comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta mansuetudo sponte officiosa cit¬
rit. instar plane unguenti qͥd ẽ ĩa¬
pite. ad leuem caloris tactũ descen¬
dentis ac defluentis ꝑ totũ. Itaq ĩ
cella discipline tamqͥuã sice a ln¬
qles aromatũ sp̃es continent᷑. ⁊ ind¬
im quasi confecta reponunt᷑ ⁊ ser¬
uantur unguenta : nichilominꝰ ex
re nomen ⁊ ip̃a accepit. ut unguẽ¬
taria nũcuparetur. Nam uinariã
qͥ cellam ñ aliã sane sui nõis arbi¬
cor serrerationẽ: nisi qͦd in ea uin¬
um zeli in caritate feruentis recõ¬
ditur. nͨ debet omnino p̃esse aliis. qͥ
mea necdũ meruit intͦduci. Oport
prsus omnino hoc uino estuet: qui
alis presidet. quẽ admodũ doctor g¬
entiũ estuabat qñ dicebat. Quis in¬
firmatur.⁊ ego ñ infirmor: Qͥs scã¬
dalizatur. ⁊ ego ñ uror: Alioquin ĩ¬
pbesatis p̾esse affectas: quib ꝓdẽe
ñ curas. ⁊ quoꝵ ñ zelas salutem: su¬
biectionẽ nimis ambitiose uendicaᷤ

Expanded text:
ata mansuetudo sponte officiosa curata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species continentur, et indquoniam jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre rationem, nisi quod in ea vinum zeli in charitate ferventis reconditur. Nec debet omnino praeesse aliis, qui in eam necdum meruit introduci. Oportet prorsus hoc vino aestuet, qui aliis praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Alioquin improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas
Abbreviated transcription (Latin):
ens ꝙ qͦd scriptũ ẽ. ecce quam bonũ
⁊ quam iocundũ: habitare fr̃s in u¬
nũ. sicut unguentũ in capite. Acced¬
it nimirũ disciplinatisꝰ morib tam¬
qͣmͣ tritis sp̃ẽb. oleũ leticie. bonum
nature.⁊ fit unguentũ bonũ ato
locundũ. quo quasi unctus reddi᷑
homo suauis ⁊ mitis. homo sñ que¬
rela. neminẽ circũueniens. nemi¬
nẽ ꝯcutiens. neminẽ ledens. nem¬
ni se suꝑextollens aut p̃ferens. ĩsu¬
ꝑ ⁊ libenter cõmunicans in ratõne
dati ⁊ accepti. Putosi bñ intellexisti
utriusq celle ꝓprietates ñ inogru¬
e me hanc unguentariam. illama¬
romaticam appellasse testaberis. Il
illa demiq ficut ꝑygmentoꝵ uris
atq fraglantiã pistilli extorquit.
exigit uolenca ꝯtusio: sic rectoꝵ
moꝵ elicit qͦdãmodo ⁊ expͥmit na¬
turalem uim. uis magisterii. ⁊ dil¬
tinctio discipline. In hac aut̃ uol̃¬
tarie ⁊ tamqͣm ĩnate affectionis s̃¬

Expanded text:
ensque quod scriptum est: Ecce quam bonum ensque quod scriptum est: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! sicut unguentum in capite . Accedit nimirum disciplinatis moribus, tanquam tritis speciebus, oleum laetitiae, bonum naturae; et fit unguentum bonum atque jucundum. Quo quasi unctus redditur homo suavis et mitis, homo sine querela, neminem circumveniens, neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut praeferens, insuper et libenter communicans in ratione dati et accepti. 7. Puto, si bene intellexisti utriusque cellae proprietates, non incongrue me hanc unguentariam, illam aromaticam appellasse testaberis. In illa denique, sicut pigmentorum vires atque fragrantiam pistilli extorquet et exigit violenta contusio, sic rectorum morum elicit quodammodo et exprimit naturalem vim vis Magisterii, et districtio disciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis gr
Abbreviated transcription (Latin):
alio. suꝑ aliũ. Uel sic. Subesse. coesse.
preesse. Primo ꝙͥ discis ẽẽ discipulꝰ.
scd̾o sociꝰ. t̾cio magister. ⁊ qͥdem om̃s
homines natura equales genuit. At
qm̃ bono nature in morib suꝑbia de¬
pͣuato facti sunt homines equalita¬
tis impatientes.⁊ contendentes inui¬
cem suꝑiores cõstitui. atq alterutr¬
um suꝑgredicupientes ⁊ manis głẽ
cupidi. inuicẽ iniuidentes ĩuicẽ ꝓuo¬
cantes. Primo omniũ incella pͣriori
iugo discipline insolentia moꝵ dom¬
anda ẽ. quousq duris ac diutinis en¬
oꝵ attrita legib humilietur ⁊ sares
ceruicosa uoluntas. bonũq in se na¬
ture qͦd suꝑbiendo amiserat :obedi¬
endo recipiat. dũ soloiam naturali
affectu. ñ metudiscipline. cũ umũ¬
sis nature sue soriis. idest cũ omnulꝰ
hominib socialit̃ quantũ inse est.
quiete ꝙ sese habere didicerit: ĩcel¬
lam tandem nature transiens expi¬

Expanded text:
alio, super alium; vel sic, subesse, coesse, alio, super alium; vel sic, subesse, coesse, praeesse. Primo ergo discis esse discipulus, secundo socius, tertio et magister. Et quidem omnes homines natura aequales genuit. At quoniam bono naturae in moribus superbia depravato, facti sunt homines aequalitatis impatientes, contendentes invicem superiores 1341 constitui, atque alterutrum supergredi cupientes, et inanis gloriae cupidi, invicem invidentes, invicem provocantes: primo omnium in cella priori, jugo disciplinae insolentia morum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum attrita legibus humilietur et sanetur cervicosa voluntas, bonumque in se naturae, quod superbiendo amiserat, obediendo recipiat; dum solo jam naturali affectu, non metu disciplinae, cum universis naturae suae sociis, id est cum omnibus hominibus, socialiter, quantum in se est, quieteque sese habere didicerit, in cellam tandem naturae transiens, experi
Abbreviated transcription (Latin):
licet hunc numerũ cogitans. Infrade
tes occasionem ex uocabulo qͦd sp̃s sc̃s
celle huic censuit imponendũ: reliqͥs
quoq duab nomina imponamꝰ. Aro¬
maticam uni: ⁊ unguentariã alteri
causas hoꝵ uocabuloꝵ uidebimꝰ poste¬
a. Nũc aut̃ adũte cuncta apud spõsũ
salubria. cuncta suauia reperiri. Ui¬
nũ. unguenta.aromata. Uinũ scͥp¬
tura teste letificat cor hominis. Exh¬
ilarari nichilominꝰ faciem in oleo le¬
gis. quo utiq pulius pigm̃toꝵ infũ¬
ditur: ut unguenta fiant. Aromata
ñ mͦ grata suauitate odoris: s ui ꝙͦ
medendi utilia sunt. Merito se intro¬
ta redundat ub̃tas gr̃e. S habeo ⁊
alia nomina puto euidentiorẽ sui
gerentia rationem. Lut suo ordine
nominentur: pͥmã nũcupauerim
discipline. scdãm nature. postremam
gr̃e. In pͥori discis iuxta ethice partis
rationẽ inferior eẽ. in sequenti par.
in posteriore suꝑior. hoc ẽ subalio. cũ

