comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de allogͣbat᷑ his u̾bis. Uenite ad
me om̃s qͥ subonere laboratis. &
ego uos recipiã. Est enĩ iugũ me
Saures eoꝵ & oculi illuminatice¬
coꝵ & elocutȩ lingue inpeditoꝵ.
claudi ꝓsilier̃ uelut fera lasciuienꝰ
illis. plebs aut̃ derelicta nuda deser¬
ta uiduata regno celesti atq trestri.
septem luminũ & machinã testam̃ti
& ulasa hieratia & tuba & patriã de
celo & t̾ra scã lac & melle ꝑfluente.
hac h̾editate pͥuatus est ifrł. & nunc
derelictus in om̃i tua t̾ra sine alim̃to
sine luminis auxilio. auxiliũ enim
& p̾sidiũ int̾emisti. & lum̃ ꝑsecutuses
& ꝓtectorẽ reppulisti & sponsũ afsi¬
xisti & regẽ suspendisti. ꝓpt̃ea exul
es de patͥa tua. oberras cͥca gentium
flumina uoce suppliciũ p̃ce feuit
dic̃s. Expulsus sum miser de ꝓpͥis
sedib meis.hospes & aduena factus
sũ alienȩ possessionis. sine dño sine
tecto. miserere deserti & impii & in¬
intrare in dñi uita. Niuit & enĩ & ui¬

Expanded text:
de alloquebatur his verbis: Venite ad me, omnes qui sub onere laboratis, et ego uos reficiam: est enim iugum meusunt aures eorum et oculi inluminati caecorum et elocutae linguae inpeditorum, clodi prosilierunt uelut fera lasciuiens.illis: plebs autem derelicta nuda deserta uiduata regno caelesti adque terrestri: septem luminum et machinam testamenti et uasa hieracia et tubas, et patriam de caelo et terram sanctam lacte et melle profluentem,, hac hereditate priuatus est Israel. et nunc derelictus in omni tua terra sine alimento, sine luminis auxilio. auxilium enim et praesidium interemisti et lumen persecutus es et protectorem repulisti et suspensum adfixisti et regem suspendisti: propterea exsul es de patria tua, oberras circum gentium flumina, uoce supplici ac prece flebili dicens: \'expulsus sum miser de propriis sedibus meis, hospes et aduena factus sum alienae possessionis sine domo sine tecto: miserere deserto et impio et inintroire in Domini uitam. uiuit etenim, ui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fecti inurbẽ. ut siqͥ sͥ oblati fu̾nt
anima dũtant᷑ & bona eoꝵ fisco un¬
dicent᷑ llec peto ꝑuos & cȩt̾is colle¬
gis nr̃is innotescant. ut ubiq horta¬
tu eoꝵ possi fr̃nitas corroborart&
adagonẽ sp̃ałe p̃parari ut singulier
ñris ñmagis mortẽ cogitent quam
inmortalitatẽ & plena fide ac tota
uirtute dño dicata gaudeant ma¬
gisquã timeant inhac c̃fessione in

Expanded text:
oblati fuerint animaduertantur et bona eorum fisco uindicentur. Haec peto per uos et ceteris collegis nostris innotescant, ut ubique hortatu eorum possit fraternitas corroborari et ad agonem spiritalem praeparari, ut singuli ex nostris non magis mortem cogitent quam inmortalitatem et plena fide ac tota uirtute Domino dicati gaudeant magis quam timeant in hac confessione, in
Abbreviated transcription (Latin):
na & celesti corona Sciatis aut̃ eoᷤ
uenisse qͦs adurbẽ ꝓpt̃ hoc miseram
ut qͦmͦcũq de nob̃ rescͥptũ fuiss ex¬
ploratã u̾itatẽ adnos ꝑferrent. Multa
enim uaria & incerta opinionib uen¬
nlant᷑. que aũ s̃ in uͦ. ita se hñt recc̾¬
psisse ualerianũ ad senatũ ut ep̃i
& prb̾ri & diacones inẽtinenti anĩ¬
adu̾tantur. Senatores uͦ & egr egũ
uiri & equites romani dignitate
amissa etiã bonis spoliant. & si adem¬
bonis ineriliũ relegent᷑. Cesariani
aut̃ qͥcumq uł priꝰ c̃fessi fuant uł
ñc̃ c̃fessi fu̾nt c̃fiscent᷑ & iuncti ince¬
sarianas possessiones descͥpti mittan¬
tur. Subiecit etiã ualerianꝰ imꝑator
dĩ firmitatẽ ad passionis tołantiam.
& expectantes de ope & indulgn¬
tia dñi uite ęt̾ne coronã. Ayxtũ
aũ incimitio animadu̾sũ sciatis .u.
iduũ aug̃ die. & cũ eodẽ .iiii.s &

Expanded text:
nam et caelestem gloriam. sciatis autem eos uenisse quos ad urbem propter hoc miseram, ut quomodocumque de nobis rescriptum fuisset, exploratam ueritatem ad nos perferrent. multa enim uaria et incerta opinionibus uentilantur. quae autem sunt in uero ita se habent, rescripsisse Valerianum ad senatum ut epiri et diacones in continenti animaduertantur, senatores uero et egregii uiri et equites Romani dignitate amissa etiam bonis spolientur et si adembonis in exilium relegentur, Caesariani autem quicumque uel prius confessi fuerant uel nunc confessi fuerint confiscentur et uincti in Caesarianas possessiones descripti mittantur. subiecit etiam Valerianus imperator fidei firmitatem ad passionis tolerantiam et expectantes de ope et indulgentia Domini uitae aeternae coronam. Xistum autem in cimiterio animaduersum sciatis VIII. id. Aug. d
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib insectati alios indigne
tio. scilicet & q insimulatos & fidoᷤᷤ.
susceꝑint. ueros aut̃ & fidĩ plenos
inpugnau̾int. Moysen maledice
loqͣbatur. Iheremiã lapidabant.
xp̃m uaticinantẽ ananiã dilige¬

Expanded text:
lapidibus insectati, alios indigne tio ? scilicet quod insimulatos et infidos et susceperint, ueros autem et fidei plenos inpugnauerint. Moysen maledicebloquebatur: Hieremiam lapidabant Christum uaticinantem: Ananiam. dilige
Abbreviated transcription (Latin):
ante sp̃s sc̃s aduentũ eiꝰ in hc̃ mun¬
dũ futurũ palã mente om̃ium con¬
scientia p̾dicauit. nec ẽ obtentus ex¬
cusationis in credulis uł ignorasse
dĩ filiũ xp̃m uł nescisse futurũ sal¬
uatoris aduentũ. sic̃ dauid manife¬
stat dicens. Dies diei eructat ũbũ
& nor nocti indicat scientiã ñ s̃ ser¬
mones nec u̾ba quoꝵ ñ audiantur
uoces eoꝵ. In omnẽ t̾ram exiet sonus
coꝵ & transfines t̃re u̾ba eoꝵ. Insole
posuit tab̾nacułui suũ iđ in mani¬
festo in luce palã seipsũ uenisse mͦn¬
strauit. & p̾dicationẽ ꝑ ꝓpħas suiostn¬
sione qͦdãmͦ om̃ib suȩ p̾sentiȩ con

