comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nona moses & prof&e undecima gentilium populuscu¬
primo redd&ur mercesqui alncru i fixum credens
dnm̃ difficultate fidei magnitudinem meruit prȩmi¬
orum multique proph&ȩ & reges quȩ sierunt uidere
quȩ uide mus& nonuiderunt: Unus aute in denarius:
non unum esse premium sed unauita & unadegehenna
liberatio : Ee terum quo modo ad indulgentiam princi¬
palem diuersorum criminum reidimittuntur & car¬
cero&unus quisque prolabor e&opebus suis in hocuel illo
statuutiȩ estiita &d fnarius quasi indulgentia ueriprin¬
cipisom nes ꝑbaptismum emittite carcereiam nostrila¬
boris est prodiuersitate uirtutum diuersa nobis premia
mus sequens sermo in com mune adomniares pondebit
dñs ad discipulos : qui uult inquid interuos maior esse
sit omnium minimus: Siomnes incaelo aequales futu¬
risumus frustranos hic humilia mus utibi possi mus es¬
semaiores : De duobus debitoribus quingentorum dena¬

Expanded text:
nona Moyses et Prophetae: undecima Gentium populunona Moyses et Prophetae: undecima Gentium populuprimo redditur merces, quia in crucifixum credens Dominum, difficultate fidei magnitudinem 375 meruit praemiorum: multique reges et prophetae quaesierunt videre quae videmus, et non viderunt. Unus autem denarius non unum est praemium, sed una vita, et una de gehenna liberatio. Caeterum quomodo ad indulgentiam principalem, diversorum criminum rei dimittuntur de carcere, et unusquisque pro labore vel operibus suis, in hoc, vel in illo statu vitae est: ita et denarius quasi indulgentia veri Principis, omnes per baptismum emittit de carcere. Jam nostri laboris est, pro diversitate virtutum, diversa nobis praemia mus. Sequens sermo in commune ad omnia respondebit. Dominus ad discipulos suos: Qui vult, inquit, inter vos major esse, sit omnium minimus . Si omnes in coelo aequales futuri sumus, frustra nos hic humiliamus, ut ibi possimus esse majores. De duobus debitoribus quingentorum dena
Abbreviated transcription (Latin):
placatus fuero tibi in omnibus quȩ fexisti Unihil mi¬
nus iusto habeant paen&entes susficit eis proomni
quibus polluti eratis & displicebit uobis in consp&etd̃
uestro in omnibus malitiis uestris quas f&istis & sci¬
etis quia ego dñs cumbene fecero uobis propter nomen
meum : & nons&undum uias uestras malasneque se¬
cundum scelera uestrapessima arguitur quoque a
patrefilius quod salutifratris inuideat: &cumangeli
la&entur incaeloille liuorecruci&urquan quã duorũ
fratrum similitudo frugi& luxdriosi non adeadem
qua parabo la libellum damaso quodamepis copo dumadui
s & tȩ&none &undecime unus denarius redditur & ab eis
incipit premium quinouissimi inuinea laborarent &¬
hic non unius temporis &unius a&atis hominisdescribun¬
turs sed ael &xordio mundiusque ad sinem uocacionum sa¬
cramenta sunt diuersarum primaorauocatus estabel
& s& hi tercia e noch & nohe s&ta abrahamisa ac &ia cob

Expanded text:
placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti . Ut nihil miplacatus fuero tibi in omnibus quae fecisti . Ut nihil minus justo habeant poenitentes, sufficit eis pro omni quibus polluti eratis, et displicebitis vobis in conspectu vestro, in omnibus malitiis vestris quas fecistis; et scietis quia ego Dominus, cum benefecero vobis, propter nomen meum, et non secundum vias vestras malas, neque secundum scelera vestra pessima . Arguitur quoque a patre filius, quod saluti fratris invideat, et cum Angeli laetentur in coelo, ille livore crucietur. Quamquam duorum fratrum similitudo, frugi et luxuriosi, non ad meriqua parabola libellum quemdam Damaso episcopo, dum adhuc sextae et nonae et undecimae, unus denarius redditur, et ab eis incipit praemium, qui novissimi in vinea laboraverunt ius aetatis homines describuntur; sed ab exordio mundi usque ad finem, vocationum sacramenta sunt diversarum. Prima hora vocatus est Abel et Seth: tertia Enoch et Noe: sexta Abraham, Isaac et Jacob:
Abbreviated transcription (Latin):
neribus una coronauictoriȩ est & hoc pronobis fa¬
cit: In martyre enim uoluntas & qua ipsa mors nas¬
citur coronatus: meumest opponereme gentilium
aut decollare auturere autredudere in carcerem
aut uaria genera adhibere penarun quod si fugero
& in solitudine obiero eademerit coronamorientis
inter eum fratrem qui semꝑ cum patre fuit : & qui postea
pȩnitensest receptus. nihil penitus discrepar ea dicio
siuis & dragmam unam quȩ ꝑdita fuerat & inuenta.
iunctames secum reliquis: &ouemunam quam non a¬
gintanouem ouȩbus derelictis bonus pastor inquisi¬
uit &tulit. &ples senumerum centenar ium sed aliud
est paene tentemesse & lacrimis ueniam de precare:
Aliud semꝑ essecum patreun de &per hie ⁊echielad
tur pastor & pater: & suscitabo pactum meum t&um:
&scies quiego dñs & recor daueris & confunderis.
ut non sit tibi ultra aperireos prȩ confusion&ua cũ

Expanded text:
neribus una corona victoriae est, et hoc pro nobis faneribus una corona victoriae est, et hoc pro nobis facit. In Martyre enim voluntas, ex qua ipsa mors nascitur, coronatur. Meum est, opponere me gentiliumaut decollare, aut urere, aut recludere in carcerem, aut varia adhibere genera poenarum. Quod si fugero, et in solitudine obiero, nec eadem erit corona morientis, inter eum fratrem qui semper cum patre fuerit, et qui postea poenitens est receptus, nihil penitus discrepare: adjicio si vis, et drachmam unam quae perdita fuerat et inventa, junctam esse cum reliquis; et ovem unam quam nonaginta novem ovibus derelictis bonus pastor inquisivit et retulit, explesse numerum centenarium. Sed aliud est poenitentem esse, et lacrymis veniam deprecari, aliud semper esse cum patre. Unde per Ezechielem ad tur pastor et pater: Et suscitabo pactum meum tecum: et scies quia ego Dominus, et recordaberis, et confunderis; ut non sit tibi ultra aperire os prae confusione tua, cum
Abbreviated transcription (Latin):
homeͥ cidium racha & adulterium & otiosum sermonẽ.
& impi&a temuno supplitiorae pensa srĩam & supra
tibi res ponsum est &nunc breuiter respondebo aut p&¬
catorem tene gabis ut nonsis reus gehennȩ aut si p&¬
cator fueris &iam deleui crimineduceris ad tartarũ:
os inquid quod mentitur occidit animam sus p&orte
aliquanda ut hominem fuissementitum omnes homo
mendax ut sit solus dr̃ uerax & iustific&ur in sermo¬
nibus tuis: & uincat cum iudicauerit: aut igitur homo
noneris nemendax sis uut siquia homoes mendax fue¬
riscum paricidis & alteris punieris: nulla est enim in¬
terp& cata diuersitas & non tibi abebunt tantas gra¬
tias quos dehumileͥ in sublime leuas quantum irascen¬
tur.quos prapter leue cotidianum que p& catum. In
&teriores tenebras retrusisti: Siautem in ꝑs& uti¬
one qui suffocatur & quide collatur & qui fugerit &
qui incarcerem r&r usus obierit inuariqs. luctaege¬

