comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
statuta libent᷑ uiolantes. & omi qͥ aduers patres
maleficos: adulteros. debellis publicis fugientes.
& qͥ indigna sibi petunt loca tenere. aut facultates
ȩccłȩ auferunt iniustȩ. & qͥ fr̃s calũpniant᷑ aut accu¬
sant & ñ ꝓbant. url qͥc̃tra in nocentes pͥncipũ ammos¬
nec serui ante legitimã libertatẽ. nec pȩnitentes.
nec digami. nec illiqͥcuriȩ deseruiunt. uł qͥnͣ sunt
inte gri cor pot e. aut sanã nͣhabent mͣtẽ uł intellec¬
tũ. aut in obȩ dientes scoꝵ decrecis existunt. aut
furiosi manifestant᷑ hiom̃s inꝙ nec ad sacros gradꝰ¬
debent ꝓͣħi. nec ad accusationẽ seu adtestimonium
incuriã. nec ante iudicẽ cinctũ causã dicere pͣsumat.

Expanded text:
statuta libenter violantes, et omnes qui adversus patres es, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant et non probant, vel qui contra innec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec dintegri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis exsistunt, aut furiosi manifestantur; hi omnes, indebent provehi, nec ad accusationem seu ad testimonium in curiam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumat,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonlitigantib iudex pͥuꝰ uelit sua sentteoitb.
obuiare. nisi quando ipsis iampactis õib
Milial habrant in questione qͦd pͥ ponont
Aitmndi actiouentiletur quousq renat¬
ritas repperiatur. frequenter inter tia¬
re oporta nealiqͦd p̃termissũ forterrma¬
neat quod acnecti conueniat. incdiitiꝵ eñt
non mo dicũ ad querendũ dandȩ sunt ne
aliqͥd peo ꝑtagi aqua cũque parte nide¬
dur: qͥa ꝑ subictionẽ multa pueiu andu
nichil tamen absq legitimo & idonro accu¬
cõ sciebat. sec qͥa ñ. ẽ. accusatꝰ idro ñ. ẽ.
circtꝰ. & qͥc quid inter apłos egit prodigni¬
tate minist̾ii. ratũ mansit. nã sileges scłi
accusatores reqͥrunt. qͣnto magis ꝑecłasticȩ
regule: Docent enim t̾rena & humana ꝙ:s¬

Expanded text:
Nec litigantibus judex prius velit sua sententia obviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod proponant. Et tandiu actio ventiletur, quousque rei veritas reperiatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniat. Induciae ennon modicae ad inquirendum dandae sunt, ne aliquid praepropere agi a quacunque parte videatur, quia per subreptionem multa proveniunt: Nihil tamen absque legitimo et idoneo accu sciebat, sed, quia non est accusatus, ideo non est ejectus; et quidquid inter apostolos egit, pro dignitate minsterii, ratum mansit. Nam, si leges saeculi accusatores requirunt, quanto magis ecclesiasticae regulae? Docent enim terrestria et humana
Abbreviated transcription (Latin):
intendunt. sitamen ipsi digni & inrep¬
hensibiles apparuerint. & actis do cue¬
rint: publicis om̃ise carere suspitione
ac inimicitia. & in rep̃hen sibilem fidẽ
conuer sationẽq ducere. Alit̃ emĩ quoꝵ¬

Expanded text:
intendunt, si tamen ipsi digni et inreprehensibiles apparuerint et actis docuerint publicis omni se carere suspicione atque inimicitia et inreprehensibilem fidem ac conversationem ducere. Item
Abbreviated transcription (Latin):
inmeritis sr̃i displicens. quem cai impius &
paricida nourus. irastimulante inuidiȩ innocuo
ferro nondum sanguine maculato ꝓstraurt.
cũ ad huc in nocens ferrũ cruoris humia ni
tis ignarꝰ. quisceleratoꝵ homitium nonferens
stractꝰ. meruit inxum locũ trans ferri. unde
fuerat prothio planstus ex pulsus Sublatꝰ .ẽ.
Noefilius lamech decimꝰ ab adam. se cun dus
reparator orbis atq reparator iustitiȩ in¬
ruit turbulaentis diluuii fluctib nec frigor
uentoꝵ. nec mur mura cȩli ex pauit. gestatur
ꝑ procellis nec mergitur. serpentib sociat᷑¬
& bestiis nec terrecur cuifere colla sub mit¬
tunt. alites famulantur. nãq auem misit.
redeuntem sustinuit. sed ꝑfida fraude corui
decipitur. merito colũ be gestantis oreramũ
archȩ. bestias cunctaq animantia ꝑseptẽ
dies abire permit tens: ipse postmo dum
egressus cũhberis dm̃ col laudauit. electas
archam ueteres rese disse testant᷑ in armȩnia
suꝑ montes ararath. Hic ñgente simo

Expanded text:
in meritis fratri displicens; quem Cain impius, et parricida novus, stimulante invidia innocuum ferro nondum sanguine maculato prostravit, cum adhuc innocens ferrum cruoris humani fatis ignarus, qui sceleratorum hominum non ferens stractus, meruit in eum locum transferri vivens unde fuerat protoplastus expulsus. Sublatus est 5 CAPUT IV. 8. Noe filius Lamech, decimus ab Adam, secundus pater orbis atque reparator, justitia inruit turbulentos diluvii fluctus, nec fragores ventorum, vel murmura coeli expavit, gestaturque per procellas, nec mergitur, serpentibus sociatur et bestiis, nec terretur; cui ferae colla submittunt, alites famulantur. 9. Namque avem misit, redeuntem sustinuit, sed perfida fraude corvi decipitur, ministerio columbae gestantis ore ramumarcae bestias et cuncta animantia per septem dies abire permittens, ipse postmodum egressus cum liberis, Deum collaudat ac laetus arcam veteres resedisse testantur in Armenia super montes Ararath. Hic nongentesimo
Abbreviated transcription (Latin):
tultiorib ac diu̾sis colorib ut̃tis uestib se ĩduit. & uos uiros ac muliereᷤ¬
uͥ ĩ tãto fulgore ꝯtẽplantes forsitan głamini tales uob̾ subiectos. tali
hoĩem.ñ scdm ea q̃ ad ext̾iorem ꝑtinent uidicate. & erubescite
& dolete de ip̃o: qui uob̃ ẽ subiectus ppło. si talem uidetis. qualẽ
tał ẽ. eo qd̾ ñ annũtiastis. ei pecc̃a sua. scelera sua. Ite gͥang̃. ue.¬
consilio uanitatis. Nolite c̃ iniqͣ g̾entib intire. Odite eccł̃iam ma¬
strum tacitꝰ cogitare. ł manifeste respõdere dicẽs. Tu ꝓhibes
nos exẽplo psalmiste posito ad tales ire. Et ñne dñs ad tales

