comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quimissus ẽ . &is quimi sit nec discipulus & doctor ut ipsedocuit
dicens: sicuti docuit mepater sicloquor: similis & imitatur & is
cuius ẽ similis & quem imitatur is qui orat & is quiex audit is
qui gratias agit & is quibenedic̃: Is qui sus cȩpit mandatum &
isqui dedit mandatum minister & praecipiens supplex &
eminens subitus & superior unigenitus & ingenitus sacerdos
& ds̃: exparte aliquauerissime dicunt: sed ea contrasabellia nos
non contradicant: Illienim unum & eundem dicunt filiũ es se
qui pater ẽ nos autem patrẽ gignentẽ & filium genitum duas
dicimus esse personas sed nonduas diuersasq: naturas Nonergo
n& ad naturamgignentis. & geneti sed hominis & dĩ secundum
genitus ẽ &gignenti coeternus : & lic& sit pri mogenitus omnis
oreature : qua in illo condita sunt omnia priusque ille est geni¬

Expanded text:
qui missus est, et is qui misit; nec discipulus et doctor, ut ipse docuit qui missus est, et is qui misit; nec discipulus et doctor, ut ipse docuit dicens, « Sicuti docuit me Pater, sic loquor » : similis et imitator, et is cujus est similis et quem imitatur; is qui orat, et is qui exaudit; is qui gratias agit, et is qui benedicit; is qui suscipit mandatum, et is qui dedit mandatum; minister, et praecipiens; supplex, et eminens; subditus, et superior; unigenitus, et ingenitus; sacerdos, et Deus: ex parte aliqua verissime dicunt, sed ea contra Sabellianos, non contra Catholicos dicant. Illi enim unum et eumdem dicunt Filium esse qui Pater est: nos autem Patrem gignentem et Filium genitum duas dicimus esse personas, sed non duas diversasque naturas. Non ergonet ad naturam gignentis et geniti, sed hominis et Dei: secundum genitus est et gignenti coaeternus. Et licet sit primogenitus omnis creaturae, quia in illo condita sunt omnia, priusque ille est geni
Abbreviated transcription (Latin):
uox illa ipsius trinitatis ẽ &per prophetam Nullo dubitante
Irauerunt : non est ex eo consequens quod adiungunt aliũ eẽ
a filio spm̃ scm̃ natura. & ordine agradu & affectu dignitate
& potestate uir tute & operatione : Quando quidem nec hominẽ
diuersanatura ẽ quorum separabilia opera esse possunt quod tri¬
nitatis eẽ non possunt. Ordo autem gradus affectu qui in ueni¬
tur increature disparilitate & in firmitate nullus ẽ in illa
coeterna & aequali & in in passibili trinitate : dignitas uero po¬
testas uirtus . Quomodo non aequalis ẽ omnibus qui eadem &
similit̃ operant᷑ : Quod enim dicunt eos operatione diuersos hoc
omnino falsum esse conuincimus:
idemq: sit pater & filius. generans & nascens cui testimonium
perhib &ur & qui testimonium per hib& maior. & is qui ma orem
conficetur. Is qui addexterã sed& &stat.: &is quised& dathonorem

Expanded text:
vox illa ipsius Trinitatis est per Prophetam, nullo dubitante,vox illa ipsius Trinitatis est per Prophetam, nullo dubitante,raverunt, non est ex eo consequens quod adjungunt: Alium esse a Filio Spiritum sanctum natura et ordine, gradu et affectu, dignitate et potestate, virtute et operatione. Quandoquidem nec hominum diversa natura est, quorum separabilia opera esse possunt, quod Trinitatis esse non possunt. Ordo autem, gradus, affectus, qui invenitur in creaturae disparilitate et infirmitate, nullus est in illa coaeterna et aequali et impassibili Trinitate. Dignitas vero, potestas, virtus, quomodo non aequalis est omnibus, qui et eadem et similiter operantur? Quod enim dicunt eos operatione diversos, hoc omnino falsum esse convicimus. Cidemque sit Pater et Filius, generans et nascens; cui testimonium perhibetur, et qui testimonium perhibet; major, et is qui majorem confitetur; is qui ad dexteram sedet aut stat, et is qui sedis dat honorem;
Abbreviated transcription (Latin):
fie nare &omnes in lumiare suꝑ ommna fidem es cor itese preue
singiis psosindior quo eq̃. & diligentia prosue ritioni e sn
custodiris cõs : łapsos autem in statum pristinũ reparari igno¬
rantes doceri: obliuiscentes ad moneri. peccantes argui pigros hor cay
epranto aduiam ueritatis adduci: in firmossanari caecos in luminaris
Qcetera quae istis pũis cõ tamquam solus ea faciat tribuendaput auer̃
riscõs quibus idem dic̃ : Nolite uocari ab hominibus rabbi : linus ẽ enĩ
magister uester xps̃: Quo modo negabunt axpõ inluminari de quoscrip¬
tum legunt eratlumen uerum quod in luminat omnẽ hominẽ :
Sp̃s ergo ses̃ sicut sinex põ nondoc& aut inluminat quem quã ĩta sinexp̃o
non sanc tificat quicquã : Illud autem quodperprophetã ds̃ dicit
ut sciant quia egosum quis anctifico eos elegant a quodictum uelint
credere : si a patre cur ab eo separant opera sp̃s scĩ cum sanctifi
sia filio saltim ab ipso non separent opera sanc tficator is sp̃s sc̃:

Expanded text:
firmare, et omnes illuminare; super omnia fidem et charitatem praebere singulis, pro studio quoque et diligentia, pro simplicitate et custodiri sanctos, lapsos autem in statum pristinum reparari, ignorantes doceri, obliviscentes admoneri, peccantes argui, pigros hortari, errantes ad viam veritatis adduci, infirmos sanari, caecos illuminari, et caetera quae isti Spiritui sancto, tanquam solus ea faciat, tribuenda putaverunt? ceri sanctos, quibus idem dicit, Nolite vocari ab hominibus rabbi; unus est enim magister vester Christus ? quomodo negabunt aegunt, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem ? Spiritus ergo sanctus, sicut sine Christo non docet aut illuminat quemquam, ita sine Christo non sanctificat quidquam. Illud autem quod per prophetam Deus dicit, Ut sciant quia ego sum qui sanctifico eos ; eligant a quo dictum velint credere. Si a Patre, cur ab eo separant opera Spiritus sancti, cum saSi a Filio, saltem ab ipso non separent opera sanctificatoris Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
iusorat u cho noreet filium hic nonopus est serũ¬
pulose uelledis cernere inter ho noreere &adorce
palqud disto: ꝓpt foriã enim serui dicuntur ista
defilio : dicant si pos sunt ubilegerint cedo gare fib¬
dif ob sp̃uscõ:quod euim subiciunt unde ꝓbcereco¬
neitur ꝓqr uidehe& scriptũ ÷ peeter egote honori¬
fcauissuꝑ toram opur quod de distimihi consuma
cipi& &codnuntiabit uobis: adrondequa agitur
non ꝑtin&: honorat enimomnis quicedoreet
Non autem adorctomnis quihonoraet : Necm & fr̃sse
cundũ apłm inuicem se honore preceueniunt. Nec tam̃
inuice cedorant: alio quinsihonorificare. hocest ad¬
orecre dicant siplac& quod filium eedor& & pater &
hoc iubente filio : quideidicit honorificame:
uodaut̃ dixit despũ scõ demeo accipi&. solu& ipse

