comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ manna etiã celestia significant᷑ eloquia. Unde et in temptio
nomuus sic sonat. M anna enĩ int̾yretat᷑. Quid ẽ hoc: Cũ enĩ
audimꝰ legẽ clĩ recitari in eccłia: int̾rogamꝰ cloctores dicentes.
Quid est hoc : hoc aũt manna minutũ erat. sicut sem̃ coriãdri¬
et suaue. Quid u̾bo dĩ minucius: Quid ue subtilius : Aut quid
cluitius ⁊ suauius eloquus dĩ que sunt suꝑ mel ⁊ fauũ: Sed qͥd
est quod sexta die dupplũ colligi uib et᷑. quod etiã suffiat ĩ salbato:
Sexta dies ista ẽ sexta etas mundi. in qua nunc sumꝰ. In hac gͦ
dupplũ colligit. qui ꝓpt̃ spẽ uitȩ et̾ne u̾bũ cdĩ audit. ⁊ facit.
In hac dupplũ recondit: qui ⁊ bene uiuit. ⁊ aliis miscordiã
oꝑa facta ꝓpt̾ futurã requiẽ in ficturo scło ꝑmauent. Qui uͦ¬
ñ ficdedeles erant. ⁊ p̃t̾ causã sabbati seruab ant de manna bu¬

Expanded text:
et per manna etiam coelestia significantur eloquia; unde et interpretatio et per manna etiam coelestia significantur eloquia; unde et interpretatio nominis sic sonat, Manna enim interpretatur, quid est hoc? Cum enim audimus legem Dei recitari in Ecclesia, interrogamus doctores dicentes: Quid est hoc? Hoc autalbum et suave. Quid verbo Dei minutius, quidve subtilius, aut quid dulcius et suavius eloquiis Dei, quae sunt super mel et favum? Sed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in qua nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter spem vitae aeternae verbum Dei et audit et facit. In hac duplum recondit, qui et bene vivit et aliis misericordiam pter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, et praeter causam Sabbati servabant de manna, ebu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uerbera sonantia quasi ꝑ aerẽ uolatilia pennata : A qͥb ꝑ fidẽ
pasciuitꝰ᷑. hi qui ad patriã regni celestis ꝑuenire cõtendunt.
Propter quidem ⁊ uolucrũ esca ueteris significare legis eloqͥd
que ꝓlebẽ carnalẽ. tãqu̾ã carne alebat ꝑ u̾ba diuintiꝰ missa qͣsi
ꝑ uolatilia. und̃ ⁊ uesꝑe dant᷑. Quia cuncta quȩ carnalit̾ ulis
concessa sunt. finẽ erant habitura. Manisesto aut iumine fidei
epluitur. non iam murmuranti et temptanti synagoge. sed credenti
t in illo spẽ ponenti eccłe. hic ẽ aũt magna indeficiens. hic ẽ art̃
uerus et celi cybus angłoꝵ qđ dei u̾bũ corruptibiles incorrupti¬
bilit̾ ꝑascit. Quod ut manducaret homo caro factus ẽ ⁊ habita¬
uit in nobis. Q uo etiã qui uenscunt᷑ sprritalit̃ uiuiit. Nam illi
ieterẽ figurã carnalit̾ accipientes mortui sunt honm congri¬

Expanded text:
 per ver per verpascantur hi, qui ad patriam regni coelestis pervenire contendunt? Potest quidem et volucrum esca veteris significare legis eloquia, quae plebem carnalem tanquam carne alebat per verba divinitus missa, quasi per volatilia. Unde et vespere dantur, quia cuncta quae carnaliter illis concessa sunt finem erant habitura. Manifestato autem lumine fidei, e pluitur, non jam murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem ponenti Ecclesiae. Hoc est autem manna indeficiens. Hic est panis verus et coelestis cibus angelorum, quod Dei Verbum corruptibiles incorruptibiliter pascit; quod ut manducaret homo, caro factum est, et habitavit in nobis , quo etiam qui vescuntur, spiritualiter vivunt. Nam illi veterem figuram carnaliter accipientes, mortui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cedinis quẽq esse uertendũ. Sciendũ uero qd̾ uixta suꝑiorem
sensũ. quod primũ ductus ẽ ispł ad aquas salsas atq amaras. et
ligno monstrato a dño dulcib effectis postea uenit᷑ ad fontes
Primo enĩ ducit᷑ ppłs ad litterã legis. in qͦdonec ꝑ mauet. de amari¬
fuerit effecta. ⁊ intelligi lex spiritalit̾ ceꝑit. tunc de ueteri testam̃
Utrasitur ad nouum. et uenitur. ad duodcĩ apłos fontes. Ibi enĩ
arbores reꝑiunt᷑ septiuaginta palmarũ. Nõ enĩ duodecĩ soli apłi fid̃¬
ꝑ quos palmas uictorie xꝑi mundus agnosceret. Siqͥdẽ. ⁊ illi xii.
ppłm in lxx. numero de calogi rigantẽ. ut ꝑ septẽ forinis sp̃s donũ
legis dcalogus impleat᷑. xx iiii. Murmurat interea ipłs uideser¬
to ꝓt̾ fam̃. et conu̾sus repexit ꝓcul in nube głam dĩ aspexitq
esꝑe cotͣnicẽ. ⁊ mane alterus diei man na. Quid enĩ ꝑ uolucr̃
essca ᷤᷤ nisi p̃dicationes diuinttꝰ misse intelligunt᷑. quȩ transcurrũt¬

Expanded text:
ertendum. Sciendum vero juxta superiorem sensum, quod primum ductus est Israel ad aquas falsas atque amaras, et ligno monstrato a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Primo enim ducitur populus ad litteram legis, in qua donec permanet, de amarifuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad duodecim apostolicos fontes, ibi enim arbores reperiuntur septuaginta palmarum. Non enim duodecim soli apostoli fidper quos palmas victoriae Christi mundus agnosceret: siquidem et isti duodptenario numero decuplato rigantem, ut per septiformem spiritus donum legis Decalogus impleatur. Murmurat interea populus in deserto propter famem; et conversus respexit procul in nube gloriam Dei, aspexitque vespere coturnicem, et mane alterius diei manna. Quid enim per volucres et escas, nisi praedicationes divinitus missae intelliguntur, quae transcurrunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iste filius in cuius nomine condita est enoch .i. terrestris iherłm
quod interpretatur possessio significat istã euitat̃e ⁊ inici¬
Porro enoc
genuit irath. ⁊ irath. gen̾ maniehel. ⁊ in aniel geuuit matusael¬

Expanded text:
Iste filius in cujus nomine condita est Enoch, id est terrestris Jerusalem, quod interpretatur possessio, significat istam civitatem, et initioch, Enoch genuit Irath, Irath genuit Maviael, Maviael genuit Mathusael
Abbreviated transcription (Latin):
laquei tencderent᷑. ñ dubitans eos oblata capia fenina¬
rũ fornicacionis ruina ꝓtinꝰ collapsuros. qua ꝯcupisei
ꝑtẽptant. ulis precipue affectib aĩ& insidioso laqueoᷤ
p̃struentes quib nos senserut egrotare. Ut u̾bi gra
cũ uderint rationabiles anime nr̃e partes ẽẽ uiciatas.
illo nos ordine de ciꝑe moliunt᷑. c xxuiiͥ S finees sac̾clas
zalatꝰ ut dnũ furorẽ placaret. ⁊ ãbrim ⁊ scortũ madi

