comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebat qui lict̃am occidentẽ docebat mor
tͣnslati demorte ad uitã ꝑ uiuificantẽ
sp̃m certo ⁊ cotidiano exꝑimento ip̃onos
illuminante probamus uota ⁊ gemit᷑
nrõs ab ip̃o uenire.⁊ ad dm̃ ire. ilucꝙ¬

Expanded text:
ebat, qui litteram occidentem docebat morttranslati de morte ad vitam per vivificantem Spiritum, certo et quotidiano experimento, ipso nos illuminante, probamus vota et gemitus nostros ab ipso venire, et ad eum ire, ill
Abbreviated transcription (Latin):
ox turfis audita est in terra nr̃a. Mi¬
iuime iã dissimulare queo qd̾ ecce
scdo isqͥ decelo est det̾ra loqͣr. utiq tã
clignanter tam socralit̾ qͣi unus e terra.
sponsus est iste. qui c̃ p̃micc̾et flores appa¬

Expanded text:
ox turturis audita est in terra nostra . Minime jam dissimulare queo, quod ecce secundo is, qui de coelo est, de terra loquitur: utique tam dignanter, tam socialiter, quasi unus e terra. Sponsus est iste: qui cum praemitteret flores appa
Abbreviated transcription (Latin):
sio fcã est. ⁊ eod̾ argum̃ti ꝯpendio. Que
audistis inquit ⁊ iudistis. O u̾bũ abbre¬
uiatum. att̾n uiuũ ⁊ efficax. haur du¬
bius profecto assero qd̃ aurib ocraĩq
ꝑcepi. Intonat tuba salutaris. choru¬
scant miracula ⁊ mundꝰ credit. Cito

Expanded text:
 est, et eodem argumenti compendio. Quae audistis, inquit, et vidistis. O verbum abbreviatum, attamen vivum et efficax! Haud dubius profecto assero, quod auribus oculisque percepi. Intonat tuba salutaris, coruscant miracula, et mundus credit. Cito
Abbreviated transcription (Latin):
icus protulit grossos suos. Ex su¬
rat enim tempꝰ putatiõis uenis¬
se. tam ex florib qui iam apparebant.
qͣm ex audita turt᷑is uoce hoc asserens.
Ic̃ ip̃m adhuc ex grossoꝵ ꝓductiõe affir¬
mat. qr ñ solum ex florib nec ex uoce t᷑¬
turis t̾mexꝑimentũ capit᷑. tẽporis. cap̃r
⁊ ex ficu. Non enim ñ est aer ĩałgentior
tunc: cũ ficus grossos suosprotulerit.
ficus flores ñ ħt̃. s pro florib grossos
mittit tepore quo cet̾e arbores florent.
Et quomͦ flores apparent ⁊ tͣnseunt no ͥ
utiles nisi qd̃ secuturi fructus quidã pit¬
nuncii funt: ita ⁊ grossi. orrunt᷑ f ĩmat̾
cadunt ⁊dant locum maturandis ꝙ̃
mini me habiles ad uescend̾. Et hinc eͥ
ut dixi sumit sponsus exꝑim̃tũ temps
⁊ argumentur: suasionis. ut ñ pigͥitt
pergere sponsa ad uineas. q ñ ꝑit oꝑa qit

Expanded text:
Ficus protulit grossos suos. . Ex surat enim tempus putationis venisse, tam ex floribus qui jam apparebant, quam ex audita turturis voce hoc asserens. Id ipsum adhuc ex grossorum productione affirmat; quia non solum ex floribus et voce turturis experimentum capitur temporis; capitur et ex ficu. Non enim non est aer indulgentior tunc, cum ficus grossos suos protulerit. Ficus flores non habet, sed pro floribus grossos mittit tempore quo caeterae arbores florent. Et quomodo flores apparent et transeunt, ad nihil utiles, nisi quod secuturi fructus quidam praenuntii sunt; ita et grossi. Oriuntur, sed immature cadunt, et dant locum maturandis, ipsi minime habiles ad vescendum. Et hinc ergo, ut dixi, sumit sponsus experimentum temporis, et argumentum suasionis, ut non pigritetur pergere sponsa ad vineas, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
cui reposita fuerat corona uisticie. Cã¬
dida ꝓinde pauli aĩa erat.⁊ sapĩa sede¬
bat in ea: ita ut sapĩam loqueretur ĩ¬
ter ꝑfectos. sapĩam in mist̾io abscondi¬
tam. quam nemo pͥncipũ huiꝰ mundi
agnouit. Porrohunc in eo sapĩe iustici¬
eq candorẽ: nigredo illa ext̾ior de p̃sẽ¬
tia corporis infirma. de laborib pluri¬
mis. de ieiuniis ac uigiliis multis. aut
oꝑabatur aut ꝓmerebatur. Ideoq et
quod nigrum ẽ pauli: speciosins ⁊̃
natu extrinseco. õi etiam regio culi
Non cõparabitur ei qͣntalib pule¬
tudo carnis. ñ eritis utiq nitidat
sura. ñ facies colorata. uicina puiti¬
dini. ñ uestis p̃ciosa: obnoxia niti¬
tati. ñ auri spẽs. splendor ue gera
seu neq tallat que oĩa sunt ad en¬
ꝑtionem. Merito ꝓinde omnisit¬
sc̃oꝵ spreto ornatu cultuq suꝑfu
ext̾ĩoris sui hominis qui certe int¬
pitur: omni se diligentia preber
occupat excolendo ac decorando nt¬

Expanded text:
cui reposita fuerat corona justitiae . Cancui reposita fuerat corona justitiae . Candida proinde Pauli anima erat, et sapientia sedebat in ea, ita ut sapientiam loqueretur inter perfectos, sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum mundi hujus agnovit. Porro hunc in eo sapientiae, justitiaeque candorem nigredo illa exterior de praesentia corporis infirma, de laboribus plurimis, de jejuniis ac vigiliis multis, aut operabatur, aut promerebatur. Ideoque quod nigrum est Pauli, speciosius est omni ornatu extrinseco, omni etiam regio cultu. Non comparabitur ei quantalibet pulchritudo carnis, non cutis utique nitida et arsura, non facies colorata vicina putredini, non vestis pretiosa obnoxia vetustati, non auri species, splendorve gemmarum, seu quaeque talia, quae omnia sunt ad corruptionem. 7. Merito  spreto ornatu cultuque superfluo exterioris sui hominis, qui certe corrumpitur, omni se diligentia praebet et occupat excolendo ac decorando interi
Abbreviated transcription (Latin):
qui scdm faciem iudicant. homo siqͥ¬
dem uidet infacie. d̃s aut̃ intuet᷑ cor:
ꝓpt̃ea ⁊ si nigra foris s intus formosa:
ut ei placeat cui se ꝓbauit. Non enĩ
uobis: quib si ad huc placeret. xp̃i
seruus ñ ess. felix ingredo: que men¬
tis candorẽ parit. lumen scientie. ꝯsci
aut humilitas penitentie. aut carita¬
tis zelus tamqͣm solis estus decolora¬
sse uidetur. Si fuerint ait pecc̃a ur̃a u̾
coccinũ: quasi nix dealbabunt᷑. ⁊ si fu
erint rubra quasi umiculus: uelut
lana alba erunt. Non plane otẽpnẽ¬
da in scĩs extera ista nigredo que can¬
dorem oꝑatur int̾nũ: ⁊ sedẽ ꝑinde p̃¬
parat sapĩe. Candor est enĩ uite et̃ne
Sapĩa ut sapiens definit.⁊ candidam
oportet ẽẽ animã inqua ip̃a sedem e¬
legerit. Qtoͦ si anima iusti sedes est sa¬
pientie: haut dubie dixerim animã
iusti ẽẽ candidam.⁊ fortassis iusticia
ip̃a candor ẽ. Iustus aut̃ erat paulus

