comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis meisca familia. nõ pot̃ch
ci. et hoc quid̾utdic̾em. aput qͦ¬
dã legi tractatores.catholicos. di¬
uinorũ eloquioꝵ. s ubicsiq hoc
clixi. clixisse menollẽ posteaui
diquippe. nõ cẽ dicenddũ. qͣuis
nõ nłła possit ratõe defencũ. Itẽ

Expanded text:
us sancta familia non potest dici? et hoc quidem ut dicerem, apud quosdam legi tractatores catholicos diuinorum eloquiorum. sed ubicumque hoc dixi, dixisse me nollem. postea quippe uidi non esse dicendum, quamuis nonnulla possit ratione defendi. item
Abbreviated transcription (Latin):
Et et int̾illaque
scripsimus. quedã ꝓxixũ.
opus. qui cñ imus deputat᷑ li b̾ cui
ẽ titulus. de dnĩsis questioĩbus. octo¬
gintatnũ. Cũ añt dispse fiuissẽt ꝑca
conu̾siõis mee posteaqua in affricã
nẽimus. sicut int̾rogaba afrĩbus
quomõmena cantẽ uidebãt. nulla
ẜ uataordinatoe dictatesũt. inssi caᷤᷤ
iãep̃e colligiet nnũ ex eis librũ fi̾ ad¬
fatiie inuemat. harũ aut q̃stio nũ
primaẽ.
Ut̾lm aĩa ase ip̃a sit.

Expanded text:
Est etiam inter illa, quae scripsimus, quoddam prolixum opus, qui tamen unus deputatur liber, cuius est titulus: de diuersis quaestionibus octoginta tribus. cum autem dispersae fuissent per conuersionis meae, posteaquam in Africam uenimus, sicut interrogabar a fratribus, quando me uacantem uidebant, nulla seruata ordinatione dictatae sunt, iussi eas iam episcopus colligi et unum ex eis librum fieri adfacile inueniat. Harum quaestionum prima est: ut
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ ⁊ ꝓpt̃ ip̃am ca̾nis contupiscẽ¬
qã. cĩqua ita consligũr scĩ. no ei
consñcientes ad malis artsieis mo¬
tibus quibus repugͣntib resistñt
nõ careat in hac inta. nõ aut eos bẽ¬
but inilla. ubi ab sorbebit mors
ĩunctoriã ꝓpr̃ hãc itaq concupis¬
centiã. motusq ip̃ils quib ita re¬
siscit᷑. ut tm̃ sit ĩ nob̾. pot quisq sc̃s.¬

Expanded text:
propter ipsam carnis concupiscentiam, cum qua ita confligunt sancti non ei consentientes ad malum, ut tamen eis motibus, quibus repugnantibus resistunt, non careant in hac uita. non eos autem habebunt in illa, ubi absorbebitur mors in uictoriam. propter hanc itaque concupiscentiam motusque ipsius, quibus ita resistitur, ut t
Abbreviated transcription (Latin):
cpła lege̾t ⁊ quedã intrgatua
fribus quib dã. cũsicur potam re¬
ponde̾m. noluerũt scribi potins ã
dicebã. quã sinlutis sundi d o cuei
odtẽparem. lib̾ inus succẽssic supi¬
s̃dũ sub grã. sic enĩ prius ħ̃ n̾basa
sapiebã. que postea lecas quibdã
diuinoꝵ tractatoribus eloꝗorũ. Q
me mou̾et auctoritas. consid̾ami

Expanded text:
 et quaedam interrogatus a fratribus quibusdam cum sicut poteram responderem, uoluerunt scribi potius, quae dicebam, quam sine litteris fundi. ubi cum eis obtemperarem, liber unus accessit superindum sub gratia. sic enim prius haec uerba sapiebam, quae postea lectis quibusdam diuinorum tractatoribus eloquiorum, quorum me moueret auctoritas, consideraui
Abbreviated transcription (Latin):
nos fi̾poss in ke̾re. męmorie. pͥsal¬
mũꝗuieis cantaretͦ. platinas lit¬
tãs feci. s usq adqͣndã .u lict̾am.
quales a becedarias.appellãt. cres
uoultimas omisi. s ꝓeis epilogũ

Expanded text:
nos posset, inhaerere memoriae, psalmum, qui eis cantaretur, per latinas litteras feci, sed usque ad U litteram, quales abecedarias appellant. tres uero ultimas omisi, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
libros. quorũ tirulus ẽ de genesi
acdlict̾am. in quib quams nłta
quesita potius quã innẽtauideã¬
r̾. tñ eis iste nullo mõẽ cõpandus.
uerũ et nẽ posteaquã retractam.⁊
manẽnolm. ut eẽt uidex. quãtũ ex¬
istimo nõ inutilis rudim̃toꝵ mõꝵ.
inenictleãdis atq scrutandis diiri¬
nis eloquus. eusq titulũ ẽe uolui.
de genesi acllictam. In ꝑ fectũ in¬
uemi quippe eũ. usq ad Rec u̾ba di¬

Expanded text:
libros, quorum titulus est: de Genesi ad litteram. in quibus quamuis multa quaesita potius quam inuenta uideantur, tamen eis iste nullo modo est conparandus. uerum et hunc posteaquam retractaui, manere uolui, ut esset index, quantum existimo, non inutilis rudimentorum meorum in enucleandis atque scrutandis diuinis eloquiis, eiusque titulum esse uolui: de Genesi ad litteram inperfectus. inueni quippe eum usq
Abbreviated transcription (Latin):
dñs p̃cepit diligendos inimitos.
cũ alio leco p̃ceꝑis. odio h̃ndos. et
pentes. ⁊ filios. nõ sicur hic soluta
ẽ. s sicut cãpost̾ius soluimus. se
pe. idẽ ut diligamus inimicos.
lucrandos. regnodei. ⁊ oderimus ĩ
ꝓpinquos. si eepediũt aregno dei.
stem de p̃cepto. quo ꝓhibet᷑ uxor
dimitti nisi ꝓpt fornicatõe. Hic
quidez scrupulosiosime disputa¬
in .s. quã nelit dñs intelligi form¬
catõem. ꝓpt̾ quãliceat climuite̾ n
xorẽ.uttũ cã que dq̃pnat᷑ instupͥs.
anillã. de quacditit᷑. ꝑdidistio m̃s
qui fornicant᷑ ab ste. In quautiq
et istaẽ. neq enĩn õ fornitat᷑ adño.
qui tollẽs m̃bra xp̃l. facit cam̃bra
metricis. ⁊̃ atq etiã cogitanclũ ẽ.
atq requirerend̾. necuolo. inretã¬
ta. tãquã acddiligendũ difficili.
putare lectorẽ istã is nr̃am lispo¬
tatõe in debẽ suffice̾. s legar et ea.
siũ ñra. que postea scriptasuns.
siũ aliorñ. melius consid̾ata. al

Expanded text:
nus praeceperit diligendos inimicos, cum alio loco praecipiat odio habendos et parentes et filios, non sicut hic soluta est, sed sicut eam posterius saepe soluimus. id est ut diligamus inimicos lucrandos regno dei et oderimus in propinquis, si inpediunt regno dei. Item de praecepto, quo prohibetur uxor dimitti nisi propter fornicationem, hic quidem scrupulosissime disputaui, sed quam uelit dominus intellegi fornicationemxorem, utrum eam, quae damnatur in stupris, an illam, de qua dicitur: perdidisti omnem, qui fornicatur abs te, in qua utique et ista est — neque enim non fornicatur a domino, qui tollens membra Christi facit ea membra meretricis — etiam atque etiam cogitandum est atque requirendum, nec uolo in re tanta tamque ad digerendum difficili putare lectorem istam sibi nostram disputationem debere sufficere, sed legat et ea siue nostra, quae postea scripta sunt, siue aliorum melius considerata atque
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo tuo fco. crofotasse inc̾tis prõp¬
tior. hoc nõ itacliei. quasi nicd̾ cont
maincheos adhuc scripsissẽł nicło
de doctrma catholica mãdassem litti
cũtot supis eclita uolumiã de utͣq
re. nõ me tacuisse testent᷑. s ꝙ in hoc
libro ad illũ scripto. nõ dũ maĩcheoᷤᷤ
refelłeceꝑam. ⁊ illas nugas nõ dũ ĩ¬
naẜam. neq de ip̃a catholica. magñ
facto. ad eũ me scriptumĩ fuisse que
hic nõ dñ scripẜam. hic lib̾sic ĩcip̃.

