviated transcription (Latin):
imbute maleficio. que hospitem si
qñ solus suꝑueniebat in equum.ł
a sinum. aut suem mutabant. et
merratorib uendebant pͥcium bibẽ¬
gestib histrionicis uictum exigentẽ:
miraculo gestuum transeuntes seti¬
nebat. Nam quomͣcumq p̾cepisset o¬
anus mouebatur asinus. Non enim
amiserat intelligentiam s loquelã.
Multum inde questum conflauerãt
uetule. Audiens hoc intimis diues
asinum emit magno p̾cio. dc̃m̃q ẽ
ei ab illis uetulis. ut custodiret eũ
ne in aquam intraret. Seruatus
est asinus tm̃ ab aqua. tandem m̾¬
cautiorem nactus custodiam: in pro¬
ximum lacum se ꝓrecit :⁊ ibi diuitiꝰ¬
recepit. custos euis sciscitatur ab ob
uio. si uidissz a sinum. ⁊ ille dicit se
eẽ famulus refert ad dñm. Bñs ad
tentur. Dubitantem papam: con¬
firmauit petrꝰ damianus. Producto
exemplo de symone mago. qͥ fausti¬
manum uideri seat in fig̃a symonis.

Expanded text:
imbutae maleficio: quae hospitem, si quando solus supervenerat, in equum, aut asinum, aut suem mutabant, et mercatoribus vendebant, pretium bibenotibus histrionicis victum exigeret, miraculo gestuum transeuntes detinebat. Nam quomodocunque praecepisset anus, movebatur asinus. Non enim amiserat intellectum, sed loquelam. Multum inde quaestum conflaverant vetulae. Audiens hoc vicinus dives, asinum emit magno pretio: dictumque est ei ab illis vetulis, ut custodiret eum, ne in aquam intraret. Servatus est asinus diu ab aqua: tandem incautiorem nactus custodiam in proximum lacum se projecit, et ibi se diutiurdidit. Custos ejus sciscitatur ab eodem obvio, si vidisset asinum. Ille dixit se esse. Famulus refert ad dominum suum, tentur. Dubitantem papam confirmavit Petrus Damianus, producto exemplo de Simone Mago, qui Faustinianum videri fecit in figura Simonis.
Abbreviated transcription (Latin):
cum pusiolus baptuaretur. circum stan¬
tib ep̃is in sacro fonte cantauit. et sa¬
cramenta int̾polauit. Unde dunstanus
turbatur. ꝑ deum inquit ad matrem
cennis cum frẽm suum necatum cõ¬
cdãmari audiret fletu suo furentem
matrem adeo cominouit: ut qr fla¬
gellum̃ ad manum non habebat. ar¬
reptis candelis innocentem cederet nͨ
prius desisteret qͣm pene exanimem.
et ip̃a lacrimis infunderet. Quaꝑpt̾
tota uita sua ita candelas exhorruit
cum bratus dunstanus diadema im¬
poueret: ait coram omnib. Quia ꝑ
mortem fiĩs tui aspirasti ad regnũ:
ꝓpea audi u̾bum domini. Hec dicit
dominus deus. Non delebitur pect̃m
ignom iniose matris tue. ⁊ pect̃m ui¬
rox qui int̾fuerunt consilio eius ne¬
quam. nisi multo sanguine ꝓuinci

Expanded text:
c pusiolus cum baptizaretur, circumstantibus episcopis, in sacro fonte cacavit, et sacramenta interpolavit. Unde Dunstanus turbatus: Per Deum, inquit, et matrem cennis cum fratrem suum necatum conclamari audiret, fletu suo furentem matrem adeo commovit, ut quia flagellum ad manum non habebat, arreptis candelis innocentem caederet, nec prius desisteret, quam pene exanimem et ipsa lacrymis infunderet. Quapropter tota vita sua ita candelas exhorruit,cum B. Dunstanus diadema imponeret, ait coram omnibus: « Quia per mortem fratris tui aspirasti ad regnum, propterea audi verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Non delebitur peccatum ignominiosae matris tuae, et peccatum virorum, qui interfuerunt consilio ejus nequam, nisi multo sanguine miseror
Abbreviated transcription (Latin):
Ego in ip̃a flamma tartari fui. ibiq¬
meus magister: ⁊ dommnus lucifer
irreuocabiliter me ẽẽ deputauit. Coro.
nam suam eneam in extinguili sẽꝑ
auure candentem: michi in capite
posuit. euisdem quoq metalli clami¬
ce me qua induebatur ip̃e uestiuit.
Erat autem clamis tam longa ut
calocenus flueret tam feruent̃ igui¬
ta: ut liquefcã gutas emitt̾e uide¬

Expanded text:
Ego in ipsa flamma Tartari fui, ibiqmeus magister, et dominus Lucifer irrevocabiliter deputavit; coronam plane suam aeream inexstinguibili semper ardore candentem, mihi in capite posuit: ejusdem quoque metalli chlamyde me, qua induebatur ipse, vestivit. Erat autem chlamys tam longa, ut talo tenus flueret; tam ferventer ignita, ut liquefacta guttas emittere vide
Abbreviated transcription (Latin):
caudamq desinere. Cetera usus erat.
Cumq uiator hoc aspiciens fugam
forme ꝓligium humane uocis uer¬
Cumq ille quereret quis fuisset.
Ego ait illo solo nomine beneclictꝰ
fuit. qui nuꝑ apłice sedis apicem
indignus obtinui. Inquisitus auĩ
quid iam retributionis hr̃et nuni

