comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negandi uerecundia ut ꝓprium ei opꝰ
huiuscemodi disputatiunculȩ pollice
rer. Quod usq inp̾sens tempꝰ ut nunc
intelligo dñi uoluntate dilatũ.: reddit᷑
memoriȩ illius. Ut sacerdotalib prioris
adse uoluminis induta uestib. ꝑ mun¬
di huius solitudinẽ. gaudeat se ad terrã
reꝓmissionis aliquando uenisse. Uerum
quod cȩpimus ꝑsequamur. Quȩrentib
nobis tantȩ feminȩ habitacłm. oumita
solitudinẽ cuperoe. ut diuersorio mariȩ
carere nollet: eccesubito discurrentib
nuntus oriens totus intremuit: ab ulti.¬
ma meotide int̾ glacialẽ t̾hanaim. &
massagetoꝵ immanes popłos. ubi clau¬
sas rupib feras gentes alexandri clau¬
stra cohibent erupisse hunorũ examina:
quȩ ꝑnicib equis huc illucq uolitan¬
tia. sedis pariter ac terroris cuncta cõ.¬
plerent. Aberat tunc romanꝰ exercitus.
& bellis cuulib in italia tenebat᷑. Hanc
gentem herodotus refert subdario re.¬

Expanded text:
negandi verecundia, ut proprium ei opus negandi verecundia, ut proprium ei opus huiusce modi disputatiunculae prer, quod usque in praesens tempus, ut nunc intellego, domini uoluntate dilatum redditur memoriae illius, ut sacerdotalibus prioris ad se uoluminis induta uestibus per mundi huius solitudinem gaudeat se ad terram repromissionis aliquando uenisse. Uerum, quod coepimus, persequamur. quaerentibus nobis dignum tantae feminae habitaculum, cum ita solitudinem cuperet, ut diuersorio Mariae carere nollet, ecce subito discurrentibus nuntiis oriens totus intremuit, ab ultima Maeotide inter glacialem Tanain et Massagetarum inmanes populos, ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse Hunorum examina, quae pernicibus equis huc illucque uolitantia caedis pariter ac terroris cuncta conplerent. aberat tunc Romanus exercitus et bellis ciuilibus in Italia tenebatur. hanc gentem Herodotus refert sub Dario, re
Abbreviated transcription (Latin):
doris fom̃ta capiebat. Quodam die cum
in manib moysi numeros teneremꝰ. & me
uerecunde rogar&. quid sibi uellet nomi¬
mum tanta congeries. cur singulȩ tribus
inaliis atq aliis locis uariȩ ungerent᷑:
quomodo balaam ariolus sic futura xp̃i
misteria ꝓpħauit. Ut nullus ꝓpemodum
ꝓphetarum. tam aꝑte de eo uaticiuatꝰ sit:
Respondi ut potui. et iusussum int̾rogati¬
oni ciꝰ satis facere. Uoluens ergo librum.
ꝑuenit add eũ locũ ubi cathalogus descri.¬
britur omniũ mansionũ: ꝑ quas de egy.¬
pto egrediens popłs. ꝑuenit usq ad flu.¬
enta lordanis. Cumq causas & oratio¬
nes quȩreret. singularum : in quib dã
hesitaui. in aliis inoffenso cucurri pede:
inplerisq simplicit̃ ignorantiã confessus
sum. Tunc uero magis cępit urgere: &
quasi non michi liceret nescire qđ nescio
ex postulare. ac se indignã tantis miste.¬
riis dicere. Quid plura : extorsit michi

Expanded text:
doris fomenta capiebat. Quodam die, cum doris fomenta capiebat. Quodam die, cum in manibus Moysi Numeros teneremus, et me verecunde rogaret, quid sibi vellet nominum tanta congeries, cur singulae tribus in aliis atque in aliis locis varie iungerentur, quomodo Balaam ariolus sic futura Christi mysteria prophetarit, ut nullus propemodum prophetarum tam aperte de eo vaticinatus sit, respondi, ut potui, et visus sum interrogationi eius satisfacere. Re volvens ergo librum pervenit ad eum locum, ubi catalogus describitur omnium mansionum, per quas de Aegypto egrediens populus pervenit usque ad fluenta Iordanis. Cumque causas et rationes quaereret singularum, in quibusdam haesitavi, in aliis inoffenso cucurri pede, in plerisque simpliciter ignorantiam confessus sum. Tunc vero magis coepit urguere et, quasi mihi non liceret nescire, quod nescio, expostulare ac se indignam tantis mysteriis dicere. Quid plura? Extorsit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta texerunt : In quo se indi¬
gentiũ non effundit p̃ceps. & festina
largitio: Angusta miscđia eiꝰ rome
fuit᷑. Peragrabat ergo insulas. & totũ¬
etruscũ mare. uulscorũq ꝓuinciam:
ac reconditos curuorũ litorum sinus.
inquib monachorũ consistunt chori:
uel ꝓprio corpore. uel transmissa per
fideles. ac scõs uiros munificentia circu¬
ibat. Unde repente & contra opinionẽ
om̃ium. ierosolimã nauigauit. Ubi
multoꝵ excepta concursũ: nr̃o pauꝑ.¬
rimo usa est hospitio. Cuius societatis
recordans: uideor michi adhuc uidere
quã uidi. Iħu bone quo illa feruore.
quo studio intenta erat dominicis uo.¬
luminib. & ueluti quandã famẽ saciare
desiderans : ꝑ prophetas euangłia. psal.¬
mosq currebat: questiones ꝓpo̾nens. &
solutas recondens inscriniolo pectoris
sui. Nec uero satiabatur audiendi
cupidine: sed ad dens scientiã. ad debat
Et quasi oleũ flamȩ adiceres: maioris ar-¬