Expanded text:
tus sanctus aduentum eius in hunc muntus sanctus aduentum eius in hunc mundum futurum palam mente omnium conscia praedicauit, ne esset obtentus excusationis incredulis uel ignorasse Dei filium Christum uel nescisse futurum saluatoris aduentum, sicut Dauid manifestat dicens: dies diei eructat uerbum et nox nocti indicat scientiam: non sunt sermones nec uerba, quorum non audiantur uoces eorum. in omnem terram exiit sonus eorum et trans fines terrae uerba eorum. in sole posuit tabernaculum suum. id est in manifesto in luce palam se ipsum uenisse monstrauit et praedicationem per prophetas sui ostensione quodammodo omnibus suae praesentiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. ubi ẽ quinatus ẽ rexiu¬
deoꝵ. Uidinꝰ enim stellã eiꝰ inori¬
ente & uenimꝰ adorare eũ. Testifi¬
cantes scilicet u̾itatem de eo. enã
stellã sͥ signũ eque indiciũ natiui¬
tatis ipsius c̾ẽ monstratã. qͣ in dice
natũ illũ magis p̾dicantib & affir¬
mantib iherosolunis crederet᷑. Sy¬
meon qͦq iustus qͥ incecitate con¬
stitutus diuino monitu audierat
se ñ antȩ moriturũ quã uidisset
ceptũ inmanꝰ puerũ. uidit & hene¬
dicens dm̃ in c̃spectu & auditu
omnium dix̃. Nc̃ dimittis seruum
tuum dñe scđm u̾bum tuũ inpace.
qͣm uiderunt oculi mei salutare
tuum. Symeon qd cecus audierat
euidenti u̾itate ꝑfectũ ẽ. & u̾itatẽ
quã accepto lumine uiderat: bene¬
dicendo palã đm ppło p̾dicabat. Ad
hoc enim uid̾at ut referret. ut reue
deret. & ꝑfidi ppłi initia pͥma incre¬
dulitatis instrueret: Nec hoc solum
testimonium de eo sc̃pturarũ cele¬
stium u̾itas ꝑhib& uerũ & ꝑppħas¬

Expanded text:
entes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum : testificantes scilicet veritatem de eo, etiam stellam sibi signum atque indicium nativitatis ipsius esse monstratam; qua indice natum esse illum Magis praedicantibus et affirmantibus, Hierosolymis crederetur. Simeon quoque justus qui in caecitate constitutus, divino monitus oraculo audierat se non ante moriturum quam vidisset ceptum in manus puerum vidit; et benedicens Deum, in conspectu et auditu omnium dixit : Nunc dimittis servum tuum Domine secundum uerbum tuum in pace quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Simeon quod caecus audierat euidenti ueritate perfectum est, et ueritatem quam accepto lumine uiderat benedicendo palam Deum populo praedicabat. ad hoc enim uiderat, ut referret, ut reuelderet et perfidi populi initia prima incredulitatis instrueret. Nec hoc solum testimonium de eo scripturarum caelestium ueritas perhibet, uerum et p
Abbreviated transcription (Latin):
suti p̃loq̃ns fu̾a̾m. is ꝓpͥa nẽ atq pre¬
clara uoce p̾sentiã meã teste me
ipse manifestaem: ꝗ euidentiꝰ ꝗͥ luce
p̾clarius. ꝗͥ uerius potẽ dici. aut
oculis quodam ꝑspectius e̾ẽt: uenis
se qui fua̾t uent᷑us antequã ueni¬
ret ostendit. & incͣdulitatẽ m̃tis
ppłi ꝑfidi obstruente uenientẽ ne-¬
mo cognouit. sic̃ idem ysayas in pͥ¬
ma increpatione ppłi ꝓclamat di¬
cens. Cognouit bos possessorẽ suũ
me nesciit & plebs me ñ intellex̃.
Palã cunctis sic̃ ipse p̃dixit appa¬
ruit. & sedentib inteneb̾s manife¬
stũ uitȩ lum̃ effulsit & iusticia ꝑ¬
fidoꝵ pectus obsessũ post posita
ꝓpͥa ac reiecta salute. teneb̃s pociꝰ
cecitate cordis elegit. freq̃ntat
ubiq atq manifestat ꝓpħatio
Hoc lum̃ scło datũ & diẽ nob̾ salu¬
tis exortũ uiuificandis qͦq in eũ
c̃dntibus destinatũ. docet hoc in

Expanded text:
nc atque praeclara uoce praesentiam meam testis mei ipse manifesto. quid euidentius, quid luce praeclarius, quid uerius potest dici ? ut oculis quodammodo perspectus esset uenisse, ipse qui fuerat uenturus, antequam ueniret ostendit, et incredulitate mentes populi perfidi obstruente uenientem nemo cognouit. sicut idem Esaias in prima increpatione populi proclamat dicens: cognouit bos possessorem suum me nesciuit et plebs me non intellexit. palam cunctis sicut ipse praedixit apparuit et sedentibus in tenebris manifestum uitae lumen effulsit, et iniustitia perfidorum pectus obsessum postposita propria ac reiecta salute tenebras potius caecitate cordis elegit.\' Frequentat ubique atque manifestat prophetatio hunc lumen saeculo datum et diem nobis salutis exortum uiuificandis quoque in eum credentibus destinatum docet hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
Certe quã mͥ leta illa quã ex optabi
cersitione dilata senectã istã meã
ꝓferre contig̾t. ut & orationibus
scõrum inpense & iugit dep̃can¬
tiũ dnm xp̃i mr̃em iudeã. ut coro

Expanded text:
Certe quam mihi laeta illa, quam exoptabilcersitione dilata, senectam istam meam proferre contigerit; ut et orationibus sanctorum impense et jugiter deprecantium Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ pͥoris ac teneb̾s aberrauimꝰ.
illuminati nẽ eiꝰ ueri luminis cla¬
ritate. & ostenso nob̾ atq patefa¬
cto melioris uitȩ limite. dñi man¬
data seq̃nda & gerenda teneamus.
Hoc lum̃ nobis uitȩ salutaris exortũ.
hoc in reparationẽ hominis natum
de di pat̾s ꝓcuratione: ac miscrato¬
ne p̾sidiũ magi pͥmi ab orientali par¬
te uenientes. & stella eiꝰ duce iudeor
regẽ palã p̃scia p̾dicatione gͤrentes.
afferentes etiã munera testificata õib
inqͥsitione monstrarunt: & aliqbꝰ
quis ille e̾e̾t absconsũ inuentũ pueꝰ¬
rũ pcidentes genib adoraruntiSiẽ

Expanded text:
uitae prioris ac tenebris oberrauimus uitae prioris ac tenebris oberrauimus inluminati nunc eius ueri luminis claritate et ostenso nobis atque patefacto melioris uiae limite Domini mandata sequenda et gerenda teneamus. Hoc lumen nobis uitae salutaris exortum, hoc in reparationem hominis natum de Dei Patris procuratione ac miseratione praesidium, Magi primi ab orientali parte venientes, et stella duce Judaeorum regem palam praescia praedicatione quaerentes, afferentes etiam munera, testificata omnibus inquisitione monstrarunt. Et ne aliquibus quis ille esset, absconsum foret, inventum puerum procidentes genibus adorarunt; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
inxpm credendo ꝑ eũ qui ẽ uia ue¬
niendi a patre dõ rec̾ciliatũ posse
saluari: quomͦ aut̃ reu̾ti addm pos¬
sunt. qui ei ꝑquẽ ẽ agnitio & reu̾sio
addm. uoluntatẽ di p̾dicanti credẽ
noluerunt: aut quomͦ dm satisfacti¬
one placare potuer: qui eũ qui est
satisfactio & placatio ꝓ nob̾ ap̃ patrẽ
saelega ĩpugnatiõe ꝑseqͥ maluer̃t. Sins docuit¬
& monuit queq ap̃ patrem locutus
ẽ sollicito timore facere debemus.
datorũ eiꝰ monitis insistimꝰ. & reli¬
giosi ac uenãbilis cordis fide cre¬
dulitatẽ de eiꝰ timore c̃cepimꝰ ꝗ ali¬
ud sequi ꝗ cupere. ꝗ magis uelle ae
tenere debemꝰ. quã ut om̃ia nobis
m̃tis antiquȩ nocte discussa. & ca¬
ligine uitȩ pͥoris abstersa. manda¬
toꝵ dñi salutariũ memores. ac ui¬
te et̃nȩ ꝓmissa retinentes. ad eiꝰ mo¬
nita uertam᷑. & impsiꝰ lumine qͣ o
stendit firmata credulitate gradi¬
amur: ut qui ignari aliquando sa¬
lutis future inerrorib implicati

