comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fordissimo uieo iudiciũ minitant ac denuncati respoaissetietni
quod est in fuas foetunas incendium excitatum id se non aqua sed su¬
ma uestiataxumHis tum rebus cõmotꝰ et quod homines iam tum
conarratos cuin gladiis in campum deduci a Catelina sere bami destẽdi
ia campiat tar ficnissũo p.R Sidio fortissimoꝵ uiroꝵ et ã sted
uaota iasignacs larica non que nie tegeriet et emin sciebami Catibinam
nom lami aut uenteem sed caput et collum solece petere uect bt om̃s
boni anim aduerteeẽt et cm imetu et pericula consulem uide eẽt
id qd est factum ad opem praesidiumio conauer exenst leta o ae tet
ferui pemissierem in petendo putanent Catilinam et spe et dipidita¬
te in flomom a tum uiderent omneo qui illam ab Rpspe set ni pidica
totus tus con sula eiba repontina uolunta tum melinacio. peesgetune tũ
macubut ad unduem bonum et multis aliis adiumenti s petscionis õr¬
natum qui cum honestisimo patre atq in aioriliꝰ inodestesinar d or¬

Expanded text:
fortissimo viro, iudicium minitanti ac denuntianti respondisset, si quod esset in suas fortunas incendium excitatum, id se non aqua sed ruina restincturum. his tum rebus commotus et quod homines iam tum coniuratos cum gladiis in campum deduci a Catilina sciebam, descendi in campum cum firmissimo praesidio fortissimorum virorum et cum illa lata insignique lorica, non quae me tegeret — etenim sciebam Catilinam non latus aut ventrem sed caput et collum solere petere — verum ut omnes boni animadverterent et, cum in metu et periculo consulem viderent, id quod est factum, ad opem praesidiumque concurrerent. itaque cum te, Servi, remissiorem in petendo putarent, Catilinam et spe et cupiditate inflammatum viderent, omnes qui illam ab re publica pestem decomitiis consularibus repentina voluntatum inclinatio, praesertim cum incubuit ad virum bonum et multis aliis adiumentis petitionis ornatum. qui cum honestissimo patre atque maioribus, modestissima adu
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾ocatas. cũ uiderem ex ea parte homines cuiꝯ̃ partis nos uel pͥncipes mi¬
mera bamur partĩ qd michi inuiderent partĩ qd sibi timerent aut ꝓd̾itorer

Expanded text:
revocatas, cum viderem ex ea parte homines, cuius partis nos vel principes revocatas, cum viderem ex ea parte homines, cuius partis nos vel principes merabamur, partim quod mihi inviderent, partim quod sibi timerent, aut proditores
Abbreviated transcription (Latin):
gione retulit nichil humanarũ rerũ sibi prius ꝙͣ de me agendã iudicauit.
Atq eõ die confecta res esset. iisi is . tx. pl. quẽ ego maximis benesicns ques¬
corem consul ornaram. cũ et cũctq ordo et multi cũ sũmi biri orarent et .c.x.
oppius socer optimiꝰ un ad pedes flens iaceret. noctẽq sibi ad de liberandũ
postulasset. que de liberatõ non in reddenda quẽadmodũ nõnlli arbitrant᷑.
si ut patefactũ est in augenda mercede consãp̃ta est. Postea res acca est in se¬
natu alia nulla aĩ uarns iatoĩb impediretur et uollĩtate tamiẽ ꝑfecca so¬
natꝰ causa apud uos mẽse ianuario deferebatui bic cantũ int̾fuit int̾ me
et iimacos meos. ego cũ homines in tribunalẽ aurelio palam constribi centu¬
riãriq uidissem: cũ intelligerem ueteres ad spem cedis catilie copias esse

Expanded text:
gione rettulit, nihil humanarum rerum sibi prius quam de me agendum iudicavit. gione rettulit, nihil humanarum rerum sibi prius quam de me agendum iudicavit. atque eo die confecta res esset, nisi is tribunus plebis quem ego maximis beneficiis quaestorem consul ornaram, cum et cunctus ordo et multi eum summi viri orarent, et Cn. Oppius socer, optimus vir, ad pedes flens iaceret, noctem sibi ad deliberandum postulasset; quae deliberatio non in reddenda, quem ad modum non nulli arbitrabantur, sed, ut patefactum est, in augenda mercede consumpta est. postea res acta est in senatu alia nulla: cum variis rationibus impediretur, voluntate tamen perspecta senatus, causa ad vos mense Ianuario deferebatur. hic tantum interfuit inter me et inimicos meos. ego, cum homines in tribunali Aurelio palam conscribi centuriarique vidissem, cum intellegerem veteres ad spem caedis Catilinae copias esse
Abbreviated transcription (Latin):
eiectus sum prouuĩcias optinentibus. immico a̾ut̃ optimo iuro et mitissimo.
altero cos referente reductus sũ. cũ is inimicus qui ad meam pniciem cioce
suã cõmunib hostib p̃buisset si ricudũ taxat iuiueret: re quidem infia oms
mortuos mandatus esset. Nũꝙ de popilio .l. opuniꝰ fortissimꝰ cos mĩꝙͣ de
E. metello. nõ mõ .c. marius qui erat inimicꝰ et ne is quidem qui secutus q
N. antoniq homo eloquentissimq cũ .a. albiuo collega senatũ aut poprelum et
cohortatus. At pro me suꝑiores quos semꝑ ut referent flagitati sũt s beria
sũt ne grẽ causa facere iuderentur. quod alt̾ michi adfinis erat. alterigcaulã
capitis receꝑam. Qui ꝓuiciarũ foedere irm̾ati eotũ illũ annũ querelas se¬
rens deus salus nr̃e uice. fortune. menorie. nominis simul ac de solem de celi¬

Expanded text:
eiectus sum provincias obtinentibus, inimico autem, optimo viro et mitissimo, eiectus sum provincias obtinentibus, inimico autem, optimo viro et mitissimo, consule altero consule referente reductus sum, cum is inimicus, qui ad meam perniciem vocem suam communibus hostibus praebuisset, spiritu dumtaxat viveret, re quidem infra omnis mortuos amandatus esset. numquam de P. Popilio L. Opimius, fortissimus consul, numquam de Q. Metello non modo C. Marius, qui erat inimicus, sed ne is quidem qui secutus est, M. Antonius, homo eloquentissimus, cum A. Albino conlega senatum aut populum est cohortatus; at pro me superiores consules semper ut referrent flagitati sunt; sed veriti sunt ne gratiae causa facere viderentur, quod alter mihi adfinis erat, alterius causam capitis receperam; qui provinciarum foedere infrenati totum illum annum querelas serens, deus, salus nostrae vitae, fortunae, memoriae, nominis, simul ac de sollemni deorum reli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinqui quos ego paraie non potiui michi ad dep̃candam calamitaten meã
non fuerũt. sic allud mea uirtus p̃stare debut. adiuitores auctores hortato¬
res q ad me restituendũ ita multi fuerũt ut longe suꝑiores om̃s hac dig¬
nitate copiaq suꝑarem. Nliquã de .p. popilio clarissimo ac fortissimo crro.
nũquã de. Q. metello nobilissimo et constantissimo ciue. nũꝙͣ de .c. mario
custode ciuitatis atq impni uui in senacũ mentõ futa est. caibanicus su¬
piores illi rogatõnib nulla auctoritate senatus sũt restitati Martus uͦ.
non modo non a senatr si eciã opp̾sso senatu est refaitutꝰ. nec rerũ gestarã
memoria in rͥeditu .s. marii. si exercitus acq arma ualuerũt. At de me ut
ualuerunt semꝑ senatus flagitauit ut aliqñ ꝑficeretur c̃ pͥmilicuit
lomarũ factus est. at me in pacam ter suis decretis italia cũcta reuocit
Illi mimicis int̾fectis magna ciuiũ cede facta reducti sũt. ego ħis a quib

