comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ eiucino inu̾ba ꝓpħie relaxauit. for¬
te aliquis uixtam historiam q̃rat. qͥd
sibi uelit quod ꝓpħa dñi psaltem que¬
siuit uł qd̃ ipso psallente sp̃m ꝓpħe re
qd̾ dulcis armonia soleat cor exhilara¬
re. c ei gaudia sua ad memoriã reuoca¬
re.ce absq dubio quo uniꝰcuiꝰq animũ
suus amor uehem̃tus afficit. eo ꝓfundi¬
us audita armonia affectũ tangit ⁊ qͦ
ꝓsundus ꝑ affectũ tangit tanto efficatꝰ
ad sua desideria renouatur. Quidigit᷑ ali¬
ud de ꝓpħico iuro sentiri oportet insiq.
extior armonia interiorem illã ce sp̃italẽ
armoniã ei ad memoriã recluxit. ⁊ audita
melodia audientis animũ ad assueta gau¬
dia reuocauit. atq leuauit: Cur aũt de
sp̃itali ⁊ uera delectatione ñ sentiamꝰ qd̃ de
corporali ce uana delectatione cotidiano
exꝑim̃to ꝓbamꝰ: Qͥs enim nesciat quomo¬
do sola carnalis delectationis memoria car¬
nalem m̃tem indelectationem rapiat: Cur

Expanded text:
suum e vicino in verba prophetiae relaxavit . Forsuum e vicino in verba prophetiae relaxavit . Forte aliquis juxta historiam quaerat quid sibi velit quod propheta Domini psaltem quaesivit, vel quod ipso psallente spiritum propquod dulcis harmonia soleat cor exhilarare, et ei gaudia sua ad memoriam revocare, et absque dubio quo uniuscujusque animum suus amor vehementius afficit, eo profundius audita harmonia affectum tangit, et quo profundius per affectum tangitur, tanto efficacius ad sua desideria renovatur. Quid igitur aliud de prophetico viro sentiri oportet, nisi quod exterior harmonia interiorem illam et spiritalem harmoniam ei ad memoriam reduxit, et audita melodia audientis animum ad assueta gaudia revocavit atque levavit. Cur autem de spiritali, et vera delectatione non sentiamus quod de corporali, et vana delectatione quotidiano experimento probamus? Quis enim nesciat quomodo sola carnalis delectationis memoria carnalem mentem in delectationem rapiat? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
erumptam̃ qui ad hanc grãm
ꝓfecit. cum eam sibi ultra soli¬
tum subtrahi iam sentit: ẽ qd̃ facere
debeat. iuide ad eam reparandam młtum
ꝑ omnẽ modũ ad uiuari ualeat. et unde
animũ suũ in id negotii qnͣtũ in se est ido¬
reparare. &e impensa sibi diuinoꝵ bñsicioꝵ
munera ante recordationis sue ocłos reuo¬
care ce ex euisim recordatione seip̃m ad ꝑ¬
fundam ce deuotã gr̃arumactionem
instigare. &e tandem aliqͣndo int̾num stõ
sp̃italis armonie organũ ex intuno affec¬
tu indiuinas laudes laxare. Ium itaq
huiꝰm studiis intima cordis affectio indi¬
uine confessionis magnificentiã plena
deuotione resoluit᷑ quid aluid qm qd̃dñ
ut ita dicã spiracłm aꝑitur ꝑ qd̾ in illõ
cordis nr̃i uascłm celestis dulcetluns ema¬
natio. diuineq suauitatiᷤᷤ abundantia
insundat᷑: Hinc est qd̃ heliseus ꝓpħa
u̾bum dñi requisitus cum se p̃sensisset
lente statim sp̃m ppħicum hansit. osq

Expanded text:
erumtamen qui ad hanc gratiam profecit, cum eam sibi ultra solitum subtrahi jam sentit, est quod facere debeat, unde ad eam reparandam multum per omnem modum adjuvari valeat, et unde animum suum in id negotii quantum in se est idoreparare, et impensa sibi divinorum beneficiorum munera ante recordationis suae oculos revocare, et ex ejusmodi recordatione seipsum ad profundam, et devotam gratiarum actionem instigare, et tandem aliquando internum illud spiritalis harmoniae organum ex intimo affectu in divinas laudes laxare. Dum itaque hujusmodi studiis intima cordis affectio in divinae confessionis magnificentiam plena devotione resolvitur, quid aliud quam quoddam, ut ita dicam, spiraculum aperitur, per quod in illud cordis nostri vasculum coelestis dulcedinis emanatio divinaeque suavitatis abundantia infundatur? Hinc est quod Eliseus propheta verbum Domini requisitus, cum se praesensisset lente, statim spiritum propheticum hausit, osque
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas mala dõ omĩa mod̾a¬
te & uste disponente hinic mͦ ad¬
tate religat᷑ : ne ħ uł illa in in¬
finitũ excrescat & diuine exposi¬
tionis modũ excedat. Cogita nẽ q̃¬
admodũ in archa nr̃a parietes
se in longũ extendentes ce longi¬
tudinẽ arche metientes. duo a¬
lii parietes ꝑ tͣnsu̾sum occ᷑rentes
hinc ⁊ inde p̃cidant : ce ad ceitam
m̃siiã restringant. Iuyta hãc
utiq similitudinẽ diuina dis¬
pñsatõ diu̾sis uoluntatib nc̃ ad
uocũ famulat᷑ ut inueniant qͦmͦ
se extendant: mͦ eis adu̾sat᷑ ne des¬
tinatõins p̃finite modũ eycedant.
Ne enĩ ꝑeffluam᷑ uti iam diximꝰ
hinc religat᷑ iuncło cupiditatis
illinc obstrum᷑ repagło necessita¬
tis. Multa enĩ sepe dimittimꝰ ne
amittamꝰ qd̾ diligimꝰ: multa n¬
chilominꝰ ne mcramꝰ qd̾ odimus.

Expanded text:
voluntas mala, Deo omnia moderavoluntas mala, Deo omnia moderante et juste disponente, hinc modo adtate religatur, ne haec, vel illa in infinitum excrescat et divinae dispositionis modum excedat. Cogita nunc quemadmodum in arca nostra parietes se in longum extendentes, et longitudinem arcae metientes, duo alii parietes per transversum occurrentes hinc inde praecidant, et ad certam mensuram restringant. Juxta hanc utique similitudinem divina dispensatio diversis voluntatibus nunc ad votum famulatur ut inveniant quomodo se extendant, modo eis adversatur ne destinationis praefinitae modum excedant. Ne enim per effluamus, uti jam duximus, hinc religamur vinculo cupiditatis, illinc obstruimur repagulo necessitatis. Multa enim saepe dimittimus ne amittamus quod diligimus; multa nihilominus, ne incurramus quod odimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ce uectib hoc loco aliqͣ uel
breuit̃ dr̃e. ut idẽ ordo seruet᷑ in ex¬
positõne. quẽ auctor feruare uolu¬
it in descͥptõne. Primo itaꝙ consi¬
d̾andũ ẽ q̃ sint lat̾a arche: ut con¬
seq̃ñter possimꝰ agnoseere qͦs in qͦs
nem partẽ ꝓ subleuate mentis ca¬
pacitute dilatat: omĩa q̃ sub cõ¬
templatõnem cad̾e possunt ad hãc
se archã ꝑtinere erdenter osten¬
dt᷑. Alia uͦ consid̾a̾tõ est qm atten¬
dimꝰ eoꝵ q̃ cotidie fiunt. alia ius¬
ta. alia eẽ iuista: & longe alia
consid̾atio illa qͣ cõspicimꝰ huma¬
nis usib alia ẽẽ cõmoda. alia uͦ
incõmoda. Erigt gͦ in archa nr̃a
parietes duos: sibi inuicẽ e diu̾¬
so oppositos. hinc imũ eqͥtas: il¬
linc alt̾um iniqͥtas. Duos uͦ alios
parietes e regione se muicẽ respi¬
cientes efficiunt nichilominꝰ hĩc
imũ ꝓsꝑitas : illinc alterũ adu̾si¬
tas. Illud aũ ualde admirandũ
&e multa admiratõne dignum
qͦm uł uoluntas bona uł qͣliter