Expanded text:
laquei tenderentur, non dubitans eos, oblata copia feminalaquei tenderentur, non dubitans eos, oblata copia feminarum, fornicationis ruina protinus collapsuros, quia concupiscibiles pertentant, illis praecipue affectibus animae insidiosos laqueos praestruentes, quibus nos senserint aegrotare, ut, verbi gratia, cum viderint rationabiles animae nostrae partes esse vitiatas, illo nos ordine decipere moliantur. 8. Sed Phinees sacerdos zelatus, ut Domini furorem placaret, Zambri et scortum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a animal ẽ. Plerũq enĩ cͤaro ꝑ molestias tacta flagello.
siue m̃ti clm̃ indicat. quẽ mens ipsa carni p̃sidens non
uidebat. ita ut anxietatẽ sp̃c ꝓficere. in hoc mundo cup¬
entis. uelud it̃ tendentis. impediat donet ei in uisibilẽ
quẽ sibi obiuat innotescat. Unde ⁊ bene ꝑ petrũ dicit᷑
Correptionẽ habuit sue uesanie subiugale nuittũ.¬
qđ in hominis uoce ioquens ꝓhibuit ꝓpħȩ insipientiã.
In samis qͥppe homo absubiugali muto corripit᷑ quando
elata m̃s hunuilitatis boñ quo tendere debeat ab afflicta
carne memorat᷑ S huiꝰ correptionis donũ id circo balaã
non obtimuit. quia ad maledicendũ ꝑgens. uocẽ non
m̃tẽ mutauit. Co̾nsiliũ quippe dedit regi balaac. ut
mulieres in meritorio poneret. ⁊ ante ianuas earũ aras.
ut uenientes filiĩ urł prius sacrificarent idolis. ⁊ sic
ingrederent᷑ ad mulieres. Uncle ⁊ fornicantur ist ł cũ
parte qua infirmari nouerat filios ꝑnitiosi ĩsrł eis

Expanded text:
 intelligi. Plerumque enim caro per molestias tacta flagello suae menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietate spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem, qui sibi obviat innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Corruptionem habuit suquod in hominis voce loquens prohibuit Prophetae insipientiam. Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum, quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia, ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit; consilium quippe dedit regi Balaac, ut mulieres in meritorio poneret, et ante januas earum aras, ut venientes filii Israel prius sacrificarent idolis, et sic ingrederentur ad mulieres. Unde et fornicatur Israel cum parte, qua infirmari noverat filios Israel, perniciosi eis
Abbreviated transcription (Latin):
aracla. que u̾tit᷑ inmiraculũ. Et uide quã pulcͬer ẽ ordo
uirtutũ. ł ost frenos in eccła intromutit᷑ ꝓost habitatiõem
ad xp̃i mont̾e ascendimꝰ. Inqͦ positi miram᷑ in eo. qd̃ nec
ocłs uidit nec audiuit. aures nec in cor hõis ascenclit.
Uicesima scd̾a mansio ẽ in maceloth. q̃ in cetũ u̾aitur.¬

Expanded text:
Arada, quae vertitur in miraculum; et vide quam pulchre est ordo Arada, quae vertitur in miraculum; et vide quam pulchre est ordo virtutum: post frenos in Ecclesia intromittuntur. Post habitationem ad Christi montem ascendimus, in quo positi miramur in eo quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Vigesima secunda mansio e
Abbreviated transcription (Latin):
Septima d̾cima mansio ẽ. in lenna: quȩ latine transfert᷑.
Ex quili discimꝰ inctinere istiꝰ uite de alio inaliũ trasitũ
nunc nos crescere. nc̃ de crescere. ⁊ pꝰ ordinẽ eccłiasticũ
sepe ad laterẽ .i. carnalia oꝑa transinigrare Oc taua xͣ¬
mansio ẽ. in ressa: quȩ infrenos u̾tit᷑. Si eñ pꝰ perfectũ.
rursus ad luculenta oꝑa descẽdimꝰ.⁊ in frenandi sumus
cursus uagi atq p̃cipites scripturarũ retinaculis dirigãdi
sunt. Nona xͣ mansio ẽ. in celecha: q̃ int̾pretat᷑ ȩecła. sc̃ilic ⁊
ut magi currentiũ gressus frenis ad eccłam retrahant᷑.
⁊ fores qͦs ante reliquerant rursus festinant intrare.
Uicesima mansio ẽ in monte scepher. que int̾pretatur
retrahunt introducũt ad uirtutũ cͥoros. ⁊ in xͦ monte
pulcherrimo habitare faciunt. De qͦ scriptũ ẽ. uenite
ascendamꝰ ad mont̾e dt̃s. Uicesima prima mansio ẽ in

Expanded text:
Decima septima mansio in Lebna, quae Latine transfertur Decima septima mansio in Lebna, quae Latine transfertur Ex quibus discimus in itinere istius vitae de alio in alium transitum nunc nos crescere, nunc decrescere, et post ordinem ecclesiasticum saepe ad laterem, id est, carnalia opera, transmansio in Ressa, quod in frenos vertitur. Si enim post profectum rursus ad luti opera descendimus, infrenandi sumus, et cursus vagi ac praecipites, Scripturarum reDecima nona mansio est in Ceelatha, quae interpretatur Ecclesia, scilicet, ut vagi currentum gressus frenis ad Ecclesiam retrahantur, et ad fores quas ante reliquerant rursus festinent intrare. Vicesima mansio est in monte Sepher, qui interpretatur retrahunt, introducunt ad virtutum choros, et in Christo monte pulcherrimo habitare faciunt. De quo scriptum est: Venite ascendamus ad montem Domini . Vicesima prima mansio est in
Abbreviated transcription (Latin):
de ppło gentiũ. Ex sanguine aũt huꝰ uitule idõ sepcies
tabernaculum iubetur aspergi. quia septem sunt sp̃s
sc̃i carismata. que ꝓ xp̃i sanguine suꝑ ȩccłe ppłos clistri¬
uuiuit᷑ per q̃ ab oi delicto purgant᷑. sic̾ apłs ait. Iã ablitti
estis in sanguine xͥ. ⁊ passionẽ eiꝰ. Quod uͦ uitula cũ pelle
et ossibus sũis cõburit᷑ ⁊ agnꝰ ille pachalis pari modo
concremat᷑. ne ossa eiꝰ confrugantur. hoc ostendit quod
ꝑiacio ppłi ẽ. ñ alit̃ inmolari. ⁊ offerri ad altare dñi pot̾at
nisi qͥ t̾rena oꝑa fẽcerit. Iugũq dilecti ñ contraxerit. nec
uinculis peccatoꝵ fuerit auĩgatꝰ Iã de hinc pꝰ exploratores¬
florentẽ. ⁊ uitulȩ cõbustȩ asꝑsione reu̾tam᷑ ad mansiones
Sexta xͣ mansio ẽ in ramoth. quȩ latine dicit᷑ inali pun
diuisio. q̃ significat eccłã quȩ quasi inulta grana uno cortice
contegit. dũ omnẽ turbã credentiũ infidei iutate cõcludit.

