comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bi comensis ep̃i. thimothei alexandrini
constantino politani ep̃i. cipͥani car¬
thaginensis ep̃i ⁊ sy nodũ suã nicħ phõ
neq decretalia uos hab̾e pontificum
credendi tribuitur. maxime cũ sardi.¬
cense concił qđ penes uos in urĩs regi¬
onib actum ẽ. & om̃is eccła recipit
qua ratione conuenerit. ut hȩc scã
constantino politana eccłia abiceret.
& ut dictum ẽ. non retineret :¬
Benedictus pp̃. hic maro archi xp̃o.
Eynodi textum inmonum̃tis uentilan¬
tes intuitu. quã ap̃ suessionis cuuta¬
tem tua beatitudo studuit celebrare.
cum ep̃is tuȩ dioceseos & archiep̃is.
Uelemone senonensi. & amalrico turo¬
nensi aliisq ep̃is ea quȩ ad ꝓfectũ scẽ
eccłȩ noscuntur. piis auctoritatib statu¬
ta sancitaq repꝑimꝰ. Itẽ. Diffinitiones
sy nodo apłicis canonicisq auctoritatib
ꝓpͥis digitis roborasti. ratas eadẽ apłica
in om̃ib fore ꝓmulgamꝰ auctoritate.

Expanded text:
 episcopi, Timothei Alexandrini Constantinopolitani episcopi, Cypriani Carthaginensis episcopi, et synodum ejus. CAP. neque decreta alia vos habere sanctorum credendi tribuitur, maxime quum Sardicense concilium, quod penes vos in vestris regionibus actum est, et omnis ecclesia recipit, qua ratione convenerit, ut hoc sancta Constantinopolitana ecclesia abjiceret et ut dignum est non retineretBenedictus papa III Hincmaro archiepiscopo . Synodi textum in momentis ventilantes intuitu, quam apud Suessionis civitatem tua beatitudo statuit celebrare, cum episcopis tuae dioeceseos et archiepiscopis Welenone Senonensi, et Amalrico Turonensi aliisque episcopis, ea quae ad profectum sanctae Ecclesiae noscuntur piis auctoritatibus statuta sancitaque reperimus. Item. Diffinitiones synodo, apostolicis canonicisque auctoritatibus, propriis digitis reborasti, ratas easdem apostolica in omnibus fore promulga
Abbreviated transcription (Latin):
I.u. Rmaii. fuerat celebrata. & a decessore
sic̃ idẽ scẽ recordationis pontifex illã con¬
firmauit. ita & nos eam confirmatã &
in refragabilẽ ꝑpetuoq mansurã apłica
auctoritate decernimꝰ. saluo tam̃ romane
sedis mom̃ib uissu atq iudicio:¬

Expanded text:
into Kalendarum Maii fuerat celebrata, et a praedecessore sicut idem sanctae recordationis pontifex illam confirmavit, ita et nos eam confirmatam, et irrefragabilem, perpetuoque mansuram apostolica auctoritate decernimus, salvo tamen Romanae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
rerum immobilium st̃. Siquis igitur
horum aliquid pignoris nomine cor¬
poralit̃ acceꝑit. prius quidẽ. neq sortẽ
quã dedit. neq usuras quas forte stipu¬
latus ẽ. exigat. deinde etiã ipsam rem
cum suis emolumentis uenerabili loco
restituat S & in hoc casu adu̾sus eucho¬
nomum uł alios amministratores uene¬
rabilium locorum actionib creditori
competentib. Omĩa enim que diximꝰ
etiam inmulierum monastenis ł afciterũs
obtinere oportet. Capł.ui.Si qua necessa
ria causa & in excusabilis imminet
ut mutuã pecuniã capiat uenerabilis
locus. liceat euchonomis eciam resim¬
mobiles obligare pignoris iure. tam̃ ut
corporalit̃ creditorib non tradantur. cp̃uiii.
Eisdem penis coerceri oportet etiã illosqͥ
scã uasa siue sacra dona contra legem¬
uł pignorauerit. ł distraxerit. uł confla¬
uerit. uł quocũq mͦ alienauerit. excepta

Expanded text:
rerum immobilium sunt - : si quis igitur rerum immobilium sunt - : si quis igitur horum aliquid pignoris nomine corporaliter acceperit, prius quidem neque sortem, quam dedit, neque usuras, quas forte stipulatus est, exigat, deinde etiam ipsam rem cum suis emolumentis venerabili loco restituat, sed et in hoc casu adversus oeconomos vel alios administratores venerabilium locorum actionibus crcompetentibus, omnia enim quae diximus etiam in mulierum monasteriis vel ascetriis obtinere oportet. CAP. 186. - Ut mutuaria causa et inexcusabilis immineat, ut mutuam pecuniam accipiat venerabilis locus, liceat oeconomis etiam res immobiles obligare pignoris iure, ita tamen ut corporaliter creditoribus non tradantur. Quibus Eisdem penis coerceri oportet etiam illos qui sancta vasa sive sacra dona vel contra legem pigneraverint vel detraxerint vel conflaverint vel quocumque modo alienaverint, excepta
Abbreviated transcription (Latin):
contracta sit. Alioquin si donatio facta
fuerit. tunc is qui libͣtatẽ interdictam
accepit. non solum ipsam rem cũ fructib
siis & causis uenerabili loco constituat.
s etiam aliud tantũ quantũ accepit pene
nomine prestet scĩssimo loco. cuuis res
donata fuerit abhis quires eiꝰ ãministrant.
Sin aut̃ titulo ꝑmutationis rem loci
uenerabilis capiat aliquis. tunc & rem
quã accepit reddat. & quã ipse dedit
amittat. actionẽ scilicet adusus ꝑsonas
& patrimonia eorũ conseruandã quȩ cũ
eo contraxer̃. excepto uidelicet pͥncipe
cui secundũ p̃fatã sipperiꝰ dusionem
ꝑmutationẽ facere rerũ immobilium.
cũ sacrosci̾s locis ꝑmissum ẽ. Sin autẽ
pignus creditor ad corporalẽ detentionẽ
acceꝑit. & res immobilis sit quȩ ꝑtinae
adeccłam. uel ad abia uenerabilia loca
ueluti domus. uel pratum uł ager.
uł ortus. uł panes ciuiles. uł mancipia
rustica. non ea quoq ueluti membra