Expanded text:
pinqui, quos ego parare non potui, mihi ad deprecandam calamitatem meam non fuerunt, sic—illud quod mea virtus praestare debuit—adiutores auctores hortatoresque ad me restituendum ita multi fuerunt ut longe superiores omnis hac dignitate copiaque superarem. numquam de P. Popilio, clarissimo ac fortissimo viro, numquam de Q. Metello, nobilissimo et constantissimo cive, numquam de C. Mario, custode civitatis atque imperi vestri, in senatu mentio facta est. tribuniciis superiores illi rogationibus nulla auctoritate senatus sunt restituti, Marius vero non modo non a senatu sed etiam oppresso senatu est restitutus. nec rerum gestarum memoria in reditu C. Mari sed exercitus atque arma valuerunt; at de me ut valeret semper senatus flagitavit, ut aliquando proficeret, cum primum licuit,iorum et coloniarum factus est; at me in patriam ter suis decretis Italia cuncta revocavit. illi inimicis interfectis magna civium caede facta reducti sunt: ego iis a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ cũ aliqũ contendimꝰ depugnemꝰ : qđ est longe setꝰ
Stare enim om̃s debemꝰ tanqͣm nnioxbe aliquo rei .L. qͥ q̃m
sorẽ salutis mee: nam hec priuatim fortalse officioꝵ memo
ẽẽ concedũt. Ego .G. cesaris laudibꝰ desim qui pͥmã populi
.F. nũc ecĩa senatꝰ cui me semꝑ adlisti pluximis atq am¬
plissimis iudicus uidẽa ẽe celebracas. Tu hercule me con¬
fiteax non iudiciũ aliq̃a hũisse de rei .P. utilitate s hõibus¬
amicũ aut inimitũ fuisse. An cum uidẽa nauẽ secũdis uens
cuxsum tenentẽ suũ sinõ eũ petat por tũ qũe ego aliq̃n pro
baui s aliũ nõ minꝰ tutũ atq tranquillũ cũ tempestate pu¬
gnem ꝑiculose potiꝰ ꝙͣ illi. salute p̃sextim ꝓposita obtem ꝑem
et pareã. Neq enim inconstantis puto sm̃am tanꝙ̃ aliq̃d na¬
uigiũ atq cursum ex rei .R. tempestate moderari. Ego uo¬

Expanded text:
quibuscum aliquandocontendimus, depugnemus, quod est longe secus. quibuscum aliquandocontendimus, depugnemus, quod est longe secus. Stare enim omnes debemus, tamquam in orbe aliquo reip. qui quonisorem salutis meae nam haec privatim fortasse offi ciesse concedunt? Ego C. Caesaris laudibus desim, quas primum Pop. R. nunc etiam Senatus, cui me semper addixi, plurimis atque amplissimis iudiciis videam esse celebratas? Tum me hercule me confitear, non iudicium aliquod habuisse de reip. utilitate, sed hominibusamicum, aut inimicum fuisse. An cum videam navem secundis ventis cursum tenentem suum, si non ea eum petat portum, quem aliquan do putavi: sed alium non minustutum atque tranquillum: cum tempestate pugnem periculose potius, quam illi, salute praesertim proposita, obtemperem, et paream? Neque enim in constantis puto sententiam tamquam aliquod navigium, atque cursum ex reip. tempestate moderari Ego v
Abbreviated transcription (Latin):
que si .xx. quiessem dies in alioꝵ uigilia consulu cotidisert
Nua obrẽ siuite cupiditas contra nẽ .ł. est turpis certe
multe mortis cupiditas mea tur pior fuisset cũ ꝑnine ciui¬
neq te neq quẽquã diuciꝯ paciar errare . Nam siquis iacieco
aliquid de libertate mea diminutũ putat qđ nõ ab ofũib eis.¬
dem a quibꝰ antea solitꝰ sum dissentixe dissencia s pͥmũ si bene
de me meritis gratũ me prebeo nõ desmo incirerere ĩ cem̃e
certe nõ mͦ non sum xẽp̃hendendus: s eciã si xuer eͤ boni uixi mo
ut id ne facerẽ xogarẽt. Res uero ip̃a .P. si loqui posset ageret
ut oportuisset letos & uberes s magna ac̃bitate ꝑmixtos
tulissem ut iã mͥ ẜuir̃e consulerẽ meis se nõ m satĩs hẽre ame
hoꝵ ego nichil cogito et idem sum in xe .P. qui fui semꝑ tamẽ
ne libertatẽ requires mẽa quã tu ponis ni eo si semꝑ cum his

Expanded text:
quae, si xx quiessem dies, in aliorum vigiliam consulum recidissent. quae, si xx quiessem dies, in aliorum vigiliam consulum recidissent. quam ob rem, si vitae cupiditas contra rem publicam est turpis, certe multo mortis cupiditas mea turpior fuisset cum pernicie civineque te; neque quem quam diutius patiar errare. Nam si quis idcirco aliquid de libertate mea dimin utum putat, quod non ab omnibus eisdem, a quibus antea solitus sum dissentire, dissentiam: primum si bene de me meritis gratum me praebeo, non desino incurrere in crimen certe non modo non sum reprehendendus sed etiam, si ruere vellem, boni viri me ut id ne facerem rogarent. res vero ipsa publica, si loqui posset, ageretm ex sese non, ut oportuisset, laetos et uberes, sed magna acerbitate permixtos tulissem, ut iam mihi servirem, consulerem meis; se non modo satis habere a me horum ego nihil cogito? et idem sum in rep ublica qui fui semper? tamenne tu libertatem requires meam quam tu ponis in eo, si semper cum iis,
Abbreviated transcription (Latin):
putatum est sed ne cum ẽẽt factum quidem quare ita factum esset in¬
tellegi potuit Nam ut tempestates saepe certo aliquo caeligno cõ¬
mouentur. saepe improuiso nulla exexta racione obscura liqua
ex causa concitantur: sic in hac comicioꝵ tempestate populari sa¬
epe intellegas quo signo commota sit. saepe ita obscura/ est ut cas¬
sum excitata esse uideatur. sed tamẽ si est reddenda raçio duae
res uehementer in praetirra desideratae sunt quae ambae ĩ cõ¬
sulacum ut tum Muraenae profuerũt una expoctacio muneris
quae et rumore non nullo et studiis sormonibꝯq competitorũ
creneno e quode troios in proumciam ac logacione omni et libeta¬
liratcoat u hxtulis srae testis habuerat non dumonius etaueta

