comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
predicare. Ait enim. Psallite dño qui habitat in syr
annunciate inter gentes studia eius Psalmꝰ ꝓprie
dictus est. ubi fit consonantia uocis cum organo: &
in psalmodia intelligimus uocem laudis ce conso¬
nantiam operis Ille gͦ ueraciter psallit: qui sic dm̃
laudat. ut recte uiuat. Ipse autem dñs habitas
ginem eccłe quȩ fuctura est: id est ciuitas scõrum
iam angłica uita fruentiũ. quia ihrłm inter¬
pretat᷑ uisio pacis. Precedit autem speculatio
uisionem: sicut ista ȩccła precedit eam quȩ pro¬
mittit᷑ eiuitatem ȩternã &e immortalem: ce agimꝰ
Hic speculationẽ: ut ꝑueniamus ad uisionẽ. Preci¬
Situr gͦ nobis ut psallamus dño qui habitat in
Son: ut concorditer dñm ȩccłȩ inhabitatorẽ lau¬
demus. & annuntiemꝰ aliis studia sc̃e predicatio¬
nis. Debemus enim dñm deum nr̃m opere lauda¬
res mente contẽplari. uoce predicare: ut ad eus

Expanded text:
praedicare. Ait enim, 12. Psallite Domino qui habitat in Sion, praedicare. Ait enim, 12. Psallite Domino qui habitat in Sion, annunciate inter gentes studia ejus. Psalmus quippe dictus est, ubi fit consonantia vocis cum organo. Et in psalmo duo intelligimus: vocem laudis, et consonantiam operis. Ille vero veraciter psallit, qui sic Deum laudat, ut recte vivat. Ipse autem Ex Augustinoginem Ecclesiae quae futura est , idest civitatis sanctorum jam angelica vita fruentium: quia Jerusalem interpretatur visio pacis. Praecedit autem speculatio visionem, sicut ista Ecclesia praecedit eam quae promittitur civitatem aeternam et immortalem. Et agimus hic speculationem , ut perveniamus ad visionem. Praecipitur ergo nobis ut psallamus Domino qui habitat in Sion, ut concorditer Dominum Ecclesiae inhabitatorem laudemus, et annunciemus aliis studia sanctae praedicationis. Debemus enim Dominum nostrum opere laudare, mente contemplari, voce praedicare: ut ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui conu̾sus est retro: quid nocebit ei cui refu¬
gium factus est dñs: S sic hoc fiet si ꝓpter xp̃m
pauper esse delegerit: nichil amando quod uel
hic uiuentem uel amantem deserit: uel a mori¬
ente deserit᷑. Tali enim pauperi: refugiũ factus ẽ
dñs. Nec adiuuat pauperem suũ mox ut tͥbu¬
lari ceperit: s tc̃ tm̃ qͣndo tempus oportunũ
in tribulatione: adiuuat in oportunitate. Et ideo
sperent in te qui nouerunt nomen tuum: qm̃ non
de reli qͥsti querentes te. dñe Querentem quippe
oportune excipit cognitio nominis dei. Nam no¬
mem ipsum dei: usꝙ quaq uulgatum est. Cogni¬
tio autem nominis est: cum ille cognoscit᷑ cuius
nomen est. Quia gͦ deun iam cognouimꝰ ꝑ fidem
figamus in illo nrãm spem. queramus eum per
dilectionem: ut cum inuenerimus. cum ipso per¬
maneamꝰ. Non enim querentes se deserit: imni
possidendo custodit: custodiendo glorificat: atꝙ
cum eis ineternũ regnat. Unde nos ammonet

Expanded text:
ille qui conversus est retro, quid nocebit ei, cui refugium factus est Dominus? Sed sic hoc fiet, si propter Christum pauper esse delegerit, nihil amando, quod vel hic viventem aut amantem deserit, vel a moriente deseritur. Tali enim pauperi refugium factus est Dominus. Nec adjuvat pauperem suum mox, ut tribulari ceperit: sed tunc tantum, quando tempus opportunum in tribulatione, adjuvat in opportunitate. Et ideo, 11. Sperent in te qui noverunt nomen tuum, quoniam non dereliquisti quaerentes te, Domine. Quaerentem quippe opportune excipit cognitio nominis Dei. Nam nomen ipsum Dei usquequaque vulgatum est: cognitio autem nominis est, cum ille cognoscitur, cujus est nomen. Quia ergo Deum jam cognovimus per fidem , 48 figamus in illo nostram spem, quaeramus eum per dilectionem: ut cum invenerimus, cum ipso permaneamus. Non enim quaerentes se deserit, imo possidendo custodit, custodiendo glorificat, atque cum eis in aeternum regnat. Unde nos admonet
Abbreviated transcription (Latin):
naret: &e qui iudicatus est in occutta pala m iu¬
nes. qui ãum alios minus diligunt. ab equitate
iudicii non nunquam desiliunt: & dum scđm faẽ¬
ta non scdm corda iudicant: iusticiȩ rectitudinem
plerumq ñ seruant: s sicut equus ce iustus iu

Expanded text:
naret: et qui judicatus est in occulto, palam junaret: et qui judicatus est in occulto, palam junes, qui dum alios plus, alios minus diligunt, ab aequitate judicii nonnunquam dissiliunt: et dum secundum facta, non secundum corda judicant, justitiae rectitudinem plerunque non serva
Abbreviated transcription (Latin):
belligerauerit. Tũc efficit᷑ homo regnum paca¬
tissimum dño. cum sic in eo tumultus uicioꝵ
destruit᷑: ut eorum memoria penitus deleatur.
Et ibi dñs permanet in eternum: ubi iam iniqͥ¬
tas aut foris per actionẽ. aut intus per cogita¬
tionem. nullum inuenit locum. uel uxta histo¬
riam impiorũ memoria cum sonccu periit: qͥa
clamor &e seuitia persequentiũ xpm̃. penitus
conquieuit. Nam ubi sunt qui cum tanto strepi¬
tu clamabant: crucifige crucifige: Ubi sunt ꝑse¬
cutores martirum: Quis uel eorum reminiscit᷑:
Putauerunt extinguere nomen xp̃i anum: perie¬
runt ipsice dñs permanet in eternum. Parauie
in iudicio thronum suum: &e ipse udicabit orbem
terrȩ in ȩquitate: udicabit popłos in iusticia.
Thronus dei: filius est patris. Unde scriptũ est.
Deus erat in xp̃o: mundum reconcilians sibi.
Hunc parauit deis. quia incarnari misit. ut in
forma serui iudicaret᷑: pateretur. resurgeret. reg¬

