comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit pp̃ scandalum iudeoꝵ. ¶aluit enĩuen
uꝑtͣuam fac̾e qmͣ tumłtum excitari fałsis frĩ¬
hus. qd̾ quidem errori ꝓfecit uideoꝵ. Satis erũ
eis factum est ad horam ꝑ qd̾ ĩꝑꝑetuum errarẽt.¬
er qd non. Quid est ut uideis discipulo¬
net sabbatis fec̾it hoc dauid. dentes saluator eren¬
maiora ostendens admissa m le panes qͦs ñ lice¬
ge. ⁊ nullum ausum fuisse accusa bat ei mand¬
re. Et nõ solum semel ⁊ it̾m sabba care nisi so¬
tum in lege molatum monstraret.⁊lis saed¬
Uͥm etiam sacͥdotalem panem ip̃o sacͥdo tibi
te ꝯcedente pͥsumptum illicite ⁊ ad maiꝰ÷. Ue
a sublimi auctoritate iuris. Primꝰ eñ iħt naue
diuino p̃cepto satõm ñ seruauit. quo fasto mimi
sperico isltro cetiderunt. qnͣtum ꝓfuit sabbatum
ñ custodisse s fidem. Et machabei cum pͥus ces
fuissent sabbatis dimicars̃t ⁊ de hostib tͥrpba¬
uint ⁊ saedotes ut dñcis̃ cerimoniis inserurẽt

Expanded text:
dit propter scandalum Iudaeorum — maluit enim rem dit propter scandalum Iudaeorum — maluit enim rem superduam facere, quam tumultum excitari a falsis fratribus —, quod quidem errori profecit Iudaeorum. satis enim eis factum est ad horam, per quod in perpetuum errarent. LXI. QVID EST UT IUDAEIS DISCIPULO SABBATIS FECERIT HOC DAUID? Saluator maiora ostendens admissa in lege et nullum ausum fuisse accusare, ut non solum semel et iterum sabbatum in lege uiolatum monstraret, uerum etiam sacerdotalem panem ipso sacerdote concedente praesumptum inlicite et, quod maius est, a sublimi auctoritate uiris. primus enim Iesus Naue diuino praecepto sabbatum non seruauit, quo facto muri Hiericho ultro ceciderunt. quantum profuit sabbatum non custodisse, sed fidem! et Machabaei, cum prius caesi fuissent. sabbatis dimicarunt et de hostibus triumpharunt et sacerdotes, ut dominicis caerimoniis inseruirent,
Abbreviated transcription (Latin):
ut effcm̃ uolens sancti spc̃ infinuare illum ip̃m da¬
ret exemplum. Igitur onuĩ genere qõnem solu
oc quidem ñ fuit temꝑis. s ad ꝯdemp¬
natõem fcm̃ est uideorũ. ut cum u̾ita¬
tis cusmen meliorati temꝑis nõ intellig̾ent ad
lucrum salatis sue fcm̃. Intliuaret se u̾itas ad¬
ad accusatõem eorum. Cum eni uelut legis ini¬
ab ieremia ꝓpha. Ait enĩ ut̾ cetã ⁊ dabo alli tes¬
tamentum nouũ ñ quale dedi: patrib eorum.
Tuic saluator ue inimitꝰ sicut putabant appa¬
reret noua p̾dicans eum qui mũdatus fu̾at ale¬
pra ad sac̾dotes mifit offerre mun̾a ꝓ enũda¬
tõne sua fitut p̃ceꝑat moyses. Et ut ad accusa¬
tionem eoꝵ ħ ꝑfic̾e testaretur ut testimonium
mqt ilłis. ut muidicio ħ res contͣ illos testis eẽt
qui saluatorem inimitũ legis dicebant. Hoe
seutus est ⁊ apłus paulus. Cum em̃ p̾dicaret
iam ñ oꝑt̾e circumcidi. ipẽ thymoteũ cretumti¬

Expanded text:
ut effectum uolens sancti spiritus insinuare illum ipsum daut effectum uolens sancti spiritus insinuare illum ipsum daret exemplum. igitur omni genere quaestionem solutoc quidem non fuit temporis, sed ad condemnationem factum est Judaeorum: ut cum veritatis culmen meliorati temporis non intelligerent ad lucrum salutis suae factum, inclinaret se veritas ad accusationem eorum. Cum enim velut Legis iniab Hieremia profeta — ait enim inter cetera: et dabo illistestamentum nouum, non quale dedi patribus eorum-, tunc saluator, ne inimicus, sicut putabant, appareret noua praedicans, eum, qui mundatus fuerat a lepra, ad sacerdotes misit offerre munera pro emundatione sua, sicut praeceperat Moyses. et ut ad accusationem eorum hoc proficere testaretur, in testimonium, inquit, illis, ut in iudicio haec res contra illos testis esset, qui saluatorem inimicum legis dicebant. hoc secutus est et apostolus Paulus. cum enim praedicaret iam non oportere circumcidi, ipse Timotheum circumci
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ ĩsiuat. ¶ta de celo aduenisse ⁊ sonuisse.
quẽ ad̾m ualidus uentus suꝑt̾ram. Nam ⁊ iere¬
mias uentum sp̃m uocat dicens. Uentus spirat
in om̃i regione. Qui pp̃ea qd̾ in hoc mundo est. ⁊
ꝑ diu̾sa circum ft̾ur loca unde ueniat uł quo eat
nesciumus. Sp̃c aũt sanctꝰ de celo uenit. Ac ⁊ le¬
ginus ut credentes ulluminet. Quomꝰ gͦ quib¬
dam uidetur de spũ santto saluatorem dixisse. Spp̃
ubi uult spirat. ⁊ uocem eius audis. s nescis unde
ueniat uł quo eat. Cum ꝯstet exempli causa lo¬
cutum hec saluatorem. Deniq subietit. Sic est
mguit om̃is qui renatus esfu̾it ex aqua ⁊ spũ scõ.
Quid tam aꝑtum quia spm̃ uentum sig̃cauit.
S ideo putant ñ uentum sigmficatum quia aũ
Uͥ uult spirat. qiͣ nõ om̃s creatura sege sii posita
remissa sit arbitrio ꝓprio. ⁊ nos enĩ unus. ⁊ facimꝰ
tid̾ uolumꝰ. agentes sub lege. Hͣre ⁊ rõnem p̾stabi¬
mus. aut possibile putatur. Et nͨ stultum inidet᷑

Expanded text:
sanctum insinuat ita de caelo aduenisse et sonuisse, quem ad modum ualidus uentus super terram. nam et Hieremias uentum spiritum uocat dicens: uentus spirat in omni regione. qui propterea quod in hoc mundo est et per diuersa circumfertur loca, unde ueniat uel quo eat, nescimus. spiritus autem sanctus de caelo uenit, sicut legimus, ut credentes inluminet. Quo modo ergo quibusdam uidetur de spiritu sancto saluatorem dixisse: spiritus ubi uult spirat et uocem eius audis, sed nescis, unde ueniat uel quo eat. cum constet exempli causa locutum haec saluatorem? denique subiecit: sic est, inquit, omnis qui renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto. quid tam apertum, quia spiritum uentum significauit? sed ideo putant non uentum signiUbi vult spirat: quasi non omnis creatura, lege sibi posita, remissa sit arbitrio proprio. Et nos enim imus, et facimus quod volumus, agentes sub lege; quare et rationem praestabimus. Aut possi
Abbreviated transcription (Latin):
sus ¶Omĩa enĩ signa uidebant in eo que dix̾ant
turus eet saluator isrł. ¶ Dist̾um aũt diuini¬
tatis euis ignorabant. sicut ⁊ printipes eorũ. De¬
niti querit. qmͣuis captiose dỹabolus a salua¬
tore dicens. Situ es filus dei ⁊ cet̾a.  uidẽs
enĩ aliqnͣto diuinam mrtutem. alicrũ hoĩs ĩfir¬
mitatem ¶ambigens quid uerum eẽt torẽ ul.