Expanded text:
putatum est sed, ne cum esset factum quidem, qua re ita factum esset inputatum est sed, ne cum esset factum quidem, qua re ita factum esset intellegi potuit. nam, ut tempestates saepe certo aliquo caeli signo commoventur, saepe improviso nulla ex certa ratione obscura aliqua ex causa concitantur, sic in hac comitiorum tempestate populari saepe intellegas quo signo commota sit, saepe ita obscura causa est ut casu excitata esse videatur. sed tamen si est reddenda ratio, duae res vehementer in praetura desideratae sunt quae ambae in consulatu multum Murenae profuerunt, una exspectatio muneris quae et rumore non nullo et studiis sermonibusque competitorum altera quod ei quos in provincia ac legatione omni et liberalitatis et virtutis suae testis habuerat nondum decesserant.
Abbreviated transcription (Latin):
yngrapha agere cum populo ut quem locum gemel honoris
cuipiam dederit eundem reliquis honoribꝰ debeat. Quod enimfre¬
tum quod euripum tot motus tantas tam uarias habere putatis
agitaçiones quae fluctuum quãtas perturbaçiones et quantos
estus habet ratio comicioꝵ dies intermissus aut nox interposita
saepe ꝑturbat omnia et totam opinionem parua non nun quam
cõmutata uestrarum moxes saepe etiam sine ulla aperta causa
sit aliud atq existimaris ut nõ nunqũa ita factum esse eciam po¬
pulꝯ admiretur quasi uero non ip̃e fecerit nichil est incerciꝰ uol¬
go ni hil obscurius uoluntate hominum ni hil fallaciꝰ racione
tota comicioꝵ. Quis. La. philippum sũmo ingenio opera gracia
tulum humanitate sapiencia integritate antecellentem ac nonmal¬
lio quis.M. scauxũ hominem grauissimũ ciuem egregiũ fortis¬
simũ senatorẽ at Quinto maximo non modo hoꝵ mihil ita fore

Expanded text:
syngrapha agere cum populo ut, quem locum semel honoris syngrapha agere cum populo ut, quem locum semel honoris cuipiam dederit, eundem in reliquis honoribus debeat? quod enim fretum, quem Euripum tot motus, tantas, tam varias habere putatis agitationes commutationesque fluctuum, quantas perturbationes et quantos aestus habet ratio comitiorum? dies intermissus aut nox interposita saepe perturbat omnia, et totam opinionem parva non numquam commutat aura rumoris. saepe etiam sine ulla aperta causa fit aliud atque existimaris, ut non numquam ita factum esse etiam populus admiretur, quasi vero non ipse fecerit. nihil est incertius volgo, nihil obscurius voluntate hominum, nihil fallacius ratione tota comitiorum. quis L.Lucium Philippum summo ingenio, opera, gratia, tulum humanitate, sapientia, integritate antecellentem a Cn.Gnaeo Mallio? quis M.Marcum Scaurum, hominem gravissimum, civem egregium, fortissimum senatorem, a Q.Quinto Maximo? non modo horum nihil ita fore
Abbreviated transcription (Latin):
puisset et Bosphorum confugillet quo exerci tus adree nõ posset
eciam in oxtrema forcuna et fuga nomen tamen rotinuit regium
Itaq ipso Pompeius regno possesso ex omnibꝰ. Oris ac noctis sedibꝰ
hoste pulso tamen tantum in uniꝰ anima posuit ut cum ille oĩa
quae tenuerat adierat spexarat uictoria possideret Tamen nõ
ante qͣm illum uita expulit bellum confectũ iudicarit. Hunc Tu
hostom Cato contenins quo cum pex tot annos tot proelus tot
imperatores bella gesserũt cuus expulsi et eiecta uita existimata
est ut morte eiꝯ nuntiata deniq bellum confeccum arbitraretur
Hoc igitur in bello. L. muxenam legatum fortissimi animi sũmi
consilii maximi laboris cognitum esse defendimꝰ Et hanc eius
operam nõ minus ad consulatum adipiscendum qͣm hanc nostẽã
forensem industriam dignitatis habuisse: At enim in praetura
peticione prior renũciatꝰ est seruius pergitis ne uos tamqͣm ex-

Expanded text:
puisset et Bosphorum confugisset quo exercitus adire non posset, puisset et Bosphorum confugisset quo exercitus adire non posset, etiam in extrema fortuna et fuga nomen tamen retinuit regium. itaque ipse Pompeius regno possesso ex omnibus oris ac notis sedibus hoste pulso tamen tantum in unius anima posuit ut, cum ipse omnia quae tenuerat, adierat, sperarat, victoria possideret, tamen non ante quam illum vita expulit bellum confectum iudicarit. hunc tu hostem, Cato, contemnis quocum per tot annos tot proeliis tot imperatores bella gesserunt, cuius expulsi et eiecti vita tanti aestimata est ut morte eius nuntiata denique bellum confectum arbitrarentur? hoc igitur in bello L.Lucium Murenam legatum fortissimi animi, summi consili, maximi laboris cognitum esse defendimus, et hanc eius operam non minus ad consulatum adipiscendum quam hanc nostram forensem industriam dignitatis habuisse. at enim in praeturae petitione prior renuntiatus est Servius. pergitisne vos tamquam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ualem attened. cum contento cuxsu acereinus ducibꝰ hostium
cdlasis italiam spe atq animis inflata potereg. mediote certa¬
miue et parua dimicatiõne cõmissam arbitraris. Mitto prae¬
lia praetereo opugnationes opidoꝵ expulsus regno tande a¬
quando tantuni tamẽ consilio acq auctoritatẽ ualuit Ut se Rege
Armenioꝵ adiuncto nouis oꝑibus copiisq uenouarit
si mihi nunc de rebus gestis esse ii nostrei exerctꝰ imperataris¬
quae dicendum plurima et maxima praelia cõmemorare polle
sed non id agimꝰ hoc dico si bellum hoc si hic hostis si ille Rex con¬
temnendus fuit. sed neq tanta ciea se senatꝯ et populꝯ romana
sustipiendũ putasset neq tot annos cessisset neq tanta gloraa .i.
pompeium detulisset Cuius ex omnibus pugnis quae sunt innu¬
merabiles ualde acerrima mihi uidetur illa quae cami uoge comis¬
sa est ot sũma contencione pugnata qua ex pugna cum se ille eri¬

