comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiã obesse arbitrant᷑ Assũptio ꝑ spicua Ẽ st eñi hec opor¬
tet autẽ sapere. Hocq ipsũ exreꝑspicit᷑ et uerũ esse m¬
telligit᷑ nihil attinet apꝓbbari Quarestati condu¬
denda ẽ argumentatio. Est ergo assũptio quaȩdã que
apꝓbationis ñ indiget. Lam quandã in digereper¬
spicuũ Separata est igit᷑ as suptione appbatio ł al sun
ergo ẽ non ẽe plus quã triꝑtitã argumentationẽ Atq exhis
illudiã ꝑspiciũ esse quandã argumentationẽ. in qua neq
ꝓpositioneq assup̃tio indigeat apꝓbationis Euius modi
ut certũ qđ dã etbreue ex ẽplicausaponamꝰ Sisũ mopere
sapientia petenda ẽ sũ moperestultitia pͥeondãe Sũ¬
mopere autẽ sapientia petenda ẽ Sũ mopereigit᷑ stul
re neutra quoꝗ indiget appbatione. Ex hisce om̃ib
illud ꝑspicuũ est. apꝓbationẽ tũ adiungi. tũ non adiungi¬

Expanded text:
etiam obesse arbitrantur; assumptio perspicua; est enim haec: oporetiam obesse arbitrantur; assumptio perspicua; est enim haec: oportet autem velle sapere. hoc quia ipsum ex se perspicitur et verum esse intellegitur, nihil attinet approbari. quare statim concludenda est argumentatio. est ergo assumptio quaedam, quae approbationis non indiget; nam quandam indigere perspicuum est. se- parata est igitur ab adsumptione approbatio. falsum ergo est non esse plus quam tripertitam argumenta- tionem. Atque ex his illud iam perspicuum est, esse quandam argumentationem, in qua neque propositio neque assumptio indigeat approbationis, huiusmodi, ut certum quiddam et breve exempli causa ponamus: si summopere sapientia petenda est, summo opere stul- titia vitanda est: summo autem opere sapientia pe- tendare neutra quoque indiget approbatione. ex hisce om- nibus illud perspicuum est approbationem tum adiungi, tum non adiung
Abbreviated transcription (Latin):
exhoc et ex eo qđ ꝓposueramꝰ hoc conficit᷑ sẽ paratã essẽ
qͥdẽ a ꝓpositione apꝓbationẽ. Sin autẽ itaẽ falsum est
one etñ oportet adiungere apꝓbationẽ assũptioni
quadã autẽ in argumentatione infirmaẽ assũptio nisi ad unda
sit apꝓbatio separatũ quiddã est extra assũptioñe apꝓba¬
tio Est autẽ argumentatio quaedã inqua as suptio ñ indigit
apꝓbationis quaed ã autẽ in quanihiluale sine apꝓbati
one ut ostendimꝰ. Separata igit᷑ est ab assũptione apꝓba¬
tio Ostendemꝰ autẽ qđ polliciti sumus hoc modo. Quaeper¬
spicuã om̃ib ueritatẽ continet assũptio. nihil indigit
apꝓbationis Eaẽ huius modi. Sio portet uelle sapere
dare operã phylo sophiae conuenit łł acx ꝓposttio indi¬
get apꝓbationis Nonit ꝑspicua ẽ neq constat int̃ om̃es
ꝓpterta qđ multinihi ꝓdesse phylo sophiã pleriq

Expanded text:
ex hoc et ex eo, quod propo- sueramus, hoc conficitur, separatum esse ex hoc et ex eo, quod propo- sueramus, hoc conficitur, separatum esse quiddam a propositione approbationem. sin autem ita est, falone et non oportet adiungere approbationem assumptioni, quadam autem in argumentatione infirma est assumptio, nisi adiuncta sit approbatio, separatum quiddam est extra assump- tionem approbatio. est autem argumentatio quaedam, in qua assumptio non indiget approbationis, quaedam autem, in qua nihil valet sine, ut osten- demus. separata igitur est ab adsumptione approbatio. Ostendemus autem, quod polliciti sumus, hoc modo: quae perspicuam omnibus veritatem continet assump- tio, nihil indiget approbationis. ea est huiusmodi: si oportet velle sapere, dare operam philosophiae con- venit. hic propositio indiget approbationis; non enim perspicua est neque constat inter omnes, propterea quod multi nihil prodesse philosophiam, plerique
Abbreviated transcription (Latin):
adiungi et separari ab aliquopotest. id ñ potest idẽ essẽ
qđ est id ad qđ ad iungit᷑ et a quo se parat᷑ Est autẽ quadĩ
argumentatio in qua ꝓpositioñ indiget apꝓbationis
quaȩdã autẽ inquanihil ualet sine apꝓbatione ut ostendimus
Squrataigit est aꝓpositione appbatio ostendemus autẽ id qđ
polliciti sumus hoc modo. Quae ꝓpositio in se quiddã continet
ꝑspicuũ et qđ stare int̾ omẽs necesse est. hanc uelle appbare
a firmarenihil attinet. Ea ẽ huius modi. Si quo die ista
cades romaȩ facta ẽ ego adienis illo diefui. incaede inter ẽẽ
ñ potui. H oc qr ꝑspicue uerũ est. nihilattinet apꝓbari
Quare assumi statim oportit hoc modo ł ui a utẽ eodie
Hocsiñ constat indiget apꝓbationis. Qua inducta cõple¬
xioconsequit᷑ E stigitꝰ quedã ꝓpositio quaeñ in digeat
apꝓbatione. Nã esse qͥdẽ quandã quae indigeat quid atti¬
net ostendere : Qđ cuiuis facile ꝑspicuũ est Qđsi ta est

Expanded text:
adiungi et separari ab aliquo potest, id non potest idem esse, quod est id, ad quod adiungitur et a quo separatur; est autem quaedam argumentatio, in qua propositio non indiget approbationis, et quaedam, in qua nihil valet sine approbatione, ut ostendemus. sepa- rata igitur est a propositione approbatio. Ostendetur autem id, quod polliciti sumus, hoc modo: quae propo- sitio in se quiddam continet perspicuum et quod stare inter omnes necesse est, hanc velle approbare et firmare nihil attinet. ea est huiusmodi: si, quo die ista caedes Romae facta est, ego Athenis eo die fui, in caede in- teresse non potui. hoc quia perspicue verum est, nihil attinet approbari. quare assumi statim oportet, hoc modo: fui autem Athenis eo die. hoc si non constat, indiget approbationis; qua inducta complexio conse- quitur. est igitur quaedam propositio, quae non indiget approbatione. nam esse quidem quandam, quae indi- geat, quid attinet ostendere, quod cuivis facile perspi- cuum est? quodsi ita est,
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sunt. Nã qũe ad modũ illud superius genus argumen
tandi qđ ꝑ inductionẽ sumit᷑ maxime socrates et socratici
tractarunt sic hoc qđ ꝑratiocinationẽ expolit᷑ sũ me est ab
aristotele atq aperipateticis et theo phrasto frequentatũ Sen¬
dȩ arhetorib. his quielegantis simiatq artificiosissimi imitati
sunt Quare autẽ nob̵ illa magis partitio ꝓbet᷑ dicendũ uiditꝰ
ne temere secuti putemur. Et breuit̃ dicendũ nein huius¬
modireb diutius quã ratio pcipiendi postulat cõmoremur
Si quadã in argumentatione satis est uti ꝓpositione. et ñ opaeitt
adiungere apꝓbatioñȩ ꝓpositioni. quadã aute in argu

