comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc muido fuer religionũ dicamꝰ quas ap̃i ueritas cũ suis extine : ar de¬
leuit auctorib haec quantũ ad locũ misticũ expectat Nã uͦ si etia mora
les nobis figura tractanda est: dicimꝰ qđ una quȩq animã in hoc mundo
dũ inerporib inuit̃ & in ignorantia ueritatis: in egrpto posita ẽ: huic eru¬
si apppiare cȩꝑit lexdi : aquas euertit in sanguinẽ id ẽ fluidã s lubric̃a iuiuen¬
tutis uitã  : conuertit adsanginnẽ uecis uel noui testam̃ti Tũ deinde educit
exea uanã & inanẽ loquacitatẽ. & aduersũ dĩ ꝓindentĩa: ranarũ similem
quȩ relã Purgat etia malignas cogitationes eiꝰ & scrnifiũ mordacitati simile
calliditatis aculeos discutit : Libidinũ quoq morsus crnomiȩ spiculis similes
depellit. Stultitiasexea & in tellectũ petudib similẽ delet: ꝑquã homo cũ
in honore eẽt ñ in tellex̃ sed cõꝑatꝰ ẽ ium̃tis insipientib & similis factꝰ est

Expanded text:
hoc mundo sunt religionum, quas Christi veritas cum suis exstinguit auctoriblis nobis figura tractanda est, dicemus quod unaquaeque anima in hoc mundo dum in erroribus vivit et in ignorantia veritatis, in Aegypto posita est. Huic si appropinquare cvitam convertit ad sanguinem Veteris vel Novi Testamenti. Deinde educit lex ex ea vanam et inanem loquacitatem adversum Dei providentiam, ranarum querelae similem. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyiae spiculis similes depellit: stultitiamque et intellectum pecudibus similem per quam homo, cum in honore esset non intellexit, sed comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est
Abbreviated transcription (Latin):
tio ibi om̃is tribulationũ pugna consurgit. Ex qͦ gͦ loqͥ cȩpit morses & aaron
ad pharaonẽ : affligit᷑ popłs dĩ. Ex quo in animã tuã sermo dĩꝑlatꝰ ẽ necenario
certam̃ intrate ẽ. uirtutes ad uersũ uitia suscitant᷑. Priꝰ uͦ quã ueniret sermo
qͥ argueret iitia intra te inpace durabant Sed ubi sermo dĩ facere cepit uniꝰ¬
cunisq discrim : tunc ꝑt̾batio magna consurgit. & sine fine renascit᷑ bellũ Cũ
inuistitia enĩ quando potest c̃uenire iustitia: cũ sobrietate ebrietas: cũ ueri

Expanded text:
t, tribulationum pugna consurgit. Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron  per omnes æternitates. Ex quo in animam tuam sermo Dei perlatus est, necessario certamen intra te virtutibus contra vitia suscitatur. Prius vero quam veniret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant, sed ubi sermo Domini facere ceperit uniuscuiusque discrimen, tunc perturbatio magna consurgit, et sine federe nascitur bellum. Iniusti
Abbreviated transcription (Latin):
ui upti uelint habitare in ramis istis. in qͥb ñ loquendi decus. ẽ: s ratio uiuendi. Quid gͦ faciemꝰ &e nors

Expanded text:
nibus capti, velint habitare in ramis istis, in quibus non loquendi decor est, sed ratio vivendi. In divinisnibus capti, velint habitare in ramis istis, in quibus non loquendi decor est, sed ratio vivendi. In divinis
Abbreviated transcription (Latin):
minũ cuiꝰ natura hȩc ÷ ut cũ iactũ fuerit int̾rã regeneratũ in spicã. uel quãcũq
sui generis speciẽ. multiplicit̃ diffundat᷑ : & tanto cumulatius quanto uel peritias
cola plus seminib laboris impenderit. uel beneficiũ terrȩ foetuncdioris indulseni
s ic gͦ efficit᷑ : ut culturȩ diligentia eociguũ sem̃. uerbi causa sinapis qͦd ⁊÷ minimil
om̃iũ. efficiat᷑ mauis om̃ib holerib & fiat arbor. ita ut ueniant uolatilia cęli&
bitent in ramis eiꝰ. Ita & hic sermo qͥ nc̃ nob̾ ex diumis uoluminib recitatꝰ ÷ si peritũ inueniat &d
ligentẽ colonũ. cũ pͥmo ad tactu uideat᷑ exiguus & breuis. ut ceꝑit exccoli. & spũalit̾ retracas
crescit in arborẽ. in ramos & in uirgulta diffundit᷑ ita ut possint uenire disputatores & reccõs
uiꝰ mundi. qͥ uelut aues cȩli leuib pennis uerboꝵ dũ taeat pompa exxcelsa sectant᷑ u ardua eeratio¬

Expanded text:
actum fuerit in terram, regeneratum in spicam, vel in quamcunque sui generis speciem, multipliciter diffundatur, et tanto cumulatius, quanto vel peritus agricola plus seminibus laboris ?: i--  penderit, vel beneficium terrae foecundioris indulserit. Sic ergo efficitur, ut culturae diligentia exiguum semen, verbi causa sinapis, quod est minimum omnium, efficiatur maius omnibus oleribus, et fiat arbor, ita ut veniant volatilia caeli, et habitent in ramis eius. Ita et sermo qui nobis ex divinis voluminibgentem colonum, cum primo attactu inveniatur exiguus et brevis, ut coeperit excoli, et spiritualiter retractari, crescit in arborem, in ramos et in virgulta diffunditur, ita ut possint venire disputatores et rhetores uius mundi, qui velur aves caeli levibus pennis verborum duntaxat pompa excelsa sectentur, et ardua: et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
rabia nõcdutunt indicari figurasit᷑ arbitor carmina poeta munginai qua¬
canes inflata modiuiatione uelut ranarũ sonis &cantib mundo hiuc̃
nisi tia sonũ uocis imꝓbis & in porcums damorib redditio Post hoc edrta¬
pas ꝓdducunt i hoc añimal pennus qͥdẽ suspendit paera uolitans. sed ita
subtile ẽ & minutũ: ut oculi uisũ nisi acutȩ cernentis effugag Compꝰta se cũ insede¬

Expanded text:
r, quibus indicari figulariter arbitrantur carmina poetarum, qui inani quadam, et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus mundo huic nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit. Post hoc sciniphes producuntur. Hoc animal pennis quidem suspenditur per aera volitans; sed adeo subtile est et minutum, ut oculi visum, nisi acute cernentis, eludat: corpus tamen cui insede
Abbreviated transcription (Latin):
poterant resistere morsi. In septima igilare iubet mane ualde &stare conto
pharaonẽ : cũ grandinẽ & ignẽ ꝓducit & uoces In octaua intrare p̃cipit᷑
adeũ : cũ locusta ꝓducit᷑. In nona rursũ contẽpnit᷑ pharao. & p̃cipitur ad cȩ¬
nebrȩ. & ñ qͥdẽ intrat : sed uocat᷑ ad pharaonẽ. Similit᷑ & indecima cũ pͥmi¬
tiua delent᷑ : & cogit᷑ cũ festinatione exire de aegrpto Sunt &aliȩ ꝑmulti

