comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficatione uirtutis poni sol&s. Scidit tunicã
⁊ palliũ pontifex: ũ ppłm quẽ regebat minꝰ
ꝑfecta hab̾e oꝑa designaias: ⁊ ꝗͣ a sua stoli¬
ditate necesse ẽẽt discindi ꝑ penttenciam:
atq insolidũ habitũ renouari. Euellit pi¬
los capitis. ũ eidẽ ppło intimaras cogitaciones
neꝗ̃ suo de corde extirpandas: ac renascendis
utilib locũ eẽ dandũ. Euellit pilos ⁊ barbȩ.
ii itipsis &̃ q̃s hab̾e uidebant᷑ urtutib hu¬
miliarent᷑: & parua ħ aut nulla in examine
int̾ni arbitͥs ẽẽ meminissent: q̃ uiciiss ẽẽ ꝑ¬
mixta clarescebat. Sedit merens:. ũ ꝑ lam̃ta
penitentiȩ. ueniã reatꝰ tanti ꝓmerendã ẽẽ
docers. Nec mirandũ sitantũ boni p̾suł cep

Expanded text:
ficatione virtutis poni solet. Scidit pallium ficatione virtutis poni solet. Scidit pallium et tunicam pontifex, ut populum quem regebat, minus perfecta habere opera designaret, et quem sua soliditate necesse esset discindi per poenitentiam, atque in meliorem habitum renovari. Evellit pilos capitis, ut eidem populo intimaret cogitationes nequam suo de corde exstirpandas, ac renascendis utilibus locum esse dandum. Evellit et pilos barbae, ut in ipsis etiam, quas habere videbantur, virtutibus humiliarentur, et parva haec aut nulla in examine interni arbitri esse meminissent, quae vitiis esse permista clarescebat. Sedit moerens, ut per lamenta poenitentiae veniam reatus tanti promerendam esse doceret. Nec mirandum, si tanta
Abbreviated transcription (Latin):
mos õiũ ad penitentiã ł sui ł fr̃n reatꝰ exci¬
tet. Uerũ qr ꝑ uestim̃ta solent oꝑa nrã desig¬
nari. qͥb aut ad głam si munda. aut ad in¬
teritũ qͥs induat᷑ si polluta nec nuptiali splen¬
dida caritate ꝓbent᷑. ꝑ pilos capitis cogitacio¬
nes q̃ de occusta cordis radice. uelut de int̾nis¬
cerebri sinib oriunt᷑: q̃ si recte. st̃ conserua¬
inqͥt de capite urõ ñ ꝑibit: qr nimirũ õs sc̃oꝵ
cogitatꝰ. et̾na apd̃ dnm sunt memoria digni.
At uͦ pecc̃or ũ mundari possit ab iiqͥtatib suis:
reꝓbas necesse ẽ a se cogitaciones. origines ui¬
delicet ⁊ fomites maloꝵ oꝑm abiciat. Uñ le¬
ꝓsus in leuitico cũ recepissas sanitatẽ: inter
alias purificandi cerimonias. &̃ õs pilos car
nis fuȩ eradere p̃cipit᷑: ũ sic expiatꝰ hostiis.
castͣ mereat᷑ ing̃di: qr tẽ demũ a uitioꝵ fe¬
ditate ꝑfecte mundam᷑: cũ ñ solũ actꝰ s:
cogitat᷑ a nob̃ noxios expellere satagimus.

Expanded text:
tentiam vel sui vel fraterni reatus excitet, quia per vestimenta solent opera nostra designari, quibus aut ad gloriam, si munda, aut ad interitum quis induatur, si polluta, nec nuptiali splendida charitate probentur. Per pilos capitis cogitationes, quae de occulta cordis radice, velut de icerebri sinibus, oriuntur. Quae si rectae sunt, conservainquit, de capite vestro non peribit, quia nimirum omnes sanctorum cogitatus aeterna apud Dominum sunt memoria digni. At vero peccator, ut mundari possit ab iniquitatibus suis, reprobas necesse est a se cogitationes, origines videlicet et fomites malorum operum, abjiciat. Unde leprosus in Levitico cum recepisset sanitatem, inter alias purificandi caeremonias, etiam omnes pilos suae carnis eradere praecipitur, ut sic expiatus hostiis castra mereretur ingredi . Quia tunc demum a vitiorum foeditate perfecte mundamur, cum non solum actus, sed et cogitatus a nobis noxios expellere satagimus.
Abbreviated transcription (Latin):
suũ causã: cꝰ auctoritate flagitiũ tã gͣue. tã
multifidũ. tã diutinũ expiet᷑. Nulli aũ du¬
biũ qͥn uxores alienigene. hereses. ⁊ suꝑsticio¬
sas philosophoꝵ sectas. figuralit̾ expͥmant.
Quȩ cũ inȩccłia incaute amittunt᷑: multũ se¬
pe sem̃ scm̃ catholicȩ ueritatis. ⁊ pure actio¬
nus. siuis contaminant errorib. S ⁊ peccata
bescunt imitari: qͣsi ꝑuxores alienigenas
degenerant a semine scõ u̾bi dĩ qͦ fuerant
gen̾ati: dicente apło iacobo: uoluntarie enĩ
genuit nos u̾bo ueritatis. Et qͣsi infame̾ de
filiab ext̾oꝵ sobolẽ ꝓcreant: dũ illecebras
errantiũ secuti. ꝑu̾sos ex his actꝰ in cuncto¬
rũ noticiã ꝓferunt. Cũq audissẽ sermonẽ

Expanded text:
suum causam, cujus auctoritate flagitium tam grave, tam multifidum, tam diutinum expietur. Nulli autem dubium quin uxores alienigenae haereses et superstitiosas philosophorum sectas figuraliter exprimant. Quae cum in Ecclesiam incaute admittuntur, non solum semen sanctum catholicae veritatis et purae actionis suis contaminant erroribus, sed et peccata bescunt imitari, quasi per uxores alienigenas degeneratam a semine sancto verbi Dei, quo fuerant generati, dicente apostolo Jacobo: Voluntarie enim genuit nos verbo veritatis ; et quasi profanam de filiabus exterorum sobolem procreant, dum, illecebras errantium secuti, perversos ex his actus in cunctorum notitiam proferunt. Cumque audissem sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate uen̾ant. E.xemplũ hic habemꝰ
eximiũ. ñ solũ flendi ⁊ orandi: uerũ s̃ ieiu¬
nandi ꝓhis qͥ peccauert̃. E cũ beati sint lu¬
gentes qui ꝓpria deflent peccata. qm̃ accep¬
ta remissione consolant᷑: qͣnto ẽẽ beatiores
ẽ refectio continge̾ uelint. neq domũ suã
ing̾di. uł in lectũ suistratꝰ ascendẽ. s in atis
domꝰ dni potiꝰ orantes ꝑ noctare gaudeant.
ente ezras ꝑhibet᷑ ingressus. Deniq alia
editio ꝓcubicłõ iohannan. pastoforian iohannar
ht̃. Quo noĩe sol& sepe scͥptã porticꝰ illas

Expanded text:
xemplum hic habebunt eximium non solum flendi et orandi, verum etiam jejunandi pro his qui peccaverunt; et cum beati sint lugentes, qui propria deflent peccata, quoniam accepta remissione consolantur, quanto esse beatiores elint, neque domum suam ingredi, vel in lectum sui stratus ascendere, sed in atriis domus Domini potius orantes pernoctare gaudeant. ente, Ezras perhibetur ingressus. Denique alia Editio pro cubili Johanan, pastophoriam Johanan habet, quo nomine solet saepe Scriptura porticus il
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłis iacob: appellatione magistri ⁊ disci¬
pli. ⁊ pͥncipes ⁊ ppłm ac p̃uaricatione pollu¬
tũ. atq a conscetio scõꝵ si ñ corrig̾ent᷑ ambos
eradicãdosẽẽ docuit. Et qd̃ addit offerentẽ
munꝰ dño exercituũ: ãmon& incassũ eos
dnõ uictimas hostiarũ offerre. qͥ se ipsos
peccando ñ timent diabolo fubdere. Int̾q
miranda fides.⁊ ꝓpostũ optimũ ppłi de cap¬
tiuitate eruti: qͥ se sem̃ scm̃. alias aũ gentes
ad distinctionẽ suã ppłos t̾rarũ appellant:
ũ palã insinuent se ipos qͣmus de t̾ra ꝓcre¬
atos: ñ tñ int̾ra s incelis hab̾e conu̾sationẽ:
dũ p̃cet̾is nationib indm̃ cęli credebant:
& cȩlestia ab illo bñficia conseqͥ sꝑabant. Uñ
merito dolent scĩficationẽ suã abhomina¬
cipes &̃ a qͥb corrigi debuerant. pͥmos erras¬
se fatent᷑. Notandũq diligent̾ atq in exẽplo
oꝑis trahendũ : qd̾ ea q̃ pͥncipes peccauerurs.

