comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accusare ꝓoͥssit. s istos ut dixi omiitamꝰ neꝙ enĩ
fermone uł decum̃tis opus ẽ. quib ĩnccentia ꝓbet᷑
infantũ. qnͣtum ad eoꝵ ꝓtinet uitam qmͣ recenti
ortum se ip̃is agunt si eam ñ agnoscit sensushu¬
manus. nullis adminiculis cuiusqͣm disputatio¬
nis adiutus. s illi mouent. ⁊ aliquĩ ⁊ sideratione
ac discussione dignũ uidentur afferre. qui dicunt
paruilos recenti uita editos uiscerib matrũ nõ pp̃

Expanded text:
ixi, omittamus; neque enim sermone uel documentis opus est, quibus innocentia probetur infantum, quantum ad eorum pertinet uitam, quam recenti ortu in se ipsis agunt, si eam non agnoscit sensus humanus nullis amminiculis cuiusquam disputationis adiutus. Sed illi monent et aliquid consideratione ac discussione dignum uidentur afferre, qui dicunt paruulos recenti uita editos uisceribus matrum non propter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidem in sanguine istius adostensionem iustitie
eius ꝓpter ꝓpositum p̃cedentiũ pcc̃oꝵ in dei pat̾iam
adostendendã iustictam ip̃ius inhec temꝑe ut sit
iustus ⁊ iustificans eũ qui ex fide ẽ tħu. Itẽ alto
aũ in eũ qui iustificat impiũ. duputatur fides
adiusticiam. Sicut ⁊ dauid dicit. bĩtudinẽ hõts¬

Expanded text:
itiae eius propter propositum praecedentium peccatorum in dei patientia, ad ostendendam iustitiam ipsius in hoc tempore, ut sit iustus et iustificans eum, qui ex fide est Iesu. item alio autem in eum qui iustificat impium, deputatur fides ad iustitiam. sicut et Dauid dicit beatitudinem ho
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s multos ditit possũt quippe ĩ aliq re om̃s
eẽ: qui pauci sũt. s multos ht generatio camał¬
iniltos ⁊ sp̃italis. Quamuts ñ tam nusstog ht
sp̃itelis qͣmͣ illa carnalis. Neramptũ quẽ admos
tee istam iustus homo. ⁊ utraq mialtos. Sicut
enĩ ꝓ mobedĩam unius hõis peccatores ostituti
sũt multi: ite ꝑ obedientiã ituis hõis mfticõ¬

Expanded text:
multos\' dicit; possunt quippe in aliqua re omnes esse qui pauci sunt. sed multos habet generatio carnalis, multos et spiritalis, quamuis non tam multos haec spiritalis quam illa carnalis. uerum tamen quemadmodum raeter istam iustus homo et in utraque multi. sicut enim per inoboedientiam unius hominis peccatorcs constituti sunt multi, ita
Abbreviated transcription (Latin):
nationem ⁊ pauło post ꝑuniꝰ delictũ n om̃s hues
ad condẽpnationẽ. Q sdo engo peccauita dam n ose¬
mens deo tunt eius corpus qmuts eẽt animale ac
mortale qrãm ꝑdidit qua euis aie om̃i exiale saiͤ¬
diebati tiuic ifle extitit bestialis motus pudendirs
hõdo quẽ isua erubuit muiditats Tũt etiã mor¬
bo quodã eorepentina ⁊ pestifera cormuptione cor¬
tate etatis amissa ꝑmutabilitates etatũ fati
motem. ⁊ muis erto annos mitltos te uiemi
itio tũ doic mori cepenãt. quo mortis exem quam̃
seniũ ueteras cerent acceperunt. Noneni stat it ce̾¬
poris pũcto .s. sme nt̾mssione labitur acouto
etinua mutatione sensim curat i trcem ai pfiti¬
entem s ⁊sumentem. Sic itaq impletũ ẽ qd drtat
deud. Sua die ederiti morte moriemin. Et hae g
mobedientia carnus. ex hac lege peci ⁊ mortis. quis

Expanded text:
tum in omnes homines ad condemnationem. quando ergo pcccauit Adam non oboediens deo, tunc eius corpus, quamuis esset animale ac mortale, gratiam perdidit, quaeius animae omni ex parte oboediebat; tunc ille extitit bestialis motus pudendus hominibus, quem in sua erubuit nuditate; tunc etiam morbo quodam ex repentina et pestifera corruptione contate aetatis amissa per mutabilita est aetatum irent in mortem. quamuis ergo annos multos postea uixeriillo tamen die mori coeperunt, quo mortis legem, qua in senium veterascerent, acceperunt. Non enim stat vel temporis puncto, sed sine intermissione labitur, quiquid continua mutatione sensim currit in finem, non perficientem, sed consumentem. Sic itaque impletum est quod dixerat Deus, Qua die ederitis, morte moriemini . Ex hac igitur inobedientia carnis, ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
eximo delicto in cõdempnationem ⁊̃ si nõ eẽt in
hõib nisi originale pc̃tm. Qmͣuis enĩ condẽpna¬
tio grauiorsit eoꝵ qui originali delito ⁊̃ ꝓpria
quis peccauit. Tam̃ ⁊̃ sllud solũ qd̃ originalit̾ trat¬
tum ẽ ñ tantũ a regno dei separat. quo ꝓuulos sñ
Ac ꝑ hoc ab adam in quo oñis peccauimꝰ ñ om̃ia
nr̃a poccata. s tantũ origmale traduximꝰ. axp̃o u̾o¬

Expanded text:
ionem, etiamsi non esset in hominibus nisi originale peccatum. Quamvis enim condemnatio gravior sit, eorum qui originali delicto etiam prquis peccavit, tamen etiam illud solum quod originaliter tractum est, non tantum a regno Dei separat, quo parvulos siAc per hoc ab Adam, in quo omnes peccavimus, non omnia nostra peccata, sed tantum originale traduximus; a
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ ducintur. qr om̃ia delicta q̃ condemp¬
uantur exilliꝰ unt imitatõe ꝯmissa sũt. eadẽ cau¬
sa ẽ cur exuno delicto ⁊̃ adiustificatõem ditti in¬
telligantur. qr oĩa delicta q̃ nistificatis remitũ¬
tur ex illius uniꝰ unitatõe ⁊missa sũt. S hec iude¬
licet ñ intelligebat a płs cũ dicebat. Iudicium
quidẽ exuno delicto in condempnationẽ. gr̃auo
exmmultis delictis ĩiustificatõem. Immo u̾o nosĩ

Expanded text:
nem ducuntur, quia omnia delicta quae condemnantur, ex illius unius imitatione commissa sunt; eadem causa est cur ex uno delicto etiam ad justificationem duci intelligantur, quia omnia delicta quae justificatis remittuntur, ex illius unius imitatione commissa sunt. Sed hoc videlicet non intelligebat Apostolus cum dicebat, Judicium quidem ex uno delicto in condemnationem, gratia vero ex multis delictis in just
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ habemus inuitẽ. ⁊ sangus sħu filii eius
purgabit nos ab om̃i delicto. Item alio loco. Si
testimoniũ inquit hõim accipimus. testimo¬
niũ dei mauis ẽ. qr hoc est testimõium d̾i Qui
crediderit infiliũ dei hr̃ testimoniũ insemet

