comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exdiuersis introducitur deus. scd̃m illas uulgi fabulas quib exdiu̾sis fornis
unũ animal adumbratur atq depingitur: Neq rursum int̾secantes dĩ
naturam scd̃m arrii uesaniam. & utra uiduicam pauꝑtatẽ diuinitatis
affluentiam concludentes. ut soli ingenito patri summam deitatis ascriba
uelut metuentes nec corruptio nobis dĩtatis fieri uideatur. sideus pater sit
ueri dei. et equalis sibi filii ꝑnaturam Neq tria dĩtatis inicia sibi inuiom
contraria ꝓferant. & diuersa: ut per multa principia. rursum ad paga¬
norum errores unde discessum fuerat. redire uideantur. Nleq intres
substancias alienas a se inuicem. & diuisas fas est dirimideitatem. scd̾m
arrium. O portet enim non ita putare. se unuinquen q deferre deo
patri : ut ei auferat hoc ipsum qͦd pater est Cuiꝰ enĩ erit pater. siab eo na¬

Expanded text:
ex diuersis introducitur deus secundum illas uulgi fabulas, quibus ex diuersis formis ex diuersis introducitur deus secundum illas uulgi fabulas, quibus ex diuersis formis unum animal adum­ bratur atque depingitur —, neque rursum intersecantes dei natu­ ram secundum Arrii uesaniam et intra Iudaicam paupertatem diuinitatis afluentiam concludentes, ut soli ingenito patri summam deitatis adscribant uelut metuentes ne corruptio nobis deitatis fieri uideatur, si deus pater sit ueri dei et aequalis sibi filii per naturam, neque tria deitatis initia sibi inuicem contraria proferant et diuersa, ut per multa principia rursum ad paganorum errores, unde discessum fuerat, redire uideantur. 38. Neque in tres substantias alienas a se inuicem et diuersas fas est dirimi deitatem secundum Arrium. oportet enim non ita putare se unumquemque deferre deo patri, ut ei auferat hoc ipsum quod pater est — cuius enim erit pater, si ab eo na
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate:: de utroq testamento. de aduentu xp̃i primo ac secundo de incar¬
natione enis. & passione. ac resurrectione. atq ascensione incelos: de siue
omium. deuidicio. de retributione uel tristium uel bonorum Supra
omnia uero & quod primũ est: debeata et pͥncipum omniũ tenente
trinitate qualiter senciendũ sit In quo et ꝑiculi sum ma consistit his qui
ad illuminandos ceteros presunt: utine uel uniunam subsistentiam ac ꝑ¬
sonam sermone contracto tamquam deoꝵ multitudinem uitans. quo so
nominari. ad sabellii impietatem ex huiꝰcemodi confusione ac ꝑmixtione decli¬
net ⁊ ut dum unũ omnia nominari pitat. nichil esse unumquemq de¬
signet. qm̃ quidem desinit. esse quod est. cum in alterutrũ id quod esse dicit᷑.
uniuscuiusq tñffunditur: uel cer te quod absur dum ẽ compositus nobi

Expanded text:
ueritate, de utroque testamento, de aduentu Christi primo ac secundo, de incarueritate, de utroque testamento, de aduentu Christi primo ac secundo, de incarnatione eius et passione ac resurrectione atque ascensione in caelos, de fine omnium, de iudicio, de retributione uel tristium uel bonorum, supra omnia uero et quod primum est, de beata et principium omnium tenente trinitate qualiter sentiendum sit. in quo et periculi summa consistit his qui ad inluminan- dos ceteros praesunt, uti ne uel in unam subsistentiam ac personam sermone contracto tamquam deorum multitudinem uitans quis solaestimans nominari ad Sabellii inpietatem ex huiuscemodi confusione ac permix­ tione declinet, ut, dum unum omnia nominari putat, nihil esse unumquemque designet, quoniam quidem desinet esse quod est, cum in alterutrum id, quod esse dicitur unius­ cuiusque, transfunditur — uel certe, quod absurdum est, conpo- situs nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ilens qm̃ a uero pastore omnium suscepimus xp̃o. Ipsam uero uerbidei curã
& doctrine rationem quo modo explicare ualeam. ut ultimuni dicam quod pri
phantur: Quod ego satis miror. si om̃s hi quos uideo in eccłia ad faciendũ sermonẽ
inpopło ꝓcedere. bene & recte uorunt dare conserius suis intempore tritici men¬
suram.& disponere sermones suos inuidicio: ac ueritatẽ dogatum nostrorp
consequent̃ & rationabilit̾ explanare: quec̃q de mundis. uł de mundo phisoso¬
phari oportet. & que de materia. que de anima que demente que de uitellectua¬
libus naturis. siue bonis. siue contrariis: & quod est maxinum. & quod cons¬
tringit. & continet. & componit uniu̾sa: de ꝓuidentia. & desingulis que uel
contra ratiorem accidere humanam uidelicet. uel uixta rationem uident᷑.
S̾ et de nr̃o pr̃imo statu. ao nouissina reformatione:⁊ dep̃sigurationib &

Expanded text:
ralem. quam a uero pastore omnium suscepimus Christo. 35. Ipsam uero uerbi dei curam ralem. quam a uero pastore omnium suscepimus Christo. 35. Ipsam uero uerbi dei curam et doctrinae rationem quo­ modo explicare ualeam — ut ultimum dicam quod primphantur? quod ego satis miror, si omnes hi, quos uideo in ecclesia ad faciendum sermonem in populo procedere, bene et recte norunt dare conseruis suis in tempore tritici mensuram et disponere sermones suos in iudicio ac ueritatem dogmatum nostrorum consequenter et rationabiliter explanare, quaecumque de mundis uel mundo philosophari oportet, quae de materia, quae de anima, quae de mente, quae de intellectualibus naturis siue bonis siue contrariis et, quod est maximum et quod constringit et continet ac conponit uniuersa, de prouidentia et de singulis, quae uel contra rationem accidere — humanam uidelicet — uel iuxta rationem uidentur. 36. 37. Sed et de primo nostro statu ac nouissima reforma­ tione, de praefigurationibus et
Abbreviated transcription (Latin):
obseruandum puto: ut sicut his quibus ꝑ districtos in excelso fines incedere dis¬
aplina ẽ. huc uel illuc declinare discrimen est & deuiare aliquantulũ. qm̃uis
illud pexiguũ uideatur. interłus ẽ. omnis autẽ in eo salus est. si conten tam & di¬
quacq ex causa quis declinauerit. siue id malicia. siue etiam imꝑitia faciat: ulti¬
mi ꝑiculi res est. Siuero & aliis p̾sit: non sibi soli. s & ceteris. eterni causa efficit᷑
nntd̃cus. Igitur uia regia incedendum est & neq his que a dexftris siut ueq his
que a simistris sunt intendendũ: sicut & ꝓuerbialis ante sermo p̃monuit. Sussi¬
ciant gͦ hec de uiciis nr̃is & passionib memorasse: & quicquid oꝑis ad sui curã
ibono pastore deposcat. ab eo scilicet qui scd̃m scripture sententiam scienter scit
mnimas peccori suors: & regit gregem scd̃m uerbum dñicum & disciplinam pasto¬

