comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frigeriũ iusti uocant᷑: ad supoliciũ rapiuntur iniusti.
Datur uelociꝰ tutela fidentib: ꝑfidis pena. Imꝓuidi &
ingrati sumꝰ fr̃s dilectissimi ad beneficia diuina. nec
qͥd nob̾ conferatur agnoscimꝰ. Ex cedunt ecce in pace
tot cũ gła sua uirgines: uenientis antixpĩ minas.
& corruptelas. & lupanaria ñ tim̃tes. Pueri ꝑicłm lu-¬
bricȩ artis euadunt: ad continentiȩ atq innocentiȩ
p̃miũ felicit ueniunt. Torm̃ta iam ñ timet delicata
matrona: metũ ꝑsecutionis & manꝰ. eruciatꝰ q carnficiꝰ
moriendi celeritate lucrata. Pauore mortalitatis & temꝑis
accendunt᷑ tepidi. constringunt᷑ remissi: excitant᷑ ignaui.
Desertores compellunt᷑ ut redeant: gentiles coguntur ut
credant. Uetꝰ fideliũ ppłs ad quietem uocat᷑. ad aciem re¬
cens & copiosus ȩxercitꝰ robore fortiore colligit᷑: pugnat᷑us

Expanded text:
em. ad refrigerium iusti uocantur, ad supplicium rapiuntur iniusti: em. ad refrigerium iusti uocantur, ad supplicium rapiuntur iniusti: datur uelocius tutela fidentibus, perfidis poena. inprouidi et ingrati sumus, fratres dilectissimi, ad beneficia diuina nec quid nobis conferatur agnoscimus. excedunt ecce in pace tutae cum gloria sua uirgines uenientes antichristi minas et corruptelas et lupanaria non timentes. pueri periculum lubricae aetatis euadunt, ad continentiae adque innocentiae praemium feliciter ueniunt. tormenta iam non timet delicata matrona metum persecutionis et manus cruciatusque carnificis moriendi celeritate lucrata. pauore mortalitatis et temporis accenduntur trepidi, constringuntur remissi, excitantur ignaui, desertores conpelluntur ut redeant, gentiles coguntur ut credant, uetus fidelium populus ad quietem uocatur, ad aciem recens et copiosus exercitus robore fortiore colligitur pugnaturus
Abbreviated transcription (Latin):
ris magnitudo ẽ: & qñta sublumitas int̾ ruinas humani
gñis stare rectũ. nec cũ eis quib spes in dm̃ nulla ẽ. ia¬
cere ꝓstratũ. gratulari magis & temꝑis munꝰ amplecti.
quo dũ nrãm fidem firmit̃ ꝓmimꝰ. & labore tolerato ad
dicante capiamꝰ: Mori plane timeat: s qͥ ex aqua & spũ
ñ renatꝰ. gehenne ignib mancipat᷑. Mori timeat: qui ñ
xp̃i cruce & passione censet᷑. Mor timeat: qͥ ad scd̃am
mortẽ de hac morte transibit. Mori timeat. quẽ de scł̃o
recedentẽ ꝑ ennib penis et̃na flãma torquebit. Mori
timeat. cui ħ mora longiore confert᷑. ut cruciatus eius
& gemit᷑ interim differat᷑. M ulti ex nr̃is in hac morta¬
litate moriunt᷑: ħ ẽ. multi ex nr̃is de scło liberantur.
Mortalitas ista uideis & gentib & xp̃i hostib pestis ẽ:
dĩ seruis salutaris excessus ẽ. Hoc qͦd sine ullo discri¬

Expanded text:
ris magnitudo est, quanta sublimitas in ruinis humani ris magnitudo est, quanta sublimitas in ruinis humani generis stare rectum nec cum eis quibus spes in Deum nulla est iacere prostratum et gratulari magis et temporis munus amplecti, quod dum nostram fidem firmiter promimus et labore tolerato ad dicante capiamus. mori plane timeat, sed qui ex aqua et spiritu non renatus gehennae ignibus mancipatur. mori timeat qui non Christi cruce et passione censetur. mori timeat qui ad secundam mortem de hac morte transibit. mori timeat quem de saeculo recedentem perennibus poenis aeterna flamma torquebit. mori timeat cui hoc mora longiore confertur, ut cruciatus eius et gemitus interim differatur. Multi ex nostris in hac mortalitate moriuntur, hoc est multi ex nostris de saeculo liberantur. mortalitas ista Iudaeis et gentibus et Christi hostibus pestis est, Dei seruis salutaris excessus est. hoc quod sine ullo discri
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uirtꝰ nr̃a ꝑficit᷑. tẽ fides si tẽptata ꝑstit̾it coronat᷑: sic̃ scͥptũ ẽ.
Uasa figuli ꝓbat fornax: & homines tustos tẽptatio tribula¬
tionis. Hoc deniq int̃ uos & cet̾os int̾ est. qͥ dm̃ nesciunt.
qͦd illi in adu̾sis querunt᷑ & murmurant: nos adu̾sa ñ auo¬
cant a uirtutis & fidĩ ueritate. s comꝓbant in dolore.
Noc qͦd nc̃ corꝑis uires solutꝰ in fluxũ uent̾ euiscerat. qͦd
in fauciũ uulnere conceptꝰ medullitꝰ ignis exestuat. quod
assiduo uomitu intestina quatiunt᷑. qͦd oculi infusione
sanguinis in ardescunt. qͦd quoꝵ dã uł pedes uł alique m̃¬
broꝵ partes contagio morbidȩ putredinis amputantur.
qͦd ꝑ iacturas & dãpna corpoꝵ. ꝓrumpente languore uł de¬
bilitat᷑ incessus. uł auditꝰ obstruit᷑. uł cacatur aspectus:
ad documentũ ꝓficit fidĩ. Cont᷑ tot impetꝰ uastitatis et
mortis. inconcussis animi uirtutib congredi. q̃nta pecto¬

Expanded text:
ta perstiterit coronatur, sicut scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis. hoc denique inter nos et ceteros interest qui Deum nesciunt, quod illi in aduersis queruntur et murmurant, nos aduersa non auocant a uirtutis et fidei ueritate, sed conprobant in dolore. Hoc quod nunc corporis uires solutus in fluxum uenter euiscerat, quod in faucium uulnera conceptus medullitus ignis exaestuat, quod adsiduo uomitu intestina quatiuntur, quod oculi ui sanguinis inardescunt, quod quorundam uel pedes uel aliquae membrorum partes contagio morbidae putredinis amputantur, quod per iacturas et damna corporum prorumpente languore uel debilitatur incessus uel auditus obstruitur uel caecatur aspectus, ad documentum proficit fidei. contra tot inpetus uastitatis et mortis inconcussis animi uirtutibus congredi quanta pecto
Abbreviated transcription (Latin):
ista apponent᷑ uob̾. His omĩa dic̃ apponi & tradi. qͥ reg¬
nũ & iusticiã dĩ querunt. Eos eñĩ dñs cũ uidicii dies ue
nerit ad ꝑcipiendũ regnũ dic̃ admitti: qͥ fuerint in eccła
eiꝰ oꝑati. Metuis ne patͥmoniũ tuũ forte deficiat. si oꝑa¬
ni ex eo largit ceꝑis: & nescis miser quia dũ times ne res
familiaris deficiat. uita ipsa & salus deficit: & dũ ne
qͥd de reb tuis minuat᷑ attendis. ñ respicis qͦd ipse minu¬
aris: amator mag̾ mãmonȩ qm animȩ tuȩ. ut dũ times
ne ꝓ te pat̾monium ꝑdas. ipse ꝓ patͥmonio ꝑeas. Et i dõ bene

