comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prerũ natura non pocestfieri. s in coandis elocutionib
ponitur. & e contrxcrio .is. subiungit. putaquis ẽ qui fec̃ in¬
iuricõ : cicero : Non potes tu dicere. quisẽ ut consentices s dicere
hocbes is ẽ. Ergo quẽ ad modũ illa particula inacoat. sic ista
ubestit: Sunt ccliques ꝓnominee quaerẽ praesentẽ signi¬
ficant ut dixim̃ hic haec hoc: Sun alique quae mcegis signi¬
ficant. hoc quid sit nescio Omnisres aut p̃seris ẽ. aut ñ ẽ p̃setis
magis praesens quidẽ nescio: s dico tam̃ illud dico qđ uoluit ex primere
minustam̃ illud dixit quac̃ ȩquũ ẽ: Verbi causc fac hic hominẽ eẽ
inforo. si foris. & clterũ hiceẽ p̃sentẽ. ut sic p̃sens ille quiforis e
sit mecgis praesens illequi hic ẽ: qua ratione : ꝓpc̃ istas elocutiones
Illeait praesentes ꝑsonaes hic hec hoc. maegis p̃sentess. eccũ eccã

Expanded text:
per rerum naturam non potest fieri, sed in inchoandis elocutionibus per rerum naturam non potest fieri, sed in inchoandis elocutionibus ponitur. et e contrario is subiungitur. puta: quis est qui fecit iniuriam? Cicero? non potes tu dicere: quis est, ut consentias, sed dicere habes: is est. ergo quem ad modum illa particula inchoat, sic ista subnectit. sunt aliqua pronomina quae rem praesentem significant, ut diximus, hic haec hoc; sunt aliqua quae magis significant. hoc quid sit nescio; omnis res aut praesens est aut non est praesens; magis praesens quid est nescio. sed dico tamen, illud dico quod uoluit exprimere, minus tamen illud dixit, quam aequum est. uerbi causa fac hic hominem esse in foro, sed foris, et alterum hic esse praesentem, ut sit praesens ille qui foris est, sit magis praesens ille qui hic est. qua ratione? propter istas elocutiones ille ait, praesentes personae sunt hic haec hoc, magis praesentes sunt eccum eccam
Abbreviated transcription (Latin):
astigraphos ꝓducere horũ ꝓ nominũ ultimcessy Vlcebees cuias
nostras slegistis in accentib: qm̃ latinec lingua in ultimis syllabis
accentũ Non hccb&: Id circonon debem̃ hoc sequi sdebem
dicere quias &cuiatis uitcende calum niae causa. Ncc̃ pocest
aliquis caluniceri tibi dicit abiꝰ quare non dicis cũ ics scuccs. &inai¬
pismalier cationẽ uenine. Ideo dicotibi qm̃ latinec linguco
in ultimis si lladis accentũ non hacba ut tollas ambiguita tẽ
obicienus hoc dic cuiatds: Nenio erum dic̃ ciuatẽs ꝑrorũ ncc¬
turã non potest fieri: ergo adillud potius debesconsentire
& illud iniusu hecbere dequoNemo dubitcct &illud lestũ ẽ &
illud Sunt pra&erea aliquee ꝓ nominec quae in coan
elocutione. Aliqueo quac subnestun elocutionẽ: Incoan
elocutionẽ ista quis. subnestun. is: Puta quis est qui fecit
in iuriam Itadicimꝰ. Num quid possũ dicere qui fec in iuricc ẽquis.e

Expanded text:
artigraphos produci horum pronominum ultimas syllabas, cuiâs artigraphos produci horum pronominum ultimas syllabas, cuiâs nostrâs. sed legistis in accentibus quoniam Latina lingua in ultimis syllabis accentum non habet. idcirco non debemus hos sequi. sed debemus dicere cûias et cuiâtis uitandae calumniae causa. nam potest aliqui calumniari tibi. dicit tibi ille: quare non dicis cûias, sed cuiâs? et incipis in altercationem uenire. ideo dico tibi quoniam Latina lingua in ultimis syllabis accentum non habet: ut tollas ambiguitatem obicientis hoc, dic cuiâtis: nemo enim dicit cuiatîs; per rerum naturam non potest fieri. ergo ad illud potius debes consentire et illud in usu habere, de quo nemo dubitat. et illud lectum est et illud. sunt praeterea aliqua pronomina quae inchoant elocutionem, aliqua quae subnectunt elocutionem. inchoant elocutionem ista, quis; subnectunt, is. puta quis est qui fecit iniuriam? ita dicimus: numquid possum dicere: qui fecit iniuriam est quis?
Abbreviated transcription (Latin):
quot quot eẽpotuerun in africa: Neq enĩ sciebat in africa
quictantũ illa fuercnt. Tunc dicer& totasi stir&. sin otu eifuss&
NUon autẽ credibileẽ. homo tunc ueniens. qm̃scire potuit quot cerui
essent in africa. s hoc ipsũ adiunexit ad conͣsionẽ superioris disti:
Quid est cotatriao: quia dixertet trescerruos: dicendo tota arm̃ta
id est cot quot superius dixit ceruos: Ergoscire debemus
differentiã hui: ꝓ nominis: Sunt &ic̃ gentis ꝑnomince
gentis ꝓnominas quaegentẽ sigtificant. hodie peue iã deusu
euconuerunt. Apud maciores nostros uecrieposita sun
nuenimꝰ aliquoties cuius. cuias. cuatis: ut cuiatis ẽ iste homo:
& cuiates quid estcuias id est cuius gentis. ut nos trecsẽ iste
homo adest nostrȩ gentis Sun terro ges uerbi cause demauro
Ille introgecuit gentẽ ego respondi: Iniuenim apud plerosq

Expanded text:
quotquot esse potuerunt in Africa. neque enim sciebat in Africa quotquot esse potuerunt in Africa. neque enim sciebat in Africa quia tantum illa fuerunt. tunc diceret tota, si sciret, si notum ei fuisset. non autem credibile est homo tunc ueniens quoniam scire potuit, quot cerui essent in Africa. sed hoc ipsum adiunxit ad consensionem superioris dicti. quid est tota? tria, quia dixerat tres ceruos; dicendo tota armenta tria significat, id est tot quot superius dixit ceruos. ergo scire debemus differentiam huius pronominis. sunt etiam gentis pronomina: gentis pronomina sunt quae gentem significant. hodie paene iam de usu euanuerunt; apud maiores nostros uarie posita sunt. inuenimus aliquotiens cuius cuias cuiatis. cuiatis est iste homo? et cuiatis. quid est cuias? id est cuius gentis, ut nostras est iste homo, id est nostrae gentis. si interroges uerbi causa de Mauro, ille interrogauit gentem, ego respondi. inuenimus apud plerosque
Abbreviated transcription (Latin):
principalitatẽ : Ncc̃ illud seruacuit necturt̃ breuis est
quotus. hoc motauit totus: Scire autẽ debemꝰ qm̃ totus
aliquando totũ significat. idẽ simul celiquid fieri sigtuficat
modo quid significat. totũ simul hominẽ utnihilremaner&:
totus homo cõmestusẽ id .ẽ. macnib: pedib: dorso omnib: reb:
eccemodo generale aliquid significat & simul fastũ & dequo
quecsinihil defuerit: ecce totũ modo significat: Aliquoties
significat ordinẽ ꝑ consensionẽ : ut putasidicas mihi ille qͥseda
illo loco quintus .ẽ. dicotibi totusẽ: quid ẽ cotus idẽ in illo
ordine in quo tu ante dixisti: In terrogastime ut puta
sensionẽ tuac̃: Sidicas decimꝰ est. egonolo dicere decimꝰ ẽ. sego
dico totus ẽ: Vtdicis ordine signi ficał ꝑ consensionẽ tuc̃
Habes hoc apud iurgiliũ positũ aꝑtissime penitus in primo
tres cerui c̃bulabenait: tres littore certiuos pspicit errantes
hostora armenta sequuntꝰ: Quidẽ. tota armenta Non