Expanded text:
obseruandum puto: ut sicut his, quibus per districtos in excelso funes incedere disobseruandum puto: ut sicut his, quibus per districtos in excelso funes incedere disciplina est, huc uel illuc declinare discrimen est et deuiare aliquantulum, quamuis illud peregi­ guum uideatur, interitus est, omnis autem eis in eo salus est, si contentam et diquacum­ que ex causa declinauerit, siue id malitia siue etiam inperitia faciat, ultimi periculi res est. si uero et aliis praesit, non sibi soli sed et ceteris aeterni causa efficietur interitus. igitur uia regia incedendum est et neque his quae a dextris sunt neque illis quae a sinistris sunt intendendum, sicut et prouerbialis ante sermo praemonuit. sufficiat ergo haec de uitiis nostris et passionibus memorasse et quid operis ad sui curam a bono pastore deposcant, ab eo scilicet, qui secundum scripturae sententiam scienter scit animas pecorum suorum et regit gregem secundum uerbum dominicum et disciplinam pasto
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum autem pauꝑtatem & deiectionem collaudareᷤ non numqm̃ cnuenit
& amplecti. Nlon enim sicut uirtutis & ignauie ordo se ac species habet ut una
semꝑ inlaudẽ sit. alia semꝑ inculpa: ita etiam nostre discipline ordo deposcit.
ut qͥuol sanum & utile & conmodum est id semꝑ eger recipiat animus uer¬
bigra uelaerius corripi. uel lemiꝰ conmoneri. uel exomnib que supra conme¬
morauimꝰ alterũ semꝑ eligere: s abaliis quidem hoc. abaliis auteni quod con¬
tarium ẽ. recipi pocest. pro ut uel tempus uel res uel ipsa amtniorum egritudo
pitit. Uerum uniu̾sa fermone distinguere. & explicare ꝑsingula. ita ut omne
medendi curam. ꝑ ordinem describamꝰ: impossibile puto etiam his qui sapiontie
ipsius meruerunt archana cognoscere. Quantum autem nobis ꝑuerbum dei
patefactum est. & breuis experientia potuit inuenire. illud generali intentiõe

Expanded text:
aliorum uero paupertatem et deiectionem conlau­ dare nonnumquam conuenit aliorum uero paupertatem et deiectionem conlau­ dare nonnumquam conuenit et amplecti. 33. Non enim, sicut uirtutis et ignauiae ordo se ac species habet, ut una semper in laude sit et alia semper in culpa, ita etiam nostrae disciplinae ordo deposcit, ut quod sanum et utile et commodum est id semper aeger recipiat animus — uerbi gratia uel acrius corripi uel lenius commoneri uel ex omnibus, quae supra commemorauimus, alteram semper eligere-, sed ab aliis quidem hoc, ab aliis autem quod contrarium est recipi potest, prout uel tempus uel res uel ipsa animorum aegritudo permittit. uerum uniuersa sermone distinguere et explicare per singula, ita ut omnem medendi curam per ordinem describamus, inpossibile puto etiam his qui sapien- tiae ipsius meruerunt arcana cognoscere. 34. Quantum autem nobis per uerbum dei patefactum est et breuis experientia potuit inuenire, illud generali intentione
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum oeteros et inflantur. Aliorum uͦ oportet non nulla preterire. ut uidentes
tanquam non uidisse ⁊ audientes tanꝗͣ naudisse uidomĩ scd̃m ꝓu̾bii sententiã utine ad contẽptũ
ultamũ ueniant pincrepationem. qui fortassis erubescunt culpas extendere ac multiplicare
donec eas ignorari putant: audaces uero & precipites ossiciuntur. cum eis ultimum
emendationis atq unicum remedium int̾rupta suerit uerecundia Interdum
etam irasci debemꝰ aliquib non irati: & contẽpnere aliquos. s non contenprie¬
nentes. & desꝑare non desꝑantes: qudndoquidem uniuscuiꝰq ita requirit ingeni¬
um. alios uero curare lenitate debemꝰ. alios humilitate: conuingendo uidelicet
nosmet ipsos: & unam eandamq spei regulam pollicendo & alios quidem uncere: ab
aliis autẽ uinci int̾dũ melius fuit. Et alioꝵ quidem ꝓsꝑitatem & potentiam i

Expanded text:
aduersum ceteros et intlalltur; aliorum uero oportet nonnulla praeterire, ut uidentes aduersum ceteros et intlalltur; aliorum uero oportet nonnulla praeterire, ut uidentes tamquam non uidisse et audientes tamquam non audisse uideamur secundum prouerbii sententiam, uti ne ad contemptum ultimum ueniant per increpationem, qui fortassis erubescunt culpas extendere ac multiplicare, donec eas ignorari putant, audaces uero et praecipites efficiuntur, cum eis ultimum emendationis atque unicum remedium interrupta fuerit uere- cundia. interdum etiam irasci debemus aliquibus non irati et contemnere aliquos sed non contemnentes et desperare non desperantes, quando quidem ita uniuscuiusque requiritingenium; alios uero curare lenitate debemus, alios humilitate, coniun­ gendo eis uidelicet nosmet ipsos et unam eandemque spei regulam pollicendo. et alios quidem uincere, ab aliis autem uinci interdum melius fuit; et aliorum quidem prosperitatem et potentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis imꝑaciens. ultra desinita metarum spatia cursu lasciuiore dissunditur: quos
utiq refrenans & reuocans ad statutas lineas mandatorum sermo meliꝰ temꝑabit.
Multis laudari prosuit. aliis uituperari: utraq tamen si intempore proferantur. Alio¬
quim magis ĩ portune prolata nocuerunt. Alios consolatoruis sermo correait: alios
inorepatio: & aliis conuenit coram om̃ib argui: aliis secretius conmoneri Non nulli
et enim monita secreciora comtenpnunt: erubescunt uero publicam notam. Aluau¬
tem publice conuenti impudentiores siunt. secrete in crepationis ministerium uene¬
rantes: & obedientiam sui uelut quoddam munus honesto ac sedulo officio retri.¬
buentes. Aliorum conuenit obseruari omĩa diligentius. & usq ad mmimum dis¬
cuti: eorum p̾cipue qui dum mala sua arte quadam celare se putant. erigunt̃