Expanded text:
sus. omnia enim signa uidebant in eo, quae dixerasus. omnia enim signa uidebant in eo, quae dixeraturus esset redemptor Israhel: mysterium autem diuinitatis eius ignorabant, sicut et principes eorum. denique quaerit. quamuis captiose, diabolus a saluatore dicens: si tu es filius dei et cetera. uidens enim aliquando diuinam uirtutem, aliquando hominis infirmitatem ambigens quid uerum esset. torquebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ tognouissent nũqm̃ dum̃ maiestatis cruci
fixissent. Si demonia sciebunt quõ principes ig.¬
noralunt: Quib dam uidetur ptintepes huiꝰ
setili maiores indeoꝵ significasse qiͣ uxta ge̾ pe¬
trus apłis dixit. Sxitis enim inquit frẽs qͥa
ꝑ ignorantiam gessistis ħ malum. sicut ⁊ pamũ¬
pes nr̃i. gͥ uideorum erant pͥncipes ñ tam̃ hꝰ scłi.¬
Cinꝑpe cum dye̾nt regem se hr̃e cesarem sub
tus fu̾ant redacti potestatem. Sũt aut̃ ist i lyꝗ
pricipes quos alio loco significauit apłus dicẽs
nõ est nobis colluctatio adu̾sus carnem. S ad¬
nͥsus penicipes ⁊ potestates huiꝰ adu̾sus hꝰ m̃di
tenebrarum harum rectores. Recte gͦ querit᷑. Si
enĩ isti nõ cegnouerunt iħ̾m. quomodo pot̾at. fie¬
riut demonia agnosc̾ent eum. S aliud ẽ qd̾
tognouisse in xpõ demones dicit. ⁊ aliud ꝙ huiꝰ
stłi printipes negat cognonisse. Nam demonia¬

Expanded text:
SI ENIM COGNOUISSENT, NUMQVAM DOMINUM MAIESTATIS CRUCI SI ENIM COGNOUISSENT, NUMQVAM DOMINUM MAIESTATIS CRUCI FIXISSENT.\' SI DAEMONIA SCIEBANT, QVO MODO PRINCIPES IGNORABANT? Quibusdam uidetur \'principes huius saeculi\' maiores Iudaeorum significasse, quasi iuxta quod Petrus apostolus dixit: scitis enim, inquit, fratres, quia per ignorantiam gessistis hoc malum, sicut et principes uestri. ergo Iudaeorum erant principes, non tamen huiippe cum dixerint regem se habere Caesarem, sub cuius fuerant redacti potestatem. sunt autem isti hi principes, quos alio loco significauit apostolus dicens: non est nobis conluctatio aduersus carnem et sus principes et potestates, aduersus huius mundi tenebrarum harum rectores. recte ergo quaeritur. si enim isti non cognouerunt Iesum, quo modo poterat fieri ut daemonia agnoscerent eum? Sed aliud est quod cognouisse in Christo daemones dicit, et aliud quod huius saeculi principes negat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit cesari. Sic sim̃ est ut traderet eum iuidi¬
cio illorum. Sententiam gͦ ñ dedit pilatus
s uidei. Demq pmoniti sũt inquit a principi¬
b sac̾dotum ut dic̾ent crucifigatur. hant sen¬
tentiam t̾dia hora datã. uult intelligi in qua
assidus uocib ꝑdurantes int̾uallo tam̃ hora¬
rum fere tͥum. quib itum ⁊ reditum est ab
herode cruciefixunt saluatorem. Om̃is em̃ qͥ
addicitur ex eo iam mortuus computat᷑. qͦ sen¬
tentiam excepit manifestauit. Igitur marcus
quia ñ inuiditis sña crunificus saluator est
difficile est enĩ ĩnocentem ꝓbare eur qui sen¬
ten ⁊ia uidicis punit᷑. Discordare gͦ se passus
in ilbo est. Ut doc̾et t̾cia hora ceptum eẽ qid̾ sex¬
ta hora impletũ ẽ. ñ legib s ꝑsistente maliuo¬
negat cognouisse tiumitatem dni ih̾u. Dicit
eñ int̾ cet̾a martus. Scieb̾ant enĩ ip̃m ẽẽ. apłs
uͦ quem nemo niͥt principum huiꝰ sc̃i cognouit.

Expanded text:
ntradicit Caesari. Sic factum est ut traderet eum judintradicit Caesari. Sic factum est ut traderet eum judicio illorum . Sententiam ergo non dedit Pilatus, sed Judaei. Denique praemoniti sunt, inquit, a principibus sacerdotum, ut dicerent, Crucifigatur. Hanc sententiam tertia hora datam vult intelligi in qua assiduis vocibus perdurantes cum intervallo horarum fere trium, quibus itum et reditum est ab Herode, crucifixerunt Salvatorem. Omnis enim qui addicitur, ex eo iam mortuus conputatur, quo sententiam excipit. manifestauit igitur Marcus, quia non iudicis sententia cruci fixus saluator est. difficile est enim innocentem probare eum, qui sententia iudicis punitur. discordare ergo se passus in uerbo est, ut doceret tertia hora coeptum esse, quod sexta hora impletum est, non legibus, sed persistente maliuoNEGAT COGNOUISSE DIUINITATEM DOMINI IESU. DICIT ENIM INTER CETERA MARCUS: \'SCIEBANT ENIM IPSUM ESSE\'; APOSQVEM NEMO\', INQVIT, \'PRINCIPUM HUIUS SAECULI COGNOUIT;
Abbreviated transcription (Latin):
luca ⁊ iohanne. qr sexta hora tͣtifixus est domins.
Martus e diũso t̾cia hora trutifixum dicat saluato¬
rem. obscuris uera inuoluere ñ ⁊ bonũ. Nã tres
euugłiste unũ sensum huẽrũt ¶ Marcus aũt
rem q̃ abistis p̾t̾missa fuerat uoluit intimare
sciens neceessariam. Mec enĩ falli posset qͥ auc¬
torum exempsa secutus esi q̃ scͥpsit. magna deuo¬
tione ⁊ industria didicit. ⁊ nec sie sancto spiritu
fuit. Quid ergo ex hoc ostendere uoluit debet
absolui Contuendum itaq ẽ qr nõ apilato s a
uideis saluator trutifixus est. Qnͣtum aũt ad
leges romanas ꝑtimuit ĩnocentem ꝓrrũtiauerũt
saluatorem. ait enĩ pilatus uideis. ego nullamĩ¬
uenio tansam in eo. ⁊ dicentib eis trucifige enm.
Rudit. Quid enĩ maleferit. ¶Demnt ꝑ sistẽs
⁊ uolens educ̾ẽ eum demanib eoꝵ. calumpniã
passus est. dicentib eis. Si hunc dimittis nõ
es amitus cesaris. om̃is enĩ qui se regem facit ꝯͣ¬

