comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legib nimis insolitum. cum hoc malum int̃ tot
hereses sub xpiano uocabulo errantes. ꝓprium sit
heresis ur̃e: Unde quid ꝓdest qd̾ conciliis suis hoc
ep̃i ur̃i ꝓhibuisse et damnasse iactant. sicut iꝑse
commemorasti.cum tot rupes & abrupta saxorũ
ex marculiano illo magisterio funestentur: Dixi
gͦ quid de marculo audierim. et unde hoc credi¬
bilius possit uideri. Quid autem uerum sit. d̾s no¬
uerit. De aliis autem tribus quorum mortes pari¬
t̃ obiecisti. quid uł quomͦ factum sit ab eis quos
nosse existimo fateor ñ quesiui. Nullis tam̃ bonis
in catholica hoc placet. si usq ad mortem inquen¬
quam licet hereticum seuiatur. Neq uͦ si longe a
morte cuiuslibet molestus libido ulciscendi ma¬
lum ꝓ malo retribuat approbamꝰ. multo ampliꝰ
aetestantes.si ex occasione uelut ꝑ unitate conan¬
do concupita quisq auferat aliena. ñ illa que
sub nomine eccłiȩ ñ debent abhereticis posside¬

Expanded text:
legibus nimis insolitum, cum hoc malum inter tot legibus nimis insolitum, cum hoc malum inter tot haereses sub christiano uocabulo errantes proprium sit haeresis uestrae. unde quid prodest, quod conciliis suis hoc uestri episcopi prohibuisse et damnasse se iactant, sicut ipse commemorasti, cum tot rupes et abrupta saxorum ex Marculiano illo magisterio cotidie funestentur? dixi ergo, quid de Marculo audierim et unde hoc credibilius possit uideri, quid autem uerum sit deus nouerit. de aliis autem tribus, quorum mortes pariter obiecisti, quid uel quomodo factum sit, ab eis quos nosse existimo, fateor, non quaesiui. Nullis tamen bonis in catholica hoc placet, si usque ad mortem in quemquam licet haereticum saeuiatur. neque uero, si longe a morte cuiuslibet molestiis libido ulciscendi malum pro malo retribuat, adprobamus, multo amplius detestantes, si ex occasione uelut pro unitate conandi concupita quisque auferat aliena, non illa quae sub nomine ecclesiae non debent ab haereticis posside
Abbreviated transcription (Latin):
a uob̾ cleri¬
ci transierunt. quanta paciantura u̾ris quan¬
do narrare: sufficimus: Deniq ñ quicunq ad
nos inde ueniunt u̾itatẽ ꝑsequutione derelin¬
quunt.s. multi ad nos inde ñ ueniunt. quia ꝑ¬
sequutionem a ur̃is ꝓu̾itate ꝑpeti metuunt. Au¬
fer itaq de medio suꝑuacuas inuidias molestia¬
rum. quas regalib iussis ꝓ ur̃o errore patimini.
ꝑ paruas et ꝓpe nullas ꝓ magno furore ur̃orũ.
imputantes etiam nob̾ quȩ ab ipsis t̃renis potes¬
tatib ut ur̃orum impetus a sua salute depellant.
necessitate fiunt ñ uoluntate. Neq enim si qua¬
draginta illi qui paulum apłm int̃ficere conu¬
rauerunt. in armatos a quibus deducebatur ir¬
ruissent. penasq sumpsissent. paulo ista fuerant
imputanda. Omitto etiam qd uoluntarias mor¬
tes quas ipsi sibi ingerunt. in nos mentiendo tͣns¬
fertis. Nam de marculo qd̃ se ipse p̃cipitauerit
audiui. qđ ꝑfecto est credibilius. quam hoc aliꝗͣ
porestatem romanam iubere potuisse.romanis

Expanded text:
a uobis clerici transierunt quanta patiantur a uestris, quando narrare sufficimus? denique non quicumque ad nos inde ueniunt ueritatem persecutione derelinquunt, sed multi ad nos inde non ueniunt, quia persecutionem a uestris pro ueritate perpeti metuunt. Aufer itaque de medio superuacuas inuidias molestiarum, quas regalibus iussis pro uestro errore patimini perparuas et prope nullas pro magno furore uestrorum, inputantes etiam nobis, quae ab ipsis terrenis potestatibus, ut uestrorum impetus a sua salute depellant, necessitate fiunt, non uoluntate. neque enim si quadraginta illi, qui Paulum apostolum interficere coniurauerant, in armatos a quibus deducebatur inruissent poenasque sumpsissent, Paulo ista fuerant inputanda. omitto quod etiam uoluntarias mortes, quas ipsi. sibi ingerunt. in nos mentiendo transfertis. nam de Marculo quod se ipse praecipitauerit audiui. quod profecto est credibilius quam hoc aliquam potestatem Romanam iubere potuisse Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
onis et ꝑacis. dicente apło. sustinentes inuicem in
dilectione: studentes seruare unitatem sp̃c in incło
ꝑacis. Quam ꝓfecto uolat: qui scisma cominittit. S
hunc reatum insolubilis et̃niq peccati qd in sp̃m sc̃m
committitur. nec uob̾ obicimꝰ. qͦs correctos cũ uniuitis
sanari posse ñ desꝑamꝰ. nec ur̃is qui scõs codices cre¬
mandos ignib tradider̃t. nisi qd̃ usq in finem uite
huiꝰ ab unitate disiuncti corimpenitens habuerint.
Nec feliciano et p̃textato hoc uos obiecisse ostenditis.
cum quib postea communicastis. qͥ in cathena sa¬
crilegii cum maximiano ad consortium criminis
tracti. plenarii concilii ur̃i ore ueridieo leguntur ẽe¬

Expanded text:
onis et pacis, dicente apostolo: sustinentes inuicem in onis et pacis, dicente apostolo: sustinentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, quam profecto uiolat qui schisma committit. sed hunc reatum insolubilis aeternique peccati, quod in spiritum sanctum committitur, nec uobis obicimus, quos correctos cum uiuitis sanari posse non desperamus, nec uestris, qui sanctos codices cremandos ignibus tradiderunt, nisi quod usque in finem uitae huius ab unitate disiuncti cor inpaenitens habuerunt. nec Feliciano et Praetextato hoc uos obiecisse ostenditis, cum quibus postea communicastis, qui in catena sacrilegii cum Maximiano ad consortium criminis tracti plenarii concilii uestri ore ueridico leguntur e
Abbreviated transcription (Latin):
uultisꝰ. Qd̾ aut̃ẽ obicis ceciliano peccatum illud in ex¬
piabiabile in sp̃m scm̃. de quo d̾ns ait ñ remittet᷑
neq hic neq in futuro scło: et nos possemꝰ dicere feli¬
ciano mustitano. quem hodie cũ primiano habe¬
tis ep̃m unum exordinatorib maximiani dam¬
natoribq ipsius primiani. a quo etiã in sacrilego
scismate baptiratos ñ rebaptiratis. peccatum uos
tis. sicut in bagaiensis concilii sententia declamatũ
ẽ. Sicut enim uos ido putatis illo irremissibili reatu
peccasse in sp̃m sc̃m. quos accusatis diuinas scͥpt᷑as
exurendas ꝑsequutorib tradidisse. qd easdem scͥp¬
turas scõ sp̃uacti loquuti sunt homines đi. ita etiã
nos ñ solum ur̃is potius traditorib quos gesta con¬
uincunt. hoc idem possemꝰ obicere. s: et feliciano ut
dixi hoc uos obiecisse in crimine sacrilegi scismatis
doceremus. Quia in sp̃u sc̃o seruatur unitas dilecti¬