Expanded text:
e magistri et discipuli, et principes et populum hac praevaricatione pollutum, atque consortio sanctorum, si non corrigent, ambos eradicandos esse docuit. Et quod addidit: Offerentem munus Domino exercituum, admonet incassum eos Domino victimas hostiarum offerre, qui seipsos peccando non timent diabolo subdere. Inter quae miranda fides, et propositum optimum populi de captivitate eruti, qui semen sanctum, alias autem gentes ad distinctionem suam populos terrarum appellant, ut palam insinuent seipsos, quamvis de terra procreatos, non tamen in terra, sed in coelis habere conversationem, dum prae caeteris nationibus in Deum coeli credebant, et coelestia ab illo beneficia consequi sperabant. Unde merito dolent sanctificationem suam ab homincipes etiam, a quibus corrigi debuerant, primos errasse fatentur. Notandumque diligenter, atque in exemplum operis trahendum, quod ea quae principes peccaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rei in pmptii eẽ misteriũ constat: qr bona
oꝑa q̃ intuitu tprãlis cõmodi ł fauoris uł
delectacionis agimꝰ: aut int̾ mala st̃ oꝑa
reputanda: aut ab infirma intentione
secernenda:⁊ ꝓcelesti solũ retͥbutione sunt
facienda. Qͥ enĩ u̾bi grã. ieiunat. orat. elemo¬
sinã dat. illa intencione ũ uideat᷑ ⁊ laudet᷑
ab hoĩb: talis nimirũ ples bone actionis
qͣsi de inmunda genitrice nata ẽ. conscientie¬
gͣtionũ incetu qͥ de babilone ierosolimã. as¬
cendunt. partẽ hab̾e ñ pot̾: qr nimirũ ius¬
ticia ł potiꝰ simulatio iusticiȩ q̃ in p̾senti mer¬
cedem suã accipit. futura incel̾ mercede
carebit. At si tał auctor oꝑis m̃tẽ ad meli¬
ora conu̾tens. ꝓ celesti retͥbutione facere
ceꝑit. q̃ ꝓ inanis appetitu laudis faciebat:
qͣsi sobołem suã tã ⁊ si indigne editã dño
ꝯsecrans. ciuem iherosolimitanã facit: qr
opꝰ male inchoatũ corrigens extpr̾e. ꝑpetua

Expanded text:
at, quia bona opera, quae intuitu temporalis commodi, vel favoris, vel delectationis agimus, aut inter mala sunt opera reputanda, aut infima intentione secernenda, et pro coelesti solum retributione sunt facienda. Qui enim, verbi gratia, jejunat, orat, eleemosynam dat illa intentione, ut videatur et laudetur ab hominibus, talis nimirum proles bonae actionis quasi de immunda genitrice nata est conscientigrantium in coetu, qui de Babylone Jerosolymam ascenderunt, partem habere non potest, quia nimirum justitia, vel potius simulatio justitiae, quae in praesenti mercedem suam recepit, futura in coelis mercede carebit. At si talis auctor operis, mentem ad meliora convertens, pro coelesti retributione facere coeperit quae pro inanis appetitu laudis faciebat, quasi sobolem suam, tametsi indigne editam, Domino consecrans, civem Jerosolymitanam facit, quia opus male inchoatum corrigens ex tempore, perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
pes ⁊ sac̾dotes ac leuitȩ ꝗͣ reliquus ppłs. ab¬
iecert̃ uxores fuas isrłitici gen̾is. q̃ pauꝑtate
⁊ inopia longioris uie ⁊ fragilitate sexus ñ
ferentes laborẽ confecte erant: & infirmi-¬
tatẽ ac deformitatẽ corpoꝵ contͣxer̃: & cũ
alenigenis uł etate. florentib uł cultu cor¬
porũ pulchriorib ł potentiũ ac diuitũ fili¬
tẽ cũ exra. s de illis intelligendũ ẽ qͥ cũ ⁊oro¬
babel ⁊ iħu dudũ de captiuitate ascendãnt
Neq enĩ poterant hi qͥ cũ erra uen̾ant tã cito
querent.⁊ uxores acciꝑent ext̾nas. De qͦrum
num̾o potiꝰ intelligendi st̃ hi pͥncipes fuisse:
qͥħ facinꝰ ad eerã referentes. castigare cura¬
gratio magis de iuda ⁊ beniamin. ꝗͣ de decẽ
t̾bub q̃ isrł uocabant᷑ extiterit. Sciendum
iamin.x. tͥb st̃ accipiende: s ad distinctio¬

Expanded text:
pes et sacerdotes ac Levitae, quam reliquus populus, adjecerunt uxores suas Israelitici generis, quae paupertate et inopia longioris vitae, et fragilitate sexus, non ferentes laborem, confectae erant, et infirmitatem ac deformitatem corporum contraxerant: et cum alienigenis vel aetate florentibus vel cultu corporum pulchrioribus, vel potentum ac divitum filira, sed de illis intelligendum est, qui cum Zorobabel et Jesu jamdudum de captivitate ascenderant; neque enim poterant hi, qui cum Ezra venerant, tam cito querint, et uxores acceperint externas; de quorum numero potius intelligendi sunt hi principes fuisse, qui hoc facinus ad Ezram referentes castigare curagratio magis de Juda et Benjamin, quam decem tribubus, quae Israel vocabantur, exstiterint. Sciendum jamin decem tribus sunt accipiendae, sed ad distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ spał intellectꝰ. q illi ueracit̾ ⁊ ꝑfecte cap¬
tiuitatẽ antiqͥ hostis qͣ peccando tenebant᷑.
penitendo euaserunt: qͥ se fixa intencione
diuino seruitio subdunt: qͥ totos se ab infi¬
mis abstractos cupiditatib. flãma desiderii
cȩlestis ad suꝑna accendunt. Hoc ẽ aũ ho¬
locausta id÷ tota incensa sacͥfitia ł hostias
dnõ offerre. nichil nͥ eiꝰ uoluntatẽ in om̃ib̾
cogitare ł face. ꝑꝰ fecte qͦ m̃tis indiciũ ẽ. cũ¬

Expanded text:
s intellectus, quia illi veraciter et perfecte captivitatem antiqui hostis, qua peccando tenebantur, poenitendo evaserunt, qui se fixa intentione divino servitio subdunt, qui totos se ab infimis abstractos cupiditatibus, flamma desiderii coelestis ad superna accendunt. Hoc est autem holocausta, id est, tota incensa, sacrificia vel hostias Domino offerre, nil nisi ejus voluntatem in omnibus cogitare vel facere. Perfectae q
Abbreviated transcription (Latin):
ũ insequentib scͥptũ ẽ: dñm saluatorẽ osten¬
dit. qͥ ꝓ nr̃is scelerib ⁊ añ passionẽ ⁊ in ipõ
tprẽ pͥassionis orare dignatꝰ ẽ. qͥq extensis
incruce manib indum̃tũ suȩ carnis ob
nrãm restaurationẽ adtempꝰ uuln̾bꝰ scindi.
ac mortificari uoluit. ut qͥ sic̃ apłs ait. mor
⁊ uino offerendũ p̃cepit: uł qr ad finẽ ꝑueni¬
ente sacͥfitio legali. sua nos passione liberauit:
atq a ppłis t̾rarũ seꝑans. cȩlestes fecit ⁊ castos.
sͥ corde ac corꝑe concessit adherere. Ip̃a qͦ or̃o
qͣ se cum eẽt iustꝰ ppło peccatori sociabat di¬
cens: ds̃ ms confundor ⁊ erubesco leuare d̃s¬

