comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bõnis epiliũ ꝓturas di deus qui
sepe iustaris ulcit᷑ mas puguit honẽs
pena quã alii ꝓcurauit Nlama pe
anthenor Enea Retante fuit a t̾ia
hystorie declarabut Epistenrib it
Slipe ⁊ dyo me de uit̾ t̾ianos in regꝭ
palat̃o pro colloquio sim̃ł iuctus repẽ¬
te frũs ost mirabilis sonita uit̾ cos
⁊ Sotiferatones młe quasi clamãtiu
audite st̃ in ing̾ su loci ubi p̾dictum
cossoqͥum tͣctabat᷑ ꝓpt qd ulipes et
filios regis qui ad capaorm ipoꝵ duoro
Regũ segatoꝵ dyomedis ⁊ ulixi ꝓp̃t
e le gacõem amphy maci hauelarent
S dligent cansa ox quisita ipius
sonitus ⁊ clamor nullo mo ꝑcipi potiut
quid nam gẽt/ Quare collo quio. disso,¬
luto oñs qui uenerãt in iegiũ pala¬
cui iocesserũt ab eo authenor uo uli¬
xemi ⁊ dyomedem sec̾tã tͣpit in locum
ũbi facis loqui potant de dolosis archane
eoꝵ isolis tñi uõdedentib illie trib uli¬
pes dipit autheuori ad quid this tatu
epp̾tacoib uota ña ut ⁊es nõb̾ ad te

Expanded text:
 deus, qui semper iniustas vlciscitur iras, punit hominem pena quam alii procurauit. Nam eciam ipse Anthenor, Henea tractante, fuit a Troya hystorie declarabunt. Existentibus igitur Vlixe et Dyomede inter Troyanos in regis pallacio pro colloquio simul iunctis, repente factus est mirabilis sonitus inter eos et uociferaciones multe quasi clamancium audite sunt in ingressu loci ubi predictum colloquium tractabatur. Propter quod Ulixes et filios regis esse, qui ad capcionem ipsorum duorum regum legatorum, Dyomedis scilicetmaci anhelarent. Sed diligenter exquisita causa ipsius sonitus et clamoris, nullo modo percipi potuit quidnam esset. Quare colloquio dissoluto omnes qui uenerant in regium pallacium recesserunt ab eo. Anthenor uero Vlixem et Dyomedem secretum traxit in locum ubi satis secure loqui poterant de dolosis archanis eorum. Et solis tantum consedentibus illis tribus, Vlixes dixit Anthenori: "Ad quid trahis tantis expectacionibus uota nostra ut res nobis a te
Abbreviated transcription (Latin):
quã secari uniũt t̾iani nõ tnuentes¬
ipiũs urbis̃ epidiu aut Ruinam hꝰ
latur Pd ħ dyo medes dixit anthe¬
nois a nuice si ita est d palladio ut tu¬
si de morte nr̃a annannui q̃re ꝓmissa
obis non st̾ cõ ple meto madata hec
st sola causa quare dilata st̾ usq m̃o
a stode de palladis nobis daudo furtine

Expanded text:
quam securi uiuunt Troyani, non timentes urbis excidium aut ruinam. Hulatur. " Ad hec Dyomedes dixit Anthenori: "Amice, si ita est de Palladio ut di"Si de mora nostra miramini quare promissa uobis non sunt complemento mandata, hec est sola causa quare dilata sunt usque modo. custode de Palladio uobis dando fu
Abbreviated transcription (Latin):
am exeius mora opportet me ad pa¬
iu regem acce de̾ ⁊ fictitie sibe dicere
gotiũ nr̃m uere in suo esse sit lageus
cobistũ tͣctauerum de henda la bebio
ditudme q̃ titatie quã ab ĩpos Retge st
euis cuib intenditie uos habe Et sit

Expanded text:
tum et eius mora, oportet me ad regem Priamum accedere et ficticie sibi dicere ut negocium nostrum uere in suo esse sit latens, quod uobiscum tractauerim de habenda a uobis certitudine quantitatis quam ab ipso rege et eius ciuibus i
Abbreviated transcription (Latin):
quib discissis dir ruptis ⁊ aꝑtis In
Ictu ulixes impellentiõ ictũ sustinere
non ualeus int̾ia cecidit resupmiꝰ
restũs iusurgit ce ler ⁊ uibrata u̾sus
phyloẽnem laucra ^ ge̾bat in maltis

Expanded text:
Quibus discissis et apertis in ictu, Vllixes inpellentis ictum sustinere non ualens in terram cecidit resupinuspefactus insurgit celer, et uibrata aduersus Ph<i>limenem lancea quam gerebat in multis
Abbreviated transcription (Latin):
cõteilerũt quib armors insigiiie usi st̃̾
qui Reges ⁊ duces in troiane urbis deffon¬
sionem aduenerũt qnto tẽpore fuit p̃ccta
uictoria quotiens bellatu extitit ⁊ quo
ano quis in bello cecidit ⁊ cuiꝰ ittu de
quib omib ꝓ maiori ꝑte corneliusnͭ.
dixit Suꝑ est ergo ut ad cuis nariãto¬
ns frriem accedatur ⁊ c̃ copłicit ꝓlons¬

Expanded text:
contulerunt, quibus armorum insigniis usi sunt, qui reges et qui duces in Troyane urbis defensionem aduenerunt, quanto tempore fuit protracta uictoria, quotiens bellatum extitit et quo anno, quis in bello ceciderit et cuius ictu de quibus omnibus pro maiori parte Cornelius nihil dixit. Superest ergo ut ad eius narrationis seriem accedatur. Explicit pro
Abbreviated transcription (Latin):
simplicẽ uitatem in uersuto ᵉͤ ᵘ  uͣariaut
fingens iulta q̃ non fu̾it et q̃ fu̾it alit̾
tnffõrudo int̾duxit .i. deos quos coluittã¬
tiqua gentilitas impugnasse troianos etꝭ
cum ers fuisse uelut irxuẽtes hoĩes debel¬
latos Cui letror̃e postmod̃ poete curiosius
insecuti ut darent intelligi nõ solum hoĩs
fuisse uite oiz auctem młta deludia sebe̾¬

Expanded text:
simplicem ueritatem in uersuta uestigia uariauit, fingens multa que non fuerunt aliter transformando. Introduxit enim deos quos coluit antiqua gentilitas impugnasse Troyanos et cum eis fuisse uelut uiuentes homines debellatos. Cuius errorem postmodum poete curiosius insecuti, ut darent intelligi non solum Homerum fuisse uitiorum auctorem, multa deludia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hor que uderũt fu̾it fidelissiuii q la¬
tores Ir prese nt̃e libellud ꝑ me uitem
Euidone de colũpna messana ensupta le¬
cornelia noĩe salustii magni ue pos in
latiua lingũa tũsforre caauit en dum
laborauit nimiũ esse breuis ꝑticulat is
liystoue ipiꝰ q̃ magͭ possũt allic̾e̾ aios
auditors pp iiuiam bnitate idecenter
obmisit. In hat nͦserie libelli totĩd meĩe.
inst̾ptum quid de tota hystoria uonu̾salit
⁊ ꝑticalarit̾ gestum fuit E fuit origo
minicitia ꝵ scandali qͥ adu̾sus frigios g¬
ciam concitauit ut applłone grecie non
magna grecia ꝓtalla uidel ut uolu̾it no¬
uulli debeat comprehendi dicetes a dusus
troianos ⁊ magũa grrciam ⁊ ytallam quã
et qui dutes grecorũ armata manu et

