comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanctas futuras putas. An in tabulis
nouis. errant qui istas a Catilina expet¬
tant. Meo bene ficio tabule noue pro.¬
ferentur. uerũ auccionariae. Neq onim
isti qui possessiones hñt. Alia racione ulla
salui else possunt: Quod si maturiꝯ fa¬
cere uoluissent. neq id quod stultissimion
est certare cumi usuris. fructibꝰ predioꝵ
et locuplecioribꝰ his et melioribꝰ ciuibꝰ
uteremur. S hoste homines minime pu¬
toptinesçendos. quod aut deduci de sentẽcia
possunt. Aut si ꝑmanebunt magis michi
pidentur uota facturi contra remq. qͣm
arma laturi. Alterum genus est eouum
qui q̃mqͣm pͥmũt᷑ aere alieno domĩnatio¬
nem tam̃e expectant reꝵ potiri uolunt.
honores quos quieta re .p. desperant.
pertuebata consequi se posse arbiteãtur
Quibꝰ hoc p̃cipiendum uidetire unum
salitet et idem quod reliquis omnibus
ut desperant se id qd̾ conantur consequi
posse. primum omnium me ip̃m uigilore

Expanded text:
sanctas futuras putes? an tabulas sanctas futuras putes? an tabulas novas? errant qui istas a Catilina exspectant: meo beneficio tabulae novae proferuntur, verum auctionariae; neque enim isti qui possessiones habent alia ratione ulla salvi esse possunt. quod si maturius facere voluissent neque, id quod stultissimum est, certare cum usuris fructibus praediorum, et locupletioribus his et melioribus civibus uteremur. sed hosce homines minime puto pertimescendos, quod aut deduci de sententia possunt aut, si permanebunt, magis mihi videntur vota facturi contra rem publicam quam arma laturi. alterum genus est eorum qui, quamquam premuntur aere alieno, dominationem tamen exspectant, rerum potiri volunt, honores quos quieta re publica desperant perturbata se consequi posse arbitrantur. quibus hoc praecipiendum videtur, unum scilicet et idem quod reliquis omnibus, ut desperent id quod conantur se consequi posse: primum omnium me ipsum vigilare
Abbreviated transcription (Latin):
S cur tamdiu de uno hoste lo quimuire &
de eo hoste qui iam fatetur se esse hostem :
Et quia quod semper uolui mireꝰ iñtest:
non trineo: de his qui dissimulãt. qui rome
remanent. qui nobiscum sunt. nichil dĩciꝰ.
Quosquidem ego si ullo modo fiera poss
sit. si me audixre uõlũt intellego. Sx ponã
ommn uob̃ quir. ex quibꝰ generibꝰ homi¬
num iste copie comparentur. Deinde sin-¬
gulis medicinã con silii atq oratiõis mee
si quam potero afferam. unum gonꝯ est.
eoꝵ qui magno in aere alieno maiores
otiam possessiones hñt. quaꝵ amore ad¬
ducti disolui nullo modo possunt. horũ
hominum species est honestissima. Sũt
enm locupletes. uoluntas enm et causa
impudentillima. Tu agris. Tu aedi ficiis
Tu argento. Tu familia Tu rebꝯ om̃iba
ornatꝰ et copiosus sis. Et dubites de pos¬
sessione detrahere adquirere ad fidẽ: Qͥd
enim expectas: bellum. Quid ergo in ua¬
staçione omnium tuas possessiones satro.¬

Expanded text:
sed cur tam diu de uno hoste loquimur et sed cur tam diu de uno hoste loquimur et de eo hoste qui iam fatetur se esse hostem, et quem, quia, quod semper volui, murus interest, non timeo: de his qui dissimulant, qui Romae remanent, qui nobiscum sunt nihil dicimus? quos quidem ego, si ullo modo fieri possit, sit, si iam me audire volent, intellego. exponam enim vobis, Quirites, ex quibus generibus hominum istae copiae comparentur; deinde singulis medicinam consili atque orationis meae, si quam potero, adferam. Vnum genus est eorum qui magno in aere alieno maiores etiam possessiones habent quarum amore adducti dissolvi nullo modo possunt. Horum hominum species est honestissima — sunt enim locupletes — voluntas vero et causa impudentissima. tu agris, tu aedificiis, tu argento, tu familia, tu rebus omnibus ornatus et copiosus sis, et dubites de possessione detrahere, adquirere ad fidem? quid enim exspectas? bellum? quid ergo? in vastatione omnium tuas possessiones sacro
Abbreviated transcription (Latin):
in exilium. Sed michi credite nõ est iturꝰ.
Nunqͣm ego a diis inmortalibꝰ optabo. qͥrit̾
mudiae meas leuande causa ut .l. catilinas
ducere exercitum hostium. atq in ar mis uo¬
litare audiatis. S teiduo tam̃e audietis. mul¬
toq mats illud timeo. ne michi sit inuidiosũ
aliqũado quod illum emiserim pociꝰ qͣmi qͣd
eiecerim. Sed cum suit homines qui illum
cum profectꝰ sit eiectum esse dicant. Idem
si inter fectꝰ esset quid dicerẽt : Qm ꝙͣ isti
qui Catiliuam massiliam ire dictitãt nõ tam
hoc queruntur qͣm uerentur. Nemo ẽ istoꝵ
tam misoricors qui illum nõ ad manlium
qͣm ad massiliẽses ire malit. Ille autẽ si me
hercule hoc qͦd agit nunꝙͣ autea cogitasset. tñ
latrotinantẽ se int̾fiai mallet ꝙͣ exulẽ uiue.
Nunc u̾o cum ei nichil adhuc preter ip̃ius
uoluntatem cogitationemq Acciderit nisi
quod uiuis nobis roma profectꝰ est.
optemꝰ potiꝯ ut eat in exilium qͣm q̃ranure.

Expanded text:
in exsilium. sed mihi credite, non est iturus. in exsilium. sed mihi credite, non est iturus. numquam ego ab dis immortalibus optabo, Quirites, invidiae meae relevandae causa ut L. Lucium ducere exercitum hostium atque in armis volitare audiatis, sed triduo tamen audietis; multoque magis illud timeo ne mihi sit invidiosum aliquando quod illum emiserim potius quam quod eiecerim. sed cum sint homines qui illum, cum profectus sit, eiectum esse dicant, idem, si interfectus esset, quid dicerent? quamquam isti qui Catilinam Massiliam ire dictitant non tam hoc queruntur quam verentur. nemo est istorum tam misericors qui illum non ad Manlium quam ad Massiliensis ire malit. ille autem, si me hercule hoc quod agit numquam antea cogitasset, tamen latrocinantem se interfici mallet quam exsulem vivere. nunc vero, cum ei nihil adhuc praeter ipsius voluntatem cogitationemque acciderit, nisi quod vivis nobis Roma profectus est, optemus potius ut eat in exsilium quam queramur.
Abbreviated transcription (Latin):
et ille eiectꝰ in exilium se massiliam ut a¬
unt non mn hec castra conferet. O. conditio¬
uem miseram non modo administrande ueꝵ
consiliis. laboribꝰ periculis meis tiecũclusꝰ
ac debilitatꝰ subito ꝑtimuerit. sentenciam
mutauerĩt deseruerit suos. con silium belli
fatiendi abiecerit. ex hoc cuxsu sceleris. et
belli iter. ad fugam atq in exiliũ ꝯu̾terit.
non ille ame spoliatꝰ armis audatiae. non
obstupe factii ac ꝑterritꝰ mea diligencia nõ
de spe conatuq depulsꝰ sed indempnatꝰ.in¬
nocens. in exilium eiectꝰ aconsule ui & mi¬
nis esse dicetur. et erũt qui illũ si hoc fe¬
cerit. non improbum sed timidumime nõ
diligentissimũ consule. s crudelissimũ ty¬
ramnũ existimari uelint. Est mnͥ tanti C¬
rites huiꝰ iniudiae false atq inique tempe¬
statem subire. dummodo auobis huiꝯ horei¬
bilis bellrac ne farii periculũ depellatur.
Dicatur sane eiecti esse ame dũmodo eat

