comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri ñ possit: quippe sic amans: ⁊
sic uidens. Nec uacat sessio: tranqͥlli¬
tatis insigne ẽ. de uultu tali iudici¬
um meum ꝓdeat opto: cui insit a¬
mor error absit. absit et ꝑturbatio.
Cern̾e ẽ in dñationib. qͣnte sit dñs
maiestatis. cui nutu imꝑium c̾stat:
et imꝑio. uniu̾sitas. atq et̾nitas t̾¬
mini sunt. Cerne̾ ẽ in pͥncipatib
pͥncipium ex quo or̃a: et quomͦ a
cardine ostium. sic ab ipso regi uni¬
u̾sitatẽ. Cernẽ ẽ in potestatib qͣm
potestatiue idem princeps quos re¬
git. ꝓtegit: contrarias potestates ar¬
cens et ꝓpulsans. Cern̾e ẽ in uirtuti¬
b unam ubiq equaliter presto eẽ
iurtutẽ ꝑ quẽ omĩa uiuificam. effi¬
cacem. inuisibilẽ. immobilẽq : oĩa
tam̾ mouentẽ utiliter. tenentem
fortit̾. Que cum in minus usitata
effecta apud mortales eruꝑit: mi¬
racula siue ꝓdigia uocant. Cer¬
nere postremo et mirari ẽ in an¬

Expanded text:
veniri non possit; quippe sic amans, et veniri non possit; quippe sic amans, et sic videns. Nec vacat sessio: tranquillitatis insigne est. De vultu tali judicium meum prodeat opto, cui insit amor, error absit, absit et perturbatio. Cernere est in Dominationibus, quantae sit Dominus majestatis, cujus nutu imperium constat, et imperio universitas atque aeternitas termini sunt. Cernere est in Principatibus principium ex quo omnia; et quomodo a cardine ostium, sic ab ipso regi universitatem. Cernere est in Potestatibus, quam potestative idem princeps quos regit, protegit, contrarias potestates arcens et propulsans. Cernere est in Virtutibus unam ubique aequaliter praesto esse virtutem, per quam omnia, vivificam, efficacem, invisibilem, immobilemque, omnia tamen moventem utiliter, tenentem fortiter: quae cum in minus usitata effecta apud mortales eruperit, miracula sive prodigia vocant. Cernere postremo et mirari est in An
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib pacis. diuicie
salutis. misteria bone uoluntatiᷤ.
benignitatis archana. que clausa
mortalib etiam ipsis electis suspec¬
ta sunt. Id quidem salubriter: ne desi¬
nant timere. dum necdum digne ama¬
re idonei inuemunt᷑ Cernere ẽ in his qͥ
seraphin appellantur. qͦmͦ amet. qui
unde amet ñ ht̃. s ẽ: et qui nichil horũ
que fec̾it odit. quos saluandos fecit. qͦ¬
modo foueat. quomͦ ꝓuehat ÷ qͦmͦ am¬
plexetur. qͦmͦ delicta electe iuuentutis.
et paleas ignorantiarum eius ignis
ille consumens. ipsam sibi purgatissi¬
mam: et suo amore dignissimam red¬
dat. Cernere ẽ in cherubin qui pleni¬
tudo scientie dr̃ dñ scientiarum dñm
ẽẽ. qui solus solam nesciat ignorantiã:
qui totus sit lux. et tenebre in eo ñ sint
ulle: totꝰ sit ocłs: ⁊ qui minime aliqͣn¬
do fallitur. quia minime clauditur.
qui extra se ñ querat lumen cui
admoueatur ut uideat: ipse qui ui
tus omĩ innocentie iudex sedeat in
his. qui circumuenire nolit. circum¬

Expanded text:
s, divitiae salutis 449, mysteria bonae voluntatis; benignitatis arcana, quae clausa mortalibus, etiam ipsis electis suspecta sunt. Id quidem salubriter, ne desinant timere, dum necdum digne amare idonei inveniuntur. 10. Cernere est in his qui Seraphin appellantur, quomodo amet qui unde amet non habet, sed est et qui nihil horum quae fecerit odit: quos salvandos fecit, quomodo foveat, quomodo provehat, quomodo amplexetur, quomodo delicta electae juventutis, et paleas ignorantiarum ejus ignis ille consumens, ipsam purgatissimam et suo amore dignissimam reddat. Cernere est in Cherubin, qui plenitudo scientiae dicuntur, Deum scientiarum dominum esse, qui solus solam nesciat ignorantiam, qui totus sit lux, et tenebrae in eo non sint ullae; totus sit oculus, et qui minime aliquando fallitur, quia minime clauditur; qui extra se non quaerat lumen, cui admoveatur ut videat, ipse qui vidtus omni innocentiae judex sedeat in his, qui circumvenire nolit, circum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am. ñ solum inmanifestis¬
ũm ⁊̃ in occultis. Ampliꝰ la¬
.in.e. cog. Ecce de manifestis.
Aboccultis meis mũda me¬
dñe. Ecce de occultis. Mun¬

Expanded text:
estis et occultis. Unde: Amplius lamea, etc. . Ecce de manifestis. Et: Ab occultis meis munda me . Ecce de occultis.
Abbreviated transcription (Latin):
Neterũ nec d̾s caret lib̃o arbitrio
pirare. ñ aliena facit uiolenta oꝑp̃s¬
sio: s sua iꝑsius in malo obstinata.
uoluntas. ac uoluntaria obstinatio.
beram faciat uoluntatẽ: cum necbonꝰ
qͥspiã nec itẽ malꝰ dici debeat aut ẽẽ
ualeat nͥ uolens. Tali iam ratione
ñ incongrue dicet᷑ ad bonũ se ⁊ adma¬
lum habere equalit̾: qd̾ utrobiq uidl̃
par sit ei ñ qͥdem in electione facultaᷤ.
s in uoluntate lib̾tas. Hac sane dig
nitatis diuine ut dictũ ÷ p̃ rogatiua
rationalem singłarit̾ creaturã condi¬
tor insigniuit: quo quẽadmodũ iꝑse
sui iuris erat. sueq ipsius uoluntatis
isterae: quatinꝰ ñ nͥ sua uoluntate aut
mala fieret. & iuste dãpnaret᷑. aut bo
lucem. sed qd̾ eam nullatenꝰ sine sua
uoluntate consequeret᷑. Qd̃ ds neminẽ

Expanded text:
eterum nec Deus caret libero arbitrio,pirare, non aliena facit violenta oppressio, sed sua ipsius in malo obstinata voluntas, ac voluntaria obstinatio. beram faciat voluntatem: cum nec bonus quispiam, nec item malus dici debeat, aut esse valeat, nisi volens. Tali jam ratione non incongrue dicetur ad bonum 617 se, et ad malum habere aequaliter: quod utrobique videlicet par sit ei, non quidem in electione facilitas, sed in voluntate libertas. nitatis, ut dictum est, praerogativa rationalem singulariter creaturam Conditor insignivit, quod quemadmodum ipse sui juris erat, suaeque ipsius voluntatis isteret, quatenus nonnisi sua voluntate, aut mala fieret, et juste damnaretur; aut bonlutem; sed quod eam nullatenus sine sua voluntate consequeretur. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ferant. facile autẽ uictoriã
sͥ de nr̃a infirmitate presu¬
mũt ꝓ eo qͦd portamꝰ thesau¬
rum hc̃ inuasis fictilib sed
forteminime attendt̃ qͦd
ñ sumꝰ confidente̾ in nobis
sed inipsius ad iutorio cuidi
et clamor pugne. Unde gͦ hec
tanta letiera nisi defreq̃ntiui
bere unde mireris. mirare potiꝰ.
qͦm᷑ ꝑseq̃bat᷑ unus millo et du¬
o fugarent decẽ milia. Ñne &.
tu cantabis dño canticũ nouũ.
& audiet᷑ intab̾nacuso tuo uor.
exultatõnis et salutiꝰ. c̃ comple¬
ri inte ceperit illa dei tui pro¬
missio: Cadent a latere tuo
gaudebunt in patria qͥ sic le¬
tant᷑ int̾ra aliena: Qnͣta eiꝰ in¬
erit leticia indomo. qͥ sic exhila¬
rant᷑ in exilio: Ed facturi erũt
in illa uitȩ et̾nȩ tranqͥllitate
qͦrum gaudiũ sicexuberat ĩ ex¬
peditione: Intantũ ut tale tã¬
tumq eorũ gaudiũ ñ iamua¬
leat choartari subsilentio ne
inaꝑtum ꝓdeat. et inuocẽ ꝓ¬
rumpat. uasoꝵ utiq more q̃