Expanded text:
homicidium, raca et adulterium, et otiosum sermonem, homicidium, raca et adulterium, et otiosum sermonem, et impietatem uno supplicio repensari, jam et supra tibi responsum est, et nunc breviter respondebo. Aut peccatorem te negabis, ut non sis reus gehennae: aut si peccator fueris, etiam de levi crimine duceris ad tartarum. Os, inquit, quod mentitur, occidit animam . Suspicor te aliquando, ut hominem, fuisse mentitum: omnis enim homo mendax , ut sit solus Deus verax, et justificetur in sermonibus suis, et vineat cum judicaverit . Aut igitur homo non eris, ne mendax sis: aut si quia homo es, mendax fueris, cum parricidis et adulteris punieris. Nulla est enim inter peccata diversitas: et non tibi habebunt tantas gratias quos de humili in sublime elevas, quantum irascentur, quos propter leve quotidianumque peccatum, in exteriores tenebras retrusisti. Si autem in persecutione, qui suffocatur, et qui decollatur, et qui fugerit, et qui in carcerem retrusus obierit, in variis luctae ge
Abbreviated transcription (Latin):
reno fuit an incaelestinullidubium est quin interre¬
no eum fui seres pondeas: ia cobin quofuitdices protinus
in cae lesti & quo modo in celestifuit: cum adhuc xp̃s non
uenis s& incarne quis &undus & cȩlestis adamdicit᷑
Autigitur omnes ante in carnationem xp̃i inu&eri
reputabis adam & iustiquoque interreno homine&
asinistraerunt liter hircos tuos aut sumpium estibi
isa acponere ubi is mahel ibi ia cobubi ĩsau ibi sãs ubi
p&catores nouissimus adam & eotempore numerabi¬
tur quoxp̃s est natus & uirgine & argumentum
duor umadam non profici& ouibus & ȩdistuis quia in
uno adque eodem homine alias ad &tris dĩ stetisse:
alias asinis tris: ab ad amenim us que ad mosenmors
superomnes dominata est &iam super eos qui non p&¬
cauerunt insimilitu dinem preuari cationis ad am:¬
Deeo autem quodniteris ad probare conuitium. &

Expanded text:
reno fuit, an in coelesti? Nulli dubium est, quin in terrereno fuit, an in coelesti? Nulli dubium est, quin in terreno eum fuisse respondeas. Jacob in quo fuit? Dices protinus, in coelesti. Et quomodo in coelesti fuit, cum adhuc Christus non venisset in carne, qui secundus et coelestis Adam dicitur? Aut igitur omnes 373 ante incarnationem Christi in veteri reputabis Adam, et justi quoque in terreno homine, et ad sinistram erunt inter hircos tuos: aut si impium est ibi Isaac ponere, ubi Ismael: ibi Jacob, ubi Esau: ibi sanctos, ubi peccatores; novissimus Adam ex eo tempore numerabitur, quo Christus est natus ex Virgine, et argumentum duorum Adam non proficiet ovibus et haedis tuis, quia in et in uno atque eodem homine, alios a dextris Dei stetisse, alios a sinistris. Ab Adam enim usque ad Moysen, mors super omnes dominata est, etiam super eos qui non peccaverunt: in similitudinem praevaricationis AdamDe eo autem quod niteris approbare, convicium et
Abbreviated transcription (Latin):
& lon go tempore cruciariputas nostrum esse quodlo¬
quimur audia postolum iohannem: qui scit fratrem su¬
ump&carep& catum non ad mortem p&eti dabit᷑ ui¬
atis mino ribus deprȩcemur imp& remus ueniam sip
ma ioribus difficilis imp&ratiosit & in terp&cata &
p& cãmagnamessedistantiam unde & populus isrł
qui ap& cauerat p&catum ad mortem dicitur ad hie¬
remiam: noliorare propopulo hiocne adsumas pro eisde¬
precationem & non obsistas mihi: qui a non & audiamte:
Siau temom nes aequaliter & introimus in sae culum: &
eximus a saeculo & hoc prȩiuditium futurorum est er¬
goaqualiter & iusti & p&catores habe mur apud dm̃
quia nunc parimodo &geramur & morimur quod si
duos esse contendesadam alterum terrenum alterum
caelestem & qui intȩrreno fuerint eos esse a sinistra
qui uero in caelestieos ad & trã: Nesponde mihi inte¬
rim ut deduobus tefratribus interrogem: esau. inter¬

Expanded text:
et longo tempore cruciari. Putas nostrum esse quod loet longo tempore cruciari. Putas nostrum esse quod loquimur? Audi Apostolum Joannem: Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat, ccatis minoribus deprecemur, impetremus veniam. Si pro majoribus, difficilis impetratio sit: et inter peccata et peccata, magnam esse distantiam. Unde et de populo Israel, quia peccaverat peccatum ad mortem, dicitur ad Jeremiam: Noli orare pro populo hoc, nec assumas pro eis deprecationem, et non obsistas mihi, quia non exaudiam te . Si autem omnes aequaliter et introimus saeculum, et eximus de saeculo, et hoc praejudicium futurorum est: ergo aequaliter et justi, et peccatores habebimur apud Deum, quia nunc pari modo et generamur, et morimur. Quod si duos esse contendis Adam, alterum terrenum, alterum coelestem; et qui in terqui vero in coelesti, eos esse a dextris; responde mihi interim, ut de duobus te fratribus interrogem: Esau in ter
Abbreviated transcription (Latin):
a missione membrarum doloram esse com munem cum
apostolus docead ad corinthios alia membra esseo nestio¬
ra alia uere condiora & quȩ uera cdndiora sunt maiore
honestate circum dariquȩ uero perse honesta nostri
non indigere sollicitudine : eiusdem ne or dinis arbitra¬
ris sad nͦeritios & aluum oculos & me atus ꝑquos fimus
& orina digeritur lucerna inquid corporistui estocu
lus sioculus cȩcatus fuerit totum corpus intenebris
est Sidigitum amputer si sum mitatem auriculȩ est
quidem dolor sed non tantum damnum n& tanta cum
dolore de formitas quanta sioculas eruas trunces na¬
res osdissȩces: sine aliis membris uiuerepossumus sine
alus omnino non possumus : sunt p& cata leuia suntgra¬
uia: aliugest d&eͥm milia talenta debere aliutqua¬
drantem & deotioso quidem uerbo & deadulterio rei
tenebimur sed nonidem suffundi & torqueri erubescero

