comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uimento Parcinã quȩ ab ipso moueri ñ poterat. auget quidens
portabiliorem facit. Onus oneri addit᷑: ⁊ minꝰ onerat. Sic ⁊onerigͥ¬
uissimo legis accedens quadriga euangłii ⁊ auxit ꝑfectionẽ. & diftu¬
tatem minuit. Uelocit̾ ait currit sermo eius. Serͣmo utiꝙ ante
in uidea tantum. nec se p̃sui quidem grauedin e ualens ultͣ extens
quippe qui ⁊ ipsius moysi manus suo pondere p̃gͣuatas demitter
leuigatꝰ ꝑ grãm. ⁊rotis euangłicis suꝑ positꝰ uelocit̾ in omnẽ t̾ram
exint.⁊ in fines orbͣ t̃ cȩ ceberrue ꝑuolauit. S longe nimis aig¬
dior. Tu itaq dilectissime cessa iam. uidebitis ine hõnorib magͦ
obruere quam attollere. Alioquin: cetui te inimicantium mͥ. ami
licet uoluntate cõmisces. Ipsi sunt de quib soleo soli deo ita conq̃s
mnorationib. Et qui laudabant me adu̾sum me iurabant. Ad
meã querimoniã am̃ audio respondentẽ mox ⁊ attestantẽ q

Expanded text:
jumento, sarcinam quae ab ipso moveri non poterat, auget quidem, jumento, sarcinam quae ab ipso moveri non poterat, auget quidem, portabiliorem facit. Onus oneri additur, et minus onerat. Sic et oneri gravissimo legis accedens quadriga Evangelii, et auxit perfectionem, et difficultatem minuit. Velociter, ait, sermo ejus . Sermo utique ante notus in Judaea tantum, nec se prae sui quidem gravedine valens ultra extendere, quippe qui et ipsius 74 Moysi manus suo pondere praegrava tas demitteret, levigatexivit, et in fines orbis terrae celerrime pervolavit. Sed longe nimis digredior. 3. Tu itaque, dilectissime, cessa jam indebitis me honoribus magis obruere quam attollere; alioquin coetui te inimicantium mihi, amica licet voluntate, commisces. Ipsi sunt de quibus soleo soli Deo ita conqueri in orationibus: Et qui laudabunt me, adversum me jurabant . Ad quam meam querimoniam Deum audio respondentem mox, et attestantem quod
Abbreviated transcription (Latin):
onus ueritatis. Num uere leue ẽ quod portantem ñ grauat
ẜleuat: Quid eo leuius onere. quod ñ solum ñ onerat. s ꝓpor¬
tat omnẽ oui portandum imponit᷑ : Hoc otiꝰ uterũ potint
grauidare uirgineum: grauare ñ potuit. Hoc onus. ipsa quibꝰ
sep̾buit sustentand̾ senis symeonis brachia sustentabat. Hoo ⁊̃
paulum in graui lie ⁊ corruptibili corpore positũ. rapieliat
usq ad t̾cium cȩlum. Quero in reb si quid forte huic exone¬
panti om̾i simile in ueniã ⁊ occurrit mͥ de pennis auiũ. quod
utoũq coaptẽ. quȩ quodam udelicet singulari mͦ ⁊ corpu¬
entiorẽ reddunt substantiã ⁊ agiliorem. Mirum opꝰ nat᷑ẽ.
uñgrossescit materia: inde sarcina leuigat᷑: ⁊ quantũ cres¬
cit in massa. tantum decrescit inpondere. Hoc plane in pen
nis ꝟͥoneris expͥmit similitudinẽ. quod ⁊ ipse ferunt ã quibꝰ
foruntur. Q uid ⁊ de quadriga dicame Hec nimirũ ad mota

Expanded text:
onus Veritatis. Num vere leve est, quod portantem non gravat, onus Veritatis. Num vere leve est, quod portantem non gravat, sed levat? Quid eo levius onere, quod non solum non onerat, sed et portat omnem, cui portandum imponitur? Hoc onus potuit uterum gravidare virgineum, gravare non potuit. Hoc onus ipsa, quibus se praebuit sustentandum, senis Simeonis brachia sustentabat. Hoc etiam Paulum, in gravi licet et corruptibili corpore positum, rapiebat usque ad tertium coelum. Quaero in rebus si quid forte huic exoneranti oneri simile inveniam, et occurrit mihi de pennis avium, quod ei utcumque coaptem; quae, quodam videlicet singulari modo, et corpulentiorem reddunt substantiam et agiliorem. Mirum opus naturae! Unde grossescit materia, inde sarcina levigatur; et quantum crescit in massa, tantum decrescit in pondere. Hoc plane in pennis, Christi oneris exprimit similitudinem, quod et ipsae ferunt a quibus feruntur. Quid et de quadriga dicam? Haec nimirum admota
Abbreviated transcription (Latin):
exislis. ⁊ ñ qr d ominam᷑ fidi ur̃ȩ s ad uitores sumꝰ gaudii ur̃i. ⁊ nolite
uocari abhominib rabbi. ⁊ patrem nolite uocare u̾ob̃ suꝑ t̾ram. Quan¬
tum itaq tuis attollor fauorib : tantum his molib p̾mor. Uñ ñto
In psalro ñ canto s plãgo. Exaltatꝰ aũ humiliatꝰ sum ⁊ contͣbatus.
ꝯquia eleuans allisisti me. S uerius fortasse ꝓferrẽ quod sentio.
quia uidelicet qui me exaltat humiliat:⁊qui me humiliat exal¬
tit. Tu me gͦ potiꝰ exaltando deicis: ⁊ ex tollendo p̃mis. S ne ita
q̃mas ut opprimas. consolant᷑ me hȩc ⁊ his similia u̾itatis testimo¬
nai q̃ miro mododum repͥmunt erigunt. dum deiciunt erudiũt :¬
ta ut uñ ꝓiectꝰ. in de ⁊ ꝓuectus. totu cum hylaritate decantem.
aigi dei sermo uiuus ⁊ officax. hoc illud u̾bum ꝑ quod factasunt
omnia. benignissime ⁊ potentissime oꝑat᷑. hoc deniq facit iu¬
gum xp̃i suaue ⁊ onus leue. Libet admirari. quam leue sit

Expanded text:
adjutores sumus gaudii vestri ; et: Nolite vocari ab hominibus rabbi; et: Patrem nolite vocare vobis super terram . Quantum itaque tuis attollor favoribus, tantum his molibus premor. Unde merito in Psalmo non canto, sed plango: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Sed verius fortasse proferrem quod sentio: quia videlicet qui me exaltat, humiliat; et qui me humiliat, exaltat. Tu me ergo potius exaltando dejicis, et extollendo premis. Sed ne ita premas ut opprimas, consolantur me haec et his similia Veritatis testimonia, quae miro modo, dum reprimunt, erigunt; dum dejiciunt, erudiunt; ita ut unde projectus, inde et provectus, tota cum hilaritate decantem: culum agit sermo Dei vivus et efficax; hoc illud Verbum per quod facta sunt omnia, benignissime et potentissime operatur; hoc denique facit jugum Christi suave, et onus leve . 2. Libet admirari quam leve sit
Abbreviated transcription (Latin):
Primo ne mireris si terrear dignitatis nõib. cum me ipsis lil
am reb indignum. Et te quidẽ decet ut facis. s mͥ assentire na
expedit. Nam si tͥ obseruandum putas illud. honore in uicẽ pͥs
nm̃tẽ uenit ex regula u̾itatis. Erunt pͥmi nouissimi.⁊ nouissimi pͥ¬
mi. ⁊ qui maior est ur̃m fiat sicut iunior.⁊ qͣnto maior es tanto humi

