comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Si quidẽ primꝰ birinus. sed̾s agil¬
bertus. tercius extitit iura. Cũq mor¬
tuus ess& conualh. qͦ regnante idem
leutherius ep̃s factus. ẽ. acceper̃ sub¬
reguli regnũ gentis. & diuisũ int̾ se
tenuer̾ annis circit̃ decẽ. ipsisq reg¬
nantib defunctus . ẽ. ille. & episcopa¬
theodoro in ciuitate lundonia. Cuiꝰ
episcopatus tempore. deuictis atq amo¬
tis sub regulis: cedualla suscepit imꝑi¬
ũ. Et cũ duodeꝰ annis hoc tenuisso. tan¬
dẽ suꝑni regni amore conpunctus re¬
liqͥt. eodẽ adhuc p̃sule eccłam gub̃nan¬
te: ac romã abiens. ibi uitã finiuit.
ut insequen tibl¬
tib latius di¬
mertiorũ adducto maligno exercitu
cautiã uastar&. eccłas ac monasteri a
putta ep̃s: quãuis eo tẽpore absens.
cõmuni clade assũpsit. Qđ ille ubi cõꝑit
eccłam uidelic& suã reb ablatis om̃ib
depopłatam. diuertit ad sexuulfũ
mertiorũ antistitẽ. & accepit abco pos¬

Expanded text:
. Siquidem primus Birinus, secundus Agilberctus, tertius exstitit Uini. Cumque mortuus esset Coinvalch, quo regnante idem Leutherius episcopus factus est, acceperunt subreguli regnum gentis, et divisum inter se tenuerunt annis circiter decem: ipsisque regnantibus defunctus est ille, et episcopaTheodoro in civitate Lundonia. Cujus episcopatus tempore devictis atque amotis subregulis, Caedualla suscepit imperium: et cum duobus annis hoc tenuisset, tandem superni regni amore compunctus reliquit, eodem adhuc praesule Ecclesiam gubernante; ac Romam abiens, ibi vitam finivit, ut in sequentibus latius diMerciorum, adducto maligno exercitu, Cantiam vastaret, et ecclesias ac monasteria Putta episcopus, quamvis eo tempore absens, communi clade absumpsit. Quod ille ubi comperit, ecclesiam videlicet suam rebus ablatis omnibus depopulatam, divertit ad Sexuulfum Merciorum antistitem, et accepta ab eo pos
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ curabat audire. Euangłizans
grũna ꝑpetuȩ dapnationis. uerũ
& aclade infanda tẽporalis interitꝰ
cripuit Si qͥdẽ trib annis ante aduen¬
tũ eiꝰ in ꝓuintiã. nulla in illis locis plu¬
uia cecidat Unde & fames acerbissi-¬
ma plebẽ inuadens. impia nece ꝓstra¬
uit. Deniq ferunt. qͥa sepe qͣdraginta
simul aut qͥnquaginta homines inedia
nib parit̃ om̃s aut ruina ꝑituri. aut
fluctib obsorbendi decid̾ent. Uerũ
ipsa die quobaptisma fidei gens sus¬

Expanded text:
attendere. Evangelizans aerumna perpetuae damnationis, verum et a clade infanda temporalis interitus eripuit. Siquidem tribus annis ante adventum ejus in provincia nulla illis in locis pluvia ceciderat. Quamobrem fames acerbissima plebem invaserat, ac impia nece prostraverat. Denique ferunt, quia saepe quadraginta simul aut quinquaginta homines inedia nibus pariter omnes aut ruina perituri, aut fluctibus absorbendi decidebant. Verum ipso die quo baptismum fidei gens sus
Abbreviated transcription (Latin):
uire ñ possent. Qđ dũ egre impetra¬
r& abea uenit ad antistitẽ lundo¬
nȩ ciuitatis uocabulo uadheri. qͥ
erconualdo successerat. & ꝑ eiꝰ bene¬
dictionẽ habitũ religionis quẽ diu
eidẽ & sũmã pecunte ñ paruã pauꝑi
b erogandã nihil om̃imodis sibi
reseruans: sed pauꝑ spu magis
ꝓpt̃ regnũ cȩlorũ manere deside¬
rans. Qui cũ grauescente p̃fata
egritudine diẽ sibiinortis imi¬
nere sensiss&: tunerecoepit ho¬
mo animi regalis. ne ad mortẽ
ueniens. tanto affectꝰ dolore.
aliqͥd indignũ sue ꝑsone uł ore
ꝓferr&. ł aliorũ moti gerer&
mẽbrorũ. Unde accito ad se p̃fato
urbis lundoniȩ in qͤ tune ipse ma-¬
nebat ep̃o. rogauit ne plures eo
moriente quã ipse ep̃s & duo sui
ñ mulcopost idẽ uirdĩ dũ mbra
sopori dediss&. uidit uisionẽ con¬
solatoriã. quȩ om̃em ei anxieta¬
tẽ memorate sollicitudinis aufer¬
r&. in suꝑ & quadie ess& hanc uitã

Expanded text:
vire non possent. Quod dum aegre impetravire non possent. Quod dum aegre impetraret ab ea, venit ad antistitem Lundoniae civitatis, vocabulo Ualdheri, qui Erconualdo successerat; et per ejus benedictionem, habitum religionis quem diu side Al., nihil omnimodis sibi reservans; sed pauper spiritu magis propter regnum caelorum manere desiderans. Qui cum ingravescente praefata aegritudine, diem sibi mortis imminere sensisset, timere coepit homo animi regalis, ne ad mortem veniens tanto adfectus dolore, aliquid indignum suae personae, vel ore proferret vel aliorum motu gereret membrorum. Unde accito ad se praefato urbis Lundoniae in qua tunc ipse manebat, episcopo, rogavit ne plures eo moriente quam ipse episcopus et duo sui non multo post idem vir Dei, dum membra sopori dedisset, vidit visionem consolatoriam, quae omnem ei anxietatem memoratae solicitudinis auferret, insuper et qua die esset hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe lucẽ. Nec distulit qͥn conti¬
nuo qd mente conceꝑat expler&.
nihilo tardius meruit exaudiri. Nã
exurgens ab oratione: priusquam
Exir& de loco. petitę lucis gram rece¬
pit. & quȩ famularũ in anib addu¬
cta fuerat. ipsa libero pedũ in cessu
domũ lȩta reuersa. ẽ: quasi ad hoc
solũmͦ lucẽ amiserit tẽporalẽ. ut
uirtutis possid&. sua sanatione¬
regno orientali saxonũ ut idẽ etiam
libellus doc& uir multũ dõ deuotꝰ
nomine sebbi. cuiꝰ supͣ meminimꝰ.
Erat enĩ religiosis actib. crebris p̃cib.
pus elemosinarũ fructib plurimũ
intentus uitã priuatã & monachi¬
cã. cunctis regni diuitiis & honorib
coniugis animꝰ diuortiũ negar&. reli¬
ep̃minagis quã regẽ ordinari decer&.
Cũq annos triguita in regno miles re¬
corporis infirmitate ꝑ maxima. qua
& mortuus.ẽ. Ammonuitq coniuigẽ
ut iã tunc diuinose seruitio pariter
manciparent. cũ ampliꝰ parit̃ mun¬
dũ amplecti. uł potius mundo ser¬

