comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
munt. Quare omnibus cognitis. nonerit difficile in unam
quanq causam trans ferre qđ ex eo quoq gonere conueniet ut

Expanded text:
munt. quare omnibus cognitis non erit difficile in unam quamque causam transferre, quod ex eo quoque genere conveniet; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ones partiex negotio separati. partĩ communiter ex ꝑ¬
sonis atq exnegotio ꝓficiscent᷑. Ex negotio ducipoterunt
sieas resquae negotus attributae sunt. diligenter consi

Expanded text:
ones partim ex negotio separatim, partim communiter ex personis atque ex negotio proficiscentur. ex negotio duci poterunt, e negotiis adtributae sunt, diligenter con
Abbreviated transcription (Latin):
ut cãpare exminore maiore pari quaȩ habe sciliat Accusator
aduersarioꝵ diffinitionis rep̃hensio. quae hisdem
ex locis om̃ib quos accusator ip̃scripsimꝰ. conficitur. et
catera post eadẽ prater cõmuñẽ locum inducentur¬
Locus autẽ communis erit defensoris is ꝑquẽ indignabit᷑
accusatorẽ suipericulicausa. ñ ressolũ conuertere pis¬
rũ etiam uerba cõmutare conari. Nam illiqͥdem com¬
munes Lloci. qͥ aut calũ niae accusatoꝵ. demonstrandae. aut
misericordiae captandae. Aut facti in dignandi. Aut a
miseri cordia de terrendi caus a sumunt᷑ expericuli
Vtñ ꝓprius silocuis cõmunis exfinenatus sed ex negotii genere. cuiis ciram¬
stantia ꝓquali tate uel quanti tate periculi. cõmunes locos dabit
Vtseparet factũ suũ
ab illa diffinitione
quã habuit ad uersa
descendit ad speciẽ
ut iungat diffincti¬
onẽ suã cũ specie sic
defensor descodit
ad speciẽ ut separet
diffinitioñe suam
tor ut augrat
fastũ ꝑ indigna¬

Expanded text:
inutilem; comparet ex minore, maiore, pari, quae habet scilicet accusatorfinitionis reprehensio, quae iisdem ex locis omnibus, quos accusatori praescripsimus, conficitur; et cetera post eadem praeter communem locum inducenturcus autem communis erit defensoris is, per quem indi- gnabitur accusatorem sui periculi causa non res solum convertere,rum etiam verba commutare conari. nam illi quidem communes loci, aut qui calumniae accu- satorum demonstrandae aut misericordiae captandae aut facti indignandi aut a misericordia deterrendi causa sumuntur, ex periculiprius sit locus communis ex fine natus, sed ex negotii genere, cuius circumstantia pro qualitate uel quantitate periculi locos communes dabitVt separaret factum suum ab ea definitione quam habuit aduersaridescendit ad speciem, ut iungat definitionem suam cum specie, sic defensor descendit ad speciem, ut separet definitionem suam tor ut augeat factum per indigna
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabit᷑ ne siudicio quidem illa dãnataesset. in quã id eri¬
men abreo conferat᷑ potuisse huncipsum deilla suppliciũ sumere

Expanded text:
demonstrabitur, ne si iudicio quidem illa damnata esset, in quam id crimen ab reo conferatur, potuisse hunc ipsum de illa supplicium sumere
Abbreviated transcription (Latin):
et in om̃iuitastudiose quo ad facultas feret. conseque mus
Nunc autẽ ne longius oratio ꝓ gressa uideat᷑. dereliqus que
pͣcipienda uident᷑ essedicemꝰ lgit᷑ pͥmꝰ liber exposto
genere huiꝰ artis. et officio et fine et materia et partib

Expanded text:
et in omni vita studiose, quoad facultas feret, consequemur: nunc autem, ne longius oratio progressa videatur, de reliquis, quae praecipienda videntur esse, dicemus. Igitur primus liber, exposito genere huius artis et officio et fine et materia et partib
Abbreviated transcription (Latin):
partib sumere demonstrantẽ pampli ficationem Adutr̃
potius legem accedere o porteat :BERA TIO CINATIONE¬
uspiam est. ad id qđ nusquam scriptum est uenitur hoc
pacto. Lex. Si furiosus est. agnation gentiliumq: ineo
petuniaq eius potestas esto ł t lex Pater familias ica
suꝑ familia pecuniaq sua legas sit itaius esto. Et lx

Expanded text:
partibus sumere demonstrantem per amplifica- tionem, ad utram potius legem accedere oporteat. Ex ratiocinationuspiam est, ad id, quod nusquam scriptum est, venitur, hoc pacto: lex: si furiosus est, agna- tum gentiliumque in eo pecuniaque eius potestas esto. et lex: paterfamilias uti super familia pecu- niaque sua legassit, ita ius esto. et l
Abbreviated transcription (Latin):
pere . nec semꝑ quinq partib obuti. neq eadẽ rati¬
onepartitiones expolire sedtũ ab assũptione inci¬
perelicet tũ apꝓbatione alterutra tũ utraq tum
hoc tũ illo genere cõplexionis uti. Id ut ꝑspiciamus¬
aut scribamꝰ. aut in quolibet exẽplodehis quae ꝓpo¬
huic partitioniꝓpulsabimus. siquidut assũptionẽ ali¬
quando tolliposseputit aut ꝓpositionẽ Qua si quid
habet ꝓbabile aut necessariũ quo quo modo cõmoueat
auditorem netesse est Qđsi solũ spestaret᷑ ac nihil quo
pacto tract aret᷑ id qđ esset excogitatũ referret nẽqua¬
quã tantũ inter sũ mos ec mediocris inter eẽ existima¬
ret᷑ V driare autẽ orationẽ magnopere oportebit Nã
om̃ib in reb similitudo est satietatis mat̃ Id fieripo¬
terit si ñ similit̃ semꝑ ingrediamͣ in argumentationẽ

Expanded text:
pere nec semper quinque partibus abuti neque eadem partes ratione expolire, sed tum ab assumptione incipere, tum adprobatione alterutra, tum utraque, tum hoc, tum illo genere conplexionis uti. id ut perspiciatur, scribamus  in quolibet exemplo de iis, quae phuic partitioni, propulsabimus, si quis aut assumptio- nem aliquando tolli posse putet aut propositionem. quae si quid habet probabile aut necessarium, quoquo modo commoveat auditorem necesse est. quod si so- lum spectaretur ac nihil, quo pacto tractaretur id, quod esset excogitatum, referret, nequaquam tantum inter summos oratores et mediocres interesse existi- maretur. variare autem orationem magnopere oporte- bit; nam in rebus similitudo mater est satietatis. id fieri poterit, si non s
Abbreviated transcription (Latin):
Vunc his reb breuiter constitutis. easrationes qͥb. osten
derepossimꝰ genus et finẽ et officiũ huius artis aliud¬
e non tantopere ad artis descriptionẽ et p̃ceptatra ũ satur¬
denda ꝑtinent. Eum autẽ qui arterhetoricã scribat.
de duab. reliquis rehus demateria artis ac partibus
y ldestit remmagna cꝰ disturus popam corpitus uocisq ꝑpendas utrem humilẽ dicturus
tiũ composito sepereb ad dimꝰ aut de trahimus dignitatem