Expanded text:
LUCA ET IOHANNE, QVIA SEXTA HORA CRUCI FIXUS EST DOMINUS, MARCUS E DIUERSO TERTIA HORA CRUCI FIXUM DICAT SALUATOREM? Obscuris uera inuoluere non est bonum. nam tres euangelistae unum sensum habuerunt, Marcus autem rem, quae ab istis praetermissa fuerat, uoluit intimare sciens necessariam. nec enim falli posset, qui auctorum exempla secutus ea quae scripsit magna deuotione et industria didicit et nec sine sancto spiritu fuit. quid ergo ex hoc ostendere uoluit, debet absolui. contuendum itaque est, quia non a Pilato, sed a Iudaeis saluator cruci fixus est. quantum autem ad leges Romanas pertinuit, innocentem pronuntiauerunt saluatorem. ait enim Pilatus Iudaeis: ego nullam inuenio causam in eo et dicentibus eis: cruci fige eum, respondit: quid eniet volens educere eum de manibus eorum calumniam passus est, dicentibus eis, Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis enim qui se regem facit, co
Abbreviated transcription (Latin):
misericors ⁊ paciens est. s mod̾ate. expettat enim
ut impi credant ⁊ pctõres em̃dent. si quominus
plectentur quia dei songani parientiam ꝯtemp¬
serunt. Cuiꝰ rei exemplum etiam temꝑe mĩe p̾de

Expanded text:
misericors et patiens est, sed moderate. expectat enim misericors et patiens est, sed moderate. expectat enim ut impii credant et peccatores emendent; si quo minus, plectentur, quia dei longam patientiam serunt. Cujus rei exemplum etiam tempore miserico
Abbreviated transcription (Latin):
ci penit quia hñtes aquo discerent opam s̃ dede¬
funt. hꝰ nõ licet ignorare accipiant ꝯͥ  uenam
osorum clamãt ociosum ulaisci se petant¬
cause gͦ sunt que clamare dituntur cum loiui
ñ possu̾it. Manguis enĩ effusus qͥuid alud ꝙͣ um¬
dicari se postulat. clamans ñ uote s rõne. Sã
⁊ post opificem saudare dicitur. ꝑ ħ ipm̃ qͥt̾ uidẽ¬
tem oblettat. Non eñ tam ĩpatientes st saneti
ut urgeant fieri qd scuint temꝑe p̾finito futm
qͣd i anticipari pot̾ n diffri. S hec dicto osten¬
dere uouut uinlitaturum dm̃ sanguinẽ scõrũ
suoꝵ.  e quiatam paciens nũc iutetur. Inul¬
tum putaretur impiũ bellum qd̃ et sanccos ge¬
tctui: Ut ⁊ t̾rorem intutiat ꝑ seg̃tib dei seruos
⁊ exhortaretur ꝓse pacientes. Reuelator enĩ ãa
patientis qnͣdo uindicari se audit a potente. Pre se
enĩ fert si mortem suam audiat uiditi displic̾e.
tuuc enĩ ꝓ c̾to ht̃ ĩnccentem se eẽ ⁊ deus quidem

Expanded text:
ci petit, quia habentes a quo discerent operam non dederunt. huius modi non licet ignorare: accipient ergo ueniam CONTRA ANIMAE OCCISORUM ULCISCI SE PETANsae ergo sunt quae clamare dicuntur, cum loqui non possint. sanguis enim effusus quid aliud quam uindicari se postulat, clamans non uoce, sed ratione? nam et opus opificem laudare dicitur per hoc ipsum quod uidentem se oblectat. non enim tam inpatientes sunt sancti, ut urgeant fieri quod sciunt tempore praefinito futurum, quod nec anticipari potest nec differri. sed hoc dicto ostendere uoluit uindicaturum deum sanguinem sanctorum suorum, ne, quia tam patiens nunc uidetur, inultum putaretur impium bellum, quod contra sanctos geritur, ut et terrorem incutiat persequentibus dei seruos et exhortaretur pro se patientes. releuatur enim anima patientis, quando uindicari se audit a potente. prae se enim fert, si mortem suam audiat iudici displicere; tunc enim pro certo habet innocentem se esse. et deus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tur filii der. Saluator gͦ ⁊ natus est scd̾m carnẽ
filius dei ⁊ post in mist̾io firmatus. Nec em̃
pot̾at qd̃ de scõ scm̃ natus est. ñ deo nasci. S ut
ꝓpositum misterii impleretur. suꝑueniente spũ
ñ diminutũ ẽ s auctum. Quid cãe fuit ut illo
temꝑibus gessit saluator. Ut enĩ oĩa
se nutu patris recte condidisse dece̾t tunc uoluit pas¬
sione sua nrundum redim̾e ⁊ reformare qnͣdo euu
⁊ treaerat .i. in equmcctio. Unde mundꝰ ittium ce¬
pit. ⁊ dies suꝑ noctem intresc̾e. In regno itaq agẽs
romano ñ nisi uiii. Rł. aprilis. pati debuit qaͣdo
esum octium hñt romani. Tunc eñ utiq prunum
hac ꝑs mundi. illuminata est ⁊ exeo diescepit cre¬
mentum acciꝑe. Id̾oq ⁊ passione saluatoris. tinnc a
tenebris ad lucem ꝑducta. Nuia itaq uituꝑatio
iuctoris pot̾it iuderi qnͣdo lapsam creaturam tũcre¬
fonnauit. qnͣdo ⁊ fec̾at. Net enĩ rep̾hendi potent

Expanded text:
tur filii dei. saluator ergo et natus est secundum carnem tur filii dei. saluator ergo et natus est secundum carnem filius dei et post in mysterio firmatus. nec enim poterat quod de sancto sanctum natum est non deo nasci, sed ut propositum mysterii impleretur, superueniente spiritu non deminutum est, sed auctum. LV. QVID CAUSAE FUIT UT ILLO poribus gessit saluator. ut enim omnia se nutu patris recte condidisse doceret, tunc uoluit passione sua mundum redimere et reformare, quando eum et creauerat, id est in aequinoctio, unde mundus initium cepit et dies super noctem increscere. in regno itaque agens Romano non nisi octauo Kl Apriles pati debuit, quando aequinoctium habent Romani. tunc enim utique primum haec pars mundi inluminata est et ex eo dies coepit crementum accipere ideoque et passione saluatoris tunc a tenebris ad lucem perducta. nulla itaque uituperatio auctoris poterit uideri, quando lapsam creaturam tunc reformauit, quando et fecerat. nec enim reprehendi poterit
Abbreviated transcription (Latin):
dei ifa̾tus est scd̾m carnem ħ est natus iam filius
dei est in utreq quia sanctus est quomͦ ergo pꝰqm¬
X
sanctitatis iuixta carnem u̾o ego hodie genui¬
ex semine dauid natus est filiꝰ deo. ut in pe. luii.
utro ñ factus deo filius ħ̾eatur. s natꝰ. Ilud a
qd̾ in fapm̃o audit nuist̾i ñ sua causa ẽ. NIam
hoc om̃ib audit qui baptirantur. Ipe añt demõ¬
stratur tm̃modo. Ut ex hocappareat in hoĩe ui¬
tutib deus. Cet̾i uero firmantur quia ex hoci¬
cipirat eẽ filii dei. cum scm̃ accipurat spm̃. Qͣ¬
uis enĩ scm̃ natum sit corpus dnĩ ñ tam̃ sacͣmen¬
to regñationis fumatus fu̾at homo. xp̃ filus ẽẽ¬
dei. nisi spm̃ scm̃ accepiss uxͣ decretum renascibi¬
litatis donum. NIam ⁊ iidei filii dei dcĩ st̃ in de¬
uocione ñ insacram̃to qd̾ nũc oꝑatur. ut accepta
remissione pctõrum suꝑneniente sancto spũ dicã¬

