comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si igitur ego dñs & magister laui pedes
uids. et uos debetis inuicem lauare.
Ergo hoc dicit. ut ep̃s mutens aquam
mpeluem. & exutus uestib suis. & pre¬
cinctus lintheo me extendente lauet
pecdes meos: siquidem uos inquit de
bit. Nemo enim quib cumiq uenientib
ea quę scripta sunt. qui uere beati sunt
ep̃i seruientes eccłiȩ. mttunt aquam
descripturis inpeluem animȩ. quod ẽ
secundum scripturas. & temptant sol¬
des pedum discipulorum lauare. & ell¬
ere. & proicere. Et sic custodiunt qp̃i
mandatum. imitantes iħ̾m. sic & prb̃ri.
Utinam ergo accipiam nunc aquani.
que possit animȩ ur̃e pedes lauare. ut
uius quisq ur̃m dicat. cum fuerit lotꝰ.
Laui petdes meos. quomodo inquinabo
eos: Hoc enim sponsa dicit. incantico
canticorum. non ostendens corporeos
pedes lotos. sed pedes non offendentes.
dequib dicit salomon. Res autem du¬
us non offendat. Dequib & inpsalmis

Expanded text:
enim, Si igitur ego dominus et magister lavi pedes enim, Si igitur ego dominus et magister lavi pedes vestros, et vos debetis invicem lavare. Ergo hoc dicit, ut episcopus mittens aquam in pelvim et exutus vestibus suis, et praecinctus linteo, me extendente, lavet pedes meos? Siquidem vos, inquit, debit. Nemo enim quibuscumque venientibus ea, quae scripta sunt, qui vere beati sunt episcopi servientes Ecclesiae, mittunt aquam de Scripturis in pelvim animae, quod est secundum Scripturas, et tentant pedum discipulorum sordes lavare, et eluere, et projicere. Et si custodiunt episcopi mandatum imitantes Jesum, sic et presbyteri. Utinam et ego accipiam nunc aquam, quae possit animae vestrae pedes lavare! ut unusquisque vestrum dicat cum fuerit lotus: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? Hoc enim sponsa dicit in Canticis Canticorum, non ostendens corporeos pedes lotos, sed pedes non offendentes. De quibus dicit Salomon: Pes autem tuus non offendat . De quibus et in psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
scipłi. uidebant autem & alii qui eranł
presentes. Sed quid: tantum quod fi¬
ebat. non & iam cur fiebat. Similitu¬
do quippe erat lauatio peclum. qua
lauit uerbum dĩ pedes discipulorum.
Iccico ait saluator adrecusantem petrũ
& dicentem. non lauabis pedes meos.
Quid ait: quod egofatio cunescis modo
scies autem postea. Quid ergo facis modo
dicit petrus. uideo de lauantem pedes
nostros. peluem positam. lintheo de
precinctum. & seruientem nobis. et
detergentem pedes nrõs. Uerum quia
non erat hoc negotium corporale. sed spi¬
rnuale. saluator nudatus. mittit spua¬
lem aquam inpeluem. secundum scrip¬
turas. & lauat pedes discipłorum suoꝵ.
ut cum mundi fuerint ascendant ad di¬
centen. ego sum uia. & non pleni
puluere quem excutere uoluit. super
indignos. & non suscipientes pacem. nop
dignos eorum quȩ dicebantur. Et quia
hoo erat quod significabatur. ideo ait.
Quod ego fatio tunestis modo. scies autẽ

Expanded text:
scipulis; videbant autem et alii, qui erant scipulis; videbant autem et alii, qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulorum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non lavabis pedes meos. Quid ait? Quod ego facio tu nescis modo, scies autem postea . Quid autem facis modo dicit Petrus. Video te lavantem pedes nostros, et pelvim positam, linteo te praecinctum, et servientem nobis, et detergentem pedes nostros. Verum quia non erat hoc negotium corporale, sed spiritale. Salvator nudatus mittit spiritalem aquam in pelvim secundum Scripturas, et lavat pedes discipulorum suorum, ut cum mundi fuerint, ascendant ad dicentem: Ego sum via , et non pleni pulvere, quem excutere voluit super indignos, et non suscipientes pacem, neque dignos eorum quae dicebantur. Et quia hoc erat quod significabatur, ideo ait: Quod ego 1128 facio, tu nescis modo, scies autem
Abbreviated transcription (Latin):
clauserunt. neq quando uideant oculis.
ꝙ aurib audiant. & corde intelligant.
et conuertantur. & sanem eos. Bifariam
sciens sermonis auditionem. & duplicem
noscens constitutionem. hoc ẽ aliud eo¬
rum corporile. aliud spirituale. ait ad
popłm. prophetans de iis quȩ inaduen¬
tu. xp̃i futura erant. quia esset tempus.
quando aucdirent. & non intelligerent
ea. Siquidem cum audirent dñm me
audiere non sensum. & boc ereo mani¬
festum ẽ. quiaforis ad popłm in parabo¬
lis loquelutur. discipulis autem secreto
dissoluebat ea. Frophetat autem quod
euenit. aure aucdietis. & non intellige¬
tis. Porro quia deaduentu dnũi hoc sit
populo prophetatum. ipse siluator di¬
cit. Bene prophetauit esaias deuobis
inquiens. aure audietis. & non intelli¬
getis. Concedamus ergo. quia sermo¬
quȩ saluator fatielut. statim uidens po¬
tuit intelligere. cur facta sint. Ueluti
exemplum assumamus. lauit pedes
discipulorum. Et uidebant quidem
bene quomodo lauabat magister di¬

Expanded text:
lauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens: Aure audietis, et non intelligetis. Concedamus ergo quia sermoquae Salvator faciebat, statim videns potuit intelligere cur facta sint. Veluti exemplum assumamus lavit pedes discipulorum. Et videbant quidem bene quomodo lavabat pedes magister di
Abbreviated transcription (Latin):
cationem legis. Unus quisq subregno
ẽ siue peccati. siue tristitiȩ. Si peccͤatũ
michi regnat. unus sum deregib isrł.
qui templum uiolenter ingressi sunt.
Si iustus sum uixta mensuram ꝓfectus
mei. & fatio rectum. & perseuero ante
conspectum dĩ. regnat michi iustitia.
Quam diu uero uixit leprosus. esaias
iminunda labia habuit. quam diuu
xit iniquus. non potuit esaias dñm sa¬
baoth udere. & immunda labia habul.
sub iniquo quippe rege erat. Quando
autem incipit iudere uisionem dei ꝰ
anno quo mortuus ẽ oryas. His similia
et demultis scripturis poteris discere cri¬
buente dõ. Inerodo istiusmodi quid scrp¬
cum ẽ. Et factum ẽ post dies mortuus