Expanded text:
ectibus hoc loco aliqua vel breviter dicere, ut idem ordo servetur in expositione, quem auctor servare voluit in descriptione. Primo itaque considerandum est quae sint latera arcae, ut consequenter possimus agnoscere quos in quo nem partem pro sublevata mentis capacitate dilatat, omnia quae sub cotemplationem cadere possunt, ad hanc se arcam pertinere evidenter ostendunt. Alia vero consideratio est qua attendimus eorum quae quotidie fiunt alia justa, alia esse injusta, et longe alia consideratio illa qua conspicimus humanis usibus alia esse commoda, alia vero incommoda. Erigunt ergo in arca nostra parietes duos sibi invicem e diverso oppositos, hinc unum aequitas, illinc alterum iniquitas, duos vero alios parietes e regione se invicem respicientes efficiunt nihilominus hinc unum prosperitas, illinc alterum adversitas. Illud autem valde admirandum et multa admiratione dignum, quomodo vel voluntas bona vel qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
Occursio gͦ eqͥtatis ce ꝓsperitatis
t̾eium aingłm faciunt. Collisio aũ
eqͥtatis & adũsitatis qͣitũ conim¬
git. Ad pͥmũ amgłm corripiunt᷑¬
Itẽ ad scd̃m destituunt᷑ mali: ad
t̾ciũ ꝓtegunt᷑ bomi. ꝑ adu̾sitatẽ
siqͥdẽ repbi corripiunt᷑: ñ autẽ
corrigunt᷑. Si enĩ se ip̃os corrige¬
ient: utiq reꝓbi ñ eẽnt. S ꝑ ad¬
ũsitatẽ homi a malis suis corrigũ¬

Expanded text:
Occursio vero aequitatis et prosperitatis tertium angulum constituit. Collisio autem aequitatis et adversitatis quartum conjungit. Ad primum angulum corripiuntuitem ad secundum destituuntur mali, ad tertium proteguntur boni. Per adversitatem siquidem reprobi corripiuntur, non autem corriguntur. Si enim seipsos corrigerent, utique reprobi non essent. Sed per adversitatem bo
Abbreviated transcription (Latin):
cis sic in contẽptu mundi. .U̾.¬
sit cũ fueris uideꝰ: nͥ efficiaris
parit̾ & hebre. ꝑfecto idẽ ip̃i
hebrei qͥ & iudei licet ex alio
iuder÷ & ex alio hebrei. Nam
& tu ip̃e si in egypto es tͣnsi¬
c&e desere egyͥptũ ÷ & fecisti ꝗͦ¬
dã bone spei hebreũ ⁊ ce uide
in fuga maris magnũ illud
oe stupendũ miracłm. S si
ipm etiã desertũ tͣnsire studu¬
cris: uidebis adhuc maiora
his in comu̾sione iordanis. P¬
deserto. Primotͣnsi de mundo
ad te ip̃m : scd̾o de te ip̃o in dm̃.
mundũ amasti: mundũ despi-¬
oe ⁊ tͣnͣsi ÷ desere curas scł̃i ce age
curam tui i ce incrpis ẽẽ cultor
heremi. Rediens de egypti tene¬
bris. de errorib m̃danis ad secre¬
ciora cordis : nichil aliud inue-¬
mes nͥ locũ horroris & uaste soli¬
tudinis. ħ ẽ enĩt̾ra illa deserta
inuia & maqͦsa: conscientia uidl
diu neglecta omĩno inculta spinis
&e tͥbulis obsita. & om̃i horrore
plena. Oportet gͦ te egyptũ de¬

Expanded text:
in contemptu mundi. Scum fueris Judaeus, nisi efficiaris pariter et Hebraeus. Profecto idem ipsi Hebraei, qui et Judaei, licet ex alio Judaei, et ex alio Hebraei. Nam et tu ipse, si in Aegypto es, transi, et desere Aegyptum, et fecisti quemdam bonae spei Hebraeum, et videbis in fuga maris magnum illud et stupendum miraculum. Sed, si ipsum etiam desertum transire studueris, videbis adhuc majora his in conversione Jordanis. Pdeserto. Primo transi de mundo ad teipsum, secundo de teipso in Deum, Mundum amasti, mundum despice, et transi. Desere curas saeculi, et age curam tui, et incipis esse cultor eremi. Rediens de Aegypti tenebris, de erroribus mundanis ad secretiora cordis, nihil aliud invenies, nisi locum horroris et vastae solitudinis. Haec est enim terra illa deserta, invia, et inaquosa, conscientia videlicet diu neglecta, omnino inculta, spinis et tribulis obsita, et omni horrore plena. Oportet ergo te Aegyptum de
Abbreviated transcription (Latin):
gat mentẽ om̃iformit᷑ corrumpi.
qm tamen constat ad penitentiam
ex diuina miseratione reseruari.
ti deseruire. qd̾ quosdam conting¬
at de sublimi corruere. Obomodo yex¬

Expanded text:
gat mentem omniformiter corrumpi, quam tamen constat ad poenitentiam ex divina miseratione reservari. ti deservire quod quosdam contingat de sublimi corruere. In se
Abbreviated transcription (Latin):
Qui id circo dicti sũt angłi: quia a deo
missi stantes in conspcu dei. quia ad dĩ¬
nũ obsequiũ parati. Dant᷑ ilł .uii. tube:
reproborũ destruct̃one. Et alius angłs ue¬
nit et stecit ante altare hñs tumibulũ au¬
reũ in maũ sua. Alius angłs xp̃s: quia
aliis angłis. id ẽ uniu̾sis p̾dicatorib. et
gm̃ scĩtatis et excellẽria dignitatis. et po¬
tẽcia uircutis: longe remotus. Qui ue¬
uit. dũ nature nr̃e fragilitatẽ assũpsit. et
stecit ante altare. de hoc altari tipice scͥp
sicut uenire ꝑuuet ad caruis assũpcõm: i¬
ta stare ꝑtinet ad dĩnitatis ĩmutabilitatẽ.
Qui ergo uenit: per carnẽ. per dĩnitatẽ

Expanded text:
Qui idcirco dicti sunt angeli, quia a Deo missi; stantes in conspectu Dei, quia ad divinum obsequium parati. Dantur illis septem tubae, reproborum destructionem: Et alius angelus venit, et stetit ante altare habens thuribulum aureum in manu sua. Alius angelus Christus,aliis angelis, id est universis praedicatoribus, et gratia sanctitatis, et excellentia dignitatis, et potentia virtutis longe remotus. Qui venit, dum naturae nostrae fragilitatem assumpsit: Et stetit ante altare, de hoc altari typice scripsicut venire pertinet ad carnis assumptionem, ita stare pertinet ad divinitatis immutabilitatem. Qui ergo ve
Abbreviated transcription (Latin):
re est: prior et sublimior fuit. Hñs curribu¬
lum aureũ in manu sua Turuibulũ sũt
saucti apli: qui ad elctorũ p̾ces sũme dĩni¬
tati offerẽda in sc̃a eccĩa sũt p̾ͥncipalr̃ cõsti¬
tuti. Qui apte aurei sũt. et auri fulgorẽ
hñt: quia dĩnam in se sapĩam continẽt
et ꝑ eam in mũdo cũctis lucent. Istud tͣi¬
bulum angłs in maiui hũit: ex quo xp̃o
duodecim aplõs elegit. Sequit᷑. Et data
sũt ei incensa młta. id est or̃ones dełctabi¬
les. ut daret. id est rep̾sentaret pr̃i. do o¬
rõnib sc̃orũ suꝑ altare aureũ. id est super
semet ip̃m. Ip̃e est nainq altare: quia fr
eũ offcrũt᷑ pr̃i omĩa uota hũane iusticie.
Aurcũ. qui in ipso sũt om̃es thesauri ab¬
sconditi sapĩe et scĩe. Ipsi ergo soli ad offe¬
rendũ incẽsa daut᷑: quia omẽs oiõnes o¬
scõrũ per ip̃m pr̃i comẽdant᷑. Sed et recte
altare aureũ dicit᷑ ẽẽ. in conspectu dei: qr

