comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lectione. studentes seruare unitatem spc̃ ĩ uin¬
culo patis. Ita enim corꝑis manente compage.
Si quid in quibdam menbris infirmabat᷑: exe¬
oruna sauitate conualesc̾et pocius qmͣ p̾cisione mor¬
tificatum diligentiam nuslus curationis admit¬
teret. Et si seille seꝑasset. qmͣ multi seq̃rentur
qnͣtura sͥ nomen int̾ homines fac̾et qmͣ latiuis
cẏpͥauiste qmͣ donatiste uocarentur. S nõ erat
filius ꝑditionis de qualib dem̃ est. deiecisti eos
dum extollerentur: S erat filius pacis ecclesie.
QQui tanta cordis illuminatione pͣditus: pp̃ea
non uidit aliquid: ut ꝑ eum aliud suꝑeminẽ¬
cius uid̾etur. Et ad huc inquid apłus suꝑeminẽ¬
tiorem uiam uobis demonstro. Si lingius hoĩ

Expanded text:
lectione studentes seruare unitatem spiritus in uinlectione studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. ita enim corporis manente conpage, si quid in quibusdam membris infirmabatur, ex eorum sanitate conualesceret potius quam praecisione mortificatum diligentiam nullius curationis admitteret. et si se ille separasset, quam multi sequerentur! quantum sibi nomen inter homines faceret! quam latius Cyprianistae quam Donatistae uocarentur! sed non erat filius perditionis, de qualibus dictum est: deiecisti eos dum extollerentur, sed erat filius pacis ecclesiae, qui tanta cordis inluminatione praeditus propterea non uidit aliquid, ut per eum aliud supereminentius uideretur. et adhuc, inquit apostolus, supereminentiorem uiam uobis demonstro. si linguis ho
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ ectłiam catholice cõmunionem baptizatꝰ
fiiss oꝑt̾e ad eccl̃iam uenientem denuo bap¬
tizari. Quod non recte fieri tanto uiro nimi¬
rum pp̃ea dñs non aꝑuit: ut eus pia ⁊ humi¬
litas ⁊ caritas in custodienda salubrit̾ ecclesie
pace patesc̾et. ⁊ non soluma illuis temꝑis xp̃ĩa¬
nis. S etiam post̾is ad medicinalem ut ita di¬
cam noticiam signaretur. Cum enim tant i
m̾iti tante eccłie. tanti pectoris tanti oris tã¬
te uirtutis epc̃ aliud de baptismo arbitͣti ̃ mͣ
erat diligentius inquisita u̾itas firmatura. mł¬
tiq euis college qmͣuis nõdum liquido manife¬
statum. id tamen ten̾ent qd̃ in p̾tita eccł̃ie con¬
suetudo ⁊ postea totus tatholicus orbis amplexꝰ
est: non se ille tam̃ a cet̾is diu̾sa sentientib se¬
pata cõmunione disiuux̾it. ⁊ ħ etiam cet̾is ꝑ¬
suadere non destitit ut suffic̾e̾nt inuicem ĩ di¬

Expanded text:
extra ecclesiae catholicae communionem baptizatus extra ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad ecclesiam uenientem denuo baptizari. quod non recte fieri tanto uiro nimirum propterea dominus non aperuit, ut eius pia et humilitas et caritas in custodienda salubriter ecclesiae pace patesceret et non solum illius temporis christianis, sed etiam posteris ad medicinalem ut ita dicam notitiam signaretur. cum enim tanti meriti, tantae ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, taepiscopus aliud de baptismo arbitraretur quam erat diligentius inquisita ueritas firmatura, multique eius collegae quamuis nondum liquido manifestatum id tamen tenerent, quod et praeterita ecclesiae consuetudo et postea totus catholicus orbis amplexus est, non se ille tamen a ceteris diuersa sentientibus separata communione disiunxit et hoc etiam ceteris persuadere non destitit, ut sufferrent inuicem in di
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit. ¶ De baptismi ergo questione iam
qnͣtum arbitror satis disserui. Et quia ħ mani¬
festissimum scisma est. qd̾ donatistarum nomi¬
ne nũcupatur: restat ut ħ de baptismo pie cre¬
damus: quod umũsa eccłia a satrisegio scismatiꝰ
remota custedit. In qͣ tam̃ si aliud alii. ⁊ aliud¬
asii adhuc de ista guestione salua pace sentirẽt.
donͨ unuisali concilio unum aliquid eliquatũ
sincerumq placiuss. humane infirmitatis
errorem cooꝑiret unitas caritatis. sicut scͥptũ
est. quia caritas ccoꝑit multitudinem pct̃orum.
documenta. ut ad illum iam ueniam de cuiꝰ fibi
auctoritate isti carnalit̾ blandiunt᷑: cum eius
caritate spũalit̾ ꝑimantur. ⁊ Iam illis tem¬
ꝑib anteqmͣ plenarii concisii sentencia quid ĩ
hat re sequendum eẽt tocuis eccł̃ie consensio s¬
firmass. uisum est ei cum ferme octoginta co¬
epĩs suis affricanaꝵ eccłiaꝵ omnem hoĩem qͥ

Expanded text:
diuisit. De baptismi ergo quaestione iam diuisit. De baptismi ergo quaestione iam quantum arbitror satis disserui. et quia hoc manifestissimum schisma est quod Donatistarum nomine nuncupatur, restat ut hoc de baptismo pie credamus quod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismatis remota custodit. in qua tamen si aliud alii et aliud alii adhuc de ista quaestione salua pace sentirent, donec uniuersali concilio unum aliquid eliquatum sincerumque placuisset, humanae infirmitatis errorem cooperiret caritas unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum.  magna documenta, ut ad illum iam ueniam de cuius sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum eius caritate spiritaliter perimantur. nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset totius ecclesiae consensio confirmaret, uisum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum ecclesiarum omnem hominem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
non possirat: situt ex ut̾o sare y̾saac uł rebecce
in nouam uitam ⁊ na nouum testam̃tum niᷤ¬
ciutur Itaq sie intus u̾sari uideantur. sũ
aꝑte foris suit qd̾ caro ẽ caro est. Siue marea
in sua scilitate ꝑseueret. siue occasione tems¬
tationis tanqmͣ uento exͣ tollatur qd̾ palea ẽ
palea est. Et semꝑ ab illius eccl̃ie que sine ma¬
cuła ⁊ ruga est unitate diuisus .℥. etiam qui
congregationi scõꝵ in carnali obduratione mis¬
cetur. De millo tamen desꝑandum ẽ. suie qͥ
ntus talis apparet siue qui foris manifestius.
ad u̾satur. Spũales aũt siue ad hoc ip̃m pio
studio ꝓficientes: non eunt foras. ELuia ⁊
cum aliqua uł ꝑu̾fitate uł necessitate homiñ
uidentur expelli. ibi magis probant qͣ ritus
ꝑmaneant. cum adu̾sus eccłiam nullatenꝰ erigũ¬
tur S in solida unitatis petra for assimo cari¬
tatis robore radicantur. Ad ħ enim ꝑtinet ed̾
in illo abrahe sacrificio dicitur. Ques aũt nõ