Expanded text:
adorat et honorat Filium. Hic non opus est scrupulose velle discernere, inter honorare et adorare quid distet: propter formam enim servi dicuntur ista de Filio. Dicant, si possunt, ubi legerint adorari Fiitu sancto. Quod enim subjiciunt unde hoc probare conentur, quia videlicet scriptum est, Pater, ego te honorificavi super terram, opus quod dedisti mihi consummacipiet, et annuntiabit vobis; ad rem de qua agitur non pertinet. Honorat enim omnis qui adorat, non autem adorat omnis qui honorat. Nam et fratres secundum Apostolum invicem se honore praeveniunt , nec tamen invicem adorant. Alioquin, si honorificare, hoc est adorare; dicant, si placet, quod Filium adoret et Pater, et hoc jubente Filio, qui ei dicit, Honorifica me . Quod autem dixit de S
Abbreviated transcription (Latin):
Iest filii: Nec attendunt quod istomodo meliorer
faciunt spũ scõ apostolorscõs: quicum sedĩ minis¬
tros eẽ dicunt: Noneos utiq ist &iam dĩ paetris minis¬
tros negcebunt: eius quippe ministri facti sunt incu¬
meliores erunt trinitatis ministris: ꝓpterec minoe

Expanded text:
nister est Filii. Nec attendunt quod isto modo meliores faciunt Spiritu sancto Apostolos sanctos; qui cum se Dei ministros esse dicunt, non eos utique isti etiam Dei Patris ministros negabunt. Ejus quippe ministri facti sunt, in cumeliores erunt Trinitatis ministri; si propterea minor
Abbreviated transcription (Latin):
Vellẽ hinc plura dicere Ac meipsũ constringere dũ
qua sitibi p̃tꝰpio ut rihil aliud agerẽquã redderer mihi
cumemaxime debeo adq: ita do fieri quodait oratius
Amcũ mancipium dño quod ominino fieri non pot᷑ pusiadei de
refor memur imaginẽ quã nobis ut pseciosis simũ quid¬
dam& caris simumcus todiend& dedit dũnosipsos nobista¬
lesdedit qualib: nihil possit ꝑr&eripsũ ante ponihac au¬
t̃astione nihil inihiuid&ur operosius & nihiles ł cessationi
similius peque taemꝰ ecc̃ suscipere aut implere animus potest
Nis eo ipso adiuuaente cui redditur unde fit ut homo eius potentia
re fosmaendus sit cuius bonitate ac potestate fosmatus ÷¬

Expanded text:
Vellem hinc plura dicere, ac meipsum constringere, dum Vellem hinc plura dicere, ac meipsum constringere, dum quasi tibi praecipio, ut nihil aliud agerem quam redderer mihi, cui me maxime debeo : atque ita Deo fieri, quod ait Horatius, Amicum mancipium domino . Quod omnino fieri non potest, nisi ad ejus reformemur imaginem, quam nobis ut pretiosissimum quiddam et charissimum custodiendam dedit, dum nos ipsos nobis tales dedit, qualibus nihil possit praeter ipsum anteponi. Hac autem actione nihil mihi videtur operosius, et nihil est cessationi similius: neque tamen eam suscipere aut implere animus potest, nisi eo ipso adjuvante cui redditur. Unde fit ut homo ejus clementia reformandus sit, cujus bonitate ac potestate formatus
Abbreviated transcription (Latin):
quibsurtitur aduietu uoluptatẽq quã ex codẽ illocorpone
cuptt Huimaonac uero anima ꝓpt̾ rationẽ acdq seientia
dequib: agimus quo cs̃ is toc longe psȩsentiora sensib sus¬
pemiit seacor pore quantũ potest & eco quaeintus e liben¬
tius sruitur uoluptate quanõq in sensus declincet
magis ⁊ cnto simeliore homine pecori facit indees
ndisis pueriuagientes quecr̃to alieniꝰres a rationes
tano facilius discernun Sensuexia contẽestu coniune¬
tioneq nũt fitiũ necodoremaliarũ possunt sus tinere
cũquib ẽ suexudo fifuit qua obrẽquauis aliud exa lio meide¬
rit libentꝰ tacmꝰ in eo sermone demorr quo ammon&us
Anima ne se ultra qu& neces sitas cogit refundat in sen¬
sus  Sed ab his potius ad scipsac̃ colligact᷑ &repueres¬
cat do qđ ÷ nouũ hominẽ fieriu&ere exuto a quo incipe
reꝓptꝰ neglestã di legecesta est neces sitas quoneq ueri¬
us neq secretius quicqua scripturis diuinis contin&i

Expanded text:
e capit. Humana vero anima per rationem atque scientiam, de quibus agimus, quod sunt ista longe praestantiora sensibus, suspendit se a corpore quantum potest, et ea quae intus est, libentius fruitur voluptate; quantoque in sensus declinat, tanto magis similiorem hominem pecori facit. Inde est quod etiam pueri vagientes, quanto alieniores a ratione sunt, tanto facilius discernunt sensu etiam contactum conjunctionemque nutricum, nec odorem aliarum possunt sustinere, cum quibus consuetudo non fuit. 55. Quamobrem, quamvis aliud ex alio inciderit, libenter tamen in eo sermone demoror, quo admonetur anima, ne se ultra quam necessitas cogit, refundat in sensus; sed ab his potius ad seipsam colligat, et repuerascat Deo: quod est novum hominem fieri, vetere exuto; a quo incipere propter neglectam Dei legem certa est necessitas, quo neque verius neque secretius quidquam Scripturis divinis continetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ego ei defensionẽ qualẽ potui prȩbuerim Tutamꝰ ipsamltas
formula quȩ nos dec epit cõnposuist & ego quidem taem¬
& siobtinere non potus bona fide adsui qđ mihi satis : ÷
Tiuero sipuaricationis arguaris quid facias a quo &x ꝓduc¬
ta ÷ ut iur gar& audenter & oppugnat᷑ xutturpiter
crederst Se Nũquidn& ÷ hicquis qua iudexia quo huie
uel mihim&uendũ sit Egopriuatim quasi adhibitus iu¬
ris consultus instruendicausce refellere uolui uteua diudt̃o¬
iiuentũ fuerit paeratus adsistaos Aestergo a liquid qđ ꝓ

