comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse ieumos. Nunqͥd tñ ꝓpt̃ea calũpniandũ ÷ uniu̾se ȩccłiȩ. quod
ã ieuinis semꝑ accipitur: ł a ħ enim placuit spũi scõ. ut inhonore
tanti sacram̃ti priꝰ inos expĩani dominicũ corpꝰ intraret: quã cȩt̾i cibi.
nam id̃õ ꝑ uniu̾sum orbẽ mos iste seruat᷑. Neq enĩ qr pꝰcibos deddit dñs.
ꝓpt̃ea pransi aut cenati fr̃s ad illud sacram̃tũ accipiendũ ꝯuenire
debent: aut sic̃ faciebant quos apłs arguit ⁊ em̃dat m̃sis suis ista miscẽ
Nãq saluator ꝙ uehementiꝰ mm̃daret iyst̾n illiꝰ altitudinẽ. ħ ultimũ
uoluit infigẽ cordib:⁊ memoriȩ discipuloꝵ ã quib ad passionem di¬
gressiuis erat. & idõ ñ prȩcep̃ quo deinceps ordine sumeret᷑: ut apłis
ꝑ qͦs eccłias dispositurns erat seruaret hunolocũ. Nam si ħ ille monu¬
isset. ut post cibos alios semꝑ acciꝑetur: credo quod eũ morẽ nemo mu¬

Expanded text:
unos. Nunquid tamen calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis accipitur. Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honore tanti sacramenti prius in os Christiani Dominicum corpus intret quam caeteri cibi. Nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos apostolos arguit et emendat mensis suis ista miscere. Namque Salvator quod vehementius mysterii illius altitudinem ultimum hoc voluit infigere cordibus et memoriae discipulorum a quibus ad passionem digressus fuerat. Et ideo non praecepit quo deinceps ordine sumeretur, ut apostolis per quos Ecclesias dispositurus erat servaret hunc locum. Nam si ille hoc monuisset ut post cibos alios semper sumeretur, vel acciperetur, credo quod eum morem nemo mu
Abbreviated transcription (Latin):
aut paruułꝰ infirmus fucrit statĩeũ ꝯmunicet nesine ꝯmumone moriatur.
offerant᷑. qͣnta popło suffice debeant. Quod remanserit. indastinũ ñ reser¬
ueturs. cũ timore ⁊ tremore clericoꝵ diligentia ꝯsumat᷑. Cas dictis augustini.

Expanded text:
aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur.aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur.populo sufficere debeant. Quod remanserit in crastinum non servetur, sed cum timore et tremore clericorum diligentia consumetur. CAP. CXLIX.
Abbreviated transcription (Latin):
offerat: sanguis &ͥ incipit ẽẽ sine nob. Si uͦ aqua sit sola: plebs incipit ẽẽ
sineocͦ. Ergo qnõ botrus solus offert᷑. in quo uini efficientia tm̃ demon¬
stratur: salutis sacram̃tũ negligitur. ꝙ aqua sig̾catur. Non enĩ pot̃ ca¬
lix am̃ ẽe aqua sola. aut uinũ solũ. nͥ utrũq misceatur. & id̾o qi iamex
hoc plurima ⁊ multiplex maioꝵ manauit sententia: deinceps õis talis
error atq p̃sũptio cessare debet. ne ꝑu̾soꝵ ⁊ inordinata cõpago statũ
u̾itatis eneruet: ⁊ iõ nulli deinceps licitũ erit aliud in diuimnis sacris
offerre: nͥ uxxta antiquoꝵ sententiam ꝯcilioꝵ. panẽ tantũ ⁊ calicem
iuno ⁊ aqua ꝑmyxtũ. de cȩt̾õ aliter ꝗͣ prȩceptũ⁊ faciens tamduiꝰ sacͥ¬
ficando cessabit: quãdu penitentiȩ legitima satisfactione correptus.
ad gͣdꝰ sui officiũ redeat quod amisit. Ex c̃cilio Normacienũ. cap̃. u.¬
⁊ pba semꝑ encharistiam hãt paratã ut q̃ qͥ infirmatꝰfuert.

Expanded text:
offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. Si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Ergo quando botrus solus offertur, in quo vini tantum efficientia demonstratur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aqua significatur. Non enim potest calix Domini esse aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque misceatur, et ideo quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum manavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio cessare debet, ne perversorum et inordinata propago statum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps licitum erit aliud in divinis sacris offerre nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum, panem tantum et calivino et aqua permixtum. De caetero aliter quam praeceptum est faciens, tandiu sacrificando cessabit, quandiu legitima poenitentiae satisfactione correptus ad gradus sui officium redeat quod amisit. CAP. II.-- Quod in Eubiter eucharistiam habeat paratam, ut quando quis infirmaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
ordiẽ prȩfationũ. quȩ scã romana ȩccł̃ia hactenus hr̃et. nr̃is litteris
uobis mandaremꝰ. Tunc de ur̃a uoluitate ⁊ studio tambono multũ ga¬
uisi sumꝰ. sacrũ ordinẽ romanũ. sacraq constituta nr̃oꝵ antecessoꝵ soller¬
ter relegentes: inuenimus has .xx. prefationes insacro cathalogo. t m̃ mͦ
recipientes. quas longa retro uetustas in romana ȩcełia hactenꝰ seruauit.
id÷ unã in albis paschalibꝰ. aliam de ascensione dñ. t̃ciã de pentecosten.
scã trmitate . uiii. de cruce. nonã de ieiunio in quadragestma tm̃mꝰ di
cendã. has p̃fationes tenet⁊ custodit scã romana ecełia. has tenendas

Expanded text:
ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis mandaremus. Tunc de vestra voluntate, et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes , invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo receptas recipiendas, quas longa retro vetustas in Romana Ecclesia hactenus servavit; id est unam in albis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecoste, ncta Trinitate. Octavam de Cruce. Nonam de jejunio in Quadragesima tantummodo dicendam. Has praefationes tenet et custodit sancta Romana Ecclesia. Has tenendas
Abbreviated transcription (Latin):
hegit ap̃uet̾es uł pro paruulis sola fides. uł ꝓ maiorib uirtꝰ sacri.¬
ficii. ł ꝓhis qui ab abrahȩ stirpe ꝓdierant mysteriũ circũcisionis. Auc̃
sꝙ erat tc̃ signaculũ iusticie fidĩ dĩ: ad significationẽ purgationis
ualebat. ⁊ pariuulis originalis uet̾isq pecc̃i. sicut ã ⁊i baptismꝰ ex illo uale¬
re cep̃ ad mnouationẽ hoĩs. ex quo institutus ẽ. Aus̃ delib̃o arbitͥo¬
llud ꝑscrutari hoies solent sacram̃tũ baptismixͥ. ꝗd paruut libro .iiͦiͦ.¬
ꝓsit: cũ eo accepto plerũq moriunt᷑. priꝰꝗͣ ex se quicquã cognos cẽ po¬
quisq sentiat quid sibi ꝓsit fides sua. qñ in alioꝵ qͦq beneficio qui

