comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nt. fontẽ uiteid ea ultra non respiciant. Uerũ cũ quidã exhac ꝓfessione in melotis suis
uicos. castella. ciuitates. girando ꝑlustrant. humilitate uestiũ. uilitate ci

Expanded text:
nt, et, eorum quae retro sunt obliti, ad ea ultra non respiciant. Verum cum quidam ex hac professione in melotis suis nt, et, eorum quae retro sunt obliti, ad ea ultra non respiciant. Verum cum quidam ex hac professione in melotis suis vicos, castella, civitates gyrando perlustrent, humilitate vestium, vilitate ci
Abbreviated transcription (Latin):
tas suos aut secũ habent. aut pꝰse mittunt. qͥ collectionẽ accipiant. ⁊ in quo¬
rũ uoluerint usus expendant. hec si inse considarent. clericos. monachos.
rectores eccłiarũ et monasterioꝵ ñ tanto studio lacerarent. hec seͥpsi uobis
fr̃s ut ñ terreamini tonitruo uanarũ cogitacionũm. neq moueamini aur̃o
sensu. s seđm statuta p̃cedentiũ patrũ uitã u̾rã dirigatis. et obedientiam
quã p̃latis ur̃is debetis. istabilitatẽ quã monasterio urõ ꝓfessi estis firmiter
teneatis. ne dãpnationẽ eoꝵ qui uota sua irrita faciunt incurratis. Hec di¬
cens anachoritarũ uitam non imꝑbo. eoꝵ uidelicet qͥ incenobiis regularib
instructi disciplinis ordinabiliter ad heremũ secedunt. quib ẽ. solitudo para¬
disus ⁊ ciuitas carcer. ut actiuã uitã de labore manuũ uiuentes exerceant.

Expanded text:
tas suos aut secum habent, aut post se mittunt qui collectionem accipiant, et in quotas suos aut secum habent, aut post se mittunt qui collectionem accipiant, et in quorum voluerint usus expendant. Haec in se si considerarent, clericos, monachos, rectores Ecclesiarum et monasteriorum non tanto studio lacerarent. Haec scripsi vobis, fratres, ut non terreamini tonitru vanarum comminationum, neque moveamini a vestro sensu, sed secundum statuta praecedentium Patrum vitam vestram dirigatis, et obedientiam quam praelatis vestris debetis, et stabilitatem quam monasterio vestro professi estis, firmiter teneatis, ne damnationem eorum qui vota sua irrita faciunt, incurratis. Haec dicens anachoretarum vitam non improbo , eorum videlicet qui, in coenobiis regularibus instructi disciplinis, ordinabiliter ad eremum secedunt, quibus est solitudo paradisus, et civitas carcer, ut activam vitam de labore manuum viventes exerceant,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uentilabrũ. quo infine uentilanda ẽ. dominica area tanqͣm apud cõmu¬
nẽ eccłiã sola remaneat palea. ad eos uͦ tͣnseat triticũ tanquã in dñico hor¬
reo recondendũ. In qua p̃sumptione metuendũ ualde ẽ: dum qui se triticũ
a palea seꝑatum reputat. pharisiaco ferm̃to inflatus palea fiat. Pret̾ea qͥ de la¬
boribus manuũ necessaria sibi p̃parare ñ sufficiunt: non bene ꝑspitiunt. qr
quȩ in aliis rep̃hendunt. freq̃nter ip̃i cõmittunt: dum uicti penuria uictus
p̃dicant populis innocentiã suã qđ ẽ. oues uende. p̃dicant ut manduoent.
qd ẽ. boues uendere. cũ tales uenditores cũ uenditoribꝰ columbarũ de templo
dñs eiecerit.⁊ a catholicoꝵ societate eliminandos hoꝵ similes p̃figurauerit.
Neq enĩ hoc excusare eos uidet᷑. qđ manu sua pecunias ñ accipiunt. s gieri¬

Expanded text:
sibi ventilabrum, quo in fine ventilanda est Dominica area, tanquam apud commusibi ventilabrum, quo in fine ventilanda est Dominica area, tanquam apud communem Ecclesiam sola remaneat palea, ad eos vero transeat triticum tanquam in Dominico horreo recondendum; in qua praesumptione valde metuendum est, ne dum qui se triticum a palea separatum reputat, pharisaico fermento inflatus palea fiat. Praeterea qui de laboribus manuum necessaria sibi praeparare non sufficiunt, non bene prospiciunt quia quae in aliis reprehendunt, frequenter ipsi committunt, dum victi penuria victus praedicant populis innocentiam suam, quod est oves vendere; praedicant ut manducent, quod est boves vendere, cum tales venditores cum venditoribus columbarum de templo Dominus ejecerit , et a Catholicorum societate eliminandos horum similes praefiguraverit . Neque enim hoc eos excusare videtur quod manu sua pecunias non accipiunt, sed Giezi
Abbreviated transcription (Latin):
obedientes existere. dicente dño de p̃positis eccłiarũ et monasterioꝵ.
nolite facere. Nec usus ipsarũ rerũ ꝓhibendꝰ est. his quoꝵ conscientia.
inmunis ẽ. cũ dicat apłs. Om̃ia munda mundis. et unusqͥsq honus su¬
um portabit. Et dñs in euangłio. Quod intrat mos ñ comquinant homi¬
nẽ. s concupiscentia mala que ꝓcedit de corde. et approbatio mali oꝑis
que poedit de ore. hec comquinant hominẽ. Hec diuini uerbi p̃taxati
płatores ⁊ non satis discreti intellȩctores minus attendunt. qui dũ qua¬
si ad ligna cedenda ꝑcedunt. indiscretis sermonibꝰ. et non sale conditis
tanqͣm inmoderatis ictib ꝑcutiunt couscientias infirmoꝵ. dũ eccłiam
orbis terrarũ paruipendentes dicere uidentur. Eece xp̃o hic ⁊ ecce illic.
eece in cubiculis ⁊ ecce in deserto. Ita sentientes ande tempus usurpant.

Expanded text:
obedientes existere, dicente Domino de praepositis Ecclesiarum et monasteriorum obedientes existere, dicente Domino de praepositis Ecclesiarum et monasteriorum o opera eorum nolite facere . Nec usus ipsarum rerum prohibendus est his quorum conscientia immunis est, cum dicat Apostolus, omnia munda mundis ; et: Unusquisque onus suum portabit , et Dominus in Evangelio: Quod intrat in os non coinquinat hominem, sed concupiscentia mala quae procedit de corde, et approbatio mali operis, quae procedit de ore, haec coinquinant hominem . Haec divini verbi praetaxati prolatores, et non satis discreti intellectores minus attendunt: qui dum quasi ad ligna caedenda procedunt, indiscretis sermonibus et non sale conditis, tanquam immoderatis ictibus percutiunt conscientias infirmorum, dum Ecclesiam orbis terrarum parvipendentes dicere videntur: Ecce Christus hic, et ecce illic, ecce in cubiculis, et ecce in deserto . Ita sentientes ante tempus usurpant
Abbreviated transcription (Latin):
teriis s etiã senodo chii infirmis et ꝑegrinis. anfieri sarabaitas. ut in
pͥuatis locis ꝓpͥo iure uiuant. et uictum sibi de substantia paupum ꝑ ma¬
nũ raptoꝵ. et de fenore negociatoꝵ accipiant. Licet eñi decimie et oblati¬
ones pͥncipaliter clericali debeant᷑ militie. potest tam̃ eccłia om̃e quod ha¬
bet cũ om̃ib pauꝑibꝰ habere cõmune. Quantomagis cum his pauꝑibꝰ qui
relictis facultatib ꝓpͥis non in angaria baiulantes crucem xp̃i secunt᷑ pau
eẽ. ñ estimo. si ab illis ad quos non ꝑtinet id÷ alaicis decimas et oblatio¬
nes accipiant.si in ordinate eas aquibꝰeũq ꝑsonis ad quirant. si t̾minos
trans grediuntur antiqͦs id ÷ stipendia p̃sbiteroꝵ. antiquitꝰ instituta in¬
norent. ac sibi usurpent. Nec tam̃ ideo monachi qui hec ignorant. aut
non ꝑbant. debent suam collectionẽ deserere. aut abbatib suis minus

