comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hominib: ñ ÷ quiduereris apud bonum dñm
tuccs iniquitatis facteri : dic inquid iniquitates tuas:
ut iustificeris: adhucseo culpa&e iustisicationis p̃mia
ꝓponuntur: illeenim iustificatur: quiꝓpriũ crimeri
sponte agnouerit: deniq: iustus inexordio sermonis
accuscctor ÷ sui: nouit omnia dñs sed expectat uocẽ
tucẽ: nonut puniat sedut ignoscat: Non uult ut
in sult& tibi diabolus : & coelantẽ peccatatua marg̃tet
praeueniat cus atorem tuũ : siteipse accusacueris
accuscctosem nullũ timebis: Sited& uleris & simor¬

Expanded text:
n est . 53. Quid vereris apud bonum dominum tuas iniquitates fateri? Dic, inquit, iniquitatis tuas, ut justificeris . Adhuc reo culpae justificationis praemia proponuntur; ille enim justificatur, qui proprium crimen sponte agnoverit: denique justus in exordio sermonis accusator est sui . Novit omnia Dominus, sed exspectat vocem tuam; non ut puniat, sed ut ignoscat: non vult ut insultet tibi diabolus, et celantem peccata tua arguat. Praeveni accusatorem tuum: si te ipse accusaveris, accusatorem nullum timebis: si te detuleris ipse, etsi mor
Abbreviated transcription (Latin):
tentia : prior homo deerra terrenus : secundus ecȩlo
cȩlestis : quis ÷ iste caelestis: ille sine dubio: qui eũ quẽ gesta¬
bat inbaeptis mate fecit audireqđ ante ipsũ nullus au¬
dierat: filius meus estu. ego odiae genuite: & qualitꝰ
dicitus odiae siin principio uerbũ: & uerbũ aputd dm̃
apud patrẽ & cũpatre fuisse & eẽ credũ ÷ sed homo
quẽ in gracicc̃ palutis ds uerbũ susceperat audiuit:
tur nec adoptio anatura se iungitur. sed natura

Expanded text:
s, secundus e coelo s, secundus e coelo coelestis. Quis est iste coelestis? Sine dubio ille qui eum quem gestabat in baptismate fecit audire quod ante ipsum nullus audierat: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Et qualiter dicitur hodie, si in principio Verbum, et Verbum apud Deum, et cum Patre fuisse esse credendum est, sed homo, quem in gratia salutis Deus verbum susceperat, audivit:tur, nec adoptio a natura separatur, sed natura
Abbreviated transcription (Latin):
nib: mostaclib: aquib: utiq secundũ carnẽ natus ÷
separatꝰ : qđ ille prim: uiuens: hic nouis simꝰ uiuifi¬
cans: Iuesibi data iux possedens: hic possidenda
condonans: Qđ & psecl mista duob: uersiculis expla¬
nauit dicens. Quid ÷ homo qđ memores eiꝵ aut filiur
hominis qmuisitas eũ : Homo adam accipiendus ÷ filius
hominisñs intellegendus ÷: Quidm memoria u&e¬
ris uisitatur : & inde fructi reconciliatione spũ salua¬
tionis impl&urt qđ ipsac uerba sic exprimunt Nitrem
plȩnã uidere non mirũ sit : dum & homini memoria
conuingitur: & filio hominis uisatatio copulatur
Illi mostali quid aliud poterat suꝑ ẽẽchuc uiuificanti
quid aliud opostebat infundi: ncc de functis memoria
deb&ur uisitatio uiuentib: exhib&ur : qđ utrũq: indño
ꝑ incarnationẽ constat impl&ũ : Obprimicũ memora¬
tionẽ nouissimus uisitatur : & ꝑ nouis sime uisitationẽ
sccluatur & prim: : Huic sensui germana ÷ illa sen¬

Expanded text:
 carnem natus est separatur, quod ille primus vivens, hic novissimus vivificans; ille sibi data vix possidens, hic possidenda condonans. Quod et Psalmista duobus versiculis explanavit, dicens: Quid est homo quod memor es ejus, aut filius hominis, quoniam visitas eum? Homo, Adam accipiendus est; filius hominis, Dominus intelligendus est: qui in memoriam veteris visitatur, et in defuncti recoprimunt: ut rem planam videre non mirum sit, dum et homini memoria conjungitur, et filio hominis visitatio copulatur. Illi mortali quid aliud poterat superesse? huic vivificanti quid aliud oportebat infundi? Nam defunctis memoria debetur, visitatio viventibus exhibetur: quod utrumque in Domino per incarnationem constat impletum, cum ob primi commemorationem novissimus visitatur, et per novissimi visitationem salvatur et prim
Abbreviated transcription (Latin):
supeus sed in ad sumente ȩreuit ad sup̃tio : creat&rꝰ enĩ
poterat ꝑ creatur& in firmitatis substantiã cõmutari
Creatoris autẽ increatura non poterat aernitatis
natura conuesti : & ideo dicitur prior homo d&erra ter¬
renus secundus deccelo caelestis : Noneor poris materia se¬
parctur sed for mauit clis: nec caro tollitur: sed car¬
nis susceptor ostenditur: ille in quac̃ qui in euangelio dixe¬
rat uos deinferiorib: estis: ego de superioribꝰ ÷ desupe¬

Expanded text:
ed in assumente crevit assumptio. Creaturae enim poterat per creatorem infirmitatis substantia commutari, creatoris autem in creaturam non poterat aeternitatis natura converti. Et ideo cum dicitur: Prior homo de terra terrenus, secundus e coelo coelestis; non corporis materia separatur, sed forma vitalis; nec caro tollitur, sed carnis susceptor ostenditur, ille, inquam, qui in Evangelio ait: Vos de inferioribus estis, ego de superioribus sum. De supe
Abbreviated transcription (Latin):
uis simꝰ tcc̃multis p̃ipsũ generationib: succedentib
ut & secundus ipos sit eẽ p̃multos & nouis simus dici
Nidebeat pꝰquẽ multi prtio hic ñ canis sed operationis ÷
intuenda : quac̃ ccpostolus fihumanis sensib: explicauit
rerũ malorũ bonarũ reuocat ac reducit: duas formas
uitodes collocans in duob: ut primis adam habeatur
quisquis ꝑuestigia ei: erroris incesserit. postremus
illesit quidñm fuerit imitatus: Vnde &ia cobpatri¬

Expanded text:
issimus, tam multis post ipsum generationibus succedentibus, cum et secundus non possit esse post multos, et novissimus dici non debeat post quem multi. Ratio hic non carnis, sed operationis est intuenda. Quam Apostolus non humanis sensibus explicat, rerum malarum bonarumque revocat ac reducit, duas formas vitales collocans in duobus, ut primus Adam habeatur quisquis per vestigia ejus erroris incesserit, secundus Adam ille sit qui Dominum fuerit imitatus. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
instantico Ñ admittit : Interim nouis simus deprimo
exeo dicitur dñs qđusq adipsũmors cebillo primo inuen¬
ta descendit qđusq erucem dñi lapsus pristini homi¬
nis ebuit potestatẽ : quẽ postremus dñs dũ ꝑmostẽ
expungit obliterat: Eideo mostinouissimꝰ p̃saluti
plausto ꝑomnes generationes hereditario iure seui¬

