comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Intrabat presul uituloꝵ sanguine sacrã.
Intrauit ꝓprio xp̃c et ipse polum.
Intrat agens sacrifex in sanguine sẽꝑ ad
Effusi semꝑ sanguinis ipse memoꝵ arã.
Nã qͦciens fusũ uerbo cruce ĩnte retractat
hunc speciem tociens in sacroscã gerit.
Quupe uelt̃ qͥdam cruor ẽ memorasse cruorẽ
Cuiꝰ nos memores crux iterata facit
Mentio mortis adẽ ubiẽq ꝑennib escis
In primit unctamanꝰ mistica signa cruciᷤ
Sic aaron xp̃mq sequens attare frequẽtat
Presbiter. hunc baustũ sanguinis ip̃e gerit
In primo siqͥdem uersu uexilla salutis
Ten suꝑ appositas prerogat ille dapes
In quo iam mortis mitisq puriq recordãs
Appellat triplice̾ nomine munus idem
Dona uocat primũ mox nuncupat escas
Postq sacrificii nomine censet eas
Dona uocat qm̃ d̾s has donauit ut inde
Sustentaretur lege modoq caro.
Munerat actorem cui dedit actor eas.
Quoq sacrificii censentur nomine mõstrat
OUa ratione prius munera dicat eas.

Expanded text:
Intrabat praesul vitulorum sanguine sacrum, Intravit proprio Christus et ipse polum. Intrat agens sacrifex in sanguine semper ad aram, Effusi semper sanguinis ipse memor. Nam quoties fusum, verbo, cruce, mente retractat, Hunc specie toties in sacrosancta gerit. Quippe velut quidam cruor est meminisse cruoris, Hujus nos memores crux iterata facit. Mentio mortis adest, ubicunque perennibus escis Imprimit uncta manus mystica signa crucis: Sic Aaron, Christumque sequens, altare frequentat Presbyter; hunc haustum sanguinis ipse gerit. In primo siquidem versu vexilla salutis Ter super appositas praerogat ille dapes. In quo jam mortis, mitisque piusque recordans, Appellat triplici nomine munus idem. Dona vocat primum, mox munera nuncupat escas, Post sacrificii nomine censet eas. Dona vocat, quoniam Deus has donavit, ut inde Sustentaretur lege modoque caro. Munerat auctorem, cui dedit auctor eas. Nam quod sacrifici censentur nomine, monstrat Qua ratione prius munera dicat eas.
Abbreviated transcription (Latin):
Hectore gestabat nomina scripta patrum
Scilicet insinuans exempla fidemq prioꝵ
his imitanda quib mistica mensa patet
Nec satis eẽ deo uerbis meminisse bonoꝵ
Siñ exibeas morib ipse bonos
Sic sacrifex intusq calens extraq coruscãs
Carbones carbo factus et ipse gerit
S ic bene contexit multoꝵ nõmina patiũ
Si meritis multos exprimit ipse patres

Expanded text:
Pectore gestabat nomina scripta patrum. Pectore gestabat nomina scripta patrum. Scilicet insinuans exempla, fidemque priorum, His imitanda, quibus mystica mensa patet. Nec satis esse Deo, verbis meminisse bonorum, Si non exhibeas moribus ipse bonos. Sic sacrifex, intusque calens, extraque coruscans, Carbones carbo factus et ipse gerit. Sic bene contexit multorum nomina patrum, Sic meritis multos exprimit ipse patres.
Abbreviated transcription (Latin):
Ngrediens sacra scõꝵ leuiticus orat
Prose proq suo principe. gente. domo.
Ante crucem xp̃c rogat et se clarificari
Et custodiri quos dedit ipse deus
In celis &̃ semꝑ pro plebe sacerdos
Pro seruo dominꝰ. pro grege pastor agit
Noster in hoc sacrifex aaron xp̃mq secutꝰ.
Tro tota primũ supplicat ecclegia.
hinc eciã ꝓpontificis regisq salute
Pro reliquis infra sict̃ oportet agens
Carbones uiuos insacra sc̃a geri.
ege uibebat᷑ aaron festiuus eisdem
Turibubo positis thus adolere deo
U uribulum carniꝰ tamquã carbone referts
Uututũ cumulo xp̃c ad astratulit
Nas ex igne deõ quomentis fluxa cremant᷑
Que carnis lapse lubrica sumpsit homo.
Tamqͣm carbones intra sacro sc̃a sacerdo
Nomina sanctoꝵ cõmemoranda gerit.
Hos ergo uiuis carbonibus assimilamus
Uui splendent actu. iuris amore calent
Deniq siq̃rit᷑ quod lex iubet umbra figurat
Dum litat hunc ignem mente minister ht̃
Ingrediens etenĩ scõrum sancta sacerdos

Expanded text:
Ingrediens sacra sanctorum leviticus, orat Pro se, proque suo principe, gente, domo. Ante crucem Christus rogat, et se clarificari, Et custodiri quos dedit ipse Deus. In coelis etiam semper pro plebe sacerdos, Pro servo dominus, pro grege pastor agit. Noster in hoc sacrifex Aaron, Christumque secutus, Pro tota primum supplicat Ecclesia. Hinc etiam pro pontificis, regisque salute, Pro reliquis infra sicut oportet agens.Carbones vivos in sacrosancta geri. Lege jubebatur Aaron festinus eisdem Thuribulo positis thus adolere Deo. Thuribulum carnis tanquam carbone refertum Virtutum cumulo Christus ad astra tulit. Hos ex igne Deo quo mentis fluxa cremantur, Quo laxae carnis lubrica sumpsit homo. Tanquam carbones inter sacrosancta sacerdos, Nomina sanctorum commemorando gerit. Hos etenim vivis carbonibus assimilamus, Qui splendent actu, juris amore calent. Denique qui sequitur quod lex jubet umbra figurat; Dum litat, hunc ignem mente minister habet. Ingrediens etenim sanctorum Sancta sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
Hãc nebula fumi tegitur leuiticus orans¬
t nulli pateat dum timiama cremat
Hac prece pronobis hac sedulitate precat᷑.
ossit apud patrem qͥd sine uoce preces
His precib cedit quicquid leuiticus offert
Et quocumq modotẽpore siue gradu.
His precib patrem dediscere iuidicis iras
Et fletu constat et meminisse patris.fert.
Tamqͣm sub nebula sacra dona freq̃ntat et of
Et crucis est ut mens linguaq cedat eis
Nescit homo latet & suꝑos quo ꝓueat escas
Gr̃a uerboꝵ misteriumq crucis
Incipit his suiplex instare sacerdos
Qua salua sp̃e muus utramq nouãt
Incipit et toto contrit᷑ꝰ corde cremansq
byribulo mentis lucida thura precỹ.
ORdinet in pace tempora nostra deus
Orat ut eripiat de massa penditionis
Inter et electos nos numerare uelit.
Orat ut hic idembenedicat qͣs dedit escas
Orat ut ascriptas. atq ratas faciat
ORat ut hoc attaris opus ratione gerat᷑
Sitq qͦd accipieͥt. quod ꝓbet ipse deus

