comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad angłm qui loquebat᷑ in me. Quo iste de¬
ferunt amphorã. Et dixit ad me. Ut edifi¬
cet᷑ domꝰ in terra sennaar. Qͦđ ꝓpħȩ testimo¬
niũ inutilit̃ ꝓ docum̃to plũbi ꝓtulimꝰ si ñ
&iam repetentes exponamꝰ. Ait enĩ. Leua
oculos tuos & uide: qͥđ est hoc qͦđ egredit᷑.
& diri. Quid nã est. Ꝙ ait. Hȩc est ampho.¬
ra egrediens. Clolens ds̃ ꝓpħȩ ostendere hu¬
manũ genꝰ ex qua ab eo maximȩ culpa de¬
labat᷑: ꝑ imaginẽ amphorȩ qͣsi patens os
auaritiȩ designauit. Auaritia qͥppe uelut
amphora est. quȩ os cordis in ambitu aꝑtũ
ten&. Ꝙ dirit. Hȩc est oculus eoꝵ: inuniũsa
t̃ra. Multos obtir si sensus homines cernimꝰ
& tam̃ eos in malis actibꝰ astutos uidemus.
Propħa qͦq attestante qͥ ait: sapientes sunt
ut faciant mala. bene autẽ facere nesciunt.
Hi itaq sensu torpent: sed in his quȩ appe¬
tunt. auaritiȩ stimulis excitant᷑. Ꝙ qui ad
bona uidenda cęci sunt: excitantibꝰ p̃miis

Expanded text:
ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar . Quod prophetae testimonium inutiliter pro documento plumbi protulimus, si non etiam repetentes exponamus. Ait enim: Leva oculos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora est, quae os cordis in ambitu apertum tenet. Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra . Multos obtusi sensus homines cernimus, et tamen eos in malis actibus astutos videmus; propheta quoque attestante, qui ait: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nesciunt . Hi itaque sensu torpent, sed in his quae appetunt avaritiae stimulis excitantur; et qui ad bona videnda caeci sunt, excitantibus praemiis,
Abbreviated transcription (Latin):
succenditur. Vnde & subdit᷑. Exardesc&e
c̃tra eũ sitis. In eiꝰ qͥppe animo contra
eũ sitis erardescit: quia qͦ agere ꝑuerse
consueuit. eo ad ebibendũ mala uehem̃¬
ter accendit᷑. Impio qͥppe sitire est: huiꝰ¬
mundi bona conspicere. Unde & redẽp¬
tor ñ: ante pharisei domũ. ydropicum
curat. Et cũ contra auaritiã disputar&.
scriptũ est. Audiebant autẽ om̃ia hȩc
pharisei qui erant auari: & deridebant¬

Expanded text:
succenditur. Unde et subditur: Et exardescet succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est humundi bona concupiscere. Unde Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uidelic& stringit᷑ finis inpeccato. Et
qͥa hostis generiᷤᷤ humani cũ unius cuiusq
uitã inculpa obligat. ad eiꝰ mortẽ anrius
anhelat: recte subiungit᷑. ET EXARDESCET
contra sym sitis. Antiquus qͥppe nr̃
mimicꝰ cũ inpeccato uitã in laqueat: sitit
ut mortẽ peccatoris bibat. Qđ tam̃ intel
ligi & alit̾ potest. Nã ꝑuersa mens cũ
se inpeccato uenisse conspicit: quadã cogr¬
tationis suꝑficie euadere peccati laque.¬
os quęrit. Sed uel terrores uł obppͥa
hominũ timens. eligit in ęt̾nũ mori: quã
ad tẽpꝰ aliquid aduersitatis ꝑpeti. Uinde
totũ se uitiis deserit: qͥbꝰ iam semel se
obligatũ sentit. Cuiꝰ gͦ usq ad fine̾ uita
inculpa constringit᷑: eiꝰ planta laqueo
tenetur. Sed quia se quo malis obligatũ
pensat. eo de suo reditu desperat: ipsa
iã desperatione. acrius ad huiꝰ mundi
concupiscentias estuat. Fit desiderioꝵ
feruor inmente : & peccatis p̃cedentib
in retit᷑ animꝰ: ad maiora &iam delicta

Expanded text:
Quia videlicet stringetur finis in peccato. Et quia hostis generis humani, cum uniuscujusque vitam in culpa obligat, ad ejus mortem anxius anhelat, recte subjungitur: CAPUTcontra eum sitis. - Antiquus quippe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem peccatoris bibat. Quod tamen et aliter intelligi potest. Nam perversa mens, cum in peccatum se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel terrores, vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ exsem&ipsis habeant: potestatẽ
tam̃ nocendi ñ habent. nisi eos uoluntas su̾ma
ꝑmittat. Et cũ ipsi quidẽ inuiste nos ledere
appetunt: quẽlib& tamen ledere ñ nisi iuste
a dnõ ꝑmittunt᷑. Quia gͦ in eis & uoluntaᷤ
iniusta esti & potestas iusta: Et latrones di¬
eunt᷑ & đi ut ex ipsis sit qͦđ inferre mala
iniuste desiderant. & ex dõ qͦđ desiderata
iuste consũmant. Sed quia ut sepe iã dixi¬
eã quȩ sunt scẽ eccłe ac redẽptoris nr̃i
ꝑferat post posita paulisꝑ cura historiȩ.
in his quȩ subiungit qualit̃ redẽptoris nr̃i
uocib congruant. demonstremꝰ. Sequitur.¬

