comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et cemꝑcemꝰ quȩ uencuri sunt illi. Si enĩ uere filiꝰ dĩ est. suscipiet i¬
lum: et liberabit illu de manib contrarioꝵ. Morte curpissima
condemnemꝰ illum. Hȩc cogicauerunt. et errauerunt. Excecauit
illos malicia ipsoꝵ: et ñ incellexerunt sacram̃ta dĩ. scce cempta¬
tores iudeos. Item scͥptum est. Et cemptauerunt đm in loco in aqͥso
Speculum uͦ alcicudinem ligni declarat: dicente salomone po¬
suerunt me uelut custodiam pomarii: eo qađ inhorco inligno
confiris. incer duos latrones pependit: et de alcitudine ligni am¬
bos speculalut᷑. infigura duoꝵ popłoꝵ malefactoꝵ. Gences in
sell mala facła iacentes: et iudeos interfectores ꝓpħarum. Hi sinit
duo popłi male fachores: quoꝵ figuram in se porcabant. ouo latro¬
nes: incer quos pependit in nocens. Uns blasphe mabat: alius
uͦ confessus.ẽ. ꝙ in nocens iniuriam patit᷑. Iħe aũt ambos specu¬

Expanded text:
et tentemus quae eventura sunt illi. Si enim vere Filius Dei est, suscipiet iet tentemus quae eventura sunt illi. Si enim vere Filius Dei est, suscipiet illum, et liberabit eum de manibus contrariorum; morte turpissima condemnemus illum. haec cogitauerunt et errauerunt: excaecauit illos malitia ipsorum et non intellexerunt sacramentum Dei. ecce temptatores Iudaeos. item scriptum est: et temptauerunt Dominum in loco inaquoso. speculum uero altitudinem ligni declarat dicente Salomone: posuerunt me uelut custodiam pomarii, eo quod in horto in ligno confixus inter duos latrones pependit. et de altitudine ligni ambos speculabatur in figura duorum populorum malefactorum, gentes in saecula mala facta iacentes et Iudaeos interfectores prophetarum. hi sunt duo populi malefactores, quorum figuram in se portabant duo latrones, inter quibus pependit innocens: unus blasphemabat, alius uero confessus est, quia innocens iniuriam patitur. Iesus autem ambos specu
Abbreviated transcription (Latin):
lđo inȩcernũ do inodium conuersi sunt. Hoc odium in
ipso genere ideoꝵ scͥptum inuenimꝰ: dicente ysaãc de duob
filiis suis. esau maiore et iacob minore. Iacob dilexi: esau au̾̃t
odio habui. S̾sau uͦ maior pilosus fuit cotus inquit. quasi co¬
rium pilosum. infigura popłi maioris. impietace oelic łoꝵ
suoꝵ consticutus: et iacob fuit lenis et minor. infigura populi
nouellioris: qͥ ex dicło audientiam ꝑ credulitatis fidem ex
filium. Ecce ꝓbauimus ꝑ scͥpturarũ fidem. maiorẽ popłm
et uecustiorem esse đo in odium conuiersos: scđm incerprecacionẽ
montis sẏna dicentis. temptaio ȩcerua et odium. E que & syon
mons uta incerp̃tatur: tempcatio ȩxacerbationis et speculacio.
Hec uͦ incerptatio lacina ligni sacri passionem designas: icen¬
ce salomone de ipsa passione diũca. Concumelia et cormenco in¬
cerrogeniis ilłii: ut sciamꝰ reuerenciam illiꝰ. et ꝓbemꝰ patientiam ipsi

Expanded text:
ideo in aeternum Deo in odio conuersi sunt. hunc odium in ideo in aeternum Deo in odio conuersi sunt. hunc odium in ipso genere Iudaeorum scriptum inuenimus dicente Isaac de duobus filiis suis Esau maiore et Iacob minore: Iacob dilexi, Esau autem odio habui. Esau uero maior pilosus fuit totus, inquit, quasi corium pilosum, in figura populi maioris in inpietate delictorum suorum constituti. et Iacob fuit lenis et minor, in figura populi nouellioris, qui ex dictoaudientia per credulitatis fidem ex filium. Ecce probauimos per scripturarum fidem maiorem populum et uetustiorem esse Deo in odio conuersos secundum interpretationem montis Sina dicentis temptatio aeterna et odium. aeque et Sion mons ita interpretat \'temptatio exacerbationis et speculatiHaec vero interpretatio latina ligni sacri passionem designat, dicente Salomone de ipsa passione Dominica: « Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reverentiam illius et probemus patientiam ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
emptatio ȩterna et odium: et mons syon. temptatio exacerba¬
cionis eterne: et speculatio. Ita incelligitur cum oicitur mons sy
na temptatio ȩterna et odium: eo qͦd ex eo monce moyses legẽ
acceꝑit. popło durissimo et contumaci. ꝑ ꝗͣ legem cemptati acło
ȩcerno. et inueuti sunc ñ posse eandem legeni sustinere iꝑpe¬
cuum: ex inde do in odium conuersi sunt. Ldo in nomine mon¬
cis syna unde legem acceꝑant. incerp̾tacio nominis designa¬
Sreat popłs iste. et colligant sibi diurnũ in diem. et cemptabo
eos. an possint legem meam sustinere. an non. Et cemptati a do
ꝑ legem: inuenci sunt ab ea longe aliem. Ex inde do in ooium
ȩcernũi conuersi sunc: et compleca est incerpretacio syna. Ma¬
nifesta uͦ et moysen: ꝑ quem eos ds ꝑ legem temptauit. In laci¬
no incerp̾catur similiter moyses cemptatio dĩ et inuencio: ꝑ
quem cemptaci a dõ. inuenti sunt alien alegis obseruatione.

Expanded text:
ctemptatio aeterna et odium\', et mons Sion ctemptatio exacerbactemptatio aeterna et odium\', et mons Sion ctemptatio exacerbationis et speculatio,\' ita intellegitur cum dicit {montem Sina ctemptatio aeterna et odium\', eo quod ex eo monte Moyses legem acceperit populos durissimo et contumaci. per quam legem temptati a Deo aeterno et inuenti sunt non posse eandem legem sustinere in perpetuum, exinde Deo in odio conuersi sunt. ideo in nomine montis Sina unde legem acceperant interpretatio nominis designaexeat populus iste et colligant sibi diurnum in diem, et temptabo eos an possint legem meam sustinere an non. et temptati a Deo per legem inuenti sunt ab ea lege alieni. exinde Deo in odio aeterno conuersi sunt et conpleta est interpretatio Sina manifesta. uero et Moysen, per quo eos Deus per legem temptauit, in Latino interpretat similiter, Moyses temptatio Dei et inuentio\\ per quo temptati a Deo inuenti sunt alieni a legis obseruatione,
Abbreviated transcription (Latin):
munoo. Inde etiam cranslatus ẽ ad confundenoũ et reum¬
cendu ancixꝑm: quo incerfecto. martyria sua complebunt
niuentes in ecernum. in scła scłoꝵ. Et id̃o enoch incerprecat᷑
in nouatus. Deuide iob iuistus. qui ante diem idicũ meruit uo¬
ce uidicis lauoari: et ido oeuicto diabolo et suꝑats iob inc̃pre¬
raẽ cir issimus dĩ. Eque et abraham in sua natiuncate a pa¬
rentib suis abram uocatus est: cemptatus iͦ a do. fidelis
inuentus est : &. a đo benedictus. pater miltarũ genciũ
consticutus est: et iõo ĩmucato a do nomine abraham uo¬
catus est. Incerpretat᷑ aũt pater multoꝵ popłoꝵ. Ecce in
montium nominum ꝑuemientes interpretationes. eoꝵ montium
nomina. ꝓbeinus qualiter designata sint ad nram instructionẽ:
ut ex hac int̾pretatione nominũ incelligamis mont̾e sẏna eeᷤ. cer¬
renum. et montem syon. eẽ. cȩlestem. Spiritaliter incͣpretat᷑ sẏna.