Expanded text:
ueteres uel pro paruulis sola fides, uel pro maioribus uirtus sacrificii, uel pro his qui ex Abrahae stirpe descenderant mysterium circumcisionis. Ex  erat tunc SIGNACULUM IUSTITIAE FIDEI, ad significationem purgationis ualebat, et in paruulis ueteris originalis peccati sicut et baptismus ex illo ualere cepit ad innouationem hominis ex quo est institutus. Gregorillud perscrutari homines solent, sacramentum baptismi Christi quid parvulis prosit, cum, eo accepto, plerumque moriantur, priusquam ex eo quidquam cognoscere poquisque sentiat, quid sibi prosit fides sua, quando in aliorum quoque beneficio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
infraq priorib nõib ñ appellant᷑. s ex transuersa linea ꝯtinent᷑. frĩs.
sororis. a dnepos adneptis. consobrim filii. filieq successionis. Idcuro gradus
septẽ constituti sunt: quia ulteriꝰ ꝑ rerũ naturã nec nomina inueniri: nec
uita succedentib propagari pot̃. Inhis septẽ gradibusc propinquitatũ¬
omĩa nomina continentur. uitra quos affinitas inueniri. nec successio
potest amplius propagaRi.

Expanded text:
pro propriis nominibus non appellantur, sex ex transversa linea continentur fratris sororis adnepos adneptis, consobrini filii, filiaeque successionis. Idcirco gradus septem constituti sunt: qui ulterius per rerum naturam, nec nomina inveniri, nec vita succedentibus prorogari potest. In his septem gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos affinitas inveniri, nec successio potest amplius propagari.
Abbreviated transcription (Latin):
rima gͥ ⁊ scd̾a p̃dicatiõe de his tantũ locutisumꝰ. que uob priꝰqͣm
adfontẽ scm̃ ueniretis: uxxta catholicȩ regulȩ instituta tradidimus.
designat. ꝓut dñs donare dignatus: interp̃tati sumꝰ. cũ ostenderimꝰ uos ꝑ¬
oleum sc̃ificationis adauditũ plenȩ fidei prȩparatos. ⁊ bonũ &ͥ odorẽ uo¬
catos ex toto corde.⁊ abrenunciandũ diabolo ẽẽ cõmonitos. Nc̃ uͦ de int̾io-¬
tib iam misteriis locuturisumꝰ. q̃ in ipso scõ fonte celebrata sunt. Fmissa
nicationi diabolice spopondistis descendentes infontẽ. fontẽ sacrum.
fontẽ redẽptionis. fontẽ scificatũ uirtute. cȩlesti. Item. In hoc gͦ fonte
añꝙͣ uos toto corpore tingueremꝰ: int̾rogauimꝰ. Credis in deũ patrẽ om̃i¬
potenteme Respondistis. Credo. Rursus int̾rogauimꝰ. Credis ⁊ in ih̃m

Expanded text:
rima ergo praedicatione de his tantum locuti sumus quae vobis, priusquam ad fontem sanctum veniretis, juxta catholicae regulae instituta tradidimus; et designat, prout Dominus donare dignatus est interpretati sumus, cum ostenderimus oleum sanctificationis ad auditum plenae fidei praeparatos, et bonum Christi odorem vocatos ex toto corde ad abrenuntiandum diabolo esse commonitos. Nunc vero de interioribus jam mysteriis locuturi sumus, quae in ipso sancto fonte celebrata sunt. Emissa  et omni fornicationi diabolicae spopondistis descendentes in fontem, fontem sacrum, fontem redemptionis, fontem sanctificatum virtute coelesti. Item. In hoc ergo fonte antequam vos toto corpore tingeremus, interrogavimus: Credis in Deum Patrem omnipotentem? Respondistis: Credo. Rursum interrogavimus: Credis et in Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã uos cred̾e ꝓmisistis. t̃cio capita ur̃a insacro fonte dm̃simus.
Qui ordo baptismatis duplici mstii sig̾cõe celebratur. Recte enĩ t̃cio n¬
Etercio mersi estis. qui accepistis baptismũ in nõe u̾iua. quia t̃cia die sin
exprimit sepulturȩ. ꝑquã xp̃o consepulti estis in baptismo: ⁊ cũ xͦ resur¬
rexistis infide. ut pecc̾is abluti: inscĩtate uirtutũ xꝑm uiuatis imitando.¬

Expanded text:
ostquam vos credere promisistis, tertio corpora vestra in sacro fonte demersimus. Qui ordo baptismatis duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio mersi estis, qui accepistis baptismum in nomine Jesu Christi, exprimit sepulturae, per quam Christo consepulti estis in baptismo et cum Christo resurrexistis in fide, ut peccatis abluti in sanctitate virtutum Christum imitando
Abbreviated transcription (Latin):
misterũ celebret. s semel mergat inbaptismate. ꝙ dare iubet᷑ in dñi
mortẽ: deponatur: Non dixit nob̃ dñs in morte mea baptrzate. s euntes
plam teneamus baptismi mersionẽ. Gs leandro ep̃o.¬
in una fide nil officit sc̃e ȩccłie ꝯsuetudo diu̾sa. Nos aut̃ quod t̃cio
mergimꝰ. triduanȩ sepulture sacram̃ta signamus: ut dũ t̃cio abaquis
infans educit᷑. resurrõ triduani tpris expͥmit᷑. Qaͣ si quis forte ⁊̃ ꝓ sum¬
mȩ trinitatis ueneratione estimet fieri: neq ħ aliꝗd obsistit baptri an
dũ in a quis mergẽ: qr dũ trib subsistentũs una sub̃a ẽ. rep̃hẽsibils
ẽe nullatenꝰ pot̃. infantẽ in baptismate ł ter. ł semel merg̾ẽ. qñun trib

