comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liputant pleriq ẽẽ contraria:
It aduertunt quia saluator de
erfidis dixit atq impiis: qui ñ
dediderunt dñm iħ̃m. Sic enim
uit. Qui credit in me nͦ uidicatur:
Qu autem nͥ credit iam iudicatꝰ
Et: quia nͨ credit in nomine uni¬
geniti filii dei. hoc audem est u¬
Licium. quia uenit lux in hc
mundum: & dilexerunt magis
bomines tenebras qͣm lucem.
rant enim mala ipsorũ oꝑa.
quet igitur: de quib diccum
.hoc est de hus qui ñ credi¬
derunt in dñm ihm. Apostolus qͦq
& si dixit omnes: de hñis utiq dixit
qui crediderunt: s actuum suorum
rationem in die iudicii reddituri
sunt. Deniq ipse alibi ait. Quia
testimonium conscientiȩ nr̃e in die
iudicii reuelabitur: cum inuicem
cogitationes nr̃ȩ aut accusab̃t se
ut scriptum est. aut defendent.
&e patebunt cordis occulta. Qͥd
autem hoc cuidentius quod ait
alibi: omnes quidem resurgemꝰ.
s ñ omnes immutabimur: Im¬
mutabuntur enim iusti in incor¬

Expanded text:
haec putant plerique esse contraria haec putant plerique esse contraria nec aduertunt, quia saluator de perfidis dixit atque impiis, qui non crediderunt in dominum Iesum. sic enim ait: qui credit in me non iudicatur; qui autem non credit iam iudicatus est, quia non credidit in nomine unigeniti filii dei. hoc autem est iudicium, quia uenit lux in hunc mundum et dilexerunt magis homines tenebras quam lucem; erant enim mala ipsorum opera. liquet igitur de quibus dictum sit, hoc est: de his qui non crediderunt in dominum Iesum. apostolus quoque, etsi dixit \'omnes\', de his utique dixit qui crediderunt, sed actuum suorum rationem in die iudicii reddituri sunt. denique ipse alibi ait, quia testimonium conscientiae nostrae ad diem iudicii reuelabitur, cum inuicem cogitationes nostrae aut accusabunt se, ut scriptum est, aut defendent et patebunt cordis occulta. quid autem hoc euidentius, quod ait alibi omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur? immutabuntur enim iusti in incor
Abbreviated transcription (Latin):
quis consiliarius eius fuit. aut
quis prior dedit illi. & retribuetur
ci: hunc audem locum premit¬
tens ꝓph̃a ait. Sic omnes gentes ut
stillicidium de urcco estimate suĩ.
& reliqua Ut agnoscas intellectũ
istum cum interpretatione
apostolica conuenire. S quid e¬
uidentius eo quod ꝑituras natu¬
ras ñ uideatur inducere: cumi
aprit. ñ resurgunt. S ait resurge
qꝑidem. s ñ in iudicio. Qui autem
⁊ surgit: est utiq & manet. S qͥa
N credidit in xp̃m: iam iudicatus
est. Q ideo ñ uenit in udicium.
quem peracti iam manet pena iu¬
dicii. Q de resurrectione qui dem
plurima diuinarum scripturarũ
sunt testimonia: quȩ ñ pretermisi¬
mus in libris consolationis & re¬
surrectionis. De eo autem quod ait
ñ resurgunt in iudicio impii ÷ se¬
cundum cuuangłium absoluta
sententia est: quia ñ omnes udi¬
cabuntur. Apostolus autem ait.
Omnes enim oportet nos stare
ante tribunal xp̃i: ut recipiat
imusquisq ꝓpria corporis ꝓut
sit siue bonum siue malum.

Expanded text:
nsiliarius ejus fuit: aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Hunc autem locum praemittens Propheta ait: Sic omnes gentes ut stillicidium de urceo aestimatae sunt , et reliqua, ut cognoscas intellectum istum cum interpretatione Apostolica convenire. 51. Sed quid evidentius eo quod perituras naturas non videatur inducere, cum idixit: Non resurgunt; sed ait: Resurgunt quidem, sed non in judicio. Qui autem resurgit, est utique, et manet; sed quia non credidit in Christum, jam judicatus est; et ideo non venit in judicium, quem peracti jam 762 manet poena judicii. Et de resurrectione quidem plurima divinarum Scripturarum sunt testimonia, quae non praetermisimus in libris consolationis et resurrectionis. De eo autem quod ait: Non resurgunt impii in judicio; secundum Evangelium absoluta sententia est, quia non omnes judicabuntur. Apostolus autem ait: Omnes enim oportet nos stare ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis prout gessit, siue bonum siue m a 1 u m.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabuntur. Quȩ ista beatitudo est
quȩ ligno arboris comparatur:
Nisi intelligamus in paradiso illo
beatoꝵs loco lignum uitȩ in me¬
dio lignoꝵ alioꝵ de terra ꝓduc¬
tum Inter multa enim ligna qͦ
erant speciosa ad aspectum & bo¬
ua ad escam: etiam hoc lignum
terra ꝓduxit. & in medio paradi¬
si erat: ut cetera ligna eius uiridi¬
tade florerent. Quod c̾e̾ hoc lig¬
num diciinus: nisi ꝑ qͦd nobis
salus manauit: & recte hoc ter¬
ra ꝓduxit. quia cum uirgo gene¬
rauit: quȩ erat terra secundum
auctoris sententiam quȩ in eum
dicta est. Terra es: & in terram
ibis. Pulcre quoq in medio legit᷑
lignoꝵ alioꝵ: quia erat in medio
apostolorum discentium. Uel qͥa
in inedio erat mentis & cordis:
sicut ipse ait. Medius ur̃m stat.
quem uos uescitis. Q alibi ait.
Ego autem in medio ur̃m: sum:
Neam. Qui ergo beatus ẽ. imita
Serit dñi iħ̾ũ: qui est lignum ui
.lignum sapientie: plantatũ
utero uirginis uoluntate patͥs.
Aquo in ꝑpetuum mansurum

Expanded text:
abuntur . quae ista beatitudo est quae ligno arboris comparatur, nisi intellegamus in paradiso, illo beatorum loco, lignum uitae in. medio lignorum aliorum de terra productum? inter multa enim ligna, quae erant speciosa ad aspectum et bona ad escam, etiam hoc lignum terra produxit et in medio paradisi erat, ut cetera ligna eius uiriditate florerent . quod esse hoc lignum dicimus nisi per quod nobis salus uenit? et recte hoc terra produxit, quia eum uirgo generauit, quae erat terra secundum auctoris sententiam quae in eum dicta est: terra es et in terram ibis. pulchre quoque in medio legitur lignorum aliorum, qui erat in medio apostolin medio erat mentis et cordis, sicut ipse ait: Medius vestrum stat, quem vos nescitis . Et alibi ait: Ego autem in medio vestrum sumeum . Qui ergo beatus est, imitator erit Domini Jesu, qui est lignum vitae, lignum sapientiae, plantatum in utero Virginis, voluntate Patris; a quo in perpetuum mansurum
Abbreviated transcription (Latin):
tis uita ĩmaculata. in qͥb uigeat in¬
cana prudentia. Qualis erat ieremiaᷤ.
qui cum se iuuenẽ contuitu memora¬
ret etatis. & ꝑuuentutẽ excusaret.
qͦd p̃dicandi impar officio uideret᷑:
ait illi dñs. Noli dicere qͥa iuuenis sũ:
ego. qͥa ad om̃s ad qͦscũq misero te
abibis. Ita iuuenẽ ñ putauit : qͣm ap¬
tum. ꝓpħicȩ grẽ iudicabat. Talis ergo
uiuenis fuit dauid: qͥ renouatꝰ ẽẽt
& tefloruisset ut ipse dix̃. uelut aqͥle
iuuentꝰ sua. Sic gͦ intelligi oporcet.
iuuenis fui s scĩficatꝰ᷑. s ꝓph̾a in gen