Expanded text:
oribus ac diversis coloribus tinctis vestibus se induit, et vos viros ac mulieres in tanto fulgore contemplantes, forsitan gloriamini tales vobis subjectos, talibhominem, non secundum ea quae ad exteriorem pertinent judicate; et erubescite, et dolete de ipso qui vobis est subjectus populo, si talem videritis quem talis est, eo quod non annuntiastis ei peccata sua, scelera sua. Ite igituconsilio vanitatis, nolite cum iniqua gerentibus introire. Odite Ecclesiam maaliquis vestrum tacitus cogitare, vel manifestius respondere dicens: Tu prohibes nos, exemplo Psalmistae posito, ad tales ire, et nonne Dominus ad tales
Abbreviated transcription (Latin):
at̃ nr̃. ⁊c̃. Ecce fũs km̃i sĩgłis dieb. clerꝰ ⁊ ppłs uiri. ⁊ mulie¬
res s p̾cipue dieb sollẽpnitatis g̃gatĩ ad basilicas ꝯuolant.
adornant domum di securi quasi filiidĩ cõit̃ inirant. genua fle¬
ctunt pectora cundunt. manꝰ expãdũt. oraaꝑiunt. p̾ces fund̃t
mum dĩ d̾m dep̃caturi ingrediunt᷑. & qm pauci exaudiunt᷑¬

Expanded text:
 diebus clerus et populus; viri et mulieres; sed praecipue diebus solemnibus congregatim ad basilicas convolant; adornant, domum Dei securi quasi filii Dei communiter intrant, genua flectunt, pectora tundunt, manus expandunt, ora aperiunt, preces fundunt, mum Dei, Dominum deprecaturi ingrediuntur, et quam pauci exaudiunt
Abbreviated transcription (Latin):
inuirie dimittere c̃cẽpnut. inuañ sͥ a dño dimuti debitũ peccati
sui petit. Quinĩmo mag̾ ild̾ coram ocłis uidicis aggrauat ꝗͣ alle¬
uioc. Quamius uͦ ĩꝑfectis ꝯcedatur sua posse reqͥrere ⁊ satisfactiõe
de ĩuina sͥ illata rociꝑo.⁊ a debitorib de indulgñtia rogari de¬
bent. tñ si contingat nicħ hoꝵ fi̾. debent õĩb mis irã ꝓpͥi cordis
refrenare. ⁊ de semec ipsis tenebras odioꝵ repellere. Memores eẽ¬

Expanded text:
injuriae dimittere contemnit, in vanum sibi a Domino dimitti debitum peccati sui petit; quinimo magis illud coram oculis judicis aggravat quam allevet. Quamvis vero imperfectis concedatur sua posse requirere, satisfactionem de injuria sibi illata recipere, et a debitoribus de indulgentia rogari: debent tamen, si contingat nihil horum fieri, omnibus iram proprii cordis refrenare, et de semetipsis tenebras odiorum pellere, memores
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ. & s̃ ista fliũa: t̾ram male uiuentiũ diripientia. nͥ uitia c̃
ĩpetu fluentia. & malos ad torm̃ta tͣhentia: Q̾ ẽ t̾re dire¬
ptio: nͥ uͥtutis e̾lib dissipatio: fluĩa gͦ maloꝵ t̾ram diripi¬
unt. c̃ uitia nrtutes aoꝵ aufer̃t. Aufert.ii. suꝑbia hũilitatẽ
ira. pacẽ ĩiudia. caritatẽ. accidia spualẽ exultat̾onẽ. auaricia

Expanded text:
 sunt ista flumina terram male viventium diripientia? Ubi vitia cum impetu sunt fluentia, et malos ad tormenta trahentia. Quae est terrae direptio, nisi virtutis cujuslibet dissipatio? Flumina ergo malorum terram diripiunt, cum vitia virtutes eorum auferunt. Aufert enim superbia humilitatem, ira pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdid̾unt gr̃am.diaboli s̃ filii. qr genuit eos.⁊ nuiͥt ꝑculpã.
filii di aboli s̃ sic̃ ĩ aliis sententiis dicere solemꝰ. Om̃s ĩmundi.
concubinarii. adult̾i. rapaces. auari maledici fen̾atores. ⁊
aliĩ quibc̃q dampnabilib pecc̃is deprauati qͥ dnt frĩ suo fa¬
tue. qui uidet mulierẽ ad concupiscend̾ eã. ⁊ quic̃q ⁊ siñ ꝑ¬

Expanded text:
diderunt gratiam; diaboli sunt filii, quia genuit eos et nutrit per culpam. Filii diaboli sunt sicut in aliis sententiis dicere solemus homines immundi, concubinarii, adulteri, rapaces, avari, maledici, feneratores et aliis quibuscunque damnabilibus peccatis depravati, qui dicunt fratri suo, fatue: qui vident mulierem ad concupiscendum eam , et quicunque, et
Abbreviated transcription (Latin):
ualle moab que est in arabia. Rexit aut̃ popłm
aut̃ illum xẽ. non raptũ: certissime sacrascrip
miraculoꝵ sotius. atq inbege sacerdos dni
primus euius uirga sorte electa froncte
germine floruit. quiq turibulum index¬
tera gestans. furenti fe flame opposuit. atq
stans uiuos & mortuos obiretu fui corporis
transire ignem adagnen uiuentiũ non ꝑ¬
misit. Hic ꝑhostiam uictimarum & sangui¬

Expanded text:
valle Moab , quae est in Arabia. Rexit autem populvalle Moab , quae est in Arabia. Rexit autem populautem illum esse, non raptum, certissime sacra Scripmiraculorum socius, atque in Lege sacerdos Domini primus, cujus virga sorte electa, fronde et germine floruit. Quique thuribulum in dextra gestans, furenti se flammae opposuit, atque stans inter vivos et mortuos, objectu sui corporis transire ignem ad agmen viventium non permisit. Hic per hostiam victimarum, et sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. humtilis inrecusando nunsterio. subdit̃
insusciprendo. in conseruandofidelis. inixequĩ¬
do ꝓiugil in regendo popło uigilans. incorri¬
gendo ue hemens. inamando ar dens. insusfinen¬
minas. nontela trepidauit. quitietiam extulit
contradracones eiusuirgam. acꝓmanudei
oppugnatꝰ ab̾is. decem plagis eiꝰ iꝑiũ uerbauit.
Primũ incruorem uertit fontes & flumina.
it̃. flamea prȩcrpit colũpna. Necmora mare
transiens diuisit. refrenatisq huic uide aquarũ
cumulis. pergentipopło uiam sicco uestigio pre¬
buit. hostes de hinc oꝑuit fluctib. atq aqͦs
pabulũ. uolucrũq escis repleuit locacastoꝵ
dit qͦq uerticem montis sy nafatiem dei¬
ritũq religionis institurt Inter hȩcqͦq
bella gessit uictoriis claruit. uirgã in ma¬
nutenens. hostes qͦs non contigit superauit.
Letiferos aspidũ morsus. xrei ferpentis aspectu
demonstrante dño aspicit. mortuusq ẽ. iubente
dr̃io inmonte abarim: sepultꝰq est adño in