Expanded text:
amissione membrorum, dolorem esse communem, cum amissione membrorum, dolorem esse communem, cum Apostolus doceat ad Corinthios, Alia membra 372 esse honestiora, alia verecundiora; et quae verecundiora sunt, majore honestate circumdari: quae vero per se honesta, nostri Al. nostra non indigere sollicitudine . Ejusdemne ordinis arbitraris et meriti, os et alvum, oculos et meatus per quos fimus egeritur et urina? Lucerna, inquit, corporis tui est oculus tuus. Si oculus caecas fuerit, totum corpus in tenebris est . Si digitum amputes, si summitatem auriculae, est quidem dolor, sed non tantum damnum, nec tanta cum dolore deformitas, quanta si oculos eruas, trunces nares, os disseces. Sine aliis membris vivere possumus, sine aliis omnino non possumus. Sunt peccata levia, sunt gravia. Aliud est decem millia talenta debere, aliud quadrantem. Et de otioso quidem verbo, et adulterio rei tenebimur; sed non est idem suffundi, et torqueri: erubescere,
Abbreviated transcription (Latin):
filius dĩ dr̃ in eoman & & ipse indõ est : Sicredis in xp̃o
quomodo & aposto li crediderunt unum cumeis in xp̃o
corpus efficeris siautem temerariumest fidem eorũ
tibi & opera uindicare qui fide meandem &opera nõ ha¬
titas sponsam sororem in atrem& omnia h& uocabula
unius esse aecclesiȩ cunctos que credentes. his nomini¬
bus significari contrate facit: sienim unus ordo est &¬
clesiȩ & non hab & plurima membra inuno corpore
quid necesseest ut sponsa soror uoc&ur & maternisi
aliorum sponsa aliorum soror aliorum matersit
Stant quiuidem omnes ad extram sed alius stat uts¬
ponsus alius ut frater alius ut filius: filioli inquid mei
tas neeiusdem esse meritieos quiparturiuntur &
qui parturit : Uinde & stulte adserere uoluisteom¬
nia memꝰ aẽ qualiter nos diligere n& ocu lum prȩpo¬
nere digito n& manum auriculȩ: Sed in singulorum

Expanded text:
Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est . Si credis in Christum, Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non hatitas sponsam, sororem, matrem, et omnia haec vocabula unius esse Ecclesiae, cunctosque credentes his nominibus significari, contra te facit. Si enim unus ordo Ecclesiae est, et non habet plurima membra in uno corpore; quid necesse est ut sponsa, soror vocetur et mater: nisi aliorum sponsa, aliorum soror, aliorum mater sit? Stant quidem omnes ad dextram: sed alius stat ut sponsus, alius ut frater, alius ut filius. Filioli, inquit, metasne ejusdem esse meriti eos qui parturiuntur, et qui parturit? Unde et stulte asserere voluisti omnia membra aequaliter nos diligere, nec oculum praeponere digito, nec manum auriculae; sed in singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
eius ad sumimur non naturȩ esse sed gratig &ideo nos
dediteis potestatem pater filias dĩfieri qui credunt:
in nomine eius: qui non &anguinibus neque & uolun¬
tate carnis neque & uolun tate uiri sed & dõnatisunt:
uerbum cara factumest ut nos de carne transi remus
inuerbum: N& uerbum desiitesse quod fuerat n&
homo ꝑdiditesse quod natus est: gloria aucta estnon
mutata natura: uis scire quo modo cum xp̃o unumcorp
efficiamur doce ad teipse qui condidit: qui comedit
car ne mineam & bib& sanguinem meum inmeman& &ego¬
in illo sicut misit meuiuus pater&ego uiuo propt̃ patrem:
& qui comedit me uiuit propt̃ me iste est panisquidecȩlo
descendit: sed & io hannes euangelista quidep&itor exp̃i
hauserat sapientiam in eadem uerba concordatdicens: in
hoc intellegimus quod in eo manemus & ipse in nobis: qm̃
de spũ suo dedit nobis: Siquis confessus fuerit qm̃ ih s̃ est

Expanded text:
ejus assumimur, non naturae esse, sed gratiae: et ideo nos dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus: qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Verbum caro factum est, ut nos de carne transiremus in Verbum. Nec Verbum desiit esse quod fuerat: nec homo perdidit esse, quod natus est. Gloria aucta est, non mutata natura. Vis scire quomodo cum Christo unum corpus efficiamur? Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in mein illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est
Abbreviated transcription (Latin):
nẽi seclcũ er̃iitaci uirginẽ quia nom om̃s uirgo abscon¬
dita est n& ab hominũ fortuitõ separat acons p&etudeni¬
q: & reb&eca ingenesi obnimiã castitate & &clesiar
trpũ. quẽ suauir ginq̾ate signabat aħ alma scribit᷑
non be thula sicut manefestũ esse poterit & sermo¬
nibus pueri abraham quos loquitur in mesopotamia
meam quam ego ingredior: & ce cdinste tero suꝑ fontem a quȩ
uirgo quae egreditur ut hauriat aquam & dixero ad eã da
mihi paululum aquae ut bibam de hy driatua &r esponderit
& tubibe & camelistuis hauriã haeerit uxor quã prae¬
parauit dñs filio dominimei: In eo eñi loco in quo ait

