comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidiego in oytinna p̾sidem gandi¬
o nurabilit̾ elatũ. tãꝙͣ birturoꝵ gẽtẽ
aliqm subegisset. ꝙ unus qͥ ꝑ biẽmũ
magria u̾tute restiterat. postrenio
cedere uisus essec. Concendũc igit
ut ynicanit et exq̾sitos dolores corpi¬
bus ĩmuittũc ec nich aliud euitant ꝙͣ
ut ne torti moriant᷑. Qsi u̾o morss
tancũmõ beatos faciat. ac nõ eciã cor¬
mẽta que qͣnta fuu̾nt g̾uiora tãto ma¬
ioris untutis gliam parm̃t. Illi ãt
ꝑtinaei stulticia uibent curã tortis
diligent̾ adbibe. et ad alios cruciatꝰ
mẽbra renonent᷑ et reparet᷑ nouꝰ sc̃¬
guis ad penam. Quid tam piũ. cam
beneficũ. tam hũanũ fieri põt nõ eu¬
rassent. tam sollicie quos amarẽt. h
ẽ d̾orũ disciplina. Ad hec oꝑa cultoẽs
suos crudiĩt. hec sacra desiderant. qu
eciq sceleratissime hyuucide ꝯtͣ pios
iura ĩpia ꝯdierũt. Nã et cõstitutoẽs
sacrilege et dispucacões uirispitoruĩ¬
leguntn. ĩiuste donuciꝰ de osficio ꝓ¬

Expanded text:
em gaudio mirabiliter elatum tamquam barbarorum gentem aliquam subegisset, quod unus qui per biennium magna uirtute restiterat, postremo cedere uisus esset. contendunt igitur ut uincant et exquisitos dolores corporibus inmittunt et nihil aliut deuitant quam ut ne torti moriantur: quasi uero mors tantummodo beatos faciat ac non etiam tormenta quanto fuerint grauiora, tanto maiorem uirtutis gloriam pariant. illi autem pertinaci stultitia iubent curam tortis diligenter adhiberi, ut ad alios cruciatus membra renouentur et reparetur nouus sanguis ad poenam. quid tam pium, tam beneficum, tam humanum fieri potest? non curassent tam sollicite quos amarent. haec est deorum disciplina, ad haec opera cultores suos erudiunt, haec sacra desiderant. quin etiam sceleratissimi homicidae contra pios iura inpia condiderunt: nam et constitutiones sacrilegleguntur iniustae. Domitius de officio p
Abbreviated transcription (Latin):
igitur buꝯmoi pietatẽ pena o seq̾t̾
⁊ offensa diumicates scele hõn pͥue
religiosorũ gͣui cos ĩfortumo mac¬
tut. Qui licet sanctis morib uiuãc
ĩ sũma fide atq m̃ocencia cũ qͥa de¬
os colunt. quorũ ricus impios at
q ꝓpbanos deus uero odio hubet .a
iusticia et a nomĩe u̾e̾ piecatis ali¬
eui sunt. nec est difficile doce̾ cur
deorũ culcores bom et iusti eẽ nõ po¬
ssunit. quomiõ eĩ sang̾ne abstiuebt̃
qͥ colunt cruencos deos. martr̃ acqr
bellonam quonio auc parẽtib ꝑcẽt
q̃ cxpulsorẽ prĩs sui ionẽ a̾ nacis
ex se ĩfuncib q̃ saturnũ. Qũo pudi¬
aciam tuebũt᷑ qui colunt dea nu
centis nõ fraudis ẽẽ deciꝑe sed astua¬
e. Quõ libidines coh̾cebũt. qͥ iouem
betculẽ liberũ aposline̾ cetrrosq uene¬
rant᷑. quorũ adulcenia et scupia ĩma

Expanded text:
ietatem poena consequitur, et offensa divinitas scelere hominum prave religiosorum gravi eos infortunio mactat; qui licet sanctis moribus vivant, in summa fide atque innocentia, tamen quia deos colunt, quorum ritus impios ac profanos Deus verus odio habet, a justitia, et a nomine verae pietatis alieni sunt. Nec est difficile docere, cur deorum cultores boni et justi esse non possint. Quomodo enim sanguine abstinebunt qui colunt cruentos deos, Martem atque Bellonam? quomodo aut parentibus parcent, qui expulsorem patris sui Iouem aut natis ex se infantibus qui Saturnum? quomodo pudicitiam tuebuntur qui colunt deam nudcentis non fraudis esse decipere, sed astutiae? quomodo libidines cohercebunt qui Iouem Herculem Liberum Apollinem ceterosque uenerantur, quorum adulteria et stupra in ma
Abbreviated transcription (Latin):
qr uirtutis ẽ. Quam ꝯstantiã sitrne¬
nus cur stulti iudicam᷑ facientes ca
q̃ ppłi laudant. Recte igit᷑ seneca ĩꝯg᷑¬
enciam honñb obiectans ait. Sũma
untus illi uidecur magnus aniiuꝰ
et idem eũ qui ꝯtempunt mortẽ pro
furioso habẽt. qd̾ est uciq sume ꝑ u̾si¬
tutis. S nͥ uanarũ renigionũ culto¬
res cad̾ stulticia id obic̾iũt. qr uerũ
deũ nõ incelligũt qd̾ sybilla erytre¬
scilz ec excordos qui nec audiant d̾ia
nec senciant. sed terra digitis sius u¬
magmatam metiuĩt ec adorant
ue uero cã sit ut eos qui sapiẽtrᷤ
suuc stulcos putent. magna ra¬
tio est. Nec enĩ frustra fallimur. que
nob̾ diligent̾ ẽ eeplicanda. ut errotes
suos. tandem si fieri põt agnoscunt
iusticia suapte nacura sperã quami

Expanded text:
que uirtutis est. quam constantiam si teneque uirtutis est. quam constantiam si tenemus, cur stulti iudicamur facientes ea quae philosophi laudant? recte igitur Seneca incongruentiam hominibus obiectans ait: summa uirtus illis uidetur magnus animus, et idem eum qui contemnit mortem pro furioso habent: quod est utique summae peruersitatis. sed hi uanarum religionum cultores eadem stultitia id obiciunt qua uerum deum non intellegunt: quos Sibylla Erythraescilicet et excordes, qui nec audiant diuina nec sentiant, sed terram digitis suis imaginatam metuant et adorent. Quae uero causa sit ut eos qui sapientes sunt stultos putent, magna ratio est — nec enim frustra falluntur —: quae nobis diligenter est explicanda, ut errores suos tandem si fieri possit adgnoscant. iustitia suapte natura speciem quandam
Abbreviated transcription (Latin):
discedat. ne uictu mortis aut dolore
acerbo subactus aliq̃d faciat miustũ
Nisi forte delirare illis iudet᷑ flactus
in lyricis. cum dicit. iustũ et tenacẽ
ꝓpositi uirũ. nõ cunũ ardor pͣua iubẽ¬
ciũ. nõ uultis instatis tyrãui mẽte
quatit solida. quo nicħ uerius dici po¬
test. si boc ad eos referatur. q̃ nullos
cruciatus nullã mortẽ recusant. ne
a fide uisticiaq declinẽt. qͥ nõ tyrãni¬
cas uissiones. nõ p̃sidũ gladios tre¬
ñt quo mino uam̾ et solidam lib¬
tatẽ ostanci mence defendant. qr ĩ
hoc solo tuẽdo ẽ sapia. Qiuis enĩ tu
insolens tum elatus ẽ. qui me uetet
oculos in celũ collere qui imponat mi¬
chi necc̃ĩtatem uł colendi qd̾ nolim ur
qd̾ uelim nõ colendi. quid iam nobis
ult̾ius relinquet᷑. si eciã hoc quod no¬
lucace fieri oportet libido extorquet
aliena. Nemo istud efficia̾t. siquid no¬
bis ad ꝯtempnẽdim mortem. dolorẽ¬

