comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰ inñotescent ut nulla fidẽ u̾itatis suspicio debeat impedire.
oqͣr tam̃ int̾im ad dñm meũ. utinã cõplaceant eloqͥa. mea. Loqͣr
inꝙͣ qi ap̃ eũ mͥ sermo ẽ ap̃ quẽ ñ eget. uł inc̃cessore religio uł iu¬
sticia. defensore. Uñe qͦt qͦt ordinis. illiꝰ obseruantiã ꝓfitent᷑ aut
diligunt ꝑ om̃s galloꝵ eccłias ⁊ angloꝵ: audito hoc u̾bo scandali¬
zatist̾. q̃rentes qͥd antecessoꝵ ur̃oꝵ qͥd deniq urm tã recens¬

Expanded text:
nius innotescent, ut nulla fidem veritatis suspicio debeat impedire. Loquar tamen interim ad dominum meum. Utinam complaceant ei eloquia mea! Loquar, inquam, quia apud eum mihi sermo est, apud quem non eget vel intercessore religio, vel justitia defensore. Domine, quotquot ordinis illius observantiam profitentur aut diligunt per omnes Galliarum ecclesias et Anglorum, audito hoc verbo scandalizati sunt, quærentes quid antecessorum
Abbreviated transcription (Latin):
hertate solita. ꝓelamab̾t. ⁊ exẽpli t̾rore sublato. statꝰ eccł̃ie
tͣnqͥslitate pͥstina conqͥescet. Tuneo ne audaeiꝰ forte locutꝰ sim ꝙͣ. ur̃e.
debuerim maiestati. s me scẽ oꝑimoris ur̃e zel impulit ad loq̃n¬
dũ. ⁊ eccłie illiꝰ indigna contͥcio eui młtis excarisis ab antiqͦ sũ płina¬
caritate. deunictus. Scio q acceptior erit. ĩ aurib ur̃is. diligentis
deuota p̃su̾ptio: ꝙͣ. fallax assentatio blandientis. Ad eundem¬

Expanded text:
les vestri libertate solita proclamabunt, et exempli terrore sublato status Ecclesiae les vestri libertate solita proclamabunt, et exempli terrore sublato status Ecclesiae tranquillitate pristina conquiescet. Timeo ne audacius forte locutus sim quam vestrae debuerim majestati, sed me sanctae opinionis vestrae zelus impulit ad loquendum, et Ecclesiae illius indigna contritio, cui multis ex cacaritate devinctus. Scio quia acceptior erit in auribus vestris diligentis devota præsumptio quam fallax assentatio blandientis.
Abbreviated transcription (Latin):
qdͥ sut̃ ẽ sinẽ iudicio spoliati. subductoq qd̾ pauꝑibꝰ erogare
solebat religio. nichil se p̃t̾ uacuas manꝰ exhib̾e deplorãt. Sce¬
dit int̾im int̾ cilicia pauꝑũ frm̃ ⁊ sordes. cartularii filiꝰ sericis
Dornatꝰ ⁊ uariis quẽ ip̃i inuise dissimilitudinis animal intuen¬
as : qͣi seminariũ qd̾ dam reuocande scłaritatis tacitis qd̾ sobõ
audent animis erecͣnt᷑. d̾ãpnãt. Inget metũ qd̾ aliꝰ ad huc uacãs
archidiaconatꝰ ĩ ead̾e siruat᷑ eccłia: inmori nepotulo conferend.
q̃m eito ĩ legittimã. etatẽ uidebit᷑ ex ereuisse. Pret̾ea pͥore elauist
remoto q acͥoris ingenii credebat᷑. ⁊ ad inturias. eccłie ñ silebat.
ex conscientia ep̃s pͥorẽ constituit idiotã ut ip̃e .s. locũ suppleat
gͦ ⁊ apłicã uob domesticͥe seu̾itatis reuocate prudentiã. ut qd̾
sc̃itati ur̃e subreptũ ẽ: ip̃a sc̃itas ur̃a reducat ad formã. qͣtinꝰ

Expanded text:
quod suum est sine judicio spoliati, subductoque quod pauperibus solebat erogare religio, nichil se præter vacuas manus exhibere deplorant. Procedit interim inter cilicia pauperum fratrum et sordes, cartularii filius, sericis adornatus et variis, quem ipsi invisæ dissimilitudinis animal intuentes, quasi seminarium quoddam revocandæ secularitatis, tacitis, quod solum audent, animis execrantur, condemnant. Auget metum quod alius adhuc vacans archidiaconatus in equam cito in legitimam ætatem videbitur excrevisse. Præterea priore claustri remoto, quia acrioris ingenii credebatur, et ad injurias ecclesiæ non silebat ex conscientia, episcopus priorem constituit idiotam, ut ipse scilicet locum suppleat icam vobis domesticae severitatis revocate prudentiam, ut quod sanctitati vestrae subreptum est, ipsa sanctitas vestra reducat ad formam, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑. Exultabat apłica sedes qd̾ pͥma tante religionis fundam̃¬
ta ieciss qd̾ ꝓ motionẽ eꝰ continuo fou̾e ñ destitisset auxilio ad
consũmationẽ eiꝰ pͥiulegiis: ualit̾õ ĩꝑpetuũ anathemate. com

Expanded text:
derentur. Exultabat apostolica sedes, quod prima tantæ religionis fundamederentur. Exultabat apostolica sedes, quod prima tantæ religionis fundamenta jecisset, quod promotionem ejus continuo fovere non destitisset auxilio, quod consummationem ejus privilegiis et valituro in perpetuum anathemate com
Abbreviated transcription (Latin):
i ad ur̃m litt̾e ꝑuenere conspectũ. qͥbꝰ ego maiestatẽ ur̃am
studui ỹmunire: suꝑ relo quẽ ad remouendã. de eccłia sua
religionẽ Sagiens intendit ep̃c miror ad modũ młtiq miratist̃
qͥmͦ factũ huiꝰmodi scͥptũq publieũ suꝑ eo facto ur̃e potuit
subripi sc̃itati. Qͥd eñi: ep̃asẽ eccłiam miserabili pauꝑtate dã¬
natã religiosꝰ ep̃e redditibꝰ edificiis ornam̃tis: ea ad ꝙͣ. płimũ
intendebat religione fundau̾at. ip̃amq de ꝑauꝑe diuitẽ. p̃di¬
cabilẽ de obscura. de ignobili sĩ dici fas ẽ fec̾at głosam. Qd fac¬
tũ tota sane partiũ nr̃arũ uen̾abat᷑ eccłia om̃is uͥq religio cõ¬
m̃dabat. siqͥs uł effusã ĩ om̃s caritatẽ: uł ordinis uellet ab
tende disciplinã. Hec ab ip̃o tantũ hoc s młtarũ uen̾abilũ
ꝑsonarũ studins multarũ fuerat auctoritate ꝑfectũ qm̃ ad
adeo ut ad constitutionẽ eccłie illus contende u̾tꝰ ⁊ fortuna ul¬

Expanded text:
i ad vestrum literæ pervenere conspectum quibus ego majestatem vestram studui præmunire super zelo quem ad removendam de ecclesia sua religionem Sagiensis intendit episcopus, miror admodum multique mirati sunt quomodo factum hujusmodi scriptumque publicum super eo facto vestræ potuit subripi sanctitati. Quid enim? episcopalem ecclesiam miserabili paupertate damnatam religiosus episcopus redditibus, ædificiis, ornamentis et ea ad quam plurimum intendebat religione fundaverat, ipsamque de paupere divitem, prædicabilem de obscura, de ignobili, si dici fas est, fecerat gloriosam. Quod factum, tota sane partium nostrarum venerabatur ecclesia, omnisque ubique religio commendabat, si quis vel effusam in omnes caritatem, vel oNec ab ipso tantum hoc, sed multarum venerabilium personarum studiis, multarum fuerat auctoritate perfectum, quoniam ad adeo ut ad constitutionem ecclesiæ illius contendere virtus et fortuna vi
Abbreviated transcription (Latin):
iustrat. Priuilegia siqͥde rom̃ pontificũ qͣi q̃dã ip̃oꝵ cestam̃ta ereden¬
da s̃c̃ nͥ amorte destatoris̃ expirãt. s potiꝰ ab ip̃a contͣhunt firmita¬
tẽ. nͨ defecꝰtui ꝑsone sublata ꝑit auctoritã eoꝵ q̃ religiose. semeb in¬
nẽ sutadet utilitas nullũq sentit religio detͥmentũ. In p̾iudicium
siqͥd̾e religionis nichil agendũ ẽ cui qͥcqͥd adu̾sat᷑ diuine constat¬
etꝰ contͣriũ uoluntati. oͦ minurũ rõne scłares canonicõ qͥs appellãt

