comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos: neq quẽquam beatum ẽẽ posse: qui
forte enim etlam hoc iti nr̃o conuiuio sil¬
nu̾strabitur: nelicentii auiditas negliga¬
ctur. Nam id ut opinor ei comparandũ
est: quod cum uult ht̃ manifestum ẽe
dixerunt. Id ergo inquam semper manenc
nec ex fortuna pendrilum nec ullis sb̾iest᷑
casibus ẽẽ debet. Nam quicquid mortaie
et caducum est: non potest a nob̾ quando
gecius: sunt inquit multi fortunati qui
eas ipsas res fragiles casibus et sb̾iectastñ
iocondas prohac uita cumulate largeq
possideant. nec quicꝙͣ illis eorum q nolt:
desit. Cui ego. Qui timet inquam uide¬
ctur ne tibi beatus ẽe. Non uidetur ĩ cͥt
Ergo quod amat quisq si amitt̾e potest.
potest ne non timere. Non potest inquit.
amitti autem possunt illa fortuita. Non
igitur hoc qui amat et possidet: potest ul¬
lo modo beatus ẽe. Nicħ reprignauit. hoc lo¬
co autem mater etiam si securus sit inquit e¬

Expanded text:
nos, neque quemquam beatum esse posse, qui nos, neque quemquam beatum esse posse, qui forte enim etiam hoc isti nostro conuiuio subministrabitur, ne Licenti auiditas neglegatur; nam id, opinor, ei conparandum est, quod cum uult habet. — Manifestum esse dixerunt. — Id ergo, inquam, semper manens nec ex fortuna pendulum nec ullis subiectum casibus esse debet. nam quidquid mortale et caducum est, non potest a nobis, quando ygetius: Sunt, inquit. multi fortunati, qui eas ipsas res fragiles casibusque subiectas tamen iucundas pro hac uita cumulate largeque possideant nec quicquam illis eorum quae uolunt desit. — Cui ego: Qui timet. inquam, uideturne tibi beatus esse? — Non uidetur, inquit. — Ergo quod amat quisque si amittere potest. potestne non timere? — Non potest, inquit. — Amitti autem possunt illa fortuita. non igitur hoc qui amat et possidet, potest ullo modo beatus esse. — Nihil repugnauit. hoc loco autem mater: Etiamsi securus sit, inquit, e
Abbreviated transcription (Latin):
sophi quidem. sed prorupti cum ad disputã¬
dum om̃s auunt ẽẽ b̾atos: qui uiuant ut ip¬
si uelunt: fłm id quidem. uelle enim quod
nõ deceat: est idipm̃ miserrunum. Nec tã
miserum ẽ non adipisci quod ueł quam ad¬
ipisci uelle quod non oporteat. plus enuim
mali prauitas uoluntatis affert: quam for¬
tima cuict boni. In quib uerb̾ illa sic ex¬
clamabat. ut obliti penitus sexus cuis mag¬
num aliẽ uirum consid̾are nou̾cũ credẽ¬
de ex quo illa. et quam diuino fonte mana¬
rent et licentius. Sed dauid niquid tibi ẽ. ut
beatus sit quisq quid uelle debeat. et qua
rerum eum oporteat hre desid̾ium. Inuita
me unquam natali tuo. quando dignab̾is.
quicquid apposiu̾is libent̾ sumam. Qua c̃õ¬
ditione hodie apudine ut epuleris peco. nec
flagites quod fortasse nõ est paratum. Qũe
cum modeste ac ucreconde conmoĩtionis
sue peniteret: ergo illud inꝙͣ conuenit mt̾

Expanded text:
sophi quidem, sed promti tamen ad disputansophi quidem, sed promti tamen ad disputandum omnes aiunt esse beatos, qui uiuant ut ipsi uelint. falsum id quidem; uelle enim quod non deceat, id est ipsum miserrimum. nec tam miserum est non adipisci quod uelis, quam adipisci uelle quod non oporteat. plus enim mali prauitas uoluntatis adfert quam fortuna c u iquam boni. — In quibus uerbis illa sic exclamabat, ut obliti penitus sexus eius magnum aliquem uirum considere nobiscum credete, ex quo illa et quam diuino fonte manarent. — Et Licentius: Sed dicendum, inquit, tibi est, ut beatus sit quisque, quid uelle debeat et quarum rerum eum oporteat habere desiderium. — Inuita me, inquam, natali tuo, quando dignaberis; quidquid apposueris libenter sumam. qua conditione hodie apud me ut epuleris, peto nec flagites, quod fortasse non est paratum. — Quem cum modestae ac uerecundae commonitionis suaepaeniteret: Ergo illud, inquam, conuenit inter
Abbreviated transcription (Latin):
dium: si esusritis ꝑferam. Nam si uos in¬
uiros et fastidientes alere conabor. frustra
operam in sumam: mag̃q uota facienda
siuit. ut tales epulas pocius ꝙͣ illas corꝑis
.desid̾etis. Quod eueniet si sic sam amimi
nt̃i fiu̾nt. Egri enim sicut in morbis ip̃ius
corporis uidemus: cibos suos recusant et
respuunt. Om̃s se uultou ip̃o et consenci¬
ente noce: quicquã ĩparassem iam suinere
ac uoeare dixerunt atq ego rursus exordiẽs:
beatos nos ẽẽ uolumus in qũa iux hoc effu¬
deram: occurerunt una uoce consencientes
Uidecur ne nobis inquam beatus ẽẽ. qui
quod uult ẽẽ non ħt. Negauerunt. Quid:
Om̃is qui quot uult ħt. beatus est. Tum
ens: ipsam in quam prorsus mat̾ aitem i
ba defuerunt ut non sicut tullius te m̃o
pand̾es: cuius de hac siña uerba istasunt. nã
inhortentio quem de laude ac defensione
pħie librum fecit: ecce autem ait ño philo¬

Expanded text:
dium, si esuritis, proferam. nam si uos indium, si esuritis, proferam. nam si uos inuitos et fastidientes alere conabor. frustra operam insumam magisque uota facienda sunt. ut tales epulas potius quam illas corporis desideretis. quod eueniet. si sani animi uestri fuerint; aegri enim, sicut in morbis ipsius corporis uidemus, cibos suos recusant et respuunt. — Omnes se uultu ipso et consentiente uoce quidquid praeparassem iam sumere ac uorare uelle dixerunt. Atque ego rursus exordiens: Beatos nos esse uo- lumus, inquam. — l\'ix hoc effuderam, occurrerunt una uoce consentientes. — Uideturne uobis, inquam, beatus esse, qui quod uult non habet? — Negauerunt. — Quid? omnis, qui quod uult habet. beatus est? — Tum ens: Ipsam, inquam, prorsus, mater, arcemba defuerunt, ut non sicut Tullius te modo panderes, cuius de hac sententia uerba ista sunt. nam in Hortensio. quem de laude ac defensione philosophiae librum fecit: ecce autem. ait, non philo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt. Cui uitio que contraria iur¬
tus est. stugalitas nominatur. Utiigitur
ħ a ftuge idẽ a fructu p̃ quandã aĩoꝵ
fecunditatem ita a stilitate. hoc est a nicħo:
nequicia nominata est. Nich est enim om̃e
quod fluit. quod solutur. quod liquescit: et qͣi
semper ꝑit. Ideo tales homines etiam ꝑditos di¬
cimus. Est autem aliquid si manet. si constat.
si sempertale est ut est uirtus: cui magna ꝑs
est ato pulcertuma que temperancia et fiuga¬
litas dicitur. Sed si hoc obscurum est quam
ut id uos iam uidere possitis. certe illud con¬
ceditis. quia si aninii imꝑatorum etiam ip̃i
pleni sunt: ut corporum. ita animorũ duo ali¬
mentorum genera iueniantur. unũ salubͤ
atq utile alt̾m morbidum atq pestiferum O
cumita sint: arbitror die natali meo. quoniã
quedam duo ẽe i homine conuenit int̾ nos
idem corpus atq animam non me prandiũ
paulo latius corporib nris solum. sed animus
etiam exibere debere. Quod autẽ hoc sit pnͣ¬

