comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perte ostendit᷑ ꝙ quedã de deo temꝑalit̾
alm̃r relatiue ad treaturas sine muta¬
tione deitatis. s nõ sine mutateẽ crtate:
⁊ ita accidens in creatura nõ in creatore.
Et ita appellatio qua creatura relatiue¬
dr̃ ad t̾atorem: relatiua est. ⁊ relationẽ
notat que in ip̃a c̾atura. Appellatiou̾o
illa qua creator relatiue dr̃ ad creat᷑am.
relatiua qͥd̾ ÷ s nullã notat relationẽ

Expanded text:
perte ostenditur quod quaedam de Deo temporaliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dicitur relative, ad Creatorem relativa est, et relationem notat quae est in ipsa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad creaturam, relativa quidem est, sed nullam notat relatione
Abbreviated transcription (Latin):
De hec urbanus ita scribit. irbanꝰ
ip̃. Ꝙuxor cũmanto ĩ bapõ simulnõ
nitatis ab om̃i labe ⁊ ĩfamia ⁊ẜuet̾.
imuis. de creuimꝰ ut utriq simul ad
hec aspirare ñ p̾sumat. Qͥa u̾o pradã¬
re flagitiũ emisit. qui duab ⁊mr̃ib
uelut sororib nupsit. magna pnĩa¬

Expanded text:
De hoc Urbanus ait, ibid.: Quod uxor cum marito in Baptismo simul non nitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, decrevimus ut utrique simul ad hoc aspirare non praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus vel sororibus nupsit, magna p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ clici ꝙ qui fruitur ⁊̃ in bac uita nõ
delectatur meo qd̾ cliligit ⁊ iam ita
rem aliqͣtenus tenet. Constat ergo
in quo spem ponis ut ad id ꝑuẽĩas.
De hec idem ait inli. de dcc. xana. Di
efficimur beati. cet̾is u̾o utend̾. fre¬

Expanded text:
c vita, non delectatur in eo quod diligit, et ita jam rem aliquatenus tenet. Constat igituin quo spem ponis, ut ad id pervenias. De hoc idem ait in lib. 1 de Doct. efficimur beati, caeteris vero utendum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad illud ubi ꝑmanend̾ est eam re¬
tuleris uteris ea. ⁊ abusiue nõ ꝓprie
cliceris frui. Si u̾o inheseris atq ꝑ¬
manẜis fĩnem in ea ponẽs leticie
tue: tunc u̾e ⁊ ꝓprie frui dicend̾es.

Expanded text:
eam ad id ubi permanendum est reduceris uteris ea et abusive, non proprie, diceris frui. Si vero inheseris atque permanseris finem in ea ponens letitie tue, tunc vere et proprie frui dicendus
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ testimonus. ut nõ sit ncc̾e querẽ¬
tr libroꝵ numositatẽ enolu̾e. cui b̾ui¬
tas collecta. quod queritur offert sñ
pium lectorem s ettiam liberũ cors¬
rectorem desidero maxime. ubiꝓfun¬
da u̾satur u̾itatis questio. que utinã
tot hr̃et inuentores. quot habet contͣ¬
aictores¶ Ut autẽ quod queritur faci¬
lius cccuuirat: titulos quib singłorũ
libroꝵ capła clistingunt: p̾misimus.

Expanded text:
 testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sinepium lectorem, sed etiam liberum correctorem desidero, maxime ubi profunda versatur veritatis quaestio, quae utinam tot haberet inventores quot habet contradictores! Ut autem quod quaeritur facilius occurrat, titulos quibus singulorum librorum capitula distinguuntur praemisimus.
Abbreviated transcription (Latin):
riumq prurigine subͣ nouello sui
⁊tentõi studentes tont̃ u̾itatem sine
federe bellant Inter ueri namq asser:¬
tionẽ. ⁊ placiti defensionẽ. ꝑtinax pug¬
na est dum se u̾itas tenet. ⁊ se uolun¬
tas erroris tuetur. hoꝵ igit des olibi¬
lem eccam eutere atq omoppilare.
ne uirus nequitie in alios effund̾e
queant. lucnam uitatis in capdela¬
bro exaltare uolentes. in labore ml̾to
ac sudore. uolumẽ de̾o p̾stante ꝯpegi¬
mus ex testimoniis u̾itatis. met̾nũ
fundatis.s⁊. iiͦiͦi. libris cdistinctũ. Pin
quo maioꝵ exempla doctrinaq reꝑi¬

Expanded text:
umque pruriginem, sub novello sui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas erroris tuetur. Horum igitur et Deo odibilem ecclesiam evertere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sudore, hoc volumen, Deo praestante, compegimus, ex testimoniis veritatis in aeternum fundatis, in quatuor libris distinctum. In quo majorum exempla doctrinamque reperi
Abbreviated transcription (Latin):
seip̃am tm̃. uti u̾o. id qd̾ inusu uen̾it
referread optinendilid̾ quo fruend̾̃
est. alias abuti÷ no uti. Nam ususil¬
licitus abusus uł abusio noĩar d.
b fruend̾ est st̃. pat̾. ⁊ filius.⁊. s.s. Ead̾¬

Expanded text:
seipsam. Uti vero, id quod in usum venerit referre ad obtinendum illud quo fruendum est; alias abuti est, non uti: nam usus illicitus, abusus vel abusio nominari bus fruendum est, sunt Pater et Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
tlim. falitum demostrande u̾itatis
⁊plexis nec ꝑiculo impie ꝓfessionis
inserti temꝑato int̾ utrumq moda¬
mine utentes. sicubi uo parũ uox
nr̃a insonuit. nõ a pat̾nis cliscessit li
młtis ĩpigris młtisq indectis inter
quos ⁊̃ et michisis ncͣtius breui uolu

Expanded text:
 aditum demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limmultis impigris multisque indoctis, inter quos etiam et mih
Abbreviated transcription (Latin):
calũpnieatq ⁊tradictioni eniloꝵ.
semꝑ fuisse obnoxiu qr disenciẽtib
uoluntatũ motib dissẽciens quoq
fit aĩoꝵ sensus ut cũ omne dictũ ue¬
ri rõne ꝓft̃m sit. tñ clum aliud aliis.
ob̾nitatur. ac uolutatis ĩuicdia re nellir¬
sultet qͣm deus huiꝰ seculi. opatur i ot le
luntatẽ subiciunt. nec dectrine stucli ͤ
ti tõnẽ sectãtes quos iniqͣ uolutas.
nõ ad intelligẽtiam u̾itatis. s ad de¬
fensionẽ placenciũ incitat. nõ deside¬
rantes deceri u̾itatem. s ab ea ad fã¬
bulas ⁊u̾tentes auditũ. quoꝵ ꝓfessĩ¬
o est magis placita. ꝙͣ dccenda ⁊̃ quir̾e.
net docenda desid̾are s desid̾atis. doc¬
trinã coaptare. hñt rationẽ sapĩe ĩ¬
trisis mendax ut sit uł in uerbis pie
ĩpiam reddunt. false doctrine ĩstitu ÷:¬