Expanded text:
cationem legis. Unusquisque sub regno cationem legis. Unusquisque sub regno est sive peccati, sive justitiae. Si peccatum mihi regnat, unus sum de regibus Israel, qui templum violenter ingressi sunt. Si justus sum juxta mensuram profectus mei, et facio rectum, et persevero ante conspectum Dei, regnat mihi justitia. Quamdiu vero vixit leprosus, Isaias immunda labia habuit. Quamdiu vixit iniquus, non potuit Isaias Dominum Sabaoth videre, 1123 et immunda labia habuit, sub iniquo quippe rege erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? Anno quo mortuus est Osias. His similia, et de multis scriptis poteris dicere, tribuente Deo. In Exodo istiusmodi quiddam scriptum est: Et factum est post dies
Abbreviated transcription (Latin):
regnans inpopło uida quamdiui quidem
uixit zacharias. qui intelligebat. sic enĩ
scriptum ẽ insecundo libro paralipomenõ.
fecit rectum inconspectu dñi. Et sic fati¬
ens iste. fecit luminaria magna dño. et
composuit demplum dĩ. & multȩ fueruns¬
eius in religione uirtutes. Quando au¬
dem mortuus ẽ racharias intelligens. tunc
fecit malignum. quis hoc: quod fecit
malignum. & rexerit non sacerdos. Alius
ordo regius. alius ordo sacerdotalis. Uolu¬
it ingredi intemplum. & locum agere
sacerdotis. et facere opus quod nõ fuerat
ei concessum. Introiit preueniens sacer¬
dotes. & assumpsit uas libaminis. Inges¬
sus autem & princeps sacerdotum qui
tempore illo erat. et octoginta sacerdo¬
tes cum eo. dixit ad eum princeps sacer¬
dofum. Nonne cuesoryas & non sacerdos:
uiolenter perseuerauit. & lepra ascendit
infrontem eus. Proiectus ẽ mortuus. e¬
gressus ẽ detemplo. edurit eum dñs.
Igitur leprosus factus ẽ. propter preuari¬

Expanded text:
regnans in populo Juda, quamdiu quidem regnans in populo Juda, quamdiu quidem vixit Zacharias, qui intelligebat sic enim scriptum est secundo libro Paralipomenon, fecit rectum in conspectu Domini. Nec sufficiens isto, fecit luminaria magna Domino, et composuit templum Dei, et multae fuerunt in religione ejus virtutes. Quando autem mortuus est Zacharias intelligens, tunc fecit malignum. Quis hic qui fecit malignum? Rex erat, non sacerdos. Alius ordo regius, alius ordo sacerdotalis. Voluit ingredi in templum, et locum agere sacerdotis, et facere opus, quod non fuerat ei concessum. Introiit praeveniens sacerdotes, et assumpsit vas libaminis. Ingressus autem et princeps sacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginta sacerdotes cum eo; dixit ad eum princeps sacerdotum: Nonne tu es Osias, et non Sacerdos? Violenter perseveravit, et lepra ascendit in frontem ejus. Projectus est mortuus, egressus est de templo, eduxit eum Dominus. Igitur leprosus factus est propter praevari
Abbreviated transcription (Latin):
ei. qui dicit. & non mentitur. Et si
fuerut peccata ur̃a ut fenitiũ. ut lanã
dealbabo. Et si uolueritis & audieritis
me. bona terre comedetis. Siuultis
uel nunc audire. oreinus incomimine
dñm. ut saltem nunc adueniente uer¬
bo prophetico. dicta ualeamus aduerte
re. Factum ẽ inquit inanno quo mor¬
dentem super chionum excelsum. Ad ẽ¬
uisio ascripta. ẽ cum re cempus signifi¬
catum. intendite quando aborta sit
uisio. Cum mortuus ẽ orsas rex. uidit
esaias dñm sabaoth sedentem super thro¬
num excelsum. Siquis exnris nouit
qui fuerit oryas. & quȩ gesserit ille. po¬
test nosse quid docuerit propbeta per
sp̃m. quid exhibeat nobis sermo diuinꝰ.
uadam aduitam regis oryȩ. & requirã
exregnorum libris. & ex paralipomeno¬
nis hystoria. deorya. Ibi uidebo quia
necessarium sit. sifuturum ẽ. ut uide¬
am dñm sabaoth sedentem super thio¬
num excelsum. Mori michi oryam regẽ.
Iste oryas exsemine dauid descendens. et

Expanded text:
ei, qui dicit, et non mentitur, et si ei, qui dicit, et non mentitur, et si fuerint peccata vestra ut coccinum, ut lanam dealbabo . Et: 1122 Si volueritis, et audieritis me, bona terrae edetis . Si vultis vel nunc audire, oremus in commune Dominum, ut saltem nunc, adveniente verbo prophetica verba dicta valeamus advertere. III. Factum est, inquit, in anno, quo mordentem super thronum excelsum. Visio ascripta est. Cur regis tempus significatum? Intendite quando oborta sit visio. Cum mortuus est Osias rex, vidit Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum. Si quis ex nostris novit, qui fuerit Osias, et quae gesserit, ille potest nosse quid docuerit Propheta per spiritum, quid exhibeat nobis sermo divinus. Vadam ad vitam Osiae, et requiram ex Regnorum libris, et ex Paralipomenon historia de Osia: ibique videbo, quia necessarium sit, si futurum sit, ut videam Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, mihi mori Osiam regem . Iste Osias ex semine David descendens, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait. Ego aliud haptisma habeo bap¬
tizare. Cur ista dirimus: preparo & me
et aucdientes acdmaiora mysteria. si tam̃
ueniat. si descendat acdnossermo dei.
timeo enum ne me fugiat. ne beneclicti¬
onem quoq meam declignetur. Fugit
quondam sermo popłm. propterachar
umum peccatorem. Fugit quondã
sermo. ꝓpter unum peccatorem achar
filium ⁊ambri fili zara extribu uida.
qui mobediens fuit dõ. & ideo anathe¬
matizatus ẽ. ẜt quia nunc popłi multitu¬
do ẽ propter parasceuen. et maxime in
dominica die. quȩ passionis xp̃i com¬
memoratrix ẽ. neq enim resurrectio
diũ semel inanno et non semper post
octo dies celebratur. orate dĩ ommpo¬
tentem. ut ueniat aduos sermo eius.
Riam si peccatores estis. orate. Pecca¬
tores exaudit ds̃. Quod si timetis il¬
lud quod in euangelio dr̃. scimus quia
peccatores non exaudiat ds̃. nolite per¬
timestere. nolite credere. Cecus erat.
qui hoc dirit. Magis autem creclite

