comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sr as cpͥseres inopẽ quẽdẽ hunitatis atq iuutba¬
um marcꝰ anthonius heri inquit hoc michi ꝓposuerã¬
ur si te refellissem uas a te discipulos abduderẽ Nũ
catulo aduemẽte te cesare uideor delere nõ tã ꝓug̃¬
rẽ recum̃ ꝙͣ quũ ip̃e senciã dice Sequit᷑ ic᷑ qm̃ nobis ẽ
anius quid ei mrecci demꝰ cuiq eum muneri uelimiꝰ esse
ppostrum Nam cͣssus hericiun uos catule et cesar nõ adesse¬
tis posuit brruiter in artis dist̾bncione id ꝙ greci pluriq
posuerunt Neq saue qd̾ ip̃o sentiret sed quid ab illis sẽ¬
dice̾tur oñdit duo p̾mũ gna q̃snonũ eẽ in quibꝰ eloquẽ¬
cia u̾saret᷑. unũ infinitũ alterum c̾um infutũ michi
uidebat᷑ id dic̾e̾ in quo aliquid gn̾atĩ q̃reret᷑ hoc modo
expetenda ne eẽt e loquẽcia ex petendi ne honores Certũ
aut̃ in quo quid ꝑsonis et cõtituta re et diffiita q̃ritur¬

Expanded text:
ripseras, inopem quendam humanitatis atque inurbaum Antonius 'heri enim' inquit 'hoc mihi proposueramut, si te refellissem, hos a te discipulos abducerem; nunc, Catulo audiente et Caesare, videor debere non tam pugnare tecum quam quid ipse sentiam dicamus, quid ei negoti demus cuique eum muneri velimus esse praepositum; nam Crassus heri, cum vos, Catule et Caesar, non adessetis, posuit breviter in artis distributione idem, quod Graeci plerique posuerunt, neque sane quid ipse sentiret, sed quid ab illis diceretur, ostendit: duo prima genera quaestionum esse, in quibus eloquentia versaretur, unum infinitum, alterum certum. Infinitum mihi videbatur id dicere, in quo aliquid generatim quaereretur, hoc modo: expetendane esset eloquentia? expetendine honores? Certum autem, in quo quid in personis et in constituta re et definita qu
Abbreviated transcription (Latin):
no udo aut abdico aut dempto sẽpe ercorquet᷑ emambꝰ
deinde gene ip̃o doct̾nã r̾doles exercitatõ q penepuelle
ee sit qd ambigitur existit eciã de e̾scripti iucerti rõne se¬
ue contentio in quo nulla põt ec̃ insi e ambiguo cõtron.¬
Ambigri ꝙ tum ceplicat᷑ ã ea nba que desunt suoge sca
pippleaturita sit ut unũ genoui bis causi que ꝓpietuo
Aibignoꝵ ante coplã geneã sunt que in uidctur hi
mrioꝯ mosse qͣm dialetie appeliãtur hn ante nosere

Expanded text:
ut dempto saepe extorquetur e manibus; deinde genere ipso doctrinam redolet exercitationemque paene puerilem: ale sit quid, ambigitur, exsistit etiam ex scripti interpretatione saepe contentio, in quo nulla potest esse nisi ex ambiguo controveambigui; quod tum explicatur, cum ea verba, quae desunt, suggesta suppleatur; ita fit, ut unum genus in eis causis, quae propter Ambiguorum autem cum plura genera sunt, quae mihi videntur ei melius nosse, qui dialectici a
Abbreviated transcription (Latin):
ut oratos ac his rebus q̃ ceraꝵ arcium sunt sl inõ eas
cognouit ut heri crassus dicebat oplime poͣt diceree
sic᷑ crtaꝵ abcium homĩes ornacius illa sua Sicunt si P
ar h  arte didicerunt Ileq em̃ si de iusticis relaag̾to¬
lci quispiam eciam id qd multi medici ae morbis aut si de
piugẽdo pictor aliquis aliquid diserte scripserit a disserit
qdcioto illius artis putãda ẽ eloquẽcia in qua quia uis
magna ⁊̃ ĩħoim ingemiis emolunẽti eciã sine aelma¬

Expanded text:
ut orator de eis rebus, quae ceterarum artium sunt, si modo eas cognovit, ut heri Crassus dicebat, optime potest dicere, sic ceterarum artium homines ornatius illa sua dicunt, si quid ab hac arte didicerunt. Neque enim si de rusticis rebus agricola quispiam aut etiam, id quod multi, medicus de morbis aut si de pingendo pictor aliquis diserte scripserit aut dixerit, idcirco illius artis putanda est eloquentia; in qua quia vis magna est in hominum ingeniis, eo multi etiam sine
Abbreviated transcription (Latin):
sed de me uidero
dicẽdi omittã ꝙ in oĩ pacata et libã eiuitate Snãtur
tãta oblecta ͦ est in ip̃a facultate dicẽdi ut uchil hom
aut auribus ã mẽtibus iocũdius ꝑciꝑi possit Quis eĩ
Quid plemus ꝙͣ om̃i gñe rer cumlãta or̃s Neq ulla
nõ ꝓpia cratoris res ẽ q̃ quidẽ ornate dici grauit̾ qr
debear huiꝯ ẽ nidando cõsilio do maxĩs rebus Ꝯ dig̾tate

Expanded text:
Sed de me videro;dicendi omittam, qui in omni pacata et libera civitate dominatur, tanta oblectatio est in ipsa facultate dicendi, ut nihil hominum aut auribus aut mentibus iucundius percipi possit. Qui enim Quid plenius quam omni genere rerum cumulata oratio? Neque ulla non propria oratoris res est, quae quidem ornate dici graviterque debet. Huius est in dando consilio de maximis rebus cum dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
ieo cestmois dildo cĩa silia cõfilatꝰ inei quibilli
iulta ⁊espondi Nmu igit᷑ platet am de elcquẽciar
papias aliquid eciã de testrnonus ditedis quailan ad ce
lradar Nichil sane inquit catułꝰ ucce est Euiddsi q̃e sepe
sũma acçidͬ mãdata sunt exꝑouẽta aut in senatu anꝑ ab¬
mpetatore aut ad imꝑatorẽ aut ad regẽ aut ad ppłu
aliquẽ a senatu Num quia hoc gn̾e or̃oius in huꝯiuodi
causis ab accusatore est utendum idcuco pars h causaꝵ¬

Expanded text:
eo testimonio dicendo omnia consilia consulatus mei, quibus illi multa respondi. Num igitur placet, cum de eloquentia praecipias, aliquid etiam de testimoniis dicendis quasi in arte tradere?' 'Nihil sane' inquit Catulus 'necesse ess accidit, mandata sint exponenda aut in senatu ab imperatore aut ad imperatorem aut ad regem aut ad populum aliquem a senatu, num quia genere orationis in eius modi causis accuratiore est utendum, idcirco pars etia
Abbreviated transcription (Latin):
fuit enĩ rt noraiuꝰ oñ fere nostrum homi doctissiꝯ¬
elium decimũ ueloquẽ cocnouimꝰ unum bonũ et illitera¬
tum sed inchil ad ꝑsuum Sit ego si iam dispirandiur sr̃
de nus nostas stutur nolim equid̃ apud usticos sed huł¬
to minꝗ apud us malo enim nõ intelligi orõnẽ quam
Uni cesar equidẽ inquit catule iam nichi uideor
nauasse operam ꝙ huc uenerim Ilon h ꝓpsa