Expanded text:
dictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aietatis error obnitatur, ac voluntatis invidia resultet; quam Deus seculi hujus opeluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium ti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapiecrisis mendax, ut sit vel in verbis pietborum mendacio impiam reddunt, falsae doctrinae institu
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Et attende qd̾ uidet᷑ aug̃. dicere
illos frui tm̃qui in regaudẽt. nõ iã
inspe. ⁊ ita in hac uita nõ uidem frui:
s tm̃ uti. ubi gaudemꝰ in spe. cũ supͣ
don sit. frui ẽ amore inher̾e alicui rei
sic det̾minamꝰ dicentes nos contͣria.¬
⁊ hic ⁊ infuturo frui. s ibi ꝓprie ⁊ per¬
fecte ⁊ plene ubi ꝑ spẽm udebimus
quo fruemur. hic a tlum in spe am¬
bulamus fruim quidẽ s nõ adeo p¬

Expanded text:
t. Et attende quia videtur Aug. dicere illos frui tantum qui in re gaudent, non jam in spe: et ita in hac vita non videmur frui, sed tantum uti, ubi gaudemus in spe; cum supra dictum sit, frui esse amore inhaerere alicui rei sic determinamus, dicentes, nos et hic, et in futuro frui; sed ibi proprie, et perfecte, et plene, ubi per speciem videbimus quo fruemur; hic autem, dum in spe ambulamus, fruimur quidem, sed non adeo
Abbreviated transcription (Latin):
do .i. quib utim᷑ nõ. nisi aliquid sig¬
nificancti gra. ut aliqͣ sac̾menta legͥa¬
lia salia que nõ solum sigoificãt s
ꝯferũt quod intus adiuuet. sicut e¬
ungłica sacͣmenta. Ex quo aꝑte ĩtel¬
ligitur que hic appellent᷑ signa. res il:¬
le iidelicet que ad significand̾ aliqͥd
Adhibentur. Omne igr signũ res ĩ e
aliqua ÷. Qͦ enĩ nlła res est. ut in ecd̾
aug̃. ait. oĩno nicħ est. nõ autẽ exu̾so
Om̃is res signũ est. qr nõ adhibet᷑ ad
significand aliquid. Cũ his intendẽ¬
rit thõlegoꝵ speculatio studiosa. ata
modesta cdiuinã scripturã. formã per¬
scriptam m detrina ten̾e adũtet. De
his ergo nob aditũ ad res diuinas a¬
liq̃tenus intelligendas dõ cluce apire

Expanded text:
liquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire
Abbreviated transcription (Latin):
qñ fit cã gn̾ancdi. si ea fide fiat. ut gig¬
nant᷑ regn̾antli. ħ rursus mala sũt.
si malas hãnt cãs. uelut si iactãcie
cãs pascitur pauꝑlaut lasciuie cã cũ
uxore ꝯcubitur. aut fili gnant᷑non
mie. quis licat caĩs boĩs eẽ facienda.¬

Expanded text:
 fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pauper, aut lasciviae causa cum uxore concumbitur, aut filii generentumiae, quis dicat causis bonis esse facienda
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. ⁊ si qua ⁊ꝑationũ exempla int̾lũ
afferunt᷑. nemo ea estimet absolutẽ.
in se ratõis ꝑfectionẽ xtiñe.Non .n.
hũano sensude d̾o loq̃ndum÷. Qd̾

Expanded text:
. Et si qua comparacionum exempla interdum afferuntur, nemo ea estimet absolute in se racionis perfeccionem continere. Non enim humano sensu de deo loquendum
Abbreviated transcription (Latin):
gͣndes face. s ut hc omittã. pot̾at c̾ter
is pͥstare. qd̾ młtis aĩalib p̾stitit. quo¬
nĩ pulli. qͣmuis sint paruili. tñ mox
ut nascunt᷑. currũt. ⁊ mrem secunti.
ext᷑ hõi nato nec ad incessũ pedes ydo¬
nei sũt. nec manus saltẽ ad scalpend̾
habiles. ⁊ iuxͣ se mãmis poĩtis. nascen¬
tes mag̾ possũt esurientes flere. qͣm
supe̾ porieq infumitati mẽtis egru¬
it. Hec infirmitas carnis ħis u̾bis uidr

Expanded text:
omittam, poterat certe eis praestare quod multis animalibus praestitit, quorum pulli, quamvis sint parvuli, tamen mox ut nascuntur currunt, et matrem sequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascentes magis possunt esurientes flere quam sugere, proprieque infirmitati mentis congruit haec infirmitas carnis. His verbis videtur
Abbreviated transcription (Latin):
non detur nisi ex temꝑe. si hoc hab̃et
eo ꝙ datur accepiss ergo ex tempore
lius: s omnino ut sit. Queritur gͦ.
utrum sp̃c̃ scũs. eo quo datur. habeat
non tm̃ ut donũ sit: s omnino ut
sit. Quod si nõ est. nisi qr datur .i. si
nõ habet ẽẽ. nisi eo quo datur. sicut
filius nascendo ht̃. nõ tm̃ ut sit filiꝰ.
qd̾ relatine dicitur. s omnino ut
sub̾a. cũ nõ prius daretur. ꝙͣ ess cui
daretur. Noͦn ergo eo quo datur: set
ꝓcedendo.ht̃ ut sit domim. ⁊ut sit eẽn¬
cia. sicut filius. nq̃ co quo datus ⁊: s
nascendo accepit. nõ tm̃ ut sit filius:

Expanded text:
non detur nisi ex tempore, si hoc haberet ex eo quod datur, accepisset ergo ex tempore lius, sed omnino ut sit. Quaeritur ergo utrum Spiritus sanctus eo quod datur, habeat non tantum ut donum sit, sed omnino ut sit. Quod si non nisi quia datur, id est, si non habet esse nisi eo quod datur, sicut Filius nascendo habet non tantum ut sit Filius, quod relative dicitur, sed omnino ut substantia, cum non prius daretur quam esset cui daretur? Non ergo eo quod datur, sed procedendo, habet ut sit donum, et ut sit essentia; sicut Filius non eo quod datus est, sed nasce
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. Ille noster panis qr nos reficit no¬
bis datus. iste noster sp̃s: qr nob̾ in¬
spiratura pr̃ea filio. ⁊ in nobis spirat:
sicut uult. uñ aug̾. in .u. li. de iri. ait.
Qd̃ de patre natum est: ad patrẽ so¬
lus refertur: cum dr̃ filius. ⁊ ideo filiꝰ

Expanded text:
r. Ille noster panis, quia nos reficit nobis datus; iste noster spiritus, quia nobis inspiratur a Patre et Filio, et in nobis spirat sicut vult. Unde Aug. in lib. 5 de Trin. ait: Quod de Patre natum est, ad Patrem solum refertur cum dicitur Filius. Et ideo Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sicut filio p̾stat cẽnciam sine ini¬
tio temporis. sine mutabilitate natu¬
re. de patre gn̾atio: ita sp̃ui sc̃o. prestat
essentiam. sine ullo initio temporis.
sine ulla mutabilitate nature. de u¬
ꝙ filius nõ cm̃ sit filius natiuitate.