Expanded text:
istum credendo per eum qui est uia ueniendi ad patrem Deo reconciliatum posse saluari ? quomodo autem reuerti ad Deum possunt qui ei per quem est agnitio et reuersio ad Deum uoluntatem Dei praedicanti credere noluerunt ? aut quomodo Deum satisfactione placare poterunt, qui eum qui est satisfactio et placatio pro nobis apud patrem sacrilega impugnatione persequi maluerunt? si eniet monuit quaeque apud patrem locuturus est sollicito timore facere debemus. datorum eius monitis insistimus et religiosi ac uenerabilis cordis fide credulitatem de eius timore concepimus, quid aliud sequi, quid cupere, quid magis uelle ac tenere debemus, quam ut omni a nobis mentis antiquae nocte discussa et caligine uitae prioris abstersa mandatorum Domini salutarium memores ac uitae aeternae promissa retinentes ad eius monita uertamur et in ipsius lumine quod ostendit firmata credulitate gradiamur: ut qui ignari aliquando salutis futurae in erroribus implicati
Abbreviated transcription (Latin):
pturarũ dificarũ fidẽ duos mon¬
tes syna int̾ra & sẏon incelo duoꝵ
testam̃toꝵ portare figurã uet̾is
syna & noui syon. ex qͥb duob mon¬
tib inde duob testam̃tis post̾iori
tpr̃ demonstratos & separatos du

Expanded text:
pturarum deificarum fidem duos montes, Sina in terra et Sion in coelo, duorum Testamentorum portare figuram, veteris Sina, et novi Sion. Ex quibus duobus montibus, videlicet duobus testamentis, posteriori tempore demonstrato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ colligi nolu̾it dõ illa uolente col
filios tuos siẽ gallina colligit filioᷤ
suos sub ascellas & noluisti. Ado
di uoce manifeste ꝑfidi ppłi con¬
tumacia denotat᷑. ut etiã salutem
ꝓpͥam suã semꝑ adu̾sus clementẽ
itẽ alius b̾niuolentiã di exhortati¬
one p̾dicationis offe̾ns insinuans
ꝓclamat & suadeat dicens reu̾ti

Expanded text:
 colligi noluerit Deo illam uolente collfilios tuos, sicut gallina colligit filios suos sub ascellas suas, et noluisti? adeo Dei uoce manifeste perfidi populi contumacia denotatur, ut etiam salutem propriam suam semper aduersus clementem item alius beniuolentiam Dei exhortatione praedicationis offerens et insinuans proclamat et suade
Abbreviated transcription (Latin):
Et si plurimos gͣntilium scio uigili
scĩssime abordine atq ratione
uitatis au̾sos quo minꝰ dm̃ noscant
cecitate m̃tis errare. tc̃ magis iuda¬
icȩ plebis insaniã noui adu̾sus no¬
m̃ dñi ꝑtinaci etiã nc̃ diiricia cor¬
dis ingenita & patrũ iniquitate
ꝑstare au̾santes uerã salutẽ nec
inqͥrentes et̾nȩ uitȩ: datorẽ ut qͥ
delictis stirpis antique sint parime¬
rito nequitie genitalis obnaxii.
saltim uł sero credentes possint cõ¬
u̾si ad dñi timorẽ satisfactione om̃i
penitñtiȩ ab iniquitatib lib̾ari. S
trũ irreligiosa ꝑfidia. que adu̾sum
odiũ nominis dñi incͤdulitatis in¬
sania roborata. nec adnoscendã ui¬
tatẽ potest corrigi. nec adtimorẽ
di ipsius monitis doceri atq suadi.
ambulabit intenebs. s habebit lu¬
mͣ uite: Que malũ ratio ẽ ostensum
diuinitus uite lum̃ omittere & malle
m̃itis cecitatẽ teneb̾s mortis eligere.
ut ostendant d̾anationis sue ꝓpͥe

Expanded text:
Etsi plurimos gentilium scio, Vigili sanctissime, ab ordine atque ratione ueritatis auersos, quominus Dominum noscant, caecitate mentis errare, tamen magis Iudaicae plebis insaniam noui aduersus nomen Domini pertinaci etiam nunc duritia cordis ingenita patrum iniquitate perstare, auersantes ueram salutem nec inquirentes aeternae uitae datorem, ut qui delictis stirpis antiquae sint pari merito nequitiae genitalis obnoxii, saltim uel sero credentes possint conuerso ad Deum timore satisfactione omni paenitentiae ab iniquitatibus liberari. sed trum inreligiosa perfidia, quae aduersus odium nominis Domini incredulitatis insania roborata nec ad noscendam ueritatem potest corrigi nec ad timorem Dei ipsius monitis doceri atque suaderambulabit in tenebris, sed habebit lumen uitae, quam malum ratio est ostensum diuinitus uitae lumen omittere et mentis caecitatem malle, tenebras mortis eligere, ut ostendant damnationis suae propriae
Abbreviated transcription (Latin):
głos ocruore sopiret. Oquale illõ
fuit spectaculũ dño quã sublime
semꝑ. & semꝑ sacram̃to ac deuoti¬
oni militis eiꝰ acceptũ sic̃ scͥptũ est
inpsalmis sp̃u scõ log̃nte ad nos
parit̃ & monente: p̾ciosa ẽ inc̾spe¬
ctii dñi mors iustoꝵ eiꝰ Preciosamors
hec ẽ que emit inmortalitatẽ p̾cio sui

Expanded text:
glorioso cruore sopiret. o quale illud glorioso cruore sopiret. o quale illud fuit spectaculum Domini, quam sublime, s sacramento ac deuotione militis eius acceptum, sicut scriptum est in psalmis spiritu sancto loquente ad nos pariter et monente: pretiosa est in conspectu Dei mors iustorum eius. pretiosa mors haec est quae emit inmortalita
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s robur pectoris ur̃i & ꝑseu̾antiã
fidi. Quo p̃conio uocis ex ornẽ toła¬
stis usq ad c̃sumationẽ głae duris¬
simã qͥstionẽ nec cessistis suppliciis. s
uob̾ potiꝰ siuplicia cesser: finẽ doloribꝰ
quẽ torm̃ta ñ dabant corone deder̃
Lamena grauiora adhoc diu ꝑseua̾uit
ñ ut stantẽ fidẽ deice̾t. s ut hoĩes
dĩ add̾m uelociꝰ mitt̾et. Uidit ammi¬
rans p̾sentiũ multitudo celeste certa
eiꝰ uoce lib̾a m̃te incorrupta uͥtute
diuina telis qͥdem scłarib nudos s
armis fidĩ cͤdntis armatos. steter̃
torti torg̃ntib fortiores. & pulsan¬
tes ac laniantes ungulas pulsata &
laniata m̃bra uicer̾. in expugnabilẽ
fidẽ suꝑare ñ potuit seuiens diu
plaga repetita quãuis rupta com¬
page uiscerũ torq̃rent᷑. inseriuis dĩ
iam ñm̃bras: uuln̾a. fluebat san¬
guis qͥ incendiũ ꝑsecutionis extin¬
guet. qͥ flammas & ignes gehenne

