comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ & monomꝰ ut quadebitis & potestis sollici¬
tudino suꝑ his uigiletis. quia inspeculo eẽ debo¬
tis nequa infes tantium ꝑrum pat audatia
Hisergo prouiribus resistice quianefas est
quia m̃brasunt nr̃a. nos quoq conuenitm a ce¬
rari crucẽq iuxtadnĩ saluatoris uocem ferre
quiait. Quiuult uenireposme ab neg& sema¬
ipsum & tollat crucẽsuam & sequa turm e
Quã quã maneat his beatitudoꝓmissa quicum¬
q: ꝓbantur ꝓsecutionem ꝓpt̃ iustitiam sustinen
Quibus quid promit tat ipses aluacor in futuruĩ
sequens sermodeclarat. Intellegam haec ip¬
sauobis q̃ nõb̵ non placent displicet e qđ ita demum
probare poterimꝰ si quibus manum porrigimꝰ
uos nobis cuporrigitis ut cui & uos manũm
porrigits uobis cum porrigamꝰ. Qui a non alit̃
unꝰ grex & unus pastor sumꝰ nisiquem admodũ
apłs docet dicens Ꝙipsumdicamꝰ onis
simusq: ꝑfecti in eodem sensu & in eadc̃s apien¬

Expanded text:
 Rom., debetis et potestis sollicitudine super his vigiletis, quia in specula esse debetis, ne qua infestantium prorumpat audacia. His ergo pro viribus resistite, quia nefas estquia membra sunt nostra, nos quoque convenit macerari, crucemque juxta Domini salvatoris vocem ferre, qui ait: Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Quanquam maneat his beatitudo promissa, quicunque probantur persecutionem propter justitiam sustinere. Quibus quid promittat ipse Salvator in futurum sequens sermo declarat. Intelligamus haec ipsa vobis quae nobis non placent displicere. Quod ita demum probare poterimus, si quibus manum porrigimus, vos nobiscum porrigatis, ut cui et vos manum porrigetis, vobiscum porrigamus, quia non aliter unus grex et unus pastor sumus, nisi quemadmodum Apostulus docet, dicens: Idipsum dicamus omnes, simusque perfecti in eodem sensu et in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
uom ane cuip̃ sedit priuilegium nrĩ nominis auctontas¬
& liceat illi postauditionẽ primatũ diocostos sinecorses.¬
erit nos appellare & nr̃a auotoritate aut antenos
aut antologatos inos elaterumis os. Iuxrapatrũ decra
suas ex anert aeq fimireat conos. pullus quoillum anteha eo¬
iudic& aut iudicare p̃sumat. sed siquid quodabsnt
gn auoli tolerandumq eiobiectum fuerit nrã erit ex¬
peotan da censura ut nihd prius de eo qui adsinũ scae
omanȩ confugit eccłae eusq inplorat auxilũ decerat᷑
Quam ab eius dem ecđe fueritp̃ ceptum quctoritate
q̃ ui oes suasta aluis iu ꝑtiuit eccłis. ut in partẽ sunt no
sate sollioitudinos Non iuplenitu dinem potestatis
Proli dedile otio unã quonum utarnia deuotionegau¬
dem Iungat curam suam dispositiorubis nũ
& de operam ut non cuiurdum p̃ sumptione cir
tasunt at que s a lubia t̃ ordinata abs queulla a pollo¬
na plenit̃ inpleantur. Si aut̃ qđ nonar bierañ
⁊ quo quam seous p̃sumtum fuerit & abofficioder

Expanded text:
Romanae cui praesedit privilegium, et nostri nominis auctoritas; liceat illi post auditionem primatum dioeceseos, si necesse fuerit, nos appellare, et nostra auctoritate, aut ante nos, aut ante legatos nostro ex latere missos, juxta Patrum decreta suas exercere atque finire actiones: nullusqujudicet aut damnare praesumat. Sed si quid, quod absit! grave intolerandumque ei objectum fuerit, nostra erit exspectanda censura, ut nihil prius de eo, qui ad sinum sanctae Romanae confugit Ecclesiae, ejusque implorat auxilium, decernatur, quam ab ejus Ecclesiae fuerit praeceptum auctoritate, quae vices suallicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Proinde dilectio vestra, quorum devotione gaudemus, jungat curam suam dispositionibus nostris, et det operam, ut non cujusquam praesumptione circta sunt, ac salubriter ordinata, absque ulla apologia pleniter impleantur.Si autem, quod non arbitramur, a quoquam secus praesumptum fuerit, et ab officio cleri
Abbreviated transcription (Latin):
fatiat autfierisinat unde alũ capiat ł capiendo de¬
cipiae sibiq: causas genor&. quibus reus constitutis
Decreca lib fiat: Uauece frs neg legero p̃faca
Cauete teinerare ꝓhibit anep̃dactis in uoluam̃ in re¬
ciaculis nolite sepediccum fratrem absque nrã utdicti ÷
laqueo autoppressione ł iuditio humano intact᷑ &
cipis apostolorum p&rim enuit ad ipisciauxiliũ
Contra caputergo nolite extollere nolitebeati
paciamini offensione autscandalum ocđa genereus.
occurrat caritas &um culis q̃ nullis modisa xp̃o soluani¬
u obis cumparit in ꝓp&suum conexa laececur in duo

Expanded text:
faciat, aut fieri sinat, unde alium vel capiendo defaciat, aut fieri sinat, unde alium vel capiendo decipiat, sibique causas generet, quibus reus constitutis decretalibus fiat. Cavete, fratres, negligere praefata, cavete tentare prohibita, ne praedictis involvamini retinaculis. Nolite saepedictum fratrem absque nostra, ut praelaqueo, aut oppressione, vel judicio humano, intactus cipis apostolorum Petri meruit adipisci auxilium. Contra caput ergo nolite vos extollere. Nolite beatipatiamini offensionem, aut scandalum Ecclesiae generetis, occurrat charitas, et vinculis quae nullis modis a Christo solvuntur, vobiscum pariter in perpetuum connexa, laetetur in Do
Abbreviated transcription (Latin):
ront insinuare. Sit quaȩ alienꝰ adiuinis & pontisi¬
calibus officus quinoluit ẜceptis obtẽperare apłicis¬
Maneatq memorat᷑ aldric hacapłica auctori
ante quam hucueniat taliũ autaliquaꝵ uerbis intendat
nocius Ne que eorum sub eũ batiudtio autullã
neuã suscipiat sententiã nen ob̃sicilli qđ minim e
eũ libereabsq ullius ꝑgat impedimento nec conligari
si factum quod fieri non credimꝰ fuerit quieorum
In obedientia atq proc̃uia p̃fata iã sunt damnati auc
corrigere seuregere uixtap̃cedentium patrũ exem¬
pla possumꝰ nisicostolofide dominicae ꝑsequam &
a sanis mentibus nepestes haeclatius duulgecur seueri¬
cate quapossum abscidam. Quisquis naq conatus suerit
tẽptarep̃hibita senti& censurã sedis apłicae minime
defucuram & quimonitis oboedire a postolicis. neces¬
seẽ uis eueritatis regula uindic&ur. Ne alimis aut

