comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uult dicẽ. qͦ ferebat᷑ inmanib sius. cum subiun¬
git. Mustate ⁊ uidete: qm̃ suauis est dñs. Osten¬
dit tͥ illam sanã insanaã. & sobriam ebriaetatẽ
illiꝰ dđ. qͥ infigura nescio quid ostendebat: q̃n
illi miseri coram rege achis dixer̃t. qͦmͦ est:
Sic dicebat dns. Nisi quis manducau̾it carnẽ
meã. & bib̾it sanguinẽ meũ.: ñ habebit inse ui¬
tam. Et illi inquib regnabat achis .i. error &
ignorantia: dixer̃t. Qmͦ iste potest dare nob̃
carnem suam manducare: Si ignoras gusta
ꝙ uide: qm̃ suauis d̾ns. Gustat qͥ amat: uidet
qͥ intelligit. Quisqͥs intelligit a amat đm.¬
d̾ns. Si aũ non intelligis: rex es achis. Inimu¬
tauit faciẽ suã dñ & recessit ate. & dimisit
ate. q abiit. Et ideo: beatꝰ uirqui sꝑat in eo.
Non in hõie. ñ inmundo. ñ in se ipso: s indeo.
Qͥ contͣ qui ñ sꝑat indeo: miser ÷. Et ne pꝰꝙͣ
gustarent securi ẽẽnt: ꝓtinꝰ aodita imece

Expanded text:
 suis, cum subjungit: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus. Ostendit tibi illam sanam insaniam, et sobriam ebrietatem illius David: qui in figura nescio, quid ostendebat, quando illi miseri coram rege Achis dixerunt, Quomodo est ? Sic dicebat Dominus, Nisi quis manducaverit 149 carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam . Et illi in quibus regnabat Achis , id est, error et ignorantia, dixerunt: Quomodo iste potest dare nobis carnem suam manducare ? Si ignoras, gusta: et vide, quam suavis est Dominus. Gustat, qui amat: videt, qui intelligit. Si autem non intelligit, rex . Si autem non intelligit, rex est Achis: immutavit suam faciem David, et recessit a te, et dimisit te, et abiit. Et ideo, Beatus vir qui sperat in eo. Non in homine, non in mundo, non in seipso: sed in Deo. Quo contra qui non sperat in Deo, miser est. Et ne postquam gustarent, securi essent, protinus addit: 10. Timete
Abbreviated transcription (Latin):
uruns. dilig. hi. eñi eos: tanꝙͣ ꝓximos ꝙ fr̃s suos
m c mnẽ aĩ hac dibenona nemo habet qͣm itt aĩam
suam pruat quis ꝓ amic is suis. Et quia ei nole¬
bat acqiuo c̃ẽ: humiliat᷑ tanqͣm lugens incor¬
pore. &. contristatꝰ inaiuma. Exemplo gͦ dnico ad¬
monem᷑ ut ñ solum qͦs toleramꝰ amemꝰ: s etiã
pͣua eor oꝑa contͥstati desseamꝰ. Ego sic ꝓeis hu¬
miliabar. illi aũ quid: Sequit᷑ & dicit Et ad

Expanded text:
 proximos et fratres suos . Majorem autem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Et quia ei nolebant acquiescere, humiliabatur tamquam lugens in corpore, et contristatus in anima. Exemplo ergo Dominico admonemur, ut non solum quos toleramus, amemus: sed etiam prava eorum opera contristati delleamus. Ego sic pro eis humiliab
Abbreviated transcription (Latin):
esto mansuetꝰ & porta dnm. Noli inte lau¬
dari: s Audet᷑ ille qui sedet suꝑ de. S iam
quid nos admoneat audiamꝰ Magnificate
dnm mecũ. & exaltemꝰ nom̃ eiꝰ inio ipsum. Qsquis
magnisicat: alios secũ ad magnificandũ dm tͣhat

Expanded text:
esto mansuetus, et porta Dominum. Noli te lauesto mansuetus, et porta Dominum. Noli te laudari, sed laudetur ille, qui sedet super te. Sed jam quid nos admonet, audiamus. 4. Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in idipsum. Quisquis magnificat, alios secum ad magnificandum Deum trahat
Abbreviated transcription (Latin):
i. in ꝓsꝑis ꝙ adũsis benedicam & laudabo d̾nm.
Quando ꝓsꝑa succedunt boni simul & mali dm
laudant: & benedicunt. Si adũsa ueniunt:
murmurant qͥdem mali. s benedicunt boni
Hinc ÷ qđ beatꝰ iob amissis rel orbatꝰ filiis. ait.
Añs dedit dns abstulit. sit nom̃ dni benedictũ
S qͥa sunt ñ nulli qui de bono suo uolunt lauda¬
ri: cauet hoc uitium. cũ subiungit. In d̃no
laudabit᷑ anima mea. Non laudabit᷑ in se. ñ
rant: ꝓtinꝰ addit. Audiant mansueti & letent᷑. bũ
aũ ñ ait iracundi s mansueti: nam qñ audiunt
ñ mansueti. ñ letant᷑ s irascunt᷑ & ipsi sunt qͥ
dicunt. quia ñ nos asinos fecerunꝰ. Ium̃ta
mansueta uult hr̃e dns. E quus enĩ ꝙ. mulus
dequib paulo añ locuti sumꝰ. erigunt aliqñ
ceruicem. & sua ferocitate a se excutiunt. a.¬
sessorem. Nomant᷑ frenis. chamo. ub̾e d̃ni suꝑ
donec discant d̃nm suũ portare. Tu is qui¬
aut̃ ante qͣm freno cundant᷑ ora tua: auy¬

Expanded text:
osperis et adversis benedicam et laudabo Dominum. Quando prospera succedunt, boni simul et mali Deum laudant et benedicunt. Si adversa veniunt, murmurant quidem mali, sed benedicunt boni. Hinc est quod beatus Job amissis rebus, orbatus filiis ait, Dominus dedit, Dominus abstulit: sit nomen Domini benedictum . Sed quia sunt nonnulli, qui de bono suo volunt laudari, cavet hoc vitium, cum subjungit: 3. In Domino laudabitur anima mea. Non laudabitur in se, norant, protinus addit: Audiant mansueti, et laetentur. Bene autem non ait iracundi, sed mansueti. Nam quando audiunt non mansueti, non laetantur, sed irascuntur. Et ipsi sunt , qui dicunt, quia non nos asinos fecerimus, Jumenta mansueta vult habere Dominus. Equus enim, et mulus, de quibus paulo ante locuti sumus, exigunt aliquando cervicem, et sua ferocitate a se ercutiunt sessorem. Domantur frenis, chamo, verbere: donec discant dominum suum portare. Tu autem antequam freno tundantur ora tua,
Abbreviated transcription (Latin):
tes eguert̃ ꝙ esurier̃t. inqͥrentes aũ dnm ñ mi¬
nuent᷑ om̃i bono. Uidet᷑ tͥ magis ut illi esurirẽt
qͥ contempto scło & pauꝑes facti d̾nm ex qͥrunt:
illi aũ ñ minuerent᷑ bonis. qui t̾renis abiundant
diuitiis. S noli attend̾e homines scd̾m faculta¬
tes rerum. s scd̾m uirintes animoꝵ. Isti qͥdem
mundi amatores qͥ fores apparent diuites. ñ paruã
intꝰ m̃tis patiunt᷑ in opiam. Uñ qͥdam poeta dicit

Expanded text:
tes eguerunt et esurierunt: inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono. Videretur tibi magis, ut illi esurirent, qui contemto seculo, et pauperes facti, Dominum exquirerent: illi autem non minuerentur bonis, qui terrenis abundant divitiis. Sed noli attendere homines secundum facultates rerum, sed secundum virtutes animorum. Isti quidem mundi amatores, qui foris apparent divites, non parvam intus mentis patiuntur inopiam. Qui autem int
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ morit᷑ : mors illi ultͣ non dñabit᷑. Phunc
pauꝑem ostendit᷑ tͥ iua qͣreqͥeas adpatͥam. factꝰ est
pauꝑ ut cu ñ timeas. ĩmo diligas pauꝑtatẽ. Passus
ut patiaris a cu. Clamauit: ut clames a tu. Lib̃a¬
tus est: ut lib̾ari sꝑes ꝙ tu. Magnã aũ p̃tendit tͥ¬

