comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Certeenĩ iã mihi dedisti in solo animohabitare
scientiã uc quid nidederim: Aua quid sensũ
auriũ animone an corpori anutriq: concedis:
Ris utriq aus. ꝗd memoriã uiq. animoputoesse
tribuendã : Non enĩ si ꝑcensus ꝑcipimus aliꝗd q̃đ ms¬
moriae cõmendamus. Ideo in corpore memoria
esseputandaẽ : Aũs: magna fortas seista questio ẽ
tenegare ñ possebestias habere memoriã. Nã& ni
& canis heroem dominũ iã suis hominib: oblitũ re coꝵ¬

Expanded text:
Certe enim jam mihi dedisti in solo animo habitare Certe enim jam mihi dedisti in solo animo habitare scientiam. D. Quidni dederim? M. Quid? sensum aurium animone, an corpori, an utrique concedis? D. Utrique. M. Quid memoriam? D. Animo puto esse tribuendam. Non enim si per sensus percipimus aliquid quod memoriae commendamus, ideo in corpore memoria esse putanda est. M. Magna fortasse ista quaestio est, te negare non posse, bestias habere memoriam. Nam et nEt canis heroem dominum, jam suis hominibus oblitum recog
Abbreviated transcription (Latin):
cautissimȩ imitationem non soli corpori uoluisse con¬
cedere sednũ ꝗđ scienti ã negabis ad solũ animũ ꝑtiner:¬
hĩs quis hoc nega uerit: Aũa Nullo modo igit scientiã
in sonisneruorũ &tebiarũ simul & nctioni &imita¬
tione tribuere sineris: illa enim imitatio ñ ẽ ut con
Ehisꝗdem quađibi concesses si fateor hoc ẽẽ confestũ
gedꝗd adrem habebit enim & tibicen: scientiã in ani¬
moꝰ neq enĩ cũ ei. acceditimitatio quã sine corporededi
ẽẽ ñ posseadim& illud q̃danimo am plestitur: Aũs¬
N adima& quidem nec ego affirmo eos aꝗb: organaista
trastant᷑ om̃s carerescientia sed non habere om̃s dico
stã enim ad hac uoluimusquȩstionem ut intellega¬
mussipos sumus quãrecta sit scientia In illa de fini¬
tione musicae posita quã sio m̃stibicines: & fidicines
& id genus alii qui lib& habent nihilista disciplina
puto eẽ uilius nihil abiectius sed adtende quam
diligentis simȩ lit qđ diu iã molimura pareat:

Expanded text:
cautissime imitationem non soli corpori voluisse concedere. Sed numquid scientiam negabis ad solum animum pertinere? D. Quis hoc negaverit? M. Nullo modo igitur scientiam in sonis nervorum et tibiarum, simul et rationi et imitationi tribuere sineris. Illa enim imitatio non est, ut cEx iis quidem quae tibi concessi, fateor hoc esse confectum: sed quid ad rem? Habebit enim et tibicen scientiam in animo. Neque enim cum ei accedit imitatio, quam sine corpore dedi esse non posse, adimet illud quod animo amplectitur. M. Non adimet quidem: nec ego affirmo eos, a quibus organa ista tractantur, omnes carere scientia, sed non habere omnes dico. Istam enim ad hoc volvimus quaestionem, ut intelligamus, si possumus, quam recte sit scientia in illa definitione musicae posita; quam si omnes tibicines et fidicines, et id genus alii quilibet habent, nihil ista disciplina puto esse vilius, nihil abjectius. 8. Sed attende quam diligentissime, ut quod diu jam molimur appareat.
Abbreviated transcription (Latin):
lis̃. quid plausus populi &omnia illa theatrica p̃mia ñ ne
orũ iudicio positumẽ : Nĩc : nihil magis arbitror ẽẽ
ꝓtuitum obnoxiumq casib: & plebeiae dominationi
uitib:q sub iestum quã illas̃ omnia : aua hocineigt᷑ p̃cio
intus suos uenderent histriones simusi caiscirent :
AIT. Non parũ ꝗdem hac conclusione commoucor sed
nitl babeo q̃d contiedicam: nã illeuen ditor solidicũ iste
companendus ñ uid&ur : Non enimacepto plausd aa

Expanded text:
M. Quid? plausus populi et omnia illa theatrica praemia, nontorum judicio positum est? D. Nihil magis arbitror esse fortuitum obnoxiumque casibus et plebeiae dominationi nutibusque subjectum, quam illa sunt omnia. M. Hoccine igitur pretio cantus suos venderent histriones, si musicam scirent? D. Non parum quidem hac conclusione commoveor, sed nonnihil habeo quod contradicam. Nam ille venditor solidi cum isto comparandus non videtur: non
Abbreviated transcription (Latin):
minar̃ cuius apellationi sorginẽ fortas seꝓgredientib ño
ratio ipsamonstrebit: neq: hoc ipsa praescriptũ putes: utili
&iã m& ra uersus apellare non liceat sed aliudẽ cũ abutimur
mine licentia cuiusdam uicinitats aliud cũ remuo cabulo suoenum¬
amus sed nominũ cõmemoratio actenus facta sit : in ꝗb: id
didicimus concersio intloquentiũ & u&ustatis auetoritas totĩ
uali& c&erasiplac& morento inueftigemus sensununtio in¬
ceratione ut illos &iam u&eres auctores ñ instituisse istaq¬
siq̃ : innaturarerũ integra & ꝑ fecta ñ suerint sed ratiotinan¬
do inuenisse & appellando nocasse cognoscas : quare prin¬
abste quaero utrũ obaliud pesaurẽ mulceat nisiqđ in eo di
ille partes quarũ una in leuationealtent in positio neẽ
merosa sibiconcinnitate respondent : Hiqͣ iã hoc quidẽ mihia m

Expanded text:
minaverunt. Cujus appellationis originem fortasse progredientibus nobis minaverunt. Cujus appellationis originem fortasse progredientibus nobis ratio ipsa monstrabit. Neque hoc ita praescriptum putes, ut illa etiam metra versus vocare non liceat. Sed aliud est cum abutimur nomine, licentia cujusdam vicinitatis; aliud, cum rem vocabulo suo enuntiamus. Sed nominum commemoratio hactenus facta sit; in quibus, ut jam didicimus, concessio interloquentium et vetustatis auctoritas totum valet. Caetera, si placet, more nostro investigemus sensu nuntio, indice ratione; ut illos etiam veteres auctores non instituisse ista quasi quae in natura rerum integra et perfecta non fuerint, sed ratiocinando invenisse, et appellando notasse cognoscas. CAPUT Ia te quaero, utrum ob aliud pes aurem mulceat, nisi quod in eo duae illae partes, quarum una in levatione, altera in positione est, numerosa sibi concinnitate respondent? D. Jam hoc quidem mihi ante
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit uersus int̃doctos u&eres ñ parua
luctatione quaesitũ est: nec fruetus de fuit :
nã inuenta resẽ : & ad notitiam poste¬
rorum mandata litteris grauiatq certa
ñ tantũ auctoritate : uerum &iam ratione fir¬
mataẽ : Int̃ eẽigitur animaduerter̃ in łrrht¬
Omum & m&rũ aliꝗd ĩ comne m&rum
pyhius ñ &iã omnis rrthmus m&rum sit omnis eñĩ pedum
legitima con&cio nũmero saẽ : quã qm̃ m&rum haba ñ eẽ
& item legeimis progre dipedibus s̃ed certosine coercerihȩc
duo genenr &iã uo cabulis discernendaeTut illuo superiu sre¬
mus tantũ ꝓprioiã nomine hocad alterũ itarrdimus it m&run
&iã uocanẽ rursus qm̃ eorũ numerorũ quae certo finec laudun¬
idẽ merorum alia s̃ in quib: ñ hab& ratiocuiusdam diuisionis
circa mediũ alia in quib: sedulo hab&erat& iam hȩc differentia
notanda uocabulis quaꝓpt̃ illud ub iñ hab&ur hȩc ratio rrdn
genus m&rũ propriae uocatũ est : hocaũ ubi hab& uersum no