Expanded text:
teriis, sed etiam xenodochiis, infirmis et peregrinis: an fieri Sarabaitas, ut in teriis, sed etiam xenodochiis, infirmis et peregrinis: an fieri Sarabaitas, ut in privatis locis proprio jure vivant et victum sibi de substantia pauperum per manum raptorum, et de foenore negotiatorum accipiant. Licet enim decimae et oblationes principaliter clericali debeantur militiae, potest tamen Ecclesia omne quod habet cum omnibus pauperibus habere commune. Quanto magis cum his pauperibus qui, relictis facultatibus propriis, non in angaria bajulantes Christi crucem, sequuntuesse non aestimo, si ab illis ad quos non pertinent, id est a laicis, decimas et oblationes accipiant , si inordinate eas a quibuscunque personis acquirant, si terminos transgrediantur antiquos, id est, si stipendia presbyterorum antiquitus instituta minorent ac sibi usurpent. Nec tamen ideo monachi qui haec ignorant aut non probant, debent suam collectionem  al. collectam deserere, aut abbatibus suis minus
Abbreviated transcription (Latin):
niani.Cum idem morbꝰ plurimos occupauerit. nicħ aliud bonis restat.
qͣm dolor et gemitus. ut ꝑ illud signum quod scõ ezechieli ostensum est.
illesi euade ab eoꝵ uastacione mereant᷑. łlam consilia seꝑationis. et ina¬
nia sunt et ꝑnitiosa atq sacrilega quia impia sunt et suꝑba. &e plus
ꝑturbant infirmos bonos qͣm corrigant animosos malos. Hec et his simi-¬
ut monasteria sua deserant. ꝓpter abbates suos ⁊ ꝑcuratores monaste¬
rioꝵ suoꝵ. qͥ aliqͣs decimas quȩ uire ꝑtinent ad dispensationẽ ep̃oꝵ mo
nasteriis suis acqͥsierunt. Dicant mͥ tam subtiles diuinoꝵ iuditioꝵ seru¬
tatores qͥd salubriꝰ sit monachis utrum ꝑmanere cenobitas sub p̃positoꝵ
suoꝵ obedientia que melior ẽ. quã uictime et ibi uiuere de decimis et
oblationibꝰ quas eccłiastica lege caritatis cõmunicare pot̃. ñ tm̃ monas¬

Expanded text:
 idem morbus plurimos occupaverit, nichil aliud bonis restat,  idem morbus plurimos occupaverit, nichil aliud bonis restat, quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod Ezechieli sancto revelatur, illesi evadere ab illorum vastacione mereantur. Si quis enim frater innia sunt et perniciosa atque sacrilega, quia impia sunt et superba et plus perturbant infirmos bonos quam corrigant animosos malos. » Haec et his simiut monasteria sua deserant propter abbates suos et procuratores monasteriorum suorum, qui aliquas decimas, quae jure pertinent ad dispensationem episcoporum, monasteriis suis acquisierunt. Dicant mihi tam subtiles divinorum judiciorum scrutatores, quid salubrius sit monachis, utrum permanere coenobitas sub praepositorum suorum obedientia quae melior est quam victimae, et ibi vivere de decimis etms. c.  charitatis communicare potest non tantum monas
Abbreviated transcription (Latin):
men erat. unũ cũ illis templũ intrabat. eadem sacram̃ta celebrabat.
Ineadem sceleratoꝵ hominũ congregatione uiuebat. sed clamando
exibat inde. Hoc est inmundũ non tangere. hoc est exire inde. et uo¬
luntate ñ consentire. & ore ñ parcere. Idem in eodem. Amalis corde semꝑ
disiungimini ad tempus caute corpore aliqͣndo copulamini. Duobꝰ mo
dis ñ te maculant malus. si ñ consentias. et si redarguas. Hoc ẽ. non
cõmunicare. ñ consentire. ¶Communieat᷑ qͥppe quando facto eius con¬
sortiũ uoluntatis uł apꝓbationis adiungitur. Neq gͦ consentientes si¬
tis mali ut apꝓbetis. neq negligentes ut non arguatis. neq suꝑbientes
ut insultantes arguatis Idem in epła coneilii ad donatistas. Quisqͥs in ec
cłia bene in xerit: ñ p̃iudieant ei peccata aliena. quia inea unus qͥsq:
ꝓpͥum honus portabit. Ergo cõmunio maloꝵ ñ maculat aliquẽ cõmim¬

Expanded text:
men erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat, men erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat, in eadem sceleratorum hominum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est immundum non tangere, hoc est exire inde, et voluntate non consentire, et ore non parcere. » Idem in eodem disjungimini ad tempus, caute corpore cdis non te maculat malus; si non consentias, et si redarguas. hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Neque ergo consentientes sitis malis ut approbetis, neque negligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis. » Idem in epistola concilii ad Donatistas : « Quisquis in hac Ecclesia bene vixerit, non praejudicant ei peccata aliena, quia in ea unusquisque proprium onus portabit. Ergo communio malorum non maculat aliquem commun
Abbreviated transcription (Latin):
potus. s iusticia et pax et gaudiũ inspu scõ. Tales quippe ñ habentes exer¬
citatos sensus intelligentia seͥpturarum: quȩ sapiunt ñ sapiunt ad sobrieta¬
tem. neq de quibꝰ affirmant cũ debita discretione intelligunt. non putan¬
Recedite exite inde et non attendentes illud qđ sequit᷑. et in mundũ ne
tetigeritis. qđ intelligendũ ẽ. contactu cordis ñ corporis. Unde augustinꝰ
in sermone de uerbis euangłii. Quod ẽ. exire inde nisi facere qđ ꝑtinet
ri potest : Displicuit tibi qđ qͥsq peccauit: ñ tecigisti inmundũ. Re¬
tem ñ uiolet disciplinã: existi inde. Clamauit ista moyses. clamauit
ysaias. clamauit iheremias. clamauit ez echiel. Uideamꝰ si dimiserunt
popłm dĩ. et se ad gentes alias tͣnstulerunt. Quã multa ⁊ quã uehem̃¬
ter increpauit ieremias. in peceatores et sceleratos popłi. Inter eosta¬

