comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior nescit extolli. quia nemo id aftectat. ꝙ infͣ
ꝯtulerat michi xp̃c. nisi meum suscepisset affcm̃. gͦ ꝓ
me doluit. qui pro se nicħ habuit quod doleret. Et seq̃s¬
trata delcãtõne diuinitatis et̃ne tedio mee infirmita¬
tis afficitur. Suscepit enĩ tͥsticiam meam. ut mͥ suam
lecici am largiretur. et uestigiis nris descendit us ad
mortis erũpnam. ut nos suis uestigiis reuocaret ad
uitam. Confident̾ igitur tͥsticiam nomino. qr crucẽ
mortam: s nr̃am infirmitatẽ. Et nos estimamꝰ te
ẽẽ in dolorib. cum tu nõ prote. s pro me doleres. In
mitas erat ex patre assũpta. s pro me suscepta. qr
se et in ħ petrus nob̾. maxiã quod admiratõne reue¬
rendus admñ nõ relĩquit. etiã cum tim̾et. metus
nature est. Cura pietatis alienũ timet. siũ qd̾ nõ
fugit. Qd̾ sequitur denotõis. ꝙ negat obreptõnis.
petrus ĩ mari. s ambulauit. firmior titubatõ petͥ.
quã nr̃a est infirmitas. iͥ cadit. quo nulłus ascendit᷑.

Expanded text:
superior nescit extolli, quia nemo id affectat, quod infra tulerat mihi, nisi meum suscepisset affectum. ergo pro me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret, et sequestrata delectatione diuinitatis aeternae taedio meae infirmitatis adficitur. suscepit enim tristitiam meam, ut mihi suam laetitiam largiretur, et uestigiis nostris descendit usque ad mortis aerumnam, ut nos suis uestigiis reuocaret ad uitam. confidenter ergo tristitiam nomino, quia crucem mortem, sed nostram infirmitatem: et nos aestimauimus te esse in doloribus, cum tu non pro te, sed pro me doleres; infmitas erat ex patre adsumta, sed pro me suscepta, quia se et in hoc nobis maxima sit admiratione reverendus, quod Dominum non reliquit, etiam cum timeret. Metus naturae est, cura pietatis. Alienum, quod timet: suum, quod non fugit. Quod sequitur, devotionis: quod negat, obreptionis. Petrus in mari, sed ambulauit. firmior titubatio Petri quam nostra est firmitudo. ibi cadit, quo nullus ascendit,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ex quo. et unũ ꝑ quẽ ab uno umũsoꝵ originem.
ꝑ unũ cũctoꝵ c̾atom. In uno ex quo ĩnascibilitatis auicto¬
lem deum. nouit et unũ uingẽitũ dei filium. ꝯfitetur
patrem et̃nũ. et ab origine lib̾um. confitetur et filii ori¬
giẽm ab et̃no: nõ ip̃m ab mitio. s ab ĩiciabili. nõ ꝑ se
ip̃m: s ab eo qui a nemine semꝑ est. natũ ab et̾no. na¬
tiuitatem uidelicet ex pat̃na et̾nitate sumentẽ ¶ Intel
ligentia dcõꝵ ex causis est assum̃da dicendi. quia ñ s̃moĩ

Expanded text:
unum ex quo, et unum per quem. Ab uno universorum originem, per unum cunctorum creationem. In uno ex quo, auctoritatem ilem Deum: novit et unum unigenitum Dei filium. Confitetur Patrem aeternum et ab origine liberum: confitetur et Filii originem ab aeterno: non ipsum ab initio, sed ab ininitiabili: non per se ipsum, sed ab eo, qui a nemine semper est, natum ab aeterno, nativitatem videlicet ex paterna aeternitate sumentem. Caret ligentia dictorum ex causis est assumenda dicendi quia non sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
Si a pena p̾senti lib̾arentur per baptismũ: ip̃m pu¬
tarent hoies baptismi p̃miũ. nõ illud ec̃mĩ. gͦ solu¬
to reatu poti : manet tamẽ quedam tẽporalis pena.
ut illa uita fu̾ẽtius requiratur. q̃ er̃ a penis om̃ib
aliena. ¶Qui ĩ mat̾nis ut̾is sunt: ideo cũ matre
baptizari nõ possunt. quiã qui natus scdm̃ adam: ad¬
huc nõ est renasci scd̾m xp̃m nõ põt. neq em̃ dici

Expanded text:
i homines liberarentur per baptismum, ipsum putarent baptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto reatu peccati, manet tamen quaedam temporalis poena, ut illa uita feruentius requiratur quae erit a poenis omnibus . Qui in maternis uteris sunt, ideo cum matre baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum Adam non est, renasci secundum Christum non potest. Neque enim dici
Abbreviated transcription (Latin):
qͥetam facit. ut cũ de ĩf̾mitate soslicita esti
nõ tĩ dedita sit dĩnis seruiais. dãpnũ gͦ asft̾
ĩ ꝓuidencia. aĩa .n. nñ tͣnqͥllitate poĩtil torũ cor
extollit ad dm̃i. integro ꝯsibio olisecrãs que pe¬
oꝑtet uͥ sermo defiat uel cogitatõ explicare
quod talẽ diñ hẽmus qui ⁊ intllam tͣnstẽ¬

Expanded text:
quietam facit, ut cum de infirmitate sollicita est, non tantum dedita sit divinis servitiis. Damnum ergo affert improvidentia. Anima enim in tranquillitate posita, totum cor extollit ad Deum, integro consilio obsecrans quae peel sermo deficit, vel cogitatio explicare quod talem Deum habemus, qui et intellectum transcen
Abbreviated transcription (Latin):
seruatr̃e ⁊ diut᷑nitace nõ ĩmutatõne foliorum.
nã que pͥmo gͥmĩau̾it folia ea sũ ulla subititu¬
cõnis sucressic̃e ꝯseruat. ⁊initare gͦ eã o homo¬
i it dicatur ⁊ tͥ statura tua stłis frã est palie.
serua u̾ditatẽ pu̾icie tue. ⁊ illuis ĩ nocẽcie nͣ¬
lis quã a pͥmordio recepisti ut płãtatꝰ secus

Expanded text:
foris et diuturnitate, non inmutatione foliorum. nam quae primo germinauerit folia, ea sine ulla substitutionis successione conseruat. imitare ergo eam, o homo, ut dicatur et tibi: statura tua similis facta est palmae. serua uiriditatem pueritiae tuae et illius innocentiae naturalis, quam a primordio rece
Abbreviated transcription (Latin):
adeqͣri. si regũ fulgori ꝯpares ⁊ p̾ͥncipũ diade¬
mati longe erit inf̾ius .q. plũbi mecallum
ep̃oꝵ ccuł denĩstͣmus digne nostantꝰ quid su¬
mnus. ⁊ quod sumꝰ ꝓfessione actõne pocias
ꝙͣ nõse denĩstremus. ut nom̃ ꝯgruat acbõi
actõ respondeat noĩ ne sit nom̃ mane ⁊ cͥm̃
ĩnane. uesit honor sublimis ⁊ iuta digna
ꝑiculis. ne sit dĩfica ꝓ fessio ⁊ mlicira actõ. uesit
religiosus amictus ⁊ u religiosus ꝓuectus. ne sit gͣ¬
dus excelsus ⁊ deforms ex cessus. ne hãtur ĩ etcã

