comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia si non oꝑatur mortua est. Porro ipsum opꝰẽ¬
dicente dño : m̃scib est ut faciã uoluntatem patriꝰ
inei. Dehuc carne enita. iam pane doloris uon
cibatur. s uinum amoris tanquam post cibum. pleniꝰ
haurire ꝑmictitur: non purum tamen s quomodo sub

Expanded text:
quia si non operatur, mortua est. Porro ipsum opquia si non operatur, mortua est. Porro ipsum opdicente Domino: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Dehinc carne exuta jam pane doloris non cibatur; sed vinum amoris, tanquam post cibum, plenius haurire permittitur, non purum tamen, sed quomodo sub
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiosus. terciꝰ & gloriosus Audi & sponsum incã¬
ticis ad ꝓfectum hunc truodum inuitante᷑. Comedi¬
tes: ad potum inuitat: resumentes corꝑa. &̃ ut me¬
s amnicos apellat. differentia est: ut hi quidem qui
in carne adhuc grauaci gemunt cari habeantur pro
caritate quam habent. qui uͦ iam soluti carnus coͦ¬
pede sunt. eo sunt cariores. quo & ꝓmptiores atq expe¬
ditiores facti ad amandum. Porro p̃re utrisq merito
nominantur & sunt kiñi: qui recepta iam scd̾a istola
in corꝑibꝰ utiq cũ gła resumptis tanto in di ferurs
amorem. liberiores & alacͥores : quanto & de ꝓpͥo nil
iam residuum÷ͥ. quos eos aliquatenꝰ sollicit᷑ie ł re¬
tard&. Qd̃ quidẽ neuter s̃ reliquoꝵ statuum uendi¬
cat: cum & in pͥori corpꝰ cum labore portetur : in scđo
sudore uultꝰ sui. In carne quipe⁊ manens adhus
ꝑ fidem. quam sane oꝑari ꝑ dilectionem ueresse ẽ.

Expanded text:
fastidiosus: tertius et gloriosus. Audi et sponsum in Canfastidiosus: tertius et gloriosus. Audi et sponsum in Canticis ad profectum hunc trimodum invitantem. Comedites ad potum invitat: resumentes corpora, etiam ut inesed amicos appellat, differentia est: ut hi quidem qui in carne adhuc gravati gemunt, chari habeantur pro charitate quam habent: qui vero jam soluti carnis compede sunt, eo sint chariores, quo et promptiores atque expeditiores facti ad amandum. Porro prae utrisque merito nominantur et sunt charissimi, qui recepta jam secunda stola, in corporibus utique cum gloria resumptis, tanto in Dei feruntur amorem liberiores et alacriores, quanto et de proprio nil jam residuum est, quod eos aliquatenus sollicitet vel retardet. Quod quidem neuter sibi reliquorum statuum vindicat; cum et in priori corpus cum labore portetur, et in secsudore vultus sui. In carne quippe manens adhuc ambulat per fidem, quam sane operari per dilectionem necesse est:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorum statꝰ: ue carnus iam sane consortium sp̃s non
ꝓfectu ammȩ nec ponitur corpꝰ. nec resumitur. De¬
niq p̃ciosa in conspec tu n mors sc̃orum eius. Q uod
simors p̃ciosa : quid uita. & illa uita: Nec mirum si
corp̃ iam głe conferre uidetur sꝑui: qd̾ & infirinũ
& mortale constat. ipsi non mediocͥter ualuisse
quam uerum locutꝰ est qui dyxt: diligentib diñ
omĩa sooꝑarim bonum. Ual&e dm diligenti anim
corpꝰ suum infirmum. ual&e & mortuum. ualet
resuscitatum. Pmo quide ad fruc tum pęnitentiȩ
sudo ad requiem̃. pꝰtremo ad consummationem.
euito sine illo ꝑfici non uult: qd̾ in om̃istatu in bo¬
num s̃ subseruire ꝑsentit. Bonꝰ plane fiłꝰq comẽ
caro sp̃ui bouo: quȩ ipsum aut si onerat iuuat: aut si
non iuuat exonerat: aut certe iuuat & minime onerat.
Pmꝰ stat᷑ iaboriosus s fructuosus: scd̾s ociosus. s minime

Expanded text:
ipsorum status: nec carnis jam sane consortium spiritus ipsorum status: nec carnis jam sane consortium spiritus absque profectu animae nec ponitur corpus, nec resumitur. Denique pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Quod si mors pretiosa, quid vita, et illa vita? Nec mirum, si corpus jam gloriae conferre videtur spiritui, quod et infirmum et mortale constat ipsi non mediocriter valuisse. O quam verum locutus est qui dixit, diligentibus Deum omnia cooperari in bonum . Valet Deum diligenti animae corpus suum infirmum, valet et mortuum, valet et resuscitatum: primo quidem ad fructum poenitentiae, secundo ad requiem, postremo ad consummationem. Merito sine illo perfici non vult, quod in omni statu in bonum sibi subservire persentit. 31. Bonus plane fidusque comes caro spiritui bono, quae ipsum aut si onerat, juvat; aut si non juvat, exonerat; aut certe juvat, et minime onerat. Primus status laboriosus, sed fructuosus: secundus otiosus, sed minime
Abbreviated transcription (Latin):
At ꝓfecto doloris acerrimi sensus. non pocuit uisi
turbare serenum: & si non ꝑcurbare. Qd aucemiam
solutas corꝑib: Immersasiam ex coto credimus unm̃¬
so illi pelago ȩterni luminis & luminosȩ ȩternitatis:
S si quod non negatur uelint sua corꝑa recepisse. aut
certe reciꝑe desid̾ent & sꝑent: liq& ꝓculdubio nec dũ
a seipsis penitus inmutatas : quib constat necdum
penitꝰ deeẽ de ꝓpͥo. quo uel modice intentio reflectatur.
Doner gͦ. absorta sit mors in uictoria. & noctis undiq t̾¬
minos lux ꝑhennis inuadat & occup& usq qͣ. quatinꝰ
& in corꝑib gła cęlestis effulgeat. non possunt animȩ
ex toto seipsas expouere & transire in d̾m: nimiruun
ligate corꝑib etiam tunc & si non uita ł sensu. ceite
affectu naturali. ita ut absq his nec uelint nec ua¬
leant consumiari. Itaq ante restaurationem corꝑũ
non erit ille affec tus aiumoꝵ: qui ꝑfectus & summꝰ ẽ