Expanded text:
potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto . Tales quippe non habentes exerpotus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto . Tales quippe non habentes exercitatos sensus in intelligentia Scripturarum, quae sapiunt non sapiunt ad sobrietatem , neque de quibus affirmant cum debita discretione intelligunt , non putanRecedite, exite inde ; et non attendentes illud quod sequitur: Et immundum ne tetigeritis , quod intelligendum est contactu cordis non corporis. Unde Augustinus 83 in sermone 18 De verbis Evangelii : « Quid est exire inde, nisi facere quod pertiri potest? Displicuit tibi quod quisquam peccaverit, non tetigisti immundum: reuam et quae unitatem non violet, disciplinam, existi inde. Clamavit ista Moyses, clamavit Isaias, clamavit Jeremias, clamavit Ezechiel. Videamus si dimiserint populum Dei, et se ad gentes alias transtulerint. Quam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos pop
Abbreviated transcription (Latin):
s puto diuinã lectionẽ cotidie frequentantibꝰ ista sufficere. Wał. clxxx.
uo dĩ grã humił carnot᷑ ep̃e. Gaufrido uindocinensis monasterii abba¬
ti. mundum spernere eum suo flore. De fr̃e illo qui ter a uob̾ fugiens
scđm constitucionẽ monastice regłe ter susceptus fuerat. ⁊ nunc qͣr¬
sulimꝰ et consulendo monemꝰ. ut sepulturã quã eum fr̃ib miscđiter ac¬
ceꝑat amittat. quatinus cet̾i timorẽ habeant. ⁊ asimili sacrilegio manꝰ
contineant. quia ñ potest sequi plena remissio. uͥ ñ fuit uera confessio. dał
cribraret sicut triticũ. quia quorumdã suasionib a sensu ur̃o turbati
estis. ꝗui pharisiaco ferm̃to inflati non dominico frum̃to inpinguatiglo¬
riant᷑ in uilitate ciboꝵ. et in non parcendo corpori. eum sedm apłm
corporalis exercitaciõ ad modicũ fit utilis. ⁊ regnũ dei ñsit nͥ esca et

Expanded text:
sed puto divinam lectionem quotidie frequentantibus ista sufficere. Valete.sed puto divinam lectionem quotidie frequentantibus ista sufficere. Valete.is episcopus, GAUFRIDO Vindocinensis monasterii abbati, mundum spernere cum suo flore. De fratre illo qui ter a vobis fugiens, secundum constitutionem monasticae regulae, ter susceptus fuerat , et nunc quarnsulimus, et consulendo monemus, ut sepulturam quam cum fratribus misericorditer acceperat, amittat, quatenus caeteri timorem habeant, et a simili sacrilegio manus contineant, quia non potest sequi plena remissio ubi non fuit vera conversio  cribraret sicut triticum , quia quorumdam suasionibus a sensu vestro turbati estis, qui, pharisaico fermento inflati, non Dominico frumento impinguati, gloriantur in vilitate ciborum, et in non parcendo corpori, cum, secundum ad modicum sit utilis , et Regnum Dei non sit esca et
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ grã carnotꝰ eccłiȩ minist᷑. Bernerio bonȩuallis monasterii abbati
et fr̃ib sͥ cõmissis: miscdiȩ uiscerib habundare. Monachꝰ p̃sentiũ porti¬
tor litterarũ fugã qua de monasterio ur̃o elapsus ẽ. lacͥmabilit̃ nob con¬
fessus est. et ut afr̃nitate ur̃a indulgentiã ei impetrem: multa instancia
dep̃catus ẽ. Precib itaq miseri hominis miscdia motꝰ opportune ⁊ impor¬
tune rogo ⁊ moneo. ut ouem quȩ aberrau̾at agrege et anxie reuerti de¬
siderat. cũ digna satiffactione suscipiatis. edocti exenplo et uerbo sũmi
pastoris. qui ouem ꝑditam ñ solum reu̾tentẽ recepit. s etiã fugientẽ. et
errantẽ quesiuit: et ad ouile reduxit. Exemplo itaq illiꝰ ex misedia u¬
ditiũ temꝑ ante. et misediam quã sibi quisq impendi uellet. si ita affectꝰ
esset. fr̃na caritate impendite. Possem inhanc sentenciã plura uob̃ serib̾e.

Expanded text:
 Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, BERNERIO, Bonaevallensis monasterii abbati  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, BERNERIO, Bonaevallensis monasterii abbati et fratribus sibi commissis, misericordiae visceribus abundare. Monachus praesentium portitor litterarum, fugam qua de monasterio vestro elapsus est, lacrymabiliter nobis confessus est, et ut a fraternitate vestra indulgentiam ei impetrem, multa instantia deprecatus est. Precibus itaque miseri hominis, misericordia motus opportune et importune rogo et moneo, ut ovis quae aberraverat a grege, et anxie reverti desiderat, cum digna satisfactione suscipiatis, edocti exemplo et verbo summi Pastoris, qui ovem perditam non solum revertentem recipit, sed etiam fugientem et errantem quaesivit, et ad ovile reduxit . Exemplo itaque illius ex misericordia judicium temperate, et misericordiam quam sibi quisque impendi vellet, si ita affectus esset, fraterna charitate impendite. Possem in hanc sententiam plura vobis scribere,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi inqͥeto loco qͣmdiu uixeris: filiali caritate seruiat. Unctionẽ uͦ quam
semel accepisti non estimo repetendã. quia scđ̾m institutũ apłice sedis
genus ẽ. sacram̃ti. Qui autẽ sacram̃ta xp̃i ⁊ eccłiȩ repetit inuiriã ipsis
sacram̃tis ingerit. Inctio enĩ infirmoꝵ publice penitencie ẽ. sacram̃tum.
quã ñ eẽ. repetendũ sicut nec baptismũ. testatur augustinꝰ. testat᷑ ambrosiꝰ.
Augustinꝰ in epła ad macedomiũ. Caute salubrit̃q ꝓuisum ẽ. ut locus illiꝰ
humillume penitencie semel in eccłia concedatur. ne medicina uilis. minus
utilis eẽt egrotis que tantomagis salubris ẽ: qͣntominus contẽptibilis fuerit.
Ambrosiꝰ in scdo libro. de penitentia. Sic̃ ẽ. unũ baptisma. ita ⁊ una peniten¬
tia: quȩ tam̃ publice agit᷑. Nam cotidie nos debet penitere peccati. S hec de¬