Expanded text:
voluntatem ex semetipsis habeant, potestatem voluntatem ex semetipsis habeant, potestatem tamen nocendi non habent, nisi eos voluntas summa permittat. Et cum ipsi quidem injuste nibet tamen laedere, non nisi juste a Domino permittuntur. Quia ergo in eis voluntas injusta est, et potestas justa, et latrones dicuntur, et Dei, ut ex ipsis sit quod inferre mala injuste desiderant, et ex Deo, quod desiderata juste consummant. Sed quia, ut saepe jam dixiea quae sunt sanctae Ecclesiae ac Redemptoris nostri proferat, postposita paulisper cura historiae, in his quae subjungit qualiter Redemptoris nostri vocibus congruat demonstremus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
naculũ obsident: qͣndo ex om̃i latere suis
tẽptationib mentẽ cingunt. Quã mͦ lugẽ¬
re de temporalibꝰ. mͦ desperare de ȩt̾nis.
mͦ ininpatientiã ruere. atq in dm̃ blasphe¬
miȩ uerba iaculari : pessima suggestione
ꝑsuadent. Quȩ tamen uerba ut iã prȩ¬
diximꝰ: beato ceiam iob iuxta hystoriam
congruunt. Qui dũ mala quȩ ꝑtulit ante
oculos congessit: ñ quasi corrigendũ fili¬
ũ. sed qͦsi hostem ꝑcussũ se esse iudicauit.
Perquẽ sibi ceiam latrones eiꝰ uiã fecert̃.
quia maligni contra eũ sps̃ licentiã per¬
cussionis acceperunt. Cuiꝰ ingyro taber¬
naculũ obsiderunt: quia sublatis rebus &
filuis. &iam corpꝰ eiꝰ omẽ uulneribꝰ at tri¬
uert̃. Sed mirũ ualde est. cũ latrones
dicer&. cur addidit eius ut uidelic&e
eosdẽ latrones. di esse monstrar&. Qua
in re si uoluntas ac potestas malignoꝵ
nos incessabilit᷑ anhelant: sed cũ prauã

Expanded text:
naculum obsident quandonaculum obsident quandotentationibus mentem cingunt, quam modo lugere de temporalibus, modo desperare de aeternis, modo in impatientiam ruere, atque in Deum blasphemiae verba jaculari, pessima suggestione persuadent. Quae tamen verba, ut jam praediximus, beato Job etiam juxta historiam congruunt: qui dum mala quae pertulit ante oculos congessit, non quasi corrigendum filium, sed quasi hostem, percussum se esse indicavit. Per quem sibi etiam latrones ejus viam fecerunt, quia maligni contra eum spiritus licentiam percussionis acceperunt. Cujus in gyro tabernaculum obsederunt, quia, sublatis rebus et filiis, etiam corpus ejus omne vulneribus attriverunt. Sed mirum valde est, cum latrones diceret, cur addidit ejus, ut videlicet eosdem latrones Dei esse monstraret. Qua in re si voluntas ac potestas malignorutus ad nocendum nos incessabiliter anhelant; sed cum pravam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Plaga in imici ꝑcussi te : casti¬
gatione crudeli. Qui gͦ ita crudeliter
ꝑcutit᷑. ut uires illius a ꝑcussione supe¬
ree ñ hunc dñs iã qͥsi filiũ ꝑ discipli¬
nã. sed qͥsi hostẽ ꝑ iram ferit. Cũ gͦ uir¬
tutẽ nrẽ patientię flagella transeunt: ual¬
de metuendũ est. ne peccatis nrĩs exigen.¬
tib ñ qͥsi filii a patre. sed qͦsi hostes a dño
feriam᷑. Et qͥa fit plerũq ut iã maligni
sps̃ afflictoꝵ cordibꝰ multa suadeant: atq
int̾ flagella quȩ exterius feriunt. cogi¬
tationes norias inmentib fundant: post
furorẽ dnĩ recte subiungit᷑. Sioryl utat¬
uiao ꝑta mt. Latrones nãq eiꝰ maligni st̃
sp̃o : qͥ exqͥrendis hominũ mortib occupant᷑
Qui mã sibi mafflictoꝵ cordibꝰ faciunt.
qͣndo int̃ aduersa quȩ exterius tolerantur.
cogitationes quoq prauas imminere non
desistunt. De quib adhuc dicit᷑. & obsedert̃
ingro tabernaculũ meũ. Ingyro enĩ taber¬

Expanded text:
nus dicit: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli. Quid clamas superut vires illius a percussione superentur, non hunc Dominus jam quasi filium per disciplinam, sed quasi hostem per iram ferit. Cum ergo virtutem nostrae patientiae flagella transeunt, valde metuendum est ne, peccatis nostris exigentibus, non jam quasi filii a patre, sed quasi hostes a Domino feriamur. Et quia fit plerumque ut etiam maligni spiritus afflictorum cordibus multa suadeant, atque inter flagella quae exterius feriunt cogitationes noxias in mentibus fundant, post furorem Domini recte subjungitur: CAusta. --Latrones namque ejus maligni sunt spiritus, qui exquirendis hominum mortibus occupantur. Quia viam sibi in afflictorum cordibus faciunt, quando inter adversa quae exterius tolerantur cogitationes quoque pravas immittere non desistunt. De quibus adhuc dicitur: Et obsederunt in gyro tabernaculum meum. In gyro enim taber
Abbreviated transcription (Latin):
hanc dispensationis gram̃: ñ nulli &eiam si¬
deliũ ignorant. Ex quoꝵ &iam ꝑsona nẽ¬
dicit᷑. Ecce clamabo. uĩ patiens: & nemo¬
⁊ dudi&. Uociferabor: & ñ est qͥ iudic&e. Non
est enĩ qui iudic& dicit᷑. qͣndo iudicare dis¬
simulat qͥ est : qͥa causam nram̃ contra aduer¬
sariũ p̃ter eum qͥ iudica. ñ est. Nec tam̃
hoc sine uditio est. qͦđ iudiciũ differtur:
quia & cũ hȩc beatus iob dicer&. & seĩ uiri
merita: & aduersariĩ pęna crescebat. Hoc
ipsũ gͦ udiciũ differre. iudicis est. Sed
aliud est qͦd iuste intrinsetꝰ disponit ds̃
aliud qđ foris flagellis attritus expetit
animꝰ. Unde adhuc de ipsa uerberũ de¬