Expanded text:
Dominis ait: Ego aliud Baptisma habeo bapDominis ait: Ego aliud Baptisma habeo baptizare. Cur ista diximus? Praeparo et me et audientes ad majora mysteria. Si tamen veniat, si descendat ad nos sermo Dei: timeo enim ne me fugiat, ne benedictionem quoque meam dedignetur. Fugit quondam sermo populum propter Achar unum peccatorem; fugit, inquam, sermo populum propter unum peccatorem Achar, filium Zambri filii Zara ex tribu Juda, qui inobediens fuit Deo, et ideo anathematizatus est . Et quia nunc populi multitudo est propter parasceven, et maxime in Dominica die, quae passionis Christi commemoratrix est neque enim resurrectio Domini semel in anno, et non semper post septem dies celebratur, orate Deum omnipotentem, ut veniat ad nos sermo ejus. Etiamsi peccatores estis, orate Dominum. Peccatores exaudit Deus. Quod si timetis illud, quod in Evangelio dicitur: Scimus quia peccatores non exaudiat Deus , nolite pertimescere, nolite credere. Caecus erat qui hoc dixit. Magis autem credite
Abbreviated transcription (Latin):
culos. Si depectore meo exeant cogita¬
tiones pessimȩ. adulteria. fornicatio¬
nes. falsa destimonia. ecce immundũ
cor. Quam formosi pedes euangelizan¬
dium pacem. euangelirantium bona.
Ego uero timeo. ne currens admala.
Immundos pedes habeam. Extendo
ad dm̃ manus meas. & forte auertens
fatiem suam dicit. Si extenderitis ma¬
nus. auertam fatiem meam auobis.
quis ergo me mundat: quis lauat pe¬
des meos. iħu ueni. sordidos habeo pe¬
des. propter me fieri seruus. Onte aquã
tuam. inpeluem tuam. ueni. lauape
des. Escio temerarium ẽẽ. quod dico.
sed timeo comminationẽ dicentis. Si
non lauero pecdes tuos. non habebis par¬
dem mecum. Ideo laua pecles meos. ut
habeam partem decum. Sed quid aio.
laua pedes meos: Petrus hoc potuit
dicere. qui non habuit necesse. nisi dan¬
cum ut pecdes eius lauarentur. totusquip¬
pe mundus erat. Ego uero cum semel lo
tus sim. illo indigeo baptismate. dequo

Expanded text:
culos habeo. Si de pectore meo exeant cogitaculos habeo. Si de pectore meo exeant cogitationes pessimae, adulteria, fornicationes, falsa testimonia, ecce cor immundum habeo. Quam formosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Ego vero timeo ne currens ad mala immundos pedes habeam. Extendo ad Dominum manus meas. Et forte avertens faciem suam dicit: Si extenderitis manus, avertam faciem meam a vobis . Quis ergo me mundat? Quis lavat pedes meos? Jesu, veni, sordidos habeo pedes, propter me fias servus: mitte aquam tuam in pelvim tuam, veni, lava pedes meos. Et scio temerarium esse quod dico. Sed timeo comminationem dicenti: Si non lavero pedes tuos, non habebis partem mecum . Ideo lava pedes meos, ut habeam partem tecum. Sed quid aio lava pedes meos? Petrus hoc potuit dicere, qui non habuit necesse, nisi tantum ut pedes ejus lavarentur, totus quippe mundus erat. Ego potius cum semel lotus sum  Leg. sim, illo indigeo baptismate, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
qua. Uerum ut & nos uideamus uisionẽ.
quam uidit esaias. uocemus iħm. qui nõ
uidentib largitus ẽ oculos. Potest enĩ
xiam nunc uenire. et facere ut ea quȩ
inlectione sacramenti dicta sunt. aper¬
tis oculis intueamur. si promittamus ei
iam nos ultra non facere corpus xp̃i cor¬
pus meretricis. non facere opera digna
luctu. Unus quisq nr̃m hec corde loqua¬
tur addm̃. Precemur. ut aduentus eiꝰ
& nunc fiat. sienim non aduenerit
iħs. ista uidere non possumus. ut mitta¬
tur &iam ad me seraphim. et apprehen¬
so deforfice carbone. purget labia mea.
& quid dico labia: esaias sc̃ĩ erat. et ideo
cantum labia eius purgata sunt᷑. quia
labiis tantum. idest sermone deliquȩ¬
rat. Ego uero non sum talis. ut possim
ne immundum cor habeam. Immun¬
dos oculos. immundas aures. Immundũ
os. Quam diu inomnib istis pecco. to¬
cus immundus sum. Siuucero mulierẽ
ad concupiscendum. iam mechatus sum
eam incoide meo. Ecce immundos o¬

Expanded text:
ua. Verum ut et nos videamus visionem, quam vidit Isaias, vocemus Jesum, qui non videntibus largitus est oculos. Potest enim etiam nunc venire et facere, ut ea, quae in lectione sacramenta dicta sunt, apertis oculis intueamur: repromittamus ei jam nos non ultra facere corpus Christi corpus meretricis, nec facere opera digna luctu. Unusquisque nostrum haec corde loquatur ad Deum, et precemur, ut adventus ejus etiam nunc fiat. Si enim non advenerit Jesus, ista videre non possumus. Precor ut mittatur etiam ad me Seraphim, et, comprehenso de forcipe carbone, purget labia mea: et quid dico labia mea? Isaias sanctus erat, et ideo tantum labia ejus purgata sunt, quia labiis tantum, id est, sermone deliquerat. Ego vero non sum talis, ut possim ne immundum cor habeam, immundos oculos, immundas aures, immundum os. Quamdiu in omnibus istis pecco, totus immundus sum. Si videro mulierem ad concupiscendum, jam moechatus sum eam in corde meo. Ecce immundos o
Abbreviated transcription (Latin):
et post saluatorem per apłos. et ubicũq
inuenitur apta anima nimisterio signo¬
tum et prodigiorum dĩ. siue uixta spĩ¬
alem curationem. siue sensibiliter ade¬
ortandos eos qui ueniunt adfidem. a
est ouosus ds̃. qui tunc fecit signa et
prodigia. &iam nunc operari ea. Et
si dixerint aduos querite uentrilocos&
eos qui deterra clamant. qui in ania
locuntur. qui deuentre clamant non
gens ad dm̃ suum requirunt quid exꝗ¬
runt deuiuentib mortuos. Attendite.
qm̃ obscure dicta sunt. et debet sensus
dõ ipso largiente et reuelante coherere
superiorib. Docet ergo nos ut nõsimus
aliorum sermonum cliscipłi. nisi cȩlest¬
um et bonorum. Sunt enim quidan
loquentium et pollicentium doctrina
ueram. qui non locuntur cȩlestia. sed
terrena. Qui ẽ exterra deterra loquitur.
qui decęlo uenit super omnes ẽ. et quod
uidit. et quod audiuit destificatur.
Siquis ait pueris qui mine crecdunt di¬

