comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtur bant infirmos bonos: quã corrigant animosos malos. hec
dent monachis ut monasteria sua deserant ꝓpt̾ abbates suos. & ꝓcu
tionẽ ep̃ors: monasteriis suis adquisiert̃. Dicant mͥtã subtiles diuino
iudiciors scrutatores. qͥdsalubriꝰ sic monachis. utrũ ꝑmanere cenobi¬
tas sub p̃positors suor obedientia quȩ melior. ẽ. quã uictimȩ. & ibi ui¬
grinis. an fieri salabaitas. ut in pͥuatis locis ꝓpͥo iure uiuant: & uicri
sibi de substantia pauꝑũ ꝑmanũ raptoꝵ. & defenore negoc iatoꝵ acci¬
tomagis cũ his pauꝑib qui relictis facultatib ꝓpͥis^ i angaria bauilan
ster ioꝵs parcendũ eẽ ñestimo: si ab illis adquos non ꝑtinet. est alaicis deci¬
mas & oblationes accipiant. si inordinate eas aqͥbcunq ꝑsonis adqͥrant. si
tminos transgredidint᷑ antiquos. id÷ si stipendia p̃sbiteroꝵs antiqͥtꝰ instiu¬
ta minorent ac sibi usur pent. Nec tñ ideo monachi qͥ hȩc ignorant aut

Expanded text:
et plus perturbant infirmos bonos, quam corrigant animdent monachis ut monasteria sua deserant propter abbates suos et proctionem episcoporum, monasteriis suis acquisierunt. Dicant mihi tam subtiles divinorum judiciorum scrutatores, quid salubrius sit monachis, utrum permanere coenobitas sub praepositorum suorum obedientia quae melior est quam victimae, et ibi vigrinis: an fieri Sarabaitas, ut in privatis locis proprio jure vivant et victum sibi de substantia pauperum per manum raptorum, et de foenore negotiatorum accito magis cum his pauperibus qui, relictis facultatibus propriis, non in ansteriorum parcendum esse non aestimo, si ab illis ad quos non pertinent, id est a laicis, decimas et oblationes accipiant , si inordinate eas a quibuscunque personis acquirant, si terminos transgrediantur antiquos, id est, si stipendia presbyterorum antiquitus instituta minorent ac sibi usurpent. Nec tamen ideo monachi qui haec ignorant aut
Abbreviated transcription (Latin):
gat eẽ par ochianũ. qđ inruste eũ negare si colloquiũ int̾ nos habet᷑.
& lege ꝓbaremꝰ. & confuetudine. Uerũ qͥa hoc ad p̃sens cõmode fieri.
non potest. interĩ eũ a nob̾ ex cõmunicatũ monemꝰ & rogamꝰ ut pro
cipi non deb̾e testat᷑. Legit᷑ eñi inconcilio meldensi. capło.ii. De illis
autẽ qͥ infra parochiã beneficiũ aut hȩxeditatẽ habent. & alterius ep̃
Nrochiaui st̃. & de loco ad locũ iter faciunt. rapinas & dep̃dationes
ꝑagunt. placuit ut ex cõmunicent᷑. nec ante ex parochia exeant: quã
quȩ ꝑpetrarunt digne emendent. Quors ex cõmunicatio. senlori
ubi rapinã fecerunt. & om̃ia plenit emendent. Adu̾sus hanc sententũ
tã ꝑspicuã.tã firmã.si qͥs stare tẽptauer it. & malitiã impenitentis
hominis adhuc uelare uoluerit: metropolitanȩ sedis audientiã a

Expanded text:
gat esse parochianum; quod injuste eum negare, si colloquium inter nos baberetur, et lege probaremus et consuetudine. Verum quia hoc ad praesens commode fieri non potest, interim eum a nobis excommunicatum monemus, et rogamus ut pro cipi non debere testatur. Legitur enim in concilio Meldensi cap. 2: « De illis autem qui infra parochiam beneficium aut haereditatem habent, et alterius episcopi parochiani sunt, et de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes agunt: placuit ut excommunicentur, nec ante ex parochia exeant, quam quae perpetrarunt digne emendent. Quorum excommunicatio seniori eubi rapinam fecerunt, et omnia pleniter emendent. » Adversus hanc sententiam tam perspicuam, tam firmam, si quis stare tentaverit, et malitiam impoenitentis hominis adhuc velare voluerit, metropolitanae sedis audientiam a
Abbreviated transcription (Latin):
npgentes. obicientes mͥ qđ tẽ & tͥ cõmissa p̃donib & malefactorib ex¬
sosuerĩ. & multa mala factis & dictis ingi esserim. Hoc ꝓrsus dico teste
ueritate quȩ ds̃ ẽ. & conscientia mea. quia nec tẽ nec tua cuiquã expo¬
sui. neq ut resmonasterii t cõmissi maletractarent᷑: cũ aliquo trac¬
sit subtraho lac matris: qͥ m debrtũ honorẽ ñ ex hibes patris. Nloueris
deficet inolandi debita sua cuiq non reddendi. s tñ quȩ st̃ liganda ligand
& quȩ st̃ soluenda soluendi. Unde adom̃ia obrecta tua uł ymissa breuit̃
respondeo. post positis om̃ib uerbis suꝑuacuis: fac qđ tuũ . ẽ. & ego faciã
qłͣ meuꝰ ẽ. Qͦ ꝗͣ dm facere diftuleris: si distulero facere q̃ tua st̃ ne mirer

Expanded text:
gentes, objicientes mihi quod te et tibi commissa praedonibus et malefactoribus exposuerim, et multa tibi mala factis et dictis ingesserim. Hoc prorsus dico teste veritate, quae Deus est, et conscientia mea, quia nec te nec tua cuiquam exposui, neque ut res monasterii tibi commissi male tractarentur, cum aliquo tracjustum, si tibi subtraho lac matris, qui mihi debitum honorem non exhibes patris. Noveris olandi videlicet, debita sua cuique non reddendi, sed tantum quae sunt liganda ligandi, et quae sunt solvenda solvendi. Unde ad omnia objecta tua vel praemissa breviter respondeo, postpositis omnibus verbis supervacuis: Fac quod tuum est, et ego faciam quod meum est. Quod quandiu facere distuler
Abbreviated transcription (Latin):
tos popłi.Int̾ eos tñ erat. unũ cũ illis tẽplũ intrabat. eadẽ sacramenta
celebrabat. in eadẽ scelerators hominũ congregatione uiuebat. sed
clamando exibat inde. Hoc. ẽ. immundũ non tangere. hoc ẽ. exire inde
& uoluntate non consentire. & ore ñ parcere. Idẽ in eodẽ. Mał corde
uob modis non te maculat malus. si non consentias & si redarguas
Hoc. ẽ. non cõmunicare: non consentire. Cõmunicat᷑ qͥppe: quandofaca
eiꝰ consortiũ uoluntatis uł apꝓbationis adiungit᷑. Neq gͦ consentientes¬
fitis mał ut apꝓbetis. neq neglegentes ut ñ arguatis: neq suꝑbientes
ut insultant᷑ arguatis. Idẽ in epła concilii ad donatistas. Quisqͥs in
ȩccłia bene uixerit: non prȩiudicant ei peccata aliena: quia in ea
unꝰqͥsq ppͥũ onꝰ portabit. Ergo cõmunio maloꝵ ñ maculat aliquẽ