Expanded text:
contracta sit. Alioquin si donatio facta contracta sit. Alioquin si donatio facta fuerit, tunc is qui liberalitatem interdictam accepit, non solum ipsam rem cum fructibus suis et causis venerabili loco constituat, sed etiam aliud quantum accepit poenae nomine praestet sanctissimo loco, cujus res donata fuerit ab his, qui res ejus administrant. Sin autem titulo permutationis rem loci venerabilis capiat aliquis, tunc et rem quam accepit reddat, et quam ipse dedit amittat: actione scilicet adversus personas et patrimonia eorum conservanda, quae cum eo contraxerunt, excepto videlicet principe, cui secundum praefatam superius divisionem, permutationem facere rerum immobilium cum sacrosanctis locis permissum est. Sin autem pignus creditor ad corporalem detentionem acceperit, et res immad ecclesiam, vel ad alios venerabiles locos, veluti domus, vel proastium, vel ager, vel hortus, vel panes civiles, vel mancipia rustica - nam ea quoque veluti membra
Abbreviated transcription (Latin):
alienauerit. siue respiciens alienantẽ ep̃m.
non ꝓhibuerit. & multomagis consenserit:
tabellionem autẽ qui talia interdicta
strum̃ta conscripsit. ꝓpetuo exilio tradi
oportet:¬
i p̾rinceps uoluerit remimmobilẽ
scõ loco p̾stare. & accipere ab eo
aliam rem immobilẽ. & eo mͦ ꝑmutationẽ
contrahere: liceat hoc facere. Cap̃.u.¬
iquis cont᷑ salubrima iura p̃sentis
Iconstitutionis rem immobilẽ loci
uenerabilis comꝑauerit. primum quidẽ rei
estimationem amittat. & rẽ quã illicite
emerit restituat. cum omĩb emolłm̃tis
eius quȩ inmedio tẽꝑe facta st̃. & omia
lucro eccłȩ uł alterius loci uenerabilis
cedant. & nullã habeat ipse contͣ eccłas
actionẽ. s tantũ adũsus euchonomos.
uł alias uenditorũ ꝑsonas exempto
udicium moueat: Nam uenditorum
patrimonia emptori subiecta eẽ. ȩquũ ẽ.
&e si uenditio contra presentẽ legem rei
immobilis. ad uenerabilẽ locũ ꝑtinentis

Expanded text:
alienaverit, sive respiciens alienantem episcopum alienaverit, sive respiciens alienantem episcopum non prohibuerit; multo magis si consenserit. Tabellionem autem, qui talia interdicta strumenta conscripsit, perpetuo exilio tradi oporteti princeps voluerit rem immobilem sancto loco praestare, et accipere ab eo aliam rem immobilem, et eo modo permutationem contrahere, liceat hoc facere. CAP.Si quis contra saluberrima jura praesentis constitutionis rem immobilem loci venerabilis comparaverit, primum quidem rei aestimationem amittat, et rem quam illicite emerit, restituat cum omnibus emolumentis ejus, quae in medio tempore facta sunt, et omnia lucro ecclesiae, vel alterius loci venerabilis cedant, et nullam habeat ipse contra ecclesias actionem, sed tantum adversus oeconomos, vel alias venditorum personas ex empto judicium moveat. Nam venditorum patrimonia emptori subjecta esse aequum est, amsi venditio contra praesentem legem rei immobilis ad venerabilem locum pertinentis
Abbreviated transcription (Latin):
Cgeronto chomium uł brefotrofium. uel
monasterium tã monachorũ quã scĩmo¬
nalium. archimandritã habens uł archi¬
mandritissam. ergo his om̃ib ñ liceat
alienare rem immobilẽ. siue domum siue
agrum. siue ortũ. siue rusticum mancipiũ.
uł panes ciuiles. neq creditorib spetialis
hẏpotetice titulo obligare. alienationis
autẽ uerbum continet uenditionẽ. dona-¬
tionẽ. ꝑmutationẽ. enfiteiseos ꝑpetuum
contractum. sed om̃s om̃ino sacerdotes.
huiusmodi alienatione abstineant. pęnas
timentes quas leonina constitutiominat᷑.
id ÷ ut ħis quidem qui comparauit rem
loci uenerabilis reddat ei cuius & ante
fuerat. scilicet cum fructib aliisq emolir¬
mentis quȩ inmedio tempore facta sunt.
eucõmio autẽ eccłȩ prestare ome lucrum
quod ex huiꝰmodi ꝓhibita alienatione
senserit. uł si eccłam damno affecerit.
ita ut inposterum euchonomus non sit:
non solum autem ipse. sed etiã successores
eius teneantur. siue eipse euchonomus

Expanded text:
l acosocomium vel brefotrofium vel monasterium tam monachorum quam sanctimonialium arcimandritam habens vel archemandritissim, ergo his omnibus non liceat alagrum, sive hortum, sive rusticum mancipium, vel panes civiles, neque creditoribus specialis hypothecae titulo obligare. Alienationis autem verbum contineat venditionem, donationem, permutationem, et emphitheuseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes huiusmodi alienatione abstineant, poenas timentes, quas Leoniana constitutio minatur, id est, ut is quidem qui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio tempore facta sunt; hyconomum autem ecclesiae, praestare omne lucrum, quod ex se huiusmodi prohibita alienatione senserit, vel ecclesiam damno effecerit, ita ut in posterum hyconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores eius teneantur, sive ipse archyconomus
Abbreviated transcription (Latin):
unt forte tales qui priuilegia delocis
dõ dicatis sc̃orũ manib confirmata
parupendentes sibi quia uolunt ñ qr posst᷑.
ex cominunicationes usurpantorib rerũ
& facultatũ eccłiasticarũ ascĩs dñi inten¬
tatas alleuant. dicentes se prohoc illata dã¬
natione. id ÷ anathematis uinculo ñ teneri.
De quib sc̃s gregorius in epła adtheotistã
patritiam dicit Ipsi inquit sibi testes st̃
quia xepiani non sunt : qui ligamenta
eccłȩ uanis se estimant conatib soluere.
Ac ꝑ hoc nec absolutionẽ scẽ eccłȩ quã p̃stat
fidelib ueram putant. siligaturas eiꝰ ualere
non estimant. Contͣ quos diutiꝰ disputandõ
nonẽ. quia ꝑ omĩa despitiendi & anathema¬
tizandi sunt: & unde se fallere ueritatem
credunt. inde in peccatis suis ueracit᷑ ligant᷑.
carum inuasoribus.
N digne ad altare domini ꝓꝑare ꝑmittitur.
qui res ceccłasticas audet inuađe. aut inuiste
possidẽ. aut iniqua seu iniusta defensione

Expanded text:
unt forte tales, qui privilegia de locis Deo dicatis sanctorum manibus confirmata parvipendentes, sibi quia volunt, non quia possunt excommunicationes usurpatoribus rerum, et facultatum ecclesiasticarum a sanctis Domini intentatas alleviant, dicentes se pro hoc illata damnatione, id est anathematis vinculo non teneri. De quibus sanctus Gregorius in epistola ad Theotistam patriciam dicit: « Ipsi, inquit, sibi testes sunt, quia Christiani non sunt, qui ligamenta Ecclesiae vanis se aestimant conatibus solvere, ac per hoc nec absolutionem sanctae Ecclesiae quam praestat fidelibus, veram putant, si ligaturas ejus valere non aestimant. » Contra quos diutius disputandum non est; quia per omnia despiciendi et anathematizandi sunt, et unde se fallere veritatem credunt, inde in peccatis suis veraciter ligantur. carum invasoribus. ndigne ad altare Dei properare permittitur, qui res ecclesiasticas audet invadere aut injuste possidere, aut iniqua vel injusta defensione
Abbreviated transcription (Latin):
aliud transferri ł conũti. ꝓpt̾ea quihec non
preuidit. ⁊ alit̾ quã scriptũ ẽ. p̃diaecelus
tradita petierit uł acceꝑit. aut possederit.¬
nisi secito correxerit. quo iratꝰ dsanimas
ꝑcutit. anathemate feriatur. Sitq accipi¬
enti & danti uł possidenti anathema. &
institutȩ poenȩ contub̃niũ assiduum.
nec aliquo se ante tribunal xp̃i obstaculo
muniat. qui areligiosis animab ad stibstan-
tiam pauꝑum derelicta disꝑgit:

Expanded text:
aliud transferri vel converti. Propterea qui haec non praeviderit et aliter quam scriptum est praedia ecclesiis tradita petierit, vel acceperit aut possederitnisi cito se correxerit, quo iratus Deus animas percutit anathemate feriatur, sitque accipienti, et danti, et possidenti anathema, et institutae poenae contubernium assiduum. Nec aliquo se ante tribunal Christi obstaculo muniat qui a religitiam pauperum derelicta dispergit.
Abbreviated transcription (Latin):
prohibemus. excepta causa redẽptionis
& portȩ quodam modo diuini iuris sunt:
& idõ nullius in bonis sunt. Idõ autem
muros scõs dicimꝰ. quia pęna capitis consti-¬
tuta sit in eos. qui aliquid in muros deliq̃riñ:

Expanded text:
prohibemus, excepta causa redemptionis prohibemus, excepta causa redemptionis et portae, quodammodo diuini iuris sunt et ideo nullius in bonis sunt. Ideo autem muros sanctos dicimus, quia pena capitis constituta sit in eos, qui aliquid in muros deliquerin
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus audeat ȩdificare eccłam uel
oratorium antequã ciuitatis ep̃c ueniat.
&e uota faciens scĩssimam crucẽ insixerit.
Publice in eodẽ loco ꝓcedens. & rẽ om̃ib
manifestam faciens. unusquisq ante
aedificationẽ loquatur ep̃ĩs. &e p̃finiat
modum qđ ad lum maria sacro ministe¬
rio & custodiã oeatorii & alimonias eorũ
qui ibi obseruant sufficiat. & sihec suf¬
ficientia uisa fuerit. faciat priꝰ dona¬
tionẽ eorũ. & postea domũ edificet. Sin
autem ea quȩ ab eo presinita sunt non
sufficiant ad custodiendum oratorium:
equũ ẽ. uetera oratoria quȩ forte ruinã
minantur reparare cum arbitrio religi¬
ullius autem sunt res sacrȩ &e religi¬
osȩ &e scẽ. Quod enim diuinuuris ẽ iđ
nulluis in bonis ẽ. Sacra enim sunt.
Quȩ rite & ꝑpontifices dã consecrata sunt
ueluti ȩdes sacrȩ & dona. quȩ rite ad mi¬
nisterium dei consecrata sunt. quȩ etiam
ꝑ nrãm constitutionẽ alienari & õbligari

Expanded text:
Nullus audeat aedificare ecclesiam vel oratorium, antequam civitatis episcopus veniat, et vota faciens sanctissimam crucem infixerit publice in eodem loco procedens, et rem omnibus manifestam faciens. Vnusquisque autem ante aedificationem loquatur episcopo, et praefiniat modum, qui ad luminaria et sacrum ministerium, et custodiam oratorii, et alimonias eorum, qui ibi observant, sufficiat, et si haec sufficientia visa fuerint, faciat prius donationem eorum, posteaque domum aedificet. Sin autem ea, quae ab eo praefinita sunt, non sufficiant ad constituendum oratorium, aequum est vetera oratoria, quae forte ruinam minantur, reparare cum arbitrio religiNullius autem sunt res sacrae, et religiosae, et sanctae. Quod enim divini juris est, id nullius in bonis est. Sacra enim sunt, quae rite, et per pontifices Deo consecrata sunt, veluti aedes sacrae et dona, quae rite ad ministerium Dei consecrata sunt: quae etiam per nostram constitutionem alienari et obligari
Abbreviated transcription (Latin):
loco rerũ immobiliũ ꝑmutationem
facere maluerit. hocq fieri prosit
utriq loco: liceat pͥmatib eiꝰ ꝑmutare
decreto tam̃ sus celebrando ap̃ locoꝵ
metropolitanos disceptatione ꝓcedente.
ut ipsi delib̾ent an ambab partib
prosit rerum immobilium ꝑmutatio.
ei quos uoluerint clericos ineadem
eccła facere. sed si uoluerit quosdam
sibi consecrari. offerat eos beatissimo
patriarchȩ. & ille siuid̃it eos dignos
consecret. & si non ꝓbauerit arbitrio
Siquis indomo sua oratoriũ habuerit.
non audeat in eo facere saeras missas.
nisi clericos catholicȩ fidei habuerit.¬
qui deputentur ei ex iussu religio¬
sissimi ep̃i ciuitatis. uł beatissimi pa¬
triarchȩ. Siquis autẽ ad u̾sus ea fecerit:

Expanded text:
loco, rerum immobilium permutationem loco, rerum immobilium permutationem facere maluerit, hocque fieri prosit utrique loco; liceat primatibus ejus permutare, decreto tamen prius celebrando apud locorum metropolitanos disceptatione procedente, ut ipsi deliberent an ambabus partibus prosit rerum immobilium permutatioei, quos voluerit, clericos in eadem ecclesia facere, sed si voluerit quosdam ibi consecrari, offerat eos beatissimo patriarchae, et ille si viderit eos dignos, consecret, et si non probaverit, arbitrio Si quis in domo sua oratorium habuerit, non audeat in eo sacram facere missam, nisi clericos catholicae fidei habuerit deputatos ex iussione religiosissimi episcopi civitatis, vel beatissimi patriarchae. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli autem licentia sit nec titulo pigno¬
rum nec ypotłcarũ sacroscm̃ obligare
monasterium. Nã &e si tale aliquid admis¬
sum fuerit refutari oportet. ut iterũ in
scissimo monasterio sacre ꝓcedant misse:
Presens constitutio quȩ consule elisario
simam eccłam romȩ centum annorũ
pre scriptionẽ solum insius actionib
neq homicidis. neq ad ulteris. neq rap¬
torib uirginum. s siquis tributa fisco
deb&. poterit ultͣ scõrũ t̃minos ab eo
exigi publicum debitum. ut tã eucho¬
nomus quã defensores eccłarũ ad hoc
subueniant p̃sidi. magisquã debitorẽ
eripiant. Nam si quid tale fecerint. de
sua substantia tributa fisco reddere
Siuenerabilis locus cum alio uenerabili
loco rerum immobilium ꝑmutationẽ
facere malueri.t. si eccła cũ eccła. uł
tochius cum tohio uł eccła cũ tochio.
uł monasterio. uł ut simplicit̃ dixerĩ.¬
si uenerabilis locus cũ alio uenerabili

