comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dnet g pretiosissimũ uera preciositate. scĩssimĩ
certa sanctitate ĩ estimabilissimũ sidelissima
sentate. Que quia humanã racionem recediuit . sp̃
tuus ad sit qui suo fancto sacro spiramine inducatus
moniuẽ dicendoꝵ ueritatem ut quia deeo corpore et
auiua loquendũ est. que ip̃e preter naturalem usum
sc̃ficouit et gr̃am contulit non aliena dicere paciatur
s propis ad laudẽ et głiam tuã ds̃ oup̃s pater. ⁊ ad
honorẽ filii tui per uniginẽ nati. et eiusdem sp̃c sã dei

Expanded text:
net ergo pretiosissimum vera pretiositate, sanctissimum certa sanctitate, inaestimabilissimum fidelissima veritate. Quae quia humanam rationem excedunt, Spiritus tuus adsit, qui suo sacro spiramine inducat nos in omnem dicendorum veritatem: ut quia de eo corpore et anima loquendum est, quod ipse praeter naturalem usum sanctificavit, et gratiam contulit, non aliena dicere patiatur, sed propria: ad laudem et gloriam tuam, Deus omnipotens Pater, et ad honorem Filii tui per virginem nati
Abbreviated transcription (Latin):
equali gr̃a: Et si equali gr̃a. ubi equa dei censura.
Absit. quia si oĩm scõrum mors est p̾ciosa. marie sane
est p̾ciosissima: quã tanta est comitata gr̃a. ut mater¬
ad eternitatis gaudia assũptam. beniguitate xp̃i ho¬
noratius susceptam ceteris. ꝙͣ hie gr̃a honorauit pre
ceteris. usq ad cõmunem hũilitatem. non esse adduc¬
tam post mortem. putredinis iuidelicet uernus et pul¬
ueris. que suũ et oĩum genuit saluatorem. Ic .uiͣ.
cuius si potestate est. sc̃orum de capite capillumi
non perire. et est illau aĩa et corpore integrã posse suai¬
re. De cuius potestate si millus dubitet eccłiasticorũ.
qum possit matrem sine cormiptione in ppetuũ euare
cur dubitandũ est uoluisse quod attinet ad tantami
benignitatis gr̃ani: Si elegit diuina uolũtas sola gĩa
inter crepitantes uehemenciũ igniũ flãmas uon solũ
pueroꝵ corpora seruare illesa. uerũ eciam ip̃a uestimẽ¬

Expanded text:
aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, Absit: quia si omnium sanctorum mors est pretiosa, Mariae sane est pretiosissima: quam tanta comitata est gratia, ut matad aeternitatis gaudia assumptam, benignitate Christi honoratius susceptam caeteris, quam hic gratia honoravit prae caeteris; atque ad communem humilitatem non esse adductam post mortem, putredinis videlicet et vermis et pulveris, quae suum et omnium genuit Salvatorem: in cujus si potestate est, sanctorum de capite capillum non perire, est et illam anima et corpore integram posse servare. De cujus potestate si nullus dubitet ecclesiasticorum, quin possit matrem sine corruptione in perpetuum servare; cur dubitandum est voluisse, quod attinet ad tantae benignitatis gratiam? Si elegit divina voluntas sola gratia inter crepitantes vehementium ignium flammas non solum corpora puerorum servare illaesa, verum etiam ipsa vestime
Abbreviated transcription (Latin):
do celestis exercitus clamancium et dicenciũ. gloria
in altissimis deo. et in t̾ra pax hom̃ibus bonẽ uolũ¬
tatis: et in egyptum fugituio. atq iterũ redituro.¬
e Quibz liguido cognost̾e potuit. quia talia obsequia uõ
et magoꝵ de longissimis partib inspirata addu¬
cio. que maximũ illi extitit iudiciũ ueritatis. Simułi
et symonis atq anne. ꝓphałi diguitate in solitus cet̾is.
et huic specialis occursus. Que omia proculdubio mana
conseruans. hiis cunctis altius ad fidem roborata. pio
corde conferebat. in tantũ ut omino non mitabunda
sed certa de filii potestate. tanꝙͣ de dei uera uirtute. deficiẽt
in iniptiis uino dixit. quia uinũ non hñt. sciens pla
ne illum hoc potuisse. quod eum mox contigit diuino
eius mortem secutrix. non plus gressu qmͣ unitacõns
ut credendũ est affectu. si ibi non fu̾it ubi xp̃us suos
ministros uult esse. ubi ergo erit: Et si ibi. nũquid

Expanded text:
do coelestis exercitus clamantium et dicentium, Gloria do coelestis exercitus clamantium et dicentium, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : et in Aegyptum fugituro, atque inde iterum redituro: quibus liquido cognoscere potuit, quia talia obsequia non et Magorum de longissimis partibus insperata addutio, maximum illi exstitit indicium veritatis. Similiter et Simeonis et Annae prophetali dignitate insolitus caeteris et huic specialis occursus. Quae omnia profecto Maria conservans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Christus ministros suos vult esse; ubi ergo erit? Et si ibi, numquid
Abbreviated transcription (Latin):
uaria opere ministratrir extitit. que hunc in
uteis gessit. partu q profusũ aliut et fouit. atq ut
euuangeliũ auit. in presepe reclinauit. et a fcie hero¬
dis fugiens in egyptum abscondit. et om̃em infau¬
ciam eius pio matris affectu est prosecuta. ita ut uħ
ad crucem qua filiũ uidit pendentẽ. iam uirũ ꝑfec¬
tum ab eius indubitanter non recessit consectatu uit
non solum gressibus pedũ tanꝙͣ pro reuerẽcia duũi ue¬
rum eciam iutationis affectu. Mara ergo miui¬
stratrix xp̃i specialium operuĩ qualitatib sicut deuo¬
tissume extitit: ita absq dubio religionis fide. et uere
credulitatis caritate secutrix fuit. lectio pͥma.¬
ou eñ potuit eius diuiuitatis insi esse credu¬
la. que se nouerat. hunc non unrili seiiue
secundũ ordinem nature. sed diuino spirammenũ¬
ciante arthangelo concepisse: uidens semꝑ fauuilã¬
tium angłoꝵ ei adesse frequencian. ut concepturo
nato. quaudo uidelicet fcã est cum angło multitu¬

