comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et mensus ẽ latitudinẽ ȩdificii calamos
uno. altitudinẽ quoq calamo uno. Om̃ps
as̃ qui nec in magnis tendit᷑ nec inmini-¬
mis angustat᷑. sicꝰ de tota simul eccła loqͥt᷑.
acsi de una anima loquat᷑. & sȩꝑe qd̾ ab eo
de una aĩa dr̃: nil obstat si de tota simul
eccła intelligat᷑. Latitudo itaq edificii.
ad caritatẽ ꝑtinet. De qͣ psalmista dicit.
Latũ mandatũ tuũ nimis. Nil enĩ latius
ꝗ̃ om̃s insimi amoris reciꝑe. ⁊ nullas odis
angusti as sustinere. Sic qͥppe lata est
caritas. ut in amplitudine dilectionis
suȩ caꝑe etiã inimicos possit. Unde &
precipitur. Diligite mimicos ur̃os. bene¬
facite his qͥ odert᷑ uos. Considerandum
quoq nobis ẽ. quia latitudo mȩqualita.¬
te. altitudo uͦ insublimitate tenditur.
Latitudo gͦ ꝑtinet ad caritatẽ ꝓximi. al¬
titudo ad intelligentiã contẽplatoris.
Sed laticudo & altitudo ȩdificii uno cala.¬
mo mensurat᷑: quia uidelicet una quȩq

Expanded text:
Et mensus latitudinem aedificii calamo uno, altitudinem quoque calamo uno. » Omnipotens Deus qui nec in magnis tenditur, nec in minimis angustatur: sic de tota simul Ecclesia loquitur, ac si de una anima loquatur. Et saepe quod ab eo de una anima dicitur, nil obstat si de tota simul Ecclesia intelligatur. Latitudo itaque aedificii ad charitatem pertinet, de qua Psalmista dicit: « Latum mandatum tuum nimis . » Nil enim latius quam omnes in sinu amoris recipere, et nullas odii angustias sustinere. Sic quippe lata est charitas, ut in amplitudine dilectionis suae capere etiam inimicos possit. Unde et praecipitur: « Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui vos oderunt . » Considerandum quoque nobis est quia latitudo in aequalitate, altitudo vero in sublimitate tenditur. Latitudo ergo pertinet ad charitatem proximi, altitudo ad intelligentiam conditoris. Sed latitudo et altitudo aedificii uno calamo mensuratur, quia videlicet unaquaeque
Abbreviated transcription (Latin):
S cũ eundẽ uirũ lineis indutũ figurã dñi
tenere dixerimꝰ: Quȩrendũ nob ẽ qͣratione
oueniat. ut idem dñs ⁊ ꝑ uirũ designari
ualeat. ⁊ ꝑ portã : dũ uir ueniat ad portã.
Nũqͥdnã ipse uenit ad semet ipsũ. an ita ÷
qr ⁊ in euangłio ipse testat᷑ dicens. Qui non
intrat ꝑ ostiũ in ouile ouiũ s ascendit ali¬
unde. ille fur. ẽ. ⁊ latro : Qui aut̃ intrat ꝑ
ostiũ: pastor. ẽ. ouiũ. Et paulo pꝰ dicit. sgo
sũ ostiũ. Atq iterũ subiungit. Ego sũ ꝑa.¬
stor bonꝰ. Si gͦ pastor int̾rat ꝑ ostiũ. ipse
ẽ. ostiũ. ipse pastor. ipse ꝓculdubio intrat
ꝑsemet ipsũ. Ecce dũ erechiel sensũ enoda.
intret. ⁊ ꝑ semet ipsũ intr&e. Dñs ⁊ enĩ ac
redẽptor nr̃ cũ sc̃a ȩccłia quã redemit sca
carnẽ una substantia ẽ: paulo attestan

Expanded text:
d cum eumdem virum lineis indutum figuram Domini tenere dixerimus, quaerendum nobis est, qua ratione conveniat ut idem Dominus per virum designare valeat et portam. Dum vir veniat ad portam numquidnam ipse venit ad semetipsum? an ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro: qui autem intrat per ostsum ostium. » Atque iterum subjungit: « Ego sum pastor bonus. » Si ergo pastor intrat per ostium, et ipse est ostium, ipse pastor, ipse procul dubio intrat per semetipsum. Ecce dum Ezechiel sensum enodareintret et per semetipsum intret. Dominus etenim ac Redemptor noster cum sancta Ecclesia, quam redemit secundum carnem, una
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Existi insalutẽ popłi tui. ut saluos faci
es xp̃os tuos. Iste & eñi murꝰ incarnatꝰ. uide¬
licet dñs murꝰ nob̃ ñ ẽẽt: si forinseeꝰ ñ fuis¬
set. Quia intꝰ nos ñ ꝓtegeret. si ext̾ius non
apparer&. S neq hoc negligent̃ p̃teundũ
ẽ. qđ idem murꝰ positꝰ dicitũr incircuitu
domꝰ undiq. Domꝰ quippe di. ñ solũ angłi
scĩ de quib psalmista ait. dnẽ dileri decorẽ
domꝰ tuȩ. ⁊ locũ tab̾nacłi głe tuȩ s etiam
nos sumꝰ quoꝵ m̃tes inhabitare dignatur.
Et murꝰ iste undiq in circuitu domꝰ ẽ. qr¬

Expanded text:
r: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Iste etenim murus incarnatus, videlicet Dominus, murus nobis non esset, si forinsecus non fuisset, quia intus nos non protegeret, si exterius non appareret. Sed neque hoc negligenter praetereundum est, quod idem murus positus dicitur in circuitu domus undique. Domus quippe Dei non solum angeli sancti, de quibus Psalmista ait: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum tabernaculi gloriae tuae , sed etiam nos sumus, quorum mentes inhabitare dignatur. Et murus iste undique in circuitu domus est, q
Abbreviated transcription (Latin):
tunc consideremꝰ ampliꝰ miseros: qͣndo
eos conspicimꝰ inculꝑa sua sine flagello
derelictos. Hidc enĩ ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Auersio paruuloꝵ intͥsiciet eos. ⁊ ꝓsꝑitas
do a zelo disciplinȩ inuenit᷑ alienꝰ. Dicat᷑
gͦ. Quiaudit audiat. & qͥ qͥescit qͥescat
qr domꝰ exasꝑans ẽ. Acsaꝑte diceret᷑. Uos qui¬