Expanded text:
secuti sunt. nam quemadmodum illud superius genus argumen- secuti sunt. nam quemadmodum illud superius genus argumen- tandi, quod per inductionem sumitur, maxime Socrates et Socratici tractarunt, sic hoc, quod per ratiocina- tionem expolitur, summe est ab Aristotele atque a Peri- pateticis et Theophrasto frequentatum, deinde a rhetoribus iis, qui elegantissimi atque artificiosis- simi putati sunt. quare autem nobis illa magis partitio probetur, dicendum videtur, ne temere secuti putemur; et breviter dicendum, ne in huiusmodi rebus diutius, quam ratio praecipiendi postulat, commoremur. Si quadam in argumentatione satis est uti pro- positione et non oportet adiungere adprobationem pro- positionis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
munđ administrat᷑. Quinq ꝑtitã igit᷑ hocpasto putant
eẽ argumentationẽ DE TIΡTRΠΤA Qui autẽ triper¬
titã esseputant. huiñ alit̃ tractariputant oportere ar¬
gumentationẽ sed partitionẽ hoꝵx rep̃ hendunt. Ne
nes eoꝵ separari oportere . neq ꝓpositionẽ absolutã
neq assumptionẽ si bi ꝑfectã uideri. quit apꝓbatione
firmata ñ sit. Quare. quas illiduas partes numerent
ꝓpositionẽ ab solutã et apꝓbationẽ. sibi unã partẽ
uideriꝓpositionẽ Quaesi apꝓbata ñsit. ꝓ positio ñ sit
argumentationis Itẽquae ab illis assũptio et assũ pti¬
onis apꝓbatio dicat᷑ eandẽ sibi assũptio nẽ solã uideri
ltasit ut eadẽ ratione argumenta tiotractata. aluis
triꝑtita aliis quinq. ꝑtita uideat᷑. Quare euenit. ut
res ñ tantũ ad usũ dicendiꝑtineat. quã ad rationẽ p̃ceptionis N ob̵
autẽ cõmodior illa partitio uidet᷑ esse. quae in quinq. partes

Expanded text:
gitur hoc pacto putant esse argumentationem. Qui autem tripertitam putant esse, ii non aliter tractari putant oportere argumentationem, sed parti- tionem horum reprehendunt. negdprobationes earum separari oportere, neque propositionem absolutam ne- que adsumptionem sibi perfectam videri, quae appro- batione confirmataitionem et adprobationem, sibi unam partem videri, propositionem; quae si adprobata non sit, propositio non sit argumentationis. item, quae ab illis adsumptio et adsumptionis adprobatio dicatur, eandem sibi adsumptionem solam videri. ita fit, ut eadem ratione argumentatio tractata aliis tripertita, aliis quinquepertita videatur. quare evenit, ut res non tam ad usum dicendi pertineat quam ad rationem praeceptionis. Nobis autem commodior illa partitio videatur esse, quae in quinque partes
Abbreviated transcription (Latin):
niã in mare deicere initale. at ñ eo consilio quo aristippus
fect. Suntigit᷑ res quedã extẽpore etex conslio ñ exsaana¬
tura considerandae Quib. inom̃ib quid tẽpor apetant quid
ꝑsonis dignũ seit consi derandunest Etinon quid sed quoquds
animo quicũ quo tempore quandiufiat attendendũ est bis
ex partib ad sente ttiã dicenidam. locos sumi oportere arbi

Expanded text:
niam in mare deicere inutile, at non eo consilio, quo Aristippus res quaedam ex tempore et ex consilio, non ex sua natura conside- randae; quibus in omnibus, quid tempora petant, quid personis dignum sit, considerandum est et non quid, sed quo quidque animo, quicum, quo tempore, quam- diu fiat, attendendum est. his ex partibus ad senten- tiam dicendam locos sumi oportere arbi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis et grauitatis plurimũ consistit. et omia quae inuenti¬
one uerboꝵ et sententiarũ aliqͥd habent dignitatis. in com

Expanded text:
tatis et gravitatis plurimum consistit, et omnia, quae in in- ventione rerum et sententiarum aliquid habent digni- tatis, in com
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑a etsi hoc qͦq uideri oportet. tamenfinis ẽ amplitudo
Nunc ad aliã constitutioñẽ transeamꝰ. Cum est nominis con¬
trouersia. quiauis uocabuli diffinienda uerb̵ est. constitu¬
tio diffinitiua dr̃. Eius generis exemplo nobis posita sithaȩc

Expanded text:
tametsi hoc quoque videri oportet, tamen finis est amplitudo. Nunc ad aliam constitutionem transeamus. Cum est nominis controversia, quia vis vocabuli definienda verbis est, constitutio definitiva dicitur. eius generis exemplo nobis posita sit haec
Abbreviated transcription (Latin):
possit . ut hoc Sicausã uerã non haberet. uob̃se iu¬
dices non cõmisissit. Leue t̃ qđ au posttẽpusdicit᷑

Expanded text:
possit, ut hoc: si causam veram non haberet, vobis se, iudices, non commisisset. leve est, quod aut post tempus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtractanda Nã hocgenus earum rerũ quae negotio sunt¬
at tributae. scđo in loconobis est expositũ ł oc ergoinge¬
nere spestabit᷑. locus. tempus occasio facultas Quorũ
unius cuusq uis. diligenter in confirmationis p̃cep¬
tis explicata est Quare neaut hic ñ ammonuisse. aut

Expanded text:
trac- tanda. nam hoc genus earum rerum, quae negotio suntadtributae, secundo in loco nobis est expositum. hoc ergo in genere spectabitur locus, tempus, occasio, facultas; quorum unius cuiusque vis diligenter in con- firmationis praeceptis explicata est. quare, ne aut hic non admonuisse aut
Abbreviated transcription (Latin):
nominamꝰ. Absoluta ẽ. qua ipsa insenen ut nego cialis
implicite & abscondite. sed patentius &c ex peditius reti
et non recti questionem continet: Ea est huius modi
Cunthebani lacede monios bello superauissent . et feremos a sae
graus. cumꝰ unitor sebellum gesisent. ut hu quiuicis ent oo¬
pheum aliquod in finib statuerett. uistoriae modo in p̃sor
tiã de clarande causa non ut in perpetuum belli memoria
maneret aeneũ statuerunt tropheum. Accusantur a pud
amplirtrionas id est apud cõmune greciae conciliũ In
tentio est. Nonoportut. Depulsis est O portuit Qeslio eti
oportueritne. Ratio est Eamn exbellogloriam uirue
peperimus : ut eius a terna in signia posteris nostris reli

