comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Secundum illam uisionem bonꝰ
est. secundum quam uisionem deus
apparet mundis corde qm̃ quam bo¬
nus isrł deus rectis corde. Quando
autem iudicem uidebunt mali. none¬
is uidebitur bonus. quia non ad eũ
gaudebunt corde. sed tunc se plang¬
ent omes tribus terre. innumero u¬
tiq omnium malorum et infidelium.
Dropter hoc etiam illi qui eum dix̾at
magistrum borum querens ab eos
silium cors equendeuite eterne: respõ¬
mobonus nisi umnus deus. cum ce bo¬
minem alio loco dicat bonum ip̃e dñs.
bonus homo inquit de bono thesauro cor¬
dis sui profert bona et malus homo de
malo chesauro cordis sui ꝓfert mala. S
quia ille uitam edernam querebat. iuta au¬
tem eterna est milla contemplat̾one qua
non acl penam uidetur deus. sed ad gedu¬
dium sempitemum et non intelligebat
cum quo loquebatur: qui tantum modo
eum filium homines arbitrabatur. quid
me interrogas inquit de bono. id estistã
formam quam uides quid interrogas

Expanded text:
nis ? Secundum illam uisionem bonus nis ? Secundum illam uisionem bonus est, secundum quam uisionem deus apparet mundis corde, quoniam quam bonus deus Israhel rectis corde! quando autem iudicem uidebunt mali, non eis uidebitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae, in numero itaque malorum omnium et infidelium. propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum quaerens ab eo consilium consequendae uitae aeternae responmo bonus nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus. Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sni profert mala. sed quia ille uitam aeternam quaerebat, uita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam uidetur deus, sed ad gaudium sempiternum, et non intellegebat cum quo loquebatur, quia tantummodo eum filium hominis arbitrabatur: quid me interrogas, inquit, de bono? id est "istam formam, quam uides, quid me interrogas
Abbreviated transcription (Latin):
ei potestatem et iudicium facere q̃m si¬
luis houinis est. cum magis hoc expestare¬
tur ut diceret. q̃m filius dei est.: Sed quia
filium dei secundum quod informa
dei equalis est patri. uidere iniqui nõ
possunt. oportet autem ut udicet uiuo¬
cum et mortuorum cum coram in di¬
cabuntur. Q uisti uideant et iniqui no¬
lite inquit hoc mirari qm ueniet hora in
qua omnes qui in monumentis sunt
auclient uocem eius. et prodient qui
bona gesserunt in resurrestionem uite.
qui mala gesserunt in resurrectionem
iiclicii. Ad hoc ergo oportebat ut ideo ac¬
ciperet ilam potestatem quia filius
homnus est. ut resurgentes omnes
uiderent eum in forma in qua uideri
ab omnibus potest. sed alii ad damp¬
nationem. alii acluitam eternam. E
est autem urta etema nisi illa uisio q̃
non conceditur impius: Ut cognos¬
unum uerum deum qui ossendit se ip¬
sum illis. non quomodo se ostendete¬
ciam punienclis informa filii homi¬

Expanded text:
ei potestatem et iudicium facere, quoniam fiei potestatem et iudicium facere, quoniam filius hominis est, cum magis quasi hoc exspectaretur, ut diceret, quoniam filius dei est? sed quia filium dei secundum id quod in forma dei aequalis est patri uidere iniqui non possunt, oportet autem, ut iudicem uiuorum et mortuorum, cum coram iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: nolite, inquit, hoc mirari, quoniam ueniet hora, in qua omnes qui iudicabuntur sunt audient uocem eius, et prodient qui bona gesserunt in resurrectionem uitae, qui mala gesserunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad uitam aeternam. quae est autem uita aeterna nisi illa uisio, quae non conceditur impiis? ut agnosunum uerum deum, qui ostendit se ipsum illis, non quomodo se ostendit etiam puniendis in forma filii homi
Abbreviated transcription (Latin):
ium pater habet uitam in scinetip̃o: ita
dedit et filio uita habere insemet ipso.
Demdeuento aduisionem sue darita¬
tis in qua uenturus est acliudicum:
queiso cominimis erit. et impiis et iu¬
stis. Sequitur enim et clicit. Et potesta¬
tem declit ei ucditium facere. qm̾i filius
hominis est. ⁊ uto nichil eẽ manifesti¬
us. Nam quia filius estidei & equał
est patri. non accipit hanc potestatem
iudicu faciendi: sed habet illam cum
patre in occulto. Accipat uero illam. ut
boni et malieum uideant iudicantem:
quia filius homuuis esti uisio quippe
filii hominis exxhibebitur oe malis: nã
forme dei uisio non nisi mundis corde.
quia ip̃i deum uidebunt. id est solipii.
quorum dilectioni hoc ip̃m promittit q
ostendet se ip̃m illis. Et ideo uide quial
sequitur. Nolite mirari hocinquit.
Quidnos prohibet mirari. nisi reue
ra illud quod miratur omnns qui non
intelligitut ideo diceret patrem delisse

Expanded text:
nim habet pater uitam in semet ipso, ita nim habet pater uitam in semet ipso, ita dedit et filio uitam habere insemet ipso. deinde uenit ad uisionem suae claritatis, in qua uenturus est ad iudicium, quae uisio communis erit et impiis et iustis. sequitur enim et dicit: et potestatem dedit ei et iudicium facere, quoniam filius hominis est. puto nihil esse manifestius. nam quia filius dei est et aequalis est. patri, non accipit hanc potestatem iudicii faciendi, sed habet illam cum patre in occulto; accipit autem illam, ut boni et mali eum uideant iudicantem, quia filius hominis est. uisio quippe filii hominis exhibebitur et malis; nam uisio formae dei non nisi mundis corde, quia ipsi deum uidebunt, id est solis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendere se ipsum illis. et ideo uide quid sequitur: nolite, inquit, mirari hoc. quid nos prohibet mirari nisi illud quod re uera miramur omnis, qui non intellegit, ut ideo diceret patrem dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
se causam ut diceret paternon iudicat
quemquam. sed omne iudicium declit
filio. quia udex informa filii hominis
apparebit. que forma non est patris sed
filii. nec ea filii in qua equalis est. patͥi
sed inqua minor est. patre: ut sit in ui¬
ditio conspicuus et bonis et malis:
Daulopost eni dicit. amen licouobis
quia qui uerbum meum audit ce ore¬
dit ei qui me misit. habet uitam et̾nã.
Eti iuidicium non ueniet: sed transi
et a morte mnuctam. Heo uita eterna
esti illa uisio que non pertinet ad malõ.
Deinde sequitur. Amen amen dico uob̃.
quia uenit hora &e nuno est. cum mortui
audient uocem filii dei ce qui auilierĩt
uiuent. Et hoc ꝓprium est piorum. qui
sic audiunt de incarnatõne eius ut cre¬
danti qr filius dei est. id est sio eum ꝓpt̾
se factum accipiunt minorem patre in
forma serui. ut credant quia equalis
est patri in forma dei. Et ideo sequitntꝰ
et hoc ip̃m commnendans dicit. Sicut e¬