Expanded text:
s illi ultra non dominabitur . Per hunc pauperem ostenditur tibi via, qua redeas ad patriam. Factus est pauper, ut tu non timeas, imo diligas paupertatem. Passus est, ut patiaris et tu. Clamavit, ut clames et tu. Liberatus est, ut liberari speres et tu. Magnam autem t
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu tim̃tium eum: ꝙ eripiet eos. Tu tm̃ ti¬
me dm. & esto securꝰ. Qm̃ iste pauꝑ qͥ dictꝰ est
magni consilii angłs: inmitt it se incireuitu
tim̃tiun eum. undiq custodiens & defendens eos.
ut innulla parte irrũꝑe ualeat inimicꝰ. Uñ apłs¬

Expanded text:
: et eripiet eos. Tu tantum time Deum, et esto securus. Quoniam iste pauper, qui dictus est magni consilii angelus , immittit se in circuitu timentium eum, undique custodiens, et defendens eos, ut in nulla parte irrumpere valeat inimicus. 9. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ex om̃ib tͥbulationib eruant᷑. Quando:
Cũ absorbebit᷑ mors inuictoriã: & mortale ħ indue¬
rit ĩ mortalitatẽ. Nem̃ amator iste qͥ non solus
uult amplecti qd̃ amat: hortat᷑ nos a dicit.
ccedite adeum & illuminamini: q facies ur̃e
ñ confundent᷑. Addqͣm accedimꝰ bonis studiis
qs sp̃alib exercitiis. legendo. meditando orando.
amando. Illuminam̃ aũ ꝑ intellectũ. ꝑ gr̃amr:
ꝑ doctͥnam. ꝑuitã. Illumi nati aũ ñ confundun¬
tur.i. ñ erubeseunt depeccatis. Uel ñ erubes¬
cunt de obꝓbriis ꝙ contumeliis sͥ illatis. Hinc¬
est qd̃ paulus ñ erubescit eugł̃m:. hinc ÷ qͦd apłoꝵ¬
facies ñ confundunt᷑. ĩ mo głant᷑ sic̃ scͥptum ÷

Expanded text:
nibus eruantur. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, et mortale hoc induerit immortalitatem . Deinde amator iste, qui non solus vult amplecti, quod amat, hortatur nos, et dicit: 6. Accedite ad eum, et illuminamini, et facies vestrae non confundentur. Ad Deum accedimus bonis studiis, et spiritualibus exercitiis, legendo, meditando, orando, amando. Illuminamur autem per intellectum, per gratiam, per doctrinam, per vitam. Illuminati autem non confunduntur, id est, non erubescunt de peccatis: vel non erubescunt de opprobriis et contumeliis sibi illatis. Hinc Paulus non erubescit evangelium . Hinc Apostoli non confunduntur, imo g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccatis nr̃is: Qui gͦ hc̃ odert̃ mortẽ hñt pes¬
simã. qͥa inpeccatis sius moriunt᷑: qͥ ꝑ eũ deo ñ
reconciliant᷑. Scd̃m aĩam intelligenda ÷ mors.
aut pessima aut optima: ñ scdm corpꝰ. Nã pna¬
tis peccatorib: it̃m deiustis ait. Nedimet dns
animas seruoꝵ suoꝵ. Om̃s enĩ serui erant pec¬
cati. sus ÷ sangͥs xͥ. ꝙ tanto p̃cio st̃ redẽpti. At
tende gͦ qͥs de redenuit: & aqͦ. uł qͣli p̃cio te redim̃¬
do saluauit. Ipse d̾s creator tuus redemit te.
ipsum sanguinẽ suũ fudit ꝓte: ab ipso diabolo
& peccato saluauit te. Seruꝰ itaq factꝰ tanti
dni stude ut seruias illi inscĩtate & iꝰticia:

Expanded text:
pessimam: quia in peccatis suis moriuntur , qui per eum Deo non reconciliantur. Secundum animam intelligenda est mors, aut pessima, aut optima, non secundum corpus damnatis peccatoribus. 23. Iterum de justis ait: Redimet Dominus animas servorum suorum. Omnes enim servi erant peccati. Fusustende ergo quis te redemit, et a quo vel quali pretio te redimendo salvavit. Ipse Deus Creator tuus redemit te, ipse sanguinem suum fudit pro te. Ab ipso diabolo et a peccato salvavit te. Servus itaque factus tanti Domini, stude ut servias illi 152 in sancti
Abbreviated transcription (Latin):
uiris uirilia. Uerꝰ dauit coram abimelech.i.
sc̃m aaron. & dimsit eum a: abiit ad gences. uͥ
scđdm ordinem melc hisedech sac̃qotium instituit
Alat̾ia est. ĩmutatio sac̃dotii scłm ordinem melchisedech:
qͥ notat᷑ uͥdicit. Magnificate dñm mecũ. Commen¬
datio qͣn ait. qm̃ suauis est d̃ns. Admonet ꝓpba
inħ psalmo ut quisq d̾m timeat. qm̃ ñ ÷ in opra
tim̃tib eum. ad filialem affectando bonos qͦsq
timorẽ cũ dicit. Uenice filii audice me. Et h
faciens. intendit in eis genare caritatẽ: ubi
dicit. Custodit dns omĩa ossa eoꝵ unum exhis ñ
conteres᷑: de t̾rendo nedelinqͣnt: dicens peccatoꝵ¬
morcẽ esse pessimam.
enedicã d̾nm inom̃i tempore: semꝑ laus¬

Expanded text:
iris virilia. Verus David coram Achimelech, id est, secundum Aaron et dimisit eum, et abiit ad gentes, ubi secundum ordinem Melchisedech sacerdotium instituit. Materia est immutatio sacerdotii secundum ordinem Melchisedech, quae notatur ubi dicit, Magnificate Dominum mecum. Commendatio, quando ait, Quoniam suavis est Dominus. Admonet propheta in hoc psalmo, ut quisque Deum timeat, quoniam non est inopia timentibus eum: ad filialem, affectando bonos quosque, timorem, cum dicit: Venite filii, audite me. Et hoc faciens, intendit eis generare caritatem, ubi dicit: Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur: deterrendo ne delinquant, dicens mortem peccatorum esse pessimam. Benedicam Dominum in omni tempore, sem
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus eos qui ꝑsecunt᷑ me. Ac si dicẽt. Mlti¬
plica uindictam. & conclud̾at᷑ adicus ii illis:
qͥ uolunt delere nmen miũ.  n frameara:
qͣmlibet fidelem de sgnat aĩam. dent
iusti: o essundit᷑ sramiia. Conclasum : Aut̃
adũsus eum. qui non habet adu̾sus sc̃os qͥd di¬
cat pͣuum. & ria uex illoꝵ ÷ non ⁊ salus ipsi
indeo eiꝰ. dic animȩ mee salus tua ego sum.
dic is factum erit. Aiam saludem ñ reqͥrã:
p̃t̾ qm incum. Et si homo subuenit mͥ. si an¬
głs si alia aliqͣ creatura: ꝑ illam mͥ subue¬
nit qͥs. omĩa eñ illi subiecta sunt. & ideo ñ
alla. s ille ⁊ niea salus. Nem̃ incipit orare ꝓm
imicis. s hic ꝓpħia : Et que sigura optandi di¬
illud fiat. Nicħ ⁊ aliud qͣm ħ & hoc futurũ ÷. Sio
q̃rentes anunã meam. Ac sidic̾et. Confundent᷑