Expanded text:
tunc consideremus amplius miseros, quando tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas to a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiȩ aꝑit. qr peccanti dic̃. ad me
potentẽ dm̃ plebs israhelitica deseruit.
reu̾ti nolens libellũ repudii accepit. De.¬
seruit uidelicet peccando. s libellũ re¬
pudii accepit: in suis inqͥtatib sine fla¬
gello remanendo. Anuna enĩ que pec¬
cat: recedit. Sed si eã post peccatũ ꝓspe¬
ritas sequit᷑. nulla disciplina. nulla distri¬
ctionis increpatio reuocat ad cor: indiui¬
sionẽ quã int̾se & dnm̃ fecit etiã libellu
repudi accipit. ut iã uelut aliena dere¬
licta faciat mala quȩ uult: zeli dĩ flagel.¬
la ñ sentiat. quatinꝰ ad ęt̾na supplicia. p.¬
fundius descendat. S soror eiꝰ iuda qm
dimissam ifrłiticã plebẽ in suis uolupta¬
tib uidit: ipsa quoq inin munditia for¬
nicationis exarsit. Quia enĩ aspex̃ adul¬
terã insua ꝑuersitate florere: etiã ipsa
ñtimuit deterius peccare. atq ad coniun¬
ctione dñi. qͣsi a uiri legitimi cubilẽ rece¬
dere. Unde necesse ẽ. ut peccantes qͦs q

Expanded text:
sericordiae aperit, quia peccanti dicit: Ad me ipotentem Deum plebs Israelitica deseruit, reverti nolens, libellum repudii accepit. Deseruit videlicet peccando, sed libellum repudii accepit in suis iniquitatibus sine flagello remanendo. Anima enim quae peccat, recedit. Sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis increpatio revocat ad cor; in divisione quam inter se et Dominum fecit, etiam libellum repudii accepit, ut jam, velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli Dei flagella non sentiat, quatenus ad aeterna 1300 supplicia profundius descendat. Sed soror ejus Juda, quoniam dimissam Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque
Abbreviated transcription (Latin):
certiꝰ habet᷑. exponere debemꝰ. Scimꝰ aũ qđ
funiculus lineus subtilior. ẽ: ꝗͣ funculi
fiant aliunde. Et quid infunculo lineo nͥ
subtiliorẽ p̃dicationẽ. id ÷ spiritalẽ debemꝰ
acciꝑe: Censura ⁊ enĩ legis funiculus fuit.
s lineus ñ fuit: qr rudẽ popłm ñ subtili
p̃dicatione cohercuit. in quo ꝑ penȩ sen¬
peccatũ etiã incorde innotuit: funiculũ
lineũ in manu tenuit. Ait enĩ. Audistis qr
dictũ ẽ antiqͥs. ñ mechaberis. Ego aũ dico
uob̾: qr qͥ uiderit mulierẽ ad coñcupiscen
dũ eã: iã mechatꝰ ẽ eã incorde suo. ꝑuni¬
culus gͦ lineus p̃dicatio ẽ subtilis. quȩ men¬
tẽ audientis ligat. ne se uł inmisera cogi¬
tatione dissoluat. Et notandũ qđ dr̃ quia
ei funiculus inmanu t̃: id ⁊ p̃dicatio in
oꝑatione. Ipse eñĩ oftñdit om̃e qdđ docuit. Sicut
scriptũẽ. Quȩ coepit ibs facere & docere. Etqͥa

Expanded text:
certius habetur, exponere debemus. Scimus autem quod certius habetur, exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est spiritalem debemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed lineus non fuit, quia rudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo per poenae senpeccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulierem ad condum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Funiculus ergo lineus praedicatio est subtilis, quae mentem audientis ligat, ne se vel in misera cogitatione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu est, id est praedicatio in operatione. In se enim ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sunt: quid aliud fuit. ꝗͣ cõpositio lapidũ
in hac quȩ cotidie construit᷑ fabrica scõꝵ: In
funiculo aut̃ cem̃tarii hoc agi solet. ut cognos¬
ci ȩqͣlitas.ł rectitudo surgentis parietis debeat:
Ut si lapis intꝰ ẽ. foras eicitur. si exteriꝰ ꝓminet.
int̾ius reuocat᷑. Et certe hoc cotidie agit p̃di.¬
catio doctoꝵ. ut una queq anima cui reguni¬
nis onera susciꝑe fortasse ñ expedit: etiam si
foris apparere appetat. int̾ius reuocetur.
& rursũ quȩ latere uult ⁊ sui tantũ mͦ cura
gerere: si sibi ac multis ẽẽ utił potest. etiã
cũ latere desid̾at: ext̾uis ꝓducat᷑ ut appareat.
Sicq fit: ut scõꝵ lapidũ ordo teneat᷑. dum
sepe & uolens ad honorẽ uenire repellit᷑. &
bonorẽ fugiens in sacri ordinis arce subleua¬
tur. S qͥa ut ꝑ int̾pretẽ nr̃m didicimꝰ. hebre¬
ors̃ historia non habet cem̃tariorũ. s funi¬
culus lineus in manu eiꝰ. hoc qđ apđ nos

Expanded text:
locuti sunt, quid aliud fuit quam compositio lapidum, in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum. In funiculo autem caementarii hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis debeat: et si lapis intus est, foras dicitur, si exterius prominet, interius revocatur. Et certe hoc quotidie agit praedicatio doctorum ut unaquaeque anima cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foras apparere appetat, interius revocetur: et rursum quae latere vult, et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat: sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et volens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia sicut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum historia non habet caementariorum, sed funiculus lineus in manu ejus, hoc quod apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ. atq ad cęlos ascensionẽ gaudia
ȩt̃na didicimꝰ. qui intesti monio diuinita¬
tis eiꝰ apparuisse ext̾ius ciues nr̃os angłos
illiꝰ scimꝰ : concupiscamꝰ regẽ. desidemus
cuies quos cognouimꝰ. atq in hoc sc̃ȩ eccłȩ
ȩdificio stantes ocłos in porta teneamus.
Demꝰ terga m̃tis huic corruptioni uitę
tẽporalis. intendamꝰ cordis faciẽ. ad cęles¬
tis patriȩ lib̾tatẽ. S ecce adhuc multa st̃:
quȩ nos decura uitȩ corruptibił p̃munt.
Quia gͦ ꝑfecte exire ñ possumꝰ : saltẽ in
speluncȩ nr̃ȩ ostio stemꝰ exituri qͣndoq
ꝓspere ꝑ grãm redẽptoris nr̃i : qui iuuit
de regnat cũ patre inunitate sp̃s sc̃ĩ ꝑ oĩa

