comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nio cum paulatim colluendo locũ
emimnentem su p̃ alueum feat ⁊ cũ
alluendo.nixit. duob postĩorib i¬
odis pͥuata insula fit eius auꝰ ag̾
⁊ natin flimims ħ ẽ ut cursu suo
i̾mutato aluei cam miitat nec ꝯc¬
ꝙͣ int̾sit utnim dealuei duitatat᷑
solo mutato an deeo ꝙ suꝑfliu so¬

Expanded text:
tio, cum paulatim colluendo locum eminentem supra alveum fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis privata insula fit eius, cuius ager et natura fluminis haec est, ut cursu suo mutato alvei causam mutet. nec quicquam intersit, utrum de alvei dumtaxat solo mutato an de eo, quod s
Abbreviated transcription (Latin):
ompꝰ. Efgo si isula natq nb¬
accreu̾it fundomeo ⁊ infi̾orem ꝑte
fundi uendido ad ciuꝰ frontem in¬
sula ñ respicit ncħ exea infula ꝑ¬
tinebit ad emptorem exeadem ca
sit arbornata sit meam ẽe art. qr so¬
lum ip̃m meum p̾uatum ẽ .us ant
enis publicus intelligit᷑ ⁊ ĩo cu
ppłs eoñutit᷑. ¶ Trib modis in¬
fula influmine fit. imom̃o cum ag¬
fluit alt̾o cum locam qui alueies¬
s siccum reliquit ⁊ citmissũe cepit

Expanded text:
m. Ergo si insula nata adcreuerit fundo meo et inferiorem partem fundi uendidero, ad cuius frontem insula non respicit, nihil ex ea insula pertinebit ad emptorem eadem ex causa, sit, arbor nata sit, meam esse ait, quia solum ipsum meum priuatum est, usus autem eius publicus intellegitur. et ideo cum populus eo non utitur. Tribus modis insula in flumine fit, uno, cum agfluit, altero, cum locum, qui aluei esset, siccum relinquit et circumfluere coepit
Abbreviated transcription (Latin):
ul Eed si exmeis tabuł nauem
ssi cip̃stim autlaneum op̾ fieret.
¶Pculł indicat eonire nos uti ꝙ ẜi
itas spectaret: siquid aditum erit
toti cedit. ut statue spes ant ma¬
nus cypho sumdꝰ aut ca lecto fulaũ¬
aut nani tabła edificio cem̃tum
tota eĩ eiꝰ st̃ cuiꝰ aña fu̾ant. ¶Erbor
radict enita ⁊ malieno loco posit
pͥusqm̃ coaluit pͥoris dñi ẽ nͥ coa¬

Expanded text:
 Sed si meis tabulis nauem sed cupresseum aut laneum corpus fieret. Proculus indicat hoc iure nos uti, quod itas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant. Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, p
Abbreviated transcription (Latin):
mutatin. ¶Alliuuo agnim resti¬
tuit eum ꝙͣ impetus fiuminis to¬
tum abstulititaq si ager qui in¬
acione sluminis occupatꝰ ẽ sine pa¬
ulatim occupatus c̃. sũ ñ paulati
s eodem impetu recessu fluminis res¬
titutus adpstimum dĩnum ꝑ̃ti. s
umina ei censitoꝵ uice funguntin:
ut expͥuato mpnblicũ adducant ⁊

Expanded text:
mutatur. Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abstulit. itaque si ager, qui inatione fluminis occupatus esset, siue paulatim occupatus est siue non paulatim, sed eodem impetu recessu fluminis restitutus, ad pristinum dominum pertinet: flumina enim censitorum uice funguntur, ut ex priuato in publicum addicant
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ exretͣua fit opata fide s si liber¬
homo bona fide tibi ẜuiens em̃nti
ipsius fi. ¶ Si rem mea posside¬
as ⁊ eam uelim tuam ẽẽ fiet tua
quauis põsẜo apud me non fuit
auit clamaut p̃cario ꝑhunc sciꝑ¬
ulantemi nel rem accipientem pͥ¬

Expanded text:
a sit parata. sed si liber bona fide tibi seruiens emerit, ipsius fieri. Si rem meam possideas et eam uelim tuam esse, fiet tua, quamuis possessio apud me non fueriaut clam aut precario per hunc stipulantem uel rem accipientem p
Abbreviated transcription (Latin):
uit: cet̾m si cepit sare ẽẽ eum alie¬
num uel lib̾m uidcamus an exei
acquirat qͥo in eo ẽ utium inicu
spectemꝰ.in singula mon̾ta ⁊ mag̾
ẽ.ut singula mon̾cta spectems.

Expanded text:
uit: ceterum si coeperit scire esse eum alienum uel liberum, uideamus, an ei adquirit. quaestio in eo est, utrum initium spectamus an singula momenta: et magis est, ut singula momenta spectemus.
Abbreviated transcription (Latin):
me ẜilloꝵ opinionem quiĩci
que recte constit̾it resolmp
utant᷑cum meum casum re¬
cid̾it a quo non potuer tõsis¬
te. ¶ Ex hac stipłce insulam.
filci spondes. qñ nascaturac

Expanded text:
m illorum opinionem, qui etiam ea, quae recte constiterunt, resolvi putant, cum in eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere. Ex hac stipulatione: "insulam fulciri spondes?" quando nascatur ac
Abbreviated transcription (Latin):
cognita tenegandam actõom
liere com̃onon indõtem scipu¬
meidꝙ meum ẽ subcondicio¬
nestipłan itemuiamstiplaᷤ
nad fundum posse quam quar
int̾im sudus non sit̾ m̃s aut

Expanded text:
cognita denegandam actionem uliere eo modo non in dotem stipuquod meum est sub condicione stipulari, item uiam stipulari ad fundum posse, quamquam interim fundus non sit meus: aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓd̾elicto sit p̾ca adño ħ̾ita fur¬
tnichilominus agi potent.
di ẜuus fructuarius. subreptꝰ
t̾fuit eius furtum fcm ñ eẽ du¬
eius ꝓpͥctatemñ eẽ subtractam
Q dicimꝰ dupli sic acciꝑe debenuᷤᷤ
⁊̃ quadrupli compefe actõem si
manifestum furtum sit. ¶ Hec
actio ⁊ si sit qui meo suousum¬

Expanded text:
derelicto sit postea a domino habita, furti nihilo minus agi poterit. Si servus fructuarius subreptus terfuit eius furtum factum non eius proprietatem non esse subtractam. Quod dicimus dupli, sic accipere debemus etiam quadrupli competere actionem, si manifestum furtum sit. Haec actio et si sit, qui in eo s
Abbreviated transcription (Latin):
si uõ paꝵ prudenter ⁊ ñ exqui¬
sitis argum̃tis. simpli denota¬
re irenarcbem mimis retulisse.
¶ S siquid maligne int̾rogasse.
aut nõ dc̃a retulisse ꝓdictis eñ
comperit iundicet in exemp¬
lum. nequid ⁊ aliud post̾a tale

Expanded text:
si parum prudenter non exquisitis argumentis, simpliciter denotare irenarchen minus rettulisse: sed si quid maligne interrogasse aut non dicta rettulisse pro dictis eum compererit, ut uindicet in exemplum, ne quid et aliud postea tale
Abbreviated transcription (Latin):
tor ommim̾o nt ei exxeꝑcio ꝓcã
p̃babilem non excedit muet̾e
enis caltus non qui ãgrauet
lp̃. Exdampni infecti scipu¬
acione non o infinitam uelm
mod̾atam extĩmatõem fr̾ut ꝓ¬
nta obtͣectoria ⁊ obpicturas
l enim inhec magna erogacio

Expanded text:
tor omnimodo, ut ei exceptio procuratobabilem non excedet in uetere eius cultus, non qui non adgrauet. Ex damni infecti stipulatione non oportet infinitam uel inmoderatam aestimationem fieri, ut puta ob tectoria et ob picturas: licet enim in haec magna erogatio
Abbreviated transcription (Latin):
papioris qui donass ñ fieret usuc¬
apionem possidenti prccedere.
ate eius erat ⁊ cam exhrdañit. su̾o
id hrs eius ratum ħ̾t exinde eanu¬
sucapiet donatõem qm exdie ratam
heres donationem habuit.