Expanded text:
hanc dispensationis gratiam nonnulli etiam fihanc dispensationis gratiam nonnulli etiam fidelium ignorant, ex quorum etiam persona peatiens et nemo audiet; vociferabor, et non est qui judicet . Non est enim qui judicet dicitur, quando judicare dissimulat ipse qui est, qui causam nostram contra adversarium, praeter eum qui judicet, non est. Nec tamen hoc sine judicio est, quod judicium differtur, quia cum haec beatus Job diceret, et sancti viri merita, et adversarii poena crescebat. Hoc ipsum ergo judicium differre judicis est. Sed aliud est quod juste intrinsecus disponit Deus, aliud quod foris flagellis attritus expetit animus. Unde adhuc de ipsa verberum de
Abbreviated transcription (Latin):
flictio depͥmit. ut ex itullius recti conso¬
latione respirare animus possit : ñ iam
flagellis solummꝰ ferimur sed &ram cingi¬
mur: qͥa tribulationũ uerbere ex om̃i
parte circumdam᷑. Cinctus enĩ flagellis
paulus fuerat: cũ dicebat. Foris pugnȩ: intꝰ
timores. Cinctꝰ flagellis fuerat: cũ dicebat.
Periculis ex genere. periculis ex gentibus.
& cȩtera quȩ tra enumerat. & nusquã se ha-¬
buisse requiem ostendat. Scã uͦ ȩccła cum
tribulationũ suarũ flagellis cingitur: in ea
infirmi quiq in pusillanimitatis casu redi¬
gunt᷑: ita ut se eo iã desperatos existiment.
quo ex audiri tardius uident. Recte adhuc
ceiam exeoꝵ tẏpo: scĩ uiri uoce subiungit᷑.¬
Eect clamaso. uim tatior Et Ntoo
esse ualeat sciens. dissimulat exaudire do
lentiũ uocem. ut augeat utilitatẽ. Ut pur¬
getur uita ꝑ pęnã: & quietis tranquillitas
quȩ hic inueniri ñ ualae. alibi querat᷑. Sed

Expanded text:
flictio depremit, ut ex nullius rei consoflictio depremit, ut ex nullius rei consolatione respirare animus possit, non jam flagellis solummodo ferimur, sed etiam cingimur, quia tribulationum verbere ex omni parte circumdamur. Cinctus enim flagellis Paulus fuerat, cum dicebat: Foris pugnae, intus timores . Cinctus flagellis fuerat, cum dicebat: periculis ex gentibus, periculis in civitate, et caetera, quae ita enumerat, ut nusquam se habuisse requiem ostendat. Sancta vero Ecclesia cum tribulationum suarum flagellis cingitur, in ea infirmi quique in pusillanimitatis casu rediguntur, ita ut se eo jam despectos existiment, quo exaudiri se tardius vident. Recte adhuc etiam ex eorum typo sancti viri voce subjungitEcce clamabo vim patiens, et nemo  profuturum esse valeat sciens, dissimulat exaudire vocem dolentium, ut augeat utilitatem, et purgetur vita per poenam, et quietis tranquillitas, quia hic inveniri non valet, alibi quaeratur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓ miserat ñ impleuit. Quia beatꝰ iob
inter uerba quȩ durũ sonant. & auera sen¬
tentia. & amente humili ñ recessit. Sed hec
afflicti uerba minus fortasse intelle̾gimus:
nisi sententiã iudicis cognoscimꝰ. Qui cum
inter utrasq partes sententiã dara: dixit
amicis iob. Non estis locuti corã me rec¬
te sicut seruus m̃s iob. Qͥs gͦ stulta mente
beatũ iob in locutione sua peccasse fateatur:
dũ ipsa uoce iudicis recte locutꝰ asseritur.
Quã quidẽ uocẽ si ad ꝑsonam scẽ ȩccłȩ refe¬
ramus. infirmis eiꝰ membris ñ in congrue
aptamus : qͥ ꝑsecutionis eiꝰ tempore dũ &
merita illius & flagella considerant. qͥa
iniustos florere conspiciunt. & iustos
interire : hoc ustũ esse nullatenus suspican¬
tur. Bene autẽ beati uiri uoce subditur.
flagellis p̾cuti: aliud cingi. Flagellis nãq
pcutim̃: cũ consolationẽ & indolorib ex
reb aliis habemus. Hã cũ tanta nos af.¬

Expanded text:
quod promiserat non implevit, quia beatus Job quod promiserat non implevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera sententia et a mente humili non recessit. Sed haec afflicti verba minus fortasse intelligimus, nisi sententiam judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque partes sententiam daret, dicit amicis Job: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Quis ergo stulta mente beatum Job in locutione sua peccasse fateatur, dum ipsa voce judicis recte locutus asseritur? Quam quidem vocem si ad personam sanctae Ecclesiae referamus, infirmis ejus membris non incongrue aptamus quae, persecutionis ejus tempore, dum et merita illius et flagella considerant, quia injustos florere conspiciunt, et justos interire, hoc justum esse nullatenus suspicantur. Bene autem beati viri voce subditur: flagellis percuti, aliud cingi. Flagellis namque percutimur cum consolationem et in doloribus ex rebus aliis habemus. Nam cum tanta nos af
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quoq semcipsũ asserit. ñ iusto iuditio
afflictũ. Sed rursus alia questio oritur:
quã iã in huiꝰ oꝑis memini exordio solutã.
Cũ omp̃s d̾s frustra nil faciat: cur beatũ
iob frustra se afflixisse testet̾. Iustꝰ enĩ
conditor nr̃ tot uerberibꝰ inbeato iob ñ
uitia illius curauit extinguere. sed merita
augere. Aequũ gͦ fuit qͦđ fecit. ꝑ augmen.¬
E iob peccata sua illis flagellis deleri cre¬
didit. ñ merita augeri: & idcirco ñ ȩquũ
iudiciũ uocat. quia uitã suã cũ flagellis
examinat. Ergo si uita & flagella pensant᷑.
non equũ fuit. qͦd beatꝰ iob sicut dixi ꝑ irã
districtionis sibi fieri credidit. Si uͦ ad
uiri uitȩ eiꝰ merita cumulant᷑. Aequum
uł potius misericors iudiciũ fuit. Igit᷑ &
uera iob dirit. dũ uitã cũ flagello pensa¬
int. & ds̃ ñ iusto iuditio iob afflirit. qͥa
merita ex flagello cumulauit. & diabolus

