comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unc illd̾ restat discutiendũ. utr̃ mels aliqͥs¬
deus possit facere ꝙ in facit.Solent .ii. scͥuta¬
tores dr̃e. quod ea que facit deus ñ pot̾ meliora fa¬
cere. quia si posset facere et ñ faceret: suidus eẽt.
et ñ sũme bonus. et hoc ex simili astrucre conã¬
genuit. qm̃ meliorem se generare ñ potuit: deo .n.
uicħ melius. gemut eqͣlem. Si .n. uoluit. ⁊ nõ¬

Expanded text:
unc illud restat discutiendum, utrum melius aliquid possit facere quam facit? Solent enim illi scrutatores dicere quod ea quae facit Deus, non potest meliora facere, quia si posset facere, et non faceret, invidus esset, et non summe bonus. Et hoc ex simili astruere conangenuit, quoniam meliorem se generare non potuit nihil enim Deo melius, debuit aequalem. Si enim voluit et no
Abbreviated transcription (Latin):
hori. qr ñ aliis s ꝓpriis uxoril uł ancillisiui¬
scebant᷑. ecce que fuit consuetudo in hͣc re. ã¬
te legem. legis uero temꝑe int̾dixit moyses:
carnalem copłam fieri cum matre cũ nou̾ca.
cuns sorore. cum nepte. cum auita. cũ mater¬
tera. cum nuru. et aliis quibdami. ꝓͣmisitat᷑
diuortiũ fieri dato libello rẽpudu in quo uir
scͥbebat causas pro quib uxorem repudiabat.
sit fieri mala. ne fierent peiora. et hoc ꝑ nuttẽ¬
do ñ dei iustitiã demonst᷑ͣuit. s in pec̾ore minu¬
it culpai.
Si licebat plures hr̃e uel non mu

Expanded text:
hori, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancillis miscebantur. Ecce quae fuerit consuetudo in hac re ante legem. Legis vero tempore interdixit Moyses carnalem copulam fieri cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. sit fieri mala, ne fierent pejora; et hoc permittendo non Dei justitiam demonstravit, sed in peccatore minuit culpam. 4. Cui licebat plures habere, vel non
Abbreviated transcription (Latin):
ex mlr̃e. ubi satis ostendit eo ip̃o: missum filiumm
ex femina. quod utiq non fecit sine sp̃ius. Ecce
hic dicit filiũ missum a patre. ⁊ spũ.
a sp̃u

Expanded text:
ex muliere . Ubi satis ostendit, quod eo ipso misit Filium ex femina, quod utique non fecit sine Spiritu sancto. Ecce hic dicit, Filium missum a Patre et a Sp
Abbreviated transcription (Latin):
quib loq̃ntes de diuinitate ac tͥnitate ĩeffabili
Utimur. Deinde ostendend̾ est quibz moĩs de ea ad
dicat᷑. illud gͥ p̃cipue teneamꝰ q̃dam esse nomina
distincta ad singulas ꝑ sonas ꝑtinentia. ut ait
sunt. que ⁊ de suiguł sigillatim ⁊ de onũb com¬
mu̾it̾ dnͣr. alia uero sunt que tͣns latiue ac ꝑ¬

Expanded text:
quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait sunt, quae et de singulis sigillatim, et de omnibus communiter dicuntur. Alia vero sunt quae translative ac
Abbreviated transcription (Latin):
datum ĩ catõne quo pot̾at man̾e̾ si uellet illd̾ utub
fuit libertas arbitrii. ab omi labeet corruptela im¬
munis atii uoluntatis rͨtitudo. et oĩm nat᷑aliũ po¬
fentiaꝵ anime sinceritas. atq uiuacitas
. De lile

Expanded text:
datum in creatione, quo poterat manere si vellet. Illud utique fuit libertas arbitrii ab omni labe et corruptela immunis, atque voluntatis rectitudo, et omnium naturalium potentiarum animae sinceritas atque vivacitas. 5. De libe
Abbreviated transcription (Latin):
hunc inquit quidam ñ intelligentes. aliqͥd
sumũt de suꝑcilio pharistoꝵ. ut dampnare
ĩnoxig. uł soluere se putant noxios. cũ apoᷤᷤ
d̾m ñ sententia sac̃cotum s reoꝵ uita querat᷑.
In leuiticoͣ ostendere se sac̾dotib iubent᷑ lepro¬
si. ques illi non fatiunt leprosos uł mundes.¬
s discernũt qui mũdi uł i̾nũdi sunt. ita et
cundũ u̾itatem. et in remittendis uł retinẽ¬
dis culpis. id iuris et offitii hñt ewanglĩci sa¬
c̾dotes. quod olim sub lege habebant segales
in curandis leprosis. Hii ergo pcc̃a dimittũt
uł retinent. dum dimissa a deo uł retenta:
iudicant. ⁊ ostendunt. ponũt .i. sac̾doces
nom̾ dei suꝑ filios istł. s ip̃e benedicit. ut le¬
gͣltur iil muͦis. hunc modũ ligandi et soluẽ¬
Di ieꝑꝰ. supra notauit.¬

Expanded text:
locum quidam non bene intelligentes, aliquid sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare innoxios, vel solvere se putant noxios, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. In Levitico ostendere se sacerdotibus jubentur leprosi : quos illi non fased discernunt qui mundi vel immundi sunt. Ita et cundum veritatem. Et in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim habebant sub lege legales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numeris. Hunc modum ligandi et solvendi Hieronymus supra notavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ligandi. et soluendi. idꝰ ostendendi homines
ligates et solutoy. unde et dñs lepͣrosum priꝰ¬
sanitati ꝑ se restituit de inde ad sac̾dotes mi¬
sit. quoꝵ uditio ostenderet᷑ mũdatꝰ. Ita eti¬
am lazarũ ĩam uuificatũ: obtulit discipu¬
lis soluendum. qr et si aliquis apud deum
sit solutus: ñ tñ in fatie ecc̃e solutꝰ habetur
nisi ꝑ iuditiũ sac̾dotis. In soluendis gͥ culpiꝰ
uł retiuendis operat᷑ ita sacerdos ewuangelitꝰ
et iudicat sicut olim legalis in allis qui con¬

Expanded text:
lvendi et ligandi, id est, ostendendi homines ligatos vel solutos. Unde Dominus leprosum sanitati prius per se restituit, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus. Ita etiam Lazarum jam vivificatum obtulit discipulis solvendum. Quia etsi aliquis apud Deum sit solutus, non tamen in facie Ecclesiae solutus habetur, nisi per judicium sacerdotis. In solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui con
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mi hommes sine carnis incentiuo ac fer¬
uore libidinis ip̃i ac successores eoꝵ cõueni¬
rent. et si cut remun̾abile est aliqd̾ bonũ opꝰ
sic coitus eoꝵ bonꝰ esset ⁊ romim̃abił. Iuia uͦ¬
ꝓpt̾ pcc̃m letał concupiscentie lex menbris
setur: per bona coniugi