Expanded text:
rectionem, atque ad coelos ascensionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus, saltem in speluncae nostrae ostio stemus, exituri quandoque prospere per gratiam Redemptoris nostri, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
qͥhumanitatis natura humanis ocłis oc¬
cultauit. Unde ullic subdit᷑. Respiciens
ꝑfenestrã : ꝓspiciens ꝑ cancellos. Quis qͥs
enĩ ꝑ fenestras ł ꝑcancellos respicit: nec
totꝰ latet. neo totꝰ uidet᷑. Sic nimirũ redẽꝑ.¬
tor nr̃ ante dubitantiũ ocłos factꝰ est: quia
si miracła faciens nil ꝑtulisset. ut homo. ple.¬
ne eis apparuisset ds̃. Etrursũ humana
ꝑatiens si nulla fecisset ut ds̃. purꝰ putare¬
tur homo. S qr ⁊ diuina fecit: ihumana
ꝑtulit: qͣsi ꝑ fenestras ł ꝑcancellos ad ho¬
mines ꝓspexit. Ut ds̃ & appareret mira¬
culis. & lateret ex passionib. Et homo
cerneret᷑ expassionib. s tñ ẽẽ ultͣ hoĩem.
ex miracłis agnosceret᷑. S qr uir iste sta-¬¬
re inporta dr̃: querendũ nob ẽ. utrũ fa¬
cie interius stetit. Qua inre si ea q̃ sunt
p̃missa ⁊ subiuncta conspicimꝰ: citus
qualit̾ steterit inuenimꝰ. Priꝰ enĩ dicitur.
Erat qͣsi ȩdificiũ ciuitatis uergentis ad

Expanded text:
itatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur: Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Quisquis enim per fenestras, vel per cancellos respicit, nec totus latet, nec totus videtur. Sic sic nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est utrum facie interius, et praemissa et subjuncta conspicimus, citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dicitur: Erat quasi aedificium civitatis vergentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
stetit. atq ita locutꝰ ẽ. qr mediator di &
hominũ xp̃s iħs. in ipso quoq passionis suȩ
tẽpore p̃cepta uitȩ discipłis dedit. ut hi qui
ineũ creda̾nt ad portã sẽꝑ respiciant. ⁊ passio¬
nẽ eiꝰ sollicita considatione pensantes. asuo
quoq exitu cordis ocłos ñ auertant. Nos qͦq
eũ iã claustra carnis despicere. mortalitatis
nrẽ angustias ꝑ ĩmortalitatis desid̾iũ tran¬
sire. ad suꝑnȩ lucis lib̾tatẽ tendere. ad cęles.¬
tis patriȩ gaudia hanelare cȩperimꝰ : ad
portã ocłos tenemꝰ. Quia dum a sacram̃tis
tẽporalib tͣnsire ad ȩt̾̃na cupimꝰ : qͣsi iam
p̃senti uitȩ terga dedimꝰ. ⁊ cordis faciẽ in
desid̾io nr̃i exitus habemꝰ. Scriptũ qͥppe ẽ.
Corpꝰ qđ corrũpit᷑ aggrauat animã. & de¬
pͥmit trena in habitatio sensum multa
cogitantẽ. Siitaq ꝑ contẽplationẽ sã mentẽ
extͣ carnis angustias tendimꝰ : ad huc tñ in sacͣ.¬

Expanded text:
t, quia Mediator Dei et hominum Christus Jesus in ipso quoque passionis suae tempore praecepta vitae discipulis dedit, ut hi qui in eum credunt ad portam semper respiciant, et, passionem ejus sollicita consideratione pensantes, a suo quoque exitu cordis oculos non avertant. Nos quoque cum jam claustra carnis despicere, mortalitatis nostrae angustias per immortalitatis desiderium transire, ad supernae lucis libertatem tendere, ad coelestis patriae gaudia anhelare coeperimus, ad portam oculos tenemus, quia dum a sacramentis temporalibus transire ad aeterna cupimus, quasi jam praesenti vitae terga dedimus, et cordis faciem in desiderio nostri exitus habemus. Scriptum quippe est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sic itaque per contemplationem jam mente extra carnis angustias tendimus, adhuc tamen in sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tu fundasti. Ecce eñi exteriori descriptione
ac stellȩ ab eo creatȩ atq fundatȩ sunt. Sed
si hoc psalmista uixta sola ext̾iora oꝑa ⁊ non
etiã scđm intellectũ misticũ asserit. qr oelos

Expanded text:
tu fundasti . Ecce enim in exteriori descriptione tu fundasti . Ecce enim in exteriori descriptione ac stellae ab eo creatae atque fundatae sunt. Sed si hoc Psalmista juxta sola exteriora opera, et non etiam secundum intellectum mysticum asserit, qui coelos
Abbreviated transcription (Latin):
ad austrũ. Cuiꝰ uidelicet ciuitatis ẽdificiũ.
accipi uixta litt̾am nulla tenꝰ potest. Na pau¬
lo post subdit hoc ipsũ ȩdificiũ calamo sex
qͣtuordecĩ cubitis mensuratã. cuiꝰ portȩ fron¬
tes ee phibet sexaginta etbitoꝵ. Euȩ curcta
stare uxta litt̾am nullatenꝰ ualent. Quom̾
enĩ totũ simul ȩdificiũ calamo. idẽ. sex cubi.¬
tis ⁊ palmo mensurat᷑. ⁊ portȩ ȩdificii in qͣtuor¬
deci cubitis. frontes uͦ portarũ insexaginta
cubitis extendunt᷑ : Porta ui inciuitate ẽ.
frontes uͦ inportis. Et nulla recipi ratio per.¬
mittit. qr minꝰ ẽ hoc qđ continetur. ab eo
qđ continet. In scriptura autẽ sacra ⁊ ea q̃
accipi scđm historiã possunt plerũq spirita¬
lit̾ accipienda st̃: ut & fides habeatur in ue¬
ricate historiȩ.⁊ spiritalis intelligentia ca¬
piat᷑ de musteriis allegoriȩ. Sic̃ illud quoq¬
nouimꝰ qđ psalmista ait. Qm̃ uidebo cȩlos
tuos oꝑa digitoꝵ tuoꝵ. lunã ⁊ stellas quas

