comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem sue rei iudicem fieri.
intercessurum erit quominus iudex
datui operampossit dare mutari eũ
iubet pretor hoc est si soxte occupatõ
aliqua non paciatur uidicemoꝑã
iuditio dare incidente mnfirmitate
uł necca profectoner rei sue faimi¬
liaris periculo. Si filiusf. si ⁊ex
aliquia noxa exciua pr̃i actõ ꝯpetit
uelit experiri ita demum ꝑmittit᷑
ei ag̾e si non sit qui prĩs noĩeagat
nam ⁊ iuniano placet sifilius famł.
legatone uł studioꝵ causa aberit ⁊
uł furtũ ur dampnum iniuriamue
passus sit posse eum utili iuditio
age nedum pr̃ expectatur impunita
sint maleficia qr p̃ruenturus ñ est
ur dum ueniat se subtrahat is quu
noxam ꝯmisit. undeego semꝑꝓbaui¬
ut sires moueat filius ag̾et utili iu¬
ditioforte depoĩtum repetens ułmã¬
datragens ul pecciũam quã credidit
petens si forte p̃r in ꝓuintia sit ip̃e
autem forte romeuł studioꝵ causa
ur alia iusta ex cã agat. nam sieam
non ded̾imus actõem futurum sit

Expanded text:
aliquem suae rei iudicem fieri. intercessurum erit, quo minus iudex datus operam possit dare, mutari eum iubet praetor: hoc est si forte occupatio aliqua iudicem non patiatur operam iudicio dare, incidente infirmitate vel necessaria profectione vel rei suae familiaris periculo. Si filius familias ex aliqua noxa, ex qua patri actio competit, velit experiri, ita demum permittimus ei agere, si non sit qui patris nomine agat. nam et Iuliano placet, si filius familias legationis vel studiorum gratia aberit et vel furtum vel damnum iniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia pater venturus non est vel dum venit, se subtrahit is qui noxam commisit. unde ego semu, debeat filius agere utili iudicio, forte depositum repetens uel mandati agens uel pecuniam quam credidit petens, si forte pater in prouincia sit, ipse autem forte Romae uel studiorum causa uel alia iusta ex causa agat: ne, si ei non dederimus actionem, futurum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
creditor ei subtͣcit pot̾ fugitiuũ uid̾i
¶Apud labeonem ⁊ celsũ queritur
siquis maisilũ confug̾it aut eo
uenales postulant an fugituus fit.
egoputo is ẽ eñ fugitiuũ qͥ.  faciat

Expanded text:
creditor, ei se subtraxit, potest fugitivus videri. Apud Labeonem et Caelium quaeritur, si quis in asylum confugerit aut eo uenales postulant, an fugitiuus sit: ego puto non esse eum fugitiuum, qui id facit
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiuus eet si celandi cã ne ad dñmre
trem faciliorem dep̾catd̃em hr̃et delicdi
scribit. Siseruũ em̾is qui se ĩ tyb̾im
deiecit. si moriendi dum taxat cõscilio
suscepto a dño decessiss si ẽẽ fugituul
s si fugepriꝰ consciliũ hĩnt deinde mu¬
tata uoluntate in tib̾un se deiecit ma¬
ne fugitiuũ eadem ꝓbat ⁊ de eoqui de
ponte se p̾cipitauit ħ oĩa u̾a sunt que
celsus scribit Idemait. si seruus tuus
fugiens uicariũ suũ secũ adduxit siui¬
cariꝰ inuitꝰ aut imprudens sequnt᷑ est
n oct̾oem ad te redeundi natus p̾t̾misit
non uid̾i fugituũ fuisse s si aut olim
confuget intellexit quid aget᷑ aũ p̾ea
cognouit quid actũ eet ⁊ redire ad te cũ
plagiarius abduxit Item celsus ait
siseruus cum ĩ sundo eẽt exiss de iul¬
ex fundo tuo exiss comͦ cupͥhendiss
fugitiuũ ud̾i aĩmũ enĩ fugituum
fac̾e. Idem ait natura et eum qui ad fu¬
gam gͣdum unum alt̾m ueꝑmouit¬

Expanded text:
fugitivus esset: si celandi causa quo, ne ad trem faciliorem deprecationem haberet delicti scribit, si servum emeris, qui se in Tibi dumtaxat consilio suscepto a domino discessisset, non esse fugitiuum, sed si fugae prius consilium habuit, deinde mutata uoluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitiuum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitauit. haec omnia uera sunt, quae Caelius scribit.Idem ait, si seruus tuus fugiens uicarium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus est neque occasionem ad te redeundi nactus praetermisit, non uideri fugitiuum fuisse: sed si aut olim cum fugeret intellexit quid ageretur aut postea cognouit quid acti esset et redire ad te cum plagiarius abduxit. Idem Caelius ait, si seruus, cum in fundo esset, exisset de uilex fundo tuo exisset, comprehendisset, fugitiuum uideri: animum enim fugitiuum facere. Idem ait nec eum, qui ad fugam gradum unum alterumu
Abbreviated transcription (Latin):
b meis in edes tuas stillicidiũ inmi¬
tte ⁊ postea te sciente ex cã emptõnis¬
immissũ hẽam qiueroan ex hac cã actõe
ciuadam uł exceptõe tuendꝰ sim¬
se. utroq auxilio me usurum.
eet qrita uenirẽ faciat ut in uicinido
insuũ ẽẽ inuito se ¶ Cum indomoga¬
ii seii seu locus quidã eclib anniita s̾¬
iuret ut in eo loco possim hr̃e uis seio
non ẽẽ ⁊ seius in eo siluã seuisset ĩ qͣ
labra ⁊ teneas cucumellas poĩtas
ut in eoaget ius ei ñ ẽe meoloco poĩ¬
uicinus st̾culliũ fecerat ex ciio paries

Expanded text:
 meis in aedes tuas stillicidium immit postea te sciente ex causa emptionisimmissum habeam, quaero, an ex hac causa quadam uel exceptione tuendus simndi utroque auxilio me usurum. qui ita uentrem facere‹t›, ut in uicini doin suum esse inuito se.Cum in domo Gaii Sei locus quidam aedibus Anni ita iret, ut in eo loco positum habere ius Seio non esset, et Seius in eo siluam seuisset, in qua labra et tenes cucumellas positas ut cum eo ageret ius ei non esse in eo loco ea posiuicinus sterculinum fecerat, ex quo paries
Abbreviated transcription (Latin):
inundant parietem tnũ puto por¬
ro posse mecũ recteage̾ ius mͥ ñ ẽe
ua immiserit tollas. ¶Siparies
ꝯmunis oꝑe abste fc̃o n edes meas
si melinau̾it pot̾o tetum ag̾e ius tͥ ñ
c̃ẽ parietem illum ita ħere
luminib domus minoris annis .xxu.
tos etas officiatur esficit qmͣnis hoc
cĩq̃ noĩe actõne ip̃e heredes que tene¬
antur quia qiuid altũ facientẽ prohi¬
bere ex officio nec̃ce habuit id ip̃e omit¬
tere non debuit tm̃ ⁊ adu̾suspossidentẽ
eas dũ ecles danda est impub̾i uł mi¬
noriactõ ⁊ ut quidẽ non uire fcm̃ est