Expanded text:
primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus eorum bonus esset et remunerabilis. Quia pter peccatum lethalis concupiscentiae lex membris setur per bona conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est fatiendum nisi in illa trinitate .i. sũmo
et scõmutabili uono. Utendum est ergo uirtuti¬
bus. et ꝑ eas fruendum sũmo bono ita ⁊ de uosũ¬
tate bona dñis. unde augꝰ in .ł .x. de triuitate.
ait. uoiuntas est ꝑ qͣm fruim᷑. ita et ꝑ uirtutaͣ
fruim᷑ ñ eis nisi forte aliqͣ uirtꝰ sit deus. ut cari¬
tas de qua post tͣctaditur.¬

Expanded text:
non faciendum est nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutabili bus, et per eas fruendum summo bono; ita et de voluntate bona dicimus, unde Aug. in lib. 10 de Trin. ait: Voluntas est per quam fruimur; ita et per virtutes fruimur, non eis, nisi forte aliqua virtus sit Deus, ut charitas; de qua post tractabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Firmissime p̾ceptũ est in synodo angloꝵ ut qui¬
cumq sine inuocatõne tͥ nitatis mersus fuisset:¬
quod sacͣmentũ regen̾atõis ñ hr̃et. quod oĩo
uer̃ est. quod si mersus in bapt̃i fonte quis fuerit
sine inuocatõne t̾nitatis ꝑfcus xp̃iaiꝰ non est. nͥ¬

Expanded text:
Firmissime praeceptum est in synodo Anglorum ut quicumque sine invocatione Trinitatis mersus fuisset,quod sacramentum regenerationis non haberet, quod omnino verum est; quod si mersus in fontem Baptismi quis fuerit sine invocatione Trinitatis, perfectus Christianus n
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ ita die ñ ał aurora s a plena luce ĩcipi¬
ens et post paulatim uesꝑam occidente luce
excipiens mane sequentis diei expletꝰ est.
unde reda. occidente luce paulatim ⁊ post spa ¶Bedi¬
tiũ diurne longitudinis ĩferiores ꝑtos sudb¬
eũte fcm̃ est uesꝑe. sicut niũc usitato cursu
solis fieri solet/ fc̃m añt mane etldm super
t̾ram redeunte. et aliũ diem ĩchoante. et dio
triduo om̃o tenebrosa. que post cͥata sidera
aliqua iuce claruerit.
Cur sol factus est si

Expanded text:
 itaque dies non ab aurora, sed a plena luce incipiens, et post vesperam, paulatim occidente luce, excipiens mane sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu solis fieri solet. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies triduo omnino tenebrosa, quae post creata sidera aliqua luce claruit. 6. Cur sol factus est, si
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. nam quomͦ erit ip̃e cum geuitꝰ sitͦ Set
in his ipis subsistat ille qui genitꝰ est. in qͥb
totꝰ est ip̃e qui genuit. qr ñ est aliunde qͥ genitꝰ¬
est. ⁊ iõ ñ refert᷑ ad slld̾ aliud qd̾ in uno subsistit
ex uno. ac sic in genãtõne filii. et naͣm suã ut
mutabili deo. indemut abiłꝰ dei ꝑfc̃a nat̾itaꝯ.
Subsistentemgͥ in eo dei naͣm intelligͣmꝰ. cum
tris u̾itas in des frlio esse docetur. cum in eo deꝰ¬
esse intelligit᷑. qui deuꝯ est. est .n. unꝰ in ono. ⁊
Unnꝯ ab uno n
d̾ legit᷑ pt̃ de sua suba genius¬

Expanded text:
genuit nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?, sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: qest, et ideo non refertur ad aliud quod in uno subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut mutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamus, cum tris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus est. Est enim unus in uno, et unus ab uno. 9. Quod legitur Pater de sua sub
Abbreviated transcription (Latin):
speranda. et sp̃sistent in futuro ꝑ experi¬
entiam. et ip̃a est probatio et ꝯuictio ñ
appentiũ qr si quis de eiꝰ dubitet: ꝑ fidẽ
probant᷑. ut ad huc probat᷑ fi itura re¬
surrectio. qr ita credid̾unt pat̾arche ⁊
alii sauc̃ti. uł probatio est et certitudo
quod sint aliqua ñ apparentia ut supͣ

Expanded text:
speranda, et subsistunt in futuro per experientiam. Et ipsa est probatio et convictio non apparentium, quia si quis de his dubitet, per fidem probantur, ut adhuc probatur futura resurrectio, quia ita crediderunt patriarchae et alii sancti. Vel probatio est et certitudo quod sint aliqua non apparentia, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
cessum emictit᷑. Quod ⁊̾ rõne ostendi põt n modo.
puer qui statim post ortum morit᷑ ĩ illa statura
resurg qͣm habit᷑us erat si uiueret usq ad eta¬
dem .xxx. annoꝵ. nullo uitio corꝑis impeditꝰ.
ĩ se  uñ apparet qd̾ t̾ si uiuer ñ aliunde s in se
augm̾taret᷑ illa subã. sicut costa de qͣ ft̃a est
młr̃. et sicut panes ewbangelic. n difitem t

Expanded text:
cessum emittitur. Quod etiam ratione ostendi potest hoc modo: Puer qui statim post ortum moritur, in illa statura resurget quam habiturus erat si viveret usque ad aetatem triginta annorum, nullo vitio corporis impeditus. ione? Unde apparet quod etiam si viveret, non aliunde, sed in se augmentaretur illa substantia. Sicut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici. Non inficiamur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ malũ dr᷑ bene ordinatũ. et loco suo positum:
eminentiꝰ cõmendat bona ut mag̾ placeant
et laudabiliora sint: dũ cõꝑant᷑ malis. ¶ Sexͣ¬
gͥ die fca est oĩmi opeꝵ cõsuimatio. Ideo pͥmissa
orit᷑ questio. quomͦ dicat᷑ aꝰ die .uii. opꝰ suum
complesse. qd hebͣica u̾itas habet. in quo tñ
cut subicit scͥptura. benedixit dici uiiͦ. et scĩ¬
ficauit illũ. opus.n. est bñdictõ et scĩficatio.
Sicut salomd̾n aliquid oꝑis fecit: cũ tẽplũ
dedicauit

Expanded text:
dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona, ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur malis. Neergo die facta est, operum consummatio. Ideo praemissa oritur quaestio, quomodo dicatur Deus die septimo opus suum complesse, quod Hebraica veritas habet; in quo tamecut subjicit Scriptura: Benedixit diei septimo, et sanctificavit illum. Opus enim est benedictio et sanctificatio; sicut Salomon aliquid operis fecit, cum templum dedicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ad bĩtudĩem. quod certis uelut passib agit᷑.
pͣuaꝵ aut̃ et distortaꝵ uolũtatũ inplicatõ u̾in¬
culũ est quo alligabit᷑ qui hoc agit ut ꝓhitiat᷑
ĩ tenebͭs exteriores. ¶ Hiis auctoritat̃ testi¬
mõi ꝯ euident̾ monstͣtur plures ĩ fidelib rec¬
tas esse uoliuitate s ꝓprios atq diu̾sos fines
ad unũ qui est finis finũ. de quo paulo ante dixi¬