Expanded text:
ut noramus, omnium fere nostrorum hominum doctissimus—"Laelium Decumum volo," quem cognovimus virum bonum et non inlitteratum, sed nihil ad Persium; sic ego, si iam mihi disputandum sit de his nostris studiis, nolim equidem apud rusticos, sed multo minus apud vos; malo enim non intellegi orationem meam Tum Caesar 'equidem,' inquit 'Catule, iam mihi videor navasse operam, quod huc venerim; nam haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
gai d quor  strĩpte cuuiꝯ q etate q̃ dicẽdi ratio uoluptis¬
ꝙ fuerit intelugi uĩ antiquissimi fẽ suns quoꝵ quids
scripta conscant ꝑicles atq altibiades et cadẽ etace tuchi¬
clides subtiles acũti brenes sentẽtiis qr mag ꝙͣ udis ha¬
bundantes nõ potuisse accide ut uniẽ genꝰ esẜ onm insi a:¬
liquẽ sibi propone̾ut ad imitandũ Consẽticti sunt hos
trinas teramenes lysias m̃lta lysye scripta sinis nõ mul¬
la tritie de teramene audiuimꝰ omes et tamẽ r̾cinebãt
iãũ ꝑiclis succũ s erant paulo uberiore filo Ette tibi

Expanded text:
 quorum scriptis, cuiusque aetatis quae dicendi ratio voluntasque fuerit, intellegi potest. Antiquissimi fere sunt, quorum quidem scripta constent, Pericles atque Alcibiades et eadem aetate Thucydides, subtiles, acuti, breves, sententiisque magis quam verbis abundantes: non potuisset accidere, ut unum genus esset omnium, nisi aliquem sibi proponerent ad imitandum. Consecuti sunt hos Critias, Theramenes, Lysias: multa Lysiae scripta sunt; non nulla Critiae; de Theramene audimus; omnes etiam tum retinebant illum Pericli sucum, sed erant paulo uberiore filo. Ecce tibi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt inediotris ne in cc̃tẽtionẽ adducta ẽ Cũ qͣretar
de duob ciũ capitalib et de puero qui ex posteiõ e
natus exat et de eius matre q̃si indicaretur cetedis
quibusdã lerbis nonis itus fieri cum supenore dior¬
quiiis es ubie Iocuni. duceretur Hec igitu ⁊ hoꝵ
similia iuta sue ciuitatis ignorãtẽ erectum et celsũ
luacu ⁊t prompto ore atq uatu huc et iluc infuẽ¬
tem uagari cum magna caterua in eoto foro pssum
Aretib atq ope amicis et prepe cungis cmib le sẽ
sugeim et fosiłn sui porugetẽ atq tendẽtẽ nor pe

Expanded text:
esset, mediocrisne res in contentionem adducta est, cum quaereretur de duobus civium capitibus et de puero, qui ex posteriore natus erat, et de eius matre, quae, si iudicaretur certis quibusdam verbis, non novis nuptiis fieri cum superiore divortium, in concubinae locum duceretur? Haec igitur et horum similia iura suae civitatis ignorantem erectum et celsum, alacri et prompto ore atque vultu, huc atque illuc intuentem vagari cum magna caterva toto foro, praesidium clientibus atque opem amicis et prope cunctis civibus lucem ingeni et consili sui porrigentem atque tendentem, nonne in
Abbreviated transcription (Latin):
qui tãtum modo iuire aut iudicis possit ad apud populum aut
In senatu copiose loqui tamẽ huict ip̃i multa tribuat et cõte¬
dat nccẽ est Neq em̃ sine multa ꝑtraactatione oĩm e̾rũ pu-¬
ac moribus in ixsis rebut satis callide usari ac perite potest
Qui añt h ͨ cognou̾it sine quib ne illa quicẽ iuuina in causis
quisꝙ recte tueri põt quid huic ab esse poterit de maxĩaꝵ sciẽcia
Sin oratoris inchil uis esse insi compo ͭ ͤ ornate copiose loqͥ
quero idipsum qui posset assequi sine eo sciã quã ei nõ cõgedi¬
mithi uidet᷑ pħycus ille democritꝰ materres illa fuit phy¬
site dedixit ornatus ip̃e uero u̾boꝵ oratoꝵ putãdus ẽ et si
intꝰ ꝙego concedo suidem aristotiles sithefrastus Si carne
des in rebus istis de quibus disputauerunt eloquẽtes et m
dicẽdo suaues atq oruati fuerunt sit hee res de quib disputãt¬

Expanded text:
qui tantummodo in iure aut in iudiciis possit aut apud populum aut in senatu copiose loqui, tamen huic ipsi multa tribuat et concedat necesse est; neque enim sine multa pertractatione omnium rerum puac moribus in his ipsis rebus satis callide versari et perite potest; qui autem haec cognoverit, sine quibus ne illa quidem minima in causis quisquam recte tueri potest, quid huic abesse poterit de maximarum rerum scientia? Sin oratoris nihil vis esse nisi composite, ornate, copiose loqui, quaero, id ipsum qui possit adsequi sine ea scientia, quam ei non concedimihi videtur, physicus ille Democritus, materies illa fuit physici, de qua dixit, ornatus vero ipse verborum oratoris putandus est; et, si  ego concedo: si item Aristoteles, si Theophrastus, si Carnea des in rebus iis, de quibus disputaverunt, eloquentes et in dicendo suaves at que ornati fuerunt: sint hae res, de quibus disputant
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾e̾ quodã ꝙ sibi totũ phy assimũt q̃ rẽ dissolutã d¬
uulsam q cõsluliuarẽt et ⁊tẽ quadã cõstringerẽt s
gͦ in iure cuuli f̾mis hic legitime alq usitatei reli
causisq cũuũ equatili ᷤᷤ cõseunaͦ Tum sũt nonda
genera et ad c̾nmm mumeꝵ paucitatẽq ⁊ euocanda

Expanded text:
 rem dissolutam divulsamque conglutinaret et ratione quadam constringeret. Sit ergo in iure civili finis hic: legitimae atque usitatae in rebus causisque civium aequabilitatis conservatio. Tum sunt notanda genera et ad certum numerum paucitatemque revocanda.
Abbreviated transcription (Latin):
cademr bono uiro pono esse ornamõti unũss cuntate siu
uidebitur impar ei qui om̃ia sũma fecent tamẽ adiue¬
sibi quid uelit molestꝰ q magnope̾ nõ ero Sm̃i plane ab hor¬
ruent et eut ab surdꝰ ut se ꝯtineat aut ad aliud scudĩi tñffeãt
admoncbo Nam neq is qui optuue potest defẽaendꝰ collo mõ
est a tohortacoe nr̃a neq is qui aliquid potest decaĩdꝰ est qd