Expanded text:
inundant parietem tuum: puto posse te mecum recte agere ius mihi non esse ua immiseris, tollas.Si paries communis opere abs te facto in aedes meas se inclinaverit, potero tecum agere ius tibi non esse parietem illum ita haberluminibus domus minoris annis viginttor erat, officiatur, efficit: quamvis hoc quoque nomine actione ipse heredesque teneantur, quia quod alium facientem prohibere ex officio necesse habuit, id ipse tere non debuit, tamen et adversus possidentem easdem aedes danda est impuberiactio, ut quod non iure factum est
Abbreviated transcription (Latin):
de exceptõne recte repellend̾ s ⁊ si dñs fũ¬
di heres uendictõni existat idẽ erit dicẽ¬
d̾.Sicrius rem meã mandato meo uẽ¬
did̾it uendicanti mͥrem uenditam noce¬
bit hec exteptio insi ꝓbet᷑ me mandasse

Expanded text:
one recte repellendum. Sed et si dominus fundi heres venditori existat, idem erit dicendum. Si quis rem meam mandatu meo vendiderit, vindicanti mbit haec exceptio, nisi probetur me mandasse,
Abbreviated transcription (Latin):
teacceptilatõe iuditiopacto. Sac¬
dotio obueniente indebimusan co¬
tur cuius sacris uacare sacerdotes oz
gendus si de neg̾o tnͣ̃sactsiest uł hõ
mortiuis est de qiuo erat ꝯpmissũ nͥ¬
casu postiore aliquid litigantis int̾¬
sit. Iulianus indistincte scribit si
per errorem de famoso delicto ad ar¬
bitriũ itum est. uł de eare dequa pu
maiores iu dices hr̃e debeant eadem
dicenda sunt sũ de ingenuitate sũ
de lib̾tinitate qo sit s ⁊ si ex fideicõ
missi causalibertas deducat deberi
dicatur. Idem dicend̾ erit inpopulaui
actõne. Sisernus compromiserit
lio putat octouenus. s an siliuer

Expanded text:
te acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obueniente uidebimus an cotur, cuius sacris uacare sacerdotes oportet. gendus, si de negotio transactum est, uel homo mortuus est de quo erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit. Iulianus indistincte scribit: si per ‹er›rorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, uel de ea ‹re›, de qua maiores iudices habere debeat. eadem dicenda sunt, siue de ingenuitate siue de libertinitate quaestio sit et si emissi causa libertas deberi dicatur. idem dicendum est in populari actione. Si seruu‹s› compromiserit,lio putat Octauenus. sed an, si liber
Abbreviated transcription (Latin):
neris sui curam testator mandaint ⁊
ille accepta pectiũa simꝰ ñ dix̾it dedo¬
lo actõem meũ dandã mela scripsit
factus uidet᷑ i demũ qui ĩo fuit ut
funꝰ ducat᷑ sñ quo funꝰ duci ñ possit uͭ
puta si quid impensũ est ĩ elatõnei
mortui ¶ S sicund in locũ fu̾it ero¬
sa ꝑegre mortui qiue ft̃a ut corpꝰ per¬
ferret᷑ fun̾is est lñ dũ hõ fuñet᷑ Idẽ¬
faciunt. ¶ Dec actõ que fun̾ariadi¬
cetur ex bono ⁊ equo oritͣ continet au-¬
extp̃re bona fide ut n plus impu
.n. rõ hr̃ifacultatũ eiꝰ inquẽ fcm est
⁊ ip̃iꝰ rei que ultͣ modũ sñcã ꝯsumi¬
tur quidgͦ si ex uolutate quidẽ testa¬
toris impensũ est quid si consciend̾
est nec uolũtatẽ sequendã sireseg¬

Expanded text:
curam testator mandaverit et ille accepta pecunia funus non duxerit, de dolo actionem in eum dandam Mela scripsit:factus videtur is demum, qui ideo fuit ut funus ducatur, sine quo funus duci non possit, ut puta si quid impensum est in elationem mortui: sed et si quid in locum fuerit erosa peregre mortui quae facta est ut corpus perferretur, funeris est, licet nondum homo funeretur: idemfaciunt. Haec actio quae funeraria dicitur ex bono et aequo oritur: continet auex bona fide, ut neque plus imputo facultatium eius, in quem factum est, et ipsius rei, quae ultra modum sine causa consumitur. quid ergo si ex voluntate testatoris impensum est? sciendum est nec voluntatem sequendam, si res eg
Abbreviated transcription (Latin):
fun̾etur ex ĩuectis illatis eñ fune¬
rand̾ ẽẽ pomp̾scridit ⁊ si quid super¬
fluũ remanu̾it ħ ꝓ debita pensione
tem̾. S si res legate sint a testatore
de cuiꝰ fun̾e agitur nec sit unde fun̾et᷑
quos legatas consequi s siadita fu̾it
postea h̾editas res emptoriauferenda

Expanded text:
nerandum Pomponius scribit et si quid superfluum remanserit, hoc pro debita pensione teneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretuquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferenda
Abbreviated transcription (Latin):
functus ni cauit nec uni delegatũidi
nuinꝰ est scͥptos hedes ea resꝯtingit
si nemo scriptus est legittimos uel
cognatos qiuo suo ordine quo succe¬
dunt ¶Sũptus fum̾sarbitrant᷑ ꝓfa
cultatib uł dignitate defuncti. in¬
retor uł magr̃atꝰ municipalis ad funꝰ
d ea q̃ tp̃re paritura sunt quoꝵ qd̃
retencio hon̾at ħeditatẽ. Si miñ siqͥd
auri argentiq fuit distrahi aut pr¬

Expanded text:
functus non cauit, nec ulli delegatum id munus est, scriptos heredes ea res contingit: si nemo scriptus est, legitimos uel cognatos: quosque suo ordine quo succedunt. Sumptus funeris arbitrantur pro facultatibus uel dignitate defuncti. Praetor uel magistratus municipalis ad funusdebet ea, quae tempore peritura sunt, quorum retentio onerat hereditatem: si minus, si quid auri argentique fuerit distrahi aut p
Abbreviated transcription (Latin):
post temp᷑ de dolo actõnis non paciet᷑
dolũ malũ obici p̾tor qm̃ nec de dolo ac¬
actõ post statutumtẽpus dat᷑ In hedem
autem doli clausula in id qid̾ ad eũ ꝑue

Expanded text:
post tempus de dolo actionis non patietur dolum malum obici praetor, quoniam nec de dolo actio post statutum tempus datur. In heredem autem doli clausula in id quod ad eum peruen
Abbreviated transcription (Latin):
oritur dolus ⁊ culpa punit᷑ iõq si
quis in stipulam suã ⁊ ipinã cõ¬
burende eius cã ignẽ immiserit ⁊
ult̾uis euagatus ⁊ ꝓgressus segetẽ
alienam ignis uel uineam leserit
gligentiã ia accidit namsi dieuẽ¬
in eodem crimine ẽẽt qui ñ obseruaũ
tuit obseruabit uł subiecta uisuẽ¬
ti longuis ignẽ ꝓdux caret culpa.¬
¶Si uuln̾atus fu̾at seruus ñ morti¬
fere negligentia autem perierit de