Expanded text:
DEO FACTUS EST SECUNDUM CARNEM, HOC EST, NATUS IAM FILIUS DEO FACTUS EST SECUNDUM CARNEM, HOC EST, NATUS IAM FILIUS DEI EST IN UTROQVE, QVIA SANCTUS NATUS EST, Qx sanctitatis, iuxta carnem uero ex semine Dauid natus est filius deo, ut in utroque non factus deo filius habeatur, sed natus. illud autem quod in baptismo audit, mysterii, non sua causa est. nam hoc omnibus audit qui baptizantur. ipse autem demonstratur tantum modo, ut ex hoc appareat in homine uirtutibus deus, ceteri uero firmantur, quia ex hoc incipiunt esse filii dei, cum sanctum accipiunt spiritum. quamuis enim sanctum natum sit corpus domini, non tamen sacramento regenerationis firmatus fuerat homo Christus eitum sanctum accepisset, iuxta decretum renascibilitatis donum. nam et Iudaei filii dei dicti sunt in deuotione, non in sacramento quod nunc operatur, ut accepta remissione peccatorum superueniente sancto spiritu dican
Abbreviated transcription (Latin):
nõ absurde dicetur ⁊ domꝰ sicut segimus in lege.
M si effcũ spc̃ sancti ftm̃ est corpus qd̾ ⁊ domum
posse d̾ dici arbitram. quare ad ꝑsonam xp̃i rela¬
tum est queritur. fcim̃ filii. ftm̃ patris ẽ. quia utͥ¬
usq una uirtus ẽ. Simili mͦ etiam fcm̃ spc̃ sancti
fciĩ filii dei est. pp̃ nature ⁊ uoluntatis unitatem.
Siue euĩ pat̾ faciat siue filins siue sp̃t scũs. trini¬
las est que oꝑatur. ⁊ quicqͥt tres fec̾imt dei unius
sacris sedib ad salutem mundo tribuendã Dut
etiam mũdum ipm̃ ⁊ temꝑa a se instituta doc̾et cũ
nascihomo uoluit ad dimmuitõem humani gñs
angmiẽtandam rdm̃i. qnͣdo ex magna diminutõ¬
ne lux que dies est crementum incipit acciꝑx. Ut
ad tempus natiuitatis enis rõni ꝯgruat doctrine
diuine que ex uibra mortis homines cepit mul¬
tiplicare ad uitam. Si ex semine dauid xp̃c fiaius

Expanded text:
emplum dei, non absurde dicetur et domus, sicut legimus in lege. emplum dei, non absurde dicetur et domus, sicut legimus in lege. sed si effectu spiritus sancti factum est corpus, quod et domum posse dici arbitramur, quare ad personam Christi relatum est, quaeritur. factum filii factum patris est, quia utriusque una uirtus est. simili modo etiam factum spiritus sancti factum filii dei est propter naturae et uoluntatis unitatem. siue enim pater faciat siue filius siue spiritus sanctus, trinitas est quae operatur; et quicquid tres fecerint, dei unius sacris sedibus ad salutem mundo tribuendam, ut etiam mundum ipsum et tempora a se instituta doceret, tum nasci homo uoluit ad deminutionem humani generis augmentandam in deum, quando ex magna deminutione lux, quae dies est, crementum incipit accipere, ut tempus natiuitatis eius rationi congruat doctrinae diuinae, quae ex umbra mortis homines coepit multiplicare ad uitam. LIIII. SI EX SEMINE DAUID CHRISTUS FILIUS
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑabitur ut contipias sine uiro ⁊ uirtꝰ brabittͥ li
altissimi iaquit obimibrabit tͥ. Altissimi uirtꝰ sine¬
dubio xẽc est. Hoc enĩ ad ipũis ꝑsonam ꝑtinet. Sr̃¬
ueniens gͦ sp̃c̃ sanctꝰ in uirginem sanctificauit eam
oꝑe suo esficiens corpus scm̃ ex ea in quouirtus que
dicit᷑ dei filius nasceretur Cuiꝰ obumbͣtio in uirgi¬
nem hec est. Ut de ĩmensitate diuinitatis aliquid
eẽt ĩ ut̾o uirginis qnͣtum posset capere natura hu¬
mana. qd̾ qiͣ exsplendore obumbratio dic̾etur urtu¬
tis dei eet que dei iuirtus nͨͦ non ⁊ deus. Nichil enĩ
de deo est qd̾ nõ dicatur deus. Nam ħ corꝑeum est
ut sit in carne aliquid ⁊ caro dici nõ possit ut pili
⁊ ossa ⁊ cet̾a. Si de spũ sancto natus est xpũs .i. effec¬
uestio tu euis ex maria caro factus. cur¬
edificauit sibi domꝰ ip̃ius sangͥne suo. Demde
pot᷑ ⁊ corpus euis dici domus ip̾ns. Sicut d̾ ⁊ tẽ¬

Expanded text:
erabitur, ut concipias sine uiro.\' et uirtus erabitur, ut concipias sine uiro.\' et uirtus altissimidubio Christus est; hoc enim ad ipsius personam pertinet. superueniens ergo spiritus sanctus in uirginem sanctificauit eam opere suo efficiens corpus sanctum ex ea, in quo uirtus quae dicitur dei filius nasceretur. cuius obumbratio in uirginem haec est, ut de inmensitate diuinitatis aliquid esset in utero uirginis, quantum posset capere natura humana, quod quasi ex splendore obumbratio diceretur uirtutis dei essetque dei uirtus nec non et deus: nihil enim de deo est, quod non dicatur deus. nam hoc corporeum est, ut sit in carne aliquid et caro dici non possit, ut pili et ossa et cetera. LII. SI DE SPIRITU SANCTO NATUS EST CHRIEFFECTU EIUS EX MARIA CARO FACTUS, CURedificauit sibi sanguine suo. deinde potest et corpus eius dici domus ipsius, sicut dicitur et tem
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum ẽ qmͣ usq ad ꝓhibuit cͥcum
ipm oꝑtuit hr̃e auitoritatem. ut tam dui tur. di¬
reret qmͣ dui xp̃c nasceretur ꝓmissus abralx ut
decet̾o cessaret circutisio ꝓmissione impleta. Infi¬
gura enĩ xp̃i ysaac ꝓmissus est. Dixit enĩ eideus.
sicut ꝓmissum fũat abrahe. Crcumtisio itas sigñ
fuit ꝓmissi filii dei .i. xp̃i. Quo nato cessare opor¬
tuut signum ꝓmissionis ita tam̃ ut ip̃e ꝓmissus ad¬
ueniens signum patris acciꝑet ut sciretur is ẽẽ qͥ
ꝓmissus fuerat ¶Om̃s gentes iustificare ꝑ fidẽ
in cirrumcisione cordis. ¶ Quia em̃ patri abrahe
carnalit᷑ nascentis filii signatulum circumeisionis
coͣrle fuit. Ita ⁊ eorum qui spiritalit nascuatur spi¬
ritale signum est circumcisio cordis. Ideoq rectus
post xp̃m ñ ad huc oportuit tarnalit cͥcumcidi. Q
modo intelligatur qd̵ dicenti marie ad angłm et
m te. Nec est ne dubites quia suꝑueniet inte
concipies spc̃ sanctus suꝑueniens ĩ tesimi obum¬