Expanded text:
tatis inpatiens ultra definita metarum spatia cursu lasciuiore diffunditur; quos tatis inpatiens ultra definita metarum spatia cursu lasciuiore diffunditur; quos utique refrenans et reuocans ad statutas lineas mandatorum sermo melius temperabit.. 31. Multis laudari profuit, aliis uituperari, utraque tamen si in tempore proferantur, alioquin magis inportune prolata nocuerunt. alios consolatorius sermo correxit, alios increpatio, et aliis conuenit coram omnibus argui, aliis secretius commo- neri. nonnulli etenim monita secretiora contemnunt, erube- scunt uero publicam notam; alii autem publice conuenti inpuden­ tiores fiunt secretae increpationis mysterium uenerantes et oboedientiam sui uelut quoddam munus honesto ac sedulo officio retribuentes. 32. Aliorum conuenit obseruari omnia diligentius et usque ad minimum discuti, eorum praecipue qui, dum mala sua arte quadam celare se putant, eriguntur
Abbreviated transcription (Latin):
Inquib singulis ꝑ multa habenda est differentia: qm̃ quidem etiã motus ipsi
eorp & concupiscentie ꝑ multas int̾ se differentias gerunt Deniq exipsa ite¬
rum corꝑali elementoꝵ ratione considera: quamuis exeisdem om̃s sub¬
& ꝓpter hoc non omnib eadẽ medicamenta conducunt: s alus alio indi¬
get uel medicam̃to uł cibo. uel potu: ꝙ singulis diuersa conueniunt. Ia
etiam animas diuersus acuarie compositus sermo curabit. & erunt mͥ testes
horum illi ipsi qui passi sunt: quod alios quidem sermo solus emendat: alios exei¬
pla conuertunt. Non nulli stimulis incitandi. alii frenis inhibendi sunt: proeo
quod tardiores sunt alii & pigri ad opiss bonum. qui utiq competenter sermo
num uerberibus ȩxxitantur⁊ alii uero feruentes spũ uinuum concitati mensi¬
ram equitatis excedunt. uelut cum generosus & feruidus pullus & uigi adhuc noui¬

Expanded text:
in quibus singulis permulta habenda est differentia, quoniam quidem etiam motus ipsi in quibus singulis permulta habenda est differentia, quoniam quidem etiam motus ipsi eorum et concupiscentiae permultas inter se differentias gerunt. denique ex ipsa iterum corporali elementorum ratione considera: quamuis ex eisdem omnes subemperamentum. 30. Et propter hoc non omnibus eadem medicamenta condu­ cunt, sed alius alio indiget uel medicamento uel cibo uel potu et singulis diuersa conueniunt. ita etiam animas diuersus ac uarie conpositus sermo curabit. et erunt mihi testes horum illi ipsi qui passi sunt, quod alios quidem sermo solus emendat, alios exempla conuertunt, nonnulli stimulis inci­ tandi, alii frenis inhibendi sunt pro eo quod tardiores alii et pigri sunt ad opus bonum — qui utique conpetenter sermo­ num uerberibus excitantur —, alii uero feruente spiritu nimium concitati mensuram aequitatis excedunt, uelut cum generosus et feruidus pullus et iugi adhuc noui
Abbreviated transcription (Latin):
inconmodis & uegetis. ⁊ pricipibus & subditis: sapientib & imperitis: tiidis
& audacib : iracundis & mittib: ꝓsicientibus & declinantib & ut ad huc interio¬
ra ꝑquiram: non eadem conuenient his qui inconiugiis sunt. & hisqui liberist̃
a conuigali uigo: s int̃ ipsos rursum differencia. ẽ: eor qui indesertis uitam du¬
cunt. et eorpqui conmunem & cũ cet̾is mixtam habent conuersationẽ Etrursum
non eadem aptabuntur his qui rationabiles sunt infide ac ꝑspicaces inscripturi
& his qui sola sĩ plicitate ꝓficiuint : s & his qui exurbana conuersatione descei¬
dunt: & illis qui exagresti et rustica ueniunt. Non eadem sinplicib & astutis:
neq innegociis positis. & procul ab eis agentib acquietis: neq his qui post pla¬
gas peccator conuersi st̃. &s his qui ante experieuoiam mali elegerunt bomun

Expanded text:
incommodis et uegetis, principibus et subiectis. sapientibus et inperitis, timidis incommodis et uegetis, principibus et subiectis. sapientibus et inperitis, timidis et audacibus, iracundis et mitibus, profi­ cientibus et declinantibus. 29. Et ut adhuc interiora perquiram, non eadem con­ uenient his qui in coniugiis sunt et his qui liberi sunt a coniugali iugo. sed et inter ipsos rursum differentia est, eo- mm qui in desertis uitam ducunt et eorum qui com­ munem et cum ceteris mixtam habent conuersationem. et rursum non eadem aptabuntur his qui rationabiles sunt in fide et perspicaces in scripturis et his qui sola simplicitate proficiunt, sed et his qui ex urbana conuersatione descendunt et illis qui ex agresti et rustica ueniunt; non eadem simplicibus et astutis, neque in negotiis positis et procul ab eis agenti­ bus ac quietis, neque his qui post plagas peccatorum conuersi sunt et his qui ante experientiam mali delegerunt bona.
Abbreviated transcription (Latin):
ne bonum. Quod etiam sibonoꝵ uite ꝑ hec consulant. quantum illud est. quod ex
hoc confertur. cum id continuo ipsa uetustas ȩtatis ac senectutis absoluat: Quid
enim est quod unꝰquisq bonorp ex hac uita lucretur. : cum certum sit quia ne¬
mo prudentium diligere id debeat. quod om̃i pacto paulo post amissuruᷤ sit
Nos uero quib ꝑiculum pro salute ẽ annnarũ. & quib pro inmortalitate ẽ cer¬
tamen. & uel de głe uel de pene ȩcernitate contencio. equib alterũ uirtus. al¬
terum desidia preparauit. quantũ oportet laboris studiiq suscipere. quam¬
tum industrie uel uirtutis adhibere:⁊ ut curati uiciis. emendat̾i morib pro¬
posito correpti. possimus & traufferre uitam urãm a p̾sentib ad futura. &
subicere et subdere terram sp̃ui : Sicut enim non una species medicine on¬
petit femine & uiro uł sem & uiueni: neq pauꝑi & diuiti  letis ac tristibus.

Expanded text:
at bonum. quod etiamsi bonorum uitae per haec consulunt, quantum illud est quod ex at bonum. quod etiamsi bonorum uitae per haec consulunt, quantum illud est quod ex hoc confertur, cum id continuo ipsa uetustas aetatis ac senectutis absoluat! quid enim est quod unusquis­ que bonorum ex hac uita lucretur, cum certum sit quia nemo prudentium diligere id debeat quod omni pacto paulo post omissurus sit? 28. Nos uero, quibus periculum pro salute est animarum et quibus pro inmortalitate certamen est et uel de gloriae uel de poenae aeternitate contentio — e quibus alterum uirtus, alterum desidia praeparabit —, quantum oportet laboris studiique suscipere, quantum industriae uel uirtutis adhibere, nt curati uitiis, emendati moribus, proposito correcti possimus et transferre uitam nostram a praesentibus ad futura et subicere ac subdere terram spiritui! sicut ergo non una medicinae species ompetit feminae et uiro uel seni ac iuueni, neque pauperi et diuiti, laetis ac tristibus,
Abbreviated transcription (Latin):
arboi sciendi bõnum et malum importune. et extra tempus sumpta depulerat:
huius gͦ nos medicine & curationis ministri & aduitores sumꝰ. quicumq popłis preesse
uidemur: qui nescio an in id saltĩ profecerimus ut uel pprias infirmitates curare
ualeamus: nedũ alienis languoribus medicari. & animarum maculas sollicita eru¬
ditionẽ purgare. Tum deinde corporum quidem medici. laborem. ugilias. ac
sollicitudinẽs tolerant: & sicut ait quidam sapientissimus eoꝵp. alienos casus ꝓpͥis
dendum. aliqua etiam abaliis mutuantes. & uichil prorsus est quod eos pretereat
Neminimũ quidem negligunt. s omnia magna et sũma deputant. quecumq
ad santatem corꝑis aliquid conferunt : summum bonum pitantes. siquid ꝑ in¬
dustriam suam uite huic qmͣ supra terram aginius. conferre uideantur : & uit̃¬
dum uite hominũ pessimorp: quib olun ex hoc mundo discedere fuerat connnu¬