Expanded text:
ut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est caro est; siue in area in sua sterilitate perseueret siue occasione temptationis tamquam uento extra tollatur, quod palea est palea est, et semper ab illius ecclesiae quae sine macula et ruga est unitate diuisus est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est siue qui intus talis apparet siue qui foras manifestius aduersatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant, cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: aues autem non
Abbreviated transcription (Latin):
men aliam fuisse ecclle consuetudinem etiã
iste confessus est. ¶ Dicit ⁊ libosus uagen¬
sis. In euuͣgłio dꝰ. Ego sum morud u̾itas. ñ
dixit ego sum consuetudo. Itac u̾tate mai¬
festa: cedat confuetudo u̾itatis. Plane quis¬

Expanded text:
men aliam fuisse ecclesiae consuetudinem etiam men aliam fuisse ecclesiae consuetudinem etiam iste confessus est. Dicit et Libosus Uagensis: In euangelio dominus ego sum, inquit, ueritas. non dixit: ego sum consuetudo. itaque ueritate manifestata cedat con
Abbreviated transcription (Latin):
epłe nũc cõmemorentur a nobis. Si quis a̾
querit quid int̾im teneam dum ista ꝑtracta¬
to: respondeo pͥmum mͥ ex cypͥano l̾itt̾as suggeᷤᷤ¬
sisse quod teneam. donͨ ꝑspitiam quale sit qd̾
cepit postea disputari Ait quippe ip̃e cẏpͥanꝰ.
h̾ dicit aluiuis. Quid ergo fiet de hiis qui
in p̃t̾itum de heresi uenientes ad eccłiam sine
baptismo admissi sunt. Utrum isti re uera
sine baptismo fu̾int an idõ fuit admissi. quia
il li qui admittebant eos hrẽ baptismũ intel¬
ligelant: mox considabinus. U̾mptam̃ que
soleret eccłie ẽẽ consuetudo satis idem ꝙypansꝰ
ostendit. qui ait in p̾t̾itum de ħ̾esi ad eccham
uenientes sine baptismo admissos.. ¶ Dicit
enm ni ppõ concilio castus siccensis. qui con¬
tempta iu̾tate p̾sumit consuetudinem seque.¬
ritas reuelatur aut cirta deum ingratus est.¬
cuiꝰ inspiratione alt̾a eccłia eius instruitur:¬
Utium uitas reuelata sit: mox queremus. En¬

Expanded text:
epistulae nunc commemorentur a nobis. Si quis autem epistulae nunc commemorentur a nobis. Si quis autem quaerit, quid interim teneam dum ista pertracto, respondeo primum mihi Cypriani litteras suggessisse quod teneam, donec perspiciam quale sit quod coepit postea disputari. ait quippe ipse Cyprianus: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi uenientes ad ecclesiam sine baptismo admissi sunt? utrum isti reuera sine baptismo fuerint an ideo sint admissi, quia illi qui admittebant eos habere baptismum intellegebant, mox considerabimus. uerumtamen quae soleret esse ecclesiae consuetudo, satis idem Cyprianus ostendit, qui ait in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissos. Dicit etiam in ipso concilio Castus Siccensis: Qui contempta ueritate pritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruiturutrum ueritas reuelata sit, mox quaeremus; ta
Abbreviated transcription (Latin):
quia fieri non potuit ut in obscurissima que¬
stione uerius płib unus pauci ue sentirent:
uł paucis adu̾sus ĩmim̾abiles eiusdem religi¬
onis ⁊ unitatis uiros. ⁊ magno ingenio ⁊ u¬
beri doctrina p̾ditos nisi ꝑtractatis ꝓ uiribus
atq ꝑ spectis rebus ferenda sentencia est. Itaq
sollicitius inquirenti qnͣta mͥ etiam ipũis cypͥa¬
ni littere suggesserunt ꝓ hac sententia qmͣ nc̃
eccłia cafhosita tenet ut xp̃i baptismus nõ ex
m̾ato eorum᷑ quos datur. S ex ipiũs de quo
dcm̃ est. hic est qui baptizat agnoscendus et
aꝓpbandus sit: in ꝓgressu sermonis ur̃i res ipã
iudicabit. Arbitremur itaq iam illam epłam
que ad iubaianũ ab eodem data est: retitatam
nobis sicut in concilio recitata est. Legat eam
pͥmo qui lecturus est ħ que dicturus sum: ne
quid forte nccͣrium me subtraxisse arburetur.
Nimis enim longum est nec ad explicati¬
onem suscepte rei ꝑtinet: ut omĩa u̾ba huiuꝰ

Expanded text:
quia fieri non potuit ut in obscurissima quaequia fieri non potuit ut in obscurissima quaestione uerius pluribus unus pauciue sentirent, uel paucis aduersus innumerabiles eiusdem religionis et unitatis uiros et magno ingenio et uberi doctrina praeditos nisi pertractatis pro uiribus adque perspectis rebus ferenda sententia est. itaque sollicitius inquirenti quanta mihi etiam ipsius Cypriani litterae suggesserint pro hac sententia quam nunc ecclesia catholica tenet, ut Christi baptismus non ex merito eorum per quos datur, sed ex ipsius de quo dictum est: hic est qui baptizat agnoscendus et adprobandus sit, in progressu sermonis nostri res ipsa indicabit. arbitremur itaque iam illam epistulam quae ad lubaianum ab eodem data est recitatam nobis, sicut in concilio recitata est. legat eam primo qui lecturus est haec quae dicturus sum, ne quid forte necessarium me subtraxisse arbitretur. nimis enim longum est nec ad explicationem susceptae rei pertinet, ut omnia uerba huius
Abbreviated transcription (Latin):
a quolib xp̃iano. qnͣtomagis a icẏpͥano ha¬
bemus ergo q̃rendi lib̃um arbitͥum ipius
cypͥam nobis mitissimo ⁊ ueracissnno sermo¬
ne concessum. Iam quidem incipiunt euis colle¬
ge ꝓpͥas ꝓferre sentencias. S ad iubaianum
datas stt̾as audierunt. Recitate sunt enĩ siut
in exordio cõmemoratum est. Et nobis ergo re¬
citentur ut nos quo inde quid sentire oporte¬
at qnͣtum dominꝰ adiuuat indagemus. Dicit
forte quispiam. Quid ergo: Cu mod̾o dicis
quid ad iułuianum scͥpserit cypͥanus. Iam legi
fateor ⁊ ꝓfecto issem in eandem sentenciam: nͥ
me ad diligentiorem consid̾ationem reugcaret
tanta auctoritas aliorum: qd̾ uel pares grã doc¬
t̾ne uł etiam fortasse doctiores. ꝑ tot gentas
latinas. grecas. barburas.⁊ etiam ipãm hebre¬
asn. eccłia tota orbe diffusa parere potuit que
ipm̃ quo peperat qui michi nullo modo ud̾i
potu̾it frustra uoluisse istam sententiam. nõ

