comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus. In hoc ꝙ fc̃s ẽ. humilli¬
mus homo ẽ natus: in eo ꝙ fũ¬
dauit eam excelsus est d̾s. Mul¬
ta quid̃ ẽ ⁊ alia copiosa. u̾e suf¬
ficiencia. prorsus hũndantia.
certe ex ub̃̾antia plene pot̾is
inuenire. de duab naturis. ĩ
xp̃i huius unione connexis si
tm̃ in illo credas. si illi fidelis ex¬
istas si ei u̾am fidem exibeas. si
illum inu̾itate confitearis: si
illi u̾am confessionẽ impendas.
Que tñ ego ip̃e. extoto nõ p̃ter¬
mittens: coniciens innectã ali¬
qua post paulisꝑ. Cunis ergo
tante głie ⁊ dignitas ẽ filius.
ut sit in assumpto hoĩe dd̃: au
et ex radice iesse idẽ de genere

Expanded text:
Excelsus . In hoc quod factus est, humilimus homo natus est. In eo quod fundavit eam, excelsus est Deus. Multa quidem et alia, copiosa vere, sufficientia prorsus, abundantia certe, exuberantia plene poteris invenire de duabus naturis in Christi hujus unione connexis: si tamen in illo credas, si illi fidelis existas, si ei fidem veram exhibeas, si illum in veritate confitearis, si illi veram confessionem impendas. Quae tamen ego ipse ex toto non praetermittens, conjiciens innectam aliqua post paulisper. Cujus ergo tantae gloriae et dignitatis est Filius, ut sit in assumpto homine Deus? Aet ex radice Jesse , id est, de genere
Abbreviated transcription (Latin):
fallatem. pp̃ promissa in fideli¬
a pp̃ fidem inconstabilẽ: audi
dum̃ in deut̾onomio pro clamã¬
tem. Eritis gentes incaput:
incredulus antẽ ppłs in caudã.
Cui in credulus nnsi isti deo in
humilitate hoĩs. ex hac uirga¬
ne nascituro. Item ierennas.
cata ẽ in me domus uida: ait
dñs. Negau̾nt me: ⁊ dixunt.

Expanded text:
fallacem, propter promissa infidelia, propter fidem inconstabilem, audi Dominum in Deuteronomio proclamantem: Eritis gentes ad caput, incredulus autem populus ad caudam . Cui incredulus nisi isti Deo, in humilitate hominis ex hac Virgine nascituro? Item Jeremias: cata est in me domus Juda, ait Dominus. Negaverunt me, et dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
gentes innoĩe huius dñi inme¬
dio ierłm que ẽ uisio patis. id ẽ
eccłia uniũsalis: ⁊ nõ ambulãt
ultra post prauitatem cordis
sui. Iurauit dñs inu̾itate ⁊ iu¬
dicio: ⁊ ecce talimr̃e progeni¬
tum omnes gentes bñdicunt.:
ip̃m q coslaudant. Ecce iste
d̾s. fortitudo nr̃a ẽ. ad hunc õs
gentes neminius ab extremis
terre: ⁊ tumieremia dm̃s. Uere
mendatium prẽt nr̃i possid̾unt.
Ecce in nouissimo die hic mons
filius uirginis huiꝰ. p̃paratus ẽ
Confluimus ad eum om̃s ppłi:
⁊ ꝓperamus gentes multe. Ascen
Docet nos de uiis suis: imus in
semit is eius: qr lexgr̃e de sion e

Expanded text:
gentes in nomine hujus Domini in medio Jerusalem, quae est Visio pacis , id est, Ecclesia universalis, et non ambulabunt ultra post pravitatem cordis sui. Juravit Dominus in veritate et judicio. Et ecce tali matre progenitum omnes gentes benedicunt, ipsumque collaudant. Ecce iste Deus fortitudo nostra est. Ad hunc omnes gentes venimus ab extremis terrae, et cum Jeremia dicimus: Vere meEcce in die novissimo hic mons filius virginis hujus praeparatus est Confluimus ad eum omnes populi, et properamus gentes multae. AscendDocet nos de viis suis, imus in semitis ejus, quia lex gratiae de Sion e
Abbreviated transcription (Latin):
tum. hec in ezechiele domus di
ẽ. cuiuspudoris integerrima
claustra. adorientem consistẽs.
ꝑeam nascendo transiuit. Uñ
go. Hec uirgo inpsalmis thala¬
mus di ẽ qr de ut̾o eius iste incar¬
natus d̾s processit uelud spõ¬
sus: mea re relicto ꝑ hennis iur¬
ginitatis de core mansuro. It̾
inpsalmis. Hec tria ẽ de quau̾i¬
tas oritur. Que u̾itas xp̃c eadẽ
ẽ. ⁊ que de celo ꝓspexit iusticia
genuit. in quo. ⁊ bñoixit nobis
⁊ simus bñdc̃i a deo. teruocabu¬
lo repetito: qmͣ triuitatẽ imũ
dm̃i. om̃s t̾re metuant fines. Sit¬
in tua cognatione reꝑtum. Sit
amabile tante głie uirginem
in tuo genere muenisse: sit le¬
tum intua traduce. tante pudi¬
cicie uisum in signe. Sit iocũ¬
dum instirpe tantumdẽ tuãpa¬
te fcm̃ tale miraculũ. Ecce im¬
pleta ẽ omĩs t̾ra ꝑ hãc nirginẽ
glia dĩ. Cognouerunt om̃s a
paruo usq ad magnũ. ꝑ hãc

Expanded text:
tum. Haec in Ezechiele domus Dei est, cujus pudoris integerrima claustra, ad Orientem consistens pinus per eam nascendo transivit. Unde go. Haec virgo in psalmo thalamus Dei est, quia de utero ejus iste incarnatus Deus processit velut sponsus, in ea relicto perennis virginitatis decore mansuro . Item in Psalmis haec terra est, de qua veritas oritur, quae veritas Christus eadem est, et quae de coelo prospexit justitia genuit, in quo et benedixit nobis,et simus benedicti a Deo ter vocabulo repetito. Quem in Trinitate unum Deum omnis terrae metuant fines in tua cognatione repertum. Sit amabile tantae gloriae Virginem in tuo genere invenisse. Sit laetum in tua traduce tantae pudicitiae visum insigne. Sit jucundum in stirpe tantumdem tua patefactum tale miraculum. Ecce impleta est omnis terra per hanc Virginem gloria Dei. Cognoverunt omnes a parvo usque ad magn
Abbreviated transcription (Latin):
salutare dĩ: rememorati sũt
⁊ conu̾si ꝑ hac uirginẽ ad dñm
uniu̾si fines t̾re: ad orant in
tium. Cantant om̃s ip̃i dño fi¬
lio eius. redemptionis sue canti¬
cum nonũ: qr nascendo de hac
uirgine magnalia fecit. Notũ
ferit dñs ꝑ hanc uirginẽ salu¬
tare suũ: ⁊ ante conspectum
nr̃m reuelauit iustitiam suã¬

Expanded text:
salutare Dei. Rememorati sunt et conversi per hanc Virginem ad Dominum universi fines terrae . Adorant in tium . Cantant omnes ipsi Domino Filio ejus redemptionis suae canticum novum, quia nascendo de hac Virgine magnalia fecit. Notum fecit Dominus per hanc Virginem salutare suum, et ante conspectum nostrum revelavit hanc justitiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
agehenna hoc ẽ agehenia¬
lib incolis numc dr̃ inflãma¬
ri:᷑ ñ mi̾̃to postmodum flã¬
mis ultritib tradita cumeisdẽ
simul m̾etur aduri. Uñ non
incongrue deꝑu̾sa lingua per
uir̃ sapientẽ dr̃. In flamina in¬
cuut sua comburet iustos. Qͥ¬
derelinquit dm̃ incidet in illã:¬