Expanded text:
caudamque desinere, caetera ursus erat. caudamque desinere, caetera ursus erat. Cumque viator ad hoc portentumforme prodigium humanae vocis vercum ille perquireret, quis fuisset: Ego, ait, ille solo nomine Benedictus fui, qui nuper apostolicae sedis apicem indignus obtinui. Inquisitus autem, quid jam retributionis haberet: Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
preerat uidit maiorẽ bñclic¬
tũ papam qͥ iã obierat nigro
eꝰ qͣi corporałr infidentẽ. Cũq¬
illum ceptum iter carpere cerneret.
Heuinquit non ne tu es papa bene¬
dictus quem defunctum liquido no¬
uimus. Ipse inquit infelix ego sũ.
Et ille. Quomodo tͥ est pater: Graui¬
bus ait tormentis affitior. spe tamen
si aduitorium p̾beatur: de mea recu¬
ꝑatione non priuor. S ꝑge queso
ad frẽm meum iohannem. qui nc̃
apłicam occupat sedem. eiq ex par
summam que in tali theca recondi¬
tur: in pauperes ꝓsalute mea dis¬
tribuat. siciy me redlimendum esse
qͣndocumq tamen hoc diuina mi¬
seratio secreuerit. cognoscat. Nam
cetera que ꝓ me sunt indigentib
tradita michi nich penitus profue
lis mox sartine pondus abiecit.
monachum induit. eoq modo
salutẽ sͥ ex aliena calimitace ꝓ¬
e equiuoco quoq eiusdem bene
ageret accidit ut uixta molendinũ
equs insidens ꝑtransiret: i ecte repen¬
te monsteum in mane conspexit. Qe

Expanded text:
praeerat, vidit majorem Benedictum papam, qui jam obierat, nigro equo quasi corporaliter insidentem. Cumquillum coeptum iter carpere cerneret, Heus, inquit, nonne tu es papa Benedictus, quem defunctum liquido novimus? Ipse, inquit, infelix ego sum. Et ille: Quomodo tibi est, Pater? Gravibus, ait, tormentis afficior, spe tamen, si adjutorium praebeatur, de mea recuperatione non privor; sed perge, quaeso, ad fratrem meum Joannem, qui nunc apostolicam occupat sedem, eique mea fusummam, quae in tali theca reconditur, in pauperes pro mea salute distribuat; sicque me redimendum esse, quandocunque tamen hoc decrevit miseratio divina, cognoscat. Nam caetera, quae pro me sunt indigentibus tradita, mihi nihil penitus profuerlis mox sarcinae pondus abjecit, monachum induit, eoque modo salutem sibi ex aliena calamitate pequivoco quoque ejusdem Benedageret, accidit ut juxta molendinum equo insidens pertransiret; ecce repente monstrum immane conspexit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fetida. atq incendiis conflagͣa
rapior. ⁊ ꝑ trahor post extremum uͦ
iuidicium corpus meum simul et
animam irremediabilis cruciatus.
igehennalis baratri. me irreuocabi¬
lis olla deglutiet. ita ut nulla michi
recuꝑationis spes imposterum restet

Expanded text:
tia, atque incendiis conflagrata, rapior et pertrahor; post extremum vero judicium, corpus meum simul et animam irremediabilis cruciatus, et gehennalis barathri me irrevocabilis olla deglutiet, ita ut nulla mihi recuperationis spes in posterum restet.
Abbreviated transcription (Latin):
diu uexatus est quo usq sp̃m exala¬
ue moniales de monasterio
tam regresse sunt quaꝵ uini or ĩ¬
tumescente brachio uitam pꝰ pau¬
lulum finiuit. Maior uero cuidam
scelesto se conuixit. que et partum
quid monastio reportarent. qua oc
casione scłm ꝑgustantes dm̃ obli¬
te sunt Ex quo apparet qͣm ꝑiculo¬
sum sit dare alicui pecranddi occasio

Expanded text:
diu vexatus est quousque spiritum exhalamoniales de monasterio tam regressae sunt. Quarum junior intumescente brachio vitam post paululum finivit. Major vero cuidam scelesto se conjunxit, et partum quid monasterio reportarent. Sed hac occasione saeculum pergustantes oblitae sunt Deum. Ex quo apparet quam periculosa sit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non uult eccl̃ie. ianuam spon¬
te. humiliatus ingredi: necesse habet
inianuam inferni non sponte hu¬
miliatus introduci. Nam ꝑcussus
languore et ad extrema ꝑcluctus.
uosauit fues ⁊ multum merens. ac

Expanded text:
qui non vult ecclesie ianuam sponte humiliatus ingredi, necesse habet ianuam inferni non sponte damnatus introduci. Percussus enim languore atque ad extrema perductus, vocavit fratres et multum
Abbreviated transcription (Latin):
arũnio suꝑ fluiium qui uoca¬
tur alerius. Iuxta hanc negotiatores
cum porcis tͣnseuntes uidentes sͥ qͦs¬
dam equites appropiare. tunentes eos
porcos. Cumq illi nollent: coegit cos
ꝓmittens aliquod p̾cium se datur̃.
Tunc uero cuidam ex suis porcos edr¬
stos adminandum cõmendauit.
tem qui porcos minabat aliqͣntłm
ꝓgressus subito corruit et coxam sͥ
firgit. Ille uero qui porcos iinare uis¬
serat uulpem uie contiguam forte
conspexit. postqͣm equo dimisso cur¬
rere cepisset. ⁊ subito lapsus: ⁊ta subtꝰ
caret. Nlegociatores autem qui flen¬
tes subsequebant᷑ receptis porcis con¬