Expanded text:
mysterii celebret, sed semel mergat in baptismate quod dari videtur in Domini morte, deponatur. Non enim dixit Dominus. In morte mea baptizate; sed: Euntes plam teneamus baptismi mersionem. in una fide nihil officit sanctae Ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tertio ab aquis infans educitur, resurrectio triduani temporis exprimatur. Quod si quis forte, etiam pro summae Trinitatis veneratione aestimet fieri, neque hoc aliquid obsistit baptizandum semel in aquis mergere. Quia dum tribus subsistentiis una substantia est, reprehensibile esse, nullatenus potest infantem in baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
ec sc̃a synodus nulli ep̃oꝵ licentiam tribuit res ecl̃is alienare.
qm̃ ⁊ antiquiorib canonib hoc ꝓhibetur. Siquid uͦ quod utilitatẽ non grauet ȩccliȩ
ꝓ suffragio monachoꝵ uł ȩccł̾iis ad parrochiã suam ꝑtinentib decd̾int: firmũ
laudatione ⁊ subscriptione cdericorum. Ex c̃cilio ap̃l¬
e cõmutationes rerũ ȩccliasticarũ ualde caueant᷑ ⁊ subtuisime si aliqñ fie¬
arĩ pape: quas illicite decessor ep̃c admiserit. uel ab aliis illicite ꝯmissȩ st᷑.
Ichil aliud in ȩccłia legatur aut cantetur: nͥ q̃ auctoritatis diuinȩ sunt.
Ei patrũ orthodoxoꝵ sanxit auctoritas. nec falsa angeloꝵ nomina colant.
De ordine libroꝵ ueteris testam̃ti.
Genesis lber. unus. l ob uber¬
Eoxodus liber i. ⁊ obiȩ liber

Expanded text:
Haec sancta synodus nulli episcoporum licentiam tribuit, res ecclesiae alienare, quoniam et antiquioribus canonibus hoc prohibetur. Si quid vero quod utilitatem non gravet, ecclesiae, pro suffragio monachorum ab ecclesiis ad suam parochiam pertinentium dederint, firmum laudatione et subscriptione clericorum. Alexa commutationes rerum ecclesiasticarum valde caveantur, et subtilissime si aliquo modo fieonicum Hilarii papae, quas illicite decessor episcopus admiserit, vel ab aliis illicite commissae sunt, I. CAP. LXXXIX. Nihil aliud in Ecclesia legatur aut cantetur, nisi quae auctoritatis divinae sunt, et Patrum orthodoxorum sanxit auctoritas. Nec falsa nomina angelica colantu ordo Veteris Testamenti. . . Genesis liber unus. Exodus liber unus. Leviticus liber
Abbreviated transcription (Latin):
etiã abipsa memoria alienũ est. ⁊ ferendũ eis uidr̃ quod collatũ ẽẽ ne¬
Aquidã cũ ñ eadẽ side adbaptismũ ꝑcipiendũ paruulos ferunt. ut
lem retine t reciꝑe sanitatẽ. ñ enĩ ꝓptea ui ñ regenerant᷑: q ab istis hac
i quis pb̃r ordinatus dep̃hend̾it se ñ ẽe baptitatũ: baptrretur ⁊ ordi-¬
netur itm̃tiom̃s quos priꝰ baptitauit. Ea dictis IIdORI.

Expanded text:
etiam ab ipsa memoria alienum est, conferendum eis videtur, quod collatum esse nequidam non ea fide ad baptismum percipiendum paruulos ferunt, ut lem retinere uel recipere sanitatem. non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac i quis presbyter ordinatus deprehenderit se non esse baptizatum, baptizetur et ordinetur iterum et omnes quos prius baptizavit. CAP. LXXV.
Abbreviated transcription (Latin):
tere suo elige̾ debet sac̾dotes ⁊ alios prudentes iuros. gnaros legis diuinȩ.
⁊ exercitatos in eccłiasticis sanctionib. qͥ ordinandoꝵ uitãigenus. patã.
etatẽ. institutionẽ locũ uͥ educati st̃. si sint bñ litterati. si inlege dñi in¬
structi: diligent̃ inuestigent. añ omĩa si fidẽ catholicã firmit̃ teneant. ⁊
aut fauoris gr̃a. aut cuiꝰq mun̾is cupiditate illecti: a uo̾ deuient. ũ in
dignũ ⁊ miunꝰ idoncũ. ad sacros gͣlꝰ suscipiendos ep̃i manub applicent.
Qd̾si fecerint: ⁊ ille qͥ indigne accesserit ab altari remouebit᷑: ⁊ illi qͥ donũ
sc̃i sp̃c uend̾e conatisunt. corã dõ iam dãpnati ȩccłiastica cdignitate care¬
bunt. s ꝑtres continuos dies diligent̃ examinent᷑. i sic sabbato qͥ probati
inuentisunt ep̃o rep̃sententur. Ex concilto toletano.¬

Expanded text:
tere suo eligere debet sacerdotes, et alios prudentes viros gnaros legis divinae, et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia si fidem catholicam firmiter teneant, et aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dignitate carebunt. Igitur per tres continuos dies diligenter examinentur. Et sic Sabbato, qui probati inventi sunt, episcopo repraesententur. 200 Ex concilio Melden
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ regularit̃ a collegio ȩccłiȩ suscipiat finẽ regularit̃ electio fitti pͥnti¬
ficis. Siuͦ quis laicoꝵ ad concertandũ ⁊ cooꝑandũ inuitat᷑ ab eccłla:
licet huiꝰmõi. cũ reu̾entia. si forte uoluerit obtẽꝑare se asciᷤcentibus.
seculariũ principũ t potentũ ł alteriꝰ dignitatis laicus adu̾sus ꝯmunẽ
ac ꝯsonantẽ atq canonicã electionẽ ȩccliastici ordims agẽ tẽptau̾it:¬
i ꝑ ordinationẽ regiam honorisistiꝰ culm̃ ꝑuade uico imꝑatore.
aliquis nua temeritate p̃sũpserit: a cõꝑiuntialib loci ipsiꝰ ep̃is
recipi penitꝰ nullatenꝰ mereatur. quẽ indebite ordinatũ agnosct̾. Si
segregatꝰ. ⁊ abipsoꝵ omniũ caritate semotus. In dec̃tis anicii. cap̃. iͦ.¬

Expanded text:
equo regulariter a collegio Ecclesiae suscipiat finem electio futuri pontiequo regulariter a collegio Ecclesiae suscipiat finem electio futuri pontificis. Si vero quis laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab Ecclesia, licet hujusmodi, cum reverentia, si forte voluerit, obtemperare se asciscentibus. secularium principum vel potentum vel alterius dignitatis laicus ad versus communem ac consonantem canonicam electionem aecclesiastici ordinis agere temptaveper ordinationem regiam honoris istius culmen pervadere aliquis nimia temeritate presumpserit, a provincialibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum agnoscunt. Sisegregatus et ab ipsorum omnium caritate semotus». Huiusmodi regulis de ponti
Abbreviated transcription (Latin):
deriũ requirat᷑. Tc̃ att̃ de altera eligat᷑ ȩccłia. si decuitatis ipsiꝰ clero
cui ep̃c ÷ ordinandꝰ. nullꝰ dignꝰ ꝙ ecuenire ñ credimꝰ. potuerit repperiri.
Primũ enĩ illi repbandi sunt. ut aliqͥ de alienis ȩccłiis mito p̃serantur.
Hãt unꝰ quisq suȩ fructũ militiȩ inȩccłia inqͣ suam ꝑomĩa officia tͣnseg̃¬
etatẽ. In aliena stipendia minime alt obrepat. nec alii debitam alt̃ sibi
audeat uendicare mercedẽ. Sit facultas clericis renitendi: si se uiderint
p̃gͣuari. ut quẽ sͥ ingeri ex tͣnsũso agnou̾int: ñtimeant refutare. Ꝙ si
ñ debitũ p̃miũ. ł liberũ de eo qui eos recturus ẽ. debent hr̃e uidiciũ.¬
ep̃oꝵ ꝯcordans pͥorib c̃ciliis. clericoꝵ electiõe ac decreto: ⁊ ep̃oꝵ colle
uit: neminẽ laicoꝵ pͥncipũ ł potentũ semet inserere electiõi ł ꝓmocioni
grua hinc fiat contentioł ꝯfusio. p̃sertĩ cũ nullã intalib potestatẽ quẽ¬