Expanded text:
mandatum est, quam usque ad Christum oportuit habere auctoritatem, ut tamdiu curreret, quamdiu Christus nasceretur promissus Abrahae, ut de caetero cessaret circumcisio, promissione impleta. In figura enim Christi Isaac promissus est. Dixit enim ei Deus, sicut promissum fuerat Abrahae. circumcisio itaque signum fuit promissi filii, id est Christi, quo nato cessare oportuit signum promissionis, ita tamen ut ipse promissus adueniens signum patris acciperet. ut sciretur is esse, qui promissus fuerat omnes gentes iustificare per fidem in circumcisione cordis. quia enim patri Abrahae carnaliter nascentis filii signaculum circumcisionis corporale fuit, ita et eorum, qui spiritaliter nascuntur, spiritale signum est circumcisio cordis, ideoque rectius post Christum non adhuc oportuit carnaliter circumcidi. LI. QVO MODO INTELLEGATUR, QVOD DICENTI MARIAE AD ANGELUM: n te, hoc est: \'ne dubites, quia uirum concipies, spiritus sanctus superueniens in te op
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat᷑ ⁊ dei cuꝰ fillius uerus erat negabutur. Cter
enĩ qd̾ imꝓbabile est ⁊ ad nlłam rem ꝓficit ioseph.
heli filus dicatur scd̾m qd̾ supͣdiximꝰ nõ dixisse. Ui¬
debitur de xpõ quia fuit filius dei s de adam. Per or¬
dinẽ enĩ singulorũ filioꝵ patres subiciendo uenit
ad nos. cuiꝰ patrem dicit seth. Patrem aũt sech dic
adam. ade uero patrem dic̃ dm̃. Nescio que utiitaᷤ
sit sic asseuerare. Si aũt ꝑ ordinem sit dixiꝰ soi¬
guli patres xp̃i dicant. sicut ⁊ filuis dicebut᷑ ioseph.
os om̃s assignatur filius ut ante rpõs dicat esset
quorum filius nũcupatur. Quid est ut cum ĩ mia¬

Expanded text:
dicebatur et dei, cuiudicebatur et dei, cuiuenim, quod improbabile est, et ad nullam rem proficit, Joseph Heli filius dicatur, secundum quod supra diximus, non dixisse videbitur de Christo, quia fuit Filius Dei, sed de Adam. Per ordinem enim singulorum filiorum patres subjiciendo, venit ad Enos, cujus patrem dicit Seth, patrem autem Seth dicit Adam, Adae vero patrem dicit Deum: et nescio quae utilitas sit sic asseverare. Si autem per ordinem, sicut diximus, singuli patres Christi dicantur, sicut et filius dicebatur Joseph, hos omnes assignatur Filius Dei, ut ante ipsos dicatur esse, quorum filius nuncupatur. LVII. --Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nationem uingit duoi fratres flios uniꝰ ⁊ xpm often¬
dit filumi dei eẽ añ oẽm gen̾ationem. Euĩ glista .il
cum refert dicens. ⁊ ip̃e iħt erat incpiens fere ãnoꝵ
tͥgnita filuis sicut putabatur ioseph. qui fuit heli
idem ih̾s filius existimadatur ioseph. Et s̃ solũ io¬
seph erat filius. s ⁊ heli¶ NLon quia ioseph filum
dicit heli. s eodem gen̾e. qid iosepħ uocabatur filius
rant iosepħ ⁊ heli i salomonis ⁊ nachani filioꝵ da¬
uid. Ut ꝑdauid ascendens ad abraham ⁊ noe ⁊ setͥh.
⁊ ad ip̃m̃ adam ⁊ suꝑ adam deceat eẽ xpm filiũ dei. Eũ
nobis sic÷ Et enĩ ego ⁊ pat̾ tuusꝰ mesti ⁊ tristes ãbu¬
lantes querebarius te. Suꝑ adam aũt uixit xpĩ
patri deo ut qui horun .i ab adam us ad ioseꝑph ⁊ he¬
ui filus dicebatur añ istos om̃s dei uerus filius nitlłi¬
g̾etur. at ꝯfusionem fotini qui xpm̃ l̃ nisi ex ma¬
uia nͨ ante fuisse ꝯtendit. Quoꝵ em̃ ñ erat filiuĩ

Expanded text:
ungit per duos fratres filios unius et Christum ostendit filium dei esse ante omnem generationem. euangelista enim cum refert dicens: et ipse Iesus erat incipiens fere annorum triginta, filius sicut putabatur Iosef. quid est Jesus filius aestimabatur Joseph: et non solum Joseph erat filius, sed et Heli. Non quia Joseph filium dicit Heli, sed eodem genere, quo Joseph vocabatur filius rant Joseph et Heli, id est Salomonis et Nathan filiorum David, ut per David ascendens ad Abraham et Noe et Seth, et ad ipsum Adam, et super Adam, doceat esse Christum Filium Dei. Cum nobis sic? Etenim ego et pater tuus moesti et tristes quaerebamus te . Super Adam autem junxit Christum Patri Deo, ut qui horum, id est ab Adam usque ad Joseph et Heli, filius dicebatur, ante istos omnes dei uerus filius intellegeretur, ad confusionem Fotini, qui Christum non nisi ex Maria nec ante fuisse contendit. quorum enim non erat, filius
Abbreviated transcription (Latin):
falli nec fallere credatur. Nec do illuminasse ei¬
minũ suũ qui eum in ut̾o ꝑ spm sanctum. luiii.¬
isluminauerat nescire. At ꝑ hoc u̾m est. quia et
descendente meum spũ agnouit eum. Et priusꝙͣ
ad bapm̃ ueniret ñ ignorauit eum. Scielut enĩ
eum. M an ip̃e eẽt qui donum dei patrib repinis¬
sum ministͣturꝰ eẽt. nesciebut. hoc est qd̾ tunc se di¬
Dicisse ꝓfitetur cum uidit in eum spm̃ descendisse.
Sic enĩ se a deo instructum dicit iohes. Suꝑ queni
uideris ait sp̃m descendentem ⁊ manentem suꝑ eũ
ip̃e est qui haptirat in spũ saucto. hoc etiam apłus
contestatur. Dito em̃ in quit xpañ ministrũ fuis¬
se circuncisionis ꝓ u̾itate dei ad ꝯfirmandas ꝓmis¬
siones patrum. Hoc est in quo nestiebat dñ io¬
harnes. qmͣuis em̃ magnificentiam eius nõ iguora¬
ret. hoc taĩ łatuit eum. quia ꝑ ipm fides abrahe ĩ¬

Expanded text:
falli nec fallere credatur nec dominum suum, qui eum in utero per spiritum sanctum inluminauerat, nescire. ac per hoc uerum est, quia et descendente in eum spiritu agnouit eum et, priusquam ad baptismum ueniret, non ignorauit eum. sciebat enim eum, sed an ipse esset, qui donum dei patribus repromissum ministraturus esset, nesciebat, hoc est, quod tunc se didicisse profitetur, cum uidit in eum spiritum descendisse. sic enim se a deo instructum dicit Iohannes: super quem uideris, ait, spiritum descendentem et manentem super eum, ipse est qui baptizat in spiritu sancto. hoc etiam apostolus contestatur: dico enim, inquit. Christum ministrum fuisse circumcisionis pro ueritate dei ad confirmandas promissiones patrum. hoc est in quo nesciebat dominum Iohannes; quamuis enim magnificentiam eius non ignoraret, hoc tamen latuit eum, quia per ipsum fides Abrahae im
Abbreviated transcription (Latin):
quid futurum est ab eo qui u̾ba insinuat p̾dica.
ut fieri credatur qd̃ auditur. ñ tam̃ ratio fc̃ red¬
datur. Cum autem nͨ ꝑ exemplum inchodemus
ducetur ad fidem. tũc audiut a saluatore. Si t̾¬
restria mquit dixi uobis ⁊ ñ creditis. quomͦ si dix̾o
celestia credetis: Ista u̾ba t̾rena dixit q̃ ad exem¬
plum ꝓtulit. Hoc est si ꝑ rõuem t̾reuam inquit
quomꝰ fiat ñ uidetur. qnͥ fi̾ pot̾at. ¶Ut si darem
celestia exempla que utiq nestitis crederetis. Dot̃
enĩ homini suaderi qd̾ uescit ꝑ id qd̃ scis. ut puta
deus dicit de xpõ. qd̾ fuius enis sit uerus. q̃d̃ quomꝰ
sit ap̾hendi ñ pot̾. Pid qd̾ aũt scimꝰ scd̾m carnem
quoniedo sint filii credimus. Idõ deũ dixisse xp̃s
filius meus ẽ uerus. ut desemet ip̃õ illum eẽ signi¬
ficaret. Hoc mͦ ⁊ saluator rem que nͨ ubis nec aĩo
exemꝑlicari pot̾ ꝑ id qd̃ sensibile est ⁊ aurib au¬
uentus. quem ⁊ sensibilitas capit. ⁊ auris audit.