Expanded text:
atos populi? inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta atos populi? inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat, in eadem sceleratorum hominum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est immundum non tangere, hoc est exire inde, et voluntate non consentire, et ore non parcere. » Idem in eodem : « : § 1. Duobus modis non te maculat malus: si ei non consentias, et si redarguas. Hoc est non communicare, non consentire; communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Et insitis malis ut approbetis, neque negligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis. » Idem in epistola concilii ad Donatistas : « Quisquis in hac Ecclesia bene vixerit, non praejudicant ei peccata aliena, quia in ea unusquisque proprium onus portabit. Ergo communio malorum non maculat aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
triticũ. quia quorundã suasionib asensu ur̃o turbati estis. ꝗͥ pha¬
eisaico fermento inflati non dñico frum̃to impinguati glarbinue
litate cibors & in non parcendo corpori. cũ sc̃m apłm corporalis exer¬
citatio admodũ utił sit. & regnũ diͦ ñ sit esca & potꝰ.s iusticia & pax
& gaueiũ in sp̃i scõ. Tales qͥppe non habentes exercitatos senfus inin¬
tessigentia scripturarũ: quȩ sapiunt ñ sapiunt ad sobrietatẽ. neꝙ
de qͥb affirmant cũ debrta discretione intelligunt. nom putandes
facere qđ ꝑtinet adcorrectionẽ eoꝵ. quantũ ꝓuniꝰcuiꝰq gradu ar
ꝑsona salua pace fieri potest: Displicuit tͥ qd̾ quisq peccauit non
terigisti immundũ. Redarguisti. corripusti. monuisti. adhibusti
ista mor ses. clamauit ysaias. clamauit ieremias: clamauit ezechies
U ideamꝰ si dimiserunt popłm dĩ. & se ad gentes alias transtulert̃. Quã
multa & quã uehement̾ increpauit ierem ias in peccatores & scelen¬

Expanded text:
triticum , quia quorumdam suasionibus a sensu vestro turbati estis, qui, pharisaico fermento inflati, non Dominico frumento impinguati, gloriantur in vilitate ciborum, et in non parcendo corpori, cum, secundum Aposm sit utilis , et Regnum Dei non sit esca et potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto . Tales quippe non habentes exercitatos sensus in intelligentia Scripturarum, quae sapiunt non sapiunt ad sobrietatem , neque de quibus affirmant cum debita discretione intelligunt , non putantes facere quod pertinet ad correctionem illorum, quantum pro uniuscujusque gradu atque persona salva pace fieri potest? Displicuit tibi quod quisquam peccaverit, non tetigisti immundum: redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuistiista Moyses , clamavit Isaias , clamavit Jeremias , clamavit Ezechiel . Videamus si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer increpavit Jeremias in peccatores et sceler
Abbreviated transcription (Latin):
benedictione cuiꝰdã uirginis illusorie transmutauit. & alia paliis inter¬
posuit. hoc interĩ respondeo. quiaspecialẽ sententiã suꝑ hoc non inueni. quia
nec tale aculteriũ uł potiꝰ sacrilegiũ diuinoꝵ sacroꝵs alicubi ꝑpetratũ ulteriͦ¬
auduui. Uidet᷑ itamͥ. qͥa sic̃ nouũ genꝰ ẽ crimis. ita ꝓcurandtũ.ẽ. nouũ exꝑimen¬
tũ meddicaminis. Ne tam̃ aliqͥd seueriꝰ in huiꝰ modi sacrilegiũ sine diuinȩ au¬
ctoritatis munimine iudicet᷑. ubi speciales sententiȩ non occurrt̃: quantũ
nͥuidet᷑. generales quȩ suꝑ diuinoꝵ sac ramentoꝵ temerator es ꝓmulgate¬

Expanded text:
benedictione cujusdam virginis illusorie transmutavit, et alia pro aliis interposuit, hoc interim respondeo, quia specialem sententiam super hoc non inveni, quia nec tale adulterium vel potius sacrilegium divinorum sacramentorum ab aliquo peraque mihi, quia sicut 55 novum genus est criminis, ita procurandum est novum experimentum medicaminis, ne tamen ali quid severius in hujusmodi sacrilegio sine divinae auctoritatis munimine judicetur; ubi speciales sententiae non occurrunt , quantum mihi videtur, generales, quae super divinorum sacramentorum temeratores promulgat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet humilit̃ & deuote petier̃. S qͥa cns lationes ep̃oꝵ necessic¬
te urgente metr opolitani auctoritate & sũmi pontificis dispe¬
satione fieri oportet: nos qͣntũ in nob.ẽ. eidẽ electioni assensũ
p̃bentes pat̾nitati ur̃e suggerimꝰ quatinꝰ eidẽ electioni astipi¬
ainuat᷑. & mutua caritas non tã firmo u. ncło colliget᷑.i. ał¬

Expanded text:
ret, humiliter et devote petierunt. Sed quia translationes episcoporum necessitate urgente metropolitani auctoritate et summi pontificis dispensatione fieri oportet, nos quantum in nobis est eidem electioni assensum praebentes, paternitati vestrae suggerimus, quatenus eidem electioni astipuminuatur, et mutua charitas non tam firmo vinculo colligetur.
Abbreviated transcription (Latin):
la aon enuo aer suo& uosremisero uolo ues ee apuupedu uit consili
rat oã reilitꝰ qđ uob̾ sit honestũ. & nob̾utile. admanũ habeatis. & nau¬
qua aatio ance sumer sionẽ manũ exteuũe festietis. uali pacisecar¬
as huiscersr harundare Multa uob de me referunt que nen op oriet
bnũ suasores qͥ se etiã ꝓmitterent futos ꝑom̃ia e in omub aduitores
Mletea dare benedictionẽ s tam̃ ꝓamore ur̃o distuili maleietiorie
erem benecictione digni st̃ qͥ maledictionẽ mer uerte imnortẽum
men de emcaute conspirauert: donec resipistant & pollicit quu ruie¬
nento reniã petant. Oportet gͦ ut ante quã res inperus uergar aut ꝓuos
iur aoneos metiatores colloquiũ habeamꝰ & ꝓut meliꝰ Esconauedis i ta
ntulosac mutile turbã ad pacẽ reducerestudeamꝰ. Iaemadbris lissimte
ure uiste non potero quin iusto anathemate ferrã taliũ rraloes incenres
eaeo cooatores: n tantis & ibicitis ausib remediũ preparet. quores

Expanded text:
m. Cum ergo ad vos remisero, volo vos esse praemunitum, ut consilium et auxilium quod vobis sit honestum et nobis utile ad manum habeatis, et naufragantibus ante submersionem manum extendere festinetis. Valete. EPet 116 et 124, qui se etiam promitterent futuros per omnia et in omnibus adjutores. i eis ultra dare benedictionem. Sed tamen pro amore vestro distuli maledictionem; nec enim benedictione digni sunt qui maledictionem mem incaute conspiraverunt, donec resipiscant, et pro illicito juramento veniam petant. Oportet ergo ut antequam res in pejus vergat, aut per vos, aut idoneos mediatores colloquium habeamus, et prout melius Deus donaulosam et inutilem turbam ad pacem reducere studeamus. Jam enim dissimulare diu juste non potero, quin justo anathemate feriam talium malorum incentores et eorum cooperatores, nisi tantis et illicitis ausibus remedium praepararetur, quo res
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsdã eiꝰ seruientes herbã furentes uerbari fecerat: castrari fecit. Qs
quia inauditũ apud nos fuerat. concto rigore eccłastico ar maei abstulimꝰ. &
qͥ dẽ suscepit. s postea adhibitis sibi multis & magnis int̾cessorib multa nos
p̃cũ instantia fatigauit. quatinꝰ ꝓpt̾ infestationes in imicors suoꝵ armisei
quatinꝰ & fatigatione itineris huiꝰ peccatũ suũ diluat. & apud pietatis ur̃¬
aimb̾to dĩgr̃a senonensiũ archiep̃o. Ibo humił carnotensis ȩccłȩ mini¬
ster. sał & obsequiũ. De pacto coniugali qd factũ. ẽ. int̾ duos nobiles.
ita ut qͥ filiã habebat iurauerit se eã traditurũ uni de filiis alteri
nobilis cui uellet. cũ ad nubiles an nos uirgo ꝑuenisset: hoc pat̾nita¬
ti ur̃ȩ respondeo qđ & nat᷑a disposuit. & lex tã eccłastica quã munda¬
na fir mauit. qr quoꝵ ꝑconiugalẽ copulã unũ debet fieri cor pꝰ : eorun¬