Expanded text:
ad Austrum. 3. Cujus videlicet civitatis aedificium accipi juxta litteram nullatenus potest. Nam paulo post subdit hoc ipsum aedificium calamo sex quatuordecim cubitis mensuratam, cujus portae frontes esse perhibet sexaginta cubitorum. Quae cuncta stare juxta litteram nullatenus valent. Quomodo enim totum simul aedificium calamo, id est sex cubitis et palmo mensuratur, et portae aedificii in quatuordecim cubitis, frontes vero portarum in sexaginta cubitis extenduntur? Porta enim in civitate est, frontes vero in portis. Et nulia recipi ratio permittit, quia minus est hoc quod continet ab eo quod continetur. In Scriptura autem sacra et ea quae accipi sliter intelligenda sunt, ut fides habeatur in veritate historiae, et spiritalis intelligentia capiatur de mysteriis allegoriae, sicut ea, qunovimus quod Psalmista ait: Quoniam videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
qđ assũpsit ex uirgine᷑ Nec tñ aliud etꝰ
qua uestim᷑. Hoc aut̃ uestim̃tũ illiꝰ longe
ante esaias aspiciens ꝑ crucẽ passionis san¬
giune cruentatũ. dix̃. Quare rubrũ est
indum̃tũ tuũ ⁊ uestim̃ta tua qͣsi calean.¬
tiũ intorculari: Cui ipse respondit. Tor¬
cular calcaui solus. ⁊ de gentib s̃ ÷ uir
mecũ. Solus enĩtorcular in quo calcatꝰ:
calcauit. qͥ sua potentia eã quã ꝑtulit pas.¬
sionẽ uicit. Nã qͥ usq ad mortẽ crucis pas.¬
sus ẽ : de morte cũ gła surrex̾. Bene aut̃
dr̃. ⁊ de gentib ñ ÷ uir mecũ. quia hii pro
quib pati uenerat. passionis eiꝰ eẽ partici¬
pes debuerant. qͥ ꝓ eo qđ illo tẽpore nec¬
dũ credid̾ant: de ipsis inpassione reqͥret᷑
quoꝵ uita in illa passione quȩ rebatur.
bunt᷑ : in hoc mundo uenit ex urgine. ⁊
ꝑ incarnationis suȩ misteriũ qr rex esset
mĩto ⁊ femore scriptũ habuit. rex regum.
&e dñs dñantiũ. Unde enĩ in mundo innotuit.

Expanded text:
quod assumpsit ex Virgine? Nec tamen aliud ejus qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem dicitur: Et de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione queritur, quorum vita in illa passione quaerebatur. buntur, in hunc mundum venit ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset mento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium . Unde enim in mundo innotuit,
Abbreviated transcription (Latin):
strictionis uigore constringat. Quod cũ
adoctore agit᷑. semꝑ necẽẽ ÷ ut dulcedo &
humilitas in corde teneat᷑. quatinꝰ ⁊ multũ
amet. & nũꝗͣ cont᷑ eũ ꝑ elationẽ suꝑbiat:
cui tn amorẽ suũ ⁊ humilitatẽ ꝓ utilitate
eiꝰ ꝓdere recusat. Seqr̃. Et circũ dabis eã.
Circũdat doctor auditoris animã. cũ in
omẽ qđ in hac uita agit᷑: tẽptationũ laq̃os
apponi posse denuutiat. It dũ ubiq fit
mens pauida. ubiq circũspecta: quanto
timidior. tanto uigilantior uiuat. Seqͥt᷑.
die erga unius cuiꝰq animã adoctore agit᷑.
signũ ẽ. domꝰ isrł: & hoc qđ egit. ⁊ hoc qđ̃
agendũ nunciauit. Quia sic̃ domꝰ isrł ob¬
sidionẽ corporalit̾ ꝑtulit: ita una quęq
aĩa quȩ iã seruire omĩ potenti dõ incipit:
obsidentes se insidias malignoꝵ sp̃uũ sen¬
tit. Aquib si uere eripi ap̃petit: scire de¬
bet qreripi sua uirtute ñpossit. S eiꝰ ne.¬

Expanded text:
strictionis vigore constringat. Quod cum strictionis vigore constringat. Quod cum a doctore agitur, semper necesse est, ut dulcedo et humilitas in corde teneatur; quatenus et multum amet, cui tamen amorem suum et humilitatem pro utilitate ejus prodere recusat. Sequitur: « Et circumdabis eam. » Circumdat doctor auditoris animam, cum in omne, quod in hac vita agitur, tentationum laqueos apponi posse denuntiat, ut dum ubique fit mens pavida, ubique circumspecta quanto timidior, tanto vigilantior vivat. Sequitur: « die erga unius cujusque animam a doctore agitur, signum est domus Israel, et hoc quod egit et hoc quod agendo nuntiavit, quia sicut domus Israel obsidionem corporaliter pertulit, ita unaquaeque anima quae jam servire omnipotenti Deo incipit obsidentes se insidias malignorum spirituum sentit. A quibus si vere eripi appetit, scire debet quia eripi sua virtute non possit; sed ejus ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ponamꝰ eã murũ ferreũ int̾ nos & ciuitatem.
Id ẽ. assumamꝰ relũ fortẽ. ut int̾nos & audito¬
ris ar̃i animã inueniamꝰ hanc postmnodum
fortẽ munitionẽ. Tunc enĩ hunc murũ fer-¬
reũ inuenturi sumꝰ: si nunc eũ fortit̾ tenemꝰ.
Uidelicet docendo. custodiendo. suadendo. in¬
crepando. mulcendo. t̾rendo. aliqͣndo leniter.
aliqͣndo uero etiã seuerius agendo. De qua¬
mare faciem ab hierłm in latere descripta.
nͥ ut ei animȩ cui cęlestis pacis uisionẽ doc¬
tordenuntiat. si adhuc eã infirmari in suis
actib conspicit. remissiorẽ ⁊ clementiorẽ
se minune ostendat : Unde scriptum est.
Filie tͥsunt. serua corpꝰ illarũ. ⁊ ñ ostendas
hilarẽ faciẽ tuã ad illas. Infirmȩ quippe
animȩ atq appetitũ mundi deditȩ. aliqͣndo
melins ex seueritate seruant᷑: ut obfirmata
facies id est ꝑseueritatis oustodiã ab om̃i spe
friuolȩ remissionis abducta: inconstantem
animã t̾reat. atq adelectatione uitioꝵ di¬

Expanded text:
 civitatem, id est, assumamus zelum fortem, ut inter nos et auditoris nostri animam inveniamus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increpando, mulcendo, terrendo, aliquando leniter, aliquando vero etiam severius agendo. De quamare faciem ad Jerusalem in latere descriptam, nisi ut ei animae, cui coelestis pacis visionem doctor denuntiat, si adhuc eam infirmari in suis actibus conspicit, remissiorem et clementiorem se minime ostendat? Unde scriptum est: Filiae tibi sunt? serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Infirmae quippe animae, atque appetitui mundi deditae, aliquando melius ex severitate servantur, ut obfirmata facies, id est, per severitatis custodiam ab omni spe frivolae remissionis abducta, inconstantem animam terreat, atque a delectatione vitiorum, di
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃õ quoq eu angłio testante didicimꝰ. quod
uenit qͥdiceret. Magister sequar te quoẽq
ieris. Cui responsũ ẽ. Uulpes foueas hñt.
⁊ uolucres cęli nidos. filiꝰ aut̃ hominis ñ ht̃
ubi caput suũ redin&. Uenit alt̃ qͥ dicera&e.