Expanded text:
 sapiens, in recusando ministerio, subditus in suscipiendo, in conservando fidelis, in exquirendo pervigil, in regendo populo vigilans, in corrigendo vehemens, in amando ardens, in sustinenminas, non tela trepidavit. Quin etiam extulit contra dracones ejus virgam, ac per manum Dei oppugnatores Israel decem plagis ejus imperium verberavit. Primum in cruorem vertit fontes et flumina, iter flammea praecedente columna. Nec mora, mare transiens dividit, refrenatisque hinc inde aquarum cumulis, pergenti populo viam sicco vestigio praebuit. Hostes dehinc operuit fluctibus, atque amaras pabulum, volucrumque escis replevit loca castrodit quoque verticem montis Sinaritumque religionis instituit. Inter haec quoque bella gessit, victoriis claruit, virgam in manu tenens hostes, quos contigit, superavit; lethiferos aspidum morsus aerei serpentis aspectu demonstrante Domino aspicit, mortuusque est, jubente Domino, in monte Abarim, sepultusque est ab eo in
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus est ruxta preceptũ dñi inmonte
hor quiest iuxeta petrã insigne̾ arabie urbis.
ibi fepulta iac& sororrius maria ubi etiam
& nunc usq ostenditur rupis. quaꝑcusa
moy ses sitienti populo prebuit aquã. Est
autem hic locus in extremis finibus idu roꝵ
natus moysi discipulus & potestate suc cossor
nouiq p̾lu triumphator quiqͦusq ereple rae
inea pugi abil es muros clan gentiũ tubarũ
sonudr iecit. Chananeoꝵ euertit regna
neges extixit & popłm dĩ solus interrareꝓ¬
misionus induxit. xãq sorte distribint. ui.¬

Expanded text:
mortuus est juxta praeceptum Domini in monte Hor, qui est juxta Petram, insignem Arabiae urbem. Ibi et sepulta jacet soror ejus Maria, ubi etiam et nunc usque ostenditur rupes, qua percussa, Moyses aquas sitienti populo praebuit. Est autem hic locus in extremis finibus Idumaeornatus, Moysi discipulus, et potestatis successor, novique praelii triumphator. Qui, quousque expediret inexpugnabiles muros clangentium tubarum sono dejecit. 48. Chananaeorum evertit regna, reges exstinxit, ac populum Dei solus in terram repromissionis induxit, eamque sorte distribuit. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitat ẜi patris sui iacob qua nc̃ tamlati ni
pgrueisigeĩmam uocant. Ipsaest auterri
quenc̃ uocatꝰ ncapolis is samaritanorum.
cbi sepulchr̃u eiꝰ usq in hodir ceruitur. Iudas¬
regalis sue cessionis insignis ꝓsapia cui ducatus
belloꝵ isrł traditur simul &reguũ quinomen
gentis insuo uonutre dedit. Prx polsers ut beo
in regni uir cute & clarus inplendori potentiȩ.
cinius quidem imꝑti posteritas noncessauit:
quo adissq xp̃c quasi catulus leonis exgerminr
eiꝰ ottꝰ. ascenarr&. atq spes gentium ex uirgi¬
posteritatis numero minor. Stratum
pat̾nũ polluit. atq ordinem primo genite
origitus cũ tribu uida. ꝓmixtionẽ generis
iunctꝰ sed iisrł totꝰ diuisus carens propͥie
leam. & debedictionib suis. fructꝰ dona porri
qit regib Dan cuiꝰ exgermitr sansoni
Scepterum tenuit isrł: fortis nazareus. & tri¬
umphator inhostib obsidens itimorem

Expanded text:
civitatem patris sui Jacob, quam nunc tam Latini civitatem patris sui Jacob, quam nunc tam Latini quam Graeci Sichimam vocant. Ipsa est autem quae nunc vocatur Neapolis urbs Samaritanorum, ubi sepulcrum ejus usque in hodiernam regalis successionis insignis prosapia, cui ducatus bellorum, et Israel traditur regnum, qui nomen genti ex suo nomine dedit, praepotens ut leo in regni virtute, et clarus splendore potentiae. Cujus quidem imperii posteritas non cessavit, quousque Christus, quasi catulus leonis, ex germine ejus ortus ascenderet, atque spes gentium ex virgiposteritatis numero minor, paternum torum polluit, atque ordinem primogenitae originis, cum tribu Juda permixtione generis junctus, sed in Israel toto divisus, carens propriae laeam, et de benedictionis suae fructibus dona porriI. 30. Dan, cujus ex germine Samson, sceptrum tenet Israel, fortis Nazaraeus, et triumphator in hostibus, obsidens in morem
Abbreviated transcription (Latin):
nefariam genten conuersatꝰ. qui ꝑpt solu ospita¬
litatis offitiũ. etiam suscrptor esfectus est angloꝵꝵ.
sulphureũq exitiũ acso domitanĩ euasitin¬
cendium. mansitq postmodũ uurbe segor que est.
iuxta mare mortuũ ubi balsamũ gygnitur & co-¬
siliusiacob exracheł ortus interrachanaan:
benedictꝰ in pͥmogrbtũ abisrł & accipirns
pͥmatũ rubeni. dilectꝰ a patre. & folus precete¬
ris heres paternae possessidnis hic telosubla.¬
tꝰ afr̃ib inlacumit titꝰ. ob inuidiam uenditur
factꝰ humił usq adseruitutem. patienis usq ad
carcerem. pudicꝰ usq ad passione̾ fit ut int̾p̃ta¬
tione sapiens. inconsilio futurͥ prudens. in regno
par ticrps. infecðiditate ordinatꝰ. ꝓuidꝰ. infami
dispensator iustꝰ. adred dendũ promalobonii.
non rependit: s fame depulsa necessitatis sub-¬
grãm. diem ultimii clausit. sepultꝰq est inegip¬
tũ. cuius ossa transtuberunt filu isrł in gichem

Expanded text:
 qui propter solum hospitalitatis officium etiam susceptor effectus est angelorum. Sulphureumque exitium ac Sodomitarum evasit incendium, mansitque postmodum in urbe Segor, quae est juxta mare Mortuum, ubi balsamum gignitur, et cofilius Jacob ex Rachel, ortus in terra Chanaan, benedictus in primogenitum Israel, et accipiens primatum Ruben, dilectus patri, et solus prae caeteris haeres paternae possessionis. 22. Hic zelo sublatus a fratribus in lacum mittitur, ob invidiam venditur, factus humilis usque ad servitutem, patiens usque ad carcerem, pudicus usque ad passionem, fit in interpretatione sapiens, in consilio futuri prudens, in regno particeps, in fecunditate ordinator providus, in fame dispensator justus, ad reddendam pro malo bonaenon rependit, sed fame depulsa necessitatis subgratia diem ultimum clausit. Sepultusque est in Aegypto, cujus ossa transtulerunt filii Israel in Sichem
Abbreviated transcription (Latin):
de patientiȩ puplici infitte remuneratione sub¬
genuit. postfetores ulcerũ cassir fla grantiam
edidit. post ab iectionem cornui inunctionem
regni promeruit & cantu tybiam iuiacintulau¬
dis as sũpsit. uixit aut̃ post plagamti. Clxx antis¬
at q sepultꝰ inrrgione sua. Hunc ebrei asserunt
non fuissr degrnte esau.s detiachor fr̃is abraata
descendisse stirpr. & fuise xũ tẽporib patriarcha¬
rum. N achor enungetiut chus. deciui
stirpe credit᷑ generatꝰ. scđii quoditreacor dio
uolumunis suinotatur. uir trat int̾rachus
nomine. CHoyses filrus aram. extribuleit.
dux & ꝓpheta iusrł rigisfilie ad optituiscli
anric. pharaonis dñs inrubo flamãte & nori
urentemuocib anglicis euocatꝰ. quẽ inexẽplo
formara ds̃: insinus eiꝰ manũ iussit eniori¬