Expanded text:
a quolibet christiano, quanto magis a Cypriano! haa quolibet christiano, quanto magis a Cypriano! habemus ergo quaerendi liberum arbitrium ipsius Cypriani nobis mitissimo et ueracissimo sermone concessum. Iam quidem incipiunt eius collegae proprias proferre sententias, sed ad Iubaianum datas litteras audierunt; recitatae sunt enim, sicut in exordio commemoratum est. et nobis ergo recitentur, ut nos. quoque inde, quid sentiri oporteat, quantum dominus adiuuat indagemus. dicit forsitan quispiam: quid ergo? tu modo discis quid ad Iubaianum scripserit Cyprianus?\' iam legi, fateor, et profecto issem in eandem sententiam, nisi me ad diligentiorem considerationem reuocaret tanta auctoritas aliorum, quos uel pares gratia doctrinae uel etiam fortasse doctiores per tot gentes Latinas Graecas barbaras et ipsam Hebraeam ecclesia toto orbe diffusa parere potuit, quae ipsum quoque pepererat, qui mihi nullo modo uideri potuerunt frustra noluisse istam tenere sententiam, non
Abbreviated transcription (Latin):
rendi arbit̾um ut examinata u̾itas pand̾e̾tur.
¶Aeq enim mentiebatur ⁊ simpliciores colle
gas in u̾bo caꝑe cogitabat. ut cum se diu̾sum
sentire ꝓdidissent: tunc contͣ qmͣͣ ꝓmiẜant
excoĩcandos eẽ censeret. Absit ab anima tã
sancta ista scelerata ꝑfidia. qui ħ de tali uiro
qiͣ tum eus laude sentiunt: nicħ aliud qmͣ se
licum mrͣem ⁊ qpͣiͣto magis magnus erat tan¬
to se i omĩb humiliautem ut coram deo ĩue¬
turet gram. nullo ꝓrsus modo trediderim in
sancto concilio p̾sertim collegarum aliud ore
ꝓtulisse qmͣ corde gestabat. p̾sertim cum ad¬
dat ⁊ dicat. S expectemus uniu̾si udiciũ
domini nr̃i ihũ xp̃i qui unus ⁊ solus ht̃ po¬
testatem ⁊ p̾ponendi nos in eccł̃ie sue gub̃na¬
tionem ⁊ de actu nr̃o iudicandi. Sub tanti
ergo cõmemoratione uidicii uerum expͣtans
audire a collegis pͥor eis mentiendi p̾beret
exemplum Au̾t̾it deus hanc dementiam

Expanded text:
rendi arbitrium, ut examinata ueritas panderetur. rendi arbitrium, ut examinata ueritas panderetur. neque enim mentiebatur et simpliciores collegas suos in uerbo capere cogitabat, ut, cum se diuersum sentire prodidissent, tunc contra quam promiserat excommunicandos esse censeret. absit ab anima tam sancta ista scelerata perfidia. qui hoc de tali uiro quasi cum eius laude sentiunt, nihil aliud quam se licum martyrem et quanto magis magnus erat tanto se in omnibus humilantem, ut coram deo inueniret gratiam, nullo prorsus modo crediderim in sancto praesertim concilio collegarum aliud ore protulisse quam corde gestabat, praesertim cum addat et dicat: sed expectemus uniuersi iudicium domini nostri Iesu Christi qui unus et solus habet potestatem et praeponendi nos in ecclesiae suae gubernatione et de actu nostro iudicandi. sub tanti ergo commemoratione iudicii uerum expectans audire a collegis prior eis mentiendi praeberet exemplum? auerterit deus hanc dementiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nobis. Si ħ ꝑsuaderi ueris rationib potͥ:
securos nos de iure catholice cõmunionis fa¬
cit ip̃ẽ cypͥanus. Sequitur enim ⁊ dicit. Su¬
ꝑest ut de ipã re singuli quid sentiamus pro¬
feramus neminem uidicantes: aut aiure cõ¬
munionis aliquem si diu̾sum senserit ammo¬
uentes. Non solum ergo mͥ saluo ure cõmu¬
nionis ad huc uerum quer̾e: Sed etiam du̾¬
sum sentire concedit. Neq enim quisqmͣ no¬
suos adigit. Quid mansuetiꝰ quid humiliꝰ:
nulla nos c̾te det̾ret auctoritas. a querendo
quid uerum sit. Qnͣdo hẽat in quit om̃is ep̃c
ꝓ licencia lib̾tatis ⁊ potestatis sue arbitͥum
ꝓpͥum tamq uidicari ab alio non possit: qui
n ͨ ipẽ potest alt̾um iudicare. Opinor utiq ĩ
hiis questionib que non dum eliquatissima ꝑ¬
spectione discusse sunt. ⁊ Iouerat enim qnͣtam
sacramenti ꝓfunditatem tunc omĩs eccłia ua¬
ria disputatione u̾sabat. Lib̾umq faciebat q̃¬

Expanded text:
et nobis, si hoc persuaderi ueris rationibus potest, et nobis, si hoc persuaderi ueris rationibus potest, securos nos de iure catholicae communionis facit ipse Cyprianus. Sequitur enim et dicit: superest ut de hac ipsa re singuli quid sentiamus proferamus, neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. non solum ergo mihi saluo iure communionis adhuc uerum quaerere sed etiam diuersum sentire concedit. neque enim quisquam nom collegas suos adigit. quid mansuetius, quid humilius? nulla nos certe deterret auctoritas a quaerendo quid uerum sit. quando habeat, inquit, omnis episcopus pro licentia libertatis et potestatis suae arbitrium proprium tamque iudicari ab alio non possit quam nec ipse potest alterum iudicare, opinor utique in his quaestionibus quae nondum eliquatissima perspectione discussae sunt. nouerat enim, quantam sacramenti profunditatem tunc omnis ecclesia uaria disputatione uersabat, liberumque faciebat quae
Abbreviated transcription (Latin):
tes. quia unitatis uinculum diruꝑunt n ipm̃
concilium: quia maximianistaꝵ baptismum re¬
cepunt  Nunc ergo nos mauentes ii exem¬
plo oypani confidemus etam conciliũ coiai
Quidart cypanus: Audistis marud collese.
stͥpserit: consulens medioctatem nr̃am de ¶liei¬
to ⁊ aphano heticorum baptismo quidq egiorer
rescͥpserim censens scilic qd̾ semel atis ituor
⁊ sepe tensuimus. ħeticos ad eccł̃iam uenien¬
tes. etclie baptismo rebaptirari ⁊ sanctificario¬
porte. Item lecte sunt uobis ⁊ alie iuibaiani
litt̾e quib ꝙ sua scincera ⁊ religiosa deuotõne
ad epłam nr̃am rescͥbens non tantum consen¬
ubis beati cypͥani accipimus eum a sisbaiano
eẽ consultum ⁊ qd̾ respond̾it consulenti. ⁊ quod
illum msrudum se eẽ gras egͥct. Nũquid iã
ꝑtinaces existimari debemus si considare uo¬
luerimus eandem ipãm epłam qua hoc iu¬
baiano ꝑsuasum est: donͦ enim ꝑsuadeatur