Expanded text:
arbor sciendi boni et mali inportune et extra tempus sumpta depulerat. 26. arbor sciendi boni et mali inportune et extra tempus sumpta depulerat. 26. Huius ergo uos medicinae et curationis ministri et adiutores sumus, quicumque praeesse populis uidemur. qui nescio an in id saltim profecerimus, ut uel proprias infirmi- tates curare ualeamus, nedum alienis languoribus medicari et animarum maculas sollicita eruditione purgare. 27. Tum deinde corporum quidem medici laborem, uigi­ lias ac sollicitudines tolerant et, sicut ait quidam sapientis- simus eorum, alienos casus propriis den­ dum, aliqua etiam ab aliis mutuantes, et nihil prorsus est quod eos praetereat. ne minimum quidem neglegunt, sed omnia magna et summa deputant, quaecumque ad sanitatem corporis aliquid conferunt, summum bonum putantes, si quid per industriam suam uitae huic, quam supra terras agimus, con­ ferre uideantur, et interdum uitae hominum pessimorum, quibus olim ex hoc mundo discedere commune fuer
Abbreviated transcription (Latin):
eide celestib per hibetur: & ieuinat & tentatur. & uincit eũ qui uicerat:
Propterea demones fugantur.⁊ egritudines curantur: & magnor predicatio
minimis iniungitur. ꝓpterrea gentes infremiscunt. ⁊ popłi inania medi¬
tantur ꝑropterea lignum aduersus lignum. & manus pacienter extendun¬
tur adu̾sus manus incontinenter extensas : ꝓsolutis & remissis prebent᷑ clauis
confixe. Pro his que eiecerunt adam p̾bentur manus que orbem t̾re comple-¬
ctantur & reuocent: pro humilitate exaltatio: ꝓsuaui & ꝑnioioso gustu sus¬
cipitur. fellis gustus.⁊ mars ꝓmorte nu̾tatur. tenebre ꝓtenebris. sepultura
pro sepultura. & resurrectio pro resurrectione. Hec omnia curaquedam
erganos est dĩ. et medicina infirmitatis nr̃e: ueterem adam ad eũ statum
unde cecidit reꝑans. & reformans. atq ad arborem uite restituens: unde nos

Expanded text:
ei de caelestibus perhibetur et ieiunat et temptatur et uincit eum qui uicerat; ei de caelestibus perhibetur et ieiunat et temptatur et uincit eum qui uicerat; propterea daemones fugantur, aegritudines curantur et magnorum praedicatio mini­ mis iniungitur. 25. Propterea infremescunt gentes et populi inania meditan­ tur; propterea lignum aduersum lignum et manus patienter extenduntur aduersum manus incontinenter extensas: pro solutis et remissis praebentur clauis confixae, pro his quae eiecerunt Adam praebentur manus quae orbem terrae conplectantur et reuocent. pro humilitate exaltatio, pro suaui et pernicioso gustu suscipitur fellis gustus et mors pro morte mutatur, tenebrae pro tenebris, sepultura pro sepultura, resurrectio pro resurrectione. haec omnia cura quaedam erga nos est dei et medicina infirmitatis nostrae ueterem Adam ad eum statum unde decidit reparans et reformans atque ad arborem uitae restituens, unde nos
Abbreviated transcription (Latin):
anime. carnem ꝓpt̾ malani obedientiam ꝓ qua & simul condempnata est. ut si¬
cut incarne et anima fuerat condempnatio: ita incarne & anima fieret salus.
A p̃c gͦ proadam: pro eo qui factus est sub peccato. ille quierat sine peccato: & in
troducitur prouetere nouus: ut huiꝰ passione uoluntaria ille qui inuitus
passus fuerat curaretur. quo scilicet prosingulis nobis hoc quod su pra nos
erat redderetur. Completur gͦ nouum miscd̾ie sacramentum: erga eum qͥ
ꝑ in obedientiã decidit. Propterea noua natiuitas. uirgo mater.: & be¬
leem pro edeni. & presepe proparadiso: parua & uisibilia pro occultiset
magnis Iccirco & pastores celestem głam uident.⁊ ꝓpterea agnum & pastoren.
ꝓpterea stella duce magi ad orant. munera offerunt : quod scilicet nemo iam
ultra uel idola uel stellas adoret P ropterea i ħs baptiratur. & testimoniu m

Expanded text:
animae, carnem propter malam oboedientiam, pro qua et simul condemnata est, ut, sianimae, carnem propter malam oboedientiam, pro qua et simul condemnata est, ut, sicut in carne et anima fuerat condemnatio, ita in carne et anima fieret salus. Christus ergo pro Adam, pro eo qui factus est sub peccato ille qui erat sine peccato. 24. Et introducitur pro uetere nouus, ut huius passione uoluntaria ille qui inuifus passus fuerat curaretur, quo scilicet pro singulis nobis hoc quod supra nos erat redderetur. con­ pletur ergo nouum misericordiae sacramentum erga eum qui per inoboedientiam decidit. propterea noua natiuitas et uirgo mater et Bethleem pro Edem et praesepe pro paradiso, parua et uisibilia pro occultis et magnis. idcirco et pastores caelestem gloriam uident propter agnum et pastorem; propterea stella duce magi adorant "et munera offerunt, quo scilicet nemo iam ultra uel idola uel stellas adoraret; propterea lesus baptizatur et testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
exꝓposito utentium uel adbonũ uł admalũ trahi possunt. Alterius uero id est no-¬
stre huius medicine finis est. incitare animam ad uirtutem. & eripere ex hoc
mundo. & offerre deo: atq imaginem dei que inea est uel sirecte inest seruare.
uel regere si ꝑiclitatur. uel si collapsa aut oppressa est. reꝑare. userto cordibus
titudine cum celestibus collocare. Ad hoc nobis pedagogus data est lex: ad-
hoc medii legis & xp̃i missi st̃ propħe: ad hoc spiritalis lex ad impletur: & fiuus
ominiũ xp̃c aduenit. hoc est quod agit euacuata diuinitas:: hoc ꝓmouet car¬
nis assumptio: & hoc est quod ex utroq mercamur hec est noua̾ illa conmix¬
tio dei &e hominis: ut ꝑ unum utrumq habere possimus ꝓpterea namq deus
corꝑi anima mediante conunctus est. ut conuingeret seꝑata: atq inconcor¬
diam et pacem discordantia reuocaret inunũ se: & per se reuooans omnia ab u-¬
no patre generis nostri prius perdita: Anuam suscepit ꝓpt̾ inobedientiã