Expanded text:
ista apponentur vobis . Eis omnia apponi dicit et tradi qui regnum et justitiam Dei quaerunt. Eos enim Dominus, cum judicii dinerit, ad percipiendum regnum dicit admitti qui fuerint in ecclesia eius operati. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis, et nescis miser quia dum times ne res familiaris deficiat uita ipsa et salus deficiat, et dum ne quid de rebus tuis minuatur adtendis, non respicis quod ipse minuaris amator magis mamonae quam animae tuae , et dum times ne pro te patrimonium perdas, ipse pro patrimonio pereas. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
copiosum cũ indigentiũ pauꝑtate cõmunicat. D enĩ
multi sunt in domo liberi: & retardat te numerositas
filioꝵ quo minꝰ largit̾ bonis oꝑib insistas. At qui¬
in hoc ipso oꝑari ampliꝰ debes: quo multoꝵ pignorũ
pat̃ es. Plures sunt ꝓ quib dum dep̾ceris. multoꝵ
delicta redimenda sunt: multoꝵ purgande consci-¬
entie. multoꝵ amme liberande. Ut in hac uita scł̃a¬
ri alendis sustinendisq pignorib. quo maior ẽ numerꝰ.
hoc maior & sumptus ẽ: ita & in uita spũali atq ce¬
lesti quo amplior fuerit pignoꝵ copia. ẽẽ & operũ
debet maior impensa. Sic iob sacrificia numerosa
ꝓ filiis offerebat: quantusq erat in domo pignorũ
numerus. tantus dabatur dõ & numerꝰ hostiarum:¬

Expanded text:
copiosum cum indigentium paupertate communicat. Sed enim copiosum cum indigentium paupertate communicat. Sed enim multi sunt in domo liberi et retardat te numerositas filiorum quominus largiter bonis operibus insistas. adqui hoc ipso operari amplius debes, quo multorum pignorum pater es. plures sunt pro quibus Dominum depreceris, multorum delicta redimenda sunt, multorum purgandae conscientiae, multorum animae liberandae. ut in hac uita saeculari alendis sustinendisque pignoribus quo maior est numerus hoc maior et sumptus est, ita et in uita spiritali adque caelesti quo amplior fuerit pignorum copia esse et operum debet maior inpensa. sic Iob sacrificia numerosa pro liberis obferebat, quantusque erat in domo pignorum numerus tantus dabatur Deo et numerus hostiarum
Abbreviated transcription (Latin):
modico totũ datur: & esurientib lib̾is alter pͥus pas¬
citur. neq in penuria & fame cib antequã miscd̃ia co-¬
ille ꝓ miscd̾ia uicem singulis reddat ostendens: respondit
& dixit. Hec dicit dñs Idria farris non deficiet. & cap¬
saces olei non minuetur: usq in diem qͦ dabit dñs im¬
brem suꝑ terrã. Dcd̾ m diunȩ pollicitationis fidem.
multiplicata sunt uidue & cumulata que p̾stitit.
& oꝑib iustis ac miscd̃iȩ meritis augm̃ta & increm̃ta
sum̃tib farris & olei uasa completa sunt. Nec filiis ab-¬
stulit mat̾ qͦd helye dedit. s magis contulit filiis quod
benigne & pie fecit. Et illa nondũ xp̃m sciebat. nondũ
precepta eius audierat. non cruce & passione eius re-¬
dempta. cibũ & potũ ꝓ sanguine rependebat: ut ex
hoc appareat quantũ in eccła peccet qui se & filios
xp̃o anteponens diuitias suas seruat: nec pat̾moniũ

Expanded text:
modico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pasmodico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pascitur, neque in penuria et fame cibus ante quam misericordia coille pro misericordia uicem singulis reddat ostendens respondit et dixit: haec dicit Dominus: fidelia farris non deficiet et capsaces olei non minuet usque in diem quo dabit Dominus imbrem super terram. secundum diuinae pollicitationis fidem multiplicata sunt uiduae et cumulata quae praestitit et operibus iustis ac misericordiae meritis augmenta et incrementa sumentibus farris et olei uasa conpleta sunt. nec filiis abstulit mater quod Heliae dedit, sed magis contulit filiis quod benigne et pie fecit. et illa nondum Christum sciebat, nondum praecepta eius audierat, non cruce et passione eius redempta cibum et potum pro sanguine rependebat, ut ex hoc appareat quantum in ecclesia peccet qui se et filios Christo anteponens diuitias suas seruat nec patrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
gimus: nec parentes nec filios dõ p̃serre debemꝰ. Quod
qͦs uideamꝰ oꝑari in pauꝑem nolle. Qui habuerit inquit
substantiã mundi & uid̾it frẽm suũ desiderantẽ. & clau¬
serit uiscera sua. qͦmͦ caritas dĩ manet in illo: Si em̃
ds̃ elemosinis pauꝑum fenerat᷑. & cũ datur minimis
xp̃o datur: non ẽ. quod quis t̾rena celestib p̾ferat. nec di¬
uinis humana p̃ponat. Sic uidua illa in t̾eio regnorũ
libro. cũ in siccitate & fame consũptis om̃ib de modico
farre & oleo qͦd suꝑfuerat fecisset sub cinericiũ panem.
quo absũpto moritura cũ liberis eẽt: suꝑuenit helias
& petiit sibi pͥus ad edendum dari. tunc qͦd suꝑfuisset
inde illã cũ filiis suis uesci. Nec obtemꝑare illa dubita¬
uit: aut helye filios mat̾ in fame & egestate p̃posuit
fit immo in conspectu dĩ qͦd dõ placeat. ꝓmpte ac liben¬
t̃ qͦd petebat᷑ offert᷑: nec de habundantia portio. s de

Expanded text:
gimus, nec parentes nec filios Deo praeferre debemus. qugimus, nec parentes nec filios Deo praeferre debemus. ququos uideamus operari in pauperem nolle. qui habuerit, inquit, substantiam mundi et uiderit fratrem suum desiderantem et cluserit uiscera sua, quomodo caritas Dei manet in illo ? si enim Deus eleemosynis pauperum faeneratur et cum datur minimis Christo datur, non est quod quis terrena caelestibus praeferat nec diuinis humana praeponat. Sic uidua illa in tertio Regnorum libro cum in siccitate et fame consumptis omnibus de modico farre et oleo quod superfuerat fecisset cinericium panem quo absumpto moritura cum liberis esset, superuenit Helias et petit sibi prius ad edendum dari, tunc quod superfuisset inde illam cum filiis suis uesci. nec obtemperare illa dubitauit aut Heliae filios mater in fame et egestate praeposuit. fit immo in conspectu Dei quod Deo placeat, prompte ac libenter quod petebatur obfertur nec de abundantia portio sed de
Abbreviated transcription (Latin):
bundauit illis miserunt in dona dĩ. Hec aũ de inopia
sua omnẽ quecumq habuit uictum misit. Multũ
beata mulier & głosa. que etiã ante diem uidicii:
meruit iuidicis uoce laudari. Pudeat diuites sterili¬
tatis atq infelicitatis suȩ. Cumq uniu̾sa que dant᷑
acciꝑe. ut sciamꝰ que penã sterilem diuitẽ maneat.
qͣndo hoc docum̃to oꝑari etiã pauꝑes debeant. Atq
uiduã duos quadrantes misisse significat: ut mag̃ ac
mag̃ possit eẽ. manifestũ quia qui miseret᷑ pauꝑi deo
refrenet. & reuocet. xp̃ianũ. qͦd extusari se ñ posse: ali¬
te & monente. Qui diligit inqͥt patrem aut matrẽ suꝑ
me: non ẽ me dignus.I tẽ in deuteronomio ad corrobo¬
rationem fidĩ & dilectionẽ dĩ. paria conscͥpta st̃. Qui
dicunt inqͥt patri & matri ñ noui uos: & filios suos
ñ agnouerunt: hii custodierunt p̃cepta tua. & testa¬
mentum tuum seruauerunt. Nã si dm̃ toto corde dili¬

