comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ur. xxxu.
arde saniste a quodam baidesane qͥ
in dectrina xp̃i prus extitisse ꝑ hiber᷑
insignis sed postea qmͣuis nõ ꝑ oĩa
hi ualentini heresim lapsus ẽ. xxx¬
ẽ xxxui.
octiam a quodã nocto qui dicedat¬
alesii et se ip̃os castrant et hospites
suos hoc modo existimanter deo se
debere ẜuire. alia quoq hereticado¬
c̾e dicũtur et turpia. sed que illa sint nec ip̃e
ꝯmemorauit epiphamꝰ nec uspiam potuit¬

Expanded text:
ur. XXXV. BARDESANISTAE a quodam Bardesane, qui in doctrina Christi prius exstitisse perhibetur insignis: sed postea, quamvis non per omnia, in Valentini haeresim lapsus est. XXXVI. NOETIANI a quodam Noeto, qui diceVALESII et se ipsos castrant, et hospites suos, hoc modo existimantes Deo se debere servire. Alia quoque haeretica docere dicuntur et turpia: sed quae illa sint, nec ipse commemoravit Epiphanius, nec uspiam potui
Abbreviated transcription (Latin):
cultũ ininati quos epiphamiꝰ iam
om̃io defecisse testatur .xl.
postolici qui se hoc nõie arrogantis¬
sime uocauerũt eo quod in suã c̾o¬
munionem ño acciperent ittẽtes
ꝯigib et res ꝓprias possidentes quales ħt ca¬
tholita ecc̃a eo monatbs et cłicos plurimos.
Sod ĩo isti heretici sunt qm̃ sc ab ecr̃a seꝑantes

Expanded text:
cultum inclinati, quos Epiphanius jam omnino defecisse testatur. XL. APOSTOLICI, qui se isto nomine arrogantissime vocaverunt, eo quod in suam communionem non reciperent utentes conjugibus et res proprias possidentes: quales habet Catholica et monachos et clericos plurimos. Sed ideo isti haeretici sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sis inthoatam tecũ disputationẽ ꝑficiendã
si cure nob̾ met ip̃is sumꝰ. Nam eãm cũ alip¬
pio ꝑfici nequa ꝙͣ sinerẽ. eciã si uellet. Non
uult aũ. nõ .ni. est humanitatis eiꝰ nũc mec̃
oꝑam dare ut ĩ quã multis possemus litt̾is
de nob̾cum teneamꝰ. nestio qua nescitate fu¬
Ita ne ẽ. mi. augustine: fortitudi¬
nem ac tołantiam negociis ciuium prestas:
Necdum tͥ redd̾r illa exoptata cessatio: Q̾¬
so qui te tm̃ bonũ hoĩes int̃pellant: Credo
qui nesciunt quid ames. quid contupistas¬
Nullus ne tͥ est amitoꝵ qui eis amores referas tu¬
os. nec romamanus. nec lucinianus: Alle terte
audiant. Ego clamabo. ego testabor te dñi ama¬
re. isli ẜuire. atq inherere cupere. uellem ego
te in rus meũ uocare. ibiq ad quiestere. Nõ.n.
timebo me sedustorem tui dici a ciuib tus

Expanded text:
sis, inchoatam tecum disputationem perficiendam, sis, inchoatam tecum disputationem perficiendam, si curae nobismet ipsis sumus. nam eam cum Alypio perfici nequaquam sinerem, etiam si uellet. non uult autem; non enim est humanitatis eius non mecum operam dare, ut in quam multis possemus litteris te nobiscum teneamus nescio qua necessitate fuItane est, mi Augustine? fortitudinem ac tolerantiam negotiis ciuium praestas necdum tibi redditur illa exoptata cessatio? quaeso, qui te tantum bonum homines interpellant? credo, qui nesciunt, quid ames, quid concupiscasnullusne tibi est amicorum, qui eis amores referat tuos? nec Romanianus nec Lucinianus? me certe audiant. ego clamabo, ego testabor te deum amare, illi seruire atque inhaerere cupere. uellem ego te in rus meum uocare ibique adquiescere. non enim timebo me seductorem tui dici a ciuibus
Abbreviated transcription (Latin):
bene inter nos cõuenit ut opior oĩa
q̃ corporeus sensus attingit no pũcto
quid̾ tp̃is eodem m̾o manere posse. sed labi. ef¬
fluere et p̾sens ncħ optin̾e. id est. ut latine lo
net frenare atq sopire. ut se totꝰ aĩmus eciã
dũ hoc corpꝰ agit in ea q̃ semꝑ eiꝰdem modi st̃.
neq peregͥno pulchro placent feratur atis
estuet Q cũ ita sint: et cũ uerũ ac simplicẽ
quał sine ulla sollicitudine a mari potes ĩ
semet ip̃a mens uideat. fatemur tñ cõgres¬
sum istũ atq cõspectũ tuũ cũ a nob̾ corꝑe
noui amas ĩ nob̾. et cũ oĩa bona optes ca¬
ussimis et familiarissimis tuis ab hoc eos
sanari metus. Si aũ tam potẽti aĩo es uł
et agnoscere hũc laq̃um. et eos captos ir¬
ridere ualeas: ne tu magnus atq alius. E¬
go quid̃ qu̾aduu desid̾o absentem. desid̾a¬
ri me uolo: inuigilo tñ qũatũ queo et ni¬
tor ut nicħ amem cy abesse a me inuito p̃.
Quo cũ officio ãmoneo te int̾m quascũ

Expanded text:
Bene inter nos conuenit, ut opinor, omnia, quae corporeus sensus adtingit, ne puncto quidem temporis eodem modo manere posse, sed labi. effluere et praesens nihil obtinere, id est, ut latine loqnet frenare atque sopire, ut se toto animus, etiam dum hoc corpus agit, in ea, quae semper eiusdem modi sunt neque peregrino pulchro placent, feratur atque aestuet. quae cum ita sint et cum te uerum ac simplicem, qualis sine ulla sollicitudine amari potes, in semet ipsa mens uideat, fatemur tamen congressum istum atque conspectum tuum, cum a nobis corpore noui, amas in nobis et, cum omnia bona optes carissimis et familiarissimis tuis, ab hoc eos sanare metuis. si autem tam potenti animo es, ut et agnoscere hunc laqueum et eo captos inridere ualeas, ne tu magnus atque alius. ego quidem quamdiu desidero absentem, deside- \' rari me uolo. inuigilo tamen, quantum queo, et nitor, ut nihil amem, quod abesse a me inuito potest. quod dum officio, commoneo te interim, qualiscumque
Abbreviated transcription (Latin):
tione incognitus est teus. Quid eñi: An aliqñ
sine ratione pater alogus fuit: Quis hoc aude¬
at dicere. Cognoscendum itaq ratione deum
unũ ex umo. uel unum in uno simul ẽẽ unum
quia unus est deus: cui necesse est illam incẽ