Expanded text:
Quid sit versus, inter doctos veteres non parva luctatione quaesitum est, nec fructus defuit. Nam inventa res est, et ad notitiam posterorum mandata litteris, gravi atque certa non tantum auctoritate, verum etiam ratione firmata est. Interesse igitur animadverterunt inter rhythmum et metrum aliquid, ut omne metrum rhythmus, non etiam omnis rhythmus metrum sit. Omnis enim legitima pedum connexio numerosa est; quam quoniam metrum habet, non esse et item legitimis progredi pedibus, sed certo fine coerceri; haec duo genera etiam vocabulis discernenda erant, ut illud superius rhythmus tantum proprio jam nomine, hoc autem alterum ita rhythmus ut metrum ur. rursus quoniam eorum metrorum, quae certo fine clauduntur, alia sunt in quibus non habetur ratio diuisionis circa medium, alia sunt in quibus habetur, est haec differentia notanda uocabulis. quapropter illud, ubi non habetur haec ratio, rhythmi genus metrum proprie uocatum est; hoc autem, ubi habetu
Abbreviated transcription (Latin):
te semipedes uersũ h ero icum in duom̃đrapartiur
que sex pedib: quat᷑ norumtẽ porũ constare notissimũ es
& sine concinnitate quidẽ duoꝰ rũ mẽ brorum siue istas
aliqua aliauersus nullus ostanquib: omnib: hocnetio de¬
monstra uit ẽẽseruandum utñ possit pars prior in poste¬
qualiararissimae longis carminib: int̃ponere quȩ uer
conteunt non in decoraĩ qͥualeidẽ ipse est qđ paul
ante cõmemoneui cornua uelata rum ob uertimus ar¬
narum quã obrem non mihi uersus ꝗeo ãpellatus uida¬
Vt non nulli putant quod acerto fine ad eius demnumeri
caput redit᷑ ut nom̃ ductũ sit abhis quise uertunt dũ uiare¬
deunt : nã hoc illicum his &iã m&ris quae uersus non s appa¬
r& ẽẽ commune. sed magis fortassea contrarionom̃ in¬
uenit ut quẽ a modumgrã matici deponens uerbum ap¬
alterius loco saluale genumerorũ consttuitur quia ueftiñ

Expanded text:
septem semipedes versum heroicum in duo membra partiuntur, septem semipedes versum heroicum in duo membra partiuntur, quem sex pedibus quaternorum temporum constare notissimum est: et sine concinnitate quidem duorum membrorum, sive ista, sive aliqua alia, versus nullus est. In quibus omnibus hoc ratio demonstravit esse servandum, ut non possit pars prior in postequalia rarissime longis carminibus interponere quae versibus contexuntur, non indecorum est: quale idem ipsum est quod paulo ante commemoravi: Cornua velatarum vertimus antennarum. Quamobrem non mihi versus ex eo appellatus vidut nonnulli putant, quod a certo fine ad ejusdem numeri caput reditur, ut nomen ductum sit ab iis qui se vertunt dum via redeunt; nam hoc illi cum his etiam metris, quae versus non sunt, apparet esse commune: sed magis fortasse a contrario nomen invenit, ut quemadmodum grammatici deponens verbum alterius loco salua lege numerorum constituitur, et quia uerti non
Abbreviated transcription (Latin):
minus idẽ stat uersuscũ ita ꝓfertur. uertimus aintẽ narũ cornua
uelatarum : uiq: plane incertũ iudeo : Aũs censer nȩuitandum:
hiq censeo aũs uideigeł utrũ l iͦc sacis uitat tu siguna parsuer sus
mati naessesit : Hiqͦ intellego aũo. Videutrũ staratio
aliis seruatasitnam cuius demensionis ẽparsincipiens ar¬
mauirũq: canoeius dẽ eẽ agnoscis italiam fato lito ra
multum ille & uisuperum saeuaemulta quoq: & bello
inferr&q: deos albaniq: patres nemulta ꝑ seque resc&erõ
quantũ uoles haspriores partes uersuum eiusdem dñ¬
sionis inuenies : Id ẽ quinto semipeder articulaties rarisi:¬
me omni noͥ nitaẽ Ita ut posterioress istae ñ minus in¬
separiles troiae qui primus ab orisꝓfugus lauina q: uen
t̃ris iactatus & alto memorem iunonis obiram ꝓassus di
condera orbem latiogenus undelatinum atq: altȩ mo¬
nia romae : Hiq manifestum est : Aũa quin queigit᷑ &

Expanded text:
minus idem stat versus, cum ita profertur: Vertimus antennarum cornua minus idem stat versus, cum ita profertur: Vertimus antennarum cornua velatarum. D. Plane incertum fieri video. M. Censesne vitandum? D. Censeo. M. Vide igitur utrum hic satis vitatum sit. Una pars versus metiri necesse sit. D. Intelligo. M. At vide, utrum ista ratio in aliis servata sit. Nam cujus dimensionis est pars incipiens, Arma virumque cano, ejusdem esse agnoscis, Italiam fato. Littora multum ille et. Vi superum saevae. Multa quoque et bello. Inferretque deos. Albanique patres. Ne multa, persequere caeteros quantum voles, has priores partes versuum ejusdem dimensionis invenies, id est quinto semipede articulatas. Rarissime omnise pariles: Trojae qui primus ab oris. Profugus Lavinaque venit. Terris jactatus et alto. Memorem Junonis ob iram. Passus dum conderet urbem. Latio genus unde Latinum. Atque altae moenia Romae. D. Manifestissimum est. 4. M. Quinque igitur et
Abbreviated transcription (Latin):
& diuiduis pedib: consat absirdissimae in diuiduũ put& : Eiq nullo
modo hoc genus diuisionẽ recipere an nuerim : aua a tomnia quae
recipiunt diuisionẽ ñ nepulchrione s̃ sieorũ partes aliqua parilitate
concordent quãsi dis cordes acdissonȩ sint᷑ Tiq nullidubiũ ẽ: auȩ
Quid ipsius parilis diusionis quitan dẽ numerus auctorẽ andualis¬
ñq̃: iaẽ : aũs : utergo induas partes concinentes diui dipedẽ & eo
pso auran delectare comperimus sidiã m&rumtalein ueniamus
quare iã illud respondecũ in omnib: quaꝑ aliqͣ temporis partȩ m& imus
liud p̃cedat aliud subrequat᷑ aliudincipiat aliud t̃min et nibil n &ibi
indeatꝰ int̃partem p̃cedentem atq incipientem & illã quae subrequitꝰ
asarminat intec̃oportere : Hiã Inteẽ arbitror: aũş dicergo
uersus enunti& cornua uel atrum uertimus non ne sepiur
o efficit᷑ incertũ quae pars prior sit quaeposterior nequaee nĩ