Expanded text:
Nulli autem licentia sit nec titulo pignoNulli autem licentia sit nec titulo pignorum, nec hypothecarum sacrosanctum obligare monasterium. Nam et si tale aliquid admissum fuerit, refutari oportet, ut iterum in sanctissimo monasterio sacrae procedant missae. Presens constitutio, que consulatu Bilisarsimam ecclesiam Romanam centum annorum praescriptione solum in suis actionibus neque homicidis, neque adulteris, neque raptoribus virginum. Sed et si quis tributa fisco debeat, poterit intra sanctorum terminos ab eo exigi publicum debitum, ut tam oeconomi quam defensores ecclesiarum ad hoc subveniant praesidi magis, quam debitorem eripiant; nam si quid tale fecerint, de sua substantia tributa fisco reddere Si venerabilis locus cum venerabili alio loco rerum immobilium permutationem facere maluerit Si ecclesia cum ecclesia, vel ptochium cum ptochio, vel ecclesia cum ptochio vel monasterio, et ut simpliciter dixeriSi venerabilis locus cum alio venerabili
Abbreviated transcription (Latin):
ulliliceat ꝑpracimaticã sanctionem
aliquid cape. quȩ sacroscĩs eccłus aluisq
uenerabilib locis competunt. scilicet
&e simmobiles sint uł mobiles quidem.
sed alienari non possunt: Sin aut̃ questor
magnificus tale descriptũ dictauerit.
÷ ꝗ̧ã magistratꝰ intimatione pracunaticȩ¬
uri pęna multetur. Sinaut̃ religiosi
epĩ tases pracimaticas sanctiones contẽp¬
serint: sine ꝑicło contempsisse cognoscan.
Nã sireceꝑint eas. etiam epãtus honorẽ
amissurosse non dubitent. Nemini liceat
inposterum cuiꝰ cũq monasterii uenditi¬
onẽ impiam uł donationẽ uł ꝑmutatio¬
nẽ contrahere. aubi & altare collocatũ ẽ.
& sacrȩ missȩ factȩ. &e monachica c̃ u̾satio:
Sin autem aliquid tale fuerit ad missum.
&̃ qd̾ factũ ẽ. ꝓ infecto habeatur. & is qui
accepit preciũ amittat. & qui ditraxit
nerabilib monasteriis. quorũ cura erat
ut alienatũ contra leges monasterium
rursus in pͥstinũ statum reducerent:

Expanded text:
ulli liceat per pragmaticam sanctionem aliquid eorum capere que sacrosanctis ecclesiis aliisque venerabilibus locis competunt, scilicet si inmobiles sint, vel mobiles quidem, sed alienari non possint. Sin autem questor magnificus tales rescriptum dictaverit, vel ceteri magistratus intimationem praauri poena multetur. Sin autem religiosi episcopi tales pragmaticas sanctiones contempserint, sine periculo contempsisse cognoscant: nam, si receperint eas, etiam episcopatus honorem amissuros se non dubitent. Nemini liceat in posterum cujusquam monasterii venditionem impiam vel donationem, vel permutationem contrahere, ubi et altare collocatum est, et sacrae missae factae et monachica conversatio. Sin autem aliquid tale fuerit admissum, et quod factum est pro infecto habeatur, et is qui accepit pretium amittat: et qui distraxerit, venerabilibus monasteriis, quorum cura erat, ut alienatum contra leges monasterium rursus in pristinum statum reducerent.
Abbreviated transcription (Latin):
temerarie multitudinis uim metuerit.
locũ sibi congruum eligat. qđ absq ti-¬
more suos sinecessitas exposcerit testes
habere. & absq inpedim̃to suã canoni¬
ce sententiã finire ualeat: quia mul¬
ta ꝑ subreptionem euenire solent.
Dedifferentia eccłasticȩ & scłaris causȩ.

Expanded text:
temerariae multitudinis vim metuerit, temerariae multitudinis vim metuerit, locum eligat sibi congruum, quo absque timore suos, si necessitas exposcerit, testes habere, et absque impedimento suam canonice sententiam finire valeat, quia multa per subreptionem evenire solent. De differentia ecclesiasticae et saecularis causae.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis accusatio fieri debeat. ex syno¬
dalibus gestis siluestri pape.
b̾r autem cardinalis nisi in .xliiii.
testibus non damnabitur. Diaconus
cardinarius constitutus urbis romȩ.
nisi inxxxui. non demnabitur. Sub¬
diaconus. a colitus. exorcista. lector. hos¬
tiarius. nisi sicut scriptum est inui. tes
tibus condemnabitur. Testes aut̃ & accu.¬
satores sine aliqua sint infamia. uxo
sus laicum: nemo recipiat. Nemoenĩ
dericum quẽ libet inpublico examina¬
re presumat nisi in ecła. Nemo enim
clericus uel diaconus aut pb̃r ꝓpter
quã libet causam intret incuriam. nec
ante udicem cinctũ causã dicere p̃¬
sumat. qm̃ om̃is curia acruore dr̃ & im¬
molatione simulacroꝵ. Et siquis cleri¬
cus accu.sans clericũ incuriã introie-¬
rit: anathema suscipiat. Anastasio &¬
petenti apatribus constitutȩ absq im¬
pedinr̃to conc edantur. & iudices a se elec¬
ille qui accusat᷑ aut si ibi aliquam

Expanded text:
ordinis accusatio fieri debeat. Ex synoordinis accusatio fieri debeat. Ex synodalibus gestis Sylvestri papae. Presbyter autem cardinalis nisi in quadraginta quatuor testibus non damnabitur. Diaconus cardinalis constitutus urbis Romae, nisi in XXXVI non condemnabitur. Subdiaconus, acolythus, exorcista, lector, ostiarius, nisi sicut scriptum est in septem testibus non condemnabitur. Testes autem et accusatores, sine aliqua sint infamia, uxorsus laicum nemo recipiat. Nemo enim clericum quemlibet in publico examinare praesumat, nisi in ecclesia. Nemo enim clericus, vel diaconus, aut presbyter propter quamlibet causam intret in curiam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumat, quoniam omnis curia, a cruore dicitur et immolatione simulacrorum. Et si quis clericus accusans clericum in curiam introierit, anathema suscipiat. CAP. petenti a Patribus constitutae absque impedimento concedantur, et judices a se elecille qui accusatur, aut, si ibi aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
cusationis ordinem tale &
didicimus & seruari iubemus. id ẽ
siquis clericorũ incrimine inpetit᷑
ñ statim reus estimetur qui accusa¬
ri potuit. ne sub iectam in nocentiã
faciamus. Sed quisqͥs ille est quicri¬
m̃ intendit in iudiciũ ueniat. no¬
men rei indicet. uinculũ inscrip¬
tionis arripiat. custodiat simili¬
tudinem. habita tamen dignitatis
estimatione pociatur. Neͤfore sibi
nouerit licentiã mentiendi. cum
calũpniantes adiundictã poscat
similitudo supplicii. Heretici enĩ
om̃s. & suspecti. & ex cõmunicati
homicide qͦq atq malefici. fures.¬
sacrilegi. raptores. uenefici. ad ulteri.
& qui raptũ fecerint. uel falsũ testimo¬
nũ dixerint. seu qui ad sortilegos ma-¬
gosq concurrerint. nullatenus ad ac¬
cusationẽ sunt admitendi. Nulli in¬
ami umquã atq sacrilego de quocũq¬
negotio liceat aduersiis religiosum
xp̃ianũ quãuis humilis seruilisq ꝑso¬
na sit testimoniũ dicere. nec de quali