Expanded text:
Primo ne mireris si terrear dignitatis nominibus, cum me ipsis rebus sentiam indignum. Et te quidem decet ut facis, sed mihi assentire non expedit. Nam si tibi observandum putas illud, Honore invicem praevin mentem venit ex regula Veritatis: Erunt primi novissimi, et novissimi primi ; et: Qui major est vestrum, fiat sicut junior ; et: Quanto major es, tanto hu
Abbreviated transcription (Latin):
me hoc meũ consiliũ ipsi nuntio quod utiq contͣ suũ monast̾ium
cogitaueram. uoluisse ꝑatefac̾e̾: S iam ne quod de ur̃a erga uol
lectione hucusq credidistis. falso uos credidisse inueniatis: ꝓum̃
uideo causa. ñ saltim ȩq ut ꝓmea. immo multo ampliꝰ laborandun
michi ⁊ hoc ñ quomͦ hucusq solebam. ut uidelicet nr̃a unanimita
respondisse. Quid suꝑ hoc uob̃ agendum sit. ipsa uos pietas ma
cdocebit: si pie hominis in iste exulantis miseriam pensate ñ

Expanded text:
me hoc meum consilium ipsi nuntio, quod utique contra suum monasterium me hoc meum consilium ipsi nuntio, quod utique contra suum monasterium excogitaveram, voluisse patefacere? Sed jam, ne quod de nostra erga vos dilectione hucusque credidistis, falso vos credidisse inveniatis; pro vestra ut video causa, non saltem aeque ut pro mea, imo multo amplius laborandum est mihi, et hoc non quomodo hucusque solebam, ut videlicet nostra unanimitas respondisse. Quid super hoc vobis agendum sit, ipsa vos melius pietas docebit, si pie hominis injuste exsulantis miseriam pensare non
Abbreviated transcription (Latin):
mat qr iẜ ñ in uerito uob̃ metuebam tandẽ inferrẽ. quod si ħ omnia pa¬
ti i euiꝰ ducits quam illum amitt̾e. in ea ncħ int̾ ẽ uos uid̾itis. aut i
ipsa mea uba sunt hec aut ꝓpe ipsa : cum itaꝙ ħ infine dixi. quid aliud
uob̃ quam mla suꝑiora duspensatorie ut ñ dicã simulatorie a meita
sc̃pta fuisse latent̃ intimaui: Quod ũ sc̃ p sistis me ꝑnunciũ eide
nacho de querenda si ad nos aiu̾tisset ipsius ab solutione pͥuatim in sin¬
se. m̾tatem testor hoc u̾m ñ eẽ. Egone de notissimo mic hi monasfĩo uł
rem uł sꝑarem monachum me posse susciꝑe. quẽ nec uos quidẽ pu
sine grandi scandalo posse retinere:S esto. In uidebam illum u
⁊mͥ attrahere gestiens. aliquid de eius obtinenda absolutione n¬
nari me posse sꝑabam siue fingebam. S nunquid credendum fui

Expanded text:
malis quae non immerito vobis metuebam, tandem inferrem, « Quod si haec omnia pamalis quae non immerito vobis metuebam, tandem inferrem, « Quod si haec omnia pati melius ducitis, quam illum amittere; mea nihil interest, vos videritis: » aut enim ipsa mea verba sunt haec, aut proprie ipsa: cum itaque hoc in fine dixi, quid aliud vobis quam illa superiora dispensatorie ut non dicam, simulatorie a me ita scripta fuisse latenter intimavi? 2. Quod vero scripsistis, me per nuntium eidem monacho de quaerenda, si ad nos divertisset, ipsius absolutione privatim insinuasse; veritatem testor, hoc verum non esse. Egone de notissimo mihi monasterio vel jactarem, vel sperarem monachum me posse suscipere, quem nec vos quidem puto sine grandi scandalo posse retinere? Sed esto. Invidebam illum vobis et mihi attrahere gestiens, aliquid de ejus obtinenda absolutione machinari me posse sperabam sive 47 fingebam. Sed nunquid credendum fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
minus aꝑte s cͥpsi quod uolui. aut nos alit̾ illas intellexistis quã debu¬
istis. Siquidem quȩ nob̃ demonachi illiꝰ susceptione euentura deñciaui
ueracit᷑ ita timui ⁊ adhuc timeo ut scͥpsi. Non tam̃ ad hoo illa uob̃ p̾dicere
studui. quo uł suaderem uł consulerẽ. uł certe ut sc̾bitis censerẽ illum
aebere reodi : quippe qui ipsius iam dudum feruentissimũ desideriũ
cum a familiarissimo nob̃ abbate eiꝰ ⁊ ab archiȩp̃o remensi nr̃ȩ litterȩ
ad req uirendum illum uehem̃t̾ exigerent᷑. ut ã me sifieri poss. omnẽ
depellerẽ suspicionẽ. tales ꝓ ut sciui dictare curaui quib ⁊ ipsis satisface¬
rem ⁊ uos cont᷑ eoꝵ dem ĩminentes calũpnias. uob̃ illas ñ tacendo p̾mu¬
niran. Hec meita inillis litt̾is sensisse ur̃ãm sagacitatẽ ut ex eo adu̾¬
tere posse crecdidi quod in fine illarum posuisse me memini. si tamen
eã uob ocilo legeret᷑ quo a me scͥptum fuit. Nlam cum denunciatis

Expanded text:
minus aperte scripsi quod volui; aut vos aliter illas intellexistis quam debuistis. Siquidem quae vobis de monachi illius susceptione eventura denuntiavi, veraciter ita timui, et adhuc timeo, ut scripsi. Non tamen ad hoc illa vobis praedicere studui, quo vel suaderem, vel consulerem; vel certe ut scribitis, censerem illum debere reddi: quippe qui ipsius jamdudum ferventissimum desiderium cum a familiarissimo nobis abbate ejus, et ab archiepiscopo Remensi, nostrae litterae ad requirendum illum vehementer exigerentur; ut a me, si fieri posset, omnem depellerem suspicionem, tales, prout scivi, dictare curavi, quibus et ipsis satisfacerem, et vos contra eorumdem imminentes calumnias, vobis illas non tacendo, praemunirem. Haec me ita in illis litteris sensisse vestram sagacitatem vel ex co advertere posse credidi, quod in fine illarum posuisse me memini, si tamen eo a vobis oculo legeretur, quo a me scriptum fuit. Nam, cum denuntiatis
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓmansuetis t̾rȩ. frẽm hugonẽ de lausanna ore tuo ⁊ nr̃o spũ cõmonemus
ñ omni spũi credere. ⁊ ne cito moueatur certa ꝓ incertis deserere. sciens dya¬
bolum soli semꝑ ꝑseuerantiȩ in sidiari. quam solam uirtutũ nouit corona¬
ri. tuciusq eẽ in ea uocatione qua uocatꝰ ẽ simplicit̾ ꝑ seuerare. quam
subspecie quasi melioris boni id quidẽ quodiã cepit amitt̾e: nec ad id quod
p̃sumit fortassis suffic̾e.¬