Expanded text:
uestimenta texerunt ? in quos se indiuestimenta texerunt ? in quos se indigentium eius non effudit praeceps et festina largitio? angusta misericordiae Roma fuit; peragrabat ergo insulas, Etruscum mare Uulscorumque prouinciam ac reconditos curuorum litorum sinus, in quibus monachorum consistunt chori, uel proprio corpore uel transmissa per fideles ac sanctos uiros munificentia circuibat. Unde repente et contra opinionem omnium Hierosolymam nauigauit, ubi multorum excepta concursu nostro parumper usa est hospitio; cuius societatis recordans uideor mihi adhuc uidere, quam uidi. Iesu bone, quo illa feruore, quo studio intenta erat diuinis uoluminibus et ueluti quandam famem satiare desiderans per prophetas, euangelia psalmosque currebat quaestiones proponens et solutas recondens in scriniolo pectoris sui! nec uero satiabatur audiendi cupidine, sed addens scientiam addebat dolorem, et, quasi oleum flammae adiceres, maioris ar
Abbreviated transcription (Latin):
machi ueniam tribuo. sic ꝑfectȩ mentis
ardorẽ incȩlũ laudib fero. Magna fides.
ista contẽpnit. Scit quid in lararo diues
purpuratus aliquando non fecerit: qͣ li
suꝑba mens retributione dampnata sit.¬
Ille quem despicimus. quẽ uidere non
possumus. ad cuiꝰ intuitũ nob uomitus
erumpit : nr̃i similis ẽ. De eodẽ nobcũ
formatus ẽ luto: hisdem cõpactꝰ ele.¬
mentis. Quicquid patitur: &e nos passi
sumus. uulnera ens existimemꝰ ꝓpria.
Et omĩs animus in alterũ durus: de.¬
menti insemet iꝑso cogitatione franget᷑.
Non michi si linguȩ centum sint oraq
centũ. ferrea uox. om̃ĩa morborum
ꝑeurrere nomina possũ: quȩ fabiola
in tanta miseroꝵ refrigeria cõmutauit.
ut multi pauperũ sanĩ. languentib in¬
uiderent. Quãquã illa : simili liberali.¬
tate erga clericos. & monachos. acuir.¬
gies fuerit. Quod monasteriũ. non
illius opib sustentatũ ẽ : quem nudũ

Expanded text:
machi ueniam tribuo, sic perfectae mentis machi ueniam tribuo, sic perfectae mentis ardorem in caelum laudibus fero. magna fides ista contemnit; scit, quid in Lazaro diues purpuratus aliquando non fecerit, quali superba mens retributione damIlle quem despicimus, quem videre non possumus, ad cujus intuitum nobis vomitus erumpit, nostri similis est, de eodem nobiscum formatus luto, isdem conpactus elementis. quidquid patitur, et nos pati possumus. uulnera eius aestimemus propria et omnis animi in alterum duritia clementi in nosmet ipsos cogitatione frangetur. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia morborum percurrere nomina possim, quae Fabiola in tanta miserorum refrigeria conmutauit, ut multi pauperum sani languentibus inuiderent. quamquam illa simili liberalitate erga clericos et monachos ac uirgines fuerit – quod monasterium non illius opibus sustentatum est ? — quem nudum
Abbreviated transcription (Latin):
dauit ac uendidit: & inpecunia. con¬
gregatũ. usib pauperũ p̃parauit.
Et primo om̃iũ Nocoko auon in-¬
stituit: In quo egrotantes colligeret
deplateis. & conͦsumpta langu̾orib
atq in edia. miseroꝵ membra foueroe.
Describam nunc diuersas hominum
calamitates. Truncas nares. effossos
oculos. semiustos pedes. lurida
manꝰ tum̃tes aluos. exile femur.
crura turgentia: & de exesis ac pu-¬
dridis carnib uermiculos bullientes.
Quotiens morbo regio & fetore con-¬
fectos humeris suisꝰ ipsa portauit:
Quotiens lauit purulentam uulne¬
rum saniem. quȩ alius aspicere non
audebat: Preb̾ebat cibos propria
manu. & spirans cadauer sorbitum.¬
culis irridebat. Scio multos diuites
& religiosos. ob stomachi angustiã
exercere huiꝰcemodi miscłiam per
aliena ministeria: & clem̃tes ẽẽ pecunia
ñ manu. Quos equidẽ non reꝓbo. & tene¬
ritudinẽ animi. nequa quã interptor
infidelitatẽ : sed sicut imbecillitati sto¬

Expanded text:
dauit ac uendidit et in pecunia condauit ac uendidit et in pecunia congregatum usibus pauperum praeparauit. et primo omnium voooxdfuov instituit, in quo aegrotantes colligeret de plateis et consumpta languoribus atque inedia miserorum membra refoueret. describam nunc ego diuersas hominum calamitates, truncas nares, effossos oculos, semiustos pedes, luridas manus, tumentes aluos, exile femur, crura turgentia et de exesis ae putridis carnibus uermiculos bullientes? quotiens morbo regio et paedore confectos humeris suis ipsa portauit ? quotiens lauit purulentam uulnerum saniem, quam alius aspicere non audebat? praebebat cibos propria manu et spirans cadauer sorbitiunculis inrigabat. scio multos diuites et religiosos ob stomachi angustiam exercere huiusce modi misericordiam per aliena ministeria et clementes esse pecunia, non manu. quos equidem non reprobo et teneritudinem animi nequaquam interpretor infidelitatem; sed, sicut inbecillitati sto
Abbreviated transcription (Latin):
rore morsi separata consedit. ut quam
sacerdos eiecerat. ipse reuocaret. Descen
dit de solio diuitiarũ suarũ: accepit mo¬
lam fecit farinã. Et discalciatis pedib
transiuit fluenta lacrimarũ . sedit suꝑ
carbones ignis. Hi ei fuere in adiutoriũ.
Faciem ꝑ quã scđo uiro placu erat:
uerberabat. Oderat geminas. lintea.¬
mina uidere non poterat. Ornam̃ta
fugiebat. Sic dolebat. quasi adulteriũ
commisisset: et multis impendiis
medicaminũ. unũ uulnus sanare cu.¬
piebat. Diu morati sumus in pęniten.¬
tia. in qua uelut inuadosis locis resedi¬
mus : ut maior nob̾ & absq ullo im¬
pedim̃to se laudũ eius campꝰ aꝑiret.
Recepta sub ocłis omĩs eccłȩ commu¬
nione. quid fecit : scilicet in die bona:
malorũ non oblita est. Et post naufra¬
qium: rursũ temptare noluit ꝑicula
nauigandi. Quin potius omne censũ
quẽ habere poterat. eratiautẽ amplis¬
sius. et respondens generi eiꝰ dilapi.¬