Expanded text:
et ille eiectus in exsilium se Massiliam, ut aet ille eiectus in exsilium se Massiliam, ut aiunt, non in haec castra confert. O condicionem miseram non modo administrandae verucius Catilina consiliis, laboribus, periculis meis circumclusus ac debilitatus subito pertimuerit, sententiam mutaverit, deseruerit suos, consilium belli faciendi abiecerit, et ex hoc cursu sceleris ac belli iter ad fugam atque in exsilium converterit, non ille a me spoliatus armis audaciae, non obstupefactus ac perterritus mea diligentia, non de spe conatuque depulsus, sed indemnatus innocens in exsilium eiectus a consule vi et minis esse dicetur: et erunt qui illum, si hoc fecerit, non improbum sed miserum, me non diligentissimum consulem sed crudelissimum tyrannum existimari velint! est mihi tanti, Quirites, huius invidiae falsae atque iniquae tempestatem subire, dum modo a vobis huius horribilis belli ac nefarii periculum depellatur. dicatur sane eiectus esse a me, dum modo eat
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã ille accesserat. nudam atq manem
ueliquerũt. Hic ego uehemens ille cõsul
qui uerbo ciues in exilium eicio. que siui a
Catilina an nocturno conuentu. Aput.M.
laetam fuisset nec ne. Cum ille homo auda¬
cissimꝰ. consciencia conuictꝰ. primo reti¬
cuisset patefeci cetera. quid ea nocte egils
quid in proxima constituilset. quẽ admodũ
ẽẽt ei racio totiꝰ belli desce iptaedotui. Cũ
hesitaret. cum teneret᷑. quesiui qͥd dubita¬
ret profiasci eo quo iam pridem pararat.
cum arma cũ setirees. cũ fasces. cũ tubas. cũ
insignia militaria. cum aquilã illam ar¬
genteam cui ille etiam satrarium domi sue
fecerat᷑ scirem ẽẽ p̾mislam.Iu exilium ei¬
ciebam.quẽ iam ingressum esse in bellum
uideb̾am. Et enim credo manliꝯ iste Cẽ¬
tuxio qui ini agro fesulano castra posuit.
bellum .p. R. suo nomĩe indixit.& illa
castra nũc non Catilinã ducem expectant.

Expanded text:
ad quam ille accesserat nudam atque inanem ad quam ille accesserat nudam atque inanem reliquerunt. hic ego vehemens ille consul qui verbo civis in exsilium eicio quaesivi a Catilina in nocturno conventu ad M. Marcum Laecam fuisset necne. cum ille homo audacissimus conscientia convictus primo reticuisset, patefeci cetera: quid ea nocte egisset, ubi fuisset, quid in proximam constituisset, quem ad modum esset ei ratio totius belli descripta edocui. cum haesitaret, cum teneretur, quaesivi quid dubitaret proficisci eo quo iam pridem pararet, cum arma, cum securis, cum fascis, cum tubas, cum signa militaria, cum aquilam illam argenteam cui ille etiam sacrarium domi suae fecerat scirem esse praemissam. in exsilium eiciebam quem iam ingressum esse in bellum videram? etenim, credo, Manlius iste centurio qui in agro Faesulano castra posuit bellum populo Romano suo nomine indixit, et illa castra nunc non Catilinam ducem exspectant,
Abbreviated transcription (Latin):
amõcia cum scelere certandum est. Huie
ergo mie bello ducem ꝓfiteor quirates
suscipio mimicicias hominũ perditorũ.
Que sauari poterũt:quacũq racione sana¬
bo que resecanda erunt: non paciax ad per¬
moem ciuitatis manore: Proinde aut
exeãt aut quiostãt. Aut si et in uebe etĩ
eadem mẽte ꝑmanẽt̃. ea que merentur ex¬
pectent. At eciam sunt quidicãt qrites
ane in exilium eiectum esse Catilinã. Qed
ego si uerbo ad sequi possemistos sp̃os oice¬
rem qui hoc loquuntur. Homo enimuide¬
licet tñmdus aut etiam ꝑmodestus uocẽ
consulis ferre nõ potuit. simulatq uee
in exilium iullus est paruit. Qui ut hester¬
fius poene interfectꝰ essem. senatũ ĩ aedez¬
tuli. Quo cum Catilina uenisset. quis eum
senator appellauit: quis salutauit: quis de¬
niq ita aspexit ut perditũ ciue.ac nõ potiꝯ
ut mportumssimũ hostem: quin etiã prin¬
cipes eiꝯ ordinis partem illam subselliorũ

Expanded text:
amentia, cum scelere certandum est. huic amentia, cum scelere certandum est. huic ego me bello ducem profiteor, Quirites; suscipio inimicitias hominum perditorum; quae sanari poterunt quacumque ratione sanabo, quae resecanda erunt non patiar ad perniciem civitatis manere. proinde aut exeant aut quiescant aut, si et in urbe et in eadem mente permanent, ea quae merentur exspectent. at etiam sunt qui dicant, Quirites, a me eiectum esse Catilinam. quod ego si verbo adsequi possem, istos ipsos eicerem qui haec loquuntur. homo enim videlicet timidus aut etiam permodestus vocem consulis ferre non potuit; simul atque ire in exsilium iussus est, paruit. quin hesterene interfectus essem, senatum in aedetuli. quo cum Catilina venisset, quis eum senator appellavit, quis salutavit, quis denique ita aspexit ut perditum civem ac non potius ut importunissimum hostem? quin etiam principes eius ordinis partem illam subselliorum
Abbreviated transcription (Latin):
quis ferne possit. mertes homines fortissi¬
mĩs uiris in sidiari. stultissimos peuden¬
tissimis. ebriosos sobriis. dormientes
Sigilantibꝰ. qui michi accubantes in conui¬
uiis complexi mulieres impudicas uino
languidi. conferti cibo. sertis redimiti un¬
guentis obliti debilitati stupris. Exuctant
sermonibꝰ sius cedem bonoꝵ. atq uebis T¬
cendia. QuibꝮ ego confido impendere fatũ
aliquod . & penam iam diu improbitati ue¬
quĩtie sceleri libidini debitam. Aut instare
iam plane. aut certe adpro piũquare.
Quos si mes consulatꝰ qm̃ sanare nõ potest
sustulexit. non breue nescio quod tempus
sed multa setula propagarit rei .p. Nulla
est enim natio quam ꝑtimestamꝰ. Nullꝯ
Rex qui belluni populo Romão facere possit.
om̃ia sunt externa uniꝰ uretute terra
mariq pactata. Domesticum bellum manet
nitꝰ insidie sunt. m̃tꝰ inlusum periculũ
est. Intꝯ est hoscis. cum luxuriã nobis. cũ

