comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Ur bonus non arbit᷑¬
tur indesensam ẽẽrem. dequa
iudicãtu solui sciplois do¬
luman. ab ẽẽ abfutuumq es¬
se. ⁊ infuturum temꝑꝰ ⁊̃ ꝑma¬
nes fcmdemonstrat itaq ⁊ si¬

Expanded text:
m Vir bonus non arbitratur indefensam esse rem, de quaiudicatum solvi stipulationis "dolum malum abesse afuturumque esse" et in futurum tempus permanens f
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾ Ctum ap̃sempnum ind¬
icem datum reus defendẽtin:
iudex iudicass pr̃aretim acu¬
ius sin̾a petitor appellauit
⁊ cum ap̃ dpetentem applłoi
iudiceni res age̾tur defenso¬
re odempnato q̃rtum ẽansti

Expanded text:
um Cum apud Sempronium iudicem datum reus defenderetur, iudex iudicasset, praestaretur: a cuius sententia petitor appellavit et, cum apud competentem appellationi iudicem res ageretur, defensore condemnato quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. petitori fũt. n iussu meo ħ̾r¬
ditatem adiẽnt sideuissores
ten̾ebuntur obrem non defen¬
sam. siaũt ãdient mẽiĩbente
stipło eñ anescit. plane sim̃s fu¬
etit ⁊ ĩccuto differa aditionẽ ut
cũ uicero tr̃ eum iubeamadirs

Expanded text:
eus petitoris fuit neque iussu meo hereditatem adierit, fideiussores tenebuntur ob rem non defensam: si autem adierit me iubente, stipulatio euanescit. plane si meus fuerit et idcirco differam aditionem, ut, cum uicero, tunc eum iubeam adir
Abbreviated transcription (Latin):
uitinis feciss p̾staturũ./ ide
am rem ꝙ ĩbi edificatum ẽs
dampnum datum eẽł id rẽs¬
di cum ⁊ ipsehanc peccunam
quam dãret pp̃ illud opus idꝑ¬
tet rndit non pꝰse ꝓp̃ea qr non
at ⁊ mea culpa dampinum su
p̃ass qr tardius exꝑiri ceꝑim
at si cum p̾tor utͣ ꝓmittes de¬
c̾uiss. ⁊ te non ꝓmittente ire

Expanded text:
vicinus fecisset, praestaturum. Idem am rem, quod ibi aedificatum esset, sibi damnum datum esset, id reddi, cum et ipsam hanc pecuniam, quam daret, propter illud opus perderet. respondit non posse propterea quia non et mea culpa damnum sim passus, qui tardius experiri coeperim. at si cum praetor ut promitteres decrevisset et te non promittente ire
Abbreviated transcription (Latin):
bitatores exuigais cenaculis e¬
nugrassent mauꝰ ab eom̃cedem
quam hitatores non redde̾ntre
pete nult. qitum ẽanrecte pet¬
et. iz̃. non oportuisse hos quiꝰ
munem ꝑietem int̾ se edificar¬

Expanded text:
habitatores ex uicinis cenaculis emigrassent, uicinus ab eo mercedem, quam habitatores non redderent, petere uult: quaesitum est, an recte petet. respondit non oportuisse eos, cum communem parietem aedificar
Abbreviated transcription (Latin):
nam aquam ueꝵ ⁊ ad cotidiana
quo tefẽnd̃ ẽẽ sciend̾ ẽ nam sicuti
deitin̾e actuq ⁊̃ successorib dant̾
castello illi aquã duc̃e abeo an ei
rei ius fuit pmissum ẽ quominiꝰ
itanti pmissum ẽ ducat. nim fi

Expanded text:
uam aquam, uerum etiam ad cottidianam quoque referenda esse sciendum est: nam sicuti de itinere actuque et successoribus dantur castello illi aquam ducere ab eo, cui eius rei ius fuit, permissum est, quo minus ita uti permissum est ducat, uim fi
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m deaqua estnia ꝓponitur. ¶Q
ã dixiiꝰ estiuam aquam aliquid
distare abaqua cotidiana. sciendẽ
diana int̾dicit ita int̾dicit uti boc
sentem estatem. s adpͥorem debuit¬
Estatem mcipe sic ꝑiciores tradide¬
n̾i ab equmnectio anptũmali⁊ itase¬

Expanded text:
m de aqua aestiua proponitur.Quia autem diximus aestiuam aquam aliquo distare ab aqua cottidiana, sciendum diana interdicit, ita interdicit: 'uti hoc aesentem aestatem, sed ad priorem debuit.Aestatem incipere sic peritiores tradideri aequinoctio autumnali
Abbreviated transcription (Latin):
fideio. lib̾tatem pr̃are cum semel
fundi legatum agnou̾it. ¶ Adu¬
ob hr̾dib qui tres ẜuos hebant
pau̾t ut duos exhiis quos nolu¬
issent manimuttant. altõ hrde
iatitante ⁊ alter decłat quos uel¬
it manimtte pot̾ tñdici fĩ lib̾os
ut pindelib̾tas opetat ac si p̃sẽs
sol manumitte potuiss. ꝙ si ex
ẜuis unus dẽcesẜit siue uista ex
cã absit hr̾s. siue fariñ p̾sit. aquo
petitu ẽ dec̾nente p̃tore duos
qui suꝑsunt fĩ libos ẽẽ duenit.
ab sunt ñ nulli fraudendi gr̾a fid̾i

Expanded text:
iam libertatem praestare, cum semel fundi legatum adgnouit.A duobus heredibus qui tres seruos habebat petit, ut duos ex his quos uoluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat, quos uelit manumittere. potest dici fieri liberos, ut perinde libertas competat, ac si praesens solus manumittere potuisset. quod si ex seruis unus decesserit, siue iusta ex causa absit heres siue fari non possit a quo petitum est, decernente praetore duos qui supersunt fieri liberos convenit. absunt, nonnulli frustrandi gratia fidei
Abbreviated transcription (Latin):
timatõe. ꝙsi scias pupillum ẽẽput¬
es tñ pupilłliceres suas sine tuto¬
ris aucte administrare ñ capiesu¬
su qr uind error nulli p̃dest. ¶ Sia
furoso quem putem sane mentis
me ca posse quaus nulla ẽet emptõ

Expanded text:
timatione: quod si scias pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest. Si a furioso, quem putem sanae mentis, causa me posse, quamuis nulla esset empt
Abbreviated transcription (Latin):
missum ħthre eum diciis qui
mutitur. ⁊ iure posẜoris fruitur.
Isine ipse op̾ fecit siue excã emptio¬
nis uł oductõis uł legato uł hr̾di¬
tate uł quo aliom̃o acquisunt. ũ¬
de offilius putat eum qui ꝓdelic¬
to reliquid id opus ꝙ fecit si mã
pu. corrupit ⁊ reliquit ñtem̾ ħĩt̃¬
auit rẽstituat. ¶Si exfudotuo
ñ tem te labeo scribit./si tñ inquid
actor sua impensa arborem tol¬
s̾e ꝑatus sit recte tecum actuͣ
int̾dc̃o dena pi. reficienda s si ꝓ
delicto ñ has recte tecum agi ħ
int̾dc̃o. ¶ Idem̃ labeo ait simaimiᷤ¬