Expanded text:
et post Salvatorem per Apostolos, et ubicumque et post Salvatorem per Apostolos, et ubicumque invenitur anima apta ministerio signorum et prodigiorum Dei, sive juxta spiritalem curationem, sive sensibiliter exhortando eos, qui veniunt ad fidem, non est otiosus Deus, qui tunc fecit signa et prodigia, etiam nunc operari ea. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant, non gentes ad Deum suum requirunt, qui exquirunt de viventibus mortuos . Attendite quoniam obscure dicta sunt, et debet sensus, Deo ipso largiente et revelante, cohaerere superioribus. Docet ergo nos, ut non simus aliorum sermonum discipuli, nisi coelestium et bonorum. Sunt enim quidam 1136 loquentium, et pollicentium doctrinam veram, qui non loquuntur coelestia, sed terrena. Qui est ex terra, de terra loquitur: qui de coelo venit, super omnes est: et quod vidit et audivit, testificatur . Si quis, ait, pueris, qui in me credunt, di
Abbreviated transcription (Latin):
ri et superbire. iĩ qui uidentur inter
pueros acrioris ingenii et uelotioris.
Istos autem pueros homines dicit om¬
nes. quos et saluator demonstrabat.
Ecce inquiens ego et pueri quos michi
dedit ds̃. Donum accepit. & salua¬
cor adõ. Nemo enim uenit adeum.
sinon qui misit eum aitraxerit ueni¬
entem ad saluatorem. ficut ineuange¬
lio quod secundum iobahnem ẽ didi¬
iennus. Et quia accepit donum apa¬
tre eos qui credunt. iccirco proþhetas
deeis ait. Eoce ego et puer quos michi
dedit ds̃. Nec putandus ẽ non habuisse
qui accepit. cum adhuc habeat ipse qr
dederit. Deinde inreliquis prophetat
saluator. inpropheta dicens. futurum
ẽẽ. ut cum acceperit pueros. signa et pro¬
digia fiant misrł. Habet autem ita. Et
erunt signa et prodigia inisrł. adñõ sa¬
baoth. qui habitabat᷑. inmonte syon.
Qui enim habitat inspeculatorio et mom¬
ni anuna potente conspiere ueritatem.
iste facit signa et procdigia persaluatorẽ

Expanded text:
ri et superbire ii, qui videntur inter ri et superbire ii, qui videntur inter pueros acrioris ingenii, et velocioris. Istos autem pueros homines dicit omnes, quos et Salvator demonstrabat: Ecce, inquiens, ego, et pueri mei quos mihi dedit Deus. Donum accepit et Salvator a Deo. Nemo enim venit ad eum, si non qui misit eum, attraxerit venientem ad Salvatorem, sicut in Evangelio, quod secundum Joannem est didicimus. Et quoniam accepit donum a Patre eos, qui credunt, idcirco Propheta de eis ait: Ecce ego et pueri, quos mihi dedit Deus. Nec putandus est non habuisse qui accepit, cum adhuc habeat ipse qui dederit. II. Deinde in reliquis prophetat Salvator in Propheta dicens futurum esse ut cum acceperit pueros, signa et prodigia fiant in Israel. Habet autem ita: Et erunt signa et prodigia a Israel in Domino Sabaoth, qui habitat in monte Sion. Qui enim habitat in speculatorio, et in omni anima potest conspicere veritatem, iste facit signa et prodigia per Salvatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
non dehis quos paulus in xp̃o paruulos
nuncupat. et asserit lacte potandos &
non forti cybo. sed deomnib simul ho¬
minib. Ecce ego et pariuili mei quos
machi dedit ds̃. Uerum quomodo in
pueris alii abaliis acriores et ea quę
his sunt tradita uelotius consecuntur.
sic inquam similem ingeniosis pueris
factum moysen et prophetas. sed et do
entes semetipsos. quia & iam si profece¬
rint puerorum. profecerint profectu.
dixerunt. Exparte cognoscimus. et
exparte prophetamus. Nec enim ad¬
huc uentatis negotia. sed umbras ne¬
gotiorum conspitiebant. nec plenã
lucem. sed obscuram imaginem. Idõq
repetebant dicentes. Uidemus emm¬
nunc per speculum inenigiate. tunc
autem fatie ad fatiem. Quis ergo hȩc
legens et intelligens inflabitur et eri¬
getur. siue super scientiam. seu super
quodcumq donorum. Et enim
cuncta quȩ adpueros deuenerunt.
multo inferiora sint iis quȩ reposita
sunt uiris. Debent igitur non eleua¬

Expanded text:
non de his, quos Paulus in Christo parvulos non de his, quos Paulus in Christo parvulos nuncupat, et asserit lacte potandos, et non forti cibo, sed de omnibus simul hominibus: Ecce ego et parvuli mei, quos mihi dedit Deus . Verum quomodo in pueris alii sunt aliis acriores, et ea quae eis sunt tradita velocius consequuntur: sic, inquam, similem ingeniosis pueris 1135 factum Moysen, et Prophetas, sed et Domentes semetipsos, qui etiamsi profecerint, puerorum profecerint profectu, dixerunt: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Nec enim adhuc veritatis negotia, sed umbras negotiorum conspiciebant; nec plenam lucem, sed obscuram imaginem. Ideoque repetebant, dicentes: Videmus nunc per speculum, et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quis ergo haec legens et intelligens inflabitur, et erigetur super scientiam, seu super quodcumque donorum? Etenim cuncta, quae ad pueros devenerunt, multo inferiora sunt his, quae reposita sunt viris. Debent ergo non eleva
Abbreviated transcription (Latin):
eri commiicauerunt sanguineꝰ et car¬
ne. et ipse prorime eos factus ẽ. qui
participantur eorum. Ego autem
dicam. qm̃ quomodo quia pueri cõ¬
municauerunt sanguine et carne. &
ipse proxime eos. qͦui participantur
eorum. sic quia pueri nõ possunt for¬
tiores audire sermones. debent enim
ut puer audire sermones dĩ. propter
hoc factus insanguine puerorum cau¬
sa qui cominunicauerunt carni et
sangiuim. quasi paruulis loquens lo¬
quitur nõ diuina et ineffabilia. sed
quetumq capere possunt paruuli.
Pariuuili autem omnes homines sunt.
si eos comparans ad perfectionem uer¬
bi. Licet moysen nomines. licet unũ
dixeris deprophetis. licet iohannem
quo muor innatis mulierũ nemo
fuit. licet ad apłos uenias petrum cui
portas inferni non iualescent. uel
paulum qui raptus ẽ usq ad tertium
cȩlum. et audiuit indicibilia uerba.
non deponis earum głam. dicens quia
minib traduntur. Dicit ergo saluator

