comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
kim̃ breuis est lectio recitata sed ma
qnis misteriorũ ponderib grauida
mr̃em se nosse dissimulat et q̃
ei mater sit qui propinquiũ per cogni¬
cionem carins sed per cõuĩctionẽ sps̃
designat dicens. Que est mr̃ mea

Expanded text:
i, brevis est lectio recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravidaoster matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus designat, dicens: Quae est mater mea,
Abbreviated transcription (Latin):
mo quippe in hoc scło. Lcõ uini
nõ peregrinus ẽ: quãuis non
om̃s ad prĩam redire desiderãt. Et ip̃o
aũt itinere fluctus tempestates qz pa¬
timur: sed opus estut ĩ naui simus
pus est ergo: ut in naui simus
hoc est ut in ligno portemus
ut mare per hoc natare ualeamus
est domini in qua signamur. et ab
huius mũdi submer sionib uindi¬
camur. Patimur fluctus sed ille deꝰ
est qui opitulatur nobis. Ad bñdꝰ aͣ¬

Expanded text:
mo quippe in hoc saeculo non peregrinus est: quamvis non omnes ad patriam redire desiderent. Ex ipso autem itinere fluctus tempestatesque patimur: sed opus est vel in navi simuspus est ergo ut in navi simus, hoc est, ut in ligno portemur, ut mare hoc transire valeamus. est Domini, in qua signamur, et ab hujus mundi submersionibus vindicamur. Patimur fluctus: sed ille Deus est, qui opituletur nobis. 3. Chri
Abbreviated transcription (Latin):
magister mali minister doli ure
artifex inuentor sceleris impietatis auctor
pictatis predo immicus innocencie hostis
nature. sus peior pessimus sibi. Quem
xp̃s nõ ut euaderet: sed ne uideretur aufu¬
git. R ssti sũt satĩ qui passi sũt ꝓpter te
dñe iũdica cos. Quia clamant ad te cotidie

Expanded text:
magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufu. Isti sunt sancti qui passi sunt propter te Domine, vindica eos quia clamant ad te tota die
Abbreviated transcription (Latin):
une herodes inquit uidens l scdã¬
quia ilsusus esset a magis misit
in bethleem et occidit ommes ꝑueros
qui erant in ea. et in omnib fimib
dilatans se crudelitas furit fremit
dolositas se deceptam et in se fraus

Expanded text:
es, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibudilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus
Abbreviated transcription (Latin):
tendens cadit ab alto. Cclũ pulsãs
itrat in profundũ. In se uãdit: cũ uadit
cũ deũ. Se occidit qui uitam conatur &¬
cidere. quia capere nõ potest perdicionẽ
salus. occisionem uta eterintas finem

Expanded text:
tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem
Abbreviated transcription (Latin):
anc ei sapientiã completam
uidimus in bt̃i mathei electione. quã
dei sapientia in thesauro reconditu
habuit humilem et paruũ sed tam̃. uo¬
luit in seculo pandere magnũ et glĩo si
scilicet ut in throno illum duodecio exaltar

Expanded text:
anc enim sapientiam completam invenimus in B. Matthiae electione, quem Dei sapientia in thesauro suo reconditum habuit humilem et parvum: sed tamen voluit in saeculo pandere magnum et gloriosum, scilicet cum in throno illum duodecimo exaltar
Abbreviated transcription (Latin):
acceptabilis et deuotissimus xp̃o fãs
Qm traditor ille iudas ł uiͣ leẽt¬
Sñm proderet xp̃m suiq honnada
esfc̃s apostolatum perderet: iste uirinĩ
in loco istius sorte et or̃one meruit sctoꝵ¬
aplorum suodecimus apłs ordiati
Qui datur sacri enuangelui predicatio
mm̃tum distunt humana merita
superins iudicus atq diuuris
qntum humana sapĩa ill sapiẽtie
de qua clamat apłs. Oaltitudo diuiaa¬
rum sapiencie et saencie dai: qmͣ in cõ¬
prehensibilia sunt iudicia eus: et an

Expanded text:
acceptabilis et devotissimus Christo factus, cum traditor ille Judas Deum proderet Christum, suique homicida effectus apostolatum perderet; iste vir Domini in loco illius sorte et oratione sanctorum apostolorum duodecimus apostolus ordinatur: cui datur sacri Evangelii praedicatio tum distant humana merita a supernis judiciis atque divinis! O quantum humana sapientia ab illa sapientia, de qua dicit Apostolus: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae, quam incompr
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uirtutem si maxiam dilĩgitis
si contenditis ei placere emulam̃
modestiã eius. Nichil emm tam ydo¬
neum homini ml tam cõgruũ xp̃i¬
ano: maxime qr monachũ nchil
a deo decet. Et quidem mainfesta sa¬
tis in uirgine. ex hac ip̃a mansuelu¬
dine uirtus humilitatis elucet l.nͣ.¬
ciomis elatio sic mansuetudo uera
non insi ex uera. hũilitate ꝓcedit.
sermone Audierat qd̾ ex te nascetur
sanctũ. uocab itur dei et inchil aliud
ꝙ unclla̾ eius se esse respondit. Inde