Expanded text:
unt fuerunt fidelissimi relatores, in presentem libellum per me iudicem Guidonem de Columpna de Messana transsumpta leCornelius nomine, Salustii magni nepos, in Latinam lingua transferre curauerit, tamen, dum laboraret nimium esse breuis, particularia ystorie ipsius que magis possunt allicere animos auditorum pro nimia breuitate indecenter obmisit. In hac igitur serie libelli totum inuenietur inscriptum quod de tota ystoria uniuersaliter et particulariter gestum fuit:que fuit origo inimicitiarum et scandali que aduersus Frigios Greciam concitauit vt appelatione Grecie non Magna Grecia, Ytalia uidelicet, ut uolerunt nonnulli, debeat comprehendi, dicentes aduersus Troyanos et Magnam Greciam, id est Ytaliam, quam et qui duces Grecorum armata manu et
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣ sui tempis siugłans athleta. hic gileb̾tus erat pictaneñ ep̃ ĩ
senties nec fidelr scribẽs disci sius panes ꝓponebat abscõditos ⁊ fur
bat᷑. timcbat .n. ꝙ apd̾ senoñ .p. ab acldꝰ fert᷑ ei dixisse. nũc tua res
agit᷑ panes cũ ꝓximꝰ ardet. nouissime tũ cũ iam fideliũ suꝑ hos ĩ¬
ualesc̾et scandalũ ⁊ m̾mur cresc̾e̾t reratꝰ q est ⁊ librũ trad̾e̾ iussus

Expanded text:
tanquam sui temporis singularis athleta. Hic Gislebertus erat Pictavorum episcosentiens, nec fideliter scribens, discipulis suis panes proponebat absconditos, furtibatur. Timebat enim quod apud Senonas Petrum ei dixisse ferunt: Tunc tua res agitur, paries cum proximus ardet. 1123 Novissime tamen cum jam fidelium super hoc invalesceret scandalum, c
Abbreviated transcription (Latin):
rius reg̃ franc̾ rob̾ti et ex cancellario fcũs ep̃e carnoteñ uita
honestissimꝰ et ĩ scĩa clarissimꝰ qui fundamẽta eccłie scẽ dĩ¬
genitͥtis caruoteũ iecit et cauidã ꝑfecit uirro lapideo tabu¬
latu qui eciã ab ead̾ scã dĩ gentrice in ĩfirinitate insitatus
fuisse dici᷑ et de eiꝰ lacte scĩssimo recreatꝰ ip̃e .n. fulb̾tus natĩ¬

Expanded text:
rius regis Francorum Roberti, et ex cancellario factus episcopus Carnotensis. vita honestissimus et in scientia clarissimus. Fundamenta sanctae ecclesiGenitricis fecit: et eamdem perfecit miro lapideo tabulatu: qui etiam ab eadem Dei Genitrice in infirmitate sua visitatus fuisse dicitur, et de ejus lacte sanctissimo recreatus. Hic enim multo a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ebindelicos subegit sibi pplos suenis ⁊ t̾ninos qui uoin¬
delici. secund̃. G. maliuosb̾ eum usq hodie fortunam adorãt
cuiꝰ ydolim ĩ loco nomiinatissimo ponentes cormi dext̾e illiꝰ
si ip̃m pleuũ ĩueniũt magno strepitu applandunt suspicau
.h. impr tͥbutanos fecit ita ut in omñb sollempuitatibus
quib coronaba᷑. mi ͦ ͬ reges eorum lebetem quo carnes ꝯdichã
ĩ humeris sins duob uectib ꝑ mi ͦ ĩmulos inductis ad cocͥ¬

Expanded text:
 Vindelicos subegit, populos Suevis conterminos: qui Vindelici, ut ait Guillelmus, usque hodie Fortunam adorant; cujus idolum in loco nominatissimo ponentes, cornu dexterae illius si cornu plenum invenerint, magno strepitu applaudunt, quod Henricus tributarios fecit, ita ut omnibus solemnitatibus qui us coronabatur, quatuor reges eorum lebetem, quo carnes condiebantur in humeris suis duobus vectibus per annulos 4, inductis ad coqu
Abbreviated transcription (Latin):
coreas ducẽte et cautilenas scłares ꝑstrepentes ita sac̾dotẽ
impediebant ut ip̃a uerba eoꝵ int̾ sacͣ missaꝵ sollempin¬
a iuitus resonaret ip̃e mandauit eis ut tac̾ent quo uegle¬
to npe̾tratꝰ ẽ eis dicens placeat deo et magno ut ita can¬
tãtes maneatis usq ad aunũ b̾ba pondꝰ hũerunt pbr̃i
nssit sed inde gutta sangumis nõ exiuit illa uero toto
sitis uec lassitudos eos affecit indumẽta uel calciamẽta nõ sũt
attrita s qrͣ insam contunie cantabãt et pͥmo usq ad genua
denĩ usq ad femora t̾re dem̾si sunt fabrica tecti aliqũ super eoᷤ

Expanded text:
horeas ducens, cantilenas saeculares perstrepens, ita sacerdotem impediebant ut ipsa verba eorum inter sacra missarum solemnia invitus resonaret. Ille mandat eis, ut tacerent; quo neglecto, imprecatus est, dicens: « Placeat Deo, et sancto Magno, ut ita cantantes permaneatis usque ad annum » Verba pondus habuerunt. avulsit, sed gutta sanguinis inde non exiit: illa vero toto sitis, non lassitudo eos affecit; indumenta vel calceamenta non sunt attrita; sed quasi vecordes cantabant. Primum usque ad genua, deinde us
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩ abbas hugo ĩ extremo agmime cũ iuõchis suis proseq̃batur¬
iusoq enimꝰ tanto uiri honore cepit cogitare in aĩo suo bñ
eẽt tanitus honor hemicio homũciom exilis stature ⁊ despica¬
bilis pentele ꝓcul dubio ex suꝑbia hoc ei accede̾ accide̾ ꝙ tot ob
iibła̾tores hr̃et bix hoc niente u̾sarat. cũ ip̃e arͥdidyanꝰ reflexo
tasti nõ .i. mͥ hanc głiam si głia dici pot q cito transit nł mpute¬