Expanded text:
sit uita inmaculata, in quibus uigeat insit uita inmaculata, in quibus uigeat incana prudentia, qualis erat Hieremias., qui cum se iuuenem contuitu memoraret aetatis et per iuuentutem excusaret, quod praedicandi impar officio uideretur, ait illi dominus: noi dicere quiaiuuenis sum ego, quiaadomnes quoseumque misero te abibis. ita luuenem non putauit quem aptum prophetiae gratiae iudicabat. talis ergo iuuenis fuit Dauid, qui renouatus esset et refloruisset, ut ipse dixit, uelut aquilae iuuentus sua. sic ergo intellegi oportet: iuuenis fui, sed sanctificatus, sed propheta in gen
Abbreviated transcription (Latin):
raꝑetur ad regem dicente giezi ser¬
uo. Dñe. qͥd faciemus: Ait.
cum illis. &̾ dix̃ dñc aꝑi oculos cius. ut
uideat. &̾ aꝑti sunt oculi illius: & ui¬
dit montẽ & omnia in circuitu. equis
unum̾is. & celestib repleta legionib.
Paulus qͦ qui dixit. ꝑicuł in mari. ꝑi¬
culis in deserto se ẽẽ iactatũ. tñ ipse
testificatꝰ ẽ dicens. Si ds̃ ꝓnob̾. qͥs c̾tra
nos: Ergo sic ille derelictꝰ & desticutꝰ ab
hominib: apud dĩ abundat & ꝓflu¬
it. Nam & helias destitutꝰ erat: ita ut
diceret. Dñe. accipe animã ineã. Ecta¬
men uigebat apd̃ dm̃: ut ipsis ẽet
regib iuitute terribilis. Quomͦ ui¬
uenis dauid hoc potuit comp̃hende¬
re: Iuuenis enĩ magis temporalia
qͣu eterna considerat.: qͥa etas ea ꝑ¬
pendit aduitia. S sunt quidã in uiuen¬
tute senes: & alii iuuenes in senectute.
Sunt inqͣm uiri. qͦꝵ animi senili gͣui¬
tate ceusent᷑. In quib etas sit senectu

Expanded text:
raperetur ad regem, dicente Giezi serraperetur ad regem, dicente Giezi seruo: domine, quid faciemus? ait: cum illis. et dixit: domine, aperioculos eius ut uideat? et aperti sunt oculi illius et uidit montem et omnia in circuitu equis innumeris et caelestibus repleta legionibus . Paulus quoque, qui dixit periculis in mari, periculis in deserto se esse iactatum, tamen ipse testificatus est dicens: si deus pro nobis, quis contra nos? ergo ille sic derelictus et destitutus ab hominibus apud deum abundat et profluit. nam et Helias destitutus erat ita, ut diceret: domine, accipe animam meam, et tamen uigebat apud deum, ut ipsis esset regibus uirtute terribilis. Quomodo iuuenis Dauid hoc potuit comprehendere ? iuuenis enim magis temporalia quam aeterna considerat, quia aetas ea propendit ad uitia. sed sunt quidam in iuuentute senes et alii iuuenes in senectute. sunt, inquam, uiri quorum animi senilium grauitate censentur, in quibus aetas senectutis
Abbreviated transcription (Latin):
Iterũ in lenitico legerimꝰ uel in nu¬
meris. qͦd rursus moyses tecigerit
petram uirga. & scaturiuerit aqua
patrib ad bibendũ: preclare apłs
hoc interp̃tatꝰ ẽ dicens. Bibebant
autẽ de conseq̃nti petra: petra autẽ
erat. xp̃c. Illos igit᷑ quetulos. illos
immurmurantes. illos p̾uaricantetũ
ñ descrebat dñs ih̃c: s sequebatur.
Quid de helia & heliseo dicam: quib
ꝑ descita gͣdientib. equi de celo & ig¬
ncus cursus occurrit: Qmͦ derelictus
relictus in terris: qui raptꝰ ad celum:
Q nom egens & nudus & manis. qui
geimnati sp̃s hereditatẽ discipło de¬
reliquit: ut una melotide heres dona¬
tus fluuios sisteret: iordanẽ reuoca¬
ret in fontẽ. regũ exercitꝰ pasceret in
descito: & potũ sitientib ministraret:
Ad cius arbitrium de celo ꝓfluebant
pocula interris: Mortui resurgebant:
quomͦ derelictus heliseus qui cum sẏro¬
rum uallatꝰ ẽet exercitu. & captuus

Expanded text:
iterum in Leuitico legerimus uel in Nuiterum in Leuitico legerimus uel in Numeris, quod rursus Moyses tetigerit petram uirga et scaturiuerit aqua patribus ad bibendum, praeclare apostolus hoc interpretatus est dicens: bibebant autem de consequenti eos petra, petra autem erat Christus. illos igitur querulos, illos murmurantes, illos praeuaricantes tamen non deserebat dominus, sed sequebatur. quid de Helia et Heliseo dicam, quibus per deserta gradientibus equi de caelo et igneus currus occurrit? quomodo derelictus uomodo derelictus in terris, qui raptus ad caelum ? quomodo egens et nudus et inanis, qui geminati spiritus hereditatem discipulo dereliquit, ut una melotide heres donatus fluuios sisteret, Iordanem reuocaret in fontem, regum exercitus pasceret in deserto et potum sitientibus ministraret? ad eius arbitrium de caelo profluebant pocula, in terris mortui resurgebant. quomodo erectus est Heliseus, qui cum Syrorum uallatus esset exercitu, ut captiuus
Abbreviated transcription (Latin):
imparet decto: quem parricidalib pre¬
liis appecitum. regni sui depulsum fi¬
nib uictorie iure restituit. Ipsi qͦq
ia cob helias & heliscus ce iohannes
baptista. & ceteri qui in capͥnis pel¬
lib cirtumeuntes errabant in solitu¬
dinib & montib & speluncis & fo¬
ueis terre. Licet ludibria multa &
acerba supplicia tolerasse uideantur.
tamen ñ derelicti sunt. Siquidem cũ
frẽm fugeret iacob. & ꝑ deserta inco¬
mitatꝰ erraret: obdormiuit: & surgẽs
tudit ibi multitudinẽ celestis militie:
&e ait. Hic loctis uocat᷑ castra angłoꝵ
Non fuit satis castrũ uocare. s cast᷑.
que tante multitudimi conuenirẽt.
uides gͦ quia solum se putabat:
& castra cum celestis exercitꝰ seq̃ban¬
tur: Sic̃ & patres nr̃os moysi tem¬
pore. ne in deserco sitirent: petra ut
scriptum ẽ sequebatur. Nam cum
in exodo legerimus qͦd sicitiente po¬
pulo ꝑcussit moyses de uirga petiã
& aqͣs fluxit. & populus bibit dei:

Expanded text:
imperaret electo, quem parricidalibus proeimperaret electo, quem parricidalibus proeliis appetitum, regni sui depulsum finibus, uictoriae iure restituit. ipsi quoque Iacob , Helias et Heliseus et Iohannes Baptista et ceteri, qui in caprinis pellibus circumeuntes errabant in solitudinibus et montibus et speluncis et foueis terrae, licet ludibria multa et acerba supplicia tolerasse uideantur, tamen non derelicti sunt. siquidem cum fratrem fugeret Iacob et per deserta incomitatus erraret, obdormiuit et surgens uidit ibi multitudinem caelestis militiae et ait: hic locus uocatur castra angelorum. non satis fuit castrum uocare, sed castra, quae tantae multitudini conuenirent. uides ergo quia solum se putabat et castra eum caelestis exercitus sequebantur, sicut et patres nostros Moysi tempore, ne in deserto sitirent, petra, ut scriptum est, sequebatur. nam cum in Exodo legerimus, quod sitiente populo percussit Moyses uirga petram et aqua fluxit et bibit populus dei,
Abbreviated transcription (Latin):
iustos ab hominib derelinqui.: qͣn¬
do eos aliqui potentiũ ꝑsecunt᷑. &
nullus ad eos audet accedere. cum
intimore aut ininiuria uiderit con¬
stitutos. Unde iob dicit. Frẽs mei dis¬
cesserunt: agnouerunt extͣneos ma¬
gis qͣm me. Amici mei immisericor¬
des facti sunt: & qui me nouerant
obliti sunt nom̃ meũ. Dauid qͦ ñ so¬
lum destitutũ: s etiã impugnatũ se ab
amicis & ꝓtimis clamat. Amici in qͥt
mei & ꝓximi mei: aduersũ mne appio¬
pinqͣuer̃t. Ergo si in scło hoc repꝑiun¬
tur iusti derelicti: qmͦ sibi contraria
dixit dauid. nͥ intelligas qͦd iustus. &¬
si in scło derelinquit᷑. a dño tam̃ ñ de¬
relinquit᷑: Ieq enĩ iob cũ ee̾t in sterco¬
re a dño derelictꝰ ẽ: quem u angłoꝵ
concilio dñs ipse sua uoce laudabat.
qͣm temptari passus ẽ ut coronaret.
Temptationẽ autẽ in corpꝰ dedit: in
animam denegauit. Nec derelictus
⁊ auid cui regnum dedit ut populo

Expanded text:
iustos ab hominibus derelinqui, quaniustos ab hominibus derelinqui, quando eos aliqui potentium persecuntur, et nullus ad eos audet accedere, cum se in timore aut iniuria uiderit constitutos. unde lob dicit: fratres mei discesserunt, agnouerunt extraneos magis quam me; amici mei inmisericordes facti sunt et qui me nouerant obliti sunt nomen meum. Dauid quoque non solum destitutum, sed etiam inpugnatum se ab amicis et proximis clamat: amici, inquit, mei et proximi mei aduersum me appropinquauerunt. ergo si in hoc saeculo repperiuntur iusti derelicti, quomodo sibi contraria dixit Dauid, nisi intellegas quod iustus, etsi in saeculo derelinquitur, a domino tamen non derelinquitur? neque enim Iob, cum esset in stercore, a domino derelictus est, quem in angelorum concilio dominus lpae sua uoce laudabat, quem temptari passus est ut coronaret; temptationem autem in corpus dedit, in animam denegauit. nec derelictus Dauid, cui regnum dedit, ut populo
Abbreviated transcription (Latin):
sonũ secreta celestia resultarent. Qͥd
multa: T̾erras mouit. celũ impleuit.
Ideoq uocis nom̃ accepit: quia u̾bũ
dei uex sacͣta p̃cessit: quẽ admodum
ipse nos docuit. dicens. Ego uox cla¬
mantis in descito. Dixit hoc ysaias
ꝓpħa: de se dictũ iste firmauit. Audi¬
uimꝰ qͥd dixit p̃co. parate uiam dñi:
rectas facite seinitas eius. hec ẽ uox
singularis. & sola tam sonora. ut
ab omnib audiret᷑: tam dulcis ut
uniuersoꝵ corda mulcerent.Istos
gͦ achlctas suos dñs confirmauit ut
uincerent. Aunqͣm enĩ suos deserit &
relinquit. & ideo ad didit. ꝓpħa. Iuuenis
fui &e senui. Sic latini Aliqui autẽ uix¬
ta grecos habent. iuuenis fui etenm
senui. & ñ uidi iustum derelictum.
nec semen eius querens panem. Sim¬
pliciter qui uult intelligere patet
sensus. qͦd uite suȩ tempore daind ñ
uiderit iustum derelictũ. S hoc &
breuis temporis ẽ: oe incredibile.
Siquidem multos uidemus in scło

Expanded text:
sonum secreta caelestia resultarent. quid sonum secreta caelestia resultarent. quid multa? terram mouit, caelum impleuit. ideoque uocis nomen accepit, quia uerbum dei uox sacrata praecessit, quemadmodum ipse nos docuit dicens: ego uox clamantis in deserto. dixit hoc Esaias propheta, de se dictum iste firmauit. audiuimus quid dixit praeco: parate uiam domini, rectas facite semitas eius. haec est uox singularis et sola tam sonora, ut ab omnibus audiretur, tam dulcis, ut uniuersorum corda mulceret. iustos ergo athletas suos dominus confirmauit, ut uincerent ;.numquam enim suos deserit et relinquit. Et ideo addidit propheta: iuuenis fui et senui. sic Latini; aliqui autem iuxta Graecos habent: iuuenis fui; etenim senui et non uidi iustum derelictum nec semen eius quaer ens panem. simpliciter qui uult intellegere, patet sensus, quod uitae suae tempore Dauid non uiderit iustum derelictum. sed hoc et breuis temporis est et incredibile; siquidem multos uidemus in saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
eo qui me confortat. habet. xp̃c qui in pti¬
eritia sua euimaturos uicerint. ut da¬
niel puer sp̃u ualido. seniores illos redar¬
guit iudeoꝵ. & de uictoriȩ iure deiecit
in mortẽ. Habet & alios qui pͥusqͣm
nascerentur: in matris uentre lucta¬
ti sunt. Deniq iacob frẽm supplan¬
tauit esau. & malũ uicit. atq ita de
utero matris exiuit. ut uictorie insigne
monstraret: & pedem senioris degen̾is
uictor inuerteret. Ieremias in uulua
matris. sc̃ificatꝰ ẽ & ꝓbat᷑. Iohannes
baptista pͥncipem agonis humani. p̃¬
iniatorẽq luctantiũ. necdũ natꝰ uenis¬
se coguouit: atq in utero matris exili¬
eus. piebrauiũ confessionis emeruit.
Recte iam tunc designatꝰ ẽ ad coronã¬
qui aute omnes ad xp̃i agonem fidei
testis & preco uirtutis. suum nom̃ ob¬
tulerat. Bonus p̃co: qui ad certamen
alios excitabat. Q uere bonus p̃co. qͥ
tam magna uoce clamauit: ut ad eiꝰ

Expanded text:
eo qui me confortat. Habet et Christus qui in pueo qui me confortat. Habet et Christus qui in pueritia sua aeui maturos uicerint, ut Danihel puer spiritu ualido seniores illos redarguit Iudaeorum et de uictoriae iure deiecit in mortem. habet et alios qui, priusquam nascerentur, in matris uentre luctati sunt. denique Iacob fratrem subplantauit Esau et malum uicit atque ita de utero matris exiuit, ut uictoriae insigne monstraret et pedem senioris degeneris uictor inuerteret. Hieremias in uulua matris sanctificatus est et probatus. Iohannes Baptista principem agonis humani praemiatoremque luctantium necdum natus uenisse cognouit atque in utero matris exiliens piae brauium confessionis emeruit. recte iam tunc designatus est ad coronamqui ante omnes ad Christi agonem fidei testis et praeco uirtutis suum nomen obtulerat. bonus praeco, qui ad certamen alios excitabat et uere bonus praeco, qui tam magna uoce clamauit, ut ad eius
Abbreviated transcription (Latin):
enim giecoꝵ. lucta ẽ latinoꝵ. Q uere pa¬
le: quia caro & sanguis & nequitie spir¬
tales. patientia. & continentia corporis.
& aniini moderatione suꝑant᷑. Ira. furor.
fui. cedes. arma sunt diaboli. Alibiqͦ
Pagis supͣmodũ cesum seẽẽ significat
dicens. In plagis supͣ modũ: in mortibus
fieq̃nter. Ierosolunis autẽ pugnis se ẽẽ
ꝑcussũ. bi cum int̾uenientibꝰ militib
aliqͣndo cessassent udei ꝑcut̾e paulũ.
sit pcut̾e os eius. Cui respondit apłs.¬
Pcutere te incipiet ds̃ paries d ealbate.
& tu sedens uidicas me scd̾m legem:
&e eitra legem iubes me ꝑcuti: Sciuit¬
piofecto referire. qui gͣuiore pugno põ¬
tificem reꝑcussit. Ipse enĩ corporaliter
ñ ut inincertũ: sic enitor. ñ ut aera ce¬
dens. Qͦd latine dixit enitor. grece dix̃
pycteso. & uere qͣsi bonus pycta. nõ
aerem. s aerias potestates. & uideoꝵ
capita uerberabat: Quia capuit õiũ
Uude &e ipse ait. Omnia possum in