Expanded text:
Mosi. In septima vigilare jubetur valde mane, et stare contra Pharaonem, cum grandinem et ignem producit et voces. In octava intrare praecipitur ad eum cum locusta producitur. In nona rursus contemnitur Pharao, et Mosi Moses praecipitur ad coenec intrat, sed vocatur ad Pharaonem. Similiter in decima, cum primitiva delentur, et cogitur cum festinatione exire de Aegypto. Et Domi
Abbreviated transcription (Latin):
diaer̃ ante nos qͥdã rationabilis eruditionis formã tenere. Obstetrices em̃ medicȩ quȩdã s̃ : & tam masculos
nascentes quã feminas fouent. ł ruditio gͦ ista cõmunis rationabilis scientiȩ : ad omnẽ ꝓpe modũ ꝑuenit
sensũ. om̃s instruit. om̃s fouet. Si qͥs in ea uirilis animi fuerit. & uoluerit cȩlestia quȩrere. & diuma secrari¬
recunda moralis. ẽ mores cõponit. uerecundiã docet. instituit honestatẽ. Michi tam̃ dicit de his scriptura
Et seffora quȩ passer int̃p̃tat᷑: legi quȩ spũalis ÷ posse conferri. Phua uero quȩ rubens uel uerecunda ÷ in¬
dicare euangłia quȩ xp̃i sanguine rubent. & ꝑ uniuersũ mundũ passionis eiꝰ rutilant cruore. abhis gͦ
animȩ quȩ nascunt᷑ in eȩcłia uelut obstetricib medicant᷑: qͥa scripturarũ lectione cuncta in eas erudita¬

Expanded text:
dixerunt quidam rationabilis eruditionis formam tenere. Obs quam feminas fovent: sic eruditio ista communis rationabilis scientiae ad omnes propemodum pertingit sensus: omnes instruit, omnes fovet; et sive coelesrecunda, moralis est, mores componit, verecundiam docet et honestatem. Mihi tamen quia dicit Scriptura et Sephora, quae passer interpretatur, legi, quae spiritualis est, convenire: Phua vero, quae rubens vel verecunda, indicare Evangelia, quae Christi sanguine rubent, et per universum mundum passionis cruore rutilant. Ab his ergo Ecclesia nascuntur, velut ab obstetricibus medicantur, quia Scripturarum lectione cuncta in illa eruditi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. aut plenus ueritate. Uacuus ẽ. sermo
om̃is qͥ mendax ẽ. Plenꝰ ẽ. autẽ ueritatis qͥ
habet scientiã dĩ umuersoꝵ & docet ut
credamus dõ pollicenti regna celoꝵ sc̃is
suis Uide gͦ quid dicant qui ñ fuer̃ uam¬
loqui neq: uacii umquã apparuer̃. in cons¬
pectu dm̃ dĩ. Nos om̃s explenitudine eius

Expanded text:
e. Vacuus est sermo omnis qui mendax est. Plenus 1137 est autem veritate, qui habet scientiam Dei universorum, et docet ut credamus Deo pollicenti regna coelorum sanctis suis. Vide ergo quid dicant, qui non fuerunt vaniloqui, neque vacui umquam apparuerunt in conspectu Domini. Nos omnes ex plenitudine eju
Abbreviated transcription (Latin):
est labia ꝓpħes paratꝰ suscepit minifti¬
Sed ut paratior eẽt. ad hoc meminerat
ces morseos Nã & ille eadẽ utens uo
mitte me pͥnceps popłi tudexq factꝰ &
famtulus dĩ nuncupatus ẽ. Audua autẽ¬
ego quendã hebreũ exponente huno locuĩ
atq dicentẽ quia libenter quidẽ ꝓphis o
quae ei eẽnt. dicenda. Porro audiens II
quȩ eent. popło nunciainda hoc ed
re audietis & ñ intelligetis : Et cet̃ra inst¬
quentib pigrior fit dicente ei uoce dics
ma. Respondit ͤ & dic̃ Quid clamabo
Arbitor autẽ hȩc ꝓpħare de saluator
quia futurũ erat ut audientes ñ audis
& uidentes ñ uiderent Manifestius por
istius modi est. Uidebant quidẽ tunc iudei
cecos respicientes rationẽ autẽ isionis
ignorabant. Audiebant parabolas quas
dis soluit secreto discipłis saluator. ipsi
uero ñ audiebant nescientes quȩ diceban¬
tur łpt̃ hoc testificans eos dr̃ Qui ha¬
bet aures audiendi audiat Haec eñi pͥ¬
uati erant his aurib ut non audirent.

Expanded text:
 labia Propheta, paratus suscepit ministeSed ut paratior esset ad hoc, meminerat vocis Mosei. Nam et ille eadem utens voce, mitte me, princeps populi, judexque factus, et famulus Dei nuncupatus est. Audivi autem quemdam Hebraeum exponentem hunc locum, atque dicentem, quia libenter quidem Prophetequae essent ei dicenda. Porro audiens tristia, quae essent populo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia futurum erat, ut audientes non audirent, et videntes non viderent. Manifestius porristiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent;
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. sed ꝑ singula uirtutis oꝑa sẽꝑ iust
nascit᷑ ex dõ. Hoc autẽ ut pleniꝰ possit ꝓba¬
ri. etĩã de saluatoris nr̃i cotidiananati¬
uitate dicamꝰ. liquido id iniustis obtinentes.
quod indño p̃cesserit Saluator nr̃ splen¬
dor ẽ głȩ. Splendor autẽ ñ semel nascit᷑
& deinceps desinit. Nascit᷑. sed quotiens¬
cunq ortũ fuerit lum̃ in quo splendor
oriat᷑. totiens orit᷑ & splendor głãe¬
splendor ẽ lucis aet̃nae. Si igitur salua¬
tor sẽꝑ nascit᷑. & id circo dicit. ante om̃s¬
aut̃ colles generauit me. Non ut quidã
male legunt genuit me. si sẽꝑ ex patre
nascit᷑ dñs. etiã tu in similitudinẽ eiꝰ. tam̃
ris adño ꝑ singulos intellectus ꝓsingula
oꝑa & efficeris filius dĩ. in xp̃o iħu cui ẽ