Expanded text:
Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum r
Abbreviated transcription (Latin):
quitate derelinqͥt. In his enĩ quos colligere
dignatꝰ ẽ : occultȩ mensurȩ funiculũ traxit.
Et abhis quos relinquendos ẽe uidicauit.
quid aliud nisi funculũ retraxit. Ut&
boni intͣ mensurã cȩlestis fabricȩ teneant᷑:
& mali extͣ fabricã. In quib bona quȩ esti.¬
mant᷑ non sunt: qͣsisine m̃sura remanent.
Hc̃ funiculũ ⁊ m̃surȩ calamũ inmanu sua
redẽptor nr̃ tenuit: cũ paulũ apłm ꝑ appa.¬
rentẽ uirũ macedonẽ admonere dignatꝰ ẽ
ita ut idem macedo uir dicer&. transiens
adiuua nos. Et tam̃ uolentib apłis ad pre¬
dicandũ irȩ inasiã. ñ ꝑmisit sp̃s iħu. Qͥd
ẽ qđ scĩ apłi ⁊ ibi uocabant᷑ irȩ ubi fortasse
ꝑgere ñcogitabant. ⁊ illuc ubi desid̾abant
funiculus. ⁊ m̾sure calamꝰ tenet᷑ in manu.
Ut & alii uerba uitȩ audiant. ⁊ alii audire¬
nullatenꝰ mereantur : Funiculus gͦ men-¬
surȩ ẽ. qui alio tractꝰ ẽ. aliunde retractus.

Expanded text:
quitate derelinquit. In his enim quos colligere quitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatusest occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos derelinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimantur non sunt, quasi sine mensura remaneant. 12. Hunc funiculum et mensurae calamum in manu sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est, ita ut idem Macedo vir diceret: Transiens adjuva nos . Et tamen volentes apostolos ad praedicandum ire in Asiam, non permisit est quod sancti apostoli vocantur ire, ubi fortasse ire non cogitabant, et illuc ubi desiderabantfuniculus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus.
Abbreviated transcription (Latin):
pensatione detinent᷑.: ut ⁊ aluis legentib
ꝓsint.⁊ aliis legentib ꝓdesse ñ possint. Yn¬
de scĩ apłi cũ magistrũ ueritatis sibi aꝑtius
loquentẽ reqͥrerent cur turbis in parabo¬
lis loqueret᷑: audiert̃. Quia uob̃ datũ ẽ
nosse misteriũ regni cęloꝵ: illis aut̃ non.
Uel certe calamꝰ m̃surȩ ẽ: qr in ipso sacro
eiꝰ eloqͥo qđ nob̃ conscriptũ ẽ. occultas esse
dispensationes elꝰ agnoscimꝰ. Nam ꝑ in cõp̃.¬
hensibile eiꝰ iudicuĩ. & alt̃ intͣ mensurã elec¬
toꝵ mittit᷑: ⁊ alt̾ foras relin quit᷑. ut nullo
mͦ adelectoꝵ numerũ ꝑtinere mereatur.
Habet qͦ funiculũ: habet in manu calamũ
mensurȩ. Qui eñi funiculo locũ metit᷑. alibi
funiculũ trahit. aliunde retrabit. Et huc
ducit. quẽ aliunde subducit. Sic nimirum.
sic redẽptor nr̃ incollectione hominũ facit:
dũ alios asuis iniqͥtatib educit. alios in sua ini¬

Expanded text:
pensatione detinentur, ut et aliis legentibus pensatione detinentur, ut et aliis legentibus prosint, et aliis legentibus prodesse non possint. Unde sancti apostoli, cum magistn parabolis loqueretur, audierunt: Quia vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . Vel certe calamus mensurae est, quia in ipso sacro ejus eloquio, quod nobis conscriptum est, occultas esse dispensationes ejus agnoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium et alter intra mensuram electorum mittitur, et alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae. Qui enim funiculo locum metitur, 1316 alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit quem aliunde subducit. Sic nimirum, sic Redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua ini
Abbreviated transcription (Latin):
pollicet᷑ dicens. Orietur in ea uiror calami. &
iunci. Quod in loco alio exposuisse me menuni.
ut ꝑ calamũ scriptores. ꝑuincũ uͦ: debeant
auditores intelligi. S qr ad humorẽ aquȩ ⁊
uncus ⁊ calamꝰ nasci solet. ⁊ exuna eadẽq
aqua utraq ꝓficiunt: ⁊ calamꝰ quidẽ ad
scribendũ assumit᷑. cũ uinco uͦ scribi ñ potest.
Qͥd iniunco ⁊ calamo acciꝑe debemꝰ nisi qđ
una ẽ doctrina ueritatis. quȩ multos audi.¬
tores irrigat : S irrigati alii ad hoc usq ꝓfi.¬
ciunt in uerbo di. ut etiã scriptores fiantꝰ :¬
Uidelicet tãꝗͣ calami. Aii uͦ uerbũ uitȩ au¬
diunt. bonȩ spei ⁊ rectoꝵ oꝑũ uiriditatem
tenent: s tñ ad scribendũ ꝓficere nullatenꝰ
possunt. Hi quid inaqua dĩ. nͥ quidã ut
ita dicã iunci sunt : Qui qͥdẽ uiri descendo
ꝓficiunt. s litt̾as expͥmere neꝗͣꝗͣ possunt.
nuit. Qui calamꝰ mensurȩ dr̃. qr in ipsa do¬
ctoꝵ studia. sub quadã occulta iudicii dis¬

Expanded text:
pollicetur dicens: Orietur in ea viror calami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini: ut per calamum scriptores, per juncum vero debeant auditores intelligi; sed quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt: et calamus quidem ad scribendum assumitur, cum junco vero scribi non potest, quid in junco et calamo accipere debemus, nisi quod una est doctrina veritatis, quae multos auditores irrigat? Sed irrigati alii ad hoc usque proficiunt in verbo Dei, ut etiam scriptores fiant, videlicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent, sed tamen ad scribendum proficere nullatenus possunt. Hi quid in aqua Dei nisi quidam, ut ita dicam, junci sunt? Qui quidem viridescendo proficiunt, sed litteras exprimere nequaquam possunt. nuit. Qui calamus mensurae dicitur, quia in ipsa doctorum studia sub quadam occulti judicii dis
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑuerse ad huc uiuentib dicit. Laboraui
sustinens. Non aut̃ sustinendo dñs laborat.
cuiꝰ diuinitatis potentiã nulla fatigatio contin¬
git: s uerbis humanis loq̃ns ipsa suã circa
nos patientiã laborẽ uocat. Et notandũ qđ
eandẽ ciuitatẽ quã ꝓpħa conspexerat. ad au¬
strũ uergentẽ uidit. Auster enĩ uentꝰ. qr in
scĩ sp̃s trpo ponisoleat. hii qui insaero eloqͥo
studiosi st̃ recognoseunt. Sic econt̾rio ꝑ aqui¬
lonẽ sȩpe diabolus designat᷑. qr ⁊ ille relaxat
in calorẽ. ⁊ iste constringit infrigore. Etue¬
ritas dicit. Abundabitꝰ iniqͥtas. refrigescet
caritas multoꝵ. Propħa qͦq de iudea asserit
dicens. Sic̃ frigidã facit cisterna aquã. sic
frigidã fec̃ malitiã suã. Hinc enĩ diabolus