Expanded text:
qui secundum faciem judicant. Homo siququi secundum faciem judicant. Homo siquidem videt in facie, Deus autem intuetur cor . Propterea etsi nigra foris, sed intus formosa, ut ei placeat cui se probavit. Non enim vobis: quibus si adhuc placeret. Christi servus non esset. Felix nigredo, quae mentis candorem parit, lumen scientiae, consaut humilitas poenitentiae, aut charitatis zelus, tanquam solis aestus, decolorasse videtur. Si fuerint, ait, peccata vestra ut coccinum, quasi nix dealbabunt rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt . Non plane contemnenda in sanctis ista nigredo extera, quae candorem operatur internum, et sedem proinde praeparat sapientiae. Candor est enim vitae aeternae sapientia, ut Sapiens definit : et candidam oportet esse animam, in qua ipsa sedem elegerit. Quod si anima justi sedes est sapientiae, haud dubie dixerim animam justi esse candidam. Et fortassis justitia ipsa candor est. Justus autem erat Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
tibilis. Paulus hic erat. Ita ne paulũ
o filie ierłm de p̃sentia corporis estim¬
atis ⁊ tamqͣm decolorẽ deformẽ q con¬
tẽpnitis. quia cernitis homunculum
afflictari infame ⁊ siti. infrigore ⁊ nu¬
ditate. in laborib plurimis. in plagis
supra modũ. in mortib frequenter:
hec sunt que dengrant paulũ. ꝓhuiu¬
smodi doctor gentium reputatur in¬
glorius. ignobilis. niger. obscurꝰ. tãqͣm
deniq peripsima huius mundi. Enĩuͦ
ñne ip̃e est qui rapit᷑ in paradisũ. qͥ u¬
nũ alterũꝙ ꝑambulans usq ad t̾ciũ
sui puritate penetrat celũ: Oũe pul¬
cherrima anima quam ⁊ si infirmũ
inhabitantem corpus culũ pulchtu¬
do celestis admict̾e ñ despexit. angeli¬
ca sublimitas ñ reiecit. claritas diui¬
na non repulit. hanc uos dicitis igͣm.
formosa diuino angłico ꝙ iudicio. &¬
si nigra ẽ: formsecꝰ est. Si aut̃ ꝓmini¬
mo est ut a uob̃ iudicetur. auc ab hũ

Expanded text:
Itaque Paulum, Itaque Paulum, o filiae Jerusalem, de praesentia corporis aestimatis, et tanquam decolorem deformemque contemnitis, quia cernitis homunculum afflictari in fame et siti, et frigore et nuditate, in laboribus plurimis, in plagis supra modum, in mortibus frequenter? Haec sunt quae denigrant Paulum. Pro hujusmodi doctor gentium reputatur inglorius, ignobilis, niger, obscurus; tanquam denique peripsema hujus mundi. Enimvero nonne ipse est qui rapitur in paradisum, qui unum alterumque perambulans, usque ad tertium sui puritate penetrat coelum? O vere pulcherrima anima! quam, etsi infirmum inhabitantem corpusculum, pulchritudo coelestis admittere non despexit, angelica sublimitas non rejecit, claritas divina non repulit. Hanc vos dicitis nigramformosa divino angelicoque judicio. Etsi nigra est, forinsecus est. Sibi autem pro minimo est, ut a vobis judicetur, aut ab his
Abbreviated transcription (Latin):
al le dixerit tabernaculũ. hoc enĩ¬
ẽẽ pelles qd tabernaculũ: ꝓpha osten¬
dit dicens. Repente uastata sunt ta¬
bernacula mea. subito pelles mee. ꝑͥ
us gͥ nigra sicut uilissima tabernacu¬
la cedar. postea formosa sicut pelles g¬
loriosi regis. S uideamus quomͦ ad
statũ potiꝰ uite potioris utrũq respie¬
iat. Si ꝯsideremus habitũ exteriorẽ
scõꝵ. eũ qui in facie ẽ qͣm sit humilis
utiq abiectus ⁊ quadam neglectus ĩ¬
curia. cũ tñ idemtidem intus reuela¬
ta facie głam dĩ speculantes in eãdẽ
ymaginem trans formentur. declari¬
tate in claritatẽ tamqͣm a dm̃i spiritu.
nũ una quelibet talis anima merito
nob̃ uidebitur posse respondere ex ꝓb¬
rantib sibi nigredinẽ. nigrasũ s for¬
mosa: Uis tibi deniq demonstrẽma¬
nimam ⁊ ingram parit ⁊ formosam.
Epułe inquiunt graues sunt. s p̃sen¬
tia corporis infirma. ⁊ sermo ꝯtemp

Expanded text:
nis se dixerit tabernaculum. Hoc eninis se dixerit tabernaculum. Hoc eniesse pelles, quod tabernaculum, propheta ostendit dicens: Repente vastata sunt tabernacula mea, sabito pelles meae . Prius igitur 1351 nigra, sicut vilissima tabernacula Cedar: postea formosa, sicut pelles gloriosi regis. 5. Sed videamus quomodo ad statum potius vitae potioris utrumque respiciat. Si consideremus habitum exteriorem sanctorum, eum qui in facie est, quam sit humilis utique et abjectus, et quadam neglectus incuria; cum tamen identidem intus revelata facie gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem transformentur de claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu : nonne una quaelibet talis anima merito nobis videbitur posse respondere exprobrantibus sibi nigredinem: Nigra sum, sed formosa? Vis tibi denique demonstrem animam et nigram pariter, et formosum? Epistolae, inquiunt, graves sunt; sed praesentia corporis infirma, et serm
Abbreviated transcription (Latin):
rias in ea ñ ess. Quãobrẽ ne mireriᷤ
quia dirit. nigra sũ. ⁊ rursũ nichilo¬
minus quia formosa sit głatur. Qͦ mͦ
tĩ ñ formosa: cui dicitur ueni form¬
ila mea᷑. Cui aut̃ dicitar ueni ñdũ
puenat: ne forte quis putet hoc dict¬
um ñ qͥdem huic iugre. que ad buc
laborat ueniendo ĩuia: s beate illi
que iam ꝓrsus absq nigredine re¬
gnat in patͥa .s. audi unde nigram
⁊i unde formosam sedixerit. Annigͣm
sem ob tetram ꝯũsationẽ quã prius
labuit sub pͥncipe huiꝰ mundi. yma¬
qnem t̾restris hominis adhuc por¬
sans. formosam uͦ de celestis similit¬
lidine quã postea cõmutauit. ambu¬
lans iam ĩ nouitate uite:ͦ S si hoc ẽ
tur ñ magis de pret̾ito nigra fui. ⁊
ĩ nigra sũ dicit: Sicui tñ placet hic
sensus id qͦd sequitur. sicut tabern¬
atula cedar. sieut pelles salomonis
le oportet intelligi. ut de ueti qͥdẽ
Qu atione cedar. de noua uͦ salomo¬