Expanded text:
fuerit imitatus. Interim novissimus de primo ex eo dicitur Dominus, quod usque ad ipsum mors ab illo primo inventa descendit, quod usque ad crucem Domini pristini hominis potestatem tenuit, quam postremus Dominus dum per mortem expungit, obliterat. Et ideo morti novissimus, non saluti, plasto
Abbreviated transcription (Latin):
reluc taendo maendatis caelestib: inde uotionẽ iudeoꝵ
incidas quib: dic̃ dñs ihs: cantauimus uob & ñ scdtas¬
tis lamꝰ tacuimus & ñ plorastis. Uiles sermo sed
nonuile misteriũ &ideo cauendũ nequi uulgcri
quidẽ sermonis huius deceptus int̾p̃tatione put&
nobis saltationis lubricȩ strionicus motus & scȩnede¬
liram̃ta mandari: Haec &ic̃ in adules centula
&acte uitiosa sunt: sed sedtationẽ eãmandauit quã
saltauit dauid ante archam dñis totũ enĩdec&

Expanded text:
reluctando mandatis coelestibus, in indevotionem Judaeorum reluctando mandatis coelestibus, in indevotionem Judaeorum incidias, quibus dicit Dominus Jesus: Cantavimus vobis sed non vile mysterium. Et ideo cavendum ne quis vulgari quadam sermonis hujus deceptus interpretatione, putet nobis saltationis lubricae histrionicos motus, et scenae deliramenta mandari; haec etiam in adolescentula aetate vitiosa sunt: sed saltationem mandavit, quam saltavit David ante a
Abbreviated transcription (Latin):
esurientẽ saciaui ideo exsurrexi &uidi & somnius
meius mihi dulcis ÷ aduestimꝰ quod pec cantib: dñs
sacramta ꝓmittat succ &ideo omnes conuerta¬
reuestimini quilapsuuario demnocentiae fideiq
p̃celso focstigio decidistis bonũ dnm habemꝰ qui uel¬
egosũ egosũ quideleo iniquitatestucs & memor
pero: tuaute memor esto &iudicemur egom quit
uoco illa quacũq: delicta donauitibi: uelut quadam
obliuione tectasint tuccute memor esto Egoa in¬
quid memor nonero ꝓpt̾gratieo. tu memor ẽsto
ꝓpt correccionẽ memoresto ut scias donatũ eẽ
peccatũ neglorieris quasi in nocens n&e iustificando
plus graues: sed siuis iustificari. fcctere delictũ tuũ
soluit enim criminũ nexus: uerecunda confessio
peccatorũ. Uides quid ate exigat ds̃ dr̃ tuus ut me
sionis pollititatione tenuoc& ad confitendũ uidene

Expanded text:
esurientem satiavi. Ideo exsurrexi, et vidi, et somnus esurientem satiavi. Ideo exsurrexi, et vidi, et somnus meus mihi dulcis est . Advertimus quod peccantibus Dominus sacramenta promittat sua; et ideo omnes convertarevertimini, qui lapsu vario de innocentiae fideique praecelso fastigio decidistis. Bonum Dominum habemus, qui veEgo sum, ego sum qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero: tu autem memor esto, ut judicemur . Ego, inqhoc est: Non revoco illa, quaecumque delicta donavi tibi, velut quadam oblivione tecta sint: tu autem memor esto. Ego, inquit, memor non ero propter gratiam, tu memor esto propter correctionem: memor esto, ut scias donatum esse peccatum; ne glorieris quasi innocens, ne te justificando, plus ingraves: sed si vis justificari, fatere delictum tuum. Solvit enim criminum nexus verecunda confessio peccatorum. 41. Vides quid a te exigat Deus tuus, ut mesionis pollicitatione te provocet ad confitendum: vide ne
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimantis expres sit dicens: castigastime : & castiga¬
tus sum sicut uitulũ ñsũedoctus longe positus a p̃sepgs¬
quia p̃sepedñi deseruit : & hieroboam secut᷑ uitulũ adora¬
uit qđ ꝓpheuiae futurũ ꝑaaron indicauerat : sic lapsd¬
rũ populũ iudȩorũ id eoq: agens paenitentia dic̃ con¬
uis simo captiuitatis meae paenitentia egi  & p̃quam
cognoui ingemui suꝑdies confusionis & subiectus sum
quib: fl&ib: : ut peccatidies dies confusionis apell&
Confusio ẽ enĩ quan do xp̃s negatur : &ideo subiciam
nos dõ & non subditisi mus peccato & delictoꝵ nr̃orũ
memoria recensentes ⁊ ac̃quã obꝓpriũ erubescamus
uelut quandã gloric̃ p̃dicemus: sicut quidã expugna¬
ta pudititia oppressa iustitia gloriantur & tanta
fiat conũsio ut quidm non agnoscebamus : ipsi cum iam
aliis de monstraremꝰ: motus autẽ dñs taliconuersio
Memor ero eius ꝓpterea festinaui suꝑ illũ mise¬
Inebriaui omnẽ cnimã sciente & omnẽ anima

Expanded text:
lamentantis expressit dicens: Castigasti me, et castigatus sum, sicut vitulus nquia praesepe Domini deseruit, 425 et Jeroboam secutus, vitulos adoravit , quod prophetia futurum per Aaron indicaverat, sic lapsurum populum Judaeorum. Ideoque agens poenitentiam dicit: Convissimo captivitatis meae poenitentiam egi: et postquam cognovi, ingemui super dies confusionis, et subjectus sum quibus fletibus; ut peccati dies, dies confusionis appelletur; confusio est enim, quando Christus negatur. 38. Et ideo subjiciamus nos Deo, et non subditi simus peccato: et delictorum nostrorum memoriam recensentes, tamquam opprobrium crubescamus; non velut quamdam gloriam praedicemus, sicut quidam expugnata pudicitia, et oppressa justitia gloriantur: et tanta fiat conversio, ut qui Deum non agnoscebamus, ipsi eum jam aliis demonstremus: motus autem Dominus tali conversione memor ero ejus; propterea festinavi super illum, miseInebriavi omnem animam sitientem, et omnem animam
Abbreviated transcription (Latin):
mus nonergo illa dilitidrũ comes adq: luxoriae
lat inpigrũ nec humipigra iacere membra: uel tar¬
dissinat tõpere uestigiis sccltabit spiritaliter
paulus cũ seꝓ nobis tender& & posteriora obliuis¬
cens priora adp&ens contender& adbrcłium

Expanded text:
deliciarum comes, atque luxuriae lat impigrum, nec humi pigra jacere membra, vel tardis sinat torpere vestigiis. Saltabat spiritaliter Paulus, cum se pro nobis extenderet, et posteriora obliviscens, priora appetens, contenderet ad bravium
Abbreviated transcription (Latin):
nonquomodo iudei obseruant sabbatum carnaliotio:
Vacare enim uolunt adnugas atq: luxorias suas: meli¬
us enim facer & iud eus inagro suo aliquid utile quam
intheatro sediciosus exister& : Et melius femine :
eorum diei sabbati lanam facerent: quan totodie in
moenianis sitis inpudice saltarent̃: tibi autẽ dicitur
ut obserues scbbatum spiritaliter scebbatum in
spe futurȩ qui&is quamtibi ꝓmitcit dñs: Quisquis
enim ꝓpt̃ illam qui&em futuram cegit quicquid
potest quamuis lab&iosum uideat᷑ qđ ait tamensiad
fidem ꝓmissȩ qui&is id refert : nondum quidem

