comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
curut pancquitatis ordux
cchisdem bonis fiscouliti.
modum debitiꝯ sulatur sic
tõc apud aliqueni asserant
abscondite de suactiam co¬
bilis antistis iubeatur adi¬

Expanded text:
tur, ut pari aequitatis ordine ex isdem bonis fisco vel remodum debiti consulatur. Siccatione apud aliquem adserantur absconditae, de sua etiam cobilis antisti
Abbreviated transcription (Latin):
soms licet extrancesint dequibꝰ
bniusmoĩaliquroscriptum fu¬
ent medemur. ¶cumarit iue¬
nimus excelsungeni  papinia¬
num in huiusmoi caumquo
paterfilio suo substitint nulla
ub̃orum exhis percandorum

Expanded text:
s, licet extraneae sunt, de quibus huiusmodi aliquod scriptum fuerit, medemur. Cum autem invenimus excelsi ingenii Papinianum in huiusmodi casu, in quo pater filio suo substituit nulla liberorum ex his procreandorum
Abbreviated transcription (Latin):
testinfecerit firmiter respoᷤsidei
et noncelocum substitutiomi
corumul restitutioni. sicnimi
nicħ̾ ochis fucritsubsecutum
tuncualereconditionemetres
scd̃muerba testamentirestitiu
ut mnctis successionis morien¬
tiseritus uideatur corto sb̾sti¬
tutionis uł restitutionis fine
concludicuienim ferendus ẽ
intellectus si forsitantestamẽ¬
tum quidem non fecerit posteĩ¬
tatem aut habucrit. ꝓpter huui¬
moiuborum angustias liberos
ciusonmꝑene tructu paterno
defrandarimamitaq impia
obstruentes nequis alius deri¬
aũit post hunismõi facimus
scĩonem ethanclegem imppe¬
tuum ualituram inducimus
tampatrib quam libens gra¬

Expanded text:
tum fecerit, firmiter res possideri et non esse locum substitutioni vel restitutioni: si enim nihil ex his fuerit subsecutum, tunc valere condicionem et res secundum verba testamenti restitui, ut incertus successionis morientis exitus videatur certo substitutionis vel restitutionis fine concludi. cui enim ferendus est intellectus, si forsitan testamentum quidem non fecerit, posteritatem autem habuerit, propter huiusmodi verborum angustias liberos eius omni paene fructu paterno defraudari? viam itaque impiam obstruentes, ut ne quis et alius deviaverit, huiusmodi facimus sanctionem et hanc legem in perpetuum valituram inducimus tam patribus quam liberis gra
Abbreviated transcription (Latin):
tum furiosi porrigitur. su git̾ci¬
tͣ dec̃tum presidis fundus mte
captiã abagnato cius tibipis¬
n nexus ẽuinculũ pignorisin
conõ ꝯsistit. utiles cñ adu̾sus e¬
ũ psoales accões si obeus utili¬
cates  pecĩatua mutua accepta
ẽ pot̾is hre.¬
gestumẽ qd reuocanoporteat
possitcã cognita in pristinũsta¬
tum restitui.

Expanded text:
tum furiosi porrigitur. Si igitur citra decretum praesidis fundus mente capti etiam ab agnato eius tibi pignori nexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, utilem tamen adversus eum personalem actionem, si ob eius utilitatem pecunia mutua accepta est, poteris hgestum est, quod revocari oporteat, possit causa cognita in pristinum statum restitui.
Abbreviated transcription (Latin):
nãmintegeratq incorruptus
et quemadmabinitio fixus est
iticonsorctur exhunsmoi ca
nullo dct̾ioratus mõ.

Expanded text:
am integer atque incorruptus et, quemadmodum et ab initio fixus est, ita conservetur ex huiusmodi casu nullo deterioratus mo
Abbreviated transcription (Latin):
terms rebus quefilus famil
dcferuncur.szctiam de aliis õib
que acqui sitioem effuguint et
maxime post noucllam suan¬
nĩnuminis  lẽgemquconii¬
quecxtrinsccus ad filios fam.
peruomunt et non expaterna
sbasunt nonc̃e acquirenda pa¬
tribostatit nisitimoadusy¬
fructum uane altercatices ex¬
ortesuntetuanos cuentus ra¬
riosq continent tractatus et
cessecst utiliter et aꝑtissimeõi¬
a dirimert. ¶ Scimus itaq ĩ
omnibo rebꝰ queeffuguuntq¬
denidominu acqui sitiõcm set
ususfie tantumodo patrioffer¬
tur uclaliis parentib a filio fa.
cuiuscumq: gradus ul sexus
siuc parer adirefilium famił. ĩ¬
tegrecratis compellit et illere¬
climandum cristimat suicfili¬
us fa. adirecupit et  paterinccl¬
um inclinat liberam hr̃elñia
ct pacremip̃m sibiadut hered¬
tatem rccusante filio ctõesine
dampnum sinclucrum in suã
brefortunam nullo exhoc pre¬
uditio filio generando. ¶¬

Expanded text:
ternis rebus, quae filiis familias deferuntur, sed etiam de aliis omnibus, quae adquisitionem effugiunt, et maxime post novellam nostri numinis legem, quae omnia, quae extrinsecus ad filios familias perveniunt et non ex paterna substantia, non esse adquirenda patribus statuit nisi tafructum, variae altercationes exortae sunt et varios eventus variosque continent tractatus et cesse est utiliter et apertissime omnia dirimere. Sancimus itaque in omnibus rebus, quae fugiunt quidem dominii adquisitionem, sed usus fructus tantummodo patri offertur vel aliis parentibus a filio familias cuiuscumque gradus vel sexus, sive pater adire filium familias integrae aetatis compellit et ille reclamandum existimat, sive filius familias adire cupit et pater in contrarium inclinat, liberam habere licentiam et patrem ipsum sibi adire hereditatem recusante filio et omne sive damnum sive lucrum in suam habere fortunam, nullo ex hoc praeiudicio filio generando: s
Abbreviated transcription (Latin):
hecc̃e sb̾a intelligiturquepost
detractumes alienum supsed̃¬
rit. bat pater linamerreb here¬
ditanis primumquidem mo¬
bilibꝰsmaut non sufficiunt.
exĩmobilib sufficientem pte
filii nõmincucnundarent il
licoreddatur es alienum et nõ

Expanded text:
a intellegitur, quae post detractum aes alienum supersederit, habeat pater licentiam ex rebus hereditariis primum quidem mobilibus, sin autem non sufficiunt, et immobilibus sufficientem partem filii nomine venumdare, ut ilico reddatur aes
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sinantlegataul fidcicom¬
mississa siucannalia siuescmł
relicta ĩmmenthurus mõiper¬
sonis siquidem tales irdlitus
sunt qui sufficiat adannaliale¬
gata pater exhinus mõi redli¬
tibo hec dependere o pelletursin