Expanded text:
de populo fidelium. Ex sanguine autem hujus vitulae ideo septies tabernaculum jubet aspergi, quia septem sunt Spiritus sancti charismata, quae per Christi sanguinem super Ecclesiae populos distribuuntur, per quam ab omni delicto purgantur, sicut Apostolus ait: Jam abluti estis in sanguine Christi, et passione ejus. Quod vero vitula cum pelle et ossibus suis comburitur, et agnus ille paschalis pari modo concrematur, ne ossa ejus confringantur, hoc ostendit quod piatio populi est, non aliter immolari et offerri ad altare Domini poterit, nisi qui terrena opera non fecerit jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatoflorentem et vitulae combustae aspersionem, revertamur ad mansiones. Sexta decima mansio in Ramoth quod Latine dicitur mali Punici divisio, quae significat Ecclesiam, quasi multa grana uno cortice contegit, dum omnem turbam credentium in fidei unitate concludit.
Abbreviated transcription (Latin):
uerus ioseph ꝓ onĩb gustauit mort̾e per quã destruxit diabolũ
qui habebat mortis imꝑiũ multiplicatuᷤ ẽ fideliũ ppłs. Nisi enĩ
sicutꝰ ipse ait. cecidiss granũ frum̃ti in t̾ra ⁊ mortuũ fuisset.
ion utiq fructũ ñc plurimũ tociꝰ orbi ᷤs t̾re eccłia sustulisset:
C.III. afflixit pharao filios isrł luto et latere. Isrł similitudo
est ppłi nr̃i Pharao aũt ⁊ abuli. hic imposuit uigũ grauissimũ

Expanded text:
uam pro omnibus gustavit mortem, per quam destruxit diabolum, qui habebat mortis imperium, multiplicatus est fidelium populus. Nisi enim, sicut ipse ait, cecidisset granum frumenti in terram, et mortuum fuisset , non utique fructum hunc plurimum totius orbis terrae Ecc. 1. Affligit Pharao filios Israel luto, et latere. Israel similitudo est populi nostri. Pharao autem est diaboli, qui imposuit jugum gravissimum
Abbreviated transcription (Latin):
it. acd flum̃ lauacri et ad aquã b aptisiatis acredentib inuenit᷑.
Morabat infans quia xp̃s ueteris hominis quẽ induerat peccata defle-¬
bat. Unde et ad resuscitandũ lazarũ fleuit. iudeoꝵ deploraus perfidiã.
Filia pharaonis lescendens ad lauacrũ fluminis. colligit infantẽ eccł̃a
ex gentib lauacri salutaris scĩficationẽ desiderans exceptt xp̃m a-
synagoga matre carnali expulsũ quasi infantẽ. Quia tunc paruulꝰ
uidebat᷑: cũ in homine cerneret᷑. Ila inuenit moysem incluste ĩuaculũ
qd̵ exmultis agrestibus uirguitis fit. Inuenit xp̃m eccłia rect̃iditũ¬
cordib sc̃oꝵ. qͥ ꝑ unitatẽ sui cõtexti ex multoꝵ fratrũ m̃bris. om̃s
unũ in xp̃o corpꝰ effecti sunt. ⁊ eũ religiosa obseruatione suscipientes
tuentur.

Expanded text:
erat, ad flumen lavacri et aquam baptismatis, a credentibus invenitur. Plorabat infans, quia Christus veteris hominis quem induerat peccata deflebat. Unde et ad resuscitandum Lazarum flevit Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Pharaonis descendens ad lavacrum fluminis collegit infantem: Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans, excipit Christum a Synagoga matre carnali expulsum quasi infantem, quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. Invenit illa Moysen inclusum in vasculo quod ex multis agrestibus virgulis fit: invenit Christum Ecclesia recondituorum, qui in unitatem sui contexti ex multorum fratrum membris omnes unum in Christo corpus effecti sunt, et eum religiosa observatione suscipientes tuentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic diabotꝰ nec robur fidei p̃ualeat conat᷑ ut int̾fectu uͥtutibus
uicia remaneant. Fortissimosq ⁊ iuriles animi sensus unde celestic
sapimꝰ. ⁊ diuina. id ẽ racionẽ. prudentiã. constantiã. in nocentiã.
et fidẽ. in homine occidere. ⁊ illud ineo uiuere. qd̾ femineũ. qd̾
in bebiulũ. ⁊ fragile. ⁊ ꝓnũ. ad uicia cernit᷑. idẽ ad conditionem

Expanded text:
 diabolus ne robur fidei praevaleat conatur, ut interfectis virtutibus vitia remaneant, fortissimosque et viriles animi sensus, unde coelestia sapimus, et divina, id est, rationem, prudentiam, constantiam, innocentiam et fidem in homine occidere; et illud in eo vivere, quod femineum, quod imbecillum, et fragile, et pronum ad vitia cernitur, id
Abbreviated transcription (Latin):
podere. scđm dm̃ cydari ornatꝰ e̾ẽ audeat᷑. feminalia uͦ
illa que induit. castitatẽ corporis xp̃i ⁊ integritatẽ ostẽ¬
Tunica aũt illa talaris acapito usq adplantas dimiᷤ
et tota adamorem celestium surgat. M ala autem
punica in inferiorib posita eusdẽ eccłiȩ iutatem
declarant. Nã sicut in malo punico uno exteriꝰ cortice
multa interius grana muniunt᷑. Sic in numeros sc̃ȩ
eccłie ppłos unitas fidei cõtegit. quos urtꝰ diu̾sitas
meritoꝵ tenet. Tintĩnabula uͦ int̾ malũ granata
nans tangit utrasq aties. tuntunabuli .i ꝑ atẽs legis
et eu̾głii. hec aũt tintumabula in extremo uestim̃to
sunt posita idcireo ut de fine mundi ⁊ de sutura
putantes nũquã sileant. Suꝑ pauiũ autem
humerale saluatoris insinuat potestatẽ. ⁊ regnum.
patriarcharũ .i. adimitanda uite exempla sc̃oꝵ apł oꝵ.¬