Expanded text:
non quomodo Judaei observant sabbatum carnali otio; non quomodo Judaei observant sabbatum carnali otio; vacare enim volunt ad nugas atque luxurias suas. Melius enim faceret Judaeus in agro suo aliquid utile, quam in theatro seditiosus existeret: et melius feminae eorum die sabbati lanam facerent, quam toto die in maenianis suis impudice saltarent. Tibi autem dicitur ut observes spiritualiter sabbatum, in spe futurae quietis, quam tibi promittit Dominus. Quisquis enim propter illam quietem futuram agit quidquid potest, quamvis laboriosum videatur quod agit; tamen si ad fidem promissae quietis id refert, nondum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
inuia ut concorde tecum: scit enim qui anisi concor
nistro: minister in carcerem: Eloquia ista euan¬
gelica sunt : Recordantur nobiscum ł quilegerunt ł qu
audierunt : Ergo quis est cduersarius ÷ sermodĩ
germo dĩ aduersariustuus ÷ : quccreaduersarius
÷quia contraria iub& quamtu facis: dicit tibi unus
est ds̃tu us unum dm̃ cole: Tuius dimisso uno
dm quam legitimo uiro anime fornicaris ꝑ
multa demonia : Et quod ÷ grauius non quas i aperte
deserens & repudians sicut apostate faciunt sed ta¬
quam manens indomo uiritui ammittis ad ulteros:
Id ÷ tam quam xp̃i anus non dimittis ecdesiam: consu¬
lis mathematicos aut arus pices aut augeres aut ma¬
leficos: quasi deuirodomo non recedes cdultera anima
& manens in eius coniugio fornicaris : Dicitur tibine
accipias inuanum nomen dñitui: Neexistimes crea
contemnis eum: quia equalis ÷ patri &unum cum
patre: Dicitur tibi ut spiritaliter obserues sabbatui

Expanded text:
in via, ut concordet tecum. Scit enim quia nisi in via nistro, minister in carcerem . Eloquia ista evangelica sunt, recordantur nobiscum, vel qui legerunt, vel qui audierunt. Ergo quis est adversarius? Sermo Dei. Sermo Dei adversarius tuus est. Quare adversarius est? Quia contraria jubet, quam tu facis. Dicit tibi, Unus est Deus tuus; unum Deum cole. Tu vis dimisso uno Deo tanquam legitimo viro animae, fornicari per multa daemonia: et quod est gravius, non quasi aperte deserens et repudians, sicut apostatae faciunt; sed tanquam manens in domo viri tui admittis adulteros: id est, tanquam christianus non dimittis Ecclesiam, consulis mathematicos, aut aruspices, aut augures, aut maleficos; quasi de viri domo non recedens adultera anima, et manens in ejus conjugio fornicaris. Dicitur tibi, Ne accipias in vanum nomen Dei tui. Ne existimes creatcontemnis eum qui aequalis est Patri, et unum cum Patre. Dicitur tibi ut spiritualiter observes sabbatum:
Abbreviated transcription (Latin):
osculeris uestigia. filicͦs offeras culpae ad hucigna¬
adobsecrandũ scẽplebis requirces: ubimi hil÷ quod pu¬
doris eẽ debeat nisi non fateri: cũ omnes simꝰ peccatoras.

Expanded text:
osculeris vestigia, filios offeras culpae adhuc ignaosculeris vestigia, filios offeras culpae adhuc ignaobsecrandum sanctae plebis requiras; ubi nihil est quod pudori esse debeat, nisi non fateri, cum omnes simus peccatores:
Abbreviated transcription (Latin):
ores in se iudices sunt qui poenã succ̃ praebent side¬
clinant remediũ : quosuel poenã suam conueniebat
dolbre : quia celȩsti frccuda rentur gracia. Alii ꝓpo¬
sita speagende paenitentiae licentia si bi delinquen¬
di ꝓpagatã putant : Cũ paenitentia remediũ pecca¬
tisit : speccandi incentibum : uulneri enĩ medicam̃¬
tũ neces sacriũ ÷ non uulnus medicamento quia ꝓpt̃
uulnus medica mentũ quaritus. Ñꝓpt̃ medicam tũ
uulnus desideratur: infirma deinde spesquae com¬
mittitur tẽpori. cũ omne tẽpus incestũsit pomnis
spes teporis sit suꝑstes: anquis qucc̃ ferat ut erubes
casdm̃ rogare: qui nonerubescoͥs rogare hominẽ:
&pudeattedo supplicare quẽ ñ latas cumte ñpude¬
At pecca tatua. homini quẽ lates confiteriłantis¬
tites p̃cationis & conscios refugis: cũ si homini satis fa¬
ciendũ sit multis necesse : Ambics obsecres ut dig¬
netur interuenire: Ad genua te ipse ꝓster neos.

Expanded text:
ores in se judices sunt, qui poenam praescribunt sibi, declinant remedium, quos vel poenam suam conveniebat dolere; quia coelesti fraudarentur gratia . 90. Alii proposita spe agendae poenitentiae, licentiam sibi delinquendi propagatam putant; cum poenitentia remedium peccati sit, non peccandi incentivum. Vulneri enim medicamentum necessarium est, non vulnus medicamento; quia propter vulnus medicamentum quaeritur, non propter medicamentum vulnus desideratur. Infirma deinde spes quae committitur tempori; cum omne tempus incertum sit, omni spes tempori non sit superstes. CAPUT X. cas Deum rogare, qui non erubescis rogare hominem? et pudeat te Deo supplicare, quem non lates; cum te non pudeat peccata tua homini, quem lateas, confiteri? An testes precationis et conscios refugis, cum si homini satisfaciendum sit, multos necesse est ambias, obsecres, ut dignentur intervenire; ad genua te ipse prosternas,
Abbreviated transcription (Latin):
accepit uerba mea hab& quiiudic& eum: nũ tibi uid&ur
Accipere uerba xp̃i qui señ correxerit᷑ ꝓfecto f̃iuidet᷑ :
Quiergo corrigitse accipit uerbũ eius: hoc ÷ enĩ uerbũ
ei: ut sounus quisq reuoc& aculpa : aut excludas
Igitur nec esse ÷ hanc eius sententia : Aut sine gecre Nĩ
potes Adquiescas: Opost& eũ quoq mandata custo¬
dire dominica qui peccare desinat delictis renci&
penim deeo debes int᷑p̃taridictũ qui semꝑ custodierit
sienĩ hoc sensis& ad didiss& semꝑ non addendo autem
deeo ꝓnuntiauit qui quod audiuit custodierit: audiuit
autẽ ut corrogeri terroꝵ e : custo diuit igitur: quod audi