Expanded text:
uultis? Quod autem obicis Caeciliano peccatum illud in exuultis? Quod autem obicis Caeciliano peccatum illud in expiabile in spiritum sanctum, de quo dominus ait: non remittetur neque hic neque in futuro saeculo, et nos possemus edocere Feliciano Mustitano, quem hodie cum Primiano habetis episcopum, unum ex ordinatoribus Maximiani damnatoribusque ipsius Primiani, quo etiam in sacrilego schismate baptizatos non rebaptizastis, peccatum nos  schismatis obiecistis, sicut in Bagaiensis concilii sententia declamatum est. sicut enim uos ideo putatis illo inremissibili reatu peccasse in spiritum sanctum quos accusatis diuinas scripturas exurendas persecutoribus tradidisse, quod easdem scripturas sancto spiritu acti locuti sunt homines dei, ita etiam nos non solum uestris potius traditoribus, quos gesta conuincunt, hoc idem possemus obicere, sed et Feliciano, ut dixi, hoc nos obiecisse in crimine sacrilegi schismatis doceremus, quia in spiritu sancto seruatur unitas dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quia ꝑ illo posteriꝰ contra inimicos eiꝰ bagaiense
concilium recitatur. cur ñ uultis crimina quȩ obiec¬
ta sunt ceciliano falsissima confiteri. ꝓ quo tot poste¬
riora iudicia recitantur: Si cecilianꝰ contra quẽ se¬
mel fuerat ab illis septuaginta iudicatum. ñ debu
it iam locum purgationis apud alios iudices inue¬
nire: nec primianꝰ debuit quem iam tanto plures
quam septuaginta prima confirmantes. scd̃a cog¬
nitione damnauerant. Si autem bis damnato t̃ciũ
quia ꝓ illo factum ẽ. iudiciũ sufficientissime suffra¬
gatur.cur semel damnato ñ sufficere ad absolutionẽ
scđm. t̾cium. quartũ. quintumq iudiciũ nescio qͣ
ferrea fronte contenditis: Qd̃ si uos forte numerus
inouet. ut ideo contra centum a quib damnatus ẽ.
pͥmianꝰ ualere. arbitremini bagaiense concilium.
quia in eo trecenti et decem fuerunt. cur in tanto
maiore numero ep̃orum orbi t̾rarum consentire ñ

Expanded text:
tis, quia pro illo posterius contra inimicos ejus Bagaiense tis, quia pro illo posterius contra inimicos ejus Bagaiense concilium recitatur: cur non vultis crimina, quae objecta sunt Caeciliano, falsissima confiteri, pro quo posteriora tot judicia recitantur? Si Caecilianus, contra quem semel fuerat ab illis septit iam locum purgationis apud alios iudices inuenire, nec Primianus debuit, quem iam tanto plures quam septuaginta primam confirmantes secunda cognitione damnauerant. si autem bis damnato tertium, quia pro illo factum est, iudicium sufficientissime suffragatur, cur semel damnato non sufficere ad absolutionem secundum, tertium, quartum quintumque iudicium nescio qua ferrea fronte contenditis? quodsi uos forte numerus mouet, ut ideo contra centum, a quibus damnatus est Primianus, ualere arbitremini Bagaiense concilium, quia in eo trecenti et decem fuerunt, cur in tanto maiore numero episcoporum orbi terrarum consentire non
Abbreviated transcription (Latin):
dicio. eodem ipso constantino ur causa eius discute.¬
retur iubente. quem illi assiduis int̾pellationibus
fatigabant. hec maximianenses adu̾sus primianũ
ñ exercuerũt mala. nec tociens uicti sunt. nec p̃sen¬
tes uicti sunt. nec apud eos quos ipsi elegerunt iudi¬
ces uicti sunt. et tam̃ qd̾ manifestum ẽ: ipsi a ur̃a cõ¬
munione scisma fecer̃t. et hoc ur̃os a catholica com¬
munione fecisse ñ uultis adu̾tere. quia impuden¬
tia uanissime animositatis ꝓrsus ignoro. Si enim
om̃ia quȩ dicitis de ceciliano et felice ordinatore eĩ
ideo uera ẽẽ uultis. quia septuaginta ferme ep̃i.
de hac re iudicauert̃. cur ñ uultis uera ẽẽ quȩ di¬
cunt᷑ de pͥmiano. cum et inde primo quadraginta
tres. postea centum ep̃i iudicauerunt. et prius pre¬
iudicium. posteriore iudicio confirmauerũt: Si
autẽ. ꝓpterea illa crimina primiani falsa ẽẽ cense¬

Expanded text:
dicio, eodem ipso Constantino ut causa eius discutedicio, eodem ipso Constantino ut causa eius discuteretur iubente, quem illi adsiduis interpellationibus fatigabant. haec Maximianenses aduersus Primianum non exercuerunt mala nec totiens uicti sunt nec praesentes uicti sunt nec apud eos quos ipsi elegerunt iudices uicti sunt; et tamen, quod manifestum est, ipsi a uestra communione schisma fecerunt, et hoc uestros a catholica communione fecisse non uultis aduertere; qua inpudentia uanissimae animositatis, prorsus ignoro. si enim omnia, quae dicitis de Caeciliano et Felice ordinatore eius, ideo uera esse uultis, quia septuaginta ferme episcopi de hac re iudicauerunt, cur non uultis uera esse quae dicuntur de Primiano, cum et inde primo quadragtres, postea centum episcopi judicaverint, et prius praejudicium posteriori judicio confirmaverint? Si autem propterea illa crimina Primiani falsa esse cense
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenirent qđ nec ipsi in sui concilu decreto qđ con¬
tra eum condiderunt tacere potuert. ꝓ qͦ ñ unũ sic̃ ꝓ
pͥmiano. s quatuor posteriora udicia recitantur. Eiꝰ
ñ absentes sic̃ pͥmiani. s p̃sentes sũt adusarii confuta¬
ti.apud eos iudices in quos iudicaturos consensert̃.
apud ipsũ etiã imꝑatorẽ constantinum apudquem
primũ cecilianũ accusauerunt. apud quem postea
de iudicib ep̃is a qͥb ille ipsam causam uoluit audi¬
ri tanquam ñ recte iudicantib questi sunt. adquẽ
rursus altero eỹali iudicio ꝓuocauert̃. ut ipso etiam
post unum et alterum ep̃ale iudicium int̾ partes
cognoscente suꝑarent᷑.quorum ñ defuit etiam quar¬
ta conuictio. Nam cum in ceciliam ꝓpͥis criminib
calumniatores inuenti fuissent et ei de felicis ap¬
tugnensis ordinatoris eiꝰ traditione questionem in¬
tulissent. felix etiam ipse purgatus ẽ: ꝓconsulari iu¬