Expanded text:
nem, sed cum ἐπιτάσει virginem; quia non omnis virgo absconnem, sed cum ἐπιτάσει virginem; quia non omnis virgo abscondita est, nec ab hominum fortuito separata conspectu. Denique et Rebecca in Genesi ob nimiam castitatem et Ecclesiae typum, quem in sua virginitate signabat, ALMA scribitur, non BETHULA, sicut manifestum esse poterit ex sermonibus pueri Abraham, quos loquitur in Mesopotamia,meam per quam ego ingredior, ecce dum stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut hauriat aquam, et dixero ad eam: Da mihi paululum aquae, ut bibam de hydria tua; et responderit, et tu bibe, et camelis tuis hauriam: haec erit uxor, quam praeparavit Dominus filio domini mei . In eo enim loco, in quo ait
Abbreviated transcription (Latin):
centia sponsus uirgo lauclatus asponsauirgine laudat u cissum
uirginẽ sponsam & dicit ei speciosi factisunt gressustui incal¬
cia mentis filia minadab quo dint̃ pratat᷑ populi  tese osse¬
rentes uirginitas enim uoluntaria est & ideo gressus & lesia
incastitatis pul chritudine tͦue laudantur : Non estliu¬
ius tempor es inmorẽ cõmentarii omnia decantico cantico¬
rum uirginitatis panderesacramenta quia & haec ipsa fasti¬
dio sol&torinares contracturas ñ ambigo : Loquatur
e saias speinostrae fidei que mysteriũ: Ecce uirgo lnutero¬
tuo concipi& & pari& filiũ &uocabis nomen eius emmanu¬
hel: scio nid deos opponere solere in ebreo uerbũ aħ almãe
non uirginẽ sonare sed adulescentulam : & reuera uirgo
propriae bethułã appellatur adulescentula autẽ uel pu¬
ella non ahalm̃a dcitur sed ñ & đra quidest igit᷑ quod sig¬
nificat ahalma absconditã uir ginẽ ⁊idest nonsolũ uirgi¬

Expanded text:
centia . Sponsus virgo laudatus a sponsa virgine, laudat vicissim centia . Sponsus virgo laudatus a sponsa virgine, laudat vicissim virginem sponsam, et dicit ei: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab, quod interpretatur, populi se sponte offerentis . Virginitas enim voluntaria est, et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. Non est hujus temporis in morem Commentarii omnia de Cantico canticorum virginitatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso lectori nares contractura non ambigo. 32. Loquatur Isaias spei nostrae fideique mysterium: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabis nomen ejus Emmanuel . Scio Judaeos opponere solere, in Hebraeo verbum ALMA  , non 288 virginem sonare, sed adolescentulam. Et revera virgo proprie BETHULA   appellatur, adolescentula autem vel puella, non ALMA dicitur, sed NAARA  . Quid est igitur quod significat ALMA? Absconditam virginem, id est, non solum virgi
Abbreviated transcription (Latin):
ginibus & dlesicȩ proph&antis : complebuntur infantibus & ꝓuellis
ludentibus platea eius : Quid enimbonũ eius est hisifrũmela¬
& inqua drage simo quartopsalmoseriptum est : ad ducentur
regiur ginis posteã ꝓximȩeius ad ferentur tibi in laetitia
&xultatione ad ducentur intẽpłuregis : Sequitur hor¬
tus condusus soror mea sponsa hortus condusis foris signatiis:
Quod dusũ est a đ que signatũ similitudiñe hab& matrisdm̃
matris &uirguns: unde & pulcro saluatoris nouo quodinpe¬
tradurissiniꝰ fuerit &cisumn&ante n& postea quispiam
positus : &x tamen haecuir goꝑ p&ua multarũ mat̃ estiurginũ:
equitur enim: emissionestuȩ: para disus malo granatorũ
niũ uir trtũ significatur inuir ginpate conceptus fra¬
truelis meus candidus & rubi cundus candidus in uirginitate
rubicundus inmartyrio: & quia rubicundis & candidus est
ideircostati ad ditur: guttur eius dulce dinis &t totus concupis

Expanded text:
clesiae virginibus prophetantis: Complebuntur infantibus et puellis clesiae virginibus prophetantis: Complebuntur infantibus et puellis ludentibus plateae ejus. Quid enim bonum ejus est, et quid puls in quadragesimo quarto Psalmo scriptum est: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi in laetitia, et exsultatione. Adducentur in templum regis. 31. Sequitur: Hortus conclusus, soror mea, sponsa: hortus conclusus, fons signatus . Quod clausum est, atque signatum, similitudinem habet Matris Domini, t in sepulcro Salvatoris novo, quod in petra durissima fuerat excisum, nec ante, nec postea quisquam positus est. Et tamen haec virgo perpetua multarum est mater virginum. Sequitur enim: Emissiones tuae paradisus malogranatorum cnium virtutum significatur in virginitate concentus. Fratruelis meus candidus et rubicundus; candidus in virginitate, rubicundus in martyrio. Et quia rubicundus et candidus est, idcirco statim additur, guttur ejus dulcedines, et totus concupi
Abbreviated transcription (Latin):
rem carnis & nubtias significaecorporeasilico
ex dudit hunc sensum & ait : uulnerasti cormeum
soror mea sponsa ubisororis nomen est suspicio omnis
fedi amoris & dudiur : quã specic sasunt uberote ua
sermodi hospitium quamspeciosa sunt uberatua auino: QIuidistidiu¬
numest quo dsponsȩ mammias pulcher imees facit & pudi citiae lacte
fecunidas nẽe peillũd dequo sponsus in sequentibus loquitur bibȩiu¬
nũmeũ cũ lac temeo manducate proximi & bibete : & in ebriamini
fratres : Unde & aposto lidicebantur inusto plenimuste inquid non
uino ueteri quiauinum nouum in utres nouos mittitur & nonam¬
bulabant inu&ustate litterȩ sedinnouitate sp̃s hocest uinũ quod
cum Inebriauerit adulescentulas & puellas statiuir ginitatem
sitiunt & incrapulam castitatis eructant & x pl&ur illud uati¬
cinium gac chariae : dumtaxat iux ta hebraicam uer &atẽ. deuir¬

