comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
płicȩ traditionis dilectissimi in¬
stituta seruantes.pastorali solli¬
titudine cohortamur. ut diem quem
one religiose consuetudinis celebre¬
mus. Ostendentes apudnos auctori¬
tatem patrum uiuere: eorumq doc¬
trinam in nr̃a obȩdientia ꝑmanere.
Qm̃ sc̃a tante constitutionis utilitas.
ñ prȩterito tantũ tempori: sed etiam
nr̃e prospexit ȩtati. Ut quodillis ad
destructionem pro fuit uanitatũ: hoc
nobis proficeret ad increm̃ta uirtutũ.
Quid autẽ tam aptum fidei. quid tam
conueniens pietati. qͣm egentiũ iiua¬
re pauꝑiem. infirmorũ curam reciꝑe.
frat̃nis necessitatib subuenire. & con¬
ditionis proprie in aliorum labore
qui nouit quid quibq contulerit.
Non solum enun spirituales opes &
dona celestia deo donante capiunt᷑:
sed & t̃rene & corporeȩ facultates. ex
ipsius largitate proueniunt. Ut me¬
rito rationem eatum quȩsiturus sit.
quȩ ñ magis possidenda tradidit. quã
dispensanda commisit. Munerib

Expanded text:
icae traditionis, dilectissimi, instituta servantes, pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut diem quem one religiosae consuetudinis celebremus, ostendentes apud nos auctoritatem Patrum vivere, eorumque doctrinam in nostra obedientia permanere. Quoniam sancta tantae constitutionis utilitas, non praeterito tantum tempori, sed etiam nostrae prospexit aetati, ut quod illis ad destructionem profuit vanitatum, hoc nobis proficeret ad incrementa virtutum. Quid autem tam aptum fidei, quid tam conveniens pietati, quam egentium juvare pauperiem, infirmorum curam recipere, fraternis necessitatibus subvenire, et conditionis propriae in aliorum labore qui novit quid quibusque contulerit. Non solum enim spiritales opes et dona coelestia Deo donante capiuntur, sed etiam terrenae et corporeae facultates ex ipsius largitate proveniunt, ut merito rationem eorum quaesiturus sit, quae non magis possidenda tradidit, quam dispensanda commisit. Muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
dam de preuaricatoris consortio inue¬
uisse solatium. dm̃ quoq iste seue¬
ritatis exigente ratione. erga homi¬
nem quem in tanto honore condi¬
derat antiquam mutasse sententiã.
opus fuit dilectissim secreti dispen¬
satione consilii. ut incommutabilis
deus cui uoluntas ñ potest sua beni¬
gnitate priuari. primam pietatis su¬
e disposiuonem sacram̃to occultiore
compleret: & homo diabolice iniqui¬
tatis uersutia auctus inculpam. con¬
prestituta. ingreditur hec infima¬

Expanded text:
dam de praevaricatoris consortio invedam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, conpraestituta, ingreditur haec m
Abbreviated transcription (Latin):
nis antique. felicitatis et̾nę. Repa-¬
rat᷑ enĩ nob̃ salutis nr̃e annua reuo¬
lutione sacram̃tum. ab initio pro¬
missum: in fine redaitum. sine fine
mansurum. In quo aignum ẽ nos
rare mysterium: ut quod magno d̾i
munere agitur. magnis eccłe gaudiis
celebretur. Deus enim omp̃c & clem̃s
cuius natura bonitas. cuius uolun¬
tas potentia. cuius opus miscđia ẽ:
statim ut nos diabolica malignitas
ueneno suȩ mortificauit inuidiȩ.
predestinata renouandis mortalibꝰ
pietatis sue remedia. interipsa mun¬
di primordia presignauit: denunti¬
ansserpenti futurum sem̃ mulieriᷤ.
quod noxii capius elationem sua
uirtute contẽret. xp̃m scilicet in car¬
ne uenturum. dm̃ hominemq sig¬
nificans: qui natus ex uirgine. uiõ¬
latorem humane propaginis in cor¬
rupta natiuitate dampnaret. Nã
quia głabatur diabolus hominem
sua fraude deceptum diuinis caru¬
isse munerib & immortalitatis do¬
te nudatum duram mortis subisse
sententiam. seq in malis suis quod¬

Expanded text:
ntiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos rare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtute contereret ; Christum scilicet in carne venturum, Deum hominemque significans, qui natus ex Virgine violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quod
Abbreviated transcription (Latin):
sustentatur infirmitassꝑualibꝰ stu¬
diis excolantur: ut dominicꝰ ager
suis ditctur impendiis. & quẽ nun¬
quam expedit esse sine fructu: de
propria fiat ubertate fecundior
Quod utiq intelligit sc̃itas ur̃a ad
totius ecde profectum ẽẽ. referendĩ
quorũ in fide germen ẽ. in spe incre¬
mentum. in caritate maturitas. Qͥa
castigatio corporis & instantia ora¬
tionis tunc ueram optinent purita¬
tem: cum elemosinarum scĩficati¬
one intescunt. dicente dño. Date ele¬
mosinam: & ecce omĩa munda sunt

Expanded text:
sustentatur infirmitas, spiritalibus stusustentatur infirmitas, spiritalibus studiis excolantur: ut Dominicus ager suis ditetur impendiis, et quem numquam expedit 58 esse sine fructu, de propria fiat ubertate fecundior. Quod utique intelligit sanctitas vestra, ad totius Ecclesiae profectus esse referendum, quorum in fide germen est, in spe incrementum, in charitate maturitas: quia castigatio corporis et instantia orationis tunc veram obtinent puritatem, cum eleemosynarum sanctificatione nituntur, dicente Domino: Date eleemosynam, et ecce omnia munda
Abbreviated transcription (Latin):
uenda ẽ. de sue infecunditatis exem¬
plo quam dñs iħc sicut euangłium
refert. nichil habentem quod esuri¬
eussumeret. ꝑpetua sterilitate dãp¬
nauit: ut intelligeremꝰ: q̃m qui esu¬
rientem ñ refouet egenum. ipsi de¬
negat cibum: qui quod pauperi est
datum sibi dixit impensum. Et huiꝰ
maledictionis arbores erunt: quib
aiudicante dicetur. discedite a me
maledictimn ignem ȩc̃num. quẽ pre¬
parauit pater m̃s diabolo & angłis
eius. Esuriui enun: & ñ dedistis michi
manducare. Sitiui: & ñ dedistis mͥ
bibere. Et cetera. Que ideo singula
recoluntur: ut auercamꝰ sifuturum
extra miscđiam. qui uł partem horũ
oꝑum fuerit executus. Anima aũt
neminem iuuans. erit arbor ñ ha¬
bens poma: cum totius fructu pie¬
tatis inuenietur aliena. Decimi gͦ
m̃sis ieiunium quod hiemalis est
temporis. ad agriculturam nos mi-¬
sticam uocat. qͦua segetũ & palmitũ
atq arborum uires. quib humana