Expanded text:
tem victoriam sibi de nostra infirmitate praesumunt, pro eo, quod portamus thesaurum hunc in vasis fictilibus. Sed forte minime attendunt quod non sumus confidentes in nobis, sed in ipsius adjutorio, cui det clamor pugnae. Unde ergo haec tanta laetitia, nisi de frequenti bere unde mireris, mirare potius quomodo persequebatur unus mille, et duo fugarent decem millia. Nonne et tu cantabis Domino canticum novum, et audietur in tabernaculo tuo vox exsultationis et salutis, cum compleri coeperit in te illa Dei tui promissio: Cadent a latere tuo gaudebunt in patria, qui sic laetantur in terra aliena? Quanta eis inerit laetitia in domo, qui sic exhilarantur in exsilio? Quid facturi erunt in illa vitae aeternae tranquillitate, quorum gaudium sic exuberat in expeditione? In tantum ut tale, tantumque eorum gaudium non jam valeat coarctari sub silentio, ne in apertum prodeat, et in vocem prorumpat, vasorum utique more, quae
Abbreviated transcription (Latin):
bab̾nacuia militantiũ mumi¬
uita militia ẽ suꝑt̾ram mili¬
tantes ñ ocio torpentes ẽẽ
debemꝰ. Qͣmͣ autẽ caute quã
strenuȩ pugnandũ sit nobiᷤ.
diligent̾ nob̃ est attendend̾.
quib ẽ colluctatio ñ adũsus
carnem et sangͥnem. sed adũsꝰ

Expanded text:
bernacula militantium munivita militia est super terram, militantes, non otio torpentes esse debemus. Quam autem caute, quam strenue pugnandum sit nobis, diligenter nobis est attendendum, quibus est colluctatio, non adversus carnem et sanguinem, se
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempus. quã patiare trahi ab
ipsis: et certe paulatim duci quo
tu non uis. Queris qͦ: Ad cordu¬
rum. Ne ꝑgas querere quid illud
sit: si non expauisti. tuum ẽ hoc
Solum ẽ cor durum. quod semet¬
ipsum ñ exhorret: qͥa nec sentitꝰ Ud
me interrogas: Interroga phara

Expanded text:
ad tempus, quam potiare trahi ab ad tempus, quam potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu non vis. Quaeris quo? Ad cor durum. Nec pergas quaerere, quid illud sit: si non expavisti, tuum hoc est. Solum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Phara
Abbreviated transcription (Latin):
non inuertat consuetudo: Quid nos
assiduitate duretur: Quid non usui
cedat: Quantis qui preamaritudino
prius erhorrebant: usu ipso malum
in dulce conuersum est. Audi iustum
quid lamentet᷑ suꝑ huiusmod. Que
pre angustia cibi mei sunt Primum
t̾̃ importabile uidebitur aliquid: ꝓces¬
su temporis si assuescas. iudicabis ñ
adeo gͣue: paulopost leue senties. pau¬
lopꝰt nec senties: paulopt etiã dele¬
ctabit. Ita paulatim in cordis duri¬
tiam itur: et ex illa in auersionẽ.
Sic ẽ grauis et continuus dolor⁊ ci¬
tum ut dixi habiturus ẽ exitum:
aut sanitatem ꝓfecto. aut insensi.¬
bilitatem. Hinc prorsus. hinc tibi
timui. et timeo semꝑ: ne dilato re¬
medio dolorem ñ sustinens ꝑiculo
te ir reuocabilit̾ desperatus in mer¬
gas. Uereor in quam ne in mediis oc¬
cupationib qm̃ multe sunt: dum
Aiffidis finem. frontem dures ⁊ et ia
sensim te ipsum quodãm sensu
pͥues iusti. utilisq doloris. Multo
prudentius te illis subtrabas uel

Expanded text:
non invertat consuetudo? quid non assiduitate duretur? quid non usui cedat? quantis quod prae amaritudine 409 prius exhorrebant, usu ipso male in dulce conversum est? Audi justum quid lamentetur super hujuscemodi: Quae prae angustia cibi mei sunt . Primum tibi importabile videbitur aliquid: processu temporis, si assuescas, judicabis non adeo grave; paulo post et leve senties, paulo post nec senties; paulo post etiam delectabit. Ita paulatim in cordis duritiam itur, et ex illa in aversionem. Sic gravis et continuus dolor citum, ut dixi, habiturus est exitum, aut sanitatem profecto, aut insensibilitatem. 3. Hinc prorsus, hinc tibi timui semper, et timeo, ne dilato remedio, dolorem non sustinens, periculo te irrevocabiliter desperatus immergas. Vereor, inquam, ne in mediis occupationibus, quoniam multae sunt, dum diffidis finem, frontem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. Multo prudentius te illis subtrahas vel
Abbreviated transcription (Latin):
sederectum portant mortis
qͥdem supplicia pacient̃ tole¬
rant. sed pecc̃a qͣsi qͦsdam aĩe
hostes fortiter impugnãt. ut
ñ regnet pecc̃m inmortalicor¬
pore eorum hinc gͦ qͦd fidu¬
cialit̾ psallunt dicentes illi
aquo cornu accepert̃. Inte ini¬
insurg̃. ĩn. accipiunt itaq cor
nu salutis accepturi q̃nq cor¬
nu securitatis. ut tc̃ gemino
cornu polleant. qͥ nc̃ inuno for¬
titer pugnant. et głose de hoste
triumphant. Ut tc̃ habeant
q sint et apec̃co liberi. et ab oĩ
pena securi. cum suãmeis pro¬
missionẽ impleũit. qͥ eis nũc erer¬
cornu salutis. Omĩa cornua

Expanded text:
sed erectum portant, mortis quidem supplicia patienter tolerant, sed peccata quasi quosdam animae hostes fortiter impugnant, ut non regnet peccatum in mortali corpore eorum. Hinc est quod fiducialiter psallunt dicentes illi a quo cornu acceperunt: In te iniis . Accipiunt itaque interim cornu salutis, accepturi quandoque cornu securitatis, ut tunc gemino cornu polleant, qui nunc in uno fortiter pugnant et gloriose de hoste triumphant, ut tunc habeant quo sint a peccato liberi et ab omni poena securi, cum suam in eis promissionem impleverint, qui eis nunc cornu salutis erexit. Omnia cornua
Abbreviated transcription (Latin):
dec̃scit. Rrimonãq uox illa dñi
int̾cidentis flamã ignis inĩ¬
cipientib et nouit conu̾siꝰ in¬
tcidit qͥcqͥd inclinare posset.
consensũ rõnis in ꝓficientib
autẽ sepe aufert illicitam de¬
lectionem m̃tis. inraris autẽ
et ualde ꝑfectis remouet &̃
titillationem carniꝰ suȩ. Mul¬
titam̃ qͣmuis ad sũmã ꝑfec¬
tionẽ ꝓfecerint. stimulũ car¬
nis sue extinguere ñ potuer̃t.
Sed diuina hoc dispensatio¬
ne ineis actum ẽ. qͤm qͥdẽ qͥd
unicuiq utiliꝰ accidat lat̾e
ñ pot̃. et maliis qͥdem fiebat.
addemonstr̃onẽ singłariꝰ eoꝵ¬
eorum fortitudinis. qͥatales
erant. qͥ semꝑ pugnare. assi¬
due triumphare sufficẽnt.
in aliis autẽ ad cͦtodiam hu¬
militatis. qñ singłare aliqͦd
bonũ p̾̃cet̾is aliis omnib ac¬
ceperant. Qagͥ inpenitentib
destruit actum tͤpitudinis ĩ
conu̾sis consensũ uoluptatiͤ.
in ꝓficientib contagiũ fede