Expanded text:
i quaedam ipsorum testamenta credenda sunt, nec a morte testatoris exspirant, sed potius ab ipsa contrahunt firmitatem, nec defectu personae sublata perit auctoritas eorum quae religiose semel innem suadet utilitas, nullumque sentit religio detrimentum. In praejudicium siquidem religionis nihil agendum est, cui quidquid adversatur divinae constat contrarium esse voluntati. Qua ni
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ sedis. apłice pͥuilegia muissent. In qͥb constat adu̾sus pͥuilegia
nichil ee̾ cõmissũ. ĩ qͥbꝰ auctoris animũ potiꝰ cõtẽplari conuenit.
ꝙͣ apices amplexari. qm̃ ĩ nullo uoluntas ipsnis offendit᷑: uͥ uolunta¬
tis intentio fideliuis obseruat᷑. Siqͥd aũ hũanꝰ fuerit institutũ: qd etiã
sedis apłice scͥpta confirment: eo nͥ ꝑfectioni ꝓuectus excludit᷑ ñ de¬
uotioni t̃minꝰ assignat᷑. Sc̃ꝑ eñi ĩ ant̾iora libe debent̃ studia. sc̃itati
extendi. sicq oportet int̾ptari q̃ sc̾pta st̃: ne nr̃is. uideant᷑ ꝓcessibus
muide. qr cc̃ recte suus minori bono fauor impendit᷑: eũ neqͣquã
boni maioris increm̃ta collunt᷑. Eccłia. eñi eos̃ qͥ ad suꝑiora. desid̾io

Expanded text:
sedis apostolicae privilegia meruissent. In quibus constat adversus privilegia nihil esse commissum, in quibus auctoris animum potius contemplari convenit quam apices amplexari, quoniam in nullo voluntas ipsius offenditur, ubi voluntatis intentio fidelius observatur. Si quid autem humanius fuerit institutum, quod etiam sedis apostolicae scripta confirment, eo nec perfectionis provectus excluditur, nec devotioni terminus assignatur. Semper enim in anteriora libere debent studia sanctitatis extendi, sicque oportet interpretari quae scripta sunt, ne nostris videantur processibus invidere, quia tunc recte suus minori bono favor impenditur, cum nequaquam boni majoris incrementa tolluntur. Ecclesia enim eos qui ad superiora desi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a conscientia uł tioluntare ꝓced̾e. s eis de diut᷑na apud uo c̃¬
moratione parat᷑ occasio :⁊ audaciã cõparat assiduitas iuroiuuit
fallendi. Addit impetrata facile qͥcqͥd ab eiꝰ emulis. implorat uoti
aũ eiꝰ exqͥsita subtisitate discuti uł tediosa. dilatione suspendi
i qͦs g̾ de suis uirõ auctoritatis loquor ad p̃sentiã ur̃am uemri
contingat: hũ qͥ familiariꝰ ei assistunt: incertũ suspicionis in¬
malũ fallaci statim adulatione confirmant̃. Consueuit eñ
illud hominũ genꝰ de minimis maxima fab̾care.⁊ sic̃ int̃ ess
nulla fides ẽ sic nullꝰ uere caritatis affecꝰtus. Uniꝰ cuiꝰꝙ studiũ
ẽ aliũ qͥbꝰ potest modis exclude. ut solitarie sͥ familiaritatis
hͥuilegiũ gaudeat ad qͥsisse. Accessurũ s ꝓutãt qͥsqd alii fue¬
rit dexogatũ. ꝓuentꝰ q suos riputãt alioꝵ semꝑ utilitatibꝰ obinari¬
E go gͥ qͥ qͥntũ dampnosa sit suspicatio pͥncipũ lic innocensfreq̃

Expanded text:
scientia vel voluntate procedere, sed eis de diuturna apud vos commoratione paratur occasio, et audaciam comparat assiduitas impunita fallendi. Addit impetratu facile quidquid ab ejus aemulis imploratur, vota autem ejus exquisita subtilitate discuti, vel taediosa dilatione suspendi. Si quos ergo de suis viros auctoritatis loquor ad praesentiam vestram venire contingat, hi qui familiarius ei assistunt, incertum suspicionis malum, fallaci statim adulatione confirmant. Consuevit enim illud hominum genus de minimis maxima fabricare, et sicut inter eos nulla fides est, sic nullus verae charitatis affectus; uniuscujusque studium est, alium quibus potest modis excludere, ut solitariae sibi familiaritatis privilegium gaudeat acquisisse. Accessurum sibi putant quidquid alii fuerit derogatum, proventusque suos reputant aliorum semper utilitatibus obviare
Abbreviated transcription (Latin):
m ñ dat᷑ ocuł p̃sentibꝰ intueri. facio int̾im qd̾ possũ ⁊ me. dotũ honori
yutilitati eccłie qͥtiens oceasio refulget impendo. tanta si qͥdẽ uoluen¬
tate. ut a plerisq de inmodestia uidear arguendꝰ. Animo em̃i diligẽti
nchil satis ẽ. neq magna deuotio cinꝰlib oꝑis erhibitione placat᷑
si suos sẽꝑ in ant̾iora conatꝰ extendit. hoc uob̾ ap̃ me studiũ. hec
continui laboris instantia. Hic irreuocabił ꝑseu̾antie. utuit affectꝰ.¬

Expanded text:
mihi non datur oculis praesentibus intueri. Facio interim quod possum, et me totum honori mihi non datur oculis praesentibus intueri. Facio interim quod possum, et me totum honori et utilitati Ecclesiae, quoties occasio refulget, impendo, tanta siquidem voluntate, ut a plerisque de immodestia videar arguendus. Animo enim diligenti nihil satis est, neque magna devotio cujuslibet operis exhibitione placatur, sed suos semper in anteriora conatus extendit, hoc vobis apud me studium, haec continui laboris instantia, hic irrevocabilis perseverantiae vivit affect
Abbreviated transcription (Latin):
uibꝰ ꝑicłis expone. qͥbꝰ impende laboribꝰ ꝑsonã meã destina¬
uerim. tit mererer ad sublimitatis. ur̃e uenire. compectũ:
not̾iunt hii qͥ ꝓcinctũ meũ ad t̾ras ꝑagndas ⁊ maria parit̃ ex¬
ploranda uidert̃. Iturꝰ erã s it meũ diuulgato fama. p̃cessit
indicio. ut facile. m possent insidie p̃parari. Ego enĩ homo sum
cui celebrẽ młte cause contulere noticrã.⁊ cui ap̃ hosteᷤᷤ eccłie.
płimã zelꝰ iusticie. contͣrit inuidĩa. sibiq eredent successisse.
si in ꝑsona ⁊ malignitati sue. satisfacere. ⁊ ur̃am possent offen¬
dere maiestatẽ. Netinuit itaq me rex nr̃. qͥ mea qͥdẽ uoluntate
p̃cedente mittebat. negoeiaq sua partim. distulit partim mil¬
noribꝰ nunciis ꝑferenda cõmisit. Int̾ pectus itaq meũ maior d¬
nelantis desidii feruor exestuat. dilationẽ hãc qͣi uuln̾ati cordis.
affectione deplorans. qd̃ pedes. ur̃os. amplecti.: sereuitatẽ urãm