Expanded text:
ritas in ea non esset. Quamobrem ne mireris ritas in ea non esset. Quamobrem ne mireris quia dixit: Nigra sum, et rursum nihilominus, quia formosa sit, gloriatur. Quomodo enim non formosa cui dicitur: Veni, formosa mea? Cui autem dicitur: Veni, nondum pervenerat, ne forte quis putet hoc dictum, non quidem huic nigrae, quae adhuc laborat veniendo in via; sed beatae illi, quae jam prorsus absque nigredine regnat in patria. 4. Sed audi unde nigram et unde formosam se dixerit. An nigram quidem ob tetram conversationem, quam prius habuit sub principe hujus mundi, imaginem terrestris hominis adhuc portans; formosam vero de coelesti similitudine, quam postea commutavit, ambulans jam in novitate vitae? Sed si hoc est, cur non magis de praeterito, nigra fui, et non nigra sum, dicit? Si cui tamen placet hic sensus, id quod sequitur, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis , sic oportet intelligi, ut de veteri quidem conversatione Cedar, de nova vero Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
nonsunt qͣm du hic uiuunt uł tal¬
es desperande: qͣntũlibet iuiuant des¬
perate. ñ inogrue filie ierłm nõian¬
tur. Uideamꝰ iam quid illud fueriu
dic̃e. nigra sũ s formosa. Nulla nẽi
hiis ũbis repugnantia ẽ: Absic. ꝓp¬
t̃ simplices dico qui int̃ colorẽ ⁊ for¬
mã discerne ñ nouerunt. cũ forma
ad cõpositionẽ ꝑtineat: nigredo cole
sit. Non omne deniq qͦd nigrũ estꝰ
otinuo ⁊ deforme ẽ. Higredo ũbicd¬
ub inpupilla ñ dedecet. ⁊ nigriqͥdã
liilli mornamentis placẽt. ⁊ nigͥ ca¬
isli candidis uultib etiam decorẽ au¬
c̃psitione uͦ decora. Talis fortassis mͦ
pcest ẽẽ sponsa. cũ pulchritudine ut¬
i cõpositionis. neuo ñ carere nigred¬
io: s sane in loco ꝑegͥnationis sue. A¬
uͥn: erit cũ eam sibi inpatͥa exhibe¬
dr sponsus głe głosam. ñ habentem
nculam aut rugam. aut aliqͥd huiꝰ¬
rem ñ baberet: seipãm seducẽt ⁊ ue¬

Expanded text:
non sunt, quandiu hic vivunt, vel talnon sunt, quandiu hic vivunt, vel tales desperandae, quantumlibet vivant desperate; non incongrue filiae Jerusalem nominantur. 3. Videamus jam quid illud fuerit dicere: Nigra sum, sed formosa. Nullane in his verbis repugnantia est? Absit! Propter simplices dico, qui inter colorem et formam discernere non noverunt, cum forma ad compositionem pertineat, nigredo color sit. Non omne denique quod nigrum est continuo deforme est. Nigredo, verbi causa, in pupilla non dedecet; et nigri quidam lapilli in ornamentis placent; et nigri capilli candidis vultibus etiam decorem aucompositione vero decora. Tali fortassis modo potest sponsa, cum pulchritudine utique compositionis, naevo non carere nigredinis; sed sane in loco peregrinationis suae. Alioquin erit cum eam sibi in patria exhibebit sponsus gloriae gloriosam, non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujuam seduceret, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
sas fauorabili demulcere uocabuls.
quia cure fuit ei infirmarũ pouiou
ram dare saluti: qͣm pprie ultiom
Omnib qͥdem optanda ẽ ista pfea¬
Sciunt quippe boni fideles q ppoli.
languentiũ sibi creditã animarans
curam: ñ pompam. cũq int̾nũ mͣ¬
mur ciꝰpiam illarũ querule naiꝰ
indicio dep̃hendunt ⁊ si in ip̃os usq
ad ꝯuicia ⁊ ꝯtumelias prũpontis
medicos se etiam ñ dños agnoscẽtis
parant ꝯfestim ad ũsus frenesimai
ñ uindictam s medicinam. Hecqr
atio.cur sponsa filias ierłm dicat ens
ip̃as quas maliuolas sustinet at
maledicas. uidelicet ut in blando et¬
mone deliniat m᷑murantes. cõmot¬
ionẽ sedet. sanet liuorẽ. Scriptũ est
enĩ. Lingua pacifica cõpescit lites.
nominat sponsa. Siue enĩ pꝑsacra¬
menta eccłe que indifferenter qͥdẽ
cũ bonis suscipiunt. siue ꝓpt̃ fidere¬
que cõmunẽ ofessionẽ. siue obfide¬
liũ corporalem saltẽ societatẽ. seuq̃

Expanded text:
sas favorabili demulcere vocabulo, sas favorabili demulcere vocabulo, quia curae fuit ei infirmarum potius operam dare saluti quam propriae ultioni, 2. Omnibus quidem optanda est ista perfecSciunt quippe boni fidelesque praepositi, languentium sibi creditam animarum curam, non pompam. Cumque internum murmur cujuspiam illarum querulae vocis indicio deprehendunt, etsi in ipsos usque ad convicia et contumelias prorumpentis; medicos se et non dominos agnoscentes, parant confestim adversus phrenesim animae, non vindictam, sed medicinam. Haec igitur ratio cur sponsa filias Jerusalem dicat eas ipsas, quas malevolas sustinet atque maledicas: videlicet ut in blando sermone deliniat murmurantes, commotionem sedet, sanet livorem. Scriptum est enim: Lingua pacifica compescit lites .nominat sponsa. Sive enim propter sacramenta Ecclesiae, quae indifferenter quidem cum bonis suscipiunt; sive propter fidei aeque communem confessionem, sive ob fidelium corporalem saltem societatem, seu et
Abbreviated transcription (Latin):
cce qͦd dixeram in sermone¬
quia emulis lacescentibus
sponsa respondere cogatur
que corpore quidẽ denumero adolesc¬
entularũ eẽ uidentur. animo autẽ
longe sunt. Ait nempe. Nigͦ sũ s for¬
mosa filie ierłm. patet qͦd det᷑herẽt
ei. nigredinẽ impperantes.S adũte
sponse patientiam ac benignitatem
Non mͦ enĩ ñ reddidit maledictũm ꝓ
maledicto: s insuꝑ bñdixit. filias ie¬
rłm uocans. que magis ꝓsua neqͥcia
filie babylonis uł filie baal. aut siqͦs
aliud nomen ĩꝑperii occurriss appel¬
lari meruerant. Sane didicat a ꝓph¬
eta ĩmo ab ip̃a unctione que docet su¬
auitatẽ.calamũ quassatũ ñ ꝯteren¬
dũ. ⁊ linũ fumigans ñ extingnẽdũ
ꝓptẽa ñ putauit ampliꝰ irritandas sa¬
tis cõmotas ꝑse. nec quicqͣm addẽdũ
stimulis inuidie qua torquebantur.
magis aut̃ cũ hiis qui oderunt pacem
studuit ẽẽ pacifica. sciens se etiamĩ a¬
sipientib debitricem. Maluit gͦ ip¬

Expanded text:
cce quod dixeram in sermonequia aemulis lacessentibus sponsa respondere cogatur, quae corpore quidem de numero adolescentularum esse videntur, animo autem longe sunt. Ait nempe: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Patet quod detraherent ei, nigredinem improperantes. Sed adverte sponsae patientiam ac benignitatem. Non modo enim non reddidit maledictum pro maledicto, sed insuper benedixit, filias Jerusalem vocans, quae magis pro sua nequitia filiae Babylonis, vel filiae Baal, aut si quod aliud nomen improperii occurrisset, appellari meruerant. Sane didicerat a propheta, imo ab ipsa unctione quae docet suavitatem, calamum 1350 quassatum non conterendum, et linum fumigans non exstinguendum . Propterea non putavit amplius irritandas satis commotas per sed nec quidquam addendum stimulis invidiae, qua torquebantur. Magis autem cum his qui oderunt pacem, studuit esse pacifica, sciens se etiam insipientibus debitricem. Maluit ergo ip
Abbreviated transcription (Latin):
spe. s ⁊ głari in tͥbulationib. At̃¬
ter ait gͥsãbor ĩ infirmitatib mtã
ut inhabitet ĩ me uircus xp̃i. M
tanda infirmitas: que xp̃i uirta¬
te cõpensatur. Quis dabit michi
um uirtute stabiliar: Nam uirtꝰ
ninfirmitate ꝑficitur. Deniq ait.
Auando infirmoꝵ tẽ fortis sũ ⁊ pot
ma. Eto cũ ita sit: pulchre sponsa s¬
ucrtit sibi ad głam. qd̾ ei ꝓ opprobͥ
ab emulis intorquetur. non mod
sormosam: s ⁊ nigram esse se gl¬
mans. Non enĩ erubescit nigre¬
duẽ quã nouit p̃cessisse ⁊ in spon
illa. ꝓrsus exultationis ⁊ salu¬
us. Absit michi głari. nisi in cru¬
ie dñi mei ih̃u xp̃i. Grata ignom¬
ma crucis: ei qui crucifixo ingtꝰ
ñ est. Nigredo est: s forma ⁊ simi¬
itado dñi. hade ad scm̃ ysaiam ⁊
describet tibi qualem ĩ sp̃u illum
uderit. Quem nãq alium dicit
urũ doloris ⁊ scientem infirmi¬
atim. ⁊ quia ñ erat ei sp̃es neꝙ

