comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ młre stipłatꝰ est duas partes dotisrod¬
di. tertiã ap̃ maritũ reman̾e pactꝰ est.
necuuid maritꝰ ĩ funꝰ ꝯferret anfuue¬
raria maritus teneat᷑ ⁊ ait siquidẽ
ip̃e stipłator młrem fun̾auit locum
ce pacto ⁊ inutilem ei fu̾iariã fore.
lege ded̾it ꝓmłre ut ad ip̃m rediret
ꝯferat. s ⁊ cũ dos mortemłris ad eun¬
dem peruetut pot dici conferre eum.
i maritus lucratur dotẽ ꝯueniet᷑ fu¬
neraria pr̃ autẽ ñ. S ĩ hunc casũ puto
si dosquia per modica fuit in funꝰ nõ
susficit in superfluũ in pr̃em deb̾eactõ¬
nemdari. ¶Cum mr̃ famslias decedit
nec est soluendo h̾editas fim̾arieam

Expanded text:
re, stipulatus est duas partes dotis reddi, tertiam apud maritum remanere, pactus sit, ne quid maritus in funus conferret, an funeraria maritus teneatur. et ait, si quidem ipse stipulator mulierem funerauit, locum esse pacto et inutilem ei funerariam fore: lege dederit pro muliere, ut ad ipsum rediret,conferat? sed cum dos morte mulieris ad eum peruenerit, poSi maritus lucratur dotem, convenietur funeraria, pater autem non. sed in hunc casum puto, si dos, quia permodica fuit, in funus non sufficit, in superfluum in patrem debere actionem dari. Cum mater familias decedit nec est eius solvendo hereditas, funerari eam
Abbreviated transcription (Latin):
est ei cui honꝰꝓbõnis incõbit adu̾sario
suo de rei u̾itate insuirandũ inferre
pͥus ip̃o ꝓcalũpnia iurante ut uidex
uiram̃ti fidẽ sequutꝰ ita suã sinam poᷤ¬
sit formare uire referre religionis ei
obseruando s hec uͥ de sołone indebiti
bita ẽẽ dicatur ⁊ indiscrete loquit᷑ tũc
eum in quẽ cautio expoĩta est ꝯpelli

Expanded text:
est ei, cui onus probationis incumbit, aduersario est ei, cui onus probationis incumbit, aduersario suo de rei ueritate iusiurandum ferre, prius ipso pro calumnia iurante, ut iudex iuramenti fidem secutus ita suam sententiam possit formare, iure referendae religionis ei seruando.Sed haec, ubi de solutione indebiti sita esse dicatur et indiscrete loquitur, tunc eum, in quem cautio exposita est, compelli
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ accipientis uł aliquã iustãigno¬
rantie cãm indebitũ ab eo solutũ eẽ tn
hoc ostend̾it nullã eũ repetitõem hr̃e
Si autem is qui in debitũ querit ur pu
pulus uł minor sit uł młr uł forte uir
quidem perfecte etatis s nules uł agri
cultor ⁊ forensiũ retũ expers uł alias sĩ¬
plicitate gaudens uł desidia dedit᷑ tũs
eũ quui accepit pectinas ostende bñ eum
accepisse ⁊ debitas ei fuisse solutas ⁊ sin
ostendit eas redhib̾e s hoc ita si totam
sũmam indebitam fuisse solutã is qͥ
uel de soluto debito postea ignar᷑ it̾m
soluit uł exceptõne tutꝰ errore eas pec¬
qd̃ plus debito persoluit ur ia solutã
pectiũam per errorem repetita sołone.
dependit. nł tutꝰ exceptõe sua nesciẽs
ꝓietit peccuĩam scd̾m gn̾alẽ regłam
que eos qui opponendas eẽexceptões
affirmauit uł soluisse debita cõten¬
dunt ostend̾e exigit. ¶ In om̃ib autẽ
uisionib qͣs pposinmꝰ licencia cõcedẽda

Expanded text:
iustam ignorantiae causam indebitum ab eo solutum, et nisi hoc ostenderit, nullam eum repetitionem habere. Sin autem is qui indebitum queritur vel pupillus vel minor sit vel mulier vel forte vir quidem perfectae aetatis, sed miles vel agri cultor et forensium rerum expers vel alias simplicitate gaudens et deeum qui accepit pecunias ostendere bene eas accepisse et debitas ei fuisse solutas et, si non ostenderit, eas redhibere.Sed haec ita, si totam summam indebitam fuisse solutam is qui uel dissoluto debito postea ignarus iterum soluit uel exceptione tutus errore eius pec plus debito persoluit uel iam solutam pecuniam per errorem repetita solutione dependit uel tutus exceptione suam nesciens proiecit pecuniam, secundum generalem regulam, qua‹e› eos, qui opponendas esse exceptiones adfirmant uel soluisse debita contendunt, haec ostendere exigit.In omnibus autem uisionibus quas praeposuimus licentia concedenda
Abbreviated transcription (Latin):
s stiplãtur restitui ꝙ inde erstabit
interdũ aut meritaprietatis estima¬
tio si forte⁊ fructuarĩ t p̾sit usu¬
stipłom quib usuffructꝰ admittit᷑.
¶desiñe pertine ussĩfructũ accipie¬

Expanded text:
sed stipulatur restitutu iri quod inde exstabit. interdum autem inerit proprietatis aestimatio, si forte fructuarius, cum possit usustipulationi, quibus usus fructus amittitur. Desinere pertinere usum fructum accipie
Abbreviated transcription (Latin):
hiis iudicib qui in eandem rem dati
ẽent ñ nullos causa audita excusatõ
c̃ẽ inq eoꝵ locum alios ẽẽ sumptos
⁊ ciuerebatur si singłoꝵ iuditium
mutatõ eandem rem an aliud iudici
tũ ⁊ rem eandem ⁊ iuditium idem
ꝙ aña fiuissz perman̾e nz in hoc solũ
euenire ut partib ꝯmutatis eadẽ
res eẽ existimaretur s ⁊ in młtis cet̾is
reb nam ⁊ legioneam eandẽ hr̃ ex
quia mł̾ti decessissent quoꝵ ĩ locũ
alii subiecti ẽent ⁊ ppłm eundem ħ
temꝑe imputari. qui ab hint .c. an¬
nis fuiss cum ex illis nemonũc ui¬
uerct. Itemq nauem si adeo sr̃tecta
foret ut ulła tabula eadcm perma¬
neret qiue non noua fuiss nichilloꝰ¬
eandem cẽ existimar ꝙ si quis pu¬
tetaret partib ꝯmutatis auiã rem
fĩ fore ut eius rõne nos ip̃i non idẽ
c̃emus qui ab hinc anno fuissem
ex quib particłis minimis ꝯsist̾emꝰ¬

Expanded text:
his iudicibus, qui in eandem rem dati essent, nonnullos causa audita excusatos esse inque eorum locum alios esse sumptos, et quaerebatur, singulorum iudicum mutatio eandem rem an aliud iudiciutamen et rem eandem et iudicium idem quod antea fuisset permanere: neque in hoc solum euenire, ut partibus commutatis eadem res esse existimaretur, sed et in multis ceterism eandem haberi, ex qua multi decessissent, quorum in locum alii subiecti essent: et populum eundem hoc tempore putari qui abhinc centum annis fuissent, cum ex illis nemo nunc uiueret: itemque nauem, si adeo saepe refecta esset, ut nulla tabula eadem permaneret quae non noua fuisset, nihiloem esse existimari. quod si quis putaret partibus commutatis aliam rem fieri, fore ut ex eius ratione nos ipsi non idem essemus qui abhinc anno fuissemuex quibus particulis minimis const
Abbreviated transcription (Latin):
ppe iudicare minin publicum est.
temere aduersarium suum in iuditi¬
um uocasse ⁊ stitit uiatica litisq sũp¬
tus adu̾sario reddere oportebit.¬
udicib de iure dubitantib p̃sides