Expanded text:
discedat, ne metu mortis aut dolore discedat, ne metu mortis aut dolore acerbo subactus aliquid faciat iniustum: nisi forte delirare illis uidetur Flaccus in lyricis, cum dicit: iustum et tenacem propositi uirum non ciuium ardor praua iubentium, uon uultus instantis tyranni mente quatit solida. quo nihil uerius dici potest, si hoc ad eos referatur qui nullos, cruciatus, nullam mortem recusant, ne a fide iustitiaque declinent, qui non tyrannicas iussiones, non praesidum gladios tremunt, quominus ueram et solidam libertatem constanti mente defendant, quae in hoc solo tuenda sapienti est. quis enim tam insolens, tam elatus est qui me uetet oculos in caelum tollere, qui inponat mihi necessitatem uel colendi quod nolim uel quod uelim non colendi? quid iam nobis ulterius relinquatur, si etiam hoc quod uoluntate fieri oportet libido extorqueat aliena? nemo istut efficiet, si quid nobis ad contemnendam mortem dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
uec pseuerantiã morientiũ uanã ẽẽ
nec ip̃am pacĩam sine deo cruciatus cũ¬
tos posse supare. latrones et robusçi
corpis uiri enismodi laceracoẽs pfr̃e
nõ queũt. exclaniant et gennto edũt
taceam pueri et muliercule tortores
suos taciti unicũt. et exp̾mere illis gr¬
nutũ noc igius potest. Eant Romani
ec mucio glient᷑ aut regulo. Quorũ
alt̾ necandũ se rostib tradidit. ⁊ ꝙ
captinũ pudunt inue̾. alt̾ ab hostib
dep̾hensus cũ uideret se mortẽ unitue̾
non posse. manũ foco necic. ut pro
faciuore suo sacisfaceret hosti quẽ no¬
liic occidõ. eaq pena irmã quã nõ
meruerat accepit. Etce serus nifiruiꝰ
et fragił ecus dilacerati se toto corpe
uriq ppetit᷑. Nõ neccͣite qr licet uitu¬
re si ueluit. sed nolũtate quia ꝯfidũt
uiri sapiẽtis gͣuitati atq ꝯitancie qm̃
se depelli. sed tunci eẽ cruciari ⁊ mo¬
ri. ne fidem prodat. ne ab octico :¬

Expanded text:
ec perseuerantiam morientium uanam esse ec perseuerantiam morientium uanam esse nec ipsam patientiam sine deo cruciatus tantos posse superare. latrones et robusti corporis uiri eiusmodi lacerationes perferre non queunt, exclamant et gemitus edunt, taceam, pueri et mulierculae tortores suos taciti uincunt et exprimere illis gemitum nec ignis potest. eant Romani et Mucio glorientur aut Regulo, quorum alter necandum se hostibus tradidit, quod captiuum puduit uiuere, alter ab hostibus deprehensus cum unon posse, manum foco injecit, ut pro facinore suo satisfaceret hosti, quem voluit occidere, eaque poena veniam, quam non meruerat, accepit. Ecce sexus infirmus, et fragilis aetas dilacerari se toto corpore urique perpetitur, non necessitate, quia licet vitare, si vellent, sed voluntate, quia confiduntuiri sapientis grauitati atque constantiae quam nto posse depelli, sed tanti esse cruciari et emori, ne fidem prodat, ne ab officio
Abbreviated transcription (Latin):
pnĩa. Si ergo ip̃i. cũ deos sibi arbitrant᷑
iracos. cũ donis et sacͥficus et odorib pla¬
cari eos credũt. quid est. tundem. euri
deum nrm̃ tam ñuicẽ tam ĩplacabilẽ
pucent. uc indeatur isiam xp̃ianꝰ ẽẽ
nõ posse. qui diis eorũ coactus ĩuitus¬
q libarit. nisi forte ꝯtammacos semel
pucent aniniũ tnilacuros. ut sua spõ
te facere icipiant. qd̾ ꝑ tormẽta fecert̃
Quis id officiũ libens obeat. qd̾ ab in¬
iuria cepit. quis cũ iudeat laterũ suor
acatrices. nõ magit oderit deos. ꝓpter
quos eterna penarũ insignia. et imp̃s¬
sas inscerib sius notas gestet. Ita fit
uc data duunitus pace. et qui fuerũt
uniu̾si red̾ant. et anus ꝓpter miraculũ
untucis nouus ppłus accedat. nã cũ
uideat culgus dilaçerari honumes na¬
rus tormencorũ gn̾ib. et int̾ fatiga¬
tos carnifices ĩuictam tene̾ pacĩar er¬
istimãt id qd̾ res ẽ. nec ꝯsensũ młtor¬

Expanded text:
paenitentia. si ergo ipsi cum deos sibi arbitrantur paenitentia. si ergo ipsi cum deos sibi arbitrantur iratos, tamen donis et sacrificiis et odoribus placari eos credunt, quid est tandem cur deum nostrum tam inmitem, tam inplacabilem putent, ut uideatur is iam Christianus esse non posse qui diis eorum coactus inuitusque libarit? nisi forte contaminatos semel putant animum translaturos, ut sua sponte iam facere incipiant quod per tormenta fecerunt. quis id officium libens obeat quod ab iniuria coepit? quis cum uideat laterum suorum cicatrices, non magis oderit deos, propter quos aeterna poenarum insignia et inpressas uisceribus suis notas gestet? ita fit ut data diuinitus pace et qui fugerunt uniuersi redeant et alius propter miraculum uirtutis nouus populus accedat. nam cum uideat uulgus dilacerari homines uariis tormentorum generibus et inter fatigatos carnifices inuictam tenere patientiam, existimant, id quod res est, nec consensum t
Abbreviated transcription (Latin):
caret. ceteras omines lr̃e incelligẽciã
recti necesse est. Eũ uero ab ortu solis
usq ad occasũ. lex diuina suscepta fit
et omĩs serus. omũs etus. et gens et
regio uius ac parib aĩs deo seruiat
eadem sit ubiq paciencia idem ꝯtẽp¬
tus mortis intelligere debuerant ali¬
quid in eare eẽ racionis qd̾ nõ siue
causa usq ad mortem detendat᷑ ali¬
qͥd fundimẽti ac soliditatis. qd̾ eã re¬
ligione non tuntũ ĩuiriis et ueracc̃e
uon soluat sed augeat semꝑ ⁊ faciat
firnuorẽ. Na inhec quoq illor ma¬
licia ꝯiicit que euertise se fuiidito¬
religionẽ dei opmat᷑ si honnẽs ĩqͥnaue¬
rint. cũ et deo satisfacere liceac. ⁊ nullꝰ
fit tam malus deiculcor qnͣ data facł¬
tate ad placandũ deũ reu̾tat᷑ et quidẽ
deuonone maiore. peccati eĩ ꝯsciẽtia
et metus pene religiosiorem facit. et
sepe mulco firmor ẽ fides quã reponit