Expanded text:
im opere ministratrix exstitit, quae hunc in utero gessit, partuque profusum aluit et fovit, atque, ut Evangelium ait, in praesepio reclinavit , et a facie Herodis fugiens in Aegyptum abscondit , et omnem infantiam ejus matris affectu prosecuta est; ita ut usque ad crucem, in qua filium ab ejus indubitanter non recesserit consectatu, non solum gressibus pedum tanquam pro reverentia Domini, verum etiam imitationis affectu. Maria ergo ministratrix Christi specialium operum qualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem naturae, sed divino spiramine nuntiante Archangelo concepisse: videns semper famulantium Angelorum ei adesse frequentiam, ut concepto et nato, quando videlicet facta est cum Angelo multitu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ꝑsõne. sed ad unitatem corporalis nature. Si
uature. quãtomagis ubi gr̃e unitas. et corporis est
specialis natiuitas: Uuitas namq gr̃e est ut disci¬
puloꝵ in xp̃o. de quib ip̃e dixit. pr sc̃e serua ees ĩ noĩe
tuo. ques dedisti michi. ut sint michi. unũ sicut ⁊ nos.

Expanded text:
tatem personae, sed ad unitatem corporalis naturae et tatem personae, sed ad unitatem corporalis naturae et naturae; quanto magis ubi gratiae unitas, et corporis est specialis nativitas? Unitas namque gratiae est, ut discipulorum in Christo, de quibus ipse dixit, Pater sancte, serva eos in nomine tuo: quos dedisti mihi, volo ut sint
Abbreviated transcription (Latin):
ommes celos ascensione glificata. eadeu tamen cuu
mansit et manet natura q̃ suscepta est de maria . Lc. iĩ.¬
p̃e enim est qui conceptus et genitus. atq a mortuis
suscitatus est per głiam patris. sicut ꝓfecto ip̃e testa¬
tur post resurrectionem. quando apłis dicit. Uidete
mamis meas et pedes nieos. quia ip̃e ego suii. Quid
enrm est ip̃e ego sum. nisi quia alter non sũ ꝙ̃ qui tunc
eram quando passus sum: Hoc si quidem cognosc̾e potestis.
qui in manib et pedib cdlauoꝵ iuilnera cogrioscitis qi
eigo idemq celos ascendit. et carnem quam de matre
suscepit suꝑ astra transuerit: houorans omnẽ hunia¬
uam natinam. et multo magis maternã. Dͣ ĩf oct̃.
filius. cõueniens est ut sit et filii mater. nõ qnͣtũ
btuiet ad equam admiuistretionẽ. sed quantũ ꝑtinet
ad eãdem reciprocam substãciam: ut homo de homine.
caro de carue. mater a filio. filius a matre. non ad bni¬

Expanded text:
omnes coelos ascensione glorificata, eadem tamen carnis omnes coelos ascensione glorificata, eadem tamen carnis mansit et manet natura, quae suscepta est de Maria. Ipse enim est qui conceptus, et genitus, atque a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse testatur post resurrectionem, quando Apostolis dicit, Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum . Quid enim est, ipse ego sum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam de matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem humanam naturam, et multo magis maternam. Si igitur veniens est ut sit et filii mater, non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a matre, non ad uni
Abbreviated transcription (Latin):
Iergo uoluit integram matrem uirgiuitatis ser¬
uare pudore. cur non uelit incorruptam a putr¬
dñus seiuare fetore: Dicat qui cognouit sen sũ dñi. et qui
consiliarius eius fuit. Nunquid non ꝑtinet ad benigni¬
tatem diuĩ matris seruare honorem. qui legem non sol¬
uere uenerat sed adimplere: Lex eni sicut honorem ma¬
tris p̾cipit. ita in honorationem dampnat. Qui eiũ ĩ uita
pre ceteris illam gr̃a sui conceptus honorauit. pium cred̾e¬
est singulari saluatione eã in morte ⁊ speciali gr̃a honorall.¬
¶ tuit enĩ cam a putredine et puluere eam lc .ii¬
alieuam facere. qui ex ea nascens uirginem po¬
terat relinquere. Putredo namq etiuermis humaneẽ
obprobrium condicionis. A quo obprobrio cũ ihũs sit
alienus. natura marie excipitur. quam ihus de ea sus¬
cepisse probatur. Caro enĩ ihũ caro marie est: et multo
specialius. qmͣ ioseph iude. ceteroꝵ q fratrũ enis. quib
dicebat. frater enuim. et caro nr̃a est. Caro eñ xp̃i ꝙͣuis

Expanded text:
i ergo voluit integram matrem virginitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorassePotuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit virginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim Jesu caro est Mariae, et multo specialius quam Joseph Judae caeterorumque fratrum ejus, quibus dicebat, Frater enim et caro nostra est . Caro enim Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
tisper protelaretur contigit sedentem expectantẽ q bernar¬
dum cum ceteris inclinato capite paululum soporari.
Affut illico puero suo se reuelans pueri ihũ sc̃a natimi¬
tas tenere fidei suggerens incrementa et diuine in eo
inchoans misteria contemplacionis. Apparuit ei em̃
uelud demio procedens sponsus e thalano suo. Apparu¬
it ei quasi iterum ante oculos suos nascens ex utero
mr̃is uirginis uerbũ infans speciosus forma p̾filis
hoĩm ⁊ pu̾i sc̃ĩ in se rapiens minime. Iam pueriles
affectus ꝑsuasũ autẽ eẽ animo suo fateri solebat qd
iam crediderit tunc horam fuisse dñice natiuitatis.