Expanded text:
fratres? robur pectoris uestri et perseuerantiam fratres? robur pectoris uestri et perseuerantiam fidei quo praeconio uocis exornem? tolerastis usque ad consummationem gloriae durissimam quaestionem, nec cessistis suppliciis, sed uobis potius supplicia cesserunt. finem doloribus quem tormenta non dabant coronae dederunt. laniena grauior ad hoc diu perseuerauit, non ut stantem fidem deiceret, sed ut homines Dei ad Dominum uelocius mitteret. uidit admirans praesentium multitudo caeleste certameius uoce libera, mente incorrupta, uirtute diuina, telis quidem saecularibus nudos, sed armis fidei credentes armatos. steterunt torti torquentibus fortiores et pulsantes ac laniantes ungulas pulsata ac laniata membra uicerunt. inexpugnabilem fidem superare non potuit saeuiens diu plaga repetita, quamuis rupta conpage uiscerum torquerentur in seruis Dei iam non membra sed uulnera. fluebat sanguis qui incendium persecutionis extingueret, qui flammas et ignes gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
sores xͥ fec̃ extorres. c̾fessio tñ p̾sens
qͣntũ passione. fortior. tantũ clarior
estis ab acie torm̃toꝵ metu. s ipsis
torm̃tis magis estis ad aciẽ ꝓuocat¬
fortes & stabiles admarimi c̾taminiᷤᷤ
p̾liũ ꝓmpta deuotione ꝓdistĩ Exqͥ¬
bus qͦsdã iam cõꝑi coronatos. qͦsdã
uͦ adcoronã uictoriȩ ꝓximos. uniu̾¬
sos aũ qͦs agmine głoso carcer inclu¬
sit pari & simili calore uͥtutis ad ge¬
rendũ certam̃ animatos. sic̃ ẽẽ opor¬
tet indiuinis cast̾s milites. xͥ. ut in¬
corruptã fidi firmitatẽ. ñ blandiciȩ
decipiant. ñ mine t̾reant ñ cͥciatus
ac torm̃ta deuincant.qr maior ẽ
qͥẽ in uob̾ quã qͥ ẽ in hoc mundo nec
plus addeiciendũ pot̾ t̃rena pena
quã aderigndũ tutela diuina. ꝓba¬
ta res ẽ c̾tamine fr̃m głoso qͥ adtor¬
m̃ta uincenda cęt̾is duces factis. ex¬
emplũ uͥtutis & fidi p̾buer̃ cgͣssi
macie donec aciei succũbe̾t uita.
Ob ego uos laudib p̾dicẽ fortissimi

Expanded text:
sores Christi fecit extorres. confessio tamen praesens quantum in passione fortior, tantum clarior estis ab acie tormentorum metu, sed ipsis tormentis magis estis ad aciem prouocatifortes et stabiles ad maximi certaminis proelium prompta deuotione prodistis. ex quibus quosdam iam conperi coronatos, quosdam uero ad coronam uictoriae proximos, uniuersos autem quos agmine glorioso carcer inclusit pari et simili calore uirtutis ad gerendum certamen animatos, sicut esse oportet in diuinis castris milites Christi, ut incorruptam fidei firmitatem non blanditiae decipiant, non minae terreant, non cruciatus ac tormenta deuincant, quia maior est qui est in nobis quam qui est in hoc mundo, nec plus ad deiciendum potest terrena paena quam ad erigendum tutela diuina. probata res est certamine fratrum glorioso, qui ad tormenta uincenda ceteris duces facti exemplum uirtutis et fidei praebuerunt congressi in acie, donec acies succumberet uicta. Quibus ergo uos laudibus praedicem, fortissimi
Abbreviated transcription (Latin):
& intellectus omĩs ac u̾itatis mani¬
festatione patefacta . romani sermo¬
nis ratione discussa disserui. Cuiꝰ
ta utͥusq oꝑis lectione. audaciã
u̾ecunde temitatis ex plores & ex¬
amine iudicii tui qͣ minꝰ a nob̃ uł
in ꝓp̾e forte digesta s̃ auctoritate
sp̃s scĩ qͥ inpectus tuũ inundatio¬
ne gr̃ȩ celestis influx̃ ẽꝓbes & e¬
m̃des. sitq adte de ista lectione
abhumilitate nr̃a mandata lega¬
tio. & insinuanda tͥ innos pͥma
dilectionis peticio. ut paruitatẽ
fidĩ meȩ cũ discpłoꝵ tuoꝵ instru¬
ctione atq eruditione c̃iungas.
& me quẽ in alia parte huiꝰ ꝓuin¬
ciȩ c̃stitutũ. ꝓpt̾ uisendos uultus
tuos ñ itin̾is longinquitas t̾ruit.
nec seniũ ac difficultas fatigati ac
fessi iã corꝑis retardauit s ani¬
mantestimulatu dñi &e urgente
festinato cupiditate ꝓpandi. cotẽta
qͦq om̃itͥbulatione in opiȩ atq pe¬
nuriȩ: qͣntacũq uiriũ facultate ue¬

Expanded text:
 intellectus omnis ac ueritatis manifestatione patefacta Romani sermonis ratione discussa disserui. cuiusta utriusque operis lectione audaciam uerecundae temeritatis explores et examine iudicii tui quae minus a nobis uel improprie forte digesta sunt auctoritate spiritus sancti, qui in pectus tuum inundatione gratiae caelestis influxit, comprobes et emendes: sitque ad te de ista lectione ab humilitate nostra mandata legatio et insinuanda tibi in nos prima dilectionis petitio, ut paruitatem fidei meae cum discipulorum tuorum instructione atque eruditione coniungas et me, quem in alia parte huius prouinciae constitutum propter uisendos uultus tuos non itineris longinquitas terruit nec senium ac difficultas fatigati ac fessi iam corporis redarguit, sed animante stimulatu Domini et urgente festinato cupiditate properandi, contempta quoque omni tribulatione inopiae atque penuriae quantacumque uirium facultate ue
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s diligit. hoc appetit. hoc inseriuis
siuis benignꝰ remun̾at. & honorat sum¬
plicitatẽ mundi cordis. qͦd qͦd eum
cernimꝰ timore dilectionis dñi qͦ
ꝓbam᷑ credulã fidẽ m̃tis qua
iusticiȩ deputam. Hanc fide
seqͥ. hc̃ dĩ timorẽ seruare noscõ¬
uenit. qͥ custodientes u̾ba celestia

Expanded text:
it, hoc adpetit, hoc in semis suis benignus remunerat et honorat, simplicitatem mundi cordis quo Deum cernimus, timorem dilectionis Domini quo probamur, credulam fidem mentis qua iustitiae deputamur. hanc fidem sequi, hunc Dei timorem seruare nos conuenit, qui custodientes uerba caelestia
Abbreviated transcription (Latin):
scã filii dĩ uiui. dicente eqͣ ꝓpħa.
Lex tua in medio uentͥs tui ꝑcussu
in latĩs uentre de lancea.sangius¬
& aque mixtus ꝓfusus afluebat
unde sͥ ȩccłam scãm fabͥcaũ inquã
legẽ passionis suȩ c̃secratꝰ dicente
ipso. qͥ sitit ueniat & bibat qͥ credit
inme. flumina de uentre eiꝰ fluent¬