Expanded text:
nominamus. Absoluta est, quae ipsa in se, non ut neg- otialis implicite et abscondite, sed patentius et expedi- tius recti et non recti quaestionem continet. ea est huiuscemodi: cum Thebani Lacedaemonios bello su- peravissent et fere mos esset Graiis, cum inter se bellum gessissent, ut ii, qui vicissent, tropaeum ali- quod in finibus statuerent victoriae modo in praesen- tiam declarandae causa, non ut in perpetuum belli memoria maneret, ae+neum statuerunt tropaeum. accu- santur apud Amphictyonas id est apud commune Grtentio est: Non oportuit. Depulsio est: Oportuit. Quaestio est: Oportueritne? Ratio est: Eam enim ex bello gloriam virtute peperimus, ut ejus aeterna insignia posteris nostris relin
Abbreviated transcription (Latin):
pernturi milites essett. nisi ad hanc pactionem uenissent. utr̃a
bere caetẽrarũ quoq constitutionũ rationem atq p̃cepta ac
sitamen in cidant cxterae tonstituiones
maxime coniesturis faciendis in firmare illud qđ cumeo
quod criminidatur. hii qui accusabuntur comparabunt:¬

Expanded text:
perituri milites essent, nisi ad hanc pactionem venissent, uperituri milites essent, nisi ad hanc pactionem venissent, uBERE CETERARVM QVOQVE CONSTITVTIONEM RATIONEM ATQVE PRAECEPTA. Si tamen incidant ceterae constitutionesmaxime coniecturis faciendis infir- mare illud, quod cum eo, quod crimini dabitur, ii, qui accusabuntur, comparabunt
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquo autẽ foris adiuncto argumento desenditur Eius parts
ꝓbandũ ex eocuius id caus a factum est. defenditur Ea est
huius modi Quidã imperator cũ ab hostib cirtunse de¬
retur neq effugere ullo modoposset. depastus ẽ cumbosti¬
bus. ut arma et impedimenta relinqueret . milites edi¬
cere lt̾aq fecit Armis et impedimentis amis sis preue
spẽ milites conseruauit: Accusatur maiestatis Incur¬
intentio ẽ Non oportuit arma et impedimenta relinque¬
re Depulsio ẽ o portuit Questio ẽ oportuerti ne da¬
tio ẽ Milites itom̃es perissent. Infirmatio ẽ Aut con¬
iesturalis non perissent. Aut altera coniecturalis. non
id eo fecisti. Ex quibus sunt iudicationes. perissent ue
et ideo ne fecerit. Aut hax cõparatiua. cuius nunc in¬
digimust isatius fuit amitter e milites. quã arma et impe¬
dimenta concedere hostib. Ex qua udicatio nasctur cũ om̃es

Expanded text:
aliquo autem foris adiuncto argumento defenditur. eius partes aliquo autem foris adiuncto argumento defenditur. eius partes d ipsum non sit probandum, ex eo, cuius id causa factum est, defenditur. ea est huiusmodi: quidam imperator, cum ab hostibus circumsederetur neque effugere ullo modo posset, depectus est cum iis, ut arma et inpedimenta relinqueret, milites educeret; itaque fecit; armis et in- pedimentis amissis praeter spem milites conservavit. accusatur maiestatis. incurintentio est: non oportuit arma et inpedimenta relinquere. de- pulsio est: oportuit. quaestio est: oportueritne? ratio est: milites enim omnes perissent. infirmatio est aut coniecturalis: non perissent; aut altera coniecturalis: non ideo fecisti ex quibus iudicatio est: perissentne? et: ideone fecerit?; aut haec comparativa, cuius nunc indigemus: at enim satius fuit amittere milites quam arma et inpedimenta concedere hostibus. ex quo iudi- catio nascitur: cum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
citia rum monimentum graios degraus statuee non oportet
ludicutio est Cum sumimar uirtutis concele brande caus a gau de
gaus aetenũ inimicitiarũ monimertum statuerunt recte ne
anconta fecerint Hanc ideo rationem subietimus ut hioc cau¬
saegenus ipsum dequo agimus cognoscerentur : Nam sieam
supposuissemus qua for tasse usi sunt. non enim iuste neq
pie bellum gessistis. in relationem criminis delaberemur
de qua postloquemur U trunq autem causae genus. in hanc
causam incidere ꝑspicuium est. In hac argumentationes ex
hisdem locis sumende sunt. atq in causam negotialẽ qua
de ante dictũ est. Locos autẽ communes et ex causa ipsa si
quid unerit in dignationis aut conquestionis et exiuris
utilitate et natura. multos et graues sumere licebit ecoporte¬
bit si causae dignitas uidebit᷑ postulare : PEASSUMPTIVA¬
unc assumptiuã partẽ iuridicialis consideremus Assũpti¬
uaigitur tum dicit᷑ cum ipsum ex sefactum ꝓbarinon potest

Expanded text:
citiarum monumentum Graios de Graiis statuere non oportet. iudicatio est: cum summae virtutis concelebrandae causa Graii de Graiis aeternum inimicitiarum monu- mentum statuerunt, rectene an contra fecerint? hanc ideo rationem subiecimus, ut hoc causae genus ipsum, de quo agimus, cognosceretur. nam si eam subpo- suissemus, qua fortasse usi sunt: non enim iuste neque pie bellum gessistis, in relationem criminis de- laberemur, de qua post loquemur. utrumque autem causae genus in hanc causam incidere perspicuum est. in hanc argumentationes ex isdem locis sumendae sunt atque in causam negotialem, qua de ante dictum est. Locos autem communes et ex causa ipsa, si quid inerit indignationis aut conquestionis, et ex iuris uti- litate et natura multos et graves sumere licebit et oportebit, si causae dignitas videbitur postulare. Nunc adsumptivam partem iuridicialis considere- mus. Adsumptiva igitur tum dicitur, cum ipsum ex se fac- tum probari non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
lstae enĩ constituti¬
ones quae in assũp¬
tiua sunt qualitate
possunt p̃cedentes
om̃es consticutiones
recipere ut hat
nuncquae cõpensa¬
tionis ẽ habet et
finẽ et conieturã
ldeo queauꝗ ge
tutionũ suis p̃cep¬

Expanded text:
Istae enim constitutiones, quae in adsumptiva sunt qualitate, possunt praecedentes omnes constitutiones recipere, ut haec nunc quae compensationis est habet et finem et coniecturam. Ideo quaecumque estionum, suis c
Abbreviated transcription (Latin):
A siet si aut id qđ dicent desensores futurum fuisse. nisi id¬
fastũ esset. quode facto iudiciũ est futurum suisse nega¬
bitur. aut si aliaratione. aut aliã obcausam acdicat sereus¬
fecisse demonstrabitur esse factum. Eius rei confirmatio
et ittm contrari a departe infirmatio. exconiecturali con¬

Expanded text:
 fiet, si aut id, quod dicent defensores futurum fuisse, nisi idset, de quo facto iudicium est, futurum fuisse negabi- tur; aut si alia ratione et aliam ob causam, ac dicet se reufecisse, demonstrabitur esse factum. eius rei con- firmatio et item contraria de parte infirmatio ex con- iecturali con
Abbreviated transcription (Latin):
l nom̃i causa si ue inimpulsione siue in ratiocinatione labor andũ et suisse illi potestatõ
aut facultatẽ aut uolontatẽ Potesu ẽ quaposse osteon det Lacitas ÷ qua adiutaos iceteracdemer¬
uelle ed uoliuis sẽ Sinfuissẽ aliis qͦꝗ causa facuendi uidebit᷑ aut potestas de fuisse
nescisse aut ñfuisse. Aut conficere aliqͥd non potuisse dicetur¬
Facultas siratio adiutores adiumenta. ca̧teraq que ad rẽꝑo¬
nebunt de fuis se alicui demonstrabunt᷑ Voluntas si animus
atalib factis uacuus et integer essedicet᷑ P ostremo quas dd