Expanded text:
Hac nebula fumi regitur leviticus orans, Ut pateat nulli, dum thymiama cremat. Hac prece pro nobis, hac sedulitate precatur ntia carnis, Possit apud Patrem, quid sine voce preces. His precibus cedit quidquid leviticus offert, Et quocunque modo, tempore, sive gradu. His Patrem precibus dediscere judicis iras, Et flecti constat, et meminisse Patris. Tanquam sub nebula sacra dona frequentat et ofEt crucis est, ut mens linguaque cedat eis. Nescit homo, latet et Superos, quo provehat escas Gratia verborum, mysteriumque crucisIncipit his verbis supplex instare sacerdos, Quae, salva specie, munus utrumque novant. 1144 Incipit, et toto contritus corde, cremansque Thuribulo mentis lucida thura precum. Ordinet in pace tempora nostra Deus Orat ut accipiat de massa perditionis, Inter et electos nos numerare velit. Orat ut hic idem benedicat quas dedit escas: Orat ut ascriptas atque ratas faciat. Orat ut hoc altaris opus ratione geratur, Sitque quod acceptet, quod probet ipse Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
N ic loc̾ hie artifer ea munera sacra fuere
Signa recensent᷑ significata manent.
Exprimit eccłam prior edes altera cȩlum.
Antistes xp̃m sanguis amara crucis.
Uuribulum carnem. tura cremata precesn.
S umma tabella patrem celestes ara cohorteᷤ
ueste notat᷑ homo. uespere mors hominiᷤ¬

Expanded text:
. Hic locus, hic sacrifex, ea munera signa fuere; . Hic locus, hic sacrifex, ea munera signa fuere; Signa recesserunt, significata manent. Exprimit Ecclesiam prior aedes, altera coelum, Antistes Christum, sanguis, amara crucis,  tuarum, Thuribulum, carnem, thura cremata, preces. Summa tabella Patrem, coelestes ara cohortes, Veste notatur homo, vespere mors homini
Abbreviated transcription (Latin):
Ad sũmã rerũ curret stilus et quibꝰ umbrã
Legis opusq crucis exprimit ara canam.
Et semel et soli scõrum sancta patebant
Pontifici. precib plebe uacante foris
Angłus is uero diftabat ab ede priori.
duentum superum colloquioq facit.
dem turibulo simł et timiamatis igne.
Et testamenti federe clarus erat
Clarꝰ et in signi tabula que preminet archȩ
Quam suꝑ obnubit ꝓnus uterq cherub
Sỹmus eo presul semel accedebat in anna
Pro se pro populo mistica dona ferens
Scilicet illius yrci uituliq cruorem.
Quos proles aaron iimolat ante fores
Carbonesq simul quosdã super exteriorẽ
Summendos arã pagina sacra docet.
Hos turribulo ponit tantumq sacerdos
Thus cremat ut fumꝰ uber obumbret eũ
As pergit tabulam pꝰ hec asꝑgit et aram
Exteriusq sacrum sanguine pacifico.
Hic redit ad popłm uestes lauat at tñ idẽ.
Non nisi sub sero uespere mundus erat¬

Expanded text:
Ad summam rerum curret stylus, et quibus umbram Ad summam rerum curret stylus, et quibus umbram Legis, opusque crucis exprimat ara, canam. Et semel, et soli sanctorum Sancta patebant Pontifici, precibus plebe vacante foris. Angulus is velo distabat ab aede priori, Adventu superum, colloquioque sacer. Idem thuribulo, simul et thymiamatis ara, Et testamenti foedere clarus erat. Clarus et insigni tabula, quae praeminet arcae, Quam super obnubilat pronus uterque cherub. Summus eo praesul semel accedebat in anno, Pro se, pro populo mystica dona ferens. Scilicet illius hirci vitulique cruorem, Quos proles Aaron immolat ante fores, Carbonesque simul, quos desuper exteriorem Sumendos aram pagina sacra docet, Hos in thuribulo ponit, tantumque sacerdos Thus cremat, ut fumus uber obumbret eum. Aspergit tabulam, post haec aspergit et aram Exterius sacram sanguine pacifico. Hinc redit ad populum, vestem lavat, attamen idem, Nonnisi sub sero vespere, mundus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Ignꝰ ab innocius. a simplicib q columba
burtur ab his qui flent p̃mia sũma ꝓcul
nelibano coctos panes altarib offers.
Si robur mentis nuua fabella mouet
As persos oleo siuis pietas moderetur
Inq reos infra qͣm liceat caleat
Infermentatos. si mens tibi purior assit
Excoquit et carnis fluxa supernꝰ amor
Offers et similã si quos diuiserat error
Colligis infidẽ ungis idemq facis
Hos cateritans molis ĩ baptismate mergẽs
nis et informans aspera ferre coquis.
Sic eadem moresq docent xp̃mq figurãt
Sic geminos usus cetera legis habent.
Qdͦ uero misse suꝑest ita sacra recen set.
Legis ut exibeat sub cruce sacra crucis
Quippe recensent᷑ quicqͥd lex preco futuri
Intra sanctoꝵ sancta iubebat agi.
hec aperire labor quia metro nõminib ꝙ
Ignarus metri materiaq premor
Da ueniam lector remtantã pandere ũfu.
Non tñ expectes ut singuia u̾ba uł actos
Quoslibet aggrediar clarificare tibi.

Expanded text:
gnus ab innocuis, a simplicibusque columba, Turtur ab his qui flent, gaudia summa procul. In clibano coctos panes altaribus offers, Si robur mentis nulla flagella movent: Conspersos oleo, si jus pietas moderetur, Inque reos infra, quam liceat, libeat. Non fermentatos, si mens tibi purior adit, Excoquat et carnis fluxa supernus amor. Offers et similam, si quos diviserat error, Colligis, inque fidem jungis, idemque facis. Hoc catechizans, mollis; in baptismate mergens, Unis informans aspera ferre, coquis. Sic eadem moresque docent, Christumque figurant, Sic geminos usus caetera legis habent. Quod vero missae superest, ita sacra recenset Legis, ut exhibeat sub cruce sacra crucis. Quippe recensentur quidquid lex praeco futuri, Intra sanctorum Sancta jubebat agi. Haec aperire labor, quia metro, nominibusque Ignaris metri, materiaque premor. Da veniam, lector; rem tantum pandere et usum, Non tamen exspectes ut singula verba vel actus Quoslibet aggrediar clarificare tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Offerimꝰ uitulos lingua mactamꝰ et hurõ
Soluimꝰ incineres thus ouium uirum.
Dum canimꝰ ueldũ legimꝰ qͦd praua refrenec.
Quod popłm qͦd nos ad meliora uocet.
ł unc &ẽ uitulus tc̃ sacrificatur et huxꝰ
Cum fastum calcas luxuriamq premis

Expanded text:
Offerimus vitulos linguae, mactamus et hircos Offerimus vitulos linguae, mactamus et hircos Solvimus in cineres thus, oviumque virum . Dum canimus, vel dum legimus, quod prava refrenet. Quod populum, quod nos ad meliora vocet: Tunc etiam vitulus, tunc sacrificatur et hircus, Cum fastum calcas, luxuriamque premis
Abbreviated transcription (Latin):
empore quo sacris assistit p̃sbit̾ aris.
hactatͦq patri filius ipse manens
Cetib his dum mẽs dũ uox dũ uita minist᷑.
Concordant grates in dubitanter agit.
ntea qͣm sacret mistica dona canit
redimꝰ has laudes assumptas exysaia
n quib unitur trinus et unus apex
Ten positꝰ sc̃s trinum notat sed unum ẽõ
delamat dominꝰ. atq deus sabaoth
His trib huic uni sacrifex litat angłs offert
Ascribit clexꝰ plebs ueneratur idem.
Et quia ꝑcipiunt in sacro mun̾e qͥddam
Pro sacro dominũ munere glorificant
audib his uenerant᷑ eũ qͥb ethra resul
uas duo de seraphin nocte dieq cant̃. s tat.
has ꝓ ꝑceptis qͣsi grates rite repensant
e qͣndo frustra percipienda petant
actenꝰ explicin quicqͥd representet in p̃o
fficio misse quid ue minister agat.
x quib hoc totum quod in ede priore u
Osterri coram cõmemorare licet betͣ.
Qicqͥd enĩ fit mneccła tantum modo ꝓsit.
Morib aut fidei uictima grata deo egt