Expanded text:
hanc virtutem, si Mariam diligitis; hanc virtutem, si Mariam diligitis; si contenditis ei placere, aemulamini modestiam ejus. Nihil enim tam idoneum homini, nihil tam congruum Christiano, maximeque monachum nihil adeo decet. 12. Et quidem manifesta satis in Virgine ex hac ipsa mansuetudine virtus humilitatis elucet. Ntionis elatio, sic mansuetudo vera nonnisi ex vera humilitate procedit. sermone. Audierat: Quod ex te nascetur Sanctum, vocabitur Filius Dei: et nihil aliud quam ancillam ejus se esse respondit. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
egninus in actibus aplõrum
quod redeuntes amonte oliueti
unamunter perseuerabãt in orõne
Qui. si forte maria affuit noĩetur
pͥma. q̃ supra omnes est tam filii p̾¬
rogatiua: qmͣ sue pͥuilegio scc̃itatis
Petrus et andreas aut iacobus et io¬
hannes et ceteri qui sequuntur .l nͣ.¬
ni omnes perseuerabant una¬
miniter cũ mulierib et maria
mr̃e ihũ. ĩta ne et mulierũ se se ulti¬
mai exhibebat: ut nouissima oĩm
ponetur. Dere carnales ad huc discipli
quando facta est inter illos contẽtio
de p̾matu cum maria quando maior
erat humiliaret se. nõ modo ĩ omib
sed et pre omnibus Lectio inͣ¬
Erito facta est nouissima p̾¬
ma que cum prima eẽt õiz; sese no¬
iussima faciebãt. Merito fcca est oĩm
dña q̃ se oĩm exhibebat ancillam. Mx¬
rito demqz sr̃ angelos exaltata ẽ. q̃
et infra uiduas et penitentes infra
eamdem qua eiecta fuerant septem de¬
monia: ineffabili sese mansuetudine
b secro uos filioli emulamim

Expanded text:
egis in Actibus apostolorum, quod redeuntes a monte Oliveti unanimiter perseverabant in oratione. Qui? si forte Maria adfuit, nominetur prima, quae supra omnes est, tam Filii praerogativa, quam suae privilegio sanctitatis. Petrus et Andreas, ait, Jacobus et Joannes, et caeteri qui sequuntur. Hi omnes perseverabant unanimiter cum mulieribus, et Maria matre Jesu. Itane et mulierum sese ultimam exhibebat, ut novissima omnium 1011 poneretur? Vere carnales adhuc discipuli, , quando facta est inter illos contentio de primatu ; cum Maria, quanto major erat, humiliaret se non modo in omnibus, sed et prae omnibus. Merito facta est novissima prima, quae, cum prima esset omnium, sese novissimam faciebat. Merito facta est omnium domina, quae se omnium exhibebat ancillam. Merito denique super angelos exaltata est, quae et infra viduas et poenitentes, infra de qua ejecta fuerant septem daemonia, ineffabili sese mansuetudine bsecro vos, filioli, aemulamini
Abbreviated transcription (Latin):
impro: quo demones fugare cõsueu̾at
nõ sine admiracione multoꝵ qui tantam
in martino uirtutem uiderant: ut. eciam
ad monasterium cogitaret uirlib: corporis
cepit repente destitui. Connocatis iz disciplis
Uñc uero meror et luctus ominum

Expanded text:
imperio, quo daemones fugare consueueratdmiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus unc uero maeror et luctus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
enim humam generis ihũs
xp̃s ꝯ dens eãdem fidem que impros
ad iusticiã et mortuos reuocat ad ui¬
tam ad hoc discipulos suos doctyine
monitis et oꝑum miraculis ĩbuebat
credidisse: cum utrũqz eẽt pariter con¬
ficendum. Quia sicut deo uera huma¬
intas: ita homini inerat uera diui¬

Expanded text:
enim humani generis Jesus Christus condens eam fidem quae et impios ad justitiam et mortuos revocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrinae monitis et operum miraculis imbuebat,credidisse, cum utrumque esset pariter confitendum: quia sicut Deo vera humanitas, ita homini inerat vera Divi
Abbreviated transcription (Latin):
aplorum atq credenciuĩ ĩ regenenacõe
cum scderit filius hoĩs in sede maustatis
sue quando ex mortius de corruꝑcione re¬
surgent incorrupti. sẽdebitis et uos ĩ solus
indicancuĩ: condempnantes duodetu
tribus israel quia uobis credentib illi

Expanded text:
olorum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi
Abbreviated transcription (Latin):
milites sed preapue p̾mate celestis
excerritus michaelem in uirtute conte¬
rentem zabulon Quo custode peul
pelle rex xp̃e piissime om̃e nefas ĩnina
mundo corde et corpe ꝑadiso redde tuo nos
sola elemencia Glĩam patri melodie
gliãm paclito. qui trinus et uns deꝰ
extat ante secula. Amen u̾ꝰ. Stetit ã¬
gelus iuxta aram templi anͣ du sacrum
msterium cerneret iohãnes archãgelꝰ
michael tuba cecunit ignosce dñe deꝰ nr̃
qui aperis librum et soluis signacula

Expanded text:
milites, Sed precipue primatem celestis exercitus, Michaelem in virtute conterentem Zabulon. Quo custode procul pelle, rex Christe piissime, Omne nephas inimici mundo corde et corpore, Paradiso redde tuo nos sola clementia. Gloriam Patri melodis gloriam Paraclito, Qui Deus trinus et unus extat ante secula. Amen. V. gelus super aram templi. Ant. Dum sacrum mysterium cerneret Joannes, archangelus Michael tuba cecinit: Ignosce, Domine Deus noster, qui aperis librum, et solvis signacula
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ sctõrum decus ãgelorũ rector
liumam generis et auctor nob
eternum trbue bengnus scandere celũ
ngelũ pacis michael ad rstam
celitus micte rogitenus aulam no¬
bis ut crebro ueniente crestant ꝓsꝑa
cuncta  Ingelus fortis gabriel ut
hoscem pellat antiqum uolitet ab
alto. sepuis templum uemens in
istud uisecre m̃it Ingelũ nobis
medrcum salutĩs mitet de celie. ra¬
phael ut omnes sanet egrotos pariter¬
qz nr̃os dirigat accus Hinc dei
nostri genrtux mari̾a totũs et nob
chorus angelorũ semper assistat sil
et beata concio tola.restet hoc nob
templi habens thuribulũ aureum in

