comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Qui faciunt helemosinã et iustitiã saturabuntur uita
apłs dixit. qui parce seminat. parce et metet̾. bonũ aut̃¬
I.ficientes non deficiamus. dum tempus habemus oꝑem̾
bonũ ad om̃s: maxime aũt̃ ad domesticos fidei. Salomond
Redenptio anime uiri diuitię sue qui aũt miserebitur
pauperi : beatus erit. qui autẽ calunniat̃ piuperẽ exꝓbrat
factoriei. honorat aute eũ ꝗ miserebit̾ pauperi. Hiesus

Expanded text:
ta. . Qui parce seminat, parce et metet . Bonum autem facientes non deficiamus: dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . SALOMON. Redemptio animae viri, divitiae suae . Qui autem miserebitur pauperi, beatus erit . Qui calumniatur pauperem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum qui miseretur pauperis . JES
Abbreviated transcription (Latin):
Ambrosius dixit. Infirmũ stomachum: moderatus cib
num cõfor
urunt᷑. Eusebius dixit. Pecunie cupiditas. ppłoꝵ corcla mortalium
superat. et frat̃na necessi tudinẽ uiolat. Inuitas panum dicit.
Nichil prodest pecuniam non habere. si uoluntas f uerit possidẽd
Tantũ babeamus : quantũ neccessitas poscit. non quantũ cupiditas
ncupiscit. Nichil prodest nuditas. cui in est cupiditas. xxxi. ded

Expanded text:
AMBROSIUS. Infirmum stomachum moderatus cibus et AMBROSIUS. Infirmum stomachum moderatus cibus et vinum conforuruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui inest cupiditas. CAPUT XXXI. De
Abbreviated transcription (Latin):
& sic̃ regulus uenena diffundit. Nullũ secretũ. ẽ. ubi regi
ebrictas. hiesus filius sirach dixit. O perarius ebriosus.
non locupletabit̃. Et qui spernit modica: paulatim decide
Uinũ et mulieres apostatare faciunt sapientes: et arguunt
sensatos. quã suffice̾ns. ẽ. homini erudito uinũ exiguum. et
indormiendo non laborabis abillo. nec senties laborem.
diligentes in uino: noli pro uocare. multos enĩ exterminaĩ
iunum. Amaritudo animȩ uinũ multum potatum.
sobrus eris. Uinũ in iocunditate creatũ ẽ: non in ebriet
Uinũ moderate potatum: sanitas.ẽ. anime et corporis.
facit. Sic̃ ignis ꝓbat ferrũ durũ: sic uinũ corda superb.¬
arguit. Hieronimus dixit. Ubicunq saturitas atꝙ
ebrietas fuerit. ibi libido dominat᷑. Religiosus nun
porrigere: sed propinnare. ꝗcꝗt inebriat. et statim mentes
euertit. Similit̃ fugiamus ut unũ uentrem distentũ cibi
Muini potationib irrigatũ: uolũptas genitaliũ sequitur.

Expanded text:
ecretum est ubi regnat ebrietas. JESUS SIRACH. Operarius ebriosus non locupletabitur, et qui spernit modica, paulatim decidit . Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos . Sufficiens est homini erudito vinum exiguum, in dormiendo non laborabis ab illo, nec senties dolorem . Diligentes vinum noli provocare, multos enim exterminat vinum Ibid. Amaritudo animae, vinum multum potatum .sobrius eris. Vinum in jocunditatem creatum est, non in ebrietatem . Vinum moderate potatum sanitas efacit . Sicut ignis probat ferrum durum, sic vinum corda arguet . HIERONYMUS. Ubicunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunqporrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiamus ut vinum. Ventrem distentum cibo, et vino et potionibus irrigatum, voluptas genitalium sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lebesalienus. Qui neglegit recta facere: desinat recta docer
ꝓrius quippe semetipsum corrigere debet: qui alios ad
bene uiuendũ admonere studet. Iti ut in onnib semetipsũ
contendit appetere: ante in se discitiat. si uita honorisit
condigna: qđ si non discrepat humilit̃ adid quod uocatus
adimplet̃. Qui non uiuit sicut docet: ipsam quam p̃dicat
uenititem comtemptibilem facit. Quibene docet et male

Expanded text:
Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. Prius quippe semetipsum corrigere debet, qui alios ad bene vivendum monere studet, ita ut in omnibus semetipsum contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur it; et qui non vivit, sicut docet, ipsam quam praedicat veritatem contemptibilem facit. 2. Arcus pe
Abbreviated transcription (Latin):
Sacerdos enĩ non distat apopulo quando nullo uite sue merito
ulligi transcendit actionem. Nulla ars docerip̃ sumit᷑. nisi
intenti prius meditatione discat᷑. Cum prima sint adulescenqe
uł iuuentitis nr̃ȩ tempora: nobis adhuc in predicatione cessandũ
est: ut uomer linguę nr̃ȩ proscindere non audeat terran

Expanded text:
Sacerdos enim non distat a populo, quando nullo vitae suae merito vulgi transcendit actionem. intenta prius meditatione discatur. vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis
suscipit: mala inferre non debet. sed
tolerare. ut exipsa sua amaritudi¬
mitiget: et peccatoꝵ uulnera in aliis: ipse afflictionib uul¬
neratus sanet. Sunt non nulli qui solerti curaspiritalia.
p̃cepta ꝑscrutant̃. sed quȩ intelligendo penetrant. uiuend
conculcant. Repente docent. ꝗ non opere. sed meditatione
didicerunt. Et quod uerbis p̃dicant. oꝑib impugnant.
nomen uł orclinem sc̃itatis habet. delinquentem nam q
hunc redarguere nullus p̃sumat. Aquam quippe limpidis
mam pastores bibunt: cũ fluenta ueritatis recte intelli¬
gentes. auriunt. Sed eandem aquã ꝑ turbariest: scẽ medi¬
tationis studia male iuuendo corrunpere. Aquam scilicet
ꝑ turbatã pedib oues bibunt. cum subiecti ꝗꝙ non sectant᷑
uerbaque audiunt. sed sola quȩ conspiciunt exempla prau