Expanded text:
proposito utentium uel ad bonum uel ad malum trahi possunt. alteriuS uero, id est nostrae huius medicinae, finis est incitare animam ad uirtutem et eripere ex hoc mundo et offerre deo atque imaginem dei, quae in ea est, uel, si recta est, seruare uel regere, si pericli­ tatur, uel, si conlapsa aut oppressa est, reparare inserto cordibus titudine cum caelestibus conlocare. 23. Ad hoc nobis paedagogus data est lex, ad hoc medii legis et Christi missi sunt prophetae, ad hoc spiritalis lex adinpletur et finis omnium Christus aduenit. hoc est quod agit euacuata diuinitas, hoc promouet carnis adsumptio et hoc est quod ex utroque mercamur. haec est noua illa commixtio dei et hominis, ut per unum utrumque habere possimus. propterea namque deus corpori anima mediante commixtus est, ut coniungeret separata atque in concordiam et pacem discordantia reuocaret in unum se et per se reuocans omnia ab uno patre generis nostri prius prodita: animam suscepit propter inoboedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
patre. plenu̾ gr̃a ⁊ ueritate. Qd̾ ait uerbũ caro factum ÷ : hoc ⁊ plenu̾ gr̾a Et quodait
qłam unigenitia patre: hoo ÷ plenũ uitate. Ueritas quippe ipsa unigenitꝰ dei filiꝰ ñ gr̾a s nat᷑a.
gra suscepit hoĩem tanta unitate ꝑsone: ut idem ipse ee̾t etiam hominis filius. XXXuII.¬
A ñ minor. Et hoc gͦ qd de spũ sc̃o̾ ẽ scd̃m hoĩem natiuitas xp̃i. qͥd aliud quã ipsa gr̾a demons¬
tntur: Cum enim uirgo quesisset ab angelo quomodo fieret qd̃ ei nunciabat. qnͣdoquidẽ
bit tͥ. Ioeoq & quod nascetur exte scm: uocab̾r filius dei. Et ioseph cum uellet eam dimitere.
suspicatus ad ulta̾m qm sciebat ñ ẽẽ. de seg̃uidam: tale responsum ab angelo suscepit.
Noli timẽ acciꝑe mariam conuigem tuam qd̾ enĩ inea natũ ÷ de spu sco ÷: id: quodru

Expanded text:
tre, plenum gratiae et veritatis . Quod ait: Verbum caro factum est, hoc est plenum gratiae. Quod ait: Gloriam unigeniti a Patre, hoc plenum est veritatis. Veritas quippe ipsa unigenitus Dei Filius non gratia, sed natura. Gratia suscipit hominem tanta unitate personae, ut idem ipse esset etiam hominis Filius. Iu sancto est secundum hominem nativitas Christi, quid aliud quam ipsa gratia demonstratur. Cum enim virgo quaesivisset ab angelo, quomodo fieret quod ei nuntiabat, quandoquidem bit tibi; ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Et Joseph cum vellet eam dimittere, suspicatus adulteram, quam sciebat non de se gravidam, tale responsum ab angelo accepit: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
o. Neq enĩ cor eiꝰ quantũ ꝑtinet ad naturã cordis humani non iã creauerat d̾s:
tem nequisquam ꝙ si ñ deoperibus deipso głet̃ libero uoluntatis arbitͥo. tanqm
abipso incipiat mĩtũ. cui tanquã debitum reddat᷑ p̃miũ bñ operandi ipsa liber¬
tas: audiat eundẽ gr̾e preconẽ dicentem. Deus enim : qui oꝑatur in nobis ⁊ uel¬
le ⁊ opari ꝓbona uoluntate. & alio loco. Igitur non uolentis neq currentis: s
miserentis ⁊ dĩ. Cũ ꝓculdubio si homo eiꝰ etatis ẽ ut ratione ia utatur: ñ possit cre¬
dere. sꝑare. dilige̾. nͥ uelit. nec ꝑuenire ad palmã suꝑne uocationis dĩ. nisi uo

Expanded text:
m cor ejus, 264 quantum pertinet ad naturam cordis humani, non jam creaverat Deus . Item ne quisquam, etsi non de operibus, de ipso glorietur libero voluntatis arbitrio, tanquam ab ipso incipiat meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium bene operandi ipsa libertas, audiat eumdem gratiae praeconem dicentem: Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate , et alio loco: Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei , cum procul dubio, si homo ejus aetatis est ut ratione jam utatur, non possit credere, sperare, diligere, nisi velit, nec pervenire ad p
Abbreviated transcription (Latin):
autem qd non uidemꝰ sꝑamꝰ: ꝑ pacienciam expectamꝰ. Cum gͦ bona bonis futura eẽ oredunt᷑.
fidem que ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ approbat atq conĩdat que utiq sñ spe ñ potest eẽ.P ĩn nec
amor sine spe est: nec sine amore spes: nec utrumq sine fide. 1X¬
yor ergo queritur qͥd credendum sit. qͥd ad religionẽ ꝑtineat: non rerũ natura ita
rimanda ÷ quẽ admodũ ab eis quos fisicos greci uocant. Nec metuendũ ẽ ne aliqͥd de
uiet denumo elem̃toꝵ. demotu atq ordine ⁊ defectib sydum. defigura celi. de gñb
i naturis animaliũ. frucicum. lapidũ. fontiũ. fiuminũ. montiũ. de spatiis locor ⁊ tem¬
por. designis imminentiũ tempestatũ: ⁊ alia sexcenta de hs rebus qͣs illi uel uiuenert̃
uel inuenisse se existimant ap̃ianꝰ ignoret. qͥa neo ipsi omnia reꝑ erunt tanto excellentes¬
ingenio. flagrantes studio. abundantes ocio: & quedã. humana ꝯiectura inuestigantes. q̃dã

Expanded text:
mus, per patientiam exspectamus . Cum ergo nobis bona futura esse creduntur, fidem quae per dilectionem operatur, approbat atque commendat , quae utique sine spe non potest esse. Proinde nec amor sine spe est, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide.  ergo quaeritur quid credendum sit quod ad religionem pertineat, non rerum natura ita rimanda est, quemadmodum ab eis quos physicos Graeci vocant: nec metuendum est, ne aliquid de vi et numero elementorum, de motu atque ordine et defectibus siderum, de figura coeli, de generibus et naturis animalium, fruticum, lapidum, fontium, fluminum, montium, de spatiis locorum et temporum, de signis imminentium tempestatum, et alia sexcenta de iis rebus quas illi vel invenerunt vel invenisse se existimant, christianus ignoret; quia nec ipsi omnia repererunt tanto excellentesingenio, flagrantes studio, abundantes otio, et quaedam humana conjectura investigantes, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
soĩs ac ꝑfectis cordib nota inesfabilis pulcritudo. cuiꝰ plena uisio ẽ sũma felicitas. Hoc
ẽ nimirũ qd̃ reqͥris: qͥd pͥmũ. qͥd ultimum teneat᷑: inchoari fide ꝑfici spetie. Hec etiam
xp̃c apud qͦslibet hereticos qui se xp̃ianos uocari uolunt. te ipsa uͦ ñ ẽ apd̾ eos. Qđ osten-