Expanded text:
animo tuo facto ero fortassis in ceteris promtior. haec non ita dixi, quasi nihil contra Manicheos adhuc scripsissem uel nihil de doctrina catholica mandassem litteris, cum tot superius edita uolumina de utraque re non me tacuisse testantur, sed in hoc libro ad illum scripto nondum Manicheos refellere coeperam et illas nugas nondum inuaseram neque de ipsa catholicafacto ad eum me scripturum fuisse, quae hic non scripseram. Hic liber sic incipit:
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ẽ. quãius id̾ ipe sicsñsu.
Illudonĩ cliximus intuẽlũ.
quid sic irasci frisuo. qm̃ nõ¬
et de matie ⁊ de cetis uincłis sã¬
guinis intelligñdũ ẽ. ntĩeis
oderimus. ꝙ genus hũ anũ
n ascendo et moriẽdosortitũẽ.
irasonat. quasi fucureistene¬

Expanded text:
positum est, quamuis idem ipse sit sensus. illud enim diximus intuendum, quid sit irasci fratri suo, quoet de matre et de ceteris uinculis sanguinis intellegendum est, ut in eis oderimus, quod genus humanum nascendo et moriendo sortitum est, ita sonat, quasi non essen
Abbreviated transcription (Latin):
s in nouoinuemunt. cautis. ⁊ mo¬
destis dice̾t᷑. pene nulla. quã nulla
hic eẽ. que nõ siretillic. quã ius illic
sĩt duop̃cepta illa. de dilectõe dei et
pximi. quorectissimeo ĩa legutia¬

Expanded text:
sed in nouo inueniuntur, cautius et modestius diceretur paene nulla quam nulla hic esse, quae non sint et illic, quamuis illic sint duo illa praecepta de dilectione dei et proximi, quo rectissime omnia et
Abbreviated transcription (Latin):
ne me necessitas metrica. ad aliq̃
uba. que milgo minus sut usitata
cõpelłet. Iste pͦs al mus sic intipit.
Om̃s quigandetis de ꝓate. mͦ uer̃
inclicate ꝙ eiꝰpo ip̃opsalmae.
donati. qui partis donati
In hoclibrodixi. quodãloco. deapłõ
petro. ꝙ in illo cãqua inpet᷑ fuda¬
tasir eccłia. quisisus etiãcantat᷑
ore multorũ. mũsib b̾atissimi am¬
brosii. ubi degallo gallinato au.
hocipo petra eccłia canente. culpã
diluit. s scio me postea sepissime

Expanded text:
ne me necessitas metrica ad aliqua uerba, quae uulgo minus sunt usitata, conpelleret. 2. Iste psalmus sic incipit: Omnes qui gaudetis de pace, modo uerum iudicate, quod eius ypopsalDonati, qui partis Donati in hoc libro. Dixi in quodam loco de apostolo Petro, quod in illo tanquam in petra fundata sit Ecclesia; qui sensus etiam cantatur ore multorum in versibus beatissimi Ambrosii, ubi de gallo gallinaceo ait: Hoc ipsa petra Ecclesiae canente, culpam diluit. Sed scio me postea saepissime
Abbreviated transcription (Latin):
głiam dicta e eccłiagloriosa Itẽ ꝙ
dñs ait. pͥetite et accipietis. querite
et inucietis. pulsate et apenet᷑ ub̃
Oposequidemtria ista. quid int̾
secdifferãt. exponendũputaui. s
longe melius ad in stãtissiãm pe¬
tutem om̃ia referunt. hocꝗppe oᷤ¬
tẽclit. ut eodẽ u̾to tũcta concusit
dicẽs. quãto magis pat̾ nest̾. quũ

Expanded text:
iam dicta est ecclesia gloriosa. item quod dominus ait: petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis, operose quidem, tria ista quid inter se differant, exponendum putaui; sed longe melius ad instantissimam petitionem omnia referentur. hoc quippe ostendit, ubi eodem uerbo cuncta conclusit dicens: qua
Abbreviated transcription (Latin):
xidicens. Et istaquidem. ĩ hac
uira cõplen possũt. sicui cõple¬
ta ẽ in apłis crecdimus. sic acti¬
piendũ ẽ. nõ ut in apłis hiu
nẽtibns. nullũ caͦnis motũ sp̃m
arbitremur repugnasse. s acce¬
quãta inhas uita pot eẽ ꝑfectõ.

Expanded text:
xi dicens: et ista quidem in hac uita conpleri possunt, sicut conpleta esse in apostolis credimus, sic accipiendum est, non ut in apostolis hic uiuentibus nullum carnis motum arbitremur spiritui repugnasse, sed hactequanta in hac uita potest esse perfectio.
Abbreviated transcription (Latin):
confessiis symõ. sic et tota egłia
conficerꝰ. dictus ẽ petrus. Hanũ aut
cduanĩ sntñtiar. que sit ꝓbabilio
eligat lector. Alio locodixi. nulli
rens dia acqrit. qui ñ conu̾titi

Expanded text:
Simon, sicut et tota ecclesia confitetur, dictus est Petrus. harum duarum autem sententiarum quae sit probabilior, eligat lector. Alio loco dixi: nullirens deum et adquirit, qui non redit
Abbreviated transcription (Latin):
antꝰ sicut millis cõpleta sñt.
il ẽ quadã ꝑ fectõe cuiꝰtapax est
istaiita. nõ sic̃cõpleta sũrulla¬
quã quã sꝑamus pate plenissi¬
ma. qñclicet᷑ ubi ẽ mors cõtñ¬
tõtua. Aio loco. ꝙ intposintesti

Expanded text:
antur, sicut in illis conpleta sunt, id est quadam perfectione, cuius capax est ista uita, non sicut conplenda sunt illa, quam speramus, pace plenissima, quando dicetur: ubi est, mors, cont
Abbreviated transcription (Latin):
sidanda. atq tractanda ⁊ dixit d̾s.
fatiamus poĩem aclimagẽm et si¬
rulitudiẽm suã nr̃am. huc usq
dictatũ librũ inpfegtsi reliqueram.
Qant bi sequit. addendũ puraui.
csiesiretractarem. nec sic tñ ꝑseti. s
hoc quoq acddito in ꝑfectũ reliqui.
dispurasse. In hoc libro eadẽ notae
que michi displicent. uł defendẽ.
que alus nõ bñintellecta displitẽ
possũt. suꝑfluũ michi iisũ ẽ. bre¬
int̾ enĩ pons admoneo. ut illi .xii.
libri legant. quos longe posteaseti.
ut exip̃is deistomdicet᷑. hic ergo sic
incipit. Dc obstruris nãliũ rerũ. q̃
om̃ĩpotẽte d̾o antifice sc̃a sñtimus.
nõ affimando. s que̾ndo tractãdũ¬