Expanded text:
podere, secundum Deum cidari ornati esse videamur. Feminalia vero illa quae induit, castitatem corporis Christi et integritatem ostentunica autem illa talaris, a capite usque ad plantas dimisset tota ad amorem coelestium surgat. Mala autem punica in inferioribus posita ejusdem Ecclesiae unitatem declarant. Nam sicut in malo punico uno exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic in numero sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. 5. Tintinnabula autem inter mala granata nans, tangit utrasque acies tintinnabuli, id est, partes legis et Evangelii. Haec autem tintinnabula in extremo vestimento sunt posita, idcirco ut de fine mundi et de vita futura disputantes nunquam sileant. Superhumerale autem pallium Salvatoris insinuat potestatem et regnum, patriarcharum, id est, ad imitanda vitae exempla sancto
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ humerali innectit᷑. quia tunc castimonia ad ꝑfectũ¬
mundiciȩ candorẽ ducitꝰ. cũ ꝑ abstinenciã caro afflgit᷑.
Siquidẽ et baltheo p̃cingit᷑ ꝑ quẽ reñ incentiua ⁊ luxu¬
riȩ libidinũ restringunt᷑. Dabernaculũ aũt sacerdos¬
in grediens. in tunca tutinnalis ambit᷑. ut uidelicet
uoces p̃dicacionis habeat ne suꝑni inspectoris iudiciũ
exsulencio offenclat ala quoq ꝑunica tintinnabulis
coniungunt᷑. ut ꝑ euis loctrinã fidei unitas designet᷑.
Q d̃ aũt in pͥma parte tab̾naculi cotidie sac̾cdos ad im¬
molanclas hostias introibat. Instancia nob cotidiaria
precipit᷑. ut ab hoc ioco ubi ppłs dĩ celestib uocib enu¬
tritur. nũquã ab scedamꝰ. s cotidie confessionis ⁊ laudis¬
nostrar̃. que sunt uere hostie sicut scriptũ ẽ. S̾acͥficiũ
dõ sp̃s contribulatꝰ. Iulud aũt qd semel in anno pon¬

Expanded text:
superhumerali innectitsuperhumerali innectitmunditiae candorem ducitur. Cum per abstinentiam carnem affligit, siquidem et baltheo praecingitur, per quod incentiva et luxuriae libidinum restringuntur. Sacerdos autem tabert voces praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Mala quoque punica tintinnabulis conjunguntur, ut per ejus doctrinam fidei unitas designetur. Quod autem in prima parte tabernaculi quotidie sacerdos ad immolandas hostias introibat, instantia nobis quotidiana praecipitur, ut ab hoc loco ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abnostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Illud autem quod semel in anno pon
Abbreviated transcription (Latin):
eto. et purpura bystuicto. cocco. et torta fieri bisso p̃ci¬
pitur. quanta sacerdos accrescere uirtutum di uersitate
debeat demonstrar  In sacerdotis qͥppe habitu aurũ
fulget dũ intellectꝰ sapientiȩ emittat. Cui iacinctus q
aerio colore resplendet adiungit᷑. scilicet ut om̃e quod
tractat ad amorẽ celestiũ surgat. huic amiscetur rega¬
lis purpura. ut suggestiones uiciorũ ueluti ex potestatẽ
regia cõprinat. Coceus qͦ bystinctus ipsius suꝑ hume¬
rali ad iungitur. ut ante interne iudicis ocłos om̃ia uͥtutũ
bona ex karitete roborentur. Que le aritas. qe in dilecti¬
one dei ⁊ ꝓximi pendet. quasi ex dupplici tunctura rofulget᷑.
Cu̾i bistincto cocco torta bissus ad iungit᷑. De t̾ra enĩ bissũᷤ
decenti sp̃e orit᷑. per qđ candens decor. ⁊ mundicia corpo¬
ralis castitatis designat᷑. Quȩ iudelicet torta pulcͥtudini

Expanded text:
ntho et purpura bis tincto cocco et torta fieri bysso praecintho et purpura bis tincto cocco et torta fieri bysso praecipitur, quantum sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstratur. In sacerdotis quippe habitu aurum fulget, dum intellectu sapientiae emicat, cui hyacinthus, qui aereo colore resplendet, adjungitur, scilicet, ut omne quod tractat ad amorem coelestium surgat. 11. Huic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum, veluti ex potestate regia, comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsi superhumerali adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur. 12. Quae charitas, quia in dilectione Dcui bis tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra enim byssus nitente specie oritur, per quod candens decor munditiae corporalis castitas designatur: quae videlicet torta pulchritudine
Abbreviated transcription (Latin):
głicũ. qͥ quadriplicato ordine ueritatẽ fidri nob et
doctrinã trutatis exponit. Gui cõuenit in gẽnus
apłicus sermo. tã uitute. quã numero. Hoc aut̃ raciona¬
le dupplex ẽ. quia eũgłicȩ doctrins scientia aperta est.
et absconlita. simplex ⁊ nustica. Ite idemi sac̾dos xp̃s
non incongrue int̾pretat᷑ in m̃bris suis. ⁊ maxime in
pontifice qui morat᷑ in scĩs. ⁊ offert uictuas ꝓ ppło.
carnes in maculati agni sacro ore cõficions. Orimo
eiũ qđ in aaron pectore racionale uitis ligantibus
ĩprimit᷑. significat ut sacerdotale cor noquaquã cogi¬
taciones fluxe possideant. s racio sola constrĩgat qd̾
archarũ describaut᷑. Ascriptos ⁊ enũ scõs patres semꝑ
in pectore ferre debet. qͦrũ exempla unitari ñ cesset
Et̃ qd̾ in utͦq humero sac̾dos uelamine suꝑ humerali
astringit᷑. ini ut contͣ adues ac ac ꝓsꝑa uirtutũ semꝑ
ornam̃to munuat᷑. Et qd̾ suꝑ humerale ex auro ⁊ iacui¬

Expanded text:
gelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit. 8. Cui convenit in gemmis apostolicus sermo, tam virtute quam numero. Hoc autem rationale duplex est, quia evangelicae doctrinae scientia aperta est et abscondita, simplex et mystica. Item idem sacerdos Christus non incongrue interpretatur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnem immaculati Agni sacro ore conficiens. 9. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat ut sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat. In quo iarcharum nomina describantur. Scriptos etenim sanctos Patres semper in pectore ferre debent, quorum exempla imitari non cesset; et quod in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro et hyaci
Abbreviated transcription (Latin):
et peccora. fideles in sĩplicitate uite uuentes. Serpentes
io discernentes. Et̃ inqũatũ fas est. reptando scrutates
terrena ꝑ quȩ intelligant sempiterna non illos uenenosos qui
se in huius mundi terrenis cupiditatib collocant. Post
hec fecit hominẽ ad y maginẽ. suam. Perfectũ scilicet uirũ
qui ñ quẽ libet scõꝵ uiroꝵ imitando. s ipsã ueritat̾e c̃tẽplabi
iter intuendo oꝑat᷑ iusticiã ut ipsã intelligat ⁊̃ quatur
ad cuiꝰ imagine factus ẽ inueritate. Iste etia accipit po¬
testatẽ pisciũ maris ⁊ uolatiliũ celi peccoꝵq ferarũ quoq