Expanded text:
rent insinuare. Sit ergo alienus a divinis et pontifirent insinuare. Sit ergo alienus a divinis et pontificalibus officiis, qui noluit obtemperare pManeat itaque memoratus Aldricus hac apostolica auctoritantequam huc veniat, talium aut aliorum verbis intendat nocivis, neque eorum succumbat judicio, aut ullam saevam suscipiat sententiam, nec nobis sicut illi, quod minime eum libere absque ullius pergat impedimento. Et cum nec cosi factum, quod fieri non credimus, fuerit, qui eorum inobedientia atque protervia facta jam sunt damnati auctcorrigere seu regere juxta praecedentium Patrum exempla possumus, nisi eos zelo fidei Dominicae persequamur, et a sanis mentibus, ne pestis haec latius divulgetur, in severitate qua possumus abscindamus. Quisquis namque conatus fuerit tentare prohibita, sentiet censuram sedis apostolicae minime defuturam. Et qui monitis noluerit obedire apostolicis, necesse est ut severitatis regula vindicetur, ne aliquis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ cui illa s̃ rata quaopia. q̃uera q̃ iusta sunt
&alut̃ necessitatis. alit̃ tractanda ÷ ratiouo lun¬
tatis: Nullum enim intemeration relinquid ini¬
mic id circo succurrendum ẽ. In recitis. Conteron¬
dus e ergo uenantis laquaeus ut fugatis lam̃ tati¬
orubus tam iustitiae moderatione quam cõpune¬
tione pi&atis apłica auctoritate solertiae In ocu¬
lis splendeat corruentium Neopigeat forsitan
autpudeat nris obaediremandatis. aut apłices edis
obseruaro p̃ceptis quiahumileb. dat᷑ gratiañ suꝑbis
Nam nullis fas est ł uelle ł posse transgredi apłica
sedis p̃cepta. nec nraẽ dispositionis ininis terium qđ uram̃
sequio port& caritate. Si tergoruinesuaeddoreprostra¬
tꝰ qis q̃ apłicis uoluonit c̃trairẽ decretis. Nedocum de¬
meate sua que ino bedientia atq p̃sum ptione a quo¬
quam ee pondubitatur quiam aioris ex cõmunica¬
tionis deiectioneẽ exigendus cuis cãẽ ecđe cõmis¬

Expanded text:
bemus, cum illa sint rata quae pia, quae vera, quae justa sunt; et aliter necessitatis, aliter tractanda est ratio voluntatis. Nullum enim intemeratum reliquit inimicus, idcirco succurrendum est irretitis; conterendus ergo est venantis laqueus, ut fugatis lamentationibus, tam in justo moderamine, quam compunctione pietatis, apostolica auctoritate sol justitiae in oculis splendeat corruentium. Nec pigeat forsitan aut pudeat nostris obedire mandatis, aut apostolicae sedis observare praecepta, quia humilibus dat gratiam, non superbis: nam nulli fas est vel velle vel posse transgredi apostolicae sedis praecepta, nec nostrae dispositionis ministerium, quod vestram sequi oportet charitatem. Sit ergo ruinae suae dolore prostratus quisquis apostolicis voluerit contraire decretis, nec locum deritate suaque inobedientia atque praesumptione a quoquam esse non dubitatur, quia majoris excommunicationis dejectione est exigendus cui sanctae ecclesiae commis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluanit aut ex traaucto ricatẽ facore contẽn denit
ueniat adsedem apłi cam quo omiã eoclesiastica
negotia de quibus questio habetir c̃fliercuis¬
sasunt ut ubi ante confessionã scĩp&m mecum iusta
decorc& quateñ In ibiunꝰ ex nobis sententi ã suscipie

Expanded text:
voluerit, vel extra auctoritatem nos facere contenderit, veniat ad sedem apostolicam, quo omnia ecclesiastica negotia, de quibus quaestio habetur, confluere jussa sunt, ut ibi ante confessionem S. Petri mecum juste decertet, quatenus inibi unus ex nobis sententiam suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
plaria eiusdem pruulegi que ab eo sunt
ad sedem apostolicam diuerso tẽporemissa
Quantum uero talisscriptorum depra¬
uatio acmultilatio noceat ipsrampotuifus
aduertere qui ln concilio uidentes quae dã
ipsius c̃stiaiti sic̃uro relatudi dicimꝰ quaed ã uero
ñ uidentes coeptũ circaop pressospiũ laborẽ dec̃reo
nunꝰ ꝑfectũ deseruisse punedinoscere i in
nisi¬

Expanded text:
plaria ejusdem privilegii, quae ab eo sunt plaria ejusdem privilegii, quae ab eo sunt ad sedem apostolicam diverso tempore missa. Quantum vero talis scriptorum depravatio ac mutilatio noceat, ipsi jam potuistis advertere, qui in concilio videntes quaedam ipsius constituti, sicuti vestro relatu didicimus, quaedam vero non videntes, coeptum circa oppressos pium laborem deterriti minus perfectum deseruisse nunc dignosceremini, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tans alit̃ prosecutus ẽ. Sed ad huc & in
alio mira fris hincmari rursus a ccedit astu¬
tia & solipro priouoto fauensse inmisc&
prudentia. Denique cum aplicȩ & reue¬
rende memoriae decessornr̃ p̃pabene¬
dictus ei priuilegium dequonunc diximꝰ
contuliss&. It a quae lneo continent᷑ fir¬
mauit utsuspensam sententiam his iun¬
ger&. & ut ꝑomiã sedi apłicȩ sua priuile¬
gia sicutiam fatisumus & auccoritatis
cutisumus in uio labilia reseruar&. Inter¬
ponens praeterea nodos: an athematis
In eo quibus prohibendum censuit. nequ¬
lib& contraeandem canoni ca constituta
& decr&a pontificum romanarum ꝑtinacõ
obuias &. Idẽ neqis ł contra illa quȩ fratrihino¬
maro concesserat uł quae sedi ꝓpriaereseruan
ageretemptauis s&. Sed ille que horum suolibi¬
tui fauero conspex it omniũ notitiae patefeci
Quae aut̃ sedis st̃ apłicae reseruata iuri cuncto¬
rum notioni subduxit. Testant᷑ hoc exem¬

