comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ z calidus. S si uentus uemat. qͥ niũ
moueat frigidus sentit᷑. Hic oritur a¬
lia q̃stio. Si aer in suꝑiorib p̾dc̃orũ
montiũ ita sub̃tilis: Unde spusatur
in nubes ⁊ in niues: Nos uero dm̃s
ꝙ ille ñ spissat᷑. s fumus humidus
qui ex conuallib ascendit ex frigidi
biłis diu̾sir uentis exposita diu̾sas cõ¬
trahit qiualitates. Si enim aliqͣ pars
eiusdem montib oppositis orienti sep¬
tẽtrioni clausa sit ⁊ occidenti ex posi¬
ta uͦ meridiei. ÷ calida et sicca. In
hieme habitatiom bona in estate pes¬
sima. Si uero ecõtrario in hieme
mala. In estate bona. pars uero ori¬
enti exposita: ⁊ aliis clansa: ÷ humi¬
da et calida. ⁊ inde bona. Eq̾trario
frigida ⁊ sicca. in aptũno mala. s in¬

Expanded text:
et est calidus, sed si ventus veniat, qui illum et est calidus, sed si ventus veniat, qui illum moveat, frigidus sentitur. Hic oritur alia quaestio: Si aer in superioribus praedictorum montium ita est subtilis, unde ergo spissatur in nubes et in nives? Nos vero dicimus, quod ille non spissatur, sed fumus humidus, qui ex convallibus abilis diversis ventis exposita, diversas contrahit qualitates. Si enim aliqua pars ejusdem montibus oppositis orienti, septentrioni clausa sit, et occidenti, exposita vero meridiei, est calida et sicca: in hieme habitationi bona, in aestate pessima; si vero ex contrario, in hieme mala, in aestate bona: pars vero orienti exposita et aliis clausa, est calida et humida, et inde bona. E contrario frigida et sicca, in autumno mala
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt uͦ t̾mini affrice mlũs ex ꝑte
orientis. a meridie torrida zona. a sep¬
tẽtrione: medit̾raneum mare. Ab occi¬
raneum mare. ab occidente: refluxi¬
o. a septẽtrionem frigida ÷ ⁊ona. ho
modo
In hac uero tantum sunt montes
in quoꝵ summitatib sunt ꝑpetue
niues. cum in conuiałib sit maximus
sit całor. S q̃ritur cum calor sit ex so
le ⁊ suꝑiorib. montes uero illi propin¬
quiores sunt soli qmͣ sue conualles.
Quare in suꝑiorib eoꝵ sint niues et
sole sit calor qui idem ÷ calide nature
donec tñ humida q̃ in su natura trãs¬
muter. secum misceat: nicħ calefac̾e
potest. unde in p̾dc̃is montib qr aer
subtilis est. ex nunia remotione a t̾¬
ra: a sole nõ potest accendi. s ex sua
leuitate huc ⁊ illuc impultus frigidꝰ
⁊ inde fere immobiłis: cito incendit᷑.
⁊ calefit. ꝙ ꝑ hanc similitudinẽ pͭ¬
ꝓbari. ꝙ si aer sit immobił accendit᷑ͦ

Expanded text:
Sunt autem termini Africae, Nilus ex parte Sunt autem termini Africae, Nilus ex parte orientis, a meridie torrida zona, a septentrione Mediterraneum mare, ab occirraneum Mare, ab occidente refluxio, a septemtrione frigida zona, hoc modoIn hac item sunt montes, in quorum summitatibus sunt perpetuae nives, cum in convallibus maximus sit calor. Sed quaeritur, cum calor sit ex sole, et ex superioribus: montes vero sint propinquiores soli, quam suae convalles, quare in superioribus illorum sint nives et sole sit calor, qui idem est calidae naturae, donec tamen humido, quod in sui naturam transmutet, se commisceat, nihil calefacere potest. Unde in praedictis montibus, quia aer subtilis est ex nimia remotione a terra, a sole non potest accendi, sed ex sui levitate huc et illuc impulsus frigidusest spissus et inde fere immobilis, cito incenditur et calefit; quod per hanc similitudinem p aestate sit immobilis, accenditur
Abbreviated transcription (Latin):
tem¶S hic oritur q̃stio simill pͥori
ad quam si aliqͥs pͥorib instructus
antheci uero ⁊ sui antipodes se ha¬
bent ut nos ⁊ nr̃i. Antheci ⁊ nr̃i an¬
tipodes ut nos ⁊ sui. Antipodes autẽ
nr̃i ⁊ sui ut nos et antecis Et q̃m
de trib habitatõib ⁊ eaꝵ habitato¬
rib satis documus: de nr̃a dr̃e inci¬
piamus.Nostͣ gͥ habitatio ab o¬
riente ad occidentem. a meridie ad sep¬
tẽtrionem extendit᷑. Que ꝙͣnis tẽꝑata
dicatur: nõ eqͣliter tñ in õib sins ꝑti¬
b temꝑata ÷. Pͥars enim torride xone
propinquior est ut ⁊ͥ libia. ethiopia:
calida ÷ ⁊ sicca. uicina frigide: frigi
tashuiꝰ it̾um tres sunt pͥncipales ꝑte ᷤᷤ¬
asia. affrica. enropa.⁊ incipit asia ab
oriente. extenditur q latera liter us¬
q ad septẽtrionem. ⁊ usq ad torridã
⁊onam. t̾minat᷑ q tanai ⁊ mło. me¬
diam ꝑtem habitabilis obtinens. Euro¬
pa uͦ ⁊ affrica duas alias obtinent.

Expanded text:
tem. Sed hic oritur quaestio simius priori, ad quam si quis superioribus instructus Antoeci vero et sui antipodes se habent ut nos et nostri. Antoeci et nostri antipodes, ut nos et sui. Antipodes autem nostri et sui, ut nos et antoeci. Et quoniam de tribus habitationibus, et eorum habitatoribus satis docuimus, de nostra dicere incipiamus. Nostra ergo habitatio ab oriente ad occidentem, a meridie ad septentrionem extenditur. Quamvis temperata dicatur, non aequaliter tamen in omnibus suis partibus temperata est. Pars enim torridae zonae propinquior est libra, Aethiopia calida est et sicca; vicina frigidae, frigita. Hujus iterum tres sunt partes principales, Asia, Africa, Europa: et incipit Asia ab oriente, extenditurque lateraliter usque ad septentrionem, et usque ad torridam zonam, terminaturque Tanai et Nilo, mediam partem habitabilis obtinens. Europa vero et Africa duas alias obtinent.
Abbreviated transcription (Latin):
do apparet. ut in aqua. dr̃ q detuitio
qͣiͣ deorsum intuitio. Restat gͦ de intui¬
tione ⁊ de tuitione dr̃e. quoꝵ qr eadẽ
est causa: de intuitione disputemus.
ut qd̾ de ea constituemꝰ: de detuitio¬
ne intelligatur. Cum gͦ iusualis sp̃s
ad alicund uidendũ dirigit ᷑. ex labi¬
litate huc ⁊ illuc impellitur. informa

Expanded text:
detuitio quasi deorsum tuitio. Restat ergo de intuitione et detuitione dicere, quorum quia eadem est causa, de intuitione disputemus, ut, quod de ea constituemus, de detuitione intelligatur. Cum ergo visualis spiritus ad aliquid videndum dirigitur, ex labilitate huc et illuc impelli
Abbreviated transcription (Latin):
in format se simisi modo. Sic q for¬
matus ad logisticam cellulam reuer¬
tens auditũ oͦꝑat᷑. Simiłr aui sensur
strum̃ta ꝑ neruos a cebro descenden¬
de aĩa t eiuis urtutib : tp̃s ÷ duseret¬