Expanded text:
ipse quoque semetipsum asserit non justo judicio ipse quoque semetipsum asserit non justo judicio afflictum. Sed rursus alia quaestio oritur quam jam in hujus operis memini exordio solutam , cum omnipotens Deus frustra nil faciat, cur beatum Job frustra se afflixisse testetur? Justus enim conditor noster tot verberibus in beatum Job, non vitia illius curavit exstinguere, sed merita augere. Aequum ergo fuit quod fecit per augmenautem Job peccata sua illis flagellis deleri credidit, non merita augeri; et idcirco non aequum judicium vocat, quia vitam suam cum flagellis examinat. Ergo si vita et flagella pensantur, non aequum fuit quod beatus Job, sicut dixi, per iram districtionis sibi fieri credidit. Si vero viri vitae ejus merita cumulantur, aequum vel potius misericors judicium fuit. Igitur et vera Job dixit, dum vitam cum flagello pensavit; et Deus non injusto judicio Job afflixit, quia merita ex flagello cumulavit; et diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
nos de nobis bonũ dicere qͦđ de nob̃ in oc-¬
culto iuder dixerit. sine peccato esse non
posse. Nã quẽ iustꝰ iuder laudat: esse hunc
iure laudabilẽ ñ dubitat᷑. At uͦ si se ipse
laudauerit. iã eiꝰ iusticia laudae digna esse
is de quo agit᷑. p̃sumat post dicere ꝑ elatã
mentẽ. Nam si ipse quoq inhumili cogr¬
tatione ꝑmanens. exigente causa uł dolo.¬
re.bona de se ueratiter direrit: intantũ
ã iusticia ñ recessit. in qͣntũ a ueritate nul
lomͦ discrepauit. Vnde paulus quoq apł̃s
multa de se fortia ꝓ discipuloꝵ suoꝵ ȩdifi¬
catione narrauit. sed hȩc narrando mini-¬
me deliquit: qͥa aueritatis tramite. & ates¬
tatione certa. & corde humili ñ recessit.
Iustã itaq beatꝰ iob uitã suã sentiens di¬
cat. ñ se esse iusto iuditio afflictũ: nec peceet¬
aar& in hac uoce. in qua ñ discrepat ab
auctore : Quia isquẽ d̾s frustra ꝑcussit.

Expanded text:
nos de nobis bonum dicere quod de nobis in ocnos de nobis bonum dicere quod de nobis in occulto judex dixerit sine peccato esse non posse. Nam quem justus judex laudat, esse hunc jure laudabilem non dubitatur. Ad vero si se ipse laudaverit, jam ejus justitia laude digna esse is de quo agitur, praesumat post dicere per elatam mentem. Nam si ipse quoque in humili cogitatione permanens, exigente causa vel dolore, bona de se veracia dixerit, in tantum à justitia non recessit, in quantum à veritate nullo modo discrepavit. 38. Unde Paulus quoque apostolus multa de se fortia pro discipulorum suorum aedificatione narravit; sed haec narrando minime deliquit, quia a veritatis tramite et attestatione certa et corde humili non recessit. Justam itaque beatus Job vitam suam sentiens, dicat non se esse justo judicio afflictum. Nec peccat in hac voce in qua non discrepat ab auctore, quia is quem Deus frustra percussit,
Abbreviated transcription (Latin):
illo quod ꝓmisit exhibuit. Astruendum
est igit᷑. quia & ds recte circa beatũ iob
egerit. & tamen beatꝰ iob ex eo quod dicit
se ñ iusto di iuditio afflictum mentitus
ñ sit: & antiquus hostis in eo qͦđ debeati
uiri ꝓmiserat culpa mentitꝰ sit. Non nũ¬
quã nãq ideo praua credunt᷑ uerba bonoꝵ:
quia in interiore sua intelligentia mini.¬
me pensant᷑. Beatꝰ enĩ iob uitã suã adten¬
derat. & ea quȩ patiebat᷑ flagella pensa¬
bat: & uidebat ȩquũ ñ esse. ut ad talẽ ui¬
tã talia flagella reciper&. Et cũ dicit
ñ se ȩquo iudicio afflictũ: hoc libera uo¬
ce locutus est. qđ in secreto suo dñs de
illo aduersario eiꝰ dixerat. Cõmouisti me
aduersus eũ: ut affligerem eũ frustra. Qđ
enĩ dicit dñs quia frustra beatũ iob afflix¬
erit. hoc rursũ beatus iob asserit: quia ñ
ȩquo iuditio adnõ sit afflictꝰ. In quo itaq
peccauit. qͥa sententia auctoris sui ĩ nullo

Expanded text:
illo quod promisit exhibuit. Astruendum illo quod promisit exhibuit. Astruendum est igitur quia et Deus recte circa beatum Job egerit, et tamen beatus Job ex eo quod dicit se non justo Dei judicio afflictum mentitus non sit, et antiquus hostis in eo quod de beati viri promiserat culpa mentitus sit. Nonnunquam namque ideo prava creduntur verba bonorum, quia interiori sua intelligentia minime pensantur. Beatus enim Job vitam suam attenderat, et ea quae patiebatur flagella pensabat, et videbat aequum non esse ut ad talem vitam talia flagella reciperet. Et cum dicit non aequo se judicio afflictum, hoc libera voce locutus est, quod in secreto suo Dominus de illo adversario ejus dixerat: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quod enim dicit Deus, quia frustra beatum Job afflixerit, hoc rursum beatus Job asserit, quia non aequo judicio a Domino sit afflictus. In quo itaque peccavit qui a sententia auctoris sui in nullo
Abbreviated transcription (Latin):
flagella nouerant: iniustũ esse ex ipsa iam
sua ꝑcussione iudicabant. Unde & sepe
heretici qͥa affligi qͦsdam intͣ scam̃ ȩccłam ui.¬
dent. scriptũ qͥppe de dõ est. flagellat om¬
nẽ filiũ quẽ recipit. tribulationes fideliũ
ñ nisi expeccato esse suspicantur. seq ideo
iustos credunt: qͥa in prauitatis suȩ sensu di¬
missi. sine flagello duruerunt. Sequitur.¬
rũ sonat uar iusti uerberibꝰ afflicti: quã
tamen ñ elatio. sed dolor expressit. Sed ius¬
tus ñ est qͥ iusticiã indolore deserit. Beatꝰ
autẽ iob qͥa mite cor habuit: nec indura
uoce peccauit. Nam si hunc peccasse in hac
uoce dicimus: implesse diabolũ astruimus.
qͦđ ꝓ posuit dicens. Tange õs eiꝰ & carnẽ:
si non infacie benedixerit tibi Grauis
itaq questio oritur. Si & enĩ ñ peccauit
in eo quod dicit. saltem nunc intellegite.
 qͥa ds̃ non ȩquo iuditio afflirerit me. dm̃
qͦđ dici nefas est. iniuste egisse aliquid
consentĩmus. Si uͦ peccauit. diabolus de