Expanded text:
empore quo supplex assistit presbyter aris, Mactaturque Patri Filius ipse manens: Coetibus his dum mens, dum vox, dum vita ministri, Concordant, grates indubitanter agit. Antea quam sacret mystica dona, canit. Credimus has laudes assumptas ex Isaia, In quibus innuitur trinus et unus apex. Ter positum Sanctus, trinum notat esse; sed unum Declamat Dominus atque Deus Sabaoth His tribus, huic uni sacrifex litat, angelus offert. Ascribit clerus, plebs veneratur idem. Et quia percipiunt in sacro munere quidam, Pro sacro Dominum munere glorificant. Laudibus his venerantur eum, quibus aethra resultant, Quas duo de seraphim nocte dieque canunt. Has pro perceptis quasi grates rite rependunt, Nequando frustra percipienda petantd repraesentet in ipso Officio missae, quidve minister agat: Ex quibus hoc totum, quod in aede priore jubetur Offerri, coram commemorare licet. 1141 Quidquid enim fit in Ecclesia, tantummodo prosit Moribus aut fidei, victima grata Deo est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dum rogat hanc ratione geri qͦd mun̾a recte
Offert ut recte diuidat ipse rogat
Luius magna dapis benedictio gr̃a maior
berior fructus perpetuusq ingor
Hoc sane totum uerbis confertur in illis
Q ue subdit sacrifex non sua sed domini.
Quippe recensurꝰ que protulit ille uł egit.
Dum cenans idem cena beata fuit
Danis in hoc uerbo sed ad huc cõmuniꝰ ab ara
Inprimit elato mistica signa crucis
Nec prius in mensa dimittit ꝙͣ tua xp̃e
U erba representans explicet ista supen
Quam super actoris uerba retractet ita.

Expanded text:
Dum rogat hanc ratione geri, quae munera recte Offert, ut recte dividat, ipse rogat. Istius ergo dapis benedictio, gratia major, Uberior fructus, perpetuansque vigor. Hoc sane totum verbis confertur in illis, Quae subdit sacrifex, non sua, sed Domini. Quippe recensurus, quae protulit ille, vel egit, Cum coenans idem, coena beata fuit.anis in hoc verbo, sed adhuc communis, ab ara Imprimit elato mystica signa crucis. Nec prius in mensam demittit, quam tua, Christe Verba repraesentans explicet ista super.Quam super auctoris verba retractet ita:
Abbreviated transcription (Latin):
Transit ad gentes israel errat adhuc.
Transitus his quociens euuangeliũ recitat᷑
Mentib occurrit exprimiturq loco.
d leuam legitur qm dum ꝑstitit errans
In leua ueluti gens ydolatra fuit.
t sis attentꝰ. paciens erectus in hostem.
Et capud et baculus et status ipse docet.
Quippe capud retegens. attente audire mone
Parcere cum baculum reicis instrueris Hriᷤ¬

Expanded text:
Transiit ad gentes; Israel errat adhuc. Transiit ad gentes; Israel errat adhuc. Transitus is, quoties Evangelium recitatur, Mentibus occurrit, exprimiturque loco. Ad laevam legitur, quia quo transivit aberrans, Et velut a laeva gens idololatra fuit. Ut sis attentus, patiens, erectus in hostem, Et caput, et baculus, et status ipse docet. Quippe caput retegens, attente audire moneris, Parcere, cum baculum rejicis, instrueris
Abbreviated transcription (Latin):
Oxtu secreto uenit ad ima deus.
estib ille sacris tegit᷑: texit caro uerbũ
bota carens macula tota sacrata deo.
Ille stat a dextris. qͣm que siit actor maneᷤ
E xsecrata deos gens quasi dextra fuit.
Inceptũ complet uociferando chorꝰ. num.
Insipiens memorat quȩ saluatoris in ortu.
Gaudia pastores. angelus edocuit
Cantica quȩ post hanc suꝑi cecinere recẽset
hinc oraturus alios ortat᷑ ut orent.
iscipulos xp̃c. uissit et egit idem.
am turbas in monte docens orauit c ipsiᷤᷤ
Erandi formam fratribus instituit
Qui sunt premissi septuaginta duo.
Illorum monitis. dum responsoria cantat.
Et docet assensum se tribuisꝯe chorus.
Quam pia laus oris sit comitata fidem.
Inde sinistrorsum dñi saera uerba legunt᷑
Plebs baculos ponit. stat retegitq cãpud.
Neue suꝑueniens bitania seminet hostis.
Frontib imprimit᷑. mistica forma crucis.
Reiciente iuidea fidem uidea gracia xp̃i.

Expanded text:
Ortu secreto venit ad ima Deus. Ortu secreto venit ad ima Deus. Vestibus ille sacris tegitur, texit caro Verbum, Tota carens macula, tota sacrata Deo. 1137 Ille stat a dextris, quia quaesiit auctor inanes Exsecrata deos gens, quasi dextra fuit. Incoeptum complet vociferando chorus. Incipiens memorat quae Salvatoris in ortu, Gaudia pastores angelus edocuit. Cantica quae post hunc superi cecinere, recenset. . De Oratione. Hinc oraturus, alios hortatur ut orent, istus jussit, et egit idem: Nam turbas in monte docens, oravit, et ipsis Orandi formam fratribus instituit.Qui sunt praemissi septuaginta duo. De Graduali. Illorum monitis, dum responsoria cantat, Edocet assensum se tribuisse chorus. Quam pia laus oris sit comitata fidem De Evangelio. Inde sinistrorsum Domini sacra verba leguntur: Plebs baculos ponit, stat, retegitque caput. Neve superveniens zizania seminet hostis. Frontibus imprimitur mystica forma crucis. Rejiciente fidem Judaea, gratia Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Ribere ꝓpostii quid mistiꝰ¬
ca sacra priorum.
Missa representet. quid¬
ue ministen agat.
Pro multis una. pro co¬
tidie repecitis:
Est oblata semel. ostia uera deus.
In uolutrum legis. xp̃c patefecit ouemq
S ignificatiuã. uera remouit ouis.Rã.
P resbiter hanc offent. et in hac cessare figo
Nemq figurarum. testificaturr agi.
S ic et emĩ templi. sic et crucis exprimit arã
Ut sacra cominemoret. illius huius agat
Ergo quid inmissa uel agatur uł memore
Hrunc desideriis. hc̃ laudib. hunc prece multa.
Pre suspirauit. extulit. expetiit. ¶nit.¬
h ec tria cõmemorat. similiq sub ordine po
Introitus missȩ quem chorꝰ ante canit.
Ante recentur suspiria postea laudes.
Inde preces. in quo queq notent᷑ habes.
E xpͥmit officium. suspiria gloria laudes.
Rymeleison ter triplicata preces.
ltaris dextram dona daturus adit.
llius aduentum quib o uidea reuisit.
Te tuus ẽmanuel tempora plena notat
Secreta si quidẽ ꝓcessit ab ede ministeꝵ.