Expanded text:
e simili forma, sicque formatus ad logisticam cellulam revertens auditum operatur. Similiter alii sensus strumenta per nervos a cerebro descendende anima et ejus virtutibus tempus est dissere
Abbreviated transcription (Latin):
bari porest ꝑ fenestras domus. anit¬
ne nãq in estate sunt maie. in hie¬
me bone. Septẽtrionalis econtrario.
Inde erat ꝙ antiqui tͥclima australia
⁊ borealia faciebant. Ut in anstrali
hieme. in boreali estate discumberẽt

Expanded text:
bari potest per fenestras domus: austrinae namque in aestate sunt malae, in hieme bonae. Septentrionales econtrario. Inde erat quod antiqui triclinia australia et borealia faciebant, ut in australi hieme, in boreali aestate discumberent
Abbreviated transcription (Latin):
ctem. In estate uero nobis dies sũt
longissimi breues autem noctes. hñt
gͦ illi in sua estate dies breues. et
noctes longas. qd̾ contra naturam¬
est estatis. Contͣ hoc dicimꝰ. Et si qñ¬
enim sol ÷ nobis in ortu: ad huc ÷
uesꝑe. ut circa horam pͥmã nũdum
eis sit nox. Simułr in occasũ ex quo
sol incipit descendere: incipit illis

Expanded text:
ctem. In aestate vero nobis sunt ctem. In aestate vero nobis sunt longissimi dies, breves autem noctes; habebunt ergo ipsi in aestate sua dies breves, et noctes longas, quod non est naturale aestatis? Contra hoc dicimus: etsi quaenim sol illi vespere, ut circa horam primam nondum eis sit nox. Similiter in occasu, ex quo sol incipit descendere, incipit illis
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. S qm̃ refluxiones occeani la¬
tera terre: iuxta qualitatẽ orrontis
suꝑiorem in habitamꝰ ꝑtem. antipo¬
de uero nr̃i inferiorem. Nuilus tam̃¬
rum ad nos ꝑuenire potest. Ex ꝑte
enim seꝑtẽtrionis: frigus ⁊ refluxio
alia habitabilis in duo diuiditur. Su
⁊ nrĩ antipodes simul habemꝰ estatẽ
⁊ hiemẽ. ⁊ alia anni tempora. Sed
Si enĩ ex ꝓpinquitate solis ÷ estas: ex
remotione ÷ biems. Ex mediocri distã¬
cia uer ⁊ autũpnus. Signa uero eqͣ
liter: nob̾ ⁊ illis distant. quippe obeũ
equałr erit nobis ⁊ illis. idemq esfi¬
tem. sum enĩ ex splendore solis sit
dies ex umbra t̾re nor. Umbra uero
Ssemꝑ in parte. splendori solis oppo¬
sita. s um ĩ suꝑiori ꝑte t̾re ÷ͥ splendor
diei: in inferiori umbra noctis. ⁊ cum
in suꝑiori ÷ umbra in inferiori ÷ splẽ¬
eir̃ si nos ⁊ ip̃i suus habeamꝰ estatẽ
⁊ hiemẽ sicut qñ nos diem ⁊ illi no¬

Expanded text:
bilis; sed quoniam refluxiones Oceani labilis; sed quoniam refluxiones Oceani latera terrae juxta quantitatem horizontis s superiorem inhabitamus partem, antipodes nostri inferiorem; nullus tamrum ad nos pervenire potest. Ex parte enim septentrionis frigus et refluxionalia habitabilis in duo dividitur: supet nostri antipodes simul habemus aestatem et hiemem, et alia anni tempora; sed Si enim ex propinquitate solis est aestas, ex remotione hiems, ex mediocri distantia ver et autumnus. Signa vero nobis aequaliter et illis distant, quippe terramaequaliter nobis erit et illis, idque effitem. Cum enim ex splendodies, ex umbra terrae nox. Umbra vero semper est in parte splendori solis opposita. Cum in superiori parte terrae est splendor diei, in inferiori est umbra noctis, et cum in superiori est umbra, in inferiori est splenquaeritur: Si nos, et illi, simul habeamus aestatem et hiemem. Sed quando nos diem, illi no
Abbreviated transcription (Latin):
a peiorib conformato q meliorib
ad cet̾a tnͣseamꝰ. ⁊ qr de alus elem̃tis
⁊ ornatu eoꝵ sectantes compendia
diximꝰ: de terra ⁊ enus ornatu dr̃e
m̃tũ in medio mundi positũ. atei
ideo infimũ. In om̃i enĩ sperico solũ
mediũ ÷ infimũ. Mundus nempe
ad sumlitudinẽ oui ÷ dispositꝰ. Nlãci
t̾ra ÷ͥ in medio. ut meditulliũ ÷ m
ouo. Circa hanc est aqua. ut circa
metullium ÷ album̃. Circa aquani
s̃ aer. ut pãnnicłs continens albu
÷ ignis. ad modũ teste oui. ħ t̾ra sic
litates. Pars ⁊ enim illius torride ꝑ¬
ti cleris subiecta: ex feruore solisͭ
torrida est ⁊ inhabitabilis. S duo
eiusdem capita du ab frigidis ꝑtib
cieris subdita frigida sunt. ⁊ in habi¬
tabilia. ꝑars uero temꝑare partĩ
una circa ł citra torridam ronam.
alt̾a un̾tra. S qͣnͣis sint habitabi¬
locuiamur. Pars gͥ t̾re habitabił
in eua sumus: in duo duidit᷑. cum

Expanded text:
a pejoribus, conformatoque melioribus, a pejoribus, conformatoque melioribus, ad caetera transeamus. Et quia de aliis elementis, et ornatu, et eorum sectantes compendia diximus, de tementum in medio mundi positum atque ideo infimum. In omni enim sphaerico solum medium est infimum. Mundus nempe ad similitudinem ovi est dispositus. Namque terra est in medio ut meditullium in ovo. Circa hanc est aqua ut circa meditullium albumen. Circa aquam est aer ut panniculus continens albumst ignis ad modum testae ovi. Haec terra sic:litates. Pars etenim illius, torridae parti aeris subiecta, ex fervore solis torrida est et inhabitabilis. Sed duo eiusdem capita, duabus frigidis partibus aeris subdita, frigida sunt et inhabitabilia. Pars vero temperatae parti una citra torridam zonam, altera ultra; sed quamvis sint habiicamus. Pars ergo terrae habitabilis, in qua sumus, in duo dividitur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑioꝵ uoluminũ series a pͥma
causa rerum orta. usq ad t̾ram¬
de fluxit. pruritum auriũ nõ conti¬
uens s utilitati legentiũ deseruiẽs
atq ideo ẽs stultoꝵ minus sedens
Iam enim illud apłi impletum est.
Erit tp̃s cum sanam doctrinam
non sustinebunt. s ad desid̾ia sua
coaceruabunt sibi magistros pru
loꝵ palpones. discipłos magistroꝵ
iudices legẽq loq̃ndi ⁊ tacendi ĩ po¬
nentes: cognoscamꝰ : In paucis enum
magrĩ frontem s adulantis uocẽ
⁊ uultũ ꝑcipies. ⁊ si sit aliqͥs qui
magri seueritatem sequatur: ut
insanus a m̾etricib magister sco¬
larum fugit᷑. crudelis q uocatur.
⁊ inhumanus. ut tam u̾bit ũbricũ
possit uti. atq ideo nulli comes
ex eo tanꝙͣ mancus. ⁊ extincte cor¬
pus ñ utile dextere. Unde gͦ de¬
berent diligi: finguntur magistri.
scd̾m iud ouidũ. ꝑ qͣs uos petitis
sepe fugatis oꝑes. S qim̃ probi est
animũ ad peiora non flectere. ses
meliorib conformare. remoto aĩo