Expanded text:
eodem bono viro pono esse ornamenti universae civitati; sin eodem bono viro pono esse ornamenti universae civitati; sin videbitur, cum omnia summe fecerit, tamen ad meipsi quid velit; molestus magno opere non ero; sin plane abhorrebit et erit absurdus, ut se contineat aut ad aliud studium transferat, admonebo; nam neque is, qui optime potest, deserendus ullo modo est a cohorta
Abbreviated transcription (Latin):
si ecia in prus aut medioc̾bꝰ rebꝰ doctores assequi possinis
non idem sentio tanta. hac mre tanꝙ ĩ mẽsa posse fici
Sin ante que arbitrãtur deducẽdi sunt ad eos qui hec
docent omia iã explicata et ꝓposita assequẽtum Sue cnĩ
uinu̾sales de hiis rͥbus libri neq obscuri sed uideans quid
uelunt ad ludendũ ne au ad pugnãdũ arma suit sumptũt
diliud cr̃i pngne facies aliud ludus campꝰ q noster acta¬
mẽ ars ipã ludrica armoꝵ es gladiator et mułiti prode¬
se alicy. sed aĩo acor et pñs et acutus idem atq u̾sutꝰ in¬
ictos uros efficit nõ difficiliꝰ arte ꝯmcta
uare ego tibi eritorẽ siciti inscituã si poted̃ ut quit
quid effice̾ possit ante prospiciã si cĩ michi tuit¬
tus litere audient aliꝗd legẽt ista ipã ptepta atcert
sodũ ortaborut elaboret s cciãsi un quoq bonꝰ michi
oidebitur esse obsecrabo Cantũ gͦ in opeliãte omtor̃ ct

Expanded text:
si etiam in parvis aut mediocribus rebus doctiores adsequi possunt, non idem sentio tanta hac in re tamque immensa posse fieri; sin autem qui arbitrantur, deducendi sunt ad eos, qui haec docent; omnia iam explicata et perpolita adsequentur; sunt enim innumerabiles de his rebus libri neque abditi neque obscuri: sed videant quid velint; ad ludendumne an ad pugnandum arma sint sumpturi; aliud enim pugna et acies, aliud ludus campusque noster men ars ipsa ludicra armorum et gladiatori et militi prodest aliquid; sed animus acer et praesens et acutus idem atque versutus invictos viros efficit non difficilius arte coniuncta. Qua re ego tibi oratorem sic iam instituam, si potuero, ut quid efficere possit ante perspiciam: sit enim mihi tinctus litteris; audierit aliquid, legerit, ista ipsa praecepta acceperit; solum hortabor, ut elaboret, sed etiam, si vir quoque bonus mihi videbitur esse, obsecrabo; tantum ego in excellenti oratore et
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ et colligẽtẽ undiq repłere istam iuois ciuiłis sciam nõ¬
ue uidetis eꝗtẽ romanũ hoĩem accutissimũ oĩm iugemio
ẜ ũme ceteris artibus eruditũ caculeonẽ q̃ mecum
uiuit femꝑq uixit ita tenere in cuuł ut ei cũ abh
distesfalis nemo de hũs qui peritissimi sunt aute ponat᷑
Olma sunt eĩ posira aute aulos collocata ĩ usu cottidi¬
ao ĩ cõgressione hom̃ atq in foro neq ita multis

Expanded text:
repleri iusta iuris civilis scientia. Nonne videtis equitem Romanum, hominem acutissimo omnium ingenio, sed minime ceteris artibus eruditum, C. Aculeonem, qui mecum vivit semperque vixit, ita tenere ius civile, ut ei, cum ab hoc discesseritis, nemo de eis, qui peritissimi sunt, anteponatur? Omnia sunt enim posita ante oculos, conlocata in usu cotidiano, in congressione ho
Abbreviated transcription (Latin):
li siñ̃a promĩtiata esset qui agendum Cũ Da. pl
lensebat frequens senatus in alia omia iit stom a
Ut uix id quod sibi placrat reperiat tñsierat illi¬
Ut ratione eius habenda. qui exercitũ neq prouĩ¬
cias trade̾ quẽadmodum hoc pompeiuis laturus
est Iste cum cognoscani quid naui rei ꝑ futurꝰ sit
si aut non curet nos senes diuites uideritisq hor¬
tensius cim has lras scripsi aĩam agebat. uilea¬
anti non fuit arsacen capere/ et belenciã ex¬
pugnare ut earũ rerũ que hic geste sune
spectaculo careres Nũqui tibi oculi doluissent Di
in repulsa domicii uultũ uidisses Magia illa comi¬
tia fuerũt et plane studia ex parniũ sensu apparu¬
erunt ꝑ panci necessitudinem secuti officiũ p̾stite¬
ruĩt Itaq michi est dominus inimicissimꝰ aut
ne familiarem quidem suũ quẽ ꝙͣ tam odcr̃at ꝙͣ me
acq eo magis. ꝙ ꝑ iniuriã sibi putat ereptũi Quius

Expanded text:
li sententia pronuntiata esset, qui agendum cum tribunis pl. li sententia pronuntiata esset, qui agendum cum tribunis pl. censebat, frequens senatus in alia omnia iit. stomacguenti, ut vix id quod sibi placeat reperiat. transierant illuc, rationem eius habendam qui neque exercitum neque provincias traderet. quem ad modum hoc Pompeius laturus sit, cum cognoscam ; quidnam rei publicae futurum sit, si †aut non curet, vos senes divites videritis. Q. Hortensius, cum has litteras scripsi, animam agebatanti non fuit Arsacen capere et Seleuceam expugnare, ut earum rerum quae hic gestae sunt spectaculo careres ; numquam tibi oculi doluissent, si in repulsa Domiti vultum vidisses. Magna illa comitia fuerunt, et plane studia ex partium sensu apparuerunt ; perpauci necessitudinem secuti officium praestiterunt. itaque mihi est Domitius inimicissimus ut ne familiarem quidem suum quemquam tam oderit quam me, atque eo magis quod per iniuriam sibi putat ereptum augurat
Abbreviated transcription (Latin):
cadem lege postulaui: Quod melius cadet nich
uidi naui sit est a ppło et non infimno quoq ip¬
probatum: Ut maiorẽ appio dolorẽ fama qm̃ postu¬
latio actulit: Precã p̾cii sacellum in domo qd̾
est ab eo penꝰ conturbat net sit mora serui hinꝰ
qui tibi Ir̃as actulit Nam acceptis priorib lr̃is
inrias ꝑinde doleas ut me existimas et dolere
et ulcĩsri tuas sole. Uale E¬
Ratubr tibi affinitate uiri medius fidius op¬
timi Nam hoc ero de illo existimo. Cetera
porro quibus ad huc ille sibi parum utilis funt et
etate iam sunt de causa et consuetudine acq auc¬
toritate tua pudore Tullie di qua restabunt confudo
Celeritꝰ sublatum iri non est enim pugnare inuitꝰ
neq hẽs ad id quod melius sit intelligendũ. Deinde
quod maximũ est Ego illum ualde amo uoles Cicero
curionẽ nostrũ lantũ int̾cessiones de pronĩciis exi¬
tum habuisse Nam cum int̾ cessione referret᷑ que
relatio fiebat ex senatustonsulto p̾maq al. marcel¬