Expanded text:
t deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. huc usque dictatum librum inperfectum reliqueram. quod autem ibi sequitur, addendum putaui, cum eum retractarem, nec sic tamen perfeci, sed hoc quoque addito inperfectum reliqui. disputassem. in hoc libro eadem notare, quae mihi displicent, uel defendere, quae aliis non bene intellecta displicere possunt, superfluum mihi uisum est. breuiter enim potius admoneo, ut illi duodecim libri legantur, quos longe postea feci. ex ipsis de isto iudicetur Hic ergo sic incipit: De obscuris naturalium rerum, quae omnipotente deo artifice facta sentimus, non adfirmando, s
Abbreviated transcription (Latin):
nõ actendi aliã scripturãdicc̾tẽ.
qui tenet acdultam. stulcus. et
ĩpuis ẽ. nec sanc dixim. adnl¬
tãm fuisse deputada illã młi¬
eiem. ciãpostqͣ audiuit ad nõ.
nec ego te dã p nabo. uade deĩ¬
ceps. iãnoli peccare. si tñ obeli¬
ent̾ andunt. Alio loco. pͥcc̃m fñs
ad mortẽ. de quo dic̃ iol̾es apłs.¬

Expanded text:
ndi aliam scripturam dicentem: qui tenet adulteram, stultus et inpius est. nec sane dixerim adulteram fuisse deputandam illam mulierem, etiam posteaquam audiuit a domino: nec ego te damnabo; uade, deinc-eps iam noli peccare, si hoc oboedienter audiuit. Alio loco peccatum fratris ad mortem, de quo dic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dicendũfint.⁊tẽq dixi utpo̾a cad̾
ipãcaro. que nos penis torfit i pc̃aᷤᷤ
manẽtes. subitiat᷑ nob̾. nresurec¬
tõe. et nulla adñsitate nos quatiat
quominꝰ legem. et diuina p̃cepta.
ẜuemus. ꝙ nõ ẽ ita accipiendũ. tã¬
quã et m illo dei regno. nbi incõrup¬
tibile. atq inmnortale corpus habe¬
bimns. de scriptinis diuinis. Lex ci

Expanded text:
e dixi: ut postea eadem ipsa caro, quae nos poenis torsit in peccato manentes, subiciatur nobis in resurrectione et nulla aduersitate nos quatiat, quominus legem et diuina praecepta seruemus. quod non est ita accipiendum, tamquam et in illo dei regno, ubi incorruptibile atque inmortale corpus habebimus, de scripturis diuinis lex et
Abbreviated transcription (Latin):
mntatoẽ cliserui. qm̃ diẽ apłs. cũ
ini loqueret. caros angius. regnũdĩ
nõ possidebũt. s quisquis casic ac¬
cipit. ut cxistimer i tacorpus t̾renũ.
quale nũch̾emus incorpus celeste
resurectoe mutar. ut nec m̃braista
nec ca̾nis sit futura sub statia. ꝓtus
dubio corrigendus ẽ c̃monitꝰ de cõ¬
te dmĩ. quipost resurectõem meid
m̃bris. nõsolũconspitienduso¬
culis. nerũ ctiã mõĩbus cractanduᷤ

Expanded text:
cum inde loqueretur : Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Sed quisquis ea sic accipit ut existimet ita corpus terrenum, quale nunc habemus, in corpus coeleste resurrectione mutari, ut nec membra ista, nec carnis sit futura substantia, procul dubio corrigendus est, commonitus de corpore Domini, qui post resurrectionem in eisdem membris non solum conspiciendus oculis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
Etidem tp̃c corã cpĩs hoe
michimbentions. qui ple¬
narm̃totins affrice contiliũ
hipone regiohetant. de fide ac si¬
robo p̃sbit dispurani. quã dispu¬
tatoẽm. nõ nullis coꝵ quinos fom¬

Expanded text:
idem tempus coram episcopis hoc mihi iubentibus, qui plenarium totius Africae concilium Hippone Regio habebant, de fide ac symbolo disputaui. quam disputationem nonnullis eorum, qui nos fam
Abbreviated transcription (Latin):
ntõ uolũtatis ab itrio. Illo aũt nã
mali do̾cocm̾ãꝑ suadẽ moliente.
s conseq̃ntidie tãdem confre. nich̃
se adusus nos inueĩre. ꝙclite̾t. nec
sanc catholitus fcus ẽ. s tm̃ ab ippo¬
ne. discessit. In hoc libroilluddꝙ clei.¬

Expanded text:
itrio, illo autem naturam mali deo coaeternam suadere moliente. sed consequenti die tandem confessus est nihil se aduersus nos inuenire, quod diceret, nec sane catholicus factus, sed tamen ab Hippone discessit. In hoc libro illud,
Abbreviated transcription (Latin):
acdͥhuc concupiscẽtia. cui repugͣt
uolũtas. cuiꝰco ncupiscentie poat᷑.
in babtisma te soluitꝰ. s infimitaᷤ
manet. Cui donsanet᷑. o mĩs fide liᷤᷤ
qui bñ ꝓficir. studiosissiẽ relurtat᷑.

Expanded text:
adhuc concupiscentia cui repugnat voluntas; cujus concupiscentiae reatus in Baptismate solvitur, sed infirmitas manet, cui donec sanetur, omnis fidelis qui bene proficit, studiosissime reluctatur.
Abbreviated transcription (Latin):
et acdnõ fatienlũ. motu aĩnõcare¬
tat. eiq ab oꝑe malo abstinencli.
sũmapotãs erat. ꝙ manichei de te¬
nebram̃ gñte nõ clñt. quãfatolosi¬
simeiducut. caq naturã malã sp̃.¬

Expanded text:
et ad non faciendum motu animi non carebat, eique ab opere malo abstinendi summa potestas erat. Quod Manichaei de tenebrarum gente non dicunt, quam fabulosissime inducunt, eamque naturam s
Abbreviated transcription (Latin):
cos c̾amt deus. ordiẽ ꝓpriotales qua¬
les sũt. s nob̾ malũẽ. sullitiamu᷑.
et seducamꝰ ab eis.si aũt cancamus.
Et hoc quidñt. indent̾ sibi ut id pro¬
tent de scriptims. hr̃e ido noa testiõ¬
na. uł illudꝙ scriꝑtũẽ inlibroiob.
cũ cliabolus descfibe̾t᷑. hoc ẽ mitiũfig¬

Expanded text:
eos creauit deus ordine proprio tales, quales sunt, sed nobis malum esse, si inliciamur et seducamur ab eis, si autem caueamus. et hoc qui dicunt, uidentur sibi, ut id probent, de scripturis adhibere idonea testimonia uel illud, quod scriptum est in libro Iob, cum diabolus describeretur: hoc est initium fig
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. aut u nus apex. nõ tranfita
lege. don ec om̃iafiant. cũ expo¬
nem. dixi. nich̃ posse aliud in
uerũsis. nemĩe iautefitẽ uolũ¬
u̾sa diina mandata.sicut in
eisdẽ mãdatis ẽ. etiã ꝙ inte mu
dicẽ. Dimicte nob̾ debita nr̃a.