Expanded text:
decrescit. Primo namque vox illa Domini decrescit. Primo namque vox illa Domini intercidentis flammam ignis in incipientibus, et noviter conversis intercidit quidquid inclinare posset consensum rationis. In proficientibus autem saepe aufert illicitam delectationem mentis. In raris autem et valde perfectis removet etiam titillationem carnis. Multi tamen quamvis ad summam perfectionem profecerint, stimulum carnis suae exstinguere non potuerunt, sed divina hoc dispensatione in eis actum est quam quidem quid unicuique utilius accidat latere non potest: et in aliis quidem fiebat ad demonstrationem singularis eorum fortitudinis; quia tales erant qui semper pugnare assidue, et triumphare sufficerent. In aliis autem ad custodiam humilitatis, quando singulare aliquod bonum prae coeteris aliis omnibus acceperant. Quia igitur in poenitentibus destruit actum turpitudinis, in conversis consensum voluptatis, in proficientibus contagium foedae
Abbreviated transcription (Latin):
incipientib & ꝓficientib & ꝑ
fectis parit᷑ congruere. Namu¬
trobiq qͥdem flãma int̾cidit᷑.
qñ uel ab ip̃a pars eiꝰ aliqͣ diui¬
dit᷑. uł tota a suo fomite seꝑat᷑.
Et scimꝰ qͥdem qͥa flãma q̃ asuo
fomite seꝑata ẽ. nec adhorã sal¬
tem ꝑdurare pot̃. Uideamꝰ itaq
pͥus qͦm hec flãma augmentet᷑.
& tc̃ facile erit agnoscere qͦm
ꝑ partes abscidit᷑. Notand̾ tñ
qͦd ñ ignem extinguere. sed eiꝰ
flãmã ꝓmittit int̾cidere. Ignẽ
enĩ istum qͣm diu uiuimꝰ. hoc
ẽ peccati fomitẽ intra nosmet¬
ipsos habemꝰ. sed ñ eque eiꝰ semꝑ
flãmã sustinemꝰ. bunc enĩignĩ
inflãmã ꝓrumpit. qñ estibus
carnalis incendii nos urit. Pri
mogͦ titillat carnem. scdõ de¬
lectatõne turpi coinqͥnat m̃tẽ.
tandẽ ꝑconsensũ prauitatiꝰ sub¬
dit sͥ rõnem. hisitaq gradib sus¬
phurea illa flãma libidinis cͤs¬
cit. sedeiꝰ quidẽ gradib conũso

Expanded text:
incipientibus, et proficientibus, et incipientibus, et proficientibus, et perfectis pariter congruere. Nam utrobique quidem flamma interciditur, quando vel ab ipsa pars ejus aliqua dividitur, vel tota a suo fomite separatur. Et scimus quidem quia flamma quae a suo fomite separata est, nec ad horam saltem perdurare potest. Videamus itaque prius quomodo haec flamma augmentetur, et tunc facile erit agnoscere quomodo per partes abscinditur. Notandum tamen quod non ignem exstinguere, sed ejus flammam promittit intercidere, ignem enim istum, quandiu vivimus, hoc est peccati fomitem intra nosmetipsos habemus, sed non aeque ejus semper flammam sustinemus. Tunc enim hic ignis in flammam prorumpit quando aestibus carnalis incendii nos urit. Primo ergo titillat carnem, secundo delectatione turpi coinquinat mentem. Tandem per consensum pravitatis subdit sibi rationem. His itaque gradibus sulphurea illa flamma libidinis crescit, sed eisdem quidem gradibus converso
Abbreviated transcription (Latin):
diuina ꝓtectio fideles suos nũꝙͣ
incertamine desint. Abhis flã
ardor libidinis extinguit᷑. Medi¬
um fornacis angłs qͣi uentum
roris flantẽ efficit et pueroꝵ.
linguam in laudẽ creatoris re¬
soluit. Medium fornacis ẽ in¬
gerat᷑. Pueris liberatis caldeos
flãma succendit. qͥa cumboniᷤ
p̾ualere ñ posst̃. insidiantes
malignos in uidiȩ flãma con¬
sumit. Ecce qͦm testimonia ꝓ¬
pħaꝵs inuicẽ sͥ concordant.
pͥus indaniele elatio inauree
statuȩ despectione calcat᷑. pꝰea
infornacis refrigeratõne flãma
libidinis extinguit᷑. Ita et hic
priuscedri frangunt᷑. pꝰea flã¬
ma ignis int̾cidit᷑. Nam si priꝰ
ni flectitur rigor elationis abs¬
q dubio si extinguit᷑ flãmali¬
bidinis. hoc autẽint̾ hanc &
illam. lectionem eẽ uidetur.
qͦd illic flãma tota excussa
istis maxĩe quib loquit᷑ eiꝰ ꝓmi̾si¬
o conuenire debuit. Possumꝰ tñ
hanc litt̾am sic expoñe ut po̾sit

Expanded text:
divina protectio fideles suos nunquam divina protectio fideles suos nunquam in certamine deserit. Ab his flamardor libidinis exstinguitur. Medium fornacis angelus quasi ventum roris flantem efficit et puerorum linguam in laudem Creatoris resolvit. Medium fornacis est ingeratur. Pueris liberatis Chaldaeos flamma succendit, quia cum bonis praevalere non possunt, insidiantes malignos invidiae flamma consumit. Ecce quomodo testimonia prophetarum invicem sibi concordant. Prius in Daniele elatio in aureae statuae despectione calcatur, postea in fornacis refrigeratione flamma libidinis exstinguitur. Ita et hic prius cedri franguntur; postea flamma ignis interciditur. Nam si prius non flectitur rigor elationis, absque dubio non exstinguitur flamma libidinis. Hoc autem inter hanc et illam lectionem esse videtur, quod illic flamma tota excussa istis maxime quibus loquitur ejus promissio convenire debuit. Possumus tamen hanc litteram sic exponere, ut possit
Abbreviated transcription (Latin):
det ab eis statue suȩ altitu¬
dinẽ & aurum despici. & int̾
miranda q̃ geit̃ omnẽ elatio¬
nis glãm derideri. iubet for¬
nacẽ accendi. et rogumeiᷤꝰᷤ in¬
lonie ẽ ille qui est rex super
omnes filios suꝑbiȩ. Ministͥ
qͦs ad tale opus dirigit. st̃ de¬
ceptorii illi sp̃c qͦs script᷑a sa¬
cra spc̃ fornicõnis appellare
consueuit. Abhis fornax as¬
cendit᷑ qñ caro nr̃a ardore li¬
bidinis inflãmat᷑. accensa for¬
nace pueros ligant. et infor¬
nacẽ ꝓiciunt. Pueri extͣ for¬
nacem inueniunt᷑. qͥa studiiᷤ
sp̃alib et celestiũ contempło¬
ni intenti pene se incarne
obliuiscunt᷑. hos enĩ pueroͤ
ẽ qͦdãmͦ extra carnẽ eẽ nilcor¬
de. nil lingua nil manu car¬
nale tractare. Sed tẽ qͣsi li¬
si asuis studiis p̃pediuntur
bc̃ uelt̃ intra fornacem sũt.
qñ stimulis carnis fatigati.
nis aliud cogitare. plang̃e.
uel flere pos st̃. his angeluᷤ
dei inaduitoriũ uenit᷑. qͥa