Expanded text:
licet hunc numerum cogitans. Infra delicet hunc numerum cogitans. Infra detes occasionem ex vocabulo quod Spiritus sanctus cellae huic censuit imponendum reliquis quoque duabus nomina imponamus, aromaticam uni, et unguentariam alteri. Causas horum vocabulorum videbimus postea. Nunc autem adverte cuncta apud sponsum salubria, cuncta suavia reperiri; vinum, unguenta, aromata. Vinum, Scriptura teste, laetificat cor hominis . Exhilarari nihilominus faciem in oleo legis , quo utique pulvis pigmentorum infunditur, ut unguenta fiant. Aromata non modo grata suavitate odoris, sed vi quoque medendi utilia sunt. Merito se introta redundat abertas gratiae. 6. Sed habeo et alia nomina puto et evidentiorem sui gerentia rationem. Et ut suo ordine nominentur, primam nuncupaverim disciplinae; secundam, naturae; postremam, gratiae. In priori discis juxta ethicae partis rationem inferior esse, in sequenti par, in posteriore superior: hoc est, sub alio, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ani multiplicabitur. ⁊ de seip̃o. Ego si
cut oliua fructifera in domodĩ. Est gͦ
hystoria ortus.⁊ ip̃a triꝑtita. Contine¬
tur namq in ea celi ⁊ terre creatio. re¬
conciliatio: reparatio. Creatio qͥdem. tã¬
qͣm orti satio siue plantatio. reꝯcilia¬
tio aut̃ quasi g̃minatio satoꝵ uel plã¬
tatoꝵ. Tempore nempe suo rorantibus
celis desuꝑ. ⁊ nubib pluentib iustũ:
aꝑta ẽ t̃ra. ⁊ g̃minauit saluatorem ꝑ
quem facta est celi t̃reꝙ reconciliatio
lp̃e est enĩ pax nr̃a qui fecit utraq u¬
nũ. pacificans in sanguine suo que in
t̃ra sunt ⁊ que in celo. Porro reparatio
futura ẽ in fine seculi. Erit enim celũ
nouũ ⁊ t̾ra noua. ⁊ colligent᷑ boni de
medio maloꝵ: tamqͣm fructus de orto
in dĩ ꝓmptuaria reponendi. In die ill
tẽpora. In morali qͦ disciplina tria e¬
que adũtere est. cellas quasi tres ĩ cel¬
lario uno. & idcirco forsan pluralit¬
dixit cellaria. ⁊ ñ cellariũ: cellarũ uide¬

Expanded text:
ur . Et de se ipso: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Est ergo historia hortus, et ipsa tripartita. Continetur namque in ea coeli et terrae creatio, reconciliatio, et reparatio. Creatio quidem, tanquam horti satio sive plantatio. Reconciliatio autem, quasi germinatio satorum vel plantatorum. Tempore nempe suo rorantibus coelis desuper, et nubibus pluentibus justum, aperta est terra et germinavit Salvatorem , per quem facta est coeli terraeque reconciliatio. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum , pacificans in sanguine suo quae in terris sunt, et quae in coelis . Porro reparatio futura est in fine saeculi. Erit enim coelum novum, et terra nova: et colligentur boni de medio malorum, tanquam fructus de horto, in Dei promptuaria reponendi. In die illa. 5. In Morali quoque disciplina tria aeque advertere est, cellas quasi tres in cellario uno. Et idcirce forsitan pluraliter cellaria dixit, et non cellarium, cellarum vide
Abbreviated transcription (Latin):
ra. ꝓuidentia. atq affectu. abhiis q̃
in eugłio genuit nũqͣm amouetur
nũquam sua uiscera obliuscitur.
ducta uideor. s soli ñ ꝓderit. Uest õ
um est om̃s omnis ꝓuectus. uobis y¬
ficio. uobiscũ partibor: qͥcqͥd płꝰ fort
uob̾ meruero. Uis indubitant̃ scu
quia in hoc sensu ⁊ hoc affectu loques¬
ta sit: Audi quid ille respondeant.
Exultabimꝰ ⁊ letabimuf in te. Inde
inquiunt exultabimꝰ ⁊ letabimur:
nam ĩ nob̃ necdũ meremur. lado¬
unt. Memores uberũ tuoꝵ. hoc est.
Equanimit̃ sustinemꝰ dũ uenial. si¬
entes te plenis ad nos reũsurã ubib
Tũc nos confidimꝰ exultare ⁊ letans
memores interim uberũ tuoꝵ. sa
adiungunt suꝑ uinũ: significãi le
adhuc quidem ꝓ sui imꝑfectione co¬
naliũ desid̾ioꝵ que uino designantꝰ¬

Expanded text:
ra, providentia atque affectu ab his, quas ra, providentia atque affectu ab his, quas in Evangelio genuit, nunquam amovetur, nunquam sua viscera obliviscitur. 2. ducta videor; sed soli non proderit. Vestrum omnium est meus omnis profectus: vobis proficio, vobiscum partibor quidquid plus forte vobis meruero. Vis indubitanter scire quia in hoc sensu et affectu locuta sit? Audi quid illae respondeant. Exsultabimus et laetabimur in te. In te, inquiunt, exsultabimus et laetabimur: nam in nobis necdum meremur. Et addunt, Memores uberum tuorum, hoc est, aequanimiter sustinemus dum venias, scientes te plenis ad nos reversuram uberibus. Tunc nos confidimus exsultare et laetari, memores interim uberum tuorum. Quod adjungunt, super vinum , significant se adhuc quidem pro sui imperfectione carnalium desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
feruorem. ideo q: tardiꝰ ꝑuenientes fo¬
ris remanent. At caritas sponse ñqͥes¬
cit. neq insolescit. ut assolet successib
suis: ut eas obliuiscatur.consolans
magis ⁊ adhortans ad patientiã qͣtinꝰ
equanimit ⁊ sui ferant repulsã. ⁊ illiꝰ
absentiam. Deniq annũtiat eis gau¬
dium qͦd ꝑcepit. ñ ob aliud sane: ni¬
si ut sibi ꝯgaudeant. dũ ꝯfidant mi¬
nime alienũ fore a se. qͥcqͥd gr̃e matͥ
accesserit. Nam nec illa ita ꝓfic̃e cu¬
rat: quo ipsarũ negligat curam. nec
iuuandos suos ꝓfectus putat illarũ
dãpno. Quocũq ꝓinde meritoꝵ p̃ro¬
gatiua tollatur ab ilł: caritate absq
dubio ⁊ pia sollicitudine necesse eam
semꝑ ẽẽ cũ illis. Oportet deniq eam
sponsum suũ imuitari. ⁊ petentẽ n¬
mirũ celos. ⁊ nichilominus int̾nes
cũ suis se fore usq ad ꝯsummations
scłi pollicentem. Sic ⁊ ista qͣntũms
ꝓficiat. quantũlibet ꝓmoueatur q̃¬