Expanded text:
rem carnis, et nuptias significare corporeas, illico rem carnis, et nuptias significare corporeas, illico excludit hunc sensum, et ait: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa. Ubi sororis nomen est, suspicio omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera tua sermo Dei hospitium. Quam speciosa sunt ubera tua vino. Quod istud vinum est, quod sponsae mammas pulcherrimas facit, et pudicitiae lacte fecundat? Nempe illud, de quo sponsus in consequentibus loquitur: Bibi vinum meum cum lacte meo. Manducate, proximi mei, et bibite, et inebriamini, fratres . Unde et Apostoli 287 dicebantur musto pleni; Musto, inquit , non vino veteri; quia vinum novum in utres novos mittitur : et non ambulabant in vetustate litterae; sed in novitate spiritus . Hoc est vinum quod cum inebriaverit adolescentes et puellas, statim virginitatem sitiunt; et in crapulam castitatis eructant, et expletur illud vaticinium Zachariae, dumtaxat juxta Hebraicam Veritatem de Ec
Abbreviated transcription (Latin):
a capite sanir & ermon a cubilibus leonum amontibus leo¬
pardorũ libanus Ter hsc nocidest candor int̃practatur
ueniergosponsa candidissima dequa & a libidicitur piȩ est
ista que ascendit de albata & cransiꝑuiã hiuus seculi ab &cor¬
dio fedei & & sanir quod int̃ pr&aturardens iucerna suxta
illud quod in psalmo legimus: lucernapedibus meis uerbum
tuũ dñe & lux simitis meis & ermonidest consacrationem:
& fugeleonũ cubilia : &lepardorum montes qui pͥos sunt mu¬
tare uari&atẽ suđ̃ : fuge in quid cubilia fuge suꝑ biã demo
s soror measporsa uulneras ticor meũ¬
o callitui: quod ditit huius cemo di est: non repudio nubtias:
habes& sinistrũ oculum quẽ tibi dedi prope inbscilli¬
tatẽ eorũ quir& tauidere non possunt sed magis mihi
ed ex t̃ uirginitatis oculus plac& quis caecatus fuerit
omnecorpus intenebris est: ac neputarenius eum amo¬

Expanded text:
a capite Sanir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leoa capite Sanir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leopardorum . Libanus λευκασμὸς, id est, candor interpretatur. Veni ergo, sponsa candidissima, de qua alibi dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? et transit per viam hujus saeculi: ab exordio fidei, et ex Sanir, quod interpretatur dens lucernae, juxta illud quod in Psalmo legimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lux semitis meis : et Hermon, id est, consecratione: et fuge leonum cubilia, et leopardorum montes, qui non possunt mutare varietatem suam. Fuge, inquit, cubilia leonum,  soror mea sponsa, vulnerasti cor meuo colli tui . Quod dicit, hujuscemodi est. Non repudio nuptias, habes et sinistrum oculum, quem tibi dedi propter imbecillitatem eorum, qui recta videre non possunt. Sed magis mihi dexter virginitatis oculus placet, qui si caecatus fuerit, omne corpus in tenebris est. Ac ne putaremus eum amo
Abbreviated transcription (Latin):
iihi fac uocem tuã quoniã uox tua suauis & faciestua specio
sadunituum uultum tegeris cũ mose & uel amentũ esse inlege
n& faciemtuam ui debam n& uoce dignabar audiredicensexsi
uelata facie. contẽplare gloriam mea & p&rȩ firinissime
tegere promura li: quod audiessponsa aperit sacramenta
pudicitiae fratruelis meus mihi & ego illiqui pascit᷑ int̃
lilia hoc est lnt̃ uirginum candentissimas choros: uissci¬
re qualeutrus salo mon & pacȩ ficus noster solium quales
habeat armigeros: Ecceait l&us salo monꝑs sex¬
sagadnta potentss iuircuit ueuis dqotentib israbel om¬
habent infemoresicut de ille iudx:¬
qui simũ & totũ carne deditum omnes amputansuoluntates :
uir ginum greges & loquar sponsȩ meae: totaspeciosaes proxi
quit sibi scãm & clesiam non habentem maculam neq rugã ueni
alibanosponsa uenia libanouenies & transibis ab initio fedei

Expanded text:
fac mihi vocem tuam, quoniam vox tua suavis, et facies tua speciosa fac mihi vocem tuam, quoniam vox tua suavis, et facies tua speciosa . Dum vultum tuum tegeres cum Moyse, et velamentum esset in Lege, nec faciem tuam videbam, nec vocem tuam dignabar auvelata facie contemplare gloriam meam, et petrae firmissimae tegere promurali. Quod audiens sponsa aperit sacramenta pudicitiae: Fratruelis meus mihi, et ego illi qui pascit inter lilia , hoc est, inter virginum candidissimos choros. Vis scire, quale verus Salomon pacificus noster solium, quales habeat armigeros? Ecce, ait, lectus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu ejus de potentibus Israel, omhabent in femore, sicut Aoth ille judguissimum et totum carni deditum, omnes amputans voluptates. Ivirginum greges, et loquar sponsae meae: Tota speciosa es, amiquit, sibi sanctam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam . Veni a Libano, sponsa, veni a Libano: Venies, et pertransibis ab initio fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
quõ & ce hiemps transit pluuiꝰ abut abit sibi hoc deu&er ꝓ
testamento:rursũ deeuangelio & urginitate flore s uisis
int̃ratemp s&ctionis aduenit : Nonne tibiuid&ur id ip¬
sũdicere quod &apostolus suꝑ est ut & quihabent uxo¬
res sic sint quasi non habeant & manefestius depraeco¬
nio castatis: uoxait turturis. audita est int̃ranostra:
tur tur auis pudi cissima sẽꝑ habitans insublinubus:
tr pusest saluatores : legam: phiologas & repperiem:
turturis hanc essenaturam : ut si parẽ ꝑ diderit alteri noniungatur:
& intellegemus diganiam. &iam amutis aiib: reprobare: statimq
tur turdicit adtur turem ficus produxit gras sus suosi destuete¬
rfslegis praecepta ceciderunt :  deeuangelio : utes flor entꝰ dede¬
runt odoremunde & a postolds : xp̃ibonus odorsumus : Surgeue¬
iu proximamea speciosame a & ueni colũ bamea inuelamento
p&rȩ luxta promurale & ostendemihi faciẽ tuã & auditã