Expanded text:
ribere proposui quid mystica sacra priorum Missa repraesentet, quidve minister agat. Pro multis una, pro quotidie repetitis Est oblata semel hostia vera Deus. Involucrum legis Christus patefecit, ovemque Significativam vera removit ovis. Presbyter hanc offert, et in hac cessare figuras, Remque figurarum testificatur agi. Sic etenim templi, sic et crucis exprimit aram, Ut sacra commemoret illius, hujus agat. Ergo quid in missa vel agatur, vel memoretur Hunc desideriis, hunc laudibus, hunc prece multa Praesuspiravit, extulit, expetiit. Haec tria commemorat, similique sub ordine ponit Introitus missae, quem chorus ante canit. Ante recensentur suspiria, postea laudes, Inde preces, in quo quaeque notentur, habes. Exprimit officium suspiria, gloria, laudes; Kyrie eleyson ter triplicata preces. Altaris dextram, dona daturus, adit. Illius adventus, quibus, o Judaea, revisit Te tuus Emmanuel, tempora plena notat. Secreta siquidem procedit ab aede minister,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic altare suꝑ litat hoc morando sacerdos
Hostia sici: iugis crimina nr̃a lauat
Non reprehendum ẽ si panis inanteriori.
Parte locatur habens posterius calicem.
Istius ordo priortenet intuitum r̃onis.
Posteriorq fauet usibus ecclesie.
Secretas memorans assimilansq preces
Abcessit modicum terq precatus ait
His precib ueluti labiorum uictima qdã
Est oblata tẏpum legis et ipza gerens.
Prose pro populo pro principibq sacerdoᷤᷤ
Supernus. domino mistica dona dedit
Portait᷑ aries et caper et u̾itulus. cus¬
Pontificum uitulus popłi mala ꝑtulit hir
Iꝑsius excessum dux gregis igne luit
Hec tria saluator triplici prece cõmemoraun.¬
I am tunc pronobis omnib unus agens

Expanded text:
Sic super altare litat hoc memorando sacerdos Sic super altare litat hoc memorando sacerdos Hostia sicque jugis scelera nostra lavat. Non reprehendendum si panis in anteriori Parte locatur, habens posterius calicem, Illius ordo prior tenet intuitum rationis, Posteriorque favet usibus Ecclesiae.Secretas memorans, assimilansque preces,Abscessit modicum, terque precatus, aitHis precibus veluti labiorum victima quaedam Est oblata, typum legis et ipsa gerens. Pro se, pro populo, pro principibusque sacerdos Supremus Domino mystica dona dedit. Portarunt aries, et caper, et vitulus. Pontificum vitulus, populi mala pertulit hircus, Ipsius excessum dux gregis ipse luit. Haec tria Salvator triplici prece commemoravit, Jam tunc pro nobis omnibus unus agens
Abbreviated transcription (Latin):
Oblata a populo uictima mutta fuit.
Exemplo uidea tuo plebs usa fidelis
uel uinum fertur. cui super addis aquã.
Utraq danda deo presignauere figurȩ.
Tradicio docuit sanctior usus habet.
Utraq subtipico ritu formaq futuri.
Delchi sedech dño sacrificasse ferunt
Utraq discipulis cenantib ipse redemptor
Tradidit. in corpus utraq uerza suum
Usus et ipse placet quia sic mactat᷑ ĩnnis
t sit mexcelsis inuiolata caro
dmixtũ uinũ laticem miraris id ip̃m
GRande sacramentũ est nec racione uacat.
Et capud am̃bris separat ipse suis. Itrãs¬
Pret̾ea nil fons sine sangne. nu sine fonte
Sanguis uterq simui. saluat. utrũq sacreꝰ.
Cum rimaretur pendentis uiscera xp̃s
Lancea manauit sanguis et unda simul.
Sict̃ utrumq simul fluxit simł offer utruq
Unum deme crucis ñ imitaris opus
Oblati panis dextratenet calicem
Incruce pendentis qm̃ latus omĩpotẽti
Dextrũ sanguineã uulnere fudit aqͣm

Expanded text:
Oblata a populo victima multa fuit, Oblata a populo victima multa fuit, Exemplo, Judaea, tuo plebs usa fidelis, Vel vinum fertur, cui superaddis aquam. Utraque danda Deo praesignavere figurae, Traditio docuit, sanctior usus habet. Utraque sub typico ritu, formaque futuri, Melchisedech Domino sacrificasse ferunt. Utraque discipulis coenantibus ipse Redemptor Tradidit in corpus utraque versa suum. Usus et ipse placet, quo sic mactetur in imis, Ut sit in excelsis inviolata caro Admistum vino laticem miraris, at ipsum Grande sacramentum est, nec ratione vacat. Et caput a membris separat ipse suis. Praeterea nil fons sine sanguine, nil sine fonte Sanguis, utrumque simul salvat, utrumque sacrat. 1139 Cum rimaretur pendentis viscera Christi Lancea, manavit sanguis et unda simul: Sicut utrumque simul fluxit, simul offer utrumque: Unum deme, crucis non imitaris opus.Oblati panis dextra tenet calicem, In cruce pendentis quoniam latus Omnipotentis Dextrum sanguineam vulnere fudit aquam.
Abbreviated transcription (Latin):
Suecinit ecce chorus fidei compendia nr̃e.
Assensum uerbo se tribuis se docet.
Hinc et enĩ monstrat qͣntũ ꝓfecerit inqͣm
Credid̾it. quȩ sit. quid ue datura fidem
Ordo bonus q̃m quo rex uocat atq magist᷑.
Despondet miles discipulusq sequens
Quamq notã pastor nouit ꝓpriamq fatet᷑.
Hac. se signatam testificatur ouis.
Queq ꝓbant opifex. et signifer. & capd̃ idem.
Sic confessa fidem. pia plebs orare monet᷑
Ut sit in hac stabilis et suꝑ aptet opus.
Effectum spondet chorꝰ offertoria cantans
Tamquam si dicat. credo fatebor agam.
Hinc est qͦd post hec. offert sacrãda minist̃
Dona de hinc popłs qͥd sibi lege ucet.
Ondo decens euuangłm precedere cernis
Pone fidem fidem pandr dona deinde dari.
Audis ut credas. et credis ut hostia fias.
Taliter incipimꝰ esse sumusq dei.
Preterea donis que plebꝰ deuotior offert
Donadomus uide commemorare licet.
Cum salomon templũ salomõ altare satͣret.