Expanded text:
Arverno super fluvium, qui vocatur Alerius. Cum juxta hanc negotiatores cum porcis transeuntes vidissent sibi equites appropiare quosdam, timentes eos porcos. Cumque illi nollent, coegit eos, promittens aliquem porcum se daturum. Tunc cuidam viro ex suis porcos ad minandum commendavit, ero qui porcos minabat aliquantulum progressus subito corruit, et coxam sibi fregit. Verum ille qui porcos minare jusserat, vulpem viae contiguam forte conspexit, post quam videlicet equo dimisso currere coepit. Cum subito lapsus ita subtus caret. Negotiatores, qui flendo sequebantur, receptis porcis
Abbreviated transcription (Latin):
nebat p̾tensa quomodo inquit o de¬
testabiles huc uenire ausi fuistis: ñ
est ñ est hic ur̃. nec iam contͣeum
cet quod facis. tuiq animi deuotio¬
nem deo ⁊ mͥ gratam ẽẽ noueris. fac
in mandatis tradam: utere uilib

Expanded text:
 manu prætensa: Quomodo, inquit, huc detestandi venire ausi fuistis? Non est, non est hic vester, nec iam contra euuit, quod facis, tuique animi deuotionem Deo mihique gratam esse noueris. Fac in mandatis tradam, stude vilibus
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur dicens. Quid turbaris
Anñ agnoscis filium tuume Re¬
di ad animum. ⁊ metum ut solitꝰ
eras: loquere. S ut que curra me
aguntur paucis tͥ aꝑiam. nouerie
młtum ꝓfuisse mͥ: quod me tam te
tam benigne compassus es. quod
ꝓ me tam sollicitas et continuas ora¬
tiones deo fudisti. amodo ꝑ dei gra¬
tiam nou̾is me ad illum statum
ꝑuenisse. ut sicut tu hactenus mͥ ꝑ
fuisti sic ego tͥ amodo apud dm pro¬
desse ualeam. Dixit et statun un¬
de uenerat paulatim eo aspicien¬
conscenderet ñ aduersa facie et
huc illucq conu̾sa ut uale facien¬
tes solent recessit s sicut collocut᷑¬
ei facie ad faciem fuat sic semꝑ
ad se conu̾so uultu adsuꝑna ten¬
dens taindiu ꝑmansit quousq
ut de beato martino legitur patẽ¬
ti celo receptus uidi ultͣ non potuit.

Expanded text:
Quid, inquit, turbaris? An non agnoscis filium tuum? Redi ad animum, et mecum ut solitus eras loquere. Sed ut ea quae circa me aguntur tibi aperiam, noveris multum profuisse mihi, quod me tam tene tam benigne compassus es, quod pro me tam sollicitas et continuas Deo orationes fudisti. Amodo per Dei gratiam noveris me ad illum statum pervenisse, ut sicut tu hactenus mihi profuisti, sic ego tibi amodo apud ipsum prodesse valeam. Dixit hoc, et statim unde venerat paulatim eo conspicienconscenderet, non aversa facie, vel huc illucque conversa, ut vale facientes solent, recessit, sed sicut ei collocutus facie ad faciem fuerat, sic semper ad se converso vultu ad superna tendens, tandiu permansit, quousque ut de Martino jam dicto legitur, patente coelo receptus, videri ultra non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
la sua et ecte acdhuc uigilans celestia
in spẽ porcoꝵ agrestium. qͥ furebant
ubiq ꝑ totam cellam: ⁊ discursu insa¬
no rictu horrendo dentib longissimiᷤᷤ
uelut in necem eius exacutis eum pa¬
pꝰ ingressu suo conu̾sus ad porcos qͥd
ait. segnes facitis: cur iam hunc nõ
tis. Quo dicto: uncinum ferreum lon¬
gis ac recuruis ungulis t̾ribilem ad¬

Expanded text:
dhuc vigilāti & cœlestia in specie porcorū agrestium apparuit. Furebant vbique per totam cellam, & discursu insano, rictu horrendo, dentibus lōgissimis ac velut in necem eius exacutis, paprimo ingressu suo conversus ad porcos: Quid, ait, segnes facitis? Cur jam hunc non tis. Quo dicto uncum ferreum longis ac recurvis ungulis terribilem
Abbreviated transcription (Latin):
cuperet conu̾si sunt in manna. et
hoc manna ẽ modo apud sc̃m dio¬
nisium ꝙ a mltis putat᷑ esse de illo
in deserto. Om̃s egri qui ibi aderãt
ad odorem florum sani fc̃i sunt.
hiisitaq gestis ecce turba infinita
eccl̃iam uiolenter intrans. Uere ho
de florib exiens totam ciuitatem
impleuerat. et trecentos et unum
erat .xx. tres annos ⁊ menses tres
hñs in infirmitate sua. cetꝰ surdus.
et mutus. hic in extractione spinee
corone uisum accepit. iuifectione
aulitum. inemissione florum lo¬
quelam. Post hec p̾fatus daniel
dñicum clauum. manib insub¬
lime elatis regi tribuit. Quicum
de alabastro in quo reconditꝰ erat
extraheret᷑. sanatus est puer qui¬
dam. sinistram manum. ⁊ totũ
latus sinistrum ab ut̾o matris¬
hñs aridum: ⁊ cucurrit ad eccl̃iam