Expanded text:
eri communicaverunt sanguini et careri communicaverunt sanguini et carni, et ipse proxime eos factus est, qui participantur eorum. Ego autem dicam, quoniam quomodo et pueri commmunicaverunt sanguini et carni, et ipse 1134 proxime eos factus, qui participantur eorum: sic quia pueri non possunt fortiores audire sermones, debent enim ut pueri audire sermones Dei, propter hoc factus in sanguine puerorum causa qui communicaverunt carni et sanguini, quasi parvulis loquens, loquitur non divina et ineffabilia, sed quaecumque capere possunt parvuli. Parvuli autem omnes homines sunt, si eos comparas ad perfectionem verbi, licet Moysen nomines, licet unum dixeris de Prophetis; licet Joannem, quo major in natis mulierum nemo fuit : licet ad Apostolos venias: Petrum, cui portae inferi non invalescent: vel Paulum, qui raptus est usque ad tertium coelum, et audivit indicibilia verba : non deponis eorum gloriam, dicens, quia minibus traduntur. Dicit ergo Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
a Sapienti occasionem. et sapi¬
entior erit. dixit sermo diumꝰ.
Occasionem autem acceperins
sacritissimi apostoli adintellectum pro¬
pheticorum sermonum. Oremus dm̃
it accipiamus sapientiam. et possimꝰ
feri sapientiores. Peroccasionem apłoꝵ
adprophetas exponendos apłs recordans
buus dicti. ecce ego et pueri quos d̃s de¬
dit michi. deinde infert et edisserit.
lua ergo pueri communicauerunt san¬
gune et carne. ipse proxime eos factus
qui participantur eorum. ut ꝑmortẽ
destruat eum. qui umperium habet
mortis. hoc ẽ zabulum. et eruat eos
quicunq metu mortis insempiterã.
iuitam rei erant seruitutis. Igtur quia
pueri participes effecti sunt᷑ : singuins
et camis. et saluator nr̃ communicauit
sangume atq carne. Alienum enim
eratꝰ anatura et diuinitate eius sangui¬
nem et carnem suscipere. Propter nos
autem ea quȩ sibi erant aliena suscepit.
ut domesticos sibi faceret. qui facti fue¬
dem sic exposuit dicens. Quia ergo pu¬

Expanded text:
a sapienti occasionem, et sapientior erit, dicit sermo divinus . Occasionem autem acceperunt sacratissimi Apostoli ad intellectum propheticorum sermonum. Oremus Deum ut accipiamus sapientiam et possimus fieri sapientiores per occasionem Apostolorum ad Prophetas exponendos. Apostolus recordans hujus dicti: Ecce ego et pueri, quos Deus dedit mihi, deinde infert et edisserit: Quia ergo pueri communicaverunt sanguini et carni, et ipse proxime eos factus, qui participantur eorum: ut per mortem destruat eum, qui imperium habet mortis, hoc est, Zabulum, et eruat eos quicumque metu mortis in sempiternam vitam rei erant servitutis . Igitur quia pueri participes effecti sunt sanguinis et carnis, et Salvator noster communicavit carni atque sanguini; alienum enim erat a natura et divinitate ejus, sanguinem et carnem suscipere: propter nos autem ea, quae sibi erant aliena suscepit, ut domesticos sibi faceret, qui fue Apostolus sic exposuit, dicens: Quia ergo pu
Abbreviated transcription (Latin):
tionem egyptii. forte autem ut homo
sciebat se & alia quedam habere peccata.
propterea recusat. Iste. autem non quasi
natura iustus postulat ministerium. sed
quasi gr̃am consecutus. Si et moyses si
nulem grãm percepisset. audissecq. ecce
abstuli iniquitites duas. & hoc. circum¬
mundaui peccata tua. nunquam forte
chirisset. Prouide alium quem nuttas.
Habet ergo aliquid rationis. & moyses
recusans. & esaias dicens. ecce sum ego

Expanded text:
tionem Aegyptii, forte autem ut homo tionem Aegyptii, forte autem ut homo sciebat se et quaedam alia habere peccata, propterea recusat. Iste autem non quasi natura justus postulat ministerium, sed quasi gratiam consecutus. Sic et Moyses, si similem gratiam percepisset, audissetque, ecce abstuli iniquitates tuas, et hoc circummundavi peccata tua, neutiquam forte dixisset: Provide alium quem mittas. Habet ergo aliquid rationis, et Moyses recusans, 1127 et Isaias dicens: Ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
dirit. Omiser ego. qm̃ compunctus sũ.
qui cum homosim. & immunda labia
bubeam. inmedio quoq popłi immunda
labia habentis habitem. regem dnm̃ saba
oth iudi oculis meis. Hoc dicens. & mise¬
rum se fitiens. meretur. auxilium suscipi¬
ente dõ humilitatem eius. Iuod ẽistud
auxilium: missus ẽ ait adine unus dese¬
raphim. & habebat inforfice carbonem.
quem attulerat dealtari. & detigit labia
mea. & dixit. Ecce abstuli iniquitates
tuas. & peccata tua circum purgaui.
Consecutus ẽ beneficium. mundus effec¬
tus. & remissionem accipiens peccato¬
ibit nobis non propter priorem consci¬
entiam ausus fuit dicere. ecce ego mit¬
de me. secdubi audierat ecce abstuli
iniquitates tuas. Igitur quia cõpim¬
guntur scĩ. & requirnur inter moy¬
sen. & esaiam. satisfatiamus &iam ꝓ
suam. Moyses non accepit remissionẽ
peccatorum. ut diceret quasi iam con¬
scius se mundatum. mitte me. Propt̃
quod ait. suide alium quem mittas.
Habelut enim inconscientia. interfec¬

Expanded text:
dicit: O miser ego, et compunctus corde; quia cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentoth vidi oculis meis. Hoc dicens et miserum se faciens, meretur auxilium, suscipiente Deo humilitatem ejus: Quod est istud auxilium? Missus est, ait, ad me unus de Seraphim, et habebat in forcipe carbonem, quem attulerat de altari, et tetigit labia mea et dixit: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi. Consecutus est beneficium, mundus effectus, et remissionem accipiens peccatoulum, et quis ibit nobis? Non propter priorem conscientiam ausus fuit dicere: Ecce ego, mitte me. Sed ubi audierat: Ecce abstuli iniquitates tuas. Igitur quia sancti compunguntur, et requiritur inter Moysen, et Isaiam, satisfaciamus pro Moysuam. Moyses non accepit remissionem peccatorum, ut diceret quasi jam conscius se mundatum, mitte me, propter quod ait: Provide alium quem mittas; habebat enim in conscientia interfec
Abbreviated transcription (Latin):
stabant incircuitu eius. sex alȩ uni. & sex
alȩ alteri. Et duab quidem uelabant
fatiem eius. et duab uelabant pedes.
et duab uolabant. & clamabant alter
ad alterum. et dicebant. Sc̃s̃ sc̃s sc̃s.¬

Expanded text:
stabant in circuitu ejus; sex alae uni, et sex alae alteri; et duabus quidem velabant faciem, et duabus velabant pedes, et duabus volabant, et clamabant alter ad alterum, et dicebant: Sanctus, S
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationem filũ sui. Ideo et adoramꝰ
scabellum pedum eius. quia scm̃ ẽ. Card¬
siquidem dni. honorem ditatis assũpsl̃.
Qiia autem principium lectionis alteri¬
us indiget expositione. oremus summũ
regem. ut sermo qui uocatus abierat ad
nos iterum reuertatur. ut pauca urxta
possibilitatem nr̃am edisseramus. Et fac¬
tum ẽ in anno quo mortius ẽ oryas rex.¬