Expanded text:
ego ei defensionem qualem potui praebuerim, tu tamen ipsam litis ego ei defensionem qualem potui praebuerim, tu tamen ipsam litis formulam, quae nos decepit, composuisti. Et ego quidem tametsi obtinere non potui, bona fide adfui, quod mihi satis est: tu vero si praevaricationis arguaris, quid facias, a quo et producta est ut jurgaret audenter, et oppugnata ut turpiter cederet? A. Numquidnam est hic quisquam judex, a quo huic vel mihi metuendum sit? Ego te privatim quasi adhibitus jurisconsultus, instruendi causa refellere volui, ut cum ad judicium ventum fuerit, paratus assistas. 58. E. Est ergo aliquid quod
Abbreviated transcription (Latin):
sit fences non habere scientia Totãq: illa uelut unagine
scientias qua nufdomur ium c̃e sentiendi Probatũ sane
& siqui de hõdiligentius quae rendũ ÷ aliud temp aucupaboꝵ
niside fintioneillae seͥsis ut ansea qđ nescio quid plus qua ser¬
sum Iucludebat Itecnune contrario uitio uacillare qrdnon
omie sensum potuit includere: Hecbent eni feresensu
concedim: bestus definitioergo illa uitiosae. A fateor nlii
nne inuienpe quore sis tc NCA ccipe aliud uomagisnos hui
Sefinttionis pudeat Nco meminis trutopinor t̃ tuĩ definitu¬
ns uitu tibi demonstratũ quopror sus mibil÷ tur pius us
dudeanimo A Quisi drecus& nollẽsi fieripot ecia iuc
homo qua drupesfec tedicipotest: qua mobsemis tanrade¬
fintio susceptata : Non solualienosterminosinuasisse
neq aliquids siu iuris reliquis se: Sed nihil omnino habu¬
is seꝓpͥumtotũq alienũ occupas seconuietaest a quider¬
po agenus patieris neillã deiuditio itadiscedere quđ qua eni

Expanded text:
tamque illam velut imaginem scientiae, quam miramur, vim esse sentiendi. E. Probatum sane; et si quid de hoc diligentius quaerendum est, aliud tempus aucupabor: nisi definitionem illam sensus, ut antea quod nescio quid plus quam sensum includebat, ita nunc contrario vitio vacillare, quod non omnem sensum potuit includere? Habent enim ferae sensconcedimus bestiis: definitio ergo illa vitiosa est. E. Fateor nihil me invenire quo resistam. 57. A. Accipe aliud quo magis nos hujus definitionis pudeat. Nam meministi, ut opinor, tertium definitionis vitium tibi demonstratum, quo prorsus nihil est turpius; cum dum de anima? E. Quis id recuset? Sed nollem, si fieri potest, etiam hic homo quadrupes recte dici potest. Quamobrem ista nostra definitio suscepta tua, non solum alienos terminos invasisse, neque aliquid sui juris reliquisse, sed nihil omnino habuisse proprium, totumque alienum occupasse convicta est. E. Quid ergo agemus? Patierisne illam de judicio ita discedere? Quanquam enim
Abbreviated transcription (Latin):
risquaratione a Consequensuideo I Plac& n&ibi
id nos cogit sententiatua dixistienieas hecberescientia &
non habererrtione. Rationẽ autẽ haeb& homoꝑ quã uix
adscientia ꝑuenitur: Sed ut concedã facile ꝑ ueniri quid nos
cediuucebat prgo ut bestis Nos ante ponendos putemus cuillȩ ha¬
beant scientia & hanc pluris quã rationẽ pendendã eẽ comꝑ¬
tusit ACogor omnino aut scientia bestiis uͥ conte dere
Aut nihil recusare quinmihi merito ante ponaentur  Sed
quaeso explicaillud qđ decane ulixis cõmemnorar ui quale nã sit
No cius amͦminetione cõmotus taminanit᷑ latrioui C
Quid autẽ hocputaes eẽ nisiuim quanda sentiendiñ sciendi
Censueni nos maltȩbestiae superant cuiusseicaus& norl set

Expanded text:
ris quam rationem. E. Consequens video. A. Placetne tibi ris quam rationem. E. Consequens video. A. Placetne tibi id nos cogit sententia tua: dixisti enim eas habere scientiam, et non habere rationem. Rationem autem habet homo, per quam vix ad scientiam pervenitur. Sed ut concedam facile perveniri; quid nos adjuvabit ratio, ut bestiis nos anteponendos putemus, cum illae habeant scientiam, et hanc pluris quam rationem pendendam esse com Cogor omnino, aut scientiam bestiis non concedere, aut nihil recusare, quin mihi merito anteponantur. Sed, quaeso, explica illud, quod de cane Ulyssis commemoravi, qualenam sit: nam ejus admiratione commotus tam inaniter latravi. A. Quid autem hoc putas esse, nisi vim quamdam sentiendi, non sciendi? Sensu enim nos bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
ntas aspectus ratio cinatio autẽ peotionẽ inquisstio Id÷ aspuo¬
tis illiuis ꝑea quae aspiciendas motio quareis ta opus  ad quae¬
renduill aduidendit : Itecq cuillementis aspectus qua uinto¬
one uoca mus comestus inse aliqua udexilla scientia nominatꝰ¬
Qũ autẽ niuidit mens quac̃ uis intendat aspectũ in scientia
ł ignorantia dicitur: INeni & his corporalib: oculisom¬
nis quiã spicit uidit qđ intenebris facillime animaduesti¬
mus ex quoliquit ut opinor aliud eẽ Aspectũ aliud uisonẽ
quaeduo inm̃te pationẽ & scientiãnomincemus Nisiquid te
Aduersus haec mou& qua conciaut pcerũ dilucideis ta distinsta
arbit rcris pͥmi ꝓcedia ute resteq hi haec distinctio plac& & b
benter assenti ir & inme aliquid or Videergo nuno
reut aspiciamus & Hinc uero necaecus quid ẽ
quis qã dubita uerit aspectũ eẽ ꝓpt᷑ uisionẽ Nuisionȩ ꝓptꝰas
pectum .C Fatendũ igitur uisione pluris quã aspectũ eẽ
Pendenda factendũ omnino: Ergo & scienti& plu¬

Expanded text:
mentis aspectus, ratiocinatio autem rationis inquisitio, id est, aspectus illius, per ea quae aspicienda sunt, motio. Quare ista opus est ad quaerendum, illa ad videndum. Itaque cum ille mentis aspectus, quem rationem vocamus, conjectus in rem aliquam, videt illam, scientia nominatcum autem non videt mens, quamvis intendat aspectum; inscitia vel ignorantia dicitur. Non enim et his corporalibus oculis omnis qui aspicit, videt; quod in tenebris facillime animadvertimus. Ex quo liquet, ut opinor, aliud esse aspectum, aliud visionem; quae duo in mente rationem et scientiam nominamus. Nisi quid te adversus haec movet, aut parum dilucide ista distincta arbitraris. E. Per mihi haec distinctio placet, et libenter assentior. A. Vide ergo nunc, re, ut aspiciamus. E. Hinc vero ne caecus quidem quisquam dubitaverit, aspectum esse propter visionem, non visionem propter aspectum. A. Fatendum igitur visipendendam. E. Fatendum omnino. A. Ergo et scientiam plu
Abbreviated transcription (Latin):
uerum mõnitio illa definitionis labaseit: a
cuur quȩ so: quia non negas utopinor non¬
nihal paticorpus cum crescimur ł senes cimt:¬
Nequeid nos ullo sensu sentire manifestum
est: Nec id tamen animam lat& : Nonigitur
eam lat& quid dam quod patitur corpur
nec tamen sensus iste appellari potest: Vi¬
dendo enim maiora ea quae aliquando mino¬
ra uideramus : Et uidendo senes eos quos iu¬
uenes ac pueros fuis se constat con iectamus

