comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ dicunt. ideo deum ubiq dici ẽẽ p̃p
presentiam uel potẽtiam. quia
cuncta loca sunt ei p̾sentia ⁊ q̃
in eis sunt. nec in eis auquid o¬
perari cessat. Nan ⁊ ip̃a loca ⁊ qͥd¬
quid in eis est nisup̃e conseruet
man̾e ñ possunt. In eis ergo persb̾¬
stantiam deus esse dicitur ut aiũt
gentiis p̾diccoꝵ. in mlistamen ũ¬
bis quib dicitur deus ubiq ẽẽ ꝑ
eẽntiam plus contineri credend̾ ẽ
quod homo uiuens capere non ita
⁊et quod deus cum sit in omnib¬
est ut nec Rsione sit dignum.¬
ris ⁊̃ leprosi uei quantum cumos
potut inquinati non possit pro¬
q radios suos sine sui potuitione
effundit superioca ⁊ corpora nõ
soium munda / s ⁊̃ ĩmunda/ acsor¬
dib fetentia quoꝵ contactuho¬
mines ac quedam aue res infi¬
ciuntur solis uero radii impor¬
uiti ⁊ ĩcontaminati ea continge¬
tes existunt. Non est igitur mirã¬
dum si eẽntia diuina omnino sẽ¬
plox ⁊ ĩcõmutabilis omnia repiet

Expanded text:
 dicunt ideo Deum ubique dictum esse per praesentiam vel per potentiam, quia cuncta loca sunt ei praesentia, et quae in eis sunt, nec in eis aliquid operari cessat. Nam et ipsa loca, et quidquid in eis est, nisi ipse conservet, manere non possunt. In eis ergo per substantiam Deus esse dicitur, ut aiuntigentiis praedictorum, in illis tamen verbis quibus dicitur Deus ubique esse per essentiam, plus contineri credendum est, quod homo vivens capere non valet. 8. Quod Deus cum sit in omnibest, ut nec responsione sit dignumiam leprosi vel quantumcumque polluti inquinari non possique radios suos sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus foetentia; quorum contactu homines et aliae quaedam res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est ergo mirandum si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet
Abbreviated transcription (Latin):
non auud est ab hiis qui lua sunt
ita ut insnt. ⁊ per iua in omnib
est suis q̃ non insunt᷑. lua enimst̾
sua lunt que insunt ut tres perso¬
ne que sunt eiusdem nature ⁊ ea¬
demnatura. sicut supͣ aug̃i testi¬
monio firmauimus dicentis tres
personas esse eiusdem essentie. L
eandem eẽntiam. s ñex eadem e̾¬
lentia ne auud intelligatur essen¬
tia aliud persona quod auqua e¬

Expanded text:
t ab his quae sua sunt, ita ut insint; et per illa in omnibus suis est quae non insunt. Sua enim sunt sua sunt quae insunt, ut tres personae, quae sunt ejusdem naturae et eadem natura; sicut supra August. testimonio firmavimus, dicentis tres personas esse ejusdem essentiae vel eamdem essentiam, sed non ex eadem essentia, ne aliud intelligatur essentia, aliud persona. Non tame
Abbreviated transcription (Latin):
mine homo usyon quo grufi¬
latini tractatores freq̾nter cat¬
ũ sus ħ̾eticos artianos a catholitis
patrib u̾itatis auccoritate firma¬
tum est. quod post ea in contiuo
ariminensi pp̃ nouitatem uerbi mi¬
nuiqͣm potuit intetiectam quã
tamen fides antiqua peꝑeat me¬
tis fidelib pancoꝵ fraude deteptis
ħetita impietas sub heretico imꝑe¬
ratore constantio labe fractare tẽp¬
tauit s post non longum tempi
liberiate fidei cathouce preuaieᷤ¬
te fidei postꝙͣ uis uerbi sicut de

Expanded text:
mine homousion, quo Latini tractatores frequenter versus haereticos Arianos a catholicis Patribus Veritatis auctoritate firmatum est. Quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum quam tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
deus incõmutabiliter semper in
se gxistens presentiauter potenti¬
auter essentiauter est in omni c̃¬
atura siue essentia sine suidiffi¬
nitione. ⁊̃ in omni loco sine cercum¬
scciptione. ⁊ in omnitempore siñ mł¬
tabilitate. Et preterea ⁊ insancti¬
est sp̃itib ⁊̃ animab est excetien¬
tius .ẜ. ꝑer gratiam in ħ̾itans ⁊ in
homine xͦ excetlentissime in quo
plenitudo d̾ctatis corporauter hi¬
tat ut ait apostolis. In eo enim
deus hitauit non per gratiamad¬
oꝑtionis let per grãtiam unionis
Ne autem ista quia caꝑacitatẽ
humane inteiligentie excedunt
falutatis arguere auiqui presum¬
ant sanccoꝵ auccoritatib muniẽ¬
da michi uidẽtur. Beatus q̃g̃ sr̃
canticis canticoꝵ in quit licẽt deu̾
cõmuni modo omntb reb in sit p̃¬
sentia potentia sub̾a. tamen fami
am iuis qui mirificentiam oꝑm
dei acutius ⁊ fideiius consid̾atit
de hoc eodem aug̃ ad darcañlim ĩ
li de p̾sentia dei ait. Cum dens sit

Expanded text:
Deus incommutabiliter semper in se existens, praesentialiter, potentialiter, essentialiter est in omni natura sive essentia sine sui definitione, et in omni loco sine circumscriptione, et in omni tempore sine mutabilitate. Et praeterea in sanctis spiritibus et animabus est excellentius, scilicet per gratiam inhabitans; et in homine Christo excellentissime; in quo plenitudo divinitatis corporaliter inhabitat, ut ait Apostolus. In eo enim Deus habitavit, non per gratiam adoptionis, sed per gratiam unionis. Ne autem ista quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis arguere aliqui praesumant, sanctorum auctoritatibus munienda mihi videntur. Beatus Gregorius super Cantica canticorum inquit: Licet Deus communi modo omnibus rebus insit praesentia, potentia, substantia, tamen familsse in illis qui mirificentiam operum Dei acutius et fidelius considerant. De hoc enim eodem Aug., ad Dardanum in lib. de Praesentia Dei, ait: Cum Deus sit
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃ndum tradit. In hiis iocutio¬
nib scripture usus nobis emulan¬
dus uidetur ubi freq̾nter reperit᷑
⁊tres sunt persone unius essenti¬
e. nuiqͣm autem occurrit legisse¬
nnum deum trium personarum
ueltres personas unus dei quod
ideo puto sanctos doctores uitasse
ne ita forte acciperetur in diui¬
nis personis ut accipitur tum de
treaturis simile quid dicitur qͣtes¬