Expanded text:
derium requiratur. Tunc alter de altera eligatur Ecclesia, si de civitatis ipsi clero, cui episcopus est ordinandus nullus dignus, quod evenire non credimus, potuit reperiri. Primum enim reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito praeferantur, habeat unusquisque fructum suae militiae in Ecclesia, inaetatem. In aliena stipendia alius minime obrepat, nec alii debitam, alter sibi audeat vindicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso cognoverint, non timeant refutare: qui etsi non debituoncordatis prioribus conciliis, clericorum electione ac decreto et episcoporum collegvit, neminem laicorum principum vel potentum semet inserere electioni vel promotioni grua hinc fiat contentio vel confusio, presertim cum nullam in talibus potestatem quem
Abbreviated transcription (Latin):
solos pͥmitiua legit᷑ eccłia hũisse. Suꝑhis solis p̃ceptũ apłi habemus.
c̃cedimꝰ. s rarissime si tñ spectatȩ sint religioĩs. ⁊i scientiȩ. Quod ipsũ ñ
sine romani pontificis ł metropolitani licentia. In dec̾tis leonis¬
uni de sũmi pontificis electione tractabit᷑. ille om̃ib cap̃. U.
p̃ponat᷑. quẽ clen plebisq ⁊sensus ꝯcordit postulau̾int. itaut si in
aliũ fortasse partiũ se uota diuiserint. metropolitani uidicio is alt̾i p̃¬

Expanded text:
solos primitiva legitur Ecclesia habuisse. Super his solis praeceptum apostoli habemus; concedimus, sed rarissime si tamen spectatae sint vitae, religionis et scientiae. Quod ipsum non sine Romani pontificis vel metropolitani licentia firmiter fiis electione tractabitur, ille modis omnibus praeponatur, quem cleri plebisque consensus concorditer postularint, ita ut si in aliam fortasse personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri pr
Abbreviated transcription (Latin):
auctore p̃sidemꝰ. a plurimis patit᷑ uiolentias pontifice obeunte: q̃
obħ inferunt᷑. q absq imꝑiali notitia ⁊ suoꝵ legatoꝵ p̃sentia ponti¬
ficis fit consecratio. necũ canonico titu ⁊ ꝯsuctudint ab imꝑatore di¬
ẽ pontifex ꝯuenientib epłs ⁊ uniu̾so elero eligat᷑ ex p̃sente senatu ⁊
populo qͥordinandꝰ ⁊. isic electus ab om̃ibꝰ. p̃sentib legatis imꝑialibꝰ

Expanded text:
auctore praesidemus, plurimas patitur violentias, pontifice obeunte, quae ob haec inferuntur, quod absque imperatoris notitia et suorum legatorum praesentia pontificis fit consecratio, nec canonico ritu et consuetudine ab imperatore dientibus episcopis et universo clero eligatur, ex praesente senatu et populo, qui ordinandus est, et sic electus ab omnibus praesentibus legatis imperialibus
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ s nr̃m decretũ sinodali sententia ꝓmulgatũ ꝑseditionẽ uel prȩ¬
audientia aliqñ ei reseruet᷑. s ab om̃i ȩccłiastico gͣdui in quocunq fuerat
priꝰ sine retͣccatione deponat᷑. Cui quisqͥs adheserit ł qͣsẽcũq tanꝙͣ pon¬
tifici reu̾entiam exhibuerit. aut in aliqͦ illũ defend̾ẽ prȩsũpserit: pari
tũ tẽptau̾it: ꝑpetuo anathemate aiq ex cõmunicõe dãpnet̾ ⁊ cũim¬
eius deserta ⁊ in tabernacuł eiꝰ ñ sit qui inhabitet. Fidnt filii eiusor¬
phani ⁊ ipeor eiꝰ uidua. Cõmotus amoueat ipseatq eiꝰ flũ ⁊ m̃dicent.

Expanded text:
contcontaudientia aliquando ei reservetur, sed ab omni ecclesiastico gradu in quocumque prius fuerat sine retractatione deponatur. cui quisquis adhęserit vel qualemcumque tamquam pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo illum defendere pręsurmpserit, pari tum tentaverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione damnetur, et cum imejus deserta, et in tabernaculis ejus non sit qui inhabitet : Fiant filii ejus orphani et uxor ejus vidua . Commotus amoveatur ipse atque filius ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑat᷑. sic̃ iam ĩ ꝯcessimꝰ ⁊ successorib illiꝰ q ab hac apłica sede ꝑsonalit̃
ħixs impet̾uerint. Qdsi pͣuoꝵ atq iniquoꝵ hominũ ita ꝑu̾stas inua¬
luerit. ut pura. sincera atq gͣtuita electio fieri in urbe ñ possit: cardi¬
nales ep̃i cũ religiosis ciericis eatholicisc laiais sicet paucis. ios po¬
testatis obtineant elige apłice sedis pontisicẽ. uͥ ⁊gruentĩ uidicauerint.
Plane postquã electio fuerit facta. sibellica tẽpestas. ł qualiscũq homiñ
conatus malignitatis studio restiti̾t. ut is qui electus ⁊ inaplica sede
uꝑxta ꝯsuetudinẽ intromz ari ñ uleat. electus tam̃ sicut papa. auctoritã.¬
tẽ obtineat regendi scãm romanã eccłiam ⁊ disponendi om̃s facultates
illꝰ ꝙ beatũ g̃goriũ añ suã ꝯ⁊secrationẽ fecisse cognoscimꝰ. Quod si quis