Expanded text:
ntium, abbas Hugo in extremo agmine cum suis monachis prosequebanturisoque eminus tanto viri honore, coepit cogitare in animo suo, unde esset tantus honor homuncioni exsilis staturae, despicabilis parentelae; procul dubioambulatores haberet. Vix hoc mente versarat, cum archidiaconus, reflexo tasti. Non enim mihi hanc gloriam, si gloria dici potest, quae cito transit, vel imput
Abbreviated transcription (Latin):
sompno excit᷑us indicio stellarũ prosequtꝰ ẽ fugientem
¶ fugiens fugiẽtẽ ead scĩa piculum ꝯpiens sb̃ ponte
ligneo qui ꝓximꝰ erat se occuluit pendulus uit̾ pontent
tamquam ⁊ aꝙͣ ita pontẽ amplectens ut nec terram nͦ
aqͣ tange̾t et ita querẽtẽ elusit ueniens aũt .G. ad mare

Expanded text:
sompnio exitatus judicio stellarum prosequntusest fugientum. Profugus autem eadem scienciam periculum comperiens sub ponte lignea qui proximus erat se occultavit pendulus inter pontem et aquam pondem ampletens, ut terram nec aquamtangeret, et ita querentem elu
Abbreviated transcription (Latin):
enaserũt uͥ tot normãnos ꝯculcauere ut tumulo cadauerui
planiciẽ campi equarent araldꝰ añt ictu sagitte a longe ꝑcussus
cctubuit iacẽtis feniur unꝰ mlitũ gladio procindens ignomi¬
nose nocatus ẽ a duce .G. et milicia pulsus ip̃e duxb. ead̾ die
discurrẽdo currẽdo pugnãdo et hortando .iii. equos fortissimoᷤᷤ
sub se ꝯfossos amisit susurabant ei custodes corpis ut se aꝑicu¬
lo subtraħ̾et sed ꝑstitit usq ni nocte nichilq saugiũs ex corpe

Expanded text:
invaserunt: ubi tot Normannos conculcavere, ut tumulo cadaverum planitiem campi aequarent. Aroldus a longe ictu sagittae in cerebro percussus interiit. Jacentis femur unus militum gladio proscindens ignominiae notatus est a Willelmo, et militia pulsus. Idem Willelmus ea die discurrendo, pugnando, hortando, tres equos fortissimos sub se confossos amisit. Susurrabant ei custodes corporis, ut se a periculo subtraheret; sed perstitit usque in noctem. Nihil sanguinis ex ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rex hẽbat uxorẽ orto sermone de elfredo frẽ regis tu inquid
orex ad om̃em memoriã frĩs tui rugato ut indeo uultu me
respicis. s nõ paciat᷑ deus ut offam istam tnͣsgluciã si fin cõ¬
cius alicuiꝰ rei que spectaret ad eius piculũ nel tuũ incom¬
tem indeq ab eius filio aroldo qui regi astabat sub mensa

Expanded text:
xta regem orto sermone de Effredo fratre regis: « Tu, inquit, o rex, ad omnem memoriam fratris tui rugato, ut video, vultu me aspicis. Sed nec patiatfui alicuius rei, que spectaret ad eius periculum uel tuum incomuertit. Inde a filio suo Haroldo, qui regi astabat, sub mensa
Abbreviated transcription (Latin):
obsistẽtes felicitate quadam ꝯtend̾e̾ uã dnm̃n suũ comitẽ picta¬
neñ aꝑto marte cepit ferreis q uexibus iuodatum ad iguo¬
proferri ĩniria et ciboꝵ in opia post tͥduũ deffiuictꝰ ẽ huiꝰ
nou̾cã gaufridꝰ dictus imꝑsit. Frẽs in tutelã suscipieus mox
thobaldi comitis bleseñ ingressus limites urbem turonicã
obsedit et ip̃m in eadem. Ubi captus et incarc̾atꝰ urbẽ turõi¬

Expanded text:
obsistentes felicitate quadam contundere. Nam dominum suum comitem Pictaviensem aperto Marte cepit, ferreisque vinculis innodatum ad ignopro ferri injuria, et ciborum inopia post triduum defunctus est. Cujus novercam Martellus duxit, fratres in tutelam suscipiens. Mox Theobaldi comitis Blesensis ingressus limites, urbem Turonicam obsedit, et ipsum in eadem. Qui captus, et in ergastulo reclus
Abbreviated transcription (Latin):
raus sopori datus ẽ et in celun raptus. audunt iͥ altissona
gis regem adẽẽ dicentes quibus ille respondit ꝙ iam nussã
audierat nec illo die erat aliã auditurus sen celebraturꝰ
int̾rogatꝰ quare. uisionem aperuit et supto ex ħ sermone
ꝓhibiit regi ue ult̾ius in die dñico ꝑg̾et uenatum. cantũ¬

Expanded text:
rgo orat, et iterum in coelum raptus audit ibi altisona gis, regem adesse dicentes. Quibus ille respondit, quod jam missam audierat, nec aliam eo die vel auditurus esset, vel celebraturus. Interrogatus quare; visionem aperit, et sumpto ex hoc sermone, prohibuit regi ne ulterius in die Dominica venatum perge
Abbreviated transcription (Latin):
tis ĩ unia spumãtib iex ira accẽsus predomi in capillos euo¬
lauit et ad terrã elidit qui latẽt sicam de nagnia eductã in p̾¬
tus regis infixit. Rexq euolatꝰ exaĩatus est. latro aũt ꝯcuitẽtib
culatõnib et plansib edoctus scurrilib qui distãnꝰ mox equũ¬
cõscendẽs et ad curiã ꝓpans ĩ medio ytm̾e rei geste mĩciũ accepit

Expanded text:
teris in vina spumantibus rex ira accensus praedoni in capillos involat, et ad terram elidit; qui latenter sicam de vagina eductam in pectus regis infixit, qui mox examinatus est. Latro vero concurrentibus culationibus, et plausibus edoctus scurrilibus. Qui mox conscendens, et ad curiam properans, in medio itinere rei gestae nuntium accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
tir agnetis exrogatu filie sue et baptist̾iũ i eod̾ loco uibi et bap¬
tis ⁊ ẽ soror enis ꝯstaiͥ cum filia augusta. It basilicani beato
laurẽcio martiri nia tyburtiua imagͦ uerano. Item basilicun
mausoleñ uͥ iutre matrem suã posint in fargi sare phago ꝓrie¬
pureo item basilicã in cĩtate hostia nxͣ portum urb̾ rouie ã płe
sui statuens inthracia. sedem romam impii tocius capud ẽẽ ori

Expanded text:
is Agnetis ex rogatu filiae suae, et baptisterium in eodem loco, ubi et baptizata est soror ejus Constantia cum filia Augusta. Item basilicam beato Laurentio martyri via Tiburtina in agro Verano. Item basilicam mausoleum ubi matrem suam posuit in sarcophago purpureo. Item basilicam in civitate Hostia juxta portum urbis Romae beminis statuens in Thracia sedem Romani imperii et totius Ori
Abbreviated transcription (Latin):
uissima putarentur.
nisi inscripturis demõ¬
strarentus opinione gra¬
uora. Quis enĩ dicentem fr̃i¬
suo fatuȩ re ũ gehenne pucaret.
ni uecitas dicerit: Cuit̃uiui
uerisubiecit continuo medieniã
p̃ceptũ frac̾nȩ reconciliationis ad¬
uingens. Alor quippeait. Siergo
offers munris cuũ adaltare ⁊ ibi
iecordatus fueris. quia frͣcuus h̃e
aliquidaduer sum te ⁊ cetͣa. Aut¬
Qius ertinaret quã inagnum
annis uolunt.inolunt aliquid

