comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cripturas adnuntiatus est. & gesserit ac ꝑfecerit uiuersa qͥb
intelligi & prȩnosci posse prȩdictus est. qͥ legenti tibi interrim
ꝓsit adprua fidei liniamenta formanda. Plus roboris tͥ dabi¬
tur & magis acmagis intellectus cordis operabit᷑. scripturas ue-¬
teres ac nouas plenius scrutanti. & uniuersa librorũ uolumina
relegenti. Nlam nos nunc de diuinis fontib impleuimꝰ modicum
quod tͥ interim mitteremus. Bibere uberius & saturari copiosiꝰ
poteris. situ quoq ad eosdem diuinȩ plenitudinis fontes nobiscũ
tem quod prophetis non crediderint. & eos iterfeceruit.
uod scripturas sanctas indellecturi iudei non essent. intelligi autem haberent
inuoiussimis temporib postea quam xp̃s uenisset.
ichil pesse iudeos intelligere descripturis nͥ pͥus credideruit in xp̃m.

Expanded text:
scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et uniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum II. Quod prophetis non crediderint et eos interfecerint. Quod scripturas sanctas intellecturi Iudaei non essent, intellegi autem haberent in nouissimis temporibus, posteaquam Christus uenisset. V. Nihil posse Iudaeos intellegere de scripturi
Abbreviated transcription (Latin):
siramenta teneamus. Equidem sicut petisti. ita anobis sermo cõ¬
positas. & libellus compendio breuiante digestus est. ut quȩ scribe¬
bantur non copia latiore diffundere. sed quantum medi
sed quantum medio¬
eris memoria suggesserat exceptis capitulis &annexis necessaria
quȩq colligere. quib non tam tractasse quam tractantib ma¬
teriam prebuisse uideam᷑. Sed & legentib breuitas eiꝰmodi plu¬
rimum prodest. dum non intellectum legentis & sensum liber
longior spargit. sedsubtiliore compendio id quod legitur tenax
memoria custodit. Complexus sum uero libellos duos pari ȩqͣ¬
litate moderatos. unum quo ostendere nͥ sumus iudeos scd̃m
quȩ fuerant ante prȩdicta adeo recessisse. & indulgentiam dĩ
quȩ sibi &pridem data &inposterum promissa fuerat ꝑdidisse.
successisse uero in eorum lcicum xp̃ianos fide dominum prome
rentes. & de om̃ib gentib ac decoto orbe uenientes.ltem libellꝰ
ilius continet xp̃i sacramentum. quod idem uenerit qui secundũ

Expanded text:
ramenta teneamus. Et quidem, sicut petisti, ita a nobis sermo compositus et libellus compendio breviante digestus est, ut quae scribebantur, non copia latiore diffunderem, sed, quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et annexis necessaria quaeque colligerem quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse videamur. Sed et legentibus brevitas ejusmodi plurimum prodest, dum non intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, succrentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum
Abbreviated transcription (Latin):
pente subtraheris. ut in regnis cȩlestib reponaris. Hȩc oporte.
mente & cogitatione complecti. hȩc die & nocte meditari. Sital̃
ꝑsecutio inuenerit dei militẽ : uinci non poterit uirtus adp̃¬
lium prompta. Uel si accersitio ante prȩuenerit: sine premi
non erit fides. quȩ erat admartyrium prȩparata. Siue dãpno
temporis. merces iudice deo redditur. In ꝑsecutione militia ĩpus
conscientia coronatur.

Expanded text:
repente subtraheris, ut in regnis coelestibus reponaris. Haec oportet repente subtraheris, ut in regnis coelestibus reponaris. Haec oportet mente et cogitatione complecti, haec die ac nocte meditari. Si talem persecutio invenerit Dei militem, vinci non 274 poterit virtus ad praelium prompta. Vel si accersitio ante praevenerit, sine praemio non erit fides, quae erat ad martyrium praeparata. Sine damno temporis merces, judice Deo, redditur: in persecutione, militia; in pace, conscientia coronatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri angłis adequari. cum patriarchis. cum apłis. qi propħis
cȩlestis regni possessione lȩtari:᷑ Has cogitationes. que ꝑsecuti
potest uncere. quȩ possunt tormenta suꝑare: Durat foras
& stabilis religiosis meditationib fundata mens. & aduersasos
diaboli terrores. &minas mundi aninius immobilis ꝑstat.
quem futurorũ fides certa & solida corroborat. Cluduntr
inpersecutionib terrȩ. sed patet cȩlum. Minatur andeps sed
xp̃s tuetur. Mlors infertur. sed immortalitas sequit᷑. Occiso
mundus eripitur. sed restituto paradysus exibetur. Uta tẽp¬
ralis extinguitur. sed ȩterna reparatur. Quanta est dignitas
& quanta securitas exire hinc lȩtum. exire inter pressuras
&angustias gloriosum. claudere inmomento oculos quibus
homines uidebantur & mundus. & aꝑire eosdem statim ut ds̃
uideatur & xp̃s. Iam feliciter migrandi. quanta uelocitas: Re

Expanded text:
fieri, angelis coaequari, cum patriarchis, cum apostolis, cum prophetis fieri, angelis coaequari, cum patriarchis, cum apostolis, cum prophetis caelestis regni possessione laetari. has cogitationes quae persecutio potest uincere, quae possunt tormenta superare? durat fortis et stabilis reldiaboli terrores et minas mundi, animus immobilis perstat, quem futurorum fides certa et solida corroborat. Clauduntur in persecutionibus terrae, sed patet coelum: minatur Antichristus, sed Christus tuetur; mors infertur, sed immortalitas sequitur: occiso mundus eripitur, sed restituto paradisus exhibetur; vita temporalis extinguitur, sed aeterna reparatur. Quanta est dignitas et quanta securitas exire hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum? claudere in momento oculos, quibus homines videbantur et mundus, et aperire eosdem statim ut Deus videatur et Christus! Tam feliciter migrandi, quanta velocitas! terris
Abbreviated transcription (Latin):
Robił beatus apłs paulus. qui dignatione diuina usq
intercium celum atq inparadysum raptus audisse
se menarrabilia testatur. qui occulata fide iłim dñm uidisse
se gloriatur. qui id quod &didicit &uidit. maioroͥs conscien¬
tiȩ ueritate profitetur. Non sunt inquit condigne passiones
huius temporis. ad supernenturam claritatem quȩ reuela¬
bitur innobis. Quis gͦ non om̃ib uirib elaboret ad claritatẽ
tantam peruenire ut amicus dõ fiat. ut cũ xp̃o statim gau¬
deat. ut post tormenta & supplicia terrena prȩmia di¬
una percipiat: Similitib secularib gloriosum est ut
hoste deuicto redeant inpatriam triumphantes. quanto
potior & maior est gloria uicto diabolo adparadisũ triũ
offerre dño accoptissimũ munus incorruptam fidem uraa¬
tem mentis incolumẽ. laud ẽ deuotionis illustrẽ. comitar
eum cum uenire cȩperit uindictam deinimicis recepturis
lateri eiꝰ assistere cum sederit iudicaturus. cohȩredem xp̃

