comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd ꝑucnũt non rasi boni: Hisihic fortas¬
se iam queras. quid sit ipsa beata uita. In qua
Iuestione multoꝵ philosophoꝵ ingenia ocia¬
ꝙ contrita sunt: qui tamen eam tam tantomi¬
nus inuenire poduerunt. quanto minus eiꝰ
intem honorauerunt: eiq grãs non egerũt.
rius itaq accende utrum ad quiescendum
It eis. qui dicunt eum beatum eẽ. qui seđm
lam uiuit uoluntatem. Sed absit: ut hoc ue¬
sum eẽ credamus. Quid si enĩ nequiter uelit
liuere: nonue tanto miserior ẽẽ conuincit᷑.
quanto facilius mala uoliuitas eius impletͦ:
Merico hanc sententiam ȩtiam ipsi qui sine dĩ
cultu philosophati sunt: respuerunt. Nã qui¬
dam eors uir eloquentissimus ait. E cee autem
alis non philosophi quidem. sed ꝓinti tamen
ad disputandum. omnes aunt ẽẽ beatos. qui
uiiunt ut ipsi uelint: falsum id quidẽ ẽ. Uel¬
le enim qd non deceat: id ÷ ipsum miserimum.
N ec tamen miserum ẽ non adipisci quod ue¬

Expanded text:
ad quod perueniunt nonnisi boni? Hic fortasad quod perueniunt nonnisi boni? Hic fortasse iam quaeras, quid sit ipsa beata uita. in qua quaestione multa philosophorum ingenia otiaque contrita sunt, qui tamen eam tanto minus inuenire potuerunt, quanto minus eius fontem honorauerunt eique gratias egerunt. prius itaque adtende, utrum adquiescendum sit eis, qui dicunt eum beatum esse, qui secundum suam uiuit uoluntatem. sed absit, ut hoc uerum esse credamus. quid, si enim nequiter uelit uiuere? nonne tanto miserior esse conuincitur, quanto facilius mala uoluntas eius impletur? merito hanc sententiam etiam ipsi, qui sine dei cultu philosophati sunt, respuerunt. nam quidam eorum uir eloquentissimus ait: \'Ecce autem alii non philosophi quidem sed prompti tamen ad disputandum omnes aiunt esse beatos, qui uiuunt, ut ipsi uelint. falsum id quidem; uelle enim, quod non deceat, id est ipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisci, quod ue
Abbreviated transcription (Latin):
sc hominas qui in ipso ẽ. Nos ñ debemꝰ ante
tempus quicquam iudicare. donec ueniat
dñs et illuminet abscondita tenebrarum.
it manifestet cogitationes cordis: & tunc laus
ent unicuiq adeo. Pertinet tamen ad uidua¬
lem curam tuam deliciȩ si affluant ne appo¬
nascor: ne in cis putrescendo moriatur quod
sursum ẽẽ debe ut uiuat: te in cor numero
deputati: de quib scriptum ẽ uiuẽt corda eo¬
ium in scłm scłi. Audisti qualiter ores: audi &
quid ores: unde me maxime consulendum
putasti: qm̃ te ꝑmouet qd aic apłs. quid enim
remus sicut oportet nescimus: et timiusti
urmagis tibi obsit ñ sicut oportet orare. quã
iorare. Quod itaq dici breuiter potest. Ora
beatam uitam: hanc enim hab̾e om̃s homines
uolunt. Nam & qui pessime ac ꝑdite uiũt.
nullomͦ ita uiuerent: nͥ eodem modo se ẽẽ uł¬
pose beatos putarent Qi d gͥ ce aliud oportet
orare. nͥ id quod cupiunt & mali & boni sed

Expanded text:
spiritus hominis, qui in ipso est. nos non debemus ante spiritus hominis, qui in ipso est. nos non debemus ante tempusnus et inluminet abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a deo. pertinet tamen ad uidualem curam tuam, deliciae si adfluant, ne adponas cor, ne in eis putrescendo moriatur, quod sursum esse debet, ut uiuat. te in eo numero deputato, de quibus scriptum est: Viuent corda eorum in saeculum saeculi. Audisti, qualiter ores, audi et, quid ores, unde me maxime consulendum putasti, quoniam te permouet, quod ait apostolus: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, et timuisti, ne magis tibi obsit non, sicut oportet, orare quam non orare. quod sic itaque dici breuiter potest: Ora beatam uitam; hanc enim habere omnes homines uolunt; nam et qui pessime et perdite uiuunt, nullo modo ita uiuerent, nisi eo modo se uel esse beatos putarent. quid igitur aliud oportet orare, nisi id, quod cupiunt et mali et boni, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ uera et ꝑfecta. & ꝑpetua sanitate. qus
ñ terrena infirmitate deficiens. corruptiblli
uoluptate reficitur:. s cȩlesti firmitate ꝑsistẽo
eterna incorruptione uegetatur. Nam & i¬
se apłs carns inquit ꝓuidentiam ne feccrias
in concupiscentus: quia gerimus curam cls¬
ruas.s ad necessitatem salucis. Nemo eni uns
siliam odio habuit: sicut ipse itidem
ust corporis castigatorem: admonet ut
sro uino utatur ꝓpter stomachũ. & fre¬
unts suas infirmitates. has gͦ de litias. in
inb uidua si agit. hoc ÷ si delectatione cor¬
as heret. atq habitat. uiuens mortua ẽ: mul
a sc̃i e multȩ sc̃ȩ omĩ modo cauentes. ipsas ue¬
lit matres delitiarum diuitias disꝑgendo
paupib ab iecerunt. & alio mͦ in cȩlestibus
thesauris potius condiderunt. Quod si tu
deuncta aliquo pietatis officio non facis: tu
sris quam de his rationem reddas deo. Nlam¬
nemo enim scit quid agatur in homine: nͥ