Expanded text:
At profecto doloris acerrimi sensus non potuit non At profecto doloris acerrimi sensus non potuit non turbare serenum, etsi non perturbare. CAPUT XIsolutas corporibus? Immersas ex toto credimus immenso illi pelago aeterni luminis, et luminosae aeternitatis. Sed si quod non negatur velint sua corpora recepisse, aut certe recipere desiderent et sperent; liquet procul dubio necdum a seipsis penitus immutatas, quibus constat 597 necdum penitus deesse de proprio, quo vel modice intentio reflectatur. Donec ergo absorpta sit mors in victoria, et noctis undique terminos lux perennis invadat et occupet usquequaque, quatenus et in corporibus gloria coelestis effulgeat; non possunt ex toto animae seipsas exponere, et transire in Deum, nimirum ligatae corporibus etiam tunc, etsi non vita vel sensu, certe affectu naturali, ita ut absque his nec velint, nec valeant consummari. Itaque ante restaurationem corporum non erit ille defectus animorum, qui perfectus et summus est
Abbreviated transcription (Latin):
statu uiuificando & sensificando indendẽ desinat: &
uirtus eiusd̾e reuelata molestiis in di potentia roboret᷑.
Impossibile namq est tota hȩc ex toto ad d̾m colligere
& diuino infigere uultui quandii ea huic fragili & e¬
rumpnoso corꝑi intenta & distenta necesse est subser¬
uire. Itaq in corꝑe sꝑuali. & inmortali. in corꝑe integ.
placido placitoq & ꝑ omĩa subiecto sp̃ui sꝑet se aĩa
quartum apprehendere amoris gradum. ł potiꝰ in ips
apprehendi: quippe quod di potentiȩ est. dare cui
uult. non humanȩ industrię assequi. Tunc in quã
suminum obtinebit facile gradum: cum in gaudiũ
dñi sui ꝓmꝑtissime & auidissime festinantem nul¬
la iam retardabit carnis illecebra: nulla molestia c̃¬
turbabit. Putamusne tamen hanc gram̃ uel ex
parte scõs martires assecutos: in illis adhuc uic toꝵ
illas animas introrsum rapuerat: quȩ ita corꝑasus
foris expouere & cormenta contempne ualuerunt

Expanded text:
statu vivificando et sensificando intendere desinat, et statu vivificando et sensificando intendere desinat, et virtus ejusdem relevata molestiis, in Dei potentia roboretur. Impossibile namque est tota haec ex toto ad Deum colligere, et divino infigere vultui, quandiu ea huic fragili et aerumnoso corpori intenta et distenta necesse est subservire. Itaque in corpore spirituali et immortali, in corpore integro, placido, placitoque, et per omnia subjecto spiritui, speret se anima quartum apprehendere amoris gradum, vel potius in ipso apprehendi: quippe quod Dei potentiae est dare cui vult, non humanae industriae assequi. Tunc, inquam, summum obtinebit facile gradum, cum in gaudium Domini sui promptissime et avidissime festinantem nulla jam retardabit carnis illecebra, nulla molestia conturbabit. Putamusne tamen hanc gratiam vel ex parte sanctos martyres assecutos, in illis victoriosis coillas animas introrsum rapuerat, qua ita sua corpora foris exponere, et tormenta contemnere valuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ferrum ignitum & candens igni similliium fit.
tus aer in eamdem tranfformatur luminis clarica¬
tem. adeo ut non tam illuminatꝰ. quam ipsum lu¬
men esse uideatur. sic omem tunc in scis humanã
affectionem. quodam ineffabili modo uecesse
erit a sem& ipsa liquescere. atq in cd̃i penitꝰ tranͦ¬
Sundi uoluntatem. Aloqum. quom̃ omĩa in
om̃ib erit s: si in homine de homine quicꝙͣ
suꝑuerit. Manebit quide substantia. s in alia forma:
alia gła. aliaq potentia. Quando hoc erit: Quis hȩc
uidebit: Quis possidebit: Quando ueniam & appa¬
rebo ante faciem di : Dũe ds̾ ms tibi dixt cor meun
exquisiui te facies mea: faciem duam dne requiram
Putas uidebo templum scm̃ tuum: Ego puto. non
ante sane ꝑfec te impletũ in diliges dñm dm tuum
ex toto corde tuo. & ex dota anima tua. & ex totamen
gitare non cogatur de corꝑe. & amma ei dem in hoc

Expanded text:
ferrum ignitum et candens, igni simillimum fit, ferrum ignitum et candens, igni simillimum fit, luce perfusus aer in eamdem transformatur luminis claritatem, adeo ut non tam illuminatus, quam ipsum lumen esse videatur: sic omnem tunc in sanctis humanam affectionem quodam ineffabili modo necesse erit a semetipsa liquescere, atque in Dei penitus transfundi voluntatem. Alioquin quomodo omnia in omnibus erit Deus, si in homine de homine quidquam supererit? Manebit quidem substantia, sed in alia forma, alia gloria, aliaque potentia. Quando hoc erit? quis hoc videbit? quis possidebit? Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Domine Deus meus, tibi dixit cor meum, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Putas, videbo templum sanctum tuum? 29. Ego puto non ante sane perfecte impletum iri, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota gitare jam non cogatur de corpore, et anima eidem in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
concordet oue tori. Oportet ꝓinde in eundem nos af¬
fec tum. quandocumq trausire: ut quomͦ ds omĩa
esse uoluit ꝓpter sema ipsum. sic uos qͦ uec nos ipsos
nec aliud aliquid fuisse uł esse uelimꝰ: nͥ ȩque ꝓpter
ipsum: ob solam ipsius uidelic& uoluntatem. non
nram̃ uoluptatem. Oelectabit saue non tam nrã &
sopita necessitas: uel sortita felicitas. quam quod ei
in nobis & de nobis uoluntas adimpleta uidebitur
quod & cotidie postulamꝰ in oratione cum dicunus.
fiat uoluntas tua sic̾ in cȩlo & in terra. O amor scs &
castus. o dulcis & suauis affectio. o pura & defrcata
intentio uoluntatis: eo certe defecatior & purior
quo in ea de ꝓpͥo nil iam admixtum relinquitur.
eo suauior & dulcior. quo totum diuinũ est quod
senticur. Sic affici dificari est. Quomͦ stilla aque
modica multo infusa uino defic̾ea se tota uideturꝰ.
dum & saporem uini indint & colorem: & quomodo

Expanded text:
concordet Auctori. Oportet proinde in eumdem nos afconcordet Auctori. Oportet proinde in eumdem nos affectum quandocunque transire: ut quomodo Deus omnia esse voluit propter semetipsum, sic nos quoque nec nosipsos, nec aliud aliquid fuisse, vel esse velimus, nisi aeque propter ipsum, ob solam videlicet ipsius voluntatem, non nostram voluptatem. Delectabit sane non tam nostra, vel sopita necessitas, vel sortita felicitas, quam quod ejus in nobis, et de nobis voluntas adimpleta videbitur: quod et quotidie postulamus in oratione cum dicimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra . O amor sanctus et castus! o dulcis et suavis affectio! o pura et defaecata intentio voluntatis! eo certe defaecatior et purior, quo in ea de proprio nil jam admistum relinquitur: eo suavior et dulcior, quo totum divinum est quod sentitur. Sic affici, deificari est. Quomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se tota videtur, dum et saporem vini induit, et colorem; et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
in hac mortali uita. raro intexdum. aut uel semel &
hoc ipsum raptim atq uniꝰ ux momenti spacio epi
donatum est Te enim quodamodo ꝑdẽ tanquã qui nͥ
sis. & om̃ino non sentire deipsum. & atemae ipso exua¬
mri & pene adnullari: cȩlestis ẽ conuersationis uon
humanȩ affec tionis. E siquidẽ de mortalib quisplo
ad illud raptim interdum ut dictum ẽ. & ad monieu¬
tum admittitur. subito inundat scłm nequam ꝑcur¬
bat diei malicia. corpꝰ mortis aggrauat. sollicitat Qe¬
nis necessitas. defectiis corruptionis non sustiner. dq
his uiolentiꝰ est. fr̃na reuocat caritas. heuredieĩ ie
se. recidere in sua compellitur. & miserabilitet erla¬
mare. Pũe ium patior responde ꝓ me. Et illud
Infelix ego homo: quis me liberabit de corꝑe mortis huiꝰ¬
ꝯm̃ tainen scͥptura loquitur dm omĩa fecisse ꝓpter sem&¬
ipsum: erit ꝓfecto ut factura sese quͣq conformet. &

