comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes in eodem xpͥi baptismo : quemforis
acceperant suscipiebant & dicebant. st&ere
consu&udinem sequi sicut &iam nunc ecclesi a
suscipit frustra contraeos dicebatur apulue¬
tereshereses & schismata primaadhuc fuis¬
semitia: ut huillic essent. quide ecclesia rece¬
debant: & hic baptizati prius fuerant. quos
tunc adecclesamre uestentes & pęnitentia
agentes necesse nonerat baptizaristatimen
ut una quae que haeresis existebat : & a congri¬
gatione catholicȩ communionis exibat.
non dico aliodie: sed &ipsodie poterat ir¬
ruente sinse aliquos baptitare: &ideo siu&us
haecerat consu&udo ut sic susciperentur qđ¬
necipsi qui contradis serebant negare patue¬
runtmnulli paulo attentius aduestenti potest
cẽ dubium: &am eos siceẽ susceptos. quiforis
mhacresib baptizati sunt: Illud autẽ quid habe¬
at rationis nonuideo ut nondumdicatur ouis
crrans cuiquerenti salutem xpianam in hae¬
r&icorũ incidere errouem : &apudeorcon¬

Expanded text:
uenientes in eodem Christi baptismo quem foris uenientes in eodem Christi baptismo quem foris acceperant suscipiebant et dicebant se ueterem consuetudinem sequi, sicut etiam nunc ecclesia suscipit, frustra contra eos dicebatur aput ueteres haereses et schismata prima adhuc fuisse initia, ut hi illic essent qui de ecclesia recedebant et hic baptizati prius fuerant, quos tunc ad ecclesiam reuertentes et paenitentiam agentes necesse non erat baptizari. statim enim, ut unaquaeque haeresis existebat et a congregatione catholicae communionis exibat, non dico alio die, sed et ipso die poterat inruentes in se aliquos baptizare. et ideo si uetus haec erat consunec ipsi qui contra disserebant negare potuerunt, nulli paulo attentius advertenti potest esse dubium, etiam eos sic esse susceptos, qui foris in haeresibus baptizati sunt. 26. Illud autem quid habeat ratierrans, cui quaerenti salutem ohristianam in haereticorum incidere errorem et aput eos con
Abbreviated transcription (Latin):
uradi no bapti tarent specietamenintusun¬
mostuur illius tamenbaptirinum uiuerequi
moitur : & mor seiultra non dominabitur
ergo&intus sint mostui neq: latentes nãnon
lis tanta dicer& cuprianus qui uel non ꝑ¬
cant adillamuiuam columbam uel nondũ
rant & foris sint mostui qui mani festius
amuel non ptineant uel nondum ꝑtineant
um quent nom posse abeo uiui ficari alte¬
rum qui ipse nonuiuit: manifestumest eos qui
intus a talibus baptizantur. siuera conuer satio¬
necordis accedunt ab eo uiuificari: ciuus est
baptismus a siautem sacculo uerbis. & non fac¬
tis renuntiant: qualeex prianus &intus ẽẽ
testatur. nec ipsos uiui ficarinisi conuestantus
& uerũ tamen habere baptismum & iamsi non
conuestantur : Vnde &iam exteriore sinor tuos
quamuis neq uiuant. neq: uiuificent habere
tamen baptismũtuiuum. qui eis tune ꝓ sit ad iui¬
tam sic onuestantur ad pacem: similiter manisi¬
tum est qua propter quitunc ab haeresibus

Expanded text:
ue non baptizarent, specie tamen intus uimortuis illius tamen baptismum uiuere, qui non moritur et mors ei ultra non dominabitur. cum ergo et intus sint mortui neque latentes — nam non de illis tanta diceret Cyprianus —, qui uel non pertineant ad illam uiuam columbam uel nondum pertineant, et foris sint mortui qui manifestius ad eam uel non pertineant uel nondum pertineant, uerumque sit non posse ab eo uiuificari alterum qui ipse non uiuit, manifestum est eos, qui intus a talibus baptizantur, si uera conuersione cordis accedunt, ab eo uiuificari cuius est baptismus, si autem saeculo uerbis et non factis renuntiant, quales Cyprianus et intus esse testatur, nec ipsos uiuificari nisi conuertantur et uerum tamen habere baptismum, etiamsi non conuertantur; unde etiam exteriores mortuos, quamuis neque uiuant neque uiuificent, habere tamen baptismum uiuum qui eis tunc prosit ad uitam, si conuertantur ad pacem, similiter manifestum est. Quapropter qui tunc ab haeresibus
Abbreviated transcription (Latin):
tari: alius autem alio maius minus uel bapti¬
zatus dicinon potest siue abinferiore.
siue amaiore bapti: &ur: pinde
cũmani festasint operacarnis : quẽ sunt for¬
cationes inmunditiae. luxuriae idolorum serui¬
tus. bene fiua inimitiae : Contentiones aemu¬
lationes animo sitates: dissensiones. haere ses:
inuidia ebri&ates conmissationes. & hissi
milia: simirabiliter dicitur. postio hannẽ bap¬
itatisunt homines & post haer&icos nonbapti¬
antur : Cur non mirabiliter dicitur postio¬
hnannem bapti:atisunt homines & post inuidos
non baptizantur. Cum ex paste dibolies se in¬
udos ipsecrprianusine pistula de zelo & liuore
test&ur: & mecclesia xpͥi fuis se inuidos xp̃ian
nuntiator es ipsis a postolicis temporibus ipse
i. prianus exapostolo paulo sicut iam docium
manifest& : quia ergo iohannis baptis musnon
ratidem quibaptismus xp̃isatis arbitor eẽ
declaratum: & propter eanihil exillo documen¬

Expanded text:
tari: alius autem alio magis minusve baptitari: alius autem alio magis minusve baptizatus dici non potest, sive ab inferiore, sive a majore baptizetur. Proinde cum manifesta sint opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, luxuriae, idolorum seruitus, ueneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comesationes et his similia, si mirabiliter dicitur: \'post Iohannem baptizati sunt homines et post haereticos non baptizantur,> cur non mirabiliter dicitur: \'post Iohannem baptizati sunt homines et post inuidos non baptizantur,\' cum ex parte diaboli esse inuidos ipse Cyprianus in epistula de zelo et liuore testetur et in ecclesia Christi fuisse inuidos Christi adnuntiatores ipsis apostolicis temporibus ipse Cyprianus ex apostolo Paulo, sicut iam docuimus, manifestet? Quia ergo Iohannis baptismus non erat idem qui baptismus Christi, satis arbitror esse declaratum. et propterea nihil ex illo documen
Abbreviated transcription (Latin):
es tibunquit breuiter pnostramedio critte
bescripsimus fratercaris sime. emini ꝑseri¬
bentesi aut p̃iudicantes : quominur unusquisq
pisbe poruo quod putat fatiat haben sar bitru
su libe raor potestatem Nsqu ontis inmobitru