Expanded text:
pauperior is qui donasset non fieret, usucapionem possidenti procedere. ate eius erat, et eam exheredauerit: si id heres eius ratum habeat, exinde ea usucapiet donationem, qua ex die ratam heres donationem habuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
agat nam plane
si agit certus eẽd
cum sit in pot̾ate eiꝰ
qñ uelit exꝑiri. et
añ d rem diligẽt̃
explorare ⁊ t̾cada¬
gendum ꝓcedere.

Expanded text:
agat: nam plane qui agit, certus esse debet, cum sit in potestate eius, quando velit experiri, et ante debet rem diligenter explorare et tunc ad agendum procedere.
Abbreviated transcription (Latin):
se.im̃ qͣrͣ siquis defundo u de¬
iectus sit in condici ei p̾sit qde¬
iecit. labeo negat. s putat çels
posse condici posẜom ꝙͣ admpͥ
rẽ mobili surrepta. ¶Coꝵ
que defundo tolluntur. ut pu¬
ta arboꝵuł lapid̾ uł arens nel
fructum quos quis fraudendi
n̾o decerpẜit surti agi posse mil

Expanded text:
eritur, si quis de fundo vi deiectus sit, an condici ei possit qui deiecit. Labeo negat: sed Celsus putat posse condici possessionem, re mobili subrepta. Eorum, quae de fundo tolluntur, ut puta arborum vel lapidum vel harenae vel fructuum, quos quis furandi animo decerpsit, furti agi posse nul
Abbreviated transcription (Latin):
eum non tem̃ tibi furti.qr non
fuert tus easq dstał captaꝵ
ostat colonum quĩmimis colat.
cum eo qui fructus stantes sur¬
np̃uit acturum surtut qr uͥ
ones amou.furti tenetui: non¬
tm̃ tenetur p̾cri ipsaꝵ tãbulaꝵ
timatcẽm refertur eius sum
puta si cyrograpba aureoꝵ a
cimus ħ duplicari ꝙ si iam etãt

Expanded text:
eum non teneri tibi furti, quia non fuerint tuae: easque constat captarum constat colonum, qui nummis colat, cum eo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti, quia, ut ones amouet, furti tenetur non tantum pretii ipsarum tabularum, timationem refertur eius summputa si chirographa aureorum cimus hoc duplicari. quod si iam
Abbreviated transcription (Latin):
adhib̾i distinctio nt filio quid
stipłante prĩs tc adiciatur ꝑ¬
imimuto. facultas soluenditi¬
cionon int̾cidit qr ⁊ sic stipłan
possumꝰ. maut ticio cum capi¬
si fimiosi uł pupilli adiecta sit.
ita tutori uł curatori pecͣcin̾a
recte dab̾r sicut odicionis quo¬
q implende c̾a. recte peccuma
tutoriuł aratori datmr ꝙ qd̃
lãbeo ⁊ pegasus putauert uti¬
litatis cã recipiend̾̃ ẽ idq ita
ut dño dãret. cet̾m qui ẜuod¬
areuissus ẽdño dando nonałr
implesse condicionẽ intellig¬
endus ẽ ꝙ̃ si exnolutate ẜ¬
ui dedit: id̾ rndend̾ ẽ si stipła

Expanded text:
adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc adiciatur percapite deminuto, facultas soluendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capisi furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tutori uel curatori pecunia recte dabitur, si condicionis quoque implendae causa recte pecunia tutori uel curatori datur. quod quidem Labeo et Pegasus putauerunt utilitatis causa recipiendum: idque ita ut domino daret. ceterum qui seruo dare iussus est, domino dando non aliter implesse condicionem intellegendus est, quam si ex uoluntate serui dedit. idem respondendum est in
Abbreviated transcription (Latin):
ib uł ꝑetatem uł ꝑ aliamis¬
tam cam̃ss ⁊ pupilli curatori
recte solui dstat. ¶Pnpillu
sine tutoris aucͣte nec solu̾̃ep¬
se palam c̃ s ⁊ si ded̾it mĩmos
non statim fient accipientis
uendican q pot̾unt planesi
sui̾nt osumpti liberabitur.

Expanded text:
 aetatem uel per aliam iustam causam. sed et pupilli curatori recte solui constat. Pupillum sine tutoris auctoritate nec soluere posse palam est: sed si dederit nummos, non fient accipientis uindicarique poterunt. plane si
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti si iustamea edificia hade¬
difiçia eaq iure tũo alausto¬
uas ul si inuicino tuo agro q̃mi¬
culo tuo ul fossa. aquam mẽam
m̃b officias tñ exea stipłoe acti
beat uid̾i is dampnum face̾q
eoñclutĩ lucro quo adhuc ute¬
batur phibetur. multum quid̾
int̾ eẽ utium dampnum quid

Expanded text:
eluti si iuxta mea aedificia habeas aedificia eaque iure tuo altius tollas, aut si in vicino tuo agro cuniculo vel fossa aquam meam nibus officias, tamen ex ea stbeat uideri is damnum facere, qui eo ueluti lucro, quo adhuc utebatur, prohibetur, multumque interesse, utrum damnum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽn tã gͣue celus admisisser
eum conͣscet. ut n fideuisso¬
rib n militib omitti debeat.
ueꝵ obhanc ip̃am ent̾is pena
Dampnand so si n incautc̃e
n indecrẽto p̃sidis c̾ta qnͣtit¬
as dep̃hensa eac nec dsuetudo
oscendr q̃ c̾tam formam bat

Expanded text:
 tam graue scelus admisisse eum constet, ut neque fideiussoribus neque militibus committi debeat, uerum hanc ipsam carceris poenam damnandum. sed si neque in cautione neque in decreto praesidis certa quantitas compraehensa est, ac ne‹c› consuetudo ostenditur, quae certam formam habet,
Abbreviated transcription (Latin):
eptes exfilio. orĩgini ẽxͣmĩ¬
tur.lz imimicipalem retmeãt
dignitatems senatores quili¬
unt morandi lib̾m arbitrin
ĩmpetrau̾nt domicilium iñ
beretinent. ¶Qui femis ex̃¬
cent hom̃b prionii intribu¬
tacionib fungi dełent ⁊ sipo

Expanded text:
eptes ex filio origini eximuntur, licet municipalem retineant dignitatem.Senatores, qui lilint morandi arbitrium impetrauerunt, domicilium in urbe retinent.Qui faenus exercent, omnibus patrimonii intributionibus fungi debent, etsi po
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ¶ Siquis dedit peccinam
mutuam ticio reddendam scio
titonatum nolebat demde ti¬
ciis mortuo donare scio dedisse
ꝓponatu. erit conseqñs dr̃e pe¬
ccumam scii fĩ. siue mortuum sa¬
ũt. siue ignoraũit. is qui dabat
qr peccuma fũat dãntis. s siqde
ignoraũit mortuum ent deli¬
batus. si sic mutuam pẽccuma
accepit soluendam seio. ¶Si
ã mandaũo tibi. ut peccumam
ticio des cui tonare uolclum. et
tu ignorans me mortum ħ fe¬
cĩs. Ribebis adũs hr̃des meos mã¬
dati ãctc̃em si sciẽns non ħabebis
Siquis suo peccuniam credid̾it. de¬
inde is lib̾ sc̃s eam reꝓmiẜit. non
ent cõnacio. s debiti solucio idez
inp̃upillo qui sinetutoris.anc¬
abent donatõem demq pegasus
putabat. si tibi .c. spospondero lr̃
condicione si uirasszes te nomẽ
meum lãt̾imi non ẽe donatõem.
qr obrem fc̃a ẽ ⁊ res secicta est.¬
Int̾. Sproms ex debĩta ꝓte he¬
res instituału ⁊ ub̾tus fidci eiꝰ
omisit ut quiddãretu ⁊ ħsaip¬

Expanded text:
ri. Si quis dederit pecuniam mutuam Titio reddendam Seio, cui donatum volebat, deinde Titius mortuo donatore Seio dedisse proponatur, erit consequens dicere pecuniam Seii fieri, siue mortuu‹m› sciuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignorauit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit soluendam Seio. si autem mandauero tibi, ut pecuniam Titio des, cui donare uolebam, et tu ignorans me mortuum hoc feceris, habebis aduersus heredes meos mandati actionem: si sciens, non habebis. Si quis seruo pecuniam crediderit, deinde is liber factus eam expromiserit, non erit donatio, sed debiti solutio. idem in pupillo, qui sine tutoris aucabent donationem. Denique Pegasus putabat, si tibi centum spopondero hac condicione, si iurasses te nomen meum laturum, non esse donationem, quia ob rem ftronus ex debita parte heres instituatur et libertus fidei eius commisit, ut quid daret, et hoc stip
Abbreviated transcription (Latin):
ũal ule̾ enim siũim recipit s si de¬
bitorem meum tibi donatõis ĩ¬
modice cã ꝓmitt̾e iussi. an subm¬
om̃s tonacionis exceptc̃e neci.¬
ne tractabr. ⁊ meus quid̃ debit¬
or erceptc̃e te agentem repelle
adebitore meo sũmiam tibi dõa
nmatu illam ei c̃redidis. sz egosi
quid̃ peccunie adebitore meo
non dum solute sunt habeo ad¬
u̾s debitorem meum recissoriã¬

Expanded text:
lle enim suum recepit. Sed si debitorem meum tibi donationis immodicae causa promittere iussi, an summoueris donationis exceptione necne, tractabitur. et meus quidem debitor exceptione te agentem repellera debitore meo summam tibi donauerim et tu illam ei credideris. sed ego, si quidem pecuniae a debitore meo nondum solutae sint, habeo aduersus debitorem meum rescissoria
Abbreviated transcription (Latin):
tat feram esse nãturam. ¶Serͣ¬
uos quo ita quid̃ mansuetos.
hñt. ut insiluas eant et redeant
quoꝵ et ipsoꝵ sexam ẽe natir̾a¬
anmalibus que exconsuetudie
abire. et redire solent. talis regła
comprobata s̃. ut eousq nra
nt ocupanciu. ¶ Intelligun¬

Expanded text:
tat feram esse naturam: certat feram esse naturam: ceruos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in siluas eant et redeant, quorum et ipsorum feram esse naturaanimalibus, quae consuetudiabire et redire solent, talis regula comprobata est, ut eo usque tua nt occupantium.
Abbreviated transcription (Latin):
cam ꝑsequimur alius cam cep¬
it eo animo ut ipse cam lucri fa¬
ceret. furtum uideri nõbis eum
commisissespleriq non aliter ꝑ¬
utauennt eam m̃am ẽẽ quansi
eam cepimus. quia multa accidẽ
possut. ut eam no capiamus qd̃
uẽnus est. ¶ Apium quor natu
sederint anteqm̃ anobis anobis
maluco concludantur non ma¬
gis nr̃e ẽe intelligantur. quamu¬
olucres que innostra arboremdũ
fecerint. ad eont si alius cas mcł¬
userit carum dominus entꝰ/ fauo̾
quo si quos hee fec̾int sine furto
quilib possidere potest. sut supͣ
quoq dĩtimus qui mnaliemim
fundimi ingreditur potestadom¬
ino si is prouiderit iure prohibĩ
ne ingrederctur. ¶Examenꝙ
exalueo nostro euolauerit eon
sq nĩm esse intelligatur. donec
inconspectu nostro est. nec diffia¬
lis eius ꝑsecucio est. aliqquin cic¬
upantis fit. ¶ Pauomm et col¬
umbarm feta natura ẽnecadr¬
em ꝑtinet quod exconsnetud̾ie
enolare et reuolare solent. nam
⁊ apes idem faciunt quarm cõs¬

Expanded text:
am persequimur, alius eam ceperit eo animo, ut ipse lucrifaceret, furtum uideri nobis eum commississe. plerique non aliter putauerunt eam nostram esse, quam si eam ceperimus, quia multa accidere possunt, ut eam non capiamus: quod uerius est. Apium quoque naturra consederint, antequam a nobis alueo concludantur, non magis nostrae esse intelleguntur quam uolucres, quae in nostra arbore nidum fecerint. ideo si alius eas incluserit, earum dominus erit. Fauos quoque si quos hae fecerint, sine furto quilibet possidere potest: sed ut supra quoque diximus, qui in alienum fundum ingreditur, potest a domino, si is prouiderit, iure prohiberi ne ingrederetur. Examen, quod ex alueo nostro euolauerit, eo usque nostrum esse intellegitur, donec in conspectu nostro est nec difficilis eius persecutio est: alioquin occupantis fit. Pauonum et columbarum fera natura est nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine auolare et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum cons
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ignorauĩt.ademptum s
peculum lib̾atus erit utror
aũt casu mamimiss si int̾ũ¬
tend cã id fecit funtum dñofi
cit. ¶Iam ⁊si debitori meom
andaño ut ticio peccumam¬
. solu̾et deinde ticium netño a¬
ccipe/idq ignorans debitor
ticio simulanti seꝑcurtore
soluit ⁊ debitor lib̾ab̾r ⁊ ticiꝰ¬

Expanded text:
tamen ignoraverit ademptum ei peculium, liberatus erit. utroque autem casu manumissus si intervertendi causa id fecerit, furtum domino facit: nam et si deandauero, ut Titio pecuniam solueret, deinde Titium uetuero accipere idque ignorans debitor Titio simulanti se procuratorem soluerit, et debitor liberabitur et Titi
Abbreviated transcription (Latin):
ue opem hosti tradid̾it capite
pum̾i. lex aũt iuł. maiestatis p̃¬
cipit eum qui maiestatem pu.
aut castra concesẜit eadem le¬
ge tenetur ⁊ qui miussu pͥncip¬
as bellum gesẜit delectumnit
habuit excitum dꝑaũit quu

Expanded text:
ue ciuem hosti tradiderit, capite puniri. lex autem Iulia maiestatis praecipit eum, qui maiestatem publaut castra concesserit. eadem lege tenetur et qui iniussu principis bellum gesserit dilectumue hab
Abbreviated transcription (Latin):
ẜit sigmumneded̾it fec̾t uedo¬
lo .m. quo bostes ppłi romaniꝰ
silio uiuentur adu̾sus rem .p:
quine milites sollicitaũt c̃caa¬
ũt ue quo sediciotumultus
ei successum eẽtͥ n dicesẜitant
qui ex̾citum deẜuituł pͥuatuᷤ
adhostem ꝓsugit qui ue sciens
fłm conscripsit. uł recitau̾it ĩ¬
t̾abulis publicis. nam̃ ⁊ ħcap¬
⁊te pͥmo legis maiestatis en

Expanded text:
it signumue dederit feceritue dolo malo, quo hostes populi Romani consilio iuuentur aduersus rem publicam: quiue milites sollicitauerit concitaueritue, quo seditio tumultusuei successum esset, non discessit: aut qui exercitum deseruit uel priuatus ad hostes perfugit: quiue sciens falsum conscripsit uel recitautabulis publicis: nam ite primo lege maiestatis en
Abbreviated transcription (Latin):
demumbona eius qui mreatũ
mortem s̃ oscuit fiscouendi¬
cida st̃si eius cͥminis reus fi¬
ent ut si dampnaretur morte
finti reus fuiss huitam susp̃t¬
dio fimerit. ñ uidi meadem c̃ae
es ut bona hrdibradimenda es¬
sentꝰ. siciiti n ĩpsi admient. sio
dennim dd ẽ bona eius quima¬
mis sͥintulit fisco uendicanfi
eo cmine nexus fiñtut si dui¬
cẽtur boms careat. ¶Siquis
oris alicuĩ uł alio m̾ouitam
fiment successorẽm h̾re du¬

Expanded text:
demum bona eius, qui in reatu mortem sibi consciuit, fisco uindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, mortefurti reus fuisset, licet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque ipsi adimerentur, si cendum est bona eius, qui manus sibi intulit, fisco uindicari, si eo crimine nexus fuit, ut, si conuinceretur, bonis careat. Si quis oris alicuius uel alio modo uitam finierit, successorem habere d
Abbreviated transcription (Latin):
que smn̾añior ẽ. ¶ Siquis inxtai
uł iuxta edificium suum ionu¬
m̾̃tum fi̾ passus sit dedampnoin¬
fecto ei posfa cauend̾ noñert: qrrẽ
illicitam adm̃isit alias ã si momu¬
m̃to edificium noceat in quonicb
sit ꝙ imputari p̾sit eiadquemius

Expanded text:
ior est.Si quis iuxta el iuxta aedificium suum monumentum fieri passus sit, de damno infecto ei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, quod imputari possit ei, ad quem ius
Abbreviated transcription (Latin):
dass. ⁊ res multoꝵ multas inali¬
ena edificia detuliss int̾dc̃m ap̃t¬
ore datur neuis fierz dñis quoni
mis sua tollent ⁊ auferrent sim̃o
dampnĩ infecti reꝓmitfent. ¶ Ai¬
phemis quo scribit. si exfundot¬
no anslia lapsa sit ĩ menm fund̾
eam petas dandum inte iud̾m
tedampno infectoidq labeo ꝓ¬
bat nam marbitrio udicis apd̃
quem res ꝓlapse pẽtintur damp¬
num ꝙ ante sensinon ꝯfĩni. necali¬
ollantur. que sunt ꝓlapsait a de
mumi gustram uendican posse. ide
alphen̾ ait si u̾o cõali̾t nec unita¬
tem aun t̾ramei feci̾t necartor pͥ
uendicari ate que translata mag¬
t̾ra mea coalu̾it qr mea fc̃a ẽ. ¶Ne¬
racius ã scribit si ratis inagnim
meum in fluinis delata sit ñ ałr
quam si p̾tito quo dampnomca
uĩs. ¶Quesitum ẽ si solum sita¬

Expanded text:
dasset et res multas multorum in aliena aedificia detulisset, interdictum a praetore datum, ne uis fieret dominis, quo minus sua tollerent aufer‹r›ent, si modo damni infecti repromitte‹re›nt.Alfenus quoque scribit, si ex fundo tuo crusta lapsa sit in meum fundum eamque petas, dandum in te iudicium de damno iam facto, idque Labeo probat: nam arbitrio iudicis, apud quem res prolapsae petentur, damnum, quod ante sensi, non contineri, nec alitollantur, quae sunt prolapsa. ita demum autem crustam uindicari posse idem Alfenus, ait, si non coaluerit nec unitatem cum terra mea fecerit. nec arbor potest uindicari a te, quae translata in agterra mea coaluit, quia mea facta est.Neratius autem scribit, si ratis in agrum meum ui fluminis delata sit, non aliter quam si de praeterito quoque damno mihi cauisses.Quaesitum est, si solu
Abbreviated transcription (Latin):
ut mag̃ reꝓmittał quam satisi¬
cauẽat puto eum reꝓmitte dełe
no satis dare qr suõnõie id facit ñ
alieno. ¶ Sumint̾ edes. mͣeas
⁊ trias sint alie edes non uicioser

Expanded text:
ut magis repromittat quam satiscaueat, puto eum repromittere debere, non satisdare, quia suo nomin‹e› id facit, non alieno.Cum inter aedes meas et tuas sint al
Abbreviated transcription (Latin):
ori pignoraticio dampni infec¬
ti cau̾e debeat. ⁊ aitͥ mart̾. imuitiłr
non adño emit nam nec inbuniᷤᷤ
modi ꝑsona om̃itti stipłoni equi¬
ssimum tñ puto huic ꝓspiciend̾
id est creditori p̾stipulatione¬

Expanded text:
cio damni infecti caueri debeat. et ait Marcellus inutiliter non a domino emit: nam nec in huius persona committi stipulationem. aequissimum tamen puto huic prospiciendum, id est creditori, per stipulatione
Abbreviated transcription (Latin):
t̾dc̃m competit non adu̾sus ip̃m
silium quenquis ducẽ milt s n¬
tiq ẽẽ d is qui eumint̾dco defen¬
dat cet̾m cẽssat int̾dc̃m ⁊ succedẽ
pot̾ nccio p̾tõris ut ap̃ eum discep¬
tetur utrum quis inpotate sitan

Expanded text:
tum competit non aduersus ipsum filium, quem quis ducere uult, sed utique esse debet is qui eum interdicto defendat: ceterum cessat interdictum, et succedere poterit notio praetoris, ut apud eum disceptetur, utrum quis in potestate sit an
Abbreviated transcription (Latin):
ut res uiri bon arbitraturesti¬
tuatur ꝙsi ita restitutumno
enit qñti ea res erit tantã pec¬
cuma dabit. si ħ petitori plac¬
u̾it. ¶ Qnesitim ẽ si ple̾sdo¬

Expanded text:
ut res uiri boni arbitratu restituatur: quod si ita restitutum non erit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dabit, si hoc petitori placuerit.Quaesitum est, si pl
Abbreviated transcription (Latin):
re ube nõ tẽtrahi dedomo sua s
domum ĩnqua degit demincan
sic acciꝑe debemꝰit ⁊ si maliena
ei ꝙ si nec h̾itatõem hat ad ip̃m
atori eius uł certe m̃quilmnis
fatc̃em intelligend̾ ẽ si sit oui
dẽminciet᷑ cefum si non ueluti
ꝙ hr̾ditaria insula ẽnondumh¬
u̾t qnͣti ea res c̃ciꝰ dampnĩ

Expanded text:
ri iubere, non extrahi de domo sua. sed "domum, in quam degit denuntiari" sic accipere debemus, ut et si in aliena quod si nec habitationem habeat, ad ipsum ocuratori eiutiationem intellegendum est, si sit cui denuntietur: ceterum si non sit, ueluti quod hereditaria insula est nec dum heuerit, quanti ea res est, cuius damni
Abbreviated transcription (French):
md̾m c̾tam odcc̃em h̾t si postu¬
lalum ẽ cet̾m qui no postula
non alibi. ¶ Si tamĩncinn
urbi imimpium situtcum
magrãtus senon int̾pone potꝰ

Expanded text:
m certam condicionem habet, si postulatum est: ceterum qui non postulaunon alibi.Si tam uicinum urbi municipium sit, ut magistratu se non interponente
Abbreviated transcription (Latin):
n̾r quo militum suoꝵ poĩa rata
ẽet uolinitas supp̃ma cum ⁊ mi¬
titutus ⁊ substitutus inotinẽtͣ
pͥusquam adirent b̾rditatem
dẽcessiss ẽos quͣib ⁊ abhus lib̾¬
tas ⁊ hrditas amilite ꝑ fidero. da¬

Expanded text:
 quo militum suorum per omnia rata esset voluntas suprema, cum et institutus et substitutus in continenti, priusquam adirent hereditatem, decessissent, eos, quibus ab his et libertas et hereditas a milite per
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos stetiss quonimꝰ intra tp̃ra p̃sc̾¬
pte odicioni perent. ñ iãcnco libõs fõ
re ꝙ post̾a rc̃es uelint redd̾e. ¶ Ab ħ̾r¬
dib meis peto fideiq eoꝵ omitto.
cum filiusm̃s .xiiii. an. impleu̾it
stichum rõib redditis mamumut¬
ant q̃ro an einidem ẜuumĩndiem¬
usq pub̾tatis filu sin actumage n
oliu̾nt. ixo. m̃anifestum ẽe testato¬
rem huimodi quo actus roe̾m sti¬
choreddi uoliusse. ¶Stichꝰ suusn
m̃smbeo. ut det p̾stetq filie ite
is mee ⁊ hrdib meis sine ulla otro¬
u̾sia tot mͣreos. ⁊ nt ip̃m manimm¬
asse mstituto lib̾titem dedit in ħ ũ
ba decemb̾ dispensator meus seĩni
uillicus ⁊ uictorma uillica semi dtr
seue filui kĩnc peto ut decembrem.
lib̾tatem ñ dedi ut ydonea ministia
hrs quos spero te ⁊ lib̾tos ydoncos
test̾m faciebat. filius natus fu̾atan
te lib̾tatis op̾bendisse qui oputa¬
isse testatorem ꝓbaretu. ¶Sp̃o¬
doforus cumi filia mei mnfamilia

Expanded text:
ipsos stetisset, quo minus intra tempora praescripta condicioni parerent, non idcirco liberos fore, quod postea rationes uelint reddere. 'Ab heredibus meis peto fideique eorum committo, cum filius meus sedecim annos impleuerit, Stichum rationibus redditis manumittant': quaero, an eundem seruum te pubertatis filii sui actum agere voluerit. respondit manifestum esse testatorem huius quoque actus rationem a Sticho reddi voluisse. "Stichus servus meus iubeo ut det praestet filiae et uxori meae heredibus meis sine ulla controversia tot aureos: et ut ipsum manumiasse instituto libertatem dedit in haec verba: "December dispensator meus, Severus vilicus et Victorina vilica Severi ere fili carissime, peto, uti Decembrem libertatem non dedi, ut idonea ministeria haberes, quos spero te et libertos idoneos testamentum faciebat, filius natus antae libertatis comprehendisse, qui computaniss‹e› testatorem probaretur. 'Spendophorus, cum filia mea in familia
Abbreviated transcription (Latin):
at ⁊ iões adno sc̃nptas exhibet ñ
post̾a nomen ullum fecit q̃ro an
si hu qui miniꝰ soluendo fu̾int de¬
bitores quib ⁊ alu exactores er¬
ant ãpplicati. nondum iudeatur

Expanded text:
ationes a domino subscriptas exhibet nec postea nomen ullum fecit: quaero, an, si qui minus solvendo fuerint debitores, quibus alii exactores erant applicati, nondum videatur
Abbreviated transcription (Latin):
ligatur. ¶Qui furem deduct
dem. extimandꝰ e elegisse uiam qͣ
minatum ẽ ⁊ dampnat᷑fure re
si ñ solum rem surtiuam furre¬
stitue uissus fuit. s amplius a¬
liquid ineum iudex constitĩt.
s ⁊ si nicb̃ amplius qm̃ furtiua
rem restitũe iussus fui̾t. eo ip̃o¬
ꝙ inꝑicło maioris pẽne deduct̾¬
eẽ. ¶ Sires pecculians surreptaĩ
potatem ẜiuredient soluitur fu¬
iti uicim⁊ incipit ħcasu mpe¬
culio ẽẽ ⁊ adño possid̾iscum ant
ẜuus rem suam pecculiarem su¬
randi osilio amouet. ꝙͣdiu eami
reti. dditio eius nõ mũtaturi
did̾it sintum faciet. ¶ Qruitut¬
clam g̾it transig̾e cum fure pot̾
⁊ si inpot̾atem suam redeg̾itre
tutor dm̾ loco s ⁊ cacabe̾tur. Si
cata curatorem furiosi eademd

Expanded text:
ligatur.Qui furem deducit dem, existimandus est elegisse uiam, quminatum et damnato fure recsi non solum rem furtiuam fur restituere iussus fuerit, sed amplius aliquid in eum iudex constituerit. sed et si nihil amplius quam furtiuam rem ‹restituere iussus fuerit›, ipsopoenae deductesse.Si res peculiaris subrepta in potestatem serui redierit, soluitur furti uitium et incipit hoc casu in peculio esse et a domino possideri.Cum autem seruus rem suam peculiarem furandi consilio amouet, quamdiu eam retinet, condicio eius non mutatur diderit, furtum faciet. Qui tutelam gerit, transigere cum fure potest et, si in potestatem suam redegerit rem tutor domini loco habetur. sed et circa curatorem furiosi eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposẜom si alius fruatim. n. alt̾ius
ususfr̃ amputan sialt̾ possideat.¬
Eum qui edificare ꝓhibeatir poss¬
id̾e quo ꝓhib̾i manifestum̃ ẽ. ¶ S¬
pẽcies inducendi inposẜom alicuni
rei ẽ ꝓhibe ingredientiminfi statiz
cĩ cedere adu̾sanum ⁊cedram na¬
ciam relinq̃re posẜom iub ꝙ mlto

Expanded text:
onem, si alius fruatur, neque alterius fructum amputari, si alter possideat.Eum, qui aedificare prohibeatur, possidere quoque prohiberi manifestum est.Species inducendi in possessionem alicuius rei est prohibere ingredienti uim fieri: statim enim cedere aduersarium et uacuam relinquere pos
Abbreviated transcription (Latin):
dico si añ soluit ꝙͣ substitue¬
tur curator oporte lib̃ari s
si abfuturorel .pir. c̃a soluit.
recte soluit quini̾mo ⁊ si absẽti
soluit. sim̃onon ẽ alius inloco
eius substitutus fiueaũt le¬
gntimi fuit siue testam̃tam
siue exinquisitẽe dati sunt ro
teuł uni soluitur. ¶Eiqui noti¬
cie gra datus ẽ. an recte soluatmr.
uidendum ẽ qr adinstruendos

Expanded text:
dico, si ante soluit, quam substitueretur curator; oportere liberari: Sed et si afuturo rei publicae causa soluit, recte soluit: quin immo et si absenti, si modo non est alius in locum eius substitutus. Siue autem legitimi sunt siue testamentarii siue ex inquisitione dati, recte uel uni soluitur. Ei, qui notitiae gratia datus est an recte soluatur, uidendum est, quia ad instruendos
Abbreviated transcription (Latin):
.d. hb̃̾tati moram ñ fac̾ent pinde
ub̾ti ertatq si soli rõgͣati adiustã
lib̾tatem ꝓduxissent ¶Siquĩss
uum siuim. ñ br̾ditanum r̃ogatus
mamimitte latitet. fc̃m c̃. se .d. enui

Expanded text:
sae libertati moram non facient, perinde libertus erit atque si soli rogati ad iustam libertatem perduxissent. Si quis servum non hereditarium rogatus manumittere latitet, factum est senatus
Abbreviated transcription (Latin):
pinde katur. atq si ab eo manum
exhibetur nec int̾cid̾e sol destinata
fideio. lib̾tas. qui enim ea donatus
mĩri trad̾etur manimuttendi c̃a ex
dieuo quo petitã ẽ ingenin nasc̾at
pleꝵq enim pignauiam uł midi¬
tatem eoꝵ quib relinquitur lib̾ta

Expanded text:
eatur atque si ab eo manumitatibus fauor exhibetur nec intercidere solet destinata fideicommissa libertas: qui enim ea donatus matri tradere‹n›tur manumittendi causa, ex die uero, quo petita est, ingenui nascantur. plerumque enim per ignauiam uel per timiditatem eorum, quibus relinquitur libertas
Abbreviated transcription (Latin):
treropsit. ẜ ea que diuo pio plac¬
uert. ne puen ingemintate desti¬
nata frandarentur põo empto¬
ni restitnto pinde eos ingenuo
fore. ac si m̃r eoꝵ suõ tp̾r manm̃¬
sa fuiss. ¶Idem imꝑr ami pre
itus sit. ne fortuta mora finti¬
tendum ut abea adlib̾tatem ꝑ¬
uitam ncc̃e edc̃is ea ex cui fideio. li¬
u̾tas data sit ñ tñ ⁊ si asubstituto
ea que muo impub̾e ꝑtumm edide¬

Expanded text:
ecundum ea, quae divo Pio placuerint, ne pueri ingenuitate destinata fraudarentur, pretio emptori restituto perinde eos ingenuos fore, ac si mater eorum suo tempore manumissa fuisset. Idem imperator itus sit, ne fortuita mora serviadendum, ut ab ea ad libertatem peruitam nocere edito ex ea, cui fideicommissa libertas data est. Non tamen si a substituto eaque vivo impubere partum edide
Abbreviated transcription (Latin):
ito magis ꝓbandum est ut de¬
negetur ei ubertatis peticio qr
potrut petere lib̾tatem⁊ matu¬
it seuenundari quia indignus
est ancilio p̾toris fidei omissam¬
umus sciens enis condicionem.
alter ignorans non propter eũ
qui scit adlibertatem ꝓclama

Expanded text:
ito magis probandum est, ut denegetur ei libertatis petitio, qui potuit petere libertatem et maluit se venum dari, quia indignus est auxilio praetoris fideicommissarunus sciens eius condicionem, alter ignorans, non propter eum qui scit ad libertatem ei
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Eub̾timus ꝑcollusionem fĩ̾it
pminciatus ingennus collusione
detecta in quibdam cãusis qͣi lib̾¬
tinus incipiet ẽe medio tñ tp̃r .i. a
añqm̃ collisio detegatur⁊ p̾sm̾a

Expanded text:
ibertinus per collusionem fuerit pronuntiatus ingenuus, conlusione detecta in quibus causis quasi libertinus incipit esse. medio tamen tempore, antequam collusio detegatur et post
Abbreviated transcription (Latin):
iamstipłatus ẽnich̾ debebit᷑
hr̾dĩb sim̾oscaũit eum testa¬
m̃to manunissum qr nõpot
hiis qui illum lib̾m ẽẽ quiig¬
norabant distat ista cã ab eoq

Expanded text:
i stipulatus est, nihil debebitur heredibus, si modo scierint eum testamento manumissum, quia non potest iis, qui illum liberum esse non ignorabant. distat ista causa e
Abbreviated transcription (Latin):
̃ fi̾ quõminus fiãt. ¶Si stichu
stipł̃atus. dealio senciamtu de
acus arͣstoͣ existĩmauit s hicm¬
agis ẽ ut hus petitus uidea tde
quo actor sensit nam scipło̾

Expanded text:
fieri, quo minus fiat'. Si Stichum stipulatus de alio sentiam, tu de iciis Aristo existimauit: sed hic magis est, ut is petitus uideatur, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ñ ẽ ãmbigend̃. ¶Siquis dena¬
ueni deiectũs ẽ huic int̾dc̃o locus
ñ ẽ ingum̃to eius qui denehicło
detractus ẽ qm̃ nemo dixit ħ int̾
dc̃ontiposse. ¶ Plane siquis deli¬
gneis edib deiectus fu̾it nemo
Ambigitur int̾dc̃o lccum forẽ ꝗa¬
⁊ qͣle quid uesit ꝙ solo cõhereat
un quis ii deiectus ẽ ħt int̾dom¬

Expanded text:
e non est ambigendum. Si quis de naue ui deiectus est, hoc interdicto locus non est, argumento eius, qui de uehiculo detractus est, quem nemo dixit interdicto hoc uti posse. Plane si quis de ligneis aedibus deiectus fuerit, nemo ambigit interdicto locum fore, quia qualequale sit quod solo cohaereat, inde qui ui deiectus est
Abbreviated transcription (Latin):
dinarus oĩb criminb. om̃s
calumpniosi exͣ ordinem ꝓqͣ
aitate admssi plectuntitr.
¶Postabołitõem id̃ cͥmenabeo¬
dem mneundem instaurariño
cturum minatus ẽ sin̾o ob¬
ieciss. tupilliano se. con. tẽt¬

Expanded text:
dinariis criminibus omnes calumniosi extra ordinem pro qualitate admissi plectuntur. 4.Post abolitionem idem crimen ab eodem in eundem instaurari noncturum minatus est, si non obiecisset, Turpilliano senat
Abbreviated transcription (Latin):
ũt alienim scm̃ ꝓmittendo.
ciat quommꝰ nobis hr̾e liceat.
obligatur ⁊ ne hro sims fic¬
ficiat ne hre liceat s ⁊ siquis ꝓͥ¬
mittat palumm uontiꝰ p̃ter br̃

Expanded text:
 alienum factum promittendo ciat, quo minus habere liceat: obligatur etiam, ne heres suus facficiat, ne habere liceat. Sed si quis promitta
Abbreviated transcription (Latin):
fi non concẽdit non magis ob
cere id possit. ¶ Itemͣ ꝙ legtisꝰ
sĩ ꝓhibent. si ppetuam cãm ps¬
obligoueluti si sorõrem sua¬
nuptum dͥ aliquis stĩpłetar.
ut recidit insorore ad opͣtiua.
ucendo. uendendo. em̃doadi¬
t̾rogõem quis non rndit sit¬

Expanded text:
i non concedit, non magis oblcere id possit. Item quod leges fieri prohibent, si perpetuam causam sobligatio, ueluti si sororem nupturam sibi aliquis stipuletur: ut reccidit in sorore adoptiua, iducendo, uendendo emendo ad interrogationem quis non res
Abbreviated transcription (Latin):
psuccessores eius. quicꝙͣ fc̃m
sĩt.. ¶ Sicat añt exꝑte rei sus¬
cessores eius cum ipso tẽnent
cus ẽ non omitti stipłoni ẽt
ie nicħ̾ int̾erit utrum ita scipul¬

Expanded text:
successorem eius quicquam factum sit. Sicut autem ex parte rei successores eius cum ipso tenenturtius est non committi stipulationem, et nihil intererit, utrum ita stipul
Abbreviated transcription (Latin):
atuendi ei qui cognosct. ¶ Si¬
milim̾o ⁊ sacculani uł dietam
⁊detractani enint pimiendi
sitem effractores. s eĩdimism¬
artus effractorem equitem ro¬
manum qui effracto ꝑforato¬
q piete peccumam abstułat.
quinqñiim abstin̾e iussit
pumca affrica uñ erat ⁊ inrbe

Expanded text:
atuendi ei qui cognoscit. Simili modo et sacculari et der‹ec›tarii erunt puniendi, item effractores. sed enim diuus Marcus effractorem equitem Romanum, qui effracto perforatoque p‹a›riete pecuniam abstulerat, quinquennio abstinere iussit prouincia Africa, unde erat, et urbe
Abbreviated transcription (Latin):
dauł. Ilter effrãctores dat
uane. nadũtitim atrociores eĩ
fustib cesi ĩmetallum dãm¬
pnari solent diumiũo effra¬
ctores p̾ fustum castigõem
inopꝰ ꝑpetunm uł temporratiũ¬

Expanded text:
um. Inter effractores uarie animaduertitur. atrociores enim fustibus caesi in metallum dari solent: diurni uero effractores post fustium castigationem in opus perpetuum uel tempora
Abbreviated transcription (Latin):
e accomodare d. cum eĩ furtia¬
gi ñ pot̾ solum suꝑ ẽ auxiliũ
p̃sidisapparetaut expilate
br̃ditatis c̾men eo casu inten¬
hr̃de possesse sint nam inħcã
ẽ ꝙͣis ad exibend̾ ag̾e possee

Expanded text:
modare debet: cum enim furti agi non potest, solum superest auxilium praesidis. Apparet autem expilatae hereditatis crimen eo casu intenherede possessae sunt. nam in hunc est: quamuis ad exhibendum agi pos
Abbreviated transcription (Latin):
ut nͥ placu̾it uitͣ p̃finitum tẽpꝰ. ror¬
diebatur ea conim̾it̾o rata habetur
tum acro intͣ sexagunta dies utileᷤ
acomodatur emptori. ad redibendũ.
nem uałe. Item si tempꝰ sexaginta
dierum. p̾finit᷑um redibit̾om p̾ter¬
ierit. cͣaͣ cognita iudicium dabimꝰ.
¶In cause autem cognit̾one ẜ u̾sa¬
bitur. Si autem mora fuit ꝑuon¬
ditorem. aut sĩ fu̾it p̃sn̾s oui redde¬
retur. aut aͣ iusta causa int̾cessit:
cur intͣ diem rodibitum mancipiũ
ñ est qd̾ oi mag̃ displicuerat. Inhiis ã¬

Expanded text:
ut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus rut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus rhibeatur, ea conventio rata habetur: tum actio intra sexaginta dies utiles accommodatur emptori ad redhibendum, nem valere. Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhibitioni praeteriit, causa cognita iudicium dabitur: in causae autem cognitione hoc versabitur, si aut mora fuit per venditorem, aut non fuit praesens cui redderetur, aut aliqua iusta causa intercessit, cur intra diem redhibitum mancipium non est, quod ei magis displicuerat. In his a
Abbreviated transcription (Latin):
erit redib̾i. an ñ debu̾it. nͦ dequ̾n tẽ¬
deatur. Illud planum ħ actio erigit
ut sit redibitus. Cet̾m si si fu̾it redi¬
bitus. deficit ista actio. Etiam sinu¬
do consessu placu̾it ut redibeatur. cõ¬
uent̾o ergo deredibendo ñ fac̃ locum
huic actioni. s ip̃a redibit̾o Rosti¬
tui aũt debet. ꝑ hanc actionem n qd̾
oi ĩuo inuondicione accessit. Quia
assidua ẽ dupłes stipulata idcͥco pla¬
cuit ⁊̃ ꝯ̃xempto agi posse si duplam
uenditor mancipii ñ caueat Ea
.N. que st̃ moris ⁊ consuetudius. in bo¬
ne fidi uidiciis debent uenire. Moi
mancipia uendunt. nat̾onem ouiꝰq
in uendicione ꝓnunt̾are debent. Ple¬
ruiaq. n nat̾o s̾ui. aut ꝓuocat aut
te. qͦsdam malos uidi. quia ea nat̾one
st̾. que mag̾ infamis ẽ ¶Q si denat̃o¬
ne ita ꝓnuntiatum ñ er̾ iudicium
emptori oĩb hd̃ ad quos eares ꝑtine¬
bit. dabitur ꝑ ꝯt̾. empcor redib ma¬
cipium.s Siquis ita uenierit᷑ ai¬

Expanded text:
erit redhiberi an non debuerit: nec de temideatur. Illud plane haec actio exigit, ut sit redhibitus: ceterum nisi fuerit redhibitus, deficit ista actio, etiamsi nudo consensu placuerit, ut redhibeatur. conuentio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ipsa redhibitio. Restitui autem debet per hanc actionem etiam quod ei seruo in uenditione accessit. Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam uenditor mancipii non caueat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent uenire. Qui mancipia uendunt, nationem cuiusque in uenditione pronuntiare debent: plerumque enim ‹n›atio serui aut prouocat aut n infamata, quosdam malos uideri, quia ea natione sunt, quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori omnibusque ad quos ea res pertinebit dabitur, per quod emptor redhibet mancipium. Si quid ita uenierit,
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝑas .xͦ. mille iugerum neq qͣita
debeat᷑ eiuctionis noĩe. s ꝑiũ ceneat᷑
auctor ac si de octingentis ils. solxa
noue regioms e ẽincelligi ¶ Cẽtum cũ
ꝓ diuiso ꝑs aliqua fundi euincitur cã
am iugeri quen admodũ si locum c̃t.

Expanded text:
nta mille iugerum neque quarta debeatur euictionis nomine, sed perinde teneatur auctor, ac si de octingentis illis residnouae regionis esse intellegi. Ceterum cum pro diuiso pars aliqua fundi euincitur, tamam iugeri, quemadmodum si locum certum
Abbreviated transcription (Latin):
suam datꝰ. exstipulatu ꝯsequi ñ pot̾it. P¬
¶S qr dampnũ cinttionis ad ꝑsonam ꝑ¬
trnuit ẽpcorisꝰ qui mandati iudicio nicħ
p̃cepturus ẽ n inutilit᷑ ad ꝑcipiendam
litis extimat̾onem agetur cũ e̾ndito as¬
uisio int cõẜedes fc̃a. si ꝓcirator abͣ¬
sñtis int̾fuit ⁊ dñs catam habu̾it cuic¬
tis p̃diis in dñm᷑ actio d̾ abitur quẽ da¬
retur ueui qui negocium ab sentis
gessit. ut qͣnti sua int̃ ẽ actioͥ. ꝯ seqͣtur
scilicet ut melioris aut det̾ioris agri
fc̃i cau̾sa. fi̾n ẽ p̃cii quo fu̾iit temꝑe
diuisionis extimatꝰ: diminuat ł exce