Expanded text:
tione incognitus est Deus. Quid enim? an aliquando sine ratione Pater alogus fuit? Quis hoc audeat dicere? Cognunum ex uno uel unum in uno simul in unum esse, quia unus est deus, cui necesse est et illam ine
Abbreviated transcription (Latin):
quia alterum sine altero ẽẽ non potest. de¬
ficitut in uerbis. et quodcumq dicitur ne
sileatur. Utrum autem germer rationis
deum dicamus. an dei germen rationem:
quisia nec fructus sine radice ẽẽ potest. nec
radix sine fructu aliquidest: similitudo sit
ducta ut quiddam intelligentie de deo desig¬
netur. Uiuit enĩ et ingrano tritici ratio fe¬
tuidaus qua stetile non sinitur ẽẽ. Sedite¬
rum si graml tritici non eẽt ex quã re ista
produteret ratio non haberer Cum igitur
ratio que deus est. aut ostendat deum rõnẽ.
aut rationem ẽe deum: unũ quodãmodo
alterum ostendens: non ostenditur pater
nisi per filium. nec filius ostenditur insiper
quando per patrem uenitur ad filium ut u¬
mĩ quodãmodo ab scondatur. alterũ dem̃o¬
stretur. ut demonstrans se unus. dem̃ostret
et alterum nec possit unus sciri ut lateat
alter: quia qui me uidit. inquit uidit et pa
quem pater attraxerit. arduum uehem̾et̾¬

Expanded text:
quia alterum sine altero esse non potest. dequia alterum sine altero esse non potest. deficitur in uerbis et, quodcumque dicitur, ne sileatur. utrum autem germen rationis deum dicamus an dei germen rationem, quia nec fructus sine radice esse potest nec radix sine fructu aliquid est? similitudo sit ducta, ut quiddam intellegentiae de deo signetur; uiuit enim et in grano tritici ratio fecundans, quo sterile non sinitur esse; sed iterum si granum tritici non esset, ex qua re ista produceret, ratio non haberet. Cum igitur ratio, quae deus est, aut ostendat deum rationem aut rationem esse deum unum quodam modo alterum ostendens, non ostenditur pater nisi per filium et filius non ostenditur nisi perquando per patrem uenitur ad filium, ut unum quodam modo abscondatur, alterum demonstretur, ut demonstrans se unus demonstret et alterum nec possit unus sciri, ut lateat alter, quia: Qui me uidit, inquit, uidit et paquem pater adtraxerit. arduum uehemente
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. aut ratio deum. aut deus rationem.
Subiectum autem aut in subiecto forte di¬
catur. ratio et deus. Deus et ratio. unus in
uno. bene autem deus generat rationem
quia ratio deum ẽẽ demonstrat. Intelligit᷑
autem deus a ratione ut filius a patre. et rõ
a deo. ut patera filio. Nam et ipsa ratio cum
deo. deus est. Qleq em̃ aliquando sinc ratiõe
fuit. aut ratio sine deo. Tunc .n. est deus si ẽ
ratio. et tunc filius si est pater. ut si rat̃o au¬
feratur sicut dictum est quod dici fas nonẽ
ne ip̃e quidem deus ẽ. Per eius eñ rat̃om
est actus et operatio. ut sit deus. Rursus ea¬
dem dicamus. Siratio non fuit. deus non fu¬
it. Et si teus non est: ratio non fuit. Ratio
ergo et deus sempiterna res: deus et ratio si¬
mili modo res sempiterna. Conexio aut̾e
atq uuitio rationis ad deum. et dei ad rõm
patris ad filium. filii ad patrem. principia
sibi quodam modo et causas existendi p̾stãt

Expanded text:
nerat, aut ratio deum aut deus rationem. nerat, aut ratio deum aut deus rationem. subiectum autem aut in subiecto forte dicatur ratio et deus. deus et ratio unus in uno. bene autem deus generat rationem, quia ratio deum esse demonstrat. intellegitur autem deus a ratione ut filius a patre et ratio a deo ut pater a filio. nam et ipsa ratio cum deo deus est. neque enim deus aliquando sine ratione fuit aut ratio sine deo. tunc enim est deus, si est ratio, et tunc filius, si est pater, ut, si ratio auferatur, sicut dictum est, quod dici fas non est, ne ipse quidem deus est; per eius enim rationem est actus et operatio, ut sit deus. rursus eadem dicamus. si ratio non fuit, deus non fuit et, si deus non est ratio non fuit. ratio ergo et deus sempiterna res; deus et ratio simili modo res sempiterna. conexio autem atque unitio rationis ad deum et dei ad rationem, patris ad filium, filii ad patrem principia sibi quodam modo et causas existendi praestant,
Abbreviated transcription (Latin):
do. an deum rdni. sĩne qua deum nullatenꝰ
ẽẽ pbabile est: Sienim dm̃ ẽe etermimẽ
rat̾ione cẽ eternum: que est ratio: Etgo ait
deus est aut dei est: ut ip̃a docet rõ. Que sup̃a
est deus: ratio ostendit dm̃ ẽe rationem et pꝰ¬
sunt nda cocua et coeterna ẽẽ. Si autem deiẽ
similitudo hec ratio. ostendit ostendit rõnẽ
dei ẽe similiter. et hoc erit coeuũ et coeternũ
Dm̃ autem ẽẽ similiter fierin̾o poste risiẽt¬
eẽt deus ip̃a rõ ostendit Que r̾õ si auferat.
quod dictu nefas est. ño erit deus. si ratio nõ
ostendertt necesse est ẽẽ deum. Tunc ergo deus
est cum enis ratio ostendit ut sit deus. Deus
ergo quia est. sine dubio est ratio que dociut qi
andeus: Sod deus ño erit. nisi fuit que doceat
dm̃ ẽẽ debere. Ratio quoq non erit nisi deus
etit. ilich ergo ibi pͥmum et postremũ. Nat᷑a
ergo hec diuina. simul quodam modo habes
et rationem et deum. Unum autem imũ ge¬

Expanded text:
do, an Deum rationi, sine qua Deum nullatenus do, an Deum rationi, sine qua Deum nullatenus esse probabile est? si enim Deum esse aeternum, est ratione esse aeternum, quae est ratio? Ergo aut Deus est, aut Dei est, ut ipsa docet ratio: quae si ipsa est Deus, ratio ostendit Deum esse rationem, et possunt ista coaeva et coaeterna esse. Si autem Dei est similitudo haec ratio, ostendit rationem Dei esse similiter: et hoc erit coaevum et coaeternum. Deum autem esse similiter fieri non posse, nisi esset Deus, ipsa ratio ostendit: quae ratio si auferatur, quod dictu nefas est, non erit Deus, si ratio non ostenderit necesse esse Deum. Tunc ergo Deus est, cum ejus ratio ostendit ut sit Deus. Deus ergo quia est: sine dubio est ratio quae docuit quan deus? sed deus non erit, nisi ratio fuerit, quae doceat deum esse debere; ratio quoque non erit, nisi deus erit. nihil ergo ibi primum et postremum. natura ergo haec diuina simul quodam modo habet et rationem et deum. unum autem unum ge
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam. et maxime eternarum
rerum que intellectu comprehendiratur. e
nec uanatur: ip̃a docet atq ostendit ratio. ꝙͣ
necesse est ẽẽ eteruam. nõ solum quod eter na
doceat atqp demonstet: sed multomagis qiuod
ip̃a cteridas non potest ẽẽ sine ratione. Que
arbitrornon eẽt eternitas. si rõ ipsa eterna us
tñcum eternus sit deus. dubitandũ nõ ẽ eter¬
nam ẽe rõnem que dm̃ ẽe oportuisse intende¬
res et ita ut illi se demonstraret ẽe coeternõ
Sunt aũ quedam que rone cogũtur ut suite
ut anterior sit ratio. et effectus posterior eius
rei qũa futuram eẽ ostendit rõ: ut u̾bi gr̃acũ
mundus fcũs est: ratio habuit ut fieret nũd.
Prior ergo ratio quam mu̾dus. Ea ergo que
sciuit ratio futura ẽẽ. so̾secuta sunte ut sit pͥ¬
ceps ratio. postea mũdi operatio. Iam nũc qm̃
rõ ostendit dm̃ ẽẽ. uel neceste ẽẽ ut deus eẽncẜ
cui preponemus rduem deo. aut rõnem mũ¬