Expanded text:
oritur, dolus et culpa punitur: ideoque si oritur, dolus et culpa punitur: ideoque si quis in stipulam suam vel spinam comburendae eius causa ignem immiserit et ulterius evagatus et progressus ignis alienam sglegentia id accidit. nam si die uensse uidetur: in eodem crimine est et qui non obseruauit, tuit obseruauit uel subita uis uenti longius ignem produxit, caret culpa.Si uulneratus fuerit seruus non mortifere, neglegentia autem perierit, de
Abbreviated transcription (Latin):
occidit adult̾ũ dep̾hensũ seruũ aliemĩ¬
ex hac lege non tenebit᷑. ¶Pignori
datus seruus si occisus sit debitori a¬
ctio competit s creditori dauda sit
utilis qr pot̾ int̾ee eiꝰ qid debitor sol¬
uendo ñ sit aut quidem litẽ in tẽpe
amisit. q̃ritur s hoc iniquũ est ⁊ dño
⁊ creditori eũ tem̃ ¶Nisiquis puta¬
u̾it ulłam ĩ eam rem debitorẽ ĩiu¬
riam passum cñ ꝓsit ei ad debiti
qnͣtitatem ⁊ quosi ampluis cõsecu¬
turꝰ sit ab eo uel ab initio mid qͥd
astõem ⁊ ĩo in hiis caĩb in quib cͤ¬
ditori danda est actio pp̃ inopiam
debitoris uel qiuidẽ litẽ amisit cre¬
ditor quidẽ usqi ad modũ debiti hã¬
bebit acquilie actd̃emũ ꝓsit ħ debi¬
tori Ip̃i autem debitori in id qd̾ de¬
bitũ excedit competit acquilieactõ
¶Si quis alienu uinũ uel trum̃tũ
consũpserit non indet᷑ dãpnũ ĩiu¬
ria dare iõq ilł danda est actioIn
hac quisciuis actõne qiue ex ħ capło

Expanded text:
occidit adulterum deprehensum seruum alienum, hac lege non tenebitur. Pignori datus seruus si occisus sit, debitori actio competit. sed an et creditori danda utilis, quia potest interesse eius, quod debitor soluendo non sit aut quod litem tempore amisit, quaeritur. sed hic iniquum est et domino et creditori eum teneri. nisi si quis putauerit nullam in ea re debitorem iniuriam passurum, cum prosit ei ad debiti quantitatem et quod sit amplius consecuturus sit ab eo, uel ab initio in id, quod actionem: et ideo in his casibus, in quibus creditori danda est actio propter inopiam debitoris vel quod litem amisit, creditor quidem usque ad modum debiti habebit Aquiliae actionem, ut prosit hoc debitori, ipsi autem debitori in id quod debitum excedit competit Aquiliae actio. Si quis alienum vinum vel frumentum consumpserit, non videtur damnum iniuria dare ideoque utilis danda est actio. In hac quoque actione, quae ex hoc capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
foueas ursoꝵ tuoꝵ que cupiendoꝵ
causa facuint si initin̾ib fecerunt
eo qd̾ aliquid decidit fcmq det̾ius
est lege acquilia obligati sunt at
si in aliis locis uͥ fĩ solent fecerũt
nucħ tenẽtur ħ tm̃ actio excã dan¬
da est idemq sũ q denũciatũ est n
sic erit ut perĩudi pot̾int ⁊ młta hui

Expanded text:
foueas ursorum ceruorumque capiendorum causa faciunt, si in itineribus fecerunt eoque aliquid decidit factumque deterius est, lege Aquilia obligati sunt: at si in aliis locis, ubi fieri solent, fecerunt, nihil tenentur.Haec tamen actio ex causa danda est, id est si neque denuntiatum est neque scierit aut proui
Abbreviated transcription (Latin):
potuit illłam in dño dandã actõem
aut culpa nantarũ id fcm sit puto
acquilie susfice̾. Si sunem quis qͦ
religata nauis erat p̾ciderit de na¬
ui que petiit in fcm̃ agend̾ Hac
actõe ex hoc legis capite de oĩb ani¬
malib lesis que pectudes ñ sũt agẽd̾
puta ut decane. S ⁊ de apro. ⁊ leone.
cet̾is q feris auib idem erit dd̾ ¶ Ma
gistrat᷑ munĩcipales si dampnum.
iuria ded̾int posse acquiliatem Nã
⁊ cũ peccudes alicuns pignori capis¬
set ⁊ fame eas necaniss dũ ñ patit᷑
de eis cibaria deferre i fc̃m actiodã¬
da est ¶Item si dũ putat se ex lege
caperepign̾ ñ ex lege ceperit ⁊ res
trictas corruptas q reddat dr̃ legẽ

Expanded text:
llam in dominum dandam actionem: sin autem culpa ‹n›autarum id factum sit, puto Aquiliae sufficere.Si funem quis, quo religata nauis erat, praeciderit, de naue quae periit in factum agendum.Hac actione ex hoc legis capite de omnibus animalibus laesis, quae pecudes non sunt, agendum est, ut puta de cane: sed et de apro et leone ceterismunicipales, si damnum iniuria dederint, posse Aquilia teneri. nam et cum pecudes aliquis pignori cepisset et fame eas necauisset, dum non patitur te eis cibaria adferre, in factum actio danda est. item si dum putat se ex lege capere pignus, non ex lege ceperit et res tritas corruptasque reddat, dicitur legem
Abbreviated transcription (Latin):
xit ille in alieno fecit ¶ Si nauis tua
impacta ĩ meam scapham dampnĩu mͥ
dedit q̃ si tũ est q̃ actio il compet̾e ⁊ ait
ꝓtulus si in potãte nautaꝵ fuit ueid
accid̾e̾t ⁊ culpaeoꝵ fcm̃ sit lege acqͥ¬
lia cũ nautis agendũ quia perire fec̃
nauem ĩmittendo aut feraculũ
aut nauem ducendo. an tua manu
dampnũ ded̾is qr oĩb hiis modisper
sune rupto aut cũ anulo rege̾t᷑ nauis
incurriss cũ dũo agend̾ ñ ẽc̃ Itẽ labro
scribit sic̃ inuentoꝵ nauis impulsa
nͥ p̾scissis funib explicare se potuit
nlłam actõem dandã. Idemq labeo
⁊ ꝓtulus ⁊ circa retia piscatoꝵ
ge acquilia agend̾ ¶ Si ibi damp
in imuria agitur ob recia ñ piscis̃
qui iõ captiil sĩt fĩ estimatõem cũ l¬
centũ fu̾it an caperent᷑ Idemq ⁊̃ ĩue

Expanded text:
xit, ille in alieno fecit. Si nauis tua inpacta in meam scapham damnum mihi dedit, quaesitum est, quae actio mihi competeret. et ait Proculus, si in potestate nautarum fuit, ne id accideret, et culpa eorum factum sit, lege Aquilia cum nautis agendum, quia parui refert nauem immittendo aut serraculum ad nauem ducendo an tua manu damnum dederis, quia omnibus his modis per fune rupto aut cum a nullo regeretur nauis incur‹r›isset, cum domino agendum non esse. Item Labeo scribit, si, cum ui uentorum nauis impulsa nisi praecisis funibus explicare se potuit, nullam actionem dandam. idemque Labeo et Proculus et circa retia piscatoruge Aquilia agendum. sed ubi damni iniuria agitur ob retia, non piscium, qui ideo capti non sunt, fieri aestimationem, cum incertum fuerit, an caperentur. idemque et in ue
Abbreviated transcription (Latin):
cit ñ est necte hoc in uenditione serm p̾¬
dic̾e nec ex hac cã redhibitio est p̾dice¬
s si dixit hunc furem ñ ee ex illa parte
tenebitur qd̃ dixerit. ꝓmiscue. La¬
tana aut podagra uexarent᷑ qui ue con¬
iutialem morbu hnt ne quidẽ hiis die¬
b ciub morbꝰ uacarz recte sani dicent᷑.
mancipiũ bonis creditionib emp¬
tum sugit ꝙ antea non fugerat.
demr. ¶Ũsex menses utiles expe¬
riundi potestas fuit redhibitorie acti¬
oni pr̃antur ñ uidebitur potatẽ expe¬
riundi hũisse ꝙ uitiũ fugitiui latẽs
ignorauit ñ idcirco tm̃ dissolutã mo¬
ratr̃em emptoris excusarioportebit.