Expanded text:
rore Moysi separata censedit , ut quam rore Moysi separata censedit , ut quam Sacerdos ejecerat, ipse revocaret. Descedit de solio deliciarum suarum, accepit molam, fecit farinam et discalciatis pedibus transiuit fluenta lacrimarum. sedit super carbones ignis; hi ei fuere in adiutorium. faciem, per quam secundo uiro placuerat, uerberabat, oderat gemmas, linteamina uidere non poterat, ornamenta fugiebat. sic dolebat, quasi adulterium commisisset et multis inpendiis medicaminum unum uulnus sanare cupiebat. Diu morati sumus in paenitentia, in qua uelut in uadosis locis resedimus, ut maior nobis et absque ullo inpedimento se laudum eius campus aperiret. recepta sub oculis omnis ecclesiae communione quid fecit ? scilicet in die bona malorum oblita est et post naufragium rursum temptare uoluit pericula nauigandi? quin potius omnem censum, quem habere poterat — erat autem amplissimus et respondens generi eius - dilapi
Abbreviated transcription (Latin):
oculos. quȩ furentẽ sententiam dñi.
confesso errore mutauit. Hoc idem &
manasse in paralipomenon. Hȩc et
niniue fecisse legius in ꝓpħa. publi¬
canũ quoq in euangłio. Equib primꝰ
non solum in dulgentiã. sed & regnũ
recipere meruit. Alius: inpendentem.
dei fregit irã. Tertius. pectus uerbe.¬
rans pugnis. oculos non leuabat ad
cȩlum. et multo iustificatior recessit
publicanus. humili confessione uia¬
orũ : quã phariseus suꝑba iactatione
uirtutũ. Non est loci huius ut peni¬
tentiã predicẽ. & quasi contra mon¬
tanũ. nouatũq scribens: dicã illam
hostiam dñi eẽ placabilem. & sacrifil¬
cium do sp̃m contribulatũ. & malo
pęnitentiam peccatoris quã mortem.
loquar quod &e legentib utile sit. a
p̃senti causȩ conueniat. Non ẽ confubi
spexit. Dissuta habuit latera. nudum
caput. clausum os. Non est ingressa ȩe.¬
clesiam dñi. sed extra castra cũ maria so.¬

Expanded text:
oculos, quae furentem sententiam domini oculos, quae furentem sententiam domini confesso errore mutauit! hoc idem et Manassen in Paralipomenon et Nineuen fecisse legimus in propheta, publicanum quoque in euangelio. e quibus primus non solum indulgentiam, sed et regnum recipere meruit, alius rex inpendentem dei fregit iram, tertius pectus uerberans pugnis oculos non leuabat ad cPublicanus humili confessione vitiorum, quam Pharisaeus superba jactatione virtutum. Non est loci hujus ut poenitentiam praedicem, et quasi contra Montanum, Novatumque scribens dicam, illam hostiam Domino esse placabilem ; et, « Sacrificium deo spiritum contribulatum et: malo paenitentiam peccatoris quam mortem eloquar, quod et legentibus utile sit et praesenti causae conueniat. non est confusa spexit. Dissuta habuit latera, nudum caput, clausum os. Non est ingressa Ecclesiam Domini, sed extra castra cum Maria so
Abbreviated transcription (Latin):
offenderat : lacrimabili uoce dicebat.
Tibi soli peccaui. & malum corã te feci.
Et redde michi letitiã salutaris tui: &
spũ principali confirmame. Atq ita¬
factum ẽ. Ut qui me docuerat uirtu.¬
tib suis quomodo stans non caderem:
doceret ꝑ pęnitentiã quomodo cadens
resurgerem. Quẽ tam impiũlegimus
interꝰ reges quã achab: De quo scrip.¬
tura diciꝰt. Non fuit alius talis ut achab.
qui uenundatꝰ ẽ ut faceroe malũ i
conspectu dñi. Hic cũ ꝓpt̾ sanguinẽ
naboth. ter correptus fuisset abhelia:
suꝑte malũ. &e deme tã posteriora
tua. & reliqua: scidit uestim̃ta sua
& oꝑuit cilitio carnẽ suã: ieiunabatq
insacco & ambulabat dimisso capite.
Tunc factus ẽ sermo dñi ad heliam
thesbiten dicens. Nonne uidisti hu¬
miliatum achab coram me : Quia ergo
humiliatus c̃ in timore mei causa.
non inducam malũ in dieb eius.
O felix pęnitentia quȩ ad se dĩ traxit

Expanded text:
offenderat, lacrimabili uoce dicebat: offenderat, lacrimabili uoce dicebat: tibi soli peccaui et malum coram te feci et: redde mihi laetitiam salutaris tui et spiritu principali confirma me. atqueitafactumest, ut, quimepriusdocuerat uirtutibus suis, quomodo stans non caderem, doceret per, paenitentiam, quomodo cadens resurgerem. quid tam inpium legimus inter reges quam Achab, de quo scriptura dicit: non fuit alius talis ut Achab, qui uenundatus - est, ut faceret malum in conspectu domini? hic, cum pro sanguine Nabuthae correptus fuisset ab Helia esuper te mala et demetam posteriora tua et reliqua, scidit uestimenta sua et operuit cilicio carnem suam ieiunauitque in sacco et ambulabat demisso capite. tunc factus est sermo domini ad Heliam Thesbiten dicens: nonne uidisti humiliatum Achab coram\' me? quia ergo humiliatus est in timore mei,, non inducam malum in diebus eius. o felix paenitentia, quae ad se dei traxit
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ negligentes. iugo seruitutis excus.¬
so agereᷤ seꝰ liberius adire balneas. uoli.¬
tare ꝑplateas. uultus circũ ferre mere¬
tricios. saccũ induere. errorem publice
fateretur: Et tota urbe spectante ro-¬
mana. ante diem paschȩ inbasilica
quondã laterani qui cęsariano trun.¬
catus ẽ gladio. staret in ordine peni-¬
tentũ. episcopis & presbiteris. & omni
popło conlacrimanti. s parso crine. ora
lurida. squalidas manus. sordida colla
summitteret: Q uȩ peccata fletus iste
non purget: Quas inueteratas macu.¬
las. hec lamenta non abluant: Petrꝰ.
trinam negationẽ.: trina confessione
deleuit. Aaron sacrilegiũ. & conflatũ
exauro uituli caput. Fraternȩ corre¬
xere p̃ces. Dauid scĩ ce mansuetissimi
uiri. homicidium parit̃ & adulteriũ.
septem dierũ emendauit fame̾s. Iace.¬
bat in t̾ra. uolutabatur incinere. et
oblitus regiȩ potestatis: lum̃ quȩrebat
intenebris. Illũq tantũ respiciens quẽ

