comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orum dei. expectacõ namq creat᷑e reuelacõm
filiorũ dei expectat. Quia et ip̃a creatura ua¬
uitati. id est mutabilitati subiecta est: et li¬
bembit᷑ in libertate filiorũ dei ¶ roaturã
uocat rerũ iisibiliũ corporaliũ nrõnabiliũ
mat̾iam que in lib̾tate. id ẽ lib̾acõne filio¬
rum dei. qndo ip̃i in fine głificabũt᷑ a uani¬
tate. id est mutabilitate lib̾abit᷑. quia in
statũ ꝑmanẽtis nouitatis mutabit᷑. Tres
sunt autẽ uanitates siue mutabilitates:
Drima in hom̃ie. Scd̾ã in hiis que sũit ab
homĩe. t̾cia in hiis que fiunt ꝓpt̾ hõmẽ.
In homĩe est uanitas mortalitatis. In¬
que hiis que fũt ab hoĩe. uanitas curiosi
nitatis: apte scͥptũ est. uniu̾sa uanitas
om̃s homo uiuens ꝓpt̾ has tres uañta¬
tes dixit sałon. Uanitas uanitatũ. et oĩa
uanitas. Sublato autẽ homĩe de mũdo:
ulła uanitas mutabilitatis erit in mũdo

Expanded text:
orum Dei. Exspectatio namque creaturae revelationem orum Dei. Exspectatio namque creaturae revelationem filiorum Dei exspectat, quia ipsa creatura vanitati, id est mutabilitati subjecta est, et liberabitur in libertate filiorum Dei. Creaturam vocat rerum visibilium corporalium irrationabilium materiam, quae in libertate, id est liberatione filiorum Dei quando ipsi in fine glorificabuntur, a vanitate, id est mutabilitate, liberabitur, quia in statum permanentis novitatis mutabitur. Tres sunt autem vanitates sive mutabilitates. Prima est in homine, secunda in his quae fiunt ab homine, tertia ab hiIn homine est vanitas mortalitatis, in his quae fiunt ab homine vanitas curiositnitatis, apte scriptum est: Universa vanitas omnis homo vivens . Propter has tres vanitates dixit Salomon: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . Sublato autem homine de mundo, nulla vanitas mutabilitatis erit in mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
uii. angłi consũpmart᷑ mist̾ium dei uirauit.
Quia xp̃s ad honorẽ exhibendo pr̃is opera
iustĩe celestis fluctuãtis mutabilitatis insta
bilitatẽ transiturã. et et̾nitatis ĩmobilitatẽ
successurã. et ełi̾tis pro xp̃o sub tẽpore paciẽti¬
bus tribuẽdam. prno testĩonio et suo fideliter
et ilaciter affirͣuit. Ed consolacõnem cigo p¬
dicit᷑ et ꝓmitit᷑ ĩmutabilitas et̾na. Nam re¬
proborũ tempꝰ erit in secła. Sc̃ nimirũ ĩmor¬
tales et ĩpassibiles efficiẽtur. et impii de frigo¬
rib ad calores et de calorib ad frigora reuer¬
cent:. Igit᷑ qd̃ dicit᷑. ⁊ empus non ampliꝰ erit.
Non de impiis dampnãdis. sed de iustis głifi¬
candis. et de elc̾tis ĩnouandis intlłigendum
est: quia fient noua. et post uariacõnem et
uanitatẽ temporis: succedit ĩ mutabilitas et̾
na que siet in reuelacõne id ẽ glifitacõne fili¬

Expanded text:
septimi angeli consummaretur mysterium Dei juravit, septimi angeli consummaretur mysterium Dei juravit, quia Christus ad honorem Patri exhibendum opera jusatis immobilitatem successuram, et electis pro Christo sub tempore patientibus tribuendam paterno testimonio et suo fideliter, et veraciter affirmavit. Ad consolationem ergo praedicitur et promittitur immutabilitas aeterna. Nam reproborum tempus erit in saecula. Sancti nimirum immortales et impassibiles efficientur, et impii de frigoribus ad calores, et de caloribus ad frigora revertentur. Igitur quod dicit, tempus amplius non erit, non de impiis damnandis, sed de justis glorificandis, et de elementis innovandis intelligendum est, quando omnia fient nova, et post variationem et vanitatem temporis sli
Abbreviated transcription (Latin):
turi t̾rorem p̾dicau̾ũt. Seqͣ. Et cum locuta
ẽẽnt septẽ toitrua uores suas. scͥpturus e¬
ram et audiui uocem de celo dicentẽ. Sig¬
na que locuta sũt .uii. tonitrua noli ea scubr̾.
Precepit uox dĩna signari. ꝓhibet uores scͥ¬
bi. septẽ conitruoꝵ. Quia sic debemꝰ cłitis
propalare ut reprob̾ abscondamꝰ dc̃a et scrip¬
ta sanctoꝵ. Signa. io est sigilla ut amicis pateñt
et inmicos lateant. Et angłs quẽ uidi stã¬
tem supͣ mare et suꝑ t̾ram leuauit manũ
fuam in celũ et iurauit per uiuentẽ in se-¬
cula seculorũ. Qui creauit celu et ea que ĩ
illo sunt et t̾rain et ca que in ea sũt. et ma¬
re et ea que in eo sũt qd̾ tempꝰ ampliꝰ nõ erit:
sed in dieb uocis septuni angłi cum cepent
tuba canere cõsũpmabit᷑ imst̾ium dei. sicut
euũgeliz auit per seruos suos ꝓphas Angłs
ad celũ maiũi leuauit. et per eum qui om̃ia
creauit qͥd̾ tp̃s ampliꝰ non eẽt. Sed in dieb