Expanded text:
quid futurum est ab eo, qui uerba insinuat, praedicatur, ut fieri credatur quod auditur, non tamen ratio facti reddatur. Cum autem nec per exemplum Nicodemus duceretur ad fidem, tunc audit a saluatore: si terrestria, inquit, dixi uobis. et non creditis, quo modo, si dixero caelestia, credetis? ista uerba tplum protulit: hoc est, si per rationem terrenam, inquit, quomodo fiat, non videtur; quomodo fieri poterat, ut si darem coelestia exempla, quae utique nescitis, crederetis? Potest enim homini suaderi quod nescit, per id quod scit; deus dicit de Christo, quod filius eius sit uerus, quod quo modo sit, conprehendi non potest; per id quod autem scimus secundum carnem quo modo sint filii. credimus ideo deum dixisse: \'Christus filius meus uerus est\', ut de semet ipso illum esse significaret. hoc modo et saluator rem, quae nec uerbis nec animo explicari potest, per id quod sensibile est et auribus auritus, qui est uentus, quem et sensibilitas capit et auris audit,
Abbreviated transcription (Latin):
cob cuiꝰ filius est ioseph. heli autem. Lui. cani¬
flus machie qui a dauid ꝑ machan filium eiuscẽ
Auud ordinem tenet. qm̃ ad tempus quo saluator
aduenit. Unde singuli euugłiste a dauid singłoꝵ
fuatrum gñationum ordines ꝓsecuti qiͣ furtim fece¬
runt Ut matheus a dauid ꝑ salomonem ut descen¬
deret ad ioseph. Lucas uero ab heli qui temꝑe fuit
saluatoris ascendit ꝑ traducem nathan filii dauid.
unius gen̾is eẽ utrumq. Ut cum heli sonat ioseph
ñ disccepare eos ni gen̾atione. S frẽs ostendat Ac
beli fuuis. ⁊ cetorum oĩum qui de eadem tribu stͥ. Hĩc
heli ꝑ traducem natham ascend̾e̾t ad dauid. ⁊ ꝓth
rani pͥatiem eius ascenderet ad seyn filum noe. Et
adhiit suꝑ diluuium ꝑueniret ad asech filium adẽ
hui relditus erat ꝓ abel. ⁊ eatem tõne facet filiũ ade
sluatorem q̃ra dicedatur filuis ẽẽ ioseph ⁊ heli. Siͥ
adam aũt transcendens assignaret aũ cẽm carnem
tom filium ẽẽ dei. Ilud qtꝰ quuib dam ur᷑ quia he¬

Expanded text:
jus filius est Joseph: Heli autem filius Mathat, a David per Nathan filium ejusdem David, ordinem tenet, usque ad tempus quo Salvator advenit. Unde singuli Evangelistae a David singulorum fratrum generationum ordinem prosecuti, quasi furcam fecerunt, ut Matthaeus a David per Salomonem descenderet ad Joseph; Lucas vero ab Heli, qui tempore fuit Salvatoris, ascendit per traducem Nathan filii David, unius generis esse utrumque; ut cum Heli sociat Joseph, non diserepare eos in generatione, sed fratres ostendat: acHeli filius, et caeterorum omnium, qui de eadem tribu sunt. Hinc Heli per traducem Nathan ascenderet ad David, et per Tharam patrem ejus ascenderet ad Sem filium Noe, et adhuc super diluvium perveniret ad Seth filium Adae, qui redditus est pro Abel: et eadem ratione faceret filium Adae Salvatorem, qua dicebatur filius esse Joseph et Heli. Super Adam autem transcendens, assignaret ante omnem carnem Christum Filium Dei esse. Illud quod quibusdam videtur, quia He
Abbreviated transcription (Latin):
quib ⁊ parui passeres aluitur. ¶Estautẽ
omib urrationabilib aĩantib ua qͦdam
int̾ se societas. sicut etiam rationalib sua
id homimb ñ solum secum s etiam cum
angłis ¶ Discunt gͦ exsimlĩtudine colum¬
barum. nulli ꝓrsus noc̾e ad societatẽ suam
ꝑtinenti ꝑticipatione rõnis

Expanded text:
tiam perparvi passeres aluntur. Est autem omnibus irrationalibus animantibus una quaedam inter se societas, sicut etiam rationalibus sua, id est hominibus, non solum secum, sed etiam cum Angelis. Discunt ergo ex similitudine columbarum nulli prorsus nocere ad societatem suam pertinenti participatione rati
Abbreviated transcription (Latin):
stote gͦ prudentes sic̃ ẜpentes ad cauẽ¬
dum malũ in capite custodiendo qd̃
est xp̃c. nam serpens totum corpus ꝓ capite
obicit ꝑseqũti. uł qd̾ ꝑ angustias se coar¬
tans uet̾i tunica exutus innouatur. qd̃ imi
tam cũ uet̾i hõĩe exuunt᷑¶Lam si cauend̾
malũ ita mou̾et. ut uolent̾ resistend̾ eẽt
malis. ñ supͣdixiss. mitto uos uelut oues¬

Expanded text:
stote ergo prudentes sicut serpentes: ad cavendum malum, in capite custodiendo, quod est Christus. Nam serpens totum corpus pro capite objicit persequenti: vel quod per angustias se coarctans veteri tunica exutus innovatur. Quod imitam ; cum vetere homine exuuntur. Nam si cavendum malum ita moneret, ut violenter resistendum esset malis, non sup
Abbreviated transcription (Latin):
tia adudiciũ. q̃dam aũt ⁊ sb̾sequũt᷑. Manifesta ea
dicit. de quib elarum ẽ. quo amino fiant. ħ p̾cedũt
ad uidiciũ. id quia si fu̾it ista subsequtõ uidiciũ ñ
ẽ tem̾arium. Subsequũtur aut illa q̃ occusta st̃ q̃
nͦ p̃a sateb̾unt temꝑe suo. Sic ⁊ de b̾onis fcĩs intelli¬
gendum ẽ. Nam ita sb̾uingit. Simłr ⁊ facta bõa
manifã st̃. ⁊ quecũ se alit̾ hñt abscondi ñ possũt.

