comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conducere Nemosuꝑunam febrem cupit adhibere
peiorem : ne incipiat emitriteo insanabili labore. cui
nullus ualeat medicus subuenire: Nec aliquis onus ꝓpriũ
tollit insuꝑ alienum neonerib: duob: oppressus. usq ad
inferos demergatur: Vnde sichieremias ꝓph&a doc&
scĩtatis pondussingulariter sustinendum. Bonũ est
inquit uero cumpostauerit iugum graue iniuuentute sua
sedebit singulariter & silebit: qm̃tulit suꝑse iugũ graue:
Sedquisquam malignus obsecutor addictũ a postolipauli
infugiat dicens: Oncraura sustinete in uicem. & sicimple¬
tislegemxp̃i: Non haee sunt onera quaepaulus a postolus
nperat subehenda: sedut tolerantes nosm& ipsos discordia
ulla dsernat. et in temptationib constitutis fratrib mu
ꝓsebeamus auxilia: Nonutipsi nobis temptam̃ta
feminas ꝓcuremus. sedut temptam̃torum magis pondera

Expanded text:
conducere ? nemo super unam febrem cupit adhibere conducere ? nemo super unam febrem cupit adhibere peiorem, ne incipiat hemitritaeo insanabili laborare, cui nullus ualeat medicus subuenire. neque aliquis super onus proprium tollit insuper alienum, ne oneribus duobus oppressus usque ad inferos demergatur. unde sic Hieremias propheta docet sanctitatis pondus singulariter sustinendum. bonum est, inquit, uiro cum portauerit iugum graue in iuuentutem sua: sedebit singulariter et silebit, quoniam tulit superse iugum graue. Sed quisquam malignus obsecutor ad dictum apostoli Pauli confugiat dicens: onera uestra sustinete inuicem, et sic implebitis legem Christi. non haec sunt onera quae Paulus apostolus imperat subuehenda, sed ut tolerantes nosmet ipsos discordia nulla discernat et in temptationibus constitutis fratribus mutua praebeamus auxilia, non ut ipsi nobis temptamenta per feminas procuremus, sed ut temptamentorum magis pondera
Abbreviated transcription (Latin):
tes obmutescere faciatis stultorum hominum ignorantiam:
occeiuis q uamsibi pponat &dicat. habere uolo quoduincã
hocestenim dicere. uiuere desidero subruinam ÷quis
tainstrilrasdi astaricupiat ad aborem cui offestur delica¬
tius teuimohare : Aeq enimduplex triumphusest
subfenimne psentia ꝓburiuictorem quam est in singularita¬
ce eruare ponsionem integram seimoniue. Ctcunst unis
titulis elonuarumi hoclocouanus fostis est quisaitis labont
eteuillo quuparum labor ando uicerit partar dmunerant
q unioiloeblle quirimmo consummatus adecribitu  suunat
onimipaste semincis affectib ostentat abscisum : quiattise
rit patrimonium: Ceste ctiam solicuicumq cotidiini
triumphi ꝓcastitate non de sunt: Quianumquam dde siie¬
riscarnalib spm̃cessat infestare corpus humanũ : quod
santur sibi. ut nonquaecũq uultis illa faciatis : H. hanumnc
carnemtuam quam superessemp: pulibiuis alteram uelle

Expanded text:
tes obmutescere faciatis stultorum hominum ignorantiam. tes obmutescere faciatis stultorum hominum ignorantiam. Nec quisquam sibi proponat et dicat: habere nolo quod uincam. ho est enim dicere uiuere desidero sub ruina. quis tam stultus qui artari cupiat adlaborem, cui offertur delicatius triumphare? neque enim duplex triumphus est sub feminae praesentia probari uictorem quam. est in singularitate seruare sponsionem integram sanctimoniae. et cum sit unus titulus gloriarum, hoc loco uanus fortis est qui satis laborat et cum illo, qui parum laborando uicerit, pariter muneratur. quid quod ille quin immo consummatus adscribitur, qui se omni parte femineis affectibus ostentat abscisum ? quia eum Drit patrimonium. certe etiam soli cuicumque cotidiani triumphi pro castitate non desunt, quia numquam desideriis carnalibus spiritum cessat infestare corpus humanum, quod santur sibi ut non quaecumque uultis illa faciatis. habes nunc carnem tuam quam superes semper: quid tibi uis alteram uel
Abbreviated transcription (Latin):
necessitasista constringit. quib autreligio blasphemata
aut fraternitas ꝑdita poenas duplices in rogaluit: Nec
inuenient inuidiciodñĩ ullũ omnino solatium qui alieni¬
genis et frarib peccandi fomitem ministrarunt: Propt̃
quod s paulus a postolus citum instruit dicens : Te ipsũ bono¬
rur factorum p̾bens exemplum. indoctrina. in integri¬
ate. ingrauitate. inuerbo sano atq inrep̃hensibili ut
adues sarius reuercatur. nihilhabensde nobis dicere mali:
Etiterum. Omnib: inquit fidembonam ostendentẽ utbo¬
nam doctrinam saluatoris dñĩnr̃i p̃ferant in omnibus: Sic
et adtimotheũ scribit dicens: Formaesto fidelib inser¬
mone. inconuersatione. incaritate: infide. in castitate
Sut urapetrus a postolus saciat dicens: Conuersatio in
quasimale facientib: debonis operib: uris glorificentdnm
Et iterum: Orm̃sicest inquit uoluntas diutbene facien¬

Expanded text:
necessitas ista constringit, quibus ant religio blasphemata necessitas ista constringit, quibus ant religio blasphemata ant fraternitas perdita poenas duplices inrogabit. nec inuenient in iudicio Domini ullum omnino solacium qui alienigenis et fratribus peccandi fomitem ministrarut. propter quod sic Paulus apostolus Titum instruit dicens: te ipsum bonorum factorum praebens exemplum in doctrina, in integritate, in grauitate, in uerbo sano atque inreprehensibili, ut aduersarius reuereatur, nihil habens de nobis dicere mali. et iterum, omnibus, inquit, fidem bonam ostende, ut bonam doctrinam saluatoris Domini nostri praeferant in omnibus. sic et ad Timotheum scribit dicens: forma esto fidelibus in sermone, in conuersatione, in caritate, in fide, in castitate. quod et Petrus apostolus satiat dicens: conuersatio, inquasi de malefacientibus de bonis operibus uestris glorificent Dominum. et iterum, quoniam sic est, inquit, uoluntas Dei, ut benefacien
Abbreviated transcription (Latin):
adulescentum arbitrati elcatarum non aginta ani arum¬
transis se aduitam alienigenarũ. & ipsi proptermncam:
mulationẽ. etꝓptermodicum & corruptibile tempus uite
ꝑ me seducantur. Et odium acmaculã senecdtimeae adqu¬
ram: Ille maluit uitam suam tormentis obicere quamcui¬
quam magister ꝑditionis existere : & nosubi nulla tormen¬
ta sunt fluxib solissaluandos fratres nolumus ante ponere
Nec contentisumus sineullis cruciatib: tam nobis ꝓdesse
quamceteris: Cumille noluit inuo rt moriturũs sicut
inferius ꝓiecutus est dicens: Quam obrem fostiter uitã
excedens senectutequidẽ dignus apparebo Adulescen¬
tib autẽ exemplũ foste relinquam: ut prumpto animo
acfostiter ꝓ grauib et sanctis legib honesta moste sece¬
dant: Cum hoc &i am laicos deccat. neaut ex traneis blas¬
phemandi occasiones. aut fraternitati opostunitatem
fornicationis opponat. Tum maximeclericos uchem̃t̃