Expanded text:
et pecora, fideles in simplicitate vitae viventes. Serpentes et pecora, fideles in simplicitate vitae viventes. Serpentes itate, bonum a malo discernentes, et in quantum fas est reptando scrutantes terrena, per quae intelligant sempiterna, non illos venenosos qui se in hujus mundi terrenis cupiditatibus collocant. Post haec fecit Deus hominem ad imaginem suam, perfectum scilicet virum, qui non quemlibet sanctorum virorum imitaliter intuendo operatur justitiam, ut ipsam intelligat et sequatur, ad cujus imaginem factus est veritatis. Iste etiam accepit potestatem piscium maris, et volatilium coeli, pec
Abbreviated transcription (Latin):
einde quarta die emicuerũt luminaria firͣm̃to legis.
tutum in eccła numerositas quȩ in huiꝰ uuce obscuritate
tamqũa in nocte reflilgentes diuidant in hoc firmam̃¬
to scripturȩ sensibilia et intelligencia qͣsi inter luce
ꝑfectoꝵ et tenebras paruuloꝵ ⁊ sint in signis uirtutũ
et miraculoꝵ. Sunt etiã intẽpora ⁊ in annos qui p̃dica¬
tores ꝓpͥis tp̃rib iuuunt ⁊ transeunt. Uerbũ aũt dñi
mane̾t in eternũ. Quare autẽ pͥmo terra germinauerit
einde facta sunt luminaria nͥ qr bona oꝑa uenit
Cu. Inter hec die qͥnta facta sunt in aquis reptilia ani¬
marũ uiuarũ hoĩes scilicet renouati in uit̃a ꝑ baptismi
sacram̃tũ. facta sunt ⁊ uolatilia .i. sc̃e aĩe ad suꝑ na
uolantes.C̃xi. Post hec sexta die ꝑdux̃ t̾ra animam
uiua uͥtutũ germina parturit scd̾m genꝰ scilicet su
mines ĩpotencia rerũ. suie ferocitate suꝑbiȩ. Suniliter

Expanded text:
einde quarta einde quarta tutum in ecclesia numerositas, quae in hujus vitae obscuritate tamquam in nocte refulgentes, dividunt in hoc firmamento scripturae sensibilia et intelligibilia, quasi inter lucem perfectorum, et tenebras parvulorum, et sunt in signis virtutum et miraculorum; sunt etiam in tempora, et tores propriis temporibus vivunt et transeunt, verbum autem Domini manet in aeternum. 11. Quare autem primo terra germinavit, deinde facta sunt luminaria? nisi quia post opera12. Inter haec die quinta facta sunt in aquis reptilia animarum vivarum, homines, scilicet, renovati in vitam per baptismi sacramentum. Facta sunt et volatilia, id est, savolantes. Post haec, sexta die, producit terra animam viva virtutum germina parturit, secundum genus scilicet suumines in potentia rerum, sive ferocitate superbiae, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eum sẽꝑ ⁊ dilig̃t. S suꝑ posuit ipsũ fir damentũ legis
sue suꝑ infirmitate inferioꝵ popłoꝵ ut sibi suspicientes
cognoscant qͣlit̾ discematur inter ⁊ sp̃alia carnalia
quasi inter aquas suꝑiores ⁊ inferiores Cãpło iii.
carnalium fluctibus quaciuntur. et inse ipsis quasi-
a maritudo inclucluntur. Segregauitq ab eis aridam.
populum scilicet fontẽ fidei sicientẽ. ob fixitq de hinc
iꝑboꝵ limites et coercuit eos ne tͣbulentis inquitatũ¬
suarum fluctib aridã .i. anima sicientẽ dm̃ et̃bent lice¬
atq ei germinare bonoꝵ oꝑũ fluctus scd̃m genꝰ dili¬
gens ꝓximũ in subsicliis necessitatũ carnalium habenꝰ
n se sem̃ secłm similitudinẽ ut ex sua in firmitate cõ¬
paciatur ad subueniendũ indigentib ꝓducens et
lignũ forti robore. ⁊ fructiferũ .i. beneficiũ ad eripi¬
enclũ eũ qui in iuriã patit᷑ de manu potentis. et pre¬
benclo ꝓtecti umbraculũ ualido robore iusti audicii. Quir¬

Expanded text:
eum semper, et diligunt, sed superposuit ipsum firmamentum legis suae super infirmitatem inferiorum populorum, ut ibi suspicientes cognoscant qualiter discernant inter carnalia et spiritualia, quasi inter aquas superiores et inferiores. 8. carnalium fluctibus quatiuntur, et in se ipsis, quasi amaritudo, includuntur. Segregavitque ab eis aridam, populum scilicet fontem fidei sitientem, fixitque dehinc superborum limites, et coercuit eos, ne tsuarum fluctibus aridam, id est, animam sitientem Deum conturbent, liceatque ei germinare bonorum operum fructus secundum genus, diligens proximum in subsidiis necessitatum carnalium, habens in se semen secundum similitudinem, ut ex sua infirmitate compatiatur ad subveniendum indigentibus, producens et lignum forti robore et fructiferum, id est, beneficium ad eripiendum eum qui injuriam patitur de manu potentis, et praebendo protectionis umbraculum valido robore justi judicii. D
Abbreviated transcription (Latin):
locuciõẽ usu⁊ colloqdͥo eoi ⁊̃ cogitaciões ĩdagamꝰ. ita c̃ ĩ sac eloqͥo sola
hystoria aspicttͤ. nichil aliud qũa facies iudet᷑. ssi alicui assiauo
usu ꝯiungim᷑. eiꝰ nimir̃ m̃t̃e qͣsi excollocuõis familiaritatẽ pe¬
netͣmꝰ. Dũ .ii. alia exaliis coligins. facile ĩ ei u̾bꝰ agnoscimꝰ. alius ẽẽ
q̃ intimãt. ałud qͣsonãt. Tanto aũ qͥsq noticie illiꝰ extͣneus reodit᷑.

Expanded text:
ur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ dicimꝰ qͥfamis tẽpore toi egipti cura suscipiens. ñ solũ egyꝓciis
alimta p̃buit. s utt̃a qͦ exterioꝵ aduenienciũ ministerii sui arte ser¬
uabat uit: An iste sapiencie daniel alienꝰ extitit. qͥ achaldeoꝵ rege ĩba¬
bilonia pͥnceps magistͣtuũ effectꝰ. tãto maiorib curis occupatꝰ est qͣnto
int̾no studio t̾renis curis implicari. patent̃ agnoscimꝰ. qr sic̃ ñ mĩꝗͣ ciues
fortis qͥs lib. ⁊ discretꝰ uocat᷑. Mulier uͦ mens infirma ⁊ in¬
discreta accipit᷑. Et sepe cõtigit. ut ÷ discritꝰ alius ⁊ infirmꝰ subito
labat᷑ inculpã. atq indiscretꝰ alius ⁊ infirmꝰ bonã exibeat oꝑacionẽ. Et
his qͥ indiscretꝰ atq: infirmꝰ ẽ. ñ nũqͣm de eo qͣbene egerit ãpluis eleuat᷑.
atq gͣuiꝰ ĩ culpa cadit. Discretꝰ uͦ qͥsq ⁊̃ exeo qd̾ male se egisse intelligit.
ad discrecionis regulã se arcius reducit reducit. Et inde altiꝰ adiusticiã