Expanded text:
robat beatus apostolus Paulus qui dignatione diuina usque in tertium caelum adque in paradisum raptus audisse se inenarrabilia testatur, qui oculata fide legum Christum uidisse se gloriatur, qui id quod et didicit et uidit maioris conscientiae ueritate profitetur. non sunt, inquit, condignae passiones huius temporis ad superuenturam claritudinem quae reuelabitur in nobis. quis ergo non omnibus modis elaboret ad claritatem tantam peruenire, ut amicus Dei fiat, ut cum Christo statim gaudeat, ut post tormenta et supplicia terrena praemia diuina percipiat? si militibus saecularibus gloriosum est ut hoste deuicto redeant in patriam triumphantes, quanto potior et maior est gloria uicto diabolo ad paradisum triumofferre Domino . acceptissimum munus incorruptam fidem, uirtutem mentis incolumem, laudem deuotionis inlustrem, comitari eum cum uenire coeperit uindictam de inimicis recepturus, lateri eius adsistere cum sederit iudicaturus, coheredem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
đ duo popłi prȩdicti sint. maior & minor. id est uetꝰ uideoꝵ. & nouus. qͥ esset ex nob̃
uod ȩcclesia quȩ prius sterilis fuerat plures filios habitura esset exgentib
quam quod sẏnagoga ante habuisset.
uod gentes magis inocp̃o crediturȩ essent.
uod panem & calicem xp̃i &omnem gratiam eius amissuri essent iudei.
nos uͦ accepturi. & quod xp̃ianorũ nouum nomen benediceret᷑ int̾ris.
uod solo hoc iudei accipere ueniam possit delictorum suorum. si sanguint
xp̃i occisi &baptismo eius abluerint & inecclesia transeuntes: precepais
eiꝰ obtemꝑauerint.

Expanded text:
d duo populi praedicti sint, maior et minor, id est a uetus Iudaeorum et nouus qui esset ex d duo populi praedicti sint, maior et minor, id est a uetus Iudaeorum et nouus qui esset ex uod ecclesia quae prius sterilis fuerat plures filios habitura esset ex gentibus, quam quot synagoga ante habuisset. XXI. Quod gentes magis in Christum crediturae essent. XXII. Quod panem et calicem Christi et omnem gratiam eius amissuri essent Iudaei, nos uero accepturi, et quod christianorum nouum nomen benediceretur in terriant. XXIIII. Quod solo hoc Iudaei accipere ueniam possint delictorum suorum, si sanguinem Christi occisi baptismo eius abluerint et in ecclesiam transeuntes praeceptis eius obtemperauerint.
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANIUS QUIRINO FILIO SAIUTEM. Obtemꝑandũ fuit
fili karissime desiderio duo sp̃uali. impensissima pettais¬
ne diuina magisteria poscenti. quib nos dñs perscripturas scals
erudire & instruere dignatꝰ est. ut ãtenebris erroris abduca
tem. quod amissuri essent lumen domini.
uod cirtuncisio prima carnalis euacuata sit. & scda sp̃ualis repromissa sit.
uod lex prior quȩ per moysen data est. cessatura esset.
uod lex noua dari haberet.
uod dispositio alia tetestamentum nouum dari haberet.
uod baptisma uetꝰ cessaret. & nouũ inciperent.
uod iugum uetus euacuaretur. & nouum ingum daretur.
uod pastores ueteres cessaturi essent. & noui inciperent.
uod domura & templũ dĩ xp̃s futurꝰ esset. & cessasset templũ uet. & nouũ cȩpisset.
uod sacrificium uetus euacuaret᷑ & nouũ celebraret᷑.
daret. & qui magis audiri deberet. ẜ futurus.¬

Expanded text:
PRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abductitem quod essent amissuri lumen Domini. VIII. Quod circumcisio prima carnalis euacuata sit et secunda spiritalis repromissa sit. VIIII. Quod lex prior quae per Moysen data est cessatura esset. X. Quod lex noua dari haberet. XI. Quod dispositio alia et testamentum nouum dari haberet. XII. Quod baptisma uetus cessaret et nouum inciperet. XIII. Quod iugum uetus euacuaretur et iugum nouum daretur. XIIII. Quod pastores ueteres cessaturi essent et noui inciperent. XV. Quod domus et templum Dei Christus futurus esset et cessasset templum uetus et nouum inciperet.uod sacrificium uetus euacuaretur et nouum celebraretur. daret et qui magis audiri deberet. XVIII. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ad tempꝰ. &inꝑsecutionib factis oculorũ crudeliũ. breais
fructus perpetua uisione pensabitur. secundũ scripturȩ sc̃e fi¬
dem dicentis. Uermis eqrũ non morietur. &ignis eorũ non ex¬
tinguetur. & erunt adiusionẽ uniuersȩ carni. Et iterũ. Iunc
stabunt iusti inmagna constantia aduersus eos qui se angustia¬
tierunt. & qui abstulerunt labores eorũ. Uidentes turbabunt᷑

Expanded text:
tauit ad tempus, et in persecutionibus factis oculorum crudelium breuis tauit ad tempus, et in persecutionibus factis oculorum crudelium breuis fructus perpetua uisione pensabitur secundum scripturae sanctae fidem dicentis: uermis eorum non morietur et ignis eorum non extinguetur, et erunt ad uisionem uniuersae carni. et iterum: tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos qui se angustauerunt et qui abstulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
aĩm. anuuiet anima ur̃a. Dm̃ uel sero cognoscite. quia & xp̃s ad¬
ueniens hoc admonet & docet dicens. hec est autẽ uita ȩtͥna.
it eognoscant te solũ uerũ dm̃. & quẽ misisti iħm xp̃m. Credide
lli qui om̃ino non fallit. Credite illi: qui hȩc oña futura pro¬
dixit. Credite illi: qui credentib premium uitȩ eternȩ dabis.
credite illi: qui uicredulis ȩterna supplicia gehennȩ ardorib
irrogabit. Que tunc erit fidei gła. quȩ pena perfidiȩ. cũ uidicu
des uenerit. Quȩ lȩticia credentiũ. quȩ mesticia ꝑfidoꝵ. noluisse
istic ptius credere. &ut credant iam redire nonposse. Cremabit
addictos ardens semꝑ gehenna. & uiuacib flãmis. uorax peni
nec erit unde habere tormenta uel requiẽ possint aliquaudo
uel finem. Seruantur cum corporib suis auimȩ. infinitis cran¬
atib addolorem. Spectabit᷑ illic anobis semper. qui hic nos has¬

