comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut admissum facinus lateret. inimico ꝑ quem
fieri praua consueuerant imperat. ut ueri fidem
celeriter faceatur. Sed nequam sp̃c. erimen ac
malitiam quam cõmiserat deuegauit. Tum uͦ
pia cõmotio sacerdotis. produci inficiantem pre¬
cepit in populumi nec moramissam celebracurꝰ
egreditur. Premissaq inplebem salutatione sol¬
lempni. inoracione tota corporis strage proster¬
nitur. Statimnq iufelix imiici. & captiuus pa¬
riter & minister. insublime suspenditur: eccłia
eius clamore completur: plebs uniuersa turba¬
tur. Et quasi flammis circuidatus. cum uoce
maxima nomen inuocat sacerdocis. crimen
quod cõmiserat confitetur. Tandemq uir beatis¬
simus exoratione consurgens. accedit ad podium
euocat estuanten. Omnia discutit. uniuersa cog¬
noscit. Solidi de latebris proferuntur. clamor po¬
pularis atcollitur: & uno ore germani meritum
& diuinitatis potentia predicatur. Eodem namq

Expanded text:
ut admissum facinus lateret, inimico, per quem ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aestuantem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
Is cum uisendi ep̃m causa exitinere diuertisset.
sacculum perdidit quem ferebat. Nulloq de cir¬
cumstantibus intuente. casu is repperit. qui uexa¬
ri inica infestatione consueuerat. Tandemq
uise reuersus. dampnum uiator agnouit. Implet
questibus ciuitatem: & abeatissimo sacerdote. non
aliter quam supsi tradidisset pecuniam requirebat.
Quam ille in dei nomine reformandam. quasi uerus
debitor repmisit. Ea tum dies sabbati fuit. qua
ꝑ totam urbem sollicita indagatione ꝑcurrit. Et
cum uichil indicũ fuisset inuentum. post triduũ
is qui solidos requirebat. lacrimans genua sacer¬
dotis amplectitur: contestans appetiturum se sup¬
preme mortis occasum. nisi pecunia publica fuis¬
set inuenta. Indicit ep̃c patient am pollicetur
securitatem: nec multum post. priusquam ꝓdere¬
tur admissum. ex hiberi secrete ad se unum ex his
auctor fuerat. presentatur. Quem cum districta
examinatione discuteret. dicens fieri non posse

Expanded text:
Is cum visendi episcopum causa ex itinere divertisset, Is cum visendi episcopum causa ex itinere divertisset, sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, contestans, adpetiturum se supremae mortis occasum, nisi pecunia publica fuisset inventa. Indicit episcopus patientiam, pollicetur securitatem nec multum post, priusquam prodiretur ad missam, exhiberi secrete ad se unum ex his,auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse,
Abbreviated transcription (Latin):
Hospitalitatem peculiari obseruatione serua¬
uit. Omnibus enim sine ulla exceptione ꝑsonẽ
domum prebuit. & conuiuium ielunus pastor
exhibuit. P edes omnibus manib suis lauit: do¬
minice institutionis minister & custos.
taq uir beatissimus quod est difficillimum.
inter frequentias populorum. solitudinis uitam
& heremum in seculi conuersatione seruauit.
Qui duplicem uiam xp̃o adprofectd̃ religionis
insticuens. in conspectu autisioderensis oppidi.
interposito icauna flumine. monasterium collo¬
cauit. ut ad fidem catholicam popłi & congraga¬
tionibus monachorum & ecclesiastica gratia
raperentur. presertim cum tali pontifice uel
magistro accedentibus miraculis. fides succensa
ferueret Et ut ad temptamenta uirtutum cre¬
scentibus meritis uen̾eretur. non presumptionis
sed misericordie principium fuit. Erat illo
tempore uir bonis morib ianuarius nomine: Qui
cum princeps presidali militaret officio. exactos
a prouincialibus solidos. adiudicem deferebat.

Expanded text:
Hospitalitatem peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis minister et custos. 6. Itaque vir beatissimus, quod est difficillimum, inter frequentias populorum solitudinis vitam et heremum in saeculi conversatione servavit. Qui duplicem viam Christo ad profectum religionis instituens, in conspectu oppidi, interposito Icauna flumine, monasterium conlocavit, ut ad fidem catholicam populi et congregationibus monachorum et ecclesiastica gratia raperentur, praesertim cum tali pontifice vel magistro, accedentibus miraculis, fides succensa ferveret. Et ut ad temptamenta virtutum, crescentibus meritis, veniretur, non praesumptionis, sed misericordiae principium fuit. 7. Erat in tempore vir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps praesidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse inhonore beati pauli apłi funcdauerat. Inleq
nostris temporibus. translatus est aiohannȩ
uenerabili ep̃o dolensi eccłiȩ. & abbate loci ipsiꝰ
niseniorem basilicam: quȩ ȩdificata est in hono¬
re inuifice crucis. & scĩ audoe Ni precipui con¬
fessoris xp̃i. Militauit autẽ uir dnĩ leufrs¬
diis bonã militiam. sub princibus francorũ
hil deberto. hilperico. iunioribus scilicet regibꝰ
quo tempore grimoldus. & karolus senior. pͥ
successiones in aiores domꝰ palatii. curam regni
adm inis trabant. Piefuit huic monasterio ꝑ
annos circiter quadraginta & octo & requieuit
in pao. undecimo kalendarum iuliarum.
Quiis uatrociniis nos apuc omnipotentem