Expanded text:
tibi in quieto loco, quandiu vixeris, filiali charitate serviat. Unctionem vero quam tibi in quieto loco, quandiu vixeris, filiali charitate serviat. Unctionem vero quam semel accepisti, non aestimo repetendam, quia, secundum institutum apostolicae sedis, genus est sacramenti. Qui autem sacramenta Christi et Ecclesiae repetit, injuriam ipsis sacramentis ingerit. Unctio enim infirmorum publicae poenitentiae est sacramentum, quam non esse repetandam sicutAugustinus in Epistola ad Macedonium: Caute salubriterque provisum est, ut locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis minus utilis esset aegrotis; quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit. Ambrosius in secundo libro de Poenitentia: Sicut est unum baptisma, ita et una poenitentia; quae tamen publice agitur. Nam quotidie nos debet poenitere peccati; sed haec, de
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ si curabilẽ sciremꝰ morbũ. libenter studeremus aliqua remedia ꝓ cura¬
re.Uerũ quia interualla locoꝵ ⁊ innumerabiliũ honera negocioꝵ nos ad
hoc uacrare ñ sinunt. cũ ip̃a p̾resentia corporalis ad cronicas passiones cu¬
randas sufficiat. tutiꝰ nobis uidet᷑ medicinã ñ dare. qͣm eam inutilit᷑ uł
ꝑnitiose ministrare. Consiliũ gͦ damꝰ. ut corporales molestias patienter
sub portes quas ꝓ igne purgatorio seuera dei miscđia tibi contulit. ad pur¬
gationẽ uitioꝵ custodiamq uirtutũ. Neq eñĩ credimus tͥ timendum esse.
aliũ ignẽ purgatoriũ si hunc patienter sustinueris: et in grãrum actione
ꝑmauseris. De cet̾o si uideris in regimine monasterii te non posse sufficere :
non consulo ut tanquã arbor infructuosa occupes t̾ram. s des locũ alicui
de fr̃ib quẽ congregatio regulariter elegerit. qui et monasteriũ regat. &

Expanded text:
mporum opportunitate, si curabilem sciremus morbum, libenter studeremus aliqua remedia procuramporum opportunitate, si curabilem sciremus morbum, libenter studeremus aliqua remedia procurare. Verum quia intervalla locorum et innumerabilium onera negotiorum nos ad hoc vacare non sinunt, cum ipsa praesentia corporalis ad chronicas passiones curandas vix sufficiat, tutius nobis videtur medicinam non dare quam eam inutiliter vel perniciose ministrare. Consilium ergo damus ut corporales molestias patienter supportes, quas pro igne purgatorio severa Dei misericordia tibi contulit ad purgationem vitiorum, custodiamque virtutum. Neque enim credimus tibi timendum esse alium ignem purgatorium, si hunc patienter sustinueris et in gratiarum actione permanseris. De caetero si videris in regimine monasterii te non posse sufficere, non consulo ut tanquam arbor infructuosa occupes terram, sed des locum alicui de fratribus, quem congregatio regulariter elegerit, qui et monasterium regat, et
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ in salutẽ sempit̾nam. et eoꝵ regenerationẽ uł edificationẽ qui ꝑ
eũ siue conseerant᷑. siue euangłizant᷑. Si autẽ fictus est: desit quidẽ saluti eiꝰ
iauferat se a cogitacionib eiis quȩ sunt sine intellectu. ministeriũ tamen
non deserat. quod ꝑ eum salutem oꝑatur alioꝵ. His et huiusmodi palã
ẽ. p̃sentẽ frẽm ad sacri ordinis ministeriũ miscđiter posse admitti. nisi a¬
luio lateat. qđ sacͥs canonib obuiare uideat᷑. Uerum ut tuciꝰ muniat᷑ eius
conscientia: ex pectanda ẽ. ad hoc pat̾na obedientia. qͣtinus sanet hoc ue¬
ra humilitas: quod uiciauit ambitiosa cupiditas Uał .C. Ix x.uiii.¬
yo dĩ grã. carnotensis eccłiȩ minister. Radulfo abbati monasterii seĩ fus¬
ciani: patientia beati iob. Iam a longo temꝑe audiuimꝰ. langorẽ tuũ et
tam humanitatis intuitu qͣm pietatis affectu condoluimus. Et si posse¬
mus competent᷑ medicine remedia adhibere: ꝓ competentia locoꝵ et tem

Expanded text:
nam et eorum regenerationem vel aedificationem qui per eum sive consecrantur, sive evangelizantur. Si autem fictus est, desit quidem saluti ejus, et auferat se a cogitationibus ejus quae sunt sine intellectu; ministerium tamen non deserat, quod per eum salutem operatur aliorum. » His et hujusmodi palam est praesentem fratrem ad sacri ordinis ministerium misericorditer posse admitti, nisi aliud lateat, quod sacris canonibus obviare videatur. Verum ut tutius muniatur ejus conscientia, exspectanda est ad hoc paterna obedientia, quatenus sanet hoc vera humilitas, quod vitiavit ambitiosa cupiditas. Vale. EPI Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, RADULFO, abbati monasterii Sancti Fusciani, patientiam beati Job. Jam a longo tempore audivimus languorem tuum, et tam humanitatis intuitu quam pietatis affectu condoluimus, et si possemus competenter medicinae remedia adhibere, pro competentia locorum et te
Abbreviated transcription (Latin):
ẽsũmauit ds̃ om̃ia oꝑa sua ⁊ septimo reqͥeuit. Sex etatib humanũ genꝰ¬
in hoc scło ꝑ successionẽ tẽpoꝵ dĩ oꝑa sua insigniunt: quar̃ pͥma ẽ. ab adam
usq ad noe. scđa a noe usq ad abrahã. t̾cia ab abrahã usq ad dauid. qͣrta a dł
iuditiũ. septima uͦ intelligit᷑ in requie scõꝵ. quȩ scilicet uesꝑam non habet
quia eam iã nullꝰ t̾minus claudet. ꝑgamꝰ gͦ breuit̃ ꝑ has mundi om̃s eta¬
enĩ scło: factus est tanqͣm lux homo in paradiso. Inqua etate: filios dei m
lucis nomine diuidit ds̃ afiliis hominũ qͣsi atenebris. Eitq huiꝰ diei uespa

Expanded text:
summauit deus omnia opera sua, septimo requieuit: sex aetatibus humanum genus hoc saeculo per successiones temporum dei opera insigniunt. quarum prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, tertia ab Abraham usque ad Dauid, quarta judicium: septima vero intelligitur in requie sanctorum, quae scilicet vesperam non habet, quia eam jam nullus terminus claudit. Pergamus ergo breviter per has mundi omnes aetaenim saeculo factus est tamquam lux homo in paradiso. In qua aetate Filios Dei in lucis nomine divisit Deus a filiis hominum, quasi a tenebris, fitque hujus diei vesp
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diximꝰ deꝓmentes: inunã formã compendio breuitatis contraximꝰ. In quib
lector non nr̃a leget: sed ueterũ releget. Quod enĩ ego loquor illi dicunt: et
uox mea ipsoꝵ ẽ. linga. Sumpta itaq sunt ab auctoribꝰ origene. Uicturino.¬
Ambrosio. Ieronimo. Cassiano. Augustino. Fulgentio. ac nr̃i temꝑis insigniter
eloquenti gregorio. Incipiunt capitula. Ms¬

Expanded text:
praediximus, depromentes, in unam formam compendio brevitatis contraximus; in, quibus praediximus, depromentes, in unam formam compendio brevitatis contraximus; in, quibus lector non nostra leget, sed veterum releget. Quod enim ego loquor, illi dicunt; et vox mea ipsorum est lingua. Sumpta itaqAmbrosio, Hieronymo, Cassiano, Aeloquenti Gregorio. CAPUT I. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est ut p̃cedente historie fundam̃to. allegoricꝰ sensus seqͣtur. Nam figu¬
ralit̃ qudam exhis indelligunt᷑: uere tanqͣm ꝓpħica indicia p̃cedentia fu¬
turoꝵ. Sane non om̃ia que inlege et ꝓphetis scͥpta sunt: misterioꝵ enig¬
matib obtegunt᷑. S ꝓhis quȩ aliqͥd significant: etiã quȩ nichil significant oo.¬
nectunt᷑. Sicut eñi in citharis ⁊ huiusmodi organis musicis. non quidẽ om¬
corpore ideo facta sunt ut eẽt ubi conecterentur. et quo tenderent᷑ illa quẽ
ad eantilene suauitatẽ modulaturꝰ ẽ. artifex: ita inhis ꝓpħicis narrationib
que obtegunt᷑ aut aliqͥd sonant in significatione futuroꝵ. aut si nichil so¬
nant adhoc interponuntur ut sit unde illa significantia tanquã sonantia
conectant᷑. Has autẽ rerũ gestarũ figuras de misticis thesauris sapientiũ ut