Expanded text:
fervorem; ideoque tardius pervenientes, fofervorem; ideoque tardius pervenientes, foris remanent. At charitas sponsae non quiescit, neque insolescit, ut assolet, successibus suis, ut eas obliviscatur, consolans magis et hortans ad patientiam, quatenus aequanimiter et sui ferant repulsam, et illius absentiam. Denique et nuntiat eis gaudium quod percepit, non ob aliud sane, nisi ut sibi congaudeant, dum confidant minime alienum fore a se, quidquid gratiae matri accesserit. Nam nec illa ita proficere curat, quo ipsarum negligat curam; nec juvandos suos profectus putat illarum damno. Quocunque proinde meritorum praerogativa tollatur ab illis, charitate absque dubio et pia sollicitudine necesse est eam semper esse cum illis. Oportet denique eam sponsum suum imitari, et petentem nmirum coelos, et nihilominus in terris cum suis se fore usque ad consummationem saeculi pollicentem. Sic et ista, quantumvis proficiat, quantumlibet promoveatur; cu
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce unde odor. ecce qͦ curritur. Dixat
quia currendũ. ⁊ in quo currendum:
s quo currendũ ess ñ dixerat. Ergo
ad cellaria curritur. ⁊ curritur in
odore qui ex ip̃is ꝓcedit: sponsa illum
solita sua sagacitate presentiente. &
cupiente in plenitudinẽ intͦduci. Ue¬
rũ de cellaruis hiis quid sentiendum
putamus: Cogitemꝰ ea interim loca
quedam redolentia penes sponsũ ple¬
na odoramentis referta deliciis. In is¬
tiꝰ modi nemꝑe officina potiora queq
da. Illuc gͦ pariter currt̃. Qui: Sp̃u
feruentes anime.Currit sponsa. eur¬
runt adolescentule. s que amat ard¬
entiꝰ: currit uelociꝰ. ⁊ citiꝰ ꝑuenit. ꝑue¬
niens ñ dico repulsionem: s nec cũc¬
tationẽ patitur. Sine mora aꝑitur ei
tamqͣm domestice. tamqͣm carissime
tamqͣm specialit̃ dilecte. ⁊ singłarit̃
grate. Adolescentule aũ qͥd: Seqũt᷑
alonge. nec enĩ cũ ad huc infirme sił
re. nec ipsiꝰ omnino imitari desidiũ ⁊

Expanded text:
Ecce unde odor, ecce quo curritur. Dixerat quia currendum, et in quo currendum; sed quo currendum esset, non dixerat. Ergo ad cellaria curritur, et curritur in odore qui ex ipsis procedit, sponsa illum solita sua sagacitate praesentiente, et cupiente in ipsius plenitudinem introduci. Verum de cellariis his quid sentiendum putamus? Cogitemus ea interim loca quaedam redolentia penes sponsum, plena odoramentis, referta deliciis. In istiusmodi nempe officina 1339 potiora quaeque ur. Illuc ergo pariter currunt. Qui? Spiritu ferventes animae. Currit sponsa, currunt adolescentulae; sed quae amat ardentius, currit velocius, et citius pervenit. Perveniens, non dico repulsionem, sed nec cunctationem patitur. Sine mora aperitur ei, tanquam domesticae, tanquam charissimae, tanquam specialiter dilectae, et singulariter gratae. Adolea longe; neque enim, cum adhuc infirmae sint, re, nec ipsius omnino imitari desiderium et
Abbreviated transcription (Latin):
caput tuũ. ⁊ sicut onꝰ graue grauate
sunt suꝑ te. Iniqͥtas deniq sedet su¬
ꝑ talentũ plũbi. Uides qͦd ñ faciat
hominẽ rectũ. fides etiam recta q̃ ñ
oꝑatur ex dilectione: At qui si ne di¬
lectione ẽ: ñ habet unde diligat spõ¬
sam. S nec oꝑa dicat qͣmuis recta.r¬
ectũ cor efficere sufficiunt sine fide.
Nlius enĩ rectũ hominẽ dicat ñ pla¬
centem do: Sine fide aũt ĩpossibile
est placere dõ. Qui ñ placet dõ: ñ potest
illi placere ds̃. Nam cui placet ds̃. dõ
dis plicere ñ potest. Porro cui ñ placet
ds̃: nec sponsa eiꝰ. Quomͦ gͦ rectus qͥ nͣ
deũ diligit. nec eccłam dei cui dicitur
recti diligunt te: Si gͥ nec fides sine
oꝑib. nͨ oꝑa sñ fide sufficiũt ad anim¬
i recticudinẽ: nos qui in xp̃m credi¬
mus fr̃s rectas studeamus facẽ uias
nr̃as ⁊ studia nr̃a. leuemꝰ corda nr̃a
cũ manib ad deũ. ut toti recti inue¬

Expanded text:
caput tuum, et sicut onus grave gravacaput tuum, et sicut onus grave gravaXXXVII, 5. Iniquitas denique sedet super talentum plumbi . Vides quod non faciat hominem rectum fides etiam recta, quae non operatur ex dilectione. At qui sine dilectione est, non habet unde diligat sponsam. Sed nec opera, quamvis recta, rectum cor efficere sufficiunt sine fide. Quis enim rectum dicat hominem non placentem Deo? Sine fide autem impossibile est placere Deo . Qui non placet Deo, non potest illi placere Deus. Nam cui placet Deus, Deo displicere non potest. Porro cui non placet Deus, nec sponsa ejus. Quomodo ergo rectus, qui nec Deum diligit, nec Ecclesiam Dei, cui dicitur: Recti diligunt te? Si ergo nec fides sine operibus, nec opera sine fide sufficiunt ad animi rectitudinem; nos qui in Christum credimus, fratres, rectas studeamus facere vias nostras et studia nostra. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum, ut toti recti inve
Abbreviated transcription (Latin):
ortua. cuiꝰ opꝰ mors. euiꝰ nulla deuotio
amaricudo mulra: Erat quidẽ in offe¬
rente fides. s ñ infide dilectio. Recta
oblatio. s crudelis diuisio. Mors fidei
ẽ separatio caritanis. Credis in xp̃m:
tuam dilectio animet. ꝓbet actio. Nõ
ĩcuruet t̾renũ opꝰ: quem fides celestiũ
erigit. Qui te dicis in xp̃o manere: de¬
bes sicut ip̃e ambulauit ⁊ ip̃e ambu¬
lare. Qo si ꝓpriam głam queris. florẽ¬
ti ĩudes. absenti detrabis. reponis le¬
denti te: hoc xp̃c ñ fecit. ꝯficeris te nõ¬
se deũ. factis aut̃ negas. Non recte p¬
lane s impie plane. linguã xp̃o: ani¬
mam dedisti diabolo. Audigͦ quiddi¬
cat. Homo iste labus honorat me. cor
aut̃ eiꝰ longe ẽ a me. Non es ꝓfectore e¬
ctus: qui tam ñ recte diuidis. Nõ po¬
tes attollere caput p̃ssũ diaboli iugo
Non te subrig̾e p̃uales: cuidñat᷑ im¬
quitas. Iniquitates tue suꝑgresse sũt

Expanded text:
ortua, cujus opus mors, cujus nulla devotio, ortua, cujus opus mors, cujus nulla devotio, amaritudo multa? Erat quidem in offerente fides, sed non in fide dilectio; recta oblatio, sed crudelis divisio. 8. Mors fidei est separatio charitatis. Credis in Christtuam dilectio animet, probet actio. Non incurvet terrenum opus, quem fides coelestium erigit. Qui te dicis in Christo manere, debes, sicut ipse ambulavit, et tu ambulare. Quod si propriam gloriam quaeris, florenti invides, absenti detrahis, reponis laedenti te: hoc Christus non fecit. Confiteris te nosse Deum, factis autem negas. Non recte plane, sed impie linguam Christo, animam dedisti diabolo. Audi ergo quid dicat: Homo iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me . Non es profecto rectus, qui tam non recte dividis. Non potes attollere caput pressum diaboli jugo. Non te subrigere praevales, cui dominatur iniquitas. Iniquitates tuae supergressae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uncensere ñ dubites. Sic nempe ha¬
li eẽ rectus oblator ⁊ prauus diusor
sluid diuidis actũ a fide: Inique di¬
uidis fidem ꝑimens tuam. Nam fi
anima ip̃a deuotio ẽ: quid fides que
ñ oꝑatur ex dilectione nisi cadauer
txamme: Bñ honoras deũ muñe fe¬
tad. dñ placas tue fidei int̾̃fector. Q¬
ma hostia pacifica. ubi tam seua dĩ¬
audia ẽ: Non mirũ si caym insurre¬
rerit in frẽm: qui suam priꝰ occid̾ãt
ldem. Quid miraris o caym si ad tua
ĩ respicit munera. qui te despicit. Nͦ
hemirũ si ñ respicit ad te. qui ita es
dusinte. Simanũ deuotiõi. qͥd anim¬
um das liuoriͤ Non ꝯcilias tibi deũ. dis¬
cors tecũ. Nonplacas s peccas. ⁊ si nõdũ
quidem ĩpie feriendo: s diuidendo tñ ñ
recte. ⁊ si necdũ fr̃ĩcida: iam tñ fideici
da teneris. Nũqͥd rectus uł qñ manũ
porrigis dõ. cuiꝰ cor int̾ram tͣhit liuor
⁊ frat̃nũ odiũ : Quomͦ rectꝰ. cuiꝰ fides m¬

