comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ de uia ꝓpt̃ quã
uenisti. et ille bene consi¬
liabit᷑ uobis. Iherusalẽ
ẽ ꝓpe uos .x. dies et si nõ
uultis tenere supra scͥpta
de .x. annis nõ ibitis in
iherusalẽ. et post .x. an¬
nos reducã infideles in
honore. et .c. de illis pre¬
ualebunt aduersus mil.¬
le de uobis Et uos ho¬
peticionẽ quã apłi petie.¬
runt et sicut illis dona.¬
uit. ita et uobis nunc¬
donabit. Comes et bounun.¬
dus ite ad eccłiam beati an¬
dreȩ. et ille dabit uobis oꝑ¬
timũ consiliũ apud dm̃. et
quod in corde ur̃õ posuerit
ds̃: illud facite Et postꝙͣ
uisitauerit uos beatus an¬
dreas. uisitate illum et fa¬
cite ut fr̃s ur̃i uisitent illũ:
Int̾ uos comes et boiam̃
sit concordia et dilectio
dei et ꝓxiini. Et si bene
uos .uͦ. concordaueritis:
nulla res poterit uos dissi¬
pare: Primam iusticiã qͣm
debetis facere : decet demõ¬
strare: Sicut sunt homi.¬
nes de singulis episcopiis

Expanded text:
consilium de via pro qua consilium de via pro qua venistis, et ille bene consulet vobis. Jerusalem est prope vos decem dies, et si non vultis tenere supradicta, de decem annis, non ibitis in Jerusalem. Et post decem annos, reducam infideles in honore, et centum de illis praevalebunt adversus mille de vobis. Et vos, hopetitionem quam apostoli petierunt; sicut et illis donavit, ita et vobis nuncdonabit. Comes et Boimundus, ite ad ecclesiam Beati Andreae, et ille donabit vobis optimum consilium apud Deum. Et quod in corde vestro posuerit Deus, illud facite. Et postquam visitavit vos beatus Andreas, visitate illum; et facite ut fratres vestri visitent illum. Inter vos, comes et Boimundus, sit concordia et dilectio Dei et proximi. Et si bene vos concordaveritis, nulla res poterit vos dissipare. Primam justitiam, quam debetis facere, decet demonstrare. Sicut sunt homines de singulis episcopiis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ alios. et quere ab eo
quale dnĩũ uolebat porta.¬
re ꝓpt̃̾ dñm. Quod si tu
cognoueritis. quod fidelis
sit et iusticiam dĩ tenere
suam uult tenere ciuitatẽ
dabit tibi. Et illi homi¬
nes qui uia recta uener̃t
uel dm̃ diligunt tibi nõ
deficient: Illi aut̃ qͥ nolũt
tur ad illum qui noluit
tenere iusticiã. et uidebit᷑
quomͦ ds̃ saluabit illos.
s habebunt maledictio.¬
nẽ exparte dei et matris
eius. illam quã habuit
lucifer cum de celo ceci¬
dit: Et uos si imanimes
sitis. postulate consilium
in oratione et ds̃ dabit
uobis Et si concordia
sit int̾ uos. tenete consi.¬
lium de patriarcha qͥ sit
homines qui de captu¬
tate ad uos uenerunt.
ut legẽ urãm tenerent
nolite soluere illos. sed illoᷤᷤ
qui ambulauerunt incor.¬
rozanã ut dm̃ turcoꝵ ad¬
orarent. nolite recipere s
habete eos sicut turcos.
et mittite .u. ł .iii. ex his
in carcerẽ et ipsi demons.¬
trabunt uobis alios: Post¬

Expanded text:
super alios, et quaere ab eo super alios, et quaere ab eo quale dominium voluerit portare propter Dominum. Quod si tu tem, cognoveritis quod fidelis sit, et justitiam teneresuam vult tenere civitatem,abit tibi Deus. Et illi homines qui viam rectam tenent, vel Deum diligunt, tibi non deficient. Illi autem qui viam tur ad illum qui noluit tenere justitiam; et videbunt quomodo Deus salvabit illos. Sed habebunt maledictionem, ex parte Dei et matris ejus, illam quam habuit Lucifer cum de coelo cecidit. Et vos, si unanimes estis, postulate consilium in oratione, et Deus dubit vobis. Et si concordia sit inter vos, tenete consilium de patriarcha, qui sit homines qui de captivitate ad vos venerunt, ut legem vestram tenerent, nolite solvere eos; sed et illos qui ambulaverunt in Corrozanam, ut deum Turcorum adorarent, nolite recipere eos, sed habete sicut Turcos, et mittite duos vel tres ex his in carcerem, et ipsi demonstrabunt vobis alios. Post
Abbreviated transcription (Latin):
functus sum. beata maria
palliis meis donate ad ȩc¬
cłiam sci andree Et beatus
andreas supplicauit ei. Post
hȩc beatus andreas assistenᷤᷤ
doni. quod tibi tradidit
dñs: Quȩ oꝑaris innomi.¬
ne eius oꝑare ut dñs facta
et dicta tua dirigat. et ora¬
tionẽ tuam ex audiat Priꝰ
donũ quod uobis contulit
dñs scilicet nicea est. au̾sa
abeo. ds̃ donauit uobis suã¬
ciuitatẽ. et abstulit eam
iniicis uris et postea nõ
fuit ibi cognitus. et si ali
dñi non fuerunt ibi facta.
et ꝓptͣ bonitatẽ suã noluit
uos derelinquere dr̃s. qͥn
concederet uobis ea: quȩ pe¬
titis. et plus etiã quã que¬
rere ausi estis: Ille enĩ uob̃¬
lanceã contulit. quȩ corpꝰ
suũ plagauit. unde sanguiᷤᷤ
nr̃e redẽptionis effluxit:
Et nõ donauit uobis ita
facere de hac ciuitate sicut
de altera fecistis et uidere
potestis quia ꝓmeritis ur̃iˢ
nõ donauit eam uobis dñs:
ut sapias qui se dñm huiꝰ
ciuitatis uoluerit facere