Expanded text:
us periculis exponere, quibus impendere laboribus personam meam destinaverim, ut mererer ad sublimitatis vestrae venire conspectum, noverunt hi qui procinctum meum ad terras peragrandas, et maria pariter exploranda viderunt. Iturus eram, sed iter meum divulgato fama praecessit indicio, ut facile mihi possent insidiae praeparari. Ego enim homo sum cui celebrem multae causae contulere notitiam, et cui apud hostes Ecclesiae plurimam zelus justitiae contraxit invidiam, sibique crederent successisse, si in persona mea et malignitati suae satisfacere et vestram possent offendere majestatem. Retinuit itaque me rex noster, qui mea quidem voluntate praecedente mittebat, negotiaque sua partim distulit, partim minoribus nuntiis perferenda commisit. Intra pectus itaque meum major anhelantis desiderii fervor exaestuat, dilationem hanc quasi vulnerati cordis affectione deplorans, quod pedes vestros amplecti, et serenitatem vestram
Abbreviated transcription (Latin):
nitiomi dñm ilłm papiensẽ sc̃e romane eccł̃ie cardiuałe contigit int̾eẽ
ip̃oq p̃sente p̃dictus chesaurariꝰ om̃s q̃rimoniã. qͥs habebat refutauit
ĩmanib iudieũ ⁊ qd̾ eã ꝯdu̾sũ me deinceps ñ moueret: fide corꝑalit̃
ĩtueniente firmauit. Ego aũ ei eoꝵ int̾cessione. gr̃am reddidi.: licet
ingͥtꝰ manifestꝰq calũpinator ĩ õibꝰ appareret: delictũ õẽ ea q̃ płimo¬

Expanded text:
Romanae Ecclesiae cardinalem, contigit interesse, ipsoque praesente praedictus thesaurarius omnes querimonias quas habebat refutavit in manibus judicum, et quod eas adversum me deinceps non moveret fide corporaliter interveniente firmavit. Ego autem ei eorum intercessione gratiam reddidi, et, licet ingratus manifest
Abbreviated transcription (Latin):
de medio om̃em appellandi licentiã. eo qd̾ ip̃e a uob̾ reportau̾at oiacile
sustulisset. Cũ itaq rebꝰ iudicatiꝰᷤstandũ sit p̃sertim uͥ nulla possc̾
appellatione suspendi: certũ ẽ qi ad refricationẽ rei iudicate. nulla
me necessitatis trahit instantia. s opcatã duxi de appellatione matũ
ne ur̃am scilie uidexer reu̾entiã neglexissẽ. Cet̾um qr dot ꝑicula¬
fallere temeraria festinatione. ñ possũ oportebit me fortassis adc̃¬
plamandos cͣnsitꝰ: p̃parationẽ securitatis spaciosum tẽpꝰ impendere.
Id̾oq si ioħ. ille p̃uenerit bonũ uob erit ⁊ utile:. ut ip̃m usq ad nrm

Expanded text:
at oraculo, sustulisset. Cum itaque rebus judicatis standum sit, praesertim ubi nulla possunt appellatione suspendi, certum est quia ad refricationem rei judicatae nulla me necessitatis trahit instantia, sed optatam duxi de appellatione materiam, ne vestram scilicet viderer reverentiam neglexisse, si profallere temeraria festinatione non possum, oportebit me fortassis ad complanandos transitus et praeparationem securitatis spatiosum tempus impendere. Ideoque si Joannes ille praevenerit, bonum vobis erit et utile ut ipsum usque ad nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
parebit qͥd asscͥbi deuotioni qͥd necessitati debeat imputari. Uemo¬
gͥ ñ ex ammo s tm̃ u̾botenꝰ impet̾ta. licentia noluiq mͥ de silentio
debat. nͥ abicienda uidebat᷑ occasio q̃ tanto desidio q̃rebat̾. Ue¬
nio inꝙͣ ñ insidiã hostiũ. ñ itin̾um difficultates ñ aeris ĩ cẽꝑiem.
ñ innirias maris attendens. ea certe fiducia qͣm u̾nta ur̃a p̃ce
ĩ dicandũ tiob censu cõposite necessitatiᷤ astuciã q̃ me a regiis. occupa¬

Expanded text:
parebit quid ascribi devotioni, quid necessitati debeat imputari. Veparebit quid ascribi devotioni, quid necessitati debeat imputari. Vesed tamen verbo tenus impetrata licentia, si nolui mihi de silentio debat, nec abjicienda videbatur occasio, quae tanto desiderio quaerebatur. Venio, inquam, non insidias hostium, non itineris difficultates, non aeris intemperiem, non injurias maris attendens, ea certe fiducia, quoniam merita vestindicandum vobis censui compositae necessitatis astutiam, quae me a regiis occupa
Abbreviated transcription (Latin):
uisitandi. Iocundũ ẽ me qͥb lib offerre ꝑiculis qͥb lib ĩferre
laborib ut m̾ear aliq̃n friri desid̾ato ur̃e serenitatis as̃pecꝰtu
iocundo sacͥ sermonis alloqͥo recreari. Iturꝰ alia ice fue¬
rã destinandꝰ a pͥncipe. s importuna me belloꝵ em̾gentiũ re¬
tͣrit inuidia. qͥꝰ tͣnsigendis studiũ diligentie mee tũ necessitã eccł̃ie :
mandantis assũpserã. ut impetrata pociꝰ ꝙͣ. inuncta legatio uidet᷑.
N c̃ aũ cõpositis oĩb ñ missus s sola deuotione. ductus aduenio ad exi¬
bendũ bñplacito dñi mei corpꝰ⁊ sp̃m ad impendendã utilitatibis.
ur̃is. om̃s tanꝗͣ. ex debito peculii facultateᷤᷤ. actam̃ ut ueniã: opor¬
nͥ aliqͦ crederer importunitate cõpelli. Cũ eñĩ pͥncipi nr̃a seꝵ sit
officioia p̃sentia. ñ tã me deuotioni mee morẽ gerere: ꝙͣ ad pu¬
blicas̃ utilitates. ⁊ sua uellet obseqͥa retin̾e. Cũ aũ uen̾o: facile cõ¬

Expanded text:
visitandi. Jocundum est me quibuslibet offerre periculis, quibuslibet inferre laboribus, ut merear aliquando frui desiderato vestrae serenitatis aspectu et jocundo sacri sermonis alloquio recreari. Iturus alia vice fueram destinandus a principe, sed importuna me bellorum emergentium retraxit invidia, quibus transigendis studium diligentiae meae, cum necessitas Ecclesiae, mandantis assumpseram, ut impetrata potius quam injuncta legatio videretur. Nunc autem compositis omnibus non missus, sed sola devotione ductus, advenio ad exhibendum bene placito domini mei corpus et spiritum, ad impendendas utilitatibus vestris omnes, tanquam ex debito, peculii facultates. Attamen, ut veniam, opornisi aliqua crederer importunitate compelli. Cum enim principi nostra semper sit officiosa praesentia, non tam me devotioni meae morem gerere, quam ad publicas utilitates et sua vellet obsequia retinere. Cum autem venero, facile com
Abbreviated transcription (Latin):
ueursus. Hic num̾us. ħ tanta ꝑicia. hoc tã uenabile semq eol¬
legiũ: eccłiam d̾i immaculatã scilicet sponsã dilecta filii surre¬
intentib uniu̾sis affectauit. ad ꝓpͥa tͣhere uoluntatẽ ⁊ adextͥs
regn ad detestabiles sathane tnsterre cõplexꝰ. Uisa tam̃ totiꝰ fere
uniuisitatis concordia. desꝑati. statim ad unitatẽ redici fuerãt