Expanded text:
ibus scriptum est, Dominum Salvatorem ostendit, qui pro nostris sceleribus et ante passionem, et in ipso tempore passionis orare dignatus est; quique, extensis in cruce manibus, indumentum suae carnis ob nostram restaurationem ad tempus vulneribus scindi ac mortificari voluit, ut qui, sicut Apostolus ait, mortet vino offerendum praecepit; vel quia ad finem proveniente sacrificio legali, sua nos passione liberavit, atque a populis terrarum separans, coelestes fecit, et castos sibi corde ac corpore concessit adhaerere. Ipsa quoque oratio, qua se, cum esset justus, populo peccatori sociabat, dicens: Deus meus, confundor et erubesco, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣntũ opꝰ sit. indomũ dĩ celi tribuant.
bi nãq cognoscit᷑ qd heretici ñ nũꝗͣ ad im¬
pugnandã eccłiã fraudulento bumanȩ
sapĩe gustu animent᷑: hic aũ insinuat᷑ qd̃
conu̾si ad fidẽ simul sapientes. ipsã sepe. fi¬
dem ꝑ disciplinã eiꝰdẽ sapĩȩ scłaris adiu¬
uent: dũ adu̾sarios eiꝰ ꝑ eam potenciꝰ uin

Expanded text:
tribuant. Ibi namque cognoscitur, quod haeretici nonnunquam ad impugnandam Ecclesiam fraudulento humano sapientiae gustu animentur. Hic autem insinuatur, quod conversi ad fidem simul sapientes, ipsam saepe fidem per disciplinam ejusdem sapientiae saecularis adjuvent, dum adversarios ejus per eam pote
Abbreviated transcription (Latin):
nrõꝵ sacͥfitiis offerre iubem᷑. Salinas uͦ
ualliũ cũ incolis sius ꝑcutit dd: qr infimã
ac mundanã sapĩam cum sectatorib suis
destruit .xͦ. Uñ bñ nunc p̃cipit᷑ sal absq
m̃sura tͥbui diligent̃ indomo dĩ cęli: qr tu¬
mirũ necesse ẽ ut qͥcqͥd sapĩe qͥs ht̃ : totũ
ħ in obseqͥũ sui creatoris exhibeat. Et reco¬
lendũ qd insuꝑiorib hꝰ libri legit᷑. dixisse
samaritanos scͥbentes ad alt̾m artarxerxen:
qr memores fuerut sał qd̃ in palatio come¬
derant. Ido̾q tolerare ñ potuert̃.ũ tẽplũ
⁊ ciuitas di contͣ utilitatẽ eiꝰ edificaret᷑:
nc̃ aũ hic artarxerxes iub& oĩb arce pub

Expanded text:
sacrificiis offerre jubemur. Salinas vero vallium cum incolis suis percutit David, quia infirmam ac mundanam sapientiam cum sectatoribus ejus destruit Christus. Unde bene nunc praecipitur, sal absque mensura tribui diligenter in domo Dei coeli; quia nimirum necesse est ut quidquid sapientiae quis habet, totum hoc in obsequium sui Creatoris exhibeat. Et recolendum, quod in superioribus hujus libri legitur dixisse Samaritanos, scribentes ad alterum Artaxerxen, quia memores fuerint salis quod in palatio comederant, ideoque tolerare non potuerint, ut templum et civitas Dei contra utilitatem ejus aedificaretur. Nunc autem hic A
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ late oberrantes. Ab occidente gentes ht̃
multas: s gen̾alit̾ regio płima abbania ulte¬
rior sub mari. ⁊ monte caspio amaronum
ñcupat᷑. Uͥ notandũ qd̃ cũ historici caspium
lib̃a in pace qͣuis int̾ exteros iuuebant: qui
statĩ ad imꝑium siue p̃cem e⁊re. tantã exer¬
citus copiã destinare ualebant. Nam. cͣ
isse: sequens eoꝵ cathologꝰ ostendit. Quib
adiunctis. exras in exertitu suo mille septin¬
gentoꝵ ꝓpe uiroꝵ sũmã habuisse repꝑit᷑.

Expanded text:
nem late oberrantes. Ab occidente gentes habet plurimas. Sed generaliter regio multo Albania ulterior sub mari et monte Caspio, Amazonum nuncupatur. Ubi notandum, quod cum historici Caspium libera in pace, quamvis inter exteros vivebant, qui statim ad imperium sive ad preces Ezrae, tantam exercitus copiam destinare valebant. Nam duceisse, sequens eorum catalogus ostendit; quibus adjunctus Ezras, in exercitu suo mille septingentorum prope virorum summam habuisse reperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fr̾uticem: eiectis uidelicas uxorib cũ omĩ
sua sobole ñ licitis. Hẽ enĩ qu̾epiã ueraciter
ag̾e penitenciã: & toto intꝰ corde ad dnm̃
conũti: & foris õs peccandi materias ab ipsa
origine debemꝰ resecare. Qd̃q subiungit. tuũ¬
fac: decentissime docet qͦmͦ sit apd̃ maicres
in ꝯsilio agendũ: ũ uidelic& qͥsq ꝓsuo sensu
qd̾ obtimũ intellexerit si bene intellexisse
S usus fuerit dicat: & tam̃ ei qͥ pot̾ locum
discernendi relinqͣt: ꝑatꝰ obtẽꝑare oĩb q̃
ille scd̾m uoluntatẽ ac legẽ di agenda dispo¬
suerit. Et surrex̃ ezras añ domũ di ⁊ abiit¬
ẽ illuc. Eliasib erat sũmꝰ sac̾dos tpr̃is illius.
Si qͥdẽ pꝰ iefũ filiũ iosedech. ioachĩ filiꝰ eiꝰ. ⁊ pꝰ
eũ eli asib filiꝰ eiꝰ sũmi sac̾dotii gͣdu functꝰ

Expanded text:
et fruticem, ejectis videlicet uxoribus cum omni sua sobole non licitis; hoc est enim quempiam veraciter agere poenitentiam, et totum intus in corde ad Dominum converti, et foris omnes peccandi materias ab ipsa origine resecare. Quodque subjungit: Suetc. Decentissime docet quomodo sit apud majores in consilio agendum, ut videlicet quisque pro suo sensu quod optimum intellexerit, sive intellexisse sibi visus fuerit, dicat; et tamen ei qui potest, locum decernendi relinquat, paratus obtemperare omnibus quae ille secundum voluntatem ac legem Dei agenda disposuerit. Et surrexit Ezras ante domuetc. Eliasib erat summus sacerdos temporis illius, si quidem post Jesum filium Josedec, Joachim filius ejus, et post eum Eliasib filius illius, summi sacerdotii gradu functus
Abbreviated transcription (Latin):
diabołꝰ reꝓbis malã dnãus: s uictꝰ ⁊ alligat
adnõ. ea q̃ inuste possidebat. id ⁊÷ electoꝵ
corda amisit: neq ħ auferenti atq ad
suꝑnã ciuitatẽ cuiꝰ erãt ꝓpͥa reducente
contͣdic̾e potuit. Et ame ego arcarxer¬