Expanded text:
venda est de suae infecunditatis exemvenda est de suae infecunditatis exemplo, quam Dominus Jesus, sicut Evangelium refert, nihil habentem quod esuriens sumeret, perpetua sterilitate damnavit: ut intelligeremus quoniam qui esurientem non refovet, illi denegat cibum qui quod pauperi est datum, sibi dixit impensum. Et hujus maledictionis arbores erunt, quibus a judicante dicetur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus. Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere, etc. . Quae ideo singula recoluntur, ut advertamus non futurum extra misericordiam, qui vel partem horum operum fuerit exsecutus. Anima autem neminem juvans erit arbor non habens poma, cum totius pietatis invenietur aliena. Decimi ergo mensis jejunium, quod hiemalis est temporis, ad agriculturam nos mysticam vocat, qua segetum et palmitum atque arborum vires, quibus humana
Abbreviated transcription (Latin):
militas arrogantiam propulsauit.
Et qui impudicicia sorduerant: casti¬
tatẽ intuerunt. His autem conuer
exigerent. Quanius enim pulchr̃u
sit atq laudabile. ut singulaqueq
m̃bra corporis xꝑi propriis ornent᷑
officiis: excellentioris tam̃ est actiõis.
sacratiorisq uitutis cum in unum
ꝓpositum piȩ plebis corda concurr̃t:
ut ille cin sc̃ificatio nr̃a supplicium ẽ.
ñ solum a parte. sed etiam asoliditate
suꝑetur. Cui nunc oꝑi dilectissimide¬
cimus mensis offertur. admonens qͦ¬
dammͦ pro qualitate temporis sui. ne
quisquam frigore infidelitatis obtor¬
peat. sed potius caritatis sp̃u concales¬
cat. qm̃ & ꝑ ipsa elem̃ta mundi. tan¬
quam ꝑ publicas paginas significati¬
onem diuine uoluntatis accipimꝰ. nec
unquam cessat suꝑna eruditio: qñ
etiam de his quȩ nobis famulantur
cam sententiam qua homines fructu
pietatis carentesuacius arborib cõ¬
parantur. etiam illa ficus nobis ca¬

Expanded text:
militas arrogantiam propulsavit; militas arrogantiam propulsavit; et qui impudicitia sorduerant, castitate nituerunt. His autem conversexigerent. Quamvis enim pulchrum sit atque laudabile ut singula quaeque membra corporis Christi propriis ornentur officiis, excellentioris tamen est actionis sacratiorisque virtutis, cum in unum propositum piae plebis corda concurrunt: ut ille cui sanctificatio nostra supplicium est, non solum a parte, sed etiam a soliditate superetur. Cui nunc operi, dilectissimi, decimus mensis offertur, admonens quodammodo pro qualitate temporis sui ne quisquam frigore infidelitatis obtorpeat, sed potius charitatis spiritu convalescat. Quoniam et per ipsa elementa mundi, tamquam per publicas paginas, significationem divinae voluntatis accipimus; nec umquam cessat superna eruditio, quando etiam de iis quae nobis famulantur cam sententiam qua homines fructu pietatis carentes vacuis arboribus comparantur, etiam illa ficus nobis ca
Abbreviated transcription (Latin):
gne: in manifesto sunt & corone. Et hoc
ipsum alit atq accendit patientie
fortitudinem: quod sicut proxima
est tribulatio ita ẽ & uicina promis¬
sio. Cessantib nero publicis impug¬
nationib impiorum. & a cedib̾ac sup¬
pliciis fidelium diabolo continente.
ne ꝑtinatia crudelitatum multi¬
plicatio nr̃orum fieret triumphorũ:
fremit adũsarius. & cruentas inimi¬
ucias ad quietas conuertit insidias.
ut quos uincere fame & gelu. fłamis
ferroq non poterat: otio tabefaceret.
cupiditatib irretiret. ambitione
inflaret. uoluptate corrumperet
habet acies xꝑiana potentes muni¬
tiones & arma uictricia: deo scilicet¬
instruente milites suos. ut sꝑuueri-¬
tatis mansuctudo iram. largitas
auariciam. benignitas extinguat
inuidiam. Commutante enim dex¬
tera excelsi corda multorum: rediit
in nouitatem uetustas. & de famuł
iniquitatis. ministri prodiere iusticiȩ.
Subiecit luxuriam continentia hu¬

Expanded text:
gnae, in manifesto sunt et coronae. Et hoc gnae, in manifesto sunt et coronae. Et hoc ipsum alit atque accendit patientiae fortitudinem, quod sicut proxima est tribulatio, ita est et vicina promissio. Cessantibus vero publicis impugnationibus impiorum, et a caedibus se ac suppliciis fidelium diabolo continente, ne pertinacia crudelitatum, multiplicatio nostrorum fieret triumphorum, fremens adversarius cruentas inimicitias ad quietas convertit insidias: ut quos vincere fame et gelu, flammis ferroque non poterat, otio tepefaceret, cupiditatibus irretiret, ambitione inflaret, voluptate corrumperet.habet acies Christiana potentes munitiones et arma victricia, dum instruente milites suos Spiritu veritatis, mansuetudo iram, largitas avaritiam, benignitas exstinguit invidiam. Commutante enim dextera Excelsi corda multorum, rediit in novitatem vetustas, et de famulis iniquitatis ministri prodiere justitiae. Subegit luxuriam continentia, hu
Abbreviated transcription (Latin):
satione reparantur. ut infirmitatum
nr̃arum ipsa nos medicina commoneat.
Natura quippe mutabilis. & de pecca¬
ti labe mortalis. licet etiam iam redẽp¬
ta. & sacro baptismate sit renata. IN
quantũ ẽ. passibilis. intantum ẽ. ad
deteriora procliuis: corrumꝑeturq
carnali desiderio. nisi sꝑuali munire¬
tur auxilio. quia sicitt nunquã deest¬
nulli. unde corruat. ita semꝑ presto
est unde subsistat: dicente apło. fide¬
lis enim deus qui uos ñ pauetur tem¬
ptari suꝑ id quod potestis: sed faciet
prouentum ut possitis sustinere. Qnͣ¬
uis ergo dñs protegat bellaturos &
miltres suos ille qui potens est in pre¬
lio cohortetur & dicat. noliͭ tunere qui a
uici mundum. sciendum tam̃ẽ. di¬
lectissimi. hoc ineccam̃to formidinẽ
sublatam ẽẽ. non pugnam: & retun¬
so aculeo timoris. causam manere cer¬
taminis. Quod ab hoste uersito terri¬
biliter quidem furore ꝑsecutionis
inouetur: sed innocentib specie pacis
infertur. Ubi enim in aꝑto sunt pu¬