Expanded text:
hoc est uera et perfecta et perpetua sanitate, quae hoc est uera et perfecta et perpetua sanitate, quae non terrena infirmitate deficiens corruptibili uoluptate reficitur, sed caelesti firmitate persistens aeterna incorruptibilitate uegetatur. nam et ipse apostolus: Carnis, inquit, prouidentiam ne feceritis in concupiscentiis, quia gerimus curam carnis sed ad necessitatem salutis. nemo enim umquam suam odio habuit, sicut ipse itidem apparet, corporis castigatorem admonet, ut modico uino utatur propter stomachum et frequentes suas infirmitates. Has ergo delicias, in quibus uidua si agit, hoc est si delectatione cordis haeret atque habitat, uiuens mortua est, multi sancti et sanctae omni modo cauentes ipsas uelut matres deliciarum diuitias dispergendo pauperibus abiecerunt et alio modo in caelestibus thesauris potius condiderunt. quod si tu deuincta aliquo pietatis officio non facis, tu scis, quam de his rationem reddas deo. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
bus uidimus mala. ancequam gͦ ista cono¬
latio ueniat. quantacumq temporalium ba¬
noꝵ felicitate circum fluas: ut ꝑsistas in orai¬
onib nocte & die. desolatam te ẽẽ meminen
Non enun apłs qualicumq uidue tribut
die. Quod uero sequitur. uigilantissime cu
Ouȩ autem in delicus agit: uiuens mortu
ẽ. agit eium homo in his quȩ diligit. quȩ p
magno appetit: quibus beatum ẽẽ se credis
Quappter quod scriptura dixit de diuiciy
diuitiȩ si affluant ne apponatis coꝵ hoc gia
de delicus cibi dico. deliciȩ si affluant ne ap¬
ponas cor. Non ideo te magni pendas qd non
desunt. qd affatim suppetunt. quod uelue ei
fonte largissimo terrȩne felicitatis fluunt:
omĩno hȩc in te despice. atq contẽpne: nen
his quicquam requiras. pret̃ integram cos¬
poris ualitudinem: Hȩc enim contẽpnend
non ẽ. ꝓpter necessarios usus uitȩ huiꝰ. al¬
quam mortale hoc induatur inmortalitale

Expanded text:
quibus uidimus mala. Antequam ergo ista consoquibus uidimus mala. Antequam ergo ista consolatio ueniat, quantacumque temporalium bonorum felicitate circumfluas, ut persistas in orationibus nocte ac die, desolatam te esse memineris. non enim apostolus qualicumque uiduae tribuit et die. quod uero sequitur, uigilantissime caue: Quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est; agit enim homo in his, quae diligit, quae pro magno appetit, quibus beatum esse se credit. quapropter quod scriptura dixit de diuitiis: Diuitiae si adfluant, ne adponatis cor, hoc etiam de deliciis tibi dico: Deliciae si adfluant, ne adponas cor. non ideo te magni pendas, quod non desunt, quod affatim suppetunt, quod uelut ex fonte largissimo terrenae felicitatis fluunt. omnino haec in te despice atque contemne, ne in his quicquam requiras praeter integram corporis ualitudinem. haec enim contemnenda non est propter necessarios usus uitae huius, antequam mortale hoc induatur inmortalitate,
Abbreviated transcription (Latin):
gła. hȩc ÷ uera uita quam iubentur bonis
oꝑib apprehende diuites. & ibi ẽ uerũ sola¬
tium. quo solatio nunc uidua desolata etiã
quȩ filios & nepotes habet. & domũ suã pie
tractat agens cum omĩb suis ut ponãt in
deo spem suam: dicit tamen in oratione. siti¬
uit cibi aiã mea. quamultiplicit᷑ tibi & caro
mea: in terra deserta et sine uia. & sine aquia
qd ÷ ista moribunda uita: quibus libet morta¬
b solatus frequentetur. quibꝰ libet itinerantis
letur. Nosti quippe ista omnia. quam incn
sermonem meum uidua diues & nobił. s. ta
familie mater de oratione quȩsisti. ut etiã t
in hac iuta ꝑmanentib & obsequentib tu
te sentias desolatam: nondum utiq apprem¬
sa illa uita. ubi ẽ uerum certumq solatiun
ubi implebitur qd in ꝓpħia dictum ẽ. satiun
sumus mane miscdia tua. ⁊ exultauimꝰ s. uaĩ¬
dati sumus in omnib dieb nrĩs: iocundat
sumus ꝓ dieb quib nos humiliasti: anns ͥ

Expanded text:
a. haec est uera uita, quam iubentur bonis operibus adprehendere diuites, et ibi est uerum solacium, quo solacio nunc uidua desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, quod est ista moribunda uita, quibuslibet mortalibus solaciis frequentetur, quibuslibet itinerantibus letur. nosti quippe ista omnia, quam incersermonem meum uidua diues et nobilis et tantae familiae mater de oratione quaesisti, ut etiam tecum in hac uita permanentibus et obsequentibus tuis te sentias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, ubi est uerum certumque solacium, ubi implebitur, quod in prophetia dictum est: Satiati sumus mane misericordia tua et exultauimus et iucundati sumus in omnibus diebus nostris. iucundati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis,
Abbreviated transcription (Latin):
& paulus orationum fr̃narun lndigemus. Ora¬
ce certatim: concordi scõq certamine: Nõ enim
aduersꝰ alterutrum certatis: s adu̾sus diabo¬
lũ scĩs omnib inimicum. in ieiuniis & uigi¬
liis. et omĩ castigatione corporis qua plurimũ
adiuuatur oratio. Faciat quȩq urm qd poterit.
Q uod altera minus potest. ea quȩ potest facit: si
in altera diligit. quod ideo quia non pocest ipsa
non facit. Proinde quȩ minus ualet ñ impediac
plus ualentem: et quȩ plus ualet ñ urgeat mi¬
nus ualentẽ. Conscientiam quippe uram. deo
debetis. Nemini autem urm̃ aligiud debeatis
nisi ut inuicem diligatis. E xaudiat de dñs
qui potẽs ẽ facere: suꝑ quã petimus & ĩtelligimꝰ:¬