Expanded text:
e ex ipsa jam sua percussione judicabant. Unde et saepe haeretici, quia affligi quosdam intra sanctam Ecclesiam vident, scriptum quippe de Deo est: Flagellat omnem filium quem recipit , tribulationes fidelium non nisi ex peccato esse suspicantur, seque ideo justos credunt, quia, in pravitatis suae sensu dimissi, sine flagello duruerunt. Sequiturrum sonat vox justi verberibus afflicti; quam tamen non elatio, sed dolor expressit! Sed justus non est qui justitiam in dolore deserit. Beatus autem Job, quia mite cor habuit, nec in dura voce peccavit. Nam si hunc peccasse in hac voce dicimus, implesse diabolum astruimus quod proposuit, dicens: Tange os ejus et carnem, si non in faciem benedixerit tibi . Gravis itaque quaestio oritur. Si etenim non peccavit in eo quod dicit: Saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio afflixerit me, Deum quod dici nefas est injuste aliquid egisse consentimus. Si vero 450 peccavit, diabolus de
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ dirit. qͣsi suꝑbientẽ seruũ ut uenirae
rogauit. Ubi & apte subdit᷑. Alitror ꝯtumr.¬
nisi synagoga accipit᷑: in legis federe carna-¬
li ei intelligentia subiecta. Alitꝰ uͦ ex car¬
ne est. Sed infidelis popłs carnẽ dnĩ carnalit̃
intellerit: qͥa purũ hominẽ credidit. Alitũ
gͦ eiꝰ uxor exhorruit: qͥa sẏnagoga eũ quẽ

Expanded text:
militer dixit, quasi superbientem servum, ut veniret, militer dixit, quasi superbientem servum, ut veniret, rogavit. Ubi nisi Synagoga accipitur, in legis foedere carnali ei intelligentia subjecta? Halitus vero ex carne est. Sed infidelis populus carnem Domini carnaliter intellexit, quia purum hunc hominem credidit. Halitum ergo ejus uxor exhor
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpsit. Uocat nos enĩ ds. cũ muneribꝰ p̃¬
uenit: respondemꝰ uͦ uocationi eiꝰ. cũ digne
uirta ꝑcepta munera deseruimus. Quia gͦ
tot munerib iuidaicũ popłm p̃uenit. dicat
seruũ meũ uocaui. Sed qͥa &iam post tot
eũ munera contẽpsit: subiungat & ñ respon¬
illym. Ac si aꝑtius diceret᷑. Ego ille qͥ ante
in carnationẽ meã. tot ei p̃cepta facienda per
ꝓpħarũ ora mancdauerã: in carnatꝰ ad eum
ueniens. ore eũ ꝓpͥo dep̃cabar. Unde & mat¬
heus cũ p̃cepta ab eo dari inmonte describe
 rae: ait. Aperiens os suũ dixit. Ac si patenter
dicat. Tunc os suũ aperuit: qui pͥus aperue¬
rat ora ꝓpħarũ. Hinc est ciam qͦđ de illo
absconsa p̃sentiã eiꝰ desideranti: dicit᷑. Os cu¬
let᷑ me osculo oris sui. Scã qͥppe eccła qt
p̃cepta ereiꝰ p̃dicatione cognouit: quasi tot
oris eiꝰ oscula accepit. Bene autẽ dr̃ dep̃cabar
quia incarne monstratꝰ. dũ mandata uitȩ hu¬

Expanded text:
contempsit. Vocat enim nos Deus cum muneribus praevenit, respondemus vero vocationi ejus cum digne juxta percepta munera deservimus. Quia ergo tot muneribus Judaicum populum praevenit, dicat: Servum meum vocavi. Sed quia etiam post tot munera eum contempsit, subjungat: Et non respon ante incarnationem meam tot ei praecepta facienda per prophetarum ora mandaveram, incarnatus ad eum veniens, ore eum proprio deprecabar. Unde et Matthaeus, cum praecepta ab eret, ait: Aperiens os suum, dixit . Ac si patenter dicat: Tunc os suum aperuit, qui prius aperuerat ora prophetarum. Hinc est etiam quod de illo ab sponsa, praesentiam ejus desiderante, dicitur, Osculetur me oscucepta ex ejus praedicatione cognovit, quasi tot oris ejus oscula accepit. Bene autem dicitur: Deprecabar, quia in carne monstratus, dum mandata vitae hu
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc qͦđ apud se inbonis hilaresc̾unt.
grauitatis consilio transeant: & uirtutis re¬
gimine excedant. Lucerna gͦ impii quȩ
suꝑ eũ est extinguet᷑: quia citius eiꝰ gaudi¬
ũ deficit. qͦđ eum totũ in hac uita possedit.
Et qͥa nunc male se inuoluptatibꝰ dilatat.
eũ post insuppliciis pęna coangustat. Un¬
de adhuc subditur. Artabynton ores¬
tis sue gressus exerit. quoties potestatis suȩ
uiolentias ererc&: sed gressus uirtutis eiꝰ
artabunt᷑. quia uires malitiȩ illius quas
nunc inuoluptate sua exhib&: post modũ
pęna constringit. Sequit᷑. Et erecieita
consiliũ om̃is iniquiis : p̃sentia appetere.
ȩt̃na desperare. in iusta agere. iusta deri-¬
dere. Sed cum udex iustoꝵ in iustoꝵq ue-¬
nerit. suo unusqͥsq impius consilio p̃cipita¬
tur : quia ꝑ hoc qͦđ hic appetere prauis co-¬
gitationib elegit : in ęt̃ni suppliciĩ tenebraᷤ
mergitur. Quẽ enĩ hic gła tẽporalis extol