Expanded text:
verum munitio illa definitionis labascit. E. verum munitio illa definitionis labascit. E. Cur quaeso? A. Quia non negas, ut opinor, nonnihil pati corpus cum crescimus vel senescimuneque id nos ullo sensu sentire manifestum est; nec id tamen animam latet. Non igitur eam latet quiddam quod patitur corpus, nec tamen sensus iste appellari potest. Videndo enim majora ea quae aliquando minora videramus, et videndo senes eos quos juvenes ac pueros fuisse constat; conjectamus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid animam non continuo sensus uo¬
catur unus de quinque memoratis sed
cum ipsa parsio non lat& : nam que ignis
ille non uisus nec auditus. nec ole factus
nec gustatus nec tactus a nobis. Nor
tamen lat& animam fumo uisa: & cum
hoc non latere non uoc&ur sensus quia
exigne corpus nihil est passum.
Uocatur tamen cognitio per sensum: quia
expassione corporis quam uis alia idest ex
alterius rei uisione coniectatum est atq
cõnpestum: OIptellego &optime uideo
istud congruere ac fauere illi definitioni
tuae quam ut meam mihi defendendam de¬
disti: Nam ita memini es se abste sensum
definitum cum animam non lat& quod pa¬
titur corpus  Itaque illud quod fumus
uid&ur. sensum uocamus: Passi sunt enĩ
eum oculi uidendo qui sunt corporis par¬
tes &corpora. Ignem autem ex quo nihil
corpus est passum: quam ius cognitus fuerit.
sensum non uocamus: Memoriam quidem
tuam probo & sequacem intellegentiam:

Expanded text:
aliquid animam, non continuo sensus voaliquid animam, non continuo sensus vocatur unus de quinque memoratis; sed cum ipsa passio non latet: namque ille ignis non visus, nec auditus, nec olfactus, nec gustatus, nec tactus a nobis, non tamen latet animam, fumo viso. Et cum hoc non latere non vocetur sensus, quia ex igne corpus nihil est passum; vocatur tamen cognitio per sensum, quia ex passione corporis quamvis alia, id est ex alterius rei visione, conjectatum est atque compertum. E. Intelligo, et optime video istud congruere ac favere illi definitioni tuae, quam ut meam mihi defendendam dedisti: nam ita memini esse abs te sensum definitum, cum animam non latet quod patitur corpus. Itaque illud quod fumus videtur, sensum vocamus; passi sunt enim eum oculi videndo, qui sunt corporis partes et corpora: ignem autem, ex quo nihil corpus est passum, quamvis cognitus fuerit, sensum non vocamus. 46. A. Memoriam quidem tuam probo et sequacem intelligentiam;
Abbreviated transcription (Latin):
uident quã sunt Ibugitur patiuntur ubi non s̃a a
mar sed responde obsecro utrũomne qđ ꝑuisũ cog¬
noscimus uideamus a Itacredo ꝓccreds
&iam omne qđ uidendo cognoscimus
perui sum nos cognoscere ⁊edioc eredo euer
cogo plerumque fumum solum uidendougoe
suoter latere cognoscimus quem nonundenip
ATerum dicis &um non puto nos uidereuplop
aliud uidendo aliud cognoscere quod uisur
non at digeritꝰ qui dillud quod perui sum r̃¬
sentimur porsumus ne hoc uiderea pullo
mado ÷ Aliudest ergo sentire aliud eogno sur¬
nt q omnino aliud: Nam sentimurꝰ fumum
quem uidemus & ex eo ignem quem nonui¬
demur subesse cognoscimus oebene intelle¬
gir seuides ceste cumhoc accidit corpus nos¬
trum: Idest oculos nhilpati exigne sedex
fumo quem solum uident: & enim uidere
sentire & sentire paties seiam supra
consensimura Teneo & arsentior cum
ergo ꝑparsionem corporis non latuo

Expanded text:
vident quam ubi sunt: ibi igitur patiuntur, ubi non sunt. E. vident quam ubi sunt: ibi igitur patiuntur, ubi non sunt. E.  utrum omne quod per visum cognoscimus, videamus. E. Ita credo. A. Credis etiam omne quod videndo cognoscimus, per visum nos cognoscere? E. Et hoc credo. A. Cur ergo plerumque fumum solum videndo, ignem subter latere cognoscimus, quem non videmus? E. Verum dicis: et jam non puto nos videre quidqaliud videndo, aliud cognoscere quod visus non attigerit. A. Quid? illud quod per visum sentimus, possumusne non videre? E. Nullo modo. A. Aliud est ergo sentire, aliud cognoscere. E. Omnino aliud: nam sentimus fumum, quem videmus; et ex eo ignem, quem non videmus, subesse cognoscimus. A. Bene intelligis. Sed vides certe cum hoc accidit, corpus nostrum, id est oculos, nihil pati ex igne, sed ex fumo quem solum vident. Etenim videre, sentire; et sentire, pati esse, jam supra consensimus. E. Teneo et assentior. A. Cum ergo per passionem corporis non latet
Abbreviated transcription (Latin):
uisu me uidere quam ui sego ibi non simnon exeo
mere concessisti: Nã & oculitui hoc modo defendi
possunt quorum est quasi uirga uisus. ut dicas: Ne¬
q: illa est absurda conclusio qđ ibi oculitui uident ubi
ñ sunt antibi aliter uid&ur Ita sane ÷ ut dicis: Nã
& illud nunc anim aduesti: Qđ subi oculi uiderent
ubi sunt &iam seipsos uiderent᷑ : pectius dicerer¬
si non &iam scipsos sed tantum modo seipsos uide¬
rent: Nanubi sunt idest locum tenent solitenent
nec nasus ibi ÷ ubiilli nec quicquaduicinũ est illis¬
Alioquin &ia tuibiesses ubiegosum qr iuxta in uicẽ
sumus : Quae cumita sint si tantũ ibi uiderent oculi ubi
s̃ nihil amplius quã seipsos uiderent: Cũ autem señ
uident non modo cogimur consentire posseillos ui¬
dere ubi nun sunt.nã ubi uidenti sed &iã omnino ñ
s sentiunt: Ipsũ enĩ uidere sentireest: sentire uit̃
pati: quareubi sentiunt ibi patiuntur. alibi auten