Expanded text:
adversus eos qui persequuntur me. Ac si diceret, Multiplica vindictam et concludatur aditus illis, qui volunt delere nomen meum. Vel per frameam quamlibet fidelem designat animam. Abundent justi, et effunditur framea. Conclusum est autem adversus eum, qui non habet adversus sanctos quid dicat pravum. Et quia vox illorum est, non est salus ipsi in Deo ejus : Dic animae meae, Salus tua ego sum. Dic, et factum erit. Aliam salutem non requiram, praeter Deum meum. Et si homo subvenit mihi, si angelus, si alia creatura: per illam mihi subvenit Deus. Omnia enim illi subjecta sunt: et ideo non illa, sed ille est mea salus. Deinde incipit orare pro inimicis: sed hic prophetia est. Et quae figura optandi diillud fiat, nihil est aliud, quam hoc et futurum est. Sic quaerentes animam
Abbreviated transcription (Latin):
lmant hõies beatitudines. ꝙ ideo ꝑũsi st̃ hoĩes
qͥa mali ẽẽ uolunt. s miseri nolunt. Et cum
malicie comes indiuidia miseria: isti ꝑũse
sieri ñ potest᷑. s ideo uolunt ẽẽ mali. ne sint
miseri. furcũ facit aliqͥs. Q̃ris qͣre: ꝓ ot famẽ
ꝓpͥt̃ necessitatẽ. gͦ ne muser sit: malꝰ est. Et ideo mi¬
serior: qͥa malꝰ. Semꝑ gͦ beatĩ ẽẽ uolunt. siue ma¬
le uiuentes: siue bene uiuentes. Non er̃t aũ:
nͥ illi qͥ iti fuerint. T̃re gͥ qͥd habeas: ut beatꝰ
sis. fieri aũ ñ potest: ut res det̾ior te faciat me¬
liorẽ. Accipe itaq fidele c̃siliũ. melior te uiseẽ.
q̃re qqͣ est meliꝰ te: s iñ efficieris melior ce. In

Expanded text:
l. omnes beatitudines, et ideo perversi sunt homines, quia mali esse volunt, sed miseri nolunt. Et cum sit malitiae comes individua miseria, isti perverfieri non potest: sed ideo volunt esse mali, ne sint miseri. Furtum facit aliquis. Quaeris quare? Propter famem, propter necessitatem. Ergo ne miser sit, malus est. Et ideo miserior, quia malus. Semper ergo beati esse volunt, sive male viventes, sive bene viventes. Non erunt autem, nisi illi, qui justi fuerint. Quaere igitur quid habeas, ut beatus sis. Fieri autem non potest, ut res deterior te faciat meliorem. Accipe itaque fidele consilium. Melior te vis esse? quaere quid sit melius te: et inde efficieris melio
Abbreviated transcription (Latin):
dm cum uolueris habeb̾. Quia & anteꝙͣ uelles
uenit adͥte: & cum aũsa uoluntate esses. uocauit
te. ꝙ ut conũsus esses. t̾ruit te: ꝙ cum tͣritꝰ con¬
ficereris. consolatꝰ est te. Iste qͥ tͥ p̃stat omĩa. iste
qͥ fecit ut esses. qͥ his qͥ tec̃ st̃ etiam malis p̃stat
cuiꝰ est ista domꝰ. cuiꝰ est iste ager. Conpesce
cupiditatẽ audi ũitatẽ. Beata gens einꝰ est
qͥ oĩa fecit & regit: Om̃ium qͥdem. s magis nr̃ qͥ ui
ds nr. ipse regat nos qͥ creauit: ut simꝰ beata gens
eiꝰ beata possessio eiꝰ. s ad nos ꝑtineat qd sub¬
dit᷑: beatꝰ ppłs quẽ elegit inheditatẽ s. Cõmen¬
dat aũ miscdĩam suam. qͣ respexit gencẽ hauc¬

Expanded text:
Deum cum volueris, habebis. Quia et antequam velles, Deum cum volueris, habebis. Quia et antequam velles, venit ad te: et cum adversa voluntate esses, vocavit te : et ut conversus esses, terruit te: et cum territus confitereris, consolatus est te. Iste qui tibi praestat omnia, iste qui fecit ut esses, qui his qui tecum sunt, etiam malis, praestat cujus est ista domus, cujus est iste ager. Compesce cupiditatem: audi veritatem. Beata gens cujus estquiomnia fecit et regit? Omnium quidem, sed magis noster, qui us Deus noster: ipse regat nos, qui creavit: ut simus beata 145 gens ejus, beata possessio ejus: et ad nos pertineat, quod subditur: beatus populus, quem elegit in haereditatem sibi. Commendat autem miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ corpꝰ. & mistis duob illud sit meliꝰ qđ dr animꝰ. po¬
test corpꝰ tuũ meliꝰ fieri ꝑ meliorẽ: qͥa subiectũ
est corpꝰ animo: ut cũ fuerit iꝰtus animꝰ tuus.
sit etiam pꝰea in mortale corpꝰ tuum. Panimi
enĩ illuminationẽ meret᷑ corpꝰ incorruptionẽ:
ut fiat inferioris reparatio ꝑ meliorẽ. Sigͦ corꝑis
tui bonum animꝰ tuus est qͥa corpore tuo me¬
lior est. cũ q̃ris bonũ tuũ. illud q̃re qd meliꝰ
est anuno tuo. Quid ÷ aũ animꝰ tuus: Aiten¬
de. In animo tuo: est imago di. Mens hominis
accepit eam: & inclinando se ad peccatum.
decolorauit eã. Ipse adeam uenit reformator.
qͥerat eiꝰ antea formator. Uenit ipsũ u̾bum. &
audiuimꝰ ab apło. reformaini in nouitate senꝰ
tius. Qd erit obsecro. nͥ qs tuus: Non inuenis
aliud meliꝰ animo tuo. qͥa cum fuerit ꝑfecca
natura tua: angłis. e quabit᷑. Iam sup̃ ñ ÷. nͥ
creator. Erige de adillum: noli dic̃e multũ

Expanded text:
potest corpus tuum melius fieri per meliorem, quia subjectum est corpus animo. Ut cum fuerit justus animus tuus, sit etiam postea immortale corpus tuum . Per animi etiam illuminationem meretur corpus incorruptionem: ut fiat inferioris reparatio per meliorem. Si ergo corporis tui bonum animus tuus est, quia corpore tuo melior est: cum quaeris bonum tuum, illud quaere quod melius est animo tuo. Quid est autem animus tuus? Attende: in animo tuo est imago Dei. Mens hominis accepit eam, et inclinando se ad peccatum decoloravit eam. Ipse ad eam venit reformator, qui erat ejus antea formator. Venit ipsum Verbum, ut audivimus abtuus. Quid erit, obsecro, nisi Deus tuus? Non invenis aliud melius animo tuo, quia cum fuerit perfecta natura tua, angelis aequabitur . Jam supra non est nisi Creator. Erige te ad illum. Noli dicere, Multum
Abbreviated transcription (Latin):
mercede toleras: Quia meo letabit᷑ cor nr̃m: & inno¬
mine sc̃o eiꝰ sꝑauimꝰ. Non em̃ in nob uͥ magna sine
illo inopia ⁊ s in ipso letabit᷑ cor nr̃m. Et ideosic
sꝑabimꝰ uenturos adeum: quia nob̃ abfentib ꝑfidẽ
misit nom̃ suũ. Sꝑahic ut leteris ibi. Esuri & siti

Expanded text:
mercede toleras? 21. Quia in eo laetabitur cor nostrum: et in nomine sancto ejus speravimus. Non enim in nobis, ubi magna sine illo inopia est, sed in ipso laetabitur cor nostrum. Et ideo sic sperabimus venturos ad eum, quia nobis absentibus per fidem misit nomen suum. Spera hic, ut laeteris ibi. Esuri
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis: de angłis qͦs ad nos misit. respexit suꝑ
om̃s qͥ habitant t̾ram. tanꝙͣ. ꝑeg̾ni in ꝑegͥno
loco. Uñ alibi beata hereditas gemit &. dic̃
Heu mͥ quia incolatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ ÷. habitaui
cũ habitantib cedar multũ incola fuit aĩa¬