Expanded text:
incarnationem Filii sui. Ideo et adoramus incarnationem Filii sui. Ideo et adoramus scabellum pedum illius, juxta quod scrsiquidem Domini honorem deitatis assumit. Quia autem principium lectionis 1120 altiori indiget expositione, oremus summum regem, ut sermo, qui vocatus abierat, ad nos iterum revertatur, ut pauca juxta possibilitatem nostram edisseramus. II. Et factum est in anno, quo mortuus est rex
Abbreviated transcription (Latin):
ẜt putabamus nos abapostolo solo
dictum eẽ. quia xp̃s sit iustitia.
& scĩficatio. et redemptio. et sa¬
pientia. Forte autem et apłs
instructus aprophetis. nouit animalem
esse iustitiam. et uiuentem. quȩ ẽ ista
iustitia.  uinigenitus dĩ. Quia autem
iustitiam. sed inuenies & propheticis ser¬
monib hoc nobis mysterium exhibitum.
certum ẽ acapitulo in quo nunc lectio cõ¬
quieuit. Quis enim inquit surgere fecit
abonente iustitiam. et uocauit eam ad
pedes suos:  uocauit iustitiam. Manife¬
stum ẽ animalem eam eẽ. si ambulet uo¬
cata. Uocauit autem xp̃m pater. quia
obnrãm salutem adnos iter faceret. et
descenderet decelo adnos. Nemo enim as¬
cendit incęlum. nisi qui decȩlo descen¬
dit filius hominis. Uocauit eum deorien¬
te. non deisto sensibili. sed deorente lucis
uerȩ. Propter quod scriptum ẽ. Quis ex¬
eam adpedes suos. Pater uocauit filiũ.
immo ut uere dicamus. ds̃ hominem
uocauit iustitiam. ad pedes suos. idest.

Expanded text:
et putabamus nos ab Apostolo solum dictum esse, quia Christus sit justitia, et sanctificatio, et redemptio, et sapientia . Forte autem et Apostolus instructus a Prophetis, novit animatam esse justitiam et viventem: Quae est ista justitia? Unigenitus Dei. Quia autem justitiam; sed invenies et a propheticis sermonibus hoc nobis mysterium exhibitum. Certum et a capitulo, in quo nunc lectio conquievit: Quis enim, inquit, surgere fecit ab Oriente justitiam, et vocavit eam ad pedes suos ? Vocavit justitiam. Manifestum est animatam eam esse, si ambulet vocata. Vocavit autem Christum Pater, quo ob nostram salutem, ad nos iter faceret, et descenderet de coelo ad nos. Nemo enim ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. Vocavit eum de Oriente: non de isto sensibili, sed de oriente lucis verae. Propter quod scriptum est: Quis exeam ad pedes suos? Pater vocavit Filium, immo ut vere dicamus, Deus hominem vocavit justitiam ad pedes suos, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
exorcistarum penas. et adhibita sibi
exdĩ nomine inuocatione. tormenta
uult pati quam discedere ab homine¬
.ine.
quem impudenter obsidet et nequiter. Ita et¬
iam hic intelligendum est. mistis qui dicun¬
tur amorreis. qui permanent et persistunt
habitare inhelom. et insalamin. Et ut uere
ostenderet. scriptura quaa perferentes penas
et flagella persistunt. dicit. Egruus effec
manus impositionem uehementius impo¬
sitam. grauari dicuntur super immũdos
bona opera grauant. et affligunt demonũ
genus contrariasq uirtutes. Quanto enim
nos meliora gerimus. et quantum in op¬
timis conuersamur. tanto illis molesta¬
hȩc effitiuntur. et grauia. Gratus uero il¬
lis est. et acceptus. et uoluptates eis quodã¬
modo exhibet. qui inturpitudine. et fla¬
gitũs uiuit. Qui uero inbonis actib manũ
suam grauauerit super eos. etiam sipenitꝰ
eos expellere non potent. certe tributarios

Expanded text:
ositiones. Sed adhibita sibi ex Dei nominis invocatione tormenta mavult pati quam discedere ab homine quem impudenter obsidet et nequiter: ita etiam hic intelligendum est in istis qui dicuntur Amorrhaei, qui permanent et persistunt habitare in Elon et in Salumin. Et ut vere ostenderet Scriptura quia perferentes poenas et flagella persistunt, dicit: Et gravis facmanus impositione imposita, gravari dicitur super immundos bona opera gravantia affligunt daemonum genus, contrariasque virtutes. Quanto enim nos meliora gerimus, et quantum in optimis conversamur, tanto illis haec molesta efficiuntur et gravia. Gratum vero illis est et acceptum, et voluntatem eorum quodammodo exhibet qui intra hebetudinem et flagitiis vivit. Qui vero in bonis actibus manuum suarum gravaverit super eos, etiamsi penitus eos expellere non potuerit, certe tributarios
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et illud quomod ͦ preterimus. quod
addidit. qui cognouerit opera dñi ma¬
gna quȩ fecit mifrahel: Quid enim: sunt
aliqua opera chñi parua. adquorum dis¬
tinctionem hȩc magna dicantur: E go
arbitror. quod omne quidem dĩ opus
magnum est. sed ꝓcapacitate eorum qui
operantur. si sibi inuicem comparentur.
uel magna opera chũ dicuntur eẽ uel par¬
ua. Uerbi causa. edurit filios ifrahel de ȩ¬
gypto. inmanu forti. et brachio excelso.
Egypto ꝓligiis celestib uerberata. uiam fe¬
cit in mari. Oanna indeserto popło dedit.
decelo locutus est. admoysen. Legẽ cõscrip¬
tam in tabulis lapideis dedit. Nonne hȩc
magna sunt opera dĩ : sed si illud his com¬
pares. quod ita dilexit ds̃ hunc mundum.
ut filium suum unicum daret ꝓsalute
mundi. inuenies illa omnia parua ẽẽ. ad
huius operis magnitudinem. Quod opus
&iam nos et cognoseere debenius. et crede¬
re. et operari : opera dñi. Non ergo ne¬
glegenter. sed fideliter & attente oꝑerur¬