Expanded text:
cesse est ut, praecedente historiae fundamento, allegoricus sensus sequatur. Nam figucesse est ut, praecedente historiae fundamento, allegoricus sensus sequatur. Nam figuraliter quaedam ex his intelliguntur, vere tanquam prophetica indicia praecedentia futurorum. 4. Sane non omnia quae in lege et prophetis scripta sunt mysteriorum aenigmatibus obteguntur; sed pro his quae aliquid significant, etiam quae nihil significant connectuntur. Sicut enim in citharis, et hujusmodi organis musicis, non quidem om citharae corpore ideo facta sunt, ut esset ubi connecterentur et quo tenderentur illa quae ad cantilenae suavitatem modulaturus est artifex: ita in his propheticis narrationibus quaeque dicuntur aut aliquid sonant in significationem futurorum, aut, si nihil sonant, ad hoc interponuntur, ut sit unde illa significantia tanquam sonantia connectantur. 5. Has autem rerum gestarum figuras de mysticis thesauris sapientium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
IS TOr.I sacus legis non sine aliqua p̃nuntiacione futuro¬
rum gesta atq conseripta ẽ. Nec ꝑtineret ad p̃figurationis mi¬
sterium: tam multiplex umbra rerũ gestarũ: nisi doceret apłs
dicens. L.ex figurã habet futuroꝵ bonoꝵ: non ipsã imaginem
rerum. Proinde q̃dam que inea figuratim dicta uł facta surs:
& sunt plena misticis sacram̃tis. adiuuante suꝑna gr̃a in hoc
opusculo exequentes intexuimꝰ. Et ueterũ eccłiasticarũ senteneias congregã¬
tes ueluti ex diu̾sis pratis flores lectos ad manũ fecimꝰ. & pauca de multis bre¬
uiter ꝑstringentes. Pleraq etiã adicientes. uł aliqua ex parte mutantes of¬
ferimꝰ: ñ solũ studiosis sed etiã fastidiosis lectoribꝰ satiffacientes. quoꝵ nimia
longitudo sermonis abhorret. Breui enĩ expositione succinta: non faciũt
de plixitate fastidiũ. Promissa enĩ et occulta dedet oratio: breuis et apta
delectat. Et qr iam pridem uixta litterã a nob̾ sermo totus condextꝰ est: ne¬

Expanded text:
istoria sacrae legis non sine aliqua praenuntiatione futurorum gesta atque conscripta est. Nisi pertineret ad praefigurationis mysterium tam multiplex rerum umbra gestarum, nec docens Apostolus diceret: Lex umbram habet futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum. 2. Proinde quaedam, quae in ea figuratim dicta vel facta sunt, et sunt plena mysticis sacramentis, adjuvante superna gratia, in hoc opusculo exsequentes intexuimus, veterumque ecclesiasticorum sententias congregantes, veluti ex diversis pratis flores lectos ad manum fecimus, et pauca de multis breviter perstringentes, pleraque etiam adjicientes, vel aliqua ex parte mutantes, offerimus non solum studiosis, 260 sed etiam fastidiosis lectoribus, qui nimiam longitudinem sermonis abhorrent. 3. Brevi enim expositione succincta non faciunt de prolixitate fastidium. Prolixa enim et occulta taedet oratio; brevis et aperta delectat. Et quia jam pridem juxta litteram a nobis sermo totus contextus est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. matrẽ uxoris exteriori pollutione maculauit. nich samꝰ responde
ualeo. qͣm qđ papa urbanꝰ respondit hugoni gratio politano epõ. consulenti
eũ de simili negocio. Respondit enĩ ex consulto ꝓpt̾ tale flagitiũ legittimũ
soluendũ ñ eẽ. matͥmoniũ. Consuluit tam̃ diligentissimis ⁊ distͥctissimis exa¬
minationibꝰ eẽ. ꝑquirendũ utrũ intali t᷑pitudine c̃tigerit aliqͣ carnis cõ¬
mixtio. ꝑ qͣm fierent in cõmixtione seminũ una caro. ꝓpt̃ qͣm fieres deb̾et
male iuiti uł uiolati matͥmonii. disiunctio. Audiui eni qđ uir ille de qͦ agit᷑
de obiecto cͥmine examinatione igniti ferri se p᷑gauerit. ⁊ alesione ignis ille¬
sus reꝑtꝰ sit. Quod si ita ẽ.⁊ hoc insacram̃to sue purgationis posuit qđ nũqͣm¬

Expanded text:
rem ejusdem uxoris exteriori pollutione maculavit, nihil sanius respondere valeo, quam quod papa Urbanus respondit Hugoni Gratianopolitano episcopo consulenti eum de simili negotio. Respondit enim ex consulto, propter tale flagitium legitimum solvendum non esse matrimonium. Consuluit tamen diligentissimis et districtissimis examinationibus esse perquirendum, utrum in tali turpitudine contigerit aliqua carnis commistio, per quam fierent in commistione seminum una caro, propter quam fieri debet male initi vel violati matrimonii disjunctio. Audivi enim quod vir ille de quo agitur, de objecto crimine examinatione igniti ferri se purgaverit , et a laesione ignis illaesus repertus sit. Quod si ita est, et hoc in sacramento purgationis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ⁊ loquor uob̾. IIn hoc gͥ principio fecit ds̃ celũ: idest sp̃ales. qui celestia
meditant᷑ et querunt. In ipso fecit ⁊ carnales: qui t̾renum hominẽ nectũ¬
Edeposuerunt. Terra autẽ erat inanis et uacua. Terra scilicet carnis nr̃e
inanis erat et uacua: priꝰquã doctrine acciꝑet formã. & tenebre erant suꝑ
faciẽ abyssi. Quia delictoꝵ cecitas. et ignorantie ꝓfunda obseuritas: corda i
sum et fluidum: quasi suꝑ aquas iam suꝑ ferebat᷑: in quo subsistentes reqͥes¬
lux. Ioest illuminatio credulitatis appareat. Prima eñi die lucẽ fidei dedit
quia pͥma ẽ. in conu̾sione fides. Unde ⁊ istud pͥmũ inp̃ceptis mandatum est.
dñs ds̃ tuus: ds̃ unus est. Propt̃ quã fidem etiã ipse dñs uisibilit̃ apparere¬
et lucis apeccatoribꝰ tanqͣm a tenebris iustos uocans diẽ. et illos noctem. Nam
quia in eccłia in lucis nomine iusti appellant᷑ : audi apłm. Euistis aliqͣndo¬