Expanded text:
issima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratsuo, Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens: mox quippe ait, Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, etc. quis aestimaret quam magnum annis volunt vel nolunt aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
seificetus nomͣtuum. adueniat
regnumtuũ. fiat uoluntas
tua sicut incelo unt̾ra. quod
nõ absorde quidam intellexert̃
inspu ⁊ corpore. om̃ino sine fine
retinendasunt: ihic inchoant̃
quantũcũq ꝓficimus augent̾

Expanded text:
ificetur nomen tuum, adveniat regnum tuum; fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra; quod non absurde quidam intellexerunt in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda sunt, et hic inchoantur, quantumque proficimus, augentur
Abbreviated transcription (Latin):
te nob̃ debitarͣa. sicut mnos
dimitamus debitoribꝰ nr̃is.⁊
ne nos inferas intemptatione̾.
sedlib̾anos amalo. quis non ui¬
deat ad p̾sentis uite indigentiã
ꝑtinere. Inilla itaq uita eterna.
ubinos semꝑsꝑamus futuros:i
nebunt. Panis uero cotidianus
ido dictus ẽ qr hic eͥ necessarius.
poscimus remissio. ubiẽ cominis
nos ad peccandum illiciunt. ł un¬
pellunt. Hic demq malumun
cupimus liberari. illic auit nichil

Expanded text:
te nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo; quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna, ubi nos semper speramus futuros, ertaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo dictus est, quia hic est necessarius qposcimus remissio, ubi est omnis nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quamlibet homines deuarietate
penarũ de dolorũ releuatione. ł intͣ¬
missione. ꝓsuis humanis motibꝰ
suspicentur. sicut manebit coͣmu
x ista ficłi confessione que
breuit᷑ simbolo continetur
accarnalrͣ cogitata lacpar.
tractata cibus ẽ fortiũ: Nascit̾ spes
bonafideliũ. cu caritas sc̃a comi

Expanded text:
quaelibet homines de varietate poenarum, de dolorum relevatione vel intermissione pro suis humanis moribus suspicentur; sicut manebit communo fidei confessione, quae breviter Symbolo continetur, et carnaliter cogitata lac parvta atque tractata cibus est fortium, nascitur spes bona fidelium, cui sancta chari
Abbreviated transcription (Latin):
Uȩ sint aut leuia quȩ gͣ¬
uia pecc̃a nõ humano
sed diuino pensandas
Qiudicio. Uidemꝰ enĩ qͣdã
abipsis quoq apłis ignoscendo
fuisse concessa. Quale ilide
qd uenerabilis paulus conuigibꝰ
ait. Niolite fraudari inuicẽ
nisi exconsensu adtẽpꝰ ut uacetis
ni. ne uos temptet satanas ꝓꝑ¬
ł incontinentiam. M Qu od putari
iugi. nonfiliorum ꝓcreandorũ
causa qd̾ honũ ẽ nuptiale. sedcas¬
ilis ⁊̃ uoluptatis. ut fornicati.¬
ons siue adult̾ii. siue cuius quã
turpe ẽ & iã dicere. quo potest cẽp¬
tante sathana libido ꝑtralii. inco¬
cinentium deuitet cam̃ infirmu¬
tibus apostolica auctoritas fateat᷑.
Tale quide̾ ẽ ubidicit. Audet qͥs¬
quamurͣm aduersus alt̾m nego¬
tium habens. uidicari apͣini qyoᷤ
mnonapud scõs: Et paulo post gͥ¬

Expanded text:
Quae sint autem levia, quae gravia peccata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque Apostolis ignoscendo fuisse concessa: quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait, Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis ni, ne vos tentet Satanas propter incontinentiam vestram . Quod putari conjugi, non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis, ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam turpe est etiam dicere, quo potest tentante Satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitibus apostolica auctoritas fateatur? Tale quiddam est ubi dicit: Audet quisquam vestrum adversus alterum negotium habens, judicari apud iniquos, et non apud sanctos? Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
onergo se fallant quiꝑele¬
Imosinas quaslibet largiꝰ¬
simas fructuuͣ suoruor
ł euiuscũq pecunae
inpunitatem se emere existimat᷑
infacinorum suorũ immanitate
ac flagitiorũ neqͥtia ꝑmanendi.
Nonsolum ħ faciunt. sedica
diligunt. ut in eis semꝑopcent.
tantum sipos sent inpune u̾sari.
Quiaau̾t diligit iniquitatẽ
odit aĩam suã:⁊ qui odit aĩaoo
suam. nẽ ĩea misericors sed eru¬
delis. Diligendo eam quippe s.
munda illiee̾nt omĩa : odisset
accipie̾t quin̾ eget ⁊ idõ dictñẽ¬

Expanded text:
on ergo se fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum, vel cujuscunque pecuniae, impunitatem se emere existimant, in facinorum suorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendi; nec solum haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui oditsuam, non est misericors, sed crudelis; diligendo eam quippe secmunda illi essent omnia, odisset accipiat qui non eget. Et ideo dict
Abbreviated transcription (Latin):
mini:⁊ pͣtͣitis uidiciũ ⁊caritatẽ
di. qua elemosinapossetis aboiͣ
inquinamto interiore mundari.
date qͣintꝰ sunt: iquȩ foris sunt
mͣda erͣ. Sed ne istas elemos ina
quę fiunt de fructibꝰ tͣre respuis¬

Expanded text:
mini. Et praeteritis judicium et charitatem mini. Et praeteritis judicium et charitatem Dei. Qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiore mundari, date quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae respuis
Abbreviated transcription (Latin):
ut inos ueraciter de nr̃a miseria
iudicantes: idii caritatẽ quam¬
ipse donauit diligentes: pie recce
uiuamus. Quod iudiciũ ⁊ cari¬
tatẽ dei cumpharis eipt̾irent deci
fructuum suorum: iodabant
secũq pͥꝰ mĩam facientes. Propt᷑
auemdilectionis ordine̾ dictũ eͣ.
diugespximu tuũ tamquam
teipsum. Cum eugo inerepas¬
sedeos quod forinsecus se lauaba̾t.
intꝰ au̾t rapuia uniquitate pleni
cͤent. e ammonens quandam
elemosinam quamsibi homo
debet pͥmitus dare. int̾ioramͣ dare:
Uerumtñ in quid quod suꝑẽ
date elemos inam ⁊ ecce omĩa
mundasunt uob. Deĩn ut ostnͣ¬
d̾et quid ammonussed:iquid
ipsi facere nõ curarent: Ne illũ
putarent eorñ elemosinas igno¬
rarent. Sedueuob in quid fari¬
sei. Tam quam diceret ego qͥdẽ
cominonui uos elemosmã dãdã¬
ꝑquã uob̃ munda eẽnt omĩa.
Sed ue uob̃ qui decimatis mͣtã
⁊ rutam ⁊ omne holus. Has eni
noui elemosinas ur̃as. Ne deilł
me nc uos ãmonuisse arbitre¬