Expanded text:
tans, aliter prosecutus est. Sed adhuc et in tans, aliter prosecutus est. Sed adhuc et in alio mira fratris Hincmari rursus accedit astutia, et soli proprio voto favens se immiscet prudentia. Denique cum apostolicae et reverendae memoriae decessor noster papa Benedictus ei privilegium, de quo nunc diximus, contulisset, ita quae in eo continentur firmavit, ut suspensam sententiam his jungeret, et ut per omnia sedi apostolicae sua privilegia, sicut jam fati sumus, et auctoritatis jura inviolabilia reservaret: interponens praeterea nodos anathematis in eos, quibus prohibendum censuit, ne quilibet contra eadem canonica constituta, et decreta pontificum Romanorum pertinaciter obviasset: id est, ne quis vel contra illa, quae fratri Hincmaro concesserat, vel quae sedi propriae reservarat, agere tentavisset. Sed ille, quae horum suo libitui favere conspexit, omnium notitiae patefecit: quae autem sedis sunt apostolicae reservata juri, cunctorum notioni subduxit. Testantur hoc exem
Abbreviated transcription (Latin):
roficer& humana subreptio ubi pectꝰ
antipontificis diuina replebat infulsio.
erobeet̃ cuiusdam suasio ubi antisti¬
tis scĩprudens obuiauit & prouiden¬
sima moderatio dum in ipso priuile
omanenda in conuulsa quaep&eban
odsibi afratre nr̃o hincmaro referebant᷑
hit̃p siut enim ancipitem In eo sententiã
dicens. sita est nroq: ut scriptis presula¬
tui intimar & gestorum siriae demons¬
trasti. ratas easdem quin diffinitiones
apłicapro mulgamus fore auctorita¬
te licas ipsehuius tenoriscircum stantiã de
cllor priui legii textu excipiens & nrae
usin sub duxerit & aliorũ notioni sub¬
traxerit. Int̃serens insuper quȩ idẽ
summus pontifex. aut num quam aut aliter
sanxerat. Ipsenamque de me moratis dis¬
finitionibus dixit. ratas easdem apłica
pro mulgamus fore auctoritute seꝑ manero
statuimus. & sequentia quaeipse quidẽ
aliter posuit. Erateruero hincniarusque¬
damaddens plura sub trahens ł commu¬

Expanded text:
proficeret humana subreptio, ubi pectus proficeret humana subreptio, ubi pectus tanti pontificis divina replebat infusio: nec obesset cujusdam suasio, ubi antistitis sancti prudens obviavit et providentissima moderatio: dum in ipso privilegio o manenda inconvulsa quae petebaodo sibi a fratre nostro Hincmaro referebantur. Interposuit enim ancipitem in eo sententiam si ita est, nostro ut scriptis praesulatui intimasti et gestorum serie demonstrasti, raapostolica promulgamus fore auctoritate. Licet ipse hujus tenoris circumstantiam de collati privilegii textu excipiens, et nostrae visioni subduxerit, et aliorum notioni subtraxerit. Interserens insuper quae idem summus pontifex aut nunquam, aut aliter sanxerat. Ipse namque de memoratis diffinitionibus dixit: Ratas easdem apostolica promulgamus fore auctoritate, semperque manere statuimus, et sequentia, quae ipse quidem aliter posuit, frater vero Hincmarus quaedam addens, plura subtrahens, vel commu
Abbreviated transcription (Latin):
deseilla quaedicta sunt uidelic& qđ
tale conciliũ slatuerit quale superiu
timm onstratum est. Interca eo
Nouerat abhacluce sub tract
Cumque saiẽ memoriae benedictus uir a pos¬
tolicus ei successis & In ordine pontificatus
rursus reuerendus hiemar arma pre¬
parat & eidem summo presuli tamquam
suarum In experto uersutiarum latenter
subripit & in ipso consecrationis eius princi¬
piosuad& ut concilium quidẽ ad uotum
unius hominis congregatum fir mar&.
Nontamen ei ullo modo subripi aut suaderi
potuit ut auiste diffinitionis &idiscrecissi¬
me moderationis tramite uł aliquan tu
lta perquod dam ei priuilegium concessu
illuis concilii roborauit Institutum ut
auctoritatis summam sedi apłicae re¬
seruar&. & ut uobis iamscripsimus ita
tribuit honorem alteri ut sibi quod tribu¬
ebat non demer&. Vnde actum est ut
qđ malepetitum fuerat spũdocentedĩ
benesapiens presul conceder&. Et nihil

Expanded text:
de se illa quae dicta sunt: videlicet quod tale concilium statuerit, quale superius strictim monstratum est. Interea eo noverat, ab hac luce subtractus est. Cumque sanctae memoriae Benedictus, vir apostolicus, ei successisset in ordine pontificatus, rursus reverendus Hincmarus arma praeparat, et eidem summo praesuli, tanquam suarum inexperto versutiarum, latenter subripit, et in ipso consecrationis ejus principio suadet, ut concilium quidem ad votum unius hominis congregatum firmaret: non tamen ei ullo modo subripi aut suaderi potuit, ut a justae diffinitionis et discretissimae moderationis tramite vel aliquantulgnovistis, ita per quoddam ei privilegium concessum illius concilii roboravit institutum, ut auctoritatis summam sedi apostolicae reservaret, et ut vobis jam scripsimus, ita tribuit honorem alteri, ut sibi quod tribuebat non demeret. Unde actum est, ut quod male petitum fuerat, Spiritu, docente Dei, bene sapiens praesul concederet, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
in nodatus a sacratissimo corporeaesan¬
guine domini nostri ihuxpĩ alienus
existat. At que inaetorno examine
districte ulcioni subiaceat:
terio iusta seruantibus sit pax dnĩnrĩ
ihũ xp̃i. Quatinus hic fructum bonȩ acti
onis recipiant. & apud districtum iudi¬
cem praemia a&nę quietis inueniant.
Scriptum ꝑmanum leonis notarigregi¬
onarid & scriniari scaeromane ec¬
clesiae. Inmense a prile. Indictione
undecima.