Expanded text:
in hac mortali vita raro interdum, aut vel semel, et in hac mortali vita raro interdum, aut vel semel, et hoc ipsum raptim, atque unius vix momenti spatio experiri donatum est. Te enim quodammodo perdere, tanquam qui non sis, et omnino non sentire teipsum, et a teipso exinaniri, et pene annullari, coelestis est conversationis, non humanae affectionis. Et si quidem e mortalibus quispiam ad illud raptim interdum ut dictum est et ad momentum admittitur, subito invidet saeculum nequam, perturbat diei malitia, corpus mortis aggravat, sollicitat carnis necessitas, defectus corruptionis non sustinet, quodque his violentius est, fraterna revocat charitas. Heu! redire in se, recidere in sua compellitur, et miserabiliter exclamare, Domine, vim patior, responde pro me : et illud, Infelix ego homo, quis 596 me liberabit de corpore mortis hum tamen Scriptura loquitur, Deum omnia fecisse propter semetipsum; erit profecto ut factura sese quandoque conformet et
Abbreviated transcription (Latin):
Conficebitur tibi: cum benefecerise. Iste est derciuis amoris
gradus: quo iam ꝓpter seipsum ds̃ diligitur. Felix qui
meruit ad quartum usq ꝑtingere: quatinus nec seiꝑsũ
diligat homo. nisi ꝓpter dm. Iusticia tua sicut monteᷤᷤ
dĩ. Amor iste mons est. & mons di excelsus: reuera mon̾
coagulatus. mons pinguis. Qs ascendit in moutẽ dñ:
Qs dabit mͥ pennas sicut colunbȩ : & uolabo & requie¬
scam: Factus est in pace loc̃ euis: iste. & habitatio hȩc
in sẏon. Heumͥ quia incolat᷑ msͣ ꝓlongatꝰ est. E aro &e sa¬
guis uas luceum. terrena in habitacio. qnͣ capit hoc.
qñ hiui mnodi exꝑit᷑ affectum. ut diuiuo debͥatus amore
anim᷑. oblit̾ sui. factusq sͥ tanquam uas ꝑditum. totꝰ
ꝑgat in d̾m. & adherens do unꝰ cum eo sp̃c fiat. & dicat.
defecit caro mea & cor meum. ds cordis mei & pars mea
d̃s inȩternum: Beatum dixerunt & scm̃: cui tale aliqͥ

Expanded text:
Confitebitur tibi cum benefeceris ei . Iste est tertius amoris Confitebitur tibi cum benefeceris ei . Iste est tertius amoris gradus, quo jam propter se ipsum Deus diligitur. meruit ad quartum usque pertingere, quatenus nec seipsum diligat homo nisi propter Deum. Justitia tua, Deus, sicut montes Dei . Amor iste mons est, et mons Dei excelsus. Revera mons coagulatus, mons pinguis . Quis ascendet in montem Domini? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Factus est in pace locus iste, et habitatio haec in Sion . Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! Caro et sanguis, vas luteum, terrena inhabitatio quando capit hoc? quando hujuscemodi experitur affectum, ut divino debriatus amore animus, oblitus sui, factusque sibi ipsi tanquam vas perditum, totus pergat in Deum, et adhaerens Deo unus cum eo spiritus fiat . et dicat: Defecit caro mea et cor meum, Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum? Beatum dixerim et sanctum, cui tale aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
saluator mundi: ita iniquam & uos illorum exemplo car¬
nem nrãm alloquentes dicamꝰ merito. Iam non ꝓꝑter
tuam necessitatem d̾m diligimꝰ: ipsi enim gustauimus:
& scimus. quam suauis est dñs. Est enim carius quedam
loquela. uecessitas: & beneficia quȩ exꝑiendo ꝓbat. gesti
implere mandacum uonerit duficile Amat quippe uera¬
citer dđm: ac ꝑ hoc quȩ dĩ sunt. Amat caste. & casto non
grauatur obȩdire mandaco: castificans magis cor suum ut
scͥtum ẽ. in obȩdientia caritatis. Amat iuste: &e manda¬
tum iustum libenter amplectitur. Amor iste merito gͣtus:
am̃ gratiutus. Castꝰ est: quia non impenditur uerbo neq
ingua s oꝑe & ueritate. Iustus ẽ: quoniã qualis suscipi¬
dur. talde teditur. Qenim sic amat: haut sec ꝓfec to
uadii amat᷑ est amat. querens & ipse uicissim non quȩ
tensnos e non sua quesuit. Sic amat qui diat. Conti
& non ꝓpter seipsum. Non sic amat de quo dicitur.

Expanded text:
Salvator mundi ; ita, inquam, et nos illorum exemplo carSalvator mundi ; ita, inquam, et nos illorum exemplo carnem nostram alloquentes, dicamus merito: Jam non propter tuam necessitatem Deum diligimus; ipsi enim gustavimus et scimus quoniam suavis est Dominus. Est enim carnis quaedam loquela necessitas, et beneficia quae experiendo probat, gestieimplere mandatum, non erit difficile. Amat quippe veraciter Deum, ac per hoc quae Dei sunt. Amat caste, et casto non gravatur obedire mandato, castificans magis cor suum, ut scriptum est, in obedientia charitatis . Amat juste, et mandatum justum libenter amplectitur. Amor iste merito gratus, quia gratuitus. Castus est, quia non impenditur verbo, neque lingua, sed opere et veritate. Justus est, quoniam qualis suscipitur, talis et redditur. Qui enim sic amat, haud secus profecto, quam amatus est, amat; quaerens et ipse vicissim, non quaetius nos, et non sua quaesivit. Sic amat qui dicit: Confiseipsum. Non sic amat de quo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
N de seruare prudentia ẽ scire qind exte: quid ex dĩ adiutorio pos
ensum. qui sis . ͭ ingruerit ti ibulatio obquam & frequens ad¬
tͥ seruat ille d̾m conuersio fiat. & a ło ȩque frequens liberatio¬
At si frequꝰ consequatur: nonne & si fuerit ferreum pectus. uł
cor lapideum tociens liberati. emolliri necesse est ad grãm
liberantis: quatinꝰ d̾m homo diligat. non ꝓpter se tancũ.
s & ꝓpter ipsum: Ex occasione quippe frequentium neces¬
sitatum crebris necesse est interpellationib dm ab homine
frequentari: frequentando gustari: gustando ꝓbari quã
suauis eit dũs. Ita fit. ut ad diligendum pure dm̃ plꝰ iam
ipsius alliciat gustata suauitas. quam urgeat nr̃a necessi¬
tas. ita ut exemplo samaritanorum dicentium mulieri
quȩ adeẽ dm nuntiarat. iam non ꝓꝑter tuam loquelam
credimus. ipsi enim audiuimꝰ. & scimus. quia ipse est uere