Expanded text:
det ab eis statuae suae altitudet ab eis statuae suae altitudinem et aurum despici, et inter miranda quae gerunt omnem elationis gloriam derideri, jubet fornacem accendi, et rogum eis inloniae est ille qui est rex super omnes filios superbiae. Ministri quos ad tale opus dirigit, sunt deceptorii illi spiritus, quos Scriptura sacra spiritus fornicationis appellare consuevit. Ab his fornax accenditur, quando caro nostra ardore libidinis inflammatur. Accensa fornace pueros ligant; in fornacem projiciunt. Pueri extra fornacem inveniuntur, quia studiis spiritualibus, et coelestium contemplationi intenti pene se in carne esse obliviscuntur. Hos enim pueros est quodammodo extra carnem esse, nil corde, nil, lingua, nil manu carnale tractare. Sed tunc quasi lisi a suis studiis praepediuntur; tunc velut intra fornacem sunt, quando, stimulis carnis fatigati, nil aliud cogitare, plangere, vel flere possunt. His angelus Dei in adjutorium venit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et credit᷑. Puer enim apͣitate
dicit᷑. et qui purus ẽ. recte pu¬
er appellat᷑. Et est alia pͣitas
mentis. Aua puritas oris. & a¬
lia puritas actionis. Incorde
simplicitaᷤ. in ore ueritaᷤ. ĩ oꝑe
sinceritas. Hos gͥtres pueroᷤ
tamur. u̾m qͦd loqͥmur. iꝰtum
qͦd oꝑamur. Ofelix nimiũ
et deo nr̃o grata societaᷤᷤ hoꝵ
trium pueroꝵ ꝓpt̾ unã puri¬
tatiꝰ concordiã in uoluntate
sermone parit et actione. Ui¬
det hoc rex babiloniꝰ et inui¬
det. et prius qͥdem ad adorã¬
dam statuã suã auream cõ¬
pellit. sed adorare detrectan¬
tib fornacis incendiũ parare
iubet. facile enĩ eorum sc̃itatẽ
deridet. & despicit. si eos ex sua
scĩtate. insuꝑbiam erigere poᷤᷤ¬
sit. Quid ẽ enimstatuã aureã
adorare. nisi suꝑbiȩ et uane
gle intalib studiis deseriuire:
Tunc eos in regno suo libent̃
patit᷑ cum eorum studia ela¬
tioni militare intuet᷑. S c̃ ui¬

Expanded text:
et creditur. Puer enim a puritate et creditur. Puer enim a puritate dicitur, et qui purus est, recte puer appellatur. Et est alia puritas mentis, alia puritas oris et alia puritas actionis. In corde simplicitas, in ore veritas, in opere sinceritas. Hos igitur tres pueros tamur, verum quod loquimur, justum quod operamur. O felix nimium et Deo nostro grata societas horum trium puerorum propter unam puritatis concordiam in voluntate, sermone pariter et actione. Videt hoc rex Babylonius, et invidet, et prius quidem ad adorandam statuam suam auream compellit, sed adorare detrectantibus fornacis incendium parare jubet. Facile enim eorum sanctitatem deridet, et despicit, si eos ex sua sanctitate in superbiam erigere possit. Quid est enim statuam auream adorare, nisi superbiae et vanae gloriae in talibus studiis deservire? Tunc eos in regno suo libenter patitur, cum eorum studia elationi militare intuetur. Sed cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
inoculis suis magni. et erusce¬
bant adhuc humiles uideri.S
ut illud qͦd ineis ꝑelationem
tumet ex siccet᷑. flãma ignis ĩ
parte aliqua reseruat᷑. et it̾mne
flãma incendii usq ad consen¬
sum prauitatis eos rapiat. &.
qͦdamm qͣsi inciñem redigat.
flãma ip̃a exmaiori parte ab¬
sciditur. et extinguit᷑. In parte
gͦ ardet utilit̾ hec flãma ad cuᷤᷤ¬
todiam humilitatis. et inpar¬
te magna nicħominꝰ salubrit̃
extinguit᷑ ad cautelã turpitu¬
dinis. Sic paulo datꝰ est stimu¬
lus carnis suȩ. ut eum colafiza¬
ret. ne eum magnitudo reue¬
latõnum extolleret. uides ne
qͦmͦ hoc ip̃m ad nrãm utilitatẽ
agit᷑ qͦd hec flamina ad tempꝰ
in parte reseruat᷑. Sed cumqͥs
plene conũsus fuerit. et effetꝰ
ut paruuł. et ꝑfectam pͣitatẽ
ad eptus. forte tc̃ tempꝰ erit ut
extinguat᷑. sicuti intrib pueriꝰ.
illis quia pueri erant. qͥa puri
fuerãt. extincta fuisse legitur

Expanded text:
in oculis suis magni, et erubescein oculis suis magni, et erubescebant adhuc humiles videri. Sed ut illud quod in eis pro elatione tumet exsiccetur, flamma ignis in parte aliqua reservatur; et iterum ne flamma incendii usque ad consensum parvitatis eos rapiat, et quodammodo quasi in cinerem redigat, flamma ipsa ex majori parte abscinditur et exstinguitur. In parte ergo ardet utiliter haec flamma ad custodiam humilitatis, et in parte magna nihilominus salubriter exstinguitur ad cautelam turpitudinis. Sic Paulo datus est stimulus carnis suae ut eum colaphizaret ne eum magnitudo revelationum extolleret. Videsne quomodo hoc ipsum ad nostram utilitatem agitur, quod haec flamma ad tempus in parte reservatur. Sed cum quis plene conversus fuerit, et effectus ut parvulus, et perfectam puritatem adeptus, forte, tunc tempus erit ut exstinguatur, sicuti in tribus pueris illis, quia pueri erant, quia pueri fuerant, exstincta fuisse legitur
Abbreviated transcription (Latin):
et alienꝰ econtͣ consumit ñ illu¬
minat. Ignis ẽ enimut ait iob
usq ad ꝑditionẽ deuorans. &
omĩa eradicans genimia ar¬
dens usq ad inferni nouissĩa.
& montiũ fundam̃ta combu¬
rens. flãmã tam̃ hꝰ modi igniᷤᷤ
dñs cũ uoluerit inf̾ridit. cũ
placuerit penitꝰ extinguit.Qd̾
autẽ q̃nq int̾cidat. ut in par¬
te ardeat et in parte deficiat.
hoc sc̃ptura manifeste ostendit
cum dicat. Uox do. interced. f̃¬
i. Qdͦ autẽ aliqñ huiꝰ ignis flã¬
mã extinguat. alia scriptura
euidenter declarat uͥ legit᷑.
cem et excussit flãmam ignis
et fecit mediũ fornacis qͣsi uẽ¬
tum roris flantem. Uides ne
qͣm ibi dicit᷑ excussisse. hoc ꝓ¬
mitt int̾cidere. Sed cur hic qͦ¬
ad̾m et ibi non extinguit᷑ for¬
te qͥa puerierant quib rogꝰ
ille parabat᷑. sed forte pueri
ñ erant quib dauid loq̃bat᷑ Non¬
dum ꝑleniconu̾si erant. et effec¬
⁊i ut paruuili. sed erant ad huc