Expanded text:
 dividuis pedibus constat, absurdissime individuum putetur? D. Nullo modo hoc genus divisionem recipere abnuerim. M. At omnia quae recipiunt divisionem, nonne pulchriora sunt si eorum partes aliqua parilitate concordent, quam si discordes et dissonae sint? D. Nulli dubium est. M. Quid? ipsius parilis divisionis qui tandem numerus auctor est? an dualis? D. Ita est. M. Ut ergo in duas partes concinentes dividi pedem et eo ipso aurem delectare comperimus; si etiam metrum tale inveniamus, Quare jam illud responde, cum in omnibus quae aliqua temporis parte metimur, aliud praecedat, aliud subsequatur, aliud incipiat, aliud terminet; nihilne tibi videatur inter partem praecedentem atque incipientem, et illam quae subsequatur ac terminet, interesse oportere. D. Interesse arbitror. M. Dic ergo versus enuntietur, Cornua velatarum vertimus antennaro efficitur incertum, quae pars prior sit, quae posterior? Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
silendũ nece den&essaris silentiis dictũ ẽ ubi deliita tem¬
ponrex plent᷑ n ã in his quae uoluntaria silentia nomina¬
uimus lic& &iam pedem sonare & pedẽ silere : qđ sipais¬
bus int̃uallis fecerimus ñ erit maerum sed rechmus nullo
certo fine apparente underedeat᷑ ad caput: quã obrem si
&emplignitia silentiis uelis distinguere utp̃ priman
pedem alterius pedis tẽpora sileis ñ hoc ꝑp&uoseruandũ
elic& autem uti uari& ate qualib& connumenttis silentis¬

Expanded text:
silendum non esse, de necessariis silentiis dictum est, ubi debita temsilendum non esse, de necessariis silentiis dictum est, ubi debita tempora explentur. Nam in iis quae voluntaria silentia nominavimus, licet etiam pedem sonare, et pedem silere: quod si paribus intervallis fecerimus, non erit metrum, sed rhythmus, nullo certo fine apparente unde redeatur ad caput. Quamobrem si exempli gratia silentiis velis distinguere, ut post primum pedem alterius pedis tempora sileas, non hoc perpetuo servandum est. Licet autem varietate qualibet connumeratis silenti
Abbreviated transcription (Latin):
alia sieñ uoles p̃sȩtã sill abã unũ tempus sileb s̃edp̃d& imã
ununi p̃undecimam ẽa tantu s dem& duo insine . ut sitprimus spon¬
deus seunduschoriabus tertius palimbacchius fiat antis pastus
uno silentiotem prsa nnumencto quartus spondeusfiat di¬
chorius unius tẽporis int̃iecto & unius tẽporisconsequente
si lenuo choriãb: ultimus numerũ claudat ita ut silea mus
ꝓximo superiore seruent᷑ nisi qđ inhuius fine unũ tẽpussi¬
lebitur. quia spondeus ille qui sol& in pricipiolo cariconse¬
quente uni ustem porissilentio factus ẽpalimbacchiu s ut
plus unotẽporenibilei deber&us quod infinesilendũef
de iã ꝑspicis m&ris int̃ponisilentia quaedam neessaria
quae da uoluntaria & necessaria quidem cũ aliqu pedib: deba
implendis uoluntoria uero cumplenq s̃ pedesatq: integri:
qđ autem superius dictũ ẽ. amplius quattuor temporibus

Expanded text:
alia. Si enim velis, post sextam syllabam unum tempus silebis, et post decimam alia. Si enim velis, post sextam syllabam unum tempus silebis, et post decimam unum, post undecimam tantumdem, et duo in fine: ut sit primus spondeus, secundus choriambus, tertius palimbacchius fiat antispastus uno silentii tempore annumerato, quartus spondeus fiat dichorius unius temporis interjecto, et unius temporis consequente silentio, choriambus ultimus numerum claudat, ita ut silcamus proximo superiore serventur; nisi quod in hujus fine unum tempus silebitur, quia spondeus ille qui solet in principio locari, consequente unius temporis silentio factus est palimbacchius, ut plus uno tempore nihil ei debeatur, quod in fine silendum est. Unde jam perspicis metris interponi silentia, quaedam necessaria, quaedam voluntaria: et necessaria quidem, cum aliquid pedibus debetur implendis; voluntaria vero, cum pleni sunt pedes atque integri. 29. Quod autem superius dictum est, amplius quatuor temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed aliis int̃positis pedib: scimus quidem quantũ debeat᷑
sedñ conp̃hendit᷑ sensuuitanto spatio sileat᷑ ni siminus
debeat᷑ insilentio quã positũ ẽ in sono quia cũ maio rem
partẽ pedis uox ꝑ ẽgerit ininorq: reliquaẽ ubicũq: facile
occurrit quam obrẽ m&ire qđ rubhos xemplo posuimus:
Vernattem peries aurartepent s̃ deliciae cũ situnane¬
cessaria quã diximus mͦsio sipꝰ decimã eius sellabam
ue lit silereduotẽ pont& unũ pꝰ undaimã & duo infine:
ut sit in principio spondeus sequatur hunc choriamb
t̃tio spondeo silentium duorum tem porum annume¬
r&ur uel molosus uelaminore ionicus fat quartus
bacchius adiuncto ididem silentio uniust̃poris pazantis¬
pastus quinto choriambonimerus termin& in uoceduobtẽ¬
porib: infineꝑ silentiũ redditis in principio locato spondeb ẽ ctem

Expanded text:
sed aliis interpositis pedibus, scimus quidem quantum debeatur; sed aliis interpositis pedibus, scimus quidem quantum debeatur; sed non comprehenditur sensu, ut tanto spatio sileatur, nisi minus debeatur in silentio quam positum est in sono: quia cum majorem partem pedis vox peregerit, minor quae reliqua est, ubicumque facile occurrit. 28. Quamobrem metri quod sub hoc exemplo posuimus, Vernat temperies, aurae tepent, sunt deliciae: cum sit una necessaria, quam diximus, dimensio, si post decimam ejus syllabam velit silere duo tempora, et unum post undecimam, et duo in fine: ut sit in principio spondeus, sequatur hunc choriambus, tertio spondeo silentium duum temporum annumeretur, ut vel molossus vel a minore ionicus fiat, quartus bacchius adjuncto itidem silentio unius temporis fiat antispastus, quinto choriambo numerus terminetur in voce, duobus temporibus in fine per silentium redditis in principio locato spondeo. Est item
Abbreviated transcription (Latin):
m& iat primospondeos socundo dactilus tertio
spondesquarto dactrluan numenato pꝰ longam silentio
quia pꝰbreuem non oport& quinto spondiuss &todactylus
ultima longaquanumeris clauditur cuiduotem ponr
debitasilentur insine siaũ senorũ tẽporũ hic m&imus
pedes primus erit molo sus secundus ionices amino re
tertius cr&icus quisit dichorius adiuncto silentio uis
tẽporis. quartus ionicus a maiore& longa ultima pͥ
In principio locaret᷑ quã sequaendur ionicus amaioredeinde
molo sus inde bachius qui fier& antis pastus adiunctosilentio
unius tẽporisulti muschoriamb numerũ clauder i taut
quattuor tẽporũ infinesilentiũ redder& unilongȩ in prin¬
cipio confatutȩ sedaures i stam dimsionẽ repudiant quia pars
pedis in principio conlocatanisi maior quã dimidia fuerit
ñ recte illip̃ plenũ pedem finalisilentio redditur ubi deb&ꝰ