Expanded text:
excursus. Hic numerus, hæc tanta peritia, hoc tam venerabile sanctumque colexcursus. Hic numerus, hæc tanta peritia, hoc tam venerabile sanctumque collegium Ecclesiam Dei, immaculatam scilicet sponsam dilecti Filii sui, renitentibus universis affectavit ad propriam pertrahere voluntatem, et a dextris Regis ad detestabiles Satanæ transferre complexus. Visa tamen totius fere universitatis concordia desperati, ad uni
Abbreviated transcription (Latin):
qͥetis ⁊ pͥndi solitꝰ obseruare epicurꝰ alt̾ repiitabat᷑ ab oĩb o̾ium ne¬
Quiges m alicuiꝰ forte qd̾ oblata seꝑati ꝓuentꝰ auspicatio p̃ueniret
discesserit qm̃ hora pͣndii uidebat᷑ instare ne auid̾ deñdio suo fray¬
daret᷑ exactor  inania adiisus negligentes manꝰ incipent iusera
m̃mirare. Aliꝰ affectate cancellarie confusus obpbrio ⁊ aliene
pͣlationis honore deiectus: conceptũ de inuuidiã ꝑsonale odiũ
reccłiam consit̾ẽ temeraria. malignitate p̃sũpsit.T̃ ereius iso
luis int̃ alios ꝑite pͥuilegio carnis. exultans arbitratꝰ ẽ uichil
negandũ sang̾ni nichib sacs cononbꝰ deferendũ. Neq eĩ potest
debitã eiꝰ exhibere. reu̾entiã qͦs ignorat id̾oq similẽ. S brietum
urutꝰ eleg̃it. ut ĩ utͦq s inuicẽ de pari litt̾arũ imꝑicia respon¬
deret: S ⁊ apłice seueritatis eos disciplina t̾rebat. ne eoꝵ p̾ei¬
ꝯitẽ cohib̾et audaciã ⁊ uagos temerarie cupiditatiꝰ frenaret

Expanded text:
bservare, Epicurus alter reputabatur, ab omnibus omnium negligens, nisi alicujus forte quod oblata sperati proventus auspicatio praevenirediscesserit, quoniam hora prandii videbatur instare, ne avidus desiderio suo fraudaretur exactor et inania adversus negligentes manus inciperent viscera murmurare. Alius, affectatæ cancellariæ confusus opprobrio et alienæ prælationis honore dejectus, conceptum de invidia personale odium in Ecclesiam convertere temeraria malignitate præsumpsit. Tertius vero, solius inter alios perituræ privilegio carnis exsultans, arbitratus est nihil negandum sanguini, nihil sacris canonibus deferendum : neque enim potest debitam eis exhibere reverentiam quos ignorat. Ideoque similem sibi Brutum Brutus elegit, ut in utroque sibi invicem de pari litterarum imperitia responderet. Sed et apostolicæ severitatis eos disciplina terrebat, ne eorum præcipitem cohiberet audaciam et vagos temerariæ cupiditatis frenaret
Abbreviated transcription (Latin):
puidet. qi tot detͥm̃ta p̃sentiũ: q̃dã st̃ indicia futuroꝵ. dibus
abinitio rite ꝓspectis dñi ⁊ patres mei magna uoꝰ conueniter.¬
ltatione gaudere. qđ de om̃ni carne singularit estis ad hoc tepꝰ¬

Expanded text:
provideret, quia tot detrimenta præsentium quædam sunt indicia futurorum! Omniprovideret, quia tot detrimenta præsentium quædam sunt indicia futurorum! Omnibus igitur ab initio rite perspectis, domini et patres mei, magna vos convenit exsultatione gaudere, quod de omni carne singulariter estis ad hoc te
Abbreviated transcription (Latin):
dili. opꝰ aciistiꝰ ĩ bñdictione ẽ. ⁊ fauor eiꝰ in genteᷤ cocidie conualeseit.
oda eñi õium nob̾cũ st̃ eoꝵ etiã qͦrũ lingue nob̃ qͣlib⁊ scłari necessi¬
cate reclamãt adeo ut si ñdũ de corporibꝰ de cordibꝰ tam̃ õĩum uerũ
sit eccłiam tumpliasse. Nonne eñi ĩ eos qͥ ab hac fid̾i unitate dissenti¬
ant ultio ditina naanfeste ꝓcedit ⁊ uoluntaᷤ eiꝰ eiudentibꝰ indiciis
declarata patescit: Nonne p̾nceps. ille cui similem a młto tẽꝑe ro¬
ma ñ habuis. cuꝰ dñs apphendisse. dext̾am dicebat᷑ eiuꝰ fere risq
Mremota orientis t̃ror ercesserat: a die. susceptionis oct̃. durino
cepit uidicio repbari. adeo ut hii qͦs ante securos menia ñ redde.¬
bãt: congͥoi cominꝰ ausi sint. ⁊ ei de ꝓsꝑitate. successuũ insultare:
rera digitꝰ di ẽ hic dext̾e excelsi repentina mutatio parcentĩ adhue
ssira corriꝑe differentis. Utinã saget sintelliget ⁊ nouissima

Expanded text:
alescit. Corda enim omnium nobiscum sunt, eorum etiam quorum linguæ nobis qualibet sæculari necessitate reclamant, adeo ut si nondum de corporibus, de cordibus tamen omnium verum sit Ecclesiam triumphasse. Nonne enim in eos qui ab hac fidei unitate dissentiunt ultio divina manifeste procedit, et voluntas ejus evidentibus indiciis declarata patescit? Nonne princeps ille, cui similem a multo tempore Roma non habuit, cujus Dominus apprehendisse dexteram dicebatur, cujus fere usque ad remota Orientis terror excesserat a die susceptionis, Otto divino cæpit judicio reprobari, adeo ut hi quos ante securos mænia non reddebant, congredi cominus ausi sint et ei de prosperitate successuum insultare? Revera digitus Dei est hic, dexteræ Excelsi repentina mutatio, parcentis adhuc et in ira corripere differentis. Utinam saperet, et intelligeret et novissima
Abbreviated transcription (Latin):
senti manifestũ qd̾ scĩtatis ⁊elꝰ consecͣuit inieia ꝓcessũ iuncta
prudentie fortitudo dixexit patientia. debito consũmabit effecͥ
pacẽ d̾o uolente ꝑseu̾antie fides inconcussa p̃stabit. Nichil lne
carnale nchib terrenũ nichil. ur̃i ad pͥuatã utilitatẽ oeulipd¬
perer̃t. s ad cõmune bonũ ⁊ honorẽ eccłie. totĩ uos constat
anelasse desid̾us cotiꝰ uiribꝰ insudasse. Predicabit᷑ itaq nomen
ur̃m ⁊ amari usq ad mare exceslentie ur̃e gła ꝑsonabit. fl

Expanded text:
senti manifestum quod sanctitatis zelus consecravit initia, processum juncta senti manifestum quod sanctitatis zelus consecravit initia, processum juncta prudentiae fortitudo direxit, patientia debito consummabit effectu, pacem Deo volente perseverantiae fides inconcussa praestabit. Nihil hic carnale, nihil terrenum, nihil vestri ad privatam utilitatem oculi respexerunt, sed ad commune bonum et honorem Ecclesiae totis vos constat anhelasse desideriis, totis viribus insudasse. Praedicabitur itaque nomen vestrum, et a mari usque ad mare excellentiae vestrae gl
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qͣtinꝰ eccłia q̃ iure suo cunctis semꝑ ẽ dñata pͥne̾ipib officialis
⁊ admiserabilẽ statũ conditionis nouissime deueniret.⁊ nõ qͥdem
ñ potuimꝰ ħ oculis p̃sentibꝰ intueri. s u̾itas. ad nõ ꝑ eos qͥ uid̾um
fideli relatione ꝑuenit. Qd̾ aũ publice gestũ ẽ młtoꝵ nob̾ desti¬
monio potuit confirmari. p̃sertim ẽ destes p̃cepte dignitati ho¬
nore p̃fulgeant: ⁊ simplex absolutã reddat concordia u̾itatẽ.
Hac gͥ parte de qͣlitate. negotii ⁊ ꝑsonarũ mitis estimata iocundũ
ꝑ singulas partes toto m̃tis gaudio contẽplari. eiq referregra
nr̃am partis decet appellatione censeri qr ꝑditoꝵ segͥgatio mnu¬
uerũ ñ miniit electoꝵ. nͨͥ detͥmentũ sentit area dñi: sigͣnis
manentib palee uentilabro pͦgante discedunt. Igit᷑ oĩa recon¬

