comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nouationis indigeat Hallit᷑ ꝓrsus ista
ꝑsuasio. & nimia uanitate u& erescit.
quiq int teptationes istuiꝰ uitȩ ab omi
se uulnere credit inmune. Plrna oma
periculis: plrna laquȩis. Incitant cupi¬
ditates. insidiant᷑ inlecebre. Blandi¬
unt᷑ lucra: dapna det̾rent: Amares
obloquentiu linguȩ. nectam ueracias
sẽꝑ oralaudantiu. Inde seuit inuidia.
hinc decipit mdax offitiũ. ut faciliu̾sit
uitare discorde. qua declinare fallace:¬
Pipsis aut̃ uistutib obtinedis ta dubius
modꝰ & ta in cefta discrecioe. ut si quisq
int̾ bonoꝵ maloꝵq c̾finia. subtilissimi dis¬
criminis poturrit seruare m̃suras. difficile
sit. ut bene sibi c̃scia in ꝓbitate obtrectan¬
ciũ lingua n mordeat. & iniquoꝵ euãdat
obꝓbria cui.e amica ititia: lãcu ad ipsaᷤ¬

Expanded text:
litur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae, blandiuntur lucra, damna deterrent, amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium: ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallace virtutibus obtinendis tam 164 dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia, subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia.
Abbreviated transcription (Latin):
stultã fecit sapientia dĩ: iit suꝑbus hostis ho¬
minẽ uidens. quẽ aliquando superauerat.
nmetuer& eũ ꝑseq. quẽ pomib oportebat oc
lecebris qulȩ. serl & iam in pposito abstinentiȩ
cauramus. Qui enĩ souit humano generi mortẽ
inferre peybũ. nouit & ꝑipsũ nocere ieiunium

Expanded text:
stultam fecit sapientia Dei, ut superbus hostis hostultam fecit sapientia Dei, ut superbus hostis hominem videns quem aliquando superaverat, metueret persequi, quem pro mundo oportebat occlecebris gulae, sed etiam in proposito abstinentiae caveamus. Qui enim scivit humano generi mortem inferre per cibum, novit et per ipsum nocere jejunium;
Abbreviated transcription (Latin):
netꝰ suꝑare ꝑglam. quia difficile: ut lau¬
dabilit̾ uiuentẽ. laus humanañ capiat.
nare ꝓpositũ. cui napp&at iuolare ieiuni¬
ũ. quando uersutias suas sic̃ tuuanglica
lectiune patefactũ ẽ. nec abipsomundi
saluatore ctinuit. Expauescens in eo .xl.
uoluit. ut rũ hanc c̃tinentiã donatam
haber& anppã. ut ñ meturr& deceptio¬
c̃ditionis cuius & corporis. Primo itaque
dolo scrutatus .ẽ. an ipse. eet. substantiarũ
creator. qui rerũ corporarũ possit in quo
uell& mutare naturas. Scđo: ansub huma¬
ne carnis speciȩ. diunitas obũbrata tegere t̃
cui facle. tẽt. ꝑuiũ sibi aera facere. & t̾rena ꝑ
uacuũ m̃bra librare. Seil cũ illi dñs iusticiam
maluisset opponere ueri hominis. quã po¬
tentiã manifeftare dĩtatis. ad hoc c̃uertit t̃ꝑ
fraudis ingeniũ. uteũ in quo diunȩ̨ potestatis
signa cessauerant. dominandi cupiditate tẽp¬
iar&. & adueneratione. siu regna mundi pol¬
licendo traducer&. Dedprudentiã diaboli

Expanded text:
tur elatio: quia difficile est ut laudabiliter viventem laus humana non capiat, nare propositum? cujus non appetat violare jejunium? quando versutias suas, sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore continuit? Expavescens enim in illvoluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptioditionis cujus est corporis. Primo itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus justitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis signa cessaverant, dominandi cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prudentiam d
Abbreviated transcription (Latin):
uiri speciẽ cõteplaret᷑ in xp̃o. p̃sentia
tam̃ diuinitatis ei cͣcitatꝰ: suspicabat᷑
eu plus tẽ ꝗͣ homuit: Animabat itaq
illũ p̃sumerẽ c̃gressus femineuꝰ partus.
sedt̃rebat uirgmitas parientis Quãius
ntam cu c̃ceperat deadã Cugͥ uide̾ret
inimicꝰ dĩ filiũ tanta ꝑmiracula ꝓcreatũ.
uolurbat secũ ut arbitroꝵ. atq ad mirans
dicrbat. Quis. ẽ iste ꝗnescienteme hunc
in gressus ẽ mudũ. Aouiqdẽ qr defemina
nãt ẽ. sed nescio unde c̃ceptꝰ Astat
ecet mat̾: sed patre murstigarenon
possu: Partũ uideo: sed nagnosconas¬
centr̃: & qđ stupori meo ad erescit: in¬
c̃sueta ltige pariendi &iã edito filio mat̾
exultat uirgo. In iac& incunabulis
paruulus: suffudit lacrimis ultu simi¬
leq sere mortaliũ uagitibus ꝓdit: & cu
nichil ei deinfantiadesit. Nulla tam̃ illi
t̃ uelut mn infante corruptio Pannis obsitꝰ¬