Expanded text:
et Paulus orationum fraternarum auxiliis indigemus. oraet Paulus orationum fraternarum auxiliis indigemus. orate certatim concordi sanctoque certamine; non enim aduersus alterutrum certatis sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in ieiuniis et uigiliis et omni castigatione corporis, qua plurimum adiuuatur oratio, faciat quaeque uestrum, quod poterit; quod altera minus potest, ea, quae potest, faciat, si in altera diligit, quod ideo, quia non potest ipsa, non facit. proinde, quae minus ualet, non impediat plus ualentem et, quae plus ualet, non urgeat minus ualentem. conscientiam quippe uestram deo debetis; nemini autem uestrum aliquid debeatis, nisi ut inuicem diligatis. exaudiat te dominus, qui potens est facere supra, quam petimus et intellegim
Abbreviated transcription (Latin):
aora. Incerta sunt enĩ omĩa tẽporalia ȩtiam
usq in finem uitȩ huius: in nr̃ã consolatione
mansura. Tu autem si ea quȩ sursum sunt
queris & sapis: ȩterna & certa desideras. Iuȩ
quandiu ñdum habes: etiam salius omnib¬
atq obsequentib tuis. tanquam desolatam
deputare debes. Et si tu: ꝓfecto ȩtiam cuo exẽ¬
plo religiosissima nurus tua. & aliȩ sc̃ȩ uiduȩ
uirgines. quȩ sub ur̃a cura securius consti¬
cucȩ. Quanto enim magis domum urãm pie
cractatis: tanto impensius orationib insta¬
re debetis. rerum presentium ñ occupate ne¬
gotiis: nisi que flagitat causa pietatis.Sane
memineritis. & ꝓ nob non negugenter orare.
Nolumus enim sic nob honorem quem ꝑicło¬
sum gerimus deferatis: ut ad uitoriũ qd neces¬
saruun nouimus auferatis. A familia xp̃i oracũ
ẽ ꝓ petro. oratum ẽ ꝓ paulo: et uos in eiꝰ familia
eẽ gaudemꝰ. & incomꝑabiliter plus quã petrus

Expanded text:
a ora; incerta sunt enim omnia temporalia etiam a ora; incerta sunt enim omnia temporalia etiam usque in finem uitae huius in nostram consolationem mansura. tu autem si ea, quae sursum sunt, quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quam diu nondum habes, etiam saluis omnibatque obsequentibus tuis tamquam desolatam deputare te debes et, si tu, profecto etiam tuo exemplo religivirginesque sub vestra cura securius constitutae: quanto enim magis domum vestram pie tractatis, tanto impensius orationibus instare debetis, rerum praesentium non occupatae negotiis, nisi quae flagitat causa pietatis. 31. Sane memineritis et pro nobis non neglegenter orare. nolumus enim sic nobis honorem, quem periculosum gerimus, deferatis, ut adiutorium, quod necessarium nouimus, auferatis. a familia Christi oratum est pro Petro, oratum est pro Paulo; et uos in eius familia esse gaudemus et incomparabiliter plus quam Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
adorandum et ñ deficiendum nos hortaretur.
iuduam cõmemorauit: quȩ licet iniquũ & i¬
pium iudicem ac dei et hoĩnum concẽptorem:
audiendam causam suam assidue int̾pellan¬
do conu̾tic. Quam gͦ pre ceteris uidue debean
ilcare orationibus. satis hinc inteligi potest.
Nomib ad suscipiendum orandi studium. de
udlus ꝓpositum ẽ. exhortationis exemplum.
iudautẽ in hoc oꝑis genere in uiduis electũ
. nͥ desticucio & desolatio: qua ꝓpter si se oĩs
iuma intelligit in hoc scło destitutam atq
solatam. quandiu ꝑegrinatur adño. ꝓfec-¬
d quandam uiduitatem suam deo defensori
assidua & impensissia precatione cõmendat.
bra gͣ uidua xp̃i: nondum habens eiꝰ conspec¬
tum. cuius precaris auxilium. E licet sis di¬
assima. sicut pauꝑ ora. Nondum enĩ ueras fu¬
uri scłi diuicias habes: ubi nulla dãp  formide
icet habeas filios et nepotes numerosamq
familiam ꝗd et supra dictum ẽ: sicut desola¬

Expanded text:
nus cum semper orandum et non deficiendum nos hortaretur, uiduam commemorauit, quae licet iniquum et impium iudicem ac dei et hominum contemptorem ad audiendam causam suam assidue interpellando conuertit. quam ergo prae ceteris uiduae debeant uacare orationibus, satis hinc intellegi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de uiduis propositum est exhortationis exemplum. Quid autem in hoc operis genere in uiduis electum est nisi destitutio et desolatio? quapropter si se omnis anima intelle- \' gat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quam diu peregrinatur a domino, profecto quandam uiduitatem suam deo defensori assidua et inpensissima precatione commendat. ora ergo ut uidua Christi nondum habens eius conspectum, cuius precaris auxilium, et, licet sis ditissima, sicut pauper ora; nondum enim ueras futuri saeculi diuitias habes, ubi nulla damna formides; licet habeas filios et nepotes numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolat
Abbreviated transcription (Latin):
hanc unam cetera reqͥruntur: & ñ indecent̃
petuntur. Istam quis quis habuerit: omnia
quȩ uult habebit. Nec aliqͥd ibi uelle ẽ: quia
nec hab̾e pocerit qd ñ decebit. Ibi ẽ quippe
fons uitȩ quem sicire nunc oportet in ora
ñdum uidemus: in ꝓcertione alarum eius in
ante quem ÷ omne desidium nrm. ut n¬
briemur ab ubtate domus cius. & dorito
saciabitur in bonis desidium nrm. et ns
erit ultra qd gemendo quȩramus: s qua
tione poscendo. quid oremus sicut oport
cunus. Quod enum sicuti ẽ cogitare ñ pos
utiq nescimꝰ. S qͥcqͥd cogitanti occurim
abicimus. respumus. imꝓbamus:: nonli
eẽ qd querimus nouunus: quamuis illu
ñdum quale sit nouerimꝰ. Est gͦ in nos do¬
dam ut ita dicam docta ignorantia s dot
spũ dei. qui adiuuat infirmitatem nrãm q
cum dixisset apłs si autem qd non uidenau

Expanded text:
hanc unam cetera requiruntur et non indecenter hanc unam cetera requiruntur et non indecenter petuntur. istam quisquis habuerit, omnia, quae uult, habebit nec aliquid ibi uelle quia nec habere poterit, quod non decebit. ibi est quippe fons uitae, quem sitire nunc oportet in oratramus, nondum uidemus, in protectione alarum eius, ante quem est omne desiderium nostrum, ut inebriemur ab ubertate domus eius et torrente satiabitur in bonis desiderium nostrum et nihil erit ultra, quod gemendo quaeramus, sed quod tiam ipsam in oratione poscendo, quid oremus, sicut oportet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset apostolus: Si autem, quod non uidemus,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In talib gͦ quid oremus. sicut oporcet
nescimus. Unde si aliquid contra quã oramꝰ
acciderit. pacienter ferendo & in omĩb grãs
agendo: hoc potius oportuisse. qd dei ñ quod
nr̃a uoluntas habuit. minime dubitare debemꝰ:
Nam & huimodi exẽplum prebuit nob̃ ille
mediator. qui cum dixisset pater si fieri potest
transeat a me calix iste. humanã in se uolun-¬
tatẽ ex hoĩs susceptione trãfformans: conti¬
nuo subiecit Uerũptamen ñ qd̃ ego uolo: sed
quod tu uis pater. Unde merito ꝑ uniꝰ obe¬
dientiam iusti consticuuntur multi. Quisqͥs
autem unam illam petit a dũo. & hanc reqͥ¬
rit: certus ac securus petit: nec timet ne for¬
te obsit cum acceꝑit sine qua nichil ꝓdest:
qͥcquid aliud sicut oportet acceꝑit. Ipsa est
enĩ una uera & sola beata uita: ut concẽple-¬
mur dnĩ deleccationẽ in eternum ĩmorta¬
les. acq incorruptibiles corpore & sp̃u. Propt̃