Expanded text:
tium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur. Pravarum autem et distortarum voluntatum implicatio vinculum est, quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciatur in tenebras exteriores, Matth. 22. His auctoritatum testimoniis evidenter monstratur plures in fidelibus rectas esse voluntates proprios ac diversos fines runtur ad unum qui est finis finium; de quo paulo ante dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Si .ii. de incognitis tñ est⁊ dehiiꝯ udet᷑ esse tm̃
que ignorant᷑. S sciendum est quod cũ uisio
alia sit int̾ior alia ext̾ior⁊ ñ est fido de subiec¬
tiꝯ ext̾iori uisioni. est tñ de hiis que oisli inte¬
riori utcumiq capiuntur. et quedam utiz¬
sic capiunt᷑ ut intelligant᷑. et si ũ ut in fu¬
turo. quedam aut̃ ñ qr cũ fido sit ex audi
quod om̃io ignorat᷑. que ip̃a ad sensũ corpo¬

Expanded text:
Si enim de incognitis tantum est, de his videtur esse tantum quae ignorantur. Sed sciendum est quod cum visio alia sit interior, alia exterior, non est fides de subjectis exteriori visioni: est tamen de his quae visu interiori utcumque capiuntur. Et quaedam sic capiuntur, ut intelligantur, etsi non in futuro, quaedam autem non: quia cum fides sit ex auditquod omnino ignoratur; quae ipsa ad sensum corpo
Abbreviated transcription (Latin):
uidendũ sit aptum. Ecce hic aperte habemꝰ
Supͣ aut̃ dcm̃ est ꝙ nemo potest credere ĩ deũ
nisi aliquid interligatur. uñ colligit᷑ ñ posse
sciri et intelligi credenda quedam nisi prius
credaut᷑. et quedam il credi᷑ iusi priꝰ intelli¬
gant᷑. et ip̃a ꝑ fidem ampliꝰ intelligi nec ea
que priꝰ credunt᷑ qͣm intelligant᷑ penitꝰ igno¬
raut᷑. cuni fidos sit ex auditu. Ignorant᷑ tñ
ex parte: quia non sciunt᷑. credit᷑ ergo quos
ignorat᷑. sec non penitꝰ. sicut t̾ amat᷑ quos
ignorat᷑. Unde augꝰ. sciri aliquid et ñ intelligi¬
potest. diligi uero quod nescit᷑ quero utt̃ possit.
Si ñ põt: nemo diligit d̾m añqͣm sciat.ubi aut̃
dente quod ñ dum scit. et speraute. et aman¬

Expanded text:
Ecce hic aperte habes, Supra autem dictum est quod nemo potest credere in Deum, nisi aliquid intelligatur. Unde colligitur non posse sciri et intelligi credenda quaedam, nisi prius credantur; et quaedam non credi, nisi prius intelligantur, et ipsa per fidem amplius intelligi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Ignorantur tamen ex parte, quia non sciuntur. Creditur ergo quod ignoratur, sed non penitus, sicut etiam amatur quod ignoratur. Unde August., potest. Diligi vero quod nescitur, quaero utrum possit. Si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Ubi autedente quod nondum scit, et sperante et aman
Abbreviated transcription (Latin):
nisi credidis ñ intelligeꝰ. quod augꝰ aperte
distinguit ⁊ uia sunt inquit que mal ĩtei¬
ligamus ñ credimꝰ. alia que nisi credamꝰ
ñ intelligemus. Nemo tñ potest credere
in d̾m mͣs̃ aliquid intelligͣ cum fides sit
ex auditu p̃dicationiꝰ Id̾m in lbro de. tri
certa fido ut cuniq inchoat cognitõi.
cognitõ uero certa ñ ꝑsititurt nisi pꝰ hͣnc
uitam. Anibꝵ quoq ait. ubi fides: ñ stat iui cog¬
uitio. ubi cognitio: fido p̾cedit. Ex hus aꝑꝑet
ut in futuro scientur. et nũc ⁊̾ ꝑ fidem qͣmũ¬
dant᷑ corda ampliꝰ intelligunt᷑. qr nisi ꝑ fidem
diligat᷑ deuꝯ: ñ nũdat᷑ cor ad eum sciendũ. qͥd¬

Expanded text:
 aperte distinguit. Alia sunt, inquit, quae nisi intelligamus, non credimus; alia, quae nisi credamus, non intelligemus. Nemo tamen potest credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu praedicationis. Idem in libro de Trinit.: Certa fides utcumque inchoat cognitionem. Cognitio vero certa non perficitur nisi post hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cognitio; ubi cognitio est, fides prae cedit. Ex his apparet ut in futuro sciantur; et nunc etiam per fidem qua mundantur corda, amplius intelliguntur: quia nisi per fidem diligatur Deus, non mundatur cor ad sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs in ymagine. usus in munere. et quia ñ medi¬
ocris auctoritatis. ĩ tͤctatõne scͥpt᷑aꝵ. et assertõne
fideruir extitit hył̾ .n. hoc in lbris suis posuit ho
tatis sp̃ei. et usus abditam scrutatꝰ intelłntiam.

Expanded text:
es in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum et assertione fidei vir exstitit, Hilarius enim hoc in libris suis posuit, honitatis et speciei et usus abditam scrutatus intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑfectõ fuit añqͣm formaret᷑ ĩ aniore ꝯdicoris
forta uͦ est qñ conu̾sa est ad ĩcõmutabile lum̃
ubi. Si uͦ corꝑał fuit lux illaꝙ utiq ꝓbabile ẽ:
corpꝰ uicidũ fuisse in delligr᷑. uelut lucida nu¬
bo. quod ñ de uichilo s de p̃iacenti mat̾ia forͣ¬
lit̾ fc̃m est: ut lux esset ⁊ uim lucis hr̃et. cum
qͥ dies pͥma exorta est. qr a

Expanded text:
m formaretur in amore Conditoris. Formata vero est quando conversa est ad incommutabile lumen Verbi. Si vero corporalis fuit lux illa, quod utique probabile est, corpus lucidum fuisse intelligitur, velut lucida nubes; quod non de nihilo, sed de praejacenti materia formaliter factum est, ut lux esset, et vim lucendi haberet, cum qua dies prima exorta est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ꝑ fcõm ꝑ deꝰ umꝰ dei ñ sint. uitꝰ est pat̃. uirtꝰ
est filiꝰ. uirtꝰ est spiritꝰ .s. hec uer̃ dicis. s ꝙ uir¬
tutem de uirtute genitam. et uirtutem de uir¬
tute procedentem. non uis eand̾ni hr̃e nat᷑am᷑
Hoc falsumdicis. hec contͣ fidem rectam ⁊ catho¬