Expanded text:
num, aut unus apex non transiet a lege donec omnia fiant , cum exponerem, nihil dixi posse aliud intverum sit, neminem jam utentem volunversa divina mandata? Sed in eisdem mandatis est etiam quod jubemur dicere, Dimitte nobis d
Abbreviated transcription (Latin):
et sis acdillos refret᷑. inrentõ. qui pͥ
inꝑadso fuert hũonogi̾ origo
mali. nullo cogñte. pectando. aut
exlibã nolũtate peccando. qr et cons¬
cientes ꝯͣ p̃ceptũ fecerũt. ⁊ ille tẽpta¬
tor suafit. uͥ añt fieret nõ cocg .¶ lam
si nesciẽs pecta uil. nõ in congru¬
ent̾ nolens peccasse dici pot̃. quã¬
nis et ip̃e ꝗd nesciẽs fecit. uolens
tñfecit. Ita nec ipĩus ee̾ puit potu¬
it. sin uolũtare ꝑcc̃m. que noluĩta
utiq sicut diffinitꝗ ẽ aĩmotus fu¬
it. cogñte nullo. ad aliquid uł ñ

Expanded text:
et sic ad illos referretur intentio, qui primi in paradiso fuerunt humano generi origo mali nullo cogente peccando, hoc est libera uoluntate peccando, quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille temptator suasit, ut hoc fieret, non coegit. nam et qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest, quamvis et ipse quod nesciens fecit, volens tamen fecit; ita nec ipsius esse potuit sine voluntate peccatum. Quae voluntas utique sicut definita est, animi motus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
tũe retolens. oramꝓ famili arissĩs
mĩs. quimo̾tifõ illo acdhuc tñtãt᷑
erore ⁊ liei. deus magne. deus op̃s.
deus sũmetonitatis. quẽ minola¬
bilem. atq incor̾uptibilẽ cͥcli. atq
intelligi fasẽ. trinaunitas.quã ca¬
consnsio. intuocultu. ame dissñti
reꝑmitas. sic ntiq orans. iã fide
retinctã. nõ solũ conu̾sos acd deũ gr̃ã

Expanded text:
tunc recolens oravi pro familiarissimis meis qui mortifero illo adhuc tenebantur errore, et dixi: Deus magne, Deus omnipotens, Deus summae bonitatis, quem inviolabilem et incorruptibilem credi atque intelligi fas est, Trina Unitas, quam caconsensio, in tuo cultu a me dissentire permittas . Sic utique orans, jam fide retinebam, non solum conversos ad Deum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑant sp̃mi. hõis.cũ et ip̃e obtẽ¬
clix̾im. Nonciũ cuiqͣ puenire
in has uita potẽ. ut lex repugn¬
ãs. legim̃tis. om̃ino nõ sit in ñ¬
bris. qm̃quidẽ ctia sici sicresiste¬
tĩt. sp̃e hoĩs. ut innullũ eius labe¬
t᷑ assensũ. nõ idõ tñ nõ repugna¬
ret illa. hoc ergo ꝙ clictũ ẽ. nullã

Expanded text:
cum et ipse obtemdixerim. non enim cuiquam prouenire in hac uita potest, ut lex repugnans legi mentis omnino non sit in membris, quandoquidem etiamsi ei sic resisteret spiritus hominis, ut in nullum eius laberetur adsensum, non ideo tamen non repugnaret. hoc ergo, quod dictum est, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
quid distet intelligamua. Itẽ ꝙ dixi.
nemĩ dubiũẽ. om̃s hoiẽs auc stul¬
tos eẽ aut sapientes. pot̃ indeĩideẽ
primo hoĩe querctat᷑. urrũ sapienꝰ
fin̾t factus. anstulius. an neuiru.
qm̃ nullo mõ stultũ dicẽ potãmus.
qui siñ iutõ factus ẽ. cũ sir stultitia.

Expanded text:
lud quid distet intellegamus. Item quod dixi: nemini dubium est omnes homines aut stultos esse aut sapientes, potest uideri primo homine quaerebatur, utrum sapiens fuerit factus an stultus an neutrum, quoniam nullo modo stultum dicere poteramus, qui sine uitio factus est, cum sit stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
multopcessit longnis quã putabã.
hic finc̃librofatiamus. inquo me¬
mini̾s uolo. nõ dñ me maĩcheos.
cepisse refelłe  illas nugas nõm
nasisse. neq de ip̃a carholica. mag¬
nñ aliquid a ꝑuisse. s noluisse tãt

Expanded text:
m processit longius quam putabam, hic finem libro faciamus: in quo memineris uolo nondum me Manichaeos coepisse refellere et illas nugas nondum inuasisse neque de ipsa catholica magnum aliquid aperuisse, sed uoluisse tant
Abbreviated transcription (Latin):
sicut me nidetis hr̃e. u ñ constatap¬
łm nõ carnis sub̾amgn̾asse in dei
regno futãm s aũt hoĩes qui ẜm
cãnẽuuũt. cõns et sangiunis noe.
nũcupasse. aut ipãm carnis cõrup¬
toẽm. que tũc utiq nulla erit. Qa
cũ dixisset. caro et sangins regnũ
dcinõpossidebũt. bñintelligit tãq̃
expoendo qd dixit. continno subdẽs.
neq co̾ruptõ incõruptoẽm posside
bit. de quare adꝑsuadendũ infi de¬
lib̾sic intip̃. Qm̃ scriptũẽ.¬

Expanded text:
sicut me uidetis habere. unde constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dixisset: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, bene intellegitur tamquam exponendo quid dixerit continuo subdidisse: neque cobit. de qua re ad suadendum infideliber sic incipit: Quoniam scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
lui. quasi nõ nã hñana p̃t̃ stulcitiã
et sapĩam. nullã mediã retipiataf¬
fectõem. Intuctar quippe q̃ palulos.
quios libet confiteamur trak̾e onigi¬
nale pcc̃m. tñ nec sapientes. nec stu¬
hoĩes dixi. eos uolens intelligi. qui
iã ratõne utunt᷑. quadisc̾nunt᷑ ape¬
corib. ut hoĩes sint. sicutclicimus
imus ne intelligant᷑. qui hoc ulłe¬

Expanded text:
stultitiam et sapientiam nullam mediam recipiat affectionem. intuebar quippe etiam paruulos, quos licet confiteamur trahere originale peccatum, tamen nec sapientes nec stuse omnes homines dixi eos uolens intellegi, qui iam ratione utuntur, qua discernuntur a pecoribus, ut homines sint, sicut dicimus imus ne intellegantur et paruul
Abbreviated transcription (Latin):
iãdefuc̃tis. utrũ ip̃i dicendi sit iq̃ ĩ
illa possõe consiste̾. mĩto quent᷑ sã
enĩ corꝑe quidẽ cõruptibili. quo a¬
aĩa aggrauat᷑ exuti sũt. s acl hue
expectar etiã ip̃am redẽptõem co̾pis
sui. et caro eorũrequiestit. in spe. nõ¬
dũ infutãincõruptõe darescit. s
utrũ adcotẽplanłcordis ocuriu̾¬
tatem. sicut clictũ ẽ. facie ad fatie.
nichꝰ ee hos minus hata̾t᷑. nõ ẜ locu
ẽ. disputandoquerẽ. Item ꝙ dixi.
Nã scire magna et honesta nł etiã
cliuinabãtissimuẽ. ad eãde m bati¬
tudiẽm refre debemus. In hac enĩ
uita. quãtũtũq sciat᷑. nõ dũ u̾atis

Expanded text:
iam defunctis, utrum ipsi dicendi sint iam in illa possessione consistere, merito quaeritur. iam enim corpore quidem corruptibili, quo anima grauatur, exuti sunt, sed adhuc expectant etiam ipsi redemptionem corporis sui, et caro eorum requiescit in spe, nondum in futura incorruptione clarescit. sed utrum ad contemplandam cordis oculiest: faciem ad faciem, nihil ex hoc minus habeant, non hic locus est disputando requirere. item quod dixi: nam scire magna et honesta uel etiam diuina . beatissimum est, ad eandem beatitudinem referre debemus. in hac enim uita, quantumcumque id sciatur, nondum es
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse ab etna mroẽ separi
qr nõ ei localit̾ uĩgit᷑ ꝓfecto nõ
dixissem. siiã tẽ ẽem urt̾is sacͥs
eruditus. ut recołem ꝙ scriptũ
U ĩtelligi daf. ⁊̃ carũ rerũ posse