Expanded text:
unc his rebus breviter constitutis eas rationes, qui- bus e possimus genus et finem et officium huius artis, aliu non tanto opere ad artis descriptionem et praecepta tradenda pertinent. eum au- tem, qui artem rhetoricam scribat, de duabus reliquis rebus, materia artis ac partibusid est ut rem magnam dicturus pompam corporis uocisque praepandas, ut rem humilem dicturus tium composito saepe rebus addimus aut detrahimus dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Studiũ eist animi consensus ad aliquid Disciplina est p̃cepta quib acceptis id qđ de¬
sideramus implemꝰ Itaq studuonin nobis et preteptum extranos sed adnos

Expanded text:
Studium est animi consensus ad aliquid, disciplina est praecepta, quibus acceptis id quod deStudium est animi consensus ad aliquid, disciplina est praecepta, quibus acceptis id quod desideramus implemus; itaque studium in nobis est, praeceptum extra nos, sed ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
posumt sicerenepionaru cestarum inter positione d
hunc modũ et quid sit bonũ praeter honestatẽ. uerine sint sensi
quae sit mundiforma que sit solis magnitudo. Quas questio¬
nes ꝓcul aboratoris officioremotas facile om̃es intelligere
existimamꝰ. Nã quib in reb summa ingenia phylosophoꝵ
plurimocum labore consumpta intelligimꝰ. sic eas sicut
aliquas paruas res oratori at tribuere magna amentiaui¬
detur ¶Quodsi magna in his hermagoras habuissec facu¬
ta te stũdio et disciplina cõparatã. uideret᷑ fretus sua scien¬
tia falsũ quiddã constituisse deoratoris artificio. et non¬
in homine. ut ei multorhetoricã quis: citius ademerit qui
phylosophĩa concesserit. neq eo quo eius ars quã edidit mͥ
mendosissime scripta uideat᷑. Namsatis in ea uidet᷑ exan
tiquis artib in geniose et diligenter electas rescollo casse
et ñ nihil ipse qͦq noui ꝓtulisse Nerũ oratoriminimũ

Expanded text:
positam sine certarum personarum interpositione, ad hunc modum: ecquid sit bonum praeter honestatem? verine sint sensus? quae sit mundi forma? quae sit solis magnitudo? quas quaestiones procul ab oratoris officio remotas facile omnes intellegere existimamus; nam quibus in rebus summa ingenia philosophorum plurimo cum labore consumpta intellegimus, eas sicut aliquas parvas res oratori adtribuere magna amentia videtur. quodsi magnam in his Hermagoras habuisset facultatem studio et disciplina comparatam, videretur fretus sua scientia falsum quiddam constituisse de oratoris artificio et noin homine, ut ei multo rhetoricam citius quis ademerit, quam philosophiam concesserit: neque eo, quo eius ars, quam edidit, mihi mendosissime scripta videatur; nam satis in ea videtur ex tiquis artibus ingeniose et diligenter electas res collocassenonnihil ipse quoque novi protulisse; ve- rum oratori minimum
Abbreviated transcription (Latin):
Bene ait aboratoris
officioremotas.
post quãꝓprio
officiosatisfecerit.
etiã plirlo sophice
operam dare

Expanded text:
Bene ait 'ab oratoris officio remotas':postquam proprio officio satis fecerit, etiam philosophiae operam dare
Abbreviated transcription (Latin):
Igit̃ consitunti agendũ demateria acpartib. Quare inuentioquae princeps¬
oñe eẽ dic̃ questi est om̃ium partiũ. potissimũ in om̃i causarũ genere. qualis¬
onẽ exquacau de beat ẽẽ. consideret᷑ IOm̃is resquae habet insepositã¬
sanascit᷑. Quetio indictione ac disceptatione aliquã controuersiã. autfat¬
ẽ uoxintentio aut nominis. aut generis aut actionis continet questio¬
nis inegatioñnẽ Lamgͥ questionẽ. ex qua causa nascit᷑. constitutionẽ¬
id fecisi ñfiti appellamꝰ. Constitutio ẽ pͥma conflictio causarũ ex¬
Aiure seti in huc depulsione intentionis ꝓfecta. hoc modo. Pe cisti Non¬

Expanded text:
ur coniuncte agen- dum de materia ac partibus. quare inventio, quae prin- ceps est omnium partium, potissimum in omni causa- rum genere, qualis debeat esse, consideretur. Omnis res, quae habet in se positam in dictione ac disceptatione aliquam controversiam, aut facti aut no- minis aut generis aut actionis continet quaestionem. eam igitur quaestionem, ex qua causa nascitur, consti- tutionem appellamus. constitutio est prima conflictio causarum ex depulsione intentionis profecta, hoc modo: fecisti: n
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam legarunt athenas. Legatis questores sumpun
quemoportet dari ñ dederunt Legati ꝓfesti nonsiot: Aeo¬
santur Intentig est. P roficiscioportuit Depulsio est
Nonoportuit. Questio est ioportuerit ne Ratio ẽ cunto
enĩ qui depublicodari solit as ab questore nonẽ detuis
firmatio est V os tamen ud qđ publice uob̵ erat negotuidõ
conficere oportebat. Ludi catio est Cur hus quile geti

Expanded text:
quosdam legarunt Athenas. legatis quaestores sumptum, quem oportebat dari, non dede- runt. legati profecti non sunt. accusantur. intentio est: proficisci oportuit. depulsio est: non oportuit. quaestio est: oportueritne? ratio est: sumptus enim, qui de publico dari solet, is ab quaestore non est datus. infirmatio est: vos tamen id, quod publice vobis erat negotii datum, conficere oportebat. iudi- catio
Abbreviated transcription (Latin):
cilpaacidisset ostendet se aitñ potuisse Aut nondebuisse
id facere. qđ accusator dicit opor tuisse Quid potuerit. exudi¬
tatis partib. inquibus est necessitudinis uis im plicatadenor¬
strabit. Quid debuerit. ex honestate considerabitur De¬
utroq disftinctius in delibeatiuo generedicet᷑ Deinde oñe
facta eẽ abreo. quae inipsius fuerint potestate. Qđ minis
qua conuenerit factũ sit culpaid alterius accidisse Dende¬
in alterius culpa exponenda demonstrandũ est quantun
uoluntatis ecsudu suerit in ipso. et id signis confirman¬
dum huiusmodi. Excetera diligentia. exante fastis at
dictis atq hoc illiutile fuisse facere. in utile autẽ non
facere. Et cũ caȩterauita fuisse hocmagis consentantũ
quã qđ ꝓpter alterius culpã nonfecerte Si autẽ noni
hominẽcertum. sed inrẽ aliquam causa dimo uebtus
ut in hac eadẽ re.si questor marauis esset eticcir colegi