Expanded text:
irtutis opera semper justus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostri quotidiana nativitate dicamus, liquido id in justis obtinentes quod in Domino praecesserit. Salvator noster splendor est gloriae, splendor autem non semel nascitur, et deinceps desinit nasci: quotiescumque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor glorsplendor est lucis aeternae. Sic igitur Salvator semper nascitur, et idcirco dicit: Ante omnes colles generat me, non, ut quidam male legunt, generavit. Si semper ex Patre nascitur Dominus, etiam tu in similitudinem ejus tantum ris a Deo per singulos intellectus, per singula opera, et efficeris filius Dei in Christo Jesu, cui e
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ pͥorũ Ad ꝓbationẽ autẽ eiꝰ rei qͥr
duplices habeamꝰ patres. utimͣ & dauid
testimonio inquadragesimo quarto psal¬
mo ita dicentis Audi filia & inde &
indina aurẽ tuã. & obliuiscere popłm
tuũ & domũ patris tui. Pat̃ dic̃ obliuis¬
cere domũ patris tii quasi pat̃ qͥ p̃cepit-
Audi filia. Ergo duplices nr̃i patres sunt :
sed obliuiscere inqͥt domũ patris tui pͥoris
Si igit᷑ oblitꝰ priꝰ domꝰ patris tui pͥoris rur¬
sũ fueris ad peccata conuersus incidisti in id
qđ nunc dr̃ peccatũ conuersis̃ ad iniqͥta¬
tes patrũ suoꝵ pͥoꝵ. Dicebã dudũ zabu¬
lũ patrẽ nr̃m fuisse quãquã ds̃ nr̃ fac
cauimꝰ infelix ille qͥ sẽꝑ generat᷑ azabu¬

Expanded text:
approbationem autem ejus rei. quia duplices habemus patres, utemur et David testimonio in quadragesimo quarto psalmo ita dicentis: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populi tui et domum patris tui . » Pater dicit, oblivisceris domum patris tui, quasi pater quippe coepit, « audi filia. » Ergo duplices nostri patres sunt: sed obliviscere, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris tui prioris rursum fueris ad peccata conversus, incidisti in id, quod nunc dicitur peccatum: « Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum. Dicebamus dudum zabulum patrem nostrum fuisse, antequam Deus factcamus. Infelix iste qui semper generatur a zabu
Abbreviated transcription (Latin):
& aurib suis grauit̃ audier̃ & oculos
suos clauser̃ Possunt aut̃ & alit̃ mani¬
festius in telligi. quȩ dicunt᷑ in loco Multi
hominũ putant insipientes creaturas &
mundũ istũ contẽplantes idere se ea. Et
quid dico hominũ Ecce uolucres & qua¬
drupedia uident solẽ & luna. & uniuer¬
sũ simul celũ cũ stellarũ choro sed rationes
eoꝵ ñ intelligunt. Soli uͦ iusti & scĩ ꝑsapi¬
entiȩ dĩ rationẽ conp̃hendentes inspicunt
ea ldõ in octauo psalmo dauid dicit. Qm̃
udebo cȩlos tuos oꝑa digitoꝵ tuoꝵ a¬
m uoꝵ lima & stellas quȩ tu funda¬
sti. Quid eni nc̃ ꝓpħa ñ uidet cęlũ & lu¬
nã. Sed hoc qđ ait uidebo si considemꝰ

Expanded text:
graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes eorum non intelligunt. Soli vero justi et sancti per sapientiae Dei rationem comprehendentes inspiciunt ea. Ideo in octavo psalmo David dicit: Quoniam videbo coelos tuos opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quae tu fundasti. Quid enim nunc Propheta non videt coelum et lunam? Sed hoc quod ait videbo, si consideremus,
Abbreviated transcription (Latin):
mant non gens ad dm̃ suũ:. Hec eis respon¬
aete. Deficient̃ aut̃ dr̃: hoc eis responde¬
e Non gens ad dm̃ suũ exquir̃ Una queq
gens si querit ioħem. ad ꝓpriũ dm̃ refert
quod questuit hȩc eis respondete. Uos aut̃
srahelite habentes dm̃ uerũ qͥẽ. suꝑ omĩa
sũ queritis : nolite uentriloquos querere
neq de t̾raclamantes. neq uamloquos
sed ꝓpriũ dm̃. Quid quer̃ de uiuentib
mortuos: Mortui enĩ sunt demones
priuati uera uita qͥ dic̃ ego sũ uia No¬
lite gͦ mortuos sciscitari : de uius nego¬
tis : Legẽ enĩ suscepistis ouos qͥb ꝑsua¬
dere ñ potuit : ut quereretis ista de uen¬
triloquis & de t̾ra clamantib uanos
sermones Sermonẽ ueritatis & legem
suscipientes : e eã in aduitoriũ legis ur̃ȩ
attendite. in lege ur̃a scriptũ est: Non se¬
quaris idola Iuxta legẽ facientes non at¬
tendatis uentriloquis. neq is qui de t̾ra
damant Legẽ enĩ in adutorium dedit

Expanded text:
mant, non gens ad Deum suum, haec eis responmant, non gens ad Deum suum, haec eis respondete. Deficienter autem dicitur. Haec eis respondete, non gens ad Deum suum exquiritur. Unaquaeque gens, si quaerit Jovem, ad proprium Deum refert quod quaesivit. Haec eis resraelitae habentes Deum verum, qui est super omnia, cum quaeritis, nolite ventriloquos quaerere, neque de terra clamantes, neque vaniloquos, sed proprium Deum. Qui quaerunt de viventibus mortuos. Mortui enim sunt daemones privati vera vita, quae dicit: Ego sum vita. Nolite ergo mortuos suscitari de vivis negotiis . Legem enim suscepistis. O vos, quibus persuaderi non potuit, ut quaereretis ista de ventriloquis, et de terra clamantibus, vanis sermonibus sermonem veritatis et legem, suscipientes eam in adjutorium Legis vestrae, attendite: in lege vestra scribitur: Non sequaris idola: juxta legem facientes non attendatis ventriloquis, neque his, qui de terra clamant. Legem enim in adjutorium dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui mundi s̃ in auditu animȩ. sed & si di
in reꝓmissione pes tuus ñ offendet: ñ
est arbitrandũ hoc dici de corporeo pec
Est eñi quidã pes cordis : in grediens eu
qui dix. Ego sũ uia: Sic igit᷑ similis ue¬
tri corporali uent̃ ẽ. animȩ de quo lo¬
quitur iustus Atimore tuo dñe inuentr
salutis tuȩ : quẽ fecisti suꝑ trã. Quicuns
autẽ plenũ habent uentrem uacuis serm¬
nib qui de t̾ra sunt habent uentre de ĩ¬
ra subsistentẽ De quo scriptũ ẽ. Ds autẽ
& istũ & hȩc destruet: Sc̃i gͦ uentre ha¬
bent in quo atimore dñi & conceperio
& plenꝰ est uent̾ eoꝵ fontib aquȩ sali¬
entis in inta ȩt̾nã De isto uentre ait ill
Auris & uent̃ m̃s quasi ut̃ plenus mu¬
sti alligatus Hȩc enĩ dix̃. non de corpo¬
inutre. Ista in solutionẽ ꝓpositionis ne
ad hoc qđ cepimꝰ reuertatur. Si gͦ dyee¬
pint aduos querite uentriloquos & eos qͥde¬