Expanded text:
ppe iudicare munus publicum est. temere aduersarium suum in iudicium uocasse constitit, uiatica litisque sumptus aduersario suo reddere oportebit.Iudicibus de iure dubitantibus praesides
Abbreviated transcription (Latin):
s rectissime diui frẽs sepserunt nlłã
astõem eumpp̃ suã calliditatẽ hr̃e qr
m̃cede pacta accesserat ad talem redẽp¬
tõem mͣrcesł ciuidẽ sic lociuit᷑ de eo qi
pocciũa accepta spopondit siqͥdẽ

Expanded text:
ed rectissime diui fratres rescripserunt nullam actionem eum propter suam calliditatem habere, quia mercede pacta accesserat ad talem redemptionem.Marcellus autem sic loquitur de eo qui pecunia accepta spopondit
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝯ uen̾o restitues mͥ certe si aliquidm
hũanũꝯtig̾it filio meo quem ex alio ma¬
rito suscepi restitues defuncta ea ĩtesta¬
ta desid̾o res meas ꝯmendate cui restitui
debeant filio an marito. Pauł R̾. filio

Expanded text:
certe, si aliquid mihi humanum contigerit, filio meo, quem ex alio marito suscepi". defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debeant, filio an marito. Paulus respo
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ ħ ꝓlatã ⁊ stichũ de qiuib sub manu¬
missis sint lib̾os nõ eẽ claudiꝰ duus
martꝰ ex lege dca lib̾tatis ĩuendendo
qͣmis ñ manumissos fore lib̾s ĩ seme¬
strib Sitituit i ĩ mortis tepꝰ eptoris
distulit uenditor libertatem.
Si rẽs uendita ñ tradatur inid ad
interest agitur ħ est q rem hr̃e int̾est
emptoris hoc autẽ int̾dũ p̾ciũ egredi¬
etur si pluris int̾est qmͣ res ualet
rempta est. ¶uenditor est si cũsci
fiscum sciret oeb̾i seruitutẽ celau̾it
ñ euadet ex empto actõem si modo eã
rememptor ignorauit. Oĩa em̃q̃ ccͣ
bonam fidem fuint ueniunt ĩ empti
actõem s si re uenditorẽ ⁊ scelare sic acti¬
pũ ñ solũ si non ãmonuit s si ⁊ nega¬
uit seruitutẽ istam deb̾i cum eẽt ab eo
quesitũs ⁊ si ꝓponas eum ita dixisse
ulła quidẽ seruit᷑ debet᷑ u̾m ne em̃gaͭ
inoppinata seruit᷑ ñ teneor puto eũ
ex empto ten̾i qr seruitꝰ oebebat᷑ ⁊ si

Expanded text:
 si manumissi non sint, liberos non esse.Claudius: Diuus Marcus ex lege dicta libertatis in uendendo quamuis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis tempus emptoris distulit uenditor libertateSi res uendita non tradatur, in id quod interest agitur, hoc est quod rem habere interest emptoris: hoc autem interdum pretium egreditur, si pluris interest, quam res ualet uel empta est. Uenditor si, cum sciret deberi, seruitutem celauit, non euadet ex empto actionem, si modo eam re contra bonam fidem fiunt ueniunt in empti actionem. sed scire uenditorem et celare sic accipimus, non solum si non admonuit, sed et si negauit seruitutem istam deberi, cum esset ab eo quaesitum. sed et si proponas eum ita dixisse: 'nulla quidem seruitus debetur, uerum ne emergat inopinata seruitus, non teneor', puto eum ex empto teneri, quia seruitus debebatur et
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ex empto agi nõ posse nͥ totãrem
suscipere fu̾it parat᷑ qr hec pars bñfĩ¬
tio alt̾ius uendictõni accessit qͥn lmo
⁊̃ ex uendito posse ꝯueniri emptorẽ
ut recipiat totũ. solũ sd̾ spestand̃
erit ñ forte frausaliqͣ uenditoris int̾¬
uenit s ⁊ si distrãcta parte cesserit
uictus licitatõem uenditor eq̃ p̾ciũ
ut restituat ex emptotenebit ħ ⁊ eade̾
⁊ ĩ mãdato cet̾isq hĩgn̾is iudiciis¬

Expanded text:
 totam rem suscipere fuerit paratus, quia haec pars beneficio alterius uenditori accessit: quin immo etiam ex uendito posse conueniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua uenditoris interuenit. sed et si distracta parte cesserit uictus licitatione uenditor, aeque, pretium ut restituat, ex empto tenebitur. haec eadem et in mandato ceterisque h
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ esi qui mandato dñi defensio¬
nem u̾bi suscepit õe qd̾ bona fide p̾¬
stit̾it seruaturũ ꝙͣis pecculiũ p̾ea int̾¬
cidit hĩta si neutrius iculpaint¬
uen̾it. ⁊ .n. dñm cũ quo de peccłio agi¬
tur siꝑatꝰ sit reb peccłiarib petitori
ced̾e ex cã audiend̾ putaũ .s. si sñ do¬

Expanded text:
defensionem serui suscepit, omne quod bona fide praestiterit seruaturum, quamuis peculium postea interciderit. haec ita, si neutrius culpa interuenerit: etenim dominum, cum quo de peculio agitur, si paratus sit rebus peculiaribus petitori cedere, ex causa audiendum putauit, s
Abbreviated transcription (Latin):
tor cius cui res fu̾it adiudicata uelit
ꝑtẽ suã predii recupare soluto eo qid
ip̃e debuit elegant̾ dr̃ ñ ẽe audiendũ
nͥ ⁊ eampartem patꝰ sit recuꝑare quam
creditor adiudicatõem emit. ¶ Nã¬

Expanded text:
tor eius cui res fuit adiudicata velit partem suam praedii reciperare soluto eo quod ipse debuit: eleganter dicitur non esse audiendum, nisi et eam partem paratus sit reciperare, quam creditor per adiudicationem emit. na
Abbreviated transcription (Latin):
la dusia percipiant uł si resmobiles
sint ⁊ sic pot̾it ut int̾ eos oueniant
caueantq per temꝑa seusuros ⁊ fi¬
nituros hoc est ut apud singłos nutu¬
auice certo temꝑe situsus fructus¬
etp colonis n eis quidepoĩti sũt sus¬
teperunt hoc iudiciũ ⁊petit qis nat᷑a¬
lit̾ possideant. ¶ Int̾ eosam pigno¬
riaccepunt talis diuisio fĩ d ut ñ u̾o
p̃cio estimet᷑ pars s in tm̃ dũ taxat qnͣ¬
tũ ꝓ ea parte debetur ⁊ n assignet᷑ qͥdẽ