Expanded text:
accipit verba mea, habet qui judicet eum . Num tibi videtur accipit verba mea, habet qui judicet eum . Num tibi videtur accipere verba Christi, qui se non correxerit? Profecto non videtur. Qui ergo corrigit se, accipit verbum ejus, hoc est enim verbum ejus, ut se unusquisque revocet a culpa. Aut excludas igitur necesse est hanc ejus sententiam: aut si negare non potes, acquiescas. 56. Oportet eum quoque mandata custodire Dominica, qui peccare desinat, delictis renuntiet. Non ergo de eo debes interpretari dictum, qui semper custodierit; si enim hoc sensisset, addidisset, semper: non addendo autem, de eo pronuntiavit, qui quod audivit, custodierit: audivit autem ut corrigeret errorem: custodivit igitur quod audi
Abbreviated transcription (Latin):
pit: & ex delicto aliquocoepit: quiante ñcredidit: ubi
ergo quiscredit iradi discedit uita autẽ accedit
Credereergo in xp̃olucrũ uitae ÷: Qui enimcredit
in eũ : Ñiudicatur: sed referunt hoc loco qnmhis qui
credit in xp̃mcustodire deb& sermoneeius : sic enĩ
aiunt scriptũ dicentedño: Ego lux in hunc mundum
ueni : ut omnis quicredit in me: inte nebris non ma¬
neat: & siqui audierit sermonẽ meu&custodiãt eum:
ego Ñ iudico eũ: iller̃ iudicat & tuiudicas. illedic̃ ut
emend&. culpacorrigat. custodiat mandata mea
dix enĩ nolo mortẽ peccatoris. sed correptionem
dix supra qm quiinme credit p̃iudicatus: & hoc
custodio: ñ enĩueni ut uidicẽ mundũ sedut salu&ur
mundus ꝑme : Libent᷑ ignosco prũte indulgeo : mi¬
sericor diã malo quã sacrifitiũ: quia ꝑsacrifitium
iustus c̃m̃datur : ꝑmisericordia peccator redemitur:
ñ ueniuocare iustos sed peccatores : Inlege sacrifitiũ ine¬

Expanded text:
pit, et ex delicto aliquo coepit; quia ante non credidit. Ubi ergo quis credit, ira Dei discedit, vita autem accedit . Credere ergo in Christum, lucrum vitae est; qui enim credit in eum, non judicatur. 54. Sed referunt hoc loco quoniam is qui credit in Christum, custodire debeat sermonem ejus; sic enim aiunt scriptum, dicente Domino: Ego lux in hunc mundum veni, ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat: et si quis audierit sermonem meum, et custodierit eum, ego non judico eum . Ille non judicat, et tu judicas? Ille dicit: emendet, culpam corrigat, custodiat mandata mea; dixi enim: Nolo mortem peccatoris, sed correctionem . Dixi supra: Quoniam qui in me credit, non judicatur; et hoc custodio: Non enim veni, ut judicem mundum, sed ut salvetur mundus per me . Libenter ignosco , prompte indulgeo: Misericordiam malo, quam sacrificium ; quia per sacrificium justus commendatur, per misericordiam peccator redimitur. Non veni vocare justos, sed peccatores . In Lege sacrificium, in E
Abbreviated transcription (Latin):
crepugn& sedbone seruituti subiecta moriatur
sicut in paulo qui castigcebat corpus suũ ut ser uituti
rediger& : quo ꝓbabilior fier& p̃dicatio silex carnis
eius cũ legemtis c̃gruer& & c̃uenir& interit enim
caro cũ sapientia eius transit inspẽgutiam ñq: car
carnẽ mea utinã non trahas captiuus in legẽpec
te deniq & paulã que multũ dilexꝰ noluit libera¬
recobinfirmitate carnis ciu p&enti ut disceder&
ase infirmitcs ressđ susfic̾tibi gratiamea : nãuistus
in infirmitate ꝑficitur : & paulus plus sibi infirmitati¬
b: plac& dicens cũ infirmor tunc potensũ : consũmatꝰ
enicarnis inin firmitatib: animae fostitudo explana

Expanded text:
repugnet, sed bonae servituti subjecta moriatur; repugnet, sed bonae servituti subjecta moriatur; sicut in Paulo qui castigabat corpus suum , ut servituti redigeret; quo probabilior fieret praedicatio, is lex carnis ejus cum lege mentis congrueret et conveniret. Interit enim caro, cum sapientia ejus transit in spiritum; ut jam nocarnem meam! utinam non trahar captivus in legem peccte. Denique et Paulum quem multum dilexit , noluit liberare ab infirmitate carnis, cui petenti ut discederet a se infirmitas, respondit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Et Paulus plus sibi in infirmitatibus placet, dicens: Cum infirmor, tunc potens sum ; consummatur enim carnis infirmitatib
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dabis eis in lacrimis in m̃sura : ut ipsc mestitia meni¬
surc̃habeat ne forte habundantiori tristitia cebsorbea¬
tur: quiagit penitentia sicut scripsit adcorinthios: quid
uultis inuirga ueniã cduos anin caritate spuq man¬
su&udinis : Sed nec uirga grauis est qm̃legerat stuqui
dem ꝑcuties eũ uirga animã autẽ eius amoste liberabis:
quid es set in uirga uenire doc& inuectio fornicationes
accusatio incesti rep̃hensio tumoris: quod in flcti
essent quos magis lugere oposter&: postremo con¬
demnatio rei ut toller&ur a consostio cõmunionis
&trader&ur aconsortio nad interitũ animae sedcar¬
nis: sicut enim dñs in animã sci iob potestatẽ ñdedit
sed in carneei: ꝑmisit licentia : ita & hictraditur satanȩ
in interitũ carnis : ut serpensterram eius linguer&
animae ñ nocere : Moriatur ergocarnra
cupiditatibus sit captiua sit subdita neclegimtis nr̃ȩ

Expanded text:
tum dabis eis in lacrymis in mensura ; ut ipsa moestitia mentum dabis eis in lacrymis in mensura ; ut ipsa moestitia mensuram habeat, ne forte abundantiore tristitia absorbeatur , qui agit poenitentiam, sicut scripsit ad Corinthios: Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate, spirituque mansuetudinis ? Sed nec virga gravis est, quoniam legerdem percuties eum virga, animam autem ejus a morte liberabis . 60. Quid esset in virga venire, docet invectio fornicationis, accusatio incesti, reprehensio tumoris, quod inflati essent, quos magis lugere oporteret; postremo condemnatio rei, ut tolleretur a consortio communionis, et traderetur adversario, non ad interitum animae, sed carnis . Sicut enim Dominus in animam sancti Job potestatem non dedit, sed in carnem ejus permisit licentiam ; ita et hic traditur Satanae in interitum carnis, ut serpens terram ejus lingeret, animae non noceret . 61. Moriatur ergo caro nostra cupiditatibus, sit captiva, sit subdita, nec legi mentis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
micorpore : siuistitics meccs ꝓfanauerint. & manda¬
tacmea ñcustodierint : uisi tabo inuis gac iniquitates
eorũ. & inflagellis delictaeorũ misericordic̃ uero
mec r̃ disꝑgam abeis. Omnib: igit᷑ ꝓmittit misericor¬
dicc sedne sineiuditio hanc eẽ misericor dia putes . ẽ
discreio im inł eos quiꝑ p&ua d&uler N oboedienti¬
& maendatis caeleftib: & inteos quia liquando ł ere
ł neces sitate lapsisust: & nenro circũ scribere argumto
putes xp̃i iudicatũ accipe &enĩ ait: Sisciens seruus uolun¬
tate dñi non fecit uapulccuit multẽ s: siaut̃ nescit : uapulauit
paucis uterq igitur sic redat recipitur : qui castigat
omnẽ filiũ dsquẽ recipit : & quẽ castigat mostiutique
non tradit: quia scriptũ : castigatis castigecuit med ñs
serendos eos qui peccatũ ad moste fecerint sed potuis
lacrimarũ panib: & potu cohercendos flebuli itcc̃mꝰ ut ip¬
scmoderata ess& tristitia: hoc enim significat & po¬