Expanded text:
fuit. Habens thuribulum aureum in manu sua. Thuribulum, sunt sancti apostoli, qui ad electorum preces summae Divinitati offerendas in sancta Ecclesia sunt principaliter constituti. Qui apte aurei sunt, et auri fulgorem habent, quia divinam in se sapientiam continent, et per eam in mundo cunctis lucent. Istud thuribulum angelus in manu habuit, ex quo Christus duodecim apostolos elegit. Sequitur: Et data sunt ei incensa multa, id est orationes delectabiles, ut daret, id est repraesentaret Patri, de orationibus sanctorum super altare aureum, id est super semetipsum. Ipse est namque altare, quia super eum offeruntur Patri omnia vota humanae justitiae. Aureum, quia in ipso sunt omnes thesauri absconditi sapientiae et scientiae. Ipsi ergo soli ad offerendum incensa dantur, quia omnes orationes sanctorum per ipsum Patri commendantur. Sed et recte altare aureum dicitur esse in conspectu Dei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
per thuribulũ in t̾ram missũ tipice descͥpsit:
rursũ ad .uii. angłos. id ẽ ad uniu̾sos p̃dica¬
torũ conuẽtus. de quib incepit. et de quib in
seqñtib tractabit: sermonẽ reducit. qui se pa¬
rant ut tuba cauãt. quia oꝑant᷑ prius. qd̾
postea p̃dicant. uł que et quib p̃dicare
debeãt: diligeat᷑ prius considem̃t. Magnũ
quippe est offm̃ predicacõis. unde nc̃ce est t
qui illud ex̾cere debent: et firment᷑ uirtute sã¬
tatis: et utant ᷑ libra discrecõnis. ¶ Septem
ergo angli sunt p̾dicatores uniu̾si. Alius ã¬
gełs: xp̃s. thuribłm: duodenꝰ apłoꝵ nũs.¬
fumꝰ aromaticũ: deuociones or̃onũ. altare
aureũ corpꝰ assũptũ. Impleco thuribłi de
igne altaris. pͥmicie sp̃s date discipłis/ missio
thuribłi in t̾ram direcc̃o apłorũ ad p̾dican¬
dum t̾rigenis grãm. Tonitrua cõmĩacõnes:
uoces: admoĩciones. slgura splendor miracło¬
rum t̾re motus magnꝰ. cõuersio et au̾sio hõi¬

Expanded text:
sum typice descripsit, rursum ad septem angelos, id est ad universos praedicatorum conventus de quibus incoepit, et de quibus in sequentibus tractabit, sermonem reducit: qui se parant ut tuba canant, quia operantur prius quod postea praedicant, vel quae, et quibus praedicare debeant diligenter prius considerant. Magnum quippe est officium praedicationis, unde necesse est ut qui illud exercere debent, et firmentur virtute sanctitatis, et utantur libra discretionis. Septem ergo angeli sunt praedicatores universi. Alius angelus, Christus. Thuribulum, duodenus aposFumus aromatum, devotiones orationum. Altare aureum, corpus assumptum. Impletio thuribuli de igne altaris, primitiae spiritus datae discipulis. Missio thuribuli in terram, directio apostolorum ad praedicandum terrigenis gratiam. Tonitrua, comminationes; voces, admonitiones. Fulgura, splendor miraculorum. Terraemotus magnus, conversio et aversio homi
Abbreviated transcription (Latin):
młti de eo qd̃ erant nutati sũt: recte subdi¬
tur. Et t̾re motꝰ t̾re motꝰ nauiq post touit̾¬
a. uoces. fulgura. factus est: quia apłis pre¬
dicãtib et miracłã faciẽtib: mlt̾i t̾reni t̾m̃
ihĩtantes et t̾ram diligẽtes moti sũt: alii
ad bonĩ ꝑ conu̾s i onem alii ad malũ ꝑ
adu̾sionem. Alii moti sist ad credendũ a¬
lii moti sũt ad credẽdum ꝑseq̃ndum. Bñ

Expanded text:
multi de eo quod erant mutati sunt, recte subditur: et terraemotus. Terraemotus namque post tonitrua, voces, fulgura, factus est; quia, apostolis praedicantibus et miracula facientibus, multi terreni terram inhabitantes, et terram diligentes moti sunt, alii ad bonum per conversionem, alii ad malum per aversionem. Alii moti sunt ad credendum, alii moti sunt ad persequendum. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
thuribulũ et impleuit illud de igne altaris
et misit in t̾ram Angłs churibilũ qd̃ su¬
ꝑius hĩe dcũs est. accepit. et illud de igne al
hũane redẽpcõnis mist̾iũ in fide solidauit.
et eis de eodẽ sp̃u quo ipse plenus erat pͥ¬
micias dedit. In t̾ram quoq thuribulũ im¬
plecũ misit. dum dros in t̾ram ad p̃dican¬
dum direxit. Sed quid apłorũ missionẽ
sequtum sit: dedarat᷑ cum subdit᷑: Et fc̃a
sũt tonitrua et uoces et fulgͤa et t̾re motus
magnꝰ. preditãtib etem̃ apłis fcã sũt toni¬
truaz id est dure dampnaconis cõminacões
et uoces. id ẽ mediocres ãmouicõnes. et ap¬
te post tonitrua. addidit uoces. quia quos
perminas det̾remus: per ꝓmissa lenire de¬
bemꝰ. ut t̾ror a malo frangat. et ꝓmissio
ad bonũ querẽdũ srabilict. Sed quia a¬
pud infideles nec t̾rores minaꝵ. nec uo¬
ces ualẽt ꝑ suasionũ: sine testiõniis mi¬
raclõrum apte subdit᷑. Et fulgur nq¬

Expanded text:
ibulum, et implevit illud de igne altaris, et misit in terram. Angelus thuribulum, quod superius habere dictus est, accepit, et illud de igne althumanae redemptionis mysterium in fide solidavit, et eis de eodem Spiritu quo ipse plenus erat primitias dedit. In terram quoque thuribulum impletum misit, dum eos in terram ad praedicandum direxit. Sed quid apostolorum missionem secutum sit declaratur, cum subditur: Et facta sunt tonitrua, et voces, et fulgura, et terrae motus magnus. Praedicantibus etenim apostolis facta sunt tonitrua. id est durae damnationis comminationes, et voces, id est mediocres admonitiones. Et apte post tonitrua addidit voces, quia quos per minas deterremus, per promissa lenire debemus, ut terror a malo frangat, et promissio ad bonum quaerendum stabiliat. Sed quia apud infideles, nec terrores minarum nec voces valent persuasionum, sine testimoniis miraculorum, apte subditur: et fulgur
Abbreviated transcription (Latin):
et oquꝰ albus et qui sedebͣt te eius.¬
suꝑ eq̃n illum uocabatur fidelis et uerax et
iusticia iudicat et pugnat. oculi eius sicut flã¬
ma ignis. et in capite eius diademata młta.
hñs nomẽ scriptũ qd̃ nemo nouit insi ipse.
et uestitus erat ueste aspera sangĩe. et uo