Expanded text:
satione reparantur, ut infirmitatum nostrarum ipsa nos medicina commoneat. Natura quippe mutabilis, et de peccati labe mortalis, licet jam redempta, et sacro baptismate jam renata, in quantum est passibilis, in tantum est ad deteriora proclivis. Corrumperetur carnali desiderio, nisi spiritali muniretur auxilio: quia sicut illi numquam deest unde corruat, ita semper praesto est unde subsistat, dicente Apostolo: Fidelis enim Deus, qui vos non patietur tentari supra id quod potestis, sed faciet proventum, ut possitis sustinere . Quamvis ergo Dominus protegat bellatores, et milites suos ille, qui potens est in praelio , cohortetur, et dicat: Nolite timere, quia ego vici mundum : sciendum tamen est, dilectissimi, hoc incitamento formidinem sublatam esse, non pugnam; et retuso aculeo timoris, causam manere certaminis, quod ab hoste versuto, terribiliter quidem furore persecutionis 56 movetur, sed nocentius specie pacis infertur. Ubi enim in aperto sunt pu
Abbreviated transcription (Latin):
idiget operi ñ poscit ornari. Et ta¬
arbiter. tam benignus est estima¬
tor.ut etiam pro calice aquȩ frigide
sit p̃mium redditurus & quia uus¬
tus inspector ẽ. ammorũ. ñ impendi¬
um solum oꝑis. sed etiam affectũ
est remuneraturiis oꝑantis.¬

Expanded text:
indiget operiri poscit, non ornari. Et taindiget operiri poscit, non ornari. Et taarbiter, tam benignus est aestimator, ut etiam pro calice aquae frigidae sit praemium redditurus. Et quia justus inspector est animorum, non impendium solum operis, sed etiam affectum est remuneraturus operantis
Abbreviated transcription (Latin):
quod pium ẽ. agere ñ indictũ. im¬
cimi itaq m̃sis ieiunum ad quod
cartratem ur̃am religioso ꝓposito
nouimꝰ ꝓreparatam: unamimit̃ au¬
xiliante xꝑo celebrantes. hortam᷑
monentes. utt unꝰquisq scđ̃m m̃surã
possibilitatis quam accepit a deo.
inbonis oꝑib eitescat. Quia & mi¬
miu nt̃i qui nr̃a scificatione torq̃nt
uihis dieb quos ad maiorem obser¬
uantiam nobis dispositos eẽ. nouert̃.
ueh eñttius scinunt. & subtilior in¬
sidianturastutia. ut aliis immnten¬
Ao metũ mopie de largitatis expensis.
aliis initiendo tristicam de labore
ieiunii: qͣm plurimos aconsortio
huius deuotionis abducant. Cont᷑
quas temptationes dilectissimini¬
gilet in nobis pii cordis intentio. &
arpianis m̃tib cogitationes diffi¬
dentie repellantur. Modicũ ẽ enim
quod paupisatis ẽ: nec uictus illius
nec uestitus onerosus est. Hile ẽ quod
ssurit. uile quod sitit. & nuditas qͣ

Expanded text:
quod pium est agere non indictum, imquod pium est agere non indictum, imcimi itaque mensis jejunium, ad quod charitatem vestram religioso proposito novimus 45 praeparatam, unanimiter, auxiliante Christo, celebrandum hortamur, monentes ut unusquisque secundum mensuram possibilitatis quam accepit a Deo, in bonis operibus enitescat. Quia et inimici nostri, qui nostra sanctificatione torquentur, in his diebus quos ad majorem observantiam nobis dispositos esse noverunt, vehementius saeviunt, et subtiliore insidiantur astutia; ut aliis immittendo metum inopiae de largitatis expensis, aliis injiciendo tristitiam de labore jejunii, quamplurimos a consortio hujus devotionis abducant. Contra quas tentationes, dilectissimi, vigilet in nobis pii cordis intentio, et a Christianis mentibus cogitationes diffidentiae repellantur. Modicum est enim quod pauperi satis est. Nec victus illius nec vestitus onerosus est. Vile enim est quod esurit; vile est quod sitit, et nuditas quae
Abbreviated transcription (Latin):
agro dilectissimi cuius oꝑarii sumꝰ
oportit nos prudenter atq ingilan¬
ter sp̃ualem exercere culturam. ut
ꝑseueranti industria quȩ legitimis
temporib sunt exequenda ciuanteᷤ
de sc̃orum oꝑum fruge letantes. Que
sipigro otio & merti desidia neglegas¬
tur. t̾ra nr̃a nichil generosi germiniᷤ
panet. & spinis ac tribulis subdita
ñ producet quȩ condenda sint hor¬
reis. sed quȩ urenda sint flãmis. A¬
gir autem iste dilectissimi. rorante de¬
suꝑ gr̃a dei fide munitur. ieiuniis ex¬
creetur. elemosmis seritur. orationi¬
bus fecundatur. Ut inter plantatio¬
nes rigationesq nĩas nullius amari¬
ndinis radix pullulet. nec se incre¬
inta cuiꝰquam noxiȩ stirpis atcollas.
sed enecato om̃i semine uiciorumꝰ
conualescat segeslȩta untutũ. Ad
quam diligentiam. om̃i quidẽ nos
tempore pietas adhortatur. sed in
his dieb qui huic oꝑi sunt specia¬
lius prestititti maior animositas
& cura ẽ. excitanda feruentior. ne

Expanded text:
agro, dilectissimi, cujus operarii sumus, oportet nos prudenter atque vigilanter spiritalem exercere culturam, ut perseveranti industria, quae legitimis temporibus sunt exsequenda, curantes, de sanctorum operum fruge laetemur. Quae si pigro otio et inerti desidia negligantur, terra nostra nihil generosi germinis pariet, et spinis ac tribulis obsita, non producet quae condenda sint horreis, sed quae urenda sint flammis. Ager autem iste, dilectissimi, rorante desuper gratia Dei, fide munitur, jejuniis exercetur, eleemosynis seritur, orationibus fecundatur, ut inter plantationes rigationesque nostras nullius amaritudinis radix pullulet, nec se incrementa cujusque noxiae stirpis attollant; sed enecate omnium semine vitiorum, coalescat seges laeta virtutum. Ad quam diligentiam omni quidem nos tempore pietas adhortatur, sed in his diebus qui huic operi sunt specialius praestituti, major animositas et cura est excitanda ferventior, ne
Abbreviated transcription (Latin):
trenarum silente curarum meditati¬
omb scĩs. & in deliciis letentur et̃nis.
Quod si in hac uita difficile ẽ. continy¬
ari. potest tam̃ frequenter assumi: ut
sepius ac dintius sp̃ualib potius qͣm
carnalib occupemur. Et cum meli¬
orib curis maiores impendimꝰ moraᷤ:
ad incorruptibiles diuitias etiam t̃e¬
porales transeunt acciones. Huius
anni circulum distributa sunt. ut lex
abstinentie om̃ib sit asscripta tem¬
porib. Si quidem ieuinium uerm̃
in quadragesima. estiuum in penteco¬
ste. autunnale in m̃se septimo. hiema¬
le autẽ in hoc qui ẽ. decimus celebramꝰ.
intelligentes diuinis nichil uacuũ ẽe.
preceptis. & uerbo dei ad erudicionẽ
nr̃am omĩa elem̃ta seruire. dum per
ipsius mundi cardines quasi ꝑ .iiii.
cuangłia incessabiliter discimus &¬