Expanded text:
Succinit ecce chorus fidei compendia nostrae, Assensum Verbo se tribuisse docens. Hic etenim monstrat, quantum profecerit, in quem Crediderit, quae sit, quidve datura fides. Ordo bonus, quoniam quo rex vocat atque magister, Respondet miles discipulusque: Sequor. Quamque notam pastor novit, propriamque fatetur, Hac se signatam testificatur ovis. Quaeque probant opifex, et signifer, et caput idem,  De Offertorio. Sic confessa fidem pia plebs, orare monetur, Ut sit in hac stabilis, insuper aptet opus. Effectum spondet chorus offertoria cantans: Tanquam si dicat: Credo, fatebor, agam. Hinc est quod post haec offert sacranda minister Dona, dehinc populus, quod sibi lege licet. Ordo decens; Evangelium praecedere cernis, Pone fidem pandi, dona deinde dari. Audis, ut credas; et credis, ut hostia fias. Taliter incipimus esse, sumusque Dei. Praeterea donis, quae plebs devotior offert, Dona domus Judae commemorare licet. Cum Salomon templum, Salomon altare sacraret,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ꝑstrictatibi rerum uelamina pandt̃
His ea sed ueluti semiretecta uides
Exhis non aliter fit res tibi peruia qͣm si
Ex forib spectes interiora domus
Interiora sacra te xp̃e docente patebt̃
Cuius morte patent interiora poli
QUas gͥ partes perstringere nitor easdẽ
Sicut habet series canonis apposui
Sic leuius disces qͦd opus quȩ ũba magistͥ
Quid reminiscant᷑ legis agat ue crucis
e igitur clementissime pater ꝑihm¬

Expanded text:
erstricta tibi rerum velamina pandunt, His ea, sed veluti semiretecta, vides. 1142 Ex his non aliter fit res tibi pervia, quam si E foribus spectes interiora domus. Interiora sacri, te, Christe, docente, patebunt, Cujus morte patent interiora poli. Quas igitur partes perstringere nitor, easdem, Sicut habet series canonis, exposui. Sic levius disces quod opus, quae verba ministri: Quid reminiscantur, legis agantve crucis. Te igitur, clementissime Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ropositũq pie non uiolat fidei.do:
Sitib iñ scĩs nulla ẽ sꝑnenda potestꝙ.
quum ẽ seriure. regibus et dominis:
t xp̃i famulis aduerum ꝓsit honorẽ:
ilexisse bonos. et tolerasse malos.
ecti corde de p̾ceptis dei et constitutio¬
nib ñ q̃runtur. quia iustum ẽ om̃a e¬
quanimiter accipr: que qui uidicaturꝰ ẽ
uolunt tolerari.

Expanded text:
Propositumque piae non violat fidei. Mitibus et sanctis nulla est spernenda potestas: Aequum servire est regibus, et dominis. Ut Christi famulis ad verum prosit honorem Dilexisse bonos, et tolerasse malos. Recti corde de praeceptis Dei et constitutionibus non queruntur: quia justum est omnia aequanimiter accipi, quae judicaturus voluit tolerari.
Abbreviated transcription (Latin):
usa nefas cõpleuit opꝰ. rerũq c̃ator
Hoc qͦd abhũanis sũpsit sine semĩe m̃bͥs
angeret inferni. non linqͤns andua celi.
oluit ab et̾na dampnatã nocte tenebras
dmanes ingressa dies. fugitua relinquũt.
stra polũ cõmitatadđm. cruce territa xp̃i.
ult parit̾ natura pati mortisq potestas.
e uncente perit. quȩ pond̾a m̃sa tumphi:
lus rapiens nil uiris ht̃ diumnaq iurtus
unsus menbra ligãs animata cadau̾a moũ.
d uttã. monum̃tã patẽt cinerẽq pioꝵs.
atalẽ pꝰ busta nouãt. lux tercia surgit.
aiestas cum carne redit: speciẽq coruscã.
mbrarũ de sede refert. ut ab exule limo.
nterclusa dui patrie repetat᷑ origo
mp̃s parat ipse uias. et corpora secũ.
ost tumulos regnare iubet moriẽte ueneni:

Expanded text:
 rerumque Creator 32 Hoc, quod ab humanis sumpsit sine crimine membris, Tangeret inferni, non linquens ardua coeli; Solvit ab aeterna damnatas nocte tenebras, 34 Ad Manes ingressa dies: fugitiva relinquunt Astra polum, comitata Deum; cruce territa Christi 35 Vult pariter natura pati, mortisque potestas, Se vincente, perit, quae pondere mersa triumphi, 36 Plus rapiens, nil juris habet, divinaque virtus, Rursus membra ligans, animata cadavera movit. Ad vitam monumenta patent, cineresque piorum Natalem post busta novant. Lux tertia surgit, 37 Majestas cum carne redit, speciemque coruscam Umbrarum de sede refert, ut ab exsule limo, 38 Interclusa diu, patriae repetatur origo. Omnipotens parat ipse vias, et corpora secum Post tumulos regnare jubet; moriente veneni
Abbreviated transcription (Latin):
onscendt̃ nauẽ uentoq inflata tumesc̃t.
uela suo fluctuq uolat stridente carma
ostqua altum tenuit puppis consur̾e ĩ irã
Dont᷑ et inmensis binc inde tumesc̾e ũetd
Et nẽ mole ferit puipim nc̃ t᷑bine prorã
Illisosq suꝑ l aterum tabuiata receptãt.

Expanded text:
onscendunt navem, ventoque inflata tumescunt Vela suo, fluctuque volat stridente carina. Postquam altum tenuit puppis, consurgere in iras Pontus, et immensis hinc inde tumescere ventiEt nunc mole ferit puppim, nunc turbine proram, Illisosque super laterum tabulata receptant
Abbreviated transcription (Latin):
ulgꝰ ad hec demens. qͥs nã tu qͣntꝰ et unde:
Aui nobis domineris ait legesq recondaᷤˢ:
Tranͤuena conrector sodomoꝵ ut iugerat ira.
N unc igit᷑ tute ipse lues qͦd nr̃a cupido egt:
Pronatis ꝓq hospitib: satis unus in omnes
Dicta et facta simul uulgimora nulla furẽtiᷤᷤ
T unbidus hiberno dũ uoluit᷑ impete torrẽs
Riuoꝵ numeros uno pede uehitur ĩ amnes.
Si quis illic anbor rapidis offenditur undis:
Haut mansura diu qͣntum radice licebit
Crinitas durare moras. ubi subter ad esam.
Perdit humũ cͥcumfoszo iam caudice pendẽs:
Huc illuc certam differt inceita rumam.
Haut alit̾ loth ĩ medio uertigine uulgi:
N utabat uinci ꝓpe iam: sed diua potestas:
Subuenit. angeli iuuenes de limine raptõ:
Restituunt tectis. Demẽs sed uulgus ibidem.