Expanded text:
mundo, unde et translatus est ad confundendum et reuimundo, unde et translatus est ad confundendum et reuincendum antichristum: a quo interfecti martyria sua conplebunt, uiuentes in aeternum in saecula saeculorum. et ideo Enoch interpretat \'innouatus\' deinde Iob iustus, qui ante diem iudicii meruit uoce iudicis laudari, et ideo deuicto diabolo et superato Iob interpretat \'carissimus Dei\\ aeque et Abraham in sua natiuitate s parentibus suis Abram uocitus est, temptatus uero a Deo fidelis inuentus est et a Deo benconstitutus est, et ideo, immutato a Deo nomine, Abraham vocatus est, interpretatur pater multorum populorum. VI.montium nomina peruenientes interpretationes eorum montium nomina probemus, qualiter designata sint ad nostram instructionem, ut ex hac interpretatione nominum intellegamus montem Sina esse terrenum et montem Sion esse caelestem. spiritaliter interpretat Sina
Abbreviated transcription (Latin):
Fac et iniumnerum xlui. Hic numerus xlui passionem car¬
nis aoae designat: ꝙ̃ carnem in se figuralem rꝑc portauit. et
cam in ligno suspendit. Quȩ caro am̃ca a do patre iħu uocata
carii myxtus ẽ ibexꝑe. Hic gͦ numerꝰ quaoragesimꝰ sextus pas¬
sionem declarat: eo qͦo sexto millesimo annio. hora serta pasus
resurgens a mortuis quadragesimo die incȩlis ascenoit. ⁊ł quia
similicuginem iħe carnem suã &e oixit: dicens phariseis.
Destruice fanum istuo: et ego intrib dieb ex cicabo illua. sc phua¬
risei dicebant. Qua draginca sex aumis ȩoificatum. ẽ fanum istuo.
et hic intrib dieb suscitabit illuo: Dicebat aũt iħe fanum de
corpore suo. Deinde ab el filius adae. nomen accepit hȩbraicum:
significans frĩs incerfectionem et parentum luctum. Icẽ e noch.
qui ance diluuium d̾o iustiis complacuit. et ido de isto mun¬
do incarni suad natuutatem iuus cranslatus. ẽ inloco ubi os
seit Ex quo loco consum matione mumoi innonari habet in hoc

Expanded text:
agenarium senarium. Hic numerus XLVI passionem carnis Adae designat, quam carnem in se figuralem Christus portavit, et eam in ligno suspendit. Quae caro a Deo patre Jesu vocitata Christus. hic ergo numerus quadragesimus sextus passionem declarat, eo quod sexto millesimo anno hora sexta passus, resurgens a mortuis quadragesimo die in caelis ascendit: uel quisimilitudinem Iesus carnem suam esse dixit, dicens Pharisaeis: destringite fanum istum et ego in tribus diebus excitabo illum. et Pharisaei dicebant: quadraginta sex annis aedificatum est fanum istud et hic in tribus diebus suscitabit illum? dic.ebat autem Iesus fanum de corpore suo. Deinde Abel filius Adae nomen accepit Hebreicum, designans fratria interfectionem et parentorum luctum. item Enoch qui ante diluuium Deo iustus conplacuit et ideo de isto mundo in carnis suae natiuitate uiuus translatus est in loco ubi Deus scit: ex quo loco consummatione mundi innouari habet in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. dare autem sꝑm scm non possunt. In hoc ip̃so a nobis tenentur.
ut ostendamꝰ nec baptizare omino eos posse qͥ non habeant sꝑm scmn.
Nam cũ in baptismo unicuiq peccata sua remittant᷑ ꝓbat &. de¬
clarat in eugło suo d̃ns. ꝑ eos solos posse peccata dimitti. qͥ habeant
eos &. dicit. Sic̃ misit me pat᷑.&. ego mitto uos. Noc cum chxisset:
nisufflauit &. ait illis. Accipite spm sem. si cuiꝰ remiseritis peccata.

Expanded text:
possint, dare autem spiritum sanctum non possint, in hoc ipso a nobis tenentur possint, dare autem spiritum sanctum non possint, in hoc ipso a nobis tenentur ut ostendamus nec baptizare omnino eos posse qui non habeant. spiritum sanctum.. Nam cum in baptismo unicuique peccata sua remittantur, probat et declarat m euangelio suo Dominus per eos solos posse peccata dimitti qui habent seos et dicit: sicut misit me pater, et ego mitto uos. hoc cum dixisset, insufflauit et ait illi
Abbreviated transcription (Latin):
ea contaminabunt᷑: docens seilcet &. ostendens. om̃s ominno eũ aue¬
torib supplicio coniunigi. qͥ fuerint eoꝵ peccato cõtaminati. Quȩ ergo
apud eos merita eẽ cirea dm possunt. qͥbuis supplicia diunitꝰ irro¬
gantur: ut quomͦ tales iustificare &. scĩficare baptizatos posst̃.¬
qui hostes sacerdotum. aliena &. illicita &. nullo sibi iure conces¬
sa. usurpare. conant᷑: Quos tam̃ ipsos ñ miramur ꝓ sua praui¬
tate contendere. Asserant necesse ẽ singuli qͥq qđ faciunt ) lec
uolunt uicti facile succubere. quãuis sciant id qđ faiciant ñ lice
re. Illud miranctum ẽ. imino incdignanctu potius &. dolendum.
arpianos antixrꝑis assistere. &. p̃uaricatores fidei atq eccłe ꝓdito
alias & indoc iles. uł hoc tam̃ confitent᷑. qđ uniũsi siue heretici
siue scisimnatiei. ñ habeant sp̃m̃ sem̃. Et ideo bapti are quidem