Expanded text:
s meas profanaverint, et mandata mea non custodierint; visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis delicta eorum: misericordiam autem meam non disperdam ab eis . Omnibus igitur promittit misericordiam. 58. Sed ne sine judicio hanc esse misericordiam putetis, est discretio inter eos qui perpetuam detulerint obedientiam mandatis coelestibus, et inter eos qui aliquando vel errore, vel necessitate lapsi sint. Et ne nostro circumscribi te argumento putes, Christi judicium accipe; etenim ait: Si sciens servus voluntatem domini sui non fecit, vapulabit multis: si autem nescivit, 406 vapulabit paucis . Uterque igitur si credat, recipitur, quia castigat omnem filium Deus, quem recipit : et quem castigat, morti utique non tradit; quia scriptum est: Castigans castigavit me Dominus, serendos eos qui peccatum ad mortem fecerint, sed potius lacrymarum panibus, et potu coercendos flebili; ita tamen ut ipsa moderata esset tristitia. Hoc enim significat: Po
Abbreviated transcription (Latin):
Nn e uob uid&ur illequilapsus ÷ semiuiuus eẽ sĩuit aa¬
le aliquid fidesper& : nã quipenitus dmex suocorde
abicit ille mostuus ÷ : Quiergo non penitũs abicit
sed ꝑ in pressionẽ torm̃torũ ad tẽpus negecuit : se¬
miuiuus ÷ aut simostuus ÷ cureidicitis agepenitenti¬
amquiiam curari ñ potꝰ : Si semiuiuus ÷ in fundeoleũ
Tolle eũ iium̃tutuu trade tradestacbulario:
duo aera cedeius cura mmpende esto eiꝓxim. Proxi¬
mꝰ aut̃ eẽ non potes nisi facias misericordia: ne moenĩ
pot᷑ diciꝓximꝰ : nisi quicurauerit. nocciderit: siaut̃
uis diciꝓximus : dicit tibi xp̃s: uade &tufac similiter

Expanded text:
nne vobis videtur ille qui lapsus est, semivivus esse, si vitale aliquid fides spiret? Nam qui penitus Deum ex suo corde abjicit, ille mortuus est. Qui ergo non penitus abjicit, sed per impressionem tormentorum ad tempus negavit, semivivus est. Aut si mortuus est, cur ei dicitis, agendam poenitentiam, qui jam curari non potest? Si semivivus est, infunde oleum Tolle eum in jumentum tuum, trade stabulario, duo aera ad ejus curam impende, esto ei proximus . Proximus autem esse non potes, nisi facias misericordiam; nemo enim potest dici proximus, nisi qui curaverit, non occiderit. Si autem vis dici proximus, dicit tibi Christus: Vade, et tu fac similiter
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Iohannis multũ plo rauit & reue lacta sibi
dic̃ xp̃i mysteria: atuero illamulier quec cũ
es s& in pec catis & deber& Flere a gecudebit
& ueste pur porec Adq: coccinta operiebatur &
auro semulto & p̃ciosis lapidib ornabat:

Expanded text:
. Joannes multum ploravit, et revelata sibi . Joannes multum ploravit, et revelata sibi dicit Christi mysteria . At vero illa mulier, quae cum esset in peccatis, et deberet flere, gaudebat, et veste purpurea atque coccinea operiebatur, et auro se multo et pretiosis lapidibus ornabat,
Abbreviated transcription (Latin):
atꝓtematꝰ ecclesia . & culpamtucc lacrimis laba
uideat texp̃s merentẽ ut dicat. Beatitristes quia
gecudebitis : a mat ut ꝓuno. multiro gent: Deniq
in euangelio motus uiduae lacrimis quia plurimi ꝓea
flebant filiũ eius resuscitauit: Ideo citius exaudi¬
uit p&rũ : ut dorchas resurger&. quia pauperes
moste mulieris ingemiscebant : Ideo ipsi p&ro statim
remisit : quia a marissime fleuit: & tusia ma ris¬
sime flecs: xp̃s adterespic& culpadisced& : usus
enĩ doloris cobnegat luxoriã criminis erroris
delitias. Ita dũ dola mus cdmissa. admittenda
excludimus : & fit quoq de codemnatione culpae
disciplina in nocentiae: Nihil ergote reuoc& pęni¬
tentia haec tibi cũ munis cũ scis ÷ utinãq imitan¬
datalis queclis scõrũ deploratio: dauid maenduca¬
bat sicut panẽ cinere̾: & potũ suũ cũ lacrimis tẽpe¬
rabat : Ideo nunc amplius gecud& quia cempli¬
us fleuit ꝑ exitus aqua. rũ descender oculi¬

Expanded text:
ater Ecclesia, et culpam tuam lacrymis lavet, videat te Christus moerentem, ut dicat: Beati tristes, quia gaudebitis . Amat ut pro uno multi rogent. Denique in Evangelio motus viduae lacrymis, quia plurimi pro ea flebant, filium ejus resuscitavit . Ideo citius exaudivit Petrum, ut Dorcas resurgeret ; quia pauperes mortem mulieris ingemiscebant. Ideo ipsi Petro statim remisit, quia amarissime flevit. Et tu si amarissime fleas, Christus ad te respiciet, culpa discedet . Usus enim doloris ablegat luxuriam criminis, erroris delicias. Ita dum dolemus admissa, admittenda excludimus, et fit quaedam de condemnatione culpae disciplina innocentiae. 93. Nihil ergo te revocet a poenitentia, haec tibi communis cum sanctis est: utinamque imitantalis, qualis sanctorum deploratio. David manducabat sicut panem cinerem, et potum suum cum lacrymis temperabat ; ideo nunc amplius gaudet, quia amplius flevit: Per exitus aquarum descenderu
Abbreviated transcription (Latin):
agend̃ riuntus. qui sepius a gentic̃ paenitentiã putaN
quia luxoriantur inxp̃o : Ncc̃ siuere agerent
pȩnitentiã nterandã p̃tea non puta rent quia
sicut unũ baptis ma ita uncẽ paenitentia qua&a¬
me publice agitur non cotidianinos deb& pae¬
nitere peccati: Sed hax debitorũ leuiorũ illa
grauiorũ: facilius autẽ inueniqui in nocentia. ser¬
uauerint : quac̃ qui congrue egerunt pȩnitentia :
ueniteffusio ubi ipsius culpae coniugalis usus renun¬
ciandũ saeculo ÷ somno ipsimin : indulgendũ : quã na¬
tura postulat: Inter pellan dũs ÷ gemitib: inter¬
rũpendũs ÷ suspiris Seques trandũs orationib: ui¬
Nendũ itco utuitali huic moriamur usui seipsũ sibi
homo abneg&. & totus mut&ur sicut quendom ad¬
uliscentõ febulaȩ ferunt : p amorẽ mer&ricið
peregre ꝓfectũ & abnigto animo postea regres