Expanded text:
caret, ceteras omnes habere intellegentiam caret, ceteras omnes habere intellegentiam recti necesse est. cum uero ab ortu solis usque ad occasum lei diuina suscepta sit et omnis sexus, omnis aetas et gens et regio unis ac paribus animis deo seruiat, eadem sit ubique patientia, idem contemtus mortis, intellegere debuerant aliquid in ea re esse rationis quod non sine causa usque ad mortem defendatur, aliquid fundamenti ac soliditatis quod eam religionem non tantum iniuriis et uexatione non soluat, sed augeat semper et faciat firmiorem. nam et in hoc quoque illorum malitia conuincitur, quod euertisse se funditreligionem dei opinantur, si homines inquinauerint, cum et deo satisfacere liceat et nullus sit tam malus dei cultor quin data facultate ad placandum deum reuertatur et quidem deuotione maiore. peccati enim conscientia et metus poenae religiosiorem facit et semper multo firmior est fides quam reponit
Abbreviated transcription (Latin):
deauc. S ee co ꝙ accurate ꝙ sollici te
ta crudeliter se mãt nisi qr metuũc
ne u dies ĩualescente iusticia cũ diis
possunc. auerti autẽ nõ possũc a deo
ualet eiũ in sua ueritas. Quis ẽ tñdẽ
ercors. tum q cecus. qnͥ uideat ĩ utra
sit ꝑte sapĩa . S illi malicia et furore
cecant᷑ ne uideant stultos . q̃ eẽ arbitnͣ¬
tur. Qd̃ cũ hẽant in potestace supplicia
uicare. criaari taniẽ uniu̾si et mori
malũc. cũ possic ex eo ipõ prouideri ñ
oẽ stulticiam. ĩ quã tanca boñn milia
ꝑ orbẽ totũ. una et pari mente ꝯsen¬
tiant. Si enĩ femiue serus ĩfirmitate
labiuit᷑. nã incerdũ isti muliebrẽ aut
auulez suꝑsticionẽ rocant. uiri c̾te sa¬
puĩt si pueri et adolescentes ĩpidi
sunt ꝑetatẽ macuri c̾te ac seues hñc
stabile iudiciũ. Si una ciucas desipit
cete utiq ĩun̾abiles stulte ẽẽ nõ possũc
si una ꝓuinçia una naçio prudentia

Expanded text:
ideant, sed ex eo quod accurate, quod sollicite ideant, sed ex eo quod accurate, quod sollicite tam crudeliter saeuiant nisi quia metuunt, ne in dies inualescente iustitia cum diis possunt, auerti autem non possunt a deo: ualet enim ui sua ueritas — quis est tandem tam excors tamque caecus quin uideat in utra sit parte sapientia? sed illi malitia et furore caecantur, ne uideant, stultosque esse arbitrantur qui cum habeant in potestate supplicia uitare, cruciari tamen et emori malunt, cum possint ex eo ipso peruidere non esse stultitiam in quam tanta hominum milia per orbem totum una et pari mente consentiant. si enim feminae sexus innrmitate labuntur - nam interdum isti muliebrem aut anilem superstitionem uocant — uiri certe sapiunt. si pueri, si adulescentes inprouidi sunt per aetatem, maturi certe ac senes habent stabile iudicium. si una ciuitas desipit, ceterae utique innumerabiles stultae esse non possunt. si una prouincia, una natio prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter iusticiã hoc ꝓposuit exẽplũ. hec
pͣuitate atq in eo est errore ciuitas
pocius orbis ipẽ totus ut tonos ⁊ ius¬
cos uiros tãq malos et nupios ꝑse¬
quatur. et cruciet dampnet. occidat
Nã ꝙ ait uenuẽ esse tamdemẽtẽ qui
dubitet utrũ se esse malic ille qͥ uti
is qui ꝯtͣ iusticiã disserebat hoc seusit
male sapieutẽ iualũ ẽẽ cũ rona eris¬
timatoẽ. ꝙ̃ bonũ cũ mala. a nob̾ añt¬
abfit hec amencia ut falsum uõ añ¬
ponamꝰ. an bom nrĩ qualitas ex ppłi
dicio dei. aut aliqua nos felicitas al¬
liciet unꝙͣ. ut non pocius ueramto¬
iucacem cũ oĩ malo ꝙͣ falsam cũ oĩ
ꝓsperitate malimꝰ. sua sibi hẽant re¬
gua reges. sua diuicias diuites ut
loquitur plancus. suã uero prudẽciã
prudences relinquant nob stulticiã
uram quã uł er hoc apparec ẽẽ sapĩam
ꝙ ea nob̾ ĩuident. quis enĩ stulco in¬
ideat. ms̃ qui sic ille stultissimꝰ. illi
aũt nõ sunc adeo stulti ut stultis ñu¬

Expanded text:
pter justitiam, hoc posuit exemplum. Haec pravitate. Ecce in eo est errore civitas, vel potius orbis ipse totus, ut bonos et justos viros, tamquam malos et impios, persequatur, excruciet, damnet, occidat. Nam quod ait, neminem esse tam dementem, qui dubitet utrum se esse malit; ille quidem, ut is qui contra justitiam disserebat, hoc sensit, malle sapientem malum esse cum bona existimatione quam bonum cum mala. a nobis autabsit haec amentia, ut falsum uero anteponamus. an boni nostri qualitas ex populi tra et iudicio dei? aut aliqua nos felicitas inliciet umquam, ut non potius ueram bonitatem cum omni malo quam falsam cum omni prosperitate malimus? sua sibi habeant regna reges, suas diuitias diuites, ut loquitur Plautus, suam uero prudentiam prudentes: relinquant nobis stultitiam nostram, quam uel ex hoc apparet esse sapientiam quod eam nobis inuident. quis enim stulto inuideat nisi qui ipse sit stultissimus? illi autem non sunt adeo stulti ut stultis inu
Abbreviated transcription (Latin):
pe p̾ciũ est cognosce illoru.
piecatẽ ut ee hiis q̃ clemiẽt᷑ ⁊ pie
faciũt possit nicelligi qualia fũt qu
ab biis ꝯtra uira piecatis gerũt. ac
ne quẽ uidear ĩclemẽt᷑ ĩcessere aliꝙͣ
mͥ psonã poecicã sũmã q̃ sic. uł max¬
nuũ pietatis eremplũ. Ap̾ maronẽ
rex ille qͦ iustior alter nec pietate fuit

Expanded text:
e pretium est cognoscere illorum pietatem, ut ex iis, quae clementer ac pie faciunt, possit intelligi qualia sint quae ab his contra jura pietatis geruntur. Ac ne quem videar inclementer incessere, aliquam mihi personam poeticam sumam, quae sit vel maximum pietatis exemplum. Apud Maronem rex ille, Quo justior
Abbreviated transcription (Latin):
ba iusticia eaude impietatẽ suã qua
ĩ ceteris reb ucunt᷑ aduersus uistos
miolent̾ ex̃cent. Nec ĩnũico aꝓphetis
bestie nounnãt᷑. p̃clare icuqr meiui
nic tulliꝰ ecciũ si nomo est inquit
quͥ mori malit ꝙͣ ꝯuerti ĩ aqm figu¬
ronitestie. qͣis hoinĩs mẽtẽ sic hĩ¬