Expanded text:
ea contaminabuntur, docens scilicet et ostendens omnes omnino cum aucea contaminabuntur, docens scilicet et ostendens omnes omnino cum auctoribus supplicio coniungi qui fuerint eorum peccato contaminati. Quae ergo apud eos merita esse circa Deum possunt quibus supplicia diuinitus inrogantur? aut quomodo tales iustificare et squi hostes sacerdotum aliena et illicita et nullo sibi jure concessa usurpare conantur? Quos tamen ipsos non miramur pro sua pravitate contendere. Asserant enim necesse est singuli quique quod faciunt, nec volunt, victi facile succumbere, quamvis sciant id quod faciunt re. illud mirandum est, immo indignandum potius et dolendum, christianos antichristis adsistere et praeuaricatores fidei adque ecclesiae palias et indociles uel hoc tamen confitentur quod uniuersi siue haeretici siue schismatici non habeant spiritum sanctum, et ideo baptizare quidem
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi posset. contra eĩmodilicentiam &. audaciã quȩ sit cen¬
sura diuina. inuenimus in tali facinore. ñ solum duces &. aucto¬
res. sed &. participes penis destinari. nͥ se a cominumoue maloꝵ se¬
parauerinit.: p̃cipiente ꝑ moysen d̃no ꝙ̃. dicente. Separamini a
taber naculis hominum istoꝵ durisimoꝵ. & nolite taugere
ab om̃ib quȩ sunt eis. ne simul pereatis in peccato eoꝵ Et
qđ comininatꝰ ꝑ moysen d̃ns fuerat impleuit. ut quisq a chore¬
C s. dathan .&. abyron ñ separisset. penas statim ꝓ impia cõmunione
psolueret. Quo eremplo ostenditur &. ꝓbati: obnarios om̃s s. eulpe
&. pene futuros. qͥ seismaticis contra p̃positos ȩ isac̃ dotes irreligiosa
temeritate se miseuerint. sic̃ etiam ꝑ osee propłiam sp̃s sẽs contes
tat᷑ .&. dieit. sacrisicia eoꝵ tamquã panis iuctus. oñis qͥ manducant

Expanded text:
intelligi posset contra ejusmodi audaciam quae sit cenintelligi posset contra ejusmodi audaciam quae sit censura divina, invenimus in tali facinore non solum duces et auctores sed et participes poenis destinari, nisi se a communione malorum separaverint, praecipiente per Moysen Domino et dicente: Separamini a tabernaculis hominum istorum durissimorum, et nolite tangere ab omnibus quae sunt eis, ne simul pereatis in peccato eorum . Et quod comminatus per Moysen Dominus fuerat impleuit, ut quisque se a Core et Dathan et Abiron non separasset poenas statim pro impia communione persolueret. quo exemplo ostenditur et probatur obnoxios omnes et culpae et poenae futuros qui se schismaticis contra praepositos et sacerdotes inreligiosa temeritate miscuerunt. sicut etiam per Osee prophetam spiritus sanctuss, omnes qui manducant
Abbreviated transcription (Latin):
in lamminas chuctiles ꝓducunt᷑ ꝙ. affiguntur altari. scdđm qđ loqͥtur
seriptura chuma. Memoriale inqͥt erit filis isrł. ut ñ accedat qͥsꝗͣ.
alienigena qͥ non ẽ ex semine aaron. imponere incensum ante
dum. ut non sit sic̃ chore. Et tam̃ illi scisma ñ fecerant. nec foras
egressi contra dei sacͣdotes unpudent᷑ atq hostiliter rebellaue
rebelles. cathedram sibi constituere & pͥmatum assumere. &
baptirancti atq offerendi licentiam uindieare conant᷑. Iuomͦ
ꝑficere quȩ agunt. aut impetrare aliquid illicitis conatib de do possins̃.
qui contra dm qđ eis non licet moliuntur: Quare qͥ nouatiano
siue cȩ teris eiꝰmodi scisinaticis patrocinant᷑. frustra contendunt
baptizari &. seĩficari illic aliquẽ salutari baptisio posse. ubi con¬
stet bapticantẽ. baptitandi licentiã non habere: Atq ut magis

Expanded text:
in laminas ductiles producuntur et affiguntur altari, secundum quod loquitur in laminas ductiles producuntur et affiguntur altari, secundum quod loquitur Scriptura divina. Memoriale, inquit, filiis Israel ut non accedat quisquam alienigena qui non est ex semine Aaron imponere incensum ante Dominum, ut non sit sicut Chore. Et tamen illi schisma non fecerant, nec foras egressi, contra Dei sacerdotes impudenter atque hostiliter rebellaverrebelles cathedram sibi constituere et primatum assumere et baptizandi atque offerendi licentiam vindicare conatur. Quomodo perficere quae agunt aut impetrare aliquid illicitis conatibus Deo possunt qui contra Deum, quod eis non licet, moliuntur? Quare qui Novatiano sive caeteris ejusmodi schismaticis patrocinantur frustra contendunt baptizari et sanctificari illic aliquem salutari Baptismo posse ubi constet baptizantem baptizandi licentiam non habere. IX. Atque ut magis
Abbreviated transcription (Latin):
semͣ nosse dicunt᷑. nec hoc adiuuare tales potest. Nam &. chore
.&. dathan & abyron. eũ sacerdote aaron & moyse. eunde d̃m noue¬
rant. parilege &. religione uiuentes. unum &. uerum dm qͥ colendꝰ
atq inuocandus fuerat inuocabant. Tam̃ quia loci sui ministeriũ
transgressi. contra aaron saẽdotem qͥ sacerdotium legitimũ digna¬
tione dei atq ordinatione ꝑceperat. sacrificandi licentiã uindica¬
uerunt. diuinitus ꝑcussi. penas statim ꝓ illicitis conatib pendert᷑.
Nec potuerunt rata eẽ &. ꝓficere sacrificia. irreligiose &. illicite
contra us diuinȩ duspositionis oblata. Thuribula quoq ipsa in
qͥb incenfum illicite fuerat oblatum. ne in usu de cȩtero essent sa¬
cerdotib. s potius indignationis &. ultionis diuinȩ memoriã corri-¬
gendis posteris exliberent. iussu d̾ni conflata atq igne purgata.

Expanded text:
um, eundem spiritum sanctum nosse dicuntur, nec hoc adiuuare tales potest. nam et Core um, eundem spiritum sanctum nosse dicuntur, nec hoc adiuuare tales potest. nam et Core et Dathan et Abiron cum sacerdote Aaron et Moyse eundem Deum nouerant, pari lege et religione uiuentes, unum et uerum Deum qui colendus adque inuocandus fuerat inuocabant: tamen quia loci sui ministerium transgressi contra Aaron sacerdotem qui sacerdotium legitimum dignatione Dei adque ordinatione Domini perceperat sacrificandi sibi licentiam uindicauerunt, diuinitus percussi poenas statim pro inlicitis conatibus pependerunt, necontra jus divinae dispositionis oblata. Thuribula quoque ipsa, in quibus incensum illicite fuerat oblatum, ne in usu de caetero essent sacerdotibus, sed potius indignationis et ultionis divinae memoriam corrigendis posteris exhiberent, jussu Domini conflata atque igne purgata
Abbreviated transcription (Latin):
Nam euͣ pͥmum discipłos suos in ministerium salutis mitte¬
ret. mandauit &. diaeit. In uiã nationum ne ieritis .ꝙ. in enu¬
tatẽ samaritanoꝵ ne introieritis. Ad iudeos pͥus mittens.
gentiles adhuc pͣteriri iubet. Addendo autẽ.ẜ ciuitatem
samaritanoꝵ debere omitti. tibi erant scismatici: ostendit
scismaticos gentilib adȩquari. Qđ si aliqͥs illud opponit. ut
dicat eandem nouatianũ legem tenere quã catholica ȩe¬
elesia teneat. eode symbolo quo & nos baptizare. eundem
hoc usurpare eum potestatẽ baptitandi posse. qđ uideatur in¬
int̾rogatione baptismi a nobis nͣ discrepare. sciat qͥsq hoc oppo¬
nendum putat. pͥmum ñ esse unam nob̾ &. scismatieis symboli
legẽ. neq eandẽ interrogationẽ. Nam cũ dicunt. credis in
remissionẽ peccatoꝵ & uitam ȩternã ꝑ scam ȩccł̃am. mͣtuntur
interrogatione. quando ñ habeant eccłam. Tẽ deinde uoce sua