Expanded text:
speratur, sicut iam sibi concessimus, et successsperatur, sicut iam sibi concessimus, et successhoc jus impetraverint. Quod si pravorum atque iniquorum hominum ita perversitas invaluerit, ut pura, sincera atque gratuita electio fieri in urbe non possit, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicis laicisque, licet paucis, jus potestatis obtineant eligere apostolicae sedis pontificem, ubi congruentius judicaverint. Plane postquam electio fuerit facta, si bellica tempestas, vel qualiscunque hominum conatus, malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est, in apostolica sede juxta consuetudinem intronizari non valeat, electus tamen sicut papa auctoritatem obtineat, regendi sanctam Romanam Ecclesiam, et disponendi omnes facultates illius, quod beatus Gregorius ante suam consecrationem fecisse cognovimus. Quod si quis
Abbreviated transcription (Latin):
morbꝰ qualibet occasione subrepat. religiossimi uiri p̃duces sint in
ꝓmouenda pontificis electione. reliqui autẽ seqͣces. & certe rectus
atq legitimus h electionis ordo ꝑpenditur. si ꝑspectis diu̾soꝵ patrũ
regłis siue gestis.: ̃ illa beati p̃decessoris leonis sententia recolat᷑. Nulla
inqͥt rõ sut. ut int̾ epõs habeant᷑. qui nec a clericis st̃ electi. nec a ple¬
bibus expetiti. nec a ꝯꝑuntialib ep̃is cũ metropolitani iudicio ꝯsecͣti
Quia uͦ sedes apłica cunctis in orbe t̾rarũ prȩfert᷑ eccłiis. atq id̾o suꝑ
n uice fungunt᷑. qui uideł electũ antistitẽ ad apłici culminis apicem
sa ñ inuenit᷑. exalia assumat᷑. Saluo debito honore ⁊ reu̾entia dilecti fi¬
lũ nr̃i henrici. qͥ i p̃sentiarũ rex habet᷑ i futurꝰ imꝑator dõ concedẽte

Expanded text:
morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in promovendi pontificis aelectione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus atque legitimus hic aelectionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum patrum regulis seu gestis, etiam illa beinquit, ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibuQuia vero sedes apostolica cunctis in orbe terrarum praefertur aecclesiis, atque ideo super ni vice funguntur, qui videlicet electum antistitem ad apostolici culminis apicem itur, ex alia assumatur. Salvo debito honore et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus imperator Deo concedente
Abbreviated transcription (Latin):
apłico inbasilica lat̾mensis patarchiq̃ cognominat̾ constantimnana.
considentib ⁊̃ reu̾entissims archiep̃is. epĩs. abbatibus. seu uen̾abilib
pb̃ris atq diaconib̾: isdẽ uenerabilis pontispe auctontate apostolica¬
decernens. deelectione sũmi pontificis inquit. Nouit beatitudo ut̃a
adu̾sa ꝑtulerit. quot demiq ꝑ symoniacȩ heresis trapez ctas repetitis
malleis crebrisq tunsionib subiacuerit. adeo ut columna d̾i uuentis¬
iamiã pene iuderet᷑ nutare. ⁊ sagena sũmi piscatoris ꝓcellis intumescen¬
tib cogeret᷑ in naustagii ꝓfunda subm̃gi. Uñ si placet fr̾nitati ur̃ȩ
debenius aueliante deo futuris casib prudent᷑ occurrere. ⁊ eccle¬
tifice. inpͥmus cardinales ep̃i diligentissima simul ꝯsideratione tra¬
ctantes. moxs clericos cardinales adbibeant. sicq reliquus clerꝰ ⁊ po¬
pułꝰ adꝯsensum nouȩ electionis accedant. ut nimirũ neuenalitatis

Expanded text:
a, in basilica Lateranensi patriarchica quae cognominatur Constantiana, considentibus etiam reverendissimis episcopis, abbatibus, seu venerabilibus presbyteris atque diaconis, idem venerabilis pontifex, auctoritate apostolicadecernens, de electione summi pontificis inquit: « Novit beatitudo vesadversa pertulerit, quot denique per Simoniacae haeresis trapezitas repetitis malleis crebrisque tunsionibiamiam pene videretur nutare, et sagena stimmt piscatoris, procellis intumescentibus, in naufragii profunda submergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere et eccletifice, in primis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox pulus ad consensum novae electionis accedant, ut nimirum ne venalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ ex se p̃bere tuo ꝯmitimꝰ arbitrio. Uulgarẽ deniq ã nulla canonica san¬
ctione fultam legẽ. feruenti scił siue frigidȩ aquȩ ignitiq ferri contactũ. aut
cuiusubet popłaris inuentionis. qr fabricante ħ sunt omĩno ficta inudia: nec
ipsum exhib̾e. nec aliqͦmͦ᷑ te uolumus postulare. ĩmo apłica auctoritate ꝓhibemꝰ¬

Expanded text:
eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica saneumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibem
Abbreviated transcription (Latin):
Quib p̃stitis: magna sumus exultatione gauisi. qͦs huiꝰmõi innocentia eiudẽ¬
ter enituit. Pro qua re gła ur̃a p̃dictũ uirum cũ om̃ caritate suscipiat.: ⁊ reue¬
rentiam ei qualẽ sacerdotẽ decet exhibeat. nec ulla remaneat de his q̃ iam sunt
purgata dubietas. & ita sup̃scripto uos ep̃o deuotissime oportet in om̃ibꝰ adhere¬
reiut congrue decent̃q dm̃ in eus ꝑsona indeamini cuiꝰ minister ẽ honorare.
frẽm nrm̃ ⁊ coepm̃ postquã ea q̃ deeo dicta fuerunt requirentes. innullo
qi sicut dignũ erat. ut si in aliquo reus existeret. culpã in eo canonice puniremꝰ:
ita dignũ ñ fuit ut eum a diuuante innocentia diutiꝰ retinere tafflig̾e in aliqͦ¬
carcũ omnũ astantill frm̃ unanuimi assensu tus dilectiõi rescribimꝰ. prȩfatum
gra beneficia purgationẽ tñ aña duob sibi sac̃dotib iunctis uͥ accusator cessau̾it:

Expanded text:
quibus praestitis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia evidenquibus praestitis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia evidenter enituit. Pro qua re gloria vestra praedictum virum cum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini cujus minister est honorare.piscopum nostrum, postquam ea, quae de eo dicta fuerant, requirentes, in nullo sicut dignum erat ut, si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit ut eum, adjuvante innocentia, diutius retinere, vel affligere in aliqcircum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum gra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
me inconspectu ur̃o coram deo ⁊ angelis eiꝰ. qui conscientiã meã nouit: ibeato
petro pͥncipe apłoꝵ in cuius ꝯspectu ꝯsistimus. qr istas criminosas ⁊ sceleratas
res quas illi mͥ obiciunt. nec perpetͣui. nec ꝑpetrare ussi. Testis mͥ d̾s est in cuiꝰ
iudiciũ uenturi sumꝰ ⁊ in cuiꝰ conspectu consistimꝰ ⁊ ħ ꝓpt̾ suspiciones malas
tollendas mea spontanea uoluntate facio. ñ quasi ego hanc ꝯsuetudinẽ aut
melius a uobis abscindatis rebelles cogitationes. Ex Registro siꝵ p̃p ad lo¬
Ipͣuoꝵ actuũ ꝑpetrationem sibi resistentes deciꝑe ñualet. opinionẽ coꝵ ad
de leone fit̃ nr̃o ⁊ coep̃õ nr̃o sinister rumor asꝑserat: utrũ uera ẽent districta
fecimus inquisitiõe ꝑquiri. ⁊ nullã in eo dehis quȩ fuerant dicta culpã inue¬
nimus. S ne quid uidetur omissũ. qͦd m̃o potuisset cordi dubiũ remane.: ad bea