Expanded text:
ari in tribulationibus. Libenter, ait, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Optanda infirmitas, quae Christi virtute compensatur. Quis dabit mihi ntum virtute stabiliar? Nam virtus in infirmitate perficitur. Denique ait: Quando infirmor, tunc fortis sum et potens . 8. Quod cum ita sit, pulchre sponsa convertit sibi ad gloriam, quod ei pro opprobrio ab aemulis intorquetur; non modo formosam, sed et nigram esse se glorians. Non enim erubescit nigredinem, quam novit praecessisse et in sponso: illa prorsus exsultationis et salutis: Absit mihi gloriari, nisi in cruce Domini mei Jesu Christi! Grata ignominia crucis ei qui Crucifixo ingratus non est. Nigredo est, sed forma et similitudo Domini. Vade ad sanctum Isaiam, et describet tibi qualem in spiritu illum viderit. Quem namque alium dicit virum doloris, et scientem infirmitatem; et quia non erat ei species neque
Abbreviated transcription (Latin):
conũsantem diligent̃ obseruans
se ip̃m prebet ꝓ uirib imitatorem
tui. hoc iam beatitudinis munus
formosa tua primicias sue dotisac¬
cepit. nec qͦd formosum ẽ tui imi¬
tari pigra: nec qͦd nigrũ sustine¬
re ꝯfusa. Unde ⁊ dicebat. Nig sũ
s formosa filie ietłm. Ꝙ addidit si¬
militudinẽ. Sicut tabernacula ce¬
dar. sicut pelles salomonis. At is¬
tud obscurũ est. nec attingendũ
omnino fatigatis. Habetis tempꝰ
ad pulsandum. si ñ dissimulatis:
aderit qui reuelat mysteria. nec
cunctabitur aꝑire: qui ⁊ ad pulsã

Expanded text:
conversantem diligenter observans, conversantem diligenter observans, se ipsum praebet pro viribus imitatorem tui. Hoc jam beatitudinis munus formosa tua primitias suae dotis accepit; nec quod formosum est tui, imitari pigra; nec quod nigrum sustinere confusa. Unde et dicebat: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem; et addidit similitudinem: Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. At istud obscurum est, nec attingendum omnino fatigatis. Habetis tempus ad pulsandum. Si non dissimulatis, aderit qui revelat mysteria; nec cunctabitur aperire, qui et ad pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
ł. Iunge ⁊ illud sci dauid. Speci¬
le forma pre filiis hominum.
habes totũ in sponso qͦd sponsa de
ł hoc in loco testata ẽ. Num tibi
rtite ⁊ ip̃e uidetur scdm̃ ea q̃ dic¬
a sunt emulis posse respondere
lideis. niger sũ s formosus filii
etsm:. Nig̾̃ plane: cui ñ erat spe¬
us neq decor. nig̃: quia uermis
ñ homo. opprobrium hominũ ⁊
abiectio plebis. Deniq se ip̃m fecit
pecc̃m. ⁊ ingrũ dicẽ uerear: Intue¬
re sane pannis sordidũ. plagis liu¬
idũ. illitum sputis. pallidũ morte.
⁊ nigrũ: uł tunc ꝓfecto fatebere. ꝑ¬
cuntare etiam apłos eundem ip̃m
qualem ĩ monte ꝑspexerint. aut
certe angłos in qualem ꝓspic̾e con¬
cupiscant: ⁊ nichilominus formo¬
sũ mirabe. Ergo formosus in se.ni¬
ger ꝓpt̃ te. Quam formosũ ⁊ ĩ me¬
a forma te agnosco dñe iħ̃n. ñ ob
diuina tantum quib effugies mi¬
racula: s ⁊ ꝓpt ueritatẽ ⁊ mansue¬
tudinem ⁊ iusticiam. Beatus qui
te in hiis hominem int̾ homines

Expanded text:
Junge et illud sancti David: Speciosus forma prae filiis hominum ; et habes totum in sponso, quod sponsa de se hoc in loco testata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae dicta sunt, aemulis posse respondere Judaeis: Niger sum, sed formosus, filii Jerusalem? Niger plane, cui non erat species, neque decor; niger, quia vermis et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Denique se ipsum fecit peccatum : et nigrum dicere verear? Intuere sane pannis sordidum, plagis lividum, illitum sputis, pallidum morte; et nigrum vel tunc profecto fatebere. Percunctare etiam apostolos, eumdem ipsum qualem in monte perspexerint; aut certe angelos, in qualem prospicere concupiscant; et nihilominus formosum mirabere. Ergo formosus in se, niger propter te. Quam formosum et in mea forma te agnosco, Domine Jesu! non ob divina tantum quibus effulges miracula, sed et propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam. Beatus qui te in his hominem inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
in humanitatẽ
crmslata est:
aut humstĩtas
in diunitatẽ.
fnt utreq in
se ita temꝑate
sunt atq ꝯurix¬
te: at nentra

Expanded text:
in humanitatem translata est, aut humanitas in divinitatem, aut utraeque in se ita temperatae sunt atque commixtae, ut neutra
Abbreviated transcription (Latin):
abadens lotus non nͥ corꝑalus esse
pitet. Itaq naturã scdm̃ illos qͥ h no¬
cei non ussi in corꝑalib posuerunt
ꝑ monĩ distiniens illũ tĩ qui solis cor¬
rim ꝓͥum est. Et gñalit̾ qͥdẽ motus
iebus p̾duta ꝓpͥcitate reddunt᷑ unde

Expanded text:
ralium esse potest. Itaque natura secundum illos qui hoc nomen non nisi in corporibus posuerunt, per motum diffiniens, illum tantum qui solis corrum proprius est: et generaliter quidem motus ciebus, p
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ in se uł extͥn¬
setus sibi affiya recipiendo subiecta st̃.
Inre igitur subsistentias ꝑticłarit᷑ sub
aunt est essentia. Quo u̾o aliqͥd substa
affaya sibi extͥnsecus hũdo accñtia ilł
substat. aatende ꝙ cũ pͥns dixit. essen¬
tie in ꝑticłarib substant. deide ex eo¬
subsistentias ꝑticłarit̾ substantes. cũ
dũ alind sit essentia. aliud subsudẽita
aluid sub̃a. Neq eaũ. ut nłic de essen¬
tia taceamꝰ pensius .i. certius subtiliꝰ
entuenti idem uidebitur esse subsis¬
tentia qd̾ sub̾ia. Qd̃ ex g̾coꝵ u̾boꝵ di¬

Expanded text:
eadem in se vel extrinsecus sibi affixa recipiendo, subjecta sunt. Jure igitur subsistentias particulariter aut est ex essentia. Quod vero aliquid substaraffixa sibi extrinsecus habendo accidentia, illud substat. Attende quod cum prius dixerit, essentiae in particularibus substant, deinde ex eosubsistentias particulariter substantes, cum tamen aliud sit essentia, aliud subsistentia, aliud substantia. Neque enim, ut nunc de essentia taceamus, pensius, id est certius subtilius causas intuenti, idem videbitur esse subsistentia quod substantia. Quod ex Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nisi illa assint milli messe possũt.
Om̃e et enĩ accñs alicinꝰ subsistẽtie
addictũ est potestati. ⁊ id̾o actñs no¬
catur qm̃ illi adest: cũ ellicui substã¬
tiũ inest. ut color adest corꝑalitati