Expanded text:
et alienus econtra consumit, non illuet alienus econtra consumit, non illuminat: Ignis est enim, ut ait Job, usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, ardens usque ad inferni novissima, et montium fundamenta comburens . Flammam tamen hujus ignis Dominus cum voluerit, intercidit, cum placuerit, penitus exstinguit. Quod autem quandoque intercidat ut in parte ardeat et in parte deficiat, hoc Scriptura manifeste ostendit cum dicit: Vox Domini intercidit f. Quod autem aliquando hujus ignis flammam exstinguat, alia Scriptura evidenter declarat ubi legiturcem, et excussit flammam ignis, et fecit medium fornacis quasi ventum roris stantem . Videsne quomodo ibi dicitur excussisse, hic promittitur intercidere. Sed cur hic quemadmodum et ibi non exstinguitur? Forte quia pueri erant quibus rogus ille parabatur; sed forte pueri non erant quibus David loquebatur. Nondum plene conversi erant, et effecti ut parvuli. Sed erant adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Amor ignis ẽ. sed ñ omĩs amor
bonus ẽ. Est amor licitꝰ. &. ẽ
amor illicitꝰ. et licitꝰ amorbo¬
nus ẽ. & qͥ licitꝰ non ẽ. bonꝰ a¬
mor ñ ẽ. Amoritaq bonꝰ. igniꝰ
ẽ bonꝰ. et amormalꝰ igniᷤ est
malꝰ. Ignis bonꝰ ignis ẽ carita¬
tis. ignis malus ignis libidi¬
nis. Ignis bonus erat dequo
iħc dicebat. Ignem uenit mit¬
tere int̾ram . & qͥd uolo nͥ ut
ardeat: Ignẽ gͦ bonumue¬
nit accendẽ. ignem uͦ malũ
uenit extinguere. Idcͥco ꝑ
moysen ꝓhibet ne offerat ig¬
nem alienũ suꝑaltare suũ.
de suo autẽ igne p̾cipit ut
semꝑ ardeat in altari suo.A¬
mat gͦ ignem suũ. odit aũ
ignem alienũ. Igne suo ar¬
debant qͥ dicebant. Nõne cor
nr̃m ardens erat in nob̾ cũ lo¬
q̃ret᷑ nobis in uia: Taliigne
ardebant qͥ sp̃m sc̃m inlingͥs
ignis est ñ comburens. sed illu¬
minans. Et idcͥco rub ille qͦm
moyses intuebat᷑ ardebat. et
ñ comburebat᷑. Sed ignis malꝰ

Expanded text:
amor ignis est, sed non omnis amor amor ignis est, sed non omnis amor bonus est. Est amor licitus, et est amor illicitus; et licitus amor bonus est, et qui licitus non est, bonus amor non est. Amor itaque bonus, ignis est bonus; et amor malus, ignis est malus. Ignis bonus, ignis charitatis, ignis malus, ignis libidinis. Ignis bonus erat de quo Jesus dicebat: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? Ignem ergo bonum venit accendere, ignem vero malum venit exstinguere. Idcirco per Moysen prohibet ne offerant ignem alienum super altare suum . De suo autem igne praecipit ut semper ardeat in altari suo. Amat ergo ignem suum, odit autem ignem alienum. Igne suo ardebant qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur nobis in via? Tali igne ardebant qui Spiritum sanctum in igneis ignis est non comburens, sed illuminans; et idcirco rubus ille quem Moyses intuebatur ardebat, et non comburebatur. Sed ignis malus
Abbreviated transcription (Latin):
siderata dñi potencia incõ¬
spectu tante maiestatiᷤ al¬
tum sapere erubescit. & ali¬
qͥd contra eiꝰ uoluntatẽ pre¬
sumere ꝑtumescit. absq du¬
bio ineiꝰ corde dñs elat̾onum
cedros confringit. Alius uisa
dilecti nr̃i mira humilitate.
confundit᷑ suꝑb apparere. cũ
udeat dñm maiestatiᷤ for¬
mã serui acciꝑe. legẽ imple¬
re. hominib obedire. ĩꝓꝑia
hominũ cruciꝰ ꝓbra pacient̃
sustiñe. Qñ gͦ quis uiso dñice
humilitatis exemplo insua
p̃suptõne confundit᷑. & ab oĩ
altitudine pͥstini tumoriᷤ. de¬
icit᷑. patet ꝓcui dubio qͦd di¬
lectus iste cedros male rigi¬
de mentis confregit. & tam¬
qͣm uitłm libani. hoc est ad
similitudinẽ suicõminuit.
Recte gͦ dicit᷑. confringetdñᷤ
flãmã ignis. alius ẽ igniᷤ qͤm
uenit iħc int̾ram mitt̾e. aliꝰ
qͦmuenit int̾ram extinguere
de celo ueniens celestẽ ignẽ
secũ detulit. ad t̾ram uenienᷤ
t̾renũ ignem inuenit. Omĩs

Expanded text:
siderata potentia, in conspectu tantae majestatis altum sapere erubescit, et aliquid contra ejus voluntatem praesumere pertimescit, absque dubio in ejus corde Dominus elationum cedros confringit. Alius, visa dilecti nostri mira humilitate, confunditur superbus apparere, cum videat Dominum majestatis formam servi accipere, legem implere, hominibus obedire, improperia hominum, crucis probra patienter sustinere. Quando ergo quis, viso Dominicae humilitatis exemplo, in sua praesumptione confunditur, et ab omni altitudine pristini tumoris dejicitur, patet procul dubio quod dilectus iste cedros male rigidae mentis confregit, et tanquam vitulum Libani hoc est ad similitudinem sui comminuit. Recte ergo dicitur: Confringet Dominus flammam ignis. Alius est ignis quem venit Jesus in terram mittere, alius quem venit in terra exstinguere. De coelo veniens, coelestem ignem secundum detulit. Ad terram veniens, terrenum ignem invenit. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
sus iste. et homo ẽ.& qͥs cognoᷤ¬
cet illum: hõ inqͣm et hoĩs fi¬
lius. uerũptam̃ qͥs cognoscet
illum᷑ Qd̾ putatis qͣm dicũt
homines eẽ filiũ hoĩs: Res¬
filium deipatͥs. Res mira et ad¬
miratõne digna. ut unꝰ idemq
sit filius dei iuiui. et filiꝰ hoĩs
morituri dicam an mortui: slã
bit qͦd legimus: Inqͣcq die co¬
mederis exeo. morte morieriᷤ. S

Expanded text:
sus iste, et homo est, et quis cognossus iste, et homo est, et quis cognoscet illum? Homo, inquam, et hominis filius, verumtamen quis cognoscet illum? Quid putatis, quem dicunt homines esse filium hominis? ResFilium Dei Patris. Res mira, et admiratione digna ut unus idemque sit Filius Dei vivi, et filius hominis morituri, dicam, an mortui? Nam bit quod legimus? In quacunque die comederis ex eo, morte morier
Abbreviated transcription (Latin):
plis mat̾ efficiat᷑. Merito gͦ
maledicta sterilis. et q̃ ñ pa¬
rit. que talem filiũ ꝓuotoha¬
bere potuit. sur putas simi¬
liter ñ maledictꝰ qui ñ gignit.
sicuti maledicta sterilis.& q̃
ñ parit. nͥ quia ñ eque in nr̃a
potestate consistit u̾itatẽ in¬
telligere. et u̾itati consentire.
Non enĩ semꝑu̾itatẽ intelligo
cũ uolo. intellecte autẽ semꝑ
consencio si uoluero. felix ho¬
hõ ẽ. cui p̾sto ẽ cum uoluerit
habere filium. nec qͣlẽcũq sed
dñi. Oqͣnta dignitas hoĩs fili¬
um habere dñi maiestatiᷤ. Au¬
di homo. asculta o hõ. Gandẽ
erige spem. exhilara faciẽ. Si
confunderis de patretuo. cõfi¬
de tandẽ defilio tuo. Sieru¬
bescis inparente exulta in ꝓ¬
le. Si contͥstaris in adã pͥmo.
congratulare inadam scdõ.
Maior hic aderigendũ qͣm il¬
le ad deiciendum. ꝑillũ eiectꝰ
aparadiso. ꝑ istum głificandꝰ
incȩlo. Intuemini qͣntꝰ sit gło¬