Expanded text:
tia ad iudicium; quaedam autem et subsecuntur. manifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant. haec praecedunt ad iudicium, id est quia, si fuerit ista subsecutum iudicium, non est temerarium. subseountur autem illa quae occulta sunt, quia nec ipsa latebunt tempore suo. sic et de bonis factis intellegendum est. nam ita subiungit: similiter et facta bona manifest
Abbreviated transcription (Latin):
pugnatorib ulta tis. ꝑprcos ꝓ ꝯtemptorib polatos.
pant uos. ñ ait I. ipãs margaritas diarumpant il¬
aliquid audiant.A disrumpunt tam̃ esi aquo rã
mssas imnargaritas ꝯcultauerunt. Non enĩ facile mue¬
neris q̃d̾ ei gratum esse possit qui margaritas calcane¬
uit id cum magno labore diuina inuenta ꝯtempse¬
nit. Quiaũt tales decent quomꝰ nõ disrsipant᷑ indis¬
mando ⁊ stomachendo non uideo. Ntrumq aũt aias

Expanded text:
oribus positos pant vos, non ait, ipsas margaritas disrumpant. Ilaliquid audiant, disrumpunt tamen eum a missas margaritas conculcaverunt. Non enim facile inveneris quid gratum ei esse possit, qui margaritas calcaverit, id est, cum magno labore divina inventa contempserit. Qui autem tales docet quomodo non disrumpatur indignando et stomachando, non
Abbreviated transcription (Latin):
geli tam̃ ꝓpter exemplũ nequis postea scandalum
pateretur cum aliquem ẜ̃uoꝵ euis autinadiltisset ista
nccͣia ꝓcurare. Icculosi hrẽ Signatus est cum p̾bere¬
tur. Quoꝵ loculoꝵ custos ⁊ fur sicut p̃ceptum ẽ iu¬
das fuit. qui eum tradidit sicut ⁊ apłs paulus po¬
test uideri de crastino cogitasse cum dixit. Decollc̃is
aũt in scõs sicut ord̾maui ecclesiis galatie. ita ⁊ uos
facite. Per unam sabbi imusquis ur̃m apud se po¬
nat thesaurizari qd̾ ei placuerit. ut nõ cum uenero
tunt collecte fiant. Cum aũt aduenero quoscũq pro¬
baititis ꝑ epłas. hos mixtam ꝑferre gr̃m ur̃am in¬
ierłm. ¶d̃si dignum fui̾t ut ⁊ ego uidam mecũ
tan remanebo. uł etiam hiemabo. ut uos me deduca¬
tis quocuin iero. Noło enmi uos nũt intͣnsitu ui¬
dere spero enim me asiquid temꝑis man̾e ap̃ uos. si ꝑ¬
Sic enim leginꝰ i illis. aut̃ dieb descenderunt a

Expanded text:
geli, tamen propter exemplum, ne quis scandalum geli, tamen propter exemplum, ne quis scandalum pateretur, cum aliquem seruorum eius animaduertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum petur: quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, Judas fuit, qui eum tradidit . Sicut et apostolus Paulus potest videri de crastino cogitasse, cum dixit: « De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite: secundum unam sabbati unusquisque vestrum apud se ponat thesaurizans, quod ei placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum autem advenero, quoscumque probaveritis per epistolas, hos mittam perferre gratiam veem. quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum tan remanebo, uel etiam hiemabo, ut uos me deducatis quocumque iero. nolo enim nos modo in transitum uidere: spero enim me aliquantum temporis manere apud uos, si dSic enim legimus: « In illis autem diebus descenderunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo si simplici corde tantumm᷑ ꝓp̃t̾ regnum dei
debenus oꝑari bonun ad̾ om̃s. non aut̃ in hac o¬
ꝑatõne uł solam uł cum regno dei m̾cedem temꝑa¬
ꝑaliũ nõe crastinum posuit dicens. ⁊ Iolite cogi¬
tare de crastino. Non erm dicitur crastinus dieᷤ
nͥ in temꝑe ubi p̃t̾ito succedit futurum. Ergo cum
aliquid boui oꝑamur ñ temꝑalia s et̾na cogitemꝰ.
enĩ dies inquit sollicitus erit sibi ipi. id cur cum
urserit necessitas ipã qmͣ ꝓpt̾ea maliciam nomina¬
tam arbitror ẽẽ quia penalis est nobis. Pertinet eĩ
ad hanc mortalitatem ⁊ fragilitatem qmͣ pcc̃ando me
oc aut̃ loco uehement̾ cauendum ẽ ne forte cũ
uiderimus aliquem seruũ dei ꝓuidere ne is¬
ta siccͣia desint uł sibi uł eis quoꝵ sibi cura ꝯmissa ÷.
iudicemus eum contra p̃ceptum dnĩ facit. ⁊ de crasti¬
no eẽ sollicitum. Nam ⁊ ip̃e dñs cui ministͣbant au¬

Expanded text:
Ergo simplici corde tantummodo propter regnum Dei Ergo simplici corde tantummodo propter regnum Dei debemus operari bonum ad omnes; non autem in hac operatione, vel solam, vel cum regno Dei mercedem, teporalium nomine crastinum posuit, dicens, Nolite cogitare de crastino. Non enim dicitur crastinus dies, nisi in tempore, ubi praeterito succedit futurum. Ergo cum aliquid boni operamur, non temporalia, sed aeterna cogitemus: enim dies, inquit, sollicitus erit sibi ipsi: id est ut uebit ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis. pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem, quam peccando mero. Hoc autem loco uehementer cauendum est, ne forte, cum uiderimus aliquem seruum dei prouidere, ne ista necessaria desint uel sibi uel eis quorum sibi cura commissa est, iudicemus eum contra praeceptum domini facere et de crastino esse sollicitum. nam et ipse dominus, cui ministrabant an
Abbreviated transcription (Latin):
sla desint que huic uite pp̃ regnum dei st̃ nccia. Dix̃
enim suꝑuis. seit enim pater uester quia hoꝵ oĩuim
indigetis. Et ideo cum dixisset querite pͥmũ regnũ
dei ⁊ nisticiam eius. ũ dixit. deinde ista querite. ꝙͣ uis
sint nccͣia. S ait. hec omĩa apponent᷑ uobis. id ꝯseꝙ̃¬
Aut nͨ duos fines constituatis ut ⁊ regnũ dei pp̃
istud. Ita uobis non deerunt qr ñ potestis duob¬
dm̃s seruire. Duob̾us aut̃ dominis seruire conat᷑
qui ⁊ regnum dei ꝓ magno bono appetit. ⁊ hec
temꝑalia. Non pot̾it aut simpłicem hrẽ ocusum
⁊ uui dño deo ẜiuire. nisi quecũ sũt cet̾a. si sint ne¬
cessaria. ꝓpter hoc assumat id ꝓꝑter regnũ dei. Si¬
tut aũt om̃s militantes accipiũt annonam ⁊ sti¬
pendium. sic om̃s eu̾ugłi  antes accipiunt uictum
litant s ꝓ illa que accipunt. Sic ñ om̃s ꝓpter sa¬
supͣiam dictum ẽ. nõ potestis duob dñis ẜiure.