Expanded text:
Deum, et uiuet anima uestra. Deum uel sero cognoscite, quia et Christus adDeum, et uiuet anima uestra. Deum uel sero cognoscite, quia et Christus adueniens hoc admonet et docet dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. credite illi qui omnino non fallit. credite illi qui haec omnia futura praedixit. credite illi qui credentibus praemium uitae aeternae dabit. credite illi qui incredulis aeterna supplicia gehennae ardoribus inrogabit. Quae tunc erit fidei gloria, quae poena perfidiae, cum ludicii dies uenerit, quae laetitia credentium, quae maestitia perfidorum noluisse istic prius credere et ut credant iam redire non posse. cremabit addictos ardens semper gehenna et uiuacibus flammis uorax poena, nec erit unde habere tormenta uel requiem possint aliquando uel finem. seruabuntur cum corporibus suis animae infinitis cruciatibus ad dolorem. spectabitur illic a nobis semper qui hic nos spec
Abbreviated transcription (Latin):
inquib ibieritis. &uidebo sanguinem & protegã uos. & nonerit
iuebis plaga diminutionis. cũ percutiam terrã egepti. Quod
ante occiso agno precedit in imagine. implet᷑ inrxp̃o secuta
postmolum ueritate. Ut illic percussa egypto iudaicus popła
oddere non nisi insigno & sanguine agni potuit: ita &cũ uasta¬
ri cepit mundus &percuti. quisq insangune &e signo xpͥo in¬
uentus suerit. solus euadit. Bespicite itaq dum tempus est
ulueram & ȩternam salutẽ. & quia iam mundi fims inꝑximo
cl: ad dm̃ mentes ur̃as detimore conuerate. nec uos delect&
uscło inter iustos &mites impotens ista auana dominatio.
quando &in agro int̾ cultas & fertiles segetes. lolium &auena
aominetur. Nec dicatis mala accidere quia dii ur̃i a nobis ñ
gitr: uel plagis intelligatur. Dm̃ uel sero querite. qina iam
pridem per prophetã deus premonens hortatur &dicit.Quȩrite

Expanded text:
in quibus ibi eritis: et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in quibus ibi eritis: et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobis plaga dimante occiso agno praecedit in imagine impletur in Christo secuta postmodum ueritate. ut illic percussa Aegypto Iudaicus populus euadere non nisi sanguine et signo agni potuit, ita et cum uastari coeperit mundus et percuti quisque in sanguine et signo Christi inuentus fuerit solus euadit. Respicite itaque dum tempus est ad ueram et aeternam salutem, et quia iam mundi finis in proximo est ad Deum mentes uestras Dei timore conuertite. nec uos delectet in saeculo inter iustos et mites inpotens ista et uana dominatio, quando et in agro inter cultas et fertiles segetes lolium et auena dominetur, nec dicatis mala accidere, quia dii uestri a nobis non gitur uel plagis intellegatur. Deum uel sero quaerite, quia iam pridem per prophetam Deus praemonens hortatur et dicit: quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
dei filios factos. Fuadere enim solos posse quirenati alsigis
xpͥi signati fuerint: alio inloco deus loquitur. quando ad
stationẽ mundi &interitũ generis humani angłos sudl
mutens. grauius inultimo cõminatur dicens. Uadite aus¬
te. & nolite parcere. oculis uris. nolite misereri semiors
nes inuenis. & uirgines & malieros & paruullos interficite.
ie enleleantur. omnem autem superquẽ signuni seriprã
s petirigeritis. Quod autẽ sit hoc signum. & qua inparte corpe¬
es positus: mnanifestat alio inloco deus dicens. Transi mediam isrłm.
antabis signũ suꝑ frontes uirorũ. qui ingemant &merent
io iuquitates quȩ fiunt in medio ipsorũ. Et qtiod adpallionera
aunguinem. xp̃i pertineat hoc signũ. &ille saluus at meo¬
lunis roseruet᷑. quisq ihoc signo inuenit᷑: item di testimo mo
comprobatur dicentis. Et erit sanguis insigno uobis suꝑ domos

Expanded text:
Dei filios factos. euadere enim solos posse qui renati et signo Dei filios factos. euadere enim solos posse qui renati et signo Christi signati fuerint alio in loco Deus loquitur, quando ad uastationem mundi et interitum generis humani angelos suos mittens grauius in ultimo comminatur dicens: uadite et caedite et nolite parcere oculis uestris. nolite misereri seniores aut iuuenes et uirgines et mulieres et paruulos interficite ut perdeleantur. omnem autem super quem signum inscriptum est ne tetigeritis. quod autem sit hoc signum et qua in parte corporis positum manifestat alio in loco Deus dicens: transi mediam Hierusalem et notabis signum super frontes uirorum qui ingemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum. et quod ad passionem et sanguinem Christi pertineat hoc signum et ille saluus adque incolumis reseruetur quisque in hoc signo inuenitur, item Dei testimonio conprobatur dicentis: et erit sang
Abbreviated transcription (Latin):
hoc opinetur non om̾a ista quȩ accidunt nobis irrogari cũ
dei ipsuis predicatione & prophetica contestatione ante i¬
dictum sit uenturam super iniustos iram dei. persecutiones
quȩ nos humanitus lȩderent non defuturas. sed &ultones
quȩ lȩsos diuinitus defenderent secuturas. Et quanta siue
quȩ istic pronobis interu fiunt: Inexemplũ aliquid dati
ut dei uindicis ira noscatur. Cȩterum retro est iudicu ad
quem scriptura scã denuntiat dicens. Ululate. proxiaꝰ es
enim dies dñi. & obtribuo adeo aderit. Ecce enum diesadme
uit. insatiabilis. indignationis. & irȩ. ponere orbem terre d¬
sertum & peccatores perdere ex eo. Et iterum. Ecce des u
ueniet ardens uelut clibancis. eruntq om̃s alienigene ams
iniqui quasi stipula. & succendet illos adueniens dies dit
dñs. Succendi &cremari alienigenas precanit dñs. ilet a¬
enos ãdiuino genere. & prophanos. sp̃laliter nonrenatos ns