Expanded text:
valem ad Tenedum, cum contento cursu acerrimis ducibus hostium valem ad Tenedum, cum contento cursu acerrimis ducibus hostium classis Italiam spe atque animis inflata peteret, mediocri certamine et parva dimicatione commissam arbitraris? Mitto proelia, praetereo oppugnationes oppidorum; expulsus regno tandem aliquando tantum tamen consilio atque auctoritate valuit ut se rege Armeniorum adiuncto novis opibus copiisque renovarit. ac si mihi nunc de rebus gestis esset nostri exercitus imperatorisque dicendum, plurima et maxima proelia commemorare possem; sed non id agimus. hoc dico: si bellum hoc, si hic hostis, si ille rex contemnendus fuisset, neque tanta cura senatus et populus Romanus suscipiendum putasset neque tot annos gessisset neque tanta gloria L. anus ad Cn.Gnaeum Pompeium detulisset. cuius ex omnibus pugnis, quae sunt innumerabiles, vel acerrima mihi videtur illa quae cum rege commissa est et summa contentione pugnata. qua ex pugna cum se ille eri
Abbreviated transcription (Latin):
siieq uexatum repressum magna ex parte non opprostũ reliqͥt.
Qund Rex sibi aliquot amus sumptis ad confirmadas rationes
et copias belli tantum ip̃e conatuq ualuit ut se oceanum cĩ ponto
sertori copiãs cum suis coniunctirrum putaret. Ad quo bellũ
duobus consulibꝰ ita missis ut alter Mithrydate non ꝑse queret᷑
alter bichuniam tueretur Alterius res ei teera et mari calami¬
tosae uehementer et opes regis nomon auxerũt. L lucull uero
res tantae extiterũt ut neq maius bellum cominemari possit
neq maiõre consilio et uirtute gestũ Nam cum tociꝰ impetils
belli ad cizicenorum  moenia extitisset eamq urbem sibi Mĩ¬
thridates asiae ianuam fore putasset qua effracta et reuulsa tõ¬
ta pateret prouincia perfecta a lucullo haec sunt om̃ia ut uebo
fidelissimoꝵ sociorum defenderetur ut omues copiae nogis diu¬
tirenitate obsessionis consumerentur. Quid illam pugna nani¬

Expanded text:
simeque vexatum repressum magna ex parte, non oppressum reliquit; simeque vexatum repressum magna ex parte, non oppressum reliquit; qui rex sibi aliquot annis sumptis ad confirmandas rationes et copias belli tantum spe conatuque valuit ut se Oceanum cum Ponto, Sertori copias cum suis coniuncturum putaret. ad quod bellum duobus consulibus ita missis ut alter Mithridatem persequeretur, alter Bithyniam tueretur, alterius res et terra et mari calamitosae vehementer et opes regis et nomen auxerunt; L.Lucii Luculli vero res tantae exstiterunt ut neque maius bellum commemorari possit neque maiore consilio et virtute gestum. nam cum totius impetus belli ad Cyzicenorum moenia constitisset eamque urbem sibi Mithridates Asiae ianuam fore putasset qua effracta et revolsa tota pateret provincia, perfecta a Lucullo haec sunt omnia ut urbs fidelissimorum sociorum defenderetur et omnes copiae regis diuturnitate obsessionis consumerentur. quid? illam pugnam na
Abbreviated transcription (Latin):
eãdem hic sibi ex Asiae nomine adsumisit. Quoquidem ĩ bello
uirtꝰ enituit egregiam. Catonis proaui tui quo ille cum esset
ut ego mi hi statuã talis qualẽ te esse uideo numqͣm cũ Sçipiõe
esset pro fectum aim mulierculis bellandum arbitraretur.Neq
uero cum .p. Africano senatꝰ egilset ut legatꝰ fratri ꝓ ficiscere¬
tur çum ip̃e paulo ante Hannibalem ex italia expulso ex Aspi¬
ca eiecto carthagine oppressa maximis peritulis rem.P liberass
nisi illud granem bellum et uehemẽs putaxetur. At qui si diligẽ¬
ter quid miteidates potuerit ot quid effecerit et qui u fuge¬
eit consideraris omnibus quibꝰ xegibꝰ cum populꝯ.R bellum
gcessit hunce eege imixũ antepones quem .L. sylla maximo et
fortissimo exeratu pugna exetatexet non xudio imperatoe et
aliud nihil dicam cum bellum inuectum totã in asiam cum pace
dimisit quem la murena pator huiuste uehementissime angilãtis¬

Expanded text:
eandem hic sibi ex Asiae nomine adsumpsit. quo quidem in bello eandem hic sibi ex Asiae nomine adsumpsit. quo quidem in bello virtus enituit egregia M.Marci Catonis, proavi tui; quo ille, cum esset, ut ego mihi statuo, talis qualem te esse video, numquam cum Scipione esset profectus, si cum mulierculis bellandum arbitraretur. neque vero cum P.Publio Africano senatus egisset ut legatus fratri proficisceretur, cum ipse paulo ante Hannibale ex Italia expulso, ex Africa eiecto, Carthagine oppressa maximis periculis rem publicam liberasset, nisi illud grave bellum et vehemens putaretur. atqui si diligenter quid Mithridates potuerit et quid effecerit et qui vir fuerit consideraris, omnibus quibuscum populus Romanus bellum gessit hunc regem nimirum antepones. quem L.Lucius Sulla maximo et fortissimo exercitu, pugnax et acer et non rudis imperator, ut aliud nihil dicam, cum bello invectum totam in Asiam cum pace dimisit; quem L.Lucius Murena, pater huiusce, vehementissime vigilantis
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si ita est cedato opinor sulpici forum castri socium milici¬
a e stilus gradio umbra soli Sit deniq in ciuitate ea prima ees
ꝓpter quam ip̃a est ciuitas omnium princeps Ueꝵ haec Cato
niiium uos nẽis uerbis magna facere demonstrat et oblitos
esse bellum illud omne mithridaticuni cum mulierculis̃ esse ge¬
stum qd ego longe secus existimo Iudices. Deq eo pauca disserã
neq enim causa in hoc contiuetur: Nam si om̃ia bella q̃ cum gre¬
cis gessimꝰ contempnenda sunt derideatur de rege pẏrho tri¬
um phus.M. Curũ. de philippo Titi flamini  Aetolis .M. de ful¬
bellorum grauissime fuerũt. Cur Asiaticae naciõnes atq ille
a te hostis conteminitur At qui ex uete ꝵ reꝵ monumẽtis uel
maximum bellũ populũ romanũ cum Antiocho gellisse uideo
Cuius belli uictar. L. scipio si qua parcha cum.p̃. fratre glĩa
quã laudem ille affrica oppressa cognonune ip̃o praesen ferebat