Expanded text:
tes, quia unitatis uinculum dirruperunt, nec ipsum tes, quia unitatis uinculum dirruperunt, nec ipsum concilium, quia Maximianistarum baptismum receperunt. Nunc ergo nos manentes in exemplo Cypriani consideremus etiam concilium Cypriani. quid ait Cyprianus? Audistis, inquit, collescripserit, consulens mediocritatem nostram de illicito et profano haereticorum baptismo, et quid ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel atque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consenesse faciendum putarent, quod et consuetudo ecclesiae esse consultum et quod responderit consulenti et quod ille instructum se esse gratias egit. numquid iam pertinaces existimari debemus, si considerare uoluerimus eandem ipsam epistulam qua hoc Iubaiano persuasum est? donec enim persuadeatur
Abbreviated transcription (Latin):
rib heticorum ⁊ scismaticoꝵ. ac ꝑ ħ cum etlam
rp̃is reteptis man̾e ĩ cõmunione ꝓfessus esti ifi
aut̃ pp̃ nomen traditorum quos maffrica infa
mauerunt. ⁊ intͣnsmarmo iudicio nõ cõuicunt.¬
Mad seab orlns tͥrarum cõmunione separuntiõ
etam si uera cͥmina obid̾ent: mulo sint mor
licut ip̃e sentit uenientes. ⁊ in tafhalitam cõmut¬
monem nõ ꝑ baptismum recepti non potuerĩt
matisare c̃prianum. n in ec ipõ inquose dũt
imitari cyponum muenient quid respondeant
de lecepto baptismo maximianistaꝵe cum eid
quos ex corum nuimero quos concibro suopꝰ le¬
nario damipnatos etiam t̾renaꝵ potestatu ia¬
datio sunt ꝑsetuti. in suam cõmimĩonẽ in eã p̃¬
ciritis m quo dampnauerant reuetauerũt. ¶ͣ
ꝓpt᷑ si temꝑib cypͥani ꝑdidit eccłiana malorimm¬
cominio⁊ ⁊lon hr̃t is̃ti sue cõmumioris origmẽ.
defensionem. nisuꝑ ns exempsua cpani. ertan¬

Expanded text:
ribus haereticorum et schismaticorum ac per hoc cum etiam ribus haereticorum et schismaticorum ac per hoc cum etiam ipsis receptis manere se in communione professus est, isti aquid agitis? et uos ipsos fugite, quia inde process terrarum communione separarunt: cum etiamsi vera crimina objicerent, multo sint majora sicut ipse sensit, venientes, et in catholicam communionem non per Baptismum recepti, non potuerunt maculare Cyprianum. Neque in eo ipso in quo se dicunt imitari Cyprianum, inveniunt quid respondeant de recepto Baptismo Maximianistarum, cum eis, quos ex eorum numero, quos concilio suo plenario damnatos, etiam terrenarum potestatum judicio sunt persecuti, in suam communionem, in epriani exemplo uti uoluerint ad rebaptizandos catholicos, quia ille censuit in catholica baptizandos haereticos, nos potius exemplo eius utimur, quo defensionem, insuper nec exemplum Cypriani sectan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omĩa consuetudo tenebatur: ut baptismus xp̃i
manebat: tutissima ratio est m eadem consuetu¬
dmne ꝑmanere. que tunc bonos ⁊ malos una cõ¬
plexione portabat. Si aũt non erat tinic ertka
quia satrilegi ħetici sine baptismo retipiebantir.
⁊ ħ unu̾sali consuetudine tenebatur Uñ donatͦ
apparuit de qua tha gͥminauit. de quo mari em̃
uimiu̾sitatem nũt id agitur qd̾ ⁊ añ agrippinum.
⁊ intꝰ ag sonum ⁊ cypanum ꝑ euis uniusitatẽ¬
similit̾ agebat ᷑ ⁊ cuiꝰ uniu̾sitateni n agͥpinus
deseruit. neq cypanus. neq illi qui eis consẽ¬
serant: qmͣuis alit̾ qmͣ cet̾i saꝑent. S cum eis
ipis a quib diu̾sa senserunt meadem uenitatis
cõmunione manserunt. Ip̃ĩ aũt consid̾ent Sobi
sint qui neq unde ꝓpagati sint possunt dic̾e: Si
iam tunc etcłiam recepti sine baptismo hefici ⁊
scismatici cõmunionis contagione ꝑdidant u
illi cypͥano consentiunt: ille enim cum recepto¬

Expanded text:
per omnia consuetudo tenebatur, ut baptismus Chrismanebat, tutissima ratio est in eadem consuetudine permanere, quae tunc bonos et malos una conplexione portabat. si autem non erat tunc ecclesia, quia sacrilegi haeretici sine baptismo recipiebantur et hoc uniuersali consuetudine tenebatur, unde Donatus apparuit, de qua terra germinauit, de quo mari emeruniuersitatem nunc id agitur, quod et ante Agrippinum et inter Agrippinum et Cyprianum per eius uniuersitatesimiliter agebatur, et cuius uniuersitatem neque Agrippinus deseruit neque Cyprianus neque illi qui eis consenserant, quamuis aliter quam ceteri saperent, sed cum eis ipsis a quibus diuersa senserunt in eadem unitatis communione manserunt. ipsi autem considerent ubi sint, qui neque unde propagati sint possunt dicere, si iam tunc ecclesiam recepti sine baptismo haeretici et schismatici communionis contagione perdiderant, neque ipsi Cypriano consentiunt. ille enim cum recepto
Abbreviated transcription (Latin):
Quis uos impilit quis coegit ꝓ pace donati
stisinaticum retiꝑe damꝑnatum. ⁊ contͣ pacem
xpĩ orbem dampnare mauditua. Oeget oos
utiq ilitas. uident se non hr̃e quid responde¬
ant: ⁊ putant se non hr̃e quid faciant. Qlud
Loemͣtur nõ mueniunt: tac̾e non ꝑmitunt᷑ ma¬
liut ꝑu̾sis uocib il̾itatis reluctari: qmͣ confes¬
sis errorib paci restitur. Quis aũt uon ĩtelli¬
qͥͣat quid in corde suo possit dice Senderg e
fatimus inquiunt de hus quos iam rebapteia¬
ulm ÷ sespondetur. Redite cum eis ad egcle¬
siam. medicam̃to pacis offerte curandos: qͦs
uuilũ astis. uite caritatis offerte suscitandos.
quos eccidistis. multum ualet ad ꝓpiciandim
dĩ. frna concordia. Si duob ex uobis at doꝰ¬

Expanded text:
Quis vos impulit, quis coegit pro pace Donati Quis vos impulit, quis coegit pro pace Donati schismaticum recipere damnatum et contra pacem Christi orbem damnare inauditum?\' urget eos utique ueritas, uident se non habere quid respondeant et putant se non habere quid faciant. quid loquantur non inueniunt, tacere non permittuntur: malunt peruersis uocibus ueritati reluctari quam confessis erroribus paci restitui. Quis autem non intellegat quid in corde suo possint dicere? \'quid ergo facimus\', inquiunt, \'de his quos iam rebaptizauimus?\' respondetur: \'redite cum eis ad ecclesiam, medicamento pacis offerte curandos quos uulnerastis, uitae caritatis offerte suscitandos quos occidistis. multum ualet ad propitiandum deum fraterna concordia. si duobus ex uobis, ait do
Abbreviated transcription (Latin):
mas suas: Si animas aliorum trucidare cessaue
deant non iueniunt: Si dix̃mt innocentes
recepiul: respondetur eis. Ergo m̃ocentes
damꝑnailatis. Si dixerint nesciebamus ergd
tenie iudicastis. Sic etiam de traditorib seutẽ¬
tiam temłariam ꝓtulistis. falsumq dixistis ple¬
nari conciłii ore ilidico dampnatos esse cognos
uinius: recitatur concilium nr̃m: recitantur
gesta ꝓconsularia u non semel idem conclliũ
alle gauerunt. ut eostem maximianistas de la¬
Tditis excluderent: ⁊ un diciorum strepituatꝙ
auciliorum impetu ꝑ tubarent. Si dix̾int feli¬
animi mustitamum ⁊ p̾cextatum assuritanũ
quos postea receꝑunt cum maxiuano nõ fiuisse.
retitantur gesta. quib eos de besilicis exeluden¬
dos ox concilio suo quod adu̾sus maximianstaᷤ
fec̾unt de uidiciis publicis postusarunt. Ma di¬
xerunt ꝙ pace suscepti sunt: respondetur. Cur
eigo ueram ⁊ plenam non agnoscitis pacem.