Expanded text:
duae neglegentes iugo seruitutis excusduae neglegentes iugo seruitutis excusso agere se liberius, adire balneas, uolitare per plateas, uultus circumferre meretricios, saccum indueret, errorem publice fateretur et tota urbe spectante Romana ante diem paschae in basilica quondam Laterani, qui Caesariano truncatus est gladio, staret in ordine paenitentum, episcopo et presbyteris et omni populo conlacrimanti sparsum crinem, ora lurida, squalidas manus, sordida colla submitteret? quae peccata fletus iste non purget? quas inueteratas maculas haec lamenta non abluant? Petrus trinam negationem trina confessione deleuit. Aaron sacrilegium et conflatum ex auro uituli caput fraternae correxere preces. Dauid, sancti et mansuetissimi uiri, homicidium pariter et adulterium septem dierum emendauit fames. iacebat in terra, uolutabatur in cinere et oblitus regiae potestatis lumen quaerebat in tenebris illumque tantum respiciens, quem
Abbreviated transcription (Latin):
suã seruare non poterat. Yidebat aliam
legẽ in membris sius repugnantem legi
mentis suȩ: or se uictam atͦq captiuaᷤm
ad coitum trabi. Melius arbitrata est
aꝑte confiteri imbecillitatẽ suã. & um-¬
bram quandam miserabilis subire comu¬
gui. quã sub gła unius uiri. oꝑa exercere
meretricum. Idem apłs uult uiduas ad¬
olescentulas nubere. filios ꝓcreare. nullã
curhoc uelit exponit. Iam enimꝰ quȩdã
abierunt retro post satanan. Igitus
uritur fabiola quȩ ea ꝑsuaserat sibi. &
putabat uirũ iure ase dimissum. Nec
euangelii uigorẽ nouerat: in quo Nu.¬
bendi uniuersa causatio. uiuentib ui-¬
ris. feminis amputat᷑. Dũ multa diabo
liuitat uulnera: Unũ incauta uulnus
accepit. Sed quid ego in abolitis & anti.¬
quis moror. quȩrens excusare culpam
cuius penitentia ipsa confessa ẽ : Quis
hoc crederet ut post mortẽ secundi uri
in semet reuersa. quo tẽpore solent ui-¬

Expanded text:
suam seruare non poterat. uidebat aliam suam seruare non poterat. uidebat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae et se uinctam atque captiuam ad coitum trahi. melius aaperte confiteri imbecillitatem suam, et umbram quamdam miserabilis subire conjugii, quam sub gloria univirae opera exercere meretricum. Idem Apostolus vult viduas adolescentulas nubere, filios procreare, nullam cur hoc velit, exponit: « Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. » Igitur et Fabiola, quia persuaserat sibi, et putabat a se virum jure dimissum, nec Evangelii vigorem noverat, in quo nubendi universa causatio, viventibus viris, feminis amputatur, dum li uitat uulnera, unum incauta uulnus accepit. Sed quid ego in abolitis et antiquis moror quaerens excusare culpam, cuius paenitentiam ipsa confessa est? quis hoc crederet, ut post mortem secundi uiri in semet reuersa, quo tempore solent ui
Abbreviated transcription (Latin):
ad feminas. Neq enĩ adultera uxor
dimittenda est: & uit mechus denen¬
dus. Si quis meretrici iungitur: unũ
corpus facit. Ergo quȩ scortatori i-¬
puro q sotiatur: unũ cum eo corpus
efficitur. Aliȩ sunt leges cęsarũ. aliȩ
iħuxp̃i. Aluid papynianus: aliud pau.¬
lus nr̃ precipit. Apud illos in uiris pu¬
dicitiȩ frena laxantur: & solo stupro
atq ad ulterio condẽpnato: passim ꝑ
lupanaria. & anoillulas libido ꝑmit᷑.¬
titur. quasi culpam dignitas fãciat
ñ uoluntas. Apud nos qđ non licet
feminis. ȩque non licet uiris: & eadẽ
seruitus pari conditione censetur. Di.¬
misit ergo ut aunt uitiosũ. dimisit
illius &e illius criminis noxiũ : dimisit
pene quod clamante uicinia. uxor
sola non ꝓdidit. Sin autem arguitur.
quare repudiato marito. ñ innupta ꝑman¬
serit. facile culpã fatebor. dũ tam̃ referã
necessitatẽ. Melius inquit est apłs nubere.
quã uri. Ad olescentula erat. uiduitatẽ

Expanded text:
ad feminas. neque enim adultera uxor ad feminas. neque enim adultera uxor dimittenda est et uir moechus tenendus. si, qui meretrici iungitur, unum corpus facit, ergo et, quae scortatori inpuroque sociatur, unum cum eo corpus efficitur. aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi; aliud Papinianus, aliud Paulus noster praecipit. apud illos in uiris pudicitiae frena laxantur et solo stupro atque adulterio condemnato passim per lupanaria et ancillulas libido permittitur, quasi culpam dignitas faciat, non uoluptas. apud nos, quod non licet feminis, aeque non licet uiris et eadem seruitus pari condicione censetur. dimisit ergo, ut aiunt, uitiosum; dimisit illius et illius criminis noxium; dimisit - paene dixi, quod clamante uicinia uxor sola non prodidit. sin autem arguitur, quare repudiato marito non innupta permanserit, facile culpam fatebor, dum tamen referam necessitatem. melius est, inquit apostolus, nubere quam uri. adulescentula erat, uiduitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ga non poterat. in radicib demonstra¬
ret. Ego diuersorii bethlemitici oe pre¬
sepis dominici amator. in quo uirgo
puerpera dm̃ fudit infantem: ancilꝰ lã
xp̃i. non de nobilitate ueteris historiȩ.
sed de eccłȩ humilitate ꝓducam. Et
quia statim in principio quasi scopulus
quidã. & ꝓcella michi obtrectatorum
eius opponitur. quod scđm sortita
matrimoniũ prius reliquerit: Non
laudabo conuersam. nisi reã absoluero.
Tanta prior maritus uitia habuisse
narratur : ut nec scortorũ quidẽ &
uile mancipiũ. ea sustinere posset. Quȩ
si uoluero dicere. ꝑdam uirtutẽ feminȩ.
quȩ maluit culpam subire discidii.
quam quandã corporis sui infamaret
partẽ : & maculas enis detegeret. Hoc
solũ ꝓferã quod uerecunde matronȩ
& xp̃ianȩ satis est. Precepit dñs uxorẽ
non debere dͥmitti. excepta causa
fornicationis. Et si dimissa. fuerit:
manere innuptã. Quicquid uiris
iubetur. hoc consequenter redundat