Expanded text:
ut uenirent, quod nec ipsi in sui concilii decreto, quod conut uenirent, quod nec ipsi in sui concilii decreto, quod contra eum condiderunt, tacere potuerunt. pro quo non unum. sicut pro Primiano, sed quattuor posteriora iudicia recitantur. eius non absentes, sicut Primiani, sed praesentes sunt aduersarii confutati apud eos iudices, in quos iudicaturos consenserunt, apud ipsum etiam imperatorem Constantinum, apud quem primum Caecilianum accusauerunt, apud quem postea de iudicibus episcopis, a quibus ille ipsam causam uoluit audiri, tamquam non recte iudicantibus questi sunt, ad quem rursus ab altero episcopali iudicio prouocarunt, ut ipso etiam post unum et alterum episcopale iudicium inter partes cognoscente superarentur, quorum non defuit etiam quarta conuictio. nam cum in Caeciliani propriis criminibus calumniatores inuenti fuissent et ei de Felicis Aptugnensis ordinatoris eius traditione quaestionem intulissent, Felix etiam ipse purgatus est proconsulari iu
Abbreviated transcription (Latin):
concilii uagaiensis ñ solum legatos ullos a maximi¬
ano male tractatos ñ legimꝰ. s nec missos legimꝰ ut ue¬
niret. Uidemꝰ tam̃ leuatum altare contra altare. et or¬
dinatũ ep̃m contra eum ep̃m qui in cathedra ubi fue¬
rat ordinat᷑ ita sedebat. ut conuentu sui popłi ñ dese¬
reretur. nec a cȩteris plurib ep̃is communio eiꝰ diri¬
meretur. tantam commouisse indignationẽ sacrile¬
go scismate ꝑpetrato: ut nec ipsiꝰ maximiani nec ordi¬
natoꝵ eiꝰ iam eẽr ulterius differenda damnatio. Hec
cum ita sint. ñ uos tam̃ ꝓ ceciliano talia ꝑmouent.
contra quem manentem et popło p̃sidentem. erecto
altari contra altare: ordinatus est maiorinꝰ. contͣ quẽ
ñ a uob̾ duo. sicut contra primianum a maximia¬
nensib. s unum ꝓfertur iudicium. horrende teme¬
ritatis festinatione acceleratum. qui ñ sicut prummia¬
nꝰ noluit ad se uenire collegas.s. inuitauit potius

Expanded text:
concilii Bagaiensis non solum legatos ullos a Maximiconcilii Bagaiensis non solum legatos ullos a Maximiano male tractatos non legimus, sed nec missos legimus ut ueniret; uidemus tamen leuatum altare contra altare et ordinatum episcopum contra eum episcopum, qui in cathedra ubi fuerat ordinatus ita sedebat, ut conuentu sui populi non desereretur nec a ceteris pluribus episcopis communio eius dirimeretur, tantam commouisse indignationem sacrilego schismate perpetrato, ut nec ipsius Maximiani nec ordinatorum eius iam esset ulterius differenda damnatio. Haec cum ita sint, non uos tamen pro Caeciliano talia permouent. contra quem manentem et populo praesidentem erecto altari contra altare ordinatus est Maiorinus. contra quem non a uobis duo, sicut contra Primianum a Maximianensibus, sed unum profertur iudicium horrendae temeritatis festinatione adceleratum. qui non sicut Primianus noluit ad se uenire collegas, sed inuitauit potius
Abbreviated transcription (Latin):
primiani uocem ꝓuocationis uł legimꝰ. uł audiui¬
mꝰ: nisi qd̾ absens pͥmo p̾damnatꝰ. scdõq damnatꝰ
ẽ. S. etiam in maximianũ et socios eiꝰ absentes. ꝓla¬
ta ẽ. disertissima illa uagaitana sententia. Et hoc
illi quadraginta et tres apud carthaginem. modes¬
tiꝰ. cautiꝰ. diligentiq se gessisse testati sunt: qͦd ad eũ¬
dem pͥmianũ. ñ semel .s. iterum ac t̾tio legatos mi¬
serunt: ut si ad eos ipse uenire nollet. ipsos adse
uenire ꝑmitteret. Eͦd utrunq recusante sicut scri¬
bunt. et eos qui missi sũt iniuriosa repulsione tͣc¬
tante: necessitatẽ sibi incubuisse suaserunt. ut ĩa
eccliȩ ꝓuiderent. Et sit ñdum audentes ultimũ p̃¬
cipitare iudicium. s quod̃amͦ p̃iudicio consulenteᷤ:
ut ei si cause suȩ fideret. sequenti celebriore concilio
respondendi seq purgandi relinqueret᷑ locus. Qͦ cum ue¬
nire noluisset iam necessario putauer̃t ẽẽ damnan¬
dum. sine ulla suspensione sententie: At uͦ in decreto

Expanded text:
i uocem prouocationis uel legimus uel audimus, nisi quod absens primo praedamnatus secundoque damnatus est. sed etiam in Maximianum et socios eius absentes prolata est disertissima illa Bagaitana sententia. et hoc illi quadraginta et tres apud Carthaginem modestius, cautius diligentiusque se gessisse testati sunt, quod ad eundem Primianum non semel, sed iterum ac tertio legatos miserunt, ut, si ad eos ipse uenire nollet, ipsos ad se uenire permitteret. quo utrumque recusante, sicut scribunt, et eos qui missi sunt iniuriosa repulsione tractante necessitatem sibi incubuisse senserunt, ut iam ecclesiae prouiderent, et sic nondum audentes ultimum praecipitare iudicium, sed quodam praeiudicio consulentes, ut ei, si causae suae fideret, sequenti celebriore concilio respondendi seque purgandi relinqueretur locus; quo cum uenire noluisset, iam necessario putauerunt esse damnandum sine ulla suspensione sententiae. at uero in decreto
Abbreviated transcription (Latin):
cilium. Nempe ista illic pͥma u̾ba sunt. Cum omni¬
potentis dĩ et. xp̃i eiꝰ saluatoris nr̃i uoluntate ex uni¬
u̾sis ꝓuinciis africe uenientes in eccłia sc̃a bagaiensi
concilium gereremꝰ. gamaliꝰ. pͥmianꝰ. pontiꝰ. secundi¬
anꝰ. ianuariꝰ. saturninꝰ. felix. pegasiꝰ rufinꝰ. fortuniuꝰ.

Expanded text:
cilium. nempe ista illic prima uerba sunt: cum omnicilium. nempe ista illic prima uerba sunt: cum omnipotentis dei et Christi eius saluatoris nostri uoluntate ex uniuersis prouinciis Africae uenientes in ecclesia sancta Bagaiensi concilium gereremus Gamalius Primianus Pontius Secundianus Ian
Abbreviated transcription (Latin):
hementiꝰ arguendum qͦd cum dixerim donatistaꝵ
hereticorum sacrilegum errorem. heresim appellãs
qͦd tu scisma potiꝰ ius putari. eos tam̃ a sacrilegio ñ ex¬
piatos in cominunionẽ recipiamꝰ. tuqui nos in hac
causa tam grauit̃ arguis. responde quom expiaue¬
r̃t ur̃i sacrilegium feliciam et p̃textati. cũ quibꝰ poste¬
a communicauer̃t. ep̃os eos sibi sicut antea fuerant
copulantes atq reddentes. nec quenqͣ eoꝵ qͦs illi in sa¬
crilegio scismatis baptirauerant denuo baptirantes.
An forte ñ erant sacrilegio maculati. sicut quidam
ur̃m desipiunt. dicentes ñ eos in dm. s in hominem
peccauisse: Sacrilegium uͦ tanto ẽ. grauiꝰ peccatum :
quantũ committi ñ potest nisi in d̾m. Unde me dispu¬
tatione tua ñ ob aliud urgendũ arbitratus es. qͦd sic
suscipiamꝰ eos qui a uob̾ ad nos transeunt. nisi qͥa
ur̃m dixi sacrilegum errorem: lege gͦ bagaiense con¬