Expanded text:
adem lege postulavi. quod melius caderet nihil vidi ; nam sic est a populo et non infimo quoque approbatum, ut maiorem Appio dolorem fama quam postulatio attulerit. praeterea coepi sacellum, in domo quod est, ab eo petere. conturbat me mora servi huius qui tibi litteras attulit ; nam acceptis prioribus litteiurias proinde doleas, ut me existimas et dolere et ulcisci tuas solereatulor tibi adfinitate viri medius fidius optimi ; nam hoc ego de illo existimo. cetera porro, quibus adhuc ille sibi parum utilis fuit, et aetate iam sunt decussa, et consuetudine atque auctoritate tua, pudore Tulliae, si qua restabunt, confido celeriter sublatum in ; non est enim pugnax in vitiis neque hebes ad id quod melius sit intellegendum. deinde, quod maximum est, ego illum valde amo. voles, Cicero, Curionem nostrum lautum intercessionis de provinciis exitum habuisse ; nam cum de intercessione referretur, quae relatio fiebat ex senatus consulto, primaque M. Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ rõ ordinẽ tempoꝵ desiderat regionẽ desẽphonẽ uolt
eẽ ꝙ uam in rebus magnis meõria digna cõsilia p̃mũ
demũ acta postea euẽtus expectẽtur Et d cõsilus significa¬
a qui striptor ꝑlet et in rebus gestis delctar Nõ solũ
quid actum aut dicͨtum sit sed eciã quo et cur de euẽtu di¬
çat᷑. ut cause explicẽt᷑. om̃s uel casus uel sapiẽ uel teme¬
ritatis hd̃m q ipsouum nõ solum res geste seo eccã qͥ fa¬
ia at nomĩe excellãt de cuiꝰq uita atq nata ulorũ¬
aũt̃ rõ atq genus orõnis fusum atq tractum et cũ leuitate
quadã equabilit̾ profluẽs sine h ͨ iudiciali asperitate et sine
eẽciarun forẽsibus aculeis ꝓsequẽdum Haꝵ tot uãtaꝵ¬
ãtur In eodẽ silẽcio multa/ alia oratoꝵ officia Iacuerũt
dartationes p̃cepta cõsultationes ad monimẽta q̃ tͣctãda

Expanded text:
Rerum ratio ordinem temporum desiderat: regionum descriptionem: vult Rerum ratio ordinem temporum desiderat: regionum descriptionem: vult etiam, quoniam in rebus magnis, memoriaque dignis consilia primum, deindo acta, postea eventus exspectantur, et de consiliis signifi cari, quid scriptor probet: et in rebus gestis declarari, non solum quid actum, aut dictum sit: sed etiam quomodo, et cum de eventu dicatur, ut causae explicentur omnes: vel casus, vel temeritatis: hominumque non solum res gestae, sed etiam qui fama, ac nomine excellant, de cuiusque vita, atque natatio et genus orationis fusum atque tractum et cum lenitate quadam aequabiliter profluens sine hac iudiciali asperitate et sine sententiarum forensibus aculeis persequendum est. Haantur? In eodem silentio multa alia oratorum officia iacuerunt, cohortationes, praecepta, consolationes, admonita, quae tractanda
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo intelligi in płos nostros si quãdo madere ꝙͣ̃is ẽ or¬
nalus iudicilib libroꝵ qui suns fere ĩsẽpti de rebus uotis et
illustrib de u̾tũte de iusticia de honestate de uoluptate x̾bũ
ꝑrosus nullum intelligo ita sunt augustis et lõg disputatio¬
inkus ligati¬
çetas oĩo quasi alia quadã lingua letutos nõ cogor
altinge cũ huis me ut dia oblecto qui res gestas
ũt or̃õnes sc̃pserinir suas aut qui ita loquãt᷑. ut uideãt᷑. uo¬
luisse ẽẽ nobis qui nõ sumꝰ prudẽtissimi famliares Sed
siminẽ oroiuis et uarietate maximũ neq eam reperio umꝙͣ
seꝑatim instructã rethoꝵ p̃ceptis Ita sunt em̃ ante cłos
Nã quis nestit p̾mã esse hiystorie legẽ ne quĩd falsi dicere
audear Demũ ne quid ueri tat̾e audeat ur neq suspicio
gracie sit in stbendo nec simultatis ẜ fundamẽta notast¬
oñibus ipsa quidẽ ex edificatio posita ẽ in rebus et ubis

Expanded text:
vulgo intellegi: in philosophos vestros si quando incidi, deceptus indicibus librorum, qui sunt fere inscripti de rebus notis et inlustribus, de virtute, de iustitia, de honestate, de voluptate, verbum prorsus nullum intellego; ita sunt angustis et concisis disputationibus inligatipoetas omnino quasi alia quadam lingua locutos non conor attingere. Cum eis me, ut dixi, oblecto, qui res gestas aut orationes scripserunt suas aut qui ita loquuntur, ut videantur voluisse esse nobis, qui non sumus eruditissimi, familiares. Sedflumine orationis et varietate maximum; neque eam reperio usquam separatim instructam rhetorum praeceptis; sita sunt enim ante oculos. Nam quis nescit primam esse historiae legem, ne quid falsi dicere audeat? Deinde ne quid veri non audeat? Ne quae suspicio gratiae sit in scribendo? Ne quae simultatis? omnibus. Ipsa autem exaedificatio posita est in rebus, et verbis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dico possit nisi ille pͥus illi qui illa tere  auoꝵ or tẽ¬
et dicam s potero planũs Anña fere q̃ sie clausar
nũc artibus dispsa et dissipata quondẽ fuerãt ut ⁊̃ nu¬
sitis numeri et ueces et modi In gromet̾a linea meta
fore et int̾ualla magantuͬᷤ in astͦlogia celi cõnsico
ortus obitꝰ motus q syderum In cͣmalicis petaroĩ
Ie ornare dispone memĩsse ag̾e̾ ignota ꝙ om̃ib dil¬

Expanded text:
redigi possit, nisi ille prius, qui illa tenet, quorum arteet dicam, si potero, planius. Omnia fere, quae sunt conclusa nunc artibus, dispersa et dissipata quondam fuerunt; ut in musicis numeri et voces et modi; in geometria lineamenta, formae, intervalla, magnitudines; in astrologia caeli conversio, ortus, obitus motusque siderum; in grammaticis poetarum re, ornare, disponere, meminisse, agere, †ignota quond
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonã hans susteperit ut amicoꝵ tõkrouersias causas q turat᷑
laborãtibus sucurrrat eguis inuideat: afflictis excibet lui in
niminu tenuissimis q labi ut aliis miserãdꝰ auis irudedouite¬
eexneas Et quidẽ ꝓpinquũ nostrum .ꝑ. ecrassimm illũ diuitẽ
cum multis aliis ⁊ebus elegãtẽ homĩe et oruatum ucipue
in ht ferẽ dum et laudã dum puto ꝙ cũm publiꝰ sceuola frat̾
posse misi Dicendi copĩs assumpsisẜ ⁊ quide᷑ hic qui mecirꝵ
cõsia fut filius ẽ cõsecutꝰ at neq se aure causas anusoꝵi tcta
cuntate fine maxime potuit et iuris ciuilis dm̃y ꝑitissĩã
Neretũdius hᶜ de re iam dudum loquor ꝙ ẽ uir idicẽdoi¬

Expanded text:
sonam susceperit, ut amicorum controversias causasque tueatur, sonam susceperit, ut amicorum controversias causasque tueatur, laborantibus succurrat, aegris medeatur, adflictos excitet, hunc in minimis tenuissimisque rebus ita labi, ut aliis miserandus, aliis inridendus esse videatur? Equidem propinquum nostrum P. Crassum illum Divitem cum multis aliis rebus elegantem hominem et ornatum tum praecipue in hoc efferendum et laudandum puto, quod, cum P. Scaevolae frater posse, nisi dicendi copiam adsumpsisset —quod quidem hic, qui mecum consul fuit, filius eiucivitate ferre maximam potuit, et iuris civilis omnium peritissimus? Verecundius hac de re iam dudum loquor, quod ade
Abbreviated transcription (Latin):
ga orõne recusaret ne aduersarius cã caderet acne isp
aduersanii liberaretus Ego nõ istos inquit puto nemĩ
enĩ michi narare mutiũ nõ mar oratores nomĩe se
ne foro quidẽ dignes uix putari atqui nõ Sefint
illos patrõis inquit crassus eloqug̃ia neq dicẽdi rõ
aut copia si iuris cuulis sciã Quod alter plus /ege agẽ/¬
do petelat ꝙͣ cum lex in duedocim tabulis ꝑromiserat ꝙ
cum impetrasset cã caderet alter iniquił putabat płꝰ
secu agi ꝙͣ ꝙ erat in actione neq intelligebat si ita ẽẽt
actum litẽ adu̾sapium ꝑditurum Quid hñis paucis di¬
ebus non ne uobis in tribunali a. pompei p̾toris
urbam familiaris nostri sedẽtibus homo ex nm̾o diser¬
tio daretur cinꝰ pecume dies fuisset ꝙ petiteris cã ꝯꝑatũ
eẽ nõ intelligebat ut si ille inficiator ꝓbass iundici ante
petitã ẽẽ pecumã quã eẽt apta deberi petitor rursus
cum peterat exceptione excludetur ꝙ ea res In iuditium