Expanded text:
edam prudentia scire quid ex te, quid ex Dei adjutorio posedam prudentia scire quid ex te, quid ex Dei adjutorio posesum. At si frequens ingruerit tribulatio, ob quam et frequens ad Deum conversio fiat, et a Deo aeque frequens liberatio consequatur; nonne, etsi 595 fuerit ferreum pectus, vel cor lapideum toties liberati, emolliri necesse est ad gratiam liberantis, quatenus Deum homo diligat, non propter se tantum, sed et propter ipsum? Ex occasione quippe frequentium necessitatum crebris necesse est interpellationibus Deum ab homine frequentari, frequentando gustari, gustando probari quam suavis est Dominus. Ita fit ut ad diligendum pure Deum plus jam ipsius gustata alliciat suavitas, quam urgeat nostra necessitas; ita ut exemplo Samaritanorum, dicentium mulieri quae adesse Dominum nuntiaverat, Jam non propter tuam loquelam credimus; ipsi enim audivimus, et scimus quia ipse est vere
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Qnaturam condidit: ipse & ꝓtegit. Nam & ita con¬
dita fuit. ut habea. iugiter necessarium ꝓtec torem.
quem habuit & conditorẽ: ut quȩ nͥ ꝑ ipsum non ualu¬
it esse. nec sine ipso ualeat om̃ino subsistere. Quod ne
sane de se creatura ignoret. ac ꝑinde gͥ quod absit suꝑbe
arroget beneficia creatoris: uult hominẽ isdem condi¬
tor alto quidẽ salubriq consilio tribulationib exerceri
ut cũ defecerit ipse. & subuenerit d̾s. dum homo liberat᷑
ado. as ab homine ut dignum ÷ honoretur. Hoc enim
dicit. Inuoca me in die tribulationis: eruam te. & hono¬
rificabis me. Fit itaq hoc tali modo. ut homo animabili
& carualis qui p̾ter se neminem diligere nouerat. &̃
dm̃ ꝓꝑter se amare incipiat : quod in ipso iumirum
ut sẽpe exꝑtꝰ est. omĩa possit. quȩ posse tamen ꝓsit
interim adhuc non ꝓꝑter ipsum. Post tamen quedã¬

Expanded text:
sic. Qui naturam condidit, ipse et protegit. Nam et ita consic. Qui naturam condidit, ipse et protegit. Nam et ita condita fuit, ut habeat jugiter necessarium protectorem, quem habuit et conditorem: ut quae nisi per ipsum non valuit esse, nec sine ipso valeat omnino subsistere. Quod ne sane de se creatura ignoret, ac proinde sibi quod absit superbe arroget beneficia creatoris, vult hominem idem conditor alto quidem salubrique consilio tribulationibus exerceri: ut cum defecerit homo, et subvenerit Deus, dum homo liberatur a Deo, Deus ab homine, ut dignum est, honoretur. Hoc enim dicit: Invoca me in die tribulationis, eruam te, et honorificabis me . Fit itaque hoc tali modo, ut homo animalis et carnalis, qui praeter se neminem diligere noverat, etiam Deum vel propter se amare incipiat, quod in ipso nimirum, ut saepe expertus est, omnia possit, quae posse tamen prosit; et interim adhuc, non propter ipsum. Est tamen qua
Abbreviated transcription (Latin):
enim uͥ ut cum om̃i fiduda postules ab eo qui dat om̃i
affiuenter & non unꝓperat. qui aꝑit manũ suam ae
implet om̃e a tinai benedictione: Dubium siquide̾
don est. quod assit libenter in uecessarũs: qui plerisq
de insupflius non deest. Deniq ait. Primum querice
begnum dĩ &e iusticiam enis: e hȩc omĩa adicientur uob̾
ponte daturum se polliertur necessaria: suꝑfiua resta¬
pudicitie potiꝰ ae sobrietatis subire iuigũ. quã regnare
peccatum. in tuo mortali corꝑe patiaris. Porro autem &
hoc iusticiȩ est: cum quo tibi est natura communis:
naturȩ quoq cum eo munꝰ non habere diuisum. Ut
sa haberi necesse est. Alioquin ꝓximum pure diligere
quomͦ potest: qui mło non diligit: Porro in d̾m dili¬
gere non potest: qri d̃m non diligit. Oportet gͦ dĩ
diligi prius: ut in d̾o diligi possit & ꝓximus. Facit.gͥ.
etiam se diligi ds: qui & cȩtera bona facit: facit autem

Expanded text:
enim, nisi ut cum omni fiducia postules ab eo qui dat omnibus enim, nisi ut cum omni fiducia postules ab eo qui dat omnibus affluenter, et non improperat ; qui aperit manum suam, et implet omne animal benedictione? Dubium siquidem non est, quod adsit libenter in necessariis, qui plerisque et in superfluis non deest. Denique ait: Primum quaerite regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Sponte daturum se pollicetur necessaria, superflua restrpudicitiae potius ac sobrietatis subire jugum, quam regnare peccatum in tuo mortali corpore patiaris. Porro autem et hoc justitiae est, cum quo tibi est natura communis, naturae quoque cum eo munus non habere divisum. 25. Ut sa haberi necesse est. Alioquin proximum pure diligere quomodo potest, qui in Deo non diligit? Porro in Deo diligere non potest, qui Deum non diligit. Oportet ergo Deum diligi prius, ut in Deo diligi possit et proximus. Facit ergo etiam se diligi Deus, qui et caetera bona facit. Facit autem
Abbreviated transcription (Latin):
sitatib subuenire. s & uoluptatib deseriure: castiget
ipse suas si non uult esse transgressor. Quantũ uult
s indulgeat : dum eque & ꝓamo tautiund̾e meminerit
exhibendum. Frenum tͥ demꝑantiȩ imponitur: oho¬
mo ex lege uitȩ & disciplinȩ: ne pꝰ concupiscentias tuaᷤ
eas & ꝑeas: ne de bonis naturȩ hosti seruias animȩ. hoc ẽ
silio a uoluptatib tiuis auerteris. & iuxta doc trinam apłi
uictu uestituq content᷑: paulisꝑ suspend̾e non grauaris a¬
morem tuum a carnalib desiderus quȩ militant aduers
animã: sane quod subtrahis hosti aminȩ tuȩ consorti naturȩ
puto non granaberis imꝑtiri. Tunc amor tuus & temꝑais
erit & iustus: si quod ꝓpͥis subtrahitur uoluptatib frꝰ nis ne¬
cessitatib non negetur. Sic amor carnalis efficitur & soci¬
alis: cum in cominune ꝓtrahitur. Si autẽ dum ꝯmunicas
ꝓnmo: forte tibi defuerit & necessaria: quid facies: Nd