Expanded text:
contraria uirtus est, frugalitas nominatur. ut igitur haec a fruge, id est a fructu propter quandam animorum fecunditatem, ita illa ab sterilitate, hoc est a nihilo nequitia nominata est; nihil est enim omne, quod fluit, quod soluitur, quod liquescit et quasi semper perit. ideo tales homines etiam perditos dicimus. est autem aliquid, si manet, si constat, Si semper tale est, ut est uirtus. huius magna pars est atque pulcherrima, quae temperantia et fru«-alitas dicitur. sed si hoc obscurum est. quam ut id iam uos uidere possitis, certe illud conceditis, quia, si animi inperitorum etiam ipsi pleni sunt, ut corporum, ita animorum duo alimentorum genera inueniuntur, unum salubre atque utile, alterum morbidum atque pestiferum. Quae cum ita sint. arbitror die natali meo. quoniam duo quaedam esse in homine conuenit inter nos, id est corpus atque animam, non me prandium paulo lautius corporibus nostris solum sed animis etiam exhibere debere. quod autem hoc sit pran
Abbreviated transcription (Latin):
ła refe̾ntẽ. Cur ħ dico. ¶a si rursũ q̃ ramꝰ ꝙͣ
ob c̃am ĩuitꝰ id faciat cogise dicat. ¶lam er oĩs
iuut᷑ faciens cogitur et oĩs qͥ cogitur si facitñ¬
nĩuitus facit. Restatut ut uolens acogente
sit lib̾. etiã ne quitp cogi putet. Et hoc . n. m oĩs
qͥ uolens facit: ñ cogiti. et oĩs qͥ nõ cogitut
sut uolens facit aut ñ facit. ħ cũ ĩ om̃ib hõib qͦs
int̾rogare ñ absurde possumus a pu̾o usq ao senẽ
aludo litterario usq ad souũ sapientis na ip̃a ꝑ¬
clamet. Cuo ego t̾c ñ uid̾em in diffinitione uolũ¬
tatis ponend̾ ẽe cogente ulło. ꝙ ñc quasi exꝑienci¬
a maiore cautissimus posui. at si hoc maĩfest̾ ẽ. et
deatur obscur̃. nisi forteullũ lateat aliqͥd nos
aut hr̃e nos aut ñ hr̃e et si h̾emꝰ retin̾e uelle.
si nõ h̾emꝰ acqͥrere. Quare auit ñ admitt̾e. aut
adypisti aͥd uult oĩs qra nult. Qũa obrẽ siõ¬
donata: cur illo etiam tpẽ: ñ possem dic̾e uo

Expanded text:
gula referentem. Cur haec dico? Quia si rursum quaeramus quam ob causam id invitus faciat, cogi se dicet. Nam et omnis invitus faciens cogitur; et omnis qui cogitur, si facit, nonnisi invitus facit. Restat ut volens a cogente sit liber, etiamsi se quisquam cogi putet. Et hoc enim modo omnis qui volens facit, non cogitur; et omnis qui non cogitur, aut volens facit, aut non facit. Haec cum in omnibus hominibus, quos interrogare non absurde possumus, a puero usque ad senem, a ludo litterario usque ad solium sapientis, natura ipsa proclamet; cur ego tunc non viderem in definitione voluntatis ponendum esse, Cogente nullo, quod nunc quasi experientia majore cautissimus posui? At si hoc ubique manifestum quid restat quod videatur obscurum, nisi forte ullum lateat, aliquid nos aut non habere. et, si haberemus, retinere uelle, si non haberemus, adquirere? quare aut non amittere, aut adipisci aliquid uult omnis, qui uult. quamobrem si omdonata, cur illo etiam tempore dicere no
Abbreviated transcription (Latin):
turos: ut etiã successerent fortasse quod tali
feciss mali: utr̃ qr id noscet ꝙͣuis oĩo uolu¬
iss ullo pocĩ nõie tenetur. Et ħ om̃s mͥ inirãi
ꝙ talia sciscitares sũ cũctõe respõ d̾ent nicħ¬
õĩo õ istũ peccasse. Qͥd ita: qr de quo uescien

Expanded text:
turos, ut etiam succenserent fortasse, quod talique modo poteram. reconciliatis et in consilium restitutis peterem, ut me aliud tam manifestum, tam in omnium cognitione positum interrogantem non moleste ferrent. tunc quaererem: si non dormient
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicitur a dei cognitione. ausio ꝯse cõu̾¬
tit ad dm̃. Meritũ ẽ et̾ne uite conseꝙ̃ de ut sit
et̾̃na uita sicut iam dem̃ ẽ. ip̃a cognitio. Cõu̾ti
añ ad d̾m nemo nͥ lib ħ m̃do se adu̾terit. petest
hoc gͦ mͥ arduũ et oifficillimũ sentio nob̾ si
facile est ille ip̃e deus uiderit. Ego uellẽ cre¬
dere nͥ me moueret cꝑ cũ iste mĩdus a quo nos
istoꝵ oculoꝵ ꝙͣ m̃tis uidicio cubuistis. ap̃ qͦs
ussam ẽẽ fulgentem pẽnã q̃ ñ ex d̾o fulgeat:
et ẽẽ inuẽtẽ aĩam q̃ ñ ex d̾o uinat p̾dicatur
et creditur ħ et similia uł ilł etiã dic̾em uel
met̃ reputare possem. Iamq dm̃ om̃ib ut
dicitur uiscib dep̾cans. et scriptuns ꝙ tum
licebat intentꝰ. etiã tũc fortaise talia uł dic̾em:

Expanded text:
te dicitur a dei cognitione auersio, cum se conuertit ad deum. meritum est aeternae uitae consequendae, ut sit aeterna uita, sicut dictum est, ipsa cognitio. conuerti autem ad deum nemo, nisi ab hoc mundo se auerterit, potest. hoc ego mihi arduum et difficillimum sentio; uobis si facile est, ille ipse deus uiderit. ego uellem credere, nisi me moueret, quod cum iste mundus, a quo nos istorum oculorum quam mentis iudicio tribuitis, apud quos nullam esse fulgentem pennam, quae non ex deo fulgeat, et esse uiuentem animam, quae non ex deo uiuat, praedicatur et creditur. haec et similia uel illis etiam dicerem uel mecum ipse reputarem. possem namque deum omnibus, ut dicitur, uisceribus deprecans et scripturis, quantum licebat, intentus etiam tunc fortasse talia uel dicere
Abbreviated transcription (Latin):
q mitoꝵ. Nõ .n. ꝑui gaudii felicitatis qres
ẽ ¶Ita ne tand̾ ne illd̾ quid̃ arripere pot̾am:
ꝙ ĩ om̃i hoñn iudicio sũmi dei legib na ip̃a
cõstituit: quiuis .n. hoĩes quos m̃o a ꝯĩsen¬
su gn̾is humani nlła dirmupiss am̃tia q̃ue
lint ad iudicand̾ studia deculissent ꝙͣlibet