Expanded text:
functus sum, beata semperfunctus sum, beata semperpalliis meis donate ad ecclesiam beati Andreae. Et beatus Andreas supplicavit ei. Post haec beatus Andreas assistens pdoni, quod tibi tradidit Dominus; quae operaris, in nomine ejus operare, ut Dominus facta et dicta tua dirigat, et orationes tuas exaudiat. Primum donum quod vobis contulit Dominus, scilicet Nicaeam, est aversa ab eo; Dominus donavit vobis civitatem hanc, et abstulit eam inimicis vestris, et postea non fuit ibi cognitus. Et si aliqpera Domini non fuerunt ibi facta. Sed propter bonitatem suam noluit vos derelinquere Dominus, quin concederet ea vobis quae petiistis, et plus etiam quam quaerere ausi estis. Ille enim lanceam contulit vobis, quae corpus suum plagavit, unde sanguis nostrae redemptionis effluxit. Et non donavit vobis ita facere de hac civitate, sicut de altera fecistis: et videre potestis quia pro meritis vestris, non donavit eam vobis Dominus. ut sapias qui se dominum hujus civitatis voluerit facere
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt. cum usq ad mortẽ
esuriens de inferno ꝓgre.¬
derer Dñs m̃s boimundꝰ
dixit quod corpus meum
in iherłm portaret: Sit
illi ꝓgrã sua ne me moue.¬
at. quia de sanguine dñ
ad huc ibi est cui me socia¬
uit: Sed si dubitat de ins
quȩ tibi dico: aꝑiat sepil¬
chrũ meum. et capud et
liam meã comisi. bene fa.¬
ciat ei ut dẽ faciat secu
miscdĩam. et ad impleat que
illi ꝓmisit: Et ne doleant
uoluerint. Et enim cum
illis habitabo et om̃s fr̃s
mei qui uitam ut ego fini-¬
erunt. et eis apparebo et
mei estote meinores pena¬
rum inferni quȩ tã graues
et orrende sunt: Seruite
itaq dõ qui uos liberare
potest dehis atq aliis ma¬
lis Et quã bene natus.
qui inferni pęnas ignorab̾.
poterit hoc illis conferre
saluator qui p̾cepta eiꝰ ser¬
uauerunt: Quod supera¬
uerit de hac candela in
mane conserua. et eligat
comes cum quib ipse uo¬
luerit ep̃m loco mei. qm̃¬
non est. iustum ut si ego de¬

Expanded text:
cerunt, cum usque ad mortem cerunt, cum usque ad mortem esuriens de inferno progrederer. Dominus meus Boimundus dixit, quod corpus meum in Jerusalem portaret. Sit illi pro gratia sua ne me moveat, quia de sanguine Domini adhuc ibi est, cui me sociavit. Sed si dubitat de his quae tibi dico, aperiat sepulcrum meum, et caput et liam meam commisi; benefaciat ei, ut Deus faciat secum misericordiam, et adimpleat quae illi promisit. Et ne doleant voluerint. Etenim cum illis habitabo, et omnes fratres mei qui vitam, ut ego, finierunt; et eis apparebo et tres mei, estote memores poenarum inferni, quae tam graves et horrendae sunt. Servite itaque Domino, qui vos liberare potest de his, atque aliis malis. Et, o quam bene natus, qui inferni poenas ignorabit. Poterit hoc illis conferre Salvator, qui praecepta ejus servaverint. Quod superaverit de hac candela in mane, conserva. Et eligat comes, cum quibus ipse voluerit, episcopum loco mei, qunon est justum, ut si ego de
Abbreviated transcription (Latin):
lacea dixerat incapella comi.¬
tis. ubi lancea dñi erat: Et
locutus est ei ep̃s dicens:
Gratias deo et uobis om̃ib
frib meis et boamundo qͥ
me de inferno liberauerunt.
et enim peccaui grauit᷑ post¬
quam lancea dni reꝑta est:
Ob hoc utiq in infernum de.¬
ductus sum. atq ibi flagel¬
latus acerrime. et capud
meum et facies cõbusta sunt.
sicut uidere potes: Fu̾it ibi
anima mea abora qua de
corpore egressa est. donec
corpusculũ meum pulueri
traditum est: R eddidit mͥ
dñs inter ipsa flãmarũ in¬
cendia uestim̃tũ quod ui¬
des. quia cum epãtus or¬
dinẽ suscepi. illud ꝓdõ cui.¬
dam pauꝑi tribui: Et licet
exestuaret gehenna et insa.¬
nirent aduersũ me minis¬
tri tartharei. nichil tam̃
subtus ledere potuerunt.
Nichil de om̃ib que de
patria mea detuli a deo
mͥ ꝓfuit sicut hȩc cande.¬
la quã amici mei hic ꝓme
obtulerunt. et illi tres de¬
narii. quos ego lanceȩ ol.¬
tuli: Hec et enim me refe¬

Expanded text:
lancea dixerat, in capella comilancea dixerat, in capella comitis, ubi lancea Domini erat. Et locutus est ei episcopus dicens: Gratias Deo, et omnibus fratribus meis, et Boimundo, qui me de inferno liberaverunt. Etenim peccavi graviter postquam Domini lancea reperta est. Ob hoc itaque in infernum deductus sum atque ibi flagellatus acerrime; et caput meum et facies combusta sunt, sicut videre potes. Fuit autem ibi anima mea, ab hora qua de corpore egressa est, donec corpusculum meum pulveri traditum est. Reddidit mihi Dominus, inter ipsa flammarum incendia, vestimentum quod vides, quia cum episcopatus ordinem suscepi, illud pro Deo cuidam pauperi tribui. Et licet exaestuaret gehenna, et insanirent adversum me ministri tartarei, nihil tamen subtus laedere potuerunt. Tamen nihil de omnibus, quae de patria mea detuli, adeo mihi profuit sicut haec candela, quam amici mei hic pro me obtulerunt; et illi tres denarii, quos ego lanceae obtuli. Haec etenim me refe
Abbreviated transcription (Latin):
morã in his agimus.
Quippe nr̃i ocio. et di¬
uiciis remissi: de itinere
ꝓpt̾ quod uenerant : usq
contra dei p̃ceptũ distule¬
runt: Et enu eo tp̃re
ita territe atq confecte
timore sarracenoꝵ ciuita.¬
tes infuga turcoꝵ fuert̃.
ut si tunc equitassent
nr̃i franci: nõ esset usq
i iherlm ciuitas. quȩ¬
lapidẽ ut nõs credimus:
eis remitteret. Interea dom.¬
ensis dilectus deo et homi¬
nibus uir ꝑ omĩa omnib
augusti. in pace migrauit
dimus cum ꝓmagnitudi.¬
ne rerum scribere curaui¬
mus. cõprehendere aliqͣte.¬
nus nequiuimus: Quan¬
tum utilis dei exercitui
et principib fuerat. post
mortẽ eius manifestum
fuit. cum int̾ se diuisi pͥn¬
cipes boiamundus in ro.¬
maniã ẽ regressus. et dux
lotaringiȩ uersus roais
ꝓfectus est. Sepulto igͥ
ep̃o in eccłia beati petri
antiochiȩ: scda nocte as¬
titit dñs iħs cum beato
andrea et ipso eodem ep̃o pe¬
tro illi bartholomeo qui de