Expanded text:
bundauit illis miserunt in dona Dei. haec autem de inopia bundauit illis miserunt in dona Dei. haec autem de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et gloriosa quae etiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce laudari. pudeat diuites sterilitatis adque infelicitatis suae. uidua et accipere; ut sciamus quae poena sterilem divitem maneat, quando hoc ipso documento operari etiam pauperes debeant. Atque, uiduam duos quadrantes misisse significat, ut magis ac magis possit esse manifestum quia qui miseretur pauperis Deo refraenet et revocet Christianum, quod excusari se posse alite et monente: Qui diligit, inquit, patrem aut matrem super me non est me dignus. item in Deuteronomio ad corroborationem fidei et dilectionem Dei paria conscripta sunt. qui dicunt, inquit, patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. nam si Deum toto corde dili
Abbreviated transcription (Latin):
qui scd̾m adam nudus fueras & horrebas ante deformis:
indum̃to. xp̃i candido uestiaris. Ec que matrona locu¬
plex &e diues es: unge oculos tuos non stibio diaboli s
oꝑari in eccła potes. E gentem eñi & pauꝑem ñ uident
oculi suꝑfusi ingroris tenebris: & nocte contecti. Locu¬
plex & diues dĩcum celebrare te credis. que corbanan
omĩno ñ respicis: que in dnĩcum sine sacrificio uenis. que
parcẽ de sacrificio qͦd pauꝑ obtulit sumis. Intuere in
eugło uiduam p̃ceptoꝵ celestiũ memorẽ int̃ ipsas p̾ssuras
& angustias egestatis oꝑantẽ in garophilacio duo q̃
sola sibi fuerant minuta nuittentẽ. Quã cũ animad¬
uerteret dñs. & uid̾et ñ de patͥmonio s de animo opꝰ
eiꝰ examinans & consid̾ans ñ quantũ s ex quanto de¬
disset: respondit ce dix̃. Amen dico uob̾ qm̃ uidua ista.
omĩb plus misit in dona dĩ. Om̃s enĩ isti de eo qͦd ha¬

Expanded text:
qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis, qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis, indumento Christi candido uestiaris. et quae matrona locuples et diues es ungue oculos tuos non stibio diaboli sed operari in ecclesia potes: egentem enim et pauperem non uident oculi superfusi nigrore, tenebris et nocte contecti. locuples et diues dominicum celebrare te credis quae corban omnino non respicis, quae in dominicum sine sacrificio uenis, quae partem de sacrificio quod pauper obtulit sumis? intuere in euangelio uiduam praeceptorum caelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egestatis operantem, in gazophylacium duo quae sola sibi erant minuta mittentem, quam cum animaduerteret Dominus et uideret, non de patrimonio sed de animo opus eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto dedisset, respondit et dixit: amen dico uobis quoniam uidua ista omnibus plus misit in dona Dei. omnes enim isti ex eo quod a
Abbreviated transcription (Latin):
geras: ut quo locupletior scło fueris. pauꝑior dõ fias.
Redditꝰ cuos diuide cũ dnõ tuo: fructus tuos partire
cũ xp̃o. Fac tͥ possessionũ terrestriũ xp̃m participẽ :
ut & ille te sibi faciat regnoꝵ celestiũ coheredẽ. E nas
& falleris: quicũq te in scło diuitẽ credis. Audi in a¬
pocalipsi dnĩ tui uocem: eꝰmodi bomines iustis obitir¬
gationib merepantẽ. Dicis inqͥt. diues sũ & ditatus
sũ. & nulliꝰ rei egeo. & nescis qm̃ tu es miser & pauꝑ:
&e cecus & nudꝰ. Suadeo tͥ emere a me aurũ ignitum
de igni ut sis diues. & uestem albã ut uestiaris. & ñ
appareat in te fecditas miditatis tuȩ: & collirio unge
oculos tuos ut uideas. Qui gͦ locuplex & diues es.
eme tͥ a xp̃o aurum ignitum ut sordib tuis tanquã
igne decoctis. ẽe aurum mundũ possis: si elemosinis
& iusta oꝑatione purgeris. E me tͥ albã uestem. ut

Expanded text:
geras, ut quo locupletior saeculo fueris pauperior Deo fias? geras, ut quo locupletior saeculo fueris pauperior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus tuos partire cum Christo, fac tibi possessionum terrestrium Christum participem, ut et ille te sibi faciat regnorum caelestium coheredem. Erras et falleris quisque te in saecnlo diuitem credis. audi in Apocalypsi Domini tui uocem eiusmodi homines iustis obiurgationibus increpantem. dicis, inquit, diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo: et nescis quoniam tu es miser et pauper et caecus et nudus. suadeo tibi emere a me. au rum ignitum de igni ut sis diues, et uestem albam ut uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas. qui ergo locuples et diues es eme tibi a Christo aurum ignitum, ut sordibus tuis tamquam igne decoctis esse aurum mundum possis, si eleemosynis et iusta operatione purgeris. eme tibi albam uestem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mirari non oportet qͦd contẽpnant in tractatib seruũ:
q̃ndo a talib ipsũ dñm̃ uideamꝰ ẽẽ contemptũ. Quid
tͥ istis ineptis & stultis cogitationib plaudis. quasi
metu & sollicitu dine futuroꝵ ab oꝑib retarderis.:
Qͥd umbras & p̾stigias quasdã uanȩ excusationis ob¬
tendis. Confitere unmo que uera sunt: & qͥa scientes
ñ potes fallere. secreta & ab dita m̃tis exꝓme. Obsedert̃
amnũ tuũ sterilitatis tenebre: & recedente inde lumine
ueritatis carnale pectꝰ alta & ꝓfunda auariciȩ caligo
soluerat xp̃ẽ. denuo unctꝰ es. Seruas pecuniã que
te seruata non seruat: patͥmonium cumulas quod te
pond̾e suo honerat. Nec meministi qͥd d̾s responderit
diuiti exuberantiũ fructuũ copiã stulta exultatione
iactanti. Stulte inqͥt hac nocte expostulat᷑ anima
tua. que gͦ parasti cuiꝰ erunt. Qd diuitiis tiuis so¬
lus incubas: Quid in penã tuã patͥmonii pondꝰ exag¬