Expanded text:
enim Graecorum, lucta est Latinorum. Et vere paenim Graecorum, lucta est Latinorum. Et vere pale; quia caro et sanguis, et nequitiae spiritales patientia et continentia corporis, et animi moderatione superantur. Ira, furor, caedes, arma sunt diaboli. Alibi quoque plagis supra modum caesum se esse significat dicens: In plagis supra modum, in mortibus frequenter, Hierosolymis autem pugnis se esse percussum. ubi cum interuenientibus militibus aliquando cessassent Iudaei percutere Paulum, sit percutere os eius. cui respondit aposcutere te incipiet deus, paries dealbate. et tu sedes indicare de me secundum legem et contra legem iubes me profecto referire qui grauiore pugno pontificem repercussit; ipse enim corporaliter non ut in incertum, sic enitor non ut aera caedens. quod Latine dixit \'enitor\', Graece ait πυκτεύω. et uere quasi bonus pycta non aerem, sed aerias potestates et Iudaeorum capita uerberabat, quia caput omnium it. unde et ipse ait: omnia possum in
Abbreviated transcription (Latin):
cursu consũmato ȩẽt iam ꝓximꝰ ad
coronã. Cognouimꝰ etates ꝓ fide & de¬
uotione certantiũ: cognoscamꝰ etiam¬
nos doceat tenor. In hoc utiq scłari a¬
gone. alii sunt qͥ simplici qͦdã & legi¬
timo gen̾e luctant᷑. & ligaturis can¬
tum corpoꝵ certant. uerb̾are ñ nor̃t.
qui palestre uocant᷑. Alii qͥ cedem &
pulueris iaccũ mẽbroꝵ nȩxib mis¬
cent. omni sibi u̾berandi uire ꝑmisso
Quos panmacarios uocant. eo qd om¬
nis litis & pugne aduersũ se habeant
potestatẽ. Ali qͥ cestib adu̾sum se de¬
cernũt. & dilaceratis capitib crucian¬
tur. hii picte ferunt᷑. hec omnia cet¬
tamina subut paulus apłs. sicut ip¬
se demonstrat. Itaq alibi dicit. R in
ñ est pale uob̾ aduersus carnem & sang̾¬
neni.s aduersus pͥncipatꝰ & potestates. Q
ut compendio utar: aduersus nequitias
spititales. In latinis plerisq colluctatio rep¬
ꝑitur: ingrecis omnib pale scribit᷑. Pale

Expanded text:
cursu consummato esset iam proximus ad cursu consummato esset iam proximus ad coronam. Cognouimus aetates pro fide et deuotione certantque Scripturae nos doceat tenor. In hoc itaque saeculari agone alii sunt, qui simplici quodam et legitimo genere luctantur, et ligaturis tantum corporis certant, verberare non norunt, qui palestritae vocantur; alii qui caedem et pulveris jactum membrorum nexibus miscent, omni sibi verberandi jure permisso: quos pammacharios vocant, eo quod omnis litis et pugnae adversum se habeant potestatem; alii qui cestibus adversum se decernunt, et dilaceratis capitibus, cruciantur: hi πύκται feruntur. 56. Haec omnia certamina subiit Paulus apostolus, sicut ipse demonstrat. Itaque dicit: Quoniam non est nobis pale adversus carnem et sanguinem; sed adversus principes et potestates, et ut compendio utar adversus nequitias spiritales . In Latinis plerisque colluctatio reperitur, in Graecis omnibus πάλη scribitur; πάλη
Abbreviated transcription (Latin):
bi. hoc ẽ spiritales. Nouit sc̃ptura
adolescentẽ paulũ. iam pximũ con¬
uersioni. Nouit &e euthicũ adolescen¬
tem. qui cum sermonib intentꝰ ha¬
beret᷑. somino uict᷑ de tritecto cecidit
& resurrexit. IAouit & iohannẽ ado¬
lescentem: in xp̃i pectore recumbents̃
Qui tam fortis fuit. ut ꝑsecutionẽn
timeret: malũ uinc̾et. Hic ẽ puerqͥ
patrẽ genitalem reliquit. secutꝰ eñ
patrẽ quẽ cognouit et̃nũ:. Id olesam
amictꝰ sindone dnm̃ seq̃bat᷑ tẽpore
passionis: qͥ sua omĩa dereliq̃rat.
Maturior dđm uerbũ in pͥncipio ip¬
so semꝑ fuisse. atq c̃ẽ cognouit.
ce manere in se ꝓbauit. Uiros qͦ sc̃p¬
t̃ã no̾ docuit sp̾ales. agabo ꝓpb̃a dicen¬
te. Uirũ bunc cuiꝰ ẽ hec zona. sic al¬
ligabt᷑ uidei in icrusalẽ. & festꝰ ait.
Uir quidã ẽ relictꝰ a felice incustodu.
Ante passionẽ suã paulus adolescens
dicit᷑: In passione sua uir significat᷑ qͥ

Expanded text:
bi, hoc est spiritales. nouit scriptura bi, hoc est spiritales. nouit scriptura adulescentem Paulum iam proximum conuersioni, nouit et, Eutychum adulescentem, qui cum sermonibus Pauli intentus haereret, somno uictus de tritecto cecidit et resurrexit, nouit et Iohannem adulescentem in Christi pectore recumbentem, qui tam fortis fuit, ut persecutionem non timeret, malum uinceret. hic est puer, qui patrem genitalem reliquit, secutus est patrem eum quem cognouit aeternum, adulescens amictus sindone dominum sequebatur tempore passionis, qui sua omnia dereliquerat, maturior deum uerbum in principio ipso semper fuisse atque esse cognouit et manere in se probauit. Uiros quoque scriptura nos docuit spiritales Agabo propheta dicente: uirum hunc cuius est zona haec sic alligabunt Iudaei in Hierusalem, et Festus ait: uir quidam est relictus a Felice in custodia. ante passionem suam Paulus adulescens dicitur, in passione sua uir significatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ddei deuiotionisq ꝓcessu. Uirtutum
gͦ istȩ ñ infirmitatis etates sunt. ie¬
q enĩ sine uirtute puer ẽ qui cog¬
nouit patrẽ dm̃ uircutũ. Ex illo
puero Isti sunt pueri. qui pͥusqͣm
sciret uocare patrẽ aut matrẽ. ac¬
cepit uirtutẽ damasci: & spolia
samarie.Ipse ẽ puer qui natꝰ ẽ nob̾
filius datus ẽ nob̾. cuiꝰ pͥncipatꝰ suꝑ
humeros eiꝰ. Ipse nos docuit pueri¬
tiam ẽẽ uirtutẽ dicens. Sinite eoᷤ.
&e nolite phibere pueros ad meue¬
nire. & alibi. A m̾am̃ dico uobis
nͥ conuersi fu̾itis & efficiamini sic̃
puer iste: ñ intrabitis in regnũ ce¬
loꝵ. Ipsa q̃ corporis fortitudine
pueri plerũq uincunt: uiros. &
utiq si etatẽ pueritie consideremꝰ.:
ñ potest puer aut usum omnẽ scur.
aut uim subite luctandi. Nouimꝰ
tam̃ qͦd freq̃nter pueri quos ñ po¬
terant portare uicerunt. Adeo ui¬
gor animi. infirmitatẽ excludit eta¬
tis. Quales autẽ pueri: tales & ephe¬