Expanded text:
te pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus te pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus non omni spiritui credere, et ne cito moveatur certa pro incertis deserere, sciens diabolum soli semper perseverantiae insidiari, quam solam virtutum novit coronari: tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est, simpliciter perseverare, quam sub specie quasi melioris boni, id quidem quod jam coepit, dimittere, nec ad id quod praesumit, fortassis suffice
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ dispositioni. quia si exdeo ẽ non pot̾it dissolui. Conan dum ẽ pol
tͥ tue licet uistȩ indignatiomis stimulos illa repͥmere sententia. quam qͥdã
scõꝵ in simili fertur causa ꝓtulisse. Siquidem instigantib eum quibꝰdam fr̃i¬
b atq increpantib cur suum in sui in iuiriam ab alia susceptum eccła fu-¬
gitiuum ñ requireret. ne quaquam in qͥt. Ubicumq enim ẽ: sibonꝰ ẽ m̃s
est. fr̃audulent̃ tͥ ⁊ ñ fidelit̾ consulo: sid ipsum a me ipse ñ exigo. Nam cum
unus nr̃ ñ solum religione ꝓfessus. s ⁊ carne ꝓpinquuscluniaci me in uito
⁊ susceptus sit ⁊ detineatur: doleo qui dem. s sileo. orans ⁊ ꝓillis ut uelint
ablatum redd̾e. ⁊ꝓillo ut uelit sponte redire. sin uero. seruans ei iundic¬
tam qui facturus ẽ iudicium in uiriam patientib.⁊ arguere ht̃ in ȩqͥta¬

Expanded text:
pernae dispositioni; quia 46 si ex Deo est, non poterit dissolvi. Conandum est potius pernae dispositioni; quia 46 si ex Deo est, non poterit dissolvi. Conandum est potius tibi, tuae licet justae indignationis stimulos illa reprimere sententia, quam quidam sanctorum in simili fertur causa protulisse. Siquidem instigantibus eum quibusdam fratribus atque increpantibus, cur suum in sui injuriam ab alia susceptum Ecclesia fugitivum non requireret: « Nequaquam, » inquit, « Ubicunque enim est, si bonus es. Fraudulenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam qui facturus est judicium injuriam patientibus, et arguere habet in aequita
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere in xp̃o ꝑsecutionẽ patuintur. Nec iccͥco tam̃ ñ mĩto hisquii
anxietate positos iudemus amicis nris cõpatim᷑. quib utiꝙ dum ex
ignoramus defectum metumꝰ. Qm̃ quidem sic̃ scĩs ⁊electis tͥbulati
tur patientiã. patientia ꝓbationẽ. ꝓbatio spem. spes aut̃ ñ confun¬
sic dampnandis ⁊ reꝓb tͥbulatio parit econtrario pusillanimitatẽ. pusli¬
nimitas ꝑturbationẽ. ꝑ turbtitio desꝑationẽ: ⁊ illa in terunit. Nes
hȩc te tan horrenda quod ds ad u̾tat. demergat tẽpestas aquȩ. ne hu
tam tremendȩ abyssi absorbeat ꝓfundum. ne ue urgeat suꝑ te tam
explebilis puteus os suũ: sollicite studeat humił prudentia tua. ñuo
ã malo. s uincere in bono malum. Uinces aut̃ spem tuam in deo fortit si¬
do. ⁊ rei finem longanunit̾ expectando. Et si quidem ille resipuers
siue obtimorem tui. siue ob̃ suum laborem: bene. Sin aut̃. bonum a
tͥ humiliari subpotenti manu dei. ⁊ nequa quam uelle resisteres¬

Expanded text:
ivere in Christo, persecutionem patiuntur . Nec idcirco tamen immerito his quos in anxietate positos videmus, amicis nostris compatimur; quibus utique dum exitum ignoramus, defectum metuimus: quoniam quidem sicut sanctis et electis tribulatio operatur patientiam, patientia probationem probatio spem, spesnimitatem, pusillanimitas perturbationem, perturbatio desperationem, et illa interimit. 2. Ne ergo haec te tam horrenda quod Deus avertat demergat tempestas aquae, ne hujus tam tremendae abyssi absorbeat profundum, neve urgeat super te tam inexplebilis puteus os suum: sollicite studeat humilis prudentia tua non vinci a malo, sed vincere in bono malum. Vinces autem, spem tuam in Deo fortiter figendo, et rei finem longanimiter exspectando. Et si quidem ille resipuerit, sive ob tui timorem, sive ob suum laborem; bene: sin autem, bonum est tibi humiliari sub potenti manu Dei, et nequaquam velle resistere su
Abbreviated transcription (Latin):
omnium aolores in suo corpore tulit. Quam libent̾ tͥ si scirem
pot̃. in cunctis meis necessitatib consulat ⁊ succurrat. Si fr̃ drogo de
discessione me consuluisset. absit ut consentirem. Si pꝰ discessionẽ a dn
diu̾tisset. ab sit ut susciperẽ. Deniꝙ quod solum potui: ad abbatem
eum suscepit nr̃as mox sic̃ scis ꝓeo litteras misi. Et nunc suꝑ hoc ques
ultra possum facere pat̾: Iam uero quantũ ad te ꝑtint optime mẽc̃ nonu
consolante eos scͥptura ⁊ sic loquente. Uasa siguti ꝓbat fornax.⁊ hom
iustos temptatio. Et. Iuxta ẽ dñs his qui tͥbusato sunt corde: ⁊ ꝑ mil

Expanded text:
omnium dolores in corpore suo tulit. Quam libenter tibi, si scirem, , et omnia potest, in cunctis meis necessitatibus consulat et succurrat. Si frater Drogo de sua discessione me consuluisset, absit ut consentirem: si post discessionem ad nos divertisset, absit ut susciperem. Denique, quod solum potui, ad abbatem qui eum suscepit, nostras mox, sicut scis, pro eo litteras misi. Et nunc super hoc quid tibi ultra possum facere, pater? Jam vero quantum ad te pertinet, optime mecum novit gloriari, consolante eos Scriptura, et sic loquente: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio . Juxta est Dominus his qui t
Abbreviated transcription (Latin):
i ad me ante natiuitatẽ beatȩ mariȩ minime ꝑuenisse. Itaq ñ
p iuga boum emi quinꝙ. aut uillam emi. aut uxorem duxi. s plane
O iuos ñ ignoratis paruulos lactare me fateor. ⁊ideo quomõdo

Expanded text:
vestra ad me ante Nativitatem beatae Mariae minime pervenisse. Itaque non vestra ad me ante Nativitatem beatae Mariae minime pervenisse. Itaque non dico, Juga boum emi quinque; aut, Villam emi; aut, Uxorem duxi : sed plane quod et vos non ignoratis parvulos lactare me fateor; et ideo quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Isolentia clericoꝵ
quales fouent. tales ⁊ sustinent. Quos ditant ȩccłȩ bonis. ñ corri-¬
nt eoꝵ mala. malosq grauati portant. Alienis nimirũ labori¬
slocupletant᷑ clerici. comedunt fructum t̾rȩ absq pecunia. ⁊ꝓdit
iĩ exadipe iniquitas eoꝵ. Quos ꝓpͥe hodieq respicit uetꝰ illa scͥpta.
it popłs manducare ⁊ bibere: ⁊surrexert̃ ludere. Mens quippe assu
deliciis. nec exculta discipline sarculo multas contrahit sordes. Porro
uuteratã rubiginẽ si temptes ab radere. nec sũmis saltẽ digitis con¬
gi patiet᷑. s sic̃ scͥptum ẽ. In crassatꝰ ẽ dilectꝰ ⁊ recalcitrauit. Insurre¬
runt tẽtes iniqui homines qͦs delectat semꝑ uitam alienam rodere.¬
gligere suam.Supplicat puer ur̃ ꝓ eo ciꝰ in hac discordia si non
alor tota culpa ẽ : quod culpas redargueret clericoꝵ. Hȩc ꝓep̃o. In re-
n iubere possetis. rogare dignantissime malustis. norit pat̾nitas