Expanded text:
belligera verit. Tunc efficitur homo regnum pacabelligera verit. Tunc efficitur homo regnum pacatissimum Deo cum sic in eo tumultus vitiorum destruitur, ut eorum memoria penitus deleatur. 8. Et ibi Dominus permanet in aeternum ubi jam iniquitas aut foris per actionem, aut intus per cogitationem nullum invenit locum, vel juxta historiam impiorum memoria cum sonitu periit, quia clamor et saevitia persequentium Christum penitus acquievit. Nam ubi sunt, qui cum tanto strepitu clamabant, Crucifige crucifige ? ubi sunt persecutores martyrum? Quis vel eorum reminiscitur? Putaverunt extinguere nomen Christianum. Perierunt ipsi, et Dominus permanet in aeternum . 9. Paravit in judicio thronum suum, et ipse judicabit orbem terrae in aequitate, judicabit populos in justitia. Thronus Dei, Filius est Patris. Unde scriptum est, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hunc paravit Deus, quia incarnari misit, ut in forma servi judicaretur, pateretur, resurgeret, reg
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis quasi plebs. sunt omnes delicate affec̃¬
ctione. ae turbulenti motus animi. eotidia as
seditiones in hoĩe agitanter. Et go ubi rex. ubi
curia. ubi ministri. ubi plebs inuenit᷑: ciuitas est.
Nec enim talia essent in malis ciuitatib nisi prius
essent in singulis hominib. qui sunt tanquam
elementa &e semina ciuitatum. Has cieutates destru¬
it. cum excluso inde principe de quo dictum est.
princeps huius seculi foras missus est: uastantur
hec regna uerbo ueritatis: sopiunt᷑ maligna con¬
silia. turpes affectiones edomant᷑: menbrorum
norum operum militiam tranfferaͣnt᷑: ut iam
sicut apłs dicit. non regnet peccatum in nostro
mortali corpore. Tunc pacatur anima ce ordina
tur homo ad quietẽ & ad beatitudinem capes¬
strepitus fit: cum impietas euertit᷑. Non enim
transit ad summãm pacem ubi summũ silentiũ
est: nisi qui magno strepitu prius cum suis uicuiˢ

Expanded text:
civitatis quasi plebs sunt omnes delicatae affecivitatis quasi plebs sunt omnes delicatae affectiones, et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine cogitantes. Ergo ubi Rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur: civitas est. Nec enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis hominibus, qui sunt tanquam elementa et semina civitatum. Has civitates destruit, cum excluso inde principe de quo dictuPrinceps hujus saeculi missus est foras , vastantur haec regna verbo veritatis, sopiuntur maligna consilia, turpes affectiones edomantur, membrorum et bonorum operum militiam transferuntur: ut jam, sicut Apostolus dicit, non regnet peccatum in nostro mortali corpore tur homo ad quietem et ad beatitudinem capesstrepitus fit, cum impietas evertitur atque destruitur. Non enim transit ad summam pacem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
ultra dicunt᷑ pagani s xp̃iani. fornicatores erarł.
facti sunt casti. iracundi erant facti sunt mansue¬
tis auari erant facti sunt largiz iniusti erant.
facti sunt iusti. Nomen gͦ eorum deletum est
ineternum &e in seculum. seculi: ut neq in hoc
seculo neꝙ in futuro reputent᷑ ydolatre uel ini¬
qui. si ueraciter fuerint conuersi. Inimici defe¬
cerunt framee ĩ finẽ: & ciuitates eoꝵ destruxisti.
guntur: quib tanquam gladiis anime ꝑomnun¬
tur. Iste framee in finom. hoc est ex toto deficiuit:
cum hii qui aliquo errore seducti erant ad fidem
rore destruunt᷑ uicia &e peccata: recte dr̃. Et ciuita
regnat: sunt illi in quib dolosa &e fraudulenta
consilia. tanquam curie locum obtinent. Cui
principatui tanquam satellites &e ministri assurt
officia menbrorum: oculi ad curiositatem. au¬
res ad lasciuiam. manus ad rapinam: ae mem¬
bra cȩtera peruersis consiliis militantia. huiꝰ

Expanded text:
ultra dicuntur Pagani, sed Christiani: fornicatores erant, ultra dicuntur Pagani, sed Christiani: fornicatores erant, facti sunt casti: iracundi erant, facti sunt mansueti: avari erant, facti sunt largi: injusti erant, facti sunt justi. Nomen ergo eorum deletum est in aeternum et in saeculum saeculi, ut neque in hoc saeculo, neque in futuro reputentur idololatrae vel iniqui si veraciter conversi fuerint. 7. Inimici defecerunt frameae in finem, et civitates eorum destruxisti. guntur, quibus tanquam gladiis animae perimuntur. Istae frameae in finem, hoc est, ex toto deficiunt, cum hi qui aliquo errore seducti erant, ad fidem rore destruuntur vitia et peccata, recte dicitur: Et civregnat, sunt illi in quibus dolosa et fraudulenta consilia, tanquam curiae locum obtinent. Cui principatui, tanquam satellites et ministri, adsunt officia membrorum: oculi ad curiositatem, aures ad lasciviam, manus ad rapinam, et membra caetera perversis consiliis militantia. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
titia. Iudicium gͦ illud quo ab impiis iud̃icatꝰ
et a o. causa qua uistus et innorens dagnatus
est. non fuit eoram s xp̃is quia illis nocuit. xp̃o
ꝓfuit: ce miro modo eorum prauis uoluntatib
xp̃c quod uoluit fecit. hoc autem quod ait qui
iudicas iusticiam: ad differentiam eorum dictũ
est qui iudicauerunt iniquitatem. Et quia dãꝑ¬
nato diabolo ce menbris eius gentes conuerse
sunt ad xp̃m: apte subiunctum est. Increpasti
gentes ae periit impius: nomen eorum delesti in
eternum & in seculum seculi. Aspere increpan¬
di erant: qui diu in iniqͥtatib ꝑ seuerauerant.
Dura increpatione feriendi erant: qui contẽpto
creatore idola adorabant. Et bene dictum est pe¬
riit impius: quia de impio factus est pius. Ille
ab eo quod erat perit: qui incipit esse quod ñ fuit.
hinc scriptum est. Uerte impios &e non erunt.
Nomen eorum deletum est inȩternum. quia ñ

Expanded text:
terra. Judicium ergo illud, quo ab impiis judicatus terra. Judicium ergo illud, quo ab impiis judicatus et illa caussa qua justus et innocens damnatus est, non fuit eorum, sed Christi: quia illis nocuit, Christo profuit: et miro modo eorum pravis voluntatibus Christus quod voluit fecit. Hoc autem quod ait, Qui judicas justitiam, ad differentiam eorum dictum est, qui judicaverunt iniquitatem. Et quia damnato diabolo et membris ejus, gentes conversae sunt ad Christum, aperte subjunctum est: 6. Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti in aeternum, et in saeculum saeculi. Aspere increpandi erant, qui diu in iniquitatibus perseveraverant. Dura increpatione feriendi erant, qui, contemto Creatore, idola adorabant. Et bene dictum est, Periit impius: quia de impio factus est pius. Ille ab eo quod erat periit, qui incipit esse quod non fuit. Hinc scriptum est, Verte impios, et non erunt . Nomen eorum deletum est in aeternum, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
siuis inistris: quando potestatem quam in huma¬
no gere habuit amisit. Peribit uero. quando in
ignem mittetur eternum: qui preparatus est
diabolo ce angelis eius. Recte autem dictum est
peribunt a faciȩ tua: quia scriptum est. tollat᷑
impius ne uideat gloriam dei. Uel quia retro
conuersus est inunicus. ideo iniusti ce imꝑii in¬
firmabunt᷑ ab operib suis malis: ce peribunt
ab impietatib suis. a facie. id est. a cognitione
tua. Et merito. Quoniam fecisti iudicium meũ
cusam meam: sedisti super thronum qui iudicaᷤ
isticiam. Deus erat in xp̃o: mundum reconcilians
deos iudicantes xp̃m. Iili iudicabant manifeste.
Cocculte. Deprehensi sunt secundum quod ipse
Hatt: comprehendam sapientes in astutia sua.
Nam eo udicio &e consilio suo putauerunt egisse
ut nomen xp̃i deleret᷑ de terra: &e eo ipso iudicio
egerunt. ut xp̃i nomen ammirabile fieret in uniu̾sa