Expanded text:
etatem habemus in inuicem et sanguis Iesu filii eius etatem habemus in inuicem et sanguis Iesu filii eius purgabit nos ab omni delicto. item alio loco: si testimonium, inquit, hominum accipimus, testimonium dei maius est, quia hoc est testimonium dei. qui credideri
Abbreviated transcription (Latin):
inquẽ modo ñ uidentes cirditis. Q uem cũ uideri¬
tis exultabitis gaudio menarrabili. ⁊ honora¬
to gaudio ꝑcipientes testam̃tũ fidei salutem
aĩaꝵ ur̃aꝵ. Item alio loco. uos aũ inqͥt genus
electum. regale sacerdotiũ. gens sc̃a ppłs m ad¬
optione ut uirtutes enuntiemꝰ eĩ qui uos de
tenebris uorauit in admirabile lumẽ suum
ꝓ iniustis ut nos adducat ad d̾m. Item cũ cõ¬
nemorasset marha noe octo hõies saluos fac¬
tos. sic ⁊ uos inquit siluili forma bapĩna sal¬
uos facit. Abhac gͦ salute ⁊ lumine alieni sc̃
ꝑ uisli. ⁊ inꝑditione acl tenebris remanebũt.
nisi ꝑ adoptionẽ ppło dei fu̾int sociati. tenentes
xp̃mi passũ iustũ ꝓ ĩiustis. ut eos adducat ad
d̃m. Exepła etiã iohis hec mͥ occurrũt que huic
q̃stioni necessaria uisa st̃. Qd̾ si in lumine in¬
quit ambislauerimus sic̃ ⁊ ip̃e ẽ inlumsne soci¬

Expanded text:
in quem modo non uidentes creditis, quem cum uideriin quem modo non uidentes creditis, quem cum uideritis exultabitis gaudio inenarrabili et honorato gaudio percipientes testamentum fidei, salutem animarum uestrarum. item alio loco: uos auteminquit, genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptione, ut uirtutes enuntietis eius qui uos de tenebris uoeauit incipiunt admirabile lumen suumpro iniustis, ut nos adducat ad deum. item cum commemorasset in arca Noe octo homines saluos factos: sic et uos, inquit, simili forma baptisma saluos facit.fab hac ergo salute et lumine alieni sunt paruuli et in perditione ac tenebris remanebunt, nisi per adoptionem populo dei fuerint sociati tenentes Christum passum iustum pro iniustis, ut eos adducat ad deum. Ex epistola etiam Iohannis haec mihi occurrerunt, quae huic quaestioni necessaria. uisa sunt. quodsi in lumine, inquit, ambulauerimus, sicut et ipse est in lumine. soci
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i creature. Et qui crediderit ⁊ baptratus fu̾it
salus erit. Qui ũo ñ crediderit ⁊dempnabitur
Qiuis aũ nesciat credere ẽẽ infantib baptriari.
nõ credere aũ nõ baptitari. Exiohãnis añ eunͣgłi¬
o qmuis tã ñ nulla posũimus. attende ista io¬
hannes bap̃ta de stio. Coce agius dei ecce qui
coslit pcc̃a mundi. Et ip̃e de serp̃o. Qui de outb
meis sũt nocem meã audiunt. ⁊ ego noui illas
et sequunt᷑ me. ego uitam et̾̃nam do sllid ⁊ nõ ꝑi¬
ꝑibunt. uitam em̃ eternã quãus dabit ouib
nõ hẽbunt. Item alio loco. Ego sũ ina ueritas ⁊ u¬
ta. Nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑ me. Hanc dectri¬
uã suscipientes apłi. uide quanta ꝯtestatione
declarent. Petrus in prima epta. Bñdictusest
incelis uobis qui inueritate dei ⁊ũsamini ꝑfi
dem in salutem paratã palam fieri intemꝑe no¬
uissimo. ⁊ paulo post Inueniamini in qͥt iu
laudem ⁊ honorem shũ xp̃i quẽ ignorabatis

Expanded text:
aturae. qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit; qui uero non crediderit, condemnabitur. quis autem nesciat credere esse infantibus baptizari, non credere autem non baptizari? ex Iohannis autem euangelio quamuis iam nonnulla posuerimus adtende etiam ista. Iohannes Baptista de illo: cccc agnus dei, ecce qui tollit peccata mundi; et ipse de se ipso: qui de ouibus meis sunt uocem meam audiunt, et ego noni illas et secuntur me; et ego uitam aeternam do illis et non periipiunt. peribunt; uitam enim aeternam, quam suis dabit ouibus, non habebunt. item alio loco: ego sum uia, ueritas et uita; nemo uenit ad patrem nisi per me. Hanc doctrinam suscipientes apostoli uide quanta contestatione declarent. Petrus in prima epistola: benedictus est. in caelis uobis, qui in ueritate dei conuersamini per fidem in salutem paratam palam fieri in tempore nouissimo. et paulo post: inueniamini, inquit, in laudem et honorem Iesu Christi, quem ignorabatis,
Abbreviated transcription (Latin):
rinthios: ꝑ hõiem mors iebi oĩno aĩe mortẽ acci¬
pere ñ simint᷑: qr de resurrõne corꝑis agebatur que
morti corporis ẽ contraria. Ideo etiam sela mors ibi
ꝑ hoĩem fcã ⁊memorata ẽ. Non etrã pcc̃m qr nõ age
moniũ in quo ait. ẜunũ hoĩem pcc̃m intrauit m
mundũ. ⁊ ꝑ pcc̃mmors. conari eos quidẽ maliam
nouam detorq̃re oppintonem tuis literts ĩ uinasti
s quid nam illud sit qd̾ inhiis u̾bis opinentur
tatiusti. Quantũ aũ exaliis cõperi hoc ibi sentiunt
qd̃ ⁊ mors iłła que illic ꝯmemorata ẽ ñ sit corꝑis.
qm nolunt adam peccando meruisse. s aĩe que in
ip̃o pcc̃o fitt ⁊ ip̃m pcc̃m. ñ ꝓpagatione ĩ alios hõi¬
nes expͥmo hoĩe. s exmutatõe transisse Hinc enĩ

Expanded text:
hios \'per hominem mors', ubi omnino animae mortem accipere non sinuntur, quia de resurrectione corporis agebatur, quae morti corporis est contraria. ideo etiam sola mors ibi per hominem facta commemorata est, non etiam peccatum, quia non agebmonium, in quo ait: per unum hominem peccatum intrauitin mundumetper peccatum mors, conari eos quidem in aliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, sed quidnam illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt, \'quod et mors ista, quae illic commemorata est, non sit corporis, quam nolunt Adam peccando meruisse, sed animae, quae in ipso peccato fit, et ipsum peccatum non propagatione in alios homines ex primo
Abbreviated transcription (Latin):
mileni hẽant sacietatem qua illis qͣdraginta
dieb helias ex calice aque. ⁊ excollide panes sine
cibo uixit. aut si t his sustentacalis opus ẽ ita inr
radiso fortasse pascuntur. Sicut adam priqm̃ põ
pcc̃m exunide exire meruisset. habebat enĩ qͣntum
eristimo. ⁊ delignoꝵ fructib refectionẽ cont᷑ defit¬
tronem ⁊ eligno iite stabilitatem cͣ uetustatem
Pret hoc aũ quod puiens d̾s dixit. terra es ⁊ in
terram ibis qd̵ nisi de morte corporis quo in tenu¬
gi possit ignorꝰ. sunt ⁊ alia testimonia quib eni¬