Expanded text:
um voluminum series a prima causa rerum orta usque ad terram fluxit, pruritum aurium non continens, sed utilitati legentium deserviens, atque ideo animis stultorum minus cedens. Jam enim illud Apostoli impletum est: Erit cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad desideria sua coacervabunt sibi magistros prurlorum palpones, discipulos magistrorum judices, legemque loquendi et tacendi imponentes cognoscamus? In paucis enim magistri, frontem, si adulantis vocem et vultum percipient; etsi sit aliquis qui magistri severitatem sequatur, ut insanus a meretricibus magister scholarum fugatur, crudelisque vocatur et inhumanus; ut jam verbis Umbricii possit uti, . . . atque ideo nulli comes exeo tanquam Mancus, et exstinctae corpus non utile dextrae. Unde ergo deberent diligi, fugantur magistri, secundum illud Ovidii: Per quas nos petitis, saepe fugatis opes. Sed quoniam probi est animum ad pejora non flectere, sed melioribus conformare, remoto animo
Abbreviated transcription (Latin):
a.m. ⁊.i.s.e. Non cliuinitas aĩam de¬
posuit. s caro aĩam deposuit in morte.
⁊ aĩam sumpsit in resurrectione.
Item in libro atł felicianum dicit
aub̃. Sic̃ in sepulcͦ carnẽ suam mo¬
riendo non deserit. sic̃ in ut̾o uͥginiᷤᷤ
conascendo formauit: sic gͦ non dis¬
cedente uita mortuus z. Sic̃ passus ÷
non ꝑeunte uite potentia. Erat uno¬

Expanded text:
am. » Non divinitas animam deposuit; sed caro animam posuit in morte, et eam assumpsit in resurrectione. Item in libro ad Felicianum dicit Augustinus: Sicut in sepulcro carnem suam non deseruit sic in utero virginis eam conascendo formavit, sic ergo non discedente vita mortuus est, sic passus est non pereunte vitae potentia. Erat en
Abbreviated transcription (Latin):
diuintas ab humanitate. Quidam
uolunt tlre ꝙ a carne seꝑata sit di¬
uinitas ñ ab aĩa. quib non ÷ creden¬
dum.cum tlicat leo papa. Ex quo
hoĩem assumpsit: non deposute ⁊
illam in effabilem unionẽ. Non enĩ
÷ diuinitas bis incarnata. nec bis as¬
sumpsit carnem. Intlubitant̾ gͦ dm̃s

Expanded text:
nitate. Quidam volunt dicere quod a carne separata sit divinitas, non ab anima, quibus non est credendum cum dicat Leo papa: Ex quo hominem assumpsit non deposuit. Et illam ineffabilem unionem. Non enim est divinitas bis incarnata; nec bis assumpsit carnem. Indubitanter ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis nec immortalis. Obiciunt
⁊ auctoritatem anastasii hãc .s. ma¬
ledictus qui hunc totum hoĩem .i.
aĩam ⁊ corpus ꝙ assumpsit denuo
assumptũ ł lib̾atũ post t̾ciũ diem
fitet᷑ fiat. fiat. Ad qd̾ dm̃s anasta¬
sium tũc loqͥ ꝯtra illos qui nega¬
bant eius resurrectõem. ⁊ putabãt
ꝙ in morte detin̾etur ille qui solus
int̾ mortuos lib̾. Et iõ dixit hoĩem
denuo assumptũ .i. lib̾atum a mor
tionẽ tliuinitatis moriturꝰ. Nã cum
diuinitas mortis lib̾a sit: utiq mors
ẽẽ non pot̾at uͥ uita disced̾et qr ui
ta diuinitas. S ambrõ intellexit
diuinitatem seꝑari ab hõie illo ꝑ¬

Expanded text:
mortalis, nec immortalis. Objiciunt tamen auctoritatem Anastasii, hanc scilicet: Maledictus qui hunc totum hominem, id est animam et corpus quod assumpsit denuo assumptum vel liberatum post tertium diem fitetur: Fiat fiat. Ad quod dicimus Anastasium loqui contra illos qui negabant ejus resurrectionem: et putabant quod in morte detineretur ille, qui solus inter mortuos liber. Et ideo dixit hominem denuo assumptum, id est liberatum a mortrationem divinitatis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors esse non poterat nisi vita discederet; quia vita est divinitas. Sed Ambrosius intellexit di
Abbreviated transcription (Latin):
peocare potuit: ⁊ dampnari potuit.
qr pcc̃m seq̃r dampnatõ. S quid
suscepit d̾i filius. pͥmus statꝰ añ pee¬
catum. in quo fuit homo ꝯditꝰ. Sed̾s
dus. Primꝰ statꝰ possibilitatẽ moriẽ¬
di hãbuit non necessitatem. Pot̾at
R mori. pot̾at non mori. Scd̾s ne
talis erat. non natura. ł immortalit
hũit defectus istos. fam̃. sitim. ⁊ c̾.
De t̾cio statu hu̾it non posse p̾care.
Poss q̃ri cum poss xp̃e mori morte
non illata ab aliis ⁊ in ea redimere
humanum gn̾s : qͣre uoluit mori ta¬
ret ad dilectionem sui. ꝙͣ x gͣuiorẽ¬

Expanded text:
peccare non potuit. Et damnari potuit, quia peccatum sequitur damnatio. Sed quid suscepit Filius Dei. Primus status ante peccatum, in m. Primus status possibilitatem moriendi habuit, non necessitatem. Poterat enim mori, poterat non mori. Secundus talis, natura immortalis; habuit defectus istos, famem, sitim, etc. De tertio statu habuit non posse peccare. Potest quaeri, cum posset Christus mori morte non illata ab aliis, et in ea redimere humanum genus, quare voluit mori taret ad dilectionem sui. Quanto enim grav
Abbreviated transcription (Latin):
ti exposiusti. ñ ꝙ d̾elictus sit: ł ab
eo diuinitas seꝑata sit. uidebatur
i deliqͥ a d̾o x ab eo diuinitas disce¬
dere. cum non ostend̾et eum defẽ¬
dendo suam potentiã ꝑtractatis ꝑ¬

Expanded text:
i exposuisti; non quod derelictus sit, vel ab eo divinitas separata sit. Videbatur enim derelinqui a Deo vel divinitas discedere; cum non ostenderet eum defendendo suam potentiam. TRACTATUS
Abbreviated transcription (Latin):
instruit alios ap̃ dm̃ .i. ad honorẽ dei
⁊ ad ꝓfectũ hominũ. Beda suꝑ lucam.
Recte dr̃ plemis sapĩa non ꝑ int̾ualla tẽ¬
poꝵ ꝓficiendo in sapĩa. qͣ semꝑ plenꝰ fuit
ab hora conceptõnis. qm̃ in ip̃so ut ait
apłs habitat oĩs plenitudo diuinitatis
corꝑałr. Solet a quibdã q̃ri utrũ aĩa
d̾s scit. qd̾ ita uolunt ꝓbare. aĩa illa