Expanded text:
Sin autem legata vel fideicommissa sive annalia sive semel relicta imminent huiusmodi personis, si quidem tales reditus sunt, qui sufficiunt ad annalia legata, pater ex huiusmodi reditibus haec dependere compelletur. 4c . Sin
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat actiones et mõtieat
cuniscumq etatis filius iucĩ¬
atur adhibeatu autemetia fi¬
liorumconsensus nisiadhrc
inprimactatt suntconstituti
ullonge absurit sumptiboni¬
deti apatit ꝓp̃teritrum increm¬
ta faciendis cũeiznida ꝓprictaᷤᷤ

Expanded text:
suscipiat actiones et moveat, cuiuscumque aetatis filius inveniatur, adhibeatur autem etiam filiorum consensus, nisi adhuc in prima sunt aetate constituti vel longe absunt, sumptibus videlicet a patre propter rerum incrementa faciend
Abbreviated transcription (Latin):
nam uoluntatem scquinon
patitur. ¶ Sinaũt insecuda
etite ad huc filius ẽquipater
nameteihereditate crdelatap
paterconsentire adeuntihere¬
ditatem nolũt uł patre uole¬
te ip̃c reclamauit. siquidemre¬
cusau̾it filius lñian damus.
patrisimilimo hertoitarom ad¬
om̃ib que supenus diximuᷤᷤ
patre recusante filius adirem
maluent damus quidemlicẽ¬
tiam ciboc facere. paore autem
filius adirecompetentem iut¬
cem ibco peterecuratorcm he¬
reditatidariperquemuerugu¬
bernatio in cumelatarump¬
cedat inutroq cin mintegrũ
restitutõis auxilio minimecĩ
denegado. ¶Similiqr mo ĩ
milice filio fa qui recusaũnt al¬
itõem hereditatis queei excastr¬

Expanded text:
non patitur 1b . Sin autem in secunda aetate adhuc filius est et hereditate ei delata pater consentire adeunti hereditatem noluerit vel patre volente ipse reclamaverit, si quidem recusaverit filius, licentiam damus patri simili modo hereditatem adomnibus quae superius diximus patre recusante filius adire maluerit, damus quidem licentiam ei hoc facere, patre autem filius adire competentem iudicem et ex eo petere curatorem hereditati dari, per quem gubernatio rerum in eum delatarum procedat: in utroque casu in integrum restitutionis auxilio minime ei denegando. Similique modo et in milite filio familias, qui recusaverit aditionem hereditatis, quae ei ex castr
Abbreviated transcription (Latin):
.adu̾sus cins uoluntatem fili
brditatomullegatum. uł fidci¬
comissumus aliudquicqua
exquocumq ticulo nucdonã
tionis suiccontractus sibiac¬
quircre malueritnz adusus
aditionis tramite expresenti
liis sumlimoinagendo et pul¬
sando solus hatet deprimentuz
et comodum iccitãce pofficir
patriimpoenda tm̃mõ filio  cõ¬
senture. ulagẽtil fugicntiaem¬

Expanded text:
filius hereditatem vel legatum vel fideicommissum vel aliud quidquid ex quocumque titulo sive donat ionis sive contractus sibi adquirere maluerit, neque adversus aditionis tramite ex praesenti lius simili modo in agendo et pulsando solus habeat et detrimentum et commodum, necessitate per officium patri imponenda tantummodo filio consentire vel agenti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ cum tpr̃ecc̃tus latuit postar¬
idageretur etconiensit dedolo
q̃ripot igiturcum patrem tuu
ut mans compreyenderetur
hebaturcẽconuen̾at consensit¬
secon siteans ꝓpter hocsolum
decircumscrip̾tiõc frustraqueĩ¬
tur.sanc siplacitum p̾cimnor
probetursolutum ucl inqñtita¬
te debiti perendrom fricompen¬
sancantum fiĩt hocreddirecte

Expanded text:
e contractus latuit, post arid ageretur, et consensit, de dolo queri potest. Igitur cum patrem tuum, ut maius comprehenderetur rahebatur esse convenerat, consensisse profitearis, propter hoc solum de circumscriptione frustra queritur. Sane si placitum pretium non probetur solutum vel in quantitatem debiti per errorem facti compensari cautum fuit, hoc reddi recte
Abbreviated transcription (Latin):
Antique subtilita¬
tis ludibrium phacdci¬
sic̃em expellentes nullã
cc̃diffram patiminter do¬
minomapͥud quos uct
nudum cxiurequintum
ul tinmodomnbonis reper¬
turquia nec huuismõicẽ uo¬
lumus distiꝑçtocm necex iu¬
enigmate discrepatnccunqͣ
pria uenunt legumandi¬
crtiam pertiti exprimis corũ
cunabuus muriles legisan¬
tiq dispoĩtoes  accipuinc. ser
sicplonissimus ⁊limus quĩ¬
q dominus siucseriusuisii¬

Expanded text:
Antiquae subtilitatis ludibrium per hanc decisionem expellentes nullam esse differentiam patimur inter dominos, apud quos vel nudum ex iure Quiritum vel tantummodo in bonis reperitur, quia nec huiusmodi esse volumus distinctionem nec ex iuaenigmate discrepat nec umqprimam veniunt legum audientiam, perterriti ex primis eorum cunabulis inutiles legis antiquae dispositiones accipiunt. sed sit plenissimus et legitimus quisque dominus sive servi sui siv
Abbreviated transcription (Latin):
te acceꝑat ut statuto ip̃receli¬
bertatidõaret moram repini¬
selibertatis prestit̾it exc̃o telibe¬
ram ẽẽeffectam manifestum
est. exquo cumposs danliber¬
tas non ẽ prestita. et idco exte
natos ingenuos iuderperea

Expanded text:
te acceperat, ut statuto tempore te libertate donaret, moram repromissae libertati praestitit, ex eo te liberam esse factam manifestum est, ex quo, cum posset dari libertas, non est praestita. et ideo ex te natos ingenuos videri procreat
Abbreviated transcription (Latin):
inremmorafiat. docon dietoẽ
furti quidem actoc̃m si¬
gulos quosqz insolro
tencriconditionisncõ
nummorum furtim sub̾¬
tractorum clectionem ẽe
ac tunc demum siabimosat

Expanded text:
in rem mora fiat. DIOCL. ET furti quidem actione singulos quosque in solidum teneri, condictionis vero nummorum furtim subtractorum electionem esse ac tum demum , si ab uno sat
Abbreviated transcription (Latin):
mudum accidit anitemiptiasq¬
demdonatocm nullam eẽ solaz
uodotem maritum mulicrez
intulisseut q̃ tune muliere do¬
tem agenteliceat maritoquo¬
qz donatoem mnuxorem suam
cuisdemquantitatis facere ꝙ̃¬
tumauctados contincredigno¬
scitur pactis indelicet dereadib¬
toe uł receptoc auctedotis ul do¬
natois prout partes consense¬
rint proumsta tuto moincrĩ¬
dis suic imiungendis ueterib
pactis quedeminitionuptiar̾
dcanniptias donatione et do¬
ceprincipalit constituenda in¬
sta sunt. iura ⁊ ypothecarum q̃
mangenda dote ul  donatione
⁊ nonadprioris dotis usante
nuptias doãtiomis tp̃ranfefa¬