Expanded text:
tisper protelaretur, contigit sedentem exspectantemque Bernartisper protelaretur, contigit sedentem exspectantemque Bernardum cum caeteris inclinato capite paululum soporari. Adfuit illico puero suo se revelans pueri Jesu sancta nativitas, tenerae fidei suggerens incrementa, et divinae in eo inchoans mysteria contemplationis. Apparuit enim ei velut denuo procedens sponsus e thalamo suo. Apparuit ei quasi iterum ante oculos suos nascens ex utero matris Virginis Verbum infans, speciosus forma prae filiis hominum, et pueri sancti in se rapiens nimine jam pueriles affectus. Persuasum autem esse animo suo fateri solebat quod eam crediderit tunc horam fuisse Dominicae nativitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
burgundie partib fontanis opido patris sui
ornindus fuit parentib claris scd̃m scł̃i dignitatẽ
s digniorib ac nobiliorib scd̃m xͥane religionis pie
tatem. Qui puer gr̃a plenus et inger̃o naturali pol
ficiebat s in rebus secularib iam morti ficacõem fu¬
ture ꝑfectõis uelud natinaliter inchoabat. lcõ. iiͣ.¬
rat quippe simplissimus in scłarib amãs
hĩtare secũ publicũ fugiens orne spectacu¬
lum . Parentib obediens et subditus omnib beni
gnus et gratus domi simplex et quietus foris ra¬
tus et ultra ꝙͣ credi possit uerecundus nuisꝙͣ mul¬
tũ. loqui amãs deo deuotus ut pinã ei puericia ni
suam conseruaret literaꝵ eciam studio deditus ꝑ quas
inscripturis diuinis disceret et cognosceret. Lco .iii.¬
derat aliquando sollempnis illa nox natiuitatis
dñue ad sollempnes uigilias. om̃s ut moris ẽ
parabant᷑. Cumq celebrandi nocturim officii hora aliqͣu¬

Expanded text:
Burgundiae partibus, Fontanis oppido patris sui oriundus fuit, parentibus claris secundum saeculi dignitatem, sed dignioribus ac nobilioribus secundum christianae retem et gratia plenus, et ingenio naturali pollficiebat; sed in rebus saecularibus jam mortificationem futurae perfectionis velut naturaliter inchoabat. Erat quippe simplicissimus in saecularibus, amans habitare secum, publicum fugitans, mire cogitativus, parentibus obgnus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et ultra quam credi posset verecundus; nusquam multum loqui amans, Deo devotus, ut puram sibi pueritiam suam conservaret; litterarum etiam studio deditus, per quas in Scripturis Deum disceret et cognosceret: iderat aliquando solemnis illa nox Nativitatis inicae, et ad solemnes vigilias omnes, ut moris est, parabantur. Cumque celebrandi nocturni officii hora aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
psenerantes unammiter inoracione cum mulierib
et maria matre ihũ. et fratrib enis. lc .ii¬
x dicimus quia tanto que magna sũt cancius
ractanda existunt. quanto specialius auctorita¬
tum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. D
quia quedam scriptura sc̃a ueris indagacionũ studiis
querenda reliquit non sunt superflua estimanda. dum
nera indagacione fuerint patefacta. Quid ergo de ma

Expanded text:
severantes unanimiter in oratione cum mulieribus, et Maria matre Jesu, et fratribus ejus . Hoc dicimus, quia tanto quae magna sunt, cautius tractanda existunt, quanto specialibus auctoritatum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. Sed quia quaedam Scriptura sancta indagationum studiis quaerenda reliquit, non sunt superflua aestimanda, dum vera indagatione fuerint patefacta. Fecunda
Abbreviated transcription (Latin):
iepacionibus minꝰ utiliter. prolatĩ miius uel
Pacientes. acceptis asserebat hora uesꝑtina nullatenus
utendũ obiurgacionib uel insistendũ ne fr̃turbatis noc¬
tem dureret in sompriem et sollempnib matutinis iinꝰ¬
cesse sit. hox eiũ iueliris. ged qui in multis offendimiꝰ om̃s
michi tacere non sicet cui ex officio incũbit. peccantes ar¬

Expanded text:
epationibus minus utiliter prolatis, minusve patienter acceptis, asserebat hora vespertina nullatenus utendum objurgationibus vel insistendum, ne frater turbatus noctem duceret insomnem, et solemnibus vigiliis minucesse sit! hoc enim melius. Sed quoniam in multis offendimus omnes; mihi tacere non licet, cui ex officio incumbit peccantes a
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uinculis eius retineri ꝑ quam deus uolunit
nasci et caruis sub̾am cõmunicare. nũquid impiũ
erit. Scimus eĩ ihm omia posse qui de se ip̃o ait. Da¬
ta est mͥ om̃is potestas in celo et in terra. Beati beruar¬

Expanded text:
tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci, et carnis substantia communicare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum omnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . CA
Abbreviated transcription (Latin):
pe est. Mulien quoq dixit dñs. Multiplicabo erump¬
uas tuas et conceptus tuos. In dolore paries filios et
sub uiri potestate eris et ip̃e dominabitur tui. Erumpnã
maria fescinuit. cuius aĩam gladius passionis xp̃i per¬
sta beata conceptus non multiplicauit nec uiri idest
uione. et sine uirilis admixtionis detrimento suscepit.
siue dolore genuit et sine integritatis molacione pi¬
dore uirginitatis integra permansit. Hoc enim potuit
efficere de matre quia sic elegit nasci deus de hoĩe. Maria
ergo et si cõmunicat erumpnis eue. nõ cõmunicat ꝑ¬
turiendo cum dolore. Pro meruit enim hoc singula
õ inmerito gͦ excipitur a q̃busdã gn̾alib uera
estimacione quam tanta seruat gr̃a et attollit
dignicatis pre rogatiua. Quantum enĩ xͥ potestas
possit. mundi ostendit uniuersitas quantum gr̃a
marie monstrat integritas. Que sicut diuersa est a
natura ita diuersa estꝰ ab usu. Quid gͦ in tanta drũ¬
sitate dicimus. Humane sortis mortem subisse n

Expanded text:
pe est, Mulieri quoque dixit Deus, Multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos. In dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui . Aerumnam Maria sustinuit, cujus animam gladius passionis Christi persed conceptus non multiplicavit, nec sub viri, id est, vione, et sine virilis admixtionis detrimento suscepit, sine dolore genuit, et sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularon immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera estimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, nec
Abbreviated transcription (Latin):
obruentũ ita. Celihel qd̃ interpretatur stepħs dei.
et uardan qd interpretatur nnchodenius: et gamia¬
est diospolis in syrodo agens qui assimpsit seciia
lios duos epõs eleuterium de sebaste. ⁊ eleutherium de
hericho: et uenerunt ad locũ. lco ixͣ.
iucũ aꝑuiss domm stepham tecam statun terre¬
ddoris inde egressa est quantã nullus hoĩn se memii¬
int audisse uł sensisse ita ut putaremꝰ nos in ameni¬