Expanded text:
cuperet, conversi sunt in manna; et hoc manna modo est apud S. Dionysium: quod multi putant esse de illo in deserto. Omnes qui ibi aderant, ad odorem florum sani facti sunt. His ita gestis, ecce turba infinita ecclesiam violenter intrans, clamare defloribus exiens civitatem impleverat et trecentos et unum erat, viginti tres annos et menses tres habens in infirmitate sua, caecus, surdus et mutus. Hic in extractione spineae coronae visum recepit, in sectione auditum, in florum emissione loquelam. Post haec praefatus Daniel Dominicum clavum manibus elatis regi tribuit. Qui cum de alabastro, in quo reconditus erat, extraheretur, sanatus est puer quidam, sinistram manum et totum latus sinistrum ab utero habens aridum: et cucurrit ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
fulsatus. S dum ultra qͣm solebãt
homines temerarus scrutator acceᷤ¬
sisset. iam redire non ualens post¬
modum non comꝑuit.

Expanded text:
uit: sed dum ultra quam solebant homines temerarius accessit, redire non valens postmodum non apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
memoria illecebrosi gustus eum pul
ticum aĩe piscem pauꝑi tradendum
mandauit. Sic ꝓfecto canicula uo.¬
luptatis que sub mensa corꝑis utr̃ꝙ
potuisset uiuere: ad sancta sanctoꝵ
impudenter irrupẽns: penitentie fu¬
ste mactata: meruit interire. de illo
unum dum taxat nummum in lõ¬
culo: possidebat quem ad emendum
aliquid qd̾ cum pane cõmederet ge¬
et aridus a lantiorib alimentis.

Expanded text:
memoria illecebrosi gustus eum tentticum animae piscem pauperi tradendum esse mandavit. Sic profecto canicula voluptatis, quae sub mensa corporis, utcunque potuisset vivere, ad sancta sanctorum impudenter irrumpens, poenitentiae fuste mactata, meruit interire. Pauper unum duntaxat nummum in loculo possidebat, quem ad emendum aliquid, quod cum pane comederet, eet aridus a lautioribus alimentis
Abbreviated transcription (Latin):
que cordem martirum natalitia
precedebat. uir quidem mat̾ius
surrexit. bouesq suos in pastua re¬
motiora de luxit. Cui conuicius qͥ

Expanded text:
umdem martyrum natalitia praecedebat, vir quidam maturius surrexit, bovesque suos in pascua remotiora deduxit: cui convicinus q
Abbreviated transcription (Latin):
corporalis ignis posse cruciari. ista
uident᷑ affirmari narratione. In
pena u̾o purgatoria qua post exi¬
tum purgant᷑ electi: certum est
alios aliis plus minus ne ꝓ m̾itis
cruciari. Que quidẽ ab homini¬
bus ñ possunt cdiffiniri. q̃m ab
ip̃is minime possunt sciri. ab eis
tñ quaꝵ anime a corporib exe¬
unt. ⁊ iteꝵ deo iubente ad corpora
redeunt: signa quedam corporali¬
bus similia ad demonstrationem
sp̃ualium nunciant᷑ qr nisi in
talib. ⁊ ꝑ talia ab animab cor¬
porib exutis uiderent᷑ nullomodo
ab eisdem ad corpora reu̾sis in cor¬
pore uiuentib. ⁊ corporalia tantũ
scientib intimarent᷑. unde ⁊ in hͣc
narrationem a corporali ⁊ mor¬
tali homine spiritalia dicunt᷑
uideri: qͣi informa. ⁊ sp̃e corporali.
Quis u̾o eam mͥ retułit: ⁊ quomͦ
eam agnou̾it. in fine narratio

Expanded text:
corporalis ignis cruciari, ista videntur affirmari narratione. In poena vero purgatoria, qua post exitum purgantur electi, certum est alios aliis plus minusve, pro meritis cruciari, quae quidem ab hominibus non possunt de finiri, quoniam ab ipsis minime possunt sciri: ab eis tamen, quorum animae a corporibus exeunt, et iterum, Deo jubente, ad corpora redeunt, signa quaedam corporalibus similia ad demonstrationem spiritualium numerantur, quae nisi in talibus, et per talia ab animalibus corporibus exutis viderentur, nullomodo ab eisdem ad corpora reversis, in corpore viventibus, et corporalia tantum scientibus, intimarentur: unde et in hac narratione a corporali et mortali homine spiritualia dicuntur videri, quasi in forma, et specie corporali. Quis vero eam mihi retulit, et quomodo eam agnovit in fine narratio
Abbreviated transcription (Latin):
scientie int̾iori: suie ꝑ reuelationes
ext̾uis factas p̾cisse fatet᷑. Raptas
etiam ⁊ it̾m ad corpora reductas
uisiones quasdam: ⁊ reuelacõnes
sͥ factas narrare dicit. suie de tor¬
mentis impioꝵ. sen de gaudiis
uistoꝵ. ⁊ in his tamen nicł nisi
corporale uł corporalib simile re¬
citassem flumina. flam mas. pon¬
tes. naues. domos. nemores a. pͣta
flores. homines nigros: ⁊ candidos.
et tet̾a qualia in hoc mundo solẽt
uł ad gaudium amari. uł ad tor¬
mentum tim̾i. Se quoq solutas
corꝑib manib trabi. pedib duci
collo suspendi. flagellari. precpita¬
ri. ⁊ multa huiusmodi: que nr̃e mi¬
nume repugnant narrat. Notum
est antẽ multos multociens quesis¬
se qualit̾ anime corporib exeant.
quo ꝑgant. quid inueniant. qͥd
ꝑcipiant. quid ne sustineant que
qr nob̾ sunt absconcdita: mag̃ nob̾