Expanded text:
solentia clericoruquales fovent, tales et sustinent. Quos ditant Ecclesiae bonis, non corrigunt eorum mala, malosque gravati portant. Alienis nimirum laboribus locupletantur clerici, comedunt fructum terrae absque pecunia: et prodit quasi ex adipe iniquitas eorum. Quos proprie hodieque respicit vetus illa scriptura: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Mens quippe assueta deliciis, nec exculta disciplinae sarculo, multas contrahit sordes. Porro inveteratam rubiginem si tentes abradere, nec summis saltem digitis contingi patientur; sed, sicut scriptum est, Incrassatus est dilectus, et recalcitravit . Insurrexerunt testes iniqui, homines quos delectat vitam semper alienam rodere, negligere suam. Supplicat puer vester pro eo cujus in hac discordia, si non fallor, tota culpa est quod culpas redarguerit clericorum. Haec pro episcopocum jubere possetis, rogare dignantissime maluistis, norit Paternitas
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Legite si placet librum petͥ abaelardi quẽ dicit theologiȩ ad
mum ẽ enim. cum sicut głatur a plurib lectitet᷑ in curia.
idete qualia ibi de scã tͥnitate dicantur de genitura filii ⁊ de ꝓ
tur scito te ipsum.⁊ animadu̾tite quanta ⁊ ip̃i siluescant sege
ndi. de originati ꝑ ecc̃o. de concupiscentia. de peccato delecta¬
nis. de peccato in firmitatis. de pecc̃o ignorantiȩ. de oꝑe
pectati. de uoluntate peccandi. Et si quidem uidicatis me iusten
ri. mouenun ⁊ uos ac ne frustra moueamini. agite ꝓloco quĩ
ꝓdire inlucẽ arguant᷑ aluce inluce. ut dum qui publice peccnt
blice arguetur: compͥmant se ⁊̃ alii ponentes tenebras lucẽ. di¬
tantes in tͥuiis de diuinis qui locunt᷑ mala incordib sits. ⁊ inq¬

Expanded text:
edignatur. 2. Legite, si placet, librum Petri Abaelardi, quem dicit Theologiae: ad edignatur. 2. Legite, si placet, librum Petri Abaelardi, quem dicit Theologiae: ad manum est enim; cum, sicut gloriatur, a pluribus lectitetur in curia: et videte qualia ibi de sancta Trinitate dicantur, de genitura Filii, et de tur, Scito te ipsum; et animadvertite quanta et ipsi silvescant segete ndi, de originali peccato, de concupiscentia, de peccato delectationis, de peccato infirmitatis, de peccato ignorantiae, de opere peccati, de voluntate peccandi. Et siquidem judicatis me juste moveri, movemini et vos: ac ne frustra moveamini, agite pro loco qurum, ausa prodire in lucem, arguantur a luce in lucem: ut dum qui publice peccat, publice arguetur; comprimant sese etiam alii, ponentes tenebras lucem, disputantes in triviis 182 de divinis; qui loquuntur mala in cordibus suis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. Nulli dubium quin aduos specialit̾ spectet tollere scanda
e regno dei. surgentes succid̾e sꝑmas. sedare querebas. Sic
m p̃cepit moyses cum montem subiit. Habetis inquiens
uon ⁊ huir uob̾cum. si quid natum fuerit questionis: referetiᷤ
ipsos. Illum loquor moysen qui uenit ꝑ aquam.⁊ ñ in aqua so¬
n s mnaqua ⁊ sanguine. Et ideo plusquam moyses: quia ⁊ ĩ
iones ficłi: ⁊ iniurias xͥ. patrum ꝓbra atq ꝯtemptꝰ: p̃sentium
ndala. ꝑicula posteroꝵ. Irridetur simplicium fides. euiscerã
urchana di. questiones de altissimis reb temerarie uentilant᷑.
sultat᷑ patͥb. qͦd eas magis sopiendas quam soluendas censuerint.
it quod agnus paschał contra dĩ statutũ. aut a qua coquit᷑. aut
ud discpitur. more ⁊ ort bestiali. Ꝙ residuũ ẽ ñ igne conburitur
uleatur. ita omnia usurpat sibi humanũ ingeniũ fidĩ nil re¬
uans. Temptat altiora se. fortiora scrutat᷑ irruit indiuina. scã

Expanded text:
. Nulli dubium, quin ad vos specialiter spectet tollere scandala de regno Dei, surgentes succidere spinas, sedare querelas. Sic enim praecepit Moyses cum montem subiit: Habetis, inquiens, Aaron et Hur vobiscum: si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad ipsos . Illum loquor Moysen, qui venit per aquam, et non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et ideo plus quam Moyses, quia et inlaesiones fidei, et injurias Christi; patrum probra atque contemptus; praesentium scandala, pericula posterorum. Irridetur simplicium fides, eviscerantur arcana Dei, quaestiones de altissimis rebus temerarie ventilantur, insultatur patribus, quod eas magis sopiendas, quam solvendas censuerint. Inde fit, quod Agnus paschalis, contra Dei statutum , aut aqua coquitur, aut crudus discerpitur, more et ore bestiali. Quod residuum est, non igne comburitur, sed conculcatur. Ita omnia usurpat sibi humanum ingenium, fidei nil reservans. Tentat altiora se, fortiora scrutatur, irruit in divina, sancta
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtam̃ illa quȩ impingitis. Putauerã si quidẽ ⁊ ad huc putarẽ nisi
timerẽ uob̃ in hoc eẽ molestꝰ. nequa quã suffice̾ quod scismatis ñ a
auctores. nͥ teos qui st̃ cuiꝰcũꝙ dignitatis sint. tota lib̾tate ꝓ uribi
dicebat. Nonne qui oderunt te dñe oderã. ⁊ suꝑ inimicos tuos ce¬
cebam: Optarem sane ut salua ur̃a serenitate id quoq eloquar p
Zelũ uos exercuisse in puerum regẽ. qui ñ tã puerilit̾ quã crude
sine causa irrita fecit.⁊ ur̃a sana ꝯsilia ⁊ sua pacta. sine causa regi
suũ ꝯturbat. bella ubiq celis t̾risq suscitat. ȩccłas uastat. sac̾ tan¬
at exaltat iniquos. bonos ꝑ seqͥt᷑. ꝑimit in nocentes. Hȩc inquã uelã
uos dolere. his contͣdic̾ẽ ⁊ resistere qđ in uob̃ ẽ. S meũ ñ ẽ magistrs
docẽ Ioslenũ. minꝰ aũ rep̃hendere ep̃m. qͥ magis me zalios peccantes