Expanded text:
suis ministris, quando potestatem, quam in humasuis ministris, quando potestatem, quam in humano genere habuit, amisit. Peribit vero, quando in ignem mittetur aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Recte autem dictum est: Peribunt a facie tua: quia scriptum est, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei : vel quia retro conversus est inimicus, ideo injusti et impii infirmabuntur ab operibus suis malis, et peribunt ab impietatibus suis, a facie, idest, a cognitione tua. Et merito: 5. Quoniam fecisti judicium meum et caussam meam: sedisti super thronum, qui judicas justitiam. Deus erat in Christo mundum reconcilians Judaeos judicantes Christum. Illi judicabant manifeste, ille occulte. Deprehensi 46 sunt, secundum quod ipse Dominus ait: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Nam judicio et consilio suo putaverunt egisse, ut nomen Christi deleretur de terra: et eo ipso judicio egerunt, ut Christi nomen admirabile fieret in universa
Abbreviated transcription (Latin):
recroisum: infirmabunt᷑ e ꝑcribunt a facie tuu
Nic incipit enarrart ea quȩ sentit. de occultis
lii. Quando temptatus est dñs: retro. conuer
est inimicus. Dictum est illi. uade retro satha
Tunc qui temptando se preponere cupiebat
ero est factus ñ decipiendo temptatuni. s in eoni¬
bil ualendo. Conuersus est gͥ inunicus retro. post¬
m ñ ualuit hominem celestem decipere tẽp¬
uim: &e se ad terrenos conuertit ubi añari pocest.
uappter nullus eum precedit hominum ce re
tum esse facit: nisi qui deponens imaginem
quutione iustorum: &e multo utilius ꝑsequutor
Quam si dux & princeps preiret. Malle debe
eum ꝑsequentem fugere: quam ducem sequi.
DSemus enim quo fugiamus. & abscondamͣ in
tis filii: quia dñs refugium factus est nobis.
Equia multi sunt ministri  menbra diaboli:
tu plurali numero dicitur. Infirmabunt᷑ &e pe¬
tibi  a facie tua. Infirmatus ost diabolus cum

Expanded text:
retrorsum: Infirmabuntur, et peribunt a facie tua. retrorsum: Infirmabuntur, et peribunt a facie tua. Hic incipit enarrare ea, quae sentit de occultis filii. Quando tentatus est Dominus, retro conversus est inimicus. Dictum est illi: Vade retro Sathatino tentando se praeponere cupiebat, retro est factus, non decipiendo tentatum, sed in eo nihil valendo. Conversus est igitur inimicus, postquam non valuit hominem caelestem decipere tentatum: et se ad terrenos convertit, ubi dominari potest. Quapropter nullus eum praecedit hominum, et retro eum esse facit, nisi qui deponens imaginem persecutione justorum. Et multo utilius persecutor est, quam si dux et princeps praeiret. Malle debemus eum persequentem fugere, quam ducem sequi. Habemus enim quo fugiamus, et abscondamur in occultis Filii, quia Dominus refugium factus est nobis . Et quia multi sunt ministri et membra diaboli, recte in plurali numero dicitur, Infirmabuntur, et peribunt a facie tua. Infirmatus est diabolus cum
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilem: ce ita excitemur ad cognoscendum
ce amandum deum: ce ita contemptis temporalib
spem nostram &e gaudium nr̃m constitua mus in
ipso: sicut iste uir sc̃s qui subdendo att. Letabor
&e exultabo inte: psallam nomini tuo altissime
Letabor inqͥt in te ñ in scło: non in concupiscene
carnis: non in uoluptatib mundi quod est ua¬
nitas: s inte qui esueritas. Gaudium huius
seculi ad interitum ducit: sicut scriptum est
Ue uobis qui ridetis nunc: quia lugebttis. fiau¬
dium uero quod indeo est. in hac quidem utta
inchoat. s in eternum ꝑdurat: sicut ipse dñs
tollet a uobis. Et sciendum quia leticia ad
mentem ꝑtinet: exultatio ad corpus: psalmꝰ
adbonam operationem. Sit gͦ leticia suialis
inmente: sit sc̃a hẏlaritas in corpore. concordet
diuina laus cum recta operatione:&e implet᷑ quod
dicitur. Letabor ce exultabo inte: psallam nomin
tuo altissime. In conuertendo inimicum meum

Expanded text:
mirabilem: et ita excitemur ad cognoscendum mirabilem: et ita excitemur ad cognoscendum et amandum Dominum. Et ita contemtis temporibus, spem nostram et gaudium nostrum constituamus i subdendo ait: 3. Laetabor et exultabo in te, psallam nomini tuo, Altissime. Laetabor inquit in te, non in saeculo, non in concupiscentiis carnis, non in voluptatibus mundi, quod est vanitas: sed in te qui es veritas. Gaudium hujus seculi ad interitum ducit , sicut scriptum est, Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis . Gaudium vero quod in Deo est, in hac quidem vita inchoat, sed in aeternum perdurat: sicut ipse Dominum nemo tollet a vobis . Et sciendum quia laetitia ad mentem pertinet, exultatio ad corpus, Psalmus ad bonam operationem. Sit ergo laetitia spiritualis in mente, sit sancta hilaritas in corpore, concordet divina laus cum bona operatione, et impletur, quod dicitur, Laetabor et exultabo in te, psallam nomini tuo, Altissime. 4. In convertendo inimicum meum
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur uoce omnium ꝑfectorum ad patrem.
Acsi aperte dicat. laudabo te in
toto corde meo: corde integro. corde perfecto Beat
homo qui de toto eorde suo niehil retinet sibis
s totum expendit in laude dei. Tantum deue
laudari debet: quantum &e diligi. Sicut ergo
diligendus est extoto corde. tota anima totis iur
sic ce laudandus est. Et sicut nulla tribulatio.
nulla angustia. nulla creatura. nos debet sepa¬
rare a caritate dei: ita nec a laude dei. Qui talis
est: idoneus est dicere confitebor tibi dñe in toto
corde meo. Sed si laudandus dñs: nunqͥd ñ &
predicandus: Ia eo subiunctum est. Harraboom¬
nia mirabilia tua. Omnia quidem tam uisibili
quam inuisibilia: tam sp̃ualia quam corporali
tam ea quȩ circa corpus uisibiliter facis ad nutn¬
endain fidem. quam ea que inuisibiliter circa
animam agis ad donandam eternam salutem.
Quare narrant᷑ mirabilia dei: Ut ex operib ag¬
uoscamus auctorem: ex mirabilib ammiremur