Expanded text:
hoc opinetur non omnia ista quae accidunt nobis inrogari, cum hoc opinetur non omnia ista quae accidunt nobis inrogari, cum Dei ipsius praedicatione et prophetica contestatione ante praedictum sit uenturam super iniustos iram Dei, persecutiones quae nos humanitus laederent non defuturas, sed et ultiones quae laesos diuinitus defenderent secuturas. Et quanta sunt quae istic pro nobis interim fiunt. in exemplum aliquid datur, ut Dei uindicis ira noscatur. ceterum retro est iudicii dies quem scriptura sancta denuntiat dicens: ululate. proximus est enim dies Domini, et obtritio s Deo aderit. ecce enim dies Domini uenit insanabilis indignationis et irae ponere orbem terrae desertum et peccatores perdere ex eo. et iterum: ecce dies Domini uenit ardens uelut clibanus, eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et s uccendet illos adueniens dies, dicit Dominus. succendi et cremari alienigenas praecanit Dominus id est alienos a diuino genere et profanos, spiritaliter non renatos nec
Abbreviated transcription (Latin):
pat. & herbis siccitate morientib estuans campꝰ arescat. quid hoc as
rpunos. quid ad dei seruos. quos parad y sus inuitat. quos gra om̃is
&copia cęlestis regni expectat: Exultant semper indeum. & exi¬
tar &gaudent indõ suo. & mala atq aduersa mundi fortiterto¬
lerant. dum bona & prospera futura prospectant. Nam qui ges¬
posita natiuitate terrena: sp̃u recreati &renatisumꝰ. uec iams
mundo sed dõ uiuimus: non tusi cum addm̃ uenerimus ai
munera & promissa capiemꝰ. Et tamen pro arcendis hostib
& ymbrib impetrandis. & uel auferendis. uel temꝑands
aduersis. roganius semꝑ & preces fundimꝰ. & propace ac salie
nr̃a propiciantes & placantes dm̃ ac noctib iugiter atq uba¬
ter oramus. Nemo sibi itaq blandiatur. quod nobis & prophinis
dei cultorib & dõ aduersantib. sit inderim ꝑ equalitarem
carnis & corporis laborum scłariũ conditiꝰ communis. ut ex

Expanded text:
iat et herbis siccitate morientibus aestuans campus arescat, quid hoc ad iat et herbis siccitate morientibus aestuans campus arescat, quid hoc ad christianos, quid ad Dei seruos quos paradisus inuitat, quos gratia omnis et copia regni caelestis exspectat? exultant semper in Domino et gaudent in Deo suo et mala adque aduersa mundi fortiter tolerant, dum bona et prospera futura prospectant. nam qui exposita natiuitate terrena spiritu recreati et renati sumus nec iam mundo sed Deo uiuimus, non nisi cum ad Deum uenerimus. Dei munera et promissa capiemus. et tamen pro arcendis hostibus et imbribus impetrandis et uel auferendis uel temperandis aduersis rogamus semper et preces fundimus et pro pace ac salute uestra propitiantes et placantes Deum diebus ac noctibus iugiter adque instanter oramus. Nemo sibi itaque blandiatur quod nobis et profanis, Dei cultoribus et Deo aduersantibus sit interim per aequalitatem carnis et corporis laborum saecularium condicio communis, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
impares uobis & ȩquales sumus. quia mnisto ad huc mundo & car¬
ne hac constituti. mnundi & carnis incõmoda uobiscum pariter in¬
currimꝰ. Nlã cũ insensa doloris sit om̃e quod punit. manifestum
it eum non. ẽẽ participem pene tuȩ quem uideas tecũ non dolere.
uiget apud nos spei robur & firmitas fidei. & inter ipsas scłi labentis
minas erecta mens est. & immobilis uirtus. & nunquam nonlȩta
nentia. & de dõ suo semper animas secura. sicut perpropħam spͥs
prans. ficus inquit non afferet fructũ. & nonerunt nascentia in
uueis. Metietur opus oliuȩ. & campi non prestabunt cybũ. Defici¬
nt apabulo oues. & non erunt inpresepib boues. Ego autem indño
Mltabo. & gaudebo indeo salutari meo. Dĩ hominẽ & cultore m
lei subnixũ spei ueritate & fidĩ stabilitate fundatũ. negat mundi
huus & scłi infestationib cõmoueri. Uinea licet fallat. & olea deci-¬

Expanded text:
compares uobis et aequales sumus, quia in isto adhuc mundo et carcompares uobis et aequales sumus, quia in isto adhuc mundo et carne hac constituti mundi et carnis incommoda uobiscum pariter incurrimus. nam cum in sensu doloris sit omne quod punit, manifestum est eum non esse participem poenae tuae quem uideas tecum non dolere. Viget aput nos spei robur et firmitas fidei et inter ipsas saeculi labentis ruinas erecta mens est et inmobilis uirtus et numquam non laeta patientia et de Deo suo semper anima secura, sicut per prophetam Spborans. ficus, inquit, non adferet fructum et non erunt nascentia in uineis. mentietur opus oliuae et campi non praestabunt cibum. deficient a pabulo oues et non erunt in praesepibus boues. ego autem in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dei hominem et cultorem Dei subnixum spei ueritate et fidei stabilitate fundatum negat mundi huius et saeculi infestationibus commoueri. uinea licet fallat et olea decip
Abbreviated transcription (Latin):
ne uus cruciant & fatigant. probari &corroborari nos scimus & fi¬
imnis. Putatis nos aduersa uobiscũ ȩqualiter ꝑpeti. quando aduer
undeatis a nobis &uobis non ȩqualiter sustineris llꝑtid uos impati¬
au elamosa semꝑ & querula est. apad nos fortis & religiosa paci¬
ui. quieta semꝑ & semꝑ indm̃ grata est. Nec quisqtiã istic letam
us prospert̃ iudicat. seo mitis & lȩnis & contra om̃s fluctuantis
nundi turbines stabilis. dnunȩ pollicitationis tempcis expectat.
landiu enim corpus hoc ꝑmanet cõmune cumcȩteris: sit neces
÷ et &corporalis condicio communis. Nec separari genere humano
bnuicem datar. nisi istinc de scło recedatur. Intra unam domũ
imni &emali inderim continemur. quicqͥd mntra domũ uenerit
pri sorte perpetim᷑. donec eui temporalis fine completo. adet̾nȩ
ie mortis uel immortalitatis hospicia duudamur. Non gͦ iccirto