Expanded text:
se causam, ut diceret: pater non iudicat se causam, ut diceret: pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, quia index forma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. paulo post enim dicit: amen dico uobis, quia qui uerba mea audit et credit in eum qui me misit, habet uitam aeternam eet a morte in vitam. Haec vita aeterna est illa visio, quae non pertinet ad malos. Deinde sequitur: Amen, amen dico vobis, quia veniet hora, et nunc est, cum mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Et hoc proprium est piorum qui sic audiunt de incarnatione ejus, ut credant, quia Filius Dei est; id est, sic eum propter se factum accipiuforma serui, ut credant, quia aequalis est patri in forma dei. et ideo sequitur et hoc ipsum commendans dicit: sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
ingloria est. dei patris. utrum ergo scdm
illam an secundum istam locutionem di¬
ctum sit omne iudicium dedit filio. satis
hinc apparet: quia si secundum illeid di¬
secetur secundum quod dictum est dedit
filio habere uitam insemetip̃o. non utiq
diceretur: pater non iudicat quemquam.
Secundum hoc enim quod equalem pa¬
ter genuit filum: iudicat cumillo.
Secundum hoc ergo dictum est. quod
iniudicio non forma dei sed forma filii
hominis apparebit. non quia non iudica
bit qui dedit omne idicium filio. cumde
illo dicat filius est qui querat et iudicet.
sed cta dictum est pater non iuidicat quem¬
quam. sed omne uiclicium dedit filio. ac
si cliceretur. patrem nemo uidebit iniudi¬
cio uiuoꝵ. & mortuoꝵ. sed omnes filium.
quia filius hominis est. ut possit ab impi¬
is uideri. cum et illi uidebunt inquem ꝓu¬
pugerunt. Quod ne conitere pocues qͣm
aperte demonstrare uideamur proferamꝰ
eiusdem domini certam manifestam q
sententiam. qua ostendamus ip̃am fuis¬

Expanded text:
in gloria est Dei Patris . Utrum ergo secundum illam, an secundum istam locutionem dictum sit, Omne judicium dedit Filio, satis hinc apparet, quia si secundum illud diceretur, secundum quod dictum est: dedit filio habere uitam in semet ipso, non utique diceretur: pater non iudicat quemquam: secundum hoc enim, quod aequalem pater genuit filium, iudicat cum illo. secundum hoc ergo dictum est, quod in iudicio non in forma dei, sed forma filii hominis apparebit, non quia non iudicbit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius, Est qui quaerat, et judicet: sed ita est dictum, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; ac si diceretur, Patrem nemo videbit in judicio vivorum et mortuorum, sed omnes Filium: quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis videri, cum et illi videbunt in quem pupugerunt. 30. Quod ne conjicere potius quam aperte demonseiusdem domini certam manifestamque sententiam, qua ostendimus ipsam fuis
Abbreviated transcription (Latin):
limtatis ꝑ quem solent infigiemo¬
rie. Herius itaq di̾imus cumtale aliꝙͥ
accidit non meminimus: quam non au¬
diuimus. Nam et legentibus euenit et
michi sepissime ut ꝑ lecta pagmał epła
nesciam quid legerim et repetam. In aliud
quippe intento nutu uoluntatis. non sic
est adhibita memoria sensui corporis qͦ¬
modo ip̃e sensus adhibitus est litteris.
Ita et ambulantes intenta in aluiduo¬
luntate nesciunt qua transierint. Quod
si non uilissent non ambulassent aut̃
maiore intentione palpando ambulas¬
sent presertim si per incognita pergerent.
Sed quia facile ambulauerunt utiq
uiderunt. Quia uero non sicut sensus
oculorum locis quacumq pergebant.
Ita ip̃i sensi memoria iungebatur.
nullo modo id quod iuderunt eciam re¬
centissimum meminisse potuerunt. Iã
porro ab eo quod in memoria est ammi
aciem uelle a uertere: nichil est aliucl.
quam non inde cogitare. Capitulum¬

Expanded text:
luntatis, per quem solent infigi memoluntatis, per quem solent infigi memoriae. Verius itaque dixerimus, cum tale aliquid accidit, Non meminimus, quam, Non audivimus. Nam et legentibus evenit, et mihi saepissime, ut perlecta pagina vel epistola, nesciam quid legerim, et repetam. In aliud quippe intento nutu voluntatis, non sic est adhibita memoria sensui corporis, quomodo ipse sensus adhibitus est litteris. Ita et ambulantes intenta in aliud voluntate, nesciunt qua transierint: quod si non vidissent, non ambulassent, aut majore intentione palpando ambulassent, praesertim si per incognita pergerent: sed quia facile ambulaverunt, utique viderunt: quia vero non sicut sensus oculorum locis quacumque pergebant, ita ipsi sensui memoria jungebatur, nullo modo id quod viderunt etiam recentissimum meminisse potuerunt. Jam porro ab eo quod in memoria est, animi aciem velle avertere, nihil est aliud quam non inde cogitare. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ab eo quod iudere nolumus au¬
timus uel claucdimus. sicaures a so¬
nis. sic nares ab odoribus. ita etiam
uel os claudendo uel aliquid ex ore
respuendo a saporibus auersamur. i
tastu quoꝙ uel subtrahimus corpꝰ
ne tangamus quod uolumus uel si
iam tangebamus abicimus aut repel¬
limus ita motu corporis agit uolun¬
tas. ne sensus corporis agit uoluntas
rebus sensibilibus copuletu et ag
hoc quantum potest. Nam cum in hac
actione pp̃ conclitionem seruilis mor¬
talitatis difficultatem patitur. cruci¬
atus est consequens. ut uoluntati ni¬
chil reliqui fiat nisi tolerantia. Memo¬
riam uero a sensu uoluntas auertir.
cum in aliud intenta non ei sunt in¬
herere presentia quod amme aduerte¬
re facile est eum sepe coram loquent̾e
nobis aliquem aliud cogitando nõ
audisse nobis udemur. ⁊alsum est
autem. Audiuimus enim. sed non me¬
minimus. subinde per aurium sensũ
labentibus uocibus alienato nutuuo¬