Expanded text:
ga non poterat, in radicibus demonstraga non poterat, in radicibus demonstraret. ego, diuersorii Bethlemitici et praesepis dominici amator, in quo uirgo puerpera deum fudit infantem, ancillam Christi non de nobilitate ueteris historiae, sed de ecclesiae humilitate producam. Et quia statim in principio quasi scopulus quidam et procella mihi obtrectatorum eius opponitur, quod secundum sortita matrimonium prius reliquerit, non laudabo conuersam, nisi ream absoluero. tanta prior maritus. uitia habuisse nvile mancipium ea sustinere posset. Quae si voluero dicere, perdam virtutem feminae, quae maluit culpam subire discidii quam quandam corporis sui infamare partem et maculas eius detegere. Hoc solum proferam, quod verecundae matronae et Christianae satis est. Praecepit dominus uxorem non debere dimitti excepta causa fornicationis et, si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris iubetur, hoc consequenter redundat
Abbreviated transcription (Latin):
ne uilescit. Teiuniũ predicẽ: sed pre¬
ualescunt elemosine. Humilitatem.
laudem: sed maior est ardor fidei.
Dicam appetitas sordes. & in condemp¬
natione uestiũ sericarũ. plebeiũ cul¬
tum. & seruilia indum̃ta quęsita: plus
est animũ deposuisse quãcultũ. Dif¬
ficilius arrogantia: quã auro caremꝰ
&gemnus.His enim abiectis. inter¬
dum głosis tumemus sordib : & uen¬
dibilem pauꝑtatẽ populari aure offe¬
rimus. Celata urtus & in conscientiȩ
fota secreto. dm̃ solũ iudicẽ respic̾it.
Unde michi est efferenda preconiis.
& ordine rectorum pret̾misso. tota
de conuersionis ac penitentia incu-¬
nabulis assumenda. Alius forsitan
scolȩ memor. auintũ maximũ unus
qui nobis cunctando restituit rẽ publi.
cam. & totã fabiorũ gentẽ ꝓferret in
mediũ: diceret pugnas. describeret
p̾lia. & ꝑ tantȩ nobilitatis gradus. fabi¬
olam uenisse iactaret : ut quod in uir.¬

Expanded text:
ne uilescit. ieiunium praedicem? praene uilescit. ieiunium praedicem? praeuertunt elemosynae. humilitatem laudem? maior est ardor fidei. dicam adpetitas sordes et in condemnationem uestium sericarum plebeium cultum et seruilia indumenta quaesita? plus est animum deposuisse quam cultum. difficilius adrogantia quam auro caremus et gemmis. his enim abiectis interdum gloriosis tumemus sordibus et uendibilem paupertatem populari aurae offerimus. celata uirtus et in conscientiae fota secreto deum solum iudicem respicit. unde nouis mihi est efferenda praeconiis et ordine rhetorum praetermisso tota de conuersionis ac paenitentiae incunabulis adsumenda. alius forsitan scholae memor Quintum Maximum, unus qui nobis cunctando restituit rem, et totam Fabiorum gentem proferret in medium, diceret pugnas, describeret proelia et per tantae nobilitatis gradus Fabiolam uenisse iactaret, ut, quod in uir
Abbreviated transcription (Latin):
TURES ANNISUAT
quo suꝑ dormitione blesillȩ.
paulam uenerabilẽ feminã
recenti adhuc uulnere conso.¬
latus sum. Quartȩ ȩtatis circulus
uoluitur. ex quo ad heliodorũ ep̃m.
nepotiani scribens epytaphiũ: quic-¬
quid habere uiriũ potui. in illo tunc
dolore consumpsi. Ynde hoc ferme
biennũ pammatio meo pro subita
peregrinati one paulinȩ breuẽ epłam
dedi erubescens ad disertissimũ uirũ
plura loqui. & ei sua ingerere: ne ñ
tam con solari amicũ uiderer. quam
stulta iactantia docere ꝑfectũ. Nunc
michi fili oceane uolenti. & ultro ap¬
petenti debitũ munus imponis: quod
ꝓnouitate uirtutũ ueterũ. materiã
nouam faciat. In illis enĩ uel parentis
affectus: uel meror auunculi. uł desi¬
deriũ mariti. tẽperandum fuit. & pro
diuersitate ꝑsonarũ diuersa descrip.¬
turis ad hibere medicamina. in p̃sen¬
tiarũ tradis michi fabiolam laudem
pauperũ. solatiũ monachoꝵ. Quicqͥd
primũ arripuero : sequenti cõparatio.¬

Expanded text:
ures anni sunt, quod super dormitione Blesillae Paulam, uenerabilem feminam, recenti adhuc uulnere consolatus sum. quartae aestatis circulus uoluitur, ex quo ad Heliodorum episcopum Nepotiani scribens epitaphium, quidquid habere uirium potui, in illo tunc dolore consumpsi. ante hoc ferme biennium Pammachio meo pro subita peregrinatione Paulinae breuem epistulam dedi erubescens ad disertissimum uirum plura loqui et ei sua ingerere, ne non tam consolari amicum uiderer, quam stulta iactantia docere perfectum. nunc mihi, fili Oseane, uolenti et ultro adpetenti debitum munus inponis, quod pro nouitate uirtutum ueterem materiam nouam faciam. in illis enim uel parentis affectus uel maeror auunculi uel desiderium mariti temperandum fuit et pro diuersitate personarum diuersa de scripturis adhibenda medicina. In praesentiarum tradis mihi Fabiolam, laudempauperum, solacium monachorum. quidquid primum adripuero, sequentium conparatio
Abbreviated transcription (Latin):
credere regnare cũ patre. Unde & apłi maio.¬
ris fidei sunt. qui absq angłoꝵ uisu. absq
mento non reppererant: crediderunt eum
abinferis surrexisse. Ali i putant primũ
eẽ. quod ante a iohanne narratũ ẽ.: uenisse
mariã migdalenem ad sepulchrũ. & uidisse
reuolutum lapidẽ amonum̃to: & postea
regressam cũ apłis petro & iohanne. solam
ad monumentũ remansisse. Et idcirco ad huc
incredułã a dño fuisse correptã. reuersam
domũ. rursũ ad sepulchrũ uenisse cum
maria. & ab angło monitã. ex euntemq
de monumento adorasse dñm: & tenuisse
pedes eus. quando ab eo parit̾ audierunt.
Auete. Illȩq accesserunt. & tenuerunt pe.¬
des eius: & adorauerunt eũ. Quȩ in tantũ
ꝓfecerunt: ut mittantur ad apłos & audi.¬
ant primũ. N olite timere. Secundo.: ite
nuntiate fratrib meis. ut eant ingalileam
ibi me uidebunt. ui.¬

Expanded text:
deberet regnare cum patre. unde et apostoli maiodeberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque mento non reppererant, credidab inferis surrexisse. Alii putant primum esse quod a Joanne narratum est, venisse Mariam Magdalenam ad sepulcrum, et vidisse revolutum lapidem a monumento, et postea regressam cum Apostolis Petro et Joanne, solam ad monumentum remansisse: et idcirco adhuc incredulam, a Domino fuisse correptam: reversamque domum, rursum ad sepulcrum venisse cum Maria; et ab Angelo monitam, exeuntem de monumento, adorasse Dominum, et tenuisse pedes ejus, quando ab eo pariter audierunt: Avete. Et illae accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Quae in tantum profecerunt, ut mittantur ad Apostolos, et audiant primum, Nolite timere: secundo, Ite nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt.
Abbreviated transcription (Latin):
libris myrrȩ circũlitum erat: estimar&
abuna pauida muliere posse portari.
Cumq iħs appellasset eam. atq dixiss&e.
Maria. ut quem facie non cognoscebat
uoce intelligere: illa in merore ꝑsistens.
strũ uocat. Et uide quanta turbatio.
quẽ hortolant̃ putans dñm nuncuparat:
dei filiũ resurgentẽ magistrum uocat.
Itaq adeam quȩ quȩrebut uiuentẽ cum
mortuis. quȩ errore femineo. & imbecilli.¬
tate muliebri huc illucq currebat. et
corpus quȩrebat occisi. cuiꝰ pedes uiuen.¬
meum. Et est sensus. Quẽ mortuum
quęris: uiuentẽ tangere non mereris.
Si necdum me putas ascendisse ad patrẽ.
sed hominũ fraude sublatũ: meo tactu
indigna es. Hoc aut̃ dicebat. non ut stu.¬
dium quęrentis obtunderet: sed ut dis¬
pensationẽ carnis assumptȩ. in diuimtatĩ
glam sciret ẽẽ mutatã. Et nequaquã corpo.¬
ralit̾ uellet ẽẽ cũ dño. quẽ spiritalit̾ deber&