Expanded text:
milem habeant satietatem illis quadraginta milem habeant satietatem illis quadraginta diebus, quibus Helias ex calice aquae et collyride panis sine cibo uixit; aut, si et his sustentaculis opus est, ita in paradiso fortasse pascuntur sicut Adam, priusquam propter peccatum inde exire meruisset. habebat enim, quantum existimo, et de lignorum fructibus refectionem contra defectionem et de ligno uitae stabilitatem contra uetustatem. Praeter hoc autem quod puniens deus dixit: terra es et in terram ibis, quod niside morte corporis quomodo intellegi possit ignoro, sunt et alia testimonia, quibus eui
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis p̃stitit. qd̾ ꝑ tot annos nõ sũt aitrita qͥd mi¬
rum si obedienti homini euisdẽ potentia p̃staretur
ut aĩale hoc ẽ mortale hñs corpus hrẽt i eo quẽ¬
dam statũ. quo sine defectu ẽẽt. anuosus tpr quo
deuis uelletia mortalitate ad ĩmortalitate sñ me
dia morte uenturus. Sicut enĩ hec ip̃a caro qm̃
nũc hñs. ñ ideo ñ ẽ uulierabilis. qr ñ ẽ neccent
uulneretur. sic illa ñ ideo ñ fuit mortalis. qt̃ nõ
erat necc̃e ut moreret᷑. Talem puto hĩtisdinem
ad huc incorpore aĩali. atq mortali ⁊̃ illis qui
sũ morte hinc translati sũt fuisse contessã. neꝙ
enĩ enoch ⁊helyas ꝑ tamslongã etatẽ senectute
marruerunt: nec tam credo eos iam intiã spirita¬
lem qualitatẽ corporis ꝯmutatos qualis ĩ resinõ¬
fortasse. nechits cibis egent qui sui ⁊ssiptione
resiciunt. s ex quo translati st̃ itauiuunt ut si¬

Expanded text:
mentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita, quid mimentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita, quid mirum si oboedienti homini eiusdem potentia praestaretur, ut animale, hoc est mortale, habens corpus haberet in co quendam statum, quo sine defectu esset annosus, tempore quo deus uellet a mortalitate ad inmortalitatem sine dia morte uenturus? sicut enim haec ipsa caro quam nunc habemus non ideo non est uulnerabilis, quia non est necesse ut uulneretur, sic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. talem puto habitudinem adhuc in corpore animali atque mortali etiam illis, qui sine morte hinc translati sunt, fuisse concessam. neque enim Enoc et Helias per tam longam aetatem senectute marcuerunt, nec tamen eos credo iam in illam spiritalem qualitatem corporis commutatos, qualis in resurrefortasse nec his cibis egent, qui sui consumptione reficiunt, sed ex quo translati sunt ita uiuunt, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
et corpꝰ in quo ereatus ẽ aĩale qui sumus tam̃ sifi
peccasset incorpus fũat sprritale muitandus ⁊ mil
lã incorruptionem que fidelib ⁊ scĩs ꝓmtcitur
sine mortis ꝑiculo transiturus. Cuĩ rei desid̾u
nos hr̃e ñ solum ip̃i sentimus ĩ nobis. ueñ ⁊̃ mo¬
uente apło agnoscimus. Ubi ait. Et enĩ uhic ĩgte¬
miscimus hĩtacielũ nr̃m qd̾ de celo ẽ suꝑinduꝰ cu¬
pientes. si tam̃ induti ne midi inueniamim Etem̃
inhachĩtatione ingemscint graua¬
tĩ. quo utolum expoliari. s supuestiri ut abfosteat᷑
mortalis uita. Pmde si nõ peccasset adam ñ erat
exspoliandus corpore. s supuestiendus ĩmortali¬
tate ⁊ incorruptõe. ut absorberet᷑ mortalea uita.
id ẽ ab ammali insp̃itale transiret. Nreq.n. metu¬
endũ fuit. ne forte st diuitiꝰ hic uiu̾et in corpe aĩali
senectute grauaret᷑. ⁊ paulatim ueterescendõ ꝑueni¬
ret ad mortẽ. Si enĩ ds iscłitaꝵ uestim̃tis ⁊̃ caltra¬

Expanded text:
et corpus, in quo creatus est, animale gestaret, tamen, si non peccasset, in corpus foret spirituale mutandus, et in illam incorruptionem, quae fidelibus et sanctis promittitur, sine mortis periculo transiturus. Cujus rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, verum etiam monente Apostolo agnoscimus, ubi ait: Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes, si tamen induti, non nudngemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauaretur et paulatim ueterescendo perueniret ad mortem. si enim deus Israhelitarum uestimentis et calcia
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur in quo uno hõie omĩs pectauerunt: quid
etram ista manifestatione manifestius nempe
legimus iustifitari in xp̃o qui credunt i eũ. ⁊ pt
ceciltã ⁊municatõem ⁊ inspiratõem gr̃e spnce¬
et uintent᷑ sc̃i enis. legaturm taleauqd dehus
qui sc̃õs eius imitatis: Ntrũ quisqͣm dictus sit
qd in abraͥam dicm̃ benedici. si cutei demn e. hene¬
carnem qd̾ manifestius d̾r: cũ hoc sdem ita dicit᷑ bũ¬
ditentur insemine tuo om̃s gentes. Sictũ aũiquẽqt̃
dunius elocruis peccasse ist peccare in diabolo. cu eũ
Qd̾ tñ cũ apłs de pͥmo hõĩe dixerit in quo om̃t pec¬
cueriuit adhuc de pcc̃i ꝓpagine disceptatur. ⁊ neseio
qua nebula mmiitationis opponit᷑. attende ⁊̃ q̃ sequint᷑
Qumi enĩ dixisset inquo om̃s peccatietũt secutii ad¬
appcit usꝙ enĩ ad legem pctm̃ ĩ mundo fuit. hc ẽ
qr ne lex potuit auferre peccatium. que sicbnitauet
ut magis hñdaret peccatũ Siue naturalislex inqua

Expanded text:
ligitur, in quo uno homine omnes peccaverunt, quid etiam ista est manifestatione manifestius? Nempe legimus justificari in Christo qui credunt in eum, propter occultam communicationem et inspirationem gratiae spiriet imitentur sancti eius. legatur mihi tale aliquid de his, qui sanctos eius imitati sunt, utrum quisquam dictus sit quod in Abraham dicimur benedici, sicut ei dictum est: benecarnem. quod manifestius dicitur, cum hoc idemitadicitur: benedicentur in semine tuo omnes gentes. dictum autem quemquam diuinis eloquiis peccasse uel peccare in diabolo, cum eum tolus de primo homine dixerit — in quo omnes peccauerunt —, adhuc de peccati propagine disceptatur et nescio qua nebula imitationis obponitur. Adtende etiam quae secuntur. cum enim dixisset: in quo omnes peccauerunt, secutus adiunxit: usque enim ad legem peccatum in mundo fuit, hoc est, quia nec lex potuit auferre peccatum, quae subintrauit ut magis abundaret peccatum, siue naturalis lex, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i ĩ multos hñdauit ñ magis multos
.i. missto plures hõies. Neq enĩ plures uistificã¬
tur qͣm condempnant᷑. s multo magis hñdauit.
Adam quippe exuno suo delicto multos genuit
ginale in quo nati sũt addiderunt gr̃a sua soluit
atq donauit. qd̾ eiudentius iitonseqñtib dic̃.
uetũ allud diligentius ĩtuere qd̃ ait obuns