Expanded text:
iem contemplaretur in Christo, praesentia tamen divinitatis ejus concitatus, suspicabatur eum plus esse quam hominem. Animabat itaque illum praesumere congressum partus femineus, sed terrebat virginitas parientis; quamvis non tamen eum conceperat de Adam. Cum ergo videret inimicus Dei Filium tanta per miracula procreatum, volvebat secum, ut 107 arbitror, atque admirans dicebat: Quis est iste qui, nesciente me, hunc ingressus est mundum? Novi quidem quia de femina natus est, sed neseio unde conceptus. Astat ecce mater, sed patrem investigare non possum. Partum video, sed non agnosco nascentem: et quod stupori meo accrescit, inconsueta lege pariendi, etiam edito filio, mater exsultat ut virgo. En jacet in cunabulis parvulus, suffundit lacrymis vultum, similemque esse mortalium vagitibus prodit; et cum nihil ei de infantia desit, nulla tamen illi est velut in infante corruptio. Pannis obsit
Abbreviated transcription (Latin):
inquid illũ inmoNẽ excelsũ ualde: & ostendit tiom̃a
rogna mundi & honores eoꝵ dicens. Haec om̃a tibi
dabo: si pcideris adoraueris me: Sollicite fr̃s aduerate
qr cadere. est: om̃e qͥđ ꝑsuad& inimicus. Uere enim
ꝓcidit om̃is quiadorart diabolũ. & uere cedit quipo-¬
teslates honor esquȩ mundi ꝑ aftes sacrilecas. inimico
ꝓmittente sectat᷑ Seil dñs ac saluator nr̃ solita euin
responsione c̾fundit dicens. Veretro sathanas. Scrip¬
tũ ÷ enĩ Dñm dm̃ tuũ adorabis. & ipsi soliseruies.
Sc̃arũ scripturarũ testismonia ingeruns̃ : ñ ut in con¬
uer tibilis doceat᷑: sed ut inpũdens confut& ur

Expanded text:
 valde, et ostendit ei omnia regna mundi, et honores eorum, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sollicite, fratres, advertite quia cadere est omne quod suadet inimicus; vere enim procidit omnis, qui adorat diabolum; et vere cadit, qui potestates honoresque mundi per artes sacrilegas, inimico promittente, sectatur. Sed Dominus ac Salvator noster solita cum responsione confudit, dicens: Vade retro, Satana; scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies. nctarum illi Scripturarum testimonia ingeruntur, non ut inconvertibilis doceatur; sed ut impudens confutetur.
Abbreviated transcription (Latin):
do ab eis sacratiora scelebranda mistena.
Merito doctrina sp̃s sõ hac eruditione im¬
buit popłmxpianũ : ut ad paschale festũ¬
sẽꝑ quadraginta dierũ c̃tinentiã p̾parar&:
Cuiꝰ purificationis ratio. ia nos inuitat adobser¬
pascha dñi religios iuꝰ honorasse: Indieb igit᷑¬

Expanded text:
do ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, do ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Christianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praepararet. Cujus purificationis ratio jam nos ad obserPascha Domini religiosius honorasse. CAP. II
Abbreviated transcription (Latin):
de ñpeccandi facilitate p̾sumere: cum hoc
sui purtate confidat: ut putet se nullis
teptationũ ꝑiculis subiacere. cũ ꝑuigil ille
peccat is: Nã a quo dolos suos c̃tineat qu
ditatis suȩ fraude tẽptare: Viderat suꝑbiã
desꝑauit deartib suis. malitiȩ sp̃alis in ꝓbitas
antũq sibi denaturȩ nr̃ȩ mutabilitate ꝓmisit
ut qũȩ uerũ exꝑiebat᷑ hominẽ. p̃sumeret
posse fieri peccatore si gͦ ab ipso dño salua¬
tore nr̃o deceptionũ suarũ diabolus ñreuocauit
insidias: quato magis froc gilitatẽ nr̃am in¬
pugnare p̾sumit. Quos exinde uthem̃tiori
odio & in iuidia seuiore ꝑseqͥt. ex quo ei in
bastymo senuntiauimꝰ : & ab illa cui dñabat᷑
origine: inncuã creaturã. ꝑdiuinã regẽne ra¬
tionẽ transiuimꝰ: Vnde quia dũ mostali carne
circũdam̃ ñ desinit nobis hostysantyquu
laqueos peccati ubiq. p̾tendere: & tunc
maxime aduersũ xp̃i m̃bra seuire. quan¬

Expanded text:
de non peccandi facilitate praesumere, cum hoc de non peccandi facilitate praesumere, cum hoc sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qditatis suae fraude tentare? Viderat superbiadesperavit de artibus suae malitiae spiritalis improbitas; tantumque sibi de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum suarum diabolus non revocavit insidias, quanto magis fragilitatem nostram impugnare praesumet, quos exinde vehementiore odio et invidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa cui dominabatur origine, in novam creaturam divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur, non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maxime adversus Christi membra saevire, quan
Abbreviated transcription (Latin):
dedecoret.  naqͥd ꝓdest honestatis formã
p̃ferens cultꝰ exterior: sunteriora hominis
issaliquoꝵ sordeant cͣtaminatione uitioꝵ
Om̃a igit᷑ quȩ animi puritatẽ & speculũ m̃tis
obnubilant. absterigenda sedulo & quadã
censura uidicii. uideat sunsecreto cordis sui
illã quã xp̃s dat. inuenit pacẽ. sidesi deriũ
sp̃s nulla c̃oipiscentia carnis inpugnat.
si humilia ñ spernit. sialta ñapp&it. si ini¬
quo ñ delectatꝰ lucro. sun moderato rerũ¬
reũ suarũ ñ aud& auam̃to.sidenique
Aliena felicitate ñ unitur: dut inimici
miseria ñlȩtatꝰ Et cũharũ ꝑturbatonũ
nihil inse forte reppererit: sincero ꝑ qͥrat
examine. qualiũ cogitationũ specie frequen¬
terꝰ. & utruq. nullis uanitatũ imaginibus
nullis cupiditatib. titillari . ñ .x̃. istius uitȩ
quȩ tota tẽpiatio . ẽ. &quanimiũ uincitꝰ.
qui uinci abeadẽ nueritꝰ᷑: duꝑbũ ẽ enim