Expanded text:
ec tibi breviter pro nostra mediocritate scripsimus, frater charissime, nemini praescribentes, aut praejudicantes, quominus unusquisque episcoporum quod putat, faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. Nos, quantum i
Abbreviated transcription (Latin):
nec sic eis deberemus ad iterationem buptismi
consentire: sed pocius docendi essent: nec inte¬
gritatem baptismi prodesse peruersitati
eorum si corriginollent : Nec eorum peruer¬
sitate uiolatum fuisse. integrum baptis ma :
amalignitate discedere: Illud autem incipere
iam prodesse ad scclutem quod prius ineratad
ꝑniciem hȩc enim discentes & scclutem in catho¬
lica unitate desiderabunt & suum esse quod
xp̃i est non existim cbunt: & ueritatis sacra¬
mentum quamuis inse positum cumerrore
proprio non miscebunt: huc accedit: quia sic
homines occulta nescio qua in spiratione dĩ de¬
testantur siquis iterum baptismum accipiat.¬

Expanded text:
nec sic eis deberemus ad iterationem baptismi nec sic eis deberemus ad iterationem baptismi consentire, sed potius docendi essent nec integritatem baptismi prodesse peruersitati eorum si corrigi nollent, nec eorum peruersitate uiolatum fuisse integrum baptisma quaa malignitate discedere, illud autem incipere iam prodesse ad salutem quod prius inerat ad perniciem. haec enim discentes et salutem in catholica unitate desiderabunt et suum esse quod Christi est non existimabunt et ueritatis sacramentum quamuis in se positum cum errore proprio non miscebunt. Huc accedit, quia sic homines occulta nescio qua inspiratione dei detestantur, si quis iterum baptismum accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
fieri cuius lib& hominis ꝑuersitate ꝑuersũ
eodem unitatis uinculo intellegat saluos es¬
se mpotuis re quibus aliud salua caritate
tunc uisum est Ac ꝑ hoc simul oport& intelle¬
gat ł eos quos nulla ⁊ izania nulla pelea sus
si frumenta esse uoluissent in soci&cete ecle¬
sie toto orbe diffusȩ poterant maculare :¬
& ideo nulla causa existentẽ seabeodem uni¬
tatis uinculo disruperunt quo d lib& illorũ
duorum uerum sit siue quod erprianus tunc
sensit siue qđ catholice un iuersitas unde ille
non recessit obtinuit. foris a pertissime con¬
stitutos in manifesto sacrilegio schismatis saluos
esse non posse : & omnia quȩ habent dediuinis
sacramentis & liberalitate unius legitimi uiri
quam dutales sunt adeorum confusionem po¬
tius quam ad salutem ualere: quo circa &iam
siuere propterea uellent her&ici correcto er¬
rore uenire ad ecclesiam : quia putarent sebap¬
tismum non habere : nisi incatholica acciperent

Expanded text:
fieri cuiuslibet hominis peruersitate peruersum, fieri cuiuslibet hominis peruersitate peruersum, eodem unitatis uinculo intellegat saluos esse potuisse quibus aliud salua caritate tunc uisum est. ac per hoc simul oportet intellegatur eos, quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse uoluissent, in societate ecclesiae toto orbe diffusae poterant maculare et ideo nulla existente causa se ab eodem unitatis uinculo dirruperunt, quodlibet illorum duorum uerum sit, siue quod Cyprianus tunc sensit siue quod catholicae uniuersitas unde ille non recessit optinuit, foris apertissime constitutos in manifesto sacrilegio schismatis saluos esse non posse et omnia, quae habent de diuinis sacramentis et liberalitate unius legitimi uiri, quamdiu\' tales sunt, ad eorum confusionem potius quam ad salutem ualere. Quocirca etiam si uere propterea uellent haeretici correcto errore uenire ad ecclesiam, quia putarent se baptismum non habere nisi in catholica acciperent,
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes prohȩr&icis reluctari cumac¬
ciper& tanta ista quȩ nos mouent: cur &i¬
am apud her&ucos in suo maligno errore
ꝑuersos baptismum tamen xp̃i perse
ipsum reuerentissimũ : esse posse creda¬
mus: Cumq: & ipse test&ur cuius no¬
bis testimonium ponderis magniest
sic eos ammicti in prȩteritum solitos quis¬
quis eius sermone commotos. her&icos
denuo baptit andos esse non dubitat eos quib:
hoc proptertanta quȩ contradicuntur: non¬
dum persuasum est t ccleses se dũput& qua¬
les in pr&eritum fuerunt quibaptizatos
inheresi solo proprio errore correpto simpli¬
citer ãmmiserunt: & cumeis ꝑ unitatisuin¬
culum salui esse potuerunt : quis quis autẽ
& prxerita ecclesia consu&udine & posterio¬
re robore plenarii concilii: & tottantis que
scãrum scripturarum testimonus & ipsius
er priani multis documentis & ꝑspicuis
rationibus ueritatis intellegit xp̃i bapiis¬
mum uerbis euangelicis consecrartum non

Expanded text:
sacerdotes pro haereticis reluctari, cum acsacerdotes pro haereticis reluctari, cum acciperet tanta ista quae nos mouent, cur etiam aput haereticos in suo maligno errore peruersos baptismum tamen Christi per se ipsum reuerentissimum adque sanctissimum esse posse credamus. cumque et ipse testetur, cuius nobis testimonium ponderis magni est, sic eos admitti in praeteritum solitos, quisquis eius sermone commotus haereticos denuo baptizandos esse non dubitat, eos, quibus hoc propter tanta quae contradicuntur nondum persuasum est, tales esse deputet, quales in praeteritum fuerunt qui baptizatos in haeresi solo proprio errore correcto simpliciter admiserunt et cum eis per unitatis uinculum salui esse potuerunt. quisquis autem et praeterita ecclesiae consuetudine et posteriore robore plenarii concilii et tot tantisque sanctarum scripturarum testimoniis et ipsius Cypriani multis docamentis et perspicuis rationibus ueritatis intellegit Christi baptismum uerbis euangelicis consecratum non
Abbreviated transcription (Latin):
pertinent ut &iam aperte foriss int potest
es se integer : qui eum illis temporibus uep¬
tebant eandem uenientiam propter unta¬
tis caritatem merebantur quam meruis se
propter eius modi caritatẽ credidit erprianus
eos quor sine baptis moad mis soses se arbitrats
est. Isti ergo quinulla existente causa quan¬
do quidem sicut idem cyprianus ostendit ma¬
libonis. inunitate obesse non pos sunt se ab
eius dem unitatis caritate prȩciderunt lo¬
cum omnis ueniȩ ꝑdiderunt & qui ipsosce¬
lere schis matis interirent &iam sipostcat¬
holicam non rebaptizarent: quanto supplicio
dignisunt quiuel quodeos non habere erpri¬
anus ad firmat habentibus catholicis decreco¬
nantur ł sicut ipsa res manifestat. quod & si
habent non habere catholicam criminantur.
sed quia nunc ut dicere coeperam cum ex pri¬
anilitteris sermocinari instituimus. non
ut arbitror &iam illi siadess& uiderer ꝑti¬
naciter atq: obstinate contra fratres & con¬