Expanded text:
metiatur primo spondeus, secundo dactylus, tertio metiatur primo spondeus, secundo dactylus, tertio spondeus, quarto dactylus annumerato post longam silentio, quia post brevem non oportet, quinto spondeus, sexto dactylus, ultima longa qua numerus clauditur, cui duo tempora debita silentur in fine. Si autem senorum temporum hic metimur pedes, primus erit molossus, secundus ionicus a minore, tertius creticus qui fit dichorius adjuncto silentio unius temporis, quartus ionicus a majore et longa ultima, post in principio locaretur, quam sequeretur ionicus a majore, deinde molossus, deinde bacchius, qui fieret antispastus adjuncto silentio unius temporis; ultimus choriambus metrum clauderet, ita ut quatuor temporum in fine silentium redderetur uni longae in principio constitutae. Sed aures istam dimensionem repudiant; quia pars pedis in principio collocata, nisi major quam dimidia fuerit, non recte illi post plenum pedem finali silentio redditur ubi debetur:
Abbreviated transcription (Latin):
bilẽ sonitũ dedit aerẽ curuo:si enimsic m&iamurhoc marũ
ut primũ faciamus anapestũ s&undũ ionicũ quem lib&
infrllabis qunq: soluta scili& longa uel prima uel ulti¬
ma induasbreues. tercium choriambum ultmum
bacchĩum: eriaer̃ tempont indebito unum & tremobacchio red¬
tebit q̃uo adnumenato coriambus alt̃ implebiẽba
chiorquum marũ clausuro cuitẽ pusunum debitum
sil& ur locis autea restitiu temponr quae in pnedebent᷑
autea quaeibi debent᷑ ubi sil&ur sed aliquan do ñ ẽ ne¬
cesse ut sileat᷑ in mediis cum potestalit̃ m&rũ m&iri
ut in eo qđ paulo anteposuimus aliquando autẽ ne¬
cessoe utin hocuernat tẽperies a urae tepents̃ deli¬
ciae: nã manifestũ & istum numerũ aut quat̃ norũ
temporum aut senorũ pedib: currere &si quat norũ
silendum ẽ unũ tẽpus pꝰsyllabã octauam & insineduo

Expanded text:
bilem sonitum dedit aere curvo. Si enim sic metiamur hoc metrum, bilem sonitum dedit aere curvo. Si enim sic metiamur hoc metrum, ut primum faciamus anapaestum, secundum ionicum quemlibet in syllabis quinque, soluta scilicet longa vel prima vel ultima in duas breves, tertium choriambum, ultimum bacchium: tria erunt tempora in debito, unum extremo bacchio redtebit: quo annumerato, choriambus alter implebitur; bacchio reliquo metrum clausuro, cui tempus unum debitum m in mediis siletur locis, aut ea restitui tempora quae in fine debentur, aut ea quae ibi debentur ubi siletur. Sed aliquando non est necesse ut sileatur in mediis, cum potest aliter metrum metiri, ut in eo quod paulo ante posuimus. Aliquando autem necesse est, ut in hoc, Vernat temperies, aurae tepent, sunt deliciae: nam manifestum est istum numerum, aut quaternorum temporum, aut senorum pedibus currere. Si quaternorum, silendum est unum tempus post syllabam octavam, et in fine duo;
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemo netã regulam ꝓ longa eã sensus acipiat sequen¬
tesilentio :itaq: in hoc i&ro montib: acutis : ñ possumus si¬
lere p̃dactrlũ tempus unũ qđ p spondeũ in superiorepotent¬
dispondeo m&rũ constare uideatur duũtem porũ silentio in fine
reddendo sed illud notandũ ẽ in principio posito minus pleno
pedi autibidem reddi debitum ꝑsilentiũ sicigẽ : iam satistris
niuis atq: dirae: aut infine uel ut seg&es meus laborminus
pleno aũ pediquim finepont᷑ aut ibidem refatiu silentio qđ
deb&ur ut in illo ite igit camenae autin aliquo de medus
loco uel ut in hoc: uerblandũ ug& aruis ad ehospes hirun¬
do unũ enĩ tempus qđ deb&ꝰ ula moba chi uel p̃ totũ nume¬
rum siler potest uel p̃ primũ huius numeri pedem molo sũ
uel socundũ ionicũ amino reqđ uero mediis forteminus ple¬
nis padib: debitiẽ ñ nisi ibidem reddi potest : litẽ tuba t̃ri¬

Expanded text:
commemoratam regulam, pro longa eam sensus accipiat, sequencommemoratam regulam, pro longa eam sensus accipiat, sequente silentio. Itaque in hoc metro, Montibus acutis, non possumus silere post dactylum tempus unum, quod post spondeum in superiore poteraspondeo metrum constare videatur, duum temporum silentio in fine reddendo. 26. Sed illud notandum est, in principio posito minus pleno pedi, aut ibidem reddi debitum per silentium, sicuti est, Jam satis terris nivis atque dirae: aut in fine, velut, Segetes meus labor. Minus autem pleno pedi qui in fine ponitur, aut ibidem restitui silentio, quod debetur, ut in illo, Ite igitur Camoenae: aut in aliquo de mediis loco, veluti in hoc, Ver blandum viget arvis, adest hospes hirundo. Unum enim tempus quod debetur ultimo bacchio, vel post totum numerum sileri potest, vel post primum ejus numeri pedem molossum, vel secundum ionicum a minore. Quod vero mediis forte minus plenis pedibus debiti est, non nisi ibidem reddi potest: ut est, Tuba terri
Abbreviated transcription (Latin):
insine silendũ sit : sileria uõ port& ñ nisi ubit̃minat᷑
parsontionis : in his au ñ umeris qui ñ uerbis fsunt
sed aliquo pulsu uel flatu uelipsadiã lingua nullun
in hac redis crinẽ pꝰ quã uocem ꝑcusnonem uȩsileat᷑
modo ut legitimũ s& undũ supra dictasrationes i nt̃¬
cedatsilentium: quã obrem potest& a didob: minusple¬
nis pedib: m&rum incipere sitam utriusq: coniunc¬
tumspatiũ minus non sit quã poss& eẽ unius & dimi¬
dii pedis: nã su pra diximurtũ recte poniduominus ple¬
nos pedes cũ idq̃đ deb&ur ambob: ñ transit spatiope¬
dem dimidiũ &xemplũ ẽ : monte sacuti utaut in fin&re
tẽporo sileamꝰ : autunũ tẽpus pͥspondeũ & duo in finealõ
enim hoc m&rum conuenient̃ m&iri ñ potestsed fit hoc
&iã in disciplina: litcum antesinem silemus nibi pars
orationisbit ui syllaba germin&us nerecundũ illam saepe