Expanded text:
 omni, siue in impulsione siue in ratiocinatione, laborandum est fuisse illis potestatem aut facultatem aut uoluntatem. Potestas est qua posse ostenditur; facultas est qua adiutores et cetera demoni. sin fuisse aliis quoque causa faciendi videbitur, aut po- testas defuisse nescisse aut non adfuisse aut conficere aliquid non potuisse dicenturfacultas, si ratio, adiutores, adiumenta ceteraque, quae ad rem pertinebunt, defuisse alicui demonstrabuntur. volun- tas, si animus a talibus factis vacuus et integer esse dicetur. postremo, quas ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quare esse in dignũ eum qui nededamnata quidem poenas sumereipse
potuisset. deea supplicũ sumpsisse. quaȩ ne ad ducta sit iniudiciũ
Dende postulabit. ut legem qua legefecerit ꝓferat Peindequẽ
ad modũ in compartione praecie piebamus ut illud qđ compa¬
nere opor tebit illius culpã inquem crimentransferetur cũ huius
maleficio quise iure fecissedicat cõparare Postea demonstran
dumest. non ẽẽ illud eiusmodi. ut obid hoc fieri conueniret
x trema est ut incõparatione assũptio iudicationis et deea ꝑtr

Expanded text:
quare esse indignum eum, qui ne de damnata quidem poenas sumere ipse potuisset, de ea supplicium sumpsisse, quae ne adducta quidem sit in iudicium. deinde postu- labit, ut legem, qua lege fecerit, proferat. deinde quem- admodum in comparatione praecipiebamus, ut illud, quod companere oportebit illius culpam, in quem crimen transferatur, cum huius maleficio, qui se iure fecisse dicat, comparare. postea demonstran- dum est non esse illud eiusmodi, ut ob id hoc fieri con- venerit. extrema est, ut in comparatione, assumptio iudicationis et de ea per
Abbreviated transcription (Latin):
Quinq ꝑtita argumentatio ẽ huius nodi. Om̃es leges iudics
ipsi qđ obesset scribere uolebant & si scri psissent. cuni
essot intellestũ repudiatũ iri legẽ intelligebant Nemo
tere argumentũ qđ cunq
sumimꝰ: atrũ inge¬
nere sit aninspetie
Siingenere si ne dubita¬
tione ꝓpo neredebemꝰ.
deinde apꝓbare e andẽ

Expanded text:
Quinquepertita argumentatio est huiusmodi: “omnes leges, iudiceeque enim ipsi, quod obesset, scribere volebant, et, si scripsissent, cum esset intellec- tum, repudiatum iri legem intellegebant. nemotere, argumentum quodcumque sumimus utrum in genere sit an in specie; si in genere, sine dubitatione proponere debemus, deinde adprobare eandem
Abbreviated transcription (Latin):
Quatior modis
signũ confirmamus
pͥmũ ut uerũ sit de¬
inde ut eius reide qua
agit᷑ signũ set deinde
ut doceamus aut
id fastũ esse qđ non
oportuerit autid
ñ factũ qđ oportuerit
Postremo scuse eum
utrũ suerit faciendũ

Expanded text:
quattuor modis signum confirmamus: primum ut uerum sit, deinde ut eius rei de qua agimus signum sit, deinde ut doceamus aut id factum esse quod non oportuerit, aut id non factum quod oportuerit, postremo etiam scisse eum utrum fuerit faciend
Abbreviated transcription (Latin):
aspestu. neq prateriens in a morẽ incidere : Quod aut̃
psigno sumet᷑ id ex his dẽ locis quib. confirmat᷑ infirma¬
bit᷑ Nã insigno primũ uerũ esse ostendio portet. deii de
eẽ eius reisignũ ꝓpriũ quade re agit᷑. ut cruorẽcedis
de indefactũ esse qđ non oportuerit. autñ factũ qđ o portu¬
tius aperiemꝰ cũ separatĩ de ipsa coniesturali constitu¬
tione dicemꝰ. Ergo hoꝵ unũ qđq in rep̃hensione autñ¬

Expanded text:
aspectu neque praeteriens in amorem incidere. Quod autem pro signo sumetur, id ex isdem locis, quibus confirmatur, infirmabitur. nam in signo primum verum esse ostendi oportet; deinde esse eius rei signum proprium, qua de agitur, ut cruorem caedis; deinde factum esse, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportutius aperiemus, cum separatim de ipsa coniecturali constitutione dicemus. ergo horum unum quodque in reprehensione aut
Abbreviated transcription (Latin):
Namplacet in iudiciali genere finẽ esse a quitatem. hoc
est partem quandam honestatis. Indeliberatiuo aitem
aristoteliplacet utilitatẽ nobis et honestatẽ et utilitat̃.
In de monstratiuo. honestatem. Quart in hoc quoq ge¬
nere cause quȩdam argumentationes communiter
acsimilit̃ tractabuntur. Quaedam separatius ad finẽ
quo referri omnẽ orationem opertt adiungentur
Atq urius cuiusq consitutionis exemplum. supponere
non grauaremur nisi ilad uidere mus quẽ ad modũ
res obscure dicen dofierent aꝑtiores sic resaꝑtas obsa¬
riores fierior atione Nunc ad deliberationis p̃cepti¬
erum expetendarim triagenera sutt Par autem
numerus uitandarũ fxontraria parte Nam es

Expanded text:
nam placet in iudiciali genere finem esse aequitatem, hoc est partem quandam honestatis. in deliberativo autem Aristoteli placet utilitatem, nobis et honestatem et utilitatem, in demonstrativo honestatem. quare in hoc quoque genere causae quaedam argumentationes communiter ac similiter tractabuntur, quaedam separatius ad finem, quo referri omnem orationem oportet, adiungentur. atque unius cuiusque constitutionis exemplum subponere non gra- varemur, nisi illud videremus, quemadmodum res obscurae dicendo fierent apertiores, sic res apertas obscuriores fieri oratione. Nunc ad deliberationis praecepterum expetendarum tria genera sunt; par autem numerus vitandarum ex contraria parte. nam es
Abbreviated transcription (Latin):
ror ili qͥ ab utrisq eaquaȩ cõmode dici uidebantur dianditridere
in suas artes contulerunt. quos ipsos simulatq illos superiores
nos nobis quoad facultas tulit ꝓposuimꝰ et exnr̃a qͦq non nihil
in cõmune contulimꝰ Quodsi eaque in his libris exponunt᷑ tantoma¬
gis eligenda fuerunt. quanto studio elestasunt. ꝓfectoneq nos neq
alios. industri&e nr̃ae poenitebit S in autẽ temere aliqͥd alicuus
p̃tereisse. autñ satis eleganter secuti uidebimꝰ. docti ab aliquo
facile edibettr sententiã cõmutabimꝰ Non enĩparũ cognosse
sedin parũ cognitostulte et diuꝑseuerasse turpeẽ : ꝓpt᷑ ea quod
alterũ communi hominũ in firmitati. alterũ singula unus
cuiusq uitio est at tribitũ Quarenos qͥdem sine ulla affrmi¬
tione simulquaerentes dubitanter unũ quide dicemꝰ. ne adi¬