Expanded text:
e possunt. Omne etenim accidens, alicujus subsistentiae additum est potestati; et ideo accidens vocatur, quoniam illi adest, cum alicui substantium inest: ut color adest corporalitati
Abbreviated transcription (Latin):
cñ suꝑius dix̃it es¬
sentias. mũc dicit
ratõnẽ sine se cẽ
nõ possunt. ut cor¬
ꝑalitas ⁊ corpus.
acta namq corꝑa¬
litas nicħ est nisi
sit in corꝑe. ⁊ cor¬
pus nẽ est qd̾ uo¬
catur nͥ in ip̃o sit
esse fecte suppo¬
sito quolibet ho¬
pur duoꝵ nomi¬
nũ hoc est essen¬
illius q̃ seqͥt᷑ dicti¬
aut conseq̃uter
aut accidentalir̾
reddit᷑. fecte gͦ
cũ dixisset essẽ¬
tie in unnũsalib

Expanded text:
cum superius dixerit essentias, nunc dicit ratione sine se esse non possunt, ut corporalitas et corpus. Actu namque corporalitas nihil est, nisi sit in corpore, et corpus non est quod vocatur, nisi in ipso sit esse: recte supposito quodlibet horum duorum nominum, hic est essenillius quae sequitur dictiaut consequenter, aut accidentaliter redditur. Recte ergo cum dixisset essen in universalibus
Abbreviated transcription (Latin):
eos q ualde ꝓbatos admͨtunt. huiꝰ
inodi młtas p̃ mente boetiꝰ sapĩe a
mator hẽbat. ⁊ iohanni romano dẏa¬
chono diu pulsanti digno q cui ali¬
qͣndo aꝑiretur qͣlit̃ pot̾at in natura¬
li id̾oq ꝯposito fabritatoq sermõe
aliqͣs exerebat. iut̃ qͣs una erat qua
dicebatur ea q̃ sunt eesse bona in eo¬

Expanded text:
eosque ualde probatos admittunt. § 15 Huiusmodi multas prae mente Boethius, sapientiae amator, habebat et Iohanni romano diacono diu pulsanti dignoque cui aliquando aperiretur, qualiter poterat in naturali ideoque composito fabricatoque sermone aliquas exerebat. § 16 Inter quas una erat qua dicebatur: ea, quae sunt, esse bona in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuit ⁊ ea que sunt nõ mͦ ineo ꝙ ss̾
ũũ etiam nullo mͦ esse bona qͦꝵdam
fantasiis rarõnũ conclusit. deiude
totam huius enigmatis nubẽ dini¬
sione derussit. ⁊ sic ad ebdomadis
hoc ẽ ꝯceptõnis dignitatẽ intell¬
gentiam eius admisit. lib̾ boeti a
¶Postulas. ⁊c̾ eͥ¬

Expanded text:
posuit: et ea, quae sunt, non modo in eo quod sunt uerum etiam nullo modo esse bona quarundam fantasiis rationum conclusit. Deinde totam huius enigmatis nubem diuisione decussit et sic ad hebdomadis, hoc est conceptionis, diuinitatem intelligentiam eius admisit. Expositio § 1 POSTULAS UT E
Abbreviated transcription (Latin):
tatõnib esse diu̾sas nec quib expli¬
cari possint cognatos esse sermo¬
nes ⁊ si qnͣdo ꝓportõne ratõnis a¬
licuius ad eam ab aliis contingat
ĩmo ncte est sic ũba transsumi
ra extͥtabiles admodũ q̃stiones p̾s¬
tare. hec igitur sunt sapĩe in qͣli¬
det fa culca̾te. s maxime in cho¬
logica paucis nota secreta qͦꝵ qͥa gła
uocantur. ⁊ qͥa p̃stant q̃stiones qnͦ¬
do translatis dictõnab ꝓponũtꝰ em¬
ꝑcipit: ꝑ excellentiam ebdomades hoc
est cõceptõnes nominant᷑. utiq lon¬
ge diu̾se ab illis cõceptõnb q̃ entime¬
mata appellantur. Est enĩ qd̾dam ar¬
gum̃tatõnis genꝰ quo añ ꝯcłonem
logos cum logoys .i. sermo cũ ser
tur. Ideoq tota illa orõ sillogismꝰ.i.¬

Expanded text:
rationibus esse diuersas nec, quibus explirationibus esse diuersas nec, quibus explicari possint, cognatos esse sermones et, si quando proportione rationis alicuius ad eam ab aliis contingat immo necesse sit uerba transsumi, inextricabiles admodum quaestiones praestare. § 9 Haec igitur sunt sapientiae in qualibet facultate sed maxime in theologica paucis nota secreta, quorum quiauocantur. Et quia praestant quaestiones quando translatis dictionibus proponuntur, "emrcipit, per excellentiam "hebdomades", hoc est conceptiones, nominantur: utique longe diuersae ab illis conceptionibus quae "enthymemata" appellantur. Est enim quoddam argumentationis genus quo ante conclusionem logos cum logo id est sermo cum sermtur. Ideoque tota illa oratio syllogism
Abbreviated transcription (Latin):
mbus ⁊ que om̃ib note sunt ratõ¬
nib tamꝙꝙͣ publita uia currentes
ad ymaginẽ eius q̃ in naturalum
concretõnib qͦdam mͦ adumbratur
adducunt. multos u̾o hiis uatur ali¬
ura specłis assuetos ad ea que a cõ¬
cretõnib altior disciplina q̃ grece
sultat purius cõptehendũt. ꝑilucos
u̾o qͦs intensiore studio uident at¬
tentos ⁊ m̃tis atie ꝑspitatiores nͨ
tam laudis ꝓpͥe leuitate subuehi. ꝙͣ
m̾itatis ip̃ius sp̃e trahi. ñe dignos
qͥb sapĩe dignitas execrat᷑ in qd̾¬
dam quasi diũsorium extͣ publicã
ratõnaliũ uiam. ⁊ cheoremata sine
auxiomata hoc est specłatõnes sine
dignitates disciplinaliũ ducunt ubi
quasi quodam simi secroti sapiẽtie
ipͣius qͣndam pre cet̾is dignitatem
illis ostendunt. hane igitur illi ꝑdu¬
ti ea ni mentis q̃ intelleñs uotantꝰͣ
⁊ in neturalib ⁊ in mathematicis
⁊ inexsme in cheologitis intuẽtes
mroeratur cins tatõnes ab aliquoꝵ

Expanded text:
bus et quae omnibus notae sunt rationibus tamquam publica uia currentes -- ad imaginem eius, quae in naturalium concretionibus quodammodo adumbratur, adducunt. § 6 Multos uero his naturalium speculis assuetos ad ea quae a concretionibus altior disciplina -- quae Gsultat, purius comprehendant. § 7 Paucos uero quos intensiore studio uident attentos et mentis acie perspicaciores nec tam laudis proprie leuitate subuehi quam ueritatis ipsius specie trahi -- uere dignos quibus sapientiae dignitas exaratur -- in quoddam quasi diuersorium extra publicam rationalium uiam et theoremata siue anxiomata, hoc est speculationes siue dignitates, disciplinalium ducunt ubi quodam quasi sinu secreti sapientiae ipsius quandam prae caeteris dignitatem illis ostendunt. § 8 Hanc igitur illi pauci ea ui mentis, quae "intellectus" uocatur, thematicis et maxime in theologicis -- intuentes mirantur eius rationes ab aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
alial. conclusũ ẽ est aĩal. Idrͥco tota
or̃o ab illa ꝑre añcedẽtis que sine
expositõne tenet᷑ in arima enti¬
mema uotatur. ꝯñt ⁊ alia entime¬
mata q̃ aut iuxta qualitatẽ sũma¬
rum oriatorirũ aliqͥd menti re¬
linqunti ut mater diligͭ. aut in cõ¬
cdusione aliquo sub int̾rogatioẽ
dine uulgaris ⁊̃ sermonis disceds̃
eo q mag̃ illas in mente tener o¬
rator qd suꝑfluũ apd̾ se sudicat eas
ebdomades appellantur: a sensu sĩ¬
pliciũ omino ꝓcł sunt. et qͥ in plu¬
rimis studuerũt. ⁊ sophistitis ⁊¬

Expanded text:
animal -- conclusum est "est animal". Idcirco tota oratio ab illa parte antecedentis, quae sine expositione tenetur in anima, "enthymema" uocatur. § 12 Sunt et alia enthymemata quae aut iuxta qualitatem summarum oratoriarum aliquid menti relinquunt -- ut "mater diligit" -- aut in conclusione, aliquo sub interrogationedine uulgaris etiam sermonis discedunt. Eoque magis illas in mente tenet orator quod superfluum apud se iudicat eas 4 Quae uero "hebdomades" appellantur, a sensu simplicium omnino procul sunt. Et qui in plurimis studuerunt et sophisticis
Abbreviated transcription (Latin):
esbamatorib sapĩe placet. s non
cuh totam ostendunt. actendũt. n.
nos qͥ tamqͣm bruta animalia sese
ntos sensib ant ymagmatõiibus
redint. multos ñ o qui pͥmo qͣsi ra¬
tõnis motu ad ea que p̃ter sensus ⁊
smaginatõnes concipi debent ꝯtẽ
quasi mitib exterioꝵ sigtõnũ ern¬
dũt. Et hii qͥdem hac disciplina que
lintur sepe arnt incongrua aut ĩꝑ¬
fecͥa dut suꝑhĩdanti orõne balbu¬
tiuit. Quoꝵ aliqͦs uł negligentie tor¬
por. uł ingenii hebitudo in hus qͥb
rinent elementis alios u̾o ad spͣm
rerũ u̾itatẽ qͣm ult  sigͣ tõnes mẽ¬
tũ anies naturaliter sentit eiusdẽ
uitatis cupiditas trahit. hos quoq
is destmant. slam hebetes illos in¬
culto ⁊ ut itadicatur rustitano c̃¬
none quo sensu potius ꝙͣ euolua¬
c iuuoluatur. semꝑ laborare ꝑn̾¬
tunt. spectabilem u̾o sapĩe formã

Expanded text:
est amatoribus sapientiae, placet sed non cuilibet totam ostendunt. Attendunt enim mos qui tanquam bruta animalia sese totos sensibus aut imaginationibus dedunt: multos uero qui primo quasi rationis motu ad ea quae praeter sensus et imaginationes concipi debent, contquasi nutibus exteriorum significationum erudiunt. Et hii quidem hac disciplina quaebuntur: saepe aut incongrua aut imperfecta aut superabundanti oratione balbutiunt. Quorum aliquos uel negligentiae torpor uel ingenii hebetudo in his quibus tinent elementis. § 3 Alios uero ad ipsam rerum ueritatem, quam ultra significationes mentis acies naturaliter sentit, eiusdem ueritatis cupiditas trahit. Hos quoqueis destinant. § 4 Nam hebetes illos inculto et ut ita dicatur rusticano sermone quo sensus magis quam euoluatur inuoluitur, semper laborare permittunt. Spectabilem uero sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
liberam fetĩt ⁊ ad hot bonsam ut
simꝰ initium aliqd̾ creatire caus:
qrã expedit ꝓẜcõ nobis mag̾ om̃i¬
no non fuisse qͣsa nr̃os ꝑmanere.
siam qui uoluerũt sui esse utiq
sicut dii scientes bonũ ⁊ malum
tã sunt ña̾tantum iam sui ⁊ oy
aboli. Itaq libera uoluntas nos fa¬
tit nr̃os. malã dẏaboli bona dei⁊

Expanded text:
beram fecit; et ad hoc bonam, ut simus initium aliquod creaturae ejus: quoniam expedit profecto nobis magis omnino non fuisse, quam nostros permanere. Nam, qui voluerunt sui esse, utique sicut dii, scientes bonum et malum; facti sunt, non tantum jam sui, sed et diaboli. Itaque libera voluntas nos facit nostros; mala, diaboli; bona, Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
noluntatem: cñ audierũt. potestis
hibere callicem ꝙ̃ ego bibiturꝰ sum:
et tũc qͥdem ũbo s postmodũ ⁊̃ exẽ¬
plo uoluntatem o rdinare docebat.
cum orans instante passione ut tͣnf¬
ferretur ab eo talix scatim subice

Expanded text:
erunt: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Et tunc quidem verbo, sed postmodum etiam exemplo voluntatem ordinare docebat, cum orans instante passione ut transferretur ab eo calix, statim subjice
Abbreviated transcription (Latin):
forte ꝓ dempore ac rerũ euenib
uicissim sibi grauia lema q sucte¬
dũt minioꝵ exꝑientia aliqͤ miserie
uidetur interpolatõ. nt cum alicn᷑¬
do post exꝑta plura gͣuissima ĩ nri¬
nus forte molesta euaditus feli¬
tramen faten citi fouut ͦ qui
gustare suffiiũt totiens esse libe¬
ros a miseria qͦtrens sic excedũt
hii plane qd negãtidũ non est etiã
in hac carne raro licet. raptimq
cõplaciti libertate fruũt᷑. qui cũ
maria optimã ꝑtem elegepũt q̃
non auferetur ab eis. Qui er̃ iam
renent qd̵ anff̾endũ nõ esti oxꝑiũ¬
rũ est selititas esti porro selicitas

Expanded text:
forte pro tempore ac rerum eventibus vicissim sibi gravia leviaque succedunt, minorum experientia, aliqua miseriae videtur interpolatio; ut cum aliquando, post experta plura gravissima, in minus forte molesta evaditur, felitamen fatendum est eos, qui gustare sufficiunt, toties esse liberos a miseria, quoties sic excedunt. Hi plane quod negandum non est etiam in hac carne, raro licet raptimque, complaciti libertate fruuntur, qui cum Maria optimam partem elegerunt, quae non auferetur ab eis . Qui enim jam tenent quod auferendum non est, experiunrum est feli
Abbreviated transcription (Latin):
alabuntur. At fortasse aliquis m di
cat bñ admones: s sica dicẽs q̃ tuo
ꝓposito ꝯuenirent. Expectate paulisꝑ
Nonsũ ĩmemor. Nonne ĩ manib
uosuid̾itis. nc̃ q̃d ad me attinet qr
lins aliena ñ funt paucis adu̾tite. Nõ
rrdamini in sponse ub̃ib extmã ꝯ¬
fraglantiam sponsa ne sibi arrogare pu¬
tetur de sponsi bñficio recognos eat:
Cui plane sensui illa oĩa que p̃taxaui¬
mus subseruire cognoscitis. Qd̃ ub̾a
inquit mea sic redolent ⁊ sic placent:
ñ studiis ac mĩtis asscribo meis. s tue
o sponse tribuo largitati. de oleo uti
occasione suꝑ nequissimo uicio ingͣti¬
tudinis p̃sentem sermonẽ tã in lon¬
gũ ꝓtraximꝰ. tempꝰ aliud et aliud exor¬
dium sermonis desidat. Nunc hoc so¬
lũ admonitos uos ẽẽ sufficrat. si spon¬
sa utiq de oĩ uirtute sua uł gr̃a mini¬
me audet sibi quippiam arrogare. qͣn¬
tominus adolescentule forte que nos
sumus: Dicamus ꝓinde et nos spon¬

Expanded text:
e aliquis mihi dicat: Bene admones, sed si ea diceres quae tuo proposito convenirent. Exspectate paulisper; non sum immemor. Nonne in manibus vos videritis. Nunc quod ad me attinet, quia hinc aliena non sint, paucis advertite. Non recordamini in sponsae uberibus extremam camdem fragrantiam sponsa, ne sibi arrogare putetur, de sponsi beneficio recognoscat? Cui plane sensui illa omnia, quae praetaxavimus, subservire cognoscitis. Quod ubera, inquit, mea sic redolent, et sic placent, nec studiis, nec meritis adscribo meis, sed tuae, o sponse, tribuo largitati; de oleo utiqoccasione super nequissimo vitio ingratitudinis praesentem sermonem tam in longum protraximus, tempus aliud et aliud exordium sermonis desiderat. Nunc hoc solum admonitos vos esse sufficiat, si sponsa utique de omni virtute sua vel gratia minime audet sibi quidpiam arrogare; quanto minus adolescentulae, forte quae nos sumus? Dicamus proinde et nos spon
Abbreviated transcription (Latin):
is uł dentib u̾ba prudentie: et si sen
ne in scĩs digna laude uł admirati¬
one intueor. clara luce u̾itatis discu¬
tiens: ꝓfecto reꝑio laudabilẽ siue
mirabilẽ aliũ apparere. atq aliũ eẽ
et laudo deũ in scĩs eiꝰ. Siue sit hely¬
seus. siue ille magnus helyas. mor¬
tuoꝵ utiq suscitatores. ip̃i quidẽ su¬
o ñ imꝑio s minist̾io foris exhibent
noua nob̃ et insueta. ds̃ uͦ in ip̃is ma¬
nens ip̃e facit oꝑa. Inuisibił et ĩacceᷤ¬
sibił in se: in suis spectabił atq mi¬
rabił ẽ. Et solus mirabił. qui facit
mirabilia solus./Nec laus calami.
laudabił ẽ pictura uł scriptura. nͨ
gla lingue aut labioꝵ sermo bonus
Tempꝰ est. ut et ꝓphã loquatur. slũ¬
qͥd głabitur inquit securis ꝯtraeũ
qui secat inea. aut exaltabitur ser¬
ra ꝯtͣ eũ a quo trahitur: Quomͦ si
eleuãtur uirga ꝯtra eleuantẽ se et¬

Expanded text:
is vel dentibus verba prudentiae, etsi sensne in sanctis digna laude vel admiratione intueor, clara luce veritatis discutiens, profecto reperio laudabilem sive mirabilem alium apparere, atque alium esse: et laudo Deum in sanctis suis, sive sit Elisaeus, sive ille magnus Elias, mortuorum utique suscitatores. Ipsi quidem suo non imperio, sed ministerio foris exhibent nobis nova et insueta; Deus vero in ipsis manens ipse facit opera. Invisibilis et inaccessibilis in se, in suis spectabilis atque mirabilis est, et solus mirabilis, qui facit mirabilia solus . Nec laus calami, laudabilis est pictura sive scriptura; nec gloria linguae aut labiorum, sermo bonus. Tempus est ut et propheta loquatur. Nunquid gloriabitur, inquit, securis contra eum qui secat in ea? aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur virga
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ queritis et głam q̃ a solo dõ ẽ
ñ uultis: Ne uera głari in solodõ
ñ nisi a solo dõ ẽ. Nec medio eris is¬
ta gła. quippe tam uera quã deui
or ꝓbabit opus suũ. atq ad lum̃ uen¬
tatis diligent̾ examinabit. et sie u¬
bebit in semetip̃o głam ⁊ ñ inore al¬
teriꝰ. Stultꝰ sũ si cistelle labioꝵ tuor
glãm meam credidõ et ceꝑom̃ditam
eam abs te cũ habere uoluero. Nõ¬
o penes me. ipse fidelius seruo michi
Immo nec michi eam credo ip̃i potꝰ
repono seruandã qui potens est dep¬
situm meũ seruare in illũ diẽ. inuis
Secura tc̃ erit unicuiq laus a dõ bi¬
is dũ taxat qui humanas laudes cõ¬
tẽpserint. Nam gła in ꝯfusiõe eoꝵqͥ
terrena sapiũt: dicente ⁊̃ dõ. Am
hominib placent confusi sunt. qr̃¬
ur̃m uelit laudari in inta ista. quil
hic qͥcqͥd fauoris captas qͦd ad deũ nĩ
retuleris ip̃i furaris. Tibi enĩ undeqͥ¬
oua putide pulins. tibi unde: Deuit

Expanded text:
vicem quaeritis, et gloriam quae a solo Deo est non vultis . Revera gloriari in solo Deo, nonnisi a solo Deo est. Nec mediocris ista gloria, quippe tam vera, quam de iator probabit opus suum, atque ad lumen veritatis diligenter examinabit; et sic habebit in semetipso gloriam, et non in ore alterius. Stultus sum, si cistellae labiorum tuorum gloriam meam credidero, et coepero mendicare eam abs te cum habere voluero. Nono penes me, ipse fidelius servo mihi. Imo nec mihi eam credo: ipsi potius repono servandum, qui potens est depositum meum servare in illum diem , Secura tunc erit unicuique laus a Deo, his duntaxat qui humanas laudes contempserint. Nam gloria in confusione eorum qui terrena sapiunt, dicente etiam David: Qui hominibus placent, confusi sunt, qvestrum velit laudari in vita ista; quia quidquid hic favoris captas quod ad Deum non retuleris, ipsi furaris. Tibi enim unde gloria, putide pulvis, tibi unde? De
Abbreviated transcription (Latin):
guatua. qͥd nisi calamꝰ scribe le he
ip̃m mutuo accepisti. salentũ erea¬
tũ ẽ repetendũ cũ usura. Si iuentꝰ
Siqͥminꝰ tolletura te talentũ et nic¬
hilominꝰ exigetur lucrũ. ⁊ uocab̾is
seruuis nequam ⁊ pig̃. Omnis gͥ debo¬
nis multiformis gr̃e apparentis ĩ uob̃
referatur ad ip̃m laus. laudabilem
siquidẽ uniu̾soꝵ actorẽ et largitorẽ.
ͥo ꝙ ñ ficte quẽadmodũ ab ypocͥtis
rendis oñib applicantur: s sicut dec
sc̃s. sinc̾itate fida. deuotione sollici¬
ta. hilaritate grata. s ñ dissoluta.
Immolantes itaq hostiam laudis
et reddentes uota nr̃a de die in diẽ
curremꝰ oĩ iugilantia iung̾e sensũ
usui. affectũ sensui. exultationẽ af¬
fectui. grauitatẽ exultatioĩ. hum¬
ilitatẽ grauitati. libertatẽ humili¬
tati. quo interdũ lib̾is purgate mẽtis
passib ꝓcedamꝰ. et excedamꝰ ꝑ ĩusi¬
tatas quasdã affectõnes. sp̃uales le¬
anas. in iubileis amenitatis. in lu¬

Expanded text:
isi calamus scribae? Et hoc ipsum mutuo accepisti. Talentum creditum est, repetendum cum usura. Si inventus Si quo minus, tolletur a te talentum, et nihilominus exigetur lucrum, et vocaberis servus nequam et piger. Omnis igitur de bonis multiformis gratiae apparentis in vobis referatur ad ipsum laus, laudabilium siquidem universorum auctorem et largitorem; idque non ficte, quemadmodum ab hypocritis, rendis oneribus applicantur: sed sicut decet sanctos, sinceritate fida, 1305 devotione sollicita, hilaritate grata, sed non dissoluta. Immolantes itaque hostiam laudis, et reddentes vota nostra de die in diem, curemus omni vigilantia jungere sensum usui, affectum sensui, exsultationem affectui, gravitatem exsultationi, humilitatem gravitati, libertatem humilitati: quo interdum liberis purgatae mentis passibus procedamus, et excedamus per inusitatas quasdam affectiones spirituales laetitias in jubileis amoenitatibus, in lu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ argenti. Duas tͥ mas iuidetur
dcuis ꝓposuisse. s unam noueris
esse spͣm tam̃ a se diusam. ⁊ di¬
ũsit nomiuib aꝑpellatam. aut mi¬
quitatis eẽ descendentes. aut u̾ita¬
tis ap̃ ascendentes. Quia ⁊ hudẽ
ꝙ radus sunt ascendentiũ in so¬
lũ ⁊ descendentiũ. et eadẽ ua
accedentiũ ad emiatẽ ⁊ recedẽtiũ.
⁊ uinũ host̾iũ est tagredient iũ dom̃

Expanded text:
vias videtur David proposuisse, sed unam noveris esse; ipsam tamen a se diversam, et diversis nominibus appellatam, aut iniquitatis propter descendentes, aut veritatis propter ascendentes: quia et iidem gradus sunt ascendentium in solium, et descendentium; et eadem via accedentium ad civitatem, et recedentium; et unum ost
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nõ autẽ ego. set grã dei meꝰ.
Qui u̾o rapit᷑ nõ suis uirib s cili¬
enis inmyus tamqͣm nescius qͦcũ¬
q portatur. nec de toto in se net
de pr̃e głatur. ubi nec ꝑ se nec cuĩ
alzo aliquid oꝑatur. ad ꝑrir̃ ita
sine ad medium celum ductꝰ uel
adiutus apłus ascendere poruit.

Expanded text:
 ego, sed gratia Dei mecum . Qui vero rapitur, non suis viribus, sed alienis innixus, tanquam nescius quocunque portatur, nec de toto in se, nec de parte gloriatur, ubi nec per se, nec cum alio aliquid operatur. Ad primum itaque sive ad medium coelum ductus vel adjutus Apostolus asc
Abbreviated transcription (Latin):
tactũ angłi nerinis femoris ia¬
ab emartuit. qͣm angłi suꝑbiẽ¬
us intumust. euanunt. yuit. Utinã
⁊ meũ neruũ angłus tangat ut
marcescat. et si forte ex hc infͥ¬
mitate incipiam ꝓfic̾e qui ey m̃a
fͥmitate nõ possum nisi deficene
Lego ꝓscõ qd̾ inẜirii est der: for¬
tius est hominib. ꝯic quoq apłt
de suo neruo ꝯq̃stus: ꝙ̃ angelus¬

Expanded text:
tactum angeli nervus femoris Jatactum angeli nervus femoris Jacob emarcuit , quam angeli superbientis intumuit, evanuit, ruit. Utinam et meum nervum angelus tangat ut marcescat, si forte ex hac infirmitate incipiam proficere, qui ex mea firmitate non possum nisi deficere. Lego profecto: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Sic quoque Apostolus de suo nervo conquestus,
Abbreviated transcription (Latin):
in hẏeme. uł in sabbo. dũ nũt ad lu¬
cem cũ tempꝰ acceptabile ⁊ dies salu¬
tis sint ꝓfitisci dissimso. Quid moror:
Ora ꝓ me fili. frat̾. socie. ⁊ ꝑticeps
ꝓftũs mei. si quis est in dño. Ora eĩ¬
potentẽ qͣrmꝰ sĩt pigs̃ roboret pe¬
dem: ut taĩ nõ ueniat mͥ pes suꝑ¬
bie. Et si enĩ pes piger ut ad u̾ita
tem ascendat ydoneus nõ est. to¬
lerabilior est. tam̃ illo qui in easta¬
re nõ potest. ⁊ ut ħs ibi. Expulsi
sunt nec poruerũt stare. Et hoc
qͥdem suꝑbis. ꝯ qͥd de illoꝵ capite
quid de illo qui dũ rex suꝑ om̃is fi¬
lios suꝑbie : Et ip̃e inqͥt in u̾sta¬
te non stetit. Et alibs. uidebam
me niderit qui alta a longe cog¬
noscit. suꝑbientẽ ⁊ illam in me t̾¬
uibilem intonet uocẽ bu qͥdem
filius excelsi eras. s sicut hõ mo¬
biens. ⁊ sicut unus de pͥncipib ca¬
des. Quis non ab huiꝰ tomtoui no¬
ce formdet: O qͣm salubͥus ad

Expanded text:
in hieme, vel in Sabbato: dum nunc ad luin hieme, vel in Sabbato: dum nunc ad lucem, cum tempus acceptabile et dies salutis sunt, proficisci dissimulo. Quid moror? Ora pro me, fili, frater, socie, et particeps profectus mei, si quis est, in Domino. Ora Omnipotentem, quatenus sic pigrum roboret pedem, ut tamen non veniat mihi pes superbiae. Etsi enim pes piger, ut ad veritatis gradum ascendat, idoneus non est: tolerabilior tamen est isto, qui in ea stare non potest, ut habes ibi: Expulsi sunt, nec potuerunt stare . 25. Et hoc quidem de superbis. Sed quid de illorum capite? quid de illo, qui dicitur rex super omnes filios superbiae? Et ipse, inquit, in veritate non stetit : et alibi, 570 Videbam me viderit, qui alta a longe cognoscit, superbientem; et illam in me terribilem intonet vocem: Tu quidem filius Excelsi eras, sed sicut homo morieris, et sicut unus de principibus cades . Quis non ab hujus tonitrui voce formidet? O quam salubrius ad
Abbreviated transcription (Latin):
xpm nou̾dat scdm̃ tarnem: set ult
ĩam non noscerent. Quos gͦ ad pͥ
nem parer exaltat. pͥmo humiliq̃¬
tur in u̾itate ⁊ dicũt. in u̾itate tua
humiliasti me. gcd̾o cõgandent u̾i¬
rati ⁊ psallũt. ecce qͣm bonuĩ ⁊ qͣm
iocundũ hĩtare frẽs in unũ. de m¬
pitate qͥppe scͥptũ est. Congaudet
aũt u̾itati. bertio ad archana u̾ita¬
tis repiũtur ⁊ aiunt. secretũ meñ
flua magis loquacitełre qͣm sp̃t ui
nacitate duos celos suꝑiores p̾curro
qui manib pedibus q reppens adhuc
sub inf̾iore laboro : Nd qd̾ tam̃ iã ip̃o
inuante qͦ ⁊ uotantẽ mͥ scalã erexi.
Illit siqͥdem tũt est quo ostendat mͥ
salutare dei. Iam dnm desuꝑ ĩuixũ
suspitio. iam ad notẽ u̾itatis exulto.
uotauit me ⁊ ego respondi ali. eꝑꝑi
mamiũ tuarũ porriges dext̾ã. ẜu
qͥdem dñe gressus meos dimnneras
set ego lentus ascensor. fessus mator
diũticła q̃ro. u̾e mͥ si tenebre mecõ¬
prehendant. cut si medd fuga fint

Expanded text:
m noverant secundum carnem, sed ultra jam non noscerent. Quos ergo per nem Pater exaltat. Primo humiliantur in veritate, et dicunt, In veritate tua humiliasti me . Secundo congaudent veritati, et psallunt, Ecce quam bonum, et quam jucundum habitare fratres in unum? De charitate quippe scriptum est, Congaudet autem, veritati . Tertio ad arcana veritatis rapiuntur, et aiunt, Secretum meum flua magis loquacitate, quam spiritus vivacitate duos coelos superiores percurro, qui manibus pedibusque repens adhuc sub inferiore laboro? Ad quod tamen jam, ipso juvante, quo et vocante, mihi scalam erexi. Illic siquidem iter est, quo ostendat mihi salutare Dei. Jam Dominum desuper innixum suspicio, jam ad vocem veritatis exsulto. Vocavit me, et ego respondi illi: Operi manuum tuarum porriges dexteram . Tu quidem, Domine, gressus meos dinumeras, sed ego lentus ascensor, fessus viator, diverticula quaero. Vae mihi, si tenebrae me comprehendant, aut si mea fuga fiat