Expanded text:
nam cum primum discipulos suos in ministerium salutis mittenam cum primum discipulos suos in ministerium salutis mitteret, mandauit et dixit: in uiam nationum ne abieritis et in ciuitatem Samaritanorum ne intraueritis. ad Iudaeos prius mittens gentiles adhuc praeteriri iubet: addendo autem et ciuitatem Samaritanorum debere omitti, ubi erant schismatici, ostendit schismaticos gentilibus adaequari. Quod si aliquis illud opponit nt dicat eandem Nonatianum legem tenere quam catholica ecclesia teneat, eodem symbolo quo et nos baptizare, eundem nctum, ac propter hoc usurpare eum potestatem baptizandi posse quod uideatur interrogatione baptismi a nobis non discrepare: sciat quisque hoc opponendum putat primum non esse unam nobis et schismaticis symboli legem neque eandem interrogationem. nam cum dicunt credis in remissionem peccatorum et uitam aeternam per sanctam ecclesiam, mentiuntur interrogatione, quando non habeant ecclesiam. tunc deinde uoce sua
Abbreviated transcription (Latin):
dauid: & constituerunt sibi rege̾ ieroboam filium nabath. In¬
dignatum ẽẽ dnm dixit & eos in ꝑditionẽ dedisse. qđ ab unita¬
te dissipati eent. atq adulterum sibi regem constituissent. Et
tanta indignatio dni extitit adũsus illos qͥ scisina fecerant. ut
etiam cũ homo dei ad hieroboam missus esset qͥ ei peccata sua
ex probraret. atq ultionẽ futuram pͣdiceret. pane̾ quoq apud
illos edere & aquã bibere uetaret᷑. Qđ cum ñ eustodisset & ꝯtͣ
pceptum dei prandisset. statim diuine censurȩ maiestate ꝑcussus
est. ut inde regrediens impetu ac morsu leonis in itinere necaret᷑.
Et audet qͥsquam dicere. aquam baptismi salutarem & grãm
cȩlestem. cominunem cũ scismaticis ẽẽ posse. cum quibus nec
terrestris nec scłaris potus debeat eẽ communis: Satiat adhue
lictis samariam secesserant. int̾ ꝓfanos & gentiles cõputarent᷑.

Expanded text:
Dauid, et constituerunt sibi regem Hieroboam filium Nabat. inDauid, et constituerunt sibi regem Hieroboam filium Nabat. indignatum esse Dominum dixit et eos in perditionem dedisse quod ab unitate dissipati essent adque alterum sibi regem constituissent. et tanta indignatio Domini extitit aduersus illos qui schisma fecerant, ut etiam cum homo Dei ad Hieroboam missus esset qui ei peccata sua exprobraret adque ultionem futuram praediceret, panem quoque apud illos edere et aquam bibere uetaretur. quod cum non custodisset et contra praeceptum Dei prandisset, statim diuinae censurae maiestate percussus est, unde regrediens inpetu ac morsu leonis in itinere necaretur. et audet quisquam uestrum dicere aquam baptismi salutarem et gratiam caelestem communem cum schismaticis esse posse, cum quibus nec terrestris  nec saecularis potus debeat esse communis? satiat adhuc lictis Samariam secesserant, inter profanos et gentiles conputarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
crificia declarant. Nam quando dns corpus suũ panẽ uocat.
de multoꝵ granoꝵ adunatione congestum: popłm nrm quẽ
portabat indicat adunatũ. Et quando sanguinem suũ uinu̾
appellat. de botris atq acinis a plurimis ex pressum. atq iN
unum coactum: gregem itẽ ur̃m significat. comixtione ad¬
unatȩ multitudinis copulatum. Si nouatianus huic ñico¬
pani actunatus ẽ. si xpo poculo &. ipse commixetus ẽ. poterit
uideri & unici ȩccłastici baptisim habere gram posse. si eum con¬
iliterit eccłȩ unitatem tenere. Deniq quã sit inseparabile
unitatis sacramentũ. & quam sine spe suit . & ꝑditionẽ sibi maxi¬
mam de indignatione dei adquirant qͥ scisma faciunt. & relicto
eꝑo alium sibi foris pseudo epm constituunt. Et indignatus est¬
inqͥt dns in om̃i semine isrł .&. dimouit eos. & dedit eos in direp¬
tionẽ. donec abiceret eos a facie sua. qr dissipatus ẽ isrł a domo

Expanded text:
crificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat crificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat de multorum granorum adunatione congestum, populum nostrum quem portabat indicat adunatum; et quando sanguinem suum vinum appellat de botris atque acinis plurimis expressum atque in unum coactum, gregem item nostrum significat commixtione adunate multitudinis copulatum. Si Novatianus huic pani dominico adunatus est, si Christi populo et ipse commixtus est, poterit videri et unici ecclesiastici Baptismi habere gratiam posse, si eum constiterit Ecclesiae unitatem tenere. Denique quam sit inseparabile unitatis sacramentum, et quam sine spe sint et perditionem sibi maximam de indignatione Dei acquirant qui schisma faciunt, et relicto episcopo, alium sibi foris pseudoepiscoinquit, Dominus in omni semine Israel et dimouit eos et dedit eos in direptionem donec abiceret eos a facie sua, quia dissipatus est Israel a domo
Abbreviated transcription (Latin):
so damnatum. Hic enĩ qͥ reus sibi erit: ñ ab eꝑo eiectus. s sponte
de eccła ꝓfugus. & heretica pͣsumptione a semet ipso damnatus.
Et idcireo dns insinuans nobis unitatẽ de diuina aueboritate
tem redigens ȩccłam suam: denuo dicit. Et erunt unus grex &
unus pastor. Si autẽ grex unus ẽ. quomͦ potest gregi annume¬
rari. qͥ in numero gregis non ẽ:Aut pastor haberi quomͦ potest.
qͥ manente uero pastore & in eccła dei ordinatione succedanea
p̃sidente. nemini suecedens &. a se ipso incipiens. alienus fit & ꝓ¬
famis. dñicȩ pacis ac diuine unitatis inimicus. nͥ habitans it
domo dei id ẽ in ȩccła dei. in qua ñ nisĩ concordes atq unanimes
habitant. loquente in psalmis spũ scõ &. dicente. d̾s qͥ inhabita¬
re facit unianies in domo: Deniq unaimitatẽ x ꝑianam. fir¬
ma sibi atq inseparabili caritate conexam. etiã ipsa dnĩca sa