Expanded text:
rcipiant: uel si res mobiles sint, etiam sic poterit, ut inter eos conueniat caueantque per tempora se usuros et fruituros, hoc est ut apud singulos mutua uice certo tempore sit usus fructus.Neque colonis neque eis qui depositum susceperunt hoc iudicium competit, quamuis naturaliter possideant.Inter eos, qui pignori acceperunt, talis diuisio fieri debet, ut non uero pretio aestimetur pars, sed in tantum dumtaxat, quantum pro ea parte debetur, et adsign
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo iudiciũ ⁊̃ si quis rẽꝯmunẽ
det̾iorem fec̾it forte seruũ uuln̾ando
au aĩniũ es corrũpendo aut arbores
ex fundo excidendo. ¶Si cõmunist̾¬
mabitur seruns ⁊ eiꝰ partẽ ꝯsequitur
Item si unꝰ in solidũ de peccłio ꝯuentꝰ
⁊ dampnatꝰ sit est cũsorcio ꝯͥ diuidẽ¬
do actio ut partẽ peccłii ꝯsequatus.
noĩe de peccłio ĩ solidũ dãpnatꝰ  si ap̃
sociũ res pecculiaris int̾cidat nͥominꝰ
utile erit iudiciũ qͥ diuidendo adre¬
cuis̃ fore ut totaea res ad dãpnum
ciꝰ qui iudiciũ accepit ꝑtin̾et cũ utus¬

Expanded text:
vidundo iudicium etiam si quis rem communem deteriorem fecerit, forte servum vulnerando aut animum eius corrumpendo aut arbores ex fundo excidendo. Si communis smabitur servus et eius partem consequet.Item si unus in solidum de peculio conuentus et damnatus sit, est cum socio communi diuidundo actio, ut partem peculii consequatur.nomine de peculio in solidum damnatus esset, si apud socium res peculiares intercidant, nihilo minus utile erit iudicium communi diuidundo ad requum fore, si tota ea res ad damnum eius qui iudicium acceperit pertineat, cum ut
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝙ eoꝵ experietur. s si in solidum
emant unꝰ qtusq in solidũ tedhibebit¬
¶ Si mancipiũ qd̃ redhid̾i oportet mor¬
tuũ erit ħ querit᷑. Nunquid culpaẽp¬
toris uł familie ei e ꝓcuratoris homo
demortuus sit. Nam sipsa eiꝰ decessit

Expanded text:
que eorum experietur: sed si in solidum emant, unusquisque in solidum redhibebit.Si mancipium quod redhiberi oportet mortuum erit, hoc quaeretur, numquid culpa emptoris uel familiae eius uel procuratoris homo demortuus sit: nam si culpa eius decessit,
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ ip̃m damꝑnũ sentuĩt impediũt᷑¬
q redhibe. Si uenditori płes ħedes ex¬
tit̾unt singulis ꝓ portõe ħeditaria po¬
pia ab uno emant᷑ uerius est dicers
siqͣi płes ei fu̾int uenditores singłis
insolid̃ redhibend̃ si partes septem
sunt a sĩgłis recte dicetur alt̾i qui¬
demposse redhib̾i cum altõ autẽ agi
quanto minoris. Idem si ples singłi
partes ab uno emant tunc ꝓ parte

Expanded text:
m damnum sentiunt impediunturque redhibere.Si uenditori plures heredes exstiterint, singulis pro portione hereditaria popia ab uno emantur, uerius est dicere, si quasi plures rei fuerunt uenditores, singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhiberi, cum altero autem agi quanto minoris. item si plures singuli partes ab uno eman
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ꝙ det̾ior ft̃s seruus sit ñ solũ ad cor¬
pus s ⁊ ad aĩ uitia deferend̾ est ut pu¬
ta si ĩmutatione conseruoꝵ apudẽp¬
torem talis fc̃s est aleator forte ł ui¬
narius uł errore su sit s notand̾ est
ꝙ ñ pernuitit᷑ emptori ex huiꝰmodi¬
emptus causis noxe ded̾e seruũ¬

Expanded text:
deterior factus est seruus, non solum ad corpus, sed etiam ad animi uitia referendum est, ut puta si imitatione conseruorum apud emptorem talis factus est, aleator forte uel uinarius uel erro euasit.Sed notandum est, quod non permittitur emptori ex huiusmodi causis nox
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ad detius tẽm sit mandatũ est p̃ediꝰ
ait cquũ finsse id dũ taxat imputari
emptori ex sc̃o ꝓcuratoris ⁊ familie ꝙ
ñ fi̾nt passurus seruus nisi ei uenisset
q autem passurꝰ erat ⁊ si n uenissz ĩ eo
contedi emptori serui si noxe dedidi¬
onẽ ⁊ ex eo inquit ꝙ ꝓcurator ꝯmisit
solũ actõnũ prandaꝵ necc̃itatẽ ei ĩum¬
gi quid gͦ si culpa ñ ⁊̃ dolo emptoris¬

Expanded text:
 deterius factum sit, mandatum est.Pedius ait aequum fuisse id dumtaxat imputari emptori ex facto procuratoris et familiae, quod non fuit passurus seruus nisi uenisset: quod autem passurus erat etiam, si non uenisset, in eo concedi emptori serui sui noxae deditionem et ex eo, inquit, quod procurator commisit, solum actionum praestandarum necessitatem ei iniungi.Quid ergo, si culpa, non et
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ cũ accedat alii rei homo eadẽ ⁊ pre¬
dicere ⁊ ꝓmitte compellit᷑ ꝙ ñ solũ horca¬
su intelligendũ est quo noĩatĩ addi¬
citur accessurũ fundũ hoĩem stichũ
sint accedat uenditioni.
demi. Promde pomp̾ ait. Iustamca¬
c̃am ẽẽ ut ꝙ in uenditione accessurũ
cessura dc̃m fuit ex empto actio est
ueluti si dolia accessura fundo dc̃a
fu̾int. s hoc ita si certũ tempus acces¬
surũ fu̾it dc̃m. Nam siseruus cum
pecculio uen̾it ea mancipia que inpe

Expanded text:
 eadem et praedicere et promittere compellitur. quod non solum hoc casu intellegendum est, quo nominatim adicitur accessurum fundo hominem Stichum,sint accedant uenditioni.de Pomponius ait iustam causam esse, ut quod in uenditione accessurum cessura dictum fuerit, ex empto actio est, ueluti si dolia accessura fundo dicta fuerint. sed hoc ita, si certum corpus accessurum fuerit dictum: nam si seruus cum peculio uenie
Abbreviated transcription (Latin):
s cnͣto minoris is hõ sic idemait hoĩe m¬
mortuo uł ⁊̃ redhibito singłos ꝓ suis
portõnib recte ag̾e p̾cuĩ autẽ ⁊ actõnes
ꝓ parte recipient s ⁊ fructus actõnis
⁊ si quo det̾ior hõfc̃s est ꝓ parte pẽabit᷑
ab ip̃is nͥ forte talis sit ꝙ diuisionem
nõ recipiat ut puta ancille part᷑ ĩ hoc
em̃ id̃ seruand̾̃ est ꝙ in ip̃a mr̃e uendi¬
ta ꝙͣ ꝓ parte redhib̾i posse negauimꝰ.¬
¶ Marcelł qͦ scribit. Si seruus ꝯmunis
seruũemit ⁊ sic in cã redhibitõis unũ
ex dñis ꝓparte sua redhib̾e seruum¬
ñ posse ñ magis inquit qmͣ cũ emptori
płes hedes extit̾int ñ om̃s ad redhiben¬
duconsentiũt. ¶ Idem marcelł a
it ñ posse alt̾mn ex dĩus consequi actõe
exempto ut sibi ꝓ parte uenditoꝵ fc̃a¬
dat siꝓ portõe p̾ciñ dabit ⁊ ħ in emptõ¬
nib seruari oport̾eait. ¶Nam uen¬
ditorpign̾is loco qd̃ uendidit retinz
q ad emptorẽ satisfaciat pomp̾ait. Si