Expanded text:
quis ferre possit, inertis homines fortissiquis ferre possit, inertis homines fortissimis viris insidiari, stultissimos prudentissimis, ebrios sobriis, dormientis vigilantibus? qui mihi accubantes in conviviis, complexi mulieres impudicas, vino languidi, conferti cibo, sertis redimiti, unguentis obliti, debilitati stupris eructant sermonibus suis caedem bonorum atque urbis incendia. quibus ego confido impendere fatum aliquod et poenam iam diu improbitati, nequitiae, sceleri, libidini debitam aut instare iam plane aut certe appropinquare. quos si meus consulatus, quoniam sanare non potest, sustulerit, non breve nescio quod tempus sed multa saecula propagarit rei publicae. nulla enim est natio quam pertimescamus, nullus rex qui bellum populo Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata: domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui se non eiꝯdem ꝓpe sodalem fuilse cõme¬
moret: Atq idem tam̃e stuproꝵ et scelerũ
exercitacione alluefactꝰ. frigore & fame
ac siti & uigiliis ꝑferendis fortis ab istis p̾¬
dicabatur.cum industrie sublidia atq instru¬
mẽta uirtutis in libidine audaciaq consume¬
rentur. Hunc uero li seati erũt sui comites
si ex urbe exierint desperatoꝵ hominum
flagiciosi greges .o. nos beatos /o remy. foetu¬
natamio preeclaram laudem consulatꝯ mei:
Non onim iam funt mediocres hominũ libi¬
dinos nõ humaneat tollerande audacie. Ni¬
Mil cogitãt᷑ nisi cedes nisi incendia. iusi xa¬
pnias Patrimonia sua profuderũt. foxtu¬
nas suas obligauerũt. xes eos iam pridem¬
nas sua fides nuper de ficere coepit. Cadem
tamẽ illa que erat in habundantia libidoma¬
net. Quod si in uino & alea comessaciones
solum & storta quererẽt.essent quidẽ illide¬
sperandi. sed tamen essent fexendi. Hoc uo

Expanded text:
qui se non eiusdem prope sodalem fuisse commequi se non eiusdem prope sodalem fuisse commemoret. atque idem tamen stuprorum et scelerum exercitatione adsuefactus frigore et fame et siti et vigiliis perferendis fortis ab istis praedicabatur, cum industriae subsidia atque instrumenta virtutis in libidine audaciaque consumeret. hunc vero si secuti erunt sui comites, si ex urbe exierint desperatorum hominum flagitiosi greges, o nos beatos, o rem publicam fortunatum, o praeclaram laudem consulatus mei! non enim iam sunt mediocres hominum libidines, non humanae et tolerandae audaciae; nihil cogitant nisi caedem, nisi incendia, nisi rapinas. patrimonia sua profuderunt, fortunas suas obligaverunt; res eos iam pridem, fides nuper deficere coepit: eadem tamen illa quae erat in abundantia libido permanet. quod si in vino et alea comissationes solum et scorta quaererent, essent illi quidem desperandi, sed tamen essent ferendi: hoc vero
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs circũscriptor. Qs ganeo. Qs nepos
quis adulter. Que mulier infaanis. Qͥs
corruptor iuuẽtutis. Qs corruptꝰ Quis
perditꝰ inueniri potest. qui se cum Catilĩa
non familiarissime uixilse fateatur: Que
çedes per hosce annos sine illo facta est. Qd
ne farium scupeũ nõ ꝑ illum. Iam ueroque
tanta uniqͣm in ullo hõie iuuentutis iulece¬
bra fuit quãta in illo: qui alios ip̃e amabat
turpissime. alioꝵ amori flagiciosissime ẜ¬
uiebat. Aliis feuctum libidinũ aliis mortẽ
parontũ. nõ modo impellẽdõ uerũ etiã adiu¬
uando pollicebatur. Nunc uero qͣm subito nõ
solum ex uebe. uerũ enã ex agris. ingentem
numerũ ꝑditoꝵ hominũ collegerat: Nemo
non modo Rome. sed ne ullo in angulo tociꝯ
Italie oppressus aere alieno fuit. que nõ ad
hoc incredibile sceleris foedus adsciuerit:
Atq ut eiꝰ diu̾sa scudia in dissimili racione
ꝑspic̾e possitis: nemo est in ludo gladiatorio

Expanded text:
quis circumscriptor, quis ganeo, quis nepos, quis circumscriptor, quis ganeo, quis nepos, quis adulter, quae mulier infamis, quis corruptor iuventutis, quis corruptus, quis perditus inveniri potest qui se cum Catilina non familiarissime vixisse fateatur? quae caedes per hosce annos sine illo facta est, quod nefarium stuprum non per illum? iam vero quae tanta umquam in ullo iuventutis inlecebra fuit quanta in illo? qui alios ipse amabat turpissime, aliorum amori flagitiosissime serviebat, aliis fructum libidinum, aliis mortem parentum non modo impellendo verum etiam adiuvando pollicebatur. nunc vero quam subito non solum ex urbe verum etiam ex agris ingentem numerum perditorum hominum conlegerat! nemo non modo Romae sed ne ullo quidem in angulo totius Italiae oppressus aere alieno fuit quem non ad hoc incredibile sceleris foedus asciverit. atque ut eius diversa studia in dissimili ratione perspicere possitis, nemo est in ludo gladiatorio
Abbreviated transcription (Latin):
muit. pro fugit: Hi quid expectãt. Ne
illi uehementer errant. si illam meain
pristinam lenitatem perpetuam sperant
futuram: Quod expectaui iam sum ad se¬
cutus. ut uos om̃s factam esse aperte cõ iu¬
rationem contra rem .p. uideritis. Nisi uo
siquis est qui Catilinae similis. cum Cati¬
lina sentire non putet. Non est iam lenita¬
tĩs opus. seueritatem res ip̃a flagitat. unũ
etiam nũc concedam. exeant ꝓficiscantire.
ne paciantire de siderio sui Catilinã miserũ
tabescere. demõstrabo iter. auxelia uia pro¬
fectii est si adcelerare uolẽt ad uesperam
consequentirr. O fortunatam rem.p. si qͥdẽ
hanc sentinam huiꝯ urbis eiecerit. Uno
me hercule Catilina exhausto: releuata in
et retreata res .p. uidetur: Qd enim ma¬
li aut sceleris fingi aut cogitari potest qd
non ille concepit. Quis in tota Italia uene¬
ficus. Qs gladiator. Qs latro. Qͥs sicariꝯ
Quis parricida. Qs testamẽtoꝵ subiector