Expanded text:
ut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse, diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent , decimfructuum suorum . Et ideo sericordiam facientes. Propter quem dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mundari: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleper quam vobis munda sint omnia: sed vae vobis, Quia decimatis mentam et rutam et omne olus; has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitre
Abbreviated transcription (Latin):
diccumẽ. fili miserere aĩe cuȩ pla¬
cengło. Proptes hocrenascitͥus. ut
dõplaceamus cui merito displicet.
quod nascendo contraximus. Hec
ẽ prima elemorina. quãnob̾ de¬
dimus. qͣmnos ipsos ꝑiniserentis
dei mĩam requisiuimꝰ iustum ui¬
clicium eius confitentes: quoini¬
seri effectisumus. de quodicit apłe.
Iudicium quidẽ exuno incon dẽp¬
nationẽ ⁊magne caritati euis
grͣas agentes. de quaidẽ ipse dixit
gr̃e pͣdicator. Comm̃dat auͣt suã¬

Expanded text:
dictum est, miserere animae tuae placens Deo, propter hoc renascimur ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna, quam nobis dedimus, quoniam nos ipsos miseros diam requisivimus, justum judicium ejus confitentes, quo miseri effecti sumus, de quo dicit Apostolus, Judicium quidem ex uno in condemnationem: et magnae charitati ejus gratias agentes, de qua idem ipse dicit gratiae praedicator, Commendat autem sua
Abbreviated transcription (Latin):
Ane qui sceleratis sime uiuunt.
nec curant talẽ uitam moresq
corrigere ⁊ ntͣipsa facinora ⁊ flagi¬
tiasua elemos inas frequentare noͣ
cessant. frustra icdosibi blandiunt᷑.¬

Expanded text:
ane qui sceleratissime vivunt, nec curant talem vitam moresque corrigere, et inter ipsa facinora et flagitia sua eleemosynas frequentare non cessant, frustra sibi ideo blandiunt
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ. qm de celouenturus
ẽ uuuos iudicaturoͥs ⁊mortuoᷤ.
geritus. quia nec inrebꝰ eius ges
cise: sed infine scłi gerendis. ac¬
ad hoc ꝑtinet. quod apłe adiu̾c¬

Expanded text:
uturum, quoniam de coelo venturus est, et vivos judicaturus ac mortuos. geritur, quia nec in rebus gestis ejus est, sed in fine saeculi gerendis. Ad hoc pertinet, quod Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯrͣa abuncdet:⁊ dixerat. Dimortui
sumus peccato quomodo uiuemꝰ ĩ eo:
atqut osten leret mortuos nos ẽẽ
peccõ subiecerat. Anignoratis qui
cumq baptizati sumus inxpͣo ił na
inmorte ipsius baptizati sumus:
Sic itaq cotum istum locum con¬
clusit. ut cepit mortem quippe xͥ
sic insinuauit: ut ⁊ ipsum mortuũ
diceret ẽẽ peccato. Cupeocatonisi
carni in qua erat non pecca atuor.
s similitudo peccati: lideo noie
appellat peocati. Baptizatisitaq
inmorte xp̃i: inqua non solum
maiores. uerũ ⁊̃ paruuli bapti¬
tantur. ait. sic uios. idẽ quem am¬

Expanded text:
ixerat, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Atque ut ostenderet mortuos nos esse peccato, subjecerat, An ignoratis, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Sic itaque totum locum istum clausit, ut coepit. Mortem quippe Christi sic insinuavit, ut etiam ipsum mortuum diceret esse peccato. Cui peccato, nisi carni, in qua erat, non peccatum, sed similitudo peccati, et ideo nomine appellata est peccati? Baptizatis itaque in morte Christi, in qua non solum majores, verum etiam parvuli baptizantur, ait, Sic et vos, id est quemad
Abbreviated transcription (Latin):
llud cam̃ unũ peccatum. qd̾
tam magum in loco ⁊ habi¬
tu tante felicitatis ãmissũ
ẽ ut inuno homine origi¬
nalit᷑. atq ut ita dixerim ra¬
dicabiliter cotũ genus hu¬
mauu̾ dampnaretur. non
soluitur. ac diluitur nisip
ita nasci. ut ei non opus eẽt
onenm renascebantur qui
baptizabantus abaptis ma¬
ẽ sed quodam precursorio illits
ministerio. qui dioebat parate
uiam domini hiucum inquoso¬
orenascipoterant parabantur
huius enim baptis mũ ẽ non in
neretur quis quis inxp̃m credidit.
de quo xp̃c generatus regenera¬
diore noneguit. Unuoruia prs¬

Expanded text:
Illud tamen unum peccatum, quod tam magnum in loco et habitu tantae felicitatis admissum est, ut in uno homine originaliter, atque, ut ita dixerim, radicaliter totum genus humanum damnaretur, non solvitur ac diluitur nisi pita nasci, ut ei non opus essetenim renascebantur, qui baptismate Joannis baptizaest: sed quodam praecursorio illius ministerio qui dicebat, Parate viam Domino , huic uni in quo solo renasci poterant parabantur. Hujus enim baptismus est non in neretur quisquis in Christum credit, de quo Christus generatus regeneratione non eguit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
e qua ꝑunuͣ hominem.
gratia cum locutus fuis¬
sed quantũ illi epłe suȩ loco suf¬
sicere iudicauit. Dem̃ sacribap¬
tismatis incruce xp̃i grande
misteriũ coͣm̃dauit. eomͦ ut
intelligamus nichil aliuid ẽẽ
similitudinẽ. Nichil auͣt aliud
morte̾ xp̃i crucifiri nisi remissio¬
nis peccati similitudinẽ ut
quemammodũ in illo ueramors
factae̾.sic innob̃ uera remissio
peccatorũ:⁊ quemammodum
in illo resurrectio. ita in nob̃uera
iustificatio Ait eni quid ergo
dicemus. ꝑmanebimꝰ inpeccato.
ut grͣa habundet. Dicit enĩ suꝑiꝰ
ubi aũt abuncdauit peccatũ.