Expanded text:
um censere non dubites. Sic nempe haum censere non dubites. Sic nempe hali esse rectus oblator et pravus divisor. Quid dividis actum a fide? Inique dividis, fidem perimens tuam: nam fidfidei ipsa devotio est, quid fides quae non operatur ex dilectione, nisi cadaver exanime? Bene honoras Deum munere fetido? bene placas tuae fidei interfector? Quomodo hostia pacifica ubi tam saeva discordia est? Non mirum si Cain insurrexit in fratrem, qui suam prius occiderat fidem. Quid miraris, o Cain, si ad tua non respicit munera qui te despicit? Nec hoc mirum si non respicit ad te, qui ita divisus es in te. Si manum devotioni, quid animum das livori? Non concilias Deum tibi, discors tecum, non placas, sed peccas; et nondum quidem impie ferendo, sed tamen dividendo non recte. Etsi necdum fratricida, jam ctus, vel quando manum porrigis Deo, cujus cor in terram trahit livor et fraternum odium? Quomodo rectus, cujus fides m
Abbreviated transcription (Latin):
ad deũ sursum. siue ad me deorsũ. e¬
mo siqͥdem carnẽ suam odio habuit.
ubiq becurrit tibi spẽs decoris tu il
biq ꝓstatu tue dignitatis habes de
magist̾io sapĩe familiarẽ ãmonitio¬
nem. Me gͦ meam quam tui g̃nas
cepi retinente ⁊ seruante p̃rogatu¬
am. tu qͦmodo ñ ꝯfunderis amisst :¬
uam: Cur suam in te oditor intit
ablitam similitudinẽ. cũ tuam tibi ĩ
ne oseruet assidueꝙ rep̃sentet: Iam
annt adintoriũ qͦd tibi ex me debebat᷑
ũtsti tibi ĩ ꝯfusionẽ. abut̃is obseqͥome
asndigne humanũ corpꝰ in habitas.
unt suꝑ t̾ram: curuitas anime ẽ. ⁊
regione meditari aut desid̾are que
hirsum sunt: rectitudo. L ip̃a ut ꝑfe¬
tasit in sensu diffiniatur ⁊ osensu.
listũ reuera te dixerim. si recte in oĩ¬
h sentias.⁊ factis ñ dissentias. In ui¬
stilis animi statũ nuntiet fides ⁊ a¬
suo.Rectũ indica. si fide catholicũ. ⁊
iustũ oꝑe ꝓbaueris. Siqͦminꝰ: curu¬

Expanded text:
ad Deum sursum, sive ad me deorsum nead Deum sursum, sive ad me deorsum nemo siquidem carnem suam unquam odio habuit, ubique occurrit tibi species decoris tui, ubique pro statu tuae dignitatis habes de magisterio sapientiae familiarem admonitionem. Me ergo meam, quam tui gratia accepi, retinente et servante praerogativam; tu quomodo non confunderis amisisse tuam? Cur suam in te Conditor intuetur abolitam similitudinem, cum tuam in me tibi conservet, assidueque repraesentet? Jam omne adjutorium, quod tibi ex me debebatur, vertisti tibi in confusionem; abuteris obsequio meo, indigne humanum corpus inhabitas, sunt super terram, curvitas animae est; et e regione, meditari ac desiderare quae sursum sunt, rectitudo. Et ipsa ut perfecta sit, in sensu definiatur et consensu. Rectum reverante dixerim, si recte in omnibus sentias, et factis non dissentias. Invisibilis animi statum nuntiet fides et actio. Rectum judica, si fide catholicum, et justum opere probaveris. Si quo minus, curv
Abbreviated transcription (Latin):
quamqͣm ⁊ corporis staturam dedit
homini ds̃ rectam. forsan ut istac¬
rporea ext̃ioris uilioris q rectitudo
figmenti. homminẽ int̾iorẽ ilũ aa
ymaginẽ dĩ factus ẽ: p̃ualis sues
uande rectitudinis ãmoneret. id
cor limi deformitatẽ argueret an¬
mi. Quid enĩ indecentius. qͣm cui¬
uũ recto corpore gerere anmũ:
de t̾ra ocłos habere sursũ. celos lie
spic̃e. celoꝵ q luminarib oblectas¬
e aspectus. spiritalẽ uͦ celestt̃ ꝙ in¬
aturam suos estrario oculos. idess
int̾nos sensus atq affectus trase
in t̾ram deorsũ.⁊ que debuit nur¬
ri in croceis. herere luto tamqͣm
unã de suib ⁊ amplexari stertora.
Erubesce anima mea ꝓ diuina per¬
rinam cõmutasse similitudinẽ. Eti¬
besce uolutari inceno: que de celoti
Erubesce anima mea ait corpꝰ in mei
consid̾atione. creata creanti similiss
ecta. me qͦ accepisti adiutoriũ sum¬
le tibi. utiq sedm̃ liniamenta corpo¬
ree rectitudinis. Quocũq teu̾tas sioe

Expanded text:
quam et corporis staturam dedit homini Deus rectam; forsitan ut ista corporea exterioris viliorisque rectitudo figmenti hominem interiorem illum, qui ad imaginem Dei factus est, spiritualis suae servandae rectitudinis admoneret, et decor limi deformitatem argueret animi. Quid enim indecentius, quam curvum recto corpore gerere animum? de terra, oculos habere sursum, coelos libere suspicere, coelorumque luminaribus oblectare aspectus; spiritualem vero coelestemque creaturam suos econtrario oculos, id est internos sensus atque affectus, trahere in terram deorsum; et quae debuit nutriri in croceis, haerere luto, tanquam unam de suibus, amplexarique stercora . Erubesce, anima mea, divinam pecorina commutasse similitudinem; crubesce volutari in coeno, quae de coelo es. Erubesce, anima, ait corpus, in mei consideratione. Creata creanti similis recta, me quoque accepisti adjutorium simile tibi, utique secundum lineamenta corporeae rectitudinis. Quocunque te vertas, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ant mansueti ⁊ letentur. Mansueti o
inquit letentur. mansuetis placeã.
⁊ equanimit̃ audio quicqͥd ĩ me iacta¬
reuoluerit liuor ꝑditarũ. Ergo ĩ hoc
sensu puto appositũ: recti diligt̃ te.
Ntc absurde ut estimo. cũ ubiq pen
rinchoro adolescentularũ tales ĩue¬
nam que acta sponse curiose obser¬
uent. derogandi ñ imitandi causa.
lorquentur in bonis semoꝵ suoꝵ. m
ilis pascuntur. uideas ambulare se¬
elĩ. ꝯuenire sibi. ⁊ sedere parit᷑. m¬
ir ꝙ laxare ꝓcaces linguas in deteᷤ¬
tindũ susurriũ. Una uni ꝯiungit᷑.
net spiraculũ incedit in eis. tanta ẽ
libido detrahendi. andiendi ue detͣ¬
bentem. In eunt familiaritatẽ ad
maledicendũ. scordes ad discordiã.
sontiliant int̃se inimicissimas ami¬
uuias.⁊ pari ꝯsentanee malignita¬
ns affectu celebratur odiosa collatõ
haut secus egere quondã pilatus ⁊
sacti sunt amici in illa die. hoc ẽ ĩ di