Expanded text:
gehenna, hoc est a gehennalibus incolis, nunc dicitur inflammari ; non immerito postmodum flammis ultricibus tradita, cum eisdem simul meretur aduri. Unde non incongrue de perversa lingua per virum Sapientem dicitur: «In flamma, inquit, sua non comburet justos. Qui relinquunt Deum, incident in illa
Abbreviated transcription (Latin):
midini qnͣtonobis d ẽẽ t̾rori
tꝑ lotati fr̾it homines: reodẽt
diat lingͣ ociosa. audiat lingͣ
scabiosa. scabiosa inqm lingͣ
q̃ uelut scabiem qnͣdamatts
pruritum patitur: insi sem
uacue locutionis ungue scal¬
patur. audiat ⁊ pauescat: in¬
tesligat ⁊ ccͣ t̾nbilem senten

Expanded text:
e terrori quod locuti fuerint homines, reddent diat lingua otiosa, audiat lingua scabiosa. Scabiosa, inquam, lingua, quae velut scabiem quamdam atque pruritum patitur, nisi semper vacuae locutionis ungue scalpatur. Audiat et pavescat, intelligat et tam terribilem senten
Abbreviated transcription (Latin):
prouidimus ut cum sacra dr̃i¬
ti corporis ⁊ sanguinis mistia
uultis accipere stamiũ uł iuli¬
biis nenͣ qm necẽe sit ad hib̾e.
Conspicua intħominus sacro¬
scõ altari tegmina. ⁊ celebran¬
dis missarum sollempriis p̃ci¬
osa contulimus ornam̃ta. hec
omĩa fĩs nos ñ sine labore que¬
siuimus: ut nos uobis laboris
impendia tolleremus. Tanto¬
da sibi infima rei familiaris ĩ
loci sacri hĩtatulo successuri. lit
qiui nobis ante consului qm̃ hꝰ
me pianicissitudine nr̃is ad¬
iiuetis oronib iam defunc¬
tum. Et qui uobis paraui lo¬
cum religiose uiuẽdt. uos mͥ
copiam ac quiratis indulgẽ¬
tiam promerendi. Ecte fr̃s mei
mortalitatis excurrite: ut e¬
lapsis uanis qui temporalit̾
transeunt. adbona ꝑueniatis

Expanded text:
providimus; ut cum sacra Domiprovidimus; ut cum sacra Dominici corporis et sanguinis mysteria vultis accipere, stannum, vel vilibiis nequaquam necesse sit adhibere. Conspicua nihilominus sacrosancto altari tegmina, et celebrandis missarum solemniis pretiosa contulimus ornamenta. Haec omnia, fratres, nos non sine labore quaesivimus, ut vobis laboris impendia tolleremus: tantorovidenda sibi infirma rei familiaris inoloci sacri habitaculo successuri, ut qui vobis ante consului, quam hme pia vicissitudine vestris adjuvetis orationibus jam defunctum; et qui vobis paravi locum religiose vivendi, vos mihi copiam acquiratis indulgentiam promerendi. Ecce, fratres mortalitatis excurrite; ut elapsis vanis, quae temporaliter transeunt, ad bona perveniatis
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti uoluminũ. licet cur¬
sim ac ꝑ hoc ñ ex acte nobis e¬
mendare curauimus. Expas¬
sionib quo beatoꝵ martirũ
com̃tariis allegoricas sacre scͥp¬
ture snĩas exponenciũ g̃gorii
scilicet ⁊ ambrosii augustini.
iheronimi. ꝓsperi. bede. remi¬
gii. ⁊̃ ⁊ amalarii. insr̃ ⁊ haimo¬
nis atq paschasii. diuina gr̃a
ne crescant. s ⁊̃ ledione pĩgues¬
cant ex quib nimirũ codicib
ñ nullos pro nr̃a possibilitatẽ
correximus: ut in sacre disci¬
pline studiis intelligentie uo¬
bis aditum panderennus. Cla
ut siciuẽ ad hoc inclita monas¬
terialis ordinis consuetudo de¬
lectat hẽat ubi inp̃cipuis festi¬
uitatib sollempnit̾ exmore
procedat. Cui ⁊̃ processioni
crutem argenteã satisydone
ti fragilium consulentes. etiã
tintinnabula atti bachema
diu̾saq diuine domus uten¬
silia comparanim. Calices quo
t argenteos duos pulcherri¬
me deauratos. hac uobit rõne

Expanded text:
Testamenti voluminum, licet curTestamenti voluminum, licet cursim, ac per hoc non exacte vobis emendare curavimus. Ex passionibus quoque beatorum martyrum; commentariis, allegoricas sacrae Scripturae sententias exponentium, Gregorii scilicet, Ambrosii, Augustini, Hieronymi, Prosperi, Bedae, Remigii, etiam et Amalarii, insuper et Haimonis, atque Paschasii, divina gratine crescant, sed et lectione pinguescant. Ex quibus nimirum codicibus nonnullos pro nostra possibilitate correximus; ut in sacrae disciplinae studiis intelligentiae vobis aditum panderemus. Clausut si quem adhuc inolita monasterialis ordinis consuetudo delectat, habeat ubi in praecipuis festivitatibus solemniter ex more procedat: cui et processioni crucem argenteam satis idoneti fragilium consulentes, etiam tintinnabula, atque bechinia, diversaque divinae domus utensilia comparavimus. Calices quoque duos argenteos pulcherrime deauratos hac vobis ratione
Abbreviated transcription (Latin):
lia declinare. a recto cursu post
t̾gum redire. ab ardore spt̃ in
teporem̃ noxium deferae: at¬
qs sic paulatim asublimibus
lus inspice atis adimpriiã¬
dam formam tue tuoꝵq cõ¬
ñ sationi quasi quoddam sig¬
natulum tene. Numquida¬
pud tehec de pranetur ima¬
go: nũqmͣ tuo tempore hec
salutaris forma ꝑ incuriam
deterat: ne ꝙ absit paraka¬
raximus ꝓmitño moneta de¬
generante procedat. Et ceite
ñ ignoras qr falsarius trape¬
reta quimonetã molasse con¬
untitur: plerũ q udiciali
caltulo manus absasione mł¬
tatur. Utaũ ad hec. obsernã¬
da nullus extusationi pateat
ti humilis competebat studu¬
mnins eotenus possessiones ac¬
quirere: ut p̃dictum frm it
merũ posus insi extendi cura
de fũit sustentare. libroꝵ quo
numeram ñ minimũ dereli¬
quimus: nt frĩb nrĩt qui prono¬
bis orare dignentur. meditãdi
copiam p̾beremus. Bibliothe¬
cam namq õĩum net̾is ⁊ noui