Expanded text:
itorum non enim parui gaudii felicitatisque res est —: itane tandem ne illud quidem arripere poteram, quod in omnium hominum iudicio summi dei legibus natura ipsa constituit? Quiuis enim homines, quos modo a communi sensu generis humani nulla disrupisset amentia, quae uellent ad iudicandum studia
Abbreviated transcription (Latin):
cebat adolescentis aĩositas. et ĩpetu suo ĩꝑns¬
cie magnũ malũ ĩpudent̾ iugebat. Ex alte¬
randigñs qr pꝰ eoꝵ auditionẽ aggressus erã:
quicquid ĩ eo uł qualic̾q ingenio uł aliĩs
lectionib poteram. soł ilł libentissime tͥbu¬
ebam. Ita ut ex illoꝵ sermonib ardorĩt̾ra¬
mina ex c̾caminũ ꝓuentu armor i̾llos coti¬
die morebat᷑ Ex quo accidebat ut qͥcquid
dic̾ent miris quibdã mõis nõ qi sciebam s
ẽ ut ꝙͣuis pedet̾eptim atq caute tñ diuse¬

Expanded text:
as, et impetu suo in pervicaciae magnum malum imprudenter vergebat. Quod altercandi genus quia post eorum auditionem aggressus eram, quidquid meo vel qualicumque ingenio vel aliis lectionibus poteram, solis illis libentissime tribuebam. ita ex illorum sermonibus ardor in certamina, ex certaminum prouentu amor in illos cotidie nouabatur. ex quo accidebat, ut quicquid dicerent, miris quibusdam modis, non quia sciebam, sed est, ut quamuis pedete
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ignoratis .i. uũ sit malum. uł sił uel quo¬
libet ordine anqũ discamꝰ᷑. Qͥd si .n. cognitio
nebris sꝑ ẽemus: S lucis noticia. contͣtiũ su¬
um ñ siuit incognitũ. Sũmũ aũ bonũ quo¬

Expanded text:
cum ignoratis, id est unde sit malum, uel simul uel quocum ignoratis, id est unde sit malum, uel simul uel quolibet ordine aliquando discamus. quid ? si enim cognitio nebris semper essemus; sed lucis notitia contrarium suum non siuit incognitum. summum autem bonum
Abbreviated transcription (Latin):
uñ hõ. Si ab angło uñ angłs: Quos ex d̾o ẽe cũ
dicttur ꝙꝓuis recte n̾eq dicatur uidet᷑ tñ imꝑi¬
tis et minus ualentib acrit̾ res abditas intuen
quasi ꝑ qͣdam cathenam ad d̾m mala et pcc̃a
connecti. hac qõne illi regnare se putant: qͣi
ño in t̾rogare sit scite. Utmanud eẽt. Nemo sciẽ¬
tior me reꝑiretur. S uescio qũo sepe ĩ alt̾ando
magne q̃onis ppoĩtor ꝑsonam magni docto¬
indoctior. Itaq isti multitudini se p̾fe̾ndos
arbitrantur. qr pͥores nut̾togant ꝙ cũ multitu¬
dine ignorant. S si eo tp̃e quo cũ eis me nõ si¬
cut iam dui ago egisse uõ peniter mͥ has rationẽ
deꝑmendi ħ obiecissent: dic̾em. Queso nrtim
metum cognoscite ꝙ facillimũ ẽ. Si nicħ põt
fulgere sine d̾o multominꝰ posse aliquid uiu̾e
sine d̾o. Nem tantis mĩostris opinionũ rema¬
neamꝰ. ut nestio quas aĩas uitam ñ ex d̾o hr̃e
p̾dicemus. Sio .ii. fortasse ꝯtinget ut id cꝑ me¬

Expanded text:
unde homo? si ab angelo, unde angelus? Quos ex Deo esse cum dicitur, quamvis recte vereque dicatur, videntur tamen imperitis et minus valentibus acriter res abditas intueri, quasi per quamdam catenam ad Deum mala et peccata connecti. Hac quaestione illi regnare se putant: quasi vero interrogare sit scire. Utinam id esset; nemo me scientior reperiretur. Sed nescio quomodo saepe in altercando, aestionis propositor personam magni doctoindoctior. itaque isti multitudini se praeferendos arbitrantur, quia priores interrogant. quod cum multitudine ignorant. sed si eo tempore, quo cum eis me, non sicut iam diu ago, egisse nunc paenitet, mihi has rationes depromenti hoc obiecissent, dicerem: quaeso. interim mecum cognoscite, quod facillimum est, si nihil potest fulgere sine deo, multo minus posse aliquid uiuere sine deo, ne in tantis monstris opinionum remaneamus, ut nescio quas animas uitam non ex deo habere praedicemus. sic enim fortasse continget, ut id quod me
Abbreviated transcription (Latin):
ex alia parte illa salua mauente sententia:
quod onũa per ipiñ fc̃a sunt. ex om̃ia ex d̾o
Nam si xp̃o non cred̾e xp̃i aduentumm repu¬
diare. xpm̃ non reciiere. Certumudicum
memorabili pͥncipio qua dcm̃ ẽ. In sua ꝓpͥa

Expanded text:
ex alia parte illa salua manente sententia ex alia parte illa salua manente sententia quod omnia per ipsum facta sunt, et: omnia ex deo. nam si Christo non credere, Christi aduentum repudiare. Christum non recipere certum indicium memorabili principio, qua dictum est: in sua propria
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis comparatione iuste uite mors appel¬
lata sit: utrumq cñ in homine uno posse i¬
ueniri. ut sunul sit iuinus atq peccator. Sed
quod uiuus ex deo quod peceator nõ ex deo.
In qua diuisione utimur ea parte de duab
q̃ nr̃e sententie ꝯetit. ut cũ dei couditoris
om̃ipotentiã insinuare uolumus etiã pec¬
carorib dicamus. qd̾ ex d̾o suit dicimus .ii.
hiis qui aliqua sepe continentur. dicunus¬
postremo ex rem maxime atcuigit: iuuenti¬
b: q̃ om̃iasper se ip̃a diuina sunt nuuera.⁊
Cum aut̃e malos arguere ꝓpõĩtum est. rectẽ
dicim. Non estis ex d̾o. dicimus enimso amĩ¬
tate au̾tentib. infidelib. facinorosis. flagi¬
ciosis et eꝑ uoĩe uno totum continet pecca¬
ctorib. Que nir sus omĩa ex d̾o non ẽẽ quis
dubitet: Itaq xp̃c peceatorib. id ipm̃ qd̾
poccatores erant. et sibi non credebant. co¬
arguens quid mirũ si ait. non estis ex deo:

Expanded text:
in conparatione iustae uitae mors appelin conparatione iustae uitae mors appellata sit. utrumque tamen in homine uno posse inueniri, ut simul sit uiuus atque peccator. sed quod uiuus, ex deo, quod peccator. non ex deo. in qua diuisione utimur ea parte de duabus, quae nostrae sententiae conpetit, ut, cum dei conditoris omnipotentiam insinuare uolumus, etiam peccatoribus dicamus. quod ex deo sint — dicimus enim his, qui aliqua specie continentur, dicpostremo, quod ad rem maxime adtingit, uiuentibus, quae omnia per se ipsa diuina sunt munera-, cum autem malos arguere propositum est. recte dicimus: non estis ex deo. dicimus enim se a ueritate auertentibus, infidelibus, facinorosis. flagitiosis, et quod nomine uno totum continet, peccatoribus: quae rursus omnia ex deo non esse quis dubitet? itaque Christus peccatoribus id ipsum, quod peccatores erant et sibi non credebant, coarguens, quid mirum si ait: non estis ex deo.
Abbreviated transcription (Latin):
qui smñaꝵ que nob inter se pugnare ui dentur
pacem concordiamq mõstrarent. Nam ĩ una
atos ead̃ auctoritate scripturaꝵ cũ alibi sona¬
ret omũa ex d̾o. et alibi nõ estis ex d̾o: qm̃ libro¬
condempnare teni̾e nefas ẽẽt. quis nõ ui deret
ꝑitum doctorem cui qõnis huiꝰ nota solutio
ẽẽt: iueniend̾ fuisse. Q ꝑfcõ si eẽt bonus ĩtel¬
lector. et ut diuinus dicitur: homo spũał qm̃
necessario faueret ueris rõnib quas de ĩtelligi¬
bili sensibiliq natura quãtũ potui tractaui
atq disserui ĩmo eas ip̃e mlto meliis et ad do¬
cendum aptius aperiret: nicħ ab eo aliud dehͣc
questione audiremus nisi c̃ꝑadmnod̾ fĩ posset
ut ec nullum aminaꝵ genus ud ẽẽ ex do et tͨte
ccamẽ peccatorib et ĩfidelib dic̾etur. isd estis
ex d̾o ¶Ilam et uos fortasse inplorato ĩ auxili¬
um d̾o. facile uid̾emus ꝑossemus. aliud ẽe ui¬
uere. aluid pectare: et ꝙẜꝙͣ uita in peccata ĩ

Expanded text:
um, quae nobis inter se pugnare viderentur, pacem concordiamque monstrarent. Nam in una atque eadem auctoritate Scripturarum, cum alibi sonaret, Omnia ex Deo ; et alibi, Vos non estis ex Deo: quoniam Librocondemnare nefas esset, quis non uideret peritum doctorem, cui quaestionis huius solutio nota esset, inueniendum fuisse? qui profecto si esset bonus intellector et. ut diuinitus dicitur, homo spiritalis. quoniam necessario faueret ueris rationibus, quas de intellegibili sensibilique natura, quantum potui, tractaui atque disserui. immo eas ipse multo melius et ad docendum aptius aperiret. nihil ab eo aliud de hac quaestione audiremus, nisi quemadmodum fieri posset, ut et nullum animarum genus non esset ex deo, et recte tamen peccatoribus et infidelibus diceretur: non estis ex deo. nam et nos fortasse inplorato in auxilium deo facile uidere possemus aliud esse uiuere, aliud peccare. et quamquam uita in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
ad pħiam ingressis ue metuendum ubi
suꝑbum studium manissime glorre. qd̾
itã nicħ intus plenum atq solidum ħt:
ut mflatos sibi super ambulantes sua re¬
pente fragili solo demergat ac sorbeat. eis¬
q in tenebras reuolutis eripiat luculen¬
tam domum quam peneiam inderant Q
cum ita sint: accipienti theodore. Namq ad
id quod desid̾o. te unum intueor: te qꝑ aptis

Expanded text:
e metuendum, nisi superbum studium inanissimae gloriae, quod ita nihil intus plenum atque solidum habet, ut inflatos sibi superambulantes succrepante fragili solo demergat ac sorbeat, eisque in tenebras revolutis, eripiat luculentissimam domum, quam pene jam viderant? 4. Quae cum ita sint, accipe, mi Theodore, namque ad id quod desidero,
Abbreviated transcription (Latin):
a carnalib abstinere: cũ panis iu̾ssimꝰ nr̃ spũ¬
ał sit. Cũ labore nãqi nc̃ edimꝰ panẽ. Neq .n.
nlło ĩ supplicio sumꝰ: pcc̃õ transgressionis mor¬
tales ex ĩmortalib sc̃i. In eo contingit ut cum
ad meliora conantib nob̾. ꝯsuetudo fc̃a cum
carne et pc̃ca nr̃a qͦ dã mõ militare cõtͣ nos et
difficłtatẽ nob̾ fac̾e ceꝑnit. ñ nłl stulti aliud
gñs aĩaꝵ ꝙ nõ sit ex d̾o suꝑstitione obtutis
cunt. aut illas n᷑a malas ẽẽ. ut istas sũ me uonas
licebat. hoc e peccando ft̃e sb̃ male ex bonis. ẜur¬

Expanded text:
a carnalibus abstinere, m cum panis uerissimus nosa carnalibus abstinere, m cum panis uerissimus nos sit. Cum labore namque nunc edimus panem. Neque enim nullo in supplicio sumus peccato transgressionis mortales ex immortalibus facti. Ideo contingit ut cum ad meliora conantibus nobis, consuetudo facta cum carne et peccata nostra quodam modo militare contra nos, et difficultatem nobis facere coeperint, nonnulli stulti aliud genus animarum quod non sit ex Deo superstitione obtusissciunt aut illas natura malas esse, aut istas summum bonum.licebat, hoc est, peccando, ex bonis
Abbreviated transcription (Latin):
aĩaꝵ duo ẽẽ gña. ꝙ in delib̾ando ũc ĩ malam
ꝑtẽ. ñc ĩ bonam mittat assentio. Cur ñ mag̃
ħ sigñ ẽ uniꝰ aĩe q̃ lib̾a illa uoluntate. huc
et sslus ferri. hinc atep linio referri põt. Nam
mͥ cũ accidit: uñ me sentio utrũq. alt̾ utrũ
ỹ nos ĩ medio poĩti fluctuamꝰ. Noc mir̃. Ita .n.
ñc constituti sumꝰ. ut per carnẽ uoluntate af¬
fici. et ꝑ spm̃ honestate possumꝰ᷑. Qr̃e uõ duas
aĩas huic fat̾i cogor. Possumꝰ .n. meliꝰ et młto
expeditius intelłere duo gñaꝵ ir̃ bonaꝵ quo¬
r̃ tñ neutr̃ ab auctore d̾o sit auenũ aĩam iurã
ex diu̾sis affic̾e ꝑtib infi̾ore. ac scĩore: uł ꝙ iͨte
ita dici põt. extͥlore atq ĩt̾iore. Ista sẜ duogña
q̃ sensibiliũ atq ĩtelligibiliũ noĩe paulo añ
tractauimꝰ. q̃ carualia et spĩtalia libentiꝰ et
familiarꝰ nos uocamꝰ. d fcm̃ ẽ uob̾ difficile