Expanded text:
erverse adhuc viventibus dicit: Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem vidit. Auster enim ventus quia in sancti Spiritus typo poni soleat, hi qui in sacro eloquio studiosi sunt recognoscunt; sicut e contrario per Aquilonem saepe diabolus designatur, quia et ille relaxat in calore, et iste constringit in frigore. Et Veritas dicit: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Propheta quoque de Judaea asserit, dicens: Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam fecit malitiam suam . Hinc enim diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ priꝰ terrena sapuerat ꝑamorẽ iam ad
contẽplandã głam regni cȩlestis eleuatur.
S mox ut animꝰ amare cęlestia cȩperit:
mox ut aduisionẽ pacis intimȩ totase in¬
tentione collegerit. antiqꝰ ille adu̾sanus
qui de celo lapsus ẽ. inuid&. & insidiari
ampluis incipit. & acriores quã consuaeue.¬
rat tẽptationes admouet ita ut plerũq
sic resistentẽ animã tẽptet. sicut ante nũꝙꝰ
tẽptauerat qͣndo possidebat. Unde scriptũẽ.
F ili accedens ad seruitutẽ dĩ. sta in iustitia
& timore: & p̃para animã tuã ad tẽptati¬

Expanded text:
quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur. 24. Sed mox ut animus amare coelestia cmox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius, qui de coelo lapsus est, invidet, et insidiari amplius incipit, acriores quam consuerat tentationes admovet, ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat, quando possidebat. Unde scriptum est: « Fili, accedens ad servitium Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad te
Abbreviated transcription (Latin):
ss ei nunc dicit᷑. Sume tͥ laterẽ. & pones eũ corã
te. Om̃is enĩ doctor cũ t̾renũ quẽpiã audi¬
torẽ ad cȩlestis uerbi doctrinã suscipit. late¬
rẽ assumit. Cui dũ loqui ceꝑit quȩ sit retri¬
butio cęlestis patriȩ. quȩ uisio pacis suꝑnę:
ciuitatẽ hierłm describit in latere. Quem
corã se ponit: qr intenta inte qͣlitatẽ audi¬
cit. ⁊ iuxta eiꝰdẽ intelligentiã p̃dicationis
suȩ u̾ba modatur: ut describi in audientis
s Dicat᷑ gͦ. Sume tͥ laterẽ. uidelicet ꝓximi
cor terrenũ. Pones eũ corãte: sclicet ut uitã
atq intellectũ illius intenta m̃te custodia.
Et describes in eo ciuitatẽ hierłm: ut ei quȩ
sint suꝑna gaudia de uisione pacis innotes¬
cas. Quasi enĩ iã hierłm in latere descripta
ẽ: cũ t̾rena mens cȩꝑit quȩ sint illa int̾nę
pacis gaudia uera cognoscere. & ad conspi¬
ciendã głam patriȩ cęlestis anhelare. Quasi
in terna uisio pacis describit᷑. qͣndo mens

Expanded text:
e tibi laterem, et pones eum coram te. » Omnis etenim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit, qui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere, quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audicit, et juxta ejusdem intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis  Dicatur ergo: Sume tibi laterem, videlicet proximi cor terrenum. Et pones eum coram te, scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem, ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, et ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare. Quasi in terra visio pacis describitur, quando mens,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessert ⁊ portauert̃. ut portatꝰ. portare dis¬
cerẽ Sed & ipsi quoq amaiorib suis portati
sunt. Lapides uͦ qui insũmitate atq extre¬
mitate fabricȩ ponunt᷑: ipsi quidẽ portant᷑
abaliis. s alios neqͣꝗͣ portant. Quia ⁊ hii qui
in fine ȩccłȩ. idẽ. in extremitate mundi nasci.¬
turisunt: tolerant᷑ quidẽ a maiorib. ut eoꝵ
mores ad bona oꝑa imponant᷑. S cũ non eos
sequunt᷑ qͥ ꝑ illos ꝓficiant: nullos suꝑse fi¬
deles fabricȩ lapides portant. Nẽ itaq alii
portant᷑ a nob̾: nos uero portati sumꝰ ab aliis.
Omẽ aut̃ pondꝰ fabricȩ fundam̃tũ portat.
qr mores simul oĩũ solus redẽptor nr̃ tolerat.
Portat fundam̃tũ lapides. ⁊ a lapidib ñ por¬
tatur. qr redẽptor nr̃ om̃ia nr̃a tolerat. s
in ipso malũ ñ fuit. qđ tolerari debuisset. Un¬
de bene nc̃ dr̃. Dimisit me suꝑ montẽ excelsũ

Expanded text:
praecesserunt et portaverunt, ut portatus portare dispraecesserunt et portaverunt, ut portatus portare discerem. Sed ipsi quoque a majoribus suis portati sunt. Lapides vero qui in summitate atque extremitate fabricae ponuntur, ipsi quidem portantur ab aliis, sed alios nequaquam portant, quia et hi qui in fine Ecclesiae, id est in extremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona opera componantur; sed cum non eos sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis. Omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat. Portat fundamentum lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc dicitur: Dimisit me super montem excelsum
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Et uos tãꝗͣ lapides uiu suꝑ edificamini.
& paułꝰ ait. Dĩ agricultura. di ȩdificatio ests.
Quȩ uidelicet ciuitas. habet hic in sc̃oꝵ morib
magnũ iã ȩdificiũ siũ. Iedificio qͥppe lapis
lapĩdẽ portat. qr lapis suꝑ lapidẽ pomit᷑. Et
qͥ portat alt̾um: portat᷑ ab alt̾o. Sic itaq sic
in scã ȩccła unꝰ qͥsq ⁊ portat alt̾m. ⁊ portat᷑ ab
edificiũ caritatis surgat. Hinc enĩ paulus
admonet dicens Inuicẽ onera urã portate.
& sic ad ĩplebitis legẽ xp̃i. Cuiꝰ legis uirtutem
denuntians: ait. Plenitudo legis: caritas.
Si enĩ ego uos portare negligo in morib meiꝰ.
& uos me tolerare contẽpnitis in morib ur̃is.
dilectio ꝑpatientiã ñ conuingit: In edifi.¬
cio aut̃ ut p̃diximꝰ. lapis qͥ portat portatur.
Q uia sic̃ego iã eoꝵ mores tolero qͥ adhuc in
conu̾satione boni oꝑis rudes sunt: ita ego
quoq ab illis toleratꝰ sũ qͥme intinore dnĩ