Expanded text:
sitatibus subvenire, sed voluptatibus deservire; castiget sitatibus subvenire, sed voluptatibus deservire; castiget ipse suas, si non vult esse transgressor. Quantum vult, sibi indulgeat; dum aeque et proximo tantumdem meminerit exhibendum. Frenum tibi temperantiae imponitur, o homo, ex lege vitae et disciplinae, ne post concupiscentias tuas eas, et pereas, ne de bonis naturae hosti servias animae, hoc est silio a voluptatibus tuis averteris , et juxta doctrinam Apostoli victu vestituque contentus , paulisper suspendere non gravaris amorem tuum a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam ; sane quod subtrahis hosti animae tuae, consorti naturae puto non gravaberis impertiri. Tunc amor tuus et temperans erit, et justus, si quod propriis subtrahitur voluptatibus, fratris necessitatibus non negetur. Sic amor carnalis efficitur et socialis, cum in commune protrahitur. 24. Si autem dum communicas proximo, forte tibi defuerint etiam necessaria, quid facies? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
querere ual&: nisi qui pͥus inuenerit. Uis gͥ inueniri
ut queraris: queri ut inueniaris. Poces quidem quers
& inueniri: non tamen p̃ueniri. Nam & si dicunus.
mane oratio in ea p̃ueniet te: non dubiũ tñ qd̃ tepida
sit om̃is oratio : quam non p̃uen̾it inspiratio. Dicendum
ñ opꝰ ÷ nominare. Quod gͦ. naturale ẽ. iustum quidẽ
foret. pͥmo om̃ium naturę deseriure auctori: unde
& dictum ẽ. pͥmu̾ & inaximũ maninũ mandatum.
lior atq infirmior est: ipsi pͥmum inꝑante necessitate
conpellitur inseriure. E ẽ amor carualis quo ance
quippe sapit nͥ seipsum: sicut scͣriptum est. pͥus quod
animale. deinde quod sp̃uale. Nec p̃cepto indicitur:
sinaturȩ inseritur. Quis nempe carnem suam odio
contentus. campos etiam uoluptatis exundans. la¬
tius uisus fuerit occupare: statum suꝑflutas ob¬
insita est. Quod si grauatur homo fr̾ns nou dico neces¬

Expanded text:
quaerere valet, nisi qui prius invenerit. Vis igitur inveniri quaerere valet, nisi qui prius invenerit. Vis igitur inveniri ut quaeraris, quaeri ut inveniaris. Potes quidem quaeri et inveniri, non tamen praeveniri, Nam etsi dicimus, Mane oratio mea praeveniet te ; non dubium tamen quod tepida sit omnis oratio, quam non praevenerit inspiratio. Dicendum non opus est nominare. Quod ergo naturale est, justum quidem foret primo omnium auctori deservire naturae. Unde et dictum est primum et maximum mandatum: lior atque infirmior est, ipsi primum imperante necessitate compellitur inservire. Et est amor carnalis, quo ante propter se ipsum, sicut scriptum est: Prius quod animale, deinde quod spirituale . Nec praecepto indicitur, sed naturae inseritur: quis nempe carnem suam odio contentus, campos etiam voluptatis 594 exundans latius visus fuerit occupare; statim superfluitas obinsita est. Quod si gravatur homo fraternis, non dico neces
Abbreviated transcription (Latin):
ceruas. quo quasi consulat fami. nonne eredas insaiure:
i nouminoris insamȩ est. si sp̃m rationalem reb puceᷤ
quibcumq corꝑalib non magis inflari. quã saciari. Qd
namꝙ de corꝑib ad sp̃c: Nec illa sane spiritalib : uec
mie regione refici corꝑalib querunt. Benedic amma
mea d̾io: qui replet in bonis desid̾ium tuum. Replec
in bonis. excitat ad bonum: tenet in bono: preuenit
uestum & implet. Ipse facit ut desideres. ipse est qd̾
paedas. sccasionem. ipse creat affee tione̾. desidium
rependitur iuistior: expectatur suauior. Diues ẽ om̃ib qui
inuocant eum: uec tamen hab& seipso quicquã melius.
De dedit in meritũ: se seruat in p̃mium. Se apponit in
refectionem animarũ scãrum : se in redemptionẽ distͣ¬
it captiuarum. Sonꝰ es dñe animȩ querenti te. Quio
.gͦ. inumenti: S enim in hoc ÷ mirum qͦd nemo te

Expanded text:
cernas, quo quasi consulat fami, nonne credas insanire? cernas, quo quasi consulat fami, nonne credas insanire? Sic non minoris insaniae est, si spiritum rationalem rebus putes quibuscunque corporalibus non magis inflari, quam satiari. Quid namque de corporibus ad spiritus? Nec illa sane spiritualibus, nec isti e regione refici corporalibus queunt. Benedic, anima mea, Domino, qui replet in bonis desiderium tuum . Replet in bonis, excitat ad bonum, tenet in bono; praevenit, sustinet, implet. Ipse facit ut desideres; ipse est quod Ipse dat occasionem, ipse creat affectionem, desiderium rependitur justior, exspectatur suavior. Dives est omnibus qui invocant eum: nec tamen habet quidquam se ipso melius. Se dedit in meritum, se servat in praemium, se apponit in refectione animarum sanctarum, se in redemptione distrahit captivarum. Bonus es, Domine, animae quaerenti te : quid ergo invenienti? Sed enim in hoc est mirum, quod nemo te
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus autem non ita. Audiens nempe uituꝑationem
m. cõmͥ. in .c. multienim sunt uiam latam ꝑgentes: A
ducit ad mortem. ipse sͥ regiam elegit uam: non decli¬
nans ad dexteram uel ad sinistram. Deniq actestans
ꝓph̾a semica iusti rec ta est: rectus callis iusti ad aimbu¬
landum. Hi sunt qui salubri compendio cauti sunt:
molestum hunc & infruc tuosum uitare circuitum:
uerbũ adbreuiatum. & adbreuians eligentes. non cu¬
ꝑe quecumq uiderent. s uendere magis ipsa quȩ pos¬
sident & dare pauꝑib: beati plane pauꝑes: qm̃ ipsoꝵ
rentes discernitur. Deniq nouit dñs uiam iustorum:
& iter impiorum ꝑibit. Idõ autem melius est modicum
iusto suꝑ diuitias peccatoꝵ multas: quomandͥdem uti sa¬
piens loquitur & insipiens exꝑitur. qui diligit pecuniã
famẽ. quomodo nec corꝑis uentꝰ. Demiq si famelicum ho¬
minẽ aꝑtis faucib uento. inflatis haurire buccis aerem