Expanded text:
non tamen illa quae impingitis. Putaveram siquidem et adhuc putarem, nisi non tamen illa quae impingitis. Putaveram siquidem et adhuc putarem, nisi timerem vobis in hoc esse molestus nequaquam sufficere quod schismatis non estis auctores, nisi et eos qui sunt, cujuscunque dignitatis sint, tota libertate pro virdicebat: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Optarem sane ut salva vestra Serenitate id quoque eloquar hunc zelum vos exercuisse in puerum regem, qui, non tam pueriliter quam crudeliter, sine causa irrita fecit et vestra sane consilia, et sua pacta. Sine causa regnum suum conturbat: bella ubique coelis terrisque suscitat: ecclesias vastat, sacra temerat, exaltat iniquos, bonos persequitur, perimit innocentes. Haec, inquam, vellem vos dolere, his contradicere et resistere, quod in vobis est. Sed meum non est magistrum docere Joslenum, minus autem reprehendere episcopum, qui magis me et alios peccantes
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror. s nͨ oiuꝗͣ maledirisse aut maledice uelle me scio. pͥncipi
presertĩ popłi mei. Ceterũ quicquid illd̾ sit qͦ se lesã ur̃a dignitas
udicat: peto ueniã. Scio enĩ quis dixit. Blasphemam᷑. ⁊ obsecramꝰ.
Dico gͦ cum beato iob que locutꝰ sũ utinã ñ dixissẽ ⁊ ultra ñ addã. Iam
m:⁊ putauerã me fecisse satis. Et qm̃ ut uideo ñ dũ quieuit indig¬
iatio ur̃a. quȩ for sitan adu̾sꝰ ecolȩ conculcatores iuistius incanduisset
q̃ uob̃ dico scismaticos uos aut fomitẽ ẽẽ scandali. nec dixi. nͨ scͥpsi. nec
redidi. ⁊ dico securꝰ. nec u̾e̾or qd̃ me pagina arguat m̃dacii. Scru¬
tamini eam si placet.⁊ siita iueneritis. reũ me fatebor grandis
saclegii. ⁊ reuera sic̃ notatis sp̃u blasphemie agitatũ illa scͥpsisse.
s tam̃ humił satisfactio sp̃m uideatur exoludere lib̾tatis. dolui
urias. ȩccłs defendere lib̃tatẽ. Dolor iste cõpulit me scͥbere dura.

Expanded text:
arbitror, sed nec cuiquam maledixisse, aut maledicere velle me scio, principi praesertim populi mei. Caeterum quidquid illud sit, quo se laesam vestra Dignitas judicat, peto veniam. Scio enim qui dixit: Blasphemamur, et obsecramus . Dico ergo cum beato Job: Quae locutus sum, utinam non dixissem: et ultra non addam . Jamram, et putaveram me fecisse satis. Et quoniam, ut video, nondum quievit indignatio vestra, quae forsitan adversus Ecclesiae conculcatores justius incanduisset, etiam vobis dico: schismaticos vos aut fomitem esse scandali, nec dixi, nec scripsi, nec credidi, et dico securus; nec vereor quod me mea pagina arguat mendacii. Scrutamini eam, si placet: et si ita inveneritis, reum me fatebor grandis sacrilegii, et revera, sicut notatis, spiritu blasphemiae agitatum illa scripsisse. 2. Ne tamen humilis satisfactio spiritum videatur excludere libertatis, dolui lcisci injurias, Ecclesiae defendere libertatem. Dolor iste compulit me scribere dura,
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. Dicunt namq qͦd
pꝰ excidiũ tͦiȩ multitudo
magna inde fugiens. ac
deinde induos popłose
diuidens alia francionẽ

Expanded text:
unt. Dicunt namque, quod post excidium Troye multitudo magna indefugiens ac deinde in II populos se dividens alia Francionem
Abbreviated transcription (Latin):
sede q̃dem imꝑii aꝑ con¬
stantinopolĩ erat ꝓeo ꝙ ip̃e pussimꝰ et xp̃iani̾simꝰ
mniator pͥuilegiũ romane sedis beato ꝑef pͥncipi
uindẽ sͥ urbem sedem imꝑialẽ statuerat dignitate
n roman imꝑatorẽ appellati sc̃ usq ad illd̾ tempꝰ
romanũ imꝑium ad reges francoꝵ transiatum ẽ

Expanded text:
dem imperii apud Constantinopolim erat, pro eo quod ipse piissimus et christianissimus imperator privilegium Romanae sedis beato Petro princieamdem sibi urbem sedem imperialem statuerat; dignitate tamen Romani imperatores appellati sunt usque ad illud tempus quo Romanum imperium ad reges Francorum translatu
Abbreviated transcription (Latin):
sti post constantinũ Mas¬
nũ diuisoimꝑiorome et
constantinopoli regnauert̃¬
quẽdã suꝑse regẽ leua¬
uerit. alia turcũ noie
secuta sit atq exeo duoᷤ
ꝓpłos sumptonoĩe frãcõ
et turrs usꝙi hodie uoca¬

Expanded text:
i post Constantinum Magnum diviso imperio Romae et Constantinopoli regnaverquendam supra se regem levavit, alia Turcum nomine secuta est, atque ex eo duos populos sumpto nomine Francos et Turcos usque hodie voca
Abbreviated transcription (Latin):
ularent. Egres si inde marchomira Sunnone.&e
enebaudo ducib uenert̃ et habitauert̃ cͥca ripã re
aucoꝵ excreuit ut totam tandẽ germãniã et
illia usq ad iuga pirenri et ultra subiugarent.
lii francos aqͦdam
francione appellatoᷤ uo

Expanded text:
i inde Marcomiro, Sunnone, et Gennebaldo ducibus venerunt et habitaverunt circa ripam Rheni Francorum excrevit, ut totam tandem Germaniam et Galliam usque ad juga Pyrenaei et ultra subjugarent. lii Francos a Francione appellatos vo
Abbreviated transcription (Latin):
Adrianus.
Stephanus
Formosus
Bone facius
S tephanus.
Romanus.
Theodorus.
Iohannes
Benedictus
Leo.
Sergius
Anastasius
Dando.
Iohannes.
Leo.
S tephanꝰ
Lohannes.
Leo
tephanuᷤ.
Marinus.
Agapitus.
Iohannes¬
Benedictꝰ.
Benedictus.
Domnus.
Bonefacius
Benedictus.
Lohannes.
Iohannes.¬

Expanded text:
Adrianus, Stephanus, Formosus, Bonifacius, Stephanus, Romanus, Theodorus, Joannes, Benedictus, Leo, Sergius, Anastasius, Lando, Joannes, Leo, Stephanus, Joannes, Leo, Stephanus, Marinus, Agapitus, JoannesBenedictus, Benedictus, Domnus, Bonifacius, Benedictus, Joannes, Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
post hec subũsum ẽ regnum
lidorum aꝑsis. Cregus nam¬
q lidorum rex cũ medi et ꝑ¬
se babiloniam obsident con¬
tra eos caldeis auxiliũ tulit
propter quod postea subũ¬
Sa babilone acyro rege ꝑ¬
sarum bello appetitur &
superaturr. sicq regnum li¬
dorum inpersarum di¬
cionem transit¬

Expanded text:
Post haec subversum est regnum Lydorum a Persis. Croesus namque Lydorum rex cum Medi et Persae Babylonem obsiderent, contra eos Chaldaeis auxilium tulit, propter quod postea subversa Babylone a Cyro rege Persarum bello oppetitur et superatur. Sicque regnum Lydorum in Persarum ditionem transi
Abbreviated transcription (Latin):
Delus
NINUS.
S emilamis.
Tameis qͥ et ninã.
ARios.
ARaliys
xex seꝰ qͥ & baleus
Armamitres.
Setochus.
Altadas.
Mamintus.
Machaleus.
Sperreus.
Mamilus
Sparretus.
Ascatades.
Amyntes
Belochus.
Dellepares.
L amprides
Sosares.
Sosanmus.
Mitraeus.
Taunanes.¬
Teuteus.
Eu pales.
Laostenes.