Expanded text:
terrorem praedicaverunt. Sequitur: Et cum locuta essent septem tonitrua voces suas scripturus eram. Et audivi vocem de coelo dicentem: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, noli ea scribere. Praecepit vox divina signari, prohibet scribi voces septem tonitruorum, quia sic debemus electis propalare, ut reprobis abscondamus dicta et scripta sanctorum. Signa, id est sigilla, ut amicis pateant, et inimicis lateant. Et angelus quem vidi stantem supra mare et supra terram levavit manum suam ad coelum, et juravit per viventem in saecula saeculorum, qui creavit coelum et ea quae in illo sunt, et terram et ea quae in illa sunt, et mare et ea quae in eo sunt, quia tempus amplius non erit. Sed in diebus vocis septimi angeli cum coepit tuba canere, consummabitur mysterium Dei, sicut evangelizavit ad coelum manum suam levavit, et per eum, qui omnia creavit, quod tempus amplius non esset, sed in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
utatur u̾suciã dyaboli in eius fraudulẽtis
satellitib cau̾e doceat᷑. Dyabołs uero extͣ¬
minans uocat᷑. quia et per se et per suos:
clitos quosq extra t̾minũ spũalis conu̾sa-¬
cõnis eicere conatur. Sequit᷑. Ue unũ abiit et
ecce ueniũt ad huc duo ue. unũ et em̃ ue ẽ
tribulõ que sub tuba qͥnti angłi cominet᷑. du¬
o reliqua ue sub iubis sexti et septimi anglłi
seqũtur. Qntus itaq angłs: ordo p̃dicato¬
rum qͥntus: stella que de celo cecidit dyabolꝰ
aꝑcio putei abyssi: effusio pc̃ci solis et ae̾is
obscuracõ. suꝑiorũ et inferiorũ lesio. locuste
mali et precipue heretiti. ꝓhi bic̃o lesionis:
cohibicõ temptacõnis. Młnplices locustarũ
siłitudines. diu̾se malorũ prauitates. uniꝰ

Expanded text:
rsutias diaboli in ejus fraudulentis satellitibus cavere doceatur. Diabolus vero exterminans vocatur, quia et per se, et per suos electos quosque extra terminum spiritualis conversationis ejicere conatur. Sequitur: Vae unum abiit, et ecce veniunt adhuc duo vae. Unum etenim vae est tribulatio quae sub tuba quinti angeli continentur. Duo reliqua vae sub tuba sexti et septimi angeli sequuntur. Quintus itaque angelus, ordo praedicatorum quintus; stella quae de coelo cecidit, diabolus; apertio putei abyssi, effusio peccati; solis et aeris obscuratio, superiorum et inferiorum laesio; locustae, mali, et praecipue haeretici; prohibitio laesionis, cohibitio tentationis; multiplices locustarum similitudines, diversae malorum pravitates; unius
Abbreviated transcription (Latin):
durata: dampnãda comparuit. Et occisi
sũt io est ad dampuãdum manifeste addic¬
ti. Nomĩa hoĩm septẽ milia. S eꝑtẽ: quia
uniu̾si dampnandi. Milia. quia in malici
a ꝑfecti. Per septẽnariũ namq uniu̾sita¬
tem. p̾er millenaniũ: intelligimꝰ ꝑ erfeccio¬
uem. Et reliqui. id ẽ om̃es qui nõ sũt obdͤ¬
ati. In timorẽ missi sunt. id est timuerunt.
et dederũt gloriã deo celi. scil suam culpam
confitentes. eius iustĩam p̾dicantes. Ue se¬
cũdũ abiit io est tͥbułõ tempore antip̃i: e¬
to. io est pauor qui erit in ultĩo iudicio.
¶S extus itaq augłs. ordo p̾dicatorũ sextus. or¬
tuor angłi: demones nniu̾si. Solucõ angłoꝵ:
ꝑmissio ad nocendũ. Equi corũ: młtitudo ĩ¬
piorum Alius angłs: xp̃s. ⁊̃ estificacõ fimẽ¬
di temporis: ꝓmissio ct̾uitatis. Duo testes: he¬
lyas et enochs ciuitas magna: uniu̾sa maloꝵ
turba. Occisio hõmi: manifesta obdum cõ dãp¬