Expanded text:
tem, quatenus Ecclesia, quae jure suo cunctis semper est dominata principibus, officialis tem, quatenus Ecclesia, quae jure suo cunctis semper est dominata principibus, officialis  ad miserabilem statum conditionis novissime deveniret. Et nos quidem non potuimus haec oculis praesentibus intueri, sed veritas ad nos per eos qui viderunt fideli relatione pervenit. Quod autem publice gestum est, multorum nobis testimonio potuit confirmari, praesertim cum testes praereptae dignitatis honore praefulgeant, et simplex absolutam reddat concordia veritatem. Hac igitur parte de qualitate negotii et personarum meritis aestimata, jucundum  elegerunt per singulas partes toto mentis gaudio contemplari, eique referre grac universitatem nostram partis decet appellatione censeri, quia perditorum segregatio numerum non minuit electorum, nec detrimentum sentit area Domini, si granis manentibus paleae ventilabro purgante discedunt. Igitur omnia recen
Abbreviated transcription (Latin):
armatis. cepit ꝑ eccł̃iam qͣi q̃dã teatlis scena disponi dũ parietes
fulgor illustret armoꝵ  Lasciua qͣi tͥumphantiũ acclamatio ri¬
sultaret. hoꝵ manib deniq pluuali cõposito: ad palatiũ usq p¬
ducꝰtus ẽ comitantib his. paucisq sac̃dotibꝰ quoꝵ in famis q̃stꝰ est
simplicitatẽ. ꝑegͥnoꝵ eludere.⁊ assidiris altare beati petͥ sacͥlegis
infẽstare. Porro ħinicia eiꝰ ñ st̃ meliore gauisa ꝓcessi. siqͥs uł em̃¬
dicate execͣtionis ordinẽ uł red̾eptã laice gr̃amꝰ potestatis exqͥrat.
Nonne eñi saclegii facinꝰ de maiori cumulũ iniqͥtate contͣxit. ẽ sy¬
moniacã constet int̾cessisse ꝑ oĩa pͣuitatẽ sic̃ refusa senatui po¬
puloq romano pecunia publicisq palã edificiis impensa con¬
uineit S  hoc inmanius ẽ qd̾ redeptã sangͥne xͥ ꝓstituuit lib̃̾ta.¬

Expanded text:
armatis, c/oe/pit per ecclesiam quasi quædam theatralis scena disponi, dum parietes armatis, c/oe/pit per ecclesiam quasi quædam theatralis scena disponi, dum parietes fulgor illustraret armorum et lasciva quasi triumphantium acclamatio resultaret. Horum manibus denique pluviali composito, ad palatium usque perductus est, comitantibus his paucisque sacerdotibus, quorum infamis quæstus est simplicitatem peregrinorum eludere et assiduis altare beati Petri sacrilegiis infestare. Porro hæc initia ejus nont sunt meliore gavisa processu, si quis vel emendicatæ exsecrationis ordinem vel redemptam laicæ gratiam potestatis exquirat. Nonne enim sacrilegii facinus de majori cumulum iniquitate contraxit, cum Simoniacam constet intercessisse per omnia pravitatem, sicut refusa senatui populoque Romano pecunia, publicisque palam ædificiis impensa convincit? Sed et hoc immanius est, quod redemptam sanguine Christi prost
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiꝰ effrenata non culit abitio p̃paratoq furcim sic̃ d̾r plurua¬
u de manibꝰ offerentiᷤ axrepto ĩ hum̾os. suos tanta festinato¬
ne comecit. ut herentibꝰ collo fimbriis pauim̃tũ lãberet par̾
suꝑior indrum̃ti. Sie indutꝰ ad cathedrã millo adhuc etiã p̃dictoꝵ
comitante cucurrit. nom̃ ip̃e s uictoris acclamans ⁊ ad suf¬
fragandũ sͥ . decantandaᷤ laudes p̃ꝑatoỹ impudent̃ erhortãs.
irũ s pectacłm ñ manifesto carens fut᷑e u̾itatis auspicio scił
qd hie ei ĩ ruinã q̃nq uͥteret᷑ ascenso. sic̃ ip̃a p̃sũpte elamidis
ĩusa conu̾sio p̃signabat. Int̾ea reseratis foribꝰ eccłie ĩ fame ullud¬
ẽ de. qͣ ad effundendã bñdictionẽ ĩ om̃s gentes pontifer dicebat᷑
assumi. Qlit᷑ aũ de styrpe maledictionis. possit bñdictio ꝓpagari
facile ñ apparet p̃sertim ꝑistũ in qͦ uetuste. maledictionis. obꝓbrũ
m̾ita contracte nouit̾ execͣtionis atcollunt. Discurrentib igit᷑

Expanded text:
effrenata non tulit ambitio, præparatoque furtim, sicut dicitur, pluviali de manibus offerentis arrepto, in humeros suos tanta festinatione conjecit, ut hærentibus collo fimbriis pavimentum lamberet pars superior indumenti. Sic indutus ad cathedram, nullo adhuc etiam prædictorum comitante cucurrit, nomen ipse sibi victoris acclamans, et ad suffragandum sibi et decantandas laudes præparatos impudenter exhortans. Mirum spectaculum, nec manifesto carens futuræ veritatis auspicio, scilicet quod hic ei in ruinam quandoque vertetur ascensus, sicut ipsa præsumptæ chlamydis inversa conversio pest, de qua ad effundendam benedictionem in omnes gentes pontifex dicebatur assumi. Qualiter autem de stirpe maledictionis possit benedictio propagari, facile non apparet, praesertim per istum, in quo vetustae maledictionis opprobrium merita contractæ noviter exsecrationis attolunt. Discurrentibus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ñr extit̾it. młtisq ã me bñficiis sit p̃uentꝰ: nouit ẽ oborta discordia
qi fratrũ illoꝵ iniuria sustin̾e ñ pot̾am. eiq ad ordinis subu̾isionẽ
ope ⁊ consiliũ ñ pstabã. Unde illũ ⁊ eo qͥ c̃ ip̃o sc̃ tanꝙͣ adu̾sar ios no¬
stros ⁊ manifestos hostes sapient᷑ accipite. qm̃ ultces sigue neq¬
fidẽ neq facilẽ ꝓment᷑ auditũ. Qd̾ si forte ỹces aliqͥ suꝑ hac causa
uob̾ porrecte sc̃. sectire canꝗͣ. subrepticias estimate. neq necesse
lationibꝰ fuerit exauditꝰ. Ad sũmã loqͣr ad dñm meu̾ c̃ sim pul.¬
uis ⁊ eiis. Iocundũ sit ei eloqͥũ meũ ut pre postulatio uolim.¬
curiosa suspendit. dũ malignandi mat̾iam uenatur iniqͥtas:
głam nomini ur̃o deuotio fidelis inqͥrit. Abũt gͥ auob̾ ut p̾de

Expanded text:
r extiterit, multisque a me beneficiis sit præventus, noviter est oborta discordia, quia fratrum illorum injurias sustinere non poteram, eique ad ordinis subversionem, opem et consilium non præstabam. Unde illum, et eos qui cum ipso sunt, tanquam adversarios nostros entur auditum. Quod si forte preces aliquae super hac causa vobis porrectae sunt, secure tanquam subreptitias aestimate, neque necesse lationibus fuerit exauditus. Ad summam loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Jucundum sit ei eloquium meum, ut piae postulatio voluncuriosa suspendit dum malignandi materiam venatur iniquitas, et gloriam nomini vestro devotio fidelis inquirit. Absit igitur a vobis ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ilłi causã eccłie ñ sine magno discͥmine ꝓseq̃ntes. qm̃ apud
plerosq farior iniqͥtatis conualuerat adeo ut qͥ manifeste
repudiũ u̾itatis suggerere ñ audebãt: differendũ potiꝰ selar
qͥdã astutia p̃dicarent. Euentũ scił rei dubie potiꝰ expectan¬