Expanded text:
adulescentium arbitrati Eleaadulescentium arbitrati Eleatransisse ad vitam alienigenarum, et ipsi propter meam simulationem, et propter modicum corrper me seducantur, et odium ac maculam senectuti meae adquiram. ille maluit uitam suam tormentis obicere quam cuiquam magister perditionis existere: et nos ubi nulla tormenta sunt, fluxibus solis saluandos fratres nolumus anteponere, nec contenti sumus sine ullis cruciatibus tam nobis prodesse quam ceteris, cum ille noluit uiuere moriturus, sicut inferius prosecutus est dicens: quamobrem fortiter uitam excedens senectute quidem dignus adparebo, adulescentibus quidem exemplum forte relinquam, ut prompto animo ac fortiter pro grauibus et sanctis legibus honesta morte secedant. cum hoc etiam laicos deceat, ne ant extraneis blasphemandi occasiones aut fraternitati opportunitatem fornicationis opponant, tum maxime clericos uehementer
Abbreviated transcription (Latin):
opps niti forsitan quid est quodipse iterum dixerit:
Siho ninib placere uellem Xp̃i seruus nonessem: Num¬
qam sequaetumq dictalegis excludunt. sed eqtis locis res¬
ponsa ainiuersa defixasunt: Illic placere hominib non
uic&. ubi uoluntas hominũ noncapit dñi uoluntatẽ: Vbi
uero acceptant homines quod adgloriam ꝓficitdĩ innotes¬
cere omnib: ipse paulus apostolus p̃cepit Vnusquisq
inquit nr̃m usq pximo placcat: adbonam aedificationẽ¬
to dilectionis subtiliter fornicentur. et pudicus inpudi¬
cissime castitatis prebeat magisterium destruens quod pau¬
ins a postolus comminatur: Perit inquit frater infir
pe sames infratre s peutientes conscientiam ipsorum in¬
firmamunpar peccatise quidem non hoc iuuenib tan¬
hes Secd&s enib: congruit fratrum inbecilitad consulere
ne senetus perire prouoc& iuuentutem exqua debent
omnia salutaria documenta procedere : sicut elcazar in
libro machabcorum pfitetur etdicit premittimalo in infer

Expanded text:
opponitur forsitan, quid est quod ipse iterum dixerit: si hominibus placere uellem, Christi seruus non essem? numquam se quaecumque dicta legis excludunt, sed certis locis responsa uniuersa defixa sunt. illic placere hominibus non licet, ubi uoluntas hominum non capit Domini uoluntatem: ubi uero acceptant homines quod ad gloriam proficit Dei, innotescere omnibus ipse paulus apostolus praecepit. unusquisque, inquit, nostrum proximo suo placeat ad bonam aedificationemto dilectionis subtiliter fornicentur et pudicus inpudicissime castitatis praebeat magisterium destruens quod Paulus apostolus comminatur: periit, inquit, frater infirmpeccantes in fratres et percutientes conscientiam ipsorum infirmam in Christum peccatis. et quidem non hoc iuuenibus tantum sed et senibus congruit fratrum inbecillitati consulere, ne senectus perire prouocet iuuentutem, ex qua debent omnia salutaria documenta procedere: sicut Eleazar in libro Machabaeorum profitetur et dicit: praemitti malos in infe
Abbreviated transcription (Latin):
quid praeceperit ei sdñs ihs̃ obsequio prompto ꝑficiant: Iamquic
ab illo iubcatur ministris sequensloquetur sermo. Interimquid
cuangelista interloquatur ausculta: erant inquid ibi lapideae
hidriae positae sex Secundum purificationem iudeorum capi¬
entꝰ singule metretas binas uelternas: Nuptiac iste quamuis
ingalilea gentium geratur ethaberent figuramquã diximus.
Iamen auideis tunc agebantur. & erant ibi uerehydriȩ sex¬
lapideae positae. sccundum purificationem iud corum capien¬
tes singulac metretas binas ł ternas: Nam iudȩi idmoris

Expanded text:
quid praeceperit eis Dominus Jesus, obsequio prompto perficiant. Jam quid quid praeceperit eis Dominus Jesus, obsequio prompto perficiant. Jam quid ab illo jubeatur ministris, sequens loquitur sermo. Interim quid evangelista interloquatur, ausculta: Erant, inquit, ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas, vel ternas . Nuptiae istae quamvis in Galilaea Gentium gererentur, et haberent figuram quam diximus, tamen Judaeis tunc agebantur; et erant ibi vere hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes sing
Abbreviated transcription (Latin):
sua corum nequitia postresurrectionem ꝓpriã migrar& acti
gentes quibus scipsum panem uitȩ tribuer&. Et pa quabaptis¬
catmater ista dñiihũ. quodcumq dixcrit uobis facite & quid
imperatũ quidue factũ sit uideamus in luminante oculos cor¬
disnr̃i ipsod ñõ saluatore quilumeni est & erniluminis co& nũ
Prȩterbeatam mariam ꝓprie matrem dñĩ cognouimus scõrũ
patriarcharum & ꝓph&arum plebem. originis causa xp̃i
eẽ matrẽ quaelegatione apudeum functasit ꝓnrã in opia
Nunc aduestamus quib ministrisloquatur qđ cũq dixerit
uobis facite: Ministrosergo non illos secundũ reigestum
solos accipio quitunc in illo nuptiarum conuiuioministrabant
sediuxta spiritalis conuii rationem. Primosministros nouitesta¬
menti intellego eẽ apostolos. de inde apostolicos sicerdotesquib
&lex. et omnisscõrum ꝓph&arum doctrina insinuat. ut quic¬