Expanded text:
so damnatum. hic est enim qui reus sibi erit, non ab episcopo eiectus, sed sponte so damnatum. hic est enim qui reus sibi erit, non ab episcopo eiectus, sed sponte de ecclesia profugus, haeretica praesumptione a semet ipso damnatus. Et idcirco Dominus insinuans nobis unitatem de diuina auctoritate tem redigens ecclesiam suam denuo dicit: et erit unus grex et unus pastor. si autem grex unus est, quomodo potest gregi adnumerari qui in numero gregis non est aut pastor haberi quomodo potest qui manente uero pastore et in ecclesia Dei ordinatione succedanea praesidente nemini succedens et a se ipse incipiens alienus fit et profanus, dominicae pacis ac diuinae unitatis inimicus, non habitans in domo Dei id est in ecclesia Dei, in qua non nisi concordes adque unanimes habitant, loquente in psalmis spiritu sancto et dicente: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo? denique unanimitatem christianam firma sibi adque inseparabili caritate conexam etiam ipsa d
Abbreviated transcription (Latin):
mus unitatẽ tenere. manifestat scripturȩ diuinȩ fides: cum
de sacram̃to pasche .&. agni. qͥ agnus xꝑin designabat. scriptũ
est. In domo una comedetur. nec eicietis de domo carne̾ foras.
Qđ itẽ circa Raab quȩ ipsa quoq tẏpum portabat eccłȩ. ex¬
pressum uidemus. eui mandat᷑ & dieitur. Patrem tuum &
matrem tuam. & fr̃s tuos. & totam domum patris tui. colli¬
ges ad te ipsam in domum tuã. & omins qͥ exierit ostrum do¬
imus tuȩ foras. reus tͥ erit. Quo sacram̃to declarat᷑. in unam
domum solam id ẽ in ȩccłam. uicturos & ab interitu mundi
euasuros. colligi oportere: quisq autẽ de collectis foras exie¬
rit. id ẽ si qͥsquam in eccłam grãm consecutus recesserit. & ab
eccła exierit. reum sibi futurũ. id ẽ ipsum sibi qđ pereat un¬
putaturum. Id̾ apłs paulus explanat. docens &. p̃cipiens he¬
reticum uitandum eẽ. ut ꝑuersum & peccatorẽ .&. a semet ip¬

Expanded text:
mus unitatem tenere manifestat scripturae diuinae fides, cum mus unitatem tenere manifestat scripturae diuinae fides, cum de sacramento paschae et agni qui agnus Christum designabat scriptum est: in domo una comedetur, non eicietis de domo carnem foras. quod item circa Raab quae ipsa quoque typum portabat ecclesiae expressum uidemus, cui mandatur et dicitur: patrem tuum et matrem tuam et fratres tuos et totam domum patris tui colliges ad te ipsam in domum tuam, et omnis qui exierit ostium domus tuae foras reus sibi erit. quo sacramento declaratur in unam domum solam id est in ecclesiam uicturos et ab interitu mundi euasuros colligi oportere, quisque autem de collectis foras exierit, id est si quis quamuis in ecclesia gratiam consecutus recesserit et ab ecclesia exierit, reum futurum, id est ipsum sibi quod pereat inputaturum. quod apostolus Paulus explanat docens et praecipiens haereticum uitandum esse ut peruersum et peccatorem et a semet ip
Abbreviated transcription (Latin):
scribit & dicit. Aꝑc dilexit ȩccłam .&. seipsum tradidit pro ea.
ut eam scĩficaret. purgans eam lauachro aquȩ. Qđ̃ si una est
potest: Apt̃ qđ cum sola eccła habeat aquam uitalem. & baptizan¬
di atq abluendi hominis potestatẽ. qͥ dicit apud nouatianũ bap¬
tizari &. scĩficari alique̾ posse. pͥus ostendat &. doceat nouatianũ
in ȩccła eẽ. aut eccłȩ p̃sidere. Eccła eñ una ẽ. quȩ una & intus
eẽ .x. foris ñ potest. Si eium apud nouatianum ẽ. apud cornelium
ñ fuit. Si uͦ apud cornelium fuit. qͥ fabiano eꝑo legitima ordina¬
tione successit.&. quẽ preter sacerdotii honorẽ martyrio quoq
a se ipso ortus ẽ. Habere nãq aut tenere ȩccłam nullomͦ potest:
qͥ ordinatus in eccła non ẽ. Foris enĩ non eẽ eccłam. nec seindi
adu̾sum se aut diuidi posse. sed inseparabilis atq indiuiduȩ do¬

Expanded text:
scribit et dicit: Christus dilexit Ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea, scribit et dicit: Christus dilexit Ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret purgans eam lauacro aquae. quod si una est potest? Propter quod cum sola ecclesia habeat aquam uitalem et baptizandi adque abluendi hominis potestatem, qui dicit apud Nouatianum baptizari et sanctificari aliquem posse, prius ostendat et doceat Nouatianum in ecclesia esse aut ecclesiae praesidere. ecclesia enim una est, quae una et intus esse et foris non potest. si enim apud Nouatianum est, apud Cornelium non fuit. si uero apud Cornelium fuit, qui Fabiano episcopo legitima ordinatione successit et quem praeter sacerdotii honorem martyrio quoque a se ipso ortus est. habere namque aut tenere ecclesiam nullo modo potest qui ordinatus in ecclesia non est. Foris autem non esse ecclesiam nec scindi aduersum se aut diuidi posse, sed inseparabilis adque indiuiduae do
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ ȩccła: patere res clausa alienis &. ꝓfanis ñ potest. Et si fous
signatus ẽ. neq bibere uide neq consignari potest. cui foris posi¬
to accessus ad fontem non ẽ. Puteus quoq aquȩ uiuȩ si unus est.
idemnq intus ẽ. iniuificari foris positus ex illa aqua non potest:
ex qua solis eis qui intus sunt. usus omins & potus concessus est. Qđ
.&. petrus ostendens. unam ȩccłam eẽ. & solos eos qͥ in ȩccła sint bap¬
tizari posse.: posuit & cdixit. in archa noe pauci id ẽ octo animȩ
hominũ saluȩ factȩ sunt ꝑ aquã. qđ & uos similiter saluos faciet
baptisma. ꝓbans q̃. contestans. unã archam noe typum fuissẽ uniꝰ
ȩccłȩ. Si potuit tẽ in illo expiati & purificati mundi baptismo
saluus ꝑ aquã fieri. qͥ in archa noe ñ fuit. potest & nẽ uiuificari ꝑ
baptisma qͥ in eccła non ẽ. eui soli baptisma concessum ẽ. Sed q.
paulus apłs hoc ide adhuc aꝑtius &. clarius manifestans. ad ephesios

Expanded text:
quae est Ecclesia, patere res clausa alienis et profanis non potest. Et si fons signatus est, neque bibere inde neque consignari potest cui foris posito accessus ad fontem non est. Puteus quoque aquae vivae si unus est, idemque intus est, vivificari et sanctificari foris positus ex illa aqua non potest ex qua solis eis qui intus sunt usus omnis et potus concessus est. Quod et Petrus ostendens unam Ecclesiam esse et solos eos qui in Ecclesia sint baptizari posse, posuit et dixit: In arca Noe pauci, id est, octo animae hominum salvae factae sunt per aquam, quod et vos similiter salvos faciet baptisma , probans et contestans unam arcam Noe typum fuisse unius Ecclesiae. Si potuit tunc in illo expiati purificati mundi baptismo salvus per aquam fieri qui in arca Noe non fuit, potest et nunc vivificari per baptisma qui in Ecclesia non est, cui soli baptisma concessum est. Sed et Paulus apostolus hoc idem adhuc apertius et clarius manifestans ad Ephesios
Abbreviated transcription (Latin):
pit ante sꝑm scm̃ cum adhuc eẽt in utero matris constitutꝰ. ut
tatis quando ad nos ueniunt manꝰ imponit᷑ ad accipientu sp̃m scm.
quando iã utiq illie acceptus sit. ubi si fuit dari potuit  Si autẽ fo¬
ris euncti heretiei &. seismatici ñ habent spm̃ scmͣ. s. ideo apud nos
manꝰ imponitur. ut hic accipiat᷑ qđ illic nec eẽ nec dari potest. ma
nfestum eͥ nec remissionẽ peccatoꝵ dari ꝑ eos posse. quos conitet
spm̃ scm̃ non habere. Et ideirco ut scđm chuinam dispositionẽ
atq eugłicam ueritatẽ. peccatoꝵ remisionẽ consequi. q̃. sci̾ficari
ac templa dei fieri possint. ȩccłe baptismo baptizancti st̃. omnes