Expanded text:
culpa accidisset, ostendet se aut non potuisse aut non debuisse culpa accidisset, ostendet se aut non potuisse aut non debuisse id facere, quod accusator dicat oportuisse; quid potuerit, ex utilitatis partibus, in quibus est necessitudinis vis implicata, demonstrabit quid debuerit, ex honestate considera- biturutroque distinctius in deliberativo genere dicetur. deinde omnia facta esse ab reo, quae in ipsius fuerint potestate; quod minus, quam convenerit, fac- tum sit, culpa id alterius accidisse. deinde alterius culpa exponenda demonstrandum est, quantum volun- tatis et studii fuerit in ipso, et id signis confirmandum huiusmodi: ex cetera diligentia, ex ante factis aut dictis; atque hoc ipsi utile fuisse facere, inutile autem non facere, et cum cetera vita fuisse hoc magis consentaneum, quam quod propter alterius culpam non fecerit. si autem non in hominem certum, sed in rem aliquam causa demovebitur, ut in hac eadem re, si quaestor mortuus esset et idcirco leg
Abbreviated transcription (Latin):
erant sumptus quidebebat᷑ de publico nondarit᷑ opor tueritne
eos conficere ni hilominus legationẽ Hoc in genere primũ
sicut in ceteris si quid aut ex comiesturali aut exalia consti¬
titione sumipossit. uiderio portebit. Deinde pleraq ex com¬
paratione et exrelatione criminis. in hancquoq causã conue¬
nire poterunt. A ccusator autẽ illum cuius culpa id factũ reus
dicet primũ defendet si poterit. Sinminus poterit negabit
ad hoc iudicium illius. sed huius quem ipse accuset culpam
ptnere. Postea dicet suo quenq officio consulere oportere
nec sulle peccasset. hunc oportuis sepeccare. Deuidesi ille
deliquerit. separati illum sicut hunc accusari oportere. et non
cum huius defensione coniungullius accusationẽ. Defensor
autẽ cumet caetera si qua exalus incident constitutionibus
ꝑtractarit deipsaremotione sic argumentabit᷑. Primum¬
cuius acciderit culpa. demonstrabit. Deinde cũ id aliena

Expanded text:
erant, sumptus, qui de- bebatur de publico, non daretur, oportueritne eos con- ficere nihilo minus legationem? hoc in genere pri- mum sicut in ceteris, si quid aut ex coniecturali aut ex alia constitutione sumi possit, videri oportebit. deinde pleraque et ex comparatione et ex relatione criminis in hanc quoque causam convenire poterunt. Accusator autem illum, cuius culpa id factum reus dicet, primum defendet, si poterit; sin minus poterit, negabit ad hoc iudicium illius, sed huius, quem ipse accuset, culpam pertinere. postea dicet suo quemque officio consulere oportere; nec, si ille peccasset, hunc oportuisse peccare; deinde, si ille deliquerit, separatim illum sicut hunc accusari oportere et non cum huius defensione coniungi illius accusationem. Defensor autem cum cetera, si qua ex aliis incident constitutionibus, pertractarit, de ipsa remotione sic ar- gumentabitcuius acciderit culpa, demon- strabit; deinde, cum id aliena
Abbreviated transcription (Latin):
arum ac societatum multitudo. Quib rebus non illud
solũ conficitur . ut saluae et in columes: uerũ etiã ut amplae
atq potentes sint ciuitates. Quare utilitatis duae partes
uident᷑ esse in columitas et potentia. In columitas est
salutis tuta atq in tegra conseruatio. Potentia. ad sua
conseruanda et alterius optinenda idonearum rerum
facultas : Atq in his omnib quae ante dicta sunt quidfieri
et quid facilefieri possit. oportet considerare.  acile
id dicimus qđ si ne magno aut sine ullo labore. sumptu
molestia. quã breuissimo tempore conficipotest . Dif¬
ficile autẽ fieri. qđ quanquã laboris sumptus. molesta

Expanded text:
arum ac societatum multitudo. quibus rebus non illud solum conficitur, ut salvae et incolumes, verum etiam, ut amplae atque potentes sint civitates. quare utilitatis duae partes videntur esse, incolumitas et potentia. in- columitas est salutis rata atque integra conservatio; potentia est ad sua et alterius adtenuanda idonearum rerum facultas. atque in iis omnibus, quae ante dicta sunt, quid fieri et quid facile fieri possit, oportet considerare. facile id dicemus, quod sine magno aut sine ullo labore, sumptu, molestia quam brevissimo tempore confici potest; posse autem fieri, quod, quamquam laboris, sumptus, molest
Abbreviated transcription (Latin):
defensionẽ rationes reo dabimꝰ his accusator ad alios exculp
exiimendos abutet᷑. Verũ idbreui faciendũ est et inuñ

Expanded text:
defensionem rationes reo dabimus, iis accusator ad alios ex culpa eximendos abutetur. verum id brevi faciendum est et in un
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ acpoenã quicausa diffidat: A trans latione autem.¬
ominium fore ꝑturbationem si ñ itares aguitur et in iudi¬
cium ueniant quo pastoo porteat. hoc est si aut cumeo agit᷑
quicum oporteat: aut alia poena alio crimine. aliotem¬
pore. atq hancrationem ad ꝑturbationẽ iudici& om

Expanded text:
cium ac poenam, quia causae diffidat. a trans- latione autemnium fore perturbationem, si non ita res agantur et in iudicium veniant, quo pacto oporteat; hoc est, si aut cum eo agatur, quocum non oporteat, aut alia poena, alio crimine, alio tempore; atque hanc rationem ad perturbationem iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
nium ꝑtinere. Tres igitur ha constitutiones quȩ par¬
tes non habebant ad hunc modũ tractabuntur :BEV¬
N unc generalem constrationẽ et partes eius considertmꝰ
Cum et facto et factinomine conesso. neq ulla actionis a¬
lata contro uersia uis et natura et genus negotii ĩpsius
quaeritur constitutionẽ generalem appellamus Nuius
primas esse partes duas nobis uideri diximus. negot¬
alem e iuridicialẽ. Negoti alis est quae in ipsonego¬
tio iuris ciuilis habet implicatã controuersiã C at
huius modi Quidam pupillum haeredem rectt Pu¬
pillus autem ante mortuus est. quã in suam titelam

Expanded text:
 tinere. Tres igitur haec constitutiones, quae partes non ha- bent, ad hunc modum tractabunturnunc generalem constitutionem et partes eius consideremus. Cum et facto et facti nomine concesso neque ulla actionis inlata controversia vis et natura et genus ipsius negotii quaeritur, constitutionem generalem ap- pellamus. huius primas esse partes duas nobis videri diximus, negotialem et iuridicialem. Negotialis est, quae in ipso negotio iuris civilis habet implicatam controversiam. ea est huiusmodi: quidam pupillum heredem fecit; pupillus autem ante mortuus est, quam in suam tutelam
Abbreviated transcription (Latin):
peccandũ hortatauideat᷑ Siglori e causa. quantã głam con¬
secuturũ existimarit Itẽ sidominationis. si pecuniae siami¬
atia sunimicitiarũ et om̃ino quic quiderit qđ çausa fuisse
dicet id summe augere debebit et hoc eum magnore conside