Expanded text:
ipse in honore beati Pauli apostoli fundaverat, indeque nostris temporibus translatus est a Iohanne venerabili episcopo Dolensis ęcclesiae et abbate loci ipsius in seniorem basilicam, qnae edificata est in honore vivificae Crucis et sancti Audoeni praecipui confessoris Christi. Militavit autem vir Domini Leutfredus bonam militiam sub principibus Francorum Hildeberto, Hilperico, iunioribus scilicet regibus. Quo tempore Grimoldus et Karolus senior per successiones maiores domus palatii curam regni administrabant. Praefuit huic monasterio per annos circiter quadraginta et octo et requievit in pace undecima Kalendarum Iuliarum. Cuius patrociniis nos apud omnipotentem
Abbreviated transcription (Latin):
sito suo eum manere pass i sunt. Illiss abscecdentibꝰ
cep̃o oꝑimagis ac magis insistere cepit. quo usq
omnibus sodalibus transcensis. magistrui quoq
suum equiperare uideretur. Cumq omnia epo¬
tasset. in quibus idonei doctores erant. quos in
ẽocdem uico inuenerat. adalium uicũ eui con¬
datus uocabulũ est festinus migrauit. Sed cũ
nec ibi uirum inueniret. qui sibi satiffaceret ad
omnia que querebat. quam eitissime loco reces¬
sic. & adurbem carnotensem. quȩ inuicino erat
conuolauit: ubi diuersoꝵ studiorũ doctrinam
abundare cognouerat. Quo cum ꝑuenisset. iu¬
uante se xp̃i gr̃a ita adplenum eruditus est:
ut omnes eum ci adtendunt discipulũ. mira¬
rentur factũ eẽ magistrum. Miroq modo indu¬

Expanded text:
sito suo eum manere passi sunt. Illisque abscedentibus, sito suo eum manere passi sunt. Illisque abscedentibus, coepto operi magis ac magis insistere coepit, quousque, omnibus sodalibus transcensis, magistrum quoque suum aequiperare videretur. 3. Cumque omnia epotasset, in quibus idonei doctores eraat, quos in eodem vico invenerat, ad alium vicum, cui Condatus vocabulum est, festinus migravit. Sed cum nec ibi virum inveniret, qui sibi satisfaceret ad omnia quae quaerebat, quam citissime loco recessit et ad urbem Carnotensem quae in vicino erat convolavit, ubi diversorum studiorum doctrinam abundare cognoverat. Quo cum pervenisset, iuvante se Christi gratia, ita ad plenum eruditus est, ut omnes eum, cum adtendunt, discipulum mirarentur factum esse magistrum. 4. Porro v
Abbreviated transcription (Latin):
quos reliquerat. absentiam eiꝰ grauit᷑ ferentes.
& inexteris regionibus ad aliquã heremi uasti¬
tatem ꝓfugisse credentes. mox ceperunt ciscu¬
ire loca diuersa. si forsitaneum alicubi reperire
possent. E cum dies & noctes inquerendo eo
agerent. in memorato loco inuentus est. Tũq
ei uehementius instarent. ut parentũ dolorẽ
reuer sone sua releuare debuisset. euangelica
uoce respondit. Nemo inquid mittens manũ
suam inaratrum. & aspiciens rethro. aptus est
regno dei. Nam postquam me dñs m̃s ih̾c xp̃c
cium asumere: milicia. adcarnis & sanguinis transeã amititiã ,
Preserti cũ ipse dicatꝰ qui amat patrem. aut ma¬
trem. plusquam me. non est me digitꝰ. E siquis
uenit adme. & non odit patrem suũ aut ma¬
trem. aut uxorem. aut filios. aut frẽs. aut so¬
rores. ad huc autẽ & animã suã. non potest
nis esse discipulus. Tali ac tanto pondere dictoꝵ
uicti parentes. cii resistere non possent. inpropo¬

Expanded text:
quos reliquerat absentiam eius graviter ferentes quos reliquerat absentiam eius graviter ferentes et in exteris regionibus ad aliquam heremi vastitatem profugisse credentes, mox ceperunt circuire loca diversa, si forsitan eum alicubi repperire possent. Et cum dies et noctes in quaerendo eo agerent, in memorato loco inventus est. Cumque ei vehementius instarent, ut parentum dolorem reversione sua relevare debuisset, euangelica voce respondit: 'Nemo', inquit, 'mittens manum suam in aratrum et aspiciens retro, aptus est regno Dei. Nam postquam me Dominus meus Iesus eius nunc militia ad carnis et sanguinis transeam amicitias, praesertim cum ipse dicat: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus, et: Si quis venit ad me et non odit patrem suum aut matrem aut uxorem aut filios aut fratres aut sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus'. Tali ac tanto pondere dictorum victi parentes, cum resistere non possent, in propo
Abbreviated transcription (Latin):
ceret se non posse absentiam sustinere. puer
ille deo deuotus. occasionẽ inuenit qua id qͦd
desiderabat ꝑficeret. Netiuit namq apatre.
ut liceret sibi cognatos & ad fines suos uisitare. qͥ
in castro ebrocensi morabantur. Cũq uisionis
mutuȩ & allocutionis eis impendisset officium.
continuo ad ppria reuerce̾tur. Postquã itaq
obtinuit quod posscebat. ad suburbanũ prefate
ciuitatis tetendit ubi uenerandus confessor xp̃i
tauritios. presul quondã eiusdẽ loci requiescit.
Ueniensq ad locũ. edituum domus dei allocu¬
tus. uoluntatis sue intentionẽ reserauit. At ille
libenter eũ audiens unanimo afs xetu tractauit.
& quia mente sincerus & corpore pulcher esset.
fraterna dilectione ei ministrare curauit. Ut
autem magistrũ repperit. qui sibi operã inlitte¬
rarũ e rudicione impenderet. cũ documento
lingue. morum ꝓbitate. cepit alios ante ire:
Interea cum ibidẽ diutius moraretur. parentes