Expanded text:
te, sanctorum decus angelorum, Rector humani generis et auctor, Nobis eternum tribue benignus Scandere celum. ngelum pacis Michael ad istam Celitus mitti rogitamus aulam, Nobis ut crebro veniente crescant Prospera cuncta. Angelus fortis Gabriel, ut hostem Pellat antiquum, volitet ab alto, Sepius templum veniens in istud Misertus nostri. Angelum nobis medicum salutis Mitte de celis Raphael, ut omnes Sanet egrotos, pariterque nostros Dirigat actus. Hinc Dei nostri genitrix Maria Totus et nobis chorus angelorum Semper assistat, simul et beata Contio tota. Prestet hoc nobtempli, habens thuribulum aureum in
Abbreviated transcription (Latin):
imperator apostata inter mul¬
tos xpianos quos publicis custodiis
mancipauit: btm̃ ianariũ senem
ꝓbr̃m cõprehensũ cuidã uicario gor¬
diano tradidit ad audiendum. Qui
beatum ianuariĩ pacienter audiens¬
spũ dei illummatus credere ceꝑit lĩto nͥ

Expanded text:
imperator apostata inter multos Christianos, quos publicis custodiis mancipavit, beatum Januarium, senem presbyterum comprehensum cuidam vicario Gordiano ad audiendum tradidit; qui beatum Januarium patienter audienstu Dei illum
Abbreviated transcription (Latin):
flumimas accendi. Lectio sc̃dã:
surgens sainssimius ꝓuer. simus cepit
uoce clana in dei laudib incolumes
cõcrepare. Audientes illum parenses ui
deo canere cuius per tres annos solum
gemitũ audierant. mugitum q reddẽie
lpent oĩm senatorũ accensa est
Tentus est sct̃s ualentinus cp̃s atop oui¬
gis cesus ⁊pellebatur sacrisitare demonte
ip̃m xp̃o crediderant ammnos cõfortãte¬
in medio noctis silentio erectur de carce¬

Expanded text:
flammas accendi. Sed spatio surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepare. Audientes autem illum parentes eius Domino canere, cuius per tres annos solum gemitum audierant, mugitumque reddentepene omnium senatorum accensa est. Et tentus sanctus Valentinus episcopus atque uirgis cesus, compellebatur sacrificare demoniisipsum Christo crediderant, animos confortantem, medio noctis silentio eiectum de carce
Abbreviated transcription (Latin):
rbis exultans celebret hoc festũ
persequens annã matrẽ mãs ip̃
quam sacris credit actib adeptũ gaudia
uite ‸bralx proles sacerdotũ semen
filiam regum specime hebreũ stirpem
sctõrum meritis et uita nobilitauit
terili uentre pͥus infecunda nuptu

Expanded text:
Orbis exultans celebret hoc festum, Prosequens Annam matrem Matris Christi, Qua sacris actibus acceptat Gaudia vitae. Abrahae proles sacerdotum seriem, Filiam regis, spem, Hebraeam stirpem Sanctorum meritis et vitae Nobili canit. Sterili ventre
Abbreviated transcription (Latin):
ms scandasa fit ex sebete fiasa in uas tr̃as¬
sata glorie de uast cõtumelie Olgra cur¬
nt ad medicum uas ferens aromatico
ei amorbo mustiplia uerbo curat᷑ muedici
sontricti cordis unctio cum lacimaꝵ
fliuuo et ꝑretatis actio ream soluit u
uicio S urgentem cum uictora ihã
uidit ab inferis pͥma meretur gaudia
pro multi formi gr̃a qui culpas et suꝑpłi

Expanded text:
s scandala Fit ex lebete phiala; In vas translata gloriae De vase contumeliae. Aegra currit ad Medicum Vas ferens aromaticum, Et a morbo multiplici Verbo curatur Medici. Contriti cordis punctio Cum lacrymarum fluvio, Et pietatis actio, Ream solvit a vitio. Surgentem cum victoria vidit ab inferis; Prima meretur gaudia,Pro multiplici gratia: Qui culpas et flagiti
Abbreviated transcription (Latin):
yninum deo uox iocunda decantet
ecclesie nam ꝯgaudet letabunta
ron mater filit ascendenti de ꝓfunda cõ¬
ualle miserie. Quam regali stirpe nãtã
qd̃ patrum celestium fide sctẽ sub cremẽto
ta nec resiquit irritum quod a deo mens
Et insignis hec beata pauperũ
nutricia fastu mũdi nõ elata.
nec parentum glĩa in se carne cruciata

Expanded text:
um vox jocunda Decantet Ecclesiae: Nam congaudet laetabunda Sion mater, filia Ascendente de profunda Covalle miseriae. Quam regali stirpe natam Quod patrum coelestium, Vitae sanctae succremento, ide, voto; Nec reliquit irritum, Quod a Deo mens ec insignis, haec beata, Pauperum solatium, Fastu mundi non elata, Nec patrum nobilium, In se carne trucidata,
Abbreviated transcription (Latin):
census paupertatis redimens diuicias
de thesauro pretatis fudit auri copias
et multorũ egestatis suppleuit mopias
Iecit opus suso sib querẽs alimomiã
et uilescens ip̃a sib spreuit ignominiã
tes in agone udiuuas fideliter et merce¬
dem das corons unicenti urriliter amẽ¬

Expanded text:
sensu paupertatis Redimens delicias, De thesauro pietatis Fudit auri copias, Et multorum egestatis Supplevit inopias. Fecit opus, fuso sibi Quaerens alimoniam, Et vilescens ipsa sibi, Sprevit ignominiam: tes in agone Adjuvas fideliter, Et mercedem das coronae Vincenti viriliter. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
per aliquot dies in febrium tenere¬
tur non tam̃ ad dei oꝑe cessabat. Per nor
in orationibz et uigiliis fatiscentes artus
sprritui seruire cogebat: nobili illo stratu
suo in cinere et alicio recribans Ectõ uiͣ¬
Tcum ad discipulis rogaretur ut
saltem sibi milia sineret stramẽta
sub poni: non decet inquit fili xp̃ianu¬
mori: nnsi in cinere. Ego si aliũd erẽplũ
Culis ac manib in celum semper
initentus inuictum ab or̃one spm̃
nõ. relaxabat. Et cum a pbr̃ĩs qui iunc
ad eum cõflurerant rogaretur. ut corpus¬
culum lateris imitatione releuaret: sinite
iam itiuere iturus ad dñm sp̃s dirigatur
Et locutus: dyabolum uidet lcõ unii¬
pe assistere Quid inquit hic astas
cruenta bestia. Nichil in me funeste reꝑies