Expanded text:
e qua per unum hominem gratia cum locutus fuisset, quantum illi Epistolae suae loco sufficere judicavit, deinde sacri baptismatis in cruce Christi grande mysterium commendavit eo modo, ut intelligamus nihil aliud esse similitudinem; nihil autem aliud mortem Christi crucifixi, nisi remissionis peccati similitudinem: ut quemadmodum in illo vera mors facta est, sic in nobis vera remissio peccatorum; et quemadmodum in illo vera resurrectio, ita in nobis vera justificatio. Ait enim, Quid ergo dicemus? Permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Dixerat enim superius, Ubi, enim abundavit p
Abbreviated transcription (Latin):
tuos iudicaNit
quod uiuos ⁊ mortuoᷤ
iuidicatut siue iiuos
intelligimus. quos hic nondũ
morcuos. sed ad huc inista cas¬
ne uiuentes inuenturus est. eiꝰ
aduentꝰ. mortuos aut qui de
corpore pͥus quam ueniat. exi¬
erunt ł exituri sunt. Siue ui¬
uos siue iustos.⁊ mortuos iniꝰtoᷤ¬

Expanded text:
tuos judicabit. quod vivos et mortuos judicabit. Sive vivos intelligimus quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus; mortuos autem qui de corpore priusquam veniat, exierunt vel exituri sunt. Sive vivos justos et mortuos injustos
Abbreviated transcription (Latin):
abundantiã gratiȩ consequen¬
dam inpeccato sit ꝑmanendũ
Sed respondit. absit. atq subiecͣ
simorcui sumꝰ peccõ quomodo
uiuemꝰ in eo. Deinde ut ostnͣ¬
deret mortuos nos eẽ peccato.
an ignoratis in qͥd qm quicũ ꝙ¬
baptizatisumus in xp̃o ihu. in
morte ipsius baptirati sumꝰ:
iergohinc ostendimur mortui
ẽẽ peccato Quia inmorte xp̃i bap¬
tix zati sumus. ꝓfecto ⁊ pariuili
quibaptizantus in xp̃o peccato
moriuntur. quia inmorte ipsiꝰ
baptizantur. Nullo enĩ ercepto
dictumẽ. quicumq baptiz ati
sumus inxp̃o iħu. inmorte ipsiꝰ
baptizati sumus. Et idõ dictũ ẽ
ut ꝓbare tur mortuos quidem¬

Expanded text:
abundantiam gratiae consequendam in peccato sit permanendum. Sed respondit, Absit: atque subjecit, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Deinde ut ostenderet nos mortuos esse peccato: An ignoratis, inquit, baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Si ergo hinc ostendimur mortui esse peccato, quia in morte Christi baptizati sumus, profecto et parvuli, qui baptizantur in Christo, peccato moriuntur, quia in morte ipsius baptizantur. Nullo enim excepto dictum est, Quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus. Et ideo dictum est, ut probaretur mortuos nos e
Abbreviated transcription (Latin):
icquid igitur gestũẽ
incruce xp̃i. insepul¬
tura in resurree¬
tione terti a die. mascensione
adoelum .⁊ sedere ad dexterampatͥs.
ita gestũ eͣ ut his rebꝰ noumistice
tantum dictis. sed etiã gestis coͣ¬
figuraret̾ uita cristiana quȩ hͥ
dictuͣe̾. Quiau̾t xp̃i sunc carnẽ¬

Expanded text:
idquid igitur gestum est in cruce Christi, in sepultura, in resurrectione tertia die, in ascensione in coelum, et sessione ad dexteram Patris, ita gestum est, ut his rebus non mystice tantum dictis, sed etiam gestis, configuraretur vita Christiana, quae hic dictum est: « Qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
delictum in omnes
homines ad condemnatione na
adiustificationẽ iuite. satis indi¬
cat. exadam neminẽ natũ. nisi
dampnatione detineri: ineminẽ
nisi inrxp̃o renatum adampna¬

Expanded text:
s homines ad condemnationem, ita ad justificationem vitae ; satis indicat, ex Adam neminem natum nisi damnatione detineri, et neminem nisi in Christo renatum a damna
Abbreviated transcription (Latin):
griuite. Nonuni̾uiumtñs diẽ
tobaptiratus ẽ sed inmutabilir
adinugeniti ꝑsonã ꝑtinerr mno¬
straret. Ubienum dies noc esterni
fine inchoat̾ nec untio erastini
t̾minat᷑. semꝑ odiernus ẽ Inaqͣ
ergo baptizari uoluit ab ioħe.
nonut eius iniquitas ulla delerec̃.
sedut magna comm̾ darecur
humilitasꝰ. Ita quippe ueoni
chil baptis ma quod ablueret.
sicut morq nichil quod puniret
uraienit. ut diabolus ueritate
iustitie. non uiolentia potestati
oppressus uuctus. qͣm ipsũ sine
ullopeccat imerito iniquissime
occiderat. ꝑ ipsum iustissime
ammitteret quos peccati me¬
rito decinebat. Utrumq igit̾
miseranda necessitate sedmiserante
pocius uoluntate. susceptũ e̾ ut unꝰ
peccatum tolleret mundi sicut unus
isi quod ille unus unum
peccatũ misit inmunduo.
iste uerounus. non solum¬
unuͣ illud peocatum sed cuncta
peccantem: itae̾ ⁊donum. Nam
iudiciũ quide̾ eximo incondemp¬
nationẽ. grͣa auͣt exmultis delicᷤᷤ
iniustificationẽ. Quia utiq ilid̃

Expanded text:
diem quo baptizatus est, sed immutabilis ad Unigeniti personam pertinere monstraret. Ubi enim dies nec hesterni fine inchoatur, nec initio crastini terminatur, semper hodiernus est. In aqua ergo baptizari voluit a Joanne, non ut ejus iniquitas ulla dilueretur, sed ut magna commendaretur humilitas. Ita quippe nihil in eo baptismus quod ablueret, sicut mors nihil quod puniret, invenit; ut diabolus veritate justitiae, non violentia potestatis oppressus et victus, quoniam ipsum sine ullo peccati merito iniquissime occiderat, per ipsum justissime amitteret quos peccati merito detinebat. Utrumque igitumiseranda necessitate, sed miserante potius voluntate susceptum est; ut unus peccatum tolleret mundi, sicut unus isi quod ille unus unum peccatum misit in mundum, iste vero unus non solum illud unum, sed cuncta peccantem, ita est et donum: nam judicium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in justificationem. Quia utique illud
Abbreviated transcription (Latin):
curos filios p̾eccata patrũ suorũ.
nec ult̾ius futura̾ uusrł parabo¬
lam illã. patres nrͣi manduca¬
uerunt uuam acerbiam:⁊ den¬
tes filiorũ obstupescunt. Idõ enĩ
quisq renascitur. ut soluatus
cuͣ quo nascitur. Ham peccata
quȩ male agendo postea com¬
mittuntus. possunt ⁊peniten¬
tuta regeratio. nisi quia uitio¬
sa ẽ generatio usq adeo. ut oe
de legitimo matrimonio pro¬
creatus dicat. ininiquitatibꝰ
conceptus sum: ⁊inpeccatis mat᷑
mea inutero al uit. Neꝙ dix̃
ininieuitate ł inpeccato. eũ
⁊ hoc recte dicipossit. sed iniqͥ¬
tates ⁊ peccata dici maluit. qr
iiuillo uno quod inomnes
homines ꝑtransit. atq tam
magnumẽ. ut eomutaret᷑
⁊ comuerteret̾ innecessicatẽ
mortis humana natura. rep.¬
periunt᷑. sicut supra disserui
plura peccata.⁊ alia parentũ.
quiȩ isi ita non possunt muta¬
re naturã.tam̃ reatu obligaͣt
filios. nisi gratuita grͣa ⁊ mĩa