Expanded text:
scientiam et maxime aeternarum rerum, quae intellectu comprehendentur. hannec uariatur, ipsa docet atque ostendit ratio, quam necegse est esse aeternam, non solum quod aeterna doceat et demonstret, sed multo magis quod ipsa aeternitas non potest esse sine ratione; quae, arbitror, non esset aeternitas, si ratio ipsa aeterna non tamen, cum aeternus sit deus, dubitandum non est aeternam esse rationem, quae deum esse oportuisse intenderet, ita autem ut illi se demonstraret esse coaeternam. Sunt autem quaedam, quae ratione coguntur ut sint, ut anterior sit ratio et effectus posterior eius rei, quam futuram esse ostendit ratio, ut uerbi gratia, cum mundus factus est, ratio habuit, ut fieret mundus. prior est ergo ratio, quam mundus est. ea ergo, quae sciuit ratio futura esse, subsecuta sunt, ut sit princeps ratio, postea mundi operatio. iam nunc, quoniam ratio ostendit deum esse uel necesse esse, ut deus esset, quid cui praeponemus? rationem deo, ut r
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat catholica ecc̃a. qd̾ a me dicendũ puta¬
sti suꝑfluo queritur. cũ pp̃ hoc scire suffici¬
at. esim ꝯtra isla sentire. nec illiqͥd hoꝵ in fide
ħ̾o asserenda uł defendenda sinte modulum
oꝑis huiꝰ excedit. Sed multũ aduiuat cor fide¬
le nosse quid credendũ nõ sit: eciam si disputan¬
di facultate id refutare nõ possit. Cañis itaq xͥ¬

Expanded text:
sentiat catholica Ecclesia, quod a me dicendum putasentiat catholica Ecclesia, quod a me dicendum putasti, superfluo quaeritur: cum propter hoc scire sufficiat eam contra ista sentire, nec aliquid horum in fidem  asserenda ac defendenda sint, modulum operis hujus excedit. Sed multum adjuvat cor fidele, nosse quid credendum non sit, etiamsi disputandi facultate id refutare non possit. Omnis itaque ch
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos qnͣtum existimo ille nesciuit. Sioi
forte et alios alibi in obscurissimis locis ioc̃o¬
datos. eiꝰq noticiam ip̃a locoꝵ suoꝵ obscuri¬
tate fugientes. Iam u̾o illud qd̾ hñt tue lit¬
tere ut omia om̃io dicamꝰ quib heretici a
ueritate dissenciunt. eciam si om̃ia scirẽ fac̾e¬
ñ possem. Sunt .n. heretici qd̃ fatendũ est
nant regulam ueritatis. sicut macedonia¬
ui.uł fotiniani. atq alii quicũq ita se
hñt. Ini aũ ut ita dix̾m fabulones qui fab¬
ulas uanas ead̾ longas ꝑplexasq ꝯtexerũt
tam multis falsis dognatib plenisũo: ut iꝑ¬
si quoq illa nuimerare nõ possunt. aut difficil¬
liie possim. neo ulli alieno ulla heresis sic ĩ
notesceret usus. Unde nec eoꝵ quas ꝯmemo¬
raui omĩa dogmiata me dixisse uł didicuse
ꝓfiteor. Quis .n. ño uideat qnͣtam res ista o
i. lectos cognitosq unare. Quid .n. ꝯtra ista

Expanded text:
haereticos, quantum existimo, ille nescivit: sic haereticos, quantum existimo, ille nescivit: sic forte et alibi alios in obscurissimis locis reconditos, ejus notitiam ipsa locorum suorum obscuritate fugientes. Jamvero illud quod habent tuae litterae, ut omnia omnino dicamus, quibus haeretici a veritate dissenn possum? Sunt enim haeretici, quod fatendum est,nant regulam veritatis: sicut Macedoniani vel Photiniani, atque alii quicumque ita se habent. Illi autem, ut ita dixerim, fabulones, id est, qui fabulas vanas easdemque longas perplexasque contexunt, tam multis falsis dogmatibus pleni sunt, ut ipsi quoque illa numerare non possint, aut difficillime possint. Nec ulli alieno ulla haeresis facile sic innotescit, ut suis: unde nec earum quas commemoravi, omnia dogmata me dixisse vel didicisse profiteor. Quis enim non videat quantam res ista opi, lectos cognitosque vitare. Quid enim contra ista
Abbreviated transcription (Latin):
potiu. qui om̃s nosse nõ potui: Quod ideo exi¬
stimo. qr nullus eoꝵ quoꝵ de hac re scripta legi¬
gl om̃s posim qñ quid mueni apud alium: qͣt
apud alium nõ mnuemi. Et ruisus apud illum
gutios nõ inuemi. additis eciam hiis quas ip̃e reco¬
lens apud isslum eoꝵ inuenire nõ potui. Unde
m̃cto credo nec me posuisse om̃s. qr nec om̃s qͥ
de hac re scripserunt. legere potui. neq hoc ꝙ̃¬
qm̃ eoꝵ indeo fecisse quos legi. Postremo eciã¬
si om̃s forsitam posui quod nõ puto utrũ om̃s
sino nescio. et ideo quod uis me loquente finire
ño potest sałtem me cognostente comp̃hũdi
audiui scripsisse de heresib scm̃ ieronimũ sed
ipm eus opusculũ nec in nr̃a bibliotheta inue¬
nire potuimꝰ. nec unde accipi possit scimꝰ. Quod
si tu scieris. ꝑueni ad illum. et forte habebis me¬
lius aliquid qm᷑ hoc nrm̃. qmͣuis nec ipm̃ licet
munimẽ dostusimũ om̃s heses arbitror indi¬
care poruisse. Et certe abeloitas nr̃e regionis

Expanded text:
potui, qui omnes nosse non potui? Quod ideo existimo, quia nullus eorum quorum de hac re scripta legi, omnes posuit: quandoquidem inveni apud alium, quas apud alium non inveni; et rursus apud istum, gulos non inveni, additis etiam quas ipse recolens apud ullum illorum invenire non potui. Unde merito credo nec me posuisse omnes; quia nec omnes qui de hac re scripserunt, legere potui, neque hoc quemquam eorum video fecisse quos legi. Postremo etiamsi omnes forsitan posui, quod non puto, utrum omnes sint utique nescio. Et ideo quod vis me loquente finiri, non saltem potest me cognoscente comprehendi. Audivi scripsisse de haeresibus sanctum Hieronymum, sed ipsum ejus opusculum nec in nostra bibliotheca invenire potuimus, nec unde possit accipi, scimus. Quod si tu scieris, perveni ad illud, et forte habebis melius aliquid quam hoc nostrum: quamvis nec ipsum, licet hominem doctissimum, omnes haereses arbitrer indagare potuisse. Et certe Abeloitas nostrae regionis
Abbreviated transcription (Latin):
mõ ꝯmemorare nd̃ st. uł ẽẽ uł fieri. quarũ
anqmͣ quis quis tenuerit xpĩanus catholicus
nõ ent. Quid ergo faciat heretitum deinceps
requirendũ ẽ: ut cũ hoc dño adiuuante uita¬
mͦ. nõ solũ ea q̃ scimꝰ. uerũ eciam q̃ nescunꝰ
siue que iam orta sunt. siue q̃ ad huc oriri
potuetũt heretiol uenena iutemus. huiꝰ
autem sit iam uoluminis finis quem ppẽa
et mittendũ. ut eum qu̾icumꝙ legeritis
ad id qd̾ restat implendum. qd̾ tñ mag¬
num ẽe cernitis me or̃onib adiuuetis.¬