Expanded text:
enduntur qui saepius agendam poenitentiam putant; quia luxuriantur in Christo. Nam si vere agerent poenitentiam, iterandam postea non putarent; quia sicut unum baptisma, ita una poenitentia, quae tamen publice agitur; nam quotidiani nos debet poenitere peccati: sed haec delictorum leviorum, illa graviorum. 96. Facilius autem inveni qui innocentiam servaverint, quam qui congrue egerint poenitentiam. vini 437 effusio, ubi ipsius copulae conjugalis usus? Renuntiandum saeculo est: somno ipsi minus indulgendum, quam natura postulat; interpellandus est gemitibus, interrumpendus est suspiriis, sequestrandus orationibus: vivendum ita, ut vitali huic moriamur usui, se ipsum sibi homo abneget, et totus mutetur: sicut quemdam adolescentem fabulae ferunt propter amores meretricios peregre profectum, et abolito amore regres
Abbreviated transcription (Latin):
& siinpugnan ł carnis incelebras. uel potestates ad¬
uer scriae : maneat mensdo dedita : tunc enim maxi¬
me urguemur : cũ caro caedit : & sunt qui ue hem ter
incũbant miserȩ animȩ : quaerentes omne auferre
p̃sidiũ: unde illud ÷: ex in anite ex in anite : usq: dum
fundamta in ea : Quãc miseratus dauid ait: filia babe¬
lonis misera : Misera utiq: babelonis filia : quae di
filiae. eẽ desiuit: cuita men medicũ inuitat dicens.
Beat᷑ quitenebit : & allide paruulos suos ad p&recm
Hoc ÷ quiifirmas & ludibricas cogitationes eli¬
dat ad xp̃m quiomnes in ratio nabiles motus sui
reuerentia & discetione comminuat : si a dulte¬
rino quis amore raptatur : exludat ignẽ copula¬
q: mer&ricis & sestudio suo abdic& ut xp̃m ad qui
rat Dicimus ergo &agenda paenitentiã & eo
agendã tẽporesculpa deferuescat luxdric&e &
incaptiuitate peccati positos reuerentio ores
nos ñ usur patores eẽ debere : ncc̃simorsi ꝓpius
accedere gestienti ut cogitationẽ mnste

Expanded text:
 si impugnant vel carnis illecebrae vel potestates adversariae, maneat mens Deo dedita. Tunc enim maxime urgemur, quum caro cedit, et sunt qui vehementer incumbant, miserae animae quaerentes omne auferre praesidium. Unde illud est: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea. Quam miseratus David ait: Filia Babylonis misera, misera utique, quia Babylonis filia est, quae Dei filia esse desivit, cui tamen medicum invitat, dicens: Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram , hoc est, qui infirmas et lubricas cogitationes elidat ad Christum, qui omnes irrationabiles motus sui reverentia et disceptatione comminuat; ut si adulterimo quis amore raptatur, excludat ignem, copulamque meretricis, et se studio suo abdicet, ut Christum acquiDicimus ergo, et agendam poenitentiam, et eo agendam tempore, quo culpae defervescat luxuria, et in captivitate peccati positos reverentiores nos, non usurpatores esse debere. Nam si Moysi propius accedere gestienti, ut cognitionem myste
Abbreviated transcription (Latin):
ab sosteo ÷ moes inuictoria: ubi÷ mors uictoria
tua: ubi est mors aculeustuus deinde subiungit.
Aculeus aute mortis ÷ peccatũ : uistus autẽ pecca¬
tilex : quia ergo sicut apostoli uerba declapaen.¬
& absor bebitur mors inuictoria : quia corrup¬
tibile & mostade hoc indu& in crruptione. & in¬
mosta litatẽ: Id ÷ qđ uiuificabit ds & mostelico cor¬
pora nõstra : ꝓptꝰ habitante spm eius in nobis mani¬
festũ huius mostis corporisq resurreccio corporis
contraria ÷ aculeũ fuisse peccatũ. sed non sicut

Expanded text:
a est mors in victoriam. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? deinde subjecit, Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex . Quia ergo, sicut Apostoli apers in uictoriam, quo corruptibile et mortale hoc induet incorruptionem et inmortalitatem, id est quo uiuificabit deus et mortalia corpora nostra propter inhabitantem spiritum eius in nobis, manifestum est et huius mortis corporis, quae resurrectioni corporis contraria est, aculeum fuisse peccatum, aculeum
Abbreviated transcription (Latin):
obseruamus ipscc tercia corda huius decalogi idđ ÷
ꝓsclterii dechacordi: Intrib: chordis addm̃ ꝑtinbn
precepte sidicer&ur nob̵ diliges dnm̃ dm̃ tuum eet¬
tocordeuo & extota animatuua & ectotement&u¬
A et deproximo nostro nihildicer&urnoness&
decha cordum sed trichordum : Quia uero addidit
dñs. & diliges proximum tuum tamquamte ipsum &
contexuit dicens. In his duob: precȩptis totalex pend&
& proph&ȩ Totalex in duobus preceptis ÷ dilectionedĩ
& dilectione proximi : Add uoitaq: precẽpta id est

Expanded text:
observamus. Ipsa est tertia chorda hujus decalogi, id est, psalterii decachordi: in tribus enim chordis ad Deum pertinen7. Si diceretur nobis, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et de proximo nostro nihil diceretur, non esset decachordum, sed trichordum. Quia vero addidit Dominus, Et diliges proximum tuum tanquam te ipsum; et contexuit dicens, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae : tota Lex in duobus praeceptis est, in dilectione Dei et dilectione proximi; ad duo itaque praecepta, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tium adq illũ qui patrẽ suffocauerit: in ꝑp&cuũ asse¬
qe& ealestib: abdicando misteriis: quomodo uniuscri¬
minis obiciunt reos cũ indignis simũ eẽ ñ pos sint¬
&iam ipsi negare: ut paucoꝵ poena ueniat ad multos
mittendorũ criminũ potestate referrent.
immonulli maiorem iniuria fec ciunt : quã qui
eius uolunt mandata rescendere cumis sun munus
refundere: nacuipse in euangelio dixerit dñsihs