Expanded text:
dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam praeferens cultus exterior, si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda sedulo et quadamcensura judicii. Videat, si in secreto cordis sui illam, quam Christus dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginibus nullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vincitur, qui vinci ab eadem non veretur. Superbum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
uere decet: & uoluntates nr̃as actionesq
dirigere. qđ diuine nouimꝰ placere iusticiȩ.
Sed cũ hi apꝓpinquant dies quos in lustriores
nobis salutis nr̃ȩ. sacram̃ta fecer̃ diligentiore
exergenda. ẽ. disciplina ustutũ: ut sicut
ipsa mysteria qͦđa sui paste maiorasur
ita & nr̃a obserrantia super& in aliquo ẽsuoru¬
dinẽ suã & cui festiuitas .ẽ. cȩlebranda sub¬
limior. ipse quoq inta sepperiat᷑ ornatior:
Lienĩ rationabile & quodã mođo religiosum
uidet᷑ ꝑdiẽ festũ inuestytu nitidiore ꝓdire.
& habitu corporali hilaritatẽ m̃tis ostendere
ipsã quoq orationis domũ. ꝓpensiore tunc
cura & ãpliore cultu quãtũ possumꝰ adornamꝰ
Ionne dignũ ÷ ut anima xp̃iana quȩ uerum
uiuũq dĩ tẽplũ ÷ speciẽ suã prudent̃ exorn &e.
& redẽptionissuȩ celebratura sacram̃tũ om̃i
circũs pectione p̾caueat. ne ulla tã macula
iniquitatis obfuscet. aut duplici cordis rugga

Expanded text:
 et in id voluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore exercenda est disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festi in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima Christiana, quae verum vivumque Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga
Abbreviated transcription (Latin):
illiuꝰ uiduȩ. sit laudata deuotio: & ꝓcalice
aquȩ frigidȩ p̃miũ habeat gratuita largitio:
Exaffectib enĩ pioꝵ benignitatis mensuroc
taxat᷑. & nũꝗ tu mistrendi efficatia de-¬
intẽ pore samis unius diei cibũ quẽ solum
habebat apposuit: & ꝓphȩte esuruem
necessitatis suȩ p̃ferens̃ exiguũ farme ac
pusillũ ole incunctant̃ expendit. sed ñ ei
defuit. qđ fidelit̾ erogauit. Et inuasis pia

Expanded text:
iduae sit magnificata devotio , et pro calice aquae frigidae praemium habeat 158 gratuita largitio . Ex affectibus enim piorum benignitatis mensura taxatur; et numquam eum miserendi efficacia dein tempore famis, unius diei cibum, quem solum habebat, apposuit , et prophetae esuriem necessitati suae praeferens, exiguum farinae et pusillum olei incunctanter expendit. Sed non defuit ei quod fideliter erogavit, et in vasis p
Abbreviated transcription (Latin):
ut caftigatis conluctationib quȩ s int̃
ut õo. substantiã. anim quẽ subdi quł¬
ro cus consatutũ. uaporis sui decde .tt.
rectorẽ. dominationis suȩ obtineat dignitatẽ¬
Non enĩ insola abstinentia cybi. stat nr̃i sũmairuinu.
aut fructuose corpori esea subtrahit᷑ nisimens
tib ini quitate feuocat᷑. & ab obtrectationibus
lingua cohib&ur. Sic ꝙ nobis edendo ẽ mode¬
rata libestas ut etiã aliȩ cupiditates tadẽ lege
frenent᷑ Mansu& udinis & patientiȩ : pacis
& trornquillitatis: hoc tr̃pus ẽ : in quo exclus a
om̃i c̃taminatione uitioꝵ. ꝑp& uitas nobis. t̃
obtinenda uiftutũ: Nunc piarũ menitium
fostitudo donare culpas. neglegere c̃tumelias
& obliuisci assurscunt iniurias Nunc fideli
anim ꝑ arma iusticiȩ ad extrisse exerctat &
sinistris. ut ꝑ głam & ignobilitatẽ pinfamiam
& bonã famã: sec urã conscientiã. nec laudes¬

Expanded text:
tigatis colluctationibus quae sunt inter utramque substantiam, animus, quem sub Dei gubernaculis constitutum corporis sui decet esse rectorem, dominationis suae obtineat dignitateNon enim in sola abstinentia cibi stat nostri summa jejunii, aut fructuose corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Sic ergo nobis edendi est castiganda libertas, ut etiam aliae cupiditates eadem lege frenentur. Mansuetudinis et patientiae, pacis et tranquillitatis hoc tempus est: in quo exclusa omnium contaminatione vitiorum, perpetuitas nobis est acquirenda virtutum. Nunc piarum mentium fortitudo donare culpas, negligere contumelias, et oblivisci assuescat injurias. Nunc fidelis animus per arma justitiae a dextris se exerceat et sinistris : ut per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, securam conscientiam c
Abbreviated transcription (Latin):
utimͦ subiectione: cum quibus ui dõ eadẽ
subicimur seruitute. Diqui ergo horũ gra¬
uiorib dominos suos offendere delictis.
indulgentiã nunc in dieb recõciliationis
accipiant. Auferat miseratio seueritatẽ.
& uenia deleat ultionẽ. Nullũ custodia
tenrat. nullũ carcer includat : qm̃ ds̃ nr̃
mittenda sibi noss& peccata ꝓpria: qui remis¬
sissa aliena. Dissensionũ materiae dilectissimi.
a mimitiarii aculei ctrrint. Et sent odia.
deficiant simultates. inunitatẽ dilectionis

Expanded text:
utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum gravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nullum carcer includat: quoniam Deus isit, ut remittenda sibi is nosset peccata propria, qui remisisset aliena . Dissensionum materies, dilectissimi, inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, deficiant simultates,
Abbreviated transcription (Latin):
abundantiuꝰ ex sequam᷑. miscricor des simus
adom̃s maxime aut᷑ ad domesticos fidei
ut in ipsis quoq edemosinaru distributioni¬
bus bonitatẽ hatris cęlestis imitemꝰ. qͥsolẽ
suũ oririfacit suꝑhonos & malos. & pluit
suꝑ iustos & iniustos. Quauis.q. fideliũ
sit p̃cipue ad iuuanda pauꝑtas: etiam
illi tam qͥñ dũ euuangeliũ receper in suo
Labore miserandis. quia in oñb: hominub
naturȩ .ẽ. diligrenda c̃munio: quȩ nos ȩtia
his benignos deb& efficere: qui nobis quacũq
s. c̃ditione subiecty Maxime sitadẽ gr̃a iã
renati. & eodẽ sanguinis xp̃i p̃tio suNt
redẽpti Simul enĩ cũ istis habemꝰ qđ ad
imaginẽ dĩ c̃diti sumꝰ. Nec carnali origine
ano bis. nec sp̃ali natiuitate diuisisunt
Eodẽ sp̃u scĩficam: eadẽ fide uiuimꝰ ad cadẽ
sacram̃ta c̃currim: Nonsꝑnat hȩc unitas.
necuilis nobissit tanta c̃munio. sedhoc
ipsũ nos ꝑom̃a faciat mitiores qđ torũ