Expanded text:
aequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi metallum oculis demonstramus, et digne noscamus quid sumus, et quod sumus professione, actione potius quam nomine demonstremus; ut nomen congruat actioni, actio respondeat nomini; ne sit nomen inane, et crimen immane: ne sit honor sublimis, et vita deformis: ne sit deifica professio, et illicita actio: ne sit religiosus amictus, et irreligiosus provectus: ne sit gradus excelsus, et deformis excessus; ne habeatur in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
famłatu sensus corporis in suas allicit. ⁊ attrahit uo¬
luptates. ut audiendi legendi q usu increm̃ta uͥtu¬
tis epłetur. atq int̾ioris succi spãlib nestitura famẽ
qui alim̃tis ꝑpetuis nescit impleri. In se aũt reũsus
et c̃. Bene in se reũtitur. qui a se recessit. et eĩ qui
ad dm̃ regreditur. ne sibi reddit. et qui recedit
missa sit ĩdulgẽtia. ne quem uł auidera ꝑcellat ĩuec¬
cõ. uł cõnuẽtia inuitet ad culpã. Sic et ałibi. Si pecca.
ca correptõ: quã accusatõ turbulenta. Ila pudorem
metuat. qui monet᷑. Borũ quippe est ut amicũ: ⁊ ag̃
te. qui corripitur credot. qiã inimicũ. faciluil ĩ
ꝯsilus acquiestitur. ꝙͣ ĩiurie succũbitur. Unde ⁊ apꝰ.
Corripite inquit it frẽm ut erubesdat. nõ ut ĩiu¬
cũ eũ existimeris Infirmus .n. custos diut᷑nitaus u
mor ÷. pudor autẽ bonus magist̾ officii. Qeĩ mer¬
it. repͥmitur. nõ emendatur. Qũs puder fac̃e ĩ nam.¬

Expanded text:
famulatu, sensus corporis in suas illicit et attrahit voluptates; ut audiendi legendique usu incrementa virtutis epuletur, atque interioris succi spiritualibus nescitura famem qui alimentis perpetuis nescit impleri. Abiit itaque, t! bene in se reuertitur qui a se recessit. etenim qui ad dominum regreditur se sibi reddit et qui recedit missa sit indulgentia; ne quem vel austera percellat invectio, vel conniventia invitet ad culpam! Sic et alibi: Si peccaveca correptio, quam accusatio turbulenta: illa pudorem metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis . Infirmus enim custos diuturnitatis est timor: pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit, reprimitur, non emendatur: quem pudet facere, in na
Abbreviated transcription (Latin):
in quãtũ app̾hendendam se dedit. ne si ꝯtenti indulgentie mo¬
deratõne nõ sumus. amitamus indulta. est gͦ indõ qd̃ ꝑcipĩ
pot̃. est plane si modo quod potes uelis. Sicut enĩ est in sole.
quod ideas. si hoc uelis uid̾e quod possis. am̃tas autẽ id qd̃
potes uidere. dũ quod nõ potes niteris. Ita et in rebus dei.
habes qd̾ ĩtelligas. si ĩtlłigere quod poces uelis. Ceterũ
si ułtra ꝙͣ potes sꝑes. id quoq quod potiusti posse nõ pote
homo est in celis est. ⁊ qui deus est de celis est. ascendit
descendens. s descendit nõ descendens. est qui erat. et
ad quod tetend̾int maneant. et p̃p̃ finem om̃ia. Cece¬
rũ finis ad aᵈ ałiquid̾ nõ reft̾ur. s cũ finis om̃ia sit. ma¬

Expanded text:
anda est, in quantum apprehendendam se dedit. Ne si contenti indulgentiae moderatione non simus, amittamus indulta. Est ergo in Deo quod percipi potest, est plane, si modo quod potest velis. Sicut enim est in sole quod videas, si hoc velis videre quod possis, amittas autem quod potest videri, dum quod non potest niteris; ita et in rebus Dei habes quod intelligas, si intelligere quod potes velis. Caeterum si ultra quam potes speres, id quoque quod potuisti, posse non potehomo est, in coelis est; et qui Deus est, de coelis est. Adscendit descendens: sed descendit non descendens. Est qui erat, et ad quod tetenderint, maneant. Et propter finem omnia; caeterum finis ad aliud aliquid non refertur. Sed cum finis omnia sit, ma
Abbreviated transcription (Latin):
in uita sua. tanquã si diceret. lauda post mortẽ. mag¬
nfica post ꝯsũmatom. duplici enĩ ex causa utilius est
tissimũ tẽꝑe mĩta scĩtatis excollas. quia nec laudan¬
tem adulatõ uocat nocet nec laudatũ elatõ tẽp¬
tet. lauda ergo post ꝑiculum. p̾dic̾a securũ. lauda
nauigantis felicitatem. s cum ꝑuenerit ad portum.
lauda ducis lͥitutem. s cum ꝑductus est ad tͥumphũ.
Quis autem diues possit hic sine trepidatione
laudari. qui et de preterito meminit. se habere qd̾¬

Expanded text:
in vita sua ; tanquam si diceret: lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa utilius esttissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio nocet, nec laudatum tentet elatio. Lauda ergo post periculum, praedica securum. Lauda non navigantis felicitatem; sed cum pervenerit ad portum. Lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere q
Abbreviated transcription (Latin):
a faucib. msticꝰ sermo ce lestiũ stͥpturax siait
pauis ⁊ qui ꝯflnat cor hois nelud fortior abus
u̾bi. Suasorius aũ ⁊ erhicꝰ dulcis ⁊ mollior eo ꝙ
echica pͥdicõne iñtis int̾na młcen᷑ amara fe-
scũt. stillãt mel labia pdicantis. qñ conise dĩs

Expanded text:
 . Mysticus sermo coelestium Scripturarum sicut panis est, qui confirmat cor hominis, velut fortior cibus verbi. Suasorius autem ethicus, dulcis, et mollior; eo quod ethica praedicatione mentis interna mulcentur: amara febrscunt. Stillant mel labia praedicantis, quando collisa duris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯtentꝰ ĩuria. ⁊ qui põt ferre u̾ber̃ penas
exagitat᷑ u̾boꝵ ꝯtumelis. ⁊ qui põt ad mĩstͣ¬
cõnes ꝯtẽpn̾e dolet sibi alꝙ̃ honorificẽtia.
quicũ ꝓpͥñ corpus subeg̾it irͨ eius passoĩb
turbari aĩam suã rector sui. ꝯgrua uiuacĩ¬
tate ꝑmiserit. is bñ quadã regia põtate se co¬
hibeus rex dicit᷑ quod regͥe se nou̾it. ⁊ arbit᷑¬

Expanded text:
tentus injuria: et qui potest ferre verberum poenas, exagitatur verborum contumeliis: et qui potest administrationes contemnere, dolet sibi aliquem honorificentia Quicunque proprium corpus subegerit, nec ejus passionibus turbari animam suam rector sui congrua vivacitate permiserit; is bene regia potestate se cohibens, rex dicitur, quod regere se noverit, ne capt
Abbreviated transcription (Latin):
quib reb erret᷑.⁊ ꝙͣ facile quisq se corrigat. uł
quanta ꝑtinacia suũ tenet᷑ defẽdere errorem.
bone ꝯiuppe spei est homo si erm sic ꝓficientẽ
dies ultrmꝰ uite hꝰ ĩuen̾it ut adiciant᷑ ei q̃ pro¬
ficientib defuer̃t.⁊ ꝑficiendus auã pumendus¬