Expanded text:
te patientiae, duplici in fine remuneratione subgenuit; post fetores ulcerum, casiae fragrantiam edidit, post abjectionem, cornu unctionem regni promeruit, et tibiam in accentu laudis assumpsit. Vixit autem post plagam cent162 atque sepultus in regione sua. Hunc Hebraei asserunt non fuisse de genere Esau, sed de Nachor fratris Abraham descendisse stirpe, et fuisse eum temporibus patriarcharum. Nachor enim genuit Hus, de cujus stirpe creditur generatus, secundum quod in exordio voluminis ejus notatur: Vir . Moyses filius Amram ex tribu Levi, dux et propheta Israel, regis filiae adoptivus, Dei amicus, Pharaonis dominus, in rubo flammante et non urente, vocibus angelicis evocatur, quem ut exemplo firmaret Deus, insinuatam ejus manum jussit e
Abbreviated transcription (Latin):
& si delis ut in ꝓmisso germine cõtra speruo
naturȩ dõcrediderit. & dõ iust atꝙ deuon¬
N ut indulgentiam unicipignoris diuita tinon
p̃ponera s inconctant̃ preciptis paniend
adinmolandũ filiũ religiosus. parricida
qladio dex teram armauit quidu cdis¬
tinquit ferrum unicũ pignꝰ inuietitã
oblaturꝰ nec natũ ꝑdidit. & ostiamnon
amisit. filiũ enim insacrifitiũ obtulit.
& arretem ꝓfilio immnolauit Obirt¬
esfron. inspelunca duplici. incuus utcera¬
ori partese pultũ refer̃ adam. inexserior
edoc& septimo aburbe chebronstadiotu¬
habe pulcherrimũ. instructũ mareoeper¬
dũ magnam arborem aconstititione mũdi
Ipse ÷ eni quercꝰmabre amorroi. quifuit
amieꝰ ab rahȩ. que apud gentiles i ambi tum
exxtitii ueneratione. ut eã muri ambi tum
circũ septam sollepni sacratione coleren.¬

Expanded text:
 fidelis, ut in promisso genere contra spem naturae Deo crederet: adeo justus atque devotus, ut indulgentiam unici pignoris divinitati non praeponeret; sed incunctanter praecipienti parens ad immolandum filium religiosus parricida gladio dexteram armaret. 15. Qui dum distrinxit ferrum, unicum pignus in victimam oblaturus, nec natum perdidit, nec hostiam amisit. Filium enim in sacrificium obtulit, et arietem pro filio immolavit. ViHephron in spelunca duplici, in cujus interiore parte sepultus fuit Adam, exteriore edocet, septimo ab urbe Chebron stadiohabere pulcherrimo instructum marmorethum magnam arborem a constitutione 157 mundi ipsa est enim quercus Mambrae Amorrhaei, qui fuit amicus Abrahae, quae apud gentiles in tanta exstitit veneratione, ut eam muri ambitu circumseptam solemni veneratione coleren
Abbreviated transcription (Latin):
multarũ gentiũ filius tharę destirpesem.
natione chaldeus. fide primꝰ. exulspontanrus.
obrdiebs in p̃ceptis. credulꝰ in proiis sis.
pauꝑ in patria sua. inperegrinatione locuplex
mnpr eliis uictor. ustꝰ inuictoria. nauarusre¬

Expanded text:
r gentium, filius Thare, de stirpe Sem, natione Chaldaeus, fide primus, exsul spontaneus, obediens in praeceptis, credulus in promissis, pauper in patria, in peregrinatione locuples, in praeliis victoriosus, in victoria
Abbreviated transcription (Latin):
quiuersis incedens uestigus. patris genitalia
texit: nec derisit ebriu̾. ut fecit proca x.
& reꝓb filius. seduelauit ut uere cundus.
nde accidit in lege iudeoꝵ. parentes afiliis.
nũ quam uidiri nudatos. Hic abra ham
reuertente̾ post uictoriam bene dixit.
idem intipo ueri sacrifitii defructib terre
primꝰ pariẽ & uinũ dõ ostiam oblulit. quia
sacer dotium & regnũ iure pͥmo genitis de¬
bebatur ante qu̾a aaronsacer dotio fungerr¬
tur. Hic etiam pͥoromiũ post diluuiũur bẽ
salem condidit. Inquartiam & rrgnauit
quȩ postea ieb siue solima dictaest: & nunc
diriuatio uocatiuo hierosolima uocitatur.

Expanded text:
Quique versis incedens vestigiis patris genitalia texit, nec derisit ebrium, ut procax et reprobus filius, sed velavit, ut verecundus. 11. Unde accidit, in lege Judaeorum parentes a filiis nunquam videri nudatos. Iste Abrahae revertenti post victoriam benedixit, idem in typo veri sacrificii de frugibus terrae prior panem et 156 vinum Deo hostiam obtulit, quia sacerdotium et regnum vere primogenitis debebatur, antequam Aaron sacerdotio fungeretur. 12. Hic etiam prior omnium post diluvium urbem Salem condidit, in qua etiam et regnavit, quae postea Jebus sive Solyma dicta est, et nunc derivato vocabulo Jeroso
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem seqͥmini cũ om̃ib & sc̃imoniã
sine qua nemo uidebit d m̃. Hinc
rursum ad monens ait. Sollictti
seruare unitatem sp̃s inuinculo pa¬
cationis spem nequaqu̾a ꝑtingit᷑ si
non adeam unita cũꝓximis mente

Expanded text:
Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursum admonens ait: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacationis spem nequaquam pertingunt, si non ad eam cum proximis unita mente
Abbreviated transcription (Latin):
tir att. Crimitiones contra docto
to filios patres rep̃hendere. Et pau¬
magis portandi qũã rep̾hen edendusu
nisi in recta fide erraueruit. De his qui¬
inatres peccant sc̃s clemens dicit. Qua¬
lis gͣ condẽpnatio & qualis imminq. ma¬
ledictio eis qui inpatres peccant diuina
nos ddoc& scriptura. Si enĩ cam filius noc.
uerat patris corporalem nuditaten sed
Quiaũt coopuer̃ magnã benedictionẽ
meruer. Multo magis isti maiore dã
pliore condẽpnatione dignist quipa¬
trib obiuare aut cont eos insurgeri
itunt᷑ aut imuriã uł comtumelia eis
inferre moliunt᷑. Qm̃ quihis resiftit do
resistit: & qui eis iniuriã uł contuneli¬
am facit dõ cuiꝰ legatione funguinł facit