Expanded text:
animarum duo esse genera, quod in deliberando nunc in malam animarum duo esse genera, quod in deliberando nunc in malam partem, nunc in bonam nutat adsensio? cur non magis hoc signum est unius animae, quae libera illa uoluntate huc et huc ferri, hinc atque hinc referri potest ? nam mihi cum accidit. unum me sentio utrumque considerantrum nos in medio positi fluctuamus. nec mirum: ita enim nunc constituti sumus, ut et per carnem uoluptate adfici et per spiritum honestate possimus. quare non duas animas hinc fateri cogor? possumus enim melius et multo expeditius intellegere duo genera rerum bonarum, quorum tamen neutrum ab auctore deo sit alienum, animam unam ex diuersis adficee. ista sunt duo genera, quae sensibilium et intellegibilium nomine paulo ante tractauimus, quae carnalia et spiritalia libentius et familiarius nos uocamus. sed factum est nobis difficile
Abbreviated transcription (Latin):
et so̾e dei Matime aũ urgent᷑ auctoritate ya¬
na. Nũqua .n. negauerũt dariueniã pocõꝵ
cũ fui̾t ad d̾m quisq ꝯu̾sus. ñ quã dix̾iuit.
ut alia mulda q scripturis d̾iuis ħ quispiam
corruptor ĩseru̾it. Quib gͦ pocã donant᷑. Si
gnũ possid̾e c̃ xp̃o. Qꝑ isti qi negãt nec hñt al
ñ solũ ẽ ip̃as s ip̃as solas pectare fateant᷑ Ego
aũ nicħ pugno. Non sole peccent: peccant tũ
et eĩ inali ꝯmxtione cogũtur. Si ita cogũtus
ut resistendi potestas nislla sit: ño peteant¬
Si ẽ in potestate sua resist̾e et ꝓpria uolũ¬
tate consentiũt: curtanta bona ĩ sũmo ma¬
lo. Cur hoc malũ ĩ sũmo bono per doctnam
illoꝵ cogim᷑ iuẽire: nͥ qr neq illud malũ ẽ
ꝙꝓ suspicione ĩducũt neq ħ sũmũ bonũ qd̾
suꝑstitione ꝑu̾tunt at si de duob istis gu̾i¬
b aĩar̃ delirare illos et errare docussẽ: cͥd
cõsulendi uid̾ent᷑ an ut disc̾em hinc ostendi

Expanded text:
tiae dei. maxime autem urgentur auctoritate christiana; numquam enim negauerunt dari ueniam peccatorum, cum fuerit ad deum quisque conuersus: numquam dixerunt — ut alia multa —, quod scripturis diuinis hoc quispiam corruptor inseruerit. quibus ergo peccata donantur? si gnum non solum etiam ipsas, sed ipsas solas peccare fateantur. Ego autem nihil pugno ne solae peccent: peccant tamen. At enim mali commixtione coguntur? Si ita coguntur, ut resistendi potestas nulla sit, non peccansi est in potestate sua resistere, et propria voluntate consentiunt, cur tanta bona in summo malo, cur hoc malum in summo bono, per doctrinam illorum cogimur invenire; nisi quia neque illud malum est quod suspicione inducunt neque hoc summum bonum quod superstitione peruertunt? At si de duobus istis generibus animarum delirare illos et errare docuissem aut consulendi uiderentur? an ut discerem hinc ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
sed quomiam ad scripturas iterum confugi¬
sti ad eas ego descendo. ac nicħ int̾mittendͦ
ẽe postulo: ne quibdam capitib utentes
nebulas afferamus eis quibus note scriptu¬
re uon sunt. Acapite igitur quod ħt apłs
prima enim pagina est. quod uehementer
contra nos est. dicit. enĩ paulus seruus xͥ

Expanded text:
sed quoniam ad scripturas iterum confugised quoniam ad scripturas iterum confugisti, ad eas ego descendo ac nihil praetermittendum esse postulo, ne quibusdam capitibus utentes nebulas adferamus eis, quibus notae scripturae non sunt. a capite igitur quod habet apprima enim pagina est, quod uehementer contra uos est. dicit enim: Paulus seruus Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
non posse reconciliari deo nisi per magrm̃
deo. Sed quia missa est huc confitemur¬
cum a deo onũipotente et originem tra
hens et missa ad ipius uoluntatẽ cõsig¬
nandam: quemadmodum et saluato¬
rem xpm̃ credimus de celo uenisse uolũ¬
tatem prĩs complere: que uoluntas pris
hec erat. animas nras de eadem mimicła
libare. int̾fecta eadem inimicitia que si ad¬
u̾sa deo nõ fuisses: nec inimicitia uocaret᷑.
ubi erat unitas: nec int̾fectio diceret᷑. aut
fieret. ubi erat inta. augustinus dixit. Me¬
m̃to quod apłe dix̾it: conu̾satione nos alie¬
natos a d̾o. Fort̾ dixit Trado ego duas sb̾as
fisse᷑ in lucis sb̾a hr̃i deum. ut superiuis
diximus incorruptibilem: fuisse uero cõ¬
trariam naturã tenebeaꝵ eam qũa uirtu¬
te dei uinci hodie. et confiteor et ad meũ
regressum sauiatorẽ ẽẽ xpm̃ emissum: ut
ut discut̾emus. duaꝵ naturaꝵ fidem:
int̾poĩtum est ab eis hiis qui nos audrunt.

Expanded text:
non posse reconciliari deo nisi per magistrnon posse reconciliari deo nisi per magistrdeo; sed quia missa est, hoc confitemur, a deo tamen omnipotente et origihens, et missa ad ipsius voluntatem consignandam. Quemadmodum et Salvatorem Christum credimus de coelo venisse, voluntatem Patris complere. Quae voluntas Patris haec erat, animas nostras de eadem inimicitia liberare, interfecta eadem inimicita. Quae si adversa Deo non fuisset, nec inimicitia vocaretur ubi erat unitas, nec interfectio diceretur aut fieret ubi vita erat. 18. AUG. dixit: Memento quod Apostolus dixerit, conversatione nos alienatos a Deo esse. FORT. dixit: Trado ego duas substantias fuisse. In lucis substantia haberi Deum, ut superius diximus, incorruptibilem: fuisse vero contrariam naturam tenebrarum, eam quam virtute Dei vinci hodie quoque confiteor, et ad meum regressum salvatorem esse Christum emissum, ut ut discuteremus duarum naturarum fidem, interpositum est ab his, qui nos audiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in nuserias p̃cipitasti. si certe pars ego tua sũ
que de nuiscerib tuis ꝑcessi. si de regno tuo
et de ore tuo in hac gente tenebraꝵ aliquid
pati non debui. ut me incorrupta illa ibic̾e̾¬
ctur. si pars eram dei: nunc autẽ cum illa tẽ¬
ꝑari non possit uisi mea corruptione. quomͦ
aut pars tuas dicor. aut tu miuolabilis
manes. aut non es crudelis qui me pati uo¬
liusti. pro hiis regnis quibus nicħ noceri po¬
terat ab illa gente tenebraꝵ. ad hoc respõ¬
ide si placet: et dignare etiam illud michiex¬
ponere quomodo dcm̃ est a paulo apło era
turalit̾ animam ẽe filiam dei: et portionẽ
dei. Fort̾ dixit. Si scd̾m animam dixisse apꝰ
ore apłi adeo. Et hac modo turatione ostẽ¬
dens quod anmna non sit dei. quia uatura¬
liter inquit apłs. sumus ire silii. Si uero se¬
cundum quod tenebatur idem apłs ex se¬
mine abraham: nt ip̃e contestatur desten¬
dens: constat eum corporalit̾: dixisse nos fli¬