Expanded text:
ga oratione recusaret, ne adversarius causa caderet ac ne is,adversarii liberaretur?' 'Ego vero istos,' inquit—'memini enim mihi narrare Mucium—non modo oratoris nomine sed ne foro quidem dignos vix putarim.' 'Atqui non defuit illis patronis' inquit Crassus 'eloquentia neque dicendi ratio aut copia, sed iuris civilis scientia: quod alter plus lege agendo petebat, quam quantum lex in xii tabulis permiserat, quod cum impetrasset, causa caderet; alter iniquum putabat plus secum agi, quam quod erat in actione; neque intellegebat, si ita esset actum, litem adversarium perditurum. Quid? in his paucis diebus nonne nobis in tribunali Q. Pompei praetoris urbani familiaris nostri sedentibus homo ex numero disertio daretur cvivs pecvniae dies fvisset? quod petitoris causa comparatum esse non intellegebat, ut, si ille infitiator probasset iudici ante petitam esse pecuniam, quam esset coepta deberi, petitor rursus cum peteret, ne exceptione excluderetur, qvod ea res in ivdicivm
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut audio ip̃e aristotiles qui hͨ maxime illustrauitadiũ̃x ͭ
eciã si opꝰ ẽ minꝰ ẽ tamẽ necessarium Quid nã inquit
catulꝰ aula auda tiones Id eũ uideo pui gemus t̾cium
Ita inquit ãthomꝰ et ĩ eo quid̃ genere sc̃io er me et om̃i
ꝗaffuerũt delectatos ẽẽ uehemẽt᷑ cuu ate ẽ pompilia
mat̃ ur̃a laudata cui p̾mũ mulieꝵ hũc hõis ĩ nostra
ciuitate tbutũ puto sed nõ omia q̃ cunq loqͥuius inͥ

Expanded text:
 ut audio, ille ipse Aristoteles, qui haec maxime inlustravit, adiunxit, etiam si opus est, minus est tamen necessarium.' 'Quidnam?' inquit Catulus; 'an laudationes? Id enim video poni genus tertium.' 'Ita,' inquit Antonius 'et in eo quidem genere scio et me et omnis, qui adfuerunt, delectatos esse vehementer, cum a te est Popilia, mater vestra, laudata, cui primum mulieri hunc honorem in nostra civitate tributum puto. Sed non omnia, quaecumque loquimur, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mẽdum Est eni diffĩo rer eaꝵ q̃ sunt ei rei ꝓpie quã dłf¬
finire uolumꝰ brenis et c̾cũscripta quedã explicatio hũs
ergo rebus ex ͥ adiũgerẽ nsi apud quos hec halet᷑ oro
cernerẽ Nunt complectar qd̾ ꝓposui brenꝰ .N. aũt nici
fac̾e̾ licuerit ꝙ iam cegito an alius quispĩa an me ĩpedi¬
to dccupares an mortuo effecerit ut p̾mũ om̃e ius cuule

Expanded text:
 est enim definitio rerum earum, quae sunt eius rei propriae, quam definire volumus, brevis et circumscripta quaedam explicatio. Hisce ego rebus exempla adiungerem, nisi apud quos haec haberetur oratio cernerem; nunc complectar, quod proposui, brevi: si enim aut mihi facere licuerit, quod iam diu cogito, aut alius quispiam aut me impedito occupa
Abbreviated transcription (Latin):
sepicone ⁊usticari eos q incredibiliter repu̾esciere eẽ solitos
cũ re rus ex urle tãꝙͣ euincłis euolassẽt. Niõ audeo dice
de talibus uĩris sed tamẽ ista solet narrare sceuola chc̃tas
e& et umbłitos ad charietã et ad lauiẽtũ leg̾e ꝯsuenisse
et ad omnẽ aĩ remissionẽ ludũq destendere di eĩ ree¬

Expanded text:
m rusticari eosque incredibiliter repuerascere esse solitos, cum rus ex urbe tamquam e vinclis evolavissent. Non audeo dicere de talibus viris, sed tamen ita solet narrare Scaevola, conchas eos et umbilicos ad Caietam et ad Laurentum legere consuesse et ad omnem animi remissionem ludumque descendere. Sic enim re
Abbreviated transcription (Latin):
citatione et umbratili mediũ mediũ in agmẽ puluerẽ
in clamorẽ in castra at in aciem forẽsem subeundus
usus oĩ et ꝑiclitãde uires ingeni et illa cõmẽtatio In¬
clusa In ueritatis lucẽ proferenda ẽ legendi eciã porte
cognostẽde hystorie dĩm honaꝵ arciũ doctores atq septo¬
res legendi et ꝓuolutadi ex et excitanis causa laudandi
dm̃i ⁊e incõrias ꝑtes et quicq̃ud̃ erit in quatũ ꝙ ꝓbabłe

Expanded text:
stica exercitatione et umbratili medium in agmen, in pulverem, in clamorem, in castra atque in aciem forensem; subeundus visus hominum et periclitandae vires ingeni, et illa commentatio inclusa in veritatis lucem proferenda est. Legendi etiam poetae, cognoscendae historiae, omnium bonarum artium doctores atque scriptores eligendi et pervolutandi et exercitationis causa laudandi,omni re in contrarias partis et, quicquid erit in quaque re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiẽdis tãtũ mõ similẽ eẽ homĩs et u qd̾trrida lur
uel lenciã incultet si quis forte sir tardior posse ꝑcipere
aĩo et mẽoria custodire nõ querit᷑. mobilitas lingne nõ
celeritas ꝟboruin nõ demqr ea q̃ nobis possua fing̾e facie
uulis sonus In oratore aũt acmuẽ dyaleticoꝵ sĩa pħõꝵ¬

Expanded text:
ipiendis tantum modo similem esse hominis et id, quod tradatur vel etiam inculcetur, si qui forte sit tardior, posse percipere animo et memoria custodire; non quaeritur mobilitas linguae, non celeritas verborum, non denique ea, quae nobis non possumus fingere, facies, vultus, sonus: in oratore autem acumen dialecticorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cde comsta adolestẽtulo yo sie micio accusationis exãasis
hit Hic dm̃s assensi sigificare iur se et colloqua sexoie
fuir em̃ mmrificꝰ quidã in crassi ꝑũdor qui tamẽ nõ obesser
scepe ut dicitis inqͣuit aĩm aduerti crasse ex te et ceteros Iĩnuc̃
oratoros ꝙͣꝙͣ sibi par mea sentẽtia pũꝓ remo fi gudicidi