Expanded text:
rationes contra doctortet filios patres reprehendere, nec smagis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. CAP. in Patres peccant sic dicit : « Qualis condemnatio, et qualis imminet maledictio eis qui in Patres peccant, divina nos docet Scriptura. Si enim Cham filius Noe, cooperuit patris corporalem nuditatem, sed qui autem cooperuerunt magnam benedictionem meruerunt: multo magis isti majore et pliore condemnatione digni sunt, qui patribus obviare, aut contra eos insurgere nituntur, aut injuriam vel contumeliam eis inferre moliuntur, quoniam qui eis resistit et Deo resistit, et qui eis injuriam vel contumeliam facit, Deo, cujus legatione fun
Abbreviated transcription (Latin):
uel testificandi licentia deneget᷑ his qͥ deplanȩ
religionis & nominis dignitatem. & sue legi uel
sui ꝓpositinor mã. aut regularit᷑ ꝓhibita negle¬
uio latores apostatȩ nominant᷑. Omĩs aut̃ aposta¬
accusatũ absq legitimo & idoneo accusatore fiat.

Expanded text:
estificandi licentia denegetur, qui Christianae religionis et nominis dignitatem et suae legis vel sui propositi normam aut regulariter prohibita negleue violatores apostatae nominantur. Omnis enim apostaaccusatum absque legitimo et idoneo accusatore fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. si illos falsos suspicatur liceat ei
alios testes quos meliores potuerit contra
eos opponere: ut ueratiũ testimonio falsoꝵ¬
lacuit ut siquis aliquem eartaginensi
in accusatione fornicationis impetierit. sc̃d̃m
preceptũ pauli apłi legitima testimonia
requirantur abeo. Qdsi non potuerit datis
testimoniis apꝓbare qͦd dixit : excõmuni-¬
catione accusati acçusator excipiat. ex

Expanded text:
fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veracium testimonio falsolacuit, ut si quis aliquem clericorum in accusatione fornicationis impetierit, secundum praeceptum Pauli apostoli legitima testimonia requirantur ab illo: quod si non potuerit datis testimoniis approbare quae dixit, excommunicationem accusati accusator excipiat. IX
Abbreviated transcription (Latin):
ec inqͥo uia erit nobis. io est dñs nr̃ tarectar
& plana atq campestris ut nulum habeat in¬
errorem. Stulti atq uecordes ꝑ eam ingre¬
di ualeant. Quib in ꝑuerbis loquitur
sapientia. Siqͥs est paruulus ueniat adme
& insipientib locuta est. Uenite & comedite

Expanded text:
ec via erit nobis, id est, Deus noster, tam recta et plana atque campestris, ut nullum habeat errorem: et stulti atque vecordes per eam ingredi valeant, quibus in Proverbiis loquitur Sapientia: Si quis est parvulus, veniat ad me. Et insipientibus locuta est, venite
Abbreviated transcription (Latin):
ui sine lege est & dĩ dicta & legũ scita
Viicẽpnit ꝑ diuersas erroꝵ uias. eundo
ꝑditionis laqueum incurrit. Dequib
uiis subꝑsona preuaricatoris popłi hu¬
manũ genꝰ ꝓpheta ita deplangit. Nos aũt
sic̃ oues errauimꝰ unꝰquisq in uiã suã de¬
clinauit. Deqͥb etiã uiis eadem sapien¬
tia loquit᷑ ꝑ salomonẽ. Multe uiȩ uiden¬
tur hominib recte & nouissima earũ

Expanded text:
us sine lege, qui dum Dei dicta et legum scita contemnit per diuersas errorum uias eundem perditionis laqueum incurrit. de quibus uiis sub persona praeuaricatoris populi humanum genus propheta ita deplangit: nos autem sicut oues errauimus, unusquisque in uiam suam declinauit. de quibus etiam eadem sapientia loquitur per Salomonem: multae uiae uidentur hominibus rectae, et nouissi
Abbreviated transcription (Latin):
Iaquę contra legem di fiunt iusta esie non
possunt. Bictum est aut̃ dõ. Lex tua ue¬
ritas. ac ꝑhoc qͦs est contra ueritatem iustũ
ẽẽ: non potest. Quis aut̃ dubit& contra ue¬
ritatẽ ẽẽ om̃e mendatium: Nulum igit᷑
iustũ potest eẽ mendatium. Item locnti¬
i aut̃ hoc qͥsq mentiatur qo fiqͥs credide¬
rit aduersus doctrinã xp̃i. heretieꝰ erit.
tanto est nocent̃ mentiens quanto miseri¬
or credens. Uide gͦ qͣle sit si aduersus dos¬
trinã xp̃i mentiti fuerimꝰ. qͦo qͥs quis eredi¬
Aderit interibit.

Expanded text:
ae contra legem dei fiunt, iusta esse non possunt. dictum est autem deo: lex tua ueritas, ac per hoc quod est contra ueritatem, iustum esse non potest. quis autem dubitet contra ueritatem esse omne mendacium? nullum igitur iustum potest esse mendacium. item i autem hoc quisque mentiatur, quod si quis crediderit aduersus doctrinam Christi haereticus erit, tanto est nocentior mentiens, quanto miserior credens. uide ergo, quale sit, si aduersus doctrinam Christi mentiti fuerimus, quod quisquis crediderit interibit,
Abbreviated transcription (Latin):
pientia scłaris : Difficile homines potentes
& nobiles & diuites & multo his difficilius
eloquentes credunt dõ. Obcecatur enĩ mens
tatemq scripturȩ sc̃ȩ non ex maiestate sensu¬
um. seo ex uerborum iudicant uilitate.

Expanded text:
inxit? Difficile homines potentes et nobiles et divites, et multo his difficilius eloquentes credunt Deo: obcaecatur enim mens tatemque Scripturae sanctae, non ex majestate sensuum, sed ex verborum judicant vilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
regalis uia lea dĩ uidelic& quȩ neq
addexterã neq ad sinistram declinat ꝑ
neglegentiã deserͥtur. Deꝗͣ scilic& ilia
dñs iħs xp̃s qui est finis legis & iusti¬
cia om̃i credenti denuntiat. E go sũ
uia & ueritas & uiã. Nemo uenit ad

Expanded text:
neque ad dexteram neque ad sinistram declinat, per neglegentiam deseritur. de qua scilicet uia Dominus Christus qui est finis legis ad iustitiam omni credenti denuntiat: ego sum uia et ueritas et uita: nemo uenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
uicuq uiolenter expulerit possidentem
ꝑtulit uniuersa instatu quo fuerant
recipiat. & que posiedit securus tenrat.
Siuͦ illud inuadit quod ꝑ iuditiũ optinere
non potuit. & causam amittat. & aliud quan¬

Expanded text:
uicunque violenter expulerit possidentem pertulit, universa in statu quo fuerant recipiat, et quae possedit securus teneat. Si vero illud invadit quod per judicium obtinere potuit, et causam amittat, et aliud tan
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim sapientia carnis inimica est dõ.
inimica aut̃ sunt om̃ia docmata falsitatis
dõ repugnantia. Consequent & hereses
inimice oo adcarnis oꝑa referunt. Here¬
sis aut̃ grece. abelectione dicit᷑. uod scilic&
eam sibi unꝰqͥsq eligat disciplinã quã pu¬

Expanded text:
Si enim sapientia carnis inimica est Deo, inimica autem sunt omnia dogmata falsitatis Deo repugnantia, consequenter haereses inimicae Deo ad carnis opera referuntur. Haeresis autem Graece ab electione dicitur, quod scilicet eam sibi unusquisque eligat disciplinam, quam pu
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Unde p̃dicator egregius hos quos¬
carnaliter sapientes inuenerat ut sapienti¬
am ueram ꝑ ciperent. pͥus fieri stultos que¬
rebat dicens. Siqͥs int̾ uos uidet sapiens¬
ẽẽ. in hoc scło stultꝰ fiat ut sit sapiens.