Expanded text:
durata damnanda comparuit. Et occisi durata damnanda comparuit. Et occisi sunt, id est ad damnandum manifeste relicti, nomina hominum septem millia. Septem, quia universi damnandi; millia, quia in malitia perfecti. Per septenarium namque universitatem, per millenarium intelligimus perfectionem. Et reliqui, id est omnes qui non sunt obdurati, in timorem missi sunt, id est timuerunt. Et dederunt gloriam Deo coeli, suam culpam confitentes, ejus justitiam praedicantes. Vae secundum abiit, id est tribulatio tempore Antichristi eto, id est, pavor qui veniet in ultimo judicio. Sextus itaque angelus, praedicatorum ordo sextus; quatuor angeli, daemones universi; solutio angelorum, permissio ad nocendum; equi eorum, multitudo impiorum; alius angelus, Christus; testificatio finiendi temporis, promissio aeternitatis; duo testes, Elias et Enoch; civitas magna, universa malorum turba; occisio hominum, manifesta obduratio dam
Abbreviated transcription (Latin):
cõnẽ subũigit. Et post tres dies et dimi¬
intrauit a deo in eos et steterũt superͥ su¬
os. io est resurrexerũt. Et timor magnꝰ
ex tam subita eorũ resurrecc̃one. cecidit su¬
per eos qui uiderũt eos uidel ita głifica¬
tos. Et audierũt. scil helyas et enoch.
uocem magnam id est magne p̃ĩtatis. de
celo dicentẽ eis. Ascẽdite huc uidel de me¬
dio impiorũ ad consorciũ iustorũ. Et ascẽ¬
derũt in celũ in nube ut qui dũm imitati
fuerant in sustinẽda pro ip̃o tribulõne. con¬
silẽs ei eẽnt in ascensione. Et uidcrũt eos ĩ¬
iici eorũ corporalit̾. scilz ascendẽtes in ce¬
lum. Sed sciendũ qd̃ ea que hic dicũt᷑ per
pret̾itum. intlłigenda sunt scd̃m tp̃s futurũ
Mos est namq ꝓphĩe sic nõ nũqm̃ natra¬
re futura: quasi iam eent pret̾ita. Seqͥt᷑¬
Et in illa hora factus est t̾re motꝰ magnꝰ
terre. factus t̾re motus magnus. Qͥa alii
moti sunt ad pnĩam. alii ad maiorẽ duri

Expanded text:
et tabescet. Et post tres dies et dimiintravit in illos, et steterunt super os, id est resurrexerunt. Et timor magnus ex tam subita resurrectione eorum cecidit super eos qui viderunt eos, videlicet ita glorificatos. Et audierunt Elias et Enoch vocem magnam, id est magnae potestatis, de coelo dicentem eis: Ascendite huc, de medio videlicet impiorum ad consortium justorum. Et ascenderunt in coelum in nube, ut qui Dominum imitati fuerant in sustinenda pro ipso tribulatione, consimiles ei essent in ascensione; et viderunt eos inimici eorum corporaliter scilicet ascendentes in coelum. Sed sciendum quod ea quae hic dicuntur per praeteritum, intelligenda sunt secundum tempus futurum. Mos est namque prophetiae sic nonnunquam narrare futura, quasi jam essent praeterita. SeqEt in illa hora factus est magnus terraemoteorum factus est terraemotus magnus, quia alii moti sunt ad poenitentiam, alii ad majorem durit
Abbreviated transcription (Latin):
ad apicẽ regni de abysso id ẽ de profunda obscu¬
ra cenebro sitate uniu̾salis malicie. faciet adu̾sꝰ
eos bellũ. młtis et diu̾sis disputacõnib. et
uincet illos et occidet eos. corporailit. Et iace¬
bunt corpora in plateis ut om̃es qui uiderĩt ri¬
meant eos imitari et eis conformari ciuita
magna ꝑ iustĩam. tũc erit magna per ma¬
liciam. Que sp̃italit᷑. id est scdm̃ sp̃italẽ ĩ¬
telligẽtiam: uocatur sodoma. id est muta.
est corꝑali passioue. Et uidebũt de ppłis
et tribub. et linguis et gentib. qui dam
ocłis quidam fama. Corpora eorũ per tres
dies et dimidiũ iacere uidel suꝑ terram.
et nõ sinẽt pomi in monum̃tis ne eorũ me¬
moria habeat᷑. Et inhĩtãtes t̾ram id est
t̾rena diligẽtes. Et hic manẽtem cuntatẽ
habere cupiẽtes gaudebũt suꝑ illis. uidel

Expanded text:
ad apicem regni de abysso, id est de profunda et obscuad apicem regni de abysso, id est de profunda et obscura tenebrositate universalis malitiae, faciet adversus eos bellum multis et diversis disputationibus, et vincet illos, et occidet illos corporaliter, et jacebunt corpora eorum in plateis, ut omnes qui viderint timeant eos imitari et eis conformari, civitana per justitiam, tunc erit magna per malitiam; quae spiritualiter, id est secundum spiritualem intelligentiam, vocatur Sodoma, id est muta, est corporali passione. Et videbunt de populis, et tribubus, et linguis, et gentibus, quidam oculis, quidam fama, corpora eorum per tres dies et dimidium jacere videlicet super terram, et non sinent poni in monumentis ne eorum memoria habeatur. Et inhabitantes terram, id est terrena diligentes, et hic manentem civitatem habere cupientes, gaudebunt super illis, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
faciet eos bellũ. et uincet illos et occidet illos.¬
et iacebũt corpora eorũ in plateis ciuitatiᷤ
magne que uocat᷑ sp̃ĩtalit sodonia et egyp¬
tus. ubi et dñs eorũ crucifixus est. et uide¬
bũt de ppłis et tͥbubus et linguis et genti¬
bus corpora eorũ per tres dies et dimidiũ
et corpora eorũ nõ sinẽt pom in monumẽ
tis. et hĩtantes terrã gaudebũt suꝑ illis ⁊
iccũdabũtur et mun̾a mittẽt inuioe. q̃m hii
duo ꝓphẽ cruciau̾nt eos qui hitant suꝑ ter¬
ram. et post dies tres et dimidĩi lp̃s uite
suos. et timor magnꝰ cecidit suꝑ illos qui
uderũt illos. et audierũt uoc̃e magña de
celo dũtem illis. Ascendite huc. et ascẽde¬
rũt in celum amitti nube. et uiderũt illos
sunt scdm̃ litt̾e sensũ intlłigenda c̾nimius:
idcirro leuiꝰ exponẽdo ꝑtͣnsimus. Et cũ fini¬
eruit testĩoniũ suũ: id ẽ p̾dicacõm suã. bestia. id
ẽ antixp̃s qui bestialit seuiet. que ascendit. uidelz