Expanded text:
mas suas, si animas aliorum trucidare cessavermas suas, si animas aliorum trucidare cessaverdeant, non inveniunt. Si dixerint, Innocentes recepimus: respondetur eis, Ergo innocentes damnaveratis. Si dixerint, Nesciebamus: Ergo temere judicastis sic etiam de traditoribus sententiam temerariam protulistis; falsumque dixistis, Plenarii concilii ore veridico damnatos esse cognoscvimus: recitatur concilium, recitanturGesta proconsularia, ubi non semel idem concilium allegaverunt, ut eosdem Maximianistas de basilicis excluderent, et judiciorum strepitu atque auxiliorum impetu proturbarent. Si dixerint, Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum, quos postea receperunt, cum Maximiano non fuisse: recitantur Gesta quibus eos de basilicis excludendos ex concilio suo quod adversus Maximianistas fecerunt, de judiciis publicis postularunt. Si dixerint, Pro pace suscepti sunt: respondetur, Cur ergo veram et plenam non agnoscitis pacem?
Abbreviated transcription (Latin):
scentes int̾eant. uiderunt horrere hommes
Ntestari. quod se pp̃i etiam in multa scismata
diuserut. ⁊ maximne in affrice capite. ⁊ notis¬
sima ciuitate carthagnie. Conati sunt resar¬
cre dedecus pannorum suoꝵ. Dutantes quod
possent maximianstas auferre magno conatu
ꝑ optatum gildõianim fortit̾ instit̾unt mul¬
ta illis mala ⁊ ꝑsecutiones seuissimas intule¬
runt. Receꝑunt inde aliquos. putantes qd̾
possent om̃s eodem t̾rore conu̾ti. Siis aũt
quos receꝑunt noluerunt fac̾e mniuriam. ut
ab eis in scismate baptizatos denuo baptizarẽt.
uł pocuus ab hiis rebaptizari eos fac̾ent intꝰ
a quib baptizati erant foris. atq ħ modo sue
nefarie consuetudini scͥpserunt. Sentuat ꝙͣ
scelerate faciant. recepto baptismo maximi̾a¬
uistaꝵ uiolare baptismum orbis t̾raꝵ. Sti¬
ment rebaptuatos suos ne forte non eis partãt.
si ip̃ĩ peꝑcerint cet̾is. Ne de illis exigant ani¬

Expanded text:
scentes intereant. uiderunt horrere hominesscentes intereant. uiderunt horrere hominestestari, quod etiam se ipsi in multa schismata diviserunt, et maxime in Africae capite et notissima civitate Carthagine: conati sunt resarcire dedecus pannorum suorum. Putantes quod possent Maximianistas auferre, magno conatu per Optatum Gildonianum fortiter institerunt, multa illis mala et persecutiones saevissimas intulerunt. Receperunt inde aliquos, putantes quod possent omnes eodem terrore converti: his autem quos receperunt, noluerunt facere injuriam, ut ab eis in schismate baptizatos denuo baptizarent, vel potius ab his ipsis rebaptizari eos facerent intus, a quibus baptizati erant foris, atque hoc modo suae nefariae consuetudini praescripserunt. Sentiunt quam scelerate jam faciant, recepto Baptismo Maximianistarum, violare Baptismum orbis terrarum. Sed timent rebaptizatos suos, ne forte non eis parcant, si ipsi pepercerint caeteris; ne de illis exigant ani
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis offeratur placabili deo tuiꝰ unitatem
nefario scelere dirmꝑunt. auiꝰ sacͣmentis tami
Diuiturnas iniurias irrogarunt. Misericors ẽ
⁊ miserator est doꝰ. Ponganimis ⁊ multum mi¬
sericors ⁊ uerax. Amplectantur in p̾senti uita
Aor uust enim mortem impii qnͣtum ut reu̾¬
tatur ⁊ uiuat. quia sententiam fletit adusus ĩ¬
iurias irrogatas. Hec est nĩa exhortatio.
ter hec eos hẽmus mimicos: qiuia uera dicmꝰ.
quia tac̾e metuimus. quia tessare ab instancia
qñta possumus formidamus. quia obtemꝑa¬
nus apłõ dicente. Predica ubum. insta opor¬
tune. ĩ portune. argue. hortare. intrepa. S sicut
euuͣgłm loquitur: diligunt głam hoĩ magi
tm. dei. Et rep̾hendi ad tempus tinent: damꝑ¬
narien sempit̾num non tiient. uident etiã
ipĩ quid mali faciant. uident non eẽ quid omĩ¬
no respondeant. S nebulas mꝑitis offendũt.
cum ipi uiui sorbeantur. idest scientes ⁊ agno¬

Expanded text:
lectionis offeratur placabili deo, cuius unitatem lectionis offeratur placabili deo, cuius unitatem nefario scelere dirruperunt, cuius sacramentis tam diuturnas iniuriet miserator Dominus, longanimis, et multum misericors, et verax. Amplectantur in praesenti vitNon vult enim mortem impii, quantum ut revertatur et vivat, quia sententiam inflectit adversus injurias irrogatas. Haec est nostra exhortatio. Propter hoc eos habemus inimicos, quia vera dicimus, quia tacere metuimus, quia cessare ab instantia quanta possumus formidamus, quia obtemperamus Apostolo dicenti: Praedica verbum, insta opportune, importune, argue, hortare, increpa , sed sicut Evangelium loquitur: Diligunt gloriam hominum magis quam Dei , et reprehendi ad tempus timent, damnari in sempiternum non timent. uident etiam ipsi quid mali faciant, uident non esse quid omnino respondeant, sed nebulas imperitis offundunt, cum ipsi uiui sorbeantur, id est scientes et agno
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas arguit. isi ħ uolo. ħ me delectat: Et si
xpiano tacti sunt nomine: dicunt etiam. Tu
quis es qui iudices alienum seruum: Uerump¬
tamen eo sunt isti medestiores: quia tum legi¬
bus diuinis ⁊ humanis aliquid penaꝵ pro suiᷤ
ꝑdins morib ⁊ actib patiunturꝰ non se mrẽs
dicunt. Isti autem simus hr̃e uolunt ⁊ satrilego¬
rum uit̾am ⁊ mnocentium famam. ⁊ inscele¬
misd̾ia ⁊ pacientia dei qnͣto magis eos ꝑtibus
cortipiens dat locum penitentie. ⁊ m hac uita fla¬
gella ingeminare non cessit ut confidantes q̃
patiantur ⁊ quare paciant᷑. aliqnͣdo resipiscat.
Et quia iam ꝓ unitate donati maximianista¬
rum baptismum receꝑunt. ꝓ pate xpĩ orbis t̾ra¬
rum baptismum pecius amplectantur reddan¬
tar radici reconcilientur unitati. uideant inch̃
sibi temansisse qd̵ dicant: s tũ remansisse ꝙꝑ
fatiant. ut ꝓ factis e orum p̾t̾itis sacrificium di¬