Expanded text:
sua eorum nequitia, post resurrectionem propriam migraret ad sua eorum nequitia, post resurrectionem propriam migraret ad Gentes, quibus se ipsum panem vitae tribueret, et per aquam Baptiscat mater ista Domini Jesu, quodcumque dixerit vobis, facite ; et quid imperatum, quidve factum sit, videamus. Illuminante oculos cordis nostri ipso Domino Salvatore, qui lumen est aeterni luminis coaeternum, praeter beatam Mariam 285 proprie matrem, cognovimus, sanctorum Patriarcharum et Prophetarum plebem, originis Christi causa, esse matrem, quae legatione apud eum functa sit pro nostra inopia: nunc advertamus, quibus ministris loquatur, quodcumque dixerit vobis, facite. Ministros autem non illos secundum rei gestum solos accipio qui tunc in illo nuptiarum convivio ministrabant; sed juxta spiritalis convivii rationem, primo ministros novi Testamenti intelligo esse Apostolos; deinde apostolicos sacerdotes, quibus et Lex, et omnis sanctorum Prophetarum doctrina insinuat, ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
Adoptantur igitur gentespriuscanes infilios& filiicaribus
conparantur: Beluaequippesunt omnes increduli. non
natura sedd morib: qm̃ homo in honore constitutus non intellex
conparatus est iumentis insipientib & similis factusest illis
Lic& ergo iudcimaiore cum scelere sacrilegis olimgentib similia
ꝑpetrassent. Xp̃stam̃ cosquos noniam suo scdpatrumiustorum
mertodiligebat quoslic& iamindignos adhuctam̃ utconueste¬
r& filiosappellabat. Paternapidate miscricors nolebat re¬
linquere: Nolebat se panemc estem. uitacprincipem abipiis
cito subtiahere & gentib commodare donceꝑtinax fidesgentiũ
alorum ꝑfidian confutare&. Donccipse incarne adueniens loc
nacosinstruer& uerberar&: curationum beneficus quia in grat
existerent iudicarẽ diuinisuistutib quia flecti afidem negle¬
gerent condem nar& : Et itademum consummata in passione

Expanded text:
Adoptantur igitur Gentes, prius canes, in filios, et filii canibus Adoptantur igitur Gentes, prius canes, in filios, et filii canibus comparantur: belluae quippe sunt omnes increduli, non natura, sed moribus; quoniam homo in honore constitutus non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Licet ergo Judaei, majore cum scelere, sacrilegis olim Gentibus similia perpetrassent; Christus tamen eos quos non jam suo, sed Patrum justorum merito, diligebat, licet jam indignos, adhuc tamen ut converteret, filios appellabat , et paterna pietate misericors nolebat relinquere. Nolebat se panem coelestem, vitae principem, ab ipsis cito subtrahere, et Gentibus commodare; donec pertinax fides Gentilium illorum perfidiam confutaret, et donec ipse in carne adveniens doceret eos et instrueret: verberaret curationum beneficiis: quia ingrati exsisterent, judicaret divinis virtutibus: quia flecti ad fidem negligerent, condemnaret: et ita demum consummata in Passione
Abbreviated transcription (Latin):
& sui eum nonreceperunt. postquam cognoscitur idemdñ sur̃
abgentib: quondam canib & blasphe moore contacum latratur
a filis postquampilato resistenti Nexp̃m quirex corum erede¬
retur crucifigendum ꝓnuntiar& paric̃ clamauerunt. Nos
non habemuste gemnisi cȩsarem causa dc illis iterum sicut̃ ppro¬
ph&am ds̃ F ilios genui& ex altaui. ipsi autem mespreuerunt
sed conuestentur aduesperum quomodoꝓph&a ait. e famẽ
patientur utcanes. Conuestentur quippe & ipsi iudei sero tan¬
dem aduesperum scilic& mundi: Nam scriptũc sisuerit nu¬
merus filiorum irł sicut arenamaris residui saluabuntur: &
apostolus pauluscecitateꝑcussum fatetur populum iudȩorum
Donec introcat gentium plenitudo: Conuestentur autẽ in con¬
sumnatione sacculi & famem uerbidĩ patientur. ut illicanes
quicupiebant saciarimicis cadentib demensa dominorũ suorũ

Expanded text:
et sui eum non receperunt ; postquam cognoscitur idem Dominus noster et sui eum non receperunt ; postquam cognoscitur idem Dominus noster ab Gentibus quondam canibus, 284 et blasphemo ore contra eum latratur a filiis; postquam Pilato resistenti ne Christum, qui rex eorum crederetur, crucifigendum pronuntiaret, pariter clamaverunt, nos non habemus regem, nisi Caesarem ; causatur de illis iterum sic per Prophetam Deus: Filios genui, et exaltavi, ipsi autem me spreverunt . Sed convertentur ad vesperum, quomodo Propheta ait, et famem patientur ut canes . Convertentur quippe et ipsi Judaei, sero tandem, ad vesperum scilicet mundi. Nam scriptum est: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, residui salvabuntur : et apostolus Paulus caecitate percussum fatetur populum Judaeorum, donec introeat Gentium plenitudo . Convertentur autem in consummatione saeculi, et famem verbi Dei patientur ut illi canes qui cupiebant saturari de micis cadentibus de mensa dominorum suorum .
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcharum & ꝓph&arum iustorumq omniumplebem
unde originem carnis nrae idem dñstraxisse in euangelio ꝓ hibe¬
tur : Liber enimgenerationis ihũxp̃i filiidauid scribitur
filii abraham & sequentium reliquorum. Haec ergo mater
dñi generatio patriarcharum &xꝓph&arũ int̾cessit ꝓnobis gen¬
tib apud &ernum filium dĩ & suũ scđm carnemnatũ ut dona¬
lia illis dictis quae apłi suggerentes ꝓchananca genti¬
li quippe muliere audicrunt: Nonest bonum tol¬
lere panem filiorũ et dare canibus. idest gentilibus
qui prius insuꝑstitione positi. canum more consue¬
uerant In mundum sanguinẽ idolo thytarum
lambere uictimarũ contra dnmdm̃ nonagnitum
ore rabido oblatrantes: Namcaneseramus nosquon dam gentes
eefili erant aliquando iudei &ideirconolebat dñstollere panem
filiorum eadire canib sed postquam panis ipsecelestis in sua uenit

Expanded text:
Patriarcharum, et Prophetarum, justorumque omnium plebem, Patriarcharum, et Prophetarum, justorumque omnium plebem, unde originem carnis nostrae idem Dominus traxisse in Evangelio perhibetur . Liber enim generationis Jesu Christi scribitur filii Abraham, et sequentium reliquorum. Haec ergo mater Domini, generatio Patriarcharum et Prophetarum, intercessit pro nobis gentibus apud aeternum Filium Dei, et suum secundum carnem natum, ut donalia illis dictis quae Apostoli suggerentes pro Chananaea, gentili quippe muliere, audierunt: Non est bonum tollere panem filiorum, et dare canibus , id est Gentilibus qui prius in superstitione positi, canum more consueverant immundum sanguinem idolothytarum lambere victimarum, contra Dominum Deum non agnitum ore rabido oblatrantes. Nam canes eramus nos quondam Gentes, et filii erant aliquando Judaei; et idcirco nolebat Dominus tollere panem filiorum, et dare canibus: sed postquam panis ipse coelestis in sua venit,
Abbreviated transcription (Latin):
Neritotunc inter initia signorum matri responder
Quidmihi ettibiest mulier. nondumuenit oramea. Tam
quamestio cumhora passionisnos pndum aduemerit qua
ꝑfecti somnib: ueldoctrine ł operationũ dicunaronunt¬
tutib puitae redentium mori disposui. Post passioriendon¬
surreitionemq eam cumadpatremrediero. tunc cisdona
responsionis huiusꝓfundo mysterio. intellex non suuies¬
tionem suã psentem asꝑnanter acceptam sed secundum
illam spiritalem rationem in mysterio tuncdiladem qisc̃e¬
terunumquammandar& ministris. Quodeũque
dixerit uobis facite. Nisispũscõ & postpastum diuinum ple¬
na non solum responsionis xp̃i uistut ẽ cognouiss&. uerũ &iam
futuri abeo tunc exaquauiniuniuersumordinẽ p̃uidiss&:
Quid enim later& sapientiae matremcapacemdĩ. aedem dig¬
nissimam tanteuistutis: Ueritate factihistorialit̃ ad ꝓbata
uini & cuius uini: ita&i ammatrẽ dñifiguralit̃ accipe scõrũ