Expanded text:
innodatus, a sacratissimo corpore ac saninnodatus, a sacratissimo corpore ac sanguine Domini nostri Jesu Christi alienus existat, atque in aeterno examine dico justa servantibus sit pax Domini nostri Ihu Xpi, quonis recipiant et apud districtum iudicem premia aeternae pacis inueniant. Scriptum onarii, et scriniarii sanctae Romanae Ecclesiae, in mense Aprili, indictionundecima.
Abbreviated transcription (Latin):
uio latricem adire non differat
Ehiuius nr̃i decrea testificatione m in no¬
tescat. Vt que ab eo quod praue gessit rece
facti perpetracione ꝑ manerede creuerit.
& non quod iniquȩ gessit corrigere maluerit
licentiam habeant frs monasterii prȩdictiro¬
manam apostolicam quesedem adire. & ne¬
cessitatis sude causa antepapam qui tunc
fuerit urbis romae deponere. & presentis
precepti constitucionem manifestare.
Sic queromanus pontifex cognita causa
ius caedampnationis sententia reum mul¬
tare Noncunct&ur
Siquis uero sacerdotum uel dericorum hanc
constitucionis nraẽ paginam agnos censcon¬
traeam uenire temptauerit: ordinis sui
dignitate careat.
Laicus uero cuius cumque sit potestatis
uł dignitatis sihuius priuilegi deer &alna
existere deperp&rata Iniquita te
cognoscat. Et nisi uelea quae ab illo
paenitentia illicite actadefleuerit
drĩ & beatorum a postolorum p&ri
acp auli auctoritate atque prã
sententia a nathematis uinculis

Expanded text:
violatricem adire non differat, violatricem adire non differat, et hujus nostri decreti testificationem innotescat, utque ab eo quod prave gessit recedfacti perpetratione permanere decreverit, et non quod inique gessit corrigere maluerit, licentiam habeant fratres monasterii praedicti Romanam apostolicamque sedem adire, et necessitatis suae causas ante papam, qui tunc fuerit, urbis Romae deponere, et praesentis praecepti constitutionem manifestare: sicque Romanus pontifex, cognita causa, justae damnationis sententia reum mulctare non cunctetur. Si quis vero sacerdotum vel clericorum, hanc constitutionis nostrae paginam agnoscens, contra eam venire tentaverit, ordinis sui dignitate careat; laicus vero, cujuscunque sit potestatis, vel dignitatis, si hujus privilegii decreta in existere de perpetrata iniquitate cognoscat et nisi uel ea quae ab illo paenitentia ilDei et beatorum apostolorum Petri ac Pauli auctoritate atque nostra sententia anathematis vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
que fueritordine. Qm̃ uero multȩ quae¬
runtur ab importinis hominib malig¬
pitactis oc casiones. & necesse ẽ semper
aduersaru tela lrpeopro tectioriis
repellere
Decernimus ut abbas postquam electus
fuenct & ordinatus Nulla potestate
praeualente deiciatur. Nisi incriminis
causa fuerite deprehensus cuius merito
rectoris ondebeat administra¬
no officium Infamiae uero maculis seu
eniminis alicuius de notatione si fuerit
appetitus. Non pretercanionicam & regu¬
larem depanatur ex amiNiation em
Hocuero constitutum si fuerit abaliquo
preuaricatum. perepis copum ambianen¬
em quis que ille fuerit ex nrã conueniatur
auctoritate ut eum qui huius sedis constitu¬
taconuulserit conueniat. & Iniquitatis suae
culpam cõmoneat. cui quepericulo subici¬
auirnotum faciat. Quod suł ipse ne glexe¬
re uł despexerit uł timuerit perficere
Metro politanus eps conuentus asratribus
ipsius coenobii personam huius sanctionis

Expanded text:
que fuerit ordine. Quoniam vero multae quaeque fuerit ordine. Quoniam vero multae quaeruntur ab importunis hominibus malignitatis occasiones, et necesse est semper adversarii tela clypeo protectionis repellere, decernimus ut abbas, postquam electus fuerit et ordinatus, nulla potestate praevalente dejiciatur, nisi in criminis causa fuerit deprehensus, cujus merito rectoris non debeat administrare officium. Infamiae vero maculis, seu criminis alicujus denotatione si fuerit appetitus, non praeter canonicam et regularem deponatur examinationem. Hoc vero constitutum si fuerit ab aliquo praevaricatum, per episcopum Ambianensem, quisque ille fuerit, ex nostra conveniatur auctoritate, ut eum qui hujus sedis constituta convulserit, conveniat, et iniquitatis suae culpam commoneat, cuique periculo subjiciatur, notum faciat. Quod si vel ipse neglexerit, vel despexerit, vel timuerit perficere, metropolitanus episcopus conventus a fratribus ipsius coenobii, personam hujus sanctionis
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Quodunus quis que prȩpositus cuius est
ordinis euis quoqueerit & propagator.
Necbene dispon& aliquando cuius cumque mi¬
licia euitam cuius non fuerit ipsequidis ponit
aemulator: Sednequerex neque potestus ali¬
qua ullammonasterio corbiensi proponat
personam quam nonfrs ipsius ele gerint mo¬
nasterii. Debont enim mundi principes hono¬
remprestaredõ quem sibiuolunt prestaniadõ
Vlidelic& utquem admodum cupiuntado
sibi colla tum regni honorem conseruari Ncecđs̃
xp̃i suam non dedignentur scruarelegem:
Non eninide c& neque iustum uideri poterit
sua r&ribueredebent. Idreddere uelint
dehis quȩ conlata sunt dõ
Quadore precipibus omni nout monaster¬
o beatorum p&ri ac pauli apos tolorum¬
quod corbeiaedicitur nullam prefici¬
arit personam uel exibi militartibus
uel ex alieno monas terio sumptte midȩ
nom per electionem sumatur probabilem
siue delaico. siuede canionico siuede quocum¬

Expanded text:
tere, quod unusquisque praepositus cujus est tere, quod unusquisque praepositus cujus est ordinis, ejus quoque erit et propagator: nec bene disponet aliquando cujuscunque militiae vitam, cujus non fuerit ipse qui disponit aemulator. Sed neque rex, neque potestas aliqua, ullam monasterio Corbeiensi praeponat personam, quam non fratres ipsius elegerint monasterii. Debent enim mundi principes honorem praestare Deo, quem sibi volunt praestari a Deo, videlicet ut quemadmodum cupiunt a Deo sibi collatum regni honorem conservari, sic Ecclesiae Christi suam non dedignentur servare legem. Non enim decet, neque justum videri poterit, sua retribuere debent, id reddere velint de his quae collata sunt Deo. Qua de re praecipimus omnino, ut monasterio beatorum Petri ac Pauli, quod Corbeiae dicitur, nullam praeficiant personam, vel ex sibi militantibus, vel ex alienos monasterio sumptam, quae non per electionem sumatur probabilem, sive de laico, sive de canonico, sive de quocun
Abbreviated transcription (Latin):
prouincias epõs ubicumque prefatum
monasterium uł ecclesias uł agros. uel
famulis haberedinoscitur. obseruare
sinecunctacione seu contra dictione
decernimus. ut nullus potestatis iure
derebus prefatimonasterii sine uolun¬
tate abbatis fratrumq ipsius coenobii
abutanitur. Sedmaneant omnia
quae collata sunt fuerintque in recto¬
ris ipslus monasterii potestate & regu¬
laridis posicione. Nequesit aliquis uel
regum uł ullius potestatis seu dignitatis
fultu gradu quide monasterii prȩfatire¬
bus uł iuolent̃ uł potent᷑ in uadat aliquid
ł diripiat. Abbatẽ uero fratresipsius
monasteri descipsis eligendi sem per
habeant potestatem. & eam personã
aligant quimonachi pro positũ & habi¬
cũ & moribus profiteatur. Noncano¬
nium aut laicum neque alterius mo¬
alberui monachum qm̃ monachico
ardimpre sicere it laicum ł ranonicum
noneił seruare ordinis professionem sed euer¬