Expanded text:
sentiae. In his locutionibus Scripturae usus nobis aemulandus videtur, ubi frequenter reperitur personarum, et tres sunt personae unius essentiae; nusquam autem occurrit legisseunum Deum trium personarum, vel tres personas unius Dei. Quod ideo puto sanctos doctores vitasse, ne ita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis simile quid dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ũ equautatem admittat pialitatẽ
non admittat. Si ergo tibi dictum
fũit cum dicis faium esse quod pr̃
est profecco faius pat̃ est Rde lecũ¬
dum sub̾am tibi dixi ħ esse fulium
quod pater est non serundum id ꝙ¬
ad aliud dicitur. ad se enim dicit᷑
deus. ad patrem faius dr̃. Rursũ¬

Expanded text:
ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit cum dicis Filium hoc esse quod Pater est, profecto Filius Pater est. Responde secundum substantiam, tibi dixi hoc esse Filium quod Pater est, et non secundum id ad aliud dicitur. Ad se enim Deus dicitur; ad Patrem Filius dicitur. Rursu
Abbreviated transcription (Latin):
sũmam intellrgentie comp̃hen¬
dere presumens. S interuge ĩcõ¬
phenbua esse. hiis auis q mł¬
tis euidenter ostenditur nobis
nulatenus licere maiestatem
perscrutari uis ponere potestati
modum circunis cͥptible ĩfinite¬

Expanded text:
entiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus ponere potestati, modum circumscribere infinit
Abbreviated transcription (Latin):
ħ significat penitus ex
ip̃o quodde ip̃o. quod eni de ip̃o
est pot̃ dici ex ip̃o. sed non omne
quod ex iꝑo est potest dici esse ge¬
de ip̃o quia non est de sua suba. ex
ip̃o enim sunt celum ⁊ tetra qui¬
a ip̃e fecit ea. non aittem de ip̃o
quia non de sua sub̃̾a. sicut auq̃
homo si generat futum ⁊ fati¬
at domum ex ip̃o est fiuus ex ip¬
so est ⁊ domus. s friuus deipso do¬
mus uero de terca ⁊ugno non ue
se ip̃o que dicta sunt sũmatĩ col
Ix p̾missis apertum est ligit.
quod in dei cognitione siue
ibi maia quo bona ⁊ quo in deo
bona .s. ⁊ mata tantũ sunt sicut
ex ip̃o ⁊ per ipsum non maia. et
ex quo senu hec accipienda sĩt
assignatum est ⁊ qud̃ de ip̃o non
dicitur ẽẽ ꝓprie quod aiud est ab
ip̃o. EEx ip̃o autem dicuntur esse¬
omnia que eo auctore sunt qui

Expanded text:
c significat penitus ex ipso, quod de ipso. Quod enim de ipso est, potest dici esse ex ipso; sed non omne quod ex ipso est, potest dici esse de ipso, quia non est de sua substantia. Et ex ipso enim sunt coelum et terra, quia ipse fecit ea; non autem de ipso, quia non de substantia sua. Sicut aliquis homo si generat filium, et faciat domum, et ex ipso est filius, ex ipso est et domus; sed filius de ipso, domus vero de terra et ligno, non de ipso. 7. Quae dicta sunt summatim colligit. Ex praemissis apertum est quod in Dei cognitione sive ibi mala, quo bona; et quod in Deo bona tantum sunt, sicut ex ipso, et per ipsum, non mala. Et ex quo sensu haec accipienda sint assignatum est. Et quod de ipso non dicitur esse proprie, quod aliud est ab ipso. Ex ipso autem esse dicuntur omnia, quae eo auctore sunt. DI
Abbreviated transcription (Latin):
ħitat qͣm ip̃s dei. quod si per spi
tux esse hunt tamen ita spirttum¬
dei  ut sp̃m xp̃i esse noscendum est¬
⁊ cum per naturam dei natura ip̃a
ħicet in nobisꝰ indifferens natura
fiii creditur esse a patre. cum ipi¬
dei res nature demonstreturꝰ uii
quero nunt tgitur quomodo nõ ex¬
natura unum Lunt. a patre proce¬
filio accipit. s omnia que ħt pat̃
ture patris est. ⁊ dei excitantis xpͣ
a mortuis sp̃s est ⁊ idem sp̃s xp̃i ẽ¬
xp̃i ⁊ dei natura ne eadem sit sips¬
tari potest ut spiritus qui dei est ñ

Expanded text:
am Spiritus Dei. Quod si per Spirligitur, hunc tamen ita SpirDei ut Spiritum Christi esse noscendum est cum per naturam Dei natura ipsa habitat in nobis, indifferens natura Filii creditur esse a Patre, cum SpiDei, res naturae demonstretur unius. Quaero nunc ergo quomodo non exnatura unum sunt? A Patre proceFilio accipit. Sed omnia quae habet Pater, turae Patris est, et Dei excitantis Christum a mortuis Spiritus est; et idem Spiti et Dei natura, ne eadem sit, si praestari potest ut Spiritus qui Dei est, no
Abbreviated transcription (Latin):
diftictidnem aliqͣm ħ̾ndam fore
łm intelligentie rationem. cum
dicitur ypostasis ⁊ cum dicitur
eẽntia. quia ibi significatur ꝙ
est cõmune trib. hic u̾o non est
tamen ypostasis essentia ⁊ econ¬
u̾so. fateamur ergo unum atq
idem esse tres personas secundũ
essentiam. differentes autem ꝓ¬

Expanded text:
distinctionem habendam fore secundum intelligentiae rationem, cum dicitur hypostasis, et cum dicitur essentia; quia ibi significatur quod est commune tribus, hic vero non. Est tamen hypostasis essentia, et e converso. Fateamur ergo unum atque idem esse tres personas secundum essentiam, differentes autem p
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Itaq intrinitate ironita
distinguendum est inter natu
terrenoꝵ ad deum nusla est ⁊ li qͣ
comparationum exempla inter¬
dum afferuntur nemo ea extim
absodute in serationis perfectio¬
nem continere non enim huma¬
duatu pp̃ res creatas io di

Expanded text:
nobis. Itaque in Trinitate non ita distinguendum est inter naturterrenorum ad Deum nulla est; et si qua comparationum exempla interdum afferuntur, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Non enim humaQuod propter res creatas illud
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ considerata percipi cẽ tes uniꝰ¬
hyłr. Sub seqͥnt enim in ꝑust¬
nature sue potestate se demones
ut ibi effundam de sp̃u meo super¬
deinde quare hant distinctionemᷤ
fecerit ⁊ quod in superiorib u̾b̾¬
apłi idem sp̃i sp̃icttus significat
sit ⁊ quod ip̃e  sit res it unius uatu¬
re patcis ⁊ fauii aperte ostendit in¬
quiens ita. ħ id circo sunt demons¬
tͣra ut quacumq parte ħetica fal¬
sitas se contulisset tinib u̾itatis
coneluderetur. hitat enim in nob̾¬

Expanded text:
considerata percipi potest quorius. Subsequenter enim in naturae suae potestate se daemones tum sanctum; ut ibi: Effundam de Spiritu meo superDeinde quare hanc distinctionem fecerit, et quod in superioribui idem Spiritus sanctus significatus sit, et quod ipse sit res unius naturae Patris et Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstrata, ut quacumque parte haeretica falsitas se contulisset, finibus veritatis concluderetur. Habitat enim in nob
Abbreviated transcription (Latin):
tura essent tamen in deo scientia
eadem quemͦ est/ nec minor es¬
erat ⁊ scuiit ĩmutabiliter. scit qͦ
non minus p̾terita uei futura ꝙ̃
prescientia ⁊ sua ꝑscientia eter¬
na sapientia ⁊ ĩnutabu scct