Expanded text:
principalitatem. nam illud seruabit naturam, breuis est quotus, hoc mutabit, totus. scire autem debemus quoniam totus aliquando totum significat, id est simul aliquid fieri significat,modo quid significat? totum simul hominem, ut nihil remaneret. totus homo comestus est, id est manibus, pedibus, dorso, omnibus rebus. ecce modo generale aliquid significat et simul factum, et de quo quasi nihil defuerit; ecce totum modo significat. aliquotiens significat ordinem per consensionem, ut puta si dicas mihi: ille qui sedet illo loco quintus est, dico tibi: totus est. quid est totus? id est in illo ordine, in quo tu ante dixisti. interrogasti me ut putasensionem tuam. si dicas: decimus est, ego nolo dicere: decimus est, sed ego dico: totus est ut dicis; ordinem significat per consensionem tuam. habes hoc apud Vergilium positum apertissime penitus in primo: tres cerui ambulabant, «tres litore ceruos / prospicit errantes; hos tota armenta sequuntur». quid est tota armenta? non
Abbreviated transcription (Latin):
congruũ: DebeNtenim differre ista quod accidit & cuiaccidit
Quod fit ut noraliter non possit dici: ergo melius ita dicimꝰ
finita. egotuille: Infinitaseptẽ: Minus quã finita sex
inuenis: Omnia ꝓnomina quae sunt inuenta in latina lingua
istacsunt: finita tria. ego tu ille: In finita septẽ quis qualis
talis quanitus tantus quotus totus minus quã finitasse
uester: Alice ꝓnomina non inuenies: s dicere mibi habes
dixistimihi aliceꝓnomina ñ in ueniris inueni alia: diconbi
ego dixi quia non s̃ primigenia quaedicit uarro s dedustiuo:
Multũ interest utrũ sit aliquid anaturali. an aliquid diriuatũ:¬

Expanded text:
congruum. debent enim differre ista, quod accidit et cui accidit; congruum. debent enim differre ista, quod accidit et cui accidit; quo fit ut naturaliter non possit dici. ergo melius ita dicimusfinita tria ego tu ille, infinita septem, minus quam finita sex, inuenies. omnia pronomina, quae sunt inuenta in Latina lingua, ista s'talis', 'quantus', 'tantus', 'quotus', 'totus'. Minus quam finita sex: uester: alia pronomina non inuenies. sed dicere mihi habes, dixisti mihi alia pronomina non inueniri, sed inueni alia. dico tibi, ego dixi quia non sunt primigenia, quae dicit Varro, sed deductiua. multum interest, utrum sit aliquid naturale an aliquid deriuat
Abbreviated transcription (Latin):
Adloquendũ ẽ subtile aliquid: Legimus apud eos quiscripserura
dear gumentis qđ non idẽ .ẽ quod accidit &idem .ẽ. cui accidit:
Longe diuersũ ẽ : puta febres possunt mihi accedere. Nec tam̃¬
dam iden e quode&s egotũ Illud dictur accidens quo dpotesiareco¬
deoelo Et goeeliud qđ accndit & aliud auacidetur uidide quo
modo depreheridit inperitice loquendi aliuids quodaccidi adiud
einacenditur: Di finito ꝓnomince: egotuille Dapsonas
egotuille Eace e aedems ꝑsonae Eadems finita ꝓnomine
Driiibi quee none unũ qđ accidt. & cui acciditur: Sicdreeris finita pio¬
mincees ego tuille. ꝓ sonees eẽ egotuille. Iamincipit illud qđrne¬
rabamus fieri Ncc funta sunt pnomina: quae sunt finica mmo¬
quod a ccadit & cui accalit quod non potest fieri ꝑ rerũ naturam:
id quod accidit & id cui accidit: ꝓ nomina finitas quae &s ꝑsonae ÷

Expanded text:
ad loquendum. est subtile aliquid, legimus apud eos qui scripserunt ad loquendum. est subtile aliquid, legimus apud eos qui scripserunt de argumentis, quod non idem est quod accidit, et idem est cui accidit, longe diuersum est. puta febres possunt mihi accidere, nec tamtamen idem est quod et ego sum. illud dicitur accidens, quod potest et recidere. ergo aliud est quod accidit, aliud cui accidit. uide quo modo deprehendit inperitiam loquendi: aliud est quod accidit, aliud cui accidit. da finita pronomina. ego tu ille. da personas. ego tu ille. ecce eaedem sunt personae, eadem sunt finita pronomina. dixi tibi quia non est unum quod accidit et cui accidit. si dixeris finita pronomina esse ego tu ille, personas esse ego tu ille, iam incipit illud quod negabamus fieri. nam finita sunt pronomina quae sunt finita proquod accidit et cui accidit; quod non potest fieri per rerum naturam. id quod accidit et id cui accidit pronomina finita sunt, quae et personae,
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnic quae non recipiunt ꝑsonces infinita sint & sepcrtũ uerã neces¬
sitatẽ: Probus autẽ ita definiuit. omnia ꝓnomince aut finitas: aut
infinitae. Aut minus quac finita. Aut possessiua: shunc pcers uercẽ
sola quec dixit finita eẽ ꝓnomina Ille trespastes in infinitis accidunt:
Quomodo: Ncẽ neq infinito accidit ꝑsona. Neq minus quac̃ finito accidii
ꝑsona: Ergo quidopus fuerat sub diuisionẽ ponere cũ pcertes diuisi¬
onis poner& auit diuisionẽ & subsidiuisonem poner& : Bene fecit donatus
Isteautẽ uncc̃ partẽ diuisionis posuit. & uncm partẽ subdiuisionis:
testio loco ad sumpsit subdiuisionẽ quod ñ ẽ uerũ: Ergo hoc sequere
omnicepnomince aut finitas. aut infinita: finita illa dicuntur
quaerecipiunt ꝑsonces: Econtrario illa omnia quae non recipunt
ꝑsonces in finitas. sine dubio: Plcene plinius secundus notauit
grã mecticos in hac difinitione Non notaũ imperitiae : s inhertiae