Expanded text:
instruit alios; apud Deum, id est ad honorem Dei et ad profectum hominum. Beda super Lucam: Recte dicitur plenus sapientia, non per intervalla temporum proficiendo in sapientia, qua semper plenus fuit ab hora conceptionis, quoniam « in ipso, ut ait Apostolus, habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . » Solet a quibusdam quaeri utrum anima Deus scit. Quod ita volunt probare. Anima illa
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ ut̾um u̾bũ caro. Aus̾ in libro de
tͥnitate. nõ eẽt d̾i hominũ q medi¬
ator: nͥ id̾ d̾s. id̾ homo in utroq unꝰ
no łuntas ÷ ⁊ oꝑatõ fecit. nõ aũ in u¬
tero uͥginis pͥus caro ꝯcepta ÷. ⁊ post¬
modũ diumitas uenit in carne̾ ses

Expanded text:
 uterum Verbum caro. Augustinus in libro De Trinitate: Non esset hominum et Dei mediator, nisi idem Deus idem homo in utroque et est voluntas et operatio fecit. Non autem in utero Virginis prius caro concepta est, et postm
Abbreviated transcription (Latin):
animos pudicos si habe¬
atis oculos impudicos. qͥ¬
a impudicus oculus im¬
pudici cordis est nuntiꝰ.
epe que intus latent exteriora
membra denuntiant. & freq̃n¬
der ꝑ ambitũ torꝑis cognoscit᷑ ha¬
bitus mentis. ¶Sinor autem est cul¬
pa dũ latet in occulto: set iam ma¬
ior efficit᷑ cum incipit apparere in
publico. Et sciendum est quia impu¬
dicicia alia est carnalis. alia sp̃ualiᷤ.
cogitationũ eꝰ intus tantũ agit᷑. fit¬
gitationẽ. mͦ ꝑ locutionem. mͦ ꝑ oꝑa¬
tionẽ. Talib fomentis nutͥtur &
ex̾cec᷑ libido. & separatur anima
et exercetur in sensibus luxuri¬
a. Unde et subditur
Et cum se inuicem si¬
bimet etiam tacente

Expanded text:
animos pudicos si habeatis oculos impudicos, quia impudicus oculus impudici cordis est nuntius. Saepe enim quae intus lateant exteriora membra denuntiant, et frequenter per habitum corporis cognoscitur habitus mentis. Minor est autem culpa dum jacet in occulto, sed jam major efficitur dum incipit apparere in publico. Et sciendum quia impudicitia alia est carnalis, alia spiritualis. cogitationum gitationem, modo per locutionem, modo per operationem talibus fomentis nutritur et exercetur libido, et separatur anima exercetur in mentibus luxuria. Unde et subditur: Et cum se invicem sibimet etiam tacente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣs partes habeat.
sistunt. Speranda uocat ila bona
et̾na que desid̾amus ĩmortalitatem
⁊ c̾. q̃ in nobis iam ꝑ fidẽ subsistunt
in futuro per experiẽtiã. Arg̾m nõ¬

Expanded text:
 quas partes habeat. nobis subsistunt. Speranda vocat bona illa aeterna quae desideramus, ut immortalitas, etc. quae in nobis per fidem jam subsistunt, in futuro per experientiam
Abbreviated transcription (Latin):
o fr̃es suos qui ad illam
sc̃am societatem ex pau¬
ꝑtate uenerunt. magis
aũt studeant non de pa-¬
rentum diuitum digni

Expanded text:
ores suas. quae ad illam sanctam societatem ex paupertate uenerunt; magis autem studeant non de parentum diuitum digni
Abbreviated transcription (Latin):
castitas de moribus.
Alibidinosa uoluntas conspectib
mutuis magis magisq mardescit. &¬
si corpus ab ĩmunda molatione nõ
tangit᷑: ip̃a tñ ĩmunda uiolatio. isu.
asfectu. cogitatione. delectatione pe¬
gradib crescit pectatum. Cogitatio
prauã delectationẽ parit. delectatio
consensum. consensus oꝑationem.
oꝑatio consuetudinẽ. consuetudo
necessicadem. Apłs aũt legem pec¬
tati dicit eẽ in membͥs: que lex cõ¬
suecudo est. quam peccando concepi
quia iam necessitacis uincło ꝑ cõ¬
suetudinẽ detinem᷑. Bonũ est gͦ cui
quia si morari ceperit magnicu¬
dinem sceleris facit. Set quid di¬
cit psalmus de huiꝰ modi: ꝑlonga¬
uerunt iniquitates tat : dñs iu¬
stus concidet cerinces eoꝵum.
Nec putare debet qui in
feminam figit oculum
et illuus in se fixum di

Expanded text:
castitas de moribus. libidinosa voluntas conspectibus mutuis magis magisque inardescit. Etsi corpus ab immunda violatione non tangitur, ipsa tamen immunda violatio, visu, affectu, cogitatione, delectatione pegradibus crescit peccatum. Cogitatio parva delectationem parit, delectatio consensum, consensus operationem, operatio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Apostolus enim legem peccati dicit esse in membris , quae lex consuetudo est, quam peimus, quia iam necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. Ergo studeamus quia si morari coeperit, immanitatem sceleris facit, et quid dicit Psalmista de hujusmodi? Prolongaverunt iniquitatem suam; Dominus justus concidet cer vices peccatorum . Nec putare debet, qui in feminam figit oculum et illius in se di
Abbreviated transcription (Latin):
decollatus ÷ sub claudio cesare. Itẽ
rome sc̃oꝵ martirum uitalis. feli¬
cule ⁊ ⁊enonis. Cuntate interan¬
nis beati ualentini ep̃i. qui post
dinturuam cedem custodie man¬
cipatus cũ suꝑari ñ poss medie
nocdis silentio eiectus de carcere
re m̾si sunt. Item cipionis pͥsbri
Mopseos bassiani. agathonit. qui
om̃s igne combasti sunt. Item dio¬
nisu ⁊ amnionii decollatoꝵ. xu.¬
Dome sc̃ cratonis kł marc᷑.¬
maruris. qui a beato ualẽtio
fic dt d̾ocum̃ns institutus nõ mul¬
tis post dieb cum uxore ⁊ uninsa
domo martirio consũmatus est.
siuitate brixa scõꝵ martirum fau¬
stim ⁊ eobite nirginis. In gallus

Expanded text:
esare. Item Romae, sanctorum martyrum Vitalis, Feliculae et Zenonis. Civitate Interamnis, beati Valentini episcopi, qui post diuturnam caedem, custodiae mancipatus, cum superari non posset, mediae noctis silentio ejectus de carcere,re mersi sunt. Item, Cyrionis presbyteri, Moyseos, Bassiani, Agathonis, qui omnes igni combusti sunt. Item Dionisii et Ammonii decollatoruomae, sancti Cratonis martyris, qui a beato Valentino fidei documentis institutus, non multis post diebus, cum uxore et universa domo martyrio est consummatus. Civitate Brixa, sanctorum martyrum Faustini et Joviae virginis. In Galliis
Abbreviated transcription (Latin):
gabi ꝓpħe. de quo beatus lucaᷤ
in apłicis actib scribit. In milita
martiris. qui latine int̾pretatur
multũ orans. Ciuitate andegauis
sc̃i licim ep̃i. uen̾abilis sc̃itatis ui¬

Expanded text:
am, de quo beatus Lucas in apostolicis Actibus scribit. In Militancti martyris, qui Latine interpretatur multum orans. Civitate Andegavis, sancti Lizinii episcopi, venerabilis sanctitatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne murmure de consi¬
lio medicine. ita ut e¬
tiam nolit. iubente p̾¬
posito faciat qd̃ facien¬
dum est ꝓ salute. Si au¬
tem uelit forte nõ expe¬
dit. sue cupiditati non