Expanded text:
ait: Sicut Filio praestat essentiam sine initio temporis, sine mutabilitate naturae, de Patre generatio, ita Spiritui sancto praestat essentiam sine ullo initio temporis, sine ulla mutabilitate naturae, de uquod Filius non tantum sit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
donum ⁊ utrũ relatine licitur ad
prẽma ad filium. ⁊ hoc sempit̾na re¬
latione. si tñ aliqͣndo dr̃ donum nr̃m.
accipitur donum pro donatum. uel
dato. Cum u̾o donum accipitur. eo
li dicitur: non hoĩs. Ita ⁊ filius sub
hac appellatõe. non põt dici nr̃ ut cli¬
tatur filius nr̃. sicut nec dr̃ spc̃ .s. nr̃᷑.⁊¬

Expanded text:
relative dicitur ad Patrem et ad Filium, et hoc sempiterna relatione. Si tamen aliquando dicitur donum nostrum, accipitur donum pro donato vel dato. Cum vero donum accipitur eo  et Filii dicitur, non hominis; ita et Filius sub hac appellatione non potest dici noster, ut dicatur filius noster, sicut nec dicitur spir
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e est sp̃t̃ hoĩs qui m ip̃o est. qͣmuis
⁊ illum sp̃m. qui hoĩs ilicitur.utiq
accepimus. s aliter iste. aliter ille.
noster dr. Aliud ÷ enim qd̾ accepimꝰ.
ut eẽmus: aliud qd̃ accepimus. ut
tatur: scriptura clicatur ostendit. a¬

Expanded text:
ipse est spiritus hominis qui in ipso est, quamvis et illum spiritum qui hominis dicitur utique accepimus; sed aliter iste, aliter ille noster dicitur. Aliud est enim quod accepimus ut essemus, aliud quod accepimus ut oster dicatur, Scriptura ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ture. in naturam eandẽ. natiuitate
subsistit filius. ⁊ ex uirtute nature.
inaturam earidem. ꝓcessione. sub¬
est uirtus ingenita. naturam
qͣm habet eandem filius natiuita
apercius eloquens. qd̾ dix̾at aperit
potest non eam de qua ꝓtifecta est:
tenere naturam. Non .n. aliud qͣm
deus subsistit. qd̾ non aliunde. ꝙͣ de
utroq ꝓcessio p̾stat eẽnciam sp̃ui sc̃o.
Non qr ille eẽncia filius sit. ⁊ iste es¬
ciam habet eandem. ⁊ totam que ĩ pa¬

Expanded text:
in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex virtute naturae in naturam eamdem processione subest virtus ingenita, naturam quam habet eamdem Filius nativitatapertius eloquens, quod dixerat aperit potest non eam de qua proftenere naturam. Neque enim aliud quam Deus existit, quod non aliunde quam ex utroque processio praestat essentiam Spiritui sancto. Non quia ille essentia sit Filius, et iste estiam habet eamdem, et totam quae in Pa
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. in ꝓficientib. ⁊ ⁊tineͣtib s licet
remaneat ⁊cupĩa post bap̃m. nõ tam̃
cdñatur. ⁊ regnat. sicut añ. ĩmo ꝑ gͣci¬
am bapĩ mitigat᷑. ⁊ minuit᷑. ut postdo¬
minari ñ ualeat. nisi quis reddat ui

Expanded text:
nuitur in proficientibus et continentibus. Sed licet remaneat concupiscentia post baptismum, non tamen dominatur et regnat sicut ante; imo per gratiam baptismi mitigatur et minuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vi
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad re pẽcm ñ tͣcluci ex lege coitꝰ.
hit opponit̾ hec mõ. In ip̃o ꝯceptu.
ubi dr̃ tͣnsmitti ꝑcc̃m. ꝓpagatur caro.
sura mlr̃is p̾gnantis. Siquis inquit
cerit. si adhuc infornre tuit puerperi¬
um mlttabitur peccluna. n a forma¬
tũ fu̾it. reddat aĩam ꝓ aĩa. forͣtum u̾o
intelligitur. ꝓpria aĩa aĩatum. ⁊ ĩfor¬

Expanded text:
robare peccatum non traduci ex lege coitus. Sed ad hoc opponitur hoc modo: In ipso conceptu ubi dicitur transmitti peccatum, propagatur caro, sura mulieris praegnantis: Si quis, inquit, cerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, propria anima animatum; et i
Abbreviated transcription (Latin):
II.
clis ꝙr in fordei erat. oportet teagnost̾e.
firmissimeq ten̾e. in illo forme noĩe.
natalem plenitudinẽ det̾e intelligi. In

Expanded text:
ib. dis quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere int
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur hõ. ꝑ excellẽtiam. qua extel¬
lit int̾ alias creaturas. uł pp̃ tinẽ
tiam ꝯueniẽciã qͣm ht̃ cũ omni cre¬
atura. homo ergo ĩuisibłia derin¬
tellectu mẽtis ⁊spic̾e potuit. uł ĩ

Expanded text:
excellentiam qua excellit inter alias creaturas; vel propter convenientiam quam habet cum omni creatura. Homo ergo invisibilia Dei intellectu mentis conspicere potuit, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa in quib artificis aliq̃tenus
litate sui manifestauit. ut p cͥtũ.
int̾t᷑ poss scri. ⁊ ille d̾s oĩm
este credetm qtu ẜec fecit. qd̾ ab ho
minȩ impossibłe est fieri. põtue¬
omnẽ creaturam. cẽ illum. qui ea
fecit que nulla cͥaturaꝵ fac̾eaił de¬
struere ualet. Actedat quetũ uis.
treatura ⁊ faciat tale telũ ⁊ talẽ ter