Expanded text:
ceret se non posse absentiam sustinere, puer ceret se non posse absentiam sustinere, puer ille Deo devotus occasionem invenit, qua id quod desiderabat perficeret. Petivit namque a patre, ut liceret sibi cognatos et adfines suos visitare, qui in castro Ebrocensi morabantur, cumque visionis mutuae et adlocutionis eis impendisset officium, continuo ad propriamreverteretur. Postquam itaque obtinuit quod poscebat, ad suburbanum praefatae civitatis tetendit, ubi venerandus confessor Christi Taurinus, praesul quondam eiusdem loci, requiescit, veniensque ad locum, aedituum domus Dei allocutus, voluntatis suae intentionem reseravit. At ille libenter eum audiens, unanimo affectu tractavit, et quia mente sincerus et corpore pulcher esset, fraterna dilectione ei ministrare curavit. Ut autem magistrum repperit, qui sibi operam in litterarum eruditione impenderet, cum documento linguae morum probitate coepit alios anteire. 2. Interea cum ibidem diutius moraretur, parentes
Abbreviated transcription (Latin):
ubis uirũ reuerentissimũ beatũ lextfredũs
in quo sp̃c sc̃s mundam sibi sedem preparauit: &de
ipso loqui instituamꝰ. Cuiꝰ & si facta ꝓsequi non
sumus idonei. auxilio tamen omnipotentis.
& tanti uiri meritis fulti. quȩ exantiquariis
monimentis. partimq relatione maiorum nob̃
comꝑta sunt: enarranda suscepimꝰ. Beatus uir¬
Leutfred us. infra gallias pago ebrocensi exortus
est: sanguinis nobilitate conspicuus. parentibꝰ
xp̃ianissimis natus. Hic adolescentia sua cum
inuana mundi huius gła excrescere posset.
totã miliciam suã dño uero regi deuouit. Ma¬
gis cupiens pauꝑ xp̃m nudus ipse sequi. quam
diuitiis scłi uestitus. ad tempus sicut flos feni flo¬
rere. M ox gͦ ad huc puerulus. diuino spu tactꝰ
estuabat animo: assiluȩ parentes dep̃cans. ut
accessũ posset habere ad aliquem locum. ubi ex¬
ertitia litterarii inscolis inuenirentur. Ad hȩc
cũ pater nullomodo assentiret. & unici filii di¬

Expanded text:
nobis virum reverentissimum beatum Leutfredum, nobis virum reverentissimum beatum Leutfredum, in quo Spiritus sanctus mundam sibi sedem praeparavit, et de ipso loqui instituamus. Cuius etsi facta prosequi non sumus idonei, auxilio tamen omnipotentis et tanti viri meritis fulti, quae ex antiquariis monumentis partimque relatione maiorum nobis comperta sunt, enarranda suscepimusLeutfredus infra Gallias pago Ebrocensi exortus est, sanguinis nobilitate conspicuus, parentibus christianissimis natus. Hic in adolescentia sua, cum in vana mundi huius gloria excrescere posset, totam militiam suam Domino vero regi devovit, magis cupiens pauper Christum nudus ipse sequi, quam, divitiis saeculi vestitus, ad tempus sicut flos feni florere. Mox ergo adhuc puerulus, divino spiritu tactus, aestuabat animo, assidue parentes deprecans, nt accessum posset habere ad aliquem locum, ubi exercitia litterarum in scolis invenirentur. Ad haec cum pater nullo modo assentiret et unici filii di
Abbreviated transcription (Latin):
demus uiros gloriosos.
& parentes nr̃os ingene¬
ratione sua. qui indiebꝰ
gentis suae gloriam ad¬
epti sunt: & nomen eoꝵ
non derelinquetuꝵ. Qui
enim aꝑtis oculis fidei uidere ꝓmeruit. quã
ginda uenerabilium uiroꝵ uitã accingitur.
ut ineis ille laudetur. qui munere gr̃ȩ suȩ eos
adcantam głam ꝓuexit. ut & animas audi¬
entium imbre uerbi dei inrigarent: & corpo¬
ralibus molestuis uirtute miraculorum
dño dicitur. In lumine iacula tua ibunt.
infulgore armoꝵ cuorum. fulgor namq
armorũ est: claritas miraculoꝵ. Armis qͥp¬
pe nos tuem᷑ iaculis aduersa destruimus.
Arma gͦ cũ iaculis sunt. miracula cũ predica¬
mentis. Scĩ enĩ uiri uerbis suis. quasi quibꝰ¬
la laculis. corda aduersantiũ transfigunt.
ar mis autẽ id est miraculis semet ipsos tuent᷑:
it & quantũ sint audiendi. sonent ꝑimpe¬
tim iaculoꝵ & quantum sint reuerendi.
ostendant ꝑ arma miraculorum. Tandẽ gͥ
oꝑa magni dei ꝓnuntiantes. ꝓponamus

Expanded text:
demus viros gloriosos et parentes nostros in generatione sua, qui in diebus gentis suae gloriam adepti sunt, et nomen eorum non derelinquetur. Qui enim apertis oculis fidei videre promeruit, quagandam venerabilium virorum vitam accingitur, ut in eis ille laudetur, qui munere gratiae suae eos ad tantam gloriam provexit, ut et animas audientium imbre verbi Dei inrigarent et corporalibus molestiis virtute miraculorum phetam Domino dicitur: In lumine iacula tua ibunt, in fulgore armorum tuorum. Fulgor namque armorum est claritas miraculorum. Armis quippe nos tuemur, iaculis adversa destruimus; arma ergo cum iaculis sunt miracula cum praedicamentis. Sancti enim viri verbis suis quasi quibusdam iaculis corda adversantium transfigunt; armis autem, id est miraculis, semet ipsos tuentur, ut et, quantum sint audiendi, sonent per impetum iaculorum et, quantum sint reverendi, ostendant per arma miraculorum. Tandem igitur opera magni Dei pronuntiantes, proponamus
Abbreviated transcription (Latin):
nus dixit: Quȩso neuerearis mͥ
ꝓfiteri. siuis in scĩmonio conse¬
em. in maculatũ & intactum cor
pus. quẽ admodũ sponsa eius ẽ-
seruare: Cui genouefa respondit:
Obenedictẽ mi pater quia qđ
implere dignetur: Ait ei dehinc¬
riliter age. & qđ corde credis &
ore profiterisꝰ operib cõproba