Expanded text:
diant mansueti, et laetentur. Mansueti, diant mansueti, et laetentur. Mansueti, inquit, laetentur . Mansuetis placeam, et aequanimiter audio quidquid in me jactare voluerit livor perditarum. 3. Ergo in hoc sensu puto appositum, Recti diligunt te. Nec absurde, ut aestimo: cum ubique pene in choro adolescentularum tales inveniantur, quae acta sponsae curiose observent, derogandi, non imitandi causa. Torquentur in bonis seniorum suorum, malis pascuntur. Videas ambulare seorsum, convenire sibi et sedere pariter, moxque laxare procaces linguas in detestandum susurrium. Una uni conjungitur, nec 1347 spiraculum incedit in eis; tanta est libido detrahendi, audiendive detrahentem. Ineunt familiaritatem ad maledicendunt, concordes ad discordiam. Conciliant inter se inimicissimas amicitias, et pari consentaneae malignitatis affectu celebratur odiosa collatio. Haud secus egere quondam Herodes et facti sunt amici in illa die , hoc est in di
Abbreviated transcription (Latin):
currere uiderentur. que sua sunt q̃¬
rentes. ⁊ ñ ambulantes simpliciter
neq sincere. s speciali głe mats in¬
uidentes.⁊ captantes occasionẽ mu¬
rmurandi adũsus eam. ex eo numi¬
rũ qͦd sola incellaria introiss. Qo̾
ñ est aliud nisi qͦd apłs ait. ꝑiculũ
in falsis fr̃ib. Ip̃e sunt deniq quibꝰ
exꝓbrantib subinde ꝓse satisfac̃ẽto¬
gitur. ubi eis ita respondet. Nigrall
s formosa filie ierłm. Itaq ꝓpter nͦꝰ¬
murantes ⁊ blasphemantes dicitit
ab hiis que bone. que simplices. q̃
humiles ⁊ mansuete sunt. ab hiis
inqͣm dicitur sponse ꝯsolandi gr̃a
recti diligunt te. Non sit tibi mqͥt¬
nt cura de inqua rep̃hensione blal¬
phemarũ harũ. cũ ꝯstet quia recͥi
diligunt te. Bona ꝓfecto ꝯsolat ⁊̃
blas phenamur a malis bñfacẽta
si recti diligant nos. Omnino sufiui
adu̾sũ os loquentiũ iniqua: opmis
mino saudabitur amma mea as¬

Expanded text:
currere viderentur; quae sua sunt qucurrere viderentur; quae sua sunt quaerentes, et non ambulantes simpliciter neque sincere, sed speciali gloriae matris invidentes, et captantes occasionem murmurandi adversus eam, ex eo nimirum quod sola in cellaria introisset. Quod non est aliud nisi quod Apostolus ait: Periculum in falsis fratribus . Ipsae sunt denique quibus exprobrantibus subinde pro se satisfacere cogitur, ubi eis ita respondet: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Itaque propter murmurantes et blasphemantes dicitur ab his quae bonae, quae simplices, quae humiles et mansuetae sunt; ab his, inquam, dicitur sponsae consolandi gratia: Recti diligunt te. Non sit tibi, inquiunt, cura de iniqua reprehensione blasphemarum harum, cum constet quia Recti diligunt te. Bona profecto consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio mino laudabitur anima mea, au
Abbreviated transcription (Latin):
noui ordiri quippiam. Uereor aũ ne
dissuetũ ꝑ id temporis animũ. ⁊ distẽ¬
tũ diuhabitũ. ñ solũ ad tam duũsa. s
etiam ad tam indigna dignitas mat¬
erie ꝓ ut oportet ñ admittat. S si qͦd
habeo hoc uob̾ do: pot̾it ⁊ fideli obseqͥo
mes d̃s etiam qͦd ñ habeo dare. ut dẽ¬
Si ñ: culpetur sane ingeniũ. ñ uolimn¬
tas. locus aut̃ unde inciꝑe debemus.
nisi fallor is est. Recti diligunt tes
uod anteqͣm explanare incipiamus
qͥd sit uideamꝰ. cuiꝰ sit. quis nã horui¬
delicet dicat. A nob nãq exigit᷑ qͥ
auctor ñ loquitur. ⁊ fortassis melius
adolescentulis id damꝰ. ut suis ũbis
⁊ hoc addant. Siqͥdem cũ dixisent ri¬
ultabimꝰ ⁊ letabimur in te. memos
uberũ tuoꝵ suꝑ uinũ. nec dubiũ qͥn
matri loquerentur: otinuato serm¬
one hoc qͦ inferunt. recti dilig̃t teꝰ
puto ꝓpt̃ aliquas de numero ip̃aꝵ
que non idem saperent. licet pariter

Expanded text:
novi ordiri quidpiam. Vereor autem ne novi ordiri quidpiam. Vereor autem ne dissuetum per id temporis animum et distentum diu habitum, non solum ad tam diversa, sed etiam ad tam indigna, dignitas materiae, prout oportet, non admittat. Sed si quod habeo, hoc vobis do; poterit et fideli obsequio meo Deus, etiam quod non habeo, dare ut demSi non; culpetur sane ingenium, non voluntas. 2. Locus autem unde incipere debemus, ni fallor, iste est: Recti diligunt te. Quod antequam explanare incipiamus, quid sit videamus, cujus sit, quisnam hoc videlicet dicat. A nobis namque exigitur quod auctor non loquitur. Et fortasse melius adolescentulis id damus, ut suis verbis et hoc addant. Siquidem cum dixissent: Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum super vinum nec dubium quin matri loquerentur, continuato sermone hoc quoque inferunt: Recti diligunt te . Puto propter aliquas de numero ipsarum, quae non idem saperent, licet pariter
Abbreviated transcription (Latin):
uł cubiculo siqua addenda aut alia
forte quã dicta sint mͦ adũtenda occ̃¬
rerint: loco suo ñ p̃tereamꝰ. Sin aut̃¬
ñ sufficiant que dicta sunt ⁊ mimm¬
eiterentur ne unqͣm in fastidiũ qͦd
absit ueniant ea que ꝑferuntur ad
laudem ⁊ glam sponsi eccłe dñi nõ¬
omnia in scła scłoꝵ. am̃.¬
oc demũ t̾cio fr̃s reditũ ab urb¬
e nrm̃ elementior oculus ẽ
celo respexit. ⁊ uultus tandem
serenior de suꝑ arrisit nobis. Quieu¬
it leonina rabies. finem accepit ma¬
licia. eccła pacẽ recepit. Ad nichilũ
deductus ẽ in ꝯspectu eiꝰ malignus
qui eam ꝑ hoc ferme octennium di¬
ro seismate ꝯturbarat. Nũ uͦ ego gͣtis
de tantis ꝑiculis ero redditꝰ uobis:
Ur̃is desideriis donatus sũ. ur̃is me
ꝑfectib paro. Quoꝵ iuuo m̃itis. uol
ourũe studiis ⁊ saluti. Quodq dudũ
cepta incanticis me exequi uultis:
libent̃ accipio. ⁊ dignũ arbitror int̃¬
ruptũ potius resarcire sermonẽ: qͣm