Expanded text:
pit ante spiritum sanctum cum adhuc esset in utero matris constitutus, ut zatis quando ad nos ueniunt manus inponitur ad accipiendum spiritum, quando iam utique aceeptus sit ubi si fuit dari potuit? si autem foris cuncti haeretici et schismatici non dant spiritum sanctum et ideo apud nos manus inpnifestum est, nec remissionem peccatorum dari per eos posse, quos constet Spiritum sanctum non habere. Et idcirco ut secundum divinam dispositionem atque evangelicam veritatem peccatorum remissionem consequi et sanctificari ac templa Dei fieri possint Ecclesiae Baptismo baptizandi sunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima hora ẽ. Ex nobis exierunt. sed ñ fuerunt ex nob̃. Si
eñ fuissent ex nobis. mansissent utiq nobuscũ. Unde apparet
ab unitate ȩxcłȩ catholicȩ recessisse. Adhuc quoq dñs in eugło
suo ponit &. dicit. Si uͦ &. eccłam contempserit. sit tͥ tamꝗͣ
etlinicus & publicanus. Si autẽ qͥ eccłam contẽpnunt ethin¬
ci q publicani habent᷑. multomagis utiq rebelles &. hostes.
falsa altaria & illicita sac̾dotia.&̃ sacrificia sacrilega .&. nomina
adulterata fingentes. intͣ ethnicos &. publicanos. necesse eͥ com¬
putent᷑: quando minora peccantes &. tantũ ȩccłȩ contẽptores.
ethinei q. publicani sententia đm iudicentur. Qđ aute̾ ȩccła
Una ẽ columba mea. ꝑfecta mea. una est matri suȩ. electa ẽ genitͥci
suȩ. Ne qua itẽ denuo dicit. Ortus conclusus soror mea sponsa. fons

Expanded text:
ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. si enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum. unde apparet ab unitate ecclesiae catholicae recessisse. adhuc quoque Dominus in euangelio suo ponit et dicit: si uero et ecclesiam contempserit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. si autem qui ecclesiam contemnunt ut ethnici et publicani habentur, multo magis utique rebelles et hostes falsa altaria et inlicita sacerdotia et sacrificia sacrilega et nomina adulterata fingentes inter ethnicos et publicanos necesse est conputentur, quando minora peccantes et tantum ecclesiae contemptores ethnici et publicani sententia Domini iudicentur. Quod ecclesia una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae. de qua item denuo dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
qua nobis muicẽ coheremꝰ. ut qm̃ ꝓuidentia dñi monentis in¬
struim . &. diuimȩ miscctiȩ consiliis salubrib ammonentur. appro¬
pinquare iam certaminis & agonis nr̃i diem. ienimis. uigiliis.
orationibus insistere euͣ omni plebe nͣ desinamꝰ. In cũbamus ge¬
mitib assidius. & depͣcationib erebris. Hec sunt enĩ nobarma
cȩlestia. quȩ stare & ꝑseuerare fortit᷑ faciunt. hȩc st̃ munim̃ta
spiritalia & tela ctunna. quȩ ꝓtegunt. Memores nr̃i inincem
simꝰ. concordes atq unanimes utrobiq pro nobis semꝑ oremꝰ.
pressuras & angustias mutua caritate releuemꝰ. Et siqͥs istine
nr̃m pͥor diuinȩ dignationis celeritate p̾cesserit. ꝑseueret ap̃¬
đm nr̃a dilectio: ꝓfr̃ib & sororibus nr̃is apud miscłiã patris
uͥ cesset oratio. Opto te fr̃ km̃e. semper bene ualer e.¬

Expanded text:
qua nobis inuicem cohaeremus ut, quoniam prouidentia Domini monentis inqua nobis inuicem cohaeremus ut, quoniam prouidentia Domini monentis instmimur et diuinae misericordiae consiliis salubribus admonemur adpropinquare iam certaminis et agonis nostri diem, . ieiuniis uigiliis orationibus insistere cum omni plebe non desinamus. incumbamus gemitibus adsiduis et deprecationibus crebris. haec sunt enim nobis arma caelestia quae stare et perseuerare fortiter faciunt. haec sunt munimenta spiritalia et tela diuina quae protegunt. memores nostri inuicem simus, concordes adque unanimes, utrubique pro nobis semper oremus, pressuras et angustias mutua caritate releuemus, et si \\ quia istinc nostrum prior diuinae dignationis celeritate praecesserit, perseueret apra dilectio pro fratribus et sororibus nostris apud misericordiam Patris non cesset oratio. Opto te, frater charissime, semper
Abbreviated transcription (Latin):
torquens. magis cturus scłaris philosophie prauitate. quã philo
soplne dñicȩ lenitate pacificus: desertor eccłe. iniscđiȩ hostis.
caritatis : Agnoseit ue iam qui sit sacerdos dei. que sit eccła &
domus xp̃i qui sint dei serui. quos diabolus infestet. qͥ sint xꝑi¬
ani quos antiaꝑe impugnet: Neq enĩ que rit illos quos iam
subegit. aut gestit euertere quos ĩ suos fecit. Inimieus &. hostis
eccłȩ. quos alienauit ab ȩccła & foras duarit captiuos & uictos.
contẽpnit & pͣterit. Eos ꝑgit lacessere. in qͥb aꝑm cernit habi¬
tare. Quã quam & si aliquis ex talib fuerit app̃hensus. non est
qđͣ sibi quasi in confessione nominis blandiatur. cũ constet si oc
eisi eiꝰmocti extra ȩccłam fuerint. fidei coronã non eẽ. s pęnam
potius eẽ ꝑfihȩ. nec in domo dei int̾ un animes habitaturos ẽẽ.
quos uidemus de pacifica & hiuina domo furore discordiȩ recessise¬