Expanded text:
illos bellum et vincet eos et occidet illos et corpora eorum in plateis civitatis magnae quae vocatur spiritaliter Sodoma et Aegyptus ubi et Dominus eorum crucifixus est et videbunt de populis et tribubus et linguis et gentibus corpora eorum per tres dies et dimidium et corpora eorum non sinunt poni in monume illis et iucundabuntur et munera mittent invicem quoniam hii duo prophetae cruciaverunt eos qui inhabitant super terram et post dies tres et dimidium spiritus vsuos et timor magnus cecidit super eos qui viderunt eos et audierunt vocem magnam de caelo dicentem illis ascendite huc et ascenderunt in caelum in nube et viderunt illos sunt secundum litterae sensum intelligenda cernimus, idcirco levius exponendo pertransimus. Et cum finierunt testimonium suum, id est praedicationem suam, bestia, id est Antichristus qui bestialiter saeviet, quae ascendet videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
centis seraginta dieb amicti sactis: Post¬
qͣui suꝑius ad ełctorũ consolõni et̾nitatem
ꝓmisit. et scm̃ iohẽm de predicacõne recipi¬
enda cercificauit. Itm ad mat̾iam suam redit
bit. et itẽ subũxit de helya et euoch. et
de eorũ p̾dicacõne et pt̃tate. et afflccõne i
morte et resurreccõne et głificacõne. Ait er¬
go et ciuitatẽ scãm id ẽ eccĩam cõculcabũt.
uidel ꝑseq̃ndo Mensib quadragĩta duob¬

Expanded text:
accis. Postquam superius ad electorum consolationem aeternitatem promisit, et sanctum Joannem de praedicatione recipienda certificavit, iterum ad materiam suam redit, describens subjungit de Elia et Enoch, et de eorum praedicatione et potestate, et afflictione, et morte, et resurrectione, et glorificatione. Ait ergo: Et civitatem sanctam, id est Ecclesiam, conculcabunt, videlicet persequendo mensibus quadraginta duob
Abbreviated transcription (Latin):
similis uͥge dicit᷑ quia rectitudinẽ qm̃ ad
candũ ubum dei uirtutib et bonis oꝑibꝰ
semet ip̃m erigit. Qd uero pͥmittit: Tẽ¬
plumi et altare hoc est qd̾ exponẽdo subũi¬
git dicẽs. Et adorantes in es Templum
namq et altare. adorãtes fideles signifi¬
cat. templũ. inf̾iniores. altare. sancidres.
templũ. ad bonã accõnem ext̾ius dilatos.
altare contẽplõui int̾ius intentos. H oe tel¬
plum siue altare metiri precipit᷑. quisqͥs attio
siuc conitẽplatĩs uerbum erudicõnis m̃stras
sodm̃ utrorũ capacitatẽ admouet᷑. Atriã uero
falsi xp̃iani sũt qui uident᷑ consecrar eoq di
sũt baptiz ati sed plem sũt cadai̾ib. id ẽ iuais
et prauis oꝑibus. Qui qmͣuis fidelib u̾ctiꝰ
sint nomĩe: longe tamẽ sũt ab eis accõne.¬

Expanded text:
similis virgae quia rectitudinem servat.candum verbum Dei virtutibus et bonis operibus semetipsum erigit. Quod vero praemittit templum et altare, hoc est quod exponendo subjungit, dicens: Et adorantes in eo. Templum namque et altare adorantes fideles signat. Templum infirmiores, altare sanctiores. Templum ad bonam actionem exterius dilatatos, altare contemplationi interius intentos. Hoc templum sive altare metiri praecipitur, quisquis activis sive contemplativis verbum eruditionis ministrare secundum utrorumque capacitatem admonetur. Atrium vero falsi Christiani sunt, qui videntur consecrati eo quod sint baptizati, sed pleni sunt cadaveribus, id est vitiis et pravis operibus. Qui, quamvis fidelibus juncti sunt nomine, longe tamen ab eis sun
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtum de manu angli stantis supͣ mare et
suꝑ terrã. et abii ad angłm. dicẽs ei ut daret
mithi librum. et dixit mithi Accipe et deuora illũ
es faciet amaritari uentr̃ẽ tuũ. Sed in ore tuo e¬
rit dulte tauqͣm mel. Et accepi librũ de manu
augłi: et deuoiaui illũ. Et erat in ore tanqm
mel dulce. Et cum deuorassẽ illũ: amaritatꝰ
est uent̾ meus et dixit mͥ. Oportet iteꝵ ꝓpħa¬

Expanded text:
tum de manu angeli stantis super mare, et super terram. Et abii ad angelum, dicens ei, ut daret mihi librum, et dixit mihi: Accipe librum, et devora illum: et faciet amaricare ventrem tuum, sed in ore tuo erit dulce tamquam mel. Et accepi librum de manu angeli, et devoravi illum: et erat in ore meo tamquam mel dulce, et cum devorassem eum, amaricatus est venter meus; et dixit mihi: Oportet te
Abbreviated transcription (Latin):
ppłis gentib lĩgnis regib młtis mĩstrare de¬
beat dedarat᷑. Qui in eo qd̾ preceptũ statĩ
ad ĩpleuit: nobis exemplũ obediẽcie demõ¬
strauit. ut si sapĩam desid̾amꝰ ab illo qui dat
om̃ibus affluent᷑ et non impperat: eam pos¬
tulemus. Quod autẽ liber iste ui dulais fuit
sed uentrẽ amaricauit. hoc designat qd̾ sacro¬
sc̃a scĩa dulcescit quidẽ in p̃ditacõne. sed gra¬
uat amarescit in exhibẽda accõne. Sequit᷑.
Et datus ᷤ muithi calamꝰ silis u̾ge. et dixit
mͥ. Surge et ietire ꝙpłm et altart et ador̃a