Expanded text:
in miserias praecipitasti ? si certe ego pars tua sum, in miserias praecipitasti ? si certe ego pars tua sum, quae de uisceribus tuis processi, si de regno tuo et de ore tuo, in hac gente tenebrarum aliquid pati non debui, ut me incorrupta illa subiceretur, si pars eram domini. nunc autem cum illa temperari non posset nisi mea corruptione, quomodo aut pars tua dicor aut tu inuiolabilis manes aut non es crudelis, qui me pati uoluisti pro his regnis, quibus nihil noceri poterat ab illa gente tenebrarum ? ad hoc responde, si placet, et dignare etiam illud mihi exponere, quomodo dictum est a Paulo apostolo: eraturaliter esse animam filiam dei et portionem dei? FORT. dixit: Si secundum animam dixisset apoore apostoli a deo. et hac modo tu ratione ostendis, quod anima non sit dei, quia naturaliter, inquit apostolus. sumus irae filii. si uero secundum quod lege tenebatur idem apostolus ex semine Abraham, ut ipse contestatur, descendens, constat eum corporaliter dixisse nos fu
Abbreviated transcription (Latin):
ta si uos uicħ mali fecimus. sed geus tene¬
braꝵ quero: Item idulgencia poc̃oꝵ cui
detur: nob̾ aut genti tenebraꝵ datur in
uoluntate peccanimus. Satis em̃stultũ ẽ
ignosci qui nicħ mali fecit. Nicħ aritẽ ma¬
li fecit: qui nicħ sua uoluntate fecit. hodie
dulgenciam peccatorum et reconciliatio¬
nem si peccare desierit. et de peccatis peni¬
tenciam gesserit. si respondeat scd̾m nr̃am
fidem: et dicat quid enĩ pectani. quid cõme¬
tui. Quid me expulisti de regnis tuis ut cõ¬
tra nescio quam gentem pugnarem. dep̾s¬
sa sum. pernuxta sum. corrupta sum. defe¬
cata sum. non est michi seruatum liberum
arbitrium cu nosti necessitatẽ qua p̃ssa sũ
cur michi imputas nuluera que suscepi qͣ¬
te me agis ad pͥeuitentiam cum tuca sis u¬
iuilnerũ meorum cum tu scias que passa
sum gentem tenebraꝵ in me fecisse te aucto¬
re qui uolari non poteras. et tamen uolens ca¬
uere regnis tuis quibris noceri possit nicħ me

Expanded text:
ta, si nos nihil mali fecimus. sed gens teneta, si nos nihil mali fecimus. sed gens tenebrarum? quaero item, indulgentia peccatorum cui detur: nobis, an genti tenebrarum. si uoluntate peccauimus. satis enim stultum est ignosci ei, qui nihil mali fecit; nihil autem mali fecit, qui nihil sua uoluntate fecit. hodie dulgentiam peccatorum et reconciliationem si peccare destiterit et de peccatis paenitentiam gesserit, si respondeat secundum uestram fidem et dicat: quid enim peccaui? quid commerui? quid me expulisti de regnis tuis, ut contra nescio quam gentem pugnarem? depressa sum, permixta sum, corrupta sum, defecta sum, non est mihi seruatum liberum arbitrium. tu nosti necessitatem, qua pressa sum; cur mihi inputas uulnera, quae suscepi ? quare me cogis ad paenitentiam, cum tu causa sis uulnerum meorum; cum tu scias, quae passa sum, gentem tenebrarum in me fecisse te auctore, qui uiolari non poteras et tamen uolens cauere regnis tuis, quibus nihil noceri possit, me
Abbreviated transcription (Latin):
uit pacem qui longe et patem hiis qui ꝓpe.
quoniam per xpiũ hemus utrumq in uno
spũ accessum ad pacem. Augꝰ dixit. Ista apłi
a plurim̃. et contra tuam fidem facit. primo
quia ipm̃ lib̾m arbitrium quo ego dixi fie¬
ri ut anma peccet. satis hic exp̾ssum est. cũ
peceata noĩauit. et cum reꝯciliationẽ nr̃ã
dixit fieri cum deo per iħm xpiũ. Reccaudo
enĩ aduersi eramus a d̾o: teuendo autẽ pre¬
cepta xp̃i reconcilia mur d̾o: ut qui ĩ pecea
ctis eramus seruantes p̾cepta euis iuuifice¬
mus et pacem h̾eamus cra eom uno spr̃t
a quo alienati eramus non seruantes m̃a¬
data eus: sicuti de homine qui primus ẽ
constitutus: in fide nr̃a p̾dicatur. Ergonc
quero abste scd̾m eam lectionem que locta
est. quomodo hẽmus peccata: si natura cõ¬
ctraria nos cogit facere quod faciamus. Qͣ
enim cogitur necessitate aliquid facere:
non peccat. Qui autẽ peccat: lib̾o arbito
peccat. Quare sit nobis penitencia ĩꝑa¬

Expanded text:
vit pacem vobis qui longe, et pacem iis qui prope. Quoniam per ipsum habemus utrique in uno spiritu accessum ad Patrem . 17. AUG. dixit: Ista Aposta plurimum, et contra tuam fidem facit. Primo, quia ipsum liberum arbitrium, quo ego dixi fieri ut anpeccata nominauit et cum reconciliationem nostram dixit fieri cum deo per Iesum Christum. peccando enim auersi eramus a deo, tenendo autem praecepta Christi reconciliamur deo, ut qui in peccatis mortui eramus, seruantes praecepta eius uiuificemur et pacem habeamus cum illo in uno spiritu, a quo alienati eramus non seruantes mandata eius, sicuti de homine, qui primus est conditus, in fide nostra praedicatur. ergo nunc quaero abs te, secundum eam lectionem, quae lecta est, quomodo habeamus peccata, si natura contraria nos cogit facere, quod facimus. qui enim cogitur necessitate aliquid facere, non peccat; qui autem peccat, libero arbitrio peccat. quare sit nobis paenitentia impera
Abbreviated transcription (Latin):
et laudantib deum: quam uellem inqͥt
trigetius hoc modo cotidie pasceres. Mod̾
in quam ille ubiq seruandus: ubiq am̃a¬
dus. siuobis est ad deum. reditus nr̃. hiis
dc̃ĩs. fc̃o disputationis fme discessmins.

Expanded text:
et laudantibus deum: Quam uellem, inquit et laudantibus deum: Quam uellem, inquit Trygetius, hoc modo nos cotidie pasceres. — Modus, inquam, ille ubique seruandus est, ubique amandus, si uobis cordi est ad deum reditus noster. — His dictis facto disputationis fine discessimus.
Abbreviated transcription (Latin):
te. nundumtam̃ sapientes ac beatissimus
Illa est igitur plena satieras animoꝵ hoc
do. Que tria unũ deum intelligentibus
per stitionib ostendunt hiis mat̾ recogni¬
ctis uerbis quesue memorie penitus inh̾e¬
bant. et quasi cuigilatis in fidem suam: u̾¬
bum illud sac̾dotis nr̃ foue p̃cantes trim¬
tas. leta effudit. atq sb̾iecit. hec est nullo ã¬
bigente beata uita que uita perfecta est:
ad quam uos festinantes posse perduciso¬
lida fide alacri spe. flagranti pietate eari¬
tate p̾sumendũ est. Ergo in quam quo¬
uiam modus ip̃e nos admonet. et conui¬
iũ aliquo int̾uallo dierum distinguere:
quautas pro uerib possum grãs ago sum¬
no et uero deo patri dommo. lib̾atori aĩ¬
maꝵ. Deinde uobis qui concordit᷑ inuita¬
ti. multis etiam me cumulasti mum̾bus
Nam tantum in nr̃m sermonem contu¬
listi: ut me negare non possim ab inurta
tis ẽẽ saciatum. hic om̃ib gaudentib us