Expanded text:
bentem, Keayea Celiel, quod interpretatur Servus Dei; et Apaan Dardan, quod interpretatur Nicodemus et Gamaest Diospolis, synodum agens. Qui assumpsit secum duos alios episcopos, Eleutherium de Sebaste, et Eleutherium de Jericho, et venerunt ad locum. Qui um apparuissent domni Stephani thecam, statdoris inde egressa est, quantam nullus hominum sentire unquam potuerit, ita ut putaremus nos in amoeni
Abbreviated transcription (Latin):
hunia nũ et pinaficante acq mundante ad concepcõem
nuii uii. Cnniis diginitatis et gracie cesstm. nec cor cõtpe.
nec lingua ualet expumere. le .iii.¬
on eiim iusi talis conceptus talisq partus deum
decuerat. qͥ uenerat redinere quos uoluit creare
treau᷑ presertim maiestate redimere huuulitate. Hu
culatam de ĩuaculato. In estimabilẽ .N. scĩfica cõis gͥ¬
ciam. ꝙͣ concipiendus p̾buit conceptꝰ et nactus nõ ab¬
stulit. Que qnͣtum in corpore ualuerit nirginis illi s¬
li notissimũ est qui de eius natura. naturam suscepit
qmͣ condidit. ꝑ quem te q̃ so dñe quia ꝑ illũ bona cũcta
tabuis que ut tuibuas eligis. ioffense de tanta sãta

Expanded text:
humanum, et purificante atque mundante ad conceptionem humanum, et purificante atque mundante ad conceptionem Filii tui, cujus dignitatis et gratiae effectum nec cor concipere, nec lingua valet exprimere. on enim nisi talis conceptus talisque partus Deum decuerat, qui venerat redimere quos voluit creare; creare praesertim majestate, redimere humilitate: humculatam de immaculato. Ineffabilem enim sanctificationis gratiam qui concipiendus praebuit, conceptus et natus non abstulit. Quae quantum in corpore valuerit Virginis, illi soli notissimum est, qui de ejus natura naturam suscepit quam condidit. Per quem te quaeso, Domine, quia per illum bona cuncta tribuis, quae ut tribuas
Abbreviated transcription (Latin):
t nnris dñi resolucione temporali et assumpt̃e ꝑ
heni qui intelligam responsinus te deꝰ omp̃s pater
uoto siplici exoro. ut qui mandas iibib ⁊ pluunt
unbrem qui tangis montes et finingeat que aperis
teua et geriumat qͥd dicam iubeas. quid profecan pre¬
beas ad quid serinoniem dirigam. aperiaee. tpenem bale
enii michi est dñe. et pcordiis meis reuerentissiũ de
inanre filii tui loqui et de sanctissĩo expore tao erꝰ linguã
seruuio mib cccupare que sola meruit dm̃i hoĩner q pa¬
litius susai pete fc̃a thromis dei et aula regis etermũ s. ni¬
cd̾m qd tunos dociusti per scõs patriarchas tuos.
ꝓphas et apłos figuris et sermonib. quib credi¬
dĩꝰ et cecti sumꝰ quia nũꝙͣ fefellisti quia nẽc falle
nec falli nouisti ostendẽs silium tuũ coeternũ ẽ ⁊ sb̃staio¬
cicilẽ. incarnandũ et incamatum ꝑ uigis uterũ dequo
carnẽ assumplit. qui corporalia circta tecare creatut:

Expanded text:
tris Domini resolutione temporali, et assumptione perenni, quid intelligam responsurus, te, Deus omnipotens Pater, voto supplici exoro, ut qui mandas nubibus, et pluunt imbrem, qui tangis montes, et fumigant, qui aperis terram, et germinat, quid dicam jubeas, quid proferam praebeas, ad quid dirigam sermonem aperias. Venerabile est enim mihi, Domine, et praecordiis meis reverendissimum, de matre Filii tui loqui, et de sanctissimo corpore ejus linguam sermonibus occupare, quae sola meruit Deum et hominem paritura suscipere, facta thronus Dei et aula regis aeterni, secndum quod tu nos docuisti per sanctos Patriarchas tuos, Prophetas et Apostolos, figuris et sermonibus: quibus credidimus, et certi sumus; quia nunquam fefellisti, qui nec falli nec fallere novisti, ostendens Filium tuum coaeternum tibi et consubstantialem incarnandum, et incarnatum per virginis uterum, de quo carnem assumpsit qui corporalia cuncta tecum creavit,
Abbreviated transcription (Latin):
O dñe ihũ dementissime. tu qui om̃ia scis. et cordiũ
inspector es uerus. qui nõ uis miortẽ pccoris. s ut magis
conu̾tatur et uiuat tu ip̃e intelligis quid mei deposcant
singultus. quid lacrime ab uno erute flagitent quid ñs¬

Expanded text:
O Domine Jesu clementissime, qui omnia scis et cordium O Domine Jesu clementissime, qui omnia scis et cordium inspector es verus, qui non vis mortem peccatorum, sed magis ut convertantur et vivant, tu ipse intelligis quid mei deposcant singultus, quid lacrymae ab imo erutae flagitent, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ta non sustinens ut comperit dñm et ciratorẽ tocius hu¬
mani generis. in domũ ueuisse symonis. qui nõ uenerii
uocare uistos. s pectatores ad penitenciani. non ob suor¬
mencia p̾cio sissimo accepto unguento ad ip̃m mĩe fõte¬
concito gradu ꝓperauit. corruit ante clemencie dñi uesti¬
gia. amaritudinem cordis ꝑ uberem lacrimarum ex¬
or deuiq compunctionis fletib sin plasinatoris
pedes cepit rigare capillis q sue deuocionis terge.
et indesmenter osculis uere humilitatis confouere ae
mundissimo sue dilectioris unguento ꝑungere. Q̾
cum in tali deuocionis famlatũ nõ ẽẽt repudiata. s
pocius misericordit᷑ suscepta. ausu familiartatis con
more aromatũ redoleret lcõ . uͭ.2¬
ichilore depronens s per exterioris obsequii he¬
neficia sue compunctionis flãmã acdilectionis
feruorem̃ intimans. ac ip̃is loqueret᷑ uerbis dicens