Expanded text:
cusationis ordinem talem et didicimus, et servari jubemus, id est si quis clericorum in crimine impetitur, non statim reus aestimetur qui accusari potuit, ne suspectam innocentiam faciamus. Sed quisquis ille est , qui crimen intendit, in judicium veniat: nomen rei indicet: vinculum inscriptionis arripiat: custodiat similitudinem: habita tamen dignitatis aestimatione potiatur: nec forte sibi noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicit. Haeretici enim omnes, et suspecti, et excommunicati, homicidae quoque atque malefici, fureacrilegi, raptores, venefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad sortilegos magosque concurrerint, nullatenus ad accusationem sunt admittendi. II. --Nulli infami umquam , atque sacrilego, de quocumqnegotio liceat adversus religiosum Christianum, quamvis humilis servilisque persona sit, testimonium dicere, nec de qualib
Abbreviated transcription (Latin):
Nfamis enĩ ꝑsona nec ꝓcurator po¬
test ẽẽ. nec cognitor. Absente uero
ad uersario non audiatur accusator
nec sententia absente parte alia
aiudice dicta. ullã obtinebit firmi¬
tatem. Neq absens ꝑ aliũ accusare
aut accusari potest. nec affinis testis
admittat᷑. Neminẽ ergo exhiberi de ꝓuno
ad ꝓuinciã uel ad comitatũ oportet.
nisi adrelationem uidicis adquem
fuerit appellatũ. id est ut auccor sẽꝑ
rei forũ sequatur. Si quis aut̃ iudicẽ¬
aduersum sibi senserit: uocẽ appel.¬
lationis exhibeat. quam nulli opor¬
tet negari. Peregrina uero iudicia¬
generali sanctione ꝓhibȩmus. quia¬
indignum est ut abext̾nis uidi¬
cetur. qui compro uinciales & a se
electos debet habere iudices.

Expanded text:
nfamis enim persona , nec procurator potest esse, nec cognitor. Absente vero adversario , non audiatur accusator: nec sententia, absente parte alia, a judice dicta, ullam obtinebit firmitatem : neque absens per alium accusari , aut accusare potest, nec affinis illis admittatur. Neminem ergo exhiberi de provincia ad provinciam , vel ad comitatum oportet, nisi ad relationem judicis, ad quem fuerit appellatum, id est, ut auctor semper rei forum sequatur. Si quis autem judiceadversum sibi senserit, vocem appellationis exhibeat, quam nulli oportet negari. » Item in eogenerali sanctione prohibemus, quomodo dignum est ut ab extraneis judicetur, qui provinciales et a se electos debet habere judices.
Abbreviated transcription (Latin):
Inre dubia certa non iudicetur
sententia. nec ullũ iudiciũ nisi
ordinabiliter habitum teneat᷑. Siquis
suꝑ quibus libet criminib clericũ pul¬
sandũ crediderit: inprouincia in qua
consistit ille qui pulsatur suas exerat
acciones. nec estimet eũ accusator ali.¬
bi aut longiis ꝑtrahendum adiudi¬
cium. Ille uero qui pulsatus fuerit.
si uidices suspectos habuerit liceat ap.¬
pellare primates. Ubi facienda sic¬

Expanded text:
in re certa judicetur sententia, nec ullum judicium, ordinabiliter habitum, teneatur. IV. Si quis super quibuslibet criminibus clericum pulsandum crediderit, in provincia, in qua consistit ille qui pulsatur, suas exerceat actiones, nec aestimet eum accusator alibi, aut longius pertrahendum ad judicium. Illi vero, qui pulsatus fuerit, si judices suspectos habuerit, liceat appellare primates. V. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ uelut desidio melioris uitȩ
quȩ pꝰ mortẽ s pfratur. quia reos
suȩ mortis melior pꝰmortẽ uita ñ
laqueo se suspendit. õsidatu :
ut siquis compatiens uelit elemo¬
sinã dare tribuat. ut orationes
inpsalmodiis faciat. oblationib
tam̃ & missis careant: Autissio

Expanded text:
minem velut desiderio melioris vitae minem velut desiderio melioris vitae quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem vita non laqueo se suspendit, consideratum est ut, si quis compatiens velit eleemosynam dare, tribuat, et orationes in psalmodiis faciat, oblationibus tamen et missis careat. CAP. 6. -
Abbreviated transcription (Latin):
filium nequaquã scelerate s obe¬
dient̃ occid̃e: & merito queritur
utrum ꝓuissu dei sit habendũ
quod iepte filiã quȩ patri occurrit.
turum dõ. quod ei redeunti de
prȩlio uictori primitꝰ occurrisset
ne ͤ sanson alit̾ excusatur qđ seipsũ
cũ hostib ruina domꝰ oppressit.
nisi quia sp̃s latent̾ hoc iusserat
qui ꝑ illum miracula faciebat:
his ergo exceptis quod uł lex iusta
generalit̃ uł ipse iuistitiȩ fons ds
occidi iubet. quisquis hominẽ
uł seipsum uł quẽlibet occiderit
homicidu crimine in nectitur
Itẽ. Hoc dicimꝰ hoc asserimꝰ. hoc
modis om̃ib apꝓbamꝰ. neminẽ
spontaneã mortẽ sibi inferre debe.
uelut fugiendos molestias tẽꝑales
ne incidatꝰ in ꝑpetuas : neminẽ
ꝓpt̃ aliena peccata. ne hoc ipso
incipiat habere grauissimũ ꝓpͥũ.¬
neminẽ ꝓpt̾ sua peccata p̃terita
ꝓpt̃quȩ magis in hac uita opꝰ ẽ.
ut possint penitendo sanari. ne¬