Expanded text:
qui mundi sunt in auditu animae. Sed etsi dicitur qui mundi sunt in auditu animae. Sed etsi dicitur in repromissionem: Pes tuus non offendet , non est arbitrandum de corporis pede. Est enim quidam pes cordis ingrediens ad eum, qui dixit: Ego sum via. Sic igitur similis ventri corporali venter est animae, de quo loquitur justus: A timore tuo, Domine, in ventre salutis tuae, quam fecisti super terram . Quicumque autem plenum habent ventrem vanis sermonibus, qui de terra sunt, habent ventrem de terra subsistentem de quo scriptum est: Deus autem et istam, et haec destruet . Sancti ergo ventrem habent, in quo a timore Domini et conceperunt, et plenus est venter eorum fontibus aquae salientis in vitam aeternam. De isto ventre ait ille: Aures et venter meus quasi uter plenus musto ac ligatus . Haec enim dixit non de corpoin utrem. Ista in solutionem propositionis. IV. Nunc ad hoc quod coepimus, revertamur. Si ergo dixerint ad vos, quaerite ventriloquos, et e
Abbreviated transcription (Latin):
quis ex uob̾ a quoquã eã audiens estimet
scriptura sibi eẽ. contrariã. aut nos ñ ins¬
xxisse quomodo oporteat apꝓbare sermo
in eos accusatoriũ : qui de uentre damant
Quȩ gͦ ẽ ꝓpositio : Siquis ait credit in me
flumina de uentre eiꝰ fluent. fons aquȩ
salientes in uitã aet̃nã Dicat itaq: aliqus
de his qͥ proponunt : si saluator repmitt
hoc ẽ. de uentre fontẽ aquȩ salientis
ta aet̃nã. De iusto egreditur : & iustus
uentre clamat:. Siquidẽ fons aquȩ quẽ
uator repmittt : inuentre eius est. Seda
cendũ : ne forte duos habeamꝰ uentres.
& alius sit corporalis alius sp̃italis
modo reliquȩ partes quȩ uident᷑ in cor¬
re nominari. ueluti sunt oculi Uerũ ali
corporis alii animȩ Siem dr̃ de oculis¬
datũ dñt mandatũ dm̃ lucidũ illuminans
culos : non puto hoc referendũ ad oculos
corporales & si dr̃ qͥ habet aures audi¬
di audiat. ñ est putandũ hoc dici de co¬
poris aurib: sed de animȩ quas habent

Expanded text:
quis ex vobis a quoquam eam audiens, existimet aut Scripturam sibi esse contrariam, aut non inspexisse quomodo oporteat approbare sermonem in eos accusatorium, qui de ventre clamant. Quae est ergo propositio? Si quis, ait, credit in me, flumina de ventre ejus fluent, fons aquae salientis in vitam aeternam . Dicat itaque aliquis de his, qui proponunt si Salvator repromittit hunc esse de ventre fontem aquae salientis in vitam aeternam, de justo egreditur, et justus de ventre clamat. Siquidem fons aquae, quem Deus repromittit, in ventre ejus est. Sed dicendum est ne forte duos habeamus ventres, et alius sit corporalis, alius spiritalis; quomodo reliquae partes, quae videntur in corpore nominari, veluti sunt oculi, verum alii corporis, alii animae. Si enim dicitur de oculis: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos , non puto hoc referendum ad oculos corporales. Et si dicitur: Qui habet aures audiendi audiat , 1138 non est putandum hoc dici de corporis auribus, sed de animae, quas habent
Abbreviated transcription (Latin):
eis Est aliqua eoctranea aueritate sapi¬
entia quã disꝑdit ds̃ Hanc iste habens
ȩstimat se ẽẽ. sapientẽ & dic̃ sapientia
intellectꝰ aufera fines gentiũ. & uires
eoꝵ depascar. Peruenitꝰ enĩ ad om̃s gĩ
oꝑatio eiꝰ sed saluator in om̃s g̾s mit᷑¬
tens sermones suos. eruit eos qui aza.¬
bulo incunctis gentib captiui tenebant᷑
& uires eoꝵ depascar. Minat᷑ se i¬
res nr̃as p̃datũ ire. & trade ad¬
uersus nos militantib & re uera
est ude eũ quibusdã hoc faciente:

Expanded text:
eis . Est enim aliqua extranea a veritate sapientia, quam disperdet Deus. Hanc iste habens existimat se esse sapientem, et dicit: Sapientiam intellectus auferam, fines gentium, et vires eorum depascar. Pervenit enim ad omnes gentes operatio ejus; sed Salvator in omnes gentes mittens sermones suos, eruit eos, qui a Zabulo in cunctis gentibus captivi tenebantur. Et vires eorum depascar. Minatur se vires nostras praedatum iri, et tradere adversus nos militantibus. Et revera est videre eum quibusdam hoc facientem.
Abbreviated transcription (Latin):
& uires eoꝵ de pascart accipiens nrasena¬
res depastus ẽ nos Et cõmouebo ciuitatos
quȩ in habitantur C hoc ⁊ abulus cominas
It frequent̃ qͥdem concussit quitates in habis¬
tatas ꝑ secutionibus frequent̃ concussit scas¬
dalis. Sed nos tẽptemꝰ fundam̃tũ habentes
suꝑ petrã tales fieri ut iste qͥ dic̃ comoueb
cuntates quȩ in habitantur. nos mouere
seueremus ut pote habentes aedificiums

Expanded text:
piens nostras vires, depastus est nos. Et commovebo civitates, quae inhabitantur . Et hoc Zabulus comminatur; Et frequenter quidem concussit civitates inhabitatas persecutionibus, frequenter concussit scandalis. Sed nos tentemus fundamentum habentes super petram tales fieri, ut iste qui dicit: Commovebo civitates, quae inhabitantur, nos movere erseveremus, utpote habentes aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
płi huiꝰ . inspiciamꝰ om̃is qͥ in p̃sentis utae
curis uersat᷑ cor incrassatũ habec. Aut alit̃
eis qͥ in secularib: morantur in crassatũ ẽ cor
Qua si a spinis enecentur id creo pinguescit
cor & ñ potest teniuores sps suscipe na¬
tiones Iugiamꝰ gͦtalib: curis ut ad tenua¬
tũ cor nr̃m dõ acceptabile fiat tugiamꝰ

Expanded text:
 Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo ac
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ dic̃ iurib faciã & sapientia intel¬
lectus auferã fines gentiũ. a estimats for¬
titudine sua qđ uult in nob̾ se posse ꝑfice¬
re It reuera si uincam᷑ & posthȩc uerba
peccemꝰ. si post eccłam rursum in circum
& adequoꝵ cursus & ad conuersus gen¬
tiliũ eamꝰ. qͥd aliud fit quã superatos
nos possidet It qͥd dix̃ zabulus: Uirib
faciam Consequit᷑ in nob̵ peccantib qđ
minatꝰ est. Sed & si fornicem post casti¬
tatẽ longi tẽporis post sc̃ĩmoniã mul¬
tã qͥd asuid fit quã uera lo cutus
Quid aut̃ & aluid repmittat iste ma¬

Expanded text:
igitur dicit? Viribus faciam, et sapientiam intellectus auferam, fines gentium . Existimat fortitudine sua, quod vult in nobis se posse perficere. Et revera si vincamur, et post haec verba peccemus; si post Ecclesiam rursum in circum, et ad equorum cursus, et ad conventus gentilium eamus, quid aliud fit, quam superatos nos possidet? Et quid dixit Zabalus, viribus faciam? consequitur in nobis peccatoribus, quod minatus est. Sed et si fornicemur post castitatem longi 1141 temporis, post sanctimoniam multam, quid aliud fit, quam vera locutus Quid aut
Abbreviated transcription (Latin):
in aduitoriũ dedit ut dicant qͥ acceperunt
legẽ in adiutoreũ. ñ ẽ ut ũbũ istud. quomͦ
locutus ẽ. mor̃ses in lege lata ꝑ angłos
in manu mediatoris Multo autẽ digniꝰ
potest hoc ȩccła dicere : ñ ẽ. ũbũ istud¬