Expanded text:
veritatis, de angelis, quos ad nos misit. Respexit super omnes, qui habitant terram. Tanquam peregrini in peregrino loco. Unde alibi beata haereditas gemit, et dicit: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est, habitavi, cum habitantibus Cedar: multum incola fuit a
Abbreviated transcription (Latin):
aũ d̾ni inet̃nũ manet. Uñ nisi de nob̃ qͦs aute
p̃scut a p̃destinauit: Quis tollit p̃destinationẽ
fili di: ante mundi c̃stitutionẽ. Uidit nos. fecit nos.
emundauit nos. misit ad nos. redenut nos. Hoc eiꝰ
c̃siliũ manet inet̾num. Cogitationes cordis
eiꝰ ingeñatione & geñationẽ .i. dispositiones eiꝰ¬

Expanded text:
autem Domini in aeternum manet. Unde, nisi de nobis, quos ante praescivit et praedestinavit? Quis tollit praedestinationem Filii Dei ante mundi constitutionem ? Vidit nos, fecit nos, emundavit nos: misit ad nos, redemit nos. Hoc ejus consilium manet in aeternum. Cogitationes cordis ejus in generatione et generationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ sidicẽt᷑. udet om̃ia oꝑa eoꝵ. NIon enĩsolũ¬
mͦ uidet ds omĩa oꝑa q̃ agimꝰ. s etiam in¬
telligit: & subtilit̾ attendit. qͣ uoluntate qͣ
intentione eadem faciamꝰ. Dant duo pau¬
ꝑib. unꝰ sͥ mercedem q̃rit celestem: aliꝰ
humanã laudem Tu induob unã ren
undes. d̃s duas intelligit. Et sic̃ intelligic: ita uidi¬
cat a discernit. Uñ ꝙ aliqͣndo c̃tingit: ut inuno eodãs
oꝑe. alium dampnet. alium renuinẽt. & qͥa suꝑꝰ
dixerat. beatꝰ ppls quẽ elegit inhereditatẽ sibi. ne iuqdet

Expanded text:
solummodo videt Deus omnia opera, quae agimus, sed etiam intelligit et subtiliter attendit, qua voluntate, qua intentione eadem faciamus. Dant duo pauperibus : unus sibi mercedem quaerit caelestem: alius humanam laudem. Tu in duobus, unam rem vides, Deus duas intelligit. Et sicut intelligit, ita judicat et discernit. Unde et aliquando contingit, ut in uno eodemque opere alium damnet, alium remuneret. Et quia superius dixerat, Beatus populus, quem elegit in haereditat
Abbreviated transcription (Latin):
cultum. aũ murmͣ reddit inse: intͣ morcalem
pellem fremit c̃clusa salsugo. Hinc ÷ qđ alibi
dic̃. Peccator uidebit & irascet᷑. dentib suis fre¬
met ꝙ ardescet. Morcał enĩ pelł c̃tegit a ma¬
rã cogitationẽ: tim̃tes eñĩ pesli suȩ ĩtꝰ cerent
qd ñ audent emictẽ. Nam eadẽ est amaritu¬
do. S qͥ tc̃ aꝑte seuiebant: nc̃ occulte. Pense

Expanded text:
cultum autem murmur rodit ipse, intra mortalem pellem fremit conclusa salsugo. Hinc est quod alibi dicitur, Peccator videbit et irascetur, dentibus suis fremet et ardescet . Mortalis enim pellis contegit amaram cogitationem. Timentes enim pelli suae intus tenent quod non audent emittere. Nam eadem est amaritudo, sed qui tunc aperte saeviebant, nunc occulte. Pense
Abbreviated transcription (Latin):
abissos repbos. Nouit ille om̃iun corda. scit qd
adtempꝰ ꝓferat. ũ ꝓ ferat. qͣntã potestacẽ
tͥbuat malis inbonos: aqdindicandos qͥdẽ malos
thesauros celoꝵ. Gͣredodi adtimorẽ qͥ iã ibas
ad securitatẽ. E ne c̃uercẽt se homo ad aim̃¬
dum aliquid aliud p̃t̃ dm: confirmat nos intimore
q̃icũ subiungit. Abeo aũ cõmoueant᷑ om̃s in habi¬
tantes orbem. Cõmoueant᷑ om̃s ab illo. ñ timeant
altm̃ p̃t̃ illum. furit. seuit. serpens insidiat᷑. odit
homo. diabolꝰ impugnat: d̃m cune. Tota enim
uoluit & facta st̃ omĩa ex informi mat̾ia. Ne m¬
formi aũ mat̾ia: ꝑ mandatũ eiꝰ species suas ac¬
cepit om̃is creat᷑a. Ipse qͥ om̃ia fecit u̾bo: & creatut
mandato: cũ iubet mouent᷑. cũ iubet qͥ escunt. &

Expanded text:
abyssos, reprobos. Novit ille omnium corda. Scit quod ad tempus proferat, unde proferat, quantam potestatem tribuat malis in bonos, ad judicandos quidem malos, thesauros caelorum. Ergo redi ad timorem, qui jam ibas ad securitatem. Et ne converteret se homo ad timendum aliquid aliud praeter Deum, confirmat nos in timore Dei, cum subjungit, Ab eo autem commoveantur omnes inhabitantes orbem. Commoveantur omnes ab illo. Non timeant alterum praeter illum. Furit, saevit, serpens insidiatur, odit homo, diabolus impugnat: Deum time. Tota enim voluit, et facta sunt omnia ex informi materia. De informi autem materia, per mandatum ejus species suas accepit omnis creatura. Ipse qui omnia fecit verbo, et creavit mandato: cum jubet, moventur: cum jubet,
Abbreviated transcription (Latin):
deo relinqͥ mereat᷑: s. ire inuagam suã licen¬
tiã ut dicat᷑ de illo. ꝓdiet qͣsi exadipe iiqͥta
eiꝰ: sic̃ de illis qͥb mͦ st̃ ĩpunita peccata. sͤ
cũ slagellat᷑. corrigat᷑. domet᷑. qͥa ꝙ ille sic se
dixit edomitun. Equũ ꝙ mulũ se dixerat. q̃m
tacuit. S̃ im̃ domitꝰ:: Fagellis conũsus me
rũnã. dum insigeret᷑ spina. Siue flagella di¬
cas. siue stimulos cdicas. Aomat d̾s ium̃ĩtũ cuumn¬
sideat. qͥa ium̃to exped̾it ut insedeat᷑. q fla¬
gello domet᷑. qͣtinꝰ di miscdiã c̃seqͣt᷑. Uñ a sub¬