Expanded text:
e equus albus, et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verax, et in justitia judicat et pugnat. Oculi ejus sicut flamma ignis, et in capite ejus diademata multa, habens nomen scriptum quod nemo novit nisi ipse. Et vestitus erat veste a
Abbreviated transcription (Latin):
lebile bonũ idq ꝑpetuũ. Apertõ igit᷑ celi
reuelacõ misterii. Equs albus. homo u̾
bo assũptus. ocłi fedentis sapĩa dĩtatis.
diademata mlta: p̾mia eterna que sunt
multa. quia soli deo nu̾abilia. Nom̃e scͥpmũ
deitatis bonũ. uestis sangͥne asꝑsa: Caro
passa. Ex̾titus celi: om̃es electi. Gladuis
acutus: sina subtilis. uͥga ferrea: inflexi

Expanded text:
bonum atque perpetuum. Apertio igitur coeli, revelatio mysterii; equus albus, homo a Verbo assumptus; oculi sedentis, sapientia divinitatis; diademata multa, praemia aeterna quae sunt multa, quia soli Deo mirabilia; nomen scriptum, Deitatis bonum; vestis sanguine aspersa, caro passa; exercitus coeli, omnes electi; gladius acutus, sententia subtilis; virga ferrea, justitia
Abbreviated transcription (Latin):
am. Necuo malus potest agnosce: quia ne¬
mo malus potest illud hr̃e. Et uestitus e¬
rat ueste asꝑsa sanguine. Quia caro eius ru
dei. Quia ipse est uerbũ pr̃s per quem de¬
us pater tuncta creauit. per quẽ mũdo se
nũciauit. Et ex̾titus qui sunt in celo qui¬

Expanded text:
am, nemo malus poterit agnoscere, quia neam, nemo malus poterit agnoscere, quia nemo malus potest illud habere. Et vestitus erat veste aspersa sanguine, quia caro ejus rubejus Verbum Dei, quia ipse est Verbum Patris per quem Deus Pater cuncta creavit, per quem mundo se nuntiavit. Fit exercitus qui sunt in coelo eu
Abbreviated transcription (Latin):
Equs albus homo a uerbo assũptus. Qͥ
recte dicit albus. quia uere ĩ maclatus. a¬
ꝑto itaq celo uisus equs albus. quia reue¬
lato satre pagine mist̾io cognosat᷑ homo
ĩmaclãtus: a u̾bo sũptus. Et qui sedebͣt
super eum. Stilius uidelz sũmi p̃rs. qui
scdm̃ dĩuitatis natuiũ: excellit hominẽ
assũptum. Uocaibat᷑ sidelis et uerax. sideł:¬
quia nulla dicenda pret̾misit. uerax. quiai
nulla mendacia ñciauit: et in iusticia iudi¬
cat. subaudis genꝰ hũanum tribuendo uiicͥ¬
q iuxta opus suũ. et pugnat. et pugnat sci¬
licet contͣ dyabolũ et unu̾isũ eius extitum.
Sculi eius sicut flãma ignis. quia suo re¬
capite eius diademata młta. quia ex dinita¬
tis potẽtia sins elc̾tis tribuit p̾mia ecerna õ¬
in fine carencia. Hñs nom̃ẽ scriptũ qd̾ nẽo
scit insi ipse. et subaudis cui ipse uolu̾it re¬
uelare. quia dĩtatis noniẽ. qd̃ ip̃e et̾naliter
ht per naturã: et suis hr̃e tribuit per graci¬

Expanded text:
lbus, homo a Verbo assumptus, qui recte dicitur albus, quia vere immaculatus. Aperto itaque coelo visus est equus albus, quia revelato sacrae paginae mysterio cognoscitur homo immaculatus a Verbo assumptus. Et qui sedebat super eum, Filius videlicet summi Patris qui secundum divinitatis naturam excellit hominem assumptum, vocabatur fidelis et verax; fidelquia nulla dicenda praetermisit; verax, quia nulla mendacia praedicavit. Et in justitia judicat, subaudis genus humanum, tribuendo unicuique juxta opus suum, et pugnat, scilicet contra diabolum et universum ejus exercitum. Oculi ejus sicut flamma ignis, quia suo recapite ejus diademata multa, quia ex divinitatis potentia suis electis tribuit praemia aeterna omni fine carentia. Habens nomen scriptum quod nemo novit nisi ipse, et subaudis cui ipse voluerit revelare, quia Deitatis nomen quod ipse aeternaliter habet per naturam, et suis habere tribuit per grati
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc cotiuent᷑ sine respc̃u tp̃ris ponit. qr¬
qualis qnͣtus q sit et qnͣtum possit: tan¬
tum ostend̾e intendit. De ore itaq eius g¬
gladius acutus ꝓcedit: quia de ore eius
siña subtilis exit. Ut in ip̃o gentes ꝑcunat
get eos in uirga ferrea. id est in flexibili iꝰ¬

Expanded text:
itulo continentur sine respectu temporis ponit qualis quantusque sit, et quantum possit tantum ostendere intendit. De ore itaque ejus gladius acutus procedit, quia de ore ejus sententia subtilis exit, ut in ipso gentes percutiat,get eos in virga ferrea, in inflexibili
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. nõ dixit. Ffiet regnũ huiꝰ mundi ⁊¬
dñi nostri: Sed factũ est. et in seq̃ntib nõ
sed aduenit. et quia talis ac tantꝰ sit cui gͣ¬
ciarũ acc̃o reddenda sit. maĩfeste declamt.
cum subũgit. Qui accepisti uirtutẽ mag¬
nam scdm̃ huaitatẽ assũptam. ex mortu¬
is resurgendo in celũ ascẽdendo. Et regnas¬
ti tuos cont dyabolũ defendendo. in uirtu¬
tibus et bomis oꝑib eos pie gub̾nando. Et i¬
rate sũt gentes subaudit ꝓpter hoc. omues
uidel gentilit᷑ et carnalit᷑ uiucute ᷤ regnũ tu¬
um suo contͣrium consurgere et suũ depͥmi
uidentes. et aduenit ira tua id est iusta uĩ¬
duta que est signũ ire. qͣmuis cu dñe salnoch
om̃ia cuni tnͣquillitate iudices. Et tempꝰ
subaudit ad uenit. mortucs urdicari. to est boꝰ¬
nos a malis et malos a bons segregari. Et
aduenit tempꝰ reddere mercedeni serius suis
ꝓphĩs id est maiorib et scĩs timentib nomẽ
tuũ. io est mĩorib. Qd ordine mutato subiũ¬

Expanded text:
tum est, non dixit, fiet regnum mundi Dei nostri, sed factum est; et in sequentibus noicari, sed advenit. Et quia talis ac tempus sit cui gratiarum actio reddenda sit, manifeste declarat, cum subjungit: Qui accepisti virtutem magnam, secundum humanitatem assumptam, ex mortuis resurgendo, in coelum ascendendo, et regnasti, tuos contra diabolum defendendo, in virttibus et bonis operibus eos pie gubernando. Et iratae sunt gentes, subauditur propter hoc, omnes videlicet mali gentiliter et carnaliter viventes, regnum tuum suo contrarium consurgere, et suum deprimi videntes. Et advenit ira tua, id est justa vindicta quae est signum irae, quamvis tu, Domine Sabaoth, omnia cum tranquillitate judices. Et tempus, subauditur venit, mortuos judicari, id est bonos a malis et malos a bonis segregari. Et advenit tempus reddere mercedem servis suis prophetis, id est majoribus et sanctis, timentibus nomen tuum, id est minoribus. Quod, ordine mutato, subjun
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ. ultimꝰ in finc mũdi p̃dicaturꝰ hꝰ
mũdi regnũ. uniu̾sitas fideliũ uoces fc̃e
siue grarũ accõnes in celo laudes a scĩs pro
saluacõne gñis hũani exhibite deo tempꝰ
mortuos iudicari: sinis secłi. merres scõrũ
consorcũ angłorũ malorũ ext̾miãcio. eter¬