Expanded text:
filium nequaquam scelerate, sed obefilium nequaquam scelerate, sed obedienter occidere . Et merito quaeritur utrum pro jussu Dei sit habendum, quod Jepte filiam quae patri occurrit oturum Deo, quod ei redeunti de praelio victori primitus occurrisset . Nec Samson aliter excusatur, quod seipsum cum hostibus ruina domus oppressit , nisi quia spiritus latenter hoc jusserat, qui per illum miracula faciebat . His ergo exceptis, quos vel lex justa generaliter, vel ipse justitiae fons Deus occidi jubet, quisquis hominem vel seipsum, vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item . Hoc dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debuelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum pneminem propter sua peccata praeterita, propter quae magis hac vita opus est, ut possint poenitendo sanari; ne
Abbreviated transcription (Latin):
cepto quo falsum testimonium
prohibetur adũsus proximum
ꝓhibeatur. possitq non recte
intelligentib uidi ñ eẽ. ꝓhibitũ.
ut aduersus seipsum quisq falsus
testis assistat. quantomagis in¬
telligendum ẽ. non licere homini
se ipsum occiđe. cum in eo quod
scriptũ ẽ. non occides. nichil dein¬
te : neq enim qui se occidit aliud
quã hominem occidit Quasdã uͦ
exceptiones eadẽ ipsa diuina fecit
auctoritas: Sed his exceptis quos
ds̃ occidi iubet. siue data lege ad
non autem ip̃se occidit qͥ ministiũ
debet iubenti. sic̃ adminiculũ gla¬
dius utenti. & idõ nequaquam
contra hoc p̃ceptũ fecert̃ quo dictũ
ẽ. ñ occides. qui dõ auctore bella
gesserunt. aut ꝑsonas gerentes pu¬
blice potestatis scđm leges eius
hoc ẽ. iustissime rationis imꝑio
sceleratos morte puniert̃: & abrahã
non solum non ẽ. culpatus erude¬
litatis crimine. uerũ etiã laudatꝰ
ẽ. nomine pietatis. quod uoluit

Expanded text:
cepto quo falsum testimonium cepto quo falsum testimonium prohibetur, adversus proximum prohibeatur, possitque non recte intelligentibus videri non esse prohibitum, ut adversus seipsum quisque falsus testis assistat, quanto magis intelligendum est non licere homini seipsum occidere, cum in eo quod scriptum est: Non occides , nihil deinergo te. Neque enim qui se occidit, aliud quam hominem occidit. Quasdam vero exceptiones eadem ipsa divina fecit auctoritas. Sed his exceptis quos s occidi iubet siue data lege siunon autem ipse occidit, qui ministerium debet iubenti, sicut adminiculum gladius utenti; et ideo nequa.. quam contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt; et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nom
Abbreviated transcription (Latin):
alio suo scelere occisus ẽ. Cur aut̃
homo qui nichil mali fecit sibi male¬
faciat. & se ipsum int̃ficiendo ho¬
minem interficiat innocentem:
ne alium patiatur innocentem.
atq inse ꝑpetret peccatũ ꝓpriũ
ne ineo ꝑpetretur alienũ : Item¬
Inscĩs canonicisq libris nusquã
nob diuinitus preceptũ ꝑmissũ¬
ue repperiri potest. ut uł ipsiꝰ
adipiscende in mortalitatis. uel
ipsius cauendi carendiue mali
causa nob̾metipsis neceminferamꝰ.¬
Nã ⁊ phibitos nos eẽ. intelligendũ
est. ubi lex ait. ñ occides. p̃sertim
qr ñ addidit ꝓximũ tuũ sicut
falsum destimoniũ cũ uetaret.
falsum inquit testimoniũ non
dices ad ũsus ꝓximũ tuũ. Ne
idõ tñ si adũsus seipsũ quisquã
falsum testimoniũ dixerit. obħ
crimine se putauerit alienum.
qm̃ regulã diligendi ꝓximum
monu non minus reus ẽ. qͥ deipso
falsum fatetur. quã si adu̾sus
proximũ hoc faceret. oũ in eo pre¬

Expanded text:
alio suo scelere occisus est. Quur autem alio suo scelere occisus est. Quur autem homo, qui mali nihil fecit, sibi malefaciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perpetretur alienumnctis canonicis libris nusquam nobis divinitus preceptum premissumve reperiri potest, ut vel ipsius adipiscende immortalitatis vel ullius cavendi carendive mali causa nobNam et prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium dixerit, ab crimine se putaverit alienum, quoniam regulam diligendi proximum monii non minus reus est, qui de ipso falsum fatetur, quam si adversus proximum hoc faceret, cum in eo prae
Abbreviated transcription (Latin):
cio incausa clericorũ anaunensiũ.
qui occisi agentilib nunc mar¬
tyres honorantur. imꝑatorẽ rogatũ
facile concessisse. ne illi qui eos occi¬
derant. & capti iam tenebantur : pęna
inon licet priuata potestate¬
alicui hominem occide. uel
nocentẽ cuiꝰ occidendi licentiã
lex nulla concedit: ꝓfecto etiã qͥse
ipsum occidit homicida ẽ. Et tanto
fit nocentior cum se occiđit: qͣnto
innocentior in eo causa fuit qua
se ocoidendum putauit. Nam si
uide factum merito decestamur.
eumq ueritas iudicat iudicat.
cum se laqueo suspendit. scelerate
illuis traditoͦns auxisse potius ꝗͣ
expiasse commissum. qm̃ de dei
miscđia desꝑando exitiabiliter
penitens. nullum sibi salubris pę¬
nitentic locum reliquit. qͣntomagis
asua cede se abstinere deb&e. qui tali
supplitio quid inse puniat ñht̃:
Iudas enim cum se occidit. sceleratũ
hominẽ occidit. & tam̃ non solũ xͥ:
uerũ etiã suȩ mortis reus finiuit
hanc uitã. quia licet ꝓpt̾ suũ scelus

Expanded text:
im in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a gentilibus nunc martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena non licet priuata potestate hominem occidere uel nocentem, cuius occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui se ipsum occidit homicida est, et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniam Dei misericordiam desperando exitiabiliter paenitens nullum sibi salubris paenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occidit, sceleratum hominem occidit, et tamen non solum Christi., uerum etiam suae mortis reus finiuit hanc uitam, quia licet propter suum scelus
Abbreviated transcription (Latin):
aplicȩ. notitiam relatio mitteret᷑.
Quam sit aut̃ intolerabile malũ
quis xp̃ianꝰ addubitet. ut cum
soleat etiam communi sorte defun¬
cto pontifice transitus eius ante
om̃ia nuntiari. competens depu¬
tari uisitatio. atq ita de subrogan¬
do sacerdote tartari. hic unꝰ extcãt
qui int̾ fecto religionis antistite de
suo mox honore cogitauerit. quã
studuerit deferre quoo gestũ est:
Ubi tã & silatet extrinsecꝰ quid agat᷑.
tam̃ affectate potestatis abrũp¬
tum conscientiam. suspitione
non exuit. defuncti locũ talit᷑
ambientis Interim ne quis ũqua
audeat usurpare. quod ante istũ
nullus ẽ. ausus. abofficio qđ rage¬
bat nr̃a sit auctoricate submotus.¬