Expanded text:
sdam ejus servientes herbam furantes, verberari fecerat, castrari fecit. Quod quia inauditum apud nos fuerat, coacto rigore ecclesiastico, arma ei abstulimus, quidem suscepit; sed postea, adhibitis sibi multis et magnis intercessoribus, multa nos precum instantia fatigavit quatenus, propter infestationes inimicorum suorum, armis eiquatenus et fatigatione itineris hujus peccatum suum diluat, et apud pietatis AIMBERTO, Dei gratia Senonensium archiepiscopo IVO, humilis Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et obsequium. De pacto conjugali quod factum est inter duos nobiles , ita ut qui filiam habebat, juraverit se eam traditurum uni de filiis alterius nobilis cui vellet, cum ad nubiles annos virgo pervenisset: hoc paternitati vestrae respondeo, quod et natura disposuit, et lex tam ecclesiastica quam mundana firmavit, quia quorum per conjugalem copulam unum debet fieri corpus, eoru
Abbreviated transcription (Latin):
pediente ratione uenire non pot̃o. neq tot de collegis conuener int
qui adtanti negotii diffinitionẽ sufficiant: aut in alud tempꝰ rem
differte.aut ad sedẽ apłicã utrã q partẽ ire ꝑmitite. ad quam tu¬
rus .ẽ. dõnꝰ fulco. siue rata siue irrita fiat eiꝰ electo. uał. cxL

Expanded text:
pediente ratione venire non potero, neque tot de collegis convenerint, pediente ratione venire non potero, neque tot de collegis convenerint, qui ad tanti negotii diffinitionem sufficiant, aut in aliud tempus rem differre, aut ad sedem apostolicam utramque partem ire permittite, ad quam iturus est domnus Fulco, sive rata, sive irrita fiat ejus eletio. Val
Abbreviated transcription (Latin):
da obicit: ipse talionẽ recipiat. & se & sua inꝑiculũ mutat. Miramur
autẽ prudentiã ur̃am quare aduersus regẽ in p̃sentia regis disposu¬
stis causã istã examinare. ubi plꝰ poterit uoluntas regis quã iusti¬
cia legis. ubi nec ueritas poter it cũ pace discuti. uł muenta seruari
aimb̾to dĩ gr̃a senonensiũ
ar chiep̃o. Iuohumił carnot̾ eccłȩ minister. debitũ filii famula¬
tũ. Appellatio quã fecert̃ parifienses ad uos referenda erat. ut uos
eis diẽ & locũ ꝓ arbitrio ur̃o pͣscͥberitis. & ep̃os suffraganeos adhane dis¬
cussionẽ indulto congruo spatio inuitaretis. Quod qi factũ non. ẽ: pꝓꝑe
displicebat. qr scđm morẽ eccłasticũ & institutionẽ canonicã auob̾ tał
admonitio uon ꝓcesserat. Nunc uͦ audita ur̃a admonitione. si c̃ductũ
ꝓmissũ rex mͥ dẽderit. dõ donante uenire curabo. Si autẽ aliqua prȩ¬

Expanded text:
da objicit, ipse talionem, recipiat, et se et sua in periculum mittat. Miramur da objicit, ipse talionem, recipiat, et se et sua in periculum mittat. Miramur autem prudentiam vestram, quare adversus regem in praesentia regis disposuistis causam istam examinare, ubi plus poterit voluntas regis quam justitia legis, ubi nec veritas poterit cum pace discuti, vel inventa servari. AIMBERTO, Dei gratia Senonensium archieptum. Appellatio quam fecerunt Parisienses, ad vos referenda erat, ut vos eis diem et locum pro arbitrio vestro praescriberetis, et episcopos suffraganeos ad hanc discussionem indulto congruo spatio invitaretis. Quod quia factum non est, pradisplicebat, quia, secundum morem ecclesiasticum et institutionem canonicam a vobis talis admonitio non praecesserat. Nunc vero audita vestra admonitione, si conductum promissum rex mihi dederit, Deo donante venire curabo. Si autem aliqua prae
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i st̃ querere. Cũ de electione ep̃i apud uos ageret᷑. & aquib dã ur
dõnꝰ fulco decanꝰ ur eligeret᷑. habita est ut audiuimꝰ int̾ uos fȩda conten¬
tio. quȩ & multoꝵ aures offend̾et. & de eccła ur̃a nonbonũ odorẽ longe
lateq disꝑgeret. De obtenebrata itaq pacis ur̃ȩ serenitate fr̃na cõpas¬
sione doluimꝰ qͥa quȩ grauamina de fr̃no scismate eccłiis uenire soleant
exꝑimento cdidicimꝰ. petitioni ur̃ȩ tam̃ hoc respondemꝰ. qr electioni dõnis
conis uł alteriꝰ assensũ ñ dabimꝰ. nͥ quẽ aut cderi plebisq consensus eleg¬
legitima discussione ꝓbauerit. Confulendo itaq monemꝰ fr̃ntatẽ ur̃at
ut nemo urm in tanto discrimine pͥuata odia exerceat. nullꝰ pͥuatũ
honorẽ uł pͥuatũ cõmodũ quęrat. nullꝰ frẽm suũ publica infamia pul¬
set. nͥ iudiciario ordine ꝓbare possit qđ obiecerit. ne dũ temere ñ ꝓban¬

Expanded text:
i sunt quaerere. Cum de electione episcopi apud vos ageretur, et quibusdam vestrum domnus Fulco decanus vester eligeretur, habita est ut audivimus inter vos feda contentio, quae et multorum aures offenderet, et de Ecclesia vestra non bonum odorem longe lateque dispergeret. De obtenebrata itaque pacis vestrae serenitate, fraterna compassione doluimus, quia quae gravamina de fraterno schismate Ecclesiis evenire soleant, experimento didicimus. Petitioni vestrae tamen hoc respondemus, quia electioni domni Fulconis vel alterius assensum non dabimus, nisi quem aut cleri plebisque consensus elegelegitima discussione, probaverit . Consulendo itaque monemus fraternitatem vestram ut nemo vestrum in tanto discrimine privata odia exerceat, nullus privatum honorem vel privatum commodum quaerat, nullus fratrem suum publica infamia pulset, nisi judiciario ordine probare possit quod objecerit: ne, dum temere non proban
Abbreviated transcription (Latin):
& m fuꝑ his quantã oportet tusticiã facite. De cet̾o disceptatioque .ẽ.
inter partes ȩccłs nr̃ȩ. uolo ut sciatis quã breuit̾ annotabo. Uiolato
exiert̃. qͦslã ex suis aduos misert̃. alii regẽ regisq filiũ ꝓreclamanda
inturia sibi illata adiert᷑ destipendiis cõmunib fr̃m quod opꝰ fuit ex¬
pendert᷑. Iniuriã sibi factã dicit minor pars adu̾saria. qđ̃ res domuis
sine cõmuni consilio ẽ. expensa. Cui obiectioni respondet paxs altera
hoc non tractauimꝰ ratio fuit. quia aquibdã ur̃m impedimentũ
tmebamꝰ. nec ad excłam nr̃am redire ꝑmudebarti. Consentiunt