Expanded text:
rium dedit: ut dicant, 1140 qui acceperunt Legem in adjutorium, non est ut verbum istud, quod locutus est Moyses in Lege lata per Angelos in manu mediatoris . Multo autem dignius potest hoc Ecclesia dicere, non est sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uacuos uirtute. uacuos xp̃o. Si dixerint
uob querite eos qͥ de uentre clamant qui
in ania loquunt᷑ qͥ deuentre clamant.
Uolo dicere & causam quare hoc potis¬
simũ demonũ uentriloquoꝵ nunc assũp¬
serit sermo & dicat: Si dixerint ad uos
querite uentriloquos: inuenies om̃s qͥ re¬
p̾mittunt nec habent ueritatẽ uentri suo
seruientes & quodã modo ꝓpt̾ uolunta¬
tẽ eiꝰ & habundantiã cuncta facere
Non autẽ solũ gentiles sed & eos qͥ cum
repmittunt in xp̃o religionẽ hereticis
it ñ tantũ illos : sed etiã in nob qͥ eccle¬
siastici sumꝰ inuenies aliquẽ ꝓsaturi¬
tate uentris cuncta gerere ut honoret᷑
& accipiat munera. quȩ in eccłam defe¬
runtur Iste talis de uentre loqͥtur
& fons sermonũ eiꝰ inuentre consiftit
qͥs gͦ aliquando docere se ꝓmitt:
obseruate utrũ sermones eiꝰ deuentre h

Expanded text:
rint vobis, quaerite eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant. Volo dicere et causam, quare hoc potissimum daemonium ventriloquorum nunc assumpserit sermo, ut dicat: Si dixerint ad vos, quaerite ventriloquos. Invenies omnes, qui repromittunt, nec habent veritatem, ventri suo servientes, et quodammodo propter voluptatem ejus et abundantiam cuncta facere. Non solum autem gentiles, sed et eos, qui cum repromittant in Christo religionem, haeretici sunt, et non tantum illos, sed etiam in nobis, qui Ecclesiastici sumus, invenies aliquem pro saturitate ventris cuncta gerere, ut honoretur et accipiat munera, quae in Ecclesia deferuntur. Iste talis de ventre loquitur, et fons sermonum ejus in ventre consistit.quis ergo aliquando se docere promittit, observate utrum sermones ejus de ventr
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor excidit a religione & sculptilia fabricatꝰ :
Si aut̃ & nunc aliqͥs considet exmultitudine eoꝵ qui
colliguntur peccatores ñ pigebit eũ dicere
quia unus quisq dm̃ faciens quod estimat
um artificis & ponens illud in absconso
In absconso quippe cordis multa faciemꝰ
idola si peccemꝰ. Unde sermo nos edocet
pęnitentiã agerȩ. & ululare suꝑ sculptilib:
& idolis : quȩ s̃ in uerłm & samaria Et siqͥdẽ
nos peccemus qͥ ẽẽ de ȩccła cupimꝰ. in ierłm
facimus sculꝓtilia. Siuero hi qui foris ec¬
clesiam constituti sunt quomodo heretici
peccauerint faciunt idola in samaria. Ve
in ierłm & insamaria. Quẽ ad modũ &¬
eñ feci samariȩ & manu factis eius ita
faciam inierłm & idolis enis cõminat᷑¬

Expanded text:
rior, excidit a religione, et sculptilia fabricatus eSi autem et nunc aliquis consideret ex multitudine eorum, qui colliguntur peccatores, non pigebit eum dicere, quod unusquisque Deum faciens, quod existimat um artificis, et ponens illud in absconso. In absconso quippe cordis multa facimus idola, si peccemus. Unde sermo nos edocet poenitentiam agere, et ululare super sculptilibus et idolis, quae sunt in Jerusalem et Samaria. Et siquidem nos peccemus, qui esse de Ecclesia cupimus, in Jerusalem facimus sculptilia. Si vero ii qui extra Ecclesiam constituti sunt, quomodo haeretici peccaverint, faciunt idola in Samaria. Verin Jerusalem, et in Samaria. Quemadmodum etenim feci Samariae et manufactis ejus, ita faciam
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ intellexerit legẽ : debet admirans
eã dicere nullũ uerbũ in mundũ. Apud
grecos & barbaros quale ẽ. uerbũ legis
ab om̃a em̃ uerbo uniuersa doctrina ueri¬
tatẽ pollicet᷑: differ lex quȩ adõ nob̵ do

Expanded text:
 cum intellexerit Legem, debet admirans eam dicere, nullum verbum ita mundum apud Graecos et Barbaros, quale est verbum Legis. Ab omni enim verbo, ab universa doctrina veritatem pollicente differt Lex, quae a Deo nob
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ eiꝰ Docem̃ quid futurũ sit im¬
mico nr̃o zabulo quẽ sensũ quendam
magnũ nunc ꝓpħia noncupauit
Quomodo eñi serpens sapientior
erat om̃ib bestiis quȩ sunt suꝑ
terrã & filii scłi huius sapien¬
tiores suꝑ filios lucis in gene¬
ratione sua s̃ & dispensator iniqͥtatis sapi¬
ent̃ fec scđm sapientiã ñ bona Eodem modo
iste qͥ figuralit̃ princeps asserioꝵ dr̃ ma¬
gnus ẽ sensus : & est mirari magnitudinẽ
sensus eiꝰ quo ab usus ẽ. ad instruendos sapi¬
entes mundi istius: Qui cũ om̃i ueri simili¬
tudine cunctaq uirtute falsitatẽ sectarũ
suarũ componentes exibent Cũ gͦ om̃na
fecerit in monte sron & in ierłm & red¬
diderit ea quȩ iustis reꝓmissa s̃ tunc indu¬
cet suꝑ sensũ magnũ principe assrrioꝵ &
suꝑ altitudinẽ głȩ oculoꝵ eiꝰ: Alta eũ sã¬
pientẽ sermo nouit. & exordiũ ruine eiꝰ