Expanded text:
peccandum hortata videatur. si gloriae causa, quantam gloriam consecuturam existimarit; item si do- minationis, si pecuniae, si amicitiae, si inimicitiarum, et omnino quicquid erit, quod causae fuisse dicet, id summe augere debebit. et hoc eum magno opere consi
Abbreviated transcription (Latin):
causa abutroq quaeri oportebit. aquo. et ꝑquos. et quomo¬
do et quo tẽ pore. aut agi. aut iudicari. aut quid statiu de
eare conueniat ł dexpartib iuris dequib post dicendũ

Expanded text:
causa ab utroque quaeri oportebit, a quo et per quos et quo modo et quo tempore aut agi aut iudicari aut quid statui de ea re conveniat. id ex partibus iuris, de qui- bus post dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
his dẽ p̃ceptis sumunt᷑. quib. caeterae argumentationes Sed¬
ille tenuius et subtilius et acutius tractant᷑. hii autẽ grauius

Expanded text:
isdem praeceptis sumuntur, quibus ceterae argumentationes; sedllae tenuius et subtilius et acu- tius tractantur, hi autem gravius
Abbreviated transcription (Latin):
H ao negotialis ha¬
bet litẽ cũ quaestio ẽ
quid cẽdebeat. qđ
colligit᷑ exiureiam
constituto. quo modo
id sit habendũ unde
contro uersia est
ueniret. Dehareditate ea quae pupillo uenit. int̃ eos qui
patris pupilli haeredes secundi sunt t interagnatos pupilla
conoo uersia Posiessio haeredum secundoꝵ est. Intentio ag
natoꝵ Nost a pecuinia est. dequa is cuius agnatisumus tes

Expanded text:
Haec negotialis habet litem, cum quaestio est quid esse debeat, quod colligitur ex iure iam constituto, quo modo id sit habendum unde controuersia estenit. de hereditate ea, quae pupillo venit, inter eos, qui patris pupilli heredes secundi sunt, et inter adgnatos pupilli contro- versia est. possessio heredum secundorum est. intentio est adgnatorum: nostra pecunia est, de qua is, cuius adgnati sumus, tes
Abbreviated transcription (Latin):
turũ et idem ipsũ sieitalis res accidisset facturũfuisse et
ea relegis scriptorẽ certo exor dine iudices certa & tate
pͣditos constituis se ut essent ñ qui scriptũ suũ recitarent
qđ quiuis puer facere posset sed quicogitatione assẽqui
possent. et uoluntate int̃pretari Dein de illũ seriptoremn
sis criptasu a stubtis hominib: et barbaris iudicib cõmit¬
teret sũma diligentia ꝑscripturum fuisse. Nuncuero
qđ intelligeret quales uri uidicaturiessent icciro
cũ quae ꝑspicua uideret esse non asscripsisse& eꝗ enuim
uosscriptisuirecitato es. sed uoluntatis uiter p̃tes fore

Expanded text:
turum et idem ipsum, si ei talis res accidisset, facturum fuisse; turum et idem ipsum, si ei talis res accidisset, facturum fuisse; ea re legis scriptorem certo ex ordine iudices certa aetate prae- ditos constituisse, ut essent, non qui scriptum suum recitarent, quod quivis puer facere posset, sed qui cogitatione assequi possent et voluntatem interpre- tari; deinde illum scriptorem, si scripta sua stultis hominibus et barbaris iudicibus committeret, omnia summa diligentia perscripturum fuisse; nunc vero, quod intellegeret, quales viri res iudicaturi essent, idcirco eum, quae perspicua videret esse, non adscrip- sisse: neque enim vos scripti sui recitatores, sed vo- luntatis interpretes fore
Abbreviated transcription (Latin):
locis queres postulabit ad causã aduersarig: im ꝓbandam
trans feremus. aut cause etrationes afferent᷑ quareet quo
consilio ita sit in lege aut in testamentoscriptũ ut sententia
quoq etuoluntate scrpptoris ñ ipsa solũ scripturae causa con¬
firmatũ esse uideatur. aut aliis quoq constrautionib factũ
coarguetur :Contra scriptũ autemqui dicet primũ in¬
ducet eũ locũ ꝑquẽ xquitas causae demonstret᷑ aut ostendet
quoa nimo quo consilio qua decausafecerit ł tquancunq cau¬
sam as sumet. assũptionis partib sedefendet dequib antedicũ
ẽ Atq in hoc lo cocũ diutius cõmoratus sui factirationẽ et ae qui¬
tatẽ causae exornauerit tum ex hislocis ftre contra aduer¬
sarios dicet opor terecausas accipi De monstrabit nul¬
lã esselegẽ quae aliquã rem initilem aut iniquã ficri uelit
omi a suppliciaqua ab legib ꝓficiscant᷑. culpa acmalitiae cau¬
sa constituta esse Scriptor emipsumsi exitat factũ hoc ꝓba¬

Expanded text:
locis, quae res postulabit, ad causam adversariorum inprobandam transferemus; aut causae et rationes afferentur, quare et quo consilio ita sit in lege aut in testamento scriptum, ut sententia quoque et voluntate scriptoris, non ipsa solum scrip- tura causa confirmata esse videatur; aut aliis quoque constitutionibus factum coarguetur. Contra scriptum autem qui dicet, primum inducet eum locum, per quem aequitas causae demonstretur; aut ostendet, quo animo, quo consilio, qua de causa fecerit; et, quamcumque causam assumet, assumptio- nis partibus se defendet, de quibus ante dictum est. atque in hoc loco cum diutius commoratus sui facti rationem et aequitatem causae exornaverit, tum ex his locis fere contra adversarios dicet oportere causas accipi. demonstrabit nullam esse legem, quae aliquam rem inutilem aut iniquam fieri velit; omnia supplicia, quae ab legibus proficiscantur, culpae ac malitiae vincausa constituta esse; scriptorem ipsum, si exsistat, factum hoc proba
Abbreviated transcription (Latin):
ex hacipsa quippiã accusator deroget om̃ib. partib ustus
et ꝓbabilius accusare uideat᷑ Nam superior oratio. hocom̃is
faciebat. ut iudices gtiã siollent necesseesse E ł ec autẽ eror¬
sinecesse ñ esset ut uellent contraiudicare Id aut̃ fiet siqub
ex locisculpade monstrabit ese in eoqui cõparatione dut reno¬
tione aut relatione criminis aut anessionis parab sedeseno e¬
dequib ante it potiumus diligenter ꝑscripsimus i deis
Quoniã illequise
sententia defendit
contra scriptũ. aqui¬
tatem debet asserere
netessario isqui se
scripto defendit. debet
rurfusde trahere