Expanded text:
muit, profugit: hi quid exspectant? ne muit, profugit: hi quid exspectant? ne illi vehementer errant, si illam meam pristinam lenitatem perpetuam sperant futuram. quod exspectavi, iam sum adsecutus ut vos omnes factam esse aperte coniurationem contra rem publicam videretis; nisi vero si quis est qui Catilinae similis cum Catilina sentire non putet. non est iam lenitati locus; severitatem res ipsa flagitat. unum etiam nunc concedam: exeant, proficiscantur, ne patiantur desiderio sui Catilinam miserum tabescere. demonstrabo iter: Aurelia via profectus est; si accelerare volent, ad vesperam consequentur. O fortunatam rem publicam, si quidem hanc sentinam urbis eiecerit! uno me hercule Catilina exhausto levata mihi et recreata res publica videtur. quid enim mali aut sceleris fingi aut cogitari potest quod non ille conceperit? quis tota Italia veneficus, quis gladiator, quis latro, quis sicarius, quis parricida, quis testamentorum subiector,
Abbreviated transcription (Latin):
Magnopere contẽpno collectũ ex senibus
desperatis/ ex agresti luxuria /ex rusticis
decoctoribꝰ/ ex his qui uadimonia deserere
qͣm illum exercitum maluerũt. Quibus
ego non modo siaciem exercitꝰ nr̃i ueꝵ
eciam si edictũ pretoris ostendero. cõcidẽt.
hos quos uideo uolitare in foro. quos sta¬
re ad curriam quos eciam in senatũ uẽrre
qui nitent ungũeris qui fulgẽt puxpu-¬
ra mallem secum suos milites eduxisset
Qui si hic ꝑmauent. Memẽtote nõ tam
exercitum illum else nobis qͣm hos qui
exerçitum deseruerũt ꝑtimescendos.
Atq hoc ociam sũt timendi magis quod
quid cogitent me scire senciũt. neq tamẽ
ꝑmonẽt᷑. Uideo cui sit Apulia attribu¬
ta. Quis habeat etruriam. Qs ageuz
picenum Qͥs gallicum. Quis si bi has
urbanas insidias caedis atq incendioꝵ
depoposterit: om̃ia suꝑioris noctis con¬
silia ad me dẽlata esse senciũt. patefeti ĩ
senatu. hesterno die. Catilina ip̃e ꝑti¬

Expanded text:
magno opere contemno, conlectum ex senibus magno opere contemno, conlectum ex senibus desperatis, ex agresti luxuria, ex rusticis decoctoribus, ex eis qui vadimonia deserere quam illum exercitum maluerunt; quibus ego non modo si aciem exercitus nostri, verum etiam si edictum praetoris ostendero, concident. hos quos video volitare in foro, quos stare ad curiam, quos etiam in senatum venire, qui nitent unguentis, qui fulgent purpura, mallem secum suos milites eduxisset: qui si hic permanent, mementote non tam exercitum illum esse nobis quam hos qui exercitum deseruerunt pertimescendos. atque hoc etiam sunt timendi magis quod quid cogitent me scire sentiunt neque tamen permoventur. video cui sit Apulia attributa, quis habeat Etruriam, quis agrum Picenum, quis Gallicum, quis sibi has urbanas insidias caedis atque incendiorum depoposcerit. omnia superioris noctis consilia ad me perlata esse sentiunt; patefeci in senatu hesterno die; Catilina ipse perti
Abbreviated transcription (Latin):
ritulum iudicarẽ. Iam pridem ego . L. cati¬
liuam non modo inuidiae meas uerũ etiã
uite piculo sustulissem. Sed cum uiderẽ
me uobis quidẽ om̃ibꝰ Re etiã tum ꝓbata.
si illumut erat meritꝰ morte mulctas¬
sem fore ut ciꝯ sotios iuidia oppreshis
per sequi non poslem. rem huc deduxi ut
tum palam pugnare possetis. cũ hostem
aperte uideretis. Quemqͥdẽ ego hostem
quirites qͣni uehementer foris esse time¬
dum putem licet hinc intelligatis qui etĩa illud
moleste fero. quod ex urbe paꝵ comitatꝰ
exiorit. utinã ille om̃s secũ suas copias
eduxisset. Tongilium michi eduxit que
blitium & munacium quoꝵ a es alienã
contractum in popina. nullum rei.p.mo¬
tum adferre poterat. Reliquit quos ui¬
ros quãto aere alieuo qͣmualentes q̈m
nobiles Itaq ego illum exercitũ ex galli¬
canis legionibꝯ et hoc delectu quẽ ĩ agro
piceno & gallico. Q. metellus habuit
R: his copiis que anobis cotidie comꝑant̃

Expanded text:
riculum iudicarem, iam pridem ego L. Lucium Catiriculum iudicarem, iam pridem ego L. Lucium Catilinam non modo invidiae meae verum etiam vitae periculo sustulissem. sed cum viderem, ne vobis quidem omnibus etiam tum re probata si illum, ut erat meritus, morte multassem, fore ut eius socios invidia oppressus persequi non possem, rem huc deduxi ut tum palam pugnare possetis cum hostem aperte videretis. quem quidem ego hostem, Quirites, quam vehementer foris esse timendum putem, licet hinc intellegatis, quod etiam illud moleste fero quod ex urbe parum comitatus exierit. Vtinam ille omnis secum suas copias eduxisset! Tongilium mihi eduxit quem blicium et Minucium quorum aes alienum contractum in popina nullum rei publicae motum adferre poterat: reliquit quos viros, quanto aere alieno, quam valentis, quam nobilis! itaque ego illum exercitum prae Gallicanis legionibus et hoc dilectu quem in agro Piceno et Gallico Q. Quintus Metellus habuit, et his copiis quae a nobis cotidie comparantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quod incolumes ciues. quod stantẽ uebem
ueliquit. quãto tandem illum merore esse
afflictum & profligatũ putatis. Iacet ille
nũt prostratꝰq est & se perculsum atq
ab iectum esse sentit & retorquet oculos
profecto sepe ad hanc urbem quã e suis fau¬
cibꝰ ereptam eẽ luget. Que quideni letari
inichi uidetur. quod tantam pestem euomu¬
erit forasq ꝓiecerit: Ac siquis est talis
quales esse om̃s o portebat qui in hor ip̃o
in quo exultat et trium phat oracio mea
me uehement̃ accuset ꝙ tam capitalẽ hoste
non comphendorim pociꝯ ꝙͣ emiseçĩ nõ
fectum iam pridem o portebat. idq a
me & mos maioꝵ de huiꝯ imꝑii seueri¬
tas & res .p. postulabat. Sed qͣm mul¬
tos fuisse putatis qui qͦ ego de ferrem nõ
crederẽt. qͣm multos qui ꝓpt̃ stulticiã non
putarẽt.ꝙͣ multos qui eciam de fenderẽt
qͣm multos qui ꝓpt̃ improbitatẽ fauerẽt
Ac si illo sublato depelli a uobis om̃e pe¬