Expanded text:
mirari non oportet quod contemnant in tractatibus seruum, mirari non oportet quod contemnant in tractatibus seruum, quando a talibus ipsum Dominum uideamus esse contemptum. Quid tibi cum istis ineptis et stultis cogitationibus plaudis, quasi metu et sollicitudine futurorum ab operibus retarderis? quid umbras et praestigias quasdam uanae excusationis obtendis? confitere immo quae uera sunt et quia scientes non potes fallere, secreta et abdita mentis exprome. obsederunt animum tuum sterilitatis tenebrae et recedente inde lumine ueritatis carnale pectus alta et profunda auaritiae caligo soluerat Christus denuo uinctus es. seruas pecuniam quae te seruata non seruat, patrimonium cumulas quod te , pondere suo onerat, nec meministi quid Deus responderit diuiti exuberantium fructuum copiam stulta exultatione iactanti stulte, inquit, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? quid diuitiis tuis solus incubas, quid in poenam tuam patrimonii pondus exag
Abbreviated transcription (Latin):
diunȩ rei sensus ẽ. eis nec cib nec potus deẽ: tu xp̃i-¬
ano. tu dĩ seruo. tu oꝑib bonis dedito. tu dño suo
caro aliqͥd existimas defuturũ. nͥ si putas quia qui xp̃m
pascit a xp̃o ipse ñ pascitur. aut eis t̾rena deerunt. quib
in domo fidĩ ꝑfidum pectꝰ. Quid qui in xp̃o omĩno ñ
credit. appellatur & dicit᷑ xpĩanus. Pharisei tibi
magis congruit nom̃. Nã cũ dñs in eugło de elemosi¬
nis disputaret. & ut nob̾ amicos de t̾renis lucris ꝓuida
oꝑatione faceremꝰ. qͥ nos pꝰmodũ in tab̾nacula eterna sus¬
ciperent fidelit̾ ac salubrit̾ p̃moneret: addidit pꝰ hec scͥp¬
tura dicens. Audiebant aũ hec omĩa pharisei qͥ erant
cupidissimi: & irridebant. Quales nc̃ in eccła quosdam
uidemꝰ. quoꝵ p̃cluse aures & corda cecata. nullũ de spũ¬
alib ac salutarib monitis lumen admittunt. De quib

Expanded text:
diuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu chrisdiuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu christiano, tu Dei seruo, tu operibus bonis dedito, tu domino suo caro aliquid existimas defuturum? Nisi si putas quia qui Christum pascit a Christo ipse non pascitur aut eis terrena deerunt quibus n domo fidei perfidum pectus? quid qui Christo omnino non credit appellatur et dicitur Christianus? Pharisaei tibi magis congruit nomen. nam cum Dominus in euangelio de eleemosynis disputaret et ut nobis amicos de terrestribus lucris prouida operatione faceremus qui nos postmodum in tabernacula aeterna susciperent fideliter ac salubriter praemoneret, addidit post haec scriptura dicens: audiebant autem haec omnia Pharisaei qui erant cupidissimi et inridebant. quales nunc in ecclesia quosdam uidemus quorum praeclusae aures et corda caecata nullum de spiritalibus ac salutaribus monitis lumen admittunt, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
deria multa & nociua: que mergunt hominẽ in ꝑdi¬
tionem & in interitum. Radix enĩ omĩum malorũ ẽ.
cupiditas: quã quidã appetentes naufragauerunt a fide.
& inseruerunt se dolorib multis. Metius ne patͥmo
niũ tuũ forte deficiat si oꝑari ex eo largit̾ ceꝑis. Qñdo
enim factum ẽ. ut iusto possent deẽẽ subsidia. cũ scͥp¬
cum sit. non occidet fame dñs animã iustã: Helyas
in solitudine coruis mnistrantib pascitur. & damieli
in lacũ ad leonum p̾dam iussu regis incluso prandium
diuinitꝰ apparat᷑: & tu metuis ne oꝑanti & dnm̃ ꝓme¬
renti desit alimentũ: q̃ndo ipse in engło ad expbra¬
tionẽ eoꝵ. quib mens dubia ẽ. & fides parua contestet᷑¬
& dicat. aspicite uolatilia celi qm̃ non seminant neq
metunt neq colligunt in horrea: & pat̃ ur̃ celestis alit
illa. nonne uos pluris illis estis: Uolucres ds̃ pascit.
& passerib alimenta diurna p̾stant᷑. & quib nullus

Expanded text:
deria multa et nocentia quae mergunt hominem in perditionem et in interitum. radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. MATRIMOnium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis? quando enim factum est ut iusto possent deesse subsidia ? cum scriptum sit: non occidet fame Dominus animam iustam. Helias in solitudine conus ministrantibus pascitur et Danieli in lacum ad leonum praedam iussu regis incluso prandium diuinitus apparatur: et tu metuis ne operanti et Dominum promerenti desit alimentum, quando ipse in euangelio ad exprobrationem eorum quibus mens dubia est et fides parua contestetur et dicat: aspicite uolatilia caeli quoniam non seminant neque metunt neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa. nonne uos pluris estis illis. uolucres Deus pascit et passeribus alimenta diurna praestantur et quibus nullus
Abbreviated transcription (Latin):
nunꝗͣ egebit: qui aũ aũtit oculũ suũ in magna penu-¬
ria erit: ostendens misericordes atq oꝑantes egere ñ¬
posse. magis parcos & steriles ad inopiam pꝰmodũ decieni¬
stabit : & multiplicabit seminationẽ urãm. & augebit
increm̃ta frugũ iusticiȩ ur̃ȩ: ut in om̃ib locupletemini.
Et iterũ. Ad ministratio etuꝰ officii non tantum supplebit.
oꝑationib nr̃is pauꝑum oratione dirigit᷑: censꝰ oꝑantis
dĩ retͥbutione cumulat᷑. Et dñs in eugło iã nunc eius

Expanded text:
numquam egebit; qui autem avertit oculum suum, in magna penunumquam egebit; qui autem avertit oculum suum, in magna penuria erit ; ostendens misericordes atque operantes egere nposse, magis parcos et steriles ad inopiam postmodum devenistabit, et multiplicabit seminationem vestram, et augebit incrementa frugum justitiae vestrae, ut in omnibus locupletemini. Et iterum: Administratio hujus officii non tantum supplebit eoperationibus nostris pauperum oratione dirigitur, census operantis Dei retributione cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aũ dĩ timorẽ seruat: in miserationib pauperũ
dm̃ cogitat. Oꝑatur aũ idõ quia credit. quia scit uera
eẽ que p̃dicta sunt u̾b̾ dĩ: nec scͥpturã scãm posse m̃tiri:
arbores infructuosas. id ẽ. steriles homines excidi et
in ignem mitti: misericordes ad regnũ uocari. Qui et
alio in loco oꝑarios & fructuosos fideles appellat.
infructuosis uͦ & sterilib fidem derogat dicens.
Si in inuisto mãmona fideles ñ fiustis. qͦd ẽ uerũ qͥs
credet uob̾ Et si in alieno fideles ñ fuistis. ur̃m quis
dabit uob̾: S uereris & metuis ne si oꝑari plurimũ
ceꝑis. patͥmonio tuo larga oꝑatione funto. ad penuriã
forte redigaris. Esto in hac parte intrepidꝰ: esto securꝰ.
finiri ñ pot̾ unde in usus. xp̃i imꝑendit᷑: unde opꝰ cele¬
ste celebrat᷑. Nec hoc tͥ de meo spondeo. s de scãrum scͥp-¬
turarum fide. & de diuinȩ pollicitationis auctoritate.