Expanded text:
, relinqui mereatur, et ire in vagam suam licen, relinqui mereatur, et ire in vagam suam licentiam: ut dicatur de illo, Prodiet quasi ex adipe iniquitas ejus : sicut de illis, quibus modo sunt impunita peccata. Ergo cum flagellatur, corrigatur, dometur: quia et ille sic se dixit edomitum. Equum et mulum se dixerat, quoniam tacuit. Sed unde domitus est? flagellis, conversus in aerumnam dum configeretur spina. Sive flagella dicas, sive stimulos dicas, domat Deus jumentum, cui insideat: quia jumento expedit, ut insideatur, et flagello dometur: quatenus Dei misericordiam consequatur. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sit intellectꝰ. Nolite fieri sic̃ equus s mu¬
lus: qͥb ñ ÷ intellectꝰ. Equus suꝑbos significat
a luxuriosos. Muł añ pigros & infecundos
Tales st̃ hoĩes huiꝰ scłi. inelatione se erigõ.
carnalib uoluptatib deseruiunt. nullũ
anime fructũ faciunt: ꝙ dum solis t̾renis in
herent: bestialit̃ uiuertes sic̃ equus et
muł. intellectũ decelestib ñ hñt. Qͣlit̃ tͣctan¬
di st̃ tales: Seqͥt᷑ & dicit. Inchamo & freno
maxillas eoꝵ c̃strige: qͥ ñ apxximãt ad ce
Duris disciplinȩ uincłis debent coerceri. cre¬
bris ub̃ib ora iaccantia rebͥmi. qͥa pͣue s in¬
domite uiuunt. effrenate locunt dm fugiũt
inmortẽ currt̃. Ne talib ñ ⁊ mirũ: si adhibito
freno fiagella secunt. Uñ ꝙ subdit̾. Multa fia¬
gella peccatoris. Indomitũ aĩal ẽẽ cupiebat.
domat᷑ freno &s flagello atq utinã ꝑ domet᷑
Uerendũ ÷ enĩ ne nimiũ resistendo dnatori¬

Expanded text:
quid sit intellectus. 9. Nolite fieri sicut equus et muquid sit intellectus. 9. Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Equus superbos significat, et luxuriosos. Mulus autem pigros et infoecundos. Tales sunt homines hujus seculi: in elatione se erigunt, carnalibus voluptatibus deserviunt: nullum animae fructum faciunt. Et dum solis terrenis iialiter viventes sicut equus et mulus, intellectum de coelestibus non habent. Qualiter tractandi sunt tales, sequitur: et dicit, In chamo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te. Duris disciplinae vinculis debent coerceri, crebris verberibus ora jactantia reprimi: quia prave et indomite vivunt, effrenate loquuntur, dum fugiunt, in mortem currunt. De talibus non est mirum, si adhibito freno flagella sequuntur. Unde subditur: 10. Multa flagella peccatoris. Indomitum animal esse cupiebat: domatur freno et flagello. Atque utinam perdometur. Verendum est enim, ne nimium resistendo Deo dominatori
Abbreviated transcription (Latin):
tatio mea. quia de te gaudeo. Ꝙ ideo erueme
a circũdantib me. inimicis & uiciis. Audio
uocem gaudii exultatio mea: audio genutũ
redune me. Gaudes ꝙ gemis: Ita inqͥt. Gau¬
deo inspe: gemo adhuc ire. Spe enĩ salui fac¬
ti sumꝰ. Ecce uñ gaudiũ. Syes Aũq̃ uidet᷑ ñ¬
dia psalma. Responsio di. Intellectũ tͥ dabo
ut cognoscas te semꝑ. ꝙ semꝑ gaudeas ad
am in spe. donec ad illam patͥam ꝑuenias:
uͥ iara ñ spes s res erit. Et instruã te armisui¬
sticie. scientia. bonis morib ꝙ uirtutib. Et
iiua hac uirtutũ qͣ gͣdieris: firmabo sr̃
te ocłos meos. Suꝑ nos inuia nr̃a dñs oclõs¬
firmat: cũ ꝓfeccum nr̃m ꝑ uiã uirtutũ
miscdit̾ atcendit: & nos meodem itinere ꝑ¬
seuerant̃ eustodit. Neq enĩ sufficẽt intel¬
lectum dare. & bñ uiuendo informare: nͥ&
inhis nos facẽt ꝑmanẽ. Post h̾c intelleccũ
q ꝓtectionẽ suam: conũcit se ad suꝑbos de¬
fendentes peccata sua: & ostendit nobis

Expanded text:
tatio mea. Quia de te gaudeo. Et ideo, Erue me a circumdantibus me: Inimicis et vitiis. Audio vocem gaudii, Exultatio mea. Audio gemitum, redime me. Gaudes et gemis? ita, inquit. Gaudeo in spe, gemo adhuc in re. Spe enim salvi facti sumus : ecce unde gaudium. Spes autem, 8. Diapsalma. Responsio Dei. Intellectum tibi dabo. Ut cognoscas te semper, et semper gaudeas ad Deum in spe, donec ad illam patriam pervenias: ubi jam non spes, sed res erit. Et instruam te; Armis justitiae , scientia, bonis moribus et virtutibus; et In via hac, virtutum, qua gradieris, firmabo super te oculos meos. Super nos in via nfirmat, cum profectum nostrum per viam virtutum misericorditer attendit. Et nos in eodem itinere perseveranter custodit. Neque enim sufficeret intellectum dare, et bene vivendo informare: nisi et in his nos faceret permanere. Post hunc intellectum et protectionem suam convertit se ad superbos defendentes peccata sua, et ostendit nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Rursꝰ de iudicio scͥptum ÷. Nũqͥd qͥ ñ amat iu¬
dicũs sauari pocest: Anat iudiciũ qͥsqͥs uias
suas subtilit̾ discunt: q secretariũ cordis in¬
gressꝰ qͥd q̃ns ipsi tͥbuat: quid ipse dno deo
debeat. pensat. Hinc idem psalmista alibi
honorat exside. sollicite uidiꝰ qͥd eidebeat in
oꝑatione. Et salo mon ait. Cogitationes ĩtoꝵ
iudicia. Iustꝰ enĩqͥsq intͣ se  cogitando ꝙ
formidando consid̾at. ꝗͣ districce qñq feriat:¬
qui dui pacient̾ expeccat. Necuit ĩ his qͥ se egisse memi¬
nt punit flendo qũ ꝑꝓetrasse se incelligit. Odisse qualẽ¬
fuisse agnoscit. & ipse quiẽ inseqͥt᷑ illũ qui fuit. ficqrixa
in animo parturiens pacem cum deo. Et hoc facit.
ut quem tumet uidicem: inueniat misericordem.
digent d̃no: Omĩa eñĩ indigent dno & miseria
& felicitas. Sine illo miser ñ sublenat᷑. sine illo
felix ñ erigit᷑. oͤ ne forte de celis q̃reres subiun¬

Expanded text:
Rursus de judicio scriptum est, Nunquid qui non amat judicium, sanari potest ? Amat judicium, quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino Deo debeat, pensat. Hinc idem Psalmista alibi honorat ex fide, solicite judicet quid ei debeat in operatione. Et Salomon ait, Cogitationes justorum judicia . Justus enim quisque intra se cogitando et formidando considerat, quam districte qqui diu patienter exspectat; metuunt in his quae se egisse meminerunt; puniunt flendo quod perpetrasse se infuisse agnoscit. Et ipse qui est, persequitur eum qui fuit: fitque rixa in animo parturiens pacem cum Deo. Et hoc facit, ut quem timet judicem, inveniat misericordem. digent Domino? Omnia indigent Domino, et miseria et foelicitas. Sine illo miser non sublevatur, sine illo felix non erigitur. Ergo ne forte de caelis quaereres, subjun
Abbreviated transcription (Latin):
reticemus ipsum peccatum clamat ad deum.
tacui inquit. inueterauert̃ ossa mea. Si clam¬
niret᷑ infirmꝰ. Modo aũ quia in se uoluit
ẽẽ firmꝰ. factꝰ ÷ infirmꝰ: s inuet̾auer̃t ossa
eiꝰ. Remansit inuetustate: qui noluit c̃ fiten¬
do amare nouitatẽ. Quid ÷ dum clamarẽ
totadie: Num ꝑseuerarẽ indefensione pre¬
cati.  quia tacuit: iundicantẽ dni ma¬
num senfit dicens. Om̃ die ac nocte.i as
sidue. gͣuata est suꝑ me manꝰ tua. Suꝑ il¬
lum dns manũ gͣuat. quẽ exaltantẽ se
humiliat. Quia c̃fessione humilitatis sue
noluit humiliari: humiliatꝰ est ponde
manꝰ di. E ideo subdit. Conũsus sum in
ꝑferientem manum d̃ni. sensit suꝑ se pondꝰ fla¬
gelli. sensit intͣ se cõpunctionẽ peccati. datꝰ:
ei sensꝰ doloris. & sic muenit suã infirmitatẽ:
qͥ tacuerat c̃fessionem. Uñ ꝓtinꝰ ait. Delic