Expanded text:
ylei deuotionisque processu. uirtutum ylei deuotionisque processu. uirtutum ergo istae, non infirmitatis aetates sunt; neque enim sine uirtute est puer qui cognouit patrem deum uirtutum. ex illo puero isti sunt pueri, qui, priusquam sciret uocare patrem aut matrem, accepit uirtutem Damasci et spolia Samariae. ipse est puer qui natus est nobis, filius datus est nobis, cuius principium super humeros eius. ipse nos docuit pueritiam esse uirtutem dicens: sinite eos et nolite prohibere pueros ad me uenire, et alibi: amen amen dico uobis, nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. ipsa quoque corporis fortitudine pueri plerumque uiros uincunt. et utique si aetatem pueritiae consideremus, non potest puer aut usum omnem scire aut uim subire luctandi; nouimus tamen, quod frequenter pueri quos non poterant portare uicerunt; adeo uigor animi infirmitatem excludit aetatis. Quales autem pueri, tales et ephe
Abbreviated transcription (Latin):
me. Iesus enĩ ñ cedidit: s impul.¬
sus ẽ. Etenim cum ipse conuertat
elisos: quomͦ ipse potuit elidi: Ius¬
tum autẽ cum ceciderit: posse re¬
surgere testat᷑ scͥptura que dicit.
Nunqͥd qui cadet: ñ adiciet ut
resurgat: & qui auersus fuerit
ñ reu̾tetur: Ue hiis qui auertũ¬
tur auersione impudenti dicit dñs.
Utinam quidem ineluctabilis &
insuꝑabilis sit xp̃i athleta: & in
omni etate. in omni uirtutũgen̾e
gloriosus. sicut ille ait. S in om¬
nib suꝑamus ꝓpter eum qui nos
dilexit. Qͥd est in omnib . Sunt
athlete qui uocent᷑ pueri. ephebi.
Etiã scriptura has in luctatorib
nouit etates dicente dauid. Ne
au̾tas faciem tuã a puero tuo.
Q uiuenis fui &e senui. Unde¬
ce iohannes ait. Scribo uobis pu¬
eriquia cognouistis patrem. Seri¬
bo uobis uiuenes. quia uicistis ma¬
lum: scribo uob̾ frẽs. qͥa cognouistis
cum qui ẽ abinitio maturiorq ad
frẽs scribens. maturos designat: fi¬

Expanded text:
me; Iesus enim non cecidit, sed inpulme; Iesus enim non cecidit, sed inpulsus est. etenim cum ipse conuertat elisos, quomodo ipse potuit elidi ? iustum autem, cum ceciderit, posse resurgere testatur scriptura, quae dicit: numquid qui cadit non adiciat ut resurgat? aut qui auersus fuerit non reuertitur? uae his qui auertuntur auersione inpudenti, dicit dominus. Utinam quidem inluctabilis et insuperabilis sit Christi athleta et in omni aetate, in omni uirtutum genere gloriosus, sicut ille ait: sed in omnibus superamus propter eum qui nos dilexit! quid est \'in omnibus\'? sunt athletae qui uocentur pueri, ephebi, dgeg. etiam scriptura has in luctatoribus nouit aetates dicente Dauid: n e auertas faciem tuam a puero tuo, et: iuuenis fui et senui. undeetIohannesait: scribo uobis, pueri, quia cognouistis patrem. scribo uobis, iuuenes , quia uicistis malum. scribo uobis. patres, quia cognouistis eum qui est ab initio. maturior itaque ad fratres scribens maturos designat f
Abbreviated transcription (Latin):
bonus athleta. ñ turbat᷑. Pleri¬
q enim uolunt teneri. quo matu¬
rius uincant: qui de arte p̾su¬
munt.S etiam si assignatꝰ ut ip¬
so uerbo utar. & pͥmo & scđo fuc-¬
rit ñ exludit᷑:. licet ei interdũ re¬
parare luctam̃. & uincere sepe c̃¬
tingit. & cedere eum qui scđa c̃¬
tentione suꝑau̾it. Ita gͦ etiã iustꝰ
etiam si offendiculum incurrerit
& ceciderit: ñ relinquat tam̃ studi¬
um deuotionis. & fidei sobrieta¬
tem teneat. penitentiã gerat: se¬
pe se reparet. I deo interrogat pe¬
irus. si peccau̾it in me fiater mͣs
quotiens. remittam ei usq septies:
& respondit dñs. Non solum sep¬
ties: s usq septuagies septies. t
scias autẽ quia athlete sumus.
& impellim. & alii ruunt & ple¬
riq elidunt᷑: audi dicentem.
Suffulcit dñs omnes qui ruunt:
& corrigit om̃s elisos. Unde &
ipse dicit dauid: uel ille qui locu¬
tus ẽ in ꝓpħa. Impulsus subuersꝰ
sum ut caderem: & dñs suscepit

Expanded text:
bonus athleta, non turbatur\'. pleribonus athleta, non turbatur\'. plerique etiam uolunt teneri, quo maturius uincant, qui de arte praesumunt. sed etiamsi assignatus, ut ipso uerbo utar, et primo et secundo fuerit, non excluditur; licet ei interdum reparare luctamen et uincere saepe contingit et cedere eum qui secunda contentione superauerit. ita ergo etiam iustus etiamsi offendiculum incurrerit et ceciderit, non relinquat tamen studium deuotionis et fidei, sobrietatem teneat, paenitentiam gerat, saepe se reparet. ideoque interrogat Petrus: si peccauerit in me frater meus, quotiens remittam ei? usque septies? et respondit dominus: non solum septies, sed etiam septuagies septies. ut scias autem, quia athletae sumus et inpellimur et alii ruunt et plerique eliduntur, audi dicentem: suffulcit dominus omnes qui ruunt et corrigit omnes elisos. unde et ipse de se dicit Dauid uel ille qui locutus est in propheta: inpulsus subuersus sum ut caderem, et dominus suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
cadit. magis pede labit᷑. S in¬
firmꝰ lubrico sepe decipit᷑: uel
offendit in petra. Hic autẽ iusti
casum untellige: id ẽ fortioris.
Deniq de popło qui luctat᷑. si
genu fixerit. uel pede lapsus
fuerit: ꝓ uicto habet᷑. A thleca
qui luctandi peritiã habet.
e ad coronam luctatur: etiam
uolens genu figit ut uincat: Qe
si lapsus fuerit: ñ excludit᷑. & si
ab eo qui suꝑior sit p̃mat᷑. manib
tam̃ se sustinens iure decertat. Nec
differtur brauium: nͥ fuerit fu¬
sus in uentrẽ. aut distentꝰ uincłõ
laceitoꝵ. Inde oriunt᷑ crebra cer¬
tamina: quia multa & incogni¬
ta plerisq sunt gen̾a ruinarũ.
Nam casus eos ꝓpͥe appellant latini.
grece enim ꝑtomata nuncupã¬
tur. Ergo cum stringit᷑. & urget᷑.
sepe se uoluit. & fit supͣ qui infe¬
rior habebat᷑. suꝑiorẽq dum sur¬
git elidit: qͦd uidet᷑ scriptura sig¬
nificare cum dicit. Uniuersum
stratũ uersasti in infirmitate eiꝰ.
Ideoq de eo dicit᷑. Cum ceciderit