Expanded text:
diabolus reprobis male dominans; sed victus ac ligatus a Domino, ea quae injuste possidebat vasa, id est, electorum corda, amisit. Neque haec auferenti, atque ad supernam civitatem, cujus erant propria, reducenti contradicere potuit. Et a me ego Artaxer
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt peccuniarũ: hoc ñ alit̾̃ nͥ iuxta uolunta¬
tẽ di dispensaret᷑. U ⁊ ħ notandũ: qr cũ
dic̃ de sac̾dotib oblatur is indomũ di sui
manifeste doca qͥassi aliqͥ de sac̾dotib ac
leuitis cũ exra ierosolimã ascendint. ñ nul¬
los tam̃ adhuc in babilonia cũ residius
sui ppłi remansisse. Patos ⁊ sensus allegorie
qr fideles adhoc sua bona oꝑa inscã eccłia
claresc̾e cupiunt: u ⁊ ip̃i patrẽ cũ scĩs ha

Expanded text:
 juxta voluntatem Dei dispensaretur. Ubi et hoc notandum, quia dum dicit de sacerdotibus oblaturos in domum Dei sui, manifeste docet, et si aliqui de sacerdotibus ac Levitis cum Ezra Hierosolymam ascenderint, nonnullos tamen adhuc in Babylonia cum residuis sui populi remansisse. Patet et sensus allegorice, quia fideles ad hoc sua opera bona in sancta Ecclesia clarescere cupiunt, ut et ipsi per haec pa
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotib ierosolimã offert. ⁊ ea q̃ supͣ roro¬
babel ac iħc obtulisse referunt᷑: qd̾ illa de
facta. s ob deuotionis st̃ grãm iherosolimã
sa designant eos qͥ pꝰ acceptã noticiã ⁊ sac̃¬
menta fidĩ. pꝰ inchoata uirtutũ oꝑa. deci¬
punt᷑ ab hoste antiqͦ: ⁊ in confusionẽ rapi
ad salutẽ: ħ aũ illos qͥ cũ peccato pͥme tͣns¬
gressionis morte obnoxii erant nati. s ꝑ
lauachrũ regen̾ationis sac̾dotũ minist̾i̾o
expiati scȩ̃ eccłȩ st̃ filiis agg̃gati. Illa pe¬
nitentes de suis erratib: ħ de ꝑseuerantia
uir tutis cepte gentes insinuant. De qͥbꝰ

Expanded text:
ierusalem offert, et ea quae supra Zorobabel ac Jesus obtulisse referuntur; quod illa de facta, sed devotionis sunt gratia Hierosolymam sa designant eos qui post acceptam notitiam et sacramenta fidei, post inchoata virtutum opera decipiuntur ab hoste antad salutem. Haec autem illos qui cum peccato primae transgressionis morte obnoxii erant nati, sed per lavacrum regenerationis sacerdotum ministerio expiati, sanctae Ecclesiae sunt filiis aggregati. Illa poenitentes de suis erroribus, haec perseverantes virtute coepta gentes insinuant. De q
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ duodecimo eidẽ m̃sis die. ꝓmouer̾ a flu¬
mine a hauua. Primo gͦ die m̃sis de portis
memoratũ flum̃ expectabant: donec ad
se leuitas ⁊ nathineos de casphiȩ locis euoca¬
rent: seq ipõs ob ꝑicula longi itin̾is soller¬
ciꝰ dnõ ex tpr̃ ieiuinando & orando ꝯm̃da¬
rent. & nos gͦ cũ nouos eccłȩ ppłos diabolo
reñtiare ⁊ dm̃ uerũ credere ac confiteri
docemꝰ: q̃si pͥmi m̃sis initio de babilone
cũ peccunia dnõ ꝯsec̾nda eg̃dim᷑: qr pͥnci¬
piũ eis noue conu̾sationis. q̃ ereptos a dia¬
bolo. ad regnũ celeste ducat ostendimus.
Uñ ide m̃sis inscͥpt᷑is scĩs. mensis nouoꝵ siue
nouarũ frugũ sola appellari. Nã ⁊ ip̃o m̃se¬

Expanded text:
d duodecimo ejusdem mensis die promoverint a flumine Ahava. Primo ergo die mensis de portis memoratum flumen exspectabant, donec ad se Levitas et Nathinneos de Caspiae locis evocarent, seque ipsos ob pericula longi itineris solertius Domino ex tempore jejunando et orando commendarent. Et nos ergo cum novos Ecclesiae populos diabolo renuntiare, et Deum verum credere ac confiteri docemus, quasi primi mensis initio de Babylone cum pecunia Domino consecranda egredimur; quia principium eis novae conversationis, quae ereptos a diabolo ad regnum coeleste ducat, ostendimus. Unde idem mensis in Scriptura sacra mensis novorum sive novarum frugum solet appellari. Nam et ip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inthesaurũ domus di: qñ eos qͦs nob̾ suꝑ¬
na dispositio cõmisit. tales instituendo ac
docendo exhibemꝰ: qͥ irrep̾hensibiles inueni¬
ant᷑. ⁊ apti thesauro aule celestis. ħ ẽ sedib
int̾ne pacis ac lucis. Et ħ ñ iudicio qͦrũlibs
hom̃ qui facile possint falli: s examine bea

Expanded text:
 in thesaurum domus Domini, quando eos quos nobis superna dispositio commisit, tales instruendo ac docendo exhibemus, qui irreprehensibiles inveniantur, et apti thesauro aulae coelestis, hoc est sedibus internae pacis ac lucis; et hoc non judicio quorumlibet hominum qui facile possint falli, sed examine bea
Abbreviated transcription (Latin):
rent: q̃ de confusione ⁊ errorib mundi huiꝰ
conu̾terent᷑ ad dnm. Uñ apte hmodi uasa
sac̾dotib cõmendat ezras. qͥ ea ierosolunã
ꝑferant: qr ꝑsac̾dotũ necesse ÷ manꝰ diluan¬
tur in baptismo ⁊ ꝯsecrent᷑ dnõ: qͥc̃q ad cos¬
ꝙoffitiũ debent reconciliari scẽ ȩccłȩ peniten¬
do.: qͥ ab eiꝰ societate peccando recesserant: &
inseruitiũ diaboli qͣsi in captiuitatẽ babilo¬
nii regis. inpeccatis ꝑseuerando deciderant.
Et bñ .xiiͣ. st̃ sac̾dotes qͥb ħ cura delegata ẽ. ꝑꝑ¬

Expanded text:
rent, quae de confusione et erroribus mundi hujus converterentur ad Dominum. Unde apte hujusmodi vasa sacerdotibus commendat Ezras, qui ea Hierosolymam perferant; quia per sacerdotum necesse est manus diluantur in baptismo, et consecrentur Domino, quicaeque officium debent reconciliari sanctae Ecclesiae poenitendo, qui ab ejus societate peccando recesserant, et in servitium diaboli, in captivitatem Babylonii regis in peccatis perseverando deciderant. Et bene duodecim sunt sacerdotes, quibus haec cura delegata e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos. Hoc pͥuilegio qͦ sac̾dotes. leuite. &
ceti domꝰ dĩ ministri.a uectigalib ĩmunes
reddunt᷑. in anifeste ostendit᷑ qd̾ cet̾a plebs
filioꝵ isr ł ad patͥam ꝑueniens. tͥbuta regi
pendebat. Qd discreta oĩmodis ꝓuusione
rex fecisse cognoscit᷑.: ũ hi qͥ diuino seruitio
sẽꝑ occupati erant. a suo eẽnt famulatu libe
decimis ppłi uiuebant: ab his nemo tͥbuta
se. q̃ diuine seruitutis posc̾et cultꝰ. Tu aut̃