Expanded text:
dicatur voce omnium perfectorum ad Patrem: Ac si aperte dicat, Laudabo te in toto corde meo, corde integro, corde perfecto. Beatus homo qui de toto corde suo nihil retinet sibi, sed totum expendit in laudem Dei. Tantum Deus laudari debet, quantum et diligi. Sicut ergo diligendus est ex toto corde, tota anima, totis viribus : sic et laudandus est. Et sicut nulla tribulatio, nulla angustia, nulla creatura debet nos separare a caritate Dei : ita nec a laude Dei. Qui talis est, idoneus est dicere: Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo. Sed si laudandus est Dominus, nonne et praedicandus? Ideo subjunctum est, Narrabo omnia mirabilia tua. Omnia quidem tam visibilia quam invisibilia, tam spiritualia quam corporalia, tam ea quae circa corpus visibiliter facis ad nutriendam fidem, quam ea quae invisibiliter circa animam agis ad donandam aeternam salutem. Quare narrantur mirabilia Dei? Ut ex operibus agnoscamus 45 auctorem, ex mirabilibus admiremur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos blasphemat᷑ nomendñi. ut pͥus igne cu¬
piditatis uastent᷑ ÷ deinde fetore operũ quasi sul¬
phure occupent᷑: ad ultimũ cum sp̃ib malignis
in ȩt̾no igne cumburant᷑. Et hec est pars calicis
id est tribulationis eoiũ: ut sicut iusti in partẽ
suã recipiunt uitam ȩternã: ita impii iꝓ parte
sua recipiant dampnationẽ ꝑpetuã. Calicẽ autẽ
ꝓpterea puto appellatũ: ne quid p̃ter modũ ce
mensurã uel in ipsis peccatoꝵ suppliciis ꝑ diui¬
nã ꝓuidentiã fieri arbitrem᷑. Et ideo tanquam
rationẽ reddens quare id fiat: subiungit. Qm̃ iust
posuit iusticias. In multis enĩ iustis: quasi mul¬
te iusticiȩ uident᷑ esse cum sit una dĩ. cuiꝰ om̃es
participant᷑. Propterea rursus ad singłaritatẽ
se refert: dicendo. Equitatẽ uidit uultus elꝰ Sie
est in se iustus dñs: ut in nobis suas iusticias di¬
ligat. Qualis ipse est: ta les nos om̃es ẽẽ desiderai
unde nos ammonet dicens. Estote scĩ: qm̃ ego sẽs

Expanded text:
 quos blasphematur nomen Domini, ut prius igne cupiditatis vastentur, deinde foetore operum quasi sulphure occupentur, ad ultimum, cum spiritibus malignis in aeterno igne comburantur. Et haec est pars calicis, id est, tribulationis eorum: ut sicut justi in partem suam recipiunt vitam aeternam: ita impii pro parte sua recipiant damnationem perpetuam. Calicem autem propterea puto appellatum, ne quid praeter modum atque mensuram, vel in ipsis peccatorum suppliciis per divinam providentiam fieri arbitremur. Et ideo tanquam rationem reddens, quare id fiat, subjungit: Quoniam jposuit justitias. In multis enim justis, quasi multae justitiae videntur esse, cum sit una Dei, cujus omnes participantur. Propterea rursus ad singularitatem se refert, dicendo, Aequitatem vidit vultus ejus. Sic est in se justus Dominus, ut in nobis suas justitias diligat. Qualis ipse est, tales nos omnes esse desiderat. Unde nos admonet dicens: Estote sancti, quoniam ego
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tamen impunitꝰ eris. Nam sequit᷑. Equitatem
uidit uultus eiꝰ. Et in bonic & in malis: uidet eqͥ¬
tatẽ seueritas uultꝰ tui. Est autẽ equitas ut bo¬
na bonis: &e mala retribuat malis. Equitas ẽ: ut
factis digna rependat. Quod gͦ ait iustus dñse
iusticias dilexit: ad recte uiuendi ꝑtinet oidinẽ.
deo tituli p̃ponunt᷑ psalmis: Incipit de .xi.¬
qm̃ in titulis ostendit᷑ quid in textu psalmoꝵ
contineat᷑. Titulus huiꝰ psalmi est: in finẽ ꝓ oc¬
taua psalmꝰ dauid. Iste ꝑsalmus ẽ dauid. id el
ꝑfecte animȩ tendentis in finẽ. id est in xp̃m:
& in hoc psalmo agentis ce orantis ꝓ octaua. qd
intelligit᷑ ꝓ eterno scło: qd̃ post hoc tẽpus qd̃
septẽ dieb uoluit᷑ dabit scĩs. Agit᷑ autẽ in hoc
psalmo de scõꝵ defectu. &e diminutione ueritat

Expanded text:
equitatem vidit vultus ejus. Et in bonis, et in malis videt aequitatem severitas vultus Dei. Est autem aequitas, ut bona bonis, et mala retribuat malis. Aequitas est, ut factis digna rependat. Quod ergo ait, Justus Dominus, et justitias dilexit: ad recte vivendi pertinet ordinem1. Ideo tituli praeponuntur psalmis, quoniam in titulis ostenditur, quid in textu psalmorum contineatur. Titulus hujus psalmi est, In finem, pro octava Psalmus David. Iste psalmus est David, id est, perfectae animae tendentis in finem, id est, in Christum, et in hoc psalmo agentis et orantis, pro octava, quod intelligitur pro aeterno saeculo, quod post hoc tempus quod septem diebus volvitur dabitur sanctis. Agitur autem in hoc psalmo de sanctorum defectu, et diminu
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ diminute sunt ueritates a filiis
hominũ. Ad illud tempus uidetur
spicere. quo ñ erat dux neꝙ ꝓpħa in isrł: &
unus qͥsꝙ qd̾ bonum erat in ocłis suis facie¬
bat. Unde in osee dicit᷑. Dieb multis sedebutt
silii isrł sine rege sine pͥncipe: sine sacͥficio. si ne
ari. sine sacerdotio: sine manifestationib.
anime: in ipsis multe ueritates dici possunt:
sicut ab una facie multe in speculis imagineᷤᷤ
apparent. Ubi autẽ deficit ueritas: ibi necesse est
abundet uanitas Unde &e sequit᷑. Uana locuti
sunt unusqͥsq ad ꝓximũ suum: labia dolosa
in colde ce coide loquuti sunt. Prox imũ omem
hominẽ oportet intelligi: qr nemo est cũ quo
sioꝑandũ malũ. Et dilectio ꝓximi: malum
ñ oꝑat᷑. Quod bis ait in corde ce corde: duplex
cor significat. Ex hiis gͦ uerbis ostendit᷑ fihos
hominũ ita ẽẽ aueritate diminutos: ut uani¬
tati &e duplicitati &e falsitati studerent deser¬
uire Cuiꝰ uanitatis disꝑsionẽ & destructionẽ

Expanded text:
quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Ad illud tempus videtur prospicere, quo non erat dux neque propheta in Israel: et unusquisque quod bonum erat in oculis suis, faciebat . Unde in Osee dicitur: Diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus . m multae sunt animae, in ipsis multae veritates dici possunt: sicut ab una facie multae in speculis imagines apparent. 3. Ubi autem deficit veritas, ibi necesse est abundet vanitas. Unde et sequitur: Vana locuti sunt unusquisque ad proximum suum: labia dolosa, in corde et cordehominem oportet intelligi, quia nemo est cum quo sit operandum malum. Et dilectio proximi malum non operatur . Quod bis ait, in corde et corde, duplex cor significat. Ex his ergo verbis ostenditur, filios hominum ita esse a veritate diminutos, ut vanitati et duplici falsitati studerent deservire. Cujus vanitatis dispersionem et destructionem
Abbreviated transcription (Latin):
pes ae pauꝑes idest inopia a pauꝑtate bonorũ
spũalium egentes: filiũ suum dignatus est
mittere. Inde autẽ incipit sermo eiꝰ apud mathe¬
um in monte: cũ dicit. Beati pauꝑes sp̃u: q̃m ip¬
insalutari: fiducialiter agã in eo. Non dixit
qͥd poneret: s qͥa in salutari dixit id est in xp̃o:¬
intelligit᷑ in illo posuisse: qd̾ ad miseriã inopum
Erat enĩ docens eos tanqͣm potestatẽ habens: ñ
tanqͣm seribe eoꝵ. De cuiꝰ potestate: daniel su lo¬
cutus est. Uidebã inquit in uisu noctis: &e ecce
in nubib cel ueniebat filiꝰ hominis: & ipsi datꝰ¬