Expanded text:
egypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives fortis quilibet et discretus vocatur; mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit, ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est, nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit, discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit, et inde altius ad justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦnitidi auerit refugit. An ñ duro molȩstie uinculo ligant᷑.
pulcre qͥetis fedat. Electi gͦ. ⁊ siualent̃ oĩa suꝑant. cũ securitatẽ
pacis int̾ne d̃sid̾ant. gͣuis ẽ eis molestia adhuc hab̾e qͥuincãt.
Quib exceptis ea ⁊̃ uincłis sustinẽt. q̃gͣuis ext̃iꝰ necessitas astͥngit.
E surire qͥie sitire. Pacessere uincła corruptiõis sue. Que scł simul

Expanded text:
olestiae vinculo ligantur,pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scil
Abbreviated transcription (Latin):
cognoũ mũdꝰ ꝑsapienciã dñm. placuit d̾o ꝑstulticiã p̃icaciõis sal¬
uos fac̾e credentes. Acsi dic̾et. Cũ dm̃ qͥ ÷ sapientia neqͣqũa psapienciã
suã mũdꝰ inueniret. placuit ut dm̃ hoĩem factñ ꝑhumanitatis
stulta cognocerẽt. qͣtinꝰ eiꝰ sapientia ad nr̃a stulta descẽderet. ⁊ lu-¬
c̃ẽ suꝑne prudentie nutu sine carnis illuminata nr̃a cecitas

Expanded text:
cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Ac si diceret; cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stulta cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas
Abbreviated transcription (Latin):
naliũ tumultꝰ posidat. duris tm̃ u̾iculis eos in hac uita posi¬
tos sua molestia corruptionis ligat. Corpꝰ .n. qs corrũpit᷑. aggra¬
uat anim̃a.℥.d.t.i.s. in .c. Et itaq inħ ipso q̃ adhuc mortales
corruptionisie pond̾e gͣuant᷑. ⁊ adistͥcta molestia iuncti sunt. qr
inilla adhuc lib̾tate uite incorruptibił ñ insurg̃t. Aliud ñaq
de mẽte. aliud decoipore tolerant. ⁊ contͣ semetipsos cotidie c̾ta-¬

Expanded text:
nalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis ligat. Scriptum quippe taque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
neqͣqua dissipari iniͥtate polluti st̃. neqͥ̃qũa dissipari tram̃to cruci¬
nt᷑. qͣtinꝰ simul dãpnacio cont̾at. quos simul elacio subleuat. Quos
ñ dissimilit̃ dilatauit ãbicio. ñ dissimił angtet afflictio ⁊ par cruciet
flãma supplicii qͦs ĩ igne luxurie par suscẽdit᷑ flãma peccati. Sic̃.i.
indomo patis mei mãsiones multe st̃. ꝓdiu̾sitate u̾tutis. sic dãptana
diũso supplicio gehenne ignib subdidit parilitas cͥminis. Que scł ge
henna quãus una cunctis sit. ñ tm̃ cunctos una equalitate succẽdit.
Nã sic̃ uno sole õs tãgim᷑. nec t̃m subeo uno ordine õs estuam᷑. ꝙ uixa

Expanded text:
dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur; quatenus simul damnatio conterat, quos simul elatio sublevarat: quosque non dissimiliter dilatabat ambitio, non dissimilis angustet afflictio: et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo Patris mansiones upplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis: quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam sicut uno sole tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e ipsi negligimꝰ. ħ ad correptionẽ nr̃a fieri ab aliis demonstrat.
Ut qͥ p̃ceptis ñ accendim᷑. saltẽ exemplis excitemͣ. atq in appetitu
plenitudinis nich s m̃s nr̃a difficile estim. qũa ꝑfette ꝑagi ab aliis
uidet. Et fit pler̃q ut cũ aliene uite bona ꝯspicimꝰ. ña solliciei dãs¬
na timeamꝰ. & eo patescat qͣnto pꝰ pond̾e aĩadũsionis imp̃etim. qͥ nẽ

Expanded text:
facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc
Abbreviated transcription (Latin):
E t cliuerũ generis ꝓfessiones uelle miscere. ut uł sc̃im¬
nialis habeat ornam̃ta nuptiarũ. aut ea que se non
continẽs nupsit. speciẽ uirginis gerat oĩno. hoc pec¬
catũ ẽ. ⁊ si quid in conuenient᷑ ex du̾so genere. ł religio¬
ne in uita cuiꝰq contexit᷑. Uerũ illud tunc significali
in uestib qd̾ nunc cleclarat᷑ in norib . c̃ x. Non accipies¬

Expanded text:
et diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimoet diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non continens nupsit speciem uirginis gerat, omni modo peccatum est; et si quid inconuenienter ex diuerso genere in uita cuiusque contexitur. uerum illud tunc figurabatur in uestibus, quod nunc declaratur in moribus; illud en
Abbreviated transcription (Latin):
in ratione clati ⁊ accepti quod in alio loco aꝑte exposuit
dicens Si nos uob̾ sp̃alia seminauimꝰ magnũ ẽ ut carnalia
ur̃a metamꝰ hoc significat. non alligab̾ os boui trituranti
consecunt᷑ quia p̃dicatores occupat doctͥna n et essaria sibi
hedus hic sub ꝑeccatoris sigura ĩ introducit᷑. ꝓiide
peccans ñ ẽ quoquendus in lacte matris .i. ñ ẽ purga¬
eliis medicrib tenerrimis ȩccłȩ disciplinis. s aust̾rio¬
ribus preceptis eius sunt ex quo quenda peccata culꝰ
magna sunt crimina ut qui per lacuue blandim̃tũ
se ꝑdidit forciore disciplina se redimat c̃ uiiii. Non
simplicitas. per linũ uero subtilitas designat᷑. Et
nimirũ uestis quȩ ex lana unoq eonfecta unũ interiꝰ
celat insuperficie lanã demonstrat. Uestẽ gͦ ex lana
linoq contextã induit. qui sub locutione in nocẽtiȩ
intus subtilitatẽ celat maliciȩ. hoc scd̾m morale sẽsũ.
c eterũ iuxta alt̾a allegoriã leneis uestib misceri. Laneã