Expanded text:
quod incolumis civis, quod stantem urbem quod incolumis civis, quod stantem urbem reliquit, quanto tandem illum maerore esse adflictum et profligatum putatis? iacet ille nunc prostratus, Quirites, et se perculsum atque abiectum esse sentit et retorquet oculos profecto saepe ad hanc urbem quam e suis faucibus ereptam esse luget: quae quidem mihi laetari videtur, quod tantam pestem evomuerit forasque proiecerit. ac si quis est talis qualis esse omnis oportebat, qui in hoc ipso in quo exsultat et triumphat oratio mea me vehementer accuset, quod tam capitalem hostem non comprehenderim potius quam emiserim, non fectum iam pridem oportebat, idque a me et mos maiorum et huius imperi severitas et res publica postulabat. sed quam multos fuisse putatis qui quae ego deferrem non crederent, quam multos qui propter stultitiam non putarent, quam multos qui etiam defenderent, quam multos qui propter improbitatem faverent? ac si illo sublato depelli a vobis omne pe
Abbreviated transcription (Latin):
andem aliquãdo Quirites.I. catilinã¬
furentẽ audacia. scelus anhelantem
pestem pacrie nepharie molientem. uobis
atq huic urbi ferrum flammãq minãte
ex urbe uel eietimꝰ del emisimꝰ. uel ip̃m
egredientẽ uerbis proseniti sumꝰ. Abiit.
excessit. euasit. erupit. nulla iam ꝑnities
amõsteo illo atq prodigio menibꝰ ipsis
intea moenia comparabitur. Atq hunc
quidẽ unum huiꝰ belli domestiti ducem
sme controu̾sia uicimꝰ. Non enim iam
inter latera nẽa sica illa uersabitur. non
in campo. non in foro. nou incuria. nõ deni¬
q intra domestitos parietes ꝑtimescemꝰ
loco ille mot est cum est ex urbe depulsus
palam iamcum hoste. nullo impediente bel¬
lum iustum germꝰ. Sine dubio perdidimꝰ
hominem. Magnificeq uicimiꝰ. cum illũ
ex occultis insidiis in apertũ latrotiniũ cõ¬
letimꝰ. Quod uero non ceuentũ mucronẽ
ut uoluit extulit. quod uiuis nobis eg̾ssus
est. quod ei ferrum emanibꝰ extorsimus

Expanded text:
andem aliquando, Quirites, L. Lucium Catilinamfurentem audacia, scelus anhelantem, pestem patriae nefarie molientem, vobis atque huic urbi ferro flammaque minitantem ex urbe vel eiecimus vel emisimus vel ipsum egredientem verbis prosecuti sumus. abiit , excessit, evasit, erupit. nulla iam pernicies a monstro illo atque prodigio moenibus ipsis intra moenia comparabitur. atque hunc quidem unum huius belli domestici ducem sine controversia vicimus. non enim iam inter latera nostra sica illa versabitur, non in campo, non in foro, non in curia, non denique intra domesticos parietes pertimescemus. loco ille motus est, cum est ex urbe depulsus. palam iam cum hoste nullo impediente bellum iustum geremus. sine dubio perdidimus hominem magnificeque vicimus, cum illum ex occultis insidiis in apertum latrocinium coniecimus. quod vero non cruentum mucronem, ut voluit, extulit, quod vivis nobis egressus est, quod ei ferrum e manibus extorsimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Multo magis est uerendũ. ne remilliõe
one poene crudeles in patriã qua ne seue¬
ritate animaduersionis nimis uehem̃tes
in acerbissimos hostes fuisse uideamini:
possum. Iaciunt᷑ enim uoces qͦ perueniũt
ad auxes meas eoꝵ qui uereri uidentirr
ut habeam satis presidii ad ea q̃ uos statu¬
eritis hodierno die transigenda om̃ia &

Expanded text:
multo magis est verendum ne remissione multo magis est verendum ne remissione e crudeles in patriam quam ne severitate animadversionis nimis vehementes in acerbissimos hostis fuisse videamur. sdissimulare non possum. iaciuntur enim voces quae perveniunt ad auris meas eorum qui vereri videntur ut habeam satis praesidi ad ea quae vos statueritis hodierno die transigenda. omnia
Abbreviated transcription (Latin):
allobrogum in uestigiis huius uebis. at
q de flagrati imperii collocarent. Si
ueh ementillimi fuerimus misericordes
habebimur. Sin remissiores eẽ uolue¬
rimꝰ. sũma nobis coudelitatis in pa¬
trie ciuiumq ꝑnicie forma subeunda est:
terciꝰ iisus est. cum soroxi sue fem̃ie
electissime uirũ p̾sentem & audientem
uit apriuandum esse dixit. cum aute̾ iussu
consulis interfectum. filiumq eiꝰ impu¬
berẽ legatum a patre missum in carcere
necatu ẽẽ dixit. quoꝵ quod simile factum
tum in re .ꝑ. uersata est & parciũ q̃das
contençio. Atq illo tpre huiꝰ auus lẽtuli
uiri clarissimi armatus gracchum est ꝑ¬
secitus: ille eciam graue tum uuluꝰ ac¬
buit nos trucdandos. Cethego. & ceteros
aiues int̾fiçiendos gauinio. uebem infla¬
mandam᷑. totam Italiam uastandã diripi¬
endamq Catiline. Uereamini censeo ne
in hoc scelere tam immani ac nefando. ni¬
mis aliquid seuerius statuisse uideamini

Expanded text:
Allobrogum in vestigiis huius urbis atquAllobrogum in vestigiis huius urbis atque in cinere deflagrati imperi conlocarent, si vehementissimi fuerimus, misericordes habebimur; sin remissiores esse voluerimus, summae nobis crudelitatis in patriae civiumque pernicie fama subeunda est. tertius visus est, cum sororis suae, feminae lectissimae, virum praesentem et audientem vita privandum esse dixit, cum avum suum iussu consulis interfectum filiumque eius impuberem legatum a patre missum in carcere necatum esse dixit. quorum quod simile factum,tum in re publica versata est et partium quaedam contentio. atque illo tempore huius avus Lentuli, vir clarissimus, armatus Gracchum est persecutus. ille etiam grave tum volnus abuit nos trucidandos Cethego et ceteros civis interficiendos Gabinio, urbem inflammandam Cassio, totam Italiam vastandam diripiendamque Catilinae. vereamini minus censeo ne in hoc scelere tam immani ac nefando aliquid severius statuisse videamini:
Abbreviated transcription (Latin):
oculos aspectꝰ cethegi & furor in ur̃a cede
bachantes. Cum uero michi ꝓposui regnã¬
tem lentulum sicut ip̃e se ex fatis sꝑalse
confessus est purpuratũ esse. huic ua-¬
uinium cum exercitu uenille. Catilinam
tũ lamentacione mateũ familias. tum
fugam uirginum atq pueroꝵ. ac uexa¬
cionẽ uirginũ uestalium ꝑ horresto. &
quia michi uehementer hec uidentire mi¬
sera atq miseranda. Idcreco in eos qui ea
per ficere uoluerũt me seuerũ uehemẽtẽq
prebebo: Et enim q̃ro siquis pater fami¬
lias liberis suis a seruo inter fectis. uxo¬
re occisa. Incensa domo supliciũ de seruis
q̃m acerbissimũ sumpserit. uteũ is clemẽs
an miẜicors. an inhumanissimꝰ & ceude¬
lissimꝰ esse uideat᷑. michi importunus
coniuges qui liberos ur̃os trucidare uo¬
luerũt. qui singulas uniꝯ cuiusq nẽm
domos.oe hoc uniu ersum rei .p. domiciliũ
delere conatisũt. Quid egexũt ut gẽtez