Expanded text:
mmemoratae non sunt, vel esse vel fieri, quarum aliquam quisquis tenuerit, christianus catholicus non erit. Quid ergo faciat haereticum, deinceps requirendum est: ut, cum hoc Domino adjuvante vitamus, non solum ea quae scimus, verum etiam quae nescimus, sive quae jam orta sunt, sive quae adhuc oriri poterunt, haeretica venena vitemus. Hujus autem sit jam voluminis finis, quod proptesse mittendum, ut illud quicumque legeritis, ad id quod restat implendum, quod tam magnum esse cernitis, me orationibus adjuvetis
Abbreviated transcription (Latin):
crucis. Nũquid añqmͣ hoc fieret. nõ erat anꝰ
dei filiꝰ deus dei ũbum. deus ap̃ dm̃. Sed p̾ea
cus dei deus. tũc cepit hr̃e nom̃e qd̾ est super
om̃e nom̃. quis homo ĩsipientissimꝰ di̾cit hoc
illigͦ donatũtẽ uo hoĩ ẜm ꝙ̃ filius fc̃s ẽ obedi¬

Expanded text:
Nunquid antequam hoc fieret, non erat altus Dei Filius, Dei Verbum, Deus apud Deum, sed postea cus Dei Deus, tunc coepit habere nomen quod est super omne nomen? quis hoc insipientissimus diceret? Hoc ergo illi donatu
Abbreviated transcription (Latin):
adorau̾it qr ꝯcesserũt ei monum̃itũ ubi pon̾et
mortue corpꝰ uxoris. sic .n. scͥptum ẽ. uenitau̾
abra ham plang̾e sarram. et lug̾e. Et surrexita.¬
braham de supra mort̾e eiꝰ et dixit filiis ech. Pe¬
grinꝰ et aduena sumego uob̾cũ. date gͦ mͥ possi¬
onem monum̃ti ubi sepeliam mortuũ meum.
Responder̃ aũ filii ethad abraham dñtes. ab sit
hoc dñe. Audi nũt et nos. Rex a deo tres in nob̾.
In elcĩs monum̃tis nr̃is sepeli mortuũ tuũ
nemo .ii. nr̃m ꝓhibet te amonum̃to suo ut se¬
pelias mortuum tuũ ibi. Surgens aũ abrabã
ꝑmittitis adorari ut ip̃i dei gr̾e maneatis ĩ grati
gisti prẽm dm̃ ingenitũ uł innatũ. Et tñ u̾m
ẽ. Quod uͦ aliquociens dixisti etiã filio ẽẽ in c̃o¬
nͥ aut uero d̾o sicut sason fecit aut eis qͥ ꝑ diis
hñtur sicuo gentes q̃ ignorant dm̃. sp̃c aũ sc̃s¬
ꝙ cũ magno honore de d̾o dem̃ẽ nõ ĩ manufãs
go deus cui templũ edificatur et a d̾o et de m̃e¬
bris dei.¬

Expanded text:
adoraverit, quia concesserunt ei monumentum, ubi poneret mortuae corpus uxoris. Sic enim scriptum est: Venit autem Abraham plangere Saram et lugere. Et surrexit Abraham de supra mortem ejus, et dixit filiis Heth: Peregrinus et advena sum ego vobiscum; date ergo mihi possessionem monumenti, ubi sepeliam mortuum meum. Responderunt autem filii Heth ad Abraham, dicentes: Absit hoc, domine; audi nunc et nos: rex a Deo tu es in nobis; in electis monumentis nostris sepeli mortuum tuum: nemo enim nostrum prohibet te a monumento suo, ut sepelias mortuum tuum ibi. Surgens autem Abraham sanctum non permittitis adorari, ut ipsi Dei gratiae remaneatis ingrati!gisti Patrem Deum ingenitum vel innatum? Et tamen verum est. Quod vero aliquoties dixisti, etiam Filio esse incompnisi aut vero Deo, sicut Salomon fecit; aut eis qui pro diis habentur, sicut gentes quae ignorant Deum. Spiritus cum magno honore de Deo dictum est, non in manufactis go Deus, cui templum aedificatur, et a Deo, et de membris Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ħ osmiugilandũ sit ne ciũͣ odiũcordis ĩtima
tencat n sinat ud oremꝰ dm̃ ĩ oubicło nr̃o elauto
ĩnet̾astens ita sit odiũ: dũ qi i̾ti doloris admixa
diatedo duici ea ĩuast detiet. donec totũ acescat
uasꝙ corrũpat. Quapp̃ młto meliꝰ nec ite cuiqfm
uascim qmͣuł ut i̾te irascendo inalicinꝰ odiũ mira et
ecesta facilitate delabim᷑. In recipiendis .n. hospitib
ignotis solem dice msto ẽẽ meliꝰ malũ hoĩem ꝑpeti. qr
forsita ꝑ iginocẽtiã excludi bonũ dũ cauem ne reci
admitt̾e̾ ñ facile recessutã et ꝑuenturã de surculo
ad trabem. auder qͥppe ĩprudentꝰ eciã cresc̾e citiꝰ ꝙx pp¬
tatu. Non .n. erubescit ĩtenebris cũ suꝑ eã soloccidit

Expanded text:
 odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipadmittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occ
Abbreviated transcription (Latin):
benignitats acceꝑam cũ ista rescupsi unã
q̃ adhue meas lias exigebat ałtam q̃ ad te ĩa ꝑue¬
insse uidicabat tertã que beniuolentissimã curã
tuam pro nob̾ eciã te domo clarissimi et egregii iu¬
uenis uiliani q̃ nãs adheret parietib ꝯtinebat
qua acceptacͥotinuo resp̾od̾e ño distuliq ꝓtura¬
tor exiietatis tue cito se romã posse mittere scri¬
psit ciuꝰlrĩs grauit᷑ contristati sumꝰ qd̾ ea q illic ĩ
urbe uł cura urbem gerũtur ñ nob̾ insinuare cu¬
rauio ut c̾tũ apud nos fieret qd̾ incerte fame cre¬
d̾e nolebamꝰ. frm quippe litt̾is ad me onͣsmissis

Expanded text:
nignitatis acceperam, cum ista rescripsi: unam, quae adhuc meas litteras exigebat, alteram, quae ad te iam peruenisse indicabat, tertiam, quae beniuolentissimam pro nobis curam tuam etiam de domo clarissimi et egregii iuuenis Iuliani, quae nostris adhaeret parietibus, continebat. qua accepta continuo respondere non distuli, quia procurator eximietatis tuae cito se Romam posse mittere scripsit. cuius litteris grauiter contristati sumus, quod ea, quae illic in urbe uel circa urbem geruntur, non nobis insinuare curauit, ut certum apud nos fieret, quod incertae famae credere nolebamus. fratrum quippe litteris ante transmissis
Abbreviated transcription (Latin):
ffemntm̃ uctorẽ. ciuago eciã ap̃cuã sc̃ĩtatẽ gr̃as
młtũ tep̾cantis nectarii maioris patior ꝑ calamũ re