Expanded text:
lia declinare, a recto cursu post lia declinare, a recto cursu post tergum redire, ab ardore spiritus in teporem noxium defervere, atque sic paulatim sublimibus lus inspice: atque ad imprimendum formam tuae tuorumque conversationi, quasi quoddam signaculum tene. Nunquam apud te haec depravetur imago: nunquam tuo tempore haec salutaris forma per incuriam deteratur; ne, quod absit, paracharaximus pro nummo moneta degenerante procedat. Et certe non ignoras, quia falsarius trapezita, qui monetam violasse convincitur, plerumque judiciali calculo manus abscissione multatur. Ut autem ad haec observanda nullus excusationi pateat ci humilis competebat, studuimus eotenus possessiones acquirere: ut praedictum fratrum numerum possis, nisi exercendi cura defuerit, sustentare. Librorum quoque numerum non minimum dereliquimus, ut fratribus nostris, qui pro nobis orare dignentur, meditandi copiam praeberemus. Bibliothecam namque omnium Veteris et Novi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑt̾rorẽ diuini iudicũ te latri¬
mabilit̾ obsecio. ꝑ nomente
diuine maiestatis obtestoarut
abhuins obseruantie regula
cum hiis trntibi subditi fue¬
ruit. ñ declines: a bono trami¬
te ꝑ quem in hocloco nũc in¬
ceditur. ñ oberres. pudeat uos
abillorum nobilitate fẽ uiuẽ¬
do degen̾es: qui fñ estis hitacłõ
loci redditu solebat ante per¬
solui. Nõ iꝑar quippe pensũ.
debiti mun̾is exigit quiposses¬
sionem suam noms agricolĩ
antiqua censitam pensione io¬
caiit. Nong̾ nos ꝑspaciose ui¬
e latitudinẽ delectet incedere
cun iubemini ꝑ augnstam por¬
tam quedut̃ ad itam int̾re
Scripta namos uiaẽ q̃ ducit
ad celum: ampla aũẽ que
ingit intartanł. aonitac ad
monassĩalem latitudinem
ab heremitica uos libeat diste¬
tione destendere ⁊ relicta lege
sp̃c. sarnis illerebre ⁊ lenotinit
consentire. Et quid̃ hona sũt
illa: s ista meliora ⁊ quid est
aliud ameliorib adbona des¬
cendere isi abextelsis adhui¬

Expanded text:
rorem divini judicii, te lacrymabiliter obsecro, per nomen te divinae majestatis obtestor, ut ab hujus observantiae regula, cum his qui tibi subditi fuerint, non declines a bono tramite, per quem in hoc loco nunc inceditur, non aberres. Pudeat vos ab illorum nobilitate fieri vivendo degeneres, qui facti estis habitaculo loci reditu solebat ante persolvi: non impar quippe pensum debiti muneris exigit, qui possessionem suam novis agricolis antiqua censitam pensione locavit. Non ergo vos per spatiosae viae latitudinem delectet incedere, qui jubemini per angustam portam, quae ducit ad vitam, intrare . Stricta namque via est quae ducit ad coelum; ampla autem est, quae mergit in tartarum. Non itaque ad monasterialem laxitudinem ab eremitica vos libeat districtione descendere: et, relicta lege spiritus, carnis illecebris et lenociniis consentire. Et quidem bona sunt illa, sed ista meliora. Et quid est aliud a melioribus ad bona descendere, nisi ab excelsis ad humi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: inqua in choauit redemptor
om̃iũ uisitatõnẽ mirabilem ⁊
nos de captiuitate ad pristinũ
locum reuocare dignatus ẽ. ad¬
głosam int̾cessionẽ sue mris
inqͣ felix eius ẽ inchoata nati¬
uitas. ut ꝑ eius int̾cessionem
cum eouinamus.  qui p̃p̃ nos
dignatus ẽ mortẽ suscipere:
ut nos cum ip̃o uitam ꝑpetu¬
am mereamnur hr̃e ͥ p̃stante

Expanded text:
est, in qua inchoavit Redemptor est, in qua inchoavit Redemptor omnium visitationem mirabilem, et nos de captivitate ad pristinum locum revocare dignatus est. Adosam intercessionem suae matris, in qua felix ejus est inchoata nativitas, ut per ejus intercessionem cum eo vivamus, qui propter nos dignatus est mortem suscipere, ut nos cum ipso vitam perpetuam mereamur habere; praestante
Abbreviated transcription (Latin):
loqui ꝙ uoluntas cupit pro¬
ferre: qnͣta fuit benignitas
dĩ. ut de tam longinquo inqui¬
reret sebi templum. ubi hĩta¬
ret: qr maria uirgo non sit est
nata. sicut solent pũi uł puel¬
le nasciͥ s de ami st̾ili ⁊ pr̃e iã
sene. extra consuetudinem mu¬
lierumr post retrigessentem
calorem ⁊ sanguinẽ iam tepi¬
dum in pectore refrigescentẽ
⁊ omnẽ amorẽ libidinis dis¬
cessum mundo corde ⁊corpo¬
re abomi pollutione carnali.
orta est. Sic enim dñs uoluit:
ut detali uasculo. m̃r sua nas¬
ceretar. O nũc scimus: qr per
sp̃m scm̃ ilo ordinãte ⁊ benig¬
mĩt p̃cipiente p̃parauit sibi ma-¬
trem q̃ p̃cessit om̃ib mr̃ib.
Õalis enim fait. qualis nec an¬
tea uisa ẽ: nec hẽbit sequen¬
tem. honorabilis dies ⁊ sacra
festiuitas: in qua nata ẽ iur¬
gomaria di genitrix. Hocẽ
mus ⁊ lecemur om̃s. incelebͣ¬
tionem hodierne festiuitatis
beate dĩ gemtricis ⁊ semꝑuir¬
ginis mariet qr p̃clara ⁊ scã

Expanded text:
quod voluntas cupit proferre, quanta fuit benignitas Dei, ut de tam longinquo inquireret sibi templum ubi habitaret. Quia Maria virgo non sic est nata sicut solent pueri vel puellae nasci; sed de Anna sterili, et patre jam sene, extra consuetudinem mulierum, post refrigescentem calorem, et sanguinem jam tepidum in pectore refrigescentem, et omnem amorum libidinis discessum, mundo corde et corpore ab omni pollutione carnali, orat est. Sic enim Dominus voluit, ut de tali vasculo mater sua nasceretur. Quod nunc scimus, quia per Spiritum sanctum illo ordinante, et benigniter praecipiente, praeparavit sibi matrem quae praecessit omnibus matribus. Talia enim fuit, qualis nec antea visa est, nec habebit sequentem. Honorabilis dies, et sacra festivitas, in qua nata est Virgo Maria Dei genitrix. Hoc esmus et laetemur omnes in celebrationem hodiernae festivitatis Beatae Dei genitricis et semper virginis Mariae, quia praeclara et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ demiq fedum sit hoc ludi
datione noscatur. Pret̾ea dilet¬
tissimi ad idredeam ꝓ quo stri¬
bere istaꝓposui. nolite mͥ dece¬
t̾o eẽ molesti. ut quietis por
nante re lapsus sum deseram:
⁊ spumantes protellarũ cumu¬
los. confragosa uolumina scil¬
leam uoraginẽ. denuo sulca¬
re contendam. Qmͣnis enim
principatus deseruit digni¬
tatẽ: daud tũ iycit in prĩ¬
cipem. Nos ⁊̃ ad eius exem¬
plum apłice sedis auctore deo
ac protinus a ꝓprii pontificat᷑
arce recedere. Ecce dilectissimi
ub̾ioris uobis eloquii u̾ba pro¬
traxi: epistolaris regulambre¬
uitatis offendi. Si quis gͥ me
laciniose uelit. ꝓlixitatis ar¬
entẽ silencii caritatẽ. Nec ig¬
noret qr illic ẽ succincta pro¬
lyxitas: ubi sic stili currentis
scriptor extendit artitulum
ut tñ totum pleni pectoris
nõ explicet uotum. Stepha¬
num quo quẽ int̾ primos in
mente gestamus amicos. in
epłe calce subuectunus: ut q