Expanded text:
ut omnia quae non recipiunt personas infinita sint. et separauit ueram necessitatem. Probus autem ita definiuit, omnia pronomina aut finita sunt aut infinita aut minus quam finita aut possessiua. sed una pars uera est sola, qua dixit finita esse pronomina; illae tres partes infinitis accedunt. quo modo? nam neque infinito accidit persona, neque minus quam finito accidit persona. ergo quid opus fuerat subdiuisionem ponere, cum partes diuisionis poneret ut diuisionem et subdiuisionem poneret? bene hoc fecit Donatus; iste autem unam partem diuisionis posuit et unam subdiuisionis, tertio loco adsumpsit subdiuisionem, quod non est uerum. ergo hoc sequere, omnia pronomina aut finita sunt aut infinita: finita illa dicuntur, quae recipiunt personas; e contrario illa omnia quae non recipiunt personas infinita sunt sine dubio. plane Plinius Secundus notauit grammaticos in hac definitione; non notauit inperitiae, sed inertiae
Abbreviated transcription (Latin):
dr ꝓnomen quccado definit ꝑ soncẽ ut putec egoqueca i dodico
cio uon potes aliquẽ intellegere alium s me quiloquor⁊ tȩni
tu queendo dico. non potes intellegere aliũ s ipsu solũ ad quẽ
dirigisser monẽ Ille uero heeb& ccliquac̃ differentiam
Cu debe at inoe iureliter fintũ eẽ ille. tamen celiquoties
ucidit. inminus qucem finitũ pnomeri & differenacc̃ ipsc̃
sit enprimitꝰ. ut quando ccdp̃sentẽ loquimuri tune sicfinitũ
est pnom̃  Si autẽ de absente sitrelatiominus que fuituit
hot ce rum significatur elocutione po& corui.: &apudoratores
inueminius hoc ipsũ. Tamen&apud po&ecs inuenim ille
eto quui quondec̃ gracilimodulect auenec: Ille ego si lle fintu¬

Expanded text:
pronomen, quando definit personam. ut puta ego: quando dico ego, non potes aliquem intellegere alium, sed me, qui loquor. item tu quando dico, non potes intellegere alium, sed ipsum solum, ad quem dirigis sermonem. ille uero habet aliquam differentiam: cum debeat naturaliter finitum esse ille, tamen aliquotiens accedit in minus quam finitum pronomen, et differentiam ipsam sic exprimimus, ut, quando de praesente loquimur, tunc finitum sit pronomen, si autem de absente sit relatio, minus quam finitum sit. hoc etiam significatur elocutione poetarum {et apud oratores inuenimus hoc ipsum, tamen et apud poetas inuenimus}, ille ego qui quond
Abbreviated transcription (Latin):
rao naute smouce: s di cotibi quia illa omnico quatu q nuent¬
ris quie quid illud est hincoriginẽ ducunt: Putet ego nomerte
egone. ecce aliud est: Non ẽautẽ aliud s compositio est pocius
quam pnomenest: quis pnomenẽ: fit in dequisnco. ficin de
quisdueẽ fit quis picem fit inde aliquis Vides quice omnico qua fiur
hunc hcebent originem: Ergouides ccliceꝓ nomina noneẽ. Na

Expanded text:
t noua, sed dico tibi quod illa omnia quaecumque inueneris, quidquid illud est, hinc originem ducunt. puta ego pronomen est: egone, ecce aliud; non est autem aliud, sed conpositio est potius quam pronomen. quis pronomen est: fit inde quisnam, fit inde quisquam, fit inde quispiam, fit inde aliquis; uides quia omnia, quae fiunt, hinc habent originem. ergo uides alia pronomina non esse. na
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri. MDexim enĩ cẽ alicꝓ nomina quae cõpositione faltas
quacsi hinctccm̃ habere originẽ quic salia quasi noua ꝓ nomina
inde cõpositas. Haec autẽ nec interꝓnomina numeretes
uec in de originẽ sumunt. Vnde debemꝰdicere qm̃ haec nominas
DE UERBO

Expanded text:
inueniri. diximus enim esse aliqua pronomina quae conpositione facta sunt, inueniri. diximus enim esse aliqua pronomina quae conpositione facta sunt, quasi hinc tamen habere originem quae sunt alia quasi noua pronomina, inde conposita sunt. haec autem nec inter pronomina numerata sunt, nec inde originem sumunt. unde debemus dicere quoniam haec nomina sunt. de uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
quatudo o uirgilius none hoc quodẽ hic uirgilius. quarctione
qm̃ quidicit ouirgilius Nonquẽcũq uirgiliũ significat. s illum
quino tusest. multũ interẽ. & inter asticulos & int ꝓnomera
Latini confuderunt istud istcõrem ꝑturbecuerunt . Sidica uent
homo ecce genereleẽ. Quod si dicã uenit .o. anthrophus. lam
nonẽ genorale homo quicũq si redigis adipeciem notaoꝑ sonae
quod in ꝓnomine hoc non potes facere. sedsi iunxeris officio fungit
ipsius ꝑsonȩ uN deccliter positũ ẽ tacm̃ confuderunt illudlatini
Praderea sciendũe apud grecos in questione eẽ hoc. teut̃ uter
unus alius ullus. ambo alter uterq: : quaerunt᷑ qua sint pastes
dact. ambiguitatẽ ipsoc̃. Pb enumercuit omnie ꝓnominae
illic ihuenerenta uel supscc ñ inuenirent᷑. uel origo earũ debuit

Expanded text:
quando dico ὁ Vergilius, non est hoc quod est hic Vergilius. qua ratione? quando dico ὁ Vergilius, non est hoc quod est hic Vergilius. qua ratione? quoniam qui dicit ὁ Vergilius, non quemcumque Vergilium significat, sed illum qui notus est. multum interest inter articulos et inter pronomen. Latini confuderunt illud, istam rem perturbauerunt. si dicam: uenit homo, ecce generale est; quod si dicam: uenit ὁ ἄνθρωπος, iam non est generale, homo quicumque, sed redigis ad speciem notae personae. quod in pronomine hoc non potes facere, sed si iunxeris, officio fungitur ipsius personae. unde aliter positum est. tamen confuderunt illud Latini. praeterea sciendum est apud Graecos in quaestione esse hoc. neuter uter unus alius ullus ambo alter uterque quaeruntur quae sint partes dat ambiguitatem ipsam. Probus enumerauit omnia pronomina, illic inuenirentur; uel si ipsa non inuenirentur, uel origo eorum debuit
Abbreviated transcription (Latin):
cclios Numquid possumꝰ dicere eccius ecci ecco aut abecco.
ant ut sui sibi se a se: Inuenitꝰ ubi solus sic gens. ut cuia cuium:
Inuenit᷑ ubi solussit acs̃ ut eccũ eccã ellũ: Quaerit᷑ quidint̃ est int
ꝓnomina & articulos dicit multũ: Ct recialia heebent ꝓ nomina
alios habent articulos : Latini compendiũ secuti rũ nt . unũ
quidem habent utrũq si diuerso officio fungunt: quaendo cũ no
n&ł ꝓnomen ẽ : sidicas hic aeneces hui: aeneae. iamasticulus e
hoc quidem ipsi sibi ꝑsuaserunt. Ego tecm̃ illis non credo: longe
officio nominis. Ncc̃ itadxit. articulus est quod coas tectnos
Astiagius illud sic definiuit. pronom̃e quod fungitꝰ officio nominis
Virgilius est quiscripsit bucolica ipse &ice georgica. ecce modo
ꝑnom̃ ipse est tcc leestacsi diceres uirgilius est. Ecce hoc ꝓnom̃
funstũ ẽ officio nominis: Econ trccrio non ẽ quod dico. Nc̃c̃