Expanded text:
nscientiae interiori, sive per revelationes nscientiae interiori, sive per revelationes exterius factas, praescisse fatetur. Raptas etiam et iterum ad corpora reductas, visiones quasdam et revelationes sibi factas narrare dicit, sive de tormentis impiorum, sive de gaudiis justorum. Et in his tamen, nihil nisi corporale, vel corporalibus simile recitasse: flumina, flammas, pontes, naves, domos, nemora, prata, flores, homines nigros et candidos, et caetera qualia in hoc mundo solent, vel ad gaudium amari, vel ad tormentum timeri; se quoque solutas corporibus, manibus trahi, pedibus duci, collo suspendi, flagellari, praecipitari, et multa hujusmodi, quae naturae minime repugnant, narrat. Notum est autem multos multoties quaesiisse qualiter animae corporibus exeant, quo pergant, quid inveniant, quid percipiant, quidve sustineant; quae quia nobis sunt abscondita, magis nobis
Abbreviated transcription (Latin):
atuui suo in xp̃o preop¬
tato dño .h. abbati
pri filius obelientie munus. Iu¬
sistis pr̃ uenerande ut scciptum uo¬
bis mitt̾em. ꝙ de purgatorio in
ur̃a me retuli audisse p̾sentia: ꝙ
quidem eo libentiꝰ aggredioꝵ: qͦ
adid exemplum patnitatis ur̃e
uissione instancius compellor.
licet enim utilitatẽ multoꝵ per
tam u̾o minune lateat paterni¬
tatem: numqͣm me logisse quic¬
⁊ amore di tantum ꝓfit̾em. Et
qm̃ beatum papam gregorium
legimus multa dixisse de hiis q̃
erga aĩas sunt t̾renis exutas et¬
se. ut et tristib negligentium aĩos
t̾reret: et lens iustoꝵ affectum ad de¬
uotionem inflammaret: fitlucialiꝰ
ꝑfitiam. In multis enum exemplis
que ꝓponit ad exitum animax. an¬
geloꝵ bonoꝵ siue maloꝵ p̾sentiã
adesse dicit qui aĩas ꝓmerins uel
ad tormenta ꝓtrahant. uł ad requi¬
em ꝑducant. S et ip̃as animas ad¬
huc in corpore positas ante exitum
mlta aliqͣndo de his que uentura
sunt suꝑ eas. siuc ex responsione cd¬

Expanded text:
atri suo in Christo praeoptato HENRICO, abbati Patri filius obedientiae munus. Jussisti, Pater venerande, ut scriptum vobis mitterem, quod de Purgatorio, in vestra me retuli audisse praesentia: quod quidem eo libentius aggredior, quod ad id implendum paternitatis vestrae jussione instantius compellor. Licet enim utilitatem multorum per ro minime lateat paternitatem nunquam me legisse quidet amore Dei tantum proficerem. Et, quoniam beatum papam Gregorium legimus multa dixisse de his quae erga animas fiunt terrenis exutas s, ut et tristibus negligentium animos terreret, et laetis justorum affectum ad devotionem inflammaret; fiducialius perficiam. In multis enim exemplis quae proponit, ad exitum animarum, angelorum bonorum, sive malorum praesentiam adesse dicit, qui animas pro meritis, vel ad tormenta pertrahant, vel ad requiem perducant. Sed et ipsas animas adhuc in corpore positas, ante exitum, multa aliquando de his, quae ventura sunt super eas, sive ex responsione co
Abbreviated transcription (Latin):
certum habet᷑. quod uitam bonã
mors mala ñ sequitur. ⁊ licet usq
ad mortẽ maneat m̾itum. ⁊ post
mortem reddat᷑ premium. pena tñ
post mortem ẽẽ clr. q̃ purgatoria
nõĩatur. In qͣ hii qui in hac uita
in quib dam culpis iusti tñ ⁊ ad
uitam et̾nam pͥdestinati uixerũt.
ad tempꝰ cruciabunt᷑: ut purgen¬
tur. unde qñr ad modum a deo cor¬
porales pene dicunt᷑ p̃parate: ita ip¬
sis penis loca corporalia in quib
sunt dicunt᷑ esse distincta. Cre¬
dunt᷑ tamen torm̃ta maxima ad
q̃ culpa deorsum p̾mit. mũtio eẽ.
Maxima u̾o gaudia ad q̃ sun¬
sum ꝑ iusticiam ascenditur in
summo. In medio autem bona.
re narratõni:⁊ ꝙ infirmus sũptꝰ
t̾ram uł infra t̾re concauitatem
qͣi artum. ⁊ ergastulum tenebrax¬
Et ꝙ paraclysus in oriente. ⁊ in ter
stt ra syr. narratio ista ostendit. ubi
fidelium anime a peuis purgato¬
riis. liberalitate dicunt᷑ aliqͣmdiu
augustinus anumas defuncłoꝵ pꝰ