Expanded text:
 loquor vobis . In hoc igitur principio fecit Deus coelum, id est, spirituales, qui coelestia meditantur et quaerunt; in ipso fecit et carnales, qui necdum terrenum hominem deposuerunt. Terra autem erat inanis et vacua. Terra scilicet carnis nostrae inanis erat et vacua, priusquam doctrinae acciperet formam. Et tenebrae erant super faciem abyssi, quia delictorum caecitas et ignorantiae profunda obscuritas corda nossum et fluidum, quasi super aquas, jam 262 superferebatur; in quo subsistentes requieslux. Id est, illuminatio credulitatis appareat. Prima enim die lucem fidei dedit, quia prima est in conversione fides. Unde et istud primum in Dei praeceptis mandatum est, Dominus Deus tuus, Deus unus est . Propter quam fidem ipse Dominus etiam visiet lucis, a peccatoribus, tanquam a tenebris: istos vocans diem, illos noctem. Nam quia in Ecclesia lucis nomine justi appellantur, audi Apostolum: Fuistis, in
Abbreviated transcription (Latin):
tabat diluuio consũmata ẽ: qr p̃ter eccłie societatẽ aqͣ baptismi quq̃uis
eadem sit ñ solũ ñ ualeat ad salutẽ. sed ualet potiꝰ ad ꝑnitiem. Quod xͣl.
admittit᷑. ꝑ uniu̾sum orbem t̾rarũ. qui .iiiͦiͬ. partibꝰ continet᷑. decẽ quippe

Expanded text:
tabat, diluuio consumpta est: quia praeter ecclesiae societatem aqua baptismi quamuis tabat, diluuio consumpta est: quia praeter ecclesiae societatem aqua baptismi quamuis eadem sit, non solum non ualet ad salutem, sed ualet potius ad perniciem. quod quadmittitur, per uniuersum orbem terrarum, qui quattuor partibus continetur — decem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
malia: sic̃ in eccłie sacram̃tis ⁊ boni et mali uersant᷑. Q uod septena s̃ mun¬
da: et binia inmutda: ñ quia pauciores s̃ mali quã boni. sedqr ⁊ boni
seruant unitatẽ sp̃e inuineło pacis. Sẽm autẽ sp̃m diuina seriptura
in septiformi oꝑatione cõmendat: sapientiȩ ⁊ intellectus. consilii ⁊ fort¬
dito consũmatur. ꝓpt̃ qđ dictum ẽ. studentes seruare unitatẽ sp̃e in uin¬
culo pacis. Mali autẽ in binario numero: ad scismata faciles ⁊ quodammͦ
diuisibiles ostendunt᷑. Qđ ipce noe cũ sus octauus numerat᷑: qr in xp̃o
spes resurrectionis nr̃e apparuit qͥ octauo die id pꝰ sabbati septimũ pͥmꝰ
amortius resurre p̃: qui dies apassione ẽ. tcius. In numero autẽ dierũ qui
est noe in archã factum ẽ. diluuiũ: quia in spem future qͥetis que septi¬
mo die significata ẽ. baptiz amͦ. Qd p̃ter archã om̃is caro. quã t̾ra susten¬

Expanded text:
imalia, sicut in Ecclesia sacramentis boni et mali versantur. Quod septena simalia, sicut in Ecclesia sacramentis boni et mali versantur. Quod septena sda et bina inmunda: non quia pauciores sunt mali quam boni, sed quia boni seruant unitatem spiritus in uinculo pacis. sanctum autem spiritum diuina scriptura in septiformi operatione commendat sapientiae et intellectus, consilii et fortdito consummatur: propter quod dictum est: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. mali autem in binario numero ad schismata faciles et quodam modo diuisibiles ostenduntur. quod ipse Noe cum suis octauus enumeratur: quia in Christo spes resurrectionis nostrae adparuit, qui octauo die, id est post sabbati septimum primo a mortuis resurrexit; qui dies a passione tertius, in numero autem dierum, qui est Noe in arcam, factum est diluuium: quia spe futurae quietis, quae septimo die significata est, baptizamur. quod praeter arcam omnis caro, quam terra susten
Abbreviated transcription (Latin):
ris supinũ seu ꝓnũ. sexies tantũ longitudinis ẽ. acapite usq ad pedes:
quẽ latus a dextera in sinistrã. uł a sinistra in dexterã ⁊ decies quã latus
desuꝑ consũmat᷑: sic̃ eccłia quȩ ẽ. corpus xͥ in unitate collecta sublimat᷑ ⁊
ꝑficit᷑. Uñ dr̃ in euãgłio. Qui mecũ ñ colligit: spargit. Qđ autẽ aditus ei
camerata construunt᷑. sicut ex om̃ib gentibꝰ. uł biꝑtitã multitudinẽ cõgre¬
gat eccłia ꝓpt̾̃ circuncisionẽ ⁊ p̃putium. uł tcͥꝑtitam ꝓpt̾ filios noe quoꝵ ꝓ
genie repletus ẽ. orbis. Et ideo arce inferiora ista dicta sunt: qr in hac terre
tate consũmans. Quod cuncta animaliũ genera includunt᷑ inarcha: sig¬
nificat qr ex om̃ib gentib ⁊ nationib congregatio fit in eccłia. Qđ etiam
petro demonstratꝰ discus ille significat. qđ munda ⁊ ĩmunda ibi sint am¬

Expanded text:
ris supinum seu pronum, sexiens tantum longus est a capite ad pedes, ris supinum seu pronum, sexiens tantum longus est a capite ad pedes, quam latus a dedesuper consummatur: sicut ecclesia corpus Christi in.unitatem conlecta sublimat et perficit. unde dicit in euangelio: qui mecum non conligit, spargit. quod aditus ei camerata construuntur: sicut ex omnibus gentibus uel bipertitam multitudinem congregat ecclesia propter circumcisionem et pprogenie repletus est orbis. Et ideo arcae inferiora ista dicta sunt quia in hac vita itate consummans. Quod autem cuncta animalium genera includuntur in arca, significat quia ex omnibus gentibus et nationibus congregatio fit in Ecclesia. Quod etiam Petro demonstratus discus ille significat, quod munda et immunda sint ibi an
Abbreviated transcription (Latin):
pandit᷑: sic̃ apłs dicit. cor nr̃m dilatatũ ẽ. Unde nisi caritate sp̃ali: ꝓpt̃
qͦd ipse iterũ dicit. Karitas dĩ diffusa est in cordibꝰ nr̃is: ꝑ sp̃m sc̃m qui¬
sit : quo corda credentiũ dilatauit. Qd autẽ eius altitudo triginta cubitis
uit : contestans ñ se uenisse soluere s implere. L.ex autẽ cur in decẽ p̃ceptis
agnoscit᷑: Uñdecies tricenis arce longitudo ꝑficit᷑. Unde ⁊ ipse noe ab adã
decimꝰ computat᷑. Qd sexies longa ad altitudinẽ suã.⁊ decies ad altitudi¬
nẽ suã: humani corporis instar ostendit. in quo xp̃e apparuit. Corporis enĩ
longitudo: auertice usq ad uestigiũ sexies tantũ habet quã latitudo: quȩ
ẽ. ab uno latere ad alterũ latus.⁊ decies tantũ qͣntũ altitudo. Cuiꝰ altitudi¬
nis mensura ẽ. in latere adorso aduentrẽ: uelud si iacentẽ hominẽ metia¬