Expanded text:
pes et pauperes, id est inopia et paupertate bonorum spiritualium egentes, Filium suum dignatus est mittere; inde autem incipit sermo ejus apud Matthaeum in monte, cum dicit: Beati pauperes spiritu, quin salutari, fiducialiter agam in eo. Non dicit quid poneret. Sed quia in salutari dixit, id est, in Chriintelligitur in eo posuisse, quod ad miseriam inopum Erat enim docens eos tanquam potestatem habens , non sicut scribae eorum . De cujus potestate Daniel sic locutus est, Videbam inquit in visu noctis, et ecce in nubibus caeli filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
id est ꝓbant filios hominũ: utrũ fatigent᷑ rerũ
obscuritate. an exerceant᷑: utrum inflent᷑ re¬
rum cognitione anconfirment᷑. Et hoc manifestiꝰ
dicit cũ subiungit. Dñs interrogat iustũ &e im¬
pium: id est. ꝓbat bonũ e malum. S qd iustus
est habet a do: qd̾ uero impius a semec ipso. Quo¬
modo: Iniquitatẽ diligendo: &e sic semet ipsum
odiendo. Et hoc est qd̾ dicit. Qui autẽ diligit ini¬
quitatẽ: odit animã suam. Quo contͣ ille uera¬
citer semet ipsũ diligit: qͥ peccatũ odit. Pluit
suꝑ peccõres laqueos. Cadem scͥpturarũ infusio.
ꝓ suo cuiꝰꝙ merito & peccatori pluuia laqueoꝵ est:¬
& iusto pluuia ubertatis est. Cum enĩ male in
paulus dicit. Aliis odor sumꝰ mortis in mortẽ:
alis odor uite in uitã. Ignus sulphur &e sp̃s pro¬

Expanded text:
id est, probant filios hominum, utrum fatigentur rerum obscuritate, an exerceantur: utrum inflentur rerum cognitione, an confirmentur. 6. Et hoc manifestius dicit, cum subjungit: Dominus interrogat justum et impium. Id est, probat bonum et malum. Sed quod justus est, habet a Deo: quod vero impius, a semetipso. Quomodo? iniquitatem diligendo, et sic semetipsum odiendo. Et hoc est, quod dicit: Qui autem 56 diligit iniquitatem, odit animam suam. Quo contra ille veraciter semetipsum diligit, qui peccatum odit. 7. Pluet super peccatores laqueos. Eadem Scripturarum infusio pro suo cujusque merito, et peccatori pluvia laqueorum, et justo pluvia ubertatis est. Cum enim male intPaulus dicit, Aliis sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam . 8. Ignis, sulphur, et spir
Abbreviated transcription (Latin):
mus: labia nr̃a a nobis st̃. quis noster añs estͤ
hor supbi habent ꝓpriũ ut in quantũ possc̃
dñi uideri appetant: dñiium magitratus
suꝑ se despiciant: magnifice loquuant᷑ quicqͥd
ex suo sensu traxerint ex tumoie suꝑbie. qͣsi ex
ratione defendant. Cauendum est gͦ nobis uitiũ
loquacitatis e suꝑbie: & ne in huis que a nobis¬

Expanded text:
: Labia nostra a nobis sunt: quis noster Dominus est? Hoc superbi habent proprium, ut inquantum possunt, domini videri appetant: dominium magistratus super se despiciant: magnifice loquantur: quicquid ex suo sensu traxerunt, ex tumore superbiae quasi ex ratione defendant. Cavendum est ergo nobis vitium loquacitatis et su
Abbreviated transcription (Latin):
derat: intemptationib uitȩ p̃sentis uirilit̾
agat: & ꝑ beneficia in hacuita a dõ collata.
quȩ inpͥncipio psalmi enumerant᷑. ubidi¬
cit. d̾ns illuminatio mea. & cȩt̾a ÷ seipsum
confirmando pondus diei a& estus.pia longil¬
nimitate sustineat. Dicit itaq sic.

Expanded text:
derat, in tentationibus vitae praesentis viriliter derat, in tentationibus vitae praesentis viriliter agat, et per beneficia in hac vita a Deo collata quae in principio psalmi enumerantur, ubi dicit, Dominus illuminatio mea, et caetera seipsum conformando, pondus diei et aestus pia longanimitate sustineat. Dicit itaque sic
Abbreviated transcription (Latin):
datum nomen qd̵ est suꝑ om̃e nomen: ut in
nomine iħu om̃e genu flectat᷑. cȩlestium. ter¬
restrium. & infernoꝵ. Eode modo fideles bie
inungunt᷑: scilicet in baptismo quando acc¬
piunt pignus sꝑc: quȩ inunctio est p̃figura¬
tio & quasi arra inunctionis future: & scdo.
post hanc uitam. quando immortalitatẽ &
impassibilitatẽ consequent᷑. Et dauid post
pͥmam unctionẽ ñ confirmatꝰ est in regno: di¬
nec saule deuicto. Et multos aduersarios di¬
uicit: antequã scda unctione ungueret᷑. Sim¬
lit̃ fideles in hac uita multos habent aduer¬
sarios. antequã inunguant᷑ scdõ: &e nunquã
confirmabunt᷑ in regno. donec saule deuicte
id est diabolo suꝑato penitus. & morte destna¬
ta. Et hoc mͦ titulus iste potest exponi: de ca¬
pite & m̃bris. Intendit ꝑfecta anima in hoc
psalmo. suo exemplo unũquemq exhortari
qui pignus sci sꝑc accepit: ut sibeatꝰ esse desi¬