Expanded text:
praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansumitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verbis praedicant, moribus impugnant. nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus pramam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem aquam pedibus turbare est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quipso ui procedit i hueronimus dixit. Multesunt uortutũ spaties
nursectitorib suis trbuunt regnaceloꝵ Vnũ qui dẽ iter. secsperes¬
ninda mulia nmpendia. Qui proficere studȩt : etia sigridũ p̃scction
st iplo melios nꝑtanũi ens uenit quo crescat. et ꝓdies singilis
st ipso melior fut nemo potest et uirtutes simul et dilutius possid¬

Expanded text:
ipso vita procedit . HIERONYMUS. Multae sunt virtutum species, quae sectatoribus suis retribuunt regna coelorum. Unum quidem iter, sed perveniendi multa compendia. Qui perficere studet, etiamsi gradum perfectionis attingat, semper tamen invenit quod crescat, ut per dies singulos seipso melior fiat. Nemo potest et virtutes simul et divitias possid
Abbreviated transcription (Latin):
etiã custos rtutis. Sẽs quisq cuã cũ peruersa mente requiritur¬
ab onititissue studio non mutat̃ Iniua cdei socios habere
gimus ad uitia sine labore labunur. Occulta uirtutis bona¬
ꝑtimur. ut ad celũ conscendere ualeamus. Sic̃ paulatim ho
aminimis uitus in maximis proruit. ita gradatim aclea quȩ
sunt excelsa consurgit. Qui autem mnordinate uirtutes
com p̃hendere nitit cito periclitat᷑. Hec ẽ. causa inrerũ natura.
ut quecunq uelociter ad ꝑfectũ temdunt: sine dubio celerit̃
siniant̃. Prius uitia extirpanda st̃ inomine: deinde inserend
uirtutes. Nã coherere et con iugere non potest ueritas cum
mendat̾io. Uis autẽ uirtutes tuas augere: publicare noli.

Expanded text:
autem custos virtutis. Sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritubonitatis suae studio non mutatur. In via Dei socios habere gimus, ad vitia sine labore labimur. Occultae virtutes timur, ut ad coelum conscendere valeamus. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxima proruit, ita gradatim ad ea quae sunt excelsa consurgit. Qui autem virtutes inordinate comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quicunque velociter ad perfectum tendunt sine dubio celeriter finiantur. Prius vitia stirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam conjungi non potest veritas cum mendacio. Vis autem virtutes tuas augere, publicare noli.
Abbreviated transcription (Latin):
Sontialibinem uero. non expedit repugnare : sed fuger
Inuitis patrũ dicit. Castitatem gignit abstinentiã. Custri¬
margia aut̃ matẽ. incontinentiȩ. Viridis herba prope aqua
nascĩt᷑. et iutium libidinis inuisitationes mulierũ magis ap¬
prima igni ardenti: quã mulieri uiueni cũ et ipse sis uiuenis
nichil enĩ ualet eũ mundũ esse corpore : qui pollutus. mente
onenĩ estus corporalis declinauit. nisi qui animȩ motus

Expanded text:
contra libidinem vero non expedit repugnare, sed fugere. contra libidinem vero non expedit repugnare, sed fugere. EX VITIS PATRUM. Castitas gignit abstinentiam, gastrimargia autem mater est incontinentiae. Viridis herba prope aquam nascens, et vitium libidinis in visitationibus mulierum. Magis approxima igni ardenti quam mulieri juveni, cum et ipse sis juvenis. Nihil enim valet eum mundum esse corpore, qui pollutus est mente. Non enim aestus hominis declinabit, nisi qui animae motus
Abbreviated transcription (Latin):
ic conmodat deleciationẽ si plus oblectat mentem dilectio
fornicationis qua amor castitatis: ad huc in homine peccatũ
gnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimȩ
castitatis: um non regnat peccatũ sed regnat iustitia. Om̃ĩs
immunda pollutio: fornicatio dicit᷑. Exdelectatione enĩ
fornicanh uirugiguntur flaitia. Quib regnum dei claudit̃
et horno sepuratur adeo fornicitio maximum est scelus qua pca
nis inmunditũ tem plum dei uolat et tollens menbrape fut
fraciomq celerit̃ ducit adsenectutẽ: Omnib peccatis fornic
maior ẽri Quia fomicatio: uniuersa ante cedit mala. Mxediui
libido uero minfernũ hominẽ mergit. Libido uero intartaru
Grauius libido urit. quẽ otiosũ inuenerit. Corpus enĩ labor
fitigabũ. ninus delectatur flagitio otio etiã deditũ cito lueu¬
na subrepit . Uacantẽ luxuria cito p̃ocupat᷑. Cesarius dictt
caniri reliqu a uiti oportet nos omni uirtute resistere

Expanded text:
onsensum non accommodat delectationi. Si plus oblectat mentem delectatio onsensum non accommodat delectationi. Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Omnis immunda pollutio, fornicatio dicitur: ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur, et homo separatur a Deo. Fornicatio maximi est sceleris, quia per carnis immunditiam templum Dei violat, et tollens membra Christfractamque celeriter ducit ad senectutem. Omnibus peccatis fornicatio major est, quia fornicatio antecedit mala. Melius Libido in infernum hominGravius libido urit quem occisum invenerit. Corpus enim labore fatigatum minus delectatur flagitio. Otio enim dedito, cito luxuria subrepit. Vacans cito luxuria praeoccupatur. CAESARIUS. Contra reliqua vitia oportet nos omni virtute resistere:
Abbreviated transcription (Latin):
nicatio inte mor tuaest. Geronimus .S. Ueilli qui tuoc habuert
terminum luxurie. quan douite. Luxiria mimicadõ. ꝑ ditio est¬
pater ne. here ditatis et substantie. Fornicatio non solum
baas uolum tatum : etiam ferreas men tef libidodorat.
Dificile enim inter delicias seruatur pudicitia. nitens cutis:¬
dominatur : nec regum pur pura contemnitur . nec men¬
cita tur. Isidorus docit. fornicatio carnis: adulterium . ẽ.
fornicatio amme ser uitus idolorum est.. lugiria uero
carnis. ideo notabilis omnib est qm̃ stat̾i ipsa ꝑ setui pisẽ.
cipalitea hisciuobus uitus. diabolus huma nogeneri domo¬
nau pudest suꝑ bia menis et liuria carnis. ꝑhec enun
Prinu fornicationis oculorumtelasut Scđ a uerborũ
set quinon capitur ocinis potest uerbis re sistere
Quidelectationẽ resrenat libi dinose suggestionis. non tran¬
sit ad consensũ libidinis. cito enĩ resiftit open. quitiullanti non