Expanded text:
moram in his agimus? moram in his agimus? Quippe nostri otio et divitiis remissi, de itinere propter quod venerant, usque contra Dei praeceptum, distulerunt. Etenim eo tempore, ita territae atque confectae timore Sarracenorum civitates in fuga Turcorum fuerunt, ut si tunc equitassent nostri Franci, non esset usque in Hierusalem civitas, qulapidem, ut nos credimus, eis eremitteret. Interea domiensis, dilectus Deo et hominibus, vir per omnia omnibus Aug. in pace migravit dimus, cum pro magnitudine rerum scribere curavissemus, comprehendere aliquatenus nequissemus. Quam utilis autem Dei exercitui et principibus fuerat, post mortem ejus manifestum fuit, cum inter se divisi principes, Boimundus in Romaniam est regressus, et dux Lotharingiae versus Roais profectus est. Sepulto igitur episcopo in ecclesiae Beati Petri Antiochiae, secunda nocte astitit Dominus Jesus, cum beato Andrea et ipso eodem episcopo, Petro illi Bartholomaeo qui de
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriam quod prin-¬
cipes nr̃i boimundus et
tis receperunt sed boiamũ¬
dus altiores turres susce.
tatẽ Et enim consequent᷑
homines ducis et flan.¬
drensis. et comitis scĩ egi.¬
dii uiolent̾ de castello ex.¬
pulit dicens. se uirasse illi
turco qui ciuitatẽ reddi.¬
dit. quod ipse solus habi¬
ret eam. Ob hoc etiam qͥa
inpune id cõmiserat cas
tella ciuitatis. et portas
pit: Concesserunt ei om̃s
p̃t̃ comitẽ: Iue enĩ licet
infirmus esset. tam̃ por¬
tã pontis nec p̃ce. nec ꝓ.¬
missis. nec minis dimit.¬
tere uoluit: Nec solum
principes nr̃os eo tp̃re
discordia concussit. uesi
etiam ppłi grãm ita dil¬
soluit ut pauei essent
qui non cum sociis uel do¬
mesticis suis de furti uel
rapinȩ causis concertarẽt.
Nec inciuitatẽ uidex ali.¬
quis erat qui posset uel
uellet discurrere causas.
sed quantũ quisq pote¬
rat. eo modus in iurie
uenit: Comes aut̃ et ep̃s
ualde infirmabant᷑. et
tueri suos ab iniuria mi¬
nie poterant: Sed qͥd

Expanded text:
ictoriam, quod principes nostri, Boimundus, et tis receperunt, sed Boimundus altiores turres suscepitatem. Etenim consequenter homines ducis, et Flandrensis, et comitis Sancti Aegidii, violenter de castello expulit, dicens se jurasse illi Turco, qui civitatem reddidit, quod ipse solus haberet eam. Ob hoc etiam, quia impune id commiserat, castella civitatis, et portas pit. Concesserunt ei omnes praeter comitem. Ille enim, licet infirmus esset, tamen portam pontis, nec prece, nec promissis, nec minis dimittere voluit. Nec solum principes nostros eo tempore discordia concussit, verum etiam populi gratiam ita dissolvit ut pauci essent, qui non cum sociis vel domesticis suis, de furti, vel rapinae causis concertarent. Nec in civitate judex aliquis erat qui posset vel vellet dirimere causas, sed quantum quisque poterat, eo modus injuriae venit. Comes autem et episcopus valde infirmabantur, nec tueri eos ab injuria poterant. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ꝓpe iherłm fueris nul.¬
lus ꝑduas leugas ibi eqͥtet:
Quod si ita feceritis ciuitatẽ
suam donabit uobis deus.
Post hec multas grãs retu¬
lit mͥ sc̃s andreas. quod ȩc¬
cłiam quȩ suo nomini fa¬
bricata fuerat apud anti.¬
ochiam consecrari feceram:
Hec et alia locutus ẽ michi¬
sc̃s andreas. de quib dicere
lati sunt ipse et socii eius.

Expanded text:
autem propo Jerusalem fueris, nulautem propo Jerusalem fueris, nullus per duas leugas ibi equitet. Quod si ita feceritis, civitatem suam donabit vobis Dominus. Post haec multas gratias retulit mihi sanctus Andreas, quod ecclesiam, quae suo nomine fabricata fuerat, apud Antiochiam consecrari feceram. Haec et alia mihi locutus est sanctus Andreas, de quibus nunc non lati sunt, ipse et socii ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
tes durare potuisset. nõ
quidẽ illa splendorẽ de¬
dit. sed statim lique fac¬
ta: int̾rã corruit. In hac
aut̃ nocte cum paruam
candelã obtulisses adeo
ut uix usq ad galli can¬
tũ durare posset. et dies
est et durat adhuc: nec t̾cia
pars exea combusta est. Prop¬
terea hec tibi mandat dñs
nichil incipias nisi prius
penitentiã egeris:. Alioqͥn
tu et quicquid egeris. ut
candela lique facta: int̾rã
corrues Quod si penitenti.¬
am egeris. quicqͥd incipias
in nomine dñi. ds̃ ꝑficiet
uit̾ peccasse excusaret. pe¬
trus et peccatũ sibi narra.¬
uit. et comes ita confessus
est et penitentiã egit. Et
rursus dixit petrus adco.¬
mitẽ: Conquerit᷑ ocomes¬
mala tibi seient̾ consilien¬
tur: Quare tibi p̃cipit᷑
ut illos ad consilium turim
nõ admittas nisi pͥus iurent
consilia. Audi ad huc comes.
Mandat tibi dñs ne diuciuᷤᷤ
morã facias quia nisi prius
iherłm capta fuerit. succur.¬
sum nullũ habebis. Cum

Expanded text:
tes durare potuisset, nullum tes durare potuisset, nullum quidem illa splendorem dedit; sed statim liquefacta, in terram corruit. In hac autem nocte cum parvam candelam obtulisses, adeo ut vix usque ad galli cantum durare posset, ut dies est et durat adhuc nec tertia pars ex ea combusta est. Propterea haec tibi mandat Dominus: Nihil incipias, nisi prius poenitentiam egeris. Alioquin tu et quidquid egeris, ut candela liquefacta, in terram corrues. Quod si poenitentiam egeris, quidquid incoeperis in nomine Domini, Deus perficiet,viter peccasse excusaret, tunc Petrus, et peccatum sibi narravit, et comes ita confessus est, et poenitentiam egit. Et rursum dixit Petrus ad comitem: Conqueritur, o commala tibi scienter consilientur. Quare tibi praecipitur ut illos ad consilium tuum non admittas, nisi prius tibi jurent consilientur. Audi adhuc, comes: Mandat tibi Dominus ne diutius moram facias, quia nisi prius Jerusalem capta fuerit, succursum nullum habebis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
abeo quereremus. ut quȩ
dicta sibi fuerant. nobis
manifestaret hec nobis
et comiti dixit: Hac noc¬
te uenit hic dñs et beatꝰ
andreas inspetie qua pͥus
uenire soliti sunt et t̾eius
quidã cuius statura erat
parua indutus lineis et
barba longissima: Tunc
cõminatus est mͥ multũ
beatus andreas. eo quod
reliquias corporis ipsitis
apud antiochiã reꝑtas in
ȩccłia ipsius. in quodã loco
indigno dimiserã Et
dixit: Cum p̾cipitatus
essẽ de quodã monte ab
infidelib duos digitos
mͥ confregi. atq post mor¬
tẽ meã hic uir eos acc̃.
et antiochiã detulit: Et
tu cũ eos inuenisses ne¬
glegent̃ habiusti Alterũ
passus es tibi subripi. alte¬
rum ibi indigne dimisisti:
ceperis. grauit̃ et nequit᷑
peccare in conspectu dñi
nõ uereris Unde tibi
dñs hoc signũ demonstra¬
uit. Namq ante quintũ
diem cum infestiuitate be¬
ate fidis candelã adeo¬
magnã obtulisses ut per
tres dies. et totidẽ noc¬