Expanded text:
datum nomen quod est super omne nomen: ut in datum nomen quod est super omne nomen: ut in nomine Jesu omne genuflectatur coelestium, terrestrium et infernorum . Eodem modo fideles bis inunguntur: primo in baptismo, quando accipiunt pignus Spiritus : quae inunctio est praefiguratio et quasi arrha inunctionis futurae. Et secundo post hanc vitam, quando immortalitatem et impassibilitatem consequuntur . Et David post primam unctionem non confirmatus est in regno, donec Saule devicto. Et multos adversarios devicit, antequam secunda unctione ungeretur. Similiter fideles in hac vita multos habent adversarios, antequam inungantur secundo. Et nunquam confirmabuntur in regno, donec Saule devicto, id est, donec, diabolo superato penitus, et morte destructa. Et hoc modo titulus iste potest exponi de capite et membris. Intendit perfecta anima in hoc psalmo, suo exemplo unumquemque exhortari, qui pignus Spiritus sancti accepit: ut si beatus esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
cam te dñe. Qui benedicit dño lingua. & fac¬
tis maledicit. non in ȩccłiis benedicit dñm:
inmo ex illis est de quib dicit᷑: ue his ꝑ quos
nom en dñiblasphemat᷑. Hoc est gͦ in eccłiis
benedic̾e dñm: sic uiuiere ut ꝑ mores cuiusq
benedicat᷑ dominus. Explicit de psalmo .xx.
iste est ascribendus dauid. hoc est ꝑfecte
ȩccłie: psalmꝰ dico agens de eo negotio qd conti¬
gte pͥusquã liniret᷑ scd̾a inunctione. Legit᷑ da¬
uid bis inunctꝰ fuisse: pͥmum asamuele in
domo patris. quȩ p̃figurauit scdam inundi¬
onẽ: deinde uͦ quando fuit susceptꝰ a popło ꝙ
rex constitutꝰ suꝑ uida in ebron. scdo inunct̾ꝰ fi¬
it. Pod̾e mõdo fuit xꝑcbis unctus: non corꝑali
s sꝑuali inunctione. Primũ cũ immunis a pa¬
cato suit rex suꝑ iudaicũ popłm constitutꝰ. p
resurrectionẽ uͦ fuit in unctus. uidelicet cũ im¬
mortalis & impassibilis fuit factus. & fuit ͥ

Expanded text:
cam te, Domine. Qui benedicit Domino lingua, et faccam te, Domine. Qui benedicit Domino lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Imo ex illis est, de quibus dicitur, Vae his per quos nomen Domini blasphematur . Hoc est ergo in Ecclesiis benedicere Dominum, sic vivere, ut per mores cujusque benedicatur Diste est adscribendus David, hoc est, perfectae Ecclesiae. Psalmus dico agens de eo negotio, quod contigit priusquam liniretuzr secunda inunctione. Legitur David bis inunctus fuisse. Primum a Samuele in domo patris , quae praefiguravit secundam inunctionem. Deinde vero quando fuit susceptus a populo, et rex constitutus super Judam in Ebron , secundo inunctus fuit. Eodem modo fuit Christuunctione. Primum cum immunis a peccato, fuit Rex super Judaicum populum constitutus: post resurrectionem vero fuit inunctus, videlicet cum immortalis et impassibilis fuit factus. Et fuit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ culpe. Bene g̃ait. dext̾a eoꝵ. repleta
tate husunerastumaners questũ esse pie¬
tatẽ. hii sunt qui sapientiã suam uendunt::
ꝓiusticia p̃cium reqͥrunt. ipsis etiam sp̃alibꝰ
studiis qnͣdoq desũdant: ut terrenũ aliqͥd
conquirant. S quia uir dĩ manũ suã ab oĩ
mun̾e excutit. & quicquid agit. pure ꝓpter
dm̃ agit: ñ ut hic thesaurirare appetat.⁊
s ut ex hac captiuitate liber euadat: redẽp¬
torem suũ supplicit᷑ implorat dicens. Ego
aũ in innocentia mea ingressus sum: redi¬
me me & miserere mei. ualeat mͥ ad ꝑfectio¬
dñi mei: & in ꝑiculis huiꝰ uitȩ miscłia tua
ñ deserat me. Pes meus stetit indirecto: id est
affectus meus ñ recessit aiusticia. Quare in
directo: Quia suꝑius dixerat: & ind̾no sꝑanᷤ
ñ infirmabor. Ille titubat int̾ malos: qui
ñ in dño sꝑat. Hinc factũ est: ut scismata
fierent. S quid concludit᷑ In ȩccłiis benedi¬

Expanded text:
mentum culpae. Bene ergo ait, Dextera eorum repleta mentum culpae. Bene ergo ait, Dextera eorum repleta t, existimantes quaestum esse pietatem . Hi sunt qui sapientiam suam vendunt, pro justitia pretium requirunt, ipsis etiam spiritualibus studiis quandoque desudant, ut terrenum aliquid conquirant. Sed quia vir Dei manum suam ab omni munere excutit, et quicquid agit, pure et propter Deum agit: non ut hic thesaurizare appetat , sed ut ex hac captivitate liber evadat: Redemtorem suum suppliciter implorat dicens, 11. Ego autem in innocentia mea ingressus sum; 116 redime me, et miserere mei. Valeat Ex eoDomini mei: ut in periculis hujus vitae misericordia tua non deserat me. 12. Pes meus stetit in directo. Idest, affectus meus non recessit a justitia. Quare in directo? Quia superius dixerat, Et in Domino sperans non infirmabor. Ille titubat inter malos, qui non in Domino sperat. Hinc factum est, ut schismata fierent. Sed quid concluditur? In Ecclesiis benedi
Abbreviated transcription (Latin):
at uanitatẽ. Cum concilio uero uanitatis
sedere ẽ: ipsi concilio consentire. Qd̾ quia ñ
fecit. orat nẽ ut qui particeps ñ fuit in cul¬
pa: ñ sit eẽ particeps inpena. Et hoc ẽ uidi¬
cium qd̾ postulat a dno. ut discernat᷑ a ma¬
lis cum quib habitat. In quoꝵ manibini¬
quitates sunt: dext̃a eoꝵ repleta ẽ mun̾ib.s
Sicut hoc quod in manib tenemꝰ in promptu
habemus: ita in manib dicunt᷑ habere ini¬
quitati: qd̃ in promptu semꝑ habent male
agere. In eoꝵ. manib iniquitates sunt. qui pa¬
rati sunt ad homicidiũ: ad furtũ. ad rapinã:
& ad cęt̾a mala facienda. Hi sunt qui in acqͥ¬
rendis lucris in sistunt: ardenti studio cireũ¬
quaꝙ exquirunt ut dextera eoꝵ. repleat᷑ mu¬
nerib. S quia non manꝰ s dext̃a dicit᷑. aliqͣd
nobis subtiliꝰ ex hoc nomine designat᷑. Usus
quippe p̾uoꝵ ẽ: ut donũ gr̃e uertant in aug¬

Expanded text:
at vanitatem. Cum concilio vero vanitatis at vanitatem. Cum concilio vero vanitatis sedere, est ipsi concilio consentire. Quod quia non fecit, orat nunc, ut qui particeps non fuit in culpa, non sit etiam particeps in poena. Et hoc est judicium quod postulat a Domino, ut discernatur a malis cum quibus habitat. 10. In quorum manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus. Sicut hoc quod in manibus tenemus, in promtu habemus: ita in manibus dicuntur habere iniquitates, quod in promtu semper habent mate agere. In eorum manibus iniquitates sunt, qui parati sunt ad homicidium, ad furtum, ad rapinam, et ad caetera mala facienda. Hi sunt qui acquirendis lucris insistunt ardenti studio, circumquaque exquirunt, ut dextera eorum repleatur muneribus. Sed quia non manus, sed dextera dicitur, aliquid nobis subtilius ex hoc nomine designatur. Usus quippe pravorum est, ut donum gratiae vertant in aug
Abbreviated transcription (Latin):
laudabilẽ: crede esꝑa in mirabili. Ad hoc ꝑ¬
stinet qd sequit᷑. Dñe dilexi decorem domꝰ tuȩ:
Se locũ habitationis głe tuȩ. Domꝰ dĩ ẽ eccłia:
decor esꝰ iusticia: locus habitationis requies
ȩt̃na. Et recte p̃posuit decorem domꝰ. deinde
locũ habitationis: qͥa amando & sectando u¬
sticiam: ad eternȩ quietis ꝑtingit᷑ głam. Et̃
quia electꝰ quisq quantũcũq ꝓficiat ad huc
tũ reꝑbari formidat: miscd̾eam d̾n humilit̃
Sexorat dicens. Neꝑdas cũ impiis ds animã me¬
am: & cũ uiris sanguinũ uitãmeam. Impii
sunt: odientes dm. Uiri sanguinũ: odientes
ꝑximum. Nam qui odit frẽm suum: homici¬
da ẽ. Isti sunt ȩccłia malignantiũ. qui agunt
hibet. Et notandũ quod ñ ait inconcilio. s
cũ concilio. nam in concilio uanitatis potest
quis sẽdere ad utilitatẽ. cum ad hoc ibi sedet
ut liberet innocentẽ: aut ut ipsam redargu¬