Expanded text:
libris myrrae circumlitum erat, aestimaret libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nstrum, uocat. et uide, quanta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuen ad patrem meum. et est sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas ascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, sed ut dispensationem carnis adsumptae in diuinitatis gloriam sciret esse mutatam et nequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante adorasti: Cũ uideret angelos
& quos cernebat ignoraret. stupore ꝑter.¬
rita hucillucq faciem circũferebat. nichil
aliud nisi dñm uidere desiderans. Conuer¬
saq retro uidit ib̃m stantẽ. & nesciebat
quia iħs erat. Non quo iuxta manicheũ
& alios hereticos formã dñs uultũq muta.¬
uit. ut ꝓ uoluntate diuersus ac uarius
uideretur : sed quo maria obstupefacta
miraculo ortolanũ putar&e. quẽ tanto
studio requirebat. Ita & dñs isdẽ uerbis
quib &e angłi. loquitur ad eã. mulier
quid ploras : Addicq de suo. Quẽ quęriꝰ:
Illa respondit. Dñe si tu sustulisti eum.
dicito ubi posueris eum. et ego eũ tollã.
Hic dñm non de confessione uerȩ fidei
saluatorẽ uocat. sed humilitate ⁊ timore
hortolano defert obsequiũ. Et uide qͣnta
ignorantia. quẽ custodiebat cohors mili.¬
tum. cuiꝰ sepulchro angłi p̾sidebant: ab
uno hortolano arbitratur ablatum. Et

Expanded text:
paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et i
Abbreviated transcription (Latin):
foris plorans. Cumq se inclinasset: uidit
duos angłos in albis sedentes in loco monu¬
menti. adcaput & pedes. ubi positũ fuerat
corpus iħu: ut sub tanta custodiȩ digni¬
tate non crederet abhominib potuisse
furari. qui aministris angłis seruabat᷑.
Dicuntq ei angłi quos cernebat. Mulier.
quid ploras: Secundũ illud qđ dñs lo.¬
quitur ad matrem. Quid michi & tibi. ẽ.
mulier: Nondũ uenit hora mea. Ut ex
eo quod appellarunt mulierem. arguered̃
frustra plorantẽ : & dicerent. quid plo.¬
ras: In tantũ autẽ maria magilalene
stupefacta torpuerat. & fidemꝰ miracłis
territa. quasi in oaligine possidebat: ut
ne angłoꝵ quidem presentiũ sentiret
aspectum sed muliebriter responderet &e
diceret. Ideo ploro. quia tulerunt dnm̃
meũ: & nescio ubi posuerunt eũ. Omaria
si dñm credis. dñm tuũ quomodo arbitra.¬
ris abhominib ẽẽ sublatum: Nescio inqͥt
ubi posuerunt eum. Quomodo nescis quẽ

Expanded text:
foris plorans. cumque se inclinasset, uidit foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ens. & rerum natura turbata: et quod his
mauis. c̃. desideriũ saluatoris. somnũ rupe.¬
rit feminarũ.
yomopo iuxra mat ne yc
oraria mragdalenȩ uesꝑe sabbati. cũ
altera maria aduoluta pedib saluatoris.
scđm ioħem mane sabbati audit a dño.
patrem meum.
tem cũ altera maria. & eius pedib
fuerat aduoluta postea reuersa per
noctem. domi enim ob desiderium eius
manere non poterat: uenit ad sepulchrũ.
Cumq lapidem cũ quo monumentũ clau-¬
sum fuerat uidissoe ablatũ: cucurrit ad
symonẽ petrũ. & ad alterũ discipłm quẽ
iħs amabat plurimũ: & dicit eis. Tulert̃
dñm de monumento: & nescimus ubi
posuerunt cũ. Error mulieris cũ pie¬
tate sociatus ẽ. Pictas in eo erat quod de¬
siderabat eũ: cuius nouerat maiestatem.
Error in eo quod dicebat. Tulerunt dnm
linteamina separata. & sudariũ quo caput
dni fuerat inuolutũ. seorsũ positũ. ut resur.¬
rexisse credent cuiꝰ corpus non inuenerad̃
insepulchro: maria stabat ad monum̃tum

Expanded text:
ens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum. Quomodo iuxta Matheum Maria Magdalene uespere sabbati cum altera Maria aduoluta pcdibus saluam Joannem mane Sabbati audit a DominoPatrem meum .tem, cum alfuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tulerunt domilinteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum
Abbreviated transcription (Latin):
Pretermitto scelerata misteria: quȩ
dicuntur de lactente puero et de¬
& de uicturo martire confarrata. Malo
iniqua non credere. fit falsũ ome quod
sangius est. Aꝑta est coniuncenda blas¬
phemia dicentiũ dm̃ primũ uoluisse in
ueteri testam̃to. ꝑmoysen & propħas sal.¬
uare mundũ. quod quia non potuerit
explere: corpꝰ sumpsisse de uirgine. et
in xp̃o sub specie filii predicantẽ mortẽ
obisse pronobis. Et quia ꝑ duos gradus¬
mundum saluare nequiuerit. ad extre
maximillã insanas feminas descendisse.
It plenitudinẽ quam paulus ñ habuerit
dicens. exparte cognoscimus & exparte
ꝓphetamus. et nunc uidem us ꝑspeculẽ
inengiate : abscistim & semuurũ ha¬
menta quȩ ꝓferunt: breuior epłȩ ser-¬
mo subuertat : cum & tiupsa scriptu¬
ras ad prime tenens: non tam adeorũ
mota sis questiones. quam quid sentirẽ
ame uolueris sciscitari.¬