Expanded text:
quia ecce hiemps transiit, pluuia abquia ecce hiemps transiit, pluuia abTestamento. Rursum de Evangelio et virginitate. Flores visi sunt in terra, tempus sectionis advenit . Nonne tibi videtur idipsum dicere, quod et Apostolus: Superest ut et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant ? Et manifestius de praeconio castitatis: Vox, inquit, turturis audita est in terra nostra . Turtur avis pudicissima, semper habitans in sublimibus, typus est Salvatoris. Legamus physiologos , et reperiemus, turturis hanc esse naturam, ut si parem perdiderit, alteri non jungatur; et intelligemus digamiam etiam a mutis avibus reprobari. Statimque turtur dicit ad turturem: Ficus protulit grossos suos , id est, veteris Legis praecepta ceciderunt, et de Evangelio vites fiorentes dederunt odorem. Unde et Apostolus: Christi bonus odor sumus . Surge, veni, proxima mea, sponsa mea, et veni. Tu columba mea in velamento petrae juxta promurale, et ostende mihi faciem tuam, et auditam
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentatua candida : candor uestiuni sempit̃nus. uirginita¬
tis est puritas. Inmatutino semꝑnauimus semen nostrũ &tespe¬
ram non cessemus.: Quiseruiuim: Inlegenubtiis uirginitati
aduersarius totũ put& esse pronubtiis uirginitatis condene¬
re sacramenta monstrabo: Audiam: quidloquitur sponsa ante¬
quã sponsus eius ad t̃rasueniat patiatur inferos pene tr& aoresur¬
gat: similitudines aurꝑ faciemuf tibi cum distinctionib argen¬
ti quousq: r& in recubito suo est ante quãresurger & dñs &e
uangeliũ corus car& ñ habebat aurũ sponsa sed similitudines
auri argentũ autem quod innubtiis haberese pollic& ur
habebatuariũ atq distinc tuminuiqduis contenentib acma¬
ritis deinde sponsus respondit adsponsam &doc& eã quod
u&eres legisum bra transierit : & uer&as euangelii uene¬
rit : Surgeueni proxima measpeciosamea colũ bamea

Expanded text:
vestimenta tua candida . Candor vestium sempiternus, virginitavestimenta tua candida . Candor vestium sempiternus, virginitatis est puritas. In matutino seminavimus semen nostrum, et ad vesperam non cessemus. Qui servivimus in Lege nuptiis, virginitati adversarius totum putat esse pro nuptiis, virginitatis continere sacramenta monstrabo. Audiamus quid loquatur sponsa, antequam sponsus ejus ad terras veniat, patiatur, inferos penetret, ac resurgat. Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoadusque rex in accubitu suo est . Antequam resurgeret Dominus, et Evangelium coruscaret, non habebat aurum sponsa, sed similitudines auri. Argentum autem quod in nuptiis habere se pollicetur, habebat varium atque distinctum in viduis, continentibus, ac maritatis. Deinde sponsus respondet ad sponsam, et eam docet, quod veteris Legis umbra transierit, et veritas Evangelii venet: surge, ueni, proxima mea, speciosa mea, columbamea,
Abbreviated transcription (Latin):
considera uerbiln homine : & uir & femina contin&ur:
& mulier ẽ inquid in hi s omnibus ñ inueni Legam: princi
piũ geneseos & inueniem: adã hoc est hominẽ tamuirũ quã
feminã nuncuparicũergoboni creatisum: & rectiadõ ipsi
uitio nostro sum: ad peiora delapsi & quod inparadisor&¬
tũ in nobis fuis s& egredientibus deparadiso. deprauatum
est: quod obieceris antequã p&careNT S&xumuiri & femi¬
ne fuisse diuisu & absq peccato eos potius coniungł quid fu¬
turũ fuerit incer tumẽ: neq eñĩ posum : đi scire iuditia
& & nostro arbitrio illius sententiae praeiudicarȩ: hoc q̃đ
factũ est in propatolo est . Quod qui in para diso uirgines
ꝑ manses ei& te depara dipo copulati sur ł: aut quid no
tiarieiciuntur deparadiso & quo dibi ñ feceruNT
intra faciunt sutstatim a principio conditionis humane uirginȩ¬
tatẽ paradisus: Et tͣranubtias dedi cauerit homnitẽ pore sinc

Expanded text:
Considera vim verbi. In hominem, et vir et femina continetur: Considera vim verbi. In hominem, et vir et femina continetur: et mulierem, inquit, in his omnibus non inveni. emus Adam, hoc est, hominem, tam virum quam feminam nuncupari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi vitio nostro sumus ad pejora delapsi: et quod in paradiso rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso depravatum est. Quod si objeceris, antequam peccarent, sexum viri et feminae fuisse divisum, et absque peccato eos potuisse conjungi. Quid futurum fuerit incertum est. Neque enim Dei possumus scire judicia, et ex nostro arbitrio, illius sententiae praejudicare. Hoc quod factum est, in propatulo est, quod qui in paradiso virgines permanserunt, ejecti de paradiso copulati sunt. Aut quid nocciari? Ejiciuntur de paradiso: et quod ibi non fecerunt, in terra faciunt, ut statim a principio conditionis humanae, virginitatem paradisus, et terra nuptias dedicaverit. In omni tempore sint
Abbreviated transcription (Latin):
dicitiam quod plantatũ est tẽp anplexandi & temp
longefieri ab amplexu: tẽpus amandi & tẽp odiendi
tẽ pus belli & tẽp pacis: simul quenos cõmon&eñ degẽ
euangelio praferamus: nepur ꝑtatẽ uirginitatis
nuptis putem : ȩ quandã melioras̃ dicens noiussima sermonesquã
initiũ eius Statĩq subiungit: nedixeris quid factũ est qͥa dies
priores meliores erant quam hi quia non sapient̃ int̃rogasti de
hoc & reddit causam quaredies posteriores melioresfł quã prio¬
res. qua bona est Inquit sapientia cumhereditate: In le geeñi sapi¬
entiã carius mors seq bat᷑ occidens in eb angelio sapienti ã sp̃sbe
reditas & p&ctatae t̃na.: Eccehoc inuendix̃ & clesi astes homi¬
nem unum denulle inuem: & mulierẽ in his omnib ñinueni:
Verũ tamen reppert quod fecit̃ đs hominẽ rectũ & ipsiquae¬
sier̃ cogitationes malas.: P&ctũ hominẽ inuenisse sedicit:

Expanded text:
dicitiam quod plantatum est. Tempus amplexandi, et tempus dicitiam quod plantatum est. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Evangelio praeferamus; nec puritatem virginitatis, nuptiis putemus aequandam. Meliora sunt, dicens, novissima sermonis, quam initium ejus . Statimque subjungit: Ne dixeris, quid factum est, quia dies priores meliores erant, quam hi. Quia non sapienter interrogasti de hoc : et reddit causam quare dies posteriores meliores sint quam priores: quia bona, inquit, est sapientia cum haereditate. In Lege enim sapientiam carnis, mors sequebatur occidens: in Evangelio sapientiam spiritus, haereditas exspectat aeterna. Ecce hoc inveni, dicit Ecclesiastes, hominem unum de mille inveni, et mulierem in his omnibus non inveni. Verumtamen reperi, quod fecit Deus 284 hominem rectum; et ipsi quaesierunt cogitationes malas. Rectum hominem invenisse se dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui semꝑ in saciabis est : qui& tinctus accenditur & postcopiã rursũ
In obsest animũq uirflem effeminat & &cepta passione quam
sustinst aliud nonsinit cogitare: Simile quid& insequenti
parabala legȩmus : ꝑ triamouetur t̃ra quartũ autẽ non po¬
test ferrȩsi seruus ÷ egn& & stultus si satur &ur panibus & o¬
dios auxor si habeat uirũbonũ & ancilla sieiciat domi
qđ ad hocpericulum bim ꝑ n& fierigraueest : quienim ducit
uxorem inambiguo estutrũ odiosa anamabilẽ dicatsio¬
diosam duxerit ferrinon potest si amabiłe amorillius.
Inferno & arenti t̃ra & incendio conparatur: Ueniam:¬
ad & desiasten deipso quoque testimonia paucaponen¬
tes omnib tẽp ẽ. & tẽp omnir ei subcaelo tẽpuspariendi
&̾temp moriendi : tẽp plantan di & tẽp euellendi
ineuangelio cũ xp̃o plantmus in nubtis euellamus ꝑ pu¬