Expanded text:
per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum men ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite,iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruent
Abbreviated transcription (Latin):
dem dicunt homines cẽ lcõ. 9ͣ.¬
filiũ hominis. Non aũt quasi
nesciens sentencia de se uel discipuloru
uel extraneorũ in quirit sed ideo disciploẽ
quid̃ de se senaant interretat ut cõfessic̃ẽz
recte fidei illorum digna mercede remu¬

Expanded text:
em dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remu
Abbreviated transcription (Latin):
quia res ita erigebat pauso
alcuis edificarent. uir dei in oroms stu¬
dio intra celle sue claustra morabatur
Cui hostis antiquus insultans appa¬
ruit. et quia ad laborantes frẽs ꝑgeret
hora ad uos malignus sp̃s uenit ẜu.
ix qui mandatũ detulit uerba
compleuerat. et malignus sps̃
cumdẽ parietem qui edificabatur eu̾tit
atq unum puerulũ monachũ cuiusdã
curialis silium opprimens riuma contri
uehementer afflicti sũt nõ dãpno
panietis sed contricio ne frĩs. Quod uene¬
rubili prĩ benedcõ studuerũt celeriter cũ
graui luctu nunciare Lectio septima
portare nisi in sacco potuerunt.
quia colaxi saxa parietis eius nõ solũ¬

Expanded text:
quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solu
Abbreviated transcription (Latin):
ui bratissimus pontifex lc̃õ ixͣ.¬
postꝙͣ sedem huius romane a
postolice ecclĩe ãnis tres decim et men¬
sibus sex et diebz decem gloriosissiẽ
rexit ex hac sub stractus atq ad et̾nã¬
est regni celestis sedem translatus.
Se pultus uero est in ecclĩa btĩ petri apli
ante secretarium die quarto yd̾uum

Expanded text:
atissimus pontifex postquam sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex, et diebus decem, gloriosissime rexit, ex hac luce subtractus, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus est. Sepultus vero est in ecclesia beati Petri apostoli ante secretarium, quarto iduum
Abbreviated transcription (Latin):
benedatũs et nomine ab ipo puericie¬
sue tempore cor gerens semle. Etate
quippe moribz transiens nulli am¬
mum uoluptati dedit: sed dum ĩ hac
terra adhuc eẽt. quo temporaliter
libere uti potuisset despexit iam qrͣ
aridum mundum cum flore. l¬
ui liberiori genere ex ꝓiuintia
mirsie exortus rome liberalib¬

Expanded text:
mine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalib
Abbreviated transcription (Latin):
presentari tribimalibus lcto n¬
rat autem iulitu seruiens dño
in timnore casto que filiũ alebat ꝑuulũ
nomine cyzicũ: cui cum lacte carins
disciplinam tradidit diuine legis. in

Expanded text:
praesentari tribunalibus. Erat autem Julitta serviens Domino in timore casto, quae filium alebat parvulum Quiricum: cui cum lacte carnis disciplinam tradidit divinae legis. In
Abbreviated transcription (Latin):
terra: ussit eũ uestiri ueste militari qͣ.
ante gentilis utebatur. Et dixit decius¬
ad ypolitum. recole miliciam: et esto
nr amicus et in conspectu nr̃o utere im¬
licia pristina: qmͣ semper hũisti. lixͣ¬
militare. Unde cupio celeriter ad pal¬
mam cum fructu uenire. Decius cesar¬
imcundia plenus dixit ad ualerianũ
p̾fectũ. Accpe om̃s sacultates eus: et

Expanded text:
terra, jussit eum Decius vestiri militare veste, qua gentilis utebatur, et dixit ei: « Recole militiam tuam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militiam pristinam, quam semper habuisti. » Cirmum militare, unde cupio ad celerem palmam cum fructu venire, » iracundia plenus Decius dixit Valeriano: « Accipe omnes facultates ejus, e
Abbreviated transcription (Latin):
mando iterum constantialem¬
qz pr̃i dei filium negabant sic̃ herelici
postea negando mariã semꝑ uirgi¬
nem sctĩ sp̃s operante uirtute nascitu¬
ro ex humanis mẽbris uinigemto
deo carins sue materiã ministrasse
Derum consubstantiulẽqz pr̃i filiũ
hominis fatiũ debere dixerunt. Sc̃d
si caro uerb dei scdm̃ carnem nascẽlis
a carne uirginis mr̃is ꝓmĩuatur
extranea sine causa uenter qui eũ
portasset et ubera. q̃ cũ lactassent

Expanded text:
mando verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam semper virginem, sancti Spiritus operante virtute nascituro ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri filium hominis fsi caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne Virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent
Abbreviated transcription (Latin):
illi. Ptũs uenter qui te portauit: et
agne deuocionis et fidei bede¬
hec mulier ostendrtur que
scribis et phariseis dñm tẽtantib
simul et blaphemãtibz tanta euis ĩ¬
carnacionẽ pre omnb sinceritate
cognoscit. tanta fiduaa confitetur
ut et presencium pcerũ calũpinam et
futurorum confundat hereticorum per¬

Expanded text:
s venter qui te portavit, et ae devotionis et fidei haec mulier ostenditur, quae Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum per
Abbreviated transcription (Latin):
etati ut genti francorũ moris est ue¬
nationib exerceret: agere ceruũ quad
die instituit. Qui facile repertus obla¬
trantibz atq certatim in seq̃ntibus
canum aginimbz ea ꝑnicitate qua
illud anmal fertur: suuas montes¬
qz et si qua occurrere flumina trãsmictẽs¬
nec quicqm canũ industrił effugere
conatus est. Tandem ergo uictus
ad uicum qui catuliacus dr̾ se cõtulit
hic ab urbe que lutecia siue parisius
acatur: q̃nqz sere milibz abest rpre