Expanded text:
missum habet. Habere eum dicimus, qui utitur et iure possessionis fruitur, siue ipse opus fecit siue ex causa emptionis uel conductionis uel legato uel hereditate uel quo alio modo adquisiit. Unde Ofilius putat eum, qui pro derelicto reliquit id opus quod fecit, si uiam publicam corrupit et reliquit, non tauit, restituat. Si ex fundo tuo non teneri Labeo scribit: si tamen, inquit, actor sua impensa arborem tollere paratus fuerit, recte tecum acturum interdicto de uia publica reficienda. sed si pro derelicto non habeas, recte tecum agi hoc interdicto. Idem Labeo scribi
Abbreviated transcription (Latin):
dicto eum tem. ¶Non enim op¬
port̾e eum detiorem uiam facen
¶ẜ int̾dcm p̃petuum ⁊ põpulare ẽ.
odempnacio exeo facienda ẽ qñ¬
tiãctoris int̾ sitsp̃tor ait ꝙ in in

Expanded text:
dicto eum teneri: non enim oportere eum deteriorem uiam facere. Hoc interdictum perpetuum et populare est condemnatioque ex eo facienda est, quanti actoris intersit. Praetor a
Abbreviated transcription (Latin):
rem PIcut᷑is qui nullo ꝓhibẽte
ñ ẽ demoliri. nemins mbis defo¬
rmetur ita ꝙ adu̾s edc̾m p̾toris
edificauĩt tolle edifiaum d. ali¬

Expanded text:
rum. Sicut is, qui nullo prohibente non est demolire, ne ruinis urbs deformetur, ita qui aduersus edictum praetoris aedificauerit, tollere aedificium debet: ali
Abbreviated transcription (Latin):
psetus infirmitatem ⁊ ita sa¬
gis ostitucionib cantum est.
tem clarissimi uini deferreñ
p̾sunt. item dempn̾ati defene
ñ p̾sunt ut diui frẽs deeo iep¬
.pir erat datus item ostitucio¬
nib pͥncipum ꝓhibenturilli
deferre qui ĩmetallum dampn¬
unt deferre posse ⁊̃ eos p̃dam

Expanded text:
a sacris constitutionibus cautum est. Item clarissimi uiri deferre non possunt. Item damnati deferre non possunt, ut diui fratres de eo rescripopus publicum erat datus. Item constitutionibus principum prohibentur deferre illi, qui in metallum dionem coeperunt deferre, posse eos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si pure quid̾ uł indiem fu̾nt
statim s si condicio ẽxtitit na
⁊ alĩas qui indiem scipłatur sta¬
timnonat si ħ̾actum ẽ cumicer¬
tum sit diem qñ uenturum at
siquis subõdicione stipłatur ã
statim nouat uͥ ddicio extitit
Siquis ita scipłatus a seiõ sit ꝙ
aticio sit scipłatus fu̾o dare spõ¬
des.an sip̾ea. aticio scipłatus sit
fiat nouacio. solusq teneatur
seis. ⁊ ait celsus nouatõm fĩ.
ut nouetur seiis debeat ꝙ ic
ius ꝓmisit ¶ Nam ⁊̃ eodem̃ te¬
dicionem ⁊ nouan ait eoq in¬
ti non nouari m̾ito qr h sob̾ag¬
itur ea stipłce nt ⁊ si deissorib
cantum sit. non ut obligõe in¬
dicati discedatur. ¶Sr x. q̃m

Expanded text:
pure uel in diem fuerint statim, sed ubi condicio extiterit. nam et alias qui in diem stipulatur, statim nouat, si hoc actum est, cum certum sit diem quandoque uenturum: at qui sub condicione stipulatur, non statim nouat, nisi condicio extiterit. Si quis ita stipulatus a Seio sit: 'quod a Titio stipulatus fuero, dare spondes?', an, si postea a Titio stipulatus sim, fiat nouatio solusque teneatur Seius? et ait Celsus nouationem fieest ut Seius debeat quod Titius promisit: nam eodem tedicionem et nouari ait, eoque iuti non nouari, merito, quia hoc solum agitur ea stipulatione, ut fideiussoribus cautum sit, non ut ab obligatione iudicati discedatur. Si decem
Abbreviated transcription (Latin):
giturut sola scipło teneat et
mag̾ implende stiplõis gr̾ami
d̾mericio intelligenda est fien
quis cum ĩmora ꝓmissor eẽta¬
nusus eundem scipłatus fiñt

Expanded text:
gitur, ut sola stipulatio teneat, et magis implendae stipulationis gratia numeratio intellegenda est fierifuerim et, cum in mora promissor erursus eundem stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
uemIita suo stipłatus qnͣto
minus aticio debitore exegisfẽ
tmñ fideibes. non fit nouatio.
qr non agitur ħ ut nouetur
Qumͣ peccumam mutuam ded̃¬

Expanded text:
Si ita fuero stipulatus: 'quanto minus a Titio debitore exegissem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur. Cum pecuniam mutuam ded
Abbreviated transcription (Latin):
ssire ĩouatõem p̾sunt tran¬
¶cum enim sine u̾bis cc̃tu
ẽsiue non u̾bis. nouari pot̃
exquacum obligõe. ¶u¬
m̃o sciamus nouatcõem ita de¬
mum fr̃ si ħ ãgatur ut noue¬

Expanded text:
sire in nouationem possunt: quodcumque enim siue uerbis contractum est siue non uerbis, nouari potest ex quacumque obligatione, dummodo sciamus nouationem ita demum fieri, si hoc agatur, ut noue
Abbreviated transcription (Latin):
cõgnoscenda signa ⁊ si forte ñ oppte¬
pent testes lalxo scribit coħter eos
ap̃tore dełe. ¶ Solent ã exib̾i tab¬
ulas desid̾are om̃s gĩo qui quidin
test̾o ascriptum hñit. ¶ Condemp¬
nacio ã huiꝰ iudicu qnͣtunt᷑ fuit exi

Expanded text:
cognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere. Solent autem exhiberi tabulas desiderare omnes omnino, qui quid in testamento adscriptum habent. Condemnatio autem huius iudicii quanti i
Abbreviated transcription (Latin):
pena dtumacie pr̾atim. ⁊beo quiñ
exibet. ¶ Inde qͣr si hinc dsecutus
existimatõem iegatanus.p̾ea leg̃¬
tum pẽtat.an sit audiendꝰ ⁊ putem
sih̾rs id̾ p̾stit̾it exceptõe doli repe¬
uend̃. si alius. repelli ñ opportesio ⁊.

Expanded text:
tumaciae praestatur ab eo qui non exhibet. Inde quaeritur, si hinc consecutus aestimationem legatarius postea legatum petat, an sit audiendus. et putem, si heres idem praestitit, exceptione doli repellendum, si alius, repelli non oportere. et
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. que inꝑsonam depor¬
tatoꝵ euenit. uł cum plebem̾
mopus metalli uł i̾metallũ
datu. nich̾ enim refert nec
p̾ena mnetalli subiciutur.