Expanded text:
qui semper insatiabilis est, qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum qui semper insatiabilis est, qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam sustinet, aliud non sinit cogitare. Simile quid et in sequenti parabola legimus: Per tria movetur terra, quartum autem non potest ferre : si servus regnet, et stultus si saturetur panibus, et odiosa uxor si habeat bonum virum: et ancilla si ejiciat dominAtqui hoc periculum in memet fieri grave est. Qui enim ducit uxorem, in ambiguo est, utrum odiosam, an amabilem ducat. Si odiosam duxerit, ferri non potest. Si amabilem, amor illius inferno, et arenti terrae, et incendio comparatur. Saad Ecclesiasten, de ipso quoque pauca testimonia ponentes. Omnibus tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Tempus pariendi, et tempus moriendi, tempus plantandi, et tempus evellendi in Evangelio cum Christo. Plantavimus in nuptiis, evellamus per pu
Abbreviated transcription (Latin):
& uirosi offender & migrandũ est stilli cidide eiciunt
hominem in de hiemali dedomosua ħ Similit̃ & mu¬
lier maledica depropria domo: adsiduis quippe iurgus
& cotidiana garrulitate facit ꝑ p̾luere domumeius & ei¬
cit eum decedibus suis id est de&cclesia: unde & supra abeo¬
dicuntur ne forte ꝑ fluamus : il luduero quistaceat quod
sub denigmates cribitur sangui sugȩtres filide erant
dil&tione dilacte &istae non satur a ueream & quar¬
retȩ non sufficit dicere sadȩs est : infernus & amor muli¬
erͥs. & t̃ra que non satiat᷑ aqua &ignis non dicpnt
satis est isanguis ugahiabalus est : iabolifiliȩ sunt dil&tione
dil&etȩquȩ satiari int̃f&ctorum cruore non possunt. infernus & a¬
mor mulieres & t̃ra arens &ignis & aestu ans non hicdem & rice
non de Nteradicitur.: Sedamor mulierȩs generalit̃ accusatur

Expanded text:
t viro si offenderit, migrandum est. Stillicidia ejiciunt t viro si offenderit, migrandum est. Stillicidia ejiciunt hominem in die hiemali de domo sua, similiter et mulier maledica de propria domo . Assiduis quippe jurgiis et quotidiana garrulitate facit perfluere domum ejus, et ejicit eum de aedibus suis, id est, de Ecclesia. Unde et supra ab eolius his quae dicuntur, ne forte supereffluamus . Illud vero quis taceat, quod sub aenigmate scribitur? Sanguisugae tres filiae erant dilectione dilectae, sed istae non saturaverunt eam, et quartae non sufficit dicere satis est: Infernus, et amor mulieris, et terra quae non satiatur aqua, et ignis non dicit satis est . Sanguisuga diabolus est, diaboli filiae sunt dilectione dilectae, quae satiari interfectorum 283 cruore non possunt: Infernus, et amor mulieris, et terra arens, et ignis exaestuans . Non hic de meretrice, non de adultera dicitur, sed amor mulieris generaliter accu
Abbreviated transcription (Latin):
statimq sub iungit: terrigenȩ apud eam pertuNł
& in profunđdũ inferi incurrunt: Qui suntt̃ ri
ginȩ quia puꝰ eã pertunt᷑ ũtiq illȩ qui secunt᷑
primum ađa quide t̃ra est & ñ secundũ qͥ decaelo est
&rur sum inalioloco: Sicatiligno uerme sta ꝑdit uirũ suum
coniugibus &ego tibibreuit̃ respondebo quae eñĩ mihiin cũbit
necessitas uenire in dubiũ utrumala anbonasit futura
quam duxerom̃elius est inquit habitare int̃radeserta quã
cum uxore litigiosa &ira cunda: Qũa rarũ sit uxorem sine
hisuitus iuenire nouit ille quidexit uxorem un depulchre
uarius geminus sub limis orator: quinon inquidlitigat
caelebs est melius habitare iangelo tectiquam cumux ore
male dica indomo cãmuni: Sido muscum munismariti.
&uxoreserigit uxorem in superbiam & contumeliã uiro
facit quanto magis siditior uxor fuerit: &indo moeius
uir manserit incipit enimnonuxor seddominaesse :¬

Expanded text:
statimque subjungit: Terrigenae apud eam pereunt, statimque subjungit: Terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurrqui apud eam pereunt? Utique illi, qui sequuntur primum Adam, qui de terra est, et non secundum, qui de coelo est. Et rursum in alio loco: Sicut in ligno vermis, ita perdit virum suum dictum esse, et ego tibi breviter respondebo: Quae enim mihi incumbit necessitas venire in dubium, utrum bona an mala futura sit quam duxero? Melius est, inquit, habitare in terra deserta, quam cum uxore litigiosa et iracunda . Quam rarum sit uxorem sine his vitiis inveniri, novit ille qui duxit uxorem. Unde pulchre Varius Geminus sublimis Orator, Qui non litigat, inquit, coelebs est. Melius est habitare in angulo tecti, quam cum uxore maledica in domo communi . Si domus communis mariti et uxoris erigit uxorem in superbiam, et contumeliam viro facit: quanto magis si ditior uxor fuerit, et in domo ejus vir manserit! Incipit enim non uxor esse, sed domina; e
Abbreviated transcription (Latin):
& quod pd̃tabas esse pronuptus prouirgene tate sentire
cogaris : nansis aluatur mulier infiliorum generatione:
& liberorũnomerus salus matrumest curad didit
siꝑ manserunt filii infide & castitate & scĩ ficatione
cum castitate tunc ergo saluabitur mulier si illos
adquirat in liberis & damnum radicis & carieniflo¬
re compess& & pomis: Supra intransit d ubi nobis ad¬
uer sarius proposuerat salomonem multinubum quitẽ¬
pludĩ &xtruxit strictim responderamũtꝑ questio¬
nes reliquas curreremnuncne clamit& & hunc
& alius inlege patriar chas proph&as & sanctas
uiros a nobesse timeratas: proponam huis ipsius
qui multas uxores & concubinas habuit denuptiis
uoluntatem nemo enim melius scire potest quid sit
uxor uel mulier nisulle qui passus est : loquit̃ ergo in pro¬
uerbus : Mulier insipiens &audax in ops panis effi¬
citur: cuius panis ñempe illius qui decaelo discendit