Expanded text:
prolis mater efficiatur. Merito ergo prolis mater efficiatur. Merito ergo maledicta sterilis, et quae non parit, quae talem filium pro voto habere potuit. Cur, putas, similiter non maledictus qui non gignit, sicuti maledicta sterilis et quae non parit, nisi quia non aeque in nostra potestate consistit veritatem intelligere et veritati consentire. Non enim semper veritatem intelligo cum volo, intellectae autem semper consentio si voluero. Felix homo est cui praesto est cum voluerit habere filium, nec qualemcunque, sed Deum. O quanta dignitas hominis filium habere Deum majestatis! Audi, homo; ausculta, o homo! Tandem erige spem, exhilara faciem. Si confunderis de patre tuo, confide tamen de filio tuo. Si erubescis in parente, exulta in prole. Si contristaris in Adam primo, congratulare in Adam secundo. Major hic ad erigendum quam ille ad dejiciendum. Per illum ejectus a paradiso, per istum glorificandus in coelo. Intuemini quantus sit glorio
Abbreviated transcription (Latin):
filius patͥs. nͥ uirtꝰ & sapĩa patr
uerbum pat̾s filius ꝑat̾. uolũ¬
tas patͥs. Item uoluntaꝰ hoĩs
qd aluid est qͣm q̃ lam ꝓles
mentis: Sigͥ eadem ẽ uolũtaᷤᷤ
tua & uoluntas patͥs idem est
filius tuus & filius patͥs. Uitaᷤᷤ
sapientia. uoluntas corde con¬
cipit᷑. et excorde generat᷑. Si
gͥ idem uis idem sapis qͦd pat̃.
eundem filiũ habes qͦm pat̾.
Miraris. est adhuc qͦd ampliꝰ
mireris. Inte ẽ utrũ sig pat̃
anmat̾. an potiꝰ utrũq pat̾.&.
mat̾. Potes eumgigne incorde
tuo. et incorde alieno. et poteᷤᷤ
eum conciꝑe acordetuo & ab
ore alieno. Intellectu gig
nitur consensu concipit᷑ affec¬
tu nascit᷑. effectunutrit᷑. Qñ
u̾itatẽ intelligis. uł aliũ in¬
telligere facis xp̃m gignis. Qñ¬
qͣndo gignis es pat̾. qn conci
pis es mater. Nosti uolunta¬
tem dei. consentiei et concepiͤ¬
ti. amando parturias. oꝑando
nutrias. Uide qͦd inpotestate
cͦq resinquit᷑. utrũ nam tante

Expanded text:
ia Patris? Verbum Patris Filius Patris, voluntas Patris. Item voluntas hominis quid aliud est quam quaedam proles mentis? Si igitur eadem est voluntas tua et voluntas Patris, idem est filius tuus et Filius patris. Veritas, sapientia, voluntas corde concipitur, et ex corde generatur. Si igitur idem vis, idem sapis quod pater; eumdem Filium habes quem Pater. Miraris. Est adhuc quod amplius mireris. In te est utrum sis pater, an mater, an potius utrumque pater et mater. Potes eum gignere in corde tuo, et in corde alieno, et potes eum concipere a corde tuo, et ab ore alieno. Innitur, consensu concipitur, affectu nascitur, effectu nutritur. Quando veritatem intelligis, vel alium intelligere facis, Christum gignis. Nando gignis, es pater; pis, es mater. Nosti voluntatem Dei; consensisti ei, et concepisti. Amando parturias, operando nutrias. Vide quod in potestate cujusque relinquitur, utrumnam tantae
Abbreviated transcription (Latin):
similit̾ agit ut pat̾ insua diui¬
nitate inqͣ similis ẽ patͥ qͥdmi¬
rũ si dissimilit̾ oꝑatur ꝙͣ pat̃.
distinctione innuit᷑ cũ dicit᷑
minuet cedros. ut diximꝰ ñ so¬
lũ dñs. sed et iste suus uł nr̃di¬
lectus. Qd̾ ẽ cedros confringere.
ł cõminuere. nͥ suꝑbȩ m̃tis ri¬
gorem contere. uel attitudinẽ
inclinare: Sed dñs absq du¬
bio et nicħominꝰ dilectus oẽm
arrogantiã qñ uult hũiliat
q̃ntum uult indinat. Sed fac̃
hoc dñs trore suȩ maiestatis.
sed dilectꝰ hoc facit exempło
sug humilitatis. dñs ut pote
dñs inseueritate. dilectꝰ ut dus¬
cis et suauis insuauitate. ⁊ tñ

Expanded text:
militer agit ut Pater in sua divinitate, in qua similis est Patri, quid mirum si dissimiliter operatur quam Pater distinctione innuitur, cum dicitur: minuet cedros, ut diximus, non solum Dominus, sed et iste suus, vel noster dilectus. Quid est cedros confringere vel comminuere, nisi superbae mentis rigorem conterere vel altitudinem inclinare? Sed Dominus absque dubio; et nihilominus dilectus omnem arrogantiam, quando vult, humiliat; quantum vult, inclinat. Sed facit hoc Dominus terrore suae majestatis: sed dilectus hoc facit exemplo suae humilitatis. Dominus, utpote Dominus, in severitate, dilectus ut dulcis et suavis, in suavitate, et
Abbreviated transcription (Latin):
mitas hominis. dm̃ hr̃e hosem
patrẽ. humilitaᷤ incomꝑabiliꝰ.
hosem hr̃e filiũ dm̃. sublimitaᷤ
mestimabilis. Oqͥm recte dilig̃r
istetam humilis. tam altꝰ. uere
singłari amore dignꝰ iste nr̃ di¬
lectꝰ. Dilectꝰ hominũ. dilectꝰ
angłorum dilectus omniũ. di¬
lectꝰ qͣmad̾mfiliꝰ unicorniũ. Nc̃
autẽ illud q̃rendũ restat cur pꝰ¬
qͣm dixit confringet dñs cedroᷤᷤ
libani. postea addat. et dilectꝰ.q. f.¬

Expanded text:
mitas hominis! Deum habere hominem patrem, humilitas incomparabilis! Hominem habere Filium Deum, sublimitas inaestimabilis! O quam recte diligitur iste tam humilis, tam altus, vere singulari amore dignus iste noster dilectus! Dilectus hominum, dilectus angelorum, dilectus omnium, dilectus quemadmodum filius unicornium. Nunc autem illud quaerendum restat, cur postquam dixit: Confringet Dominus cedros Libani, postea addat, et dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
unicorniᷤᷤ dicit᷑. cuitam̃ q̃nq
cornua ñ t̾m erigent᷑. sed &̃. ex¬
altabunt᷑. Ergo non solume¬
rigent᷑ adillam celsitudinẽ
qͣm accepit homo ad huc ꝓban¬
dus. sed exaltabunt᷑ ad illam
sublimitatẽ qͣm hr̃e debet hõ
głorificandꝰ. Primanamq ho¬
minis fortitudo uel uirtus fu¬
it posse ñ mori: et posse non
peccare. nouissima autẽ erit
ñ posse mori. et ñ posse pec¬
care q̃m mors absorta erit ĩ
uictoria. et ip̃e homo subli¬
matus ingła. de cetõ iã erit
confirmatꝰ in bono. et confir¬
matꝰ ingaudio. Ecce qͣm uni¬
cornes st̃. sed uñ talem filiũ
hre potuert̃: Unde inqͣm ha¬
bent talẽ filium. ut ũaciter
dicat᷑ eẽ filius unicorniũ: In¬
trogemꝰ ip̃m eorum filiũ. Qui¬
cumq inqͥd fecerit uolunta¬