Expanded text:
sti filii Dei uiui dicente aeque propheta: lex tua in medio uentris mei. percussus in lateris uentre de latere sanguis aqua mixtus profusus afluebat, unde sibi ecclesiam sanctam fabricauit, in quam legem passionis suae consecrabat dicente ipso: qui sitit, ueniat et bibat. qui credit in me, flumina de uentre eius flue
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ pilatũ insuã passionẽ pendens
in ligno compleuit pontiꝰ pilatꝰ im¬
pleta m̃te ado accep̃ tabulã & sti¬
lũ & scͥpsit tͥbus linguis hebraice. gͥce.
& latine iħs nararenꝰ rex iudeorum
Et in capite ligni clauis intabulam
ẽ ꝗͣ ẽ uirtus dĩ apło paulo dicente

Expanded text:
tio Pilato in suam passionem pendens in ligno conpleuit, Pontius Pilatus impulita mente a Deo accepit tabulam et titulum et scripsit tribus linguis hebreice graece et latine: IESVS. NAZARENVS. BEX. IVDAEORVM et in capite ligni clauis tabulam cum est, quae est virtus Dei, Apostolo dicente:
Abbreviated transcription (Latin):
luctũ cantica eoꝵ inlam̃tationem.
Ante enim cũ captiui detenti ẽent
adbabilones dicebant illis babilo¬
nes. cantate nob̾ canticos de canticiᷤ
sẏon. Et iudei lam̃tantes captiuita¬
tẽ suã dicebant adbabilones ut di¬
ximꝰ lam̃tantes se: Quomͦ cantabimꝰ
montẽ ligni sacͥ regnũ inscitate iu

Expanded text:
luctum et cantica eorum in lamentationem. luctum et cantica eorum in lamentationem. ante enim cum captiui detenti essent a Babylones, dicebant illis Babylones: cantate nobis cantica de canticis Sion, et Iudaei lamentantes captiuitatem suam dicebant ad Babylones ut diximus lamentantes se: quomodo cantabimus montem ligni sacri regnum esse in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciens speculabat᷑ de alto li¬
gno partẽ ppłi qͥ uid̾ant uͥtutes
eiꝰ mirabiles & dificas patientem
illũ iniuriã dolentes plorabant.
alii uͦ iuidei irridentes de harun¬
dine cap̃ ei quassabant blasphe¬
mantes & dicentes. Aue rex iude¬
oꝑ: iͥ ẽ patͣ tuus ueniat & lib̾et
te de cruce. Ex inde exac̾batus
pat̾ fcc̃ celũ patefactũ. & tonitrua
pora foras a se misit. uelũ templi
scissũ ẽ. & a tanto fragore celi &
t̃rȩmotus om̃s qͥ stabant ante
lignũ alii dolentes. alii uͦ blas¬
phemantes s illudentes ꝓstrati
infaciẽ iacuer̃ trem̃tes tanqͣm
mortui. Cunc uidei intellexer̃ se
offendisse dũm & x̾ inluctũ cũsi s̃
& fuit ex ac̾batio. Eo enĩ tp̃r qͦ in li¬
gno c̃firus pependit dies fuer̃
die metuentes factũ ẽe t̾rȩ motũ
& celi fragorẽ: ꝓstiati facie interra
plangentes in luctũ cͥũsis̃. & inipsa
sua passione compleuit ꝓpħicũ di¬
ctum & conu̾tam dies festos eoꝵ. in

Expanded text:
prospiciens speculabatur de alto ligno, partem populi qui uiderant uirtutes eius mirabiles et deificas, patientem illum iniuriam dolentes plorabant: alii uero Iudaei inridentes de harundine caput ei quassabant, blasphemantes et dicentes: aue rex Iudaeorum, ubi est pater tuus? ueniat et eliberet te de cruce. exinde exacerbatus pater fecit caelum patefactum, et tonitrua pora foras a se misit, uelum templi scissum est et a tanto fragore caeli et terrae motu omnes qui stabant ante lignum alii dolentes alii uero blasphemantes inludentes prostrati in faciem iacuerunt trementes tamquam mortui. tunc Iudaei. intellexerunt se offendisse Deum et in luctum conuersi sunt, et fuit exacerbatio. eo enim tempore quo in ligno confixus pependit dies fuerunt die metuentes factum esse terrae motum et caeli fragorem prostrati facie in terra plangentes in luctum conuersi sunt, et in ipsam suam passionem inpleuit propheticum dictum: et conuertam dies festos eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ in sp̃u ita dic̃. Quis ascendit in
montẽ dñi. aut quis stabit in loco
scõ eiꝰ In nocens manib & mundo cor¬
de. Dextra leuaq extensis clauis firiꝰ
innocentiã demonstrans idõ dicit
in nocens manib & mundo corde.
qͥñ accepit inuano animã suã & ñ
int̾ra cadet: hec sola passio crucis
stantẽ demonstrat. unde uerũ dici¬
mꝰ montẽ scm̃ lignũ eẽ passionis in¬
de innocens manib & mundo cor¬
de hoc dicto ꝓpħico iudeos recdar¬
guebat. qͥ moysen p̾ponunt. xp̃o dno
illius eo q moyses cũ monte syna
ascendisset ut legẽ uideis acciperet.
in nocens manibus ñ fuit. neq mun
inmontẽ sc̃m ascendit lignũ regni
sui ut moreret᷑ auideis quã qͣ ipse
aliquẽ hominẽ morti expificaret.
nͥ solũ diabolũ inimi ĩ & inno cum
gñi humano: ex indedduiascen¬
dens inmontẽ innocens & mun¬
dus corde & idõ ꝓpħa dic̃ qͥs ascen¬
dit inmontẽ dñi aut qͥs stabit in¬

Expanded text:
det in montem Domini, et quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundo corda dextra laeuaque extensis clauis fixis innocentiam demonstrans. ideo dicit innocens manibus et mundus corda. qui non accepit in uano animam suam et non in terra cadet, haec sola passio crucis stantem demonstrat: unde uerum dicimus montem sanctum lignum esse passionis. inde innocens manibus et mundus corda: hoc dicto prophetico Iudaeos redarguebat qui Moysen praeponent Christo domino illius, eo quod Moyses cum in montem Sina ascendisset, ut legem Iudaeis acciperet, innocens manibus et munin montem sanctum ascendit lignum rsui, ut moreretur a Iudaeis, quam quod ipse aliquem hominum mortiferaret, nisi solum diabolum inimicum generi humano. exinde ascendens in montem innocens et mundus corde, et ideo propheta dicit: quis ascendet in montem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
manib contrarioꝵ morte turpis¬
sima condempnemꝰ illũ. łlec cogi¬
tauert & errauer̃ & excecaũ illos
ma licia ipsoꝵ & ñ intellexerunt
sacramenta đi. Esse temptatores
iudeos itẽ scͥptum ẽ. temptauer̃
dñm in loco inaqͦso. S peculũ uͦ
altitudinẽ ligni declarat. dicen¬
te salomone. posuer me uelut cu¬
stodian pomarii. eoq in orto in
ligno confirus int̃duos latrones
pependit. & de altitudine ambos
speculabat᷑ infigura duoꝵ ppłoꝵ
malefactoꝵ gentes inscła mala
facta iacentes. iudeos int̾fectoreᷤᷤ
quoꝵ figurã inse portabant duo
latrones. int̃quos pependit inno¬
cens. Unꝰ blas phemabat. aliu con¬
fessus est. qr umocens iniuiriã patit᷑
iħs aut̃ amboꝰ  speculabat᷑ de li¬
gno speculato Ario blasphemũ¬
& c̃fessorẽ cfesso Irẽ saluauit. &
blasphemũ ꝑdi dit. sicuti duos
inetne mortis sen tentias ñẽdi