Expanded text:
erito tunc inter initia signorum, matri responderit: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea; tamqer, suggestio, cum hora passionis meae nondum advenerit, qua perfectis omnibus vel doctrinae, vel operationum divinarum virtutibus, pro vita credentium mori disposui? Post passionem resurrectionemque meam, cum ad Patrem rediero, tunc eis donaresponsionis hujus profundo mysterio, intellexit, non suggestionem suam praesentem aspernanter acceptam, sed secundum illam spiritualem rationem in mysterio tunc dilatam. Caeterum numquam mandaret ministris, Quodcumque dixerit vobis, facite , nisi Spiritu sancto post partum divinum plena, non solum responsionis Christi virtutem cognovisset, verum etiam faciendi ab eo tunc ex aqua vini universum ordinem praevidisset. Quid enim lateret Sapientiae matrem, capacem Dei, aedem diguissimam tantae virtutis? Veritate facti historialiter approbata, vini et cujus vini; ita etiam matrem Domini figuraliter accipe, sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
filius obdispensationẽ salutis nrãc sublege factus. cẽpredi¬
cetur. cumdator ipse sit legis: Houtotum ꝓbcatitudine
mariae dixcrim curillam xp̃s mulicrem nuncũpã¬
uerit quacdiumo partu sic coepit esse mater. ut
uirgo sacratior ꝑmaneret: Quoduerila u ise puitꝰ
miiaet cibiest non dumuenit horamca Nonmihi uuidetuer
istaresponsio adillam suggestionem mariae sensibilie p
tionemgentib dari non poterat łuangelista testante

Expanded text:
Filius ob dispensationem salutis nostrae sub Lege factus esse praediFilius ob dispensationem salutis nostrae sub Lege factus esse praedicetur, cum dator ipse sit Legis. Hoc totum pro beatitudine Mariae dixerim, cum illam Christus mulierem nuncupaverit, quae divino partu sic coepit esse mater, ut virgo sacratior permaneret. Quod vero ait: Quid mihi et tibi est? nondum venit hora mea ; non mihi videtur ista responsio ad illam suggestionem Mariae sensibiliter tionem, gentibus dari non poterat , merito tunc inte
Abbreviated transcription (Latin):
teqnm sp̃scarnẽ & ossa non hab&. sicut meuidebitis habere
Omiranda fides. reseratę non sunt ianuȩ & ipse intrinsetus
cum uerocorpore apostolicis non solumuidetur oculis sed &
manib ꝑtractatur: Veritasmirabilis facti. cuius rationem
nonnisi sola fides ad sequitur. omni potentiam clamat᷑ auctoris
Necideo negabitur factũqui a magnitudinẽ diuinioperis
pusillitas mentis humane non inuenit : Iadem ergo diuunita¬
tis uiftuteꝑ inuiolabilem feminam mundihuius intrauit
hospitium claustrumuirgincipudoris &iam nascendo conser¬
uans. Ou aet postresurrectionem ianuis obseratis domum
poruit corporeus introire: Illud&iam questionihuie solues¬
de quam congruit qđ a postolus xp̃mceramcmrat editun
demuliere. factum sublege. ut eosqui sublege crant redime¬
r& Vtiq ut sic illacum uirgosit mulier appellaretur
ueritate sexus. Nonde trimento integritacis quomodo ds̃dĩ

Expanded text:
tus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere tus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . O miranda fides! reseratae non sunt januae, et ipse intrinsecus cum vero corpore apostolicis non solum videtur oculis, sed et manibus pertractatur! Veritas mirabilis facti, cujus rationem non nisi sola fides assequitur, omnipotentiam clamat auctoris: nec ideo negabitur factum, quia magnitudinem divini operis pusillitas mentis humanae non tenuerit. Eadem ergo divinitatis virtute per inviolabilem feminam, mundi hujus intravit hospitium, claustrum virginei pudoris etiam nascendo conservans, qua et post resurrectionem januis obseratis, domum potuit corporeus introire. Illud etiam quaestioni huic solvendae quam maxime congruit, quod Apostolus Christum memorat editum de muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Utique ut sic illa, cum Virgo sit, mulier appelletur, veritate sexus, non detrimento integritatis; quomodo Deus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
terrat᷑ aliud eẽcquam fucrat. Neq adamminus haber& qđ di abs¬
tulerat. Neq feminahoc c&tantum qd exuiro sumptũ fuerat
integer adam ossasua & carnem recognoscit in femina dicens
cla matris conceptu s credicur Cur non &am sine corrupte¬
lacuitus presumatur: Iucorruptaiurgo peperit qđ intacta
uirgo concepit: integritatemnascendo uiolare nompotuit
quiuenerat ie integare naturam: Cuiusfactifidem siqnus ad¬
huederrena cogitatione depressus sensuq carneo prepeditus
tardiore g adũ sequitur. acdedĩ omni potentia fidelicorde
cunctatur. Discat excuangelio iohannis eundemdm̃ poft¬
gati ꝓptermetũ uideorum clausisutiq ianuis introisse.
eaqte introgressus Ne non inearne ueraee sedinfantas¬
mateputaretur: Manus sua sceteraq membra thomc apło
ad trectanda ingeritdubitanti: similiter &ineuangeliobrati
luȩ simul discipulis omnib: contestatur palpateme & uide¬