Expanded text:
eandem inpietatem suam qua in ceteris rebus utuntur, aduersus iustos uiolenter exercent, nec inmerito a prophetis bestiae nominantur. praeclare itaque M. Tullius: etenim si nemo est inquit quin emori malit quam conuerti in aliquam figuram bestiae, quamuis hominis mentem sit hab
Abbreviated transcription (Latin):
atq cancant᷑ ut suc om̃ib nociora
possũt neumcer hec iusti cẽ hoĩes qͥetiã
natura sinc tom. ab ipĩs tamẽ diis e¬
rudiant᷑ ad ĩiustitio. ad placandꝰ em̃
deũ quẽ colas hiis reb. opꝰ ẽ ꝯ̃b illũ
gaude̾ ac delectari scias Sie fit ut u¬
tam colentiũ dec pro qͣntate nomiis
sin formet . qm̃ religiosissimꝰ est eultꝰ
iinicari.
ns igitur honũb qui deorũ suor

Expanded text:
ut sint omnibus notiora? possuntne inter haec iusti esse hommes, qui etiamsi natura sint boni, ab ipsis tamen diis erudiantur ad iniustitiam? ad placandum enim deum quem colas iis rebus opus est, quibus illum gaudere ac delectari scias. sic fit ut uitam colentium deus pro qualitate numinis sui formet, quoniam religiosissimus est cultus imitari. iis igitur hominibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
iuuc tauto magis scelerati aduersu
nomẽ ue diuin̾itatis existũs. itaq
ꝑ menco ipietatis sue gͣmoribus
malis sere uerantur quorũ crã qui¬
ec locu ĩuenit epicuri pl̾ia nichil
gra eos cos tangi nec na moueri. qr
et ꝯtemptores ẽorũ sepe udant bea¬
tos et cultores sepe museros Qd co fit
qr nõ religiosi uideant᷑ ec nacura bo¬
n nich̾ tale credũtꝰ mereri. qͣle se pa¬
ciunt᷑ consolant᷑ se camẽ occasione
sortune nec sentiñt qd̾ si esset ulla

Expanded text:
eruiunt, tanto magis scelerati aduersus eruiunt, tanto magis scelerati aduersus nomen uerae diuinitatis exsistunt. itaque pro merito inpietatis suae grauioribus malis saepe negantur: quorum causam quiet locum inuenit Epicuri philosophia nihil gratia eos tangi nec ira moueri, quia et contemptores eorum saepe uideant beatos et cultores saepe miseros. quod eo nt quia cum religiosi uideantur et natura boni, nihil tale creduntur mereri quale saepe patiuntur. consolantur se tamen accusatione fortun
Abbreviated transcription (Latin):
fecit pietatis esse offitiũ credidisti y
uidel ob ho pius miũ uocatur ꝙ
prem̃ ducrit. Qiuid ꝙ bonus eucas i¬
hauc asꝑnanda p̃cantes truaduit
tis iuli. noc quaqmͣi pepat furus ac¬
censis et ira. quisqmͣ ne igit᷑ hũc pu¬
tet aliquid ĩ senututis huũse. q⁊ fu
rore tanꝙͣ stipula erarserit et maniũ
patris ꝑ quẽ regabatur oblit uã fre¬
nare non ꝯ̃euerit. Nullo igit᷑ mõ p̃iꝰ
qui non cancũ non repugnãçes sed
etiã p̃cantes int̾enuit/ Diat ħ aliqͥs
que ergo auc ubi: aut quał est piecaiᷤ
niurum apud eos qui bella nescuint
qui ꝯcordia cu om̃ib seruant. qͥ ami¬
a sunt etia ĩmiucis. qui omẽs hyẽs
pro fratrib diligũt. qui cohibere ira
sciuĩt. cem̃ q aĩu furore tranquilla
mod̾itione leuire. Qnͣta igit᷑ caligo
qnͣca tenebrarũ et error nubes hõii
poctora obduxit. Qͥ cũ se maxĩe pioᷤ
religiosius t̾reius istis siuilac̾s ĩẜ¬

Expanded text:
fecit, pietatis esse officium credidisti; fecit, pietatis esse officium credidisti; uidelicet ob hoc unum pius uocatur, quod patrem dilexit. quid quod bonus Aeneas haut aspernanda precantis trucidauit?tis Iuli, nequaquam pepercit furiis accensus et ira. quisquamne igitur hunc putet aliquid in se uirtutis habuisse, qui et furore tamquam stipula exarserit et manium patris per quem rogabatur oblitus iram frenare non quiuerit? nullo igitur modo pius, qui non tantum non repugnantes, sed etiam precantes interemit. dicet hic aliquis: quae ergo aut ubi aut qualis est pietas? nimirum aput eos qui bella nesciunt, qui concordiam cum omnibus seruant, qui amici sunt etiam inimicis, qui omnes homines pro fratribus diligunt, qui cohibere iram sciunt omnemque animi furorem tranquilla moderatione lenire. quanta igitur caligo, quanta tenebrarum et errorum nubes hominum pectora obduxit, qui cum se maxime pios religiosius terrenis istis simulacris ins
Abbreviated transcription (Latin):
iustitie ꝓtulit uĩxerat. et ꝑꝯterga
mano quos nuctet ombris Intĩas
ceso sꝑsuro sang̾ne flãmas. Quid
põt esse hac pietute demẽtius ꝙͣ mor¬
tius hũanas uictr̃as miolare et ignẽ
cruore hõiu tãꝙͣ oleo pascere. S for¬
tasse hoc nõ ip̃ius uiciũ fu̾t s poe¬
te qͥ ĩsignẽ pietate uirũ ĩsigni scelere
fed̾au̾it. ubi est igit᷑ poeta piecus illa
quã sepissiẽ uiudicasti. Etce pius e¬
neas sulmone creacos.iiiĩ. hic inue¬
nes totide qͦs educac ufens iuiuẽtis
rapit ĩferias quos imolet uubris
captiuo q rogi ꝑfuĩdac sãg̾ne flãmaᷤᷤ
Curgͦ diçebat eod ip̃o tpe qͦ uĩctos ad¬
ĩmolatoẽm nuttebat eqͥde et uiuis
ꝯcede̾ uelle. eũ uiuos qͦs hẽbat ĩ po¬
testate pecudũ iubẽt occidi. sed ħ ut
dixi culpa nõ illiꝯ fuit q̃ lr̃as fortas¬
se nondidicerat s tua. Qui cũ esses
eruditꝰ igͦrasti tuĩ quid esset piecas
Et illud ĩpm̃ qd nefarie qd̾ de testaibi.

Expanded text:
iustitiae protulit? uinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris inferias, caeso sparsurus sanguine flammas. quid potest hac pietate ... clementius, quam mortuis humanas uictimas immolare et ignem cruore hominum tamquam oleo pascere? sed fortasse hoc non ipsius uitium fuerit, sed : poetae, qui insignem pietate uirum insigni scelere foedauerit. ubi est igitur, o poeta, pietas illa quam saepissime laudas? ecce pius Aeneas Sulmone creatos quattuor hic iuuenes, totidem quos educat Ufens, uiuentis rapit, inferias quos immolet umbris captiuoque rogi perfundat sanguine flammas. cur ergo dicebat eodem ipso tempore quo uinctos ebat: equidem et uiuis concedere uellem, cum uiuos quos habebat in potestate uice pecudum iuberet occidi? sed haec, ut dixi, culpa non illius fuit, qui litteras fortasse non didicerat, sed tua: qui cum esses eruditus, ignorasti tamen quid esset pietas, et illut ipsum quod nefarie, quod detestabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
no sangͥmis tuti fuerant non qr cru¬
or pecudis tantam nise uim g̾ebat ut
homĩb saluti ess s ymago fuat reꝵ
fucuraꝵ Agnus enĩ candidus sine ma¬
cula xp̃s fuit idest ĩnocens et iustus.
et scũs qr ab isdem indeis ĩmolatꝰ salu¬
ti est om̃ib qui signũ sang̾iis idest cn¬
cis qua sang̾nem fudit in sua fronte
constpsernt᷑ frons euĩ sumũ limen
ẽ hõis. et lignum sangͥne delibutum
trucis significacõ est Demq ĩmolaçio
recudis ab his ipĩs qui facuit pascha
ẽ quam deus prescius futuroꝵ tradidit
per moysen pplõ suo celebranda s̾s tũc
tigura ualuit in pñci ad depellendũ ꝑicu¬
lum ut apparẽt qnͣtum ueritas ip̃a ua¬
litura sit ad plebem dei protegendam
in e̾xma tocius orbis ncc̃itatẽ Qũo ãt
uł in qua plaga tuti om̃s sint futuri ꝗ
signũ hoc ueri et duum sangͥms ĩ sũ¬
mo corꝑis sui notanerit ĩ nouissimoli¬
biO Tocebo.
unc satis ẽ huiꝰ sigm potenciam