Expanded text:
oculos, ab eo quod videre nolumus, avoculos, ab eo quod videre nolumus, avertimus, vel claudimus: sic aures a sonis, sic nares ab odoribus. Ita etiam vel os claudendo, vel aliquid ex ore respuendo a saporibus aversamur. In tactu quoque vel subtrahimus corpus ne tangamus quod nolumus, vel si jam tangebamus, abjicimus aut repellimus. Ita motu corporis agit voluntas, ne sensus corporis rebus sensibilibus copuletur. Et agit hoc quantum potest: nam cum in hac actione propter conditionem servilis mortalitatis difficultatem patitur, cruciatus est consequens, ut voluntati nihil reliqui fiat, nisi tolerantia. Memoriam vero a sensu voluntas avertit, cum in aliud intenta non ei sinit inhaerere praesentia. Quod animadvertere facile est, cum saepe coram loquentem nobis aliquem aliud cogitando non audisse nobis videmur. Falsum est autem: audivimus enim, sed non meminimus, subinde per aurium sensum labentibus vocibus alienato nutu vo
Abbreviated transcription (Latin):
formarum quas cogitans intuetiur.o
Nam neq colorem quem non numcͣ
uidit. neq futuram corporis nec sonũ
quem numquam audiuit. neo saporem
quem num quam gustauit. nec odorem
quem numquam olfecit. nec ullam cõ¬
trectatõnem corporis quam numquam
sensit. potest quisquam omnino cogita¬
re. At si ꝓpterea nemo aliquid ad corpo¬
rale crgitat nisi quod sensit quiane¬
momemint corporale aliquid nisi quod
sensit: sicut in corporibus sentiendi sic ĩ
memoria est cogitandi modus. Senoꝰ
enm accipit speciem ab eo corpore quod
sentimus: et a sensu memoria. amemo¬
ria uero acies cogitantis. Uoluntas por¬
ro sicut adiungit sensum corpori. sic me¬
moriam sensui. sic cogitantis aciem
memorie. Que autem conciliat ista at¬
q conuingit. ip̃a etiam disumgit ac se¬
parat. id est uoluntas. S ed asentiendis
corporibus motu corporis separat corpo¬
ris sensus ne aliquid sentiamus. ue¬
aut ut sentire desmamus. uelitti cum

Expanded text:
formarum quas cogitans intuetur. formarum quas cogitans intuetur. Nam neque colorem quem nunquam vidit, neque figuram corporis, nec sonum quem nunquam audivit, nec saporem quem nunquam gustavit, nec odorem quem nunquam olfecit, nec ullam contrectationem corporis quam nunquam sensit, potest quisquam omnino cogitare. At si propterea nemo aliquid corporale cogitat nisi quod sensit, quia nemo meminit corporale aliquid nisi quod sensit, sicut in corporibus sentiendi, sic in memoria est cogitandi modus. Sensus enim accipit speciem ab eo corpore quod sentimus, et a sensu memoria, a memoria vero acies cogitantis. 15. Voluntas porro sicut adjungit sensum corpori, sic memoriam sensui, sic cogitantis aciem memoriae. Quae autem conciliat ista atque conjungit, ipsa etiam disjungit ac separat, id est, voluntas. Sed a sentiendis corporibus motu corporis separat corporis sensus, ne aliquid sentiamus, aut ut sentire desinamus: veluti cum
Abbreviated transcription (Latin):
loquentis dico. ne quisquam putet iniliã
me exisse trinitatem que foris in sensibi¬
libus et insensib agitur. Sed eas cogi¬
to corpoꝵ species que narrans uerbis so¬
nisq significat. quas utiq non reminis¬
cens sedaudiens cogito. Sed si diligen¬
tius consideremus nec tunc exceditur
memorie modus. Neq enim uel intelli¬
gere possem narrantem si ea que dicit et si
contexta tunt primum audirem non tam̃
generaliter singula meminissem. Qui
enim michi narrat uerbi gratia aliquẽ
montem silua ecututum et oleis indu¬
tum ei narrat qui meminerim species
et montium et siluarum et olearum qͣs
si oblitus ẽẽm. Quid diceret omnino nes¬
cirem. et ideo narrationem illam cogita¬
re non possem Ita fit. ut omnis qui cor¬
poralia cogitat. siue ip̃e aliquid confingat.
siue audiat aut legat uel preterita nar¬
rantem uel futura prenuntiantem. ad
memoriam suam recurrat. et ibi reperi¬
at modum atq mensuram ominium

Expanded text:
loquentis dico, ne quisquam putet in illam loquentis dico, ne quisquam putet in illam me exisse trinitatem, quae foris in sensibilibus et in sensibus agitur: sed eas cogito corporum species, quas narrans verbis sonisque significat; quas utique non reminiscens, sed audiens cogito. Sed si diligentius consideremus, nec tunc exceditur memoriae modus. Neque enim vel intelligere possem narrantem, si ea quae dicit, et si contexta tunc primum audirem, non tamen generaliter singula meminissem. Qui enim mihi narrat, verbi gratia, aliquem montem silva exutum, et oleis indutum, ei narrat qui meminerim species et montium et silvarum et olearum; quas si oblitus essem, quid diceret omnino nescirem, et ideo narrationem illam cogitare non possem. Ita fit ut omnis qui corporalia cogitat, sive ipse aliquid confingat, sive audiat, aut legat vel praeterita narrantem, vel futura praenuntiantem, ad memoriam suam recurrat, et ibi reperiat modum atque mensuram omnium
Abbreviated transcription (Latin):
uislibet coloris: cum solem iuridem ñ¬
quam uiderim. et ideo non meminerim.
Atq ut solem: ita cetera. Hec autem reꝵ
forme qm̃ corporales atq sensibiles sũt.
ertat quidem animus cum eas opiua¬
tur eo modo foris ẽẽ quomodo intus co¬
gitat. uel cum iam interierunt foris et
adhuc inmemoria retinentur. uel cum
aliter etiam cum in meminimus non
recordancli fide sed cogitandi uarietate
formatur: quanquam sepissime credamꝰ
eciam uera narrantibus que ip̃i sensi¬
bus pecceperunt. que cum in ip̃o audi¬
tu quando nartantur cogitamus: nõ
indeturad memoriam retorqueri acies.
ut fiant uisiones cogitantium. NRe
ꝙ emmca nobis recordantibus: sed alio narrã¬
te cogitamus. Itacy illa crmitas non hic iu¬
detur expleri. que fitcum species in memo¬
ria latens et uisio recordantis tercia uolun¬
tate copulantur. NNon enim quod latebatin
memoria mea. Ced quod audio cogito. Cũ
aliquid michi narratur. non ip̃as uoces