Expanded text:
tur. In talibus ergo quid oremus, sicut oportet, tur. In talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. Unde si aliqacciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incorruptibiles corpore et spiritu. propter
Abbreviated transcription (Latin):
memus: s potius pia pacientia malors. bona
sꝑemus ampliora: sic enim uircus in infir¬
mitate ꝑficitur. Nonnullis quippe in patien¬
tib dñs ds̃ qd petebant concessit iratus: sic̃
econtra apło negauit ꝓpiciꝰ. Nam legimꝰ isrłi¬
cȩ quid & quomͦ rogauerint. et acceꝑint: sed
expleta concupiscencia. inpacientia ẽ grauiter
castigata. Dedit et regem petentib scđm cor
eoꝵ sicut scriptum ẽ: non scđm cor suũ. de¬
dit etiam qd diabolꝰ postulauit: ut ꝓbandiẽ
eius famulus cep̃taretur. Exaudiuit rogãtes
e inmundos sp̃s: ut in multos sues legio de¬
monum miteretur. hȩc scripta sunt. ne force
se quisquam magni pendat si fuerit exaudi¬
tus cum aliquid inpatienter pacit. qd ĩpetra¬
re plus ꝓsit: aut se abiciat. & de diuina erga
se miseratione desꝑet si ñ exaudiatur cũ for-¬
te aliquid petit. quo acipiendo affligatur atro
cius: uł ea ꝓsꝑitate corruptus. penitus eu̾ta¬

Expanded text:
memus, sed potius pia patientia malorum bona memus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra apostolo negauit propitius. nam legimus, Israhelitae quid et quo modo rogauerint et acceperint, sed expleta concupiscentia inpatientia est grauiter castigata. dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accius, vel a prosperitate corruptus penitus everta
Abbreviated transcription (Latin):
rior merces uberiorq seruatur: uł ad quȩ¬
cumq flagellanda. & abolenda peccata: tam̃
nos nescientes quid ista ꝓsint: ab omĩ opta¬
mus tribulatione libari. Ab hac ignorantia
te quid oraret sicut oportet sciebat. quando
datus ẽ illi scimulus carnis angłs sachane
qui eum colafizaret: ꝓͦter ꝗd cer dnm̃ roga¬
uit ut auferret ab eo: utiq sicut oportet nes¬
ciens quid oraret. Deniq dei responsũ cur
ñ fieret qd̾ uir tantus orabat. & quare fieri
non expediret: audiuit. Sufficit tibi grã m̃a:
nã uirtus in infirmitate ꝑficitur. In his ergo
tribulationib quȩ possunt & ꝓdeẽ & nocere.
quid oremus sicut oporcet nescimus: & tam̃¬
quia dura. quia molesta. quia contra sensũ
nr̃e infirmitatis sunt. uniu̾sali humana uo¬
luntate. ut a nob̃ hȩc auferantur oramus. S
hoc deuotionis debemus dño deo nr̃o. ut si
ea ñ ab stulerit ñ ideo nos ab eo negligi existi¬

Expanded text:
rior merces uberiorque seruatur, uel ad quaerior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia te quid oraret, sicut oportet, sciebat, quandodatus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret; propter quod ter Dominum rogavit ut eum auferret ab eo, utique, sicut oportet, nesciens quid oraret. Denique Dei responsum cur non fieret quod vir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audivit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . 26. In his ergo tribulationibus quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus: et tamquia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existi
Abbreviated transcription (Latin):
orantem: hoc ÷ credentem. sꝑantem. desid̾an¬
tem. & quȩ petat a dño in dñica oratione cõ¬
siderantem ieuinia. & ab aliis uoluptatibus
sine neglectu carnał concupiscentiȩ refrena¬
natio. maximeq hȩlemosinȩ multũ adiuuatł
orationem: ut possimus dicere in die tribu¬
lacionis meȩ dm̃ ex quisiui manib meis noc¬
te coram eo: & ñ sum deceptus. Quomͦ enim
ds̃ incorporał & inpalpabił manib exqͥrit᷑.
nisi oꝑib exquiratur.  adhuc ẽ fortasse quod
queras.cur apłs dixerit. quid enĩ oremus
sicut oportet nescimus. Neq enĩ ullo mͦ cre¬
dendum ẽ uł ipsum uel quib ista dicebat.
dñicam nescisse orationem. Cur gͦ putamus
hoc eũ dixisse qd nec cemere potuit nec m̃da¬
citer dicere: nͥ quia molestię tribulaciones¬
q tẽporales plerũq ꝓsunt. uł ad sanandum
tumorem suꝑbiȩ. uł ad ꝓbandam exercendam¬
ue pacienciam. cui ꝓbate & exercitate cla¬

Expanded text:
orantem, hoc est credentem, sperantem, desideranorantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem et, quae petat a domino in dominica oratione, considerantem. ieiunia et ab aliis uoluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio maximeque elemosynae multum adiuuant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae deum exquisiui manibus meis nocte coram eo et non sum deceptus. quo modo enim deus incorporalis et inpalpabilis manibus exquiritur, nisi operibus exquiratur? Adhuc est fortasse, quod quaeras, cur apostolus dixerit: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae cla
Abbreviated transcription (Latin):
us honores meos auge. fac me in hoc scło
prepocentẽ atq clarentem. uł si quid eiusmo¬
diẽ. & hȩc dicit eor habens concupiscentiã
huto eum non inuenire in oratione dnĩca. qͦ
possit hȩc uota aptare. Quam obrẽ pudeat sal¬
tem petere: quȩ non pudet cuꝑe. Aut si et hoc
pudet sed cupiditas uincit: quanto meliꝰ hoc
sctitur. ut ętiam ab isto cupiditatis malo lib̾et:
ui dicimus libera nos a malo: habes quantũ
arbicror ñ solum quales ores. uerum ȩtiã qͥd
ores: non me docente s illo qui om̃s nos doce¬
se dignatus ẽ. Beata uica querenda ẽ: hȩc a
̃o deo petenda. Qͥ d sit beatum ẽẽ a multis
nulta sunt disputata: sed nos ad multos et ad
nulta ut quid imus: breuiter in scriptura dĩ.
ꝑuenire possimus: finis precepti ẽ ħaritas de
corde puro. & conscientia bona. & fide ñ fic ta:
In eis dem trib. ꝓ conscientia as bona spes po¬
sica ẽ. Fides gͦ & spes. & ħaritas. ad dm̃ ꝑducut̃