Expanded text:
 in fine mundi praedicaturus; hujus mundi regnum, universitas fidelium; voces factae, sive gratiarum actiones in coelo, laudes a sanctis pro salvatione generis humani exhibitae Deo; tempus mortuos judicari, finis saeculi; merces sanctorum, consortium angelorum; malorum exterminatio,
Abbreviated transcription (Latin):
riũ dͥ fecerat. ꝑ qd̾ ⁊ cordis sui
mundiciã seruaũat unde &e
dicebat: neq enĩ rep̃hñdit con
meũ in om̃i uita mea: Deniq
si ce tu cupis impłe dñicũ p̃ceptũ
om̃i custodia serua cortuũ: &
qͣle a te dñs exigit: cepisti facͤe
expediat. Audi daud qͦm tͥ se ip̃m
in exemplũ ꝓponat. Meditatꝰ sum
nocte inqͥd cũ corde meo: & exer¬
citabar ⁊ scopebã sp̃m meum.
Meditabat᷑ ille cũ corde suo:
meditare ⁊ tu cũ corde tuo. Dco¬
pebat ille sp̃m suũ: scope & tu
sp̃m tuũ. Exxite agrũ istũ : at¬
tende temet ip̃m. Absꝙ dubio
insistens huic exercitio in uenies
thesaurũ istũ absconditũ in agͦ.¬

Expanded text:
r quod et cordis sui munditiam servaverat, unde et dicebat: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Denique, si et tu cupis implere Dominicum praeceptum omni custodia serva cor tuum, et quale a te Dominus exigit coepisti facere expediat. Audi David quomodo tibi seipsum in exemplum proponat: Meditatus sum, inquit, nocte cum corde meo, exercitabar, et scopebam spiritum meum . Meditabatur ille cum corde suo, meditare et tu cum corde tuo. Scopebat ille spiritum suum, scope et tu spiritum tuum. Exerce agrum istum, attende temetipsum. Absque dubio insistens huic exercitio, invenies thesaurum istum absconditum in ag
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperat. Effundo itaq in conspec¬
tu eiꝰ or̃onem meã & pauꝑtatẽ
meã añ ip̃m ꝓnuntio: & auri
inopiã. & dicã ei. Dñe tu scis insi¬
pientiã meã : ⁊ substantia mea
tanqͣm nichilũ añ te. Dam in¬
telleccũ dñe: ce aurũ habeo &
diues sum. Custodi animã me¬
am qm̃ infirmꝰ sum: & qͣle con¬
cupisco habeo ꝓpiciatoriũ. Oqͣ¬
ta illi auri copia extitit: qͥ in
ũitate psalłe potuiit. Suꝑ om̃s
docentes me intellexi. Suꝑ se

Expanded text:
properat. Effundo itaque in conspectu ejus orationem meam, et paupertatem meam ante ipsum pronuntio, et auri inopiam, et dicam ei: Domine, tu scis insipientiam meam, et substantia mea tanquam nihilum ante te, da mihi intellectum, Domine, et aurum habeo, et dives sum. Custodi animam meam quoniam infirmus sum, et quale concupisco, habeo propitiatorium. O quanta illi copia auri exstitit, qui in veritate psallere potuit: Super omnes docentes me i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatẽ suam ÷ & de reliqͦ curã sui
curiosus agens reũsus ẽ in se¬
met ip̃m: ce exꝑim̃to didicit
ꝗ absꝙ dubio int᷑ nos sit regnũ
celoꝵ. Inuento namq thesau¬
ro abscondito in agro ditatꝰ est
ualde: ce fes̾ mnelitꝰ. cepit possid̾e
substantiã multã nimis suꝑ
milia auri ⁊ argenti. Deniq
audi głantẽ: ñ tã de auro qmͣ
de thesauro. Habemꝰ autẽ ait
thesaurũ istũ in uasis fictili¬
inclitũ scm̃. Numnqͥd nã ñ erat¬

Expanded text:
de reliquo curam sui, curiosius agens reversus est in semetipsum, et experimento didicit quoniam absque dubio intra nos sit regnum coelorum. Invento namque thesauro abscondito in agro ditatus est valde, et factus inclytus coepit possidere substantiam multam nimis super millia auri et argenti. Denique, audi gloriantem non tam de auro quam de thesauro: Habemus autem, ait, thesaurum istum in vasis fictiliinclytum factum. Nunq
Abbreviated transcription (Latin):
nos sit: Eoce inqͥd int᷑ nos ẽ reg¬
mĩ celoꝵ ⁊ s ñqͥd similit̾ intͣ nos
ẽ etiã aurũ ͤ Qdͥ inqͣmͦ. Siccine
oblitꝰ es qͥa simile ẽ regnũ celoꝵ
thesauro abscondito in agro Ec¬
ce unde tͥ copia auri copiosa
habundat ad manũ habes. ef¬
fode si placet. Tantũmꝰ uade uen¬
de q̃ h̾s & eme agrũ istũ & q̃re
thesaurũ absconditũ. Quecũꝙꝑ
in mundo concupiscis ⁊ q̃cũqꝑ in
mundo amitt̾e̾ metuis: impen¬
de libenter ꝓ libertate cordis. Smp¬
to autẽ agro fode in altũ: exultãs
nimirũ sic̃ qͥ effodiunt thesaurũ
gaudent q uehem̃ter cũ muene¬
rint sepulcrũ. Quere̾ autẽ opor¬
tet thesaurũ hc̃ in ꝓfundo: qͥaͥ
sapĩa tͣhit᷑ de occulto. S me mi¬
serũ ÷ unde mͥ aurũ in deauratõ¬

Expanded text:
nos sit? Ecce, inquis, intra nos est regnos sit? Ecce, inquis, intra nos est regnum coelorum, sed nunquid similiter intra nos est etiam aurum? Quidni, inquam? Siccine oblitus es, quia simile est regnum coelorum thesauro abscondito in agro? Ecce unde tibi copia auri copiose abundet, ad manum habes: effode, si placet. Tantummodo vade ede quae habes et eme agrum istum et quaere thesaurum absconditum. Quaecunque in mundo concupiscis, quaecunque in mundo amittere metuis, impende libenter pro libertate cordis. Empto autem agro, fode in altum, exsultans nimirum, sicut qui effodiunt thesaurum, gaudentque vehementer cum invenerint sepulcrum. Quaerere autem oportet thesaurum hunc in profundo quia sapientia trahitur de occulto. Sed me miserum unde mihi aurum in deauratio
Abbreviated transcription (Latin):
ui autẽ q̃rit sap̃ie auio
habundare. dedbet iuxͣ
ures suas huio qͣrte contempla¬
tõmi in sist̾e. e in ꝓpopiciatoriofa¬
bricando fortit̾ desudare. Placet
enĩ multũ ꝑ oninem modũ huiꝰ¬
m᷑i opꝰ & offeit in id oꝑis sponte
sua om̃is ust̾neus: ñ dicã qͣnͣtum
satis est s pene semꝑ plusꝙͣ. necesfeẽ.
sumꝗͣ auri copia illi deẽe pot̾it: qui
huic oꝑi fortit̾ institerit. Si rõnem
q̃ris: iõnem accipe. Cum enim in¬
cipis sp̃italib theoriis insist̾e:¬
&e ꝑ sp̃c tui consid̾ationẽ in spũ¬
um ꝯtẽplatõnem assurgere:
alia cõꝑare: incipis ⁊ tu parit̾
sp̃ualis ẽẽ. Immo absq dubio in
hac cõtemplatõne ꝓfeͥceris: qd̾
alis. Et satis nosti qͥa sp̃alis di¬
iuidicat omnia: ce ħ qͣlis erit sci¬
entia qͣnta ue auri huiꝰ copia¬
ma
posse diuidicare omĩa. uis adhͦ
tͥ aꝑtiꝰ ostendi : unde tͥ cõꝑare pꝰ¬
sis hãc copiam auriͦ Nunqdnã
menti excidit ⁊ qd regnũ dei intͣ