Expanded text:
loco aperte exposuit, dicens: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est ut carnalia vestra metamus ? Hoc significat: Non alligabis os bovi trituranti. consequuntur, quia praedicatores occupati in doctrina necessaria sibi Haedus hic sub peccatoris figura introducitur. Proinde peccans non est coquendus in lacte matris, id est, non est purgandus mediocribus tenerrimisque Ecclesiae disciplinis, sed austerioribus praeceptis ejus sunt excoquenda peccata, cujus magna sunt crimina, ut qui per lasciviae blandimentum se perdidit, fortiori disciplina se redimat. CAPUT IX. De non simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis quae ex lino lanaque conficitur, linum interius celat, in superficie lanam demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui sub locutione innocentiae intus subtilitatem celat malitiae. Hoc secundum moralem sensum. Caeterum, juxta allegoriam, lineis vestibus misceri lanam ve
Abbreviated transcription (Latin):
pectũ quia cũ intrauerit plenitudo gentiũ turic oĩs ifrł sauus
erit. Cuiꝰ tam̃ secd̃e benedictionis ꝓpħacio hec ẽ. In pinguedine t̾re
et inxore celi erit benedictio tua. Inpinguedine utiq t̾re in
cȩli erit benedictiotua. idẽ in eloquiis dĩ. Ipsis enĩ credita sunt
ille deditur necẽ in xp̃o. ł ꝑꝓ ħ etis exercuit. Et frĩ tuo ẜuies
deposueris honꝰ legis quãdo ĩa ñ ẜuies ppło minori s ꝑ fidẽ fr̃
uocaberis. Igit᷑ E sau post beneclictionẽ patris inuidie stimul
concitatꝰ necẽ fr̃i suo ia cob fraudulent excogitat. hoc nimirĩ
et iudaicus ppłs in xp̃o p̾meditat ñ solũ dnm patibulo crucis
tradidit uerũ etiã credentes in illo usq ad effusionẽ sanguinis
ꝑ secutus ẽ. Iacob aũt dolos fugiens frĩs relicta domo ⁊ patria
iel parentib uadit in regionẽ longinquã ut acciꝑet sibi uxor̃

Expanded text:
s s erit. Cujus tamen secundae benedictionis prophetatio haec est: In pinguedine terrae, et in rore coeli erit benedictio tua . In pinguedine utique terrae,coeli erit benedictio tua, id est, in eloquiis Dei, ipsis enim credita sunt ille deditus, neces in Christo vel prophetis exercuit. Et fratri tuo servies deposueris onus legis, quando jam non servus populi minoris, sed per fidem frater vocaberis. 14. Igitur Esau post benedictionem patris invidiae stimulis concitatus, necem fratri suo Jacob fraudulenter excogitat. Hoc nimirum et Judaicus populus in Christo praemeditatus, non solum Dominum patibulo crucis tradidit, verum etiam credentes in illo usque ad effusionem sanguinis persecutus est. Jacob autem dolos fugiens fratris, 322 relicta domo patria, vel parentibus, vadit in regionem longinquam, ut acciperet sibi uxorem. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
plurima diuinorũ et de pinguedine terre. hoc ẽ congregatione
ppłoꝵ ⁊ de habundantia frum̃ti ⁊ uini. hoc ẽ. multitudine qũa col¬
ligit de sacramento corporis et sanguinis sui. Iui seruiunt ppłi
exgentib ad eũ cõu̾si. Ipsũ adorant t̾rib idẽ ppłi excircũcisione
credentes. Ipse ẽ dñs fratrũ suoꝵ quia plebi domant᷑ iudeoꝵ. Iꝑsũ
adorant filii matris eiꝰ quia ipse scd̾m carnẽ exea natus ẽ. Ipsi
qui maledixerit maledictus ẽ. Et qui beneclixerit benedictinibus
ueracit̾ dicit᷑. Sed alius a iudeis benedici putat᷑. qͥ ab eis errantib
ex pectat᷑. Ecce benedictionẽ ꝓmissam maiore repente ex pauit ysaa
et aliũ se ꝓ alio benedixisse cognoeit. nec tam̃ indignat᷑ reuelato
sibi sacramento s cõfirmat benedictionẽ in filio dicens. Et¬
benedixit eũ. et benedictꝰ ẽ. Hec ẽ benedictio prima y saac q̃ dataẽ.

Expanded text:
pluvia divinorum. 10. Et de pinguedine terrae, hoc est, de congregationepluvia divinorum. 10. Et de pinguedine terrae, hoc est, de congregationepopulorum. Multitudine frumenti et vini, hoc est, multitudo quam colligit de sacramento corporis et sanguinis sui: illi serviunt populi ex gentibus ad eum conversi. Ipsum adorant tribus, id est, populi ex circumcisione credentes. Ipse est dominus fratrum suorum, quia plebi dominatur Judaeorum. Ipsum adorant filii matris ejus, quia et ipse secundum carnem ex ea natus est. Ipsum qui maledixerit, maledictus est; et qui benedixerit, benedictionibus veraciter dicitur. Sed alius a Judaeis benedici putatur, qui ab eis errantibus exspectatur. Ecce benedictionem promissam repetente majore, expavit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit; nec tamen indignatur revelato sibi sacramento, sed confirmat benedictionem in filio, dicens: Benedixi eum, et benedictus est. 12. Haec est benedictio prima Isaac, quae data est
Abbreviated transcription (Latin):
acciuntur. Quod aut duos iubeat᷑ afferre duoꝵ ppłoꝵ. signifi
catur assũpcio. Qd teneros ⁊ bonos. docibiles ⁊ innocentes aĩmas.
Sto la esau fides ⁊ seripture sunt hebreoꝵ que illis primo date
sunt. ⁊ pꝰmodũ gentiliũ indutus ẽ ppłs. Pelles aũt que eiꝰ ura-¬
chiis circũdate sunt peccata utriusq plebis significant que xp̃¬
in extensionẽ maniiũ crucis secũ parit̾ affixit. Ipse enĩ incor¬
abiacob cur tã cito uenerit amirat᷑ uelocẽ in eccłiis credenciũ fidẽ.
Quod cibi delectabiles offerunt᷑ hostia placens dõ salus ẽ peccato¬
Qd posterũ seqͥt᷑ bedictio. ⁊ eiꝰ odore ꝑfruit᷑ uirtittẽ resurrecti¬
onis et regni aꝑta uoue ꝓnunciat. Taliter enĩ benediettur.
Eece odor filii mei sicut agri pleni. Odor nomuius xp̃i sieut ager
mundus impletur. Cuius est benedictio de rore celi. hoc ẽ. de u̾boꝵ

Expanded text:
accipiuntur. quaccipiuntur. qucabatur assumptio, quod teneros et bonos, docibiles et innocentes animas ostendit. Stola Esau fides et scripturae sunt Hebraeorum, quae illis primo datae sunt et postmodum gentilium indutus est populus. Pelles autem quae ejus brachiis circumdata sunt, peccata utriusque populi, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter affixit. Ipse enim in corab Iacob, cur tam cito uenerit, admiratur uelocem credentium fidem; quod cibi delectabiles offeruntur, hostia placens deo salus est peccatorum. post esum sequitur benedictio et eius odore perfruitur uirtutem resurrectioEcce odor filii mei, sicut odor agri pleni. Odore nominis Christi, sicut ager, mundus impletur, cujus est benedictio de rore coeli, hoc est, de verborum
Abbreviated transcription (Latin):
populi prioris et diaboli. Iacob eccłe ⁊ xp̃i. Senuisse ysaac
consũmacionẽ orbis. ostendit. Oc łos illius caligasse. fidẽ
ꝑisse. de mundo ⁊ religionis lum̃ ante eũ neglectũ esse
significat. Quod filius maior uocat᷑ accepcio legis ẽ iudeoꝵ.
Quod estas eiꝰ atq capturã diligit pater. homines sunt ab er-
rore saluati quos ꝑ doctrinã iustus quippe uenerat᷑ Sermo
dei ꝓmissionis ẽ. benedictio. ⁊ spes regni futuri ĩ quo eum
plena spũ sc̃o ⁊ sciens quod audiss anteqũã pareret quia
maior seruiet minori formã in hoc loco sp̃s scĩ. Que futura
nouit ysaac in xp̃o in iacob aũt meditat᷑ ioquit᷑ ad filiũ minorẽ.
Uade ad gregẽ ⁊ accipe mͥ ind̾ duos hedos. Prefigurans car neũ
saluatoris aduentũ imquo eos uel maxime liberaret qͥ peccatis
tenebantur obnoxũ. Siquidẽ in oĩb scriptis hedi ꝓ peccatorib