Expanded text:
fratres illi causam Ecclesiæ, non sine magno discrimine, prosequentes, quoniam apud fratres illi causam Ecclesiæ, non sine magno discrimine, prosequentes, quoniam apud plerosque favor iniquitatis convaluerat, adeo ut qui manifestæ repudium veritatis suggerere non audebant, differendum potius sæculari quadam astutia p
Abbreviated transcription (Latin):
sentiã. qm̃ tien̾abilibꝰ patͥbꝰ nr̃is sedis aplice legatis assistimꝰ. ẽ
refulget aplice sc̃itatis.⁊ doctrine ꝑfectio: ut eis płꝰ gr̃e u̾ita eontra¬
hant: qm̃ t̾roris reu̾entia discipline. Uiri st̃ quoꝵ sc̃itatẽ nurat᷑ po¬
puilꝰ. s̃apientiã clerꝰ usq qͦq collanidat ad ututẽ seu̾itatis pͥncipes
expauescunt. Ad sũmã tanta. õẽ opꝰ fitũ mansuetudine ẽꝑant
conialescat. Porro suꝑ facto illo in qͦ regẽ franc̃. adu̾sus eos sean¬
dalizatũ audistis ꝓrsus excisabiles sine õĩ dubitatione credatꝰ
qr nũꝗͣ ad consensũ dispensationis illiꝰ ꝑthi potuissent: nͥ eos
Terpiignabilis necessitas : ⁊ nestimabile. bonũ recõpensationi lo
puenture. trisset. Conuen̾ant siqͥdẽ ex mandato regũ uenabil
de regno titusq ꝑsone. cit de rom̃ pontificis susceptione tracti¬
rent. de qͦ nichil. adhiic publice. fuerat constitutũ. Stabãt itaq

Expanded text:
sentiam, quoniam venerabilibus Patribus nostris sedis apostolicae legatis assistimus, cum refulget apostolicae sanctitatis et doctrinae perfectio, ut eis plus gratiae merita contrahant quam terroris reverentia disciplinae. Viri sunt, quorum sanctitatem miratur populus, sapientiam clerus um mansuetudine temperant, convalescat. Porro super facto illo, in quo regem Francorum adversus eos scandalizatum audistis, prorsus excusabiles sine omni dubitatione credatis, quia nunquam ad consensum dispensationis illius pertrahi potuissent, nisi eos inexpugnabilis necessitas, et inæstimabile bonum recompensationis illico proventuræ traxisset. Convenerant siquidem ex mandato regum venerabiles de regno utriusque personæ, ut de Romani pontificis susceptione tractarent, de quo nihil adhuc pnblicepublice fuerat constitutum. Stabant itaque
Abbreviated transcription (Latin):
catholica ꝓphana seumxit ambitio. num̾us uł opinio il
qͣlib electionis forma defendet aliqͣ fortassis ex roris matͥia
cont᷑ hi potuisset. S tres cantũ de toca uniusitate seductist̃ .

Expanded text:
Catholica profana sejunxit ambitio, numerus vel opinio vel Catholica profana sejunxit ambitio, numerus vel opinio vel quælibet electionis forma defenderet, aliqua fortassis erroris materia contrahi potuisset. Sed tres tantum de tota universitate seduct
Abbreviated transcription (Latin):
apłice plenitudinẽ : Indubitatã diuine hñdictionis. ꝑcipu
uitatẽ. Gaudeo itaq sciens me reuera matͥs mee gͥmio conti¬
neri ipsiꝰq sacͥs foueri cõplexibꝰ ⁊ sinceris ubib allactari
G audeo in quã cognoscens ꝗͣ obstinato scismatici miseran
cecitatis claudant᷑ errore. quoꝵ ocłos eircũ fuse lucis ra
ñ illustrant. s ip̃e potꝰ excedens manifeste fulgor clariti
offundit. Iudicati st debitãq cõmissi reatꝰ exceꝑe sententi
qͦs eccłia tanꝙͣ degñes sathane cͣoidit ĩ int̾itũ carnis ⁊ acale¬
liea depulit unitate. Neq caret executione sententia se
indilato mancipat᷑ effectui. c̃ eos int̾im ⁊ conscientia tor¬
at. ⁊ imminẽs cotidie p̃ualentis eccłie tͥumphus. affligio.
orro benigniꝰ eccłie sue sapientia diuina ꝓuidit. manifesti
facienĩ oĩb i̾utatẽ ut nͨ simolicitaᷤ ignorantiã. nͨ malignid
ꝓbabile qͥdlibet audeat allegare. Si eñĩ eos qͦs. ab unitati

Expanded text:
icæ plenitudinem et indubitatam divinæ benedictionis percipio veritatem. Gaudeo itaque, sciens me revera matris meæ gremio contineri, ipsiusque sacris foveri complexibus et sinceris uberibus allactari. Gaudeo, inquam, cognoscens quam obstinato schismatici miserandæ cæcitatis claudantur errore, quorum oculos circumfusæ lucis radii non illustrant, sed ipse potius excedens manifestæ fulgor claritatis offundit. Judicati sunt, debitamque commissi reatus excepere sententiam, quos Ecclesia, tanquam degeneres, Satanæ olica depulit unitate. Neque caret exsecutione sententia, sed indilato mancipatur effectui, cum eos interim et conscientia torqueat et imminens quotidie praevalentis Ecclesiae triumphus affligat. Porro benignius Ecclesiae suae sapientia divina providit manifestam faciens omnibus veritatem, ut nec simplicitas ignorantiam nec malignitas probabile quidlibet valeat allegare. Si enim eos quos ab unitate
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e detͥm̃tũ. Studiũ gͥ eoꝵ ẽ ip̃m patri sẽꝑ oppon̾e ut ex õĩbꝰ
causis int̃ eoᷤᷤ q̃ ip̃i seminauer̃t odia conualescãt. ne aliqñ
cont̾iss ad cor. debitũ gr̃e nat᷑ał agnosc̾e. ad pat̾noᷤ incipiat
redire cõplexꝰ. Suꝑ qͦ prudentiã ur̃am necesse ẽ sollicite p̃¬
uid̾e. ne uiolentia necessarie designationiꝰ q̃ ĩ patre ꝑ grãm

Expanded text:
er opponere, ut ex omnibus causis inter eos, quae ipsi seminaverunt odia convalescant, ne aliquando conversus ad cor, debitum gratiae naturalis agnoscere, et ad paternos incipiat redire complexus. Super quo prudentiam vestram necesse est sollicite praevidere, ne violentiam necessariae designa
Abbreviated transcription (Latin):
blica assertiõe didicimꝰ natiuitatẽ huiꝰ de qͣ q̃rit᷑ sacͦs patͥs
ordineᷤ p̾cessisse. ip̃mq patrẽ eo tẽꝑe licite si p̾optass mi¬
litare uł matͥmoniũ conthere potuisse. Agite itaq ⁊ ca
tã: scdm datũ uob ad̾o sp̃m ⁊ pocestatẽ media rõne dĩs¬
cutite. nͨ nota eecłie ludificari diutiꝰ dilat̃oe aliqͣ ꝑmutta

Expanded text:
ertione didicimus, nativitatem hujus, de qua queritur, sacros patris ordines praecessisse, ipsumque patrem eo tempore licite, si praeoptasset, militare vel matrimonium contrahere potuisse. Agite itaque et ctam, secundum datum vobis a Deo spiritum et potestatem media ratione discutite, nec vota ecclesiae ludificari diutius dilatione aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam destinate. ut ex hoc nc̃ ĩ sp̃e meliorẽ accͥce dnitiꝰ
eccłie desid̾ia conualescãt. seq popłs ille optate conso¬
latiomiꝰ subsidia gaudeat assecutũ.i oruodũ Ror
ꝓ q̃ scĩtatẽ ur̃am rescͥptũ apłicũ sc̃bitis accepisse.
de monast̾io illo t̃cio eg̾ssus ẽ : ⁊ c̾cio miscditer ẽ receptꝰ.
gsso qͣrto c̃ ip̃m abbã ⁊ fr̃s ꝓcõmissis ĩ eccłia sacͥlegiis. ⁊¬
dia ꝓhib recitare: duplici etiã sobole de metͥtibꝰ ante
fores monast̾ii suscepta susciꝑe recusarẽt: ĩ p̃sentia nr̃a