Expanded text:
ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. Unde adhuc subditur: CAPUT tis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius, quas nunc in voluptate sua exhibet, postmodum poena constringit. Sequitur: CAconsilium suum omnis iniquus praesentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; sed cum judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extoll
Abbreviated transcription (Latin):
refplendeat: qͥa uidelicae desidia in boniᷤ
oꝑib lucent. Iniquoꝵ uͦ flãma minine
splend&: quia ꝑ hoc qͦđ male appetunt.
ad tenebras ꝑtrahunt᷑. Vnde & sequitur.
LUX OBTENE DRESCET INTABERNACULO
in merito lucẽ accipere gaudiũ debemus.
Lur uͦ intabernaculo eiꝰ tenebresc&: qͥa ĩ eiꝰ
conscientia quã male in habitat. gaudium
qđ de tẽporalibꝰ rebꝰ suerat deficit. Unde¬
Eym Est txtincyetyr Ut enĩ de usu
multoꝵ loquar. lucernę lum̃ intesta est.¬
Lum̃ uͦ intesta est: gaudiũ in carne. Lucer
na uͦ quȩ suꝑ eũ est extinguet᷑: quia cum
maloꝵ suoꝵ retributio impiũ sequet᷑. in eiꝰ
m̃te gaudiũ carnale dissipat᷑. Bene autem¬
quȩ suꝑ eũ est. quia iniquoꝵ mentẽ t̾rena
gaudia possident. Sicq eã inuoluptatibus
absorbent. ut suꝑ ipsam sint ñ apud ipsã.
lusti autẽ &iam cũ ꝓsperitatẽ uite p̃sentiᷤ
habent. eã sub semapsis premere nouert̃:

Expanded text:
resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur. Unde et sequitur: Lux obtenebrescet in tabernaculo immerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebrescit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, deficit. erest exstinguetur. - Ut enim de usu multolumen vero in testa est gaudium na ergo quae super eum est exstinguetur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatur. Sic equae super eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nãq impius: hab& flãmã ignis ꝓpͥi. Qu̾e
corde suo exferuore desiderioꝵ temporaliũ
accendit : dũ mͦ istis. mͦ illis cupiditatib
estuat. & cogitationes suas ꝑ multiplicia
blandim̃ta scłi. amplius inflãmat. Ignis au-¬
tẽ si flãm̃a ñ hab& : nequaquã fuso lumi¬
ne splend&. Flãma itaq ignis eiꝰ est. decor
uł potestas exterior: quȩ de int̾no eiꝰ ardore
ꝓcedit. Quia qͦđ anxie in hoc mundo adi¬
pisci desiderat: plerũq ad cumulũ ꝑditi¬
onis suȩ optina&. & seu inpotestate cul¬
minis. siue indiuitiis multiplicationis.
qͦsi ꝑ exteriorẽ głam luca : sed ñ splende¬
bit flãma ignis eiꝰ. cũ indie exitus om̃is
exterior decor subtrahit᷑. & solo suo in-¬
trinsecꝰ ardore concremat᷑. Flãma gͦ ab
igne subtrahit᷑: cũ gła erterior. ab int̾no
eiꝰ ardore separatur. Habent &iam &
iusti flãmã ignis sui. sed nimirũ quae

Expanded text:
namque impius habet flammam ignis proprii, quem in namque impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃sentis uite diffinitione denuntiat fal¬
lit᷑: quia plerũq & impiis in esse lumen
ꝓsperitate cernitur: & pios tenebre igno.¬
bilitatis ac pauꝑtatis abscondunt. Sin
uͦ ad hoc eiꝰ sermo dirigit᷑. ut ostendat
quid impii in suo fine patiantur: ueracit᷑
dr̃ nonne lux impii extinguetur : nec
splendebit fłama ignis eius Qđ si
dici de impio recte potuit: contra sem̃
tam̃ uirũ inflagello constitutũ dici non
debuit. Sed nos uires brachioꝵ illius. in
suis sententiis ꝑ ꝑendentes. pensemꝰ quã
ualide iacula intorqu&: & desinamꝰ aspi¬
cere intorquendo quẽ impecit. Himirũ
scientes. quia frustratis ictibꝰ lapidẽ ferit̾.
Dicat gͦ. Nonne lux impii extinguetur. e¬
Quia habent & impñ lucẽ suã: ꝓsperitatẽ
scilic& uitȩ p̃sentis. Sed lux impnꝰ ex-¬
tinguet᷑: quia fugitiuȩ uitȩ ꝓsperitas
cũ ipsa citius uita t̾minat᷑. Cibi apte sub¬
÷ dit̾. Nec splendebit flãma ignis eiꝰ Om̃is

Expanded text:
in praesentis vitae definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapidem feriat. Dicat ergo: Nonne lux impii exstinguetur? Quia habent et impii lucem suam, prosperitatem scilicet vitae praesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae vitae prosperitas cum ipsa citius vita terminatur. Unde apte subditur: Nec splendebit flamma ignis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ quia nesciunt. Qui enĩ hoc ñ formi¬
dat ut deb&: nec dũ cognouit cũ quanto
turbine terroris adueniat. Si enĩ pensare
pondus tremendi ex aminis noss&e: irȩ diem
utiq timendo p̾cauer&. Faciem quoq gla¬
diĩ fugere est. anĩaduersionis districtȩ
sententiã. priusquã appareat placare. Ui¬
tari nãq terror iudicis: ñ nisi ante iudi¬
ciũ potest. Modo ñ cernit᷑: sed p̃cibꝰ placat᷑
Cũ uͦ in illo tremendo eramine sederit. &
uideri potest. & placari iam ñ potest. Quia
facta prauoꝵ quȩ diu sustinuit tacitꝰ. si¬
mul om̃ia reddit iratꝰ. Unde necesse est:
nunc timere uidicẽ cũ nec dũ iudicium
lerat quȩ uid& ne cum semel manũ in re¬
tributionẽ ultionis excusserit: tanto iniu¬
ditio districtius feriat. qͣnto ante iuditiũ
diutius erspectat.N D