Expanded text:
opera, in quibus artificis aliquatenus litate sui manifestavit; ut per certum, incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit qmine impossibile esset fieri. Potueomnem creaturam esse illum, qui ea fecit, quae nulla creaturarum facere vel destruere valet. Accedat quaecunque vis creaturae, et faciat tale coelu
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ qua pãcsiso mlrem formae¬
plantatũ ꝑadisum. hõiemq in eo po¬
sitũ. ⁊ post uniu̾sa aĩalia ad eũ clucła
suisq nõĩb designata subnectit scrip¬
tura. Immisit d̾s soporẽ in adam. cũq
obdormiss tulit unã de tostis eiꝰ ⁊ for¬
manit eam in mulierem. Quare ui

Expanded text:
eodem quoque paradiso mulierem formaplantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnectit Scriptura, Gen. 2: Immisit Deus soporem in Adam. Cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et formavit eam in
Abbreviated transcription (Latin):
r̃t ĩ cludi corꝑalib mebͥs: ⁊ tũc pot̾unt
corpoꝵ suoꝵ urcłis. ĩsolubilit̾ alliga¬
ri.Gẽhera illa ⁊ stagnũ ignis. ⁊ sul¬
phuriodca ÷. corꝑeus ignis erit ⁊ cruci
igne si q̃rit᷑. qͣlis. uł ubi sit : Aug. sit res

Expanded text:
runt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? Gehenna illa quae stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciaigne si quaeritur qualis vel ubi sit, Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃cliximꝰ. ñ sub asẜtõe clixit. qd̾ ostẽ¬
alitur. ex eo ꝙ ait. ineodẽ libro. sic. Si ad
bap̃m fictus accelit: climissa st̃ eipec¬
cata aut ñ sũt dimissaͤ eligãt qd̾ uo¬
tentlis. id dixisse aug̃. hec ñ asẜendo.
s querendo. ⁊ alioꝵ opĩonẽ refe̾ndo. Id̾¬

Expanded text:
ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod votendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ita ait. Pompa funis agminquo
exequiaꝵ. sũptuosa cliligẽtia sepult̾e.
uiuoꝵ sunt qͣliacũ solatiañ acdiutori¬
a mortuorũ. ¶Si aliqͥd ꝓdest impie.se¬
pultura p̾ciosa: obierit piouilis uł nł¬
laspclaras exequias. in ꝯspectu hoĩm. pͣ¬
purato illi diuitiꝰ. exhibuit tuba famu¬
loꝵ. s młto clariores in ꝯspectu lñi. ul¬
ceroso illi pauꝑiaĩst̾ium exhibuit
angłoꝵ. qui eũ extulerũt. ñ ĩ marmo¬
reum tumulũ: s in abrahe gremium.
Dit᷑ mn cura mortuos sepelientdi. ⁊ sepł¬
chra ⁊struencli. qr hec in scͥpturis sc̃ĩs. ĩ¬
ter bõa oꝑa deputata st̃. ñ solũ ĩ corꝑib

Expanded text:
 Pompa funeris, agmina exequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Quia si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis, vel nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec so
Abbreviated transcription (Latin):
lis. quo tumemꝰ ne sponsus tardet. ne
cliscedat. ne offendamꝰ. ne eo careamꝰ.
timor iste de amore uenit. ille quidẽ ẜ.¬

Expanded text:
 quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus, timor iste de amore venit. Ille quidem se
Abbreviated transcription (Latin):
nõ impar m̾itum pacĩe in petro qͥ pas¬
sus ⁊ ⁊ in ioħe. qui passus nõ ÷: sic ñ ÷
impar m̾itum ⁊tinẽcie in ioħ̾e. qͥ nul¬
las exꝑtus ÷ nuptias mn abraham. qui
filios genuit. Nam illius celibatꝰ. stiꝰ¬

Expanded text:
 impar meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios genuit. Nam illius caelibatus et
Abbreviated transcription (Latin):
paretiꝙ scĩ prẽs ante legẽ sine ptc̃o. plu¬
res habuerũt uxores uł ⁊cubinas. eas
eĩ nũc uxores appellat scͥptura. nũc
ꝯcubinas. Rachel ⁊ lya ambe uxores
fu̾nt. ñ ꝯcubine. oppositia ¶ i quis op¬
ponat.ꝙ fidẽ thori nõ ẜuabãt illi pa¬
tres dicmꝰ ĩ boc ẜuasse fidẽ thori. qr ñ
aliis s ꝓprus uxorib uł ancillis misce
carnalẽ copłam fĩcũ pre cu nou̾ta
cũ sorore. cũ nepte. tũ anitta cũ mat̾¬

Expanded text:
ancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia ambae uxores fuerunt, non concubinae. 3. Oppositio. Si quis opponat quod fidem thori non servabant illi patres, dicimus in hoc servasse fidem thori, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancillis miscebcarnalem copulam fieri cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum mat
Abbreviated transcription (Latin):
tera. cum nuruaaliis quib das̃ pmisit a cli
uorciĩ fĩ dato libello repudu. In quo uir
scribebat cãs ꝓ quib uir uxorẽ repuclia¬
bat. ꝑmisit ĩ aliã cluc̾e dato priori libello.
Nonut ⁊cede̾tar discidiũ. s ut tolletur hoi¬
cicliũ. ꝑmisitfĩ mala: ne fierẽt peiora et
hoc ꝑmittẽdo nõ dei iustiam demõstͣuit. s
in pcc̃ore minuit culpã. Cui licebat plu

Expanded text:
tera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere dato priori libello; non ut concederetur dissidium, sed ut tolleretur homicidium. Permisit fieri mala, ne fierent pejora; et hoc permittendo non Dei justitiam demonstravit, sed in peccatore minuit culpam. 4. Cui licebat plu
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ et̾nalit̾ punirent᷑. ⁊ pro suo
originali. nõ iamminus. s forte mag̾̃.
ꝙͣ ip̃orum parẽtes pͣunirent̾. Nõ igitur
pro pct̃is parentũ actualib nec ĩ ꝓ pet
catis actualib primi parẽtis. s pro origi¬
nali qd aparẽtib tͣhitur. pariuli dãp¬
nabunt᷑ ꝓ co nullam aham ignis ma

Expanded text:
aeternaliter punirentur et pro suo originali, non jam minus, sed forte magis quam ipsorum parentes punirentur. Non ergo pro peccatis parentum actualibus, nec etiam pro actualibus primi parentis, sed pro originali quod a parentibus trahitur, parvuli damnabuntur; pro eo nullam aliam ignis mat
Abbreviated transcription (Latin):
Mnrtui .ni. sunt. qui querebãt aĩam pu¬
en. Nõ ait qui mortuus ÷. cũ loq̃retur
cũ unũ fec̾it uitulũ. de quo clix̾unt. Is¬
ti sũt clii tui isrł. ita ⁊ illud originale
unũ. płali nũo sigc̃atur. cũ dicimꝰ.
puulos. in pcc̃oꝵ remissione baptiz a¬