Expanded text:
quam denique foedum sit hoc in saquam denique foedum sit hoc in sadatione noscatur. Praeterea, dilectissimi, ut ad id redeam pro quo scribere ista proposui, nolite mihi de caetero esse molesti, ut quietis ports gubernante relapsus sum, deseram, et spumantes procellarum cumulos, confragola volumina, Scyllaeam voraginem denuo sulcare contendam. Quamvis enim principatus deseruit dignitatem, David tamen unxit in principem. Nos etiam ad ejus exemplum, apostolicae sedis, auctore Deo, ac protinus a proprii pontificatus arce recedere. Ecce, dilectissimi, dum uberioris vobis alloquii verba protraxi, epistolaris regulam brevitatis offendi. Si quis igitur me laciniosae velit prolixitatis arentem silentii charitatem: nec ignoret, quia illic est succincta prolixitas, ubi sic styli currentis scriptor extendit articulum, ut tamen totum pleni pectoris non explicet votum. Stephanum quoque, quem inter primos in mente gestamus amicos, in epistolae calce subnectimus, utque
Abbreviated transcription (Latin):
defensionis sibi faciens scutum:
ait aliud ẽẽ scacum aliud aleã.
Aleas ergo auctoritas illa pro¬
hibuit: scatos u̾o tatendo ẽẽ¬
contessit. Ad ꝙ ego. Scatum
inqmͣ scriptura nõ ponit: s
utriuscs ludigenus alee noĩe
comp̃hendit. Qua pp̃ dum alea
ꝓhibetur ⁊ nominatim de sac
nii redditis rõnib humiliter
ac quieutt: culpam nullatenꝰ
it̾andam certa pollicitationẽ
constituit: iniungi sibi pnĩã
postulauit. Cui mox p̾cepiut
ter psalt̾ium meditando ꝑtur¬
rens. ac dnodecim pauꝑim pe¬
des subtotidem nũmismatum
erogatione eorumq recreati¬
one lauaret. hac scilicet rõne
ꝑspecta: ut qm̃ hec culpa ma
nib potissimũ ⁊ sermone cõ¬
mittitur. Lauando pauperũ
pedes. suas potius aculpe con¬
tagio manus ablueret. ⁊ in¬
primens alienis uestigiisora
pacem sibi cum dño quẽ ꝑflẽ¬
dos iocos offenderat reforma¬
ret. Hoc aũ diximus ut quã
inhonestum. qmͣ absurdum.

Expanded text:
defensionis sibi faciens scutum, defensionis sibi faciens scutum, ait: aliud scacchum esse, aliud aleam. Aleas ergo auctoritas illa prohibuit, scacchos vero tacendo concessit. Ad quod ego: Scacchum, inquam, Scriptura non ponit; sed utriusque ludi genus aleae nomine comprehendit. Quapropter dum alea prohibetur, et nominatim de scacnii, redditis rationibus humiliter acquievit, culpam nullatenus iterandam certa pollicitatione constituit, injungi sibi poenitentiam postulavit. Cui mox praecepi ut ter psalterium meditando percurreret, ac duodecim pauperum pedes sub totidem numismatum erogatione eorumque recreatione lavaret. Hac scilicet ratione perspecta, ut quoniam haec culpa cum manibus potissimum, et sermone committitur, lavando pauperum pedes, suas potius a culpae contagio manus ablueret: et imprimens alienis vestigiis ora, pacem sibi cum Domino, quem per flendos jocos offenderat, reformaret. Hoc autem diximus, 454 ut quam inhonestum, quam absurdum,
Abbreviated transcription (Latin):
ic plane siꝙ mͥ de uenera¬
uili florentine ciuitatis¬
epo contig̾it recolo: alienũ
ẽẽ ab edeficatione nõ credo.
Sum aliqndo ibi eẽm comes
itim̃t: uresꝑtinũ tandem sube¬
untes hospitium. ego me in
p̃sbit̾i cellam semoui. Is antẽ
in spatiosa domo cum cõmean¬
tium turba resedit. Mane aũ
fc̃o. ameo mͥ agasone signifi
acutissime pupugit: ⁊ in dige¬
nationis uulms in flycit. Ho¬
ra aũ que michi udebatur e
ciũ arripiens. aio. Librata ma¬
nuuirgas: ex eo  plagas ĩ fig̾e
q̃ro: si sit qui t̾ga subitiat. Et
isle. Inferatur inquit culpa:
Tuiq erat offitii uesꝑe in sca¬
coꝵ uanitate colludere ⁊ mañ
dũci corporis oblatricẽ. lin¬
guã int̾ dm̃ ⁊ ppłm mediatri¬
cem. sacri legi ludibrii conta¬
minatione fedare. p̃sertim cũ
canonica decernat auctoritas.
ut aleatores ep̃i de ponantur.
Et quid ꝓdest ei quẽ efficatit
auctoritas dampnatur: ⁊̃ siin¬
dicium extrinsecus ñ accedat᷑.
Illeaũ exdrũsitate nominum

Expanded text:
ic plane, si quid mihi de venerabili Florentinae sedis episcopo contigerit, recolo, alienum esse ab aedificatione non credo. Dum aliquando sibi essem comes itineris, vespertinum tandem subeuntes hospitium, ego me in presbyteri cellam semovi; is autem in spatiosa domo cum commeantium turba resedit. Mane autem facto, a meo mihi Agasone significacutissime pupugit, et indignationis vulnus inflixit. Hora autem, quae mihi videbatur el sermonis arripiens, aio: Librata manu virgas exero, plagas infigere quaero si sit qui terga subjiciat. Et ille, inferatur, inquit, culpa,tuique erat officii, vespere in scacchorum vanitate colludere, et manum Dominici corporis oblatricem, linguam inter Deum et populum mediatricem, sacrilegi ludibrii contaminatione foedare? Praesertim cum canonica decernat auctoritas, ut aleatores episcopi deponantur. Et quid prodest ei, quem efficaciter auctoritas damnat, etiam si judicium extrinsecus non accedat. Ille autem ex diversitate nominum,
Abbreviated transcription (Latin):
uit. uigilius tñ ut sacrilega m̃¬
te conceꝑat. ꝑ imꝑialem potẽ¬
ciam datamq potentiã ⁊ fal¬
sorum ãminiculo testium: p̃¬
dictum papam silu̾iũ nequit
condempnauit monachicis ue¬
stib indunit. ⁊ adpontias in exi

Expanded text:
vit. Vigilius tamen, ut sacrilega mevit. Vigilius tamen, ut sacrilega mente conceperat, per imperialem potentiam datamque pecuniam et falsorum amminiculo testium predictum papam Silverium nequiter condempnavit, monachicis vestibus induit et ad Pontias in exi
Abbreviated transcription (Latin):
missa. Multiquo sacerdotes
⁊ cłiti ꝑ euas maliciam sunt
solum abeccłiis. s ⁊̃ alocis suis st̃¬
prohibiti. lib̾ius itati fcũt a¬
postata. sex aioꝵ spatia sire¬
uxit: quitquid tñ sr̃ ordinati¬
onib egit. fixum ⁊ ratum in
sui ugoris stabilitate ꝑman¬
sit. Quid de papa iugilio ditã:
qui nimirũ scełatus ⁊ impius.
qucquid ordinando constituit.
nemo pontificum cessare p̾sũp¬
sit: Istum deuiq nou̾is gẽ nigi¬
lium qui pri bonefatio pp̃ moli¬
tus ẽ in sidias: quatinus eo ui¬
uente apłicam sedem sacrile¬
gus obtin̾et. S resistente se¬
natu: conatus illicitos ⁊ nefa¬
rios implere ñ potuit. Postmo¬
dum u̾o solits machinationi¬
b siluerium papam agg̃ssus
ẽ apłica dignitate prinare. Ꝙ
ille mox am̃s aũtens. sinoda¬
le contilium congregauit.
ubi auctoritate sp̃c sc̃i. ⁊ apłi
ca potestate: cum ut reu̾a sy¬
moniachum ⁊ iuasorem eccłie
anathematis uintulis obliga¬