Expanded text:
 fornicatio in te mortua est. HIERONYMUS. Vae illis qui tunc habuerunt  fornicatio in te mortua est. HIERONYMUS. Vae illis qui tunc habuerunt terminum luxuriae, quando vitae. Luxuria inimica Deo, perditio paternae haereditatis, vel substantiae. Fornicatio non solum bras voluptatum. Etiam ferreas mentes libido domat. Difficile enim inter delicias servatur pudicitia. Sine Cdominatur. Nec regum purpuras timet, nec mencitantur. ISIDORUS. Fornicatio carnis adulterium est. Fornicatio animae servitus idolorum. Luxuria vero carnis ideo notabilis hominibus est, quoniam statim per se turpis. cipaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Per haec enim Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Qui delectationem refrenat libidinosae suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti c
Abbreviated transcription (Latin):
suũ peccat. Fornicatores enĩ et adulteros iudicabit deus.
Salomon dixͣit. Fouea enĩ profuda ẽ meretricis. et puteus
angustus. ẽ. Lena insidiatur inuia quasi latro: et quos
incautos uiderit: interficit. Iħs filius sirach dixit. Nondes
mulieri potestatem animȩ tuȩ. ne ingrediatur in uirtutetua
et confundaris. Uirginem ne conspicias. neforte scandelizeris
indecore illius. Propt̃ speciẽ mulieris multi perierunt et exoe
concupiscentia quasi ignis exardescit. Quise iugnit fornicaru
erit nequã. Post concupiscentias tuas non eas. et auo luntate.
tua auertere. Qui continet mulierem in fidelem : quasi qui
apprehendit scorpionem. Sic̃ soloriens inaltissimis dei sic mu¬
lieris bone species inornamentis dom̾ eĩ. Nequit᷑a mulieris
immutat faciem eiꝰ. et obcecauit uultum suum tan quam ursu
For nicati omulieris in ex tollentia ocalorum: et in pal pebris

Expanded text:
suum, peccat . Fornicatores enim et adulteros judicabit Deus . suum, peccat . Fornicatores enim et adulteros judicabit Deus . SALOMON. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incantos videt, interficit . JESUS SIRACH. Non des mulieri potestatem animae tuae, nec ingrediatur in virtute tua, et confundaris . Virginem non conspicias, ne forte scandalizeris in decore illius . Propter spem mulieris multi perierunt, et ex hac concupiscentia quasi ignis exardescit . Qui se jungit fornicariis, erit nequam . Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Qui tenet mulierem nequam, quasi qui apprehendit scorpionem . Sicut sol oriens mundo in altissimis Dei, sic mulieris bonae species in ornamentum domus ejus . Nequitia mulieris immutat faciem ejus, et obcaecavit vultum ejus tanquam ursus . Fornicatio mulieris in excellentia oculorum, et in palpebris i
Abbreviated transcription (Latin):
et deuirtute inuitiũ transeat. Inuitas patrum dicit
Uana gła uitium ẽ. sine ratione. et onniopere bono in¬
seritse. Lapis missus non pergit ad celũ. et oratio homin
placentisibi non ascendit addm̃. Noli publicare secretã
abstinentiã. neque ostendas eam quasi in lumine testib
multis. ut qui uidet in absconso pater. redda tibi in palã
Neperdas labores ꝓpt̃ humanã głan. neq futuram eternam
głam tradas ꝓparua et temporali gła. Gloria enĩ humana
inpuluerem redigit᷑. & honor eiꝰ extinguit᷑. suꝑ terram. Gła
autem uirtutũ glorificat in sła scłoꝵ.XXI. de fornicitione¬
Ns bicit iNEUAnGelio. Sint lunbi ur̃i p̾cinti et lucerne
ardentes inmanib ur̃is. Petrus apłs. Iniqui luxuriantes
oculos habentes plenos adulteno: & incessabili delicto
Paulus apłs dixit. fugite fornicationes. Omne peccatum
ꝙ cũq fecerit homo: extra corp̃ẽ. Qui aut̃ fornicat᷑. incorpus

Expanded text:
et de virtute in vitium transeat. EX VITIS PATRUM. et de virtute in vitium transeat. EX VITIS PATRUM. Vana gloria vitium est, sine ratione et omni bono inserit se. Lapis emissus non pergit ad coelum, et oratio hominis sibi placentis non ascendit ad coelum. Noli applicare secretam abstinentiam, neque ostendas eam quasi in lumine, testibus multis: ut qui videt in absconso Pater, reddat tibi in palam. Non perdas labores propter humanam gloriam, neque futuram aeternam gloriam tradas pro parva et temporali gloria. Gloria enim humana incatione. CHRISTUS. Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . PETRUS. Iniqui luxuriantes, oculos habentes plenos adulterio, et incessabili delicto . PAULUS. Fugite fornicationem, fratres: omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur in corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uanissuis laudib nitorẽ głe offerunt: quasi oleum uencͥ
inpinguat ergo caput oleũ peccatoris. cum demulcet
mentem fauor adulantis. hysidorus dixit. Quielemosinã
uane głȩ causa imꝑtit᷑. exuirtute uitium facit. Qui aliꝗd
donũ dei quod meruit insua laude conuertit. ꝓcul dubio
uirtutẽ inuitium trans fert. Nondedinat dexterã
ꝗ non sibi secldeo tribuit bona quȩ agit. Inde se nonnulli
ee iustos confidunt: unde maxime reprobant᷑. Amator
uanȩ głe: unde possit semꝑ laudari agere non quiescit
Ille autẽ debet publicare bonũ quod agit. quiꝑ fecta hu¬
militate fundat᷑. nulla elatione contingitur. Cũ enĩ causa
iactantiȩ pauꝑ pascit̃: etiã ipsũ mĩȩ op̾ inpeccatum con uer¬
titur. Fraudes facimus deo: quotiens debono opere nr̃o
nos metipsos non dm̃ laudamus. Prudentis autem iuri
discretio. solerter prospicit nebonũ intemperant̃ agat :