Expanded text:
laudabilem, crede et spera in mirabili. Ad hoc plaudabilem, crede et spera in mirabili. Ad hoc pertinet quod sequitur. 8. Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae. Domus Dei est Ecclesia, decor ejus justitia, locus habitationis requies aeterna. Et recte praeposuit decorem domus, deinde locum habitationis: quia amando et sectando justitiam ad aeternae quietis pertingitur gloriam. Et quia electus quisque quantumcumque proficiat, adhuc tamen reprobari formidat, misericordem Deum humiliter exorat, dicens, 9. Ne perdas cum impiis Deus animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam. Impii sunt odientes Deum, viri sanguinum odientes proximum. Nam qui odit fratrem suum, homicida est . Isti sunt Ecclesia malignantium, qui agunt hibet. Et notandum quod non ait, In concilio: sed, Cum concilio. Nam in concilio vanitatis potest quis sedere ad utilitatem, cum ad hoc ibi sedet, ut liberet innocentem, aut ut ipsam redargu
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ timeas. laua manꝰ. & circunda altare
ptã ubi offers uota dño: ubi p̃ces fundis.
tibi consc̾ia tua pura ẽ: ubi dicis dõ quis sis
si aliqͥd est qd̃ displiceat do. curat ille cui
nfiteris. Quare circundas altare łi uir
ẽ laudis ẽ. intelligere intꝰ: qr quieqͥd
uite mali ẽ de peccatis tuũ est. &e qͥoqͥd
boni. in iustificacionib di est. Ita auoies
oc̃ laudis ut ñ te lauoes ⁊ q̃n bonꝰer
Audis etiam diuinas laudes intus. quas
inte loquit᷑ dns ds tuus: & ibi audiendo dis¬
cis. ut enarres mirabilia eiꝰ uniu̾sa corꝑalia
&e sꝑitalia. uisibilia & inuisibilia. Ad mira
pore: ad maiora uͦ ꝑtinet mirabilia. qñ aliqͥs
suscitat᷑ in aĩa. Grande miraculũ est cũ re¬
surgit uiius qui erat mortuus: maus est
cum resurgit pius. qui erat impius: cũ resur¬
git castus quierat luxuriosꝰ. cũ resurgit hu¬
lectionẽ. Ad hoc tͥ laudat᷑ dñs deus tuus ad ħ
mirabilis p̃dicat᷑: ut ames. credas. &e sꝑes. Ama

Expanded text:
Non ergo timeas: lava manus, et circumda altare Dei, ubi offers vota Domino, ubi preces fundis, ubi conscientia tua pura est, ubi dicis Deo, qui sis; et si aliud est, quod displiceat Deo, curat ille cui confiteris. Quare circumdas altare Dei, vivocem laudis, est intelligere intus: quia quicquid in te mali est, de peccatis tuum est: et quicquid boni, in justificationibus Dei est. Ita audies vocem laudis, ut non te laudes. Et quando bonus es, audis etiam divinas laudes intus, quas in te loquitur Dominus Deus tuus, et ibi audiendo dicis, ut enarres mirabilia ejus universa, corporalia et spiritualia, visibilia et invisibilia. Ad mirabpore. Ad majora vero pertinet mirabilia, quando aliquis suscitatur in anima. Grande miraculum est, cum resurgit vivus, qui erat mortuus. Majus est, cum resurgit pius, qui erat impius: cum resurgit castus, qui erat luxuriosus cum resurgit hulectionem. Ad hoc laudatur Dominus Deus tuus: ad hoc mirabilis praedicatur, ut ames, credas et speres. Ama
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ uerb̾ & morib ȩdificent. ⁊ bona ꝓpͥa ꝑ
caritatẽ sibi cõmunicent: qͣtinus in bono
alt̾ crescat ex alt̾o. Int̾ hec dũ tot mala pati¬
ent̃ tolerant. dũ in bonis oꝑib ardent̃ de¬
sudant: dũ speirectitudine solidant᷑. ne susti¬
nentia uacuent᷑. in tantis tͥbulationib consti¬
tuti: ut euad̾e ualeant. lib̾atorẽ dm supplicit̃¬

Expanded text:
vicem verbis et moribus aedificent, et bona propria per vicem verbis et moribus aedificent, et bona propria per caritatem sibi communicent: quatenus in bono crescat, alter ex altero. Inter haec dum tot mala patienter tolerant, et dum in bonis operibus ardenter desudant, dum spei rectitudine solidantur, ne sustinentia vacuentur in tantis tribulationibus constituti: ut evadere valeant, liberatorem D
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nͥ benigne ꝑmittit. scilicet ut bonũ qͦd la¬
ted apparead: & uirtꝰ ꝑ patientiã excrescat. S
electi dũ maligni hostis tẽptamenta intus
& exteriꝰ sentiunt. de se in nullo p̃sumentes.
mor ad sui ꝓtectoris di auxiliũ recurr̃t: ne
erubescenda cõmittant. humilit̾ exorant: &¬
ut exaudiri mereant᷑ sꝑei se forcitudi ne robo¬
rant. Qd̃ eũ ꝑfecti faciunt. cet̾os ad se ꝑ exemplũ tͣ¬
hunt. Uñ & subdit᷑. In nocentes & recti adhesert̃ mͥ:
qr sustinui te. Innocentes morib: recti fide. In¬
nocentes in hiis que in imis agt̃: recti in sũ¬
mis que sentiunt. Qui innocent̃ uiuunt.
qͥ cȩlestẽ patͥam ex descõio appetunt: sicut
disiungia malis. ita ⁊ adħere cupiunt boni.
Sic̃ enĩ corrũpunt bonos mores colloquia
mala: ita bonos mores edificant colloquia
bona. Et scͥptum ẽ. Cum sc̃o sc̃s eris: &e cum
uiro innocente innocens eris. Adherent gͦ
sc̃i scĩs: in nocentib in nocentes: ut sese in¬