Expanded text:
hementius arguendum, quod, cum dixerim: Donatistarum hementius arguendum, quod, cum dixerim: Donatistarum haereticorum sacrilegum errorem, haeresim appellans quod tu schisma potius uis putari, eos tamen a sacrilegio non expiatos in communionem recipiamus, tu qui nos in hac causa tam grauiter arguis responde, quomodo expiauerint uestri sacrilegium Feliciani et Praetextati, cum quibus postea communicauerunt, episcopos eos sibi sicut antea fuerant copulantes atque reddentes nec quemquam eorum, quos illi in sacrilegio schismatis baptizauerant, denuo baptizantes. an forte non erant sacrilegio maculati, sicut quidam uestrum desipiunt, dicentes non eos in deum, sed hominem peccauisse? sacrilegium uero tanto est grauius peccatum, quantum committi non potest nisi in deum; unde me disputatione tua non ob aliud urgendum arbitratus es, quod sic suscipiamus eos, qui a uobis ad nos transeunt, nisi quia uestrum dixi sacrilegum errorem. lege ergo Bagaiense con
Abbreviated transcription (Latin):
untur ẽẽ
damnati. Et post diem dilationis. ñ quidẽ illis
iam damnatis: s aliis tanquã innocentib ꝓ ro¬
gatum ꝓbant᷑ ẽẽ suscepti. Ed autem ñ tibi placet
deriuatio nominis ut a donato donatiste appellen¬
tur: censes latinȩ regła loquutionis potiꝰ declinan¬
dam. ñ asꝑnor admonitionem tuã. Ueruntamen
quere grammaticos iudices. apud qͦs cum maximi¬
auensib de hac arte confligas. eosq conuincas. Iam
enim nec ipsos uolo maximianistas uocare: ne of¬
fendam tam eruditas aures tuas. Qui certe quan¬
tum existimo ñ ut ego tibi facile cessuri sunt. ut clau¬
dianenses uł qͥd aliud appellent. qͦs claudianistas
appellauer̃t. cum eos pͥmiano in communione re¬
ceptos int̾ alia quib eũ et p̃damnauert̃ et damna¬
runt crimina posuer̃t. Et simul recognosce hanc
declinationis regłam ñ mͥ soli sicut rep̃hendis pla¬
cuisse. s. fortasse me solum tibi in ea re que ad causã
ñ ꝑtinet tanta facilitate cessisse. Ed uͦ me putasti ue¬

Expanded text:
untur esse damnati et post diem dilationis non quidem illis iam damnatis, sed aliis tamquam innocentibus prorogatum probantur esse suscepti. Quod autem non tibi placet deriuatio nominis, ut a Donato Donatistae appellentur, et censes Latinae regula locutionis potius declinandam, non aspernor admonitionem tuam; uerumtamen quaere grammaticos iudices, apud quos cum Maximianensibus de hac arte confligas eosque conuincas. iam enim nec ipsos uolo Maximianistas uocare, ne offendam tam eruditas aures tuas, qui certe, quantum existimo, non ut ego tibi facile cessuri sunt, ut Claudianenses uel quid aliud appellent quos Claudianistas appellauerunt, cum eos Primiano in communionem receptos inter alia quibus eum et praedamnauerunt et damnarunt crimina posuerunt. et simul recognosce hanc declinationis regulam non mihi soli, sicut reprehendis, placuisse, sed fortasse me solum tibi in ea re, quae ad causam non pertinet, tanta facilitate cessisse. Quod uero me putasti ue
Abbreviated transcription (Latin):
damnat᷑ꝰ ẽ. pͥmianꝰ. unũ uagaiense. posteriꝰ ꝑ illo
ualere debere: qͦ damnatus ẽ. maximianꝰ: Eo uide¬
licet firmius id ẽẽ arbitrantes. quo posteriꝰ potuit
ẽ. cum maximianensib causa: si ausi fuerimꝰ cense¬
re: Cauemꝰ inquã. Tercium iudiciũ bagaiense fac¬
tum ẽ. ꝓprimiano. contͣ maximianũ eiꝰq collegas

Expanded text:
damnatus est Primianus, unum Bagaiense posterius pro illo damnatus est Primianus, unum Bagaiense posterius pro illo ualere debere, quo damnatus est Maximianus, eo uidelicet firmius id esse arbitrantes. quo posterius potuit cum Maximianensibus causa, si ausi fuerimus censere. fauemus, inquam. tertium iudicium Bagaiense factum est pro Primiano contra Maximianum eiusque collegas
Abbreviated transcription (Latin):
trib factum ẽ: qͦ p̃damnatꝰ primianꝰ. alterũ qͦd cebar¬
susi centum uł amplius ur̃i tunc ep̃i tr̃t condidert
qͦ ꝑfecte pleniꝰq damnatꝰ ẽ. Cui talia docum̃ta ꝓfe¬
renti quid respondebis. nisi maioris auctoritatis
ẽẽ bagaiense concilium. in quo trecenti et decem eun¬
dem maximianũ et eiꝰ socios damnauerunt. quan¬
do primianꝰ ñ apud eos tanquam purgandus di¬
cebat causam. s cum eis tanqͣm udex innocentissi¬
mꝰ considerabat. ꝓferebat sententiã contra maximi¬
anũ et duodecim socios eiꝰ. quib ille p̃sentib ordi¬
natꝰ ẽ: et data dilatione tanquã innocentes ad pa¬
cem ꝓpͥam reuocabat tot ceteros a quib ipse dam¬
natus est. In hac ur̃a conflictione quid uultis ut
nos medii iudicemꝰ. quandoquidem nec maximia¬
ni nec ur̃a communione detinem᷑: Quid inquam
hinc uultis iudicemꝰ. nisi contra duo concilia quibꝰ

Expanded text:
tribus factum est, quo praedamnatus est Primianus; alterum, quod Cebartribus factum est, quo praedamnatus est Primianus; alterum, quod Cebarsussi centum uel amplius uestri tunc episcopi condiderunt, quo perfecte pleniusque damnatus est. cui talia documenta proferenti quid respondebis, nisi maioris auctoritatis esse Bagaiense concilium. in quo trecenti et decem eundem Maximianum et eius socios damnauerunt, quando Primianus non apud eos tamquam purgandus dicebat causam, sed cum eis tamquam iudex innocentissimus considerabat, proferebat sententiam contra Maximianum et duodecim socios eius, quibus ille praesentibus ordinatus est. et data dilatione tamquam innocentes ad pacem propriam reuocabat tot ceteros, a quibus ipse damnatus est? In hac uestra conflictione quid uultis ut nos medii iudicemus, quandoquidem nec Maximiani nec uestra communione detinemur? quid, inquam, hinc uultis iudicemus, nisi contra duo concilia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ int̾rogas quare ur̃os donatistas appellem. ad
iungens qͦd donatus ñ auctor et institutor eccłiȩ q̃
ante ñ fuerat.s a xp̃o deductȩ et antiquȩ unꝰ exep̃is
fuerit. nonne attendis hoc de se ipso. et maximianũ
dicere: ex cuius tam̃ nomine uniuersam eiꝰ cõmu¬
nionem appellatis. neq scisma qd̾ fecit ullo uoca¬
bulo a uob̾ uł ab aluis sectis discernitis. nisi aut
maximianistas. aut maximianenses. aut qd libet
aliud qd̃ a maximiani nomine deriuetur: aut cer¬
te simplicib et sine timore grammaticaꝵ ferulaꝵꝵ
partem maximiani nominetis.Nunquid dictu¬
rus es.maximianũ a ur̃a communione scisma fe¬
cisse:. hoc autem a communione catholica ñ fecisse.
donatum: S: maximianꝰ hoc dicit. qui primianũ
potiꝰ et uos om̃s affirmat a parte donati inqua ip¬
se ꝑmansit scisma fecisse: et recitat decreta concili¬
orum. pͥmũ qͦd apud carthaginẽ a quadraginta &