Expanded text:
vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. Impinguat caput oleo peccatoris, cum demulcet mentem favor adulationis. ISIDORUS. Qui eleemosynam vanae gloriae ex causa impertit, ex virtute vitium facit. Qui aliquod donum Dei quod meruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert. Non declinat ad dexteram qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit. Inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. Amator vanae gloriae, unde semper possit laudari, agere non quiescit. Ille autem debet publicare bonum quod agit, qui perfecta humilitate fundatus, nulla elatione contingitur. Cum enim causa jactantiae pauper pascitur, etiam ipsum opus in peccatum convertitur. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Prdiscretio solerter prospicit ne bonum intemperanter agat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nemomagis scire potest quisis: sic̃tu. qui conscius tibi es. Quid
enĩ prodest dũ malus es : sibonus p̃diceris : Caue nerumusculis.
hominũ accuperis neoffenso deo pipuloꝵ laudẽ commode
GRG dixit. Sc̃i non solũ gloria supramodũ suũ omĩno non ap¬
petunt : sed etiã hoc ipsũ refũgiunt: quod se ẽẽ. habere sciun
Tunc ueracit̾ id quod agit bonũ x quandon conplacere
concupiscit. aquo ẽ. Quibona agere uidet̃. et ꝑ hoc non deo
sed hominib placere desiderat: inuanũ laborat. Magn
ergounus quisq. eẽ. studeat. sed tamen aliquomodo ẽẽ. se
nesciat. nedũ sibi magnitudinẽ arrogationis tribuit
amit tat se bonũ opus q operat᷑. dũ laus humana obuiat
mentem operantis immutat. ꝑ hoc quod aginus. laudes
exterius non queramus. Sic autemEopis inpublico: quatenus
intentio maneat in oculto. Qui enĩ accepta qualibet gr̃a.

Expanded text:
Nemo magis scire potest qui sis, sicut tu qui conscius tibi es. Quid Nemo magis scire potest qui sis, sicut tu qui conscius tibi es. Quid enim tibi prodest dum malus es, si bonus praediceris? Cave ne rumusculis hominum eleveris, ne offensus Deo, populorum laudes comedas. GREGORIUS. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum refugiunt quod se habere sciunt. Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum est, quando ei placere concupiscit a quo est. Qui bonum agere videtur, et per hoc non Deo, sed hominibus placere desiderat, in vanum laborat. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum si sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Bono operi dum laus humana obviat, mentes operantes immutat. Per hoc quod agimus, laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico, quatenus in tentatione maneat in occulto. Qui enim accepta qualibet gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
in dño głet̃. Salo mondirit. Neglorieris incrastinũ. ignorans
quid supra uentura pariat dies. Laudet te alienũ. et non ostuũ
Ex traneus: et non labiatua. Iħs filuis sirach dixit. Nolite extollere¬
infaciendo operetuo. Noli querere abhomine ducatũ. neq arege
cithedram honoris. Non laudes uirũ inspeciesua. neq spernas
ipse.ẽ. In uestitu neglorieris unquã. nec indie honoris tui extollaris.
Ante mortẽ nec laudes hominẽ quenquã. qm̃ infiliis suis agnoscit᷑ u
Inuanitate apprehenditur peccator & suꝑbus. Ante sermones
ñ laudes uirũ. hec enĩ temptatio .ẽ. hominul penẽ fregeni. Noli uelle
uideri sapiens. curã habe debono homine. Hoc enĩ magis ꝑmanebit
ubi quam ille theauri magni p̃tiosi. bonȩ uitȩ numerus dierũ.
Bonũ nomen ꝑmanebit ineuum. hieronimus dixit. Nonqueras
głam : et non dolebis cũ ingloriosus fueris. Quilaudẽ non appetu
nec contumeliã sentit. Non ideo bonũ existimes: sibonus p̃ diccris.

Expanded text:
inas. Cap. XXVII. Ne glorieris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: exin faciendo opere tuo . Nolite quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris . Non laudes virum in specie sua, neque spernas ipse est . In vestitu ne glorieris unquam, nec in die honoris tui extollaris . Ante mortem non laudes nominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir . In vanitate apprehenditur peccator et superbus . Ante sermonem non laudes virum . Haec enim tentatio est hominum . Penes regem noli velle videri sapiens . Curam habe de bono nomine, hoc enim magis proderit tibi, quam mille thesauri magni et pretiosi . Bonae vitae num nomen permanebit in aeternum. HIERONYMUS. Non quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. Qui laudari non appetit, nec contumeliam sentit. Non ideo te bonum aestimes, si bonus praediceris.
Abbreviated transcription (Latin):
fide¬
NS DICIT INEVANGELIO. Omnia possibilia sunt
credenti habete fidẽ dei . Quinonesitauerit incorde suo
sed crediderit Quia quicunq dixerit fiat fict ei. Quicredit
infilium dei : habet uitam eternam. Qui autẽ incredulus
est filio: non uidebit uitam eternam. sedira dei manet suꝑ eũ¬
lacob apłs dixit. Quid proderit fratres mei: si fidem quis
dicat se habere: opera autem non habeat. Nlunquid poterit
corpus sine spũ mortuũ. ẽ. Ita et fides sino operib mortuaẽ¬

Expanded text:
fide. CHRISTUS. Omnia possibilia sunt credenti . Habete fidem Dei . Qui non haesitaverit in corde suo, sed crediderit quia quodcunque dixerit fiat, fiet ei . Qui credit in Filium Dei, habet vitam aeternam . Qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, seapostolus dixit: Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non faciat Codd. mss. habeatcorpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua
Abbreviated transcription (Latin):
exit: ut ercta subiectos seuiat. furor ipse deamore sit
non decrudelitite. Quatenus et cura clisci plinę contra¬
delinquentes exerceat: et intus paterna pietate diligat: quos
suꝑni nutus arbitrio ut debeat p̃eẽ intelligit. et aliis p̃ et̃.
contennit. Sed diuina dispotione subditus itꝙ auitio obstin
alienus. Cum sibi regiminis culmen imperatur: si iam bonis
p̃uentus est quib aliis p̃sit. et ex corde debet fugere: et inuitus
obedire. Ipsa quippe in magisterio lingua confundit᷑. quando
nehanc aut p̃sumptio sp̃s eleuet: aut carnis delectatio inquinet