Expanded text:
accidit ante nuptias quidem donationem nullam esse, solam vero dotem marito mulierem obtulisse, ut etiam tunc muliere dotem augente liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione vel retentione auctae dotis vel donationis, prout partes consenserint, pro iam statuto modo ineundis sive iniungendis veteribus pactis, quae initio nuptiarum de ante nuptias donatione et dote principaliter constituenda inita sunt. Iura etiam hypothecarum, quae in augenda dote vel donatione  non ad prioris dotis vel ante nuptias donationis tempora ref
Abbreviated transcription (Latin):
raniquodaduocato usq al
ccltum modum deberi potiu̾¬
sct cam quatitatem quam
desideno complectis tedatu
nim caisti. ⁊ quasimutua
redditurum pr omisistinee
temporis spatio igestone

Expanded text:
rarii, quod advocato usque ad certum modum deberi potuisset, eam quantitatem, quam desiderio complecteris, um cavisti et, quasi mutuam redditurum promisisti mporis spatio gesto ne
Abbreviated transcription (Latin):
tum quoduclutacceptini
Ctesumpsisse mutuo scripsi¬
stict ncc dumgransissc̃temp
statutum uel tntrahuncdie

Expanded text:
tum, quod velut acceptum te sumpsisse mutuo scripsisti, et necdum transisse tempus statutum vel intra hunc die
Abbreviated transcription (Latin):
Qumusi qui noregunturimpe¬
rionouint tompandunsnam
rescriptaquoq ominaułp̃gna¬
cum fr̃ẽquondam nptialim
rebĩtau̾at uxoremlimamtur¬
pissimo ꝯsortio licẽt an plecti

Expanded text:
iversi qui nostro reguntur imperio noverint temperandum. nam rescripta quoque omnia vel pragmacum fratre quondam nuptiali iure habitaverat, uxorem legitimam turpissimo consortio liceret amplecti
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ninprẽcibꝰ tis signi¬
fices ignoranteteprediumcum
cuius mommistinbiuelut atcoo¬
natum instris iseni fecisse sincã
suntquepcib indidistinecao
nomen frẽdõationis fundiste
puenitunde adito iudieccom¬
petenti probarete oportet cont
uoluntatem tuamhunc fund̾
instr̃o aduers anumtuum sibi
ascribi laborasseut sccundum
tenorem reiptimripossis ꝯseq

Expanded text:
m precibus tuis significes ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a te donatum instrumentis inseri fecisse, si vera sunt quae indidisti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. Unde adito iudice competenti probare te oportet contra tuam voluntatem hunc fundum instrumento adversarium tuum sibi adscribi laborasse, ut secundum tenorem rescripti nostri possis conseq
Abbreviated transcription (Latin):
cipossit hocctiam cquitatis
studio presenticredidimus
inscrendum ut diuidendis
reb ab intestato defunctorũ
parctum. tam dos quamant
nuptias donatio conferatur
quam pateruł mater auus ł
auia proauus proauia patẽ¬
nus uł maternus dedenit uel
promisit pro filio filiauc ne¬
poteulncpte ant pronepote
siucpronepte. nuuadisqtt¬
one intredente utrum inĩpa
sponsasproliberis  suisnco¬
ratiparentes donatocm ꝯtule¬
runt. animpos sponsos caruiz
utpcos cademinsponsas dca¬
tio cclebreturut dundendis
rebab intestato de functipa¬
rentis cus dehereditate Mi¬
turcademdos ułan nuptias
ris utriusqz sexus protenore
precedentium legum queuu
psacmancipatione aparc̃tib
sius utassol fiericonsecunt
uł postemancipa toem abcit¬

Expanded text:
iam aequitatis studio praesenti legi credidimus inserendum, ut in dividendis rebus ab intestato defunctorum parentium tam dos quam ante nuptias donatio conferatur, quam pater vel mater, avus vel avia, proavus proavia paternus vel maternus dederit vel promiserit pro filio vel filia, nepote vel nepte aut pronepote sive pronepte, nulla discretione intercedente, utrum in ipsas sponsas pro liberis suis memorati parentes donationem contulerint, an in ipsos sponsos earum, ut per eos eadem in sponsas donatio celebretur: ut in dividendis rebus ab intestato parentis, cuius de hereditate agitur, eadem dos vel ante nuptias ris utriusque sexus pro tenore praecedentium legum, quae in ipsa emancipatione a parentibus suis  ut adsolet fieri consequuntur vel post emanci
Abbreviated transcription (Latin):
opr. Intcrpoitas metus
ca transactiones ratas nor
habcricdicto ꝓpetuo contire¬
turnce tͥimen quilibet met
adrescindendum caquecon¬
scnsu terminatasunt suffic̃
stalem metũ ꝓban oportet ꝙ
salutis periculum ulcorpori

Expanded text:
. Interpositas metus causa transactiones ratas non haberi edicto perpetuo continetur. nec tamen quilibet metus ad rescindenda ea, quae consensu terminata sunt, sufficit, sed talem metum probari oportet, qui salutis periculum
Abbreviated transcription (French):
re amplissimuis ordo censint
nequis spectacuio qd cclatur
auctoresnumalionum ueser¬
nummanumicteret et si fem
ec̃t proin fecto hretur.

Expanded text:
re amplissimus ordo censuit, ne quis spectaculo, quod edatur, actorem suum alienumve servum manumitteret et, si factum esset, pro infecto haberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Illudsinc rõc aquibꝰ¬
dam indubietatem deductr̃
planascione reuelamus. ut
omiaque inquarta portoc
ab intestato succ̃onis ꝯpu¬
acquisite lucraturis quini¬
liciam merint locũhebitut
lucrum qd tp̃e mortis defũ¬
solum testamento condico
quarteptiabintestato succc¬
sionis ꝯputetur.s ⁊ abinte¬
stato ꝯferatur. ¶becaut re¬
gulantom̃ia que pordoiqr

Expanded text:
. Illud sine ratione a quibusdam in dubietatem deductum plana sanctione revelamus, ut omnia, quae in quarta portione ab intestato successionis compuadquisitae lucratur is qui militiam meruit, locum habebit, ut lucrum, quod tempore mortis defunsolum testamento condito quartae parti ab intestato successionis computetur, sed etiam ab intestato conferatur. Haec autem regula
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Interuinimet uxorez
rocm cessarr cxlege papia deciar
capere testis ninforte lexaliar
minuerit derelicta cec̃mmus
tinigitur post maritus hec uel.
quantum suꝑstititis imorex¬

Expanded text:
mus inter virum et uxorem rationem cessare ex lege Papia decimarcapere testamentis, nisi forte lex alia minuerit derelicta. Tantum igitur post haec maritus vel uxor quantum su
Abbreviated transcription (Latin):
fectum urbis scriptaquedey
uitutiboloquitur localis est⁊
hiic florentissimcurbis ddi¬
cataet debent illius quidem ⁊¬
uiram hacobseruan antiqra
uero quecontranasunt locũ
hre inprouintus indignum