Expanded text:
i non sunt? Virtus est Pater, virtus i non sunt? Virtus est Pater, virtus est Filius, virtus est Spiritus sanctus. Hoc verum dicis, sed quod virtutem de virtute genitam. et virtutem de virtute procedentem, non vis eamdem naturam habere? Hoc falsum dicis. Hoc contra fidem catho
Abbreviated transcription (Latin):
tem magnitudiem trium ꝑsonaꝵ. ¶Item ĩ eod̾.
tu nempe dixisti unũ d̾m non ex ꝑtib esse cõpositũ.
et hec de patre uis ntelligi. ille inquiꝰ urtꝰ est in¬
genita. simplex. et tũ in hͣt simpłici uirtute młta
uideriꝯ eõmemorare. cum diciꝰ. D̾s d̾m genuuit.
bonꝰ bonũ genuit. sapienꝯ sapientẽ. clemnenꝯ cleñ¬
tem poteus potentem. Nunq ergo bonita ⁊ sapĩa
⁊ clementia. ⁊ potentia ꝑdes sunt unius urtutis.
qͣni simplicem esse dixisti. Si d ix̾iꝯ. ꝑteꝰ sint s ĩ¬
plex ergo uirtꝰ ex ꝑtib constat. ⁊ simplex ista
uirtꝰ. te diff̾i̾ente unꝰ est deus. ergo d̾m ex ꝑtib
compoĩtum esse dicis. Non dico inquiꝰ. ñ sunt gͦ¬
ꝑtes. Siergo in una ꝑsona prĩs. et illa ĩuenis q̃
plura uident᷑. et ꝑtes non ĩuenis. qr una uitꝰ
et sp̃ ĩdiuiduã deitatem unus deus est. et ꝓpter
uniꝰcuiꝰq ꝓp̾etatem. tres ꝑsone sunt. et p̃ singu

Expanded text:
tem magnitudinem trium personarum. Item in eodem: Tu nempe dixisti unum Deum non ex partibus esse compositum, et hoc de Patre tantum vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens potentem. Numquid ergo bonitas, et sapientia, et clementia, et potentia tres partes sunt unius virtutis, quam simplicem esse dixisti? Si dixeris, partes sunt, splex ergo virtus ex partibus constat. Et simplex ista virtus, te definiente, unus est Deus; ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt partes. Si ergo in una persona Patris, et illa invenis quae plura videntur, et partes non inveneris, quia una virtus viduam deitatem unus Deus est, et propter uniuscujusque proprietatem tres personae sunt, et propter singu
Abbreviated transcription (Latin):
pparat caritati. cum aut̃ ceperit cauta habi¬
tare pellit᷑ timor. qui ei p̾pauit iccũ. qͣntũ .n.
illa crescit. ille docrescit. et qͣntũ fuit illa iii
t̾ior: tunor pellit᷑ foras. m̃aior caritaꝯ: miuor
timor minor caritaqi et maiortimor. Si autẽ
nllũꝯ est timor: ñ est quo intret caritas. sicut
uidemꝰ ꝑ setam iutͦ duci linũ uł fllũ qͣndo aliqͥd

Expanded text:
parat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quand
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt cum possint que ũ excusat. qr et ip̃a
p̾catũ est. et eoꝵ qui uolunt et ñ possunt queexcu¬
sat. et eit pena pccͣ ñ pcc̃m. et eoꝵ qui qͣi simplicit᷑
nesciunt ñ renuentes uł ꝓponentes scire q̃ nemi¬
nem ꝑlene excusat. s sic fortasse ut niiꝰ puniat᷑.
Uñ augꝰ ad ua̾lentiuũ. eis aufert᷑ excusatio qͥ mã¬
data dei nouerunt qͣm solent hr̃e hoĩeꝰ de ignorã
iuei qͥsqͣm excusadõm requirat. aliud est .ii. nes¬
cisse. aliud nescire uoluisse. qr ineiꝰ que intel¬
lig̾e noluerunt ip̃a ignorantia pcc̃m est Iueis

Expanded text:
nolunt cum possint, quae non excusat, quia et ipsa peccatum est; et eorum qui volunt, sed non possunt, quae excusat, et est poena peccati, non peccatum; et eorum qui quasi simpliciter nesciunt, non renuentes vel proponentes scire, quae neminem plene excusat, sed fortasse ut minus puniatur. Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noin eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis, qui intelligere noluerunt, ipsa ignorantia pec
Abbreviated transcription (Latin):
que latria dicitur. Sr .i. auime uł carni xp̃i¬
exhibetur latria que iutllĩt᷑ seruitꝰ suic cul¬
tus. soli creatori debitus: cum aĩa xp̃i uel
caro datura sit tm tm̃ sit. creat᷑e exhilet᷑
quos soli c̾atori debetur. quod fatienti ĩ ydo¬
latͥam deputatur H deo quibdam oidetur
ñ illa adoratione que latria est: carnẽ xp̃i
ulꝰ aĩam esse adoranduͣm. s ssła que dulia
cuiꝰ duas spẽs uł modoꝰ esre dñt. est .n. cͦdam
mõi dulia. que c̾ature ciul exhileri potest.¬
et est quedam soli humanitati xp̃i exhiben¬
da. noualii creature. qr xp̃i humianitas st̃
oniẽ cat᷑am est ueueranda et diligenda. ñ
tũ adeo ut cultꝰ diuinitati debitus ei exhi¬
beatur. qui cuitꝰ in dilectione et sacrifitĩ
exhibitõne atq reuerentia ꝯsitit. qͥ lati¬
ne dicit᷑ pietas. groce aut̃: theosebia .i.

Expanded text:
quae latria dicitur. Si enim animae vel carni exhibetur latria, quae intelligitur servitus sive cultus soli Creatori debitis, cum anima Christi vel caro creatura tantum sit, creaturae exhibetur quod soli Creatori debetur; quod facienti in idololatriam deputatur. Ideo quibusdam videtur non illa adoratione quae latria est carnem Christi, vel animam esse adorandam; sed illa quae est dulia, cujus duas species vel modos esse dicunt. Est enim cujusdam modi dulia quae creaturet est quaedam soli humanitati Christi exhibenda, non alii creaturae; quia Christi humanitas super omnem creaturam est veneranda et diligenda; non tamen adeo ut cultus divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque reverentia consistit; qui Latine dicitur pietas, Gr
Abbreviated transcription (Latin):
tia diuina speties: ⁊ tres ꝑsone indiuidua. qd̃
augꝰ rõnib probabilib. atq irrefragabilibus
aꝑte demonstͣt. in .ł.uii. de. trini. ita dicens.
Si essentia genꝰ est. siẽs aut̃ ꝑsona ut ñ nulli
sentiunt: oportet applłari tres subas. ut arpel¬
lant᷑ treꝯ ꝑsone. sicut cum sic animał genuꝯt
et equus spẽs. applłant᷑ tres equi. id̾niq tria
animalia. Non .n. speties ibi pluralit̃ dicitur.
et genꝰ singularit᷑. ut si diceret᷑ tres equi: sinit
unũ animal. S sicut tres equi spetiali nomine
ita tria animalia nomine generali diciuitur.
cum ergo tros ꝑsonas unã fateam᷑ essentiam¬
esse: non treꝯ essentiaꝯ. cum tres equitͥa ani¬
malia dicant᷑: non unũ. patet nomine essẽtie
ñ sigrͣari genus. nͨ noĩe ꝑsone: Spetiem .ic