Expanded text:
cadit non magis pede labitur, sed infirmus lubrico saepe decipitur uel offendit in petra? hic autem iusti casum intellege, id est fortioris. denique de populo qui luctatur, si genu fixerit uel pede lapsus fuerit, pro uicto habetur. athleta, qui luctandi peritiam habet t ad coronam luctatur, etiam uolens genu figit, ut uincat, et si lapsus fuerit non excluditur et si ab eo, qui superior sit, prematur, manibus tamen se sustinens iure decertat nec aufertur brauium, nisi fuerit fusus in uentrem aut distentus uinculo lacertorum. inde oriuntur crebra certamina, quia multa et incognita plerisque sunt genera ruinarum. nam casus eorum proprie appellant ruinam; Graece enim nrcbuara nuncupantur. ergo cum stringitur et urgetur, saepe se uoluit et fit supra qui inferior habebatur superioremque dum surgit elidit. quod uidetur scriptura significare, cum dicit: uniuersum stratum uersasti in infirmitate eius. itaque de eo dicitur: \'cum ceciderit
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: remediũ accusatio sui criminis.
Uenenũ iniquitas ẽ: confessio remediũ
ꝓlapsionis. Et ideo uere remediũ de
ueneno ẽ: si dicas iniquitates. ut uisti¬
ficeris. S iam psalmũ adoriam᷑: ut
ipse nos doceat. quẽ admodũ agenda

Expanded text:
tum est; remedium, accusatio sui criminis: tum est; remedium, accusatio sui criminis: venenum, iniquitas est; confessio, remedium prolapsionis. Et ideo vere remedium de veneno est, si dicas iniquitates tuas, ut justificeris. 12. Sed jam psalmum adoriamur, ut ipse nos doceat quemadmodum agenda
Abbreviated transcription (Latin):
plentes ut & paruulos interfic̾ent: & in¬
ter eos filius uirginis necaret᷑. Crgo ec̃¬
cłia dñi ĩ iudeis consolari se noluit:
quia ñ sunt Inxp̃ianis autẽ qui ex
nationib congregati sunt epulat᷑ &
gaudet.: q̃m ceꝑunt ẽẽ qui ñ erant.
Misisti gͦ aqm iordanis aqͣm grẽ :
hoc pͥmũ bibe. Misisti aqͣm iordamᷤ
lacrimarũ. aqͣm penitentiȩ :
hoc scdm ẽ pod̾m ut pͥmũ repareᷤᷤ.
Bibe aqͣm de tiuis uasis. bibe aqͣm
crime panes: habes ex peccato iniqͥ¬
tatis cibum conu̾sionis. scd̾m illud
qͦd legit᷑ in euuangłio. q̃m cui
plus dimittit᷑. plus diligit. Un¬
de sepe uidemꝰ aliqͦs qͥ ante negli¬
gentes fuerant. xp̃ian. peccato aliqͦ com
misso fieridiligentiores: & exillo ꝑ pe¬
nitentiã cuadere solere ꝑfectos. Sicut gͥ
expeccato conu̾sio: ita reinediũ deuene¬
no. Atidi hoc remediũ Iustꝰ inpͥncipio
sermonis accusator ẽ sui. Uenenũ pecca¬

Expanded text:
plentes, ut et paruulos interficerent, ut inplentes, ut et paruulos interficerent, ut inter eos et filius uirginis necaretur. ergo ecclesia domini in Iudaeis consolari se noluit, quia non sunt, in christianis autem, qui ex nationibus congregati sunt, epulatur et gaudet, quoniam coeperunt esse qui non erant. Misisti ergo aquam Iordanis, aquam gratiae; hoc primum bibe. misisti aquam lacrimarum, aquam paenitentiae; hoc secundum est poculum, ut primum repares. bibe aquam de tuiscrimae panes, habes ex peccato iniquitatis cibum conuersionis secundum illud quod legis in euangelio, quoniam cui plus dimittitur plus diligit. unde saepe uidemus aliquos, qui ante neglegentes fuerint christiani, peccato alimisso, fieri diligentiores, et ex illo per poenitentiam evadere 820 solere perfectos. Sicut igitur ex peccato conversio, ita remedium de veneno. Audi hoc remedium: Justus in principio sermonis accusator est sui . Venenum, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
baptizat᷑ in xp̃o: & in resurrectionem
eiꝰ a scendit. Si autẽ iam baptiratꝰ er¬
rasti mitte aqͣm lacͥmarũ ñ m̃dacem
ẜ uerã: ut de ꝓfundo clames ad dnm
dm tuũ ut dicat᷑ dete. Uox audia
ẽ in rama fletꝰ & ululatꝰ multꝰ rached
plorans filios suos: noluit ꝯsolari quia
nͣ sunt. Rache
atłia e: in qua benedicit᷑ plebs dci Ipsa
ꝓce fleat. ipsa peccata tua deploret.
ae fleat plurimũ. ut consolationẽ faci¬
le ñ ammittat: qͦm admodũ q̃ pluri¬
mũdolent I deo consolatari senoluit:
qm qui eras ẽẽ disisti. S: hac ꝑseũantia
doloris & fletꝰ em̃eat᷑ ut dicatur. filiꝰ
incus mortuus erat & reuixit: ꝑierat
& inuentꝰ ẽ. Aut forte consolari se no¬
luit rachel in filiis iudeoꝵ qͥa ñ sunt.
Qutiq ido genuerat ut eẽnt. Q id̾õ
ñ amisit consolationẽ occisis paruu¬
lis ab herode. quia nec inaduentu dñ
crediderunt. mensurã sceleris atdim¬

Expanded text:
baptizatur in Christo, et in resurrectionem baptizatur in Christo, et in resurrectionem ejus ascendit. Si autem jam baptizatus errasti, mitte aquam lacrymarum, non mendacem, sed veram; ut de profundo clames ad Dominum Deum tuum, et dicatur de te: Vox audita est in Rama, fletus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachel sia est, in qua benedicitur plebs dei. ipsa pro te fleat, ipsa tua peccata deploret et fleat plurimum, ut consolationem non facile admittat, quemadmodum qui plurimum dolent. ideo consolari se noluit, quoniam qui eras esse desisti; sed hac perseuerantia doloris et fletus emereatur, ut dicat: filius meus mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus e s t. aut forte consolari se noluit Rachel in filiis Iudaeorum, quia non sunt, quos utique ideo genuerat, ut essent. et ideo non admisit consolationem occisis paruulis ab Herode, quia nec in aduentum Iesu crediderunt, mensuram sceleris adim
Abbreviated transcription (Latin):
tegas: & fideli confessione tẽꝑes crunen
admissũ. Audi quẽadmodũ uirt᷑ dracons
ipsiꝰ ꝯt̾at᷑ Cont̾at ĩ qͥt ds sat̾anan sub pels
Cont̾e pͥmo cor cuũ. inqͦerat dracomi
cubile: ut ñ inueniat nͥ possit habitare.
sont̾ẽ carnes diacronis. Carnes eiꝰ pec¬
cata nr̃a sunt. Idõ tͥ dic̃ ds̃. eprlant᷑ in
eo gentes: Q infra ait. Prectirrit mori.
Carnes autẽ. corpori sunt eiꝰ adherene¬
inherent. corpꝰ draconis & m̃bra sunt.
Idõ ap̃i ños corpꝰ epulamͣ. illi autem
corpꝰ epulant᷑ draconis. Nos epulam̃
qui ap̃o adherere contendimꝰ remissi¬
neccunt. continuationẽ flagitioꝵe
pulant᷑ & cminũ. Cont̾e̾ gͥ has
carnes. & suꝑ eascont̾tionẽ tui cordis¬
asꝑge. Deinde mitte suꝑ omĩa. iordi¬
nis aqͣm. Iordanis enĩ descensio & a
centio ẽ. Qm̃ qͥ in fontẽ sacrũ descen¬
derit. & ascendet. ut q̃ suꝑiora sunt
qͤrat. Descendit enĩ in mortẽ. xp̃i qͥ