Expanded text:
abundantius exsequamur: Misericordes simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium praecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi tamen, qui nondum Evangelium receperunt, in suo labore miserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumque sunt conditione subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum
Abbreviated transcription (Latin):
iesse .& flosderadice eius ascend& : Virga
tiuugłta esurisse p̃ ea: Quomodo gͦ potest
hirri ut qͥtantoꝵ dicrũnumero fam̃ sitimquȩ̨
ñ senserit. p̾ea esurierit.  esuriebat eni non¬
plane nec neitare possumꝰ. qđ esurierit. Esurut¬

Expanded text:
Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; virga Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; virga evangelista esurisse postea. Quomodo ergo potest fieri, ut qui tantorum dierum numero famem sitimque non 431 senserit, postea esurierit. Esuriebat plane, nec negare possumus quod esurierit; esur
Abbreviated transcription (Latin):
dinis titillatio c̃pungit Generat michi
sur radix e. Spina uirobono.honoris
abitio c̃ Uident̾ eni specir suȩ apiit suos
grata ẽȩ: sedlȩ duis̃. Ab his gͦ nisriuigi¬
lando ⁊ieiunando curariñ possumꝰ. ꝗͥn
potiuꝰ ꝑ abstinentiã ipse spine u̾tunt᷑
in rosã ꝓducunt eni ieinando libido
castimoniã suꝑbia humilitatẽ. sobri¬
&as parcitate Nis enĩ flores uitȩ nrar.
qͥs uaue xp̃oredolent. qͥodorẽ bonu
dõ spirant. unde ait apłs Qm̃ xp̃ibonꝰ¬
odor sumꝰ đõ H anc ergo quadragesima
largitꝰ ẽ nobis dñs. ut uius tẽmporisspatus
inmortẽ totiusereature. concupiscam.
uirtutũ germina. ut indie paschę fructũ
iustitie ꝓferamꝰ Hoc aut̃ qua dra genario
ꝓfectũ ipse caper& sedut ꝓfectũ salutis
nobi sostenderet Nec enime at inillo
spina peccatiq: uerteretur influrem:
pse enim erat flosnatꝰ. non despina sed uirga.
sicut ait ꝓphȩta. Exiet uirga deradice

Expanded text:
dinis titillatione compungit: generat mihi dinis titillatione compungit: generat mihi suae radix est: spina viro bono honoris ambitio est; videntur enim specie apud suos grata esse, sed laedunt. 5. His ergo nisi vigilando et jejunando carere non possumus; quin potius per abstinentiam ipsae spinae vertentur in rosam. Producit enim jejunando libido castimoniam, superbia humilitatem, ebrietas parcitatem; hi enim sunt flores vitae nostrae, qui suave Christo redolent, qui odorem bonum Deo spirant. Unde ait Apostolus: Quonesimam largitus est nobis Dominus, ut hujus temporis spatio in morem totius creaturae nunc concipiamus virtutum germina, ut in die paschae fructum justitiae proferamus. 6. Hoc autem quadragenario profectum ipse caperet, sed ut profectum salutis nobis ostenderet. Nec enim erat in illo spina peccati, quae verteretur, in florem; ipse enim erat flos natus non de spina, sed de virga, sicut ait propheta: Exiit virga de radice
Abbreviated transcription (Latin):
uobis dilectissimi sacratissimum
magnũq itiuniũ. quo aptius ut ar
exoridio. qua ut uerbis apłi inquo xp̃s
Ecce nunc tp acceptabile: excenuncidies
salutis. Quauis enĩ nulla sint te pora
quȩ diunis ñ sint plena munerib & sc̃ꝑ
access. nunc aut̃ om̃iũ m̃tes maiore studio
etatis officia. illiu nos diei in quo redẽpti
sum recurs inuitat: ut excellens sup om̃a
tantis miseriis. ita incessabilis deuotio: & cõ¬
tinuata reuerentia. ut tales ꝑmaneremꝰ iN
conspritu dĩ. quales nos inupso paschali festo
dignĩrẽ inueniri: Sed quia hȩc fortitudo
paucoꝵ: & dũ carnis fricgilitati austtrior.
obseruantia rrlaxat᷑ : dũq ꝑuarias accio¬
nes uitȩ huiꝰ sollicitudo distendit᷑. necesse:
demũdano puluere etiã seliagiosa corda
sor descere. Maga dnurȩ insticitionissa¬
lubritate ꝑiusu ẽ. ut adrerarirdã ĩtiom

Expanded text:
vobis, dilectissimi, sacratissimum maximumque jejunium, quo aptius utar exordio, quam ut verbis AposEcce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ? Quamvis enim nulla sint tempora quae divinis non sint plena muneribus, et seaccessus, nunc tamen omnium mentes majori studio etatis officia, illius nos diei, in quo redempti sumus, recursus invitat: ut excellens super omntantis mysteriis ita incessabilis devotio et continuata reverentia, ut tales permaneremus in conspectu Dei, quales nos in ipso paschali festo dignum est inveniri. Sed quia haec fortitudo paucorum est, et dum carnis fragilitati austerior observantia relaxatur, dumque per varias actiones vitae hujus sollicitudo distenditur, necesse est de mundano pulvere etiam religiosa corda sordescere; magna divinae institutionis salubritate provisum est, ut ad reparandam mentium
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uniuꝰ diei uolator accusat᷑. sed ut totuiꝰ quadra¬
gesimȩ uiolator transgressor arguit᷑ Vnde bo¬
nũ .ẽ. homini ut ad diẽ sine labore iruinet.
& totiuꝰ quad raggesimȩ. c̃ seqͥt parit̾ sanctitat̾e:
Tȩc aut̃ ñta sacerdotũ p̃cepta: ꝗ dĩs Atq idto