Expanded text:
oculos aspectus Cethegi et furor in vestra caede oculos aspectus Cethegi et furor in vestra caede bacchantis. cum vero mihi proposui regnantem Lentulum, sicut ipse se ex fatis sperasse confessus est, purpuratum esse huic Gabinium, cum exercitu venisse Catilinam, tum lamentationem matrum familias, tum fugam virginum atque puerorum ac vexationem virginum Vestalium perhorresco, et, quia mihi vehementer haec videntur misera atque miseranda, idcirco in eos qui ea perficere voluerunt me severum vehementemque praebebo. etenim quaero, si quis pater familias, liberis suis a servo interfectis, uxore occisa, incensa domo, supplicium de servis non quam acerbissimum sumpserit, utrum is clemens ac misericors an inhumanissimus et crudelissimus esse videatur? mihi vero importunus coniuges, qui liberos nostros trucidare voluerunt, qui singulas unius cuiusque nostrum domos et hoc universum rei publicae domicilium delere conati sunt, qui id egerunt ut gentem
Abbreviated transcription (Latin):
dubitat .p. lentulũ eternis tenebeis uin¬
culisq mandare & sancit inposterũ ne
possit: Adiungit eciam publicationem bo¬
norum. ut om̃s animi ceutiatꝰ et corpo¬
ris a iam ogestas at mendicitas cõseqͣt᷑
Quã obr̃e siue hoc statueritis. dederitis
michi comitez ad conçionẽ ppło carũ atq
uidum. siue illam sentenciam sequi malue¬
leniorez fuisse. qͣm qͣm patees conscripti
que potest esse in tanti sceleris inmãĩtate
ponenda crudelitas. Ego enim de meo sen¬
su iudito. Nam ita michi saluaxe .p. uobis¬
cum ꝑfrui liceat. ut ego quod in has caula
uehementior sum non atrocitate animi
moueor. Quis enim est me mitior: sed
singulari quadã humanitate et miẜicor¬
dia. uideor enim michi uidere hant uebẽ
lutẽ orbis t̾raꝵ atq arcem om̃ium gẽtiu
subito uno incendio concidentem. cerno ani¬
mo sepulta in patriã miseror atq in sopul¬
tos aceruos ciuium. uersatur michi ante

Expanded text:
dubitat P. Publium Lentulum aeternis tenebris vindubitat P. Publium Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare et sancit in posterum nepossit. adiungit etiam publicationem bonorum, ut omnis animi cruciatus et corporis etiam egestas ac mendicitas consequatur. quam ob rem, sive hoc statueritis, dederitis mihi comitem ad contionem populo carum atque iucundum, sive Silani sententiam sequi malueleniorem fuisse. quamquam, patres conscripti, quae potest esse in tanti sceleris immanitate punienda crudelitas? ego enim de meo sensu iudico. nam ita mihi salva re publica vobiscum perfrui liceat ut ego, quod in hac causa vehementior sum, non atrocitate animi moveor — quis enim est me mitior? — sed singulari quadam humanitate et misericordia. videor enim mihi videre hanc urbem, lucem orbis terrarum atque arcem omnium gentium, subito uno incendio concidentem. cerno animo sepulta in patria miseros atque insepultos acervos civium, versatur mihi ante
Abbreviated transcription (Latin):
tas & maioꝵ eiꝯ amplitudo postulabat sẽ¬
tenciam tanqͣm obsidem ꝑpetue in rem . P.
uoluntatis.intellectũ est quid int̾ est. &
inter leuitatẽ concionatoꝵ et animum
uere populare.salutẽ populi consulente.
Uideo de istis qui se popularis hera uolũt
abesse. non neminem. ne de capite uidelicet
nchi decreuit. & indices hesterno die ma¬
xinus premiis ad fecit: Iam hoc nemini
dubium est. qui reo custodiam. quesitori.
gratulacionem indici premium deceeuit.
quid de tota re & causa iudicarit: At uero.C.
cesar intellegit legem semproninam esse de
ciuibꝰ. R. constitutani. qui autẽ rei .p. sit
hostis. eum ciuem esse nullo modo posse: de¬
niq ip̃m latorẽ sempronis legis iussu ppłi
poenas rei p. dependisse. Idem ip̃m lentu¬
lum largitore & prodigum nõ putat.cũ
ꝑnitie p. R. tam acerbe tam ceudeliter
cogitari. &. iam appollari posse populaorẽ.
Itaq homo mitissimꝰ atq lenissimꝰ non

Expanded text:
tas et maiorum eius amplitudo postulabat, sentas et maiorum eius amplitudo postulabat, sententiam tamquam obsidem perpetuae in rem publicam voluntatis. intellectum est quid interesset inter levitatem contionatorum et animum vere popularem saluti populi consulentem. video de istis qui se popularis haberi volunt abesse non neminem, ne de capite videlicett indices hesterno die maximis praemiis adfecit. iam hoc nemini dubium est qui reo custodiam, quaesitori gratulationem, indici praemium decrerit, quid de tota re et causa iudicarit. at vero C. Gaius Caesar intellegit legem Semproniam esse de civibus Romanis constitutam; qui autem rei publicae sit hostis eum civem esse nullo modo posse: denique ipsum latorem Semproniae legis iussu populi poenas rei publicae dependisse. idem ipsum Lentulum, largitorem et prodigum, non putat, cum huius urbis tam acerbe, tam crudeliter cogitarit, etiam appellari posse popularem. itaque homo mitissimus atque lenissimus non
Abbreviated transcription (Latin):
cundat. & digna scelere hominuz perditoꝵ
sancit: ne quis eoꝵ quos condempnat. Aut
per senatum. aut per populũ leuare possit:
Eripit enim spem que sola homines in mi¬
seriis consolari solet. bona preterea publi¬
cari iubet. uitani solam relinquit ne farus
hominibꝰ quam si eripuisset. multas uno
poenas ademisset: Itaq ut aliqua in uita for¬
mido improbis esse posita apud inferos e¬
iusmodi quedam illi antiqui supplicia impi¬
is constituta esse uoluerũt. quod uidelicet
intellegebant. his remotis non esse mortẽ
uideo quid int̾sit si eritis secuti sentenciam
popularis habet᷑. setutꝰ est. fortasse minus
erũt hoc auctore o cognitore huiꝯ ce sen¬
tenciae michi populares impetꝰ ꝑtimestẽ¬
di. Siin illam alterã uescio an ampliꝯ mi¬
thi negocii contrahat᷑. sed tamem meoreu
ꝑiculoꝵ raciones utilitas rei .p. uindicat:
habemꝯ enim a caesare sicut ip̃iꝰ digni¬