Expanded text:
quod si ita est, cedat, opinor, Sulpici, forum castris, otium militiquod si ita est, cedat, opinor, Sulpici, forum castris, otium militiae, stilus gladio, umbra soli; sit denique in civitate ea prima res propter quam ipsa est civitas omnium princeps. verum haec Cato nimium nos nostris verbis magna facere demonstrat et oblitos esse bellum illud omne Mithridaticum cum mulierculis esse gestum. quod ego longe secus existimo, iudices; deque eo pauca disseram; neque enim causa in hoc continetur. nam si omnia bella quae cum Graecis gessimus contemnenda sunt, derideatur de rege Pyrrho triumphus M'.Manlii Curi, de Philippo T.Titi Flaminini, de Aetolis M.Marci Fulbellorum gratissimae fuerunt, cur Asiaticae nationes atque ille a te hostis contemnitur? atqui ex veterum rerum monumentis vel maximum bellum populum Romanum cum Antiocho gessisse video; cuius belli victor L.Lucio Scipio aequa parta cum P. fratre gloria, quam laudem ille Africa oppressa cognomine ipso prae se ferebat,
Abbreviated transcription (Latin):
magni sũt aut fuerũt duae sint artes quae possint locare homi¬
nes in amplissimo gradu dignitatis una imperatoris altera orato¬
ris boni ab hoc enimpaçis ornamẽta retinentur ab illo belli pericula
repelluntirr. cetere tamen uirtutes ip̃e ꝑ se multũ ualẽt. Iusticia fides
pudor temperançia quibꝰ te serui oxcellere omnes intellegãt sed¬
non nũc de studiis ab honorẽ depossitis nõ de insita cuiusq uirtute
disputo. om̃ia ista nobis studia de manibꝰ excutiuntir simulatq aliqͥ
motꝰ nouos bellicũ canere coepit et enim ut ait ingeneosus paetae et a
laçio prudençie sed etiam ip̃a illa domina rerũ sapiençia uidecur
re spernicur orator non solũ odiosus in dicendo ac locuax ueꝵ eciã
bonꝯ horridus miles amatur uesteũ uero studium totum iacet
non ex irxe manum consertum sed ferro inquit rom repetũt

Expanded text:
magni sunt aut fuerunt. duae sint artes igitur quae possint locare homimagni sunt aut fuerunt. duae sint artes igitur quae possint locare homines in amplissimo gradu dignitatis, una imperatoris, altera oratoris boni. ab hoc enim pacis ornamenta retinentur, ab illo belli pericula repelluntur. ceterae tamen virtutes ipsae per se multum valent, iustitia, fides, pudor, temperantia; quibus te, Servi, excellere omnes intellegunt. sed nunc de studiis ad honorem appositis, non de insita cuiusque virtute disputo. omnia ista nobis studia de manibus excutiuntur, simul atque aliqui motus novus bellicum canere coepit. etenim, ut ait ingeniosus poeta et auclatio prudentiae sed etiam ipsa illa domina rerum, 'sapientia; vi geritur res, spernitur orator' non solum odiosus in dicendo ac loquax verum etiam 'bonus; horridus miles amatur,' vestrum vero studium totum iacet. 'non ex iure manum consertum, sed mage ferro' inquit 'rem repetunt.'
Abbreviated transcription (Latin):
ius nosse et tractare uideare Quapterlo solu iilagtoria amer fũ¬
ris brts formulis atq accionibꝰ ante ponenda est uerũ enã dicẽdi
consuetudo longe et multũ isti uestrae exoratacionead honorẽd
ante cellet Itaq michi uidẽtur pleriq micio nulto hoc maluone
post cum id ad se qum potuissent istuc potissimũ est de lapsi ut aiãt
ĩgrecio axtificibꝰ eos auloedos esse qui athaooedi Rexs no apãt¬
tuerint. sic non nullos uidemꝯ qui oratores euade re non poue¬
eint eos ad iuxis studiũ deuenĩre. Magnꝰ dicendi labor agr̃r
res magna dignitas sũma autem gracia et enm a uobr saagiͣ¬
britas quaedam ab is qui dicũt salus ip̃a petitr deiade ⁊ estra
responsa atqr decreta et euertuntur saepe dicundo et sinesea¬
fensione oratoxis Rirma esse nõ possũt in qua si fatis ꝓreciste
partiꝯ de eis laude dicere nũc nihil de me dico s de is que in dicendo

Expanded text:
ius nosse et tractare videare. quapropter non solum illa gloria militaius nosse et tractare videare. quapropter non solum illa gloria militaris vestris formulis atque actionibus anteponenda est verum etiam dicendi consuetudo longe et multum isti vestrae exercitationi ad honorem antecellit. itaque mihi videntur plerique initio multo hoc maluisse, post, cum id adsequi non potuissent, istuc potissimum sunt delapsi. Vt aiunt in Graecis artificibus eos auloedos esse qui citharoedi fieri non potuerint, sic nos videmus, qui oratores evadere non potuerint, eos ad iuris studium devenire. Magnus dicendi labor, magna res, magna dignitas, summa autem gratia. etenim a vobis salubritas quaedam, ab eis qui dicunt salus ipsa petitur. deinde vestra responsa atque decreta et evertuntur saepe dicendo et sine defensione orationis firma esse non possunt. in qua si satis profecissem, parcius de eius laude dicerem; nunc nihil de me dico, sed de eis qui in dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
id nqute inuenerãt putarõt om̃s mulieres quas poecaptio¬
solet tor homines tam ingeniosos per tot amos ecã nuidet
statuere nõ potuisse utrt diens tertiu a n pecenonaim indi¬
q constaret geaciae ue oot
muolto etiam minores quod enim omnibo patot et aeque
promptum est mi hi et aduersario mos ddese geatim quel¬
fa piẽs existimari nemo potest i ea prudenta quae neqs extia
Ideo haberi nemo potest quos meo quod sciũ shomineo ot poerit
possunt inter se discrepare. disticilia autem benxosoplitat᷑
quod et per pautis et minine obscuxis literis continet Staq ta in
honiuni dehementer occupato stomachum moueritis teiduo ne
urris consultum esse profitebor etemin quas descestod gontur
sceupta sut om̃ia neqr tamẽ qui ꝙͣ tam anga desceiptũ estuntur
ezo nõ possum qua de reagitur addere quae consulipntus aute
nuinimo pericalo respondentur si id qd oportet conbolitior daitẽ
uideare respondisse quod Seruis sin aliter eciam contea uersic

Expanded text:
t omnis mulieres quae coemptiosolet, tot homines, tam ingeniosos, post tot annos etiam nunc statuere non potuisse utrum 'diem tertium' an 'perendinum,' 'iudiconstaret, gratiae vero multo etiam minus. quod enim omnibus patet et aeque promptum est mihi et adversario meo, id esse gratum nulsapiens existimari nemo potest in ea prudentia quae neque extra ideo haberi nemo potest quod in eo quod sciunt omnes nullo modo possunt inter se discrepare. difficilis autem res ideo non putatur quod et perpaucis et minime obscuris litteris continetur. itaque si mihi, homini vehementer occupato, stomachum moveritis, triduo me iuris consultum esse profitebor. etenim quae de scripto aguntur, scripta sunt omnia, neque tamen quicquam tam anguste scriptum est quo ego non possim 'Qua de re agitur' addere; quae consuluntur autem, minimo periculo respondentur. si id quod oportet responderis, idem videare respondisse quod Servius; sin aliter, etiam controversum
Abbreviated transcription (Latin):
semper clarissima uisa sunt. tamen ea nũt renouata illustriora udentut
quã si obscurata non essent. Ipsa aut̃ patria. dii immortales dĩci cux potest qd
caritatio. quid uoluptatis habet: que species italie: que celebritas oppido
que forma regionũ. qui agri. que fruges. que pulcritudo urbis. que huai¬
tas ciuiũ que rei pu ͤ dignitas. que urã maiestatis. quibus ego omĩbus
antea rebus sic fiuebar. ut nemo magis. Sic tãquã bona ualitudo iocun¬
dior est his qui e graui morbo recreati sũt. quã qui nũquã egro corpore fuert̃.
sic hec onnã de sideuita magis quã assidue pcepta delectant. Quorsũ igit
hec disputo. quor sum: ut incelligere põssitis neminem uniquam tanta eloquẽ¬
cia fuisse. neq cam diueno atq incredibili genere dicendi qui uestram magnitudinem
multitudinemqz beneficõrum quam in me fratremqz meum et liberos nostros contuli¬