Expanded text:
s, etc. Hoc privilegio, quo sacerdotes, Levitae, et caeteri domus Dei ministri a vectigalibus immunes redduntur, manifeste ostenditur, quod caetera plebs filiorum Israel, ad patriam perveniens, tributa regi pendebat. Quod discreta omnimode provisione rex fecisse cognoscitur, ut hi qui in divino servitio semper occupati erant, a suo essent famulatu liberdecimis populi vivebant, ab his nemo tributa se quae divinae servitutis posceret cultus. Tu autem,
Abbreviated transcription (Latin):
dno offerunt̾. sac̾dotes intẽplo descͥbunt: cũ
doctores studiosi diligent̃ uitã examinant
subditoꝵ: ꝙ ꝗͣtũ singłi ad fidẽ uł oꝑationẽ
ꝓfecerint. subtili indagine. diuidicant: ut
iuxta modũ sue capacitatis quẽq indomo
d̃i ꝑ gͣdus sͥ cõpetentes ordinent: s ⁊ si nc̃
p̃positoꝵ ignauia torpet. uitãq sͥ cõmissoꝵ
aut ignorat aut sinosse dissimulat: ad est
int̾nꝰ arbit̾ qͥ numerũ credentiũ pondusq
animi singłoꝵ intrutina sui examinis in¬
tegrũ conseruat: ũ reodat unicuiq scđ̾m
catorib ad suꝑnã ierłm. cũ his qͦs extruxe

Expanded text:
no offeruntur, sacerdotes in templo describunt, cum doctores studiosi diligenter vitam examinant subditorum, et quantum singuli ad fidem vel operationem profecerint, subtili indagine dijudicant, et juxta suae modum capacitatis quemque in domo Dei per gradus sibi competentes ordinant. Sed etsi nunc praepositorum ignavia torpet, vitamque sibi commissorum aut ignorat, aut se nosse dissimulat, adest internus arbiter, qui numerum credentium, pondusque animi singulorum in trutina sui examinis integrum conservat, ut reddat unicuique secundum catorib
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. Et ego confortatꝰ manu dnĩ dĩ mei
q̃ erat inme: cong̃gaui de filiis isrł pͥncipes
cong̃gat quos de babilone ierosolimã ad¬
ducat. qͥ manũ dĩ ꝗ̃ confitet᷑. ipẽ hab̾e in
se cognoscit᷑: qr nimirũ sic demũ qͥsq ido¬
neus ad alios dõ ꝑsuã doctrinã aggregan¬
dos efficit᷑: dũ pͥus ipse ꝑgrãm eiꝰ contͣ oĩa

Expanded text:
us. Et ego confortatus manu domini Dei mei, quae erat in me, congregavi de Israel principes, congregat, quos de Babylone Hierosolymam adducat, qui manum Dei, qua confortetur, ipse habere in se cognoscitur. Quia nimirum sic demum quisque idoneus ad alios Deo per suam doctrinam aggregandum efficitur, du
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iuissa ꝑficiã. Parauit gͦ cor ũ inuestiga¬
ret at rescͥberet legẽ dnĩ: ꝗͣ flãma uorax ab¬
sũpserat. Rauit &̃ ut ipẽ pͥor hanc faciendo
implera: & sic ad alios docendos os aꝑir&..
rauit nãq cor suũ uͥ inuestigars legẽ diũ:¬

Expanded text:
go cor, ut investigaret ac rescriberet legem Domini, quam flamma vorax absumpserat. Paravit etiam, ut ipse prior hanc faciendo impleret, et sic ad alios docendos os aperiret. ravit namque cor suum, ut investigaret legem D
Abbreviated transcription (Latin):
in fide ⁊ actione ꝓbos inuenerit: qͣsi uasa
q̃ offerimꝰ in tẽplũ ꝑ manũ sac̾dotis appen¬
dens. ⁊ puri metalli ⁊ ꝑfecti ponderis eẽ
repꝑiret. Qd̃ ⁊ in hac ȩccła ꝑ electos coti¬
die in credentiũ uita examinanda agit᷑:
ꝙ in suꝑna eque ierłm u supͣ diximꝰ in eis
qͥ ad eã int̾re meruerint: ꝑfectiꝰ cõplebit᷑.
In hac nãq uita doctores scĩ qͣsi tͥduo ma¬
nentes in ierłm. qͣrto die argentũ ⁊ au¬
rũ qd̾ obtulerant appendendũ sac̾dotib
offerunt: cũ ⁊ sese fide fortes. spe sublunes.
dilectione feruentes exhibent: & suos qͦ
auditores ꝑ ꝯfessionẽ recte fidĩ. instar ar-¬
genti ꝓbati clarescere ꝑ puritatẽ sensus in¬
iuolati. in modũ auri pͥmi fulgesc̾e̾ ꝑ sus¬
ceptionẽ in se spãliũ carisinatũ. qͣsi uasa dõ
consecrata p̃minere demonstrant. In suꝑna
qͦ patͥa idem doctores. cũ pͥmo ꝓ sua fide. spe.
⁊ caritate. deĩ ꝙ̃ ꝓ illis qͦs docuert̃ grãm

Expanded text:
in fide et actione probos invenerit, quasi vasa quae offerimus in templum, per manum sacerdotum appendens, et puri metalli et perfecti ponderis esse reperiet. Quod et in hac Ecclesia per electos quotidie in credentium vita examinanda agitur, et in superna aeque Hierusalem, ut supra diximus, in eis qui ad eam intrare meruerint, perfectius completur. In hac namque vita doctores sancti quasi triduo manentes in Hierusalem, quarto die argentum et aurum quod obtulerant appendendum, sacerdotibus offerunt, cum et sese fide fortes, spe sublimes, dilectione ferventes exhibent, et suos quoque auditores per confessionem rectae fidei, instar argenti probati clarescere, per puritatem sensus inviolati, in modum auri primi fulgescere, per susceptionem in se spiritualium charismatum, quasi vasa Deo consecrata praeminere demonstrant. In superna quoque patria iidem doctores cum primo pro sua fide, spe, et charitate, deinde etiam pro illis quos docuerunt gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et misi eos ad heddo qͥ ẽ pͥmꝰ incasphiȩ loco: ⁊ po¬
sui in ore eoꝵ u̾ba q̃ loquerent᷑ ad addom ⁊ ad¬
fr̃s̃ eiꝰ nathineos in loco caspie: ut adduc̾ent
ũ scͥbit horosiꝰ sub aqͥlonis plaga ab occeano
orit᷑: cꝰ utͣq circa occeanũ littora ⁊ loca. deserta
incultaq hnt᷑. Iñ meridiẽ u̾sus ꝑ longas an¬
gustias tendit᷑: donec ꝑ magna spatia dila¬
tatũ. caucasi montis radicib t̾minet᷑. Ht ab¬

Expanded text:
Et misi eos ad Eddo, qui est primus in Chasphiae loco, et posui in ore eorum verba, quae loquerentur ad Eddo, et fratres ejus Nathinaeos, in loco Chasphiae, ut adducerent m sub Aquilonis plaga ab Oceano oritur, cujus utraque circa Oceanum littora, et loca deserta incultaque habentur: inde meridiem versus, per longas angustias tenditur, donec per magna spatia dilatatum; Caucasi montis radicibus terminetur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
pit: ut sunt inumera scõꝵ miracła q̃ in¬
star argenti ł auri fulgent indomo dñ.
Nec tũ ex eodẽ argento siue auro oblationes
q̃suꝑ altare imponant᷑ eini possunt: qr talia
cũ audimꝰ. inirari qͥdẽ uelut diuina debe¬
mus: s ñ hec tñ qͣsi possibilia ualemꝰ unita¬
ri. Sacͥficia aũ ꝓpͥe dicebant᷑ q̃ de frugib
t̃re offerebantꝰ: ut ẽ panis simila spice. Li

Expanded text:
pit, ut sunt innumera sanctorum miracula, quae instar argenti et auri fulgent in domo Domini; nec tamen ex eodem argento sive auro oblationes, quae super altare imponantur, emi possunt; quia talia cum audimus, mirari quidem velut divina debemus, sed non haec tamen quasi possibilia valemus imitari. Sacrificia autem proprie dicebantur, quae de frugibus terrae of
Abbreviated transcription (Latin):
cohortẽ religiosã nob̾ in auxiliũ aduocemꝰ:
qͦ adiuti animas fideliũ ad societatẽ elec¬
toꝵ atq ad arcẽ uitȩ ꝑfectioris. qͣsi uasa
scã ad tẽplũ dnĩ efficatiꝰ tͣnfferamꝰ. Apte
qͦ subiungit᷑. qr uenientes ierosolimã qui