Expanded text:
ommissa. Multi quoque sacerdotes ommissa. Multi quoque sacerdotes et clerici per eius maliciam sunt on ab Ecclesiis, sed etiam a locis suis prohibiti. Liberius itaque factus apostata, sex annorum spatia supervixit: quidquid tamen super ordinationibus egit, fixum et ratum in sui vigoris stabilitate permansit. Quid de papa Vigilio dicam? qui nimirum sceleratus et impius, quidquid ordinando constituit, nemo pontificum cassare praesumpsit. Istum denique noveris esse Vigilium qui prius Bonifacio papae molitus est insidias, quatenus eo vidente, apostolicam sedem sacrilegus obtineret; sed resistente senatu, conatus illicitos et nefarios implere non potuit. Postmodum vero solitis machinationibus Sylverium papam aggressus est apostolica dignitate privare, quod ille mox animadvertens, synodale concilium congregavit, ubi auctoritate Spiria potestate eum ut revera symoniacum et invasorem aecclesiae anathematis vinculis obliga
Abbreviated transcription (Latin):
liis hẽant. ⁊ reatus quo p̾mũ¬
tur iudicium ñ euadant. Nam
si prose tm̃modo miniff̾ium sa¬
cerdotale susciꝑent: non abre
homines de illoruin m̃itis dis¬
putarent. S qm̃ proc̃omuni
om̃iũ salute gr̃a tribuitur. ñ
attendunt qualib datur: sed
ꝓciuib oatur: porro aũ u̾itas
ait: Ego sum uitis: uospalmi¬
tes. Ex hac uite diu̾si prodeunt
palinites: alii quidem aliciñ
p̃cidendi: aliigerminandis fruc¬
tib ꝑpetuo reseruandi. S q̃
p̃cidendi sunt qmͣdiu euͣige¬
lica uł canonica ñ accesserit¬
suña: quicquid affertur abo¬
nitur. s in different̃ hẽtur. De
nequissimis ep̃is quoꝵ tamẽ
ordinatio rata fuerit .xui.¬
inc ẽ enim ꝙ om̃t ordina¬
tiones que alib̾io hereti¬
in sui status noscuntur immo¬
bilitate seruate. Porro lib̾iuit
ꝑfidie de ceptus errore. arria¬
ne heresi subscripsisse dinos¬
citur: ac ꝑ enis transg̾snonẽ
ne fandissima scelera sunt ⁊¬

Expanded text:
liis debeant et reatus, quo premunliis debeant et reatus, quo premuntur, iudicium non evadant. Nam si pro se tantummodo ministerium sacerdotale susciperent, non ab re homines de illorum meritis disputarent. Sed quoniam pro communi omnium salute gratia illa tribuitur, non adtendendum qualibus datur, sed pro quibus datur. Porro autem veritas dicit: Ego sum vitis, et vos palmites. Ex hac vitę diversi prodeunt palmites, alii quidem aliquando precidendi, alii germinandis fructibus perpetuo reservandi. Sed qui precidendi sunt, quamdiu falx euangelica vel canonica non accesserit, quicquid affertur, a bonitur, sed indifferenter habetur. XVI. De nequissimis episcopis, quorum tamen ordinatio rata fuit. Hinc est enim, quod omnes ordinationes, quae a Liberio, heretiin sui status noscuntur immobilitate servatae. Porro Liberius perfidiae deceptus errore, Arianae heresi subscripsisse dignoscitur , ac per eius transgressionem nefandissima scelera sunt c
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq distribuit: ut quodammͦ
nõ magmpend̾e uideatur cuius¬
modi ip̃a siit inenbra s loca
potius in quib sunt natura¬
sacram̃tum ñ tam uite mitũ
qͣ mimicti gradus atten¬
dit offm̃̃ ut nõ magnoꝑe ad
momentũ rei huis artineat
de formĩt ue composit aͥ sed
id potius ubi sint posita ⁊ a no¬
bis nõ tam sunt consid̾anda ꝙͣ
loca: p̃sertim cum apłs dicat.
posuit d̾s menbra: unnũ ꝙ q
eoꝵ in corpore sicut uoluit. S
sepe contingit ut menbra ip̃a
tuib potiora sensuũ p̃rogan¬
tur officia. deformitati reꝑian¬
tur ob noxia cum cec̃a scilicet
conspitua sint uenustate de¬
cora. Que nimirũ illorum of¬
ficiis cõmuni simul utilitate
partiripant: cum tñ in se nul¬
lum prorsus neuũ eoꝵ de for¬
mitatis admittant. Uñ idem
dicit apłs. Que in honesta st̃
ur̃a huñdantiorẽ honestatẽ
totius eccłie rmunit debent.
sicq fit nt si inoignisũt: ⁊ pri¬
uilegium quo preferitur a¬

Expanded text:
cuique distribuit; ut quodam modo cuique distribuit; ut quodam modo non magnipendere videatur, cujusmodi ipsa sint membra, sed loca potius, in quibus sunt naturasacramentum non tam vitae meritum, quam injuncti gradus attendit officium; ut non magnopere ad momentum rei huius attineat,  honesteve composita, sed id potius, ubi sint posita; et a nobis non tam merita sint consideranda quam loca, presertim cum apostolus dicat: Posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore, sicut voluit. Sed sepe contingit, ut membra ipsa, quibus potiora sensuum prerogantur officia, deformitati reperiantur obnoxia, cum cetera scilicet conspicua sint venustate decora. Quae nimirum illorum officiis communi simul utilitate participant, cum tamen in se nullum prorsus nevum eorum deformitatis admittant. Unde et idem dicit apostolus: Quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem totius aecclesiae communiter debent. Sicque fit, ut, si indigni sunt, et privilegium, quo preferuntur, a
Abbreviated transcription (Latin):
crementũ. Sicut enim una
aĩa ꝑ omĩa corporis mẽbra dit¬
funditur: sic unodĩ spũ sc̃a uni¬
ũsalis eccł̃ia uegetatur. Uñ et
paulus chormthiis dicit. Sĩc
em̃ corpus unũ ẽ ⁊ menbra ht̃
multa: omĩa aũ menbra corꝑis.
tum sint multa annũ corpus
om̃i nos munũ corpus baptiza¬
ti sumus. at u̾o anima enim sit
una. omĩa quid̃ menbrauim fi¬
cat s ñ unam eandemq ium m̃¬
bris omĩb administrat. Quib
namq cũ quadam p̃rogatiua
concedit q̃ aliis ñ iꝑtit. Nam
cum cet̾a m̃bra ꝑ eam rmunĩt
uiuant. oculus ab ea spãlit̃ acci¬
pit ñ solum ut uiuat s ⁊̃ ut in¬
deat: auris ut andiat. corut sapi¬
ut loqͣtur. Cumq eadem aĩa
nullatemis sit diu̾sa diu̾sa tñ
singulis menbris inuingit of
nullos ad ectͣłiastice dignitatis
minist̾ia ꝓuehit: uelut qui¬
bdam suꝑib memibris speci¬
alia dona concedit. ꝓpt̾ea u
disceruit: sed siue honesta siue
feda sint. hec ꝓprii uiris offm̃

Expanded text:
crementum. Sicut enim una anima per .omnia corporis membra diffunditur, sic uno Dei spiritu sancta universalis aecclesia vegetatur. Unde et Paulus Corinthiis dicit: Sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis, cum sint multa, unum corpus omnes nos unum corpus baptizati sumus. At vero anima cum sit una, omnia quidem membra vivificat, sed non unam eandemque vim membris omnibus amministrat; quibusdam nempe quasi quadam prerogativa concedit, quod aliis non impertit. Nam cum cetera membra per eam communiter vivant, oculus ab ea specialiter accipit, non solum ut vivat, sed etiam ut videat, auris ut audiat, cor ut sapiut loquatur; cumque eadem anima nullatenus sit diversa, diversa tamen singulis membris injungit offnullos ad ecclesiasticae dignitatis ministeria provehit, velut quibusdam superioribus membris specialia dona concedit. Praetereadiscernit; sed sive honesta, sive foeda sint haec, proprii juris officium
Abbreviated transcription (Latin):
ti. In principio erat u̾bum et
bum. hoc erat in printipio ap̃
dm. cum ꝑ daiuid. Pater de illo
dicat. Eructanit cormeũ uer¬
bum bonũ: It a quare nõ credis
eid̃ ioh̃i dicenti. omĩa ꝑ ip̃m fr̃a
sunt. ⁊ sine ip̃o fcm̃ ẽ nichil cũ¬
⁊ eadem sapĩa queu̾e filus dĩ ẽ.
ꝑsalomonẽ dicat. nec dum erãt