Expanded text:
quod interrogas, quare uestros Donatistquod interrogas, quare uestros Donatistjungens, quod Donatus non auctor et institutor Ecclesiae quae ante non fuerat, sed a Christo deductae et antiquae unus ex episcopis fuerit: nonne attendis hoc de se ipso et Maximianum dicere, ex cujus tamen nomine universam ejus communionem appellatis? Neque schisma quod fecit, ullo vocabulo a vobis vel ab aliis sectis discernitis, nisi aut Maximianistas, aut Maximianenses, aut quodlibet aliud, quod a Maximiani nomine derivetur, aut certe simplicius et sine timore grammaticarum ferularum, partem Maximiani nominetis. Numquid hoc dicturus es, Maximianum a vestra communione schisma fecisse, hoc autem a communione catholica non fecisse Donatum? Sed Maximianus non hoc dicit, qui Primianum potius et vos omnes affirmat a parte Donati, in qua ipse permansit, schisma fecisse, et recitat decreta conciliorum: primum, quod apud Carthaginem a quadraginta et
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ acciꝑe mererent᷑: sine qͦ nemoꝑuenit ad reg¬
nũ celoꝵ. etiam si sacramentis om̃ib legittimnis im¬
buat᷑. Hec responderetis ueracit̃: si ueram eccłiam
teneretis. Ueruntam̃ ad admonitionẽ ur̃am suffi¬
Et. uT Hoc uos accepturos intelligatis in uera eccłia.
ꝗd eos qͦs in maximiani sacrilego scismate baꝑtira¬
runt. qui cum eis ad uos inde redierunt in ur̃a
communione accepisse credidistis.atq ita uos eti¬
am accepto baptismo.rp̃i ẽẽ pumendos. si unita¬
tem catholice ȩccłie ñ teneretis. sicut in maximi¬
am scismate baptiratos ꝓculdubio pumendos ñ
aubitaretis.si ur̃e communioni ñ copularentur
in quib aduos inde uenientibus ñ rescindenaũ
baptismum iudicastis. Hides itaq etiam hoc qͦd
te mouebat de baptismi sacram̃to in causa maxi¬
mianensium iam solutũ. Iam nunc illa uideamꝰ.
quib epłam meam te refellere credidisti. Ac pͥmũ

Expanded text:
m accipere mererentur, sine quo nemo peruenit ad regm accipere mererentur, sine quo nemo peruenit ad regnum caelorum, etiamsi sacramentis omnibus legitimis inbuatur. haec responderetis ueraciter, si ueram ecclesiam teneretis. uerumtamen ad admonitionem uestram sufficit, ut hoc uos accepturos intellegatis in uera ecclesia, quod eos, quos in Maximiani sacrilego schismate baptizarunt, qui cum eis ad uos inde redierunt, in uestra communione accepisse credidistis, atque ita uos etiam accepto baptismo Christi esse puniendos, si unitatem eatholicae ecclesiae non tenueritis, sicut in Maximiani schismate baptizatos procul dubio puniendos non dubitaretis, si uestrae communioni non copularentur, in quibus ad uos inde uenientibus non rescindendum baptismum iudicastis. uides itaque etiam hoc, quod te mouebat de baptismi sacramento, in causa Maximianensium iam solutum. Iam nunc illa uideamus, quibus epistulam meam te refellere credidisti. ac primum
Abbreviated transcription (Latin):
acto dilationis die quando titianꝰ aduocatus no¬
minatim p̃textatum et felicianum pelli de basili¬
cis postulabant. cum quib in honore integro pri¬
mianꝰ postea concordauit. quomͦ audetis iam di¬
cere unum baptisina nisi in una eccłia dari ñ pos¬
se.cum ab istis datum in sacrilego scismate bap¬
tismũ. sine ulla controuersia cognoueritis. susce¬
ꝑitis. rescindere ñ ausi fueritis: Nec tamen po¬
testis dicere nichil uos p̃stitisse illis quos in eodẽ
baptismo suscepistis. Si gͦ querã qͥd prestiteritis. ꝓ¬
cul dubio respondebitis. Ae ipso scismatis sacrile
gio ꝑirent. ne baptismum xp̃i. ñ adp̃miũ s ad
iudicium. ñ ad salutẽ s. ad ꝑnitiem sicut ẽ. mi¬
liciȩ caracter in desertorib haberent. p̃stitimus
pacem p̃stitimꝰ unitatem. p̃stitimꝰ eccłiȩ societatem.
ut eũ ꝑ quẽ caritas diffundit᷑ in cordib nr̃is sp̃m¬

Expanded text:
acto dilationis die, quando Titianus aduocatus noacto dilationis die, quando Titianus aduocatus nominatim Praetextatum et Felicianum pelli de basilicis postulabat, cum quibus in honore integro Primianus postea concordauit: quomodo audetis iam dicere unum baptisma nisi in una ecclesia dari non posse, cum ab istis datum in sacrilego schismate baptismum sine ulla controuersia cognoueritis susceperitis rescindere non ausi fueritis? nec tamen potestis dicere nihil uos praestitisse illis, quos in eodem baptismo suscepistis. si ergo quaeram quid praestiteritis, procul dubio respondebitis: ne ipso schismnt, ne baptismum Christi non ad praemium sed ad iudicium, non ad salutem sed ad perniciem, sicut est militiae character in desertoribus, haberent, praestitimus pacem, praestitimus unitatem, praestitimus ecclesiae societatem, ut eum per quem caritas diffunditur in cordibus nostris sp
Abbreviated transcription (Latin):
ar̃. ꝓxime futuram. agnitionis pandimus ianu¬
am. ut integri honorisac fidi regressi habeant fun¬
dam̃ta. Quam si quisquam ingredi nequiuerit
pigra segnitia. sciat sibi ad om̃s ueniales aditus
sua uoluntate uiam ẽẽ subductam.Manebit enĩ
circa eos dicta sententia. et post p̾stitutum diem
redeuntib fixa penitentia. Ex his igitur om̃ibus
qm̃ redisse aliquos ad communionẽ ur̃am nͨ uoᷤ
negatis. et in tam recenti memoria adhuc etiam
uiuentib hominib de quib agit᷑ celeberrima &
clara noticia ẽ: cum et illi quibus dilatio data ẽ:
quandoquidem sicut u̾ba eiusdem concilii satis
indicant eos ad matrem ȩccłiam redire inuitant.
et eoꝵ tanquam de innocentium reditu gratulan¬
tur. et illi quos cum maximiano nulla int̾posi¬
ta dilatione damnauert̃ extra ur̃am eccłiam toto
illo tempore baptirauerint.siue usq ad diem di¬
lationis.qͣndo cum maximiano communicabãt
et in eiꝰ scismate erant constituti. siue etiam trans¬