Expanded text:
cerit, non est necesse hoc in uenditione serui praedicere nec ex hac causa redhibitio est: sed si dixerit hunc furem non esse, ex illa parte tenebitur, quod dixit promisitue. tana febri aut podagra uexarentur quiue comitialem morbum haberent, ne quidem his diebus, quibus morbus uacaret, recte sani dicentur.mancipium bonis condicionibus emptum fugerit, quod ante non fugerat.m sex menses utiles, quibus experiundi potestas fuit, redhibitoriae actioni praestantur, non uidebitur potestatem experiundi habuisse, qui uitium fugitiui latens ignorauit: non idcirco tamen dissolutam ignorationem emptoris exc‹u›sari oportebit.
Abbreviated transcription (Latin):
uenditorem p̾ciũ redhibende rei cõseqͥ.¬
¶Si quis duos hoĩes imop̾cio er̾nt ⁊
alt̾ in ea cã sit ut redhibeat᷑ deinde pe¬
tatur p̾ciũ totũ exceptio erit obiciẽ¬
da. Si tm̃ pars p̾cii petat᷑ magis dicot᷑
non noc̾ẽ exceptõem insi forte ea si
eam in qua pp̃alt̾ius uitiũ utrumq
mancipium tedhibendum sit
arir E acta redhibitione oĩa mĩte¬
grum restituunt᷑ perinde ac sineq

Expanded text:
ium redhibendae rei consequi.Si quis duos homines uno pretio emerit et alter in ea causa est, ut redhibeatur, deinde petatur pretium totum, exceptio erit obicienda: si tamen pars pretii petatur, magis dicetur non nocere exceptionem, nisi forte ea sit causa, in qua propter alterius uitium utrumque mancipium redhibendum sit Facta redhibitione omnia in integrum restituuntur, perinde ac si nequ
Abbreviated transcription (Latin):
sit seruũ noxe noĩe relinqu̾e. Item esti¬
quero si nolit estimafoem ⁊ p̾cia rerũ
restitũe anseruus restituendꝰ ⁊ danda sit
actio de peccłio uł de p̾cio redhibiti serni
repetendo compet̾ẽ actõem ⁊ exduple
stipłone de reb per furtũ ab latis iam
responsum est. ¶Snũ duppla emiqͥ
reb ablatis fugit mox inuentꝰ prese¬
tib honestis uiris in t̾rogat᷑ an ⁊ ĩ domo
stand̾ sit Rnoserui pauł ꝵꝵ si ⁊ alia¬

Expanded text:
sit servum noxae nomine relinquere. Item quaero, si nolit aestimationem et pretia rerum restituere, an servus retinendus sit et danda sit actio de peculio vel de pretio repetendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responsum est.Seruum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inuentus praesentibus honestis uiris interrogatus, an et in domo standum sit responso serui.Paulus resp
Abbreviated transcription (Latin):
sit  si in uniu̾sam cãm fit fideuissor
acceptus putat mrcelł putat posse ⁊
fideiussori redhiberi.
⁊ dnis redhibitoria agat ñ alit̾ euen¬
ditor daturꝰ est ꝙͣ si omĩa p̾stit̾it que
huic actõni continent᷑ ⁊ quidẽ solida
nõ pecculio tenus nã ⁊ si ex empto¬
chiil consequit᷑ ꝙ si seruus ⁊ filius
uendid̾it redhibitoria ĩ peccłiũ ꝯpetit.
N peccłio autem ⁊ eam redihibitioniᷤᷤ
serius ñ est inpecculio non enĩ pot̾
ẽẽ in pecculio qui ad huc emptoris est
s cãm ip̃ius redhibitionis ꝯputatar
emptus quintus milib sit ħ quo
in peccłio ẽẽ dicemꝰ hoc ita si nicħ̾ dñi¬
est ꝙ si plus dño debeat eueniet ⁊ ho¬
minem prestet ⁊ nichil ꝯseqͣtur.¬

Expanded text:
i, si in uniuersam causam fideiussor sit acceptus, putat Marcellus posse ei fideiussori redhiberi. et dominus redhibitoria agat, non aliter ei uenditor daturus est, quam si omnia praestiter‹i›t quae huic actioni continentur et quidem solida, non peculio tenus: nam ihil consequitur. Quod si servus vel filius vendiderit, redhibitoria in peculium competit. in peculio autem et causa redhibitioseruus non est in peculio non enim potest esse in peculio seruus, qui adhuc emptoris est sed causa ipsius redhibitionis in peculiemptus quinque milibus sit, haec quoque in peculio esse dicemus. hoc ita, si nihil domiest: quod si plus domino debeat, eueniet, ut hominem pr
Abbreviated transcription (Latin):
rea si fidei ꝯmissam libertatemabhi¬
is petant O ed ⁊ si cus suis nũmis
redemptos se ⁊ ñ manumissos ꝯtra
piaciti fidem asseuerent. Liber ⁊̃ iuis
sus ẽẽ si rones redd̾et arbitrium ꝯtra

Expanded text:
rea fideicommissam libertatem ab his petent: sed et si qui suis nummis redemptos se et non manumissos contra placiti fidem adseverent. liber etiam esse iussus si rationes reddiderit, arbitrum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uł a diu̾sitate mentium dc̃in
nib cõꝓbata sũt hec u̾ba tuas res tibi
salib cͦs dicutiendis placuit renũ¬
tlatõem int̾uenire oporte inqͣ hec res̾
hec u̾ba comꝓbata sunt conditione
tua nõ utar. Siue autẽ ip̃is p̃sũptiᷤᷤ
renũcietur siue absenti per es̃ qui ĩ
potate eiꝰ sit cuiꝰ ue is eaue in pͥate sit¬
autẽ Diuor nicbil interest.

Expanded text:
autem vel a diversitate mentium dictum ne comprobata sunt haec verba: "tuas res tibi salibus quoque discutiendis placuit renuntiationem intervenire oportere: in qua re haec uerba probata sunt: 'condicione tua non utor'. Siue autem ipsi praesenti renuntietur siue absenti per eum, qui in potestate eius sit cuiusue is eaue in potestate sit, nihil interest.
Abbreviated transcription (Latin):
tecum s cum ip̃o s siliberũ sciũo s̃¬
adu̾sus euactõem eaꝵ u̾o que te sequ¬
untur adu̾suste. Si ticiiseruum
putans qui erat sempnii de d̾o pec¬
cuniã ne occidet᷑ ut ponp̾ ait habe

Expanded text:
cum ipso. sed si liberum sciui, eaaduersus eum actionem, earum uero, quae te sequuntur, aduersus te.Si Titii seruum putans qui erat Sempronii, dedero pecuniam ne occideretur, ut Pomponius ait, habe
Abbreviated transcription (Latin):
actõeni. Idemcr est ⁊ si sui iuris eoseẽ
putaui Nam ⁊ si seruũ ñ neccͣm
en̾io filio tuo ⁊ turatũ hu̾is nicħ
agitur rati hĩtde. Codem loco põpõ
scribit. hoc adiccto qd̾ putat et si ni¬
chil sit in pecculio Qm̃ plus pr̃ĩ dũo¬
ue debetur. et in pr̃em dandã actõem
i ciñtũ locupletior ex mea admĩstͣ¬
tõne fẽc sit. S ed ⁊ si hoĩs lib̾i quitͥ
bona fide seruiebat negõa gessero
si cuud̾ putanstuũ ẽẽ seruũ gessi põ¬
poñscribit eaꝵ ñ pecculiariũ cãd̃