Expanded text:
pertinent, ut etiam aperte foris sint, potest pertinent, ut etiam aperte foris sint, potest esse integer, qui eum illis temporibus repetebant eandem ueniam propter unitatis caritatem merebantur, quam meruisse propter eiusmodi caritatem credidit Cyprianus eos, quos sine baptismo admissos esse arbitratus est. isti ergo, qui nulla existente -causa — quandoquidem, sicut idem Cyprianus ostendit, mali bonis in unitate obesse non possunt — se ab eiusdem unitatis caritate praeciderunt, locum omnis ueniae perdiderunt, et qui ipso scelere schismatis interirent, etiam si post catholicam non rebaptizarent, quanto supplicio digni sunt, qui uel quod eos non habere Cyprianus adfirmat habentibus catholicis dare conantur uel, sicut res ipsa manifestat, quod et ipsi habent non habere catholicam criminantur! Sed quia nunc, ut dicere coeperam, cum Cypriani litteris sermocinari instituimus, non, ut arbitror, etiam illi, si adesset, uiderer pertinaciter adque obstinate contra fratres et con
Abbreviated transcription (Latin):
illa qu&am multaiam diximus. quantũ
arbitror liquido appar& & certum est bap¬
tis mum xpi necher&icorum ꝑuersitate cum
apud eos datur & sumitur porse uiolaris sedut
certum nondum sit adhuc saltem es se duba¬
um quis quis ea quȩ dicta sunt : &iam rolmens
cogita uerit confit&ur : Nonergo apercis simo
resistimus ueritati sed aut promani sesta ue¬
ritite certamus sicut ego existimo aut cer¬
te sicut possunt putare quinondum uris¬
tam questionem solutam esse arbitranturad¬
huc quȩrimus ueritatem: &ideo si aliter se
res hab& quamnos dicimus eadem sum plici¬
tate suscipimus abher&icis becptizatos. qua
suscipiebant illi: quos propter unitatem ex¬
prianus adueniam pertinere p̃sumꝑsitu
Si autem baptismus xp̃i sicut ea quȩ iam
multa dicta sunt indicant &mnon integra ł
uita uel fide: siue eorum qui uidentur es se
intus nec tamen ad unicȩ illius columbȩ mẽ¬
bra pertinent siue corum quisic adeamu

Expanded text:
illa quae tam multa iam diximus, quantum illa quae tam multa iam diximus, quantum arbitror, liquido apparet et certum est baptismum Christi nec haereticorum peruersitate, cum aput eos datur et sumitur, posse uiolari. sed ut certum nondum sit, saltem adhuc esse dubium quisquis ea quae dicta sunt etiam retinens cogitauerit confitetur. non ergo apertissimae resistimus ueritati, sed aut pro manifesta ueritate certamus, sicut ego existimo, aut certe, sicut possunt putare qui nondum istam quaestionem solutam esse arbitrantur, adhuc quaerimus ueritatem. et ideo, si aliter se res habet quam nos dicimus, eadem simplicitate suscipimus ab haereticis baptizatos, qua suscipiebant illi quos propter unitatem Cyprianus ad ueniam pertinere praesumpsit. si autem baptismus Christi, sicut ea quae iam multa dicta sunt indicant, et in non integra uel uita uel fide, siue eorum qui uidentur esse intus nec tamen ad unicae illius columbae membra pertinent, siue eorum qui sic ad eam non
Abbreviated transcription (Latin):
ne pcis potuerunt adueniam ꝑtu inso
a prianis tomn snnebaprismno am mis soh
ab ecclesiȩ muneribus non potuisse separari
testatur, porro siuerum est apud her&icos
& schis maticos nones se baptis mum xp̃i. quan¬
tominus obessent inunitate positis ccliena pec¬
cata si adunitatem uenientibus & sine bacptis¬
mo ammissis soluerentur & propria. Namsi
teste cypriano unitatis uinculum tantum ua
l& quomodo possent lȩdi peccata alienis. qui
nollent abunitate recedere si&iam non bap¬
tizati peccatis propriis non perirent.
quiadeam uellent exheresi accedere: quod
autem adiungit crprianus & dicit. Non
tacmen quia aliquando erratum est. Ideo
semper errandum est: cum magis sapi¬
entibus. & dm̃ timentibus congruat. pate¬
factȩ & perspectȩ ueritati libenter atq
incunctanter obsequi quam pertinaciter
atque obstinate contra fratres & consa¬
cerdotes proher&icis reluctaris uerissime
dicit: nec alteri potius quam sibi aduersat᷑
qui re sistit apertissime ueritati: sed per

Expanded text:
one pacis potuerunt ad veniam pertinere, qua Cyprianus etiam sine Baptismo admissos ab Ecclesiae muneribus non potuisse separari testatur. Porro si verum est apud haereticos et schismaticos non esse Baptismum Christi, quanto minus obessent in unitate positis aliena peccata, si ad unitatem venientibus et sine Baptismo admissis solverentur et propria. Nam si, teste Cypriano, unitatilet, quomodo possent laedi peccatis alienis qui nollent ab unitate recedere, si etiam non baptizati peccatis propriis non perirent, qui ad eam uellent ex haeresi accedere? Quod autem adiungit Cyprianus et dicit: non tamen quia aliquando erratum est, ideo semper errandum est, cum magis sapientibus et deum timentibus congruat patefactae et perspectae ueritati libenter adque incunctanter obsequi quam pertinaciter adque obstinate contra fratres et consacerdotes\' pro haereticis reluctari, uerissime dicit, nec alteri potius quam sibi aduersatur qui resistit apertissimae ueritati. sed per
Abbreviated transcription (Latin):
Lit quo dineis integrum estaleuno seuis
in honsinediest: uell nullum uelutio si oraet
diconur sam pauca restonit exeprtalor sa
udaanu sed quia meis. d depraebato¬
ceol sconsucudine dicitur & debap¬
esinbiohconnis quod sol& & non pooruam
mouere questionem hominibus ne uir ia¬
misastim parum attendentib ÷quiauib a
suntt ab a postolo inxpo baptirarr quuiba p¬
srnn iohannis acceperant nouolume