Expanded text:
quid futurum sit inimico nostro et Zabulo , quem sensum quemdam magnum nunc Propheta nuncupavit. Quomodo enim serpens sapientior erat 1140 omnibus bestiis quae sunt super terram, et filii saeculi hujus sapientiores super filios lucis in generatione sua sunt; et dispensator iniquitatis sapienter fecit secundum sapientiam non bonam: eodem modo iste qui figuraliter princeps Assyriorum dicitur, magnus est sensus, et est mirari magnitudinem sensus ejus: in quo abusus est ad instruendos sapientes mundi istius, qui cum omni verisimilitudine, cunctaque virtute falsitatem sectarum suarum componentes exhibent. Cum ergo omnia fecerit Deus in monte Sion, et in Jerusalem, et reddiderit ea, quae justis repromissa sunt, tunc inducet supra sensum magnum principem Assyriorum, et super altitudinem gloriae oculorum ejus. Alta eum sapientem sermo n
Abbreviated transcription (Latin):
centiũ ueritatẽ. Ascendite animo adeũ qui
om̃iũ ẽ creator & cõparate pietatẽ istã :¬
om̃i quȩ adnuntiatur eẽ. pietas nec est pietas
It indete qͥa uos beati estis. Quis em̃ simił
tibi popłe saluate adõ It beata gens cuiꝰ
sibi. Beata quippe fuit quondã gens tudȩoꝵ
sed ꝑdidit beatitudinẽ & eiecta ẽ. de loco suo
Quia eũ qͥmissus ẽ. & testimoniũ habuit
upcta hoc qđ docti sumꝰ: Et si dixerint ad
uos quęrite uentri loquos & eos qͥ de tra

Expanded text:
centium veritatem. Ascendite animo ad Deum, qui est omnium creator, et comparate pietatem istam omni, quae annuntiatur esse pietas, nec est pietas, et videte, quia vos beati estis. Quis enim similis tibi, popule salvate a Domino? Et beata gens cujus sibi . Beata quippe gens fuit quondam Judaeorum, sed perdidit beatitudinem, et ejecta est de loco suo, quia eum, qui missus est, et testimonium habuit juxta hoc quod docti sumus. III. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos
Abbreviated transcription (Latin):
& narratio uisionis : Septẽ Et in medio
animaliũ quasi carbones ignis. octo
Quis potest ista minutatimꝰ exponere
qͥsita ẽ capax sp̃s dĩ. ut hȩc sacram̃ta
dilucidet : O portetꝰ accusatores & criminator¬
res & dĩ ꝓpharũ primũ intelligere
quȩ dicuntur a ꝓpħis & postea epi¬
minari. Qui enĩ uere accusat ea debet
accusare quae nouit. Si uero hereticei
ne ꝓpe qͥdẽ s̃ in tellectui diuino. quomͦ
rationabilit̃ accusant qđ eos nescire conum¬
cimꝰ Discant qͥs in hac uisione sit sensus Pri¬
mũ apparet sp̃s auferens. scđo nubis mag¬
na in spũ auferente t̾cio splendor in cir¬
cuitu sp̃s auferentis. quarto ignis refulgens.
quinto in medio eiꝰ sic̃ uisio electri haud du¬
biũ queq in medio ignis. sexto splendor
in eodẽ electro Confiteor libent̃ a sapiente
& fideli uiro dictã sententiã quã sepe
suscipio de dõ. & uere dicere periculũ est

Expanded text:
et narratio visionis: ecce septem. Et in medio et narratio visionis: ecce septem. Et in medio animalium, quasi carbones ignis: ecce octo. Quis potest ista minutatim exponere? Quis ita est capax spiritus Dei, ut haec Sacramenta dilucidet? Oportebat accusatores Creatoris, et Dei prophetarum primum intelligere quae dicuntur a prophetis, et postea criminari. Qui enim vere accusat, ea debet accusare, quae novit. Si vero haeretici ne prope quidem sunt intellectui divino, quomodo rationabiliter accusant, quos eos nescire convincimus? Discant, quis in hac visione sit sensus. Primum apparet spiritus auferens; secundo nubes magna in spiritu auferente; tertio splendor in circuitu spiritus auferentis; quarto ignis refulgens; quinto in medio ejus sicut visio electri, haud dubium quin in medio ignis; sexto splendor in eodem electro. Confiteor libenter a sapiente, et fideli viro dictam sententiam, quam saepe suscipio. De Deo et vera dicere periculum est.
Abbreviated transcription (Latin):
chaldȩi natiuitatis hominũ rationant᷑
in tra chaldeoꝵ quasi si dicat eoꝵ qͥ
asser factũ eoꝵ qui causa sunt uniuer¬
sitatis astroꝵ cursin uindicant Iste gͦ
lit̃ in chaldȩoꝵ tra significat᷑ Int̾ra
chaldȩoꝵ secus flum̃ chobar. Et facta
ẽ. illic suꝑ me manꝰ dñi & sermo dm̃i
tis ornaret᷑ & uerbis Et uidi isiones
Aliqua ꝑ stringã Et licet ꝓangustia
teporis ea quȩ dixi possint sufficere
tam̃ etia de toto corꝑe usionis suma
queq libabo It uidi & ecce sp̃s sur¬
gens ueniebat ab aqͥlone Diligent̃ con¬
sida rerũ numerũ quȩ dicunt᷑ sp̃s sur¬
gens siue auferens ueniebat ab aqͥlone
Ecce una res It nubis magna erat in eo
Ecceduȩ. Et splendor in circuitu eiꝰ: Ecce
tres Et ignis refulgens: Quatuor Et
in medio eiꝰ sic̃ uisio ęlectri in medio ignis
Quiq Et lum̃ in eo : Sex Post hȩc simili¬
tudo quatuor animaliũ. It uisio eoꝵ

Expanded text:
Chaldaei nativitates hominum ratiocinantur. Chaldaei nativitates hominum ratiocinantur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, eorum qui asserunt fatum, eorum qui causas universitatis astrorum circuitu vendicant. Iste ergo liter in Chaldaeorum terra significatur. In terra Chaldaeorum secus flumen Chobar. Et facta est illic super me mantis ornaretur et verbis. Et vidi visiones. Aliqua perstringam, et licet pro angustia temporis ea, quae dixi, possint sufficere, tamen etiam de toto corpore visionis summa quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens veniebat ab Aquilone. Diligenter considera rerum numerum quae dicuntur: Spiritus surgens, sive auferens veniebat ab Aquilone, ecce una res. Et nubes magna erat in eo: ecce duae. Et splendor in circuitu ejus: ecce tres. Et ignis refulgens: ecce quatuor. Et in medio ejus sicut visio electri in medio ignis: ecce quinque. Et lumen in eo: ecce sex. Post haec similitudo quatuor animalium, et visio eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
pignꝰ sp̃s sc̃i que accipiemꝰ ad plenũ post¬
quã uenerit qđ ꝑfectũ ẽ: Sic pignꝰ resur¬
rectionis qͥa in resurrectione ꝑfecta nemo
adhue resurreã de nob̵. Uerũ tam̃ resur¬
reximꝰ paulo dicente. Consepulti sumꝰ
rep̃o ꝑbaptisma & consurreximꝰ ei Non
corruit. De quo & in genesi scribit᷑. Ec¬
ceaia fact ẽ ñ quasi nos sed quasi unꝰ
exenob̃ Ergo quando peccauit adam
tunc factꝰ ẽ. quasi unꝰ cadens It factus ẽ.
sermo dñi ad ietechiel filiũ buri Etiã si
de saluatore hȩc dicta uolueris intelligere
ne timeas. habet & sic allegoria intellectũ
suũ. Uenit sermo dĩ ad eũ qui de uirgine
nascebat᷑ idẽ. hominẽ. sermo sẽꝑ in patre
manens ut fierent ora quȩ sunũ & conso¬
ciaret᷑ homo quẽ obsacramtũ & salutẽ
uniũ sȩ humanitatis induerit diuinitate¬
eiꝰ & nature unigeniti dĩ Factꝰ ẽ sermo
dñi ad aerechiel filiũ buri sac̃dotẽ in t̾ra
chaldȩoꝵ Chaldei de cȩlestib disputant.