Expanded text:
Mortui sunt enim qui quaerebant animam pueri, non ait mortuus est, cum loqueretur cum unum fecerint vitulum; de quo dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel. Ita et illud originale unum plurali numero significatur, cum diximus parvulos in peccatorum remissionem baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
remq effc̾m mali intulit ꝙͣtum ad
młtiplices deft̾us qui ex eo manau̾nt.
ore nõ menut ꝙͣ płes postea meruert
per alia ptc̾a. ĩmo alios gͣuiorẽ ꝓmeru¬
ise creclimꝰ iram.ꝙͣ adã meru̾it. an il

Expanded text:
remque effectum mali intulit quantum ad multiplices defectus qui ex eo manaverunt, orem non meruit, quam plures postea meruerunt per alia peccata; imo alios graviorem promeruisse credimus iram, quam Adam meruerit. 8. An
Abbreviated transcription (Latin):
hement᷑ cupienũt. xp̃m mori pp̃ lib̾ati¬
onẽ hõĩs. ⁊ impletionẽ cliuine uolun¬
tatis. s nõ uolunt delectatõe ip̃ius af¬
flictionis. De eodem gͦ letabant.⁊ trista¬
bant̾i s obaliud gandebãt. ⁊ pp̃aliuddo
causis corda eoꝵ uarie mouebant. Qu̾o
senpiend̾ sit de passõnib sc̃oꝵ an uelle¬
i u̾oꝰ an nolle debeamus.
sit. de passiomib ⁊ martinis stoꝵlicanꝰ
aliqͣm eẽ cliffe̾nciam. int̾ passionẽ ca-¬
pitis ac mẽbroꝵ . xp̃i nãq passio eius
cã nr̃e salutis ꝙ nõ ÷ passio alicuius
sci. nulliꝰ n. passĩone. redempti sumꝰ.
nisi xp̃ispfu̾nt quidẽ. nõ mod eis qui

Expanded text:
 liberationem hominis et impletionem divinae voluntatis, sed non voluerunt delectatione ipsius afflictionis. De eodem ergo laetabantur et tristabantur; sed ob aliud gaudebant, et propter aliud docausis corda eorum varie movebantur. 5. Quomodo sentiendum sit de passionibus sanctorum, an velle an nolle debeamus. sit de passionibus et martyriis sanctorum, aliquam esse differentiam inter passionem capitis et membrorum. Christi namque passio causa est nostrae salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus ti. Profuerunt quidem non modo eis qui
Abbreviated transcription (Latin):
falsis. Nõ .n. uolebat do ationẽ iude¬
õ qͣue mala ert. s uosebat᷑ passionẽ
bona. ⁊ hec uoluntas. per malas iude¬
minũ uoluntates malas. sicuti ꝑ ma¬
liuolos indeos bona uoluntate patris.
fuit. ut apłs petrus. qñ id fiꝰ nolebat.
sathanas. ab ip̃o. qui actisus ÷ drẽtur. Et¬
St manifeste hẽs. magnũ bonũ fuisse.

Expanded text:
falsum est. Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volebat passionem bonam; et haec voluntas per malas Judaeminum voluntates malas: sicut per malevolos Judaeos bona voluntate Patris fuit, ut apostolus Petrus, quando id fieri nolebat, Satanas ab ipso qui occisus est diceretur. Ecce manifeste habes m
Abbreviated transcription (Latin):
ter potut uł noluit gigne filium.
itͦ solet quer a quibdam utrum
Nam filius nec potuit. nec uoluit ge¬
nerare filium Cui ũsucie facile redẽ.¬
mus tdñtes. posse uł uelle gn̾are fili¬
um. nõ est aliquid posse. uł uelle. sub

Expanded text:
TER POTUERIT VEL VOLUERIT GIGNERE FILIUM. 1. Hic solet quaeri a quibusdam utrum t nec potuit Filius; nam Filius nec potuit nec voluit generare Filium. Cui versutiae facile respondemus dicentes: Posse vel velle generare Filium, non est aliquid posse vel
Abbreviated transcription (Latin):
enimeẽt iliuina gn̾atio. si genitus
filius. nepotem gign̾et patri. qr up̃e
nepos. nisi auosuo ꝓnepotẽ gign̾et.
scd̾m ur̃am mirabilem sapĩam ĩm¬
potens liceretur. Similiter ⁊̃ ille. Si
nepotem non gign̾et auo suo. a pro¬
nepotem ꝓauo suo non a uobis appel¬
laretur oĩpotens. nec impleret gn̾a¬
tionis series. si. semꝑ alter ex alt̾o
nasc̾etur. nec eam ꝑfiteret ullus: si
potuit gignere: potuit esse pater. et
sipotuit esse pater: potuit ergo eẽ pa¬

Expanded text:
enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri: quia et ipse nepos, nisi avo suo pronepotem gigneret, secundum vestram mirabilem sapientiam impotens diceretur. Similiter etiam ille si nepotem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens: nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur; nec eam perficeret ullus, si Filius gignere, potuit esse Pater; et si potuit esse Pater, potuit ergo esse Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ius alius. s alius non. qr nullus
alius semꝑ fuit nec patris. qr pr
est ingenitus ⁊ innascibilis. nec sui
qr nulla res scipam gign̾e potest nͦ
sp̃e sancti. qr nasci nonpotuit. Si. in
nasci potuit: potuit cẽ filius. ⁊ ita

Expanded text:
us alii, sed alii non; quia nullus alius semper fuit. Nec Patris, quia Pater est ingenitus et innascibilis. Nec sui, quia nulla res seipsam gignere potest. Nec Spiritus sancti, quia nasci non potuit. Si enim nasci potuit, potui
Abbreviated transcription (Latin):
dictum⁊ ꝙ d̾s pater. nec uolens.
nẽt nolens ⁊ ds. nec uolens nec nolc̃s
genuit filium. siue uoluntate. uł ne¬
cessitate. ex tali sensu michi uident᷑
accipienda. ut uoluntatem p̾cedentẽ.
uł accedentẽ intelligamus. qͣliter en¬
nomius intelligebat. sion. n. ip̃e  d̾s
uoluntate p̾cedenti uł efficienti. uł
uolens priusꝙͣ deus. net uolũtatep̾¬
Cum ita sit deo ⁊ i de eẽ uolentẽ. ꝙ¬

Expanded text:
Pater nec volens nec nolens est Deus, nec nolens nec volens genuit Filium, sive voluntate, sive necessitate, ex tali sensu mihi videntur accipienda, ut voluntatem praecedentem vel accedentem intelligamus, qualiter Eunomius intelligebat. Non enim ipse Deus est voluntate praecedenti vel efficienti, vel volens priusquam Deus; nec voluntate prcum ita sit Deo idem esse volentem, q
Abbreviated transcription (Latin):
Aium genuit deum c̾atorem. fulius
a noni dicebatq prem potuisse gis¬
ñe furum. ⁊ ideo potentiorem ẽẽ fili¬
rem filio. his uͥbis. Abfit ut ideo ro¬
tentior sit pater filio situt putas qr
creatorem genuit pater. filius a. nͥ
geniuit creatorem n .n. nõ potuit.
s non dportiut. u̾ide. ⁊ diligent attẽ