Expanded text:
in fine silendum sit. Sileri autem oportet non nisi ubi terminatur in fine silendum sit. Sileri autem oportet non nisi ubi terminatur pars orationis. In iis autem numeris qui non verbis fiunt, sed aliquo pulsu vel flatu, vel ipsa etiam lingua, nullum in hac re discrimen est, post quam vocem percussionemve sileatur; modo ut legitimum secundum supradictas rationes intercedat silentium. Quamobrem et a duobus potest minus plenis pedibus metrum incipere, si tamen utriusque conjunctum spatium minus non sit, quam posset esse unius et dimidii pedis; nam supra diximus, tum recte poni duos minus plenos pedes, cum id quod debetur ambobus, non transit spatio pedem dimidium: exemplum est, Montes acuti; ut aut in fine tria tempora sileamus, aut unum tempus post spondeum, et duo in fine. Aliter enim hoc metrum convenienter metiri non potest. Cetiam in disciplina, ut cum ante finem silemus, non ibi pars orationis brevi syllaba terminetur, ne secundum illam saepe
Abbreviated transcription (Latin):
tandem : ut primus pes sit or&icus secundus coriambiter¬
tius spondeu s attriatem pora sileamus quorũ duo debentꝰ
ultimo spondeo ad sena implend& & un ũ primo cr&ico : tẽpora
atsiiadicatur tandem tempus ad ẽoptmũ eadem inter¬
posita triũ temporum morx insilentio quis ñ senti at ⁊ acun¬
dissime rep&i qua reta ut tanti spatiid& & oẽ insneminus
plenũ pedem quantiẽ in principio ut illud siluae labo¬
Rantes geluq: autmino rem in principio insne maiorem
uelutiẽ flumina constiterint actoneq: iniuria : quia ubi
estaequalitas nulla discordia : ubiautem dispar enumerus:
si aminore ad maiorẽ ueniamus ut innumerando sol& fa¬
citrursus ipseordo concordiam : x quo illud &iam ẽ consequo
Vtcũ hi de quib: agiturminuspleniponunt᷑ pedes siduob
ne quantũ scilic& primo quia mediũ taendita dfinẽ:
a fineuero ad principiũ redeundum ẽ sia ĩt utriq tan¬

Expanded text:
tandem, ut primus pes sit creticus, secundus choriambus, tertandem, ut primus pes sit creticus, secundus choriambus, tertius spondeus; ut tria tempora sileamus, quorum duo debentur ultimo spondeo ad sena implenda, et unum primo cretico. At si ita dicatur, Tandem tempus adest optimum, eadem interposita trium temporum mora in silentio, quis non sentiat jucundissime repeti? Quare aut tanti spatii decet esse in fine minus plenum pedem, quanti est in principio, ut illud, Silvae laborantes, geluque: aut minorem in principio, et in fine majorem, veluti est, Flumina constiterint acuto. Neque injuria, quia ubi est aequalitas, nulla discordia: ubi autem dispar est numerus, si a minore ad majorem veniamus, ut in numerando solet, facit rursus ipse ordo concordiam. 24. Ex quo illud est etiam consequens, ut cum ii de quibus agitur, minus pleni ponuntur pedes, si duone quantum scilicet primo: quia medium tendit ad finem; a fine vero ad principium redeundum est. Si autem utrique tan
Abbreviated transcription (Latin):
dactrlo primolic& hoc eplorare his xemplis pluni
Constiterinta cutogelu flumina confaterint. acutae gelidaȩ :¬
flumina constiterint in altũ noctecui dubiũ ẽduo illa sua¬
uit̃ rep&i hoc aũ ferciũ nullo modo i temcum singulatẽ¬
ponr singulis debentur pedibus minus plenis si ea uoce
reddere uelis ñ sinit sensus in unã fellabam coarta rimine
omni no iustitign enim conuenit qđ separatim reddenduẽ:
ñ &iam constitui separatim quocir cainillo maro siluae
labonintes geluq: siuna longã ꝓsilentio finia ddas sicutiẽ
siluae labo rantes geluduro ñ ꝓbant aures sicut ꝓbant cum
dicimus silue labonentes gelu& srigo re qđ satiatis sime
senti scũ singula rep&isitem ñ oport& cuã duo minus ple¬
nipedes ponunt᷑ maio rein principio quã in fine poninã
hoc condempnat auditus cãquã sidica soptimũ tẽ pusadẽ

Expanded text:
dactylo primo. Licet hoc explorare his exemplis: Flumina dactylo primo. Licet hoc explorare his exemplis: Flumina constiterint acuto gelu. Flumina constiterint acute gelida. Flumina constiterint in alta nocte. Cui dubium est, duo illa suaviter repeti, hoc autem tertium nullo modo? 22. Item cum singula tempora singulis debentur pedibus minus plenis, si ea voce reddere velis, non sinit sensus in unam syllabam coarctari; mira omnino justitia. Non enim convenit, quod separatim reddendum est, non etiam constitui separatim. Quocirca in illo metro, Silvae laborantes, geluque, si unam longam pro silentio fini addas, sicuti est, Silvae laborantes gelu duro, non probant aures; sicut probant cum dicimus, Silvae laborantes gelu et frigore. Quod satiatissime sentis, cum singula repetis. 23. Item non oportet cum duo minus pleni pedes ponuntur, majorem in principio quam in fine poni; nam et hoc condemnat auditus, tanquam si dicas, Optimum tempus adest
Abbreviated transcription (Latin):
litantum silentio reddit᷑ si tantum sit ut dimidiis patiũ
pedes non ecedat qualia haec duo s̃ siluȩ laborantes gel¬
que: flumina constiterint a qutio
borum eniprius incipit apalinbacchio inde& curro
inmolo sit & bacchio t̃minatur silent᷑ ergo duo tẽ poraq¬
rum unũ bacchio alterum palimbacchio cũ reddider
sena ubiq tempota implebuntur: hoc autẽ posterius do¬
dactrlo reddidebent᷑ ut in omnib: senas intem por
Prius aired dit qđ deb&ur implendo & tremo pediq
in principio constituto n& alit̃ omnino fieriaures sin
namirum idenim cũ rep&imus adiungit capiti q̃đ pro¬
sus & tremũẽ itaq: in hoc numero qđ dictũ ẽ flumin
constiterinta cuto : cũ tria tem porx sems itãq im
rium red disensus ipseꝑmittit in quo priorẽ Iong
sellaba breuis posterior : Idenĩ priussonar deb&q
bacho deb&ur &tremo idẽbreuis fellaba ñ longa qua