Expanded text:
elus, Ninus, Semiramis, Zameis qui et Ninias, Arius, Aralius, Xerxes qui et Baleus, Armamitres, Belochus, Altadas, Mamintus, Machaleus, Sparreus, Mamillas, Sparretus, Ascatades, Amintes, Belochus, Bellopares, Lamprides, Sosares, Sosarinus, Mitraeus, TauTeuteus. Eupales. Laostenes.
Abbreviated transcription (Latin):
xluiiii.
LI
lii
liii
liiii.
lUI
luii.
luiii.
lX
lxI
lxii.
lxiii
lxiiii
LXUI
lxuii.
lxuiii.
lxx.
lxxii.
lxxiii.
Lxxiiii.
lxxu
LxxuI
lxxuii.
lxxuiii.

Expanded text:
XLVIIII L LI LII LIII LIIII LV LVI LVII LVIII LX LXI LXII LXIII LXIIII LXVI LXVII LXVIII LXXI LXXII LXXIII LXXIIII LXXV LXXVI LXXVII LXX
Abbreviated transcription (Latin):
stos de tẽporib consulũ ex¬
cersimꝰ exeo q̾ reges urbe¬
pulsi st̃ usq adiuliũ cesa¬
rem singłis annos suos ce
tꝑa quib pꝰ reges rẽ publ¬
cam tractabat adnorante
et eos magis signauimꝰ
ab aliis. aliqua ĩ signia
gesta referunt᷑. ut uerbi
gra tẽporib papirii cõsuł.
ea que de alexandro ma¬
gno scripta st̃ tẽporibꝰ sci¬
pionũ bella punica t̃ꝑib
marii. iugurtinũ. teporibꝰ
cicenonis catelinariuo.

Expanded text:
stos de temporibus consulum excerpsimus, ex eo quo reges expulsi sunt usque ad Julium Caesarem singulos annos suos et tempora quibus post reges rempublicam tractabant adnotantes, et eos magis signavimus, ab aliis aliqua magna gesta referuntur, verbi gratia temporibus Papirii consulis ea quae de Alexandro Magno scripta sunt. Temporibus Scipionum, bella punica. Temporibus Marii, Jugurthinum. Temporibus Ciceronis, Catilinarium.
Abbreviated transcription (Latin):
ormãni origine dani. dcce laxxui¬
rollone noĩe astchia inferiori egress l.
atq ꝑocceanũ uecti c̃ sepenumo añ tã
germaniã quã galliã more piratico ꝑ
eandẽ ocerani littora excurrentes ĩ festaᷤ¬
sent: tandẽ egressi gauliã qua ĩ partebri¬
tanniã respicit ꝑuasert̃. ciuitatẽq ĩ ea
rothomagũ occupantes usq in hãe diẽ
normanniã de suo nõie uocauert̃. fran

Expanded text:
manni, origine Dani, duce quRollone nomine, a Scythia inferiori egressi, atque per Oceanum vecti, cum saepenumero ante, tam Germaniam quam Galliam more piratico per eadem Oceani littora excurrentes infestassent; tandem egressi, Galliam, qua parte Britanniam respicit, pervaserunt, civitatemque in ea Rothomagum occupantes, usque in hanc diem Northmanniam de suo nomine vocaverunt. N
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Normann uͦ lingua barbara qsi ho
mines septẽtͥonales dicti stͥ. eoqd̃ prim̃
ab illa mundi parte uenerĩt. Rarolꝰ autẽ
rex francoꝵ inito cum eis federe filiã suam
rolloni uxrorem dedit.eamq terrã q̃ nunc
normannia uocatur concessit. qui scillicet

Expanded text:
t. Northmanni enim lingua barbara, quasi viri septentrionales dicti sunt, eo quod primum ab illa mundi parte venerant. Carolus autem rex Francorum, inito cum eis foedere, filiam suam Rolloni uxorem dedit, eamque terram, quae nunc Northmannia vocatur concessit. Qui scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
elica dearodi.
elas de felthi.
ira filiꝰ achiꝰ dethecua.
bieterde anathoth.
obonnai de usathi.
anai aufrathonites.
edai detorrente gaas.
bialbon anbathites
smauech deberomi.
liaba de salboni.¬

Expanded text:
elsacha  de arodi e elas de felti e hira le fiz aches de thecua  e abiates de anatot e mobomnai de usathi e Banahi Aufrathonites Heddai de torrente Gaas Abialbon Arbathites Azmaveth de Beromi Eliaba de Salboni
Abbreviated transcription (Latin):
Ebi aleus.
Europs.
Apis.
Megiorus.
Thurimachꝰ.
Deucippus.
Messapus
Berathus
Orchopolis.
Marathias.
Marathus.
Echireus.
Corax.
Epopeus.
Laomedon.
Sicior.
Polibus.
Inachus.
Adrastos.
Poliphides.
De lasgos.

Expanded text:
egialeus, Europs, Apis, Aegiorus, Thurimachus, Leucippus, Mesaspus, Eratus, Orthopolis, Marathias, Maratus, Echireus, Chorax, Epopeus, Laomedon, Sichon, Polibus, Inachus, Adrastus, Polyphides Pelasgus,
Abbreviated transcription (Latin):
fit enim ex creatura mundi. ex rõne uł nat᷑a animi. Exc¬
nitione diuini eloquii. ex radio contemplationis. ex gaud¬
ipsius a creatura mundi ꝑea que fc̃a sunt intellecta conspicũt
sempitenna quoq uirtus eiꝰ. ac diuinitas. Item. ꝑ sapiãm: Sp̃e dũ
num sunt: ita inoꝑatione omĩo separari ñ posst᷑. Potencia ꝑli
nignitatẽ sapienter creat. Sapĩa ꝑ potenciam benigne consen¬
uat. Benignitas ꝑ sapĩam potenter conseruat. Potenciã manites¬
tat creaturaꝵ in mensitas Sapienciã. formositas. benignitati
tilitas. Inmensitas considerat᷑ in multitudine. et magnitudine fe
mositas in fitu. in comp̃one. in sp̃e. et qualitate. Utilitas. in giade

Expanded text:
tat; ex creatura mundi, ex ratione vel natura animi, ex cognitione divini eloquii, ex radio contemplationis, ex gaudipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur: sempiterna quoque virtus ejus ac divinitas . Inum sunt, ita in operatione omnino separari non possunt. Potentia per benignitatem sapienter creat. Sapientia per potentiam benigne gubernat. Benignitas per sapientiam potenter conservat. Potentiam manifestat creaturarum immensitas, sapientiam decor, benignitatem utilitas. Immensitas creaturarum in multitudine et magnitudine. M
Abbreviated transcription (Latin):
ce dissoluti: uocis modulatione głosi. qui non gaudent de dono
magis placeant ppło: quam deo. Qui sic cantant. ñ cantant¬
inchoro cũ maria sorore moysi: sed in palatio cum he¬
rodiade. ut placeant discumbentib et herodi. Sed timeo nes¬
Et delectantur altitudine uocis: delectent᷑ elatione mentis. In le¬
tius cantat eo: quẽ dñs audire consueuit de monte sc̃o suo. ne¬

Expanded text:
ce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur: nec tantum gaudent de dono  placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam etius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
esos abfoluit libere p̃tate mirifica. ꝙox pellem mutat
pidia tincta baptisim grã. Ruga carens et matula cele¬
i gaudet copula. Cuerunt ergo pontifices. ad ustriagẽ
Inplices Rthletam iam emeritũ. postentes ad interitu