Expanded text:
nti minoris is homo sit.Idem ait homine mortuo uel etiam redhibito singulos pro suis portionibus recte agere. pretium autem et accessiones pro parte recipient: sed et fructus acceset si quo deterior homo factus est pro parte praestabitur ab ipsis, nisi forte tale sit, quod diuisionem non recipiat, ut puta ancillae partus: in hoc enim idem seruandum est, quod in ipsa matre uendita, quam pro parte redhiberi posse negauimus.Marcellus quoque scribit, si seruus communis seruum emerit et sit in causa redhibitionis, unum ex dominis prnon posse: non magis, inquit, quam cum emptori plures heredes exstiterunt nec omnes ad redhibendum consentiunt.Idem Marcellus ait non posse alterum ex dominis consequi actione ex empto, ut sibi pro parte uenditor tradat, si pro portione pretium dabit: et hoc in emptoribus seruari oportere ait: nam uenditor pignoris loco quod uendidit retinet, quoad emptor satisfaciat.Pomponius ai
Abbreviated transcription (Latin):
agat pp̃ morbũ qnͣti fi condẽpnatio de¬
beat ⁊ quidẽ scpi posse qnͣto minoris du
crum emptor faciat ⁊ bis enisdẽ tri exti¬
mateem conseqͣtur. In ft̾m actio compe¬
tit ad p̾ciũ recuꝑand si mancipiũ redhi¬
bitoriũ fi̾it incina ñ ħ querit᷑ an mã¬
mancipul esse id in cam redhibitionis
tũc queri utrũq debuit redhib̾i ⁊ an

Expanded text:
agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem saepius agi posse quanto minoris dub ne lucrum emptor faciat et bis eiusdem rei aestimationem consequatur.In factum actio competit ad pretium reciperandum, si mancipium redhibitum fuerit: in qua non hoc quaeritur, an manmancipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi an
Abbreviated transcription (Latin):
restituet᷑ si peccłium quesut apud
emptorẽ quid de hoc dicemꝰ ⁊ si qui¬
dem de re emptoris ut accessit dicen¬
dũ estapd̃ ip̃m reliciuuoꝵ si aliunde
creuit uenditori restituend̾ est. ¶Si
ples hedes sint emptoris sint an oẽs
ad redhibend̾ consentire debeant uide
torem ne forte uenditor iniuria pa-¬
tiatur dũ alio partem recipit homi¬
nis alii ñ in partem p̾cii dempnat᷑¬

Expanded text:
restituetur. Si peculium qrestituetur. Si peculium q quid de hoc dicemus? et si quidem ex re emptoris accessit, dicendum est apud ipsum relinquendum, si aliunde creuit, uenditori restituendum est.Si plures heredes sint emptoris, an omnes ad redhibendum consentire debeant, uidetorem, n‹e› forte uenditor iniuriam patiatur, dum ab alio partem recipit hominis, alii in partem pretii condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
Item si scrui redhibendi no¬
mine emptor iuditiũ accepit uł eu̾p̃e
noie dictauit cauend̾ ex utraq ꝑte er
ut si quis sñ dolo malo adẽpnatꝰ sit ł
si quid ex eo ꝙ eg̾it ad eũ ꝑuen̾it dolo¬
ue eius malo fr̃m sit quominꝰ perue¬
niret id reddat qͣs impensas neccͣio
incurrand̾ seruũ post litem contesta¬
tam emptorfẽcit imputabit pre¬
cedentes impensas noĩatĩ compre¬
hendas pediusait̾. s cibaria seruo da¬
ta ñ cẽ imput anda aristo ait. nam
cipere ñ in maiorẽ sumã ĩquit ꝙͣ ĩ p̾¬
recentionem cet̾m pot̾unt euitare pẽa¬
tione uenditor si nolit hoĩem reciꝑe
Quo fto p̾cii prestatõem eoꝵq cĩ p̾ciũ
netur ex sua ꝓmissione si furtũ ĩius
neos ⁊ eũ qui dño suo res subtraxit
intelligend̾ est. ¶ Si ancilla redhi¬
beatur ⁊ qd̃ ex ca post uenditionem
natũerit reddetur siue unꝰ partus
sit sũ płes. s ⁊ si forte usus fructus
ꝓpͥetatiaccreu̾it indubitate huic qͦ

Expanded text:
Item si serui redhibendi nomine emptor iudicium accepit uel ipse eius nomine dictauit, cauendum ex utraque parte erit, ut, si quid sine dolo malo condemnatus sit uel si quid ex eo quod egerit ad eum peruenerit doloue malo eius factum sit quo minus perueniret, id reddat.Quas impensas necessario in curandum seruum post litem contestatam emptor fecerit, imputabit: praecedentes impensas nominatim comprehendendas Pedius: sed cibaria seruo data non esse imputanda Aristo, nam cipere, non in maiorem summam, inquit, quam in prretentionem: ceterum poterit euitare praestationem uenditor, si nolit hominem recipere, quo facto pretii praestationem eorumque quae pretium netur ex sua promissione, si furtum seruus aneo, sed et eum, qui domino suo res subtraxit, intellegendum est. Si ancilla redhibeatur, et quod ex ea post uenditionem natum erit reddetur, siue unus partus sit siue plures. Sed et si forte usus fructus proprietati adcreuerit, indubitate hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tam fructus ueniũt qm̃ id inde in¬
qd̾ deti̾or fc̃s est ceteraq ueniunt.
Iudici enĩ stafiatqꝵ iudex sts est oiũ
rerũ offm̃ incõbit quecũq in iuditio
uersant᷑ ea autẽ que añ iuditiũ cõtin¬
git ñ ualde ad eñ ꝑtinẽt nͥ fiu̾nt ei no¬
minatĩ iniuncta. ¶Preterea me
dio adicit᷑ sic ⁊ qnͣta pectiũa ꝓ eo hoĩe
soluta accessionis ue noĩe data erit
aisł. U ideamꝰ tm̃ ne iniquũ sit
emptorẽ compelli dimiitte corpus
⁊ ad actoem iudicati mitti. si int̾dũ
potiusq res itaordinata sit ut ẽptor
caueat si intͣ certũ tempꝰ peccũa sibi
soluta sit se mancipiũ restiturum.
lp̃r. Deb autẽ reciꝑe peccũam quã
dediꝑ eo hoĩe uel si quid accessionis no¬
minedari autem ñ id solũ accipiemꝰ
ꝙ nũatur uenditori ut puta pͥcium
⁊ usuras ei s ⁊ si quid eptonis cãero¬
gatũ est ħ autẽ ita demũ deducit᷑ siex
uolũtate uenditoris dat᷑ cet̾m si qͥd

Expanded text:
 tam fructus ueniunt quam id quo deterior factus est ceteraque ueniunt: iudici enim statim atque iudex factus est omnium rerum officium incumbit, quaecumque in iudicio uersantur: ea autem quae ante iudicium contingunt non ualde ad eum pertinent, nisi fuerint ei nominatim iniuncta.Praeterea in edicto adicitur sic: 'et quanta pecunia pro eo homine soluta accessionisue nomine data erit,lium.Uideamus tamen, ne iniquum sit emptorem compelli dimittere corpus et ad actionem iudicati mitti, si interdumpotiusque res ita ordinanda sit, ut emptor caueat, si intra certum tempus pecunia sibi soluta sit, se mancipium restituturum.lium Debet autem recipere pecuniam, quam dedit pro eo homine, vel si quid accessionis nomine. dari autem non id solum accipiemus, quod numeratur venditori, ut puta pretium et usuras eius, sed et si quid emptionis causa erogatum est. hoc autem ita demum deducitur, si ex voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
tium antiũ uideamꝰ ⁊ quidẽ continz
condẽpnatio p̾ciũ accessiones q au
sit debeat accipere maxie cũ fructꝰ
quo ip̃i restituat ⁊ placet consequ¬
uturũ si quidtmi dampni sensit ł
si quid pro seruo impendit cõseqͣtͣ