Expanded text:
ex hac ipsa quippiam ac- cusator derogat, omnibus partibus iustius et probabi- lius accusare videatur. nam superior oratio hoc omnis faciebat, ut, iudices etiamsi nollent, necesse esset; haec autesi necesse non esset, ut vellent contra iudicare. id autem fiet, si, ex locis culpa de- monstrabitur esse in eo, qui comparatione aut remotione aut relatione criminis aut concessionis partibus se dee quibus ante, ut potuimus, diligenter perscriQuoniam ille qui se sententia defendit, contra scriptum aequitatem debet adserere, necessario is qui se scripto defendit, debet rursus detrahere
Abbreviated transcription (Latin):
ria autẽ . aut ꝑ ambiguum aut ꝑratiocinationẽ aut¬
ꝑdiffinitionem induci Sanctius et firmius idui¬
deatur esse qđ aꝑtius scriptum sit D einde sue legi adereptũ

Expanded text:
ria autem aut per ambiguum aut per ratio- cinationem ationem induci, cum sanctius et firmius id videatur esse, quod apertius scriptum sit; deinde suae legis ad scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tenere debemus
qđ sumpta sola nuda
et generalit̃ patentia.
modissuis rep̃heidunt᷑
Genus autẽ argumen¬
tationis in causaet in
sperie postũ conside¬
tare debemus Qđ
qͥdem sũprtis suis et
formadistionis
quantũ in se est. inte¬
grũ est. Sedcum
inccus a positũ quid
operetur attendimꝰ¬

Expanded text:
hoc tenere debemus, quod sumpta sola nuda et generaliter patentia modis suis reprehenduntur. Genus autem argumentationis in causa et in specie positum considerare debemus; quod quidem sumptis suis et forma dictionis, quantum in se est, integrum est, sed cum in causa positum quid operetur attendim
Abbreviated transcription (Latin):
niã non habetis. et iccirco concedebã. Cum autẽ hoc sume¬
bas indigetis autẽ pecunia. illud accipiebã Uiltis autẽ plus¬
pecuniã habere Ex quib concessionib ñ conficit᷑ hoc¬
Pauperes igit᷑ estis Conficeret᷑ autẽ sitibi primo qͦq hoc con¬
cessissem Qui pecuniã maiorẽ uellec habere. eũ pecuniã¬
ñ habere Saepe autẽ oblitũ putant quid concesseris. eticcrto

Expanded text:
niam non habetis, et idcirco concedebam; cum autem hoc sumbas: indigetis autem pecuniae, illud accipiebam: vultis autem peplus habere. ex quibus conces- sionibus non conficitpauperes igitur estis; con- ficeretur autem, si tibi primo qcessissem, qui pecuniam maiorem vellet habere, eum pecunian habere. saepe autem oblitum putant, quid con- cesseris, et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo Si ad illũ haereditas ueniebat. uerisimile
est ab illonecatũ. Deinde hoc apꝓbant plurimis
uerbis. post assumunt. Ad illũ autẽ hereditas ue¬
niebat. Deinde infert᷑ . Illeigit᷑ occidit idq. exhis
quae sũ pserant ñ conficit᷑. Quare obseruare diligent̃
oportet. et quid sumat᷑ et quid exhis conficiat᷑  Ip̾sũ
autẽ genus ar gumentationis uitiosũ hisde tausis
ostendetur si auts in ipsouitiũ erit. autñ adid quod
instituct᷑ accõmodabit᷑ Atq in ipsouitiũ erit si om̃i no
tocũ falsũ erit si cõmune siuulgare sileue si remotũ
simala diffinitione si controuersũ si ꝑspicuũ si non
concessum si turpe si offensum si contrariũ si in con¬
stans si aduersũ Palsũ est in quo ꝑspicue mendaciũ
ẽ hocmodo. Non potest ẽ sapiens. qui pecuniã negligit
Socrates aut̃ẽ. pecuniã negligebat Nonignur sapi¬
ens erat Cõmune ẽ qđ nihilomagis ab aduersarus¬

Expanded text:
hoc modo: si ad illum hereditas veniebat, veri simile est ab illo ne- catum. deinde hoc adprobant plurimis verbis. post adsumunt: ad illum autem hereditas veniebat. de- inde infertur: ille igitur occidit; id quod ex iis, quae sumpserant, non conficitur. quare observare diligenter oportet, et quid sumatur et quid ex his conficiatur. Ipsum autem genus argumentationis vitiosum his de causis ostendetur, sinstituitur, accommodabitur. atque in ipso vitium erit, si omnino totum falsum erit, si commune, si vulgare, si leve, si remotum, si mala definitione, si controversum, si perspicuum, si non concessum, si turpe, si offensum, si contrarium, si in- constans, si adversarium. falsum est, in quo per- spicue mendacium est, hoc modo: non potest esse sapiens, qui pecuniam neglegit. Socrates autem pecuniam neglegebat: non igitur sapiens erat. com- mune est, quod nihilo magis ab adversar
Abbreviated transcription (Latin):
tio criminis est. qͥđ ideo uire fac̾tũ dicit: qđ aliquis ante¬
t in iuria lacessierit. ¶Eõ paratio ẽ cũ aliud aliqđ¬
alicuiꝰ factũ rectũ ait utile contenduꝰ: Qđ ut fie¬
ret. ali d qđ orgitur cutitu. esse comnuissems BETR SI¬
n quarta confititio ne. quam trans latiuam nominamus
eius constiuitionis est contro uersia. cum aut quẽ. Aut qui¬
cum aut quomodo. Aut apud quos. aut quo urera ateiao
tempore agere oparteat quaericur: Aut ominino aliquid

Expanded text:
tio criminis est, cum ideo iure fac- tum dicitur, quod aliquis antetio criminis est, cum ideo iure fac- tum dicitur, quod aliquis ante iniuria lacessierit. con- paratio est, cum aliud aliquid factum rectum aut utile contenditur, quod ut fieret, illud, quod arguitur, dicitur esse commissum. In quarta constitutione, quam translativam nomi- namus, eius constitutionis est controversia, cum aut quem aut quicum aut quomodo aut apud quos aut quo iure aut quo tempore agere oporteat, quaeritur aut omnino aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ee apudnos iuris consulti ex istimant᷑. IAc iuridicialis
quidẽ ipsa induas distribuitꝰ partes. ab solutã & assumptiũ
roncessio. Remotio riminis. Relatio criminis. Cõparatio
oncessio ẽ cũ reus non id quod factũ est defendit. sedit ig¬
noscat̃ postulat. Eȩc induas artes duuidit᷑ P urgationem
et. Dep̃cationẽ. Purgatio est cũ factũ concedit᷑: culpa re¬
nouet᷑. I ȩc partes habet tres. in prudentiã easum uecos¬
sitatẽ. De p̾catio c̃. cũ et peccasse. & consulto peccasse
reus se confitetͥ: & tam̃ ut ignoscatͥ postulat. Qđ genꝰ
ꝑraro potest accidere . Remotio criminis est cũ id er
nse conat᷑ Ad duplicĩ fieri poterit.
si aut causa. aut factũ in aliũ trans ferat᷑. Causa trans fer
ꝯsic. ut porcãtenerem mancinꝰiũ ca egto ⁊ potestateL̃+astũ autr̃¬
xfoedus nonego feci sed mancinus. qui aut debuit. a ut potuit
cũ alius aut debuis se sut potuisse facert dic̃it: Rela¬