Expanded text:
dicitur, quae in persona deportatorum evenit, vel cum plebeius in opus metalli vel in metallum datur: nihil enim refert, necpoena metalli subiciuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sius tutoris ⁊ is atutela ercusa¬
tus fu̾at q̃ro. an eisdem ẜuis lib̾¬
tatem prare debent tutores qui

Expanded text:
sius tutoris, sed is a tutela excusatus fuerat: quaero, an eisdem seruis libertatem praestare deberent tutores, qui
Abbreviated transcription (Latin):
septicie filic sue natinali concore¬
iam ancillam suam dõnauit. ide
post̾a t est̾o filie sue cum alus quib¬
dam ancllam supͣscriptam legan¬
itut mammuttetur q̃ro. in scͥptu¬

Expanded text:
Septiciae filiae suae naturali Concordiam ancillam suam donauit: idem postea testamento filiae suae cum aliis quibusdam ancillam supra scriptam legauit, ut manumitteretur: quaero, an Septi
Abbreviated transcription (Latin):
eoitt siquis ita scipulatus sit t̃¬
no melius inuem̾i pot̾ ꝙ fiti
ut lomĩ applło non sit tertera
significatiua cumid quoꝰ bono

Expanded text:
t, si quis ita stipulatus sit 'trno melius inueniri potest: quo fit, ut boni appellatio non sit certae rei significatiua, cum id, quod bono
Abbreviated transcription (Latin):
at. ¶ plane si m̾sulam fulcinqs
splatus sit non ẽ expectandi
ssit s ubi iam cẽpit moram fa¬
ipsa dilatõem capit nelti si idꝙ̃
mut̾o sitant fructus futũros a¬
aut domum ẽdificari. scipulatũ

Expanded text:
at. Plane si 'insulam fulciri' quis stipulatus sit, non est exspectandum, ssit: sed ubi iam coepit mora faipsa dilationem capit, ueluti si id quod in utero sit aut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃EIhomo mortuus fisti non
pofuit. nec pena eius rẽi imposs¬
ibilis cõmitetur quẽmad̾m si
quis stichum mortuum daresti¬
pulatus. si datus non ẽet pen̾a
fec̾at eum ꝓmittẽ dotem sim
m̃io. decẽsfiss infnitia dẽcesser¬

Expanded text:
homo mortuus sit, sisti non potest nec poena rei impossibilis committetur, quemadmodum si quis Stichum mortuum dare stipulatus, si datus non esset, poenfecerat eum promittere dotem, si in matrimonio decessisset, infanti et decesser
Abbreviated transcription (Latin):
na eoꝵ fiscus distrabat: nam
catur p̃dium illicite oꝑatu.
sidelatum fu̾it s ⁊ si nodum
delata cã scipendia impleta sit.

Expanded text:
na eorum fiscus distrahat: nam catur praedium illicite comparatum, si delatus fuerit. sed et si nondum delata causa stipendia impleta si
Abbreviated transcription (Latin):
ñsiam pacumtur. l reũa lib̾i
sunt non debent ptempꝰ nom̃
milicie dare ⁊ maxime lite or¬
dinata. siue exlib̾tate inẜuit¬
utem. siue cͣc petant. nͥ huqd̾e
qui ingenui bona fidesuiunt.
s nec qui ab hostib redempti
sunt ⁊ priusquam se lu̾ant.

Expanded text:
rsiam patiuntur, licet re uera liberi sunt, non debent per id tempus nomen militiae dare, maxime lite ordinata, siue ex libertate in seruitutem siue contra petantur. nec hi quidem, qui ingenui bona fide seruiunt: sed nec qui ab hostibus redempti sunt, priusquam se luant.
Abbreviated transcription (Latin):
tonem mibiauit siquid̃ lapi¬
demlicia reictur si gladio
dus eius rei stãtutꝰ sit ut si ĩ¬
paciencia doloris aut tedio
ut pudore mortis maluit nõ
miadũtatur ineum. s ignoĩa
mittatiu simcħ̾tale petẽd̾at
capite pumatur. priium.
aut laciam lapsis. capitis
pena remittenda ẽ ⁊ miliciei
mutacio irroganda s̃ ⁊ milicie¬
fc̃oͣri hñdus ẽ oirefistẽ ñ po

Expanded text:
tonem uulnerauit, si quidem lapide, militia reicitur, si gladio, dus eius rei statutus sit, ut, si impatientia doloris aut taedio ut pudore mori maluit, non animadvertatur in eum, sed ignominia mittatur, si nihil tale praetendat, capite puniatur. per vinum aut lasciviam lapsis capitalis poena remittenda est et militiae mutatio irroganda. Qui praefactori habendus est: si resiste
Abbreviated transcription (Latin):
art̾ ¶arito quo adult̾im
cuxoris sue occide ꝑmmttitur. s
ñ quẽlib ut prinam hac lege
cauetur ut liceat uiro dep̃hẽ
ram añ feci̾t incenam saltan¬
di cantandiue cã ꝑdierit idi¬
stitutus erit quine lib̃tus eiꝰ
mariti uxoris ue pr̾is mri̾ssi
lii. filis utrius ue eoꝵ fuit nec
alio cõĩs fu̾it qui ue ẜnus er̾

Expanded text:
 Marito quoque adulterum uxoris suae occidere permittitur, sed non quemlibet, ut patri: nam hac lege cauetur, ut liceat uiro deprehenram ante fecerit in scaenam saltandi cantandiue causa prodierit iudiestitutus erit, quiue libertus eius mariti uxorisue, patris matris, filii filiae utrius eorum fuerit nec alio communis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nt possit ĩnõtescẽ eos qui adu¬
ubi ꝯsistunt mitte. ut ꝑeos pͥ¬
fit ĩnotesc̾e requirendos reos e¬
aturad se pĩngandos. ¶Srb

Expanded text:
t possit innotescere eis quod adnubi consistunt, mittere, ut per eos possit innotescere requirendos eos eatur ad se purgandos. S
Abbreviated transcription (Latin):
actio dinidenda ẽ qui solidu.
⁊ p̃tes uinles side sua eẽ iusser¬
unt diũsum erit u̾bis ꝑib¬
ita conceptis. solidum añt ꝑ¬
temuirilem fidetua eẽintes.
t̃c enim abimcio non n̾ũmles
ꝑtes singłos debe̾ ouenit. ¶fi¬
denissor qui ꝑtem sue peccine
suo noĩe uł rei ꝓmittendi solu¬
it quomimꝰ residui duusione
fc̃a põrtionis iud̾m accipiatr
ecusare non d̃ eam enimqnͣ¬
titatem int̾ eos qui soluendo
guli debe̾nt. s humaniꝰ ẽ. di et
Alt̾ soluendõ sitlitis. ot̃tp̃rꝑ¬

Expanded text:
actio dividenda est, qui solidum et partes viriles fide sua esse iusserunt. diversum erit verbis ita conceptis: "solidum aut partem virilem fide tua esse iubes?" tunc enim ab initio non nisi viriles partes singulos debere conveniet. Fideiussor, qui partem pecuniae suo nomine vel rei promittendi solvit, quo minus residui divisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quantitatem inter eos qui solvendo nguli debent. sed humanius est, si et alter solvendo sit litis cont
Abbreviated transcription (Latin):
tor ipse suiss non oueniretur.
itaq nobis placet fideussori¬
am obligõem condoc̃em taciti
temporis exutniusq ꝑsona rec¬
uꝑare. tam rei ꝓmittendi ꝙ̃ ip¬
sius fideissoris qm̃ aliud resp¬
ondentib cc iuris formamin

Expanded text:
Romae fuisset, non conueniretur. itaque nobis placet fideiussoriam obligationem condicionem taciti temporis ex utriusque persona reciperare tam rei promittendi quam ipsius fideiussoris, quoniam aliud respondentibus contra iuris formam in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbitatem hr̃did̾. q̃ ꝓdẽe reo deb¬
uerat si oueniretur. ¶Exdu¬
oͥb fidẽuissoris hr̾dib. si pẽrro¬
remalter solidum exsoluat qd̃
pũtant eum ħre odicionemt
io mane obligatum cõh̾rdem
cessante quo ꝯdĩcione durare
ligatiu. ptem ei qui totum de¬
dit ex̃solĩt millam habebit cõ¬
dicionem ꝙ si duo fidenssores ac
exduob br̃dib alt̾ius fidenisso¬
ris totum c̾ditori exͣsolĩt ha¬
bebit quid̃ mn .x q̃ ipsoinre nõ de¬
soluendo ẽ indend̾ ẽ abicio .n.
h̾rs fideuissoris siue hr̾des ut
ipse fideuissor audiendi st̃nt .s.
ficatur mꝑsona fidenssoris ꝙ¬
utotum ẽxsolũat. ¶Qruesitã
ẽ.an fidenissor qui capue peco¬
mam se datum rõme ꝓmisit. si
reus ꝓmittendi cãpue eẽt: sta¬
tim oueniri possit dixin̾oma¬
gis fidenissorem ofestimten̾
ꝙͣ si ipse capue spõspondiss. cum
reus adhuc capuam ꝓuenire
ssorem confestim temi non ha¬
bita racione taciti tpris. ħ euen¬