Expanded text:
i est sanctis et perfectis cordibus nota ineffabilis pulchritudo, cujus plena visio est summa felicitas. Hoc i est sanctis et perfectis cordibus nota ineffabilis pulchritudo, cujus plena visio est summa felicitas. Hoc est nimirum quod requiris, quid primum, quid ultimum teneatur: inchoari fide, perfici specie. Haec etiam Christus apud quoslibet haereticos, qui se christianos vocari volunt; re ipsa ve
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯueniat. quid pͥmũ: quid ultimum teneatur. que tociꝰ diffinicionis sũma sit. quod
certũ ꝓpͥumq fidei catholioe fundam̃tum. Hecautẽ omĩa que reqͥris ꝓcul dubio scies
diligent̾: sciendo qͥd credi. quid sꝑari debeat. qͥdamari. Hec enĩ maxime. immo uero
sola in religione sequenda sunt. His qui ꝯtradic̃: aut omnino a xp̃i nomine alienꝰ :
aut hereticus Hec sunt defendenda ratione: uel a sen̾ib corꝑis inchoata. uel ab intel¬
ligentia m̃tis inuenta. Que autẽ nec corporeo sensu experti sumꝰ. nec m̃te assequi ualumꝰ
nec ualemꝰ: eis sine ulla dubitatione credenda sunt testib aqͥb ea que diuina uocari iã me-¬
ruit scriptura ꝯfecta ẽ. qͥ ea siue ꝑ corpꝰ siue ꝑ animã diuinitꝰ adiuiti uel uidẽ ułetiam p̃¬
uor autem inicio fidĩ que ꝑ dilectionem .u.¬
oꝑatur imbuta mens fuerit. tendit bene uiuendo etiams ad spẽm ꝑuenire: uͥ ÷

Expanded text:
non conveniat; quid primum, quid ultimum teneatur, quae totius definitionis summa sit; quod certum propriumque fidei catholicae fundamentum. Haec omnia quae requiris procul dubio scies, diligenter sciendo quid credi, quid sperari debeat, quid amari. Haec enim maxime, imo vero sola in religione sequenda sunt. His qui contradicit, aut omnino a Christi nomine alienus est, aut haereticus. Haec sunt defendenda ratione, vel a sensibus corporis inchoata, vel ab intelligentia mentis inventa. Quae autem nec corporeo sensu experti sumus, nec mente assequi valuimus aut valemus, eis sine ulla dubitatione credenda sunt testibus, a quibus ea quae divina vocari jam meruit, Scriptura confecta est: qui ea sive per corpus, sive per animum, divinitus adjuti, vel videre, vel etiam pum autem initio fidei quae per dilectionem operatur, imbuta mens fuerit, tendit bene vivendo etiam ad speciem pervenire, ub
Abbreviated transcription (Latin):
qͥderedendũ scilicet. qͥd sꝑandũ. qͥd amandũ sit. Qd̾ cum fecero: ibi erunt omĩa illa que in
epistolatua querendo posuisti. Cuiꝰ exemplũ siest penes te. facile ẽ ut ea reuolues ⁊ relegas.
Si autem non ÷: cominemoratite me recolas: .iIII.¬

Expanded text:
quid credendum scilicet, quid sperandum, quid amandum sit. Quod cum fecero, ibi erunt omnia illa quae in quid credendum scilicet, quid sperandum, quid amandum sit. Quod cum fecero, ibi erunt omnia illa quae in epistola tua quaerendo posuisti: cujus exemplum si est penes te, facile est ut ea revolvas et relegas; si autem non est, commemorante me recolas.
Abbreviated transcription (Latin):
ici non potest dilectissime fili laurenti qͣntũ tua erudicione delecter. qͣmꝙ
ꝯquisitor huiꝰ sołi. non ne stultani fec̃ ds sapientiam huiꝰ mundi: s goxor
o̾minis aittem sapientia pietas ÷. habes hoc inlibro beati iob Nam ibi legit᷑. qd ipsa sapi¬
entia dixi̾t homini: ecce pietas ÷ sapientia. Si autẽ queras ꝙͣ dixit eo loco pietatem.
distinctiꝰ ingreco reꝑies theosebian. qui ÷ dĩ cultꝰ. Dioitur enĩ grece pietas ⁊ alit̾. idi
ẽ cõmodius illo nomine. quo euident̾ dei cultꝰ exp̾ssus ẽ: cũquid eẽt hoĩs sapientia diceretur.
Queris nealiqͥd dici breuiꝰ. qͥ petis ame ut breuit̾ magna dicantur. an hoc ipsũ tͥ fortasse difid̾as
ic si respondero fide. spe. ⁊ caritate colendũ dm̃: ꝓfecto dicturꝰ es breuiꝰ hoc dictum
esse quã uelles. ac deinde petiturꝰ ea tͥ breuit̾ explicari que ad singła tͥa ista ꝑtineant:

Expanded text:
Dici non potest, dilectissime fili Laurenti, quantum tua eruditione delecter, quamquconquisitor hujus saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ! sed sapientia pietas est. Habes hoc in libro sancti Job: nam ibi legitur, quod ipsa Sapientia dixerit homini, Ecce pietas est sapientia . Si autem quaeras quam dixerit eo loco pietatem, distinctius in graeco reperies θεοσέβειαν, qui est Dei cultus. Dicitur enim graece pietas et aliter, id est commodius illo nomine, quo evidenter Dei cultus expressus est, cum quid esset homini sapientia diceretur. Quaerisne aliquid dici brevius, qui petis a me ut breviter magna dicantur? An hoc ipsum tibi fortasse desideras ic si respondero, fide, spe, charitate colendum Deum; profecto dicturus es, brevius hoc dictum esse quam velles: ac deinde petiturus ea tibi breviter explicari, quae ad singula tria ista pertineant;
Abbreviated transcription (Latin):
tio. siue ꝑ sacrisiciũ spiritale. siue ꝑ orationes ⁊ obsea ationes. tan auqiando uasti
tres dm̃i. et melꝰ assistens assare facias quod suꝑẽ plage. Libent aniplectae a ralu¬
orem patiris infilior int̾cessione ꝓfusam. suppliea ꝓ p̃ceritis malis. ꝓfiraitis un aueui
osfer popłm deo iam plagis ⁊ timore purgatum. iamfagellis ꝙ nastationab Cudaueri
Impetra eis cibũ corꝑalem s añ: ipsum angłioũ cibũ de celo descendente . Reconcilia
hominib dit̃ t̾renis coniunge celestia. reuoca t̾re ymbres tem poraneos ⁊ serotimosila¬

Expanded text:
tio siue per sacrificium spiritale siue per orationes et obsecrati­ ones, tantum ut occurras tio siue per sacrificium spiritale siue per orationes et obsecrati­ ones, tantum ut occurras irae domini et medius existens cessare facias quod superest plagae. libenter amplectitur deus canitiem patris in filiorum intercessione profusam. supplica pro praeteritis malis, pro futuris interueni; offer populum deo iam plagis et timore purgatum, iam flagellis uastationis emen­ datum; inpetra eis cibum corporalem, sed ante ipsum angeli- cum cibum de caelo descendentem; reconcilia hominibus deum, terrenis reconiunge caelestia; reuoca imbres terrae temporiuos et serotinos: da
Abbreviated transcription (Latin):
ferito seonoer a deo eł̃ iudicandos. qui ueruis ẽ onĩũ uidex. ut et ipssi tanq ursruon¬
soruos tempent porestatẽ. scientes quia & ipsi indigent clem̾tia di Q N ehi quan
soluuntur in eburneis lectis: Quory digne meminit sc̃s amosiqui uiqdat sꝰ nusue¬
guentis delibuti sunt & ad uocem organori manib plaudt̃. et hec que fuguns
tair ꝑ manentia existimauerunt. & nichil passi sunt in contricione iosephi. ide cisĩ
oproimor ñ sunt miserati. Oporcebat namq benignos & inisedes eẽ erge eos. que pie
secidit geseus. et emendar exem̃datione uicina. et ex aliems in alis cntige aili
sua. eumse uiderent id beneficii ẽsecutos ut posseat anis ageldat srpfico ilesui
salutem. eũ utiq posset fieri ut ipsis flagellatis. alii em̃darentui. Heo nobus pui
hostia mag̾̃ letatur deus q̃ inhis q̃ ex habundantia pͥbẽtar: ł ficere nobis hocum
mor ses quidã uel phinees Sta ꝑ nobis ad dm̃ irepicia eum. ut diss aliqulando uasti¬