Expanded text:
turos filios peccata patrum suorum , turos filios peccata patrum suorum , nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt unam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt . Ideo enim quisque renascitur, ut salvetur cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitentuta regeneratio nisi quia vitiosa est generatio, usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat: In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit . Neque hic dixit, in iniquitate vel peccato, cum et hoc recte dici possit, sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata, et alia parentum, quae etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis uin illo peccato¬
hominem intrauit
imundum: iinom̃s homines
ꝑtransiit proptes quodiam
paruuli baptizantur. possint
intelligi plura peccata: siunũ
ipsum insua quasim̃bra singła
diuidatur. Nam ⁊ suꝑbiaẽ illie
qua homo insua potius ẽẽ.
quam incłi potestate dilexit.
.II. Desacnleguni qui ado ñ credidit.
iIHomicidium quia se precipita¬
nuant inmorte̾. Et fornicatio: p̃ał
quia integritas mentis humane
serpentina suasione corrupta est.
.XEt furtum. qr cibus ꝓhibitꝰ usur¬
Ui pacusẽ. Et auaritia quia plus quã
au sufficere debuit appetuit. ⁊ si qͥd
aliud in hoc uno ammisso diligen¬
ci consideracione inueniri pocest.
arentum quoq peccatis
paruulos obligari. non
solum primo: rum hoi̾uo
sed uam suorum de quibꝰ ipsi
pe diuina sentencia reddam
peccata patrũ infilios eorum:
tenet utiq eos. ante quam pͣge¬
nerationẽ adtestamͣtũ no uu̾
incipiant ꝑtinere. quod cestam᷑¬
tum ꝓpħabatus. cũdiceretur ꝑ
erechielem ꝓpħam. non accep¬

Expanded text:
uamvis et in illo peccatohominem intravit in mundum, et in omnes homines pertransiit, propter quod etiam parvuli baptizantur, possint intelligi plura peccata, si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia est illic, quia homo in sua potius esse quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia se praecipitavit in mortem; et fornicatio spiritualis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaritia, quia plus, quam quod sufficere debuit, appetivit; et si quid aliud in hoc uno admisso diligenti consideratione inveniri potest.Parentum quoque peccatis paruulos obligari, non solum primorum hominum sed etiam suorum de quibus ipsi ur. Illa quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Nouum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem, non accep
Abbreviated transcription (Latin):
ed de peccatis aliorum
parentũ. quibus ab ipso
adam usq ad pacrẽ suũ
ribus quisq suocedit. non in¬
merito disceptari potest. utrii
oium malis actibus ⁊ multi¬
plicatis delictis originalibꝰ. qͥ
nascicus. implicabitus. ut
tanto peius quanto posterius
quisꝙ nascatur. anpropterea
ds intertiã ⁊ quartã generatiõẽ
de peccatis parentum eorum
posteris comininetur. quia
iram suam quantum ꝑtinet
ad ꝓgeneratoriun culpas. non
extendit ulterus moderatione
miserationis sue. ne illi quibus
regenerationis gr̃a non conficr.
nimia sarcina inpsa et̾na dãp¬
natione p̃merentur. si cogerent᷑
ab inicio generis humani. oĩũ
p̃cedentiũ parentũ suorum.
originalr peccata contrahere.
ipenas peis debitas pendere:
Analiud aliquid de retanta
inserpturis sanctis diligentiꝰ
ꝑserutatis atq tractatis ualeat
t uonualeat reꝑiri. temereat¬
firmare non audeo. Abori ci¬

Expanded text:
ed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum, is quisque succedit, non immerito disceptari potest, utrum omnium malis actibus, et multiplicatis delictis originalibus quis cum nascitur implicetur, ut tanto pejus quanto posterius quisque nascatur. An propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum eorum posteris comminetur , quia iram suam quantum ad progeneratorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae, ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa sua aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere et poenas eis debitas pendere. An aliud aliquid de re tanta Scripturis sanctis diligentius perscrutatis tractatis valeat, vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
unbono scd̃m quod dictuͣ est.
Ds innomine cuos aluu̾me
fac unuurtute tua iudicame.
amalo non ꝑdendi. cuͣmalis.
boni addexterã segregentur.
Propt̃ quod ille clamat. iudica
meds. & quod dixerit tut expo¬
nens.⁊ cliscerne inquid causã
meã de gente non sancta.¬

Expanded text:
bono, secundum quod dictum est, Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me a malo, non perdendi cum malis, boni ad dexteram segregentur . Propter quod ille clamabat, Judica me, Deus: et quid dixerat velut exponens, Et discerne, inquit, causam meam de gente non sancta
Abbreviated transcription (Latin):
cmulla igitur uoluptate car¬
uiꝰ nalis con cupiscentiȩ semi¬
natus siue conceptus eͣ: udõ
nullum peccatiun originaliter
trahens. dĩ quoq grͣa uerho patͥs
uni genito non gracia filio sed
natura inunitatẽ ꝑsone. modo
mirabili ⁊ in effabili adiunctusẽ.
atq coneretus: udeo nullum pec¬
catum ⁊ ipse committens: mͣ pp
similicudinem carnis peccati in
qua uenerat dictus ẽ: ⁊ ipse pecca¬
enda. Inuetere quippe lege peccã
uocabantus sacrificia ꝓpeccatis.
quod uere iste factus ẽ. euiusum¬
bre erant illa. Hic apłe cum
dixisset obsecramus ꝓxp̃o reconei

Expanded text:
tate carnalis concupiscentiae semnatus sive conceptus, et ideo nullum peccatum originaliter trahens; Dei quoque gratia Verbo Patris unigenito, non gratia Filio, sed natura, in unitate personae modo mirabili et ineffabili adjunctus atque concretus, et ideo nullum peccatum et ipse committens; tamen propter similitudinem carnis peccati in qua venerat , dictus est et ipse peccacata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus est cujus umbrae erant illa. Hinc Apostolus cum dixisset, Obsecramus pro Chri
Abbreviated transcription (Latin):
edideo etiam ipsi moriple¬
rumq peccato dicuntur.
cnͣꝓcul dubio non uni. sed mł¬
tis peccatis omnibusq moriant᷑.
quecumq iam pͥa commiserͣ.¬
ł locutione ł opere. quia uã
ꝑ singularem numerum plu¬
ralis numerus. significari
solet. sicut ait ule uterumq
armato milite complent.
quamuis hoc multis militibus
fecerint. Ain nr̾is litteris legitur.
Oa ergo adđm ut auferat a nob̃
serpentem. Honait serpentes. qͦs
patiabatur popłc. ut hoc diceret: ⁊
innumerabilia talia. Cumuero
ullud originale unum plurali
numero significatur. quandodi¬
cimus inpeocatorum nmnerobap¬
tirari paruulos. nec dicimus in
remissione peccati illa e̾ econtra¬
Nondictũẽ mortuus ẽ. Et in ex
cum unũ uitulum fecerint.
de quo dixerunt. hi sunt dii tui
isyt. qui eduxerunt ce de tͣra egip¬
ti : hic pluralem ponentes ꝓ sin¬