Expanded text:
tantur quia nesciunt. Quia enim hoc non formitantur quia nesciunt. Quia enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniat. Si enim pensare pondus tremendi examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret. Faciem quoque gladii fugere est animadversionis districtae sententiam prius quam appareat placare. Vitari namque terror judicis non nisi ante judicium potest. Modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus, simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicium lerat quae videt, ne cum semel manum in retributione ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspectavit.
Abbreviated transcription (Latin):
scitote esse iudiciũ. Priori qͥppe sententia
iniquoꝵ facta rep̃hendit: sequenti autẽ ex diuino
iuditio pęnas innotuit. Ait enĩ. Quare gͦ
nunc dicitis ꝑsequamur eũ: & radicẽ uerbi
inueniamꝰ contra eũ. Peruersi quilib& qͥa
malo studio bene ꝓlata audiunt. &  lingua
iusti. accusationis aditũ inuenire appetunt:
quid aliud quã contra eũ uerbi radicem
querunt. ex qua uidelic& loquendi origi¬
nẽ sumat: & ramos prauȩ loquacitatis ĩ
acusationẽ dilatent: Sed uir sc̃s cũ apra¬
uis talia sustin&: ñ contra eos sed magis ꝓ.
ipsis dol&. & male cogitata redarguit. ac
mala eis quȩ fugiant ostendit dicens. Fu¬
gite gͦ afacie gladiĩ: quia ultor iniquitatũ
gladius est. & scitote esse iuditiũ. Om̃ĩs
qͥ ꝑuerse agit: eõ ipso quo hoc despicit. es
se uiditiũ nescit. Si enĩ hoc timendo sci¬
r&: quȩ in illo sunt punienda ñ ager&e.
Nã sunt pleriq qͥ extremũ esse iuditiũ
uerbotenꝰ sciunt: sed ꝑuerse agendo tes¬

Expanded text:
s ad poenitentiam. --Priori quippe sententia iniquorum facta reprehendit, sequenti autem ex divino judicio poenas innotuit. Ait enim: Quare ergo nunc dicitis: Persequamur eum, et radicem verbi inveniamus contra eum? Perversi quilibet quia malo studio bene prolata audiunt, et in lingua justi accusationis aditum invenire appetunt, quid aliud quam contra eum verbi radicem quaerunt, ex qua videlicet loquendi originem sumant, et ramos pravae loquacitatis in accusatione dilatent? Sed vir sanctus cum a pravis talia sustinet, non contra eos, sed magis pro ipsis dolet, et male cogitata redarguit, ac mala eis quae fugiant ostendit, dicens: Fugite ergo a facie gladii, quia ultor iniquitatum gladius est, et scitote esse judicium. Omnis qui perversa agit, eo ipso quo hoc timere despicit, esse Dei judicium nescit. Si enim hoc timendum sciret, quae in illo sunt punienda non ageret. Nam sunt plerique qui extremum esse judicium verbo tenus sciunt, sed perverse agendo tes
Abbreviated transcription (Latin):
ad fȩtorem putredinis anhelat. Hȩc sicut in
huiꝰ partis terciȩ initio ꝓmisisse me memini:
sub breuitate transcurri: ut ea quȩ in hoc oꝑei
secunt᷑. quia magna obscuritate implicata sunt.¬

Expanded text:
ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate implicata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
carnis uolptatibꝰ dediti. qͣnta sit cȩcitas de¬
monstrat᷑ cũ dicit᷑: dulcedo illius uermis. Qͥđ
nãq caro: nisi putredo ac uermis est. Et
qͥsqͥs carnalibꝰ desideriis anhelat: quid aliud
quã uermem amat: Quȩ enĩ sit carnis sub¬
stantia: testant᷑ sepulchra. Quis parentũ. qͥs
amicoꝵ fideliũ. qualib&e dilecti sui tangere
scaturientẽ uermibꝰ carnẽ potestio Caro itaꝙ
cũ concupiscit᷑. penset᷑ quidsit exanimis. & in.
tellꝰͥgit᷑ quid amat᷑. Hil qͥppe sic ad edoman ͣ¬
dũ desiderioꝵ carnaliũ appetitũ ual&.: quã
& unꝰqͥsq hoc qͦđ uiuũ diligit. quale sit morꝰ¬
tuũ pens&. Considerata & enĩ corruptione car¬
nis citius cognoscit᷑. quia cũ in licite caro con¬
cupiscit᷑. tabes desideratm. Bene gͦ de luxuri¬
osi m̃te dicit᷑. Dulcedo illius uermis. Quia is
qͥ indesiderio carnalis corruptionis ex ȩstuat:

Expanded text:
carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas decarnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat,
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit̾ uiuit. uia ultio ȩt̾nȩ anĩaduersi¬
onis ñ euadit᷑. cum nescit utrũ inside an in
oꝑe peccet᷑. Nã & si dampnationis sdispar
est. qualitas culpȩ : tam̃ quȩ nequaquã ꝑpe-
nitentiã tergit᷑. nulla absolutionis suppetit
facultas. Sequit᷑. Dyletdo illiys utrons.
Qsqͥs in hoc appetit mundo ꝓsꝑari. cȩteros
excedere. rebꝰ & honoribꝰ tumere. huic nimi¬
rũ cura scłaris indelectatione est. quies in
labore. Ualde & enĩ fatigat᷑. si de sit cura
scłi qua fatiget᷑. Quia autẽ naturae est uermi¬
ũ. mom̃tis singulis incessant̾ moueri: ñ in me¬
rito signat᷑ nomine uermiũ. inquietudo co-¬
gitationũ. Peruersȩ itaq mentis dulcedo uer¬
mis eit : quia inde delectabilit̾ pascit᷑. unde
ꝑ inquietudinẽ incessant̃ agitat᷑. Potest qͦq
aꝑtius uermis nomine : caro signari. Unde
& suꝑius dicit᷑. homo putredo: & filius homi¬
nis uermis. Luxuriosi igit᷑ cuiuslib& atti

Expanded text:
e animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequitur. CAPUT LXIX  Rec.quis in hoc appetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & in anterioub ͦ cadunt. Qui recte quoq
stipulȩ ante faciem uenti cõparant᷑: qͥa inru-¬
ente aura temptationis. dũ nulla subnexi st̃
ratione grauitatis. eleuant᷑ ut corruant. Et
sepe eo se alicuiꝰ meriti existere ȩstimant.
quo eos in alta flatꝰ erroris portat. Sequit᷑.
AMBULET PERUIAM UINEARUM. Qsqͥs in uita
quidẽ aduersitate cernit᷑: sed ad benedictionẽ
hereditatis ꝑpetuȩ consu̾̃mat᷑. Qsqͥs uͦ ꝑuersa¬