Expanded text:
exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae exhibeat, et intus paterna pietate diligat quos superni nutus arbitrio, ut debeat praeesse, intelligit, et tamen contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus erunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando ne hanc aut praesumptio spiritus levet, aut carnis delectatio inquinet
Abbreviated transcription (Latin):
superatus ẽ. ab alus uitus. Uentus ualidissimus: non mouet uirri
Manimã sine ira. non mouet indignatio. aqua mouerur ꝑ
iuolentias uentorũ. et iracundus conturbatur acogitationibus.
lracundus qui linguã suã non tenuerit intempore irȩ: nec passiones
carnis suȩ poterit aliquando retinere: sicut africuis uentus impela
ita furor incorde uiri. xx. deuana gloria.¬

Expanded text:
superatus est ab aliis vitiis. Ventus validissimus non movet turrem, superatus est ab aliis vitiis. Ventus validissimus non movet turrem, et animam sine ira non movet indignatio. Aqua movetur per violentias ventorum, et iracundus conturbatur a cogitationibus iracundis. Qui linguam suam non tenuerit in tempore irae, nec passionem carnis suae poterit aliquando retinere. Sicut Africus ventus in pelago ita furor viri in corde. CAPUT XX. De vana gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ira mala ẽ. ubimentem turbat: ut rectũ consiliũ ꝑdat. Illa
uero ira quemalos punit: ꝑturbationẽ mentis non infert. Hec ẽ
iusta et necessaria iracundia. Quia unusquisq in his inquib:
errauit : et perperam gessit: indignat̃ et semetipsũ accusat. Inuita
patrũ dicit. Oculu iracundi: turbulenti et sanguinei: et iracundiȩ
cordis nuntii. Vulpes inhabitant animã que memor ẽ. malitiȩ
et bestiȩ cubant inturbulento corde. Sic̃ enĩ palearũ fumus cont̾bit
oculũ: sic memoria malitiȩ intempore orationis. Iracundi oratio:
ab hominata thimiania. et spalmodia iracundi. sonus orribilis.
Omis enĩ boni: impeclimentũ.ẽ. tristitia. Nimistristans homo :¬
non mouet sensũ addiuine cognitionis intuitũ. Nec orationẽ mudã
emit tit aliquando. Uincula pedũ. impedimenta cursori. & tristitia
impedimentũ.ẽ. uisioni diuine : qui uinctus. ẽ. atristitia: iam

Expanded text:
Ira illa mala est, ubi mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa Ira illa mala est, ubi mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa vero ira quae malos punit, perturbationem mentis non infert. Haec est enim justa et necessaria iracundia, quae unusquisque in iis in quibus erravit et perperam gessit, indignatur et semetipsum incusat. EX VITIS PATRUM. Oculi iracundi, turbulenti et sanguinei, sunt iracundi cordis nuntii. Vulpes inhabitat animam quae memor est malitiae, et bestiae cubant in turbulentis corde. Sicut enim palearum fumus conturbat oculum; sic memoria malitiae in tempore orationis. Iracundi oratio abominata thymiamata, et psalmodia iracunda sonus horribilis. Omnis enim boni impedimentum est tristitia. Nimis tristans homo non movet sensum ad divinae cogitationis intuitum, nec orationem mundam emittet aliquando. Vincula pedum impedimenta cursoris, et tristitia impedimentum est visioni divinae: qui vinctus est a tristitia, jam
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ dñĩ. & non irasaris ꝓximo. secum dũ enĩ ligna siluȩ
sic et ignis exardescit. et scđm uirttẽ hominis. sic iracundia
illius erit. Homo enĩ iracundus : incendit ignẽ. Telus
et iracundia minuent dies: et ante tempus adsenectutem
et feruens inanimo in dignatio. Ira autem.ẽ. cuius amariti
et furor species sunt. que furore extincto desiderat ultionẽ
er eũ quẽ decepisse putit : putat uult ledere Grogorius d
Inde enĩ diabolus in alterius corde rixã malã solet inma¬
tere unde alterum conspicit pietatis negotium fecisse. In nr̃denĩ
bono opere aliquando cauendũ ẽ. scandalũ proximi : aliquando
uero pronichilorepuntindũ. Quantũ enĩ sine peccato possumus
uitare proximoꝵ scandalũ debemus. Si aut̃ deueritate scandalũ
sumit̃. utilius ꝑmittitur nasci scandalũ. quã ueritas relinquat᷑¬
Pysidorus dixit. Site p̃ocupauerit ira mitiga eã In libro clementis t

Expanded text:
timoris Dei, et non irascaris proximo . Secundum enim ligna sylvae, timoris Dei, et non irascaris proximo . Secundum enim ligna sylvae, sic ignis exardescit; et secundum virtutes hominis, sic iracundia illius erit . Homo iracundus incendit litem Zelus et iracundia minuunt dies, et ante tempus ad senectutem et fervens in animo indignatio. Ira est, cujus amaritudo et furor species sunt, quae furore exstincto desiderat ultionem, et eum quem recepisse putat, vult laedere. GREGORIUS. Inde enim diabolus in alterius corde rixae malum solet immittere, unde alium conspicit ad pietatis negotium excitari. In nostro enim bono opere, aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo reputandum. Quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate sumitur scandalum, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. HIERONYMUS. Si te praeoccupaverit ira, mitiga illam. EX LIBRO CLEMENTIS.
Abbreviated transcription (Latin):
lraenĩ uiri. iustitiã. nono perat᷑. Salomon dixit. Fatuus.
statim indicat irã sua. Qui autem dissimulat in iuriam
caltieliis. Inter suꝑbos semꝑ iurgia sunt. Quiaut̃ agure
cuncta cũ consilio. reguntur sapientia Responsio mollis
frangnit iram. sermo durus suscitat furorem. Vir iracundũ
ꝓuocit rixas. Quipatiens ẽ mitigat suscitatas. Ne uelo
sis adirascendũ. quia ira in sinu stulti requi escit. Semꝑ
uirgia quȩrit malus. Angelus aut̃ crudelis mittitur
contra eũ. Sic̃ fremitus leonis. ita ira regis. et quasi ros
suꝑ herbã. ita ilaritas eius. Sp̃s uiri suscitat in becillitatẽ
suã. Sp̃s uero adirascendũ facilẽ. quis poterit sustinere:
non faciasrixas. corhominis in mutat faciem illius. Siue
inbono siue inmalo. Uestigiũ coridis boni. et faciei bone
difficile inuenies et cũ labore. Nonẽ. capud nequius. suꝑ
capud colubri. et nonrẽ. irã super irã inimici. Memorare