Expanded text:
ab eo quaereremus, ut quae ab eo quaereremus, ut quae sibi dicta fuerant nobis manifestaret, haec comiti et nobis dixit: Hac nocte venit hic dominus et beatus Andreas in specie qua prius venire soliti sunt, et tertius quidam, cujus statura erat parva, indutus lineis, et barba longissima. Et comminatus est mihi multum beatus Andreas, eo quod reliquias corporis ipsius apud Antiochiam repertas in ecclesia ipsius, in quodam loco indigno dimiserant. Et dixit: Cum praecipitatus essem de quodam monte ab infidelibus, duos digitos mihi confregi; atque post mortem meam hic vir eos accepit, et Antiochiam detulit, et tu cum eos invenisses, negligenter habuisti: alterum passus es tibi subripi; alterum ibi indigne dimisisti. ceperis, graviter et nequiter peccare in conspectu Domini non vereris. Unde tibi Dominus hoc signum demonstravit. Nam ante quintum diem cum in festivitate beatae Fidis candelam magnam obtulisses, ut per tres dies et totidem noc
Abbreviated transcription (Latin):
andreas petro bartholomeo
eo tpr̃ apud roiiam infra
tentorium ubi manebat ep̃s
atensis. et capellanus comitiꝰ.
Rannundi. et alius caput
nomine sumon. Hic aut̃
simon audiens eos colloqͣn¬
tes sibi. scilicet sc̃m andreã
cum petro bartholomeo ca¬
pud suũ cooꝑuit Et ut
ipse retulit : plurima audi¬
uit. sed hoc solum retinuit.
Dñe ego dicã. E p̃s uͦ atten.¬
sis ait Nescio utrũ in sõp¬
nis fuerit annon. Quidã
senex stetit coram me in
ti sumus om̃s: Et post hec
quidẽ in solitũ uidi Et
quasi quandã grãm animo
concipiens: abeis qui ad¬
erant querere cepi. utrum
quandã quasi plebẽ tu mul¬
tuationẽ sentirent Et ce¬
perunt om̃s alii dicere
minime: Ille uero petrus
cui hȩc reuelatio facta fue.¬
rat. cũ ad inuicẽ ea quȩ
supra diximus diceremꝰ:
respondit: Et merito gra¬
tificũ splendorẽ hic con¬
spicitis. cum ille pat̾ diu¬
tius hic steterit: aquo om¬
nis grã ꝓcedit: Cũ autẽ

Expanded text:
Andreas Petro Bartholomaeo, Andreas Petro Bartholomaeo, eo tempore apud Rodiam, infra tentorium, ubi manebat episcopus Atensis, et capellanus comitis Raimundus, et alius capellanus, nomine Simon. Hic autem Simon audiens eos colloquentes sibi, scilicet sanctum Andream cum Petro Bartholomaeo, caput suum cooperuit, et ut ipse retulit, plurima audivit, sed hoc solum retinuit: Domine, ego dicam, episcopus Atensis ait: Nescio utrum in somnis fuerit annon. Quidam senex stetit coram me, inti sumus. Et post haec quidem insolitum vidi, et quasi quamdam gratiam animo concipiens, ab eis, qui aderant, quaerere coepi utrum quiddam, quasi plebis tumultuationem, sentirent. Et coeperunt omnes alii dicere: Minime. Ille vero Petrus, cui haec revelatio facta fuerat, cum ad invicem ea quae supra diximus quaereremus, respondit: Et merito gratificum splendorem hic conspicitis, cum ille Pater diutius hic steterit, a quo omnis gratia procedit. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ hec turci de caleph qͦd¬
tur obsederunt: afflicti
itaq turci qui intus erãt
mandauerunt duci qui
in illis regionib erat ut
castrũ ipsoꝵ reciperet. qͥd
deinceps nõ alium nisi
de genere francoꝵ añim
habere uolebant. Obhoc
itaq dux antiochiam reu̾sꝰ
comitẽ qui iam conualue¬
rat ex infirmitate et mili.
multũ rogauit ut turcis
qui dm̃ reclamabant. pro
deo et ꝓgła gentis francoꝵ
atq ꝓse succurreret. addẽs
quod contra machinas ob¬
sidentiũ turcoꝵ obsessi tͣci
crucẽ p̃tenderent. His atq
aliis huius modi p̃cibus
cum duce comes ꝓfectus
ẽ: Hȩc aut̃ ubi aturcis
cognita sunt: ab obsidio¬
ne discedunt. Ut uͦ ad
asa exercitus nr̃ ꝑuenit.
suscepit dux obsides de
castello ꝓfidelitate de in¬
ceps. et comes cum graui
dispendio sui exercitus¬
antiochiam reuersus ẽ Rur.¬
sus comes congregauit mi¬
lites suos ut plebẽ pauꝑũ
in hispaniã conduceret. quȩ
faine et tedio antiochie de¬
ficiebat: Apparuit aut̃ sc̃s

Expanded text:
Inter haec Turci de Calep, quodobsederunt. Afflicti igitur Turci qui intus erant, mandaverunt duci, qui in illis regionibus erat, ut castrum ipsorum reciperet, quia deinceps, non alium nisi de genere Francorum dominum habere volebant. Ob hoc itaque dux Antiochiam reversus, comitem, qui jam convaluerat ex infirmitate, et militmultum rogavit, ut Turcis qui Deum reclamabant, pro Deo et pro gloria gentis Francorum, atque pro se succurreret, addens quod contra machinas obsidentium Turcorum, obsessi Turci crucem praetenderent. His atque aliis hujusmodi precibus, cum duce comes profectus est. Haec autem ubi a Turcis cognita sunt, ab obsidione discedunt. Ut vero ad Asa exercitus noster pervenit, sucepit dux obsides de castello pro fidelitate deinceps, et comes cum grandi dispendio sui exercitusAntiochiam reversus est. Rursus comes congregavit milites suos, ut plebem pauperum in Hispaniam conducerent, quae fame et taedio Antiochiae deficiebat. Apparuit autem sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
peratori fecerunt nos in
iherłm ducere nolunt.
eligamꝰ de militib aliquẽ
fortẽ. cui fidelit̾ seruien¬
do et tuti esse possimus.
et si grã dei est eodẽ mi¬
lite duce : in iherłm ꝑue¬
niamus Eo nõ sufficit
principib nrĩs quod
hic ꝑ annũ fuimus. et
ducenta milia armatoꝵ hic
consumpta sunt: Habeant
qui uolunt aurũ habere¬
imꝑatoris. et qui uolunt
redditus antiochiȩ habere.
mur: Pereant male qui
uolunt habitare antiochiȩ
sicut nuꝑ habitatores eius
ꝑierunt: Quod si hȩc tanta
lis diutius ꝓpt̾ antiochiã
datur. diruamus muros
eius. et pax quȩ ante cap¬
tã ciuitatẽ principes tenu.¬
it. destructa ciuitate eos.¬
dem tenebit: alioquin an.¬
dio hic deficiamus. ad pro.¬
pria reuerti debemus: Is
atq aliis de causis. discor¬
dem pacẽ comes et boimun¬
dus int̾ se fecerunt: Igit᷑¬
de t̃minato die. iubet᷑ ppłs
paratis igit᷑ necessariis die
constituta ꝓfectus ẽ comes