Expanded text:
e apud nos iure consulti existimantur. ac iuridicialis quidem ipsa et in duas tribuitur partes, absolutam et adsumptivam. ttuor, concessio, remotio criminis, relatio criminis, conparatio. concessio est, cum reus non id, quod factum est, defendit, sed ut ignoscatur, postulat. haec in duas partes dividitur, purgationem et deprecationem. purgatio est, cum fac- tum conceditur, culpa removetur. haec partes habet tres, inprudentiam, casum, necessitatem. deprecatio est, cum et peccasse et consulto peccasse reus se con- fitetur et tamen, ut ignoscatur, postulat; quod genus perraro potest accidere. remotio criminis est, cum id cre conatur. id dupliciter fieri pot- erit, si aut causa aut factum in alium transferetur. causa transfersic: 'ut porcam tenerem Mancinus ui coegit ac potestate''foedus non ego feci, sed Mancinus, qui aut debuit aut potuitpotuisse facere dicitur. rela
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ conclusio
quae duplex est Pri¬
ma adid qđ assũ ptũ
est. At delibemtiua
causasimul ex eadẽ

Expanded text:
ergo conclusio, quae duplex est: prima ad id quod adsumptum est, 'at deliberatiua causa simul ex eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Negotialis qualitas talis
est. õi aliquid generati
iure tautũ ad speciem
deuocamꝰ. ut puta uiro
petit inimicimortem¬
exaeͥtate p̃cedentis iuris
noua iura firmant᷑. idest
uirisperiti faciunt
Quisi force iddeqͦ agitur
iureñ cautum est ꝑ int᷑ pre¬
tationẽ statutiiuris. id
etiã qđ in eodẽ iure no¬
minatũ non conti¬
netur affirmant

Expanded text:
Negotialis qualitas talis est, cum aliquid generatim iure cautum ad spedem deuocamus. Vt puta: 'VIRO petit inimici mortemex aequitate praecedentis iuris noua iura firmantur, id est, iuris periti faciunt, qui, si forte id quo de agitur iure non cautum est, per interpretationem statuti iuris id etiam quod in eodem iure nominatim non continetur adfirmant
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. idẽ indemonstratione solet usu uenire. Gene¬
raigie ut ante diximꝰ hȩc causarũ putanda sunt. non
partes aliciuus constitutionis. Ił aec ergo constitu¬
tio quã generalẽ nominamꝰ. partes uidetur nobis
duas habere iuridicialẽ & negotialẽ. Muridici
luridicialis semꝑ dep̃terito est Negotialis semper defuturo luridicialis aiure

Expanded text:
tionis. idem in demonstratione solet usu venire. gener, ut ante diximus, haec causarum putanda sunt, non partes alicuius constitutionis. Haec ergo constitutio, quam generalem nominamus, partes videtur nobis duas habere, iuridicialem et neg- otialem. iuridiciuridicialis semper de praeterito est et negotialis semper de futuro, quae te
Abbreviated transcription (Latin):
annon Ratio Non eñĩ opartet in recuperatorio iudico¬
sed ab or atorib: Iniure auitẽ p̃ser iptionem dici ipsum ꝓpostũius. E xeptioñe aitem cũ ius ipsumppstõ
adieriusse aste alus ex cipnt tcorposeta onditione St nob p̃scriptio inuriarũ des de ł xoptioi usi si¬
eius maleficii. dequo int̃si carios quarit᷑ pra iudicium fieri
Infirmatiorationis Eiuis modi sunt in uiriae. ut dehis in¬
dignũ sit non primo quoq tempore iudicari. Pudicatio atro

Expanded text:
an non. ratio: non enim oportet in recuperatorio iudicsed ab oratoribus; in iure autem praescriptionem dici ipsum propositum ius, exceptionem autem, cum ius ipsum propositum aduersus se actor alius excipit interposita alieius male- ficii, de quo inter sicarios quaeritur, praeiudicium fieri. infirmatio rationis: eiusmodi sunt iniuriae, ut de iis indignum sit non primo quoque tempore iudicari. iudicatio: atro
Abbreviated transcription (Latin):
tere et se conuinci ñ posse. quod abset aculpa etexsis
nomine communẽ hominũ infirmita tem possedam nari
Deinde nihil esse in dignius quameum quiculpa cartat sup¬
plicio non carere : Loci autem communes accusatoris in con¬
fesso onem. et quanta potestas peccandi relinquatur si se¬
meł instecetum sit. ut non defacto sed detausa fastiquaeratur

Expanded text:
tere; et se convinci non posse, quod absit a culpa; suo nomine communem hominum infirmitatem posse dam- nari. deinde nihil esse indignius quam eum, qui culpa careat, supplicio non carere. Loci autem communes: accusatoris in confessionem, et quanta potestas peccandi relinquatur, si semel in- stitutum sit, ut non de facto, sed de facti causa quaera- tur
Abbreviated transcription (Latin):
spestari causã oportere et non o portere. Atq huqͥdem e¬
si qui eius modi ex ꝓprio argumento cõmunes loci nascent

Expanded text:
spectari causam oportere et non oportere. atque hi quidem esi qui eiusmodi ex proprio argumento communes loci na- scent
Abbreviated transcription (Latin):
iunctae partim non sunt et quia partm ueteres sunt
partim nouae partom ab illoꝵ partĩ ab nr̃õ beneficio

Expanded text:
iunctae, partim non sunt, et quia partim veteres sunt, partim novae, partim ab illorum, partim ab nostro beneficio
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in om̃s & quabile est Ludicitũ dequo iam aite sentetia
aliauus. aut aliqu& constuutũ est. Ian unra legitima exle¬
bitur quidq atteñ dere atq elicere ꝑtemptando uña quanq:
iuris parten oportebit Locoꝵ: autem cõmunium q̃m̃ut¬
anea didum est. duo genoa sunt. quoꝵ alterũ dubie rei. al¬
terũ certaȩ continet amplificationem quid ipsa causa det
et quid augeri ꝑ cõmunem locũ possit et oporteat. conside¬
rabit᷑ Nam certiqui in om̃es incidant loci p̃scribi non
possunt Inplerisq fortasse ab auctoritate iuris consul¬
toꝵ et contra auctoritatem dicio portebit : At tendendũ
ẽ autẽ et in hac et in omnib. nun quos locos cõmunes prȩ¬
ter eos quos nos exposuimus ipsa res ostendat DEIVRI¬
ciciali Nunc iuridiciale genus et partes eius con¬
Sedin absoluta ipsaiura
ꝓferimꝰ ut factũ defen¬
damus uellege uel
stitui quo iure eẽdebeat
id dequo ne gotiũ est q
eius constitutionis
re. Aut exsimili
maiore minoreue
nasciuidebit᷑. Aut