Expanded text:
debeat declaratur. Qui in eo quod praeceptum statim adimplevit nobis exemplum obedientiae demonstravit, ut si sapientiam desideramus ab illo qui dat omnibus affluenter, et non improperat, eam postulemus: quod autem liber iste in ore dulcis fuit, sed ventrem amaricavit, hoc designat quod sacrosancta scientia dulcescit quidem in praedicatione, sed gravat et amarescit in exhibenda actione. Sequitur: Et datus est mihi calamus similis virgae, et dictum est mihi: Surge et metire templ
Abbreviated transcription (Latin):
re. sinistrũ autẽ suꝑ terrã. et clamauit qm̃¬
adm̃ ut leo rugit etꝰ cdlamaret. locuta sunt
septẽ tonitrua uoces suas. Ex ip̃is indici¬
is et signis agnoscit᷑ ꝑsona redẽptoris. Ip̃e
sacra scͥtura continet. et quib ułt̾ eius noti¬
tiam luculent᷑ prebet. Ip̃e ponit pedem suũi
dextrũ supra mare. sinstrũ suꝑ terrã. Qaua
sue pĩtati subdit ppłm gentilẽ in cultura mł¬
toril deorũ et in amaritudĩe młtorũ uicioꝵ
quondã fluctuantẽ. et gentẽ iudaicam in uneꝰ
dei fide quondã firmitꝰ solidatã: Suꝑ gẽtes
et eñ pouit dextrũ quia eas elegit ad bñtu¬
dinem. Suꝑ iudeos sunstrũ. quia eo̾reliquis
ad dãpuac̃om. Item posuit pͥmũ dextiũ padẽ
supra marer demde sinstrũ suꝑ teriã. Quia
pͥmũ gentes uocat ad iustĩam: et cũ plemi

Expanded text:
rum autem super terram, et clamavit quemadmodum leo rugit. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces suas. Ex ipsis indiciis et signis agnoscitur persona Redemptoris. Ipse sacra Scriptura continet, et quibus vult ejus notitiam praebet. Ipse ponit pedem suum dextrum supra mare, sinistrum super terram, quia suae potestati subdit populum gentilem in cultura multorum deorum, et in amaritudine multorum vitiorum quondam fluctuantem, et gentem Judaicam in unius Dei fide quondam firmiter solidatam. Super gentes etenim ponit dextrum, quia eos elegit ad beatitudinem; super Judaeos sinistrum, quia eos relinquit ad damnationem. Item posuit primo dextrum pedem supra mare, deinde sinistrum super terram, quia primum gentes vocat ad justitiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
torũ nũm: per singulos cutũferent᷑ homĩes.
Sequit᷑. Et qui sedebant suꝑ eos hẽbant lori¬
tas igneas et sulpheas in iacinctinas: hñt
demones. loricani: per ꝑplexam astuciã. ignẽã:
per ardentẽ inuidiã. sulphurcas: per fetorẽ in¬
famie. iaciuctinas. per fidẽ et simłacõnem ce¬
lestis iusticie. Iacinctus namq celi hũs simi¬
litudinẽ: celestem uitam sigͥficat. et angls sa¬
thane nõ nũqͣm in angelũ lucis sc tͣnsfigurat
et sub sp̃e urcutũ uicia palliat: ut quos põt
ut capita leonũ. et de ore eorũ ꝓcedit ignis.
et fumus et sulphur. Equi demonũ młtitu¬
lem de quoꝵ eciã ore procedit ignis per ma¬
lignitatẽ pue susgestionis. Et fumꝰ. ꝑ ob¬
scuritatẽ execuacõnis. et sulphur. per fecorẽ uit̾o¬
sitatis et male op̃ionis. Et qm̃ saluandis qͥ¬

Expanded text:
torum numerum, per singulos circumferuntur homines. Sequitur: Et qui sedebant super eos, habebant loricas ferreas, et sulphureas, et hyacinthinas. Habent daemones loricas per perplexam astutiam, igneas per ardentem invidiam, sulphureas per fetorem infamiae, hyacinthinas per fucum et simulationem coelestis justitiae: hyacinthus namque coeli habens similitudinem coelestem vitam significat, et angelus Satanae nonnunquam in angelum lucis se transfigurat, et sub specie virtutum vitia palliat, ut quos non ptanquam capita leonum, et de ore eorum procedit ignis et fumus et sulphur. Equi daemonum multitulem. De quorum etiam ore procedit ignis per malignitatem pravae suggestionis, et fumus per obscuritatem excaecationis, et sulphur per fetorem vitiositatis et malae opinionis. Et quoni
Abbreviated transcription (Latin):
dum neq̃unt in aꝑta ꝑsecucõne. in occulta et
fraudulẽta siłacõne nocẽdi sumũt micia. Et
p̾cedentib de hiis qui q̃ml in deo crudelita¬
tem hñt dixit: recte in seq̃ntib ad eos qui õi
fide carẽt sermonẽ cõuertit. Sequit. Et ceteri.
tẽciam egerũt de oꝑib manuũ suarũ. ut ado¬
urent deõnia. et simłacra auroa et argentea