Expanded text:
21. Justus autem non ita. Audiens nempe vituperationem21. Justus autem non ita. Audiens nempe vituperationem circuitu multi enim sunt viam latam pergentes, quae ducit ad mortem, ipse sibi regiam eligit viam, non declinans ad dexteram vel ad sinistram. Denique attestante propheta, Semita justi recta est, rectis callis justi ad ambulandum . Hi sunt, qui salubri compendio cauti sunt molestum hunc et infructuosum vitare circuitum, verbum abbreviatum et abbrevians eligentes, non cupere quaecunque vident, sed vendere magis quae possident, et dare pauperibus. Beati plane pauperes, quoniam rentes discernitur. Denique novit Dominus viam justorum, et iter impiorum peribit . Ideo autem melius est modicum justo super divitias peccatorum multas , quoniam quidem, ut Sapiens loquitur et insipiens experitur, qui diligit pecuniam, famem, quomodo nec corporis ventus. Denique si famelicum hominem apertis faucibus vento, inflatis haurire buccis aerem
Abbreviated transcription (Latin):
siderant. attingere uolunt: ad cunc torum desiderabili¬
um ꝑtingere nequeunt finem. & utinam attingere
uniuersa ammo: & non exꝑimento uellent. Hoc enum ae¬
facile possent: & non in cassum. Nam & animꝰ sensu
quidem caruali tanto uelocior. quanto & ꝑspicatior:
ad hoc datus est ut illum ꝑ omĩa p̃ueniat: nichilq au¬
deat contingere sensus. qd̵ animꝰ ꝑcurrens ante ucile
non ꝓbauerit. Hinc enuim arbitror dictum. om̃ia ꝓbate
quin: non ascendes in montẽ dni: nec stabis in loco sc̃o eiꝰ.
ꝓ eo quod in uano acceꝑis animam tuam. hoc ẽ animam
racionabiłẽ. dum in star pecoris sensum sequeris racione
quidem ociosa & non resistente aliquo. Quorum itaꝙ
ratio non p̾uenit gressus. currunt. s extra uiam:
ac ꝑinde apłi spreto consilio: non sic currunt ut a
apprehendere nisi post omia nolunt: Oistortum ie¬
est & circuitꝰ infuntus: cuncta pͥmitꝰ atdemptare uelle

Expanded text:
siderant, attingere volunt, ad cunctorum desiderabilisiderant, attingere volunt, ad cunctorum desiderabilium nequeunt pertingere finem. Et utinam attingere universa animo, et non experimento vellent! Hoc enim facile possent, et non incassum. Nam et animus sensu quidem carnali tanto velocior, quanto et perspicacior, ad hoc datus est, ut illum ad omnia praeveniat; nihilque audeat contingere sensus, quod animus praecurrens ante utile non probaverit. Hinc enim arbitror dictum, Omnia probate, quin non ascendes in montem Domini, nec stabis in loco sancto ejus, pro eo quod in vano acceperis animam tuam , hoc est animam rationalem: dum instar pecoris sensum sequeris, ratione quidem otiosa, et non resistente in aliquo. Quorum itaque ratio non praevenit gressus, currunt, sed extra viam: ac proinde Apostoli spreto consilio, non sic currunt ut apapprehendere nisi post omnia nolunt? Distortum iter, et circuitus infinitus, cuncta primitus attentare velle.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum pͥncipium unꝰ aliquis optineret. Ea nãq
suȩ cupiditatis lege. qua in reb cȩteris non habita
p̃habitis. esurire. & ꝓ non habitis habita fastidire
solebat: mox om̃ĩb qͦuȩ in cȩlo & quȩ in terra sunt
obrentis. & contemptis. tandem ad ipsum ꝓculdubis
urreret. qui solus deẽẽt. omium os. Porro ibi quiescit
Auia sic̃ citra nulla reuocat quies sic nulla iam ul:
tes inquietudo sollicitat ilicer& ꝓ certo. Illichi au¬
tem adherere d̾o bonum ẽ. Diceret. Qo enim michi
ẽ in celo: & a de quid uolui suꝑ tertam : & item.
D s cordis mei: & pars mea ds inȩternum. Sic .gͦ. ut dic¬
tum est ad id quod optimum est. quiuis cupidꝰ ꝑueni¬
bet : siquidem ante. quod citra cupit assequi posset.
Uerum qm̃ id omĩno impossibile p̃struit & uita breuior
& uirt̾ infirinior. & consors numerosior. longo ꝓfec¬
to itiuere. & casso labore desudant: qui dum queq de¬

Expanded text:
omnium principium, unus aliquis obtineret. Ea namque omnium principium, unus aliquis obtineret. Ea namque suae cupiditatis lege, qua in rebus caeteris non habita prae habitis esurire, et pro non habitis habita fastidire solebat; mox omnibus quae in coelo, et quae in terra sunt obtentis et contemptis, tandem ad ipsum procul dubio curreret, qui solus deesset omnium Deus. Porro ibi quiesceret: quia sicut citra nulla revocat quies: sic nulla ultra jam inquietudo sollicitat. Diceret pro certo: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Diceret, Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? et item, Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum . Sic ergo ut dictum est ad id quod optimum est, quivis cupidus perveniret, si quidem ante, quod citra cupit, assequi posset. 20. Verum quoniam id omnino impossibile praestruit et vita brevior, et virtus infirmior, et consors numerosior; longo profecto itinere et casso labore desudant, qui dum quaecunque de
Abbreviated transcription (Latin):
mite uoluntas ꝑuersa contendit ad optimum: festinat
ad id unde possit impleri. Immo uero his anfractibus
ludit secum uanitas. mentitur unquitas sͥ. Si ita uis
adimplere quod uis. hoc ÷ si illud app̾hendere iuis. quo
adp̾henso nil amplius uelis: quid temptare opꝰ est &
cȩtera: Curris ꝑ deuia. & longe ante morieris: quam
hoc circuitu ꝑuenias ad optatum. Hoc gͦ incirtuitu
impii ambulant: naturaliter appetentes unde finiars
appetitum. & insipienter respuentes unde ꝓꝑinquent
fini: fini dico non consumptioni. s consuminatiom
Quam obrem non beaco fine consũmari. s consumiua¬
cuo labore accelerant. qui terum magis sp̃e. quã ac¬
tore delectati. pͥus unuersa ꝑcurrere. & de singulis
cupiunt exꝑiri: quom ad ipsum curent uniuersitati
d̾um ꝑuenire. E quidem ꝑuenirent: si quandoq
uoci conpotes effici possent᷑. ut omia scilic & preter