Expanded text:
quibus rebus erretur; et quam facile quisque corrigat, vel quanta pertinacia suum defendere conetur errorem. Bonae quippe spei est homo, si eum sic proficientem dies ultimus vitae hujus invenerit, ut adjiciantur ei quae proficienti defuer
Abbreviated transcription (Latin):
eos de m̃do cũ agͥet carnẽ. s iam electos in seip̃o
ante mũdi consticutom. ħ est ĩ mobił u̾itas pde¬
com̃ nõ infri nõ est malũ imo ⁊ bonũ est. ħ
est .n. probari. quod .n. itaq dñs deo. ne nos
inferas in tẽptatom̃. quid diamꝰ nisi ne nos

Expanded text:
eos de mundo cum hic ageret carnem, sed jam electos in se ipso ante mundi constitutionem. Haec est immobilis veritas praedetionem non inferri, non est malum, imo etiam bonum est: hoc est enim probari. Quod itaque dicimus Deo, Ne nos inferas in tentationem; quid dicimus, nisi, Ne nos
Abbreviated transcription (Latin):
corde. nam ⁊ rectus corde in ea q̃ añ sũt extẽdi
ea q̃ retro sũt obliuiscẽs ut rͤto cursu.i. rͨta fide
atq intẽtione ꝑueniat ubi hĩtet mũdus. sic̃
illa singula reddenda siit singulis ubi dam
est. quis ascendet ĩ mõtẽ dñi aut quis. sta. in .do.

Expanded text:
in ea quae ante sunt extenditur, ea quae retro sunt obliuiscens, ut recto cursu, id est recta fide atque intentione, perueniat ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis. ascendit in montem domini, aut quis stabit in loco
Abbreviated transcription (Latin):
adest uirtus caritatis q̃ omĩa aredit audit exł¬
tat. ampluis diligit. susapit filiũ ex ꝯiuge
cesli. quam sꝑe pariendi destitutũ scilitas e¬
dei ad crucẽ ducit᷑. expalmatur qui est uera
uenit confrĩg̾e. ligatur ꝗui soluit compedi¬
tos ligno sufenditur qui uengit elisos. aceto
potatuir fons uite. disciptina geditur salus ub¬
nerat᷑ uita moritur ccaditꝰ tempꝰ uitã mors.
ut in ꝑpenuo a uita and̾et mors. ¶ O cari
sti.o cara sanitas.o sancta ⁊ u̾a caritas que
tanta es in t̾ris: qnͣta eris mn celis: q̃ tr̃a po¬
tes in hac pugna mortalitatis adhuc sollicita
qnͣcũ pot̾is in illaꝑace ꝑfecta secura eiuglla

Expanded text:
Adest illi virtus charitatis quae omnia credit; audit, exuAdest illi virtus charitatis quae omnia credit; audit, exultat, amplius diligit, suscipit filium de conjuge sterili, quam spe pariendi destitutam sterilitas aeDei; ad crucem ducitur, expalmatur qui est palmarum nostrorum venit confringere; ligatur qui solvit compeditos; ligno suspenditur qui erigit elisos; aceto potatur fons vitae, disciplina caeditur, salus vulneratur, vita moritur, occiditur ad temous vita a morte, ut in sti! O chara sanctitas, o sancta ac vera charitas, quae tanta es in terris, quanta eris in coelis? Quae tantum potes in hac pugna mortalitatis adhuc sollicita, quantum poteris in illa pace perfecta secura? 14. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
si aiꝑis possid̾e uirtutẽ caritatis q̃ omĩa
tolerat rel mã m̃dũ. ꝯfuge ad crucis ligñ
nõ metuas ꝓcellas ⁊ curbines huiꝰ diluuii.
nõ meeris si ligno portaberis. nouit guber¬
nare qui dignatꝰ est creare tm̃ adsit iurtꝰ
caritatis que omĩa tolerat nulla res te abar¬
cbe soliditate euellat. ꝑmane bonus ⁊ tolera
sidere uirtutẽ caritatis que om̃ia credit. qui
non est cũctatus ad unã uocatõm relinq̃re
pat̾ami. sedẽ. dom̃. farmliã. omĩa reliqũt᷑ ut
se iste stũs cogitauit aut dixit quo eam cui me
dõmtã in quã t̾rã uad̾a. s statim ut audit cͦ
s credendo eam firimt̾ retinet. ambulat rͦto
itine nec oberrãtib uestigiis alibi quã debu ͤ
deflmauit. quia qui eũ ad ignotã terrã mit¬
tebat ipẽ qui mittebat non dimͤte bat. nec
eum ip̃ẽ fefellit. reddicur m̾ces credenti. ad t̾¬
ram ꝑueuit dilatat᷑ mulciplicat᷑ ex pauꝑe
efficitur diues ex ignobili potens. ditatur õi¬

Expanded text:
quae cupis possidere virtutem charitatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum, non metuas procellas et turbines hujus diluvii: non mergeris si ligno portaberis; novit gubernare qui dignatus est creare, tantum adsit virtus charitatis quae omnia tolerat. Nulla res te ab arcae soliditate evellat. Permane bonus, et tolera sidere virtutem charitatis quae omnia credit, qui non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. Omnia relinquuntur, ut se iste sanctus cogitavit aut dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? sed statim ut audit, sused credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit: quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse qui mittebat non dimittebat. Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omni
Abbreviated transcription (Latin):
t̾. e. so. ⁊ in ce. s ne forsicã etiam detectis cri
actã de cͥmine dãpna ᷝ ͥ pũiam nemo sit elicꝰ
ut desꝑatõne temꝑalis altitudinis mediciria
maior ⁊ uerior esset huũlitatis. Nami ⁊ sanctꝰ
dausd de cͥinsb mortiferis egit pñĩam. ⁊ tamẽ
m honore suo ꝑsticit. ⁊ beatũ petr̃ qñ amarissimas¬
lacͥmas fudit utiq dñm negasse penituit ⁊ tam̃
apoꝰ mansit. s nõ ideo suꝑuacua pucanda est posti¬
oꝵ diligẽtia qui ubi saluti nichil de tͣhebat᷑. humi¬
litati aliquid addideĩt quo salus tuaus munire.
exꝑci credo aliquoꝵ fictas pnias ꝑ affectatas honoꝵ
potenaas. cogũt.n. multas ĩuenire medianas mł

Expanded text:
t in coelo . Sed ne forsitan etiam detectis crimactam de crimine damnabili poenitentiam, nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina major et verior esset humilitatis. Nam et sanctus David de criminalibus mortiferis egit poenitentiam, et tamen in honore persistit. inum eum negasse penituit, et tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. Cogunt enim multas invenir
Abbreviated transcription (Latin):
In bono aũ liber eẽ nullus põt nsi fu̾it lib̾atꝰ
ab eo qui dix̃. si uos filius lib̾auerit tũc ue libe¬
ri eritis. nec ita ut cũ quisq fu̾it a poã dña¬
cõne liberatꝰ iam nõ indigeat sui liberatoris
auxilio. s ita pouis ut ab illo audiens sine me
nicħ pocestis fac̾e dicat ei ⁊ ip̃ẽ. adiutor mens
caritas. corripit quia nõ hẽtur caritas. orat
ut hũndet caritas . O. homo in p̾ceptõne cogno¬
sce quid debeas hr̃e. ĩ correpͦne cognosce te tuo ñ¬