Expanded text:
certum habetur, quod vitam bonam mors mala non sequitur: et licet usque ad mortem maneat meritum, et post mortem reddatur praemium, poena tamen post mortem esse dicitur, quae purgatoria nominatur, in qua hi, qui in hac vita in quibusdam culpis, justi tamen, et ad vitam aeternam praedestinati, vixerunt, ad tempus cruciabuntur ut purgentur: unde quemadmodum a Deo corporales poenae dicuntur praeparatae, ita ipsis poenis loca corporalia in quibus sunt, dicuntur esse distincta. Creduntur tamen tormenta maxima ad quae culpa deorsum premit in imo esse: maxima vero gaudia ad quae sursum per justitiam ascenditur, in summo; in medio autem bona ere narrationi; et quod infimus subtus terram, vel intra terrae concavitatem, quasi carcer et ergastulum tenebret quod Paradisus in Oriente sit, et in terra Sur, narratio ista ostendit: ubi fidelium animae a poenis purgatorii liberatae, dicuntur aliquandiu Au
Abbreviated transcription (Latin):
ciensis iacerent fundam̃ta: erat in
eccl̃ia lugdouensi clicus honestꝰ⁊ ho
re nr̃i ordinis compunctus. tacitusse¬
cum ꝓposuit se in nr̃o collegio socian¬
dum. Quod ꝓpositum post pautos di¬
es subeunte alia cogitatione muta¬
uit. ⁊ ꝓ quadam recompensa tõe illiᷤ
iacobum aggressus est. Qua deuote
completa: rediens a domesticis gratu¬
labunde susceptꝰ est et fatigatus ex
itinere in cubicłm se mepit. Quiescẽ
rum petr᷑ꝰ librum manu tenebat. ꝙ̃
le ait dñs tolle dele dele eum. qi meũ
se futurum ꝓmiserat et resiliit a pro
regrinus. Ne deleas obsetro nomen
eius. cui dñs. Meus inquid non pe¬
regrinus. Sed cuius eẽ debuerat apls¬

Expanded text:
ciensis jacerentur fundamenta, erat in Ecclesia Lugdunensi clericus honestus et re nostri ordinis compunctus, tacitus secum proposuit, in eorum se collegio sociandum. Quid propositum post paucos dies, subeunte alia cogitatione, mutavit, et pro quadam recompensatione talis Jacobi aggressus est. Qua devote completa rediens, a domesticis gratulabunde susceptus est, et fatigatus itinere, in cubiculum se recepit. Quiescentrum Petrus librum manu tenebat, quem le, ait Dominus, tolle; dele eum, dele qui meum se futurum promiserat, et resiliit a prom, meus est peregrinus, ne deleas, obsecro nomen ejus. » Cui Dominus: « Meus, inquit, non peregrinus, sed civis esse debuerat
Abbreviated transcription (Latin):
citatus ad hoc u̾ba iohes solo ꝓst̾nt᷑.
et fideuissori suo cum ubertima lacͥ¬
maꝵ effusione grãs egit clicens. fa¬
ciam prorsus apłe sc̃e faciam. quod
tam misericorditer ꝓ me pollicitꝰ es.
Iteꝵ a plorando fatigatus obdormiuit.
it. Iussitq itex librum appetrri. in qͦ
audiuit iohes beatum petrum logẽ¬
tem. Murenulas aureas faciemus
tibi uermiculatas argento. Mox ille
surgens et pͥfixum diem p̾ueniens ad¬
impleuit uotum. hic fuit primus ab¬
bas scenobii boneualł et post ecclłie ua¬
lentine antistes cuiꝰ uita ⁊ mors mł

Expanded text:
citatus ad haec verba Joannes solo prosternitur, et fidejussori suo cum uberrima lacrymarum effusione gratias agit dicens: « Faciam prorsus, apostole sancte, faciam quod tam misericorditer pro me pollicitus es.rmivit; it, jussitque iterum librum aperiri; in quo audivit idem Joannes beatum Petrum legentem: Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento . Mox Joannes surgens, et praefixum diem praeveniens, adimplevit votum. Hic fuit primus abbas coenobii Bonaevallis, et post Ecclesiae Valentinae antistes: cujus vita et mors m
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. dat ei numium ip̃m. redit¬
domum. Panis qui solebat apponit᷑.
et aire uir quidam ignotus: ⁊ quem

Expanded text:
lavit. Dat ei nummum illum. Reditdomum, panis solitus ei apponitur. Et ecce vir quidam ignotus, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
it:⁊ exiliens de equo in media ut
erat uia se prostauit coram ep̃o. At
non est meum ignoscere tͥ qi contͣ
d̃m fecisti qñ te extommunicatis
scienter sotasti Idcireo ista est scĩa
de te. hoc anno mori hẽs in ip̃a do¬
mo in qͣ excommunicatõem con¬
tempsisti quod et fc̃m̃ est. de theodo