Expanded text:
alios. numquid possumus dicere eccus ecci ecco aut ab ecco.alios. numquid possumus dicere eccus ecci ecco aut ab ecco.ant, ut sui sibi se a se; inuenitur, ubi solus sit genetiuus, ut cuia cuium; inuenitur, ubi solus sit accusatiuus, ut eccum eccam ellum. quaeritur quid interest inter pronomina et articulos. dicit, multum. Graeci alia habent pronomina, alios habent articulos. Latini conpendium secuti sunt; unum quidem habent utrumque, sed diuerso officio funguntur. quando cum nonetur, pronomen est; si dicas hic Aeneas huius Aeneae, iam articulus est. hoc quidem ipsi sibi persuaserunt, ego tamen illis non credo. longe d fungitur officio nominis nam ita dixit, articulus est quod coartat nos. Astyagius illud sic definiuit: pronomen est quod fungitur officio nominis, Vergilius est qui scripsit bucolica, ipse etiam georgica. ecce modo pronomen ipse est, tale est ac si diceres Vergilius. ecce hoc pronomen functum est officio nominis. e contrario non est quod dico: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnominc quae omnino non hecbent nisi singulos casus ut ẽ hoc ꝓnom̃
cuia & cuiũ istecduo ꝓnomina non habert nisi singulos casus & haeben
gentm tantũ : cuia gens est geñsẽ singłs cuiũ & ipse geñs ẽ singłs:
Nec nom̃s inuenitꝰ. Necaliquis alius casus inillo ꝓnomine : & quec rectione
illi reliqui casus: quomodo nullus gent̃s inuenitur. aut.a. aut. umẽmi¬
natus mrerũnatura uel in ꝓnomine. uel in nomine uelm participio
uelin alique parte orationis a. cerminectũ gencm. autiuin: Ergo
cum faciat cuia nouomore in trodustus est istegens & nom potuit
hcebere alioscasus: Item cuiũ dic mihi decmo&a cuiũ pecus no uo
more intro dustus est istegeñs Nec putes aliu s eẽ casus nom pot̃ fieri
filice psius filius : ergo & cuium geñs est singlis: diemihi damo¬
acc cuium pecus teclee acsidicã cuius est pecus illius pecus. Vides

Expanded text:
pronomina quae omnino non habent nisi singulos casus, ut est hoc pronomen, pronomina quae omnino non habent nisi singulos casus, ut est hoc pronomen, cuia et cuium. ista duo pronomina non habent nisi singulos casus, et habent genetiuum tantum. natiuus inuenitur nec aliquis alius casus in illo pronomine. et qua ratione illi reliqui casus. quo modo? nullus genetiuus inuenitur aut a aut um terminatus in rerum natura uel in pronomine uel in nomine uel in participio uel in aliqua parte orationis a terminatum genetiuum aut um. ergo cum faciat cuia, nouo more introductus est iste genetiuus et non potuit habere alios casus. item cuium, «dic mihi, Damoeta, cuium pecus?» nouo more introductus est iste genetiuus. nec putes alium esse casum, non potest fiefilia, ipsius filia. ergo et cuium genetiuus est singularis: «dic mihi, Damoeta, cuium pecus?» tale est ac si dicam: cuius est pecus? illius est pecus. uides
Abbreviated transcription (Latin):
dectm̃ istac alium suussuisuo facit. modo autẽ fac̃ sui sibi se a se : Nũ quid
similis ẽ declinatio: ergo hoc ꝓnom̃ sui sibi se ase quattuor hab& casus
sui sebi sea se quacttuor casuss. sutriusq numeri Ncc̃ &itec
singłi possum iungere & innumero płi. hoc in illo ꝓnomine ñ possũ
facere: suo homini dixit lcc siuolo decrenumerũ płm Nondico suo
so suis hominib: dixit: Vndeceppacr& qm̃ non inde dependit: est&iã
ccliarctio unde hoc planius intellegas. omnino inrerũ nactura ñ pot̃
unum eẽ quipossid& & qui possideur. Ncc̃ eccesuus quandodico
suds homo. ostendo & seruum & dominũ. & puta birrũ & dominũ
Qucendo autẽ dico sibi facit. Num quidibi potes duces ꝑsonces intellegere.
hccbesergo ubiduode sint casus. sui sibi se a se: Inueniunt᷑ aliquee

Expanded text:
datiuum, ista alium: suus sui suo {suum a suo} facit; modo autem facit sui sibi {se a se}. numquid datiuum, ista alium: suus sui suo {suum a suo} facit; modo autem facit sui sibi {se a se}. numquid similis est declinatio? ergo hoc pronomen {sui sibi se a se} quattuor habet casus sui sibi se a se quattuor casus sunt, sed utriusque numeri. nam et ita ro singulari possum iungere et in numero plurali. hoc in illo pronomine non possum facere, suo homini dixit. iam si uolo dare numerum pluralem, non dico suo, sed suis hominibus dixit. unde apparet quoniam non inde descendit. est etiam alia ratio, unde hoc planius intellegas. omnino in rerum natura non potest unus esse qui possidet et qui possidetur. nam ecce suus: quando dico suus homo, ostendo et seruum et dominum, ut puta Birrum et dominum. quando autem dico sibi facit, numquid ibi potes duas personas intellegere? habes ergo, ubi duo desint casus, sui sibi se a se. inueniuntur aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tire: ecce e contrecrio inistouocto qui facit õturne õturni ec
cequẽ cedmodũẽ articulus: Omnis articulus pom̃s casus necesse
hab& in singłi numero alit̃ declincri & inpłi alit: puta hic hui: huic
hunc õ cebhoc: Itẽ in nom̃to płi. hi horũ his hoso abhis : Nũquid
consentiunt sibi nisi hoc quod dicit quacsi. cẽ articulũ hoc .o. quod
qm̃ reliqui articuli omniũ casuũ. habent cliquẽ differentiã &
idcrco illud e icc̃sequitur ut hocdicas qm̃ inter iestioẽ: Aut hoc¬
E&erum articulus uocti casus non potest dici. Qderi senimabis tccratione
Ecce hebes ergo ubi non inuenit uocs casus: Item habes ꝓnom̃ ubi noninuens
huius fiii huic suo ut sit ꝓnomen quacsi possessiuũ. meustuussuus & dexi puta
si sequeris istcc̃ declinationẽ nonẽ ista intantũ ut illa declinatio aliũ heb&