Expanded text:
 super his quantam oportet justitiam facite. De caetero disceptationem quae inter partes Ecclesiae nostrae volo ut sciatis, quam breviter adnotabo vobis. Violato exierunt, quosdam ex suis ad vos mittendo. Alii regem regisque filium pro reclamanda injuria sibi illata adierunt; de stipendiis communibus fratrum, quod opus fuit, expenderunt. Injuriam sibi factam dicit minor pars adversaria, quod res communis sine communi consilio est expensa. Cui objectioni respondet pars altera: cum prius hoc non tractavimus, ratio fuit quia a quibusdam vestrum impedimentum timebamus, nec ad Ecclesiam nostram redire permittebamur. Consentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ors sectator ẽ & ut uniuersalit᷑ eicã. semꝑabitndabic palea sublic aintꝰ:¬
aes area. Si qua tntalia inaurib nr̃is iuidiciario ordine publicant̃.
icertis docum̃tis approbant᷑. consertiato quid̾e legũ tramite enulca
precerire ñ patim̃: incerta autẽ: et̃m nidicisi conbienalie indicausta
bescerare N uentes qr qͥ ñ habet potestatẽ reu condenare. uñ potest. co¬

Expanded text:
orum sectatorem, et ut universaliter dicam, semper abundabit palea donec ventiletur area. Si qua tamen talia in auribus nostris judiciario ordine publicantur, si certis documentis approbantur, conservato quidem legum tramite inulta praeterire non patimur. Incerta autem aeterni Judicis tribunalibus judicanda reservamus, scientes quia qui non habet potestatem reum condemnare
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uiuente patre scđm leges irritũ erit. Unde pp nicholaus hi¬
gmaro scribit ep̃o. Sufficiat scd̾m leges solus eoꝵ consensus: de qͦ¬
coniunctionib agit᷑. Qui consensus solus innuptiis si forte defueri
ceta om̃ia etiã cũ ipso coitu frustrant᷑. ioħe trisostomo magno
doctore attestante qui ait. Matrimoniũ ñ facit coitꝰ. s uoluntas
lia sic̃ nuptiȩ consensu fiunt contrehentiũ. Et ideo ficut nuptis.
ita sponsalib filiã familias consentire oportet. Et alibi. Apͥmor¬
dio ȩtatis sponsalia effici possunt. si modo abutraq ꝑsona idfieri in¬
telligat᷑. id. ẽ. si non minores st̃. quã duodecĩ annis. Hoc de ꝓposita in
ẽẽt. iniuria. uł nulla ᷤ iegata iusticia. cũ etiã respectꝰ. eẽt. int̾ me & co¬
mitissã mediante cantuariensi archiep̃o. respectꝰ etiã int̾ clericos

Expanded text:
etiam vivente patre secundum leges irritum erit. Unde papa Nicolaus Hincmaro scribit episcopo: « Sufficiat per leges  al. conjunctionibus agitur. » Qui consensus solus in nuptiis si forte defuerit, caetera omnia etiam cum ipso coitu frustrantur, Joanne Chrysostomo magno doctore attestante, qui ait: « Matrimonium non facit coitus sed voluntas.lia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita sponsalibus filiasfamilias consentire oportet. » Et alibi: « A primordio aetatis effici sponsalia possunt, si modo ab utraque persona id fieri intelligatur, id est si non minores sint quam duodecim annis. » Hoc de propositaesset injuria, vel nulla denegata justitia, cum etiam respectus esset inter me et comitissam , mediant
Abbreviated transcription (Latin):
tumtas pulsantiũ frequent̃ qđ quęrit asseqͥt᷑. iterũ & itexumi
patnitatẽ uram rogamꝰ. ut iusticia adhic ab archiprbro stãpensi di¬
lata amodo accelerari faciatis de haimone stampensi parrochiano
ur̃o & nr̃o. qͥ hominẽ meũ. & aliũ hominẽ huiꝰ archiprb̾ri mei angu¬
stiis carceralib & in ed̾ia intuste ad redẽꝑtionẽ cogit. qͥ etiã eundem
archiprbrm cũ deferret legationẽ uram & nr̃am Abeuscoeguero¬

Expanded text:
pulsantium frequenter quod quaerit assequitur, iterum et iterum paternitatem vestram rogamus, ut justitiam adhuc ab archipresbytero Stampensi dilatam , amodo accelerari faciatis de Haymone Stampensi parochiano vestro et nostro, qui hominem meum et alium hominem hujus archipresbyteri mei angustiis carceralibus et inedia injuste ad redemptionem cogit; qui etiam eumdem archipresbyterum, cum deferret legationem vestram et nostr
Abbreviated transcription (Latin):
conuineta st̃: consiliũ aliud nͥ quod pacientia ur̃a tolerare possit dare non
demꝰ qͥa qualis sit ur̃a fortitudo ꝓrs ignoramꝰ. De curia autẽ incausis cl¬
cors uitanda de accusatione &  testimonio clericoꝵ adu̾sus laicos. uł lau
aduerfus clericos. qͥd decreta. qͥd canones. qͥd etiã mundanȩ leges clamen
& apuduos habet᷑. & nos ex parte scripsissemꝰ uob̃. nͥ quia gerulus litc
rũ ur̃arũ.ui.feria post meridiẽ ad nos uenit. & adreditũ festinauit.

Expanded text:
conjuncta sunt, consilium aliud, nisi quod patientia vestra tolerare possit, dare non audemus, quia qualis vestra sit fortitudo ignoramus. De curia autem in causis clericorum vitanda , de accusatione vel testimonio clericorum adversus laicos vel laicorum adversus clericos, quid decreta, quid canones, quid et mundanae leges clament, et apud vos habetur, et nos ex parte scripsissemus vobis, nisi quia gerulus litterarum vestrarum sexta feria post meridiem ad nos venit, et ad redditum festinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
s a osr dui. sic nec nob̾ ex imꝑfectione sua ĩꝑfectione nram nece festinent
incerta uudicare.s si forsitan adligna cedenda simplicit unceidunti
udeant ne ꝑimodatũ ictũ : ferrũ de minubrio fugiat. & aliquẽ defi
uosee dericis car notsis eecłe. qd eos blesim inuitastis adrecre ieun
do pemunitate claustri car notensis tudiciũ. uridcunt sedmer eatesto
unstatutũ car notensis ecełe de n admittendis ad clext̃i labts aduer sus
sũ factu es cõquerit᷑ honestatẽ. Quaꝓpt̾ opordet libtate religon isure
uta snmedũ stare: ut nom uidemini iniudicio par upende ꝑ sonã paupis.
& honorare uiltũ potentis. Nec ista daco qdđ aliqͥd mali suspicer ex parte
comitisse s: quia dͥebitor sũ honestati romanȩ eccłȩ. quantũ adpar uicate