Expanded text:
aetatem, ut genti Francorum moris est, venationibus exerceret, agere cervum quadam die instituit. Qui facile repertus, oblatrantibus atque certatim insequentibus canum agminibus, ea pernicitate qua illud animal fertur, silvas montesque, et si qua occurrere flumina, transcurrens, canum industriam effugere conabatur. Tandem ergo victus ad vicum qui Catulliacus dicitur, se contulit. Hic ab urbe quae Lutetia sive Parisius vocatur, quinque ferme millibus abest
Abbreviated transcription (Latin):
regorius urbe roma patre lco iͣ¬
gordiano mr̃e uero suma editus
non solũ spectabili senatorum prosapia
uerum etiam religiosã origine suxit
Nam felix eiusdem aplĩce sedis ãtistes
uir magne uirtutis et ecclĩe in xp̃o
gloria eus actauus fuit Ectĩoi¬
anctus tamen gregorius tante¬
nobilitatis lineam moribus ex¬
tulit: ꝓbis actibz decorauit . demqz ut
post in ꝓpatulo claruit nõ sine magno
quodam presagio tale sortitus est no-¬
regorius nãqz ex greco cloquio in
liugua nũa uigũator seu uigilãs
sonat. Re etem̃ uera uigilauit sibi. dũ
diuins inherendo preceptis laudabilit
uixit. Digilauit et fidelib ppłis. Sum
doctrine affluentis ingenio cis quo tra

Expanded text:
regorius hac urbe Romana, patre Gordiano, matre vero Silvia editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit. Nam Felix, istius apostolicae sedis antistes, vir magnae virtutis, et Ecclesiae in Christo gloria, ejus atavus fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantanobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est noregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tra
Abbreviated transcription (Latin):
ud autem aplõs suos celesti ac diui¬
na sapiencia plenos sal terre salua¬
tor nomimnat: ostendit fatuos ẽẽ iudicandos
qui terrena tmñ sapiant qui tẽporalium
bonorum uel copiam sectantes uel ĩopiam
metuentes amctunt eterna: que dari
nõ possunt ab hominibz nec auffeyri. Re¬

Expanded text:
d autem apostolos suos coelesti ac divina sapientia plenos, sal terrae Salvator nominat, ostendit fatuos esse judicandos, qui terrena tantum sapiunt, qui temporalium bonorum velut copiam sectantes, vel inopiam metuentes, amittunt aeterna, quae nec dari possunt ab hominibus, nec auferri.
Abbreviated transcription (Latin):
Mnͦ. Orabat uidas deus deus mens ostende
michi lignum sancte cruas alla. anͣ Cum
orassegindas commotus ẽ locus ille in quo

Expanded text:
Ant. Orabat Judas, Deus Deus meus, ostende mihi lignum sanctae crucis, alleluia. Ant. Cum orasset Judas, commotus est lacus ille, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
regem qui celũ tẽrrãq tenet ꝑ sclã
Tnius mitum et eterno cõplectans
om̃a giro imperii sine fine manet
q̃ uentre beato gaudia mãs habens
cũ uirginitatis honore nec pͥmã simi¬
lem uisa est nec habere sequentẽl ix¬
It quia eadẽ dei gentrix et ude
quidẽ beata: quia uerbi ĩcarnad
ministra fct̃a est temporałis. sed inde
multo beatior quia eiusdẽ semper a¬
mandi custos manebat etna. Qua
sentencia sapientes iudeoꝵ clã partit
qui uerbũ nõ audire et custodire sed

Expanded text:
regem, Qui celum terramque regit per secula, cuius Numen et eterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet, que ventre beato, Gaudia matris habens, cum virginitatis honore, Nec primam similem visa es, nec habere sequentem. ia et eadem Dei genitrix et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi ministra est facta temporalis; sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia sapientes Judaeorum clam percutit, qui Verbum Dei non audire et custodire, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta perferre si ipsã gehẽnã parno
tempore tolerare ut xp̃z uidere possem
in gloria uemẽtẽ et sclorũ eus nunnero
sociari nõne erat dignũ pati oẽ qd triste
ut tãti boni tãteq glorie ut participes

Expanded text:
ta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctorum ejus numero sociari; nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes
Abbreviated transcription (Latin):
pse enim sine uiscerib uiscera
matris eratat et quia tardabat
corpus solo spũ implet euuangelizã¬
tis officium. Quid dicam frẽs : Iohan¬
nes ante qmͣ xp̃m precederet: se ip̃m
precessit. Patris mũs et filii corda:
unus atqz idem implet sp̃s scte. Et
uno sanctitatis organo resonet na¬
tiuitas dominice cantilene. Iohãnis

Expanded text:
pse enim sine visceribus viscera matris exsuscitat; et quia tardabat corpus, solo spiritu implet evangelizantis officium. Quid dicam, fratres? Joannes antequam Christum praecederet, se ipsum praecessit. Patris, matris, filii corda unus atque idem implet Spiritus sanctus; ut uno sanctitatis organo resonet nativitatis Dominicae cantilena. S
Abbreviated transcription (Latin):
erius respondissent amẽ: posi¬
tis gemb et protensis cerinb uno eodẽq
securib decollati sũt: Atq in hac fidei cõ¬
stancia permanẽtes. reddentes terre cor¬
pora beatas celo aĩas intulerũt l. iii.¬
Ali namq ad dñm meruerũt
i.ꝓ fessione ungrare ut ampu¬
tatis capitibz ad huc putaretur lĩgua
onde mentibz merat amor licet
precisis capitib quod ore iam p̾sũpserat
ẜ monib estuabat ardor. Ccõ scdã¬
Ere beata minium et deo nr̃o