Expanded text:
Filium genuit Deum Creatorem, Filius autem non; dicebatque Patrem potuisse ginon Filium: et ideo potiorem esse Filirem Filio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius autem non genuit Creatorem; neque enim non potuit, sed non oportuit. Vide et diligenter att
Abbreviated transcription (Latin):
tenciea uoluntati. nec aliquid int̾
om̃iauł de omnib. s suꝑ om̃ia ⁊ an¬
teom̃ia. Non .n. ante potuituł uolu¬
it: qͣm genuit. sicut nec ante fuit ꝙͣ
genuit. qi ab et̾io fuit. ⁊ ab et̾no ge¬
huit. Ex simili quoq hoc uid̾e̾ pos¬
sumus. pater .n. pot eẽ pater. ⁊ uult
eẽ pater. filius autem nõ põt nuult

Expanded text:
est aliquid inter omnia vel de omnibus, sed super omnia et ante omnia. Non enim ante voluit vel potuit, quam genuit: sicut nec ante fuit quam genuit; quia ab aeterno fuit, et ab aeterno genuit. Ex simili quoque hoc videre possumus. Pater enim potest esse Pater, et vult esse Pater: Filius autem non potest
Abbreviated transcription (Latin):
contra hec opponitur sic. uolun¬
tas der est natura. siue eencia dei. qr
nõ aliud deo eẽ. aliud uelle. ⁊ ideo
sicut una cẽncia trium ꝑsonarũ.
ita ⁊ una uoluntas. Siergo d̾s na¬
tura d̾s ⁊: ⁊ nolũtate d̾s est. ⁊ si uer¬
bum dei natura filius dei. ⁊ uolũ¬
tate filius dei est. lxt a facile est re¬

Expanded text:
hoc opponitur sic: Voluntas Dei est natura sive essentia Dei, quia non est aliud Deo esse, aliud velle; et ideo sicut una est essentia trium personarum, ita et una voluntas. Si ergo Deus, natura Deus est, et voluntate Deus est, et si Verbum Dei, natura Filius Dei est, et voluntate Filius Dei est. Hoc autem facile est re
Abbreviated transcription (Latin):
it eẽ filium. s filium uolũtatis dei
uolens afferre. ac tecedentem deo uo¬
luntatẽ qua gign̾et filiũ. sicut nos
aliquid aliqñ uolumus: qd̾ antea ñ
uolebam ⁊ ꝓpter qd̾ mutabilis int̾elli¬
gitur natura nr̃a quod absit ut in d̾o
cẽ credamus dicamus ergo dei ubũ
ñe quidam rendit hrtico u̾sutissime
introganti. utrũ deus filiũ uolẽs an
nolens genu̾it. ut si dret nolẽs: ab¬
surtlissima dei miseria sequeretur. si
deret .s. nõnature filiũ s uoluntatis.
at ille uigilantissime. uicissim que¬
siuit ab ed. utrũ deus pateruolẽs ar
nolẽs. sit d̾s: uit si renderet nolẽs: se¬
na qͣm dedeo credere magna insa¬
igitur restabat. nisi ut obmtesc̾et.
sua int̾rogatre obligatũ ausitulo in
solubili se uidẽs. Ex predictis docet.
nonẽe ⁊cedend̾. ꝙ deus uoluntate
uł nccitate. uł uolens uł noles. sit
deus. It ꝙ noluntate. uł nctitate.l

Expanded text:
it esse Filium, sed Filium voluntatis Dei; volens asserere accedentem Deo voluntatem qua gigneret Filium, sicut nos aliquando aliquid volumus quod antea non volebamus, propter quod mutabilis intelligitur nostra natura; quod absit ut in Deo esse credamus. Dicamus ergo Verbum Dei ne quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si deret, non naturae esse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet nolens, seuam de deo credere magna insaergo restabat, nisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili vinculo se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quod Deus voluntate vel necessitate, vel volens vel nolens, sit Deus. Item, quod voluntate vel necessitate,
Abbreviated transcription (Latin):
ilicis. d̾s deũ geniuit: itaclic ds eius¬
dem nature. uł sub̾e. deum genuit. hxc
si frecłidis ⁊ cłꝑcis. nicħ dehat re. ultius
actusab̾is. ħis .ii. uerbis aꝑit. qũo pre¬
elicta debeant intelligi. Similit̾ filius
de se natura ⁊ eencia genuit filummr
eiusdẽ eẽntie. ac nature. ⁊ qui est eadẽ

Expanded text:
dicis: Deus Deum genuit, ita dic: Deus ejusdem naturae vel substantiae Deum genuit. Hoc si credideris et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. Similiter Filius de sua natura et essentia genuit Filium ejusdem substantiae ac naturae, et qui est ea
Abbreviated transcription (Latin):
filium genu̾it. uelꝙ filius sit geni
tura ccet̾na. ⁊ ꝙ pater id quod ip̃e est
eẽnciam genuisse uehement mo¬
nent nos hec uerba. que qũo intelli¬
Egendasint: mallem ab aliis audire.
meritate loquar. ex hc sensu licta
possunt actipi. Natura coet̾na de d̾o est.
.i. filius coet̾nus patri de pre est. ita qd̃
est eadem cum eo natura. uł eiusdem
nature. Quem sensum ꝯfirmat augꝰ.
ibidem subiciens. ⁊ qd̾ lixͥat qͣi expla¬
nans. cdicto .ii. natura coet̾na de deo est:
adcliclit. Non est aliud filius ꝙͣ illd̾
uerbis fore hñdum. aꝑit mecoẽ libro
contͣ maximinũ licens. Trinitas ħ.
decdit his utiq uͥbis aꝑte ostenditea
rationetlici filium eẽ de suba patris. qr
est de pr̃e genitus ata qd̾ est eiusdẽ stͥe¬