Expanded text:
juslibet coloris, cum solem viridem nujuslibet coloris, cum solem viridem nunquam viderim, et ideo nec meminerim: atque ut solem, ita caetera. Hae autem rerum formae, quoniam corporales atque sensibiles sunt, errat quidem animus, cum eas opinatur eo modo foris esse, quomodo intus cogitat, vel cum jam interierunt foris, et adhuc in memoria retinentur, vel cum aliter etiam, quod meminimus, non recordandi fide, sed cogitandi varietate formatur. 14. Quanquam saepissime credamus etiam vera narrantibus, quae ipsi sensibus perceperunt. Quae cum in ipso auditu quando narrantur cogitamus, non videtur ad memoriam retorqueri acies, ut fiant visiones cogitantium: neque enim ea nobis recordantibus, sed alio narrante cogitamus: atque illa trinitas non hic videtur expleri, quae fit cum species in memoria latens et visio recordantis tertia voluntate copulantur. Non enim quod latebat in memoria mea, sed quod audio, cogito, cum aliquid mihi narratur. Non ipsas voces
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq copulatio umum idemq ude¬
atur. quia meminisse non possumus
corporum species nisi tot quot senseneꝰ
et quantas sensimus. et sicut sensimꝰ.
Go corporis enim sensu eas in memo¬
riam combibit ammus: uisiones ta¬
men ille cogitantium ex his quidem
rebus que sunt in memoria sed tamre
unumerabiliter atq omnino infi¬
nite multiplicantur atq uariantur.
Unum quippe solem memini. quiasi¬
cuti est: unum udi. Si uoluero aũt
duos cogito uel tres uel quotquot
uolo. sed ex eadem memoria qua unũ
memeini. formatur acies multos co¬
gitantis. et tantum memini. qͣntum¬
memini uidi. Si enim maiorem uł
mmnorem memini quam udi. iam
non memini quod udi. Et ideo nec
menuni. Quia uero memmi. tantum
memini quantum uidi: uel maiorem
tamen ꝓ uoluntate cogito. ł minorem
eciam mnemini ut uidi. Cogito autem
sicut uolo currentem et ubi uolo stante
unde uolo et quo uolo uenientem. Qua¬
drum eciam michi cogitare improptum

Expanded text:
utriusque copulatio, unum idemque videutriusque copulatio, unum idemque videatur: quia meminisse non possumus corporum species, nisi tot quot sensimus, et quantas sensimus, et sicut sensimus: ex corporis enim sensu eas in memoriam combibit animus: visiones tamen illae cogitantium ex iis quidem rebus quae sunt in memoria, sed tamen innumerabiliter atque omnino infinite multiplicantur atque variantur. Unum quippe solem memini, quia sicuti est, unum vidi: si voluero autem, duos cogito, vel tres, vel quotquot volo; sed ex eadem memoria qua unum memini formatur acies multos cogitantis. Et tantum memini, quantum vidi. Si enim majorem vel minorem memini, quam vidi, jam non memini quod vidi, et ideo nec memini. Quia vero memini, tantum memini quantum vidi, vel majorem tamen pro voluntate cogito, vel minorem: et ita memini, ut vidi; cogito, autem sicut volo currentem, et ubi volo stantem, unde volo et quo volo venientem. Quadrum etiam mihi cogitare, in promptu
Abbreviated transcription (Latin):
spetierum in memoria latet. et ruisus
unum aliquiol generalem iusioriem ani¬
mi talia recordantis atq cogitantis. quo¬
rum duorum copulationi tercia coniũ¬
gitur copulatrix uoluritas. ut sit hoc co¬
tum unum quiddam ex quibusdam tri
contueri. alternarit uicissim cedendo ac suc¬
cedendo trinctates cogitationum atq tra
fit ista innumerabeliter numerosissima
timitas. nec tamen infinita: sinumetꝰ
in memoria reconditaꝵ reꝵ non exceda¬
tur. Ex quo emim cepit imusquisq sẽ¬
tire corpora quolibet corporis sensu. euiã
siposset adungere que oblitus este cer¬
tus ac determinatus profecto numerus
foret. quamius innumerabiles. Sicimꝰ
enm innumerabilia non solum infinita.
sed eciam que ita finita sunt ut faculta¬
tem numeraritis excedant. Sed hinoad¬
uerti aliquando manifestius potest ali¬
ud ẽẽ quod reconditum memoria tenet.
et aliud quod inde incogitatione recor¬
dantis exprimitur. Quamius cum fit

Expanded text:
specierum in memoria latet, et rursus specierum in memoria latet, et rursus unum aliquid generalem visionem animi talia recordantis atque cogitantis, quorum duorum copulationi tertia conjungitur copulatrix voluntas, ut sit hoc totum unum quiddam ex quibusdam tribcontueri, alternant vicissim cedendo ac succedendo trinitates cogitationum, atque ita fit ista innumerabiliter numerosissima trinitas: nec tamen infinita, si numerus in memoria reconditarum rerum non excedatur. Ex quo enim coepit unusquisque sentire corpora quolibet corporis sensu, etiam si posset adjungere quorum oblitus est, certus ac determinatus profecto numerus foret, quamvis innumerabilis. Dicimus enim innumerabilia, non solum infinita, sed etiam quae ita finita sunt, ut facultatem numerantis excedant. 13. Sed hinc adverti aliquanto manifestius potest, aliud esse quod reconditum memoria tenet, et aliud quod inde in cogitatione recordantis exprimitur, quamvis cum fit
Abbreviated transcription (Latin):
cdiem et eius eam partem qua cenari solet.
et quid sit cenare. Nam si nichil tale
recordatus eẽm. qui heri cenauenm: re¬
cordan uelle non possem.Unde intelligi
potest uoluntatem reminiscendi abhis
quidemrebus que memoria continent᷑
procedere adiunctis simul eis que inde
ꝑ recordationem cernendo exprimunt᷑
id est ex copulatione rei cuiusdam qͣm
recordati sumus et uisionis que inde
facta est in acie cogitantis cum recor¬
dari sumus quid ip̃a utrumq copu¬
lat uoluntas requirit. et aliuol quod
quasi uicinum est atq contiguum re¬
quia nulla est earum. ubi non
hec tra sint: illud quod in memoria recõ¬
clitum est eciam antequam cogitetur. et
illucd quod fit in cogitatõne cum cerintur.
et uoluntas utrumq coniungens. et ex
utroq ac tertia se ip̃a unum aliquid com¬
plens. an pocius ita cognoscitur uma que¬
dam in hoc genere trmitas. ut unum aliꝙͥ
generaliter dicamus quicquid corporaliũ