Expanded text:
populi prioris et diaboli, Iacob ecclesiae siue Christi. senuisse Isaac populi prioris et diaboli, Iacob ecclesiae siue Christi. senuisse Isaac consummationem orbis ostendit; oculos illius caligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse significat. quod filius maior uocatur, acceptio legis est Iudaeorum; quod escas eius atque capturam diligit pater, homrore salvati, quos per doctrinam justus quisque venatur. Sermo Dei repromissionis est benedictio, et spes regni futuri, in quo cumplena Spiritu sancto, sciens quod audivit, ante quam pareret, quia major serviet minori, formam gerit in hoc loco Spiritus sancti, quae futura norat in Christo, in Iacob ante meditatur — loquitur ad filium minorem: uade ad gregem et accipe mihi inde duos haedos praefigurans carneum saluatoris aduentum, in quo eos uel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii, siquidem in omnibus scripturis haedi pro peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ienundauit ac post modum ꝑaterna benedictione sibi ꝓnissa
priuatus est. significat tundẽ isrłicicũ ppłm qui a dõ ut exodus
indicat liber primogenitꝰ filius nuncupatus ẽ. qui ꝓpt̾ presẽtis
sȩculi lucra non solũ primatꝰ sui honorẽ amisit uerũ etiã
et regni celestis p̃miũ preparatũ ad ipisci non meruit dño
quocłãmͦ id eidẽ exꝓbante cũ dicit. Transferet᷑ a uobis regnũ
dei ⁊ dabitur genti facienti uoluntati eiꝰ. Primo genita aũt
ipsa uestis sacerdotalis erat q maiores natu cũ benedictione
patris in ducti uittimas dõ uelud pontifices offerebant. hoc do¬
no terreni amoris desiderio caruerunt uidei cũ gła regni fut᷑i.¬
XiII. Iam seqͥtur deinceps bedictio in iacob q̃ tam̃ quid figuralit̾ ĩdi¬
cauerit. y politi martyris uerba sicut ea excellentissime sciẽt
ac doctrine hieronimꝰ. replicauit in hoc loco ponenda sunt.
Y saac inquid portat imaginẽ dĩ patris. Rebecca sp̃s sc̃ĩ. Esau¬

Expanded text:
terna benedictione sibi promissa privatus est, significat eumdem Israeliticum populum, qui, ut Exodi indicat liber, primogenitus filius nuncupatus est ; qui propter praesentis saeculi lucra non solum primatus sui honorem amisit, verum etiam et regni coelestis praemium praeparatum adipisci non meruit, Domino quodammodo eidem exprobrante, cum dicit: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Primogenita autem ipsa vestis erat sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris induti victimas Deo, velut pontifices, offerebant. 5. Hoc dono terreni amoris desiderio caruerunt Judaei cum gloria regni futuri. Jam sequitur deinde ipsa benedictio in Jacob. Quae tamen quid figuraliter indicaverit, Hippolyti martyris verba, sicut ea excellentissimae scientiae ac doctrinae Hieronymus replicavit, in hoc loco ponenda sunt. Isaac, inquit, portat imaginem Dei patris, Rebecca Sp
Abbreviated transcription (Latin):
one cõpletus ẽ. qͥ cõputat᷑ ab illo tp̃r qͦ ista abrahe ꝓmittuntur.¬
Iam tunc ꝓpter peregrinacionẽ futurã ne cõmisceretur sem̃ eiꝰ
inter gentes. dat᷑ ei cͥcũ eisio in signũ his uerbis. Circũcidat᷑
ex uob̾ om̃e masculinũ. Infans.uin. dierũ circũcidat᷑ in uob̾.

Expanded text:
tione completus est, qui computatur ab illo tempore quo ista Abrahae promittuntur.tione completus est, qui computatur ab illo tempore quo ista Abrahae promittuntur.am tunc propter peregrinationem futuram, ne commisceretur semen ejus inter gentes, datur ei circumcisio in signum his verbis: Circumcidetur in vobis omne masculum. Infans octo dierum circumcidetur in vob
Abbreviated transcription (Latin):
siuie at᷑b se remoueant ut. turtur. siue int̾ illos c̃ũsent᷑ sic̾ colũ¬
a ueraq. Utraq tm̃ auis ẽ. h ab ens simplicitatẽ ⁊ in nocenciat
Uolucres aũt decencdentes suꝑ corpora que diuisa erant sp̃s
multas carnales m̾ito scoꝵ in fine mundi ab angustiis lib̾andoᷤ.
uod aũt cͥca soł occasũ pauor irruit in abrahã ⁊ horroꝵ
magnus &t tenebrosus. significat circa huiꝰ sełi finẽ magnã
pert᷑bacionẽ ab antixp̃o in scĩs fut᷑um. De qua dñs in euãgłio
dicit. Er̃it enĩ tẽ tribulacio magna qualis ñ fuit abinicĩo:
Quod uero ad iungitur cũ occubuisset sol facta est. caligo tenebro¬
sa. et apparuit clibanus fumans et sãpas ignis transiens int̾ media
illa que diuisa erant. significat post finẽ scłi fict᷑ũ diem iudicii
quando ꝑ igne segregabunt᷑ scõꝵ ppłi ⁊ iniquoꝵ.Q. uod uͦ dictũ
isrł qui erat in egipto ẜuiturus aꝑtissime ꝓpħatũ ẽ. Non quod

Expanded text:
eant sese, ut turtur, sive inter illas conversentur sicut columba, utraque tamen avis est habens simplicitatem et innocentiam. Volucres autem descendentes supra corpora quae divisa erant, spirmultos carnales merito sanctorum in fine mundi ab angustiis liberandos; quod autem circa solis occasum pavor irruit in Abram, et horror magnus et tenebrosus significat circa hujus saeculi finem magnam perturbationem ab Antichristo in sanctis futuram. De qua Dominus in Evangelio dicit: Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio, etc. . Quod vero adjungitur, cum occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter media illa quae diviserat, significat post finem saeculi futurum diem judicii, quando per ignem segregabuntur sanctorum populi et iniquorum. Quod vero dictum Israel quia erat in Aegypto serviturus, apertissime prophetatum est: non quod