Expanded text:
lia cordium, sicut nec nobis, ex imperfectione sua imperfectionem nostram, neque festinent incerta judicare. Sed si forsitan ad ligna caedenda simpliciter incedunt, videant ne per immoderatum ictum ferrum de manubrio fugiat, et aliquem de fvos esse clericis Carnotensis Ecclesiae, quod eos Blesim invitastis ad recipiendum pro emunitate claustri Carnotensis judicium , ubi dicunt se timere vim quae statutum Carnotensis Ecclesiae de non admittendis ad clerum libertis adversus suam factum esse conqueritur honestatem. Quapropter oportet libertatem religionis vestrae ita in medio stare ut non videamini in judicio parvipendere personam pauperis et honorare vultum potentis. Nec ista dico, quod mali aliquid suspicer ex parte comitissae, sed quia debitor sum honestati Romanae Ecclesiae, quantum ad parvita
Abbreviated transcription (Latin):
portantiũ pacẽ humilit̾ lauarẽ atq detergerẽ. Hrm eñi ꝓpositũ.e. quai¬
tũ possumꝰ paci eccłȩ insudare. & potestate quã nob̾ dedit ds̃ uti in ȩdifica¬
tionẽ & non indestructionẽ. Et quantũcunq me adhac implendum.
aut mea impediat imbecillitas. aut resistat auditoꝵ ꝑuicacitas. aut qͣn¬
tũlibet me laceret emuloꝵ obtrectio: pͥncipalit tam̃ incorde meoista
uiget intentio. quia & sollicet suȩ claritatis radios non effundat. cum
nube tegit᷑. tam̃ caloris sui uirtute ñ pͥuat᷑. In his itaq recurro adiudi¬
cẽ int̾noꝵ. & cũ bona uolo & non ualeo. iudici meo dico. imꝑfectũ mei

Expanded text:
portantium pacem humiliter lavarem atque detergerem. portantium pacem humiliter lavarem atque detergerem. potestate quam nobis Deus dedit, uti in aedificationem et non destructionem. Et quantumcunque me ad hoc implendum, aut mea impediat imbecillitas, aut resistat auditorum pervicacitas , aut quantumlibet me laceret aemulorum obtrectatio, principaliter tamen in corde meo ista viget intentio, quia et sol, licet suae claritatis radios non effundat cum nube tegitur, tamen caloris sui virtute non privatur. In his itaque recurro ad judicem internorum: et cum bona volo
Abbreviated transcription (Latin):
rã aliqͥd malũ uł nocum̃tũ. uł etiã reddã me in hoc suspectũ. Tansacto uͦ hoc
da tractare. & ꝓut ratio postulauerit definire. Nongͦ indignet᷑ aduersũ n
ur̃a sublimitas. si suspicionẽ doli & ꝑfidiȩ incurre meaueret᷑ humilitas.
quib remotis: ur̃mdesidera habe colloquiũ. & meũ ꝓuirib offerre seruilii:
sał. L egatꝰ quẽ tuafr̾nitas mͥ misit non expectauit responsũ nr̃m ułres¬
criptũ. Nc̃ itaq fr̃ nitati tuȩ respondeo de ꝑsona illa quã ad colloquiũ nr̃m
mittere disponebas.: uirgilianũ illud. timeo danaos & donaferentes. quia
itisimulauit. Unde si secus quã uellet accidet: de suspecto magis suspec¬
tũ me redderet. & maiores inimicicias adu̾sũ cͣoncitaret. Si autẽ suaspon¬
te. suomstinctu. adcolloqutũ nr̃m ueniret. uł quicunq illiꝰ partis. & mo¬
dũ conciliandȩ pacis intimaret: quantũ deo donante pͣualerẽ. puluer ẽ pedũ

Expanded text:
ram aliquod malum vel nocumentum, vel etiam reddam me in hoc suspectum. Transacto vero hoc da tractare, et, prout ratio dictaverit, diffinire. Non ergo indignetur adversum me vestra sublimitas, si suspicionem doli et perfidiae incurrere mea veretur humilitas; quibus remotis vestrum desidero habere colloquium, et meum pro viribus offerre servitium.salutem Legatus quem tua fraternitas mihi misit, non exspectavit responsum nostrum vel rescriptum. Nunc itaque fraternitati tuae respondeo, de persona illa quam ad colloquium nostrum mittere disponebas, Virgilianum illud, . . . . . timeo Danaos et dona ferentes. VIRantum potuit me insimulavit. Unde, si secus quam vellet, res accideret, de suspecto magis me suspectum redderet, et majores inimicitias adversum me concitaret. Si autem sua sponte, suo instinctu ad colloquium nostrum veniret, vel quicunque illius partis et modum conciliandae pacis mihi intimaret, quantum Deo donante praevalerem, pulverem pedum
Abbreviated transcription (Latin):
cinctũ. inulieres etiã gẽmas & maures. te qͥb uisibiliter rest¬
tũ pontesiceis c abaculũ y naret᷑. ꝙ ministroꝵ noui testamt
seimores designarent᷑. Eͥb autẽ ista p̾ciosa deerant pilos caor
offerebant. qb uelac licina fierent adconsesrandũ splenap
iater ors ornanũ ore ne puluere sorderent. uł ymbrib putri¬
rent. Hanc formãmietatts sequet᷑ excellentia ur̃a. cũ ad uten silia
ul sartatecta dom dĩ reficienda in qͥb uoluerit uł qͣntũ. su¬
rit supped ubut necessaria. Proqͥb om̃ib illũ expectate ꝓculi
bio retr. burorẽ: quẽ taliũ didicistis fuisse preceptorẽ. Ual
u. dĩ gr̃a humit carnot̾ ȩccłȩ minist᷑. Robto¬
mel lentino comiti sał & orationũ suffragia. Lib̾alitati & prudent
misso possesfionib elaborat ꝓfessionis suȩ debito coactꝰ facit. qi Aouno
sicentia na hema. nec aliqͦ se obstaculo an tͥbunal xp̃i muniat. qͥ ate¬

Expanded text:
hyacinthum, mulieres etiam gemmas, et inaures , qimentum pontificis et tabernaculum ornarentur et ministrorum Novi Testamenti sancti mores designarentur. Quibus autem pretiosa ista deerant, pilos caprarum offerebant, quibus vela cilina fierent, ad conservandum splendorem interiorum ornamentorum, ne pulvere sordescerent, vel imbribus putrefierent. Hanc formam pietatis sequetur excellentia vestra, cum ad utensilia vel sartatecta domus Dei reficienda, in quibus voluerit, vel quantum voluerit, suppeditabit necessaria. Pro quibus omnibus illum exspectate procul dubio retributorem, quem talium didicistis fuisse praeceptorem. Val Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, ROBEMellentino comiti, salutem et orationum suffragia. Libertati liberalitatommissi possessionibus elaborat, professionis suae debito coactus facit, quia ab ssidenti anathema, nec aliquo se obstaculo ante tribunal Christi muniat qui a re
Abbreviated transcription (Latin):
uattaspoeuitu ex candesustis. cũ pura deuotione. tũ pnua de¬
loccadils sonor icate.: uuice aipsiꝰ ppetuȩ uirginis grata it̃ suscepinꝰ
loco celebri ad audicũ confluentiũ popłoꝵ collocari fec imꝰ. Quuo
tiens ad signficationẽ certarũ horarũ mouent᷑: ita audicoꝵ¬
singłar is hostto ꝓ iob redimendis in ara crucis oblata: ꝑnou