Expanded text:
erearis mihi profiteri, si vis in sanctimonio conseinmaculatum et intactum corpus tuum, quemadmodum sponsa eius, servare'. Cui Genovefa respondit: 'Benedictus tu, mi pater, quia que implere dignetur'. Ait ei sancriliter age, et quod corde credis vel ore profiteris, operi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset lustrante iam solis iuba¬
re terras ita ut usserat a genito¬
re suo adducta. nescio quid in
ea deinceps cęleste sc̃s germanus
conspicatus. ait ad eam Auȩ fi-¬
lia genouefa Reminisceris quid
hesterna die de corporis tui inte¬
gritate michi sis pollicita: Cui
genouesa respondit: Reminis¬
cor quid tibi deoq pater scẽ pro¬
mĩsi. qm̃ uitȩ huius propositũ me
auidissime desiderare dico deoq
or. Cui statim antistes nummum
ereum dei nutu allatum. haben¬
tem signum crucis atellure colli¬
gens. promagno munere dedit. in¬
quiens adeam Hunc transforatũ
promemoria mei ad collum suspen¬
sum semper habeto. nulliusq me¬
talli. neq auri. neq argenti. seu
qͣrũlibet margaritarum ornam̃¬
to. collũ. digitosq tuos honerari pa.¬
tiaris: Nam si scłi huius uel exi¬
guus decor tuam superauerit m̃¬
carebis: Et uale dicens ei. obse¬
cransq ut sui memor tantums in
am perrexerunt:¬

Expanded text:
fuisset, lustrante iam solis lampade terras, ita, ut iusserat, a genitore suo allata, nescio quid in ea deinceps celeste sanctus Germanus conspicatus, ait ad eam: 'Have, filia Genovefa! Reminisceris, quid esterna die de corporis tui integritate mihi sis pollicita?' Cui Genovefa respondit: 'Reminiscor , quod tibi Deoque, pater sancte, promisi quoniam vite huius propositum avidissime me desiderare dico et or'. Cui sanctus Germanus nummum aereum Dei notu allatum, habentem signum crucis, a tellure colligens pro magno munere dedit, inquiens ad eam: 'Hunc transforatum pro memoria mei et collo suspensum semper habeto; nullius metalli neque auri neque argenti seu quolibet margaritarum ornamento collum, saltim digitos tuos honerare paciaris. Nam si seculi huius vel exiguus decor tuam superaverit mecarebis'. Et vale dicens ei atque obsecrans, ut sui memor tanti crebrperrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autẽ post dies aliqͦt
cũ mater eius die sollẽpni ad
ȩccliam pergeret. & genouefam quã
domi remanere preceperat. neq ua
tabo ut sponsa xp̃i esse merear.
quatinus margaritis ac uestibus
eus digna repperiar. Ilico mater
eiꝰ iracundia repleta. ut filiȩ. ala-¬
Trib nãq mensib minus abien¬
nio. nutu diuinȩ maiestatif ad ma-¬
nifestandam grãm genouefe hanc
uocans eam ad se. ait ei Accipe
haurltorium. et propere perge
ad puteum: ut exhibeas aquam
obsecro te. filia mea Cumq sum¬
ma festinatione ad puteum ue¬
nisset. & super marginẽ puteifle-¬
ret.eo qđ propter eam mater eiꝰ¬
ter uero eius extendens manus
ad cęlum. cũ fide ac ueneratiõe.
aquã a filia sua allatam. & ab
Dequa abluens sibi oculos. quã¬
luminis recepit: Cumq hoc bis
terq fecisset. lumen amĩssum
pristinũq resumpsit:
lico ep̾o traderẽtur: Quȩ cum

Expanded text:
actum est autem post dies aliquod, cum mater eius die sollemni ad ecclesiam pergeret, et Genovefa, quam domi remanere preceperat, nequaqutabo, ut sponsa Christi esse merear, quatenus margaritis ac vestibus eius digna repperiar', ilico mater eius iracundia repleta, ut filiae alaTribus namque mensibus minus a biennio nutu divine magestatis ad manifestandam gratiam Genovefae hanc sset; vocans eam ad se, ait ei: 'Accipe auritorium, properans perge ad puteum, exhibe aquam, obsecro te, filia mi'. Que con summa festinatione ad puteum venisset et super margiiiem putei fleret, eo quod propter eam mater ter vero eius expandens manus ad celum, cum fide et veneratione aquam a filia sua allata, insupede qua fumentans sibi oculos, paere cepit. Cumque hoc bis terque fecisset, lumen amissum pristinumque recepit.  episcopo traderetur. Que cum
Abbreviated transcription (Latin):
priuatum. honerari te equanimit̾ feras:
Sc̃s hermes aic. Ego p̃fecturam non ꝑdidi.
sed mutaui. Nam dignitas terrena. a terris
tollit᷑ ac mutatur Dignitas uero cȩlestis. eter-¬
na sublimitate subsistit. Dicit ei quirinus.
Miror te prudentẽ uirũ. ad tantã stultitiam
deuenisse ut credas te extra istã uitã. aliquid
habiturũ. postquã cineres humani corꝑis ita
ad nichilum redige nt᷑ ut nec ipsa ossa subsi¬
stant. Hermes dixꝰ. Et ego ante hosannos de
ridebam iet istam carnalem ẽẽ utilẽ dicebã¬
uitã. Dicit ei quirinꝰ. Fac et me ꝓbare. ut si
ita ẽ. sicut tu credidisti. et ego credam.
uinculis hoc me docuit. Audiens hȩc
quirinꝰ maledicere cȩpic alexandro di

Expanded text:
privatum trudi aequanimiter feras? Sanctus Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam carnalem vitam utilem esse dicebam. Et Quirinus: Fac et me probare, ut si ita est sicut tu credidisti, et ego credam. vinculis, haec me docuit. Audiens haec Quirinus coepit maledicere Alexandro,
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ te corqueri iubeã inȩculeo. Quirinus¬
maureliani noncessaret iniuriis. iussit ei manꝰ
nuirginitate ꝑmansit. Cui sȩpe osculanti
lesine hanc boiam osculari sed potius requi¬
re domini mei petri uincula. et ea osculare:

Expanded text:
nusAureliani non cederet injuriis, jussit ei manus us bonis permansit. Cui saepe osculanti Desine hanc boiam osculari, sed potius require Domini mei Petri vincula, et ea osculare.
Abbreviated transcription (Latin):
gitare: qualiter fauente dõ ꝑ singulos annos totꝰ
hic dies expendatur in laudem. & cum gaudio
celebretur: Ne forte si uenerit uris mani
bus illud apocriphum de cransitu eiusdem
uirginis. dubia procertis recipiatis: quod multi
latinorum pietatis studio legendi carius amplec¬
tuntur: presertim exhis cum nichil aliudd exꝑiri
potest pro certo. nisi quod hodierna die glori¬
osa migͣuit a corpore. Monstratur autem sepul
chrum eius cernentib nobis usq ad presens. in ual¬
lis iosaphat medio que uallis est inter montem

Expanded text:
gitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota gitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem
Abbreviated transcription (Latin):
fatear xp̃i preconia etiam siuoluero adiuratus. neq
cuas laudes omnino tacere queo. Iccirco cue ce in¬
cerrogent filiȩ quas lacte nutris: cu ea melius rese.¬
rabis que uescio. si ꝑ speciem aliquam certe aut
in sp̃u uidisti. Unde uos ofilie pulsate matrẽ pre¬
cibus pulsate adhostium inuitantis amici: si quomͦ
tandem uobis aperiantur: que reserata sunt ma¬
tri. Ueruntamen de his quid plura dicam: om̃ia
saluatoris gesta: & beate marie obsequia. nec non
actus uite. ex euangelio didicisti Et nunc quid suꝑ¬
est ut ꝰ aliquo doctorum requiratis: De assumptione
tamen eius qualiter assumpta ẽ. quia ur̃a id po¬
scit intentio. presentia absens scribere uobis curaui.
que absentia presens deuotus obtuli. ut habeat
sc̃m̃ collegium uestrũ indie tante sollempnitatis
munus latini sermonis. in quo discat cenera infantia.
lactis experiri dulcedinem. & de exiguis eximia co¬

Expanded text:
fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia co
Abbreviated transcription (Latin):
do. dumtaxat diuinis efferunt preconiis: Por¬
ro ab exordio scĩ euangłii. gabrielẽ archangłm
collo quentẽ marie audistis: & deinceps reliqua
omnia plenius legistis. Ad presepe quoq o paula
te teste. nato puero inter crepundia noui partus.
& querelas nescũ ploratus pro fescenninis gła
in excelsis deo. & interra pax hominibus bone
uolunt atis. multicudinem angelorũ cantantẽ
audisti: & radiantem stellam uidisti. Pastorib
insuper euangłizantib credidisti: magos pre¬
terea tria deferences munera. inuisione beatiˢ
oculis conspexisti: ipsa eadem munera intelligendo.
uotis omnib fide do obtulisti: Nam & cum eiscdem
magis. dm̃ puerum in presepi adorasti. Sed
forte conquesta me delatorem. quod te prodiderim
clamabis. Ad quod ego. Si celatum esse uolebas
teste conscientia: michi narrare ante presspium ubi
plurimum lacrimata es non deberes. Quod ut uerũ

Expanded text:
do dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Pordo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis: multitudinem angelorum cantantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatorem, qui  Al. quod te prodiderim, clamabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum
Abbreviated transcription (Latin):
OGITIS ME o paula & eustochium. im¬
mo caritas xp̃i me compellit. qui uobis
dudum tractatib loqui consue tͤam.
ut nouo loquendi genere. scĩs que
uobiscũ degunt uirginib. latino utens eloquio. exhortatiõis g̃a-
sermonem faciam de assumptione beate & gloriose
semper uirginis marie more eorum qui declamatorie
in ecclesiis solent loqui adpopulum: quod utiq genꝰ
docendi. nec dum attigeram Sed
quia negare nequeo quicquid iniungitis. nimia ur̃a
deuictus dilectione. exꝑiar que hort amini: affectu
infantium. more balbutientiũ. qui quecumq audierint fari
gestiunt: cum nec dum possint ad plenum uerba for¬
bus se occupent laudibus ex eadem die. quibͦue
diuinis uacent lectionibus, presertim
cum & eadem in multis festiuitatibus. sc̃orum
de hac. quedam uberius ubiq inscripturis diui¬
nis predicata leguntur. Quid enim aliud sonãt
euangelia. nisi dñm nascentẽ ex maria uirgine:
& omnia eius incrementa quousq fuit in mun¬

Expanded text:
ogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba forbus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorumde hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mun
Abbreviated transcription (Latin):
decius hoc factum. dixit. Ex hibete eum cum fusti¬
bus. Et adducais ante conspectum q cũ cesaris. non
uniterrogatus cepit clamare uoce magna dicens. ꝓp̃r.¬
anus sum. Et iussit eum decius cesar:⁊ ipsa
hora capialẽ subire sententiam. Et ductus foras
muros porte salarie decollatus est quinto idus aũg:¬
& sepeliuit eum in cripta in agris uerano. Eadem
nocte. iussit decius cesar una cum ualeriano prefec¬
to interm: s olimpiadis parari sibi tribunal &
ꝑgit uoctu ad termas uixta palatiũm salustũ. &
iussit sibi beatum lau rentium offerri. Tunc
ypolitus cepit cristis esse & plorare. Cui beatus
laurentius ita dixit. Noli flere sed magis tace & gaude i¬
quia uado adgłam dei. Dicit ei ypolitus. Quare
& ego non uociferor quia & xp̃ianus sum. ut
tecum occumbam: Beatus laurentuis
iussit decius cesar omne genus cormentoꝵ
ante tribunal suum parart Pl umbaras.
fustes. laminas. ungues. lectos. batulos: e¬