Expanded text:
ed ideo etiam ipsi peccato mori plerumque dicuntur, cum procul dubio non uni, sed multis peccatis omnibusque moriantur, quaecumque jam propria commiserel locutione, vel opere; quia etiam per singularem numerum pluralis numerus significari solet: sicut ait ille, « Uterumque armato milite complent » ; quamvis hoc multis militibus fecerint. Et in nostris Litteris legitur, Ora ergo ad Dominum, ut auferat a nobis serpentem ; non ait serpentes, quos patiebatur populus, ut hoc diceret: et innumerabilia talia. Cum vero et illud originale unum plurali numero significatur, quando dicimus in peccatorum remissionem baptizari parvulos, nec dicimus in remissionem peccati; illa est e contranon dictum est, mortuus est. Et in Exocum unum vitulum fecerint, de quo dixerunt, Hi sunt dii tui Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti : et hic pluralem ponentes pro sin
Abbreviated transcription (Latin):
paruulo enim recensnato
usq ad decrepitum seneor.
sicut nullus ẽ ꝓibend̾ꝰo a
baptismo. ita nullus eͣ peccato
quinonmoriatus in baptismo.
Sed paruili cantum originali.
maiores auͣt his om̃ibꝰ moruin¬
cur peccatis. quecumq male
uiuendo addider̃ adillud. quod
nascendo contrarerunt. Quod

Expanded text:
parvulo enim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est probibendus a baptismo, ita nullus est qui non peccato moriatur in baptismo. Sed parvuli tantum originali, majores autem etiam his omnibus moriuntur peccatis, quaecunque male vivendo addiderunt ad illud quod nascendo traxerunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Eum qui non nouerat pee¬
fecit. ut nos simus iustitia dei
inipso. Nonoit. ut inquibus
sumus. hoce̾ sacrificium pro
peccatis. per quod conciliari ua¬
p& ergopeocatum. ut nos iusti
sedinipso. sicut ipse peocatuͣ
non suum sed nrͣm nec inse
sed innob̾ constitutum simi¬
litudine carnis peccati in
qua crucifixus ẽ demonstra¬
ita quodam modo peccato mo
riretur. dũ moritus carne. in
qua erat similitudrͦ peocati.
i cum scd̃m uecustatem peccati
num quam ipse uixisset: nrͣã
exmorte uetere. qu a inpeccato
morun fueramus. reuuuscen¬
tem uitam nouã sua resur¬
reccione signaret᷑. Ipsum est
auod in nob̃ oelebratur magm
baptismatis sacram̃tũ. ut qui¬
cumq ad istam ꝑtinent gr̃am
morrantus peccato. sicut ipse pec¬
cato mortuus drͣ. quia mortu¬
usẽ carm. hocẽ peccati simili¬
tudini: uuuant de lauaero
renascendo. sicut ipse asepulchro
resurgendo. quamlibet corporis

Expanded text:
qui non noverat pec ut nos simus justitia Dei in ipso . Non ait, ut in quibusdam sumus, hoc est, sacrificium pro peccatis, per quod reconciliari vae ergo peccatum, ut nos justitobis, sed in ipso: sicut ipse peccatum, non suum, sed nostrum; nec in se, sed in nobis constitutum, similitudine carnis peccati, in qua crucifixus est, demonstraita quortuus est, dum moritur carni in qua erat similitudo peccati; ut cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in peccato mortui fueramus reviviscentem vitam nova sua resurrectione signaret. Ipsum est, quod in nobis celebratur, magnum Baptismatis sacramentum, ut quicumque ad istam pertinent gratiam, moriantur peccato, sicut ipse peccato mortuus dicitur, quia mortuus est carni, hoc est, peccati similitudini: et vivant a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo, quamlibet corporis
Abbreviated transcription (Latin):
umitaq de aliquonas¬
catur aliquid: ⁊̃ non eo
modout sit filius. Non
rursus omnis qui đr filuis. de
illo sit natus. cuius dr̃ filius. ꝓ¬
fecco modus iste quo natus est
xp̃s de spu sancto non sicut filius. de
maria uirgine sicut filius. insinuat
nob̵ gr̃am dei. quia homo nullis pͣce¬
suȩ quo eẽ cepit uerbo dei copulare¬
tur uitanta m ꝑsone unitatẽ. ut
idem eẽfilius dei. qui filius homis
ifilius hominis quifilius dei. Ae sic
innature humane susceptione fie¬
ret quodam modo ipsagratia. illi
homini naturalis. quȩ nullum
nificanda. quia ipse pͥe sicẽ ds ut
ficienter loqui. sitn idfieri pocest
ualde plixe disputationis ẽ. Qd̾¬
um habens peccatum. factus

Expanded text:
um itaque de aliquo nascatur aliquid etiam non eo modo ut sit filius, nec rursus omnis qui dicitur filius, de illo sit natus cujus dicitur filius; profecto modus iste quo natus est Christus de Spiritu sancto non sicut filius, et de Maria virgine sicut filius, insinuat nobis gratiam Dei, qusuae quo esse coepit, Verbo Dei copularctur in tantam personae unitatem, ut idem esset Filius Dei qui filius hominis, et filius hominis qui Filius Dei. Et sic in humanae naturae susceptione fieret quodhomini naturalis, quae nullum pnificanda, quia ipse proprie sic est ficienter loqui si tamen id fieri potest, valde prolixae disputationis est. CAPo, sed peccatum fact
Abbreviated transcription (Latin):
Namuld̃ ꝙ de capillis ⁊ cetͣis dixe¬
rimus. ad hoc tancũ ualet ut
ammoneamur non omne os
de aliquonascitur: uam filium
eius de quo nascitur potest dici.
sicut noͣ oͣs qui dicuntur alicꝰ¬
filii consequens ẽ. ut de illo niam
adoptantus. Dicuntus ⁊̃ filii ge¬
hennȩ. non exilla nati sed in il¬

Expanded text:
uod de capillo et caeteris diximus, ad hoc tantum valet, ut admoneamur non omne quod de aliquo nascitur, etiam filium ejus de quo nascitur, posse dici, sicut non omnes qui dicuntur alicfilii, consequens est ut de illo etiam adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in il
Abbreviated transcription (Latin):
culum ł lumbricum quorum
nichil ẽ filius: Ut ergo hec om¬
mittam qͣm tanterei deformit᷑
comꝑantur. certe qui nascunt̾
exaqua ⁊ spu scõ. non aquȩ filios
plane dicuntur filii dĩ pͣis. et
matͥs eccłȩ. Sicergode spu sco ẽ¬

Expanded text:
culum et lumbricum, quorum culum et lumbricum, quorum nihil est filius; ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter comparantur, certe qui nascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non aquae filios dicuntur filii Dei Patris et Matris Ecclesiae. Sic ergo de Spiritu