Expanded text:
tura, esset tamen in Deo scientia, eadem quae modo est, nec minor eserat scivit immutabiliter. Scit quoque non minus praeterita vel futura, quam praesentia, et sua aeterna sapientia et immutabili scit
Abbreviated transcription (Latin):
onem souiere: precipue cum exͦ
batur cupiens magis exdictis
lanctoꝵ referre qͣm afferre. Hyst¬
tor est inquit hyłr in .i. li. de tri.
qui dictoꝵ inteturgentiam expͦ¬
tet ex dictis potius qͣm imꝑonã
⁊ retuũt magis quam attitierit
neq cogat id uideri dictis conti¬
neri quod ante lectionem pre¬
sumpsi̾t intetugendum. Cum
igitur de reb dei s ermo  conceda¬
mus deo sui cognitionem. dicc¬
q eius ꝑia ueneratione famũ¬
lemur. Inuestiget ergo diugent̃
pius lector dic̾toꝵ rationem dic¬
profiteor non tra dictum esse pa¬
trem diligere fuium nei filium
patrem ea duectione que abu¬
troq procedit que non est au¬

Expanded text:
onem, praecipue cum ex batur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Opttor est, inquit Hilar. in medio lib. 1 de Trin., qui dictorum intelligentiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum ergo de rebus Dei sermo est, concedamus Deo sui cognitionem, dictisque ejus pia veneratione famlemur. Investiget ergo diligenter pius lector rationem dicprofiteor non esse dictum Patrem diligere Filium, vel Filium Patrem, ea dilectione quae ab utroque procedit
Abbreviated transcription (Latin):
si inquiunt u̾bum non est ħ od̃
pr̃ secundum quod est ũbum. id
ergo quod est uerbum est non
itiud est quod pater est ꝓprietas
igitur qͣuerbum est non est idꝙ
pater est. non est igitur diuina eꝰ¬
sentia.d quod dicimus quia
licet secundum quod uerbum ñ
sit ħ quod pater est eatamen ꝓpͥ¬
etas qua u̾bum est id est quod pa¬
ter est .i. diuina essentia. s non
est ypostasis pr̃is oppinio quoꝵda

Expanded text:
Si, inquiunt, Verbum non est hoc quod Pater, secundum hoc quod est Verbum; id ergo quo Verbum est non est illud quo Pater est; proprietas ergo qua Verbum est, non est quod Pater est, non est igitur divina essentia. Ad quod dicimus quia licet secundum quod Verbum, non sit hoc quod Pater est, ea tamen proprietas qua Verbum est, est id quod Pater est, id est, divina essentia, sed non hoc est hypostasis Patris. DI
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentie itadicimꝰ fatienta¬
p̾scĩa uel dispõ uei p̃destinatio
ad aliquid dici uidentur. sieut enĩ
creator ad creaturam relatiue dicit᷑
riuidentur udt dispositio ad faciẽ¬
da. ac p̃destinatio ad saluanda. u̾¬
intũ creator ita relatiue dr̃ ut eẽn

Expanded text:
igentiae ita dicimus. Praescientia vel dispositio vel praedestinatio ad aliquid dici videntur. Sicut enim Creator ad creaturam relative diciturri videtur, et dispositio ad facienda, ac praedestinatio ad salvanda. Verumtamen Creator ita relative
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ est non itid est quod est¬
ad se s ad filium dicitur. ad se
autem deus dicitur. Co ergo
quod uel quo deus est sub̾r ẽ
sic dicimus esuum patrem esse
sicut dñs fuium deum esse xx
hiis uerbis significari dicunt
quod ꝓprietas patris uei ꝓprieta
filii non sit deus uel essentia di¬
uina. Cum enim dicit eo quoo
deus est suba sisb̾a est. s quod pr̃
est sut̾e non est aperte inquiũt
ostendi. id esse suꝑstantiam quo
deus est. Id u̾o quo pater est nõ
esle subam. Item cum ait pater¬

Expanded text:
r est, non illud est quod vead se, sed ad Filium dicitur: ad se autem, Deus dicitur. Eo igitur quod vel quo Deus est, substantsic dicimus Filium Patrem esse, sicut dicimus Filium Deum esse. Ex his verbis significari dicunt quod proprietas Patris vel proprietas Filii non sit Deus vel essentia divina. Cum enim dicit, eo quod Deus est, substantia est, sed quod Pater est substantia non est, aperte inquiunt ostendi id esse substantiam, quo Deus est; id vero quo Pater est, non esse substantiam. Item cum ait: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
larii deffendere nituntur quiin
uii. li. detri. querens utrum apoᷤ
ꝙħ nerbo inquit᷑ ita gentium p̃¬
diator uolens nature unitaetem
bis est. Siquis autem spirctum x¬

Expanded text:
larii defendere nituntur, qui in lib. 8 de Trinit., quaerens utrum Apostrit utroque verbo, inquit ita: Gentium praedicator volens naturae unitatem bis est; si quis autem Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Stgnificantiam sermonis ẽ exͣ
atur non attingitur non attin¬
tenetur. ũboꝵ signitis antiam rei
ip̃ius natuta consumit. sensus
contemplationem ĩꝑspicabue¬
lumen obcecat. intelugentie ca¬
pacitatem ꝙͣ finemitio conttae¬
tur Excedit michi ergo labes est
in sensu. in ĩtelligentia stupor
est. ĩ lermone u̾o non iamͣ ĩfirmi¬
tatem s silentium conficebor pe¬
ricitiosum nimis est de reb tãtis
ac tam reconditis aliquid icttra
p̾scriptuni celeste proferre utm
tra p̃finitionem dei sermo de deo
lit formafid̾i cecta est. Nonergo
alquid addendum est s modũ
citata ñdum quiescit s intãta
rerum q̃one addit. Si pat̾nitas
⁊ fiuatio ĩ deo siue indiuina es¬
sentia sunt eadem igitur res
sibi pater est ⁊ftitus. Nam in quo
pr̾nitas est pater est ⁊ in quo filia¬
tio fulius est. Si igitur una eademis
res in se ħt pr̾nitarem ⁊ fiuatio¬
nem ip̃a ⁊̃ generat ⁊̃ generatur.