Expanded text:
r, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque securibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putaretur lingua unde mentibus inerat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo no
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium qui per eum crediderant eadẽ
die cum illo et ĩcircuita ciuitatis ꝓ xp̃i nõie
cesa et diu̾sissimis ac antea in auditis sup¬
pliciis est effcc̃a. ut in parisius uideretur
sticus et eleutherius in hac ergo fidei cõstã¬
cia ꝑmanentes. Reddentes tre corpora beatas
aminas celo cũ gaudio intulerũt u St̃orũ¬

Expanded text:
fidelium, quae per eum crediderat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur sticus et Eleutherius, in hac ergo fidei pertinacia permanentes, reddentes terrae corpora, animas coelo cum gaudio intulerunt. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
Unq extincto ad orationẽ eius uiͣ¬
fornacis incendro Geatus dromsiꝰ
domini pontiser fuisset splendidior auro
edutus patibuso cruciari stipitis tormẽ¬
taliũ instrumertorũ affixione appẽ¬
ditur. Encerabatur q sanctus dei sã
cerdos humana rabie. cui seruiuit et

Expanded text:
ue exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Uncerdos humana rabie, cui servivit et
Abbreviated transcription (Latin):
uqz beatus rusticus et cleutherius cũgi¬
q fideles et multi etiam paganorũ
qui eum lam̃tantes ꝓsequebant respõdisset
amen positis gembz et protensis ceruicib
uno eodemqz momento hebetatis scdm̃ prin¬
cipis preceptum securibz decollati sũt atq
ĩ hac fidei constancia permanẽtes reddentes
terre corpora beatas celo aĩas intulerunt R¬

Expanded text:
ue beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum praeceptum principis, securibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ingentia clibam incendia
et in ea uir dommi sits dyomsius uexillo
sancte crucis armatus ꝓiatur. intꝰ hec
scĩ dñ rustitus et eleutherius flentes et ad
penas siniles uoto ꝓmptissimo properantes
iuicti deferuntur ut dimictuntur. R¬
dei famulos cõuemat honorari. Ubi recipit
cecitas uisum debilitas gressum et obstrute¬

Expanded text:
quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo sanctae crucis armatus, projicitur, et hicsancti Domini Rusticus et Eleutherius flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. dei famulos conveniat honorari, ubi recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstr
Abbreviated transcription (Latin):
illud̃. R. Beatissimus dyonisius xp̃i martir
tradente bõ clemente eroganda gentib semina di¬
uina suscepit. Et quo amplius gentilitalis. er¬
rorem feruere cognouit illue intrepidus et uir¬
dumi in locis erat et pplũs ille nouam cõstruxit
ac officia seruientiũ clericorũ ex more cõsuluit
ꝓbatas is per sonas honore scdĩ ordinis ã plicut¬
ps̃ Derla añ Cinctus ergo fide et mĩam ãte¬
ponens paulatum secubaãt deo quos dyaboło sb̃¬
dominus dignabatur exercere uirtutes ut rebel¬

Expanded text:
imae. Resp. Beatissimus Dionysius Christi martyr tradente beato Clemente parturienda gentibus semina divina suscepit. Et quo amplius gentilitatis errorem fervere cognovit, illuc intrepidus et virdum et locis erat et populis illis notam construxit ac officia servientium clericorum ex more constituit probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit. 18 Cinctus ergo fide et iam ponens paulatim sotiabat deo quem diabulo subdominus dignabatur exercere virtutes, ut rebel
Abbreviated transcription (Latin):
sagellantur etiam rusticus et eleuthe¬
rius satis accerrissime et inmenso
cathenarũ pondẽ simul sctĩ dm̃ ouerantur
et in ergastulũ tenebrosũ carceris retrudũt᷑
Indeqz ad p̾fecti audicõem reducti in cathastis
extensi et flagellati deo gr̃as referebant R¬

Expanded text:
agellantur etiam Rusticus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant
Abbreviated transcription (Latin):
An cti martires donimi tortorib tra¬
diti et ad loca penalia duci sũt et ĩ
cõspectu sctõrum rustia et eleu therii
ut tormentorũ ip̃iꝰ terrore ab in¬
tencione sua resipiscerent: p̾ciosus cãpi doctor
et fortissimus athlẽta dñi dyonisius expolia¬
tus et toto corpore ndus aternis militũ
termonib uicissim flagellatur: nõ uinci¬
predicatio ꝓ fuitura successit. Ita ut fide crescente

Expanded text:
ancti vero Domini, tortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincipraedicatio profutura successit, ita ut fide crescente,
Abbreviated transcription (Latin):
dñationibus pr incipatibus et potestatibus
õmũq celestiũ supernarũ uirtutũ con¬
tuberinis perfrui: et intueri agnina
martyrũ. cõfessorũq purpureis uictorie
coronis bucentia. uirgnũq choros can¬
dentia gestantes ser̃ta inspicere¬
dius residet; dicere uox nulla
sufficit. Effugit enĩ õẽ sermonẽ. ulq
õe sensũ hum̃ane mẽtis excedit decus
illud illa pulchritudo illa uirtus
illa gloria illa magnificẽtia, illi

Expanded text:
nationibus, principatibus et potestatibus, omniumque coelestium supernarum virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspiceredius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa
Abbreviated transcription (Latin):
a me fomes pc̃i mitrimentũ sacmoris
pabusum mortis. Discede a me qnia
iam ab alio amatore pͥuenla suat o¬
qui michi satis meliorate obtulit or¬
namenta: et a nullo fidei sue sbarraui
me Longe te nobilior: et genere et di¬

Expanded text:
 nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et di
Abbreviated transcription (Latin):
ymphormꝰ p̾fectus dixit. unũ¬
tibi ex duobz elige aut cum uir¬
ginibz dee nr̃e sacrifica: aut cum me¬
retricibz scortaberis in contubernio lu
qui te ita magias artibz imbuerunt
ut hanc calamitate intrepido aĩo te