Expanded text:
bitatem heredis, quae prodesse reo debuerat, si conueniretur.Ex duobus fideiussoris heredibus si per errorem alter solidum exsoluat, quidam putant habere eum condictionem et ideo manere obligatum coheredem: cessante quoque condictione durare ligatum, partem ei, qui totum dedit, exsoluerit, nullam habebit condictionem. quod si duo fideiussores accex duobus heredibus alterius fideiussoris totum creditori exsoluerit, habebit quidem decem, quae ipso iure non desoluendo est, uidendum est: ab initio enim heres fideiussoris siue heredes ut ipse fideiussor audiendi sunt, ficatur in persona fideiussoris, qui totum exsoluerat.Quaesitum est, an fideiussor, qui 'Capuae pecuniam se daturum' Romae promisit, si reus promittendi Capuae esset, statim conueniri possit. dixi non magis fideiussorem confestim teneri, quam si ipse Capuae spopondisset, cum reus adhuc Capuam peruenirussorem confestim teneri non habita ratione taciti proprii te
Abbreviated transcription (Latin):
p̃es ꝓhibitoria restitutoria. ¶ Sm̃
ens ututi p̾sidetis. inp̃t̾itum ut
deĩtm̾e actu. deaqua estiũa. ¶Int̾¬
dc̃a oĩa l inrem iideantur c̃oncep¬
ta. tñ ipsa ꝑsonalia sunt. ¶ Int̾aoe

Expanded text:
bitoria restitutoria: sunt ens, ut uti possidetis: in praeteritum, ut de itinere actuque, de aqua aestiua.Interdicta omnia licet in rem uideantur concepta, ui tamen ipsa personalia sunt.Inte
Abbreviated transcription (Latin):
ł resoluitr aut cuułintina.¬
łrueluti sołce aut cumres in
stipłcem deducta sineculpa pro¬
missoris inreb bumanis ẽẽ de¬
sut. oiiłr ueluti acceptilatõe
uł cum mneadem ꝑsonamius
scipłantis ꝓmittentisq deu¬

Expanded text:
 resoluitur aut ciuiliterueluti solutione aut cum res in stipulationem deducta sine culpa promissoris in rebus humanis esse desiit: ciuiliter ueluti acceptilatione uel cum in eandem personam ius stipulantis promittentisq
Abbreviated transcription (Latin):
llomo ei qui uxorem suam in
adult̾io dep̃hensam occidisse se
care se ñ dẽbuit pimmend̾ sit.
sufficit gͥ⁊ si humił loci sit ĩo¬
pus ꝑpetuum eumttdisiqd
honestior ĩ insulam relegan
lib̾to pr̾oni famam lacesce̾ nõ
facile conceds si iure manti
uelitadultu accusare prõmi.¬
ꝓmittend̃ e̾ quomo si atrccemin.¬
iunam passus Ec̾te si prõnum.
qui sit exeo mim̾o qui dep̃hens
abalio int̾sici pot̾ madult̾ion
xoris dep̾hendit deliband̾ ẽ an¬
ĩpime possit cccide ꝙ nob̾ dimuĩ

Expanded text:
llonio: 'Ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se care se non debuerit, puniendus sit. sufficiet igitur, si humilis loci sit, in opus perpetuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari'. Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii accusare, permittendum est, quomodo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici potest, in adulterio uxoris deprehenderit, deliberanimpune poss
Abbreviated transcription (Latin):
ba ixpẜunt. inceste nupae ꝯfi¬
rmari ñ solent ⁊ io abstinencia
tali mm̃io penam p̃t̾iti delic¬
ti ei qui nodum reus postula
tone quẽ bona fide int̾uentu
tiq si er̃ror allegetin ⁊ facili
si nemoreum postulam̃t
Imꝑatores marcus ⁊ ant̾⁊ o

Expanded text:
unt: 'Incestae nuptiae confirmari non solent: et ideo abstinenti tali matrimonio poenam praeteriti delicti, si nondum reus postulatione, quae bona fide interuenit, utique si error allegetur, et facilius, si nemo reum postulauit. Imperator M
Abbreviated transcription (Latin):
pamphilum utium ẽgo darene
limspondes. alt̾o mortuo qui in¬
ut solus pectetuuñ mora sc̃a sit
eo mortuo ꝙ̃ petitor elegit tc̃ ã.
ꝑinde solus ille qui decessit debe̾.
acsi solus inobligõm deductus
suiss ꝙ si ꝓmissoris fu̾it electõ.
defuncto alt̾o qui suꝑẽ eq̃ petip
tĩt emmũo si fcõdebitoris alt̾
sit mortuus ꝯdebitoris eẽt el¬
lus peti possit qmͣ qui solui et̃
pot̾ si forte longe fuit uilior.
moriatur nillõmo exstipłatu
agi potit cum illo intp̃r quoi¬
s moriebatur non omiẜit stipł¬
onem sane qm̃ inpunita nonde

Expanded text:
Pamphilum, utrum ego uelim, dare spondes?' altero mortuo qui uiuit solus petetur, nisi si mora facta sit in eo mortuo, quem petitor elegit: tunc enim perinde solus ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset. Quod si promissoris fuerit electio, defunctosi facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset ellius peti possit, quam qui solui etiapotest, si forte longe fuit uilior, moriatur, nullo modo ex stipulatu agi poterit, cum illo in tempore, quo moriebatur, non commiserit stipulationem. sane quoniam impunita non de
Abbreviated transcription (Latin):
zem ¶ra exstruendiuł re¬
ficiendi opis inciuitate nũm
dpublicum̃ ẽ a quo .u. lib̾oꝵ inco¬
nimum p̾r ẽxcusatur. nec si ꝑ
ium extortum muꝰ sũit. ex¬
cusatõem quam ħ̾t ab aliism¬
un̾ib ãuferret deficienqu¬
ñ ꝑpetua s tp̾ralis ẽ. nam si ex
uoto bonestis rõib prĩoniũ
increm̃tum acceꝑit suo tp̾r anͨ
ỹtoneus sit aliquis ad eaque
c̾atus fu̾it estimabr in opesh
oña prĩonii. ipsa ñ hñdi necͣcita¬
te ñ sustinent cõrpor iã ĩdicta

Expanded text:
m. Cura exstruendi uel reficiendi operis in ciuitate munus publicum est, a quo quinque liberorum incolumium pater excusatur: nec si per uim extortum munus fuerit, excusationem, quam habet ab aliis muneribus, auferet. Deficienpetua, sed temporalis est: nam si ex uoto honestis rationibus patrimonium incrementum acceperit, suo tempore, an idoneus sit aliquis ad ea, quae creatus fuerit, aestimabitur. Inopes onera patrimonii ipsa non habendi necessitate non sustinent, corpori autem indicta
Abbreviated transcription (Latin):
uices ẜetates ⁊ dignitates añ
g̃dus muneꝵ honoꝵq qui anti¬
quitus statuti sunt imiungii
ne sine discrimine ⁊ freqnͣten
u inpria pot̾ate st̃ eodem tpr¬