Expanded text:
semper clarissima visa sunt, tamen ea nunc renovata inlustriora videntur semper clarissima visa sunt, tamen ea nunc renovata inlustriora videntur quam si obscurata non essent. ipsa autem patria, di immortales! dici vix potest quid caritatis, quid voluptatis habeat; quae species Italiae, quae celebritas oppidorum, quae forma regionum, qui agri, quae fruges, quae pulchritudo urbis, quae humanitas civium, quae rei publicae dignitas, quae vestra maiestas! quibus ego omnibus antea rebus sic fruebar ut nemo magis; sed tamquam bona valetudo iucundior est iis qui e gravi morbo recreati sunt quam qui numquam aegro corpore fuerunt, sic haec omnia desiderata magis quam adsidue percepta delectant. quorsum igitur haec disputo? quorsum? ut intellegere possitis neminem umquam tanta eloquentia fuisse, neque tam divino atque incredibili genere dicendi, qui vestram magnitudinem multitudinemque beneficiorum quae in me fratremque meum et liberos nostros contuli
Abbreviated transcription (Latin):
et pene diuina qua mĩc uis bene ficõ fruor. lecicie uoluptate caraissem. Quid
Sulcius hommũ generi ab natura datũ est iẜ sui cuiq liberi. michi uͦ et ppẽ in¬
dulgenciam meam. et ꝓpt̾ excellens eorũ ngemũ uita st̃ eͬa cariores tanen nõ
tanta uoluptate erant susa ꝑti: qͣnta nũt sũt restituti. Nichil cuꝙ̃ fuit umꝙͣ
iocundius. quã michi ms̃ fiater non tã id senciebat cũ fiuebar qnͣtũ cũ caretu
et postea quĩ uos me illi et michi eũ reddidistis. Res familiaris sua quẽq
de loccat. relique mee fortune recupate plus michi nũc uoluptritis afferut
ꝙ tr̃ iicolumitatis afferebant. Tmicicie consue tridines. uicmitates clientele
ludi denq et dies festi quid haberent uoluptatis. carendo magis intellexi
ꝙͣ fruendo. Iam uero honos. Signitas locus ordo beneficia ur̃ã qmquã michi

Expanded text:
et paene divina, qua nunc vestro beneficio fruor, laetitiae voluptate caruissem. quid et paene divina, qua nunc vestro beneficio fruor, laetitiae voluptate caruissem. quid dulcius hominum generi ab natura datum est quam sui cuique liberi? mihi vero et propter indulgentiam meam et propter excellens eorum ingenium vita sunt mea cariores: tamen non tanta voluptate erant suscepti quanta nunc sunt restituti. nihil cuiquam fuit umquam iucundius quam mihi meus frater: non tam id sentiebam cum fruebar quam tum cum carebam, et postea quam vos me illi et mihi eum reddidistis. res familiaris sua quemque delectat: reliquae meae fortunae reciperatae plus mihi nunc voluptatis adferunt quam tum incolumes adferebant. amicitiae, consuetudines, vicinitates, clientelae, ludi denique et dies festi quid haberent voluptatis carendo magis intellexi quam fruendo. iam vero honos, dignitas, locus, ordo, beneficia vestra, quamquam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uod precatus a ioue optino maximo ceterisq dns immortatib sum quirite
eo gempore cil me fortunasq meas pro urã incolomitate ocio concordiaq deuo¬
ui ut si meas racõnes umiquã ur̃e saluti ante posuissem. semp tnã poenã sustiẽ¬
rem mea uoluntate susceptam sin et ea que ante gesseram conseruande ciuitatis
causa gessissem: et illa in miseram profeccõnem ur̃e salutis grã sustepissem. ut qd
odium scelerati homines et audaces in rem puͦ et in om̃s bonos conceptũ ian
uos liberosqz urõẽ fuissem. ut aliqñ uos patresq constriptos italiamq uimiati
memoria
mei miscricordiaq desideriũ teneret. eia deuoconis me ẽẽ cõuictam iuditõ de orĩ
nmortaliũ. testimonio senatus. consen su italis. confessione mnimicor bñfitõ
dum ꝙͣ prospa equabilis ꝓpetuaq fortuna. secũndus uite sine ulla offensioe
cui sus. tamẽ si michi tranquilla et placata omĩa fuissent. incredibili quadã

Expanded text:
uod precatus a Iove optimo maximo ceterisque dis immortalibus sum, Quirites, eo tempore cum me fortunasque meas pro vestra incolumitate otio concordiaque devovi, ut, si meas rationes umquam vestrae saluti anteposuissem, sempiternam poenam sustinerem mea voluntate susceptam, sin et ea quae ante gesseram conservandae civitatis causa gessissem et illam miseram profectionem vestrae salutis gratia suscepissem, ut quod odium scelerati homines et audaces in rem publicam et in omnis bonos conceptum iam vos liberosque vestros fuissem, ut aliquando vos patresque conscriptos Italiamque universam memoria mei misericordia desideriumque teneret: eius devotionis me esse convictum iudicio deorum immortalium, testimonio senatus, consensu Italiae, confessione inimicorum, benefidum quam prospera aequabilis perpetuaque fortuna secundo vitae sine ulla offensione cursu, tamen, si mihi tranquilla et placata omnia fuissent, incredibili quadam
Abbreviated transcription (Latin):
licençiã ⁊ gloriantibo uos iam oblitos mersalutis eiꝯ aqͦ mea sa¬
lus conseruata est. hostes extitisse. Nolite animũ meũ debili¬
tare cum luctutũ ecĩã metu cõmutate ur̃e uoluntatis erga me.
Siuite me q̃đ uobis feeto huic sepe promisi id auobis ei ꝑsolũe
teq .C. faui oro & obtestor. qui meoꝵ consilioꝵ in cõsulatu so¬
tius piculoꝵ ꝑticeps xeꝵ quas gessiaduttor fiusti.meq non mͦ
saluum semꝑ s eciã or natũ florentẽq ẽẽ uoluistĩ ut mͥ per hos
conẜues eũ ꝑ qũe me tibi ethis conẜuatũ uides. Pluxa ne dicã
magno in metu meo subito inducor in speni uos eosdẽ m̃ hoc
ꝯseruando futuros qui fueritis in me. Qm̃ istis uestris la¬
tiinis de illis eeco edor quas ꝓmno sepe et multũ ꝓfudistis.