Expanded text:
me in conspectu vestro coram Deo et angelis eius, qui conscientiam meam novit, et beato me in conspectu vestro coram Deo et angelis eius, qui conscientiam meam novit, et beato Petro principe apostolorum, in cuius conspectu consistimures quas illi mihi objiciunt nec perpetravi nec perpetrari jussi. Testis mihi est Deus, in cujus iudicium venturi sumus et in cuius conspectu consistimus de hoc propter suspiciones malas tollendas mea spontanea voluntate facio, non quasi ego hanc consuetudinem aumelius a vobis abscidatis rebelles cogitationes. Si sancti Roide Leone fratre nostro et coepiscopo nostro sinister rumor asperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae dicta fuerant culpam invenimus, sed ne quid videretur omissum quod nostro potuisset cordi dubium remanere, ad beati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspectu ep̃oꝵ pot̾it: tẽ canonice diudicet᷑ i si culpabilis inuentus fuerit: eanoni¬
ce dãpnetur. Si uͦ eum supͣdicto p̃textu approbare ipse accusator minime po¬
terit. ⁊ hoc canonice duudicetur. Ipse uͦ sacerdos si suspiciosus uncredibił suo
ep̃o aut reliquis suis ꝯsacerdotib siue bonis ⁊ iustis. de popło suo uł de sua plebe
hominib fuerit. ne in crimine aut p̃dicta suspicione remaneat: cũ trib aut .u.
hũit. uel eo ampliꝰ si suo ep̃o uisum fuerit. aut necẽe ꝓpt̃ tumultũ ppłi ꝑspe¬
xerit. ⁊ cũ aliis bonis ⁊ ustis hominib st sacram̃to corã ppło suꝑ.ii. euglia da
sacerdotũ recipi debeant. ⁊ quid de accusatione faciendũ sit: plenit̃ in canoni
Ime insurrexert̃. ⁊ debilitare uoluert̃. ⁊ miserunt suꝑ megͣuia erimina.
& optinatib siuis istam ꝑuenit adurbẽ. Quamobrẽ ego leo pontisex sẽ romane
eccliȩ a nemine iudicatus neq coactus. s spontanea mea uoluntate purifico

Expanded text:
tunc canonice dijudicetur, et si culpabilis inventus fuerit canonice damnetur. Si vero eum supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime potuerit, et hoc canonice dijudicetur. Ipse ergo sacerdos si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut praedicta suspicione remaneat cum tribus aut quinque habuit, vel eo amplius si episcopo suo visum fuerit, aut necesse propter tumultum populi perspexerit, et cusacerdotum recipi debeant, et quid de accusatione faciendum sit, pleniter in canonibme surrexere et debilitare voluerunt, et miserunt super me gravia crimina. et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quam ob rem ego Leo pontifex sanctae Romanae ecclesiae a nemine iudicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico
Abbreviated transcription (Latin):
mini nr̃i genitoris pipmi. siue pͥscis tẽporib a sc̃ĩs patrib ⁊ ã reliquis bonȩ de¬
uotionis hominibꝰ sepissime uentilatũ fuerit: nostũ plenit̃ ⁊ adliquidũ diffi¬
nitum repꝑire minime qͥuimus. Nr̃is quippe tpr̃ib idipsum ascĩs ep̃is ⁊ ã reliqͥs
degentib nob̃q una cum eis agentibꝰ sepissime ꝓpt̃ multas ⁊ nimias reclama¬
tiones q̃ ex hoc adnos ex diu̾sis patrib uenerunt uentilatũ ẽ. qualit̃ ꝯsultu dm̃

Expanded text:
mni genitoris mei Pippini, sive priscis temporibus a sanctis Patribus et a reliquis bonae demni genitoris mei Pippini, sive priscis temporibus a sanctis Patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum diffinitum reperire minime quivimus. Nostris quippe temporibus idipsum a sanctis episdegentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni
Abbreviated transcription (Latin):
a quibꝰ reus ẽẽ credit᷑. p factam securitatẽ de imposito crimie innocens ẽ mani¬
festet᷑ Qdita anobis ⁊ ãmaiorib constitutũ ẽẽ docetur. S siue sc̃m canones siue
ad arbitriũ ep̃i sibi collegas septẽ conungat. ⁊ iuret in sacro coram imposito euglõ
eugłiste qui illud seripscrt̃ slc adiuuent: ꝙ ille p̃nominatam actionẽ ita ñ ꝑpe¬
trauerit. sic̃ ei de illo oblatum ẽ. imhac satisfactione purgatus. secure demceps
suũ exerceat ministeriũ. Quã satisfactionẽ ĩmnulli p̃cedentiũ patrũ scãm leonẽ
paꝑam inbasilicã sci pet̾ apli corã reu̾entissimo cesare karolo acdero ⁊ plebeita
fecisse ꝯmemorant. atq ita mox reu̾endũ pͥncipẽ contͣ eiuscd̃ scĩ pape adu̾sarios
dignȩ ultionis uindictã exereuisse. Decix ⁊ Responsio leonis p̃p ad Raro¬

Expanded text:
a quibus reus creditur, post rectam securitatem de imposito crimine innocens esse mania quibus reus creditur, post rectam securitatem de imposito crimine innocens esse manifestetur. Quod ita a nobis et a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive canones, sive ad arbitrium episcopi sibi collegas septem conjungat, et juret in sacro coram posito Evangelio, Evangelistae qui illud scripserunt sic adjuvent, quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illis oblatum est. Et, in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactionem nonnulli praecedentium patrum sanctum Leonem papam, in basilica sancti Petri apostoli, coram reverendissimo caesare Carolo, ac clero et plebe ita fecisse commemorant: atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios, dignae ultionis vindictam exer
Abbreviated transcription (Latin):
IQUis pb̃r iutȩ suȩ negligens. pͣuis exemplis mala de se suspica¬
ri ꝑmiserit:⁊ populꝰ ab ep̃o uiram̃to seubanno xͥanitatis ⁊ stͥctꝰ
infamiã enis patefecit. ⁊ certi accusatores criminis eiꝰ defuerint:
admoneatur pͥmo seorsũ ab ep̃o. dem̃ sub duob ueltrib testibꝰ.
tione admoneat. Siuͦ neq sic sc corrȩxerit: ab officio suspenda¬
tiul usq ad dignã satis factionẽ. ne popułꝰ fideliũ in eum scandalũ patiat᷑.
Si aut̃ accusatores legitimi ñ fuerint. qui eiꝰ crimina manifestis indicis ꝓba¬
re contenu̾int.⁊ ipse negau̾it: tunc ipse cũ septẽ sociissuis enisdẽ ordinis
siualet a crimine semetipsum expurget. Diaconus uͦ si eodẽ crimme accusatꝰ
i quis pb̃r a plebe sibi ꝯmissa mala opinione infamatꝰ fuerit:⁊ ep̃c legitimis
testib approbare ñ potuerit: suspendatur pb̃r usq ad dignã satisfactio¬
nem. ne populꝰ fideliũ meum scandalũ patiatur: Digna enĩ satisfactio. sieis