Expanded text:
i dedistis, tum pro vestra devotione, tum pro sua delectabili sonoritate vice ipsius perpetuae Virginis gratanter suscepimus, et in loco celebri ad auditum coufluentium populorum collocari fecimus. Quae quoties ad significationem certarum horarum moventur, ita auditosingularis hostia pro nobis redimendis in ara crucis oblata, per n
Abbreviated transcription (Latin):
ne curba maior int ȩcclam car notense & comiti ssȩ clientela c̃t iet᷑¬
p̃cauere nos monetis. Quod & nos studiumꝰ quãuis multis iniuriis lacessiti.
multis contumeliis ꝓuocati. Certũ tam̃ habeat amantissima ur̃a pat̾nitas. qua
iuramentũ qđ fecer t̃ clerici de non recipiendis uulgo natis inconcanonicos
.ẽ. meũ filios m cõmissos ininfamiã detrude ne ꝑiuriũ incurrerent: ñ solũ
qd fecerant indulsi. s etiã apud domnũ papã ꝓeis int̾cessi. qͣd fecerant approba¬
ret. & decreti sui pagina roboraret. ne cui minori claui soluere liceret: qd
sub pͥncipuli claui seratũ. eẽ. cognosceret. Huiꝰ itaq decreti formã scĩtati ur
transmisi. ut si forte colloquiũ cũ comitissa uos hab̾e contigerit: ꝑsuadetis
ei ut hanc iniuriã quȩ quantũ adeã ꝑtinet nulla. ẽ. ȩquanimit᷑ ferat. aut qđ
iusta lex dictauerit accipiat. Alioquin parati st̃ clerici magis inȩternũ ex ilũ t

Expanded text:
ne turba major inter Ecclesiam Carnotensem et comitissae clientelam concitaecavere nos monetis. Quod et nos studuimus, quamvis multis injuriis lacessiti, multis contumeliis provocati . Certum tamen habeat amantissima vestra paternitas, quia juramentum quod fecerunt clerici de non recipiendis 56 vulgo natis in concanonicos, est meum filios mihi commissos in infamiam detrudere, ne perjurium incurrerent, non solum quod fecerant indulsi, sed etiam apud domnum papam pro eis intercessi, ut quod fecerant approbaret, et decreti sui pagina roboraret, ne cui minori clavi solvere liceret , quod sub principali clavi seratum esse cognosceret. Hujus itaque decreti formam sanctitati vestrae transmisi, ut si forte colloquium cum comitissa vos habere contigerit, persuadeatis ei, ut hanc injuriam, quae quantum ad eam pertinet, nulla est, aequanimiter ferat, aut quod justitia et lex dictaverit, accipiat. Alioquin parati sunt clerici magis in aeternum exsilium t
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmunicationis sententiã sustinebit. Itẽ indecretis uilii pp̾. ep̃is per
egyptũ missis. Sacerdos alit̃ quã p̾ceptũ faciens tã diu a sacrificando
cessabit: quã diu legitima penitentiȩ satisfactione correptꝰ. ad gradus
sui officiũ red̾eat quodꝰ misit. Et hȩc de his qͥ simplicit᷑ & ignoranter erra¬
uert. quantomagis de his qͥ fraudulent᷑ uerba sacra ꝑuertert̃. & ita muli¬
erculã simplicit᷑ accedentẽ quantũ in se fuit for nicationi addixert̃: De
his ista sufficiant. Ualł.

Expanded text:
excommunicationis sententiam sustinebit. » Item in decretis Julii papae episcopis per Aegyptum missis: « Sacerdos aliter quam praeceptum est faciens, tandiu a sacrificando cessabit, quandiu legitima poenitentiae satisfactione correptus ad gradus sui officium redeat quod amisit. » Et haec de his qui simpliciter et ignoranter erraverunt, quanto magis de his qui fraudulenter verba sacra perverterunt, et ita mulierculam simpliciter accedentem, quantum in se fuit, fornicationi addixerunt? Et de his ista sufficiant. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
ster. cũ humili deuotione seruitiũ. De ierolimitanis quoꝵ uxores
& apłicã doctr inã oportet eos aut ad ꝓprias uxores redire. aut eisui¬
mulieres abhorrent adulteri reputabunt᷑. & adulteroꝵs pęna apuddñ
iudicabunt᷑ scđ̾m illud apłi. For nicatores & adulteros iudicabit ds̃.
ne aug̃. in libro de decẽ cordis. Non adtulterab̾. id ÷ non ibis ad alienam
aliquã prȩter uxorẽ tuã. Itẽ in libro de nuptiis & concupiscentia. Usq
adeo manent inter uiuentes semelinita iura nuptiarũ. ut potiꝰ sint
inter cͤon iuges etiã separati. quã cũ hisquib aliis adhȩserunt. & paulo
post. Manet e nͣI uiuentes quoddã conuigale. qđ nec seꝑatio. nec cũ alio
copulatio possit auferre. Inde etiã ieronimꝰ adocceanũ. Precepit dñs
uxorẽ non debere dimicti excepta causa fornicationis. & si dimissa

Expanded text:
e et apostolicam doctrinam oportet eos aut ad proprias uxores redire aut, eis vimulieres abhorrent, adulteri reputabuntur, et adulterorum poena apud Deum judicabuntur, secundum illud Apostoli: Fornicatores et adulteros judicanus in libro De decem cordis: « Non adulterabis, id est non ibis ad alienam aliquam praeter uxorem tuam. » Idem in libro De nuptiis et concupadeo manent inter viventes semel inita jura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges etiam separati, quam cum his quibus aliis adhaeserunpost: « Manet inter viventes quoddam coujugale quod nec separatio, nec cum alio copulatio possit auferre. » Inde etiam Hieronymus ad Oceanum : « Praecipit Dominus uxorem non debere dimitti excepta causa fornicationis, et si
Abbreviated transcription (Latin):
nee carta gratis ibiut atunt habeat᷑ & hoc quasi lapide contert frontem
mea cũ ñ habeã qͥd respondeã: n euangłicũ ulud. quȩ ditunt seruate e ta¬
cut eduellere non ualeo: non tantũ inualitudini meȩ hoc impitandũ ẽ
ga adhoc aborigine nascentis ȩcelȩ romana ȩceła labor auit nec agremio
xbina lormꝰ mes hõ sũ e int̾ homines uiuo nec marrogare audes ut
domꝰ inea melior sit quã archa noe. ubi tam̃ int̃ octo hõĩes reghus