Expanded text:
tire. ecce e contrario in isto uocatiuo, qui facit o Turne o Turni. ecctire. ecce e contrario in isto uocatiuo, qui facit o Turne o Turni. ecce iam quem ad modum non est articulus: omnis articulus per omnes casus necesse habet in singulari numero aliter declinari et in plurali aliter, puta hic huius huic hunc o ab hoc, item in numero plurali hi horum his hos o ab his. numquid consentiunt sibi, nisi hoc quod dicunt quasi esse articulum, hoc est o, quod tiuo plurali, quoniam reliqui articuli omnium casuum habent aliquam differentiam. et idcirco etiam sequitur illud ut hoc dicas, quoniam inteceterum articulus uocatiui casus non potest dici; excluderis enim ab ista ratione. ecce habes ergo ubi non inuenitur uocatiuus casus. item habes pronomen, ubi non inhuius sui, ut sit pronomen quasi possessiuum, meus tuus suus. et dixi puta si sequeris istam declinationem, non est ista in tantum, ut  illa declinatio alium habet
Abbreviated transcription (Latin):
dosto doctis. sic sidixerimꝰ & quo aquis facit Itẽ abłs .i. ter¬
mincctus dcct̃m inbus mittit si sic dixeris aqui a quib erit
sa hui: declincctionis Nominats erieques. hui: declinationis
nom̃tm płm Necessehaebes facere hiques. siques hominess̃
quos delestaet populi R gesta disscribere: Siques homines pco
giles docili dociles: sic sidixeris aqui. hiques erit in nomt̃o¬
pli. Nec potest cliter: Ergo ec ce hacbes ꝓnomina crescentia
ꝑcasus: Nunc uideocmꝰ de crescentia e contrario inuenitur ꝓ nom
ubiunus desit casus ego: ego mei mihi me ame: uoc̃s nonẽ: penitus
Non pocest fieri ut .o. ꝓnom̃ sit uocatui casus prerũ nacturã : qua
do: puta hicuir hiuiri. ecahic articulus ẽ in nominatiuo hui
iuri horũ uirorũ. id est non ẽ hĩc hic quod ẽ hi. Non ẽ hoc hui:
quodẽ horũ Non ẽ hoc huic quod ẽ his. None hunc quod e hos
Non ẽ abhoc quod ẽ ab his: Vides articulos nullac ratione sibi consen¬

Expanded text:
o doctis: sic si dixerimus a quo, a quis facit. item ablatiuus i terminatus datiuum in bus mittit: sic si dixeris a qui, a quibus erit. sed huius declinationis nominatiuus erit ques: huius declinationis, lem, necesse habes facere hi ques: «si ques homines sunt, quos delectat populi Romani gesta discribere», si ques homines pro agiles, docili dociles. sic si dixeris a qui, hi ques erit nomplurali, nec potest aliter. ergo ecce habes pronomina crescentia per casus; nunc uideamus decrescentia. e contrario inuenitur pronomen, ubi unus desit casus, ego: ego mei mihi me a me; uocatiuus non est, pnon potest fieri ut o pronomen sit uocatiui casus per rerum naturam. qua do. puta hic uir hi uiri; ecce hic articulus est in nominatiuo: huius uiri horum uirorum, id est non est hoc hic quod est hi, non est hoc huius quod est horum, non est hoc huic quod est his, non est hoc hunc quod est hos, non est hoc ab hoc quod est ab his. uides articulos nulla ratione sibi consen
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt a diestiuac. Squeditatis. S̃ quaentitcctis S̾gentis
Sadccliquid queclit̃ sehebenticc. Sgenera lice S̾specialia
Suerbiclice. Sunt pasticipis similico S& uerbis similico
Istȩs uiginti & septẽ species. sed quicquid fuerit deistis AX&Ui spe¬

Expanded text:
sunt adiectiua, sunt qualitatis, sunt quantitatis, sunt gentis, sunt adiectiua, sunt qualitatis, sunt quantitatis, sunt gentis, ad aliquid qualiter se habentia, sunt generalia, sunt specialia, sunt uerbialia, sunt participiis similia, sunt et uerbis similia. istae sunt uiginti et septem species. sed quicquid fuerit de istis ui
Abbreviated transcription (Latin):
legens illum eccemodo pasticipiũ ẽ. econtrario legens
illius nomen ẽ : quare : quicc gensẽ cafus sic ẽhac sidicas
cultor illius feci. doctor illius feci. &cultor illius & dostor
erit nomen. quando iungitur ac̾o erit pasticipium:
Suꝑ ẽ nom̃ quod uerbo simileẽ ut est contemplor con
plactor sed tam̃ & nom̃ potest eẽ hic contemplator
huius contemplatoris. huic contemplcctori : Aliquo¬
ciesergo sine dubio nom̃ ẽ. Ali quotiens uerbum. Quid
ergo inter est quando sit ũbũ quando nomen
Verbum si fuerit tempus ab&: Nomensi fuerit casũ heb&
sidicã contemplator illũ. hoc ẽ ad tendeillum tẽpusẽ
sine dubio uerbũ est. Ergoͥ di cã contemplator quidcc̃
acsidicã scriptor quidcc̃ erit nominatiuus casũ ergo
olligeergo istcesspecies uiginti & septems nomina
quae appellant᷑ corporalic. Sunt quae incorporalia

Expanded text:
legens illum: ecce modo participium est. e contrario legens legens illum: ecce modo participium est. e contrario legens illius nomen est. quare? quia genetiuus est casus. sic est ac si dicas: cultor illius feci, doctor illius feci. et cultor illius et doctor , erit nomen; quando iungitur accusatiuo, erit participium. superest nomen quod uerbo simile est, ut est contemplor contplator. sed tamen et nomen potest esse, hic contemplator huius contemplatoris huic contemplatori. aliquotiens ergo sine dubio nomen est, aliquotiens uerbum. quid ergo interest, quando sit uerbum, quando nomen? uerbum si fuerit, tempus habet; nomen si fuerit, casum habet. si dicam contemplator illum, hoc est adtende illum, tempus est sine dubio: uerbum est ergo. si dicam contemplator quidam ac si dicam scriptor quidam, erit nominatiuus: casum ergo ollige ergo istas species uiginti et septem. sunt nomina quae appellantur corporalia, sunt quae incorporalia,
Abbreviated transcription (Latin):
parationẽ non recipit. Nedicit legentior legentis sim
Ergosiceuerbouenit & non recpit cõparationem pasticipiũ ẽ
Est cdiquod in edium ut est apicens qucendo dicimus amcens
potest aa uerboee amo amas ameet. ecce auerbo uenit
potest atrecipere compccrationẽ Amcons amcentio nam¬
tisimus: quidergofacimus quemad modũ discer uinuis
quando e nomi: quccndo pasticipiũ quo modo dscernimus
casib si accusatiuus fuerit erit pasticipium. sigens.
erit nomen. eccehabes discr&ionẽ cembiguitatis ipsius
Si dixeris amcns illum hocfeci participium est modo. Si dixeris
ccmcns illius hoc feci nom̃ ẽ undehoc appecr&. dec
simile : & inuenies sic que ad modũ sidicas scribens illũ
hoc feci. Sidicas amans illũ hoc feci Num quid possum
ditere amcens illius hoc feci ecceun deceꝓpar& quicc
pasticipium ẽ quicc & pasticipium acm hab& casũ