Expanded text:
re lucem. Nec distulit quin continuo, quod mente conceperat, expleret.  genibus oraret, nihilo tardius meruit exaudiri. Nam exsurgens ab oratione, priusquam exiret de loco, petitae lucis gratiam recepit: et quae famularum manibus adducta fuerat, ipsa libero pedum incessu domum laeta reversa est; quasi ad hoc solummodo lucem amitteret temporalem, ut virtutis possidregno Orientalium Saxonum, ut idem etiam libellus docet, vir multum Deo devotus, nomine Sebbi, cujus supra meminimus. Erat enim religiosis actibus, crebris precibus, piis eleemosynarum fructibus plurimum intentus; vitam privatam et monachicam cunctis regni divitiis et honoribuconjugis animus divortium negaret, reliepiscopum magis quam regem ordinari deceret. Cumque annos triginta in regno miles regncorporis infirmitate permaxima, qua et mortuus est: ammonuitque conjugem, ut vel tunc divino se servitio pariter manciparent, cum amplius pariter mundum amplecti, vel potius mundo ser
Abbreviated transcription (Latin):
do fuisse ꝑ hibet᷑. ipse erat successor
bone facii cus supͣ meminunꝰ. uir mul¬
te sc̃itatis & religionis. Nam bonefacio
post decẽ & septẽ episcopatꝰ sui annos
diuante factus. ẽ. Quo adhuc suꝑsti¬
te. sed grauissima infirmitate ab
amministratione episcopatꝰ ꝓhibito.
duo sunt ꝓillo. eca. & baduum ele¬
cti & consecrati ep̃i. Ex qͦusq hodie. ꝓ¬
uintia illa duos habere sol& ep̃os¬
Noffensus auinfrido mertiorũ ep̃o
ꝑ meritũ euiꝰdã in oboedientie theo¬
dorus archiep̃s. deposuit eũ de epi¬
scopatu. post annos accepti episcopa¬
tus ñ multos. & in loco eiꝰ ordinauit
ep̃m sexuul fũ qͥ erat constructor
& abbas monasteri qđ dr̃ medesnã

Expanded text:
do fuisse perhibetur, ipse erat successor do fuisse perhibetur, ipse erat successor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir multae sanctitatis et religionis. Nam Bonifacio post decem et septem episcopatus sui annos dinante, factus est. Quo adhuc superstite, sed gravissima infirmitate ab administrando episcopatu prohibito, duo sunt pro illo, Aecci, et Baduvini, electi et consecrati episcopi: ex quo usque hodie provincia illa duos habere solet episDCLXXIV, offensus a Uinfrido Merciorum episcopo per meritum cujusdam inobedientiae Theodorus archiepiscopus, deposuit eum de episcopatu post annos accepti episcopatus non multos; et in loco ejus ordinavit episcopum Sexuulfum, qui erat constructor et abbas mo
Abbreviated transcription (Latin):
uIIIIC apłm in cõmune tractatũ est ut
plures ep̃i crescente numero fide¬
nisi legitimũ hab̾e conubiũ. nullus
in cestũ faciat. nullus conugẽ ꝓpͥã
nisi ut scm̃ euangłm doc&. fornicati:¬
oniscausa relinꝗͣt. Qđ siqͥsquã ꝓpriã
expulerit coniugẽ legitimo sibi
matrimonio coniunctã. si xp̃ian
eẽ. rec̾e uolicerit. nulli alteri
copulet᷑. sed ita ꝑmaneat. aut ꝓpͥe
reconeiliet᷑ coniugi. Hisitaq
cãpitulis in cõntune tractatis acde¬
finias ut nuliũ deinceps ab aliquo
nr̃m oriat᷑ contentionis seandalũ.
aut alia ꝓalus diuiagarent᷑: placuit
ut quȩ̨q definita sunt. unꝰ quisq
nr̃i mnauus ꝓprie subscriptione con¬
firmar&. Quõ sententiã defiutionis
ta. Quisqͥs gͥ contrahans sententiã
iuxta decrcta eationũ. urã etiã consen¬
sione ac subscriptione manus nr̃ę con
m̃se ulio obierat. succedente in
regnũ fr̃e lottere. qđ ipse annos .xi.
& meuses septẽ tenuit. Bisi aut̃ ori.

Expanded text:
umero. In commune tractatum est ut plures episcopi crescente numero fidenisi legitimum habere connubium. Nullus incestum faciat. Nullus conjugem propriam, nisi, ut sanctum Evangelium docet, fornicationis causa, relinquat. Quod si quisquam propriam expulerit conjugem legitimo sibi matrimonio conjunctam, si Christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed ita permaneat, aut propriae reconcilietur conjugi. « His itaque capitulis in commune tractatis ac definitis, ut nullum deinceps ab aliquo nostrum oriatur contentionis scandalum aut alia pro aliis divulgarentur, placuit ut quaeque definita sunt unusquisque nostrum manus propriae subscriptione confirmaret. Quam sententiam definitionis tis. Quisquis igitur contra hanc sententiam, juxta decreta canonum, nostra etiam consensione, ac subscriptione manus nostrae comense Julio obierat, succedente in regnum fratre Hlothere, quod ipse annos undecim et menses septem tenuit. Bisi autem epis
Abbreviated transcription (Latin):
que ascĩs patrib canonieȩ sunt anti¬
quitꝰ deer&a custodire. Ad qđ om̃s
consac̃ dotes nr̃i respondentes dixe-¬
runt. Optime om̃ib plac&. queq
definier̃ scõrũ canones patrum.
nos qͦq om̃s alacri animo libentis¬
sime seruare. Quib statim ꝓtuli
eidẽ librũ canonũ. & ex eodem
libro capitula .X. que ꝑ loca notaue

Expanded text:
quae a Patribus canonice sunt antiquae a Patribus canonice sunt antiquitus decreta, custodire. Ad quod omnes consacerdotes nostri respondentes dixerunt: Optime omnibus placet, quaeque definierunt sanctorum canones Patrum, nos quoque omnes alacri animo libentissime servare. Quibus statim protuli eundem librum canonum, et ex eodem libro decem capitula quae per loca no
Abbreviated transcription (Latin):
indictione prima. loco qui dicitur
uis indignꝰ ab aplica sede destinatꝰ
orientaliũ anglorũ uilfrid ep̃s.
qͥb etiã frat̃ &̃ consac̃dos nr̃ uuil¬
frid. nor dan hymbrorũ gentis ep̃s
ꝑ ꝓprios legatarios affuit. Affuer̃
& fr̃s ac consac̃dotes nr̃i. putta
ep̃s castelli cantuariorũ qđ dicit᷑
rofescertir: leutherius ep̃s occi¬
dentaliũ saxonũ. uiul frid ep̃s
ꝓuincie merciorũ.Cũq inunũ
conuenientes. uꝑcta or dinẽ qͥq
suũ resedissemꝰ rogo in quã dile¬
ctississimi fr̃s ꝓpt̃ timor ẽ & amo¬
rẽ redẽptoris nr̃i. ut in cõmune
om̃s ꝓ nr̃a fide tractemꝰ. ut quȩq
decreta ac definita sunt asc̃is ac
ꝓbabilib patrib. in corrupte ab
om̃ib nobis seruent᷑. Hee & alia
quã plura quȩ ad caritatẽ ꝑtine¬
bant unitatemq eccłe conseruan¬
dã. ꝓsecutussũ. Cũq explessem
p̃locutionẽ: in t̾rogaui unũ quẽq
corũ ꝑ ordinẽ.si consentirent ea