Expanded text:
cumdat et dignas scelere hominum perditorum; cumdat et dignas scelere hominum perditorum; sancit ne quis eorum poenam quos condemnat aut per senatum aut per populum levare possit; eripit etiam spem quae sola hominem in miseriis consolari solet. bona praeterea publicari iubet; vitam solam relinquit nefariis hominibus: quam si eripuisset, multas uno poenas ademisset. itaque ut aliqua in vita formido improbis esset proposita, apud inferos eius modi quaedam illi antiqui supplicia impiis constituta esse voluerunt, quod videlicet intellegebant his remotis non esse mortem nscripti, ego mea video quid intersit. si eritis secuti sententiam popularis habetur secutus est, fortasse minus erunt hoc auctore et cognitore huiusce sententiae mihi populares impetus pertimescendi; sin illam alteram, nescio an amplius mihi negoti contrahatur. sed tamen meorum periculorum rationes utilitas rei publicae vincat. habemus enim a Caesare, sicut ipsius digni
Abbreviated transcription (Latin):
tate do pro rerũ magnitudĩe. in sũma se¬
ueritate uersatur. alter eos qui nos om̃s
men extinguere. punctũ temporis feui
uita .& hoc cõmuni spũ nõ putat oporete¬
re. atq hoc genus pene sepe iꝓbos ciuis
in hac re .p. esse usurpatum recordatur:
alter mortem intelligit a diis in mortalibꝰ nõ
esse suplicii causa constituta. sed aut necessitate
nature. aut laborum ac miseriarũ quietẽ:
Itaq eam sapientes nunqͣm inuiti. fortes sepe
eciam lubenter oppetiuerũt: Uincla uero &
ea sempiteena certe ad singularez poe nam
ne farii sceleris inuenta sũt. municipiis di¬
spertiri iubet. Habere uidetur ista xes miqͥ¬
tatem. si imꝑare uelis difficultate.si rogare
deternatur tamen si placet. Ego enimi sus¬
piciam. & ut spero reperiam. quid quod sa¬
lutis omnium causa statueritis. non putet
esse sue dignitatis recusare. adiungit gra¬
uem poenam municipiis. siquis eorum
uincula ruperit.horribiles custodias cir¬

Expanded text:
tate et pro rerum magnitudine in summa setate et pro rerum magnitudine in summa severitate versatur. alter eos qui nos omnismani nomen exstinguere, punctum temporis frui vita et hoc communi spiritu non putat oportere atque hoc genus poenae saepe in improbos civis in hac re publica esse usurpatum recordatur. alter intellegit mortem a dis immortalibus non esse supplici causa constitutam, sed aut necessitatem naturae aut laborum ac miseriarum quietem. itaque eam sapientes numquam inviti, fortes saepe etiam libenter oppetiverunt. vincula vero et ea sempiterna certe ad singularem poenam nefarii sceleris inventa sunt. municipiis dispertiri iubet. habere videtur ista res iniquitatem, si imperare velis, difficultatem, si rogare. decernatur tamen, si placet. ego enim suscipiam et, ut spero, reperiam qui id quod salutis omnium causa statueritis non putent esse suae dignitatis recusare. adiungit gravem poenam municipiis, si quis eorum vincula ruperit; horribilis custodias cir
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt consulis. Ego magnumin ee
.pͥ. uersari furorez & noua quedam miste¬
rias concitari mala. iam pridem uidebã.
sed hanc tantam exiciosam haberi cõiuxa¬
cioñe a ciuibus numqͣm putaui. nũc qͥc¬
quid est quocũq ur̃e mentes inclinant
atq sentencie: statuendum uobis ante noctẽ
est qͣntum facinus ad uos delatum sit ui¬
detis. huic si paucos putatis ad fines esse
uehement̃ exratis. latius opinione disse¬
minatum est. hoc manauit malũ non
solum per Italiam. uerũ eciam trãstendit
alpes. et obsture serpens. multas iam pro¬
uincias occupauit: Id opprimi sustentãdo
prolatando nullo pacto potest. quatũq
racione placet. celexiter uobis uindicãdũ
est. Uideo duas adhuc esse sentençias.
unam.D. silani qui censet eos qui hec de¬
lere conatisunt. morte esse mulctandos.
Alterã .G. cesaris qui mortis poenam xe¬
mouit. ceteroꝵ suꝰplicioꝵ omnis acerbi¬
tates amplectitur. Uterq et pro suadigni¬

Expanded text:
quae sunt consulis. ego magnum in re quae sunt consulis. ego magnum in re publica versari furorem et nova quaedam misceri et concitari mala iam pridem videbam, sed hanc tantam, tam exitiosam haberi coniurationem a civibus numquam putavi. nunc quicquid est, quocumque vestrae mentes inclinant atque sententiae, statuendum vobis ante noctem est. quantum facinus ad vos delatum sit videtis. huic si paucos putatis adfinis esse, vehementer erratis. Latius opinione disseminatum est hoc malum; manavit non solum per Italiam verum etiam transcendit Alpis et obscure serpens multas iam provincias occupavit. id opprimi sustentando et prolatando nullo pacto potest; quacumque ratione placet celeriter vobis vindicandum est. video duas adhuc esse sententias, unam D. Silani qui censet eos qui haec delere conati sunt morte esse multandos, alteram C. Gaii Caesaris qui mortis poenam removet, ceterorum suppliciorum omnis acerbitates amplectitur. Vterque et pro sua digni
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ. ut interfectis om̃ibꝯ nemo. ne
ad deploxandum quidem .pͥ.R. nomẽ
atq ad lamentandam tanti imperii ca¬
lamitatem uelinquatur: hec om̃ia Indi¬
ces detulerũt. rei confessi sũt. uos mul¬
tis iam iudiciis iudicauistis: Primũ quod
michi graçias egistis singularib uer¬
bis & mea uirtute atq diligenciã per¬
ditoꝵ hominũ coniuracionẽ patefcãm
esse decreuistis. Deinde quod .P. lentulũ
se abdicare praetura coegistis. bum
quod eum a ceteros de quibꝰ iudicastis
in custodiam dandos censuistis.maxime.¬
qͥrites quod meo nomine suplicationẽ
decceuistis. qui honos togato habitꝰ ante
me est nemini: Postremo hesterno die
lobrogum.G. Q. uolturcio dedistis ami¬
plissima. que sũt om̃ia eiusmodi uti qui
in custodia moniti.dati sũt. sine ulla du¬
bitacione a uobis damnati esse uideant᷑.
S ego institui referre ad uos P. Citam
et de pena quid cen seatis. Illa prredicam

Expanded text:
consilium ut interfectis omnibus nemo ne consilium ut interfectis omnibus nemo ne ad deplorandum quidem populi Romani nomen atque ad lamentandam tanti imperi calamitatem relinquatur. haec omnia indices detulerunt, rei confessi sunt, vos multis iam iudiciis iudicavistis, primum quod mihi gratias egistis singularibus verbis et mea virtute atque diligentia perditorum hominum coniurationem patefactam esse decrevistis, deinde quod P. Publium Lentulum se abdicare praetura coegistis; tum quod eum et ceteros de quibus iudicastis in custodiam dandos censuistis, maximeque quod meo nomine supplicationem decrevistis, qui honos togato habitus ante me est nemini; postremo hesterno die lobrogum Titoque Volturcio dedistis amplissima. quae sunt omnia eius modi ut ei qui in custodiam nominatim dati sunt sine ulla dubitatione a vobis damnati esse videantur. sed ego institui referre ad vos, patres cet de poena quid censeatis. illa praedicam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis merore nõ mouear hoꝵq om¬
nium laceimis aquibꝰ me circũ sessũ
uidetis. neq meam mentem. nõ domũ
repe reuocat exanimata uxor. & abiec¬
ta metu filia . paruulꝰ filiꝯ. quẽ mihĩ
uidetur amplecti res .p. tanqũa obsi¬
dem consulatꝰ mei. neq ille qui expet¬
tans huiꝰ exitũ diei stat ĩ conspectu
sed ĩ eã partẽ. uti salui sint uobiscum
om̃s. etiam si me uis aliqua oͬ presbit.
potiꝰ ꝙͣ illi et nos. una rei .p. peste pe
tem rei p. crecũspicite om̃s procellas.
que impendant nisi prouide tis nõ
tiberius gracchus quod iterũ tribunꝰ
plebis fieri uoluit. non . C. graccꝰ quod
cium adducitur. Tenentur hi qui ad
irrbis incendium. ad ur̃am omniuz
cedem. Ad Catilinam accipienduz.
Rome resciteieũt. tenentur lictere.
signa manꝯ. deniq uniꝯ cuiꝯq cõfes¬
sio. sollicitantur allobroges. seruicia exci¬
tantire. Catilina accersitur.idem mi tum