Expanded text:
visu me videre, quamvis ego ibi non sim, non ex eo visu me videre, quamvis ego ibi non sim, non ex eo mere concessisti: nam et oculi tui hoc modo defendi possunt, quorum est quasi virga visus, ut dicis; neque illa est absurda conclusio, quod ibi oculi tui vident, ubi non sunt. An tibi aliter videtur? E. Ita sane est ut dicis: nam et illud nunc animadverti, quod si ibi viderent oculi ubi sunt, etiam seipsos viderent. A. Rectius diceres non, Etiam seipsos; sed, Tantummodo seipsos viderent. Nam ubi sunt, id est quem locum tenent, soli tenent; nec nasus est ibi ubi illi, nec quidquid illis vicinum est: alioquin etiam tu ibi esses ubi ego sum; quia juxta invicem sumus. Quae cum ita sint, si tantum ibi viderent oculi ubi sunt, nihil amplius quam seipsos viderent. Cum autem se non vident, non modo cogimur consentire, posse illos videre, ubi non sunt; sed etiam omnino non  sentiunt: ipsum enim videre, sentire est; sentire autem, pati: quare ubi sentiunt, ibi patiuntur. Alibi autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nuod mede disse paeniteat : nisi foste illud qđ
oculi nostri sentiunt cum uidemus uisus
namque ipse forsitan sentit᷑ : Immo taust
isenim sesoras porrigit & per oculos emieat:
longius quaqua uersum potest lustrare quod
cermmus: unde fit ut ibi potius uideat. ubi est
id quod uid& non unde erumpit ut uideat :
Non ergo tu uides cum me uidesquishoc in¬
fanus dixerunt᷑ omnino ego uideo sedenus
so per oculos uisu uideo eaut situ uider
tu sentis situsentis tupateris. nec potes
ibi pati aliquid ubi nones: Ibi autem me
uides ubiegosum  Ibi igitur pateris ubi
ego sum : At ubi sum tuibi non es quo
pacto audeas dicere uiderime abste
prorsus ignoro : uisu inquam por recto
in eum locum in quo es uideo te ubies : ac
me ibi non esse confiteor  sed quem ad¬
modum si uirgate tangerem : ego utiq:¬
tẽ tangerem id que sentirem : neque ibi¬
tamen ego esseni iubit&angerem: Ita qđ dico

Expanded text:
atis, quod me dedisse poeniteat, nisi forte illud, quod atis, quod me dedisse poeniteat, nisi forte illud, quod oculi nostri sentiunt cum videmus: visus namque ipse forsitan sentit. A. Imo ita est: is enim se foras porrigit, et per oculos emicat longius quaquaversum potest lustrare quod cernimus. Unde fit ut ibi potius videat, ubi est id quod videt, non unde erumpit ut videat. Non ergo tu vides, cum me vides? E. Quis hoc insanus dixerit? omnino ego video, sed emisso visu per oculos video. A. At si tu vides, tu sentis; si tu sentis, tu pateris; nec potes ibi pati aliquid, ubi non es: ibi autem me vides, ubi ego sum; ibi igitur pateris, ubi ego sum. At si ubi ego sum, tu ibi non es; quo pacto audeas dicere videri me abs te, prorsus ignoro. E. Visu, inquam, porrecto in eum locum in quo es, video te ubi es: at me ibi non esse confiteor. Sed quemadmodum si virga te tangerem, ego utique tangerem, idque sentirem; neque tamen ego ibi essem, ubi te tangerem: ita quod dico
Abbreviated transcription (Latin):
nam credo ab surdissimum & stultirsimum uide¬
ritibi: Siquis affirme tibi tepati aliquod corpus
ubi non ÷ ipsum corpus qđ pateris ind&urab¬
surdum & ita esseopinor ut dicis : qͣuid illud non¬
ne manifestum est alio loco eẽ meum compurꝰ alio
tuum A manifestum est᷑: sentiunt autem corpus
meum oculitui. &si sentiunt utique patiunturp
nec possunt ibi pati ubi idꝰ patiuntur non est nes
tamen ibi sunt illi ubi corpus meum est sibiigitur
patiuntur ubi non sunt s eg̃o quidem illa oennia
conces si quȩ non concedere b surdum uidebã
sed hoc ultimum quod ex his confestumsme
itaest ab surdius illorum potiur diquidte me
re de disse quam hoc uerum es se consentian
Nam oculos meos ibi sentire ubi non suntquein
somns quidem dicere auderemus pellde teb¬
tur ubi obdor mieris: Quid enim tandem tibi
clabõr&ur in cautius : si uut paulo ante iug¬
lares Aenim uero idipsum mecum sedulo

Expanded text:
 caetera: nam credo absurdissimum et stultissimum vide caetera: nam credo absurdissimum et stultissimum videri tibi, si quis affirmet ibi te pati aliquod corpus, ubi non est ipsum corpus quod pateris. E. Videtur absurdum, et ita esse opinor, ut dicis. A. Quid illud? nonne manifestum est alio loco esse meum corpus, alio tuum? E. Manifestum est. A. Sentiunt autem corpus meum oculi tui; et si sentiunt, utique patiuntur; nec possunt ibi pati, ubi id quod patiuntur, non est; nec tamen ibi sunt illi, ubi corpus meum est: igitur ibi patiuntur ubi non sunt. E. Ego quidem illa omnia concessi, quae non concedere absurdum videbam: sed hoc ultimum quod ex his confectum est, ita est absurdius, ut illorum potius aliquid temere me dedisse, quam hoc verum esse consentiam: nam oculos meos ibi sentire ubi non sunt, ne in somnis quidem dicere auderem. A. Vide igitur ubi obdormieris: quid enim tibi tandem elaberetur incautius, si ut paulo ante vigilares? E. Enimvero idipsum mecum sedulo
Abbreviated transcription (Latin):
agere bene uigilas: itaq uide utrum ut gaudens
gaudendo gaudium sentit ita &iam uidens uidex¬
do sentiat uisũ a Analiter potest: Quic quid
autem uidens uidendo sentit id &iã uideat ne¬
cesse ÷ ÷ Non est necerse: quid sienim amorem
uidendo sentiat : Num &amorem uĩdit cautis¬
sime ac sagacissime gaudeo qđ difficile decipe¬
ris. sed nunc adtende quõ constitit inter nos non
omne qđ oculi sentiunt neque omne quod uiden¬
dosentitur uideriputas ne hoc saltim uerum eẽ
omne quod uid&ur sentiri a hoc sane nisi concer¬
sero quomodo sensus poterit uocari qđ uidemus
C Quid omne qđ sentimus nonne & patimur Pa
itaẽ sgitur siomne quod uidemi sentimur: &omne
quod sentimus patimur patimur omne quod ui¬
demus uihil resisto : pateris ergome acuieis sim
te ego cã in uicem nos uidemur ⁊a sic existimo &
adhoc me ratio instanter cogit Accipe c&erco