Expanded text:
ne murmure de consilio medici, ita ut etiam si nolit, jubente praeposito faciat quod faciendum est pro salute. Si autem velit, et forte non expedit, suae cupiditati non
Abbreviated transcription (Latin):
ransitura quippe necessitas u¬
tit᷑ temꝑalib reb temꝑalib
studiis in quib debet semꝑ caritaᷤᷤ
eminere. qria nichil potest placere
deo sine caritate. In cunctis gͦ que
agimꝰ neceẽ ÷ ut semꝑemineat
caritas. quia ip̃a est mater uirtu¬
cum. ip̃a est radix om̃iũ maloꝵ
lum. de qua parilus ait. Adhue ex¬
cellentiorem uiam uobis demon¬
stro. Włtum ꝓficit in hac caritate:
qui ꝓ amore dei cuncta que huiꝰ mũ¬
di sunt despicit. nichil sibi recin̾e
appetit. quicquid habet in cõmu¬
ne diuidit. Uete ꝑ excellentiorem
uiam gradit᷑: qui calcatis t̾tenis
mente & desiderio ad celestia suble¬
uat᷑. Caritas in amore dei constat
& ꝑximi. Amor autem dei tͥb reb
exprimit᷑. ut nichil temaneat in
homine. qd̾ non diuine dilectioni
subdat᷑. Eam p̃cipimꝰ diligete ex
coto corde. iidelicet ut om̃s cogita¬
tiones nr̃as referamꝰ ad ip̃m. Ex to¬
ximi duo seruanda sunt. ut qd̾ tͥ
non uis fieri: alteri non feceris. et

Expanded text:
ransitura quippe necessitas utitur temporalibus rebus, temporalibus studiis, in quibus debet semper charitas eminere, quia nullus potest placere Deo sine charitate. In cunctis ergo quae agimus necesse est ut semper emineat charitas, quia ipsa est mater virtutum, ipsa est radix omnium bonorulum, de qua Paulus apostolus ait: Adhuc excellentiorem vobis viam demonstro . Multum proficit in hac charitate qui pro amore Dei cuncta quae hujus mundi sunt despicit, nihil sibi retinere appetit, quidquid habet in commune dividit. Vere per excelsam viam graditur, qui, calcatis terrenis, mente et desiderio ad coelestia sublevatur. Charitas in amore Dei constat et proximi. Amor autem Dei tribus modis exprimitur, ut nihil remaneat in homine quod non divinae dilectioni subdatur. Nam Deum praecipimur diligere ex toto corde, videlicet ut omnes cogitationes nostras referamus ad Deum; ex toximi duo servanda sunt. Ut quod tibi non vis fieri aliis ne feceris . Et
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste. iõ ex ꝯscientia apposui
qr si contingeret ue mulierem
alt̾am ignorante uiro uxor in
tia excusaret
um aũ unus de ꝯuigib for

Expanded text:
manifeste. Ideo ex conscientia apposui: quia si contingeret ut mulierem aliam ignorante viro uxor in tia excusaret. Cum autem unus de conjugibus for
Abbreviated transcription (Latin):
dere non conuenit. Quia cũ
penitentia bigamus indige¬
at: guis erit presbiter
qui talibus imptus
possit prebere cons m¬
sums S non dicimus bi
ideo quod sit peccatum.iii.
qiuia forsitan cum sit ni¬
mis incontinẽs contini¬
gere sol ut ultra mo¬
dum in uxore propria ex¬
exceat libidinem. nec ꝑ
talibus nuptiis debet
consentire. eo quod eas fre¬
ad nuptias frequenter ite¬
randas. Non est hoc loco p̾¬
termittendum quando a¬
liquis cognatam uxoris pro¬
prie incestu maculat si
illud occultum est nec
probari potest. iudicat
ta penitentia cum uxore
sua remanere. nec ince¬
stum facere cum uxore le¬
gituna. Si uero ma¬
nifestum est iudicat eccle¬
sia ab uxoris consorcio Esse
separandum potest tamen¬
ei indulgentia fieri si uxor
eius et illa quam polirit
in remotiorib gradib cog¬
nate sunt.

Expanded text:
dere non convenit; quia cum dere non convenit; quia cum poenitentia bigamus egeat, quis erit presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed non dicimus bigntia quod sit peccatum secunquia forsitan cum sit nimis incontinens ut contingere solet ultra modum in uxorem propriam exerceat libidinem. Nec presbyter talibus nuptiis debet consentire, eo quod eas fread nuptias frequenter itere. Non est hoc loco praetermittendum quando aliquis cognatam uxoris propriae incestu maculavit, si illud occultum est, nec probari potest; judicat ta poenitentia cum uxore sua remanere nec incestum facere cum uxore legitima. Si vero manifestum est, judicare solet Ecclesia ab uxoris consortio esse separandum. Potest tamen indulgentia fieri si uxor ejus et illa quam polluit in remotioribus gradibus cognatae sint.
Abbreviated transcription (Latin):
erit uir eius liberata est a le¬
ge uiri. cui uult nubat. tã¬
tum in domino.
ec sole prime uel secũ¬
de nuptie sunt licite: et
uiter respondem. nec illas
nuptias audeo dampnare.
nec uerecundiam nim̾osi¬
tatis auferre. Idem testat᷑
hieremias. dicens. Ego nũc
libera uoce exclamo nec
dampnari in ecclesia diga¬
miam nec trigamiam et
apparet ex supradictis au¬
ctoritatib qd̃ liceat post
mortem ꝯuigium nuptias
multociens elebrare. po¬
test tamen aliquibus ui¬
deri quod peccatum sit bi¬
gamia. Cum apostolus scri¬
bens hominem honore e¬
piscopali dignum dicat eũ
esse uirum unius uxoris.
Ab illo hongre bigamos ex¬
cludens quasi trans gressores.
Sed sciendum est illud
fieri non pro cułpa digami¬
e: sed pro sacramenti hone¬
state. Honestius enim uicẽ
xpisti gerit episcopus qui
iunctus est soli mulieri: si¬
cut uni ecclesie iunctus
est xp̃istus.
idetur tamen affirmare
quod bigamia sit pecca¬
tum illud cesariensis dictũ
nuptiis bigamini prande¬

Expanded text:
ejus liberata est a lege viri, cui vult nubat tantum in Domino . Nec solae primae vel secundae nuptiae sunt licitae; seviter respondeo, nec me ullas nuptias audere damnare nec verecundiam numerositatis auferre. Idem testatur Hieronymus dicens: Ego nunc libera voce exclamo non damnari in Ecclesia bigamiam, imo nec trigamiam; etapparet ex supradictis auctoritatibus quod liceat post mortem conjugum nuptias multoties celebrare. Potest tamen aliquibus videri quod peccatum sit bigamia, cum Apostolus describens hominem honore episcopali dignum dicat eum esse virum unius uxoris , ab honore bigamos excludens quasi transgressores. Sed sciendum est illud fieri non culpa bigamiae, sed pro sacramenti honestate. Honestius enim vicem Christi gerit episcopus qui junctus est soli mulieri, sicut uni Ecclesiae junctus est Christus. Videtur tamen affirmare quod bigamia sit peccatum illud Caesariensis decretum nuptiis bigami pran
Abbreviated transcription (Latin):
ter moritur et alter superui¬
uit licet superstiti sine offen¬
sione secundas inire nuptias.
uxta apostolum dicentem.
Mułier alligata est uiro qnͣ¬

Expanded text:
ter moritur et alter supervivit, licet superstiti sine offensione secundas inire nuptias, juxta Apostolum dicentem: Mulier alligata est viro q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitur in gradib remotiorib pot̾
ei indulgentia fĩ qui si nõ fiat
debent separari.
eparatio autem cognatoꝵ sic
fieri deb ut duo ł tres de pa¬
rentela uirent cognationẽ. aut
si eoꝵ parentela tota defecerit.
tunc a uicinis antiquorib ⁊ ue¬
ram̃tum.