Expanded text:
um aetates et dignitates, ut gradus munerum honorumque qui antiquitus statuti sunt, iniungi, ne sine discrimine et frequenteii in patris potestate sint, eodem t
Abbreviated transcription (Latin):
Rut ꝓban possit ꝙ post̾a edifica¬
tum ẽ m̃odulos sum̾e d is quiñ¬
ciat qui ut sumãtur coͦnfantui.¬
quiminciauit extingũitur num¬
cacio sicut alienatẽe. qr hus mou
opus nonumi mincatum eral.
decefẜit uł edẽs alieñau̾it. no ex

Expanded text:
ut probari possit, quid postea aedificatum sit, modulos sumere debet is qui nuntiat, qui ut sumantur conferanturqui nuntiauit extinguitur nuntiatio, sicut alienatione, quia his modis opus nouum nuntiatum erat decesserit uel aedes alienau
Abbreviated transcription (Latin):
natus ñ enim ẽ impediendadi
cpuint s int̾im suffrag̾iu
int̾cereros ferre ñ p̾sut. ¶ de¬
curio ⁊ suẽ ciuitatis nectigal¬
ia ex̾cere ꝓhibetin ¶qui indicu¬
pĩi. q̃om atra ueniam abolia
ri ñ possunt cum exturpillia
io decurione cato ꝓuocauit᷑
⁊ si p̾scrĩptõe tpris exclusus
fu̾it si ꝙ gestum ẽ ñ habu̾it

Expanded text:
natus: non enim impedienda est cipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt. Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exercere prohibetur. Qui iudicionem citra ueniam abolitiri non possunt, cum ex Turpilliaio decurione creato prouocauit, etsi praescriptione temporis exclusus fuerit, si quod gestum est non habui
Abbreviated transcription (Latin):
pr̾ia p̃et̾e nec enimĩnfames sũt
s nec quid̾ ãitentur honorib
qui ab edilib flagelł cesis sũt.
qmquam̃ iuire suo ita edles of¬
ficio isto funguntur. EInho
flagelloꝵ ictib sũbĩectas ĩor¬
dinem recipi ⁊ maxime meis
cuitatib que copiam uroꝵ
bonestoꝵ kant. nam p̃auatas
tes habeant inuitat.

Expanded text:
mes sunt. sed ne quidem arcentur honoribus, qui ab aedilibus flagellis caesi sunt, quamquam iure suo ita aediles officio isto fungantur. inhonflagellorum ictibus subiectas in ordinem recipi, et maxime in eis ciuitatibus, quae copiam uirorum honestorum habeant: nam ptes habeant, inuit‹a›t.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. s ⁊̃ qtu grandes natu st̾deci¬
ones fi ꝓhibentin illi q. in hab¬
iles rem .pu. tueri ad tp̃c excusãt.
hu u̾o inꝑpetuum amonentur
Non atias semores nec semoꝵ
excusacione inmores honent¬

Expanded text:
sed etiam qui grandes natu sunt decuriones fieri prohibentur. illi quasi inhabiles rem publicam tueri ad tempus excusantur, hi uero in perpetuum amouentur: non alias seniores, ne seniorum excusatione i
Abbreviated transcription (Latin):
rpsunt intempꝰ relẽgatos ⁊
reu̾sos mordinem religi sineꝑ
missu pͥncipis ñ possẽ. ¶ Ite
i̾psunt. relẽgatos ñ possetp̃r
finito mordinem decunonu
eligi nͥ eius etatis fũmb ut nõ¬
dum decuriones cr̃emi p̾stnt et
dig̃nitas c̾tã spẽ eius honoris
id fac̾et. ut pͥnceps indulg̾e p̾¬
sit. ¶ Item iepsunt. euin qui
ore decuronatus fungi. ¶Itez
tus decurio cum minicio cͣcdĩ¬
pali p̾cipitu: s si lex ces¬
sat t̾c dignitates erunt spectã¬
de.ut scribantur eo ordine ꝯꝗ
icpio functus ẽ ut puta quid
dumiuratum gesẜunt. S ħ
bonor p̾cellat. ut int̾ diumiui¬
rales antiquissimꝰ quisq pͥor de¬
inde hii qui eoꝵ ẜo p̾duumuir¬

Expanded text:
runt in tempus relegatos et reversos in ordinem allegi sine permissu principis non posse. Item rescripserunt relegatos non posse tempore finito in ordinem decurionum allegi, nisi eius aetatis fuerint, ut nondum decuriones creari possent, et dignitas certa spem eius honoris id faceret, ut princeps indulgere possit. Item rescripserunt eum, qui ore decurionatus fungi. Item rtus decurio, cum initio contraipali praecipitur: sed si lex cessat, tunc dignitates erunt spectandae, ut scribantur eo ordine, quicipio functus est: puta qui duumuiratum gesserunt, si hic honor praecellat, et inter duumuirales antiquissimus quisque prior: deinde hi, qui secundo post duumuir
Abbreviated transcription (Latin):
cape possit. ¶ Si płes sintdm
qui cuĩe debeant. ⁊ aliquis non
caueat m̃portc̃em eius mittet᷑.
⁊ cc̃ si aliqui sint qui cau̾i d de¬
fid̾ent ⁊ aliꝰ pciosiores ⁊ aliuili¬
ores ht ẽdes siue umꝰ domꝰ ples

Expanded text:
capere possit. Si plures sint domini, qui cauere debent, et aliquis non caueat, in portionem eius mittetur. et contra si aliquot sint, qui caueri sibi desiderant, et alius pretiosiores, alius uiliores habeat aedes, siue unius domus plures
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiana q̃rentes pͥmum ostit¬
uendum estimabim que eẽt aq̃ es¬
tatis tp̃c relatum reddi sol. hec ẽ
estrua aqua utrum ne ẽxiure esti¬
no d̾taxat tp̃r utendi duc̾ẽturam
exinde ꝓposito ꝙ̃ ducentis ꝙ estate
eam ducendi consilium hretan
exnatura ipsius aque ꝙ estate t̃a¬
tum duci pot̾ anexutilitate eoꝵ¬
lccoꝵ in quem duc̾etur placebat
gͥaq̃ obbas duasres naturam su¬
am utilitatem que locoꝵ inque
deducitur ꝓp̾e appellari ita ut sine
eius natura eris ut nͥ estate duci

Expanded text:
es primum constituendum existimabamus, quae esset aqua aestatis tempus relatum reddi solet, hoc est aestiva aqua utrumne ex iure aestivo dumtaxat tempore utendi diceretur, an ex mente propositoque ducentis, quod aestate eam ducendi consilium haberet, an ex natura ipsius aquae, quod aestate tantum duci potest, an ex utilitate locorum, in quae duceretur. placebat igitur aquam ob has duas res, naturam suam utilitatemque locorum in quae deducitur, proprie appellari, ita ut, sive eius natura erit, ut nisi aestate duci
Abbreviated transcription (Latin):
dianam alius. alius estiuam du¬
cẽ. ita ut estate duidatur int̾ eos
aqua hyeme sol ducat.is qui coti¬
dianeins ħ̾at. ¶Int̾ duos qui eo¬
dem nuo aquamc̾tis horis sepatĩ
ducebant ouenit ut ꝑmittatis
ero cum amplius tp̃r ẜnitutib p̾¬
finito ita duxissentut nent̾ eoꝵs
notp̾r usus ẽẽt ium ius utendia¬

Expanded text:
dianam, alius aestiuam aquam ducere, ita ut aestate diuidatur inter eos aqua, hieme solus ducat is qui cottidianae ius habeat.Inter duos, qui eodem riuo aquam certis horis separatim ducebant, conuenit, ut permutatis ero, cum amplius tempore seruitutibus praefinito ita duxissent, ut neuter eorum suo tempore usus esset, num ius utendi
Abbreviated transcription (Latin):
b cedi uł simul uł sepatim potͣ ita
aque ducende ins rectetũtedetur
s si forte eos quib aqua cessa est
iquim utile int̾dc̾m iud̃m reddi
sicut inf̾eos ad quos ususfr̃ ꝑti¬