Expanded text:
indictione prima, in loco qui dicitur vis indignus, ab apostolica sede destinatusOrientalium Anglorum episcopus: quibus etiam frater et consacerdos noster Uilfrid Nordanhymbrorum gentis prios legatarios adfuit. Adfuerunt et fratres ac consacerdotes nostri, Putta episcopus Castelli Cantuariorum quod dicitur Hrofescaestir, Leutherius episcopus Occidentalium Saxonum, Uynfrid episcopus provinciae Merciorum. Cumque in unum convenientes juxta ogo, inquam, dilectissimi fratres, propter timorem et amorem Redemptoris nostri, ut in commune omnes pro nostra fide tractemus; ut quaeque decreta ac definita sunt a sanctis et probabilibus Patribus, incorrupte ab omnibus nobis serventur. Haec et alia quamplura quae ad caritatem pertinebant, unitatemque Ecclesiae conservandam, prosecutus sum. Cumque explessem praelocutionem, interrogavi unumquemque eorum per ordinem, si consentirent, ea
Abbreviated transcription (Latin):
re curauit. Cui etiã rex uulferi
donauit t̾ram qn quaguita famili¬
arũ ad construendũ monasteriũ
in loco qͥ dicit᷑ adbanię. id est ad ne¬
mus. in ꝓuintia lindissi in qͦ usq
hodie instituta abipso regularis
uitę uestigia ꝑmanent. Habuit
aut̃ sedẽ episcopalẽ in loco qͥ uocat᷑
liccit felh.. in qͦ & defunctus ac sepul¬
tus. ẽ. ubrusq hodie. sequentium
rat uͦ sibi mansionẽ non longe ab
eccła remotiorẽ: in qua secretius
cũ paucis idest septẽ siue octo fr̃ib
quatiens alabore & ministerio uer¬
biuacabat orare aclegere solebat.
Qui cũ milla ꝓuntia duob annis ac
dimidio ecctam głosissime rexissar
afsuit suꝑno dispensante iuditio

Expanded text:
x Uulfheri donavit terram quinquaginta familiarum, ad construendum monasterium in loco qui dicitur Ad Baruae, id est, Ad nemus, in provincia Lindissi, in quo usque hodie instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopalem in loco qui vocatur Lyccidfelth, in quo et defunctus ac sepultus est: ubi usque hodie sequentium rat vero sibi mansionem non longe ab ecclesia remotiorem; in qua secretius cum paucis, id est, septem sive octo fratribus, quoties a labore et ministerio verbi vacabat, orare ac legere solebat. Qui cum in illa provincia duobus annis ac dimidio Ecclesiam gloriosissime rexisset, adfuit superno dispensante
Abbreviated transcription (Latin):
deuotarũ mat̾ ac nutrix poss& existe¬
refeminarũ. Que suscepto monaste.¬
ru regimine. condignã se in om̃ib ep̃o
fr̃e. & ipsa recte uiuendo & subiectis
regularit̃ & pie consulendo p̃buit. ut
otiã cȩlestia inditio fuere miracula.

Expanded text:
devotarum mater ac nutrix posset existedevotarum mater ac nutrix posset existere feminarum. Quae suscepto monasterii regimine, condignam se in omnibus episcopo fratre, et ipsa recte vivendo et subjectis regulariter et pie consulendo praebuit; ut etiam caelestia indicio fuere miracula.
Abbreviated transcription (Latin):
supra meminimꝰ. ear conuald. consti¬
tuit ep̃m in ciuitate lundonia. Cuiꝰ
uidelic& uiri. & in ep̃atu & ante epi¬
scopatũ uita & conuersatio fertur fu¬
isse scĩssima. sicut etiã nunc eęlestiũ
signa uirtatõ inditio sunt. Et enim
usq hodie feretrũ eiꝰ caballariũ qͦ
infirinus uehi solebat seruatũ adisci¬
płiseiꝰ. multos febricitantes uł a qͦlib&
in cõmodo fessos. sanare ñ desistit. Non
solũ aut̃ subpositi eidẽ feretro uł apposi¬
ti curant᷑ egroti. sed & astulȩ de illo
abscise atq ad uifirmos allate. citã
illis solent afferre medelã. Hic sane
priusquã ep̃s factus ess&. duo p̃elara
monasteria. unũ sibi. alterũ sorori
suȩ edilbergȩ construxerat. qđ utrũq
regularib disciplinis optime institue¬
rat. Sibi qͥdẽ in regione sudergrona.
uixta fluuit̃ sem. in loco qͥuocat᷑ eero¬
tȩ sei. id est cȩ̨rotiinsula. sororis autẽ
nuncupat᷑ in borecingũ. in qͦ ipsa dõ

Expanded text:
nstituit episcopum in civitate Lundonia: cujus videlicet viri in episcopatu, et ante episcopatum vita et conversatio fertur fuisse sanctissima, sicut etiam nunc caelestium signa virtutum indicio sunt. Etenim usque hodie feretrum ejus caballarium, quo infirmus vehi solebat, servatum a discipulis ejus, multos febricitantes vel alio quolibet incommodo fessos sanare non desistit. Non solum autem subpositi eidem feretro vel adpositi curantur aegroti, sed et astulae de illo abscissae atque ad infirmos adlatae, citam illis solent adferre medelam. Hic sane priusquam episcopus factus esset, duo praeclara monasteria, unum sibi, alterum sorori suae Aedilbergae construxerat, quod utrumque regularibus disciplinis optime instituerat. Sibi quidem in regione Sudergeona, juxta fluvium Tamensem, in loco qui vocatur Cerotaesei, id est, Ceroti insula; sorori autem inuncupatur In Berecingum, in quo ipsa Deo
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ep̃orũ. una cũ eis qͥcanonica sta¬
tuta patrũ & diligerent & nosseN
magistris eccłe plurib. Quib pa-¬
rit̾ congregatis. diligent̃ ea quȩ
unitati pacis eccł astic̃ę congrueren.
co qͦ pontificẽ decebat anuno coepit
obseruanda docere. Cuiꝰ synodice¬
actionis. huiꝰ modi textus. ẽ. In nõ¬
mine dñi di& saluatoris nr̃i ibu¬

Expanded text:
um eis qui canonica Patrum statuta et diligerent et nossent, magistris Ecclesiae pluribus. Quibus pariter congregatis, diligenter ea quae unitati pacis ecclesiasticae congruerent, eo quo pontificem decebat animo, coepit observanda docere. Cujus synodicactionis hujusmodi textus est: « In nomine Domini Dei et Salvatoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
de britannua iurscĩssimꝰ & continu¬
antissimꝰ. uocabulo higbald. qͥerat
abbas in ꝓiuncia lindissi. & ut scos
decebat deuita priorũ patrũ sermo¬
nẽ facerent. atq hanc emulari gau¬
derent in t̾uenit mentio reueren¬
tissimi antistitis ceadda. dixitq
egbrecto. Scio hominẽ in hac insula
adhuc in carne manentẽ. qͥ cũ uir
ille de mundo transir&. uidit animã
ceddi fr̃is ipsius cũ agmine angłorum