Expanded text:
mite voluntas perversa contendit  al. cum tendit ad optinum, festinat mite voluntas perversa contendit  al. cum tendit ad optinum, festinat ad id unde possit impleri. Imo vero his anfractibus ludit secum vanitas, mentitur iniquitas sibi. Si ita vis adimplere quod vis, hoc est, si illud apprehendere vis, quo apprehenso nil jam amplius velis, quid tentare opus est et caetera? Curris per devia, et longe ante morieris, quam hoc circuitu pervenias ad optatum. 19. Hoc ergo in circuitu impii ambulant, naturaliter appetentes unde finiant appetitum, et insipienter respuentes unde propinquent fini: fini dico, non consumptioni, sed consummationi. Quamobrem non beato fine consummari, sed consumi vacuo labore accelerant, qui rerum magis specie, quam auctore delectati, prius universa percurrere, et de singulis cupiunt experiri, quam ad ipsum curent universitatis Dominum pervenire. Et quidem pervenirent, si quandoque voti compotes effici possent, ut omnia scilicet, praeter
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑitur uł optimum. Et quid mirum simferiorib &
deteriorib contenitum non sit: quod citra summũ ł opti¬
mũ quiescere potest: S hoc stultum & extremȩ dementȩ
est. ea semꝑ appetere. quȩ nunquam non dico sacient.s
nec temꝑent appetitum: dum quicquid talium habueris.
nichilominus non habita concupiscas: & ad queq defuerit
semꝑ inquiet᷑ anhelas. Ita enim fit. ut ꝑ uaria & fallacia
mundi oblectamenta uagabundꝰ animꝰ inam labore
discurens fatiget᷑: non satietur. dum qͥcquid famelicuis
inglutierit. parum reputet. ad id qd̃ suꝑẽ deuorandum
semꝑq non minꝰ anne cupiat quȩ desunt. quã q̃ adsuts
lȩce possideat. Quis enim optineat uniuersa: Quãt
& modicũ id quod quisq cum labore optinuerit. cum ti¬
more possederit: certꝰ quidẽ non sit. quando cum dolore
amittat: certꝰ autẽ qd̾ qͣndoq amittat. Sic directo tra¬

Expanded text:
reperitur vel optimum. Et quid mirum si inferioribus et reperitur vel optimum. Et quid mirum si inferioribus et deterioribus contentus non sit, qui citra summum vel optimum quiescere non potest? Sed hoc stultum et extremae dementiae est, ea semper appetere, quae nunquam, non dico satient, sed nec temperent appetitum: dum quidquid talium habueris, nihilominus non habita concupiscas, et ad quaeque defuerint, semper inquietus anheles. Ita enim fit ut per varia et fallacia mundi oblectamenta vagabundus animus inani labore discurrens fatigetur, non satietur: dum quidquid famelicus inglutierit, parum reputet ad id quod superest devorandum, semperque non minus anxie cupiat quae desunt, quam quae adsunt laete possideat. Quis enim obtineat universa? Quanquam et modicum id quod quisque cum labore obtinuerit, cum timore possederit, certus quidem non sit quando cum dolore amittat, certus autem quod quandoque amittat. Sic directo tra
Abbreviated transcription (Latin):
ter. ꝓ sua semꝑ estimatione atq intencione appetere poti¬
ora : & nulla re eẽ contentum: cui quod deest iudicet pre¬
ferendum. Nam & qui. uerbi grã. uxorem habet speciosã.
petulanti ocło. ł amimo respicit pulcͥorem: & qui ueste
p̾ciosa indutus est. p̃ciosiorem affec tat: & possidens mul¬
tas diuitias inuidet ditiori. Uideas iam multis p̾diis &
possessionib ampliatos. adhuc tamen in dies agriun
agro copulare : atq infinita cupiditate dilatare terim¬
nos suos. Nideas & qui in regalib domib amplisq ha¬
bitant palatiis: inchilominus cotidie coniungere domũ
ad domum: & inquieta curiositate ȩdificare. diruere.
mutare. quadrata rotundis. Qud: homines sublimatoᷤ
honorib. Annon insaciabili ambitione magis ac magis
totis uirib conari ad altiora uidemꝰ: E hoꝵ omĩum id¬
circo non est finis: quia nil in eis summu̾ singulariter

Expanded text:
ter pro sua semper aestimatione atque intentione appetere potiter pro sua semper aestimatione atque intentione appetere potiora, et nulla re esse contentum, cui quod deest, judicet praeferendum. Nam et qui, verbi gratia, uxorem habet speciosam, petulanti oculo vel animo respicit pulchriorem: et qui veste pretiosa indutus est, pretiosiorem affectat, et possidens multas divitias, invidet ditiori. Videas jam multis praediis et possessionibus ampliatos, adhuc tamen in dies agrum agro copulare, atque infinita cupiditate dilatare terminos suos. Videas et qui in regalibus domibus, amplisque habitant palatiis, nihilominus quotidie conjungere domum ad domum, et inquieta 592 curiositate aedificare, diruere, mutare quadrata rotundis. Quid homines sublimatos honoribus? annon insatiabili ambitione magis ac magis totis viribus conari ad altiora videmus? Et horum omnium idcirco non est finis, quia nil in eis summum singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
Affectus est non contractus: nec ad quiritur pacto. nec ad¬
quirit. sponte afficit. & spontaneum faat. Uerꝰ amor
seip so contemp tꝰ est. Habet p̃mium: s id quod amatur.
Ham quic quo trer aliud amare uideatis: is plane ainas.
quo amoris fiuuti ꝑcendit non ꝑ quod tendit. Paulus non
euius iugrtrati t̃ eomeoat : s comedit ut euuangeliret
uad̾ ainet nou ubum. s euangelium. Herꝰ amor p̃mii
non reauitt. Emeretur. Premiũ sane necdum amanti
I reb irs anarit debetur. ꝑ seueranti redlitur. Demq
in ret infetiorito: suadendis inuitos ꝓminis uł p̾miis
bounta iiuis & nonspontaneos. Etꝰ euim muneranoũ
uemuiemi pitoss. ut faciat quos e. sponte cupit: ⁊ Nrduo
ueroi ⁊ausa ondunt aut esurientem ut comedat. Aiutis¬
tenctm ut aba ÷ aut certe matrem ut parnudium allet
p̃iium non requirit: Aut si aliud requirit: illud
ꝓcerto non d̾m diligit. Inest omi utenti ratione naturali¬

Expanded text:
Affectus est, non contractus: nec acquiritur pacto, nec acAffectus est, non contractus: nec acquiritur pacto, nec acquirit. Sponte afficit, et spontaneum facit. Verus amor seipso contentus est. Habet praemium, sed id quod amatur. Nam quidquid propter aliud amare videaris, id plane amas, quo amoris finis pertendit, non per quod tendit. Paulus non evangelizat ut comedat, sed comedit ut evangelizet: eo quod amet, non cibum, sed Evangelium . Verus amor praemium non requirit, sed meretur. Praemium sane necdum amanti proponitur, amanti debetur, perseveranti redditur. Denique in rebus inferioribus suadendis, invitos promissis vel praemiis invitamus, et non spontaneos. Quis enim munerandum hominem putet, ut faciat quod et sponte cupit? Nemo, verbi causa, conducit aut esurientem ut comedat, aut sitientem ut bibat, aut certe matrem ut parvulum allactet praemium non requirit? Aut si aliud requirit, illud pro certo, non Deum diligit. 18. Inest omni utenti ratione naturali
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ultra quam possum. Potero uero plꝰ cũ plus do¬
nare dignaberis: nunquam tamen ꝓut dignꝰ hab̾is
Imꝑfec tum meum uiderunt ocłi tui. s tamen in libro
tuo om̃s scͥbentur: qui quod possunt faciunt. & si qd
debent non possunt. Satis quantũ reor appariẜ. & qͦ¬
nam mͦ. diligendꝰ sit : & quo merito suo. Qinquam
merito suo. Nam quanto appareat cũi sano. quis
sit uideamus. S quantum ⁊ & in hoc uidere nr̃m.
ad id quod est: Nec tamen quod uidetur tacendum
est: & si non n idetur ut est. Suꝑius cum ꝓpositum ee̾t.
quare & quotenodo diligendꝰ sit ds̾: duplicem dixpare¬
re intellectuna. id quod queritur quare: ut aut quo suo
merito. aut quio nr̃o commnodo. diligendꝰ sit. utrum¬
ibet quen possse. ꝑinde uideatur. Dicto ꝓinde de meri¬
to dĩ. nonput dignum ei s ꝓut datum michi: suꝑest
ut & de premuo quoditem dabitur dicam. Non enmn
sine p̃mio diliegitur d̾s: & si absq p̾mii uit intuitu dili¬