Expanded text:
aut: \'Honores meos auge, fac me in hoc saeculo aut: \'Honores meos auge, fac me in hoc saeculo praepotentem atque clarentem'\', uel si quid eius modi est, et haec dicit eorum habens concupiscentiam puto eum non inuenire in oratione dominica, quo possit haec uota coaptare. quam ob rem pudeat saltem petere, quae non pudet cupere, aut si et hoc pudet, sed cupiditas uincit, quanto melius hoc petitur, ut etiam ab isto cupiditatis malo liberet, cui dicimus: Libera nos a malo! Habes, quantum arbitror, non solum qualis ores, uerum etiam quid ores, non me docente sed illo, qui omnes nos docere dignatus est. beata uita quaerenda est, haec a domino deo petenda. quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa ut quid imus? breuiter in scriptura dei uperuenire possimus, finis praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. in eisdem tribus pro conscientia bona spes posita est. fides ergo et spes et caritas ad deum perducunt
Abbreviated transcription (Latin):
eis puꝑtatem & diuitias ne desis mi
uus diud dicit quam panẽ nrm̃ quotidi
mͥ mala: quid aliud dicit quam dimitte
sab debita nr̃a. sicut & nos dimittimꝰ debito¬
rib nr̃s: qui dicit aufer ame concupiscentias
uentris. & desidium concubitus ne apprehen¬
dat me. quid aliud dicit quã ne nos inferas
in tẽptationẽ: qui dicit erue me ab inimicis
meis ds meus. & ab insurgentib sume liba
ne quid aliud dicit quam liba nos a malo ͤ &
iꝑomĩa precationum scãrum uerba discurras.
quantum existimo nichil inuenies qd iͣsta dnĩ
deliberum ẽ alus atq aliis uerb̃ eadẽ tamen
morando dicere: si ñ ẽẽ debet liberum alia
sis mimicis sine fluctu dubͥtationis oranda
sunt: quamuis alius ꝓ isto. aliꝰ ꝓ illo. sicut se
uent ꝓpinquitates uł longinquitates ne¬
isitudinum. in corde orantis. oriatur aut
gellat affectus. Qui audem dicit in oratio
aut dam tantas quanta illi uel illi dedisti.

Expanded text:
pertatem et diuitias ne dederis mihi, quid aliud dicit quam: Panem nostrum cotidianum  retribuentibus mihi mala, quid aliud dicit quam: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? qui dicit: Aufer a me concupiscentias uentris et desiderium concubitus ne adprehendat me, quid aliud dicit quam: Ne nos inferas in temptationem? qui dicit: Erue me ab inimicis meis, deus, et ab insurgentibus super me libera me, quid aliud dicit quam: Libera nos a malo? et si per omnia precationum sanctarum uerba discurras, quantum existimo, nihil inuenies, quod non istade liberum est aliis atque aliis uerbis eadem tamen in orando dicere, sed non esse debet liberum alia sis inimicis sine fluctu dubitationis oranda sunt, quamuis alius pro isto alius pro illo, sicut se habent propinquitates uel longinquitates necessitudinum, in corde orantis oriatur aut extollat affectus. qui autem dicit in orationaut: \'Da mihi tantas, quantas illi uel illi dedisti\',
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facile reꝑitur. nͥ quia in eo qd ibi positum ẽ
ubu nos a malo. non paruum malum uidet᷑.
t nuptam eẽ. & fructu carere nuptiarũ: eum
sili excuset nuptias ꝓ creandor causa filioꝵ.
De ila uero anna uidua. uide qd scriptum sit.
quia non discedebat de demplo ieiuniis et ob¬
sarationib seruiens nocte ac die: nec aliunde

Expanded text:
non facile reperitur, nisi quia in eo, quod ibi positum est:. non facile reperitur, nisi quia in eo, quod ibi positum est:. Libera nos a malo, non paruum malum uidetur et nuptam esse et fructum carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. de illa uero Anna uidua uide quid scriptum sit, quia non discedebat de templo ieiuniis s et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c interpellat ꝓ nob̃ gemitib inenarrab:
qui autẽ sclitatur corda scit quid sp̃c sas
tis eum: hoc ÷ ut scire uos faciat. Interpelli¬
re utiq scõs facit gemitib in enarrabilibus.
inspirans eis desidium ȩtiam adhuc incog¬
te tante rei: quam ꝑ patientiam expectamus:
Q uomͦ enim narratur. ⁊ quando desiderat᷑ qu&
ignoratur.  nam utiq si omĩ modo ignoraretr
ñ desideraretur. & rursꝰ si uideretur non desd¬
sinuauerit quod uł michi non occurrit. uld
ci a me longum fuit: concerta in oratione ul¬
cere hoc scłm. Ora in spe. ora fidelit̃. & amance.
ora instanter atq pacienter: ora sicut iudiui
xp̃i. Iuamuis enim ad omĩa membra eiꝰ hoc:
ad om̃s qui in eum credunt. & eius corporisi¬
iiduis inuenitur iniuncta. Nam due
ne cordis. quia filios non habebat: tunc ip
sin sumuelem impetrauit. & acceptum dõ red¬
didit: quia cum posceret uouit. Sed oracio eiꝰ
quomodo ad oracionem illam diuicam ꝑtineat