Expanded text:
urpissima condemnemus illum. haec cogitauerunt et errauerunt: excaecauit illos malitia ipsorum et non intellexerunt sacramentum Dei. ecce temptatores Iudaeos. item scriptum est: et temptauerunt Dominum in loco inaquoso. speculum uero altitudinem ligni declarat dicente Salomone: posuerunt me uelut custodiam pomarii, eo quod in horto in ligno confixus inter duos latrones pependit. et de altitudine ligni ambos speculabatur in figura duorum populorum malefactorum, gentes in saecula mala facta iacentes et Iudaeos interfectores quorum figuram in se portabant duo latrones, inter quibus pependit innocens: unus blasphemabat, alius uero confessus est, quia innocens iniuriam patitur. Iesus autem ambos speculabatur de ligno speculatoet confessorem; confessorem salvavit et blasphemum perdidit, sicuti de duin aeternae mortis sententia sibi
Abbreviated transcription (Latin):
seruatione. ido inet̾nũ dõ inodio
cõ ion uersi s̃. Noc odiũ in ipsogñe
iude oꝵ scͥptum inuenimꝰ dicente
ysa ac de duob filiis siuis. esau maiori
& iacob minori ia cobdi¬
lexi esau aut̃ odio habuii. Esauuͦ
maior pilosus fuit. totus inquit
quasi coriũ pilosũ infigura ppłima¬
ioris inpietate delictoꝵ. suoꝵ con¬
stitutus. Et ia cob fuit lenis & mi¬
nor infigura ppłi nouellioris. qͥ ex
dicto audaciam ꝑcͤdulitatis fidẽ
ex aspredine scłi inlenitatẽ c̾u̾sus
uimꝰ ꝑscͥpturarũ fidẽ maiorẽ ppłm
scđ̾m int̾pretationẽ montis syna di¬
centis temptatio etͣna & odiũ. Eqͣ
& syon mons ita int̾pretatur. tem¬
ptatio ex ac̃̾bationis & speculatio
hec uͦ interp̃tatio latina. ligni
sacͥ passionẽ designat dicente salo¬
mone de ipsa passione dnica. Con¬
tumelia & torm̃to int̾rogemꝰ illũ
& sciamꝰ reu̾entiã illiꝰ. & ꝓbemus

Expanded text:
seruatione, ideo in aeternum Deo in odio seruatione, ideo in aeternum Deo in odio conuersi sunt. hunc odium in ipso genere Iudaeorum scriptum inuenimus dicente Isaac de duobus filiis suis Esau maiore et Iacob minore: Iacob dilexi, Esau autem odio habui. Esau uero maior pilosus fuit totus, inquit, quasi corium pilosum, in figura populi maioris in inpietate delictorum suorum constituti. et Iacob fuit lenis et minor, in figura populi nouellioris, qui ex dictoaudientia per credulitatis fidem ex aspredine saeculi in lenitatem conuersus turarum fidem maiorem populum secundum interpretationem montis Sina dicentis temptatio aeterna et odium. aeque et Sion mons ita interpretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. haec uero interpretatio Latina ligni sacri passionem designat dicente Salomone de ipsam passionem Dominicam: contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reuerentiam illi
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽẽ celestem. sp̃ałr int̃pretatur
syna temptatio ȩt̃na & odiũ. &
mons syon temptacio ex ac̾batio¬
nis & speculatio. Ita intelligitur
cũ dic̃ montẽ syna temptatio e¬
t̃na &e odiũ eo qd ex eo monte moy¬
ses legẽ acceꝑit ppło durissimo
& contumaci. ꝑ quã legẽ tempta¬
ti ado ętno. & inuenti s̃ ñ posse
eandẽ legẽ sustinere inꝑpetuũ.
exinde do in odio conu̾sis̃. idõ
in nomine montis sẏna uñ legẽ
acceꝑant int̃p̃tatio nominis de¬
signauit ppłm temptatũ ado.
& inęt̾no odio ẽe conũsos. Idõ diẽ
syna temptatio et̃na & odiũ Inue¬
nimꝰ enĩ inscͥpturis eos ͤ a do tempta¬
tos ita positũ dicente dño ad moy¬
sen. Ex eat ppłs iste & colligants
diurnũ indiem. & temptabo eos
anpossit legẽ meã sustinere annon.
Et temptati ado ꝑlegẽ inuenti d̃t
in latino ita int̾p̾tatur similiter moyses
temptatio d̃i q. inuentio. per quẽ temp¬
tati a deo inuenti s aliem alegi ob¬

Expanded text:
estem. Spiritaliter interpretatum Sina, tentatio aeterna et odium; et mons Sion, tentatio exacerbationis et speculatio. Ita intelligitur cum dicitur mons Sina, tentatio aeterna et odium, eo quod ex eo monte Moyses legem acceperit populo durissimo et contumaci. per quam legem temptati a Deo aeterno et inuenti sunt non posse eandem legem sustinere in perpetuum, exinde Deo in odio conuersi sunt. ideo in nomine montis Sina unde legem acceperant interpretatio nominis designauit populum temptatum a Deo et in aeterno odio esse conuersos: ideo dicit Sina ctemptatio aeterna et odium\\ inuenimus enim in scripturis eos esse a Deo temptatos ita positum dicente Domino ad Moysen: exeat populus iste et colligant sibi diurnum in diem, et temptabo eos an possint legem meam sustinere an non. et temptati a Deo per legem inuenti sunt in Latino interpretat similiter, Moyses temptatio Dei et inuentio\\ per quo temptati a Deo inuenti sunt alieni a legis ob
Abbreviated transcription (Latin):
& finxi hominẽ ex om̃i limo t̃re. ad
imaginẽ di fec̃ illũ. oportuit illũ
ex his .iiiͬ. cardinib orb̃ t̃re nomen
ipse portare adam. Inuenimꝰ inscri¬
pturis ꝑsingulos cardines orb̃ tre
esse aconditore mundi .iiIIͬ. stellas
c̃stitutas insingulis cardinib. to¬
Pma stella orientalis dr̃ anatho le .ui.
occidntalis. dysis. t̾cia stella. aqͥlonis
arctus. iiͭii.stella m̾idiana d̾r mesym¬
bria. ex nõib stellarũ nũo .iiͦuͭͬ. de sin¬
gulis stellis har̃ nõib tolle singulas
litt̃as pͥncipales. de stella a nothole.
a. de stella dẏsis .d. de stella arctus.
litũs cardinabib habes nom̃. adam.

Expanded text:
confinxi hominem ex omni limo terrae: ad confinxi hominem ex omni limo terrae: ad imaginem Dei feci illum. oportuit illum ex his quattuor cardinibus orbis terrae nomen in se portare Adam: inuenimus in scripturis, per singulos cardines orbis terrae esse a conditore mundi quattuor stellas constitutas in singulis cardinibus. prima stella orientalis dicitur anatole, secunda occidentalis dysis, tertia stella aquilonis arctus, quarta stella meridiana dicitur mesembrion. ex nominibus stellarum numero quattuor de singulis stellarum nominibus tolle singulas litteras principales, de stella anatole a, de stella dysis fi, de stella arctos litteris cardinalibus habes nomen adap.
Abbreviated transcription (Latin):
duas partes fut᷑as designabat: partẽ
eccłe. Nec fuit p̃figuratio ingenese
os ꝑangłos sp̃alit̃ annuntiata: hec
uͦ nomina eoꝵ montiũ talẽ hñt
int̃pretationẽ in lingua latina de¬
monstrãtẽ u̾itatẽ qͥ sithii duo mon
tatis int̃pretationẽ ꝓbauimꝰ de
pͥncipio gn̾is humani uenientem
ita enĩ ds omp̃s abinitio mundi
& deinceps om̃i homini nascenti
di tp̃s & factũ nomina a parentibꝰ
suis accipiebant. ñ qͥdẽ exse s ado
m̃te inpellebant᷑ qͥ ante quã fiant
etatis suȩ futi ẽent post̾iore tp̃re.
uegeti in nominib hebĩcis designa
bantur qd singulis futurũ eẽt int̾pre¬
tatio nominũ designabat u̾itatem
sicuti tp̃ris inpat̾archis completũ
ex ipso ꝓtoplasto ꝓbamꝰ u̾itatẽ nom̃
accep̃ ado hebraicũ adã in latino
int̃pretat᷑ t̃ra carofacta. eoqd ex.iiii.
cardinib orbis t̾rarum pugno cõ¬
p̃hendit. sic̃ scͥptũ ẽ. palmo mens uᷤ
sũ celũ s pugno comp̃hendi t̃ram.