Expanded text:
provincias episcopos, ubicunque praefatum provincias episcopos, ubicunque praefatum monasterium vel ecclesias, vel agros, vel famulos habere dignoscitur, observare sine cunctatione, seu contradictione decernimus, ut nullus potestatis jure, de rebus praefati monasterii, sine voluntate abbatis fratrumque ipsius coenobii abutatur; sed maneant omnia quae collata sunt, fuerintque, in rectoris ipsius monasterii potestate, et regulari dispositione, neque sit aliquis vel regum, vel ullius potestatis, seu dignitatis fultus gradu, qui de monasterii praefati rebus, vel violenter, vel potenter invadat aliquid, vel diripiat. Abbatem vero fratres ipsius monasterii de se ipsis eligendi semper habeant potestatem, et eam personam eligant, quae monachi propositum et habitu et moribus profiteatur, non canonicum, aut laicum, neque alterius monasterii monachum: quoniam monachico ordini praeficere vel laicum, vel canonicum, non est servare ordinis professionem, sed ever
Abbreviated transcription (Latin):
constitucionem uiolando. sed sicut regu¬
la riter & capionice disposita sunt
longoiam tempore manentia
Itaquo que futuris temporibus mane¬
ant in concussa. Nec potesta te
epis copalis fastus abutep suuolour¬
tor coratra constituta ma iorium
dis ponere uelit aliquid aduer¬
susuo luntatem abbatis & fratram¬
In ipso coenobio do quo cumq. tem poremi¬
litantium. Ordinationes quȩ neces¬
sariae fuerint inmonas terio siue de mo¬
nachus suede canonicis & quas patierint
abbas & fratres. agere nondifferat
Ataris quoque & ba silicarum benedic¬
tiones siue consecraciones prout necessi¬
tas postulauerit uel in ipsomonaste¬
rio uł in agris ipsius monas terii libent̃
concedat. Chrismaquoq oleumq
consecratum ꝑ singulos annos prebere
non differat.Et pro hisomnib: nul¬
uendere conatus. simonis dampnacionem
quod abssit sus tineat: Hoc constitutum
nonsolum epm̃ ambianensem. uerum
&iamomnes pergallias germanasq

Expanded text:
consuetudinem violando; sed sicut reguconsuetudinem violando; sed sicut regulariter et canonice disposita sunt, et longo jam tempore manentia, ita quoque futuris temporibus maneant inconcussa. Nec potestate episcopalis fastus abutens, violenter contra constituta majorum disponere velit aliquid adversus voluntatem abbatisin ipso coenobio Deo quocunque tempore militantium. Ordinationes quae necessariae fuerint in monasterio, sive de monachis, sive de canonicis, et quas petierint abbas et fratres, agere non differat. Altaris quoque et basilicarum benedictiones, sive consecrationes, prout necessitas postulaverit, vel in ipso monasterio, vel in agris ipsius monasterii libenter concedat: chrisma quoque, oleumque consecratum per singulos annos praebere non differat: et pro his omnibus nulgratiam vendere conatus, Simonis damnationem, quod absit, sustineat. Hoc constitutum non solum episcopum Ambianensem, verum etiam omnes per Galliae Germaniaeque
Abbreviated transcription (Latin):
ueque incellis ipsius monasterii dominatione
pociatur ulla deque indericis. neque infa¬
miulis. & in omnibus quaecumq ad mo¬
nas terium illud uidentur habere possessi¬
ones res pectum. sicut iamolim conces¬
sum illimonasterio cognouimus abepis copo
loct filii nr̃i karoli presentitem pore
regnantis quam antiquis temporibus
bathilde ħ lotharioq francis principan¬
tibus. Nisiquantum canonicus ordo per¬
mit tit. necadmonast erium seucellas
us. aut que lib& exeius agentibus per.¬
sonapotesta tem habeat accedendi. Nisi
forte ad abbatem monas terii uł fratribus
neces sitactis causa uł dilectionis gratia
uocatus aduenerit. Ne impor tunita te
sui ministrorumq suorum Inqui &udine
fratres uelabbas sustineant ullam mo¬
lestiam. neque in eccłis prefa tomonas te¬
rio sub iectis uel lupres bi teris eisdem
ecclesus ordinatis aliquam temptara¬
cere per turbationem uelabbati uel fra¬
tribus Nouam consticuendo. & antiquã

Expanded text:
neque in cellis ipsius monasterii denominatione neque in cellis ipsius monasterii denominatione potiatur ulla, neque in clericis, neque in famulis, et in omnibus, quaecunque ad monasterium illud videntur habere possessionis respectum, sicut jam olim concessum illi monasterio cognovimus ab episcopo lecti filii nostri Caroli, praesenti tempore regnantis, quam antiquis temporibus Baltchilde, Clotharioque Francis principantibus; nisi quantum canonicus ordo permittit. Nec ad monasterium, seu cellasus, aut quaelibet ex ejus agentibus persona, potestatem habeat accedendi, nisi forte ab abbate monasterii, vel fratribus, necessitatis causa, vel dilectionis gratia, vocatus advenerit; ne importunitate sui, ministrorumque suorum inquietudine, fratres vel abbates sustineant ullam molestiam. Neque in ecclesiis praedicto monasterio subjectis, vel in presbyteris eisdem ecclesiis ordinatis, aliquam tentet facere perturbationem, vel abbati, vel fratribus, novam constituendo, et antiquam
Abbreviated transcription (Latin):
ut monasterium corbeiae quod ad laudedĩ
in honore scõrum apłorum p& riac pauli
constructũ eẽdinoscitur & ab altchilde regi¬
na francorum. filioq euis hlochario a p̃tin¬
cipiofundatum & donarus rebusq neces sa¬
rus locupl&satum quodẽ inpago ambia¬
nansi supersluuium sum nasitum rerum
parum liberam inomnibus habeat dispo¬
nendi regulalit̃ postestatem: ut quȩ¬
cumq eidem monasterio in auro uelar¬
gento inagris & famulis seu quibus liba
obus fuerint oblatasiue in presenti
die collaticeẽ constant. in tua tuo¬
rumq successorum abbatum fratrum que
maneantdis positiorie Alt quicquid
scđm dei timorem adecdȩsi cipsius
utilitatem regulariter & canonicȩ dis¬
posueritis agere. liberam in omnibus
habs atis faciendi potestatem
Eps̃ uero ambianensis pullam exeis
uel accipiat uel exposcat portionem
neque uel in abbate uel infratrib uł in ip¬
soce nobio potestatem obtineat.