Expanded text:
torquens, magis durus saecularis philosophiae prauitate quam sophiae torquens, magis durus saecularis philosophiae prauitate quam sophiae dominicae lenitate pacificus, desertor ecclesiae, misericordiae caritatis ? adgnoscitne iam qui sit sacerdos Dei, quae sit ecclosia et domus Christi, qui sint Dei serui quos diabolus infestet, qui sint christiani quos antichristus inpugnet? neque enim quaerit illos quos iam subegit aut gestit euertere quos iam suos fecit. inimicus et hostis ecclesiae quos alienauit ab ecclesia et foras duxit ut captiuos et uictos contemnit et praeterit, eos pergit lacessere in quibus Christum cernit habitare. Quamquam etsi aliquis ex talibus fuerit adpreheasus, non est quod sibi quasi in confessione nominis blandiatur, cum cisi ejusmodi extra Ecclesiam fuerint, fidei coronam non esse, sed poenam potius esse perfidiae; nec in domo Dei inter unanimes habitaturos esse, quos videmus de pacifica
Abbreviated transcription (Latin):
accurrerit ꝓperant᷑ & uenerit quisqͥs audiuit. Qillic lapsi st̃.¬
głosa confessione restituti steterunt fortes. & ip̃so dolore peniten¬
tie facti ad prelium fortiores. ut appareat niꝑ subitatos esse.
ꝙ noue atq uisuetȩ rei pauore trepidasse. redisse autẽ ad se
postmođu fidem ueram. & iures suas de dei timore collectas.
ad omne̾ patientiam constant᷑ & firmiter roborasse. nec ĩa stare
ad criminis ueniam. s ad passionis coronã. Qd ad hec Nouati¬
anus frat᷑ kiñe. Utrumne iam deponit errorẽ. an uero. qͥ
dementium mos ẽ. ipsis bonis & ꝓsperis nr̃is plus adactus ẽ ad
furorẽ .&. quo magis ac magis dilectionis ac fidei ereseit hie gła
illic dissensionis & eeli recrudeseit insama: nec uulnus suum
iniser curat. s: adhuc grauius & se & suos uulnerat. in ꝑniciem
frm in lingua sua ꝑstrepens. & facundiȩ uenenatȩ iacula con¬

Expanded text:
accurrerit properanter et venerit, quisquis audivit. Quot illic lapsi gloaccurrerit properanter et venerit, quisquis audivit. Quot illic lapsi gloriosa confessione sunt restituti? Steterunt fortes, et ipso dolore poenitentiae facti ad praelium fortiores; ut appareat nuper subitatos esse, et novae atque insuetae rei pavore trepidasse; rediisse ad se postmodum fidem veram, et vires suas de Dei timore collectas ad omnem patientiam constanter et firmiter roborasse, nec jam stare ad criminis veniam, sed ad passionis coronam. III. Quid ad haec Novatianus, frater charissime? Utrumne jam deponit errorem? an vero, qui dementium mos est, ipsis bonis et prosperis nostris plus adactus est ad furorem; et quo magis ac magis dileillic dissensionis et zeli recrudescit insania: nec uulnus suum miser curat, sed adhuc grauius et se et suos uulnerat, in perniciem fratrum lingua sua perstrepens et facundiae uenenatae iacula con
Abbreviated transcription (Latin):
paratos & minꝰ cautos. solito suo more concutere. Unum pͥmo
aggressus. ut lupus ouẽ secernere a grege. ut accipiter columbã
ab agmine uolantium separare tẽptauerat. Nam eui nͣ est adũ¬
sus om̃s satis uirium. circũuenire quęrit solitudinẽ singulorum.
Sed retusus adunati exercitus fide parit & uigore. intellexit mi¬
lites aꝑi uigilare ia sobrios. & armatos ad pͣlium stare. uinci nͣ
posse. mori posse. & hoc ipso inuictos eẽ quia mori ñ timent. nec re¬
pugnare contra impugnantes eũ occidere innocentib nec no¬
centem liceat. sed prompte &. aminas & sanguine tradere. ut cum
tanta in scło malitia & seuitia grassetur. a malis &. seuis uelocius
recedat᷑. Quale illud fuit sub oculis dei spectaculum głosum. qͣle
rat hostis inferre. nͣ singulos milites.s tota simul castra ꝓdisse
Om̃s enim constat uenturos fuisse. si audire potuissent. quando

Expanded text:
paratos et minus cautos, solito suo more concutere. Unum primo paratos et minus cautos, solito suo more concutere. Unum primo aggressus, ut lupus ovem secernere a grege, ut accipiter columbam ab agmine volantium separare tentaverat: nam cui non est adversus omnes satis virium, circumvenire quaerit solitudinem singulorum. Sed retusus adunati exercitus fide pariter et vigore, intellexit milites Christi vigilare jam sobrios, et armatos ad praelium stare; vinci non posse, mori posse; et hoc ipso invictos esse, quia mori non timent; nec repugnare contra impugnantes, cum occidere innocentibus nec nocentes liceat, sed prompte et animas et sanguinem tradere: ut cum tanta in saeculo malitia et saevitia grassetur, a malis et saevis velocius recedatur. Quale illud fuit sub oculis Dei spectaculum gloriosum? qurat hostis inferre, non singulos milites, sed tota simul castra prodisse? Omnes enim constat venturos fuisse, si audire potuissent; quando
Abbreviated transcription (Latin):
animus & una uoa ẽ: eccł̃a om̃is romana confessa est. Claruit
uirtutis. & roboris firmitatẽ. iam tͣe in spũ pre uidebat.&. pͥco¬
nio futuroꝵ. merita ur̃a contestans: tu parentes laudat. filios
ꝓuocabat. Dum sic unanimes. dum sic fortes estis. magna & cetͣis
frib unanimitatis & fortitudinis exempla tribuistis. Docius¬
tis granditer đm timere. xꝑo firmit᷑ adherere: plebem sacͣ¬
dotib in ꝑiculo iungi. in ꝑsecutione fr̃s a frib non se parari.
concordiam simul inuinctam uinci omnino non posse. quie qͥd simul
petitur a cunctis. d̾m pacis pacificis exhibere. Prosiluerat adu̾sa¬
sarius t̾rore uiolento xꝑi castra turbare. sed quo impetu uene¬
rat. eode impetu pulsus ẽ.&. quantum formidinis & t̾roris attu¬
lit. tantum fortitudinis inuenit & roboris. Dupplantare se iterũ
posse crediderat dei seruos:  uelut tyrones & rudes quasi minꝰ

Expanded text:
animus et una uox est, ecclesia omnis Romana confessa est. Claruit,animus et una uox est, ecclesia omnis Romana confessa est. Claruit,uirtutis et roboris firmitatem iam tunc in spiritu praeuidebat et praeconio futurorum merita uestra contestans dum parentes laudat filios prouocabat. dum sic unanimes, dum fortes estis, magna et ceteris fratribus unanimitatis et fortitudinis exempla tribuistis. docuistis granditer Deum timere, Christo firmiter adhaerere, plebem sacerdotibus in periculo iungi, in persecutione fratres a fratribus non separari, concordiam simul iunctam uinci omnino non posse, quicquid simul petitur a cunctis Dsarius terrore violento Christi castra turbare; sed quo impetu venerat, eodem impetu pulsus est; et quantum formidinis et terroris attulit, tantum fortitudinis invenit et roboris. Supplantare se iterum posse crediderat Dei servos, et velut tyrones et rudes, quasi minus
Abbreviated transcription (Latin):
dei ac uirtutis ur̃e testimo¬
nia głosa. & confessionis ur̃e
honorem sic exultanter ac¬
cepimus. ut in meritis ac
laudib ur̃is. nos quoq par¬
ticipes & socios computemus.
Nam cũ nobis & eccła una
sit & mens iuncła . &. indiuidua concordia: quis ñ sacerdos in con¬
sacerdotis sui laudibus tamꝗͣ. in suis ꝓpriis gratuletur. aut que
frat᷑nitas non in frm gaudio ubiq lȩtetur: Exprimisatis ñ po¬
test quanta ista  exultatio fuerit & quanta lȩtieia. cũ de uob̾
ꝓspera &. fortia comperissemus. ducem te illie confessionis. frib.
extitisse. sed & confessionẽ ducis de frm̃ consensione creuisse:
ut dum pͣcedis ad głam. feceris multos głe comites. & confesso¬
rem popłm suaseris fieri. dum pͥmus paratus es ꝓ om̃ib con¬
fiteri. ut ñ inueniamꝰ qͥd prius prȩdicare in uobis debeamus.
utrumne tuam promptam & stabilem fidem. an inseparabilem
adunatio sequentis frat᷑nitatis ostensa ẽ. Dum apud uos unus