Expanded text:
ymphronius praefectus dixit: Unutibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupni, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te
Abbreviated transcription (Latin):
eata agnes respondit N oli infã¬
aam corporalem ita in me despicere:
ut putes me te uelle habere ꝓpiaum
fides eñ nõ in annis sed in sensibz
geritur. et deus omp̃s magis mentes

Expanded text:
eata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes
Abbreviated transcription (Latin):
d aquas tybilitanas ep̃o lccõ.iͣ.¬
afferente p̾iecto martras gloriosis¬
simi stephani memoriã:⁊ uemebãt ma¬
gne multitudinis cõcursus et occursus
Dbi ceca mulierut ad ep̃m portante
duceretur orauit flores quos ferebat dedit
recepit oclĩs admoinit ꝓtinus uidit

Expanded text:
d aquas Tibilitanas episcopadferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit
Abbreviated transcription (Latin):
es concepit nõ ex uiro sed ex sp̃u¬
sancto. Hec peperit no nesosore
sed isandio. hec nutrunt angelorumn
et hoĩm cibum. felix certe et onin saude
diginssima: quesmne humano seuas
celestem sclõ protulit panem. et mundo

Expanded text:
ec concepit virgo non ex viro, sed ex Spirsancto. Haec peperit non dolore, sed gaudio. Haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissima, quae sine humano semine coelestem saeculi protulit panem, et mundo
Abbreviated transcription (Latin):
que sit hec uirgo tam sancta: ad
quam sp̃s sct̃s uenire dignatus est
Que tam speciosa ꝙͣ deus elegit sponsã
Que tam casta; ut possit uirgo eẽ post
partũ. Dec est dei templũ. fons ille
signatus et porta in domo dñi clausa

Expanded text:
quae sit haec virgo tam sancta ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est; quae tam speciosa quam Dominus elegit sponsam, quae tam casta ut possit virgo esse post partum, hoc est Domini templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini clausa
Abbreviated transcription (Latin):
Elebritas hodierne diei ã-¬
monet ut in laude uirginis
immorari debeanus. Qu
re uera dignum est: ut ĩ
dic tante genitrics laudes nõ sileat

Expanded text:
elebritas hodierni diei amonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat
Abbreviated transcription (Latin):
lse qui erat conditor celi ac terre¬
carnem m̃r fingilitatis suscipẽ
nõ dedignatus est: ac per inde ꝑ ĩcre¬
uerus dies qui duodecim horis. lucebat
duodecim aplõs eligere censuit Demde
ad similitudinem septuagnita duaꝵ
linguarũ septuagnita dũos disciplõs
assũꝑsit: bmosqz misit ad predicandu

Expanded text:
rat Creator coeli et terracarnis nostrae fragilitatem suscipere non est dedignatus. At perinde per increem ille esset verus dies, qui duodecim horis lucebat, duodecim apostolos eligere censuit: deinde ad similitudinem septuaginta duarum linguarum, septuaginta duos discipulos assumpsit, binosque misit ad praedicandu
Abbreviated transcription (Latin):
tesimum secum afferens fructum ad ge¬
minea celi palatia perhẽniter regnatrꝰ
ardenti anmi desiderio sutagens ꝓperauit
Hartirium uero sui corporis assiduis la¬
mentacionibz. crebrisqz uigiliis membra
sua macerans ipse induxit. Cc̃o uiͣ¬
ic emii ab ip̃o pueruie sue tẽpore
castus omni modo per seuerans: nec
urorem neq silios perhibetur hũisse. Q¬

Expanded text:
tesimum secum afferens fructum ad gemmea coeli palatia perenniter regnaturus, ardentis animi desiderio satagens properavit. Nam martyrium suo corpori assiduis lamentationibus, crebrisque vigiliis membra sua macerans indixit. Hietenim ab ipso pueritiae suae tempore castus omnimodo perseverans, neque uxorem, neque filios perhibetur habuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Le apparuit mee pusillaninitati
adeo terre de reuelacõe reliquiarũ
beati et gloriosi ꝓthomartir̃ stephani et
primi dyaconi xp̃i. et inchodemi qui in
euuangelio scriptus est: et gamalielis q̃
gis iussus a scõ et dei cultore ainto¬
pbr̃o ut scdm̃ fidem cõsuminatã et ĩtꝰ¬
roganti qiͣ filius pr̃ĩ obediens et sicut
cognoui cum omni simplicitate ĩpiger
ie parasceue hoc est sexta seria q̃
est tercio notas decembris die aũt¬
decies et theodosii septies augustorum
aduemiente nocte dorente me ĩcubili
meo in loco sctĩ baptisterii in quo cõsue¬
tudo michi erat dormire et custodire
ecclesiastica q̃ erant in ministlo hora
tercia noctis que est pͥma custodia uigi¬
liarum quasi in extasi effc̃s sennuigilãs
uidi uirum señt longũ iheroprepẽ. Hoc est
sucerdotem canum barbã prolixam habẽte
Et uemens stetit ad deyteram meam et
aurea uirga pussauit me ter Rarane inei¬
nomine meo ac dicens lucane surge lmi

Expanded text:
e apparuit meae pusillitati a Deo ter, de revelatione reliquiarum beati et gloriosi protomartyris Stephani et primi diaconi Christi, et Nicodemi qui in Evangelio scriptus est, et Gamalielis quigis jussus a sancto et Dei cultore patero, ut secundum fidem consummatam interroganti quasi filius patri obaudiens, sicut cognovi, cum omni simplicitate impiger ur Parasceve, hoc est sexta feria, quae est tertio nonas decembrisdecies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentemEt veniens stetit ad dexteram meam, et aurea virga pulsavit me, ter vocans nomine meo, dicens: Luciane, L
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃o ordr̃e triginita fere amnorum
circa ipsius maxĩe defensionẽ fidei
proqua totus ardebat: quod contra il¬
Siuturnum uictria superante mͣrtirie
feliciter consummauit lc̃o scdã
Tsic ip̃e petrus firmus in petra
fidei petra demu passionis allisus
ad petram xp̃m digne laureatas
ascendit. Porro ne sacra suorũ actuui
nos exempla pretereant: altqua de
uersacione cõspicimis spectabilis fa¬
ma. et opimone mirabilis. Miro
prefulsisse intore mũdiacie uirgini¬
tatem integre custodisse. nec mentis
huĩsse nec corporis corruptelam et
nullius mortalis criminis sẽsisse
cõtactum: firma suor cõfessoꝵ asser¬
coe monstratur. ¶Cetera sicut de uno¬