Expanded text:
significantiam sermonis est, exatur, non attingitur, non tenetur. Verborum significantiam rei ipsius natura consumit, sensus contemplationem imperspicablumen obcecat, intelligencie capacitatem, quod fine nullo continetur, excedit. Michi ergo labes est in sensu, in intelliest; in sermone vero non jam infirmitatem, sed silentium confitebor; periculosum nimis est de rebus tantis ac tam reconditis aliquid ultra praescriptum coeleste proferre, ut ultra praefinitionem Dei sermo de Deo sit. Forma fidei certa est. Non ergo aliquid addendum est, sed modus citata, nondum quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eadem ergo res est sibi Pater et Filius. Nam in quo paternitas est, Pater est; et in quo filiatio est, Filius est. Si ergo una eademque res habet in se paternitatem et filiation
Abbreviated transcription (Latin):
rio ego nescio nec requiro. ⁊ cõsola¬
bor me tamen. archangeli nesciũt
angłi non audierunt scła nõ de¬
nent ꝓpħa non sensit. apostolus
ninterrogauit. faius ip̃e non edid̃
Cesset ergo dolor que relar nõ
putet homo sua intesligentia
generationis saccamentum pos¬
ie consequi. absolute tamen in
stat in hoc fine intelligentia ũ¬
boꝵ est faius a patre qui est uni¬
genitus ab ingenito progenies
aꝑente uiuus ab uiuo . hatura
diuinitatis aua ⁊̃ aua. quia am¬
bo unũ ħ credendo inctpͣe pͦrocurre
periiste.⁊ linon peruenturum sci¬
ã. tñ gratulabor profecturum. qͥ
ficiet prodeuindo. s ne te inseras

Expanded text:
io: Ego nescio, non requiro, sed consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, propheta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. Absolute tamen intStat in hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Quificiet prodeundo. Sed ne te inseras
Abbreviated transcription (Latin):
intrinitate nichil lit treatum/ isł ser¬
uiens uł subiectum. non admisit fi
de dei eẽntia quod ip̃a sit eẽntia. a¬
braham ysaat iacob nel alicuiiꝰ
creature. ne ereatoris ⁊ treature na¬
turam uideamur confundere quod

Expanded text:
in Trinitate nihil sit creatum vel serviens vel subjectum, non admisit fidde Dei essentia quod ipsa sit essentia Abraham, Isaac, et Jacob, vel alicujus creaturae; ne Creatoris et creaturaturam confundere
Abbreviated transcription (Latin):
pectͣhuntur excendentes ꝑatrem ĩ
faium cum ip̃m sibi fillum unr̃¬
p̾ponãt ⁊ patrem. si u̾o negau̾int ĩ
una dei essentia pat̾nttatem ẽẽ⁊
filiationem. qͦmodo ergo dicunt
toꝵ aculeis ittuntur in sue̾ oppi¬
monis alsertionem ut u̾itati for¬
mam dissecent Slio contra hanc

Expanded text:
huntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem esse et filiationem, quomodo ergo dicunt ntorum aculeis utuntur in suae opinionis assertionem, ut veritatis formam dissecent. 7. Responsio contra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
lura creaturaꝵ metiri creatorẽ
addit ⁊ secundum ^ non idem est
deus ⁊ quod der est. ac si diceret
si adinstat creaturaꝵ de creatore
sentis cogeris fateri quia nonid̃
est deus ⁊ quod dei est quod dice¬
re impium est cum lp̃s dei deus
sit ⁊ dei faius deus lit. quod nõ
auud est deus ⁊ q̃ sua sunt. cra
ut in sint aua enim sira sunt .i.¬
que mst̾ aua que non insunt.
Non ergo secundum corporaies
modos ut in eadem serie subdit
accipienda sunt ħ que de deo dñt¬

Expanded text:
ura creaturarum metiri Creatorem, addit: Et secundum hoc non idem est Deus et quod Dei est; ac si diceret: Si ad instar creaturarum de Creatore sentis, cogeris fateri quia non idem est Deus et quod Dei est; quod dicere impium est, cum Spiritus Dei Deus sit, et Dei Filius sit Deus. 4. Quod non aliud est Deus et quae sua sunt, ita ut insint; alia enim sunt quae insunt, alia quae non insunt. Non ergo secundum corporales modos, ut in eadem subdit serie, accipienda sunt haec quae de Deo d
Abbreviated transcription (Latin):
um ĩn ascibilẽ
confiteri ĩpuĩs¬
simum ẽ. iam
enim non erit
deum unum
p̃dicaturi na¬
tura unius in
cum id ciecoit¬
us sit. cum ⁊
pat̃ deus sit
lit. quia ĩnaᷤ¬
tibuutas so¬
lapenes unũ
sit. fuius au¬
tem idcircode¬
us quia ex in¬
nascibibili eᷤ¬
sentia natus
existat. capͥͥt

Expanded text:
um innascibilem confiteri, impiissimum est. Jam enim non erit Deum unum praedicari natura unius inncum idcirco Dus sit cum et pater Deus sit, sit, quia innascibilitas sola penes unum sit. Filius autem idcirco Deus, quia ex innascibili essentia natus exsistat. Respuit
Abbreviated transcription (Latin):
in diuina suẜ̃a sicut in ip̃is ypo¬
tasib in quib ita sunt quod eã
sunt .i. determinariue ꝓprietateᷤ
ypostaseos ⁊ non nature. ⁊ enĩ
ypostasim determinant ⁊ non
naturam. Ideoq licet pateriitas
Ita enim ꝓprietas es det̾minant
idem generat ⁊ generatur sed¬

Expanded text:
ia dicuntur, sicut in ipsis hypostasibus; in quibus ita sunt, quod eas sunt, id est, determinativae proprietates hypostaseos et non naturae; etenim hypostasim determinant et non naturam. Ideoque licet paternitas Ita enim proprietas determinat idem generat et generatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nature indif¬
indiffereni ñ
unum esse in
eẽntie genere
quoꝵ essenti¬
enomen non
licet esse nis
unum. none
unitas nomi
essentia cons
i suba per uni¬
onem nominiꝰ
ĩtesuigatur
indiscrete in
utroq natu¬
re in dissimi¬
predicetur.¬

Expanded text:
naturae indifindifferens, non unum esse in essentiae genere, quorum essentiae nomen non licet esse nisi unum. IV. unitas nominessentia consti substantia per unionem nominis intelligatur:indiscretae in utroque naturae indissimipraedicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuis gxcitati spiritus dei tantum
lit xp̃m a mortuis excitantis t
q̃ro nunc in sp̃u dei utcum natu¬
ram ã rẽnature significatã ex¬
times. Non idem est enu nͣ
gnis
hoc non idem est deus ⁊ quod di¬

Expanded text:
tuis excitati Spiritus Dei tantum sit Christum a mortuis excitantis. Et quaero nunc, in Spiritu Dei utrum naturam an rem naturae significatam existimes. Non idem est enim naignis hoc non idem est Deus et quod D
Abbreviated transcription (Latin):
ra non differt. unum sunt pr̾
tinatiuttas ut compleatur in
se ⁊ nom̃ ⁊ naturam ⁊ potesta¬
tẽ. quia natuittai ndnͣ potest¬
non esse ea natura ⁊nde nas¬
catur fuus. idem . in .uii. Natiui¬
tas ꝓprietas est. u̾itas est. idem in
ꝓprium patris est. quia semper pr̾ e̾¬