Expanded text:
 est et si sui iuris esse eos putaui. nam et si seruum non necessarium emero filio tuo et tu ratum habueris, nihil agitur ratihabitione eodem loco Pomponius scribit hoc adiecto, quod putat, etsi nihil sit in peculio, quoniam plus patri dominoue debetur, et in patrem dandam actionem, in quantum locupletior ex mea administratione factus sit.Sed si hominis liberi qui tibi bona fide seruiebat negotia gessero: si quidem putans tuum esse seruum gessi, Pomponius scribit earum rerum peculiarium causa,
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ si altas legaiit nondubiũ est
quĩhes alias possit altius tollendo
obscurare lumina legarũ eclium
accessu nlłs est fructus legatario hĩ¬
ta est aut̃ pot ⁊ eclib obscuratis ce¬
t̾m usufructu loci legato accessus¬
ĩ dand̾ est tr ⁊ haustu relicto it̾ quoz
xeditur ut ñ penitus lum̃ reclanda¬
tur s fũ relinq̃t᷑ qnͣtũ sufficit hĩtan¬
tib in usus diuturni moderatõne.
cere aliudue ꝙ fac̾e̾ eoꝵ enicoum¬
.n ⁊̃ siss se forͣm ac statũ antiquoꝵ
eclificioꝵ custodire deb̾e ¶Siinter
te ⁊ uicinũ tuũ non ꝯuenit ad qmͣ
altitudinem extolli eclificia quefac̾e
institiusti oꝑteat arbitrũ accipe po

Expanded text:
t, si alteras legauit, non dubium est, quin heres alias possit altius tollendo obscurare lumina legatarum aediuaccessu nullum est fructus legatum, habitare autem potest et aedibus obscuratis. ceterum usu fructu loci legato etiam accessus dandus est, quia et haustu relicto iter quoqconceditur, ut non penitus lumen recludatur, sed tantum relinquatur, quantum sufficit habitantibus in usus diurni moderatione. cere aliudue quid facere co sciet se formam ac statum antiquorum aedificiorum custodire debere.Si inter te et uicinum tuum non conuenit, ad quam altitudinem extolli aedifici‹a›, quae facere instituisti, oporteat, arbitrum accipere po
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutẽ paciantur ne quid altius
tollatur uiridiaria supͣ altituclinẽ
hr̃e possĩt at si de ꝓspecau est ea cue cb¬
fetit. ẜ parietem coĩem ñ liceat aut̃
tribulos admotos hr̃e ad ꝑietem
munemsicutiut q parietem qͥid̃
suũ per parietem ꝯmunem de tuibu¬
lis eo amplius hoc uidetur qd̃ ꝑ
eos flãma torretur paries. qͣr de reuo¬
lo ut cum ybero loquaris neremil¬
licitam faciet scdmparie¬
tem ¶ Parietem coĩem
sicut liceat p̾ciosissimas picturas
hĩe inpariete coĩcet̾m si demolestꝰ¬

Expanded text:
e quid altius tollatur, uiridia supra eam altitudinem habere possunt: at si de prospectu est eaque obfecit secundum parietem communem: non licet autem tubulos habere admotos ad parietem communem, sicuti ne parietem quidem suum per parietem communem: de tubulis eo amplius hoc iuris est, quod per eos flamma torretur paries: qua de re uolo cum Hibero loquaris, ne rem illicitam faciat.Pruendo.Parietem communem sicut licet mihi pretiosissimas picturas habere in pariete communi: ceterum si demolit
Abbreviated transcription (Latin):
inpriore compromisso de die ꝓferendo
tauebatur. C et̾m si cauebatur et ip̃e
ꝓtulit mansit arbit̾. Olenũ cõpro¬
m̃issum applłatur qd̃ de reb contro¬
uersus ue compoĩtũ: Namad om̃s
otrouersias pertinet. Sz si forte de una
re sit disputatõl plenũ compinissũ
Id .n. uenit in ꝯꝓmissũ de quo actũsit
ut ueniret. s ⁊ tutius si quid de care
ꝯꝓmissum factur sit de ea sola expri-
obtempare litigatores si arbiter ali¬
quud non honestum uisserit. S̾i intͣ¬
certam diemꝯpromissi aditus arbit̾
post diemcompmissi a dee iusserit pe¬
na ñ omitctur. Si qus exlitigatõ¬
p. ca absentia impeditus sit aũ ma¬
gr̃atu aut alia iusta decã penam cõ¬
mittit ꝓtulus et atciliciñ aiunt s si
paratussit in eundẽ ꝯpromitt̾e actõem
denegari. aut exceptõne tutũ fore. s ħ
ita demũ u̾m ẽẽ si arbit̾ reciꝑe inse ar¬
uissit puta. inꝓuintia adee litigato¬
res ꝯ rome ẽet in eũ ꝯpmissũ an el im¬

Expanded text:
in priore compromisso de die proferendo caueatur: ceterum si cauebatur et ipse protulit, mansit arbiter.Plenum compromissum appellatur, quod 'de rebus controuersiisue' compositum est: nam ad omnes controuersias pertinet. sed si forte de una re sit disputatio, licet pleno com‹promisso› id enim venit in compromissum, de quo actum est ut veniret. sed est tutius, si quis de certa re compromissum facturus sit, de ea sola exprimere obtemperare litigatores, si arbiter aliquid non honestum iusserit. Si intra diem compromissi aditus arbiter post diem compromissi adesse iusserit, poena non committetur. Si quis ex litigatoa absentia impeditus sit aut magistratu aut alia iusta de causa, poenam committi Proculus et Atilicinus aiunt: sed si paratus sit in eundem compromittere, actionem denegari aut exceptione tutum fore. sed hoc ita demum uerum erit, si arbiter recipere in se ariussit puta in prouincia adesse litigatores, cum Romae esset in eum compromissum, an ei im
Abbreviated transcription (Latin):
toe riti nec te nec ip̃m o hec impet̾re ⁊¬
si interdũ paciaris iniuiriam: Si soluẽ¬
do debitor non sit. s si tu incidisti in
eclictũ: reus quidem exceptõe tu nõ
ut̾is noc pena tua ad reum promittẽ¬
di pertinebit et ĩo mandati actionẽ
non habebis. ¶Si filius m̃s in ma¬
gistratu in hoc edicto incidit ab hus
actionib quas ex ꝑsona cus ĩtendo
hoc edictio locus sit et ñ puto uenica
conditio det̾ior fiat. ¶ Q autemait
p̾tor ut is codem iure utatur et scri¬
bis iulianus non solũ illi denegare
actionem s ĩ heredib ciis. Illd̾ quo
non sñ rone scribit non solũ in huis
actõnib pati eum penã edc̃iquas t̃t
huit cum incidit in edictu uinsique
postea ei adquirent ¶Ex hac cã solu¬
tum repeti s̃ posse uił putat. sr̃ee enĩ
naturalem cãm que repetifc̃em ĩhibet.¬
auisli. ad ꝓuint̾. Illud elegant̾
pretor excipit p̾terqm si quis eorum
tunc eundem fec̾it qui ipe eorũ quid fe¬