Expanded text:
t, quod in eis integrum est, nullo modo t, quod in eis integrum est, nullo modo in homine dei est, uel nullum uel uitiosum esse dicamus. Iam pauca restant ex epistula ad Iubaianum. sed quia in eis et de praete consuetudine dicitur, et de baptismo Joannis, quod solet non parvam movere quaestionem hominibus rem nanifestam parum attendentibus, quia jussi sunt ab Apostolo in Christo baptizari qui baptismum Joannis acceperant ; non ne
Abbreviated transcription (Latin):
mus consequens eẽ ut & alterum desit: quia
& illud sinei sto potest ẽe in infante & hoc
sine illo potuit eẽ in latrone: Complente do
siuemillo. siue inisto quod non ex uoluntate
defuis s&: Cumuero ex uoluntate alterum
horum defuerit reati hominem in uolui: &
aptismus quidem potest inessc ubi conuer¬
iocordis defuerit: Conuersio autem cor¬
ii potest quidem inesse non ꝑcepto baptis¬
no. sed contempto non potest: Neq: enim
illo modo dicendum est conuersiocordisad
m cũdĩ sac ramentum contemnitur. Iuste
gitur reprehendinus anathe mamus d&es¬
inur ab ominamur ꝑuersitatẽ cordishac¬
&icorum. sacramentum tamen euangeli¬
um. non ideo non habent: quia perquod
tile est non habent. qua propter cum ad
dem & ueritatem ueniunt. & agentes
paenitenti amremitu sibi peccaa debimis¬
cuentiteno aeoe decipimus necio falbinus cũeo¬
eontes anobis acresor matosineo quoq de¬
lorum ic disciplinis celestibs estadmodo u¬

Expanded text:
mus consequens esse ut et alterum desit; quia mus consequens esse ut et alterum desit; quia et illud sine isto potest esse in infante, et hoc sine illo potuit esse in latrone, complente Deo sive in illo, sive in isto, quod non ex voluntate defuisset: cum vero ex voluntate alterum horum defuerit, reatu hominem involvi. Et Baptismus quidem potest inesse ubi conversio cordis defuerit: conversio autem cordis potest quidem inesse non percepto Baptismo, sed contempto non potest. Neque enim ullo modo dicenda est conuersio cordis ad deum, cum dei sacramentum contemnitur. iuste igitur reprehendimus anathemamus detestamur abominamur peruersitatem cordis haereticorum, sacramentum tamen euangelicum non ideo non habent, quia per quod utile est non habent. quapropter, cum ad fidem et ueritatem ueniunt et agentes paenitentiam remitti sibi peccata deposcunt, non eos decipimus neque fallimus, cum correctos a nobis ac reformatos in eo quo deaelorum sic disciplinis caelestibus erudimus, u
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerint piocatem sequ&ur alamiincora
conuer sio cuius mi sterium precebde xl
corpore & sicut millo latrone quodet bap¬
tirmis acramento defuerat compleuit qna¬
nipotentis benignitas quia non superbia
uel contemptu sed necessitate de fuegrale
sic̃ infantib: quibaptizatimoriuntur eade
gratia ommi potentis implere eredenedaesi
quod non eximpia uoluntate sedexadratib
digentia neccordecredere adiustre amꝑos¬
sunt necore confiteri ad saluten Iduornn
procist alu respondent ut impleatiar eleo
eoscelebratio sacramenti. Ual & utiq adeo
consecrationem: quiaipsi respondere dõ
possunt at s̃ proeo quires pondere po¬
test alius respondeat nonitiden uala st
quare gula illud meuangelio die tum est
quodomines cumlegitur naturalit̃ mou& ae¬
tatem hab& ipse proseloquatur. quib: om¬
nibus rebus ostenditur aliudesse sac ramen¬
tumbaptismi aliud conuersionem cor dis: sed
salutem hominis exutroque compleri: Nec sĩ
unum horum de fuerit. ideo putare debe¬

Expanded text:
tenuerint pietatem, sequetur etiam in corde conuersio cuius mysterium praecessit in corpore. et sicut in illo latrone quod ex baptismi sacramento defuerat conpleuit omnipotentis benignitas, quia non superbia uel contemptu, sed necessitate defuerat, sic in infantibus qui baptizati moriuntur eadem gratia omnipotentis implere credenda est, quod non ex impia uoluntate, sed ex aetatis indigentia nec corde credere ad iustitiam possunt nec ore confiteri ad salutem. ideo cum pro eis alii respondent, ut impleatur erga eos celebratio sacramenti, ualet utique ad eorum consecrationem, quia ipsi respondere non possunt. at si pro eo qui respondere potest alius respqua regula illud in Evangelio dictum est, quod omnes cum legitur naturaliter movet: Aetatem habet, ipse pro se loquatur . Quibus omnibus rebus ostenditur, aliud esse sacramentum baptismi, aliud conversionem cordis, sed salutem hunum horum defuerit, ideo putare debe
Abbreviated transcription (Latin):
in loc ad hucus ꝙ ꝑsistunt: sicut ergo illipo& in prima¬
tu a postolorum martirii gloria corona tuinsua
ꝑ ser uitate precisi ab ecclȩ sia reman serunt
sic istierpriana per habundantiam caritatis
insortem scõrum passionis caritate sus¬
cepto seipsos exules unitatis agnoscunt.
& contra unitatis patriam prosuis calũnis
liuenro unitatis opponunt : Iam itaque c&eras
illius concilu sententus eadẽ ratione uidea¬
mus mar cus amat taridixit: mrandũ non ÷
siber &ici hoster adq: impugnatores uerita
tirom sibi uindicant potestatis & dignati¬
onis alienȩ : Illud mirandum quod quidã
nostri preuaricatores ueritatis her&ucis
suffragantur: Exp̃ianis aduersantur:
ppterea decreuimus her&icos baptix antłos
eẽ hnuc respondemus immomagis inis tndũ est & mag¬
nalaude prȩdicindũ qriod tantiũ istidilexerint
unita temiit quos prȩuaricatores ueitatis arbitra¬
bantur: Cũ ess inunitate ꝑseuerantos abes pollui

Expanded text:
in hoc adhuc usque persistunt: sicut ergo illi Petro in primain hoc adhuc usque persistunt: sicut ergo illi Petro in primatu apostolorum martyrii gloria coronato in sua peruersitate praecisi ab ecclesia remansesic isti Cypriano per abundantiam caritatis in sortem sanctorum passionis claritate suscepto se ipsos exsules unitatis agnoscunt et contra unitatis patriam pro suis calumniis ciuem unitatis obponunt. iam itaque ceteras illius concilii sententias eadem ratione uideamus. Marcus a Mactari dixit: Mirandum non est, si haeretici hostes adque inputis rem sibi uindicant potestatis et dignationis alienae. illud mirandum est quod quidam nostri praeuaricatores ueritatis haereticis suffragantur et christianis aduersantur. propterea decreuimus haereticos baptizandos esse. Huic respondemus: Immo magis mirandum est et magna laude praedicandum, quod tantum isti dilexerint unitatem, ut, quos praeuaricatores ueritatis arbitrabantur, cum eis in unitate perseuerantes ab eis pollui
Abbreviated transcription (Latin):
tionib: suis. in istius carnismor talitate : tã quam
in caliginosa nube laborantes ut donanted ñobo¬
na eiur quantũ pos sumus imitemur: siquidautẽ
aliter sensit & quib: damfratrib: collegis que
ꝓsua sit quodnunc eo quem dilexit reuelante ũ
cernit nos longe impares meritis suis ecclesiae
tamen catholicȩ auetoritatẽ Cuius ipseegregiũ
& carissimũ menbrum ÷: ꝓ nostra infirmitate
sec tantes aduersus her&icos uel schismatico
enodemur quos p̃cisor ab unitate quamte¬
nuit &arescentes caritate quauiguit &elap¬
sos abhumilitate qua st&it atanto amplius im¬
probat atque condemnat. Quanto magir eos
nouit ad insidiandũ ꝑ sorutari uelle qđ scriptũst
& ad pacificandũ imi tarinolle quod fec picut illi
qui se xp̃ia nosnazarenos uocant : & more uidaico
carnalia prȩputia circũ cidunt᷑natiher&ici exillo
erromquẽ p&rus deuiansa paulo reuocatur est a