Expanded text:
ra non differt; unum sunt Pater nti nativitas, ut complectatur in se et nomen, et naturam, et potestatem, quia nativitas non potest esse ea natura unde nascitur Filius. Idem, in 6: Nativitas proprietas est, veritas est. Idem, in oprium Patris est quod semper Pate
Abbreviated transcription (Latin):
num sunt. s personis ac nomini¬
b distuguntur. s iterum addĩ
sipprietates ip̃e diuina eẽntia sũt
cum eẽntia non differant tres per¬
sone nec ꝓprietatb differunt.
quomodo enim differt pater a fi¬
lio eo quod diuina eẽntia est cñ

Expanded text:
sed personis ac nominibus distinguuntur. Sed iterum addunt: Si proprietates ipsae divina essentia sunt, cum essentia non differant tres personae, nec proprietatibus differunt. Quomodo enim differt Pater a Filio, eo quod divina essentia est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietates ibi sunt. singitia eaꝵ
est idinquo est ⁊ unum. Eadem¬
lunt. fateamur ergo ꝓprietate̾
esse in trib personis. ⁊ ip̃as es¬
se personas atq diuinam esse̾¬

Expanded text:
proprietates ibi sunt, singula earum est id in quo est, et unum eademsunt. Fateamur ergo et proprietates esse in tribus personis, et ipsas esse personas atque divinam esse
Abbreviated transcription (Latin):
quo pater diu¬
git tilium ⁊
fuius patrem
nexio uel con¬
cordia pr̃is ⁊ fi¬
lii ⁊ per eum
omnia cõnexa
unde aug̃. in

Expanded text:
quo Pater diligit Filium, et Filius Patrem.nexio vel concordia Patris et Filii, et per eum omnia connexa. Unde Aug. in
Abbreviated transcription (Latin):
dori. nec non ⁊ boctũ euidenter
monstrauimus deuinhoc esse oĩ¬
no quod in se ħt excepto quod pr̃
ħt faium nec est fuius ⁊ faiut
ħ̾t parrem nec est paterꝰ ⁊ sic es¬
se in natura trium ut qui ħt ⁊̃
hoc sit quod ħt ⁊cotum quod
ibi est unum esse tinam uitã¬

Expanded text:
dor. necnon et Boetii, evidenter monstravimus Deum hoc esse omnino quod in se habet, excepto quod Pater habet Filium, nec est Filius, et Filius habet Patrem, nec est Pater; et sic esse in natura trium, ut qui habet, hoc sit quod habet: et totum quod ibi est, unum esse, unam vita
Abbreviated transcription (Latin):
quod pater ⁊ faius se dargant
unitatem seruant nonsoium et¬
sentia sua s suo dono ꝓprio qd̃
ucet supra positum sit it̾are tñ
non pigebit. quia sic expedit. a

Expanded text:
quod Pater et Filius se diligant, et unitatem servent, non solum essentia sua, sed suo dono proprio; quod licet supra positum sit, iterare tamen non piget, quia sic expedit. A
Abbreviated transcription (Latin):
insaniam ut dicerent posse eue¬
nonidem esse naturam pattem ⁊
ne. si enim inquiunt ea eentia
est ⁊̃ filius. si hanc rem dicis eᷤ¬
se patrem ⁊ aliam q̃re qͣm dicas
esse fauimi. Si u̾o auam non q̃si¬
eris. s eandem dixeris idem genu

Expanded text:
insaniam, ut dicerent non idem esse naturam Dei et pene. Si enim, inquiunt, ea essenti Pater est et Filius. Si hanc rem dicis esse Patrem, aliam quaere quam dicas esse Filium. Si vero aliam non quaesieris, sed eamdem dixeris, idem genuit
Abbreviated transcription (Latin):
soiet uteum faius sit saꝑi ĩm¬
cunt mintiplicem hoͥ fieri in¬
terugentiam ⁊ ideo distingued̾
fore ita ^ cum dicis faium esse
lapientem se ip̃o uei per le ip̃m¬

Expanded text:
solet utrum Filius sit sapicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seip
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntia. an ita lint in personis ut
non lint persone / ac pet ħ nec diui¬
na eentia quod enim in personis¬
non lint ꝓprietates nemo inficia
etas ⁊ in ẽentia unitas. quod ꝓp
q muttis sanccoꝵ testimonĩs as¬
truximus personas ꝓprietatib di¬
tingui atq determinari. ip̃as q ꝓ¬
eẽnt ⁊ quomodo in eis essent et
ip̃e persone non eslent quin ibi
eslet multiplicitas: quo circa si¬
cut ꝓprietates esse in personis .i¬
ta ⁊ eas esse personas confitem᷑
licut supra autcoritate ieꝵ ut
non ꝑigeat reuotare ad mente̾.
proteaati sumus in expõne fidei
sim declinantes tres petsonas ex¬
pressas sub ꝓprietate distingui¬
mus non enim nomina tantum
personas. uei ut goeci exprim̃t
ypostases ħ est sbsiste̾a confitemur
Ecce aperte ostendit personat ꝓpͥ¬
etatib distingui ⁊ ip̃as ꝓprieta¬
tes esle personas cuius hic uerba
perstringimus quia supra iati¬
us posuimus quod pprietates¬

Expanded text:
entia; an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nec divina essentia. Quod enim in personis sint proprietates, nemo inficiaretas, et in essentia unitas. Superius quoque multis sanctorum testimoniis astruximus personas per proprietates distingui atque determinari; ipsasque pessent? et quomodo in eis essent, et ipsae personae non essent, quin ibi esset multiplicitas? Quocirca sicut proprietates esse in personis, ita et eas personas esse confitemur, sicut supra auctoritate Hieronymi ut non pigeat revocare ad mentem protelii declinantes, tres personas expressas sub proprietate distinguimus. Non enim nomina tantumpersonas, vel, ut Graeci exprimunt, hypostases, hoc est, subsistentias confitemur. Ecce aperte dicit personas proprietatibus distingui, et ipsas proprietates esse personas; cujus hic verba perstringimus, quia supra latius posuimus. 2. Quod proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens nonest. igitur est auqͣ
sapiens non est. Non est ergo ta
tum una sapientia ꝑatris qdꝰ¬
lapientia ingenita est sapienti¬
sapientia patcis. non est autem
sapientia ingenita sapientia
genita. non est ergo una tm̃ sa¬
ntua tanqͣm lophistica ⁊̃ a u̾ita¬
te longinqua cunctis ꝙ theolo¬
gia pecitis ꝑacientia abitimus. R¬
so indigna aduertentes. idtiñ
addicientes. quia una tantum e̾¬
sapientia patris s non uno mo¬
dodicctur. Nam sapientia patͥs
dr̃ illa qͣm genuit. ⁊ sapientia
pr̃is dr̃ ea qua sapiens est. diuer¬
la est ergo ratio dicti. illa enim
dicitur pr̃is quia eam genuit ⁊
est tamen sapientia patris qͥa
sapientia genita est cadem sa¬
pientia que ⁊ ea qua sapiens
est siue ea qua sapiens est in¬
tesuigatur persona patris siue
ellentia patris / quia persona ꝑat̾s
que intetugitur tum diettur sa¬
pientia ingenita ⁊ persona faii
que sinificatur cum dicitur ta¬
pientia gentta / una eadem q la¬
pientia est que essentia diuina