Expanded text:
e quoque a deo esse iudicandos, qui uerus est omnium iudex, ut et ipsi tamquam erga conseruos temperent potestatem scientes quia et ipsi indigent clementia dei? quid uero super his, qui resoluuntur in eburneis lectis? quorum digne meminit sanctus Amos, qui, inquit, primis unguentis delibuti sunt et_ ad uocem organorum manibus plaudunt et haec quae fugiunt tamquam permanentia existimauerunt et nihil passi sunt in contritione Ioseph, id est casum proximorum non miserati sunt. oportebat namque benignos et misencordes esse erga eos, qui pnores cecidit cedrus, et emendari ex emendatione uicina et ex alienis malis corrigere mala sua, cum se uiderent id beneficii consecutos, ut possent aliis fla­ gellatis ipsi consequi salutem, cum utique posset fieri, ut ipsis flagellatis alii emendarentur. 20. Haec nobishostia magis laetatur deus quam in his quae ex abundantia praebentur. efficere nobis hodie Moyses quidam uel Phinees, sta pro nobis ad deum et repropitia eum, ut cesset aliquando uasta
Abbreviated transcription (Latin):
incipiat. quomodo qͥsqm̃ delib̾o arbitͥo iubono głet᷑ opere. qui ñdũ⁊ libere
adoperandum bñ. ñ se uana suꝑbia inflatus excollat: am̃cobhibet apłe diceuis
gr̃a serui facti estis per fidem xxxi.¬
t neipsam sibi saltem sidem sic arrogarent. ut non intelligerent diuinitꝰ ee̾ donatam.
siout idem apłs alio loco sedic̃ ut fidelis eẽt miscdi̾am ꝯsecutũ: hio qͦ aduiux̃ atq ait:
Et hoc ñ exuobis. s dĩ donũ : Non exoꝑib. ne forte quis extollat᷑. Et neputareut̃ fidelib¬

Expanded text:
incincad operandum bene? Nisi se vana superbia inflatus extollat, quam cohibet Apostolus dicens: Gratia salvi facti estis per fidem ; et ne ipsam sibi saltem fidem sic arrogarent ut non intelligerent divinitus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se dicit ut fidelis esset misericordiam consecutum, hic quoque adjunxit atque ait, et hoc non ex vobis, sed Dei donum
Abbreviated transcription (Latin):
quando fuerit aꝑditione reparatꝰ: N unquid libero uoluntatis arbitͥo: Et hoc
absit. Nam libero arbitrio male utens homo. ⁊ se ꝑdidit ⁊ ipsum. Sicut enim
qui se occidit utiq se uiuendo occidit. s se occidendo ñ uiuit. nec se ipsum po¬
terit resuscitare cum occidit: ita cũ libero peccaretur arbitrio. uictore pec¬
cato amissum est & lib̾um arbitͥum. aquo enĩ quis deuictꝰ ÷: huic ⁊ seruus
seruit. qui sui dm̃ uoluntatẽ libent̃ fac̃. Ao ꝑ hoc ad pecrandum libet ÷: qui peo¬
cati seruꝰ : Unde ad uisto faciendũ liber non erit: nisi a peccato libatus. uis
ticiȩ ceperit eẽ seruus. Ipsa ẽ uera libertas: ꝓpt̾ recti facti licentiam. Si¬
iil ÷ ⁊ pia seruitus: ꝓpt̾ p̃cepti obedientiam. S ad bñfaciendũ ista lib̾tas.
unde erit homini addicto & uendito. isi redimat ille cuiꝰ illa uox÷. siuos
filius liberauerit. tc̃ uere liberi eritis: Quod anteqmͣ fieri in homine

Expanded text:
quantum fuerit a perditione liberatus? Numquid libero voluntatis arbitrio? Et hoc absit: nam libero arbitrio male utens homo, et se perdidit et ipsum. Sicut enim qui se occidit, utique vivendo se occidit, sed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit: ita cum libero peccaretur arbitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus est, huic et servus oluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a peccato liberatus esse justitiae coeperit servus. Ipsa est vera libertas propter recti facti laetitiam, simul et pia servitus propter praecepti obedientiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addicto et vendito, nisi redimat cujus illa vox est, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis ? Quod antequam fieri in homine
Abbreviated transcription (Latin):
sit nobis n ulespec tamꝰ. ut alienis luctus fiat nr̃a leticia : sui dicimi qñdo tũsiet nens
der peo sumiulemꝰ Q uando tũsiet sabatũ ut aꝑiamꝰ thesauros: Qui infiras. Iupeicesena
dora dolosa ꝓponitis. ⁊ ipsi inuos metipsos m̃suras penari et cruciatuñ cums iapsi es ipoi
hec dicitis. qui nullũ modũ possessionis agnoscitis. qui aurũ & argentũ. fic̃ dm̃ colitis. as¬
mo siẽ baal adoratis: Qui p̃ciosa quer gẽmarr & uestium fluida ac delicata sectamini. ꝙ da¬
moros tineis ac latronib c̃gregatis. seruor multitudine & equoꝵ ceteror ammaliũ nui¬
merositate elati. totis campor spaciis ugisq montiũ diffusi quedã quio ẽ postidetia. nu
autẽ i nuaduties. teliqua uͦ spatis scõm sangusugã illã salomonis. que repleos idullo qu

Expanded text:
ra laetitia, qui dicimus: quando transiet mensis, ut pretia cumulemus? quando transiet sabbatum, ut aperia- mus thesauros? qui mensuras duplices et pondera dolosa proponitis et ipsi in uosmet ipsos mensuras poenarum et cruciatuum cumulatis, quid ad haec dicitis, qui nullum modum possessionis agnoscitis, qui aurum et argentum quasi deum colitis, immo quasi Baal adoratis, qui pretiosa quaeque gem­ marum et uestium fluida ac delicata sectamini et thesauros . tineis ac latronibus congregatis, seraitiorum multitudine et equorum ceterorumque animalium numerositate elati, totiscamporum spatiis iugisque montium diffusi? quaedam quidem possidetis, alia autem inuaditis, reliqua uero speratis
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ fuisset ñ excidere a ligno uitȩ gustu amarissimo peccati: tam̃ inscd̾̃o loco expedit
emendari & corripi post lapsum. quã in nequiciis ꝑmanere. Quẽ enĩ diligit dñs
coiripit. flagellat autem omnẽ filiũ quẽ recipit. Et iterũ dicit. anima que non corri