Expanded text:
it, & exiliens de equo in media, vt erat, via prostrauit se coram Episcopo. At non est meum agnoscere tibi, quia contra Deum fecisti, quando te excommunicatis scienter sociasti. Idcirco ista sententia est de te: hoc anno mori habes in domo ipsa in qua excommunicationem contempsisti. Quod et factum est sicut ibi
Abbreviated transcription (Latin):
os maximos facuint ⁊ eos ante pa.¬
ratos in uigilia festiuitatis adiam¬
dictam eccl̃iam deferunt. ⁊ eos ad
clus tamen eoꝵ equa lance domi¬
pensatum retinent. ut sequenti die
sollempni missa ꝑacta rursus pen-¬
santes qͣntum de coꝵ qͣntitate ig
nis absumpsit statera uidicante
nas lances p̾parat. imponit uni ce¬
reum alĩi pondus hest̾num. Inue¬

Expanded text:
os maximos faciunt, et eos ante paratos vigilia festivitatis ad nominatam ecclesiam deferunt, atque vesndus tamen eorum aequa lance pensatum domi retinent, ut sequenti die solemni missa peracta, eos rursum pensantes quantum de quantitate eorum ignis absumpserit, judicante nas lances praeparat, imponit uni cereum, alteri pondus hesternum. Atte
Abbreviated transcription (Latin):
clarus religione. s turpis corpore. hͥ
hac et illac disꝑsis. Ibi habebat eccl̃iam
pbr ille agrestis. deformis ualde: ⁊ quasi
portentum nature. Imꝑator se militẽ
mentitus suppliciter missam rogat.
Ille tonfestim parat. Imperator int̾im
cogitabat. qͣre deus a quo formosa cunc¬
ta ꝓcelunt tam deformem hominem
sineret sua satͣmenta conficere. uentũ
ẽ ad illum u̾sum tractus. Scitote q̃m do¬
minus ipẽ est iłs. In quib u̾bis cum dĩ¬
cordaret puer pbri sacerdos concitatori uo¬
ce respondit qͣi imꝑatori cogitanti. ip̃e
fecit nos ⁊ non ip̃inos. Quo dicto reper¬
cursus imperator: ꝓpħicum uirum esti¬

Expanded text:
clarus religione, sed turpis corpore, quihac et illac dispersis: ibi habebat ecclesiam presbyter ille agrestis, deformis valde, et quasi portentum naturae. Imperator se militem mentitus suppliciter missam rogat. Ille confestim se parat. Imperator interim cogitabat, quare Deus, a quo formosa cuncta procedunt, tam deformem hominem conficere sacramenta sua sineret. Ventum est ad illum versum tractatus: Scitote quoniam Dominus ipse est Deus . In quibus verbis cum discordaret puer presbyteri, sacerdos concitatiori voce respondit, quasi imperatori cogitanti: Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Quo dicto repercussus imperator, et propheticum virum aesti
Abbreviated transcription (Latin):
.xu. feminis trib choreas ducens. et
cantilenas seculares ꝑstrepens. ita sa
cerdotem impediebant: ut ip̃a uerba
eoꝵ int̾ satra missaꝵ sollempnia in¬
uitus resonaret. Ille mandat eis ut ta¬
cerent. Quib negligentib inp̾catꝰ
est dicens. placeat deo ⁊ sc̃o magno ut
ita cantantes ꝑmaneatis usq ad an¬
num. Uerba pondus hũerunt. filius
pb̃ri ioh̾s sororem suam cantantem
anulsit. s guita sanguinis ñ exiuit.
Illa uero toto anno cum cetis ꝑmã¬
sit choros ducens ⁊ cantitans. pluuia
non ceciclit suꝑ eos. non frigus. non ca¬
lor. non fames. ñ sitis. ñ lassitudo eos
affecit. Indumenta uel calciamenta
ñ sunt attrita. s qͣi uecordes cantabãt
pͥmumusq adgenua. mox usq ad
femora t̾re diuersi sunt fabrica tecti
aliquando suꝑ eos nutu dei erigebat᷑.
ut pluuias arceret. Cuoluto anno her¬
bertus coloniensis ep̃t eos absoluit. a
nodo quo manus coꝵ ligabant᷑. ⁊ añ
altare scĩ magni cos irtonciliauit. fi¬

Expanded text:
 foeminis tribus, choreas ducens, et cantilenas seculares perstrepens, ita sacerdotem impediebant ut ipsa verba eorum inter sacra missarum solemnia invitus resonaret. Ille mandat eis, ut tacerent; quo neglecto, imprecatus est, dicens: « Placeat Deo, et sancto Magno, ut ita cantantes permaneatis usque ad annum » Verba pondus habuerunt. Filius presbyteri Joannes sororem suam cantantem avulsit, sed gutta sanguinis inde non exiit: illa vero toto anno cum caeteris permansit, choros ducens et cantitans. Pluvia non cecidit super eos, non frigus, non calor, non fames, non sitis, non lassitudo eos affecit; indumenta vel calceamenta non sunt attrita; sed quasi vecordes cantabant. Primum usque ad genua, deinde usque ad femora terrae demersi sunt. Fabrica tecti aliquando super eos nutu Dei erigebatur, ut pluvias arceret. Evoluto anno Herbertus Coloniensis episcopus eos absolvit a nodo, quo manus eorum ligabantur, et ante altare Sancti Magni reconciliavit. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
amatores suos incendebant quoꝵ unus
ddiues et generosus: cam abduxit: i loco
uste conuigis habuit. Mlandat ep̃cut
mulier monast̾io restituatur ⁊ sit Iteꝵ
absente pontifice repetitur. Extommu¬
catur raptor. ita ut nullus ciuium cũ
excõiatus in predia ruris sui abiit. ue¬
mente aut̃ ep̃o ad exitum uite: conue¬
mulierẽ deseruerit: sit absolutus. Si aut̃
ꝑstiterit.: sequente anno hac eadem die
et eadem hora qͣ ego decedam: sit ante
dñm reddere rationem paratus. Uidebi¬
tis aut̃ a me qñ signum ad sextam in¬
sonu̾it: animam efflare. Sic omnia un¬
pleta sunt utroq sic moriente. Anno .Ni.
sequente eadem die et hora cum amita