Expanded text:
Laesos absolvit libere Potestate mirifica. Mox pellem mutat Laesos absolvit libere Potestate mirifica. Mox pellem mutat India, Tincta baptismi gratia. Ruga carens et macula, Coelesti gaudet copula, Currunt ergo pontifices Ad Astiagen supplices, Athletam jam emeritum Poscentes ad interitu
Abbreviated transcription (Latin):
Nudemus om̃s melita. bartholomei mita cuiꝰ sacu¬
Iolemna nobis inspirant gaudia. Per diem cetu
uicibus flexis orabat genib. nec minꝰ noctis temꝑe ta
prostratus corpore. In istius pñcia ebunstescunt d¬
monia xp̃i sonante buccia falsa terrentur numma¬
⁊ hron aftaroth illudere. genti presmuit misere nec fil¬
lere nec ledere. nec lesis potest ꝑcere. Oraui dignub
supplitio cruciatur incendio. quanta sit eius tortis. be¬
uch patet iudicio. Per urotutes apłi patestit fiui
Traboli Arte dececta subebli. cultores cesfant ydoli. Iiber
coulta pseustiis hostis repressa rabie. credit ⁊ rex polumꝰ
nopt̾ salutem filie. Permissus ab apło. demon mugit
eo ydolo a nobis ultra miẜi. facra nõ posto fieri. Me
am ml posse fateor. qui uix respirans torgueor añ pe
sem ndicn penam ferens incendii. Sic affatus aꝑꝑuit
sigilla cõminuit. s nec pñtes terruit. nam uirtus cͥ¬
tio affuit. xp̃i signat caratte̾. fauũ manus angelica

Expanded text:
udemus omnes inclyta Bartholomaei merita. Cujus sacrsolemnia, Nobis inspirant gaudia. Per diem centum vicibus Flexis orabat genibus. Nec minus noctis tempore, Toto prostratus corpore. In ipsius praesentia Obmutescunt daemonia. Christi sonante buccina, Falsa terrentur numina. Non Astaroth illudere Genti permisit miserae; Nec fallere, nec laedere, Nec laesis potest parcere. Gravi dignus supplicio, Cruciatur incendio, Quanta fit ejus tortio, Berith patet indicio. Per virtutes Apostoli Patescit fraus diaboli. Arte detecta subdoli, Cultores cessant idoli, Liber exsultat Pseustius, Hostis repressa rabie. Credit et rex Polymnius. Propter salutem filiae. Permissus ab apostolo Daemon mugit ex idolo: « A vobis ultra miseri Sacra non posco fieri. Me jam nil posse fateor, Qui vix respirans torqueor Ante diem judicii Poenam ferens incendii. » Sic effatus disparuit, Et sigilla comminuit. Sed nec praesentes terruit Nam virtus crucis adfuit. Christi signat charactere Fanum manus angelica,
Abbreviated transcription (Latin):
cia Qum post patta prelia. digna reddutur pama po
sione rosea pro castitate candida. Datur et torques auiei
pro doctrma catholica. qua prefulget augustia in simit¬
bis filia curia. ¶mus libroꝵ copia fides firmatur uinca
luus et mater catholica uitat enorũ deuia. Cuius sequi
bestigia ac predicare doginata. fide retta ac feruida det
nobis mater grã danen⁊¬
Alue mater saluatoris uas elcm uas honoris uas ca¬
stis gracie Iis eterno bas prorusum uas insigne uie
excisum maun sapĩe. Salue uerbi satra parens flos desi¬
na spma carens flos spineti gloria. Nios spinetum. nos
cati sypma sinnꝰ cruentati. E tu spmne nestia porta cla
fons ortor. cella custos unguentor cella rignienta na
namoni calaniũ. mnram thus ⁊ balsamũ superaris fiagries

Expanded text:
litia. Cum post peracta praelia Digna redduntur praemia. Pro litia. Cum post peracta praelia Digna redduntur praemia. Pro passione rosea, Pro castitate, candida. Datur et torques aurea, Pro doctrina catholica, Qua praefulget Augustinus. In summi regis curia. Cujus librorum copia. Fides formatur unica. Hinc et mater Ecclesia Vitat errorum devia. Hujus sequi vestigia Ac praedicare dogmata. Fide recta ac fervida Det nobis mater gratiaoris, Vas coelestis gratiae. Ab aeterno vas provisum: Vas insigne, vas excisum Manu sapientiae, Salve, Verbi sacra parens, Flos de spinis, spina carens, Flos, spineti gloria. Nos spinetum, nos peccati Spina sumus cruentati, Sed tu spinae nescia. Porta clausa, fons hortorum. Cella custos unguentorum, Cella pigmentaria. Cinnamomi, calamum, Myrrham, thus et balsamum, Superas fragrantia.
Abbreviated transcription (Latin):
Sterm festi gaudia nr̃a sonet armonia. qͦ mẽs
an se pacifica. uera frequentet sabbata. Mũdi cor¬
dis leticia odorans bera gaudia quib pregustat ainida q̃
que in patria celi colaꝵ curia. Regem donantẽ p̾mia sua cer¬
peno in gloria. Reata illa patria que nesat insi gaudia
nam ciues huis patrie. non cessant laudes canere. Quos
ille dulcor afficit quem nillus meror inficit. quos nullꝰ
hostis impetit nullus q turbo concutit. ubi dies clarissia
mclior est ꝙͣ milia luce lucens prefulgida plena dei noti¬
cia. Quam mens liñana cape. nec liuga ualet promere
donec uite bictoria ꝯmutet hec mortalia. Qñ deus ẽ
onna uita mirus sciencia. uittus uestis ⁊ cetera que uelle
potest mens pia. Hoc in hac ualle nusera meditetur mẽs
siena. soc per soporem senciat hoe artendat dum bigilat
Quo mũdi post exilia coronetur ci in patria ac in ae
glorta Regem laudet per secula. harum laudũ precona
mutatur ꝑ ecclia. sum recensentur annua scorum nata¬

Expanded text:
terni festi gaudia, Nostra sonat harmonia. Quo mens in se pacifica, Vera frequentat Sabbata. Mundi cordis laetitia Odorans vera gaudia. Quibus praegustat avida, Quae ria Coelicolarum curia. Regem donantem praemia Sua cernens in gloria. Beata illa patria Quae nescit nisi gaudia, Nam cives hujus patriae Non cessant laudes canere. Quos ille dulcor afficit, Quem nullus moeror inficit. Quos nullus hostis impetit, Nullusque turbo concutit. Ubi dies clarissima, Melior est quam millia. Luce lucens praefulgida, Plena Dei notitia. Quam mens humana caper Nec lingua valet promere, Donec vitae victoria Commutet haec mortalia, Quando Deus est omnia: Vita, virtus, scientia, Victus, vestis, et caetera. Quae velle potest mens pia. Hoc in hac valle misera Meditetur mens sobria. Hoc per soporem sentiat, Hoc attendat dum vigilat. Quo mundi post exsilia Coronetur in patria, Ac in decoris gloria Regem laudet per saecula. Harum laudum praeconia Imitatur Ecclesia, Dum recensentur annua Sanctorum nata
Abbreviated transcription (Latin):
Tyramdam tr parile alerandrmnã inuasisi eretiã. Ethiopes
uorridos mathee iutnelli uelle. Qui matulas nesciens aliqr
uestisti candido. Choma bartholonice iohes philepe simon. fuoli¬
qr pariles andrea thadee dei bellatores incliti. Et nos oriens
et octident in mo teres mundi cirtulus se pr̃es hr̃e gandent
⁊ expectant udiaes. Et idgirco mundꝰ om̃is dandis nobis et hai¬
Lausu chorus Retabundo hos attollat ꝓ quos mindo somant
etuangelia Uore quoꝵ salus fluxit nox reassit et illipxit
sol illustr̃ans omĩa. Curam attens sui grecis pasior bomin
actor legis quatuor instituit Auadriform̃s ad gnede lam forman
uis et cautellã per quos seribi uoluit. Circa thema geneue
simu pr̃i de prehendit matum ante sccula. Est Ronis ruegentis¬