Expanded text:
decius hoc factum dixit;| Exibete eum cum fustidecius hoc factum dixit;| Exibete eum cum fustibus; Et adductus est ante conspectum| decii cesaris . non interrogatus . cepit clamauit uoce| magna dicens; Christianus sum; Et iussit decius cesar| ut ipsa hora capitalem sententiam muros portae Salariae, decollatus est quinto Idus Auget sepeliuit in cripta in agr\um/| uerano; Eadem nocte iussit decius cesar una cum ualeriano| praefecto in termas olimpiadis parari sibi tribunal . et pergi nocte| ad termas iuxta palatium salustiani . et iussit sibi beatum lau| rencium offerri; Tunc cępit ypolitus tristis plorare;| Cui beatus laurencius ita dixit; Noli flere sed magis tace| et gaudę quia uado ad gloriam; Dicit ei ypolitus; Quare et| ego non uocifero quia christianus sum et tecum incumbo; Beatus lauren| cius iussit decius cesar omne genus tormentorum| ante tribunal suum parare plumbatas . fustes . lamminas .| ungues . lectum . batulo
Abbreviated transcription (Latin):
decio audiente. Adhuc multa certamina
audistis consolationes demon um in sacri¬
leg  istd̃: qui nec deos nec principes nr̃os pauescit.
decius cesar. Extendite eum : & scorpionibus cedentes
affligite. Beatus laurentius prostratus in catasta. sub¬
ridens. & gr̃as agens dõ dicebat. Benedictus es dñe¬
stantes. quia tu consolaris seruos cuos. E adem hora
iħu xp̃o per uerba beati laurentit̃ Et cepit dicere
adbeatum laurentium. Uideo antẽ hominem pul¬
cherrimum. stantem cum linteo & extergentem
misit angelum suum. ne me derelinquas. Eune
decius furore plenus & dolo. dixit ad ualerianum.
Uicti sumus ꝑ artem magicam. Et ussit solui
eum de catasta & leuari. Eadem hora romanus
ut eum offerret. beato laurentio. T unc decius
cepit estuari: & iussit ut ypolito redderetur ibi
tantum inpalatio. Ueniens autem romanus afferens
& rogabat eum cum lacrimis. ut baptizaretur. Et
acceptã aquã benedixit: & baptitauit eum. Audiẽs

Expanded text:
decio audiente; Adhuc multa| certamina decio audiente; Adhuc multa| certamina audistis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauescit idecius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; Beatus| laurentius prostratus in catasta . subridens et gratias ag| agens dicebat; Benedictus es domstantes quia tu consolaris seruos tuos; Eadem| hora mino ihesu christo| per uerba beati laurentii et cepit dicere ad beatum lauren| tium; Video ante te hominem pulcherrimum stantem| cum linteo et extergentem misit angelum suum ne me derelinquas;| Tunc decius furore plenus et dolo dixit ad ualerianum; Victi| sumus per artem magicam; Et iussit solui eum de catasta . et| leuare; Eadem +ora romanus ut eam offerret| beato lauren+; Tunc decius cepit estuari . et iussit ut| yppolito redderetur . tantum in palatio; Veniens autem ro| manus offerens et rogabat . ut baptizaretur; Et accepta aqua . benedixit .| et baptizauit eum; Audiens
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus fuisset & sederet. precepit sibi bãtum lauren
tium offerri. Cui ita dixit. Declara nobis omnes pro¬
phanos ut mundetur ciuitas: & tu ipse sacrifica diis:
& noli confi dere inthesauris. quos habes abscondi¬
tos. Beatus laurentius dixit. Uere confido: & se¬
uii. curus sum de chesauris meis. Decius cesar dixit.
An putas te de thesauris liberari. aut redimi a tor¬
mentis: Beatus laurentius dixit. Ego famulus
xp̃i. securus sum de thes auris. celestibus. Decius
iracundia plenus. iussit eum nudum fustib cedi.
Beatus laurentius cum cederetur. clamabat dicens
cesar dixit. fustes adaugete: & date adlatera eius la¬
minas ferreas ardentes. Bẽatus laurentius dixit in il
eum leuari a terra. & dicit ei. Uideo inte artem
magicam: immo magis sacrifica. Scio quia tormen¬
arreptus: iussit ut cum plumbatis diutissime ce¬
qui pro nr̃a salute dignatus es formam serui acci
sp̃m meum. E adem hora audita est uox. ipso

Expanded text:
ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara nobis omnes profanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noli confidere| in tesauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et confido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetur clamabat| dicenscesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; Beatus laurentius dixit in ieum leuare a terram . et dicit ei; Video in te artem magicam;| Immo magis sacrifica . scio . quia tormenerreptus . iussit ut cum plumbatis diutissime ce nostra salute dignatus es formam \serui/ arippiritum meum; Eadem hora| audita est uox ips\o/
Abbreviated transcription (Latin):
surdam & mutam: Decius cesar iratus iussit
eum in conspectu suo expoliari & cedi cum
scorpionibus ipso decio clamante. Dõs blase-¬
mare noli. Beatus ergo laurentius im̃ipsa tormenta
dicebat. Ego quidem gr̃as ago deo meo. qui me
dignatus est coniungere inter seruos suofgł umi.
ser torqueris insania tua. & infurore tuo. Decius
cesar dixit. Leuate eum: & date ante conspec
dixit ei decius cesar. Sacrifica diis. Nam omne
genus hoc tormeutuim in corpore tuo uersabit᷑.
Beatus laurentuis dixit. Infelix. has epulas semper
desideraui. Nam cormenta ista tibi sunt preparata:
nobis enim gloria sempiterna. Becius cesar dixit.
Ergo si gloria est uobis. dic nobis ubi sunt profani
similes tui absconsi. ut simul epulei. Beatus lau
dederunt nomina sua incelo Tu enim non es dig¬
nus aspectibus eorum presentari. Tunc decius cesar.¬
fecit beatum laurentium uinctum catenis duci in
palatium ciberii & ibi eum gest᷑ audire. Et
uissit᷑ cribunal inbasilica iouis parari. Qui dum