Expanded text:
nigne permittit, scilicet, ut bonum, quod latet, appareat: et virtus per patientiam excrescat. Sed electi, dum maligni hostis tentamenta intus et exterius sentiunt, de se in nullo praesumentes, mox ad sui protectoris Dei auxilium recurrunt: ne erubescenda committant, humiliter exorant: et ut exaudiri mereantur, spei se fortitudine roborant. Quod cum perfecti faciunt, caeteros ad se per exemplum trahunt. Unde et subditur: 21. Innocentes et recti adhaeserunt mihi, quia sustinui te. Innocentes moribus, recti fide. Innocentes in his, quae in imis agunt, recti in summis, quae sentiunt. Qui innocenter vivunt, qui caelestem patriam ex desiderio appetunt, sicut disjungi a malis, ita adhaerere cupiunt bonis. Sicut enim corrumpunt mores bonos colloquia mala : ita bonos mores aedificant colloquia bona. Et scriptum est, Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris . Adhaerent ergo sancti sanctis, innocentibus innocentes: ut sese in
Abbreviated transcription (Latin):
& semeneiꝰ hereditabit t̾ram. Delectat᷑ enĩ legi
dĩ scd̾m interiorẽ hominẽ. cȩlestib desidiis
in ardescit: sp̃alib studiis inheret: in bonis
oꝑib se exercet. Guiꝰ quidẽ semen: oꝑabo¬
na sc̃. Unde apłs nos aminonet dicens. Bo¬
nũ autẽ facientes ñ deficiamꝰ: tẽpore enĩ
suo. ñ deficientes metemꝰ. Et it̃m Qui parce
seminat: parce a mecet. A Recte autem
dicit. semeneiꝰ terrã hered itares qr bonũ
opus qͦd qͣi seminat oũ agit: faciet eũ cele¬
stẽ. hereditatẽ. & terrã uiuentiũ possidere.
Et ne uideat᷑ p̃sumere debonis oꝑib tans̃
ꝑ ea fortis sit: id̃o subdit. Firmamencũ esd

Expanded text:
semen ejus haereditabit terram. Delectatur enim legi Dei secundum interiorem hominem, coelestibus desideriis inardescit, spiritualibus studiis inhaeret, in bonis operibus se exercet. Cujus quidem semen opera bona sunt: unde Apostolus nos admonet dicens, Bonum autem facientes, non deficiamus: tempore enim suo metemus non deficientes . Et iterum, Qui parce semdixit semen ejus terram haereditare: quia bonum opus, quod quasi seminat, cum agit: faciet eum caelestem haereditatem, et terram viventium possidere. Et ne videatur praesumere de bonis operibus tanquam per ea fortis sit, ideo subdit: 14. Firmamentum est
Abbreviated transcription (Latin):
E conformes suos malicia ante cedant. Impii
¶infideles: qui dm̃ ñ colunt. Pietas enimi
⁊ ꝑtinet ad cultũ di. Ab hiis om̃ib qͣnius
a corpore: tam̃ uita & morib separat᷑ eccła
elicet a torꝑentib ocio. & uacantib uani¬
: ab iniqͣ oꝑantib. a maliciã suã studi¬
os exaggerantib: ab infidelib. Et notandũ
pͥus dixit ñ sẽdi hic inqͥt. cũ impus ñ
sedebo. Ibi inchoatio: hic ꝑseuerantia desig
Opus est enĩ ut bonũ qͦd incipit᷑: usq¬

Expanded text:
ut conformes suos malitia antecedant. Impii ut conformes suos malitia antecedant. Impii sunt infideles, qui Dominum non colunt. Pietas enim proprie pertinet ad cultum Dei. Ab his omnibus quamvis non corpore, tamen vita et moribus separatur Ecclesia: videlicet a torpentibus otio, et vacantibus vanitati, ab iniqua operantibus, a malitiam suam studiose exaggerantibus, ab infidelibus. Et notandum quod prius dixit, Non sedi: hic inquit, Cum impiis non sedebo. Ibi inchoatio, hic perseverantia designatur. Opus est enim, ut bonum, quod incipitur, usq
Abbreviated transcription (Latin):
dit &e petit a magistro miscdiam. Sict
est. Disciplinã tuã patient̃ fero: s ut mu¬
aris. indesinent̃ expecto. Et iam cõplacuis
in u̾itate uindictȩ qͣm merui: qͥ pͥus dispe
in m̃datio culpe qͣ deliqui. Et qui lapsuoi
sus sũ qr ñ sedi cũ concilio uanitatis. aũ.
iniqͣ gerentib ñ introibo. Cũ concilio ul¬
nitatis sedent. qͥ conuentui eoꝵ cõmorani
qͥ ex studio uenunt: & uacant ad hoc. utd
uanitate loquant᷑. Cum iniqua gerentib
intͦire est. societati pͣue agentiũ se inferri.
atꝙ iniqͥs oꝑib cũ ipsis iniqͥs se ex uotol
iniquȩ oꝑationi desudant. Quo contͣ ulꝰ
seĩ ut u̾bo &e facto habea nt᷑ innoris: e il
tate restringunt linguã a ab iniqͦ oꝑe con¬
ruant uitã. Et qr pͥus est. rem malã ñ dili¬
re. deinde eẽ odire: recte subiungit᷑. Odiui
cłam malignantiũ: &e cũ ĩpiis ñ sedebo
diui ñ homines. s p̃uaricatores: ñ naturã.
culpã. Malignantes sunt: qͥ ad hoc laborart

Expanded text:
dit, et petit a magistro misericordiam. est, disciplinam tuam patienter fero: sed ut miserearis indesinenter expecto. Et jam complacui tibi in veritate vindictae, quam merui, qui prius displicui in mendacio culpae, qua deliqui. Et quia lapsus ressus sum: quia Non sedi cum concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo. Cum concilio vanitatis sedent, qui conventui eorum commorantur, qui ex studio conveniunt, et vacant ad hoc, ut de vanitate loquantur. Cum iniqua gerentibus introire, est societati prave agentium se inferre, atque iniquis operibus, cum ipsis iniquis se ex voto iniquae operationi desudant. Quo contra sancti viri, ut verbo et facto habeantur innoxii, et a vanitate restringuunt linguam, ei ab iniquo opere conservant vitam. Et quia prius est rem malam non diligere, demum etiam odire: recte subjungitur: 5. Odiviam malignantium, et cum impiis non sedebo. Odivi non homines, sed praevaricatores, non naturam, sed culpam. Malignantes sunt, qui ad hoc laborant,
Abbreviated transcription (Latin):
do. Pba me dñe ⁊ tẽpca me: ure renes neo
cor meũ. Ego dixi uidica: s si qͥd u me ẽ adꝯ¬
gandũ.o dñe hic tẽpta me. &e corrige flagu.
adhuc tñ pat̾na flagella desid̾ant: ut tas
fectiores ad patͥam tendant: qͣnto eos pie
disciplina. cotidie eẽ do minimis pͣgat. si
sustinent disciplinã. ut consequant᷑ mis

Expanded text:
me: ure renes meos, et cor meum. Ego dixi, judica, sed si quid in me est purgandum, o Domine, hic tenta me, et corrige flagelladhuc tamen paterna flagella desiderant: ut tanto perfectiores ad patriam tendant, quanto pie feriens disciplina eos quotidie etiam de minimis purgat. Et ideo sustinent disciplinam, ut consequantur mis
Abbreviated transcription (Latin):
meip̃o. ñ inflatus sp̃u. s humilis condi
aliud q̃ rens nͥ te. Qua mobrẽ respice u
miserere pauꝑi. Tribulationes cordis
multiplicatȩ sd̃: de necessitatib meis erus
Tribulationes cordis intelligunt᷑ int̾iores

Expanded text:
meipso, non inflatus spiritu: sed humilis corde: nihil aliud quaerens, nisi te. Quamobrem respice unicum, miserere pauperi. 17. Tribulationes cordis mei multiplicatae sunt: de necessitatibus meis erue me. Tribulationes cordis intelli