Expanded text:
qui autem Dei timorem seruat in miserationibus pauperum qui autem Dei timorem seruat in miserationibus pauperum Deum cogitat. operatur enim, in Deo quia credit, quia scit uera esse quae praedicta sunt uerbis Dei nec scripturam sanctam posse mentiri, arbores infructuosas id est steriles homines excidi et in ignem mitti, misericordes ad regnum uocari. qui et alio in loco operarios et fructuosos fideles appellat, infructuosis uero et sterilibus fidem derogat dicens: si in iniusto mamona fideles non fuistis, quod est uerum quis credet uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? Sed uereris et metuis ne si operari plurimum coeperis patrimonio tuo larga operatione finito ad penuriam forte redigaris, esto in hac parte intrepidus, esto securus. finiri non potest unde in usus Christi impenditur, unde opus caeleste celebratur. nec hoc tibi de meo spondeo sed de sanctarum scripturarum fide et diuinae pollicitationis auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
uade & uende omnia tua & da egenis. & habebis thesau¬
rũ in celo: & ueni sequere me. Itẽ alio loco negociatorẽ
celestis grẽ & comꝑatorem salutis et̾nȩ. distractis om̃ib
reb suis. p̾ciosam margaritam. hoc ẽ uitã eternã xp̃i
cruore p̾ciosam de quantitate patͥmonii sui dic̃ deb̾e
mercari. Simile ẽ inqͥt regnũ celoꝵ homini negociato¬
ri querenti bonas margaritas. Ubi aũ inuenit p̾ciosã
margaritã. abiit & uendidit omĩa que habuit et
emit illã. Cos deniq & abrabȩ filios dic̃: qͦs in uiuan¬
dis alendisq pauꝑib oꝑarios cernit. Nã cũ ⁊acheus
dixisset. ecce dimidiũ ex substantia mea do egenis.
& si cui quid fraudaui quadruplũ reddo: respondit iħc.
quia salus hodie domui huic facta ẽ: qm̃ & hic filius
ẽ abrahȩ. Nã si abrahã credidit dõ & deputatũ ẽ ei
ad iusticiã: utiq qͥ scd̾m p̾ceptũ dĩ elemosinas facit.
dõ credit. Et qͥ habet fidĩ ueritatẽ: seruat dĩ timorẽ:

Expanded text:
uade et uende omnia tua et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me. item alio loco negotiatorem caelestis gratiae et comparatorem salutis aeternae distractis omnibus rebus suis pretiosam margaritam hoc est uitam aeternam Christi cruore pretiosam de quantitate patrimonii sui dicit debere mercari. simile est, inquit, regnum caelorum homini negotianti quaerenti bonas margaritas. ubi autem inuenit pretiosam margaritam, abiit et uendidit omnia quae habuit et emit illam. Eos denique et Abrahae filios dicit quos in iuuandis alendisque pauperibus operarios cernit. nam cum Zachaeus dixisset: ecce dimidium ex substantia mea do egenis et si cui quid fraudaui quadruplum reddo, respondit Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et hic filius est Abrahae. nam si Abraham credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam, utique qui secundum praeceptum Dei eleemosynas facit Deo credit: et qui habet fidei ueritatem seruat Dei timorem:
Abbreviated transcription (Latin):
is largita fuerat subsidia uuendi: meruit ad uitã
uiduarũ peticione reuocari. Itaq in eugło dñs doctor
uite nẽ & magist̾ salutis et̾nȩ. uiuificans credentiũ
ppłm. & uuificatis consuleris in eternum. int̾ sua man¬
data diuina & p̾cepta celestia nichil crebriꝰ mandat
& p̾cipit. qm ut insistamꝰ elemosinis dandis. nec
t̾renis possessionib incubemꝰ: s celestes thesauros
potiꝰ recondamꝰ. Uendite inqͥt res urãs. & date ele-¬
mosinã. Et it̾um. Nolite uob̾ cond̾e thesauros super
terrã. ubi tinea & comestura ext̾minat: & ubi fures
effodiunt & furant᷑. Thesauriate aũ uob̃ thesauros

Expanded text:
is largita fuerat subsidia uiuendi meruit ad uitam is largita fuerat subsidia uiuendi meruit ad uitam uiduarum petitione reuocari. Itaque in euangelio Dominus doctor uitae nostrae et magister salutis aeternae uiuificans credentium populum et uiuificatis consulens in aeternum inter sua mandata diuina et praecepta caelestia nihil crebrius mandat et praecipit quam ut insistamus eleemosynis dandis nec terrenis possessionibus incubemus sed caelestes thesauros potius recondamus. uendite, inquit, res uestras et date eleemosynam, et iterum: nolite uobis condere thesauros super terram, ubi tinea et comestura exterminat et ubi fures effodiunt et furantur. thesaurizate autem uobis thesa
Abbreviated transcription (Latin):
uer examine petrꝰ accitus ẽ. Qui cũ impigre ꝓ apłica
humanitate ueniss: circũ stetert̃ eũ uidue flentes & ro-¬
gantes. pallia & tuncas & omĩa illa que pͥus sũpserats
indum̃ta monstrantes: nec ꝓ defuncta suis uocib s ipsiꝰ
oꝑib dep̃cantes. Sensit petrꝰ impetrari posse qͦd sic pe-¬
tebatur: nec defuturũ. xp̃i auxiliũ uduis dep̾cantib.
q̃ndo eẽt. in uidius ipse uestitꝰ. Cũ itaq genib nixus
orasset. & iuduarũ ac pauꝑum idoneus aduocatus.
ilegatas sibi p̃ces ad dnm̃ ꝑtuliss. conũsus ad corpꝰ qͦd
in tabula iã lotũ iacebat: tabita inqͥt exurge in nomine
iħu xp̃i. Nec defuit petro quoniinꝰ statim ferret auxili-¬
um: qui in eugłio dari dixerat qͥcqͥd fuissẽt iñ eiꝰ nõmine
postulatũ. Mors itaq suspendit᷑ & sp̃c reddit᷑: & miran¬
rediuiuũ corpꝰ animat᷑. Tantũ potuert̃ miscd̾iȩ merita:
tantũ oꝑa iusticiȩ ualuerunt. Que laborantib undu-¬

Expanded text:
Petrus accitus est. qui cum inpigre pro apostolica humanitate uenisset, circumsteterunt eum uiduae flentes et rogantes, pallia et tunicas et omnia illa quae prius sumpserant indumenta monstrantes nec pro defuncta suis uocibus sed ipsius operibus deprecantes. sensit Petrus impetrari posse quod sic petebatur nec defuturum Christi auxilium uiduis deprecantibus, quando esset in uiduis ipse uestitus. cum itaque genibus nixus orasset et uiduarum ac pauperum idoneus aduocatus legatas sibi preces ad Dominum pertulisset, conuersus ad corpus quod in tabula iam lotum iacebat, Tabitha, inquit, exurge in nomine Iesu Christi. nec defuit Petro quominus statim perferret auxilium qui in euangelio dari dixerat quicquid fuisset eius nomine postulatum. mors itaque suspenditur et spiritus redditur et miranrediuiuum corpus animatur. tantum potuerunt misericordiae merita, tantum opera iusta ualuerunt. quae laborantibus uidu
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ factoꝵ & operũ accessione satientur: Reuelat
angłs & manifestat & firmat elemosinis peticiones
nr̃as efficaces fieri. elemosinis uitã de ꝑiculis redum.
elemosinis a morte animas liberari. Nec sic fr̃s km̃
stimonio compbemꝰ. In actib apłoꝵ fides facti posita
est: & quod elemosinis ñ tantũ a scd̾a s & a pͥma morte