Expanded text:
ueritas arguit, nisi: \'hoc uolo, hoc me delectat\'? et si ueritas arguit, nisi: \'hoc uolo, hoc me delectat\'? et si christiano tincti sunt nomine, dicunt etiam: tu quis es qui iudices alienum seruum? uerumtamen eo sunt isti modestiores, quia, cum legibus diuinis et humanis aliquid poenarum pro suis perditis moribus factisque patiuntur, non se martyres dicunt. isti autem simul habere uolunt et sacrilegorum uitam et innocentium famam et in scelemisericordia et patientia dei, quanto magis eos partibus corripiens dat locum paenitentiae et in hac uita flagella ingeminare non cessat, ut considerantes quae patiantur et quare patiantur aliquando resipiscant et, qui iam pro unitate Donati Maximianistarum baptismum receperunt, pro pace Christi orbis terrarum baptismum potius amplectantur, reddantur radici, reconcilientur unitati, uideant nihil sibi remansisse quod dicant, sed tamen remansisse quod faciant, ut pro factis eorum praeteritis sacrificium di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ concilia post̾iora pͥorib apud post̾os p̃ponũtur.
⁊ unu̾sum ꝑtib semꝑ optirio iuire p̃ponit᷑. Qͥt
aũt̃ agunt isti cum docetur scũs cỹprianus. etiam¬
si non admisit. in heresi uł in scismate baptizatoᷤᷤ
tamen cõmunicasse admitentib qd̾ aꝑtissime de¬
clarauit. dicens. neminem iudicantes. aut a iu¬
re cõmunionis aliquem si diu̾sum senserit a̾mo¬
uentes. Si talium cõmunione matulatꝰ est. cur
in tractando baptismo euis auctoritatem sectan¬
tur: Si aut̃ talum cõmunione matulatꝰ non
est: cur in unitate retmenda exemplum eiis nõ
imitantur: Nunquid hic restat uisi ut di¬
cant sic uolumus: Quid aluid sermoni ueri¬
tatis iusticieq respondent om̃s flagiciosi. ⁊ facmuo¬
rosi homines. luxuriosi. ẽbriosi. adult̾r ⁊ modis
omĩb impudici. fures. Patrones. homicide. rapto¬
res. malefici. ydolatre. quid aluid dicunt cũ eos

Expanded text:
et concilia posteriora prioribus aput posteros praeponuntur et concilia posteriora prioribus aput posteros praeponuntur  uniuersum partibus semper optimo iure praeponitur. Quid autem agunt isti, cum docetur sanctus Cyprianus, etiamsi non admisit in haeresi uel in schismate baptizatos, tamen communicasse admittentibus, quod apertissime declarauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes? si talium communione maculatus est, cur in iterando baptismo eius auctoritatem sectantur? si autem talium communione maculatus non est, cur in unitate retinenda exemplum eius non imitantur? num quid hic restat nisi ut dicant: \'sic uolumus\'? quid aliud sermoni ueritatis iustitiaeque respondent omnes flagitiosi et facinerosi homines, luxuriosi ebriosi adulteri et modis omnibus inpudici, fures raptores homicidae latrones malefici idololatrae? quid aliud respondent, cum eos
Abbreviated transcription (Latin):
cussis ambagibus. ꝑspesta u̾tate. plenario confir
mata est contilio satis ostenditur ⁊ ipũis b̃ĩ cypri¬
aui u̾bis in eadem ad iubaianum epła. que i con¬
cilio lecta memoratur. Ait enim. ¶ Sed dicit
aliqius. Quid ergo fiet de hiis qui in p̾t̾itum de
heresi ad eccłiam uenientes sine baptismo admis¬
si sunt: QIbi c̾te quid fieri soleret. ⁊ si non fieri
uellet. satis ostendit. Et eo ip̃o quod concilium a¬
grippini cõmemorat aꝑte indicat aliam fuisse con¬
arbitrati sunt. Quappt̾ illud unum isti confide¬
rent quod omĩb patet si auctoritas cypͥani sequẽ¬
da est. magis eam sequendam ẽẽ inunitate seruã¬
da. qmͣ in eccłie consuetudine cõmutanda. Si aũt
concilium eius attenditur: huic eẽ uniu̾se eccłie
post̾uis concilium p̃ponendum cuiꝰ se membꝵ eẽ
gaudebat. ⁊ ut se in torcuis corꝑis compage retinẽ¬
da cet̾i imitarentur. sepus admouebat. Nam

Expanded text:
cussis ambagibus perspecta veritate plenario concilio cussis ambagibus perspecta veritate plenario concilio mata est, satis ostenditur et ipsius beati Cypriani uerbis in eadem ad Iubaianum epistula quae in concilio lecta commemoratur. ait enim: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt? ubi certe quid fieri soleret, etsi non fieri uellet, satis ostendit et eo ipso, quod concilium Agrippini commemorat, aperte indicat aliam fuisse conarbitrati sunt. quapropter. illud unum isti considerent quod omnibus patet, si auctoritas Cypriani sequenda est, magis eam sequendam esse in unitate seruanda quam in ecclesiae consuetudine commutanda, si autem concilium eius adtenditur, huic esse uniuersae ecclesiae posterius concilium praeponendum, cuius se membrum esse gaudebat et, ut se in totius corporis compage retinenda ceteri imitarentur, saepius ammonebat. nam
Abbreviated transcription (Latin):
uir cum cet̾is corpĩs suis qui illo temꝑe in pro¬
uincia affrica ⁊ mimidia eccłiam dni gub̃nabãt
statuit. ⁊ lib̾ata contilii cõmunis examinatioẽ
firmauit. Quorum sentenciam religiossm ⁊
legitimam salutarem fidei ⁊ eccłie catholice cõ¬
gruentem: nos etiam setuti sumus: Pac at¬
testatione satis ostendit musto magis se fusse
cõmemoraturum: si quod de hac re tͣnsmarinũ
uł uniu̾sale concilium fcm̃ esset. ⁊ Iondum
autem fcm̃ erat: quia consuetudinis robore te¬
nebatur orbis t̾rarum. ⁊ ħ sola opponebatur
raduce uolentib nouitatem: quia ñ pot̾ant
apprehend̾e uitatem. Postea tam̃ dum int̾ mł.¬
tos ex utraq ꝑte tractatur ⁊ queritur. nõ solum
inuenta est: s etiam ad plenarii concilii auctori¬
tatem roburq ꝑduita: post cypriani quidẽ passi¬
onem. S anteqmͣ nos nati essemus. Banc autẽ
fuisse consuetudinem eccłle. que postea multis diᷤ¬