Expanded text:
peratori fecerunt, nos in peratori fecerunt, nos in Hierusalem ducere nolunt, eligamus de militibus, aliquem fortem, cui fideliter serviendo, et tuti esse possimus; et, si gratia Dei est, eodem milite duce in Jerusalem perveniamus. Heho! non sufficit principibus nostris quod hic per annum fuimus, et ducenta millia armatorum hic consumpta sunt? Habeant qui volunt aurum imperatoris, et qui volunt redditus Antiochiae habeant.mur. Pereant male qui volunt habitare Antiochiae, sicut nuper habitatores ejus perierunt. Quod si haec tanta lis diutius, propter Antiochiam, datur, diruamus muros ejus, et pax quae ante captam civitatem principes tenuit, destructa civitate eosdem tenebit. Alioquin, andio hic deficiamus, ad propria reverti debemus. His atque aliis de causis discordem pacem comes et Boimundus inter se fecerunt. Igitur terminato die, jubetur populus paratis igitur necessariis, die constituta, profectus est comes
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes et reuerteren
coegit: Et si dimittimus
hanc ciuitatẽ et turci oc¬
cupent eam erunt ultima
deteriora prioribꝰ Sed om¬
nes concedant eã bonnũ¬
do. qm̃ ipse est sapiens
et optime seruabit eam.
et nom̃ eius magnũ est
inter paganos: at comeᷤ
et alii econtra dicebant.
Imperatori iurauimus
suꝑ dnĩcã crucẽ et spmneã
coronã. et suꝑ multa alia
scã. quia nec ciuitatem
nec castellũ de omnib
ꝑtinentib ad imperiũ
eius retineremus sine eiꝰ
uoluntate: Sic itaq ali¬
is contra dicentib hoc
ma uenirent: Et enim
dux et comes flandren¬
sis leuit̾ de ciuitate an¬
tiochiȩ habebant: Propte.¬
rea licet ut de bonnundo
uellent quod haberet eã:
tam̃ nõ audebant ei eam¬
laudare: metuentes ineur¬
rere ꝑiurii infamiã: Hoc
gͦ mͦ de itinere et de aliis
quȩ itineri et pauꝑibus
usui forent differebat᷑.
Hȩc aut̃ cũ ppłs uidisset
cepit dicere quisq ad soci.¬
principes uel ꝓpt̾ timorẽ

Expanded text:
venientes, ut reverterentur venientes, ut reverterentur coegit. Et si dimittimus hanc civitatem, et Turci occupent eam, erunt ultima pejora prioribus. Sed omnes concedant eam Boimundo, quoniam et ipse sapiens est, et optime servabit eam; et nomen ejus magnum est inter paganos. At comes Raimundus, et alii e contra dicebant: Imperatori juravimus super Dominicam crucem, et spineam coronam, et super multa alia sancta quod nec civitatem, nec castellum de omnibus pertinentibus ad imperium ejus, retineremus sine ejus voluntate. Sic itaque aliis contradicentibus, hoc ma venirent. Etenim dux et comes Flandrensis, leviter de civitate Antiochiae habebant, propterea, licet de Boimundo vellent, quod haberet eam, tamen non audebant laudare ei, metuentes incurrere perjurii infamiam. Hoc igitur modo de itinere, et de aliis rebus, quae itineri et pauperibus usui forent, differebatur. Haec autem cum populus vidisset, coepit dicere quisque ad sociprincipes, vel propter timorem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cum diu grauit᷑q dura.¬
ret. confortati ad inuicẽ
milites ducis. qui et nu
rent. et dñm suũ quasi
uicariũ dei haberent in¬
ꝑterriti agmina turcoꝵ
inuadunt: Contulit ibi
ds̃ tantã uictoriã duci.
ut usq ad .xxx. exeis oc¬
cideret et totidẽ caperet.
reliqͦsq ꝑsecitus in palu¬
dib et flumine quȩ ui¬
cima erant alios necari.
alios sub mergi coegit.
Et sic cum magna uicto¬
ria antiochiam uenit. fã¬
ciebat enĩ capita cesoꝵ ab.
aliis turcis uiuis deferri.
qͦd nr̃is satis iocundum
re nr̃o agere ceꝑunt: Tẽ
quidã qui castella et redi¬
tus in regione antiochie
habebant. dixerunt: Qͥd
fiet de antiochia: Quis
seruabit eã. Imꝑator ñ
ueniet. Et enĩ accepto
nuntio quod turci obside¬
rent nos. nõ confidens
iurtuti sue. neq hominũ
multitudine quã secũ
habebat aut fugit: An
adhuc expectabimus cũ:
Certe nõ ueniet in au.¬
xiliũ nr̃m. qui fr̃s nros
ad auxilium dei et nr̃m¬

Expanded text:
tum cum diu graviterque duratum cum diu graviterque duraret, confortati ad invicem milites ducis, quod et nurent; et dominum suum quasi vicarium Christi haberent, imperterriti agmina Turcorum invadunt. Contulit ibi Deus tantam victoriam duci ut usque ad triginta ex eis occideret, et totidem caperet; reliquos persecutus in paludibus et flumine, quae vicina erant, alios necari, alios submergi coegit. Et sic cum magna victoria Antiochiam venit; faciebat enim capita caesorum ab aliis Turcis vivis deferri: quod nostris satis jucundum re nostro agere coeperunt. Tunc quidam qui castella et reditus in regione Antiochiae habebant, dixerunt: Quid fiet de Antiochia? Quis servabit eam? Imperator non veniet. Etenim accepto nuntio quod Turci obsiderent nos, non confidens virtuti suae, et hominum multitudini, quam secum habebat, aufugit. An adhuc exspectabimus eum? Certe non veniet in auxilium nostrum, qui fratres nostros ad auxilium Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tiochiam. Igit᷑ comes relicto
exercitu suo apud barrã cũ
electo suo et multis captiuis.
et spoliis magnis cũ grandi
exultatione antiochiã re¬
uersus est: Conuenerant
ibi om̃s principes p̃t̾ bal.¬
dumũ frẽm ducis. Hic uͦ
baldumus ante captã an¬
tiochiã uersus eufraten pro.¬
fectus roais ditissimã ciui¬
tatẽ atq famosã obtinue¬
rat : et multa p̃lia cum t᷑ciᷤᷤ
felicit᷑ gesserat. Sed anteꝙͣ
ad reliqua ueniamus. hoc
uũ p̃tereundũ nõ uidet᷑
de duce lotharingie qui
cũ antiochiam eo tp̃re cũ
duodecĩ militib ueniret:
.. ͭ. turcos obiuã habuit.
Tunc ad sumptis armis.
et cohortatus milites suos
uirilit̾ hostes aggressus est:
Turci aut̃ ut uiderunt qͥa
franci mortẽ magis pugnan.¬
do. quã fugã cum salute eli¬
gerent. quedã pars turcoꝵ
descendit ut altera pars
securius pugnaret. cũ sci.¬
rent socios suos abello di¬
misis equis sins nõ discessu.¬
ros: Sic itaq bellũ incep.¬