Expanded text:
dei ac uirtutis uestrae testimonia gloriosa et confessionis uestrae honorem sic exultanter accepimus ut in meritis ac laudibus uestris nos quoque participes et socios conputemus. nam cum nobis et ecclesia una sit et mens iuncta et indiuidua concordia, quis non sacerdos in consacerdotis sui laudibus tamquam in suis propriis gratuletur aut quae fraternitas non in fratrum gaudio ubique laetetur? exprimi satis non potest quanta istic exultatio fuerit et quanta laetitia cum de, uobis prospera et fortia conperissemus ducem te illic confessionis fratribus extitisse, sed et confessionem ducis de fratrum consensione creuisse, ut dum praecedis ad gloriam feceris multos gloriae comites et confessorem populum suaseris fieri, dam primus paratus, es pro omnibus confiteri: ut non inueniamus quid prius praedicare in uobis debeamus, utrumne tuam promptam et stabilem fidem an inseparabilem robata est, adunatio sequentis fraternitatis ostensa est. dum apud uos unus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueteratoris ꝑniciosum latus fugiant: ut letales sollicitantis eua¬
dant: ut de qua ille pelli diuinitus meruit. eccl̃am repetant. Quo ˢ
quidẽ dno adiuuante. ꝑ eus miscđiam regredi posse confidimus.
Neq enĩ potest perire. nͥ qu̾ẽ constat ẽẽ periturũ: cũ dns in ȩuangło
suo dicat. Omnis plantatio quã ñ plantauit pat̾ m̃s cȩlestis: era¬
dicabit᷑. Qui plantatus ñ est preceptis dĩ patris & monitis. solus po¬
terit de ȩccła ille discedere: solus epĩs derelictis. cũ scismaticis &. he¬
reticis infurore manere. Ceteros uͦ nobiscũ adunabit di patris miseri

Expanded text:
ut ueteratoris perniciosum latus fugiant, ut letales laqueos sollicitantis euaut ueteratoris perniciosum latus fugiant, ut letales laqueos sollicitantis euadant, ut de qua ille pelli diuinitus meruit ecclesiam repetant: quos quidem Domino adiuuante per eius misericordiam regredi posse confidimus. neque enim potest perire nisi quem constat esse periturum, cum Dominus in euangelio suo dicat: omnis plantatio quam non plantauit pater meus caelestis eradicabitur. qui plantatus non est praeceptis Dei patris et monitis, solus poterit de ecclesia ille discedere, solus episcopis derelictis cum schismaticis et haereticis in furore remanere. ceteros uero nobis adunabit Dei patris miseric
Abbreviated transcription (Latin):
denegate. has de illo exigunt penas: quas in eius furore conspi¬
cimus. Pater etlam eius inuico fame mortuus est: & abeo in mor¬
te post modũ nec sepultus. Uterus uxoris calce ꝑcussus: .s. apairct¬
one ꝓperante in parricidiũ partus ex pressus. & danare nc̃ audet
sacrificantiũ manus. cũ sit ipse nocentior pedib qͥbus filius qͥ na¬
scebat᷑ occisus ẽ.: Hanc conscientiam criminũ iam pricdẽ timebat.
Propt᷑ hoc se ñ de presbiterio excitari tantũ. sed & cõmumeatione
bat dies. quo apud nos cauia eiꝰ ageretur. nͥ ꝑsecutio ante uenis¬
set. quã iste uoco quoda euadendȩ &. lucrandȩ damnationis ex¬
cipiens. hȩc om̃ia commisit &. miscuit: ut qͥ eiei de ȩccła & ex¬
cludi habebat. iudicium sac̃dotum uoluntaria discessione p̾¬
cederet. quasi euasisse sit pȩnã. prȩuenisse sententiã. Circa
cȩteros autẽ fr̃s elaboramus. quos ab eo circũuentos dolemꝰ.¬

Expanded text:
clesiae denegatae has de illo exigunt poenas quas in eius furore conspiclesiae denegatae has de illo exigunt poenas quas in eius furore conspicimus. pater etiam eius in uico fame mortuus et ab eo in morte postmodum nec sepultus. uterus uxoris calce percussus et abortione properante in parricidium partus expressus. et damnare nunc audet sacrificantium manus, cum sit ipse nocentior pedibus, quibus filius qui nascebatur occisus est. Hanc conscientiam criminum iam pridem timebat. propter hoc se non de presbyterio excitari tantum, sed et communicatione tionis dies quo apud nos causa eius ageretur, nisi persecutio ante uenisset, quam iste uoto quodam euadendae et lucrandae damnationis excipiens haec omnia commisit et miscuit, ut qui eici de ecclesia et excludi habebat, iudicium sacerdotum uoluntaria discessione praecederet, quasi euasisse sit poenam praeuenisse sententiam. Circa ceteros autem tratres elaboramus, quos ab eo circumuentos dolem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ felicissimum satellitem suũ. diaconum nec ꝑmittente me nec sei¬
ente. sua factione & ambitione constituit: & eũ sua tempestate ro¬
mẽ quoq ad uertendam ȩccłam nauigans. similia illic & paria
molitus ẽ.a elero portionẽ plebis auellens. fr̃mtatis bene sibi cohe¬
rentis &. se inuicẽ diligentis. concordiam scindens. Plane qm̃ pro
magnitudine sua debeat carthaginẽ roma pͣcedere. illic maiora
.&. grauiora cõmisit. Iui istic adu̾sus ȩccłam chaconum fecerat. illic
eꝑm fecit. Nec hoc quisꝗͣ miretur in talib ferunt᷑ semꝑ mali suo
furore dementes. &. postea quã scelera fecerint. conseientia ipsa sce¬
lerate m̃tis agitant᷑. Nec remanere in ȩccła dei possunt. qͥ deificam
.ẜ. ȩccłasticam disciplinam. nec actus sui conũsatione. nec moꝵ pace
tenuert᷑. Spoliati ab illo pupilli. fraudatȩ uiduȩ. perunȩ qͦ eccłe

Expanded text:
qui Felicissimum satellitem suum diaconum, nec permittente me, nec sciqui Felicissimum satellitem suum diaconum, nec permittente me, nec sciente, sua factione et ambitione constituit; et cum sua tempestate Romam quoque ad evertendam Ecclesiam navigans, similia illic et paria molitus est, a clero portionem plebis avellens, fraternitatis bene sibi cohaerentis et se invicem diligentis concordiam scindens. Plane quoniam pro magnitudine sua debeat Carthaginem Roma praecedere, illic majora et graviora commisit. Qui istic adversus Ecclesiam diaconum fecerat, illic episcopum fecit. Nec hoc quisquam miretur in talibus. FERUNTUR SEMPER mali suo furore dementes, et posteaquam scelera fecerint, conscientia ipsa sceleratae mentis agitantur. Nec remanere in Ecclesia Dei possunt, qui deificam et ecclesiasticam disciplinam nec actus sui conversatione, nec morum pace tenuer