Expanded text:
laetitiam gloriantibus vos iam oblitos mei salutis eius a quo mea salaetitiam gloriantibus vos iam oblitos mei salutis eius a quo mea salus conservata est hostis exstitisse; nolite animum meum debilitare cum luctu tum etiam metu commutatae vestrae voluntatis erga me; sinite me, quod vobis fretus huic saepe promisi, id a vobis ei persolvere. teque, C. Flave, oro et obtestor, qui meorum consiliorum in consulatu socius, periculorum particeps, rerum quas gessi adiutor fuisti, meque non modo salvum semper sed etiam ornatum florentemque esse voluisti, ut mihi per hos conserves eum per quem me tibi et his conservatum vides. plura ne dicam magno in metu meo subito inducor in spem, vos eosdem in hoc conservando futuros, qui fueritis in me: quoniam istis vestris lacrimis, de illis recordor, quas pro me saepe. et multum profudistis.
Abbreviated transcription (French):
postea nesis uos cuub nchis socns nchis regib iespondistio. nichis uidices
sentenene nichis pposõ suffragno: nichis hic ordo auctoriate e saialus mate
forũ esinguem curiam tacitã et fiactã ciuitatem iudesatio. E laiquixe m tem̃¬
pore cũ ie epcessi sset qui aedi et flãme uobis auctor ititibus testiclut coi fe ter¬
et fucbus hiomimes tota ur se uositantes magistiutuũ cect impuiei atr do¬

Expanded text:
iudices sententiis, nihil populus suffragiis, nihil hic ordo auctoritate declaravit; mutum forum, elinguem curiam, tacitam et fractam civitatem videbatis. quo quidem tempore, cum is excessisset qui caedi et flammae vobis auctoribus restiterat, cum feret facibus homines tota urbe volitant
Abbreviated transcription (Latin):
uoftea nero qͣr siglari Et prestantissima iurtute i. sentus sanise. sonan isꝑre¬
tũq metelli nobilissim homnns atq optimi uni sĩma digntas cu ptors.
trabunoꝵ pl pene om̃i uuitꝰ et fides rei .p. subuemisset cũ untute. qliã reb
gestio: S .Ni. pompeius om̃ium gentiũ om̃ium sclorum omĩs memorie fuale
princeps tuto se uensre in senatũ arbitiaret᷑.:tanta uester comnsensus de salute
mea fuit. ut co pus abeẽt meũ: Signitas iam in patriam reu̾tisset. Euohe
iuense quid̾ uit me et neos mimicos int̾eẽt ep istimare potustio. Ego meq

Expanded text:
ostea vero quam singulari et praestantissima virtute P. Lentuli consulis ex superiorcoepistis, cum Q. Metelli, nobilissimi hominis atque optimi viri, summa dignitas, cum praetorum tribunorum plebis paene omnium virtus et fides rei publicae subvenisset, cum virtute gloria rebus gestis Cn. Pompeius omnium gentium, omnium saeculorum, omnis memoriae facile princeps tuto se venire in senatum arbitraretur, tantus vester consensus de salute mea fuit ut corpus abesset meum, dignitas iam in patriam revertisset. quo quidem mense quid inter me et meos i
Abbreviated transcription (Latin):
atirr. Nuꝑ is homo fuit in ciuitate.p. silla. ut nemo ei se neq
honore neq gr̃a neq fortunis ante ferret. nc̃ spoliatꝰ om̃i
dignitate que erepta sunt nõ repetit. quod fortuna ĩ malis
reliqui fecit. Ut cum parẽte. cũ liberis cum fratre cũ his ne¬
cessaxiis iunge suã calamitatẽ liceat. id sibi ne eripiatis. uos
nos contentos eeo portebat. honoris enim contencio uos ad
dolore retinetur libent̃ xedderit adempta ignominia fedissimi
teiminis. Auũo inimicũ ut expellas auꝯ exiniseouoestes feduissimi¬

Expanded text:
atur? nuper is homo fuit in civitate P. Sulla ut nemo ei se neque atur? nuper is homo fuit in civitate P. Sulla ut nemo ei se neque honore neque gratia neque fortunis anteferret, nunc spoliatus omni dignitate quae erepta sunt non repetit; quod fortuna in malis reliqui fecit, ut cum parente, cum liberis, cum fratre, cum his necessariis lugere suam calamitatem liceat, id sibi ne eripiatis vos, vos contentos esse oportebat; honoris enim contentio vos ad dolore retinetur? libenter reddiderit adempta ignominia foedissimi criminis. an vero inimicum ut expellas? cuius ex miseriis, si ess
Abbreviated transcription (Latin):
Iud̃. confugit. s ne qua gen̾i ac nomini suo nota nefarie tur¬
pitudinis imirat᷑. Nam ip̃e quidẽ sierit ur̃o iudicio liberatꝰ que
hẽt ornamẽta que solaçia xelique uite quibꝰ letari et ꝑfeui pos¬
sit domꝰ exit credo exornata. apient̾ maioꝵ ẏmagines ip̃e or
geñis nominis. honoxis insignia atq ornamẽta uniꝰ iudicii
calamitate occiderunt. S ne extinctor patriẽ. ne ꝓditor. ne
hostis appellet᷑. ne hanc labem tanti genis in familiã xelinquat
.id laborat. id metuit cui honores integros feuctꝰ nõ sit tradi
tuxꝯ. Ne et̾nã memoriã dedetoris uelinquat. hic uos orat
Iud̃. patruꝰ ut se aliqñ si non integra fortuna at afflicta pr̃i
pultura contendit᷑. Uita erepta est suꝑiore Iudicio. Nũc ne
corpus eiciatur laboramꝰ. Quid enim est huic reliqͥ. qͦd eñ
in uica hac teneat. Aut quid est. quã obr̃e. ħ cuiꝙ uita uide¬