Expanded text:
non posse ab aeterna ratione separari, quia non ei localiter jungitur , profecto non dixissem, si jam tunc essem Litteris sacris ita eruditus, ut recolerem quod scriptum Unde intelligi datur etiam earum rerum posse
Abbreviated transcription (Latin):
d notas fac nuichia semitas tuaᷤ
edoce me. In eo ꝙ ibi clictũ ẽ. penitꝰ
ista sñsibilia fugienda. cauẽdũ
fuit. ne putorem. illã põphiriłi
philosophi tenẽsm̃am. qua dix̃.
om̃e corpꝰ cẽ fugiendũ. nõ aut
dixi ego om̃a sñsibilia. s ista.
ħ ẽ corruptibilia. s hoc potius cb

Expanded text:
domine, notas fac mihi et semitas tuas doce me. in eo, quod ibi dictum est, pmitus ista sensibilia fugienda, cauendum fuit, ne putaremur illam Porfyri falsi philosophi tenere sententiam, qua dixit omne corpus esse fugiendum. non autem dixi ego: omnia sensibilia, sed: . ista, hoc est corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dofitatis in uenras. Quid
enĩ n̾ins quã ꝙ sapĩa doceat
mi̾tatem conceplatoĩs. quã no¬
mĩe sobrieratis significatam
puitani ⁊ actõis ꝓbiratẽ. quã
ẜͣm duo alia intelligi uolm.
ꝑ insticiã. atq u̾rutem. cũ co
docẽt. ⁊ iustitiã ⁊ u̾tutẽ. His eĩ
illas u̾tutes. que maxĩe more
philosophoꝵ eẽ assolẽt noĩa¬
me. Gobrietatẽ applłans tpã¬
tiã. prudẽtie in poẽns nom̃sa

Expanded text:
inuentas. quid enim uerius, quod sapientia doceat ueritatem contemplationis, quam nomine sobrietatis significatam putaui, et actionis probitatem, quam per duo alia intellegi uolui, per iustitiam atque uirtutem, cum coddocet et iustitiam et uirtutem? his enim illas uirtutes, quae maxime in ore philosophorum esse adsolent, nominauit, sobrietatem appellans temperantiam, prudent
Abbreviated transcription (Latin):
innẽitꝰ a ubi clixi de patre et filio.
qui gignit. ⁊ quẽ gignit. unũ est.
dicẽdũ fuit. unum sũt. Sicut apte
Nec illucl michi ꝑ lacet. ꝙ in ħi
ta c̾o intellecto. iã b̾atã eẽ nitã aĩa.
cdixi. nisi fo̾te spe. Itẽ ꝙ dixi. ad sa¬
pientie conm̃ctd̃em. nõ una uia.
ꝑnẽmi. nõ bñ sõat. quasi aliania

Expanded text:
3. Et ubi dixi de Patre et Filio, Qui gignit, et quem gignit, unum est ; dicendum fuit, unum sunt, sicut apenec illud mihi placet, quod in ista uita deo intellecto iam beatam esse, animam dixi, nisi forte spe. item quod dixi: ad sapientiae coniunctionem non una uia perueniri non bene sonat; quasi alia uia
Abbreviated transcription (Latin):
tãquã plena clicta sic. qͣr ma¬
ior eẽ nõ posfit quã lui ãbn¬
lamus ꝑ fide̾. Ent enĩ pleior.
ĩmo plenissiã. sed ꝑ spetie.Itẽ
ꝙ clixi. de his qui subuẽiũt ĩcli¬
gentib. qr miẜicordes uocant᷑. q̃
si sapictẽs uusq ado̾ sint. uͭ ia
nlło aĩ dolore tbent. nõ sic acti

Expanded text:
tamquam plena dicta sit, qua maior esse non possit, quamdiu ambulamus per fidem; erit enim plenior, immo plenissima, sed per speciem. item quod dixi de his, qui subueniunt indigentibus, quia misericordes uocantur, etiam si sapientes usque adeo sint, ut iam nullo animi dolor
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupabãt hine fcm̃ ẽ. ut hoc
de illis clicẽm. Laus quoq ip̃a
que platonẽ. uł ꝑlaconicos.
seu acbade mico. philo sop bo
tãtũ ex tuli. quatũ pios hoĩes
dĩsplicuit. pͥẜtĩ quorũ ꝯ̃ e̾rorẽ

Expanded text:
nuncupabant, hinc factum est ut hoc de illis dicerem. Laus quoque ipsa, qua Platonem vel Platonicos seu Academicos philosophos tantum extuli quantum impios homines displ
Abbreviated transcription (Latin):
libris nõ approto ꝙ in oratõe clixi.
Dens qui uerũ nisi mũdos scire no¬
linsti. Responcłi enĩ põt. multos
etiã in mũdos. multa scire na. A
enĩ clafinitũ ẽ hic. quid sic uerũ
ꝙ nisi mũdi scire nõ possũt. Et qͥ
sit scire illutl. ꝙ ibi põitũ ẽ ceus
cuiꝰ regnũ ẽ totus mũdns. quẽse¬
sus ignorat. Si deus inrelligẽctus
mũdus clictus ẽ quẽ sñsus igͦrat.
Ille recte intelligit᷑. qui futus ẽ celo
nouo q t̾ra noua. s etiã bic acldẽ¬
da erant n̾ba. ut clicẽt᷑ mo̾talis cõ
pis sñsus. s illo more ad huc lo¬
queta. quo sũsus quippe corꝑis
applłat᷑. nec assidue repefedũ ẽ. ꝙ¬

Expanded text:
oratione dixi: deus, qui nisi mundos uerum scire noluisti. responderi enim potest multos etiam non mundos multa scire uera; neque enim definitum est hic, quid sit uerum, quod nisi mundi scire non possint, et quid sit scire. illud, quod ibi positum est: detis, cuius regnum est totus mundus, quem sensus ignorat, si deus intellegendus mundus dictus est, quem sensus ignorat, ille recte intellegitur, qui futurus est caelo nouo et terra noua; sed etiam hic addenda erant illa, ut diceretur: mortaporis sensus. Sed illo more adhuc loquebar, quo sensus proprie corporis appellatur; nec assidue repetendum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ clixi. aĩa si caret corpe in hoc
mũdo nõ ẽ. nõ potui recõdan.
Nũꝗd enĩ aĩe mõ̾tuor ũ aut
nõ carẽt corpe. aut in hoc mũ¬
do nõ sũt. quasi ud̾ inferidsũt.
nõ sint in hoc mũdo. s qr care̾
corpe in bono positi fotisse uoẽ
corpis. pestes corpeas applłam¬

Expanded text:
caret corpore, in hoc mundo non est , non potui recordari. Numquid enim animae mortuorum aut non carent corpore, aut in hoc mundo non sunt? Quasi vero inferi non sint in hoc mundo. Sed quia carere corpore, in bono posui, fortasse nomine corporis pestes corporeas appella
Abbreviated transcription (Latin):
tiã suo noĩe int̾pͣtatꝰ ẽ. Has ar̃
quatuor u̾tures in eode̾ libro
sapie suis nõib appellata. sic̃
agrecis uocãt᷑ longe postea re¬
pimꝰ incoditib g̾cis. Itẽ ꝙ po¬
mni de libro salomõis.Uaĩtus

Expanded text:
tatus est. Has autem quatuor virtutes in eodem libro Sapientiae suis nominibus appellatas, sicut a Graecis vocantur, longe postea reperimus in codicibus graecis. Item, quod posui de libro Salomonis, Vanitas
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sins. ubi congruentissime
possĩt eẽ. qr et illi qui nõ recrũt.
congruentissiẽ hii inpena sũt.
Alio loco nemo fere inquã desca¬
rabeis cdubitat. qn de limoĩpilã
rotũdato. ab his atq obruror
cxistant. Cũ hoc utrũ uerũ sit.
quiqł hoc opus sic incip̃. In aluᷤᷤ