Expanded text:
te nondum tamen sapientes ac beati sumus. te nondum tamen sapientes ac beati sumus. illa est igitur plena satietas animorum, hoc do. quae tria unum deum intellegentibus perstitionis ostendunt. — Hic mater recognitis uerbis, quae suae memoriae penitus inhaerebant, et quasi euigilans in fidem suam uersum illum sacerdotis nostri: foue precantes, trinitas, laeta effudit atque subiecit: Haec est nullo ambigente beata uita, quae uita perfecta est, ad quam nos festinantes posse perduci solida fide alacri spe flagranti caritate praesumendum est. Ergo, inquam, quoniam modus ipse nos admonet et conuiuium aliquo interuallo dierum distinguere, quantas pro uiribus possum, gratias ago summo et uero deo patri, domino liberatori animarum, deinde uobis, qui concorditer inuitati multis etiam me cumulastis muneribus. nam tantum in nostrum sermonem contulistis, ut me negare non possim ab inuitatis meis esse satiatum.— Hic omnibus gaudentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uinqua fuit: Quis ẽ dei filius: dcm̃ est ui¬
ctatis. Quis ẽ qui nõ ht̃ prem. Quis aliꝰ
quamsũmus modus. Quisquis igitar
ad sũmũ modum per uertatem uenit
beatus est: hoc est animu oeum hre
idest deo perfrui. Cetera enim quãuis ado̾.
heantur: non hñt deum admonitio autẽ
quedam que nobiscum agit ut deum recor¬
demur. ut eum queramus. ut eum pulco
manat. Hoc int̾iorib luminib nrĩs iubar.
sol ille secretus infundit: huius est uerbum
omne quod loquimur etiam quando adh
uel minus sanis. uel repente aꝑtis ocuł au¬
dacter conuerti: et totum int̾mi crepidamꝰ.
nicħ q aliud etiam hoc apparet ẽẽ: quam
deum nulla degeneratione imipediente per¬
fcm̃. Namibi totum atq omne perscm̃ est:
simulq omĩpotentissimus deus. S tamẽ
quamdui querimus nũdum ip̃o fonte.
atq ut illo u̾bo utar. plenitudine satura¬
ti. nũdum ad urm̃ modum nos peruenisse
fateaiur. et ideo quamuis iam adiuuan¬

Expanded text:
umquam fuit. quis est dei filius? dictum est: uumquam fuit. quis est dei filius? dictum est: ueritas. quis est, qui non habet patrem? quis alius quam summus modus? quisquis igitur ad summum modum per ueritatem uenerit, beatus est. hoc est animis deum habere, id est deo perfrui. cetera enim quamuis a deo habeantur, non habent deum. Admonitio autem quaedam, quae nobiscum agit, ut deum recordemur, ut eum quaeramus, ut eum pulso manat. hoc interioribus luminibus nostris iubar sol ille secretus infundit. huius est uerum omne, quod loquimur, etiam quando adhuc uel minus sanis uel repente apertis oculis audacter conuerti et totum intueri trepidamus, nihilque aliud etiam hoc apparet esse quam deum nulla degeneratione inpediente perfectum. nam ibi totum atque omne perfectum est simulque est omnipotentissimus deus. sed tamen quamdiu quaerimus, nondum ipso fonte atque, ut illo uerbo utar, plenitudine saturati nondum ad nostrum modum nos peruenisse fateamur et ideo quamuis iam deo adiuuan
Abbreviated transcription (Latin):
te conu̾tit: nicħ ĩ mod̾ationis. et ideo nicħ
egestatis. Nich igitur misi̾e pertimescit.
habet ergo modum suum .i. sapienciam:
quisquis beatus. Que est autem dicen¬
da sapiencia: uisi que dei sapiencia ẽ. Ac¬
cepinius autem auctoritate diuina deifi¬
lium nicħ est aliud quam sapienciam.i
Et est dei filius ꝑfecto deus: deuui igitur¬
ht quisquis beatus est. Quod omibus
modis iam aute placuit cum hoc conui¬
nium ingressi.¶ Sed quid putatis ẽẽ sapi¬
enciam nisiueritat̾e etiam: hoc .n. dcm̃ẽ.
Ego sum ueritas. Ueritas autẽ ut sit. sit per
alquem modum a quo ꝓcedit. et ĩ quem
seprfc̃a conuercit. Ip̃ĩ autem sũmo bouo¬
modo nullus alius modus imponitur. Si
enim summus modus per suimmũ mod̾
modus est: per se ipm̃ modus est: sed etiam
summus modus necesse est ut uerus mo¬
dus sit. Ut igitur uentas modo gignitur
ita modus uentate cognoseitur. Neq gͥ
ueritas sine modo: nec modꝰ sine u̾itate.

Expanded text:
te conuertit, nihil inmoderationis et ideo nihil te conuertit, nihil inmoderationis et ideo nihil egestatis, nihil igitur miseriae pertimescit. habet ergo modum suum, id est sapientiam, quisquis beatus est. Quae est autem dicenda sapientia nisi quae dei sapientia est ? accepimus autem etiam auctoritate diuina dei filium nihil esse aliud quam dei sapientiam, et est dei filius profecto deus. deum habet igitur quisquis beatus est; quod omnibus nobis iam ante placuit, cum hoc conuiuium ingressi sumus. sed quid putatis esse sapientiam nisi ueritatem? etiam hoc enim dictum est: ego sum ueritas. ueritas autem ut sit, fit per aliquem summum modum, a quo procedit et in quem se perfecta conuertit. ipsi autem summo modo nullus alius modus inponitur; si enim summus modus per summum modum modus est, per se ipsum modus est. sed etiam summus modus necesse est, ut uerus modus sit. ut igitur ueritas modo gignitur, ita modus ueritate cognoscitur. neque igitur ueritas sine modo neque modus sine ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
bcatum ẽẽ faceremus. qui non egeret. Est aũ
inuentum. Ergo beatum eẽ nicħ est alud ꝙͣ
non egere. hoc est ẽẽ sapientem ¶Si autem q̃¬
ritis quid sit sapientia. namet ipsa ratio qnͣ¬
tum in p̾sencia potuit. euoluit atq eruit
nicħ est aliud quam modus amiini. hoc ẽ qͦ
sese animus lib̾at: ut neq excurrat ĩ nimi¬
um. neq infra quod plenum est coarcetur
Exturrit autem inluxurias. dñationes. su¬
ꝑbias. ceteraq id genus quibus immod̾a¬
tor nuseroꝵq anmi sͥ leticias atq potẽ¬
cias comparari putant. Coartatur aut̾e
sordibus. tunorib. merore. cupiditate at¬
q aliis queciumq sunt. quib homines
miseros etiam miseri confitentur. Cum uͦ
sapienciam contemplatur inuentam cũ¬
q ut huius pueri uerbo utar: ad ip̃am se
tenet. nec se ad simulacroꝵ fallaciam quo¬
rum pondere animus p̾ssus a d̾o suo cad̾e
atq deu̾igi solet ulla comnotus. In anita¬