Expanded text:
duas partes futuras designabat, partem Ecclesiae. Haec fuit praefiguratio in Genesi per Angelum spiritaliter annuntiata. Haec uero nomina eorum montium talem habent interpretationem in lingua Latina, demonstrans ueritatem,, qui sint hi duo monttatis interpretationem probauimus de principio generis humani uenientem. ita enim Deus omnipotens ab initio mundi et deinceps omni homini nascent  • de tempus et factum nomina a parentibus suis accipiebant: non quidem ex se, sed a Deo mente inpellebantur, qui antequam fiant aetatis suae futuri essent, posteriore tempore uegeti in nominibus Hebreicis designati habentur, quid singulis futurum esset, interpretatio nominum designabat ueritatem: sicuti tunc temporis in Patriarchis conpletum ex ipso protoplasto probamus ueritatem. Nomen accepit a Deo. Hebreicum Adam in Latino interpretat terra caro facta, eo quod ex quattuor cardinibus orbis terrarum pugno conprehendit, meat scriptum est: palmo mensus sum caelum et pugno conprehendi terram et
Abbreviated transcription (Latin):
catus ẽ. temptatꝰ uͦ ado fidelis in¬
uentus ẽ. & ado bene.. dictꝰ pater
multarũ gͣntium constitutꝰ. & ido
inmutato ado nomine abraham
tionib pauca diximꝰ. & adduoꝵ
montiũ nomina ꝑuenientes. int¬
p̃tationes eoꝵ montiũ nomina ꝓ¬
bemꝰ quałr designata sint ad nr̃am

Expanded text:
 temptatus uero a Deo fidelis inuentus est et a Deo benedictus pater multarum gentium constitutus est: et ideo inmutato a Deo nomine Abraham tionibus pauca diximus, ut ad dnoram montium nomina peruenientes interpretationes eorum montium nomina probemus, qualiter designata sin
Abbreviated transcription (Latin):
tim apuero celeste correptꝰ & sp̃alib
tesimũ & fugit in locis aridis & de¬
serus. Lic ẽ custos puer filiꝰ dm̃cus
qͥ inuineã suã sͥ apatre cõmendatam
saluanda & reseruanda. De qͦ ysayas
ꝓph̃a canuit dic̃s. Fece puer m̃s filiꝰ¬

Expanded text:
tim a puero caeleste correptus et flagristim a puero caeleste correptus et flagristesimum effugit in locis aridis et desertis. hic custos est puer filius dominicus, qui uineam suam sibi a patre commendatam saluandam tenet et reseruandam: de quo Esaias propheta cecinit dicens: ecce puer meus fili
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ uͦ in conu̾sus huiꝰmꝰ in simili¬
tudinẽ sp̃ale figuralit̃ ẽẽ uineam
habentẽ dñm & possessorẽ suum.
U tpr maturo ꝓpe diẽ uindemiarũ
ponunt inuineã custodẽ puerũ
in alto ligno mediã uineã c̃fixo.
& in eo ligno faciunt speculũ qua¬
dratũ de harundinib quassatis &
custos puer omnẽ uineã ꝑspiciens
custodiat cantans ne uiator ingre¬
diens uineã dñicam sͥ assignatam
ueret uł fures uuã uinearũ uesti¬
gent:
q si importunꝰ fur egenꝰ
inui¬
neãrt̃ uolu̾it intire¬
iui am demere ilico puer
sollicitus de uinea sua deintus de
speculo dat uocẽ maledicens & cõ¬
minans ne uineã uiator fur aude¬
at accedere. dicens. fur. rectũ ambu¬
la. Fur aũ timens uocẽ pueris̾ cõ¬
minantẽ refugit de uinea. speculũ
uidet uocẽ audit. puerũ intus inspe¬
culo sͥ cõminantẽ ñ uidet timens
gni speculũ exaltatus. q siuiator
diabolus ꝑ ambulans uiã scłarẽ

Expanded text:
nimus uero in conuersu huius mundi in similinimus uero in conuersu huius mundi in similituabentem dominum et possessorem suum. uero tempore maturo prope dies uindemiarum ponunt in mediam uineam custodem puerum in alto ligno media uinea confixo et in eo ligno faciunt speculum quadratum de harundinibus quassatis et ernorum custos puer omnem uineam perspiciens custodiat cantans, ne uiator ingrediens uineam dominicam sibi adsignatam uexet uel fures uiam uineae uestigent. quod si inportunus fur egens in uineam uoluerit introuuam demere, illic puer sollicitus de uinea sua deintus de speculo dat uocem maledicens et comminans, ne in uineam uiator fur audeat accedere dicens: rectum ambula. fur autem timens uocem pueri sibi comminantem refugit de uinea, speculum uidet, uocem audit, puerum intus in speculo sibi comminantem non uidet, timensgni speculum. exaltatum. quod si uiator diabolus perambulans uiam saecular
Abbreviated transcription (Latin):
Iudeos trenos quib tra ꝓmissa adõ
acceꝑunt carnales. & xͥanos cele¬
stes. quib regna celoꝵ ado ꝓmis
aliã ꝓbatione u̾itatis scͥpt᷑is posi¬
tã & eã u̾itatẽ cdestẽ sp̃alem fa¬
ciamꝰ figuratã comparationẽ de
huiꝰ mundi conu̾su: diximꝰ enim
ex ac̾bationis & speculatio. eo ꝗđ de li¬
gno speculabat᷑ ante sestantes bonos
& malos. Ita inuenimꝰ ipsũ saluato¬
rẽ ꝑsalonionẽ speculũ in maculatũ
pat̾s ẽẽ dictũ. eo qd sc̃s sp̃s di filius¬
geminatũ se uideat pat̾ infilio & fi¬
illis credimꝰ xp̃m in nob tanquam
inspeculo uidemꝰ ipso nos instruen¬
te & monente inepła ioħ̾is disci¬
puli sui ad paulũ ita me inuobis
iudete quomͦ qͥs ur̃m se uidet in a¬
quã aut speculũ & cõfirmaũ salo¬
monis dictũ de se dicente qͥs ẽ spe¬
dix̃ patrẽ suũ agͥcolã. Si gͦ. xp̃s ui
tis ẽ uera. utiq c̃stat qr & nos qͥ mil
stos uineȩ suȩ dicente salomone
posuer̃ me custodẽ iniunea. Inue¬