Expanded text:
iam destinatae, ut ex hoc nec in spem meliorem attritae diutius ecclesiae desideria convalescant, seque populus ille optatae consolationis subsidio gaudeat assecutum. LXXXIX. AD ROo quo sanctitatem vestram rescriptum apostolicum scribitis accepisse, de monasterio illo egressus est et tertio misericorditer est receptus. Egressus quarto cum ipsum abbas et frdia prohibet recitare duplici etiam sobole de meretricibus ante fores monasterii suscepta, suscipere recusarunt, in praesentia nostra
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it: nͨ innocentia detͥm̃tũ. In qͦ si ꝑsonã respicitiꝰ: uir ẽ
cuiꝰ prudentia. cunꝰ honestaᷤ. cuiꝰ uͥtꝰ ⁊ industͥa publice mł̃¬
tiᷤ ip̃isq ꝓbabilibꝰ innotuit argum̃tis. Si fem̃ electionis
inquiritur: õiũ ad qͦs ꝑtin ĩ ꝑsonã eiꝰ uinanuni concor¬
dia uota conc̾rũt. statũq eccłie młtis labefactatũ tꝑribꝰ

Expanded text:
ciatis, vir est cujus prudentia, cujus honestas, cujus virtus et industria publice multis ipsisque probabilibus innotuit argumentis. Si factum electionis inquiritur, omnium, ad quos pertinet, in personam ejus unanimi concordia vota concurrunt, statumque Ecclesiae multis labefact
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ frustͣtoriaᷤ diłoneᷤᷤ admittit. Cũ uͦ reclamante sẽꝑ eccłia
nr̃a parrochialeᷤ eccłiaᷤᷤ ⁊ decimationeᷤᷤ emptionibꝰ aut
qͥb̾dã illicitiᷤᷤ modiᷤᷤ. de manu laica. sacͥlega tem̾itate
monachi p̃sũpserĩt occupare. scłari sẽꝑ potestate defẽ¬
si st̃: ut male parta possessio malo nichilominꝰ p̃sidio
seruaret᷑. Tempꝰ aũ iuolentie huiꝰ ad p̃scͥptionẽ longitẽ¬
poriꝰ nitunt᷑ oppon̾e c̃ ad p̃scͥptionẽ ꝓfic̾e ñ possit uiolenta
uł̃ int̃pellata possessio: uͥ scił nͨ exꝑiendi copia neq dieᷤᷤ
uolueritiᷤ adiungatiᷤ: quẽ certũ sit zelũ dei hre.⁊ ꝑiciã iu¬
dicandi qͥq eiꝰ sit. etatiꝰ  ordiniᷤᷤ: ut nͨ ordini nr̃o irrogari ui¬
deat᷑ inuria. nͨ ꝯfuuĩo senectuti. Petitioneᷤ aũ nr̃as lador

Expanded text:
er Ecclesia nostra parochiales ecclesias et decimationibus emptionibus aut quibuslibet illicitis modis de manu laica sacrilega temeritate monachi praesumpserint occupare, saeculari semper potestate defensi sunt, ut male parta possessio malo nihilominus praesidio servaretur. Tempus autem violentiae hujus ad praescriptionem longi temporis nituntur opponere, cum ad praescriptionem proficere non possit violenta vel interpellata possessio: ubi scilicet nec experiendi copia neque dies is, quem certum sit zelum Dei habere et peritiam judicandi, quique ejus sit aetatis et ordinis, ut nec ordini nostro irrogari videatur injuria nec confusio senectuti. Petitiones autem nostras lator
Abbreviated transcription (Latin):
dũ.: Hempe carnẽ ⁊ sp̃m qr nicħ ẽ eoꝵ q̃ rapta st̃ qd subsi¬
stat. neq aliꝰeẽ pot̾it satisfactionis mod: ñ ut penã ꝑpetuã
soluat.qͥñ he aliud im̃ possit a debito ꝑpetuo libari. de¬
minisse debent ab eo s ꝯmissos ẽẽ. qͥ eos ꝓpr sangͥnis re¬
derut ipendio.⁊ mortis ⁊ amaritudine lib̾auit. a quo

Expanded text:
d subsistat, neque alius esse poterit satisfactionis modus, nisi ut poenam perpetuam solvat, qui non habet aliud unde possit a debito perpetuo liberari. Meminisse debent ab eo sibi commissas esse qui eos proprii sanguinis redemit impendio et mortis etiam amaritudine liberavit: a quo
Abbreviated transcription (Latin):
lixitaᷤ epłe ĩ tediũ u̾t̾et᷑. Ad albentũ: cheodinũ sc̃e Ro¬
Regiñ. Batonieñ. electo excellentie ur̃e nos supplicasse
meminimꝰ. qd̾ scił ab eccłia illa concordit᷑ electus sit. et
unamii õium uoluntate susceptꝰ. &̾ qͥd ad eo c̾tũ ẽ ut n¬
chil. ĩ coto regno sit notiꝰ. nͨ aliqͥs ẽ qͥ uł ꝑsone disponat obsiste:
uł. facto electioniᷤᷤ uelit. ĩ aliqͦ derogare. Sane negocia ⁊ bõa
eccłie qͥete c̃ oĩ potestate disponit.⁊ qͥcqͥd abelecto ep̃o citra
grãm consecͣtioniꝰ expediri potest ordinat⁊ dispensat. da
uͦ sñ consensu auctoritatiᷤ ur̃e ad ꝑfectionẽ gr̃e illiꝰ ꝑuenire
ñ potest: misit ad uoᷤ eccłia illa uen̾abile̾ ⁊ electaᷤᷤ. de tota
tiniu̾sitate ꝑsonaᷤᷤ. q̃ uice oĩum abonitate ur̃a ꝯplem̃tum
ꝓmotioniᷤ eius ꝓmoribꝰ uotiᷤ exqͥrerent.⁊ obnixis p̃cibus
implorarẽt.Uidimꝰ eõ. thomã scił archid̾. ⁊ .a. monachũ¬

Expanded text:
ALBERTUM ET THEODWINUM CARDinaldo Bathoniensi electo excellentiae vestrae nos supplicasse meminimus, quod scilicet ab ecclesia illa concorditer electus sit, et unanimi omnium voluntate susceptus, quod quidem adeo certum est, ut nihil in toto regno sit notius; nec aliquis est qui vel personae disponat obsistere, vel facto electionis velit in aliquo derogare. Sane negotia et bona Ecclesiae quiete cum omni potestate disponit, et quidquid ab electo episcopo citra gratiam consecrationis expediri potest, ordinat et dispensat. Quia vero sine consensu auctoritatis vestrae ad perfectionem gratiae illius pervenire non potest, misit ad vos ecclesia illa venerabiles et electas de tota universitate personas, quae vice omnium a bonitate vestra complementum promotionis ejus pronioribus votis exquirerent et obnixis precibus implorarent. Vidimus eo
Abbreviated transcription (Latin):
seruaret. ⁊ humilit parentũ desid̾iis adqͥeuisse uid̾etur. cecilia
Cantantibꝰ gͥ organiᷤᷤ dũ iuueniꝰ p̃destinatꝰ ad uitã ad nuy.¬
tialeꝰ festinat ãplexꝰ.⁊ ad optatũ choriuginat̃ anelat ascen-¬
sũ. illa ꝓcedentibꝰ de conscientia noti suspiriis⁊ p̃cibus
implorabat ãdño: ne ad confusionẽ sp̃c ⁊ corꝑis ip̃iuᷤ ma¬
cula q̃lib concupiscentie carnał obreꝑet. si corpꝰ ꝓrsus
ĩtactũ sincero spũi conseruaret. Cũ eo itaq qͣl tͣnsactione