Expanded text:
tegas et fideli confessione temperes crimen tegas et fideli confessione temperes crimen admissum. audi, queinquit, non ut in incertum, sic luctor non ut ntere primo cor tuum, in quo erat draconis cubile, ut non inueniat ubi possit habitare. contere carnes draconis; carnes eius peccata nostra sunt. ideo tibi dicit deus: epulantur in eo gentes et infra ait: praecurrit mori. carnes autem corporis eius sunt adhaerenteinhaerent, corpus draconis et membra sunt. Ideo nos Christi corpus epulamur; illi autem corpus epulantur draconis: nos epulamur, qui Christo adhaerere contendimus, remissimissus, qui medicinae salutaris in ueteribus scripturis semina demonstraret et noua ipse deferret ! quam multa itaque salubria sunt, quae noxia perfunctorie iudicantur, de ipsa terra sumamus exempla. Serpens alit uenenum, morsus noxios habet, uulnerat 30 carnem; sed in ipso quaerat. Descendit enim in mortem Christi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
atq uͥ calescete ceꝑit consuetudo.
seu nature qͣdam uiolentia. seti libi¬
dinis ardore. feminã stͥng̾e ora.
morsusq libidinis oscuł p̃m̾e. atq
ita caput serpentis abscidi. Nonne
innatura serpentis mist̾ium fidei
recognoscis: Ser pens ille paradisi
pͥor feminã ad culpe adult̾iũ ꝓuo¬
hunc mundũ: soboles illiꝰ femme
circũuentionẽ parentis. & fraudẽ
multa serpentis. armis cũ suis exu¬
it. & caput illius amputauit. Qͦd
si uenena p̃ualuerint. & peccatum
in qͦ ẽ aculeus mortis irrepserit:
utere medicoꝵ exemplo. ut tͥ ser¬
pens uel sero moriat᷑. Conteras eiꝰ ue¬
nenũ. corpꝰq cõminuas. ut admyxcũ
salutarib sucis nou̾is temꝑandũ:
ut ñ solũ ium suã &e iurꝰ amictat.s
etiã fiat remediũ de ueneno. Morit᷑
aũ tͥ serpens ille intelligibilis. si tu
moriaris peccato: & tͥ tua pecata morantꝰ
Sic cont̾it᷑ eiꝰ uenenũ: si te tua facta cõpin¬
gant. Sicom̃ĩs uis eiꝰ abolẽt. si bonis oꝑib

Expanded text:
atque, ubi calescere coeperit consuetudo, seu naturae quadam violentia, seu libidinis ardore feminam stringere ora, morsusque libidinis osculis premere, atque ita caput serpentis abscindi. 9. Nonne in natura serpentis mysterium fidei recognosces? Serpens ille paradisi prior feminam ad culpae adulterium prohunc mundum, soboles illius feminae circumventione parentis, et fraude multa serpentis, armis eum suis exuit, et caput illius amputavit. Quod si venena praevaluerint, et peccatum in quo est aculeus mortis irrepserit; utere medicopens uel sero moriatur: conteras eius uenenum corpusque comminuas et admixtum salutaribus sucis noueris temperandum, ut non solum uim suam et uirus amittat, sed etiam fiat remedium de ueneno. moritur autem tibi serpens ille intellegibilis, si tu moriaris peccato et tibi tua peccata moriantur . sic conteritur eius uenenum, si te tua facta conpungant; sic omnis uis eius aboletur, si bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
ctura diuina. Nempe in mare ru¬
cipitabunt᷑ sacrilegi in lacũ ig¬
nis ardentis: qui suꝑba in deum
iactauere conuitia: Seqͣmur
gͥ positi columnãiguis que nos
in hoc corpore positos illuminet.¬
& uiam monstret: ut in futurũ
nobis nebula refrigeret noctis.
qͥ seua incendia leuare possimꝰ.
Uide autẽ scͥptura qͥd dicat. Ar¬
cus in qͥt peccatoꝵ dñs confrin¬
gat. Arcum autẽ suum posuit in
nube. quo diluiuia cessarent: tͣnqͥlli¬
tas refunderet᷑. Unde credendum
quia adu̾sarius & malignus ar¬
cum excendit suũ: ut quietis ani¬
mis moueat tempestates. excitet
flatus. Oremꝰ gͦ ut arcũ maligni¬
tatis dissoluat dñs d̾s nr. assit
pauꝑi suõinopi. qui ꝓpter deiti¬
morem duxit ñ affectandas cẽ
diuitias. ñ occupanda minoꝵ.
p̃dia: ñ uiduas relictis maiorum
hereditatib exuendas. Melius
parũ iusto. supͣ diuitias pecca¬
torũ multas. Non gͦ diuitĩꝵ ac¬
cusant᷑. s diuitie peccatorum:

Expanded text:
ptura diuina. nempe in Mare Ruptura diuina. nempe in Mare Ruaecipitabuntur sacrilegi in lacum ignis ardentis, qui superba in deum iactauere conuicia. sequamur ergo hic positi columnam ignis, quae nos in hoc corpore positos inluminet et uiam monstret, ut in futurum nobis nebula refrigeret noctis, quo saeua incendia releuare possimus. Uide autem, scriptura quid dicat: arcus, inquit, peccatorum dominus confringat. arcum autem suum posuit in nube, quando diluuia cesserant, ut tranquillitas refunderetur. unde credendum, quia aduersarius et.malignus arcum extendit suum, ut quietis animis moueat tempestates, excitet flatus. oremus ergo, ut arcum malignitatis dissoluat dominus deus noster, assit pauperi suo et inopi, qui propter dei timorem nescit affectandas esse diuitias, occupanda minorum praedia, uiduas relictis maiorum hereditatibus exuendas. M elius est parum iusto super diuitias peccatorum multas. non ergo diuitiae accusantur, sed diuitiae peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebit diem introitꝰ eiꝰ: aut
quis sustinebit cum apparu̾it
nobis: Qͣm ipse introibit sicut
ignis conflatorii. & sic̃ alueus
lauantiũ. & sedebit conflans
& purgaus sic̃ aurũ & argentũ:
&e purgabit filios leui. &ͦ effim¬
det eos sicut aurum & sicut argen¬
tum. & erunt dño offerentes sacrifi¬
cium in equitate. Igne gͦ purga¬
bunt᷑ filii leui: igie erechiel. igne
dlanel. S hii & si ꝑignẽ examina¬
bunt᷑: dicent tamen. T̃ ransiuimꝰ
ꝑ ignẽ c&e aqͣm. Alii in igne rema¬
nebunt. Illis rorabit ignis ut he¬
breis pueris. qui in incendio for¬
natis ardentis obiecti sunt. Mii¬
stros autẽ impictatis ultor ignis
exuret. Ue mͥ si opus meũ arserit:¬
& laboris huiꝰ patiar detͥmentũ.
& si saluos faciet dñs seruos suoᷤͤ:
salui crimꝰ ꝑ fidem: sic tameN
salui quasi ꝑ ignẽ: & si ñ exure¬
mur: tam̃ urem. Qumͦ tamen
alii remaneant inigne. alii ꝑtͣn¬
seant: alio loco nos doceat scͥp¬