Expanded text:
 ubi congruentissime possint esse; quia et illi qui non recurrunt, congruentissime in poena sunt. Alio loco, Nemo fere, inquam, de scarabaeis dubitat, quin de fimo in pilam rotundato ab his atque obruto existant ; cum hoc utrum verum sit, quidem. Hoc opus s
Abbreviated transcription (Latin):
lectõ. in H̾ntẽ ub̾ibus sus nutͥ¬
crir. ⁊ roboraua̾t añim. seq̃ndo
deũ fc̃s ẽ idoncus. ubi eius ma¬
iestas ex tanta pate. quãta hõi
dũ t̾re ħꝰ in hãitatorẽ sufficit
apire se cepit. tantus cantutis
ardor in nascit᷑⁊ tm̃ cliuini am¬
oris conẜgit incendĩ. ur exuᷤ¬
tis oĩb uitus. in hoe sc̃ific ito. ai¬
possũt putare pelogiam. ista
ꝑfectõem. in bac mo̾tali uita. ł¬
putẽt. Ardor quippe caritatis se¬
qndo deũ fcũs ẽ idonens. ⁊ tã ma¬
gnus. uͥuicia cũcta consumãt.
In hac uta nasci et c̾sce̾ pot̃. pfi¬

Expanded text:
lectio inhaerentem uberibus suis nutrierit et roborauerit animum, sequendo deo factus est idoneus; ubi eius maiestas ex tanta parte, quanta animi, dum terrae huius inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit, tantus caritatis ardor innascitur et tantum diuini amoris consurgit incendium, ut exustis omnibus uitiis in homine sanctificato apossunt putare Pelagiani istam perfectionem in hac mortali vita putent: ardor quippe charitatis sequendo Deo factus idoneus, et tam magnus ut vitia cuncta consumat, in hac vita nasci et crescere pot
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. de his reb quas maxĩe scire
cupicbã. me int̾rogãs. mͥq repon¬
dens. tãquã duo eẽmꝰ intõq ego.
cũ so lus ẽẽm. nnĩ hoc opus solilo¬
quia noĩaui. s inꝑfectũ rem̾asit
ita tñ ut in primo libro que̾retu.¬
et utruzqz appareret. qualis eẽ de¬
tat. qui milt ptipe sapiẽnã. que
et quadã racõnatõe. In libri fine¬

Expanded text:
cire cupiebam, me interrogans, mihique respondens, tanquam duo essemus, ratio et ego, cum solus essem; unde hoc opus Soliloquia nominavi, sed imperfectum remansit: ita tamen ut in primo libro quaereet utcumque appareret, qualis esse debeat qui vult percipere sapientiam, quae et quadam ra
Abbreviated transcription (Latin):
emeñ nõ ẽ de mũdo. s regnũ m.
nõ ẽ de boe mũdo. cũ po̾sit exali¬
qua locutõe diccũ innẽm. Et
si alius adño xp̃o signi ficatus
ẽ mũdus. ille congruẽtiꝰ possir
intelligi. in quo erit celũ nouil.
bulũ ꝙ eccłiastice consuetudini.
inre illa inusitatũẽ. s ip̃ã rẽur̾¬
lemiꝰ actende̾. Mũclũ quippe il le
inrelligibłem nũcupanit. ip̃a
rõem sepit̾na atq incõmutabi¬
lẽ. qua fecit deus mũdũ. quãq
eẽ negat. sequit᷑ ut dicat irrõna¬
bilit̾ deũ fetisse ꝙ fecir. anͣ cũ fa¬
uocasse intelligibilẽ mũctũ. nec
tñi isto noĩe nos utẽm. suã saciꝰ
eẽmꝰ lict̾is eccłiastitis eruclici. Nec
illu el michi placet. ꝙ cũ clixisse.
sũma oꝑa dandaẽ optimis mori¬
bus mox addidi deus eĩ nr alit̾
nos ex audire nõ pori̾t. bñ autẽ
uiuẽtẽ. facillime ex auclit. sic enĩ
clictũ ẽ. tãquã deus nõ exancliat
hanc audit uł legir. possit pura¬

Expanded text:
meum non est de mundo; sed, Regnum meum non est de hoc mundo ; cum possit et aliqua locutione dictum inveniri; et si alius a Domino Christo significatus est mundus, ille congruentius possit intelligi, in quo erit coelum novum bulum, quod ecclesiasticae consuetudini in re illa inusitatum est, sed ipsam rem uelimus adtendere. mundum quippe ille intellegibilem nuncupauit ipsam rationem sempiternam atque incommutabilem, qua fecit deus mundum. quam qui esse negat, sequitur, ut dicat inrationabiliter deum fecisse quod fecit, aut, cum fauocasse intellegibilem mundum. nec tamen isto nomine nos uteremur, si iam satis essemus litteris ecclesiasticis eruditi. illud mihi placet, quod cum dixissem, Summa opera danda est optimis moribus; mox addidi: Deus enim noster aliter nos exaudire non poterit; bene autem viventes facillime exaudiet . Sic enim dictum est, tanquam Deus non exaudiat edi, ut, qui hanc audit uel legit, possit puta
Abbreviated transcription (Latin):
brũ. in nr̃o coclice. int̾ruptũ re¬
bus quibdã descriptũ ẽẽ. nec
adhuc aput aliq̃ integr̃ inne¬
nam. ex quo em̃darẽ. qñ ħ retͣc¬
tani. hic lib̾ sic inup̃si adphi
lo sopbie porium.
de achademiciꝰ scriptisũt. duos
ordo contineat. s cũ reindẽm ad
intelligendũ diffitilẽ. satiꝰ egre
ad eorũ ꝑceptõẽm. cũ quib age¬
tã. dispntado posse pduti. deor¬
die studẽdi ioqui malin. cũ acõ¬

Expanded text:
 in codice interruptum rebus quibusdam descriptus est, nec adhuc apud aliquem integrum inveneram, ex quo emendarem quando haec retractavi. Hic liber sic incipit: Si ad philosophiae portum. de Academicis scripti sunt, duos ordo contineat. Sed cum rem viderem ad intelligendum difficilem, satis aegre ad eorum perceptionem, cum quibus agebam, disputando posse perduci; de ordine studendi loqui malui, quo a cor
Abbreviated transcription (Latin):
prsus temie clictũ ẽ uc lio̾ sic
in upit. si alicubi ẽ cliscip lina.
Er idem tp̃e.
libros conatus sũ scrite̾. in t̾rog¬
ans eos qui mecũ erãr. atq ad
K iuiꝰmõi stuclus nõ ab horretãt
ꝑcõpalia cupiẽs ab incõpalia.
quibdã quasi passib cũis ur
puẽire. uł cluce̾. s carũ solũ de
gramatica librũ ab solue po¬
tui.quẽ postea de armariori
nr̃o plidi de musica sex no¬
lumĩa. qͣntã aitinz ad eã dem
sex libros. iã baptigatus. iãq ex
ualia ꝓgressus in affricã scͥpłi.
Inchluiam quippe tm̃ mõ ista
aput mediolamĩ clisciplinã.
De alus uo quq disciplinis.
illic simiłr inchatis. de lialeti¬
ca. de rethorica. de geomerria.
de arismethica. de ꝑbilosopbia.
sola pͥntipia remanẜñt. que
tñ etiã ipã ꝑdidimus. s be̾ri i
Am baptigatus aũt cñ
rome eẽm̾. nec utitus fr̾e
po̾sem maĩcheorã iactãtiã.
de falsa ⁊ fallaci continẽtia.
uł abstinẽtia. qua se acłĩpi¬