Expanded text:
terrae aliud esset quam fuerat; neque Adam minus haberet quod Deus absterrae aliud esset quam fuerat; neque Adam minus haberet quod Deus abstulerat; neque femina hoc esset tantum quod ex viro sumptum fuerat. Integer Adam ossa sua, et carnem recognoscit in femina, dicens: tela matris conceptus creditur, cur non etiam sine corruptela editus praesumatur? Incorrupta Virgo peperit, quod intucta Virgo concepit. Integritatem nascendo violare non potuit, qui venerat redintegrare naturam. Cujus facti fidem si quis adhuc terrena cogitatione depressus, sensuque carneo praepeditus, tardiore gradu sequitur, ac de Dei omnipotentia infideli corde cunctatur, discat ex Evangelio Joannis , eumdemgati propter metum Judaeorum, clausis utique januis introisse: et certo introgressus. Ne autem non in carne vera esse, sed in phantasmate putaretur, manus suas, caeteraque membra Thomae apostolo attrectanda ingerit dubitanti. Similiter 282 et in Evangelio beati Lucae simul discipulis omnibus contestatur ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
quidemmariam non ex uiro concepisse xp̃m. sed de spũscõ. ut
in euangelio ad eamloquitur archangelus gabriel: Nato
tamenxp̃o uirginem diciultra non posse quam const& edidisse
pastũ et ideo nondixisse xp̃m Quid mihi& tibi est uirgo. sed
quidmihi et tibi est mulier Audiergo diuin amrationem. spei
communis acuite: nascitur xp̃s nonsibi sed nobis. nascitur
ut uerbum caro factum habitar& in nobisꝑmanenstam̃ ds̃
eẽ quod semꝑ ẽ. Nascitur autẽ filiusdĩ in homine. ut uelita
conditorem suũ intueri caper& mundus et nasciturdespũscõ exui
ucademr forma ret: Sicredimus conceptum uirginis ercđe¬
redebemus & pastũ utrumq in possibile uidetur homini sed est
omnipotentiae diuinacparum: Quidenimdõ magnũut omit¬
cã sublimiora ciusopera qui exnihilo fecitterram. Et deterrac
limo carnem & decarneuiri feminam: Itautneq parsreliqua

Expanded text:
quidem Mariam non ex viro concepisse Christum, sed de Spiritu sancto, ut quidem Mariam non ex viro concepisse Christum, sed de Spiritu sancto, ut in Evangelio ad eam loquitur archangelus Gabriel; nato tamen Christo virginem dici ultra non posse quam constet edidisse partum; et ideo non dixisse Christum, Quid mihi et tibi est, virgo? sed quid mihi et tibi est, mulier? Audi ergo divinam rationem spei communis, ac vitae. Nascitur Christus non sibi, sed nobis. Nascitur ut Verbum caro factum habitaret in nobis , permanens tamen Deus esse, quod semper. Nascitur autem Filius Dei in homine, ut vel ita conditorem suum intueri caperet mundus: et nascitur de Spiritu sanceadem reformaret. Si credimus conceptum Virginis, credere debemus et partum: utrumque impossibile videtur homini, sed est omnipotentiae divinae parvum. Quid enim Deo magnum ut omittam sublimiora ejus opera qui ex nihilo fecit terram, et de terrae limo carnem, et de carne viri feminam? ita ut neque pars reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
serpens decepit euam astutia sua corrumpantur sensus urĩ
a castitate quac est inxp̃oihũ. sicut ad mon& idembeatissi¬
muspaulus. et repellamur ab eo quinosdilex̃ & dedit pig¬
nusscĩ sp̃s incordibus nr̃is: Teneamusergo gratiam sc̃ĩ
sp̃s largamunere sponsicelestis infusamne adinopiam
pristinamr euestamur. dequa in opia tunc inenigmate
ait materdm̃adeum uinumnonhabent sediam quid dñseires¬
pondenit atconitismentib: audiamus:. Ait illiihs. quidimini &
tibiest mulier non dumuenit horamea. Iuxta intellectus simpli¬
cisrationem ꝓbare sufficimus Beatam uirginem mariam
sexuscausa mulie rem nuncupatã sicut ingenesi de eua scribitur.
Et in iecitdĩ soporem inadam et obdormiuit: It sumpsit decos¬
decarne mea. Haec uocabitur mulier quia decaro suo sũpta est
Seddicat fostasse aliquis paruȩ fidei ac parum prudens uirginẽ

Expanded text:
serpens decepit Evam astutia sua, corrumpantur sensus vestri serpens decepit Evam astutia sua, corrumpantur sensus vestri a castitate, quae est in Christo Jesu , sicut admonet idem beatissimus Paulus ; et repellamur ab eo qui nos dilexit, et dedit pignus sancti Spiritus in cordibus nostris. Teneamus ergo gratiam Spiritus sancti, largo munere Sponsi coelestis infusam, ne ad inopiam pristinam revertamur. De qua inopia tunc in aenigmate ait Mater Domini ad eum, vinum non habent . Sed jam quid Dominus ei responderit, attonitis mentibus audiamus. Ait illi Jesus: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Juxta intellectus simplicis rationem probare suffecerit, beatam Mariam virginem sexus causa mulierem nuncupatam, sicut in Genesi de Eva scribitur: Et injecit Dominus soporem in Adam; et obdormivit: de carne mea: haec vocabitur mulier, quoniam de viro suo sumpta est. Sed dicat fortasse aliquis parvae fidei, ac parum prudens, virginem
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc & semꝑ. & incuncta saecula: FINITEUANGILII
XPLANAUIMUSHES TERNODIE
caritatiurãc exlectione euangelica quae salua¬
Atoremnrm ꝑhib& deaquauinum fecisse IN
nuptiis: Primum iuxta histori am gesti. quã obcausã
ire dignatussit. De inde secundũ spiritalem eelestis
cundus quitestius quaenuptiarum ratio qui sponsusille e&.
quae ue illa sponsa. quislocusubifiebant ipse nuptiae. & qđ
non primȩ ille nuptiae factesint. Et quam obrem ibi fuisse
dicta sit mat̾̃dñiihũ de inde curipse sponsus inuitetur adnup¬
tias uelaquib: quomodo &iam discipuli pariter inuiten¬
tur. De in dequid e&̃ illuduinum quod non habebant
et quae fuerit uininuptialis defectio &quem amꝰmodum
repudiata obidolatriȩ adulterium plebe iudaica. ecle¬
sia gentium diuina fuerit amoriconiuncta: Vnde
cauendum nobi s est omnigenere dilectissimi nealiquo
rursus idolatriae uio lemus contagio: et non solum repu¬
diari. sed &damnari in pp&uummereamur: Om̃siquis