Expanded text:
tionibus suis in istius carnis mortalitate tamquam tionibus suis in istius carnis mortalitate tamquam in caliginosa nube laborantes, ut donante domino bona eius, quantum possumus, imitemur. si quid autem aliter sensit et quibusdam fratribus collegisque persuasit, quod nunc eo quem dilexit reuelante iam cernit, nos longe impares meritis suis ecclesiae tamen catholicae auctoritatem, cuius ipse egregium et carissimum membrum est, pro nostra infirmitate sectantes aduersus haereticos atque schismaticos enodemus: quos praecisos ab unitate, quam tenuit, et arescentes caritate, qua uiguit, et elapsos ab humilitate, qua stetit, tanto amplius improbat atque condemnat, quanto magis eos nouit ad insidiandum perscrutari uelle quod scripsit et ad paciicandum imitari nolle quod fecit. sicut illi qui se christianos Nazarenos uocant et more iudaico carnalia praeputia circumcidunt, nati haeretici ex illo errore, in quem Petrus deuians a Paulo reuocatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Nimax ie eupriano impsaunitate aliquando alteru¬
sub eieius uti aduersum nos auc toritate conant᷑quilon ge
ab eius caritite remotisunt: propterea cogimur eõ¬
postunitate tractandi & considerandiomnia quȩ mens
conciliode hac relit terirque conperimus hac can¬
dẽ questionem aliquanto diutius tam quaminna¬
nib uer sre &ostendere quam uerius un iuersita
ti eeclene catholice ploccurit ut her&ici
uel se hir matici quiiam xp̃i baptis mum illic
unde ueniunt ac ceperunt : in cat holicam
com munionem cumillo ammittuntur
ab enrore suo cor recti in caritate
radi catiat que funditi: ut quodat¬
tinead baptis misa cramentum non adrt
quodde erat red prosit quod inerat: Et beatus
quidem erprianus iam corpore quod corrum¬
pitur non ad grauante animã nec de primen¬
teter renain habitatione sensum multa cogi¬
tantem: serenius ꝑ spicit ueritatem : quã me¬
ruit adipirciꝑ caritatem: adiuu& it aq: nos ora¬

Expanded text:
et maxime Cypriano in ipsa unitate aliquando aliter uet maxime Cypriano in ipsa unitate aliquando aliter uisum est, eius uti aduersum nos auctoritate conantur qui longe ab eius caritate remoti sunt. propterea cogimur ex opportunitate tractandi et considerandi omnia, quae . in eius concilio de hac re litterisque conperimus, hanc eandem quaestionem aliquanto diutius tamquam in manibus uersare et ostendere, quam uti ecclesiae catholicae placuit, ut haeretici uel schismatici, qui iam Christi baptismum illic unde ueniunt acceperunt, in catholicam communionem cum illo admittantur ab errore suo correcti, in caritate radicati atque fundati, ut, quod attinet ad baptismi sacramentum, non adsit quod deerat, sed prosit quod inerat. et beatus quidem Cyprianus iam corpore, quod corrumpitur, non aggrauante animam nec deprimente terrena inhabitatione sensum multa cogitantem serenius perspicit ueritatem, quam meruit adipisci per caritatem. adiuuet itaque nos ora
Abbreviated transcription (Latin):
cis utique dicer&ur. hoc malum hab&is uel
falsum habair sed plane merito dicereun
hoc uobis quam uis integrum &uerum:
Nihil tamen proderset nisi ad xp̃i gratiam
uenir&ir: siergo in ipsis & hnicis potest
aliquid diuinum inueniri recte que ad pro¬
barł: quam uis cis salur adhuc axp̃o prȩs¬
tandasit nonopost& nos ita moueri &iam¬
sipeiores sint hardici ut quodin
eũ malum ipsorum est uelimus corrigere
& quod incis bonum xp̃iest nolimus agnos¬
cere: sed &lam c&eras huius concilii sen¬
tentias. per tractandar alio suscipiemus
on simur molertlecentib: si cadem
uariȩ ac repedirrerimurꝰ quam quam enim ec cle¬
fuareã catholica iomnib gentib aduer sureaquȩ
inista questione debaptis nosutrum & apudher&icos
eschismaticos idẽ porsit eẽ qui ÷ in catholicanꝰ nullam
caliginẽ of fundunt prircȩ consu&tudimis & concilu plena
Nauc tori tatem unita sit tamen quia nõn conteminendisiuris

Expanded text:
eis utique diceretur: <hoc malum habetis\' uel eis utique diceretur: <hoc malum habetis\' uel \'falsum habetis,\' sed plane merito diceretur: hoc uobis quamuis integrum et uerum nihil tamen prodesset, nisi ad Christi gratiam ueniretis.\' si ergo in ipsis ethnicis potest aliquid diuinum inueniri recteque adprobari, quamuis eis salus adhuc a Christo praestanda sit, non oportet nos ita moueri, etiamsi peiores sint haeretici, ut quod in eis malum ipsorum est uelimus corrigere et quod in eis bonum Christi est nolimus agnoscere. sed iam ceteras huius concilii sententias pertractandas ab alio suscipiemus Non simus molesti legentibus, si eadem uarie ac saepe disserimus. quamquam enim ecclesia sancta catholica in omnibus gentibus aduersus ea, quae in ista quaestione de baptismo, utrum et aput haereticos uel schismaticos idem possit esse qui est in catholica, nonnullam caliginem offundunt, priscae consuetudinis et concilii plenarii auctoritate munita sit, tamen, quia non contemnendis uiris
Abbreviated transcription (Latin):
tis praclatisunt. & tamen illa sacramenta
erant in utris que integra atq: diuina:
Nam &ipsi gentiles siquid diuinum & rec¬
tum indoctrinis sius habere potuerunt:
nonim proba uerunt sc̃i nostri: quamuis illi
persuas superstitiones &idolatriam & su¬
perbiam c&eros que perditos mores de¬
testandi essent. &nisi corrigeren¬
tur diuino iudicio puniendi: Nam & pau¬
lus apostolus apud atheniensos cum dedo
quaedam dicer&: perhibuit testimonium
quod quidam eorum tale aliquid dixer inT
sus eosdem &hnicos utitur testibus:
Nam cum demagis loquer&ur: quorum tm̃
in quit pracipuus Ostanes. Et formã
dĩ ueri negat conspiciposse &angelos
ueros sedieius dicit assistere: in quo &
plato pari ratione consentit: & unum dm̃
seruans c&eros angelos uel dȩ monas dicit:
hermes quoque trimegistus unũ dm̃ lo¬
quitur : & cum incompre hensibilem atque
mȩsa mabilem confit&ur siergo istiuenir¬
sent adpercipiendam xp̃ianam salutẽnon