Expanded text:
isti in multos abundavit. » Non magis multos, id est multo plures homines neque enim plures justificantur, quam condemnantur, sed multo magis abundavit. Adam quippe ex uno suo delicto reos genuit; Cginale in quo nati sunt, addiderunt, gratia sua solvit atque delevit. Quod evidentius in consequentibus dicit. Verum illud di
Abbreviated transcription (Latin):
quo dcm est. mortificate nĩbra ur̃a q̃ sũt suꝑt̾ram
s hxo ntodo corpus pp̃ iustictam mortificat᷑. nõ ꝓpt̾
petm̃. ut enĩ ꝯperem᷑ iustitiã mortificamiꝰ m̃bra nr̃a
que sũt suꝑt̾ram. aut si putant id̾o additũ pp̃ ꝑtc̃mu

Expanded text:
quo dictum est: mortificate membra uestra quae sunt super terram. quo dictum est: mortificate membra uestra quae sunt super terram. sed hoc modo corpus propter iustitiam mortificatur, non propter peccatum; ut enim operemur iustitiam, mortificamus membra nostra quae su
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corruptionam q̃ in scõꝵ resurrone ꝓmittit᷑. sotat
enĩ mortale qmͣuis ñ moriturũ sicut hoc nt̃m pot̃
ut ita dicam ẽẽ egrotalule qm uis ñ egrotaturũ
cuiꝰ enĩ caro ẽ que egrotare ñ possut ⁊̃ si Aliquo
casu pnusqͣm egrotet occumbat:. Sic ⁊ illud corpus
iam erat mortale. qͣm mortalitatema fuerat absum¬
ptura mutatio met̾nam incorruptõem. si iulp̃te
iusticia .i. obedientia ꝓmaneret. S ip̃m mortale ñ
hunit añ pcc̃m. Nõ ait qui suscitauit xp̃m iħm amor¬
tius utuificabit ⁊ mortua corpora ura cũ supͣ dpcis¬
set corpus mortuũ set uiuificatit inqͥt mortalia co¬
pora ur̃a. ut scilicet iam ñ solũ nõ fuit mortua. sec nec
mortalia. cũ animale resurget insp̃itale. ⁊ mortalelur
induet ĩ mort alitatem. ⁊ ab forbelut᷑ moitalea itta
Mirum si aliqͥo q̃ritur hac manifestatc̃e liquidns
nisi forte audiendũ ẽ qd̾ huic ꝑspicuitati contͣdicit᷑.
ut mortuũ corpus scd̃m illũ modũ hic intelligimꝰ

Expanded text:
 poterat esse mortale, quamuis non moriturum, sicut hoc nostrum potest, ut ita dicam, esse aegrotabile, quamuis non aegrotaturum. cuius enim caro est, quae non aegrotare possit, etiamsi aliquo casu priusquam aegrotet occumbat? sic et illud corpus iam erat mortale. quam mortalitatem fuerat absumptura mutatio in aeternam incorruptionem, si in homine iustitia, id est oboedientia, permaneret; sed ipsum mortale non habuit ante peccatum; nunc ait: Qui suscitavit Jesum Chrtuis, vivificabit mortua corpora vestra, cum supra dixisset corpus mortuum; sed vivificabit, inquit, et mortalia corpora vestra, ut scilicet jam non solum non sint mortua, sed nec mortalia, cum animale reinduet inmortalitatem et absorbebitur mortale a uita. Mirum si aliquid quaeritur hac manifestatione liquidius. nisi forte audiendum est, quod huic perspicuitati contradicitur, ut mortuum corpus secundum illum modum hic intellegamus,
Abbreviated transcription (Latin):
pus quidem adhuc pc̃ci meritũ gerere qd̃ conditio¬
ni mortis obstrictũ ẽ: set iͥ am fi decepisse uiuere
p̃p iustitiam fidei qui ⁊ ip̃e is hoĩe fuerat quadã
morte infidelitatis extinctus. Nõ gͥ in qͥt paꝵe uob¬
qd̃ incorpore p̃p̃ pcc̃m moriuo: iam pp̃ iusticiam
ur̃ uran sp̃c uiuit. nec ideo de uita quoq ip̃ius cornis
desperetis. si enĩ sp̃c eius qͥ suscitauit xp̃m amoituis¬
hĩtat inuobis: qui suscitauit xp̃m ih̃mamortuis¬

Expanded text:
pus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condiciopus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam morte infidelitatis exstinctus. \'non igitquod in corpore propter peccatum mortuo iam propter iustitiam uester spiritus uiuit, nec ideo de uita quoque ipsius corporis desperetis. si enim spiritus eius qui suscitauit Christubitat in uobis, qui suscitauit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m pp̃ faciendam iusticiam. Nunc u̾o mortuũ
quidem corporis meritũ pcc̃i. uite aũ sp̃c meritũ
iusticie. Quo cura si ut ditbitari nõ pot̃: sp̃c uita
ẽ pp̃ iusticiam. hoc ẽ m̾ito iistitte. ꝓfecto corpus
delligere debemius. ant possimius. si aꝑtissimum
scripture sensũ ñ ꝓ arbitrio ꝑuertere ac detorquere
conamur. Huio etiã uectoꝵ ꝯseq̃ntiũ lum̃ accẽ¬
dit. cũ enĩ p̃sentis temꝑis grãm det̾minans di
scd̃m int̾iorem hoĩem cepta renouatõe infite ius¬
titiam rospitamus. Tamẽ ne humana ignoran¬
tia de tesurrõne corpis nich̃ sparet. etiã ip̃m qd̃
pp̃ meritũ pcc̃i inp̃senti seculo dixerat mortuũ
mnfacturo pp̃ iusticie m̃itũ ditit uiuificandum.
netsit̃ tantũ exmortuo uiuũ fiat. Uerũ ⁊̃ exmor¬
tali in mortale qmͣqͣm itaq utrear ne res manife¬
parũ se hr̃e beneficiũ degr̃a xp̃i: qua netͣtriomori
turi sũt inxp̃o corpore. Attendere quippe debent cor¬

Expanded text:
pter faciendam iustitiam. nunc uero et mortuum quidem corporis meritum peccati, uitae autem spiritus meritum iustitiae. quocirca si, ut dubitari non potester iustitiam\', hoc est merito iustitiae, profecto \'corpuintellegere debemus aut possumus, si apertissimum scripturae sensum non pro arbitrio peruertere ac detorquere conamur? huic etiam uerborum consequentium lumen accedit. cum enim praesentis temporis gratiam determinans dicsecundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam ex mortali inmortale. Quamquam itaque uerear, ne res manifeparuum se habere beneficium de gratia Christi, quia necessario morituri sunt corpore. adtendere quippe debent cor
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nos detinent a poc̃orib mulor
titis imputentus studio tñ tuo marcellineka¬
rissime quo nobis es gratior atq iocundior du¬
tius ẽẽ debitor nolui. atq ut uerũ dicam ñ potui
sic enĩ me ꝯpulit uł ip̃a caritas qua inunto ĩcõ¬
mutabili unũ sumus. ĩ uelius ꝯmutandi. nł
tumor ne mnte offenderem d̾m. qui tibi desid̾um
tale donauit. cui senuendo elli seruiam. qͥ dona¬
nit. sic inqͣm me ꝯpulit. sic dixxit ⁊ traxit᷑ ad dis¬
soluendas ꝓtantillis uirib q̃stiones quas m̾sai¬
bendo indyxisti. ut ea causa in aĩo mes paulispumn¬
ceret alias. donec aliqͥd efficerem quomi ¶ ne tue
uoluntati. ⁊ eoꝵ quib hec cure sunt ⁊ siñ suftia¬
ent̃. tam̃ obedient deleruisse constaret. Qui dñt