Expanded text:
in cuncta saecula. Amen. Explanavimus hesterno die charitati vestrae ex lectione evangelica quae Salvatorem nostrum perhibet de aqua vinum fecisse in nuptiis, primum juxta historiam gesti, quam ob causam ire dignatus sit: deinde secundum spiritalem coelestiscundus, qui tertius, quae nuptiarum ratio, qui sponsus ille esset, quaeve illa sponsa, qui locus ubi fiebant illae nuptiae, et quod non primae illae nuptiae factae sint, et quamobrem ibi fuisse dicta sit Mater Domini Jesu: deinde cur ipse sponsus invitetur ad nuptias, vel a quibus; quomodo etiam discipuli pariter invitentur: deinde quid esset illud vinum quod non habebant, et quae fuerit vini nuptialis defectio; et quemadmodum repudiata ob idololatriae adulterium plebe Judaica, Ecclesia Gentium divino fuerit amori conjuncta. Unde cavendum nobis est, omni genere charissimi, ne aliquo rursus idololatriae contagio violemur, et non solum repudiari, sed et damnari in perpetuum mereamur; quoniam si quis
Abbreviated transcription (Latin):
lttera occidit. sp̃sautẽuiuificat: Sola quippe intficit litte
ra: spũ scõ temperata regenerat: Perisseautẽ constat in illo
diliuid omnes ipsius temporis homines. p̃t̃ cosquuntra artam que
typumgerebat ecclesiae repperirimeruerunt:. Namsimiliter
&iamnunc omnino salui cẽ nonpoterant: qui ab apostolica
fide et abecclesia catholica fuerint alicni: Elabor& ergo omni
studio unusquisq urm̃ ꝑ manere indomodni. exercensopera per¬
ceptaegratia congrua.. O post& eniminnouũ renatos hominẽ
apeccatis pristinisiam cauere: Seruate queso utres nouos nefiti-
neuitam u&erem repetentes uinum nouũ disrupti perdatis:
Rumpet enimuinũ nouũ utresueteres. & uinum effundetir.
etutresperibunt: Custodite igitur regeneratihominis in tegrã
nouitatẽ. &cclesteuinum in uris utrib conseruate: utuosipsa
fidescustodita conseru&: Persaluatorem generis humani

Expanded text:
littera occidit, spiritus autem vivificat . Sola quippe interficit litterlittera occidit, spiritus autem vivificat . Sola quippe interficit littera, et Spiritu sancto temperata regenerat. Perisse autem constat in illo diluvio omnes ipsius temporis homines, praeter eos qui intra Arcam , quae typum gerebat Ecclesiae, reperiri meruerunt. Nam similiter etiam nunc omnino salvi esse non poterunt qui ab apostolica fide et ab Ecclesia catholica fuerint alieni. Elaboret ergo omni studio unusquisque. vestrum permanere in domo Domini, exercens opera perceptae gratiae congrua. Oportet enim, in novum renatos hominem a peccatis pristinis jam cavere. Servate, quaeso, utres novos, neophyti; ne vitam veterem repetentes, vinum novum disrupti perdatis; rumpet enim vinum novum utres veteres, et vinum effundetur, et utres peribunt . Custodite igitur regenerati hominis integram novitatem, et coeleste vinum in vestris utribus conservate, ut vos ipsa fides custodita conservet per Salvatorem generis humani
Abbreviated transcription (Latin):
gentes cuidenter expressit: qđ autẽdicit Quia consum matũ erat
uinum nuptiarũ id est defecerat uinum nuptiarũ. Non abso¬
lutedix̃. ut tucredas hifforsitandefecisse. quib adhucdatũ
non fuerat necenimdix̃. Defecerat eis uinum nuptiarũ. sed
defecissc tantum modo ait. uinumnuptiarũ: Iamquã sidice¬
r& nuptialc : quaꝓpt̃ defecisse intellegitur uinum nonistarũ.
sed p̃cedentium nuptiarũ: De fecerat enimnuptiale uinũ
tare sufficer& sitientes: Sed ex pectabatur dñsihs. quinouo
uin outres ꝑbaptis mum nouo simpler&. Namu&cra inquit
transierunt. &ecoe factas omnia noua. sic tam̃ facta sunt
omnia noua. ut origomaner& exucteri: Cum non ex nihilo
uinum Sed ex antiquo aquae gignitur clem̃to peclegẽ
lttere existimes eẽ contemnendam: unde spĩsc̃s ihũ ope
homines perierunt: & nuncinbaptismo renascuntur: Quia

Expanded text:
Gentes evidenter expressit. Quod autem dicit, quia consummatum erat Gentes evidenter expressit. Quod autem dicit, quia consummatum erat vinum nuptiarum, id est defecerat; non absolute dixit, ut tu credas his forsitan defecisse fecisse quibus adhuc datum non fuerat. Nec enim dixit, defecerat eis vinum nuptiarum, sed, defecisse tantummodo ait, vinum nuptiarum; tamquam si diceret nuptiale. Quapropter defecisse intelligitur vinum, non istarum, sed praecedentium nuptiarum; defecerat enim nuptiale vinum tare sufficeret sitientes: sed exspectabatur Dominus Jesus, qui novo vino utres per Baptismum novos impleret. Nam vetera, inquit, transierunt: ecce facta sunt omnia nova . Sic tamen facta sunt omnia nova, ut origo maneret ex veteri, cum non ex nihilo vinum, sed ex antiquo aquae gignitur elemento. Nec 279 Legem litterae existimes esse temnendam, unde Spiritus sanctus, homines perierunt, et nunc in Baptismo renascuntur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
exruth: utiq illamulier moabitidis. Ob&h autem iesse genuit.
iesse genuitdauid regem. decuius seminc nascitur iosepħ: cuius
ihũ. uocatu sest autẽ &ihset discipulicius adnuptias: Magnũ
mrsterium pi&atisipsequis ponsusest . inuitatur autẽ uocib pro¬
orationes consimiles. supplicit̃ inuitantium ꝓph&arum.
inuitantur &i am scĩ unacum xp̃o Discipuliuelut amici
unde sp̃sꝓph&alis eaquae indubitanter futuerant. quasi
iam facta pnuntians addidit Inomnem terrã exiit sonus
corũ. & in fines orbis terrae uerba eorum. Et ut ostender&
clarius quiesse t istecuiusessent p̃cones adiccit Insole po¬
suit tabernaculum suum: et ipse tamquamsponsus ꝓcedens
dechalamosuo De inde sequitur euangeliste narratio.
etuinum non habebant. quia consummatũ erat uinũ nuptiarũ:¬
id est defererat uinumnuptiarũ: Quod umum sc̃i sp̃s non haberent