Expanded text:
reticemus, ipsum peccatum clamat ad Dominureticemus, ipsum peccatum clamat ad Dominutacui inquit inveteraverunt ossa mea. Si clamniretur infirmus. Modo autem, quia in se voluit esse firmus, factus est infirmus: et inveteraverunt ossa ejus, remansit in vetustate, qui noluit confitendo amare novitatem. Quid est, Dum clamarem tota die? dum perseverarem in defensione peccati. Et quia tacuit, vindicantem Domini manum sensit, dicens, 4. Quoniam die ac nocte, idest, assidue gravata est super me manus tua. Super illum Dominus manum gravat, quem exaltantem se humiliat . Qui a confessione humilitatis suae noluit humiliari, humiliatus est pondere manus Dei. Et ideo subdit: Conversus sum in ferientem manum Domini sensit super se pondus flagelli, sensit intra se compunctionem peccati. Datus est ei sensus doloris, et sic invenit suam infirmitatem, qui tacuerat confessionem. Unde protinus ait: 5. Delic
Abbreviated transcription (Latin):
cauert. s ad confessionẽ rediert̃ & ꝑpenicentiã a
eñidationẽ recca sunt eoꝵ peccata que gesser̃t.
& ipsi nicħ hominꝰ st̃ beati. Est aliꝰ uir strenuus
ꝙ ideo unꝰ qͥa rarꝰ animi uircute fultꝰ. qͥ se abom̃i
peccato cͥminali custodiuit. qͥ culpã cũ ꝑcar¬
nalem c̃cupiscentiam oriret᷑. ꝑ rigorem sp̃c
fortit̃ restrinxit. ñ delectatꝰ ÷ ñ consensit. Hic ÷
beatꝰ uir. cui dns peccatũ ñ imputauit. Hĩc
ꝑ eundẽ psalmistam alibi dr. Si mei ñ fuerĩt
nationis ⁊ his qui st̃ inxp̃o iħu. qui ñ scdm¬
carnẽ ambulant. Et dum iste uir sc̃s in hoc
se ñ iustificat. s peccatorẽ c̃ ficet᷑. ꝙ se ipsum
accusat: non est in sp̃u eiꝰ cdolus. Qđ quia pe¬
nicens iste non fecit: qͣle dampũ ꝑtulerit.
uer̃t ossa mea: dũ claniarẽ totadie. Contͣ¬
riũ uidet᷑ esse qđ ait. T̃acuigdũ clamarẽ. S a¬
liquid tacuit. aliquid clamauit. Tacuit confessionem
clamauit presumptionẽ. Quã diu peccatũ nr̃m

Expanded text:
nem redierunt: et per poenitentiam et emendationem tecta sunt eorum peccata, quae gesserunt. Et ipsi nihilominus sunt beati. Est alius vir strenuus, et ideo unus quia rarus, animi virtute fultus, qui se ab omni peccato criminali custodivit, qui culpam cum per carnalem concupiscentiam oriretur, per rigorem spiritus fortiter restrinxit, non delectatus est, non consensit. Hic est beatus vir, cui Dominus peccatum non imputavit. Hinc per eundem Psalmistam alibi dicitur, Si mei non fuerint nationis est his qui scarnem ambulant. Et dum iste vir sanctus in hoc non se justificat, sed peccatorem confitetur, et seipsum accusat: non est in spiritu ejus dolus. Quod quia poenitens iste non fecit, quale damnum pertulerit, unt ossa mea, dum clamarem tota die. Contrarium videtur esse, quod ait, Tacui dum clamarem. Sed aliquid tacuit, aliquid clamavit. Tacuit confessionem, clamavit praesumtionem. Quamdiu peccatum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
tñ indiluuio aquaꝵ multaꝵ: adeum ñ apꝑxi¬
mabt̃. Recte ꝑdiluuiũ dĩ iudiciũ designat᷑.
qͥa sic̃ priꝰ indiluuio. ita inextremo iudico
peccatores dampnabunt᷑. Nemo aũ arbitret᷑
cũ repente finis ueñit sic̃ indieb noe: rema¬
nere c̃fessionis locũ. ꝓqͣ ꝓpinquet᷑ addm.
ꝓpe ñerit. Multi fluctꝰ diluiuoꝵ corda cõ¬
mouebunt pͣuoꝵ. q̃ illi sensuri ñ st̃: qͥ mͦ
ad portũ diuine miscdĩe refugiunt. Qd fecit
iste penitens qͥ ait. T ues resugiũ meum.
a tͥbulatione q̃ circumdedit me: Multa ÷
tͥbulatio q̃ nos undiq circumdat: deste
apło qͥ ait. Foris pugne: intꝰ cimores. Et
inalio psalmo legit᷑. Multe tbulationes
nistoꝵ. Ieniq tota ista uita mortał. seruis diͥbu¬
latio ẽ. S ab hac tͥbulatione qͣ cireũdat᷑ inħ mun¬

Expanded text:
io aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Recte per diluvium, Dei judicium designatur: quia sicut prius in diluvio, ita in extremo judicio peccatores damnabuntur. Nemo autem arbitretur, cum repente finis venerit sicut in diebus Noe, remanere confessionis locum, pro qua propinquetur ad Deum. pe non erit. Multi fluctus diluviorum corda commovebunt pravorum, quos illi sensuri non sunt, qui modo ad portum divinae misericordiae refugiunt. Quod fecit iste poenitens, qui ait: 7. Tu es refugium meum, a tribulatione, quae circumdedit me. Multa est tribulatio, quae nos undique circumdat, teste Apostolo, qui ait, Foris pugnae, intus timores . Et in alio psalmo dicitur, Multae tribulationes justorum . Denique tota vita ista mortalis servis Dei tribulatio est
Abbreviated transcription (Latin):
recco itinẽ regia uia adsuꝑnam pat̾am nos ꝑducit
delissimũ debicorẽ. qͥa tenemꝰ miscłissim ũ
ꝓmissorẽ. Omĩa dona qͥb gaudemꝰ ab illo sunt
Omĩa oꝑa eiꝰ inficde st̃: omĩa instruunt oĩa ad su¬
peccata renuttit. Scdm iudiciũ. cũ & bonis
ꝙ malis. scd̾m m̃itoꝵ qͣlitatẽ retͥbuit. Miscdĩȩ
tempꝰ mͦ ÷. iudicii tempꝰ pꝰerit. Uocat mͦ aũsos
donat peccata c̃u̾sis: patiens ÷ suꝑ peccatores
donec conũtant᷑. Uenturũ ÷ iudicium. erit &
t̃c̃ penitencia: s iam infruccuosa. Hilige & cu

Expanded text:
recto itinere, regia via ad supernam patriam nos perducit.recto itinere, regia via ad supernam patriam nos perducit.delissimum debitorem, quia tenemus misericordissimum promissorem. Omnia dona, quibus gaudemus, ab illo sunt . Omnia opera ejus in fide sunt. Omnia instruunt, omnia ad supeccata remittit. Secundum judicium, cum et bonis et malis secundum meritorum qualitatem retribuit. Misericordiae tempus modo est: judicii tempus post erit. Vocat modo aversos, donat peccata conversis. Patiens est super peccatores, donec convertantur. Venturum est judicium. Erit et tunc poenitentia, sed jam infructuosa. Dilige et tu
Abbreviated transcription (Latin):
tantes recti corde: consitemini d̃no incicha¬
ra. in psalt̾io decen cordaꝵ psallite ei Canta¬
te ei canticũ nouũ. Exuite uetustatẽ. ñ enĩ
ptinet canticũ nouũ aduet̾es hoĩes. ñ illud
discunt nͥ hoĩes noui renouati ꝑ gr̃am exue¬
tustate. & ꝑtinentes iam ad testam̃tuminouũ.
qdđ ÷ regnũ celoꝵ ei suspirat om̃is anior ñr
Nouus homo noua gr̃a. noua uita nob̃ cõm̃dat᷑
Sehis agere inhis dm saudare innouitate spẽ: can¬
ticũ nouũ cantare est. Bene psallite ei inuoci¬
feratione. B̾ene psallit qͥ bñ uiuit. S s ipsabo¬
toto affectu. tota fide. tota deuotione. Ad lau¬
dem cdi inqͣntũ possumꝰ faciamꝰ. E m̃ causã sub¬
iungit cũ ait. ia rectum est ũbum cł̃m:¬
recte docetꝰ recta iubet. recta p̃dicat: recta ꝓ¬
muttit. Ad nullã falsitatẽ distortũ ÷. adnullã
uanitatẽ. addext̾am ñ declinat neq ad sinistrã:

Expanded text:
tantes recti corde, Confitemini Domino in cythatantes recti corde, Confitemini Domino in cythara, in psalterio decem chordarum psallite ei. 3. Cantate ei canticum novum. Exuite vetustatem. Non enim pertinet canticum novum, ad veteres homines. Non illud discunt nisi homines renovati per gratiam ex vetustate, et pertinentes jam ad Testamentum novum, quod est regnum caelorum. Ei suspirat omnis amor noster . Novus homo, nova gratia, nova vita nobis commendatur. De his agere, in his Dominum laudare, in novitate spiritus canticum novum cantare est. Bene psallite ei in vociferatione. Bene psallit, qui bene vivit. Sed haec ipsa bovendo agimus, toto affectu, tota fide, tota devotione ad laudem Dei inquantum possumus faciamus . Et inde caussam subjungit, cum ait: 4. Quia rectum est recta docet, recta jubet, recta praedicat, recta promittit. Ad nullam falsitatem distortum est, ad nullam vanitatem, ad dexteram non declinat neque ad sinistram,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥb caritas di. inaliis septem caricatis ꝓxiiii.
ne facias alii. qd patiñuis. Honora patrẽ &
matrẽ. quia uis te honorari afiliis cuis. s methe¬
ris. qͥa nec mechari pꝰ te uxorẽ tuã uis. Non oc¬
cidas qͥa ꝙ occidi ñ ius. N fureris. qͥa furtũ
patiñus. Non falsum testimoniũ dicas. qͥa
od̾isti adũsus te falsum testimoniũ dicentẽ.
Non c̃cupiscas uxorẽ ꝓximi tui: qͥa & tuã ñuis
ab alio c̃cupisei.  ẽcupiscas rem ꝓximi tui.
qͥa siqͥs tua c̃cupierit displicet tͥ. Conũte ꝙ
inte linguã. qͣn tͥ displicet qui te nocet. Hec oĩa
p̃cepta di st̃ sapientia donante data st̃. desuꝑ
sonant. Tauge psalt̾ium. ĩple legem: qm̃ ds
tius ñ uenit soluere. s adimplere. Implebis
enĩ amore: qͦd timore non pot̾as. Qui enĩ tum̃
do ñ facit male. mallet facẽ silicẽt. Itaq ꝙ si
facultas ñ dat᷑: uolunta rea tenet᷑. Hec cogi¬

Expanded text:
tribus caritas Dei, in aliis septem caritas est proximi. tribus caritas Dei, in aliis septem caritas est proximi. Ne facias alii, quod pati non vis : honora patrem et matrem , quia vis te honorari a filiis tuis. Non moecheris , quia nec moechari post te uxorem tuam vis. Non occidas, quia et occidi non vis. Non fureris, quia furtum pati non vis. Non falsum testimonium dicas, quia odisti adversus te falsum testimonium dicentem. Non concupiscas uxorem proximi tui, quia et tuam non vis ab alio concupisci. Non concupiscas rem proximi tui, quia si quis tua concupierit, displicet tibi. Converte et in te linguam, quando tibi displicet, qui te nocet. Haec omnia praecepta Dei sunt: Sapientia donante data sunt: desuper sonant. Tange psalterium, imple legem quam Deus tuus non venit solvere, sed adimplere . Implebis enim amore, quod timore non poteras. Qui enim timendo non facit male, mallet facere si liceret. Itaque et si facultas non datur, voluntas rea tenetur. Haec cogi
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i. qͥd tͥ contulerit p̃ceptoꝵͥ qͣ doctͥna celesti te
ibuerit. qͥd tͥ desuꝑ exilliꝰ ũitatis fonte p̃cet̾is
decłit. conũtere adpsalt̃iũ. psalle deo inpsalt̾io
decem corddaꝵ. Precepta enĩ legis. decẽ st̃. In decẽ
p̃ceptis legis. habes psalt̾iũ. ꝑfecta res:. Habes
ibi dilectionẽ di intb: a dilectionem uximi
inseptem. Ꝙ utiq nosti dno dicente. qͥa inhis
duob p̃ceptis. tota lex pendet & ipħe. Nicit tͥ¬
cis deliciis. qui otio abutunt᷑ ad neqͥtiam
Meliꝰ eis ẽẽt ut tota die fodent. ꝙͣ cota die sal¬
tarent. S cog ica reqͥem indo tuo. or̃a facieis
tum seruus :. ꝙ utinã hominis & ñ peccati. Hec
tͥa ꝑtinent addilectionẽ dĩ: cuiꝰ cogites unitatẽ.
ũitatẽ. uoluntatẽ. Est enĩ q̃dã uoluntas in deo
uͥ uerũ sabb̃m. uera reqͥes. uñ dr. Hesectare in
dno: ꝙ c̃abit tͥ petieiones cordis cui. Qͥs eñi sic
delectatꝰ ꝙͣ ille qͥ fãcit omĩa q̃ deleccant: Inhis

Expanded text:
na coelesti te imbuerit, quid tibi desuper ex illius veritatis fonte prae caeteris dederit, convertere et ad psalterium psalle Deo, in psalterio decem chordarum. Praecepta enim Legis decem sunt. In decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res est: habes ibi dilectionem Dei in tribus, et dilectionem proximi in septem. Et utique nosti Domino dicente, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet, et cis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed tu cogitans requiem in Deo tuo et propter tum, servus est : et utinam hominis, et non peccati. Haec tria pertinent ad dilectionem Dei. Cujus cogites unitatem, veritatem, voluntatem. Est enim quaedam voluntas in Deo, ubi verum sabbatum, vera requies. Unde dicitur, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Quis enim sic delectat, quam ille, qui facit omnia, quae delectant? In his
Abbreviated transcription (Latin):
itc erustent sti indno. qͥa rectos decet laud̃atio. est
añ speciosa laus: more peccatoris. Qͥ st̃ recti: Qͥ diri¬
gunt cor scd̾m uoluntatẽ di. ꝙ sieos ꝑturbat huma¬
na fragilitas. diuina consolat᷑ eqͥutas. Iusti st̃. qͥ ꝑ
fidem & bonam oꝑationẽ dno seruiunt. Rectist̃:
qͥ nec excollunt᷑ inꝓsꝑis. nec frangunt᷑ in adũsis.
& ihis eidẽ dno gr̃as refer̃t. Iusticia gͦ infide & ac

Expanded text:
sti in Domino: quia, Rectos decet laudatio. Non est autem speciosa laus in ore peccatoris. Qui sunt recti ? qui dirigunt cor secundum voluntatem Dei, et si eos perturbat humana fragilitas, divina consolatur aequitas. Justi sunt, qui per fidem et bonam operationem deserviunt. Recti sunt, qui nec extolluntur in prosperis, nec franguntur in adversis: et in his eidem Domino gratias referunt. Justitia
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ miscdiã dabit: qͥ ꝓpt̃ peccata nr̃a uste
tͥbulari nos uoluit. Ideo admonendo su ibiuigit.
gaudiis. rectꝰ corde glat᷑ etiam intͥbulatione
Uide rectũ cor. Sc̃ientes inqͥt qm̃ tͥbulatio pa¬
tientiã oꝑat᷑. patientia ꝓbationẽ: ꝓbatiospẽ
Gpes aũ ñ ẽfundit. qͥa caritas cłi diffusa ÷ mor¬