Expanded text:
ae nos detinent a peccatoribus catorum meritis imputemus: studio tamen tuo, Marcelline charissime, quo nobis es gratior atque jucundior, diutius esse debitor nolui, atque, ut verum dicam, non potui. Sic enim me compulit, vel ipsa charitas qua in uno incommutabili unum sumus in melius commutandi, vel timor ne in te offenderem Deum, qui tibi desiderium tale donavit, cui serviendo illi serviam qui donavit: sic, inquam, me compulit, sic duxit et traxit ad dissolvendas pro tantillis viribus quaestiones quas mihi scribendo indixisti, ut ea causa in animo meo paulisper vinceret alias, donec aliquid efficerem, quo me bonae tuae voluntati et eorum quibus haec curae sunt, etsi non sufficienter, tamen obedien
Abbreviated transcription (Latin):
rima uox dei. Audi isr̃t. Dñs deustis d̾s mriꝰ ẽ
In dent᷑ononio. Dñs solus deducebat eos ⁊ ñ
fuit cũ illis deus alienus. Item ibi uidete iudete
qm̃ ego sum deus. ⁊ nõ ẽ alius p̃terme. In exodo itẽ
Non erunt tibi dii alii absq me. ⁊ sacrificans di¬

Expanded text:
rima vox Dei, Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est rima vox Dei, Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est . In Deuteronomio, Dominus solus deducebat eos, et non fuit cum illis Deus alienus . Item ibi, Videte, videte quia ego sum Deus, et non est alius praeter me . In Exodo item, Non erunt tibi dii alii absque me . Item, Sacrificans di
Abbreviated transcription (Latin):
deo. ⁊ depotentia. ⁊ inuisbilitate uł equalitate filii
cũ patre ⁊ sp̃c scĩ deitate. que trinitas ip̃is nolentib
unus ẽ tam̃ deus talia testimonia ponentur. ut si
contentionis tenebras nõ amauerint lucẽ necesse
ẽ uideant u̾itatis. Et ne quempiã moueat qd̃ dixi¬
mus eccl̃ie crem̃ta ꝑ om̃s scripturas fuisse ꝓmissa
hoc certissimũ docim̃tum ẽ. qr catholica fides nuumqͣ
tur. extlia innocentũ. ⁊ ꝓscriptiones miseroꝵ. ⁊ tor¬
menta ⁊ opp̃ssiones captiuoꝵ. S iudeo quosdam
contradictiones ꝑturientes ⁊ donatistaꝵ nõbis
obicere ꝑsecutiones. quoꝵ furor legib molentrã
fecit. ⁊ logib ista ꝓpessi sunt. Nani si quos exeis
cathecolica mater pio sumi suscepit sine ulla bãpi
ĩuiria sine ulla honoris iactura. sine ulla sp̃c
scĩ contumelia ut qui uoluntate comũsi sũt. do¬
lerent tamẽ qr diii eos latuit eccłia catholica. ł ca¬

Expanded text:
Deo, et de potentia, et invisibilDeo, et de potentia, et invisibilus sancti deitate, quae Trinitas, ipsis nolentibus, unus tamen est Deus, talia testimonia ponentur, ut si contentionis tenebras non amaverint, lucem necesse sit videant veritatis. Et ne quempiam moveat quod diximus, Ecclesiae crementa per omnes Scripturas fuisse promisshoc certissimum documentum est quia catholica fides nunquamtur exsilia innocentium, et proscriptiones miserorum, et tormenta et oppressio captivorum. Sed video quosdam contradictores parturientes, et Donatistarum nobis objicere persecutiones, quorum furor legibus violentiam fecit, et legibus ista perpessi sunt. Nam si quos ex eis catholica mater pio sinu suscepit, sine ulla baptismi injuria, sine ulla oneris jactura, sine ulla Spiritus sancti contumelia: ut qui voluntate conversi sunt, dolerent quia diu eos latuit caritas. Catholica
Abbreviated transcription (Latin):
occuparet. S ubi fraudis illĩ calliditas ꝑpru¬
dentes ⁊ p̾batissimos uiros ẽ agnita. itã omou¬
sion confirmatum ẽ ut iuix ariminenses reliqͥas
ad ꝓbandos catholicos remansisse cernamus. sꝑ¬
sam urbem ariminũ ubi hoc fraudis negotium
gestum ẽ. un potius c̃cinnatũ. si cõplacet cõsilamꝰ¬
S utrũ ip̃ius secta habeat ep̃m nescio. Nam de
medio lano liberius astruam ubi auxent̾ns sec¬
tesite uenena ut callidus artifex fudit. cuius¬
n post̾ior ambrosius dogmna ita destruxit sp̃u sc̃o
repletus ut nom̃ eius post mortẽ in ip̃a urbe de
memoria uiuentiũ raderetur. ⁊ uelut quoddã
contagium es uocabulum habeatur. O qutẽ am¬
brosism ⁊ angusti tũc grattani fides firmata ẽ.
runt. Non enĩ omps d̃s qui ꝑ om̃s scripturas.
heresib dcm̃ sit. Ceterum inconseq̃ntib adiuiiã¬
te deo. qui ⁊ cor instruit ⁊ linguã regit ⁊ de imo

Expanded text:
occuparet. Sed ubi 536 fraudis illius calliditas per pruoccuparet. Sed ubi 536 fraudis illius calliditas per prudentes et probatissimos viros est agnita, ita homousion confirmatum est, ut vix Ariminensis reliquias ad probandos catholicos remansisse cernamus. Ipsam urbem Ariminum, ubi hoc fraudis negotium gestum est, vel potius concinnatum, si complacet, consulamus. Utrum ipsius sectae habeat episcopum nescio: nam de Mediolano liberius astruam, ubi Auxentius sectae suae venena ut callidus artifex fudit: cujus posterior Ambrosius dogma ita destruxit, Spiritu sancto repletus, ut nomen ejus post mortem in ipsa urbe a memoria viventium raderetur; et velut quoddam contagium ejus vocabulum habeatur. Per quem Ambrosium et Augusti tunc Gratiani fides firmata est, nim omnipotens Deus; qui per omnes Scripturas haeresibus dictum sit. 4. Caeterum in consequentibus, adjuvante Deo, qui et cor instruit, et linguam regit, et de uno
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani. Qui d̾electo deo auctoꝵ suoꝵ nomĩa
uenerantur doceat is qno mousion incatholicos
gentib luce clarnus ĩnotuisset ut heresim suam
quoquo modo fouendam arbitrarentur arriani.
possent ip̃a dm̃ u̾ba de euuangelio eradere .i. ego
et pater uũ sumꝰ. Quodut dt̃m ẽ uerbum euer¬
bo translatum omousion patres statuerunt. Qd̾
aũ apud imꝑitos astruunt multis debere credi
an paucis eo quod incenũ contiliũ trecentis decẽ
et octo patrib celebratum ẽ. Arminense u̾o in oc¬
tagentis trignita iactitant congregatũ isbi omou¬
sion callidi homines apud imꝑitos int̾polare
conati sũt. compendio referam. Ecce omousion
inpautis obtinuit ut ceteris ep̃is ꝑtocius orbis
spatia constitutis sit ĩ notuisset ut eius se confes¬
sione gaudeant decorari. Quod si post̾ius arimi
gatum ẽ. ut eius secte ep̃i ꝑ orbem misttiplica¬
rentur ppłi crescerent. talis fides etiam ip̃a ĩpena