Expanded text:
Ira enim viri justitiam Dei non operatur . SALOMON. Fatuus statim indicat iram suam . Qui autem dissimulat injuriam, callidus est . Inter superbos semper jurgia sunt . Qui autem agunt cuncta cum consilio, reguntur sapientia . Responsio mollis frangit iram . Sermo durus suscitat furorem . Vir iracundus provocat rixas . Qui sapiens est, mitigat suscitatas . Ne sis velox ad irascendum, quia ira in sinu stulti requiescit . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . Sicut fremitus leonis, ita ira regis; et quasi ros super terram, ita hilaritas ejus . Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam, spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere ? non facias rixas . Cor hominis immutat faciem illius, sive in bonum, sive in malum . Vestigium cordis boni, et faciem nonam, difficile invenies et cum labore . Non est caput nequius super caput colubri, et non est ira super iram inimici . Memorare
Abbreviated transcription (Latin):
comdempnabit̃ .XXIII. desecuritate.¬
Nõ dicii in euangelio. Uigilate gͦ quia nescitis quahora dñs ur̃
uenturus sit. Om̃ib dico uigilate. Petriuis apł dicit. Estote
prudentes: et uigilate in orationib. Paulus apłs dix̃. Cum enim
dixerint homines pax et securitas: tunc repentinus eis suꝑ ueniet

Expanded text:
tate. CHRISTUS. Vigilate ergo, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus est . Omnibus dico, vigilate . PETRUS. Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus . PAULUS. Cum enim dixerint homines, Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝓdere non erubescant. Summus itaque locus bene regit̃
cũ his qui p̃est uitiis potius quã fratrib dominetur. Necesse ẽ.¬
ut peccati uulnus in subditis corrigendo restringat᷑. magna
sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur. Quatenus sic
uira disciplinȩ cc̃. delinquentes exerceat. ut pietitis iuscera non

Expanded text:
s. » Et in alio loco : « Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur: bene ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non
Abbreviated transcription (Latin):
multoreto putrero: sed paucoꝵ inuenire. om̃is sapientia¬
ista dubia: simplicitite cũ ignorantiã uacari stultitiam¬
dicimus. simplicitatem cum prudenti. uacari sapientia
Utilet. multũ scire : et rtete uiuere: quod sutunq non
icademus ⁊ melius ut bene uiuendi studium : quam mut
sorredi eonseq uamur. Non enĩ ꝑtinet adbeatitidinem
consequendã homini scientia rerũ. Necesse beatũ multa

Expanded text:
paucorum invenire. Omnis sapiista dubia. Simplicitatem cum ignavia vocavi stultitiam. Simplicitatem cum prudentia vocavi sapientiam. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa
Abbreviated transcription (Latin):
sacinus deteruis addere. nichil sapientia melius. nichil prudentia
dulcius: nichil scentia suauius. Noxia non uitamus. nisi ꝑ
sapientiã. sapientia ad andaꝰ. lagior sit: retinendo minoritur
largiendo reclun dautior ẽ suentia et dum plus confertur
plus abundat. Cyprianus dixit. Quo modo enĩ sapiens
uł pauens. ẽẽ. potest: qui nec sapientiã nec patientiã dei habe
Sapiens ille ẽ: quiẽ. humilis et mitis . xuiiiii. deiracundi¬
Ns̃ dicit ineuangłio. Om̃ĩs qui irascitur fr̃i suo reus erit

Expanded text:
n venerantur. Nihil sapientia melius, nihil prudentia dulcius, nihil scientia suavius. Noxia non vitamus, nisi per sapientiam. Sapientia dando largior fit, retinendo minoratur. Larga redundatio est scientia, et dum plus confertur, plus abundatur. CYPRIANUS. Quomodo enim sapiens, vel patiens esse potest, qui nec sapientiam, nec patientiam habet? Sapiens ille est qui humilis et mitis est. CAPUT XIX. De iracundia. CHRISTUS. Omnis qui irascitur fratri s
Abbreviated transcription (Latin):
Infacie prudentis: lucet sapientia. Oculistultoꝵ: infinib terrę.
Custos prudentiȩ inueniet bona. ẽ. aurũ et multitudo geminaꝵ
as autem p̃tiosũ. labia prudentũ. Noli uendere sapientiã eedociru
et intel legentiã. Uirsapiens et fortis: ẽ. uir doctus et robustus.
et ualidus. neq plus sapias quã necesse:ẽ. non obstupescaf sapientiam
confortabit sapient̃ super decẽ principẽ ciuitatis: uerba sapientium.
iudiunt insilentio plusquã clamor principis interstultos. Melior
est sapientia quã armabellica. Uerba oris sapientis gr̃a et labia insipientis :¬
p̃citabt̃ eum. Hicsus filius sirac dixit. Omnissapientia ad nõ deo ẽ. Dilec
dei : honorabilis sapientia. ẽ. Intheauris sapientiȩ: intellectus scientie

Expanded text:
In facie prudentis lucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . In facie prudentis lucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . Custos prudentiae inveniet bona . Est enim aurum et multitudo gemmarum. Vas autem pretiosum labia scientiae . Noli vendere sapientiam, et doctrVir doctus robustus est, et validus: neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas . Sapientia confortabit sapientem super principem decem civitatum . Verba sapientum audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos . Melior est sapientia quam arma bellica . Verba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipitabunt eum . JESUS SIRACH. Omnis sapientia a Domino Deo est . Dilectio Dei hon
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia sapiens corde: p̃cepta suscipit. Stultus ceditur labiis
nlabus sapientis: inuenit̃ sapienua. Sapientes abscondunt sapientiã
Os autemstulti. confusioni. ꝓximũ ẽ. Labiaiusti erudiunt plurimos
Qui autẽ indocti sunt. incordꝰ egestate moriunt᷑. Lingua aut̃¬
sapientiũ . sanitas. ẽ. lux sapientis. fons uitę. ut declinetur ariuna
mortis. Quicũ sapientib gradit᷑. sapiens erit. Amicus stultoꝵ:
efficiet᷑ similis. Sapiens timet. et declinat amalo. Corona sapientię
diuitie eoꝵ et imprudentie stultoꝵ. fatuitas. In corde prudentis
requiescit sapientia. et indocto quoq erudiet. Labia sapientiũ.
disseminabt̃ scientiã. corstultoꝵ dissimile erit. Corsapientis: quent
doctrinã. et os stultoꝵ. pascit im peritia. Posside sapientiã quia
auro melior. ẽ. Et acquire prudentiã quia p̃tiosior.ẽ. argento.
Quisapiens corde . ẽ. apellabat̃ prudenis. Et qui dulcis .ẽ. eloꝗo