Expanded text:
tia divina species, et tres personae individua. Quod Aug. rationibus probabilibus atque irrefragabilibus aperte demonstrat in lib. 7 de Trin., c. 6, dicens: Si essentia genus est, species autem persona ut nonnulli sentiunt, oportet appellari tres substantias, ut appellantur tres personae. Sicut cum sit animal genus, et equus species, appellantur tres equi, iidemque tria animalia. Non enim ibi species pluraliter dicitur, et genus singulariter; ut si diceretur: Tres equi sunt unum animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine generali dicuntur. Cum ergo tres personas unam fateamur esse essentiam, non tres esse essentias, cum tres equi tria animalia dicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari genus, nec nomine personae speciem.
Abbreviated transcription (Latin):
anda dei uirtꝰ int̾ius oꝑet᷑ : ita ñ solum malo. set
nͨ bonos angelos fas est putare cͥatores. s ꝓ subtili¬
tate sui sensus ⁊ corꝑis. semina istaꝵ reꝵ nobis ec¬
cultiora nouerunt ⁊ cas que ꝑ congruas temptti
acorlcrando ꝵ reꝵ inc̾mentoꝵ p̾bent occasiones.
S nͨ boui hec nisi in qͣntũ dens ubet. nͨ mali hec
ĩuiste fatiut. nisi qͣnitũ iuste ip̃e ꝑmitoit.
alioꝵ. uł penã maloꝵ. uł laudem bonoꝵ¬

Expanded text:
anda dei uirtus interius operetur: ita non solum malos sed nec bonos angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis semina rerum istarum nobis occultiora nouerunt et ea per accelerandorum incrementorum praebent occasiones. Sed nec boni haec, nisi quantum Deus jubet, niniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. aliorum uel poenam malorum uel laudem bono
Abbreviated transcription (Latin):
scire ꝙͣ sciat. quia potest scire om̃ia que medo.
scit. et potest aliqua facere que nũꝙͣ erunt.
et slla potest scire n .i. aliqua in cognita face̾
potest. Si uero om̃ia essent que moco sunt. ⁊
alia q̃dam faceret que ũ sunt nͭ erunt. et illa
om̃ia sciret: pro certo plura sciret qͣm mͦ sciat.
nͨ tñ eius scĩa augeri potest. qr hec totũ fieri
posset sine mutabilitate scientie. constat gͦ dei
scĩam om̃io esse ĩmut abilem. nͭ aug̾i posse uł
minui. Set ei subiecta.

Expanded text:
scire quam sciat, quia potest omnia scire quae scit, et potest aliqua facere quae nunquam erunt, et illa potest scire, non enim aliqua incognita facere potest. Si vero omnia essent quae modo sunt, et alia quaedam faceret quae non sunt nec erunt, et illa omnia sciret pro certo, plura sciret quam modo sciat; nec tamen ejus scientia augeri potest, quia hoc totum fieri posset sine mutabilitate scientiae. Constat ergo Dei scientiam omnino esse immutabilem, nec augeri posse vel minui, sed ei s
Abbreviated transcription (Latin):
Lapham a quo datuꝰ est filius: ostendit᷑ datus
gratia tͥnitatiꝰ. ut ⁊̃ ip̃e filius ded̾it. Ecce hic dicit
quod filus se cedit. qr t̾nitas eum de dit. Si autem
filuis a se datus est: a se igit᷑ missus est. a se ꝓcessit.
Et hoc utiz uer̃ est ⁊ concedi oport. cunl eius mis¬
S sit diuiua operatio.
Qd̾ filius sit missus

Expanded text:
am, a quo datus est Filius, ostenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ergo missus est, et a se processit. Et hoc utique verum est, et concedi oportet, cum ejus missio sit divina operatio. 6. Quod Filius sit missus
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at ita nec modo. Ideoq uoluntas m̾i̾to apudde¬
um iudicat᷑ que semiꝑ a nc̃citate libera est. et nͣꝙͣ
cogi potest. ubi ncc̃itas⁊ ibi lib̾taꝰ ñ est. ubi ñ est
lib̾tas: nͦ est uoluntas. ⁊ iõ nec meritũ. hec liber¬
tas in om̃ib est tam in malis qͣm in bonis. Est .n.
rauit uere liberi eritis. hec libertas a seruitute
pcti lberat et seruo iustitie facit sicut ecomu̾so.

Expanded text:
poterat, ita nec modo. Ideoque voluntas merito apud Deum judicatur, quae semper a necessitate libera est, et nunquam cogi potest. Ubi necessitas, ibi non est libertas; ubi non est libertas, nec voluntas, et ideo nec meritum. Haec libertas in omnibus est, tam in malis quam in bonis. Est et raverit, vere liberi eritis. Haec libertas a servitute peccati liberat, et servos justitiae facit; sicut e converso
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃en intelligi. ut ꝑsoua ñ dicat᷑ sicut homo. S
quo mͦ dicitur hic homo: uelut abraham. ysaac.¬
et iacob. uł aliquis aliuꝯ qui ⁊̾ digito p̾sens demõ¬
stͣri possit: sic quo illos ead̾m ratio cõfutabit.
Sicut .ii. dnͣr abraham. ystac. ⁊ iacob. tria in¬
diuidua: ita treꝰ homino. et tria animałia.
Erez essentie: ut tres ꝑsone mu
.Nio modo probat

Expanded text:
eciem intelligi, ut persona non dicatur sicut homo, sed quomodo dicitur: Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, et tria animalia. tres essentiae, ut tres personae? 10. Alio modo probat
Abbreviated transcription (Latin):
Aliũ aut̃ dñt motũ esse mentis. quo mẽs relic¬
ta sr̃iori lege subicit se pcc̾is. eisq oblectat᷑
Iste motꝰ ut aiunt anteꝙͣ alicui ad sit gratia:
dominat᷑ et regnat in homine. aliũq depͥmit
uoluntatem s potiꝰ malam¶ Alii aut̃ dñt unam
esse uoluntatẽ .i. unũ motũ quo naͣlit̾ uilt hõ
bonũ. et ex uitio uułt malum. eo q delectatur.
et in qͣnit̃ uułt bonũ naͣlit̾ ionꝰ est. ĩ qͣnt᷑ ma¬
lum uult malus estu¬