Expanded text:
ut monasterium Corbeiae, quod ad laudem Dei, ut monasterium Corbeiae, quod ad laudem Dei, in honorem sanctorum apostolorum Petri ac Pauli constructum esse dignoscitur, et a Balthilde regina Francorum, filioque ejus Clothario, a principio fundatum, et donariis rebusque necessariis locupletatum, quod est in pago Ambianensi super fluvium Summa situm, rerum suarum liberam in omnibus habeat disponendi regulariter potestatem, ut quaecunque eidem monasterio in auro vel argento, in agris vel famulis, seu quibuslibet rebus fuerint oblata, sive in praesenti die collata esse constant, in tua tuorumque successorum abbatum fratrumque maneant dispositione: ut quidquid secundum Dei timorem, ad Ecclesiae ipsius utilitatem, regulariter et canonice disposueritis agere, liberam in omnibus habeatis faciendi potestatem. Episcopus vero Ambianensis nullam ex eis vel accipiat, vel exposcat portionem; neque vel in abbate, vel in fratribus, vel in ipso coenobio potestatem obtineat,
Abbreviated transcription (Latin):
tis adeum tam litteris quaminissis
postulauerunt ut pria sato monasterio
Urerum suarum liberam conceder & dis¬
pasicionem & iueligendo desom& ipsis
abbata regularẽ daracamnonicãq licentiã
Quorum p&icionom illo gratanteraccipiens
pecita concessit. & ut concessionis cius porpo¬
curtus seruarecur priui legium monasto
Lamdieco fecie. Nunc uero adueniens
uenerabilis hodo beluacensis eps̃ qui prius
idit Nobis tam p&icionem ipsius benigni
principis quam postula cionem tuam qui pre¬
fatimonasterii corbeiae abbas esse dinos¬
coris Quapostulastis ut que prius mo¬
nasterio illi adecessoronro beate rocordati¬
onis papabenedicto con cessa fuerant
auc toritatis irȩ̃ promul gatiorio fir¬
mare Non abnueremus Nos it aquecon¬
siderantes religiosamesse palici opem tuã
x niil nouinos constituturos si prede cessorum¬
rõ rum decr&la sequamur. pastoralis
quoque pariter eẽ officii seruorum dĩiugt
utilitati cõmodisq pros picere. decernu

Expanded text:
tis ad eum tam litteris quam missis tis ad eum tam litteris quam missis postulaverant, ut praedicto monasterio, et rerum suarum liberam concederet dispositionem, et in eligendo de semetipsis abbate regularem daret canonicamque licentiam. Quopetita concessit, et ut concessionis ejus perpetuitas servaretur, privilegium monasterio jam dicto fecit. Nunc vero adveniens venerabilis Odo Belvacensis episcopus, qui prius tuit nobis tam petitionem ipsius benigni principis, quam postulationem tuam, qui praefati monasterii Corbeiae abbas esse dignosceris, qua postulasti, ut quae prius monasterio illi a decessore nostro beatae recordationis papa Benedicto concessa fuerant, auctoritatis nostrae promulgatione firmare non abnueremus. Nos itaque considerantes religiosam esse petitionem tuam, et nihil novi nos constituturos, si praedecessorum decreta sequamur, pastoralis quoque pariter esse officii, servorum Dei jugiter utilitati commodisque prospicere: decernimus
Abbreviated transcription (Latin):
tra sulfo religioso abbati & perte uenerabili
monasterio beatorum principum p&ria epauli
q uod apellatur corbea inperp&uum
Conuenit apostolico moderamini quobeatus
p&rus a postolorum eximius perat tributam
& reuelatam sibidiuinitus gratiamlic& suis
longe imparihus meritis. Nabis tamen singula¬
ri praerogatiua ut in tocius xp̃ĩanȩ rali¬
gionis uniuersitate principaliter excellerem
contulit. Quatinus si cut dignitati &
auctoritate peripsius singulare priuile¬
gium omnibus praeminemus. It auni¬
uersarum occlesiarum dĩ solli citudinem
habeamus & singulis quibus que fidelibus
atquepiis locis inquibus uigidõ famulantium
sedulitute placitur diuinitus. aportuna
suffragia conferamus
Vnde quia non inultis intercedentibus annis
monasterium beatorum a postolorum petri
acpauli quod apella turcorbeie. Uenera¬
bilis qui tunesuerat abbas odo & gloriosus
dileccus filius nost rex francorum
Hicrolus decessorem nostrum scaẽ recor¬
dationis benedictum pantificem. dine¬

Expanded text:
i monasterio beatorum principum Petri ac Pauli, quod appellatur Corbeia, in perpetuum. Convenit apostolico moderamini, quod beatus Petrus apostolorum eximius, per attributam et revelatam sibi divinitus gratiam, licet suis longe imparibus meritis, nobis tamen singulari praerogativa, ut in totius Christianae religionis universitate principaliter excelleremus, contulit: quatenus sicut dignitate et auctoritate per ipsius singulare privilegium omnibus praeeminemus, ita universarum Ecclesiarum Dei sollicitudinem habeamus, et singulis quibusque fidelibus, atque piis locis, in quibus jugi Deo famulantium sedulitate placatur divinitas, opportuna suffragia conferamus. Unde quia non multis intercedentibus annis monasterium beatorum apostolorum Petri ac Pauli, quod appellatur Corbeia, venerabilis qui tunc fuerat abbas Odo, et gloriosus dilectus filius noster rex Francorum Carolus, decessorem nostrum sanctae recordationis Benedictum pontificem, direc
Abbreviated transcription (Latin):
admonemus ut ipsatibim& manum
non in feras nec mortis fomitẽ generes
Melius quippe tibi est ut ueritatem
loquentem alius te occidat. quã tute
ipsam mendatium dicens interimas
Staigitur intrepida atq constans & mor¬
tem quã quo quo modo semel experiri
quis pro ueritate moritur. ꝓ xp̃o procul
dubio moritur ꝓqua uidẽ lic& iohannes
occisus baptista martyrium sumpsis
se dinoscitur. Quod si ille proximiius¬
titiam loquens interficitur. quanto
potius tu dĩ iustitiam loquens & deue¬
ritat&ua testificans pullius mortis for¬
midare debes exitium. e Beati enim
qui ꝑ secutionem patiuntur propter
iustitiam non solum alterius sed & suã.
uerum nos hanc confessionem tuam quã
non uoluntas seduis extorsit nequa quã
proconfessione recipimus. Nec permit¬
timus tantum uitium radices extende