Expanded text:
incipio erat Verbum, et rbum; hoc erat in principio apud Deum . Cum per David Pater de illo dicat: Eructavit cor meum verbum bonum . Item quare non credis eidem Joanni dicenti: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil , cum eadem sapientia, quae vere Filius Dei est, per Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
ciam iudicãtis. solum ut obtue¬
am plenitudinẽ u̾itatis qui te¬
net iudiciũ sanctionis. Crede
ille impius hunc aspicit cum
dicit. Ecce uideo uiros quatu¬
or solutos. ⁊ambulantes mine¬
dio ignis ⁊ sp̃es qrͣti similis fi¬
lio d̾i: quẽ u̾e hunc ẽẽ credimus
dñm ⁊ saluatorem. S ne obi¬
cias qd̃ ineodẽ damele iste filius
dĩ suꝑins angelus nominatur:
audi eundem xp̃m filium di. qͥ¬
ꝑ malachiam augelus dr̃: Ue¬
niet adtemplum sc̃m̃ suũ dña¬
tor quem uos queritis: ⁊ ange

Expanded text:
iam judicantis, solum ut obtineat plenitudinem veritatis, qui tenet judicium sanctionis. Crede ille impius hunc aspicit, cum dicit: Ecce video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, et species quarti similis Filio Dei ; quem vere hunc esse credimus Dominum Salvatorem. Sed ne objicias quod in eodem Daniele iste Filius Dei superius angelus nominatur, audi eumdem Christum Filium Dei per Malachiam angelum dici: Veniet ad templum sanctum suum Dominator, quem vos q
Abbreviated transcription (Latin):
sane mentis uiditiorelinqͣmꝰ:
ac paucis sobrius lector agnos
qnͣte impossibilitatis error in
u̾o ꝙ oblotutores nr̃i exaucto¬
ritate canonica nobis freq̃nter
obitiant necessario duximus
opponendum ut dum ꝙ illi co¬
nicunt. eiuidenti claru̾it ide
quassatum m̃ito protimis cõ¬
cimescat omĩs altcatio ãstio¬

Expanded text:
sanae mentis iudicio relinquamus, sanae mentis iudicio relinquamus, ac paucis sobrius lector agnoscantae impossibilitatis error invvero, quid oblocutores nostri ex auctoritate canonica nobis frequenter obiciant, necessario duximus apponendum, ut, dum quod illi coniciunt, evidenti claruerit ratione cassatum, merito protinus conquiescat omnis altercatio
Abbreviated transcription (Latin):
ergo de hiis senciendum ẽ. quid
fatendum: Numquid nã sub
denda sunt qui abeisdem sacra¬
menti grãm ñ hñtib uana sa¬
cram̃ti sp̃e deluduntur: Siten¬
dum ne ẽ ppło ut uł alienaꝵ
diocesum sacerdotes acquirãt᷑
qui ñ a symomiacis ordinati ft̃
sacramenta ꝓtipiant: Ozecce
sacricanones uehement̃ ob¬
sistunt: ⁊ sine forina pontificis
parochiarum limitem transcẽ¬
dentes a cõmunione repellunt.
hiis gͥ qñq consulti ꝙ consiliũ
dabimus: quib nimirũ iuxta
dispensatorie assertionis merci¬
am. nec indigene possunt mit¬
teria sacra contrad̾e necad etͣ¬
neos canonica per mittitur anc¬
toritate transire. Ad largissi¬
me ergo diuine pietatis miuri¬
am in euitabilis ꝑeundi neces¬
sitas illis imponttur: quibus
iidelicet undiq circiunclusis.
nullo salutaris confugii reme¬
dio subuenit᷑. u̾m nos dutuis
ꝑsequi ista post ponimus: ut
ciue auditu saltim panendast̃.
intelligenda potiꝰ ꝙͣ legenda

Expanded text:
ergo de his sentiendum est, quid ergo de his sentiendum est, quid fatendum? Numquid nam sub dicenda sunt, qui ab eisdem sacramenti gratiam non habentibus vana sacramenti specie deluduntur? Dicendumne est populo, ut vel alienarum dioceseon sacerdotes acquirant, qui non a symoniacis ordinati sunt, sacramenta percipiant? Sed ecce sacri canones vehementer obsistunt et sine formata pontificis parrochiarum limitem transcendentes a communione repellunt. His igitur quandoque consulti, quod consilium dabimus? Quibus nimirum iuxta desperatoriae assertionis ineptiam nec indigenae possunt mysteria sacra contradere, nec ad extraneos canonica permittitur auctoritate transire? Ad largissimae ergo divinae pietatis iniuriam inevitabilis pereundi necessitas illis imponitur, quibus videlicet undique circumclusis nullo salutaris confugii remedio subvenitur. Verum nos diutius persequi ista postponimus, ut quae auditu saltim pavenda sunt, intellegenda potius quam legenda
Abbreviated transcription (Latin):
sractus gestiat᷑. licet nescuis ob¬
errare: Solus ergo simõ di¬
uine gr̃e potuat fluenta re¬
stringcre ⁊ tamqm obex me¬
dius nt̾ dm̃ ⁊ homines hũa¬
num genus acreatoril sui consor¬
tio separe: Absit absit ut falsus
homo rescindat: ꝙ u̾us d̾s ⁊ hõ
confed̾at. Absit ut om̃c hoĩes
obruere: ⁊ diuina bñficia ꝑu̾¬
sitas ualeat humana delere.
S crid q̃so dicemul: de hus qͦs
post negotiationis nefande ⁊
quagenos annosusq hodieas¬
picimus portificales infulas ob
sidere: Nam ut de eoꝵ p̃decesso¬
rib taceamus. sine ꝓximis siue
longnicuis quos idemaliunde
fures ex hibuit: om̃c cm istis ob¬
repentib tunc fu̾ant ordina¬
ti uł iam sunt ex hac luce sub¬
tracti᷑ uł caliginose senectutis
obstatulo. abexcercendis offitiis
sunt remoti. Uñ necẽe ẽ ut in
eorum diocesib abhiis tm̃ clĩ¬
cis satra mist̾ĩa ꝑagantur qui
abhiis qui ad huc uiuũt simo¬
niatit ordinem susceꝑunt. Ꝙͥ