Expanded text:
terrenarum silente curarum, in meditatiterrenarum silente curarum, in meditationibus sanctis, et in deliciis laetetur aeternis. Quod etsi in hac vita difficile est continuari, potest tamen frequenter assumi, ut saepius ac diutius spiritalibus potius quam carnalibus occupemur; et cum melioribus curis majores impendimus moras, ad incorruptibiles divitias, etiam temporales transeant actiones. CAP. Ita per totius anni circulum distributa sunt, ut lex abstinentiae omnibus sit ascripta temporibus. Siquidem jejunium vernum in Quadragesima, aestivum in Pentecoste, autumnale in mense septimo, hiemale autem in hoc qui est decimus celebramus, intelligentes divinis nihil vacuum esse praeceptis, et verbo Dei ad eruditionem nostram omnia elementa servire; dum per ipsius mundi cardines, quasi per quatuor Evangelia, incessabiliter discimus
Abbreviated transcription (Latin):
Um de aduentu regni dei & de¬
mundi fine ac temporum dis¬
cipulos suos saluator instrueret.to¬
tamq eccłamsuam in apłis erudiret.
cauete inquit ne forte grauentur
corda ur̃a in crapula & ebrietate.
& cogitationib scłarib. Quoditiq
preceptũ dilectissimi ad nosspecialiꝰ
ꝑtinere cognoscimꝰ: quib denuntia¬
tus dies: etiam si ẽ. occultus. ñ dubita¬
tur cẽ. uicinus. Ad cuius aduentum
omnẽ hominẽ conuenit preparari.
ne quem aut uentri deditum. aut
rem cordis hebetan.ita ut delectatio
edendi. etiam corporum contraria sit
saluti: nisi ratio temperantię: obsistat .a.¬
illecebrȩ. & quod futurum ẽ. oneri sub¬
trahat uoluptati. Quanuis enimsine
amia nichil caro desideret. & inde
accipiat sensusunde sumit & motꝰ:
ciacm tam̃ ẽ. anime quȩ dam subdi¬
te sibi negare substantie & interiori
indicio ab inconuenientib exteriora
frenare: ut acorporeis cupiditatib se¬
pius libera. in aula m̃tis possit diume
uacare sapientie. ubi omni strepitue

Expanded text:
um de adventu regni Dei, et de fine temporum mundi discipulos suos Salvator instrueret, totamque Ecclesiam suam in apostolis erudiret: Cavete, inquit, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et cogitationibus saecularibus . Quod utique praeceptum, dilectissimi, ad nos specialius pertinere cognoscimus, quibus denuntiatus dies, etiam si est occultus, non dubitatur esse vicinus. Ad cujus adventum omnem hominem convenit praepatari: ne quem aut ventri deditum aut crem cordis hebetari, ita ut delectatio edendi etiam corporum contraria sit saluti, nisi ratio temperantiae obsistat illecebrae, et quod futurum est 59 oneri, subtrahat voluptati. Quamvis enim sine anima nihil caro desideret, et inde accipiat sensus unde sumit et motus; ejusdem tamen est animae, quaedam subditae sibi negare substantiae, et interiori judicio, ab inconvenientibus exteriora frenare, ut a corporeis cupiditatibus saepius libera, in aula mentis possit divinae vacare sapientiae, ubi omni strepitu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si ñ ẽ. om̃ium equalis facultaᷤ.
debet cẽ. parpictas. Qm̃ fidelium lar¬
gitas ñ de muneris pensatur ponde.
ĩed de beniuolentiȩ quantitate. Ha
beantg in hoc miscđie cõmertio etrã
pauꝑẽs lucrum: & ad sustentatio¬
nem egentium. de quantacunq
substantia aliquid quod eos ñ con¬
tristet excerpant. Sit diues munere
copiosior. dum par animo ñ sit infe¬
rior. Quanuis enim maior sꝑetur
redditus de maiore sem̃te: potest tñ
etiam de exigua satione. multꝰ fructꝰ
mercede meritorum. Et ideo nos curã
pauꝑum uult habere: ut in future
retributionis exam ine miscđib quã
promisit miscdiam largiatur. xp̃c

Expanded text:
et si non est omnium aequalis facultas, et si non est omnium aequalis facultas, debet esse par pietas: quoniam fidelium largitas non de muneris pensatur pondere, sed de benevolentiae quantitate. 30 Habeant ergo in hoc misericordiae commercio etiam pauperes lucrum, et ad sustentationem egentium de quantacumque substantia aliquid quod eos non contristet excerpant. Sit dives munere copiosior, dum pauper animo non sit inferior. Quam vis enim major speretur redditus de majore semente, potest tamen etiam de exigua satione multus fructusmercede meritorum. Et ideo nos curam pauperum vult habere, ut in futurae retributionis examine, misericordibus, quam promisit, misericordiam largiatur C
Abbreviated transcription (Latin):
seruentur. Nam illi beatissimi dis¬
cipuli uentatis. hoc diuinitꝰ inspira¬
ta comm̃ dauere doctrina: ut quotiers
cecitas paganorũ suꝑ institutionib
suis ẽet intentior. tunc precipue po¬
pulus dei orationib & oꝑib pieta¬
tis instaret. Qm̃ immundi sp̃c qntũ
gentiliũ errore letantur. tantũ uere
religionis obseruantia atteruntur.
& augm̃ta iusticiȩ. urunt impietatis
auctorem. Cunis impia & propha¬
ua comm̃ita. ne sacratis deo uero cor¬
dib aliquid pollutionis inferrent
beatus magister gentium precauebat
cum uoce apłica diceret. N olite nigũ
cum infidelib ducere. Que enĩ par¬
ticipatio iusticie cum iniquitate:
Aut que societas luci ad tenebras:
Et deinde uocem prophici sꝑe adde¬
das antiqui hostis insidias. in dicquo
impii sub idolorum suorũ nomine
diabolo seruicbant: ꝓuidentissime
in sc̃a eccła prima ẽ. instituta colle¬
ctio. Uolumus dilectionem ur̃am ter