Expanded text:
 cedi uel simul uel separatim potest, ita aquae ducendae ius recte cedetur. sed si inter eos, quibus aqua cessa est, niquum utile iudicium reddi, sicut inter eos, ad quos usus fruct
Abbreviated transcription (Latin):
feciss ⁊ retineat familiam sua¬
hec aũt facultas dñotribuitur
teciens qucciens ignorante co
fintum fcm̃ ẽ ¶ Set̾um si eos¬
ciente facultas eiñert data nã
in pot̾ noxali iudicio necuma es¬
umatc̃e quam homo lib̾sufferiz.
desumgipotit. is aũt accipitur
scre quid scit. ⁊ potuit ꝓhibe̾sci¬
enciam enim spectare debemꝰ que
bt ⁊ uolunt᷑tem cefum si scit ⁊¬
cio. ¶Si plẽs ẜui dampnum
culpa dedmͣt eq̃ussim̃ ẽ eande
facultatem dñodari. ¶Cum
płes ẜui eusdem rei furtumfa¬
ciut ⁊ uius noĩe cum dño liᷤ
ꝯtestata sit tamdiu alioꝵ noĩe
actio sustim̃ debebit ꝙͣ din pͥori¬
¶ ͣudicio pot̾actor d sequi qnͣtu
dsequeretur si lib̃ id fuitum se

Expanded text:
m suam.Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo furtum factum est: ceterum si sciente, facultas ei non erit data: nam noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, qui scit et potuit prohibere: scientiam enim spectare debemus, quae habet et uoluntatem: ceterum si scitcio.Si plures serui damnum culpa dederint, aequissimum est eandem facultatem domino dari.Cum plures serui eiusdem rei furtum faciunt et unius nomine cum domino lis contestata sit, tamdiu aliorum nomine actio sustineri debebit, quamdiu priore iudicio potest actor consequi, quantum conseque‹re›tur, si liber id furtum fe
Abbreviated transcription (Latin):
scciosicuti cum coi reinccitims
sit. ¶ Si g dunitaxat duos bab¬
i̾nt suos cões cum eo quono
ĩgnorante scm̃ ẽ agetur utmi¬
q ẜui noĩe s ñ amplius õscq̃tur
ascuo qmͣ si unius noie p̃stitifs
ꝙ sicumeo quo ignorante fc̃mẽ
ag̾e nol duplum tm̃ dsequet᷑¬

Expanded text:
socio, sicuti cum communi rei nocitum est. si ergo dumtaxat duos habuerim seruos communes, cum eo, quo non ignorante factum est, agetur utriusque serui nomine, sed non amplius consequetur a socio, quam si unius nomine praestitisset: quod si cum eo, quo ignorante factum est, agere uolet, duplum tantum consequet
Abbreviated transcription (Latin):
tun praretur sumus lib̾ feãs¬
s. cessat cet̾oꝵ noĩe actioñtm̃i
emptorem dtãxat. si forte quis
dabr adũsus dum familie nõie.
nec enim pot̾ dici ꝙ amanumis¬
so p̾stitum ẽ .q. afamilia ẽẽt p̃s

Expanded text:
aretur, si unus liber fecisset, cessat ceterorum nomine actio, non emptorem dumtaxat, si forte quis dabitur aduersus dominum familiae nomine: nec enim potest dici, quod a manumisso praestitum est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
at. si cohr̾s m̃s ꝙ fuitum fami¬
lia cuĩ feciss duplum abstulis¬
s me nõ impedi quominus du¬
pliagam. eoq m̃o fraudem edc̃o
plus hrdes nr̃os ferre ꝙͣ feremꝰ
ipsi id̃ si desunctus minus dup¬
lo abstulit adhuc singłos b̾rd¬

Expanded text:
at, si coheres meus, quod furtum familia cuius fecisset, duplum abstulisset, me non impediri, quo minus dupli agam, eoque modo fraudem edicto plus heredes nostros ferre, quam ferremus ipsi.Idem, si defunctus minus duplo abstulit, adhuc singulos hered
Abbreviated transcription (Latin):
admisit ⁊ curlib̾i quid̾ hoĩs no¬
mine tenetur insolid̾ ẜuiu̾onõ
tenetur. ñ forteidcnto ꝙ lib̃um
quid̃ hominem adhib̾es statũe
debuit deeoq̃lis ẽet inẜ̾uon̾o
suoignoscend̾ sit ei. qi indomestĩ¬
comalo si nore dedẽ ꝑatus sit.siã

Expanded text:
t cur liberi quidem hominis nomine tenetur in solidum, serui uero non tenetur? nisi forte idcirco, quod liberum quidem hominem adhibens statuere debuit de eo, qualis esset, in seruo uero suo ignoscendum sit ei quasi in domestico malo, si noxae dedere paratus sit. si autem
Abbreviated transcription (Latin):
iget.ħ ẽ nautas ⁊ ẽinduplum
factio cum enim nncanponał
ĩnau. res ꝑut exedc̃o p̃toris o¬
obligatur ex̾gtor nanis uel
caupo. ita ut inpofate sit eiis
cuiꝰ res surrepta sit. utrum ma¬
iet cum ex̾citore honorand mne
ancum fineiure cimli expirisꝑ
si receꝑit saluum fore caupo nel
nauta. furti actõem nõ dñs rei su¬
rrepte s ip̾se ħt. qr recipiendo ꝑi¬
cłm custodie subut ¶Sui no

Expanded text:
utas.Et est in duplum actio.Cum enim in caupona uel in naui res perit, ex edicto praetoris obligatur exercitor nauis uel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum exercitore honorario iure an cum fure iure ciuili experiri.Quod si receperit saluum fore caupo uel nauta, furti actionem non dominus rei subreptae, sed ipse habet, quia recipiendo periculum custodiae subit.Serui uero
Abbreviated transcription (Latin):
actõem cum hr̾s suo noĩe ñ
um mutatum sit. dño opete
furti actionem constat
Cum qui mulionem .do. mͬ.
mius uctass si int̾ea mulep
ussent furtitem uet̾es rnd̃¬
cumis exigendis p̃positus ẽ
si mamimissus exigat furti
erem⁊ ego ignorem ticim
quis sit. deinde tu alium ad¬
ducas qͣiticiu. fintum fa¬
.s. si ⁊ ille qui ad ducitur scitꝭꝙ
si nesciat tt̃ non facies furtũ
nec᷑is quid ad duxit openit
tulisse pot̾ uid̾i. cum furtum
fc̃m non sit S dab̾r actio in fa¬
ctum ineum qui adduxit.