Expanded text:
prorsus temere dictum est. Hic liber sic incipit: Si alicubi est disciplina. Per idem tempusinarum libros conatus sum scribere interrogans eos, qui mecum erant atque ab huius modi studiis non abhorrebant, per corporalia cupiens ad incorporalia quibusdam quasi passibus certis uel peruenire uel ducere. sed earum solum de grammatica librum absoluere potui, quem postea de armario nostro perdidi, et de musica sex uolumina, quantum adtinet ad eandem sex libros iam baptizatus iamque ex Italia regressus in Africam scripsi; incoaueram quippe tantummodo istam apud Mediolanium disciplinam. de aliis uero quinque disillic similiter inchoatis; de Dialectica, de Rhetorica, de Geometria, de Arithmetica, de Philosophia, sola principia remanserunt, quae tamen etiam ipsa perdidimus: selam baptizatus autem cum Romae essem nec tacitus ferre possem Manicheorum iactantiam de falsa et fallaci continentia uel abstinentia, qua se ad inperi
Abbreviated transcription (Latin):
tõr eẽ sũmũ hõĩs tonũ. uius
clixissẽ indõ. Ipo enĩ mens
friut᷑ ut t̾ata sic. tãq̃ bono fũ¬
mo suo. Nec illud michi placet
ꝙ clixi. liquet de gerare ꝑ om̃e
diuinũ. Itẽ ꝙ dixi de achademi¬
cis. qui noua̾nt uerũ. cuiꝰ siłe
appellabant iu̾siłe. id ꝙ ip̃m iu̾is¬
siłe appellaui. falsũ ꝙ apꝑbabãt
dnas ob cãs. nõ recte clictũ ẽ. uł¬

Expanded text:
um hominis bonum. uerius dixissem: in deo; ipso enim mens fruitur, ut oeata sit, tamquam bono sumo suo. nec illud mihi placet, quod dixi: liquet deierare per omne diuinum. item quod dixi de Academicis, quia nouerant uerum, cuius simile appellabant uerisimile, idque ipsum uerisimile appellaui falsum, quod adprobabant, duas ob causas non recte dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
S egͥo ieliquissẽ. uł que ad¬
eptus fuam incupiditãb boꝰuis¬
mũchi. uł que actipisci uolebã.
et me achͥane uite ociũ contuliꝰ¬
sem. nõlũ batiatus. ꝯͣ achadde¬
micos. uł de acfdemicis. pͥmũ

Expanded text:
 ergo reliquissem uel quae adeptus fueram in cupiditatibus huimundi uel quae adipisci uolebam et me ad Christianae uitae otium contulissem, nondum baptizatus contra Academicos uel de Academicis primu
Abbreviated transcription (Latin):
gumĩtoꝵ ciconis. quib ĩ libs
sũt achademitio usus ẽ. iea
nugas eẽ clixi. Quib illa ar¬
gum̃ta ct̾issĩa racõe refutaui.
yronia   deat᷑. nõ debuit tn
lici. hoc opus sic incip̃. out¬
nã roani me hoĩe sͥ aptũ.
Ibrũ de u̾ata uita.
nõ post libros de acha¬
demicis. s int̾ illos ur scri¬
rẽm ꝯtig. ex occafione quippe
inclicat. In quo libro consistir.
int̾ nos. qui simł quẽta mus
nõ eẽ tãcã nitã. nisi ꝑ fectã co¬
gnitoẽm dei. Displicet aut il
uc ꝙ mallio theodoro. Aque
librũ istũ scripsi. quanis docto
et xano iuro. plus tribi qͣm¬

Expanded text:
s, quibus in libris suis Academicis usus est, meas nugas esse dixi, quibus illa argumenta certissima ratione refutaui, ironia dicebatur, non debuit tamen dici. Hoc opus sic incipit: 0 utinam, Romaniane, hominem sibi aptum.ibrum de beata uita non post libros de Academicis, sed inter illos ut scriberem contigit. ex occasione quippe tis ipse indicat. in quo libro constitit inter nos, qui simul quaerebamus, non esse beatam uitam nisi perfectam cognitionem dei. Displicet autem illic, quod Mallio Theodoro, ad quem librum 2 ipsum scripsi, quamuis docto et Christiano uiro, plus tribui q
Abbreviated transcription (Latin):
contron̾sia gͦ. quedã original
regio b̾atitadĩs aĩ. deus ĩpe ẽ.
qui eũ nõ quicł de se ip̃o gemu¬
it s de nulla re alia conclicdit
situt conlidit corpus et̾ra. Nã
ꝙ attinet ad eius coriginem
qua fit ut sit in corpe. utru
de illo ino sit qui pͥmũ cãtus

Expanded text:
ia ergo quaedam originalis regio beatitudinis animi, Deus ipse est, qui eum non quidem de seipso genuit, sed de nulla re alia condidit, sicut condidit corpus e terra. Nam quod attinet ad ejus originem, qua fit ut sit in corpore, utrum de illo uno sit, qui primum creatus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜia lib̾ant᷑. Aut si boc ad om̃s exi¬
pnatõem opinent᷑ posse finiri.
eoꝵ de quib clictũ ẽ. Ibũt istĩ
in supplitiũ et̾nũ. ne isto modo
putet᷑ haiͥtura finẽ qu̾. felititas

Expanded text:
ia liberantur. Aut si hoc ad omnes eximnationem opinentur posse finiri eorum de quibus dictum est, Et ibunt isti in supplicium aeternum: ne isto modo putetur habitura finem quandoque felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
moiꝰ nclitiũ sumitiꝰ ¶n istis eĩ
offenclimꝰ om̃s. Si quis in ũbo
nõ offenlit. hic ꝑfecrus ẽ uir.
Ego michi in hãc ꝑfectõem nec
nunç arrogo. cũ sim senex. quãto
minꝰ cũ inueniᷤᷤ cepissem scribẽ.

Expanded text:
tis enim offendimus omnes. si quis in uerbo non offendit, hic perfectus est uir. ego mihi hanc perfectionem nec nunc arrogo, cum sim senex, quanto minus, cum iuuenis coepissem scribere
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nõ arbitror. ut opuscła
mã siũ inlibris. siũ in epłis.
iciaria seuĩtate recenseã.⁊ ꝙ.
me offe̾ndũ uelur sensorio
stilo de notẽ. Nequaq̃ enĩ qͦqͣ
nisi in inprudẽs ido ꝙ mea
ẽrata rep̃hñdo. me rep̃bñdẽ
andebit. G sidicit. nõ ea de
buisse ameclici. que postea
cdicir ꝗ mecsi facit. Eorũ ꝙꝓpe
rep̃ hnsor ͤ quorũ et ego sum
siclice debuissem. S ũ uol
quisq accipiat hoc ꝙ facio

Expanded text:
e non arbitror, ut opuscula mea, sive in Libris, sive in Epistolis, iciaria severitate recenseam, et quod me offendit, velut censorio stilo denotem. Neque enim quisquam, nisi imprudens, ideo quia mea errata reprehendo, me reprehendere audebit. Sed si dicci, quae postea dicit et mecum facit. eorum quippe reprehensor est, quorum et ego sum. dicere debuissem. Sed, ut uolet, quisque accipiat hoc quod facio;
Abbreviated transcription (Latin):
uis nõ aliquã deã uoluerĩ hoc
noĩe intelligi. s fortuim retũ
t̾ni nr̃is bonis. aut mał. Uñ et
illa ũba sũt. que nulla religio
dicẽ ꝓhitet. fo̾te. forsam. fo̾tase.¬

Expanded text:
uam deam voluerim hoc nomine intelligi, sed fortuitum rerum externis bonis aut malis. Unde et illa verba sunt, quae nulla religio dicere prohibet, Forte, forsan, fors
Abbreviated transcription (Latin):
emittã in manꝰ hoĩ. aquib
ea que iã eclidi renocare. ⁊ cm̃da¬
re nõ possũ. Nec illa sane p̾t̾eo.
que cacͥecuminꝰ iq̃ licet relictar
spe. quã trenã gẽtam. s acd buc
secular lir̾arsi inflatus cõsue¬
t cliẽ scripsi. qr et ip̃a exierunt.
ĩ notitiã describetm̃. atq legẽtmũ.
et legunt᷑ utilit̾. siñ nullis igno