Expanded text:
o autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. Nec ita ut cum quisque fuerit a peccati damnatione liberatus, jam non indigeat sui liberatoris auxilio, sed ita potius, ut ab illo audiens: Sine me nihil potestis facere , dicat ei et ipse: Adjutor meus charitas, corripit quia non habetur charitas, orat ut abundet charitas. O homo, in praeceptione cognosce quid debeas habere; in correptione cognosce tuo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipm̃ cremare de greco m̃ latinũ ductũ. uerbũ
est a fufpensione. quod u̾o addit̃ est in conspectu
indet᷑ quia ilis apparuit resurtꝰ᷑ xp̃i qui fuours
erant regale sae doaũ. Iam auod sequit᷑ ⁊ pelis
eins ⁊ carnes ⁊ sangius eius cuĩ steraore eius c̃¬
buret᷑: idipm̃ exposicũ est. quomꝰ ꝯcre mabit᷑.

Expanded text:
et ipsum cremare de graeco in latinum ductum uerbum et ipsum cremare de graeco in latinum ductum uerbum est a suspensione. quod uero additum est: in conspectu videtur, quia illis apparuit resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. Jam quod sequitur, et pellis, et carnes, et sanguis ejus cum stercore ejus comburatur, idip
Abbreviated transcription (Latin):
fat̾e compellitur. Nam ⁊ hoc contͣ uolũtatem.
dici solet. s utiq nult ꝑp̃quod facit. tamꝙͣ si ꝑe¬
ierare nolit ⁊ facit cũ uult uiu̾e si quisꝙͣ nisi
fec̾it mortẽ mie uult gͦ fac̾e qr uult iuiu̾e
⁊ iõ nõ ꝑ se ipm̃ appetit ut talsũ iuret s ut
fłm iurando uiuat. quod si ita est nesno utrũ
expianda. nam si diligent᷑ considereᷤ forte ppͥ
pettare nemo uelit s pp̃ aliud fit quod uult qͥ
pectat᷑. Omẽs quue homĩes q ui saentes faciũt
quod nõ licet uellent lic̾e usq adeo ipm̃ pecca¬
eo consequitur. hec si ita se hñt nõ sũt pecca¬
ta nolenaũ nisi nestiẽciũ que disc̾nũt᷑ a pcãs
Rexus femĩeus est pẽ infirmitatẽ carnis. rufa ÷
ip̃ ipãm aruẽtam passionẽ. ¶ Ere mabũt eamẽ¬
conspnuĩ euis. puto qr crematõ ad senũ ꝑtinet
res urrectõnis. Natura est quippe ignis ut ĩ suꝑ¬
na mouea ᷑ ⁊ in eũ conu̾tit᷑ quod crematur. nã

Expanded text:
facere conpellitur; nam et hoc contra uoluntatem facere dici solet. sed utique uult propter quod facit; tamquam si peierare nolit, et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortem minetur. uult ergo facere, quet ideo non per se ipsum appetendo, ut falsum iuret, sed ut falsum iurando uiuat. quod si ita est, nescio, utrum expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum peccare nemo uelit, sed propter aliud fit, quod uult qui peccat. omnes quippe homines, qui scienter faciunt quod non licet, uellent licere; usque adeo ipsum peccaeo consequitur. haec si ita se habent, non sunt peccata nolentium nisi nescientium, quae discernuntur a peccatis sexus femineus est, propter infirmitatem carnis; rufa est, propter ipsam cruentam passionem. Quod autemconspectu eius. puto quia concrematio ad signum pertinet resurrectionis. natura est quippe ignis, ut in superna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. nam
Abbreviated transcription (Latin):
mi eccła fuunt. s eis ħ ꝓsũt qui cũ uiu̾ent nt
het sibi postea possent prodesse meruer̃ti Est
.n. quid̾a uiuẽdi modus. nec tam bonus ut
nõ req̾rat ista post mortẽ. nec tam in alus
ut ñ ei prosint ista pꝰ mortẽ. ẽ u̾o tał in bono
ut nõ ista requirat. est ⁊ rursus talis in malo
uit ncͦ his ualeat ꝯ de hac uita tͣͥnsier ͭ adiiriari.

Expanded text:
ia fiunt. Sed eis haec prosunt, qui cum viverent, ut haec sibi postea possent prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista per mortem, nec tam malus, ut non ei pro sint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat. Et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari.
Abbreviated transcription (Latin):
ius qua ex corde dimͤtimꝰ ꝙ ĩ nos quisq pͨcauit.
ficũ qui tͥ mali ncħ fec̾it. illud multo gn̾dius
⁊ magnificẽtissime bonitatis est. ut tuũ quo ĩi¬
iicũ diligas. ⁊ eñ qui tͥ malũ uult. ⁊ si põt fa¬
at. tu boñ semꝑ uelis faciasq ꝙ possis. audiens¬

Expanded text:
jus, qua ex corde dimittimus, quod in nos quisque peccavit. ficum, qui tibi mali nihil fecerit: illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasq
Abbreviated transcription (Latin):
na fenũ ⁊ stipula nõ absurde acapi possũt rer̃ scłariũ
ꝙͣuis licite ꝯcessaꝵ. tales cupiditates ut am̃ti sine animi
dolore nõ pͦsiut. Cum aũ iste dolor urit si xp̃c in cor
⁊ malit homo qui tali dolore uritur rebus quasita
diligit magis carere quã xp̃o per ignẽ sit saluuis . lxx.¬
est quippe uita mutanda ⁊ per elemosinas de paĩs
p̾ceritis est ꝓpiciandus deus. nõ ad bar emẽdus quod̾a¬
laxam̃tũ pcandi. ꝙͣuis miserãdo deleat iam frã pr̃a.
si nõ sat̃fcĩo ꝯgrua negliga᷑. lxxI. De cotidianis¬
breuib leuibq paĩs. sine quib hec uita nõ d. ictur

Expanded text:
num, et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium quamvis licite concessarum. Tales cupiditates autem amitti, sine animi dolore non possunt. Cum autem iste dolor urit, si Christus inteponatur, et malit homo, qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit, magis carere quam Christo, per ignem fit salvus. s quippe est vita mutanda, et per eleemosynas de peccatis praeteritis est propitiandus Deus, non ad hoc emendus quodalaxamentum peccandi, quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio brevibus levibusque peccatis, sine quibus haec vita non ducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
me nisi pr̃ qui misit me tͣxerit eum. nõ
ait duxerit. ut illic aliquo modo intlłĩgamꝰ
preced̾e uolũtatẽ. quis trahitur si iã uolebat:
⁊ tñ nemo uenit nsi uelit. trabit᷑ .n. miris
modis ut uelit ab illo qui nouit intus in ip̃is
hom̃i cordib oꝑari. nõ ut homĩes quod fieri ñ
põt nolentes credant s ut uolentes ex nolẽtib
uisticie fit bonũ. uãdũ bñ fit bonũ n ͨ fit in
corde quod fieri iudetur iñ opere qnͣdo mallec
homo nõ fac̾e si posset ĩpiie. go bñdcĩo dul¬
cedinis est grã dei. qua fit in nobis ut nos de¬
lectet ⁊ cupiamꝰ. bor est amemꝰ quod pͥcipit
nobis. in qua si nõ nos p̾uenit deus nõ solũ
uiptus aũ pcã lex. auget quippe ꝓhibendo ptĩ
desideria.⁊ inde andit nisi subueniendo inui¬
ginalia siue addita. siue queignorãter siue que
scient̾ admissa sũt. s nõ aufert nifirmitate in
cui regn̾atus resistit. qnͣdo bonũ agonẽ luctat᷑