Expanded text:
itus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Qui autem scrutatur corda, scit quid Spiritus atis eum , hoc est ut scire vos faciat. Interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus, inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei quam per patientiam exspectamus. Quomodo enim narratur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique si omnimodo ignoraretur, non desideraretur; et rursus, si videretur, non desidinsinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori soviduis invenitur injuncta. Nam duaeone cordis, quia filios nosum Samuhelem impetrauit et acceptum deo reddidit, quia, cum posceret, uouit. sed oratio eius quo modo ad orationem illam dominicam pertineat,
Abbreviated transcription (Latin):
igitationẽ dedit. ꝓfecto facit qd discipłis suis
nonꝑse ipsis s ꝓ humano genere contristatis.
ede sꝑantib quẽquam posse saluari. postea ꝗͣ
billo audierunt facilius ẽẽ camelum intra
foramen acus quam diuitẽ in regnũ cȩ¬
: mirifica & miscđissima pollicitatiõe res¬
aindit deo ẽẽ facile. qd hominib impossibile
lui gͦ facile ẽ ut ȩtiam diues intret in reg¬
slĩ celoꝵ. inspirauit tibi piam sollicitudinẽ
de qua me consulendum putasti: quonã modo
ibi cẽt otandum. Ille namq cum ętiam hic ad¬
huc ec̃t in carne. in regnum cęloꝵ ⁊acheum di¬
uitem misit. et resurrectione atq ascensione
glificatus. mulcos postea diuites imꝑtito sc̃o
spũ fecit huius seli contemptores. & finita diui¬
ciarum cupiditate diciores. Quomͦ enim cu
sie studeres orare dnm̃: nisi sꝑares in eo: quomͦ
iutem sꝑares in eo: si sꝑares in incerco diuitia¬

Expanded text:
cogitationem dedit, profecto facit, quod discipulis suis cogitationem dedit, profecto facit, quod discipulis suis non pro se ipsis sed pro humano genere contristatis et desperantibus quemquam posse saluari, posteaquam ab illo audierunt facilius esse camelum intrare per foramen acus quam diuitem in regnum caelorum, mirifica et misericordissima pollicitatione respondit deo esse facile, quod hominibus inpossibile est. cui ergo facile est, ut etiam diues intret in regnum caelorum, inspirauit tibi piam sollicitudinem, de qua me consulendum putasti, quonam modo tibi esset orandum. ille namque cum etiam hic adhuc esset in carne, in regnum caelorum Zacchaeum diuitem misit et resurrectione atque ascensione glorificatus multos postea diuites impertito sancto spiritu fecit huius saeculi contemptores et finita diuitiarum cupiditate ditiores. quo modo enim tu sic studeres orare dominum, nisi sperares in eo? quo modo autem sperares in eo, si sperares in incerto diuitia
Abbreviated transcription (Latin):
be: in dño duoꝵ salutem. Et pe¬
tisse te & ꝓmisisse me recolens. ut
de orando deo ad te aliqiuid seri¬
berem: ubi tribuente ipso quẽ
oramus. tempus facultasq cõ¬
esaest: oportuit ut debitum meum iãiamq ꝑ¬
salierem. et pio studio duo in xp̃i haritate ser¬
uirem. Quam me autem letificauerit ipsa peti¬
cio tua. in qua cognoui quantam rei tante cu¬
ram geras: uerb̃ explicare ñ possum. Quod enĩ
mauis oportuit ẽẽ negotium iuduitatis tuȩ.
quam ꝑsistere in oratione nocte acdie scđm
apsi admonicionẽ: illȩ quippe aic. Quȩ autem
uere iuduata ẽ & desolata. sꝑabit in dño: & ꝑsistit
ioratione nocte ac die Unde mirum uderi po¬
ast eum sis scdm hoc scłm nobił. diues. canteq
fimiliş mater: et ideo licet uidua. ñ tamen deso¬
lita. quomͦ occupauerit cor tuum. precipueq
sibi uendicauerit orandi cura: nisi quia pruden¬
cer intelligis. qd in hoc mundo & in hac uica nul¬
la aiuma possit ẽẽ secura. Proinde qui tibi eam

Expanded text:
I- NORUM SALUTEM. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso, quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit, ut debitum meum iam iamque persoluerem et pio studio tuo in Christi caritate seruirem. quam me autem laetificauerit ipsa petitio tua, in qua cognoui, quantam rei tantae curam geras, uerbis explicare non possum. quod enim maius oportuit esse negotium uiduitatis tuae quam persistere in orationibus nocte ac die secundum apostoli admonitionem ? ille quippe ait: Quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte ac die. unde mirum uideri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, diues tantaeque familiae mater et ideo licet uidua non tamen desolata, quo modo occupauerit cor tuum praecipueque sibi uindicauerit orandi cura, nisi quia prudenter intellegis, quod in hoc mundo et in hac uita nulla anima possit esse secura. Proinde qui tibi eam
Abbreviated transcription (Latin):
significata sunt eccłiȩ primordia adhuc cres¬
centis: ut eẽnt uires ȩtiam compellendi. Pro¬
inde quia oporcebat eius iam uirib et mag¬
nicudine roborata ȩtiam cõpelli homines ad
conuiuium salutis eternȩ. postea quam dic¬
tum est factum ẽ quod iussisti. & adhuc locus¬
est: exi inquit in uias et sepes. & compelle in¬
trare. Qua ꝓpter si ambularetis quieti extra
hoc conuiuium: sc̃ȩ unitadis eccłiȩ: tanquã
in uuisuos inueniremus. Nunc uero quia
ꝑ multa mala et seua quȩ in nrõs cõmiti¬
tis. tam quam spinis &e asꝑitate pleni estis uos
tanquam in sepib inuenimus. et intrare cõ¬
pellimus. Qui compellitur quo ñ uul cogit᷑:
sed cum intraueric iam uolens pascit᷑. Cohibe
itaq iam iniquum & inpacatum animũ u
in uera eccłia xp̃i inuenias salutare conuuus̃¬

Expanded text:
significata sunt ecclesiae primordia adhuc cressignificata sunt ecclesiae primordia adhuc crescentis, ut essent uires etiam compellendi. proinde, quia oportebat eius iam uiribus et magnitudine roborata etiam compelli homines ad conuiuium salutis aeternae, posteaquam dictum est: Factum est, quod iussisti, et adhuc est locus, exi, inquit, in uias et saepes et compelle intrare. quapropter, si ambularetis quieti extra hoc conuiuium sanctae unitatis ecclesiae, tamquam in uiis uos inueniremus; nunc uero, quia per multa mala et saeua, quae in nostros committitis, tamquam spinis et asperitate pleni estis, uos tamquam in saepibus inuenimus et intrare compellimus. qui compellitur. quo non uult, cogitur, sed, cum intrauerit, iam uolens pascitur. cohibe itaque iam iniquum et inpacatum animum, ut in uera ecclesia Christi inuenias salutare conuiu
Abbreviated transcription (Latin):
et non adtendis quia tunc primũ eccłia no¬
uello germine pullulabat. nondumq in
ea fuerat:ͤ impleta illa ꝓpħia: & ad orabut eũ
om̃s reges terrȩ. om̃s gentes seruient ei¶đ
utiq quantomagis impletur. tanto maiore
utitur eccłia potestate. ut non solum inui-¬
det: si ȩtiam cogat ad bonum. Hoc cunc dñs
significare uolebat. qui quamuis haberet
magnam potestatem: prius tamen elegit
cõmendare humilitatem. Hoc et in illa con¬
uuuis similitudine sacis eudender ostendit
ubi misit ad inuitatos. & uenire noluert̃:¬
& ait seruo. exi in placeas & uicos ciuitatis.
& pauꝑes et debiles. & cecos. & claudos.
introduc huc. Et ait seruus dño. factum ẽ¬
ut imꝑasti: et adhuc locus ẽ. & ait dũs ser¬
uo. Exi in uias et sepes. & compelle intra-¬
re: ut impleacur domus mea. Uide quẽ
admodum de his qui priꝰ uenerunt dictũ
est introduc eos: non dictum ẽ compelle: Ita