Expanded text:
. Unde et praedicator egregius, hos quoiter sapientes invenerat ut sapientiam veram perciperent, prius fieri stultos quaerebat, dicens: Si quis inter vos videtur esse sapiens in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
ere dm̃ diligimꝰ ⁊ mandata eiꝰ si nos¬
a nr̃quo luptatib coartamus. Nam
qui adhuc ꝑinlicita desideria defluit
ꝓfecto dm̃ nonamat qui ei insua uo¬
luntate contra dicit. Probatio gͦ dilec¬

Expanded text:
enim diligimus, si ad mandata ejus a nostris nos voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. Et mand
Abbreviated transcription (Latin):
buit De his quisa caamento seobli¬
UISa cramento se obligauerit. ut litigans
in quolib& ad pacem nullo mͦ redeat. ꝓꝑiurio
uno anno a cõmunione corporis & sanguinis
dñi segregetur. Reatum suum elemosinis &
fletib quantis potuerit inie iunis ab soluat.
Ad caritatẽ uͦ quȩ oꝑit multitudinẽ peccatoꝵ
celeriter uenire festin&. Exstatutis bas nii¬

Expanded text:
I De his qui sacramento se oblisacramento se obligaverint, ut litigans in quolibet ad pacem nullo modo redeat: pro perjurio unum annum a communione corporis et sanguinis Domini segregetur. Reatum suum eleemosynis et fletibus, quantis potuerit jejuniis, absolvat: ad charitatem vero, quae operit multitudinem peccatorum, celeriter venire fectin
Abbreviated transcription (Latin):
Habes & iam ꝑme ipsum dicit dñs. Et illuo
iuratio est. Uiuo ego dicit uñs. Quomͦ ho¬
mo per dm: sic ds̃ ꝑse ipsum. Non est gͦpec¬
catum iurare: durum ẽ. hoc dicere. Etqm̃
diximꝰ dm̃ iurasse: quã blasphemũ est hoc
dicere. Iurat ds qui peccatũ non hab&.

Expanded text:
ipsum juro, dicit Dominus . Et illud juratio est, Vivo ego, dicit Dominus . Quomodo homo per Deum, sic Deus per se ipsum. Non est ergo peccatum jurare? Durum est hoc dicere: et quoniam diximus Deum jurasse, quam blasphemum est hoc dicere? Jurat Deus qui peccatum non habet:
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit sacro conuentu ut testes ad testimoniũ
dicendũ p̃tio ñ conducantur. & ut qͥq obtimi
& fideliores intestunonium assumantur.
ut is contra que testimoniare debent nullã
monium dicat nisi ieiunus. ⁊ xeł apud thico¬

Expanded text:
Placuit sancto conventui, ut testes ad testimonium dicendum pretio non conducantur, et ut quique optimi et fideliores in testimonium assumantur, ut is, contra quem testimonium ferre debent, nullammonium dicat nisi jejunus. » II. P
Abbreviated transcription (Latin):
ntim non potest qui non loqͥt̾. sic ꝑ iurare non
potest qui iurare non appetit. N on est con¬
tra dĩ p̾ceptũ iurare sed dũ usum iurandi
facimus: ꝑ iuri crimen incurrimꝰ. Plerũq¬
dulitate eoꝵa qui non credunt qo dicim̃ iura¬

Expanded text:
ntiri non potest qui non loquitur, sic pejerare non potest qui jurare non appetit. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimudulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jura
Abbreviated transcription (Latin):
cauer. faciendo uoluntatem suã. non eiꝰ aqͦ
factꝰ est. U tnuersũ genꝰ humanũ ꝓpagi¬
ne uitiata culpȩ &poene fecit obnoxium
Unde acontrario ꝑqu̾e lib̾andi fueramꝰ. non
fecit uoluntatẽ suam sed eiꝰ aquo missus.ẽ.
Ita quippe hoc loco dicitur uoluntas sua.
ut intelligat᷑ eẽ ꝓpria contͣ uoluntatẽ di:
neq enĩ cum oboedimꝰ dõ eaq obedientia
dicim. eiꝰ facere uoluntatẽ nolentes id faci¬
mꝰ sȩo uolentes. Hac ꝑhoc si uolentes io fa-¬
cimꝰ quomͦ dõ uoluntatem nr̃am non facimꝰ.
nisi quia dicitur uoluntas nr̃a. quando¬
ita scriptura loquit᷑. quȩ intelligit᷑
eẽ ꝓpͥa contͣ uoluntatẽ dĩ hanc habuit ada
ut illo morerettiur. Hanc non habuttap̃s
ut in illo uiueremꝰ. De natura qͥppe hu¬
mana hoc recte dici potest. inqũa extitit
perinoboedientiã uoluntas ꝓpͥa. quȩ dĩ
uoluntati ess& aduersa. Unde ineuuauglu

Expanded text:
am , faciendo voluntatem suam, non ejus a quo factus est, universum genus humanum propagine vitiata culpae et poenae fecit obnoxium. Unde a contrario, per quem liberandi fueramus, non fecit voluntatem suam, sed ejus a quo missus est. Ita quippe hoc loco dicitur voluntas sua, ut intelligatur esse propria contra voluntatem Dei. Neque enim cum obedimus Deo, eaque obedientia dicimur ejus facere voluntatem, nolentes id facimus, sed volentes, ac per hoc si volentes id facimus, quomodo voluntatem nostram non facimus, nisi quia illa dicitur voluntas, nostra, quando Scriptura ita loquitur, quae intelligitur esse propria contra voluntatem Dei? Hanc habuit Adam, ut in illo moreremur: hanc non habuit Christus, ut in illo viveremus. De natura quippe humana hoc recte dici potest, in qua exstitit per inobedientiam voluntas propria, quae Dei voluntati esset adversa. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
iquis aliqua rem duob dnis ꝑlegitimas
scripturas donauerit uniprius alteri p̾tea.
non querendum est inhis donationib qui
primꝰ uł qui posterior sit: s& qui rem tradente
donatore possederit. is ꝙiam cui est tradita
possidebit: nec inter est utrũ inparentes
an inextraneos talis sit facta donatio. in¬