Expanded text:
prudentia . Sapiens corde praecepta suscipit, stultus caeditur labiis . In labiis sapientis invenitur sapientia. Sapientes abscondunt sapientiam. Os autem stulti confusioni proximum est. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti suntsapientum sanitas est . Lex sapientis fons vitae, ut declinet a ruina mortis . Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit, amicus stultorum efficietur similis eis. Sapiens timet, et declinat a malo . Corona sapientum divitiae eorum, et imprudentia stultorum fatuitas. In corde prudentis requiescit prudentia, indoctus quoque erudietur. Labia sapientum disseminabunt scientiam, cor stultorum dissimile erit. Cor sapientis quaerit doctrinam, et os stultorum pascitur imperitia . Posside sapientiam, quia auro melior: acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens: et qui dulcis est eloquio,
Abbreviated transcription (Latin):
non implebit̃ pecunia. et qui amat diuitias fructus non capiet
pecuniã. Hic enĩ et animã sua uenalem habet. Multos ꝑdide
aurũ atq argentũ. Nsit porrecta manus tua ad capiendũ
pondandã collecta. Ab dixit. Sic̃ enĩ auaritia in infernũ
ponere : ita uigum xp̃i incȩlũ leuare consueuit. Hieronimu
beritt luaritia modũ ignorit. et cum omnia deuoret: nescit
penitus siturrE suret semꝑ: et in ops e et cum feraliob
dentib uniuersa mundi regna disscerpserit : tunc seadhu¬
ne oet incorpore quis ꝗs auaritia uastat᷑ in menteSiut̃

Expanded text:
non impletur pecunia, et qui amat divitias, fructus non capiet pecuniam: habet enim animam suam venalem. Multos perdit aurum atque argentum . Non sit porrecta manus tua ad capiendum, et ad dandum collecta. AUGUSTINUS. Sicut enim avaritia in infernum ponit, ita jugum Christi in coelum levare consuevit. HIERONYMUbet. Avaritia modum ignorat, et cum omnia devoret, nescit penitus saturari. Esurit semper et inops est, et cum feralibus dentibus universa mundi regna discerpit, et se adhue habet in corpore, q
Abbreviated transcription (Latin):
conserua iustitiã. et deus p̃bet tibi illã. Non ẽ enĩ tibi necessorium
ea quȩ absconditasunt uidere oculis tuis. Corsapiens intelligitur
insa pientia. et auris bona audiet cũ omni cancupiscentia sapientie
sapiens cor et intellegibile. abstinebit se appeccatis. Sapientia filus
siuis uitã inspirat: et suscipit inquirentes se. Qui sapientiã diligit
diligit uitã. Qui tenuerit sapientiã. uitã hereditabit. In lingua
enĩ agnoscitur sapientia. et sensum et scientiã et doctrinã in uerbo

Expanded text:
justitiam, et Deus praebebit illam tibi . Non enim est tibi necessarium ea quae abscondita sunt videre oculis tuis . Cor sapientis intelligitur in sapientia, et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam . Sapiens cor et intelligibile abstinet se a peccato . Sapientia filiis suis vitam inspirat, et suscipit exquirentes se . Qui sapientiam diligit, diligit vitam: qui tenuerunt sapientiam, vitam haereditabunt . In lingua enim dignoscitu
Abbreviated transcription (Latin):
Cum si lentio et oratione age quod agis inueritate. UII de suparbia¬
INs pieit ueuans elioͦ. Omĩs eniꝰ quise exaltat humili abitur:
et quise humiliat exaltabitur. Quod hominib altum est: ab ominatio

Expanded text:
Cum silentio et oratione age quod agis in veritate. CAPUT XVII. De superbiaCum silentio et oratione age quod agis in veritate. CAPUT XVII. De superbia. CHRISTUS. Omnis qui se exaltat, humiliabitur: et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in terrogatus fueris. Nondicas prius quã audias. Interrogatio:
ostuũ aperiãt. linguosus homo imperitus ẽ. Sapiens : paucis unt̃ ũbẽ
Breuem sermonẽ scientia facit. Loqui multũ. stultitia ẽ. Uox eñ insi¬
pientis: in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in uerbo mensura.
Insernione sit statera. semper uerba tua sint moderata: modũ loquendi
non transcas. ꝑius dilige audire quã dicere. Plus auscultare quam
loqui. In principio audi. loquere nouissimus. finis plus habet honarẽ
Meliusẽ. nouissimus sermo: quã primus. Basilius dixit. In conuentu
noli proferre sermonem : sed oportuna uerba procedant exore tuo.
Cum oportunũ tempus inueneris: ut te audientib cunctis grãm p̃bcas.
Cesarius dixit. Nichil prodest si mabitatione silentiũ sit: et inabititorib:
uitioꝵ tumultus: & conluctatio passionũ. Inuitis patrum dicit