Expanded text:
vel cubiculo si qua addenda, aut alia vel cubiculo si qua addenda, aut alia forte quam dicta sunt, modo advertenda occurrerint, loco suo non praetereamus. Sin autem, sufficiant quae dicta sunt, et minime iterentur, ne unquam in fastidium, quod absit! veniant ea, quae proferuntur ad laudem et gloriam sponsi Ecclesiae Doomnia Hoc demum tertio, fratres, reditum ab Urbe nostrum clementior oculus e coelo respexit, et vultus tandem serenior desuper arrisit nobis. Quievit Leonina rabies, finem accepit malitia, Ecclesia pacem recepit. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus, qui eam per hoc ferme octennium diro schismate conturbarat. Num vero ego gratis de tantis periculis ero redditus vobis? Vestris desideriis donatus sum, vestris me profectibus paro: quorum vivo meritis, volo vivere studiis et saluti. Quodque dudum coepta in Canticis me exsequi vultis libenter quidem accipio, et dignum arbitror interruptum potius resarcire sermonem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Est tñ cubiculũ ⁊ cubiculũ regis qͥ¬
a nimirũ de trib quos tͥplici assign¬
auimꝰ uisioni: solus factus ẽ ĩ pace
locus iste. Ut enĩ aꝑte monstratũ ẽ
⁊ in pͥori exigua.⁊ in scd̃o nulla ꝑci¬
pitur quies. cũ ⁊ illic apparens ad¬
mirabilis ⁊ indagandi ex̃ceat stu¬
dium curiositatem. ⁊ hic ĩnotescẽs
t̃ribilis infirmitatẽ ꝯcutiat. At uͦ
t̃cio isto in loco. ñ plane t̾ribilis. nͨ
tam admirabilis. qm amabilis ap¬
parere dignatur. serenꝰ ⁊ placidus.
suauis ⁊ mitis.⁊ multe mĩe omni
b ĩuocantib se. Iam ut hoꝵ que d¬
e cellario. orto. en biculo longioris̃
disputata sermone memoria ur̃a cõ¬
pendiũ teneat: mementote triũ tẽ¬
poꝵ. triũ meritoꝵ. triũ quasi p̃mio¬
rum. In orto adu̾̃te tempora.m̃ĩta ĩ
cellario. p̃mia in tͥplici illa ꝯtẽplati¬
one cubiculũ inqͥrentis. ⁊ de cellari¬
o qͥdem ista sufficiant. Porro de orto

Expanded text:
Est tamen cubiculum, et cubiculum regis; quEst tamen cubiculum, et cubiculum regis; quia nimirum de tribus, quos triplici assignavimus visioni, solus factus est in pace locus iste. Ut enim aperte monstratrum est, et in priori exigua, et in secundo nulla percipitur quies: cum et illic apparens admirabilis, ad indagandi studium exerceat curiositatem; et hic innotescens terribilis, infirmitatem concutiat. At vero tertio isto in loco, non plane terribilis, nec tam admirabilis quam amabilis apparere dignatur, serenus et placidus, suavis et mitis, et multae miseri invocantibus se. 17. Jam ut horum quae de cellario, horto, cubiculo, longiori sunt disputata sermone, memoria vestra compendium teneat; mementote trium temporum, trium meritorum, trium quasi praemiorum. In horto advertite tempora, merita in cellario, praemia in triplici illa contemplatione cubiculum inquirentis. Et de cellario quidem ista sufficiant. Porro de horto
Abbreviated transcription (Latin):
at. nec fatigat sensus: s tranqͥllat. hi¬
c uere quiescitur. tranquillus ds̃ tͣn¬
quillat omnia: ⁊ quietũ aspicẽ: qͥes¬
cere ẽ. Cerñe est regẽ pꝰ duiturnas
forensiũ quasi lites causarũ. dimissiᷤᷤ
a se turbis: curarũ molestias decli¬
nantem. petentẽ de nocte diũsoriũ.
cubiculũ intͦeuntẽ cũ paucis. qͦs hoc
secreto ⁊ hac familiaritate dignat᷑.
eo certe securiꝰ qͦ secretiꝰ quiescentẽ.
eo se seremꝰ habentẽ: qͦ placidiꝰ sõlos
intuendem quos diligit. In hoc arc¬
hanũ ⁊ in hoc scũariũ d̃i siquẽ forte
ur̃m aliqua hora sic rapi ⁊ sic abscõ¬
di ꝯtigerit. ut minime auocet. cũ ꝑ¬
turbet uł sensus egens. uel cura pun¬
difficiliꝰ amouentur irruentia ym¬
aginũ corporearũ fasitasmata. pote¬
rit quidẽ hic cũ ad nos redierit gła¬
ri ⁊ dicere. Intͦduxit me rex ĩ cubic¬
ulũ suũ. Quod tñ an ip̃m sit de quo
exultat sponsa ñ tem̃e affirmauerĩ

Expanded text:
at; nec fatigat sensus, sed tranquillat. Hic vere quiescitur. Tranquillus Deus tranquillat omnia; et quietum aspicere, quiescere est. Cernere est regem post diurnas forensium quasi lites causarum, dimissis a se turbis, curarum molestias declinantem, petentem de nocte diversorium, cubiculum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et hac familiaritate dignatur, eo certe securius, quo secretius quiescentem; eo serenius se habentem quo placidius solos intuentem quos diligit. In hoc arcanum et in hoc sanctuarium Dei si quem forte vestrum aliqua hora sic rapi et sic abscondi contigerit, ut minime avocet aut perturbet vel sensus agens, vel cura pundifficilius amoventur, irruentia imaginum corporearum phantasmata; poterit quidem hic, cum ad nos redierit, gloriari et dicere: Introduxit me rex in cubiculum suum . Quod tamen an ipsum sit de quo exsultat sponsa, non temere affirmaverim.
Abbreviated transcription (Latin):
forte quis ambigat dĩ ẽẽ plantation¬
em bonũ hominẽ: Audi scm̃ dauid de
uiro bono quid canat. Erit ait tãqͣm
lignũ qͦd plantatũ ẽ secus decursus aqͣ¬
rum quod fructũ suũ dabit intẽpore
suo. ⁊ foliũ eiꝰ ñ defluet. Audi ieremiã e

Expanded text:
forte quis ambigat Dei esse plantationforte quis ambigat Dei esse plantationem bonum hominem? Audi sanctum David de viro bono quid canat. Erit, ait, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et fol
Abbreviated transcription (Latin):
ait. de manu tua requirã. S ħaliaᷤ
que p̃taxauimꝰ manifesta ẽ: uidea¬
mꝰ iam de cellariis quid sp̃ualit̃ sen¬
tire debeamꝰ. Iosequentib mentio
fit etiam de orto.⁊ de cubieulo. que
ambo nc̃ adiungo istis cellariis. ⁊ in
p̃sentẽ disputationẽ assumo. nam
simul tractata meliꝰ ex ĩuicẽ ĩnotes¬
cent. & queramꝰ si placet tria ista in
scripturis scĩs. ortum. cellariũ. cub¬
iculũ. In ip̃is nempe libent̃ deũ sei¬
ens ammadũsatur ⁊ moratur. sciẽs
seibi absꝙ dubio inuenturã quem
Atit. Sit itaq ortus plana ac sĩplex
hystoria. sit cellariũ moralis sensus.
lt tubiculũ archanũ theorice ꝯtẽpla¬
tonis. ⁊primũ qͥdẽ hystoriam ador¬
sdũputo ñ inmito deputam. qͦd ĩ ea
luemiantur uiri uirtucũ tamqͣm
ligna fructifera. in ortosponsi ⁊ in ꝑa¬
diso dĩ: de quoꝵ bonis actib ac morib
qͦt sumis exempla: tot capis poma. An