Expanded text:
ni factorum et operum accessione satientur. reuelat ni factorum et operum accessione satientur. reuelat angelus et manifestat et firmat eleemosynis petitiones nostras efficaces fieri, eleemosynis uitam de periculis redimi, eleemosynis a morte animas liberari. Nec sic, fratres stimonio conprobemus. in Actis apostolorum facti fides est, et quod eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
Quod itẽ in psalmis sp̃c sc̃s declarat. & ꝓbat dicens. Beatꝰ
qͥ intelligit suꝑ egenũ & pauꝑem: in die malo liberabit
illũ dñs. Q uoꝵ p̃ceptoꝵ memor daniel cũ rex nabucho¬
donosor adu̾so sonmo territꝰ estuaret. aũtendis malis.
ac diuina ope impetranda. remedium dedit dicens.
Propt̾ea rex consilium meũ placeat tͥ. & peccata tua ele¬
mosinis redime. & inusticias tuas miserationib pau-¬
perũ: & erit ds̃ patiens peccatis tius. Cui rex in obtem¬
perans ad u̾sa que uiderat & infesta ꝑpessus ẽ: que eua-¬
dere cẽ uitare potuiss. si peccata sua elemosinis rede¬
misset. R aphael qͦ angłs paria testat᷑: & ut elemo¬
sina libent̃ ac largit̃ fiat. hortatur dicens. Dona ẽ ora¬
tio cũ ieiunio & elemosina: quia elemosina a morte
liberat. & ipsa purgatꝰ peccata. Ostendit orationes
nrãs ac ieuinia minꝰ posse nͥ elemosinis ad iuuent᷑
dep̃cationes solas parum ad impetrandũ ualere:

Expanded text:
quod item in psalmis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: b e atus qui intellegit super egenum et pauperem. in die malo liberabit eum Dominus. quorum praeceptorum memor Daniel cum rex Nabuchodonosor aduerso somnio territus aestuaret, auertendis malis a diuina ope inpetranda remedium dedit dicens: propterea, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime et iniustitias tuas miserationibus pauperum, et erit Deus patiens peccatis tuis. cui rex non obtemperans aduersa quae uiderat et infesta perpessus est: quae euadere et uitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisset. Raphael quoque angelus paria testatur et ut eleemosyna libenter ac largiter fiat hortatur dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna, quia eleemosyna a morte liberat et ipsa purgat peccata. ostendit orationes nostras ac ieiunia minus posse, nisi eleemosynis adiuuentur, deprecationes solas parum ad inpetrandum ualere,
Abbreviated transcription (Latin):
tionib iustis. delictoꝵ flãma sopitur. Et quia semel in
baptismo remissa peccatoꝵ. dat᷑. assidua & iugis oꝑatio
baptisim instar imitata: dĩ rursus indulgentiã largit᷑.
Hoc & dñs in eugło docet. Nã cũ denotarent᷑ discipłi
eiꝰ qͦd ed̾ent nec pͥus manꝰ abluissent: respondit & dix̃.
Qui fec̃ qͦd intꝰ ẽ: fec̃ & qͦd foris ẽ. Uerũ date elemosinã:
& ecce uob̾ munda sunt omĩa: docens scilicet & osten¬
dens ñ manꝰ lauandas ẽẽ. s pectꝰ & sordes intͥnsecus
potiꝰ quã extͥnsecus detrahendas. Uerũ qͥ purgau̾it
qͦd intꝰ ẽ: eũ quoq id qͦd foris ẽ. repurgasse. & emundata
m̃te. cute qͦ & corꝑe mundũ ẽẽ cepisse. Porro aũ monens

Expanded text:
tionibus iustis delictorum flamma sopitur. et quia semel in tionibus iustis delictorum flamma sopitur. et quia semel in baptismo remissa peccatorum datur, adsidua et iugis operatio baptismi instar imitata Dei rursus indulgentiam largiatur. hoc et Dominus in euangelio docet. nam cum denotarentur discipuli eius quod ederent nec prius manus abluissent, respondit et dixit: qui fecit quod est intus fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce uobis munda omnia, docens scilicet et ostendens non manus lauandas esse sed pectus et sordes intrinsecus potius quam extrinsecus detrahendas, uerum qui purgauerit quod est intus eum quoque id quod foris est repurgasse et emundata mente cute quoque et corpore mundum esse coepisse. porro autem monens
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ salutari ratione ꝓspicit᷑. ut homini qͥ redẽptus ẽ.
reseruando pleniꝰ consulatur. Nam cũ dñs adueniens
sanasset illa que adã portau̾at uuln̾a. & uenena serpentis
antiqua curass. legẽ dedit sano. & p̾cepit ne ultra iam
peccaret: neqͥd peccanti grauiꝰ eueniret. Coartati eramꝰ
& in angustũ innocentiȩ p̾scͥptione conclusi. nec hab̾et
qͥd fragilitatis humanȩ infirmitas atq imbecillitas fac̾et.
nͥ iterũ pietas diuina subueniens iusticie & miscd̃iȩ oꝑib
ostensis uiã quandã tuende salutis aꝑiret. ut sordes p̾mo
Non utiq illa delicta. que fuerant ante contracta. Nam
illa. xp̃i sanguine & sc̃ĩficatione purgant᷑. Itẽ denuo diẽ.
Sic̃ aqua extinguit ignẽ: sic elemosina extinguit pec¬
catũ. Hic qͦ ostendit᷑ & ꝓbat᷑ quia sic̃ lauacro aquȩ salu¬
taris gehennȩ ignis extinguit᷑: ita elemosinis atq oꝑa¬

Expanded text:
nobis salutari ratione prospicitur, ut homini qui redemptus est nobis salutari ratione prospicitur, ut homini qui redemptus est reseruando plenius consulatur. nam cum Dominus adueniens sanasset illa quae Adam portauerat uulnera et uenena serpentis antiqua curasset, legem dedit sano et praecepit ne ultra iam peccaret, ne quid peccanti grauius eueniret. coartati eramus et in angustum innocentiae praescriptione conclusi. nec haberet quid fragilitatis humanae infirmitas adque inbecillitas faceret, nisi iterum pietas diuina subueniens iustitiae et misericordiae operibus ostensis uiam quandam tuendae salutis aperiret, ut sordes postmnon utique illa delicta quae fuerant ante contracta: nam illa Christi sanguine et sanctificatione purgantur. item denuo dicit: sicut aqua ignem extinguet, sic eleemosyna extinguet peccatum. hic quoque ostenditur et probatur quia sicut lauacro aquae salutaris gehennae ignis extinguitur, ita eleemosynis adque opera
Abbreviated transcription (Latin):
monuit. fiunt ecce que dicta sunt. Et q̃ndo fiunt q̃ ante
p̃dicta sunt: secunt᷑ & quecũq ꝓmissa sunt. dnõ ipso
pollicente & dicente. Cũ aũ iud̾itis hec omĩa fieri: sci¬
tote qm̃ in ꝓrimo ẽ. regnũ dĩ. Regnũ dĩ fr̃s dilectissi¬
mi ẽẽ cep̃ in ꝓrimo: p̃miũ uitȩ. & gaudiũ salutis. et̾̃nȩ¬