Expanded text:
non ut unius diei violator accusatur, sed ut totius quadragesimae transgressor arguitur. Unde bonum est homini ut ad diem sine labore jejunet, et totius quadragesimae consequatur pariter sanctitatem. Haec autem non tam sace
Abbreviated transcription (Latin):
mureftytu eoꝵ. quoꝵ nuditatẽ indum̃tis necessarus
texerimꝰ: Sentiant bumanitatẽ nr̃am egritudines
discumbentiũ: inbecillitates debiliũ:. labores exulũ
nuolentiȩ portionẽ: Nullis enĩ paruus ẽ. ciensus
cuitnagnꝰ t̃ animꝰ necdere familiaris modo. pridit¬
a minora mediocr̃u: sed ñ discrepat fructꝰ oꝑu: ubi
& carnalis c̃oncupiscencia. caftitatis lrgibus. e¬
domet. Siodia tr̃aseant in dilectionẽ. sunmiciciȩ
c̃uestant᷑ in pacẽ si traquillitas extinguat ir̃a. si
mitior. & istoꝵ sit disciplina deuotior. Hac igit
luto peccatoꝵ reatũ reliose urnerandũ pascha
cȩ lebrabitur. Itẽ de EOdEMDΙCSERMOBEATY¬

Expanded text:
nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, nevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnet minora mediocrum; sed non discrepat fructus operum, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur lito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabitur. Quod e
Abbreviated transcription (Latin):
ficioꝵ superect cogitationes sensuũ. & in¬
numera multitudo donoꝵ. uincit uolubi¬
litatẽ u̾borũ Nec si totũ uitȩ tẽpꝰ huiꝰ
obsequia occupent: laudes teneant
gr̃arũ actiones insistant : poteris pen¬
debita cõpensentur: sed ut nr̃ȩ deuo¬
cionis uoluntas his conatib: dinoscat᷑.
Ut quic qͥd fragilitas detrahit ad cõplen¬
dũ : hoc deuocio conferat a dꝑmerendũ
U tiã quia uis ñquia ꝑficis expugͥnaris
nec quia debita cõpenses. sed quiã
parere desidesas. Uelle enĩ ipsũ
expungitur : quia ꝑ inm̃sitatẽ rerũ
id ipsũ qđ cupis explicare nondatur
re tribuit michi: Querit ꝓpheta sc̃is¬
simꝰ qͥb meritis beneficia diuina c̃pens& quo
famulatꝰ genere munerat ꝑcoepta cõequ&.
qͥb obseqͥis tantis possit munerib respon¬
dere : quo seruitutis genere innumero
debrat dona & infinita beneficioꝵ generc
c̃paroere. Scilic& excellens hominũ meritũ.

Expanded text:
ficiorum superat cogitationes sensuum, et inficiorum superat cogitationes sensuum, et innumera multitudo donorum vincit volubilitatem verborum. Nec si totum vitae tempus oris obsequia occupent, laudes teneant, gratiarum actiones insistant, poteris pendebita compensentur, sed ut nostrae devotionis voluntas his conatibus dignoscatur, ut quidquid fragilitas detrahit ad complendum, hoc devotio conferat ad promerendum, ut jam quia vis, non quia perficis expungaris, nec quia debita compensas, sed quia parere desideras. Velle enim ipsum expungitur, quia per immensitatem rerum idipsum quod cupimus explicare non datur. retribuit ? Quaerit Propheta sanctissimus quibus meritis beneficia divina compenset, quo famulatus genere munera percepta coaequet, quibus obsequiis tantis possit muneribus respondere, quo servitutis genere innumera debeat dona et infinita beneficiorum genera comparare. Sit licet excellens hominum meritum,
Abbreviated transcription (Latin):
nerocr&. nec qͥc̃tẽpner& ulteriuꝰ e&. quia
c̃tẽptor homo dugne acmerito interir et
time: dñm patient̾e. ne seuerũ sentias. iu¬
dicẽ. Corrigatte dilatio differentis. ne
censur& puniat iudicantis. Facile enim
obseqͥo tuo facies dm̃ ꝓpitiũ. si c̃uersus
ĩa mutaueris uitiũ. Vsurectũ enĩ seddit᷑.
qͥcqͥd dilationes tẽporis fenerat᷑. Necesse
ĩa poterit inpunitũ. cui morac ttͣporis
ñ potercet dare remediũ. Quid retribuã
dño Sihumana c̃ditio genitori quid
debeat noscat. atq̃ utei beneficioꝵ numerũ
multitud ine mom̃tis om̃ib: s& ractan do
intelligat. inueniat sue seruitutis obseqͥa
c̃tinius laudib iugi gr̃a. latione ȩquari
ñposse. Neq̃ enĩ beneficia abea p̃stita atq
clata. uł modũ poter̃ habere uł numeru.
certe nec t̾minũ. Quippe. cũ nec sensus aliciu
adinuestigandũ sufficiat. nec scientia
suppetat. adlaudandũ. Inm̃sitas enĩ brne¬

Expanded text:
neret, nec qui contemneret ulterius esset, quia neret, nec qui contemneret ulterius esset, quia ontemptor homo digne ac merito interiret. time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis n potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione aequare non posse. Neque enim beneficia ab eo praestita atque collata, vel modum poterunt habere, vel numerum, certe nec terminum, quippe cum nec sensus ad investigandum sufficiat, nec scientia suppetat ad laudandum: immensitas enim bene
Abbreviated transcription (Latin):
rositas tr̃poꝵ dinoscat᷑. & p̃ diurnu laborem
reqͥes miseris mortalib p̃beat᷑. Tempora al¬
t̃nis uicib inmutarit᷑. frondescui sillue. a-¬
moenan᷑ cãpi practa uirescus. Animantia
cuncta diusis usib ꝓcreata. edunt foctus
pareis̃ inꝑio. obseqͥa seruant. scatent fontes
amnes fluurit. institutis t̾minis mariae o¬
hercent᷑. Qaud& pꝰhyem̃ uerna tc̃perits aes¬
tatis flagrantia decoqͥt messes. ut unita s
temulenta. suas exhibrat uber tates.
Hieme maritant᷑ imbrib t̾rę. suis institutis
cuncta deseruiuNi. solus homodo ñseruit.
Quid si ÷ͥ unu̾isa natura constant̃ edicrrd¬
egotͥ adño rerũ parere p̃cepta sũ. ego
circate inplere. institutt seruare. nas¬
centia cuncta tribuere. genitoris inpio
iussa sũ. Deniq̃ pareo. obtẽpero. seruio
& te mutato ñmutabor. Parto inq rebelli
cessaria denegare rerũ dñs p̃cepisset.
creaturec cuncta uiduata homini remu¬

