comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ãño solus pontifex ĩtroi¬
bat ñ sñ sãgunte. Sepe quid̃
sñ sangne introibat. s cũ
sangͥne ñ nͥ semel. Iste exꝑte
ingressus ẽ celũ. quẽ ñ mox

Expanded text:
o solus pontifex, introibat; non sine sanguine, saepe quidem sine sanguine introibat, sed cum sanguine, non nisi semel. Iste ex parte ingressus est in coelum, quem non mox
Abbreviated transcription (Latin):
et uineã intã. Suꝑat enĩ d̾s ĩ iudicio hõi ꝑꝑatus
Inuenit᷑ enĩ dedisse hõi om̃ts q affectus om̃sꝙ
motus quib aduirtites niti posset ⁊ ꝑgredi
beret agere ł cane. hiis aũ acceptis hõ neglexit
g᷑ d̾r talem ĩiuidicio d̾s nincere ⁊ iustificari ĩ u̾¬
tuit. homo d̾s ⁊ adeo iustus es ut uincas .i. supes

Expanded text:
 Deus in judicio homini comparatus. Invenitur enim dedisse homini omnes affectus, omnesque motus, quibus ad virtutes niti posset et progreberet agere vel cavere. His autem acceptis homo neglexit iergo dicitur talem in judicio Deus vincere, et justificari in vetuit homo Deus. Et adeo justus es, ut vincas, id es
Abbreviated transcription (Latin):
qui sũt de uenia ingemistentis. Dedisti enĩ qͣ¬
cumq hora pẽcor ĩgemu̾it oĩm inqͥtatũ euis
ñ recordabor amplĩ ⁊ uĩcas indulgẽtiã pc̃ci
in daudo. cũ iudicaris. ab hõib mͥ uentã non
dare. Dicelant .ii. qͥdam dd̾ adeo gͣuit᷑ deliqͥsse¬
dico me pecrasse qui uides qd̾ hoĩes ñ uident qͥ
et adeo uistus es ut dũ ego ⁊ om̃s peccamꝰ. tu so¬
lus iustific̃ts .i. iustus appareas ĩ om̃ib sermõi¬

Expanded text:
iscentis. Dixisti enim: Quacunque hora peccator ingemuerit, omnium iniquitatum ejus non recordabor amplius . Et vincas, indulgentiam peccati mihi dando; cum judicaris, ab hominibus mihi veniam non dare. Dicebant enim quidam David adeo graviter deliquissedico me peccasse qui vides quod homines non vident, qui et adeo justus es, ut dum ego et omnes peccamus, tu solus justificeris, id est justus appareas in omnibus sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
morib addidistu dimi¬
sit totũ deleuit oĩonẽ¬
docuit. certam̃ indixiti
laboranti subuenitiusc¬
torem coronabitił suꝑ¬

Expanded text:
moribus addidisti, dimisit, totum delevit, odocuit, certamen indixit, laboranti subvenitorem coronabit.
Abbreviated transcription (Latin):
.s ut nicħ intelligant
nisi qd̃ a ꝓbitate remo¬
tũ ẽ. qitos sua cecitasa
u̾itatis lũie funditus
eteludit tradidit dic

Expanded text:
 ut nihil intelligant, nisi quod a probitate remot, quos sua caecitas a veritatis lumine funditus excludit. Tradidit, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
recte dici patesti ⁊ ego placeo. ⁊ ego ñ placeo. Si enĩ
adsit uonus intessertor aprusꝙ pullato patebient᷑¬
q ⁊ nulla int̾ se repugnantia repellet intrantem. il¬
lud ⁊̃ nõ moueat qd̾ dicit. ꝑlaceo õib. Nũqͥd place¬
bat ꝑsecutorib suis. S placebat om̃i gn̾i hõim ꝙ
etñ aliqͥd t̾renũ utile q̃ro. s ut salui fiant. ¶. mita

Expanded text:
recte dici potest: Et ego placeo, et ego non placeo. Si enim adsit bonus intellector piusque pulsator, patebit utrumque, et nulla inter se repugnantia repellet intrantem. Illud etiam non moveat quod dico, placeo omnibus. Nunquid placebat persecutoribus suis? Sed placebat omni generi hominue
Abbreviated transcription (Latin):
qui sũt ineccłia. qͥb fuĩt
offendicula. dũ eoꝵ exem¬
plo adherent his q̃ ĩnm¬
ca sũt d̾o. estote dico utpla¬
ꝑ oĩa om̃ib plat̾e sñ scan¬
dalo cuiꝰqͣm ag̾e ad ꝓfectũ

Expanded text:
qui sunt in Ecclesia, quibus fiunt offendicula, dum eorum exemplo adhaerent his quae inimica sunt Deo. Estote, dico, ut plania omnibus placeo, sine scandalo cujusquam age
Abbreviated transcription (Latin):
ut demonstrata infirmitate q̃rat gr̃ãm. Lex gͦ
ducit ad fidem. fides impetrat spm̃ largiorem
qui diffundit caritatem q̃ implet legem. sñ
spñ nõ ẽ uoluntas hõis libera. cũ cupiditati¬
b uincatur. liberũ enĩ arbitiiũ. ⁊ ad bonũ ⁊
ad malũ factendũ confitend̾ ẽ nos hr̃e. s ĩmalo
faciendo lib̾a quid̃ ẽ uoluntas. ad bonũ aũ nõ

Expanded text:
ut demonstrata infirmitate quaerat gratiam. Lex ergo ducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, qui diffundit charitatem quae implet legem. Sine spiritu non est voluntas hominis libera cum cupiditatibus vincatur. Liberum enim arbitrium, et ad bonum et ad malum faciendum, confitendum est nos habere; sed in malo faciendo, lib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsoletur tespes. nã iõ ⁊ dormientes eos appellat
scripture ⁊suetudo ueratissima. ut cũ dormuntes
audiuimꝰ eigilatures minime desꝑem̃. estgͦ de
mortuis eis qͥ diligunt᷑ q̃dam tͥsticia qͦdã mͦ na¬
tualis. ꝯxrce qͥppehortet natura. nͥ mors hõi acce¬

Expanded text:
soletur te spes; nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae consuetudo verissima, ut cum dormientes audimus, evigilaturos minime desperemus. Est ergo de mortuis eis qui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis. Mortem quippe horret natura, nec mors homini acc
Abbreviated transcription (Latin):
o eo iubente uicturũ ñ mortuũ flebat quẽ ip̃e mor¬
enĩ pcc̃m ñ p̃cessissetr sñ dubio inors secuta nõ
illi diceret᷑ recessisti ab eo quẽ dilig̾e debiustt.
recede ab eo quẽ dalexisti. eius enĩ uult mori
ꝓrsus nemo ⁊ ita nemo ut petro diceret᷑. alĩ
te curget ꝓducet qͦ tunõ uis. Si nulla eẽt mor¬
tis amaritudo: mlla ꝓfecto eẽt marcirũ forti¬

Expanded text:
nuo eo jubente victurum; non mortuum flebat quem ipse enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors secuta non illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis amaritudo, nulla esset martyrum forti
Abbreviated transcription (Latin):
ineret᷑ fidei fortitudo. Sic enĩ hõies mortẽ
iftam timent. ut ñ obaliud felices dic̾ent eẽ¬
xͥanos. nͥ qd̾ mori ot̃o ũ possent. Ac ꝑ hoonemo
suis. Quid enĩ magnũ ẽẽt iridendo ñ mori
eos qͥ cred̾ent. crede̾ se nõ moriturũ. qͣnto maĩ
ẽ. qͣnto fortiꝰ. qñto laudabiliꝰ it a cred̾e̾ ut se

Expanded text:
em fidei fortitudo. Sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent Christianos, nisi quod mori omnino non possent. Ac per hoc nemosuis. Quid enim magnum esset videndo non mori eos qui crederent, credere et se non moriturum? Quanto majus est, quanto f
Abbreviated transcription (Latin):
requiei designatõe dixit.
tio illiꝰ ue reqͥei ⁊ sig̃cate. qr¬
ea nullo adhuc potitꝰ erat. ĩ
quodã . s. egregio loco scͥpture
et̾na requies. Et reqͥeuit d̾s¬
a noua oꝑatõe cessanda die

Expanded text:
requiei designatione: Dixit tio illius verae requiei et significatae, qea nullus adhuc potitus erat, in quodam, scilicet egregio, loco Scripturae erna requies: Et requievit Da operatione cessando die
Abbreviated transcription (Latin):
misttũ. qr iam tũc diabolus occulte ꝑ neronẽ ⁊ alios
oꝑabat᷑ ocidendo martyres. sic̃ tũt aꝑte oꝑatus ẽ ꝑ¬
Istud mift̾im migͥtatis ceptũ ẽ a nerone qͥ instigãte
patre suo diabło zelo ydoloꝵ int̾fecit apłos. ⁊ st̃ nero
tm̃ ⁊c̃. qr illos scire dixit qͥd detineat. ħaꝑte ñ expo¬
nititio nos qui nescunꝰ qd illi sciebant ꝑuenire cũ
labore adid qd̾ sensit apłs. cupimꝰ nͨ ualentꝰ. p̾sertĩ¬
pitiones tñ hõim qͣs leg̾e ł audire potui ñ tacebo.

Expanded text:
mysterium, quia jam tunc diabolus occulte per Neronem et alios operabatur occidendo martyres, sicut tunc aperte Istud mysterium iniquitatis coeptum est a Nerone, qui instigante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt Nero tc. Quia illos scire dixit quid detineat, aperte non exponit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire cum labore ad id quod senserat Apostolus, cupimus nec valemus, praesertipiciones tamen hominum quas legere vel audire potui non tacebo.
Abbreviated transcription (Latin):
Aichenĩ existimat pos¬
mͦ fiat. Homo aũ d̾r
qm intra naturalis ordinis metas sp̃c rector nõ
continet eo qd̃ ip̃e d̾o seregendũ ñ subicit. Animi
uõ sensu dr aninalis que de deo iuxra corpoꝵ fanta¬
siam. ł legis litt̾am. ł rõnem phĩcam iuditat. qͣre¬

Expanded text:
il enim aestimat posdo fiat. Homo autem diquam intra naturalis ordinis metas spiritus rector non continet, eo quod ipse Deo se regendum non subjicit. Animi vero sensu dicitur animalis, qui de Deo juxta corporum phantasiam, vel legis litteram,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ẽ. qr quos hic ĩ iustitia regit inpate eterna
rog̾e nõ desinit. Ipẽ ⁊̃ ẽ sacerdos dei sũmi qͥ se in
ara crutis obtilit. ⁊ ip̃e ⁊̃ obiuauit abra. regres.¬
a terrebaburat ⁊ occurrit ⁊ando gr̾am ciĩcs
et dñantur. sic̃ qͣtuor reges ꝑ .u. uictos uinctũ
loch tenebant ⁊ bñdicit ei .s. fideli dandom
.i. corpꝰ ⁊ sanguinẽ susĩ quo pasti ap̃t̾itis m̃¬
dantur. ⁊ infutͣm ꝯfortant᷑. cui abrabã .i. fidelis
buit. Item diligent̾ attende q̃ secunt᷑ qũo xp̃o
que ĩ celo ⁊ que int̾ra sũt. Quis homo ẽ rex su
ce et̾na. Ip̃e ẽ ⁊̃ sñ patre scd̾ carnẽ ⁊ sñ matre
scd̾ deitatem. sine genealogia. qr filios carnis¬

Expanded text:
est, quia quos hic in justitia regit, in pace aeterna regere non desinit. Ipse etiam est sacerdos Dei summi qui se in ara crucis obtulit. Ipse etiam obviavit Abrahae regres est obviat et occurrit dando gratiam cuique et dominantur, sicut quatuor reges per quinque victos vinctum Lot tenebant, et benedicit ei, scilicet fideli dando est corpus et sanguinem suum quo pasti a praeteritis mundantur et in futurum confortantur. Cui Abraham, id est fidelis buit. Item diligenter attende quae sequuntur quomoquae in coelo et quae in terra sunt. Quis homo est rex juce aeterna. Ipse est etiam sine patre secundum carnem, et sine matre secundum deitatem; et sine genealogia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta ẽ qͥppe sacerdotii excellentia ut ⁊̃ siłes gen̾e.
et eundẽ hñtes ꝓgenitorẽ. multo ampli digniores
sint fr̾ib sius. Uñ abrahã patͥarcha ĩ circũtiso alie¬
nigene decias ñ dediss. nͥ excellentior eẽt. ĩ quo ⁊
isti leuititi sacerdotes detimas solu̾e. Quiꝰ aũ. qͣi filii¬

Expanded text:
Tanta est quippe sacerdotii excellentia, ut etiam similes genere et eumdem habentes progenitorem, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levitici sacerdotes decimas non dedi
Abbreviated transcription (Latin):
tis loch degebat ⁊ captus ẽ aqͣtuor. Qd̾ cũ audis¬
ꝑsecutus ẽ eos atq ꝑcussit. Reduxit ꝙ loth ⁊ o
nepoti obuiasse.⁊ panẽ inrefectõem eiꝰ ⁊ suoꝵ ꝓtu
u̾o płimi dicũt fuisse terłm s fuit opidũ regio¬
nis sichem qd̃ ⁊ hodie salem d̾r. utbi exmagnitu¬
dine ruinaꝵ palatiũ melcħ ostendit᷑. uñ ⁊ ĩeim¬
gelio dr. Erat ioħes baptitãs ĩ enon iuxta salem

Expanded text:
s a quatuor. Quod cum audispersecutus est eos atque percussit, reduxit Lot et omnemnepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suoruue dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in Ennon, juxta Salem
Abbreviated transcription (Latin):
ftis a gr̃i iami ħita .i. gr̃am amisistis. qͥui .al
inlege insifican uult ꝑfidẽ. amtitit gr̃am
qr adhot uenit donũ dei ⁊ gr̃a. ut cessante one
legis iustificet credentes qd̃ qui reducit h̃c
os enĩ sp̃u¬
mꝰ exfcde spẽ iusticte.¬

Expanded text:
amisistis. Qui enim in lege justificari vult post fidem, amittit gratiam, quia ad hoc venit donum Dei et gratia, ut cessante onere legis justificet credentes: Quod qui reducit, os enim spiritu ex fide spem justitia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uinceratinͨ captiuũ ducat. seq̃r. Quid gͦ. Hic
q̃ritur utrũ ip̃a lex sit mala. qi uidebat᷑ culpas¬
uocando legẽ mortis ⁊ uetustatẽ littere. q̃ iterba
male intellecta fomitẽ insanie furori maniche¬
oꝵ submuustrarũt. Manichei enĩ dñt legẽ moy
si ñ adeo datã. ⁊ eam eugłio ccͣriam ẽẽ contendũt.¬

Expanded text:
non vincat, nec captivum ducat. Quid ergo? Hic quaeritur utrum ipsa lex sit mala, quia videbatur culpast eamdem vocando legem mortis et vetustatem litterae; quae verba male intellecta fomitem insaniae furori Manichaeorum subministrarent. Manichaei enim legem Mosi dicunt non a Deo datam, et eam E
Abbreviated transcription (Latin):
mala oꝑa. ita ut fruc
remissis pcc̃is alege
que ẽ causa mortis .i.
pcc̃i. Aucta ẽ enĩ ꝯcit¬
pascentia cũ lex ꝓhib̾et
ubi ñ erat fides ⁊ ad¬
qua lege detinebam̃. nec iinqm̃ ñ dei gr̃a sal
uerem᷑. soluti sumꝰ dico ita ut serus ĩno. sp̃c̃ ⁊ ñ.¬

Expanded text:
mala opera, ita ut fructremissis peccatis, a lege, quae est causa mortis, id est peccati. Aucta est enim concupiscentia, cum lex prohiberet ubi nqua lege detinebamur, nec unquam nisi gratia Dei solveremur. Soluti sumus, dico, ita ut serviamus in
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Plocostendit legẽ nõ ẽẽ pcẽm. s inditem
pct̃i. Quare intelligit᷑ legem ad hoc datã ẽẽ. ñ ut
ꝑcc̃m inseret᷑ ł extirparetur s tm̃ ut demonstrare¬
tur ꝙ aiãm fatẽt ream ut qr pcc̃m sñ gr̃a dei
uinci ñ possit. ip̃a reatus sollicitudinẽ ad ꝓcipi¬
endam grãm ⁊ uerteret. Qd̾ aut̃ plegẽ notu sit
pcc̃m ostendit in parte. Nam ⁊cũpiam ⁊ c̃ .q. ꝑcc̃m

Expanded text:
dum. Per hoc ostendit legem non esse peccatum, sed indicem peccati. Quare intelligitur legem ad hoc datam esse, non ut peccatum insereretur, vel exstirparetur, sed tantum ut demonstraretur quod animam faceret ream, ut quia peccatum sine gratia Dei vinci non possit, ipsa reatus sollicitudine, ad percipiendam gratiam converteretur. Quod autem per legem notum sit peccatum ostendit in parte. Nam concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
In illa enĩ plebe alii
erant boni qui digni¬
erant laude. alii digni
debonis ut his alii¬
⁊forment᷑ dicens. gr̃as
ago corde ⁊ lingua ⁊¬

Expanded text:
In illa enim plebe alii erant boni qui dignirant laude, alii digni de bonis ut his aliiformentur dicens: Gratias ago, etc., corde, lingua
Abbreviated transcription (Latin):
melia in d̾m putanda ẽ. Exparte qͥppe mortali
pependit in ligno. mortalitas aũ exmaledictõe
pc̃ci pͥmi hõis ẽ. Si gͦ dite̾t mors maledicta ẽ. ne¬
in heremo suꝑ lignũ. Inilla enĩ figa mors dñi pẽ¬
debat inligno. nec in eo ⁊̃ maior inuidia ẽ. qd̾ addi¬
a deo. In antiqs tñ hebreoꝵ coditib nõ hetur nom̃ di.

Expanded text:
melia in Deo putanda est. Ex parte quippe mortali pependit in ligno. Mortalitas autem ex maledictione peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors maledicta est, nein eremo super lignum. In illa enim figura mors Domini pendebat in ligno. Nec in eo etiam major invidia est, quod addis Deo
Abbreviated transcription (Latin):
aptatõe siłitudĩs. hexes alicqͣntulũ obsturat᷑
qr añqmͣ illud inferat p̃mittit cui fcm̃ ẽ testĩ

Expanded text:
aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud inferat, promittit cui factum sit test
Abbreviated transcription (Latin):
si ex bñdcone uenit optare debes semꝑ ẽẽ ĩ
pena pcc̃t. Si aũ optas inde liberari crede ꝑ
diuine siñe iustittã exmaledcõne uenisse.
quta d̾r. Si tetig̾itis morte moriemini. seqp̃¬
ut ĩgentib. qͣi ita nos uideos redemit a ma

Expanded text:
si ex benedictione venit, optare debes semper esse in poena peccati. Si autem cupis inde liberari, crede per divinae sententiae justitiam ex maledictione venisse, qua dicitur: Si tetigeritis, morte moriemini. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
gicii cogitare hõi liceat. aut intende. qr mentẽ cap¬
tiuam subdit᷑ ip̃a subm̃sio ⁊ absorbitio libidims
qr libidinis artore quomaior nullus ẽ. uoluptaᷤ
ip̃i᷑ corꝑis animũ seruũ tenet. efficit ꝙ captiuũ.
liberĩ enĩ ẽ aĩo in aliis quib ꝙ scelerib ⁊ imũ¬
aliqͥd eoꝵ oꝑari. ⁊ eodẽ tꝑre alibi cegitatões distẽ¬
dere. quo infornicatõis oꝑe actemꝑe. ñ licet aĩo.
Sit enĩ totus hõ absorbetur a carne. ut iam dici
ñ possit ip̃e aĩs suus ẽe. s simul totits ħo dici pꝰ¬
sit caro. ut ⁊̃ scd̾ hoc recte recte possint duoẽẽ ĩ car

Expanded text:
gitii cogitare homini liceat, aut intendere, quia mentem captivam subdit ipsa submersio et absorbitio libidinis quia libidinis ardore quo nullus major est; voluptas ipsius corporis animum servum tenet, efficitque captivum. Liberum enim est animo in aliis quibusque saecualibi cogitationes eorum distendere: quod in fornicationis opere ac tempore non licet animo. Sic enim totus homo absorbetur a carne, ut jam dici non possit, ipse animus suus est, sed simul totus homo dici possit caro. Ut secundum hoc recte dici possint duo esse in car
Abbreviated transcription (Latin):
nõ adrerens deo adheret mutdo Unde d̾i Amitus
nurdi iumteus di ẽ. Et i̾m si qͥs dilex̾it mund̾
dilt̃o pr̃is nõ ẽ iillo. Qui gͦ herens mmundo longe
creatori. S qui heret d̾o ñ mundo qd̾cũꝙ aliuid pec.¬
catũ a concup̃ia carnali altenũ hũana fragilita

Expanded text:
Amicus mundi, inimicus est Dei . Et item: Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in illo . Qui ergo haerens mundo longe Creatori. Sed qui haeret Deo non mundo, quodcunque aliud peccatum a conc
Abbreviated transcription (Latin):
a festiuitate paschali ĩfestruitate iuidelicetꝓpi¬
tiatõis acciꝑent uitulũ ⁊ hyrũ ⁊ ĩ molarent
intra castra. quoꝵ sangnem ferret solus ponti¬
fex in scã scõꝵ oratitrus ꝓ ppło. Carnes uͦ illoꝵ
portarent᷑ extra castra ibi q cremarent᷑. necẽẽt¬

Expanded text:
a festivitate paschali, in festivitate videlicet propitiationis acciperent vitulum et hircum, et immolarent intra castra, quorum sanguinem ferret solus pontifex in sancta sanctorum, oraturus pro populo. Carnes vero illorum portarentur extra castra, ibique cremarentur, nec e
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat xͥ qui cũ sanguinepassionis sue interi¬
ora patrietelestis penetrauit oratus ꝓfidelib
suis. Immo lapidabant᷑ aũ illa aĩalia intra
ierłm incruce ꝯbuste sũt igne passionts. qñ
enĩ adiulicatus ẽ morti. clamantib udeis
hora terria. Nam hora sexta incruce leuatus ẽ.
Altare aũ ubi extra castra cremabant᷑ carnes¬

Expanded text:
ificis qui cum sanguine passionis suae interiora patriae coelestis penetravit, oraturus pro fidelibus suis. Immolabantur illa animalia intra Jerusalem in cruce combustae sunt igne passionis. Quando enim adjudicatus est morti, clamantibus Judaehora tertia . Nam hora sexta in cruce levatus est. Altare autem ubi extra castra carnes crema
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ manducat ⁊ bibit iudigne: uiditiũ sibi
manducat tbibit. Hec qũõ ad dñm ꝑtineant
satis ut reor dcm ẽ. S qͥr ip̃e caput est oĩm
electoꝵ ꝑcarnes illoꝵ aĩaliũ possũt intelli¬
.i. extra rũsationẽ scł̃ariũ caritaliũq hõim
feruore sp̃e sc̃i accensi confumũt quitquid ct̃¬
nale est meis atq flusdum ⁊ libidinosum
macerando se ⁊ mortificando membra sua cũ
uicus ⁊ concupiscentiis. ł ettã marꝙyriũ ꝓ¬

Expanded text:
enim manducat et bibit indigne sibi judicium manducat et bibit . Haec quomodo ad Dominum pertineant, satis ut reor dictum est. Sed quia ipse est caput omnium electorum, per carnes illorum animalium possunt intelliest extra conversationem saecularium carnaliumque hominum, fervore Spiritus sancti accensi consumunt quidquid carnale est in eis atque fluidum et libidinosum macerando se et mortificando corpora sua cum vitiis et concupiscentiis, vel etiam martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
cus abit. ita ut eiꝰ acciisatio sit adu̾sus electos deis
.i. ut noceat electis dei qͦs p̃scint aditã. Utiq
milliꝰ actusatõ nocet. nisus aut̃ diabłi accusatio
d̾r. Uere nullꝰ nocet. qr nͨ d̾s nec aliꝰ. Alusenĩ ñ pot̃
d̾s nõ uult. qr ip̃e e qui iustificat. Numqͥd gͦ uult
accusare suos: nõ. ⁊ cũ nullus accuset. qͥs ẽ qͥ ꝯdẽpnete¬

Expanded text:
cusabit, ita ut ejus accusatio sit adversus electos Dei, id est ut noceat electis Dei quos praescivit ad vitam? utique nullius accusatio illis nocet. Nisus autem diaboli accusatio dicitur. Vere nullus nocet, quia nec Deus, nec alius. Alius enim non potest, Deus non vult, quia ipse est qui justificat. Nunquid ergo vult accusare suos? non. Et cum nullus accuset, quis est qui condemnet
Abbreviated transcription (Latin):
siam. ne pauꝑ rapiã ⁊ ꝑlurẽ nom̃ dei. Multi em̃
peccant altitudĩe. mistti necc̃itate. ccͣ hec ꝓponit᷑
achar inerechraysara. qui nolebat pet̾e a dño sigñ
elatus fuit depotestate. qͣ equalis erat patri. nec
turbatus deiectione mortis. qd̾ ẽ signũ in alto ⁊¬
rumpna turbaret᷑ sic̃ tũt erat ꝓ bello assyrioꝵ. n

Expanded text:
iam, vel pauper rapiam, et perjurem nomen Dei . Multi enim peccant altitudine, multi necessitate. Contra hoc proponitur Achas in Isaia, qui nolebat petere a Domino signum, elatus fuit de potestate qua aequalis erat Patri, nec turbatus dejectione mortis: quod est signum in altorumna turbaretur, sicut tunc erat pro bello Assyriorum. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
imitaremininos ⁊
magñi ẽ ea q̃ uerbis docet oꝑaib explere.⁊
si enĩ manifeste ua ẽẽ nõ ignorent᷑ q̃ docent᷑
tñ si negligi ceꝑint a magr̃o ñ fatiłe ꝓfitiẽt
audientib. magis enĩ oꝑa suadent qͣm u̾ba
iõ ꝙ magnis p̃coniis remunandi sũt qͥ negli¬
gͦ forma erat his. ⁊ qͥ tenues erãt sub̾a in
odexit te. qui enĩ freq̃nt̾ ad alierrã m̃sã ⁊ ue¬
nit ad qͥd dedit̾ adisset᷑. necc̃e ẽ pascenti se. cũ
religio nr̃a ad lib̾tatẽ hot̃es aduocet uñ ⁊ add̾

Expanded text:
imitaremini nos, magistri est ea quae verbis docet operibus implere. Et si enim manifesta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magis enim opera suadent quam verba: ideoque magnis praeconiis remunerandi sunt qui negliostolus ergo forma erat his qui tenues erant substantui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio
Abbreviated transcription (Latin):
cat ĩ suã ciuitatẽ. ł societatẽ
et ħ totũ fatit ĩcaritate .i. ex
dilcõne qͦ pacto erit m̃sura
etatis. Hoogͦ. hic admo
xilia dedit ad custodiam
unitatis. ⁊ qr crescẽ potestiͤ
et ei occurretis. si gͦ dico nõ
obsero ut suptirs. s dito ⁊ testificor i dño .i. p̃cipto sil¬

Expanded text:
atem vel societatem, et hoc totum facit in charitate, id est ex dilectione. Quo peracto erit mensura aetatis. Hoc. Hic admonxilia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei occurretis, ergo dico, non obsecro, ut superius, sed dico, et testificor in Domino, i
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est aũ fas dic̾e̾ qd̾ in resurrõne accidat cor¬
pori magnitudo qmͣ nõ hũit nͨ maioꝵ corꝑa re¬
digenda sũt ad mod̾ dnĩci corꝑis. ꝑ rret enĩ mł¬
tũ de illis corꝑib. cũ nec ꝑmirits sit capillus.
sic̃ dñs ait. nͨ capillus de capite ur̃o ꝑibitalicħ. ii

Expanded text:
Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut Dominus ait: Nec capillus de capite vestro peribit . Ni
Abbreviated transcription (Latin):
etũ discrepanti fide
et ĩunitate agnitõts
filii dei .i. ĩuna ⁊ nõ
differenti agnitõe si¬
li dei. Uł ĩ imitate ag¬
nitõis filii d̾i .i. ĩuir¬
tutib qͥb agnoscit᷑

Expanded text:
 non discrepanti fide, et unitate agnitionis Filii Dei, id est in una et non differenti agnitione Filii Dei. Vel, in unitate agnitionis Filii Dei, id est virtutibus quibus agnoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes ꝓfecti quicũ patĩa uiuũt qͥ adhuc desid̾ant istã
uitã. cũ illi uen̾it dies mortis patient̾ tolł̾at mortẽ.
et exdesiderio uite p̃sentis sit lucta cũ morte. ⁊ adhibet
patiam ⁊ fortitudinẽ ut equo at̃o moriafiste patiẽt
morit᷑. Qui ue desid̾at sic̃ apłs dissolut ⁊ eẽ

Expanded text:
 adhuc desiderat vitam istam, cum illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem. et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatur, iste patienter moritur. Qui vero desiderat sicut Apostolus dissolvi et
Abbreviated transcription (Latin):
licet eẽnt rentote. Utit᷑ ubo tũslato anaui¬
gantib qui longe ꝓspitiũt desid̾atas cũi¬
tates qͣs añqͣm ingrediant᷑ salutatõe p̃ueni¬
unt. Ex methaphora gͦ nauigantiũ dicit ⁊ sa¬
lutat eas .i. gaudentes ⁊ desid̾antes eas utfati¬
unt naute longe uisis etuitatib. ⁊ iõ erãt

Expanded text:
slato a navigantibus qui longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur salutatione praeveniunt, ex metaphora namque navigantium dicit: Et salutantes eas, id est gaudentes et desiderantes eas, ut faciunt nautae longe visis civitatibus, et ideo erant
Abbreviated transcription (Latin):
siłitudo. ñ ⁊timto ymago nͦ equalitas. U̾bi gr̃a
Inspeculo ẽ ymago ⁊ scłitudo nõ tñ equalitas.
qr multa desũt ymagini q̃ insũt illi rei dequa
exp̃ssa ẽ. pat̾ etiã aliqsi eẽ yͥmago in qͣ fic eq̃li¬
tas. ut in parentib ⁊ filiis ĩuenit᷑ ymago ⁊ si¬
militudo ⁊ equalitas excepto temꝑe qͦ poedũt
parentes. qr deparente expͥmit᷑ silitudo filii ut
recte ymago dicat᷑. ⁊ potestẽẽ tanta ut recte di¬

Expanded text:
ualitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa est. Potest etiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta ut recte di
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ hũerit sñ spu scõ erit. Et sit̃ corp̾ sũ aĩa
mortuũ ẽ sic aĩa sñ caritate mortua deputab̃
discumbũt. Hac ueste peslit᷑ frigus. quo frige¬
bat petrus calefatiens se ad primas cayphe. ħ
sola eᷤ q̃ cduudit int̾filios regni. ⁊ filios ꝑditõts
dant᷑ qͥuid̾ ⁊ alia ꝑ sp̃m mimña s iñ carstate.

Expanded text:
si non habuerit, sine Spiritu sancto erit. Et sicut corpus sine anima mortuum est, sic anima sine charitate mortua deputabitdiscumbunt. Hac veste pellitur frigus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur quidem et alia per
Abbreviated transcription (Latin):
malitiã nõ facit. intemptator enĩ maloꝵẽ
Qui gͦ dicit dm hõies ad ista nõ cog̾e. s dig¬
nos deseri tm̃ deserere uerissime dicit deserit
hõim ad nclinandas uoluntates eoꝵ qͦcũꝙ
uolu̾it. siue ad bona ꝑ mĩam suã. siue ad ina¬

Expanded text:
malitiam non facit, intentator enim malorum. Qui ergo dicit Deum homines ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere, verissime dicit. Deserithominum ad inclinandas voluntates eorum quocunque voluerit, sive ad bona
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ iuste ꝑdere sciretił de uideis pot̾ actipi. quoꝵ qͥ¬
dam cognouerũt xp̃m. alii uͥo nõ cognouerũt. de
tonorantib dicit petrus. Scto fr̃es qr ꝑ ignorantĩa
ħ gessistis. Isti ñ cognoscebant illũ ẽe qui ⁊̃ lege ꝓmi¬
sus erat eis. Maiores u̾o ut pͥntipes sacerdotũ scri
ł minores illũ ẽẽ mes

Expanded text:
 de Judaeis potest accipi, quorum quidam cognoverunt Christum; alii vero non cognoverunt. De ignorantibus dicit Petrus: Scio, fratres, quia per ignorantiam id gessistis . Isti non cognoscebant illum esse qui in lege promissus erat eis. Majores vero, ut principes sacerdotum, Scriel minores illum esse Mes
Abbreviated transcription (Latin):
qui seminat scarne sua ut de carne .i. qͥ sẽĩat
carialia uitia. ⁊ fouetitq oĩa que faciti ⁊̃ si qͣ
bona uideant᷑. iõ facit ut carnałr es bñsiti ⁊ qͥ
delege carnałr sentit. de carne ⁊ metet ruenien¬
tẽ messem .s. corruptionẽ. nicħ enĩ meli ⁊ uenit
dat assensũ exfide cũ caritate seriuendo iusticie
et legẽ sp̃uałr intelligendo. de spũ ⁊ meret ruen¬

Expanded text:
qui seminat in carne sua, ut de carne, id est qui seminat carnalia vitia et fovet, et qui omnia quae facit, etsi qua bona videantur, ideo facit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet convenientem messem, scilicet corruptionem. Nihil enim melius convenit dat assensum ex fide cum charitate serviendo justitiae et legem spiritualiter intelligendo, de spiritu et me
Abbreviated transcription (Latin):
recte locutꝰ fuisse uid̾e¬
tur. nͨ alr ordinare p̃¬
sum̾ent. qͥ ⁊ ĩ aliis su¬
as istitutões muta¬
qua arguit eos .q. suis
uellẽt ĩ ducẽ ꝙ ñ possũt. qr ab eis

Expanded text:
recte locutus fuisse vidtur, ne aliter ordinare praesumerent, quia et in aliis suas institutiones mutaqua arguit eos. Quasi vellent inducere quod non possent. Quia ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
penis. amalis t̾riti ⁊ ꝓmissionib tꝑraliũ ad bona in¬
ones ⁊ gentiliũ ꝑ suasiones. qui ad ydolattiã therẽt
illos defendebat adntonendo increpando. aliqñ puni¬
multos ab inferno liberauit. fuit eis ⁊ actor. qr cãmn
eoꝵ apd̃ dm bene egit dũ ꝑ sacrificia ⁊ expiationes

Expanded text:
enis a malis territi, et promissionibus temporalium ad bona inones et gentilium persuasiones, qui ad idololatriam traherent, illos defendebat admonendo, increpando, aliquando puniChristus multos ab inferno liberavit. Fuit eis et actor, quia causam eorum apud Deum bene egit, dum per sacrificia et expiationes
Abbreviated transcription (Latin):
et actoꝵ. Hoc exemplo
ꝓbat eos qui sublege
onem ad aptans subdit. Ita ⁊ nos tudei cum
ẽẽmus ꝑuuli cognitõe dei ⁊ uitib resistendi
pcc̃o eramꝰ seruientes. tũ territiminis. cũblã¬

Expanded text:
eron. Hoc exemplo probat eos qui sub lege onem adaptans, subdit: Ita et nos, Judaei, cum essemus parvuli cognitione Dei, et viribus resistendi peccato, eramus servientes,
Abbreviated transcription (Latin):
his qui oderũt uos. ⁊ illud. Nõ reddentes malũ
ꝓmalo. Nõne hocẽ redd̾e malũ ꝓmalo ⁊ ñ dilig̃
nec bonũ facit inimico. Cummi gͥ ⁊ homo iustus
corrigi mimitũ qmͣ punire. ⁊ cũ d̾s punit ñ
delectat᷑ depena mimiti. qr nõ odit eũ. s de iu¬

Expanded text:
erunt vos , et illud, Non reddentes malum pro malo? Nonne hoc est reddere malum pro malo? et non diligit, nec bonum facit inimico? Cum igitur et homo justcorrigi inimicum quam puniri, et cum Deus punit non delectatur de poena inimici, q
Abbreviated transcription (Latin):
mõtu ꝯcepta ẽ oĩo nõ hũit. Io gͦ nõ erat caro pc̃ti
qr nõ ex carnali delectatõe nata erat s tñ erat
siłis qr mortalis. In hãc siłitudinẽ misit d̾s fili¬
um suũ ut sic dãpnaret pcc̃m. Uñ subdit. ⁊ deꝑcc̃o.
qͣi misit filiũ ⁊ mitens .i. ꝑ hoĩem fatiens cognosci

Expanded text:
motu concepta est, omnino non habuit. Ideo ergo non erat caro peccati, quia non ex carnali delectatione nata; sed tamen erat similis, quia mortalis. In hanc similitudinem misit Deus Filium, ut sic damnaret peccatum. Unde subdit: Et de peccato, quasi misit Fi
Abbreviated transcription (Latin):
dolatre. s ñ agentilib. Aliccͥn .i. si p̃cepisso gentilib
mundana ꝯũsatõe exire. cũ ubiq tales suit. Nõ enĩ
possent hõies ĩ ħ mundo uiuentes nͥ cũ talib uiu̾e. aͦ
etiã possent tales xp̃o lucrari. si cõllecͥum eoꝵ ⁊ ausui
Uł ita dico ne ꝯmisceamim. altoqͥn .a. si ꝯmisceamint

Expanded text:
olatrae, sed non a gentilibus. Alioquin, id est si praecepissem gentilibus mundana conversatione exire, cum ubique tales sint. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus vivere, nec etiam possent tales Christo lucrari, si colloquium eorum vitareVel ita dico, ne commisceamini, alioquin, id est si commisceamini,
Abbreviated transcription (Latin):
tantib ex publico erao
stipẽ. pct̃i mors. ut mortẽ pcco
ñ inmerito illatam. s debitam demonstraret
Stipũdia enĩ qĩ em̃toꝵ sũt ⁊ stipendiũ poꝑe
diablice mflitie debitũ radit᷑ nõ donatur. qr̃a

Expanded text:
tantibus ex publico aerario peccati mors, ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam demonstraret. Stipendia enim quasi emeritorum sunt, et stipendium pro opere diabolicae militiae debitum redditur, non donatur. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
suũ tenẽ ñ possũt. Corrup¬
tio gͦ ipa ẽ uanitas cui sub¬
iecta ẽ creatura. dico sub¬
ent̾ ferens ꝓp̃ eũ qui sub¬
iecit eã ĩ sꝑe .i. patient̃ sus¬

Expanded text:
suum tenere non possunt. Corruptio ergo ipsa est vanitas, cui subest creatura. Dico subenter ferens propter eum qui subjecit eam in spe
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ hos poccupare festi
ra. s int̾im uos pp̃aretis
ne me a cet̃is retardecis.
uideã uos dico.⁊ a uob̾ de¬
ducar illuc .s. ĩ hyspaniã.

Expanded text:
quia et hos praeoccupare festinra, sed interim vos praeparetis ne me a caeteris retardetis. Videam vos dico, et a vobis deducar illuc, scilicet in Hispaniam,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs lucetis .i. lucẽ debe¬
tis doctrina uita .i. ad
hoc estis constitutut
luceatis. ⁊ iõ decetitos
ẽẽ sñ rep̃hensiõs luce
estis qͦs illũiat lux
u̾a. ⁊ ħ id̾o qr estis cõ¬

Expanded text:
quas lucetis, id est lucere debetis doctrina et vita, id est ad hoc estis constituti ut luceatis. Et ideo decet vos esse sine reprehensione. Lucetestis quos illuminat lux vera. Et hoc ideo quia estis co
Abbreviated transcription (Latin):
quare inquirit᷑ ad huc .i. postqͣm cõstat exuolunta¬
te dei ẽe obduratõem. cur inqm̃ q̃xct᷑. unde aliꝰ sit bo¬
nus. aluts sit malus. ñ ẽ opus hocinqͥri. qr talis
erit quisꝙ qualẽ uult d̾s eũ eẽ. uolũtati el eiꝰ qͥ nos
ũ salitat. aliũ dãpnat. uł qͥd q̃rit᷑ ab aliqͦ ut bñ¬

Expanded text:
inquiritur? Adhuc, id est postquam constat ex voluntate Dei esse obdurationem, cur, inquam, quaeritur unde alius sit bonus, alius sit malus? non est opus hoc inquiri, quia talis erit quisque, qualem vult eum Deus esse. Voluntati enim ejus, qui nos um salvat, alium damnat, vel, quid quaeritur ab aliquo ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
nͭ digni sũt. quib ñ imꝑtitur. nec digni st̃ nec
aduitus ẽ seadiutũ gratis agnoscat. Miseret᷑ g
magna bonitate. ⁊ obourat nulla iniquitate.
ut net lib̾atus desius m̃itis głiet᷑. nͨ dãpnatus
massa ab origme ducta ꝑditionis cã cõi. uniu̾¬
sũ qͥppe genꝰ hũanũ. tam iustod̾i iudicõ ĩ aposta¬
ticaradice dãpnatũ ẽ. ut etiã si nullꝰ inde lib̾are¬
tur. nemo recte poss d̾i uituꝑare iusticiã. Illis
u̾o qui lib̾antur oftend̾r plurib nõ liberatis

Expanded text:
 quibus enim non impartitur, nec digni sunt, nec adjutus, se adjutum gratis agnoscat. Miseretur ergo magna bonitate et obdurat nulla iniquitate, ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus ab origine ducta perditionis causa communis. Universum quippe genus humanum tam justo judicio Dei in apostatica radice damnatum est, ut etiam, si nullus inde liberaretur, nemo recte posset vituperare Dei justitiam. In illis vero qui liberantur ostenditur, pluribus non liberatis
Abbreviated transcription (Latin):
una eccł̃ia .i. uniti uinculo fidei sper ⁊ caritatis.
et mutua oꝑm dei exhibitõe. ꝑ unitatẽ enĩ panis
q̃ si desit iuditiũ sibi sumit qui suiit. ⁊ qr unũ
sumꝰ unũ sentire debere dicit. ut fides una unũ
tis gͣnis. ⁊ unũ corpꝰ exmultis m̃bris ꝯponit᷑.

Expanded text:
una Ecclesia, id est uniti vinculo fidei, spei, et charitatis, et mutua operum Dei exhibitione. Augustinus si desint, judicium sibi sumit. Et quia unum sumus, unum sentire debere dicit, ut fides una unum tis granis et unum corpus ex multis membris componitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uni s om̃ib ꝓmissa ẽ palma. qd̃ nõ ẽ in illo fta¬
dio. ĩ illo spectaculo. Ibi enĩ unus tm̃ accipitbra¬
uium. ⁊ ceti uicti discedũt qui siłr laborauerunt.¬
rũt. accipiũt. ⁊ qͥ prioruenit expectat ut coronetur
cũ postĩori. Agonẽ qͥppe istũ ñ cupalitas. s cari¬
tas facit. Om̃s currentes amãt se⁊ ip̃e ⁊mor eur

Expanded text:
n uni, sed omnibus promissa est palma, quod non in illo stadio, in illo spetaculo. Ibi enim unus tantum accipit bravium, caeteri victi discedunt, qui similiter laboraveruntrunt, accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut coronetur cum posteriori. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit. Omnes currentes amant se, et ipse amor cur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ eñ facẽ ñ debuisse diuinesũte iustits exit̾ ĩdica¬
uit. Ergo alio qͦdã mͦ ⁊̃ ip̃e deceptus ẽ. Inciꝑtus enĩ
diuine seu̾itatis ĩ eo falli potuit ut ueniale cred̾et
ẽẽ ꝯmissũ. s dolo illo serpentino qͦ młr seducta ẽ
ulło mͦ illũ arbitror potuisse seduti. Saluabrͣ.s¬

Expanded text:
d eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit: Ergo alio quodammodo etiam ipse deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror potuisse seduci. Salvab
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricatõis a de: seductũ tn n gati duii ⁊ nstie¬
gatus ñ ait. młr seduxit me. s dedit mͥ ⁊ cõedi.
tur cũ falsũ eȩ̃t uerũ putatum ẽ .s. qd d̾s ligñ¬
gissent sic̃ deos futos tanqm eis diuinitatẽ¬
uͥq orandũ sit. Nũc
ditit qd̾ docendi offrñ
solis uiris adueniat.
et quales ad illd̾ debe

Expanded text:
aricationis Adae, seductum tamen negat. Unde et interrogatus non ait: mulier seduxit me, sed dedit mihi et comedi . tur cum falsum esset verum putatum est, scigissent, uelut deos futuros, tamquam eis diuinitateue orandum sit; nunc dicit quod docendi officium solis viris conveniat, et quales ad illud debe
Abbreviated transcription (Latin):
cando dirimendis. ł int̾uemendo p̃cidendis. dico
constituite ⁊tẽptibiles. ħ aũ ad reu̾entiã u̾rã dico.
ut in delicer hii t̾renas cãs examinẽt qͥ ext̾ioꝵ rerũ
sap̃iam ꝑceperũt. Qui aũ spũialib donis ditati sũt
t̾renis nõ debent negotiis implicari. ut dũ ñ cogũ¬
tur inferiora bona dispon̾e: ualeant bonis suꝑto
mantiũ negotia funditus deserant᷑. S ħ alits qͥ¬
b dignũ ẽ tractanda ꝯmutant. uł ꝑ segerãt. Sic
nõ ẽ. Redit ad illud ꝙ supͣ redarguit .s. qd̾ ad in

Expanded text:
cando dirimendis, vel interveniendo praecidendis. Dico constituite contemptibiles. Hoc autem ad reverentiam vestram dico, ut videlicet ii terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superimantium negotia funditus deserant; sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant vel per se gerant. Sic non est. Redit ad illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita nec̃ee sit. ut stulios
statuatis uiclices .⁊ hii
tũ potĩ statuendi sũt
qmͣ ad infideles uidices
eatur si desũt sapientes.¬

Expanded text:
ut ita necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
scupt᷑as qͣs memorit̾ tenent. ⁊ alt̾ malt̾um loq̃n¬
do tnͣsfudit qͥs deuterosin uocant ubi dicũt ⁊¬
credũt duas uxores d̾m pͥmo hõi creasse ex quib
texunt genealogias infinitas parientes ĩ fructuo
et excogitationes: ad qͣs ⁊̃ ꝑtinebat ille de quib
dñs aitiIrritũ fccistis p̾ceptũ d̾i ut traditõem

Expanded text:
scriptas, quas memoriter tenent, et alter in alterum loquendo transfundit, quas Deuterosin vocant, ubi dicunt duas uxores Deum primo homini creasse, ex quibus texunt genealogias infinitas, parientes infructuoset excogitationes, ad quas etiam pertinebant illa de quibus Dominus ait: Irritum fecistis praeceptum Dei, ut traditionem
Abbreviated transcription (Latin):
mundialib rõnib eruditi trant. Insipien¬
tes qui illax rei imperiti sũt. Hiĩs a̾ om̃ib
se debitorem testatur qr missud ad om̃is. nul¬
li enĩ gentiũ ppło sp̃alius debet᷑ hec p̃dicatõ.
deis aũt taceti qr magr̃ gñtiũ erat. ⁊ sicut
us culpa remansit qmͣuis missũ se dicat p̃¬
asserit eugłirare. ap̃ qͦs regni romani
cap̃ ẽ. ⁊ sedes. Adm̃bra .ii. ꝑtinet si caput
inquietũ ñ fu̾it. iõ rõmoꝵ patẽ optat. ut ñ
multũ se iactet sathanas ⁊ ut meliores sui
oꝑis fructꝰ hẽat. Seqͣr

Expanded text:
mundialibus rationibus eruditi erant, insipientes qui illarum rerum imperiti sunt. His autem omnibus se debitorem testatur, quia missus ad omnes; nulli enim gentium populo specialius debetur haec praedicatio, daeis autem tacet, quia magister gentium erat; et sicut us culpa remansit. Quamvis missum se dicat passerit evangelizare, apud quos regni Romani caput est, et sedes. Ad membra enim pertinet, si caput inquietum non fuerit. Ideo Romanorum pacem optat, ut non multum se jactet Satanas, et ut meliores sui operis fructus habeat. VER
Abbreviated transcription (Latin):
infirmmus s potens apparuit exhis q̃ int̾uos fe¬
tit. cũ dona dedit qd̃ experti ñ dubitant se ab eo pͦ¬
se puniri. Quia uiderũt ĩ not̃e eꝰ mortuos suscita¬
tos. demones fugatos. ⁊ surdis auditũ. mutis
affatũ. claudas ꝯressũ. cetis uissĩ eẽ redditũ. ⁊ ũe
potens ẽ. am si crutisixꝰ ẽ. exinfirmitate enĩ¬

Expanded text:
infirmus, sed potens apparuit ex his quae inter eos fecit, cum dona dedit, quod experti non dubitent se ab eo posse puniri. Quia viderunt in nomine ejus mortuos suscitatos, daemones fugatos, surdis auditum, mutis affatum, claudis gressum, caecis visum esse redditum. Et vere potens est: nam, etsi crucifixus est infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Hic uidend̾ ẽ in qͦ pͥma instituta fu̾it tir¬
cũtisio. ⁊ qͣre. ⁊ qd canferret. ⁊ qͣre mutata fu̾it
tꝑre gr̃e succedente bãpo. Abrahe pͥmo cirrũtisio ꝯn¬
datã ẽ ut sub lege mandati setitlic pbaref᷑an
⁊plent uł nõ. Sit̃ adam mandatũ accepit ne
de ligno manducaret ad ꝓbatoẽm obedĩe. ⁊ sic̃
p̃cepta fuit enrũcisio abrahe. ita ⁊ semini eiꝰ .i.
hebreis ex eo nascitis. ⁊ fiebat octaua die lapid̾o
cultro ĩ carne p̃putii sic̃ p̃ceptũ erat. Qlq aũ¬
de causis data fuit tircũcisio. pͥmũ ut ꝑ obedĩã
mandati abrahã plac̾ee doo. cui ꝑ p̃uaricatõem
adam displicu̾at. Scdõ insignũ magne fidei
cũtisio impłetim. si c̃ iustificatus ẽ ⁊ ip̃e. Ter¬
cio ut ħ signo discern̾et᷑ a cet̾is nationib il¬
le ppłs. Quarto ut circũcisio fc̃a ĩ uirli m̃bro
ꝑ qd̃ gn̾atur creatura mortaliũ. ⁊ in qͦ libido
solet dñari castitatẽ m̃tis ⁊ corꝑas seniandã.¬

Expanded text:
 Hic videndum est in quo primo instituta fuerit circumcisio, et quare, et quid conferret, et quare mutata fuerit tempore gratiae, succedente baptismo. Abrahae primum circumcisio commendata est, ut sub lege mandati esset, et sic probaretur an compleret vel non. Sicut Adam mandatum accepit, ne de ligno manducaret, ad probationem obedientiae, et sicut percepta fuit circumcisio Abrahae, ita et semini ejus, id est Hebraeis ex eo nascituris. Et fiebat octava die, lapideo cultro in carne praeputii sicut praeceptum erat. Strade causis data fuit circumcisio. Primum, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat. Secundo, in signum magnae fideicumcisio impleretur, sicut justificatus est et ipse. Tertio, ut hoc signo discerneretur a caeteris nationibus ille populus. Quarto, ut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, castitatem mentis et corporis servanda
Abbreviated transcription (Latin):
ns augebant᷑. In bap̃mo uo ⁊ poc̃a dimuitunt᷑. ⁊ gr̃a
cooꝑandi confert᷑. ⁊ iurtutes augent᷑. Id̾o recte apłs
ait qd̃ abraham accepit curũtisionẽ tm̃ ĩsignũ
qd̾̃ ẽ signatulũ. insignũ dico iusticte fidei. que
iusticia fidei ẽ ł fides ip̃i abrahe ĩ p̃putio .s. ĩ tpr

Expanded text:
 augebantur. In baptismo autem peccata dimittuntur, et gratia cooperandi confertur, et virtutes augentur. Ideo recte Apostolus ait quod Abraham accepit circumcisionem tantum in signum, quod est signaculum, in signum, dico, justitiae fidei, quae justitia f
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo ꝓcedit mał motꝰ.
unde tollits᷑ auctoritas
argitendi. sobrii enĩ p̃¬
sũt hr̃e fiduttã arguẽ¬
rorem ĩcutit delinq̃nti.

Expanded text:
ex quo procedit malus motus, unde tollitur auctoritas arguendi. Sobrii enim possunt habere fiduciam arguenrorem incutit delinquenti.
Abbreviated transcription (Latin):
placeat q̃ rite cui pla¬
cet. ut oĩa ꝓuide ⁊ cũ
nrodestia agant᷑. nicħ
ꝑturbate ⁊ cũ strepitu
et itos qͥ huic prudẽtie

Expanded text:
placeat. Quaerite cui placet, ut omnia provide et cum modestia agantur, nihil perturbate et cum strepitu. Et vos qui huic prudentiae
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ait. fide dico ualente ad cognoscend̾ allũ ꝓfecte
infutõ. hoc uidet᷑ dice de fide nõ hñte tempꝰ ope¬
resrandi. q̃ tũi ad hoouualettualente adeuntutẽ
resurrd̃is es .i. ad nr̃am resurrõnẽ effitiendã
let ad societatẽ passi oñ illiꝰ .i. ad hoc ut socũ xͥ
simus inpatiendo q̃ societas ẽ excaritate. hoc

Expanded text:
quod ait, fide, dico, valente ad cognoscendum illum perfecte in futuro. Hoc videtur dicere de fide non habente tempus operandi, quae tantum ad hoc valet. Et valente ad virtutem rlet ad societatem passionum ejus, id est ad hoc ut socii simus Christi in patiendo. Quae societas est ex charitate, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝑib p̃cedentib fidem ñ seqntib. s sine¬
quib manis ẽ fides. Ut ait iacobꝰ. fides sine
oꝑib mortua ẽ ⁊ ip̃e paulus ait. Si hũero
nõ merito bonoꝵ oꝑni ꝑueniri ad fidẽ. s fidẽ
sequi bona oꝑa ditit hõiem iustifitari ꝑfidem.¬

Expanded text:
eribus praecedentibus fidem, non sequentibus, sineinanis est fides, ut ait Jacobus: Fides sine operibus mortua est . Et ipse Paulus ait: Si habueronon merito bonorum operum perveniri ad fidem, sed fidem sequi bona opera, dicit hominem justificari per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tis qd̾ dicitis sit̾ pu̾i
dñs dicens. effitiami¬
ni sit̾ ꝑuuli. estote ꝑ¬
ut intelligatis plene
sałone scire legẽ sens

Expanded text:
ae dicitis sicut pueri, Dominus dicens: Efficiamini sicut parvuli . Estote put intelligatis plene Salomone. Scire legem sensus
Abbreviated transcription (Latin):
añ ꝯsueuit. doctorẽ .s. qui hẽat gͥrãm docẽdi.
qr ĩnocens ab̃s sermõe ⁊ũsatio. qnͣtũ exem¬
plo ꝓdest tm̃i silentio nocet. nã latratir cansi
et baculo lupi arcendi. Uñ maledc̃s canis¬
on umnolẽ

Expanded text:
et qui habet gratiam docendi, quia innocens absque sermone conversatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canisNon vinole
Abbreviated transcription (Latin):
hõmi põ xp̃m. ut ⁊̃ int̾missa rachele decora fatie. s ñ
relicta cũ iacob mtret ad lẏam ocłis lipsam ⁊ de mõ¬
sus ut contẽpłonem ñ reqͥrat dei. in otio. ñ mers¬
luideat.Inactõe u̾o nõ amandꝰ ẽ honor in hacuita
sute potentia. qr om̃ia sũt uana subsole. s opꝰ ip̃m¬

Expanded text:
tum, ut etiam intermissa Rachele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monsus, ut contemplationem non reqinuideat. In actione uero non amandus est honor in hac uita siue potentia, quoniam omnia uana sub sole, sed opus ip
Abbreviated transcription (Latin):
am ministͥ templi ꝓhibent᷑ uinũ ⁊ sicam
bib̃e. ne ebrietate grauent᷑ cordi ¶ꝵ ⁊ ut
sensus uigeat semꝑ ⁊ temus lit prudentẽ.
ĩ õib agendis. hoc dicit cͣc eos qͥ sub noĩe sĩ¬
plicitatis exrusant stultitiã sacerdotũ. ornat᷑
uirtutib. ⁊ motu ⁊ incessu ⁊ hĩtu. ⁊ lermonẽ

Expanded text:
et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum. Et ut sensus vigeat semper et tenuis sit. Prudentem in omnibus agendis. Hoc dicit contra eos qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. Ornatum virtutibus, vel motu,
Abbreviated transcription (Latin):
et si fu̾it corde ⁊ceptꝰ. ĩd̾i nã ẜai
serito oĩa bona debent usd̾i¬
nͨ exaliqͣ parre puritas eiꝰ
debet maculati. s si qͥs. qiͣ¬
malus sermo ñ debet ꝓced̾e

Expanded text:
etsi fuerit corde conceptus. In Dei namque servo omnia bona debent viex aliqua parte puritas ejus debet maculari. Sed si quis. QuMalus sermo non debet procede
Abbreviated transcription (Latin):
quim̃. sig̃cantes eũ fa¬
cere ut nob̾ accidant
Non gͦ tenendũ ẽ aliqͥd
tale accid̾e sp̃ui scõ qui ĩ se ĩmittabilis ẽ. s ĩ scis
hĩtat. ut eos impleat caritatei qua fatit eos gau

Expanded text:
quimur, figurantes eum facere ut nobis accidant. Non ergo tenendum est aliquid tale accidere Spiritui sancto, qui in se immutabilis est, sed in sanctis habitat, ut eos impleat charitate, qua facit eos gaud
Abbreviated transcription (Latin):
dimittis m̃tiris. ⁊ ei
m̃tiris quẽ ñ fallis.
Mentiri deo potes. s ip
sũ falłe ñ potes. Intus
enĩ te inspicit ⁊ erami¬
nat. dico ꝓbet seqͥsq¬
subdit. Qut enĩ mã.¬

Expanded text:
dimittis mentiris, et tiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, sed ere non potes. Intus enim te inspicit eat. Dico, probet se qusumit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
petitõe rerũ ⁊ ultionẽ. dissẽ¬
cũ detrahit qͥs et quẽ odit.
inflatões ut inflabant᷑ illi
tales itos ĩ utentã. ne it̃m
hũiliet med̾s .i. affligati
me ap̃ itos cũ uen̾o. ad uos

Expanded text:
petitione rerum et ultione, dissen, detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illitales vos inveniam, ne iterum humiliet me Deus, id est affligat me, apud vos, cum venero ad vos,