Expanded text:
iudices, confugit, sed ne qua generi ac nomini suo nota nefariae turiudices, confugit, sed ne qua generi ac nomini suo nota nefariae turpitudinis inuratur. nam ipse quidem, si erit vestro iudicio liberatus, quae habet ornamenta, quae solacia reliquae vitae quibus laetari ac perfrui possit? domus erit, credo, exornata, aperientur maiorum imagines, ipse orngeneris, nominis, honoris insignia atque ornamenta unius iudici calamitate occiderunt. sed ne exstinctor patriae, ne proditor, ne hostis appelletur, ne hanc labem tanti sceleris in familia relinquat, id laborat, id turus, ne aeternam memoriam dedecoris relinquat. hic vos orat, iudices, parvus, ut se aliquando si non integra fortuna, at ut adflicta patri llae, iudices, sed de sepultura contenditur; vita erepta est superiore iudicio, nunc ne corpus eiciatur laboramus. quid enim est huic reliqui quod eum in hac vita teneat, aut quid est quam ob rem haec cuiquam vita vide
Abbreviated transcription (Latin):
lum scelꝰ susceptũ ꝯtra salutẽ om̃ium defendiac tegi. nichil
de hoc consul comꝑi. nichil suspicatꝰ sum. Nichil audiui. Itaq ex
go idem ille qui uehemẽs inalios qui mexorabilis in çeteros
ẽẽ nisus sum. ꝑ solui patrie q̃d debui x eliqua iam a me mee ꝑpe¬
tue conluetudini natureq debentur. Tamsum mihitors. Iud̾.
ꝙ̃ uos. tam mitis ꝙ̃ qui lenislimus in quo uehemens fui nõb¬
cum nichil feci nisi coactꝰ xei .p. p̃cipitanti subueni. patriam
demersam extuli miẜicordia ciuium aducti tunc fuimꝰ tamue¬
hementes ꝙͣ necesse fuit. salꝰ ẽẽt om̃iũ amissa una nocte. nisi
ẽẽt soueritas illa suscepta. s ut ad sceleratoꝵ penã amore rei
P. sum adductꝰ sic ad salutẽ innocencium uoluntate deducor
Nichil uideo ẽẽ in hoc p. silla.Iud. odio dignũ.Mĩa digna. mul¬
ta. Neq enim nũc ꝓpulsande calamitatis sue cã suplex ad uos

Expanded text:
lum scelus susceptum contra salutem omnium defendi ac tegi. nihil lum scelus susceptum contra salutem omnium defendi ac tegi. nihil de hoc consul comperi, nihil suspicatus sum, nihil audivi. itaque idem ego ille qui vehemens in alios,qui inexorabilis in ceteros esse visus sum, persolvi patriae quod debui; reliqua iam a me meae perpetuae consuetudini naturaeque debentur; tam sum misericors, iudices, quam vos, tam mitis quam qui lenissimus; in quo vehemens fui vobiscum nihil feci nisi coactus, rei publicae praecipitanti subveni, patriam demersam extuli; misericordia civium adducti tum fuimus tam vehementes quam necesse fuit. salus esset amissa omnium una nocte, nisi esset severitas illa suscepta. sed ut ad sceleratorum poenam amore rei publicae sum adductus, sic ad salutem innocentium voluntate deducor. nihil video esse in hoc P. Sulla, iudices, odio dignum, misericordia digna multa. neque enim nunc propulsandae calamitatis suae causa supplex ad vos,
Abbreviated transcription (Latin):
Graue eẽ eum uidetire qui muostigaxit ꝯuira cone qui patefe.¬
cerit. qui op̃psserit : cui senatꝰ singulaxibꝰ uerbis gracias eg̃it.
cu uni togato suplicacionẽ decreuerit dicere miudicio nõ de fe¬
derẽ si coniurasset. nõ dico id qdđ graue est. dico illua qđ in his
aũs coniuracionis. nõ aucoritati assumã s pudori meo Ego
ille coniuraciõnis inuestigator acq ultor certe non defenderẽ
sillã si ꝯureasse xebitrarer. Ego Iud̾ de tantis oĩm ꝑitulis cũ q̃re¬
uemi qm̃ia multa audirẽ nõ credexe om̃ia cauerẽ om̃ia. Dico
hoc q̃đ inicio dixi nulliꝯ iudicio. nulliꝯ suspicione nullis literis
deꝑ. sille rem ullam admo esse delatã. Quã obre uos du pa¬
teu ac penates qui huic urbi atq huic imꝑio presidetis q¬
me ꝯsule ur̃o numĩe auxilioq ẜuascis testor integro me animo ac
libero .p. sille cãm defendere. nullũ ame sciente facinꝯ occultari. nul¬

Expanded text:
grave esse videtur eum qui investigarit coniurationem, qui patefegrave esse videtur eum qui investigarit coniurationem, qui patefecerit, qui oppresserit, cui senatus singularibus verbis gratias egerit, cui uni togato supplicationem decreverit, dicere in iudicio: 'non defenderem, si coniurasset.' non dico id quod grave est, dico illud quod in his causis coniurationis non auctoritati adsumam, sed pudori meo: 'ego ille coniurationis investigator atque ultor certe non defenderem Sullam, si coniurasse arbitrarer.' ego, iudices, de tantis omnium periculis cum quaererem omnia, multa audirem, crederem non omnia, caverem omnia, dico hoc quod initio dixi, nullius indicio, nullius nuntio, nullius suspicione, nullius litteris de P. Sulla rem ullam ad me esse delatam. quam ob rem vos, di patrii ac penates, qui huic urbi atque huic rei publicae pme consule vestro numine auxilioque servastis, testor integro me animo ac libero P. Sullae causam defendere, nullum a me sciente facinus occultari, nul
Abbreviated transcription (Latin):
H ꝑiculis conẜuata ad grauitatẽ anĩmi et constanciã sua di¬
gnitate xeuocaret. tñ hoc nã est m̃sitit ut quẽ tinueris qui¬
cũ de uita fortunisq contenderis / cuꝰ ex in sidũs euaẜis
hẽ semꝑ oderis S cũ aga tur honos meꝰ ãplistimꝰ. glia rex
gestaꝵ singłaris cũ quotiẽs quisꝙ est in hoc stelexe cõuictꝰ
totit̃s renouet̾ memoria ꝑ me muente salutis : Ego sini tam
demẽs ego cõmicta ut ea q̃ ꝓ salute om̃iũ gessi : casunito¬
gis et felicitate a me ꝙͣ uirtute et consilio gesta ẽẽ uidẽa t᷑
repugnet. s etiã siquid ab om̃ibꝰ ꝯceditur hoc ueddo ac remitto
nõ in e̾a xe .ẜ. ũsor nõ his tp̃ribꝰ caput meũ obtuli ꝓ pr̃ie ꝑicłis
omibꝰ. nõ aut ita sũt extincti quos uici. aut ita grati quos ẜnam¬
ut eo mͥ płꝰ appet̾e coner ꝙͣ qũatũ om̃is mimiti inuidiq paciant᷑

Expanded text:
periculis conservata ad gravitatem animi et constantiam sua dipericulis conservata ad gravitatem animi et constantiam sua dignitate revocaret, tamen hoc natura est insitum ut, quem timueris, quicum de vita fortunisque contenderis, cuius ex insidiis evaseris, hunc semper oderis. sed cum agatur honos meus amplissimus, gloria rerum gestarum singularis, cum, quotiens quisque est in hoc scelere convictus, totiens renovetur memoria per me inventae salutis, ego sim tam demens, ego committam ut ea quae pro salute omnium gessi, casu magis et felicitate a me quam virtute et consilio gesta esse videantur?repugnet sed etiam, si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto. non in ea re publica versor, non eis temporibus caput meum obtuli pro patria periculis omnibus, non aut ita sunt ex quantum omnes inimici invidique patiantur.