Expanded text:
tis praelati sunt, et tamen illa sacramenta tis praelati sunt, et tamen illa sacramenta erant in utrisque integra adque diuina. Nam et ipsi gentiles si quid diuinum et rectum in doctrinis suis habere potuerunt, non inprobauerunt sancti nostri, quamuis illi per suas superstitiones et idolatriam et superbiam ceterosque perditos mores detestandi essent et, nisi corrigerentur, diuino iudicio puniendi. nam et Paulus apostolus . aput Athenienses, cum de deo quaedam diceret, perhibuit testimonium, quod quidam eorum tale aliquid dixerint, sus eosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trimegistus unum et eum inconprehensibilem adque inaestimabilem confitetur. si ergo isti uenissent ad percipiendam christianam salutem, non
Abbreviated transcription (Latin):
nel sco &iusto Et sienin: quantum in illo
homine est non cum seruauit. sed animo
& uolutate iolauit : tamen quantum ad
ipsum attin&. sacramentum: & cunitẽp¬
tore & repłdiatore suo inte ggrum in uio¬
latumq permañsit: monne sodomitat¬
& hnici eranti idest gentiles x. Peiores
ergo erant iudaei. quibus d̃rdicit to¬
lerabilius erit sodomis indie iudicii: qũã
uobis: & quibus proph&adicit̾ iustifi¬
castis sodomam ⁊ idest in com paratione
uestra sodoma iusta facta est: numeuio
tamen ideo sacramenta diuina quae apue
uiedaeos erant. talia erant quales ipsi
erant quae dñr quoq ipse sus cepit & ad
ea caelebranda leprosos quos manda¬
uerat. misit s&ea zachariae minis tran¬
ti angelus as stꝑtit: cumq intẽpło sacrifi¬
cantẽ. exauditũ eẽ. nuntiauit haec eades
sacramenta &mbonis hominibus illiustem¬
poris erant &mmalis: peioribus quam sunt¬
&hnici quando quidem inmalitia sodomi¬

Expanded text:
ne sancto et iusto. etsi enim, quantum in illo ne sancto et iusto. etsi enim, quantum in illo homine est, non eum seruauit sed animo et uoluntate uiolauit, tamen, quantum ad ipsum adtinet sacramentum, et cum contemptore et repudiatore suo integrum inuiolatumque permansit. nonne Sodomitae ethnici erant, id est gentiles? peiores ergo erant Iudaei quibus dominus dicit: tolerabilius erit Sodomis in die iudicii quam uobis et quibus propheta dicit: iustificastis Sodoipam, id est in conparatione uestra Sodoma iusta facta est.\' numquid tamen ideo sacramenta diuina, quae aput Iudaeos erant, talia erant quales ipsi erant, quae dominus quoque ipse suscepit et ad ea celebranda leprosos quos mundauerat misit et ea Zacchariae ministranti angelus adstitit eumque in templo sacrificantem exauditum esse nuntiauit? haec eadem sacramenta et in bonis hominibus illius temporis erant et in malis peioribus quam sunt ethnici, quandoquidem in malitia Sodomi
Abbreviated transcription (Latin):
& alio loco : Ite & doc&e gentes tinguenter
eas in nomine patris &filii & sp̃s sci: Ergo
primo permanus inpositionr̃s uenire : alias¬
autem fieri non debere : Ex qua regula dicat
haereticos peiores esse quam &hnicos
uescio: cum dñs dicat sine quue ecdesiam
audi erit. sit tibi tam quam & hnicus &
publicanus: An &iam tali haer&icus peior
est i ihil resisto: non tamen propter¬
ea quia ipse homo peior est & hnico.
id est gentili atque pagano: sacranien¬
tum &iam xp̃i siquod hab& uitus cius
moribus que misc&ur. & eadem permix¬
tione corruptum perit  Nca illi qui
recedunt deecclesia. & fiunt haeresum
non tantum sectatores. sed &iam con¬
ditores. siiam baptizati recedunt. cũ se¬
cundum istam regulam peiores sint
i correcti redeant monaccipiunt : quod sila¬
imusis sentrsutique acciperent : potest
tergofiero: ut aliquis peior sit & hico
& tamen meo xp̃i sacramentum non solũ
sit nsed &iam nonsit peuis. quam in homi¬

Expanded text:
t alio loco: ite et docete gentes, tinguentes t alio loco: ite et docete gentes, tinguentes eas in nomine patris et filii et spiritus sancti. ergo primo per manus inpositionem autem fieri non debere. Ex qua regula dicat haereticos peiores esse quam ethnicos nescio, cum dominus dicat: si neque ecclesiam audierit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. an etiam tali haereticus peior est? nihil resisto. non tamen propterea, quia ipse homo peior est ethnico, id est gentili adque pagano, sacramentum etiam Christi, si quod habet, uitiis eius moribusque miscetur et eadem permixtione corruptum perit. nam illi qui recedunt de ecclesia et fiunt haeresum non tantum sectatores sed etiam conditores, si iam baptizati recedunt, cum secundum istam regulam peiores sint i correcti redeant, non accipiunt quod, si amisissent, utique acciperent. potest ergo fieri ut aliquis peior sit ethnico et tamen in eo Christi sacramentum non solum sit, sed etiam non sit peius quam in homi
Abbreviated transcription (Latin):
us aieritas &iam concilio posteriore firmauit
demetrius aleptiminus dixit. Unu̾ bap¬
tisma nos cus todimur: qui aecdesiae catholicae
solirem suam uindicamus: Qui aut̃ dicunt quia
haer&ici uere & legitime baptizant ipsi sunt
quiñ duo sed multa baptis mata faciunt: Nã cũ
hȩreses multȩ sint procarum Numero & bap¬
tis mata conputabuntur : huic respondour:
si itaest tot ergo nimerentur baptismata
qđ sunt opera carnis Dequib ait apostolus:
quo talia agunt regnum dĩ non pos sidebun
interq numerantur & hareses: & tãmulta ip¬
sorum operum in tus .tam quam inpale a tole¬
rantur. & tamen unũ baptisma omnib est
quõnullo iniquitatis opere uolatur
Iincentiur cctibari dixit Haer&icos stimus
iiuxesse peiores quam & hnicos: siconuersi
addm̃ uenire uoluerint: habent utiq regu¬
lam ueritatis . quam dñs praecepto diuino
mandauit a postolis dicens: Ite in nomine
meo manum inponite dȩmonia expellite :¬