Expanded text:
ex Ruth, utique illa muliere Moabitide. Obed autem 278 genuit Jesse: ex Ruth, utique illa muliere Moabitide. Obed autem 278 genuit Jesse: Jesse genuit David regem ; de cujus semine nascitur Joseph, cui Jesu: vocatus est autem et Jesus, et discipuli ejus ad nuptias . Magnum mysterium pietatis! Ipse qui sponsus est, invitatur: invitaturorationes consimiles suppliciter invitantium Prophetarum. Invitantur etiam sancti una cum Christo discipuli, velut amici Unde spiritus prophetalis ea quae indubitanter futura erant, quasi jam facta pronuntians, addidit: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Et ut ostenderet clarius, qui essent isti, et cujus essent praecones, adjecit: In sole posuit tabernaculum suum: et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. Deinde sequitur evangelistae narratio: Et vinum non habebant . Quod consummatum erat vinum nuptiaru erat vinum nuptiarum, quia vinum sancti Spiritus non haberent
Abbreviated transcription (Latin):
quemtam̃ acceperit iudea plebslibellum repudii audiamus
hierusalemhierusalem quaeoccidisꝓph&as. & lapidas eos
quiadte mittuntur Quotiens uolu congregare filiostuos
sicut gallinacongregit pollossuossubalas et noluisti: ece
relinquetur uobisdomus ur̃a desesta. Postpassionẽquoq
dñi plenior libellus repudii ab a postolisdatur sinagogae
iud eorum cumdicitur: Uobis opostebat primum adnuntia¬
riuerbum dĩ sed qm̃ respuistis illud. & indignosuos udicas¬
tis acterneuitȩ : Ecce conuerimur ad gentes sicut manda¬
tuenobis: Desestaigitur acrepudiata iudeorum plebe nr̃a
ex gentibus sumitur in coniugiumplebs: Uocabo enim
do sublege celebrate ut xposuimuptie fuerant. ideo sẽs
cuangelista non absoluteait Dic testia nuptię fuc¬
ubi delgentes qͦ Nambcatam mariam degente moabitarũ
ex mitre legimus traxisse originem. Boot enimgenuit obeh

Expanded text:
Quem tamen acceperit Judaea plebs libellum repudii, audiamus: Quem tamen acceperit Judaea plebs libellum repudii, audiamus: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas eos qui ad te mittuntur, quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Post passionem quoque Domini plenior libellus repudii ab Apostolis datur Synagogae Judaeorum, cum dicitur: Vobis oportebat primum annuntiari verbum Dei: sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judicastis aeterna vita, ecce convertimur ad Gentes, sicut mandatum est nobis . Deserta igitur ac repudiata Judaeorum plebe, nostra ex Gentibus sumitur in conjugium plebs: Vocabo enim do sub Lege, celebratae, ut exposui, nuptiae fuerant. Ideo sanctus evangelista non absolute ait, die tertia nuptiae fapud Gentes; nam beatam Mariam constat de gente Moabitarum ex matre traxisse originem. Booz enim genuit Obed
Abbreviated transcription (Latin):
inde illa plebs diuina p̃cepta concipiens. Ct ecundaꝓlescõrũ.:
coepitdõ Cuiuscopulam meruerat eẽ carissima ÷ Sepces¬
sut ẽporis nimium sibide dĩ amore p̃sumens ꝑdilicias adluxu
riis subcubuerit idolorum nam sȩpe gladio. sepe captiuitatiẽ
tradita. sed sicut scriptum est. noluit recipere disciplinam ⁊.
ultramollis et delicata: Sed sede inquit interram & accipe molã
etmole: Et qui post omnia apparebunt ait obꝓbriatua: &
iterum conquiritur decadñs. apud ꝓph&am uidisti inquit.
quaefecit mihi habitacio domusirł: Abuit suꝑ omnem montẽ
excelsum. Et subitu somnelignum nemorosũ. & fornicata est
illic in idolis. et mechabitur inquit lignom & lapidem. &dixi.
conuersa et dimisieam. Eededici libellumrepudii. Fugia¬
mus obserro abidolis. nerepudiari similiter mercamur :

Expanded text:
inde illa plebs divina praecepta concipiens, et foecunda prole sanctorum, inde illa plebs divina praecepta concipiens, et foecunda prole sanctorum, coepit Deo, cujus copulam meruerat, esse charissima. Sed 277 processu temporis, nimium sibi de Dei amore praesumens, per delicias ad luxurriis succubuerit idolorum. Nam saepe gladio, saepe captivitati est tradita, sed, sicut scriptum est, noluit recipere disciplinam; prultra mollis et delicata: sed sede, inquit, in terra, et accipe molam, et mole . Et quid post haec omnia? Apparebunt, ait, opprobria tua. Et iterum conqueritur de ea Dominus apud Prophetam: Vidisti, inquit, quae fecit mihi habitatio domus Israel? abiit super omnem montem excelsum, et subtus omne lignum nemorosum, et fornicata est illic in idolis: et maechabatur, inquit, lignum et lapidem. Et dixi, est conversa. Et dimisi eam, et dedi ei libellum repudii . Fugiamus, obsecro, ab idolis, ne repudiati similiter mereamur audire.
Abbreviated transcription (Latin):
& superiori sacuiplebesdiumo non sunt copulatȩ coniugio:
ostendamtibi dilectissime &ipsum ꝓtoplastũ adam diuine
familiaritat fuisse coniunctũ ꝑceptis abips sponso imagi¬
nis diuinȩ insignibus sapientiȩ. & intellactus uitȩque ꝑpetuȩ
ornamentis: Sedpostquamle nocinante diabolo fidesest
aduitetata mandati in mostalitas pariter cum libestate diuini
amoris ablata est : fuit tam̃ usq: ad diluuium. et usq: ad ipsim
legem iustorum quorundam rediuiuusamor Ergadm̃&dĩ
erga paucos sanctos reformata coniunctio. uerumqui a p̃t̃ raros
quosq ut preterdixi sanctos fornicabatur omnis terra adño.
Ituesanalibidine innumeros sibiidolorum deos generatio
humana coniunxerat : Hlegit continuods̃ stirpemiustisemi.¬
nis abrahȩ . & legitimas coniunccionis tabulasdigiti suo ꝑscrip¬
tasinterse Et illamplebem morse ministro firmauit: Ex.¬

Expanded text:
et superioris aevi plebes divino non sunt copulatae conjugio? et superioris aevi plebes divino non sunt copulatae conjugio? Ostendam tibi, dilectissime, et ipsum protoplastum Adam divinae familiaritati fuisse conjunctum, perceptis ab ipso sponso imaginis divinae insignibus, sapientiae, et intellectus, vitaeque perpetuae ornamentis. Sed postquam lenocinante diabolo fides est adulterata mandati, immortalitas pariter cum libertate divini amoris ablata est: fuit tamen usque ad diluvium, et usque ad ipsam Legem, justorum quorumdam redivivus amor erga Deum, et Dei erga paucos sanctos reformata conjunctio. Verum quia praeter raros quosque, ut praedixi, sanctos, fornicabatur omnis terra a Domino, et vesana libidine innumeros sibi idolorum deos generatio humana conjunxerat, elegit continuo Deus stirpem justi seminis Abrahae; et legitimas conjunctionis tabulas digito suo praescriptas, inter se et illam plebem. Moysi ministro firmavit . Ex
Abbreviated transcription (Latin):
spiritales subxp̃ip̃sentia nuptiae celebrantur: Proph&ia
ex eiusꝑsona loquente adecclesiã incanticis canticorum:
uenia libano sponsa uenialibano: Id est aturificatione genti¬
VI : Namlibanum tus int̃p̃tam̃ur ex greco. quod maguilli ex
gentilitate uenientes xp̃o potius offerendum eẽ crediderunt
ubanusdeniq et mons eẽ arduus apud foenices cernitur
Suꝑboimperiogentium cõnparatus. Vnde uelmaxime spon¬
sahec euocatur ecclesia audiens uocemxp̃idicentis. Veni
abermon. a cubilib: leonum. amontibus leo pardorũ. Scilic&
uthorrentis idolatriȩ siluas deserens& stabula in manium fera¬
rum : dae monum quippe cubilia derelinquens. ad omnipoten¬
tisdicultiu ꝓper& : eiusq amplectatur fidem. quicam diuini
amoris gratia sponsam uocare dignatur. Seddicat aliq bis
sidsiuxta apłi paulidoctrinam omner homine suult saluos fieri
etadnotitiam uenire ueritatis : curapud gentes potissimum
in consummatione sacculi iste salutaresnuptiȩ celebrantur