Expanded text:
roxime futurarum, agnitionis pandimus januam, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta: quam si quisquam ingredi nequiverit pigra segnitie; sciat sibi ad omnes veniales aditus, sua voluntate viam esse subductam. Manebit enim circa eos dicta sententia, et post praestitutum diem redeuntibus fixa paenitentia. Ex his igitur omnibus quoniam redisse aliquos ad communionem uestram nec uos negatis et in tam recenti memoria, adhuc etiam uiuentibus hominibus, de quibus agitur, celeberrima et clara notitia est, cum et illi, quibus dilatio data est — quandoquidem, sicut uerba eiusdem concilii satis indicant, eos ad matrem ecclesiam redire inuitant et eorum tamquam de innocentium reditu gratulantur — et illi, quos cum Maximiano nulla interposita dilatione damnarunt, extra uestram ecclesiam toto illo tempore baptizauerint, siue usque ad diem dilationis, quando cum Maximiano communicabant et in eius erant schismate constituti, siue etiam trans
Abbreviated transcription (Latin):
turas diuinas. & contra monita cyprian. ante ul¬
timam uentilationem quã mundus expectat: tan¬
quam purgatum a palea triticum p̃dicatis. Quid
igit᷑ digniꝰ adu̾sus hanc fallacissimã elationem qũa
causa maximianensiũ uob̃ potuit ꝓcurari: Quecũ¬
q in nos dicere tanquam in traditores soletis. in
marimianenses quos recepistis damnatos.quan¬
dodamnati sunt grauiora dixistis. De imꝑatorib
nob tanquã ꝑsequutorib facitis mnindiam. Nos
apud iudices quos ipsi imꝑatores miserunt: mari¬
mianensibus ꝑsequutionem fecistis. Baptismũ ȩccłie
dari extra eccłiam ñ posse contenditis. Uos baptis¬
mum quem incrimine scismatis maximianen¬
ses dederunt. in receptis eis quib dederunt ñ re¬
scidistis. Si hȩc ꝓ pace unitatis fieri debuerunt.
unde nos accusetis ñ inuenitis. Si autem ñ debu¬
erunt. nos ñ accusetis: nisi uos ipsos damnaue¬
ritis. Nolo te ꝑ multa distendas. Nam er ego pos¬

Expanded text:
turas diuinas et contra monita Cypriani ante ulturas diuinas et contra monita Cypriani ante ultimam uentilationem, quam mundus expectat, tamquam purgatum a palea triticum praedicauit. Quid igitur dignius aduersus hanc fallacissimam elationem quam causa Maximianensium uobis potuit procurari? quaecumque in nos dicere tamquam in traditores soletis, in Maximianenses, quos recepistis damnatos, quando damnati sunt grauiora dixistis, de imperatoribus nobis tamquam persecutoribus facitis inuidiam: uos apud iudices, quos ipsi imperatores miserunt, Maximianensibus persecutionem fecistis. baptismum ecclesiae dari extra ecclesiam non posse contenditis: uos baptismum, quem in crimine schismatis Maximianenses dederunt, in receptis eis quibus dederunt non rescidistis. si haec pro pace unitatis fieri debuerunt, unde nos accusetis non inuenitis; si autem non debuerunt, nos non accusetis, nisi uos ipsos damnaueritis. nolo te per multa distendas; nam et ego pos
Abbreviated transcription (Latin):
lus. granum si bonus: Uos tamen si grana essetis.
paleam commixtã sicut admonet etiam ipse cypͥa¬
nus ante tempus uentilationis ñ refugeretis. Pro¬
inde nos si quem repperimꝰ in uob notũ hominẽ
malum. recte uob̾ obicimꝰ. Ibi enim tota defensio
ur̃a consistit. quia ꝓpt̾ea uos seꝑastis. ne alienorũ
peccatorum contagione ꝑiretis. VUnde nouum ge¬
nus areȩ: uos fecisse gloriamini. aut que solũ triti¬
cum habeat. aut in qͣsolũ iͥticũ appareat. cui ñ sit
necessarius uentilator.s: ꝑscrutator. Nam et ꝑme¬
nianus ũr. p̃claram ur̃am mundiciam. uelut im¬
mundicie nr̃e a contrario comparans.ausus ẽ. int̃¬
ponere sententiam ꝓphe iheremiȩ ubi ait. Quid
palea cum tritico: Qd̃ ille dixit ut ipsa indicat lec¬
tio. adu̾sus eos qui diuinis oraculis sua somnia coe¬
quabant. Arrogantia tam̃ ur̃a et horrenda suꝑbia.
parmeniam litt̾is declaratur: ubi uos conira scrip¬

Expanded text:
lus, granum si bonus? uos tamen si grana essetis, lus, granum si bonus? uos tamen si grana essetis, paleam conmixtam, sicut admonet etiam ipse Cyprianus, ante tempus uentilationis non refugeretis. proinde nos, si quem repperimus in nobis notum hominem malum, recte uobis obicimus; ibi enim tota defensio uestra consistit, quia propterea uos separastis, ne alienorum peccatorum contagione periretis. unde nouum genus areae uos fecisse gloriamini, aut quae solum triticum habeat aut in qua solum triticum appareat, cui non sit necessarius uentilator, sed perscrutator. nam et Parmenianus uester praeclaram uestram munditiam uelut inmunditiae nostrae. a contrario conparans ausus est interponere sententiam prophetae Hieremiae, ubi ait: quid paleae cum tritico? quod ille dixit, ut ipsa indicat lectio, aduersus eos, qui diuinis oraculis sua somnia coaequabant. adrogantia tamen uestra et horrenda superbia Parmeniani litteris declaratur, ubi uos contra scrip
Abbreviated transcription (Latin):
la humana de quoqua homine testimonia seu
falsa. seu uera. qua gaudet auferunt u̾itate: De¬
sine talib. Unus homo sum. Eccłiȩ int̾ nos agif᷑
causa: ñ mea. ẜccłiȩ inquam quȩ in nullo homi¬
ne spem ponere a suo didicit redemptore. Quan¬
quã nec de me ipso uobis. etiam si meam conu̾sa¬
tionem nossetis. recte crederetur inimicis michi.
Ad existimationẽ hominum: magna testium qͥ
me nouerunt suppetit copia. Ad di uͦ conspectum:
sola conscientia. Quam contra ur̃as criminationes
cum intrepidam geram. ñ me tam̃ subocłis om̃i¬
potentis iustificare audeo. magisq ab illo affluen¬
tem miscđie largitatem. quam iudicu summum
examen expecto: cogitans qd̃ scriptum ẽ. Cum rex
iustus sederit in throno. quis głabitur castum se ha¬
bere cor. aut quis głabitur mundum se ẽẽ a pecca¬
to: S quid ad rem cuius int̾ nos u̾titur questio.
qualis ipse. sim. cũ in area d̾nica sim stipula si ma¬