Expanded text:
 lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe lapis lapidem portat, quia lapis super lapidem ponitur; et qui portat alterum, portatur ab altero. Sic itaque, sic inaedificium charitatis surgat. Hinc enim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Cujus legis virtutem denuntians, ait: Plenitudo legis charitas . Si enim ego vos portare negligo in moribus vestris, et vos me tolerare contemnitis in moribus meis, dilectio per patientiam non conjungit? In aedificio autem, ut praediximus, lapis qui portat portatur, quia sicut ego jam mores eorum tolero qui adhuc in conversatione boni operis rudes sunt, ita ego quoque ab illis toleratus sum, qui me in timore Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ historicũ sonat. ẜ acta ẽ suꝑ me
manꝰ dñi.⁊ addircit me illuc inuisionib
dñi: ad duxit me int̾rã isrł. Q đ dixerat
ad duxit me illuc: hoc replicans subdidit.
adduxit me int̾rã isrł. Manus quippe
inuisione. ẽ: uirtꝰ in contẽplatione. qb
ũbis. quid aꝑte indicat. Nisiquia nichu
de ciuitate quã uiderat iuxta litt᷑am di¬
eat: Nam spiritalit de ea lo quitur quã
spiritalit contẽplat᷑. Et dimisit me suꝑ mon¬
tẽ excelsũ nimis. Quẽ gͦ significat mons ex¬
celsus nisi mediatorẽ dĩ ⁊̃ hominũ. hoĩem
materiã. s in sũmis p̾minet expotestate.
Quẽ minꝰ erat ut excelsũ diceret. nͥ ad deret
nimis. Quia ñ solũ homo. s eiꝰdẽ humanita.¬
tis conceptione quȩ ab eo assũpta ẽ. ds̃ ⁊ hõ.
Nsolũ homo ultͣ hoĩes. s homo etĩ suꝑ angloᷤᷤ

Expanded text:
at? Facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc in visionibus Dei; adduxit me in terram Israel. Quod dixerat, Adduxit me illuc, hoc replicans subdidit: Adduxit me in terram Israel. Ait ein visione est virtus in contemplatione. Quibus verbis quid aperte indicat, nisi quia nihil de civitate quam viderat juxta litteram dicat? Nam spiritaliter de ea loquitur quam spiritaliter contemplatur. 4. Et dimisit me super montem excelsum nimis. Quem ergo significat mons excelsus nisi Mediatorem Dei et hominum hominem materiam, sed in summis praeeminet ex potestate. Quem minus erat ut excelsum diceret, nisi adderet nimis, quia non solum homo, sed ex ejusdem humanitatis conceptione quae ab eo assumpta est Deus homo, non solum homo
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas. Quia & eñ illa int̾nȩ pacis uisio
ex scõꝵ ciuiũ congregatione construit᷑: hierł
cȩlestis ut ciuitas ȩdificat᷑. Quȩ tñ in hac pere¬
grinationis t̾ra dũ flagellis ꝑcutit᷑. tribulatio¬
nib tundit᷑ eiꝰ lapides cotidie q̃drant᷑. Et ipsa

Expanded text:
civitas . » Quia enim in illa terrenae pacis visio ex sanctorum civium congregatione construitur, Jerusalem coelestis ut civitas aedificatur. Quia tamen in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur: e
Abbreviated transcription (Latin):
quebat᷑. dicturꝰ luminare minꝰ. priꝰ lumina.¬
re maius dicere debuit: ut ante solẽ ⁊ pꝰ
liinã atq stellas fundatas ẽẽ ꝑhib̾et. S ꝙr
iuxta intellectũ misticũ loquebat᷑. ut lunã
sca̾mȩccłam. ⁊ stellas homines seos acciꝑe
deberemꝰ: Solẽ nominare noluit. qr uide.¬
licet ipsi ȩtnosoliloquebat᷑. de qͦ scriptũ e.
Yob̾ aut̾ qui timetis dñm: oretur sol ius.¬
titiȩ. De quo repbi infine dicturi sunt.
Sol iusticiȩ ñ ortus ẽ nob̾. Dicendo ergo
lunã & stellas quastu fundasti. & tam̃
tacendo solẽ qui factus ẽ: indicauit quia
illi soli locutꝰ ẽ. qui ñ solũ solẽ ⁊lunã atq
tellas corporalit̃. s etiã limã ȩccłam. atq
stellas hoĩes scõs spiritalit̃ fecit. Si gͦ aliqd

Expanded text:
quebatur, dicturus luminare minus: prius luminare majus dicere debuit, ut ante solem et post lunam atque stellas fundatas esse perhiberet. Sed quia juxta intellectum mysticum loquebatur, ut lunam sanctam Ecclesiam, et stellas homines sanctos accipere deberemus, solem nominare noluit: quia videlicet ipsi aeterno soli loquebatur, de quo scriptum est: Vobis autem qui timetis Dominum, orietur sol justitiae . De quo reprobi in fine dicturi sunt: 1310 Sol justitiae non ortus est nobis. Dicendo ergo, Lunam et stellas quas tu fundasti , et tamen tacendo solem qui factus est, indicavit quia illi Soli locutus est qui non solum solem et lunam atque stellas corporaliter, sed etiam lunam Ecclesiam atque stellas sanctos omnes spiritaliter fecit. Si ergo cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ita ut cognosci ualeat. in quot annis
ꝓpħiȩ suȩ lib̃rũ dixerit. Tempꝰ nãq quo
ꝓpħare cȩpit: in locutionis suȩ inttio
posuit dicens. Aꝑtisunt cęli & uidi uisiones
dñi. inqͥnta m̃sis ipse. ẽ. annꝰ quintꝰ tnsinigͣti.¬
onis regis ioachi. Nc̃ uꝰ loquit᷑ dicens. inucesi
mo ⁊ qͥnto anno tͣnsmig̃tionis niẽ. Idem nãq
ꝓpħa incaptiuitate pͥma. cũ ioachĩ rege fue¬
rat inbabiloniã tͣnsductꝰ. Nã de scda hieroso¬
limoꝵ captiuitate subiungit. Q uarto decimo
anno pꝰꝗͣ ꝑcussa ẽ ciuitas. Vndec̃ĩ quippe annis
sedechias pꝰcaptiuitatẽ pͥmã inqua erechiel