Expanded text:
beatum esse fateremur, qui non egeret. est autem beatum esse fateremur, qui non egeret. est autem inuentum. ergo beatum esse nihil est aliud quam non egere, hoc est esse sapientem. si autem quaeritis, quid sit sapientia, iam et ipsam ratio, quantum in praesentia potuit, euoluit atque eruit; nihil est enim aliud quam modus animi, hoc est quo sese animus librat, ut neque excurrat in nimium neque infra quam plenum est coartetur. excurrit autem in luxurias dominationes superbias ceteraque id genus, quibus inmoderatorum miserorumque animi sibi laetitias atque potentias conparari putant. coartatur autem sordibus timoribus maerore cupiditate atque aliis, quaecumque sunt, quibus homines miseros etiam miseri confitentur. cum uero sapientiam contemplatur inuentam cumque, ut huius pueri uerbo utar, ad ipsam se tenet nec se ad simulacrorum fallaciam, quorum pondus amplexus a deo suo cadere atque demergi solet, ulla commotus inanita
Abbreviated transcription (Latin):
lius quam si hundanciam ponetemꝰ. Iula¬
bundancia em̃ intelligitur affluentia: E
quasi rei uimium exubantis effusio. Ꝙ
cum eueuit itra quam sat̾ est: etianubi
desid̾atur modus et res que nimnia est: mo¬
do eget. Ergo nec ip̃a redundancia egesta
ctis est aliena. amodo autem et plus et nimꝰ
alieua sunt. Ipsam etiam opulenciã sidis¬
cutias: inuenies eam nicħ aliud tenere ꝙͣ
modr̃. Nam nsi ab ope dc̃a est opulencia
Quomodo autem opitulatur quod nim¬
um est quia cum inconmoduis sit sepe qͣ
parum. Quicquid igitur uel parum ul
minium est quia modo est eget: obnoxiũs
egestati. Modus est ergo animi sapiencia.
Et enim sapiencia contraria stulticie nõ
negatur et stulticie egestas: egestati aũs
modus. modus igitur animi in sapiencia
est. Unde p̾clarum est illud et nõ ĩuito
diffamatur. hoc prunũ inuita ẽe utile ut
ne quid nimis. Dixeramus autem in exordio
cħ eẽ aliud missam quam egestatem: euui

Expanded text:
lius, quam si abundantiam poneremus. in alius, quam si abundantiam poneremus. in abundantia enim intellegitur affluentia et quasi rei nimium exuberantis effusio. quod cum euenit ultra quam satis est, etiam ibi desideratur modus et res, quae nimia est, modo eget. ergo nec ab ipsa redundantia egestas aliena est, a modo autem et plus et minus aliena sunt. ipsam etiam opulentiam si discutias, inuenies eam nihil aliud tenere quam modum. nam non nisi ab ope dicta est opulentia. quomodo autem opitulatur, quod nimium est, cum incommodius sit saepe quam parum ? quidquid igitur uel parum uel nimium est, quia modo eget, obnoxium est egestati. modus ergo animi sapientia est. etenim sapientia contraria stultitiae non negatur et stultitia egestas, egestati autem modus: modus igitur animo in sapientia est. unde illud praeclarum est et non inmerito diffamatum: hoc primum in uita esse utile, ut ne quid nimis. Dixeramus autem in exordio il esse aliud miseriam quam egestatem, eum
Abbreviated transcription (Latin):
rent duo illa ẽe et uon ẽẽ. et si egestas ẽ ip̃a.
stulcia: plenitudo erit sapientia. Meritoe¬
tiam uurtutum om̃ium matrẽ iirati fiu¬
galitatem ẽẽ dixerunt. quibus consenti¬
ens cullius etiam in populari oratione a¬
it. Ut uolet quisq accipiat. ego tñ fruga¬
litatẽ.i. modestiã et temperantiã iurtu¬
temmaximam ẽe iudico. prorsus doctissi¬
me ac decentissime. Consid̾auit enĩ fru¬
gem .i. illud quod ẽe diximus cui est non
ẽẽ contrarium sed pp̃ uulgarem loquẽ¬
di consuetudiuẽ qua frugalitas quasiꝑ
simonia dici solet. duob consequentib
quid sensitur illustrauit. sb̾iciendo mo¬
destiam et demꝑanciã. Et hec duo u̾ba
diligentirs attendam᷑. Modestia utiq dc̃aẽ:
a modo: et a temꝑie temꝑancia. ubi autem
modris est atip temꝑies. nec plus quicqũa
nec mimis. Ip̃a est igitur plenitudo quam
egestati contrariam posueramus. multome¬

Expanded text:
rent illa duo, esse et non esse, et, si egestas est ipsa rent illa duo, esse et non esse, et, si egestas est ipsa stultitia, plenitudo erit sapientia. merito etiam uirtutum omnium matrem multi frugalitatem esse dixerunt. quibus consentiens Tullius etiam in populari oratione ait: ut uolet quisque accipiat; ego tamen frugalitatem, id\' est modestiam et temperantiam, uirtutem maximam iudico : prorsus doctissime ac decentissime; considerauit enim frugem, id est illud, quod esse dicimus, cui est non esse contrarium. sed propter uulgarem loquendi consuetudinem, qua frugalitas quasi parsimonia dici solet, duobus consequentibus quid senserit inlustrauit subiciendo modestiam et temperantiam; et haec duo uerba diligentius adtendamus. Modestia utique dicta est a modo et a temperie temperantia. ubi autem modus est atque temperies, nec plus est quicquam nec minus. ipsa est igitur plenitudo, quam egestati contrariam posueramus, multo me
Abbreviated transcription (Latin):
cħ enim ab surdius quã ut hic sit egestas
uocabuli: ubi est contraria ꝑs egestati. ple¬
nitudo inquit licentus si dici potest uidet᷑
michi sic recte opponi egestati. Postea inꝙͣ
de uerbo queranius fortasse dilĩgencius. ũ
enim hoc curand̾ est in conquisitione uerita¬
tis. Quamius enĩ salustus electissimꝰ pen¬
sator uerboꝵ egestati oppusuerit opuleu¬
tiam: tanien accipio istam plenitud inẽ¬
Non enim gramaticorũ formidine lib̾abi¬
mur. aut metuendum ẽ ne ab eis castigem᷑
quod incuriose utimur uerb: qui res suas
nobis ad utendum dederunt. Uͥ cum arrisis¬
sent. ergo quia mentes nras. niquam cumin¬
ctenti estis in deum uelut quedam oracula
non contempnere statui. uideamus quid
abi uelit hoc nomen. Nam nullum accom¬
datius ẽẽ arbitror ueritati. Dleuitudo igit᷑
et egestas contraria sunt: aut etiam hic si¬
milit̾ tit in nequicia et in frugalitate appa¬

Expanded text:
hil enim absurdius, quam ut hic sit egestas hil enim absurdius, quam ut hic sit egestas uocabuli, ubi est contraria pars egestati. — Plenitudo, inquit Licentius, si dici potest, uidetur mihi recte opponi egestati. Postea, inquam, de uerbo quaeremus fortasse diligentius; non enim hoc curandum est in conquisitione ueritatis. quamuis enim Sallustius, lectissimus pensator uerborum, egestati opposuerit opulentiam, tamen accipio istam plenitudinnec hic grammaticorum formidine liberabimur aut metuendum est, ne ab eis castigemur, quod incuriose utimur uerbis, qui res suas nobis ad utendum dederunt. - Ubi cum adrisissent: Ergo quia mentes uestras, inquam, cum intenti estis in deum, uelut quaedam oracula non contemnere statui, uideamus, quid sibi uelit hoc nomen; nam nullum adcommodatius esse arbitror ueritati. plenitudo igitur et egestas contraria sunt; at etiam hic similiter, ut in nequitia et frugalitate, appa