Expanded text:
fractus gestiat, licet nescius, obfractus gestiat, licet nescius, oberrare? Solus ergo Symon divinae gratiae potuit fluenta restringere et tamquam obex medius inter Deum et homines humanum genus a Creatoris sui consortio separare? Absit, absit, ut falsus homo rescindat, quod verus Deus et homo confoederat. Absit, ut omnes homines unus obruere, et divina beneficia perversitas valeat humana delere. Sed quid, queso, dicemus de his, quos post negotiatquagenos annos usque hodie aspicimus pontificales infulas sidere? Nam, ut de eorum precessoribus taceamus sive proximis sive longinquis, quos idem aliunde fures exhibuit, omnes, qui istis obrepentibus tunc fuerant ordinati, vel iam sunt ex hac luce subtracti vel caliginosae senectutis obstaculo ab exercendis officiis sunt remoti. Unde necesse est, ut in eorum diocesibus ab his tantum clericis sacra mysteria peragantur, qui ab iis, qui adhuc vivunt, symoniacis ordinem susceperunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
funditur: qui distractioms tri¬
mine non tenetur. Et quidem
tolerabile fortassis utrumq ni¬
deretur. si falsitatis assertio. or¬
dinem tm̃ modo p̃sentis uite ⁊¬
funderet: nisi ⁊ p̃tento scło om¬
nem funditus spẽ atq mat̾iam
xp̃rane pietatis auferret. Sñt
enimqr quetunt uidebatur et¬
cłia. domus erat simplex᷑ quod
credebatur altare. purus lapis
erat. sacerdotes ⁊ qui reliquis
ternebantur ordinib constitu¬
ti. prorsus laiti erant cunctis¬
q sp̃alis sacramenti niribus
aliemi ꝙ corpus ⁊ sanguis do¬
nini credebatur simpliciter
ia ⁊ axp̃iane redemptionis pe¬
nitus u̾itate remota. uñ con¬
sequitar ut pr̃es nr̃i siue hec
falsa fuisse cognouerũt sine
u̾itatẽ fuisse mendatiũ estima¬
u̾nt indifferenter om̃s ineui¬
tabili netessitate ꝑierunt. Ꝙ
enim prodest ꝑiculum nosse
qd nondatur enadere: Autaͦ¬
modo ualeat quis ad fontem
uittatis atting̃e siꝑ deuios an¬

Expanded text:
funditur, qui distractionis crifunditur, qui distractionis crimine non tenetur. Et quidem tolerabile fortassis utcumque videretur, si falsitatis assertio ordinem tantummodo presentis vitae confunderet, nisi et a preterito seculo omnem funditus spem atque materiam christianae pietatis auferret. Dicunt enim, quia, quae tunc videbatur aecclesia, domus erat simplex, quod credebatur altare, purus lapis erat, sacerdotes et qui in reliquis cernebantur ordinibus constituti prorsus erant laici cunctisque spiritalis sacramenti viribus alieni, quod corpus et sanguis Domini credebatur, simpliciter et a christianae redemptionis penitus veritate remota. Unde consequitur, ut patres nostri, sive haec falsa fuisse cognoverint, sive veritatem fuisse mendacium estimaverint, indifferenter omnes inevitabili necessitate perierint. Quid enim prodest periculum nosse, quod non datur evadere? Aut quomodo valeat quis ad fontem veritatis attingere, si per devios an
Abbreviated transcription (Latin):
reatus obruit ꝓmouencium:
ubi stat puritas ⁊ in nocentia
promotoꝵ. S dum hec alicm̃
cum religiosis quibdam ep̃is
ag̾em: ecce nunc in memori¬
am redit ꝙ hub̃tus ariminẽ¬
sis reu̾entissimus indelicet ⁊
honestissimus p̾sul attułit. E¬
cuiuocus inquit p̃decessor m̃s
hub̾tus ep̃c in sacre sedis acqui¬
rende cõmertio teste prouinti¬
a nongentas papiensis mone¬
te libras appendit: qui tñ post¬
modum beatum harduinum
tate ꝑstct̾it. usq adultime de¬
cubationis articulum offerendo
salutarib hostũs sedulum in¬
sudasse respondit. Cumgͥ om̃s
isti quorum supͣmeminimus
⁊ consecrati a simomatis asie¬
rantur. ⁊ tñ macceptis usq ad
fiuem uite offitiis ꝑ manentet᷑.
itadiuino examini placuert̃
ut ammirandis eoꝵ meritis
nuranda testimonia signum ꝑ¬
hibeant constat proculdubio qr
ꝓmouentis coemptio nõ pre¬
iudicat ubi promotus contrac¬
tus uenalitatis ignorat. siec
distractoris in eum culpa trans¬

Expanded text:
reatus obruit promoventium, ubi stat puritas et innocentia promotorum. Sed dum haec aliquando cum religiosis quibusdam episcopis agerem, ecce nunc in memoriam redit, quod Ubertus? Ariminensis, reverentissimus videlicet et honestissimus presul, attulerit: 'Equivocus', inquit, 'predecessor meus Ubertus episcopus in sacrae sedis acquirendae commercio, teste provincia, nongentas Papiensis monetae libras appendit; qui tamen postmodum beatum Arduinum, tate destiterit, usque ad ultimae decubationis articulum offerendis salutaribus hostiis sedulum insudasse respondit. Cum igitur oranes isti, quorum supra meminimus, et consecrati a symoniacis asserantur, et tamen in acceptis usque ad finem vitae officiis permanentes ita divino examini placuerunt, ut ammirandis eorum meritis miranda testimonium signa perhibeant: constat procul dubio, quia promoventis coemptio non preiudicat, ubi promotus contractum venalitatis ignorat; nec distractoris in eum culpa trans
Abbreviated transcription (Latin):
his qui a simoniacis sunt ordina
ti loquimur: illico aduentum
ẽueniũt. uentuiẽ ingerũt
uentum ẽ ocłis ut inspiciamus
opponunt. Et nos ⁊̃ aduentũ
ẽueniamus: ita tñ ut tñ ad ũ¬
ba ꝑuentum fu̾t ab intellec

Expanded text:
qui a symoniacis ordinati sunt, loquimur, ilico ad Ventum est veniunt, Ventum est ingerunt, Ventum est oculis, ut inspiciamus, opponunt. Et nos etiam ad Ventum est veniamus, ita tamen, ut, cum ad verba perventum fuerit, ab intellec
Abbreviated transcription (Latin):
ueuenti reliq̃rat egrotan¬
tem. Cumq ꝑneapolitanos fi¬
nes dño suo comitatum p̾beret᷑:
exundantib flaminis intẽdens.
clamorem lugentis audiuit ꝙ̃
uit. Notauit horam: ⁊ tunc eui¬
dentissime comꝑit mr̃emfuis¬
se defunctam.

Expanded text:
neventi reliquerat aegrotantem, cumque per Neapolitanos fines domino suo comitatum praeberet, exundantibus flammis intendens, clamorem lugentis audivit, quvit. Notavit horam, et tunc evidentissime comperit matrem fuisse defunctam.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾suti hostis laq̃os nõ atten¬
dit. Nam postinodum hic in
luxurie uoragiẽ corruit:¬
⁊ qui eatenus magne renerẽ¬
cie principi actiuib fũat hĩtꝰ:
publice uirgis cesus. ⁊ subin¬
honesto ludibrio turpit̾ asse¬
hoc iute mortalis itin̾e gradi¬
entib multe supponũtur ni¬
si die dũisa occultus hostis scã¬
dala contegit. multa iuscari¬
a struit płes. lac̃os atq ten¬
diculas anteponit nr̃is coti¬
qui uolunt ep̃are: de plebib
regendis expon̾e. S qui me
⁊ alios ex captionis latentiũ
nisidiarum laq̃s expedire.
De ponenda ẽ ergo sartina ꝙͣ
bamilare nõ possummis. Meli¬
usꝙ ẽ pondus abitere: qmͣ cũ
detrimẽto dñi cuuis sum ser¬
uus fiactis ceruitib int̾ire.
Sufficiat mĩc ad testimoni¬
um hoc solum bĩ ieronimi.
ꝙ nec dum hora transacta sb
ocłis huĩsse memini me. Dũ
enm de ocioso pastore eccłie