Expanded text:
quis presbyter vitae suae negligens pravis exemplis mala de se suspicari permiserit, et populus ab episcopo juramento seu banno Christianitatis constrictus, infamiam ejus patefecerit, et certi criminatores criminis ejus defuerunt, admoneatur primo seorsum ab episcopo, deinde sub duobus vel tribus testibus. tione admoneat. Si vero nec sic se correxerit, ab officio suspendatur usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur. Si autem accusatores legitimi non fuerint, qui ejus crimina manifestis indiciis probare contenderint, et ipse negaverit, tunc ipse cum septem sociis suis ejusdem ordinis, si valet, a crimine semetipsum expurget. Diaconus vero si eodem crimine accusatus i quis presbyter a plebe sibi commissa mala opinione infamatus fuerit, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit, suspendatur presbyter usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur; digna enim satisfactio est, si ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
Di iuito ł ignorante te partus ancillȩ tuȩ expositus ẽ: repetere eũ ñ ꝓhibeb̾is.
s restitutio eiꝰ si ñ a fure uindicau̾is: ita fiat. ut sique in alendo eo uł forte
constituta est subiacebit. s nec dñis ł patronis repetendi aditũ relinquimus.
Nec enim suũ dicere poterit: quem ꝑeuntem contẽpsit. Titulus .ii.¬
ancimus nemini licẽ siue ab ingenuis genitorib puer paruus ꝓcreatus. siue
suũ dñm uindicare siue nomine. siue asscriptione. siue colonariȩ ꝯditionis.
s neq his qui eos nutriendos sustulerunt. licentiam ꝯcedi penitꝰ eum quadam
distinctione eos tollere. ⁊ educationẽ eoꝵ ꝓcurat. siue masculi sint. siue feminȩ.
ut eos uel loco lib̃oꝵ ł loco seruoꝵ aut colonoꝵ hãnt. s nullo discrimine habito. hi
qui ab huiusmõi hominib educatisunt. liberr⁊ ingenui appareant.

Expanded text:
i invito vel ignorante te, partus ancillae tuae expositus est, repetere eum non prohiberis; sed restitutio ejus si non a fure vindicaveris ita fiat, ut si qua in alendo eo, vel forte constituta est, subjacebit. Sed nec dominis vel patronis repetendi aditum relinquimus, Nec enim suum dicere poterit, quem De eodem. Sancimus nemini licere, sive ab ingenuis genitoribus puer parvulus procreatus, sive suum dominium vindicare, sive nomine dominii, sive ascriptione, sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos nutriendos sustulerunt licentiam concedi penitus cum quadam distinctione districtione ita eos tollere, et educationem eorum procurare sive masculi sint sive feminae, ut eos vel loco liberorum, vel loco servorum, aut colonorum habeant, sed nullo discrimine habito, hi qui ab hujusmodi hominibus educati sunt, liberi et ingenui appareant.
Abbreviated transcription (Latin):
bitauerit debent. nec ullatenus accusare possunt quia facta pastoꝵ oris gladio
ferienda ñ sunt: quã ꝗ recte rep̃hendenda uideantur: Ex epła anacleti p̃p scͥp¬

Expanded text:
bitaverit, debent, nec ullatenus accusare possunt, quia facta pastorum oris gladio bitaverit, debent, nec ullatenus accusare possunt, quia facta pastorum oris gladio ferienda non sunt, quanquam recte reprehendenda videantur. CAP. 254. - De n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmotus fuerit. aut causas huerit: priꝰ ad eos recurrat caritatis studio. ut fa¬
muliari colloquio ꝯmoniti. ea sanent quȩ sananda st̃. ⁊ caritatiue emendent:
q̃ iuste em̃danda agnou̾int. Si aut̃ aliqui eos priꝰꝗͣ hec egm̃t. lacerare. accusa¬
re. aut infestare p̾sũpserint: ex ꝯmunicent᷑. i nunime absoluant᷑. añꝗͣ ꝑsatis.¬
¶ lexander apłicȩ eccł̃iȩ ep̃c: omnib orthodoxis. Si quis erga epm̃ ł auctores
adeat udices: qͣ ipsos a quib se lesum estimat. ꝯueniat familiarit᷑ ñ semel.s
sepissime: ut abeis ad suã iusticiam accipiat excusationẽ. Si aũ secus egerit:
Epĩ ad eo sunt uidicandi. qͥ eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut pͣuȩ uitȩ
hominib ñ sunt arguendi. aut accusandi. aut lacerandi. Euaristꝰ epĩs affricȩ
octores gͦ qui ⁊ patres uocant᷑ mag̃ portandi quã rep̃hendendi papȩ.¬
ies que pastor suo ꝯmisse fuerint. eũ nec rep̃hende ñ arecta fioe ȩxhor¬

Expanded text:
commotus fuerit, aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti ea sanent quae sananda sunt, et charitative emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos, priusquam egerint haec, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur et minime absolvantur antequam per satistolicae Ecclesiae episcopus, omnibus orthodoxis: Si quis erga episcopum vel actores adeat judices quam ipsos a quibus se laesum aestimat, conveniat familiariter, non semel sed saepissime, ut ab eis ad suam justitiam accipiat excusationem. Si autem secus egerit, strum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut pravae vitae hominibus non sunt arguendi aut accusandi, aut lacerandi. CAP. XXXVII. Laici octores ergo qui et Patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi vero quae pastori suo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide exor
Abbreviated transcription (Latin):
garriunt. s uno tẽpore uno eod̃q die głosa morte cũ petro inurbe romasub
fst gͦ pͥma petri apli sedes romana ȩccłia. ñhñs maculã nec ruga nec aliqo h mnõi.¬
q ĩn ut memoratũ ẽ beatisimi petrus ⁊ paulus suo mrĩo ꝯsecͣrunt. In decix Sil¬
filio michaeli. a dño dilecto semꝑ aus̃. Nc̃ aut̃ diuina inspirõe ñ nospigebit.
nec nobis impossibile erit ostendere uobis: si tñ audire uelitis. ñ posso quẽ ꝗͣ ri¬
insignis martyr effectus ⁊ dõ: ꝯpulsus ẽ a paganis. ut templũ deoꝵ ing̃ssus. gͣna
thuris suꝑ prunas imponẽt. Cuius rei grã collecto numerosoꝵ c̃cilio epoꝵ. ⁊ inqͥ
bitur ã quoqͣ. Item in eadẽ. S i cũ quidã tp̃r quodã contͣ syrtũ papã tẽptassent
quȩdã mali rumoris obic̾e. uin ꝯcilio cui ualentinianꝰaugustus int̾erat dictũ fu