Expanded text:
Sed et illud quomodo praeterimus, quod addidit: Qui cognoverunt opera Domini magna, quae fecit in Israel. Quid enim sunt aliqua Domini opera parva, ad quorum distinctionem haec magna dicantur? Ego arbitror quod omne quidem Dei opus magnum est, sed pro capacitate eorum quibus operatur, si sibi invicem comparentur, vel magna opera Domini dicuntur esse, vel parva. Verbi causa, eduxit filios Israel de Aegypto in manu forti et brachio excelso, Aegypto prodigiis coelestibus verberata, viam fecit in mari; manna in deserto populo dedit; de coelo locutus est ad Moysen, legem conscriptam in tabulis lapideis dedit. Nonne haec magna sunt opera Dei? Sed si illud his compares, quod ita dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unicum daret pro salute mundi , invenies illa omnia parva esse ad hujus operis magnitudinem, quod opus etiam nos et cognoscere debemus et credere, et operari opera Domini non negligenter, sed fideliter et attent
Abbreviated transcription (Latin):
cit apłs paulus. Imitatores mei estote. sic̃
et ego xp̃i. Indieb inquit seniorum eoꝵ.
qui cognouerunt omnia opera dñi. Quis
est qui cognoscit omnia opeta dñi. nisi qui
hoc modo &iam hic serctiendum ẽ quod
dicit. quia cognouerunt omne opus dñi.
Et non solum inquit cognouerunt opus cdñi.
sed addidit. quia omne opus cognouert̃
dñi. idest quia cognouerunt et iustitiȩ opꝰ
dñi. et sanctificationis opus. et patientiȩ.
et mansuetudinis. et pietatis. Et omne
quicquid exmandatis dĩ uenit. opus dñi
dicitur. Sed sicut est opus dñi. est sine du¬
tudo opus dĩ est. ita et ira uel furor opus
sit abuli. Cogouisse ergo dicuntur opꝰ¬
dñ. illi qui fatiunt opus eius. Ut autẽ

Expanded text:
cit apostolus Paulus: Imitatores mei estote, sicut cit apostolus Paulus: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In diebus, inquit, seniorum eorum, qui cognoverunt omnia opera Domini. Quis est qui cognoscit omnia opera Domini, nisi qui Hoc modo etiam hic sentiendum est, quod dicit: Qui cognoverunt omne opus Domini. Et non solum inquit: Qui cognoverunt opus Domini, sed addidit: Qui omne opus cognoverunt Domini, id est, qui cognoverunt et justitiae opus Domini, et sanctificationis opus, et patientiae, et mansuetudinis, et pietatis, et omne quidquid ex mandatis Dei venit, opus Domini dicitur. Sed sicut est opus Domini, est sine dutudo opus Dei est, ita et ira vel furor opus sit diaboli. Cognovisse ergo dicuntur Domini illi, qui faciunt opus ejus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
niorum sinctorum longeui sunt et ꝓlixi.
Sed et illud quod dicentib nobis occurrit.
et utinam dño suggerente occure̾rit. pre¬
dereundum non est. quodixit. quia seru¬
uiit populus dño omnib cdieb iħu. Non
dixit unum diem fuisse iħu. sed multi sunt
dies iħ̃u. Quod ergo multos ponimus dies.
secundum hunc ordinem quem exposumꝰ.
ego sic arbitror. quod unus dies ipsius est u¬
stitia. alius sanctificatio. alius prudentia.
alius musericordia. et sic persingula uirtu¬
tato diem. & mansuetudinem. & pietatẽ.
& bonitatem. et omne quod aduirtutem
pertinet. ipsius dicito diem. et sic inom¬
nib dieb iħu. dño seruies. idest in omnib
uirtutib. Non erum uult scripturȩ sanctȩ
institutio. ut aliquas ex his uirtutib habe¬
as inte et alias neglegas. sed ut omnib his
uirtutib adornatus. in earum actib posi¬
tus. seruias dõ. Codem autem modo quis
&iam semorum dies habet inse. et indieb
eorum seruiuit dõ. implens illud quod di¬

Expanded text:
niorum sanctorum longaevi sunt et prolixi. Sed et illud quia dicentibus nobis occurrit, et utinam, Domino suggerente, occurreret, praetereundum non est, quod dixit, quia servivit populus Domino omnibus diebus Jesu. Non dixit unum diem fuisse Jesu, sed multi sunt dies Jesu. Quos ergo multos ponimus dies secundum hunc ordinem quem exposuimus? Ego sic arbitror quod unus dies ipsius est justitia, alius sanctificatio, alius prudentia, alius misericordia, et sic per singula virtutato diem, et mansuetudinem, et pietatem, et bonitatem, et omne quod ad virtutem pertinet, ipsius dicito diem, et sic in omnibus diebus Jesu Domino servies, id est, in omnibus his virtutibus. Non enim vult Scripturae sanctae institutio, ut aliquas ex his virtutibus habeas in te, et alias negligas; sed ut omnibus his virtutibus adornatus, et in earum actibus positus servias Deo. Eodem autem modo quis etiam seniorum dies habet in se, et in diebus eorum servit Deo, implens illud, quod di
Abbreviated transcription (Latin):
mortui. quia neq azima. neq dies fe¬
stos. competenter agunt. sed conuersi
sunt dies festi eorum inluctum. et can¬
tica eorum inlamentationem. qui & iã¬
si uellent non poterant diem festum ce¬
lebrare. ineo loco quem elegit dñs dĩ. Et
nos quidem non dixinus adillos. quia
non erit uobis pars inhoc altari. uel inbe¬
reditate dñi. sed ipsi sponte sua altare ue¬
rum. et celestem pontificem refutarunt.
et eousq infelicitatis adducti sunt. ut
xiam unaginem perderent. et non susci¬
perent ueritatem. Et ideo dicitur. adeos.
Ecce relinquetur uobis domus ur̃a deserta.
rius sed uerus. secundum ordinem mel¬
chisedech electus. et necesse est eum ueras
hostias. idest spirituales offerre apud nos. ubi

Expanded text:
i, qui neque azyma, neque dies festos competenter agunt, sed conversi sunt dies festi eorum in luctum, et cantica eorum in lamentationem. Non potuerunt diem festum celebrare in loco quem elegit Dominus Deus. Et nos quidem non diximus ad illos, quia non erit vobis pars in hoc altari, vel in haereditate Domini, sed ipsi sponte sua altare verum et coelestem pontificem refutarunt, et eo usque infelicitates eis sunt, ut et imaginem perderent, et non susciperent veritatem. Et ideo dicitur ad eos: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . rius, sed verus, secundum ordinem Melchisedech electus; et necesse est eum veras hostias, id est, et spiritales offerre apud nos ubi a
Abbreviated transcription (Latin):
suscipient. diuisio celebrabitur: Quis ca¬
strorum sedes diuersas explicet. quomodo
hȩc inresurrectione persingulos quosq sc̃o¬
lum sacerdotali uel leuitico ordine habenda
sit distributio. ut quemadinodum dicit
apostolus. in resurrectione non confuse a¬
gantur omnia. sed ueniat unus quisq
in suo ordine. mitium xp̃s. deinde ũqui
sunt xp̃i qui maduentu eius crediderunt.¬
deinde finis. cum tradiderit regnum dõ.¬
& patri. cum subiecerit ei omnem princi¬
patum et potestatem.: Ibi sine dubio ta¬
les quedam castrorum obseruationes. et
sacerdotales distributiones. ac tubarum si¬
gnificationes erunt. Fortassis enim sicut¬