Expanded text:
admonemus, ut ipsa tibimet manum admonemus, ut ipsa tibimet manum non inferas, nec mortis fomitem generes. Melius quippe tibi est, ut veritatem loquentem alius te occidat, quam tu te ipsam mendacium dicens interimas. Sta igitur intrepida atque constans, et mortem, quam quoquomodo semel experiri quis pro veritate moritur, pro Christo procul dubio moritur, pro qua videlicet et Joannes occisus Bapse dignoscitur. Quod si ille proximi justitiam loquens interficitur: quanto potius tu Dei justitiam loquens, et de veritate tua testificans, nullius mortis formidare debes exitium? Beati enim qui persecutionem patiuntur propter justitiam, non solum alterius, sed et suam. Verum nos hanc confessionem tuam, quam non voluntas, sed vis extorsit, nequaquam pro confessione recipimus: nec permittim
Abbreviated transcription (Latin):
in firmata est. ꝑhibes &iã quod matri¬
monium in teruos non diuinitus fuerit
ordinatum. & id circoꝑmanere non
posse. Qm̃ omnis plantatio quã non plan¬
tauit paterms cȩlestis eradicabitur
sed recole qui a uineam ds̃ plantauit
quã expectauit iuxta esaiam ut fa¬
cer& uuas fecit aut̃ labrus cas. & quȩ
secundum hieremiam conuersa est in
amaritu dinem uitis aliene. Ds̃ ergo
plantauit matrimonium urm sed con¬
iugis tui uitio conuersum est In amari¬
tũdinem. & dum expectatũ est ut fa¬
cer& uuas fecit eb eu labrus cas uł &iã
spinas. sed hȩc quidem ex innumeris
eplȩ tuae sola commemorare libuit
Ca&erũ quis ignorat haec temultis prȩs¬
suris sub ac tam de promere ac in nume¬
ris malis adtritam proferre cum &iam
ut prȩdiximus om̃s religiosi & clarigal¬
liarũ & germanie uiriꝰ hȩc ita sehabe¬
re frequenti relatione testentur : Ado
ut haec te nobis scripturam fore ante
multum temporis agno uerimus sedhis
omissis horta murte acuebementer

Expanded text:
ibes etiam, quod matrimonium inter vos non divinitus fuerit ordinatum, et idcirco permanere non possit: quoniam omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur . Sed recole quia vineam Deus plantavit, quam exspectavit juxta Isaiam ut faceret uvas, fecit autem labruscas, et quae secundum Jeremiam conversa est in amaritudinem vitis alienae. Deus ergo plantavit matrimonium vestrum: sed conjugis tui vitio conversum est in amaritudinem: et dum exspectatum est ut faceret uvas, fecit, heu! labruscas, vel etiam spinas. Sed haec quidem ex innumeris epistolae tuae sola commemorare libuit. Caeterum quis ignorat haec te multis pressuris subactam depromere, ac innumeris malis attritam proferre, cum etiam, ut prediximus, omnes religiosi et clari Galliarum et Germaniae viri haec ita se habere frequenti relatione testentur, adeo ut haec te nobis scripturam fore ante multum temporis agnoverimus? Sed his omissis, hortamur te, ac vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
mos & quae multos habebat filios in¬
firmatuiest. Perhibes &iam quod
matrimonium Imteruos nondiuinitus
fuerit ordinatum & idcir coperma¬
nere Nonposse qm̃ omis plantatio quã
non plantaũ pat̃ celestis eradicabitꝰ. Sed
recole quiauineam ds̃ plantauit. quam¬

Expanded text:
mos, et quae multos habebat filios, inmos, et quae multos habebat filios, infirmata est . Perhibes etiam, quod matrimonium inter vos non divinitus fuerit ordinatum, et idcirco permanere non possit: quoniam omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur . Sed recole quia vineam D
Abbreviated transcription (Latin):
tua hlotharius nullis legibus pullis
sinesui discrimine regulis uualdra dẽ
inoecham Inuxorẽ unquã ꝑ mit te¬
ret assumere. Utrum orgo uual¬
dra da legitima fuerte aliquana¬
hlotharii coniux. eccłađis atis factione
tua non neg&. unum tamen sctto
quiad alteros udicabit hlotharium si
uualdradã quando cumq resumpserit
&iamte ut prȩculimus decedente dimit¬
t& modis omnibus impunitum Illudue¬
ro quod dicis romam teuelle uenire nobis¬
que passiones & quȩdam secr&atui pes¬
toris serare fierinon conuenit
Qm̃ & securitas it ineris quam pre¬
tendis pulla est. & quam diuuualdra¬
da ita hlothario uixta positaest ab illo
tequoquam dis cedere non ꝑmittimꝰ
Dum enimtudis cesseris illa recipi pro¬
cul dubi creditur. & In longin qui tateu¬
Aipsa consostim admittitur. quod
autem sterelis aut asseris ꝓmaneredinos¬
ceris. non hoccor poris infecunditas . sed
uiri facit Iniquitas quamuis dõ fecundan¬
te legamus qm̃ ste relis peperit pluri¬

Expanded text:
nullis legibus, nullis sine sui discrimine regulis, Waldradam moecham in uxorem unquam permitteretur assumere. Utrum ergo Waldrada legitima fuerit aliquando conjux, Ecclesia Dei satisfactione tua non eget. Unum tamen scito, qui adulteros judicabit, Lotharium, si Waldradam quandoque resumpserit, etiam te ut praetulimus decendente, dimittet omnibus modis impunitum. Illud vero quod dicis, Romam te velle venire, nobisque passiones et quaedam secreta tui pectoris reserare; fieri non convenit, quoniam et securitas itineris quam praetendis, nulla est, et quandiu Waldrada ita Lothario juxta posita est, ab illo quoquam te disceddiscesseris, illa recipi procul dubio creditur, et in longinquitate tua ipsa confestim admittitur. Quod autem sterilis, ut asseris, permanere dignosceris, non hoc corporis infecunditas, sed viri facit iniquitas: quamvis Deo fecundante legamus, quoniam sterilis peperit pluri
Abbreviated transcription (Latin):
baptis tamartrrium sũpsis sed inos eitur.
Q uod sulle proximiuis titiam loquons int̃¬
ficitur. quanto potius tudĩ iustitiam
loquons & deueritate tua testificans pullius
mortis formidarod ebes exitium
Beatienĩ quiper secutionem patiun tur
propt̃ iuistitiam non solum alterius s&&
suam. Uerum nos hane confessionẽ tuam