Expanded text:
la humana de quoquam homine testimonia seu la humana de quoquam homine testimonia seu uera seu falsa qua gaudet auferunt ueritatem! desine talibus: unus homo sum. ecclesiae inter nos agitur causa, non mea, ecclesiae, inquam, quae in nullo homine spem ponere a suo didicit redemptore. quamquam nec de me ipso nobis, etiamsi meam conuersationem nossetis, recte crederetur inimicis mihi. ad existimationem hominum magna testium qui me nouerunt suppetit copia, ad dei uero conspectum sola conscientia, quam contra uestras criminationes cum intrepidam geram, non me tamen sub oculis omnipotentis iustificare audeo magisque ab illo afluentem misericordiae largitatem quam iudicii summum examen expecto, cogitans quod scriptum est: cum rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Sed quid ad rem, cuius inter nos uertitur quaestio, qualis ipse sim, cum in area dominica sim stipula si ma
Abbreviated transcription (Latin):
cere solerem ac ñ etiam conscriptis libris multis
multiplicibrq testarer. ne sic quidem eẽt adu̾sus
ullus calumnie ur̃e locus.Aeq enim me catho¬
lica falso a uob̾ argui miraretur. a quib totus. xp̃i¬
anꝰ orbis cum tot ȩccłus etiam illis primis apłico
labore ꝓpagatis: falsis criminib accusatur. Cum
uͦ contra manicheos qui me adolescentulum aliqͣn¬
do deceꝑant. mea tanta scripta qui uoluerit legere
possit. Ñ usq adeo desipit. ut de me credat potius
u̾b̾ ur̃is. quam oculis ac sensib suis. S: epłam in¬
quis principis ur̃i. qua nescio quid de te scripsit.
cum te ordinari nollet tenent ñ pauci nr̃orum. Il¬
lam ego minime curarem. nec si eiꝰ a quo scripta
dicitur. ñ ꝑspicua ꝓ nob̾ sententia legeretur. illã
calumniam falsitatemq condemnans.Quanto
minꝰ eam curat catholica ȩccłia. cuius causã contra
uos agimꝰ. eui tot diuinis testimoniis p̃fidenti nul¬

Expanded text:
cere solerem ac non etiam conscriptis libris multis cere solerem ac non etiam conscriptis libris multis multiplicibusque testarer, ne sic quidem esset aduersus me UIIUB calumniae uestrae locus. neque enim me catholica falso a nobis argui miraretur, a quibus totus christianus orbis cum tot ecclesiis, etiam illis primis apostolico labore propagatis, falsis criminibus accusatur. cum uero contra Manicheos, qui me adulescentulum aliquando deceperant, mea tanta scripta qui uoluerit legere possit, non usque adeo desipit, ut de me credat potius uerbis uestris quam oculis ac sensibus suis. Sed epistulam, inquis, principis uestri, qua nescio quid de te scripsit, cum te ordinari nollet, tenent non pauci nostrorum. illam uero minime curarem, nec si eius a quo scripta dicitur non perspicua pro nobis sententia legeretur illam calumniam falsitatemque condemnans; quanto minus eam curat catholica ecclesia, cuius causam contra uos agimus, cui tot diuinis testimoniis praefidenti nul
Abbreviated transcription (Latin):
docibilem. pacientẽ: in modestia corripientem diu̾¬
sa sentientes: continuo subiunxit. Ne forte det illis
d̾s penitentiam ad cognoscendam ueritatem. et
resipiscant de diaboli laqueis. captiuati ab ipso se¬
cundũ ipsius uoluntatem. Ecce apłica mansuetu¬
do. cum quib placide: pacient̃. modesteq agi p̃ce¬
pit. eos ipsos dicit a diabolo captiuatos. nec tamen
lenitatem quã commendabat amisit. quia eã quã
docebat tacere noluit ueritatem. S ipse uideris
cuius partes agas. qui mea u̾ba uelut conuiciosa
et seua criminando. eos quos ad disputandũ con¬
uenire ñ uis. ad litigandum niteris excitare. No¬
lo enim dicere quia et te litigare delectat. parciuꝰ
quippe ac uerecundius. s quasi ex obliquo in obi¬
cis.que ad me omnino ñ ꝑtinent. Quid enim iu¬
dicem de manicheorum pestilentiosissima & xp̃ia¬
nis om̃ib anathemanda uanitate si tantum di¬

Expanded text:
docibilem, patientem, in modestia corripientem diuedocibilem, patientem, in modestia corripientem diuersa sentientes, continuo subiunxit: ne forte det illis deus paenitentiam ad cognoscendam ueritatem et resipiscant de diaboli laqueis, captiuati ab ipso secundum ipsius uoluntatem. ecce apostolica mansuetudo! cum quibus placide, patienter modesteque agi praecepit, eos ipsos dicit a diabolo captiuatos, nec tamen lenitatem quam commendabat amisit, quia eam quam docebat tacere noluit ueritatem. Sed ipse uideris cuius partes agas, qui mea uerba uelut conuiciosa et saeua criminando eos, quos ad disputandum conuenire non uis, ad litigandum niteris excitare; nolo enim dicere, quia et te litigare delectat. parcius quippe ac uerecundius, sed quasi ex obliquo mihi obicis quae ad me omnino non pertinent. quid enim iudicem de Manicheorum pestilentiosissima et christianis omnibus anathemanda uanitate, si tantum di
Abbreviated transcription (Latin):
ua potius puerilia pueris. Neq enim me mo¬
uet quod neptunium telum ꝓpt̃ tridentem dici ᷤs¬
ep̃m ñ decere: cum sit et piscatorũ ac ꝑ hoc apłicum
qͦs suos apłos dñs piscatores hominum fecit. Nã
et d̾m nr̃m scriptura dicit &. alas habere et sagit¬
tas: nec tam̃ cupidinem colimus. Qum etiam me
ꝓmissam in exordio lenitatem ñ seruasse rep̃hen¬
dis. eo qd̃ manicheorum facta mentione ꝑmotus
dixerim. sicut ñ potest qd̾ d̾nsait sathanas satha¬
nan excludere: ita ñ potest errorem manicheorum
donatistarum error eu̾tere. quasi petilianum sa¬
thane comparauerim. ac ñ errorem cuiꝰ eum cupio
laqueis expediri. Bene qđ apłs nos adu̾sus tales ca¬
lumnias communiuit. eo ipso loco ubi nos mites
patientes & modestos ẽe admonet. quando aliquẽ
dissentientem corripimꝰ. Cum enim dixisset seruum
autem dñi litigare ñ oportet: s ẽe mitem ad om̃s.