Expanded text:
e uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si solvendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu non utaris: nec poena tua ad reum promittendi pertinebit: et ideo mandati actionem non habebis. Si filius meus in magistratu in hoc edictum incidit, an in his actionibus, quas ex persona eius intendo, hoc edicto locus sit? et non puto, ne mea condicio deterior fiat. Quod autem ait praetor, ut is eodem iure utaturbit Iulianus non solum ipsi denegari actionem, sed etiam heredi eius. Illud quoque non sine ratione scribit non solum in his actionibus pati eum poenam edicti, quas tunc habuit cum incideret in edictum, verum si quae postea ei adquirentur. Ex hac causa solutum repeti non posse Iulianus putat: superesse enim naturalem causam, quae inhibet iale. Illud eleganter praetor excipit: 'praeterquam si quis eorum contra eum fecerit, qui ipse eorum quid fe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpelluntur se aduersus om̃s defẽ¬
dere non tñ si iniuriam suam prosẽ¬
ciuãtur uelud fur tumur dampñ
oicant. S ed si dubitetur utrũ ĩ ea
cluis causa sit ut domũ reuocare
possit nec ne ip̃e p̾tord cã cognita
ĩ tueri. Qd̾ si ꝯstitit in ea eum ẽẽ cã
ut domũreuocaret debebit cau̾e in
iuditio sisti statuente p̾tore ⁊̃ ciuẽ
diem ꝓmitcet. S utrum nuda ca
one qd ⁊ mela scribit aliocuũ cõ¬

Expanded text:
pelluntur se adversus omnes defendere: non tamen si iniuriam suam persequantur vel furtum vel damnum um se vindicant. Sed si dubitetur, utrum in ea quis causa sit, ut domum revocare possit, nec ne, ipse praetor debet causa cognita statuere. quod si constiterit in ea eum esse causa, ut domum revocet, debebit cavere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cauone, quod et Mela scribit: alioquin co
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃nonii eius. ut puta p̾ciumhedita¬
rium ebibit utrum totũ heditati imꝑẽ¬
exp̃nsũ feratur analiquid ex pr̃imo¬
nio eius ut in id ft̃s iocupletior uide¬
atur ꝙ solebat ip̃e erogareañ delatam
fiuiss ex heditate redõ̾e decreuit eacy
alienata erãt ñ minuendi fider¬
missi nec cã p̾ciũ incorpus pr̃imonii

Expanded text:
patrimonii eius? ut puta penum hereditapatrimonii eius? ut puta penum hereditarium ebibit: utrum totum hereditati expensum feratur an aliquid et patrimonio eius? ut in id factus locupletior uideatur, quod solebat ipse erogare ante delatam erfuisset ex hereditate reddere, decreuit ea, quae alienata erant non minuendi fideicommissi nec pretium in corpus patrimonii
Abbreviated transcription (Latin):
non atrĩgit. S ilimodo ⁊ si mutuã pec¬
cumiã accepit qĩ diues ẽẽ ceperit. Sitũ
pignorires heditarias dedit uidendũ¬
est an ur sic atringuatur h̾editas ¶ est
disficile cumipe sit obligatus. deo
qui locuplecior factus non est. non tene¬
tur ut si quis putans ex asse hedem par¬
tem dimidiam ẜeditatis sũdolo malo
uñ ñ teneatur qĩ ꝙ id erogau̾it ex eo
fu̾it ꝙ ad cum ñpertinebat s ad colx¬
des. nam si is qui heres ñ erat totũ qui¬
cquid ap̃ se fuit consũpsiss sñ dubio
non tenetur qͣ locupletior non fc̃s s
tis una pruna deindealia dici posse
totũ ꝙ suꝑest restitũe eum deb̾e qͣi suã
partem ꝯsũpserit. tercia utriq ꝙ cõ¬
sumptũ est deced̾e ait utiq non nich̃
restituend. de illo dubitat utẽ totum
an partem restituendam disat. puto
tñ residuũ integrũ non ẽẽ restituend̾
s partem eius dimidiã. Quidem
autem is quis ex hereditate crogauit
utrum totum decedat an uero ꝓ rata

Expanded text:
on attigit. Simili modo et si mutuam pecuniam accepit, quasi diues se deceperit. Si tamen pignori res hereditarias dedit, uidendum, an uel sic attingatur hereditas: quod est difficile, cum ipse sit obligatus. Adeo autem qui locupletior factus non est non tenetur, ut si quis putans se ex asse heredem partem dimidiam hereditatis sine dolo malo t ex eo fuerit, quod ad eum non pertinebat, sed ad coheredes: nam et si is qui heres non erat totum, quidquid apud se fuit, consumpsisset, sine dubio non tenetur, quasi locupletior non factus. sed tis, una prima: deinde alia posseuam partem consumpserit: tertia utrique quod consumptum est decedere: ait utique nonnihil restituendum, de illo dubitat, utrum totum an partem restituendam dicat: puto tamen residuum integrum non esse restituendum, sed partem eius dimidiam. Quod autem quis ex hereditate erogauit, utrum totum decedat an uero pro rata
Abbreviated transcription (Latin):
datur. itemq defintutib ur¬
banorum p̃diorum per tͣditi¬
onem ꝯstitutis uel patientiã
cisitem rustitorum. namethic
tͣditionem et pacientiam tuẽ¬
dam constat. ¶Partus antil¬
le furtine qui apd bone fidei
emptorẽ ꝯceptus est per hãc
actionem petendus etiam si
ab eo qui emit possessus nõẽ.
Si heres furis hanc actionez
non habet quia intiorum de¬
functi successor ẽ. item de fur
tina licet mater distracta nõ
sit set donata ignoranti mi¬
chi ea que apud me concepit
et pepit. ꝯpetit michi inptum
publicianaut mł. ait. si moeo¬
tempore quo experiar fintinã¬
mr̃ẽm ignorem idemuir ge¬
nͣalit̾ dicit exqua causa ma¬
trem usucaꝑe possem si finti¬

Expanded text:
datur: itemque seruitutibus urbanorum praediorum per traditionem constitutis uel per patientci: item rusticorum, nam et hic traditionem et patientiam tuendam constat.Partus ancillae furtiuae, qui apud bonae fidei emptorem conceptus est, per hanc actionem petendus est, etiamsi ab eo qui emit possessus non est. sed heres furis hanc actionem non habet, quia uitiorum defuncti successor est. Interdum furtiua mater distracta non sit, sed donata ignoranti mi apud me conceperit et pepererit, competit mihi in Publiciana, ut Iulianus ait, si modotempore, quo experiar, furtiuatrem ignorem. Idem Iuleraliter dicit, ex qua causa mtrem usucapere possem, si furti
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmitur. uñ pot̾ diectura ca
requiratur an solutum sit p̾ci
ris publiciana ꝯpetit actõ Si
quis rem ap̃se depoĩtam uł s
ꝯmoditam eu̾nt ur pignori
sibi datam ꝓtͣclita erit accipi¬
enda. si post emptõm ap̃ eñ re¬
si hrditatemem̾o et traditam
mͥremhrditariam petere ue
neratius scribit publicianam¬
eẽ. ¶ Si duob quis seꝑatimiie¬
didit bonafide ementib uidea¬
mus quis magis publiciana
uti possit. utrum is cuipriori
res tradita est an is quitm̃ e
emerit pocior sit cui priorires
tradita est quod si aduersus
non dominiᷤ melior causa sit
possidentis qͣm petentis que