Expanded text:
iquis unam rem duobus per legitimas scripturas donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendus est in his donationibus qui primus, qui posterior sit; sed qui rem tradente donatore possederit, is eam, cui est tradita possidebit. Nec interest, utrum in parentes an in extraneos talis sit facta donatio.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s ep̃i int̾tia sessione ad clama ueruit.
ꝗ cer aotis ut cdericos insuar aceusetione al
ensabr dotum uel clericoꝵ aceubotor cdl¬
seu urdo asticus megotus ni si sponte collau¬
Srtu non recipiantur. quattia ricipia
ens: ut hiqͥhos respuunt abhis ricipiant᷑.¬

Expanded text:
iscopi in tertia sessione acclamaverunt: sacerdotes vel clericos in sua accusatione vel in sacerdotum vel clericorum accusatseu ecclesiasticis negotiis, nisi sponte collaudetur, non recipiantur. Quoniam inconveniens est ut hi qui hos respuunt, ab his recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
ltaris palla. cathedra candelabrii & uelum
eregrina negotia & iuditia sub mouemus.
quia indignũ est ut ab externis iudicent᷑
qui ꝓ uintiales & ase electos debent habere
aicis quã uis religiosi sint nulla de ȩcclas¬
ticis facultatib aliquid disponendi legitur
umquã adtributa facultas. Rex quoq pius¬

Expanded text:
ltaris palla, cathedra, candelabrum, et velum, eregrina negotia et judicia prohibemus, quia indignum est ut ab externis judicentur, qui comprovinciales et a se electos debent habere aicis quamvis religiosis, quibus nulla de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur umquam adtributa facultas, facta vi
Abbreviated transcription (Latin):
to pollicitꝰ est herodes saltatrici incesteq¬
puelle dare qͦocũq postulass& abeo.
Alioqͥm si obiusiurandum fecisse se dicit.
aturus fiatt: contẽpnere debuit & inꝓphe¬
te nos incautius iurasse contigerit qͦo ob¬
seruatum scilic& peiorem uerꝵ gat inexi¬
tium libe illuo consilio salubriori mutan
aliud crimen grauius ẽẽ. diuertendũ. & de.
niq iurauit dauid ꝑ dñm occidere nabal
uirum stultum. & inpiũ atq om̃a quead
illum ꝑtinerent demoliri. Seo ad pͥmam
int̾cessionẽ abygail femine prudentis moꝵ
remisit minas. reuocauit ensem inuaginã.
neq aliqͥo culpe setali ꝑiurio. centraxis¬
se doluit. Iurauit erodes dari saltatrici
qͦdcũq postulass& abeo. & ne ꝑ iurꝰ diceret᷑
a conuriuiis. ipsum coniriuium sanguine
polluit. dũ ꝓphete mortem saltationis

Expanded text:
to pollicitus est Herodes saltatrici dare quodcunque postulasset ab eo. Si ob jusjurandum fecisse se dicit, aturus fuit, contemnere debuit et in prophete nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mutandaliud crimen maius est divertendum'.nique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia, quae ad illum pertinerent, demoliri. Sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltationis
Abbreviated transcription (Latin):
estimenta eccłastica ae uasa quib dño minis
tratur. & sacrata debent ese & honesta. quib
in aliis usib nemo deba frui nisi inȩcclasticis
& do dignis offitiis. quia nec ab aliis debent
contingi aut ferri nsi asacris hominib. nẽ
ultio diuina quȩ balt̾asar ꝑeussit suꝑ traus¬

Expanded text:
estratur, et sacrata debent esse et honesta, quibus in aliis usibus nemo debet fruit, quam ecclesiasticis et Deo dignis officiis, quia nec ab aliis debent contingi aut ferri, nisi a sacratis hominibus; ne ultio quae Balthasar percussit, super
Abbreviated transcription (Latin):
rat longe est. Peccat & grauiter: qui falsũ
iurat. Honpeccat qui ueritatẽ iuirat.
Sed nec ille peccat: qui om̃ino noniurat.
Sednoniurat & nonpeccat: & longe est apec¬
cato. Qui aut̃ uerũ iurat nonpeccat: feo ꝓ¬
suetudinẽ. dico caritati ur̃e. Ex quo dõ
seruire cepimꝰ: & quantũ malum sit in ꝑ¬
iurio uidimꝰ timuimꝰ uehement. & ue¬
ternosissimã consuetudinem timore
frenauituꝰ. frenata restingitur. restricta
languescit. languescens emoritur: & male
consuetu dini bona succedit. Deniq non
uobis dicimꝰ non nos iurare. si enĩ hoc dici¬
mꝰ mentimͦ. quantũ adme ꝑtin& iuro.
Sed quantũ mͥ uidet᷑ magna necessitatȩ con-¬
pulsus. Si scir& apłs paulus credere sibi
galathas non adder& iurationem. & dice¬
r&. Quȩ aut̃ scribo uobis. ecce corã dõ
quia nonmentior. Uidebat ibi eos qui
credebant. uidebat & alios qui non crede¬
bant. Ergo noli dicere non iuro. si forte
exigitur. amalo est enim qͦd facis sed illtꝰ

Expanded text:
rat, longe est. Peccat et graviter, qui falsum jurat: non peccat, qui verum jurat; sed nec ille peccat qui omnino non jurat; sed qui non jurat, et non peccat, et longe est a peccato; qui autem verum jurat, non peccat; sed paritati vestrae: ex quo Deo servire coepimus, et quantum malum sit in perjurio vidimus, timuimus vehementer, et veternosissimam consuetudinem timore frenavimus. Frenata restringitur, restricta languescit, languescens emoritur, et malae consuetudini bona succedit. Denique non vobis dicimus, non nos jurare. Si enim hoc dicimus, mentimur. Quantum ad me pertinet, juro; sed quantum mihi videtur, magna necessitate compulGalatas, adderet jurationem et diceret, Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior . Videbat ibi eos qui credebant; videbat et alios qui non credebant. Ergo noli dicere, Non juro, si forte exigitur. A malo est enim quod facis; sed illius
Abbreviated transcription (Latin):
dinate. illud igitur p̃ om̃ib studete. ut
lapsos insacrũ ordinẽ nulliꝰ supplicatio
aliqͦ mͦ reuorare suadrat. ne hiuꝰ inodi
non statata sed temporalit̃ dilata cre
custo diri in sicilia dirigi fatiemꝰ. ut spe
diserdindi sublata in penitentiȩ sẽ saltĩ
tunc lam̃ta constringat. Iouinũ qͦq de
porta ueneris qͦndã diaconũ atq abbatẽ
suo decrruimꝰ esse pͥuatum offitio atq
ut alt̃ incius oro debeat ordinari scrͣbimꝰ.
Similiter &iam & tres fubdiaconos qͦs fr̾nitas
ur̃a lapsos innotuit. a suo semꝑuacare
decernimus & pͥuatos offitio t̾e qͥb ni¬
chil aliud nisiinter laicos sacra ÷ p̃benda