Expanded text:
me, nisi pater, qui misit me, traxerit eum! non enim ait \'duxerit\', ut illic aliquo modo intellegamus praecedere uoluntatem. quis trahitur, si iam uolebat ? et tamen nemo uenit, nisi uelit. trahitur ergo miris modis, ut uelit, ab illo, qui nouit intus in ipsis hominum cordibus operari, non ut homines, quod fieri non potest, nolentes credant, sed ut uolentes ex nolentibus justitiae fit bonum, nondum bene fit bonum; nec fit in corde quod fieri videtur in opere, quando mallet homo non facere, si posset impune. Ergo benedictio dulcedinis, est gratia Dei, qua fit in nobis ut nos delectet et cupiamus, hoc est, amemus quod praecipit nobis; in qua si nos non praevenit Deus, non solum uirtus autem peccati lex; auget quippe prohibendo peccati desideria et inde occidit, nisi subueniendo uiui siue originalia siue addita siue quae ignoranter siue quae scienter admissa sunt; sed non aufert infirmitatem, cui regeneratus resistit, quando bonum agonem luctatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueuit᷑ ut ⁊̃ ĩmortalis nõ sme ratõnedicatur
Non est ꝑs d̾i amm̃a. si .n. hoc eẽt om̃itnodo in¬
ꝯmutabił atq ĩ corruptibił eẽt. quod si eẽt nec
defic̾et det̾ius nec ꝓfic̾et ĩ melius. nec aliquid ĩ
semecip̃a uel maꝑet hr̃e quad nõ hẽbat uel de¬
quod amiinat nõ locali diffusione s quadã intali
intentõe porrigi᷑ nam ꝑ om̃es eius partiallas tota
simul a dest. nec minor in mĩorib ⁊ ĩ maioribus
maior si alicubi intenaꝰ alicubi remissius ⁊ in oĩ¬
bus tota. ⁊ in singulis tota est. ¶ Inclłigit᷑ amma
nulla dei cilpa nulla dei ncñtate uel sua s prepͥa
uolũtate m̃ pam̃ eẽ collapsã. n ͨ liberari posse de
corꝑe mortis huiꝰ uel sue uolũtatis uirtate tamꝙͣ
sibi adhoc sufficiente. uel ipũis corꝑis morte. s
quid reqͥram. ⁊ noli me sꝑn̾e si te nõ spernat.
qui pio nobis dignatꝰ est sꝑni. Quero ubi ꝯtͣxit
amina reatũ quo tͣhatur in ꝯdẽpnatom. ⁊ iam

Expanded text:
atur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod non habebat, uel dequod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim anulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius corporis morte, sed quid requiram, et noli me spernere; sic non te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
II. Cum quid̾a ruisset in puteũ ubiaqua cã¬
ta erat ut eũ magis exciꝑet ne moreret᷑ quã
suffocaret ne loq̃retur acressit alius eoq inso
hic cetiderĩ q̃ras. ita qm̃ facem᷑ ⁊ fide catholiꝰ¬
ca tenemꝰ de reatu ptã tamꝙͣ de puteo ÷ par
iuili infantis animã xp̃i gracia lib̾anda. satis:
ei quod modũ quo salua fiat nouimꝰ ⁊ si ñꝙͣͣ
firmissime recento quod annna paruuli de rea¬
tu pcĩ liberanda est. nec alio modo lib̾anda nͥ
causam ⁊ origiẽ nosse uamiloqͥs nõ disputatõ¬
nib s litigõnib paracus instructiusq resisti¬
mus. Si aũ nõ possimiꝰ. nõ quia latet miserie
÷ caritas qua id quod biligend̾ est diligit᷑. hec
in aliis maior in aliis minor in alios milla ÷
plenissima u̾o que iã nõ possit augeri qͣmdu
hic homo uiuit in nemĩe. qm̃dui aũ augeri
põt profecto illud quod̾ minꝰ est quã debet ex
netico ⁊ pr̃ indisciplinato filio alleri
ligando ille çedendo s ambo diligendo. si aũt

Expanded text:
it. Cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet, ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur: accessit alius, et eo vishuc ceciderim quaere. ita quoniam fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei quod modum quo salua fiat nouimus, etiam si firmissime retento, quod anima parvuli de reatu peccati liberanda est, nec alio modo liberanda, ncausam et originem nosse, vaniloquis non disputatoribus, sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus. Si autem non possumus, non quia latet miseriae est caritas, qua id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior in aliis minor in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri. quam diu hic homo uiuit, in nemine; quam diu autem augeri potest, profecto illud, quod minus est, quam debet, ex et pater indisciplinato filio: ille ligando, iste caedendo, sed ambo diligendo. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. Esse uciq sedes dñatões pͥnapatus potestates
ĩ celestib apparatib firmissime credo ⁊ differre
it se aliquid indubitata fide teneo. S quo me ꝯcẽpuas
qui me magnũ putas eẽ doctorẽ. queña ista sint
⁊ quid int̾ se differãt nescio. net ea sane ignorã¬
tia ꝑiclitari me puto sicut mobedĩa si diñ p̾cep¬

Expanded text:
 sedes, sive dominationes, principatus, potestates in coelestibus apparatibus firmissime credo, et differre inter se aliquid indubitata fide teneo. Sed quo me contemnas, quem magnum putas esse doctorem, quaenam ista sint, et quid inter se differant nescio, nec ea sane ignorantia periclitari me puto, sicut in obedientia, si Domini praecep
Abbreviated transcription (Latin):
cedit plus uĩat᷑ quia tanto est inf̾ior qnͣto de¬
t̾ior. ⁊ ides nocẽ est ut qͥ malũ alt̾i prius infe¬
rendo iũcere iuidet᷑. ampluis ip̃e bonũ amit¬
tendo iincat᷑. nec fieri põt ut ei sit lonis me¬
lior cũ causa sit peior ⁊ quod ad temrꝰ iusus ÷¬
⁊ nõ tedistis michi mãducare. etce pro esca
temꝑali nõ oblata si nõ data et̾nũ ⁊ horrend̾
supplioũ ꝯmina᷑ ⁊ recte si consulas u̾itatem
perpaꝵ est .n. quod in elemosiuis datur si aun
ꝑie datur eternũ inde m̾itũ ꝯꝑat᷑. ⁊ id̾o paius
tis miser̃ cor. unde in latina lingua nomĩ accepͭ
i̾ euis potestate ꝯsticutaꝵ hoĩb ĩ opinata muta¬
tilandi ⁊elus dei est ꝓuidencia auanõ sinit eos
quos snbditos ht̃ ĩpime amare auod ꝓrohibet.¬