Expanded text:
dum nequeunt in aperta persecutione, in occulta et dum nequeunt in aperta persecutione, in occulta et fraudulenta simulatione nocendi sumunt initia. Et praecedentibus de his qui quamlibet in Deo credulitatem habent, dixit, recte in sequentibus ad eos qui omni fide carent, sermonem convertit. Sequitur: Et caeteri tentiam egerunt de operibus manuum suarum, ut adorarent daemonia, et simulacra aur
Abbreviated transcription (Latin):
tribus plagis occisa est t̾cia pars hõm id ẽ u¬
nu̾sitas dampnãdorũ. De igne uidel pͣue sug¬
gestionis. et sumo. extecacõnis. et sulphure cor¬
rupcõnis uiciositatis. et fecentis opĩõnis. Que
ꝓcedebant de ore ip̃orum. quia corrũpũt bonos
mores colloquia praua. Sed quia mali nõ tã¬
tum per suggestionẽ maĩfestam: uerũ et ꝑ oc¬
cultam finudulẽciam bonis nocere conant᷑: rec¬
te sequit᷑. Dotestas eñ equoꝵ in ore ip̃or̃ est
et in caudis eorũ. Os namq sigͥficat sugges¬
tionem mãĩfestam. Cauda occl̃tam fraudulẽti¬
ami. et mali dum nõ possũt ore: cauda nocẽt. qr
conãtur occulte ꝑficere. qd̃ aꝑte nõ ualẽt. Quo¬
ium finudulẽtã pĩtatem᷑ adhuc describẽs ad¬
dit. Nam caude eorũ sumłes serpentib hñtes¬
capita. quia facie blandiũtur et occłte uene¬
nũ infunditt. Hñtes in quit. capita scilz in
caudis. Mali quide in caudis hũt capita: qͥ a

Expanded text:
pars hominum, id est universitas damnandorum, de igne videlicet pravae suggestionis, et fumo excaecationis, et sulphure corrumpentis vitiositatis et fetentis opinionis. Quae procedebant de ore ipsorum, quia corrumpunt bonos mores colloquia prava . Sed quia mali non tantum per suggestionem manifestam, verum etiam per occultam fraudulentiam bonis nocere conantur, recte sequitur: Potestas enim equorum in ore eorum est, et in caudis eorum. Os namque significat suggestionem manifestam, cauda occultam fraudulentiam, et mali, dum non possunt ore, cauda nocent, quia conantur occulte perficere quod non valent aperte. Quorum fraudulentam potestatem adhuc describens, addit: Nam caudae eorum similes serpentibus, qui facie blandiuntur, et occulte venenum infundunt. Habentes, inquit, capita scilicet in caudis, mali quippe in caudis habent capita; quia,
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuit nube: quia apparuit in suscepta hũa¬
nitate. In capite eius iris erat. id est ꝓpiciacio
dĩnitatis. et reconciliacõ hũani gñis. quia d̃s
enit in xp̃o mũdum reconciliãs sibi. Cuiꝰ fa¬
cies erat ut sol. Quia quisquis in eñ uera fi¬
de credit. nõ solũ eum homunẽ. sed et dm̃ esse
cognoscit. ꝑ edes eius tanqm colũpua ignis.
Quia p̾dicatores qui per totũ mũdũ eũ cro

Expanded text:
tus fuit nube, quia apparuit in suscepta humatus fuit nube, quia apparuit in suscepta humanitate. In capite ejus erat iris, id est propitiatio divinitatis et reconciliatio humani generis, quia Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. Cujus facies erat ut sol; quia, quisquis in cum vera fide credit, non solum eum hominem, sed et Deum esse cognoscit. Pedes ejus tanquam columna ignis, quia praedicatore
Abbreviated transcription (Latin):
Et notãdũ qd̃ ubi ait. Nleq egerũt pñiam de
oꝑib manuũ suaꝵ ut nõ adorarẽt demoni
a: Incipit redargu̾e eorũ infidelitatẽ. ubi uero
dicit. Et non egerũt pñiam ab homicidiis sius:
ubi redarguit eorũ pͣuam accõnem. Illuc demon¬
strat illos esse cecos: hic demonstrat esse deuios.
Om̃es ergoperauit quicũq male agunt nec re¬
sipiscũt. ¶ Sed quia grandia. grauia. et młti¬
plicia illius persecucõnis et tribulonis tormẽ¬
ta. stuctuante tp̃ris uarictate: fidelib illata sr̃¬
ius premisit: bñ ad consolõnem electorũ de ĩ¬
mutabilitate et̾nitatis testĩonio xp̃i. ut cerri¬
us credatur. subseq̃nter agit. ¶ Sequit᷑. Et¬
uidi alterũ angelũ fortem descendentẽ de celo
anictũ nube. et iris erat in capite eius: ⁊ fa¬
ties eius erat ut sol. et pedes eius tanꝙͣ co¬
Quia p̃rne uolũtatis nũtius. fortis. qr dei
uirtus: qui de celo descendit quia semet ip̃m
ad suscipiẽdam serni formam exinanuit. Amic¬