Expanded text:
diem, et ejus eam partem qua coenari solet, diem, et ejus eam partem qua coenari solet, et quid sit coenare. Nam si nihil tale recordatus essem, quid heri coenaverim, recordari velle non possem. Unde intelligi potest, voluntatem reminiscendi ab iis quidem rebus quae memoria continentur procedere, adjunctis simul eis quae inde per recordationem cernendo exprimuntur, id est, ex copulatione rei cujusdam quam recordati sumus, et visionis quae inde facta est in acie cogitantis cum recordati sumus. Sed ipsa quae utrumque copulat voluntas, requirit et aliud quod quasi vicinum est atque contiguum requia nulla est earum ubi non haec tria sint; illud quod in memoria reconditum est etiam antequam cogitetur, et illud quod fit in cogitatione cum cernitur, et voluntas utrumque conjungens, et ex utroque ac tertia se ipsa unum aliquid complens. An potius ita cognoscitur una quaedam in hoc genere trinitas, ut unum aliquid generaliter dicamus quidquid corporalium
Abbreviated transcription (Latin):
preter ip̃ius animi naturam. Quo ergo pac¬
to demonstrari potest uoluntatem nec quasi
parentem. nec quasi prolem ẽẽ siuie corporee
similitudius que memoria continetur si¬
ue eius siue eius que inde cum recordam
exprimitus. quando utrumq incogitando
ita copulat. ut tamquam unum singu¬
iariter appareat: et discerm nisi ratione ñ
possit: Atq illud primum uidenclum est
non ẽẽ posse uolurtatem reminiscendi nͥ
uel totum uel. aliquid rei eius quam re¬
minisci uolumus impenetrabilibus me¬
morie teneamus. Quod emmomnimodo
et omi ex parte obliti fuerimus. nec remi¬
niscenli uoluntas exoritur q̃m quicquid
recordamus recordar uolumus. recordati
iam sumus in memoria nostra ẽẽ uel fu¬
isse. Uerbi gr̃a. Si recordari uolo quid he¬
ri cenauerim. aut recordatus iam sum ce¬
nasse me: aut si et hoo non dum certe cir¬
ca ip̃m tempus aliquicd recordatus sum.
si nichil aliucl̃ ip̃m saltem: hesternum

Expanded text:
ejus praeter ipsius animi naturam. Quo igitur pacejus praeter ipsius animi naturam. Quo igitur pacto demonstrari potest, voluntatem nec quasi parentem, nec quasi prolem esse, sive corporeae similitudinis quae memoria continetur, sive ejus quae inde cum recordamur exprimitur, quando utrumque in cogitando ita copulat, ut tanquam unum singulariter appareat, et discerni nisi ratione non possit? Atque illud primum videndum est, non esse posse voluntatem reminiscendi, nisi vel totum, vel aliquid rei ejus quam reminisci volumus, in penetralibus memoriae teneamus. Quod enim omni modo et omni ex parte obliti fuerimus, nec reminiscendi voluntas exoritur: quoniam quidquid recordari volumus, recordati jam sumus in memoria nostra esse vel fuisse. Verbi gratia, si recordari volo quid heri coenaverim, aut recordatus jam sum coenasse me, aut si et hoc nondum, certe circa ipsum tempus aliquid recordatus sum, si nihil aliud, ipsum saltem hesternum
Abbreviated transcription (Latin):
quam id memorie mandaremus: Qm¬
quam itaq forma que fit in acie recordã¬
tis ex ea fiat que inest memorie: ip̃a tame
acies non inde existit. sed erat ante istam.
Consequens estautem.ut si non est illa
uera parens: nec ista uera sit ꝓles. Sed
et illa quasi parens. et ista quasi proles.
aliquid insinuant: unde interiora atꝙ
ueriora excercitatius cercuisq uideantur.
Difficilius iam plane discernitur: utrum
uoluntas que memorie copulat uisionem.
non sitalicuus eorum siue parens suie
proles. Et hanc discretionis difficulta¬
tem. facit eiusdem nature atq substan¬
tie parilitas et equalitas. Neq emm si¬
cut foris facile discernebatur format᷑
sensus a sensibili corpore. et uoluntas
ab uttoq p̃p̃ nature diuersitatem que in¬
est ab inuicem omnibus tribus de qua
satis supra discerumus: ita et hic po¬
cest. Quamuis enim hec tountas de qͣ
nuncqueritur formsecus inuecta est am¬
mo. intus tamen agitur. et non est quicꝙp

Expanded text:
quam id memoriae mandaremus? Ququam id memoriae mandaremus? Quanquam itaque forma quae fit in acie recordantis, ex ea fiat quae inest memoriae; ipsa tamen acies non inde existit, sed erat ante istam. Consequens est autem, ut si non est illa vera parens, nec ista vera sit proles. Sed et illa quasi parens, et ista quasi proles aliquid insinuant, unde interiora atque veriora exercitatius certiusque videantur. 12. Difficilius jam plane discernitur, utrum voluntas quae memoriae copulat visionem, non sit alicujus eorum sive parens sive proles: et hanc discretionis difficultatem facit ejusdem naturae atque substantiae parilitas et aequalitas. Neque enim, sicut foris facile discernebatur formatus sensus a sensibili corpore, et voluntas ab utroque, propter naturae diversitatem quae inest ab invicem omnibus tribus, de qua satis supra disseruimus, ita et hic potest. Quamvis enim haec trinitas, de qua nunc quaeritur, forinsecus invecta est animo; intus tamen agitur, et non est quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
sibilibus. et insensibus. S oe o oo.¬
tamen que ui de concepta est cum iam
non ex corpore sensus corporis. Ced exme¬
moria formatur acies amimi cum imp̃¬
sa memoria species inheserit corporis
quod formsecus sensimus illam speciem q̃
inmemoria est quasi parentem dicimus e¬
ius que fit inphantasia cogitantis. E¬
rat enim in memoria et priusquam cogi¬
taretur anobis sicut erat corpus in loco ⁊
priusquam sentiretur ut uuisio fieret. Sed
cum cogitatur exilla quam memoria ten.
exprimitur in acie cogitantis. et reminis¬
cendo formatur ea species que quasi ꝓles
est eius quam momoria tenet. Sed neq
illa uera parens: neq ista uiera proles est.
Acies quippe amini que formatur ex me¬
moria cum recordando aliquid cogitamus
non ex ea spetie procedit quam meminimꝰ
uisam quandoquidem eorum memmisse
non possemus nisi uidissemus. Acies
autem animi que reminiscendo format᷑
erat eciam priusquam corpus quod memi¬
nimus uideremus quanto magis prius¬

Expanded text:
ibilibus et sensibus, sed tamen quae inde concepta est, cum jam non ex corpore sensus corporis, sed ex memoria formatur acies animi, cum in ipsa memoria species inhaeserit corporis quod forinsecus sensimus, illam speciem quae in memoria est, quasi parentem dicimus ejus quae fit in phantasia cogitantis. Erat enim in memoria et priusquam cogitaretur a nobis, sicut erat corpus in loco et priusquam sentiretur, ut visio fieret. Sed cum cogitatur, ex illa quam memoria tenet, exprimitur in acie cogitantis, et reminiscendo formatur ea species, quae quasi proles est ejus quam memoria tenet. Sed neque illa vera parens, neque ista vera proles est. Acies quippe animi quae formatur ex memoria cum recordando aliquid cogitamus, non ex ea specie procedit quam meminimus visam; quandoquidem eorum meminisse non possemus, nisi vidissemus: acies autem animi quae reminiscendo formatur, erat etiam priusquam corpus quod meminimus videremus; quanto magis prius
Abbreviated transcription (Latin):
re unam cum uisio sentientis formatur
excorpore. Aliam cum iuisio cogitantis for¬
matur ex memoria: mediam uero nolui.
quia non ibi solet uisio dici. cum memorie
commendatur forma que fit in sensu cer¬
nentis. ibiq tamen uoluntas non appa¬
ret nisi copulatrix quasi parentis et pro¬
lis. Et ideo undecumq procedat. nec parẽs
nec proles dici potest Capitulum de¬