Expanded text:
r. Quod si ille proximi justitiam loquens interficitur: quanto potius tu Dei justitiam loquens, et de veritate tua testificans, nullius mortis formidare debes exitium? Beati enim qui persecutionem patiuntur propter justitiam , non solum alterius, sed et suam. Verum nos hanc con
Abbreviated transcription (Latin):
gius ecđae catholicae nouis sium decus p̃ceden¬
tibus aetatep: ostremꝰ doc trine cõparatione
non infimus & quodmaiuis est insđorum fine doc¬
tissimꝰ at quecum reuerentia nominandus. hisidor
in librosententiarum scđo ha& protali narrat ne¬
gocio Non est conseruandum sacramentum quod
male & in caute promittitur uelutisiqis piã adul¬
tere ꝑp&luam cume aꝑ manendi fidem polliceatt
Tolerabilius estonim non inplere sac ramentum
quam ꝑmanere instrupi flagitio. Similiter insi¬
nonimis . In malis promissis rescindefidem intur¬
piuoto uitadecretum. Quod in caute nouisti non
facias. impiaest promissio quaescelere adim¬
plecur. haec desacris paginis auctoribus q̃ preci¬
puis. breuis sime sufficiat p̃libasse nam
plurima colligere potent qui haec adtentius
legendo quesierit. Caeterum quibus hac cnequa¬
quam sufficiunt uł hinc sumant cum rubore
silentium qui aoptat uas electionis anatͥem aeẽ

Expanded text:
gius, Ecclesiae catholicae novissimum decus, praecedengius, Ecclesiae catholicae novissimum decus, praecedentibus aetate postremus, doctrinae comparatione non infimus, et quod majus est in saeculorum fine doctissimus, atque cum reverentia nominandus Isidorus in libro Sententiarum secundo haec pro tali narrat negotio: Non est conservandum sacramentum quo malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuam cum ea permanendi fidem polliceatur: tolerabilius est enim non implere sacramentum, quam permanere in stupri flagitio. Similiter in Synonymis: In malis promissis rescinde fidem, in turpi voto muta decretum, quod incaute vovisti non facias. Impia est promissio quae scelere adimpletur. Haec de sacris paginis auctoribusque praecipuis brevissime sufficiat praelibasse, nam plurima colligere poterit qui haec attentius legendo quaesierit: caeterum quibus haec nequaquam sufficiunt, vel hinc sumant cum rubore silentium, quia optamus ut vas electionis anathema esse
Abbreviated transcription (Latin):
fallit. Nouit ille cuidicitur locicausa eẽdictu
Secundũ aut̃ idõmitius ẽ quiarotin& non nul¬
la beniuolontia. Idẽ ipre Non auferat in quit
ueritas miseri cordiam nec misericordia inpedi¬
atueritatem Si enim proueritate autquasi
rigida uerita teoblicus fueris miseni cordiam
io nombulabis inui adrũ inqua misericor¬
dia esueritas obiuauerunt sib Beatus &iã
pspa gragorius & uitae meritis honor anđ atq
inehicis as sertionibus penecunctis meritopro¬
endeslsic in libris infertmor alibus. Quiaer
ioeumot iste tam in explicabilib nodis legatur
ioctedicitur nerui testi culorum eius perplexis
rgumeneanam que machinationum ilius
uruereitur ut relinquent eo magis inpli¬
nora & maxima peccata constringitur siomnino
pullus sine peccato euadendi ad itus pat& mninora
semꝑ eligantur. Quia & quimurorum ambetu
nefugiat clauditur. Ibiso infugam p̃cipitat ubi
breuiormurus inuenitur prĩ quoq scłi doctoregre¬

Expanded text:
citur joci causa esse dictum. Secundum autem ideo mitius est, quia retinet nonnullam benevolentiam. Idem ipse: Non auferat, inquit, veritas misericordiam, nec misericordia impediat veritatem; si enim pro veritate aut quasi rigida veritate oblitus fueris misericordiam, non ambulabis in via Domini, in qua misericordia et veritas obviaverunt sibi. Beatus etiam papa Gregorius et libris et meritis honorandus, atque in ethicis assertionibus pene cunctis merito praeferendus, sic in libris infert moralibus: Quia ergo behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut recte dicitur: Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque machinationum illius quasi collaxantur ut relinquant, eo magis implinora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evandendi aditus patet, minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipitat ubi brevior murus invenitur. Nostri quoque saeculi doctor egre
Abbreviated transcription (Latin):
ee brcontentiono fersisumꝰ & uniuspartis
adsertionem nar rtiuimꝰ nonihi plendam cur
altorius adsertio pantis iacturepacietur
listantiam. Et quiadiura m̃ ticusto di aultionẽ
non ceperit pauos condam Id ourco imploratis
a trocitas mortem pama execrandari
ał sit esenis publicus sacram̃ tonim gestis

Expanded text:
 contentione diffundunt adeo unius partis assertionem narrabimus non implendam? cur alterius assertio partis jacturae comminatur instantiam? Et quia juramenti custodia ultionem non temperat pavescendam, idcirco impietatis atrocitas mortem pariet exsecrandam? absit. Etenim si publicis sacramentorum gestis,
Abbreviated transcription (Latin):
bis ueraciter indic&is sisecundum i¬
ramentũ prestitum coram missonro
hlotharius cum theut ꝑga conuers&ur
aut si ita illam tractat quem admodũ
rex legittime sibi coniunctam deb& trac¬
tare reginam : & que sint illi qui nullo
pacto a nobis dissidentes adulteris nullũ
consentiunt prestare. fauoremu Nec
manifestum facere studeatis. lam uero
qui hȩc urm agere & intimare que dixi¬
mus post posuerit ipsese ob noxium &
fautorem ad ulterorum palam osten¬
d& Et hoc nobis erit signum eum tanto
consensis se facinori si oboe dire huic ins¬
titutonro neglexerit. Ac per hoc tam¬
quam conuentũ a nobis & ad monitum¬
a quo salu bri monimini satis facere no¬
lentem sed per omĩa nobis in oboedientẽ
nram seu totius eccłȩ hunc communi o¬
ułcisci in oboedientiã Sane cui perso¬
nam dirigendi nulla facultas subp&i¬
tat. Saltem scripta eadem indicantia
mittere minime paruipendat aqua
indulgentia uiri dunensem antis titẽ

Expanded text:
bis veraciter indicetis, si secundum jbis veraciter indicetis, si secundum juramentum praestitum coram misso nostro, Lotharius cum Theutberga conversetur, aut si ita illam tractat, quemadmodum rex legitime sibi conjunctam debet tractare reginam. Et qui sint illi qui nullo pacto a nobis dissidentes, adulteris nullum consentiunt praestare favorem. Necnmanifestum facere studeatis. Jam vero qui haec vestrum agere, et intimare quae diximus postposuerit, ipse se obnoxium et fautorem adulterorum palam ostendet: et hoc nobis erit signum, eum tanto consensisse facinori, si obedire huic instituto nostro neglexerit, ac per hoc, tanquam conventum a nobis et admonitum, ac salubri monimini satisfacere nolentem, sed per omnia nobis in obedientem, nostra seu totius Ecclesiae hunc communioulcisci inobedientiam. Sane cui personam dirigendi nulla facultas suppeditat, saltem scripta eamdem indicantia mittere minime parvipendat. A qua indulgentia Viridunensem antistitem