Expanded text:
antur. Propheta ex ejus persona loquente ad Ecclesiam in Canticis 276 Canticorum: Veni a Libano, sponsa: veni a Libano ; id est a thurificatione illa gentili. Nam Libanum thus interpretamur ex graeco, quod magi illi ex Gentilitate venientes , Christo potius offerendum esse crediderunt. Libanus denique et mons esse arduus apud Phoenices cernitur, superbo imperio Gentium comparatus: unde vel maxime sponsa evocatur Ecclesia, audiens vocem Christi dicentis: Veni Hermon: et a cubili leonum, a montibus leopardorum; scilicet ut horrentis idololatriae silvas deserens, et stabula immanium ferarum, daemonum quippe cubilia, derelinquens, ad omnipotentis Dei cultum properet, ejusque complectatur fidem qui eam divini amoris gratia sponsam vocare dignatur. Sed dicat aliquis: Si Deus, juxta Apostoli doctrinam, omnes homines vult salvos fieri, et ad notitiam veritatis venire ; cur apud Gentes potissimum in consummatione saeculi istae salutares nuptiae celebrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ritate rocecuiusdam ꝓperare currentis: Vnde&iã figura¬
liter cecinit: ꝓph&a dauid locutus addm̃: Uox tonitruitin
in rota: In tonuit enimdecelo dñs. & altissimus dedit uocen
suã dicens: Hic est filius meusdilectus in quobenẽ placui hunc
audite: Cuiustonitruiuox hȩr& incordib plebis huius
quac ex gentili suꝑstitionẽ ad fidẽ dñiihũ. tam quã rota cur¬

Expanded text:
usdam properare currentis. Unde etiam figuraliter cecinit propheta David locutus ad Deum: Vox tonitrui tui in rota . Intonuit enim e coelo Deus, et Altissimus dedit vocem suam, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene placui: hunc audite . Cujus tonitrui vox haeret in cordibus plebis hujus, quae ex gentili superstitione ad fidem D
Abbreviated transcription (Latin):
ihs̃ reliquerit terram iudeam : & abierit iterũ ingalileam:
opostebat autẽ transire inquit illũ ꝑsamariã: Ubieum
causamulieris samaritane aliquantis ꝑ in ipso transiture mo¬
ratũ describens consequent̃ adiecit: Postbiduũ autẽ exiit
inde &abut ingalileam. Ipse enim iħstestimoniũ inquit¬
ꝑhibuit: quia ꝓph&a insua patria honorem non hab&:

Expanded text:
uerit terram Judaeam, et abierit iterum in Galilaeam. Oportebat autem transire, inquit, illum per Samariam , ubi eum causa mulieris Samaritanae, aliquantisper in ipso transitu remoratum describens, consequenter adjecit: Post biduum autem exiit inde et abiit in Galilaeam. Ipse enim Jesus testimonium perhibuit, inquit, quia propheta in
Abbreviated transcription (Latin):
uolumusihm̃ uidere uenitphilippus. et dicit andrcae: an¬
drcas & philippus uadunt & dicunt a dihm. et c&era his cohe¬
rentia quae suo in loco ut meminit dilectio ur̃a minutatĩ disse¬
rui: Ubi confestĩ dñs legatos gentiũ gratulant̃ amplectens.
et in pauciscredentib fidem p̃uidens in numerabiliũ popu¬
lorũ dix̃ apłis: Venithora ut glorific&ur filius hominis.

Expanded text:
dreae: Andreas et Philippus vadunt, et dicunt ad Jesum . His cohaerent ea, quae suo in loco, ut meminit dilectio vestra, minutatim disserui, ubi confestim Dominus legatos Gentium gratulanter amplectens, et in paucis credentibus fidem praevidens innumerabilium populorum, dixit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
principium disfere eausam pandensppt̃ quã saluator ierit
inuitatuis adnuptias. transcendi ad predicabilem uirginita¬
tis conseruandȩ tractatum : ibiq aliquantulum uideor
inmoratus: Nunc autẽ replicabo ipsam narrationembeati
euangelistȩ utintel lectum sp̃italem opostuniuss requira¬
mus in uerbis: Etdie cestia inquit nuptiae fiebant incha¬
nagalileae: etibieratmat̃ ihũ: llocatus est autẽ & ihs &
discipulicius adnuptias. & uinum nonhabebant. Onm̃
consummatũ erat uinum nuptiarum : Veram gestihis¬
toriam utopostuit cognoscentes iamqui sistesit dies
testius inquo facte nuptie memorantur spĩtalit̃ ex po¬
preceptũ dm̃ lucidum inluminans oculos: Etalibi ite¬
rel. pOñlux inquit mandatatua suꝑterram. Vn¬
debenẽ saluatordñs admonebat inluce eẽ ambulandũ
dicens: Quod siquis ambulat indie non offendit: quia
lucem mundi huius uid&. Vere enimsiquis ambula¬
uerit in lucepceptorum dĩ: offendere nequaquam po¬

Expanded text:
principium disserui, causam pandens propter quam 273 Salvator ierit invitatus ad nuptias, transcendi ad praedicabilem virginitatis conservandae tractatum, ibique aliquantulum videor immoratus. Nunc autem replicabo ipsam narrationem beati evangelistae, ut intellectum spiritualem opportunius requiramus in verbis. Et die tertia, inquit, nuptiae fiebant in Cana Galilaeae: et ibi erat mater Jesu. Vocatus est autem et Jesus, et discipuli ejus ad nuptias. Et vinum non habebant, quoniam consummatum erat vinum nuptiarum . Veram rei gestae historiam, ut oportuit, cognoscentes, jam quis iste sit dies tertius, in quo factae nuptiae memorantur, spiritualiter expoPraeceptum Domini lucidum, illuminans oculos . Et alibi iterum: Quomodo lux, inquit, mandata tua super terram . Unde bene Salvator Dominus admonebat, in luce esse ambulandum, dicens: Quod si quis ambulat in die, non offendit, quia lucem mundi hujus videt . Vere enim si quis ambulaverit in luce praeceptorum Dei, offendere nequaquam po