Expanded text:
rositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem rositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. Quid si tibi universa natura constanter ediceromino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli,cessaria denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine rema
Abbreviated transcription (Latin):
mottẽ incider& qͥ oboediendo uiuere po¬
tiussex. Vnde potestatẽ concessã du incõn¬
tentũ ꝓtulit. & uite pͥuilegiã ꝑdidit & mortis
sibi sentenciã ad qͥsiuit. & tam̃ creatura adhuc¬
ei seruat inperiũ. lic& ipse creatorisuo de¬
negare obseqͥũ. Vnde appare qͥd sue felicitati
de traxerit. cũ peccatoꝵ merita tiꝰ statũ
adhuc mutare ñ possint. Qrauaris ohomo¬
in isto. grauaris & in excus abili porna astrin¬
geris. Cõtẽpnis creatorẽ : & eiꝰ mnꝑas creature:
Pespicis dñm. & detiꝰ crtatura exigis seruitiũ.
Peneficus dĩ ꝑfrueris. & tiꝰ potentiã ñ extimescis.
& cũ tibi ꝑtũ cuncta deseruiant. solus illi ipse
crim incurris. dũ nec ꝓditione ut seruus obseq̃ris
nec ꝓpotestate data dño famularis. Tibi
caelũ indie lucis splendore ueftit᷑ & solis
fulgorib decorat᷑. In nocte clarissimo
lune speculo & astroꝵ fulgore uario pulus ipsi
lustrat᷑. ut dici noctisq uicissitudine. & numi¬

Expanded text:
diendo vivere posset. Unde potestatem concessam dum in contemptum protulit, et vitae privilegium perdidit, et mortis sibi sententiam acquisivit. Et tamen adhuc creatura ejus servat imperium, licet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare non possunt. Gravaris, homo, juste gravaris, et inexcusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creaturae. Despicis Dominum, et de ejus creatura exigis obsequium. Beneficiis Dei perfrueris, et ejus potentiam non extimescis. Et cum tibi per eum cuncta deserviant, solus ipse illi uplex crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et nume
Abbreviated transcription (Latin):
armis. hoc ẽ. prudentia c̃silio ratione fuerat instruend
Addidit p̃t̾ra legẽ qua uoluntatẽ cognosceret.
& qͥd c̃tẽnenti euenire possit ad disceret. Qui
quidẽ homo in cautus dũ diabolo ꝑsuadenti
quã hño iubenti consensit. sic & uita quã
habuit ꝑdidit. & mottẽ quã ignarabat ac¬
cepit. Stabat adam int̾ uxorẽ & diabolũ
int̃ euã & hostẽ. int̾ mulierẽ & serpentem:
Di abolus ꝑsuad& ut noceat: eua c̃sentiti a¬
ut pereat. Di abolus mulierẽ astutia fallen¬
ti cirtũuenit : mulier in tauta serpentinũ
uirus excepit. Diabolus qđ ꝑse ñ potuit.
ꝑuxore adã ꝓto plastrũ circũuieni. ada uͦ¬

Expanded text:
fuerat instruendus. Addidit praeterea legem qua Dei voluntatem agnosceret, et quid contemnenti evenire posset, addisceret. Qui quidem homo incautus, dum plus diabolo persuadenti quam Deo jubenti consensit, et sic vitam quam habuit perdidit, et mortem quam ignorabat accepit. Stabat Adam inter uxorem et diabolum, inter Evam et hostem, inter mulierem et serpentem. Diabolus persuadet ut noceat, Eva consentit ut pereat. Diabolus mulierem astutia fallendi circumvenit, mulier incauta serpentium virus accepit. Diabolus quod per se non potuit, per uxorem Adam protoplastum circumvenit. Ada
Abbreviated transcription (Latin):
caste & sobrit mortalis hȩc uita ducatur.
quod a tam̃ pulutre t̾renȩ c̃urrsationis asꝑ¬
git᷑. & nitor m̃tiũ dddi imaginẽ editarum:
ñita fumo totiuꝰ uanitatis alienꝰ: ut nulla
possit sorde fuscari. & ñ st̃ꝑ indigeat ex poliari
đ si& iã cautissimis litteris animis necessariͥẽ.
quato illis ampliũ : expetendũ. qforte tota
anni spacia aut securuiꝰ aut neglegentiuꝰ tran¬
sier̃. Quos caritate debita c̃motiemꝰ ut ñ ideo
sibim& blandiant᷑ qr nob ẽscientia singuloꝵ
parere ñpossunt . cũ oculos dĩ simul uniũsa
cernentis. ñ abditalocoꝵ. ñ pariocũ septa se¬
cludarit. Nec solũ riacta & cogitata. urru
& agenda & cogitanda sint cognita Ista g
scirntia sũmi iũdicis. iste ẽ trem̃đ aspectꝰ.
cui ꝑuiũ: om̃t solidũ. & aꝑtũ om̃e secretũ:
Cui obscuror clarent. muta respondent. silen¬
tiũ c̃fitet᷑. & sin euoce mens loqͥt᷑. Nrmo pacien¬
tiam
bonitatis dĩ depeccatoꝵ suoꝵ inpunitate

Expanded text:
tur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate
Abbreviated transcription (Latin):
mat itaq iras. nutritodia. acuit cupi
euuangelica pate fec̃ hẏstoria cũ saluator nr̃¬
p xl ditrũ noctiũq ieiuniũ infirmitatis nr̃ȩ in
se recepisset esuriẽ. gauis diabolus. signĩ sẽ
in eo passibilis atq mortalis inuerisse naturȩ
ut exploraret potentiã ꝗ timebat: si filius
inꝗt dĩ es. dic ut lapides isti panes fiant:
oterat utiq istud op̃ms. & facile erat ut ad