Expanded text:
garriunt, sed uno tempore, uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma suEst ergo prima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia non habens maculam nec rugam, nec aliquiquam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus suo martyrio consecrarunt. Secfilio, MICHAELI a Deo dilecto semper Augusto. Nunc autem divina inspiratione non nos pigebit nec nobis impossibile erit ostendere vobis, si tamen audire velitis, non posse quemquam riinsignis martyr effectus est, adeo compulsus est a paganis ut templum eorum ingressus, grana thuris super prunas imponeret. Cujus rei gratia collecto numerosorum concilio episcoporubitur a quoquam. » Item in eadem: « Sed cum quodam tempore quidam contra Sixtum papam tentassent quaedam mali rumoris
Abbreviated transcription (Latin):
nullus fidelis cuiuscũq ꝯlitionis sit: occulte nuptias faciat. s bñdictione
a sacerdote accepta: publice nubat in dño. Ex c̃cilio arelatensi cap̃ .ui.
i quis diuinis tactusscripturis uirau̾it mulieri se eam legitimã upxorẽ ha¬
biturũ. uł si in oratorio tale sacram̃tũ dedit: sit illi legitima uxor. quanius
at uͦ qͦd cadẽ uitta candido purpureoq colore ꝑmiscet᷑. Candor quippe:
mundicia uitȩ. purpura ad sanguinis postitatẽ adhibet᷑ ut hoc signo ꝓti-¬

Expanded text:
nullus fidelis, cujuscunque conditionis sit, occulte nuptias faciat, sed benedictionem a sacerdote accepta publice nubat in Domino. CAP. VI. Si quis divinis tactis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel si in oratorio late sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis At vero quod ea vita candido purpureoque colore permiscetur. Candor quippe est munditia vitae; purpura ad sanguinis posteritatem adhibetur, ut hoc signo et c
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝓpt̃ mutuȩ dilectionis signũ. ł ꝓpt̃ id mag̃ ut eodẽ pignore eoꝵ corda uingã¬
tur. Uñ i qͣrto digito anulus inseritur .i. quod in eouena q̃dã ut fert᷑ sanguinis
metallo ꝯpositã qñ nuptialia fȩcła ꝯtrahunt: incapitib defert̃. S pͦsponsa-¬
quoꝵ potestate st̃̾ celebrantur. ⁊ pꝰquã arris sponsam &ͥ sponsus ꝑdigitũ fidei
anulo insignitã despond̾it. dotẽq utͥq placitã. sponsusꝙ ei cũ scripto pactũ ħ
itinente corã inuitatis ab utraq parte tradidit: aut mox. aut apto tp̃r. ne uidł
⁊ pͥmũ quid̃ in eccłia dñi cũ oblationib qͣs offerre debent deo ꝑ sac̃dotis manũ
statuunt᷑. sicq demũ benedictionẽ ⁊ uelam̃ cȩleste suscipiunt. Aug̃ libro¬

Expanded text:
pter mutuae dilectionis signum, vel propter id magis ut eorum pignore eorum corda jungantur. Unde et in quarto digito annulus inseritur, ideo quia in eo vena quaedam, ut fertur, sanguinis metallo compositam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt. Sed post sponsaquorum potestate sunt, celebrantur; et postquam arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei annulo insignitum desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ei cum scripto pactum hoc continente coram invitatis ab utraque parte tradiderit aut mox, aut apto tempore, ne viet primum  quidem  in ecclesia Domini cum oblationibus, quas offerre debent Deo per sacerdotis manum, statuuntur, sicque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
olet queri cũ masculus ⁊ femina nec ille marit᷑. nec illa uxor alteriꝰ sibim&
ea fide media. ut nec illecũ altã. nec illa cũ alt̾o id faciat: utrũ nuptiȩ sint
uocande urarũ it ⁊ pot̾ quid̃ fortasse ñ absurde hoc appellari comibiũ.si
usꝙ ꝑ potestate ad mortẽ alicuiꝰ eoꝵ id int̃ eos placuerit ⁊ ꝓlis gn̾ãtione.¬
ꝙͣ lonsig uis ñ ea causa coniuncti st̃. ñ tam̃ uitauerunt. ut ł nolinit eͥ

Expanded text:
Solet queri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimea fide medivocandae? Et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus eorum id inter eos placuerit, et prolis generationem, quamvis non ea causa conjuncti sunt, non tamen vitaverunt, ut vel, nolint sibi
Abbreviated transcription (Latin):
disentiat ltem. Sponsalia sic̃ nuptiȩ ⁊sensu fiunt ⁊trahentiũ ⁊ iõ sic nipti¬
is itasponsalib filiam familias ⁊sentire oportet. Quȩ patris uoluntati ñ
repugnat: cũ sentire intelligit᷑: Tc aut̃ dissentiendi ã patre licentia ꝯcedit᷑.
si indignus morib ł turpis sponsus ei ãpatre eligit᷑. Filio familias dissentiente
tiũ diffinita ñ ẽ. ut in matrimoniis. Quaꝓpt̃ a pͥmordio etatis sponsalia effici
possunt. si mͦ id fieri abutͣq ꝑsona intelligat᷑ .i. si ñ sint minores qꝙͣ.iii. annis.¬

Expanded text:
isdem. Sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrabentium, et ideo sicut nuptiis, ita sponsalibus filiafamilias consentire oportet. Quae patris voluntati non repugnat, consentire intelligitur. Tunc autem dissentiendi a patre licentia conceditur, si indignus moribus vel turpis sponsus ei a patre eligitur. Filiofamilias dissentiente, tium definita non est ut in matrimoniis. Quapropter a primordio aetatis sponsalia effici possunt, si modo id fieri ab utraque persona intelligatur, id est, si non sint juniores quam s
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ad tp̃s adhibuerit. donec illam dignã honorib ł suis facultatib inueniat.
ꝗͣ cõparẽ ducat. ipso aĩo adult ẽ. ñ cũ illa quã cupit inuenire: s cũ ista cũ qu
sic cubatait cũ ea ñ hãt maritale consortiũ. Aug̃ de bono conuigali.

Expanded text:
 ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam uel honoribus uel facultatibus suis inueniat, quam conparem ducat, ipso animo adulter est, nec cum illa, quam cupit inuenire, sed cum ista, cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. unde et i