Expanded text:
aefectum urbis scripta, quae de servitutibus loquitur, localis est et huic florentissimae urbi dedicata et debent illius quidem iura in hac observari, antiqua vero, quae contraria sunt, locum habere in provinciis: indignum
Abbreviated transcription (Latin):
cis sccuredignum namq ex¬
liminatur ad obediendum
deoet nobis cius ministris
inta subicctorum in format᷑.
quatenus spccialidilectione
abomnimiuna defendamns
quis corumnon miscitatur
cumamorescientie fricxules

Expanded text:
is securi. Dignum namque exluminatur, ad obediendum deo et nobis, ministris eius, vita subiectorum informatur, quadam speciali dilectione ab omni iniuria defendamus. Quis eorum non misereatur ? Amore scientie facti exules
Abbreviated transcription (Latin):
tissimorum foripresidalis sc
syric pronintic aduocatorum
cumꝯ petetimodaminecerisu¬
mus admittendas.⁊ inbͦmus
protpre primatecorum pbic¬
mum fiscipatroni fungioffõ¬

Expanded text:
tissimorum fori praesidalis secundae Syriae provinciae advocatorum cum competenti moderatione censuimus admittendas et iubemus pro tempore primatem eorum per biennium fisci patroni fungi
Abbreviated transcription (Latin):
im statiumus prauãquorudã
int̃preta tocm penitus remouẽ¬
tes inbemus ctiam eos quian
eandemsciõem ampliores quã
statute sunt usuras scipulati ẽ
norestiplomis usuras exactu

Expanded text:
m statuimus, pravam quorundam interpretationem penitus removentes iubemus etiam eos, qui ante eandem sanctionem ampliores quam statutae sunt usuras stipulati sunt, nore stipulationis usuras exactu
Abbreviated transcription (Latin):
bantes cãs benignc atq nalis
uins moderaminc tp̃rare non
piget. nos inpresentiquoq ne¬
gocio dequo sublimitas tua su¬
gesscritequitatomconuoniẽtẽ
ilianitance ccistimatõis curi
atq dissertissimiuirs peritiq
piniocnsequi quicum dedota¬

Expanded text:
bantes causas benigne atque naturalis iuris moderamine temperare, non piget nos in praesenti quoque negotio, de quo sublimitas tua suggessit, aequitati convenientem iuliani tantae existimationis viri atque disertissimi iuris periti opinio
Abbreviated transcription (Latin):
figitreformet brdesq cius⁊ u
coliores.ac posterisup hoc fc̃o
cis actõc pulsentur. ¶ His ta¬
bellioib qui buiusmoiatrac¬
tium uertorumausi fuint ĩ¬

Expanded text:
it reformetur heredesque eius et successores ac posteri super hoc facto cis actione pulsentur: His tabellionibus, qui huiusmodi contractuum vetitorum ausi fuerint i
Abbreviated transcription (Latin):
mantimoribꝰ sccus suspicctũ
itaposseconsulcit uurc comper¬
tum estuteos subhac cõditoc ĩ¬
stituat heredes siapatie onsanc¬
pacifuint atq eopacto scđ̾mta¬
bulas bonorumpossocm prẽn
cumre accipere nonuderi quic¬
dc̃omi minimcoptem pauit. ne¬
qz ci nomine filiorumioffõsi
como. actocmposse cõpctere qb:

Expanded text:
mariti moribus secus suspicetur, ita posse consulere iure compertum est, ut eos sub hac condicione instituat heredes, si a patre emancipati fuerint, atque eo pacto secundum tabulas bonorum possessionem patrem cum re accipere non videri, qui condicioni minime obtemperavit, neque ei nomine filiorum inofficiosi eo modo actionem posse compet
Abbreviated transcription (Latin):
famicułturpitudimis ullenie
nocamacule asꝑgunturul liber¬
tiqui ꝑperamet non benemerẽ¬
tes maximisq beñefitus suum
patronumasscquiinstituti sũ
eccepto sorug ncc̃io b̾rdc instita¬

Expanded text:
famiae vel turpitudinis vel levis notae macula adsparguntur vel liberti, qui perperam et non bene merentes maximisque beneficiis suum patronum adsecuti instituti sunt, excepto servo necessario herede instit
Abbreviated transcription (Latin):
tutus cras substitutoc innicẽ
feaet mater quidem intestate
filic sibisuccessionem defẽdat.
tu autemersubstitutõc adtep¬
tincre contendas iunsquidez
ratio manifesta estliccre mili¬
tib pprio priuilioctiam hrdib
ertrancis posteaquar hrdes
cxtitennt mortii substitucre. s¬

Expanded text:
tutus eras substitutione invicem facta, et mater quidem intestatae filiae sibi successionem defendat, tu autem ex substitutione ad te pertinere contendas, iuris quidem ratio manifesta est licere militibus proprio privilegio etiam heredibus extraneis, posteaquam heredes extiterint, mortuis substituere. S
Abbreviated transcription (Latin):
sacuicumq lñiadigno illico
supplitio subingetur ac mor¬
tem quam minabatur excipi¬
atet id qd̃ intendebat in cunt
porequam postexitumuindi

Expanded text:
sa cuicumque licentia dignus ilico supplicio subiugetur ac mortem quam minabatur excipiat et id quod intendebat incurrat. pore, quam post exitum vindi
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. S iiiter priuatos ci
fiscum aliqualis mota fũt
Sutriq parcipetende dilationi
pdefensores suos. copianon
est denegandasibeccomodita¬
tis rõ postulant

Expanded text:
. Inter privatos et fiscum si aliqua lis mota fuerit, utrique parti petendae dilationis per defensores suos copia non est deneganda, si hoc commoditatis ratio postula
Abbreviated transcription (Latin):
ciount in quibꝰ trionnu cfflr¬
entis ppinet formido. nin¬
ꝵ ¶ Omat altut̃ parte absc̃te
siucutraq presentelis fuerit
decisa.om̃s iudices qui sub ĩ¬
pero nro constitutisuntsq̃
mnerpensarum canictum nio¬
toricc̃ condempnandum qñ¬
tumprosolitis cxpensis litiñ
hoc pretormis crintip̃i depprio
buinsmoipene subiaccbum
et rederecampatrileseco har¬
tabuntur. ¶Et hec de altem¬
traptelitigantium. ⁊ contuã¬
citcrabsente nobis statucreri¬
sumestetadcquitatis rõcm
utraq ꝑte mimin ete ⁊litem
pagerecupiente indexcas ae

Expanded text:
cidunt, in quibus triennii effluentis imminet formido Sive autem alterutra parte absente sive utraque praesente lis fuerit decisa, omnes iudices, qui sub imperio nostro constituti sunt, sciant in expensarum causa victum victori esse condemnandum, quantum pro solitis expensis litium hoc praetermiserint, ipsi de proprio huiusmodi poenae subiacebunt et reddere eam parti laesae coartabuntur. Et haec de alterutra parte litigantium contumaciter absente nobis statuere visum est ad aequitatis rationem utraque parte imminente et litem peragere cupie
Abbreviated transcription (Latin):
proquo et presentem legemi¬
duximus. ¶Sicnimmnan¬
cioretp̃re in quolarga tpris
supestailatio ⁊ spes ibsentire¬
licta fiũit renertendi alterutra
tunc mors licis condempna
tomabsentom in troducatu:¬

Expanded text:
pro quo et praesentem legem induximus. Si enim in anteriore tempore, in quo larga temporis superest dilatio et spes absenti relicta fuerit revertendi, alterutra tunc mors litis et condemnatio in absentem introducatu
Abbreviated transcription (Latin):
liuam prestet libertatem conse¬
qui etheredita tem respucitado¬
mimi uoluntate reclamare nece
sanaquisihec differre temptar¬
nuopupillo liberquia testato
hocuoluit et mortuo pupillo
ncc̃ius heres quia et hoctestatõ
uoluit.