Expanded text:
quae uos cruciant et fatigant probari et corroborari nos scimus et fiquae uos cruciant et fatigant probari et corroborari nos scimus et fidimus. Putatis nos aduersa uobiscum aequaliter perpeti, quando eadem aduersa uideatis a nobis et uobis non aequaliter sustineri? aput uos inpatientia clamosa semper et querula est, aput nos fortis et religiosa patientia quieta semper et semper in Deum grata est, nec quicquam istic laetum aut prosperum sibi uindicat, sed mitis et lenis et contra omnes fluctuantis mundi turbines stabilis diuinae pollicitationis tempus expectat. quamdiu enim corpus hoc permanet commune cum ceteris, sit necesse est et corporalis condicio communis nec separari generi humano ab inuicem datur, nisi istinc de saeculo recedatur. intra unam domum boni et mali interim continemur. quicquid intra domum uenerit pari sorte perpetimur, donec aeui temporalis fine completo ad aeternae uel mortis uel inmortalitatis hospitia diuidamur. non ergo idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quia non pernos sed prouobis accidunt cuncta ista que de di
indignatione descendunt. Nec idõ quis putet. xp̃iauos his quȩ aca¬
dunt non uindicari. quod & ipsi uideantur accidentium incur sions
perstringi. Poenam de aduersis mundi ille sentit. cui &lȩatua agli
om̃is inmundo est. lile meret & deflet si sibi male sit inscło: cui beie
non potest. et post scłm. cuius uiuendi fructus om̃is hic capit᷑ cauis
hic solaciũ om̃e finitur. cuius caduca &breuis uita hic aliquã dulẽ¬
dinem coraputat. & uoluptatẽ. Quando istinc excesserit. pena sola ĩ¬
suꝑ est addolorem. Ceterũ nullus iis dolor est de incursatione male
presentium. quib fiducia est futurorũ bonorum. Beniq nes c̃t¬
apus aduersis nec frangim᷑. nec dolemus. Ilet em̃ ulla aud rerue
iurant corporum ualitudine musitamus. Sp̃u magis quã carne
ouentes. firimitate animi infirnitatem corporis uincimꝰ. ꝑ ipsa

Expanded text:
stum quia non per nos sed pro nobis accidunt cuncta ista quae de Dei stum quia non per nos sed pro nobis accidunt cuncta ista quae de Dei indignatione descendunt. Nec ideo quis putet christianos his quae accidunt non uindicari, quod et ipsi uideantur accidentium incursione perstringi. poenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest esse post saeculum, cuius uiuendi fructus omnis hic capitur, cuius hic solacium omne finitur, cuius caduca et breuis uita hic aliquam dulcedinem computat et uoluptatem, quando istinc excesserit poena iam sola superest ad dolorem. ceterum nullus his dolor est de incursatione malorum praesentium quibus fiducia est futurorum bonorum. denique nec consternamur aduersis nec frangimur nec dolemus neque in ulla aut rerum clade aut corporum ualitudine mussitamus. spiritu magis quam carne uiuentes firmitate animi infirmitatem corporis uincimus. per ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Patientes facit de secutura ultione securitas. Innocentes nocentibus
cedunt. insondes pęnis & cruciatib ad quiescunt. certi & fidentes
quod inultum non remaneat. quod cunq perpetu᷑. quantoq ma¬
ior fuerit ꝑsecutionis iniuria tanto &iustior fiat & grauior proꝑe¬
cutione uindicta. Nec unquam impiorũ scelere iunr̃m nomen
exurgitur. ut non statim diuinitus uindicta comitetur. Ut memo¬
rias taceamꝰ antiquas. &ultiones procultorib dei sepe repetitas. nil
uotis preconio reuoluamus: documentum recentis rei satis est.
quod sic celeriter quodq intanta celeritate sic granditer nuper
secuta defensio est. ruinis rerũ. iacturis opũ. dispendio militum.
diminutione castrortim. Nec hoc casu aliquis accidisse existimet.
aut fuisse fortuitũ putet. cum iam pridem scriptura diuina p¬
neo. sed expecta dm̃. ut tibi auxilio sit. Unde clarũ est atꝙ mansal¬

Expanded text:
patientes facit de secutura ultione securitas. innocentes nocentibus patientes facit de secutura ultione securitas. innocentes nocentibus cedunt, insontes poenis et cruciatibus acquiescunt certi et fidentes quod inultum non remaneat quodcumque perpetimur quantoque maior fuerit persecutionis iniuria tanto iustior fiat et grauior pro persecutione uindicta. nec umquam impiorum scelere in nostrum nomen exurgitur, ut non statim diuinitus uindicta comitetur. ut memorias taceamus antiquas et ultiones pro cultoribus Dei saepe repetitas nullo uocis praeconio reuoluamus, documentum recentis rei satis est quod sic celeriter quodque in tanta celeritate sic granditer nuper secuta defensio est ruinis rerum, iacturis opum, dispendio militum, deminutione castrorum. nec hoc casu accidisse aliquis existimet aut fuisse fortuitum putet, cum iam pridem scriptura diuina pmeo, sed expecta Dominum ut tibi auxilio sit. unde clarum est adque manife
Abbreviated transcription (Latin):
etera animalia prona & adterrã situ uergente depressa sint:
di sullimis status &ad cȩlũ atq addm̃ suũ uultus erectus est.
luc intuere. illuc oculos tuos erige. insupernis dm̃ quere. Ut
erere inferis possis. ad alta & cȩlestia suspensũ pectus attolle.
ludte inlapsum mortis cum serpente quem colis sternis: Quio
iirunam diaboli per ipsum & cũ ipso cadis: Sullimitatem
fniu. qua natus es. ꝑ seuera talis. qualis adõ factus es. Cũstatu oris
sce. Relinque idola. quȩ humanus error inuenit. Ad dm̃ conuertere.
quem si imploraueris sabuenit. xp̃o crede quem uiuificandis ae re-¬
parandis nobis pater misit. Lȩdere seruos dei & xp̃i persecutionib tus
desine. quos lȩsos ultio diuina defendit. Inde est enĩ quod & nemo
nr̃m quando apprehenditur reluctatur. nec se ad uersus iustam
iolentiam ur̃am quam uis nimius & copiosus nr̃ populus ulciscirt.