Expanded text:
suam datus, ex stipulatu consequi non poterit: sed quia damnum euictionis ad personam pertinuit emptoris, qui mandati iudicio nihil percepturus est, non inutiliter ad percipiendam litis aestimationem agetur ex uendito. Diuisione inter coheredes facta si procurator absentis interfuit et dominus ratam habuit, euictis praediis in dominum actio dabitur, quae daretur in eum qui negotium absentis gessit, ut quanti sua interest actor consequatur, scilicet ut melioris aut deterioris agri facti caus‹a› finem pretii, quo fuerat tempore diuisionis aestimatus, deminuat uel exce
Abbreviated transcription (Latin):
mancipiuni qd̾ reddib̾i oꝑtet. mortu¬
um sit: hic queritur numꝗd eiꝰ cl̾¬
pa emptoris ł familie eiꝰ. ł ꝓ curatoriͤ
ciꝰ hõ mortuus sit. Nam si cłpa eius
decessit. ꝓuiuo habendus ẽ. uͦt p̾st̾et᷑
cã oĩa que p̾statentur si uiuerent.
¶Culpam ominem accipiemus ñutiq
casionem mortis emptor p̃stitit. deb̾e¬
eum p̾stare. z si ñ adhibuit medi¬
cum ut sanari possit. ẜ malum ad¬
hibuit. s ołpa sua. S ħ dicemꝰ sian.
iudicium acceptum decessit. cet̾m si
post iuidiciũ acceptum decessisse ꝓpo¬
natur. cc̃ in arbit̾um iudicis ueniet:
qͣlit̃ mortuus sit. ut .N. ⁊ pediti ui¬
detur. Ea quecumq pꝰlitis ꝯtestat᷑¬
onem coutingunt arbitͥum iudicis
desidanti ¶ Quod in ꝓcuratore
diximus. idem. ⁊ incutore ⁊ in cura¬
tore dicendum er̃. oet̾isq qui ex offi

Expanded text:
ortet mortuum erit, hoc quaeretur, numquid culpa emptoris uel familiae eius uel procuratoris homo demortuus sit: nam si culpa eius decessit, pro uiuo habendus est, et praestentur ea omnia, quae praestarentur si uiueret. Culpam omnem accipiemus, non utique casionem morti emptor peum: etiam si non adhibuit medicum, ut sanari possit, vel malum adhibuit, sed culpa sua. Sed hoc dicemus, si ante iudicium acceptum decessit: ceterum si post iudicium acceptum decessisse proponatur, tunc in arbitrium iudicis veniet, qualiter mortuus sit: ut enim et Pedio videtur, ea, quaecumque post litis contestationem contingunt, arbitrium iudicis desiderant. Quod in procuratore diximus, idem et in tutore et curatore dicendum erit ceterisque, qui ex of
Abbreviated transcription (Latin):
cor e dibitoriam agentem p̃stare
uoluitis Si quis eg̾it qnͣto
minoris iꝑ̃ sui fugam demde agat᷑
p̃ꝑ morbum qͣnti fieri condempna¬
cio debeat¶ Et quidem seͥpius agͣi
pꝰse qnͣto minoris dubium ñ ẽ. s
ait iuł. id agendum eẽ ne lucͣm

Expanded text:
itoria agentem praestare uoluit. Si quis egerit quanto minoris propter serui fugam, deinde agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem saepius agi posse quanto minoris dubium non est, sed ait Iulianus id agendum esse, ne lucrum
Abbreviated transcription (Latin):
si s̃inis plurium uemerit diem ec̃ di¬
cendura¶Nam si unꝰ aplurib ẜ płu¬
res ab u̾no emant uł plura mancipia
nonditores. singuli st̃ in solidum redi¬
bendi. si camen plures ꝑtes empte sĩt¬
a singulis. fͤte dicetur. alt̾i qͥdem pꝰse

Expanded text:
si seruus plurium uenierit, idem erit dicendum: nam si unus a pluribus uel plures ab uno uel plura mancipia uenditores, singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sinta singulis, recte d
Abbreviated transcription (Latin):
uiden donec eam ꝑsequamur ꝙ si
desierimus eam ꝑsequi uerinẽ
tesinere nr̃am ẽẽ ⁊ rursus fienci
cupantis ĩtaq si ꝑ hoc tempus qͦ

Expanded text:
i, donec eam persequamur, quod si desierimus eam persequi, desinere nostram esse et rursus fieri occupantis: itaque si per hoc tempus, q
Abbreviated transcription (Latin):
enis uoluntati mandatursile
incius ticius tem̾e accusassem
dr an calumpniatorem ꝓmm¬
ficilitatis uemam otin̾e ⁊ in¬
dsultum calorem calumpnie
ico carere ⁊ obid nillam hũ¬
penam subire oporte ¶ Pua¬
ricatorem eim ẽẽ ostendinn
qui colludit cum reo⁊ transia¬
tiue mun̾e accusandi defungi
uo exuisationes admittet
Siquis ã ab accusacione cti
aboliciõnem destitit ꝑĩpit
toliuo pͥuatim ap̃sidib po¬
tulari ac impetiar sollites
puincie banc cognitoem ali
temandare pot̾. ¶ Si płacm¬
na id̾ eidemintulit singłoꝵo¬

Expanded text:
eius voluntati mandatur, sed dixerit, Ticius temere accusasse videtur, non calumniatorem facilitatis ueniam continere et inconsultum calorem calumniae uitio carere et ob id hunc nullam poenam subire oportere. Praeuaricatorem eum esse ostendimus, qui colludit cum reo et translaticie muner‹e› accusandi defungituero rei excusationes admitteret. Si quis autem ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur. Abolitio priuatim a prae sidibus postulari ac impetrari solet, item esens hanc cognitionem alteri demandare potest. Si plura crimina idem eidem intulit, singulo
Abbreviated transcription (Latin):
ent nel fideiissor c̾ditori pu¬
to dre ꝯfusiõe obligõnis non si¬
kianreum. ¶Si ponamus u¬
num exreis ꝓmittendi pactũ
ẽẽ ne a se petetur deinde man¬
datorem soluisse mandati i¬
iudicio duenire pot̾it ⁊̃ eum
cum quo pactus ẽ non enm
pactum cͥditoris tollitalien¬
ut usq ad tempͥuite suedu¬
taxat obligaretim pendente
odcc̃e acceptilatum fuit ⁊ is
fidenissor ad h pendente ddcõe
mortuus fu̾it ofestm areo:¬

Expanded text:
t uel fideiussor creditorconfusione obligationis non liberari reum. Si ponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alienut usque ad tempus uitae suae dumtaxat obligaretur, pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a
Abbreviated transcription (Latin):
lege canetur. ¶Creditores aũt
appellantur quib exquacum̃ cãa
ctio cum fraudatore competit. ¶a¬
risto.R2. ãdebitore fisci qui soluen¬
do non erat manumissum ita reu¬
ocan insuitutem debe̾. si nondinĩ
lib̾tate fuiss .i. non mimuis dec̃en¬
io plane ca que infraudem fiscim
sũmis collata sunt reuccanda si
subodicione alisui peccuma debe¬
atur.q. statu lib̾ erit adebitorem¬
anumissus ut pendeat lib̾tas er
condicione si exuoluntate patris
filius mãnumiẜit siue pater fili
sciat soluendo pr̃em non ẽẽ libert

Expanded text:
creditores autem appellantur, quibus quacumque ex causa actio cum fraudatore competat. Aristo respondit a debitore fisci, qui soluendo non erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu in libertate fuisset, id est non minus decennio: plane ea, quae in fraudem fisci in sinus eius collata sunt, reuocanda. Si sub condicione alicui pecunia debeatur, quasi statuliber erit a debitore manumissus, ut pendeat libertas ex condicione. Si uoluntate patris filius manumiserit, siue pater siue filius sciat soluendo patrem non