Expanded text:
Filium genuerit, et quod Filius sit genittura coaeterna, et quod Pater id quod ipse est essentiam genuisse. Vehementer movent nos haec verba, quae quomodo intelligenda sint, mallem ab aliis audire, temeritate loquar, ex hoc sensu dicta possunt accipi: Natura coaeterna de Deo est, id est, Filius coaeternus Patri de Patre est, itaque est eadem cum eo natura, vel ejusdem naturae. Quem sensum confirmat Aug. ibidem subjiciens, et quod dixerat quasi explanans. Dicto enim: Natura coaeterna est de Deo, addit: Non est aliud Filius quam illud dverbis fore habendum aperit in eodem libro contra Maximinum dicens: Trinitas haerocedit. His utique verbis aperte ostendit ea ratione dici Filium esse de substantia Patris, quia est de Patre genitus, ita quod est ejusdem s
Abbreviated transcription (Latin):
clũ est illud. Pater genuit id quod est
ip̃e .i.filium qui ÷. hec qd̾ pater. Et ħita
quod est. alioquĩ non ⁊ uerus filius. si
quod est pater: non est filius. It suba
O sic esse intelligend̾. aug̾. aitosten¬
elit dicẽs ad mlaximinũ. Sicut ddicis

Expanded text:
dum est illud: Pater genuit id quod ipse est, id est Filium, qui est hoc quod Pater. Et hoc ita quod est; alioquin non est verus Filius, si quod est Pater, non est Filius. Item substantia m substantiae. Quod sic esse intelligendum Aug. ostendit, dicens ad Maximinum: Sicut dicis
Abbreviated transcription (Latin):
in li. detn. de xp̃o loquens ait.⁊ latura
filius÷ qr eandem naturam. qͣm ille
lensuł nolens sit d̾s.
eterea queri solet. utrum pater
geni̾t filium uoluntatesan ne¬
cessitate. Pe hec orosuis ad aug.aitita.
Uoluntate genuit pat̾ filiumsuł ne¬
cessitate. nec uoluntate. nec ncc̃itate.
qr nccitas in deo nõ p̾ire uoluntas.
sapiam nõ ꝑõt. Quo cirta ut aug̃. ait

Expanded text:
in., de Christo loquens, ait: Natura Filius est, quia eamdem naturam quam ille LENS VEL NOLENS SIT DEUS. 1. Praeterea quaeri solet utrum Pater genuerit Filium voluntate, an necessitate. De hoc Orosius ad Aug. ita ait: Voluntate genuit Pater Filium vel necessitate? Sed nec voluntate nec necessitate; quia necessitas in Deo non est, praeire voluntas sapientiam non potuit; quocirca, ut Aug. ait
Abbreviated transcription (Latin):
uel uelle.ꝙͣ esse. ⁊ cumsit unũ ⁊ idem
nisi bona. Sc̾ia quippe dei.⁊ prescĩa. de
bonis ⁊ amalis. uoluntas uͥoa pdesti¬
uoluntas: dr̃ tñ pater genuisse filiũ
natura. nõ uolu̾tate. ⁊ eẽ d̾s natura ñ

Expanded text:
elle, quam esse, et cum sit unum et idem nisi bona. Scientia quippe Dei et praescientia de bonis est et malis; voluntas vero et praedestivoluntas, dicitur tamen Pater genuisse Filium natura, non voluntate; et esse Deus natu
Abbreviated transcription (Latin):
est suba tum quoa filius eadem sb̾a
sensus iinatur ex u̾bis augͥ qui. ĩd
uł tres ꝑsonas unam eẽntiam clicimꝰ
tres a ꝑsonas ex eadem eẽncia nõ lici¬
mus. qi aliud ibi sit. qd̾ eẽncia . aliud
slicendum ꝓsonam ẽẽ ex eẽncia qui
ex sensu pdicto. qui sensus ⁊ firmatur
ĩ ex eo quod in .xu.li. detri. idem ait Si¬

Expanded text:
stantia, cum quo et Filius eadem substsensus adjuvatur ex his verbis Aug., qui in  tres personas unam essentiam dicimus: tres autem personas ex eadem essentia non dicimus; quasi aliud ibi sit quod essentia est, aliud dicendum personam esse ex essentia, nisi ex sensu praedicto. Qui sensus confirmatur etiam ex eo quod in lib. 15 de Trin. idem ait: Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstrata ostendit. Illud & mirabile
est qd̾ angło ferienti plebẽse optu
lit dices. Grex iste quid fecit: fiat
manus tua in me.⁊ indomũ patͥs
mei. Quo facto di satrifitõ. dignus
iutlicatus ÷. qui absolutõe extima¬
batur inclignus. Nec mirii si talisu¬
a oblatõe pro ppło. pti suiadeptus ẽ
ueniã. cum coyses offendo seꝓ ple¬
bis errore. ptt̾a diluerit. His alusq

Expanded text:
strata ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens, 1 Paralip. 21: Grex iste quid fecit? Fiat manus tua in me, et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione, pro populo, peccati sui adeptus est veniam, cum Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit. His aliisqu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ modis flagella ꝯtingũt uł ut
iustis.per paciam m̾ita augeantur.
ut᷑ iob. uł ad custodiam uͥtutũ ne su¬
ꝑbia tẽptetut paulo uelad corrigen¬
dei: ut de ceconato uł ad initium
pene. ut heredi. qͣtinus hic uideatur.
si suꝑ eundẽ locũ ierx ditat egyp¬
tios. ⁊ ifrłitas a deo temꝑalit puni¬
tos: ne met̾nũ punirent. Nõ est
tñ de oĩb gn̾alit intelligendũ.

Expanded text:
enim modis flagella contingunt, vel ut justis per patientiam merita augeantur, ut Job; vel ad custodiam virtutum, ne superbia tentet, ut Paulo; vel ad corrigenDei, ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur qsi super eumdem locum Hieronymus dicat Aegyptios et Israelitas a Deo temporaliter punitos ne in aeternum punirentur, non est tamen de omnibus generaliter intelligendum.
Abbreviated transcription (Latin):
me putensos suũ. Puteus ⁊ pfunditas
miquitatis. in ꝙͣ si cecid̾is. nõ daudet sĩ
te os suũ: Si tu nõ claudis os tuum.
Confie ergo ⁊ dic. deꝓfundis clamaui
ad tetlñe. ⁊c. ⁊ enades. Claudit suꝑ il¬
lum: qui ĩ ꝓfundo ⁊tempnit. a quomor¬
tuo: uelut qui ñ sit. parit ꝯfessio. Idem.
Nullus debite gͣlioris pene accipitue¬
delicias. per ꝙͣs deũ offend̾at. uite aus¬
teritate ⁊penset his alis aũctib ni

Expanded text:
eus os suum: Puteus est profunditas iniquitatis, in quam si cecideris, non claudet super te os suum, si tu non claudis os tuum; confitere ergo et dic: De profundis clamavi ad te, Domine, etc., et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemnit; a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit ve delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctori
Abbreviated transcription (Latin):
terior satisfactio si assit facultas. Unde
necu̾e penitẽs ÷ qui ꝯfessionis uotum
ñ ht̃. Et sicut pct̃i remissio. munꝰ dei est.
bi quis ⁊ displicet: sine dono spt̃ scĩ ñ
tum sit in corde: p̾statur ei remissio. suf