Expanded text:
nt motum esse quo mens relicta superiorum lege subjicit se peccatis, eisque oblectatur. Iste motus, ut aiunt, antequam adsit alicui gratia, dominatur et regnat in homine, alterumque deprimit voluntatem, sed potius malam. Alii autem dicunt unam esse voluntatem, id est, unum motum, quo naturaliter vult homo bonum, et ex vitio vult homo malum, eoque delectatur: et in quantum vult bonum, naturaliter bonus est; in quantum malum vult, malus est
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑e in pͥma ꝯditione. ĩ qͣ creati sine uitio sumꝰ.
que ꝓprie nat᷑a dicitur. fuit .n. honio c̾atu in¬
bonos et rectos eẽ cͥatos cum libero. arͦ. quo pos¬
sent si uellent ꝓpria uoluntate ñ peccare cos¬
q ñ ncc̃itate ẜ ꝓpria uoluntate p̾casse. Recte
gͥ dicit᷑ homo naͣlit̾ uelle bonũ qr in recta et
bona uoliuitate conditꝰ est. Sr̃ior .n. scinta¬

Expanded text:
tione, in qua creati sine vitio sumus, quae proprie natura dicitur. Fuit enim homo creatubonos et rectos esse creatos cum libero arbitrio, quod possent si vellent propria voluntate peccare, eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse. Recte ergo dicitur homo naturaliter velle bonum, quia in recta et bona voluntate conditus est. Superior enim scinti
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut supͣdix imꝰ corporał creat᷑a ita est locał. uł
dimensionem recipiens: distantiam facit. sp̃ualis
uero tm̃ diffõne loci cõcludit᷑. cum ita sit alicubi
quod ñ alibi. S nec dimensõm recipit. ił distantiã
rent locum quo minꝰ de corꝑil contineret. Ideo ag̾ꝰ.
tͣnseat de loco ad locum. ñ tñ ita ut dimensõnib
cͥcuiscriptꝰ. et int̾põne sui fatiat distantiã cͥcuni¬
stantie: sicut corpus.

Expanded text:
Nam, ut supra diximus, corporalis creatura ita est localis vedimensionem recipiens distantiam facit; spiritualis vero tantum definitione loci concluditur, cum ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam rent locum quominus de corporibus contineret. Ideoque Aug. t spiritus transeat de loco ad locum, non tamen ita ut dimensionibus circumscriptus, interpositione sui faciat distantiam, sicut corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
ris tñ moĩs. ⁊̃ spiritꝰ ĩcorꝑeo posse pena corpo¬
rał ignis aftͣligi. si spiritꝰ hõim t̃ ip̃i ĩ corꝑei
et uũc potuerunt uicludi corporalib m̃bris.
et tunc potuerunt corꝑni suoꝵ uincuł ĩ solubi¬
liter alligari ͦ gehenna illa q̃ stagnũ ignis ⁊
sulphuris tc̃a est corꝑeiss ignis erit. et crutia¬

Expanded text:
ris tamen, modis etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum etiam incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? Gehenna illa quae stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et crucia
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾soꝵ sententias suppositam abiq asser
nolo in tanta re taiqͣm ad ignoscendũ dif¬
ficili putare lectorem istam sibi ur̃am delere
sufficere disputatõm. S legat et alia meliꝰ
forte considerata atq tͣctata. et ea que mo
uere possunt uigilantõre atq intelligenti¬
ore si potest mente dudutiat. Uec firmit̾ te¬
nẽ quod deꝰ hoĩem assumpsit. homo ĩ deu̾
tͣusiuit non nat᷑e u̾stoilitate. s dei dignatc̃e.
ut nec deus mutaret᷑ ĩ humauam nat᷑am as

Expanded text:
um sententiam supra positam absque assert Verumtamen nolo in tanta re, tamque ad cognoscendum difficili, putare lectorem istam sibi nostram debere sufficere disputationem: sed legat et alia forte melius considerata atque tractata, et ea quae hic movere possunt, vigilantiore atque intelligentiore, si potest, mente discutiat; hoc firmiter teem Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam s
Abbreviated transcription (Latin):
tici cͣatnalia. iania. ⁊ sacrilega esse. et eorũ
altaria falsa. et illicita sac̾dotia. ⁊ sacͥfitia sacͥ¬
lega. qui more simiaꝵ que cũ homines ñ sint:
forͣm imitant᷑ humauã. uultũ ecc̃e catholice
et auctoritandem sibi uendicant. cũ ip̃i ĩ ecc̃a
ñ sint. et cum sint sacͥlegi sac̾dotiũ annu̾stͣnt.
et altare ᷤ ꝓ onũt. cum nͭ sacͥficari oblatio illic pꝰ sit:
prosit. qui d̾m ip̃mꝰ uiolauit. Ier s . quos aert᷑ oĩa
qͣue offerunt᷑ ab hẽticis cõtaminata esse ĩ cou
Itẽiui obit deu̾ꝯ sacfitia heticoꝵ. et a se proiecit.
et quotiens iu noĩe eius coug̾gati fiu̾nt: decestatur
fetorem eoꝵ. et claudit nares suas. Id̾m. llli offe
ect̃am uͭ rata esse sac̾dotia. uͭ uera esse sacrifitia.
Id̾m ⁊̃ dicit ꝑ crudelissumã ues aniam ĩ alexan¬
driua sede oĩm sacͣmendoꝵ lum̃ extiuctũ. inter¬
cepta est sacrifitil oblatio. deficit crismatis sanc¬
tificatio. et pafricidalib manib impioꝵ om̃ia

Expanded text:
retici, carnalia, et inania et sacrilega esse; et eorum altaria falsa et illicita, et sacerdotia et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sint, formam imitantur humanam, vultum Ecclesiae catholicae et auctoritatem sibi vendicant, cum ipsi in Ecclesia non sint, et cum sint sacrilegi, sacerdotium administrant, et altare ponunt; cum nec sacrificari oblatio illic possit, prosit, qui Dominum ipsum violavit. Hieron. quoque asserit omnia quae offeruntur ab haereticis contaminata esse in consIdem: Odit Deus sacrificia haereticorum, et a se projicit; et quoties in nomine ejus congregati fuerint, detestatur foetorem eorum, et claudit nares suas. Idem: Illi offera Ecclesiam nec rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrificia. Idem etiam dicit per crudelissimam vesaniam Alexanic coelestium sacramentorum lumen exstinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
mũditie ibi p̾stite. om̃is et enĩ rei signũ est
cuiꝰ causa est. Nec mireris rem aliqͣndo p̾ced̾e
sacͣmentil : cuni aliqñ ⁊̾ longe post sequatur.
ut in ulis qui ficte accedunt. quib cũ postꝙͣ
penituerint: incipiet bapt̃s precesse. In quib
fuit bapt̃s sacͣmentũ hꝰ scĩficatõnis qͣm peni-¬
tendo uñt. s si ñ qͣm peuiterent: nͨ a fignẽ¬
to recederent. cuiꝰ rei sacͣmentũ csse. baptismus:
ab illis receptus. potest dici rei que ibi fieret:
si non illoꝵ enormitas impediret.