Expanded text:
ccipiemus ad plenum postquam venerit quod perfectum est: sic pignus resurrectionis, quia in resurrectione perfecta nemo adhuc resurrexit de nobis. Verumtamen resurreximus, Paulo dicente: Consepulti sumus Christo per baptisma, et consurreximus ei. Nondum corruit, de quo et in Genesi scribitur: Ecce Adam factus est, non, quasi nos, sed quasi unus ex nobis . Ergo quando peccavit Adam, tunc factus est quasi unus. Et factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi. Etiamsi de Salvatore haec dicta volueris intelligere, ne timeas, habet et sic allegoria intellectum suum: venit sermo Domini ad eum, qui de Virgine nascebatur, id est, hominem, sermo semper in Patre manens, ut fierent utraque unum, et consociaretur homo, quem ob sacramentum et salutem universae humanitatis indueri. Factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi sacerdotem in terra Chaldaeorum. Chaldaei de coelestibus disputant:
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc inseriptura ait. domꝰ isrł ñ scri¬
bent᷑ : & in t̾ra isrł ñ in trabunt Intrare¬
ꝓmissionis trã heretici morabunt᷑ : quȩ
est t̃ra ualde bona & in qua introdu¬
camur. oramꝰ in libro uiuentiũ ante
conscripti. a xp̃o iħu cin est gloria.

Expanded text:
nc Scriptura ait: In domum Israel non scribentur, et in terram Israel non intrabunt. Extra repromissionis terram haeretici morabuntur, quae est terra valde bona, et in quam, ut introducamur, oramus, in libro viventium ante conscripti a Jesu Christo, cui est gloria
Abbreviated transcription (Latin):
quid de eis cominet᷑ Indisciplina popli
mei nerunt. Non uno modo adño peoct¬
tores corripiunt᷑ Alit̃ arguit᷑ popłi
di alit᷑ alienꝰ ab eo Tili ne negleoceie
disciplinã dñi neq fatigerisdũ abeo
argueris Quẽ enĩ diligit dñse corrra¬

Expanded text:
quid de his comminetur: In disciplina 904 populi mei non erunt. Non uno modo a Domino peccatores corripiuntur. Aliter arguitur populus Domini, aliter alienus ab eo: Fili, ne neglexeris disciplinam Domini, neque fatigeris, dum argueris ab eo. Quem enim diligit Dominus ca
Abbreviated transcription (Latin):
cũ frum̃tũ tantũ inxp̃i horrets congre¬
gandũ sit & discernant᷑ paleȩ ab eo Cuiꝰ
uentilabrũ in manui ẽ & mundabit areã
suã & congregabit frum̃tũ in horreum:
paleas uero consumet igni in extinguibili
Neq uͦ ego nunc ad sero areã totũ eẽ. mun¬
dũ. sed areã intelligo cetũ popłi xp̃ian¬

Expanded text:
congregandum sit, et discernantur paleae ab eo, cujus ventilabrum in manu ejus, et mundabit aream suam, et congregabit frumentum in horreum, paleas vero consumet in igne inextinguibili . Neque enim assero aream totum esse mundum, sed aream intelligo esse coetum p
Abbreviated transcription (Latin):
seueri tacis int ullectn habid. sic eã inc̃p¬
tat᷑ uidet ueritatẽ & scĩ qͥdẽ ñ diuinant
Non em̃ duumnatio miacob Peccatores uero
dñs ñ misit eos Audi hereticos quomodo
traditionẽ apłoꝵ habe sedicant. Audi
falsos magistros quomͦ affirment doctri¬
nã suã dm̃i eẽ. doctrinã: sensũ suũ sensin
congruere ꝓpħarũ. & dicunt hȩc dic̃ dñs¬
de: dñs ñ misit eos: & cȩper̃ suscitare ser¬
monẽ ñ uisionẽ falsã uidistis: It huiem̃
uolunt in defensionẽ sui quendã ꝓse susci¬
tare sermonẽ sed arguit eos dñs & dic̃
& ego ñ sũ locutꝰ  ẜpc̃ ea dic hȩc dic̃ dñs
peo qđ sermones ur̃i mendaces sunt
Brate ꝓ nob̵ ut sermones nr̃i ñ sine falsi
licet quidẽ homines ignorantiȩ tudici
nobiscũ aget᷑. si uͦ mille hominũ eos di¬
xerint ueros udicio porrodĩ fuerint
falsȩ qͥđ m̃ ꝓderit picunt & marcionite
magis tri sui ueros eẽ sermones Dic̃t
& ualentiniani robustissimã sect̃a qua

Expanded text:
llectus habet, sic eam intertatur, videt veritatem. Et sancti quidem non divinant: « Non enim divinatio in Jacob ; » peccatores vero inus, et Dominus non misit eos. » Audi haereticos, quomodo traditionem apostolorum habere se dicant; audi falsos magistros, quomodo affirment doctrinam suam, Domini esse doctrinam, et sensum suum, sensui congruere prophetarum, et dicunt: « Haec dicit DDominus non misit eos. Et coeperunt suscitare sermonem. Non visionem falsam vidistis . Et hi enim volunt in defensionem sui quemdam pro se suscitare sermonem; sed arguit eos Dominus, et et ego non sum locutus? Propterea dic: Haec dicit Dominus pro eo quod sermones vestri mendaces sunt. Orate pro nobis, ut sermones nostri non sint falsi. Licet quidam homines ignorantia judicii nobiscum agetur. Si vero mille hominum eos dixerint veros, judicio porro Dei fuerint falsi, quid mihi proderit? Dicunt et Marcionitae magistri sui veros esse sermones, dicunt et Valentini robustissimam sectam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ficare obtima eradicare uitia quasi a¬
griculã bonũ. ut in purgato cãpo uberri¬
ma uirtutũ messis oriat᷑. Hec ꝓpt̃ sp̃m
auferentẽ. Uidete eñĩ pͥmũ sp̃m̃ auferen¬
tẽ deinde nebula magnã in eo Quando
purgat fueris ab auferente spu tantũ ut
anima neqͥtiȩ uersat᷑ Tunc incipies etiã
magna nebula fri quȩ in spũ auferente
consistit : Quȩ nebula ꝓocima ẽ. ei nebule
quã in euangłio legimꝰ de qua uenit uox
auferens deinde nebula magna ineo pꝰea
splendidissimũ lum̃ in circuitu eiꝰ ablatũ ẽ
ate malũ data ẽ tͥ nebula magna ut
pluat imbre suꝑ uinea tua scđm illud
qđ alibi dr̃ Mandabo nubib ne pluant
sup eã imbre suꝑ pessima scilicet um et