Expanded text:
cetera animalia prona et ad terram situ uergente depressa sint, cetera animalia prona et ad terram situ uergente depressa sint, tibi sublimis status et ad caelum adque ad Dominum susum uultus erectus est. illuc intuere, illuc oculos tuos dirige, in supernis Deum quaere. ut carere inferis possis, ad alta et caelestia suspensum pectus adtolle. quid te in lapsum mortis cum serpente quem colis sternis ? quid in ruinam diaboli per ipsum et cum ipso cadis? sublimitatem serua qua natus es. perseuera talis qualis a Deo factus es. cum statu orissce. relinque idola quae humanus error inuenit. ad Deum conuertere: quem si inploraueris, subuenit. Christo crede quem uiuificandis ac reparandis nobis pater misit. laedere seruos Dei et Christi persecutionibus tuis desine quos laesos ultio diuina defendit. Inde est enim quod nemo nostrum quando adprehenditur reluctatur nec se aduersus iniustam uiolentiam uestram quamuis nimius et copiosus noster populus ulciscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
es quos tu adoras. Uidebis sub manu nr̃a stare uinctos. &treme¬
it capticios. quos tu sciscipis &ueneraris ut dmuinos. Certe. uel sic
infundi mistis errorib tuis poteris. quando conspexeris &audi¬
ris deos tuos quid sint interrogatione nr̃a statĩ prodere. & p̃sen¬
i licet nobis prestrigias illas &fallacias suis nonposse cęlare. luȩ
ͥmentis ignauia est. inino quȩ desipientiũ cȩca &stulta dem̃tia.
illucẽ detenebris ũuenire. & mortis ȩternȩ laqueis uinctos spẽ
nolle immortalitatis exciꝑe. non metuere dm̃ cõminantem & di¬
entem. sacrificans diis eradicabitur nisi dño soli. &iterũ. adora¬
ierunt eos quos fecerunt digiti earũ. & curuatus est homo & hu¬
niliatus est uir. & non laxabo illis dicit dñs: Qiudte ad falsos
luos humilias & inclinas : Quid aute inepta simulacra. & figm̃ta
urrena captiuũ corpris incuruas: Rectũ te deus fecit. Et cum

Expanded text:
eis quos tu adoras: uidebis sub manu nostra stare uinctos et tremeeis quos tu adoras: uidebis sub manu nostra stare uinctos et tremere captiuos quos tu suspicis et ueneraris ut dominos. certe uel sic confundi in istis erroribus tuis poteris, quando conspecxeris et audieris deos tuos quid sint interrogatione nostra statim prodere et praesentibus licet uobis praestigias illas et fallacias suas non posse celare. Quae ergo mentis ignauia est, immo quae desipientium caeca et stulta dementia ad lucem de tenebris non uenire et mortis aeternae laqueis uinctos spem nolle inmortalitatis excipere, non metuere Deum conminantem et dicentem: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli. et iterum: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis? quid te ad falsos deos humilias et inclinas, quid ante inepta simulacra et figmenta terrena captiuum corpus incuruas? rectum te Deus fecit et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ett ale quiunaicat. gͥ ttu dus tuis maior es. Si aitẽ ius q̃s os
uos es: non tu illos colere. sed abillis coli debes. Sic illos lesos ultio
u defendit. qniomodo &clausos nepereant tutela ur̃a custodit.
Moat ce eos colere. quos ipse defendis. fudeat tutelã de es spare.
eostu ipse tueris. D sĩ audire eos uelis & uidere. quando a noli¬
idurantur. torquentur. sp̃ualib flagris & uerborũ tormentis
cobsesũs corporib eiciuntur. quando heuilantes &gementes
uee humana. & potestate dicuna flagella &uerbera sentientes.
aenturũ udicium confitentur. Ueni. & cognosce uera. eẽ. quȩ
dcim. Et quia sic deos. colere te dicis. uel ipsis crede quos colis.
lit si nolacris & tibi credere: dete ipso loqaetur. audiente de. qui
inc tuum pectus obsedit. qui nunc mentem tuã ignorantie
uatte cȩcauit. Uidebis nos rogari abeis quios tu rogas. timeri ab

Expanded text:
est ille qui uindicat, tu diis tuis maior es. si ergo his quos colis est ille qui uindicat, tu diis tuis maior es. si ergo his quos colis ior es, non tu eos colere, sed ab illis coli debes. sic illos laesos ultio uestra defendit, quomodo et clausos ne pereant tutela uestra custodit. pudeat te eos colere quos ipse defendis, pudeat tutelam de iis sperare quos tu tueris. 0 si audire eos uelis et uidere, quando adiurantur a nobis, torquentur spiritalibus flagris et uerborum tormentis de obsessis corporibus eiciuntur, quando eiulantes et gementes uoce humana et potestate diuina flagella et uerbera sentientes uenturum iudicium confitentur. ueni et cognosce uera esse quae dicimus: et quia sic deos colere te dicis, uel ipsis crede quos colis. aut si uolueris et tibi credere, de te ipso loquetur audiente te qui nunc tuum pectus obsedit, qui nunc mentem tuam ignorantiae nocte caecauit. uidebis nos rogari ab eis quos tu rogas, timeri ab
Abbreviated transcription (Latin):
identidem ciocib xp̾ianum me. et̾ confitear. quid tormenta ad¬
ues confitenti. & dõs tuos non mabditis &e secretis locis. sed palam u
publice. sed̃ inforo ipso magnstratib & presidib audientib dest us
ut & siparum fuerat quod inme prius criminabaris creuert es
& odisse & punire plus debeas. quod dũ me xpianum celebri locs
populo circunstante pronuntio: auos & deos ur̃os clara a&pablica
predicatione confundo. luio te adinfirmitatẽ corporis uetale
cum terrenȩ carnis imbecillitate contendis: Cum anioii luis
congredere. uirtutem mentis infringe. fidem destrue. dises¬
tione si potes uince. uince ratione. Uel siqͥd diis ttus nunins
potestatis est ipsi iultionẽ suã surgant. ipsi se sua maielote
fenaant. Iut quid prȩstare colentib possunt. quuise de nou oi¬
tib uindicare non possunt: Nam si eo quicundicator plis