Expanded text:
omnis gratiae ibi praestitae. Omnis etenim rei signum est, cujus causa est. Nec mireris rem aliquando praecedere sacramentum, cum aliquando etiam longe post sequatur, ut in illis qui ficte accedunt, quibus, cum postea poenituerint, incipiet Baptismus prodesse; in quibus fuit Baptismus sacramentum hujus sanctificationis quam poenitendo habent. Sed si nunquam poeniterent, nec a figmeto recederent, cujus rei sacramentum esse Baptismus ab illis susceptus? Potest dici: Rei quae ibi fieret, si non eorum enormitas impediret.
Abbreviated transcription (Latin):
et id nos posse ⁊ agere: tanto minꝰ: qͣlito illum
ꝑcipimꝰ minꝰ. tanto uero ampliꝰ. qͣnto alũ ꝑti¬
pimꝰ ampsiꝰ. ꝯdeo non solugn ũ habenti. uer᷑̃ etiã¬
hũti ñ in cassum ꝓmittit. ñ hñti quid̾ ut hale¬
at᷑. hñti aut̃ ut ampliꝰ habeat᷑. Nam si ab alio
minꝰ. et ab alio ampliꝰ ñ hr̃et᷑: scũs elisens sanc¬
to helye non drẽt. spiritꝰ qui est in te᷑ dupło sit
in mẽ. xp̃o autem qui est dei filuis. ñ ad mensu¬
seĩ est mediator dei ⁊ ho

Expanded text:
et id nos posse atque agere tanto minus quanto illum percipimus. Tanto vero amplius, quanto illum percipimus amplius. Ideoque non solum habenti non incassum promittitur; non habenti quidem ut habeatur; habenti autem ut amplius habeatur. Nam si ab alio minus, ab alio non plus haberetur, sanctus Eliseus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te duplo sit in me . Christo autem, qui est Dei Filius, non ad mensui, est mediator Dei et ho
Abbreviated transcription (Latin):
et hũti ⁊ ñ hñti datur.¬
ñ hñti dat᷑. et in habente augetur et proficit. im¬
no et ueriꝰ et mag̃ ꝓprie loquar homo in ea ꝓficit.
et ceficit aliqͣndo. et tunc ip̃a dicit᷑ proficere uł defi¬
cere. que tam̾ nec proficit nec deficit in se. qr deꝰ est.
qͣntum in illo profecerit caritaꝰ. uł potiꝰ qͣntum¬
ipse in caritate profecerit. Nani si caritaꝯ deuꝯ est
ñ proficit. nͨ ceficit. Sic ergo dicit᷑ profic̾e in te ca¬
ritaꝰ. quia tu in ea proficiꝰ. Ecce quomͦ ĩtelligẽ¬

Expanded text:
atur,habenti datur, et in habente augetur et proficit. Imo, ut verius et magis proprie loquar, homo in ea proficit et deficit aliquando; et tunc ipsa dicitur proficere vel deficere, quae tamen nec proficit nec deficit in se, quia Deus est; quantum in illo profecerit charitas, vel potius qipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga erg
Abbreviated transcription (Latin):
licet miuiꝰ suffitient᷑ diximus. Iam de spiri¬
tuau cognatõne addamꝰ. que ⁊̾ ꝑsonas impedit
ut ñ sint legntime ad iuenndas miptias. tria q̃¬
dam siunt. consang̾nitas. affinitas. et spũał ger¬
manitas. cõsang̾nitas est int̾ eos qui ũgunt᷑ ẜ¬
lieam gen̾is. affinitas int̾ eos qui gn̾e quid̾ ñ st
ꝯiũcti. S mediante gen̾e sunt sociati. ubi gratia.
uxor filĩ frĩs mei que ñ est de gen̾e̾ meo. ꝑ̃ ip̃m qͥ
est de gen̾e meo michi affinis fca est. et ego illi.
Sp̃uar proximitas est int̾ cõprẽm ⁊ cõmr̃em. et
int̾ eos quoꝵ unus alt᷑m de sacro fonte leuauit. ł
in catheriatõne. aut in ꝯfirmatõne tenuit. est

Expanded text:
licet minus sufficienter, diximus. Jam de spirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntlineam generis; affinitas, inter eos qui genere quidem non sunt conjuncti, sed mediante genere sunt sociati, verbi gratia, uxor filii fratris mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est de genere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Spiritualis proximitas est inter compatrem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione a
Abbreviated transcription (Latin):
nomine aliqͣnto simł om̃ia uet̾is instrumenti
sigcant᷑ eloquia. aliqͣndo aut̾ ꝓprie uocat᷑ lex que
data est ꝑ moysen. mlta alia suppetunt exempla.
s in reaꝑta uitanda est longitudo sermoniꝯ Si
cut ergo unicum dei u̾bum ꝓprie uocamꝰ nomine
bulo caritatis. cum sit et pr̃. ⁊ filiuꝰ. uniu̾salit̾
caritas.¶ S dei uerbum .i. unigenitꝰ dei filius.
aꝑteccũs est dei sapientia ore apłi dicentiꝰ. xp̃m

Expanded text:
 omnia veteris Testamenti significantur eloquia, aliquando autem proprie vocatur lex quae data est per Moysen. Multa alia suppetunt exempla, sed in re aperta vitanda est longitudo sermoniscut ergo unicum Dei Verbum proprie vocamus nomine bulo charitatis cum sit et Pater et Filius universaliter charitas. Sed Dei Verbum, id est unigenitus Dei Filius aperte dictus est Dei sapientia ore apostolico, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aut̃ facit dilectio. ip̃e est igit᷑ d̾ dilectio. deus
gͥ spiritꝰ .s. qui procedit ex deo signficat᷑ ubi logit᷑.
deus dilectio est. et dilectio ex deo est. Ecce hiis u̾b̾
se inuicem. et nos diligunt: S t̾ diłc̃om qͣ diligi¬
muꝯd̾m. S utr̃ iꝑse sit caritaꝯ qͣ nos diligimꝰ

Expanded text:
hoc autem facit dilectio. Ipse ergo Deus, est dilectio. Deus hoc autem facit dilectio. Ipse ergo Deus, est dilectio. Deus ergo Spiritus sanctus, qui procedit ex Deo, significatur ubi legitur, Deus dilectio, et dilectio ex Deo est. Ecce his verbisse invicem et nos diligunt, sed etiam qua diligimus Deum. Sed utrum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
qui diligit ex deo natꝰ est. quia deus dilectõ est.
hic mai̾festauit se dixisse eam dil c̃om esse d̾mͦ
qͣm dixit ex deo. deuꝰ ergo ex doo est dilectio. Set
quia et flliuꝰ ex deo pr̃e natꝰ est. ⁊ spiritꝰ .s. ex deo
prẽ procedit: q̃m potuis eoꝵ hic debeamꝰ accipere
dcm̃ esse diłcõmi merito querit᷑. Yat̾ .n. solus ita
deus est: ut non sit ex deo. et ideo dileccio que ita d̾s
est. ut ex deosit: non ip̃e pat̾ est. S aut filius aut .s.¬
.s. S in conseq̃ntib cum dei dilc̃om cõmemorasset
ioħs qͣdilexit noͥi et̃ huic ortatꝰ esset. ut ⁊ nos in¬
uicem diligͣmuꝯ. atq ita in nobis d̾s mancat. qr
utiq dilectõm d̾m dixerat. statim uolens de hac¬
re aꝑtius aliquid eloqui: niquit. m hoc cognos¬
cimus quia in ip̃o manemꝰ. et ipse in nobis. quia
de spiritu suo dedit nobiꝰ. Scũs ita spiritꝰ de quo
dedit nobiꝯ⁊ facit nos in deo manere. ⁊ ip̃m ĩ nobiꝰ.