Expanded text:
iam praestet et libertatem consequi et hereditatem respuere et domini voluntati reclamare: qui si hoc differre temptaveaque et vivo pupillo liber, quia testator hoc voluit, et mortuo pupillo necessarius heres, quia et hoc testator voluit
Abbreviated transcription (Latin):
iustam tmnliceat pronuntiare
ul iustam. ¶Siquid aut in
agendo ncgocio minus se alle¬
gasse litigatorciediderit qd̃ in
iuditio acto fũtobinissum ꝓ̃
eumquide appellatõc cognoscit
prosequatur cum uotum gerẽ¬
tibo ñobis aliu̾dnch̾ munditi¬
is qua niustitiama locuphre¬

Expanded text:
iustam tantum liceat pronuntiare vel iustam Si quid autem in agendo negotio minus se adlegasse litigator crediderit, quod in iudicio acto fuerit omissum, apud eum qui de appellatione cognoscit persequatur , cum votum gerentibus nobis aliud nihil in iudiciis quam iustitiam locu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S ⁊titius sicumtestin
faceretseruosuogaio libtare
tiuoloitant prestet heredibu
ncis sicut me uiuo prabat. et
cumidem seruus critatoridi¬
urnum quiddam praret ⁊ pot
mortẽcius usqz addiempstã¬

Expanded text:
erus . Titius si, cum testamentum faceret, servo suo libertatem ti volo, ita ut praestet heredibus meis, sicut me vivo praestabat", et cum idem servus testatori diurnum quiddam praestabat et post mortem eius usque ad diem pra
Abbreviated transcription (Latin):
ctionibꝰ inclueiccordationis
lconisetniepietatis supc̃tis
pr̃imoniisana ẽptores conse¬
cutisũt ppotiri et itacũctos huĩ¬
moibencticus seu priuilus per¬
fruitanquam sisup singulis
substantiis seuprimonis cria
nuculpostea data fuiss huius¬
moidupositio nec possecontra
emptores predictanim reri
fc̃osiam ul futuyosulcontrae¬
os quiby suꝑ hunismõi rebus
largitas nradclata estul fuĩt.
aliquas accõcs iniomdomini

Expanded text:
nctionibus inclitae recordationis Leonis et nostrae pietatis super certis patrimoniis antea emptores consecuti sunt, perpotiri et ita cunctos huiusmodi beneficiis seu privilegiis perfrui, tamquam si super singulis substantiis seu patrimoniis etiam nunc vel postea data fuisset huiusmodi dispositio: nec posse contra emptores praedictarum rerum factos iam vel futuros, vel contra eos, quibus super huiusmodi rebus largitas nostra delata est vel fuerit, aliquas actiones in rem dominii
Abbreviated transcription (Latin):
cauolctib lnamtraquadrien¬
nĩotrasacratissimum crrarix
siquas sibicompetere acticẽs
cxstimant excicercata tamen
ut postclapsum quadrionmiu
neesacratissimum crranum li¬
ccresibimetquibuslibet actio¬
scrimugestis intuementibd
stracta rumierũpretiasese dẽpo¬
sucrit susccpisse minimcpost
huuismõiolute pecume depoi¬
uocmemptores quasinonuãt̾
pccumis molestanul nc̃citatẽ
husdem omptorib imponi. li¬
cernonsollempnemconsecuti
fuint sccuritatom soluta fuisse
pretia probares cumsit marbi¬
trio pcia suscipictis minimedo¬
poere sescqdnonaccepit susccp¬
isseita nonconucnut nccompto¬
res plenissimam oxhuuismoi
dispositoc suppretu sulutione
sccuntatem consecutos ullum
sicut dc̃mẽ ultius probationũ
grauam penitus formidare.

Expanded text:
riennium contra sacratissimum aerarium, si quas sibi competere actiones existimant, exercere, ita tamen, ut post elapsum quadriennium nec sacratissimum fiscum licere sibimet quibuslibet actioscrinium gestis intervenientibus distractarum rerum pretia sese deposuerit suscepisse, minime post huiusmodi solutae pecuniae depositionem emptores quasi non numeratis pecuniis molestari vel necessitatem isdem emptoribus imponi, licet non sollemnem consecuti fuerint securitatem, soluta fuisse pretia probare. sed cum sit in arbitrio pretia suscipientis minime deponere sese quod non accepit suscepisse, ita convenit nec emptores plenissimam ex huiusmodi depositione super pretii solutione securitatem consecutos ullum sicut dictum est ulterius probatione gravamen penitus formidare.
Abbreviated transcription (Latin):
sub occoe iucesime bereditatis
in troductum est. cum multis
ambagib et difficultatib eti¬
discretis narrationib penitus
quiescentequia et iucenmahe¬
reditatis anrarecessit republi¬
ca  antiquatis nichominus et
alusomnibo queicura replcti¬
onemuł int̾pretatõem cuisder
tum neqz abolitum neqz exqra

Expanded text:
sub occasione vicesimae hereditatum introductum est, cum multis ambagibus et difficultatibus et indiscretis narrationibus penitus quiescente, quia et vicesima hereditatis a nostra recessit re publica, antiquatis nihilo minus et aliis omnibus, quae circa repletionem vel interpretationem eiusdem tum neque abolitum neque ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
antcqualance adhereditatem
ambolegata similiter accipiant
fidci cominissum mutrumq
dundatur libertas utrumq ca¬
put tutoris q̃bofũganturoffo
nenomo defrandetur acomodo
cestoris sicmaior prouidentia
pupillis infcraturnedumdr¬
bicabatur apud quem debetce
uccla in mediores pupilloꝵ

Expanded text:
aequa lance ad hereditatem, ambo legata similiter accipiant, fideicommissum in utrumque dividatur, libertas utrumque capiat, tutoris ambo fungantur officio. Sic nemo defraudetur a commodo testatoris, sic maior providentia pupillis inferatur, ne, dum dubitatur, apud quem debet esse tutela, in medio res pupillorum
Abbreviated transcription (Latin):
ctadiciturant mom̃ta¬
napossessio  postulanda ẽ
ibilocundicem adususe¬
umquipossessicẽm turba¬
uicconuenit iudicare