Expanded text:
Iudaeos terrenos quibus terra promissa a Deo acceperunt carnales et christianos caelestes quibus regna caelorum a Deo promissAliam probationem ueritatis scripturis positam t ex ea ueritatem caelestem spiritalem. facimus figuratam comparationem de huius mundi conuersu. diximus enim exacerbationis et speculatio, eo quod de ligno speculabatur ante se stantes bonos et malos. Ita inuenimus ipsum saluatorem per Salomonem speculum inmaculatum patris esse dictum, eo quod sanctus geminatum se videat; Pater in Filio et Fiilli credimus, Christum in nobis tamquam in speculo videmus, in ipso nos instruente et monente in Epistola Joannis discipuli sui ad populum: Ita me in vobis videte, quomodo quis vestrum se videt in aqua aut in speculo: et confirmat Salomonicum dictum de se dicens: Qui est spedixit, patrem suum agricolam. si ergo Christus uitis est uera, utique constat quia et nos qui in illstos uineae suae dicente Salomone: posuerunt me custodem in uineam. inue
Abbreviated transcription (Latin):
xlui. annis edificatũ ẽ phanũ istud
& hic intͥh dieb excitabit illud
m̃ accepit hebraicũ designanꝰ frĩs
int̾fectionẽ & parentũ luctũ Item
enõc qͥ ante diluuiũ do iustus con¬
placuit. & iđo de isto mundo incar¬
nis suȩ natiuitate uiuus tnͣslatus
ẽ in loco ubi ds scit ex qͦ loco con¬
summationẽ mundi innouari ht̃
in hoc mundo uñ & tͣnslatus ẽ. ad
c̃fundendũ & reuincendũ antrⁱ
di. Inde iob iustus qͥ ante diẽ iu¬
dicii meruit uoce iudicis laudari.
de uicto diabolo & suꝑato int̃preta¬

Expanded text:
x annis aedificatum est fanum istud, et hic in tribus diebus excitabit illud?men accepit Hebreicum, designans fratria interfectionem et parentorum luctum. item Enoch qui ante diluuium Deo iustus conplacuit et ideo de isto mundo in carnis suae natiuitate uiuus translatus est in loco ubi Deus scit: ex quo loco consummatione mundi innouari habet in hoc mundo, unde et translatus est ad confundendum et reuincendum antichs\' deinde Iob iustus, qui ante diem iudicii meruit uoce iudicis laudari, et ideo deuicto diabolo et superato Iob interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
& iudiciũ gentib annuntiabit. non
clamabit neq c̃tendet. harundinẽ
quassatã ñ cfringet. & linũ fumiganᷤᷤ
ñ collocauit qͥadusq expellat in
contentione iudiciũ & innomine

Expanded text:
 iudicium gentibus nuntiabit: non clamabit neque contendet. harundinem quassatam non confringet et linum fumigans non conlocabit, quoadusque expellat in contentione iudicium: et in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ celestẽ & sp̃alem. & sẏna ẽẽ t̾renũ.
mundus ꝓpt̾ facta mala adiabolo
sit maculatus. dic̃nte ihũ. Odit me
t̾reno. scm ẽẽ ñ pot᷑. Syon aũ montẽ
exꝓpħico dicto c̃stat ẽẽ sc̃m & sp̃alem.¬

Expanded text:
elestem et spiritalem et Sina esse terrenum. mundus facta mala a diabolo sit maculatus, dicente Iesu: odit me terreno sanctum esse non potest., Sion autem montem ex prophetico dicto constat esse sa
Abbreviated transcription (Latin):
de indulgñtia dñi parsuꝑuenerit.
uob̾ tñ manet uoluntas integra &
c̃scientia głos .a. nec cont̾stet᷑ aliqͥs ex
uob̾ quasi illis minor sit qui ante
uos torm̃ta ꝑpessi s̃. uicto & calcato
Dñs scrutator ẽ renis & cordis. arca¬
na ꝑspicit & intuet᷑ occulta ad co¬
ronã de do ꝓm̾endo sufficit ipsius
testimonium soliꝰ qͥ iudicat᷑us est.
rit᷑ & illusts. illa securior add̾nin
uictoriȩ c̃summatione ꝓꝑare. hec
lenor accepto pgłam conmeatu in
eccłȩ laude florere. Obeatã eccl̃am
nr̃am. quã sic honor diuine dignati¬
onis illuminat. quã tp̃rib nr̃is gło
nec rose nec lilia des. Certant minc
singuli adutriꝰq honoris amplissi¬
mã dignitatẽ. accipiant coronas
uł de oꝑe candidas uł de passione
purpureas. In cast̾s celestib pax &¬

Expanded text:
de indulgentia Domini, pax supervenerit, de indulgentia Domini, pax supervenerit, vobis tamen maneat voluntas integra et conscientia gloriosa. Nec contristetur aliquis ex vobis quasi illis minor sit qui ante vos tormenta perpessi, victo et calcatoDominus scrutator est renis et cordis, arcana perspicit et intuetur occulta. ad coronam de eo promerendam sufficit ipsius testimonium solum qui iudicaturus est. riter et inlustris: illa securior ad Dominum uictoriae consummatione properare, haec laetior accepto post gloriam commeatu in ecclesiae laude florere. o beatam ecclesiam nostram quam sic honor diuinae dignationis inluminat, quam temporibus nostris glonec lilia nec rosae desunt. certent nunc singuli ad utriusque honoris amplissimam dignitatem. accipiant coronas uel de opere candidas uel de passione purpureas. in caelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
nec fefellit in ꝓmissu suo uox fidelis
pugnã quã spopondit ex hibuit &
palmã quã m̾u̾it accep̃. Istũ ñc bea¬
tissimũ mr̃em & alios participe ᷤ eiꝰde
egesionis & comites infide stabiles.
indolore patientes. inqͣstione uic¬
tores. ut cet̾i qͦq sectemini & opto
parit᷑ & ex hortor. ut qͦs uinculũ cõ¬
fessionis & hospiciũ carcĩs simul uin¬
xit. iungat etiã c̃summatio uͥtutis
& corona celestis. ut lacͥmis matͥs
eccłȩ que plangit ruinas & funera
plurimoꝵ uos ur̃a leticia t̃gatis. &
cet̾oꝵ. qͦq stantiũ firmitatẽ ur̃i ex¬
empli ꝓuocatione solidetis: siuos a¬
cies uocau̾it. si c̾taminis ur̃i dieᷤ ue¬
nit. militate fortit̃. dimicate c̃stat̃.
scientes uos sub oculis p̾sentis d̾nidi¬
micare. c̃fessione nominis eiꝰ adipsi
głam ꝑuenire. qͥ ñ sic ẽ ut seruoꝰ su¬
os tantũ spectet.s ipse luctat᷑ in
nob̾. ipse c̃gͣdit᷑ ipse incertamine ago¬
nis nr̃i & coronat parit̃ & coronãt᷑.

Expanded text:
nec fefellit in promisso suo vox fidelis; pugnam quam spopondit, exhibuit, et palmam quam meruit, accepit. Istum nunc beatissimum martyrem, et alios participes ejusdem congressionis et comites, in fide stin dolore patientes, in quaestione uictores ut ceteri quoque sectemini et opto pariter et exhortor, ut quos uinculum confessionis et hospitium carceris simul iunxit iungat etiam consummatio uirtutis et corona caelestis, ut lacrimas matris ecclesiae quae plangit ruinas et funera plurimorum uos uestra laetitia tergeatis et ceterorum quoque stantium firmitatem uestri exempli prouocatione solidetis. si uos acies uocauerit, si certaminis uestri dies uenerit, militate fortiter, dimicate constanter, scientes uos sub oculis praesentis Domini dimicare, confessione nominis eius ad ipsiam pervenire; qui non sic est ut servos suos tantum spectet, sed et ipse luctatur in nobis, ipse congreditur, ipse in certamine agonis nostri et coronat pariter et coronatur.