Expanded text:
us ueritas etiam concilio posteriore firmauit. us ueritas etiam concilio posteriore firmauit. Demetrius a Leptiminus dixit: Unum baptisma nos custodimus, qui ecclesiae catholicae soli rem suam uindicamus. qui autem dicunt quia haeretici uere et legitime baptizant, ipsi sunt qui non dico sed multa baptismata faciunt. nam cum haereses multae sint, pro earum numero et baptismata conputabuntur. Huic respondetur: Si ita est, tot ergo numerentur baptismata quot sunt opera carnis de quibus ait apostolus: quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt; inter quae numerantur et haereses. et tam multa ipsorum operum intus tamquam in palea tolerantur, et tamen unum baptisma omnibus est quod nullo iniquitatis opere uiolatur. Uincentius a Tibari dixit: Haereticos scimus illos esse peiores quam ethnicos. si conuersi ad deum uenire uoluerint, habent utique regulam ueritatis, quam dominus praecepto diuino mandauit apostolis dicens: ite, in nomine meo manum inpo nite, daemonia expellite, e
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritatem : pos s&alius similiter dicere
& similiter non uerum dicere: Miror qđ cũ
omnes confiteantur unlim. baptismum
non omnes intellegant eius dem baptis miuni
suntꝰ simqui habent baptisma iusti non ha
bent: si autẽ iusti habent: iniqui habere non
pos sunt. Dubiu̾ aũt ñ ÷ iustos solos baptis mũ¬
xp̃i posidere : qui solipossideant & gratiã xp̃i
&ueritatem: hoccerte falsum est Illis quoque¬
fatentib: &illi quippe inuidi qui sunt expaste
diaboli &intus positi: sicut dicit cyprianus atq
apostolds paulds notis simõ baptis : mũ habebant
uec admembra illius columbae quae in paratu¬
tor est ꝑtinebant. Adel sius octaisu cilte dixit
sine causa quidam falso canudioso uerbo i¬
pugnant ueritatem ut rebaptizar enosdican
quando ecclesia haer&icos non rebapti & sed
baptiz& : Immouero modonon rebaptizat quia
nisi eor quibaptizanon sunt non baptizat : quẽc
consu&udinem anteriorem ꝑspecta diligenti¬

Expanded text:
et ueritatem. Posset alius similiter dicere et ueritatem. Posset alius similiter dicere et similiter non uerum dicere: \'miror quod, cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intsunt. si haeretici habent bapbent; si autem iusti habent, iniqui habere non possunt. dubium autem non est iustos solos baptismui possidere, qui soli possideant et gratiam Christi et veritatem. Hoc certe falsum est, illis quoqufatentibus. Et illi quippe invidi qui sunt ex parte diaboli intus positi, sicut dicit Cyprianus, atque apostolo Paulo notissimi, Baptismum habebant: nec ad membra illius columbae quae in petra tuta est pertinebant. Adelfius a Tasualte dixit: Sine causa quidam falso et inuidioso uerbo inpugnant ueritatem ut rebaptizare nos dicant, quando ecclesia haereticos non rebaptizet, sed baptizet. Immo uero modo non rebaptizat, quia nisi eos qui baptizati non sunt non baptizat; quam consuetudinem anteriorem perspecta diligenti
Abbreviated transcription (Latin):
leutuntur necat sicut illis dequib: dic̃ aposto
uel haer&ici. sicut spinȩ seu zizania pluuiã sic
ipsi qui extra arcam fuerunt aquã decata¬
ractis celi uenientẽ susceper̃ quidem sed
ad ꝑnicem non ad salutem: Ideoq illud qđ mu
timo posuit : quando danti locus non est utiq
necaccipienti prodest non laboro refelle¬
re : quia anor dicimus accipientibur non pro¬
des se cum haeresi accipiunt sonsentien¬
tes haer&icis: &ideo ueniunt ad catholi¬
cam pacem atque uẽritatem : uonutbap¬
tismum accipiant seduteis prodes se inci¬
nuarius muzulensi r̃ dixit: Miror
quod cum omnes confiteantur unum c̃e
baptis mum non omnes intellegantec¬
dembaptismi unitatem : Ecclesacnim & ha¬
resirduae & diuersȩ res sunt: si har&icilia¬
bent baptisma nos non habemur si autẽ nos
habemus heraici habere nonpossunt : Du¬
bium aut̃ non est eclesiã solã baptismũ xp̃i
pos sidere: quae sola pos ndeat & gratiam xp̃i

Expanded text:
le utuntur necat, sicut illis de quibus dicit aposle utuntur necat, sicut illis de quibus dicit aposuel haeretici, sicut spinae seu zizania pluuiam, sicut ipsi qui extra arcam fuerunt aquam de cataractis caeli uenientem susceperunt quidem, sed ad perniciem, non ad salutem? ideoque illud, quod in ultimo posuit: quando danti locus non est, utique nec accipienti prodest, non laboro refellere, quia et nos dicimus accipientibus non prodesse, cum tes haereticis; et ideo veniunt ad catholicam pacem atque unitatem, non ut baptismum accipiant, sed ut eis prodesse incinuarius Muzulensis dixit: Miror quod cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi unitatem. ecclesia enim et haeresis duae et diuersae res sunt. si haeretici habent baptisma, nos non habemus: si autem nos habemus, haeretici habere non possunt. dubium autem non est ecclesiam solam baptismum Chripossidere quae sola possideat et gratiam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
moquarto Contradonatistas ductortate be&¬
tissimi epis copid martrriscypriani sedefenderetro¬
lentes septẽ libros debaptismo scripsi Inquibus
docu nihilsiꝗ ualere ad refellendos donatistas
osadearũ prorsus ora claudenda. ne aduersus catho¬
licam suũ scis ma defendant . quo modo litteras
factũ quecy priam Libicũque autẽ in his libiis
commemoraui ecclesiam non habentem maculã
Aut rugam non sic accipiendum est quasi iam
sit sed quȩ prȩparatur ut sit quando appare¬
bit di amgloriosa Nunc enim propterquasda
ignorantias dinfirmitates membrorũ suorũ
Hab& cotidie unde toradicat Dimitte nobis debi¬
tanra In quarto libro cũ diceuicẽbapris inpos¬
schabere passionẽ non satisidoneũ posuui illius
latronis exemplũ qr utrũ non fuerit bapti Lacis
iiceriu cst n libro septimo. deuasi saurcis dar¬
gentcis in domo magna constitutis sensũ cy¬
priani secutussum q̃i haec accepit inbonis in
malis auteni lignea ofictilia. ad illareferens