Expanded text:
no sanguinis tuti fuerunt; non quia cruno sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset: sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine macula Christus fuit, id est innocens, et justus, et sanctus, qui ab iisdem Judaeis immolatus, saluti est omnibus qui signum sanguinis, id est crucis qua sanguinem fudit, in sua fronte conscripserint. Frons enim summum limen est hominis; et lignum sanguine delibutum crucis significatio est. Denique immolatio pecudis ab iis ipsis, qui faciunt, pascha est, quam deus praescius futurorum tradidit per Moysen populo suo celebrandam. sed tum figura ualuit in praesenti ad depellendum periculum, ut appareret quantum ueritas ipsa ualitura sit ad plebem dei protegendam in extrema totius orbis necessitate. quomodo autem uel in qua plaga tuti omnes sint futuri qui signum hoc ueri et diuini sanguinis in summo corporis sui notauerint, in nouissimo libro docebo. Nunc satis est huius signi pote
Abbreviated transcription (Latin):
bile redcetur Illa quoq p̾cipua fuit ca
ditur et conspicius ẽ omib et ceteris
alcõr cure pocius electa est que sigifica¬
ret illum tam conspicuũ tamq sb̾lme
futuꝵ ut ad eum cognoscendũ panter
et colendum cũcte nacõnes et ex omi
orbe cõcuriẽnt Demq nulla gens tam
in hũana est nulla regio tam remota
one iams suas orbeniq dimensus
est ut eciam tũc ostendet ab ortu solis
usq ad occasum maguũ ppłm ex omĩb
lig̃wois et tͥbub congregatum sõ alas
suas ẽẽ uentuꝵ signũq illud maximũ
atq sb̾lime frontib sins susceptuꝵ cuiꝰ
rei figuram indei eciam nũc exhibẽt
cum lumna de cruore agm notant de
enĩ percussurꝰ egypcios ut ab ea plaga
ĩmimes facet hebreos preceꝑat hiis ut
agnũ candidũ sine matula ĩmolarent
ac signũ limnnb sins de sangͥne eius
imponenͣt Itaq cum egypcõꝵ pͥmogem¬
ta una nocte interissent hebiei solo sig¬

Expanded text:
bile redderetur. Illa quoque praecipua fuit causa, bile redderetur. Illa quoque praecipua fuit causa, ditur, et conspicuus est omnibus, et caeteris altior, crux potius electa est, quae significaret illum tam conspicuum tamque sublimem futurum, ut ad eum cognoscendum pariter et colendum, cunctae nationes ex omni orbe concurrerent. Denique nulla gens tam inhumana est, nulla regio tam remota,one manus suas, orbemque dimensus est, ut jam tunc ostenderet, ab ortu solis usque ad occasum, magnum populum ex omnibus linguis et tribubus congregatum, sub alas suas esse venturum, signumque illud maximnm, atque sublime, frontibus suis suscepturum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli sig
Abbreviated transcription (Latin):
est Cur potissimũ cruce ẽui. infami gn̾e
supplicii qd̾ eciam hoĩe libeio qmͣuis no¬
cente undeatur indignũ pͥmũ qd̃ is qui
huũilis aduenerat ut hũisib et infimis
opem ferret et omib spem salutis osten¬
deret eo genere afficiendus fint quo heũ¬
les et infirun solent nequis eẽt õmo
qui eum non poss nnitar deinde ut in¬
tegrum corpꝰ eius obsernaretur. qd̾ die
t̾cio surge ab infens opportebat ne hoc
enĩ cuiq̃uam ignorandun est ꝙ ip̃e an̾
de sua passione predicans eciam id notum
fecit fire se potestatem cum uell deponẽdi
spm ⁊ resumendi Sb̃fixus itaq cum sp̃m
sponte deposuãt nccium carnifices non
pͥutanerunt ossa eiis suffring̾e sicut moᷤᷤ
coꝵ febat s tantũmodo latus eis perfo¬
tauerũt. sic et integrum corpus patibło¬
detractum est et sepulcro diligent̾ inclu¬
sum Que omĩa ioc̾co fcã sunt ne lesim
ac diminutũ corpꝰ ad resiunrgendũ inha¬

Expanded text:
est? cur potissimum cruce? cur infami genere est? cur potissimum cruce? cur infami genere supplicii, quod etiam homine libero quamuis nocente uideatur indignum?\' primum, quod is qui humilis aduenerat, ut humilibus et infimis opem ferret et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere adficiendus fuit quo humiles et infimi solent, ne quis esset omnino qui eum non posset imitari. deinde, ut integrum corpus eius consernaretnr, quem die tertio resurgere ab inferis oportebat. nec hoc enim cuiquam ignorandum est, quod ipse ante de sua passione praedicans etiam id notum fecerit habere se potestatem cum uellet deponendi spiritum et resumendi. subfixus itaque quia spiritum deposuerat, necessarium carnifices non putauerunt ossa eius suffringere, sicut mos eorum ferebat, sed tantummodo latus eius perforauerunt. sic integrum corpus patibdetractum est, et sepulcro diligenter inclusum. Quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac diminutum corpus ad resurgendum inha
Abbreviated transcription (Latin):
formaret homĩes ad ĩnocenciam et ope¬
rib factisq pñtib iusticie uiam panderet
qua gradiens homo et doctorem suum
corporatus est et ueste carms indutus
honñ ad quẽ docendum uenerat u̾tutis
erempla et incitamẽta preberet. Cum
in onĩib inte officiis insticie speciem p̃¬
buisset et ut doloris quoq pacĩam mor¬
tisqr cõtemptum quib perftã et consu¬
mata sit iuitus traderet ⁊ homĩ uenit i
manus impie nacõnis cum et uitae po¬
tiiss sciã futu quam ge̾bat et repellere
cidem uirtute qua nrabłĩa faciebat.
Sustinint ergo cruciatus et nerbera et
spmas postremo eciam mortem susciꝑe
non recusunt ut homo illo duce so̾actã
et cathenatam mortem cum suis t̾rorib
tͥumpharet. Cur aũt sũmus pr̃ id potis¬
simũ genus mortis elegit quo affid eũ
smeret hec racõ est dicat enĩ fortasse ali¬
quis cur si deus fuit et mori uoluit nõ
saltem honesto aliquo mortis gn̾e affectͦ