Expanded text:
enta nō sustinens, vt comperit Dominum & creatorem totius huenta nō sustinens, vt comperit Dominum & creatorem totius humani generis, in domum venisse Symonis, qui non venerat vocare iustos, sed peccatores ad pœnitentiā, non ob suormentia, pretiosissimo accepto unguento ad ipsum miseconcito properavit gradu, corruens ante clementia Domini vestigia, amaritudinemque cordis, per uberem lacrymarum exox denique compunctionis fletibus, sui plasmatoris pedes coepit rigare, capillisque suae devotionis tergere, ac indesinenter osculis verae humilitatis confovere, ac mundissimo suae dilectionis unguento perungere. Quae cum in tali devotionis famulatu non esset repudiata, sed potius misericorditer suscepta, ausu familiaritatis conmore aromatum redoleret, nihil sciicet ore depromens, sed per exterioris obsequii beneficia, suae compunctionis flammam ac dilectionis fervorem intimans, ac si ipsis loqueretur verbis, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
que ut patrũ asserunt tradicões a magdalo castello.
maria magdalene nuncupata est. Quã nõ solũ
pͥdari generis dignitas. uerum eciam pat̾monii
iura parentum successꝰ splendidam reddiderant. a d̾o
ut dupplicatus honor nominis excellentiam circũqͣ
diffunderet. Solent enim a pd̃ hoses. plus diuitũ ꝙͣ
panperũ nomina sciri. lcõ. iĩ.¬
ed quia rerum affluenciam intdum comes
uoluptas sequitur. adolescencioris uite tẽ¬
ꝑa. lubricis supposuit rede regenda discursib soluto
pudicicie freno. Hec est mulier de qua lucas scribit
eumñgłista. quia erat quedã nulier in cuiitate pecca¬
trix. s quia dilexit multũ dimissa sunt ei poc̃a multa. Et
de qua maius ait. Surgens autem ilx̃ mane prima
sabbi apparuit primo marie magdalene de qua eiecerat
inistius comprolatur perfectõe. que nõ solũ suicͥminis
nata est dñice resurrectionis mĩcia lcõ.iii.¬
tuitum in sese reuerberans. acpͥstine uite detrim¬

Expanded text:
, ut Patrum asserunt traditiones, a Magdalo castello Maria Magdalene nuncupata est. Quam non solum germinis dignitas, verum etiam patrimonii jura parentum excessu splendidam reddiderunt: adeo ut duplicatus honor nominis excellentiam circumquaque diffunderet. Solent enim apud homines, plus divitum quam pauperum nomina sciri. ed quia rerum affluentiam, interdum voluptas comes sequitur, adolescentioris vitae tempora, lubricis supposuit discursibus, solutis pudicitiae frenis. Haec est enim mulier de qua scribit Lucas evangelista: Quia erat quaedam mulier in civitate peccatrix, quae quia dilexit multum, dimissa sunt ei peccata multa . Et de qua Marcus ait: Surgens autem Jesus mane prima Sabbati, apparuit primo Mariae Magdalenae, de qua ejecerat stius comprobat perfectio, quæ non solum criminis nata est Dominicæ Resurrectionis nuncia. Hęc autetuitum in se reuerberans, ac pristinæ vitę detrim
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ad moysen dicit. Et qui appropinquant pedib erꝰ
accipient de doctrina eius lc̃o . ixͣ. 2¬
ed quia omnis qui hospitem et peregrinũ suscipit
nxta possibilitatem suam temporale subsidiumm
hmmistrare debet martha circa frequens ministerium
intantum sollicita erat ut nõ solũ contra sororẽ. s ⁊ͥ
cure qd̃ soror mea relmquit me solã ministrare. Dieg̾¬
tor s sb̾tilit̾ singuloꝵ merita diiudicat ⁊ uirtutes disõ¬
opus laudat ut alterius non ituperet et ait. Martha.
martha. sollicita es et turbaris erga plurima. Porro
unũ est necessarũ ¶In laudib capitulum. R

Expanded text:
d per Moysen dicitur: « Et qui appropinquant pedibus ejus, accipiunt de doctrina ejus . » Sed quia omnis qui hospitem et peregrinum suscipit, juxta possibilitatem suam temporale subsidium ministrare debet, Martha circa frequens ministerium in tantum sollicita erat, ut non solum contra sororem, sed etcurae quod soror mea reliquit me ministrare tor, sed subtiliter singulorum merita dijudicat, et virtutes disceopus laudat, ut alterius non vituperet. « Ait vero: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima. Porro unum est nec
Abbreviated transcription (Latin):
uideor. Et dabant ei alapas. Sic implebant᷑ que de se
predixerat xp̃c. Si martires informabant᷑ ad omũsi
que persetutores libuisset facere perferenda. Sic pailip
octultata tiemenda potencia cõmendabatur pͥus iñ¬
tanda paciencia. Sic regnũ qd̾ de hoc mundo nõ erat su¬
perbũ mũdum nõ attrocitate pugnandi. s paciẽdi
humilitate uicebat. Sic illud granuĩ multiplicãd̾
semnabatur horribili contumelia ut mirabili pu¬
tĩs quia m̃ eo nullã causam inuenio. Exiit gͦ ihus
portans spineam coronam ⁊ pmpureũ uestimentũ
Et dicit eis. Ecte homo. Huic apparet nõ ignorãte py¬
lato hec a militib fc̃a siue iusserit siue permisserit ea.
illa scil causa quam supra diximꝰ ut hec eius ludibria
iuimici libentissime biberent. et ulterius sangumem
nõ sitirent. Egreditur ad eos ihc portans spineã coronã
et pupureũ uestimentũ. nõ clarus imperio s plemus
obprobrio. Et dixit eis. Ecte homo. Sdi regi mindetis

Expanded text:
udaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili ptis quia in eo nullam causam invenio. Exiit ergo Jesus portans spineam coronam et purpureuc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa, quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime biberent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobr
Abbreviated transcription (Latin):
Tad hoc excepit illũ quasi uirũ magnũ et ꝓphãm
eadem deuocione qua udua sarepteua quondã¬
heliam prophetam susceperat. Suscepit illum. suscipiẽ¬
da ab̾ illo seminans ei sua carnalia ut meteret illius
spũalia. Huius autem soror erat maria nõme. quia
martha et maria sorores erant non solum sp̃u. s̾ ⁊¬