Expanded text:
cohortem religiosam nobis in auxilium advocemus, quo adjuti animas fidelium ad societatem electorum, atque ad arcem vitae perfectioris, quasi vasa sancta ad templum Domini efficacius transferamus. Apte quoque subjungitur, quia venientes Hierosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
Huc usq reditꝰ de babilone in ierłm ppłi qui
captiuatꝰ fuerat: reductio uasoꝵ quȩ ab¬
ducta: restauratio ac dedicatio tẽpli qd̃
incensũ: celebratio sollẽpnitatũ ⁊ decanta¬
sub ducib zorobabel ⁊ iosuȩ describit᷑: q̃
rã humanȩ in xͦ saluationis continent:¬

Expanded text:
Hucusque reditus de Babylone in Hierusalem populi, qui captivatus fuerat; reductio vasorum, quae abducta; restauratio ac dedicatio templi, quod incensum; celebratio solemnitatum, et decantasub ducibus Zorobabel et Josue scribitur. Quae m humanae in
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͥsiuit. Respondit idẽ dñs dicens. Ꝙ tu
esto suꝑ .x. cuitates. Id ẽ ex eoꝵ qͦs dociusti
uita głiosior in celesti regno appare. Cong̃¬
gaui aũ eos ad fluuiũ. qͥ decurrit ad auua.
Nom̃ ħ loci misꝗͣ alibi me legisse memini. Cũ
uͦ inseqͣntib scriptũ sit Ꝙ p̃dicaui ibi ieiuniũ
gͦ a flumine hauua. duodecimo die m̃sis
pͥmi. uidet᷑ ueri simile qd̃ hauua fluuiꝰ sit.
⁊ alt̾ aliqͥs fluuiꝰ in eũ decurrat: in qͦrum
confino exras eos qͥ secũ ascendent cong̃gaue¬
rit. Iosephꝰ aũ ꝓhoc nomine ponit eufraten.
Uñ potest hauua ñ incongrue riuus aliqͥs
fluminis eufratis intelligi. Et mansimꝰ ibi

Expanded text:
spondit eidem dominus, dicens: Et tu esto super decem civitates; id est, ex eorum quos docuisti vita, gloriosior in coelesti regno appare. Congregavi autem eos ad fluvium qui decurrit ad Ahava. Nomen hoc loci nusquam alibi me legisse memini. Cum vero in sequentibus scriptum est, Et praedicavi ibi jejunium a duodecimo die mensis primi; videtur verisimile, quod et Ahava fluvius sit, et alter aliquis fluvius in eum decurrat, in quorum confinio Ezras eos qui ascenderunt secum congregaverit. Josephus autem pro hoc nomine ponit Euphratem. Unde potest Ahava non incongrue rivus aliquis fluminis Euphratis intelligi. Et mansimus ibi
Abbreviated transcription (Latin):
me inqͥt decretũ ẽ ut cuicũq placuerit
in regno meo de omĩ ppło ifrł ⁊ de sacelo¬
tib eiꝰ ⁊ de leuitis ire in ierłm: tecũ uadat.
lũ cogentes. ne sit inicerta ac dubia uoluntas
ficdi. uniu̾sis qͥb placuerit de suo regno. xͫ co¬
lere ꝑmittunt. A facie enĩ regis ⁊ septẽ con¬
hester legimꝰ. moris fuisse regib ꝑsarũ: ui in
cunctis q̃ agenda siue decernenda eẽnt:
uͤi. sapientiũ uterent᷑ consilio. Septẽ aut̃¬
ꝯsiliariis utunt᷑ fideles: cũ in omĩb q̃ faciuis.
p̃cepta ac decreta secunt᷑ scͥpturȩ diuine.

Expanded text:
me decretum est, ut, cuicumque placuerit in regno meo de populo Israel et de sacerdotibus eius et de levitis, ire in Ierusalem, tecum vadat. lum cogentes, ne sit incerta aut dubia voluntas fidei, universis quibus placuerit de suo regno Christum colere permittunt. A facie enim regis et septem conEsther legimus moris fuisse regibus Persarum, ut in cunctis quae agenda sive decernenda essent septem sapientum uterentur consilio. Septem consiliariis utuntur fideles, cum in omnibus quae faciunt praecepta ac decreta sequuntur Scripturae divinae.
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝗͣ loqͥndo cunctis ea q̃dłi st̃ p̃dicabant.
cabnaculũ ẽ. Notanda fides ac sapĩa regis
⁊i consiliatoꝵ eiꝰ: qͥ dona q̃ dno offerre uolu¬
erunt. magis ꝑ illũ qͥ legem dĩ ii manu ha¬
bebat. id÷ oꝑe cõplebat: offerenda eẽ uitel¬
sȩxert̃. Mirũq dictu ꝗͣ fidelit̾ ⁊ docte rex
uti solemꝰ. Et ds̃ cęli tab̾nacłm hab&e in ihe¬
rusalẽ: qr qͥ et̾nã incelis sedẽ ht̃ ipẽ cũ ꝑegri

Expanded text:
do quam loquendo cunctis ea quae Dei sunt praedicabant, tc. Notanda fides ac sapientia regis et consiliatorum ejus, qui dona quae Domino offerre voluerunt, magis per illum qui legem Dei in manu habebat, id est, opere complebat, offerenda esse intellexerunt. Mirumque dictu, quam fideliter ac docte rex uti solemus, et Deus coeli tabernaculum habet in Hierusalem; quia qui aeternam in coel
Abbreviated transcription (Latin):
s ã ut cõmunis maioꝵ fama ẽ oẽm sacre
scͥpture seriẽ q̃ parit̾ igne ad sumpta ẽ: ꝓ ut
qͥ uidebat᷑ legentib suffic̾e̾ rescͥpsit. In quo
oꝑe ferunt: qr ñ nulla u̾ba q̃ oportuna arbi¬
traret᷑ adiecerit. E qͥb : illud. E ñ surrexit
ꝓpħa inisrł sic̃ moyses: quẽ nossae dñs faciȩ
ad.f. Quȩ uidelicet u̾ba ñ nͥis qͥ longo pꝰ¬

Expanded text:
em sacrae Scripturae seriem, quae pariter igni absumpta est, prout sibi videbatur legentibus sufficere, rescripsit. In quo opere ferunt, quia nonnulla verba, quae opportuna arbitraretur, adjecerit; e quibus est illud: Et non surrexit propheta in Israel sicut Moyses, quem nosset Dominus facie ad
Abbreviated transcription (Latin):
tam corruꝑant. penitendo resipiscunt:
⁊ utriq ꝑ unũ eundẽq saluatorẽ uerũ re¬
gem ac sac̾dotẽ. qͣsi pascha felicissimũ ce¬
lebrantes: de ħ inundo ad patrẽ. de mor¬
te tͣnseunt ad uitã. Uerũ qr tẽplo incenso.
clade ꝑuste: & has miserante dnõ atq ad
suũ ppłm reu̾soͬ. ꝑͣari oportebat: ut qͥ edifi¬
cia eruta restaurauerant. haberent uñ ip̃i
admoniti restaurari intꝰ in fide ⁊ dilectio¬
ne sui creatoris discerent. Uñ bene sequit᷑.
norificas artarrersis litteras ad uniu̾sos
custodes rei publice tͣus flum̃. quib ⁊ ip̃m
templum diũ głificabat. iiii.¬