Expanded text:
ui autem quaerit sapientiae auro abundare, debet juxta vires suas huic quartae contemplationi insistere, et in propitiatorio fabricando fortiter desudare. Placet enim multum per omnem modum hujusmodi opus, et offert in id operis sponte sua omnis ultroneus, non dicam quantum satis est, sed pene semper plus quam necesse est. Nunquam auri copia illi deesse poterit, qui huic operi fortiter institerit. Si rationem quaeris, rationem accipe. Cum enim incipis spiritualibus theoriis insiste tui considerationem in spirituum contemplationem assurgere, alia comparare, incipis et tu pariter spiritualis esse, imo absque dubio in hac contemplatione perficeris, quod alis. Et satis nosti quia spiritualis dijudicat omnia, et haec qualis erit scientia, quantave auri hujus copia posse dijudicare omnia? Vis adhuc tibi apertius ostendi unde tibi comparare possis hanc copiam auri? Nunquidnam menti excedit quod regnum Dei intra
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ aliqñ paulꝰ sͥ fecerat ꝓpicia¬
tortũ: qͥa palam ꝓfitet᷑ nichil
mͥ consciꝰ sum. Sine ingenti e¬
nĩ consilio conscĩe sue aichã
mundare ñ nosset: ce sine au¬
reo ꝓpiciatorio cordis archa¬
na munda seruare ñ posset.
S eo ad huo temꝑe qñ ꝑsecu¬
tus est eccłiam dei : puto qͥa
ꝓpiciatorio careret. S reputa¬
tũ est ei ad iustundulgentiã eo
qd̃ nesciens hoc faceret & aurũ

Expanded text:
dem aliquando Paulus sibi fecerat propitiatorium, qui palam profitetur: Nihil mihi conscius sum . Sine ingenti enim consilio conscientiae suae arcam mundare non nosset, et sine aureo propitiatorio, cordis arcana munda servare non posset. Sed eo adhuc tempore quando persecutus est Ecclesiam Dei, puto quia propitiatorio careret. Sed reputatum est ei ad indulgentiam, eo quod nescius hoc faceret, et aurum
Abbreviated transcription (Latin):
comodum. qmͣ iocundun ue¬
spectacłm scd̃m consid̾ationẽ
pͥmam tot anue qualitates.
tot eius cogitationes. tot ip¬
sius affectiones inspeculatio¬
nem adducere. &e meoꝵ admi¬
ratione ammum suspend̾e:
O qͣm miranda specłatio. oqmͣ
stupenda delectatio. uixta ꝯ¬
siderationẽ scd̾am. tot animi
uirtutes. tot eius exercitatio¬
nes. tot eiꝰ studia. uł merita
p̃occłis habere & eius modi
conteplatiomi duitius inhe¬
rerez¬

Expanded text:
commodum, quamve jucundum commodum, quamve jucundum spectaculum secundum considerationem primam tot animae qualitates, tot ejus cogitationes, tot ipsius affectiones in speculationem adducere, et in eorum admiratione animum suspendere? O quam miranda speculatio, o quam stupenda delectatio juxta considerationem secundam tot animi virtutes, tot ejus exercitationes, tot ejus studia, vel merita prae oculis habere, et ejusmodi contemplationi diutius inhaerere
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. uł que nec dum ha¬
bere ualeat. facile est ut arbi¬
tror uidere uł nosse qm sit ne¬
cessarium uł utile utramq
haꝵ cõsiderationum fali¬
arẽ habere. ⁊ freqñt̃ quidem
in contemplationẽ ad iluc̃e.
Expͥma enim consideratione
agnoscit homo ad q̃ bona
sit naturalit̃ ꝓmptior ił ad
q̃ mala ꝓcliuor̾ quib studi¬
is debeat uehem̃tius insiste̾.
contra que mala debeat in¬
stancius uigilare. quib exer¬
ciciis ualeat melius ꝓmoue¬
ri. quib uiciis ualeat faci¬
lius corrumpi. Ex scd̾a autẽ
consideratione intelligit hõ
quib culpis subiaceat. uł qͥ¬
bus meritis emineat. & quid
ꝓ his pene uł p̃mii expectare
debeat. qnͣtum cotidie ꝓfici¬
at. uł deficiat. cum qͣnͣta
anuni in dustria satagat
p̃terita mala delere p̃sentia
declinare. futura p̃uenire.
cum qͣnͣta aninu constantia
studeat recuꝑare bona amis¬
sa. custodire uel multiplicare
bona possessa. Quam gͣtum ꝗͣ

Expanded text:
habeat, vel quae necdum hahabeat, vel quae necdum habere valeat. Facile est, ut arbitror, videre, vel nosse quam sit necessarium, vel utile utramque harum considerationum familiarem habere, et frequenter quidem in contemplationem adducere. Ex prima enim consideratione agnoscit homo ad quae bona sit naturaliter promptior, vel ad quae mala proclivior, quibus studiis debeat vehementius insistere, contra quae mala debeat instantius vigilare, quibus exercitiis valeat melius promoveri, quibus vitiis valeat facilius corrumpi. Ex secunda autem consideratione intelligit homo quibus culpis subjaceat, vel quibus meritis emineat, et quid pro his poenae vel praemii exspectare debeat, quantum quotidie proficiat vel deficiat, cum quanta animi industria satagat praeterita mala delere, praesentia declinare, futura praevenire, cum quanta animi constantia studeat recuperare bona amissa, custodire vel multiplicare bona possessa. Quod gratum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur. s cogit nos utiq uer¬
boꝵ inopia uerboꝵ signifi¬
cationes mͦ extend̾e. modo
restringere. ⁊ ꝓnecessitatis ĩ¬
gruentia congruent̃ uaria¬
re. s ut sufficient̃ distingua¬
mus que huic ꝯsid̾ationi as¬
cͥbere debemꝰ omĩs anime
consensus & qͥcqͥd ex consen¬
su inanimo agitur ad hãc
consid̾ationẽ ꝑtin̾e uidetur.
qͣmadmodum omis sensu
uł quilibet anime motus qͥ
contra consensum uel p̾ter
consensum agitur longnu¬
dinis considerationi recte
ascͥbit᷑. Bona namq creatio¬
nis ut suꝑius iam dictum ẽ.
assignanda sunt ꝓpiciatorii
nr̃i longitudini. bona uͦ uisti¬
ficationis a scͥbenda sunt eiꝰ
latitudim. Et scimus quia qͥe¬
quid in anima p̃ter consensũ
ẽ. hominen utiq iustisicare ñ
potest. Ad pͥmam itaq consi¬
d̾ationem ꝑtinet. diligent̃ at¬
tend̾e quib bonis naturalit̾
mens polleat. uł careat. ad
scd̃am uͦ spectat nosse que
bona mens ex uirtute iam