Expanded text:
dit, ita ut cognosci valeat in quot annis dit, ita ut cognosci valeat in quot annis prophetiae suae librum duxerit. Tempus namque quo prophetare coepit, in locutionis suae initio posuit, dicens: Aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini in quinta mensis; ipse est annus quintus transmigrationis remo et quinto anno transmigrationis nostrae. Idem namque propheta in captivitate prima cum Joachin rege fuerat in Babyloniam transductus . Nam de secunda Jerosolymorum captivitate 1308 subjungit: Quarto decimo anno postquam percussa est civitas. Undecim quippe annis Sedecias post captivitatem primam, in qua Ezechiel
Abbreviated transcription (Latin):
tio sensũ multa cogitantẽ. Quȩ eñi suꝑi.¬
ora penetrare etiã collecta ñ sufficit: pen¬
sate quid agere poterit diuisa. Scimꝰ aut̃.
scimꝰ om̃s.qr & fluuius qͥ in multis riius
diuidit᷑. a suo alueo siccatur. S tn int̾ hȩc
adest suꝑna grã. Et si mentẽ meã cogitati¬
onũ mearũ pondera deprimunt: ur̃oꝵ
hanc penne desidiorũ leuant. Obscutũ
quidẽ ualde ẽ opꝰ qđ aggredimͣ. s ponamꝰ
in animo quia nocturnũ iter agimꝰ. restat
ergo ut hoc palpando carpamꝰ.
nrẽ in exordio anni decuni m̃sis qͣrto de¬
cimo anno pꝰ ꝗͣ ꝑcussa ẽ ciuitas. ipsa hac
die facta ẽ suꝑ me manꝰ dñi. & ad dux̃ me
illuc. Dictarꝰ misticã narrationẽ. historicã
p̃mittit: ut fiat ex tẽpore qđ credat᷑ in reue¬
latione. Notandũ uero qđ in exordio libri
huiꝰ quo anno ꝓpħare ceꝑit indicauit: in
fine uero inseruit qđ in extrema uisione ui¬

Expanded text:
tio sensum multa cogitantem . Quae enim supertio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare etiam collecta non sufficit, pensate quid agere poterit divisa? Scimus autem, scimus omnes, quia et fluvius qui in multis rivis dividitur, a suo alveo exsiccatur. Sed tamen inter haec adest superna gratia. Et si mentem meam cogitatiohanc pennae desideriorum levant. Obscurum quidem valde est opus quod aggredimur, sed ponamus in animo quia nocturnum iter agimus. Restat ergo ut hoc palpando carpamus. nostrae, in exordio anni, decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. 1. Dicturus mystica, narrationem historicam praemittit, ut figat ex tempore, quod credatur ex revelatione. Notandum vero quod in exordio libri hujus quo anno prophetare coeperit indicavit; in fine vero inseruit quo extremam visionem vi
Abbreviated transcription (Latin):
SECUNDI¬
UIA MYLTIS
curis p̃mentib ezechi¬
el ꝓpħȩ librũ corã ca¬
ritate ur̃a totũ ꝑ ordi¬
nẽ ꝑscrutari ñ licuit:
bonis ur̃is de sidiis pla¬
cuit petere ut saltem¬
B sextrema
quȩ ei facta ẽ de edificid inmonte constituto.
quȩ & cunctis ẽ uisionib eiꝰ obscurior. ex¬
pomdebuisset. Et quidẽ uoluntati ur̃e me
parere necesse ẽ. s duo st̃ quȩ hac in re ꝑ.¬
turbant animũ ineũ. Unũ qđ hȩc eadẽ u¬
sio tantȩ obscuritatis nebulis tegit᷑: ut uix
unea aliquid intellectu int̾lucente uideat᷑.
aliud qđ iã agiulfũ longobardoꝵ regẽ ad
obsidionẽ nr̃am sũmopere festinantẽ padũ
transisse cognoumꝰ. Ynde pensate fr̃s Rõn.
cis sensib penetrare qͥd ualeat mens misera.
timoris sui ꝑturbationib occupata. Quan¬
to enĩ cirta t̾rena plus satagit: tanto in his
quȩ sunt celestia minꝰ uidet. ꝓ eo qđ curis
sius extra se ducitur. Et ualde intꝰ minor

Expanded text:
SECUNDUniam, multis curis prementibus, Ezechielis prophetae librum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere ut saltem extrema quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid, intellectu interlucente, videatur. Aliud, quod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obtransisse cognovimus . Unde pensate, fratres chcis sensibus quid valeat mens misera, timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor
Abbreviated transcription (Latin):
dit me. Quantũ uͦ frixura cordis que spiri¬
tali zelo agitur omĩpotentẽ dñm placat.
crificiũ iubet᷑. De qua scriptũ ẽ. In sartagine
oleo consꝑsa friget᷑. offertq eã calidã in odo¬
rẽ suauissimũ dño sacerdos qͥ patri uire suc

Expanded text:
dit me . Quantum vero frixura cordis quae spiridit me . Quantum vero frixura cordis quae spiritali zelo agitur omnipotentem Dominum Deum crificium jubetur. De qua scriptum est: In sartagine oleo conspersa frigetur, offeretque eam calidam in odor
Abbreviated transcription (Latin):
zat᷑. ⁊ ego ñ uͦror : Ipsũ suũ cor qđ animaꝵ
zelo succenderat. qͥd aliud ꝗͣ sartaginẽ fece.¬
rat. in quo amore uirtutũ contͣuitia arde.¬
bat: Qđ enĩ utebat᷑: sartago erat. In ardes¬
cebat enĩ & coquebat. qr incendebat᷑ ama.¬
ritudine. s uirtutũ alim̃ta p̾ꝑabat: ex sua
ponit. Nisi qđ iden fortis zelus qͥ nc̃ in m̃te
doctoris agit᷑. indie extremi iudicii int̃eũ
⁊ animã quã auitiis zelat᷑ testis ẽ: Ut ⁊ si au¬
dire is qui docet᷑ noluerit. doctor tñ ꝓzelo
quẽ ex hibet. de auditoris negligentia reus
ñsit. Murũ gͦ ferreũ int̾se ⁊ ciuitatẽ ponit:
qr ultionis tẽpore inde doctor adãpnatio¬
nis ꝑicło munit᷑. unde nc̃ ꝑrelũ custodiȩ
cordis frixurã patit᷑. Nullum qͥppe omĩpo¬
tenti dõ tale ẽ sacrificiũ. qͣle ẽ zelus aĩarũ.
Hinc enĩ psalmista ait. Telus domꝰtuȩ come¬

Expanded text:
zatur, et ego non uror ? Ipsum suum cor quod animarum zatur, et ego non uror ? Ipsum suum cor quod animarum zelo succenderat, quid aliud quam sartaginem fecerat, in quo amore virtutum contra vitia ardebat? Quod enim urebatur, sartago erat. Inardescebat enim et coquebat, quia incendebatur amaritudine, sed virtutum alimenta praeparabat ex sua murum ferreum ponit, nisi quod idem fortis zelus qui nunc in mente doctoris agitur in die extremi judicii inter eum et animam quam a vitiis zelat testis est? ut etsi audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo quem exhibet de auditoris negligentia reus non sit. Murum ergo ferreum inter se et civitatem ponit, quia ultionis tempore inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodiae cordis frixuram patitur. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum. Hinc enim Psalmista ait: Zelus domus tuae come