Expanded text:
ulgus ad haec demens: , Quisnam tu, quantus et unde, qui nobis domineris. ait. legesque recondas? transuena, non rector, Sodomorum iugera liras. nunc igitur tute ipse lues. quod nostra cupido est. pro natis proque hospitibus: satis unus in omnes.- dicta pt facta simul. uulgi mora nulla furentis. turbidus hiberno dum uoluitur impete torrens, riuorum innumeros uno pede deuehit amnes: si qua illic arbor rapidis offenditur undis, haut mansura diu. quantum radice licebit crinitas durare moras. ubi subter adesam perdit humum, circumfosso iam caudice pendens huc illuc certam differt incerta ruinam: haut aliter Loth in media uertigine uulgi nutabat uinci prope iam: sed diua potestas subuenit. angelici iuuenes de limine raptum restituunt tectis. demens et uulgus ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
Tenuis ubi argilla et dumos is calculꝰ arui.
Omne euum ferro teritur primꝰq ꝑ artem:
eumiserande puer t̾ra insectab̾e rastriᷤ:
Et sonitu terrebis aues. horrebit mariu.
Carduus et spimis surget palinurus acutis.
Lappaq et tribuliq et fallax herba ueneni.
At si triticea in messem robustaq farra:
Excercebis humũ frustra spectabis aceruũ

Expanded text:
tenuis ubi argilla et dumosis calculus aruis.tenuis ubi argilla et dumosis calculus aruis.omne aeuum ferro teritur, I primusque per artem, heu miserande puer, I terram insectabere rastris et sonitu terrebis aues: I horrebit in aruis carduus et spinis surget paliurus acutis lappaeque tribolique I et fallax herba ueneni. at si triticeam in messem robustaque farra exercebis humum, I frustra spectabis aceruu
Abbreviated transcription (Latin):
Nec reuocare gradum si qͣndo aduerga uoca
Est licitum flamis ambit torrentib amnis.
Per medium stridẽt torquet sonantia saxa.
At tolitq globos flãmarum et sid̾a lambit.
Ille subhec tua me genitortua tͥstis imago.
onscius audacis facti monitisq sinistris:
emina fert tristis succos tardumq saporẽ
Illa dolos dirumq nefas subpectore uensãs:
Insontẽ infando iudicio morttura puella:
Dum furit in cautũ crudeli morte ꝑemit:
Suasit enim scis ipse neq ẽ te fallere cuiꝗͣ
t uidit: ut perii sic malus abstulit error.
Contigimꝰq manu qͦd non sua seminat arbor
Tym pater omp̃s solio sic infit ab alto.¬
ccipite gͦ animis atq hec mea figite
Quem nec longa dies pietas nec mitigat ulla.:
oetator scelerũ coluber mala gͣmina pastꝰ:
Desia latamq trahens inglorius aluua:
Cedis locis nullis hominũ cogentib ipse:

Expanded text:
nec reuocare gradum I, si quando aduersa uocarint, nec reuocare gradum I, si quando aduersa uocarint, est licitum; I flammis ambit torrentibus amnis | per medium stridens I torquetque sonantia saxa attollitque globos flammarum et sidera lambit. ille sub haec: I \'tua me, genitor, tua tristis imago emque tremesco conscius audacis facti: I monitisque sinistris femina I fert tristis sucos tardumque saporem. illa dolos dirumque nefas sub pectore uersans insontem infando indicio, I moritura puella dum furit, incautum crudeli morte I peremit; suasit enim, I scis ipse, neque est te fallere cuiquam. ut uidi, ut perii, ut me malus abstulit error, contigimusque manu I quod non sua seminat arbor.\' tum pater omnipotens I solio sic infit ab altoergo animis atque haec mea figite quem nec longa dies pietas nec mitigat ulla, hortator scelerum, I coluber, mala gramina pastus desidia latamque trahens inglorius aluum cede locis, I nullis hominum cogentibus, ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
Continuo noua lux oculis effulsit at illi.
Terrent᷑ uisus subitone plura morati:
Corpora sub ramis obtentu frondis obubrãt
Consertum tegum̃ nec spes opis ulla dabat᷑.
It ñ hec nullis hominũ rerumq repertor.
Obseruans oculis cedes. et factatiranni:
Presensit notumq furens qͥd femina pꝰset
Ut uidere metu uensi retroq ruentes:
Diffugiunt siluasq et sic ubi concaua fuitĩ:
Saxa petunt piget incepte luciꝰq neq aurã
Despiciunt. tedet celi conuexta tuera. ¶res:¬
Nec longum inmedio tempꝰ cum creberad au
Uisus adẽẽ pedum sonitus genitorq ꝑ auraͣ:
Hunc ubi uix mutta mestũ cognouit inũbra:
alib alloquit᷑ dictis atq increꝑat uerbis.¬
Infelix quȩ tanta animũ dementia ceꝑit:¬
uis furor iste nouꝰ. qͦ nc̃ quotenditis inqͣm:
egnoꝵ ĩmemorẽ q̃ mentẽ in sania mutat
Dicite que lucis miseris tam dira cupido:
Maturate fugam. totoq absistite luco. ¶rẽt.¬

Expanded text:
continuo noua lux oculis effulsit; I at illi continuo noua lux oculis effulsit; I at illi terrentur uisu subito  nec plura morati corpora sub ramis I obtentu frondis inumbrant: consertum tegumen: I nec spes opis ulla dabatur. at non haec nullis hominum I rerumque repertor obseruans oculis I caedes et facta tyranni praesensit: I notumque furens quid femina posset. ut uidere, metu uersi retroque ruentes diffugiunt siluasque et sicubi concaua furtim saxa petunt. piget incepti lucisque, I neque auras dispiciunt: I taedet caeli conuexa tueri. Nec longum in medio tempus, I cum creber ad aures uisus adesse pedum sonitus genitorque per auras hunc, ubi uix multa maestum cognouit in umbra, talibus adloquitur dictis I atque increpat ultro: \'infelix, quae tanta animum dementia cepituis furor iste nouus? quo nunc, quo tenditis\' inquit \'regnorum inmemores, I quae mentem insania mutat? dicite, I quae lucis miseris tam dira cupido? maturate fugam I totoque absistite luco:
Abbreviated transcription (Latin):
Siparumq thoros et prata recencia riuis:
Incolimꝰ. quȩ tanta animis ignauia uenit:
Strata iacent passim suaqueq sub arbora poma.
Pocula sunt fontes liquidi celestia dona. ¶ma.¬
dtrectare nefas idrebus defuit unum.
Quid ꝓhibet causas penitus temptare latẽteᷤᷤ
Una suꝑsticio rerum pars altera adempta ẽ:
Quo uitam dedit eternã curmortiꝰ adepta ẽ
Condicio mea si non irrita dicta putaris:
Auctor ego audendi sacrata resoluere uira.
Bu coniunx tibi fas animã temptare p̾cãdo
Dux ego uester exo tua si michi ceita uolũtaᷤᷤ
Extruimꝰq thoros. dapibq epulam᷑ opimiᷤᷤ
Sic ait et dicto citius qͦd lege tenetur.
Subiciunt epulis olim uenerabile lignỹ
Instituuntq dapes contactaq omĩa fedãt
Precipue infelix pesti deuota future
Maius adorsa nefas.maiorẽq orsa furorẽ.
Heu misera coniunx aliena ex arbore germ̃:
Obicit atq animãi subdita dulced̾ie mouit