Expanded text:
itur in gradibus remotioribus, potest eis indulgentia fieri; quod si non fiat debent separari. Separatio autem cognatorum sic fieri debet, ut duo vel tres de parentela jurent cognationem; aut si eorum parentela tota defecerit, tunc a vicinis antiquioribus et veramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. qd̃ ad celos ad dext̾am pris
ascendit. ⁊ quomͦ non augm̃tet᷑
illud in quo tnͣsit: eius uolũta¬
ti ⁊ potentie ascribatur. qui id̾
corpus de uirgine ⁊ sine uri se¬
mine ꝓducere fecit. ambro. pre¬
t̾ nature ordinem uirgo gene¬
rauit. ⁊ ħ qd̾ conficimus corpus
ex uirgine ÷. Quid hic q̃ris na¬
ture ordinem in xp̃i corpore cũ
p̾t̾ naturam sit ip̃e dñi partus
ex uirgine. ⁊ ꝙͣuis non sit post
consecrationem panis neq ui¬
lis. nec ninum materiale. s u̾a
probetur. de huis q̃ non uident᷑
est fides. ne ⁊ sumere abhorre¬
mus. ⁊ ne ab infidelib irrideani᷑.
Querit᷑ in quo sint ille spẽs ⁊ il¬

Expanded text:
elum ad dexteram Patris ascendit, et quomodo non augmentetur illud in quod transit, ejus voluntati et potentiae ascribatur qui idem corpus de virgine et sine viri semine prodire fecit. Ambrosius: Praeter naturae ordinem virgo generavit; et hoc quod conficimus corpus ex virgine est. Idem: Quid hic quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter naturam sit ipse Domini partus ex virgine? Et, quamvis non sit post consecrationem panis, neque vilis neque vinum materiale; sed verprobetur, quia de his quae non videntur est fides; ne etiam sumere abhorreamus, et ne ab infidelibus irrideremur Quaeritur in quo sit illa spe
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. qñ discipulis corpus ⁊ sangui¬
nem suum dedit dicẽs accipite. ħ est
dorpus meũ ⁊ c̾. ⁊ sic̃ tunc panem illu
⁊ calicem Alum in uerum corpus et
in uerum sanguinem u̾bo suo com¬
mutauit: ita indubitant᷑ credimꝰ uer¬
bel illa a sacerdote eo ordine ⁊ ei in¬
ordo. actio. intentio ordo: ut sit sa¬
e̾dos. actio: ur ilła u̾ba ꝓferat. Iuten¬

Expanded text:
ixit, quando discipulis corpus et sanguinem dedit, dicens: Accipite, hoc est corpus meum , etc. Et sicut tunc panem illum et calicem in verum corpus et in verum sanguinem verbo suo commutavit, ita indubitanter credimus verba illa a sacerdote eo ordine et ea inOrdo, actio, intentio. Ordo, ut sit sacerdos; actio, ut verba illa proferat; inten
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. ⁊ huius corporis panis ⁊ uinũ
sacram̃ta leguntur. qr sic̃ panis ex
multis gͣnis uns efficitur. uinum
ex multis racemis in unũ ꝯfluit:
ip̃m corpus xp̃i ⁊ sanguis. res ꝙͣtũ
ad illaᷤ sp̃es. quib sigcatur. hec res
tatis capitis ⁊ m̃broꝵ. quã efficit
fides corporis ⁊ sanguinis xp̃i. ⁊ i¬
sta res sacram̃ti uirtus appellat᷑¬
atq diuina. de qua ip̃e dicit. caro
⁊ sepulta. De hac sp̃ali carne dicit
qui per fidem xp̃o counitur ⁊ ꝯfor¬

Expanded text:
isti, et hujus corporis panis et vinum sacramenta esse leguntur; quia sicut panis ex multis granis efficitur unus, vinum ex multis racemis in vinum confluit; ipsum corpus Christi et sanguis: res quantum ad illas species quibus significatur. Haec res tatis capitis et membrorum quam efficit fides corporis et sanguinis Domini; et ista res sacramenti virtus appellatuatque divina, de qua ipse dicit: Caro ifixa est et sepulta. De hac spirituali carne dicit qui per fidem Christo connectitur et co
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cium eꝑ÷ res tm̃./ Sacram̃tum ⁊ ñ
res ip̃e sp̃es insibiles .s. panis ⁊ uini.
⁊ ea que ibi iusibilit̾ celebrantur.
ut fractio. dispositio. eleuatio. Sa
rit. facit aliquid in m̃tem uenire¬

Expanded text:
 res tantum. Sacramentum et non res, sunt species visibiles, id est panis et vini; et ea quae ibi visibiliter celebrantur, ut fractio, depositio, elevatio. Sacrit facit aliquid in mentem venire
Abbreviated transcription (Latin):
in suba panis ⁊ uini: cum ñ sit
ibi sub̾a panis ⁊ uini. s uerum
corpus xp̃i. Nec audemus dicere
sqͣlem in indicio insuri sumus¬
om̃s. S cui creare de nichilo et
formatum ⁊ formã fuit facile:
tum ad gͣcius suffragiũ remanẽt
ista ꝑ seꝰ subsistentia ad corpus
dñi quodam modo obregendum
ꝙ in forma ⁊ in natura sua sub ilł
uere subsistat

Expanded text:
ia panis et vini cum non sit ibi substantia panis et vini, sed verum corpus Christi, nec audemus dicere sed qualem in judicio visuri sumus. Sed cui creare de nihilo et formatum et formam fuit facile, tum, ad gustus suffragium, remanent ista subsistentia ad corpus Domini quodammodo obtegendum, quod in forma et in natura sua sub illis vere persistit
Abbreviated transcription (Latin):
dum unũ ꝙ̃q fidelium corporis ⁊ sã¬
guinis dñici iunc ẽẽ ꝑticipem. qñ in
baptismate xp̃i m̃ brum efficitur. nͨ
alienari ab illius panis calicisq cõ.¬
sorcio: ⁊ si añꝙͣ panem illum come
illiu̾s participatione nõ pͥnatur. qñ¬

Expanded text:
umquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici tunc esse participem, quando in baptismate membrum efficitur Christi, nec alienari ab illius panis, calicisque consortio, etiamsi antequam panem illum comedillius participatione ac beneficio n
Abbreviated transcription (Latin):
giter retinere. ut possimꝰ dicere
cum ppħa. In corde meo abscondi
eloquia tua. ut non peccem tibi.
Qui in corde suo sacrum eloqͥum
abscondit: uitalis aibuł ei cibus
est anime. qui a morte. id est a
peccato defendit. & insuꝑ ad ui¬
tam et̾nam ꝑducit. Iam quid
de infirmis subiũgatꝰ audiamꝰ.
Qui infirmi sunt ex
pristina consuetudi¬
ne si aliter tractant᷑
in uictu:. non debet