Expanded text:
monuit. fiunt ecce quae dicta sunt, et quando fiunt quae ante monuit. fiunt ecce quae dicta sunt, et quando fiunt quae ante praedicta sunt sequentur et quaecumque promissa sunt Domino ipso pollicente et dicente: cum autem uideritis haec omnia fieri, scitote quoniam in proximo est regnum Dei. regnum Dei, fratres dilectissimi, esse coepit in proximo: praemium uit
Abbreviated transcription (Latin):
mi uł fidĩ paruitate. uł dulcedine scłaris uitȩ. uł sexus
mollicie. uł qͦd mag̾̃ ẽ. ueritatis eryore minꝰ stare fortit᷑.
uł pectoris sui diuinũ atq inuictũ robur exercere. dissi¬
qͣntũ sufficit uigore pleno & sermone de dnĩca lectione
concepto. delicatȩ m̃tis ignauiã compͥmat: ut qͥ homo dĩ
& xp̃i ẽẽ iam cepit. dõ & xp̃o dignus habeatur. Agnos¬
cere eñĩ se debet fr̃s dilectissimi qͥ dõ militat. qͥ positꝰ in
celestib castris diuina iã spirat. ut ad ꝓcellas & turbines
mundi trepidatio nulla sit nob̾. nulla turbatio: q̃ndo hec
uentura p̃dixerit dñs. P inde uocis hortatu instruens et
docens. p̃parans atq corroborans eccłe sue ppł m ad omnem
tolerantiã futuroꝵ: bella & fames & t̾remotꝰ. & pestilen¬
tias ꝑ loca singła exurgere p̃nuntiauit & cecint. Et ne
inopinatꝰ nos & nouus rerũ infestantiũ metꝰ quateret. mag̃
ac magis in nouissimis temꝑib adu̾sa crebrescere ante p̾¬

Expanded text:
mi uel fidei paruitate uel dulcedine saecularis uitae uel sexus mollitie uel, quod magis est, ueritatis errore minus stare fortiter nec pectoris sui diuinum adque inuictum robur exerere, dissidiocritas sufficit uigore pleno et sermone de dominica lectione concepto delicatae mentis ignauia conprimatur et qui homo Dei et Christi esse iam coepit Deo et Christo dignus habeatur. Agnoscere enim se debet, fratres dilectissimi, qui Deo militat, qui positus in caelestibus castris diuina iam sperat, ut ad procellas et turbines mundi trepidatio nulla sit nobis, nulla turbatio, quando haec uentura praedixerit Dominus prouidae uocis hortatu instruens et docens et praeparans adque corroborans ecclesiae suae populum ad omnem tolerantiam futurorum: bella et fames et terrae motus et pestilentias per loca singula exurgere praenuntiauit et cecinit, et ne inopinatus nos et nouus rerum infestantium metus quateret, magis ac magis in nouissimis temporibus aduersa crebrescere ante prae
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fici qui sacrificare ydolis suaserint. in deuteronomio.
Qͦd si rogauĩt te fr̾ tius aut filius tiuuis aut filia tua
aut uxor tua que ẽ in sini tuo. aut amicꝰ tuus qͥ ẽ equalis
anune tue latent̃ dicens. eamus & uideamꝰ & seruiamꝰ
diis alienis. diis gentiũ. ñ consenties ei & ñ exaudies
eũ. & ñ parcet oculus tuus suꝑ eũ: & ñ celabis eum.
Ainuntians annuntiabis de illo. Manꝰ tua erit suꝑ eũ.
in pͥmis int̾ficere illũ: & manꝰ omis ppłi postremo lapida¬
bunt eũ & morietur: qm̃ quesiuut te auertere a dño dõ
cuo. Et it̾um loquit᷑ dñs & dic̃. nec cuitati parcendum
etiã si uniu̾sa consenserit ad ydolatriam. Aut si audie
necabis eos om̃s qͥ sunt in ciuitate cede gladii: & incen¬
des ciuitatẽ igni. Et erit sine habitacło in et̾num. & ñ
reedificabit᷑ etiã nunc: ut auertat᷑ dñs ab indignatio¬
ne irȩ suȩ. Et dabit tͥ miscd̾am & miserebit᷑ tui. & multi¬

Expanded text:
IFICARE ET SERVIRE IDOLIS SUASERINT. In Deuteronomio: Quod si rogaverit te frater tuus, aut filius tuus, aut filia tua, aut uxor tua quae est in sinu tuo, aut amicus tuus, qui aequalis est animae tuae, latenter dicens: « Eamus et serviamus diis aliis, diis gentium; » non consenties ei, et non exaudies eum, et non parcet oculus tuus super eum, et non celabis eum, annuntians annuntiabis de illo. Manus tua erit super eum, in primis interficere eum, et manus omnis populi postremo; et lapidabunt eum et morietur, quoniam quaesivit avertere te a Domino Deo tuo. et iterum loquitur Dominus et dicit nec ciuitati parcendum, etiamsi uniuersa consenserit ad idololatriam: aut si audiernecabis omnes qui sunt in ciuitate caede gladii et incendes ciuitatem igni, et erit sine habitaculo in aeternum. non reaedificabitur etiam nunc, ut auertatur Dominus ab indignatione irae suae. et dabit tibi misericordiam et miserebitur tui et multi
Abbreviated transcription (Latin):
bas fores matutinus salutator obsedit. que tum̃tium
contumeliosa uestigia stipatus in clientium cuneis ante
p̾cessit. ut ipsũ etiã salutatũ comes pꝰmodũ pompa p̃ce¬
deret. obnoxia ñ homini s potestati. Neq enim coli
morib meruit ille. s fascib. Hoꝵ deniq uideas exitꝰ
turpes. cũ auceps tempoꝵ. palpator abscessit. cũ pͥuati
latusnudũ desertor assecla fedauit. Tunc lacerate
domꝰ plage conscientiã feriunt. tunc rei familiaris ex¬
baustȩ dampna noscuntur: quib redemptꝰ fauor uul-¬
gi & caducis atq inanib uotis. popularis aura que¬
sita ẽ. Stulta ꝓrsus & uana iactantia frustrantis spec¬
taculi uoluptate id parare uoluisse. qͦd nec ppłs acciꝑet.
& ꝑderet magistratꝰ. S & quos diuites opinaris. conti¬
nuantes saltib saltus. & de confinio pauꝑib exelusis
infinita ac sine t̾minis rura latius porrigentes. quib