Expanded text:
riparumque toros et prata recentia riuis riparumque toros et prata recentia riuis incolimus —, I quae tanta animis ignauia uenit? strata iacent passim sua quaeque sub arbore poma, pocula sunt fontes liquidi: I caelestia dona adtractare nefas: I id rebus defuit unum. quid prohibet I causas penitus temptare latentes? uana superstitio I. rerum pars altera adempta est. quo uitam dedit aeternam? cur mortis adempta est condicio? I mea si non inrita dicta putaris, auctor ego audendi I sacrata resoluere iura. tu coniunx, tibi fas animum temptare precando. dux ego uester ero: I tua si mihi certa uoluntas, extruimusque toros dapibusque epulamur opimis.\' sic ait, et dicto citius I, quod lege tenetur, subiciunt epulis I olim uenerabile lignum instituuntque dapes I contactuque omnia foedant. praecipue infelix pesti deuota futuraeaius adorta nefas maioremque orsa furorem heu misero coniunx I aliena ex arbore germen obicit atque | animum subita dulcedine mouit.
Abbreviated transcription (Latin):
lorib et dulci spirans complectitur umbra.
icuer purpureum atq alienis mensibꝰ estaᷤᷤ
ic liquidi fontes. hic celi tempore certo.
ulcia mella premunt. hic candida poputꝰ alte :
Emminet et lente texunt umbracula uites.
nuitant croceis albentes floribus orti.
Inter odoratum lauri nemus ipsaq tellus:
mnia liberiꝰ nullo poscente ferebat.
ortunati ambo simens ñ leua fuigset:
oniugis infande docunt post exitus ingenꝰ
cce mimicus atrox inmensis orbib anguiᷤˢ
eptem ingensgiros septena uolumina u̾sãs :¬
ec uisy facilis nec dictu effabilis ulli:
bliqua inuidia ramo frondente pependit.
ipeream spirans animã cuni tristia bella.
Req insidieq: et crimina noxia cordi.
dit et ipse pater tot se se uertit in ora.
nrectisq horret squamis. et nequid inausõ.
ut intemptatum sceleris ue dolie relinqͣt:
Sic prior aggredit᷑ dictis seq optulit ultro
Dic ait ouirgo lucis habitamus opacis.

Expanded text:
Floribus, et dulci aspirans complectitur umbra. Floribus, et dulci aspirans complectitur umbra. Hic ver purpureum, atque alienis mensibus aestas, Hic liquidi fontes, hic coeli tempore certo Dulcia mella premunt, hic candida populus antro Imminet, et lentae texunt umbracula vites: Invitant croceis balantes floribus horti Inter odoratum lauri nemus, ipsaque tellus Omnia liberius nullo poscente ferebat. Fortunati ambo, si mens non laeva fuisset Conjugis infandae, docuit post exitus ingens.Ecce inimicus atrox septem ingens gyros, septena uolumina uersans nec uisu facilis nec dictu affabilis ulli obliqua inuidia I ramo frondente pependit, uipeream spirans animam, I cui tristia bella iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi. odit et ipse pater: I tot sese uertit in ora arrectisque horret squamis, et, I ne quid inausum aut intemptatum scelerisue doliue I relinquat, sic prior adgreditur dictis I seque obtulit ultro: \'dic\' ait, \'o uirgo I -lucis habitamus opacis
Abbreviated transcription (Latin):
Fortunatoꝵ nemoꝵ sedesq beatas.
ec domꝰ hec patria ẽ reqͥes ea certa laborum.
is ego nec metas rerum nec tempora pono.
myerium sine fine dedi multos q per annoᷤ.
on rastros pacietur humus nec uinea falcem.
t genus immortale manet nec tarda senectos
ebilitat uires animi. mutatq ungorem.
os ego que dicam animis aduertite ur̃is.
Est in conspectu ramis felicib arbos
uam neq fas igni cuiqͣm nec sternere ferro.
elligione sacra numquã concessa moueri
t quicumq facros detenserit arbore fetus
orte luet merita nec me sentencia uertit
ec tibi tam prudens quisqͣm ꝑsuadeat auctor.
ommaculare manꝰ liceat te uoce moueri.
eminate necte ullius uiolentia uincat.
i te digna manet diuini gloria ruris.
omposuit legesq dedit camposq nitenteᷤᷤ
esuꝑ ostentat tantarum gloria rerum.
cce autem primi sub limine solis et ortu.
euenere loco ubi mollis amaracus illos.

Expanded text:
fortunatorum nemorum sedesque beatas. fortunatorum nemorum sedesque beatas. haec domus, haec patria est, I requies ea certa laborum. his ego nec metas rerum nec tempora pono: imperium sine fine dedi, I multosque per annos non rastros patietur humus, non uinea falcem. at genus inmortale manet, I nec tarda senectus debilitat uires animi mutatque uigorem. uos contra I quae dicam animis aduertite uestris. est in conspectu I ramis felicibus arbos, quam neque fas igni cuiquam nec sternere ferro, religione sacra I numquam concessa moueri. hac quicumque sacros I decerpserit arbore fetusorte luet merita: nec me sententia vertit: Nec tibi jam prudens quisquam persuadeat auctor Commaculare manus, liceat te voce moveri Feminea, nec te ullius violentia vincat, Si te digna manet divini gloria juris. Composuit, legesque dedit, camposque nitentes Desuper ostentat, tantarum gloria rerum: Ecce autem primi sub limine solis et ortus Devenere locos, ubi mollis amaracus illos
Abbreviated transcription (Latin):
Os humerosq deo simitis cui mentẽ animũ
Maior agit d̾s atq opera ad maiora remittit.
Queritur hic alius. nec qͥsqͣm ex agmine tãto
Audet adire uirum sociusq in regna uocari.
haut mora continuo placidã ꝑmenbra qͥetẽ.
Dat iuueni et dulci declinat lumina sõpno.
Atq illi medio in spacio iam noctis opace.
Omi potens genitor costas et uisceranudat.
Harumunã iuueni laterũ compagibꝰ artis:
Eripuit subito oritur mirabile donum.
Argumentũ ingẽs claraq in luce refulsit.
Insignis facie et pulcro pectore uirgo.
Lam natura uiro.iam plene nubilis anniᷤ.
Olli sompnũ ingens rupit pauor ossaq artꝰ
Conuigiũ uocat ac stupefactꝰ numine p̾ssit
Excepitq manu dextramq amplȩxꝰ inbesit.
is demum exactis torquet qui sidera mũ
Infit eodicente p̾mit placida eqͦra pontꝰ. di¬
Et tremefact᷑a salo tellus silet arduus ether.
Uiuite felices. interq nitencia culta.

Expanded text:
os umerosque deo similis, I cui mentem animumque os umerosque deo similis, I cui mentem animumque I maior agit deus atque opera ad maiora remittit. quaeritur huic alius; nec quisquam ex agmine tanto audet adire uirum I sociusque m regna uocari. haut mora continuo I placidam per membra quietem dat iuueni et | dulci declinat lumina somno. atque illi medio in spatio I iam noctis opacae omnipotens genitor I costas et uiscera nudat. harum unam iuueni I laterum conpagibus artis eripuit subitoque I oritur mirabile donum — argumentum ingens — I claraque in luce refulsit insignis facie | et pulchro pectore uirgo, iam matura uiro, iam plenis nubilis annis. olli somnum ingens rumpit pauor: ossaque et artus coniugium uocat I ac stupefactus numine pressit excepitque manu dextramque amplexus inhaesit. His demum exactis I torquet qui sidera mundi. infit: eo dicente I premit placida aequora pontus et tremefacta solo tellus, silet arduus aether: \'uiuite felices I interque nitentia culta
Abbreviated transcription (Latin):
Omnigenũq pecus nullo custode ꝑherbã
Educit siluas subito: mirabile dictu. ⁊ uisu.¬
¶ Tym demũ mouet arma leo. tũ pessimatiqͥs
Squamosusq draco. et fulua ceruice leena.
Seuire ac forma magnoꝵ ululare lupoꝵ.
Cetera pascunt᷑ uirides armenta ꝑ herbaᷤ
Nec gregib liquidi fontes nec gramina dest̃.
Iamq dies alterq: dies processit et omne
Hec uirtutis opus diumnȩ mentiset haustus
Prospiciens genitor. perfectis ordine rebris
Explerit mentẽ nequit. ardescitq tuendo.
Terras que tractusq maris cęlumq ꝓfundũ
Alituum pecudumq genꝰ secumq uolutat.
Oui mare qui terras omni dicione teneret
Neu segnes iaceant terre iuuat usq morari.
¶Talia uersanti subito sentencia sedit.
Felicemq trabit limũ fingitq premendo.
Pingue solum pͥmis extimplo am̃sibꝰ anni
Namq inꝓuiso tantȩ pietatis imago. Omũ.¬
Procedit noua forma uiri pulcherrima pri