Expanded text:
etium an non, uideamus. et quidem continet condemnatio pretium accessionesque. an  sua intersit debeat accipere, maxime cum fructus quoque ipse restituat? et placet consecuturum.Si quid tamen damni sensit uel si quid pro ser
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ si a uenditore fu̾it idcirco cõsecut᷑
ꝙ tardius ei hoĩem restitiss ⁊ si aquo¬
ius alio possore fructus accepit emp¬
tor restitu̾e eos debebit s ⁊ si quid fru¬
ctuũ noĩe consequut᷑ est idp̾stet. ¶ Itẽ
si legatũ uł ħeditas seruo obuen̾it n
refert potut hec consequi uenditor¬
directo au non potu̾it si suũ ñ uen¬
didiss ponamꝰ enĩ talẽ ẽẽ qui capere
aliquid ex testasnto ñ potu̾it nichil
hes nocebit hec tes pedius quidẽ ⁊̃ illodᷤ
ñ putat ẽẽ spectand̃ cuiꝰcotẽplatõne

Expanded text:
iam si a uenditore fuerit idcirco consecutus, quod tardius ei hominem restituit: sed et si a quouis alio possessore fructus accepit emptor, restituere eos debebit: sed et si quid fructuum nomine consecutus est, id praestet: item si legatum uel hereditas seruo obuenerit. neque refert, potuerit haec consequi uenditor an non potuerit, si seruum non uendidisset: ponamus enim talem esse, qui capere aliquid ex testamento non potuerat: nihil haec res nocebit.Pedius quidem etiam illud non putat esse spec
Abbreviated transcription (Latin):
redhibitio fiat puto hanc ꝯuentoẽ
uałe. Item si tempꝰ sexagita dicrũ p̾fi¬
nitã redhibitioni ꝑtiit cã cognita iu¬
ditiũ dabũ in cause aute cognitt̃e
ħuersabit᷑ sit aut mora fuit p̾scus
sit cur intra diem redhibitũ manci¬
piũ est ꝙ est magis displicuctat. In
hiis autẽ actõnib eadem crunt obs¬
uandacine de partu fructib accessio¬
nib q q̃ de mortuo redhibendo dc̃a
sunt que empconi accedĩt partẽ cẽ
uendictonis prudentib uistm est.

Expanded text:
redhibitio fiat, puto hanc conventionem redhibitio fiat, puto hanc conventionem valere. Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhibitioni praeteriit, causa cognita iudicium hoc uersabitur, si aut mora fuit per uensit, cur intra diem redhibitum mancipium non est, quod ei magis displicuerat.In his autem actionibus eadem erunt obseruanda, quae de partu fructibus accessionibus quaeque de mortuo redhibendo dicta sunt.Quod emptioni accedit, partem esse uenditionis prudentibus uisum est.
Abbreviated transcription (Latin):
conuentio gͥ redhibendo ñ facit locum
huic actõmi s ip̃a redbibitio restitu ai
in uendictdem accessit. ¶Qr assidua
est duple sipło id cirto placuit ⁊̃ ex
empto agi posse si duplam uenditor
mancipii n caueat ea ⁊ enĩq sũt mo¬
tis ⁊ consuetudinis ĩ bone fidei iudi¬
tus debent uenire. ¶Ex mancipa
uendunt natõem i cĩtũꝙ inuẽ¬
ditõne ꝓnunciare debent Płmq etĩ
natio serui aut ꝓuocat aut deceretẽp¬
torem idcito int̾ee nr̃a sicrenatio¬
nẽ p̾sumptũ ⁊ emiest quosdã seruos
bonos cẽ qr natiom sue ñ infamate qͦs¬
dam malos uidi qi ea natione sunt
que mag̾ infanus est ꝙ si donatione
ita ꝓnũciatũ s̃ erit uiditiũ emptori
om̃ib q ad quos ea res pertinebit
dabitur per qd̾ emptor redhibi manci¬
pium. ¶ Si quid ita uenierit ut insi
ita placint intͣ prefinitũ temp᷑ redhi¬
beatur ea conuentio rata habetur. Si
datur emptori ad hoc redhibend tltta
nõsi u̾o conuen̾it ut imperpetuũ

Expanded text:
conuentio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ipsa redhibitio.Restitui auin uenditione accessit.Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam uenditor mancipii non caueat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent uenire.Qui mancipia uendunt, nationem cuiusque in uenditione pronuntiare debent: plerumque enim ‹n›atio serui aut prouocat aut deterret emptorem: idcirco interest nostra scire nationem: praesumptum etenim est quosdam seruos bonos esse, quia natione sunt non infamata, quosdam malos uideri, quia ea natione sunt, quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori omnibusque ad quos d emptor redhibet mancipium. Si quid ita venierit, ut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus redhibeatur, ea conventio rata habetur: si datur emptori ad redhibendum, ultra non. si vero convenerit, ut in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽq fc̃s sit. Cetm̃ si aute sint ñ perti¬
net ad hoc iuditiũ qd̾ añ fcm̃ est siueg
ip̃e cum det̾iorem eum fecit siuefamilia
cius siue ꝓcurator tenebit actio fami¬
lie applłone om̃s qui in seruitiosunt
continentur ⁊ lib̃i hoĩes qui ei bona
fide s̾uiunt uł alien acceꝑte eos
quo qui in pot̾ate cius sũt. ¶ ꝓxura¬
toris sit mentio in hac actõe s neratiꝰ
ꝓcuratorẽ hic eum accipiend̾ ait. ũꝙ̃

Expanded text:
 factus sit: ceterum si ante fuit, non pertinet ad hoc iudicium quod ante factum est.Siue ergo ipse deteriorem eum fecit siue familia eius siue procurator, tenebit actio.Familiae appellatione omnes qui in seruitio sunt continentur, etiam liberi homines, qui ei bona fide seruiunt, uel alieni: accipe eos quoque qui in potestate eius sunt.Procuratoris fit mentio in hac actione: sed Neratius procuratorem hic eum accipiendum ait, non
Abbreviated transcription (Latin):
pecłio erit nutua. fugituius autẽ ł
alius s̾uns ꝯtͣ uoluntatẽ dm̃ credendo¬
ñ facit accipientis Q̾ dgͦ uendicari
numini possunt si existant aũ si dolo¬
malo desinant possid̾e ad exhibend̾

Expanded text:
tibi, erit mutua: fugitivus autem vel alius servus contra voluntatem domini credendon facit accipientis. quid ergo? vindicari nummi possunt, si exstant, aut, si doloalo desinant possideri, ad exhibendum
Abbreviated transcription (Latin):
pendet. lit ex post fcõ ꝯfirmetur .s. uelu¬
tisi dem tibi nuĩmos mutuos ut si cõ¬
dictõ aliq̃ exstit̾it tui fiant suq mo
obligatus. Itemsilegatam pectu¬
fuisse nt credita peccuĩa petipossit. Nã