Expanded text:
cedit, plus vincitur; quia tanto est inferior, quanto deterior. Et ideo necesse est, ut qui malum alteri prius inferendo vincere videtur, amplius ipse bonum amittendo vincatur: nec fieri potest ut ei sit locus melior, cum causa sit pejor. Et quod ad tempus praet non dedistis mihi manducare . Ecce pro esca temporali, non ablata, sed non data, aeternum et horrendum supplicium comminatur. Et recte, si consulas veritatem. Perparvum est enim quod in eleemosynis datur; sed cum pie datur, aeternum inde meritum comparatur. Et ideo potius cor, unde in latina lingua nomen accepitin ejus potestate constitutarum hominibus inopinata mutatulandi: zelus Dei est providentia, qua non sinit eos quos subditos habet, impune amare quod prohibet.
Abbreviated transcription (Latin):
nccͣm dẽpcõm ut rursis hãnt ĩ q̃ possuit c̾stͥe
nõ .n. man̾e ĩ uno statu naturã corpoꝵ. s aut
cͥsc̾e semꝑ aut dec̾sc̾e ñ posse uiu̾e aĩal nͥ crescẽ¬
di capax sit. uñ ⁊ galienꝰ ł doctissimꝰ ipocͣtes
ĩc̾pres adexli a detba. auoꝵ uita ⁊ ars sagena

Expanded text:
m demtionem, ut rursus habeant in quae possint crescere; non enim manere in uno statu naturam corporum, sed aut crescere semper, aut decrescere, nec posse vivere animal, nisi crescendi capax sit. Unde et Galenus, vir doctissimus, Hippocratis interpres, athletas, quorum vita et ars sagina
Abbreviated transcription (Latin):
reas. ¶ Netales acapiamꝰ aibos quos aut diffi¬
aslt̾ digere aut comestos magnos ꝑtos ⁊ ꝑdi¬
tos labore doleamꝰ. oler̃ pomoꝵ ac legumiũ
⁊ facilior apparatꝰ ÷ ⁊ arce ĩpẽdus q coccoꝵ nõ
ĩdiget. ⁊ sñ cura sustẽtat huĩaũ genꝰ mod̾ate q
sũptus. qr n ͨ a uide deuorat᷑. ⁊ quod irritam̃ta gu

Expanded text:
es ergo recipiamus cibos, quos aut difficultate digerere, aut comestos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum et pomorum ac leguminum, et facilior apparatus est, et arte impendiisque coquorum non indigent, et sine cura sustentant humanum genus, moderateque sumptus: q
Abbreviated transcription (Latin):
fode ꝑietẽ. pro signo sũt int̾ioris hoĩs u̾ba
erũpencia. a uõ libidinos̃ qui sua callide ce¬
lat uicia. int̾dũ turpis sermo dem̃strat. ⁊ aua¬
riciã latendẽ intͥnseais ꝑuule rei cupido sigͭ.
mĩorib .n. maiora mõstnͣtur. uultu q ⁊

Expanded text:
loquitur . » Pro signo sunt interioris hominis verba erumpentia. Quomodo libidinosum, quia sua callide celat vitia, interdum turpis sermo demonstrat. Et avaritiam latentem intrinsecus parvulae rei cupido significat. Minoribus enim majora monstrantur, vultuque et
Abbreviated transcription (Latin):
uẽtis. ⁊ uehem̃tiꝰ exꝯcitatus ⁊̃ ignes ac tonitrua ⁊ ꝯͣctꝰ
nubilia. ⁊ ꝯspisatus pluuiam. ⁊ ꝯgelãtib nebulis mũe
⁊ t̾bulentiꝰ ꝯgelantib densiorib nebuł gnͣdiẽm et dis¬
tentus serenũ facit᷑ occultis imꝑus. et ĩ oꝑe dei. a sũmis
ad ĩ fima uniũsa q̃ c̾auit᷑. admĩstrãtis. Uñ ⁊ c̃. auꝰ. sr̃ ge.¬

Expanded text:
uentos et uehementius concitatus etiam ignes ac tonitrua et contractus nubila et conspissatus pluuiam et congelantibus nubilis niuem et turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem et distentus serenum facit occultis imperiis et opere dei a summis ad infima uniuersa, quae creauit, administrantis. unde in illo
Abbreviated transcription (Latin):
÷ Remissionẽ pc̃oꝵ. omĩa prorsus delicta
delet scmñ baptifma ⁊ originalia ⁊ prepͥa dc̃a ⁊
frã cogitata cognita incognica orm̃a dimͤtũt.¬
na quid ibi nõ sit ꝙͣ quid ibi sit. nõ est iͥmors
nõ est ibi luctus. non est iͥ lassitudo. ñ est in¬
firmitas. nõ est fames. ula sitis. nulli estus.
nulla corruptõ nulla indigẽcia nulla in esti¬

Expanded text:
 Remissionem peccatorum. Omnia prorsus delicta delet sanctum Baptisma, et originalia et propria: dicta, facta, cogitata, cognita, incognita, omnia dimittna quid ibi non sit, quam quid ibi sit. Non est ibi mors, non est ibi luctus, non est ibi lassitudo, non est infirmitas, non est fames; nulla sitis, nullus aestus, nulla corruptio, nulla indigentia, nulla moesti
Abbreviated transcription (Latin):
derid̾ent. Non autẽ qͥsq effic̃itur amicus dei. nͥ purga¬
nut̾ͥamur. et ad ea ꝑuẽiamꝰ. que nlło smone hũano di¬
ci possunt: ea dicũtur que caꝑe possumꝰ ¶ Conc̾scit aer¬
et crassus efficitur ex alatõnib. et quasi uapor est ma¬
ris. et terre. et de ip̃o humore pinguestit qudam mͦ.
ut uolatus auiũ portare possit. idõ ꝑ noctes serenas
etiã rorat. cuiꝰ roris gutte mane in ħbis muẽiuntur.
siã mõs ille macedonie. qui olimpꝰ uocatur: tãte altĩ¬
tud̾is esse dicitur. ut ĩ es cacumĩe nec uẽtuis sentiã¬
tur. nec nubes se colligant. quia excessit altitudine
sua. totũ aerem istũ hũidũ: in quo aues uolant. ⁊ idõ
fructũ capies. cum deũ laudas in humilitate formice
ꝙͣ cũ trãsic p̾luuiũ m̃ alicuiꝰ uim̃ti altitudiẽ. ¶ ħ est¬