Expanded text:
um heres suo nomine non nium mutatum sit, domino competere furti actionem constat. Eum, qui mulionem dolo malo in ius uocasset, si interea mulae perissent, furti teneri ueteres runiis exigendis praepositus est, si manumissus exigat, furti erem, et ego in Titium inquisii, deinde tu alium adducas quasi Titium, furtum fascilicet si et ille qui adducitur scit: quod si nesciat, non facies furtum, nec hic qui adduxit opem tulisse potest uideri cum furtum factum non sit: sed dabitur actio in factum in eum qui adduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
creta deciniommi rescindi de¬
bent sucaliqͣ debitorem dim¬
iẜnit. siue largiti sunt pinde
ut solent suie dec̾iũnt depub¬
nin alicui decuriones decren¬
ullius ent mom̾iti ut puta si
oblib̾alem artem fin̾t ostitu¬
tum. uł obmedicinam obhas
iu̾t ñ oporte idrescindi dinus
ne debeat qui ignorans adũ

Expanded text:
creta decurionum rescindi debent. siue aliquem debitorem dimiserint siue largiti sunt. Proinde, ut solent, siue decreuerint deium alicui decuriones decrevullius erit momenti: ut puta si ob liberalem artem fuerit constitutum vel ob medicinam: ob hasvit, non oportere id rescindi divus nere debeat, qui ignorans aduer
Abbreviated transcription (Latin):
frugem ꝓredditu appellari
non solum ꝙ frim̃ĩtis aut
silius cedius. cretifodinis
lapidicinis capitur. nił fi
ges om̃s ẽe quib homone¬
scitur falsum ẽe nonenmm
cameant anes feras neant
poma fiuges dici. ¶ frime
neat recte gallum dĩffimis¬
selucillum ũo ⁊ fabas frug¬
es p̃caus dici ꝙ non anstã
s siliqͣua otinentur que ẜu¬

Expanded text:
Frugem' pro reditu appellari, non solum frumentis aut siluis caeduis, cretifodinis, lapidicinis capitur, Iuliges' omnes esse, quibus homo uescatur, falsum esse: non enim carnem aut aues ferasue aut poma fruges dici. 'frumentneat, recte Gallum definisse: lupinum uero et faba‹m› fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. quae
Abbreviated transcription (Latin):
qo opetit. filio u̾o leg̾ cornelie
In lege cornelia filiusfam̃. age̾
naꝵ ad caut̃oem derato apel¬
lend̾iuł. scribit. ¶Hac leg̃e
ꝑmittitur actori insuirand̾
desene ut reus iuret mminnã
Ise ñ fecisse s sab̾. massessorio ł
leg̃ secutos ait ⁊ ita res se b̾t᷑
siquis libꝵadinfamiam a¬
licuiꝰ ꝑtinentem scripẜit op̃o¬
suĩt edid̾it. dolo ne .inr. feci̾t qͦ
quid eoꝵ fieret ⁊ si alt̾ius ño¬
mine edidit uł siue nõieuti
deea reag̾e lĩc̾et ⁊ si ꝯtempna¬
tus sit. qui iõfecit m̃testabił
exlege ẽe inbetur. ¶Oadem
pa. nata aliudue quid sinẽs¬
criptura ĩnotam aliquoꝵ ꝑ
duxit. ¶Item qui emendu
uendend̾ne curamit ⁊ ei qui
indicass siue lib̾ sine ẜuus sit
ꝓm̾o substancie accusate ꝑso

Expanded text:
ompetit, filio uero legis Corneliae. In lege Cornelia filius familias auriarum ad cautionem de rato compellendum Iulianus scribit. Hac lege permittitur actori ius iurandum deferre, ut reus iuret iniuriam se non fecisse. sed Sabinus in adsessorio legis secuturos ait: et ita res se habet. Si quis librum ad infamiam alicuius pertinentem scripserit composuerit ediderit dolove malo fecerit, quo quid eorum fieret, etiamsi alterius nomine ediderit vel sine nomine, uti de ea re agere liceret et, si condemnatus sit qui id fecit, intestabilis ex lege esse iubetur. Eadem ιγράμματα aliudue quid sine scriptura in notam aliquorum produxerit: item qui emendum uendendumue curauerit. Et ei, qui indicasset, siue liber siue seruus sit, pro modo substantiae accusatae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ion deenictõe actio nasciturm nec
publiciana opetit nec accessio posẜ¬
ons. ¶Si earem quam pempt¬
ore usucapiebas scienti maliena
hr̃di ult̾iori defuncti posẜo ꝑdit s¬

Expanded text:
eque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionis. Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam heredi ulteriori defuncti possessio p
Abbreviated transcription (Latin):
od̾. Srem quamtibi pignorauiso̾¬
eipuero. eam distraxo densucapi¬
one dubitatum ẽ ⁊ n̾ius ẽ ntilr ce¬
dere temꝑoa usucapiomis.

Expanded text:
 rem, quam tibi pigneraui, subripuero eamque distraxero, de usucapione dubitatum est: et uerius est utiliter cedere tempora usucapionis.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜor ea infideiomissanis quib extr¬
ebelliano restititur hr̾dita s cet̾i¬
q p̾torus fuccessorib obẜuatu
ẽ. ¶Omptori tp̃c uenditoris ad
usucapionem ꝓcedit. ¶ Sirema¬
lienam em̃o ⁊ cumufucapem eande
rem dñs.a me pecierit ñ interpellari
ufucapionem meam litis dtestatõe
s silitis extimatc̃em sufferre maluc¬

Expanded text:
ibus ex Trebelliano restituitur hereditas, ceterisque praetoriis successoribus obseruatum est. Emptori tempus uenditoris ad usucapionem procedit. Si rem alienam emero et, cum usucaperem, eandem rem dominus a me petierit, non interpellari usucapionem meam litis contestatione. sed si litis aestimationem sufferre malu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buiss tenetur s ⁊ siquis ma¬
rio ⁊ si eolcco nicħ fũitadmissũ.
uerptñ iud̾r is domum suam
ut scupꝵ adult̾ium ue omitt̾e¬
tur p̾biusse qr siñe colloquioa
adulterium non cominitt̾et᷑¬
stupro aliquid acceꝑit tenetur.
grã cã iencanium fecitant oꝑ¬
as suas incenam locau̾itadult

Expanded text:
buisset, tenetur. Sed et si quis rio, etsi eo loci nihil fuerit admissum, uerum tamen uidetur is domum suam, ut stuprum adulteriumue committeretur, praebuisse, quia sine colloquio illo adulterium non committestupro aliquid acceperunt, tenentur. gratia lenocinium fecerit aut operas suas in scaenam lo
Abbreviated transcription (Latin):
usationem allegandam ħt.
⁊ si fuui̾t repulsa tc̃ deminna¬
orem uocantur cum dicant
se hre excusatc̃em. nam ñ alr
allegare possinit cãs ĩmimi¬
itatis sus qm̃ si appllomiñt
posuerĩt. ¶ Solent pliq
p̾sides remitt̾e adordinẽ
nõiatu ut gauimi seuim
creent magr̾atum nł alius
quis honor. uł muꝰ meumo¬

Expanded text:
usationem allegandam habet et, si fuerit repulsa, tunc demum aorem uocantur, cum dicant se habere excusationem: nam non aliter allegare possunt causas immunitatis suae, quam si appellationem interposuerint. Solent plerumque praesides remittere ad ordinem nominatum ut Gaium Seium creent magistratum uel alius quis honor uel mu
Abbreviated transcription (Latin):
atum biduum uł triduumer
fficile ẽ ut hic ãndiatur
⁊ uittus appellanis demde in¬
iusta applło tua fuu̾it ꝓmincia¬
ta. possetest dubitari. num ẜo
die appellare debeas qr cum de
sit. tua int̾ fuisseuidr̾ s rectiꝰ
dicetur t̾cia die appellare tepꝰ¬

Expanded text:
atum, biduum vel triduum ex fficile est, ut haec audiaturet victus appellaveris, deinde iniusta appellatio tua fuerit pronuntiata, potest dubitari, num secundo die appellare debeas, quia, cum de sit, tua interfuisse videtur. sed rectius dicetur tertia die appellare te po
Abbreviated transcription (Latin):
embredebent. iccirco ꝗa alie¬
nonoĩe. appellant ex h apparet
t̾cio die ꝓuccand̾ defensori.sim
q̃i defensor cam̃ eͣg̾it. ñ suono¬
mine qͣunobtentualiemno¬
minis suam cãmͣ agẽn̾s. t̾u̾o
die appellare possit. ¶ Siquis
suspectumtutorem faciensñ
obtou̾t. appellare ennmnͣt bi¬