Expanded text:
exprimitur: unde potest coniectura caprequiratur, an solutum sit pretiris, Publiciana competit actio.Si quis rem apud se depositam uel sibi commodatam emerit uel pignori sibi datam, pro tradita erit accipienda, si post emptsi hereditatem emero et traditam mihi rem hereditariam petere velim, Neratius scribit esse Publicianam. Si duobus quis separatim vendiderit bona fide ementibus, videamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res tradita est an is qui tantuemerint, potior sit cui priori res tradita est, quod si a diversis non dominis, melior causa sit possidentis quam petentis. quae
Abbreviated transcription (Latin):
Imp̃r qno nr̃ seu̾si filie flauii athene¬
re. cuius bona fu̾ant subiugata fisco
idem nũari decem centena dotis noĩe iu¬
ssit ꝙ de parte ea p̾stitisse dotis nonune¬
usuras allegasset.
demł. Debitor usurariꝰ creditorip᷑¬
ciũam obtulit ⁊ eam acciꝑe noluiss
obsignauit ac deposuit ex eodiera

Expanded text:
 noster Seuerus filiae Flauii Athenagorae, cuius bona fuerant publicata, de fisco ideo numerari decies centena dotis nomine iussit, quod ea patrem praestitisse dotis usuras allegasset.m Debitor usurarius creditori pecuniam optulit et eam, cum accipere noluisset, obsignavit ac deposuit: ex eo die ra
Abbreviated transcription (Latin):
Iauti. Parcũ post litem ꝯtestatam
gerebat fen̾anit peccũam .pi. subusis
in soluendis usuris quidam plusĩ¬
in usuris suppleatur quesitũest an illud
u.ꝙ amplius ex consuetudine pene noĩe
ã quibdam exactũ est ip̃i seio ꝓficere
ded̾et anreipublice lucro ced̾e s si gnͦ
bieas solas reipublice pr̃ari oport̾e que
scd̾m formã ab huis exigi solent ⁊̃ sioĩa
obligatõem usuraꝵ reipublice acqͥsi¬
uit equũ est qmͣis ip̃o iure rei publice
debebatur. tm̃ prodefunctis noĩb com¬
pensatõem maioꝵ usuraꝵ fĩ si non sit
parata res publica iiniu̾soꝵ debitoꝵ for¬
tunam susciꝑe eadem fere in tutorib
martellus refert.
sua qͣq die usu᷑ supra scͥpte exsolu̾ent᷑
uł post t̾cium mensem in maiores u

Expanded text:
um. Partum post litem contestat‹a›gerebat faenerauit pecuniam publicam sub usuris in soluendis usuris, quidam plus inin usuris, suppleatur. quaesitum est, an illud, quod amplius ex consuetudine poena‹e› nomine a quibusdam exactum est, ipsi Seio proficere deberet an rei publicae lucro cederet. respondlatus esset, eas solas rei publicae praestari oportere, quae secundum formam ab is exigi solent, etiamsi ‹obligationem usurarum rei publicae adquisiit? aequum est, quamuis ipso iure usurae rei publicae debeantur, tamen pro defectis nominibus compensationem maiorum usurarum fieri, si non sit parata res publica uniuersorum debitorum fortunam suscipere. eadem fere in tutoribus Marcellus refert. sua quaque die usurae supra scripta‹e› exsoluerentur uel post tertium mensem, tunc in maiores u
Abbreviated transcription (Latin):
te pecciñe dolo u̾sari Dissoluta .n. negli¬
gentiappe dolũ est ubi ñ ignorauit
nͥlest qd̃ ei imputetur parir̃õne ⁊
si aliqͣ exceptõ debitori ꝯpetebat pa-¬
o mãdati ei actõem ꝯpet̾e potuit .n.
atq debuit reuspiittendi c̾tiorare
fideiussorem suũ ne forte ignar᷑ soluat
indebitũ ¶Non maletctabit᷑ sicum

Expanded text:
tur dolo uersari dissoluta enim neglegentia prope dolum est: ubi uero ignorauit, nihil ‹est› quod ei imputetur. pari ratione et si aliqua exceptio debitori competebat, pa‹ma›ndati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus soluat indebitum. Non male tractabitur, si, cum
Abbreviated transcription (Latin):
to titiũ cħs qiͣ ꝓcurator uendidiss ob¬
strictũ emptori nsirem tradidiss nẽ¬
dicatõem ei ꝯcedendã ⁊ id circo man
sse si quid eius int̾fuissz qr forte uen¬
diturꝰ ei non fu̾it cit᷑ mandatũ sirem
ab co uenditare uellz exceptõe dolima¬
li submouebit᷑ ⁊ adu̾sus uenditorem

Expanded text:
uasi procurator uendidisset, obstrictum emptori neque, si rem tradidisset, uindicationem ei concedendam, et idcirco mandati› agere posse, si quid eius interfuisset, quia forte uenditurus non fuerit. contra mandator, si rem ab eo uindicare uelit, exceptione doli summouetur et aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ł. Qui admittitu ssotiuseitm̃so
tuis est qui admisit ⁊ rectecũ .n. soci¬
etas ꝯsensu ꝯthitur socius mͥ ẽẽ ñ pot̾
quem ego sociũ uolin ee quid gͦ si sociꝰ
m̃s eum ãmisit eisoli sociusest.¬

Expanded text:
. Qui admittitur socius, ei tantum socius est qui admisit, ‹e›t recte: cum enim societas consensu contrahatur, socius mihi esse non potest quem ego socium esse nolu‹i›. quid ergo si socius meus eum admisit? ei soli socius est
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stitisse q̃ madinoosi eũqui furenti
te aliquẽ p̾cipitau̾it cellus ait suie¬
ħ ip̃o ictu pericrit aut oĩno subu̾sus
est aut Natus ui flumĩs uictꝰ peri¬
erit lege acquilia tem̃ q̃mad̾m siqͥs

Expanded text:
praestitisse, quemadmodum eum qui furenti te aliquem praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum s
Abbreviated transcription (Latin):
iuilia cessat. S siqͥs
scruũ egrotũ leuit pertusserit ⁊ is obie¬
rit recte labeo dicit lege acquilia eum
cen̾i ꝙͣ aliudalii mortiferũ ẽẽ solet Ce¬
lius autem młtũ int̾ee dicit ñ occid̾it an

Expanded text:
quilia cessat. Sed si quis servum aegrotum leviter percusserit et is obierit, recte Labeo dicit lege Aquilia eum teneri, quia aliud alii mortiferum esse solet. Celsus autem multum interesse dicit, occiderit
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigit uł intellig̾e d infirmitatẽ
suam alii piculosã futurã ¶Idẽ iu¬
ris est inꝑsona cuiꝰ qui impetũ equi
quo uehebatur pp̃ imꝑitiã uł ĩ fir¬
tũ dedit ⁊ inde młr perierit labeo

Expanded text:
 intellegere debet infirmitatem suam alii periculosam futuram. idem iuris est in persona eius, qui impetum equi, quo uehebatur, propter imperitiam uel infirntum dederit et inde mulier perierit, Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
filius existimasse eñ repet̾e ñ posse S
ip̃e celius filius naturali equitate mo¬
dit ea speꝙ seab eo qui accepit re¬
mun̾ari existimar bamiciorem
cẽ sibi eũ futurũ repetẽ ñ posse opi¬
nione fła deceptũ. Dubtiliꝰ quo
illd̃ tractat an qui se statu liberũ