Expanded text:
corruperant, poenitendo resipiscunt, et utrique per unum eumdemque Salvatorem, verum regem ac sacerdotem, quasi pascha felicissimum celebrantes, de hoc mundo ad Patrem, de morte transeunt ad vitam. Verum quia templo incenso, clade perustae, et has, miserante Domino atque ad suum populum reverso, reparari oportebat; ut quia aedificia eruta restauraverant, haberent unde ipsi admoniti, restaurari intus in fide et dilectione sui Creatoris discerent. Unde bene sequiturnorificas regis Artaxerxis litteras ad universos custodes arcae publicae trans flumen; quibus et ipsum templum D
Abbreviated transcription (Latin):
xes hic qͥ deuotissima m̃te ꝓ suo modulo
tẽplũ ac sac̾dotes di uenerat᷑. eiq ꝓmpt̾u
defert famulatũ: xͥanos pͥncipes sic̃ p̃de¬
cessor eiꝰ dariꝰ significat. Nec mirandũ si
successores cyri qͥ tẽplũ dnĩ ⁊ ciuitatẽ edi¬
ficari fecert̃. qͥseruos eiꝰ ac legẽ dilexerunt

Expanded text:
xes hic, qui devotissima mente pro suo modulo templum ac sacerdotes Dei veneratur, eique promptum defert famulatum, Christianos principes, sicut et praedecessor ejus Darius, significat. Nec mirandum, si successores Cyri, qui templum Domini et civitatem aedificari fecerunt, qui servos ejus ac legem dilexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
typice suꝑ hostib eccł̃iȩ intelligenda tͣdide¬
runt. U̾bi grã pharao p̃cep̃ infantes ppłi dĩ
mascłos influmine necari. feminas reserua¬
ri: qr diabolus fortia nob̾ ⁊ firma extingue¬
re: fluxa ⁊ infirma cupit enutrire. Itẽ na¬
buchodonosor nissit õs ppłos sͥ subditos. au
adorare statuã suã: & diabolus satagit genꝰ
humanũ ꝑ dulcedinẽ pompe t̾restris. a
rectitudine m̃tis inflectere: & ad seqͦndã
cupiditatẽ q̃ ÷ simulachroꝵ seruitꝰ. decep¬
torũ corda ꝑu̾tere. Si gͦ mala reꝓboꝵ oꝑa¬

Expanded text:
e super hostibus Ecclesiae intelligenda tradiderunt. Verbi gratia: Pharao praecepit infantes populi Dei masculos in flumine necari, feminas reservari: quia diabolus fortia in nobis opera exstinguere, fluxa et infirma cupit enutrire. Item Nabuchodonosor jussit omnes populos sibi subditos audiadorare statuam suam. Et diabolus satagit genus humanum per dulcedinem pompae terrestris a rectitudine mentis inflectere, et ad sequendam cupiditatem, quae est « simulacrorum servitus, » deceptorum corda
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ñ nrĩ lib̾tate arbitrii. s inspiratione
suꝑne lucis gerit᷑ in nob̾: ũ auditis eugli
oraculis. scẽ eccłȩ m̃bris incorꝑem᷑. Pulcreq
pͥma die m̃sis qͥnti uenit cũ his qͥ libati ab
nostib fuerant in ierłm: qr dũ cõpletis .iiii.¬

Expanded text:
 nostri libertate arbitrii, sed inspiratione supernae lucis geritur in nobis, ut, auditis Evangelii oraculis, sanctae Ecclesiae membris incorporemur. Pulcherque prima die mensis quinti venit cum his qui liberati ab hostibus fuerant, in Hierusalem; quia dum co
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimã reduxit: simul ⁊ peccuniã
ac uasa dõ sacͣta inglam tẽpli eiꝰ aduexit:
cũ eundẽ ppłm ab uxoribꝰ alienigenis
pontificali auctoritate purgauit. Quȩ cunc¬
ta qͥd in scã ȩccłia gestũ a dno siue gerendũ
insinuent: docto patent lectori. S & nos ꝙ̃
ut simpliciorib pateant: elaborare curauimꝰ.
Qd̃ enĩ ascendit exras de babilone. ascenduntq
cũ eo de filiis isrł. & de filiis sac̾dotũ ac leui¬
tarũ: significat piã redẽptoris nrĩ dispensa¬
tionẽ. q̃ in carne apparens. confusionẽ mun¬
di hꝰ liber ipẽ a ꝯfusione uitioꝵ intͣuit : ut
nos secũ rediens ab oĩ ꝯfusione lib̾atos: ad tͣn¬
quillitatẽ suꝑne pacis induc̾et. Cuiꝰ uidelicos
pacis sempit̾nȩ. in p̃senti ȩccłia pignꝰ accepi¬
mus: dicente dno. Pacẽ reliqͦ.u. p.m.do.u.¬

Expanded text:
xit, simul et pecuniam ac vasa Deo sacrata in gloriam templi ejus advexit, cum eumdem populum ab uxoribus alienigenis pontificali auctoritate purgavit. Quae cuncta quid in Ecclesia sancta gestum a Domino, sive gerendum insinuent, docto patent lectori; sed et nos, ut etiam simplicioribus pateant, elaborare curabimus. Quod enim ascendit Ezras de Babylone, ascenduntque cum eo de filiis Israel, et de filiis sacerdotum ac Levitarum; significat piam Redemptoris nostri dispensationem, qua in carne apparens, confusionem mundi hujus, liber ipse a confusione vitiorum, intravit, ut nos secum rediens, ab omni confusione liberatos, ad tranquillitatem supernae pacis induceret; cujus videlicet pacis sempiternae in praesenti Ecclesia pignus accepimus, dicente Domino: Pacem relinquo vo
Abbreviated transcription (Latin):
centũ. ⁊ usq ad frum̃ti choros centũ: & usq¬
mora tͥbuant. nichil õino recͣctantes. qͥn
ueloces diuine uoluntatis iussa ꝑficiant.
Dent aũ illi aurũ in confessione uere ficdi:¬
dentq frum̃tũ in ostensione bone oꝑatio¬
numero centenario. sacdoti magno ⁊ scͥbȩ
legis d̃i celi dare iubent᷑: id ÷ dño iħu .xͦ. qͥ¬
lestia sequentib in domo patͥs p̃mia rep¬
misit: ũ nulla ꝓrsus alia ꝗͣ suꝑnę grã retri¬
butionis. bonis insistamꝰ actib. Centenariꝰ
nãq numerꝰ qͥ in cõpoto digitoꝵ de leua
tͣnsit in dext̾am: ea q̃ indext̾a iudicis. ħ :

Expanded text:
centum et usque ad frumenti choros centum et usqmora tribuant, nil omnino retractantes, quin veloces divinae voluntatis jussa perficiant. Dent autem illi aurum in confessione verae fidei, frumentum in ostensione bonae operationumero centenario sacerdoti magno et scribae legis Dei coeli dari jubentur; id est, Domino Jesu lestia sequentibus in domo Patris praemia repromisit; et nulla prorsus alia quam supernae gratia retributionis bonis insistamus actibus. Centenarius namque numerus, qui in computo digitorum de laeva transit in dexteram, ea quae in de
Abbreviated transcription (Latin):
libros scĩ eugłii fidẽ ⁊ sacͣm̃ta ueritatis dis¬
cimus: qͥb de captiuitate hostis antiqͥ dnõ
duce eripi.atq ad lib̾tatẽ głe filioꝵ d̃i de¬
beamꝰ ascendẽ. Quatuor eisdẽ libris p̃cepta
continent᷑ oꝑm: qͦrũ qͣsi gressib cotidianis
ad suꝑna ꝓmissa ꝑuenire ualeamꝰ. Neq¬
ħ sine sine figura misterii factũ ÷. qd̃ pͥma
die m̃sis cepit ascendẽ de babilone. ⁊ pͥma
rursũ die m̃sis ꝑuenit in ierłm. Primor¬
diũ nãq m̃sis in qͦ luna nouũ a sole lum̃
mutuari credit᷑: nouũ doni cęlestis initiũ
designat. E apte pͥma die m̃sis pͥmi as¬
cendit exras de babilone cũ eis qͦs a captiu¬
tate soluebat: qr pͥncipiũ scẽ conu̾sationis