Expanded text:
deriderent. Non enim quisque efficitur amicus Dei, nisi purgaderiderent. Non enim quisque efficitur amicus Dei, nisi purganutriamur, et ad ea perveniamus quae nullo humano sermone dici possunt, ea dicuntur quae capere possumus. CAPUT et crassus efficitur exhalationibus et quasi vaporibus maris et terrae, et de ipso humore pinguescit quodammodo ut volatus avium portare possit. Ideo per noctes serenas etiam rorat, cujus roris guttae mane in herbis inveniuntur. Nam mons ille Macedoniae, qui Olympus vocatur, tantae altitudinis esse dicitur, ut in ejus cacumine nec ventus sentiatur, nec nubes se colligant, quia excedit altitudine sua totum istum aerem humidum in quo aves volant, et ideo fructum capies, cum deum laudas in humilitate formice, quam cum transis fluvium in alicuius iumenti altitudine. He
Abbreviated transcription (Latin):
ulla scͥꝑtura est quod nõ aput eos. qui mãicheos ł ĩ¬
ulam ñ incelligunt. facile possit̃ rep̾hendi. s ed idõ
diuna ꝓuudentia multos diũsi erroris heticos. eẽ ꝑm̃tit᷑
ut cumꝰ insultant nobis. et int̾rogant nos & q̃ nescimus
uał sic eecutiamꝰ pigͥtiam. et diãs seͥptinis nos secspiar
das dei oũm q̃ sunt ip̃a sit causa. Si eñĩ ht̃ eniusã uolũtas
dei: est aͥd qd̾ añcedit uolũtatẽ dei. quod nefas eit ar edẽ.
uoluit. uolu̾tas em̃ dei causa est celi et t̾re. ⁊ idõ maior¬
est uolũtas dei quã cclũ et terra. qui autem dicit. quare
uolũtas dei. nichꝰ aũt maiꝰ ĩ ueĩri põt. Compesdat ergo se
hũama temitas. et id ꝙ nõ est nõ querat : neid ꝙ et ñ¬
muẽĩat. et si uolũtatem dei nosse qͥsq desid̾at: fiat a¬
mitus dõ. quia si uolũtatem hõis nosse quisq uellet. cꝰ
amicus nõ esset: om̃es eiꝰ inpudẽtiam aut stulticiam

Expanded text:
ulla Scriptura est, quae non apud eos qui illam non intelligunt, facile possit reprehendi. Sed ideo divina providentia multos diversi erroris haereticos esse permittit, ut cum insultant nobis, et interrogant nos ea quae nescimus, vel sic excutiamus pigtas Dei omnium quae sunt, ipsa sit causa. Si enim habet causam voluntas Dei, est aliquid quod antecedat voluntatem Dei, quod nefas est credere. uoluit. Voluntas enim Dei causa est caeli et terrae, et ideo maior quam caelum et terra. Qui autem dicit: quare voluntas Dei. Nihil enim majus inveniri potest. Compescat ergo se humana temeritas, et id quod non est non quaerat, ne id quod inveniat. Et si voluntatem Dei nosse quisque desiderat, fiat amicus Deo. Certe si voluntatem hominis quis nosse vellet cujus amicus non est, omnes ejus impudentiam aut stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa. Non .n. cessas ĩ nuere nob̾. que et qnͣta sis. ⁊ nutus
tui. sunt omẽ c̾aturaꝵ decus. ¶ Uirtutes quib fte ui¬
uitur: magna bona sunt. spẽs autẽ quoꝵ lib corpoꝵ
sine quib recte uiui põt: minima bona sunt. potẽtie
ũo aĩmi sine quib recte uiiu nõ põt : media bona sũt.
Ututib nemo male utitur. cet̾is autẽ bonis id ÷ modiis
⁊ mĩmis: nõ solũ bene: s etiam male qͥsꝙ uti põt. ⁊ iõ
ultute nemo male utitur. quia opus uͥtutis ÷ bonꝰ usus

Expanded text:
sapientia! non enim cessas innuere nobis quae et quanta sis; et nutus sapientia! non enim cessas innuere nobis quae et quanta sis; et nutus tui sunt omne creaturarum decus. Et artifex enim uitur, magna bona sunt; species autem quorumlibet corporum, sine quibus recte uiui potest, minima bona sunt; potentiae uero animi, sine quibus recte uiui non potest, media bona sunt. uirtutibus nemo male utitur, ceteris autem bonis, id est mediis et minimis, non solum bene sed etiam male quisque uti potest. et ideo uirtute nemo male utitur, quia opus uirtutis est bonus usus
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na ꝯũtere. ¶ assentio omĩa pcca hoc uno gen̾e cõtineri.
cum quisqͥs aũtitur a diuinis. ueroꝵ manẽtib. ⁊ ad muta¬
ĩ hiis bõis. que potet inuitus amitt̾e. uitatem autem atq
sapĩam nemo amͣtit ĩuitus. Non. eĩ locis seꝑari ab ea qͥs¬
quã põt. s en que dicitur a uĩtate atq sapĩa seꝑatio. ꝑ¬
tudĩe audientiũ ꝯstipata secludit uẽientes. nͨ ꝑagitur
temꝑe. nec migrat locis. nec nocte int̾tipitur. ñ uub ͭ
int̾cluditur. nec sensibus corꝑis subiacet. de toto mũdo
ad se ꝯũsis. qui diligunt eam om̃ib ꝓxima ÷ om̃ib sẽ¬
pit̾na. Nullo loco est. nus ꝙͣ deest. foris admonet. Intus
docet. cernẽtes se ꝯmutat omẽs in melius. a nullo in de¬
t̾ius ꝯmutatur. Nullus de illa iudicat. Nullus sñ illa
bene iudicat. ¶ Ue qui d̾elinqũt te ducem. ⁊ oberiãt
in uestigiis tuis. qui nutus tuos pro te amant. et obli¬
iuscũtur quid ñuias. O suauissima lux purgate mentis

Expanded text:
et assentior, omnia peccata hoc uno genere contineri, cum quisque avertitur a divinis vereque manentibus, et ad mutain iis bonis quae potest invitus amittere. Veritatem autem atque sapientiam nemo amittit invitus: non enim locis separari ab ea quisquam potest; sed ea quae dicitur a tudine audientium constipata secludit venientes, nec peragitur tempore, nec migrat locis, nec nocte intercipitur, nec umbra intercluditur, nec sensibus corporis subjacet. De toto mundo ad se conversis, qui diligunt eam, omnibus proxima est, omnibus sempiterna: nullo loco est, nusquam deest, foris admonet, intus docet; cernentes se commutat omnes in melius, a nullo in deterius commutatur; nullus de illa judicat, nullus sine illa epetas. 43. Vae qui derelinquunt te ducem, et oberrant in vestigiis tuis, qui nutus tuos pro te amant, et obliviscuntur quid innuas, o suavissima lux purgatae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
bonus apparet. ¶ pie cautoꝵ uigilandũ est. ut cũ aliꝙ̃
rep̾hende uł obuirgare. nos ncc̃itas coeg̾it. pͥmũ cogi¬
hrẽ potuisse. Si uero habuimꝰ ⁊ nõ ħemꝰ: tangat memo¬
riam cõis infirmitas. ut illã rep̃hñsiõm̃ aut obigatõ¬
exitus. nos tam̃ de simplicitate oculi nr̃i securi simꝰ. Si
aũt cogitantes nosmet ip̃os ĩ uenĩmus ĩ eo ẽẽ uiciõ ĩ qͦ
est ille quẽ rep̃hende ꝑabam᷑. nõ rep̃hñ damꝰ nͭ obuirge¬
mus. s tm̃ ꝯgemiscamꝰ ⁊ nõ illũ ad obtẽꝑand̾ nob̾. s ad
ꝑit̾ conandũ inuitemus. ¶ Raro ⁊ magna nc̃citate obr¬
gatõnes adhibende sunt. ita tamen ut etiam ĩ hiis ip̃is
tis. petitõ ꝑtinet ad ĩpecrandã saĩtatem. firmitatẽq
anmi: ut ea que p̃cipiũtur implere possimꝰ In quisitõ
aũt ad ĩueĩendã uĩtatem. cũ enĩ bã uita actõne ⁊ cog¬
nitõne ꝯpleatur. actõ facultatẽ uriũ: ꝯtẽplatõ mani¬