Expanded text:
servaret, et humservaret, et humgitur dum juvenis praedestinatus ad vitam: ad nuptiales festinat amplexus, et ad optatum thori virginalis anhelat ascensum, illa procedentibus de conscientia voti suspiriis et precibus implorabat a Domino, ne ad confusionem spiritus et corporis ipsius macula quaelibet concupiscentiae carnalis obreperet, sed corpus prorsus intactum s
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ ut impotentia qͣlib obs̃stente dec̾u̾int. legẽq matͥ¬
monii ĩ aliis õibꝰ constituãt obseruare. ĩ diuidua uite
consuetudo ⁊ dispositũ alt̾ne potestatiᷤᷤ obseqͥũ affectati
contͣctiiᷤ format sub̃am. ꝑpetuãq firmat sacͥ consortii
fideᷤ : gr̃au̾itatẽ. Que ⁊ eñi ratio assensũ hc cõmodare cõ¬
pellebat inuito. cui ꝑpetua uͥginiꝰᷤ cõplacebat integͥtas.
uotũq erat ip̃iꝰ qd̾ ĩ ea natũ erat ꝑpetue continentie scĩ.¬
monia uen̾ari. od si aminoribꝰ ad maiora cͥhat᷑ exẽplum
aliqͥd fortassiꝰ exp̃sse similitudiniᷤꝰ ĩ cecilia uͥgine poterit
inueniri. q̃ c̃ familiari uoto ꝑpetue uͥgmitatiꝰ munus
uelut holocaustũ qd̾dã dño ꝯsecisset ẽ tyburtio tamen
amicoꝵ int̾uentu conthere minime recusauit. fiduciã
hñs ĩ dño qd̾ diuina deuotã ĩ ea pudicitiã. sapientia con¬

Expanded text:
tis, vel impotentia qualibet obsistente decreverint, legemque matrtis, vel impotentia qualibet obsistente decreverint, legemque matrimonii in aliis omnibus constituant observare, individua vitae consuetudo, et dispositum alternae potestatis obsequium affectati contractatus format substantiam, perpetuamque firmat sacri consortii fides et gratia veritatem. Quae etenim ratio assensum hunc commodare compellebat invito, cui perpetua virginis complacebat integritas, votumque erat ipsius, quod in ea natura erat, perpetuae continentiae sanctimonia venerari? Quod si a minoribus ad majora trahatur exemplum, aliquid fortassis expressae similitudinis in Caecilia virgine poterit inveniri, quae cum familiari voto perpetuae virginitatis munus velut holocaustum quoddam Domino consecrasset, cum Tiburtio tamen amicorum interventu contrahere minime recusavit, fiduciam habens in Domino, quod divina devotam in ea pudicitiam sapientia con
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to ꝓpositi sc̃ĩtate decͣctũ ẽ. s eo̾ ad maritałe copulã in¬
diuidua uite consuetudo conduxit. Porro si nͨ opꝰ ĩtces
sit earnał. cõm̾cii nͨ uoluntã : nichilominꝰ cñ constat
ẽẽ. coniugiũ qi contͣctuᷤ ille ñ tͣhit de carniᷤ cõmixtiõe
sub̃am. s de sola legittime consentientiũ uoluntate.
Si gͥad hoc neq concupiscentia neq carnaleᷤ reqͥrunt᷑
amplexꝰ atq int̾cessisse constat qͥcqͥd ad ꝯiugii desid̾atur
effectũ: manifestũ ẽ ip̃os uͦ coniugeᷤᷤ extitisse. ut ille recte.
uir. ⁊ illa coniuiny debeat appellari. Qd si dicat᷑ ñ posse.
matͥmoniũ contͣhi. nͥ cõmunicato copule carnał assen¬
su. ne reqͥsitũ alt̃ alt̾i negare possit accessũ. u̾um qͥd̾ si ea
conueniũt uoluntate: p̃optata fut᷑e soboł pignora con¬
tẽplant᷑. Si uͦ condit̃oni huic reñtiare uł amore castita¬

Expanded text:
amento propositi sanctitate detractum est, sed eos ad maritalem copulam inamento propositi sanctitate detractum est, sed eos ad maritalem copulam individua vitae csit carnalis commercii, nec voluntas, nihilominus tamen constat esse conjugium, quia contractus ille non trahit de carnis commistione substantiam, sed de sola legitime consentientium voluntate. Si igitur ad hoc neque concupiscentia, neque carnales requiruntur amplexus, atque intercessisse constat quidquid ad conjugii desideratur effectum; manifestum est veros conjuges exstitisse, ut ille recte vir et illa conjux debeat appellari. Quod si dicatur non posse matrimonium contrahi nisi communicato copulae carnalis assensu, ne requisitum alter alteri negare possit accessum: verum quidem si ea conveniunt voluntate, et praeoptata futurae sobolis pignora contemplantur. Si vero conditioni huic renuntiare vel amore castita
Abbreviated transcription (Latin):
erꝑs concupiscentie destinat᷑. cuiꝰ deñtiatione uotũ ꝑpe¬
tue uͥginitatiᷤᷤ firmatũ ẽ. potiꝰ qͣ sublatũ. c̃ uirũ eiꝰ angłs
ad simiłe ĩformasset. assensũ. nullaq hĩc uł in de carnał
cõm̾en resd̾et affectio. s ad custodiã ⁊ obseqͥũ uͥgmitatis.
⁊uͥginiᷤse congaudet fideł. uiri deuotio p̃electã. Igit᷑ ad
p̃paratũ sͥ prudent̃ a spũ scõ comugiũ: secura uodi uͥgo
seã ꝓcedit ⁊ sacͥ animoꝵ potiꝰ ꝙͣ corpoꝵ fed̾ant᷑ amplexus.
Sanẽ ĩ contͣhendiᷤ abincio sponsalibꝰ alia uiri fu̾at for¬
tassis intentio. s edoctuᷤ ab angło: statim totꝰ ad ꝑfecte
continentie tͣnsiuit affectũ. ut anuni eoꝵ paris̾ ĩuicẽ
similitudinẽ respond̾ent. ne qͣi discidiũ fac̾e uid̾et᷑ diu̾¬
sarũ dissensio uoluntatũ. Hemo itaq dix̃it sublata. s
subsecuto coniugio consũmata sponsalia. nͨ aliqͥd sacͣ¬

Expanded text:
tiatione votum perpetuae virginitatis firmatum est potius quam sublatum, cum virum ejus Angelus ad similem formasset assensum. Nullaque hinc vel inde carnalis commercii residet affectio, sed ad custodiam et obsequium virginitatis et virginis se congaudet fidelis viri devotio praeelectam. Igitur ad praeparatum sibi prudenter a Spiritu sancto conjugium, secura voti Virgo sancta procedit, et sacri animorum potius quam corporum foederantur amplexus. Sane in contrahendis ab initio sponsalibus alia viri fuerat fortassis intentio; sed edoctus ab Angelo, statim totus ad perfectae continentiae transivit affectum, ut animi eorum pari invicem similitudine responderent, ne quasi dissidium facere videretur diversarum dissentio voluntatum. Nemo itaque dixerit sublata, sed subsecuto conjugio consummata sponsalia, nec aliquid sacr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseiu̾it sͥ ĩ eand̾e conseruande pudiciciȩ ⁊ uoluntatẽ.⁊ pu¬
rificatũ aqͣbaptismatiᷤᷤ pꝰmodũ ꝑdux̾it ad laureã glosi
martyrii tͥumphałe. Qs gͦ dicat ñ int̾cessisse contugiũ si
el a carnali placuit abstinere contactu c̃ młtdᷤᷤ usu freq̃nti
uideamꝰ ĩ matͥmonio ꝯuenire. qͥbꝰ uł minia senectuᷤ. uel
debilitaᷤ aliqͣ cõmcii illiꝰ. s̃pẽ om̃em abstulit ⁊ effectũ. Certũ

Expanded text:
erit sibi in eamdem conservandae pudicitiae voluntatem, et purificatum aqua baptismatis postmodum perduxerit ad lauream gloriosi martyrii triumphalem. Quis ergo dicat non intercessisse conjugium, si eis a carnali placuit abstinere contactu, cum multos usu frequenti videamus in matrimonio convenire, quibus vel nimia senectus, vel debilitas aliqua co