Expanded text:
agere: bene vigilas. Itaque vide, utrum ut gaudens agere: bene vigilas. Itaque vide, utrum ut gaudens gaudendo gaudium sentit, ita etiam videns videndo sentiat visum. E. An aliter potest? A. Quidquid autem videns videndo sentit, id etiam videat necesse est. E. Non est necesse: quid enim? si amorem videndo sentiat, num et amorem videt? A. Cautissime ac sagacissime; gaudeo quod difficile deciperis. Sed nunc attende: quoniam constitit inter nos, non omne quod oculi sentiunt, neque omne quod videndo sentitur, videri; putasne hoc saltem verum esse, omne quod videtur sentiri? E. Hoc sane nisi concessero, quomodo sensus poterit vocari quod videmus? A. Quid? omne quod sentimus, nonne et patimur? E. est. A. Igitur si omne quod videmus, sentimus, et omne quod sentimus, patimur; patimur omne quod videmus. E. Nihil resisto. A. Pateris ergo me, ac vicissim te ego, cum invicem nos videmus. E. Sic existimo, et ad hoc me ratio instanter cogit. 43. A. Accipe
Abbreviated transcription (Latin):
Aego prorsus nhil m&uo quo quo res modo prõces¬
serint : non enim errare me sines. sed iam incipe
si quid haber nedfferendo potius quam ad uer¬
rando def&ages : Dic igitur quid patiatur con¬
putuum cum me uides : patitur omnino aliquid:
nam oculimei pastes nĩ fallor corporis mei sunt:
qui sinihil paterentur quo modo te uiderem
At nonest satir utper suadear tuos oculos aliquĩ
patinsi &iam quid patiantur ostenderis qͣuid tan¬
ddem nisi ipsum uisum: nam uident: Sienim me
rogares quid pater&ur aegrotans egritudinẽ
responderem quid cupiens cupiditatem quid me¬
tuens m&um . quid gaudens gaudium: Eui rer¬
go roganti quid udens patiatur non recte uisum
ipsum respondeam: sed enim gaudens gaudium
sentit. an negabis a Immo arsentior hoc& dece¬
teris ꝑturbationib: dixerim x sic habeo: quio¬
quid autem oculi sentiunt. hoc uident nullo modo
istud dederim : Quis enim dolorem uideat que
tamen sepe oculi sentiunt: Appar&tedeoculis

Expanded text:
Ego prorsus nihil metuo, quoquo res modo processerit: non enim errare me sines. Sed jam incipe si quid habes, ne differendo potius quam adversando defatiger. 42. A. Dic igitur quid patiatur corpus tuum cum me vides? E. Patitur omnino aliquid: nam oculi mei partes, nisi fallor, corporis mei sunt; qui si nihil paterentur, quomodo te viderem? A. At non satis est, ut persuadeas tuos oculos aliquid pati, nisi etiam quid patiantur ostenderis. E. Quid tandem, nisi ipsum visum? nam vident. Si enim me rogares quid pateretur aegrotans, aegritudinem responderem; quid cupiens, cupiditatem; quid metuens, metum; quid gaudens, gaudium. Cur ergo roganti quid videns patiatur, non recte ipsum visum respondeam? A. Sed enim gaudens gaudium sentit. An negabis? E. Imo assentior. A. Hoc et de caeteris perturbationibus dixerim. E. Sic habeo. A. Quidquid autem oculi sentiunt, hoc vident. E. Nullo modo istud dederim: quis enim dolorem videat, quem tamen saepe oculi sentiunt? A. Apparet te de oculis
Abbreviated transcription (Latin):
n&ur locus carere conuicerit: magna quȩdã mihicrede
magna sed s̃ine ulla mole deanimo cogitandar̃ qđ facilius con¬
tingit his qui autbene eruditi adhȩc accedunt non studio
in anis glouȩ sed diuino amore ueritatis accensi aut cũiã
in his quȩrendisuersantur quã uus minus eruditi ad in¬
uestiganda eauenerint. sapient᷑ bonis dociles p̃ben¬
uestiganda ea uenerint
sapient bonis dociles p̃ben
atq ab omni corporũ consu&udine quantũ in hac uita
ꝓmittitur sem& auertunt: fieri aut̃ non potest quadã
diuina ꝓuidentia ut religiosis animis seipsos &dm̃suũ
dest ueritatẽ pie caste ac diligenter quȩrentib in
Iam recedami siplac& & ad alia tran¬
seamus: Quic quid aut̃ deillis figuris locacuius a nobis

Expanded text:
netur locus, carere convicerit? Magna quaedam, crede mihi, netur locus, carere convicerit? Magna quaedam, crede mihi, magna, sed sine ulla mole de animo cogitanda sunt. Quod facilius contingit iis, qui aut bene eruditi ad haec accedunt, non studio inanis gloriae, sed divino amore veritatis accensi; aut qui jam in his quaerendis versantur, quamvis minus eruditi ad investiganda ea venerint, si patienter bonis se dociles praeestiganda ea venerint, si patienter bonis se dociles praebent, atque ab omni corporum consuetudine, quantum in hac vita permittitur, semet avertunt. Fieri autem non potest quadam divina providentia, ut religiosis animis seipsos et Deum suum, id est veritatem pie, caste ac diligenter quaerentibus, ijam recedamus, si placet; et ad alia transeamus: quidquid autem de illis figuris
Abbreviated transcription (Latin):
tudo: quae si magn pepedhersent plus nob̵ ꝓfecto elepham
saperent: qđ siqͥ qua eocũ cognatus dic̃ elephantor sapientes¬
eẽ: Sensieñ quã ius ammirans sensitam̃ &iã hine homi¬
ner sepe abigere illud quantũ opinor saltim conced& plur
asino sapere apeculit̃ quorũ cõparare magnitudines plus
ꝓfecto est quã a sininũ ł qđ &iã deoculo dicebam  cui ñ li¬
queat aquilȩ oculũ multo quã nr̃ est eẽ breuiorem: Quo
tam̃ illa sublime itauolans ut a nobis intanta luce dif fici¬
lecernatur latentẽ sub frutice lepusculũ & sub Rłue¬
tib piscẽ uidere cõꝑta ÷ : quod iipsis sensib quib nisi
corporea sentire nondatũ ÷ Nihil ad remꝰ idest ad
uim sentiendi ual& corporis magnitudo m&uendũ¬
neest quȩ so neanim humanus cuius excellentior &pe¬
ne solur as pectus÷ ipsaratio quae &iã seinuenire moli
nihil sit sullũ eadem ratio id÷ seipse omni magnitudine qua obti¬