Expanded text:
ua potius puerilia pueris. neque enim me moua potius puerilia pueris. neque enim me mouet, quod Neptunium telum propter tridentem dicis episcopum non decere, cum sit et piscatorium ac per hoc apostolicum, quod suos apostolos dominus piscatores hominum fecit. nam et deum nostrum scriptura dicit et alas habere et sagittas, nec tamen Cupidinem colimus. Quin etiam me promissam in exordio lenitatem non seruasse reprehendis, eo quod Manicheorum facta mentione permotus dixerim: sicut non potest, quod dominus ait, satanas satanan excludere, ita non potest errorem Manicheorum Donatistarum error euertere, quasi Petilianum satanae conparauerim ac non errorem, cuius eum cupio laqueis expediri. bene quod apostolus nos aduersus tales calumnias communiuit eo ipso loco, ubi nos mites, patientes et modestos esse admonet, quando aliquem dissentientem corripimus. cum enim dixisset: seruum autem domini litigare non oportet, sed esse mitem ad omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
nistrum bene fieri: s. meliꝰ ꝑbonum. Cum itaq nos
ñ rescindimus baptismum. quẽ ꝑ ur̃m tanquã per
bonum ministrum dari dicitis. quare uos rescin¬
ditis baptismũ. quem ꝑ nr̃m tanquã ꝑmalũ mini¬
strum datum ẽẽ contenditis: Tu enim dixisti: que¬
rimꝰ ꝑ quem melius fiat. Et tua regła ẽ quia gradꝰ
iste quod ante positum ẽ. auget. Unde si ꝑ ur̃m sicut
putas melius fit: gͦ et ꝑ nr̃m bene fit. Ac ꝑ hoc qͣn
doꝑ nos baptiratum rebaptiratis. id qd̾ ex ista tua
regła bene factum ẽe conceditis. sacrilega p̃sumꝑti¬
one rescinditis. Uereor ne nimis urgeam uerecun¬
diam tuam.si ostendam quam leuit̃ et scurriliter
quedam etiam uerba mea quȩ transiate posui. fron¬
tem ꝓ pudore. os ꝓsermone: tridens telum ꝓ triꝑti¬
ta oratione. tricipitem bestiam ꝓ errore tribus calum¬
nus adu̾sus tot popłorum innocentiam seiuente.
quasi urbanus et dicax eragitanda putaueris der¬

Expanded text:
nistrum bene fieri, sed melius per bonum. cum itaque nos nistrum bene fieri, sed melius per bonum. cum itaque nos non rescindimus baptismum, quem per uestrum tamquam per bonum ministrum dari dicitis, quare uos rescinditis baptismum, quem per nostrum tamquam per malum ministrum datum esse contenditis? tu enim dixisti: quaerimus per quem melius fiat, et tua regula est, quia gradus iste quod ante positum est auget. unde si per uestrum sicut putas melius fit, ergo et per nostrum bene fit, ac per hoc, quando per nos baptizatum rebaptizatis, id quod ex ista tua regula bene factum esse conceditis sacrilega praesumptione rescinditis. Uereor ne nimis urgeam uerecundiam tuam, si ostendam, quam leuiter et scurriliter quaedam etiam uerba mea quae translata posui, frontem pro pudore, os pro sermone, tridens telum pro tripertita oratione, tricipitem bestiam pro errore tribus calumniis aduersus tot populorum innocentiam saeuiente, quasi urbanus et dicax exagitanda putaueris. ser
Abbreviated transcription (Latin):
totam manifestum adiutorium cuum. quo nob̾
etiam nesciens plurimum faues. docendo regłas
comparatiui gradus. quia id qd̾ ante positum ẽ.
auget. ñ qd̾ ante dictum ẽ. imꝑbat. Scd̾m hanc enĩ
regłam tuam. scđm quedam u̾ba tua. in epla tua
sine ulla difficultate obtinuimꝰ causam nr̃am.
Tuenim dixisti in primis partib litterarum tuaꝵ.
uelut nr̃am ꝑtinaciam criminando. tot docum̃¬
ta legalia quod meliꝰ et ueriꝰ ẽ. nob̾ ꝑsuadere ñ posse.
Ubr ego concludo scđ̾m artificialia tua. iam nos ue¬
rum et bonum tenere: si qd ueriꝰ et melius ẽ. nobis
ꝑsuaderi ñ potest: Cum gͦ nos ñ rescindamꝰ. ut scđm
te loquar ineliꝰ et uerius baptisma ur̃m. quare uos
rescinditis uerum et bonũ nr̃m: Item cum dirisses hoc
et nos uolumꝰ ut xp̃c sit origo et radix. caputq xp̃ia¬
ni.continuo subiecisti. S querimus ꝑ quem hoc me¬
lius fiat. Qd̾ dicendo utiq concessisti et ꝑ malum mi¬

Expanded text:
to tam manifestum adiutorium tuum, quo nobis to tam manifestum adiutorium tuum, quo nobis etiam nesciens plurimum faues docendo regulas conparatiui gradus, quia id quod ante positum est auget. non quod ante dictum est inprobat. secundum hanc enim regulam tuam, secundum quaedam uerba tua in epistula tua sine ulla difficultate obtinuimus causam nostram. tu enim dixisti in primis partibus litterarum tuarum, uelut nostram pertinaciam criminando, tot documenta legalia quod melius et uerius est nobis persuadere non posse. ubi ego concludo secundum artificialia tua iam nos uerum et bonum tenere, si, quod uerius et melius est, nobis persuaderi non potest cum ergo nos non rescindamus, ut secundum te loquar, uerius et melius baptisma uestrum, quare uos rescinditis uerum et bonum nostrum? item cum dixisses: hoc et nos uolumus ut Christus sit origo et radix caputque christiani, continuo subiecisti: sed quaerimus per quem hoc melius fiat. quod dicendo utique concessisti et per malum mi
Abbreviated transcription (Latin):
bicimus. quanuis eam uos nob̃̾ ñ ꝓbabilit̃ obice¬
retis. ut omittam quia et ꝓbabile. quando dicit᷑.
ñ consequent̃ ẽ uerum. cum ea dicunt᷑ quȩ fieri
possunt. ac solent. et ideo ꝓbantur. hoc est appro¬
bant᷑. et creduntur etiam si facta ñ sint. Qd̃ autẽ
uerum ẽ. cum ostenditur necessario ꝓbabilr est.
et illo utiq ꝓbabilius. Recole libros ubi u̾ba di¬
dicisti: quam te ñ fallam ꝓfecto reꝑies. Unde eti¬
am si ur̃os ꝓbabilit̾ nr̃is traditionem obiecisse con¬
cederem. ñ ideo uerum obiecisse contenderem. et
recte nos dicerem ꝓbabilius hanc obicere: quan¬
doquidem a uob̾ nominari tantum traditores so¬
lemꝰ audire: nullis autem gestis uł eccłiasticis uł pu¬
blicis recitari demonstrariq confessos. a nob̃autẽ
ꝓferri et gesta publica ubi ur̃i tradiderunt. et eccłia¬
stica ubi confessi deo iudici derelicti sunt. S. ñ omit¬

Expanded text:
bicimus. quamuis eam uos nobis non probabiliter obicebicimus. quamuis eam uos nobis non probabiliter obiceretis. at omittam. quia et probabile quando dicitur non consequenter est uerum. cum a dicuntur. quae fieri possunt ae solent et ideo probantur. hoc est adprobantur et creduntur. etiamsi facta non sint: quod autem uerum est cum ostenditur. necessario probabile est et illo utique probabilius. recole libro, ubi uerba didicisti: quam te non fallam profecto repperies. Unde etiamsi uestros probabiliter nostris traditionem obiecisse concederem. non ideo uerum obiecisse contenderem et recte nos dicerem probabilius hanc obicere, quandoquidem a nobis nominari tantum traditores solemus audire, nullis autem gestis uel ecclesiasticis uel publicis recitari demonstrarique confessos, a nobis autem proferri et gesta publica, ubi uestri tradiderunt. et ecclesiastica. ubi confessi deo iudici derelicti sunt Sed non omit