Expanded text:
sapiens non est. Est autem et sapiens non est, non est ergo una tantum Sapientia Patris. IteSapientia Patris, et SapientiSapientia Patris; non est autem Sapientia ingenita Sapientia genita; non est igitur una tanquam sophistica et a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, quia una tantum Sapientia Patris, sed non uno modo dicitur. Nam Sapientia Patris dicitur illa quam genuit, et Sapientia Patris dicitur ea qua sapiens est. Diversa est ergo ratio dicti. Illa enim dicitur Patris, qui eam genuit; eest tamen Sapientia Patris, quia Sapientia genita est eadem Sapientia, et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur persona Patris, sive essentia Patris, quia persona Patris quae intelligitur cum dicitur Sapientia ingenita, et persona Filii quae significatur cum dicitur Sapientia genita, una eademque Sapientia est; quae essentia divina
Abbreviated transcription (Latin):
superius cõmemorataꝵm
li .i. de docttina xp̃iana sic ait
in patre est unitas. in fcuo eqͣ
omnia pp pacrem. equaua om¬
nia p̃p fuium cõnexa omnia p̃p¬

Expanded text:
superius commemoratarum, in lib. de Doct. Christ. sic ait: In Patre est unitas, in Filio aeqomnia propter Patrem, aequalia omnia propter Filium, connexa omnia pr
Abbreviated transcription (Latin):
per se ea que ip̃e est duectione di¬
ligat sic ⁊ ftuus. non est aute̾
lic̃ ut ut pater per se non dilrgat
dam atq soluendam reuinciui¬
mus ad hoc minus sufficientẽ
q subttuter inquiri oportet u¬
trum ꝓprietates personaꝵ qui¬
b ipͥe persone determinantur ũt

Expanded text:
per se ea quae ipse est dilectione diligat, sic et Filius; non autem sic ut Pater per se non diligat, dam atque absolvendam relinquimus, ad hoc minus sufficientes. subtiliter inquiri oportet, utrum proprietates personarum quibus ipsae personae determi
Abbreviated transcription (Latin):
se dixerunt. sħ¬
listentium perͣ¬
sonas per suba
edocentes ñ sb̃¬
stantiam pr̃is
⁊ filii diulita¬
te dissintus eᷤ¬
lentie seꝑantẽ
quod autem
icriptum est
ut sint quid̃
per subam tci¬
a per conso¬
nantiam u̾o
unum nõ ħt
calumpniã.
quia cogno¬
minano sp̃u¬

Expanded text:
se dixerunt, subsistentium personas per substantias edocentes, non substantiam Patris et Filii diversitate dissimilis essentiae separantes. Quod autem dictum est: Ut sint quidem per substantiam tria, per consonantiam vero unum, non habet calumniam: quia connominato Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sitati subiectam ħes intesligen¬
limpliciter ⁊ abiq determinati¬
ne concedunt huius modi iocu¬
tiones. filius autem est sapiens ꝑ
se set non ase. uei de le. ⁊ faius est
deus per se. ⁊ est per se let non ase
uel de se. hoc confirmantes uerbeᷤ
hyłr qui fuium non ale set per
inquit cui cui contͣoicis ħetice ħ
unitas est ut ita per se agnt fruiᷤᷤ
ne ase agat ⁊̃ ita non ale agat
ut per se agat. Interuge faium
trem agentemnon a se agit cũ
pater in eoͣ man̾e monstratur ꝑ
se agit. cum secundum natiuita¬
tem fuii agit ip̃e que praccta st̃
infirmus sit non a se agendo ni
ergo inquiunt faius per se agit
sed non a se. ita fuius debet dici
se deus esse uei esse dicendus ẽ¬
ut aiunt let non a se uei de le an¬

Expanded text:
sitati subjectam habeas intelligensimpliciter et absque determinatione concedunt hujusmodi locutiones: Filius est Sapientia per se, sed non a se vel de se, et: Filius est Deus per se, et est per se, sed non a se vel de se. Hoc confirmantes verbis Hilarii, qui Filium non a se, sed per inquit, cuiunitas est, ut ita per se agat Filius ne a se agat, et ita non a se agat ut per se agat. Intellige Filium trem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, niergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici se Deus est, vel esse dicendus esut aiunt, sed non a se vel de se
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabius quidam compiexus
pr̃is ⁊ ymaginis. qui non est si¬
ne perfcuitione. sine caritate. sñ
gaudio. Illa ergo dciectio. deiet¬
tatio feucitas uel b̾itudo sitñ
auqua humana uote digne dr̃
uius ab iuo appenata ẽ breuiter¬
⁊ est intrinitate spiritus .i. non
genitus s genitoris gn̾itios su¬
ãuitas ingenti iargitate ato ub¬
tate perfundens omnes creaturaᷤᷤ
pro caꝑtu eaꝵ. itaq itia tria ⁊ a
Se ĩuicem determu at uidentur
⁊ inse infmita sunt. qui uidet
ħuel ex parte nei ꝑer spetirium¬
⁊ in enigͥmate gaudeat tognos

Expanded text:
ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appellata est breviter, et in Trinitate Spiritus sanctus non genitus, sed genitoris genitique suavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum. Itaque illa tria et a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Qui videt hoc vel ex parte, vel per speculum in aenigmate, gaudeat cognos
Abbreviated transcription (Latin):
autem sine ast̃¬
tionis supercili¬
o ⁊ maoris ĩtei¬
ligentie preiu¬
ditio dñis ma¬
lentes in aꝑici¬
qͣm aliquid ali

Expanded text:
autem sine assertionis supercilio et majoris intelligentiae praejudicio dicimus, malentes in apertiquam aliquid ali
Abbreviated transcription (Latin):
spiritum .s. ẽẽ ut ẽẽt trinitas no¬
minum sine sublistentia persõa¬
tum. utramq pestem ut ait aug̃
super ioh̾em. elidit u̾itas dicens
ego ⁊ pater unum sumus. utrũ¬
q audi ⁊ aduerte unumꝰ sumus
enim dixit unum uberat te ab ar¬
tio. quod dixit sumus liberat te¬
a sabetuo. Siunum ergo non diu̾¬
sum. Si sumus ergo pater ⁊ faiiꝰ
sumus enim. non proferret de
uno nec unũ de diuerso. Etubes
ip̃m eẽ parcem qui est fuius con¬
norem Noli hoc
nauiga. utrumq pericinosum
latus deuitra. ⁊̃ dic pater ꝑat̃ E¬
⁊ fuius fuius est. auul ꝑater au
filiꝰ s non aiud ĩmo hoc ip̃m qr
unus deus. Ecce ostensum est
quare unitas esse in patre dicat᷑
cum tres itu unum sint.uen