Expanded text:
unicornis dicitur, cui tamen quandoque cornua non tantum erigentur, sed etiam exaltabuntur. Et non solum erigentur ad illam celsitudinem quam accepit homo adhuc probandus, sed exaltabuntur ad illam sublimitatem quam habere debet homo glorificandus: Prima namque hominis fortitudo vel virtus fuit posse non mori, et posse non peccare; novissima autem erit non posse mori et non posse peccare, quando mors absorpta jam erit in victoria, et ipse homo sublimatus in gloria: de caetero jam erit confirmatus in bono, et confirmatus in gaudio. Ecce quomodo unicornes sunt, sed unde talem filium habere potuerunt? Unde, inquam, habent talem filium ut veraciter dicatur esse filius unicornium. Interrogemus ipsum eorum filium: Quicunque, inq
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmad̾m decet eos diligere fili¬
um suũ. Curautẽ eos scͥptura
scã unicornes dicit rõ manifeᷤ¬
ta occurrit. homo ante pecem
geminã fortitudinẽ. qͣi gemi¬
nũ cornu accepit. qͥa adrepel¬
lendum peccatũ. et ad remo¬
uendum ĩcomodũ gemina
uirtute munitꝰ fuit. Una fu¬
it integritas corporis alia fu¬
it integritas m̃ntis. Integͥtatẽ
carnis accepit ccͣ miseriã. in¬
tegcatem mentis cc malitiã.
Illam contra mortalitatẽ istã
ccͣ iniqͥtatẽ. Congressꝰ cum di¬
abolo qͥa ꝑnegligentiã ceci¬
dit in ipso casu diabolus u¬
num ei cornu excussit. alt̾m
ei inclinauit. Quia enĩmor¬
tẽ homo nullarõne euitare
pot̃. qͣsi altõ cornu penitꝰ nu¬
datꝰ est. Sed quia libero ar¬
bitrio penit᷑ priuari ñ potu¬
it: dextrum qͦdammꝰ cornu
ñ ꝑdidit. sedtam̃ inqͣntum
infirmatũ intantũ inclina¬
tum gerit. Et idcͥco si qͥerãt
post puimũ lapsum qͥ peccato
resistere uolebant. facile eoꝵ ad¬

Expanded text:
modum decet eos diligere filium suum. Cur autem eos Scriptura sancta unicornes dicit, ratio manifesta occurrit Homo ante peccatum geminam fora titudinem quasi geminum cornu accepit, quia ad repellendum peccatum et ad removendum in commodum gemina virtute munitus fuit: una fuit integritas corporis, alia fuit integritas mentis. Integritatem carnis accepit contra miseriam, integritatem mentis contra malitiam. Illam contra mortalitatem, istam contra iniquitatem. Congressus cum diabolo quia per negligentiam cecidit, in ipso casu diabolus unum ei cornu excussit, alterum ei inclinavit. Quia enim mortem homo nulla ratione evitare potest, quasi altero cornu penitus nudatus est. Sed quia libero arbitrio penitus privari non potuit, dextrum quodammodo cornu non perdidit; sed tamen inquantum infirmatum, in tantum inclinatum gerit, et idcirco si qui erant post primum lapsum qui peccato resistere volebant, facile eorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
& futura ꝑ gratuitã sponsionẽ expec¬
taremꝰ: immo expecteremꝰ ut debita.
Utraq paulus commemoratis: habetiꝰ ĩqͥd
fructum ur̃m in sci̾ficationẽ: finem uͦ
uitam et̾nam. Idem:⁊ nos ipsi ait. pri¬
mitias sp̃c habentes ingemiscimꝰ ad¬
oꝑtionẽ expectantes filioꝵ dĩ: pͥmitias
sp̾c uocans scificationẽ. id÷ uirtutes
quib inp̃sentiarũ scĩficam᷑ a spũ. ut
merito conseqͣmur ad optionẽ. Rursỹ
in euangłio eadem scło abrenundiãti
ꝓmittunt᷑ ubi dr centuplũ accipiet.
& uitã ȩt̾nam possidebit. Itaq ñ lib̃i
arbitrii. s dñi ÷ salus: immo ipse salus.
ipse ⁊ uia ẽ ad salutẽ. qui ait. salus ppłi
ego sum: qui item ꝑhib&. ego sum uia.

Expanded text:
et futura per gratuitam sponsionem exspectaremus, imo expeteremus ut debita. Utraque Paulus commemorans: Habetis, inquit, fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam : item: Et nos ipsi, ait, primitias spiritus habentes, ingemiscimus adoptionem exspectantes filiorum Dei ; primitias spiritus vocans sanctificationem, id est virtutes, quibus in praesentiarum sanctificamur a spiritRursum in Evangelio, eadem saeculo abrenuntianti promittuntur, ubi dicitur: Centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Itaque non liberi arbitrii, sed Domini est salus; imo ipse salus, ipse et via est ad salutem, qui ait: Salus populi ego sum : qui item perhibet: Ego sum via .
Abbreviated transcription (Latin):
quod boni potest ẽẽ idi cogitare¬
& uelle ⁊ ꝑfice ꝓbona uoluntate at¬
tribuit deo non suo arbitrio. Si gͦ d̾s
tria hec. hoc ÷ bonũ cogitare uelle. ⁊¬
nob̾. scd̃m nob̃cum t̾cium ꝑnos fac̃.
& cogitationẽ nos p̃uenit. ĩ mutando
etiam malam uoluntatẽ. sibi ꝑ consensũ
iungit: ministrando & consensui facultatẽ¬
nus opifex innotescit. Sane ipsi nos p̃ue

Expanded text:
quod boni potest esse, idem cogitare velle et perficere pro bona voluntate , attribuit Deo, non suo arbitrio. Si ergo Deus tria haec, hoc est bonum cogitare, velle pedum, nobiscum; tertium, per nos facit. m cogitationem, nos praevenit; immutando etiam malam voluntatem, sibi per consensum jungit: ministrando et consensui facultatenus opifex innotescit. Sane ipsi nos prae
Abbreviated transcription (Latin):
de se suiq similib audacter ꝓnuntiat.
oꝑari instituit. Hinc coadiutores cooꝑ
p̃sumimꝰ: qͦd ꝑ consensum utiq uo¬
Quid gͦ: Hoc gͦ totum lib̃i arbitrii.
opꝰ hoc solum eiꝰ eẽ meritũ qd̃ consen¬
tit: Est ꝓrsꝰ ñ quidem qd̃ uł ipse con¬
sensꝰ. inquo om̃e meritum consistit.
abipso sit: cum nec cogitare qd̾ minꝰ :
qͣm consentire aliqͥd a nob̃. quasi ex no¬
bis sufficientes simus. Qd̾ bona cogi¬