Expanded text:
us, qui ab utrisque ea, quae com- mode dici videbantur, in suas artes contulerunt; quos ipsos simul atque illos superiores nos nobis omnes, quoad facultas tulit, proposuimus et ex nostro quoque nonnihil in commune contulimus. quodsi ea, quae in his libris exponuntur, tantoere eligenda fuerunt, quanto studio electa sunt, profecto neque nos neque alios industriae nostrae paenitebit. sin autem temere aliquid alicuius praeterisse aut non satis eleganter se- cuti videbimur, docti ab aliquo facile et libenter senten- tiam commutabimus. non enim parum cognosse, sed in parum cognito stulte et diu perseverasse turpe est, propterea quod alterum communi hominum infirmitati, alterum singulari cuiusque vitio est adtributum. quare nos quidem sine ulla affirmatione simul quaerentes dubitanter unum quicque dicemus, ne, d
Abbreviated transcription (Latin):
partib opere plurimũ consũpserunt. sicut ec ipse cuiꝰ insti¬
tuta sequebant᷑ fecerat. tamen ꝑmulta nob̃ p̃cepta dicen di
reliquerunt : tq aliiqͦq alio exfonte p̃ceptor es dicendi
emauerunt. qͥ itẽ ꝑmultũ addicendũ siquid ars ꝓfecit
opitulatisunt . Nã fuit tẽ p&re eodem qͦ aristo teles magnꝰ
et nobilis rhet& yso craces. cuius ipsius quã constec ẽe.
sunt disciplina ꝓfesti multa dearte p̃cepta reperimꝰ
Ex his duab. diuersis sicuti familiis. quarũ altera conuer¬
saret᷑ in phylo sophia ñ nullã rhetoricae qͦq artis sibi
curã assumebat. Alterauͦ om̃is indicendi erat studio

Expanded text:
partibus operae plurimum con- sumpserunt, sicuti ipse, cuius instipartibus operae plurimum con- sumpserunt, sicuti ipse, cuius instituta sequebantur, fe- cerat, tamen permulta nobis praecepta dicendi relique- runt. atque alii quoque alio ex fonte praeceptores di- cendi emanaverunt, qui item permultum ad dicendum, si quid ars proficit, opitulati sunt. nam fuit tempore eodem, quo Aristoteles, magnus et nobilis rhetor Iso- crates; cuius ipsius quam constet esse sunt disciplina profecti, multa de arte praecepta reperimus. ex his duabus diversis sicuti fa- miliis, quarum altera cum versaretur in philosophia, nonnullam rhetoricae quoque artis sibi curam assume- bat, altera vero omnis in dicendi erat studio
Abbreviated transcription (Latin):
eceploꝵ eugendi potestas Iule una exurbe. et exeoni¬
mero uirginũ quae tũ erant eligere potuit nobomiũ qui¬
cunq fuerunt ab ultimo principio huiꝰ p̃ceptionis usq ad i
tẽpus expositis copiis qđ cunq placeret eligendi potestas
fuit. Ac ueteres qͥdẽ scriptores artis usqͣ a principeillo
atq inuento e tysia repettos unũ in locũ condixt ari¬
stoteles et nominati cuꝰq pͣcepta magna conqͥsita cura
ꝑspicue conscripsit atq enodata diligenter exposuit ai
tantũ inuentor ib ipsis suauitate et breuitate dicenda
pͣstitit. ut nemo illoꝵ pͣcepta exipsoꝵe libris cognosãt̃
sedom̃es qͥ qđ illip̃cipiant ueluit intelligere adhiurs
quasi ad quendã mulco comodiorẽ explicatorem reuer¬
cant᷑ Atq hic qͥdẽ ipse et seseipsũ nob et eos qͥ ante eũ fuerant
inmedio posuit. ut cateros et seipsũ ꝑse cognosceremus:
Abhoc autẽ qͥ ꝓfesti sunt. quanquã in maximis phyloso phiae

Expanded text:
emplorum eligendi potestas. ille una ex urbe et ex eo numero virginum, quae tum erant, eligere potuit; nobis omnium, quicum- que fuerunt ab ultimo principio huius praeceptionis usque ad hoc tempus, expositis copiis, quodcumque placeret, eligendi potestas fuit. Ac veteres quidem scriptores artis usque a prin- cipe illo atque inventore Tisia repetitos unum in lo- cum conduxit Aristoteles et nominatim cuiusque prae- cepta magna conquisita cura perspicue conscripsit at- que enodata diligenter exposuit; ac tantum inventori- bus ipsis suavitate et brevitate dicendi praestitit, ut nemo illorum praecepta ex ipsorum libris cognoscat, sed omnes, qui quod illi praecipiant velint intellegere, ad hunc quasi ad quendam multo commodiorem ex- plicatorem revertantur. atque hic quidem ipse et sese ipsum nobis et eos, qui ante fuerunt, in medio po- suit, ut ceteros et se ipsum per se cognosceremus; ab hoc autem qui profecti sunt, quamquam in maximis philosophiae
Abbreviated transcription (Latin):
longinquitatis indiget. atq aut omnes. aut plurimas
aut maximas causas habet difficultatis : tamen his
susceptis difficultatib compleri atq ad exitũ ꝑduci
potest¬
Qm̃ ergo dehonestate et deutilitate diximus nuncrestat. ut de
his reb quas his at tributas et̃ dicebamꝰ. necessitud ine et affecti¬
one ꝑscribamus Puto igit᷑ esse hanc necessitudinẽ. cuinulla
aꝑtius hoc sit exemplis licet uim reiqualis et quanta sit
cognoscamus Uriposse flamma ligneã materiam ne ces¬
seẽ. Corpus maortale aliquo tẽ pore uiterire necesseẽ . atq
itanecesse ut u̾is postulat ea quã modo describebamus ne
aliquaeres accident difficiles quaȩdã simplices in illa supe

Expanded text:
longin- quitatis indiget atque aut omnes aut plurimas aut maximas causas habet difficultatis, tamen his suscep- tis difficultatibus confieri atque ad exitum perduci potestm ergo de honestate et de utilitate dixi- mus, nunc restat, ut de iis rebus, quas his adtributas esse dicebamus, necessitudine et affectione, perscriba- mus. puto igitur esse hanc necessitudinem, cui nulla apertius hoc sit, exemplo licet vim rei, qualis et quanta sit, cognoscamus. uri posse flamma ligneam materiam necesse est. corpus animal mortale aliquo tempore interire necesse est; atque ita necesse, ut vis postulat ea, quam modo describebamus, ne- aliquae res accident difficiles, in illa su
Abbreviated transcription (Latin):
caram ec stabilem comparat auctoritatẽ. Atq¬
hȩc om̃ia ꝓpt̃ se solũ ut nihil adiungat᷑ emolumenti.
petendas. Qđ ut de monstret᷑. neq ad hoc nr̃m in¬
stitutũ ꝑtinet. et abreuitate p̃cipiendi remotumẽ.