Expanded text:
giter retinere, ut possimus dicere giter retinere, ut possimus dicere cum Propheta: In corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi . Qui in corde suo sacrum eloquium abscondit, vitalis ei cibus animae est, qui a morte, id est a peccato defendit, et insuper ad vitam aeternam perducit. Jam quid de infirmis subjungat audiamus. Qui infirmi sunt ex pristina consuetudine si aliter tractantur in victu, non debet
Abbreviated transcription (Latin):
lli esuriunt u̾bum dei: qui desid̾ant¬
illud audire. Młti sacram lectionem
saporem sentiunt. Quicquid audiũt
facile amittunt. Iudicium est illis au¬
dire qd̃ audiunt. Quo tont᷑ scͥptum
est. Beati qui esuriunt & sitint
iusticiam. qm̃ ip̃i sat᷑abunt᷑. Ideo sa¬
turabunt᷑. quia pͥus esurient. Esuri¬
endum & desid̾andum u̾bum der.
aderit diuina gra q̃ nos intus ꝑfũ¬
ori meo. Et. bonũ mͥ lex oris tui suꝑ
milia auri & argenti. Non solum¬
gͦ debemꝰ ẽẽ ꝑticipes mense corꝑaliᷤᷤ
corꝑis: set & anime. Et qͣnto me¬
lior anima ꝗͣ corpus: tanto am¬
plius delectare nos debent alim̃ta
anime ꝗͣ corꝑis. Quotiens diuina
scͥptura nobis legit᷑ aut exponit᷑.
cogitare debemꝰ quia esca spirita¬
lis est: que a deo nob̾ mittit᷑ ad re¬
ficienda corda nr̃a ne deficiamꝰ in
uia. ad roborandosi nos contra
temptationes diaboli & ꝑicła huiꝰ
scłi. Talem cibum nos oꝑtet inceᷤᷤ¬
santer esurire. atq in mente in¬

Expanded text:
lle esuriunt Dei verbum qui desiderant audire. Multi sacram lectionem saporem sentiunt: quidquid audiunt facile amittunt. Judicium est illis audire quod audiunt. Quo contra scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Ideo saturabuntur quia prius esurierunt. Esuriendum et desiderandum verbum Dei; aderit divina gratia quae nos intus perfunori meo, et Bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti . Non solum debemus esse participes mensae corporalis corporis sed animae. Et quanto melior est anima quam corpus, tanto amplius nos delectare debent alimenta animae quam corporis. Quoties nobis divina Scriptura legitur aut exponitur, cogitare debemus quia esca spiritualis est, quae a Deo nobis mittitur ad reficienda corda nostra ne deficiamus in via, et ad roborandos nos contra tentationes diaboli et pericula hujus saeculi. Talem cibum nos oportet incessanter esurire atque in mente ju
Abbreviated transcription (Latin):
statim ad qͥescendũ est eoꝵ desid̾iis.
d̾ia. Ergo si ñ est c̾tum: medicꝰ ꝯsulat᷑
Querat᷑ ille: qui de inc̾to faciat c̾tũ.
Nec mirũ si medicoꝵ consilia q̃rimus.
cum apłm paulũ consilio medicine usũ
pp̃ stomachum: ⁊ freq̃ntes tuas infir¬
mitates. A rigore ergo abstinentis dis¬
cretus magister discipłm temꝑat. ne sci¬
licet frecr̃ntib passionib fractus a bono
p̾dicationis elanguescat. Bonũ quippe
erat ut discipłs sc̾s ex infirmitate patiẽ¬
tie fructũ rederer. s utilius eẽ p̾uidebat
apłs. si usu medicine aliqnͣtum conua¬
lesçens. alioꝵ aĩas deo lucͥ faceret. Ex
diu̾sis autem bonis utiliora eligenda st̾.
Hac autẽ auctoritate fulti ad hoc me¬
dicinam corporalem q̃rere debemꝰ: nt
uide maiorem fructũ dñ o referamus¬
N seq eant a cl balne¬
cesse fuerit minus qmͣ
eluo uel tres. et ille qui
habet aliquam euncłi
necessitatem cum quib
p̾positus iuserit ire debebr

Expanded text:
is, deria; ergo si non est certum, medicus consulatur. Quaeratur ille qui de incerto faciat certum. Nec mirum si medicorum consilia quaerimus, cum apostolum Paulum consilio medicinae usum propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . A rigore ergo abstinentiae discretus magister discipulum temperat, ne scilicet frequentibus passionibus fractus a bono praedicationis elanguescat. Bonum quippe erat ut discipulus ex infirmitate patientiae fructum redderet, sed utilius esse providebat Apostolus si usu medicinae aliquantulum convalescens animas Deo lucrifaceret. Ex diversis autem bonis utiliora eligenda sunt. Hac autem auctoritate fulti ad haec medicinam corporalem quaerere debemus, ut inde majorem fructum Domino referamus. Nec eant ad balnecesse fuerit, minus quam duo vel tres. Et ille qui habet aliquo eundi necessitatem, cum quibus praepositus jusserit, ire debeb
Abbreviated transcription (Latin):
Malediti regnũ d̾i ñ possidebunt. Et dñs
in enuãgłio. Nui dix̾it fr̃i suo fatue reus
erit gehenne ignis. Debet gͦ sicut gͣniter
deliquit gͣuit̾ penitere: atq ideo quem
lesit toto corde tota humilitate ueniam
postulare: ⁊ ille qui lesus est sine discep¬
tatõe dimittere. Isodorus. Qui fratrẽ
suum sibi tardius reconciliat: deũ sibi
tarduis placat. Frustra enĩ sibi dm̃
negligit. S sunt quidam qui de suis
ueniam: dum ħ pocius magna sit
culpa qũ tardius re laxantur pcc̃a
frat̾na. ueritate testante didicimus:
qr seruus qui decem milia talenta de¬
bebat. cum penitentiã ageret absolu¬
tionem debiti a dño accepit: s qr cũ¬
seruo suo centum denarios debiti de¬
bitũ ñ dimisit. et hoc iussus est exigi.
qd̃ ei fuerat iam dimissum. Ex quib
dc̃ĩs constat. qr si ħ qd̾ in nos delin¬
oruit᷑. ex corde non dumittimꝰ: ⁊ illud
rursum exigit᷑. qd̾ nobis iam ꝑ penitẽ¬
tiam dimissum fuisse gaudebamus.
Szi aurem inuicẽ se le

Expanded text:
Maledici regnum Dei non possidebunt . Et Dominus in Evangelio: Qui dixerit fratri suo fatue: reus erit gehennae ignis . Debet ergo sicut graviter deliquit, graviter poenitere, atque ab eo quem laesit toto corde, tota humilitate veniam postulare; et ille qui laesus est sine disceptatione dimittere. Isidorus: Qui fratrem suam tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim sibi Deumnegligit. Sed sunt quidam qui de suis veniam, dum potius haec magna sit culpa quando tardius laxantur fraterna delicta. Veritate testante didicimus quia servus, qui decem millia talenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem debiti a Domino accepit; sed quia conservo suo centum denarios sibi debenti debitum non dimisit, et hic est jussus exigi quod ei fuerat jam dimissum . Ex quibus verbis constat quia si hoc quod in nobis delinquitur ex corde non dimittimus, et illud rursum exigitur quod nobis jam per poenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. Si autem invicem se les
Abbreviated transcription (Latin):
sõe eufemie. uirginis ⁊ martyris
Que sub̾ proconsule pͥsco torm̃ta et
carc̾es. u̾bera ⁊ argumenta rotaꝵ.
ignes ⁊ pond̾a lapidũ angłarium.
bestias ⁊ plagas uirgarũ. secures ⁊ sar¬
tagines igneas. rursum bestie ꝓ xp̃o
dioclicianꝰ penis gͣuissime afflictos
diuq tortos: tandem post laudabi¬
lem martyrii uictoriam gladio ani¬