Expanded text:
formaret homines ad innocentiam et opeformaret homines ad innocentiam et operibus factisque praesentibus iustitiae uiam panderet, qua gradiens homo et doctorem suum is igitur corporatus est et ueste carnis indutus, ut homini, ad quem docendum uenerat, uirtutis exempla et incitamenta praeberet. sed cum in omnibus uitae officiis iustitiae specimen praebuisset, ut doloris quoque patientiam mortisque contemptum, quibus perfecta et consummata fit uirtus, traderet homini, uenit in manus inpiae nationis, cum et uitare potuisset scientia futuri quam gerebat et repellere eadem uirtute qua mirabilia faciebat. sustinuit ergo cruciatus et uerbera et spinas. postremo etiam mortem suscipere non recusauit, ut homo illo duce subactam et catenatam mortem cum suis terroribus triumpharet. cur autem summus pater id potissimum genus mortis elegerit quo adfici eum sineret, haec ratio est dicat enim fortasse aliquis: \'cur si deus fuit et mori uoluit, non saltem honesto aliquo mortis genere adfectus
Abbreviated transcription (Latin):
plum que onnã tollerae ac ppeti ncte
est eos qui uentatem secunt᷑ quĩ uẽ¬
tas acͥba ẽ et miuisa om̃ib qui u̾tuti᷑
exꝑtes itam suã mortiferis noluptati
b dedunt nam corona sꝑmea capiti euiᷤ
imposita id declarabat fore ut diuinam
sibi plebem de nocentib congregaret Cõ¬
rona enĩ dicitur c̾cũstans in orbe pplus
llos aũt qui añ cogincõem dei fumis
ĩiusti sp̃me idest mali ac nocentes era¬
mus ignorantes quid ẽ bonũ et ansti¬
lere ac libidine polluebamur Eecti
ergo ex dumis et sentib. sauctum dei
caput cingimus quia conuocati ab ip̃o.
et t̾cum sus̃ undiq ad dñm magr̃o ac
doctoi deo assistimꝰ tegemq illum mũ¬
di et omĩum uiuẽciũ dm̃ coronamus
Quod uo ad crucem spectat magna mea
uis ac racõ est quam mñc conator ostẽ¬
d̾e deus namq sicut supius exposm cũ
statuiss hoĩem nberae magistrũ u̾tutis.
legauit in t̾ram qui et preceptis salutaib

Expanded text:
plum. quae omnia tolerare ac perpeti necesse plum. quae omnia tolerare ac perpeti necesse est eos qui ueritatem secuntur, quoniam ueritas acerba est et inuisa omnibus qui uirtutis expertes uitam suam mortiferis uoluptatibus dedunt. Nam corona spinea capiti ejus imposita id declarabat, fore ut divinam sibi plebem de nocentibus congregaret. Corona enim dicitur, circumstans in orbem populus. Nos autem, qui ante cognitionem Dei fuimus injusti, spinae, id est mali et nocentes eramus, ignorantes quid esset bonum; et a justilere ac libidine polluebamus. Electi ergo ex dumis et sentibus sanctum Dei caput cingimus; quia convocati ab ipso, et circumfusi undique ad eum, magistro ac doctori Deo, assistimus, regemque illum mundi et omnium viventium Dominum coronamus. Quod vero ad crucem spectat, magna in ea vis ac ratio est, quam nunc conabor ostendere. deus namque, sicut superius exposui, cum statuisset hojninem liberare, magistrum uirtutis legauit in terram, qui et praeceptis salutaribus
Abbreviated transcription (Latin):
ram depͥmentes in laqueum et̾ne mor¬
tis incurrerunt. Que igitur cumi facie¬
bat in presens ymagmes erant futuroꝵ
que in lesis affectisq corporib exhibebt
Sa spiritalium siguram gerebant ut et
et in futuꝵ pocestatem celestis sue maies¬
t̾atis ostenderet. Ergo sicut opera eius sig¬
inficacõem quoq maioris potestatis hã¬
buerant ita eciam passio non simplex n ͨ
suꝑuacua nec fortuita p̾cessit s ut illa q̃
fecit magnam nͥtutem ac potestatẽ doc¬
trine eius significabant sic ea que pas¬
sus ẽ odio futuram ẽẽ sapĩam nũciabãt
aceti enĩ potus ac fellis cibus acerbita¬
tes et amaritudines in hac inta secta¬
corib nei̾tatis pollicebant/ Et qmͣqmͣ
passio ipa perse acerba et amara speciem
nobis futsuroꝵ tormentoꝵ dabat que
morantib in hoc seculo uirtus ipã ꝓpoĩt
tamẽ illius modi potus et cib in os cocto¬
ris nri ueĩens. pressuram nobis et labo¬

Expanded text:
rram deprimentes in laqueos aeternae morrram deprimentes in laqueos aeternae mortis incurrunt. quae igitur tum faciebat in praesens, imagines erant futurorum, quae in laesis adfectisque corporibus exhibebat, ea spiritalium figuram gerebant, ut etet in futurum potestatem caelestis suae maiestatis ostenderet. ergo sicut opera eius significantiam quoque maioris potestatis habuerunt, ita etiam passio non simplex nec superuacua nec fortuita praecessit. sed ut illa quae fecit magnam uirtutem ac potestatem doctrinae eius significabant, sic ea quae passus est odio futuram esse sapientiam nuntiabant. aceti enim potus ac fellis cibus acerbitates et amaritudines in hac uita sectatoribus ueritatis pollicebatur. et quamquam passio ipsa per se acerba et amara specimen nobis futurorum tormentorum dabat, quae morantibus in hoc saeculo uirtus ipsa proponit, tamen illiusmodi potus et cibus in os doctoris nostri ueniens pressurarum nobis et labo
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ corpoꝵ repingait Non exigua
culis inquinatos doctrina eins pinifica¬
tura esset celestis erudicone iusticie lepio¬
si eñ ne̾ atq elefanciati debent habe̾i quoᷤᷤ
ueliid infinite cupiditates ad scelera uł
nsaciables uoluptates ad flagicia cõpes¬
lũt et dedecora. maculis ĩustos labe affi¬
cuĩt sempit̾na. Iacencia mortuoꝵ corꝑa
erexit eosq nomĩb sus in clamatos
a morte renocait Quid cõgruentius
teo quid mirało dignius onñum secło¬
rum quam decursam uitam resignasse
completis hoĩnũ tempo̾ib adiecisse archa¬
na mortis renelasse S hec menarrablis
potestas ymago u̾tutis maioris fint qui
demonstrabat tantam uim habituram
eẽ doctͥnam sium ut gentes m orbe toto
que aliene adeo sb̾iecte morti fun̾t cogͥ¬
cõne uen lum̃s animate ad inmorlita¬
tis prenna. peruenirent eos enĩ mortuoᷤᷤ¬
recte estimaneris qui datorem nte deñ
nescientes atq animas suas de çelo int̾¬