Expanded text:
curam et stabilem comparat auctoritatem. atqhaec omnia propter se solum, ut nihil adiungatur emolumenti, petenda sunt. quod ut demonstretur, neque ad hoc nostrum institutum pertinet et a brevitate praecipiendi remo- tum
Abbreviated transcription (Latin):
ad honestatem et amplitudinem sunt attributa cum con¬
questione sine arrogantia. in se esse demonftrabit. ut
honore potius aliquo quam ullo supplicio dignus esse ui¬
deatur. Deinde caeteros ꝓferre. quibus maior adelicta
concessa sint. Ae multũ ꝓficiet. si se miseri cordem in po¬
testate ꝓpensum ad ignoscendum fuisse oftendet Atq ipsum
illud peccatum erit extenuandum. ut quam mininum
obfuisse uideatur. et aut turpe aut in utile demons¬
trandum talide homine supplicium sumere. Deinde
locis cõmunib misericardiam captare oportebit ex his
p̃crptis quae in primo libro sunt exposita sunt. Ad uer¬
sarius autem male facta augebit nihil im prudenter
scd omnia excrude litate et maletia facta dicet ipsum
immis ericordem suꝑbum fuisse. Et si poterit ostendet
sempinimicũfuisse et amicũ fieri nullo modo posse Si

Expanded text:
ad honestatem et amplitudinem sunt adtributa, cum conad honestatem et amplitudinem sunt adtributa, cum conquestione, sine arrogantia, in se esse demon- strabit, ut honore potius aliquo quam ullo supplicio dignus esse videatur; deinde ceteros proferre, quibus maiora delicta concessa sint. ac multum proficiet, si se misericordem in potestate, propensum ad igno- scendum fuisse ostendet. atque ipsum illud pecca- tum erit extenuandum, ut quam minimum obfuisse videatur, et aut turpe aut inutile demonstrandum tali de homine supplicium sumere. deinde locis commu- nibus misericordiam captare oportebit ex iis praecep- tis, quae in primo libro sunt exposita. Adversarius autem malefacta augebit: nihil impru- denter, sed omnia ex crudelitate et malitia facta dicet; ipsum inmisericordem, superbum fuisse; et, si poterit, ostendet semper inimicum fuisse et amicum fieri nullo modo posse. si
Abbreviated transcription (Latin):
igno sceretur cum deprecationis partes adiungeret
Oportebit igitur eum quisibi ut ignoscatur posti łabit
commemorare siqua poterit sua beneficitia. ec si poterit
ostendere. eamaiora esse. quam haec quaȩ deliquerit. ut
plus ab eoboni quam mali ꝓfectumesse uideatur. Demde
maioꝵ suoꝵ beneficid si qua ex stabunt ꝓferre. Dein de
ostendere. non odio neq crudelitate fecisse quod fecerit
sed aut stultitia. aut impulsu alicuius. aut aliqua hones¬
ta aut ꝓbabili carsa. P ostt apolliceri et confirmare¬
se et hoc peccato doctum. et beneficio etꝵ qui sibiignoset¬
rent confirmatum. omni tempore a taliratione abfu¬
turum. D euide spem ostendere. aliquose in loco magno
his qui sibi concesserint usui futurum. Postea si faculas
erit se aut consanguineum Autiam amaiorib: aut in¬
primis amicum esse demonstrabit . e amplitudinem
sue uoluntatis. nobilitatem generis. eoꝵ quise saluum
uelint dignitatem ostendere. et caetera ea que ꝑsonis

Expanded text:
ignosceretur, cum deprecationis partes ad- iungeret. Oportebit igitur eum, qui sibi ut ignoscatur, postu- labit, commemorare, si qua sua poterit beneficia et, si poterit, ostendere ea maiora esse quam haec, quae deliquerit, ut plus ab eo boni quam mali profectum esse videatur; deinde maiorum suorum beneficia, si qua exstabunt, proferre; deinde ostendere non odio neque crudelitate fecisse, quod fecerit, sed aut stultitia aut inpulsu alicuius aut aliqua honesta aut probabili causa; postea polliceri et confirmarese et hoc peccato doctum et beneficio eorum, qui sibi ignoverint, con- firmatum omni tempore a tali ratione afuturum; de- inde spem ostendere aliquo se in loco magno iis, qui sibi concesserint, usui futurum; postea, si facultas erit, se aut consanguineum  aut iam a maioribus inprimis amicum esse demonstrabit et amplitudinem suae vo- luntatis, nobilitatem generis, eorum, qui se salvum velint, dignitatem ostendere, et cetera ea, quae per- sonis
Abbreviated transcription (Latin):
dignus ne set IVINΙCIOΙ ΛTIE Necessitudo autẽ in fert᷑ camui
quadam reus id qđ fecerit fecisse defendit᷑ hoc modo Lex est
apud rhodios. ut siqua rostrata in portunauis deprehensa sit.
publicetur Cum magna in altotẽ pestas esset. ius uentoꝵ in¬
uitis nautis. inrhodi&ꝵ portũ nauim coegit. Questae naum
populi uocat N auis dominus negat oportere publicari
Intentio ẽ. Rostrata nauis in portu de prehensa est Depulsio
concessio Ratio Vie necessario sumus inportũ coasti In¬
firmatioẽ N auim exlege tamen populiesse oportet ludi¬
catio est. Cum rostratã nauim in portũ de prehensam lexpub¬
lcarit. cunq haec nauis inuitis nautis. ui tẽpestatis. in port̃
coniesta sit. oportetne eam publicari. Noꝵ triũ generum
iccirco in unũ locum contulimus exempla qđ similis inta¬
praeceptio argumentoꝵ tradit᷑. Nam in his omnib primũ siquid
res ipsadabit facultatis coniesturam induciabaccusatore opor¬

Expanded text:
dignusne sit? Necessitudo autem infertur, cum vi quadam reus id, quod fecerit, fecisse defenditur, hoc modo: lex est apud Rhodios, ut, si qua rostrata in portu navis depre- hensa sit, publicetur. cum magna in alto tempestas esset, vis ventorum invitis nautis in Rhodiorum por- tum navem coe+git. quaestor navem populi vocat, na- vis dominus negat oportere publicari. intentio est: rostrata navis in portu deprehensa est. depulsio con- cessio. ratio: vi et necessario sumus in portum coacti. infirmatio est: navem ex lege tamen populi esse oportet. iudicatio est: cum rostratam navem in portu deprehensam lex publicarit cumque haec navis invitis nautis vi tempestatis in portum coniecta sit, oporteatne eam publicari? Horum trium generum idcirco in unum locum con- tulimus exempla, quod similis inpraeceptio argu- mentorum traditur. nam in his omnibus primum, si quid res ipsa dabit facultatis, coniecturam induci ab accusatore opor
Abbreviated transcription (Latin):
Inpartitione amplius quã quatuor partes om̃ino essenon debent:
In qua partitione uidendũ est ne aut aliqđ genꝰ utile
relinquat᷑ aut seriio extra partitionẽ id qđ uctiosissimũ