Expanded text:
cam; adulescentulus vero sic initio accusationis exanimatus rit.' Hic omnes adsensi significare inter sese et conloqui coeperunt; fuit enim mirif'saepe, ut dicis,' inquit 'animadverti, Crasse, et te et ceteros summos oratores, quamquam tibi par mea sententia nemo umquam fui
Abbreviated transcription (Latin):
fecerint ꝙͣ solent aut noluisse aut ualitudine inpeditos nõ
potuisse ꝯsequi id qd̾ scirẽt putãt᷑ Noluir Inquiuit hodie
age᷑ rosiꝰ aut crudior fuit oratoris spectali si qud̃ ẽ al̃o¬
adu̾sum stulticie peccatum Doidet᷑. Stulticia aũt excusalionẽ
nõ ht̃ quare nemo uidet᷑ aut qd̾ crudus fuit aut ꝙ ita ma¬
iuerit stulta fuisse quo eciã gramꝰ indĩciũ indicẽdõ subimꝰ
quociens emĩ dicumꝰ tociens de nõb indicat᷑ et qui semel
autẽ in dicẽdo quid rephensus ẽ aut eterna in ee aut g̾te¬

Expanded text:
fecerunt quam solent, aut noluisse aut valetudine impediti non potuisse consequi id, quod scirent, putantur: "noluit" inquiunt "hodie agere Roscius," aut "crudior fuit"; oratoris peccatum, si quod est animadversum, stultitiae peccatum videtur; stultitia autem excusationem non habet, quia nemo videtur, aut quia crudus fuerit aut quod ita maluerit, stultus fuisse; quo etiam gravius iudicium in dicendo subimus: quotiens enim dicimus, totiens de nobis iudicatur, et, qui semel autem in dicendo quid reprehensum est, aut aeterna in eo aut
Abbreviated transcription (Latin):
alsomi aupita uultu motu q corꝑis uesti atq accrestes
ur eciã si ingeniũ atqr arte ualeau camẽ in oratoꝵ ii¬
meꝵ uerre nõ possunt sunt aut̃ ita in eisde rebur abitee
ita nate̾ mun̾bus ornati it nõ nati sed ab abquo deo electi
ẽẽ undeãt᷑ Magnũ quooddã ẽ omis atq nimus sustipe atq
ꝓfitemi se eẽ om̃ib silẽtibus unũ maximis de rebus magno
dconuetũ hom̃m audiẽdum ad est eñ fere lemio qui nõ acu¬
cus alq acruis uicia iudicet ꝙͣ recta uideat ira quicquid
etrquo offendir a ecia illa q̃ laudẽda sunt obrin freq

Expanded text:
agrestes, ut, etiam si ingeniis atque arte valeant, tamen in oratorum numerum venire non possint; sunt autem quidam ita in eisdem rebus habiles, ita naturae muneribus ornati, ut non nati, sed ab aliquo deo ficti esse videantur. Magnum quoddam est onus atque munus suscipere atque profiteri se esse, omnibus silentibus, unum maximis de rebus magno in conventu hominum audiendum; adest enim fere nemo, quin acutius atque acrius vitia in dicente quam recta videat; ita quicquid est, in quo offend
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiros iudicau̾e cum marcelli abilera filio stupe clau¬
dii patricii eiusee nomĩs hereditate gr̃tẽ ad se ĩ reddisse
dicerẽt nõ ne in ea causa fuit oratorib de tots stirpis et
gẽtilitatis ire dicẽdum Quid ꝙ iterum in e iurali
iudicio certum ẽẽ accepimꝰ qui rõmã in exiliũ uenisset
cui ⁊dina exulare ius eẽt si se ad aliꝙ̃ quasi patronũ
applicuissꝰ in testatoq ẽẽt mortuus Non ne in ea causa
ius applicationis obsturũ sane et ignctum patefactum
In iudicio atq illustͣtum ẽe a prõno Quid iper cñ ego
gan sargũ aurate ꝯtͣ. hunc nostrum ant honiũ in iudicio

Expanded text:
centumviri iudicarunt, cum Marcelli ab liberti filio stirpe, Claucentumviri iudicarunt, cum Marcelli ab liberti filio stirpe, Claudii patricii eiusdem hominis hereditatem gente ad se redisse dicerent, nonne in ea causa fuit oratoribus de toto stirpis et gentilitatis iure dicendum? Quid? quod item in centumvirali iudicio certatum esse accepimus, cum Romam in exsilium venisset, cui Romae exsulare ius esset, si se ad aliquem quasi patronum applicavisset, intestatoque esset mortuus, nonne in ea causa ius applicationis obscurum sane et ignotum patefactum in iudicio atque inlustratum est a patrono? Quid? nuper, cum ego C. Sergi Oratae contra hunc nostrum Antonium iud
Abbreviated transcription (Latin):
didicisse tum nuthi ẽ cum ĩ cuculo de cipulari adueis utq
stipuia fuitule cumn em̃ absignes tabulas. clientis tu qlla
ni tabellis id fit staaptum quo ille capiatr. IE go uibi uull
mautoꝵ naueigubebnant Quid si nõ parne quidẽ cause
suit sedsepe maxime quibrs certatur de iure cuuili¬
cum qui tãdẽ mis ẽ eius pr̃om qui ad illas causas sine
ulla sciã iuris audet accedere Que potuit igit᷑ eẽ causa
maior ꝙͣ illius militis de cuiꝰ morte cũ domũ flũs ab exc̾¬
situ mĩcius uenisset et p̃r eius recredita testamẽtum et quẽ¬
ei uissum eẽt fecisset heredẽ ẽẽtq mortuꝰ delata res ẽ ad
.C. uires cum nuiles domũ reuenisẜ egisẜ q lege in hedita¬
tẽ pateruã testamẽto exheres filius In ea causa q̃situm
ẽ de iue ciuili posset ne pat̾noꝵ bonoꝵ ex heres ẽẽ filius
quẽ p̃r testamẽto neq heredẽ neq exheredẽ scripsiss noĩa¬
tum quid ꝙ ea dare intͤ marcellis et claudios patricios

Expanded text:
didicisse. Tu mihi cum in circulo decipiare adversari stipulatiuncula et cum obsignes tabellas clientis tui, quibus in tabellis id sit scriptum, quo ille capiatur, ego tibi ullam nautarum navem gubernarit. Quid? si ne parvae quidem causae sunt, sed saepe maximae, in quibus certatur de iure civili, quod tandem os est eius patroni, qui ad eas causas sine ulla scientia iuris audet accedere? Quae potuit igitur esse causa maior, quam illius militis? de cuius morte cum domum falsus ab exercitu nuntius venisset et pater eius re credita testamentum mudelata est ad centumviros, cum miles domum revenisset egissetque lege in hereditatem paternam testamento exheres filius. Nempe in ea causa quaesitum est de iure civili, possetne paternorum bonorum exheres esse filius, quem pater testamento neque heredem neque exheredem scripsisset nominatim. Quid? qua de re inter Marcellos et Claudios patricios
Abbreviated transcription (Latin):
nesciã licet in quit crassus ur̃o arbitu ꝑcunitenũ atq inqͥt
hoc oñde qm̃ anthomꝰ exposuit quid sencias q̃rmuiꝰ exiscies¬
ne artẽ aliquã esse dicẽdi Quid nuche uos inq̃uit nũt
crassus cãꝙͣ alicui greculo ccioso q loquaci et fortasse doto
atq erudito q̃stiunculã de qua meo arbitͣtu loquar psitis
Quãdo enĩ me ista curasse aut cogitasse arbitmini et nõ
semꝑ mrisssse pocius eoꝵ hõm inpudẽtiã qui ꝙ in scola
assedissẽt ex maxima hõm frequẽtia dic̾e̾ auderẽt si quii¬