Expanded text:
et quod putabas esse pro nuptiis, pro virginitate sentire et quod putabas esse pro nuptiis, pro virginitate sentire cogaris. Nam si salvatur mulier in filiorum generatione, et liberorum numerus salus matrum est, cur addidit, si permanserint filii in charitate et sanctificatione cum castitate? Tunc ergo salvabitur mulier, si illos psa perdidit, acquirat in liberis, et damnum radicis et cariem, flore compenset et pomis. versarius proposuerat Salomonem multinubum, qui Templum Dei exstruxit, strictim responderam, ut per quaestiones reliquas currerem. Nunc ne clamitet, et hunc et alios in Lege patriarchas et prophetas et sanctos viros a nobis esse temeratos, proponamus hujus ipsius, qui multas uxores et concubinas habuit, de nuptiis voluntatem. Nemo enim melius scire potest quid sit uxor, 282 vel mulier, illo qui passus est. Loquitur ergo in Proverbiis: Mulier insipiens et audax, inops panis efficitur . Cujus panis? Nempe illius qui de coelo descendit:
Abbreviated transcription (Latin):
eres in habitu ornato: cũ uere condia & castitate
ornantes se non intortes crinib: aut aurouel
margaritis siue ueste praetiosa : Sed quod dec&
nulieres promit tentes pi&atẽ ꝑ operabona mu¬
lier infilentio discat cumomne subi&tione: doce¬
reautẽ inuliere ñ ꝑ micto neque dominare in ui¬
rum sedesse insilentio: & neuider&ur mulia¬
rꝑsdura conditio qua cam inmariti redegerit
seruitutem  egis necordatur antiq: & adori¬
ginale xemplum redit quodadam prim: fact᷑
sit deinde mulier &costa eius: & quodadam
diabolus seducere non potuerit: sedeuã & quod
post offens amđi statim uero subi&tasit & ad
maritumillius facta conuersio: quodq: errorẽ
u&erem illa quae semel conubio copulata est
N redacta in conditionẽ euȩ filiorũ procre¬
& pudi citia nonenim ut in ale hab&ur inlatinis codicibus. sabri¬
&as est legenda sed castitas. idest. QΩ Φ pocrN
Videlgitur quomodo &x hoc quoque ipsotestimonio superisis

Expanded text:
eres in habitu ornato, cum verecundia et castitate, ornantes se, non in tortis crinibus, aut auro, vel margaritis, sive veste pretiosa: sed secundum quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum; sed esse in silentio Et ne videretur mulieris dura conditio, quae eam in mariti redigeret servitutem, legis recordatur antiquae et ad originale exemplum redit: quod Adam primus factus sit, deinde mulier ex costa ejus: et quod Adam diabolus seducere non potuerit, sed Evam: et quod post offensam Dei statim viro subjecta sit, et ad maritum illius facta conversio: quodque errorem veterem illa quae semel connubio copulata est, et redacta in conditionem Evae, filiorum procrecatione et pudicitia: non enim ut male habetur in Latinis codicibus sobrietas est legenda, sed castitas, id est, σωφροσύνη. Vide igitur quomodo ex hoc quoque ipso testimonio supereris:
Abbreviated transcription (Latin):
& &x pl&o triennio introductus est adregis obsequiũ.
Aonequis put& hie gȩdhel iamuiri meminis se danibelis
& non pueri factũ est in quĩd inanno sex toregis scilic& ioa¬
ehin in sex tomense in quinta mensis & ego sedebat in domo
mea & senesiuda sedebant corãme: atq in eadẽ die cum dicit᷑¬

Expanded text:
et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. Ac ne quis putet Ezechiel jam viri meminisse Danielis, et non pueri; Factum est, inquit, in anno sexto, regis scilicet Joachim, in mense sexto, in quinta mensis ; Et, Ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebant coram
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊aħprincipi eunuchorum ut introducer &
pul chros facie & intellegentes sapientiã: & argu¬
men tantur : sidesemine regio el &ctisunt danhel
& trespueri desemine autem regio eunu chos
foreserptura praehxit. hofesse quieunuchi factisunt : siuero illud
opposierit quo di hie zechi ohel dicitur noc & cdambel exiob
hiterra paeattra ce filios & filias liberare nom posse responden
duimest quodiuxtar pothesti dictum sitneq enim eotẽpore
noe & iob erant quos multis ante seculis fuisse cognouimus
& est sensus sitales & talesuri fuerint intrap&ecatrice filios
suos &filias lberare non potterunt quia iuistitia patris non
uberabit filum n& poc catum alterius alteri seputabitur
anmma enim quae p&cauerit ipsamori&ur . Sed & hõo
elicendum: dani hel iuxta historiam lib rieius ciuo achin
rege captum eotempore quo hie xihelductus est incapti¬
uita tẽ quomo ergo potuit habere filios qui ad huc puererat

Expanded text:
nez principi eunuchorum, ut introduceret nez principi eunuchorum, ut introduceret pulchros facie, et intelligentes sapientiam . Et argumentantur, si de semine regio electi sunt Daniel et tres pueri; de semine autem regio eunuchos fore Scriptura praedixit, hos esse qui eunuchi facti sunt. Si vero et illud opposuerit, quod in Ezechiele dicitur , Noe et Daniel et Job in terra peccatrice fdum est, quod juxta hypothesin dictum sit. Nec enim eo tempore Noe et Job erant quos multis ante saeculis fuisse cognovimus. Et est sensus: Si tales et tales viri fuerint in terra peccatrice, filios suos et filias liberare non poterunt; quia justitia patris non liberabit filium; nec peccatum alterius alteri imputabitur. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Sed et hoc dicendum, Danielem juxta historiam libri ejus, cum Joachim rege captum eo tempore, quo Ezechiel quoque ductus est in captivitatem. Quomodo ergo potuit habere filios, qui adhuc puer erat?