Expanded text:
eo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogihabere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem uel obiurgatioexitus nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. Si autem cogitantes nosmetipsos invenerimus in eo esse vitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus mus, sed tantum congemiscamus; et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. Raro ergo et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt, ita tamen ut etiam in his ipsis is. Petitio pertinet ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur implere possimus: inquisitio autem, ad inveniendam veritatem. Cum enim beata vita actione et cognitione compleatur, actio facultatem virium, contemplatio mani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfcã est. s eius ꝑfectõ ab hõibus nõ udet᷑. nisi cũ
ex ꝯtraria ꝑte soli opposita fũt. Nam etiã cũ illo
ꝯstituta. qm̃ sub illo est uidetur finiri. s etiã tũt
plena ÷. qr ex alia ꝑte illustratur. nͨ uid̾i põt ab
hiis qui subt̾ sunt .i. t̾rã ĩ colũt. De smõe dñi in
qui om̃s animi sui motus. ꝯponẽtes ⁊ subiciẽ¬
tes rõni. idest mẽti et spñi: carlalesq ꝯcupiscenti¬
as hñtes edomitas. fiũt regnũ dei. in quo iͣ ordinata
sunt omia. ut id quod est in homine p̃cipuũ ⁊ excellẽs
ħ imꝑet cet̾is nõ reluctãtib que sunt nob̾. bestiis¬
q ꝯmunia. atq id ip̃m quod excellit in homine .i.

Expanded text:
perfecta est; sed ejus perfectio ab hominibus non videtur, nisi cum ex contraria parte soli opposita fuerit. Nam etiam cum illo constituta, quoniam sub illo est, videtur finiri: sed etiam tunc plena est; quia ex alia parte illustratur, nec videri potest ab iis qui subter sunt, id est terram incolunt. Quod nqui omnes animi sui motus componentes, et subjicientes rationi, id est menti et spiritui, carnalesque concupiscentias habentes edomitas, fiunt regnum Dei, in quo ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum et excellens, hoc imperet, caeteris non reluctantibus quae sunt nobis bestiisque communia, atque i
Abbreviated transcription (Latin):
Tio. cap̃.xxui. dupłr applłatur malum. Unũ quod hõ
facit: alt̾m ꝙ patitur. quod facit peccatum est. ꝙ pa¬
sub lege. sub̃ grã. In pace. ante legem: seqͥm᷑ ꝯcupis¬
centiã carnis. sub lege : trahimur ab ea. Sub grã: nec
sequi mut eam: nec trahimur ab ea. In pace nlła est con¬

Expanded text:
t. dupliciter enim appellatur malum: unum quod homo facit. alterum quod patitur; quod facit. peccatum est; quod pasub Lege, sub gratia, in pace. Ante Legem, sequimur concupiscentiam carnis: sub Lege, trahimur ab ea: sub gratia, nec sequimur eam, nec trahimur ab ea: in pace, nulla est con
Abbreviated transcription (Latin):
÷. omĩa que habere cupientes nõ recte uiuebamus.
carendo. uilia fecit. omĩa que uicare cupientes. a stu
mitti pot̾. nisi dũ petũtur ea que ille ꝯtẽpsit. aut
fugiũtur. que ille sustinuit᷑. tota itaq uita eiꝰ in t̾ris
ꝑ hoĩem ꝙ̃ susciꝑe dignatus ÷. disciplina moꝵ fuit.

Expanded text:
est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare committi potest, nisi aut dum appetuntur ea quae ille contempsit, aut fugiuntur quae ille sustinuit. Tota itaque ejus vita, in terris per hominem quem suscipere dignatus est, disciplina morum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ha. m .no. ita enĩ demõstrauit carnalib et nõ nalẽtib
m̃te intueri ũtatem. corꝑeisq sensib doditis. ꝙͣ excelsũ
locũ int̾ c̾aturas habeat humana nͣ. ꝙ nõ solũ uisibilit.
nam id pot̾at. et in aliquo etħeo corꝑe ad nr̃õꝵ aspcilũ
tołantiam temꝑato. sed hoĩbus. in uero hoĩe apparuit.
ipã eñ natura suscipienda erat. que lib̾anda. ⁊ ne qͥs for¬
te sexus a suo c̾atore se ꝯtẽptũ putaret. uirũ suscepit.
ribus et imꝑiis inhẏabant. rex fieri noluit carnales
filios magnũ bonũ putabant : tale ꝯiũgiũ. ꝓlemq ꝯ¬
tempsit. ꝯtumelias suꝑbissime horrebant. om̃e gñs ꝯ¬
tumeliaꝵ sustinuit. ĩuirias intołabiles ẽẽ arbitrabã¬
tur. Que maiõr ĩuĩria. quã iustũ innocentẽq damp¬
nari : dolores corꝑis execrabantur. flagellatus atq
cruciatus est. mori mecuebant. morte młtatus est. ig¬
nominiosissimũ mortis gemis crucẽ putabãt. crucifixꝰ

Expanded text:
rnalibus et non ualentibus intueri mente ueritatem corporeisque sensibus deditis quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum uisibiliter — nam id poterat et in aliquo aetherio corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato — sed hominibus in uero homine apparuit. ipsa enim natura suscipienda erat quae liberanda. et ne quis forte sexus a suo creatore se contemtum putaret, uirum suscepit, ribus et imperiis inhiabant: rex fieri noluit. Carnales filios magnum bonum putabant: tale conjugium prolemque contempsit. Contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit. Injurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant: crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
arbitriũ nõ dedisset deus: iudiciũ puniendi nlłm eẽ pos¬
set. nec m̃itum tͤte faciendi. nec p̃ceptũ d̾mũ. ut ag̾et᷑¬
nr̃is anteqmͣ ꝯsuetudine aliqua implicenur: liberũ
ista lib̾tate fec̾imus aͥd. et fc̃ĩ ip̃ius tenũt animam
ꝑnitõsa dulcedo. et uoluptas. eadem ip̃a sua ꝯsuetudĩe
sic im̃plicatur. nt postea uicere nõ possit. quod sibi
ipã pccãdo fabricata est. De fide ⁊ simbolo.¬
Dectissime creditur om̃ĩa deum fecisse de nichilo.
quia etiãm si de aliqua matĩa fcũs est m̃dꝰ: cadẽ

Expanded text:
arbitrium si non dedisset deus, iudicium puniendi nullum iustum esse posset nec meritum recte faciendi nec praeceptum diuinum, ut ageus antequam consuetudine aliqua implicemur, liberum ista libertate fecerimus aliquid, et facti ipsius tenuerit animam perniciosa dulcedo et voluptas, eadem ipsa sua consuetudine sic implicatur, ut postea vincere non possit, quod sibi ipsa peccando fabricata est. Videmus mulectissime creditur omnia Deum fecisse de nihilo, quia etiamsi de aliqua materia factus est mundus, eadem