Expanded text:
panditur, sicut Apostolus dicit: Cor nostrum dilatatum est; unde, nisi charitate spiritali? Propter panditur, sicut Apostolus dicit: Cor nostrum dilatatum est; unde, nisi charitate spiritali? Propter quod ipse iterum dicit: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spisit, quo corda credentium dilatavit. Quod autem altitudo ejus XXX cubitis vit, contestans legem non se venisse solvere, sed adimplere . Lex autem in decem praeceptis agnoscitur, unde decies tricenis arcae longitudo perficitur. Unde et ipse Noe ab Adam decimus computatur, quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit. Corporis enim longitudo a uertice usque ad uestigia sexiens tantum habet quam latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, et deciens tantum quam altitudo, cuius altitudinis mensura est in latere a dorso ad uentrem; uelut si iacentem hominem metia
Abbreviated transcription (Latin):
extͥnsecus: ut in cõpage unitatis significet᷑ tołantia caritatis ne scanda¬
lis eccłiam temptantibꝰ siue abhis qui intꝰ sunt. siue ab his qͥ foris st̃. cedat
frat̃na uictura. ⁊ soluat᷑ uincłm pacis. Est enĩ bitum̃ feruentissimũ ⁊ uio¬
lentissimũ gluten: significans dilectionis ardorẽ ui magne fortitudinis ad
tenendã societatẽ sp̃italem omĩa tołantẽ. Qd archa trecentis cubitis lon¬
ga ẽ. ut sexies qͥnqͣginta compleant᷑. sic et sex etatib om̃e huiꝰ scłi dem¬
pus extenditur in quib om̃ib xp̃c nũquã destitit p̃dicari. In qͥnta ꝑ¬
ꝓpħiam p̃nuntiatus: in sexta ꝑ euangłiũ diffamat᷑. Potest quidẽ ⁊ his
trecentis cubitiᷤᷤ. signũ ligni passionis ostendi. Ipsiꝰ enĩ litterȩ numerꝰ cru¬
cis demonstrat signum: quo socii xp̃i passionis effecti: ꝑ baptismũ longi¬

Expanded text:
intrinsecus, ut in compage firmetur unitatis, significatur tolerantia charitatis, ne scandaintrinsecus, ut in compage firmetur unitatis, significatur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentantibus, sive ab his qui intus sunt, sive ab eis qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis; est enim bitumen ferventissimum et violentissimum gluten, significans dilectionis ardorem vi magnae fortitudinis ad tenendam societatem spiritualem omnia tolerantem. 5. Quod arca trecentis cubitis longa est, ut sexies quinquaginta compleantur, sicut sex aetatibus omne hujus saeculi tempus extenditur, in quibus omnibus Christus nunquam destitit piam praenuntiatus, in sexta per Evangelium diffamatus, potest quidem et in his trecentis cubitis signum ligni passionis ostendi. Ipsius enim litterae T numerus crucis demonstrat signum, per quod socii Christi passionis effecti per baptismum longi
Abbreviated transcription (Latin):
queret᷑. Unde ⁊ ipsa filia lamech noemaad: uoluptas int̾p̃tatur. Nã qđ
in illa gente cui septẽ homines donant᷑ ꝓpter iusticiã suã. Solus iustꝰ ẽ. xp̃e
atq ꝑfectus: cui septẽ eccłiȩ ꝓpt̾ septẽplicẽ sp̃m illuminantẽ in una eccłia
significat ⁊ baptisma. Sic̃ enĩ ille cũ sius ꝑ aquã et lignũ saluat᷑: sic fa¬
milia xp̃i ꝑbaptismũ ⁊ crucis passionẽ saluatur. Archã instrux̃ noe de lig¬
nis non putrescentibꝰ: eccłia construit᷑ axp̃o ex hominibꝰ insempit̾nũ uic¬
turis. Archa enĩ istã eccłiam demonstrabat: quȩ natat in fluctibꝰ mund
huiꝰ. Quod autẽ eadẽ archa de lignis qͣdratis fieri iubetur.: undiq stabilẽ
uitã scõꝵ significat ad om̃e opus bonũ patratum. Quodcũq enĩ uet̾is qu¬
dratũ: firmiter stabit. Qͦd bitumine glutinant᷑ arce ligna intrinsecꝰ et

Expanded text:
queretur. Unde queretur. Unde in illa gente, cui septem homines donantur propter justitiam suam. Solus justus est atque perfectus, cui septem ecclesiae, propter septemplicem Spiritum illuminantem, in unam Ecclesiam aquam et lignum salvatur, sic familia Christi per baptismum et crucis passionem sanatur. Arcam instruxit Noe de lignis non putrescentibus: Ecclesia construitur a Christo ex hominibus in sempiternum victuris. Arca enim ista Ecclesiam demonstrabat, quae natat in fluctibus mundi hujus. Quod autem eadem arca de lignis quadratis fieri jubetur, undique stabilem vitam sanctorum sanctificat, ad omne opus bonum paratum; quocunque enim verteris, quadratum firmiter stabit. Quod bitumine glutinantur arcae ligna intrinsecus et
Abbreviated transcription (Latin):
litatis. Qd autẽ ꝑ seth ab adam usq ad noe denariꝰ numerꝰ insinuat᷑ com¬
plem̃tũ mandatoꝵ in eccłiȩ oꝑibꝰ figurat᷑. Cui numero si adiciant᷑ tresfi¬
lii noe medio reꝑbato: duodenariꝰ consũmatur. Qui si in patͥarcharum¬
et apłoꝵ numero insignis habetur: ꝓpt̾ septenarii partes altera ꝑ alterã
multiplicatas. Nam quaterni uł quat̃ terni: ipsum faciunt. Qđ uͦ ꝓge¬
nies ex adam ꝑ cam undenario numero finit᷑ tͣnsgressio mandatoꝵ siue pe¬
catũ ostendit᷑. Nam dũ lamech septimꝰ ab adã repꝑiat᷑ scͥptus: addunt᷑ ei
tres filii ⁊ una filia. ut undenariꝰ numerꝰ compleat᷑ ꝑ quod demonstretui
peccatũ. Nã et ipse numerꝰ afemina cludit᷑: a quo sexu initiũ peccati cõ¬
missũ ẽ. ꝑ qd om̃s morim᷑ scilicet ut uoluptas carnis que sp̃ui restiterat se¬