Expanded text:
pendet, ut ex post facto confirmetur: veluti si dem tibi mutuos nummos, ut, si condicio aliqua exstiterit, tui fiant sisque mihi obligatus: item si legatam pecunfuisse, ut credita pecunia peti possit. nam
Abbreviated transcription (Latin):
uendendã s si ñ fuit ꝓpoĩtũ hoc ut
uenderem s hec causa fuit uendendi
ut tu ut̾eris tibi eamꝑisse ⁊ maxĩesi
sñ usuris credidi. Si tibi ded̾o̾.x.sic
ut .ix. debeas ꝓtulusait recte ñ ampli

Expanded text:
uendendam: quod si non fui proposito hoc ut uenderem, sed haec causa fuit uendendi, ut tu utereris, tibi eam perisse, et maxime si sine usuris credidi.Si tibi dedero decem sic, ut nouem debeas, Proculus ait, et recte, non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
potui ⁊ puto posse ꝯdic̾e. Idemerit
si apupillo fu̾o sñ tutoris auctoritate
stipłatus qͣnem sũ tutorẽ cẽ credidi.
possibili ꝯdõne stipuler .ꝯ.n. nͣlła est
u̾o cii postea bonis int̾dc̃m ⁊ moxab
eo stipłer. puto pupillo eũ ꝯparand̾.
qm̃ ⁊ stipulando sibi acquirit. Di
nũmos meos tuo nole dedo uelud tu¬
os absente te ⁊ ignorante aristo scͥbit
siũam nec dubit᷑ari qmͣ si meam peccu¬
niam tuo noĩe uolũtate tua ded̾o tͥ¬

Expanded text:
potui? et puto posse.Idem erit, si a pupillo fuero sine tutoris auctoritate stipulatus, cui tutore ‹auctore› credidi: possibili condicione stipuler: cum enim nulla sit ero, cui postea bonis interdictum est, mox ab eo stipuler, puto pupillo eum conparandum, quoniam et stipulando sibi adquirit. Si nummos meos tuo nomine dedero velut tuos absente te et itiam nec dubitari, quin, si meam pecm tuo nomine uoluntate tua dedero, t
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ Rogastime ut tͥ pecciũ am cre¬
d̾em ego cum ñ hr̃em lancem tͥ dedi
uł massam auriut eamuend̾es ⁊ nũ¬
mis utereris siuendid̾is puto mutuã
pettiũam fcãm Qd̾ suancem uel
massam i me tua tuspa peroidis añꝙͣ¬

Expanded text:
m.Rogasti me, ut tibi pecuniam crederem: ego cum non haberem, lancem tibi dedi uel massam auri, ut eam uenderes et nummis utereris. si uendideris, puto mutuam pecuniam factam. quod si lancem uel massam sine tua culpa perdideris
Abbreviated transcription (Latin):
cuius uerla hec sunt Eatulo uiliano si
hii qui ꝓ parte fideuisserant ĩ maiorem
qnͣtitatẽ dãpnati ꝙͣ debiti rõ exigebat
scientes ⁊ prudentes auxiliũ applłonis
emiserint potis mandati agentib hiis
ex equitate iudicis teni te tueri gͥsigig

Expanded text:
haec sunt: 'Catullo Iuliano. Si hi, qui pro te fideiusserant, in maiorem quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igi
Abbreviated transcription (Latin):
demt Et si uno p̾ciores płes emp¬
terdicto de itin̾e actuq iuctus sit ex
uitutis ĩ remactõne ꝓnũciatũ tm̃ di¬
cendũ est ex empto actõem ꝯpet̾e.
Dauri. Uenditor domus añqmͣeã
dat custodiam ⁊ diligentiã pr̃are d
tenebitur emptori.
emptori alt̾ius dolũ ñ nocẽ ita ñ est
cquũ cidem persone uenditoris sindo¬
lum prodessẽ.
rũ ⁊ si plus ht totũ pr̃et iisi ħ actil est
decimo ⁊ talem seruũee ut tm̃ peccłii
hẽat. ¶Siper emptorẽ stet̾it quomi
nitatem posse seruari sextus eluis dums
seu̾us dixerũt qͦꝵ ⁊ mͥ iustissima uidet᷑
esse sententia. ¶ firmus a ꝓtuloq̃¬
siit si de plũbo castello fistule sub t̾ra
misse aquam ducem inequũ lat̾ib cͥ¬
tũstructe an ediũ ẽent an ut rupta
cesa inuĩcta fixaq ediũ ñẽent ille scͥpͣ
sit referre quid actũ eet cund g si nicħ
de ea re nz emptorn uenditor cognoue¬

Expanded text:
m Et si uno pretio plures res empterdicto de itinere actuque victus sit, exvitutis in rem actione pronuntiatum, tamen dicendum est ex empto actionem competere. um. Uenditor domus antequam eadat, custodiam et diligentiam praestare debet tenebitur emptori. emptori alterius dolum non nocere, ita non est aequum eidem personae venditorislum prodesse. Crum, et si plus habet, totum praestet, nisi hoc actum est, decem et talem seruum esse, ut tantum peculii habeat. Si per emptorem steterit, quo nitatem posse seruari Sextus Aelius, Drusus dixerunt, quorum et mihi iustissima uidetur esse sententia. Firmus a Proculo quaesiit, si de plumbeo castello fistulae sub terram missae aquam ducerent in aenum lateribus circumstructum, an hae aedium esset, an ut ruta caesa uinctasit referre, quid acti esset. quid ergo si nihil de ea re neque emptor neque venditor cog
Abbreviated transcription (Latin):
odest. Quero si quis fundũita uen¬
did̾it ut id uenundatũ eẽ uideat᷑ ꝙ ĩtͣ
tͥminos ip̃e possedit sciens tñ aliquam
partem certã se ñ possi de ñ certioraue¬
rit emptorem an ex empto iuditio
teneatur cum ħ gn̾alis adiectio ad ea
debeat ne alioqͥm emptor capiatur ꝙ¬
fortasse si hoc cognouiss uł empturns
neet ł minoris empturꝰ ẽẽt si cerciorat᷑
de loco certo fuiss cum hoc ⁊ apud ue¬
uitutes si que debentur debebunt᷑ ⁊
enĩ uiris actores responderũt sic̾tus
uenditor cnubdam ꝑsonis certam
seruitures debe ñ admouiss empto¬

Expanded text:
orum. Quaero, si quis ita fundum uendiderit, ut id uenum datum esse uideatur, quod intra terminos ipse possedit, sciens tamen aliquam partem certam se non possidere non certiorauerit emptorem, an ex empto iudicio teneatur, cum haec generalis adiectio ad ea,debeat, ne alioqfortasse, si hoc cognovisset, vel empturus non esset vel minoris empturus esset, si certioratus de loco certo fuisset: cum hoc et apud veeperat: "servitutes si quae debentur, debebuntur": etenim iuris auctores responderunt, si certus venditor quibusdam personis certas servitutes debere non admonuisset empto
Abbreviated transcription (Latin):
de restituendo hoc debito ꝯ dies uen̾it
uł ꝯdictõ extitit. Secl ⁊ is qui p̾cia rr̃
h̾editariaꝵ possidet. Item qui a de¬
ab eo quipetit heditatem ⁊ litis exi¬
stimatõem consecutus est ħeditatẽ
posse peti. Non solumautem a debi¬
tore defuncti s ⁊̃ ad debitorem h̾eoita¬
rio petiheditas pot. denicy ab eo qui
negõm h̾editariũ gessit ⁊ celso ⁊ lu¬
ulianus scribit si is qui ꝓhede possi¬
debat ui fũat deiectus petiab eohedi¬
tatemposse qĩa iuris possõre quia
ht̃ interdictũ unde ui quo uictus
cedere d. s ⁊ eum qui deiecit petõne
heditatis ten̾i qr res heditatisp posse¬
ssore possidet. Idem iulianusait
su cuus possidens su ñ remuendide¬
rit petitorc heditatis eum tenisiue
iampciũ recepit sũ pete̾ possit ut ⁊
hic actõnib cedat. demscripsit
pr̃onũ heditatem pet̾e non posse ab
co cui libertus in fraudem alienaũ
quia caluisiana actõne ei tenenir
pr̃oni .n. iste debitor est non hedita¬