Expanded text:
praesentis maerore non movear horumque ompraesentis maerore non movear horumque omnium lacrimis a quibus me circumsessum videtis. neque meam mentem non domum saepe revocat exanimata uxor et abiecta metu filia et parvolus filius, quem mihi videtur amplecti res publica tamquam obsidem consulatus mei, neque ille qui exspectans huius exitum diei stat in conspectu sed in eam partem uti salvi sint vobiscum omnes, etiam si me vis aliqua oppresserit, potius quam et illi et nos una rei publicae peste pertem rei publicae, circumspicite omnis procellas quae impendent nisi providetis. non Ti. Tiberius Gracchus quod iterum tribunus plebis fieri voluit, non C. Gaius Gracchus quod tatis iudicium adducitur: tenentur ei qui ad urbis incendium, ad vestram omnium caedem, ad Catilinam accipiendum Romae restiterunt, tenentur litterae, signa, manus, denique unius cuiusque confessio: sollicitantur Allobroges, servitia excitantur, Catilina arcessitur, id est initum
Abbreviated transcription (Latin):
atq in sidiis fuit: Ego multa tacui. m̃ł¬
ta ꝑtuli. Multa concessi. Multa meo qͥdã
dolore in ur̃o timore sanaui : Nũc si hũc
exitum consulatꝰ mei dii inmortales eẽ
uoluerũt. ut uos populũq . R. ex cede mi¬
serrima coniuges liberosq urõs. uirgi¬
nesq uest ales. ex acerbissima uexacione.
templa atq delubra hanc pulcherrimã
patriam omnium nẽm. ex foedillima
flamma totam Italiam ex bello & uasti
fatale ad ꝑuiciem rei .p. fore putauit:
Cur ego nõ letus mẽu consulatum ad sa
conseruatẽ uos. coniuges. liberos fortu
tare de sinite Nam debeo pͥmũ sperare
omnes deos qui huic uirbi president.
pro eo michi ac mereor relaturos esse
gr̃am. deinde siquid optigerit a equo
animo paratoq moriar: Nam neq
turpis mors forti uixo potest accidere.
neq in matura consolari. nec misera
aspicienti. nec tamẽ ego sum ille feexeꝰ
qui feateis karislimi d amantissimi.

Expanded text:
atque insidiis fuit. ego multa tacui, mulatque insidiis fuit. ego multa tacui, multa pertuli, multa concessi, multa meo quodam dolore in vestro timore sanavi. nunc si hunc exitum consulatus mei di immortales esse voluerunt ut vos populumque Romanum ex caede miserrima, coniuges liberosque vestros virginesque Vestalis ex acerbissima vexatione, templa atque delubra, hanc pulcherrimam patriam omnium nostrum ex foedissima flamma, totam Italiam ex bello et vastitfatale ad perniciem rei publicae fore putavit, cur ego non laeter meum consulatum ad salconservate vos, coniuges, liberos fortuntare desinite. nam primum debeo sperare omnis deos qui huic urbi praesident pro eo mihi ac mereor relaturos esse gratiam; deinde, si quid obtigerit, aequo animo paratoque moriar. nam neque turpis gravis mors forti viro potest accidere neque immatura consulari nec misera sapienti. nec tamen ego sum ille ferreus qui fratris carissimi atque amantissimi
Abbreviated transcription (Latin):
depulsumitamẽ eque at priore nocte fe¬
astis custodiis uigiliisq defendite. Io ne
uobis diutiꝰ faciẽdũ sit atq ut ĩ ꝑpetua
pace esse possitis prouidebo quirites,
batq oculos esse conuersos. Dideo uos
non solum de ur̃o ac rei p. uerũ etiam si
id depulsum sit de meo periculo esse sollici¬
tõs. Est michi iocunda in malis. et geata
in dolore ur̃a erga me uoluntas. sed eam
ꝑ deos inmortales queso deponite. atq
obliti salutis mee de uobis ac de liberis
ur̃is cogitate: michi si hec condicio cõ¬
sulatꝯ data est. ut om̃s acerbitates. om̃s
dolores. ceuciatusq ꝑ ferrem. feram
non solum fortiter uerum etiam libent.
tas salusq pariatire : Ego sum ille cõsul
p. C. cui non forum in quo om̃is equitas
continetur: non campus consulaxibus
au spiciis consetratꝰ. nõ cirria sũmum
auxilium omnium genciũ. non domꝰ.
cõmune ꝑfugium. non lecti ad qͥete
datꝰ. non deuiq her sedes honoris. sella¬
cirrulis uni qͣm uacua mortis periculo

Expanded text:
priore nocte custodiis vigiliisque defendite. id ne vobis diutius faciendum sit atque ut in perpetua pace esse possitis providebo, Quirites.atque oculos esse conversos, video vos non solum de vestro ac rei publicae verum etiam, si id depulsum sit, de meo periculo esse sollicitos. est mihi iucunda in malis et grata in dolore vestra erga me voluntas, sed eam per deos immortalis! deponite atque obliti salutis meae de vobis ac de vestris liberis cogitate. mihi si haec condicio consulatus data est ut omnis acerbitates, omnis dolores cruciatusque perferrem, feram non solum fortiter verum etiam libentertas salusque pariatur. ego sum ille consul, patres conscripti, cui non forum in quo omnis aequitas continetur, non campus consularibus auspiciis consecratus, non curia, summum auxilium omnium gentium, non domus, commune perfugium, non lectus ad quietem datus, non denique haec sedes honoris umquam vacua mortis periculo
Abbreviated transcription (Latin):
ea que gessi in consulata priuatꝰ tuear/.
atq or̾nem. ut si qua est inuidia in con¬
seruanda re .p. suscepta. ledat inuidos
michi ualeat ad gtiãm. Deniq ita me
in re p. tractabo. ut meminerim semꝑ
que gesserim. curemq. ut ea uixtute nõ
casu gesta esse uideantur. Uos quirites qm̃
iai est nox. ueneramini Ioueni illuni custo

Expanded text:
ea quae gessi in consulatu privatus tuear ea quae gessi in consulatu privatus tuear atque ornem, ut, si qua est invidia in conservanda re publica suscepta, laedat invidos, mihi valeat ad gloriam. denique ita me in re publica tractabo ut meminerim semper quae gesserim, curemque ut ea virtute non casu gesta esse videantur. vos, Quirites, quoniam iam est nox, venerati Iovem ill