Expanded text:
um, atque illum qui patrem suffocaverit, perpetuo asserant coelestibus abdicandos mysteriis; quomodo unius criminis objiciunt reos, cum indignissimum esse non possint etiam ipsi negare, ut paucorum poena perveniat ad multos?mittendorum criminum potestatem reservent. Immo nulli majorem injuriam faciunt, quam qui ejus volunt mandata rescindere, commissum munus refundere. Nam cum ipse in Evangelio suo dixerit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
b: sequenda opinant᷑ : & cũ ipsi quaerant dñi miseri¬
cordiã: aliis ea denegant ut sint doctores no¬
uaciarũ quimundosse apellant. quidhic suꝑ¬
bius cum s cripturadicat qr nemomundus apec
nasci fccmilia: xp̃s in carnationis eleg̃ misterio
cuius posteritas Aulacelestis ÷ utero uirginali
suscipiens mundiredemptore:uid aute duri¬
us quac̃ ut iudicant penitentiã quã urelaxent
cumutique uenia negando incentiuũ auferant
penitentiae: nemo i potest bene agere peni¬
tentia : nisiquisperauerit indulgenticcꝰ
ed negant his opostere red dicuimunionem
qui p̃uaricatione lapsisunt: iunum tantum
crimen exciperent sacrilegii. cui uenia nega¬
rent durequidem sed tamen diuinis tantum
redar gui uiderentur : sedtentiis ad ad sercio¬
nib: tamsuis conuenirent: Dñsenim crimꝰ
damore parib: putant extimanda mensu¬
ris &aeq eum qui gellũ ut aiunt gallina

Expanded text:
o humilibus sequenda opinantur: et cum ipsi quaerant Domini misericordiam, aliis eam denegant; ut sunt doctores Novatianorum, qui mundos se appellant. 4. Quid his superbius, cum Scriptura dicat: quia nemo mundus a penasci familia Christus incarnationis elegit mysterio, cujus posteritas aula coelestis est, utero virginali suscipiens mundi Redemptorem? Quid autem durius, quam ut indicant poenitentiam, quam non relaxent; cum utique veniam negando, incentivum auferant poenitentiae? Nemo tentiam, nisi qui speraverit indulgentiam. Sed negant, his oportere reddi comqui praevaricatione lapsi sunt. Si unum tantum crimen exciperent sacrilegii, cui veniam negarent, dure quidem, sed tamen divinis tantum redargui viderentur sententiis, assertionibus tamen suis convenirent; Dominus enim crimen dam more paribus putent aestimanda mensuris, et aeque eum qui gallum, ut aiunt, gallina
Abbreviated transcription (Latin):
subterra occulte in nr̃o serpit corpore : dicamus singuli
mꝰ inquẽ quac̃ grecuitꝰ. leuiorem causcm laicus heeb&
guitur : quac ego: haec enĩ sidicamꝰ ipsinob cauebimus:
nedicat nobis dñsihs aut quis quã dediscipulis eius.
estucã inoculo fratristui uides. trabem autẽqui
moculotuo ÷ ñuides hy pocrita eice primũ trebem

Expanded text:
sub terra occulte in nostro serpit corpore, dicamus singuli:sub terra occulte in nostro serpit corpore, dicamus singuli:mus in quemquam graviter, leviorem causam laicus habet guitur, quam ego. Haec enim si dicamus, ipsi nobis cavemus; ne dicat nobis Dominus Jesus, aut quisquam de discipulis ejus: Festucam in oculo fratris tui vides; trabem autem quae in oculo tu
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiatua suscepi. hunc fructũ. nequẽ ꝑditũ uocasti ad
sacerdotiũ: eũ sacerdotẽ perire patiaris : Hac primumda
utc̃ dolbre norim peccantib affectu intimo
Haec enĩsum maẽ uistus quia scriptũ ÷ & r̃gecudebis suꝑ
filios iude in die ꝑditionis eorũ : & ne maegni loquia
loquaris indixe tribulationis eorũ : sed quotiens¬
cũq peccatũ alicuius lapsiexponitur. conpaticer
nec suꝑbe increpem: sed iugeem & deflecc̃ utdũ aliũ
fleo meipsũ deflecꝰ dicens: iustificata ÷ magis thec¬
nacr quec ego : fortasse cdulescentula lapsce sit
ecasionib: quaedelictorũ fomites sunt: decepta
ac p̃cipitata sit: Pec cauimus : & seniores repugnat
in nob lexhuius carnis legimentis nr̃ae & captiuos nos¬
in peccatũ trechit : ut fecciam qđ nolumꝰ : Illi deacate
supp&it excusatio mihi iã nulla: illa enim deb&discere:
nos docere. Ergo iustificatiest magis thamcer : quãc̃
ego incusccmꝵ alicuius a uccriticẽ recordemur. sinihil

Expanded text:
Ecclesia tua suscepi, hunc fructum tuere; ne quem perditum vocasti ad sacerdotium, eum sacerdotem perire patiaris. Ac primum da ut condolere norim peccantibus affectu intimo; haec enim summa virtus, quia scriptum est: Et non gaudebis super filios Juda in die perditionis eorum, et ne magna loquaris in die tribulationis eorum : sed quotiescumque peccatum alicujus lapsi exponitur, compatiar: nec superbe increpem, sed lugeam et defleam; ut dum alium fleo, me ipsum defleam dicens: Justificata est magis Thamar, quam ego . 74. Fortasse adolescentula lapsa sit, occasionibus quae delictorum fomites sunt, decepta ac praecipitata sit; peccamus et seniores. Repugnat in nobin peccatum trahit, ut faciamus quod nolumus.” Item suppetit excusatio, mihi jam nulla; illa enim debet discere nos docere. Ergo justificata est magis Thamar, quam ego . 75. Incusamus alicujus avaritiam, recordemur si nihil
Abbreviated transcription (Latin):
anim&uȩ. Debesillas odisse cummedico ita concor¬
das cum medico ⁊ niteris cum medico & libenter au¬
dis qđ iub& medicus libenter facis qđ iub& medicus
& proficiente iam sanitate incipiunt &iam delectare
precepta. quamonerosus : cib: egris quando refici¬
untur & peiorem horam deputant egri refectionis suȩ
quam accessionis suȩ & tamen cogunt se concordan¬
tes cum medico & quamuis inuiti & obluctante s uin¬
cunt se ut aliquid accipiant: Qucenta auiditacte sec¬
ni maiora ꝑcepturisunt unde ȩgriminora uix accipi¬
unt sedunde hoc factum ÷ quia oderant febrem suã:
& cum medico concordauerunt. & simul ꝑ sequeban¬
tur febrem medicus & egrotus : Cumergo & nostalia
dicimus nonodimus nisi febres urãs Immoi nobis ip¬
se sermodĩ febres ur̃as od it cum quoconcor dccre
deb&is: Namnos quid sumus nisiliberandi uobiscum