Expanded text:
bas fores matutinus salutator obsedit, quot tumentium bas fores matutinus salutator obsedit, quot tumentium contumeliosa uestigia stipatus in clientium cuneos ante praecessit, ut ipsum etiam salutatum comes postmodum pompa praecederet, obnoxia non homini sed potestati. neque enim coli moribus meruit ille sed fascibus. horum denique uideas exitus turpes. cum auceps temporum palpator abscessit, cum priuati latus nudum desertor adsecla foedauit: tunc laceratae domus plagae conscientiam feriunt, tunc rei familiaris exhaustae damna noscuntur, quibus redemptus fauor uulgi et caducis adque inanibus uotis popularis aura quaesita est. stulta prorsus et uana iactura, frustrantis spectaculi uoluptate id parare uoluisse, quod nec populus acciperet et perderet magistratus. Sed et quos diuites opinaris continuantes saltibus saitus et de confinio pauperibus exclusis infinita ac sine terminis rura latius porrigentes, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cere. quoꝵ tristis atq au̾sand̃ aspectꝰ. ora & uultus
conscientiȩ melioris offendat. Iam tͥ illa que ignoran¬
tia scłaris bona opinatur ostendam. Illic etiam fugien-¬
da conspicies. Qͥs honores putas ẽẽ. quos fasces. quã
affluentiã in diuiciis. quã potentiã in castris. in ma¬
gistratu purpuȩ spẽm. in pͥncipatu licentiȩ potestatẽ.
maloꝵ. blandientiũ uirus occultum ẽ. & arridentis neqͥtiȩ
facies quidem leta. s calamitatis abstrusȩ illecebrosa
fallacia. instar qͦddam ueneni ubi in letales succos dul¬
cedine asꝑsa. calliditatẽ fallendi sapore medicato. poculũ
uidetur ẽẽ. qͦd sunit᷑. Ubi epotata res ẽ: ꝑnicies hausta
grassat᷑. Quippe illũ iuides. qͥ amictu clariore conspicu¬
us fulgere sibi uidet᷑ in purpura. Quib hoc sordib emit.
ut fulgeat. qͦs arrogantiũ fastis pͥus ꝑtulit. qͦs suꝑ¬

Expanded text:
cere, quorum tristis adque auersandus aspectus ora et uultus cere, quorum tristis adque auersandus aspectus ora et uultus conscientiae melioris offendat: iam tibi illa quae ignorantia saecularis bona opinatur ostendam. illic etiam fugienda conspicies. quos honores putas esse, quos fasces, quam afluentiam in diuitiis, quam potentiam in castris, in magistratus purpura speciem, in principatus licentia potestatem: malorum blandientium uirus occultum est, et adridentis nequitiae facies quidem laeta, sed calamitatis abstrusae inlecebrosa fallacia. instar quoddam ueneni, ubi in letales sucos dulcedine aspersa calliditate fallendi sapore medicato poculum uidetur esse, quod sumitur: ubi epota res est, pernicies hausta grassatur. quippe illum uides, qui amictu clariore conspicuus fulgere sibi uidetur in purpura: quibus hoc sordibus emit, ut fulgeat, quos adrogantium fastus prius pertulit, quas super
Abbreviated transcription (Latin):
na undicaturꝰ admittit: & ut reus innocens ꝑeat. fit nocens
iudex. Flagrant ubiq delicta. & passim multiformi ge-¬
nere peccandi. ꝑ impbas m̃tes nocens uirus oꝑatur. Hic
testam̃tum subducit: ille falsũ capitali fraude conscribit.
Hic arcentur hereditatib lib̃i: illic bonis donant᷑ alieni.
Inimicꝰ insimulat. calũpniator impugnat: testis infamat.
Utrobiq grassatur in mendatiũ criminũ. ꝓstitutȩ uocis
uenalis audacia: cũ interim nocentes nec cũ innocentib
ꝑeunt. Nullus de legib metus ẽ. De quesitore. de iudice:
pauor nullus. Qd̃ pot̃ redimi non tunetur. E sse iam
iñt innocentes innoxium: crimen ẽ. Malos qͥsqͥs ñ imi¬
tatur. offendit. Consensere uira peccatis: & cepit licitũ
ẽe. qͦd publicũ ẽ. Qs illic rerum pudor. que ẽẽ. integͥtas¬
possit: ubi qui dampnent imꝑbos desunt. soli tͥ qui
dampnent᷑ occurrunt: S nos uideamur eligere for¬
tasse peiora. & studio destruendi ꝑea oculos tuos du¬

Expanded text:
na uindicaturus admittit, et ut reus innocens pereat, fit nocens iudex. flagrant ubique delicta et passim multiformi genere peccandi per improbas mentes nocens uirus operatur. hic testamentum subicit, ille falsum capitali fraude conscribit: hic arcentur hereditatibus liberi, illic bonis donantur alieni : inimicus insimulat, «alumniator inpugnat, testis infamat. utrubique grassatur in mendacium criminum prostitutae uocis uenalis audacia, cum interim nocentes nec cum innocentibus pereunt. nullus de legibus metus est, de quaesitore, de iudice pauor nullus: quod potest redimi non timetur. esse iam inter nocentes innoxium crimen est: malos quisquis non imitatur offendit. consensere iura peccatis et coepit licitum esse quod publicum est. quis illic rerum pudor, quae esse possit integritas, ubi qui damnent improbos desunt, soli tibi qui damnentur occurrunt? Sed nos uideamur eligere fortasse peiora et studio destruendi per ea oculos tuos du
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ in caput anguli. A dnõ factus ẽ. iste: & ẽ ad¬
mirabilis in oculis nr̃is. Iste ẽ dies quẽ fecit dñs: am-¬
bulemus & iocundemur in eo. Item̃ quod sol appella¬
tus sit: malachim ꝓpħa testatur dicens. Uob̾ aũ qui
timetis nom̃ dnĩ orietur sol iusticiẽ: & in alis eius
curatio ẽ. Qd si in scͥpturis scĩs sol uerus & dies ue¬
rus ẽ xp̃c: hora nulla a xp̃ianis excipitur qua minꝰ
frequent̾ ac semꝑ ds̃ debeat ad orari: ut q̃ui in ap̃o
hoc ẽ. in sole & in die uero sumus. insistamꝰ ꝑ totum
diem p̃cib & oremus. Et qndo mundi lege decurrens
uicib alt̾nis. nox resoluta succedit: nullũ de noctur¬
nis tenebris ẽẽ orantib dampnũ pot̃. qͥa filius lucis
& noctib dies ẽ. Qñdo enĩ sine lumine ẽ. cui lumen
in corde ẽ.: Aut q̃ndo sol ei & dies non ẽ. cui sol & dies
noctib ab oratione. cessemꝰ. Sic anna uidua sine int̾¬

Expanded text:
factus est iste et est adfactus est iste et est admirabilis in oculis nostris. Iste est dies quem fecit Dominus, ambulemus et jucundemur in eo . Item, quod sol appellatus sit Malachias propheta testatur dicens: Vobis autem qui timetis nomen Domini, orietur sol justitiae, et in alis ejus curatio est . Quod si in Scripturis sanctis sol verus et dies verus est Christus, hora nulla a Christianis excipitur quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari; ut qui in Christo, hoc est in sole et in die vero, sumus, insistamus per totum diem precibus et oremus, et quando mundi lege decurrens vicibus alternis nox revoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. Quando enim sine lumine est in corde est? aut quando sol et dies non est, cui sol et dies noctibus ab oratione cessemus, sicut Anna vidua sine inte