Expanded text:
Christiani, qui derelicto Deo, auctorum suorum nomina Christiani, qui derelicto Deo, auctorum suorum nomina venerantur. Doceat is qui homousion in catholicos gentibus luce clarius innotuisset, ut haeresim suam quomodo fovendam arbitrarentur Ariani, possent ipsa Domini verba de Evangelio eradicare; id est, Ego et Pater unum sumus: quod ut dictum est verbum e verbo translatum, homousion Patres statuerunt. 3. Quod autem apud imperitos astruunt, multis debere credi, an paucis; eo quod Nicaenum concilium in trecentis decem et octo Patribus celebratum est, Ariminense vero in octingentis triginta jactitant congregatum, ubi homousion callidi homines apud imperitos interpolare conati sunt, compendio referam. Ecce homousion in paucis obtinuit, ut caeteris episcopis per totius orbis spatia constitutis sic innotuisset, ut ejus se confessione gaudeant decorari. Quod si posterior Arimigatus est, ejus sectae episcopi per orbem multiplicarentur, populi crescerent, talis fides etiam ipsa imperia
Abbreviated transcription (Latin):
preusdebat. qui sub̾am deitatis intersecare nõ
biabitat qͣm ⁊ sabellius male conumixititar¬
uus sceleratius seꝑauit. Oportet naniq sabel¬
lurmi pr̃is filii ꝙ ꝑsonam sedernere ⁊ airium
deltatis subam in nullo penitus seꝑari. e agñ
sane crimen fidei putant applicari catholio
cum eis̃ alumpnos omousianos ut lim sub¬
duulsarũ heresium auctores sui nois sectam
discipulis pdicandam eẽ censuerĩt Sit̃ simons¬
ani a symone. menandriandi a menandro. marai¬
oniste a martione. Ualentintaniste airalente mani¬
dxi amane nepotiani anepote. Et ut antiquas pe
ne iam defitientes hereses p̃termiitam nouellas in¬
terim nominabo. ut sunt sabelliani a sabelli. ar¬
riani ab arrio. eimomiiani ab eitriomuo. macedo¬
nrani a macedonio. appollinariste ab appollinare
nestoriani anestorio. donatiste a donato. maxia¬
uiste amaximiano. Rogatiste a rogato. ⁊ si que
sũt alie que nomine tenus tm̃ nõ oꝑe dicuntͤ

Expanded text:
praevidebat, qui substantiam deitatis intersecare non praevidebat, qui substantiam deitatis intersecare non dubitat. Quia et Sabellius male conjunxit, et Arius sceleratius separavit. Oportebat namque Sabellium Patris Filiique personam secernere, et Arium deitatis substantiam in nullo penitus separare. Magnum sane crimen fidei putant applicari Catholicae, cum ejus alumnos Homousianos vel Unisubdiversarum haeresum auctores sui nominis sectam discipulis praedicandam esse senserunt. Sicut Simoniani a Simone, Menandriani a Menandro, Marcionistae a Marcione, Valentinianistae a Valente, Manichaei a Mane, Nepotiani a Nepote; et ut antiquas et pene jam deficientes haereses praetermittam, novellas interim nominabo: ut sunt Sabelliani a Sabellio, Ariani ab Ario, Eunomiani ab Eunomio, Macedoniani a Macedonio, Apollinaristae ab Apollinare, Nestoriani a Nestorio, Donatistae a Donato, Maximianistae a Maximiano, Rogatistae a Rogato; et si qui sunt alii qui nomine tenus tantum, non opere dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti contͣ omousron opponeudã putauit.
De talib ołim ꝓmuntiauit᷑ apłs dicens nesciẽ¬
tes de quib loquanturꝰ. neq de quib affirment.
St enĩ sciret quid omousion exgreco ĩ latrauĩ ex¬
primeretur laudare potius qͣm exꝓbrare conten¬
deret satres enĩ nr̃i trecenti decem ⁊eto. qr ad ar¬
rii itenena excludenda antidotũ huiꝰ uocabiali cõ¬
fecerunt. nõ extraneis uocib ab eiragłio usi st̃.
sed ubum eitetbo assumptũ facilius recte fidei
rõnem ñ dum intelligentib insinuare cura¬
runt. honto namq unius usia suba greco ser¬
mone appellatur. Consille euuangelii dc̃m. ⁊
inuenies hoc ẽẽ ore diuino ꝓlatum. Ego ⁊ pat̾
unũ sumꝰ. discute pluralem. ⁊ redi ad singula¬
tem substantie ueritatem. Nam qd̾ dixit ego
et pat᷑ unũ suits. patris suam q ꝑsonam cõ¬
tra sabellium quẽ p̾uidebat fututũ hereticũ
dicendo sumus. eẽntiam ꝓmislgauit ut discer¬

Expanded text:
dam putavit. De talibus olim praenuntiavit Apostolus, dicens: Nescientes de quibus loquantur, neque de quibus affirment . Si enim sciret quid homousion ex Graeco in Latino exprimitur, laudare potius quam exprobrare contenderet. Patres enim nostri trecenti decem 535 et octo, qui ad Arii venena excludenda antidotum hujus vocabuli confecerunt, non extraneis vocibus ab Evangelio usi sunt, sed verbum e verbo ad ritum facilius, rectae fidei rationem nondum intelligentibus insinuare curarunt. Homos namque unus, usia substantia Graeco sermone appellatur. Consule Evangelii dictum, et invenies hoc esse ore divino prolatum, Ego et Pater unum sumus . Discute pluralem, et redi ad singularem substantiae veritatem. Nam quod dixit, Ego et Pater unum sumus, Patris suamque personam, contra Sabellium, quem praevidebat futurum haereticum, dicendo sumus, sententiam promulgavit, ut discer
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ ymago inde mutata munsibslis dei qui ẽ
filius a patre genitus. uerbũ siue ratio uiuens.
qui erat semꝑ ⁊ erat apud d̾m ⁊ deus erat. nõ fc̃s
expatre ante secula. nõ assumptus postmcdũ ist
adoptatus infilium. nõ possessio uł fcura. s trea¬
tor ⁊ fc̃or oĩum. qui ẽ omta que pater ẽ. cui pat̾
om̃ia que ht̃ gignendo dedit. ⁊ qui accepit nas