Expanded text:
nesciam, licet' inquit Crassus 'vestro arbitratu percontnesciam, licet' inquit Crassus 'vestro arbitratu percontesne artem aliquam esse dicendi?' 'Quid? mihi vos nunc' inquit Crassus 'tamquam alicui Graeculo otioso et loquaci et fortasse docto atque erudito quaestiunculam, de qua meo arbitratu loquar, ponitis? Quando enim me ista curasse aut cogitasse arbitramini et non semper inrisisse potius eorum hominum impudentiam, qui cum in schola adsedissent, ex magna hom
Abbreviated transcription (Latin):
halulc assea un pa lestre atͥ fuscurlano fuo traciã et lonee
achadenne illi aducio tuũq hoc illi suburbanũ gignasu
ante ponã Tum ille uero ymo Inquit sulpici rogemus ãthor¬
mũ qui et põt face̾ ꝙ requius et cõsueuit ut te audeo dicere
Nãme quidẽ fateor a gen̾e hoc toto ẜmonis ⁊ efugisse et tili
cupiati atq instãti sẽpissime negasse ut tu puls tu dixisti ꝓ
ego nõ suꝑbia neq in hũantate faciebã neq ut studio rectis¬
simo atq opsimo nõ exsequi uellẽ p̃ẜtim cum me unũ ex
om̃ib ad dicẽdum maxime natum aptum q cog nouissem
ẜ me hercłe istius disputationis in solẽcia atq eaꝵ rerũ
sumꝰ de deliquo Iam culpa nr̃a f̾uerit si te isi omia q̃
ꝑsuntãti euimꝰ explicaris demiserunꝰ De his credo r̃bus
In prudẽs ẽ qui se scire aut posse postulet iã nõ ista ꝯditione
dum liceat negare posse ꝙ nõ potero et fateri nestue ꝙ

Expanded text:
et longe Academiae illi ac Lycio tuum hoc suburbanum gymnasium anteponam.' Tum ille 'immo vero,' inquit 'Sulpici, rogemus Antonium, qui et potest facere, quod requiris, et consuevit, ut te audio dicere: nam me quidem fateor semper a genere hoc toto sermonis refugisse et tibi cupienti atque instanti saepissime negasse, ut tute paulo ante dixisti; quod ego non superbia neque inhumanitate faciebam neque quod tuo studio rectissimo atque optimo non obsequi vellem, praesertim cum te unum ex omnibus ad dicendum maxime natum aptumque cognossem, sed me hercule istius disputationis insolentia atque earum rerum, sumus, de reliquo iam nostra culpa fuerit, si te, nisi omnia, quae percontati erimus, explicaris, dimiserimus.' 'De eis, credo, rebus,' impudens est qui se scire aut posse postulet?' 'Iam vero ista condicione, dum mihi liceat negare posse quod non potero et fateri nescire quod
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ quidã susciꝑe et ꝓfiteri uidebat᷑. cum fe ad oĩa de
quib quisq audite uellet se paratum penũciaret postea
Ao uulgo hoc face̾ i ceperunt hõieq faciũt ut nulla sit res
neq tãta neq tam inꝑuisa neq tam noua De qua nõ se oĩa
q̃ dici possiut ꝑfiteãtũr esse dicturos Ad̾ si te cocta arbitͣ¬
rer aut te sulpici de hñs rebus audire nelle adduxissem hic
aliuẽ grecum qui uos istius moĩ disputa̾nib Ae lectaret
ut int̾ homĩes perito cõstare uido in illo suo gn̾e dĩm
p̾uceps Quã tu michi inquit mugius scaseã quã ꝑypate¬
fumimarras gerẽdus est tibi mos adolestẽrib crasse et qui

Expanded text:
 quiddam suscipere ac profiteri videbatur, cum se ad omnia, de quibus quisque audire vellet, esse paratum denuntiaret; postea vero vulgo hoc facere coeperunt hodieque faciunt, ut nulla sit res neque tanta neque tam improvisa neque tam nova, de qua se non omnia, quae dici possint, profiteantur esse dicturos. Quod si te, Cotta, arbitrarer aut te, Sulpici, de eis rebus audire velle, adduxissem huc Graecum aliquem, qui nos istius modi disputationibus delectaret; ut inter homines peritos constare video, in illo suo genere omnium princeps.' 'Quem tu mihi' inquit Mucius 'Staseam, quem Peripateticum narras? Gerendus est tibi mos adulescentibus, Crasse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iuris ciuilis erudiissimꝰ et ingemo prudẽcia qz acurissimiꝰ
testamẽtoꝵ ira deffenderet negaretq non poscuius
et natus et ante ꝙͣ in suã tutelam eiuret mortuus
eẽt heredem cum ẽẽ posse qui esset sedm̃ postunũ̃ et
nalum et muortuũ heres instibutꝰ ego licet affender ei
eũ caplum mẽte fuisse qui testa mẽtũ fecisset ut si fiłi
mẽtoꝵ forinulis ha ẽ in medio iuuis ciuili uersari ob¬
nutto iam plura exempla causaꝵ amplissimaꝵ q̃ suntĩ¬
numerabilia capitis nostri sepe põt accide̾ ꝙ cause ꝟsen¬
tur in iure Et em̃ si gaum mãtumu nobilissimũ atq
dedisser enĩq illi nõ recepissent/ põta q mãtinꝰ douiũ
reuenisset neq in senatum introire dubitass rutilius
negaret eẽ quia meoria sit esset preditim qũipili¬

Expanded text:
iuris civilis eruditissimus et ingenio prudentiaque acutissimus testamentorum iura defenderet negaretque, nisi postumus et natus et, ante quam in suam tutelam veniret, mortuus esset, heredem eum esse posse, qui esset secundum postumum et natum et mortuum heres institutus; ego autem defenderem eum hac tum mente fuisse, qui testamentum fecisset, ut, si filmentorum formulis, hoc est, in medio iure civili versari? Omitto iam plura exempla causarum amplissimarum, quae sunt innumerabilia: capitis nostri saepe potest accidere ut causae versentur in iure. Etenim si C. Mancinum, nobilissimum atque dedidisset eumque illi non recepissent posteaque Mancinus domum revenisset neque in senatum introire dubitasset, P. Rutinegaret esse, quia memoria sic esset proditum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus paulo dixisti aute ꝙuis ille ornate aut guiter De
natã rerum aur de hũams rebus loquãtur intidum qucedam
geuus ẽ uerborum et letum et palestre magis et cłei ꝙͣ hiuꝯ
ciuilis turbe u ac fori Nam et egomet qui sero ac leuiter
grecas lilteras attigissem tamẽ cum procõsul in siciliam pro¬
ficistens uenissem athenas cum plues tũ dies ibi sum ꝓpt̾
nauigãdi difficiatatẽ comoratus sed cum cottidie metum
haber̃ẽ homĩes dctissunas fore ipsts qui abste mõ spmrmonñabi ũ
hic nẽstio quoiũs apud eos in crebuisset me in causis marrbus
oratidue oratoris disputabat Nor alu sicuti ipse iste roꝵ uesar¬
hñt has quos nes oratores uccaremus nichil esse dicebat insi
quosdã oꝑarios lingna celen excetitata oratote aurmsi qa
sapiẽs ẽpet ẽẽ neminẽ atq ipsam eloquẽtiã ꝓ ex bete dicedi