Expanded text:
re: unam, cum visio sentientis formatur re: unam, cum visio sentientis formatur ex corpore; aliam, cum visio cogitantis formatur ex memoria. Mediam vero nolui, quia ibi non solet visio dici, cum memoriae commendatur forma, quae fit in sensu cernentis. Ubique tamen voluntas non apparet, nisi copulatrix quasi parentis et prolis. Et ideo undecumque procedat, nec parens nec proles dici potest. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
pimus ab specie corporis et oo ooot co.¬
peruemmus usq ad speciem que fit in
contuitu cogitantis. quatuor species
reperiumtur qͣi gradatim nate altera
ex altera. secundã de prima. tertia de scd̾a.
quarta de tercia. Ab specie quippe corpo¬
ris quod cernitur exoritur ea que fit
insensu cernentis. et ab hac ea que fit
tis. Qua põ uoluntas quasi parenteor
cum prole ter copulat. Primo speciem cor¬
poris cum ea quam gignit in corporis
sensu: et ip̃am rursus cum eam que ex
illa fit in memoria. atq istam quoqꝙ
t̾rio cum ea que ex illo paritur incogitã¬
tis intuitu. Sed media copula que scd̾a
est cum sit uicinior non tam similis ẽ
prime quam tercie. Disiones enim due
sunt: una seritientis. alt̾a cogitantis. ut
autem possit ẽẽ usio cogitaritis. ide fit in
memoria de uisione sentientis simule
aliquid quo se ita conuertat incogitan¬
do accies animi. sicut se incernendo conuer¬
tit ad corpus acies oculoꝵ. Propt̾ea duas
in hoc genere trinitatis uolui commenda¬

Expanded text:
pimus a specie corporis, et pervenimus usque ad speciem quae fit in contuitu cogitantis, quatuor species reperiuntur quasi gradatim natae altera ex altera: secunda, de prima; tertia, de secunda; quarta, de tertia. A specie quippe corporis quod cernitur, exoritur ea quae fit in sensu cernentis; et ab hac, ea quae fit tis. Quapropter voluntas quasi parentem cum prole ter copulat: primo speciem corporis cum ea quam gignit in corporis sensu; et ipsam rursus cum ea quae fit ex illa in memoria; atque istam quoque tertio cum ea quae ex illa paritur in cogitantis intuitu. Sed media copula quae secunda est, cum sit vicinior, non tam similis est primae quam tertia. Visiones enim duae sunt; una, sentientis; altera, cogitantis: ut autem possit esse visio cogitantis, ideo fit in memoria de visione sentientis simile aliquid, quo se ita convertat in cogitando acies animi, sicut se in cernendo convertit ad corpus acies oculorum. Propterea duas in hoc genere trinitates volui commenda
Abbreviated transcription (Latin):
sumus clicere requiem pedis ẽẽ in ambu¬
lando cum ponitur unde alius inuita¬
tur quo passibus ꝑgitur. Si autem
aliquidita placet ut uni eo cum aliqua
delectatione uoluntatis adquiescate nõ¬
dum est tamen illud quo tenditur. S¬
et hoc si refertur ad aliuid: deputetur¬

Expanded text:
sumus dicere requiem pedis esse in ambusumus dicere requiem pedis esse in ambulando, cum ponitur unde alius innitatur quo passibus pergitur. Si autem aliquid ita placet, ut in delectatione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur
Abbreviated transcription (Latin):
et ad eamultra non ꝑtinet. Uoluntas
enim ꝓbancli uulnus fuisse. alia uo¬
untas este quam us ex illa religet᷑
cuiuisitem finis est: ꝓ batio uulneris. Et
uoluntas iudendi fenestram finem habet
fenestre uisionem. Altera est emim que ex
ista nectitur uolurtas per fenestram iu¬
dendi transeuntes. cuius item finis est
uisio transeuntium. Recte autem sunt
uoluntates. et omnes sibimet religate. si
bona est illa quo cuncte referuntur. Si
autem praua este praue sunt omnes. Et
ideo iectarum uoluntatum conexio iter
est quoddam ascendentium ad beatitudi¬
nem. quod certis uelut passibus agituR.
Prauarum atq distortaꝵ uoluntatum
implicatio. unculum est quod alligabi¬
tur qui hocagit ut proiciatur intenebͣs
exteriores. Seati ergo qui factis et mori¬
bus cantant canticum graduum: et
ue his qui trahunt peccata sicut restem
longam. Sic est autem requies uolun¬
tatis quem clicimus finem si ad huc re¬
fertur ad aliuel quemadioclum pos¬

Expanded text:
et ad eam ultra non pertinet: voluntas et ad eam ultra non pertinet: voluntas enim probandi vulnus fuisse, alia voluntas est, quamvis ex illa religetur, cujus item finis est probatio vulneris. Et voluntas videndi fenestram, finem habet fenestrae visionem: altera est enim quae ex ista nectitur voluntas, per fenestram videndi transeuntes, cujus item finis est visio transeuntium. Rectae autem sunt voluntates et omnes sibimet religatae, si bona est illa quo cunctae referuntur: si autem prava est, pravae sunt omnes. Et ideo rectarum voluntatum connexio iter est quoddam ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur: pravarum autem atque distortarum voluntatum implicatio, vinculum est quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciatur in tenebras exteriores . Beati ergo qui factis et moribus cantant canticum graduum: et vae iis qui trahunt peccata, sicut restem longam . Sic est autem requies voluntatis quem dicimus finem, si adhuc refertur ad aliud, quemadmodum pos
Abbreviated transcription (Latin):
liquid quo uolebat. Non itaq omoot co¬
ino ip̃a uoluntas hominis cuius fi¬
nis non est nisi beatitudo sed ad hoo unũ
intetim uoluntas iudencli finem non ha
Sed tantum uoluit ut uideret: non est
clisputandum quomodo ostendatur fi¬
nem uoluntatis ẽẽ uisionem: manifestũ
est. enim. Si autem referat ad aliud.
uult utiq aliucl: nec iam udendi uolun¬
tas ent. aut si uidencli. non hoc uiden¬
clitamquam si uelit quisq uidere cica¬
tricem. ut inde doceat uulnus fuisse. aũ
si uelit uidere fenestram ut ꝑ fenestram
uideat transeuntes. Emes iste atq a¬
uetales uoluntates suos ꝓprios fines ha¬
bent. qui referuntur ad finem illius uo¬
luntatis qua uolumus beate iuuere et
ad eam ꝑuenire uttam que non referat᷑
ad aliquid sed amarti ꝑ se ip̃a sufficiat.
Doluntas ergo uidendi finem habet iu¬
sionem. et uoluntas hant remuidendi.
finem habet huius rei uisionem. uolũ¬
tas itaq uidencli cicatricem finem su¬
um experit. Hoc est uisionem cicatͥces.