Expanded text:
li tantum silentio redditur; si tantum sit ut dimidii spatium li tantum silentio redditur; si tantum sit ut dimidii spatium pedis non excedat, qualia haec duo sunt: Silvae laborantes, geluque Flumina constiterint acuto. Horum enim prius incipit a palimbacchio, inde excurrit in molossum, et bacchio terminatur: silentur ergo duo tempora; quorum unum bacchio, alterum palimbacchio cum reddideris, sena ubique tempora implebuntur. Hoc autem posterius dadactylo redhibebimus, ut in omnibus sint sena temporPrius autem redditur quod debetur implendo extremo pedi, quam in principio constituto. Nec aliter omnino fieri aures sinunt. Nec mirum: id enim cum repetimus, adjungitur capiti quod prorsus extremum est. Itaque in hoc metro quod dictum est, Flumina constiterint acuto: cum tria tempora senis utique imprium reddi sensus ipse permittit, in quo prior est longa syllaba, brevis posterior: id enim prius sonare debet, quod bacchio debetur extremo, id est brevis syllaba; non longa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fine qualis isteẽ ⁊ cenalis ntos int oberrat equor: sensistie nĩ
u topinor me pꝰquinq: sellabas longasmoneiduorũ tẽporũ
siluis se& tantuł dem in fine silendũ ẽ dũ redit᷑ ad caput: sienĩ
hoc marũ ad legẽ s& tẽporum m&i aris eritabi primus spon¬
deus secundus molo ses tercius coriamb quastus a na¬
pestus spondeo igit᷑ debent᷑ duotem pora : ut rex tẽporum pe¬
dem impleat & anapesto itaq: duo silent᷑ p̃molo sum ante
sinemi& duo pana pestum infine fiautem adlegem tem¬
porũ quattu&una longaerit in capite. deindeduos in&i¬
murspondeds deide duos dactilos & p̃una longa conclud&
silemus itaq: duo tẽ pont pꝰgeminũ spondeã ante finem &
duo infine utambopedes impleant᷑ quorũ dimitias partes
in capite atq: in &tremo posuimus non nũquam tam̃ qđ du¬
b: ñplenspedib: debet᷑ in principio acfine conlocatis fn¬

Expanded text:
fine, qualis iste est, Gentiles nostros inter oberrat equos. Sensisti enim, fine, qualis iste est, Gentiles nostros inter oberrat equos. Sensisti enim, ut opinor, me post quinque syllabas longas, moram duorum temporum siluisse, et tantumdem in fine silendum est, dum reditur ad caput. Si enim hoc metrum ad legem sex temporum metiaris; erit tibi primus spondeus, secundus molossus, tertius choriambus, quartus anapaestus. Spondeo igitur debentur duo tempora ut sex temporum pedem impleat, et anapaesto: itaque duo silentur post molossum ante finem, et duo post anapaestum in fine. Si autem ad legem temporum quatuor; una longa erit in capite, deinde duos metimur spondeos, deinde duos dactylos, et post una longa concludet. Silemus itaque duo tempora post geminum spondeum ante finem, et duo in fine, ut ambo pedes impleantur, quorum dimidias partes in capite atque in extremo posuimus. 20. Nonnunquam tamen quod duobus non plenis pedibus debetur in principio ac fine collocatis, fina
Abbreviated transcription (Latin):
sum conflituere incapite erdicũ & duo m& iri reliquosseñ
tẽporũ pedes unũ ionicũ amaiore alterũ dichorium & si¬
lere unũ tem pusqđ adiungit crlico ut sex̧ tempone compleantus
ATs non nibil defuit considerationituae: nãcũ dichorius ẽ
infine restante silentio ultima eius qua ebreuisẽ ꝑrolonģa
accipitur: an hoc negabis HiC Immo fateor: auis¬
Nonergo constitui dec& infine dichorium nisinullo inrepeiti¬
one consequente silentio neiam ñ dichorius sed secundus epi¬
tritus sentiat᷑ : Hic: manifestum ẽ : aũs: quo modo ergom&ie¬
son& cũ ita pronuntio pꝰtresprimas syllabas unũ tempussi¬
leamus: ita enim nibil in fine delebitꝰ utd& enter ibi esse pos¬
irtiutñ solum in fine sed& ante finem cũ oport& sileamus : Tunc
ats̃ port& cũ idqđ deb&ur implendis tem porib: pedũ a ut
indecent̃ sil& in fine ꝓpt̃ ultimã bieuem litinbocqđ dictum
cst autcũ duo constituunt᷑ ñ plenipedes unus incapite alt̃ in

Expanded text:
quos senum temporum pedes, unum ionicum a majori, alterum dichorium, et silere unum tempus quod adjungitur cretico ut sex tempora compleantur. M. Nonnihil defuit considerationi tuae: nam cum dichorius est in fine, restante silentio, ultima ejus quae brevis est, pro longa accipitur. An hoc negabis? D. Imo fateor. MNon ergo constitui decet in fine dichorium, nisi nullo in repetitione consequente silentio, ne non jam dichorius, sed epitritus secundus sentiatur. D. Manifestum est. Quomodo ergo metiesonet, cum ita pronuntio, ut post tres primas syllabas unum tempus sileam: ita enim in fine nihil debebitur, ut decenter ibi possit esadjungamus arti, ut non solum in fine, sed et ante finem cum oportet sileamus. Tunc autem oportet, cum id quod debetur implendis temporibus pedum, aut indecenter siletur in fine propter ultimam brevem, ut in hoc quod dictum est; aut cum duo constituuntur non pleni pedes, unus in capite, alter in
Abbreviated transcription (Latin):
ratio ipsamonstrebit: neq: hoc ipsa praescriptũ putes: utili
&iã m& ra uersus apellare non liceat sed aliudẽ cũ abutimur
mine licentia cuiusdam uicinitats aliud cũ remuo cabulo suoenum¬
amus sed nominũ cõmemoratio actenus facta sit : in ꝗb: id
didicimus concersio intloquentiũ & u&ustatis auetoritas totĩ
uali& c&erasiplac& morento inueftigemus sensununtio in¬
ceratione ut illos &iam u&eres auctores ñ instituisse istaq¬
siq̃ : innaturarerũ integra & ꝑ fecta ñ suerint sed ratiotinan¬
do inuenisse & appellando nocasse cognoscas : quare prin¬
abste quaero utrũ obaliud pesaurẽ mulceat nisiqđ in eo di
ille partes quarũ una in leuationealtent in positio neẽ
merosa sibiconcinnitate respondent : Hiqͣ iã hoc quidẽ mihia m
ꝑ sua sumẽ atq comꝑtũ: Aũe quid m&rũ qđ manifestũ ẽ pi¬