Expanded text:
m Victorem, cui ago etiam apud tuam sanctitatem gratias, multum deprecantis Nectarii maioris patior, per Calamam re
Abbreviated transcription (Latin):
a ẜuoꝵ meoꝵ absentia mea. Scio qd̾ illa carita¬
te ꝑ meorante maxĩe ĩ tali c̃ã ñ despicit dñs et
eam sic̃ sac̾ficiũ suauitatis accipiens fortassis
scriptuns suis reddeo instructum. ¶ Scd̾m spm̃¬
qnͣtũ dño placet atq ip̃e ires p̾be dignatꝰ rectei
sumꝰ. Corpore aũ in lecto sum. nec ãbłare .n. nectare
nec sed̾e possũ. ragadis. uł ex occadis dolore et timo¬

Expanded text:
 meorum absentia mea. scio quod illam caritatem pro me orantem maxime in tali causa non despicit dominus et eam sicut sacrificium suauitatis accipiens fortassis scripturis suis reddet instructum. XXII. ntum domino placet atque ipse uires praebere dignatur, recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exochadis dolore et tumo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ teauro et argento nõ te fundis et pccorib ꝓ
quib reb cotidie somisso capite salutam᷑ ut
dissensiones hõmi t̾minemꝰ. sed te ipõ capite
nr̃o tani curpis int̾ nos es ꝑuiciosa dissensio qͣ ꝑ
t̾ta faciamꝰ. De celo usq ad crucẽ sb̾missũ est
caput nt̃m ĩ quo ꝯcordes ñ sumꝰ. Rogote att
obsecro siẽ ĩ te aliqua humanitas cx młti pre¬
dicant hic appareat bonitas tua si ñ pp̃ hono¬
et uel aliqñ rem discuti instando nob̾ cũ or̃oni¬
b et omia pacieice ꝯfẽndo ne mise̾ plebes qͥ
nr̃is honorib obseqũtur p̃mant nos obseqͥ¬
is suuis ⁊̃ indicio dei sedpotꝰi m̃a nõ ficta carita¬
te nob̾cũ renocate ab errorib dissensionib
ĩ iu̾tatis et pacis itin̾a ꝑ ibutur d̾igantur o
Opto te corã ocłis dei bĩ eẽ dñe honorabił et

Expanded text:
de auro, non de argento, non de fundis et pecoribus, pro quibus rebus cotidie submisso capite salutamur, ut dissensiones hominum terminemus, sed de ipso capite nostro tam turpis inter nos et perniciosa dissensio est. terra faciamus, de caelo usque ad crucem submissum est caput nostrum, in quo concordes non sumus. Rogo te atque obsecro, si est in te aliqua humanitas, quam multi praedicant, hic appareat bonitas tua, si non propter honoet velis aliquando rem discuti instando nobiscum orationibus, et omnia pacifice conferendo: ne miserae plebes, quae nostris honoribus obsequuntur, premant nos obsequiis suis in judicio Dei; sed potius nostra non ficta charitate nobiscum revocatae ab erroribus et dissensionibus, in veritatis et pacis itinera dirigantur. Opto te coram oculis Dei beatum esse, domine honorabilis et
Abbreviated transcription (Latin):
liceat assequi qd̃ me nõ ħ̾xe cognomi. Iubes gͦ ut
peam p̃r ualeti. uͥ ẽ caritas tua: c̾te diligis me.
Certe diligis ip̃am ecc̃am cuime sic mistrare¬
uoliusti. Et cñ certꝰ ssiqd̾ et me et ip̃am diligi
Sed putas meydoneũcũego meliꝰte nou̾im.
qͥ tũ nec ip̃e me nossem nͥ experiento didicusẽ. Sed
dicit fortasse scĩtas tua. uellem scire qͥd deat ĩstrri¬
ctonitue. tam młta aũ st̾ ut faciliꝰ posssi emini̾a¬

Expanded text:
liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam Eccuoluisti? et tamen certus sum, quod et me et ipsam diligis. sed putas me idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. Sed dicit fortasse sanctitas tua: uellem scire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim enumera
Abbreviated transcription (Latin):
ritate polliceor. hoc eũ cũ magna letitia cogni¬
tur̃. Noui .n. qsitũ diligat pacẽ et nulla ua¬
infactus iantate iactetur rogo te quidem
uob̾ est cũ cet̾is uet̾ib dissensionib huc uss
eciã tolorẽ ꝑdidimꝰ quo solet meditꝰ ĩplorari.
uides qnͣtaet ꝙx miserabili feditate xͥane do¬
in familia q tutbate suit. Mariti et uxores
de suo lecto s̃ ꝯsentiũt et dexp̃i altari dissen¬
tutr. ꝑ ilłam oͥ uirant ut int̾ se pacem ħeant

Expanded text:
ritate polliceor hoc eum cum magna laetitia cogniritate polliceor hoc eum cum magna laetitia cogniturum; noui enim. quantum diligat pacem et nulla uani fastus inanitate iactetur. Rogo te, quid nobis est cum ueteribus dissensionibus, ut huc usque etiam dolorem perdidimus, quo solet medicus inplorari. uides, quanta et quam miserabili foeditate Christianae domus familiaeque turpatae sint. mariti et uxores de suo lecto sibi consentiunt et de Christi altari dissentiunt; per illum sibi iurant, ut inter se pacem habeant,
Abbreviated transcription (Latin):
es peto memineris ut sedentib qͦs ip̃e deleg̾is
dũ m̾o u̾ba nt̃a nõ manitꝰ uentilentiꝰ sed stilo ex¬
cipiantur es tnͣqͥllius atq ordinatiꝰ disseramꝰ
ito si quid forte a nob̾ dcm̃ de memoria lapsumm
fu̾it recitatione reuoceturrẽ t̾ã magn̾a et ad
salut̾e õĩm ꝑtinẽtem cũ ꝯcordia reqͥramꝰ. Aut
si placer nullo medio int̾põito priꝰ nob̾cũ siue
ꝑ epłas siue ꝑ collocutionẽ atq lestionẽ ubi pla¬
cu̾io confetamꝰ ne forte ĩ tẽꝑantes ño mlli audi¬
tores malur qͣi ntm̃ exspectate certam̃ qmͣ de
sua salute in nr̃a collocutione cogitare ut ꝙ
int̾ nos fuit dec̾atũ postea per nos populꝰ nouo¬
rit. aut si ꝑ epłas agiplacet ip̃e plebib reciten¬
turut aliquo m̃o nso plebes. sed plebs una di¬
catur.ꝓrsus sicut uolu̾is. sicut uisseris. sicut tͥ
plac̾uit libeut̾ amplector et de aĩo b̾issimi et i¬
uen̾abił mͥ prĩs ualerii nũc ab sentis tota secu¬