Expanded text:
liquid quod volebat. Non itaque omnino ipsa voluntas hominis, cujus finis non est nisi beatitudo, sed ad hoc unum interim voluntas videndi finem non habsed tantum voluit ut videret; non est disputandum quomodo ostendatur finem voluntatis esse visionem: manifestum est enim. Si autem refert ad aliud, vult utique aliud, nec jam videndi voluntas erit: aut si videndi, non hoc videndi. Tanquam si velit quisque videre cicatricem, ut inde doceat vulnus fuisse; aut si velit videre fenestram, ut per fenestram videat transeuntes; omnes istae atque aliae tales voluntates suos proprios fines habent, qui referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam quae non referatur ad aliud, sed amanti per se ipsam sufficiat. Voluntas ergo videndi, finem habet visionem: et voluntas hanc rem videndi, finem habet hujus rei visionem. Voluntas itaque videndi cicatricem, finem suum expetit, hoc est visionem cicatricis,
Abbreviated transcription (Latin):
qui receperunt eum. et quid sit recepis¬
se eum breuiter fuisset expositum dicen¬
doq credendotib in nomine eius quomo
do filii fierent dei eẽt ad iunctum quia ñ
ex sangumibus neq ex uoluntate car¬
nis neq ex uoluntate uiri. sed ex deo na¬
ti sunt. ne ista hominum quam uidemus
et gestamus infurmitas tantam excel¬
lentiam desperaret. ilico adnexum est. et
uerbum caro factum est. et habitauit
in nobis: ut acontrario suaderetur.
quod incredibile uidebatur: Si emm
natura filios hominis gratia fieri fili¬
possnt beati participes immortalitatis
eius effecti. ꝓpter quod ꝑsuadendum
dei filius particeps noctre mortalitari

Expanded text:
qui eum receperunt; et quid sit recepisqui eum receperunt; et quid sit recepisse eum, breviter fuisset expositum, dicendo, Credentibus in nomine ejus; quoque modo filii Dei fierent, esset adjunctum, Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt: ne ista hominum quam videmus et gestamus infirmitas tantam excellentiam desperaret, illico annexum est, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; ut a contrario suaderetur quod incredibile videbatur. Si enim natura filios hominis gratia Dei fili quo solo esse possunt beati participes immortalitatis ejus effecti; propter quod persuadendum Dei Filius particeps nostrae mortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tatiomibus hec inuenire con¬
antes uic pauti magno predi¬
ti ingenio habundantes ocio. doctrinis¬
q subtilissimis eruditi ad indagan¬
dam soluis amine unmortalitatem per¬
uemre potuerunt. Cui tamen amme bea¬
tam uitam non inuenerunt stabilem id ẽ
ueram. Ad misecias eam quippe uite huiꝰ
etiam post beatitudinem redire dixerunt.
Et qui eorum de hac erubuerunt sententi¬
a et aminam purgatam in sempit̾na bea¬
titucdine sine corpore collocandam putar̾t.
talia de mundi retrorsus eternitate senti¬
unt. ut hanc de anima sententiam suam
redarguant. quod hic longum est demon¬
strate sed in libro duodecimo de ciuitate
dei satis anobis est quantum arbitror
explicatum. Fides autem ista totum homi¬
nem immnortalem futurum qui utiq
constat ex anima et corpore et ob boc ue¬
re beatum. non argumentatõne huma¬
na sed cdiuna auctoritate ꝓmittit. Et
ideo cum clictum eẽt in euangelio quod ie¬
sus dederit potestatem filios dei fieri. his

Expanded text:
tionibus haec invenire conantes, vix pauci magno praediti ingenio, abundantes otio, doctrinisque subtilissimis eruditi, ad indagandam solius animae immortalitatem pervenire potuerunt. Cui tamen animae beatam vitam non invenerunt stabilem, id est veram: ad miserias eam quippe vitae hujus etiam post beatitudinem redire dixerunt. Et qui eorum de hac erubuerunt sententia, et animam purgatam in sempiterna beatitudine sine corpore collocandam putaverunt, talia de mundi retrorsus aeternitate sentiunt, ut hanc de anima sententiam suam ipsi redarguant: quod hic longum est demonstrare, sed in libro duodecimo de Civitate Dei, satis a nobis est, quantum arbitror, explicatum . Fides autem ista totum hominem immortalem futurum, qui utique constat ex anima et corpore, et ob hoc vere beatum, non argumentatione humana, sed divina auctoritate promittit. Et ideo cum dictum esset in Evangelio, quod Jesus dederit potestatem filios Dei fieri iis
Abbreviated transcription (Latin):
de trmitate que deus res.¬
est. diuinorum librorum. ueterum ⁊
nouorum catholici trastatores hoc in¬
tenderunt setundum scripturas doce¬
non sunttres cdii. sed imus deus. qua¬
luis pater flium genuerit et ideo filius
sit qui filius est sp̃e q sanctus nec pater
sitnec filius. sed tantum patris et filu
sp̃c. patri et filio eciam ip̃e coequalis. et
ad crinitatis pertinens imitatem. Non
tamen eandem trinitatem natam de uir¬
gine maria. et sub pontio pilato crucifix¬
am et seputtam. tercio die resurrexisse.
et incelum ascendisse. sed tantumodo
tum aut die pentecostes post ascensionẽ
domini sonitu facto de celo. quasi stuẽs¬
ferretur flatus uehemens. et linguis
Ayxisse de celo uu es filius meus siue cũ
baptizatus est a iohanne. siue in mon¬
te quando cum illo erant tres discipu¬
li. aut quando sonuit uox dicens. et
clanficaur ed iterum clarificabo. sed
fantummodo patris uocem ad filium fuisse¬
factam. quamius patreret filius et spiritꝰ