Expanded text:
identidem uocibus christianum me esse contester, quid tormenta admoidentidem uocibus christianum me esse contester, quid tormenta admoues confitenti et deos tuos non in abditis et secretis locis sed palam, sed publice, sed in foro ipso magistratibus et praesidibus audientibus destruenti? ut et si parum fuerat quod in me prius criminabaris, creuerit quod et odisse et punire plus debeas. quid dum me christianum celebri loco et populo circumstante pronuntio et uos et deos uestros clara et publica praedicatione confundo, quid te ad infirmitatem corporis uertis, quid cum terrenae carnis inbecillitate contendis? cum animi uigore congredere, uirtutem mentis infringe, fidem destrue, disceptatione si potes uince, uince ratione. Vel si quid diis tuis numinis et potestatis est, ipsi in ultionem suam surgant, ipsi se sua maiestate defendant. at quid praestare colentibus possunt qui se de non colentibus uindicare non possunt? nam si eo qui uindicatur pluris
Abbreviated transcription (Latin):
bus longa tormenta. multiplicas lacerandis uiscerib numerosi
supplicia. nec feritas atq immanitas tua usitatis porest. ẽẽ c̃tenta
tormentis. Excogitat nouas poenas. ingeniosa crudelitas. Quȩ est hed
insaciabilis carinficine rabies: Quȩ in explebilis libido seuiciȩ.
potius elige tibi alterũ de dnob. xp̾ianũ esse. aut est crim̃. Aut no
est. Sicrirũ est. quid non interficis confitentẽ: Si crim̃ non est. quis
persequeris innocentẽ: Torqueri enim debui. si negarẽ. si penã tuan
metuens. ul quod prius fueram. & quod deos tuos non colueram. men¬
dacio fallente cȩlarem. Tunc torquendus fuissema. tunc ad confessio
criminis ui doloris adigendus. sicut inquȩstionib cȩteris torquens
rei. quise negant crimine quo accusantur teneri. ut facinoris ues¬
tas que indice uoce non promitur. dolore corporis exprimatus
Nunc uero cum sponte confittar & clamem. & crebrius acrepetis

Expanded text:
bus longa tormenta, multiplicas lacerandis uisceribus numerosa bus longa tormenta, multiplicas lacerandis uisceribus numerosa supplicia, nec feritas adque immanitas tua usitatis potest contenta esse tormentis: excogitat nouas poenas ingeniosa crudelitas. Quae haec est insatiabilis carnificinae rabies, quae inexplebilis libido saeuitiae? quin potius elege tibi alterum de duobus: christianum esse aut est crimen aut non est. si crimen est, quid non interficis confitentem P si crimen non est, quid persequeris innocentem? torqueri enim debui, si negarem. si poenam tuam metuens id quod prius fueram et quod deos tuos non colueram mendacio fallente celarem, tunc torquendus fuissem, tunc ad confessionem criminis cum ui doloris adigendus, sicut in quaestionibus ceteris torquentur rei qui se negant crimine quo accusantur teneri, ut facinoris ueritas quae indice uoce non promitur dolore corporis exprimatur. nunc uero cum sponte confitear et clamem et crebris ac repetitis
Abbreviated transcription (Latin):
nec timetur. Ad huc insuꝑ dĩ seruos. & maiestati ac nomini eius
cairos. iniustis ꝑsecutionib flagitatis. Satis non est qđ ipse deum
ncollis. adhuc insuꝑ eos qui colunt sacrilega infestatione ꝑ seque
lm nec colis. nec omnino coli ꝑmittis. Et cũ cȩteri quinon tantũ
inepta id ola & manu hominis facta symulacra sed & portenta
edam & monstra uenerantur. tͥ placeant: solus displicet dĩ cultor.
mant ubiq intemplis ur̃is hostiarũ busta. & rogi pecorũ &dĩ alta
uel nulla sant. uel oculta. Corcodrilli & cęnoce phali. & lapides.
& serpentes coluntur. & deus solus interris aut non colitur. aut nor
est impune quod colitur. lnnoxios. iustos. deo laros. domo priuas
patrimonio spolias. catenis premis. carcere includis. bestus. gladio
ignib punis. nec saltem contentus es dolorũ nr̃orum compendio
& simplici ac ueloci breuitate penarũ admoues leniandis corpors¬

Expanded text:
nec timetur: adhuc insuper Dei seruos et maiestati ac numini eius nec timetur: adhuc insuper Dei seruos et maiestati ac numini eius dicatos iniustis persecutionibus flagitatis. satis non est quod ipse tu Deum non colis: adhuc insuper eos qui colunt sacrilega infestatione persequeris. Deum nec colis nec coli omnino permittis, et cum ceteri qui non tantum ista inepta idola et manu hominis facta simulacra sed et portenta quaedam et monstra uenerantur tibi placeant, solus displicet Dei cultor. fumant ubique in templis uestris hostiarum busta et rogi pecorum, et Dei altaria uel nulla sunt uel occulta. crocodili et cynocephali et lapides et serpentes coluntur, et Deus solus in terris aut non colitur aut non est inpune quod colitur. innoxios, iustos, Deo caros domo priuas, patrimonio spolias, catenis premis carcere includis, bestiis, gladio, ignibus punis. nec saltim contentus es dolorum nostrorum conpendio et simplici ac ueloci breuitate poenarum: admoues laniandis corpori
Abbreviated transcription (Latin):
ent. liment conscu. ueneunt iudicaturi. Et iccirco ꝑprophetam
uno sp̃u & mstinctu rei neritas cernitur.certa & manifesta ratio
imsfratur. dm̃ posse aduersa prohibere. sed ne ille subueniat. meri
pecantium facere. Nunquid ait non ualet manus dĩ utsaluos faci
llut grauabit aurẽ. ut non exaudiat: Sed peccata ur̃a inter uos
m separant. & propt̃ delicta tirã auerat faciem auobis. nemuisereat᷑.
taita itaq & delicta reputent᷑. conscientiȩ uulnera cogitentur. & de¬
ut unusquisq de dõ uel denobis conqueri. si quod patit᷑ intelligat
umeliam dei impugnatis atq opprimitis dei seruos. Parum
quod furentiũ uarietate uiciorũ. quod iniquitate feraliũ crimi¬
m. quod cruentarũ cõpendio rapinarũ. uita nr̃a maculatur. quod
elicionib falsis religio uera subuertitur. quod ds̃ om̃ino nec quȩ ri-