Expanded text:
M. Contra Donatistas auctoritate beatissimi episcopi et martyris. Cypriani se defendere molientes septem libros de baptismo scripsi, in quibus docui nihil sic ualere ad refellendos Donatistas et ad eorum prorsus ora claudenda, ne aduersus catholicam suum scisma defendant, quomodo litteras factumque Cypriani. Vbicumque autem in his libris commemoraui ecclesiam non habentem. maculam aut rugam, non sic accipiendum. est, quasi iam sit, sed quae praeparatur, ut sit, quando apparebit etiam gloriosa. nunc enim propter quasdam ignorantias et infirmitates membrorum suorum habet, unde cottidie tota dicat: dimitte nobis debita nostra. in quarto libro, cum dicerem uicem baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum, quia utrum non fuerit baptizatus incertum est. in libro septimo de uasis aureis et argenteis in domo magna constitutis sensum Cypriani secutus sum, qui haec accepit in bonis, in malis autem lignea et fictilia, ad illa referens
Abbreviated transcription (Latin):
bent ac tradunt & hȩr &icrqui inter illa
operaenume ratisunt : Quod qua rece¬
dendo non amiserunt . & trade remanen¬
do potuerunt sed tamen infructuo saeat¬
que inutiliter tales talibus quam & illi
c&eripatreseorum ineo quod regnum di
non possidebunt : & que madmodum il¬
liscor rectis baptis manonincipit ad ẽe qđ
de erat. sed prodesse quod inerat : sic ec hȩ¬
r&icis undeciprianus & quicum eosense¬
runt catholiceecclesiae : quam inoluerunt
precidere non potuerunt prȩscribere :
Quod uero aliter sapuerunt non expaues¬
cimus : quia cume is ueneramur & p&rum:
quod autem ab unitate non reces serunt
taudemus quiacũ eis edificamur in pecra:¬

Expanded text:
bent ac tradunt et haeretici, qui inter illa bent ac tradunt et haeretici, qui inter illa opera enumerati sunt. quod quia recedendo non amiserunt, et tradere manendo potuerunt; sed tam infructuose atque inceteri pares eorum in eo quod regnum dei non possidebunt. et quemadmodum illis correctis baptisma non incipit adesse quod deerat, sed prodesse quod inerat, sic et haereticis. unde Cyprianus et qui cum eo senserunt catholicae ecclesiae quam noluerunt praecidere non potuerunt praescribere. quod uero aliter sapuerunt, non expauescimus, quia cum eis ueneramur et Petrum; quod autem ab unitate non recesserunt, gaudemus, quia cum eis aedificamur in petra
Abbreviated transcription (Latin):
cure uocis adserere quod in gabernatione
dnidĩ nõi & saluatoris ihux p̾runiuer saliseo¬
clesiae consensione roboratum est: uerum¬
tamen siquis me foste ineo concilio constitu¬
tum ubi talium rerum quȩstio uersar&ur
non precedentib: talibus quorum sententia
sequi mallem urguer& ut dicerem quid
sit catholicaunitas diligenda ut ieo quod
aliter sapiebant. Donee ds̃ id quoque reue¬
lar&: Tolerarent potius diuersa sentien¬
tes quam seabeis ne fario schismate sepa¬
rarent : dbidonatis tarum pror susora clau¬
duntur &iam side maximianistis ni hil dica¬
mus: si enim malibonos mnunitate contami¬
nant : Nullam iamecclesiam cui sotiar edis
uel ipseci prianus inuenit: si autẽmalibo¬
nos inunitate non maculant. Nullã causã
separationis sacrilegus donatis ta ꝓponit
B aptismũ autem sihabent & tradunt alirtam
multi quio perantur operacarnis qualia
quia gunt regnum dĩ non possidebunt : ha¬

Expanded text:
curae uocis adserere, quod in gubernatione curae uocis adserere, quod in gubernatione domini dei nostri et saluatoris Iesu Christi uniuersalis ecclesiae consensione roboratum est. uerumtamen si quis me forte in eo concilio constitutum, ubi talium rerum quaestio uersaretur, non praecedentibus talibus quorum sententias sequi mallem urgeret, ut dicerem quid sit catholica unitas diligenda, ut in eo quod aliter sapiebant, donec deus id quoque reuelaret, tolerarent potius diuersa sentientes quam se ab eis nefario schismate separarent. ubi Donatistarum prorsus ora clauduntur, etiam si de Maximianistis nihil dicamus. si enim mali bonos in unitate contaminant, nullam iam ecclesiam, cui sociaretur, uel ipse Cyprianus inuenit: si autem mali bonos in unitate non maculant, nullam causam separationis sacrilegus Donatista proponit. baptismum autem si habent et tradunt alii tam multi, qui operantur opera carnis — qualia qui agunt regnum dei non possidebunt — ha
Abbreviated transcription (Latin):
acceptandum Amillud quodininimo datar
ñ quirexistat quifideliter subito commotus
accipiat . anquantum adipsor quidem homi¬
nesattin& plurimum dista inter eredente
mmimo & inridentem in ecclesia : adipsus
autem sac ramenti inte gritatem nhilinter¬
sit: siemin nihil inter est ad inte gritate m
sacramentiin ipsa catholica ut rumidaliqui
fallaciter anueraciter agant cũtamenhoc
dem utrique agant Cur extra inter sit non
uideo .quando ille quiaccipit non simulatio¬
e palliatus sed religonem utatus est au
lusualent ad confirmandum sacranientũ
uñ uera ces interquos agnur qua adfrur¬
randum illi fallaces a quiburagitur & mn
quibusagitur : &etamen si postca prodatur
Demo repatt : sedauet ex cominum candopuni¬
tur illa simulatio: aut paenitendo sanatur
sed nobis tutumest in ea non progre draliꝰ
te meritate sententiae quae nullo in catho¬
licoregionali concilio cepta: Nullo ple¬
nariõ terminata sunt: idautem fidutia se¬

Expanded text:
acceptandum, an illud quod in mimo datur: acceptandum, an illud quod in mimo datur: si quis existat qui fideliter subito commotus accipiat: an quantum ad ipsos quidem attinet homines, plurimum distet inter credentem in mimo, et irridentem in Ecclesia; ad ipsius autem Sacramenti integritatem nihil intersit. Si enim nihil interest ad integritatem Sacramenti in ipsa Catholica, utrum id aliqui fallaciter an veraciter agant, cum tamen hoc idem utrique agant: cur extra intersit, non video; quando ille quie palliatus, sed religione mutatus est. an plus ualent ad confirmandum sacramentum alii ueraces inter quos agitur, quam ad frustrandum illi fallaces a quibus agitur et in quibus agitur? et tamen, si postea prodatur, nemo repetit, sed aut excommunicando punitur illa simulatio aut paenitendo sanatur. Sed nobis tutum est in ea non progredi aliqua temeritate sententiae, quae nullo in catholico regionali concilio coepta, nullo plenario terminata sunt, id autem fiducia se