Expanded text:
In qua utique triginta fere annorum circa ipsius maxime defensionem fidei, pro qua totus ardebat, quod contra ildiutinum, victrici superante martirio, feliciter consummavit. Et sic ipse Petrus, firmus in petra fidei, petra demum passionis allisus, ad petram Christum digne laureandus ascendit. Porro ne sacra suorum actuum nos exempla pretereant, aliqua de versatione conspicuus, spectabilis fama et opinione mirabilis, miro prefulsisse nitore munditie, virginitatem integre custodisse nec mentis habuisse nec corporis corruptelam et nullius mortalis criminis sensisse contactum, firma suorum confessorum assertione monstratur. Et quia servus de
Abbreviated transcription (Latin):
lena es gr̃arum plena rore cele¬
sti: innixa super dilectum deli¬
aiis affluens. Ciba hodie paupes tuos unã
ip̃i quoqz catelli de micis edant nec so¬
lum puero abrahe sed et camelis potũ
tribias desuperfluenti ydria tuã: quia
tu uere es puella predicta et preparata
altissimi filio qui es super onĩu deꝰ

Expanded text:
lena es gratiarum, plena rore coelesti, innixa super dilectum, deliciis affluens. Ciba hodie pauperes tuos, Domina; ipsi quoque catelli de micis edant, nec puero Abrahae tantum, sed et camelis potum tribuas de supereffluenti hydria tua : quia tu vere puella es praeelecta et praeparata Altissimi Filio, qui est super omnia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
pellianũ. Que sunt hec signa. aut quis
ostendũt hoĩb et dum eorũ causa suꝑ¬
pliciis aguntur supplicia ip̃a nõ sẽciãt
ut uel sic credant deos ẽẽ. quorũ paciẽtia
et lementia uidetur ĩ columes ꝑmane

Expanded text:
pellianum dixit que sunt ista signa.| Aut quis ostendunt hominibus ut dum eorum causa suppli| ciis aguntur suplicia ipsa non sentiunt . ut uel sic credant de| os esse quorum pacientia / clementia uidentur incolomes per|
Abbreviated transcription (Latin):
celebraimꝰ temporalem
sempiterm regis m̃i na¬
talem: hodie celebramus
triumphalem militis passionem
heri rex nr̃ trabea carins indutus
de aula uteri uirgmalis egrediẽs
uisitare dignatus est mundum
Hodie miles. de tabernaculo corꝑis
exiens ⁊ triumphator mmigrauit

Expanded text:
celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit
Abbreviated transcription (Latin):
scendit iste lapidentib iudeis. ꝙa
isse descendit letantibz angelis. bia
in ercelsis deo heri exultantes sct̃i angeli
cantauerunt hod ie stephanũ in suum
consoraum letantes susceperunt. Heri
dominus exiuit de utero Birginis. hodie
miles egressus est de ergastulo carmis

Expanded text:
scendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis Deo heri sancti angeli exsultantes cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Nincianus cõsularis sialie audies̃
sanctã opimonẽ uirginis deo
dicate agathe multiphana intentione
perquirebat: ut ad ea quoqͦmodo pertĩ¬
geret. Et fecit eam cuidam matrone tra¬
di nomine affrodosie: q̃ habebat nome
filias turpissimas sicut et mater earu.

Expanded text:
intianus consolaris siciliae . audiens sanctam| opinionem uirginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret di . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum.
Abbreviated transcription (Latin):
Situr eligis lemouicas lc̃o .iͣ.¬
galligrum urbe q̃ abceano bri¬
tannica fere ducentorũ miluĩ spatio se¬
iungitur in iuilla cathala cense que ã
pred̾icta urbe sex cirater milib ad
septentrionale plagam uergit: oriũd

Expanded text:
itur Eligius Lemovecas Galliarum urbae, quae ab oceano Brittanico fere ducentorum milium spatio seiungitur, in villa Catalacinse, quae a praedicta urbe sex circiter milibus ad septemtrionalem plagam vergit, oriundus
Abbreviated transcription (Latin):
sine magistro diserti. docti sine
doctore: periti sine eruditore. Agnoscũt
yp̃m. predicant dñm : nõ quẽ per¬
suasio humana docuerat sed ꝙͣ diui¬
ntas innocentibus inspirabat lcõ¬
essent enm humana cum uͣ¬
Suuna tractantur quia hũana
ipã prodesse nõ poterunt. nisi diuinoꝵ
solacõ subleuentur. ⁊ ieccesse est enĩ
terrena subcumbere. cum celestia pre¬
dicantur: naturalia silere cum uir¬
tutes loquuntur Lectio sexta:
rigitur infancium etas in
lande: que delictorũ nõ nou̾at
crimen. Dignus a dignis laudatur
et innocens innocenciũ testimomo
et reddunt conseqũtur et referunt

Expanded text:
sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christum, praedicant Dominum, non quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio et reddunt: consequuntur et referunt
Abbreviated transcription (Latin):
edicatur nouus ab infantib
fiunt diserti saude: qui fuerant impe¬
fferunt domino primdautũ¬
gue. nouos oris mimolant fructus
Serborum principia libant iy fãtit
emim qͣ per etatem soqui nõ potenit¬
gliam cũ gaudio resonabat Lcto in

Expanded text:
edicatur novus ab infantibus Fiunt diserti laude, qui fuerunt impefferunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poteDei cum gaudio resonaba