Expanded text:
terior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remissio munus Dei est, bi quisque et displicet, sine dono Spiritus sancti non etum sit in corde, praestatur ei remissio.
Abbreviated transcription (Latin):
stam lib̾tatẽ que tato et quid.¬
⁊ a ptc̃o alli soli nũc hñt. quos filiꝰ
pẽr gram lib̾aret reꝑat. nõ ita ꝙ peni¬
tus sint sñ ptt̾o in hac mortali pac̃o car¬
ne. s ut in eis pcc̃m ñ clñeturn reg

Expanded text:
stam libertatem quae est a peccato, illi soli nunc habent quos Filius per gratiam liberat et reparat; non ita quod penitus sint sine peccato in hac mortali carne, sed ut in eis peccatum non dominetur neque
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ mag̃ placet. ut ip̃a libertas
arbitrui sit. ⁊ illa qua quis lib̾z ad ma¬
lũ. ⁊ illa qua quis lib̾ ad bonũ fatiẽ¬
tlũ. Ex causis .n. uariis sortit diu̾sai
Est tñ a ncc̃itate lib̾a. uñ aug̾. in li¬

Expanded text:
nobis magis placet ut ipsa libertas arbitrii sit, et illa qua quis liber est ad malum, et alia qua quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversest tamen a necessitate libera. Unde Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
ta allis dieb suis locis cdistincta st. ⁊
orilinata. trib & seq̃ntib clieb orna¬
ta sunt illa.iͦii. elemẽta. Quarta .n.
die ornatũ firmamentũ . sole. ⁊ luna.
⁊ stellis. Quinta aerin uolatilib. et
aque inpiscib. ornamenta accepunt
dexta accepit᷑ iuimenta ⁊ reptilia ⁊ be¬
gurit situt prius factum est.
ia igitur celum cet̾is elem̃tis
spem pstat. priusq aliis filn est
ideo ante alia ornatur in qͣrto clies

Expanded text:
ta illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et beagitur, sicut prius factum est. uia ergo coelum caeteris elementis speciem praestat, priusque aliis factum est, ideo ante alia ornatur in quarto die quo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ liuidant iliẽ. ac noctẽ. In p̾cedẽti tͥ¬
cluo clispoĩta ÷ uniũsitatis huiꝰ mũ¬
dli machina. ⁊ ꝑtib suis distributa.
formata .n. luce. prima die. que uni¬
u̾sa illustͣret duo seq̃ntes dies attri¬
buti sũt supp̾me. ⁊ in fint᷑ ꝑti mũdi.

Expanded text:
iem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊iunꝑ si fides assit. ñ erit durũ. Cur
.n. adhuc dẽputamꝰ acdultos qͥuos cre¬
climus pñia eẽ sanatos Ide. nõ entt¬
adult̾ia. recc̃ciliatio ringii. ubi ꝑ cla¬
ues regni celoꝵ. ñ clubitatur fĩ remus
sio ꝑt̃oꝵ. ñ ut post uiri diuortiũ adul¬
tera renͣccetur s ut post xp̃i ⁊sorciũ.

Expanded text:
tur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros, quos credimus poenitentia esse sanatos? Idem, inadulteria reconciliatio coniugum, ubi per claues regni caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum, non ut post uiri diuortium adultera reuocetur, sed ut post Christi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis eius uoluntas a actõ unũ sit pec¬
catũ. pro alio tñ reus fcũs ÷ actu petcã¬
do. qͣm prius erat sola uoluntate delĩ¬
q̃ndo qr pro actuqui ÷ alind ꝙͣ uolun¬
tas. licet nõ aliud ꝑtt̃p

Expanded text:
mvis ejus voluntas et actio unum sint peccatum, pro alio tamen reus factus est actu peccando, quam prius erat sola voluntate delinquendo, quia pro actu, qui est aliud quam voluntas, licet non aliud p
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uolũtati. ⁊̃ oꝑatio adclitur. ⁊ ido̾ ma¬
ed adhuc eistẽ obicit. si unũ tm̃ il¬
la luo pec̃a st̃. cũ quis uolũtate
mala prius ꝯcepta demnde opus patra¬
uerit. ñ pro aliquo reus Nnisi pro quo.
ante opus ÷ reus erat. cũ adhuc ĩ sola
uolũtate pcc̃m ꝯsistebat. Nullus .ni. reꝰ
 et̾ne mortis nͥ pro pcc̃o. S pcc̃m alid̾¬

Expanded text:
itur; et ideo maSed adhuc eisdem objicitur: Si unum tantum illa duo peccatum sunt, cum quis voluntate mala prius concepta deinde opus patraverit, non pro aliquo reus est, nisi pro quo ante opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistebat; nullus enim reus est aeternae mortis, nisi pro peccato; sed pec
Abbreviated transcription (Latin):
finitõe. uolẽs a nolẽte clisc̾neret᷑. ⁊ su
ad illos refr̾et᷑ intẽcio. qui in ꝑacliso
fec̾unt originẽ mali. nullo cogẽte pet¬
p̾ceptũ fec̾unt. ⁊ ille tẽptator suasitut
hit fieret. nõ coegit. Nã qui nestiẽs pec¬
tau̾it. nõ ĩcongruent̾ nolẽs peccasse

Expanded text:
e volens a nolente discerneretur, et sic ad illos referretur intentio, qui in paradiso fecerunt originem mali, nullo cogente, pecpraeceptum fecerunt, et ille tentator suasit ut hoc fieret, non coegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse
Abbreviated transcription (Latin):
thimolog̾. Coniuges u̾nus appellant᷑.
a prima desponsatõis fide. ꝙͣuis adhuc
ꝯcubitu nõ agnou̾at. nec fu̾at agnitu¬
rus. nec ꝑierat. nec mendax manẜat.
ꝯiugis appellatio. ubi nec fuerat. nͨ fu¬
tura erat. ulla carnis mixtio. Prop¬
ter qd̾ fidele ⁊iugiũ ambo pences ip̃i.
iceatimesuerut. Ion solum illa mat̾.
insinuat. ꝙ ex temꝑe. quo int̾ceclit cõ¬
sensus uoluntarius. ac maritalis. qui
solus riugiũ facit. n̾i ꝯiuges sũt. spõ

Expanded text:
tymol., c. 8: Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc concubitu non cognoverat, nec fuerat agniturus. Nec pejerat, nec mendax manserat conjugis appellatio, ubi non fuerat, nec futura erat carnis ulla commixtio. Propter quod fidele conjugium, ambo parentes Christi vocari meruerunt, non solum illa mater,insinuatur quod ex tempore quo intercedit consensus voluntarius ac maritalis qui solus Conjugium facit veri conjuges sunt spo