Expanded text:
apostolicae notitiam relatio mitteretur. apostolicae notitiam relatio mitteretur. Quam sit autem intolerabile malum, quis Christianus addubitet? ut cum soleat etiam communi sorte defuncto pontifice transitus ejus ante omnia nuntiari, competens deputari visitatio, atque ita de subrogando sacerdote tractari, hic unus exstiterit, qui interfecto religionis antistite, de suo mox honore cogitaverit, quam studuerit deferre quod gestum est. Ubi tametsi latet extrinsecus quid agatur, tamen affectatae potestatis abruptum, conscientiam suspicione non exuit, defuncti locum taliter ambientis. Interim ne quis hoc unquam audeat usurpare quod ante istum nullus est ausus, ab officio quod gerebat nostra sit auctoritate submotus
Abbreviated transcription (Latin):
Nos ausus impii commouert a selli.
qui archidiaconatꝰ fungebatur officio.
Namcum tam duro casu letaliter
sauciato. pontifice. precet̃is eccłiam
custodire debuerit. ac ne qͥd de ep̃ali
domo subduceretur & eum ipsũ in
tumultu p̃senti ꝑmisit occidi. cũ &
ad fatendum seruari debuisset. utrũ
hȩc sua uoluntate ꝑ egerit. an cuiꝰquã
precipatus impulsu. & prius ab eo qr
idẽ oreditariꝰ presulis fuisse dr̃. int̾empti
eccłiastica requiri substantia Quis
aut̃ non euident̃ intelligat. ꝓpt̾ hoc
precipue dictũ citius fuisse sublatũ.
quatinus nec complices prodet. &¬
ignorata facultas ȩccłȩ facilius direp¬
tionib subiaceret: Nam & libellaris
incisus ep̃i ꝑhibetur inuentus. &
ur bonus a sellus ac suo gradu dignꝰ
quod nũquã ante temptatũ ẽ. pͥus
in se decretum. ad actis eccłȩ ministris
compulit celebrari. qui de excessu
scđm tramitẽ uetustatis ad sedis

Expanded text:
Nos ausus impii commovere Aselli, Nos ausus impii commovere Aselli, qui archidiaconatus fungebatur officio. Nam cum, tam duro casu lethaliter sauciato pontifice, prae caeteris ecclesiam custodire debuerit, ac ne quid de episcopali domo subduceretur, et eum ipsum in tumultu praesenti permisit occidi, cum et ad fatendum servari debuisset, utrum haec sua voluntate peregerit, an cujusquam praecipitatus impulsu, et prius ab eo, quia idem creditarius praesulis fuisse dicitur interempti, ecclesiastica requiri substantia. Quis autem non evidenter intelligat propter hoc praecipue dictum citius fuisse sublatum, quatenus nec complices proderet, et ignorata facultas ecclesiae facilius direptionibus subjaceret? Nam et libellaris incisus episcopi perhibetur inventus, et vir bonus Asellus ac suo gradu dignus quod nunquam ante tentatum est prius in se decretum, adactis Ecclesiae ministris, compulit celebrari, quam de excessu secundum tramitem vetustatis, ad sedis
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quȩdam enormia flagitia: quȩ
modi reos reges ⁊ principes mundi
damnant. Ergo non sine causa portat
gladium qui talia scelera diidicat.
Sunt etiam maxime constituti ꝓpt̃
homicidas raptores. &e illos damnent¬
& alios suo timore compescere faciaut.
Geł phylippo & cassiodoro Celesti-¬
ni causa talis ÷ quam uos quoq non
arbitror ignorare. Siquidẽ hic consciꝰ
conuictus incede parentis & epĩ.quẽ¬
admodum gestorũ tenore monstratur:
cunctorũ iudicio nullatenꝰ estimatꝰ :
officio dignus altaris. eiq ꝓ tam
detestando facinore unius anni int̃¬
dicta communio ẽ: quatenꝰ penitu¬
dine competenti tanti facinoris
curaret abruptũ. Quod etiã si a nob̾
nunime uiberetur: ipse inagis
cogicans diuini corporis sacramtũ
debuit ad hoc mente purgatiori re¬
meare. qđ tempꝰ tam̃ aut̃ ex pletum.
aut ꝓpe iamputamꝰ ex actum. Post
quod. Cei cominunionis facultatem
patere non dubium ẽ: ut & sententia
synodalis possit ab rumpi. & ut illi

Expanded text:
Sunt quoque adeo enormia flagitia, que pjusmodi reos reges et principes mundi damnant. Ergo non sine causa portat gladium , qui talia scelera dijudicat . Sunt etiam maxime constituti propter homicidas, raptores, ut illos damnent, et alios suo timore compescere faciant.s Philippo et Cassiodoro. Coelestini causa talis est, quam vos quoque non arbitror ignorare. Siquidem hic conscius convictus in caede parentis et episcopi, quemadmodum gestorum tenore monstratur, cunctorum judicio nullatenus aestimatus est officio dignus altaris, eique pro tam detestando facinore unius anni interdicta communio est, quatenus poenitudine competenti tanti facinoris curaret abruptum. Quod etiam si a nobis minime juberetur, ipse magis cogitans divini corporis sacramentum, debuit ad hoc mente purgatiori remeare. Quod tempus tamen aut expletum, aut prope jam putamus exactum, post quod ei communionis facultatem patere non dubium est; ut et sententia synodalis possit abrumpi, et, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
trio aut uoluntate susceptũ
deseri non potest absq peccato.
Qđ enĩ quis uouit dõ: debet & red¬
dere. Unde qui relicta singularita¬
tis ꝓfessione admilitiam uel ad
nuptias deuolutus est: publice pęni¬
tentiȩ satisfactione purgandus est
Quia & si innocens milicia & ho¬
nestum post ͤ esse conuigium: electi.¬
onem melioꝵ deseruisise transgressio

Expanded text:
trio aut voluntate susceptum, deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singularitatis professione ad militiam, vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est: quia et si innocens militia, et honestum potest esse conjugium, electionem meliorem deseruisse transgressio
Abbreviated transcription (Latin):
ui semel inclero deputati sunt.
aut monachoꝵ uitam expeti¬
uerunt: statuimus neq admiliciã.
neq addignitatem aliquam ueni.¬
re munclanam: sed hoc temptantes:
& non agentes pęnitentiã qͥ minus
redeat adhoc qđ ꝓpter dm̃ primitus ele¬
gerunt: anathematizari. Ut cano¬

Expanded text:
ui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus neque ad militiam, neque ad dignitatem aliquam venire mundanam, sed hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quominus redeant ad hoc, quod propter Deum primitus elegerunt, anathematizari. Toleta
Abbreviated transcription (Latin):
te sit dñi sui. Si uero hu qui liberi st̃
ante legitimos aut post legitimos
annos hoc modo ficut suꝑits taxatũ
est consurati sunt. & ad gradus ȩccłas¬
ticos ꝑuenerint: in eisdem gradibus
ꝑseuerare cogantur. Si uero seruus
quis suꝑuis taxato modo tonsuratus
est. & ad gradus ȩccłasticos ꝑuenerit:
dnõ suo ꝑlegem em̃detur. & ei redditꝰ.
in suo gradu ꝑmaneat. Hoc & deue