Expanded text:
xcepit illum quasi virum magnum et prophetam eadem devotione, qua vidua Sareptana quondaliam prophetam susceperat. Suscepit illum, suscipienda ab illo; seminans et sua carnalia, ut meteret illius spiritalia. Hujus autem soror erat Maria nomine; quia Martha et Maria sorores erant, non solum spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
si deum ore prophetico in sc̃ĩs suis laudate iubeinur
multo magis ihac celebritate beate uuginis mr̃is
dum urĩs cupio parare profectib ne forte sicut impro¬
bus. ita et in dignuis laudator inueniar profecto cum
nec sanctitas uel facundia suppeditet. ut beatam et głi¬
osam uirginem digne laudare queam. le. uiĩ . ẜ. luicam

Expanded text:
si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum
Abbreviated transcription (Latin):
torie meccłiis loqui solent ad ppłm: qd̾ utiq genus docẽ¬
di nec dum attigeram. S quia negare nequeo quidqͥd
imungitis uima ũi deuinctus dilectione experiar q̃
hortamini. affcũ infantũ more balbutiencium qui q̃¬
cumq audierint fari gestiunt: cum nec dum possint
ad plenũ fo uerba formare. lcõ .ii¬

Expanded text:
in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxi
Abbreviated transcription (Latin):
bauilat Qui luna solet omnia desermiunt per tẽpora
ꝑfusa celi grãcia gestant puelle uiscera. ¶ irantur gͦ
scl̃a qd̃ augelus fert semina qd̾ aure uirgo concipit et̃
corde credens paiturit. S eata mater munere cuius
supernus artifex mundum pugillo continens uent̾s
sub archa clausus est. Beata celi uunctio fecunda scõ
sꝑiritu desideratus gentib cuius per aluũ fusus est
Ogłiosa femina excelsa supͣ sydera qui te creauit pio¬
inde lactas sacrato abere. Quod eua tristis abstulit

Expanded text:
et omnia deserviunt per tempora, perfusa caeli gratia gestant puellae viscera. Mirantur ergo saecula quod angelus fert semina, quod aure virgo concipit et corde credens parturit. Beata mater munere, cuius supernus artifex, mundum pugillo continens, ventris sub arca clausus est. Benedicta caeli nuntio, fecunda sancto spiritu, desideratus gentibus cuius per alvum fusus est. O gloriosa domina excelsa super sidera, qui te creavit provide lactasti sacro ubere. Quod Eva tristis ab
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuiss a terra. iussit eñ uestiri ueste militari qua
E
csto nr̃ amicus incõspectu nr̃o utere milicia pͥsti¬
na. quam semper habuisti. Tunc beatus ypolitus uo¬
mo militare. unde cupio celeriter ad palmã cum fruc
ualerianũ p̾fectum. Accipe omnes facultates eius
et interfice eu ⁊n crudeli examinacione. lc̃o. uͣ.¬
cultate eius inuenit indomo ypoliti omnem

Expanded text:
tus a terra, jussit eum Decius vestiri militare veste, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militiam pristinam, quam semper habuisti. » Cum beatus martmum militare, undValeriano: « Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli examinatione. cultate ejus, invenit in domu Ipoliti omnem
Abbreviated transcription (Latin):
atitudinis felicitate donatus. sacram inuiolabi
t̾ie accipet furmnitatẽ supra quam fiuidata eccłia.¬
portis ĩferui et mortis legib pͥualeret: nec insoluendis
aut in ligandis quoꝵq causis aliud ratũ eẽt incelo qmͣ
et iohẽm frem eius. et conscenso cumeis seorsum monte
ercelso claritatem illis sue głe demonstrauit. quia licet ĩ¬
tellexissẽt in eo maiestatẽ dei ip̃ius tũ corporis quo diuim¬

Expanded text:
atitudinis felicitate donatus sacram inviolabilis atitudinis felicitate donatus sacram inviolabilis petrae acciperet firmitatem, super quam fundata Ecclesiportis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam  Joannem , et conscenso cum eis seorsum monte praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corporis, quo Divi
Abbreviated transcription (Latin):
nos sacramenti intelligenciam uocat. Qmͣ aspirãtegñ
dei facilius assequeniur. si consideracõem nr̃am ad ea que
paulo superius sunt narrata referamꝰ. Saluator em̃ hu¬
manigeneris deus xp̃c condens eam fidem. qui impios
ad iusticiam. et mortuos reuocat ad uitam. ad hoc disci¬
pulos suos doctrine moritis ad operũ miracuł mibi¬
ebat. ut idem et unigenitꝰ dei et filius hõĩs crederet᷑. Nã
unũ hoꝵ sine alio non proderat ad salutem.ł. uiiĩ¬
ẽet parit̾ confitendũ. quia sicut deo uera humanitas ta
hõi merat uera diuinitas. ad confirmandã gͦ huiꝰ fidi
lioꝵ opiniones. quid ip̃i de eo crederent qui due sentirẽt
Unde apłus petrus per reuelacionẽ sũmi patris. corpora supe¬
raus et humaua transcẽdens uidit mentis oculis filium
dei uiui. et confessus est gl̾iam deitatis quia non ad solã
respexit substanciam carnis et sanguinis. łc. ix̃.Sͦ¬
antũq in hac fidei sublimitate complacuit ut be¬

Expanded text:
ntiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salvator enim humani generis Jesus Christus condens eam fidem quae et impios ad justitiam et mortuos revocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrinae monitis et operum miraculis imbuebat, ut idem Christus et unigenitus Dei et hominis Filius crederetur. Nam unum horum sine altero non proderat ad salutem, eesset pariter confitendum: quia sicut Deo vera humanitas, ita homini inerat vera Divinitas. Ad confirmandam ergo hujus fidei liorum opiniones quid ipsi de eo crederent, quidve sentirent: ubi Petrus apostolus per revelationem summi Patris, corporea superans et humana transcendens, vidit mentis oculis Filium Dei vivi, et confessus est gloriam Deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis et sanguinis. Tantumque in hac fidei sublimitate complacuit, ut be
Abbreviated transcription (Latin):
tordnen forin corpore tuo uersabitur. Beatus laurencius
drei Intelre has epulcis semper delideraui. Nam torm̃ta¬
sunt protam similes tibi absconsi. ut frrul epu
dirtie. Iustigaite eumi et date ad latera etus lamias ferce¬
as aneites. Reatus laurentius dixit in illa hora Dũe¬