Expanded text:
tania vir sanctissimus et continentissimus, vocabulo Hygbald, qui erat abbas in provincia Lindissi, et ut sanctos decebat, de vita priorum Patrum sermonem facerent, atque hanc aemulari gauderent, intervenit mentio reverentissimi antistitis Ceadda; dixitque Ecgbert: « Scio hominem in hac insula adhuc in carne manentem, qui cum vir ille de mundo transiret, vidit animam Ceddi fratris ipsius cum agmine angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
U Ut nullus elerioorũ relinquens ꝓ¬
priũ ep̃m. passim qͦlib& discurrat.
neq alicubi ueniens. absq cõmen¬
daticus litteris sui p̃sulis suscipiat᷑.
Qđ si se mel susceptus noluerit in¬

Expanded text:
 Ut nullus clericorum relinquens proprium episcopum, passim quolibet discurrat, neque alicubi veniens absque commendatitiis litteris sui praesulis suscipiatur. Quod si semel susceptus
Abbreviated transcription (Latin):
in nbib cũ potestate magna & ma¬
iestate ad iudicandos uiuos & mor¬
tuos. Propt̃ qđ in qͥt. oport& nos am¬
monitionẽ eius cęlesti debito cũ
timore & amore responde ut qͦtiens
aere cõmoto manũ quasi ad ferien¬
dũminitans exerit. nee adhue tune
& discussis penetralib cordis nr̃i.
atq expurgatis uitiorũ ruderib.
solliciti ne umquã ꝑcuti meream᷑
agamꝰ. Conuenit aut̃ reuelationi
& relationi p̃ fati fr̃is de obitu huiꝰ
antistitis. etiã sermo & reueren¬
tissimi patris egbrecti de qͦ supra
diximꝰ. qͥ dudũ cũ eodẽ ceadda ado¬
leseente. & ipse adoleseens in¬
hibernia monachicã in orationib &
continentia. & meditatione diuinarũ
scripturarũ uitã sedulus agebat.
sed illo post modũ patriã reuerso.
ipse ꝑegrinus ꝓ dño usq ad finem
uite ꝑmansit Cũ gͦ uenir& ad eum

Expanded text:
magna et majestate ad judicandos vivos et mortuos. Propter quod, inquit, oportet nos admonitioni ejus caelesti, debito cum timore et amore respondere; ut quoties aere commoto, manum quasi ad feriendum minitans exerit, nec adhuc tamen rdiam, et discussis penetralibus cordis nostri, atque expurgatis vitiorum ruderibus, solliciti nunquam percuti mereamur, agamus. » Convenit autem revelationi et relationi praefat fratris de obitu hujus antistitis etiam sermo reverentissimi Patris Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda adolescente, et ipse adulescens inHibernia monachicam in orationibus et continentia, et meditatione divinarum Scripturarum vitam sedulus agebat. Sed illo postmodum patriam reverso, ipse peregrinus pro Domino usque ad finem vitae permansit. Cum ergo veniret ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
mensis primi.
inuadat. sed contentus sit guber¬
natione credite sibi plebis
ui Ut quęq monasteria dõ cõnsecrata
sunt nulli ep̃orũ liceat aliquomͦ
in qͥetare. nec quicquã de eorũ reb
uiolenter abstrahere.
hoc ÷ de monasterio ad monasteri
in ea ꝑmaneant oboechientia. quã¬

Expanded text:
mensis primi. m alterius invadat, sed contentus sit gubernatione creditae sibi plebis. Tertium. Ut quaeque monasteria Deo consecrata sunt, nulli episcoporum liceat ea in aliquo inquietare, nec quicquam de eorum rebus violenter abstrahere. hoc est, de monasterio ad monasteriuin ea permaneant obedientia qua
Abbreviated transcription (Latin):
orationũ. uoluntariȩ pauꝑtatis. &
ceterarũ uirtutũ mnerita. in tan¬
tũ erat timori dñi subditus. in tan¬
tũ nouissimorũ suorũ in om̃ib oꝑib
bant & ent in monasterio. ac magi¬
forte legrate eo uł aliud qͥd agente
repente flatus uenti maior assurge¬
rie continuo miscđiam dñi inuocar&
et eã generi humano ꝓpiciarirogar&.
Si aut̃ uiolentior aura insister&. iam
clauso codice ꝓcid̾&̾ in faciẽ.atq ob¬
ni xiuis orationi in cũb̃&. Aut si ꝓcel¬
la fortior aut nimb ꝑ urger&. uel
certe corusei ac tonitrua t̃ras &
aera t̾rerent: tunc ueniens ad eccle¬
siã sollicitꝰ. orationib ac psalmis do¬
nec serenitas aeris redir&. fixam̃te
uacar&. Cũq int̾rogaret᷑ a suis
quare hoc facer& respondebat.
Non legistis qͥa intonuit de cȩlo dñs.¬
& cctã. usq conturbauit eos. Mo¬
u& enĩ aera dñi. uentos excitat. ia¬
culat᷑ fulgura. de cęlointonat. ut
terrigenas ad tunendũ se suscit&.

Expanded text:
orationis, voluntariae paupertatis, et caeterarum virtutum merita, in tantum erat timori Domini subditus, in tantum novissimorum suorum in omnibus operibus bant et erat in monasterio ac magiforte legente eo vel aliud quid agente, repente flatus venti major adsurgeret, continuo misericordiam Domini invocaret, et eam generi humano propitiari rogaret. Si autem violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem, atque obnixius orationi incumberet. At si procella fortior, aut nimbus perurgeret, vel etiam corusci ac tonitrua terras et aera terrerent; tunc veniens ad ecclesiam sollicitus orationibus ac psalmis, donec serenitas aeris rediret, fixa mente vacaret. Cumque interrogaretur a suis, quaere hoc faceret, respondebat: « Non legistis, quia intonuit de caelo D et conturbavit eos. Movet enim aera Dominus, ventos excitat, jaculatur fulgura, de caelo intonat, ut terrigenas ad timendum se suscitet,
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥd ille petissa. et qͥa petita impetras¬
s&. Quid multa: ipse edilhun. ꝓoci¬
ma nocte defunctus.ẽ. At uͦ ecbreet
decussa molestia egritudinis conua¬
grauit ad regna celestia. Dipx̃ autẽ
uitã in magna humilitatis. inansu¬
etudinis. continentie. simplicitatis.
& iustitiȩ ꝑ fectione. Unde & genti
sue & illis in qͥb exulabat nationib
corripiendi. & pictate largiendi de
his quȩ adiuitib acceꝑat. multũ ꝓ¬
reficer&. et ñ aliud quã panẽ ac lac
tenuissimũ. & hoc cũ mensura gusta
ponere solebat. & post noctẽ abla¬
ta suꝑficie crassiore. ipse residuũ cũ
modico ut diximꝰ pane uiuebat. Cuiꝰ
modũ continentie. etiã qͣdraginta