Expanded text:
omnes aequabile est; iudicatum, de quo iam ante sententia alicuius aut aliquorum con- stitutum est. iam iura legitima ex lebitur, attendere atque elicere pertemptando unam quamque iuris partem oportebit. Locorum autem communium quante dic- tum est, duo genera sunt, quorum alterum dubiae rei, alterum certae continet amplificationem, quid ipsa causa det et quid augeri per communem locum possit et oporteat, considerabitur. nam certi, qui in omnes incidant, loci praescribi nonpossunt; in plerisque for- tasse ab auctoritate iuris consultorum et contra auctoritatem dici oportebit. adtendendum est autem et in hac et in omnibus, num quos locos communes praeter eos, quos nos exponimus, ipsa res ostendat. Nunc iuridiciale genus et partes conSed in absoluta ipsa iura proferimus, ut factum defendas uel lege uel ut possit constitui quo iure esse debeat id de quo negotium est, quia eius constitutionis re aut ex simili maiore minoreue nasci uidebitur. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
aut pror sus aliud sensis se seriptor. et scripsisse aliud de¬
monstrabitur ut in illa de testamento quam posuimus
controuersia aut causa assumptiua in feretur quan

Expanded text:
aut pror- sus aliud sensisse scriptor et scripsisse aliud demon- strabitur, ut in illa de testamento, quam posuimus, controversia, aut causa assumptiva inferetur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
de similibus rebus. et in unã quanꝗrentantũ singulas
esseleges O mnia posseinterse uel similia ueldissi¬
nilia monstrari. Loci cõmunes aratiocinatione opiae

Expanded text:
de similibus rebus et in unam quamque rem tamen singulas esse leges; omnia posse inter se vel similia vel dissimilia demonstrari. Loci communes: a ratiocinatione, op
Abbreviated transcription (Latin):
in animũ et corpus et extrarias res licebit Animi est uirtus
cuius de partib paulo ante dictum est Corporis ualitudo
diguitas iuires uelocitas Extrariae honos pecuma affinitas

Expanded text:
in animum et corpus et extraneas res licebit. animi est virtus, cuius de partibus paulo ante dictum est; corporis valetudo, dignitas, vires, velocitas; extraneae honos, pecunia, adfinitas
Abbreviated transcription (Latin):
tib esseuersata.  Lost quã ucomino ditas quaedã praua imi¬
tatrix uirtutis. sineratione officii. dicendicopiã conseata
ẽ tũ ingenio fretama litia ꝑuertȩre urbes et uitas hominũ
labe factare assueuit: Itq huiꝰ qͦq ex ordiũ mali qͣm prin¬
cipiũ bonidiximꝰ explicemus: Ueri simillimũ mihiui¬
det᷑ qͦdã tempore neq inpublicis reb infantes et in sipient
homines solitos ẽe uersari nec uͦ ad priuatas causas. magno
ac disertos homines accedere Sed cu a summis uiris ma¬
ximaeres ad ministrarent᷑. arbitror alios fuisse non incal¬
lidos homines ꝗ ad paruas contro uersias pͥuatoꝵ accede¬
rent Quib in controuersiis cocũsaepe amen dacio conta
uerũ stare homines consuescerent. dicendi assiduitas

Expanded text:
tibus esse versata. 3. Postquam vero commoditas quaedam, prava virtutis imitatrix, sine ratione officii, dicendi copiam consecuta est: tum ingenio freta malitia, praevertere urbes, et vitas hominum labefactare assuevit. Atque huius quoque exordium mali, quoniam princi- pium boni diximus, explicemus. veri simillimum mihi videtur quodam tempore neque in publicis rebus infantes et insipientes homines solitos esse versari nec vero ad privatas causas magnos ac disertos homines accedere, sed cum a summis viris maximae res admini- strarentur, arbitror alios fuisse non incallidos homines, qui ad parvas controversias privatorum accederent. quibus in controversiis cum saepe a mendacio contra verum stare homines consuescerent, dicendi assiduitas
Abbreviated transcription (Latin):
ut homines a consuetudine subito conuertere et adduersas rat¬
ones uite draducerit :A geuͦ Vrbib constitutis ut fidẽ colere
et ustitiã retinerediscerent et alis parere sua uoluntate consu¬
escerent acñ modo labores excipiendos cõmunis cõ modicaus a
sed etiã uita amittendã existimarent. qͥ tandẽ fieri potuit
nisi homines eaquaẽ inuenissent ⁊ratione e loquenti a ꝑsuadere

Expanded text:
ut homines a conluetu dine subito converteret, et ad diversas vitae rationes traducerer. Age vero, urbibus constitutis, ut fidem colere, et iustitiam retinere discerent, et aliis parere sua voluntate consuescerent, ac non modo labores excipiendos, communis commodi causa, sed etiam vitam amirtendam existimarent: qui tandem fieri potuit, nisi homines ea, quae ratione inven slent, eloquentia persuadere
Abbreviated transcription (Latin):
de fasto conuenit et quaerit᷑ id qđ factũ est qͦ nomine
appeldet̃ Quo ingenere necesse ẽ ideo nominis con¬
trouersiã esse qđ dereipsa non conueniat ñ qđ de¬
fasto non constet. sed qđ id qđ factũ sit aliud alii ui¬
deat᷑ esse. et iccirco alius alio nomine id appelle
Quare in eius modi generib diffinienda reserit uerbis

Expanded text:
de facto convenit et quaeritur, id quod factum est quo appelletur. quo in genere necesse est ideo nominis trover- siam, quod de re ipsa non conveniat; non quodfacto non constet, sed quod id, quod factum sit, aliud alii videatur esse et idcirco alius alio nomine id appellet. quare in eiusmodi generibus definienda res erit verbis
Abbreviated transcription (Latin):
et breuicer describenda. ut siq. orũ expriuato subripu¬
erit. utrũ fur ansacrilegus sit i. dicandus Nã idcũ quaeritir
necesseerit diffinire utrunq qͥd sit fur. qͥd sacrilegus ec
sua descriptione ostendere: alio nomine illã rẽ dequa agitꝰ
appellari oportere. atq aduersarii dicunt: Generis
est controuersia. cũ et qͥd factũ sit conuenit. et qͦ id faltin
nomine appellari oporteat constat. et tamenquantu ecci¬
ius modi. et om̃ino quale sit quaerit᷑ hoc modo iustũ An in¬
iustũ. utile an inutile. e omnia inqͥb qualesit id qđ fat
est quaerit᷑ sin eulla nominis controuersia :: Euic ger
hermagor as partes quatuor supposuit. deliberatiũa
de monstratiũa iuridicialẽ negotialẽ qđ eius ut nos
putamꝰ non mediocre peccatũ rep̃hendendũ uidetur
Uerũ breui. ne aut sitaciti p̃terierimꝰ. sine caus ansecuti
putemur. Aut sidiutius in hoc constiterimꝰ. mor᷑ adtq
impedimentũ reliquis p̃ceptis intulis seuidea mur