Expanded text:
votione serventur. Nam illi beatissimi disvotione serventur. Nam illi beatissimi discipuli veritatis, hoc divinitus inspirata commendavere doctrina, ut quoties caecitas paganorum superstitionibus suis esset intentior, tunc praecipue populus Dei orationibus et operibus pietatis instaret. Quoniam immundi spiritus, quantum gentilium errore laetantur, tantum verae religionis observantia, atteruntur et augmenta justitiae urunt impietatis auctorem. Cujus impia et profana commenta, ne sacratis Deo vero cordibus aliquid pollutionis inferrent, beatus magister gentium praecavebat, cum voce apostolica diceret: Nolite jugum cum infidelibus ducere. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas luci ad tenebras ? Et deinde vocem prophetici spiritus addidas antiqui hostis insidias in die quo impii sub idolorum suorum nomine diabolo serviebant, providentissime in sancta Ecclesia prima est instituta collectio: volumus dilectionem vestram te
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi familiare mandatũ
pastorali predicamꝰ hortatu: ut inoꝑe
miscd̃ie studeatis ẽẽ. deuoti. Quod etiã
sinunquã a ur̃a sc̃itate neglegitur. nc̃
tam̃ promptius ẽ. & impensius exeq̃n¬
dum: quia primꝰ collectarum dies sa¬
luberrime ascĩs patrib institutꝰ hoc
exigit. ut unusquisq pro ut uotiuũ
atq possibile ẽ: inusus atq alimoniã
pauperum de ur̃is facultatib con¬
feratis. Scientes preter illud regene¬
rationis lauachrum. in quo uniũso¬
rum ablutȩ sunt maculȩ peccatoꝵ:
hoc remediũ infirmitati humanc
diuinitꝰ eẽ. donatum. Ut si quidcul¬
parum in hac t̾rena habitatione con¬
trahitur. elemosinis deleatur. Clemo¬
sint enim oꝑa caritatissunt. Et scimꝰ
quia caritas oꝑit multitudine pecca¬
torum. Proinde dilectissimi in scdam
feriam spontan eas collectiones ur̃as
sollicite preparate. ut quicqͥd uob̾ de
temporalib substantiis dempseritiᷤ.
id multiplicatũ in et̾na retribitione

Expanded text:
dilectissimi, et familiare mandatum pastorali praedicamus hortatu, ut in opere misericordiae studeatis esse devoti. Quod etiam si numquam a vestra sanctitate negligitur, nunc tamen promptius est et impensius exsequendum: quia primus collectarum dies saluberrime a sanctis Patribus institutus hoc exigit ut unusquisque, prout votivum atque possibile est, in usus atque alimoniam pauperum de vestris facultatibus conferatis; scientes praeter illud regenerationis lavacrum, in quo universorum ablutae sunt maculae peccatorum, hoc remedium infirmitati humanae divinitus esse donatum, ut si quid culparum in hac terrena habitatione contrahitur, eleemosynis 29 deleatur. Eleemosynae enim opera charitatis sunt, et scimus quod charitas operit multitudinem peccatorum . Proinde, dilectissimi, in secundam feriam spontaneas collectas vestras sollicite praeparate, ut quidquid vobis de temporalibus substantiis desumpseritis, id multiplicatum in aeterna retributione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinus. adiuuetur oppressus. ues¬
tiatur nudus. foueatur egrotus. ut
quicunq nr̃m de iustis laboribus
auctori bonorum om̃ium deo sacrifi¬
cium huius pietatis obtulerit. ab co¬
dem regnicelestis p̃mium perciꝑe me¬
natur. Quaita gͥ & sexta feria ieiune¬
mus sabbato autem apud beatum
petrum apłm parittr ugilemus cuiꝰ

Expanded text:
peregrinus, adjuvetur oppressus, vesperegrinus, adjuvetur oppressus, vestiatur 44 nudus, foveatur aegrotus; ut quicumque nostrum de justis laboribus auctori bonorum omnium Deo sacrificium hujus pietatis obtulerit, ab eodem regni coelestis praemium percipere mereatur. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petr
Abbreviated transcription (Latin):
Uod temporis ratio & deuotio¬
nis ur̃e admonet consuetudo
pastorali nobis dilectissimi sollici¬
tudine prȩdicamꝰ: decimi m̃sis cele¬
brandum ẽẽ. ieiunium. Quo ꝓconsũ¬
mata ꝑceptione om̃ium fructuum di¬
gnissime largitori eorum deo continẽ¬
tie libamen offertur. Quid enim po¬
test efficatius ẽe. ienunio. cuiꝰ obser¬
uantia appropinquamꝰ deo. & resis¬
tentes diabolo. uitia blanda suꝑamꝰ:
Semꝑ enim uirtuti: cibus ieuinũ
fuit. De abstinentia deniq ꝓdeuN
caste cogitationes. rationabiles uo¬
luntatẽs: salubriora consilia. Et ꝑ
uoluntarias afflictiones caro concu¬
piscentiis moritur: uirtutib sp̃e in¬
nouatur. Sed quia ñ solo ienuno ani¬
marum nr̃arum salus adquiritur.
iciunium nr̃m miscđiis pauperũ
suppleamꝰ. Impendamꝰ uirtuti. qͦd
subtra himꝰ uoluptati. Fiat refectio
pauꝑis: abstinentia ieninantis. Stu¬
deamꝰ uiduarum defensioni. pupil¬
lorum utilitati. lugentiũ consolati¬
om: dissidentium paci. Suscipiatur

Expanded text:
uod temporis ratio et devotionis nostrae admonet consuetudo, pastorali vobis, dilectissimi, sollicitudine praedicamus, decimi mensis celebrandum esse jejunium, quo pro consummata perceptione omnium fructuum, dignissime largitori eorum Deo continentiae libamen offertur. Quid enim potest efficacius esse jejunio, cujus observantia appropinquamus Deo, et resistentes diabolo, vitia blanda superamus? SEMPER enim virtuti cibus jejunium fuit, De abstinentia prodeunt castae cogitationes, rationabiles voluntates, salubriora consilia. Et per voluntarias afflictiones caro concupiscentiis moritur, virtutibus spiritus innovatur. Sed quia non solo jejunio animarum nostrarum salus acquiritur, jejunium nostrum misericordiis pauperum suppleamus. Impendamus virtuti, quod subtrahimus voluptati. Fiat refectio pauperis, abstinentia jejunantis. Studeamus viduarum defensioni, pupillorum utilitati, lugentium consolationi, dissidentium paci. Suscipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ne gr̃e ita ordinatur auxilium: ut
firmitas que ꝑ xꝑmpetro tribuitur.¬
ꝑ petrum apłis conferatur. Cum ita¬
ter & iuste in ducis nr̃i meritis & digni¬
tate letamur. gras agentes sempit̾no
teq disponitur. illins oꝑib illius sit¬
gubernaculis deputandum cui dictũ
est. & tu conu̾sus confirma fr̃s tuos: &
cui post resurrectionẽ suam dñsad tri¬
stor exequitur. confirmans nos co¬
hortationib suis. & pro nob̾ orare
ñcessans. ut nulla temptatione su-¬
ꝑemur. Si autẽ hanc pietatis sue eu¬
ẽ. ubiq pretendit. quantomagis no¬
bis alumnis suis opem suam dignat᷑
impendere. apud quos in sacro beate
dormitionis thoro. eadem qua p̃sedit
carne requiescit: Illi ghune serui¬
tutis nr̃e natalicium diem. illi ascri¬
bamus hoc festum: cuiꝰ patrocinio
sedis ipsius meruimꝰ cẽ. consortes. au¬
xiliante nob̾ ꝑ omĩa gr̃a añi m̃i ił¬