Expanded text:
uir cum ceteris couir cum ceteris couincia Africa et Numidia ecclesiam Domini gubernabant statuit et librata consilii communis examinatione firmauit. quorum sententiam religiosam et legitimam, salutarem fidei et ecclesiae catholicae congruentem, nos etiam secuti sumus. testatione satis ostendit, multo magis se fuisse commemoraturum, si quod de hac re transmarinum vel universale concilium factum esset. Nondum autem factum erat, quia consuetudinis robore tenebatur orbis terrarum, et haec sola opponebatur inducere volentibus novitatem, quia non poterant apprehendere veritatem. Postea tamen dum inter multos ex utraque parte tractatur et quaeritur, non solum inventa est, sed etiam ad plenarii concilii auctoritatem roburque perducta, post Cypriani quidem passionem, sed antequam nos nati essemus. Hanc autem fuisse consuetudinem Ecclesiae, quae postea multis dis
Abbreviated transcription (Latin):
as ⁊ si non ueras quod eum latebat. S tamen
non uictas. ueraci quidem. S tam̃ nõ dum as¬
serte consuetudini cedere. QQmͣ tam̃ consuetu¬
dinem nisi pͥor aute agrippinus. ⁊ non nulli
affricam coepĩ eius etiam ꝓconcilii sentencias
deserere temptauissent. ⁊ Ion auderet iste sal¬
tem ratiocinari adu̾sus eam. S in tam obscura
questione tur latus. ⁊ ubiq intuens unu̾salem
robustamq consuetudinem coartaret. se pocius
⁊ p̾ce ⁊ intentione mentis ad d̾m ut quod postea
plenario concilio uisum est id uerum ẽẽ ꝑspic̾et
⁊ doc̾et. S cum fatigatum p̾cedentis contibii ꝙ
ꝑ agrippinũ fcm̃ est extepisset auctoritas: ma¬
luit p̃decessorum suorum tanqmͣ inuentũ de¬
fend̾e. qmͣ in q̃rendo amplius laborare. Namĩ
fine epłe ad quintum ita ostendit in quo tam¬
qmͣ lectulo auctoritatis qͣ fessus adquieu̾it. Qd̃
quidem in quid ⁊ agrippinus bone memorie

Expanded text:
as etsi non ueras, quod eum latebat, sed tamen as etsi non ueras, quod eum latebat, sed tamen non uictas ueraci quidem sed tamen nondum assertae consuetudini cedere. quam tamen consuetudinem nisi prior ante Agrippinus et nonnulli per Africam coepiscopi eius etiam per concilii sententias deserere temptauissent, non auderet iste saltem ratiocinari aduersus eam, sed in tam obscura quaestione turbatus et ubique intuens uniuersalem robustamque consuetudinem coartaret se potius et prece et intentione mentis ad deum, ut quod postea plenario concilio uisum est id uerum esse perspiceret et doceret. sed cum fatigatum praecedentis concilii quod per Agrippinum factum est excepisset auctoritas, maluit prodecessorum suorum tamquam inuentum defendere quam in quaerendo amplius laborare. nam in fine epistulae ad Quintum ita ostendit, in quo tamquam lectulo auctoritatis quasi fessus adquieuerit. Quod quidem, inquit, et Agrippinus bonae memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
qd ait apłus. ¶phe aũt̾ duo aut tres loquant
⁊ ceti examinent. Si ali reresatum sedenti fũt.
ille prior taceat. Cua i ꝑte niquid ostendit
multa singulis in melus reuelari. ⁊ debere uñ¬
quemq non ꝓ eo qd̾ semel inbiberat ⁊ tenebat ꝑ¬
tinacit̾ congredi: ⁊ si quid melius ⁊ utilius extite¬
rit libent̾ amplecti. Hiis utiq u̾bis non so¬
lum eos admoriuit sibi consentire. qui melius
aliquid non uidebant: S etiam hortatus est si
qui possent afferre aliquid quo prior consuetu¬
do seruanda pocus firmaretur. ut si tale eẽt qd̾
refelli uon poss: etiam ip̃e ostenderet qmͣ u̾aci¬
t̾ dixerit: debere ununquemq non ꝓ eo quod
semel mbiberat. ⁊ tenebat ꝑtinacit᷑ congredi:
S si quid meluis ⁊ utilius extit̾it: libent̾ amr¬
plecti. S quia tunc non extit̾ant. insi qui ei cõ¬
suetudinem oppon̾ent. defensiones aũt ip̃ius
consuetudinis non tales afferrent quib illa aĩa
mou̾etur. noluit uir grauissimus rationes su¬

Expanded text:
tae autem duo aut tres loquantur et ceteri examinent. si alii reuelatum sedenti fuerit, ille prior taceat. qua in parte docuit et ostendit multa singulis in melius reuelari et debere unumquemque non pro eo quod semel inbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed si quid melius et utilius extiterit libentlum eos admonuit sibi consentire, qui melius aliquid non videbant; sed etiam hortatus est, si qui possent afferre aliquid quo prior consuetudo servanda potius firmaretur: ut si tale esset quod refelli non posset, etiam ipse ostenderet quam veraciter dixerit, « debere unumquemque non erat et tenebat pertinaciter congredi, sed si quid melius et utilius extiterit libenter amplecti. sed quia tunc non extiterant nisi qui ei consuetudinem opponerent, defensiones autem ipsius consuetudinis non tales adferrent quibus illa talis anima moueretur, noluit uir grauissimus rationes su
Abbreviated transcription (Latin):
eis a quib rebaptizati sunt: ex ipa pacis com¬
pensatione mitesc̾e. ⁊ omĩa que in errore cõ¬
miserant. delicta donare. offerentib sacrificiũ
caritatis que cooꝑit multitudinem pcc̃orum
ut non attendat qmͣ multi eorum discessu uul¬
nerati sunt: S qmͣ plures eoꝵ reditu lib̃a¬
ti In quo enim uinculo pacis credidit ꝙpͥa
separi eos quos in ecclłiam sine baptismo existi

Expanded text:
eis, a quibus rebaptizati sunt, ex ipsa pacis coneis, a quibus rebaptizati sunt, ex ipsa pacis conpensatione mitescere et omnia quae in errore commiserant delicta donare, offerentibus sacrificium caritatis quae cooperit multitudinem peccatorum, ut non adtendat quam multi eorum discessu uulnerati sint, sed quam plures eorum reditu liberati. in quo enim uinculo pacis credidit Cypriseparari eos, quos in ecclesiam sine baptismo existi
Abbreviated transcription (Latin):
non exhumano sensu. S ex auctoritate diuina
rerum m̾ita pensantur inuenio de utraq re doͥ
sentenciam. Nam ⁊ petro dixit. Qui lotus ẽ:
non ht̃ nccͣctatem it̾m lauandi: Et nichodemo.
Nisi qui renatus fu̾it ex aqua ⁊ spũ: non intͣ¬
bit in regnũ celorum. Quid habeat secretior
diiuidicatio dei: hominib quales nos sumus
disficile est fortasse cognosc̾e. qnͣtum tam̃ ad ip̃a
u̾ba aitinet: cuilib homini manifestum est qnͣ¬
tum distet int̾ non h̃t nccͣitatem lauandi ⁊ ñ
intrabit in regnum celorum. Ipã demq eccłia sic
traditum tenet ut hominem sine baptismo: ad
altare ꝓrsus non posset admitt̾e. Rebaptizatũ
autem cum post pnĩam liceat admiti. quid ã
ostenditur isi eum baptismo non carere Si
ergo cẏpͥmus quos ẽẽ sme baptisino arbitͣbat᷑.
tam̃ pp̃ unitatis uinculum ad ueniam ꝑtin̾e
uitatis ⁊ pacis etiam rebaptizatis placari. et