Expanded text:
omnigenumque I pecus nullo custode per herbam omnigenumque I pecus nullo custode per herbam educit siluis subito I mirabile uisu. tum demum mouet arma leo, I tum pessima tigris squamosusque draco et fulua ceruice leaena saeuire ac formae magnorum ululare luporum. cetera pascuntur uirides armenta per herbas, nec gregibus liquidi fontes nec gramina desunt. iamque dies alterque dies processit, et omne hoc uirtutis opus I diuinae mentis et haustus prospiciens genitor I perfectis ordine rebus expleri mentem nequit ardescitque tuendo terrasque tractusque maris caelumque profundum, alituum pecudumque genus, I secumque uolutat, qui mare, qui terras omni dicione tenerent, neu segnes iaceant terrae. I iuuat usque morari. talia uersanti subito sententia sedit, felicemque trahit limum I fingitque premendo pingue solum primis extemplo a mensibus anni. iamque inprouiso I tantae pietatis imago procedit noua forma uiri I pulcherrima primum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et uarios ponit fetus autumpnꝰ et atra:¬
Uenit hiemps. teritur. atii tapet
Tempore iam ex illo: fecundis imbribꝰ echer.
Magnas alit magno cõmixtos corpore fetuᷤ.
Et iampͥma nouo spargebat luumĩe t̾ras.
Dycebatq diem stellis aurora fugatis.
Tum durare solũ. et discludere nerea ponto.
Incipit et rerum paulatĩ sumere formas.
At uariȩ pelagi facies ĩmania cete.
E quora uerrebant caudis estumq secabat
Nec ñ et uasti circum gens humida ponti
Iam sole infuso iam rebus luce retectis:
Exultans rorem late dispergit amarum.
P ostera iamq dies primo surgebat ĩ euo
undit huius flores et frondes explicat õs
Sanguineisq inculta rubeta uiaria bacciᷤ
Non rastris homirũ ñ nulli obnotia curas.
Tercia lur gelidam cȩlo dimouerat umbrã
Auia tum resonant auib unguita canoriᷤ.
Et liquidas corui presso dant gutture uoceᷤ
Nec gemere aeria cessauit turtur ab ulmo
Quarta terra die uariarũ monstra ferarũ

Expanded text:
Et varios ponit fetus autumnEt varios ponit fetus autumnuenit hiemps: teritur Sicyonia bactempore iam ex illo I fecundis imbribus aether magnus alit magno conmixtus corpore fetus. et iam prima nouo spargebat lumine terras ducebatque diem I stellis Aurora fugatis. tum durare solum et discludere Nerea ponto incipit I et rerum paulatim sumere formas, et uariae pelagi Ifaciesfacies inmania cete aequora uerrebant caudis aestumque secabant. nec non et I uasti circum gens umida ponti . iam sole infuso, iam rebus luce retectis exultans rorem late dispergit amarum. postera iamque dies primo surgebat eoo. fundit humus flores I et frondes explicat omnes sanguineisque inculta rubent auiaria bacis, non rastris, hominum non ulli obnoxia curae. tertia lux gelidam caelo dimouerat umbram. auia tum resonant auibus uirgulta canoris et liquidas corui presso dant gutture uoces nec gemere aeria cessauit turtur ab ulmo. quarto terra die I uariarum monstra ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
rincipio mũdi cȩlũ campoꝰq liqͤntes
ucentẽq globũ lunȩ solisq labores.
pse pater statint uos o clari̾sima mũ
umina labentẽ cȩlo q̃ ducis annum. ¶ di.
Nãntq erant astrorum ignes nec lucidꝰ ether.
ed nox atra polum bigis subalecta tenebat
Et chaos in preceps tantum tendebat adũbrã
Quantꝰ ad ethereũ celsus suspectꝰ olimpum
Dum pater omip̃s rerum cui sũma potestaᷤᷤ
Lera dimouit tenebrosum et disputit umbͣs
Et mediũ luci atq umbras iã diuidit orbẽ.
Si dera cuncta notat tacito labentia celo.
Intentos uoluens oculos qua parte calorẽ.
Austrinos tulerit. quȩ terga obuerterit axi.
Postqͣm cuncta uidit cęlo constare sereno:
Omnipotẽs stellis numeroꝰ et noĩa fecit.
Temporibq parẽ ẽ diuisus quatuor annũ
Estusq et pluuias et agenteᷤ frigora uẽtoᷤᷤ
Atq hec ut ceitis possimus discere signis.
Uere tument terre et genitalia semina pꝰct̃.
At medio tostas estuterit area fruges.

Expanded text:
rincipio caelum ac terras camposque liquentes lucentemque globum lunae I solisque labores ipse pater statuit, I uos, o clarissima mundi I lumina, labentem caelo quae ducitis annum. nam neque erant astrorum ignes nec lucidus aether, set nox atra polum bigis subuecta tenebat,I et chaos I in praeceps tantum tendebat ad umbras, quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum. tum pater omnipotens, rerum cui summa potestas, aera dimouit tenebrosum et dispulit umbras et medium luci atque umbris iam diuidit orbem. sidera cuncta notat tacito labentia caelo intentos uoluens oculos, I qua parte calores austrinos tulerit, quae terga obuerterit axi. postquam cuncta uidet cOmnipotens, stellis numeros et nomina fecit, Temporibusque parem diversis quattuor annum, Aestusque, et pluvias, et agentes frigora ventos. Atque haec ut certis possemus discere signis. Vere tument terrae, et genitalia semina poscunt: Ac medio tostas aestu terit area fruges,
Abbreviated transcription (Latin):
era loquar donec celi terreq marisq
nteritus ueniat legis nec littera saltim.
ut apicis parui gracilis distinctio deerit.
Omnia qͥn fiant digesto ex ordine secli.
iqͥs enĩ minimã mandati soluere partẽ.
nuiolata simul tradet p̃cepta priorum.

Expanded text:
era loquor, donec caeli terraeque marisque Interitus ueniat, legis nec littera saltem Aut apicis parui gracilis distinctio deerit, Omnia quin fiant digesto ex ordine saecli. Si quis enim minimam mandati soluere partem AInuiolata simul tradet praecepta priorum
Abbreviated transcription (Latin):
Discedant corui sola columba redit.
Adueniet dñs dare dignapiis. mala pͥuiᷤ.
Credite iam miseri adueniet dñs.
Uisio xp̃e tui: torm̃tũ et pena maloꝵs.
Gr̃a cunctaboniꝰ: uisio xp̃e tui.
G lamagna patri semꝑ tibi gła nate.¬

Expanded text:
Discedant corui, sola columba redit. Discedant corui, sola columba redit. Adueniet Dominus dare digna piis, mala prauis: Credite iam, miseri, adueniet Dominus. Visio, Christe, tui tormentum et poena malorum est: Gloria cuncta bonis uisio, Christe, tui. Gloria magna Pat