Expanded text:
Praetermitto scelerata mysteria, quae Praetermitto scelerata mysteria, quae dicuntur de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse in ueteri testamento per Moysen et prophetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corpus. sumpsisse de uirgine et in Christo sub specie filii praedicantem mortem obisse pro nobis et, quia mundum salvare nequiverit, ad extremMaximillam insanas feminas descendisse, et plenitudinem quam Paulus non habuerit, dicens: « Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus et: nunc uidemus per speculum in aenigmate abscisum et semiuirum hamenta, quae proferunt, breuior epistulae sermo subuertat, cum et tu ipsa scripturas adprime tenens non tam ad eorum mota sis quaestiones, quam, quid sentirem, a me uolueris sciscitari
Abbreviated transcription (Latin):
gruo ieiunamus. illi tres in anno fa¬
cunt quadragesimas. quasi tres passi
sint saluatores. Non quo & ꝑ totum
annũ excepto pente costen ieiunare
ñ liceat: sed quod aliud sit necessitate.
aliudu oluntate munus offerri. Apud
tertius est. Habent enĩ primos de pepusi
frigiȩ patriarchas. sedos quos appellad̾
cȩnonos: atq ita intertium id est pene
ultimũ locũ ep̃i de uoluuntur. Quasi
ex inde ambitiosior religiofiat. si quod
apud nos primũ est: apꝰud illos nouis¬
simũ sit. Illi ad om̃e pene delictũ ȩcđȩ
obseruant fores. Nos cotidie legimus
oralo penitentiã peccatoris quã morte
et nunquid qui cadit non resurgit diu
dñs. &t conuertimimi ad me filiiꝰ conue¬
tentes. & ego curabo contritiones urãs
Rigidi aut̃ sunt. tion quo &e ipsi peios
non peccent: sed quod hoc int̾ nos &
ilos ut. quod illi erubeseunt confite
peccata quas iusti. nios dũ peniteetuã
agimus: facilius ueniam ꝑromerem᷑.

Expanded text:
gruo ieiunamus; illi tres in anno fagruo ieiunamus; illi tres in anno faciunt quadragesimas, quasi tres passi sint saluatores, non quo et per totum annum excepto pentecosten ieiunare non liceat, sed quod aliud sit necessitate, aliud uoluntate munus offerri. apud tertius est. habent enim primos de Pepusa Phrygiae patriarchas, secundos, quos appellant 7.oiv»voti?, atque ita in tertium, id est paene ultimum, gradum episcopi deuoluuntur, quasi exinde ambitiosior religio fiat, si, quod apud nos primum est, apud illos nouissimum sit. illi ad omne paene delictum ecclesiae obserant fores; nos cotidie legimus: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: numquid, qui cadit, non resurgit?dicit dominus: conuertimini ad me, filii conuertentes, et ego curabo contritiones uestras. rigidi autem sunt, non quo et ipsi peiora non peccent, sed quod hoc inter nos et illos sit, quod illi erubescunt confiteri peccata quasi iusti, nos, dum paenitentiam agimus, facilius ueniam promeremur.
Abbreviated transcription (Latin):
meos &e ancillas effundã de sp̃u meo. Si
possumus nob̾ aliud uendicare: Quod¬
si uoluerint respondere. & philippi de.¬
inceps quatuor filias ꝓphetasse. & pro.¬
pheten agabũ repperi. et indiuisionib
sp̃s inter apłos & doctores ꝓpħas quoq.
apło scribente formatos. ipsumq paulũ
multa de futuris heresib & de fine scłi
ꝓpħasse. sciant anobis non tantũ ꝓpħiã
repelli quȩ dñi signata est passionẽ. quã
eos non recipi: quicum scripturȩ ueteris
& noue auctoritati non congruant.
Primum infidei regula discrepꝰamꝰ. Nos
quemq ꝑsona ponimus. licet substantiã¬
coprlemus. Illi sabellis dognia sectantes.
trmitatẽ in unius ꝑsonȩ angustiis cogui
N os secundas nuptias nonꝰ tã appetimꝰ
quarn concedimus. Paulo iubente ut
uiduȩ ad olescentulȩ nubant. Illi in
tantũ putant scelerata iterata conui.
gia: ut quicũq hoc fecerit adulter
habeatur. Nos unã quadragesimam

Expanded text:
meos et ancillas effundam de spiritu meo. Si meos et ancillas effundam de spiritu meo. Si possumus nobis tempus aliud uindicare? quodsi uoluerint respondere et Philippi deinceps quattuor filias prophetasse et propheten Agabum repperiri et in diuisionibus spiritus inter apostolos et doctores prophetas quoque apostolo scribente formatos ipsumque Paulum multa de futuris heresibus et de fine saeculi prophetasse, sciant a nobis non tam- prophetiam repelli, quae domini signata est passione, quam eos non recipi, qui cum scripturae ueteris et nouae auctoritate non congruant. Primum in fidei regula discrepamus. nos quemqcopulemus: illi Sabellii dogma sectantes Trinitatem in unius personae angustias cogunt. Nos secundas nuptias non tam appetimus, quam concedimus, Paulo jubente, ut viduae adolescentulae nubant: illi in tantum putant scelerata conjugia gia, ut, quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. nos unam quadragesimam
Abbreviated transcription (Latin):
congregata. tibi quidã montani¬
sectator ingessit. In quib saluator
nr se ad patrẽ iturum missurũq para¬
cly tũ pollicetur. In quod ꝓmissa sint
tempus & quo cõpleta sutꝰ tempore apo¬
stoloꝵ attestantur. decima die dixit post
ascensum dñi. hoc ẽ quinquagesima post re¬
surrectionẽ sp̃m sc̃m descendisse linguasq
credentium eẽ diuisas: ita ut unũs quisq
om̃ium gentiũ sermone loqueretur. Quan¬
do quidam adhucparũ credentiũ eos musto
ebrios asserebat: et petrus stans in medio
apłoꝵ om̃isq conuentus : ait. Uiri udȩi
&x om̃s qui babitatis in ierłm: hoc uob̾
notum sit & aurib ꝑcipite uerba mea.¬
Non eñĩ sicut uos estimatis hi ebriisunt.
nam est hora diei tertia. sed hoc ẽ qđ dicꝰ¬
tum ẽ ꝑ iohel ꝓpħam. In n ouissimis dieb
dicit dñs effundam de spũ meo in omnẽ
carnẽ. & ꝓphetabut filii & filiȩ eorũ.
& iuuenes uisiones uidebunt. & semores
somnia somniabunt: et quidẽ in seruos