Expanded text:
nisi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio nisi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus homo imperitus est, sapiens paucis utitur verbis. Brevem sermonem scientia facit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in sermone sit statera. Semper verba tua sint moderata, modum loquendi non transeas. Plus dilige audire quam dicere; plus auscultare quam loqui. In principio audi et loquere. Novissimus finis plus habet honoris. Melior est novissimus sermo quam principium. BASILIUS. In conventu noli proferre sermonem, sed opportuna verba procedant ex ore tuo. Cum opportunum tempus inveneris, loquere ut te audientibus gratiam praebeas. CAESARIUS. Nihil prodest si in habitatione silentium sit, et in habitationibus vitiorum tumultus et colluctatio passionum. EX VITIS PATRUM.
Abbreviated transcription (Latin):
seritum ẽ. et uinculum illius : uinculũ ereũ est. Sepe aures
tuas spinis : et noliaudire linguã nequã. et orituo facito
attende neforte laberis in lingua. et cadas in conspectu inimicoꝵ insidiantũ
tibi sis casus tuus insanabilis. in morte. Supra m̃sam magnã sedifti:
neaperias supra illã faciẽ tuã. prior adolescens causã loquere. In causa
esto quasi inscius: U auclitacens simul et querens. Ubi st̃ senes: non
multũ loquaris: ubi non auditis es: non effundas sermonem et in¬
qui silentiũ affectũt quidem: sed coreis multũ se comdeninat. Ifte
talis multũ loquit᷑. Et .ẽ. alus qui amane usq ad uesperũ loquitur. ꝑ¬
et cũ discretione silentio magnd̃ custodit. GRGdixit. Nonsuperbes
quis audeat ut com tempnere uł indicare. quod egit non intellegat.
Hisidorus dixit. Scito quo tempore loquaris : considera quando dicat̃
Tempore congrue loquere tempore congrue tace. Non loquaris

Expanded text:
ferreum est, et vinculum illius vinculum aereum est . Sepi aures ferreum est, et vinculum illius vinculum aereum est . Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Ori tuo facito . Attende ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et fiat casus tuus insanabilis in mortem. Supra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior . Adolescens, loquere in causa testo quasi inscius, et audi tacens simul et quaerens . Ubi sunt senes, non multum loquaris. Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et imqui silentium affectat quidem, sed ejus cor multum se condemnat. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGORIUS. Non superbe quis audeat vel contemnere vel judicare quod non intelligit. ISIDORUS. Scito quo tempore loquaris, considera quando dicas. Tempore congruo loquere: tempore congruo tace. Non loquaris
Abbreviated transcription (Latin):
uerba respondet. Quicustodit ossuũ et linguã suã. custodo
abangustus animã suã. Ibs filius sirac dixit. Noli suscita
ee in linguatua et inutilis et remissus inoperib tuis. Pruis¬
quã uudias . nerespondeas uerbũ. et in medio senioꝵ
nadicias loqui. Beatus uir qui non ẽ. lapsus uerbo ex oresuo
et nonẽ. stimulatus intristitia delicti. Ante quã loquaris
disce: quiodit loquacitatem: extinguit malitiam : Ne
iteres uerbum nequã et durũ: et non minoraberis ẽ qui
labutur lingua sua : sed non exanimo. Quis ẽ enĩ quinon
deliquent in lingua sua: ẽ. qui enuttit uerbũ certum:
enarrans ueritatem. Nerbũ nequã immutabit cor. est
tocens quunuenit᷑ sipiens: et ẽ odibilis quiprocax est ad
oquendũ .ẽ. autem tacens: non babens sensũ loquele.
in prudens nonseruabit tempus. qui multis utitur uerbis
ledit aninã suã. multiceciderunt inore gladu. sed non sic
quasi interier ꝑ linguã suã. Iugum et̃ linguȩ. uigum

Expanded text:
stodit ab angustiis animam suam . JESUS SIRACH. Noli citatus esse in lingua tua, et mutilis et remissus in operibus tuis . Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui . Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo, et non est stimulatus in tristitia delicti . Antequam loquaris, disce . Qui odit loquacitatem, exstinguit malitiam . Ne iteres verbum nequam et durum, et non imminoraberis . Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo . Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua ? Est qui emittit verbum suum, et narrans veritatem . Verbum nequam immutabit cor . Est tacens qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum . Est autem tacens, non habens sensum loquelae;imprudens non servabit tempus . Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam . Jugum enim linguae suae
Abbreviated transcription (Latin):
neublus sapientiã debfecipit : nisi quise abonni abstraere
actionũ sufecontendit Tunc autem reete am̃ cognoscunus
quanndo perfecte sre non denegamus. Nullus autem inculp¬

Expanded text:
Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere vitiorum cura contendit. Tunc autem recte Deum cognoscimus, quando eum perfecte scire nos denegamus Nullus autem
Abbreviated transcription (Latin):
enpe melius uerba rustici : quam disserti stt piultum
dapientes munda ideo scripturas sacras despiciunt : quit eas non
rema gestate sensuũ. sed ex uerborũ indicant uilitatẽ. GpG diit
Supientia ẽ. timere dm̃: abnegare aut̃ se ipsũ amalis: Prima
sapisritia ẽ uitare malũ. Secunda sapientia t̃. facere bonum
tius quis g̃o uult audita intelligere sestinet eaque uompotut
intlligteno arepere implere e Sure aut̃ dei: approbare ẽ. pescrt
inuenta eeficit.Nuintũ muo labort saitigant aninuo q uȩ sicali¬
de uuuerba dei eidio n Cemper oculos ordis ponere saecctũ
lebet. et sine cessatione meditari : quando ꝓpseotte ude
riett Meliore sapientia quã uires : et uirprudenin
modus quã suns. Multitudo autem sapientium: sanitas
ireuibis cerrarum. Onine aurũ in comparatione sapienue
đm dm̃ sapiens est. beatusa. Beata uita. cognitio diumitat¬
segrii teinnititis. uirtus boniopens ÷ Vrtus bonioperis
huctus stpuentia seł seisedmscm sapiens  sceho depetult :

Expanded text:
 melius vera rustice quam diserte falsa proferre. Sapientes mundi ideo Scripturas despiciunt sacras, quia eas non ex majestate sensuum, sed ex verborum judicant vilitate. GREGORIUS. Sapientia est timere Deum, abnegare autem seipsum a malis. Prima sapientia est vitare malum. Secunda sapientia est facere bonum. Quisquis autem vult audita intelligere, festinet ea quae jam potuit intelligereinventa reficit, quanto maiori labore castigat animum quesita verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti IS. Melior est sapientia quam vires, et vir prudens magis quam fortis. Multitudo autem sapientiae sanitas est orbis terrarum. Omne aurum in comparatione sapientiae secundum Deum sapiens est, beatus est. Beata vita, cognitio Divinitatis; virtus boni operis est. Virtus boni operis fructus