Expanded text:
Spiritum sanctum esse; ut esset Trinitas nominum sine substantia personarum. Utramque pestem, ut ait Aug. super Joannem, elidit Veritas dicens: Ego et Pater unum sumus. Utrumque audi et adverte, et unum, et sumus: enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; si sumus, ergo Pater et Filius. Sumus enim non diceret de uno, nec unum de diverso. Erubesipsum esse Patrem qui est Filius, connorem. Noli hocnaviga, utrumque periculosum latus devita: et dic: Pater Pater est, Filius Filius est; alius Pater, alius Filius, sed non aliud, imo hoc ipsum, quia unus Deus. Ecce ostensum est quare unitas in Patre esse dicatur, cum tres illi unum sint.
Abbreviated transcription (Latin):
dei lapĩam.Uͥ queritur utrum ⁊¬
ta sit pater sapientie ⁊ uirtutiᷤ
sue ut hac sapientia sapiens
sit quam genuit. ⁊̃ hac uitte po¬
hoc est ibi esse quod sapere non
per illam sapĩam qͣm genuit
Sapiens est pater: auo quin nõ
nim sapĩa qͣm genuit causa est
itu ut sapiens st ⁊̃ ut sit ip̃a ui¬
li caula est quod fĩ ius non pot̾
nisi gignendo eum / aut faciendo
s nec genitricem nec cred̾itritẽ
patris utio modo quisquam dix̃¬
it sapientiam. quid est enim ĩ¬
sanius. ergo ꝑater ip̾a s apien¬
tia est qua sapiens est. faius uͦ
non quia pat̃¬
us dicitur ⁊ sa

Expanded text:
Dei Sapientiam. Ubi quaeritur utrum ita sit Pater Sapientiae et Virtutis suae, ut hac Sapientia sapiens sit quam genuit, et hac Virtute pohoc est ibi esse, quod sapere; non per illam sapientiam quam genuit, sapiens est Pater, alioqui non nim Sapientia quam genuit causa est illi ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est; quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faciendo; sed nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insanius? Ergo Pater ipsa Sapientia est qua sapiens est. Filius non quia Patum
Abbreviated transcription (Latin):
dem nature st̃¬
non sunt uñ
in qͣntum diu̾¬
la sentiunt cũ
ergo sic dicit᷑
unum ut non
addatur quid
unumr ⁊ plura
unum dicunt᷑.
eadem natura
atq eẽntia nõ
dissidens n dis¬
sentiens signi
erant ⁊ idemsẽ¬
ditur quid uñ
gnificari ex płi

Expanded text:
dem naturae etnon sunt unum in quantum diversa sentiunt. Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicuntur, eadem natura atque essentia, non dissidens neque dissentiens signiferant et idem senditur quid unum, gnificari ali
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ ad unũ
deuin omnia
hoc gradu et
hac confessioᷤ¬
ne referuntur
cum ab eo su¬
nib creaturis
filiodedit ex
impassibru ac
non nata sub¬
stantia perfec¬
ta natiuitas.
talia enim cũ
ginem attu¬
ut non secũd
crdaturas uoꝰ m¬
lũtatis eẽntiã¬

Expanded text:
Et ad unum Deum omnia hoc gradu atque hac confessione referuntur: cum ab eo sunibus creaturis Filio dedit ex impassibili ac non nata substantia perfecta nativitas. Talia enim cuncginem attulit, non secundum creaturas, voluntatis essentia
Abbreviated transcription (Latin):
filii ⁊ amor qͦ
pater ⁊ fauis le
inuicem dalig̃t
Ideo querit᷑ utt̃
pater uei friuis
quod utiqs uide¬
tur oportere di
quo genitus a
gignente dcu¬
gatur genito¬
torem q suum
pater uei fumiꝰ
dicatur diuge¬
re per sp̃m. sui
detur esse per
quia ut ait ag̾

Expanded text:
r quo Pater et Filius se invicem diligunt. Ideo quaeritur utrum Pater vel Filius Quod utique videtur oportere dicquo genitus a gignente diligatur, genitoremque suum Pater vel Filius dicatur diligere pdetur esse per quia, ut ait Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
enim natura
spiritus homi
a particeps fit
u̾itatis beatitu¬
dinis iuus si
ergo de hiis q̃
qui unius sĩt¬

Expanded text:
enim natura spiritus hominia particeps fit veritatis et beatitudinis illius. Si ergo de his quaequi unius s
Abbreviated transcription (Latin):
tia ingentta ⁊¬
tta non uidetur
sapiens este a
patre cum a patce ħat omnia
Ad quod dicimus quod una ẽ
laꝑientia patris ⁊ fuii ⁊ spiritu
sancti sicut una essentia. quia
sapientia in itius nacure simpli
tia est genita est de sapientia in¬
genita uei a sapientia ingeni¬
ta.⁊ cum idem sit sbi esse quod
Sapientem esse reunquitur ut
lapientia genita sit sapiens de
ip̃e solus sit intetigens uei sapi¬
ens sibi ⁊ patri ⁊̃ spuitui sancco
⁊̃ patri ⁊ spirctui sc̃o ad itiam re¬
ditur ab surditatem ut pater ñ
sit saꝑiens de se ip̃o s de ftuo nec
sapientia sapientiam genũitꝰ
s ea sapientia pat̾ dicatur sa¬
piens esie qͣm genuit ubienĩ
non est intetugentia nec sapi¬
trem sapientem facit ⁊ si hoc est
deo esse quod sapere ⁊ ea itu eẽn
ea ꝙͣ ipe est sapientia ⁊ de easi

Expanded text:
tia ingenita,ta non videtur sapiens a Patre, cum a Patre habeat omnia. Ad quod dicimus quod una est Sapientia Patris et Filii et Spiritus sancti, sicut una essentia, quia Sapientia in illius naturae simtia genita est de Sapientia ingenita, vel a Sapientia ingenita. Et cum idem sit ibi esse quod sapientem esse, relinquitur ut Sapientia genita sit sapiens de ipse solus intelligens sit vel sapiens sibi et Patri et Spiritui sancto;et Patri et Spiritui sancto, ad illam reditur absurditatem, ut Pater non sit sapiens de seipso, sed de Filio: nec Sapientia Sapientiam genuerit, sed ea Sapientia Pater dicatur sapiens esse quam genuit. Ubi enim non est intelligentia, nec Sapitrem sapientem facit. Et si hoc est Deo esse quod sapere, et illi essenea quae ipsa est sa
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃i atcribuit mita qͣuteis
tem fiuo eqͣlitatem. cum enimu
patris ⁊ fui ⁊ spiritul sancti cur
ergo patci atreibuitur unitas ⁊̃fi¬
lio equalitas. forte eadem rõne
atcributtur patri unitas secund̾̃
aug̃ qua supra eidem et̾nitas
secundum hyłi. quia uidelicet
pater tta est ut ab auonon sit
⁊ quia fuium genuit unũn sec̃
cum eo deus unitas ergo in ꝑat᷑ eẽ
dicitur quia nec est auqͥd a a qͦ
lit. non enim. ab auo ẽ nͨ ab eo ad
uł aliquis est ab eterno quodn