Expanded text:
mat itaque iras, nutrit odia, acuit cupidmat itaque iras, nutrit odia, acuit cupid150 evangelica patefecit historia, cum Salvator n dierum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
Iẽꝑ qđe t̾ oanima xp̃iana uigilandũ
etra salutis tuȩ adũ sariũ fuit. neullus
pater& loc teptatoris insidis. sed
modo t maior cautio. & sollicicior tͣ.
ad sum̃da prudentia. quando idẽ hostis
tuus acriori seuit inuidia. Munc enĩ into-¬
tomundo potestas ei antiq dominationis
Aufertꝰ. & innumera illuiꝰ captiuitatis uasa
rapiunt᷑. Renuntiatꝰ atrocissimo p̃do¬
ni a popłis omiũ nationũ. om̃iũq linagua¬
rũ: & nullũ iã gen hominũ reperitur.
qđ ñiã tẏrannics legib. reluctetur
Dũ ꝑ om̃s fines t̾rarũ regenerando inxp̃o
multoꝵ miliũ milia p̃p̾arant᷑. & ad ppin¬
quante noue creature ortu. sp̃italis
neqͥcia ab his quos possidebat extrudi¬
tur. Fremit. ꝗͦ. expoliatihostis impius
furor: & nouu querit lucrũ. quia ius.
ꝑdit anturũi. Captat in desessus &
ꝑuigil. siquas reperit oues asacris gre¬
nb neglegentius euagantes. quas ꝑ
ꝑdiuia uoluptatũ & deuexaluxurie
in diuersoria mortis inducat. In flam¬

Expanded text:
i, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃r epleti inspiratione iperta. simplices quosq̃
dedipiunt . neggamtes inxp̃o utr̃aq̃ uerã esse
natura: dũ aut dĩtatẽ homine : authominẽ
ditate spoliant. Cũ uniuꝰ tẽporis gemino docum̃to
fecta humanitas. & ꝑ famulantes angłos. demons¬

Expanded text:
iperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento rporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demons
Abbreviated transcription (Latin):
ut huic grãe quae om̃s inuitat adxp̃m.
quantũ possumseriuamꝰ Quic ĩque erũ
inecła pieuiuit & Paste. qui eaquae siu¬
sum st̃ sapit non quae suꝑ t̾ram. caelestis
quodam modo iistar est luminis.
addnm quasi stella demonstrat: In quostudio
dilectissimiom̃s uobis inuicẽ ꝓdesse debetis:
ut in regnodĩ at qđ recta fide & bonisoperib
ꝑuenit᷑ sicut lucis filii splendeatis. ꝑ dñm nrm

Expanded text:
ut huic gratiae, quae omnes invitat ad Christum, quantum possumus, serviamus. Quicumque enim in Ecclesia pie vivit et caste, qui ea quae sursum sunt sapit , non quae super terram, coelestis quodammodo instar est luminis; s viam ad Dominum quasi stella demonstrat. In quo studio, dilectissimi, omnes vobis invicem prodesse debetis, ut in regno 122 Dei, ad quod recta fide et bonis operibus pervenitur, sicut lucis filii splendeatis: per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos. nec abitineris ñdũ finiti inten¬¬
tione cessantes. ibi incidant
deficirndi periculũ. ubi deficiendi depo¬
tiorq ex ñ possit Om̃s simul sine diffe¬
rentia graduũ. sine discrecione meritoꝵ
hendimꝰ piccauiditate currormꝰ . & ad men
surã c̃su& udinis nr̃ȩ necessarus aliqͥd
addamꝰ agm̃tis. sarũ enĩ religiosus alio
trpore drmonstrat᷑. qͥ in his dĩeb ñ re¬
nuit dicens: Ecce nunctẽpꝰ ac cȩptũ.
ecet nunc dies salutis Quid enĩ accȩp

Expanded text:
fectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi depotiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, hendimus, pia aviditate currsariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non renuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid en
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. ut ꝓmereat᷑ inftat. ut ser uiat ela-¬
boret: E&erũ aut que peccare delec¬
tat. aut ꝓpͥȩ m̃tis segnitiũ. aut in con¬
siderati aictꝰ aut uanitas uitȩ sic manci¬
pat uiciis. ut sit materia delictorum.
minist culparũ : semmariũ peccatorũ: ita
ut in se duplex scełus & geminũ crim̃ ad mitiat
D qđ debita dño seruitutis ñreddit obseqͥa:
& qđ innumera benefitia. peccando etꝰ
pensare ñ nititur contumelia. Qua re
nitatur iustus merita ꝓpͥa bene ficis
cȩlestis coȩqͦure. nitat᷑ i & peccator uitia quȩ
exercebat horrere. Ille augm̃tis sõe uitȩ
increscat. hic peccata dãpnada. iusticiã
ꝙ n alNabat exerceat. Iustꝰ meliorata uita
ꝓficiat. peccator corrigat᷑ ut uiuat. Ille
bonis tribuat salutare exẽplũ : hic malis
ostendat correctionis remediũ: Ille p̃mia
merita sc̃ĩ expect&. hic supplicia sẽꝑ cor¬
rigendo declin&e: Sic fit ut & iustꝰ głam
bene uiuendo ad qͥrat. & peccator correctꝰ