Expanded text:
Alexandrinam Invasisti Graeciam. Aethiopes horridos, Matthaee Agnelli vellere Qui maculas nesciat aliquas Vestisti candido. Thoma, Bartholomaee, Joannes, Philippe, Simon, Jacobique pariles, Andrea, Thadaee, Dei bellatores inclyti, En vos, Occidens, et Oriens, Imo teres mundi Circulus se Patres habere Gaudet et exspectat judices. Et idcirco mundus omnis laudes Vobis, et honlat chorus corde mundo Hos attollat, per quos mundo Sonant evangelica. Voce quorum salus fluxit, Nox recessit, et illuxit Sol illustrans omnia. Curam agens sui gregis Pastor bonus, auctor legis, Quatuor instituit. Quadri orbis ad medelam Formam juris et cautelam, Per quos scribi voluit. Circa thema generalSummi Patris comprehendit Natum ante saecula. Pellens nubem nos
Abbreviated transcription (Latin):
ẜt redurit in cõtemptu patris opes ⁊ pentu lauga pri moma. uasis
tes mutos reddit ⁊ suentes uiriginis facimdia. Carçeris horoendi
chaustrũ et otaꝵ triste plau strũ famen ⁊ iemimiu EEt que dmmp
funt ei sustinet amore dei cadam ud oña. Torta supat tortorem
snꝑat imꝑatorem femine constantia. Truciatur imꝑiatorqadi
mors fannt iuite subit randia. Angglis mox fuit cure dare oapnsi
sapuestnue dia protulalia. Oleun er ipa manat quod inftrines mlal
sanat eiudenti grã. Bonũ nobis dat iguentũ si ꝓ suũ int̾nentm

Expanded text:
Et reduxit in contemptum Patris opes, et parentum Larga patrimonia. Vasis Et reduxit in contemptum Patris opes, et parentum Larga patrimonia. Vasis praesentia Quinquaginta sapientes Mutos reddit et silentes Virginis facundia. Carceris horrendi claustrum, Et rotarum triste plaustrum, Famem et jejunia. Et quaecunque fiunt ei, Sustinet amore Dei Eadem ad omnia. Torta superat tortorem, Superat imperatorem Feminae constantia, Cruciatur imperator Quimors finitur, Vitae subit gaudia. Angelis mox fuit curae, Dare corpus sepulturae Terra procul alia. Oleum ex ipsa manat, Quod infirmos multos sana Evidenti gratia. Bonum nobis dat unguentum, Si per suum interventum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iusum aocgntꝰ dñm celestis cauit exctitus dulce melos. Inc mͣrti
cius sulpieiꝰ uitã sebit aftat ambrosiꝰ sepuleme ul sibi conftue
intrat celos. Omartine pastor egregie o celestis consois militie nod
alupi defendas rabie seuientis. O martine fac uñt quod cesseras
deo p̾ces ꝓ nobis offeras esto memor ꝙ mm̃iꝙͣ descras tue tentis li¬
os sonont mi chori mõ sonet conditori qui dispoint onña.Po
quem dimicat in bellis per quem datur ⁊ puellis de mris untora
Per quem pleb alerandima femine non femina stuput intenua um
beato luthua doctos uioet doct̾na ferru paciontia. Het ad gg̾liam pa¬
uentũ pulerũ dedit ornamentũ moꝵ pͥmlegia. Clana per ꝓgemtoas
clariut ꝑ sacro s mores ampliori tratia. Fłorem tem decoris lẽitiome
et laboris attriuẽ studĩa. nam plegit distiplinas siculares iomas
in adole stencia. uas elettu nas ñtutu ceputauit sicut lutu bona tnsitius

Expanded text:
per visum cognitus. Dum coelestis canit exercitus Dulce melos. Hic Martinus, cujus Sulpitius. Vitam scribit, astat Ambrosius Sepulturae, nil sibi conscius Intrat coelos. O Martine, pastor egregie, O coelestis consors militiae, Nos a lupi defendas rabie Saevientis. O Martine, fac nunc quod gesseras, Deo preces pro nobis offeras. Esto memor quam nunquam deseras. Tuae gentis nostri chori Nostro sonet conditori, Qui disponit omnia. Per quem dimicat imbellis, Per quem datur et puellis De viris victoria. Per quem plebs Alexandrina, Feminae non feminina Stupuit ingenia. Cum beata Catharina Doctos vinceret doctrina, Ferrum patientia. Haec ad gloriam parentum, Pulchrum dedit ornamentum Morum privilegia. Clara per progenitores, Claruit per sacros mores Ampliori gratia. Florem teneri decoris, Lectionis et laboris Attrivere studia. Nam perlegit disciplinas Saeculares et divinas, In adolescentia. Vas electum, vas virtutum, Reputavit sicut lutum Bona transitoria.
Abbreviated transcription (Latin):
aude spon que diem recosis qua martinns comꝑur aplis
m̃diam unicens iuinctus celicolis coronatur. hic martinꝰ
auper et modicus seruus prudens fidelis illicus aelo diues cuiꝰ
angelitus sublimatur. Hic martinꝰ qui cathecummꝰ idũ uestit
⁊ notte ꝓtinꝰ in sequeriti hac ueste dñs est inditus. hic martuꝰ
puens miliciã iniinicis in ermis oburã ire ꝑat baptisim iam
essicutus. hic martiuiꝰ dum offert hostiam intus ardet ꝑ dei
trãm suꝑ sedens apparet etiam globus ngnis. hic martinus qui
ani rescrat mari p̾est et t̾ris imꝑat morbos sanat ⁊ monstier
sipat iur in siggnis. hic martinꝰ nec mori tiut nec biuẽdi
laberem respuit sic ꝙ dei totũ se tribuit uoluntati loic martinus
qui milli nocuit hic martinꝰ qui trmnitis ꝓflut hic martinꝰ qui t̾ne platuit

Expanded text:
Gaude, Sion, quae diem recolis, Qua Martinus compar apostolis Mundum vincens, junctus coelicolis Coronatur. Hic Martinus pauper et modicus, Servus prudens, fidelis villicus, Coelo dives, civis angelicus Sublimatur. Hic Martinus jam catechumenus Nudum vestit, et nocte protinus In sequenti, hac veste Dominus Est indutus. Hic Martinus spernens militiam, Inimicis inermis obviam Ire parat, baptismi gratiam Assecutus. Hic Martinus dum offert hostiam, Intus ardet per Dei gratiam. Super sedens apparet etiam Globus ignis. Hic Martinus qui coelum reserat, Mari praeest, et terris imperat. Morbos sanat, et monstra superat Vir insignis. Hic Martinus nec mori timuit Nec vivendi laborem respuit, Sique Dei se totum tribuit Voluntati. Hic Martinus, qui nulli nocuit. Hic Martinus, qui cunctis profuit. H