Expanded text:
amatores suos incendebat: quorum unus dives et generosus eam abduxit, et loco justae conjugis habuit. Mandat episcopus, ut mulier monasterio restituatur, et fit. Iterum, absente pontifice, repetitur; excommunicatur raptor, ita ut nullus civium cum excommunicatus in praedia ruris sui abiit. Veniente autem episcopo ad exitum vitae, convemulierem deseruerit, sit absolutus; si autem perstiterit, sequente anno hac eadem die et eadem hora qua ego decedam, sit ante Dominum reddere rationem paratus. Videbitis autem me, quando signum ad sextam insonuerit, spiritum efflare. » Sic omnia impleta sunt, utroque sic moriente. Anno enim sequente eodem die et hora qua pra
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine recens nato: angłicus dc̃m
est. Gła in excelsis seo. ⁊ in t̾ra pax
ho.lo. uo. Quia gͥ matrem uere pa-¬
cis de suo monasterio ꝓrecerunt: dig¬
redeunt. paiuimento se humiliter
ꝓsternunt. ac ꝑcepta penitentia nũ¬
quam se decetero neglecturos solita¬
dei genitricis preconia unanimiter

Expanded text:
Virgine recens nato, angelitus dictum est: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax . » Quia ergo matrem verae pacis de suo monasterio projecerunt, digredeunt 236 pavimento se humiliter sternunt ac percepta poenitentia, nunquam se de caetero neglecturos, solita genitricis Dei praeconia unanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
et acure facundie. hic cepit conqueri
satis insuꝑ qr sufficere: quod sanctus
precipit benedictus. nec noue ad inuen¬
tionis pondus. delere suꝑponi. nec nos
plura: contra reginam mundi pre
ult̾ius non offẽrent. S o diuinum
uidicium a nr̃e prauitatis intuitu
non dormitans: Mox adu̾sus prefa¬
tum monasterium tot adu̾sitatũ
grandines. tot undiq belloꝵ ⁊ con¬
fuctuum exorte sunt tempestates: ut
ip̃is cotidie monachis minaces gla¬
dii necis exitium intentarent fiunt
undiq dep̾dationes et rapine confla¬
grantur cum segetib arce. familia¬
res ac serui sancti loci trucidantur.¬
Non parius expensis ad tennum
partes impator expetitur. pͣginatice
sanctiones cum sigilł imꝑialibus:¬

Expanded text:
et accuratae facundiae. Hic coepit conqueri satis semperque sufficere quod sanctus praecipit Benedictus, nec novae adinventionis pondus debere superponi, nec nos plura? Contra reginam mundi praeulterius non offerrent. Sed, o divinum judicium a nostrae pravitatis intuitu non dormitans! Mox enim adversus praefatum monasterium tot adversitatum grandines, tot undique bellorum atque conflictuum exortae sunt tempestates, ut ipsis quotidie monachis minaces gladii necis exitium intentarent. Fiunt undique depraedationes atque rapinae, conflagrantur cum segetibus areae, familiares ac servi sancti loci crudeliterNon parvis expensis ad Teutonum partes imperator expetitur, pragmaticae sanctiones cum singulis signis
Abbreviated transcription (Latin):
s post t̾minum singłis constitutũ:
in maiorẽ transibimus. Cotidie enĩ¬
societas nr̃a quodãmodo crescit. ⁊ descixͤ¬
cit dum singl̃is dieb ad nos ⁊ ape¬
nis.⁊ a nob̾ incelestem paradisum
iusserunt ut sursum aspiciens di¬
ceret cuiusmodi coloris ei supͣ se ce
hac introeunt qui a nob assum̃tur
ctabil. Iam deo donante senties no
biscum gustando. uix sermone fini¬
to: ⁊ eite qͣi flamma ignis de cẽlo des¬
cendit qui totam patͥam cooꝑuit.
⁊ qͣi ꝑ radios diuisum suꝑ singu¬

Expanded text:
 post terminum singulis constitutum in majorem requiem transibimus. Quotidie societas nostra quodammodo crescit et decrescit, dum singulis diebus et ad nos a poenis. et a nobis in coelestem paradisum jusserunt ut sursum aspiciens, diceret cujusmodi coloris ei videretur chac introeunt qui a nobis assumuntur ctabilis jam Deo donante nobiscum senties gustando. Vix sermone finito, ecce quasi flamma ignis de coelo descendens, totam patriam cooperuit; et quasi per radios divisa, super singu