Expanded text:
na gratia ita ordinatur auxilium, ut na gratia ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Petrum apostolis conferatur. Cum itabiliter et juste in ducis nostri meritis ac dignitate laetamur, gratias agentes sempiterno teque discernitur, illius operibus, illius gubernaculis deputandum, cui dictum est: Et tu conversus confirma fratres tuos , et cui post resurrectionem suam Dominus ad tristor exsequitur, confirmans nos cohortationibus suis, non cessans orare pro nobis, ut nulla tentatione superemur. Si autem hanc pietatis suae cue praetendit, quanto magis nobis alumnis suis opem suam dignabitur impendere, apud quos in sacro beatae dormitionis toro eadem qua praesedit carne requiescit? Illi ergo hunc servitutis nostrae natalitium diem, illi ascribamus hoc festum, cujus patrocinio sedis ipsius meruimus esse consortes, auxiliante nobis per omnia gratia Domini
Abbreviated transcription (Latin):
preponitur. Alanet gͦ petri priuilegi¬
um. ubicunq ex ipsius fertur ȩquitã¬
te iudicium. Nec nimia ẽ uł scueri¬
tasuł remissio. ubi nichil erit ligatũ
nichil solutum: nisi quod beatus pe
trus aut soluerit autt ligarit. Instan¬
te autẽ passione sua dñsquȩ discipu¬
lorum erat turbatura constantiam.
sy mon inquit symon. ecce sathanaᷤ
expostulauit uos ut cerneret sicut
triticum: ego autẽ rogaui prote ut
ñ deficiat fides tua. & tu aliquando
conũsus confirma fr̃s tuos: ut ñ in¬
tretis in temptationẽ. Commune e¬
rat om̃ib apłis periculum de tem¬
ptatione formidinis: & diume pro¬
tectionis aitilio pariter indigebañ.
Qm̃diabolus om̃s exagitare. omnes
cupiebat elidere: & tamenspecialis
a dño petri cura suscipitur. & profide
petri proprie supplicatur: tanquam
aliorum status certior sit futurus. Si
mens principis uicta ñ fuerit. In petͦ
g om̃ium fortitudo munitur. & diui¬

Expanded text:
proponitur. Manet ergo Petri privilegiproponitur. Manet ergo Petri privilegium, ubicunque ex ipsius fertur aequitate judicium. Nec nimia est vel severitas, vel remissio, ubi nihil ligatum, nihil est solutum, nisi quod beatus Ptrus aut solverit aut ligaverit. Instante autem passione sua, Dominus, quae discipulorum erat turbatura constantiam, Simon, inquit, Simon, ecce Satanas expostulavit vos, ut cerneret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ne deficiat fides tua. Et tu aliquando conversus confirma frtretis in tentationem . Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus omnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicetur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, et divi
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ponere. tam̃tu quoq petra es qr
mea uirtute solidaris. ut quȩ m po¬
testate sunt propria. sint tibi mecũ
participatione communia. Et suꝑ
hanc petram ȩdificabo ȩccłam mẽa:
& porte inferi ñ prȩualebunt adũsus
eam. Suꝑ hanc inquit fortitudinẽ
cȩlo inscreuda sullimitas. in huiꝰ fid̾i
firmitate consurget. Hanc confessio¬
nem porte inferi ñ tenebunt. mortis
uincula ñ ligabunt. Uox emmista.
uoxuitȩ ẽ. & sicutt confessores suos in
celestia prouehit: ita negatores adin¬
ferna demergit. Propt̃ quod dicitur be¬
atissimo petro. Tibi dabo claues regni ce¬
lorum: & quȩcunq ligaueris suꝑ t̾ram.
erunt ligata & incelis. & quecunq
solueris suꝑ t̾ram. erunt soluta & in ce¬
lis. Transiuit quidem etiamin alios
tio comineauit. scd ñ forte uni comm̃¬
dauit quod om̃ib intimetur. Pctro
enim ideo hoc singłariter creditur:
quia cunctis ȩcłe rectorib petriforma

Expanded text:
aliud ponere, tamen tu quoque petra es, quia aliud ponere, tamen tu quoque petra es, quia mea virtute solidaris, vt quæ mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione communia. Super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, & portæ inferi non præualebeam . Super hanc, inquit, fortitudinem, coelo inserenda sublimitas, ex hujus fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erunt ligata et in coelis, et quaecunque solveris super terram erunt seluta et in coelis. Transivit quidem etiam in aliostio commeavit, sed non frustra uni commendatur, quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cunctis Ecclesiae rectoribus Petri forma
Abbreviated transcription (Latin):
potentiȩ suȩ tribuit diuina dignatio.
& si quid cum eo commune ceterisuo¬
luit ẽe. principib. nunquã nisi ꝑipsũ
dedit quicquid aliis ñ negauit. Dĩs
deniq: apłos dñs qͥd de se boĩes opinent᷑
int̾rogat: & tam diu sermo respon¬
sensus exigitur. primꝰ ẽ. in dñi contes¬
sione. qui primus ẽ. in apłica digni¬
tate. Qui cum dixisset. tues xꝑcfiluis
symon bariona: quia caro & sanguiᷤ
ñ reuelauit tibi. sed pater m̃s quim
celis ẽ. Id ẽ. ideo beauis es. quia pat̃
ms̃ te docuit. nec t̾rena opinio te fe¬
fellit. sed inspiratio celestis instruxit:
& ñ caro & sanguis. sed ille me tibiciniꝰ
sum un igenitus filus indicauit. Et
ego dico tibi. hoc ẽ. sicut tibi pater m̃s
mani festauit diuinitatẽ meã.ita & ego
notam tibi facio excellentiam tuam:
quia tu es petrus. Id est cum ego sim
inuiolabilis petra. ego lapii angu¬
lanis qui fauo utraq unum. ego fũ¬
dam̃tum preter quod nemo potest

Expanded text:
potentiae suae tribuit divina dignatio; potentiae suae tribuit divina dignatio; et si quid cum eo commune caeteris voluit esse principibus, numquam nisi per ipsum dedit quidquid aliis non negavit. Omnes denique apostolos Dominus quid de se homines opinentur interrogat; et tamdiu sermo responsēsus exigitur, primus est in Domini confessione, qui primus erat Apostolica dignitate. Qui cum dixisset. Tu es Christus o & sanguis non reuelauit tibi, sed Pater meus qui in cœlis est. Id est, ideo beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio cœlestis instruxit. Et non caro & sanguis, sed ille me tibi, cuius sum vnigenitus, indicaego dico tibi, id est, sicut Pater meus tibi manifestauit diuinitatem meam, ita & ego notam tibi facio excellentiam tuam, quia tu es Petrus, id est cum ego sim inuiolabilis petra, ego lapis angularis, qui facio vtraque vnum, Ego fundamentum præter quod nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ab mitio ȩuangłii in uniũso mun-¬
do predicata ẽ. in delectione & sc̃ĩtate
quȩ totocorde ẽ. t̾rarum. cunctis opor¬
teat florere mitutibꝰ:. uos tam̃ preci¬
pue intercȩteros populos decet meri¬
tis pietatis excellere. quos in ipsa apłi¬