Expanded text:
habere debent, idcirco quia alieno nomine appellant. ex hoc apparet tertio die provocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam causam agens tertio die appellare possit. Si quis suspectum tutorem faciens non optinuerit, appellare e
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t istos quib applłand ẽ ad
aliquidutiles ee oro duu mar
Auoluit si forte enis aquo p¬
uocitur. cõpia ñ fin̾t ut ei libel
copiam eius habũt potĩt ꝓ¬
nctare. ¶ Ergo si statim se sõ
ciꝑet. si forte dicta sit sm̃a ia
sipp̃ma hora ittiq ñ uideb̾r se
subtraxisse. ¶ Adeundi añt
hortos ñ accesẜit. et ult̾urs qd̾
aduillam suburbananmag̾¬
q ẽ. ut ñ debeat imputan. q̃rfi
impublico eius ademdi facł¬
tas ñ fiu̾t. melius dicetur fac¬
ultatem ñ fuisse ad eundi sias
Siquis ip̃ius quid̾. iquo. ap̃pel¬
lanit adeundi facultatem no

Expanded text:
autem istos, in quibus appellandum est, ad aliquid utiles esse, oraio divi Marci voluit, si forte ejus, a quo provocatur, copia non fuerit, ut ei libellcopiam ejus habuerit, poterit provocare. Ergo si statim se subdciperet? Si forte dicta sit sententia jam suprema hora, utique non videbitur se subtraxisse, § 3. Adeundi autem hortos non accesserit, et ulterius quod ad villam suburbanam? Magisque est ut non debeat imputari. Quare si in publico ejus adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi, § 6. Si quis ipsius quidem, a quo appellavit, adeundi facultatem non
Abbreviated transcription (Latin):
ei scribr ⁊ repsit putem t̾c ẽe
appelland cumi recipi eum p̾s
scribendo ut deportetur cefu
uendum ẽ. ne sero situt tũc
am assignau̾it comꝓbata
enim sia p̾sidis t̾c sol ĩ insu¬
lam assignare Nsꝰ illd̾ u̾end̾ ẽ si m̃de

Expanded text:
ei scribitur? Et putem, tunc esse appellandum, quum recipi eum praescribendum ut deportetur.  Ceterum verendum est, ne sero sit, ut tunc ei assignaverit; comprobata enim sententia praesidis tunc solet insulam assi
Abbreviated transcription (Latin):
stultum ẽ illd̾admon̾e ꝓpellare
apͥncipe appellare fas nõ non lz¬
ẽẽcumipse sit qui pucc̃at᷑. re
¶Scĩend̾ ẽ ippellari asenatu nonp̃¬
se p̾ncipem idq or̾one diui ad̾ri
effectim ẽ. ¶ Siquis an̾ sm̃a¬
ꝑfessus fuui̾t. se auidice ñ ꝓucca¬
tumm.indubitate ꝓuccandi
iudices datos san ⁊ aliꝰ possitĩ
dantur an appellare liceat q̃ nis
ħ casii ⁊ sine applłoe quid̾ putãt.
ab eo qui eos dedit. sm̾am eius

Expanded text:
stultum est illud admonere a principe appellare fas non esse, cum ipse sit qui provocatur. Sciendum est appellari a senatu non posse principem, idque oratione divi Hadriani effectum. Si quis ante sfessus fuerit se a iudice non prouocaturum, indubit‹at›e prouocandi iudices datos. an et alius possit ita dantur, an appellare liceat: quamuis hoc casu et sine appellatione quidam putent ab eo, qui eum dedit, sententiam eius
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit q̃itum ẽ. an appelloq¬
quam suus int̾posuit noĩe dõ¬
mini.nullius momenti ẽet Ro
uandam. ¶Iussũs. aiudice ex¬
ic̃es quas ap̾se eẽ cau̾at instr̃oꝵ¬
grã data diłce nec post̾a exhibu¬
otumaciam inst̾ranon exhibu¬
c̾et exhib̾i nirass. fca crat odem

Expanded text:
appellavit. quaesitum est, an appellquam servus interposuit nomine domini, nullius momenti esset. andam. Iussus a iudice exiones, quas apud se esse cagratia data dilatione nec postea exhibuumaciam instrumenta non exhibuset exhiberi iura
Abbreviated transcription (Latin):
aut ita dantur ut aliq̃uid fa¬
cias antut ego aliquid facia
oortis cã donacio fit multis
modis alia ex suspitõem ulliu
pili asano⁊ in bona ualitudi¬
ne posito ⁊ cui exhumana sorte
nortis cogitacid ał ẽ. etmetu
mortis aut exp̾senti ꝑicło aut
exfutõ siqnid̾ t̾ra manq tamĩ
pace quam inbello tam domiꝙ
milicie multis gen̾ib mortisꝑ
icłm metui pot᷑. ¶ Lam ⁊ sic pot̾
donar ut oĩm̾o exca ualitudĩe¬

Expanded text:
aut ita dantur, ut aliquid facias, aut ut ego aliquid faciamMortis causa donatio fit multis modis: alias extra suspicionem ullius periculi a sano et in bona ualetudine posito et cui ex humana sorte mortis cogitatio est: alias ex metu mortis aut ex praesenti periculo aut ex futuro, si quidem terra marique, tam in pace quam in bello et tam domi quam militiae multis generibus mortis periculum metui potest. nam et sic potest donari, ut om
Abbreviated transcription (Latin):
ħri qua e̾ent que intest̾o hus leg¬
ta c̾ent quib cape ꝑlegem nonli
naciõ longe differt abilla u̾as
absoluta donacione que ita ꝓ¬
ficscit r ut nillo cafu renccet¬
⁊ ibi qui donant illum ꝑocius
qm̃ se se ħ̾re malunt at bis qui
mortis c̾a donat recogitat ꝙ am¬
ore uite rẽcepisse po̾ quam dedis

Expanded text:
 qua essent, quae testamento his legata essent, quibus capere per legem non linatio longe differt ab illa uera et absoluta donatione, quae ita proficiscitur, ut nullo casu reuocetur. et ibi qui donat illum potius quam se habere mauult: at is, qui mortis causa donat, se cogitat atque amore uitae recepis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuit. an ꝓꝑte dño si fuus sit. aut si
lib̾ sit suł ei aui bona fide ẜuit.in
u̾o ei debeat acquirtre totum exc̃
coꝵ acquirat rcem face ut ei d̾tar
insolid acquirat. ¶ S si adiciate
nom̃ excui resciplat nec dubitad
eẽ artquin ei soli acqunat᷑ qr ⁊ sioc¬

Expanded text:
uit, pro parte domino, si seruus sit, aut, si liber sit, ei cui bona fide seruit, an uero ei debeat adquirere totum, ex cuius re adquirat, rationem facere, ut ei dumtaxat in solidum adquirat. sed si adiciat eius nomen, ex cuius re stipulatur, nec dubitandum esse ait, quin ei soli adquiratur,
Abbreviated transcription (Latin):
cto argento aliem argenti addid̾¬
isñ eetuum totum argentum u¬
tend̾ ẽ at cc̃ sitiim cyphum alieno
plumdo plimbais alienone arge¬
tmm̃ ee tate recte uendicar. ¶¬
bi simł pła contͥbuunt᷑ exquib um
medicamtum fit ut cectis odorib
ẽ existiman cũ nõie scm sit ei̾eẽ.

Expanded text:
cto argento alieni argenti addideris, non esse tuum totum argentum fatendum est: at contra si tuum scyphum alieno plumbo plumbaveris alienove argetuum esse et a te recte vindicari. Vbi simul plura contribuuntur, ex quibus unum medicamentum fit, aut coctis odoribus um existimari, cuius nomine factum sit, eius