Expanded text:
Et notandum quod ubi ait, neque egerunt poenitentiam de operibus manuum suarum ut adorarent daemonia, ibi incipit redarguere infidelitatem eorum; ubi vero dicit, et non egerunt poenitentiam ab homicidiis suis, ibi redarguit eorum pravam actionem. Illic demonstrat eos esse caecos, hic demonstrat esse devios. Omnes ergo pereunt quicunque male agunt, nec resipiscunt. Sed quia grandia, gravia et multiplicia illius persecutionis, tribulationis tormenta, fluctuante temporis varietate, fidelibus illata superius praemisit, bene ad consolationem electorum de immutabilitate aeternitatis testimonio Christi, ut certius credatur, subsequenter agit: Et vidi alterum angelum fortem descendentem de coelo, amictum nube, et iris in capite ejus, et facies erat ut sol, et pedes ejus tanquam coquia paternae voluntatis nuntius; fortis, quia Dei virtus. Qui de coelo descendit, quia semetipsum usque ad suscipiendam servi formam exinanivit. Amic
Abbreviated transcription (Latin):
quedam p̾cepta legis et scdm̃ lrãm. et scdm̃
spĩtalem intlłigenciã obseruant. dena mili¬
qut contͣ antiquos iustos qui legẽ ad litte¬
ram ut pote futurorũ tũc figurã simplicitꝰ
obseruabãt: eos bellig̾are luce clarius ma¬
infestent᷑. In iugenario namq dupły legis

Expanded text:
pta legis et secundum litteram, et secundum spiritualem intelligentiam observant, et dena millia contra antiquos justos, qui legem ad litteram, utpote futurorum tunc figuram, simpliciter observabant, eos belligerare luce clarius manifestentur. In vicenario namque duplex legis
Abbreviated transcription (Latin):
citer. et inprouide ferũtur. Suꝑ equorũ ⁊̃
capita sunt tanqͣm corone. quia nõ uera
hñt. sed falsa p̾mia peruse uittorie. Que
uidel corone nõ aurũ sed siłes sũt auro.
Quia sapĩa huiꝰ mũdi stulticia que stul¬
torũ est stubucia est apud dm̃. Quorum
fraudulẽtiã atq seuitiã adhuc subũgit
dicẽs. Et facies eorũ siut facies hõim. et
hẽlunt capillos sicut caplłos młieꝵ. et
dẽtes eorũ sicut dẽtes leonũ. Tria ponit. Fa
h̾etici hẽre describũtur. quia pͥmũ se cuncta
scdm̃ incõm agere fingũt. et dem̃ fraudulẽ¬
ter ad molliciẽ uiciorũ ꝑtrahũt: ac dem̃ per
accõnis praue suggestionẽ et ꝑpetͣcionẽ cru¬
deliter lauiant. Sed dũ electorũ ppłm ex¬
pugnare conãtur: ip̃i cura u̾itatem ne ab
ea modis aliquib suꝑent᷑. undiq suis fal¬
sitatib armãtur. uñ bñ subdit᷑. Et habe¬
bant loricas sicut loricas ferreas. Hñt et eĩ
mali contͣ ueritatẽ loricas ꝑ falsarũ siñaꝵ¬

Expanded text:
untur, et improvide feruntur. Super quorum etiam capita sunt tanquam coronae, quia non vera habent, sed falsa praemia perversae victoriae. Quae videlicet coronae non aurum, sed similes sunt auro, quia sapientia hujus mundi quae stultorum est stultitia est apud Deum. Quorum fraudulentiam atque saevitum sicut facies hominum: et habebant capillos sicut capillos mulierum; et dentes eorum sicut dentes leonum erant. Tria ponit, fachaeretici habere describuntur, quia primum se cuncta secundum rationem agere fingunt, et deinde fraudulenter ad mollitiem vitiorum pertrahunt, ac demum per actionis pravae suggestionem et perpetrationem crudeliter laniant. Sed dum electorum populum expugnare conantur, ipsi contra veritatem ne ab eis modis aliquibus superentur, undique suis falsitatibus armantur. Unde bene subditur: Et habebant loricas sicut loricas ferreas. Habent etenim mali contra veritatem loricas, per sen
Abbreviated transcription (Latin):
et eñi false malis et p̾cipue hetitis sũt lori¬
ce. sunt et enĩ sentẽcie. et ale et lorite. lorice:
quia cͥca bona muniũt. ale: quia ad det̾iora
ad idem bellũ rapiũtur: sic mali diu̾sis h̾esib
et contẽcionũ tumlt̾ib unaniit᷑ ad idembel¬
lum ad expugnandã scil eccãm ferũtur. Seqͥt᷑.
Et hebunt caudas siłes scorpionũ. et aculei e¬
uinit in caudis eaĩ. potestas earũ: nocere ho
m̃ib mẽsibus qͥnq. Hoc totũ expõitum est su¬
ꝑius: excepto qd̃ dicit qd̃ aculei erant in cau¬
dis earũ. In caudis autẽ locustarũ sũt aculer:
quia in sine suggestiois prauoꝵ est morsus
et pũctura pc̃ti. Ec hẽbant super se regem an¬
gelm̃ abyssi cui nomẽ ebraice abaddon. gͦte
autẽ appollion. et latine hñs nom̃e excermi¬
naus. angłs abyssi dyabols qui rex est et¬