Expanded text:
de se, suisque similibus, audacter pronuntiat: de se, suisque similibus, audacter pronuntiat: er instituit. Hinc coadjutores Dei, praesumimus, quod per consensum utique voQuid igitur? hoc ergo totum liberi arbitrii opus, hoc solum ejus est meritum quod consentit? Est prorsus. Non quidem quod vel ipse consensus, in quo omne meritum consistit, ab ipso sit: cum nec cogitare quod minus est, quam consentire aliquid a nobis, quasi ex nobis sufficientes simus . Verba
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sine qua sit qd̾ fit quid mereri pot̃:
Quid illa contra qͣm fit nͥ iram: Od
nulla. insequenti mala. in ultima bo¬
na merita conqͥrunt᷑. Nec enĩ pecudeᷤᷤ
cum ꝑ eas bonum aut malum qd̃ cq̃
fit. boni quippiã merent᷑ aut mali: ñ
habent quippe un bono maloue con¬
sentiant. Multo autẽ minꝰ lapides:
cum nec sentiant. Cet̾m diabłs uł hõ
malus cũ iugeant ⁊ uigilent ratione.
uolens euangłirat. ne si inuitꝰ. disꝑen¬
satio ei tantum credita sit. & quicũq
similit̾ sapiunt. q̃nqͥdem ex consensu
uoluntatis obediunt. repositam sibi
confidunt coronã iusticie. Utit᷑ gͦ d̾s
in salutẽ suoꝵ irrationali ⁊ item in¬
sensibili creatura. tanꝙͣ ium̃to uel¬
lx
instrum̃to: que iam expleto oꝑe. nꝰquã
repto filio in ignem ꝓiciet. tanqͣm sar¬
mentum in utile. Utitur angłis & hõib
bone uoluntatis tanꝗͣ cõmilitonib ⁊ co¬
adiutorib suis: quos ꝑ acta uictoria.
amplissume munerabit. Deniq ⁊ paulꝰ

Expanded text:
 sine qua fit quod fit, quid mereri potest? quid illa contra quam fit, nisi iram? quid nulla, in sequenti mala, in ultima bona merita conquiruntur. Nec enim pecudes, 621 cum per eas bonum aut malum quodcunque fit, boni quidpiam merentur, aut mali. Non habent quippe unde bono malove consentiant. Multo autem minus lapides; cum nec sentiant. Caeterum diabolus, vel homo malus, cum vigeant et vigilent ratione, volens evangelizat, ne, si invitus, dispensatio ei tantum credita sit ; et quicunque similiter sapiunt: quoniam quidem ex consensu voluntatis obediunt, repositam sibi esse confidunt coronam justitiae. Utitur ergo Deus in salutem suorum irrationabili, et item insensibili creatura, tanquam jumento vel instrumento, quae jam expleto opere nusquaam, correcto filio, in ignem projiciet tanquam sarmentum inutile. Utitur et angelis et hominibus bonae voluntatis, tanquam commilitionibus et coadjutoribus suis, quos peracta victoria amplissime munerabit. Denique et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur gͦ illoꝵs salutẽ quoꝵ noĩa
sunt in libro uite: aliq̃n ꝑcreat᷑ã
sine ipsa. aliq̃n creat᷑am ꝑ contra ipsam:
aliq̃n ꝑ creaturã cum ipsa. Multa pro¬
fecto fiunt hominib salubria ꝑ insen¬
sibilem:⁊ itẽ ꝑ irrationalem creat᷑am:
quȩ iccirco dixi fieri sine ipsa. qd̃ non
queat intellectu carens ẽe uel conscia.
Multa qͦ multoꝵ saluti utilia. fac̃ d̾s
ꝑ malos siue homines siue angłos. sed
qm̃ inuitos. ideo contͣ ipsos. Ham dũ
nocere cupientes uiuant. qͣntum aliis
ualet utilis actio. tantũ ipsis nocet ꝑ
uersa intentio. Porro ꝑ quos & cũ qͥb
oꝑat᷑ ds̃ boni sunt angł̃i uel homines:
qui quod uult ds̃. & agunt parit̾ ⁊ uo¬
lunt. Qui enim quod oꝑe complent bono.
uoluntate consentiunt: opꝰ om̃ino qd̃ ꝑ iꝑ
sos ds explicat. ipsis cõmunicat. Uñ paułꝰ.
cum bona plurima que d̾s ꝑ ip̃m fecerat
enum̾asset: ñ aut̃ ego ait. s gr̃a d̾i me¬
maluit dic̾e̾ mecum. p̾sumens se ñ solũ

Expanded text:
ergo illorum salutem, quorum nomina sunt in libro vitae, aliquando per creaturam sine ipsa, aliquando per creaturam contra ipsam, aliquando per creaturam cum ipsa. Multa profecto fiunt hominibus salubria per insensibilem, et item per irrationalem creaturam: quae idcirco dixi fieri sine ipsa, quod non queat, intellectu carens, esse vel conscia. Multa quoque multorum saluti utilia facit Deus per malos, sive homines, sive angelos: sed quoniam invitos, ideo contra ipsos. Nam, dum nocere cupientes juvant, quantum aliis valet utilis actio, tantum ipsis perversa nocet intentio. Porro per quos et cum quibus operatur Deus, boni sunt vel angeli, vel homines, qui quod vult Deus, et agunt pariter, et volunt. Qui enim bono, quod opere complent, voluntate consentiunt, opus omnino quod per eos Deus explicat, ipsis communicat. Unde Paulus, cum bona plurima, quae Deus per ipsum fecerat, enarrasset: Non autem ego, ait, sed gratia Dei memaluit dicere, mecum: praesumens se non solum
Abbreviated transcription (Latin):
trib: ipsam ad qͣm conditi sumꝰ
conditoris imaginẽ atq similitudi¬
nem contineri: & imaginẽ quidem
in lib̾tate arbitrii. in reliquis audem
duab biꝑtitã qͣndam consignari simi¬
litudinem. Hinc ÷ fortassis qd̾ solum
lib̾um arbitͥum sui õino defectũ. seu
diminutionẽ ñ patit᷑. qd̃ in ipso po

Expanded text:
quam conditi sumus conditoris imaginem atque similitudinem contineri; et imaginem quidem in libertate arbitrii; in reliquis autem duabus bipertitam quamdam consignari similitudinem. Hinc est fortassis quod solum liberum arbitrium sui omnino defectum seu diminutionem non patitur, quod in ipso po
Abbreviated transcription (Latin):
annis. Triginta tres habet
decades. In decade. lex que decem
p̃ceptis consistit. int̾nario criplex
anime ꝓfectus accipr̃: que uiuẽ¬
do. meditando uł amando legem
dei custodit. De pͥmo dr̃. laudabo
dñm inuita mea. de scd̾o. Lex tua
meditatio mea ẽ. de t̾cio. Quomo¬
dodilexi legem tuã dñe. Tres ue¬
ro qui suꝑ tͥginta sunt. quosdam
contemplatiuoꝵ excellentissimos
indicant. qui puritate conscientie
plenitudine sapientie ꝑfectione
caritatis summe tͥnitati apꝓximãt.
Hic ẽ. etiã numerus fortissimorũ
qͥ sunt in exercitu tuo potentissi¬
me. quoꝵ tamen eminentissime usq
ad sapiam et fortitudinẽ tuã ñ ꝑue¬
niunt. qm̃ quis in nubib equabit᷑
dño aut simił erit dõ in filiis dei : Tu
es quasi tenerrimus ligni uermicłs.
qui uirginalit̾ editus. Humilitate et
caritate tua omnẽ ꝑforas duritiam:
uno impetu sp̃c tu oitingentos int̾fi

Expanded text:
annis. Triginta, tres habet decades, in decade lex quae decem praeceptis consistit, in ternario triplex animae profectus accipitur, quae vivendo, meditando vel amando legem Dei custodit. De primo dicitur, Laudabo Deum meum in vita mea : de secundo, Lex tua meditatio mea est: , de tertio, Quomodo dilexi legem tuam, Domine? Tres vero qui super triginta sunt. quosdam contemplativorum excellentissimos indicant, qui puritate conscientiae, plenitudine sapientiae, perfectione charitatis summae Trinitati approximant. Hic est etiam numerus fortissimorum qui sunt in exercitu tuo, Potentissime, quorum tamen eminentissimi usque ad sapientiam et fortitudinem tuam non perveniunt, quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, aut similis erit Deo in Filiis Dei? Tu es quasi tenerrimus ligni vermiculus, qui virginaliter editus, humilitate et charitate tua omnem perforas duritiam, uno impetu spiritus tui octingentos interfi