Expanded text:
te sit domini sui. Si vero hi qui liberi sunt, te sit domini sui. Si vero hi qui liberi sunt, ante legitimos aut post legitimos annos, hoc modo, sicut superius taxatum est, tonsurati sunt et ad gradus ecclesiasticos pervenerint, in eisdem gradibus perseverare cogantur. Si vero servus, qui superius taxato modo tonsuratus est, et ad gradus ecclesiasticos pervenerit, domino suo per legem emendetur, et ei redditus in suo gradu perman
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ante annos legitimos tonsui.¬
ratus est sine consensu parentum
suoꝵ. & si ipsi parentes infra annũ
non se reclamauerint ad principem
aut ad ꝓprium ep̃m. aut ad missum
dominicum: in ipso clericatu ꝑmane¬
at. Si uero post legitimos annos ꝑuim
clericus faceus est & infra annum ad
supra memoratas ꝑsonas minime se re¬
clamauit: inclericatu ꝑmaneat. sic̃
is dequo suꝑius dictum est. Si uero
prȩfatȩ ꝑsonȩ infra annum reclama.¬
tionem fecerunt : hi qui eos clericos
fecerunt. ipsi siue parentibus eorum
hoc ꝑlegẽ exsoluent. qđ contra eoscon-¬
traxerunt. Ille uero qui ante legiti¬
mos annos tonsuratus est: utrũ in ea.¬
dem tonsura ꝑmanere debeat. nec ne:
inpotestate sit parentum. Si uero
is qui consoratus est alicuius seruus
fuit: dño ꝑlegem em̃detur. quic quid
de eius seruo contra eum contractum
est. Ille uero qui tonsuratus est utrum
ĩeadem tonsura ꝑmaneat. in potesta¬

Expanded text:
Si quis ante annos legitimos tonsuSi quis ante annos legitimos tonsuratus est sine consensu parentum suorum, et si ipsi parentes infra annum non se reclamaverint ad principem, aut ad proprium episcopum, aut ad missum Dominicum, in ipso clericatu permanet. Si vero post legitimos annos per vim clericus factus est, et infra annum ad supra memoratas personas minime se reclamaverit, in clericatu permaneat, sicut his de quo superius dictum est. Si vero praefatae personae infra annum reclamationem fecerint, hi qui eos clericos fecerunt ipsis sine parentibus eorum hoc per legem exsolvant, quod contra eos contraxerunt. Ille vero qui ante legitimos annos tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permanere debeat necne, in potestate sit parentum. Si vero is qui tonsuratus est alicujus servus fuit, domino per legem emendetur quidquid de ejus servo contra eum contractum est. Ille vero qui tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permaneat, in potesta
Abbreviated transcription (Latin):
tis abrenuntiare & monasticã uitam
sectari uoluerint. debent uiri quid̃
uiroꝵ adire cenobium. feminȩ uero
mulierum ingredi monasteriũ: in
hoc enĩ placatur ds̃. Quȩ autem hac¬
in uno monasterio monachi & mona¬
chae. Ad ulterium enim int̃cipit co¬
habitationem: si habe̾t aditum mona¬
chuf admonacham. uel monacha ad monachũ
secreto adcollocutionem. Non cubet mo
nachus in muliebri monasterio. neq
cũ monacha singulariter conuiuetur.
& quando necessaria uitae a uirorum
parte ad regulares deferuntur. extra
portam hȩc suscipiat abbatissa monas¬
terii feminarum. cum quadam ue¬
tula monacha. Porrosi contigerit. &
aliquam propinquam suam uidere
uoluerit monachus. inpresentia ab¬
batissȩ huic confabuletur. ꝑ modica
& conpendiosa uerba. & inbreui abea
annos totondederunt & uelauerunt.
Ex concł magontiensi. eui inter fueruis
Karolus inperator & richolfus archiep̃ẽ
inclaustro scĩ albani. cap̃.xx.

Expanded text:
tis abrenuntiare, et monasticam vitam tis abrenuntiare, et monasticam vitam sectari voluerint, debent quidem viri virorum adire coenobium, feminae vere mulierum ingredi monasterium: in hoc enim placatur Deus. Quae autem hacin uno monasterio monachi et monachae: adulterium enim intercipit cohabitationem. Non habeat aditum monachus ad monacham, vel monacha ad monachum secreto ad collocutionem. Non cubet monachus in muliebri monasterio neque cum monacha singulariter convivetur, et quando necessaria vitae a virorum parte ad regulares deferuntur monachas, extra portam haec suscipiat abbatissa monasterii feminarum, cum quadam vetula monacha. Porro, si contigerit ut aliquam propinquam suam videre voluerit monachus, in praesentia abbatissae huic confabuletur, per modica et compendiosa verba, et in brevi ab eaannos totonderint et velaverint. Ex concilio Maguntino, cui interfuit Carolus imperator et Richolfus archiepiscopus in claustro Sancti Albani, cap. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
sor factus non est nulla animi
molestia sit: quia uere satis a marissi.¬
num habeo de isto ꝓposito adillus
officium homines deduci. in quonul.¬
lo modo quȩ amonachis deo ꝓmissa
sunt ualeant ad inpleri. Om̃imoda
eñi & illius habitus. & istius officii¬
diuersitas est. Illic enĩ quies. oratio. la¬
bor manuum: At hic causarum condi¬
cio. conuentiones. actus. publica litigia.
& quecumq uel eccłastica instituta
uel supplicantiũ necessitas poscit. La¬
ciat autem detis ut tales fint qui uł
a uobis inisto habitu nutriuntur uł
inmonasteriis crescunt. ut pro uecta
ȩtate & ꝓbata uita. non adlitigiorũ
officia sed ad sacerdotium ualeant pro¬
lis & aquibus debeat abbas eligi.
sua congregatione & monachoꝵ elec¬
tio. & possessionis dñs. & qđ magis ob¬
seruandum est ordo uitȩ ac meritũ
poposcerit ordinari. De uii. sy nodo
duplex fieri monasteriũ. quia
scandalum id & offendiculum mul¬
tis efficitur: si uero aliqui cũ cogna

Expanded text:
sor factus non est, nulla animi sor factus non est, nulla animi molestia sit; quia vere satis amarissimum habeo de isto proposito ad illud officium homines deduci, in quo nullo modo quae a monachis Deo promissa sunt valeant adimpleri. Omnimoda enim et illius habitus, et istius officdiversitas est. Illic enim quies, oratio, labor manuum; at hic causarum conditio, conventiones, actus, publica litigia, et quaecunque vel ecclesiastica instituta vel supplicantium necessitas poscit. Faciat autem Deus, ut tales sint qui vel a vobis in isto habitu nutriuntur, vel in monasteriis crescunt, ut provecta aetate et probata vita, non ad litigiorum officia, sed ad sacerdotium valeant prolis et a quibus debeat abbas eligi. sua congregatione et monachorum electio, et possessionis Dominus, et quod magis observandum est ordo vitae ac meritum poposcerit ordinari. CAP. 25. - Ne duduplex fieri monasterium, quia scandalum id est offendiculum, multis efficitur. Si vero aliqui cum