Expanded text:
, et quid petiisset, et quia petita inpetras, et quid petiisset, et quia petita inpetrasset. Quid multa? Ipse Aedilhun proxima nocte defunctus est: at vero Ecgberct decussa molestia aegritudinis convagravit ad regna caelestia. Duxit autem vitam in magna humilitatis, mansuetudinis, continentiae, simplicitatis et justitiae perfectione. Unde et genti suae, et illis in quibus exulabat nationibuscorripiendi, et pietate largiendi de his quae a divitibus acceperat, multum proreficeret, non aliud quam panem ac lac tenuissimum, et hoc cum mensura gustarponere solebat, et  Al., ut post noctem ablata superficie crassiore, ipse residuum cum modico, ut diximus, pane bibebat. Cujus modum continentiae etiam quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
ri deber&. priusquã uł p̃teritas negle¬
gentias quas in pueritia siue in infantia
cõmiserat ꝑ fectius ex tẽpore castigara.
uł in bonis se oꝑib abundantiꝰ exeree¬
r&. Uouit etiã uotũ. qͥa adeo ꝑegrinꝰ
uiuere uell&: ut nũquã in insulã in
quanatꝰ erat idest britanniã redirae :
qͥa ꝓpt̃ solemnẽ canonici tẽporis psal¬
modiã. siñ ualitudo corporis obsister&.
cotidie psalteriũ totũ in memoriã di¬
septimana diẽ cũ nocte ieumus tran¬
sir&. Cũq finitis lacrimis. p̃cib & uo¬
tis domũ redir& inuenit sodalẽ dor¬
mientẽ. Et ipse qͦq lectulũ conscendeas.
coepit in qͥetẽ menbralaxare. Et cum
paululũ quiescer&.. Ex ꝑgefactus soda¬
lis. respexit eũ & ait. Ofrat᷑ eebrect.
o qͥd fecisti. sꝑabã qͥa parit᷑ ad uitã et̃nã
intraremꝰ. Uerũtam̃ scio. qͥa quȩ postu¬
lasti accipies. Didicerat enĩ ꝑ uisionẽ¬

Expanded text:
ri deberet, priusquam vel praeteritas negleri deberet, priusquam vel praeteritas neglegentias quas in pueritia sive infantia commiserat, perfectius ex tempore castigaret, vel in bonis se operibus abundantius exerceret. Vovit etiam votum, quia adeo peregrinus vivere vellet, ut nunquam in insulam in qua natus est, id est, Brittaniam, rediret; quia praeter sollemnem canonici temporis psalmodiam, si non valetudo corporis obsisteret, quotidie Psalterium totum in memoriam diseptimana diem cum nocte jejunus transiret. Cumque finitis lacrymis, precibus et votis, domum rediret, invenit sodalem dormientem: et ipse quoque lectulum conscendens, coepit in quietem membra laxare. Et cum paululum quiesceret, expergefactus sodalis respexit eum, et ait: « O frater Ecgbercte, o quid fecisti? Sperabam quia pariter ad vitam aeternam intraremus. Verumtamen scito quia quae postulasti, accipies. Didicerat enim per visionem
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes magne indolis de nobilib
anglorũ. edilhun. & hecibreet.
quorũ prior pat̾ fuit ediluumi
uiri ȩque dõ dilecti. qͥ & ipse euo
sequente hib̃niã gr̃a legendi adut.
& benc instructus patriã reduiit.
multo ȩccłam tempore nobilissime rex̃.
hugͦ cu essent in monasterio qđ lingua
scoctorũ rathinelsigi appellat᷑. & om̃s
socuipsorũ uł mortalitate de scło
rapti. uł ꝑ alia essent loca disꝑsi. cor¬
repti sunt ambo morbo esꝰdẽ mortali¬
tatis. & grauissime afflicti. E quib
eebrecto sicut mͥ referebat qͥdã uera¬
cissimꝰ & uenerande canitie prbr. qͥse
hec abipso audisse ꝑ hibebat. cũ se esti¬
mar& esse moriturũ. egressus. ẽ. tẽ¬
pore matutino de cubiliin qͦ in firmi qͥ¬
escebant: & residens solus in loco opor¬
tuno. coepit sedulus cogitare de actib
suis. & conpuuctus memoria peccatoꝵ
suorũ.faciẽ lacrimis abluebat: atq in¬
timo Ex corde dm̃ p̃cabat᷑ ne ad hue mo¬

Expanded text:
juvenes magnae indolis, de nobilibus juvenes magnae indolis, de nobilibus Anglorum, Aedilhun et Ecgberct, quorum prior frater fuit Aediluini, viri aeque Deo dilecti, qui et ipse aevo sequente Hiberniam gratia legendi adiit, et bene instructus patriam rediit, amulto Ecclesiam tempore nobilissime rexit. Hi ergo cum essent in monasterio quod lingua Scottorum Rathmelsigi appellatur, et omnes socii ipsorum vel mortalitate de saeculo rapti, vel per arta essent loca dispersi, correpti sunt ambo morbo ejusdem mortalitatis, et gravissime adflicti; e quibus Ecgbert, sicut mihi referebat quidam veracissimus et venerandae canitiei presbyter qui se haec ab ipso audisse perhibebat, cum se aestimasset esse moriturum, egressus est tempore matutino de cubiculo quo infirmi quiescebant, et residens solus in loco opportuno, coepit sedulus cogitare de actibus suis, et conpunctus memoria peccatorum suorum faciem lacrymis abluebat, atque intimo ex corde Deum precabatur, ne adhuc mo
Abbreviated transcription (Latin):
sis solis die t̃tio m̃sis mau. hora cireit᷑
decima dici. Quo etiã anno. subita
pestilentiae lues depopłatis prius
australib britannie plagis: nordan¬
hymbrorũ qͦq ꝓuintiã cõrripiens.
atq a cerba clade dutiꝰ longe late¬
q deseiiens: magnã hominũ mul¬
titudinẽ strauit. Qua plaga p̃fatus
dñi sac̃dos tuda raptus. ẽ. de mundo.
& in monasterio qđ dicit᷑ pegnalaech.
honorifice sepultus. Hec aut̃ plaga.
hyberniã qͦq insulã pari clade p̃me¬
bat. Erant ibidẽ cotẽpore multi nobi¬
liũ simul & medioeriũ de gente an¬
glorũ. qͥ tẽpore finani & colmani
illo secesserant. Ꝙ qͥdã qͥdẽ mox se mo¬
nasticȩ conuersationis fidelit̾ mau¬
cipauer̃. alii magis circũ eundo ꝑ
cellas magistrorũ lectioni oꝑam
dare gaudebant. Quos om̃s scotti
libentissime suscipientes. uictum
eis cotidianũ sine p̃tio. libros qͦq
adlegendũ & magisteriũ gratuitũ
p̃berẽ curabant. Erant int̾ hos duo