Expanded text:
nec charta gratis ibi ut aiunt habeatur, et hoc quasi 58 lapide conterunt frontem nec charta gratis ibi ut aiunt habeatur, et hoc quasi 58 lapide conterunt frontem meam, cum non habeam quid respondeam, nisi evangelicum illud: Quod dicunt servate eicitus evellere non valeo, non tantum invalitudini meae hoc imputandum est, quia ad hoc ab origine nascentis Ecclesiae Romana Ecclesia laboravit, nec a gremio plina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adrogare audeo, ut domus mea melior sit quam arca Noe, ubi tamen inter octo homines reprobus
Abbreviated transcription (Latin):
ona brasseq non merent᷑. Quisi ocłos mentis inse reflecterent. pͣcer sn¬
piã innuiboa inse tõ facinora quã flagitia merito reprehendent. ut patr
en dici possit illud apł̃. In quo alterũ uidicas te ipsii condenasiea de e saa
ga s miror cur hoc solu uł in sola car not᷑si ȩccła rephendit᷑. cu. ho eali
inusta mala eque danabilia in om̃i pene gallicana ȩccła dominent᷑. Qudda¬
eominari. om̃ino ueritate caret. quia hoc inalũ abinitio clericat᷑ mer le
exhorrit e postquã ad ep̃atũ ueni: quantũ dõ donante prȩuatu insu¬
posset. in quoꝵ ȩecliis multȩ malȩ consuetudines ad huc caput erigunt
&e ali ministris abhisqui canonici fuint. me contradicente & seque¬
ter romane ecelȩ consuetudine se defendunt inqua dicunt enbocie¬
larios & manistros sacripalatiuĩ multa exigere a consecratis ep̃is iu ar¬
batibi quȩ oblationis uł benedictionis nomine pallast. qũ nec calara

Expanded text:
od qui ms. c.  si oculos mentis in se reflecterent, praeter Simoniam multa in se tam facinora quam flagitia merito reprehenderent ut patenter eis dici possit illud Apostoli: In quo alterum judicas, teipsum condemnas; eadem enimgam; sed miror cur hoc solum vel in sola Carnotensi Ecclesia reprehenditur, cum et hoc et multa alia aeque damnabilia in omni pene Gallicana Ecclesia dominentur. Quodtate caret, quia hoc malum ab initio clericatus mei semper exhorrui, et postquam ad episcopatum veni, quantum, Deo donante, praevalui, in supertrorum fieri posset; in quorum Ecclesiis multae malae consuetudines adhuc caput erigunt,  alii ministri ab his qui canonici fiunt, me contradicente et persequente, Romanae Ecclesiae consuetudine se defendunt, in qua dicunt cubicularios et ministros sacri palatii multa exigere a consecratis episcopis vel abbatibus, quae oblationis vel benedictionis nomine palliantur, cum nec calamus
Abbreviated transcription (Latin):
noli. eẽ. impurus. Quodsi reprehensibiles fut᷑os. eẽ. se formidant. quod
forncarias mulieres recipiunt: audiant quidicat iegonimꝰi explatiõe
osẽt. Non. ẽ. culpandꝰ osee ꝓpħa si meretricẽ quã duxit adpudiciciã. sed potiꝰ¬

Expanded text:
noli esse impurus. » Quod si reprehensibiles se esse futuros formidant quod noli esse impurus. » Quod si reprehensibiles se esse futuros formidant quod fornicarias mulieres recipiunt, audiant quid dicat Hieronymus in explanatione Oseae : « Non est culpandus Osea propheta, si meretricem quam duxit
Abbreviated transcription (Latin):
adfeminas. Neq eñi adultera uxor dimutenda. ẽ. & uir moechꝰ retinendꝰ.
his & aliis huiꝰ modi auctoritatib freti.si aliquando apud nos causa for ni¬
sibi reconciliari.uł sine spe manere coniugii. Quodsi hi qui debent uxo¬
resuirtute pͣcede: uolunt uxores uictrices. eẽ. libidinis. ipsi autẽ uincunt᷑
alibidine. qͥ aliis mulierib cupiunt adhȩrere: monemꝰ eos ut consid̾antes
sragititatẽ uasis muliebris. id infixmiori sexui indulgeant. quod fortiori
indulgeri desicd̾ant. Dic̃ eñĩ beatꝰ aug̃ de sermone dnĩ in monte. Nichil
em̃ inquiꝰ quã fornicationis causa damitere uxorẽ. si & ipse uir con¬
uincit᷑ uelle formcari. Occurrit eñi illudapłi. In quo eñ alterũ iudicas¬
teipfũ condẽnas. eadẽ eñi agis quȩ iudicas. Quappt̾ quisqͥs fornicatio¬
nis causa uult abicere uxorẽ. debet & ipse afornĩcatione. eẽ. alienꝰ. Idẽ in
hbro de uerbis dñi tractatu x luii. Intactã quȩris. intactꝰ esto. purã quȩris.

Expanded text:
Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus retinendus. » His et aliis ejusmodi auctoritatibus freti, si aliquando apud nos causa fornisibi reconciliari, vel sine spe manere conjugii. Quod si ii qui debent uxores virtute praecedere, volunt uxores victrices esse libidinis, ipsi autem vincuntur a libidine qui aliis mulieribus cupiunt adhaerere , monemus eos, ut considerantes fragilitatem vasis muliebris id infirmiori sexui indulgeant, quod fortiori indulgeri desiderant. Dicit enim beatus Augustinus De sermone Domini in monte : « Nihil enim iniquius quam fornicationis causa dimittere uxorem, si et ipse vir convincitur velle forteipsum condemnas; eadem enim agis quae judicas. Quapropter quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem, debet et ipse a fornicatione esse alienus. » Idem in lib. De verbis Domini, tractatu 47: « Intactam quaeris, intactus esto. Puram quaeris,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ia exercitatior in sp̃uali certamine. noteris solꝰ si ita contingat cone̾
slibet hostes cer tam̃ inire. qͦrs impetꝰ eidiceris sustinere in acie. Unde¬

Expanded text:
idem exerc. in spirituali certamine poteris solus, si ita contingat, contra quoslibet hostes certamen inire, quorum impetus didiceris sustinere in acie. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
cialit̾ eructare. Nec infructuosus. eẽ. poterit sermo doctoris. quẽ intꝰ acco¬
dit & format diuini uirtꝰ amoris. Si uͦ ꝑuersoꝵ oia & detractiones exħ
numero estis. qͥ apłico gradu insistentes ꝓdomo dĩ suftinuert̾ non tanti
rapinas bonoꝵ suoꝵ s etiã tormenta & morͥes corpoꝵ. Eͦd eñi illi sufa¬
nuert᷑ ꝓfidĩ defensione: nos sustinere habemꝰ ꝓcriminosoꝵ actuũ rep̃¬
hensione. Alioqͥn erimꝰ pastores nos ipsos pascentes. nr̃a quȩrentes. o¬
ues morbidas non sanantes.s fortes ⁊ pingues deuorantes. Nec ab
hac fortitudine deteͬreat uos rar itas prȩsentiũ exẽploꝵ: cũ excusa¬
re uosñ ualeat hȩc ratio apud iudicẽ int̾noꝵ. Ualete. Et fr̃s nr̃os bist

Expanded text:
ialiter  unus cod. fideliter eructare. Nec infructuosus esse poterit sermo doctoris, quem intus acceialiter  unus cod. fideliter eructare. Nec infructuosus esse poterit sermo doctoris, quem intus accendit et format divini virtus amoris. Si vero perversorum odia et detractiones ex on tantum rapinas bonorum suorum, sed etiam tormenta et mortes corporum. Quod enim illi sustinuerunt pro fidei defensione, nos sustinere habemus pro criminosorum actuum reprehensione, alioquin erimus pastores nosmetipsos pascentes, nostra quaerentes, oves morbidas non sanantes, sed fortes et pingues devorantes . Nec ab hac fortitudine deterreat vos raritas praesentium exemplorum, cum excusare nos non valeat haec ratio apud judi
Abbreviated transcription (Latin):
ugoni di gr̃a suessionensiũ ep̃o: iuo humił carnot̾sis eccłȩ minister.
confortari indño. Publicis negotiis p̃pedit᷑: plura quę uolui fr̃nitaci
urͣe scribe non ualui. Si autẽ aliquando mererer dulce colloquiũ ur̃m. d¬
cerẽ plurima inaure tuta. quȩ cartula celare non posset: si in emuloꝵ ma
antequã ad ur̃as ꝑueniret incideret. Hoc itaq interĩ suadeo uob̃. ut iuuer¬
tutẽ ur̃am honestis exercitiis occupetis. lectione. oratione. sacrȩ legis med¬
tatione. ut si aliquando aliqua feda imaginatio ꝑsensuũ fenestras. tẽplum
cor disirrũpens. ibi appingi tẽptauerit. uł ꝓrsus ab ipso introitu repellat᷑
uł si forte aliqua incuria. uł importututate ostiũ cordis irreyserit. casta intꝰ
uigente dignitate: cũ dedecore excludat᷑. Sic eñi testimonio honȩ conscien¬
tie poteritis in iꝰticia dĩ exultare: & internȩ suauitatis gustũ ꝓximis fidu