Expanded text:
. et quis sustinebit diem introitus eius? aut . et quis sustinebit diem introitus eius? aut quis sustinebit cum appa.ruerit nobis? quoniam ipse introibit sicut ignis conflatorii et sicut alueus lauantium. et sedebit conflans et purgans sicut aurum et argentum et purgabit filios Leui et effundet eos sicut aurum et sicut argentum, et erunt domino offerentes sacrificium in aequitate. igne ergo purgabuntur filii Leui, igne Ezechiel, igne Daniel. sed hi etsi per ignem examinabuntur, dicent tamen: transiuimus per ignem et aquam. alii in igne remanebunt. illis rorabit ignis ut Hebraeis pueris, qui incendio fornacis ardentis obiecti sunt, ministros autem impietatis ultor ignis exuret. uaemihi, si opus meum arserit laboris huius patiar detrimentum etsi saluos faciet dominus seruos suos, salui erimus per fidem, sic tamen salui quasi per ignem; etsi non exuremur, tamen uremur. quomodo tamen alii remaneant in igne, alii pertranseant, alio loco nos doceat scri
Abbreviated transcription (Latin):
tis deerat. & iam illi uentoꝵ pͣlia
ferre nͣ pot̾ant. suisq spiculis ster¬
nebant᷑: & qͦd peius ẽ nͣ erant corpo¬
rum gͣuiora uulnera illa qͣm men¬
tium. Deficiebant enĩ corde: cum
d̾m adu̾sum se pugnare cognos
cerent. Exierant itaq ꝓuocantes
& de pharetra cordis sui aduers
popłm xpͣianũ uenenata ꝑfidie
iacula ꝓferebant: s in caput eoꝵ
sua reuertebat᷑ impietas. Deniq
ipsi inter se sua ꝑfidia sunt solu¬
ti. paratasq fidelib insidias dñs
dissipauit: ut nõ soluͣ pus noc̾e
ñ possent. s ꝓpriis auxilus nu¬
darent᷑. atq ad hostem sua arma
tͣnsirent. Qͣnto melius nͣ ꝓtulis¬
sent gladiũ de uagina: Hoc ẽ
impia nequaqͣm uerba ꝓinsissent.
ilam si ꝓ ocioso sermone redditu¬
rus ẽunusqͥsq rationẽ: qͣnto ma¬
gis uerba sacrilegii grauib sup¬
pliciis expiabit: Igne nos exami¬
nasti dicit dauid. Ergo omnes
igne examinabunt᷑. &e ezechiel

Expanded text:
tis deerat, et jam illi ventorum praelia tis deerat, et jam illi ventorum praelia ferre non poterant, suisque spiculis sternebantur. Et quod pejus est, non erant corporum graviora vulnera illa, quam mentium; deficiebant enim corde, cum Deum adversum se pugnare cogncerent. exierant itaque prouocantes et de pharetra cordis sui aduersus populum christianum uenenata perfidiae iacula proferebant, sed in caput eorum sua reuertebatur impietas. denique ipsi inter se sua perfidia sunt soluti paratasque fidelibus insidias dominus dissipauit, ut non solum piis nocere non possent, sed propriis auxiliis nudarentur atque ad hostem sua arma transirent. quanto melius non protulissent gladium de uagina, hoc est impia nequaquam uerba prompsissent! nam si pro otioso sermone redditurus est unusquisque rationem, quanto magis uerba sacrilegii grauibus suppliciis expiabit! Igne nos examinasti, dicit Dauid. ergo omnes igne examinabimur. et Ezechiel
Abbreviated transcription (Latin):
Esto deo fortis. deo diues: ut dicat᷑
munitꝰ: fuge diuitias peccatoris.
ne inueniat unde uulnerare te
possit. Esto misericors. ut inuul¬
nerabilis maneas : uel curare te
possis si fueris uulneratꝰ. Est &
pauꝑ quẽ uolunt aduersarii uulne¬
rare: ex illo numero de quo salua¬
tor dixit. Beati pauꝑes sp̃u: qm
admodũ reu̾tit᷑ in dei seruulos
ab eis qui ñ receꝑint benedicentũ
iusto nocere conant᷑. in eoꝵ ꝑnici¬
em reuertat᷑. quo suis telis & uul¬
nerib trucident᷑. Sepe enĩ iacu¬
la in ipsos qui ea iecerint refundi¬
tur. Qͦ d etiã primo accidit bel¬
lo. cum infideles & sacrilegi la¬
cesserent aliquẽ in dño confidẽ¬
tem. & regnũ eiꝰ ereptũ ire con¬
tenderent. eccłiis dñi ꝑsecutio¬
num seria minitãtes. ut subito
uentus oriret᷑. qui infidelib excu¬
terent scuta de manib. ac tela
omniũ atq missilia in peccatorꝰ
exercitum retorqueret. Aabuc hos¬

Expanded text:
esto deo fortis, deo diues, ut dicatur esto deo fortis, deo diues, ut dicatur munitus. fuge diuitias peccatoris, ne inueniat ubi uulnerare te possit. esto misericors, ut inuulnerabilis maneas uel curare te. possis, si fueris uulneratus. est et pauper, quem uolunt aduersarii uulnerare, ex illo numero, de quo saluator dixit: beati pauperes spirituadmodum reuertitur in dei seruab eis qui non receperint benedicentium justo nocere conantur, in eorum perniciem revertatur; quo suis telis et vulneribus trucidentur. Saepe enim jacula in ipsos qui ea jecerint, refunduntur Quod etiam proximo accidit bello, cum infideles et sacrilegi lacesserent aliquem in Domino confidentem, et regnum ejus ereptum ire contenderent, Ecclesiis Domini persecutionum saeva minitantes; ut subito ventus oriretur, qui infidelibus excuteret scuta de manibus, ac tela omnium, atque missilia in peccatoris exercitum retorqueret. Adhuc hos
Abbreviated transcription (Latin):
ne si cos audias dices: Gladiũ eua¬
ginauert̃ peccatores. Qͣndo sermo
turpis tanqͣm de uagina petulan¬
ti exore ꝑfert᷑. qͥm cohiberi par
fuit & recondi: similiter ut gladiꝰ
uerbũ dei dicit᷑: & idem sermo est
peccatoris : ita & arcus qͦm exten¬
dunt peccatores. mens eoꝵ ẽ. &
sagita qͣm iaciunt sermo ẽ uene¬
natꝰ. Sicut enĩ sagitta xp̃c qͥ est
uerbũ dĩ. cui dicitur posui ce sic̃
sagutã electã quȩ ꝓfert᷑ ex pha¬
ret᷑ dei: ita sagictȩ sunt ꝑfidoꝵ.
quȩ arcu qͦdam iniquitatis emis¬
sȩ. incautũ uuln̾ant innocentẽ.
nisi ignita eoꝵ iacula scuto fidei
repellant᷑. & ideo sollicitꝰ ẽẽ debes
miles in pͣlio. quia pugna tͥ nͣ so¬
lum aduersus carnẽ̾ & sangnẽ
ẽ.: s adu̾sus ipsas ꝙͦ nequitias
spuitales quȩ ñ uident᷑. Abundent
tarma fortia deo. ut facile possisqͥ
uolueris tela depmere ne paupem
te & inermẽ hostis possit oppͥmere.

Expanded text:
ne, si eos audias, dices: gladium euane, si eos audias, dices: gladium euaginauerunt peccatores, quando sermo turpis tam- quam de uagina petulanti ex ore profertur, quem cohiberi par fuit et recondi ? similiter ut gladius uerbum dei dicitur, idem et sermo est peccatoris, ita et arcus quem extendunt peccatores mens eorum est et sagitta quam iaciunt sermo est uenenatus. sicut enim sagitta Christus qui est uerbum dei, cui dicitur: posui te sicut sagittam electam quae profertur ex pharetra dei, ita sagittae sunt perfidorum, quae arcu quodam iniquitatis emissae incautum uulnerant innocentem, nisi ignita eorum iacula scuto fidei repellantur, et ideo sollicitus esse debes miles in proelio, quia pugna tibi non solum aduersus carnem et sanguinem est, sed aduersus ipsas quoque nequitias spiritales quae non uidentur. abundent tibi arma fortia deo, ut facile possis quae uolueris tela depromere, ne pauperem te et inermem hostis possit opprimere.