Expanded text:
cum plus donare dignaberis: nunquam tamen prout dignus haberis. Imperfectum meum viderunt oculi tui: sed tamen in libro tuo omnes scribentur , qui quod possunt faciunt, etsi quod debent non possunt. Satis, quantum reor, apparet, et quonam modo Deus diligendus sit, et quo merito suo. Quo, inquam, merito suo: nam quanto, cui sane appareat? quis sit, videamus. Sed quantum est et in hoc videre nostrum ad id quod est? Nec tamen quod videtur tacendum est, etsi non omnino videtur ut est. Superius, cum propositum esset, quare, et quomodo diligendus sit Deus, duplicem dixi parere intellectum id quod quaeritur, Quare: ut, aut quo suo merito, aut quo nostro commodo diligendus sit, utrumlibet quaeri posse perinde videatur. Dicto proinde de merito Dei, non prout dignum ei, sed prout datum est mihi; superest ut de praemio, quod item dabitur, dicam. Non enim sine praemio diligitur Deus, etsi absque praemii
Abbreviated transcription (Latin):
Nonaquo seo qͥt dicat sit tibi cure.
octori nom dant benedicta suo.
ntibi dilecti utres in uba magistri.
ec te detineat uoctõr amore suo.
ructu non folis pomoꝵ qͥsq cibat᷑.
Et sensus uerbis anteferendꝰ erit.
Ornatis apinos captet ꝑsuasio ubis.
uostrine magis ÷ dẽbita planicies
Copia uboꝵ eit tibiñ est copia sensus.
Coustat ⁊ et rantẽ in ulciplicare uias.
uiꝰ doctrina dͥ dissennre uidebis.
N il illam cerri constet habere tibi.
Instabił lune. stultꝰ mutat᷑ ad instar.
Sic sol sapiens ꝑ manet ipse sibi.
N unc hue nune illuc stulti inp̃s cecauagat᷑.
Prouida mẽs stabilẽ figit ubiq gradũ.
Cogitat añ diu qͥd sauũ dicere possit.

Expanded text:
Non a quo sed quid dicatur sit tibi curae, Auctori nomen dant bene dicta suo. Ne tibi dilecti jures in verba magistri, Nec te detineat doctor amore suo. Fructu non foliis pomorum quisque cibatur, Et sensus verbis anteferendus erit. Ornatis animos captet persuasio verbis, Doctrinae magis est debita planicies. Copia verborum est ubi non est copia sensus, Constat et errantem multiplicare vias. Cujus doctrinam sibi dissentire videbis, Nil illam certi constet habere tibi. Instabilis lunae stultus mutatur ad instar, Sicut sol sapiens permanet ipse sibi. Nunc huc nunc illuc stulti mens caeca vagatur, Provida mens stabilem figit ubique gradum, Providet ante diu quid recte dicere possi
Abbreviated transcription (Latin):
hanc gͦ. idẽ manu scõs tenere. idẽ. fide et oꝑe imitar
debemus: ut sicruces faciamus. id ẽ passionib xp̃i
cõmunicemꝰ. Solutio quintȩ questionis. Calix dnĩ
qui laborẽ significat. et imitationẽ dñice passionis.
habet suũ exteriꝰ ⁊ suũ interiꝰ. Exteriꝰ p̾ssurã et cribu¬
lationẽ: interius gaudiũ et consolationẽ. Unde dus¬

Expanded text:
anctos manu tenere, id est fide et opere imitari anctos manu tenere, id est fide et opere imitari debemus, ut sic cruces faciamus, id est passionibus Christi communicemus. Solutio quintae quaestionis: Calix Domini qui laborem significat et imitationem Dominicae passionis, habet suum exterius et suum interius: exterius pressuram et tribulationem; interius, gaudium et consolationem. Unde D
Abbreviated transcription (Latin):
gat. et cet̾a. In tercia uita pax ẽ necessaria: que longe
faciat abutroq. idẽ acͥmine et t̾rore: consũmata gła et
beatitudine. Ideo tres cruces facimꝰ. ut ꝑuirtutẽ crucis
adistã triplicẽ pacẽ ꝑtingamꝰ. Ideo etiã semꝑ dicimꝰ
idẽ in hac triplici uita pacẽ aliis imploramꝰ. Solutio
scdẽ questionis. Nulla natura erat redimenda uel ad
pacẽ reducenda. nisi soliꝰ hominis corpus et anima.
P roptẽa scđ̾m hanc rationẽ fidei duplex crux solũ modo
uidet᷑ eẽ facienda. Solutio t̾ciȩ questionis. Inseptima
etate quȩ excipietur ab octaua pace consũmata ñerit
unde exteruis sit dolendũ. s unde potius interiꝰ sit
gaudendũ. Proptẽa cruces ñ extra. s intus incalice fuit.
Solutio quarte questionis. Tercia pars dñici corporis
quã manu tenemꝰ cũ cruces facimꝰ. pais illa ẽ ȩccłiȩ qͥ¬
eͣ in exultatione et gaudet cũ xp̃o inet̾na beacitudine.

Expanded text:
gat, etc. In tertia vita pax est necessaria quae longe gat, etc. In tertia vita pax est necessaria quae longe faciat ab utroque, id est a crimine et terrore, consummata gloria et beatitudine. Ideo ergo tres cruces facimus, ut per virtutem crucis ad istam triplicem pacem pertingamus. Ideo etiam semper dicimus, id est in hac triplici vita pacem aliis imploramus. Solutio secundae quaestionis: Nulla natura redimenda erat vel ad pacem reducenda, nisi solius hominis corpus et anima, propterea secundum hanc rationem fidei duplex crux solummodo videtur esse facienda. Solutio tertiae quaestionis: In septima aetate quae excipietur ab octava pace consummata, non erit unde exterius sit dolendum sed unde potius sit interius gaudendum. Propterea cruces non extra, sed intus in calice fiunt. Solutio quartae quaestionis: Tertia pars Dominici corporis quam manu tenemus cum cruces facimus, pars illa est Ecclesiae quae in exsulta