Expanded text:
sis solis die tertio mensis Maii, hora circiter decima diei: quo etiam anno subita pestilentiae lues, depopulatis prius Australibus Brittaniae plagis, Nordanhymbrorum quoque provinciam corripiens, atque acerba clade diutius longe lateque desaeviens, magnam hominum multitudinem stravit. Qua plaga praefatus Domini sacerdos Tuda raptus est de mundo, et in monasterio quod dicitur Paegnalaech, honorifice sepultus. Haec autem plaga Hiberniam quoque insulam pari clade premebat. Erant ibidem eo tempore multi nobilium simul et mediocrium de gente Anglorum, qui tempore Finani et Colmani illo secesserant. Et quidam quidem mox se monasticae conversationi fideliter mancipaverunt, alii magis circumeundo per cellas magistrorum, lectioni operam dare gaudebant: quos omnes Scotti libentissime suscipientes victum eis quotidianum sine pretio, libros quoque ad legendum, et magisterium gratuitum praebere curabant. Erant inter hos duo
Abbreviated transcription (Latin):
.bat. Int̾ea rex algfridh. misit uul¬
fridũ prb̃m ad regẽ galliarũ. qͥeũ
ille misit eũ ordinandũ ad agilbtũ
de qͦ sup᷑ diximꝰ. qͥ relicta britannia
parisiace ciuitatis factus erat ep̃s.
& consecratus. ẽ. magno cũ honore
abipso. conuenientib plurimis ep̃is
inuico regio qͥ uocat᷑ conpendiũ. Iuo
adhuc in transmarinis partib ꝓpt̃
ordinationẽ demorante. imnitatꝰ
cantiã uirũ scm modestũ morib
scripturarũ lectione sufficient̃ in¬
structũ. & ea quȩ in seripturis
agenda didicerat. oꝑib sollerter
exequentẽ. qͥ eburacensis ecctȩ
ordinaret᷑ ep̃s. Erat aut̃ prb̃r. uo¬
cabulo cedda. frat̃ reuerentissum

Expanded text:
. Interea rex Alchfrid misit Uilfridum presbyterum ad regem Galliarum, qui eum ille misit eum ordinandum ad Agilberctum, de quo supra diximus, qui, relicta Brittania, Parisiacae civitatis factus erat episcopus; et consecratus est magno cum honore ab ipso, convenientibus plurimis episcopis in vico regio qui vocatur in Compendio. Quo adhuc in transmarinis partibordinationem demorante, imitatus Cantiam virum sanctum, modestum moribus, Scripturarum lectione sufficienter instructum, et ea quae in Scripturis agenda didicerat, operibus sollerter exequentem, qui Eboracensis Ecclesiae ordinaretur episcopus. Erat autem presbyter vocab
Abbreviated transcription (Latin):
gentib. qđ sint crediture in xp̃m
om̃iũ conditorẽ. Quã obrẽ. oporto
urãm celsitudinẽ ut pote m̃brum
existens xp̃i. in om̃ib piã regulã
sequi ꝑ ennit̃ principis apł orum
siue in pascha celebrandũ. siue in
eeli illuminant mundũ. sie do¬
etrina eorũ corda hominũ coti¬
die illustrat eredentiũ. & post
ñ nulla qͥb de celebrando ꝑ orbẽ
totũ uno uero pascha loqͥt᷑ ho¬
rẽ. minime ualuimꝰ nunc repꝑi¬
re ꝓ longinqͥtate itineris. Profe¬
cto enĩ dũ huiꝰ modi apta reꝑtaq
ꝑsona fuerit. eũ instructũ ad
urãm dirigemꝰ patriã: ut ipsa
om̃em inunici uiranã ex om̃iur̃a
insula cũ diuino nutu eradic&
Mimuscła a ur̃a cel situdine bento
principi apłorũ directa. ꝓ et̃na
tractus . ẽ. luce situsq adlimina
apłorũ. Pro quo ualde sumꝰ con¬

Expanded text:
gentibus, quod sint crediturae in Christum omnium conditorem. Quamobrem oportet vestram celsitudinem, utpote membrum existens Christi, in omnibus piam regulata sequi perenniter principis apostolorum, sive in pascha celebrando, sive in ocoeli illuminant mundum, sic doctrina eorum corda hominum quotidie illustrat credentium. Et post nonnulla, quibus de celebrando per orbem totum uno vero Pascha loquitur: Horem, minime valuimus nunc reperire pro longinquitate itineris. Profecto enim dum hujusmodi apta repertaque persona fuerit, eum instructum ad vestram dirigemus patriam, ut ipse omnem inimici zizaniam ex omni vestra insula cum divino nutu eradicet. Munuscula a vestra celsitudine beato principi apostolorum directa, pro aeterna tractus est luce, situsque ad limina apostolorum, pro quo valde sumus con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nota sibi loda disꝑsruagaren¬
tur. at uͦ hieme succedente re¬
adirent: & his quȩ angli p̃para¬
uerant cõmunit᷑ uti desidera¬
.rent. quȩsiuit colian huic dis¬
sensioni remediũ & cireũ iens
om̃ia ꝓpe uł longe. inuenit locũ
in hibernia insula aptũ monaste.¬
rio construendo. quelingua scot¬
torũ.mageo nominat᷑. Emitq
partẽ eius ñ grandẽ ad constitu¬
endũ ibimonasteriũ a comite
ad cuiꝰ possessionẽ ꝑtinebat. ea
conditione addita: ut ꝓ ipso
ctiã qͥ eis loeũ cõmodar&. con¬
sistentes ibi monachi dño p̃ces
offerrent. Et constructo statĩ
monasterio. iuuante ctiã co¬
mite ac uicinis hominib. anglos
steriũ usq hodie ab anglis teuet᷑
incolis. Ipsũ nãq est. qđ nunc
grande de modico effectũ. in
sis iã dudũ ad meliora instituta
om̃ib. egregiũ exam̃ contin&
monachorũ. qͥ de ꝓiuntia anglo¬
rũ ibidẽ collecti. adexẽplũ ue¬

Expanded text:
per nota sibi loca dispersi vagarenper nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redirent, et his quae Angli praeparaverant, communitbant: quaesivit Colmanus huic dissensioni remedium, et circumiens omnia, prope vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos sterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc grande de modico effectum, Muisis jamdudum ad meliora instituta omnibus, egregium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum ve
Abbreviated transcription (Latin):
medit̾raneorũ anglorũ & lindis¬
farnorũ. episcopalĩ officio p̃esł&.
In quib cunctis. uulferi qui ad¬
huc suꝑ erat: sceptrũ regnitene¬
bat. Erat aut̃ uinfrid de clero eiꝰ.
cui ipse successerat antistitis. &
diaconatus officio subeo ñ paueo
qͥ descottiã erat ep̃i. relinquens
lindisfarnensiũ insula congrega¬
uerat scottos sed & degente an¬
glorũ uiros cireit̃ triginita. qui
utriq monachice coriuersatiotus
erant studus inbuti. & relictis
in eccła sua fr̃ib aliquot. primo
uenit adinsulã.hii unde erat
tidestinatus: de inde secessit ad
insulã quandã paruã quȩ ad occi¬
dentalẽ plagã adhiberniã ꝓcul
secreta. scrinone scottieo in his¬
boufinde. idest insula uitule albe
nuncupat᷑. In hac gͦ ꝑueniens.
construxit monasteriũ: & mo¬
nachos imbi quos de utraq
natione collectos ad duxerat
collocauit. Qui cũ iniuoẽ con¬
cordare ũ possent. eo qđ scotti
tẽpore estatis qͦ fruges erant
ucolligende. relicto monasterio

Expanded text:
Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco qui de Scottia erat episcopus, relinquens Lindisfarnensium insula congregaverat Scottos: sed et de gente Anglorum viros circiter triginta, qui utrique monachicae conversationis erant studiis imbuti. Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, primo venit ad insulam Hii, unde erat ti destinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
si ab infirmitate saluaret᷑. etiã
rom ã uenire. ibiq ad loca sc̃a
uitã finire disponer&: uilfridũ¬
q ep̃m ducẽ sib itineris fieri ꝓ¬
missa ñ parua pecumarũ donatio¬
ne rogar&. Qui de functus ẽ. die

Expanded text:
retur, etiam Romam venire, ibique ad loca sancta vitam finire disponeret, Uilfridumque episcopum ducem sibi itineris fieri, promissa non parva pecuniarum donatione, rogaret. Qui defunctus die
Abbreviated transcription (Latin):
languore corporis tactus .ẽ. & hoc
ꝑ dies ingrauescente. septimo ut
ꝓmissũ ei fuerat die post quã obitũ
suũ dñici corporis & sanguinis ꝑcep¬
tione inuniuit. soluta abergastulo
corporis anima scã. ducentib ut ere.¬
di fas. ẽ. angłis comitib. et̃na gau¬
cdia petiuit. Non aut̃ mirũ si diẽ
mortis hic positus. uł diẽ dñi lȩt̾aspex̃.