Expanded text:
parationem non recipit: nemo dicit legentior legentissimus. parationem non recipit: nemo dicit legentior legentissimus. ergo si a uerbo uenit et non recipit conparationem, participium est. est aliquod medium, ut est amans. quando dicimus amans, potest et a uerbo esse, amo amas amat; ecce a uerbo uenit: potest et recipere conparationem, amans amantior amantissimus. quid ergo facimus? quem ad modum discernimus, quando est nomen, quando participium? quo modo discernimus? casibus: si accusatiuus fuerit, erit participium; si genetiuus, erit nomen. ecce habes discretionem ambiguitatis ipsius. si dixeris: amans illum hoc feci, participium est modo; si dixeris: amans illius hoc feci, nomen est. unde hoc apparet? da simile, et inuenies sic; quem ad modum si dicas: scribens illum hoc feci, si dicas: amans illum hoc feci, numquid possum dicere: amans illius hoc feci? ecce unde apparet quia participium est. quia et participium accusatiuum habet casum,
Abbreviated transcription (Latin):
Peesticipii simile
nomen est qđ sic soncet quasi pasticipiũ nom̃ est tam̃
ut potens ecce non sicẽ potẽs quem admodũ legens
& tamen appar& quando pasticipium sit quando nomen
N omen ẽ si recipicet comparationẽ. potens potentior poten¬
tissimus: Si participium fuerit non recipit cõparationẽ
N emodicit legens. legentior. legentissimus. Hoc noluit
adicere donactus qđ utilesatis: Sunt cliqͣ nomina penitus
nominec sono pasticipia. Sunt pasticipia celiquac penitus.
sunt aliqͣ medicc. eccepotens tantũ modo nom̃ẽ. Nec
potest eẽ participiũ. sed nomenẽ tantũ : quare : quiccre¬
cipicit compccrationẽ. Potens potentior potentissimus
Nec potest eẽ pasticipiũ: quacre: quic nonuenita ũbo
s ienim a uerbo uenir& ess& pasticipium. ergo si a uerbo
non hab& originẽ & cõparationẽ hab& aptissime nom̃ ẽ
Ecce uides quẽ ad modum nom̃ ẽ. Econtrario pasticipiũ ẽ
legens quocre : qm̃ ab eo qđ est lego indeestlegens & cõ¬

Expanded text:
participii simile nomen est quod sic sonat quasi participium, nomen est tamen, ut potens. ecce non sic est potens, quem ad modum legens? et tamen apparet, quando participium sit, quando nomen. nomen est, si recipiat conparationem, potens potentior potentissimus. si participium fuerit, non recipit conparationem; nemo dicit legentior legentiadicere Donatus, quod est utile satis: sunt aliqua nomina penitus {nomina}, sono participia; sunt aliqua participia penitus; sunt aliqua media. ecce potens tantum modo nomen est nec potest esse participium, sed nomen est tantum. quare? quia recipit conparationem, potens potentior potentissimus. nec potest esse participium. quare? quia non uenit a uerbo. si enim a uerbo ueniret, esset participium. ergo si a uerbo non habet originem et conparationem habet, apertissime nomen est. ecce uides quem ad modum nomen est. e contrario participium est legens. quare? quoniam ab eo quod est lego inde est legens et con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc postea dico. int̃positũ ẽ utdicer& actiuũ passiuũ tueutra cem
&r deponens quecre hocdicã postea: Iuterim scire debes qdomne
uerbũ quod ẽ in rerũ Ncctura autaegere aut pecti nos ostendit
&reuero ipso nceture rerũ sic se hecb& quic quid est in cocomundo
autpcctitꝰ autfacit. sine dubio quaere om̃sres & inuenies quod cogutꝰ
Nuescio quaratione & pecti. autcerte ipsae facere itec eẽ ubum

Expanded text:
hoc, postea dico. interpositum est, ut diceretur actiuum passiuum neutrum commune hoc, postea dico. interpositum est, ut diceretur actiuum passiuum neutrum commune et deponens. quare? hoc dico postea. interim scire debes quod omne uerbum quod est in rerum natura aut agere aut pati nos ostendit. et re uera ipsa natura rerum sic se habet. quicquid est in toto mundo, aut patitur aut agit sine dubio: quaere omnes res, et inuenies quod coguntur nescio qua ratione aut pati aut certe ipsae agere. curre
Abbreviated transcription (Latin):
Eccehabes quodũbũ ẽ. siquacnido dico damihi bibere : taleẽ
ut p̃misso ubo sequant̃ nomina idesequcct casus taullũ eni nom
sine casu ẽ:
rgo quaendo dico dacmihi offermihi quidedico colũnã. columnã
istis uerbis casussunt. Ergo nequis putcor& illum infinitũ modũ
aliquando fieri posse ut cader& in casus & ratione nominis declina¬
r&ur. id eo hoc interposuit: Scire autẽ debes qm̃ ille infinitus
quideme modus & fac̃ elocutionẽ grecã : latinãnum queç quoties
ita uolueris facere grece loqueris aꝑtedec mihi bibere
elocutio aptaẽ po&is apta lyricis. longere mota ẽ afermone
cõmuni Ergo ꝓpter istcc̃ elocutionẽ interposuit sine casi. Ne¬
quistibi dicer& er god ebibere bibere ergo ac̃scasusẽ qm̃ illccomnia
ꝑacm̃ pferunt̃: si nonẽ: Illc greca figunc ẽ. greca elocutione
ꝓfestur. Omne uerbũ autagere quid aut peeti significat. quidit

Expanded text:
ecce habes quod uerbum est. sed quando dico: da mihi bibere, tale estecce habes quod uerbum est. sed quando dico: da mihi bibere, tale estut praemisso uerbo sequantur nomina, id est sequatur casus. nullum enim nomen sine casu est. ergo quando dico: da mihi offer mihi quid dico columnam, columnam istis uerbis, casus sunt. ergo nequis putaret illum infinitiuum modum aliquando fieri posse ut caderet in casus et ratione nominis declinaretur, ideo hoc interposuit. scire autem debes quoniam ille infinitiuus quidem est modus et facit elocutionem Graecam, Latinam numquam. quotiens ita uolueris facere, Graece loqueris aperte, da mihi bibeelocutio apta est poetis, apta lyricis, longe remota est a sermone communi. ergo propter istam elocutionem interposuit sine casu, nequis tibi diceret ergo: da mihi bibere, bibere ergo accusatiuus cam proferuntur. sed non est; illa Graeca figura est, Graeca elocutione profertur. omne uerbum aut agere aliquid aut pati significat. quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
caniunstas Ergo uerbuẽ parbrationis quae hccb&tẽp
uitium ẽ pleonasmos est. Ncc̃ si hoc ipsũ lego ostendit ꝑso¬
nã quid opus est ut addã ꝑsonã ut dicas egolego: hoc enĩ
ꝑsonã succ̃ loquentis. ergo maledr egolego egosedeo
ego facio. totũ hocuaccat ipsȩ enũ ꝑsonae teloqui. tedicere
&ostendere cliquid de monstrant. quidestillud qđ dixit
sine casu. Nac̃ itec definit uerbũ ẽ cũ tempore & ꝑsonco
sicie casu. quid opus fuit ut dicer& casucar&. ego erũ
noui quic casus non accidit ũbo s quae necessitccs eũ conpulit
hoc dicere : ꝓpc̃ uncẽ elocutionẽ. ẽ una clocucio quae pene imce¬
ginẽ hocba casus. ẽtameri in ũbo confitemur qm̃ in ũbo est
t cem̃ imaginẽ hab& casus : ut ẽ illud copud terrentiũ qd iussi
modusẽ infinitus sine dubio quẽ ad modũ scribere & dice¬
re. ergo bibere infinitus est modus si mođẽ uerbũ ẽ sinc dubiꝗ