Expanded text:
surda et muta?| Decius cesar iratus iussit eum in conspectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate eum et date ante conspeet cardos;| Et dixit ei decius cesar; Sacrifica diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam tormenta ista pena tibi| sunt . nobis gloria; Decius cesar dixit; Ergo si gloria est uobis . dic nobis ubi sunt| profani similes tibi absconsi . ut simul epuletis; Responditdederunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es dignus aspectibus eorum praesen| tari; Tunc decius fecit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um|
Abbreviated transcription (Latin):
Decius cesar iracundia plenus: dixit ad uolerianum
prefectum. Accipe om̃s facultates eius & interfice
eum crudeli examinatione. Eodem die ualerianꝰ
prefectus. exquisita omni facult ate eius. inuenit in
ddomo ypoliti omnem familiam xp̃ianam: quã¬

Expanded text:
enire, » iracundia plenus Decius dixit Valeriano: « Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli examinatione. » Valerianus porro, exquesita omne facultate ejus, invenit in domu Ipoliti omnem familiam christianam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
suam. & dedit pacem omnibus etiã seruis
suis & ancillis: & communieauit de sacrificio alta¬
ris beati laurentũ martyris. Et posita mensa.
priusquam cibum sumeret uenerunt milites & tenu¬
& tu magus effectus es quia corpus laurentii abstulisse
furore arreptus : iussit ut cum lapidibus os eius cun¬
deretur. Et expoliauit eum ueste qua induebatur¬
in habitu xp̃iano: & dixit ei. Sacrifica diis : &¬

Expanded text:
suam rediens, dedit pacem omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuet tu magus efectus es, qui corpus Laurentii abstulisse furore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, et dixit ei: « Sacrifica diis,
Abbreviated transcription (Latin):
tina. inprediͦrm ciriace uidue in agrum uerantͦtmn.
quacto idus aug. Et ieunauerunt: & agentes
Beatus auteiͥn prb̃t optulit sacrificium laudis:
& participati sunt omnes de corpore & de sanguine

Expanded text:
tina . in praedium ciriacę| in agrum ueranum .tina . in praedium ciriacę| in agrum ueranum .usti . et ieiunauerunt .| et agentes Beatus aucem iustinus obtullit sacrificium| laudes et participati sunt. Omnes de corpore| et de sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
naris.: Et leuans oculos suos contra decium:
sic dixit beatus laurentius. Ecce miser assa¬
sti unam partem: gira aliam & manduca.
ago cibi dñe iħu quia merui ianuas cucis in¬
gredi: & emisit sp̃m. Eadem nocte decius una
cum ualeriano ambulauit. ex inde inpalatiũ
tiberianum. relicto corpore. suꝑ craticulam &
ignem beati laurentii. Mane autem primo
adhuc crepusculͦ rapuit corpus eius ypolitusi&
condiuit cum linteis & aromatibus deproprio
Et qualiter decius cesar & ualeri anus confusi
& quomodo crudeles iam corpus sc̃m sic super
tristes. tulerunt corpus beati laurentii archidiaco¬
ni & martyris & uenerunt inuiã tiburtinã in
predium matrone uidue ciriace Ad quam ipse¬
beatus martir fuerat noctu. cui & linteum dedit.
unde pedes scõrum ipse exterserat. Et ibi facta
mundicia:. posuerunt eum usq ad uesperum. Iam
hora uespertina. sepelierunt incripta inuia tibur¬

Expanded text:
naris. Et ele| uans oculos contra decium. naris. Et ele| uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. eo christi+ . quia merui ianuas| tuas ingredi . et emisit spiritum eadem nocte. Decius caesar| una cum ualeriano . ambulauit exinde ad palacium. Ty| berianum relicto corpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio . et qualiter de| cius caesar . et ualerianus confusi et quomodo crudilis . iam corpus sanctum sic super| tristes tullerunt . corpus beati lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtina . in praedium . matrone uiduae| ciriacae ad quem ipse martyr . fuerat nocte.| Cui et linteum dedit . unde pedes sanctorum ipsi exter| serat . et ibi factum mundicia . posuerunt usque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelierunt| in cripta . in uia tibur
Abbreviated transcription (Latin):
Ce allati sunt batuli cum prunis. & miserunt
sub cratem ferream: Et cum furcis ferreis co¬
artari fecit beatum laurentium. Et dixit decius
&sar adbeatum laurentium. Sacrifica dũs. Re¬
spondit beatus laurentius. Ego me obtuli sacri¬
ficium deo inodorem suauitatis: quia sacrificium
deo est sp̃s contribulatus. Carnifices tam̃ urgen
tes ministrabant carbones mittentes sub cratem.
& desuper comprimentes cum furcis ferreis. Beatꝰ
laurentius dixit. Disce miser ualerͥane. quanta
est uirtus dñi dei mei. Nam carbones cui. michi
refrigerium prestant: tibi enm ecernum sup¬
plicium. Quia ipse dñs nouit. quia accusatus
non negaui: interrogatus xp̃m confessus sum:
assatus grãs ago. Ualerianus prefectus dixit. Ubi
sunt ignes. quos tu diis promittebas: In ipsa ho¬
ra dicebat beatus laurentius. Oinsania ur̃a
infelices. Non cognoscitis quia cxbones uestri
non ardorem. sed refrigeriũ michi prestant:
Et ceperunt omnes qui aderant mirari. quo¬
modo precepera t decius uiuum eum assari.