Expanded text:
torum corporum repurgavit, non exigua torum corporum repurgavit, non exigua culis inquinatos, doctrina ejus purificatura esset eruditione justitiae. Leprosi enim uere atque elephantiaci debent haberi quos uel infinitae cupiditates ad scelera uel insatiabiles uoluptates ad flagitia conpellunt et dedecorum maculis inustos labe adficiunt sempiterna. iacentia mortuorum corpora erexit eosque nominibus suis inclamatos a morte reuocauit. quid congruentius deo? quid miraculo dignius omnium saeculorum quam decursam uitam resignasse, conpletis hominum temporibus adiecisse, arcana mortis reuelasse? sed haec inenarrabilis potestas imago uirtutis maioris fuit, quae demonstrabat tantam uim habituram esse doctrinam suam, ut gentes in orbe toto, quae alienae a deo subiectae morti fuerunt, cognitione ueri luminis animatae ad inmortalitatis praemia peruenirent. eos enim recte mortuos aestimaueris, qui datorem uitae deum nescientes atque animas suas a caelo in te
Abbreviated transcription (Latin):
tuti alia sigificacõ qua ostenderet
mox futuꝵ ut rerum celestiũ iper
ignari ꝑcepta sapiẽ disciplina de deo
et ueĩtate dissererent/ nam qui rõne
diuinitatis ignorat is ne̾ elingiris
et mutus est licet sit omniũ disertis¬
simꝰ lĩgua enĩ cum uera loqui ceꝑit
idest u̾tutem maiestatemq dei singula¬
ns int̾pretari tunc demũ officõ nate̾
sue fungetur. Quãdiũ añt falsa loque¬
tur musu suo non ẽ. Ideo infans sit ne¬
çesse ẽ. qui dmina. proloqui nõ põt pe¬
tes quoq clandoꝵ ad officiũ gradien¬
di reformauit landabłis duum opis
fortitudo s figura hec cõtiebat ꝙ co¬
hibitis errorib uite seculans ac denie
iter neĩtatis appenretur per qd̾ gra
Is eĩ ue̾ claudus existimandꝰ ẽ qui cali¬
gine ac tenebris insipiencie implicat᷑
est quo tendat ignarus. offensibilib
et caducis gressib per uiam mortis ĩ¬
cedit Item labes et matulas ĩquina¬

Expanded text:
tuti alia significatio, quae ostenderet tuti alia significatio, quae ostenderet mox futurum ut rerum caelestium nuper ignari percepta sapientiae disciplina de deo et ueritate dissererent. nam qui rationem diuinitatis ignorat, is uere elinguis et mutus est, licet sit omnium disertissimus. lingua enim cum uerum loqui coeperit id est uirtutem maiestatemque dei singularis interpresuae fungitur. Quamdiu autem falsa loquitur, in usu suo non est; et ideo infans sit necesse est, qui divina proloqui non potest. Pedes quoque claudorum ad officium gradiendi reformavit laudabilis divini operis fortitudo: sed figura id continebat; quod cohibitis erroribus vitae secularis ac deviae, iter veritatis aperiretur, per quod gradIs enim vere claudus existimandus est, qui caligine ac tenebris insipientiae implicatus, et quo tendat ignarus, offensibilibus et caducis gressibus per viam mortis incedit. Item labes et maculas inquina
Abbreviated transcription (Latin):
nũc ip̃ins crucis racõ reddenda ẽ et
nis enarranda Quid sumꝰ ꝑat̾ a pnͥ¬
cipio disposũt et quẽ ad modã cũcta q̃
gest.a sunt ordinaneĩt non tantũ dimi
s eciãm rõ ipms passionis doc. Queq
enĩ passus est non funt mania s ha¬
sens s decłabat aliquid in futuꝵ apperi¬
it cecorum liuña celestis uirtus̾ Iucem
non uidentib reddidit S hõc facto sis¬
mficabat fore ut couersus ad gentes qͥ
deũ nesciebant Insipienciñ pectora illi¬
mĩaret luce sapĩe et ad uei̾titem con¬
templandam cordis ocłos apperiret re¬
ti enĩ ceci sunt qui celestia non uidẽtes
tenebris ignorancie circumfusi terrena
et fragilia uenerantur Patefecit aures
surtorum non utiq hactenus nis illa
celestis oꝑata est s declarabat brem fote
ut qui erant uẽitatis expartes et andirẽt
et incesligerent diuinas dei uoces uere
enĩ surdos dixens qui celestia et uera et
facienda non audiũt mutoꝵ linguas

Expanded text:
nunc ipsius crucis ratio reddenda est et nunc ipsius crucis ratio reddenda est et uis enarranda. quid summus pater a principio disposuerit et quemadmodum cuncta quae gesta sunt ordinarit, non tantum diuised etiam ratio ipsius passionis docet. quaecumque enim passus est, non fuerunt inania, sed hasens, sed declarabat aliquid in futurum. aperuit caecorum lumina. caelestis uirtus, lucem non uidentibus reddidisse: sed hoc facto significabat fore ut conuersus ad gentes quae deum nesciebant insipientium pectora inluminaret luce sapientiae et ad ueritatem contemplandam oculos cordis aperiret. uere enim caeci sunt qui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circumfusi terrena et fragilia uenerantur. patefecit aures surdorum. non utique hactenus uis illa caelestis operata est: sed declarabat breui fore ut qui erant ueritatis expertes, et audirent et intellegerent diuinas dei uoces. uere enim surdos dixeris qui caelestia et uera et facienda non audiunt. mutorum linguas
Abbreviated transcription (Latin):
cum constet homo ex carne ac spiritu
et opporteat spm̃ iusticie oꝑib emeri
ut fiat et̾nus Caro qũ t̾rena ẽ ido¬
q mortalis copułatum sĩbi spm̃ trahit
secum et ab in morlitate inducit ad
mortem. Ergo sp̃s carnis exps dux
eẽ hoi̾ ad ĩmortalitatem nullo pacto
poterat qm̃ caro impedit spm quo¬
minus deum sequatur Et enĩ fragi¬
lis et sb̃iecta pectato peccatũ autem
pabulum mortis est. Itaq ioc̾co me
diator aduenit idest deus in carne
carne se mouit ut desidenis carins
eccmntis doce̾t non uecessitatis esse
peccare s ꝓpoĩti ac uolũtatis. una igiͣ
nobis. et magna et p̾cipua ẽ cũ car
suauib mantipatam inorte afficiũt
sempit̾na Quib ut repugnae̾ possemꝰ
dens nobis uiam superande catns ⁊
apperuit et ostendit que u̾tus perfectã
et omĩb mumiis ab soluta coronam uin
centib et m̾cedem ĩmor̾litatis imꝑtit᷑
ixi de hm̃litate et fragilitate et
passione cur hoc dens sb̾ire inali̾

Expanded text:
cum constet homo ex carne ac spiritu cum constet homo ex carne ac spiritu et oporteat spiritum iustitiae operibus emereri ut fiat aeternus, caro quoniam terrena est ideoque mortalis, copulatum sibi spiritum trahit secum et ab inmortalitate inducit ad mortem. ergo spiritus carnis expers dux esse homini ad inmortalitatem nullo pacto poterat, quoniam caro inpedit spiritum quominus deum sequatur. est enim fragilis et subiecta peccato, peccatum autem pabulum mdiator advenit, id est Deus in carne, carne se induit, ut desideriis carnis edomitis, doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi ac voluntatis. Una enim nobis, et magna, et praecipua cum suauibus mancipatam mosempiterna. Quibus ut repugnare possemus, Deus nobis viam superandae carnis, et aperuit, et ostendit. Quae virtus perfecta, et omnibus numeris acentibus et mercedem inmortalitatis inpertit. Dixi de humilitate et fragilitate et passione, cur haec deus subire maluerit:
Abbreviated transcription (Latin):
iscanit igitꝰ hoĩes et intelligant
quaẽ deus sũmus cũ legatũ ac
nũctiũ suũ iitteret ad erudiendam
p̃ceptis insticie sue morlitatem nolu¬
erit eum carne indui et cruciatu
affici. et morte mulctai̾ nam cũ insti¬
cia nuilla eẽt int̾ra doctorem misit
qrͣ uiuam legem ut nom̃e ac tem¬
plum nouũ conderet ut uerũ ac pi¬
um cultum per omẽm t̾ram et u̾brs
et exemplo seminaret. Tamẽ ut c̾tũ
est et adeo missum nõ ita illũ nasti
opportuit sicut hõ nascit᷑ ex mortali utͦ¬
q concretus S ut apparet eciã hõĩe
illum ẽẽ celestem c̾atus ẽ sine operi
genitoris habeat eĩ spĩtalem pr̃em de
um Sicut pat̾ sp̃s eis deus sine ma¬
tre. ita mater corporis eius u̾go sine
patre fuit. miscetur deus et homo int̾
deum atq hõiem medius constitunt xp̃c
unde illum greci mestine uocant ut
hoĩem perduce̾ ad deũ posset idest ad
imorlitatem qr si deus tantum tiuss
nt supradcm̃ ẽ exempla uͥcutis homĩ