Expanded text:
tur. Sed cogit nos utique vertur. Sed cogit nos utique verborum inopia, verborum significatione modo extendere, modo restringere, et pro necessitatis ingruentia, congruenter variare. Sed, ut sufficienter distinguamus, quid huic considerationi ascribere debeamus, omnis animae consensus, et quidquid ex consensu in animo agitur ad hanc considerationem pertinere videtur quemadmodum sensus, vel quilibet animae motus qui contra consensum, vel praeter consensum agitur longitudinis considerationi recte ascribitur. Bona namque creationis, ut superius jam dictum est, assignanda sunt propitiatorii nostri longitudini, bona vero justificationis ascribenda sunt ejus latitudini. Et scimus quia quidquid in anima praeter consensum est, hominem utique justificare non potest. Ad primam itaque considerationem pertinet diligenter attendere quibus bonis naturaliter mens polleat, vel careat. Ad secundam vero spectat nosse quae bona mens ex virtute jam
Abbreviated transcription (Latin):
siderationẽ illam qmͣ
suꝑi̾us posumus uolunta¬
tis. ⁊ hanc qmͣ mͦ latitudiui
assignauimus delibationis
Nam ad illam ꝑtinet qd̃ in
m̃te agitur ex sola oꝑatioẽ
nat᷑e. ad istam autẽ qd̾ in ip¬
sa accitatur ex oꝑa industu¬
e. ad illam spectat quelibet
anime uis ipsi nat᷑alit̃ insita.
ad istam quelibet anime uͥ¬
tus ꝑ industriam comꝑata.
Ad illam deniq quilibet ani¬
me motus qͥ nat᷑ali qͦdam
inpulsu agitur. ad istam qͥ¬
libet anuni nutus qui rõna¬
li quodã dispositionis mos̾¬
amine ducitur. Et quidem
solemꝰ ium illam anime que
se ualet et solet intot affectus
formare. ⁊ ꝑtam multipliceᷤ
modos uariare. iuim illam
inqͣm amme solemus uolũ¬
tatem nominare Similit̃
eius motum et eiusmodiut
ita dicam instrum̃ti actum
uoluntatẽ dicimꝰ. &r ipsum
uelle uoluntatẽ uocamꝰ. Nec
solum illud uelle qd̾ solo na¬
turali motu fertur uolun¬
tas nuntupatur. uerum ꝙ̃
illud qd̃ liber anuni consẽ¬
sus ex deliberatione comita¬

Expanded text:
siderationem illam, quam superius posuimus voluntatis, et hanc quam modo latitudini assignavimus deliberationis. Nam ad illam pertinet quod in mente agitur ex sola operatione naturae, ad istam autem quod in ipsa actitatur ex opera industriae. Ad illam spectat quaelibet animae vis ipsi naturaliter insita, ad istam quaelibet animae virtus per industriam comparata. Ad illam denique quilibet animi motus, qui naturali quodam impulsu agitur, ad istam quilibet animi nutus, qui rationali quodam dispositionis moderamine ducitur. Et quidem solemus vim illam animae, quae se valet, et solet in tot affectus formare, et per eam multiplices modos variare, vim illam inquam animae, solemus voluntatem nominare. Similiter ejus motum et ejusmodi, ut ita dicam, instrumenti actum voluntatem dicimus, et ipsum velle voluntatem vocamus. Nec solum illud velle quod solo naturali motu fertur, voluntas nuncupatur, verum etiam illud quodlibet animi consensus ex deliberatione comita
Abbreviated transcription (Latin):
dum nr̃t redẽpcõnis mist̾iũ in pagĩa sacre
locucõnis est agnitũ: aꝑto etiã templo dei
in celo. quia cognito dĩno mist̾i̾o in sacro e¬
loquio completo: assũpte huãitatis peruer¬
bñ naturã in qua continet᷑ mat̾ia sp̃ĩtalis
gr̃e et uirga racte uisfĩe et tablt uniu̾se sa¬
piẽcit et scic̃tie ab om̃ib elctis fidelit̾ est cre¬
dita et cõtẽplata. Aꝑto deniq templo et ar¬
cha uisa: Facta sunt fulgura. uoces et grã
et aduentũ xp̃i: exhibita sunt mist̾eria et
celestis doctrine uerba p̾dicata. Et qui¬
dam moti sũt ad comu̾sionẽ. Quidã ad ad
u̾sionem. Et om̃es deniq reprobi conci¬
tati ad ꝑsecucõnem. Sonus flagellũ de

Expanded text:
dum, nostrae redemptionis mysterium in pagina sacrae locutionis est cognitin templo, quia cognito divino mysterio in sacro eloquio completo, assumptae humanitatis per verbum arca in qua continetur manna spiritualis gratiae, et virga rectae justitiae, et tabulae universae sapientiae, et scientiae, ab omnibus electis fideliter est credita et contemplata. Aperto denique templo, et arca visa, facta sunt fulgura, voces, terraemet adventum Christi exhibita sunt miracula, et coelestis doctrinae verba praedicata, et quidam moti ad conversionem, quidam autem ad aversionem, et omnes denique reprobi concitati ad persecutionem. Sonus enim
Abbreviated transcription (Latin):
longe ẽ omĩs peccati uutium: Q
gͥ eusmodi est uide qͣm fortis
de potens in illo regno inuenit᷑.
qd̃ contra peccatum statuit᷑. qd̃
a solo peccato destruitur uł dis¬
sipatur. Ecce iam ex fine iuisioĩs
manifeste colligimꝰ. qd̾ longe sr̃¬
uis p̾lucuti sumꝰ. quia cõmu¬
ne bonum ce umũsitatis utili¬
tas exigebat talem hominem
fore. qualis designatur in arbo¬
re. talem inqm hominem qui
iuxta sumilitudinem arboris
de subluni quodam statu cad̾et
ce it̾m resurg̾et. ut ex sui runa
stantib metum cadendi incute¬
ret: & ex sui raparatione iacẽ¬
tes ad sp̃e resurgendi reforma
ꝑ contemplationẽ cernere. att ali¬
ud eoꝵ rationem ppendere:

Expanded text:
longe est omnis peccati initium? Qui longe est omnis peccati initium? Qui igitur ejusmodi est vide quam fortis et potens in illo regno invenitur, quod contra peccatum statuitur, quod a solo peccato destruitur, vel dissipatur. Ecce jam ex fine visionis manifeste colligimus quod longe superius praelocuti sumus, quia commune bonum et universitatis utilitas exigebat talem hominem, forte qualis designatur in arbore, talem, inquam, hominem qui juxta similitudinem arboris de sublimi quodam statu caderet et iterum resurgeret, ut ex sui ruina, stantibus metum cadendi incuteret, et ex sui reparatione jacentes ad spem resurgendi reformarper contemplationem cernere, atque aliud eorum rationem perpendere
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Suꝑbis namq resistit humi¬
bus autenl dat grãm. & certe
qͣnto humiliorib tanto subli¬
nuorem. Absq dubio si illud ĩ¬
ternum regnum cogitemꝰ. eris ĩ
hoc regno qnͣto humilior tanto
sublunior. &e tanto sine ambigu¬
itate mnaior. qnͣto in ocłis tus
fueris minor Cui nam queso
dubium ẽẽ queat. qd̃ nullo ext̃i¬
ori regno multo alit̃. seu econt᷑¬
rio &e sepe contingat: In illo ã
interiori regno semꝑ exmensura
humilitatis. pendet m̃sura ma¬
gnitudinis. Quia humilem in¬
eo. &. humillimum constituet
suꝑ eo. humilis est qui se ip̃m
apud semet ipsũ ueraciter con¬
tempnit. humilior autem qͥ
se contempnit &e ab aliis ñ resu¬
git. humillunus uero qui contẽp¬
tum suum ñ solum contempnit
s ce ad modũ concupiscit. Quid
itaq queso in illũ suꝑbia possit
cui despectus suus in despectũ
uenit: sum gͥ attestante scͥptu¬
ra initium sit omĩs peccati sr̃¬
bia. quid q̃so contra illum pꝰsit
petcatum cui ex iuctoria suꝑbie