Expanded text:
quae ab initio Evangelii in universo munquae ab initio Evangelii in universo mundoquae in toto est orbe terrarum, cunctis oporteat florere virtutibus, vos tamen praecipue inter caeteros populos decet meritis pietatis excellere, quos in ipsa apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
matem. Cum eigo cohortationes nr̃as
aurib ur̃e sc̃itatis adhibemꝰ ipsum
uob̾ cmus uice fungimur loqui credi¬
te: quia & illius affectumonemꝰ & ñ
aliud uob̾ quã quod docuit p̃dicamꝰ.
obsecrantes ut succincti lumbos m̃ti
ur̃ȩ castam & sobriam uitam in dei¬
timore ducatis. nec concupiscentus
carnis mens principatꝰ sui oblita cos¬
sentiat. Breuia & caduca sunt ter¬
rtnarum gaudia uoluptatum: quȩ
ad ȩc̃nitatem uocatos a semitis uitẽ
conantur a uertere. fidelis ergo & reli¬
giosus auimꝰ ea quȩ sunt celestia coi¬
cupiscat: & diuinarũ promissiont̃
auidus. in amorem se incorruptibi¬
lis boni & inspem uere lucis actol¬
lat. Certi autẽ estote dilectissimi
quod labor ũr quo uiciis resistits.
& carnalib desideriis repugnatis:
placens in conspectu dei est atq pre¬
ciosus. nec solum uobis. sed etiam
mͥ apud dei miscđiam profuture
ait & gaudium uos estiᷤ. si fides ur̃a

Expanded text:
imatem. Cum ergo cohortationes nostras imatem. Cum ergo cohortationes nostras auribus vestrae sanctitatis adhibemus, ipsum vobis, cujus vice fungimur, loqui credite: quia et illius vos affectu monemus, et non aliud vobis, quam quod docuit, praedicamus: obsecrantes, ut succincti lumbos mentis vestrae castam et sobriam vitam in timore Dei ducatis, nec concupiscentiis carnis mens principatus sui oblita, consentiat. Brevia et caduca sunt terrenarum gaudia voluptatum, quae ad aeternitatem vocatos, a semitis vitae conantur avertere. Fidelis ergo et religiosus animus, ea quae sunt coelestia, concupiscat, et divinarum promissionum avidus, in amorem se incorruptibilis boni, et in spem verae lucis attollat. Certi autem estote, dilectissimi, quod labor vester, quo vitiis resistitis, et carnalibus desideriis repugnatis, placens in conspectu Dei est atque 14 pretiosus, nec solum vobis, sed etiam mihi apud Dei misericordiam profuturus: ait, et gaudium vos estis ; si fides vestra,
Abbreviated transcription (Latin):
onum incerta transcendit: & firmi¬
tatem petre quȩ nullis impulsio¬
nib quateretur accepit. In uniũsa
que dñm confitetur. magisterio huiꝰ
uocis imbuitur. Hec fides diabolũ
uincit. & captiuorum eiꝰ uincla dis¬
soluit. Hȩc erutos mundo inserit
nitus soliditate munita ẽ: ut eam
nec heretica unquã prorumꝑe pra¬
uitas. nec pagana potuent suꝑare
mi rationabili obsequio celebrat᷑
hodierna festiuitas: ut in ꝑsona hu¬
militatis meȩ ille intelligatur. ille
honoretur. in quo & om̃ium pasto¬
rum sollicitudo cũ comm̃datarum
sibi ouium custodia ꝑseuerat. & cu¬
ius etiam dignitas in indigno here¬
de ñ deficit. Unde uenerabilium qͦ.
fr̃m & consacerdotum meorũ desi¬
derata mͥ & honoranda presentia
hinc sacratior est atq deuotior. si
pietatem huius officii in quo adẽe.
dignati sunt ei principalit̃ refert.
quem ñ solum huius sedis psulem
sed & om̃ium ep̃orum nouer̃t ẽe ꝑn¬

Expanded text:
onum incerta transcendit, et firmionum incerta transcendit, et firmitatem petrae, quae nullis impulsionibus quateretur, accepit. In universaquae confitetur Dominum, magisterio hujus vocis imbuitur. Haec fides diabolum vincit, et captivorum ejus vincula dissolvit. Haec erutos mundo inserit nitus soliditate munita est, ut eam neque haeretica umquam corrumpere pravitas, nec pagana potuerit superas, dilectissimi, rationabili obsequio celebratur hodierna festivitas, ut in persona humilitatis meae ille intelligatur, ille honoretur, in quo et omnium pastorum sollicitudo cum commendatarum sibi ovium custodia perseverat, et cujus dignitas etiam in indigno haerede non deficit. Unde venerabilium quoque fratrum et consacerdotum meorum desiderata mihi et honoranda praesentia hinc sacratior est atque devotior, si pietatem hujus officii in quo adesse dignati sunt, ei principaliter deferunt, quem non solum hujus sedis praesulem, sed et omnium episcoporum noverunt esse pr
Abbreviated transcription (Latin):
ligaueris suꝑ t̾ram: erit ligatum &¬
dispositio ueritatis: & beatus petre
in accepta fortitudine ꝑseuerans.
suscepta eccłȩ gub̃nacula ñ reliqͥt
Sic enim precęteris ordinatꝰ ut dũ
petra dicitur. dumfundam̃tum pro¬
nuntiatur. dum regni cȩlorũ ianttor
constituitur. dum ligandorũ soluen-¬
dorumq arbiter mansura etiam in
cęlis indiciorũ definitione preficit᷑
qualis ipsi cum xꝑo ẽẽt societas ꝑ
ipsa appellationũ eius mysteria nos¬
ceremus. Quinune plenius & potẽ¬
tius ea que sibi commissa sunt ꝑagit.
& om̃s partes officiorum atq curarũ
in ipso & cumipso ꝑquem ẽ . glificatꝰ¬
exequitur. Si quid itaq a nob̾ recte
agitur. recteq decernitur. siquida
miscđia deicotidianis supplicatio¬
nib optinetur. illius est opum at¬
ꝙ: merttorum. ciꝰmn sede sua uiuit
potestas: excellit auctoritas. Hoc
enim optinuit dilectissimi illa con¬
fessio. quȩ a deo patre apłico inspi¬
rata cordi omĩa humanarũ opini¬