Expanded text:
tus et imago indemutata invisibilis Dei, qui est tus et imago indemutata invisibilis Dei, qui est Filius a Patre genitus. Verbum, sive ratio vivens; qui erat semper, et erat apud Deum, et Deus erat, non factus ex Patre ante saecula, non assumptus postmodum vel adoptatus in filium, non possessione vel factura, sed creator et factor omnium: qui est omnia quae Pater est; cui Pater omnia qu
Abbreviated transcription (Latin):
ihm xp̃ms hõc testimoniũ conuenit trinitati qr
disertus. seturus. in contaminatus. cẽm habens uir¬
tutem ⁊ negas om̃ipotentem. qr uidexẽ ᷝ ͣ sp̃t scũs¬
nerit ip̃e arguet mundũ depc̃co. de iustitia. de tudi¬
tio. uides iudicem qui etiam ip̃m si digendumẽ
uindicat saluatorem. ⁊ audet ei quisqmͣ subtra¬
here dectatẽ. Et quid dicam ampltus dedeitate sp̃t
sc̃i quẽ ꝑtimescit dauid dicens. quo ibo aspirtuo.
tus actalis ẽ sp̃c scũs. in quo si quis blasphemau̾it
inuemiet eũ nõ sibi relaxantẽ. neq i isto seculo
neꝙ infuturo. fides eathlica.
N effabilem cciam diuinitatis substantiã ut na¬
taram humanis ubis exprimere inpossibilẽ est:
urtutemu sine fine magnitudinẽ. Elĩam incon
pure contingat ⁊ moiteat affectus. indicari aũ at
la natura que creata nõ est. dñationis potestas. bo¬
nitas naturalis. Pater mitiũ õium. cusa cuncto¬
rum. radixuiuentiũ. aquo ꝓredit fonsuste. uar¬

Expanded text:
m . Hoc testimonium convenit Trinitati, qudisertus, securus, incontaminatus, omnem habens virtutem . Et negas omnipotentem? Quia judex est Snerit, ipse arguet mundum de peccato, de justitia et de judicio . Vides judicem, qui etiam ipsum, si dicendum est, vindicat Salvatorem: et audet ei quisquam subtrahere deitatem? Et quid dicam amplius de deitate Spiritus sancti? quem pertimescit David dicens: Quo ibo, Domine, acludam, tantus ac talis est Spiritus sanctus, in quo si quis blasphemaverit, inveniet eum non sibi relaxantem, neque in isto saeculo, neque in futuro. Fides catholica. 10. Ineffabilem illam Divinitatis substantiam vel naturam humanis verbis exprimere impossibile est: ivirtutem, sine fine magnitudinem, gloriam inconspurae contingat et moveat affectum, indicari autem atla natura quae creata non est, dominationis potestas, bonitas naturalis. Pater initium omnium, causa cunctorum, radix viventium: a quo procedit fons vitae, vir
Abbreviated transcription (Latin):
urrauit ꝑ semet ip̃m. Si de patre accipitur uisibĩt
erit. si dẽfilio maior illo nõ erit pat̾. In eungelio.
Ut om̃s honorificent filũ sicut honorificant patrẽ.
Et qr ht̃ qui eum misit. het missto nõ ẽ deloco ĩ locũ
uam ⁊ sol ititit radios ⁊ nõ a se separantur. tem
Sicut pater inuificat mortuos. ita ⁊ filius quol iuslt

Expanded text:
um dicens . Si de Patre accipitur, visibilis erit; si de Filio, major illo non erit. Pater in Evangelio, Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . Et quia habet qui eum misit, haec missio non de loco in locum. Nam et sol mittit radios, et non a se separatur. Item, Sicut Pater
Abbreviated transcription (Latin):
tatur integritas qͣm ratione ip̃a
forsitan. ⁊ p̃dicatione cessante oc¬
ne credentiũ ignorat qd̃ hereses omñs decafholi¬
ca exierunt tanqm sarmenta inutilia de uite ꝓiecta.
p̃a aũ manet mradicesita in uite sua ĩ caritate
sa. porte iferoꝵ nõ p̃ualebunt adu̾sus eam. Ee¬
clesia una. eccłia uera. eccłia catholica. contͣ om̃s
hereses pugnans. inpugnari potesti expugnan ũ
potest. de qua salomon incanticis canticoꝵ exꝑso¬
na xp̃i ad suam sponsam qͣm eccl̃iam credimũs
ditit.lcce ꝓxnira mea tanqͣm lilium ĩmedio spi¬
naꝵ. Quia aduersarũ heresium dogmatib eiusin¬
tegritas tanqͣm sꝑuus condie pungitur ut contra
hostes suos ingilans exerceatur donet emniens tan¬
quam liliũ in capite sponsi sui candore ip̃o decore¬
tur etum quia quidã ꝓprio sp̃u actus eiusfidei
cultores omousianos. ict imi sitbstantianos uocã¬
dos ee p̃sumpsit. eius impericie. tantus enĩactal

Expanded text:
tatur integritas: quam rationem, ipsa forsitan praedicatione cessante, ocne credentium ignorat quia haereses omnes de Catholica exierunt, tanquam sarmenta inutilia de vite projecta? Ipsa autem manet in radice sua, in vite sua, in caritate sua, et portae inferorum non praevalebunt adversus eam . Ecclesia una, Ecclesia vera, Ecclesia catholica, contra omnes haereses pugnans, pugnare potest, expugnari non potest: de qua Salomon in Canticis canticorum, ex persona Christi suam sponsam, quam Ecclesiam credimusdicit: Ecce proxima mea tanquam lilium in medio spinarum : quia diversarum haeresum dogmatibus ejus integritas tanquam spinis quotidie pungitur, ut contra hostes suos vigilans exerceatur, donec eminens tanquam lilium in capite sponsi sui candore ipso decoretur. 2. Verum quia quidam, proprio spiritu actus, ejus fidei cultores Homousianos vel Unisubstantianos vocandos
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃i sco. Pomo uctus ẽ nõ deus. Itẽ aname. qͣre
temptauit sathanas cor tuũ mentiri tespũi scõ.
At infert. Nõ es mentitus hõib sed deo. Item. I
dicit sp̃e sc̃s. Segregate mͥ pailũ ⁊ barnabam. m̃
ministerio quo uocaui eos. Hic nec prĩs ⁊ filii
inducit ꝓsoriam qd̃ sanus tam̃ intellectus nõ
et sanguine suffecato. Numquid hec iussio sine pa¬
tre ⁊ falio fcã ẽ Item ibi. Dixit aũ sp̃t petro. Hxesur¬
gcensitade cum illis. qr ego cos misi adte. Nimiꝙ
nusi trrator iꝑat creature. Item ibi. Amileto aũ
paidus mittens ephesi comtbcauit pbros ⁊ maio¬
pes natu. Et post multam exhortationẽ intulit.
Attendire gregeni ⁊p̃i. in quo uos sp̃t scũs constitu¬
it epõs. Numquid abhac constitutione sacerdotũ
sepatur pat᷑ ⁊ filius. Paulus ad romanos. Sp̃c ui
am hoc pat᷑. hc fllius. Ubi supͣ. Si aũ sp̃c eius qui
suscitauit xp̃m a mortuis habitat in uobis. qua¬
lis hit deus ẽ qui carnẽ creatoris amortius suscita¬