Expanded text:
cta dicitur aut momentaria possessio postulanda est, ibi loci iudicem adversus eum qui possessionem turbavit convenit iudicare
Abbreviated transcription (Latin):
actõem ad exeqͥuendam dotẽ
sccundumins pridenpla¬
citumaducrsus coheredes cu¬
o nactus es. eamqz iecines ⁊
si posteadum tibi nupta estḋ¬

Expanded text:
actionem ad exsequendam dotem secundum iuris pridem placitum adversus coheredes tuos nactus es eamque retines, etiam si postea, dum tibi nupta est
Abbreviated transcription (Latin):
tib cuuiscumq sexus deno¬
do quidem succ̃onis minie
dubitabatur s palameratq
huuismoinepotesduas porr¬
tes maternc uł paterne porti¬
partem patrius sius uł auur¬
decolloc uero docisuł an nu¬
ptias donationis quamde¬
functaꝑsona ꝓfilio uł filia
tuouel mortuauelfiliouł fi¬
liadediss multadubitatio ẽ
orta supstitibꝰ quidem filuis
defuncte ꝑsone nõ debere sedo¬
tem ⁊ annuptias donatoem
pro sedatam a suo patreulma¬
tre conferre fulus morti fris
suielmortue sororis succõ¬

Expanded text:
tibus cuiuscumque sexus, de modo quidem successionis minime dubitabatur, sed palam erat, quod huiusmodi nepotes duas partes maternae vel paternae portipartem patruis suis vel avunDe collatione vero dotis vel ante nuptias donationis, quam defuncta persona pro filio vel filia rtuo vel mortua filio vel filia dedisset, multa dubitatio orta est, superstitibus quidem filiis defunctae personae non debere se dotem et ante nuptias donationem pro se datam a suo patre vel matre conferre filiis mortui fratris sui vel mortuae sororis su
Abbreviated transcription (Latin):
benigna interprctatioc indulge¬
mus ut gratulenturcum non
seruiremaneant s et libertiet he¬
redes efficiantur cumtantaine
⁊os minuminis beniuolentia¬

Expanded text:
erpretationem indulgeut gratulentur, cum non remaneant, sed et liberti et heredes efficiantur, cum tanta in eos nostri numinis benivolenti
Abbreviated transcription (Latin):
heredom cxpte sinclibelcalt scr¬
scrit in codicillis antlibertaton
cireliquiss sipossit institutio
ualcrectilletamheres quamlił
fieri neuideatur ꝑ codicillos here

Expanded text:
 parte sine libertate scripsisset, in codicillis autem libertatem ei reliquisset, si possit institutio valere et ille tam heres quam fieri, ne videatur per codicillos here
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃afides heccta religio hecb̾tere¬
cordatois ut dicimus. patres oe
uit. hactenus ⁊ in ꝯmilse custo¬
dunt. hic ꝯfessioi buic fidci qui¬
quis cẽdicrõ exticit. alienum a

Expanded text:
uera fides, haec certa religio, hoc beatae recordationis, ut diximus, patres omnuit hactenus et inconuulse custodiuit: huic confessioni, huic fidei quisquis contradictor extiterit, alienum a
Abbreviated transcription (Latin):
crionis teñor⁊ legatorum uio¬
rum relatio paterecit. uos aplici
cruditionibꝰ studerecum de reli¬
gionis catholice fideica sapiti
cascripsistis. capplis fidelibu
publicastis que sicutt iximus
et sedis aplice doctrina ⁊ patruz
uencrada de creuit auctas. ⁊nos
ꝯfirmauimus inomib. ¶opõ¬
cunumẽ crgo uoceꝓclamare pro¬
⁊ fuĩdant montes iocũdita tem
⁊ colles letitialetabunturr. ¶hec
igitur in tabulis cordis fidelis
pietatem cuidenter nestorii eu¬
thochisq ulomnium hereticoꝵ
dampnantes unam uancatho¬
licam fidemdomini⁊ dcim̃ sal¬
onibrubiq diffusam ⁊scõrum
ꝑtotum orbemofessionib robo¬
ratam pacrumatq doctorum sc̃¬
olabilicer deuota deo ⁊ piamete
Iscriptura loquiturdicens posu¬
crunt indatui spomsuam ⁊ mẽ¬

Expanded text:
ctionis tenor et legatorum uestrorum relatio patefecit, uos apostolicis eruditionibus studere, cum religionis catholicae fidei ea sapitis. ea scribitis, ea populis fidelibus publicastis, quae sicut diximus, et sedes apostolica docet et patrum ueneranda decreuit auctoritas et nos confirmauimus in omnibus. oportunum < est ergo uoce clamare proeffundant montes iucunditatem et colles laetitia laetabuntur. haec igitur in tabulis cordis fideles pietatem evidenter nestorii eutychisque et omnium haereticorum damnantes, unam veram catholicam fidem domini et onibus ubique diffusam et sanctorum per totum orbem confessionibus roboratam patrum atque doctorum seniolabiliter deuota deo et pia mente scriptura loquitur dicens: posuerunt mendacium spem suam et men
Abbreviated transcription (Latin):
ncant inseruitute uolentibus
quidem õib serius licere mlib¬
tatem puonire nolc̃tiboantez
quibusdam ulrecusantib spõ¬
taneam serututemimminere
oportetetquẽpatronũ hreno¬
lucrunt dnmsuum forsitanet
accrbumsentiant. ¶Sinuõ
nonos libercates adimplere⁊
pollicitus frũt. s cortun nũmẜ
uorum exhiis quiad libcatez
uenure uissi sunt inclius est si
quidemres hoieditanc suffici¬
unt adimplendos creditores
sihocñpollicitus est.sin aũideẽ
incesoluendis c̃ditorib huai¬

Expanded text:
ant in servitute, volentibus quidem omnibus servis licere in libertatem pervenire, nolentibus autem quibusdam vel recusantibus spontaneam servitutem imminere oportet et, quem patronum habere noluerint, dominum suum, forsitan et acerbum, sentiant. Sin vero non omnes libertates adimplere pollicitus fuerit, sed certum numerum servorum ex his, qui ad libertatem venire iussi sunt, melius est, si quidem res hereditariae sufficiunt ad implendos creditores,tsi hoc non pollicitus est. Si autem deest in exsolvendis creditoribu
Abbreviated transcription (Latin):
ribaut noninsolidum s in
ꝑtem solũc creditum illiantẽ
huiusmõi pacrocmadmiseñt
scimus etun huiismoicasus
sultissimi principis locum ha¬
bereconstocm etcummodis oĩ¬
bo admittendumcẽcensemus
maxime cum exuoluntate crt¬
dicorum hoc intponitur nolẽti¬
boetemm c̾dicorib admituta¬
lem periroem nullo cõcedimus
mo. ¶Sinũoquidam exser¬
ius libertatẽ amplexifuĩnt. a¬
lii autcensucrinteẽ respuendaz
et inhunccaumertentẽda ẽdi¬