Expanded text:
ait, de manu tua requiram . Sed haec ait, de manu tua requiram . Sed haec quae praetaxavimus manifesta est, videamus jam de cellariis 1340 quid spiritualiter sentire debeamus. In consequentibus mentio fit etiam de horto et de cubiculo, quae ambo nunc adjungo istis cellariis, et in praesentem disputationem assumo: nam simul tractata melius ex invicem innotescent. Et quaeramus, si placet, tria ista in Scripturis sanctis, hortum, cellarium, cubiculum. In ipsis nempe libenter Deum sitiens anima versatur et moratur, sciens se ibi absque dubio inventuram quem sitit. Sit itaque hortus simplex ac plana historia; sit cellarium moralis sensus; sit cubiculum arcanum theoricae contemplationis. 4. Et primum quidem historiam ad hortum puto non immerito deputari, quod in ea inveniantur viri virtutum, tanquam ligna fructifera in horto sponsi et in paradiso Dei, de quorum bonis actibus ac moribus quot sumis exempla, tot carpis poma. An
Abbreviated transcription (Latin):
eadem desid̾ia memoria habundana¬
e suauitatis quã iam ex ub̃ib fluci¬
tem exꝑte sunt. Dic̃em de ubibꝵ siũ
me satis dixisse suꝑiꝰ meminissem
quomͦ eiꝰ lucra ⁊ gaudia sua repua¬
nt. ꝓprie repulse inuiriã: illꝰ into¬
ductione ꝯsolantes. Minime iass¬
dent: nisi matrẽ agnoscerent Aidl¬
ridimini qui iudicatis t̾ram. Disci¬
te subditoꝵ matres uos ẽẽ debere: ñ
dños. Studete magis amari quam
metui. Et si int̃dũ seũĩtate opꝰ est:
pat̃na sit. ñ tyrannica. Matres fou¬
endo. patres uos corripiendo exhibe¬
ans. Mansuescite. ponite feritatẽ.
suspendite ũbera. ꝓducite ubera
petora lacte pinguescant. ñ typho
brretis: Cur morsus a serpente p¬
aruulus fugit ꝯscientiam sac̃dotis
ad quẽ magis oportuerat tamquã
ad sinũ recurrere matͥs: Si spirit¬
ales estis: instruite huiꝰmodi in sp̃u
lenitatis. consid̃ans qͥsq se ip̃m ne ⁊
ip̃e temptetur. Alioquin ille in pecc¬
ato suo morietur. sanguinẽ aut̃ eiꝰ

Expanded text:
sideria memoria abundantiae suavitatis, quam jam ex uberibus fluentem expertae sunt. Dicerem de uberibus, si non me satis dixisse superius meminissem quomodo ejus lucra et gaudia sua reputant, propriae repulsae injuriam illius introductione consolantes. Minime ita confiderent, nisi matrem agnoscerent. AudiErudimini, qui judicatis terram. Discite subditorum matres vos esse debere, non dominos; studete magis amari, quam metui: et si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corripiendo exhibeatis. Mansuescite, ponite feritatem; suspendite verbera, producite ubera; pectora lacte pinguescant, non typho era portare debetis? Cur morsus a serpente parvulus fugit conscientiam sacerdotis, ad quem eum magis oportuerat tanquam ad sinum recurrere matris? Si spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis; considerans unusquisque se ipsum, ne et ipse tentetur . Alioquin ille in peccato suo morietur: sanguinem autem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
hona qui erat bo¬
it esse bona sũt
bona ita ꝙ porest¬
quidẽ addi in eo ꝙ sũt. Est enĩ deno¬
situt ũe ⁊ sub̾alit̾ est. Qd̃ u̾o sũt al¬
ba: ꝓpͥetas nõ denominatõ est. qã ille
adiecisset in eo ꝙ sunt. huiꝰ q adiet¬
tõnis causam reddidisser. qm̃ a pͥmo
bono fluxerũt. q̃ sũt. cur etiam cu
dãt esse alba non additꝰͦ ieo ꝙ sũt.
qfido qͥdẽ nt essent ex eadẽ tã fluxe¬
purit ⁊ respondit. qmã ille a quo sunt
bona ⁊ asba bonꝰ est. set nõ asb. fuĩc
bonsĩ est qtũ ex eo fluxit cuiꝰ eẽ boñ
est posset putari similit̾ omia esse
sunt eo ꝙ bonus est ille qui ea esse
uoluit. q̃ro an scdm̃ eamdẽ ratõnẽ
Id est scdm̃ eiusdẽ ratõnis ꝓportõnẽ
cuncta que sunt oportet esse iusta
sunt. qm̃ ut essent alba ex uolmita¬
hic dicendũ indetur ꝙ bonũ duob
modis dr̃. U̾no qͥdẽ scdm̃ se. altero
inuenitur. hot illi bonũ est. uł ad ħ
bonũ est. nec mͦ de creatt᷑is u̾ñ ⁊̃ de

Expanded text:
BONA QUI ERAT BOit esse bona -- SUNT BONA ita quod potest addi IN EO QUOD SUNT. Est enim denosicut uere et substantialiter est. Quod uero sunt alba, proprietas non denominatio eadiecisset "in eo quod sunt" huiusque adiectionis causam reddidisset "quoniam a primo bono fluxerunt", quaesiuit cur etiam cum dicuntur esse alba non additur "in eo quod sunt" quandoquidem ut essent alba ex eadem causa fluxerunt? Et respondit: quoniam ille, a quo sunt bobonum est quoniam ex eo fluxit cuius esse bonum est", posset putari similiter omnia esse sunt eo quod bonus est ille qui ea esse uoluit, quaero an SECUNDUM eandem RATIONEM id est secundum eiusdem rationis proportionem CUNCTsunt quoniam, ut essent alba, ex uoluntaHic dicendum uidetur quod bonum duobus modis dicitur: uno quidem secundum se, altero inuenitur: "Hoc illi bonum est" uel "ad hoc bonum est". Nec moclo de creaturis uerum etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunicat idus
ra eo ex sunt. et
ut eis i dẽ fin easse
ꝙ bonis esse: bõ
nullõ mͦ essẽtis
iustificaratis¬

Expanded text:
mmunicat ita ut "in eo quod sunt" et ut "eis idem sit esse d bonis esse" bona nullo modo essentiam iustifica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ undel aliud est
ens esse. aliud albũ
esse cũ hiis q̃ bõa
sũt idẽ sit eẽ boĩs¬
qui ei q̃ bona di¬
cunt᷑ ⁊ alba effe
bona ea q̃ sunt co¬
mitatũ est uolun¬
tatẽ boni. ac ꝑ hoc
dm̃ esse bontl in
eo ꝙ sunt. uolim¬
tatem u̾o nõ albi
est qͥdẽ comitata
talis ꝓpͥetas eins
qd̾ est. ut indelie
esset albũ. s nõ
ut hoc esset ĩ eo
ꝙ est. ⁊ qͣre sup¬
pouit. sieq enim
ut essent alba de¬
flux̃unt ex uo¬
lutate asbi bñ
recte inf̾t dicẽs.¬

Expanded text:
 uidelicet aliud est eis esse, aliud albis esse cum his, quae bona sunt idem sit esse et bonisQUI EA, quae bona dicuntur et alba, EFFECBONA ea quae sunt, COMITATUM EST VOLUNTATEM BONI. Ac per hoc dicuntur esse bona IN EO QUOD SUNT. TATEM VERO NON-ALBI EST quidem COMITATA TALIS PROPRIETAS EIUS quod est UT uidelicet ESSET ALBUM sed NON ut hoc esset IN EO QUOD EST. Et quare, supit: NEQUE ENIM, ut essent alba, DEFLUXERUNT EX VOLUNTATE ALBI. Unde recte infert dicens
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩ net solum nec om̃ib crectutis
inditũ esse qñ qͥdẽ ⁊ deus iustꝰ uoca¬
uł preter hec etiam gr̃a iustisitu̾¬
tis. uł nominis huiꝰ todussũptinss de¬
nominatõne iusta dñs. Itaq longe