Expanded text:
dinate. Illud igitur prae omnibus studete, ut dinate. Illud igitur prae omnibus studete, ut lapsos in sacrum ordinem nullius vobis supplicatio aliquo modo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata credcustodiri, in Siciliam dirigi faciemus ut, spe discedendi sublata, in poenitentiae se saltem tunc lamenta constringat. Joris quodam diaconum et abbatem suo decrevimus privandum officio, atque ut alter in loco ejus debeat ordinari scripsimus. Similiter et tres subdiaconos, quos fraternitas vestra lapsos innotuit, a suo semper vacare, ac decernimus esse privatos officio, quibus nihil aliud nisi inter laicos sacra est praebenda
Abbreviated transcription (Latin):
accedere. & omĩ potentidõ hostias immolare.
qͦd si factũ frat̾nitas ur̃a repꝑit. rum sacri
corporis & sanguinis dñici participatione
pͥuatum in penitentiã redigat. ita ut usq ad
diem obitus sui in cadẽ excumunicatione ꝑ ma¬
neat. & uiaticũ tantũ mͦ exitꝰ sui tpr ꝑcipiat.
sin aut rumtalẽ pęnitentiã agere fr̃nitas
tua cognouerit. ut ei ttt ad recipiendã cõmu¬
munionẽ int̾ laicos & ante exitũ debeat
mi sereri. hoc intuȩ fr̾nitatis ponimꝰ potes¬
Silapsis ad suum ordinẽ rruetendi licentia
concedatur. uigor canonicȩ ꝓculdubio
midat. fr̃nitas si qͥdẽ ur̃a nos consuluit
si amandinꝰ ex prbro & abbate qͥ asuo :
decessore culparxigente depositꝰ. in co
qͦ furrat ordine constitutꝰ debeat re¬
uocari. qͦd qͥ dẽ nrclic& nec fieri posse
aliquaratione decernimꝰ. eiꝰta m̃ sicon¬
uersatio fortemeruerit. sacro ꝑ omã
sicuti: pͥuatꝰ ab offitio in monastio eumn
antr alios ut preuideat monachos or¬

Expanded text:
accedere, et omnipotenti Deo hostias immolare. Quod si ita factum fraternitas vestra repererit, eum sacri corporis et sanguinis dominici participatione privatum in poenitentiam redigat, ita ut usque ad diem obitus sui in eadem excommunicatione permaneat, et viaticum tantummodo exitus sui tempore percipiat. Sin autem eum talem poenitentiam agere fraternitas tua cognoverit ut ei juste ad recipiendam communionem inter laicos, et ante exitum debeat misereri, hoc in tuae fraternitatis ponimus potesSi lapsis ad suum ordinem revertendi licentia concedatur, vigor canonicae procul dubio midat. Fraternitas siquidem vestra nos consuluit, si 730 Amandinus expresbytero et abbate, qui a suo est decessore culpa exigente depositus, in eo quo fuerat ordine constitutus debeat revocari. Quod quidem nec licet, nec fieri posse aliqua ratione decernimus. Ejus tamen si conversatio forte meruerit, sacro per omnia sicuti est privatus officio, in monasterio eum ante alios, ut praevideritis, monachos or
Abbreviated transcription (Latin):
Seam auctoritatẽ canonum om̃ib modis t
prohibendum ut nulla femina presitinat
ad altare accedere. aut presbitero minis¬
trare. aut incancello stare. aut sedere.
sura: ubi amplius reqͥritur quã detur.
uerbi gr̃ã. sidederis solidos .x. & ampluꝰ
reqͥsieris. uel dederis frumenti modium

Expanded text:
m auctoritatem canonum modis omnibus prohibendum, ut nulla femina ad altare praesumat accedere, aut presbitero ministrare, vel infra cancellum stare aut sedere.sura est ubi amplius requiritur quam datur, verbi gratia: Si dederis solidos X, et amplius quaesieris; vel dederis frumenti modium
Abbreviated transcription (Latin):
gluuiem decoquid & in coclearũ more suo
uictimas succo futuris dapib ac sagine aqͦ¬
liculũ parat. Uirgo & monachus sic inqua¬
dragesima suos mittant equos ut sibi
meminerint sẽꝑ esse currendos. Finitus
labor maior. infinitus moderatior. ẽ. Ibi
enim respiramus. hic ꝑpetuo incedimus.

Expanded text:
gluuiem decoquit et in coclearum morem suo gluuiem decoquit et in coclearum morem suo uictitans suco futuris dapibus ac saginae aqualiculum parat; uirgo et monachus sic in quadragesima suos emittant equos, ut sibi meminerint semper esse currendum. finitus labor maior, infinitus moderatior est; ibi enim respiramus, hic perpetuo incedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
go scio quantũ mali sit profiteri scm̃ aliqd
nec implere. Uouete in qͥd & reddite dño
dõ ur̃o. Et melius est non uouere. quam
post uotui non reddere. Uirgo est. Si niiqm
fuit in monasterio & uirgo sacra est: nube.¬
re illi non lic&. esse in monasterio non
cõpellitur. Si autẽ cepit .ẽẽ. in monaste.¬
rio & deseruit & tam̃ uirgo est: dimidi¬
aruit. Sic & clericus. Duas res professus ÷¬
ꝓfessus est qua bonũ & quã io cõndum
habitare fris in unũ. Si ab hoc ꝓposito
ceciderit & extra manens clericus fuerit. di¬
midius & ipse cecidit. Qͥd adme : Non eum
iudico. Siforis seruet sc̾itatẽ. dimidi cedit.
Siintus habuerit simulationẽ. totus cecidit.
Ioc inꝑpetuo ieiunio ꝑceptu est ut longo
itinere uires ꝑpetes supperent᷑. ne inpͥma
mansione currentes corruamꝰ in mediis.
denda sunt & tota aurigȩ retinacula equis
laxanda ꝓꝑantib qua qua alia sit condi¬
tio scłariũ. alia uirginũ ac monachorum.
Scłaris homo in quadragesima uentris in¬

Expanded text:
go scio, quantum mali sit, profiteri sanctum aliquid, nec implere. Vovete, inquit, et reddite Domino Deo vestro : et, Melius est non vovere, quam vovere et non reddere . Virgo et si nunquam fuerit in monasterio, et virgo sacra est; nubere illi non licet, esse in monasterio non compellitur. Si autem coepit esse in monasterio, et deseruit, et tamen virgo est, dimidia ruit. Sic et clericus duas res professus eprofessus est, quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Si ab hoc proposito ceciderit et extra manens clericus fuerit, dimidius et ipse cecidit. Quid ad me? non eum judico. Si foris servat sanctitatem, dimidius cecidit. Si intus habuerit simulationem, totus cecidit.in perpetuo ieiunio praeceptum sit, ut longo itineri uires perpetes supparentur, ne in prima mansione currentes corruamus in mediis.denda sunt et tota aurigae retinacula equis laxanda properantibus, quamquam alia sit condicio saecularium, alia uirginum ac monachorum. saecularis homo in quadragesima uentris in