Expanded text:
et allati sunt batuli cum prunis. Et misserunt sub cratem ferream. Et cum furcis ferreis coartare fecit beatum laurentium. Et dixit decius caesar| ad beatum laurentium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spirtes ministrabant carbones mittentes sub cratem, et desuper comprimentes eum cum furcis ferreis. Sanctus Laurentius dixit: « Disce, misser, quanta est virtus domini Dei mei; nam carbones tui mihi refrigirium prestant; tibi enim aeternum supplicium, quia ipse Dominus novit, quia accusatus non negavi, interrogatus Christum confessus sum, assatus| gratias egi Valerianus praefectus dixit. Ibi sunt Ignis quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt omnes mirare quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari.
Abbreviated transcription (Latin):
sior detiranno triumpus: post uenies: fere desi¬
ste: post triduum me sequeril Anter sacerdotẽ
& leuitam. hic medius numerus decet. Non
erat tuum submagistro uncere: quasi ad iutorẽ
helias heliseum reliquit: & uirtutem non abstulit.
Et dicit beatus sixtus adbeatum laurentium.
uide quib tibi uidetur. Tunc beatus sixtus¬

Expanded text:
manet de tiranno triumfus. Mox venies, flere desimanet de tiranno triumfus. Mox venies, flere desiste, post triduum me sequeris. Inter sacerdotem et levitam hic medius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem qHelias Helesium reliquit et virtutem non abstulit Et dixit beatus Sixtus ad beatum Laurentium: « divide quibus tibi videtur. »
Abbreviated transcription (Latin):
duxerunt eum incustodiã priuatã: cum duo¬
bus diaconibus felicissimo & agapito. Cumq¬
his uerbis apellare cepit. Quo progrederis sine
filio pater: quo sacerdos scẽ sine diacono prope¬
ras: tu numquam sacrificasti sine ministro:¬
uec offerre consueras. Quid in me ergõ displicu¬
it pater: Numꝰ degenerem pͣrobasti : experire
certe utrum idoneum ministrum elegeris. cui
cõmisisti dominici sanguinis consecrationem
Tcui consummandorum consortium sacramen
torum credidisti: buic sanguinis tui consortiũ
negas : Uide ne periclitetur iudicium: diun
fortitudo laudatur. Abiectio discipuli. detri¬
mentum est magistri. Quid quod illustrius
prestantes uiri. discipulorum certaminibus.
quam suis uincunt: Deniq abraham filium
obtulit: petrus stephanum premisit. Et tu pãi
ostende in filio uirtutem tuam. & offer quem¬
iudicii erudisti: ut securus tui comitatu nobili. peruemas
certamina. Nos quasi senes. leuioris pugne cur¬
sum suscipimus: te quasi iuuenem manet gło

Expanded text:
userunt eum in custodia privata, cum duobus diaconibus Felicissimo et Agapito. Cumqhis verbis appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministrum elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramtorum credidisti, huic sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri est. Quid quod illustrius praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt? Denique Abraham filium obtulit ; Petrus Stostende in filio virtutem tuam. Offer quem erudisti, ut judicii tui comitatu nobili pervenias certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum suscipimus, te quasi juvenem gloriosior
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qui turrem confusionis in babilone destruxi¬
sti: destrue nunc & hunc locum. ubi diabolica
supersticione ꝑ idolorum culturam anime ꝑeunt
populorum. Et statim factus est ingens fragor
coni ftrui cum terroribus coruscationum.¬
& corruit maxima pars templi sacrilegi. Quod cer¬

Expanded text:
xisti turrem confussionis Babiloniae, destrue nunc et hunc locum, ubi diabolica superstitione per idolorum culturam animae pereunt populorum. » Et statim facto frangore tonitrui cum terroribus coruscationum, corruit maxima pars templi, et mili
Abbreviated transcription (Latin):
norum. & collegerunt corpora scõrum. & sepelier̃¬
cerio calisti in eadem uia. Scõs uero felicissimũ
& agapitum martyres & diacones. sepelierunt
UHC milites tenentes beatum laurentiũ
duxerunt: & tradiderunt eum parte io
tribuno. Eadem hora parte ius tribu
bat thesauros reconditos archidiaconus sixti.
in custodia teneretur. Gauisus est decius: & fecit
laurentium sibi presentari. Quem ita aggredi-¬
tur decius cesar dicens. Ubi sunt thesauri eccłie.
quos apud te cognouimus esse reconditos: Beatus
laurentius non respondit uerbum. Eodem die.¬
Erat autem ibi homo incustodia multo tempore
gentilis: qui plorando amissis oculis cecus factus
corde credis : Respondit lucillus tum flet̾u
ba eorum. Tunc beatus laurentius catecirauit
eum. & accepta aqua dixit ad eum. Omnia
in confessione lauantur: tu autem me annun¬
tiante. responde credo. Et benedixit aquam.
Et qui ascendit incelum unde uenturus est
iudicare uiuos & mortuos & scłm per ignem᷑:¬

Expanded text:
norum, et collegerunt corpora sanctorum, et sepilieriterio Calisti in eadem via. Sanctos vero Felicissimum et Agapitum martyres sepilierunt  milites tenentes beatum| laurentium . duxerunt et tradiderunt eum partenio tribuno| Eadem hora partenius tribunret thesauros reconditos, archidiaconus Sixti in custodia teneretur. Qui gavisus, fecit laurentium praesentari . quem ita adgreditur . decius cesar dicens; Vbi sunt thesauri| quos apud te cognouimus esse reconditos? Beatus laurentius non respondit ei ullum| EaErat autem ibi homo| in custodia multo tempore gentilis . qui plorando amissis oculis . cecus faccor| de credis? Respondit lucillus cum fletu ba eorum; Tunc beatus laurentius . catetizauit eum;| Et accepta aqua . dixit ad eum; Omnia in confessione lauantur;| Tu autem me interrogante . responde . credo; Et benedixit aquam;| Credo; Ascendit ad celum inde uenturus| est iudicare uiuos et mortuos et
Abbreviated transcription (Latin):
adbeatum iustinum. Comple uotum meum ut
lȩͣuentur pedes scõrum & ur̃i. ꝑ manus meas. Iu
stinus presbiter dixit. Hoc dominicum preceptum
misit aquam. & lauit omnium uirorum pedes.
ueniens autem ad beatum iustinum. cepit primo
osculari pedes eius & lauare. Et ubi lauit omniũ
pedes. commendauit se beato iustino. Eadem hora¬

Expanded text:
et dixit: Comple votum meum, ut laventur pedes sanctorum et vestri per manus meas. B. Justinus respondit: Hoc Dominicum praeceptum misit aquam, et lavit omnium virorum pedes. Veniens autem ad beatum Justinum coepit primo osculari pedes ejus et lavare. Et ubi lavit omnium pedes commendavit se beato Justino. Hic