Expanded text:
m misericordiam dabit, qui propter peccata nostra juste tribulari nos voluit. Ideo admonendo subjungit: 11 gloriari in gaudiis. Rectus corde gloriatur etiam in tribulatione . Vide rectum cor. Scientes, inquit, quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem. Spes autem non confundit, q
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ia laus qi. siue beneficia ipsiꝰ. siue potentia
Admonet nos aalaudem di ꝓponendo causas
qͣre debeamꝰ eũ laudare. Et hec est eiꝰ intentio
In seda parte ostendit illos ẽẽ beatos: qͥ d̃m lau¬
daũint. Sic aũ incipit.¬

Expanded text:
t laus Dei, sive beneficia ipsius, sive potentia. Admonet nos ad laudem Dei, proponendo caussas, quare debeamus eum laudare. Et haec est ejus intentio. In secunda parte ostendit illos esse beatos, qui Deum laudaverunt. Sic autem incipit
Abbreviated transcription (Latin):
mo in uoluntate penicet. tñ c̃ sitendum
⁊ ministris eccłiȩ: quia nͥ confiterent᷑. ex
sua in obedientia dãpnarent᷑. Qđ osten¬
ti : orabit ad te omĩs sc̃s. Inde orabit adce:
quia dimisisti peccata. Nam si non di¬
mitt̾es peccata: ñ ẽẽt sc̃s qui ad te ora¬
ret. Orabit aũ. in tp̃r oportuno. Modo
est oportunum tempꝰ orandi c̃ ficendi pec¬
cata sua & corrigendi. Modo ÷ enĩ tempꝰ
tempꝰ acceptabile. ecce nc̃ dies salutis. Mͦ

Expanded text:
mo in voluntate poenitet: tamen confitendum mo in voluntate poenitet: tamen confitendum est ministris Ecclesiae, quia nisi confiterentur, ex sua inobedientia damnarentur. Quod ostenti, orabit ad te omnis sanctus. Inde orabit ad te, quia dimisisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus, qui ad te oraret. Orabit autem In tempore opportuno. Modo est opportunum tempus orandi, confitendi peccata sua et corrigendi. Modo enim tempus tempus acceptabile, ecce nunc dies salu
Abbreviated transcription (Latin):
feci ꝓrsus peccatũ ẽ. s ds̃ ħ uoluitꝰ qͥd ego
feci: ꝓnuntiat adũsus q̃m. Multi ħ diẽt
dic̃t ꝙ aliud. fatum mͥ fecit. cas mͥ fecit. Et
ita ꝑcircuitũ: uolunt uenire ad accusandi
d̃m. Tollit gͦ penitens iste tales occasiones
inpeccatis: nec declinat corsuũ inu̾ba ma¬
litie : & c̃fitet᷑ adu̾sum se iniusticiã suã
d̃no. Qͥd ÷ adũsum se : ccusans & in¬
crepans semet ipsum. ñ aliũ. T̃alẽ con¬
fessionẽ: seqͥtͣ uelox remissio. Io ait.
ẜtu remisisti ĩpietatẽ peccati mei. Et no¬
tandũ qd non ait peccatũ: s ĩpietatẽ
peccati. Cũ enĩ agimꝰ malũ uł loqͥ mͣ
uł cogitamꝰ: peccatum quidem est. Cũ aũ
idipsum deo abscondere uolumꝰ. iam ñ solũ
peccatũ est: s etiam impietas peccati. Ex his
gͦ ũb̃ ostendit qđ ex ħ qd c̃ ficeri peccatũ
suũ disposuit: non solum ei cłs qđ male
gessit. s etiam qđ impie abscondat dimi¬
sit. Licet aũ d̾s dunictat peccata. ex qͦ ho¬

Expanded text:
eci prorsus, peccatum est, sed Deus hoc voluit, quod ego feci, pronuntiat adversus Dominum. Multi hoc dicunt. Dicunt et aliud, Fatum mihi fecit, Casus mihi fecit. Et ita per circuitum volunt venire ad accusandum Deum. Tollit ergo poenitens iste tales occasiones in peccatis, ne declinet cor suum in verba malitiae, et confitetur adversum se 138 injustitiam suam Domino. Quid est adversum se? Accusans et increpans semetipsum, et non alium. Talem confessionem sequitur velox remissio. Ideo ait, Et tu remisisti impietatem peccati mei. Et notandum, quod non ait peccatum, sed impietatem peccati. Cum enim agimus malum, vel loquimur, vel cogitamus, peccatum quidem est. Cum autem idipsum Deo abscondere volumus, jam non solum peccatum est, sed etiam impietas peccati. Ex his ergo verbis ostendit, quod ex hoc, quod confiteri peccatum suum disposuit, non solum ei Deus, quod male gessit, sed etiam quod impie absconderat, dimisit. Licet autem Deus dimittat peccata, ex quo ho
Abbreviated transcription (Latin):
ulitatẽ hr̃e ñ posst̃.  qͦmͦ aĩa corpꝰ aĩat ita ca¬
ricas cet̾as u̾cutes uiuificat. Nã ꝑ caritatẽ inget
h. urulitas. splendet castitas ꝑ caritatẽ obedien¬
tia seruit. patientia uincit. Sic unaq̃q iurtꝰ
totã sp̃em suã totã fortitudinẽ suã ñ tͣhit ali¬
unde nͥ a caritate. Ponite gͦ corda ur̃a in ur¬
tute eiꝰ: ꝙ distribiite domꝰ eiꝰ ut enarretis
in ꝓgenie alt̾a. Homꝰ due intelligende sr̃: lina
Ista dispensacione apłatꝰ su. distrihuert̃
domos ciuitatis magni regis: ꝙ c̃cordances

Expanded text:
 possunt. Et quomodo anima corpus animat, ita caritas caeteras virtutes vivificat. Nam per caritatem viget humilitas, splendet castitas: per caritatem obedientia servit, patientia vincit. Sic unaquaeque virtus totam speciem suam, totam fortitudinem suam non trahit aliunde, nisi a caritate. Ponite ergo corda vestra in virtute ejus: et distribuite domos ejus, ut enarretis in progenie altera. Domus duae intelligendae sunt: una Ista dispensatione Apostolatus sui distribuerunt domos civitatis magni regis, et concordantes
Abbreviated transcription (Latin):
parte ostendit eccłiam ẽẽ fundatam in xͦ: cui sub¬
iciunt᷑ gentes & regna. Int̾cia admonet eos ds ut¬
attendant oꝑa istiꝰ d̾ni. Intentio ÷ ut hoĩes sp̃e suȩ
lib̾ationis c̃stituant in aduentu di.: uł certificare nos¬
de ipso aduentii dĩde saluatione gentiũ. ꝓponit se
pͥmitiua eccłia inħ psalmo ponens exemplũ patien¬
tiȩ: uidl̃ ut nedesiciant sub tͥbulationũ ponde: cũ
eos audiant qͥsalutẽ om̃ium q̃rebant. tot ꝙ tanta
ꝑtulisse patienter:¬

Expanded text:
parte ostendit Ecclesiam esse fundatam in Christo, cui subjiciuntur gentes et regna. In tertia admonet nos Dattendant opera istius Domini. Intentio est, ut omnes spem suae liberationis constituant in adventu Domini, quae salvatione Gentium. Proponit se primitiva Ecclesia in hoc psalmo posteris exemplum patientiae, videlicet, ut non deficiant sub tribulationum pondere, cum eos audiant, qui salutem omnium quaerebant, tot et tanta pertulisse patienter