Expanded text:
us fuisset non excidere a ligno uitae gustu amarissimo peccati, tamen in secundo loco expe­ dit us fuisset non excidere a ligno uitae gustu amarissimo peccati, tamen in secundo loco expe­ dit emendari et corrigi post lapsum quam in nequitiis perma- nere. quem enim diligit dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipi
Abbreviated transcription (Latin):
nec respiciamꝰ post nos. nec efficiamur staticulũ salis immortalis peccati memoria. Sci
uiciis aꝑiamꝰ. & malignis contdictionib aditũ reseremꝰ. Non ergo peccare dei est: insa¬
nabile uero peccatũ diaboli ẽ. & ominiũ qui sub eo militant. Peocantes autẽ c̃uerti a
peccato hominũ ẽ qui oredunt indeo. quorp pars int̾ eos ẽ qui saluantur. Licet e¬
nĩ & terra hec inuoluat sec̃ maliciȩ non parum. ⁊ terrenũ habitaculũ aggrauet sensũ
multa cogitantem & sursũ aspicientẽ: immo ad hoc creatũ. ut que sursũ sunt querat.
s imago dei labem corporeȩ inundationis expurget. & coniuinctam sibi carnẽ uerbi
dei subleuet pennis. & quanius melius fuisset ne egere quidẽ huiꝰ cemodi ȩxpurgati¬
one. s in illa pͥma dignitate ꝑmansisse ad quã refestinamꝰ post p̃sentẽ em̃dationẽ. meliꝰ¬

Expanded text:
nec respiciamus post nos, ne efficiamur staticulum salis, inmortalis peccati memoria. 15. nec respiciamus post nos, ne efficiamur staticulum salis, inmortalis peccati memoria. 15. uitiis aperiamus et malignis contradictionibus aditum rese­ remus. non ergo peccare dei est, insanabile uero peccatum diaboli est et omnium qui sub eo militant. peccantes autem conuerti a peccato hominum est qui credunt in deo et quo­ rum pars inter eos est qui saluantur. licet enim et terra haec inuoluat secum malitiae non parum et terrenum habita­culum adgrauet sensum multa cogitantem et sursum aspicientem, immo ad hoc creatum, ut quae sursum sunt quaerat, sed imago dei labem corporeae inundationis expurget et coniunc­ tam sibi carnem uerbi dei subleuet pennis. et quamuis melius fuisset ne egere quidem huiuscemodi expurgatione, sed in illa prima dignitate permansisse, ad quam et refestinamus post praesentem emendationem, et meli
Abbreviated transcription (Latin):
emittamꝰ inaures dñi sabaoh. p̃ueniamꝰ irac̃diam eiꝰ inconfessione: Quis scit si forte
ego de clementia dñi polliceor. quia statĩ ex quo conuersi fuerimꝰ : & ipse irasci desinet.
quod utiq contra naturam facit. & ad miseratiõs conuertetur. quod utiq scd̃m natu¬
ram gerit Inillud enĩ a nobis ꝯpellitur. hoc uͦ ei naturalit̾ inẽ: Nos tantũ ipsi nr̃i mi¬
sereamur & uistis eiꝰ miserationib patefaciamꝰ uiã. seminemꝰ inlacriis ut ingaudio
metamꝰ. efficiam̃ uiniuitȩ ⁊ ñ sodonutȩ. oito curemꝰ mala. ne consumam᷑ in malis. audu¬
mꝰ p̃dicationẽ. ne igni & sulphure decoquam᷑. Aut si &̃ desodomis fugiendũ ẽ. montem
ascendamꝰ. uel in segor consugianiꝰ. & c̃ ascendente sole ingrediam᷑. Non stemꝰ inom̃i regione.

Expanded text:
emittamus in aures domini Sabaoth. praeueniamus iracun- diam eius in confessione. quis scit si forte emittamus in aures domini Sabaoth. praeueniamus iracun- diam eius in confessione. quis scit si forte ego de dementia domini polli­ ceor quia statim ut nos conuersi fuerimus etiam ipse irasci desi- net — quod utique contra naturam facit — et ad miserationes conuertetur — quod utique secundum naturam gerit —: in illud enim a nobis conpellitur, hoc uero ei naturaliter inest. nos tantum ipsi nostri misereamur et iustis eius miserationibus patefaciamus uiam. seminemus in lacrimis, ut in gaudio meta- mus. efficiamur Nineuitae et non Sodomitae. cito curemus mala, ne consummemur in malis. audiamus praedicationem Ionae, ne igni et sulphure decoquamur; aut si etiam de Sodo­ mis fugiendum est, montem ascendamus uel in Segor confugi- amus et cum ascendente sole ingrediamur. non stemus in omni regione
Abbreviated transcription (Latin):
tri dñi ipsis nichilominus ꝓpħicis sermonib ammonem᷑ ingredi incinere & cilioio.
q plangere nocte & die int̾inediũ crepidinis altaris miserando habitu. flebili uoce uo
omittere: quib reppiciari posse creditur ds̃ Clamemꝰ gͦ ⁊ nos uobiscũ parit̃ ⁊ ꝓuobis. par¬
&e dñe populo tuo. ⁊ ñdes in opprobriũ hereditatẽ tuã. qͥa tanto ãpliꝰ hab̾emꝰ tͥbulato¬
nis: quantũ & honoris. Ex nobis gͦ filioli discite ꝯpunctionẽ dñi. qua asfliginuir ꝓ
uobis. & em̃dationẽ ur̃i offerte nobiscũ. ut & nos imminentis plage ueniam impecͣ¬
re mereamur. Uenite ergo om̃s adoremꝰ & ꝓcidamꝰ aute eũ & ploremus inconspectu dñ
qui fecit nos. ordinemiꝰ cominunẽ fletũ. omnis etas ⁊ sexus suo qͥsq ordi ne eleuemꝰ plan¬
ctuũ uocem. ⁊ ꝓillis iniusticie uocib quas antea feceramꝰ. nc̃ uocem fle tus. ⁊ plauctus

Expanded text:
tri domini ipsis nihilo minus propheticis sermonibus admonemur ingredi in cinere et cilicio tri domini ipsis nihilo minus propheticis sermonibus admonemur ingredi in cinere et cilicio et plangere nocte ac die inter medium crepidinis altaris miserando habitu, flebili uoce uocomittere, quibus repropitiari poase credi- tur deus. clamamus ergo et nos uobiscum pariter et pro uobis: parce, domine, populo tuo, et non des in obpro­ brium hereditatem tuam, quia tanto amplius habemus tribulationis, quantum et honoris. ex nobis ergo, filioli, discite conpunctionem domini, quia adfligimur pro nobis, et emenda­ tionem uestri offerte nobiscum, ut et nos inmiuentis plagae ueniam inpetrare mereamur. 14. Uenite ergo omnes, adoremusetprocidamusante eum et ploremus in conspectu domini, qui fecit nos. ordinemus communem luctum, omnis aetas et sexus suo quis­ que ordine elenemus planctuum uocem et pro illis iniustitiae uocibus, quas antea feceramus, nunc uocem fletus et planctus