Expanded text:
animae tuae, debes illas odisse cum medico: ita concoranimae tuae, debes illas odisse cum medico: ita concordas cum medico, niteris cum medico, et libenter audis quod jubet medicus, libenter facis quod jubet medicus, et proficiente jam sanitate incipiunt etiam delectare praecepta. Quam onerosus est cibus aegris quando reficiuntur: et pejorem horam deputant aegri refectionis suae, quam suae accessionis; et tamen cogunt se concordantes cum medico, et quamvis inviti et obluctantes vincunt se ut aliquid accipiant. Quanta aviditate sani majora percepturi sunt, unde aegri minora vix accipiunt? Sed unde hoc factum est? Quia oderant febrem suam, et cum medico concordaverunt, et simul persequebantur febrem medicus et aegrotus. Cum ergo et nos talia dicimus, non odimus nisi febres vestras: imo in nobis ipse sermo Dei febres vestras odit, cum quo concordare debetis. Nam nos quid sumus, nisi liberandi vobiscum,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc melior quia cum intellectu & cum quadam uita
Num mus dies ut scias &iam cuius i maginem geras
& ad cuius imcginem factus sis: Nam nummus nes¬
cit sehabere i maginem imperatoris: Ergo ut dice¬
re coeperam oditteds̃ qualises sed a matte talem
qualem te esse uult &ideo ille ũtu ut mutenis ort¬
tatur : Concorda cum illo & incipe primobene uel¬
le &odissete qualis es: Hoc sit tibiinitium concor¬
die cum sermone dĩ ut incipias primotu od iste
qualis es ⁊ cum coeperis &tuodis set&ulem qualis
es sicut tetalem odit dr̃ incip eiam ipsum dm̃ di¬
ligere qualis est : Egrum adtendite : Eger egro¬
tantẽ se odit qualis est Inde incipit concordarecũ
medico quia & medicus odit eũ qualis est: Namide¬
o uult sanum esse quia odit febrientem: & est
medicus febris ꝑsecutor: ut sit hominis liberator
Sic auaritia: sic libido sicodium: concupiscentiec
luxduc sic nugat᷑itas specta culorum: febres sunt

Expanded text:
hoc melior, quia cum intellectu et cum quadam vita hoc melior, quia cum intellectu et cum quadam vita nummus Dei es, ut scias etiam cujus imaginem geras, et ad cujus imaginem factus sis: nam nummus nescit se habere imaginem imperatoris. Ergo ut dicere coeperam, odit te Deus qualis es, sed amat te talem qualem te esse vult: et ideo ille te ut muteris hortatur. Concorda cum illo, et incipe primo bene velle, et odisse te qualis es: hoc sit tibi initium concordiae cum sermone Dei, ut incipias primo tu odisse te qualis es. Cum coeperis et tu odisse te talem qualis es, sicut te talem odit Deus, incipis jam ipsum diligere Deum qualis est. 10. Aegrum attendite. Aeger aegrotantem se odit qualis est: inde incipit concordare cum medico. Quia et medicus odit eum qualis est: nam ideo vult sanum esse, quia odit eum febrientem: et est medicus febris persecutor, ut sit hominis liberator. Sic avaritia, sic libido, sic odium, concupiscentia, luxuria, sic nugacitas spectaculorum, febres sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ser&ur qui aoditte qualis es: ut faciatte qua¬
lis nondum es faciatte dixi qualis nondum es
nam illud tibi non promittit quia faciatte qua¬
lis ÷ nameris qualis est sed cadquendam mo¬
dum Id est imitator uelut imago sed non
qualis imago : filius. Nam &iam imagines inomi¬
nibus diuerses̃ filius hominis hab& imugine
patris sui: & hoc ÷ quod pat̃eius: quia homo ÷ sicut
tem substantiae : Inspeculo autem quantum lon¬
ge est a substantia & tamen ÷: quedam imagotua
quamuis nontalis qualis infiliotuo secundũ substantiã
Sic increatura non hoo imago dĩ quod ÷ infilio : qui hoᷤ
est quod pat̃ id ÷ uerbum dĩ ꝑ quod facta sunt omnia:
pecipe ergo similitudine dĩ quam ꝑmala facta a¬
misisti. Sicut enim innummo imago imperatoris
aliter ÷ alit̃ infilio Nam imago &imagoest Sed alit̃
inpresscc ÷ innummo aliter infilio. alit̃ insolido au¬
reo imago imperatoris : Si c&tunum mus dĩes ex

Expanded text:
seretur, quia odit te qualis es, ut faciat te quaseretur, quia odit te qualis es, ut faciat te qualis nondum es. Faciat te, dixi, qualis nondum es. Nam illud tibi non promittit, quia faciet te qualis est. Nam eris qualis est, sed ad quemdam modum; id est, imitator Dei velut imago, sed non qualis imago est Filius. Nam etiam imagines in hominibus diversae sunt. Filius hominis habet imaginem ptem substantiae; in speculo autem quantum longe est a substantia, et tamen est quaedam imago tua, quamvis non talis, qualis in filio tuo secundum substantiam. Sic in creatura, non hoc est imago Dei, quod est in Filio, qui hoc est quod Pater, id est, Verbum Dei per quod facta sunt omnia. Recipe ergo similitudinem Dei, quam per mala facta amisisti. Sicut enim in nummo imago imperatoris aliter est, aliter in filio: nam imago et imago est; sed aliter impressa est in nummo, aliter in filio, aliter in solido aureo imago imperatoris: sic et tu nummus Dei es, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Non concupiscentiam ipsam damnansquȩ seuit
in eo. nondum illum delectat quodbonum estꝰ. Ñ¬
dum ibi hab& suauitatem : ut cant& canticum no¬
uum sed deu& ustate poenastim& : nondum
concordauit cum aduersario Tales enim homi¬
nes plerumq: subplantantur tali cogitatione. ut
dican sibi : sifieriposs& non nobis mninar&ur dr̃
seduenerit dar& omnib: indulgentiam Ignosce¬
r& omnibus postea uenir& neminem mit tero
ingehannas: Iam quia iniquus est : in iquum uult
dm̃: Vultted s facere similem sui & conaristẽ dm̃
facere similem tui placeat tibiergo ds̃ qualis est
non quedem illum esseuis: Deruersus enimes
& tcclem dm̃ qualises non quallis est siautem pla¬
ceattibi qualis est corrigeris & diriges in eam
regulam cortuum aqua nuncalienus dis¬
tortus es: Placeat tibids̃ qualis est: non te ipse
amat qualis es sedoditte qualis es : Ideo tui mi¬

Expanded text:
non concupiscentiam ipsam damnans, quae saevit non concupiscentiam ipsam damnans, quae saevit in eo. Nondum illum delectat quod bonum est: nondum ibi habet suavitatem, ut cantet canticum novum; sed de vetustate poenas timet: nondum concordavit cum adversario. CAPUT VIII. 9. Tales enim homines, plerumque supplantantur tali cogitatione, ut dicant sibi: Si fieri posset, non nobis minaretur Deus, eniret, daret omnibus indulgentiam, ignosceret omnibus, postea veniret, neminem mitteret in gehennas. Jam quia iniquus est, iniquum vult Deum. Vult te Deus facere similem sui, et conaris tu Deum facere similem tui. Placeat tibi ergo Deus qualis est, non qualem illum esse vis. Perversus enim es, et talem vis Deum qualis es, non qualis est. Si autem placeat tibi qualis est, corrigeris, et diriges in eam regulam cor tuum, a qua nunc alienus distortus es. Placeat tibi Deus qualis est, ama qualis est: non te ipse amat qualis es, sed odit te qualis es. Ideo tui mi