Expanded text:
languore corporis tactus est, et hoc languore corporis tactus est, et hoc per dies ingravescente, septimo, ut promissum ei fuerat, die postquam obitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, soluta ab ergastulo corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. Non autem mirum si diem mortis, vel p
Abbreviated transcription (Latin):
exitũ dño p̃eib cõm̃dent. ut suũ
qͦq ecitũ cuiꝰ hora ineerta.ẽ. iugi¬
lus. orationib. bonis oꝑib p̃uenire
memieruit. Cũq hoc ꝙ hnu̾modi
pluraloqueret᷑. atq illi ꝑcepta ciꝰ
benedictione iãmultũ tristes exis¬
sent. redir ipse solus qui carmen
cȩleste audierat. & ꝓsternens se
in t̾ram obseero inquit pat̾. lic&¬
aliouid int̾rogare. In t̾roga inqͥt
qđuis. At ille. Obsecro in qͥt᷑ dicas
qđ erat canticũ illia letantiũ qđ
audiui uenientiũ de celis suꝑ ora¬
toriũ hoc. & post tempus redeun¬
tiũ ad celos.: Respondit ille. Si
uo cẽ carminis audisti. & olestes
suꝑuenire coetus cognoiusti p̃er¬
pio tibi in nomine dñi. ne hoc cuiqͣm
ante meũ obitũ dicas. Reuera aut̃
angłorũ fuere sp̃s. quime ad cele¬
stia quȩ sẽꝑ amabã ac desidabã
p̃mia uocare uener̃. & post dieł sep¬
tẽ seredituros ac me secũ adductu

Expanded text:
exitum Domino precibus commendent, et suum exitum Domino precibus commendent, et suum quoque exitum, cujus hora incerta est, vigiliis, orationibus, bonis operibus praevenire meminerint. » Cumque haec et hujusmodi plura loqueretur, atque illi percepta ejus benedictione, jam multum tristes exissent, rediit ipse solus qui carmen caeleste audierat, et prosternens se in terram: « Obsecro, inquit, Pater, licaliquid interrogare? Interroga, inquit, quod vis. At ille: Obsecro, inquit, ut dicas quod erat canticum illud laetantium quod audivi, venientium de caelis super oratorium hoc, et post tempus redeuntium ad caelos? Respondit ille: Si vocem carminis audisti, et caelestes supervenire coetus cognovisti, praecipio tibi in nomine Domini, ne hoc cuiquam ante meum obitum dicas. Revera autem angelorum fuere spiritus, qui me ad caelestia quae semper amabam ac desiderabam, praemia vocare venerunt, et post dies septem se redituros, ac me secum adductur
Abbreviated transcription (Latin):
dere de tecto eusdẽ oratorii idem
lȩtitiȩ canticũ & ipsa qua uenerat
uia adcȩlos usq cũ in effabili dulce¬
dine reuerti. Qui cũ aliqͣntulũ hore
quasi atconitus maner&. et qͥd hȩc
ep̃s fenestrã oratorii & sonitũ manu
citus introuiit. Cui dix̃ antistes. Uade
cito ad eecłam. & hos septẽ fr̃s huc
uenire facito. tu qͦq simul adesto.
Qui cũ uenissent. primo ammonuit
eos. ut uirtutẽ dilectionis & pacis
ad inuicẽ & ad om̃s fideles seruareN.
instituta qͦq disciplinę regularis
que uł ab ipso didicissent & in ipso
uidissent uł in patrũ p̃cedentiũ
factis siue dictis inuenissent. in de¬
fessa instantia sequerent᷑. Deinde
sub iunxẽ diẽ sui obitꝰ iã ꝓxune insta¬
re. Namq hospes in qͥt ille amabilis
qͥ fr̃s nr̃os uisitare solebat. ad me
qͦq hodie uenire. meq descło euo¬
care dignatus ẽ. Propt̃ qđ reuerten¬
tes ad eẽcłam. dicite fr̃ib ut meũ

Expanded text:
dere de tecto ejusdem oratorii idem dere de tecto ejusdem oratorii idem laetitiae canticum, et ipsa qua venerat via, ad caelos usque cum ineffabili dulcedine reverti. Qui cum aliquantulum horae quasi adtonitus maneret, et quid haec pus fenestram oratorii, et sonitum manu citus, cui dixit antistes: « Vade cito ad ecclesiam, et hos septem fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praecedentium factis sive dictis invenissent, indefessa instantia sequerentur. Deinde subjunxit diem sui obitus jam proxime instare. « Namque hospes, inquit, ille amabilis, qui fratres nostros visitare solebat, ad me quoque hodie venire, meque de saeculo evocare dignatus est. Propter quod revertentes ad ecclesiam, dicite fratribus ut et meum
Abbreviated transcription (Latin):
dutus. & securim atq asciã ia manu
ferens. uenir& ad monasteriũ eiꝰdẽ
reuerentissimi patris qͥ uocatur
lestingeu. Non enĩ ad otiũ ut qͥdã.
sed ad laborẽ se monasteriũ intrare
Nã qͣ minꝰ susficie bat meditationi
scripturarũ: eo amplius oꝑimanuũ
studiũ inpendebat. Deniq cũ eo in
intus lectioni uacabant. ipse foris
que opus. eẽ. uidebant᷑ oꝑabat᷑. Qui
eu die quadã tale aliqͥd foris ager&
lestioni uł orationi oꝑã daroe. au¬
duuit repente ut postea referebat
uocẽ suanissimã cantantiũ atq letari¬
tiũ. de cglo ad terras usq descende.
Quã udelic& uocẽ. ab euro austro id ⁊
abalio brumalis exortus ptimo se au¬
disse aicebat. ae deinde paulatim
eam sibi apppiare. donee ad cectũ
usq oratorti in quo erat ep̃s puemi
atq in giro circũdedit. At ille dũ
sollieitus in ea que audiebat animũ
urcender&. audiuit denuo trans¬
acto quasi dindio hore spatio. ascen¬