Expanded text:
UGONI, Dei gratia Suessionensium episcopo, IVO, humilis Carnotensis Ecclesiae minister, UGONI, Dei gratia Suessionensium episcopo, IVO, humilis Carnotensis Ecclesiae minister, confortari in Domino. Publicis negotiis praepeditus, plura quae volui fraternitati vestrae scribere non valui. Si autem aliquando mererer dulce colloquium vestrum, dicerem plurima in aure tuta, quae chartula celare non posset, si in aemulorum manus, antequam ad vestras perveniret, incideret. Hoc itaque interim suadeo vobis, ut juventutem vestram honestis exercitiis occupetis, lectione, oratione, sacrae legis meditatione, ut si aliquando aliqua foeda imaginatio per sensuum fenestras templum cordis irrumpens ibi appingi tentaverit, vel prorsus ab ipso introitu repellatur, vel si forte aliqua incuria vel importunitate ostium cordis irrepserit, casta intus vigente dignitate cum dedecore excludatur. Sic enim testimonio bonae conscientiae poteritis in justitia Dei exsultare, et internae suavitatis gustum proximis fiduc
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur.⁊ tanquã uir inxp̃i sacramenta tirores. aoꝓposiũ suũ reu̾ti
cogerent᷑. Quib liquet traditiones huiꝰ modi nic⁊ aliud. quã quȩdã uin¬
cula religionis: humanȩ in stabilitati ꝓuisa. Q mom̃is traditio religionis:
nouitate & raritate uiget ⁊ floret: antiqͥtate uͦ & numerositate. nͥ districte
liget᷑. & seruet᷑. frigescit. & uilescit. Unde indiscretione abbatũ hoc mͥpo
nendũ uidet᷑. utrũ debeant ꝓfessiones corã aliis factas. uł benedictiones
abalis datas. in sua p̾sentia iterare. qr ñ. ẽ. hoc eccłastica sacramenta uolare
s ꝓ instabilitate ꝑsonarũ uincłis uincła suꝑponere. Quod si monachi bene¬
ddictio eẽt. consecratio: etiã apud cluniacenses apud qͦs ut asseris. ẽ. ista consue
rat᷑. Dixi de ꝓ posita quęstione quod sensi: & quantũ muidet᷑ in nullo a
ratione uł auctoritate dissensi. Uale. & qͦmͦ ieris uł redieris. uł qͥd audie¬
ris de concilio dñi pape mͥ rescribe. xl

Expanded text:
erjurati in Christi sacramenta tirones, ad propositum suum reverti cogerentur. Quibus liquet traditiones hujusmodi nihil esse aliud quam quaedam religionis vincula, humanae instabilitati provisa. Quoniam omnis traditio religionis novitate et raritate viget et floret, antiquitate vero et numerositate, nisi districte ligetur et servetur, frigescit et vilescit. Unde in discretione abbatum hoc mihi ponendum videtur, utrum debeant professiones, coram aliis factas, vel benedictiones, ab aliis datas, in sua praesentia iterare, quia non est hoc ecclesiastica sacramenta ite vinculo  al. vinculis vincula superponere. Quod si monachi benedictio esset consecratio etiam apud Cluniacenses apud quos ut asseritis est ista consueteratur. Dixi de proposita quaestione quod sensi, et quantum mihi videtur, in nullo a ratione vel auctoritate dissensi. Vale, et quomodo ieris vel redieris, et quod audieris de consilio domni papae m
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ẽm. in car notensi excła nutritũ. parisiesiꝰ eccła elegit in ep̃m. Qui
quidẽ sine consilio ⁊ assensu nr̃o niltalep̃sumer̾e uoluit. Misim ꝑaq
tia. Qͥ b bene tuncta renunciantib illi fri dedimꝰ consiliũ iassensũ. uit
i clectioni cederet: ⁊ diuine or dinationi se ñ fubducer et. Timebamꝰ
en̾i ne aliꝰ ex tnsuerso se intrudet: ⁊ȩccłam symoniaca peste macula¬
ret. Addidimꝰ qͦq consilio eiꝰ qr aliqͣntulũ infra annos legitunͦ sob ẽẽ ui¬
debat᷑: ut ꝓmotiones ad gͣdꝰ eccłasticos ꝑ ẽgrua int̾uala differret. ⁊ int̾m
aut ꝑ se aut ꝑ nuincios eccłȩ. ꝓhis quȩ ad integritatẽ ordinationis minꝰ
st̃. apat̾nitate ur̃a indulgentiã postularet. Qđ ser ibo absens. si oportunitas
gna in uos fiducia postulo. ut nulli emulo de eiꝰ insimulatione aur ẽ accõ¬

Expanded text:
fratrem in Carnotensi Ecclesia nutritum, Parisiensis Ecclesia elegit in episcopum. Qui quidem sine consilio et assensu nostro nihil tale praesumere voluit. Misimus itatia. Quibus bene cuncta renuntiantibus, illi fratri dedimus consilium et assensum, ut illi electioni cederet, et divinae ordinationi se non subduceret. Timebamus enim ne alius ex transverso intruderet, et Ecclesiam Simoniaca peste macularet. Addidimus quoque consilio ejus, quia aliquantulum infra annos legitimos nobis esse videbatur, ut promotiones ad gradus ecclesiasticos per congrua intervalla differret, et interim aut per se aut per nuntios Ecclesiae pro his quae ad integritatem ordinationis minus sunt, a paternitate vestra indulgentiam postularet. Quod scribo absens, si opportunitas ernitate vestra magna in vos fiducia postulo, ut nulli aemulo de ejus insimulatione aurem
Abbreviated transcription (Latin):
tare facit monachos indomo: sui laboris co secuii si retributionẽ. ⁊ã
uͦpostea multiplicatis monachoꝵ c̃gregatici. ib ꝓfessio ies abeis ex aclȩ st̃.
uł denedictiones suꝑ eos date: quã. a autela fa̾ctũ. ẽ. moriasticꝰ ordo qͣnto
firmiꝰ in c̃spectu dĩ ⁊̃ hõiũ solenniꝰ ligaret᷑: tance robustiꝰ & deuoti ab ip

Expanded text:
tare facit monachos in domo, sui laboris consecuti sunt retributionem. Quod tare facit monachos in domo, sui laboris consecuti sunt retributionem. Quod vero postea multiplicatis monachorum congregationibus professiones ab eis exactae sunt, et benedictiones super eos datae, quadam cautela factum est ut monasticus ordo quanto firmius in conspectu Dei et hominum et solemnius ligaretur, tanto robustius