Expanded text:
de restituendo hoc debito, cum dies venerit vel condicio extiterit. Sed et is qui pretia rerum hereditariarum possidet, item qui a deab eo, qui petit hereditatem et litis aestimationem consecutus est, hereditatem peti posse. Non solum autem a debitore defuncti, sed etiam a debitore herio peti hereditas potest: denique ab eo, qui negotia hereditaria gessit, et Celso et IuIulianus scribit, si is, qui pro herede possidebat, ui fuerit deiectus, peti ab eo hereditatem posse quasi a iuris possessore, quia habet interdictum unde ui, quo uictus cedere debet: sed et eum qui deiecit petitione hereditatis teneri, quia res hereditarias pro possessore possidet. Idem Iulianus ait, siue quis possidens siue non rem uendiderit, petitione hereditatis eum teneri, siue iam pretium recepit siue petere possit, ut et hic actionibus cedat. Idem scribit patronum hereditatem petere non posse ab eo, cui libertus in fraudem alienauit, quia Caluisiana actione ei tenetur: patroni enim iste debitor est, non heredita
Abbreviated transcription (Latin):
neri qr suo periculo maleargentario
credidit. s octouenus ait nicħ eũ pt̾¬
actões pr̃aturũ obhas gͥ acfõnes pe¬
titõne ħeditatis tem̾ michi autẽ ineũ¬
qui mala fide possedit labeonis sm̃a¬
placet in alt̾a sio qui bona fide possor¬

Expanded text:
neri, quia suo periculo male argentario credidit: sed Octauenus ait nihil eum pactiones praestaturum, ob has igitur actiones petione hereditatis teneri. mihi autem inqui mala fide possedit, Labeonis seplacet: in altero uero, qui bona fide poss
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe putaret legatoꝵ noĩe de suo soluit
si quis ab intestato eam h̾editatem
euiicat lz dampnũ uidetur cẽ possõris
ut eo temꝑe soluit legata quo ad¬
huc nllacontrousia natast ⁊ ob id
nullamint̾po suit cautõemplacet
in eo casu eiista heditate dandam
ei ẽt repetõem s cum cessaute cautõ¬
ne repetitõ datur periculum est ne pp̃
mopiam eius euisolutũ est legatũ¬
nichil repeti possit et ioẜ senatus cõ¬

Expanded text:
eredem se esse putaret, legatorum nomine de suo soluit, si quis ab intestato eam hereditatem euincat, licet damnum uidetur esse possesut eo tempore soluerit legata, quo adhuc nulla controuersia mota sit, et ob id nullam interposuerit cautionem, placet in eo casu euicta hereditate dandam ei esse repetitionem. sed cum cessante caune repetitio datur, periculum est, ne propter inopiam eius, cui solutum est legatnihil repeti possit, et ideo sec
Abbreviated transcription (Latin):
si melior ꝯdictio fu̾it allata ꝗͣqmͣ uͥ
sic res distracta est nͥ emptori displicu¬
an designat seruiane locꝰ ẽe ⁊ magis
est ne desmat nͥ ex uoluntate credito¬
risħ ft̃mest. Si in uenditde pignoris

Expanded text:
si melior condicio fuerit allata, quamquam, ubi sic res distracta est, nisi emptori displicuan desinat Seruianae locus esse? et magis est, ne desinat, nisi ex uoluntate creditoris hoc factum est. Si in uenditione pignoris
Abbreviated transcription (Latin):
ris apparuit ciuiꝰpignꝰ solutũ eẽ pactũ
pͥma uoluntate donationis ꝯstabat
qm̃ mutilẽ peccuĩe donatõem lex facit
cui ñ est locus inpignore lib̾ando defẽ¬
sorabsentis cautõem iudicatũ solui
p̾stitit in dñm iuditio p̾ea tłulato fi¬
deuissoris ob rem indicatã quos defen

Expanded text:
pparuit, cuius pignoris solutum esse pactum prima uoluntate donationis constabat, quoniam inutilem pecuniae donationem lex facit, cui non est locus in pignore liberando. Defensor absentis cautionem iudicatum solui praestitit: in dominum iudicio postea translato fideiussores ob rem iudicatam quos defe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenisse uidet᷑ nec dos qͥ promissa fu¬
m̃ dote ꝓmittenda demõstrauit easqͦ
dotis portõem ee qͣꝵ dies post nuptias
cessit rõnis est. ¶Usuras dotis
in supłatũ cum dote post diuortiũ de¬
placuit qr nec sortis exactio locũ hr̃ece
pit modii autẽ tẽꝑis debebũt Indom̃
absentis uxore deducta ulłis ĩ ea inte¬
rea ex bonis uiri sũptib fc̃is ad exibiti¬
onẽ uxoris ꝓmiserat ufuras reu̾sus
uir imꝓbe petit. ¶ Eenera soceto
dotẽ arditrarii soc̾i certo die dari ñ de¬
monstratare uł qnͣtitate stiplatꝰ fũas
arbitrio quo detracto stpłoemualẽ
placuit nec uid̾i simile ꝙ fundonon
demonstrato nullũ eelegatũ uł stipło¬
nem fundi constaret cũ int̾ modum
ꝯstituende dotis ⁊ corpus ignotum
differentia magna sit dotisest enim
qnͣtitas ꝓ modo facultatum ⁊ digni

Expanded text:
uidetur, ne dos quae promissa fuin dote promittenda demonstrauit: eas quoque dotis portionem esse, quarum dies post nuptias cessit, rationis est. Usuras dotis in stipulatum cum dote post diuortium deplacuit, quia nec sortis exactio locum habere coepit: medii autem temporis debebuntur. In domum absentis uxore deducta, nullis in eam interea ex bonis uiri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reuersus uir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata re uel quantitate stipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem ualere placuit, nec uideri simile, quod fundo non demonstrato nullum esse legatum uel stipulationem fundi constaret, cum inter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum differentia magna sit: dotis etenim quantitas pro modo facultatium patris
Abbreviated transcription (Latin):
periuissu eius stipłatus est. ẽ uc.n. conse¬
sus eius non est neccessarius.
abolł. Post diuortiũ mulier sido
te maritus in hoc casu uł cumalii ip¬
siss postea ad priorẽ uirũ rediit tacite
seruo dotali euenit qd testator noluit
nͥ dño ꝓprietatis s si extͣneo cedatur .i.