Expanded text:
in partem solvere creditum, illi autem huiusmodi pactionem admiserint, sancimus et in huiusmodi casu consultissimi principis locum habere constitutionem et eum modis omnibus admittendum censemus, maxime cum ex voluntate creditorum hoc interponitur: nolentibus etenim creditoribus admitti talem petitionem nullo concedimus modo. Si vero quidam ex servis libertatem amplexi fuerint, alii autem censuerint esse respuendam, et in hunc casum extendenda est di
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Non c̃ambiguiuins
ciecto reõ ⁊ soluente fideuisso¬
rem liberan ⁊ idco simpliciter
acceptus est fidenssor inidꝙ
tucor sencura cordebiturus es¬
set cum pponas cutoren sen
curacorem condempuatum
soluissequid dubium eliba¬
tumcẽ fidcuissorem planesi

Expanded text:
. Non est ambigui iuris electo reo et solvente fideiussorem liberari. Et ideo si simpliciter acceptus est fideiussor in id, quod tutor seu curator debiturus esset, cum proponas tutorem seu curatorem condemnatum solvisse, quid dubium est liberatum esse fideiussorem? Plane si
Abbreviated transcription (Latin):
dem  Ascruusignorante
dommouelsciente et prohibe
ncquennte res trias nirapint
dommnumcius apud presidez
prouintie sinecdumutilis an¬
nus excessit quadrupliqd sih̾
effluxerit tempus simplinor¬
luuditio conuonue potes qd
si nore malucrit seruum dede¬
renchominus cum ipo qua¬
cumad cumpucnit expenrino
prohibonsnam sico conscio⁊
prohibereualente detracta no¬
xe deditoc conuentus adsum¬
mam condempnationis sol

Expanded text:
 servus ignorante domino vel sciente et prohibere nequeunte res tuas vi rapuit , dominum eius apud praesidem provinciae, si necdum utilis annus excessit, quadrupli, quod si hoc effluxit tempus, simpli noxali iudicio convenire potes: qui si noxae maluerit servum dedere, nihilo minus cum ipso quantum ad eum pervenit experiri non prohiberis: nam si eo conscio et prohibere valente, detracta noxae deditione conventus ad summam condemnationis sol
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ humanis et bona eorumn
fraudibꝰ duiscptis dissipari
int̾pellatus rectorprouintieꝑ¬
uintic proiudebit eumsubob

Expanded text:
e humanis, et bona eorum fraudibus diversae partis dissipari, interpellatus rector provinciae providebit eum sub ob
Abbreviated transcription (Latin):
sol̃iẽphiteoticis otractib̾uet̃¬
iab huiusmoiucie emptõemine¬
cessitatemarithaberedominos si
aliis melioratio ẜmprefatum
modum uenditasit accipeem ph¬
teotaul suus emphiteoticum
ad psoãs ñ ꝓhibitas s ꝯcessas ĩ
ydoneas adsoluendũ emphite¬

Expanded text:
emphyteuticis contractibus vetari ad huiusmodi venire emptionem : necessitatem autem habere dominos, si aliis melioratio secundum praefatum modum vendita sit, accipere emphyteutam vel, ius emphyteuticum ad personas non prohibitas sed concessas et idoneas ad solvendum emphyte
Abbreviated transcription (Latin):
tamrestitucre ꝓpter exceptõe
dolimalinon cõgeris iureem
contendis debitores camso¬
lampecuniam cuius nonue
pignoriobligaunt offerentẽ
audinnonoportere nisipro
illa etiamsatisfec̾int quamp

Expanded text:
am restituere propter exceptionem doli mali non cogeris. iure enim contendis debitores eam solam pecuniam, cuius nomine pignora obligaverunt, offerentes audiri non oportere, nisi pro illa etiam satisfecerint, quam
Abbreviated transcription (Latin):
liter pignoridentur qm exge¬
nera liõbligatioe potior hetur
creditor quiantecontraxitsia
ab illo tuprioretp̃re ꝯ pasti no

Expanded text:
liter pignori dentur, quoniam ex generali obligatione potior habetur creditor qui ante contraxit, si ab illo tu comparasti, no
Abbreviated transcription (Latin):
admonitio nulla fideussioĩs
flagitetur exactio taccat appa¬
ntio aduocatio delitescat siti¬
demdics acognitiomibꝰ alie¬
nus preconisorn dauox sile

Expanded text:
admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox sile
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ iubemus utrum filuiꝰ
nullaex iuista ealesus matrem
ĩnonissimaleserit uolũtate co¬
qḋ nccluctuosamcictlimam
reliquent portoemut testõ Re¬
motomatri snccessio deferat
Sinañt mat inhoẽstis frĩs at¬
q ind̾ccntib machinatiõibo
filium fortcobsedent insidus¬
testis apꝑetiit us inimicis ciue
suas amicitias copulauit at¬
cacius pocuisq̃ matercrederet
feat filuuoluntati.

Expanded text:
diligenter jubemus, utrum filius nulla ex justa caussa laesus matrem novissima laeserit voluntate, nec luctuosam ei nec legitimam reliquerit portionem, ut testamento remoto matri succeSi tamen mater inhonestis factis atque indecentibus machinationibus filium forte obsedit insidiisfestis appetiit vel inimicis eius suas amicitias copulavit atca eius potius quam mater crederetur, scat filii voluntati.
Abbreviated transcription (Latin):
qd obscquiñ debitũ ingit᷑ put
ip̃ins nature religio flagitabat
parc̃tib adhibũmnt nisi scripti
hrdes ondore maluint ingraȯ
liberos contraparentes crcitisse
Sinant mater contra filutest¬

Expanded text:
d obsequium debitum iugiter, prout ipsius naturae religio flagitabat, parentibus adhibuerunt, nisi scripti heredes ostendere maluerint ingratos liberos contra parentes extitisse. Sin autem mater contra filii test
Abbreviated transcription (Latin):
ti tuisiobreliqua ad¬
Ininistrationis primi¬
pilanc afisco occupatas̃
res quas tuas ec̃liquido
probaius ab alus sepate
cibirestitiuntur

Expanded text:
ti tui si ob reliqua administrationis primipili a fisco occupata sunt, res, quas tuas esse liquido probaveris, ab aliis separatae tibi restituuntur
Abbreviated transcription (Latin):
niq cautum cẽ potit. aut sec̃uz
siscitas incorrupta corrumpi¬
turccssi altarib immincre pro¬
phanus. ardor auaritic⁊asacriᷤ
aditis repellatur piaculare fla¬
gitiumita castus humilis nr̃i
tprib cligatur ep̃s ut locorum
prcuo s precibordineturan¬
tistes tmͣ abam bitu debicẽ sepo¬
situs utqueratur coendus ro¬
gatus recedat inuitatus effugi¬
at solailli suffrageturnccitas
cxcusandi ꝓfecto cnim indigr
c̃ sac̃docio insi fiũt ordinatus
nultus. cumsancquisquis
hancscãm ⁊ uencrandam an¬
subisse. aut siquis ut alterum
publicicrimirs ⁊ lese mage¬
statis accatione ꝓpoita agradr
sac̃docii detrahaturncc hoc soly
utrosq similis pena conutet