Expanded text:
tudo, quae si magnipendenda esset, plus nobis profecto elephanti saperent. Quod si quisquam eorum cognatus dicet elephantos esse sapientes; sensi enim quamvis admirans, sensi tamen etiam hinc homines saepe ambigere; illud, quantum opinor, saltem concedet, plus asino sapere apiculam; quorum comparare magnitudines plus profecto est quam asininum: vel quod etiam de oculo dicebamus, cui non liqueat aquilae oculum multo quam noster est, esse breviorem? quo tamen illa sublime ita volans, ut a nobis in tanta luce difficile cernatur, latentem sub frutice lepusculum, et sub fluctibus piscem videre comperta est. Quod si in ipsis sensibus, quibus nisi corporea sentire non datum est, nihil ad rem, id est ad vim sentiendi, valet corporis magnitudo; metuendumne est, quaeso, ne animus humanus, cujus excellentior et pene solus aspectus est ipsa ratio qua etiam se invenire molitur, nihil sit, si illum eadem ratio, id est se ipse omni magnitudine, qua obti
Abbreviated transcription (Latin):
redecreui : quaecum essent dicta sułreximus : ac hademi coruoo¬
Qquam neces seest disciplina adquescientia sapientia euacuum
Desse non posse sapientem :tam eam necesseesset inuenire
dumquȩritur: omnis profecto achademicorum uelcalumnia:
uel pertinacia uelꝑiucacia uel utego interdum arbitror
congruailli tempori ratiosimul cumipso tempore & cum ipsius
carne a disciceronis que corporibus sepulta foret : sed quia siue uitȩ
huius multis uariis que iactationibus romaniane ut in eodem tȩpbas
siueigeniorum quodam stupore: uel socordia uel tarditatetor

Expanded text:
re decreui. — Quae cum essent dicta, surreximus. LIBER SECUre decreui. — Quae cum essent dicta, surreximus. LIBER SECUquam necesse est, disciplina atque scientia sapientiae vacuum esse non posse sapientem, tam eam necesse esset invenire dum quaeritur; omnis profecto Academicorum vel calumnia, vel pertinacia, vel pervicacia, vel, ut ego interdum arbitror, congrua illi tempori ratio, simul cum ipso tempore, et cum ipsius Carneadis Ciceronisque corphuius multis uariisqueiactationibus,Romamaneut in eodem teprobas, siue ingeniorum quodam stupore uel socordia uel tarditate tor
Abbreviated transcription (Latin):
&studia quaemibi magna cura est explorare: namcum instituis¬
isem uos ad quaerendam ueritatem magno pere hortaricoe¬
peram ex uobis quaerere : quantum in ea moment poneretis
omnes autem posuistis tantum : ut plus non desidereminam cũ
beaties secupiamus siueid fieri non potest nisunuenta siuenon
nisi diligenter quaesita ueritate post positis ceteris omnibus re¬
bus nobis sibeaties se uolumus ꝑ quirenda est: quam obrem imis¬
tam ut dixififutationem terminemus & relatam in litteras mit¬
tamus licenti potis simum patrituo cuius erga phibosophiam iam
prorsus animum teneo sed adhuc qua eadmittat quaero fortu¬
namrincendiautem in hȩc studia uehementius poterit cuntte
ipsum iam mocum sic uiuere no naudiendo solum uerum &ũ
legendo ista cognouerit : tibiautem sicut sentio achademici placent:
uires adeos defendendos ualidiores paranam illos ego accusa¬

Expanded text:
et studia, quae mihi magna cura est, explorare. nam cum instituiset studia, quae mihi magna cura est, explorare. nam cum instituissem uos ad quaerendam ueritatem magno opere hortari, coeperam ex uobis quaerere, quantum in ea momenti poneretis; omnes autem posuistis tantum, ut plus non desiderem. nam cum beati esse cupiamus, siue id fieri non potest nisi inuenta siue non nisi diligenter quaesita ueritate, postpositis ceteris omnibus rebus nobis, si beati esse uolumus, perquirenda est. quam ob rem iam istam, ut dixi, disputationem terminemus et relatam in litteras mittamus, Licenti, potissimum patri tuo. cuius erga philosophiam iam prorsus animum teneo. sed adhuc quae admittat quaero fortunam. incendi autem in haec studia uehementius poterit, cum te ipsum iam mecum sic uiuere non audiendo solum uerum etiam legendo ista cognouerit. tibi autem, si, ut sentio, Academici placent, uires ad eos defendendos ualidiores para; nam illos ego accusa
Abbreviated transcription (Latin):
nisi inerroris definitione quae tibi nisi noctu fortas seper somnium
rediret inmentem iam quid responderes non habebas cum in ex¬
ponenda ciceronis sententia idipsum tuipseante commȩ mora ueris:
deindeuentum est : ad definitionem sapientia ẽ : quam cum tanta calli¬
tibi uigilantia quantis uiribus restitit : quamte paene in uoluit atq
depres sit nisiae postremotua definitione nouatuta re risdiceres¬
quae huma naniesse sapientiam in quisitionem ueritatis & qua prop¬
ter animi tran quillitatem beata uita contingeret: huio iste sententiae
non respondebit praeseram si in proroganda hieiuel parte quae
restat : red disibi gratiam postulabiti sed nelongum faciamus iamsipla¬
cet sermo isteclaudatur : ain quo immorari & iam superfluum puto
Atracta enim res est ꝓsuscepto negotio satis quae post pauia omnino
posset ueba finiri nis exercerbu os uellem neruos que uestros

Expanded text:
nisi in erroris definitione? quae tibi nisi noctu fortasse per somnium nisi in erroris definitione? quae tibi nisi noctu fortasse per somnium rediret in mentem, iam quid responderes non habebas, cum in exponenda Ciceronis sententia id ipsum tu ipse ante commemoraueris. deinde uentum est ad definitionem sapientiae, quam cum tanta callitibi uigilantia, quantis uiribus restitit, quam te paene inuoluit atque depressit, nisi te postremo tua definitione noua tutareris diceresque humanam esse sapientiam inquisitionem ueritatis, ex qua propter animi tranquillitatem beata uita contingeret! huic iste sententiae non respondebit, praesertim si in proroganda diei uel parte, quae restat, reddi sibi gratiam postulabit. Sed, ne longum faciamus, iam, si placet, sermo iste claudatur, in quo immorari etiam superfluum puto. tractata enim res est pro suscepto negotio satis; quae post pauca omnino posset uerba finiri. nisi exercere uos uellem neruosque uestros
Abbreviated transcription (Latin):
tus ta mensestatim erexit & generosa quaclam contumatia in uerticem
libertatis exsiluit : Rursusque arripuit quoderat demanibus uiolenter
excussum quae siuit que abste utrumabi pee fectus quia dhue quȩret uide¬
retur ut si fatereris nonesseper fectum ad capit recurreret : domons¬
trar& quesipossit ꝑ illã definitionem per fectumẽẽ hominem quisecun¬
dumlegem mentis uitam gubernaret: ac ꝑ hoc beatum nisiperfectũ esse
non posse: quotelaqueo cum ex pedis ses cautius quampitabam & perfec¬
tum hominem es sediceres inquisitorem diligentissimum ueritatis ipsa¬
qua eilla definitione quabeatam uitam illam demum essedixeramus
quae secundum rationem ageretur tuprȩfidentius apertius que pug¬
nas ses ille tibiplane reposuit: namoc cupauit praesidum tuum unde
pulsus omnino summã rerum amiseras nite indutiae reparas sent
ubienim arcem locauerunt achademici quorum tueris sententiã