Expanded text:
es, peto memineris, ut sedentibus, quos ipse delegeris, dummodo uerba nostra non inaniter uentilentur, sed stilo excipiantur, ut et tranquillius et ordinatius disseramus et, si quid forte a nobis dictum de memoria lapsum fuerit, recitatione reuocetur, rem tam magnam et ad salutem omnium pertinentem cum concordia requiramus, aut, si placet, nullo medio interposito prius nobiscum siue per epistulas siue per conlocutionem atque lectionem, ubi placuerit, conferamus, ne forte intemperantes nonnulli auditores malint quasi nostrum expectare certamen, quam de sua salute in nostra conlocutione cogitare, ut, quod inter nos fuerit terminatum, postea per nos populus nouerit, aut, si per epistulas agi placet, ipsae plebibus recitentur, ut aliquando non plebes sed plebs una dicatur. prorsus sicut nolueris, sicut iusseris, sicut tibi placuerit, libenter amplector. et de animo beatissimi et uenerabilis mihi patris Valerii nunc absentis tota secu
Abbreviated transcription (Latin):
Eeciã tnsmare ꝑficuteris. Atq hoc mo uł ãnuã
us ampliꝰ ab sentiã tuã nlłam q̃relã reuocaren ne
aliꝰ possid̾et t̾tam nõ aĩe. sed corꝑi pauperũ ncͣcam¬
famẽ. Quoꝵ tũ fcm̃ uiue arbores mee insto faciꝰ¬
liꝰ muitoq gtamꝰ si diligent̃ colerẽtur explerent.
Cur gͦ ad discendã agriculturã meã uacationem
tp̃is tͥ defuisse causaris. Dic mͥ qͥd respõteã rogo
te: Au forte uis dicam Senex ualenꝰ dũ me õsb
reb instructũ ẽẽ credidisset qͣnto ampliꝰ me di¬
lex tanto muniꝰ dut̾e ista ꝑmisiaccũte. oĩa ista se¬

Expanded text:
etiam trans mare proficiscereris? atque hoc modo uel annuam uel amplius absentiam tuam nulla querela reuocaret, ne alius possideret terram non animae sed corpori pauperum necessariam, quorum tamen famem uiuae arbores meae multo facilius mihique gratius, si diligenter colerentur, explerent. cur ergo ad discendam agriculturam meam uacationem temporis tibi defuisse causaris? dic mihi, quid respondeam; rogo te. an forte uis dicam: senex Ualerius dum me omnibus rebus instructum esse credidisset, quanto amplius me dilexit, tanto minus discere ista
Abbreviated transcription (Latin):
me sincero corde ag̾e et cũ tremore xpĩaiene hñi¬
litatis eciã si plerisq hom̾ib aꝑtũ nõ ẽ uider tñ
ille cui nulla corda elaudũtur. Quid aũ in te
cupio sanari. dignũ honore aliqͦ existimo. S te
añ om̃ia ip̃iꝰ nob̾ humane societatis iũcło stͥn¬
g̾is. et qd̃ nõ nlła uite p̾minent placidiorisi
m̃tis indicia quib ulło m̃o desꝑandũ ẽ facile
te posse uitatem cũ fu̾it demõstrata ꝯplecti
Nam cũ forte cõtigisset ut in unã domũ cõue¬
nretis et ẜmo int̾ uos de spe u̾ra hoc ẽ de xpĩ
ħeditate ortus eẽt aut dixisse benignitatem
tuam uelle te bonis uiris sedentib conferre
nob̾cũ: qd̃ te młtũ gaudeo nr̃e himulitati offꝰ¬
re dignatũ. Neq ullo id possũ tantã occõnem
benigni aĩ tui deserere ut qnͣtũ uires dñs p̾b̾e

Expanded text:
cero corde agere et cum tremore Christianae humilitatis, etiam si plerisque hominibus apertum non est, uidet tamen ille, cui nulla corda clauduntur. quid autem in te  me adtinet, cupio sanari, dignum honore aliquo existimo; sed te ante omnia, quod ipsius nobis humanae societatis uinculo adstringeris et quod nonnulla in te praeminent placidioris mentis indicia, quibus nullo modo desperandum est facile te posse ueritatem, cum fuerit demonstrata, complecti, nam cum forte contigisset, ut in unam domum conueniretis, et sermo inter uos de spe nostra, hoc est de Christi hereditate ortus esset, ait dixisse benignitatem tuam uelle te bonis uiris sedentibus conferre nobiscum. quod te multum gaudeo nostrae humilitati offerre dignatum neque ullo modo possum tantam occasionem ben
Abbreviated transcription (Latin):
guatum ẽ .n. oleo pct̾oris. hoc est nõ exsꝑsa u̾itate
corngentis. sed leni falsitate laudantis. Neꝙ hoc
meam ꝑtem peto accipias. q. ego ce a fr̃e euodio
canꝙͣ a iusto em̃datũ intelligiuelim. Uereor n.
uehem̾̃t̃ caueo qntũ possimi sed itus est ille qui
dix̃. ego sũ u̾itas. Itaq de ciuꝰlibet hõis h ore no¬

Expanded text:
guatum est enim oleo peccatoris, hoc est non aspera ueritate corrigentis sed leni falsitate laudantis. neque hoc in eam partem peto accipias, quasi ego te a fratre Euodio tamquam a iusto emendatum intellegi uelim. uereor eniuehementer caueo, quantum possum. sed iustus est ille, qui dixit: Ego sum ueritas. itaque de c
Abbreviated transcription (Latin):
relinquo uob̾. tam lugende atq plangende
discisionis extit̾iti audiui quidẽ de memora¬
to frẽ te fuisse cõq̃stũ qd̾ nescio qͥd tͥ cõtume¬
liose respond̾it. Qd̃ q̃so te ne illã contume li¬
am deputes qmͣ c̾tũ mͥ ẽ nõ de suꝑbo aĩo ꝑces¬
sisse. Noui .n. frẽm meũ. Sed si quid ĩ disputan¬
do ꝓ fide tua et ꝓ eccẽ catitate dixio fortasse fer¬
uentiꝰ qd̃ tua grauitas nollet audire nõ illa
contumatia sed fidutia n õianda est. Collada¬
torem .n. et disputatorẽ ñ assentatorẽ et a¬
dulatorẽ se ẽẽ cupiebat. Nam hoc est oleũ pcc̃o¬
ris quo ꝓpħ̃a nõ uult ĩpingnari caput. Ita n.

Expanded text:
relinquo uobis, tam lugendae atque plangendae discissionis extiterit. Audiui quidem de memorato fratre te fuisse conquestum, quod nescio. quid tibi contumeliose responderit. quod, quaeso te, ne illam contumeliam deputes, quam certum mihi est non de superbo animo processisse — noui enim fratrem meum —, sed si quid in disputando pro fide sua et pro ecclesiae caritate dixit fortasse feruentius, quod tua graucontumacia, sed fiducia nominanda est. Collatorem enim et disputatorem, non assentatorem et adulatorem se esse cupiebat. Nam hoc est oleum peccatoris, quo propheta non vult impinguari caput; ita enim
Abbreviated transcription (Latin):
stia st̾ erga frẽs nr̃os km̃os. Nescio .n. quo modo
fio minꝰ qd̾ patitur imũ m̃brũ. si cõpaciũtur ali
am̃bra nec ip̃a mali reuelatio fit ꝑ ꝯmumionem
cladis sed per solatiũ caritatis. ut quͣius alii fe̾n¬
la p̃dixit et post ħ bona et̾na ꝓmisit. Nec de beo c̃
pliaturnfringi. qui post p̃liũ coronari uires illo
s̾mistnͣte c̃tantib qui ĩparat ĩ effabilia donaui-¬
storib. Roscripta illa nr̃a ño t̾ͥ ad nos auferant scͥ¬
bendi audatiã fiduciã. p̃sertim qr timor̃e nrm nõ
ĩpbabili defensione lemsti ꝑuulos tuos resaluta¬
mꝰ. ed in xp̃o tͥ gr̾a discere optamꝰ. qr ia ĩ hac etate
t̾nũt qm sit amor hui scłi ꝑniciosus et noxius.
Atq utmã cũ magna et dura quatiũtur ꝑua
et flexibilia corrigantur. De domo illa qͥd dic̃a
nisi benignissime cue cure gr̃ãs agam. Nam eam
qssidare possumꝰ nolunt. qm uolunt aũ date nõ
possumꝰ. sleq .n. sicut fauo audierũt a decessorei