Expanded text:
tacent, timent conscii, ueneunt iudicaturi. et idcirco per prophetam tacent, timent conscii, ueneunt iudicaturi. et idcirco per prophetam diuino spiritu et instinctu rei ueritas promitur, certa et manifesta ratio monstratur Dominum posse aduersa prohibere sed ne ille subueniat merita peccantium facere. numquid, ait, non ualet manus Dei, ut saluos faciat, aut grauabit aurem ut non exaudiat? sed peccata uestra inter uos et Deum separant, et propter delicta uestra auertit faciem a uobis ne misereatur. peccata itaque et delicta reputentur, conscientiae uulnera cogitentur, et desinat unusquisque de Deo uel de nobis conqueri, si quod patitur intellegat se contumeliam Dei inpugnatis adque opprimitis Dei seruos? parum est quod furentium uarietate uitiorum, quod iniquitate feralium criminum, quod cruentarum conpendio rapinarum uita uestra maculatur, quod superstitionibus falsis religio uera subuertitur, quod Deus omnino nec quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
euadere. Nempe ꝑire egrũ uoluit. qui censum pereunts u¬
dit. Lantus claudium terror dare non potest disciplina adl
Osin discurritur rapit᷑. occupait᷑. Predandi dissimtilaro  allaa nula
pouattis Iiuisi liceat. quasi oporteat. quas ille qui tonrapit danntã
uiscendium propriuim sentiat: sic unusqusq rapere festinat. lnlsc¬
nsb esput cunꝙ aliqua scelerum uerecundia. Aaias fances & deser
sdttidines diligunt. & sic illic delinquitur. ut tamen delinquai¬
sni facinas tenebris & nocte ueletur. Auaricia patam seuit. a
audacia sua tuta inforiluce abrupte cupiditatis arma prosti¬
t inde falsarii. uenefici. inde inmedia ciuitate sicarii. tam ad
tumndum precipites. quam impune peccantes. Anocente crimen
bmuctitur. nec innocens qui uindicet inuenitur. De Aectisatore.
ndice metus nullus. Impunitatẽ consequuntur mali. dum modesti

Expanded text:
euadere: nam perire aegrum uoluit qui censum pereuntis inueuadere: nam perire aegrum uoluit qui censum pereuntis inuadit. Tantus cladium terror dare non potest innocentiae dispassim discurritur, rapitur, occupatur: praedandi dissimulatio nulla, nulla cunctatio: quasi liceat, quasi oporteat, quasi ille qui non rapit damnum et dispendium proprium sentiat, sic unusquisque rapere festinat. in latronibus est utcumque aliqua scelerum uerecundia, auias fauces et desertas solitudines diligunt, et sic illic delinquitur, ut tamen delinquentium facinus tenebris et nocte ueletur. auaritia palam saeuit et ipsa audacia sua tuta in fori luce abruptae cupiditatis arma prostituit. inde falsarii, uenefici inde, inde in media ciuitate sicarii tam ad peccandum praecipites quam inpune peccantes. a nocente crimen admittitur, nec innocens qui uindicet inuenitur. de accusatore uel iudice metus nullus: inpunitatem consecuntur mali, dum modesti
Abbreviated transcription (Latin):
&si externa debarbaris arma &ꝑicula comprimantur. feron
intꝰ & grauius decalumnus & iniuriis potentiũ cuuũ domebi
impugnationis teila grassentur: Desterilitate ac fame que¬
ris. quasi famem maiorẽ siccitas quam rapacitas faciat. qus
nonde captatis annonarũ increm̃tis. & preciorũ cumulis flqͦ¬
tior inopiȩ ardor excrescat: Quereris claudi ymbrib coli
cum sic horrea claudantur interris: Quereris minus nale
quasi quȩ nata sunt indigentib prebeant᷑: Pestem & luem s¬
minaris. cum peste ipsa &lue uel detecta sint uel aucta a¬
na singłorũ. dum nec infirmis exhibetur miscdĩa. & defins
auaricia inhiat acrapina: Idem adpietatis obsequiura timil
&adimpia lucra temerarui. fugientes morientiũ funera
appetentes spolia mortuorum: ut appareat in egritudins
miseros adhoc forsitan & derelictos esse. ne possent dum curals

Expanded text:
etsi externa de barbaris arma et pericula conprimantur, ferocius etsi externa de barbaris arma et pericula conprimantur, ferocius intus et grauius de calumniis et iniuriis potentium ciuium domesticae inpugnationis tela grassentur: de sterilitate ac fame quereris, quasi famem maiorem siccitas quam rapacitas faciat, quasi non de captatis annonarum incrementis et pretiorum cumulis flagrantius inopiae ardor excrescat: quereris cludi imbribus caelum, cum sic horrea eludantur in terris: quereris minus nasci, quasi quae nata sunt indigentibus praebeantur: pestem et luem criminaris, cum peste ipsa et lue uel detecta sint uel aucta crimina singulorum, dum nec infirmis exhibetur misericordia et defunctis auaritia inhiat ac rapina. idem ad pietatis obsequium timidi, ad impia lucra temerarii, fugientes morientium funera et adpetentes spolia mortuorum, ut appareat in aegritudine sua miseros ad hoc forsitan et derelictos esse ne possent dum curantur
Abbreviated transcription (Latin):
artata & conclusa anima respirat : uacat malos esse. &imnꝑcła
tantis non dese magis. sed de altero iudicare. Indignamum.
indignari dm̃. quasi aliquid boni maleuitiendo meremin.
quasi non om̃a ista quȩ accidunt minora Adhuc sint. & leuiori
peccatis ur̃is : Lui alios iudicas. aliquando esto &tui iuidex. Conso¬
entiȩ tuȩ latebras intuere. imino quia nullus iam delinquen¬
metus uel pudor est. & sic peccatur quasi magis per ipsi peccatis
ceat᷑: qui ꝑspicuus & nudus acunctis uderis. & ipse te respice. le
enim suꝑbia inflatus es. aut auaricia rapax es. aut iracundia setis
aut alea prodigiis. aut innolentia temulentus. aut liuore mubi
aut libidine incestus. aut crudelitate uiolentꝰ. Et miraris mili
gas generis humani iram dĩ crescere. cum crescat cotidie ql
puniatur : hostem quereris exurgere. quasi & si hostis desitae
pax inter ipsas togas possit : Hostẽ quereris erurgere. quasi ĩ

Expanded text:
oartata et conclusa anima respirat uacat malos esse et in perioartata et conclusa anima respirat uacat malos esse et in periculis tantis non de se magis sed de altero iudicare. indignamini indignari Deum, quasi aliquid boni male uiuendo mereamini, quasi non omnia ista quae accidunt minora adhuc sint et leuiora peccatis uestris. Qni alios iudicas aliquando esto et tui iudex, conscientiae tuae latebras intuere, immo, quia nullus iam delinquendi uel pudor est et sic peccatur quasi magis per ipsa peccata placeatur, qui perspicuus et nudus a cunctis uideris et ipse te respice. aut enim superbia inflatus es aut auaritia rapax es aut iracundia saeuus aut alea prodigus aut uinolentia temulentus aut liuore inuidus aut libidine incestus aut crudelitate uiolentus: et miraris in poenas generis humani iram Dei crescere, cum crescat cottidie quod puniatur? hostem quereris exurgere, quasi etsi hostis desit esse pax inter ipsas togas possit hostem quereris exurgere, quasi non,