Expanded text:
et non adtendis, quia tunc primum ecclesia noet non adtendis, quia tunc primum ecclesia nouello germine pullulabat nondumque in ea fuerat completa illa prophetia: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plateas et uicos ciuitatis et pauperes et debiles et caecos et claudos introduc huc. et ait seruus dasti, et adhuc locus est\'. et ait dominus seruo: Exi in uias et saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uide nunc, quem ad modum de his, qui prius uenerunt, dictum est: Introduc eos, non dictum est \'compelle,\' ita
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam catholicam. sicut nos asserebamus a
causa cecili ani. Sed cetera lege. cȩtera discute.
care conabantur eccłiȩ aliquid mali ꝓbare po¬
tuerint. uide ucrum non potius ȩciam ꝓ illo mul¬
ta egerint. & plurib lectionib quas contra se
ꝓtulerunt et recitauerunt: causam eiꝰ bonam
omtuno firmauerint. Lege ista uel legantur ti¬
bi. Considera omnia: retracta diligenter. et
elige quid sequaris: uttum nobeum in xp̃i pa¬
ce in eccłie catholicȩ unitate. in fr̃na harita¬
te gaudere. an ꝓ nefaria dissensione ꝓ dona-¬
ti parte. ꝓ sacrilega diuisione importuni¬
tatem nr̃ȩ circa te dilectionis ducius susti¬
nere. Adtendis enun et sepe repetis sic̃ au-¬
dio quod in euangłio scriptum est recessis¬
se a dño septuaginta discipłos. et arbitrio
suȩ male atq impie discessionis fuisse per¬
missos: ceterisq duodecin qui remanserãt
fuisse responsum. nunquid & uos uultis ire:

Expanded text:
ecclesiam catholicam, sicut nos adserebamus, a ecclesiam catholicam, sicut nos adserebamus, a causa Caeciliani. Sed cetera lege, cetera discute.  praeiudicare conabantur ecclesiae. aliquid mali probare potuerint. uide, utrum non potius etiam pro illo multa egerint et pluribus lectionibus, quas contra se protulerunt et recitauerunt, causam eius bonam omnino firmauerint. lege ista uel legantur tibi. considera omnia, retracta diligenter et elige, quid sequaris, utrum nobiscum in Christ in ecclesiae catholicae unitate, in fraterna caritate gaudere an pro nefaria dissensione, pro Donati parte, pro sacrilega diuisione importunitatem nostrae circa te dilectionis diutius sustinere. Adtendis enim et saepe repetis, sicut audio, quod in euangelio scriptum est recessisse a domino septuaginta discipulos et arbitrio suae malae atque impiae discessionis fuisse permissos ceterisque duodecim, qui remanserant, fuisse responsum: Numquid et uos uultis ire?
Abbreviated transcription (Latin):
tum uniuerse unitati. xp̃i: quȩ non in una
uilla mutugenna concluditur s coto terra¬
rum orbe diffunditur: S ed ecce facimus qđ
uoluisti. Sic tecum agimus. ac si non dixe¬
rint ur̃i: nec causa cause. nec ꝑsona ꝑsonȩ p̃¬
uidicat. Tu inueni quid illic dicere debueri
cum eis obiecta eẽt causa & ꝑsona primiani. qͥ
dampnatores suos et dap̃nauit cum ceteris.
& dap̃natos & detestatos in suo rursꝰ honore
suscepit: & baptisinum quem mortui dederati.
quia de ipsis in illa preclara sentencia dictũ erat
quod mortuoꝵ funerib plena sint littora: ag¬
gͥnoscere potius & acceptare quam exuflare.
et rescindere maluit. cocumq dissoluit. quod
male intelligentes dicere soletis: qui baptiza¬
tur a mortuo. quid ei ꝓdẽ lauacrum eiꝰ. Si ergo
non diceret nec causa cause. nec ꝑsona ꝑsonȩ
preuidicat: rei tenerentur in causa primiani.
Cum autem hoc dixerunt: immunem fecerun

Expanded text:
tum, uniuersae unitati Christi, quae non in una tum, uniuersae unitati Christi, quae non in una uilla Mutugenna concluditur, sed toto terrarum orbe diffunditur! Sed ecce facimus, quod uoluisti; sic tecum agimus, ac si non dixerint uestri: Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\\ tu inueni, quid illic dicere debuerint, cum eis obiecta esset causa et persona Primiani, qui damnatores suos et damnauit cum ceteris et damnatos ac detestatos in suo rursus honore suscepit et baptismum, quem mortui dederant. quia de ipsis in illa praeclara sententia dictum erat. quod mortuorum funeribus plena sint litora, agnoscere potius et acceptare quam exsufflare et rescindere maluit totumque dissoluit, quod male intellegentes dicere soletis, quia qui baptizatur a mortuo, quid ei prodest lauacrum eius? si ergo non dicerent: \'Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\'. rei tenerentur in causa Primiani; cum autem hoc dixerunt. immunem fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatissime conferremus: gesta conscrip¬
a sunt. nr̃e etiam subscriptiones tenent᷑.
lege uel patere ut tibi legatur: et cunc eli¬
ge quod uolueris. Audiui quod dixertꝰ pos¬
se de nobiscum de ipsis gestis aliquid agere.
Hec uerba uis omittamus. ubi ꝑ eos nescientes
ueritas ipsa loquuta ẽ: sed tu dicturus es hic cos
errasse. et in falsam sentenciam incautius cecidis¬
se. Nos autem dicimus hoc eos uerum dixisse: et
hoc ꝑ de ipsum facillime ꝓbamus. Si enim ep̃i ur̃
electi ab unuiersa parte donati qui causam om¬
nium sustinererent. & si quid egissent gratum
et acceptum ceteri haberent. tamen in eo quod
illos temere & non recte dixisse arbitraris: nõ
& ibi debes agnoscere. quia si ꝑsona tot ep̃oꝵ cu
oꝵ. in illis septem consticutoꝵ non uis ut pre¬
iudicet ꝑsonȩ donati mutugennensis pb̃ri:
quantominus non debet preiudicare cerilia¬
ni ꝑsona. ȩtiam si mali aliquid in illo eẽc inuẽ¬