Expanded text:
modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferenla praedixit et post haec bona aeterna promisit. nec debet, cum proeliatur, infringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus, qui praeparat ineffabilia dona uictoribus. Rescripta illa nostra non tibi ad nos auferant scribendi fiduciam, praesertim quia timorem nostrum non inprobabili defensione lenisti. paruulos tuos resalutamus et in Christo tibi grandescere optamus, qui iam in hac aetate cernunt, quam sit amor huius saeculi periculosus et noxius. atque utinam, cum magna et dura quatiuntur, parua et flexibilia corrigantur. de domo illa quid dicam, nisi benignissimae tuae curae gratias agam? nam eam, quam dare possumus, nolunt, quam uolunt autem, dare non possumus. neque enim, sicut falso audierunt, a decessore
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Neq .n. ampliꝰ potui. Sed q̃ so ne cu amp¬
lius hactenꝰ qͥcqͥd te diligo metiaus. ꝑlectam
tnͣsi hãc epłam tnͣsitu inuisibili qui ntꝰ sit.
Et ꝑge cogitando in pectus meũ et cerne qͥo
illic de te agatur. Patebit .n. oculo caritatis cubi¬
culum caritatis qd̾ audimꝰ adu̾sus undas cumul¬
tuosas scłi. Cũ illic dũnadoramꝰ et indebis ibide¬
licias leticie mee detam bono oꝑetuo quas nec
ligria effari neo stilo exprim̾e ualeo calentes at
fr̃agentes ĩ sacrificio laudis eiꝰ. Quo ĩspirante
hoo uoliusti. et quo adiuuante hoc potisti. Grac
exhortari tͥ securũ ẽ gratulari. Ini .n. forte ñ faciẽt
et tanꝙͣ nos in aĩo eoꝵ uicerint inimici ẽẽcc̃e li
batus confũdantur ĩf̾mis. ꝑinde suffic̾e iusũẽ
ut ip̃e quib xpĩano uire pot̾u̾is amica fiducia
istam epsam legas. Sic .n. ex tuo fc̃o fi̾ posseĩ
affrica credunt. qd̾ fortedũ purant fĩ ñ posse

Expanded text:
mei; neque enim amplius potui. sed quaeso, ne tu mei; neque enim amplius potui. sed quaeso, ne tu hactenus, quicquid te diligo, metiaris. perlectam transi hanc epistulam transitu inuisibili, qui intus fit, et perge cogitando in pectus meum et cerne, quid illic de te agatur. patebit enim oculo caritatis cubiculum caritatis, quod claudimus aduersus nugas tumultuosas saeculi, cum illic dominum adoramus, et uidebis ibi delicias laetitiae meae de tam bono opere tuo, quas nec lingua effari nec stilo exprimere ualeo, calentes atque flagrantes in sacrificio laudis eius, quo inspirante hoc uoluisti et quo adiuuante potuisti. gratias exhortari, tibi securum est gratulari. illi enim forte non facient et, tamquam nos in animo eorum uicerint inimici ecclesiberatis confundantur infirmis. proinde sufficere uisum est, ut ipse, quibus Christiano iure potueris, amica fiducia istam epistulam legas. sic enim ex tuo facto fieri posse in Africa credunt, quod forte dum putant fieri non posse,
Abbreviated transcription (Latin):
nob in menbris euis honorandũ eo plane notissiũ
dilestissimũq fecerunt. Neq .n. si cotidie faciem
tuã uderem notior mͥ eẽs qm̃ cũ int̾iorem tuũ paci
decore pulchrũ hac u̾tatis luce tadiantẽ ĩ iniuis
tui fẽi candore conspexi. Conspexi et agnoni ag¬
noui et amani. Huic nũc loquor huis scribo dile¬
cto amico meo qui mͥcorpore absenti. ab sens in¬
notum u̾m aũ iam si uł etamꝰ et ꝯiuncti sb̾ io
capite uiuebamꝰ in cuiꝰ cantate nnsi radicat᷑ ẽẽs
ñ tibi tam dilecta catholica unitas foren nec co¬
lonos tuos affros oo terraꝵ uñdonatistaꝵ futor
exortus est. hoc est media consulan nuumidia cõ¬
stitutos tali ãmoneres alloquio. tanto feruore
sp̃e anmaies ut deuotione ꝓmptissima asse¬
qñdum elig̾ent qd̾ de te cautũ ac calem nirũ
nõ nisi agnita ui̾tate sequi cogitarent. Et tãso¬
ge a te locoꝵ int̾uallis remoturent sb̾idem ca¬
cognitũ amplectens exultaui ut gratularer tͥ

Expanded text:
nobis in membris ejus honorandum, et plane notissimum dilectissimumque fecerunt. Neque enim si quotidie faciem tuam viderem, notior mihi esses, quam cum interiorem tuum pacis decore pulchrum ac veritatis luce radiantem, in unius tui facti candore conspexi, conspexi et agnonoui et amaui. huic nunc loquor, huic scribo dilecto amico meo, qui mihi corpore absenti absens innotuit. uerum autem iam simul eramus et coniuncti sub uno capite uiuebamus, in cuius caritate nisi radicatus esses, non tibi tam dilecta catholica unitas foret nec colonos tuos Afros eo terrarum, unde Donatistarum furor exortus est, hoc est in media consulari Numidia constitutos tali admoneres adloquio, tanto feruore spiritus animares, ut deuotione promptissima ad sequendum eligerent, quod te tantum ac talem uirum non nisi agnita ueritate sequi cogitarent, et tam longe a te locorum interuallis remoti irent sub idem cacognitum amplectens exultaui, ut gratularer tib
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .n. spero certeus ñc cognita egritudine mea
debeo scriptutaꝵ eiꝰ medicam̃ta om̃ia se rutari et
orando ac legento leg̾e ut ydonea ualitudo aĩe
mee ad tam ꝑicłosa negocia tͥbuatur qd̾ añ nõ
feci qr et tp̃c nõ hũi. Tũc .n. ordinat̾ sũ cũ de ip̃o