Expanded text:
emittam in manus hominum, a quibus ea quae jam edidi, revocare emendanda non possum. Nec illa sane praetereo, quae catechumenus jam, licet relicta spe quam terrenam gerebam, sed adhuc secularium litterarum inflatus consuetudine scripsi: quia et ipsa exierunt in notitiam describentium atque legentium, et leguntur util
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ sic adreliq̃. libent̾ optou̾i.
hoc licet nõ s erio s ioco clictũ
fit. nollẽ tñ eo n̾bo uti. Sm̃ i
quippe me legisse nõ recolo.
siĩ in in sactis lict̃s nr̃is. sĩi
inseͬmone. cuiꝰquã eccłiasticid
disputa coris. quãns ab hõi¬
sa illa. quasi fabula. depbilo¬
cana. et pbilosophia. ꝙ sũt gẽ¬
mone. et eodem parente ꝓc̾ãte
ꝯlut enĩ philocana que clicit᷑ ñ
nisi innuigiᷤᷤ ẽ. et ob hoc philoso¬
pbie nulla ratõe g̾mana. autsi
latine im̃ptat̾ amorẽ pulcͥtucl¬
inis significat. ⁊ ẽ n̾a ac suma
bus incorpalibus arq sũ mis
philocana que philosopbia
nequllo mõ fũt quasi sorores
due. Alio loco de aimo cũ ag̾er
ꝓpt̾ eos. qui purat aĩos hñanoᷤ
ꝓ mitis pcc̃orũ suoꝵ de celo la¬
psos sen deieccos incõpa ista de¬

Expanded text:
omen sit ad reliqua, libenter optauerim. hoc licet non serio, sed ioco dictum sit, nollem tamen eo uerbo uti. omen quippe me legisse non recolo siue in sacris litteris nostris siue in sermone cuiusquam ecclesiastici disputatorissa illa quasi fabula de Philocalia et Philosophia, quod sint germanae et eodem parente procreatae . Aut enim philocalia quae dicitur, non nisi in nugis est, et ob hoc philosophiae nulla ratione germana: aut si latine interpretatum, amorem inis significat et est uera ac summa bus incorporalibus atque summis philocalia, quae philosophia, neque ullo modo sunt quasi sorores duae. alio loco, de animo cum agerem, propter eos, qui putant animos humanos pro meritis peccatorum suorum de caelo lapsos seu deiectos in corpora ista de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ xp̃i fidem salutẽ potuit in¬
uẽne. At uo nisi ⁊ illis cogni¬
tus fuiss. potuss ⁊ nob̾ ꝑ coꝵ¬
quatuor istarũ nelt etatũ. sin¬
głm quẽq hoĩem grã regna¬
uoĩs innenĩt. ibi ei remictunt
mle nasçendo ꝯctus. renasçẽdo
dissoluit᷑. Tamq młtũ ualer¬

Expanded text:
ti fidem salutem potuit invenire, aut vero nisi et illis cognitus fuisset, potuisset nobis quatuor istarum velut aetatum singulum quemque hominem gratia regenerationis invenerit, ibi ei remittuntur ille nascendo contractus, renascendo dissolvitur. Tamque multum vale
Abbreviated transcription (Latin):
e. pentoes nõ septem . s .u. cõ
cõplexns ẽ. Nec ab isto uiq
sint intelligenda ip̃a b̾nitate
cõmoniut. Nom̃ quiipe dei
scificat᷑ in spñ. dei aũt regñ
inc̾ams resmectõe uentum̃.¬

Expanded text:
 petitiones non septem, sed quinque complexus est. Nec ab isto utique sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, Dei autem regnum in carnis resurrectione ventu
Abbreviated transcription (Latin):
s. li .n. amalo. Quis nõ uide¬
at ad p̃ffitis uite indligẽtiã
ꝑtin̾e̾. In illa itaq inta et̾na.
ubi nos sc̃ꝑ sꝑamus futuros.
et noĩs dei scĩficatõ. ⁊ regnũ eiͦ
et nolũtas eius inño spua¬

Expanded text:
s a malo. Quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna, ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et voluntas ejus, in nos
Abbreviated transcription (Latin):
erant aliqñ ⁊ ob liti sũt. ꝙ platõi
et talib uisũ ẽ. Contͣ quoꝵ oppi¬
nõem quãta ꝓ suscepto oꝑe daba¬
tͦ occasio. in libro cluodecio de tri¬
nitate cdẽscriu. hoc opus sic intip̃.
iã de agro mediolatiũ
ren̾sus. scripsi librũ de in¬
motalitate aĩe. ꝙ michi qiͣ
cõmonitorm̃ eẽ uolu erã. Gũt so¬
liloquia t̾mĩanda. qr inꝑfectare¬
mãẜant. s nescio quomͦ me in¬
uito exnt in manꝰ hoĩu ⁊ int̾i
mã opuscula noĩat. Qui pͥmo
ratõtinatõnũ ꝯtorcioe. atq bre¬
nitate sic obscurus ẽ. ur farig
cũ legit᷑ etiã intentõem meã. uix¬
ꝙ intelligatit᷑ ame ip̃o. Demq
cogitãs. nicħꝰ almd quã aĩos poĩũ.
in quadã agum̃tatõe eiꝰdem lib.
diꝑi necesse. in eo qui nich̾ discir.
disciplina pot. Iteq alio loco di¬
xi. nec uliã ulła rẽ scia cõplectit᷑.
nisique ad aliquã ꝑtinet disci¬
plinã. nec ueit in m̃tẽ deũ non

Expanded text:
 obliti sunt, quod Platoni uel talibus uisum est. contra quorum opinionem, quantum pro suscepto opere dabatur occasio, in libro duodecimo de trinitate disserui. Hoc opus sic incipit: iam de agro Mediolanium reuersus scripsi librum de inmortalitate animae. quod mihi quasi commonitorium esse uolueram propter Soliloquia terminanda, quae inperfecta remanserant, sed nescio quo modo me inuito exiit in manus hominum et inter mea opuscula nominatur. qui primo ratiocinationum contortione atque breuitate sic obscurus est, ut fatiget, cum legitur, etiam intentionem meam uixque intellegatur a me ipso. Denique cogitans nihil aliud quam animos hominum in quadam argumentatione eiusdem libri dixi: nec esse in eo, qui nihil discit, disciplina potest; itemque alio loco dixi: nec ullam rem scientia conplectitur, nisi quae ad aliquam pertinet disciplinam, nec uenit in mentem deum n
Abbreviated transcription (Latin):
cit. qui in m̃sura ⁊ nu̾o ⁊ põ¬
de cuncta disposuit. Na fint
p̾mitꝰ añ legem. ecco sub lege
mediatois aduẽtũ. Que quid̾
gr̃a nec an ea defint. quib ed

Expanded text:
cuit, qui in mensura et numero et pondere cuncta disponit . Nam fuit primitus ante Legem; secundo sub Lege,Mediatoris adventum . Quae quidem gratia nec antea defuit, quibus eam
Abbreviated transcription (Latin):
male concripiscẽtie nĩcẽte de¬
spei hois ẽ. inquib sipia ꝑse¬
uantia quisq ꝓfinas. postre¬
ma pax restat. que post hanc
nitã inrequie spc̃. de iñ inre¬

Expanded text:
concupiscentiae, vincente despei hominis. In quibus si pia perseverantia quisquam proficiat, postrema pax restat; quae post hanc vitam in requie spiritus, deinde in re