Expanded text:
t. Igitur comes, relicto exercitu suo apud Barram cum electo suo, et multis captivis, et spoliis magnis, cum grandi exsultatione Antiochiam reversus est. Convenerant enim ibi omnes principes, praeter Balduinum fratrem ducis. Hic vero Balduinus ante captam Antiochiam versus Euphratem profectus Roais, ditissimam civitatem atque famosissimam obtinuerat, et multa praelia cum Turcis feliciter gesserat. Sed antequam ad reliqua perveniamus, hoc unum praetereundum non videtur de duce Lotharingiae: qui cum Antiochiam eo tempore, cum duodecim militibu Turcos obviam habuit. Tunc assumptis armis, et cohortatus milites suos, viriliter hostes aggressus est. Turci autem, ut viderunt quia Franci mortem magis pugnando quam fugam cum salute eligerent, quaedam pars Turcorum descendit, ut altera pars securius pugnaret, cum scirent socios suos a bello, dimissis equis suis, non discessuros. Sic itaque bellum incoep
Abbreviated transcription (Latin):
ret. si hoc in animo habe¬
bat ut mallet mori quã
relinquere ciuitatẽ illam.
nũ in orientali eccłia ha.¬
bere uoluit ꝑsui adminis.¬
trationẽ Concessit ep̃o
comes medietatẽ ciuitatis:
et tocius territorii Et¬
iam instabant Ralende
nouẽbris in quib om̃s
principes conuenire an¬
tiochiã ꝓmiserant. et in¬
ciꝑe it̃ ꝓpt̾ quod uenerant.

Expanded text:
ret, si hoc in animo haberet, si hoc in animo haberet, ut mallet mori quam relinquere civitatem illam. num in orientali Ecclesia habere voluit, pro sui administratione. Concessit episcopo comes medietatem civitatis, et totius territorii. Ejam instabant Kal. Novemb. in quibus omnes principes convenire Antiochiam promiserant, et initer propter quod venerant.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sarracenoꝵ barrã no.¬
mine uirilit̾ expugnauit
et multa milia sarracenoꝵ
ibi interfecit. multaq mi¬
lia ad antiochiam reducti
uenundati sunt: Et illos
qui dum obpugnarentur
timore mortis se ei reddi.¬
derant. liberos ire ꝑmisit
Deinde habito consilio eũ
capellanis suis et princi¬
pibus satis laudabiliter
et honeste quendã sacerdo¬
tẽ ep̃m ibi elegit: Et enim
conuocatis om̃ib qui ibi
secum aderant. quidã co.¬
mitis capellanus parietẽ
quendã ascendit Atq om.¬
ni conuentui comitis desi¬
deriũ manifestauit: Cũq
ppłs multũ instaret ut
electio fieret: idẽ comitis
capellans rursũ cepit.
querere. si esset ibi aliquis
de clero qui fideliũ uota
susciperet. et quantũ pos.¬
set paganis resistendo. deo
et fr̃ĩb ibi seruiret Cumq
om̃s tacerent. petrũ quen¬
dam narbonensẽ genere
ad uocauimus: Cui inpre.¬
sentia tocius consilii laborẽ
episcopatus ostendimus. ro.
illum suscipere non dubita¬

Expanded text:
Sarracenorum, Barram nomine, viriliter expugnavit; et multa millia Sarracenorum ibi interfecit, et multa millia ad Antiochiam reducti venundati sunt. Et illos qui, dum oppugnarentur, timore mortis se ei reddiderunt, liberos abire permisit. Demum, habito consilio cum capellanis et principibus suis, satis laudabiliter et honeste quemdam sacerdotem episcopum ibi elegit. Etenim convocatis omnibus, qui ibi secum aderant, quidam comitis capellanus, parietem quemdam ascendit, atque omni conventui, comitis desiderium manifestavit. Cumque populus multum instaret ut electio fieret, idem comitis capellanus rursum coepit quaerere, si esset ibi aliquis de clero, qui fidelium vota susciperet, et, quantum posset, paganis resistendo, Deo et fratribus ibi serviret. Cumque omnes tacerent, Petrum quemdam, Narbonensem genere, advocavimus, cui in praesentia totius consilii, laborem episcopatus ostendimus, rogaillum suscipere non dubita
Abbreviated transcription (Latin):
ris iniherłm fac ut exercitꝰ
tam tuam ꝓlonget. et con¬
tinuet Et ds̃ ꝓlongabit
eam: tatundẽ quantũ uix.¬
isti Tu aut̃ cum reuersus
dnĩ pones. et ȩccłiam ibi fa.¬
bricari facies Et fiet ibi
moneta quam tu urabis
ne falsa fiat. Sed neq ali-¬
ud aliquid falsum ibi fieri¬
ꝑmittes: Uocabitur ille
locus mons gaudii et fi.¬
et hȩc infra ꝓuinciã. Et¬
enim beatus petrus tro.¬
phimo discipulo suo ꝓmi¬
sit quod lanceam dñi ei

Expanded text:
ris in Jerusalem, fac ut exercitus tam tuam prolonget, atque continuet, et Deus prolongabit eam tantumdem quantum vixisti. Tu autem cum reversus Domini pones, et ecclesiam ibi fabricare facies, et fiet ibi moneta, quam tu jurabis ne falsa fiat. Sed neque aliud aliquid falsum ibi permittes. Vocabitur autem locus Mons gaudii: Et fient haec intra provinciam. Etenim beatus Petrus apostolus Trophimo suo discipulo promisit, quod lanceam Domini ei
Abbreviated transcription (Latin):
cute flaminis crematum
uiderunt. et in interiori
ti intellexerunt. Q uod
rei exitus monstrauit. cum
die .xii. ipso angore obiit.
et quia obhonorem dei et
amorem om̃s lanceam ue.¬
nerati fuerant. hoc iuditio
ꝑ acto facti in creduli. con.¬
tristati sunt ualde: Comes
tamen raimundus tam.¬
dui eam seruauit donec
eam nescio quo euentu per¬
didit: Nunc autem ad
cetera dimissa reuertar:

Expanded text:
cute flammis crematum cute flammis crematum viderunt, et in interiori i intellexerunt. Quod rei exitus monstravit, cum die duodecimo ipso angore obiit. Et quia ob honorem Dei et amorem omnes lanceam venerati fuerant, hoc judicio peracto, facti increduli, contristati sunt valde. Comes tamen Raimundus tandiu illam servavit, donec eam nescio quo eventu perdidit. Nunc autem ad caetera dimissa revertar
Abbreviated transcription (Latin):
raunundus uerum esse
sperauit: Sed cum sic re.¬
perta fuisset. et omĩs po.¬
pulus dm̃ exultans glo.¬
rificasset et ꝑcentum iam
fere dies ab om̃ĩbus in
ueneratione magna habe.¬
retur. et acomite raimun.¬
do gloriose tractaretur:
qui etiam oblationem a
populo ad lanceam deuo.¬
te factam. egenis sepe
distribuerat. quia lance¬
am illam incustodia ha.¬
bebat forte contigit ep̃m
bare et alios quam plu.¬
rimos tam clericos quam
iaicos hesitare. quod non
esset illa dñica lancea que
sperabatur. sed altera erat
abhomine illo stolido frau.¬
dulenter reꝑta. Qua ꝓpt̃
concilio inito post supplica.¬
tionem ieiunii triduam
cum struem uignorum in
medio campi igni accendis¬
sent. uixta castrum archa.¬
rum quod tunc obsidione
conercebant octauo men¬
se post antiochiam captã
benedictione iudiciali suꝑ¬
ipsum ignem ab epĩs fac.¬
ta. inuentor lancee ꝑme.¬
dium rogi flaminantis
uitro celeriter transmea.¬
uit. Quo transacto ulũ
nominem quasi reum in

Expanded text:
Raymundus verum esse speravit. Sed cum sic reperta fuisset, et omnis populus Deum exsultans glorificasset, et per centum jam fere dies ab omnibus in veneratione magna haberetur, et a comite Raymundo gloriose tractaretur; qui etiam oblationem a populo ad lanceam devote factam egenis saepe distribuerat, quia lanceam illam custodiebat, forte contigit episcopum Barae, et alios quamplurimos, tam clericos quam laicos, haesitare quod non esset illa Dominica lancea quae sperabatur, sed altera erat ab homine illo stolido fraudulenter reperta. Quapropter consilio inito, post supplicationem jejunii triduani, cum struem lignorum in medio campi igni accendissent juxta castrum Archarum, quod tunc obsidione coercebant, octavo mense post Antiochiam captam, benedictione judiciali super ignem ab episcopis facta, inventor lanceae per medium rogi flammantis ultro celeriter transmeavit. Quo transacto, illum hominem quasi reum in
Abbreviated transcription (Latin):
libus nexib hostis religatus
appenditur. et id tantum mora¬
rum fuit. dum de orone cõsur¬
geretuir. Nich̃q aliud deprecatꝰ
est. qm ut cum aliqua corporis
debilitate discederet. Quo inter¬
dicto. feda relinquens uestigia.
cumeo quo erat dignus fecore
discessit. Quodam tempore cum
iter hieme ageret. ac diem totã
ieuinio ac fatigatione dixiss.
commonetur ut cogente uesꝑa
quocumqz succederet. Erat emi¬
nus domicilium. tectis iam
sub nudi acris rigore durare.
qͣm in illo et periculo et horrore
succedere: Presertim cum duose¬
nes ꝓpter habitantes. in festa¬
tione teiubili hanc ip̃am domũ
inhabitabilem predixissent.
Qued ubi uir beatissimus cõ¬
pent. horrentes ruinas quasi
amenitates expetit. Ibiq inter
multiplices. que quondam fu¬
erant mansiones. inuenta iux

Expanded text:
libus nexibus hostis religatus libus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus foetore discessit . 10. Quodam tempore, cum iter hieme ageret ac diem totam in ieiunio ac fatigatione duxisset, commonetur, ut, cogente vespera, quocumque succederet. Erat eminus domicilium, tectis iam sub nudi aeris rigore durare, quam in illo periculo et horrore succedere, praesertim cum duo senes propter habitantes infestatione terribili hanc ipsam domum inhabitabilem praedixissent. Quod ubi vir beatissimus conperit, horrentes ruinas quasi amoenitates expetiit, ibique inter multiplices quae quondam fuerant mansiones inventa vix
Abbreviated transcription (Latin):
rius uicib nunc crc̃am. nũc
monastenum quasi dux cele¬
stium militum uisitare. ut c̃¬
tantib studiis emulantes.
ad pfectionis głam prouoca¬
ret. Quadam uice occupatõne
dentencus. cum ad monaste¬
rium regaretur. excusauit ad¬
uentum. nec multo post ab¬
solutis moratum nerib. in¬
speratam fratribz sui presen¬
tiam defcrebat. Contigit ut ho¬
ra cadem in monasterio unꝰ
ex his qui pati consueuerant
uerarentur. Qui subito cum
summa uoce proclamat. Cer¬
manus ad flumen ẽ: sed si¬
ne nauigio ñ potest transme¬
are. Dui albas fidem dictis
negauit. dum et neqͣm sp̃m
fallere. et illum ñ adee. quia er¬
cusauerat iudicauit. Cumq ĩ
eadem uociferatione ꝑsisteiet.
missus unus ex fratrib. ueri¬
dicum fuisse demonem nunti¬
auit. Nauigium mittitur tñ¬
siit sacerdos. et cum ea qua so¬
lebat gratula tione suscipitur.
Incumbit sinc mora oroni cõ¬
gregatio tota ꝓsternitur. Cum
subito ꝑmane acris inuisibi¬

Expanded text:
rnis vicibus nunc ecclesiam, nunc rnis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
publicum fuit. Quodam tem¬
pore conspiracione tribili. lra¬
to uiro bellum queddam demo¬
nes intulerunt. Quem multi¬
plici in festatione temptatum.
indutum fidei lorica. iexpug¬
nabilem repperissent. concepta
machinam ad plebis crcidi¬
um contulerunt. Nam pͥmũ
paruuli. deinde maiores natu
repente tumefrc̃is intrnsecus
fancib interiebant. ut iriuen¬
te morte egritudinis spacium
uir biduo traheretur. Ita more
furentis gladu populus dele¬
batur. nicħ opis humana pro¬
uisio conferebat. et pene sero pleb
trepida ad diuinum presidiu
pantistitem decurrit. Qui pro¬
tinus oleum benedixit. Cuius
tactu ita initrnsecus tumefta
ta bescebat infumitas. ut sta¬
tun meatus ꝑuius et aulx¬
litum et cibum deficientibus
illataꝑnities. Q d̾ ad missũ
malignorum spirituum in¬
ab obsessis dum a sancto ui¬
ro piurgatur. euomuit. omnes¬
q infugam uersos. cuis or̃one
confessus est. Erat autem fa¬
miliare bratissimo iuiro. alte¬