Expanded text:
torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam tormenunt| profani similes tibi absconsi . ut simul epudixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; Beatus laurentius dixit in illa hora| D
Abbreviated transcription (Latin):
conspcũ decii in modũ craticule et allatus est beatus lau¬
allati sunt baculi cum primis et miserunt sb
Eratem feneam et cum furrea coartari fecit bean¬
laurenarum. Sacrifica diis. Rudit beatus laurencius
tes nuinftrabant carbones mittentes sub cratẽ. et desuꝑ
cõpͥmentes cum furtis ferreis. Beatus laurentius dixit

Expanded text:
liatus beatus Lauallati sunt batuli cum prunis. Et misserunt sub cratem ferream. Et cum furcis ferreis coalaurentium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| tes ministrabant . carbones . mittentes sub grauatum . et| desuper conpraementes cum ferreis forbipis. Beatus lauren| tius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
parabilis est insb̾stãcia. ita in separabilis ẽ uͣ
ioperib quãuis quedã opera dei quibdã ꝑsonis spe¬
cialiter conueniant. sicut patri uox illa que de celo so¬
nuit suꝑ xp̃m baptizatum. ⁊ ad filii ꝑsonam human¬
i illa columba. incuius specie idem sp̃e scũs descendit sr̃
eundẽfilium dei. scd̃m hõiem baptizatum. Teneamꝰ gͥ¬
firinssime patr̃e et filiũ et sp̃m scm̃. unũ ẽẽ natura¬
lit̾deũ. neq tũ ip̃m pr̃em esse qui filius est. nec filiũ
ip̃m eẽ qui pater est: nec sp̃m sc̃m ip̃m ẽẽ. qui pater łe¬

Expanded text:
parabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, quamvis quaedam opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant; sicut Patri vox illa, quae de coelo sonuit super Christum baptizatum; et ad Filii personam humanrie congruit illa columba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium Dei secundum hominem baptizatum: tamfirmissime Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum esse naturaliter Deum: neque tamen ipsum Patrem esse qui Filius est, nec Filium ipsum esse qui Pater est, nec Spiritum sanctum ipsum esse qui Pater
Abbreviated transcription (Latin):
et nouissimi pͥmi. Locus iste cum illa sentencia con¬
grint in qua saluator loquit: nõ ueni patẽ mittere
S gladium. Uxui enĩ separare hoĩem a patre suo.
et matiẽ a filia. et mirũ a socru. et inimici hoĩs do
gelii omnes affectus contempsernt. atq diuicicis
et scli uoluptates. isti centuplũ recipient. et uitam

Expanded text:
ntentia congruit in qua Salvator loquitur: Non veni pacem mittere sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo, et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis dicationem evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient, et vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tis crecctorẽ oũiũ creatuite. a quo oĩa per quem ouũs i
quo oĩa. Credimus patrẽ a semet ip̃o. nõ ab alio. filium
a patre genitum. deur uerũ de deo uero. lumẽ uerum
de lumine uero. Nõ taniẽ duo lumina. s unũ lumẽ.
Sp̃m sanctum a patre et filio equalit̾ procedentẽ. comsb̾¬
stancialem et coeterũ patri et filio. Lcõ nĩ.¬
imsibilẽ. ĩ cõmutabilẽ. Qui totus ubiq est. totus ubi¬
q p̾sens nõ ꝑ partes diuisus. s totꝰ in om̃ib. nõ locali¬
ter s potencialr̃. Qui sine cõmutacione sui muta¬
bilia creauit et creata gubernat semꝑ manẽs quod ẽ
Ubi nichil accidens ẽẽ poterit. s simplici diuinitatis na¬
ture. nil addi uel minui põt quia semꝑ est quod est. lc̃ .iii.

Expanded text:
torem omnium creaturarum, a quo omnia, per quem omnia, in quo omnia: Patrem a seipso, non ab alio; Filium a Patre genitum, Deum verum de Deo vero, lumen verum de lumine vero, non tamen duo lumina, sed unum lumen; Spiritum sanctum a Patre et a Filio aequaliter procedentem, consubstantialem, coaeternum Patri et Filio. invisibilem, incommutabilem, qui totus ubique est, totus ubique praesens: non per partes divisus, sed totus in omnibus non localiter, sed potentialiter. Qui sine communicatione sui, mutabilia creavit et creata gubernat, semper manens quod est. Cui nihil accidens esse poterit, quia simplici divinitatis naturae nil addi, vel mi
Abbreviated transcription (Latin):
quib ille figurabatur. qui ueraciter solus. sõ
scõrũm dicitur. Nic enm est de quo idem arthangłs
gabriel dameli lequitur inter cetera que futura ostẽ¬
dit dicens. Impleatur uisio et prophecia et ungat
scũs scorum. Hic enim sanctus corrup cionem nõ
uidit qui tercia die cũ triump ho de inferis rediens
ri. quando uoluit resurgere potinit.

Expanded text:
quibus ille figurabatur, qui veraciter solus Sanctus quibus ille figurabatur, qui veraciter solus Sanctus sanctorum dicitur. Hic enim est de quo idem archangelus Gabriel Danieli loquitur inter caetera quae futura ostendit dicens, Et impleatur visio et prophetia, et ungatur Sanctus sanctorum . Hic enim Sanctus corruptionem non vidit, qui tertia die cum triumpho de inferis rediens ri, quando voluit resurgere, potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Emores enĩ condicionis humane ¶Letetur
mortẽ illã subisse temporalem di die .iii. lc pͥma¬
cere non metuimꝰ quam idẽ certe eiꝰ filius qui deus et hõ
est lege fortis humane sustinuit. et hoc quia homo de eius
susceptus et pro fusus utero. S si dicimus mortis eam
uermem ac ciuerem. laborandũ est si conueniat tante
scitati tante aule dei prerogatiue lc̃o .iĩ.¬
cimꝰ euim dictum primo parenti quia puluis es¬
et in puluerem ibis. Qd̃ si de morte dicitur genera¬
lis est sentencia. Si de resolucione in puluerem. hanc cõ¬
dicioneni xͥ caro euasit de carne marie sumpta que cor¬
rupcionem nõ sustinuit. De hoc enim scriptũ ẽ ꝑ dauid
ꝓpham dicentem. Qm̃ nõ derelinques aĩam meam
minferno. nec dab̾ scmn tuũ undere corrupcõem. De quo
aũt scõ dcm̃ sit archangis prodidit qui ad mariã ait. Et
qd̾ uasceretur ex tescĩn uocabitur filius dei. Uere sc̃m. ⁊¬
nde et illa scã scõrum dicuntꝰ que illa serualñt