Expanded text:
permissu eius stipulatus est, tunc enim consensus eius non est necessarius.o. Post diuortium mulier si de dote maritus nihil cauit et, cum alii nupsisset, postea ad priorem uirum rediit, tacite seruo dotali obuenit, quod testator noluit nisi domino proprietatis et, si extraneo cedatur, id
Abbreviated transcription (Latin):
dissensu solmi societatẽ itaz si om̃s
cassius scripsit eũ qui renũci au̾it so¬
cietati a se cuidem lib̾ari socios suos
ꝙ̃ autẽ ab aliis non libare Ꝙ itacꝙ
obseruand̃ est si dolo malo renunci¬
atio fcosit ueluti siꝯ oĩum bonoꝵ
sccietatem coissem dem̃ ꝯ abueniss

Expanded text:
dissensu solvi societatem: hoc ita est,Cassius scripsit eum qui renuntiaverit societati a se quidem liberare socios suos, se autem ab illis non liberare. quod utique observandum est, si dolo malo renuntiatio facta sit, veluti si, cum omnium bonorum societatem inissemus, deinde cum obvenisset
Abbreviated transcription (Latin):
is solz seruaris qd̃ societati expedit ħ
ita accipienda sunt si nͥl de hoc ĩ choeũ¬
da societate ꝯuenit Item qui societa¬
tem intẽpꝰ choitã añtepꝰ renũciand̾
sociũ a se a socio lib̾at Itaq si cund com¬
pendii postea fcm̃ erit ideuis partem
non fert ac si dispendiũ esi p̾stabit
Si inrem inc̾tam emendã ꝯducẽdã¬
ue coita sit societas tũc ⁊̃ posta¬
licuiꝰ mortem quicquid lucri de¬
tienti ue fcm̃ sit cõe ẽe labeo a

Expanded text:
i solet, sed quod societati expedit. haec ita accipienda sunt, si nihil de hoc in coeunda societate convenit. Item qui societatem in tempus coit, eam ante tempus renuntiando socium a se, non se a socio liberat: itaque si quid compendii postea factum erit, eius partem non fert, at si dispendium, aeque praestabitSi in rem certam emendam conducendamue coita sit societas, tunc etiam post alicuius mortem quidquid lucri detrimentiue factum sit, commune esse Labeo a
Abbreviated transcription (Latin):
quisierit coĩcand̾ qr nec dolusãmisꝰ
est in eo. ¶Item sisocietatẽ ineamꝰ
ad aliquam rem emendã dem̃ solus
etatiut solus em̾es teneb̾is qnͣti m̃a¬
interest. s si ĩorenũciau̾is qr emptõ
tibi displicebat non teneb̾is qͣise¬
go em̾o cuua hic nlła fraus est eaq
⁊ iulanoplacent ¶Labeo auteml
societati unus ex sociis eo temꝑe qͦ
int̾fuit socii non dirim societatem
ꝯmitt̾e eũ in pro socio actõe namsiema.¬
mus mancipia inita societate dem̃
renũcies mͥ eo temꝑe quouend̾e mã

Expanded text:
erit communicandum, quia nec dolus admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem emendam, deinde soletati, ut solus emeres, teneberis quanti interest mea: sed si ideo renuntiaveris, quia emptio tibi displicebat, non teneberis, quamvis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaque et Iuliano placent. Labeo autem perit societati unus ex sociis eo tempore, quo interfuit socii non dirimi societatem, committere eum in pro socio actione: nam si emimus mancipia inita societate, deinde renunties
Abbreviated transcription (Latin):
restitui desiderabat᷑ iuctatam
apud p̾torem qmͣ ap̃p̾fectũurbis
ꝓuocau̾at pũtabam bñ iudicatũ
tempus pupille incidiss eaq feci¬
sset ne parcretur legi uendictõnis
dicebant posse magis earc̃e resti¬
tui eam qd̃ uenditor reñciando pꝰ
diem qd̃ placuerat eẽ ꝯmissũ ⁊ pre¬
cium petendo recessisse a lege sua
uideretur ñ memouit ꝙ dies p᷑ea
transissz non mag̾ qmͣ si debitor
pignus distraxiss post mortẽ debi¬
toris die solutionis finita qr tñlex
ꝯmissoria displicebat ei pronum¬
ciauit in integrum restituendã mo¬
uet ⁊̃ illud imꝑatorem ꝙ priorestu¬
tores quiñ cestitui desiderabant ius¬
pecti pronunciati erant.  d̾ qd̃ nõ
adhuc minorib sucturri in hiis
que omisissent manentes in pote¬
state tunc recte dicitur cum patri
apud presidem pecierunt ĩmtegĩ
restitutones minores ⁊ de etate
sua ꝓbauerunt dicta ꝓ etate sm̃a¬

Expanded text:
restitui desiderabat: uicta tam apud praetorem quam apud praefectum urbi prouocauerat. putabam bene iudicatum, tempus pupillae incidisset eaque effecisset, ne pareretur legi uenditionis. dicebam posse magis ea ratione restitui eam, quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: non me moueri quod dies postea transisset, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita. quia tamen lex commissoria displicebat ei, pronuntiauit in integrum restituendam. mouit etiam illud imperatorem, quod priores tutores, qui non restitui desiderassent, suspecti pronuntiati erant. Quod dicituradhuc minoribus succurri in his, quae omississent manentes in potestate, tunc recte dicitur, cum patriapud praesidem petierunt in integrum restitutionem minores et de aetate sua probauerunt: dicta
Abbreviated transcription (Latin):
tatis p̾ciũ me consecuturũ pp̃occisio¬
nem .n. deficit condictio. S si uiuo
testatore occisus sit ħeditatis estima¬
foem cessare quia retrorsũ qnͣti płi¬
mi fuit inspicitur. ¶ Idem iuł scribit

Expanded text:
tatis pretium me consecuturum: propter occisionem enim defecit condicio: quod si uiuo testatore occisus sit, hereditatis aestimationem cessare, quia retrorsum quanti plurimi fuit inspicitur. Idem Iulianus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
referatur ad id tempꝰ ꝙ intͣ ãnum
iuxit ¶Hanc astõem ⁊ hedi cet̾isq
successorib dariconstat. S in hedem
uł cetos hec actio non dabit᷑ cũ sit
penalis nͥe forte ex dampno locuple¬
aiorħes sit fc̃s ¶ Si dolo seruus oc-¬
cisus sit ex lege cornelia ag̾e dñm
posse constat. ⁊ si lege acquilia egẽ¬
actio adu̾sus confitentẽ competit
in simplis adu̾sus negantẽ in du¬
plũ. ¶Sicuus hoĩem uiuũ fło cõ¬
fiteatur occidisse ⁊ postea paratus
actori confessoriã actõem nec necc̃e
heãt doc̾e eũ occidisse. se tm occisũ
ẽẽ hoĩem a quocunq oportet.
aulł Hoc apertuis est circa uuln̾a¬
tũ hoĩem nam si confessus sit uul¬
n̾asse nec sit uulu̾atus estimatõẽ
cuiꝰ uuln̾is faciemꝰuł ad quid tẽpꝰ¬

Expanded text:
 intra annum uixit. Hanc actionem et heredi ceterisque successoribus dari constat: sed in heredem uel ceteros haec actio non dabitur, cum sit poenalis, nisi forte ex damno locupletior heres factus sit. Si dolo seruus occisus sit, et lege Cornelia agere dominum posse constat: et si lege Aquilia egeompetit in simplum, aduersus negantem in duplum. Si quis hominem uiuum falso confiteatur occidisse et postea paratus actori confessoriam actionem, ne necesse habeat docere eum occidisse: ceterum occisum esse hominem a quocumque oportum. Hoc apertius est circa uulneratum hominem: nam si confessus sit uulnerasse nec sit uulneratus, aestimationem cuius uulneris faciemus? uel ad quod temp