Expanded text:
alitatis. Quod autem per Seth ab Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, comalitatis. Quod autem per Seth ab Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, complementum mandatorum in Ecclesiae operibus figuratur. Cui numero si adjiciuntur tres filii Noe, medio reet apostolorum numero insignis habetur, propter septenarii partes, altera per alteram multiplicata. Nam ter quaterni, vel quater terni, ipsum faciunt. Quod vero progenies ex Adam per Cain undenario numero finitur, transgressio mandatorum sive peccatum ostenditur. Nam dum Lamech septimus ab Adam reperiatur scriptus, adduntur ei tres filii, et una filia, ut undenarius numerus compleatur, per quod demonstretur peccatum. Nam et ipse numerus a femina clauditur, a quo sexu initium peccati commissum est, per quod omnes morimur, scilicet, ut voluptas carnis, quae et spiritu restiterat, se
Abbreviated transcription (Latin):
sione solutũ ẽ. Si quidẽ ⁊ in popłs uideoꝵ ꝓpt̾ int̾fectionẽ xp̃i septuagin¬
ta septẽ uindicte st̃ statute : iuxta illud euangłium in quo dictũ ẽ. beato
petro apło. Non solũ septies: sed etiã septuagies septies si penituerit frĩ re
qͥpe int̃p̃tatur resurrectio qui ẽ. xp̃e. Renos filius int̃p̃tat᷑ homo: qui cep̃
inuocare nom̃ dñi. Iuid hoc intelligit᷑ nͥ qr in confessione uiuit om̃is homo
qui÷ filiꝰ resurrectionis quã diu ꝑ egrinatur in t̾ris. Itẽ ex duobꝰ illis homi¬
nibꝰ abel qui intpretat᷑ luctus. ⁊ eius frĩs sech qui int̃pretat᷑ resurrectio:
mors xp̃i ⁊ uita eiꝰ ex mortuis figurat᷑. Ergo ut breuiꝰ dicã: abel luctus. sech¬
resurrectio: enos homo qr pꝰt luctũ resurrectio. de resurrectione homo inuocãs
g̃ enoch. Hic aũ enoch: septimꝰ ab adã qui placuit deo ⁊ transiatꝰ ẽ. septimã
requiẽ significat. Ad quã tranffert᷑ om̃is qui tanquã sexta die id÷ sexta eta¬

Expanded text:
orum propter interfectionem Christi septuaginta septem vindictae sunt statutae, juxta illud Evangelium, in quo dictum est Petro apostolo: Non solum septies, sed etiam septuagies septies, si poenituerit, fratri  interpretatur resurrectio, qui est Christus. Enos autem interpretatur homo, qui coepit invocare nomen Domini. Quid hoc intelligitur, nisi quia in confessione vivit omnis homo, qui est filius resurrectionis, quandiu peregrinatur in terris? Item ex duobus illis hominibus, Abel, qui interpretatur luctus, et ejus fratre Seth, quod interpretatur resurrectio, mors Christi et vita ejus ex mortuis figuratur. 27. Ergo, ut brevius dicam, Abel luctus, Seresurrectio, Enos homo, quia post luctum resurrectio, de resurrectione homo invocans genuit Henoch . Hic autem Henoch septimus ab Adam, qui placuit Deo, et translatus est, septimam requiem significat, ad quam transfertur om
Abbreviated transcription (Latin):
cusatores idonei repꝑunt᷑. itestes qͣles saeri canones sentiunt. cũ fuerit
legictimis testib apꝓbatꝰ.: canonica sentencia feriat᷑. Qd si nec sponte con¬
fitet᷑. neq legritimi accusatores uł testes reꝑti fuerint. imala fama ere¬
papa. nicholaus ita scͥbit salomoni ep̃o constanciensi. Si examinante ep̃ĩ
destiũ decernentib ep̃is ⁊ aceusatore qđ obiecerat cõpbantde. clexieũ p̾uat
illato apꝑbent u̾itatẽ. iusiurandũ erit iumedio.⁊ illũ testẽ pferat. deu

Expanded text:
accusatores idonei reperiuntur, et testes quales sacri canones sanciunt, cum fuerit legitimis testibus approbatus, canonica sententia feriatur, quod si nec sponte confitetur, neque legitimi accusatores vel testes reperti fuerint, et mala fama crepapa Nicolaus ita scribit Salomoni episcopo Constantiensi: « Si, examinante episcopo testium decernentibus episcopis, et accusatore quod objecerat comprobante clericum privat illati approbent veritatem, jusjurandum erit in medio, ut illum testem proferat de
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑ litt̾as eius habuerim nicħ tale ibi legi uł a misso eius audiui. Quod ta¬
men si faceret. non ẽ. hec apłica institucio uł eccłiastica c̃suetudo.Si aũ ali¬
qͥs ꝓ culpis suis indulto sibi congruo spacio alegatis apłicis uocatꝰ fuerit. ñ
pot̾ subt̃fugere. qͥn ad diem sibi ꝑscͥptum occurrat. nisi eũ legittima causa
uos habito cũ eis cõmuni consilio iniustis opp̃ssionib ur̃is ꝓ ꝑsona ur̃a refis¬
ualeat multo temꝑe ur̃a sublimitas:.C. Lx x x. iii.¬
uo dĩ grã carnotensis eccłie minist᷑. hugoni magnifico ⁊ spectabili trecas¬
moꝵ comiti. sic militare inuia: ut regnare possit in patria. Audiuimꝰ et

Expanded text:
nuper litteras ejus habuerim nihil tale ibi legi, vel a misso ejus audivi. Quod tamen si faceret, non esset haec apostolica institutio, vel ecclesiastica consuetudo. Si autem aliquis pro culpis suis indulto sibi congruo spatio a legatis apostolicis vocatus fuerit, non potest subterfugere quin ad diem sibi praescriptum occurrat, nisi eum legitima causa vos habito cum eis communi consilio injustis oppressionibus pro persona vestra resisValeat multo tempore sublimitas vestra. EPI Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, HUGONI, magnifico et spectabili Trecassinorum comiti, sic militare in via ut regnare possit in patria. Audivimus et
Abbreviated transcription (Latin):
in corde. sine quib omnẽ solitudinẽ comittantur mentis aecidia. curiositas.
uaita gła. ꝑiculose tẽptacionũ ꝓcelle. nec datur ꝑiclitanti anime oportu¬
na tranqͥllitas. nisi deo increpante repellat᷑ temptacionũ importuna tẽpes¬
tas. Hec aũ si penes uos habueritis in quocũq loco fueritis. in quocũq ordi
S quia sathanas aliqͣndo tranffigurat se in angłm lucis. timeo ne sicut ser¬
pens antiquus seduxit euã astucia sua. sic callidꝰ tẽptator ꝑ occultas admi¬
nistraciones quoꝵdã mentes sedueat. et conscientias eoꝵ illusionibꝰ suis cor¬
ruptas. septẽ nequã sp̃uum habitacula faciat. quȩ uelamine uane religi¬
onis palliata domicilia spẽ seĩ eẽ. confingat. et ꝑ deceptos sue deceptionis
muscipulas latiꝰ extendat. Quod ne fiat sedm apłm nolite crede om̃i sp̃u¬

Expanded text:
in corde, sine quibus omnem solitudinem comitantur mentis accidia, curiositas, in corde, sine quibus omnem solitudinem comitantur mentis accidia, curiositas, vana gloria, periculosae tentationum procellae; nec datur periclitanti animae opportuna tranquillitas, nisi Deo increpante repellatur tentationum importuna tempestas. Haec autem si penes vos habueritis, in quocunque loco fueritis, in quocunque ordiSed quia Satanas aliquando transfigurat se in angelum lucis, timeo ne sicut serpens antiquus seduxit Evam astutia sua, sic callidus tentator per occultas administrationes suas quorumdam mentes seducat, et conscientias eorum illusionibus suis corruptas septem nequam spirituum habitacula faciat, qui velamine vanae religionis palliata domicilia sancti Spiritus esse confingat, et per deceptos suae deceptionis muscipulas latius extendat. Quod ne fiat, secundum apostolum, Nolite credere omni sp