Expanded text:
emores enim conditionis humanae, mortem illam subiisse temporalem dicere non metuimus, quam idem certe ejus Filius, qui et Deus et homo est, lege sortis humanae sustinuit: et hoc quia homo de ejus susceptus et profusus est utero. CAPUT III. An verem sanctitati, tantae aulae Dei praerogativae. Scimus enim dictum primo parenti, Quia pulvis eset in pulverem ibis . Quod si de morte dicitur, generalis est sententia; si de resolutione in pulverem, hanc conditionem Christi caro evasit de carne Mariae sumpta, quae corruptionem non sustinuit. De hoc enim scriptum est per David prophetam dicentem, Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . De quo autem sancto dictum sit, archangelus prodidit, qui ad Mariam ait, Et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Vere sanctumnde et illa Sancta sanctorum dicuntur, quae illa servabant
Abbreviated transcription (Latin):
ad portam ferirami cum angło statim ab se eadẽ
porta apeĩta est eis. Nec mirum saue si scõ petro porta
ferrea sponte aperta est: qui portas inferoꝵ iam in pote¬
state acceperat. dicente dño ad eum. Tues petrus et
super hanc petram edificabo eccłiam meam. et porte ĩ fin
erunt ligata et in celo. Ille gͦ scõ petro portam ferream
aperuit. qui portas ereas patefecit. Ille de morte petium
eripuit. qui mortem ip̃am deuicit. ¶Req̃re iii łc. de eũgiͥ.¬

Expanded text:
ad portam ferream cum angelo, statim a se eadem ad portam ferream cum angelo, statim a se eadem porta aperta est eis. Nec mirum sane si sancto Petro porta ferrea sponte aperta est, qui portas inferorum jam in potestatem acceperat, dicente Domino ad eum: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; et portae inferi erunt soluta et in coelo. Ille ergo sancto Petro portam ferream aperuit qui portas inferni patefecit. Ille de morte Petrum eripuit, qui mortem ipsam devicit. Sed quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
incartere ut ligatus duab cathenis. ⁊ traditus iiiiͣ
quatermonib militũ quemadmodũ inde liberatus
sit per angłmi dñi audiuit ꝑ ordinẽ dilectio nr̃a. Mis¬
sus est gͦ incarcere scũs petrus causa nominis xp̃i. s
penam carceris horrere non poterat quia ip̃e incarcere tẽ¬
plum dei erat. Ligatus erat duab cathenis. s cathenas
crimiuũ in ip̃o carc̾e a credentib detrahebat. lco .uͭ.¬
uistodiebatur aquatuor quaternionib militũ¬
a quatuor eunͣgelia ad fidem uenientib insumabat
Nec sane humanam custodiam poterat timere qui
diuina custodia seruabatur. Cum gͦ diligenter petr
custodiretur in carcere a quatuor quat̾mom b militũ
ligatꝰ duab qicatenis uenit angłs dm̃i ad eum ut
ut audiunit dilectio nr̃a. et aperuit ei iauuas caireris. et
eut ei. Surge et tolle uestuentũ tuũ et operi te et cal¬
tia te calciamentum tuũ et uemi sequere me. lc . unͣ.
tille surgens sequebatur eniu. Et cum ueuiss

Expanded text:
carcere sit ligatus duabus catenis et traditus quatuor quaternionibus milatum, quemadmodum etiam inde liberatus sit per angelum Domini , audivit per ordinem dilectio vestra. Missus ergo in carcerem est sanctus Petrus, causa nominis Christi, sed poenam carceris horrere non poterat, quia ipse in carcere templum Dei erat. Ligatus erat duabus catenis, sed catenas criminum in ipso carcere a credentibus extrahebat. Custodiebatur a quatuor quaternionibus milita quatuor Evangelia ad fidem venientibus insinuabat. Nec humanam custodiam poterat timere, qui divina custodia servabatur. Cum ergo diligenter Petrus custodiretur in carcere a quatuor quaternionibus militum, ligatus a duabus catenis, venit angelus Domini ad eum, ut audivit dilectio vestra, et aperuit januas carceris, et dixit ei: Surge, et tolle vestimentum tuum et operi te, et calcea te calceamentum tuum, et veni, sequere me . At ille surgens sequebatur eum, et cum venisset
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodũ iudiss contra austrũ agrum situm
et monuũtũ meo quasi neglectum ⁊ rumosum
ubi indiss tres auieos stratos. et unius ex eis alcior
ceteris in quo erant duo iacentes. miꝰ senex ⁊ unꝰ iun¬
uenis: et maliis duob lectis erant singuli. Nos gͥ¬
uumis ad aceruũ illũ et fodientes nichil inuẽimꝰ
Conu̾̃timꝰ nos aũt ad monumẽtũ illud ubi mona¬
cho ip̃a nocte apparuerat et fod ientes inuenimꝰ tres

Expanded text:
idisset contra austrum agrum situm, et monumentum in eo quasi neglectum et ruinosum, ubi vidisset tres lectos aureos stratos, et unum ex eis altiorem caeteris in quo erant duo jacentes, unus senex et unus juvenis, et in aliis duobus lectis erant singuli. Et us ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres
Abbreviated transcription (Latin):
ploratꝰ ac magis iuissus a scõ et dei cultore pator auito
patu obediens ob audiens et sicut cognoui cũ om̃i sim¬
plititate impiger iudicarem omnc̃ ueritatẽ lc̃. ił.
Ne uero pcrasçene hye est serta feria que ẽ ni t̾cio
nouas decembris. consulatu houorii decies ⁊ theodosii
sc̃õ baptisterii in quo consuetudo erat michi doriuire et
custodire eccastica que erat in ministerio hora tercia
noctis que prima est custodia uigiliaꝵ. quasi inextasi
effectus semiuigilans. uidi inrum seuem longum
ieroprepem. hoe est dignũ sacerdotem. canũ. barba ꝓ¬

Expanded text:
ploratus ac magis jussus a sancto et Dei cultore patre Avito patri obaudiens, sicut cognovi, cum omni simplicitate impiger integre indicarem omnem veritatem. 2. Die igitur Parasceve, hoc est sexta feria, quae est tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barba