Expanded text:
nique cautum esse poterit aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium. ita castus et humilis nostris temporibus eligatur episcopus, ut, locorum pretio, sed precibus ordinetur antistes. tantum ab ambitu debet esse sepositus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. profecto enim indignus est sacerdotio, nisi fuerit ordinatus invitus, cum sane quihanc sanctam et venerandam ansubisse, aut si quis, ut alterum publici criminis et lese maiestatis accusacione proposita a gradu sacerdotis retrahatur. Nec hunc solum utrosque similis pena comitet
Abbreviated transcription (Latin):
incliccurbis nulla subtilita¬
teuins obsistente corumqḋ
qui pupillorum sunt quasi
tucores adolescentium uero
quasi curatores sinc ullo fidͬe¬
uissionis grauamine inemc̃¬
gentib cus tam inuiditio ꝙͣ
extrauiditiumut opus exege¬
quapossint bre defendere ac uen¬
dicare inbemus. ita uidelz ut p̃sẽ¬
tibꝰ publicis personis ioest idest

Expanded text:
urbis nulla subtilitate iuris obsistente eorum quidem qui pupilli sunt quasi tutores, adulescentium vero quasi curatores sine ullo fideiussionis gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut opus exegequa possint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publicis personis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtigerit puns hoĩum menti¬
bo nuda clectõis ꝯscia sinccro
õium iuditio proftratur. ne¬
mogradum sacdocu prctunc
nalitage mercetur quantum q̃¬
q increatur non quantum da¬
re sufficiat extinctur pro fecto
crumquis locus tutus ⁊ que
ca cẽpoterit excusata siuenerar¬
dadeitem̃plapecunus expugrẽ¬
tur quẽnurumintegritatis
aut uallim fidci ꝓiudebunũ
siaur sacra frnies penetralia
ueneranda proscrpit. quid de¬

Expanded text:
contigerit, puris hominum mentibus nuda electionis conscientia sincero omnium iudicio proferatur. Nemo gradum sacerdotii pretii venalitate mercetur: qualiter quisque mereatur, non quantum dare sufficiat aestimetur. Profecto enim quis locus tutus et quae causa esse poterit excusata, si veneranda dei templa pecuniis expugnantur? quem murum integritati aut vallum fidei providebimus, si auri sacra fames penetralia veneranda proserpit? quid de
Abbreviated transcription (Latin):
hiis quiab intestato Nceła to¬
no bereoitatẽ lsuccessionẽue
ucĩre nõ potantĩsecunda uoli¬
tate cestator eos scribore institu¬
it qui ab intestato adeius here¬
ditatem uocantur co enimcãn
licet inꝑfecta iudeaturscriptuiã
postior infirmato prioretestõ.
sccundum cius uoluntatem
nonquasitestamentumsz qua¬
singluntatem intestatiualcre
sc̃ĩmus in qua uoluntatequi

Expanded text:
his, qui ab intestato ad testatoris hereditatem successionemve venire non poterant, in secunda voluntate testator eos scribere instituit, qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur. eo enim casu, licet imperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore testamento secundam eius voluntatem non quasi testamentum, sed quasi voluntatem intestati valere sancimus. In qua voluntate qui
Abbreviated transcription (Latin):
testãnonalualcre sanctimus¬
quamsiseptemtestes ut supra
dc̃mest simulunocodemq tpc
collectitestatoris noluntatem
et testinsinescriptura facientis

Expanded text:
enta non alias valere sancimus, nisi septem testes, ut supra dictum est, simul uno eodemque tempore collecti testatoris voluntatem ut testamentum sine scriptura facientis
Abbreviated transcription (Latin):
piam repetit fugituium ⁊ ali¬
cuitandelegis gra queinoc
cultantes mançipiactam pe¬
nim statuit ꝓprictatemoppo¬
net uł innocemlibertitis eñ
aiꝗdu ertit. illico ncquissimꝰ
ultro sup quo ambigiturto¬
mentis iubiciatu ut apxam̃
tate disceptationis t̾minus
fiat od nonsolum utrisqzuĩ
gatib proderit s ctiam seruo¬
rum animos afuga poteritõ¬
terrere

Expanded text:
piam repetit fugitivum, et alievitandae legis gratia, cultantes mancipia certam pnam statuit, proprietatem opponit, vel in vocem libertatis eum animaverit, illico nequissimus verbero, super quo ambigitur, tormentis subjiciatur, ut aperta veritate, disceptationis terminus fiat. Quod non solum utrisque jurgantibus proderit, sed etiam servorum animos a fuga poterit deterrere
Abbreviated transcription (Latin):
cossit alius annus indulge¬
turq̃liotñsacto licenoncom¬
quo siuc mnuenito siuenon.
suas afferat allegatões.ct. ail
confirncturut rescindatimz
sñiaomnicauabsente mex¬
pensas condempnandoncil¬

Expanded text:
cesserit, alius annus indulgeatur, quo transacto lite non comquo sive invento sive non, suas afferat allegationes, et vel confirmetur vel rescindatur sententia, omni casu absente impensis condemnando
Abbreviated transcription (Latin):
bit. cumid istitia ipa psuadcat
ab eo hoc recognosciquicuocan
diꝑsõaᷤᷤ suantereẽ crediderit.
appellare conuometid obserua¬
dumẽescimus. ut sunopia y¬
doci fideuissoris petentis in cu¬
stodiantis oppiniones suasn
dices et ctẽplaappellatorib edi¬
ta acrefutatorios corum ad scn¬
naquorum in test transut¬
tant quib gestarm rerum fi¬
des manifesta rela tõe pandat
ut meritis corum consideratis
profortunasingulorum smia
proferatur. ¶ne temcre aut

Expanded text:
cum id iustitia ipsa persuadeat ab eo haec recognosci, qui evocandi personas sua interesse crediderit. appellare conveniet, id observandum esse sancimus, ut inopia idonei fideiussoris retentis in custodia reis opiniones suas iudices exemplo appellatoribus edito ac refutatorios eorum ad scrinia quorum interest transmittant, quibus gestarum rerum fides manifesta relatione pandatur, ut meritis eorum consideratis pro fortuna singulorum sententia proferatur. Ne temere aut
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. S iquis ĩpotesta¬
tepͥu poitus atq hono¬
re administrandarm¬
sponsalicias dederit. inbemus
ut demnceps siuc parentes siue
hecdem mutaunt uoluntatẽ
non mo auns laqueis libent
riua hẽant si canonputent ẽc¬
reddendaqd⁊ ita late pctorcuo¬
lumus ut nõsolumcucaad¬
ministrantes s̃ cucaadmim¬
strantium filios ncpotes acppĩ
dequib locutisumus arris sue¬
rac obligatum.sisposarumcor¬

Expanded text:
p. Si quis in potestate publica positus atque honore administrandarsponcalicias dederit, iubemus, ut deinceps, sive parentes sive eaedem mutaverint voluntatem, non modo iuris laqueis liberentiva habeant, si reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepotes propinqde quibus locuti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsarum con