comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deorum impugnat. ac pͥmum quidem omnem eoꝵs
ꝓuintiam ad ydolatriam compellens: qui parere no¬
luerunt necat. Uerum hoc in tempore mathathias¬
quidam ex sacerdotib filius asamon ex uico modin.
adu̾sum antiochi duces arma corripiens. fultus etiã
auxilio filioꝵ leges patrias uindicauit: olimpiade
mathathie antiochi duces de uidea expellens: & tem¬
plum ab ydolorum imaginib emundans: patrias
leges post triennium suis ciiib reddidit. Syrie ⁊¬
carthaginensis comediaꝵ scriptor ob ingenium ⁊ for¬
mam lib̾tate donatus in archadia moritur. Dux
occiditur. trib annis pontificatu gesto. Hux uideoꝵ¬

Expanded text:
legem impugnat: primum quidem omnem eorum provinciam ad idololatriam compellens, qui parere noluerunt, enecat: quidam ex sacerdotibus, filius Assamonei, vico Modin, adversum Antiochi duces arma corripiens, fultus etiam auxilio filiorum, leges patrias vindicavit olympiadeMatathiae, Antiochi duces de Judaea expellens, et templum ab idolorum imaginibus emundans, patrias leges post triennium suis civibus reddidit. SyriCarthaginensis comoediarum scriptor, ob ingenium et formam libertate donatus, in Arcadia moritur, qui occiditur, tribus annis pontificatu gesto. DE
Abbreviated transcription (Latin):
ytionioꝵ regnum sub
egialeo p̾rimorege ex¬
ortum abanno ucesimo
quarto nachoraui abrahe
usq inannura septimum̾.
decimum heli sacerdotis
iudicis isrł cucurrit
ꝑannos nongentos sexa¬
ginta unumꝰ. ꝑ reges tri¬

Expanded text:
yioniorum, sub Aegialeo primo rege exortum, ab anno vigesimo quarto Nachor avi Abraae usque in annum decimum septimum Heli sacerdotis et judicis Israel, cucurrit per annos noningentos sexaginta et unum, et per reges tri
Abbreviated transcription (Latin):
nit. q̃ sic intelligenda ÷. Ꝙ ampliꝰ recor¬
dari ñ debemꝰ qd̾ filios isrł de egipto edci
rerit dñs ĩmo de terra aquilonis .i. de
inferno. c̃ ꝑ aqͥlonem intelligat᷑ diabo¬
lus. cuiꝰ t̾ra ⁊ habitatio ÷ infernꝰ. sicut
dixit iohel ꝓpłi. sum qͥ ab aquilone ẽ¬

Expanded text:
nit. Quae sic intelligenda est, quia amplius recordari non debemus, quod filios Israel de Aegypto eduxit Dominus, imo de terra aquilonis, id est de inferno, cum per aquilonem intelligatur diabolus, cujus terra et habitatio est infernus, sicut dicit Joel propheta: Et qui ab aquilone e
Abbreviated transcription (Latin):
mitas appellamꝰ. Ꝙ ã sequitur qr desion
exibit lex. ⁊ uerbum dñi de ierłm insi¬
nuat qd̾ lex xp̃i de sion. ⁊ uerbum dñi
de ierłm egressurum fuit. Nam ⁊ ĩsion
suꝑ apostolos sp̃c sc̃s uenit: cuiꝰ aduentꝰ
legis fundam̃tum extitit. atq ab ip̃o
data ac ꝑ ip̃m p̾dicata fuit. ⁊ ierłm pͥꝰꝗͣ¬
alibi ⁊ apostoli ⁊ xp̃c ip̃e p̃dicauit. ⁊ in de
ꝑ totum mundum p̃dicatõ exiuit. Patꝑ
Item de noua lege sic loquitur ieremias.
Ecce dies ueniunt dicit dominꝰ ⁊ feriam
domui isrł ⁊ domui uida fẽdꝰ nouum ñ
scd̾m pactum qd̾ pepigi cũ patͥb eorũ.
in die qͣ app̾hendi manum eoꝵ ut edu¬
cerem eos de t̾ra egipti. ubi.i. ĩ latmno
habr᷑ fedus nouum in hebraico ĩueni¬
es berithadasa. qd̾ int̾p̾tatur lex noua.
moyse atcestante qui multis in locis p̾¬
cepta legis sue berit appellat. Ip̃e etram
ieremias. qd̾ de noua lege fedꝰ nouum
pactum qd̾ pepigi cũ patͥb eoꝵ in die

Expanded text:
de Sion exibit lex, et verbum Domini de Hierusalem, insinuat quod lex Christi de Sion, et verbum ejus de Hierusalem egressurum fuit. Nam in Sion super apostolos Spiritus sanctus venit, cujus adventus, legis fundamentum exstitit, atque ab ipso data, ac per ipsum praedicata fuit, et ipse praedicavit, et inde per totum mundum praedicatio exivit. Patet Item de nova lege sic loquitur Jeremias: Ecce dies venient, dicit Dominus, et feriam domui Israel et domui Juda foedus novum, non secundum pactum quod pepigi cuhendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti . Ubi enim in Latino habetur foedus novum, in Hebraico invenies , berith, hadasa, quod interpretatur lex nova, Moyse attestante, qui multis in locis praecepta legis suae berith, appellat. Ipse enim Jeremias quod de nova lege foedus novum pactum quod pepigi cum patribus eorum in die
Abbreviated transcription (Latin):
cisionem p̃cepit habrahe. sum autẽ
moyses uenit.⁊ d̾s filios isrł secum ad¬
uing̾e ⁊ ab aliis gentib discern̾e uo¬
luit: p̾cepta eis sua p̾cepit ut placuit.
⁊ carnes inmundas ne inquinarent᷑
in ilł eis ꝓhibuit. qͥn ⁊ eis int̾ mun¬

Expanded text:
. Cum autem Moyses venit, et Deus filios Israel secum adjungere, et ab aliis gentibus discernere voluit, praecepta eis sua praecepit, ut placuit, et carnes immundas ne inquinarentur in illis eis prohibuit, quin et eis inter mun
Abbreviated transcription (Latin):
dium aliqd̾ exerci nõ uoluit ideo in
ip̃is celebrari phase ꝓhibuit. ⁊ ĩ sequẽ¬
taremꝰ. cui eas posses multo ꝯdempnare le¬
iiꝰ. De ieuinio aũ decimi diei mensis sep¬
timi mͥ postulo respond̾i. qd ad nr̃oꝵ ex¬

Expanded text:
dium aliquod exerceri non voluit, ideo in illis celebrari Phase prohibuit , et in sequentaremus, cum eas posses multo condemnare levius. De jejunio autem decimi diei mensis septimi mihi postulo responderi, quod ad nostrorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
s neqͣgiam ĩmo crucem aliam super
rofecto crucem illam ubiq habere
non possumꝰ. qͣre nͨ mirum nͨ malum
alias saltem q̃ ad eiꝰ similitudinẽ facte
sunt uideant.⁊ sacrificii quod in illa
factum ÷ recordentur atq intelligant.
Quenrad̾m etiam filii gad ⁊ filii ruben
altare construxerunt. tnͣs iordanem.
qui ascend̾e non poterant ierłm. illd̾
aspicerent in testimonium tñ alt̾iꝰ
et cognitionem. sicut in libro scriptum
dit dominus tͥ fapientie ⁊ te magna il¬
lustrauit ratione. quam uincere ne
cul dubio donum est spiritꝰ sancti. qͦm¬
illuminat. ne falsum quid credere pre¬
sumamꝰ. Quod si tu qd̃ credimus ip̃e etiã
crederes: et baptizari te faceres. eamdẽ
sp̾c sc̃i illustrationem hab̾es. ut et que
uera sunt cognosceres et que falsa respy¬
eres. Nunc autem quoniam suꝑ te pieta¬
tem habeo: dei misericordiam imploro.
ut et sancti spiritꝰ plenitudine te illus¬
tret. et finem meliorem quam pͥncipi¬

Expanded text:
Sed nunc adoratis crucem aliam, super Sed nunc adoratis crucem aliam, super PETRUS. Profecto crucem illam ubique habere non possumus, quare nec mirum nec malum alias saltem quae ad illius similitudinem factae sunt videant, et sacrificium quod in illa factum est recordentur atque intelligant quemadmodum etiam filii. Sed et filii Ruben altare construxerant trans Jordanem aqui ascendere non potuerunt illud aspicerent, in testimonium tantum alterius et cognitionem, sicut in libro Josue scriptum dit Deus sapientiae, et te plurima illustravit ratione, quod in terocul dubio donum sancti Spiritus baptismilluminat, ne falsi aliquid credere praesumamus. Quod si tu quod credimus, ipse etiam crederes, et baptizari te faceres, eamdem Spiritus sancti illuminationem haberes, ut et quae vera sunt agnosceres, et quae falsa respueres. Nunc autem, quoniam super te pietatem habeo, Dei misericordiam imploro, ut Spiritus sui plenitudine te illustret, et finem meliorem quam principi
Abbreviated transcription (Latin):
Et postea de eodem. Non recogitant ĩ m̃te
sia neq cognoscunt. neq sentuint ut
ligni ꝓcidam᷑:. pars eiꝰ cinis÷ cor insipienꝰ
̃ fane res ut opinaris. neq enĩ idola
fab̾camꝰ. aut ad oramus. ĩmo crucem fa¬
cimꝰ ⁊ ei maginẽ hõis suꝑponimus. et
per crucem quidem altare ꝑ imaginem¬
uero sacͥficium qd̃ suꝑ altare fit designa-¬
mꝰ. Sicut .ii. suꝑ altare animalia sacͥficabã¬
tur: ita ⁊ suꝑ crucem ĩmolatus fuit d̾i ag-¬
nus. ⁊ sicut de lapidum reliquiis quibus
altare ꝯstruebant: cura nulla erat: qͥd
fieret: ita ⁊ de reliquiis crucis. ł suꝑposi-¬
te imraginis quid fiat ñ curamus. Sicut
⁊̃ salomon ⁊ alii ante altare ꝓcidentes
neqͣquam illd̾ ĩmo solum d̾m ad orabãt.
ita ⁊ nos ante crucem genua flectenteᷤ
neqͣquam crucem illam aut imaginẽ
suꝑpositam ĩmo deum patrem ⁊ eiꝰ fi
q esset qd̾ dicis si crucem illam suꝑ ꝗͣ
immolatus ÷ d̾i agnais haberetis utiq.

Expanded text:
t corde suo. Non recogitant in mente sua, neque cognoscunt, neque sentiunt ut ligni procidam, pars ejus cinis est: cor insipiens est sane res ut putatis. Neque enim idola fabricamus, nec adoramus, imo crucem facimus et ei imaginem hominis superponimus, et per crucem quidem altare, per imaginem sacrificium quod super altare est designamus. Sicut tamen super altare animalia sacrificabant, ita et super crucem immolatus fuit Dei Agnus; et sicut de lapidum reliquiis quibus altare construebant, cura nulla erat quid fieret, ita et de reliquiis crucis vel supra impositae imaginis quid fiat non curamus. Sicut etiam Salomon et alii ante altare procidentes, nequaquam illud, imo Deum solum adorabant. Ita et nos ante crucem genua flectentes, nequaquam crucem illam aut imaginem superpositam, imo Deum Patrem et Filiumque esset quod dicis, si crucem illam super quam immolatus est Dei Agnus haberetis.
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. ⁊ obiectones meas om̃s ꝓ ut placuit
ꝑsoluisti. ⁊ nͥl contͣ te explicare potiu. s
unum quid adhuc qi in thesauro tͥ reser¬
uaui. qd̾ cum opposuero te absq defensio¬
ne confido posse suꝑari. qr non ĩuenies:
qd̃ contͣ ualeat respond̾i. Et q̃ ÷ res hec¬

Expanded text:
lacuit, persolvisti, et nihil contra te explicare potui. Sed unum quod adhuc quasi in thesauro tibi reservavi, quod cum opposuero te absque defensione confido posse superari, quia non invenies quod contra valeat responderi. PETRUS. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas facitis. indelicer qd̃ in more arborẽ
nis spẽm formet. poliat ⁊ depingat ꝑqͥ¬
ritis. ⁊ imaginem illam ĩ ur̃is ecclesiis in
celsiori inidelic loco ꝯstruitis ⁊ adoratis.
ur̃m dicit his uerb̾. Artifex lignarius
extendit normam. formauit illd̾ ĩ rim

Expanded text:
as facitis, videlicet quod in nemore arborem nis speciem formet, poliat et depingat exquiritis, et imaginem illam in vestris Ecclesiis in celsiori videlicet loco construitis, et adoratis. vestrum dicit his verbis: Artifex lignarius extendit normam, for
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ de ierłm: Nam neq de lege moysi
q̃ om̃ib nota erat dicẽt. docebit nos
uias suas. nec lex illa de sion ĩmode
monte oreb exiuit. nec de ierłm. s de
sina. u̾bum dñi qd̾ moyses annunti
quidem ecclesia ꝓcul dubio domꝰ dñi

Expanded text:
quod de Hierusalem? Nam neque de lege Moysi, quae omnibus nota est, diceret, hoc docebit nos vias suas, nec lex illa vetus de Sion, imo de monte Horeb exivit, nec de Hierusalem, sed de Sina verbum Domini quod Moyses annuntiaquidem Ecclesia procul dubio domus est
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃cindeicet suꝑ quem sabriecata est
ecclesia.⁊ ip̃e inuertice montiũ p̃para¬
tus ⁊ suꝑ colles ÷ eleuatus. qr ⁊ sr̃ om̃s re¬
ges et suꝑ om̃s ꝓpħas sublimatus ÷ et
honoratus. Et m̾ito de sc̃a ecclesia et xp̃o
runt in eum c̃plures dicentes ueniteas¬

Expanded text:
em fabricata est Ecclesia ipsa, et in vertice montium praeparatus et super colles est elevatus, quia et super omnes reges et super omnes prophetas sublimatus est et honoratus. Et merito de sancta Ecclesia et Christo ntibus crediderunt in eum complures, dicentes: Venite, as
Abbreviated transcription (Latin):
Quemad̾m de p̾cepto uidemꝰ ꝙ. de carnibꝰ
comedendis dñs noe dedit. quia postqͣm
moyses uenit: ⁊ illiꝰ p̃cepti tempꝰ comple¬
tum fuit: moysi ip̃i iã alid̾ p̃ceptum
qd̃ noe datum fu̾at p̃ceptum de carnisĩ
uidelie⁊ absolone rediit. Et dñs quid̃ ꝓphe¬
tam eẽ suscitand̃ tamꝗͣ moysen . s. xp̃m¬
qui nouam legem daret sicut moyses
p̾iidebat lege hunc in modũ yfaras
p̾cinit. Erit inquit in nouissimis dieb
paratꝰ mons. domus dñi in ũticẽ mon¬
tium. i eleuabitur suꝑ colles. ⁊ fluent¬

Expanded text:
quemadmodum de praecepto videmus, quod de carnibus quemadmodum de praecepto videmus, quod de carnibus comedendis Dominus Noe dedit , quia, postquam Moyses venit, et illud praecepti tempus completum fuit, Moysi ipsi jam aliud praeceptuquod Noe datum fuerat praeceptum, de carnium videlicet absolutione, rediit. Et Dominus quidem prophetam esse suscitandum tanquam Moysen, id qui novam legem videlicet daret, sicut Moyses,praevidebat, lege hunc in modum Isaias praecinuit: Erit, inquit, in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini, in vertice montium,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ibi ꝓcul fu̾it. Occides de armentis ⁊ pe¬
corib que habueris sicut p̃cepit tͥ ⁊ come¬
des in opidis tuis. ut placet tͥ. Sicut capͥa
comeditur ⁊ ceruus. ita uesceris eis.imun¬
dus ⁊ ĩmundꝰ in commune uescent᷑. Ante
aduentum quippe xͥ t̾mini isrł fuerunt
angusti. qr nec totam ⁊̃ t̾ram habuert̃.
ꝗͣ eis ꝑ moysen dñs ꝓmisit. Dilatauit ã
dñs t̾minos isrł. post aduentum xp̃i.
qñ legem eiꝰ per mundum p̃dicarunt
apostoli. S ⁊ locꝰ quem dñs elegerat ut
eẽt nom̃ eiꝰ ibi ram ꝓcul÷. quia destruc¬
tum ÷ antiquum illd̾ templum dñi. Car¬
ne gͥ om̃i munda sit ł ĩmunda: iã qͥlibet
ꝓut sibi placet sn̾ ulla transgressione pͭ
uesci.Ꝙ ã omoyses huc usq dixi: iõ utiq
feci: ut satis facem tue uoluntati. Si uerõ
ałr me uellem defend̾e ꝓfecto nouam
legem dic̾e̾m nos hab̾e ⁊ legi moysi ꝯͣriã
nlłatenꝰ eẽ. De p̾ceptis .ii. dñi contͣrium
ꝯpletum. aliud ut sͥ placet dat p̾ceptũ.

Expanded text:
ejus ibi, procul fuerit, occides de armentis et operibus, quae habueris sicut praecepit tibi, et comedes in oppidis tuis ut tibi placet. Sicut caprea comeditur et cervus, ita vesceris eis, et mundus et immundus in commune vescentur . Ante adventum quippe Christi termini Israel fuerunt angusti, quia nec totam etiam terram habuerunt, quam eis per Moysen Dominus promisit. Dilatavit autem Dominus terminos Israel post adventum Christi, quando legem per totum mundum praedicaverunt apostoli. Sed et locus quem Dominus elegerat ut esset nomen ejus ibi, jam procul est, quia destructum est antiquum illud templum Domini. Carne igitur omni, munda sit vel immunda, jam quilibet, prout sibi placet, sine ulla transgresem, o Moyses, huc usque dixi, utique feci ut tuae satisfacerem voluntati. Si vero aliter me vellem defendere, profecto novam legem dicerem nos habere, et legi Moysi contrariam nullatenus esse. De praeceptis enim Domini contrarium pletum, aliud, ut sibi placet, dat praeceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
comed̾ent. S ⁊ iõ ut doctores asserunt pro¬
hibite fuerunt ne duriciam cordibus
ec nempe duo uicia ĩmundicta .s. atꝙ¬
duricia olim corꝑib ex carnib accidebãt.
qñ ip̃a adhuc illo gen̾ali peccato irreti¬
ta erant. ⁊ sp̾c sc̃i plenitudinem ñ habe

Expanded text:
comederent. Sed et ideo ut doctores vestri asserunt, procomederent. Sed et ideo ut doctores vestri asserunt, prohibitae fuerunt ne duritiam cordibus . PETRUS. Haec nempe duo vitia immunditiaduritia, olim corporibus et carnibus accidebant, quando ipsa adhuc generali peccato irretiti erant, et Spiritus sancti plenitudinem non habeb
Abbreviated transcription (Latin):
in corpꝰ descendit nͨ ei tam̃ ĩ crem̃tũ ł detͥ.¬
mentum attͥbuit. s tale quid ꝓhibet qd̃
ei numꝗͣ antea ꝓhibitum fuit. Et ħ ĩmum¬
dicia modis uͦu corꝑi se adiungit. uno
quid̃ qñ corpori adhet ab ip̃iꝰ creatione.
nec ab eo in et̾num secedit. ueluti cũ de
patre ⁊ matre ħ̾editarie ꝓuenit. ut ĩpor¬
co uidemus. ⁊ aliis carnib ꝓhibitis. Scd̃o
cum ei cũ quo pͥus non fuerat adiungit᷑
s postea ñ seꝑatur. ut in mortuis ⁊lȩpsis
uidetur. Tercio cum aliqͣ decausa suꝑue¬
niente corꝑi adhibetur. ⁊ postea alia oꝑiꝰ
causa serungitur. sicut illi qͥ morticiniũ
tangunt ĩmundi sunt donec cuiis ꝯsꝑsio¬
ne mundi fiunt. Quarto aũ c̃ aliqͣ de cau¬
sa corꝑi se adiungit. ac sñ oꝑe ullo rece¬
tota die sordidi sole uͦ occidente absq pur¬
gatõne aliqͣ mundi st̃. Quia gͦ carnes ille
ĩmunde fuert̃: ideo ⁊ amoyse ꝓhibite
sunt. uidelic ne ĩmundos face̾nt qͥ eas

Expanded text:
descendit, nec ei tamen incrementum, vel detrimentum attribuit, sed tale quid prohibet, quod ei nunquam antea prohibitum fuit, et hoc modis quatuor corpori se adjungit, uno quidem, quando corpori adhaeret, ab ipsius creatione, nec ab eo in aeternum secedit, veluti cum de patre et matre haereditarie provenit, ut in porco videmus et aliis carnibus prohibitis. Secundo, cum ei cum quo non fuerat adjungitur, sed postea non separatur, ut in mortuis ac leprosis videtur. Tertio, cum aliqua de causa superveniente corpori adhibetur, et postea alia operis causa sejungitur, sicut illi qui mortuum tangunt immundi sunt, donec cineris conspersione mundi fiant . Quarto autem, cum aliqua de causa corpori se adjungit, ac sine opere ullo recetota die sordidi, sole vero occidente absque purgatione aliqua mundi sunt , quia autem carnes illae immundae fuerunt, ideo et a Moyse prohibitae sunt, videlicet ne immundos facerent, qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
cari ꝓhibuerunt. ĩmo etram ip̃i comede
.p. runt. Cum om̃ia q̃ d̾s fecit. bona sint
testante scriptura. ⁊ dicente quia iuid̃
d̃s cuncta q̃ fecerat ⁊ erant ualde bona.
Et noe ac filiis eiꝰ dicat d̾s om̃e qd̃ moue¬
tur ⁊ iuuit erit uob̾ in cibum. qͣi olera
uirentra tͣdidi uob̾ omnia. ⁊ cũ habham
⁊ yfaac. ⁊ reliqui patriarche omĩa que
uolebant comederunt usq ad moysen.
⁊ moyses ⁊̃ anteqͣ suscepisset legẽ cur
gͦ in lege moysi ꝓbibite sunt carnes¬
.m. manducari: Qm̃ in mundi exordio¬
qiͣ siluestres erant adhuc homines et
bestrales. nullatenꝰ tam cito possent
ad moueri ad obediend̃ p̃ceptis dñi. Ꝙ
d̾i ꝯꝑiens sapĩa: neqͣquam simul eis
om̃ia uoluit sua donare p̾cepta. ĩmo
paulatim unum dedit ade uidelicet
ne de fructu q̃ prohibebat comed̾e p̃

Expanded text:
cari non prohibuerunt, imo etiam ipsi comederunt? PETRUS. Cum omnia quae Deus fecit bona sint, testante Scriptura et dicente: Quia vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Et Noe ac filiis ejus dicat Deus: Omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, quasi olera virentia tradidi vobis omnia , cum et Abraham et Isaac et reliqui patriarchae, omnia quae volebant comederint usque ad Moysen, et Moyses etiam antequam suscepisset legem, cur ergo in lege prohibitae sunt carnes manducari? quasi silvestres erant adhuc homines et bestiales, nullatenus tam cito possent admoneri ab obediendum praeceptis Dei. Quod Dei comperiens sapientia, nequaquam simul omnia eis voluit dare praecepta, imo paulatim unum dedit Adae, videlicet ne de fructu quem prohibuerat praesumeret
Abbreviated transcription (Latin):
cipui qd̃ uenturum erat fuerunt. ⁊ ut gẽ¬
tes sacrificiis se assuescẽnt ⁊ ꝑ illa agnos¬
cerent qd̃ sicut ista ꝯsuetudinaria ab
luebant peccata: ita ⁊ ꝑ maximum sacͥ¬
ficium maximũ poss deleri pecc̃m. Ut

Expanded text:
aecipui quod venturum erat fuerunt, et ut gentes sacrificiis se assuefacerent et per illa agnosceretur quod, sicut ipsa consuetudinaria ista abluunt peccata, ita per maximum sacrificium maximum posset deleri peccatum. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
no cemꝑe captꝰ :. ne a popło lib̾ari pꝰ¬
set aut defendi. Quemad̾m etiam nec
crudus. nec aqua coctus. s assus igni:
ita ⁊ xp̃c nec sine iudicia. nec tñ iusto
uidicio s iniusto ꝯdempnatus fuit. S
nec om̃ino cruda neo bene cocta ÷ ca¬
ro assa igni. S ob eandem cam festinã¬
ter ⁊ cum pane tramo p̾ceptus : mã¬
ducari. Sicut enĩ panis arimus. neqͣꝗͣ
donec fermentet᷑ pasta expectatur
fiꝰ.ĩmo festinant̾ fit: itã ⁊ in xp̃o nul¬
lam rectitudinẽ expectarunt. udicii.
ĩmo festinanter fuit ꝯdempnatꝰ per
amaras uͦ h̾bas. cũ quib p̾ceptꝰ ÷ agnꝰ
ille comedi. designatur qd̃ ex illa dãp¬
natione xp̃i iniusta : calãmitas et
amaritudo uenit. Ꝙ autem integer:¬
⁊ totus c̃ capite ⁊ pedib ⁊ intestinis

Expanded text:
no tempore captus fuit, ne a populo liberari posset aut defendi. Quemadmodum etiam nec crudus nec aqua coctus, sed assus igni, ita et Christus nec sine judicio, nec tamen justo judicio, sed injusto condemnatus fuit, sicut non omnino cruda, nec bene cocta est caro assa igni. Sed et ob eamdem causam festinanter et cum pane azymo praeceptus est manducari. Sicut enim panis azymus nequaquam donec fermentetur pasta exspectatur fieri, imo festinanter sit, ita et in Christo nullam rectitudinem exspectarunt judicii, imo festinanter condemnatus fuit. Per amaras vero herbas cum quibus praeceptus est agnus ille comedi, designatur quod ex illa damnatione injusta, calamitas et amaritudo venit. Quod autem et totus cum capite et pedibus et intestinis
Abbreviated transcription (Latin):
nostris ordinatum ÷ nob̾. Rectum:
enĩ ut diem saluationis ar̃ãꝵ q̃ coli
dignior est: ꝯmittemꝰ ꝓ die saluatio¬
nis corꝑm. Nlam ⁊ ueniente maiore le-¬
ticia minor recedit. ⁊ oriente solesi
stellarũ claritas aufugit. S ⁊ mę¬
moriam pͥoris debemꝰ nos dimitt̾e
ꝓ memoria sequentis sic̃ ⁊̃ ꝑ iereni¬

Expanded text:
nostris ordinatum nobis est. Rectum est enim ut diem salvationis animarum quae coli dignior est commutemus pro die salvationis corporum. Nam et veniente majore laetitia, minor recedit, et oriente sole, stellarum claritas aufugit. Sed et memoriam prioris debemus dimittere pro memoria sequentis, sicut et per Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uacca facit. Et signum qͥdem fuit qd̾
xp̃c cũ captus ÷ nõ restitit. nec se ut pꝰ¬
set defendit. Ꝙ uͦ ab om̃i multitudine
filioꝵ isrł uissus ÷ immolari: cũ singła¬
rit̾ de uno p̃ceptum sit. licet ñ om̃s unỹ.
s unusquisq ꝑ domos ⁊ familias suũ
quid̃÷ cũ sol amedio celi pũcto
descend̾e incipit. alte rum uͦ c̃ an
noctẽ ex toto occidit. Et xp̃c ⁊ die xiiͦii¬

Expanded text:
sicut vacca facit. Et signum etiam fuit, quod sicut vacca facit. Et signum etiam fuit, quod Christus cum captus est non restitit, nec se ut posset defendit. Quod vero ab omni multitudine filiorum Israel jussus est immolari, cum singulariter de uno praeceptum sit, licet non omnes unum, sed unusquisque per domos et familias suum quidem est, cum sol a medio coeli puncto descendere incipit, alterum vero, cum ante noctem ex toto occidit. Et Christu
Abbreviated transcription (Latin):
erat .i. xp̃i. sicut enim ꝑ agnum illum
de manu angłi qui corꝑa occidebat ser
dentes in se de diabolo qui aninras dap̃¬
nabat erant redimendi. i fuit agnus
ꝑ. care ad xp̃m quẽ uocas agnum d̾i. ã
obserirando xp̃o consilium acceperunt.
pͥncipes ur̃i. die si quidem dñica p̾ceden¬
ti ierłm ut ibi phase celebraret xp̃c ue
nit. quẽ c̃ leticia ⁊ pompa magna ⁊ ho¬
nore plebs tota suscepit. unde doctorum
inuidia ac maliuolentia maior creuit.
ac de ip̃o obserirando atq occidendo die
crastina alt̾ cum alt̾o ꝯsilium cepit. illud
aũ consilium usq in quartam decimã
diem tectum ⁊ celatum fuit. ⁊ sic̃ agnũ
infirmitate om̃i: ita ⁊ xp̃c ⁊ masculus
uuuenis. ⁊ oĩ infirmitate .i. peccato ca¬
rens fuit. Qd̃ ã hostia illa de oue ł capͣ
accipi p̾cepta÷: ⁊ sĩ de uacra licet de aĩa¬
libus ilł uacca sit de quib fi̾ sacͥficium
in lege p̃ceptũ fuit: ꝓpt̾ ħ factũ ẽ qd̾
ouns uł capͣ dum capitur sĩ repugnat.

Expanded text:
est Christi. Sicut enim per agnum illum de manu angeli qui corpora occidebat servstum credentes in se, de diabolo, qui animas damnabat erant redimendi, et fuit Agnus care ad Christum, quem vocas Agnum Dei? PETobservando Christo consilium acceperunt doctores vestri . Die siquidem Dominica praecedenti Hierusalem, ut ibi Phase celebraret, Christus venit, quem cum laetitia et pompa magna et honore plebs tota suscepit, unde doctorum invidia ac malevolentia major crevit, et de ipso observando atque occidendo die crastina alter cum altero consilium coepit . Illud autem consilium usque in quartam decimam diem tectum et celatum fuit. Et sicut agnuinfirmitate omni, ita Christus et masculus, et juvenis, et omni infirmitate, id est peccato carens fuit . Quod autem hostia illa de ove vel capra accipi praecepta est, et non de vacca, licet de animalibus illis vacca sit de quibus fieri sacrificium in lege praeceptum fuit, propter hoc factum est quod ovis vel capra cum capitur non repugnat
Abbreviated transcription (Latin):
ducari. Quin ⁊ carnes eiꝰ ñ crudas. ł aqua
coctas. set igni tm̃ assas comedi. In teger
⁊ totus cũ capite ⁊pedibus ⁊ intestinis
uissus ÷ igni coqui. noc̾tuq ⁊ festinã¬
ter comedi. ⁊ os illiꝰ nlłm ꝯminui: i sic

Expanded text:
ducari, quin et carnes ejus non crudas vel aqua coctas, sed igni tantum assas comedi, integer etiam et totus cum capite et pedibus et intestinis jussus est igni coqui, noctuque et festinanter comedi, et os illius non confringi, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
nos celebrare. propt̾ resurrectin¬
onem xp̃i. q̃ sicut diximus ⁊ edilitatiꝰ
fuit causa ⁊ saluationis p̃cipue. quia
quicũq ante mortem xp̃i in ipsum
credentes obiere: utiq ip̃o moriente
saluati sunt. s inferni pͥus tenebras su¬
biere. Qui uͦ post resurrectõnem cͤdide¬
runt ⁊ ꝑ mortem eiꝰ saluantur et tñ
apostoli summo oꝑe obseruari p̃ceꝑe¬

Expanded text:
nos celebrare, propter resurrectionem Christi, quae, sicut diximus, et credulitatis fuit causa, salvationis praecipuae, quia quicunque ante mortem Christi in ipsum credentes obiere, utique ipso moriente salvati sunt, sed inferni tenebras prius subiere. Qui vero post resurrectionem crediderunt, et per mortem ejus salvantur, et tamen apostoli summopere observari praecepe
Abbreviated transcription (Latin):
tam illo utimͦ sacͥficio pane. s. ⁊ uino quod
nob̾ ordinart̃ apostoli ĩmo ip̃e xp̾c ded̾.
Et ħ sacͥficium simile ẽ sacͥficio illi qd̾ in
lege moyses p̾cipiens sacͥficium coda .i. lax
dis appellauit. ⁊ ꝙ. de pane tm̃ ⁊ iuno inhꝰ¬

Expanded text:
am illo utimur sacrificio, pane scilicet et vino, quod nobis ordinarunt apostoli, imo Christus ipse dedit . Et hoc sacrificium simile est sacrificio illi quod in lege Moyses praecipiens, sacrificium toda, id est laudis appellavit , et quod de pane tantum et vino in
Abbreviated transcription (Latin):
mare orientale ⁊ extͤmum eiꝰ ad ma¬
re nouissimum. ⁊ ascendet fetor eius.
⁊ ascendet put᷑do eiꝰ. quia suꝑbe egitlt
ego qͥdem ñ curo explanare. qͣłr ꝑ aqͥlo¬
aũ qͦmodo uos phase celebrare dicitis.
cum nͨ facͥficium faciatis. nͨ altare nͦ
sacerdotẽ qui illd̾ faciat habeatis. No¬
usq insequentẽ differtis. qr nec illd̾̃
die lime. nͨ die m̾curii nec die uen̾is
umꝗͣ celebratis. qd mͥ uolo edisseras

Expanded text:
ejus ad mare novissimum, et ascendet fetor ejus, et ascendet putredo ejus, quia superbe egit . Et ego quidem non curo explanare qualiter per aquiloautem quomodo vos Phase celebrare dicitis, cum nec sacrificium faciatis nec altare, nec sacerdotem, qui illud faciat habeatis? usque in sequentem differtis, quia illud nec die Lunae, nec Mercurii, nec die Veneris unquam celebratis. Quod mihi volo edisseras
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quia nondum uenerat dies resurrer¬
.m. t̾onis quam seruaret. Et quid de pha-¬
ip̃mq cũ pane arimo ⁊ amaris ħb̾
comed̾e. qd̾ totum apostoli dimisere.
⁊ aliud festum fiꝰ p̃ceꝑe. ⁊ alio ordi¬
N pͥmis sane o moyses. diligenter
debemus inspicere. ritus ⁊ cãs
rituum. quib in egipto fiꝰ p̃cep¬
tum ÷ phase. ⁊ quare postea ui¬
ce alt̾a p̃ceptum ÷ in solitudine.
Qd̾ cũ fecimꝰ ꝓfecto uidebimꝰ utr̃ pꝰ mor

Expanded text:
et quia nondum venerat dies resurrectionis quam servaret. MOYSES. Et quid de Phaipsumque cum pane azymo et amaris herbis comedere , quod totum apostoli dimisere, et aliud festum praeceperunt, et alio ordiPETRUS. In primis sane, o Moyses, diligenter debemus inspicere ritus, et causas rituum, quibus in Aegypto fieri praeceptum est Phase, et quare postea vice altera praeceptum est in solitudine . Quod cum fe
Abbreviated transcription (Latin):
ethiopia. ab ethere dicta. s una÷ in
gidꝰ dieb ut ñ bibatur. tam feruidꝰ
noctib ut ñ tangat. In qͥb u̾sus oriẽ¬
tẽ cohabitant trogodite qͥ celeri eͣ¬
su feras capiunt. Ultra ethiopiam
sunt maxima loca deserta ob solis
ardorem ⁊ diuersi generis serpen¬
tia hominib in cognita. Deinde:
maximꝰ occeanꝰ. qui solis calore
d̾r feruere ut cacabꝰ. In extremĩ
finib affrice uersus occidentem
÷ urbs gades afenicib ꝯstructa
residens astrologiam descͥpsit. Uñ
insalo site. In medit̾raneo mari est
cyprus insula. ꝯtͣ firiã. acipro ctui¬
tate dicta. Hec ⁊paphus dr̃. aciutta-¬
te eiꝰdem nõis. Creta a creto rege

Expanded text:
Aethiopia, ab Ethan dicta, una in Ogidus diebus, ut non bibatur; tam fervidus noctibus, ut non tangatur. Quibus versus orientem cohabitant Troglodytae, qui celeri cursu feras capiunt. Intra Aethiopiam sunt maxima loca deserta, ob solis ardorem, et diversi generis serpentia hominibus incognita. Deinde est maximus Oceanus, qui solis calore dicitur fervere ut cacabus. In extremis finibus Africae versus occidentem est urbs Gades, a Phaenicibus constructa,residens, Astrologiam descripsit, undsalo sitae. In Mediterraneo mari est Cyprus insula contra Syriam, a Cypro civitate dicta. Haec et paphus, à civitate ejusdem nominis. Creta a Creto rege
Abbreviated transcription (Latin):
mari uixta theodosiã urbem se uingẽ
q̃ uersus meridiẽ usq ad danubiũ por¬
rigit᷑. In hac sunt iste ꝓuincie. alanta.
dacia. Gothia. a danubio usq ad alpes
÷ germannia fuꝑior. q̃ a gͣminando po-¬
płos d̾r uersus occeanũ rheno. uersus
aqͥlonẽ albia fluiio t̾minat᷑. In hac ÷
regio sueuia a monte dicta. ħ ⁊ alemã
nia. ab alemanno lacu appellata. ħ ⁊
nilus diuisũ ponticũ mare ingredit᷑.
Est ĩ ea noricꝰ. q̃ ⁊baioria in qͣ cuu
tas raptispona. Est n orienti frantia.

Expanded text:
mari juxta Theodosiam urbem, sejungentmari juxta Theodosiam urbem, sejungentquae versus meridiem usque ad Danubium porrigitur. In hac sunt istae provinciae, Alania, Dacia, Gotest Germania superior, quae a germinando populos dicitur. Versus occasum Rheno, versus aquilonem Albia fluvio terminatur. In hac est regio Suevia, a monnia, a Lemano lacu appellata. Haec et Nilus divisus Ponticum mare ingreditur. Est in ea Noricus, quae et Bavaria, in qua est civitas Ratispona. Tum et Ori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstructa ⁊ noĩata. ħ ⁊ yliũ ab ylo rege
dicta. huiꝰ menia dñr ꝑgama. Huicad¬
iacent. Licaonia. ⁊ caria uͥ fuit hermeᷤ
fluuius aureis arenis famosus. Inde
÷ lydia. alidio rege fr̃e tyrrenni ap¬
pellata. In hac÷ ciutas tyatẏra. Deiñ
 isauria ab aura qͣ undiq ꝑflatur
dicta. Post hanc ÷ cicilia aciuitate
eiꝰdem nõis nuncupata. qm calix
filiꝰ agenoris ꝯstruxit. ⁊ ab illa regia
nom̃ accepit. In hac ÷ mons amana.
qͥ ⁊tharusus. In hac÷ ⁊ tharsus. ciuitas
aꝑseo ꝯstructa. pauli apłi inhabitati¬
one głosa. Deinde ÷ licia ⁊ phydia. ⁊pã-¬
philia. ex inde pontꝰ regio multarum
gentiũ aqͣ ⁊ ponticũ mare appellat᷑
in qͦ ouidiꝰ. ⁊ postea clemens ex ilio re¬
legant᷑. Post decursam asyam: tran¬
seamus ad europam. De europa.
europa filia agenoris: noĩata.
in qͣ inqͣ inpͥmis uersus septemtͥonẽ st̃
⁊iphei montes ⁊ tanays fluuiꝰ a tanao
rege dictus.: ⁊ meotides paludes magno

Expanded text:
lium ab Ilo rege est dicta; hujus moenia dicuntur Pergama. Huic adjacent Lycaonia, et Caria, ubi fluit Hirnus fluvius, aureis arenis famosus. Inde est Lydia a Lydo rege, fratre Tyrrheni appellata. In hac etiam Thyatira. Deinde est Isauria, ab aura qua undique perflatur, dicta. Post hanc est Cilicia, a civitate ejusdem nominis nuncupata, quam Cilix, filius Agenoris, construxit, et ab illa regio nomen accepit. In hac est mons Amana, qui et Taurus. In hac et Tharsus civitas, a Perseo constructa, Pauli apostoli inhabitatione gloriosa. Deinde est Lycia et Pisidia et Pamphylia. Euxinus Pontus regio multarum gentium, a qua et Ponticum mare appellatur. In quo Ovidius, et postea Clemens exsilio relegantur. Post decursam Asiam, transeamus ad Europam. CAP. XXII.-Europa filia Agenoris est nominata. In qua imprimis versus septentrionem sunt Ryphaei montes, et Tanais fluvius, a Tanao rege dictus, et Moeotides paludes, Magno
Abbreviated transcription (Latin):
lumbi ambigit. Estꝰ occeani .i. accessꝰ
⁊ recessus limam sequit᷑. cuiꝰ aspirati¬
one retro thratt᷑ eiꝰ impulsu refun¬
ditur. Cotidie aũ bis effluere ⁊ reme¬
are udet᷑. Cũ luna crescente crescit
cũ decrescente defrescit. Cũ lua est
ĩ eqͥnoctio. maiores occeani fluctuᷤ
surgunt ob uicinitatẽ lune. cũ in

Expanded text:
u maris. Aestus Oceani, id est, accessus et recessus lunam sequitur, cujus aspiratione retro trahitur, ejus impulsu refunditur. Quotidie autem bis affluere et remeare videtur. Cum luna crescente crescit, cum decrescente decrescit; cum luna est in aequinoctio, majores Oceani fluctus surgunt, ob vicinitatem lunae; cum in
Abbreviated transcription (Latin):
ħ duas estates ⁊ duas hiemes uno an¬
no h̾t. ⁊ omi temꝑe uiret. In hoc sunt¬
⁊̃ crisa ⁊ argere insule auro rargento
fecunde ⁊ semꝑflorid. Ibi sunt ⁊ mon¬
tes aurei qui ꝓpt̃ dracones ⁊ griphesñ
possunt adiri. In india÷ mons caspuiᷤᷤ
a qͦ mare caspium uocat᷑. Int̾ quem
⁊mare gog ⁊ magon gentes ferocissi¬

Expanded text:
estates et duas hiemes uno anno habet, et omni tempore viret. In hoc etiam Chrisa et Argare insulae, auro et argento fecundae et semper floridae. Ibi sunt et montes aurei, qui propter dracones et gryphes non possunt adiri. In India est mons Caspius, a quo Caspium mare vocatur. Inter quem et mare Gog et Magog ferocissi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ igneis u̾mib pleriꝰ. Huiꝰ patens os
tia Hic ⁊̃ stix qd̾ grete sonat tristicia.
nitatem ignis ⁊ sulphuris fetore. ⁊ ardo-¬
re horribtł. Sunt ⁊ alia multa loca
frigore ⁊ uentis siuie horrentia. aut
igne ⁊ sulphure. iugit̾ feruentia. Ig¬
nea inferni loca inspeximꝰ. ad refri¬
geriũ aquarũ confugiamꝰ. De aqua.

Expanded text:
et igneis vermibus plenus. Hic patens os tia. Hic est Styx quod Graece sonat tristitia. nitatem ignis, et sulphuris, fetore et ardore horribilis. Sunt et alia multa loca, frigore et vento saeve horrentia, aut igne et sulphure jugiter ferventia. Ignea inferni loca inspeximus, ad refrigerium aquarum confugiamus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ad pͦpurã ualẽt. Uñ dr̃ fabulose aurea
q̃ platone scͥbente cũ ppło submersa ÷.¬
q̃ affricam ⁊ europã sua uicit magnitu¬
dine. uͥ nc̃ ÷ ꝯc̾tũ mare. Meroe ĩsula est
ĩnilo flumine in capite echiopie. ĩ qͣ ab¬
altꝰ in cuiꝰ fundũ splendet sol recta li¬
ceani insula dicta ꝑdita. amenitate
⁊ fertilitate om̃ium rerũ p̃cunctis t̾¬
ris longe p̃stantissima. hominib in
cognita. q̃ aliq̃n casu inuenta postea q̃¬

Expanded text:
am optime valebant. Unde dicitur fabulose aurea Platone scribente cum populo est submersa, quae Africam et Europam sua  Concretum mare. Meroe insula est in Nilo flumine, in capite Aethiopiae, in qua abaltus: in cujus fundum splendet sol recto raceani insula dicta Perdita, amaenitate et fertilitate omnium rerum prae cunctis terris longe praestantissima, hominibus ignota. Quae aliquando casu inventa, postea qu
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ d̾r. Delos in medio cicladum sita.
mo cõparuit. Unde ⁊ delos nom̃ ac¬
cepit. quia delos manifestuũ sonat.
turnicib q̃ pͥmum ibi uise sunt. Ica¬
ria insula a puero hicaro cretensi
pariũ dr̃ ⁊ sardiñ lapidẽ. sidon: in¬
sula. In hac mastix ortt᷑. Samos in
billa ⁊ pytagoras. In hac fictiliauasa
b dr̃. In hac ÷ mons ethna. cuiꝰ sulphurai
estuant incendra. In huiꝰ freto÷ scilla
caripdis. In hac enĩ erant ciclopes. In hac
ĩuenta÷ comedia. Colie insule ab eole re¬
ge dicte iuxta siciliam posite. Hee ⁊ uul¬
Stecades insule contͣ messauã st̃ site.
Sardonia ꝯtͣ numidiã sita. In hac nec
qd̾dam animal ut aranea. morsu hoĩes
terimit. Hic st̃ fontes calidi infirmiᷤ me¬
delam furib inferentes cecitatẽ. Cor¬

Expanded text:
dicitur. Delos in medio Cycladum sita, imum apparuit, unde et Delos nomen accepit, quia delos manifestum sonat. turnicibus, quae primum ibi visae sunt. Icaria insula a puero Cretensi Parium dicitur, et Sardium lapidem. Cidon est insula: in hac mastix nascitur. Samos insbylla, et Phythagoras. In hac fictilia vasa r. In hac est mons Aethna cujus sulfurea exaestuant incendia. In hujus freto est Scylla et Charybdis. In hac erant olim cyclopes. In hac inventa est comoedia. Eoliae insulae ab Eolo rege dicta juxta Siciliam positae. Hae et VulStaechades insulae contra Massiliam sira Numidiam est sita. In hac nec lifuga animal ut aranea, morsu hominesterimit. In hac sunt fontes calidi, infirmis medelam, furibus inferentes caecitatem. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
 positꝰ. Sic̃ enĩ terra in medio aere:tta
infernꝰ in medio t̾re. Uñ ⁊ nouissima t̾ra
d̾r. E st autẽ locꝰ igne ⁊ sulphure hor¬
ridꝰ. inferiꝰ dilatatus. suꝑius coangus¬
tatꝰ. Hic locꝰ ł t̾ra mortis dr̃. quia anime
illuc descendentes ueracit̾ moriunt᷑. Hic
⁊stagnum ignis dr̃. qͥa ut laꝑis mari:
ita anime illic in mergunt᷑. Hic terra
tenebrosa uocatur. quia fumo ⁊ fetoris
nebula obscuratur. Hic t̾ra obluuonis
nuncupat᷑. quia sic̃ ipsi obliti sunt dei:
ita eoꝵ obliuiscit᷑ misereri ds̃. Hic etiã
tartarꝰ dr ab errore ⁊ tremore. quia
ibi ÷ fletꝰ ⁊ stridor dentiũ. Hic ⁊ gehẽ