Expanded text:
tus tamen se statim erexit et generosa quadam contumacia in uerticem tus tamen se statim erexit et generosa quadam contumacia in uerticem libertatis exsiluit rursumque arripuit quod erat de manibus uiolenter excussum quaesiuitque abs te, utrum tibi perfectus qui adhuc quaereret uideretur, ut, si fatereris non esse perfectum, ad caput recurreret demonstraretque, si posset, per illam definitionem perfectum esse hominem, qui secundum legem mentis uitam gubernaret, ac per hoc beatum nisi perfectum esse non posse. quo te laqueo cum expedisses cautius, quam putabam, et perfectum hominem esse diceres inquisitorem diligentissimum ueritatis ipsaque illa definitione, qua beatam uitam illam demum esse dixeramus, quae secundum rationem ageretur, tu praefidentius apertiusque pugnasses, ille tibi plane reposuit; nam occupauit praesidium tuum, unde pulsus omnino summam rerum amiseras, ni te indutiae reparassent. ubi enim arcem locauerunt Academici, quorum tueris sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nonpermitat cupiditatibus laniandum: sed in seatque in dm̃
semper tranquillus intenditur: ut & hicq beatumẽe supra inter
nos conuenit ratione ꝑfruatur & extremodie uitȩ ad idquod
concupiuit adipiscendum reperiatur paratus fruatur que
merito diuinabeatitudine ꝗhumanasit anteper frurtus : tum
ego cum trigetius qui dibi respondendum diuquaerer et non pu¬
to inquam licenti etiam hunc argumenta defutura sicum otiose quaerere ꝑ¬
mittamus quidenim ei quouis locodefuit ad respondendum: nam pri¬
mo ipseintulit quoniam debeatauita questionata est & beatum solum
necesscest esse sapientem : si quidem stultitia &iam stultorum iudicio mi¬
seraest perfectum sapientem essed ebere non autem perfectumessequiad¬
huc uerum quid sit inquirit : unde nȩbeatũ quidem cunloco tũcum molẽ
aui toritatis obiceres modeste aliquantum ciceronis nomine perturba¬

Expanded text:
non permittit cupiditatibus laniandum, sed in se atque in deum non permittit cupiditatibus laniandum, sed in se atque in deum semper tranquillus intenditur, ut et hic, quod beatum esse supra inter nos conuenit, ratione perfruatur et extremo die uitae ad id quod concupiuit adipiscendum reperiatur paratus fruaturque merito diuina beatitudine, qui humana sit ante perfruitus. Tum ego, cum Trygetius quid sit respondendum diu quaereret: Non puto, inquam, Licenti, etiam huic argumenta defutura, si eum otiose quaerere permittamus. quid enim ei quouis loco defuit ad respondendum ? nam primo ipse intulit, quoniam de beata uita quaestio nata est et beatum solum necesse est esse sapientem, si quidem stultitia etiam stultorum iudicio misera est, perfectum sapientem esse debere, non autem perfectum esse qui adhuc uerum quid sit inquirit, unde ne beatum quidem. cui loco tu cum molem auctoritatis obiceres, modeste aliquantum Ciceronis nomine perturba
Abbreviated transcription (Latin):
ille & ista sapientia & non sola unde superior definitio inuasit alienũ
hȩcautem ꝓprium deseruit quareilla auaritiȩ coargui potest :¬
& enim ut iam ipse explicem definitione quod sentio sapientia mihi
uidetur essererum humanarum & diuinarum quȩ a dbeatamuitã
pertineant nonscientia solum sed &iam diligens inquisitio quam
describtionem si partiri uelis primapars quȩ scientiam tenetđi
est. hȩc autem quȩ inquesitione contenta est hominis: illaigitur
ds hacautem homobeatus est: tumille miror inquit sapientem
tuum: quo modo asseris frustra operam consumere: quo mo¬
doinquit licentius frustra operam consumere: cumtanta
mercẽ de conquirat nam hoc ipso quoquȩrit. sapiens est & quo
sapiens eobeatus cumab homnibus inuolueris corporis mentem
quantum potest euoluit et seipsum inͦ met ipsum colligit cumse

Expanded text:
ille, et ista sapientia et non sola. unde superior definitio inuasit alienum, ille, et ista sapientia et non sola. unde superior definitio inuasit alienum, haec autem proprium deseruit; quare illa auaritiae, ista stultitiae coargui potest. etenim ut iam ipse explicem definitione quod sentio, sapientia mihi uidetur esse rerum humanarum et diuinarum, quae ad beatam uitam pertineant, non scientia solum sed etiam diligens inquisitio. quam descriptionem si partiri uelis, prima pars, quae scientiam tenet, dei est, haec autem, quae inquisitione contenta est, hominis. illa igitur deus, hac autem homo beatus est. — Tum ille: Miror, inquit, sapientem tuum quomodo asseris frustra operam consumere. — Quomodo, inquit Licentius, frustra operam consumere, cum tanta mercede conquirat? nam hoc ipso, quo quaerit, sapiens est, et quo sapiens, eo beatus, cum ab omnibus inuolucris corporis mentem quantum potest euoluit et se ipsum in semet ipsum colligit, cum se
Abbreviated transcription (Latin):
lor nescioquid aliud quodad sapientiam non pertineret
inclusit ÷ tum trrgetius: definitionem istam inquit defendet
si libebit ille qui protulit: nunc mihi tures ponde ue tamdem
adidquodagitur ueniamus: Istic sum inquit ille: desineait
albicerium scis seuerum: Domquit: melior igitur tuosapiente
nullo modo aitille: nam quod genus ueri sapiens requirit : non solum ille
delerus ariolus sed neipsiꝗdem sapiens duminhoc corporeuiuit ad sequi¬
tur quod tamen tantumest ut multosit praestabihus hoc semper quae¬
rerequam illud aliquando inuenire: neces seest aittrrgetius ut mihi
inangustus definitio illa subueniat: qua esiꝓpteraea tibiuitio sauisa est
quia complex aesteum quem non possumus uocare sapientem : quae¬
routrum cam ꝓbessisapientiam rerum huma narum diuinarũ¬
quȩ scientiã dicamus sed earum quȩ a dbeatã uitam ꝑtineant: estinꝗd

Expanded text:
lor, nescio quid aliud, quod ad sapientiam non pertineret, lor, nescio quid aliud, quod ad sapientiam non pertineret, inclusit. Tum Trygetius: Definitionem istam, inquit, defendet, si libebit, ille qui protulit. nunc mihi tu responde, ut tandem ad id quod agitur ueniamus. — Istic sum, inquit ille. — Dasne, ait, Albicerium scisse uerum? — Do, inquit. — Melior igitur tuo sapiente. — Nullo modo, ait ille; nam quod genus ueri sapiens requirit, non solum ille delirus ariolus sed ne ipse quidem sapiens, dum in hoc corpore uiuit, adsequitur. quod tamen tantum est, ut multo sit praestabilius hoc semper quaerere quam illud aliquando inuenire. — Necesse est, ait Trygetius, ut mihi in angustiis definitio illa subueniat. quae si propterea tibi uitiosa uisa est, quia complexa est eum, quem non possumus uocare sapientem, quaero, utrum eam probes, si sapientiam rerum humanarum diuinarumque scientiam dicamus, sed earum, quae ad beatam uitam pertineant. — Est, inquit