Expanded text:
ri attribuit unitatem, Filio aequalitatem. Cum enim uPatris et Filii, et Spiritus sancti. Cur ergo Patri attribuitur unitas, et Filio aequalitas? Forte eadem ratione attribuitur Patri unitas secundum Aug. qua supra eidem aeternitas secundum Hilarium, quia videlicet Pater ita est, ut ab alio non sit, et quia Filium genuit unum secum cum eo Deus. Unitas ergo in Patre esse dicitur, quia nec est aliquid aliud a quo sit. Non enim ab alio est, nec ab eo aliquis vel aliquid est ab aeterno, quod
Abbreviated transcription (Latin):
esseunum ⁊ unus deus s non unꝰ¬
Res enim due uei puires recte
possunt dici unum esse si sint
unius eẽtutie ⁊ eaꝵ una sit na¬
tura unus autem ueruna nõ
potest dici de
addatur quid¬
unus ueruna
quo addito rec¬
b ⁊ unius ⁊ di

Expanded text:
esse unum et unus Deus, sed non uns enim duae vel plures recte possunt dici unum esse, si sint unius essentiae, et earum una sit natura. Unus autem vel una non potest dici de addatur quiunus vel una, quo addito, rec unius et di
Abbreviated transcription (Latin):
ue dn sicut donum. U̾nitã ip̃as ꝓ¬
prietates auis trib nominto ñ
lignificauit uxta predictã au¬
gustini expõitionem nili soio
nomine eternitatis quo nõ iꝑ¬
sam paternitatem s eãm uoiuit
intetirgi notionem qͣ dicitut ĩ¬
genitus. Quod candem ꝓprieta¬

Expanded text:
ve, sicut donum. Verumtamen ipsas proprietates aliis tribus nominibus non significavit, juxta praedictam Aug. expositionem; nisi solo nomine aeternitatis, quo non ipsam paternitatem, sed eam voluit intelligi notionem qua dicitur ingenitus. 7. Quod earumdem pe
Abbreviated transcription (Latin):
quid Rdebit de homine qui ꝙ in
tempore factus est cuius utios do¬
minus erat anteꝙͣ esset c̾te ut do¬
minus hominis esset ex tempore
accidit deo. ⁊ ut omnuis amoueat᷑
controu̾sia certe ut tuus domin
esset uei meus qui modo esse cepe¬
rimus ex tempore ħuit Anomo intel¬
⁊ aria Qnomodo igitur obtine¬
bimus nicħ lecundum accidens di
ci deum nis quia ip̃ius nature m¬
chil accroit quo mutetur ut ea sĩt
accidentia relatiua que cum aliqua
mutatione rerum de quib ditunt᷑

Expanded text:
quid respondebit de homine qui in tempore factus est, cujus utique Dominus non erat antequam esset? Certe ut Dominus hominis esset, ex tempore accidit Deo; et ut omnis amoveatur controversia, certe ut tuus Dominus esset vel meus, qui modo esse coepimus, ex tempore habuit. Quomodo era. Quomodo igitur obtinebimus nihil secundum accidens dici in Deum, nisi quia ipsius naturae nihil accidit quo mutetur, ut ea sint accidentia relativa, quae cum aliqua mutatione rerum de quibus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
numero eiu¬
deret ut non
subsistente cã
unius cuiusq
nominis trip¬
lex nuncupati¬
o obtineret ib
minum unio¬
neml ⁊ pater so¬
ius atq unus

Expanded text:
numero eluderet: ut non subsistente causa uniuscujusque nominis, triplex nuncupatio obtineret sub minum unionem, et Pater solus atque unus
Abbreviated transcription (Latin):
ymagine. usum ĩ mune que tã¬
de difficuttatis sunt ũba ut in eo¬
rum intesugentia atq explanatõ¬
ne uehementer laborauerit ag̾
ut ip̃e ostendit in .ui.li. de. tri. ita

Expanded text:
imagine, usum in munere; quae tantae difficultatis sunt verba, ut in eorum intelligentia atque explanatione vehementer laboraverit Aug., ut ipse ostendit in lib. 6, de Trin., ca
Abbreviated transcription (Latin):
similis ⁊ quio sit luuitudo ccco¬
oc idem ⁊̃ dicimus de simiu et
Limilrardine. cum enim dicit᷑
Faius simius patri relatiue
pp̃ unitatem eẽntie. Est ergo ap¬
pellatio tm̃ relatiua.¬

Expanded text:
similis, et quid sit similitudo. Hoc idem etiam dicimus de simili et similitudine. Cum enim dicitur Filius similis Patri, relative propter unitatem essentiae. Est ergo appellatio tantum relativa
Abbreviated transcription (Latin):
incum uetiet breuissime singu¬
laꝵ intrinitate personaꝵ insinũ¬
ate ꝓpria. ẽternitas est inquit ĩ
patre species in ymagine usus
in munere. ⁊̃ quianon medioctiᷤᷤ
auccoritas in traccatione scrip¬
turaꝵ ⁊ assertione fidei uir exci¬

Expanded text:
cum vellet brevissime singularum in Trinitate personarum insinuare propria: Aeternitas est, inquit, in Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum et assertione fidei vir exti
Abbreviated transcription (Latin):
rius enim hoc in ubris luis posu
gentiam qͣntum uaieo non eũ¬
Secutũ arbitro  in eternitatis uo¬
cabisio nisi quod pater non h̾t¬
patrem de quo sit. faius autem
de patre  t sit. atq ut itu coetet¬
nus sit. Imago enim si perfeccei¬
coeqͣtur ei non illud ymaginiꝰ
lue. in qͥ ymagine spetiem nomi¬
est tãta congruentia ⁊ prima e
la inredissidens. ⁊ nutio modo
inequaus. ⁊ nutia ex pacte disli¬
mius. s ad identitatem Redeni ei
⁊ lũma uita tui non est auudu

Expanded text:
rius enim hoc in libris suis posuiigentiam quantum valeo, non euecutum arbitror in aeternitatis vocabulo, nisi quod Pater non habPatrem de quo sit, Filius autem de Patre est ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte icoaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nomiest tanta congruentila in re dissidens, et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis: sed ad identitatem respondens ei et summa vita, cujus non est aliu
Abbreviated transcription (Latin):
simpucitatem essentie ⁊ uncta¬
tem. Equaus est igitur fcius pa¬
tei secundum subam non secũdꝰ
cundumio equaus sit quod ad
le dicitur. quicquid autem adle
dicitur secundum subam dicit᷑
restat ergo ut secundum subam
lit equaus. eadem est igitur u¬

Expanded text:
simplicitatem essentiae et unitatem. Aequalis est ergo Filius Patri secundum essentiam, non secundum cundum id aequalis sit, quod ad se dicitur. Quidquid autem ad se dicitur, secundum substantiam dicitur: restat ergo ut secundum substantiam sit aequalis. Eadem est igitur u
Abbreviated transcription (Latin):
caui omnes. ⁊ ⁊ad moysen de pͦ
natiuitatis ꝓprietate. deus autem fi¬
uus ortginis ꝓprietate fuius est ⁊ i̾¬
tatenatiuitatis non factura uel ed¬
optione. ⁊̃ illi quidem ante lunt ꝙͣ

Expanded text:
i omnes? Et ad Moysem de populo nativitatis proprietate. Deus autem Filius, originis proprietate Filius est, et veritate nativitatis, non factura vel adoptione. Et ill