Expanded text:
ratio ipsa monstrabit. Neque hoc ita praescriptum putes, ut illa ratio ipsa monstrabit. Neque hoc ita praescriptum putes, ut illa etiam metra versus vocare non liceat. Sed aliud est cum abutimur nomine, licentia cujusdam vicinitatis; aliud, cum rem vocabulo suo enuntiamus. Sed nominum commemoratio hactenus facta sit; in quibus, ut jam didicimus, concessio interloquentium et vetustatis auctoritas totum valet. Caetera, si placet, more nostro investigemus sensu nuntio, indice ratione; ut illos etiam veteres auctores non instituisse ista quasi quae in natura rerum integra et perfecta non fuerint, sed ratiocinando invenisse, et appellando notasse cognoscas. CAPUT Ia te quaero, utrum ob aliud pes aurem mulceat, nisi quod in eo duae illae partes, quarum una in levatione, altera in positione est, numerosa sibi concinnitate respondent? D. Jam hoc quidem mihi ante persuasum est atque compertum. M. Quid? metrum, quod manifestum est p
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit uersus int̃doctos u&eres ñ parua
luctatione quaesitũ est: nec fruetus de fuit :
nã inuenta resẽ : & ad notitiam poste¬
rorum mandata litteris grauiatq certa
ñ tantũ auctoritate : uerum &iam ratione fir¬
mataẽ : Int̃ eẽigitur animaduerter̃ in łrrht¬
Omum & m&rũ aliꝗd ĩ comne m&rum
pyhius ñ &iã omnis rrthmus m&rum sit omnis eñĩ pedum
legitima con&cio nũmero saẽ : quã qm̃ m&rum haba ñ eẽ
& item legeimis progre dipedibus s̃ed certosine coercerihȩc
duo genenr &iã uo cabulis discernendaeTut illuo superiu sre¬
mus tantũ ꝓprioiã nomine hocad alterũ itarrdimus it m&run
idẽ merorum alia s̃ in quib: ñ hab& ratiocuiusdam diuisionis
circa mediũ alia in quib: sedulo hab&erat& iam hȩc differentia
notanda uocabulis quaꝓpt̃ illud ub iñ hab&ur hȩc ratio rrdn
genus m&rũ propriae uocatũ est : hocaũ ubi hab& uersum no¬
minar̃ cuius apellationi sorginẽ fortas seꝓgredientib ño

Expanded text:
Quid sit versus, inter doctos veteres non parva luctatione quaesitum est, nec fructus defuit. Nam inventa res est, et ad notitiam posterorum mandata litteris, gravi atque certa non tantum auctoritate, verum etiam ratione firmata est. Interesse igitur animadverterunt inter rhythmum et metrum aliquid, ut omne metrum rhythmus, non etiam omnis rhythmus metrum sit. Omnis enim legitima pedum connexio numerosa est; quam quoniam metrum habet, non esse et item legitimis progredi pedibus, sed certo fine coerceri; haec duo genera etiam vocabulis discernenda erant, ut illud superius rhythmus tantum proprio jam nomine, hoc autem alterum ita rhythmus ut metrum tur, alia sunt in quibus non habetur ratio diuisionis circa medium, alia sunt in quibus habetur, est haec differentia notanda uocabulis. quapropter illud, ubi non habetur haec ratio, rhythmi genus proprie metrum vocatum est: hoc autem ubi habetur, versum nominaverunt. Cujus appellationis originem fortasse progredientibus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
mȩniror cũ c&eris uero senũ tẽporũ pedib: curme moratũ triu
temporũ pedẽ in finerepudi& nescio quaẽ causa sec r&ior fortas¬
se. quã ut a nobis ses iatq ostendiqueat sed hoc ita erseliis &em¬
temporũ atista in suauit̃ cũ eodemsilentio: ꝓocestate praeclara
testate magnitudo plac& qđ ad sensum attin& ꝑꝰ git officiũ suũ

Expanded text:
me miror. Cum caeteris vero senum temporum pedibus, cur memoratum trium me miror. Cum caeteris vero senum temporum pedibus, cur memoratum trium temporum pedem in fine repudiet, nescio quae est causa secretior fortasse quam ut a nobis erui atque ostendi queat: sed hoc ita esse his exemtemporum in fine. At ista insuaviter cum eodem silentio: Potestate praeclara testatis magnitudo placet. Quod ad sensum attinet, peregit officium suum
Abbreviated transcription (Latin):
iamtmene noli atsiita iungas tim̃ dares iã timere noli nis i in so¬
luta oraxtione audire nolim̃ n& absurdũ minusẽ. siquo lib& loco
alio con&tas uelitimolo sumhoc modo : uirfortis tim̃da res
iamtimere noli uelitas
ntim̃dares
uir fortifa mere noli uel& iã ita tim̃daresiã timere uir fortis nol
cuius ab surditatis causa ẽ quod pesdiãb: &iã ad duplũ & simplũ
plaudi potest: ut ad simplũ & duplum dichorius spondeus aũ dup
partieorum aequalis ẽ sedcũ &im ille turhit ad primũ hiic adstro¬
mã existit ñ nulla discordia & itaratiotollit ãminttionẽ n&mini
miraculum &it antis pastuscui sinullus aliuspalum a ut certe
solus diãbi misceatꝰ patitur iãbo m&erum claudicũ aliis aũ positus
nuillo modo : & cũ dichorio quidẽꝓpt̃ ipsũ dicboriũ ataq: hocmini¬

Expanded text:
Jam timere noli? At si ita jungas, Timenda res, jam timere noli; nisi in soJam timere noli? At si ita jungas, Timenda res, jam timere noli; nisi in soluta oratione audire nolim. Nec absurdum minus est, si quolibet loco alium connectas, veluti molossum hoc modo: Vir fortis, timenda res, jam timere noli. Vel ita: Timenda res, vir fortis, jam timere noli. Vel etiam ita: Timenda res, jam timere vir fortis noli. Cujus absurditatis causa est, quod pes diiambus etiam ad duplum et simplum plaudi potest, ut ad simplum et duplum dichorius: spondeus autem duplae parti eorum aequalis est; sed cum eum ille trahit ad primam, hic ad extremam, existit nonnulla discordia; et ita ratio tollit admirationem. 34. Nec minus miraculum edit antispastus, cui si nullus alius pedum, aut certe solus diiambus misceatur, patitur iambo metrum claudi, cum aliis autem positus nullo modo; et cum dichorio quidem propter ipsum dichorium; itaque hoc mini
Abbreviated transcription (Latin):
eas partes pedũ quaepꝰ certospedes silento restant & in suauit̃
ꝑmixti fuerint nã manifestũ est : iambũ p̃molo sumbeneponi
sicut hoceemplum indicat saeperep&itũ cum silentio insine
triũ temporum uerblandũ rid& floribus: at siꝓmolo so
primo dichorium constituas uõe uer&erra uit & florib: res¬
puit hocauditus atq: condẽ nat i d&iam dec&eris sensue plo¬
qui int̃sesunt copulabiles pedes eas partes debere in fine
subiungi qua eomnib: conueniunt in illa seriae conlatis
ne int̃socios quodã modo discordiae aliꝗd oriatur illud ma¬
gis minen dumest qđ cum srondtus diambum & dichoriũ
suauĩ claudat tam̃ cũ hi duo pedes siue solisiuecũ aliis copu¬
labilib: quo quo modo mixtis in una seriae fuerint spondtus
infine apꝓbante sensu poniñ potest ꝗs enĩ dubit& auies libent̃
Accipere ista singula rep&ita : tim̃ dares ñ ẽ & itẽ separatim:

Expanded text:
eas partes pedum, quae post certos pedes silentio restante suaviter eas partes pedum, quae post certos pedes silentio restante suaviter permixti fuerint: nam manifestum est iambum post molossum bene poni, sicut hoc exemplum indicat saepe repetitum cum silentio in fine temporum trium, Ver blandum viret floribus: at si pro molosso primum dichorium constituas, ut est, Vere terra viret floribus, respuit hoc auditus atque condemnat. Id etiam in caeteris sensu exploqui inter se sunt copulabiles pedes, eas partes debere in fine subjungi quae omnibus conveniunt in illa serie collocatis, ne inter socios quodammodo discordiae aliquid oriatur. 33. Illud magis mirandum est, quod cum spondeus et diiambum et dichorium suaviter claudat, tamen cum hi duo pedes sive soli, sive cum aliis copulabilibus quoquo modo mixtis in una serie fuerint, spondeus in fine, approbante sensu, poni non potest. Quis enim dubitet aures libenter accipere ista singula repetita, Timenda res non est: et item separatim,
Abbreviated transcription (Latin):
datauditum quã quã nihil fucud ar& si uel ꝓcboriam bo
diambũ ł ipsum ionicũ nulla in breueffacta solutionȩpo¬
neremus & quie ꝗd aliud congriusra: in hoc igꝰ m&ro ni¬
hilmutabit᷑ ñ earatione qua inȩqualitatem uitamus sedta¬
qua obseruamus auecoritatẽ doc& sanenttio alia in fatus
m&ne immobila idẽ in quib: mutarinibilo port&. itt
boc ipsum est. de quosatis loquiuti sumus alia mobilia in
nã hic pro spondeo anapestum quo libe lo colic& ponere alia nec
tota immobila nee tota mobilia ut ẽpendeat q umerisdulcis
chaclis & numero sodat uario squibus asson& omne ui rens late
nemus & tortis errans qui fleib : uides hic enĩ ubiq: & spon¬
dits & dactrlos pomiposse pra&er ulamũ pedem quẽ metri
auctor semꝑeẽ dacirlum uoluit & in his ꝗdẽ generib: tribus
ad rationẽ solã ꝑtin& de his reb quae sentiunt᷑ : dicantẽ sciendũ ẽ

Expanded text:
dat auditum; quanquam aeque nihil fraudaret, si vel pro choriambo dat auditum; quanquam aeque nihil fraudaret, si vel pro choriambo diiambum, vel ipsum ionicum nulla in breves facta solutione poneremus, et quidquid aliud congruisset. In hoc igitur metro nihil mutabitur; non ea ratione qua inaequalitatem mus auctoritatem. Docet sane ratio, alia institui metra immobilia, id est in quibus mutari nihil oportet, ut hoc ipsum est de quo satis locuti sumus; alia mobilia, in  oris, arma virumque cano. Nam hic pro spondeo anapaestum quolibet loco licet ponere. Alia nec tota immobilia, nec tota mobilia, ut est: Pendeat ex humeris dulcis chelys, Et numeros edat varios, quibus Assonet omne virens late nemus, Et tortis errans qui flexibus. Vides hic enim ubique et spondeos et dactylos poni posse, praeter ultimum pedem, quem metri auctor semper esse dactylum voluit. Et in iis quidem generibus tribus ad rationem solam pertinet de iis rebus quae sentiuntur judicantem; sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
tur poaus quã cognoscit᷑ neq: enĩ si faliscus nescio qui m&ns
ita composuit uthȩc sonant quando flagella ligafitaliga
uites & ulmus ut simuleant : scire hoc possumus sed tantum¬
modo ciedere audiendo adegendo illud ẽ disciplinae q̃đ
ad nos ꝑtin& iidereatrum hoctrib: daccli sconst& & prrri¬
cio ultmout pleriq: musicȩ imperta aut umant ñ eni sen¬
tiunt prrrichiũ poniñ possep̃ dastilum. anut netio doc&
primus pessit in hocm& rochoriamb: sacundus ionicus lon¬
ga frllaba induas soluta birue sulamus iãb: pꝰ quemtria tẽ¬
pora silebunt qđ semi doca homines semare possent siad octo
sccundĩt tramq: legem promintia ur & plaudene ita eñi na¬
turali& cõmunisensu iudicarent ꝗd disciplinȩ norma prae¬
scriber&: uerũ tamen qđ po&a illehos numeros in mobiles eẽ
uoluit cum hoc maro utamur custodiendũ est ñ enĩ frcu¬

Expanded text:
tur potius quam cognoscitur. Neque enim si Phaliscus, nescio qui, metra tur potius quam cognoscitur. Neque enim si Phaliscus, nescio qui, metra ita composuit, ut haec sonant, Quando flagella ligas, ita liga, Vitis et ulmus uti simul eant; scire hoc possumus; sed tantummodo credere audiendo et legendo. Illud est disciplinae, quod ad nos pertinet; videre utrum hoc tribus dactylis constet et pyrrhichio ultimo, ut plerique musicae imperiti autumant; non enim sentiunt pyrrhichium poni non posse post dactylum: an ut ratio docet, primus pes sit in hoc metro choriambus, secundus ionicus longa syllaba in duas soluta breves, ultimus iambus, post quem tria tempora silebuntur: quod semidocti homines sentire possent, si a docto secundum utramque legem pronuntiaretur et plauderetur. Ita enim naturali et communi sensu judicarent, quid disciplinae norma praescriberet. 31. Verumtamen quod poeta ille hos numeros immobiles esse voluit, cum hoc metro utimur, custodiendum est: non enim frau
Abbreviated transcription (Latin):
ł &iam infinesileatꝰ qđ subtrrcto uno pedeficri pocest ut ia sit :
nabis uerũ in promptu ẽ: tudicuerum hoc& in mnaris c&e¬
osum pedum tenendũ est scilic& necessariis silentis siue
finalib siue medis reddi debita ut pedesimpleant non
autem deberio portere amplius quã pedis partem quã le¬
uatio positio ugoccupant uoluntariis a utsilentis & partes
pedum & inte grospedes sile ieconcȩdit᷑ sicđ̧ emplis supne
editis de monstrauimus : sed actenus in t̃ponendorũ silentio¬
rũ rociotue cta sit nunc depedum cõmixtio ne& deipsorũ
& qđ admarorũ attin& copulationem ñ nulla dicenda sunt.
cũ de uersib: disserere coeperimus: iunguntur enim sibi
pedes atq: miscent᷑ sec undum regulas qua sin secundo sermo¬
ne aperuimus : In hoait illud sciendũ ẽ m&riquaeq: genenae
Non enĩo port& cum illieas ratione fixerint quã ui sibi
aliquid secundum rationẽ muta resine auriũ ossensione pos¬
simuscuius rei cognitioñ arte sedistoria trrdit undecredi¬

Expanded text:
 et fine sileatur, quod subtracto uno pede fieri potest, ut ita sit: Nobis verum in promptu est, tu dic verum. Hoc et in metris caeterorum pedum tenendum est, scilicet necessariis silentiis, sive finalibus sive mediis reddi debita, ut pedes impleantur: non autem sileri oportere amplius quam pedis partem, quam levatio positiove occupant. Voluntariis autem silentiis et partes pedum et integros pedes silere conceditur, sicut exemplis supra editis monstravimus. Sed hactenus interponendorum silentioruquod ad metrorum attinet copulationem, nonnulla dicenda sunt cum de versibus disserere coeperimus: junguntur enim sibi pedes atque miscentur secundum regulas, quas in secundo sermone aperuimus. In hoc autem illud sciendum est, metri quaeque genera non enim oportet, cum illi eas ratione fixerint aliquid ibi quamvis secundum rationem sine aurium offensione possimus. Cujus rei cognitio non arte, sed historia traditur; unde credi