Expanded text:
Discant igitur homines et intellegant quare deus summus cum legatum ac nuntium suum mitteret ad erudiendam praeceptis iustitiae mortalitatem, uoluerit eum carne indui et cruciatu adfici et morte multari. nam cum iustitia nulla esset in terra, doctorem misit quasi uiuam legem, ut nomen ac templum nouum conderet, ut uerum ac pium cultum per omnem terram et uerbis et exemplo seminaret. sed tamen ut certum esset a deo missum, non ita illum nasci oportuit, sicut homo nascitur ex mortali utroque concretus, sed ut appareret etiam in homine illum esse caelestem, creatus est sine opera genitoris. habebat enim spiritalem patrem deum et sicut pater spiritus eius deus sine matre, ita mater corporis eius uirgo sine patre. fuit igitur et deus et homo, inter deum atque hominem medius constitutus, unde illum Graeci μεσίτην uocant, ut hominem perducere ad deum posset id est ad inmortalitatem: quia si deus tantum fuisset, ut supra dictum est, exempla uirtutis homini
Abbreviated transcription (Latin):
putauimꝰ ip̃m ẽẽ in doloe̾ et in plaga
et in irexacõne ipẽ aũt uulneratꝰ est
pp̃ facmora nr̃a et in firmatus ẽ ꝓpter
pccã nr̃a doct̾na pacis nr̃e suꝑ illtm
liuõe eius nos sanati sumꝰ Om̃s sic̾
oues errauimꝰ et deus tradidit illum

Expanded text:
putauimus ipsum esse in dolore et in plaga putauimus ipsum esse in dolore et in plaga et in uexatione: ipse autem uulneratus est propter facinora nostra et infirmatus est propter peccata nostra. Doctrina pacis nostre super illum, livore eius nos sanati sumus. Omnes nos sicut oves erravimus, et Deus tradidit illum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qñta u̾tute et cla̾itate filius dei uẽn¬
turꝰ eẽt de celo ih̾m autẽ cernenͣt hũ¬
lem sordidem informẽ nõ c̾cebãt fili¬
ũ dei ẽẽ ignorantes duos emꝰ aduẽt᷑
a pph̃is ẽẽ predictos pͥmũ in hu̾ilita¬
te caris obscurũ scom in fortitudiẽ
maiestatis mamfestum De pͥmo aduẽ¬
tu dauid in pͦs hexi sic ait descendet
ĩ uellus aiãduerti non põt. qr strepitã
non facit ita xp̃m int̾ra sine cuisqmͣ
suspicõne uentuꝵ ẽẽ dixit ut iusticiam
docet et pac̾e ysaias quoq ita tradidit
dne qui c̾didit auditu ms̃ et brachiũ
diũ cui reuelatũ ẽ / adnũciauiꝰ corã
ipõ sicut puei et sicut radix in t̾ra siciẽ¬
ti nõ ẽ figura ei neq clai̾tas/. Et indi¬
mꝰ illum et non habuit figurã neq
decoreu s figura eis siue honore
quia au̾sus ẽ et non ẽ cõputatꝰ hic
pctã nr̃a portat et pro nobis dol et nos

Expanded text:
cum quanta uirtute et claritate filius dei uencum quanta uirtute et claritate filius dei uenturus esset e caelo, Iesum autem cernerent humilem sordidum informem, non credebant filium dei esse ignorhumilitate carnis obscurum, secundum in fortitudine maiestatis manifestum. de primo Dauid in psalmo LXXI sic ait: descendet in uellus, animaduerti non potest, quia strepitum non facit, ita Christum in terram sine cuiusquam suspicione uenturum esse dixit, ut iustitiam doceat et pacem. Esaias quoque ita tradidit: domine, quis credidit auditui nostro et bracchium dei cui reuelatum est? adnuntiauimus coram ipso sicut pueri et sicut radix in terra sitienti. non est figura eius neque claritas: et uidimus illum, et non habuit figuram neque decorem, sed figura eius sine honore quia auersus est et non est conputatus. hic peccata nostra portat et pro nobis dolet, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
mmꝰ reueu̾ciam illius et probemꝰ pacien¬
ciam eius morte turpissima cõdep̾ue¬
mus eum Ent enĩ respectus ex sermo¬
nibr illius hec cogitauerũt et enriuerũt
excecait enĩ illos malicia isloꝵ et nesce¬
runt misteriũ dei nõne ita descp̾sit ne¬
phariũ illud consiliũ ab impiis nntũ
cont᷑ deum ut plane int̾fuisse indeat᷑
at qnͥ a salõne qui hec cecunt usq ad
id tempus quo gesta res est mille et
decem.annii fuñt nichil uos fingnaꝰ
nicħ addimꝰ habebant ħ qui fẽcerũt
legebant in quos ẜ dcã sunt S et nc̃
he̾tes noĩs ac scelis illoꝵ hec habent
et dampnacõem suam ꝓpħaꝵ uoce pre¬
dictam cottidiams leccõnib ꝑsonant nͨ
aliqñ in cor sinĩ que pars̾ ẽ et ip̃a dap̃¬
nacõnis admittãt Increpati ergo a xp̃o
sepe uidei ex probrante illis pcc̃a et ĩiusti¬
ciam et a ppło pene deserti cõcitati sunt
ad eum necandum cuiꝰ rei audaciam
dedit illis hũilitas eius nam cũ legent

Expanded text:
iemus reverentiam illius: et probemus patientiam ipsius. Morte turpissima condemnemus eum: erit enim respectus ex sermonibus illius. Hec cogitaverunt et erraverunt: excecavit enim illos malicia ipsorum: et nescierunt sacramenta dei. nonne ita descripsit nefarium illud consilium ab inpiis initum contra deum, ut plane interfuisse uideatur ? atquin a Solomone qui haec cecinit usque ad id tempus quo gesta res est mille ac decem anni fuerunt. nihil nos adfingimus, nihil addimus: habebant haec qui fecerunt, legebant in quos haec dicta sunt. sed et nunc heredes nominis ac sceleris illorum et habent et damnationem suam prophetarum uoce praedictam cottidianis lectionibus personant nec aliquando in cor suum, quae pars est et ipsa damnationis, admittunt. increpiti ergo a Christo saepe Iudaei exprobrante illis peccata et iniustitiam et a populo paene deserti concitati sunt ad eum necandum: cuius rei audaciam dedit illis humilitas eius. nam cum legerent