Expanded text:
tur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque tur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Sequitur:ambulet per viam vinearum. 80. Iniqui, quidem in adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis ver
Abbreviated transcription (Latin):
redit : qͥa plerumq unꝰ mala inchoat. & imi-¬
tando multi subsecunt᷑. Sed eiꝰ principalis
culpa est: qui ꝑuersis sequentib exempla pre¬
buit iniquitatis. Unde & ad illũ redit crebro
sententia: qui auctor exstitit inculpa. Aquȩ au¬
tẽ suꝑficies. huc illucq aura impellit᷑: & nulla
stabilitate solida passim mouet̾. Iniqui igitur
mens plusquã aquȩ suꝑficies leuis est: quia
quȩ lib& hanc aura tẽptationis attigerit. si¬
ne tarditate aliqua retractationis trahit. Si
enĩ cor flurũ cuiuslib& ꝑuersi cogitamus.
quid aliud quã inuento positã aquę suꝑficiem
cernimꝰ. Nunc ñaq illud aura impellit irȩ.
ꝑtrahit. Suꝑ faciemgͦ aquȩ lȩuis est: is quẽliꝰ¬
b& errorisuentus uenerit. impellit. Unde bene
rota qͥppe ponunt᷑ iniqͥ: quia incircuitu laboris
missi. dũ ea quȩ ante sunt neglegunt. & ea
quȩ deserenda st̃ secunt᷑: ex posterioribꝰ eleuan¬

Expanded text:
redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imiredit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur: sed ejus principaliter culpa est, qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitsententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit ire, npertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevan
Abbreviated transcription (Latin):
uersa & enĩ m̃te gaudent infacinoribus.
ꝑ culpã suã cotidie ad suppliciũ thahuntur.
& securi st̃. Unde & ꝑsalomonẽ dr̃. Sĩ impii
qͥ ita securi st̃: quasi ustoꝵ facta habeant. De
quibꝰ rursũ scriptũ est. Qui letant᷑ cum male
fecerint: & exultant in rebꝰ pessimis. Sic itaq
intenebris. qͣsi in luce ambulant: qͥa ita gau¬
dent innocte peccati. ac si eos lux iusticiȩ
circumfundat. Uel certe tenebrȩ uitam
p̾sentẽ ñ inconuenient᷑ expͥmunt: inqua ali¬
enȩ conscientiȩ ñ uident᷑. Lux uero. nr̃a patͥa
ȩt̾̃na est: inqua dũ uultꝰ aspicimꝰ. corda inno¬
bis nr̃a uicissim uidemꝰ. Iniqͥ autẽ qͥa uitã p̃sen¬
tẽ ita diligunt. atq hȩc exiliĩ tempora complec.¬
tunt᷑. ac si iã inpatria regnent: recte dicitur.
si ͤ in tenebris qͥsi inluce ambulant: qͥa sic inp̾sen.¬
n cȩcitate lȩti sunt. ac si iam ęt̾nȩ patriae
citm aouae. Aplurali numero ad singularẽ

Expanded text:
ersa etenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . De quibus rursum scriptum est: Qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundat. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam ciem aquae. - A plurali numero ad singularem
Abbreviated transcription (Latin):
immoderatã sapientiã inerrorẽ labat᷑. Unde
bene quoq egregius p̃dicator adiscipuloꝵ suoꝵ
cordibꝰ hunc ex quisitȩ sapientię nimi ũ calorẽ
deuitans ait. Nonplus sapere quã oport& sa¬
pere.: sed sapere adsobrietatẽ. Ne fortasse ni.¬
mius calor interimer&: qͦs prius aquȩ niuiũ.
id est infidelitatis uł torpentiũ actionũ
frigora morituros tenebant. Et quia ualde
difficile est. ut is qui se sapientẽ ȩstimat. m̃tẽ
ad humilitatẽ reducat. & recta p̃dicantibus
credat. sensũq suȩ ꝑuersitatis abiciat: recte

Expanded text:
mmoderatam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte
Abbreviated transcription (Latin):
lunt: ut ratione magis in do quã fide teneant᷑.
Quia uͦ humana mens ꝑscrutari ñ ual&e di-¬
uina secreta: omẽ qͦđ ratione ꝑscrutari non
posst̃. credere contẽpnunt: & ꝑ inquisitionẽ
nimiã. inerrorẽ labunt᷑. Hi itaq cũ nec dũ
crederent. uł adhuc ad iniquitatis oꝑa uaca.¬
rent: aquȩ niuiũ fuerunt. Sed cũ carnalia
facta deserentes. infide adquã ꝑducti sunt
plus appetunt ꝑscrutari quã capiunt : amplius
ꝓfecto calent quã calere debuerunt. Dene gͦ
de hoc ꝑuerso quolib& ꝓphetantis dũ taxat
sententia ñ optantis dicit᷑. ad nimiũ calorẽ
transeat ab aquis nuiũ. Ac si aꝑte diceret᷑.
Qui humilit̾ sub discipline uinculo ñ restrin

Expanded text:
lunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. lunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
uinearũ est: rectitudo ȩccłarũ. Qua in re
siue hereticũ seu carnalem quẽpiã nil obstat
intelligi: quia uia uinearum id est rectitudo
ȩccłarũ amittit᷑. dũ uel fides recta. uel recti.¬
tudo iusticiȩ ñ tenet᷑. Ille namq ꝑuiã uinea¬
rũ ambulat: qui scẽ uniuersalis ȩccłȩ p̃dicatio¬
nẽ pensans. neq afidei. neq abonoꝵ ac tuũ
rectitudine declinat. Inuia qͥppe uinearũ am¬
bulare est: scȩ̃ ȩccłȩ patres uelut dependentes
botros aspicere. Quoꝵ uerbis dum intendit
in labore itmeris: amore debriat᷑ ȩt̾̃nitatis.
quia peccantis mentem torpore constringit.
suã. Quo contra caritas calor est: quia uide.
lic& mentẽ accendit. quã repl&. De quo ca¬
lore scr̾iptũ est. babundauit iniquitas: refri¬
gesc& caritas multoꝵ. Et st̃ ñ nulli. qͥ dũ im¬
quitatũ suarũ frigora declinant: ad ueram
fidẽ ad scĩtatis habitũ ueniunt. Sed quia
de quã accipiunt. ea quȩ capiunt ꝑscrutari uo-¬

Expanded text:
vinearum, rectitudo est Ecclesiarum. Qua in re sive haeretici cum seu carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. quia peccatoris mentem torpore constringit. sua . » Quo contra clicet mentem accendit quam replet. De quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suarfidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia de quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari vo