Expanded text:
dutus, et securim atque asciam in manu dutus, et securim atque asciam in manu ferens, veniret ad monasterium ejusdem reverentissimi Patris, quod vocatur Laestingaeu. Non enim ad otium, ut quidam, sed ad laborem se monasterium intrare nam quo minus sufficiebat meditationi Scripturarum, eo amplius operi manuum studium impendebat. Denique cum episcintus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse videbantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageretlectioni vel orationi operam daret, audivit repente, ut postea referebat, vocem suavissimam cantantium atque laetantium, de coelo ad terras usque descendere: quam videlicet vocem ab euroaustro, id est, ab alto brumalis exortus  Al., exortam, primo se audisse dicebat, ac deinde paulatim eam sibi adpropiare, donec ad tectum usque oratorii in quo erat episcopus, atque in gyro circumdedit. At ille dum sollicitus in ea quae audiebat, animum intenderet, audivit denuo, transacto quasi dimidiae horae spatio, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
eolligendi. Suꝑuonte nãq ela¬
des diuinitꝰ missa. quę ꝑ mortẽ car¬
nis uiuos eccłȩ lapides de t̾renis
sedib ad edificiũ cęleste cansfer¬
r&. Cũq pluruis de eccła eiꝰdẽ
Ireuerentissimi antistitis de carne
subrractis. uenir& horã ipsius ut
transir& ex hocmundo ad dñm con¬
tigit dic qͥdã ut inp̃fata mansione
forte ipse cũ uno tantũ fr̃e cũi uoca¬
bulũ erat ouuini cõmoraret᷑. cęteris
eiꝰ socus ꝓ causa oportuna adeccłam
retributionis mundũ derelinquens.
dignusq ꝑ om̃ia cui dñs specialit̃ ser
uare ualer& archana. dignꝰ cui fidẽ
narrauti audientes ac cõmodarent.
U enerat enĩ cũ regina ȩdiltrude de
ꝓuintia orientaliũ anglorũ. eratq
primꝰ ministrorũ. & princeps domꝰ
eius. Qui cũ crescente fidei feruore
scło abrenuntiare disponer&. non
hoc segnit̾ fecit. sed adeo se mundi
reb exuit. ut relictis om̃ib que
habebat. simplici tantũ habitu in¬

Expanded text:
colligendi. Supervenit namque clades divinitus missa, quae per mortem carnis, vivos Ecclesiae lapides de terrenis sedibus ad aedificium caeleste transferret. Cumque plurimis de Ecclesia ejusdem reverentissimi antistitis de carne subtractis, veniret hora ipsius ut transiret ex hoc mundo ad Dominum; contigit die quadam ut in praefata mansione forte ipse cum uno tantum fratre, cui vocabulum erat Ouini, commoraretur, caeteris ejus sociis pro causa opportuna ad ecclesiam upernae retributionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialiter sua revelaret arcana, dignus cui fidem narranti audientes accommolthryde de provincia Orientalium Anglorum, eratque primus ministrorum, et princeps domus ejus. Qui cum crescente fidei fervore saeculo abrenunciare disponeret, non hoc segniter fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus quae habebat, simplici tantum habitu in
Abbreviated transcription (Latin):
tia. & ꝑ dux̃ eũ adportũ cui nom̃
ẽ. quentauie. Ubi fatigatꝰ in firmi¬
tate. aliqͣntisꝑmoratus.ẽ. Et cũ con¬
ualescere coepiss&: nauigauit
britanniã. Hadrianũ aut̃ ebroinꝰ
retinuit. qm̃ suspicabat᷑ eũ hab̾e
aliquã legationẽ imꝑatoris adbri-¬
tanniȩ reges aduersus regnum.
cui tunc ip̃se maximã curã gere¬
bat. Sed cũ nihil tale hab̃e uł habu¬
isse ueracit̃ comꝑiss&. ab soluit
eũ. & post theodorũ ire ꝑmisit. Qui
statim ut ad illũ uenit. dedit ei¬
monasteriũ beatip&ri apłi. ubr
archiep̃i cantie sepeliri ut p̃fatus
sũ solent. Preceꝑat enĩ theodoro
ab eunti dominus apłicus: ut in dio.¬
cesi sua ꝓuid& et dar& eilocũ. in
qͦ cũ suis apte degere potuiss&.
suã. scđo postquã consecratus
m̃ses tres. dies .xxui. Moxq per¬
agrans insulã totã quaqua uersũ
anglorũ gentes morabant᷑. nã&
libentissime ab om̃ib suscipiebat᷑

Expanded text:
tia, et perduxit eum ad portum cui nomen tia, et perduxit eum ad portum cui nomen est Quentavic, ubi fatigatus infirmitate aliquantisper moratus est: et cum convalescere coepisset, navigavit Brittaniam. Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adversus regnum, cujus tunc ipse maximam curam gerebat. Sed cum nihil tale illum habere vel habuisse veraciter comperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent. Praeceperat enim Theodoro abeunti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum in quo cum suis apte degere potuisset. suam secundo postquam consecratus menses tres, dies viginti sex. Moxque peragrata insula tota, quaquaversum Anglorum gentes morabantur, nam libentissime ad omnibus suscipiebatur
Abbreviated transcription (Latin):
notitiã haber&. sufficiensq esso
in possessione hominũ ꝓpriorũ.. &
ut ei doctrinȩ cooꝑator existens
diligent̾ attenda. Neq ille contra¬
riũ ueritati fidei grecorũ more in
eccłam cui p̃ess& introducer&. qui
sub diaconꝰ ordinatꝰ. qͣt tuor expecta¬
uit m̃ses. donee illi coma crescer&
qͦ in coronã tondi poss&. Habuerat
enĩ consurã more orientaliũ scĩ pau¬
li. Qui ordinatꝰ.ẽ. auitaliano papa.
siliã. ac deinde ꝑ t̾ram arelas ꝑue¬
ep̃o eiurtatis illiꝰ seripta cõmenda¬
ticia uitaliani pontificis. retenti
sunt abeo. qͦusq ebroinꝰ maior do¬
mꝰ regiȩ copiã ꝑgendi quo qͦ uel¬
lent tribuit eis. Qua accepta. theo
dorus ꝓfectus.ẽ. ad agilbrectũ pari.
hiems. ut ubicũq potuissent qͥeti
manerent. Qđ cũ nunti certinar¬
te in regno francorũ: misit illo con
ducendũ ẜũ. Quocũ uenissos. as¬
sũpsit theodorũ cũ ebroini licen¬

Expanded text:
notitiam haberet, sufficiensque esset notitiam haberet, sufficiensque esset in possessione hominum propriorum: et ut ei doctrinae cooperator existens, diligenter adtenderet ne quid ille contrarium veritati fidei, Graecorum more, in Ecclesiam cui praeesset, introduceret. Qui subdiaconus ordinatus, quatuor expectavit menses, donec illi coma cresceret, quo in coronam tonderi posset. Habuerat enim tonsuram more Orientalium sancti apostoli Pauli. Qui ordinatus est a Vitaliano papa asiliam, et deinde per terram Arhelas  Aent et illius scripta commendatitia Vitaliani pontificis, retenti sunt ab eo, quousque Ebrinus major domus regiae copiam pergendi quoquo vellent, tribuit eis. Qua accepta Theodorus profectus est ad Agilberctum Parisihiems ut ubicumque potuissent quieti manerent. Quod cum nuncii certi narte, in regno Francorum, misit illo contducendum eum: quo cum venisset, adsumpsit Theodorum cum Ebrini  Al., Ebroini licen