Expanded text:
in partitione amplius quam quattuor partes omnino esse non debent. In qua partitione cavendum est, ne aut aliquod genus utile relinquatur aut sero extra partitionem, id quod vitiosissimu
Abbreviated transcription (Latin):
sed honorẽ ita ut factitatum sit ꝓbeneficio postu
lare A cde constitutionibus quidem satis dictum est¬
Nunc dehis contro uersiis quaȩ in scripto uersantur dicen
dum uidetur. In scripto uersatur controuersia. cumex
scriptionis ratione aliquid dubie nascitur. Id fit
ex ambiguo. Exscripto et sententia. Ex contra riis
legibus e xratiocinatione. Ex diffinitione¬
Ex ambiguo autem nascitur con¬
trouersia cumquid senserit scriptor obscurum est
Quod scriptum. duas plures ueres significat. ad huno
modum. Pater familias cum filium haeredem
faceret. uasoꝵ argente oꝵ pondocentum uxori
suae sic legauit. E aeres meus uxori meae uase&
argenteoꝵ pondocentum quae uolet dato : ost
mor temeius uasa magnifica et preciose cȩlata
pecit a filiomater. Ille se quat ipse uellet debas
dicit P rimum si fieri poterit demonstrandũ
est. nonesse ambigue scriptum ꝓpter ea quod
omnes in consu etudine sermonis sic uti solent eo uer¬

Expanded text:
sed honorem ita, ut factitatum sit, pro beneficio postu- lare. Ac de constitutionibus quidem satis dictum estnunc de iis controversiis, quae in scripto versantur, dicen- dum videtur. In scripto versatur controversia, cum ex scriptio- nis ratione aliquid dubii nascitur. id fit ex ambiguo, ex scripto et sententia, ex contrariis legibus, ex ratio- cinatione, ex definitioneEx ambiguo autem nascitur controversia, cum, quid senserit scriptor, obscurum est, quod scriptum duas pluresve res significat, ad hunc modum: paterfami- lias, cum filium heredem faceret, vasorum argenteo- rum centum pondo uxori suae sic legavit: heres meus uxori meae vasorum argenteorum pondo cen- tum, quae volet, dato. post mortem eius vasa ma- gnifica et pretiose caelata petit a filio mater. ille se, quae ipse vellet, debere dicit. primum, si fieri poterit, demonstrandum est non esse ambigue scrip- tum, propterea quod omnes in consuetudine sermo- nis sic uti solent eo ver
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendum essedemonstrabit. Deinde exsuperi¬
ore et inferiore scriptura docendum. id qđ quae¬
ratur fieri ꝑspicuum. Quare si ipsa separatim texu¬
ex se uerba considerentur. omnia aut pleraq
ambigua uisum iri. Qua autẽ ex omni consi¬
derata scriptura ꝑspicua fiant. hat ambiguanon
opor tere existimari. D einde in quã sententia
scriptor fuerie. ex cirteris tius scriptis et ex factis.
dictis animo atq uita eius. sumi oportebit eceã
ipsam scripturam inqua inerit illud ambiguum
de quo quae retur totam omnib: expartibus per¬
temptare. si quid aut adid appositum sit quod

Expanded text:
accipiendum esse demon- strabit. deinde ex superiore et ex inferiore scriptura docendum id, quod quaeratur, fieri perspicuum. quare si ipsa separatim exverba considerentur, omnia aut pleraque ambigua visum iri; quae autem ex omni considerata scriptura perspicua fiant, haec ambigua non oportere existimare. deinde, qua in sententia scriptor fuerit, ex ceteris eius scriptis et ex factis, dic- tis, animo atque vita eius sumi oportebit et eam ipsam scripturam, in qua inerit illud ambiguum, de quo quae- retur, totam omnibus ex partibus pertemptare, si quid aut ad id appositum sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
que ab ad uersario commissa sit ꝑmagnũ essẽ et magnofu
turum de trimento si ea res ab his qui potestatem habent
uindicandineglestasit. Defensor autẽ conuersisomnibis
his partibus poterit uti: Maxime autem in uolunteit
defendenda commorabitur et in eare ad augenda que
uoluntatisuerit impedimento et seplus qua m fecret faort
non potuisse et in omnib rebus uolintatem speflari ope

Expanded text:
quae ab ad- versario commissa sit: permagnum esse et magno fu- turum detrimento, si ea res ab iis, qui potestatem habent vindicandi, neglecta sit. Defensor autem conversis omnibus his partibus pot- erit uti; maxime autem in voluntate defendenda com- morabitur et in ea re adaugenda, quae voluntati fuerit inpedimento; et se plus, quam fecerit, facere non po- tuisse; et in omnibus rebus voluntatem spectari op
Abbreviated transcription (Latin):
est adutiliores ad honestiores ac magis iecessarias resper¬
tineat. Ex quo conficit᷑ ut sileges duae dut plureserunt.
aut quot quot erunt conseruari nonpossuit quia discrepent

Expanded text:
est ad utiliores, ad hone- stiores ac magis necessarias res pertineat; ex quo conficitur, ut, si leges duae aut si plures erunt, aut quotquot erunt, conservari non possint, quia discrepent
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ uelit ac cõmodare demonstrareo portebit. ñ exeoqđ ipse
concesseris. sed exeo qđ ille sũpserit confici cõplexionẽ ad hunc
modũ Si indigetis pecuniae pecuniã non habetis Sipecuniã

Expanded text:
onem velit accommodare, demonstrare oportebit non ex eo, quod concesseris, sed ex eo, quod ille sumpserit, confici conplexionem, ad hunc  indigetis pecuniae, pecuniam non habetis; si pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
btatem indignatio Abde fensore ẽ in eius quẽ ultus sit
aucdaeiam. sui conquestione rẽ non exnomine ipsius

Expanded text:
tatem indignatio. ab defensore, in eius, quem ultus sit, audaciam cum sui conquestione; rem non ex nomine ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ut eõ traduci uictimae nullo modo possent. Redẽptor sue
uoluntatis ostendendae causa. hostias constituit om̃es in
littor .e. ut qui trans flumen essent uidere possent Cum
om̃es studio eius subitã fluminis magnitudinẽ scirent¬
fuisse impedimento. tamenquidã capitis accer serunt
Intentio ẽ Hostiaȩ quas debuisti adsa crificũ. prȩstoñ
fuerunt. Depulsio ẽ concessio. Ratioẽ. Ilumen eñ
subito Accreuit. et eare traduci ñ potuerunt Infir¬
matio est. Tamenqm̃ qđ lexiubet fastum non est supplicio digiꝰ
qs̃ Iudicatio esta umineare contralege᷑ redemptor aliquid fecert.
quare studio eius subita fluminis obstiter it magnitudo suipplicio