Expanded text:
eris super terram, erit solutum dispositio veritatis, et beatus Petrus in accepta fortitudine petrae perseverans, suscepta Ecclesiae gubernacula non reliquit. Sic enim prae caeteris est ordinatus, ut dum Petra dicitur, dum fundamentum pronuntiatur, dum regni coelorum janitor constituitur, dum ligandorum solvendorumque arbiter, mansura etiam in coelis judiciorum suorum definitione, praeficitur, qualis ipsi cum Christo esset societas, per ipsa appellationum ejus mysteria nosceremus. Qui nunc plenius et potentius ea quae sibi commissa sunt peragit, et omnes partes officiorum atque curarum in ipso et cum ipso, per quem est glorificatexsequitur. Si quid itaque a nobis recte agitur, recteque discernitur, si quid a misericordia Dei quotidianis supplicationibus obtinetur, illius est operum atque meritorum, cujus in sede sua vivit potestas, et excellit auctoritas. Hoc enim obtinuit, dilectissimi, illa confessio, quae a 13 Deo Patre apostolico inspirata cordi, omnia humanarum opini
Abbreviated transcription (Latin):
Ultis diuinarum lectis¬
scripturarum testimoniis edo¬
cemus. quantum elemosin arũ ment̃
& quanta sit untus. Certum ẽ. enĩ unũ¬
quenq nr̃m anime suȩ bñfacere. quo¬
tiens miscđia sua mopie succurrit
aliene. Prompta gͦ dilectissimi & faci¬
lis apudnos ẽẽ. largitas debet: si credi¬
musid sibi unũquenq prestare. qͦd mn¬
digentib tribuit. Thesaurum enim
suum condit in cęlo: qui xꝑm pascit
in pauꝑe. Benignitatem itaq: in hoc.
& dispensationem diuinȩ pietatis a¬
gnosce. Iccirco enim te habundare uo¬
luit: ut ꝑ te alius ñ egeret. Et ꝑmini¬
sterium oꝑis tui: pauꝑem ab egesta¬
tis labore. te apeccatorũmultitudire
liberaret. Omira prouidentia & bo¬
nitas creatoris. ut uno facto duob uel¬
let ẽẽ. succursum. Uentura gͥ dñca.
dies collectarum futurus ẽ. Hortor &
moneo sc̃ĩtatem ur̃am ut singłi quiq
& pauꝑum memineritis & ur̃i. hec ꝓ

Expanded text:
ultis divinarum Scripturarum testimoniis edocemur quantum eleemosynarum meritum et quanta sit virtus. Certum est enim unumquemque nostrum animae suae benefacere, quoties misericordia sua inopiae succurrit alienae. Prompta ergo, dilectissimi, et facilis apud nos largitas esse debet, si credimus id sibi unumquemque praestare quod indigentibus tribuit. Thesaurum enim suum condit in coelo qui Christum pascit in paupere. Benignitatem itaque in hoc et dispensationem divinae pietatis agnosce. Idcirco enim te abundare voluit, ut per te alius non egeret, et per ministerium operis tui pauperem ab egestatis labore, teque a peccatorum multitudine liberaret. O mira providentia et bonitas Creatoris, ut uno facto duobus vellet esse succursum! Ventura igitur Dominica dies, collectarum futura est. Hortor et moneo sanctitatem vestram, ut singuli quique et pauperum memineritis et
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi de religioso ur̃ȩ deuo¬
tiõnis affectu. & deo grãs ago. quod in
uobis pietatem xꝑiane unitatis agnoᷤ¬
co. Sicut enim ipsa frequentia ur̃a te¬
statur. intelligitis diei hunis recursũ
ad communẽ leticiam ꝑtinere: & ho¬
norem celebrari totius gregis ꝑ annua
festa pastoris. Nam licet uniũsa eccła
dei distinctis ordinata sit gradib. ut
ex diuersis m̃brissacrati corporis sub¬
quisquã ab alteriusita ẽ. diuisus of¬
ficio: ut ñ ad conexionem ꝑtineat ca¬
pitis cuiꝰlibet humilitas portionis.
Inunitate igitur fidei atq baptisma¬
tis indiscreta nobis societas dilectissi¬
mi & generalis ẽ. dignitas scdmillud
beatissimi petri apłi sacratissima uo¬
ce dicentis. & ipsi tanquã lapides uiui
suꝑ edificamini domos sp̃uales. sa¬

Expanded text:
dilectissimi, de religioso vestrae devotionis affectu, et Deo gratias ago, quod in vobis pietatem Christianae unitatis agnosco. Sicut enim ipsa frequentia vestra testatur, intelligitis hujus diei recursum ad communem laetitiam pertinere, et honorem celebrari totius gregis per annua festa pastoris. Nam licet universa Ecclesia Dei distinctis ordinata sit gradibus, ut 15 ex diversis membris sacrati corporis subquisquam ab alterius ita est divisus officio, ut non ad connexionem pertineat capitis cujuslibet humilitas portionis. In unitate igitur fidei atque baptismatis, indiscreta nobis societas, dilectissimi, et generalis est dignitas, secundum illud beatissimi Petri apostoli sacratissima voce dicentis: Et ipsi tamquam lapides vivi superaedificamini in domos sp
Abbreviated transcription (Latin):
digne & pie de ipsius constitutioNe
gaudemꝰ. Qm̃ & si multispastorib cu¬
ram suarũ ouium delegaute: ipse ta¬
men ailecti gregis custodiam non re¬
liquit. De cuius principali et̾noꝙ
presidio. etiam apłice opis munim̃
accepimꝰ: quod utiq ab oꝑe suo
nonuacat. Et firmitas fundam̃ti cui
totius eccłe suꝑstruitur altitudo. nul¬
la incumbentis sibi templi mole las
sescit. Soliditas enim illiuis fidei quȩ
in apłorum principe est laudata. ꝑ¬
petua est. Et sicut ꝑmanet quod in
xꝑo petrus credidit: ita ꝑmanet
quod in petro. xp̃c instituit. Cũ enim
sicut euangłica leccione reseratũ ẽ.
int̾rogasset dñs discipulos quẽ ipsũ
multis diuersa opinantib credereñ.
respondissetq beatus apłs petrus
dicens tues. xp̃c filius deiuiui: dñs
ait. Beatus es sy mon bariona. quia
caro & sanguis ñ reuelauit tibi: sed

Expanded text:
digne et pie de ipsius constitutione digne et pie de ipsius constitutione gaudemus: quoniam etsi multis pastoribus curam suarum ovium delegavit, 12 ipse tamen dilecti gregis custodiam non reliquit. De cujus principali aeternoque praesidio, etiam apostolicae opis munimen accepimus, quod utique ab opere suo non vacat: et firmitas fundamenti, cui totius Ecclesiae superstruitur altitudo, nulla incumbentis sibi templi mole sescit. Soliditas enim illius fidei, quae in apostolorum principe est laudata, perpetua est; et sicut permanet quod in Christo Petrus credidit, ita permanet quod in Petro Christus instituit. Cum enim, sicut evangelica lectione reseratum est, interrogasset Dominus discipulos, quem ipsum, multis diversa opinantibus, crederent, respondissetque beatus Petrus, dicens: Tu es Christus filius Dei vivi: Dominus ait: Beatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tib