Expanded text:
ordinatissime conferremus. gesta conscripordinatissime conferremus. gesta conscripta sunt, nostrae etiam subscriptiones tenentur. lege uel patere. ut tibi legatur, et tunc elige, quod uolueris. audiui, quod dixeris posse te nobiscum de ipsis gestis aliquid agere, sonae praeiudicat\'. haec uerba uis omittamus, ubi per eos nescientes ueritas ipsa locuta est. sed tu dicturus es hic eos errasse et in falsam sententiam incautius cecidisse; nos autem dicimus hoc eos uerum dixisse et hoc per te ipsum facillime probamus. si enim episcopi uestri electi ab uniuersa parte Donati, qui causam omnium sustinerent et, si quid egissent, gratum et acceptum ceteri haberent, tamen in eo, quod illos temere et non recte dixisse arbitraris, non  ibi debes agnoscere, quia, si persona tot episcoporum tuorum in illis septem constitutorum non uis ut praeiudicet personae Donati Mutugennensis presbyteri, quanto minus non debet praeiudicare Caeciliani persona, etiamsi mali aliquid in illo esset inuen
Abbreviated transcription (Latin):
ineris ꝑire. et putas tibi aliquid ꝑdesse. si te
ipse precipites in interitum: cum tibi nichil
ꝯdesset. etiam si alter ce occideret karitatis ini¬
micum. Foris autem ab eccłia constitutus &
seꝑatus a compage unitatis & uincło harita¬
us ȩterno supplicio punireris: eciam si ꝓ xp̃i
nomine uius incendereris. Hoc ẽ enim quod
uis apłs. Et si tradiclero corpus meum ut ar-¬
deam. & haritatem non habeam: nichil mͥ ꝓdẽ.
lcuoca gͦ animum ad sanam considerationẽ.
tbobriam cogitationem. adtende diligenter¬
um ad errorem & impietatem uoceris: et
utere ꝓ ueritate quaslibet molestias. Si autẽ
dipocius in errore atq impietate uersaris. qͦ
autem uocaris ibi ẽ ueritas et pietas. quia ibi
aibi eẽ conaris inimicus: ideo presticit mise¬
ricordia dei. ut et nos & ep̃i ur̃i tam freqͤn¬
a numerosoq conuentu cartaginem ueni¬
remus.adq incer nos de ipsa dissensione

Expanded text:
ire non sineris et putas tibi aliquid prodesse, si te ire non sineris et putas tibi aliquid prodesse, si te « ipse praecipites in interitum, cum tibi nihil prodesset, etiamsi alter te occideret caritatis inimicum. foris autem ab ecclesia constitutus et separatus a compage unitatis et uinculo caritatis aeterno supplicio punireris. etiamsi pro Christi nomine uiuus incendereris. hoc est enim. quod ait apostolus: Et si tradidero corpus meum. ut ardeam, caritatem autem non habeam. nihil mihi prodest. reuoca ergo animum ad sanam considerationem et sobriam cogitationem; adtende diligenter, utrum ad errorem et impietatem uoceris, et patere pro ueritate quaslibet molestias. si autem tu potius in errore atque in impietate uersaris, quo autem uocaris, ibi est ueritas et pietas, quia ibi tibi esse conaris inimicus? Ideo praestitit misericordia dei, ut et nos et episcopi uestri tam frequenti numerosoque conuentu Carthaginem ueniremus atque inter nos de ipsa dissensione
Abbreviated transcription (Latin):
bona numerasse: ut sibi quisq inferat most̃
Sed adtende diligenter & cognosce quẽd si
duas scriptura. quod tradit quiꝰ corpꝰ
ii is ardeat. non utiq ut ipse se in ignem
s quando ꝑsequentem patitur inunicũ:
iundo ei ꝓponitur ut aut mali aliquid fa¬
us alit mali aliquid paciatur: eligat. ñ facere
ili quam non pati mala atq ita cõi ꝓꝰ suum
radat in pocestatem interfectoris. sicut illi
aes uri fecerunt qui auream statuã cogebã¬
tur adorare. et nisi faceren minabatur eis
ile qui cogebat caminum ignis ardentem:
ydolum ad orare noluerunt᷑. non ipsi se in ig¬
nm miserunt. & tamen ȩtiam de illis sic scͥp¬
tum ẽ. quod cradiderunt corpora sua. ut ne¬
ꝙ seruirent neq adorarent ullum dm̃: s dm̃
iium. Ecce quomͦ dixit apl̃s. si cradido corpus
meum ut ardeam. Quod audem sequitur ui¬
d: si haritatem non habeam. nichil mͥ prodest:
Distam haritatem uocaris. ab ista haritate nõ¬

Expanded text:
bona numerasse, ut sibi quisque inferat mortem. bona numerasse, ut sibi quisque inferat mortem. sed adtende diligenter et cognosce, quem ad modum dicat scriptura, quod tradat quisque suum corpus, ut ardeat, non utique, ut ipse se in ignem mittat, quando persequentem patitur inimicum. sed, quando ei proponitur, ut aut mali aliquid faciat aut mali aliquid patiatur, eligat non facere mala quam non pati mala atque ita corpus suum tradat in potestatem interfectoris, sicut tres illi uiri fecerunt, qui auream statuam cogebantur adorare et, nisi facerent, minabatur eis ille, qui cogebat. caminum ignis ardentem. idolum adorare noluerunt, non ipsi se in ignem miserunt et tamen etiam de illis scriptum est. quod tradiderunt corpora sua, ut neque seruirent neque adorarent ullum deum sed deum suum. ecce quo modo dixit apostolus: Si tradidero corpus meum, ut ardeam. Quod autem sequitur, uide: Si caritatem non habeam, nihil mihi prodest. ad istam caritatem uocaris, ab ista caritate per