Expanded text:
de Trinitate, quae Deus est, divinorum librorum veterum, et novorum catholici tractatores hoc intenderunt secundum Scripturas docenon sint tres dii, sed unus Deus. Quamvis Pater Filium genuerit et ideo Filius sit qui Filius est; Spiritusque sanctus nec Pater sit nec Filius, sed tantummodo Patris et Filii Spiritus et Patri et Filio etiam ipse coaequalis, et ad Trinitatis pertinens unitatem. Non tamen eamdem Trinitatem natam de virgine Maria, et sub Pontio Pilato crucifixam et sepultam, tertio die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed tantummodo tum ; aut die Pentecostes post ascensionem Domini, sonitu facto de coelo quasi ferretur flatus vehemens, et linguis dixisse de coelo, Tu es Filius meus , sive cum baptizatus est a Joanne, sive in monte quando cum illo erant tres discipuli ; aut quando sonuit vox, dicens, Et clarificavi, et iterum clarificabo : sed tantummodo Patris vocem fuisse ad Filium factam; quamvis Pater et Filius et Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
et una eẽntia. quia hoc est ibi ẽẽ quõd
sapete. Quod enim est sapientie sapere.
et potentie posse. eternitati eteinum eẽ
uisticie iustum ẽe. magnitudiru mag¬
num ẽe. hoc est. ẽentie ip̃m ẽẽ. Et quia
in illa simplicitate non est aluid sapere
quam eẽ. eadem ibi sapientia q̃ e̾entia.

Expanded text:
et una essentia, quia hoc est ibi esse, quod sapere. Quod enim est sapientiae sapere, et potentiae posse, aeternitati aeternum esse, justitiae justam esse, magnitudini magnam esse; hoc est essentiae ipsum esse. Et quia in illa simplicitate non est aliud sapere quam esse, eadem ibi sapientia est
Abbreviated transcription (Latin):
Quo autem merito. nisi fidei qua credimꝰ
ante quam illuad quod promittimur iu¬
deamus: Per hanc enim peruenuus ad
speciem ut tales amet quales amat ut si¬
mus non quales odit quia sumus. &e hor¬
tatur ac prestat netales eẽ semper uelimus.

Expanded text:
quo autem merito nisi fidei, qua credimus, antequam illud quod promittitur uideamus? per hanc enim peruenimus ad speciem, ut tales amet, quales amat ut simus, non quales odit quia sumus, et hortatur ac praestat, ne tales esse semper uelimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dei. et idem ip̃e mediator dei et est. de tri¬
hoͣminum. filius hominis equa nitate.¬
lis patri per diumitatis imitatem. et
particeps noster per humanitatis sus¬
ceptionem patrem interpellans pro nob
per icl quod homo erat. nec tamen taces
quod deus cum patre imumerat. et uit̾
cetera ita loquitur. Non pro his autem
rogo inquit tantum. sed et pro eis qui
credituri sunt per uerbum eoꝵ inme õs

Expanded text:
Dei, et idem ipse mediator Dei et hominum Filius hominis , aequalis Patri per divinitatis unitatem, et particeps noster per humanitatis susceptionem, Patrem interpellans pro nobis per id quod homo erat , nec tamen tacens quod Deus cum Patre unum erat, inter caetera ita loquitur: Non pro his autem rogo, inquit, tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me: ut
Abbreviated transcription (Latin):
caput est. et corpus eius ec̾ca posset sp̃c sũ.
ilicere. ego et ip̃i non unum sed unus qui¬
a caput et corpus unus est. xp̃c sed dim¬
nitatem suam consubstaritialem patcio¬
genere hoo est in eiusdem nature consub¬
stantiali parilitate. non uult ẽe suos n¬
num. sed in ip̃o: quia in se ip̃is non pos¬
sent. difsociari ab inuicem per diuersas
uoluntates. et cupiditates. & immundi¬
cias peccatorum. unde mundantur per
mecdratorem. ut sint in illo unum. non
tantum per eandem naturam. qua om¬
nes ex hominibus mortalibus equales
angelis fuint. sed et eciam per eandem
in eandem beatitudinem conspirantem
concorlissimam uoluntatem. in unum
flati. Ad hoc enim ualet quod ait ut sĩt
uum sicut et nos unum sumus ut ꝙͣ

Expanded text:
caput est et corpus ejus Ecclesia , posset dicere, Ego et ipsi, non unum, sed unus, quia caput et corpus unus est Christus: sed divinitatem suam consubstantialem Patri ogenere, hoc est, in ejusdem naturae consubstantiali parilitate, vult esse suos unum, sed in ipso; quia in se ipsis non possent, dissociati ab invicem per diversas voluptates et cupiditates et immunditias peccatorum: unde mundantur per Mediatorem, ut sint in illo unum; non tantum per eamdem naturam qua omnes ex hominibus mortalibus aequales Angelis fiunt, sed etiam per eamdem in eamdem beatitudinem conspirantem concordissimam voluntatem, in unum flatam. Ad hoc enim valet quod ait, Ut sint unum, sicut et nos un
Abbreviated transcription (Latin):
nata tam eliquata tam certa sententia
beatos ẽẽ omnes homines uelle. si ip̃i qͥ
iam beati sunr beati ẽe nec nolunt nec
uolunt Aut si uolunt ut ueritas cda¬
mat. ut natura compellit. cui sumine
bonus et iminutabiliter beatus creator¬
hoc indidit. si uolunt in quam beati
eẽ quia beati sunt: beati non ẽe utiq
uolunt. Ei autem beati nonẽe uolunt
procul dubio nolunt consumi et perire
quod beati sunt. nec nisi uiuentes beati
ẽẽ possunt. Nolunt ẽẽ igitur ꝑire quod
uuiunt. immortales ergo ẽẽ uolunt
quicumq uere beati uel sunt uel esse
cupiint. Non autem iuit beate: cuiñ
adest quod uult. Nullo modo igitur
ẽe potent uita ueraciter beata. nisi fu¬
erit sempiterna. Hanc utrum capiat hu
mana natura. quam tamen desiderabi¬
lem confitetur. non parua questio est:
sed si fides alsit. que mest eis quibus
delit potestatem iħc filios dei fierr: nul¬
la questio est. Capitulum nonum

Expanded text:
nata, tam eliquata, tam certa sententia, nata, tam eliquata, tam certa sententia, beatos esse omnes homines velle, si ipsi qui jam beati sunt, beati esse nec nolunt, nec volunt? Aut si volunt, ut veritas clamat, ut natura compellit, cui summe bonus et immutabiliter beatus Creator indidit hoc; si volunt, inquam, beati esse qui beati sunt, beati non esse utique nolunt. Si autem beati non esse nolunt, procul dubio nolunt consumi et perire quod beati sunt. Nec nisi viventes beati esse possunt: nolunt igitur perire quod vivunt. Immortales ergo esse volunt, quicumque vere beati vel sunt vel esse cupiunt. Non autem vivit beate, cui non adest quod vult: nullo modo igitur esse poterit vita veraciter beata, nisi fuerit sempiterna. mana natura, quam tamen desiderabilem confitetur, non parva quaestio est. Sed si fides adsit, quae inest eis quibus dedit potestatem Jesus filios Dei fieri, nulla quaestio est. Human