Expanded text:
tem Ananiae: Quare tentavit Satanas cor tuum, mentiri te Spiritui sancto ? Et infert: Non es mentitus hominibus, sed Deo . Item: Haec dicit Spiritus sanctus: Segregate mihi Saulum et Barnabam, in ministerio quo vocari eos . Hic nec Patris nec Filii inducit personam, quos tamen sanus intellectus non et sanguine . Nunquid haec jussio sine Patre et Filio facta est? Item ibi: Dixit autem Spiritus Petro: Exsurgens vade cum illis, quia ego eos misi ad te . Nunquid nisi creator imperat creaturae? Item ibi: A Mileto autem Paulus mittens Ephesum, convocavit presbyteros et majores natu ; et post multam exhortationem intulit: Attendite gregem Christi, in quo vos Spiritus sanctus constituit episcopos . Nunquid ab hac constitutione sacerdotis separatur Pater aut Filius? Paulus ad Romanos: Spiritusam . Hoc Pater, hoc Filius. Ubi supra: Si autem Spiritus ejus, qui suscitavit Christum a mortuis, habitat in vobis . Qualis hic est Deus qui carnem Creatoris a mortuis suscita
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ quẽ sentire poterat ⁊ quẽ sequi debẽbat
sibi ip̃e constituens. Inspirans ubi uult. diutdens
spc sap̃ie ⁊ intellectus. scientie. consilii iuituts et
timoris dei ꝑ quẽ pateragnoscitur ⁊ filius głificatirꝰ
ueꝙ enĩ dignũ ẽ aut filiũ aut fllium alic̃i defuisse
patri. autfilio sp̃m. Esset enĩ in maximis defraudata
diuinitas ⁊ uelut ngloriũ atꝙ indignũ duceret᷑
si uelut expenitentia atq p̃postero consilio deus ad
ꝓfectionis plenitudinẽ ꝑuenisset Qui potest capere
caprat. qui nõ dum potest oret ut capiat. credat ut

Expanded text:
et quem sentire poterat, et quem sequi debebat. sibi ipse constituens, inspirans ubi vult, dividens sapientiae et intellectus, scientiae, consilii, virtutis, et timoris Dei: per quem Pater agnoscitur, et Filius glorificatur. Neque enim dignum est, aut Filium aliquando defuisse Patri, aut Spiritum Filio: esset enim in maximis defraudata divinitas, et velut inglorium atque indignum duceretur, si velut ex poenitentia et praepostero consilio Deus ad perfectionis plenitudinem pervenisset. Qui potest capere capiat : qui nondum potest, oret ut capiat, credat ut
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ phibent deme. Nõ ait de nõbis. neduos
introduceret deos Inluca dixit adeos iħc . Hec sũt
uerba quelocutus sũ uobis. cũ adhuc eẽm uob̾cũ.
qm̃ necesse ẽ impleri om̃ia que scriꝑta sũt mlege
moysi ⁊ ꝓpħis ⁊ psalmis de me. Numqͥd excludit
patrem a testimoniis scupturaꝵ qr ⁊ hic ait deme.
de om̃potentia filii insalomone. Om̃ps sermotũ
gite deterra aquilonis. dicit dñs. eo qd̃ ex quatuor
que uos expoliauerunt. ꝓꝑter quod qui tangit uos
tanqͣm qui tangit pupillam oculi eius. ꝓpt̾ quod
tentes: Amos ꝓphã. dñs quitangit terram ⁊ mo¬
uet eam. ⁊lugebunt om̃s cõmorantes inea. Et as¬
cendet sicut fluuius egꝓpti. Qui edificat suꝑ celũ
ascensionem siram. ⁊ remissionem sitã suꝑ terram
cõfirmat. Qui uocat aquas maris. ⁊ effunidit eas
het filio intelliguntur cõuenire. qui descendens ter¬
ram tetigit. passione cõmouit ⁊ deterris ascenditĩ

Expanded text:
testimonium perhibent de me . Non ait, De nobis, ne duos testimonium perhibent de me . Non ait, De nobis, ne duos introduceret deos. In Luca dixit ad eos Jesus: Haec sunt verba quae locutus sum vobis, cum adhuc essem vobiscum: quoniam necesse est impleri omnias, et Psalmis, de me . Nunquid excludit Patrem a testimonio Scripturarum, quia et hic ait, De me? De omnipotentia Filii in Salomone: Omnipotens sermgite de terra aquilonis, dicit Dominus: eo quod ex quatuor quae vos exspoliaverunt. Propter quod qui tangit vos, tanquam qui tangit pupillam oculi ejus. Propter quod tentes? Amos propheta: Dominus qui tangit terram et movet eam, et lugebunt omnes commorantes in ea; et ascendet sicut fluvius Aegypti, qui aedificat super coelum ascensionem suam, et remissionem suam super terram confirmat:  Filio intelliguntur convenire? qui descendens terram tetigit, passione commovit, et de terris ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
Absconditi. Integra plenitudo. Ad philippenses. Qui
cũ informa dei eẽt constitutus. andis formã ⁊ ire¬
giuit par potestas. Adtimothm pͥma. Ut serues
mandatũ arreghensibile usꝙ ad aditentũ dñi iħu¬
xp̃i. quem sius temporib ostendet beatus ⁊ solus ꝑo¬
tens ⁊ cetera. Numquid quia dixit solus potens. ex¬
cluditur pater a potentia. Adtitum Illuxit aũ oĩ¬
b hominib gr̃a dei ⁊ saluatoris nr̃i iħu xp̃i  Ubi
supra. Expectantes beatam spem ⁊ aduentũ głie mag¬
ni dei ⁊ saluatoris nr̃i iħu xp̃i. Si aũ magnus deus
filius nicħ habet minus. Ubi supͣ. Cum aũ benig¬
nitas ⁊ humanitas illuxit saluatoris nr̃i hu xp̃i
xp̃o. Hic est uerus deus ⁊ uita eterna. In hoc testimo¬
nio q̃ui negat filio ꝑfectionem dei antrp̃s ẽ. petͥ
humanitati phibeat testimoniũ. sicut ip̃e seungłio
scd̃m ioħem ait. Scrutamini scripturas quautos
putatis in ip̃is uitam eternã habere ⁊ ille sũt qui

Expanded text:
absconditi . Integra plenitudo. Ad Philippenses: Qui cum in forma Dei esset constitutus . Audis formam, et negunt: par potestas. Ad Timotheum prima: Ut serves mandatum irreprehensibile, usque ad adventum Dominii, quem suis temporibus ostendet beatus, et solus potens , etc. Nunquid quia dixit, Solus potens, excluditur Pater a potentia? Ad Titum: Illuxit autem omnibus hominibus gratia Dei, et Salvatoris nostri Jesu Christi . Ubi supra : Exspectantes beatam spem et adventum gloriae magni Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi. Si magnus Deus Filius, nihil habet minus. Ubi supra: Cum autem benignitas et humanitas illuxit Salvatoris nostri Jesu CChristo. Hic est verus Deus, et vita aeterna . In hoc testimonio qui negat Filio perfectionem Dei, Antichristus esthumanitati perhibeat testimonium, sicut ipse in Evangelio secundum Joannem ait: Scrutamini Scripturas, quia vos putatis in ipsis vitam aeternam habere: et illae sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ia. hoc defilio. Sp̃c enĩ scũs discipline effugiet
sictum ⁊ auferet se a cogitationib que sũt sine in¬
tellectu. s ut compendium intellectus scripture.
sensus denatura trmitatis uniter dicentẽ cõlligaᷤ
ingenesi itẽ habes. Egosum deus abraham ⁊ deus
p̾saat ⁊ deus iacob. In ꝑsalmo. Uiuit dñs ⁊ bñdc̃s

Expanded text:
Sapientia: hoc de Filio. Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet Sapientia: hoc de Filio. Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu sensum de natura Trinitatis uniter dicentem colligas, in Exodo item habes: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . In psalmo: Vivit Dominus