Expanded text:
est positus. Sicut enim terra est in medio aere: ita est infernus in medio terrae. Unde et novissima terra dicitur. Est autem locus, igne et sulphure horridus, inferius dilatatus, superius coangustatus. Hic lacus vel terra mortis dicitur, quia animae illuc descendentes veraciter moriuntur. Hic et stagnum ignis dicitur, quia ut lapis mari, ita animae illi immerguntur. Hic terra tenebrosa vocatur, quia fumo et foetoris nebula obscuratur. Hic terra oblivionis nuncupatur, quia sicut ipsi obliti sunt Dei, ita eorum obliviscitur Deus misereri. Hic dicitur Tartarus ab horrore, et tremore, quia ibi est fletus et stridor
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ sit planum. hec inmari colligitur.
influmina diffundit᷑. infontes diuidr.
ꝑamnes ꝯnecttt᷑. ꝑ t̾ras dissipat᷑. per
aera attenuat᷑. Cotam t̾ram cingit.
om̃s regiones ⁊ ꝓuincias diuidit. huiꝰ
inm̃sa ꝑfunditas dr̃ abyssus. quasi
ab fundꝰ. ht̃ tam̃ fundũ quãuis nimis

Expanded text:
quod sit plana. Haec in mari colligitur, in flumina diffunditur, in fontes dividitur, per amnes connectitur, per terras dissipatur, per aera attenuatur. Totam terram cingit, omnes regiones, et provincias dividit. Hujus immensa profunditas dicitur abyssus, quasi abest fundus, habet tamen fundum, quamvis nimis
Abbreviated transcription (Latin):
.s. berenice. arsinoe. ptolomaide.
appollonia. eyrene aꝓpriis ꝗditori¬
u tra dicte. Iñ ÷ tͥpolis ã tribꝰ ciuitatib
dicta q̃ sunt. occasia. berete. ⁊ leptimag¬
na. Post hanc bisace a duab urbibꝰ dic
ta .i. adromeus. sbirantiũ. Deinde :
Teusis in qͦ÷ magna cartago. q̃ adidone
que ⁊ elyssa constructa. Huiꝰ muri la

Expanded text:
 Berenice, Arsinoe, Ptolemaide, Apollinea, Cyrene, a propriis conditoribus ita dictae. Inde Tripolis a tribus civitatibus dicta, quae sunt Occasa, Berete et Leptis magna. Post hanc Bisace, a duabus urbibus dicta, id est Adromeus et Bizantium. Deinde est Heusis, in qua est magna Carthago a Didone, quae et El
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eiꝰ edificia utrobiq disposita. unde ⁊
lat̾anꝰ dr̃. Brundusiũ aũ formã cerui¬
ht̃. Cartago bouis. Troia equi figurã h̃t.
Est in italia tuscia ꝑuincia achure
nsacrificiis dicta. Est ⁊ campania aci-
ymbrib temꝑe diluuii suꝑfuit dicta.
Est ⁊ etruria ab etrusco rege dicta. Est
⁊longobardia a longis barbis dicta.¬
Ibi padꝰ qui ⁊ heridanꝰ italie fliiꝰ qͥ
ab appenninis montib orit᷑ ac mari
inmergit᷑. uenetia seqͥtur a beneto
rege priꝰ benetia dicta: mͦ uenecia.

Expanded text:
 aedificia utrobique disposita: unde et Lateranis dicitnr. Brundusium autem formam cervi, Carthago bovis, Troja equi figuram habuit. Est in Italia Tuscia provincia, a thure, et sacrificiis dicta. Est et Campania, imbribus tempore diluvii superfuit. Est et Etruria ab Etrusco rege dicta. Est et Longobardia a longis barbis vocata. Padus, qui et Eridanus Italiae fluvius ab Appenninis montibus oritur, ac mari immergitur. Venetia a Beneco rege, prius Benetia dicta, deinde Venetia.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnia ÷ appellata. Mox latiũ eo qd̵ sat᷑nꝰ
a ioue pulsus ibi latuit dicta. Deinde
lia ÷ noĩata. Hec ab alpib surgit ⁊ in
magno mari t̾minũ figit. In hac÷ urbꝰ
roma formã leonis ht̃ qui cet̾is besti

Expanded text:
Saturnia appellata. Mox Latium, eo quod Saturnus pulsus a Jove ibi latuit, dicta. Deinde lia vocata. Haec ab Alpibus surgit, et in Magno mari terminum figit. In hac est urbs Roma formam leonis habet, qui caeteris besti
Abbreviated transcription (Latin):
thabor sita. Inhac ÷ ⁊ pentapoł regio.
a .u. ciuitatib dicta. in qͣfuit olim so¬
doma ⁊ gomorir. In hac ÷ mare mor¬
tuũ aqͦ fluenta iordanis absorbent᷑.
In hac qͦ sarraceni. asarra dicti. qui
⁊ agarreni abagar: idẽ hismaelite
ab ismahel: dicti. In hac ⁊ nabathei.
anabaioth filio ismahel nuncupati
giones ab oriente incipientes. recta
linea ad medit̾raneũ mare extendũ¬
tur. quib uersus austrũ egyptꝰ con-¬
git. t̃minũ suũ ũsus occidentem in
ab egyp̃to rege fr̾edanay egyptꝰ: uo
cata. Hec fluino nilo undiq cincta
obscurant. pluuie ñ irrigant. S nilꝰ
inundans eam fecundat. In hac ÷ ꝓui-¬
tia thebaỹda. aciuitate thebe tog-¬
noĩata. Qm chatinꝰ agenoris filiꝰ in
egyptũ ueniens edificaũ. thebas
scd̃m illã qm in boetia ꝯstrux̃. no

Expanded text:
egio, a quinque civitatibus dicta. In qua olim fuit Sodoma, et Gomorrha. In hac est mare Mortuum, a quo fluenta Jordanis absorbentur. In hac etiam Sarraceni, a Sara dicti, qui et Agareni, ab Agar. Item Ismaelitae ab Ismael nuncupati. In hac et Nabathaei, a Nabaioth filio Ismael dicti. giones, ab oriente incipientes, recta linea ad Mediterraneum mare extenduntur. Quibus usque ad Austrum Aegyptus congit, terminum suum versus occidentem in ab Aegypto rege, fratre Danai, Aegyptus est vocata. Haec fluvio Nilo undique cincta,obscurant, pluviae non irrigant, sed Nilus inundans eam fecundat. In hac est provincia Thebaida, a civitate Thebe cognominata, quam Cadmus Agenoris filius in Aegyptum veniens aedificavit, Thebas secundum illam quam in Boe
Abbreviated transcription (Latin):
Supͣscͥptis regionib uersus aqͥlonem ad¬
nectunt᷑ hee regiones. Mons cauicasuᷤˢ
a caspio mari orientis attollit᷑.⁊ ꝑ aqui¬
lonẽ u̾gens pene usq ad europam por¬
rigitur. Hunc inhabitant amarones.
femine ut uiri uidelicet p̃liantes. His
cohabitant massagete. ⁊ colchi ⁊ sarma
tederes: opidũ orientis aqͦ serica regio.
abactrio amne uocata. Huic ꝯiungit᷑
hyrchania ab yrcania silua noĩata
Inqͣ sunt aues quarũ penne splẽdẽt
candore ꝓpłi dicta. eo qd̃ albo cͥne ibi
nascant᷑. Cui connectit᷑ armenia in qͣ
 mons ararath suꝑ quem archa noe
pꝰ diluuiũ requieuit. cuiꝰ usq hodielig¬
na ibi uident᷑. Huic copulat᷑ yberia:
illi uͦ capadocia. aciuitate eiꝰ nominiᷤ
dicta. In hac que auento ꝯcipiũt. Asya¬