Expanded text:
nomen nec solis nec omnibus creaturis inditum esse quandoquidem et Deus "iustus" uocauel praeter haec etiam gratia iustificantis uel nominis huius transsumptiua denominatione "iusta" dicuntur. Itaque longe
Abbreviated transcription (Latin):
set si aliud alii bonũ esse astͥmett᷑
hoc sicut dcm̃ est nõ ꝑ se set ex al
ex agendi uirtute. aut ex actu uͥ¬
tutis hoc nom̃ accipit᷑. et ex agẽ¬
di qͥdẽ uͥtute cam bene cõstitute
mentis hĩtu quis iustus uotatur.
Cum u̾o tillis hĩtus officio ⁊ offi¬
cui ꝓpͥo fine qͥd facit: uͥtutis actu
iustus appellatur. Niet talm̃ ip̃e qͥ
facit. ser etiam id qd̾ sit qͣdã de¬
nominatõne iustũ dr̃. S ⁊ cũ ĩpius¬

Expanded text:
Sed si aliud alii bonum esse affirmetur, hoc, sicut dictum est, non per se sed ex altex agendi uirtute aut ex actu uirtutis hoc nomen accipitur. Et ex agendi quidem uirtute cum bene constitute mentis habitu quis "iustus" uocatur. Cum uero talis habitus officio et officii proprio fine quid facit, uirtutis actu "iustus" appellatur. § 183 Nec tantum ipse qui facit sed etiam id quod fit, quadam denominatione "iustum" dicitur. Sed et cum i
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ u̾o
abbi nõ est comi¬
cata tellis eius
qd est ꝓpͥetas uͭ
esset albũ in eo
ex albi uolũta¬
te defluxerũt.
Itaq qͥa uoluit
erat non albꝰ
sũt alba tm̃. qͥa
n̾o uoluit ea ẽẽ¬
pͥncipii hoc ẽ dei
Fluperũt. ⁊ respõ¬
det minime. ⁊ qͣte
mimime: ait ita a¬
liud em̃ eis ẽ esse.
aliud alba esse. hc̃
casũ nominatũ si¬
cut suꝑius dcm̃ est
git de mõstratõnis
s conseq̃ntiã catꝰ

Expanded text:
luntatem uero non albi non est comitata talis eius quod est proprietas ut esset album in eo ex albi uoluntate defluxerunt. Itaque quia uoluit erat non albus, sunt alba tantum; quia uero uoluit ea eprincipii hoc est DEI FLUXERUNT? Et respondet: MINIME. Et quare minime? Ita ait: ALIUD ENIM EST eis ESSE, aliud alba esse. Hunc casum nominatiuum, sicut superius dictum est, git demonstrationis. Sed consequent
Abbreviated transcription (Latin):
ra nr̃a ꝓduc̃ẽ reperitur: ꝯsulo sane ⁊ mo¬
neo ñ multope requiri ista. mag̃ aut̃ ex
lignis aliis laq̃aria p̃parari. q̃ ⁊ siminꝰ
appareant splendida: ñ minꝰ tñ ualida
ẽẽ ꝓbantur. insuꝑ ⁊ faciliꝰ possidentur. ⁊
tutiꝰ. Utinã michi illoꝵ suppetat copialig
noꝵ. quib ortus sponsi ecclesia copiose
densatur. pax. bonitas. benignitas. gau¬
diũ in spũscõ. misereri in hisaritate. tri¬
buere insimplicitate. gaudere cũ gauden¬
tib . flere cũ flentib. anñ tu illam domũ
qͦo ad laq̃aria spectat. satis habundeq orn¬
atã censeas: quã talib lignis inspexeris s¬

Expanded text:
ra producere reperitur, consulo sane et moneo non multopere ista requiri; magis autem ex lignis aliis laquearia praeparari, quae etsi minus appareant splendida, non minus tamen valida esse probantur, insuper et facilius possidentur et tutius. 9. Utinam et mihi illorum suppnorum, quibus hortus sponsi Ecclesia copiose densatur, pax, bonitas, benignitas, gaudium in Spiritu sancto, misereri in hilaritate, tribuere in simplicitate, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus! An non tu illam domum, quod ad laquearia spectat, satis abundeque ornatam censeas, quam talibus lignis inspexeris s
Abbreviated transcription (Latin):
ła. q̾eñq amabilia. q̃ eũq bone fame. si
qa uirtus. siqua laus discipline. hec co¬
stare in hiis ex̃cericurato. Ad istimodi
sture nocabis sponsũ. qm̃ cũ intͦduxeris
hacẽ. s mansuctudinẽ. s iusticiã. s o¬
lenientiã. s hilaritatẽ. s humilitatem.
ambulet. s in sp̃u. semplũ enĩdĩ ait sa¬
netũ est. qͥd estis uos. Curate gͦ fr̃s sp̃u
Al huic edificio qui uos estis. ne force cũ
nsuꝑiora ꝓfic̃ẽ ceperit. uacillet ⁊ corru¬
i. silignis fortib ñ fuerit subnixũ. &
olligatũ. curate inqͣm illi tigna dare
hutribilia. ⁊ ĩmobilia. timorem uidelie

Expanded text:
que amabilia, quaecunque bonae famae, si qua virtus, si qua laus disciplinae; haec cogitare , in his exerceri curato. Ad istiusmodi secure vocabis sponsum: quoniam cum introduxeris pacem, sed mansuetudinem, sed justitiam, sed obedientiam, sed hilaritatem, sed humilitatem. ambulet, sed in spiritu: Templum enim Dei, ait, sanctum est, quod estis vos . Curate ali huic aedificio, quod vos estis, ne forte cum in superiora proficere coeperit, vacillet et corruat, si lignis fortibus non fuerit subnixum et colligatum: curate, inquam, illi tigna dare imputribilia et immobilia; timorem videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
cipressina. Epythalamiũ eanit. eult
acbalamos pulchro sermone describens.
spponsĩ inuitat ad requiẽ. hoc enĩ meliꝰ qͥ¬
asdt ⁊ cũ xp̃o esse. Necessariũ aut̃ exire ad lu
iti ꝑꝑ salnandos. uerũ nc̃ oportumntatt u
putat ĩuenta. ornatũ nũciat thalamum.
lntat ad requiẽ. ⁊ cũ euntib in emaus
cedis ardorẽ ñ sustinens ad mentis ꝑ cra¬
ht hospitiũ. sccũ ꝑ noctare cõpeslit.⁊ cũ pe¬
ep lequitur. dñe bonũ est nos hic ẽe. Iã¬
ꝓ ẜũalit̃ ista ꝯtineant reqͥramꝰ. E ĩ ec¬
desia qͥ dẽ lectũ in qͦ quiescitur: claustra
existimo ẽẽ ⁊ monast̾ia. in qͥb quiete ã
curis inuitur seculi.⁊ sollicitudinib ui¬
t. atꝙ is lectus floridꝰ demonstrat᷑: cũ ex¬
emplis ⁊ institutis patrũ tamqͣm qͥbdã
bñ olentib resꝑsa florib fratrũ ꝯũsati

Expanded text:
cypressina . Epithalamium canit, cubile et thalamos pulchro sermone describens. Sponsum invitat ad requiem. Hoc enim meli Christo esse. Necessarium autem exire ad lucra propter salvandos. Verum nunc opportunitate, ut putat, inventa, ornatum nuntiat thalamum, invitat ad requiem, et cum euntibus in Emmaus cordis ardorem non sustinens, ad mentis pertrahit hospitium, secum pernoctare compellit , et cum Petro loquitur: Domine, bonum est nos hic esse ualiter ista contineant, requiramus. Et in Ecclesia quidem lectum in quo quiescitur, claustra existimo esse et monasteria, in quibus quiete a curis vivitur saeculi, et sollicitudinibus vitae. Atque is lectus floridus demonstratur, cum exemplis et institutis patrum, tanquam quibusdam bene olentibus respersa floribus, fratrum