Expanded text:
libros sancti Evangelii, fidem et sacramenta veritatis discimus, quibus de captivitate hostis antiqui Domino duce eripi, atque ad libertatem gloriae filiorum Dei debeamus ascendere. Quatuor eisdem libris praecepta continentur operum, quorum quasi gressibus quotidianis ad superna promissa pervenire valeamus. Neque hoc sine figura mysterii factum est, quod prima die mensis coepit ascendere de Babylone, et prima rursum die mensis pervenit in Hierusalem; primordium namque mensis, in quo luna novum a sole lumen mutuari creditur, novum doni coelestis initium designat. Et apte prima die mensis primi ascendit Ezras de Babylone cum eis quos a captivitate salvab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa dni laxata captiuitate ad patriam
remittit᷑. aliqͥd in eccłia scã boni posse figu¬
rare: legat op̾cła patrũ: qͥ act siue casus
regũ reꝓboꝵ sauł ⁊ iheconiȩ. scĩssima redẽp¬
toris nr̃i oꝑa. figuralit̾ designare dixert̃:
sauł uidelica uncti in regẽ. s merito scele¬
rũ suoꝵ occisi suꝑ innoxiã regis.xͥ mortem
int̾p̃tantes: iechoniȩ uͦ tͣnsiationẽ de iuda

Expanded text:
ni laxati a captivitate ad patriam remittitur, aliquid in Ecclesia sancta boni posse figurari, legat opuscula Patrum, qui actus sive casus regum reproborum Sauli et Jechoniae sanctissima Redemptoris nostri opera figuraliter designari dixerunt: Saulis videlicet uncti in regem, sed merito scelerum suorum occisi, super innoxia regis Christi morte interpretantes: Jechoniae vero translationem de Juda
Abbreviated transcription (Latin):
rem designant. qͥ captiuitatẽ gen̾is hu¬
mani sua grã relaxat. suãq in nobis domũ.
ip̃e nos scĩficando ac possidendo edificat: sic
& exras sac̾dos ac scͥba uelox eundẽ dnm̃
qͥ ñ uenit soluere legẽ s adimplere. mani¬
feste den̾̃ciat. Qui ⁊ ob id scͥba legis di si¬
ue sc̃ba uelox in lege moysi potuit recte
uocari: qr ipẽ moysi legẽ ꝑ angłm dedit:

Expanded text:
rem designant, qui captivitatem generis hurem designant, qui captivitatem generis humani sua gratia relaxat, suamque in nobis domum ipse nos sanctificando ac possidendo aedificat; sic et Ezras sacerdos ac scriba velox, eumdem Dominum, qui non venit solvere legem, sed adimplere , manifeste denuntiat. Qui et ob id scriba legis Dei, sive scriba velox in lege Moysi potuit recte vocari, quia ipse Moysi legem per angelum dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
in babilonẽ tͣnsinigrati. Hi aũ qͥ nc̃ reduc¬
ti ꝑ exrã legunt᷑. de decẽ tͥbub qͤ specialit̾
pꝰ diuisionẽ isrł uocabant᷑ extiteruit: qͦs
reges assyrioꝵ longe añ tprã nabuchodo¬
nosor captiuart̃: &s ult̾ montes medoꝵ ha¬
bitare fecert̃. Tunc itaq due tͥb maxima
ex parte doinũ rediert̃: ac templũ gͣui cũ
labore restaurart̃. Decẽ aũ tͥb qͣ minorem
templi ⁊ religionis curã habuert̃. iubente
lica rege patriã redire neglexert̃: eo qͦd
destructo chaldeoꝵ inꝑio. lib̾e sub regib
ꝑsarũ qͥgentẽ ipsoꝵ diligebant iuiuerent.
At uͦ cũ templũ reedificatũ. ⁊ comp̾ssã eẽ
samaritanoꝵ inuidiã cõpererant. taudẽ
⁊ de ip̃is domũ aliqͥ redire consenserunt:
tam: si plures ibidẽ resedert̃. qͣrũ ꝓgenies
usq hodie eisdem in partib detineri. & ꝑsa¬
rũ genti seriure ꝑhibet᷑. Sic̃ aũ ⁊oroba¬
bel ⁊ iħc ut sepe dictum ẽ. dñm̃ saluato

Expanded text:
reducti per Ezram leguntur, de decem tribubus, qui specialiter post divisionem Israel vocabantur, exstiterint; quos reges Assyriorum longe ante tempora Nabuchodonosor captivarunt, et ultra montes Medorum habitare fecerunt. Tunc itaque duae tribus maxima ex parte domum redierunt, ac templum gravi cum labore restaurarunt. Decem autem tribus, quae minorem templi et religionis curam habuerunt, jubente licet rege, patriam redire neglexerunt, eo quod destructo Chaldaeorum imperio, libere sub regibus Persarum, qui gentem ipsorum diligebant, viverent. At vero cum templum reaedificatum, et comprehensam esse Samaritanorum invidiam compererant, tandem et de ipsis aliquid domum redire consenserunt; tametsi plures ibidem resederunt, quorum progenies usque hodie eisdem in partibus detineri, et Persarum genti servire perhibetur. Sicut autem Zorobabel et Jesus, ut saepe dictum est, Dominum Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimoꝵ de ꝯfusione uitioꝵ. ad pacẽ
serenitatẽq uirtutũ: ꝓficientib merito¬
rũ gͣdib sol&s intͦduci. In scđo anabath¬
mon ħ ÷ ascensuũ eoꝵdẽ. palã exclamat
cunctis ad sũma tendentib: qͦ duce ten¬
dere ac ꝑuenire debeant insinuans:

Expanded text:
usione vitiorum ad pacem serenitatemque virtutum, proficientibus meritorum gradibus solet introduci. In secundo Anabathmon, hoc est, ascensuum eorumdem Psalmo exclamat cunctis ad summa tendentibus, quo duce tendere ac pervenire debeant, insinuans:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista dicens. Lingua mea.c.s.ii.s. Lin¬
gua qͥppe ꝓpħe calamꝰ erat scͥbe uelocis:
qr q̃ dñs illũ sine ulla mora erat tpr̃is intꝰ
illustrando docuit: ħ ipẽ ꝑ officiũ lingue
foris hominib tpr̃alit̾ ꝓferendo declara¬
uit. Quẽ suo qͦ nõe ezras qͥ int̾pr̃ adiutor:¬

Expanded text:
. Lingua quippe prophetae calamus erat scribae velocis; quia quae Dominus illum sine ulla mora temporis intus illustrando docuit, haec ipse per officium linguae foris hominibus temporaliter declaravit. Quem suo quoque nomine Ezras, qui interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
rit. in sinceritate nob̃ ẽ ⁊ ueritate. ĩmo in
omĩũ bonoꝵ oꝑm uictimis atq holocaustiᷤᷤ
tpr̃e mortẽ tͣnsitorie gustatã. ȩt̾nȩ resur¬
rectionis uirtute deuic̃. Pot̃ ħ in loco cele¬
bratio paschȩ ad tempꝰ nrẽ resurrectionis
typice referri : u edificatio qͥdẽ templi pre¬
sentẽ scẽ eccłiȩ statũ designos: dedicatio ui¬
tam fucurã. q̃ in animarũ scãrũ cũ de cor¬
pore exierint exultacione gerit᷑: ĩmolatio
paschȩ insinuet głam resurrectionis: cum
re ipsa ac ueritate uidentes reficiuntur.
Uñ ⁊ in ħ pascha. õs sac̾dotes ac leuitȩ om̃s
ppłi cętꝰ. õs qͥ de gentib ad eos confluerais

Expanded text:
rit, in sinceritate nobis est et veritate, imo in omnium bonorum operum victimis atque holocaustis tempore mortem transitorie gustatam, aeterna resurrectionis virtute devicit; potest hoc in loco celebratio paschae ad tempus nostrae resurrectionis typice referri; ut aedificatio quidem templi praesentem sanctae Ecclesiae statum designet, dedicatio vitam futuram, quae in animarum sanctarum, cum de corpore exierint, exsultatione geritur. Immolatio paschae gloriam insinuet resurrectionis, cum re ipsa ac veritate videntes reficiuntur. Unde et in hoc pascha omnes sacerdotes ac Levitae, omnis populi coetus, omnes qui de gentibus ad eos conf