Expanded text:
ficare optima, eradicare vitia, quasi aficare optima, eradicare vitia, quasi agricola bonus, ut in purgato campo uberrima virtutum messis oriatur. Haec propter spiritum auferentem. Vidit enim primum spiritum auferentem, deinde nebulam magnam in eo. Quando purgatus fueris ab auferente spiritu, tantuanima nequitiae versatur, tunc incipies etiam magna nebula frui, quae in spiritu auferente consistit. Quae nebula proxima est ei nebulae, quam in Evangelio legimus, de qua venit vox: auferens, deinde nebula magna in eo, postea splendidissimum lumen in circuitu ejus. Ablatum est a te malum. Data est tibi nebula magna, ut pluat imbrem super vineam tuam. Secundum illud, quod alibi dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem , super pessimam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑde & ȩdificare & plantare: Benignꝰ
ẽ ds̃ dans sermones ad eradicandũ : uerũ
qͥd ẽ. qđ era dicare debeat & subuerti
Si qua plantatio in animo malo ẽ. si qua
secta nequã. hanc eradicat. hanc sub uertit
sermo ꝓpħicus. Utinã aut̃ contingat
ut & michi tał sermo donet᷑ qͥ eradicet
hereticoꝵ semina. & doctrinã extabuli
fonte manantẽ qͥde eiꝰ anima qͥ nunc
pͥmũ ȩccłam ingredit᷑ idolatriȩ auferat
plantationẽ Dedi sermones meos in os
tuũ Ecce constiante eradicare & suf¬
fode scilicet ut si qua ȩdificatio pessima
ẽ. destruat᷑ quã uelim & ego suffođe qͥcqͥd
marcion in aurib deceptoꝵ aedificauit
eradicare & subuertere & dis ꝑđe. Et iacob
re tantũ audier̃ in ȩdificationis atq plan¬
tationis quȩ sermone surdas aures auerter̃
Neq enĩ uolunt inspicere qͥa trestria queq:
prima dicunt᷑ & scđa quȩ leta s̃: quare
nunc ista memoramꝰ iudelicet ut mani¬
festet᷑ dĩ sermonẽ subuertere mala & edi¬

Expanded text:
 aedificare, et plantare . Benignus est Deus, dans sermones ad eradicandum. Verum quid est quod eradicari debeat, et subverti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secta nequam, hanc eradicat, hanc subvertit sermo propheticus. Utinam autem contingat ut mihi talis sermo donetur, qui eradicet haereticorum semina, et doctrinam ex Zabuli fonte manantem, qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, idololatriae auferat plantationem. Dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te eradicare, et suffodere: scilicet ut si qua aedificatio pessima est, destruatur. Quam vellem et ego suffodere, quidquid Marcion in auribus deceptorum aedificavit, eradicare, et subvertere, et disperdere, ut Jacob re tantum audierunt, in aedificationis autem plantationisque sermone surdas aures averterunt. Neque enim volunt inspicere, quia tristia quaeque prima dicuntur, et secunda quae laeta sunt. Quare nunc ista memoramus? Videlicet ut manifestetur Dei sermo subvertere mala, et aedi
Abbreviated transcription (Latin):
sed in omi semel orbe. similitudinẽ refer
Sagena neq om̃e genꝰ pisciũ capit. ñ
poss uniuersa bona eẽ. quȩ incidunt in
eam Ait qͥppe saluator cũ extraxerint
eã &secus litus sederint eligunt bon a
quidẽ in uasculis mala uͦ foris ꝓiciunt
Oportet gͦ in sagena totiꝰ eẽ eccłȩ & bo¬

Expanded text:
mel orbe 892 similitudinem referunt sagenae, quae ex omni genere piscium capit. Non possunt universa bona esse quae incidunt in eam. Ait quippe Salvator: Cum extraxerint, et secus littus sederint, eligent bona quidem in vasa sua, mala vero foras projicient. Oportet ergo in sagena totius Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
quo dictũ ẽ. discretiones spuũ ut ꝓbati
trapezete facti diligent̾ obseruent quan¬
do falsus magister sim quando uere p̃dicẽ
congruũ & inueniens michi met ipse con¬
fingo quȩ loquar fluctuans insermonib
dĩ sensib loquar: ꝓpħa: & dices ꝓpħis¬
qui ꝓphetant. Non ait simplicit᷑ de corde
sub cõm̃tario scripto ñ ab hominib sed
ab angłis dĩ. sic ꝓferre sermonẽ Noui
quippe quia cũ udicii ille ordo cum¬
sederit de quo ꝓphauit daniel. & libri
fuerint aꝑti om̃s mei conatꝰ oñs meȩ
expositiones ꝓferent᷑ in medio siue in iu¬
stificationẽ quidẽ mͥ erunt quȩ bene¬
dicta sunt : in condemnatione uero ea
quae secus quã ueritas poscit explana¬
ta : ex sermonib in qͥt tuis iustificaberis
& ex sermonib: tuis condempnaberis
Quasi habenti ñ om̃s sermones de qͥb
iustificaret᷑ neq rursũ om̃s sermones
de quib condẽpnaret᷑. Si aliquis ser

Expanded text:
qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibuDei sensibus loquor: Propheta, et dices puo. Non ait simpliciter de corde; sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel : et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium, sive in justificationem, sive in dicta sunt: in condemnationem vero, ea quae secus quam veritas poscit explanata. Ex sermonibus, inquit, tuis justificaberis et ex sermonibus tuis condemnaberis : quasi habenti non omnes sermones, de quibus justificaretur, neque rursum omnes sermones, de quibus condemnaretur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dño non loquente in eis pseudo ꝓpħae
extiter Potest autẽ & suꝑ eos qui docent
in ȩccła si alit̃ quã poscit ueritas do¬
cent p̃sens sermo congruere. Siqͥs enĩ¬
qui docuit : Non de corde suo sed de
sp̃u sc̃o loqͥt᷑ sermones filii dĩ iħu Si
consentit sp̃s sc̃s uoluntati eius qͥ in apłis
de corde sp̃s scĩ qͥ ẽ locutꝰ in paulo
qͥ ẽ. locutꝰ in petro. & in cȩt̃is apłis ẽ
locutꝰ. Siqͥs uero legens ȩuangłium
ꝓpriũ sensũ aptat euangłio ñ ita in¬
telligens ut dñs locutꝰ ẽ Iste falsus ꝓpħa ẽ.
loquens de corde ꝓprio in ȩuangłio: & de
hereticis qͥdẽ nchil absurdũ ẽ hȩc dicta
habemꝰ. ut uideamꝰ ea quae a dõ donata s̃
nobiscũ aũt & suꝑ me uenerit qui dicor
eccłiasticus. quia acceptũ librũ scm̃ &
nitor eũ int̃p̃tari: hoc qđ de hereticis in¬
telligi potest queso audientes ut diligent᷑
adtendant & accipiant grãm sp̃s de

Expanded text:
Domino non loquente in eis, pseudoprophetae Domino non loquente in eis, pseudoprophetae exstiterunt. Potest autem et super eos, qui docent in Ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, pqui docuit, non de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones filii Dei Jesu, si consentit Spiritus sanctus voluntati ejus, qui in apostolis ritus sancti, qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis . Cum autem et super me venerit, qui dicoriasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de