Expanded text:
coniuncta sunt. ergo uerbum est pars orationis quae habet tempus coniuncta sunt. ergo uerbum est pars orationis quae habet tempus uitium est, plenonasmos est. nam si hoc ipsum lego ostendit personam, quid opus est ut addas personam, ut dicas ego lego? hoc enim rsonam suam loquentis. ergo male dicitur ego lego, ego sedeo, ego facio; totum hoc uacat. ipsae enim personae te loqui, te dicere et ostendere aliquid demonstrant. quid est illud quod dixit sine casu? nam ita definiuit, uerbum est cum tempore et persona sine casu. quid opus fuit ut diceret casu caret? ego enim noui quia casus non accidit uerbo. sed quae necessitas eum conpulit hoc dicere? propter unam elocutionem. est una elocutio, quae paene imaginem habet casus, est tamen in uerbo; confitemur quoniam in uerbo est, tamen imaginem habet casus, ut est illud apud Terentium, «quod iussi modus est? infinitiuus est sine dubio, quem ad modum scribere et dicere. ergo bibere infinitiuus est modus: si modus est, uerbum est sine dubio;
Abbreviated transcription (Latin):
cersistec artis id est deubo quo macior est eo &icc̃uberior
& rationabilior atque utilior:
erbum ẽ parsorationis cumtempore & ꝑsonee sine casi
Iec de finitur uerbum. dnem̃ uerbu quarediluit
A sepus abeoqđ uerberato aere istu linguat sonus deilut
Vnde emer g uielicc̃ om̃s pecstes orationis ẜ auce ista parete frceuenus¬
uunur in loquendo ideo ito generale sibi hoc nom̃ adiempsit s Cilae
ratio quae mulles pr estect unliter at ratiosineualitate plencestaltitias
Orgo quare nul definuit uorbuĩ e parsorationus tepuas qadesonie tep¬
aihuido na ieul coet i uierbo. Casuimautẽ ñ eõ a pace uerũ est
qm̃ sisolee ꝑsonce sit ñ facit uerbũ s pnom̃. pronominieni
accidit ꝑsoncc: si solũ tempus fuerit Ñfac uerbũ spasticipiũ
pccsticipio erũ accidit tempus. siutrũq simulsit tunc potꝰ
uerbum eẽ ut ẽ lego. istȩnim sic conexes pasticulae
quo aliquid facicõ. & nihil ominus ꝑsoncc̃ ostendo ista duo

Expanded text:
rs ista artis, id est de uerbo, quo maior est, eo etiam uberior et rationabilior atque utilior. uerbum est pars orationis cum tempore et persona sine casu: ita definitur uerbum. diximus uerbum quare dictum sit saepius, ab eo quod uerberato aëre ictu linguae sonus exiliat. unde emerguutimur in loquendo, ideo ista generale sibi hoc nomen adsumpsit. ecce {ratio quae nullam praestat utilitatem} ratio sine utilitate plena stultitiae est. ergo quare ita definiuit, uerbum est pars orationis tempus et personam e in uerbo, casum autem non esse. nam uerum est quoniam, si sola persona sit, non facit uerbum, sed pronomen: pronomini enim accidit persona. si solum tempus fuerit, non facit uerbum, sed participium: participio enim accidit tempus. si utrumque simul sit, tunc potest uerbum esse, ut est lego. istae enim sic conexae sunt particulae,quo aliquid faciam, et nihilo minus personam ostendo: ista duo
Abbreviated transcription (Latin):
ci bum necessee ut in hascadact signifi cationes bcut omneubũ
her boaccidi. ai sep̃tẽ. que lieas conugatio. genius numeris
figurec tempus psoneo: Qucclites uerborum diudit inducos par¬
ces principeltor i dest inmodos & in formas. Modiautẽ solto
om̃sostosune: formae quacttuor. modiostoistis. iredicatuus
Imperctuius ꝓmissiuis optctiuis coniunstuus. ira finitiuus hoꝑ
soncels gerendi. ipsis olto: s qunques qui pomines astes poss inuenir
idicatiuus imperactiuus optectuus coniunstiuius infintiuuas illi
tres ꝑmissiuus in ꝑsonelis & gerendi hec bert calumniam aliquo
plenes uideam̃ illos : Inidicatiuus distus est abeo qđ ipso indicam̃
si dicas mihi quid acis dicotibilego. ergo lego indicantis est significatio
Imperectiuus distus est quod pipsũ imperecm̃. ut puta lege scribe doce
sede Promisiuis ẽ ꝑ quẽ ꝓmittimꝰ utsidicas legcẽ tibi ł geren¬

Expanded text:
bum, necesse est ut in has cadat significationes, ut omne uerbum uerbo accidunt septem, qualitas coniugatio genus numerus figura tempus persona. qualitas uerborum diuiditur in duas partes principaliter, id est in modos et in formas. modi autem sunt octo, omnes octo sunt; formae quattuor. modi octo isti sunt, indicatiuus imperatiuus promissiuus optatiuus omnes artes possunt inueniri, indicatiuus imperatiuus optatiuus coniunctiuus et infinitiuus. illi tres, promissiuus inpersonalis et gerundi, habent calumniam. aliquoplenos. uideamus illos. indicatiuus dictus est ab eo, quod ipso indicamus. si dicas mihi: quid facis? dico tibi lego. ergo lego indicantis est significatio. imperatiuus dictus est, quod per ipsum imperamus, ut puta lege scribe doce sede. promissiuus est, per quem promittimus, ut si dicas legam tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
nescio qđ futuri c̃ temporis Ergo indict̃s mođ tẽp p̃teritũ hoba
& praesens futurũ autẽ habere non potest. qm̃ quae indicamus
autic̃ nouimꝰ auticẽ scierecm̃ siaute indico non quod a hdhue nescio

Expanded text:
nescio, quod futuri est temporis. ergo indicatiuus modus tempus praeteritum habet nescio, quod futuri est temporis. ergo indicatiuus modus tempus praeteritum habet et praesens; futurum autem habere non potest, quoniam quae indicamus aut iam nouimus aut iam scieramus. si autem indico, non quod adhuc nescio
Abbreviated transcription (Latin):
ergo istemođ dicende : Nc̃ ꝓmisiuus unum hob&s tepus & ratione
naeturali unũ heb&i. modũ qui dicunt hunc eẽ hoc dicun
Omne qđ ꝓmittimꝰ defuturo ꝓmittimꝰ: id enĩ tib ꝓmitto Nonqđ habusi
aut habes si quod necdũ habes Ncc̃ si hecbuisti aut hecbes
icomquẽ ad modũ tibi ꝓmitto : illud tib ꝓmitto quod aiecdũ habes
ergosiqđ necdũ habes ꝓmiteo futuri tẽporis est. Ec cȩꝓpt̃ quas
causcos dicunt repellendũ eẽ uel non repellendũ. tccm̃ siueru
conimadũ tas non repellenđest. s deindicãto modo repellenduẽ
tẽpus futurũ. qucc isterepellend est mođ: quacre e rediad de¬
finitionẽ ipsorũ modorũ & inuenies qm̃ ñ potest indicat̃s mođ
habere tẽp: futurũ: Indicat̃s quacredistusẽ siꝑ ipsũ indicam᷑
fucurũ tẽp quare hab& ab eo qđ necdũ ẽ si erit: Ergositep fut̃m
id significat qđ necdũ ẽ quomodo pot̃ tenere tep: futurum:

Expanded text:
ergo iste modus dicendus est? nam promissiuus unum habet tempus et ratione ergo iste modus dicendus est? nam promissiuus unum habet tempus et ratione naturali unum habet. modum qui dicunt hunc esse, hoc dicunt, omne quod promittimus de futuro promittimus. id enim tibi promitto, non quod habuisti aut quod habes, sed quod necdum habes. nam si habuisti aut habes iam, quem ad modum tibi promitto? illud tibi promitto, quod necdum habes. ergo si quod necdum habes promitto, futuri temporis est. ecce propter quas causas dicunt repellendum esse uel non repellendum. tamen si uerum animaduertas, non repellendus est; sed de indicatiuo modo repellendum est tempus futurum, quam iste repellendus est modus. quare? redi enim ad definitionem ipsorum modorum, et inuenies quoniam non potest indicatiuus modus ha ab eo quod necdum est, sed erit? ergo si tempus futurum id significat quod necdum est, quo modo potest tenere tempus futurum?
Abbreviated transcription (Latin):
ł multi istũ modũ repellent & dicunt quid cõputatꝰ ñ ẽ cõputaend
nec cdmittenđ mođiste. & quid faccimꝰ siñ eũ admittacmꝰ cũ elo¬
cutio nrã exigat usum ꝓmittendi : Ncc sidicas rogote da mihi
dec illi necesse habeo pistũ modũ ꝓmittere & dicere habeo deccbo
Tolle inde istũ modũ & tollere habes ꝓmissionẽ. Illiautẽ quire¬
pellurt istũ modũ dicunt. Icc̃ ꝓmissio e in indicatiuo modo tem¬
pore futuro. Ncc̃ icc̃ ẽ indicto modo tẽpore futuro. ut puttlego
legis legit legercã facfuturũ tempus. legã ecce hoc ipsũ lega
ꝓmittentis ẽ si ẽ in indicatiuo modo. quidopus est ut nouũ modũ
facics cum quod habuit modus niouus facere hocbeat inse iste
modus indicãts intẽporefuturo : eccequare cũ repellunt quec
cclic illorũ repulsio quecrerepellunt istũ modũ: quomodo dicis
modũ eẽ & unũ hecb& tẽp:  Nullus erummođ unũ tempus hab&
nona lic&s : Omnes modi auduo a ũtrice hceben tẽpora : Qquomodo

Expanded text:
conputatur? non est conputandus nec admittendus modus iste. et quid facimus, si non eum admittamus, cum elocutio nostra exigat usum promittendi? nam si dicas: rogo te, da mihi, da illi, necesse habeo per istum modum promittere, et dicere habeo dabo. tolle inde istum modum et tollere habes promissionem. illi autem qui repellunt istum modum dicunt, iam promissio est in indicatiuo modo tempore futuro. nam iam est in indicatiuo modo tempore futuro, ut puta lego legis legit legeram, fac futurum tempus, legam; ecce hoc ipsum legam promittentis est. si est in indicatiuo modo, quid opus est ut nouum modum facias? cum, quod habuit nouus modus facere, habeat in se iste modus indicatiuus in tempore futuro. ecce quare eum repellunt. quaralia illorum ratio, quare repellunt istum modum. quo modo dicis modum esse, et unum habet tempus? nullus enim modus unum tempus habet; non licet; omnes modi aut duo aut tria habent tempora. quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc intellegendũ ut puto ꝓtuler̃ ait triticũ. primo ait torrere coeperunT
molenda retriticũ. hocdic̃ hystero logicc ẽ quando & uerba mutcetees
& sensus mutcetꝰ. putceꝓfer̃ canistis pcenẽ tonsisq fer̃ mcente lic uillis:
priusẽ ut coofercNT manelic postea panẽ : Eccehoc loco & sensus mutatus ẽ
& oroo uerborũ : ergo dr̃ hystero logiec haecspecies: Ancestrophe autẽ
đr quottens cũq uerba tnũ mutcntꝰ sensus autẽ integer ꝑmcen& sidicas
trcenstra ꝑ&remos siuedicas ꝑ traenstrco & ꝑremos idẽ sensus ẽ tcentũ modo¬
consistere menTẽ pcessus ẽ amor ordo ẽ. aeneas rcpidũ ad naues prae mittit

Expanded text:
hoc intellegendum. ut puta protulerunt, ait, triticum; primo, ait, torrere coeperunt,hoc intellegendum. ut puta protulerunt, ait, triticum; primo, ait, torrere coeperunt,molendare triticum. hoc dicit, hysterologia est, quando et uerba mutata sunt et sensus mutatur. puta proferunt canistris panem prius est ut adferant mantelia, postea panem; ecce hoc loco et sensus mutatus est et ordo uerborum. ergo dicitur hysterologia haec species. anastrophe autem dicitur, quotienscumque uerba tantum mutantur, sensus autem integer permanet, ut si dicas transtra consistere mentem / passus amor, rapidum ad naues praemittit
Abbreviated transcription (Latin):
coitũ ostentere & ꝑcircũ lo cutionẽ uitccuit ite. Nimio nelirxu optunsior ususst
Ereopr firss aut iessinplices honestat. autrescur pesuitet. tiumoneli u obtuissior
usisst genitedliceruo ubiutaeres turpe: Plerũq inuenim̃ gnẽ maticos sib̾icere
N oarntores & plurimi quinescuiñ stẽ reccionẽ simul at quinuen erbã ꝑturbatũ
ordinẽ inuerbis stegtĩ ticutĩ hy ꝑbatũ ẽ putt siuerbũ hocrespontit aoqu nt̃co
locũ &iterũ aelt̃ sermo respontit ced que estũ locũ & confusecẽ elocutio: dicuã¬
anmed ẽe &asimus Ñ oeastirem specialẽ . syrẽ generede. sic quidic hr ꝑbator ẽ
Ncc̃hr ꝓbator hcb& speaes plurincos & hccsspecies debemꝰ potusscire ut significationẽ
penastodli dict quo meoo ẽ uncispecies quaçitectr̃ : Mysto ro logia łistero¬
ꝓterori quoties hocheb& quotiescũq & uerba & sensus mutantur. Tunc ẽ

Expanded text:
coitum ostendere, et per circumlocutionem uitauit ita, nimio ne luxu obtunsior usus / sit coitum ostendere, et per circumlocutionem uitauit ita, nimio ne luxu obtunsior usus / sit ergo periphrasis aut res simplices honestat aut res turpes uitat {nimio ne luxu obtunsior usus sit genitali aruo, ut uitaret turpe}  plerumque inuenimus grammaticos sic dicere et oratores; et plurimi, qui nesciunt istam rationem, simul atque inuenerint perturbatum ordinem in uerbis, statim dicunt: hyperbaton est. puta si uerbum hoc respondet ad quintum locum, et iterum alter sermo responanimal esse et asinus? non dixisti rem specialem. sed rem generalem. sic qui dicit: hyperbaton est. nam hyperbaton habet species plurimas, et has species deb una species quae ita dicitur, hysterologia uel hysteroproteron. quotiens hoc habet? quotienscumque et uerba et sensus mutantur, tunc est