Expanded text:
suscipient, divisio celebrabitur? Quis casuscipient, divisio celebrabitur? Quis castrorum sedes diversas explicet? Quomodo haec in resurrectione per singulos quosque sanctorum sacerdotali vel Levitico ordine habenda sit distributio, ut, quemadmodum dicit Apostolus, in resurrectione non confuse agantur omnia, sed veniat unusquisque in suo ordine? Initium Christus, deinde hi qui sunt Christi, qui in adventu ejus speraverunt cum tradiderit regnum Deo et patri, et cum subjecerit ei omnem principatum et potestatem , » ubi sine dubio tales quaedam castrorum observationes et sacerdotales distributiones et ordines ac tubarum significationes erunt. Quod autem exc
Abbreviated transcription (Latin):
ipse gersom sortitur &iam aliam dimidiã
tribum manassȩ. Sed quia oportebat eos ꝗ
erant in aquilone aliquid sacerdotalis gr̃ȩ
consequi. ne penitus nucdati donis cȩlestib
uiderentur. iniis ergo quorum nouissimꝰ
oido erat. iaquilone. idest dan. neptalĩ.
asser. rursum chaath non quidem inter sa¬
cerdotes. sed inter ceteros primam accepit
sortem inclam. secundam uero gersom
inasser. et tertiam idem gersom inneptalĩ.
Quis potest assequi hec omnia et compre¬
bendere.: quis meminisse saltem et obser¬
uare orclinem mysteriorum. ualet.: Quod¬
si secundum litteram solum difficile textus¬
ipse narrationis. explicari potest. et per-¬
mixtio uel locorum. uel personarũ quȩ
inhystoria continetur euolui. quid dici¬
mus dehis sacramentis. quȩ per hȩc de¬
scribuntur. et inquib distributiones fu-¬
turȩ hereditatis adumbrantur. et per quȩ
sanctȩ terrȩ quam mansueti hereditate

Expanded text:
ipse Gerson sortitur aliam dimidiam ipse Gerson sortitur aliam dimidiam tribum Manasse. Sed quia oportebat eos qui erant ab aquilone aliquid sacerdotalis gratiae consequi, ne penitus nudati donis coelestibus videantur, in his ergo quorum novissimus ordo erat in aquilone, id est, in Dan, Nepthalim, Aser, rursum Gad non quidem inter sacerdotes, sed inter caeteros primam accipit sortem in Dan; secundam vero Gerson in Aser, et tertii, id est Gerson, in Nephthalim. Quis potest ascendere haec omnia et comprehendere? Quis meminisse saltem et observare ordinem mysteriorum valet? quod secundum litteram solam difficile textus narrationis explicari potest, et permistio vel locorum vel personarum quae in historia continetur evolvi. Quid dicimus de his sacramentis quae per hoc describuntur, et in quibus distributiones futurae haereditatis adumbrantur, et per quae sanctae terrae, quam mansueti haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quomodo uniuiersa conueniuñt.
Inquatuor orbis partib certum est orient.¬
lem plagam nobiliorem uideri. inqua et
nobilior omnium reliquarum uide trib
habebatur. E xfiliis chaath sacerdotes pri¬
mam ducunt inprimis extrib orbis par¬
tib sortem cum gersoni. et merari. qui
erant primi interfilios leui. Sic ergo tres
filii leui accipiunt orientem. Occidentem
uero ubi erat ruben. et symeon. et gad.
sortitur secunda sorte chaath et trib syme¬
onis. Inceteris uero primo sortitur ruben. et
iterum merari. Tertius innumeris aborien¬
te accepit zabulon. ut iustitia seruerur in
sorte ea quȩ secundum dm̃ ducitur. ut cre-¬
dentium mentes admysteria futuri seculi di¬
rigat constituenda. Post hȩc eorum qui ad
mare erant. idest effrem. et beniamin. et¬
manasse. chaath cum suscepisset secundam
sortem intribu beniamin. ceteri exfamilia
eius sortiti sunt effrem. Post hoc eos qui e¬
rant exdimidia tribu manassȩ. quȩ fuit

Expanded text:
ergo quomodo universa conveniunt. ergo quomodo universa conveniunt. In quatuor orbis partibus certum est orientalem plagam nobiliorem videri. Et quae nobilior omnium reliquarum Judae tribus habeatur, et filii Aaron sacerdotes primam dicunt in primis e tribus orbis partibus sortem cum Gerson et Merari, qui erant primi inter filios Levi. Si ergo tres filii Levi accipiunt orientem; occidentem vero ubi erat Ruben et Simeon et Gad, sortitur secunda sorte Gad et tribus Simeonis. Meraris vero primum sortitur Ruben, et iterum Merari tertium in numeris ab oriente accepit Zabulon, ut justitia servetur in sorte quae secundum Deum ducitur, et credentium mentes ad mysterium futuri saeculi dirigat contuenda. Post haec eorum qui ad mare erant, id est Ephraim, et Benjamin, Manasse. Gad cum suscepisset secunda sorte tribum Benjamin, caeteri ex familia ejus sortiti sunt Ephraim. Post haec eos qui erant ex dimidia tribu Manasse, qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
dan. et indimidia tribu manasse. eiuita¬
tes decem persortem. Qui sunt autem ter¬
tii : filii gersom. Et in quib sortiuntur.
Inisachar inquit et aser. et neptalim. et
indimidia tribu manassȩ. quȩ est inbasa¬
nitidi ciuitates duodecim. Quisunt au¬
tem ultimi inleuitis: filii inquit merari.
Isti nouissimi in quib accipiunt tribub
uideamus. Extribu inquit ruben. trans
iordanem. et detribu zabulon. qui et ip¬
se ultimus est inter filios liȩ. accipiunt
insortem ciuitates duodecim. Sed nondũ
ea quȩ magis obseruanda sunt in locis con¬
tigimus. Dequib &iam si pandere ꝓfum¬
diora non possumus. saltem summ̾a q̃q
perstringere non pigebit. ut exhis unus¬
quisq auditorum occasionem capiat
intelligentiȩ. altioris mysticȩ perquirendȩ.
Cum quatuor partes sint orbis terre. cha¬
ath accepit sortem primus inter filios leui.
aparte orientis. cum illis tribubus quȩ &
ipse primatum omnium tenent. Uide

Expanded text:
Dan, et in dimidia tribu Manasse, civitaDan, et in dimidia tribu Manasse, civitates decem per sortem. Qui sunt autem tertii filii Gerson, et in quibus tribus sortiuntur? In Issachar, et Aser, et Nephthalim, et in dimidia tribu Manasse, quae est in Paranitide civitates duodecim. Qui sunt ultimi in Levitis? Filii, inquit, Merari isti novissimi, et in quibus accipiunt tribus videamus. Ex tribu, inquit, Ruben trans de tribu Zabulon, qui et ipse ultimus est inter filios Liae, accipiunt sortem civitates duodecim. Sed dum ea quae magis observanda sunt in locis contigimus, de quibus etiamsi pandere profundiora non possumus, saltem summa quaeque perstringere non pigebit, ut ex his unusquisque auditor occasionem capiat intelligentiae altioris et mysticae perquirendae. Cum quatuor partes sint orbis terrae, Caath accipit sortem primus inter filios Levi a parte orientalis, cum illis tribubus quae et ipsae primatum omnium tenent. Vide