Expanded text:
et versuti hostis laqueos non attenet versuti hostis laqueos non attendit. Nam postmodum hic in luxuriae voraginem corruit, et qui eatenus magnae reverentiae principi, ac civibus fuerat habitus, publice virgis caesus, et sub inhonesto ludibrio turpiter assehoc vitae mortalis itinere gradientibus multae supponuntur insidiae, diversa occultus hostis scandala contegit, multa viscaria struit, plures laqueos atque tendiculas nostris quotiqui volunt episcopare, plebibus te regendis expone. Sed qui meios possum ex captiosis latentium insidiarum laqueis expedire? Deponenda est ergo sarcina, quam bajulare non possum: meliusque est pondus abjicere, quam cum detrimento Domini, cujus sum servus, fractis cervicibus interire. Sufficiat nunc ad testimonium hoc solum beati Hieronymi, quod, necdum hora transacta, sub oculis habuisse me memini. Dum enim de otioso Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
pis cupiculariam confitetur.
N eadem rursus urbe
uidi monachum cui nom̃
madelinus qui ninirũ urcͣ
monast̾ium degens in cellu¬
la. inclusus siue solitarius di¬
cebatur. Hic mͥ reculit. q insa¬
cro scõ paschali sabb̾o resurret¬
tionem p̃cedente dñicam in
eccłia qmͣ frequentare cõsue¬
uerat quatuordecim plus mi¬
nus lampades adornauit:⁊
aqua subposita p̃ter miã oĩ¬
b oleum suꝑ fudit. Cumq ce¬
t̾is satis fc̃m eẽt. s deficiente o¬
leo una remaneret: petinit
abb̃i. s impetrare nõ potuit.
Tandẽ in fide ñ hesitans aqua.
lampadẽ impleuit. lumen
ad hibuit: que profecto ꝑ totã
noctẽ cum cet̾is nichilominus
radiauit. Et cum naturale
sit aque ut ignẽ semꝑ extin¬
guat: illa fouebat. Tuntab¬
bas ad uocatus intestimoniũ.
signum urtutis ãmiratus ex
rubuit. Porro ⁊ alias quasdã
monathus ille dicebatur ꝯstẽ¬
disse nirtutes. S ne illi qui
clansis oculis seturus incedit:

Expanded text:
pis cubiculariam confitetur. pis cubiculariam confitetur. In eadem rursus urbe vidi monachum cui nomen erat Madelmus, qui nimirum juxta monasterium degens in cellula, inclusus, sive solitarius dicebatur. Hic mihi retulit, quia in sacrosancto paschali Sabbato, Resurrectionem praecedente Dominicam, in Ecclesia, quam frequentare consueverat, quatuordecim plus minus lampades adornavit, et aqua supposita praeter unam, omnibus oleum superfudit. Cumque caeteris satisfactum esset, sed deficiente oleo, una remaneret; petivit ab abbate, sed impetrare non potuit. Tandem in fide non haesitans, aqua lampadem implevit, lumen adhibuit, quae profecto per totam noctem cum caeteris nihilominus radiavit; et cum naturale sit aquae ut ignem semper exstinguat, illa fovebat. Tunc abbas advocatus in testimonium, signum virtutis admiratus exprubuit. Porro et alias quasdam monachus ille dicebatur ostendisse virtutes. Sed vae illi! clausis oculis securus incedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ret: angelus dm̃i ex consuecu¬
dine ueniebat ⁊ uidente prin¬
tipe sacramentũ dnĩticorpo¬
ris ex offerentis manib assu¬
mebat. S ocriminalis uite h
lubrica ⁊ incerta conditio. Nã
qui angelicis fruebatur obse¬
quiis: infede luxurie uoragi
ne foris exigente psbit̾ com¬
pellitur. s grauit int̾ cõscĩa
remordente torquetur: orna¬
tur. accedit. trepidat. palpi¬
tat tñ offerre p̾siiit. Ecce
angelus ut assuetus fuerat
uenit ⁊ inspectante princi¬
pe spongiam infectam aci
se caput illius exp̃ssit. om̃sq
pore illits ante contrax̾at mẽ¬
bris euis om̃ib it̾m suꝑfudit.
hoc uiso princeps ammniratus
obstupuit: p̾sbit̾umq semotit
om̃ib secrete conuenit. Incir¬
situs itaq pbr̃ si nouit̾ aliqͥd
criminis adiussisiet: primo qͥ¬
dem ꝑ horrescens facimis ab¬
negat: de in de male sibi cõscius
acprincipis auctoritate compł¬
sus tandem corruisse senocte p̾¬
t̾ita in qnͣdam eiuscem princi¬

Expanded text:
ret, angelus Domini ex consueturet, angelus Domini ex consuetudine veniebat, et vidente principe, sacramentum Dominici corporis ex offerentis manibus assumebat. Sed, o ruinalis vitae hujus lubrica et incerta conditio! nam qui angelicis fruebatur mundis obsequiis, in foedae luxuriae voraginne foris exigente compellitur; sed graviter intus, conscientia remordente, torquetur; ornatur, accedit, trepidat, palpitat, tamen offerre praesumit. Ecce angelus, ut assuetus fuerat, venit, et inspectante principe, spongiam infectam aqua super caput illius expressit, totumque pore illius ante contraxerat, membris ejus omnibus iterum superfudit. Hoc viso princeps admiratus obstupuit, presbyterumque semotis omnibus secrete convenit. Inquisitus itaque presbyter, si noviter aliquid criminis admisisset, primo quidem quasi perhorrescens facinus, abnegat; deinde male sibi conscius, ac principis auctoritate compulsus, tandem corruisse se nocte praeterita in quamdam ejusdem princi
Abbreviated transcription (Latin):
reddit inmentẽ.: ꝙ ñ piget bͤ¬
uiter annotare. Duo uiri
depͥmorib fauentine ciuita¬
tis ex hoc scło aute ñ parnũ tẽ¬
pus egressi cuidamdiacono si¬
mul appatũe ꝑuisum. Qui n¬
mirum ferreis casulis in mo¬
rẽ sacerdotum talotenus ady
ma defluentib uidebantur
induti. Percunctante añ di
inilla uita estis iugit᷑ dñin
bñdicitis: respondunt. Nos
qui ap̃ inferos et̾noigne tru¬
ciamur: nũqmͣ bñdicimus do¬
minũ. Plane ꝙ sollicitudinis
mee pondus accumulat fr̃ il¬
le cuius ante meminimꝰ ut
conici pot̾ tunc stabat. cum
reuelationis p̃ sagnim meru¬
it: tũc in aliqͣ forte culpa ia¬
cebat cumdiscrim in currit.
In lubrico siciuidem positi re¬
pente ꝓ labimur: ⁊ nũc mũ¬
di submomento temporis in¬
quinamur. Uñ ⁊ illud nunt
ad memoriã redit: ꝙ in be¬
neuentana olim urbe consti¬
tutũ audireme contigit.
ac p̾cipue insollempnitate
missarum in desiuenter assidu¬
sacris miffiis reu̾ent̃ in siste¬

Expanded text:
redit in mentem, quod non piget breviter adnotare. Duo viri de primoribus Faventinae civitatis ex hoc saeculo ante non parvum tempus egressi, cuidam diacono simul apparuere per visum, qui nimirum ferreis casulis in more sacerdotum talotenus ad ima defluentibus videbinduti. Percunctante illo, et illa vita estis, jugiter Dominum benedicitis, responderunt: « Nos qui apud inferos aeterno igne ciamur, nunquam benedicimus Dominum. Plane, quod sollicitudinis meae pondus accumulat, et frater ille, cujus ante meminimus, ut conjici potest, tunc 451 stabat, cum revelationis praesagium meruit; tunc in aliqua forte culpa jacebat, cum discrimen incurrit. In lubrico siquidem positi, repente prolabimur; et nunc mundi sub momento temporis inquinamur. Unde et illud nunc ad memoriam redit, quod in Beneventana olim urbe constitutum audire me contigit. ac praecipue in solemnitate missarum indesinenter assidusacris mysteriis reverenter insiste