Expanded text:
hoc enim spero certe uel nunc cognita aegritudine mea hoc enim spero certe uel nunc cognita aegritudine mea —, debeo scripturarum eius medicamenta omnia perscrutari et orando ac legendo agere, ut idonea ualitudo animae. meae ad tam periculosa negotia tribuatur. quod ante non feci, quia et tempus non habui; tunc enim ordinatus su
Abbreviated transcription (Latin):
officio. sed ap̃ dm̃i nicħbeatiꝰ. si eo m̃o militetur qͦ
nr̃ imꝑator uiber. Qͥs aũ iste sit modꝰ nec apu̾¬
cia nec adolestentia mea didici et eotp̃e quo dis¬
dm̃ meũ pp̃ea me sic em̃dare uoliuuse cis młter¬
et melior rephñde ñ audebam. Itac pea opsi
missus sũ ĩ mediũ cũt sentire cepi temeritates
rep̃hñsionũ meaꝵ ꝙẜcxͣ et antea pericłosissim̃
uidicar̃ẽ hoc m̃ist̾umi et huio erant ille lacͥime
quas me funde ĩ cpate oidinatonis me nou
ño nulli frẽs aĩadu̾terũt et nescientes c̾as doloris
mei quib potu̾nt ẜmonib qu om̃io aduulumeũ
ñ ꝑtine̾nt. T̃ũ bono aĩo cõsolati st̾. sed młto ualde
tam us ño legeram uł ncogitauerã. sed ad eas eni¬
tandas aut ꝑfe̾ndas sollertiam añ iures meas
oĩo ñõ noueram et aliciũ monĩti mearbittabat.
Dñs aũ irrisro me et reb ipĩs ostãd̾e uoluit me
ip̃m mͥ. Qd̾ si no dampnãdo sed miseranto fecit.

Expanded text:
officio, sed apud deum nihil beatius, si eo modo militetur, quo noster imperator iubet. quis autem iste sit modus, nec a pueritia nec ab adulescentia mea didici. et eo tempore, quo disdominum meum propterea me sic emendare uoluisseet melior reprehendere audebam. itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensionum mearum, quamquam et antea periculosissimum iudicarem hoc ministerium. et hinc erant illae lacrimae, quas me fundere in nouitate ordinationis meae nonnulli fratres animaduerterunt et nescientes causas doloris mei quibus potuerunt sermonibus, qui omnino ad uulnus meum non pertinerent, tamen bono animo consolati sunt. sed multo, ualde ram uel non legeram uel non cogitaueram, sed ad eas euitandas aut perferendas sollertiam et uires meas omnino non noueram et alicuius momenti arbitrabar. dominus autem inrisit me et rebus ipsis ostendere noluit me ipsum mihi. Quod si non damnando, sed miserando fecit —
Abbreviated transcription (Latin):
pitasse ꝑhibetur sed accepisse talem aĩam qͣ
⁊ rnem simulcũ lege abiciebat negabata
ne marcellina q̃ cohebat ymaginem iħu
ed paisli et om̃is epistagore adorando inten¬
sumq ponendo.
herintiam a cherinto. idemq mer̾e¬
tiam a merinto mũdũ ab angelis
fcm̃ dicentes. et carne circũcidi oꝑ
minẽ m̃im̃o fuisse. nec resurrexisse. s resur¬
resturũ asseuerantes. Mille quoq annos

Expanded text:
putasse perhibetur, sed accepisse talem animam, qua  simul cum lege abjiciebat. Negabat a Marcellina, quae colebat imagines Jesu et Pauli et Homeri et Pythagorae, adorando incensumque ponendo. VIII. CERINTHIANI a Cerintho, iidemque Merinthiani a Merintho, mundum ab angelis factum esse dicentes, et carne circumcidi opominem tantummodo fuisse, nec resurrexisse, sed resurrecturum asseverantes. Mille quoque annos
Abbreviated transcription (Latin):
añ a pr̃e missũ .i. a ꝑfundo spititale uel ce¬
leste corpꝰ attulisse. nicħ q assũpsusse de uͥgi¬
Negat eciã resurrectionẽ caruis solũ ꝑ xpm̃
quod addunt opera turpitudinis.
discipislus ualentini heresim no¬
uam cond̾e cupiens: quatuor aeo¬
nas. et auas .iiͦii. asserere malum xii
ue passum asseuerans. Quo quoq opmatꝰ
est aduersa sibi ẽe pͥncipia quiddam tale¬
anquid de aconab quale ualentinus af
olorbasus secutus ẽ istos ñ mł̾tũ

Expanded text:
a patre missum, id est, a profundo, spirituale vel coeleste corpus secum attulisse: nihilque assumpsisse de virgiNegat etiam resurrectionem carnis, solum per Chquod addunt opera turpitudinis. discipulus Valentini, haeresim novam condere cupiens, quatuor Aeonas et alios quatuor asserere maluit. XIV. ve passum asseverans. Duo quoque opinatus est ex adverso sibi esse principia, quiddam tale de Aeonibus quale Valentinus affirmans. XV. COLORBASUS secutus est istos, non multu
Abbreviated transcription (Latin):
circũ cisionẽ .s. carnis et cetera a quoꝵ
morib per nouum testm̃ lib̾ati sumꝰ huic he¬
resi epiphanius samiseors et elcesseos ita copu¬
lauit ut sb̾ eod̾ inimero tanqs una sio heresis
ponat aliquid int̾e̾e significans qmͣuis et in
ꝯseqñtib loquatur de illis ponens eos sb̾mi¬
mero suo. eusebuis u̾o elceuertaꝵ sectã ꝯme¬
morans fidem in ꝑsecutione dicit negandã
dociuisse sed in corde ẜuandã.
alentiniani a ualentino quide n᷑a
rr̃ multa fabulosa fingens tͥgnita

Expanded text:
circumcisionem scilicet carnis, et caetera, a quorum oneribus per Novum Testamentum liberati sumus. Huic haeresi Epiphanius Sampsaeos et Elcesaeos ita copulat, ut sub eodem numero, tanquam una sit haeresis, ponat, aliquid tamen interesse significans: quamvis et in consequentibus loquatur de illis, ponens eos sub numero suo. Eusebius vero Elcesaitarum sectam commemorans, fidem in persecutione dicit negandam docuisse, et in corde servandam . XI. VALENTINIANI a Valentino, qui de natura rerum multa fabulosa confinxit, triginta
Abbreviated transcription (Latin):
crede: qu̾o ei credũt xpm dixisse qd̾ nolunt in
telligere: Deinde si xp̃m̃ natũ qr nõ ĩa iuue¬
ni adheserat nõ pot̾at nosse matħs. unde potu¬
it xpm̃ nõ natũ post tot annos. natus nosse
qui erat in manicheo. Ille sanuͤs. si sp̃c scũs ec̃t¬
nera dixisser. Sed cur nõ pocius de xp̃o discipu¬
lis eius credimus qui eciam corporaliter ei ad
ĩꝑtitum scire potuerunt. si quid lateret mre¬
b humanis. sed tam recenti et presenti mem¬
oria cciam solo humano sensu genus xpĩ ẜm
i carnem. et totam originem collegerunt. Et
tñ ceci et surdi testes dñr apłi. Utinã tu non
tm̃ cetus sed et surdus fuisses. ne tam uana

Expanded text:
credere, quomodo ei credunt credere, quomodo ei credunt telligere? Deinde si Christum natum, quia jam juveni adhaeserat, non potuit nosse Matthaeus, unde potuit Christum non natum, post tot annos natus nosse  sciebat qui erat in Manichaeo. Ille sane si Spiritus uera dixisset. sed cur non potius de Christo discipulis eius, qui etiam corporaliter ei adhinpertitum scire potuerunt, si quid lateret in rebus humanis, sed tam recenti et praesenti memoria etiam solo humano sensu genus Christi secundum carnem et totam originem conlegerunt? et tamen caeci et surdi testes dicuntur apostoli. utinam tu non tantum caecus et surdus fuisses, ne tam uana