Expanded text:
e Eufemiae virginis et martyris, quae sub proconsule Prisco tormenta et carceres, verbera et argumenta rotarum, ignes et pondera lapidum angularium, bestias et plagas virgarum, secures et sartagines igneas, rursum morsum bestiaeDiocletianus poenis gravissime afflictos, diuque tortos, tandem post laudabilem martyrii victoriam, gladio ani
Abbreviated transcription (Latin):
natł beati incomedis prbi. et
inkris. sub domiciano pͥncipe. Qui
dum dic̾e̾t compellentib se sacͥfi¬
care: ego nõ sacrifico nͥ deo oĩpotẽ¬
ti. qui regnat in celis. plumbatis
dutissime cesus migrauit ad dñm.¬
confessoris. Lodem die in t̾ritorio ca¬
bilonensi scĩ ualeriani mrͣis. Quem
pͥscus p̾ses suspensum. ⁊ graui un¬
gularũ lac̾atione cruciatum. cñ in
xp̃i confessione iuderet immobilem.
ac toto animo in eius laudib ꝑma¬

Expanded text:
beati Nicomedis presbyteri et martyris, sub Domiciano imperatore. Qui cum diceret compellentibus se sacrificare: Ego non sacrifico nisi Deo omnipotenti, qui regnat in coelis, plumbatis diutissime caesus migravit ad DomDominum. Eodem die in territorio Cabilonensi, sancti Valeriani martyris, quem Priscus praeses suspensum, et gravi ungularum laceratione cruciatum, cum in Christi confessione videret immobilem, ac laeto animo in ejus laudibus perma
Abbreviated transcription (Latin):
deo ꝓgresssm esse in malum mag¬
num dicit fratrem qui occulte ali¬
quid recipit. quia illud occultare:
gnũ malũ incurrit: qui sui ordinis
preuaricator existit. Nisi ꝓpħa sc̃s
magnũ malũ eẽ sciret qd̾ giheri
discipulus suus a naaman siro mu¬
nus occultũ accepisset: nequaqͣm
eum tam t̾ribiliter passione lepre
ꝑcuteret. Exemplo autem suo nos
docuit graui correptione dig¬
nũ ẽẽ: qui cõmitteret simile pec¬
catum. Lamen si ultro confite¬
t᷑: ꝑcendum est ei & orandum
ꝓ eõ. Nam culpa lemor efficit᷑
que confessione uoluntaria hu¬
militer aꝑit᷑. Unde dauid dicit
Dixi conficebor. & tu remisisti ĩ¬
pietatem peccat mei.
Si autem dep̾hendit᷑
atq conuincit᷑ scd̃m
arbitͥum p̾sbiteri uel

Expanded text:
progressum esse in malum magnum dicit fratrem qui occulte aliquid recipit, quia aliquid occultare, gnum malum incurrit qui ordinis sui praevaricator existit. Nisi propheta sanctus magnum malum esse sciret quod Giezi discipulus suus a Naaman Syro munus occultum accepisset , nequaquam eum tam terribiliter passione leprae percuteret. Exemplo itaque suo nos docuit gravi correctione dignum esse qui committeret simile peccatum. Tamen, si hoc ultro confitetur, parcendum est ei et orandum pro eo. Nam culpa levior efficitur quae confessione voluntaria humiliter aperitur. Unde David dicit: Dixi: Confitebor, et tu remisisti iniquitatem peccati mei . Si autem deprehenditur et convincitur, secundum arbitrium presbyteri vel
Abbreviated transcription (Latin):
recłditurũ ẽẽ rõnem.
disciplinate uiuit. cũ ex se ipso
trahit magist̾ium. qd̃ exercet ĩ ałio.
offert nob̾ se d̾s. Et quis filius quẽ
non corripit pat̾ : ⁊ c̾. Sunt autẽ
ħ duo necessaria. ut rector suis exh¬
beat subditis. tumorem scilicet et̃
amorem. timorem eis qui rebelles
a uobis appetat: ꝙͣ timeri. ⁊ p̾latus
qnͣto plus diligitur: tanto libentius
auditur. Et magis placet deo illa ser¬
uitus q̃ ex uoluntate ⁊ amore fite
qͣm illa que fit ex timore. Propt̾ea
dulcis magist̾ siuis discipłis ait. Iam
ñ dicam uos seruos sed amicos. Non
enim uult d̾s ut eum timeamꝰ tanꝙͣ
dominũ serui. s nult ut eum diliga¬
mus tanqͣm patrem filii: ⁊ ut pre¬
cepta eius faciamꝰ non timore pene:
s amore iusticie. Noc autẽ semꝑ co¬
gitare debet qui uidex est aĩarum
qr supra se uidicem ht̃ dñi. ut regi
missis apud districtum uidice᷑ pẽ
Unde magis obetliendo
us miseremini qͥ int̾

Expanded text:
redditurum esse rationem. plinate vivit, cum ex seipso trahit magisterium quod exercet in alio.offert se vobis Deus. Et quis filius quem non corripit pater? Sunt autem haec duo necessaria ut rector suis exhibeat subditis, timorem scilicet et amorem. Timorem iis qui superbi hamari appetat quam timeri. Quia praelatus, quanto plus diligitur, tanto plus auditur. Et magis placet Deo illa servitus, quae ex voluntate et amore fit, quam illa quae fit ex timore. Propterea dulcis magister discipulis suis ait: Jam non dicam vos servos, sed amicos . Non enim vult Dominus ut eum tanquam Dominum timeamus, sed vult ut eum diligamus tanquam patrem filii, et ut praecepta ejus faciamus, non timore poenae sed amore justitiae. Hoc semper autem cogitare debet qui judex est animarum, quia super se judicem habet Deum, ut regimmissis apud districtum judicem pensUnde vos magis obediendo us miseremini, qui int
Abbreviated transcription (Latin):
nanimiter uiuimꝰ. si unũ
in dm̃ animũ habeamꝰ: quẽ¬
admodũ pͥmitiua eccłia cuierat
cor unũ & anima una. Qd̃ ait
unanimit̾. ꝑtinet ad uoluntatẽ.
ad̾ subdit concorditer: Ad bonor
mores ꝑtinet. Hic ÷ rectus ordo
uiuendi: pͥmũ ut sit uoluntas
una. deinde concors uita. fr̃es: qͥ
uult concorditer uiuero/ pͥusde¬
bet prauos mores relinquere ne
sit ꝑu̾sus. inordinatus. indistipli¬
natus. ne aurietate sua ceteros
p̃mat . Beinde ita debet librare
actus suos. sermones suos. mot᷑¬
suos. & totam uitam suam. ut

Expanded text:
vivimus si unum in Deo animum habeamus, quemadmodum primitiva Ecclesia, cui cor erat unum et anima una. Quod ait unanimiter, pertinet ad voluntatem. Quod vero subdit concorditer, pertinet ad bonos mores. Hic est rectus ordo vivendi, primum ut sit voluntas una, deinde concors vita. Frater qui vult concorditer vivere, prius debet pravos mores deponere, ne sit perversus, inordinatus, indisciplinatus, ne anxietate sua caeteros premat, deinde ita debet libactus suos, motus suos, sermones suos et totam vitam suam; ut