Expanded text:
Suprascriptis regionibus, usque ad Aquilonem annectuntur hae regiones. Mons Caucasus a Caspio mari orientis attollitur, et per Aquilonem vergens pene usque ad Europam porrigitur. Hunc inhabitabant Amazones feminae videlicet ut viri praeliantes. His cohabitant Massagetae, et Colchi, et Sarmatae. Seres est oppidum Orientis, quo Serica regio, ne vocata. Huic conjungitur Hyrcania, ab Hyrcana sylva nominata, in qua sunt aves quarum pennae splendent candore populi dicta, eo quod albo crine ibi nascantur. Cui connectitur Armenia, in qua est mons Arath, super quem arca Noe post diluvium requievit, cujus usque hodie ligna ibi videntur. Huic copulatur Iberia. Illi vero Cappadocia, a civitate ejusdem nominis dicta, in hac equae a vento concipiunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
frigia inqͣ÷ ciuitas smirna a theseo
constructa. Huic iungit᷑ galathia a
gallis dicta. qͦs bithinꝰ rex in auxilium
euocauit. & post uictoriam eis terram
diuisit. Hanc sequit᷑ frigia. afilia eu¬
rope. Frigia nominata. Hec ⁊ darnaia
adarnano iouis filio dicta. Est in eaci

Expanded text:
a est civitas Smyrna, a Theseo rege constructa. Huic jungitur Galatia, a Gallis dicta, quos Bithynus rex in auxilium evocavit et post victoriam eis terram divisit. Hanc sequitur Phrygia, a filia Europae Phrygia sic nominata. Haec et Dardania a Dardano, Jovis filio dicta. Et in ea ci
Abbreviated transcription (Latin):
reblata uocata.Est ĩ ea comagina ꝓ¬
uncia. Est ⁊ phenicia. a fenice aue
q̃sola in hac terra inuenit᷑. siue afe¬
nice rege filio agenoris dicta. In hac
danis fluuiꝰ. Est in ea ̃ palestina. a
ciuitate palestin. q̃ nc̃ ascolon uoca¬
tur dicta. E st ⁊ inea iudea. auida fi¬
lio iacob. de cuiꝰ tribu reges erant
mincupati. ħ aũ chananea a chana-¬
minauit. s iebuseus filiꝰ chanaan
in habitauit. Uñ aieb ⁊ salem: de¬

Expanded text:
Reblata vocata. Est in ea Comagena provincia. Est et Phoenicia, a Phoenice ave, quae sola in hac terra invenitur, sive a Phoenice rege, filio Agenoris, dicta. In hac danis fluvius. Est in ea quoque Palaestina, a civitate Palaestin, quae nunc Ascalon vocatur, dicta. Est in ea Judaea, a Juda filio Jacob, de cujus tribu reges erant, nuncupata. In hac etiam Chananaea a Chanaminavit. Sed Jebus, et filius Chanaan inhabitavit, unde Jebus et Salem de
Abbreviated transcription (Latin):
tũ portis ereis firmata. fluuio eufrate
ꝑ mediũ eiꝰ currente irrigua. huiꝰars
babel .iiii. milia passuũ alta scͥbit᷑.
trononiia. In ea ÷ iarabia q̃ ⁊̃ sabadr᷑¬
asabo filio chus. In hac thus colligit᷑.
Iin hac ÷ mons synai. qͥ ⁊ oreb ĩ qͦ lex
sunt gentes multe. moabite. amoni¬
te. idumei. sarraceni. madianite. ⁊

Expanded text:
tum portis aereis firmata, fluvio Euphrate per medium ejus currente irrigua. Hujus arx Babel, quatuor millia passuum alta scribitur. astronoSaba filio Chus. In hac thus colligitur; in hac est mons Sina, qui et Oreb, in quo lex sunt gentes multae, Moabitae, Ammonitae, Idumaei, Sarraceni Madianitae, et
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qͥ ciuitatẽ ꝑ polim edificauit. De qͣ
regio nom̃ accep̃. In hac pͥmũ orta est
ars magica. ꝑsida lapidẽ pyritẽ mittit
qͥmanũ p̃mens urit. ⁊ silmitẽ lapidem
cuiꝰ candor cũ luna crescit ⁊ defic̃. Ati-
gri flumine usq ad euf raten ÷ mesopo¬
tamia a duob fluuiis g̃ce dicta. qd̾ ĩ me¬
dio duoꝵ fluminũ sit ꝯstituta. In hac÷
ciuitas ninuie itin̾e̾ tͥũ dierũ anino
rege ꝯstructa :⁊ noĩata. In hac ⁊̃ regio
babilonia aciuitate babilonie noĩata.¬

Expanded text:
ta, qui civitatem Persepolim aedificavit, de qua et ta, qui civitatem Persepolim aedificavit, de qua et regio nomen accepit. In hac primum orta est ars magica. Persida lapidem pyrrhitem mittit, qui manum prementis urit, et synelitem, cujus candor cum luna crescgri flumine usque ad Euphratem est Mesopotamia, a duobus fluviis Graece ita dicta, quod in medio duorum fluminum sit constituta. In hac est civitas Ninive, itinere trium dierum, a Nino rege constructa et nominata. In hac etiam regio Babylonia, a
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ⁊̃ boues tͥcornes pedes eqͥnos hñtes. Ib
qͦ mono ceros. cꝰ corpꝰ eqͥ. cap̃ cerui. pedes
elephantis. cauda suis. uno cormi ĩme¬
dia fronte armatũ .iiii. pedũ longũ. splẽ¬
dẽs ⁊ mire acutũ. Hec bestia nimis feroꝵ.
diros ht̃ mugitꝰ. oẽ qd̾ obstat cornit tns¬
ge qͦ sũt anguille tͥcenoꝵ pedũ longe.
Ibi ⁊̃ quidã u̾mes qͥ instar canc̃ hia ha-¬
lient brachias ex cubitoꝵ longa. quib
elephantes corripiunt ⁊ undis inmer¬
gunt. Indicũ qͦ mare gignit testudines.
de qͣrũ testis capacia hospicia sͥ faciut
hoĩes. India qͦ magnetẽ lapidẽ gignit.
cino sanguine frangi pot̾its¶ Ah urrdo¬
parthis uenientib ascithia. Est in ea
regio aracusya. ab oppido aracusa dic¬
ta. Est ĩ ea ⁊̃ assyria ab assur filio sem. qͥ
eam pͥmꝰ ĩ coluit noĩata. Est ĩ ea qͦ me¬
dia. a medo rege dicta. qͥ ciuitatẽ ꝯstru

Expanded text:
sunt etiam boves tricornes, pedes equinos habentes. Ibi sunt etiam boves tricornes, pedes equinos habentes. Ibi quoque monoceros, cujus corpus equi, caput cervi, pedes elephantis, cauda suis: Uno cornu, in medio fronte armatum quatuor pedum longo, splendenti et mire acuto. Haec bestia nimis ferox, diros habet mugitus. Omne quod obstat, cornu transge quoque sunt anguillae trecentorum pedum longae. Ibi etiam quidam vermes, qui instar cancri bina habent brachia, sex cubitorum longa, quibus elephantes corripiunt et undis immergunt. Indicum quoque mare gignit testudines, de quarum testis capacia hospitia sibi faciunt homines. India quoque magnetem lapidem gignit, cino sanguine frangi potest. Parthis, venientibus e Scythia. Est in ea regio Aracusia, ab oppido Aracusa dicta. Est etiam in ea Assyria, ab Assur, filio Sem, qui eam primus incoluit nominata. Est in ea quoque Media, a Medo rege dicta, qui civitatem construe