Expanded text:
non ex humano sensu sed ex auctoritate diuina non ex humano sensu sed ex auctoritate diuina rerum momenta penduntur, inuenio de utraque re domini sententiam. nam et Petro dixit: qui lotus est non habet necessitatem iterum lauandi et Nicodemo: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum. quid habeat secretior diiudicatio dei, hominibus quales nos sumus difficile est fortasse cognoscere. quantum tamen ad ipsa uerba adtinet, cuilibet homini manifestum est quantum distet inter \'non habet necessitatem lauandi et \'non intrabit in regnum caelorum\'. ipsa denique ecclesia sic traditum tenet, ut hominem sine baptismo ad altare prorsus non possit admittere; rebaptizatum autem cum post paenitentiam liceat admitti, quid aliud ostenditur nisi eum baptismo non carere? si ergo Cyprianus, quos esse sine baptismo arbitrabatur, tamen propter unitatis uinculum ad ueniam pertinere unitatis et pacis etiam rebaptizatis placari et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caritas cooꝑit multitudinem pocõruĩ. ¶ Nb.
ip̃õ beato cypͥano concilium querite. Attendite
qnͣtum de uuitatis bono p̾sumpserit. Unde se ñ
dirupit a diu̾sa sentientib. Et cum arbitͣretur
eos qui extra eccłie cõmunionem baptizarentur
baptisium non hr̃e: tredidit tamen eos ĩ eccle¬
siam simplicit̾ admissos. pp̃ ip̃ius unitatis iuncu¬
lum posse ad ueniam ꝑuenire. Sic enim soluit
questionem qmͣ sͥ ip̃e ꝓposuit ad ubaianum ⁊ ta
seribens. ¶S dicit aliquis. Quid ergo fiet
de hiis qui in p̾t̾itum de hesi ad eccliam uenien
tes sine baptismo admissi sunt ⁊ Potens ẽ doꝰ
mĩa sua indulgentiam dare. ⁊ eos qui ad eccle¬
siam simplicit̾ admissuim eccł̃ia dormierũt. ab
eccłie sue mun̾ib non seꝑare. ¶ Quid sit aũ
ꝑniciosius utrum omĩo non baptirari an rebap¬
tizari iudicare difficile est. Uideo quidem quidã¬
plius homines detestentur atq horreant. Uerũ¬
tamen recurrens ad illam stateram dnĩcam. ubi

Expanded text:
udinem peccatorum. ab ipso beato Cypriano consilium quaerite, adtendite quantum de unitatis bono praesumpserit. unde se non dirrupit a diuersa sentientibus, et cum arbitraretur eos qui extra ecclesiae communionem baptizarentur baptismum non habere, credidit tamen eos in ecclesiam simpliciter admissos propter ipsius unitatis uinculum posse ad ueniam pertinere. sic enim soluit quaestionem quam sibi ipse proposuit, ad Iubaianum ita scribens: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his tes sine baptismo admissi sunt?\' potens est Dominus misericordia sua indulgentiam dare et eos qui ad ecclesiam simpliciter admissi in ecclesia dormierunt ab ecclesiae suae muneribus non separare.\' Quid sit autem pernieiosius, utrum omnino non baptizari an rebaptizari, iudicare difficile est. uideo quidem quid amplius homines detestentur adque horreant, uerumtamen recurrens ad illam stateram dominicam, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dienus qi cepise cortig. S feut diligente
inquisita u̾itas decuit. que post magnos dubita¬
tionis fluctus. ad plenarii concili confirmatio¬
nem ꝑducta est: ueruis creditur ꝑ agrapinum
coruimpi cepisse non corrigi Irruente itaq tã
magna questione. cimi de rem̃issione ꝑtforur
loratio redderetur. ⁊ ꝑoederet autoritas aggriei¬
ni ⁊ nõ nulloꝵ qui ei consenserant. hõtum i l
questione deficientium. qui maluerunt aliquid
nouum moliri. qmͣ ten̾e consuetudinem cuuius
defensionem non intelligebant: irruerunt ĩ cu¬
Los anime ueri smuiles rationis. ⁊ iafeluserunt
liierius epmpsisse. poremo dixise nut alumie
artipet ⁊ ostendet imitandem. non solum docend
diligentiam. s didendi modestiam. Siaũt ulls
euistet quitale aliquid afferret unde om̃s ille iu̾i¬
umuiles rationes quib monebatur merdem sentẽ

Expanded text:
ianus quasi coepisse corrigi. Sed sicut diligentius inquisita veritas docuit, quae post magnos dubitationis fluctus ad plenarii concilii confirmationem perducta est, verius creditur per Agrippinum corrumpi coepisse, non corrigi. Irruente itaque tam magna quaestione, cum de remissione peccatorum le ratio redderetur, et praecederet auctoritas Agrippini, et nonnullorum qui ei consenserant hominum in hac quaestione deficientium, qui maluerant aliquid novum moliri, quam tenere consuetudinem cujus defensionem non intelligebant; irruerunt in oculos animae verisimiles rationes, et intercluserunt liberius exprompsisse, prioremque dixisse, nisi ut alium, acciperet; et ostenderet imitandam, non solum docendi diligentiam, sed etiam discendi modestiam: si autem nullus existeret, qui tale aliquid afferret, unde illae omnes verisimiles rationes quibus movebatur refellerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
pacem ꝑ manus impositionem recepti sunt: tũc
ra caritate radicatis ⁊ fundatis. sine qua infrue¬
tuosa sunt cet̾a. ꝓdec̃ cepit ad remissionem fra¬
torum. ⁊ ad sanccificationem uite. qd̾ sine fructu
extra portabant. Nolite gͦ nobis austoritatẽ
obite cypͥani ad baptismi repentionem. S tene¬
te nobistum exemplum cypani ad unitatis con¬
maticis ⁊ heticis corrg̾e qd̾ pͣuum est. nõ ifare
quod datum est: sanare qd̾ iulnatum est nor

Expanded text:
pacem per manus inpositionem recepti sunt, tunc pacem per manus inpositionem recepti sunt, tunc in caritate radicatis adque fundatis, sine qua infructuosa sunt cetera, prodesse coepit et ad remissionem peccatorum et ad sanctificationem uitae quod sine fructu extra portabant? Nolite ergo nobis auctoritatem obicere Cypriani ad baptismi repetitionem, sed tenete nobiscum exemplum Cypriani ad unitatis conmaticis et haereticis corrigere quod prauum est, non iterare quod datum est, sanare quod uulneratum e