Expanded text:
publicum fuit. 8. Quodam tempublicum fuit. 8. Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus inlata pernicies. Quod admissu malignorum spirituum ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est. 9. Erat familiare beatissimo viro alte
Abbreviated transcription (Latin):
riter fatratur. Sed neqͣm sp̃s.
crimen ac malitiam qm com¬
miserat denegauit. Cum uero
pia cõmotio saceidotis. ꝓduci
inficiancem precepit in ppsm.
nec mora missam celebraturꝰ
egreditur. Premissaq in plebr̃
salutatione sollempni. mor̃o¬
ne tota corpus strage ꝓsternit᷑.
Statiq infelix mimici. et
captiuus pariter et minister.
insublime suspenditur. ecc̃a ciꝰ
clamore completur: plebs uni¬
uersa turbatur. Et quasi flam¬
nus circundatus. cum uoce
maxima nomen inuocat sa¬
cerdotis. crunen qd̃ cõmiserat
confitetur. Tandemq uir beatis¬
simus ex oratione consurgens.
accedit ad podium. euocat estu¬
antem. Omnia discutit. uniui¬
sa erno sat. Soudi de latebues
ꝓferiuitur. damor populans
attoilitur: et uno oregerma¬
ni mentum et diuinitatis po¬
tentia predicatur. Eodem nãge
miraculo et deceptus pecuniam
et obsessus recepit sospitatemn
plures quidem iam ante cure¬
uerat. sed semꝑ noticiam secre¬
ti obumbratione suppresis: e
uero fcm. ideo memorabile. qi

Expanded text:
riter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aestuantem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ad domum suam incostratꝰ
primiscrinius cum claudio com¬
mentariense. cepit et uniuersa re¬
ferre. et qualiter sanctus sebastian
cum sit amicus imꝑatorum xp̃i¬
anissimus sit. et in cruditione di¬
iuna ꝑfectus: et qualiter ammas
xp̃ianorum sua exhortatione reuo¬
casset. et qd̃ satis idonea ratione do¬
cuisset istam uitam fugitiuam eẽ¬
et ymaginariam. et sic dum teneri
putatur auferri. Narrabat et iam
quomodo nemens repente lux de ce-¬
lo ꝑlustrasset eum. et quomodo u¬
xorem eius que ꝑ ser annos muta
fu̾at fecit lequi. Cum hec narrass
nicostratus claudio. corruit ad pe¬
des nicostrati claudius dicens. Ex
amissa conuige duos filios halro.
er quib unus hidropis morbo fa¬
tigatur. alius diuiecsis uulnerib
opprimitur: rogo ut iubras eos in¬
sitari. Non enim dubito qd̃ ille qͥ
potuit facere. ut post sex annos lo¬
queretur uxor tua. faciat si uolu¬
erit ut ad filios meos sanitas re¬
deat. Et hec dicens. proripint se ad

Expanded text:
itaque ad domum suam Nicostratus primiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qualiter S. Sebastianus, cum sit amicus imperatorum, christianissimus sit, et in eruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur, alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad
Abbreviated transcription (Latin):
dictus nazarius aduersus de¬
os. quos sacratissimi imꝑatores
uincias. turbas hominũ sua p̾¬
dicatione conu̾teret. Cumqz ne¬
ro huiꝰcemedi lictas accepisset.
nusit dentonem comitem cum
militib. ad ꝑquirendum scm̃n
nazarium. Qui cum ad ciuita¬
tem ebredunensem ꝑuenisset.
iuenit scm̃ nazarium edifi¬
cantem oratorium. et cũ eo du¬
os niuenes geruasium et pro¬
thasium. qui ad doctuinam eiꝰ
conuenerant.: et infantem celsũ

Expanded text:
dictus Nazarius aduersus deos quos sacratissimi impera| tores uincias turbas hominum sua praedi| catione conuerteret. Cumque nero huiuscemodi litteras| accepisset . misit dentonem comitem cum militibus ad| perquirendum sanctum nazarium qui cum ad ciuitatem| ebredonensem uenisset . inuenit nazarium aedificantem| oratorium et cum eum duos iuuenis . geruasium . et protasium . | qui ad doctrinam eius conuenerant . et infantem . Celsu
Abbreviated transcription (Latin):
o sinc ambiguitate. sermo prese¬
ti probabatur effectus. Qd̃ dum
accepisset in manibz resoluta
ruga frontis. nultu florebat se¬
renior. gressu pergebat alacrior:
lingua fluebat iocundior ut scilz¬
crederes hominem ꝓredimẽdis
alus. se ip̃m seruitutis in uincu¬

Expanded text:
o sine ambiguitate praeseo sine ambiguitate praesentis probabatur effectu. Quod dum accepisset in manibus, resoluta ruga frontis, vultu florebat senior, gressu pergebat alacrior, lingua fluebat iocundior, ut crederes hominem pro redemendis aliis seipsum servitutis vincu
Abbreviated transcription (Latin):
cterum elemosinis. qnͣ¬
tum fuit prodigus expli¬
cari non pot̾it. nec si totus ppli
uor. in unum se glutinet. Qui
tus una casula ul tunica. quic¬
quid erat residui. nudum pau¬
perem uestiebat. ut mops calefi¬
eret. largitore algente. Quanta
etiam ꝑ ulum fuit redemptõis
effusio. nullatenus explicabr̃.
ul loco ul numero. Unde sunt¬
intestimonium. hispanus sci¬
ro. burgundio. cum adnomẽ
beati concurrerent undiq libe¬
randi iugo seruicii. Cum uero
dens et anxius seuerior ĩ uul¬
tu austerus erat alloquio. Tuẽ
si fortasis ab aliquo iuita¬
retur ad prandium compelle¬
bat conuiuas. aut ministros
ꝓprios. ut conferrent parit unde
uel unum captuum seruitio
liberarent. et sic aliqͣntulum.
sacerdotis respirabat animus
ermerore. Quod si dominus ali¬
quid permanus sancti dispen¬
sandum aliunde dirigeret. mor
in spũ preuidens. solitus erat di¬
cere. Gratias agamus diuinc
clemencie. nam unde fiat redẽp¬
tio. ecce appropinquat. Continu¬

Expanded text:
terum elemosinis quatum fuerit prodigus, explicari non poterit, nec si totius populi vox in uno se glutinet, Qui tus una casula vel tunica quidquid erat residui nudum pauperem vestiebat, ut inops calefieret largitore algente. 193 Quanta etiam fuerit redemptionis effusio, nullatenus explicabitur vel loco vel numero. Vnde suntin testimonium, Hispanus, Scxo, Burgundio, cum ad nomen beati concurrerent, undique liberandi iugo servitii. Cum vero tis sedens et anxius, severior in vultu, austerus erat alloquio. Tunc si fortassis ab aliquo invitaretur ad prandium, conpellebat convivas aut ministros proprios, ut conferentes pariter, unde vel unum captivum servitio liberarent, et sic aliquantulum sacerdotis respiraret animus ex merore. Quod si Dominus aliquid per manus sancti dispensandum alicunde dirigerit, mox in spiritu praevidens, solitus erat dicere: 'Gratias agamus divinae clementiae, nam, unde fiat redemptio, adpropinquavit' Continu