Expanded text:
de quibus paulo ante dixisti, quamvis illi ornate et graviter aut de natura rerum aut de humanis rebus loquantur: nitidum quoddam genus est verborum et laetum, et palaestrae magis et olei, quam huius civilis turbae ac fori. Namque egomet, qui sero ac leviter Graecas litteras attigissem, tamen cum pro consule in Ciliciam proficiscens venissem Athenas, compluris tum ibi dies sum propter navigandi difficultatem commoratus; sed, cum cotidie mecum haberem homines doctissimos, eos fere ipsos, qui abs te modo sunt nominati, cum hoc nescio quo modo apud eos increbruisset, me in causis maioriburatione oratoris disputabat. Horum alii, sicuti iste ipse Mnesarchus, hos, quos nos oratores vocaremus, nihil esse dicebat nisi quosdam operarios lingua celeri et exercitata; oratorem autem, nisi qui sapiens esset, esse neminem, atque ipsam eloquentiam, quod ex bene dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ad cognescendum ueaimꝰ ques in foro quis in amtatione qs
inxe. p. quos in anntoꝵ negocus res ip̃a ante confecit ꝙͣ
possemus aliquid de rebus tantis suspicari Ꝙ si tãtum In
maxime defuit dactrina certe et ccium hercule eciam stu/¬
to quin multo locuplecior indicẽdo fututus sit si quis
oĩ reꝵ atq arciũ rõnẽ namq cõp̾henderit Sed primũ
id difficile ẽ factu p̃sertim uerẽdum ẽ in h ͨ nostra uita nostris¬
ꝙ acupationibus Temũ illud ecĩã uerẽdum ẽ ne illd̾ abftͣha

Expanded text:
quam ad cognoscendum venimus; quos in foro, quos in ambitionquam ad cognoscendum venimus; quos in foro, quos in ambitionica, quos in amicorum negotiis res ipsa ante confecit quam possemus aliquid de rebus tantis suspicari? Quod si tibi tmaxime defuit, doctrina certe et otium et hercule etiam stuto quin multo locupletior in dicendo futurus sit, si quis omnium rerum atque artium rationem naturamque comprehenderit; sed primum id difficile est factu, praesertim in hac nostra vita nostrisque occupationibus; deinde illu
Abbreviated transcription (Latin):
et coseicusus dii micha q̃ echo uelim non esse oraloris fõcides
ne apollmo ea q̃ apanecio acceperẽ cõtiaissẽ irrisit ille quidẽ ut
solebat pliỹam atq cõtenisit multaq nõ tam grauiter dixit
ꝙͣ facete ẽua aũt fuit otõ eiusmõi nõ ut ullam artẽ datrinã¬
ue cõtomueres fed ut om̃s comites as mmĩstras orutoris ẽẽ dicẽs
quas ego sisit unus complexus diũs idemq si ad eas faculta /¬
tes istam ornatissime orõius adunxerit nõ possũ dic̾e eum non
egcgium quẽdã honuẽ acq admirãdum fore Sed hñs si quis
esset aut si ecĩa uiꝙͣ fuisset aut ro si esse possit tu esses uius
profcto qui et in eo iudĩcio et oĩm uix ullam ceteris oratoribus¬
ꝑasse homm dixerim laudẽ relinquisti. uerum si tibi ipsi nch̾
ei Eͥbuamꝰ ꝙͣ res et ueritas ipsa concodar Hic crassus me¬
mẽto inquit ie non de mea sed de oratoris facultate dixisse
quid enĩ nos aut didiscũnꝰ aut scire potumꝰ qui aute ad agẽd̾

Expanded text:
es consecutus, ut et mihi, quae ego vellem non esse oratoris, concederes nae Apollonio ea, quae a Panaetio acceperam, contulissem, inrisit ille quidem, ut solebat, philosophiam atque contempsit multaque non tam graviter dixit quam facete; tua autem fuit oratio eius modi, non ut ullam artem doctrinamve contemneres, sed ut omnis comites ac ministratrices oratoris esse diceres. Quas ego si quis sit unus complexus omnis, idemque si ad eas facultatem istam ornatissimae orationis adiunxerit, non possum dicere eum non egregium quendam hominem atque admirandum fore; sed is, si quis esset aut si etiam umquam fuisset aut vero si esse posset, tu esses unus profecto, qui et meo iudicio et omnium vix ullam ceteris oratoribus—pace horum dixerim— laudem reliquisti. Verum si tibi ipsi nihil ei tribuamus quam res et veritas ipsa concedat.' Hic Crassus 'memento' inquit 'me non de mea, sed de oratoris facultate dixisse; quid enim nos aut didicimus aut scire potuimus, qui ante ad agendum
Abbreviated transcription (Latin):
euim maxmtor arte fud re rorici illi detores sõplel rẽtur
querebat cut de ꝓhemins et do epilogis ex de hruams i huueie¬
ic em appenatat referti essent eor uin libri de cinitatib bosli¬
fuẽdis distribuẽdis legib de equitate de iusticia et de fide dẽ
frãgẽdis cupiditatib cõfirmãdum hõim moribus libedus
milla nt̃ eoꝵ libris inuenit᷑ Ipsa uero p̃ceptae sec lude so

Expanded text:
li doctores complecterentur, quaerebat, cur de prooemiis et de epilogis et de huius modi nugis—sic enim appellabat—referti essent eorum libri, de civitatibus instituendis, de scribendis legibus, de aequitate, de iustitia, de fide, de frangendis cupiditatibus, de conformandis hominum moribus littera nulla in eorum libris inveniretur. Ipsa vero
Abbreviated transcription (Latin):
cudes aut didiscerunꝰ ur qui pala ludiunt nõ ueuuti an ꝓpsa
lusione artificio ꝓpuo palesire ẜ indicat ip̃e indus didicedit nrẽ
palestr̃a an nesciant et qui aliquio singam et si turis pchuura
su es in cat sste ipie idicioꝵ comorũ ꝓ fenatus esiã s
ꝓprte si cetore no adhitecus artes came facile declabr
dicdum omnb ingemis artibus iustiucta accesserit
uni ridens scenola nõ uuctabor inquit uecum soiassie p¬

Expanded text:
rudes an didicerimus: ut qui pila ludunt, non utuntur in ipsa lusione artificio proprio palaestrae, sed indicat ipse motus, didicerintne palaestram an nesciant, et qui aliquid fingunt, etsi tum pictura bus hisce ipsis iudiciorum, contionum, senatus, etiam si proprie ceterae non adhibeantur artes, tamen facile declaratdicendum omnibus ingenuis artibus instructus accesserit.' Tum ridens Scaevola 'non luctabor tecum,' i
Abbreviated transcription (Latin):
ita si dere militari dicẽ dimi huic erit siapicio queret . a.u.
mario assini nõ et cum acceperit ita ꝓnũciabit ut ipsi gaio
mario pene hic melius ꝙͣ ixse illa stire uideatur Sn de iure
peritissimũ ⁊ebus quas abste didicerit dicẽdi arte superabit
sueise uisum et si ha quide nosse delet orator enm seto pompelo

Expanded text:
Ita si de re militari dicendum huic erit Sulpicio, quaeret a C. Ita si de re militari dicendum huic erit Sulpicio, quaeret a C. Mario adfini nostro et, cum acceperit, ita pronuntiabit, ut ipsi C. Mario paene hic melius quam ipse illa scire videatur; sin de iure tissimum in eis ipsis rebus, quas abs te didicerit, dicendi arte superabit. si ei sit visum,—etsi haec quidem nosse debet orator—, cum Sex. Pompeio,