Expanded text:
lsum existimasse repetere eum non posse: sed ipse Celsus naturali aequitate modit ea spe, quod se ab eo qui acceperit remunerari existimaret vel amiciorem sibi esse eum futurum, repetere non posse opinione falsa deceptum. Suptilius quoque illud tractat, an ille, qui se statuliberu
Abbreviated transcription (Latin):
facit si dubitatur ⁊ ex ħ edc̃op̾toris
eũ infamia ẽẽ notatũ sitm̃ si cit᷑ indig¬
nationẽ principis successor eidat᷑ sit.¬
Exercitũ aut̃ ñ unãcohortẽ n u¬
namalam dicamꝰ. s nuos młtos
militũ nãex̾titui ꝑ̃eedicimꝰ esi qui
iogionẽ uł legiones cum suis auxi¬
lus ab imꝑatore ⁊ missaᷤ ãministr.¬
est honesta qͥem̾itis stipendiis ul a
abimperatore indulgetur ẽ casu¬
aria ciue pp ualitudines laborib
milicie soluit est ⁊ ignominiosa Io¬
tiens is qiui utitur adicit ignoĩati
ignominie ca se mittere semper
.n. debet add̾e cur miles mistatur
s ⁊ si cum ex auctorit ai̾it .i. insign¬
niamilitaria detraxerit interĩ¬
fames efficitur licet ñ addidisset
ignominie causa se eñ exauctor¬

Expanded text:
facit, non dubitabis et ex edicto praetoris eum infamia esse notatum: non tamen si citra indignationem principis successor ei datus est.Exercitum autem non unam cohortem neque unam alam dicimus, sed numeros multos militum: nam exercitui praeesse dicimus eum, qui legionem uel legiones cum suis auxiliis ab imperatore commissas administraest honesta, quae emeritis stipendiis vel ante ab imperatore indulgetur: est causaria, quae propter valetudinem laboribus militiae solvit: est ignominiosa. igtiens is qui mittit addidit nominatim ignominiae causa se mittere: semper enim debet addere, cur miles mittatur. sed et si eum exauctorauerit, id est insignia militaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctor
Abbreviated transcription (Latin):
ui restitu̾e iussus iudiciñ paret
ꝯtendens ñ posse restitue si quidẽ hĩet
rẽ manumilitari offõ iudicis ab eo
possõ tnͣfferatur ⁊ fru̾ctuũ d̾ taxat õis¬
q cãc noĩe ⁊dẽpnato fiat. Si u̾o ñ pot
restitũe si quidẽ dolofecit quominꝰ
possit is qñtũ adu̾sarĩ in litẽ sñ ulla
taxatõe mnmfinitũ uirau̾it dãpnad̾
est. Siu̾o ñ pot̃ restitu̾e nec dolofer̃

Expanded text:
ui restituere iussus iudici non paret contendens non posse restituere, si quidem habeat rem, manu militari officio iudicis ab eo possessio transfertur et fructuum dumtaxat omnisque causae nomine condemnatio fit. si uero non potest restituere, sintum aduersarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iurauerit, damnandus est. si uero nec potest restituere nec dolo feci
Abbreviated transcription (Latin):
ten̾i eũ. Imo ⁊ sierat seruus oĩno fugi¬
turus ux furtũ stacturꝰ hic uero lauda¬
laudando aug̾i maliciã. siuegͦ bonꝰ
iudebit᷑. Is qͦ det̾iorẽ facit qui scruo ꝑ¬
suadet ut in iuriam fac̾et uł furtũ uł
peccłiũ intͥcaret aut amator existĩt uł
crrori uł malis artib ẽẽ dedit᷑ uł in spͥ¬
taculis minus uł sediciosus uł si actori
notat p̾tor eius quipersuadet. Cet̾m
si quidem sñ dolomalo det̾iorẽ fec̾it ñ
notat᷑ s si lusus gr̃a fec̾it ñ tenet᷑ unde
queritur: Si quis seruo alieno suaserit
in tectũ accend̾e ur ĩputeũ descend̾e ⁊ il¬
le parens ascend̾it ⁊ descend̾it ⁊ cecid̾it
crusq uł aliquid aliud freg̾et uelpa¬
rierit anteneat᷑ ⁊ si quidẽ sñ dolo fec̾it
referend̾ est ut ñ aliꝰ teneat᷑ nͥqui do
lo malorecepit.Cetmsiquis ut oĩno
custodiret recepit uł humanitate

Expanded text:
teneri eum. immo et si erat seruus omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero lauda oportet laudando augeri malitiam. siue ergo bonum videbitur. Is quoque deteriorem facit, qui servo persuadet, ut iniuriam faceret vel furtum vel peculium intricaret, aut amator existeret vel erro vel malis artibus esset deditus vel in spectaculis nimius vel seditiosus: vel si actori notat praetor eius qui persuadet: ceterum si quis sine dolo deteriorem fecerit, non notatur, et si lusus gratia fecit, non tenetur. Vnde quaeritur, si quis servo alieno suaserit in tectum ascendere vel in puteum descendere et ille parens ascenderit vel descenderit et ceciderit crusque vel quid aliud fregerit vel perierit, an teneatur: et si quidem sine dolo malo fecerit, referendum est, ut non alius teneatur, nisi qui dolo malo recepit: ceterum si quis, ut domino custodiret, recepit uel humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
nã initiũ ꝯstitutõis gn̾aleẽ demõstrat
eũ si ñ ꝑerrorẽ solutũ sit fi dĩ ꝯmissum
ꝙ indebitũ fr̃i si posse repeti. Itẽ ⁊ illa ꝑs
ecue gn̾alis est. ut tid̃ iuris ignorãtia
legis falcidie bñficio usi ñ sunt ñ pos¬
sint repet̾e ut scd̃m ħ possit dici ⁊̃ in pͦ
cunia q̃ per fidei ꝯmissũ relicta est ⁊ q̃
soluta est ñ ad aliquid faciend̾ relicta

Expanded text:
stitutionis generale est: demonstrat enim, si non per errorem solutum sit fideicommissum, quod indebitum fuit, non posse repeti: item et illa pars aeque generalis est, ut qui iuris ignorantia legis Falcidiae beneficio usi non sunt, ‹non› possint repetere: ut secundum hoc possit dici etiam, si pecunia, quae per fideicommissum relicta est quaeque soluta est, non ad aliq
Abbreviated transcription (Latin):
cam pecciũam iopꝰ aq ductꝰ impendi
frustra postulau̾int redoisibi are pu¬
blica cyrenensiũ qiͣ plus debito dede¬
rint cũ sit utrũq iniquũ pectiuiamq̃
ad opus aq̃ ductus data est repeti ⁊̃ rẽ
publicã ex corꝑe prĩmonii sui impẽd̾e
in id opus qd̃ totũ aliene lib̾alitatis
gr̃a rep̾sentat ꝙ si ĩõ repetitõem eiꝰ pec¬
cunie hr̃e credunt qd̃ imꝑitia lapsile¬
gis falcidie bñfitio usi ñ sunt sciant
ignorantiã fcĩ ñ uris ꝓdesse nec tultis
solere succurti s errantib ⁊ licz muni¬
cipiũ m̃tio in hac epła fiat tm̃ ⁊ inqͣ¬

Expanded text:
pecuniam in opus aquae ductus impendi, frustra postulant reddi. sibi a re publica Cirtensium, quasi plus debito dederint, cum sit utrumque iniquum pecuniam, quae ad opus aquae ductus data est, repeti et rem publicam ex corpore patrimonii sui impendere in id opus, quod totum alienae liberalitatis gloriam repraesentet. quod si ideo repetitionem eius pecuniae habere credunt, quod imperitia lapsi legis Falcidiae beneficio usi non sunt, sciant ignorantiam facti, non iuris prodesse nec stultis solere succurri, sed errantibus'.Et licet municipum mentio in hac epistula fiat, tamen et in qu