Expanded text:
et breviter describenda, ut, si quis sacrum ex privato subripuerit, utrum fur an sacrilegus sit iudicandus; nam id cum quaeritur, necesse erit definire utrumque, quid sit fur, quid sacrilegus, et sua descriptione ostendere alio nomine illam rem, de qua agitur, appellare opor- tere atque adversarii dicunt. Generis est controversia, cum et, quid factum sit, convenit et, quo id factum nomine appellari oporteat, constat et tamen, quantum et cuiusmodi et omnino quale sit, quaeritur, hoc modo: iustum an iniustum, utile an inutile, et omnia, in quibus, quale sit id, quod factum est, quaeritur sine ulla nominis controversia. huic generi Hermagoras partes quattuor subposuit, de- liberativam, demonstrativam, iuridicialem, negotialem. quod eius, ut nos putamus, non mediocre peccatum reprehendendum videtur, verum brevi, ne aut, si taciti praeterierimus, sine causa non secuti putemur aut, si diutius in hoc constiterimus, moram atque impedimen- tum reliquis praeceptis intulisse videamur.
Abbreviated transcription (Latin):
beit aliquid utra ꝑmit tat N amid qđ imperat᷑ nece sa¬
rium. allad qđ ꝑmittitur uoluntarium est. D ende
inutralege sinon optẽpera tum sit poena afficiatur: aut
inutra maior poenastatuatur Nammaxime conser¬
uanda est ea quae diligentis sima et scã est. Dein de utra
lex iulieat utrauetet. Nam sape ea que uetat quasi
exceptione quadam corrigere uideatur illam. quat iube

Expanded text:
beat aliquid, utra permittat; nam id, quod imperatur, necessarium, illud, quod per- mittitur, voluntarium est; deinde, in utra lege, si non optemperatum sit, poena adiciatur aut utra maior poena statuatur; nam maxime conservanda est ea, quae diligentissime sancta est; deinde, utra lex iubeat, utra vetet; nam saepe ea, quae vetat, quasi exceptione quadam corrigere videatur illam, quae iube
Abbreviated transcription (Latin):
hoc &e quum esse concedat illud negit qđ aut ae quius aut¬
eodem sit in genere. Deinde iccir co dehac re nibil esse
scriptum qđ cumnde illa esset scrꝗtum. de hac is quisor¬
bebat dubitaturum neminẽ arbitratus sẽt . P osftea mul¬
tis in legib multa praeterita esse. quae iccir co praeterta
nemoarbitretur qđ excaeteris dequib scriptũ set ind¬
ligi possit. Deinde aequitas reidemonstranda est ut in
ne gotiali absoluta. Contra autẽ quidicet. similiti¬
dinem in firmare debebit: Quod faciet si de monsta¬
esse. genere. natura .ui. magni tudine. tempore. loco
fortuna opinione. Si quo in numero illud qđ ꝑ similitudi¬
nem affertur et quo in loco illud cuius causa afferetur
haberi conueniat ostondetur Dein de quidres cũ rediffe¬
rat demonstrabtar ut non idem uideatur deutraq
existĩ mario portere Acsi ipsequoq poterit ratio¬
cinationibus uti. isdem ratiocinationibus quib. ante
praediftum est utetur Si non poterit negabit opor¬

Expanded text:
hoc aequum esse concedat, illud neget, quod aut aequius auteodem sit in genere; deinde idcirco de hac re nihil esse scriptum, quod, cum de illa esset scriptum, de hac is, qui scribebat, dubita- turum neminem arbitratus sit; postea multis in le- gibus multa praeterita esse, quae idcirco praeterita nemo arbitretur, quod ex ceteris, de quibus scriptum sit, intellegi possint; deinde aequitas rei demon- stranda est, ut in iuridiciali absoluta. Contra autem qui dicet, similitudinem infirmare de- bebit; quod faciet, si demonstraesse genere, natura, vi, magnitudine, tempore, loco, persona, opinione; si, quo in numero illud, quod per similitudnem afferetur, et quo in loco illud, cuius causa afferetur, haberi conveniat, ostendetur; deinde, quid res cum re differat, demon- strabitur, ut non idem videatur de utraque existimari oportere. ac, si ipse quoque poterit ratiocinationibus uti, isdem rationibus, quibus ante praedictum est, ute- tur; si non poterit, negabit opor
Abbreviated transcription (Latin):
riori possit nefieri questione considerabimus Atqetã
haec mihi uideo uidere etiã quasdã cum adiunctione
neces situdines quasdã simplices et ab solutas Nã aliter
diceresolemus necesseẽ cassilienses se dederehannib ali

Expanded text:
riore, possitne fieri, quaestione considerabimus. at- que etiam hoc mihi videor videre, esse quasdam cum adiunctione necessitudines, quasdam simplices et ab- solutas. nam aliter dicere solemus: necesse est Casilinenses se dedere Hannibali
Abbreviated transcription (Latin):
sã. quȩ si sublata sit. nihil in causa controuersiȩ relin¬
quat᷑ hoc mͦ. ut docendi causa in facili et ꝑuulgato
exẽplo consistamꝰ. O restes si accuset᷑ matricidui
nisi hoc dicat. iure feci. illa eñi patrẽ meũ occiderat
non habet defensionẽ. qua sublata. om̃is controues¬
E attria p̃apuesunt
in omni causae genero
firmamentũ uͦ ꝑraro
adhibet᷑. Et siquando
adhibet᷑. necesse est.
aut inthemate sit
i hrstoria. alias lẽma
dr̃ id est falsum argu¬
mentum
saquoque siblata sit. Ergo eius causȩ ratioest qđ illa
a gamennonẽ occiderit. Ludicatio ẽ. quȩ ex in¬
firmatione & confirmatione racionis nascit᷑ contor¬
uersia Nã sit ea nobis exposita ratio quã paulo an¬
te exposumꝰ. Illa eñi inquit patre occiderat

Expanded text:
sam, quae si sublata sit, nihil in causa controversiae relinsam, quae si sublata sit, nihil in causa controversiae relinquatur, hoc modo, ut docendi causa in facili et pervulgato exemplo consistamus: Orestes si accusetur matricidii, nisi hoc dicat iure feci; illa enim patrem meum occiderat, non habet defensionem. qua ratione sublata omnis controve tria praecipua sunt in omni causae genere firmamentum uero perraro adhibetur, et si quando adhibetur, necesse est aut in themate sit aut in historia; alias lemma dicitur, id est falsum argumentumquoque sublata sit. ergo eius causae ratio est, quod illa Agamemnonem occi- derit. iudicatio est, quae ex infirmatione et confirma- tione rationis nascitur controversia. nam sit ea nobis exposita ratio, quam paulo ante exposuimus: illa eni