Expanded text:
non diligit, non cognovit Deum, quia Deus dilectio est. Hic manifestavit eam se dixisse dilectionem Deum, quam dixit ex Deo: Deus ergo ex Deo est dilectio. Sed quia et Dei Filius ex Deo Patre natus est, et Spiritus sanctus ex Deo Patre pdictum esse dilectionem, merito quaeritur. Pater enim solus ita Deus est, ut non sit ex Deo; et ideo dilectio, quae ita Deus est ut ex Deo sit, non ipse Pater est, sed aut Filius aut SSed in consequentibus cum Dei dilectionem commemorasset Joannes, qua dilexit nos, et hinc hortatus esset ut nos invicem diligamus, atque ita Deus in nobis maneat; quia utique dilectionem Deum dixerat, statim re apertius aliquid eloqui, in hoc, inquit, cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Et aposto ipsum in nobis;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam sequi digni uł iudigni. s ordĩem tͣditõis.
ut ꝙͣuis aliquis boni meriti sit: ñ tñ possit bene¬
dicere. nisi fu̾it ordinatꝰ. ut officii nu̾st̾iũ exhi¬
beat. dei aut̃ est effcͣm ⁊ribuere benedc̃onis. hĩc
euident̾ ostendit᷑ ordo ñ priuari potestate tribu¬

Expanded text:
sonam sequi digni vel indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditur ordinem non privari potestate tribu
Abbreviated transcription (Latin):
uos ponite nom̾ meũ suꝑ filios istł. ego dñs leue¬
dicam eos. ut gr̃amꝰ tͣditio ꝑ mist̾iũ ordinatit᷑ns¬
fundat hominib.nͨ uoluntas sacͥdotis obesse uł
prodesse possit. s meritũ bñdcõm posdentis. qͣn¬
ta aut̃ dignitas sit sac̾dot ał offitũ. ⁊ ordinis: hĩc¬

Expanded text:
os ponite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam eos . » Ut gratiam per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis obesse vel prodesse potest, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem sit dignitas sacerdotalis officii
Abbreviated transcription (Latin):
it sac̾dotil. qlia que ab om̃ib bonis cõmũiter
exhibetur. Deniq illi sac̾dotes in quib xpistꝰ
habitat bñdc̃onis plenitudĩem tribuere dicunt᷑:
digne id agiuit. ni subditos: mala uita sacͥdotis
ledit. si bona fatiunt que ille dicit. Unde ggꝰ.
mlti dum plus uitam sac̾dotum. qͣm suam dis¬
cutiũt: in erroris foueam dilabunt᷑. minꝰ conside¬
rantes quod ñ eos uita sac̾dotum lederet. si humi¬
liter bonis sacͥdotum admonitõnib sacerdotum
aurem accomodarẽt
De eo qd̃ scͥptum est male

Expanded text:
it, alia quae ab omnibus bonis communiter exhibetur. Denique illi sacerdotes, in quibus Christus habitat, benedictionis plenitudinem tribuere dicuntur,digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. 4. De hoc quod scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
filius dei est uita que uiuificat aĩas. in eo qd̾ filiꝰ¬
est hominis: uidex est. Etce ẜ forͣm huinanita¬
tis ditit᷑ suscitat᷑us corꝑa. ⁊ iudicat᷑us ꝯudicatu¬
rus aut̃ quia ala forma cunctis in iuditio apare¬
bit. et suscitat᷑us quia in ead̾m forma meritũ
tinec ad aĩam ñ ad corpus. corpus .n. ñ sen¬
tit uitam sapientie. S anima q̃ illustͣtur a
lumine eteruo. licet gͥ xpistꝰ potentia diuini¬
tatis uiuificet aĩas. et suscitet corꝑa ⁊ iudi
loquit᷑. cong̾gabo om̃s gentes et deducam

Expanded text:
filius hominis, judex. Ecce secundum formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora, et judicaturus. Judicaturus autem, quia illa forma cunctis in judicio apparebit; et suscitaturus, quia in eadem forma meritum tinet ad animam, non ad corpus. Corpus enim non sentit vitam sapientiae, sed anima quae illuminatur a lumine aeterno. Licet ergo Christus potentia divinitatis vivificet animas, et suscitet corpora, et jloquitur, c. 2: Congregabo omnes gentes, et deducam
Abbreviated transcription (Latin):
adusari uident᷑. Nam st̃ illũ locũ pi. clama¬
cens. quomͦ hoc dicit qui pct̃m ñ fecit. nͭ ĩ uen¬
tus est dolus in ore eius ͤ s de nobis corpore
ꝑsonam. sicut a libi cum dixit. tͣnseat a me
t̾cia die resurrect᷑us. cum as arderet paulus
dissolui. et esse cum xpisto. ũ .ii. fortior eit
iules qͣm imperator. M ilo ergo corouandꝰ
gaudet mori. et dñs corouat᷑us tiniet meetem
S iufirmitateni nr̃am rep̃centans pro suis iu¬
firmis qui tiniet mori hoc dixit. uox illq erat
tĩnuisse mortem. et passioni tiuiore dixisse.

Expanded text:
sari videntur. Nam super illum locum psal. 21: Clamasic: Quomodo hoc dicit, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in orpersonam. Sicut et alibi, cum dixit: Transeat a me tertia die resurrecturus, cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Christo. Non est enim fortimiles quam imperator. Miles enim coronandus gaudet mori, et Dominus coronaturus timet mortem? Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timent mori, haec dixit: Vox illorum erattimuisse mortem, et passionis pavore dixisse:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ iub̾as siue natͤas et bonas actõnes siue
ĩ.li. de uera religione ab eotͣoitũ ait. hoc de
subiis atq nat᷑is dcm est I nͥce . nͭ . dispͤit abat᷑
ñ de bonis accõuib atq poc̾iꝰ aꝑte hic uidet᷑
diuidere int̾ naͣs siue subãs ⁊ actõnes siue

Expanded text:
ntias sive naturas, et bonas actiones sive in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, e