Expanded text:
t quae huic vitae propter regnum Dei sunt necessaria. Dixit enim superius, Scit Pater vester quod horum omnium indigetis. Et ideo cum dixisset, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, non dixit, Deinde ista quaerite; quamvis sint necessaria: sed ait, haec omnia apponentur vobis, id esut ne duos fines constituatis, ut et regnum Dei propter illud: ita dominis servire. Duobus autem dominis servire conatur, qui et regnum Dei pro magno bono appetit, et haec temporalia. Non potest autem simplicem habere oculum, et uni Domino Deo servire, nisi quaecunque caetera si sunt necessaria, unum propter hoc assumat, id est, propter regnum Dei. Sicut autem militantes accipiunt annonam et stipendium, sic omnes evangelizantes accipiunt victum litant, sed propter illa quae accipiunt, sic non omnes propter sasupra jam dictum est, Non potestis duobus dominis servire.
Abbreviated transcription (Latin):
nire possimus. que uita sine huis nccariis agi nõ pot̃.
s dignitate. Ilsud tanqmͣ bonũ nr̃m. hoc tanqmͣ ue¬
cessarium nr̃m. Necessarium aũt ꝓpter illud bonum.
manducemus. S ĩ deo manducare ut euũgłi emꝰ.¬
⁊ Iam si ꝓpt̾ea euũgłi amus ut manducemus ui¬
lius hẽmus euũgłm qmͣ cibum. ⁊ erit hoc am bonũ¬

Expanded text:
nire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potestsed dignitate: illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nostrum; necessarium autem propter illud bonum. manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum;
Abbreviated transcription (Latin):
mebat nec homiem reu̾esatur. ⁊ tañ sepe int̾ pel¬
lantis uidue cessit. ut eius causam consid̾aret. non
pp̃ pietatem aut humanitatem. s ne odium pat̾etus.
Nonemĩ uslomodo ille iniustꝰ uidex ꝑsonam dei al¬
segorie sustin. sed tañ qnͣtum deus qui b̾omus ẽ ⁊ iꝰtꝰ
curet dep̾cantes se. hnic conici dominus uoluit qd̾
uec iniustus homo eos qui illum assiduis p̾cib tun¬
dunt uł pp̃ tedium deuitandum potest. contemp
demu aut quid bibemus. aut quid uestiemus. hec
enim omĩa gentes querunt Scit enim pater uester
quia hob̾um oĩum indigetis. Quirite pͥmum reg¬
num dei. ⁊ usticiam eiꝰ ⁊ om̃a hec adicientur uobĩ.¬
Hic maifestissime ostendit ñ esse appetenda tam
uis enim int̾ sit int̾ Bonum qd̾ appetendum:¬

Expanded text:
mebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpelmebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpellanti viduae cessit, ut ejus causam consideraret; non propter pietatem aut humanitatem, sed ne taedium pateretur. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet: sed tamen quantum Deus, qui bonus est et justus. curet deprecantes se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos qui illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitandum, potest contemnedemus, aut quid bibemus, aut quid vestiemur: haec enim omnia Gentes quaerunt. Scit enim Pater vester quia horum omnium indigetis. Quaerite ergo primum regnum Dei et justitiam ejus, et hHic manifestissime ostendit non haec esse appetenda tanqQuid enim intersit inter bonum quod appetendum
Abbreviated transcription (Latin):
uis aũt ur̃m potest a dicere. ad staturam suam cu¬
bitum unum ⁊ de uestimẽto quid solliciti estiᷤ.
id cuiꝰ potestate atq dominatu factum est ut ad hãc
staturam corpus nr̃m ꝑduceret᷑. eius ꝓuidentia etiã
uestiri potest. Non aũt̃ ur̃a cura fcm̃ est ut ad hanc
staturam uenire corpus ur̃m. Ex hoc intelligi pot̾
qd̾ sicuretis ⁊ uelitis adice unum cubitum huic sta¬
ture ñ potestis. Ili ergo tegendi etiam corꝑas curã
resinquite cuuis uidetis cura factum esse ut tante sta¬
ture corpus habeatis. Pandum aũt erat etiam do¬
cuĩtum ꝓp̃t uestimentum si cut datum est apter
ałmmientum. Itas sequitur ⁊ dicit. Considate filia
agri quomodo crescunt ut ad id̾ modice fid̾ei. Sed¬
ista documenta nõ sieut allegorie discutienda funt
ut q̃rantus quid signifitent aues celi uł lilia agre
Dosita sunit enim ut de reb̾us minorib maiora ꝑ¬
suaderentur. sicuti ẽ issud de uidice qui nec dm̃ ti¬

Expanded text:
icere ad staturam suam cubitum unum? Et de vestimento quid solliciti estis? id est, cujus potestate atque dominatu factum est ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest; non autem vestra cura factum esse ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis, et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis: illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. 52. Dandum autem erat etiam documentum propter vestimentum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: « Considerate lilia agri quomodo crescunt; non on sicut allegoriae discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli, aut lilia agri; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur: sicuti illud est de judice qui nec Deum ti
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ se non esse abusum h̾ac potestate. Erant em̃
młti qui cctasionem hr̃e cupiebant ad querendi ⁊ uen¬
dendi euiłgłm. quib ea iam uolens amputare apłs
manibus siusꝰ uictu suo tollerauit. De his enrm alio
loco dicit. ut ampitem eccasionem his qui q̃runt ce¬
casionem. Qm̃ꝙͣ etiam sicut cet̾i Roni apłi ꝓmuislum¬

Expanded text:
estate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » . Quanquam etiam si, ut caeteri boni apos
Abbreviated transcription (Latin):
liusꝰ daturum eẽ uestimentum. Quo loco queri pͥ
utrum ad aĩam cibus iste ꝑtineat cum aĩa ĩ corꝑea s.
Iste aũt cibus corpeus. S aĩam ini hoc loco ustã uifã
positam nouermius cuiꝰ retinacłm ẽ almmĩtum istud
corporeum. Sxd̾m hanc significatõem dcm̃ ẽ ⁊ illud qͥ
amat aĩam suam ꝑdet illam. Qd̃ nisi de hac uitã acce¬
pmus ꝯm oꝑtet de regno dei ꝑdere qd̾ potusse mar¬
tyres claruit. contrarium hoc p̾ceptum ẽ illi seutentie
qua dictum est. quid ꝓdest hominii si totum mundũ
lucretur amine uero detrunentum faciat: Respici¬

Expanded text:
lius daturum esse vestimentum. 50. Quo loco quaeri solet lius daturum esse vestimentum. 50. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse Martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: « Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. qmͣ euis qui ortuã donat pectata ꝯuerłis.
⁊ oleastrum facit ꝑticipem pinguedinis oliue. ⁊ cui
tanta seueritas qmͣ ei qui naturalibus ramis ñ peꝑcit
s apter infidelitatem fregit ilłoꝰ: S quisquis uust
dilig̾e̾ dm̃ ⁊ cauere ne offendat nõ se arbitret᷑ duob
Dñs serure posse. ⁊ intentõem cordis sui rectelm ab̾
om̃i duplicitate expłicet. Ita enĩ sentiet de domino
in bonitate: ⁊ simplicitatẽ cordis quexte illum. Idõ
autẽ in quit ił nobis non hr̃e sollicitudinẽ in amina
sa conq̃reuda nr̃a detorqueatur intentio. cum ad qua
łitatem attendamus. Et id̾o nobis ñ uideaui᷑ pcc̃are.
nobis dm̃ dedisse qͥd̾ nos fecit ⁊ composuit ex corꝑe ⁊¬
duplicare cor nõ uult. Nonne anima inquit płus est ꝙ
esca: ut intessigas eum qui dedit aĩam multo facilius
escas daturum esse. Et corpus płusqmͣ uestitũ id¬
ut simłr intelligat eum qui corpꝰ tẽdit. inusto faci¬

Expanded text:
di potest, quam ejus qui omnia donat peccata conversis, et oleastrum facit participem pinguedinis? Et cujus tanta severitas, quam ejus qui naturalibus ramis non pepercit, sed propter infidelitatem fregit illos? Sed si quis vult diligere Deum et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet. Ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaeret illum. Ideo inquit dico vobis, non habete sollicitusa conquirenda nostra detorqueatur intentio, cum aliquidlitatem attendamus: et ideo nobis non videamur peccare, qnobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex duplicare cor non vult. Nonne anima inquit plus est quam esca? Ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum, et corpus quam vestimentum, idut similiter intelligas, eum qui corpus dedit, multo faci