Expanded text:
ceat, ut promereatur instat, ut serviat elaborat. Caeterum quem aut peccare delectat, aut propriae mentis segnitia, aut inconsiderati actus, aut vanitas vitae sic mancipat vitiis, ut sit materia delictorum, minister culparum, seminarium peccatorum, ita ut in se duplex scelus et geminum crimen admittat, et qui debita Domino servitutis non reddit obsequia, et qui innumera beneficia peccando ejus pensare nititur contumelia. Quare nitatur justus merita propria beneficiis coelestibus coaequare, nitatur et peccator vitia quae exercebat horrere. Ille incrementis sanctae vitae increscat, hic peccata damnando, justitiam quam non amabat exerceat. Justus ad meliora vitae proficiat, peccator corrigatur et vivat. Ille bonis tribuat salutare exemplum, hic malis ostendat correctionis remedium. Ille praemia meriti sancti exspectet, hic supplicia semet corrigendo declinet. Sic fit ut et justus gloriam bene vivendo acquirat, et peccator correctus
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰq curactꝰ .ẽ uulnerort. nec mundari
orro qͥpꝰ absolutionẽ ñ peccat. meretur
& p̃miũ: Qui pcurec cauitꝰ .t̃. sanitatis pos¬
sid& donũ: Qui grãm in lȩsa tenuerit.
A& nitatis accipi& regnũ. Oraue . ẽ. enĩ
hominẽ instructũ derelinquere. gror¬
uiu ia absolutũ peccare: Seruopeior ẽ.
qui patronũ post datã libertatẽ offendit
Beneficii ingratus ẽ. quida torẽ tumor
arro gãtie despicit Quare. aut̃ salutẽ
drexemplo adqͥre. aut dec̃sortio similẽ
sententiã m&ue. neseuerũ sentias iudicẽ.

Expanded text:
 curatus est vulnerat, nec mundari Porro qui post absolutionem non peccat, meretur et praemium; qui post curam cautus est, sanitatis possidet donum; qui gratiam illaesam tenuerit, aeternitatis accipiet regnum. Grave est enim hominem instructum delinquere, gravius jam absolutum peccare. Servo pejor est qui patronum post datam libertatem offendit. Beneficiis ingratus est, qui datorem tumoris arrogantia despicit. Quare aut salutem de exemplo acquire, aut de consortio similem sententiam metue, ne severum sentias judicem,
Abbreviated transcription (Latin):
aquaru a sua maliã creaturã p̃sentiscreatoris. ẽ
testata uirtutẽ. Neq uero quisquam
conũtere aquas inusus possa alius nisulle
quieas fecit exnichilo: Stupuit ergo
minister at tonitꝰ qͥ a quasmiserat. & uina
sumebat:
Lactatusque nimiũ illa se suis humeris
adiectũ ars nulla conducta ẽ
& ta grandę miraculũ. int̾ pa-¬
uida circu̾stantũ silenitia sola
tantũ uoluntas dñi tacentis
effecit. Nec dubitandũ kmi
quia. ipse aquas tradux̃ in uinũ
qui eas abinitio concreuit in
mues. durauit ingglaciẽ. argip¬
tus u̾tit iysatguinẽ. & hebreis
sitientib manare arida. derupe
p̃coepit. que innumerabilium
multitudin̾ȩ popłoꝵ. stillicidio
noui fortis uicę mat̾noꝵ uberũ
nutriebat. Qd pͥmũ stupeas qͥd
ed nulla tȩ qͥcũq int̾ ista cunctaris
infidelitas t̾b&. qđ dubiũ ñẽ. ad
nutu crtatoris crraturarum
dem̃ta penderȩ. Aut cur noni

Expanded text:
aquarum a sua in alienam creaturam, praesentis Creatoris est aquarum a sua in alienam creaturam, praesentis Creatoris est testata virtutem. Neque vero quisquam convertere aquas in usus posset alios, nisi ille qui eas fecit ex nihilo. Stupuit ergo minister attonitus, qui aquas miserat et vina sumebat, etatusque nimium illa se suis numeris adjectum: ars nulla conducta est: et tam grande miraculum inter pavida circumstantium silentia, sola tantum voluntas Domini tacentis effecit. Nec dubitandum, carissimi, quia ipse aquas traduxit in vinum, qui eas ab initio concrevit in nives, duravit in glaciem, Aegyptiis vertit in sanguinem, et Hebraeis sitientibus manare arida de rupe praecepit, quae innumerabilium multitudinem populorum stillicidio novi fontis, vice maternorum uberum, nutriebat. Quid primum stupeas, 70 quid ed nulla te, quicunque inter ista cunctaris, infidelitas turbet, quod dubium non est ad nutum Creatoris creaturarum elementa pendere: aut cur non
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ uenit horamea. illã nimirũ glosissimã
passiors suae horã. atq: illut redẽptionis
nr̃e uinũ. qđ uitae om̃ium ꝓficer& ꝓmit tebat:
Nã quod p&ebat maria. erat grȩ tẽporalis.
quod xp̃sparabat gaudii sempiterni
Nec tameppiguit bonignis sunũ dnm̃ dũmagna
ueniunt parua prestarȩ. Et idõuenẽ¬
rabilis
maria uere ut mat̾ dñi inspũ futura p̾noscens.
ac dominicĩ preuidens uoluntatẽ. sollicite
ministros ad monuit dic eps. Quod cũque
dixerit uobis facite Sciebat ꝓfecto mat̃
scã ob iurgationẽ illĩ dñifiluqi suinonirascentis
offensã pretendere. selmiserantis portare
expectantibus ait ministris Impletehydrias
aqua. Necmora obseqͥuinsuũ oboediens
minister exibuit: & eoce repente aquaeillȩ
coeperunt mirabit̃. fortitudinẽ sumere
ducere colorẽ odorẽ p̃bere saporẽ concipere
totãq simul mutare naturã quae ꝑmutatio

Expanded text:
Nondum venit hora mea; illam nimirum gloriosissimaNondum venit hora mea; illam nimirum gloriosissimais suae horam, aut illud redemptionis nostrae vinum, quod vitae omnium proficeret, promittebat. Nam quod petebat Maria erat gratiae temporalis; quod Christus parabat, gaudii sempiterni. Nec tamen piguit benignissimum Dominum, dum magna veniunt, parva praestare; ideo venerabilis Maria et vere ut mater Domini in spiritu futura praenoscens, ac dominicam praevidens voluntatem, sollicite ministros admonuit, dicens: Quodcunque dixerit vobis facite. Sciebat profecto mater sancta objurgationem illam Domini filiique sui non irascentis offensam praetendere, sed miserationis portare exspectantibus ait ministris: Implete 69 hydrias aqua. Nec mora obsequium suum obediens minister exhibuit: et ecce repente aquae illae coeperunt mirabiliter fortitudinem sumere, ducere colorem, odorem praebere, saporem concipere, totamque simul mutare naturam. Quae permutatio