Expanded text:
congregata tibi quidam Montanisectator ingessit, in quibus saluator noster se ad patrem iturum missurumque paraclitum pollicetur, in quod promissa sint tempus et quo conpleta sint tempore, apostolorum Acta testantur: decima die post ascensum domini, hoc est quinquagesima post resurrectionem, spiritum sanctum descendisse linguasque credentium esse diuisas, ita ut unusquisque omnium gentium sermone loqueretur, quando quidam adhuc parum credentium eos musto ebrios adserebant et Petrus stans in medio apostolorum omnisque conuentus ait: uiri Iudaei et omnes, qui habitatis in Hierusalem, hoc uobis notum sit et percipite auribus ueNon enim sicut vos existimatis, hi ebrii sunt: nam est hora diei tertia: sed hoc est quod dictum est per Joel Prophetam: in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de spiritu meo in omnem carnem, et prophetabunt filii, et filiae eorum: et juvenes visiones videbunt, et seniores somnia somniabunt, et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sit filius. deponit desperafonem.
exspectat regnum dei. intrat ad
xp̃ianos ut baptitet᷑. qd̾̃ sig̃cat no¬
ga ferrea. et petit sacrificiũ qd̃
donat᷑ in penitentib infine. iui¬
aticum et corde mundo. et pecca¬
tis mortuo. inuoluit ĩ munimi¬
ne fidei stabilitũ. et oꝑculo spei
ꝑ opera caritatis condudit: finis
enĩ precepti ẽ caritas. aspicientib
tib:. cumsponsa et adolescentib
q̃ currunt pꝰ eam. conspergimꝰ li¬
brum. et cubiculũ mentis nr̃e.
sunc introducit nos rex incella¬
ria sua. nunc surgit amica ma¬
ria. hiemps abiit. pluiia reces.¬
Sit. flores uisi st̃ interra. Uex tur¬
turis audita ẽ interra nr̃a: uines

Expanded text:
sit filius. Deponit desperationem, sit filius. Deponit desperationem, exspectat regnum Dei: intrat ad Christianos, ut baptizetur. Quod significat noga ferrea, et petit sacrificium: quod donatur poenitentibus in fine viaticum, et corde mundo, et peccatis mortuo: involvit in munimine fidei, stabilitum operculo spei, per opera charitatis concludit. Finis enim praecepti est charitas. Aspicientibus tibus cum sponsa, et adolescentibus, quae currunt post eam, conspergimus librum et cubiculum mentis nostrae. Nunc introducit nos rex in cellaria sua. Nunc surgit amica Maria, hiems abiit, pluvia recessit: flores visi sunt in terra: vox turturis audita est in terra nostra. Vine
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ por. iust̃. et ingressꝰ ĩ.e. confite¬
bor dño. Nos cum una uoce sine
uoce morimur qui deterra sumꝰ:
ille uero cum ex altata uoce exspi¬
rauit. qui de celo descendit. Uels̃
Centurio ait. Uere filius deierat.
Nouissimi pͥmi nc̃ efficiuntur.
cecata negat. ut fiat eis nouis¬
simꝰ error peior priore. Erant ã
et mulieres delonge aspicien¬
muliebris sexus a salute ꝑma
riã uirginẽ. ita non repellit᷑ a
misterii crucis scientia et resur¬
rectonis. ꝑ uiduã mariã magd̃
et ceteras matres. Ioseph uenit
sero parasceue ab arymathia. q̃
interpr deponens. at deponend̃
corpꝰ xp̃i inmonentũ. Nobilis
de curio expectans et ipse regnũ
dei. Intrat ad pilatũ: petit corpꝰ
iħu. loseph merrat᷑ sindonem.
inuolutũ corpꝰ in sindone ponit
inmonumentũ qd̃ erat excisum
de petra. ad uoluit lapidẽ adosti.¬
ũ monumenti. Mariȩ aspiciunt
ubi poneret᷑. hec omĩa congruũt
ad popłm uidaicũ in fine credẽ¬
tẽ qui nobilitat᷑ fide. ut abrahȩ

Expanded text:
mihi portas justitiae, ingressus in eas, confitebor Domino . Nos cum ima voce vel nulla morimur, qui de terra sumus, Ille vero cum exaltata voce exspiravit, qui de coelo descendit: Velum Centurio ait: Vere Dei filius erat. Novissimi primi nunc efficiuntur. aea caecata negat, ut fiat eis error pejor priore. Erant autem et mulieres, de longe aspicienmuliebris sexus a salute per Mariam virginem: ita non repellitur a mysterio crucis scientiae et resurrectionis per viduam Mariam Magdalenam, et caeteras matres. Joseph venit sero parasceve, ab Arimathia, quae interpretatur deponens, ad deponendum corpus in monumentum: nobilis decurio, exspectans et ipse regnum Dei: intrat ad Pilatum, petit corpus Jesu. Joseph mercatur sindonem, involutum corpus in sindone ponit in monumento, quod erat excisum de petra. Advolvit lapidem ad ostium monumenti. Mariae aspiciunt ubi poneretur. Haec omnia congruunt ad populum Judaicum, in fine credentem: qui nobilitatur fide, ut Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
quodait nescio hominẽ ridicule uolu¬
erit int̃pretari. Non xp̃m eũ negasse
sed hominẽ: mendacẽ faciet salliatorẽ.
qui se hoc est filium dĩ negandum esse
predixerat. Si autẽ negauit filium d̾i.
unde & amare fleuit. et trinã negatio¬
nem trina postea confessione deleut:
manifestum est peccatũ in spm scm id
non posse dimitti. Quod habeat blas¬
phemiam: ut cũ uide s inuirtutib dm̃¬
belzebub calumnieris infactis. Doceat igi.¬
tur aliquẽ negatorẽ belrebub uocasse
xp̃m. & ultroᷤ referã gradũ negatorem
non posse ueniã consequi. Aluid ẽ torsũ.¬
tis cedere & sexpianũ negare : aliud xp̃m
diabolum dicere. sicut tibi ipsa scriptura
atq contextus attentius lecta poterunt
demonstrare. ẜuerat quidẽ ꝓlixius dis¬
serendũ. sed qm̃ & amicis qui ad nr̃m
hospitiolũ conuenerunt. p̾sentiam nr̃am
negare non possumus: Ut tibi non statĩ
responderem admodũ uisũ est arrogan.¬

Expanded text:
quod ait: nescio hominem, ridicule uoluquod ait: nescio hominem, ridicule uoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est peccatum in spiritum sanctum id non posse dimitti, quod habeat blasphemiam, ut, cum uideas in uirtutibus deuBelzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negatorem Belzebub uocasse Christum, et ultro referam gradum negatorem non posse ueniam consequi. aliud est tormentis cedere et se Christianum negare, aliud Christum diabolum dicere, sicut tibi ipsa scriptura atque contextus adtentius lecta poterunt demonstrare. Fuerat quidem prolixius disserendum, sed quoniam et amicis, qui ad nostrum hospitioltfm conuenerunt, praesentiam nostram negare non possumus et tibi non statim respondere admodum uisum est adrogan