Expanded text:
bis namque resistit, humilibus autem dat gratiam, et certe quanto humiliorem, tanto sublimiorem. Absque dubio si illud internum regnum cogitemus, eris in hoc regno quanto humilior, tanto sublimior, et tanto sine ambiguitate major, quanto in oculis tuis fueris minor. Cuinam, quaeso, dubium esse queat quod in illo exteriori regno multo aliter, seu econtrario saepe contingat? In illo autem interiori regno semper ex mensura humilitatis pendet mensura magnitudinis. Quia humilem ineo, et humillimum constituet super eo. Humilis est qui seipsum apud semetipsum veraciter contemnit, humilior autem qui se contemni etiam ab aliis non refugit. Humillimus vero qui contemptum suum non solum contemnit, sed et admodum concupiscit. Quid itaque, quaeso in illum superbia possit, cui despectus suus in despectum venit? Cum igitur, attestante Scriptura, initium sit omnis peccati superbia , quid, quaeso, contra illum possit peccatum cui ex victoria superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
uolucres celi. eo qd̃ circinspectio¬
nes mentis p̾cipu e inuigilare
debenit circa cu stodiam sui
Ecce iam audiui mus quid de
huiꝰmodi arbore sentire debeamꝰ.
Nemo tñ putet me cred̾e nabugo¬
donosor regem talem suisse qua¬
lem me audit exmistica signisi¬
catione ilescribere. Neq enim
in sua ꝑsona talis fuit. s ex sua
ꝑsona talem uirum p̃sigurauit.
& in uisa arbore talem designaũ.
Sed inisticam interim descriptio¬
nem ꝓ sequamur. &e inueniemꝰ
fortassis in ea quod iuste muremͣ.
nec solum qd̃ ad nurari debeamꝰ.
unmo digne defleamus. & meri

Expanded text:
volucres coeli, eo quod circumspectiovolucres coeli, eo quod circumspectiones mentis praecipue invigilare debeant circa custodiam sui. Ecce jam audivimus quid de hujusmodi arbore sentire debeamus. Nemo tamen putet me credere Nabuchodonosor regem talem fuisse qualem me audit ex mystica significatione describere: neque enim in sua persona talis fuit, sed ex sua persona talem virum praefiguravit, et in visa arbore talem designavit. Sed mysticam interim descriptionem prosequamur, et inveniemus fortassis in ea quod juste miremur, nec solum quod admirari debeamus, imo digne defleamus, et merit
Abbreviated transcription (Latin):
siduarum ĩportuntate cogitati¬
onũ inherere. Que sursum sũt
inquit apłs sapite ñ que suꝑ
terram. Debent itaq aues nr̃e ꝓ
tempore ad celestia eleuari. &
internoꝵ contẽplatione suspen¬
di. & it̾m post sublimes uolatꝰ
ad arboris sue ramos reuerti. ͥ¬
q in morari immo & conuersari.
Quid eñi aliud est uolucres celi
ad ramos sue arboris semꝑ redi¬
re e ibi inhabitare. nisi cogitati¬
ones cordis sui ad moꝵ oꝑuiq
crebrius insistere. & uehemĩtius ĩ¬
cumbe : hinc est qd̃ ꝑ salomonẽ
dr᷑. Oritur sol &e occidit. &r ad locũ
suum reuertitur. Intelligentie e¬
num sol post ortum suum ce sub¬
limis contemplationis ascensũ.
it̾m ad locũ suũ reuertitur &
ad sui circum spectionem ocłs cor¬
dis reuocatur. ut it̃m ad altiora
subleuetur. Cor enim qd̃ ad sui
consid̾ationẽ obdormit. cito contẽ¬
plationis gram̃ qmͣ acceꝑat annt¬
tit. Recte gͦ de hac arbore dr̃. Et
uranus eius conuersabantur

Expanded text:
siduarum importunitate cogitatisiduarum importunitate cogitationum inhaerere: Quae sursum sunt inquit Apostolus, sapite, non quae super terram . Debent itaque aves nostrae, pro tempore ad coelestia elevari, et in aeternorum contemplatione suspendi, et iterum post sublimes volatus ad arboris suae ramos reverti, ibique immorari, imo et conversari. Quid enim aliud est volucres coeli ad ramos suae arboris semper redire, et ibi inhabitare, nisi cogitationes cordis sui ad morum, opercrebrius insistere, et vehementius incumbere? Hinc est quod per Salomonem dicitur: Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur , intelligentiae enim sol post ortum suum, et sublimis contemplationis ascensum iterum ad locum suum revertitur, et ad sui circumspectionem oculus cordis revocatur, ut iterum ad altiora sublevetur. Cor enim quod ad sui conservationem obdormit, cito contemplationis gratiam quam acceperat amittit. Recte ergo de hac arbore dicitur, et in ramis ejus conversabantur
Abbreviated transcription (Latin):
multo uirtutum exercitio senti¬
a multiplicatur. Et quo quisq
ꝑfectior atq ꝓbatior eo uberiores
fructus gignit. delectabilius q
reficit. ꝑfectoꝵ autẽ ait apłs est
solidus cibus. eorũ qui ꝓ consuetu¬
dine exercitatos hñt sensus ad
discretionem boni ce mali: Bom
sane &e bone arboris rami. qui ta¬
lem fructum ferunt. cibumq
ammarum gignunt qui uolati¬
lia celi suscipiunt. & sublunes
cogitatus ad alta suspendunt. qͥ
bestias ꝓregunt. & carnis impetꝰ
deorsum p̃munt. Puto q ⁊ apłs
sub huusmodi ranus aĩalia de¬
orsum p̃mebat cũ dic̾et. Castigo
corpus meum ce inseruitutem
redigo. Qui autem uoluerit uo¬
lucres celi huiꝰ modi arboris ra¬
nus assuesc̾e: sit in lege dm̃ uolũ¬
tas euis. & in lege eiꝰ meditatur
die ac nocte. Caueamꝰ gͦ quorum¬
dã auiũ more nidum nob̾ ĩ t̾ra
fac̾e. uł in aqͦsis degere. ramosq
arboris deserere. pudeatq nos cu¬
ris scłarib carnisq desidiis. as¬

Expanded text:
multo virtutum exercitio scientimulto virtutum exercitio scientia multiplicabitur. Et quo quisque perfectior atque probatior, eo uberiores fructus gignit, delectabiliusque reficit. Perfectorum autem, ait Apostolus, est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali . Boni sane et bonae arboris rami qui talem fructum ferunt, cibumque animarum gignunt, qui volatilia coeli suscipiunt, et sublimes cogitatus ad alta suspendunt, qui bestias protegunt, et carnis impetus deorsum premunt. Puto quia et apostolus sub hujusmodi ramis animalia deorsum premebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Qui autem voluerit volucres coeli hujusmodi arboris ramis assuescere, sit in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditetur die ac nocte. Caveamus ergo quarumdam avium more nidum nobis in terra facere, vel in aquosis degere, ramosque arboris deserere, pudeatque nos curis saecularibus, carnisque desideriis as