Expanded text:
ut ea traduci victimae nullo modo possent. redemptor suae voluntatis ostendendae causa hostias constituit omnes in litore, ut, qui trans flumen essent, videre possent. cum omnes studio eius subitam flu- minis magnitudinem scirentfuisse inpedimento, tamen quidam capitis arcesserunt. intentio est: hostiae, quas debuisti ad sacrificium, praesto non fuerunt. depulsio concessio. ratio: flumen enim subito accrematio: Tamen, quia quod lex jubet, factum non est, supplicio dignus es. Judicatio est: Cum in ea re contra legem rqua in re studio eius subita fluminis obstiterit magnitudo, supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
quã damus operam. ne quid aliter qũã confirmauerimus
fiat. aut factũ. aut futurũ sit. Ac natura quidem iura mi¬
nus ipsaquaerantur ad hanc controuersiã qđ neq in
hoc ciuili iure uersantur et auulgari intelligentia re¬
motiora sunt. Ad similitudinẽ uero aliquam. aut ad
rem amplificandã saepe sunt inferenda : Con suctu

Expanded text:
quam damus operam, ne quid aliter, quam confirmaverimus, fiat aut factum aut futurum sit. ac naturae quidem iura minus ipsa quaeruntur ad hanc controversiam, quod neque in hoc civili iure versantur et a vulgari intellegentia remotiora sunt; ad similitudinem vero aliquam aut ad rem amplificandam saepe sunt inferenda. consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
adinissa demonstrari. locꝰ in dicet᷑ ille. ꝑ quẽ hortan di
uidiceserunt : ut ueterẽ fam̃ a hominis nihiladrẽ putent
ꝑtinere Nã eum ante celasse. nunc manifesto teneri. Qua¬
renꝰ opor tere hancrẽ ex superiore uita spestari. sed supe¬
riorẽ uitam ex hac re imꝓbare Et aut potestatẽ anteper
candiñ fuisse. Aut si haec dici ñ poterunt. dicendũ erit illd
extremũ non es semirũ sinunc pͥmũ deliquerit Naneas¬
seẽ eum que lit peccare aliqͥd pͥmũ delinquere Sinuta
ante asta ignor abit᷑. hoc locopreterito et curp̃tereat᷑¬
de monstrutto. argumentis accusationẽ stat̃i confirmare
opor tebit : Defensor autẽ pͥmũ si poterit. debebitu
t᷑a eius qͥinsimulat᷑ quam honestissi m̃a de monstrare l
faciet si ostendet aliqua eiꝰ communia officia. quod gni

Expanded text:
admisso demonstrari, locus inducetur ille, per quem hortandi admisso demonstrari, locus inducetur ille, per quem hortandi iudices erunt, ut veterem famam hominis nihil ad rem putent per- tinere. nam eum ante celasse, nunc manifesto teneri; quare non oportere hanc rem ex superiore vita spec- tari, sed superiorem vitam ex hac re inprobari, et aut potestatem ante peccandi non fuisse aut causam; aut, si haec dici non poterunt, dicendum erit illud extremum, non esse mirum, si nunc primum deliquerit: nam necesse esse eum, qui velit peccare, aliquando primum delinquere. sin vita ante acta ignorabitur, hoc loco praeterito et, cur prademonstrato argu- mentis accusationem statim confirmare oportebit. Defensor autem primum, si poterit, debebit vitam eius, qui insimulabitur, quam honestissimam demon- strare. id faciet, si ostendet aliqua eius nota et com- munia officia; quod g
Abbreviated transcription (Latin):
maxime si fieri potuerit simili aliqͦ ingenere eiusdẽ modi in¬
causa aliqua comotũ peocasse. aut in&eque magna re. aut in
maiore. autminore. ut si qͥdẽ pecunia dicat inductũ fecis se
possit demonstrare aliqua in re. eius aliqđ factũ auarum:
Itẽ in om̃i tausa. naturã. aut uictũ aut studiũ autfortunam
aut aliqͥd eoꝵ quae ꝑsonis atcibuta sunt. ad eã causam qua¬
cõmotũ peccasse dicet. aduingere atq ex his pari quoq
genere culparũ. Si expari sumencda facultas ñerit impba re
animũ aduers arii oportebit. Si a uaritia inductũ argues
fecisse e auarũ eũ quem ac cuses de monstrare ñ possis
alus affine uitiis esse doceas. et exeare ñ esse mirandum
qm illa re turpis aut cupiđ aut petulans suerit. hac qͦq
inre eũ deliquisse. Quantũ enĩ dehonestate et auctoritate
eiꝰ qͥ arguit᷑ detrastũ est tantũ de facultate tetius ẽ defen¬
Si ioaeis atap̃e sionis diminutũ. Sinulli affinis poterit uitio reus ante

Expanded text:
maxime, si fieri poterit, simili quo in genere eiusdemmodi causa aliqua commotum peccasse aut in aeque magna re aut in maiore aut in minore, ut si qui, quem pecunia dicat inductum fecisse, possit demonstrare aliqua in re eius aliquod factum avarum. item in omni causa naturam aut victum aut studium aut fortunam aut aliquid eorum, quae personis adtributa sunt, ad eam causam, quaommotum pec- casse dicet, adiungere atque ex dispari quoque genere culparum, si ex pari sumendi facultas non erit, inpro- bare animum adversarii oportebit: si avaritia inductum arguas fecisse et avarum eum, quem accuses, demon- strare non possis, aliis adfinem vitiis esse doceas, et ex ea re non esse mirandum, qui in illa re turpis aut cupidus aut petulans fuerit, hac quoque in re eum deliquisse. quantum enim de honestate et auctoritate eius, qui arguitur, detractum est, tantundem de facul- tate eius totius est defensionis deminutum. si nulli affinis poterit vitio reus ante
Abbreviated transcription (Latin):
cuuiũ qui ui tupe rata musi ca sapientiã laudat. Aut
sires ex hominis uitio uituperabit᷑ ut siquid ostrinam
exalicuius dostiuitiore prehendat. Aut siqui cũ aliquem
uolet laudare. defelicitate eius non deuir tute dicat aut
siquirem cumre ita cõparabit. ut alterã se non putet
laudare. nisi alterã uituperauerit. Autsi alterã ita
deliberent bellũ gerant annon. pacẽ laudet omnino non
illud bellũ inutile eẽ demonstret. Autsi cũ decerta re
rei reddet᷑ falsa hoc modos ecuniabo nũ est. ꝓpterea qđ
ea maxime uitã beatã efficiat. aut̾in firmat᷑ ut plau¬
tus. Amicũ castigare obmeritã noxã. immaneẽ faci¬
nus uerũ in atate utileec conducibilessã ego amicũ

Expanded text:
cuvium, qui vituperata musica sapientiam laudat; cuvium, qui vituperata musica sapientiam laudat; si res ex hominis vitio vituperabitur, ut si qui doctrinam ex alicuius docti vitiis reprehendat; aut si qui, cum aliquem volet laudare, de felicitate eius, non de virtute dicat; aut si rem cum re ita comparabit, ut alteram se non putet laudare, nisi alteram vituperaverit; aut si, cum de cerdeliberent, bellum gerant an non, pacem laudet omnino, non illud bellum inutile esse demonstret. Parum idoneum erei reddetur falsa, hoc modo: pecunia bonum est, propterea quod ea maxime vitam beatam efficiat; aut infirma, ut Plautus: Amicum castigare ob meritam noxiam, Immune est facinus; verum in aetate utile Et conducibile; nam ego amicu