Expanded text:
ereticis sunt loricae. Sunt etenim sententiae et alae, et loricae. Loricae, quia contra bonos muniunt; alae, quia ad deteriora ad idem bellum rapiuntur, sic mali diversis haeresibus et contentionum tumultibus unanimiter ad idem bellum, ad expugnandam scilicet Ecclesiam feruntur. Sequitur: Et habebant caudas similes scorpionum, et aculei erant in caudminibus mensibus quinque. Hoc totum superius expositum est, excepto, quod dicit, quod aculei erant in caudis earum. In caudis autem locustarum sunt aculei, quia in fine suggestionis pravorum est morsus et punctura peccati. Et habebant super se regem angelorum abyssi, cui nomen Hebraice Abadon, Graece autem Apollion, et Latine habens nomen exterminans. Angelus abyssi diabolus est, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
diti resurgant. Sequit᷑. Et cruciatus eorum
ut cruriatus scorpii cum ꝑcutit homĩem. hoc
est qd̃ supra dc̃m est. qd mali ea que nõ ua¬
lent per maĩfestam maliciã et nequiciã: ħ
ꝑficere laborant per occultã seuiciã. Et in di¬
eb illis. In tempore uidel tante maligͥtatiͤ
qͣnͣdo alii ledent᷑ per heresim. alii per ypocrisĩ
alii ad ꝑseq̃ndum. alii młtimodis niciis con¬
surgent. ad nocendũ. dyabolo totũ inquita¬
tis puteũ aꝑiente. et oẽm uircutẽ suam ad
electorũ impedimẽtũ ĩfuudẽte. In dieb in¬

Expanded text:
diti resurgant. Sequitur: Et cruciatus eorum diti resurgant. Sequitur: Et cruciatus eorum sicut cruciatus scorpii, cum percutit hominem. Hoc est quod supra dictum est: quod mali quod non valent per manifestam malitiam et saevitiam, hoc perficere laborant per occultam malitiam. Et in diebus illis. In tempore videlicet tantae malignitatis, quando alii laedent per haeresim, alii per hypocrisim, alii ad persequendum, alii multimodis vitiis consurgent ad nocendum, diabolo totum puteum iniquitatis aperiente, et omnem virtutem suam ad electorum impedimentum
Abbreviated transcription (Latin):
nes uerc fidei uirorem hñtes per spem sr̃
Arbor per fidem et spem boni oꝑis fruictum
exhibẽtes. Omẽs igit᷑ uere electos insipiẽ¬
tes ꝓueccores ꝑfectos: mali ledere pro hibẽ¬
tur. quia ab om̃i lesione occłta et maĩfesta.¬
dĩna dispẽsacõne cohibent᷑. Nisi cantũ hõĩ¬
simłant qd̃ fcĩs negant. a quorũ lesione ⁊¬
nũme mali refrenãtur. quia tales uolũtarie
potestati malorũ subitiũtur. Sed quia nec h̾e¬
ticorũ qui maxĩe nocent. nec aliorũ quorũl
turba malorũ eciã ip̃os qui terre per amor̃e
t̾renorũ conglutinãtur. et t̾re noĩe designã¬
tur. ad libitũ ledere nõ sinũtur: recte addit᷑.
Et p̾ceptũ est illis ne ocad̾ent eos. sed cruci¬
qui per qͥnq sensus corporis tnsitoriis adħ¬
ent: a reprobis pro ablacõne t̾renorũ que di¬
ligunt nõ nũqm affligi ꝑuttũtur. ut afflie¬
ti aliqͣndo ea se dilexisse resipiscãt. et ad ue¬
ra bona querenda tandẽ uel adu̾sitatib eru¬

Expanded text:
nes verae fidei virorem habentes, et per spem Arbor, per fidem et spem boni operis fructum exhibentes. Omnes igitur vere electos incipientes, provectiores, perfectos, mali laedere perhibentur, quia ab omni laesione, occulta et divina dispositione cohibentur. Nisi tantum homimen factis negant. A quorum laesione mali minime refrenantur, quia tales voluntariae potestati malorum subjiciuntur. Sed quia nec haereticorum qui maxime nocent, nec aliorum quorumlibet turba malorum, etiam ipsos qui terrae per amorem terrenorum conglutinantur, et terrae nomine designantur, ad libitum laedere non sinitur, recte additur: Et praeceptum est illis ne occiderent eos, sed ut cruciqui per quinque sensus corporis transitoriis inhaerent, a reprobis per ablationem terrenorum quae diligunt, nonnunquam affligi permittuntur, ut afflicti aliquando ea se dilexisse resipiscant, et ad vera bona quaerenda tandem vel adversitatibus eru
Abbreviated transcription (Latin):
re debent. contͣ crudelitatẽ illiꝰ p̾munire
contendũt. Solue q̃tuor angłos qui alli¬
gati sunt in flũne magno enfrate. Qua¬
tuor angłi sunt uniu̾si demones per qͣm¬
or partes mũdi in dieb antixp̃i seuiẽtes:
et reprobos quosq ad ełctoꝵ ꝑsecucõnem
cõmouentes. qui ab elctis p̾dicatorib tũc
solui p̃cipiũtur. quia ab eis soluẽdi siueso¬
luti ad bonorũ cautelã predicabũt᷑. Isti sũt
qͣtuor angeli in precedenti uisione nocere tͦ¬
freuant᷑. Qui deniq tũc soluent᷑: quia ma¬
gis contͣ eos qui xp̃iano noie censent᷑. ef¬
frenari ꝑmittent᷑. unde sequit᷑. Et solun
rant in horam et diem et meusem et ãnũ id est
omĩe tempꝰ continue illius ꝑsecucõnis ut occi¬
dant t̾ciam partem hoiuũ id est om̃es qui re¬
linqũtur ad tormentũ dampnacõis. Qui
eciã nũm repoborũ angłorũ ad intlligentie
spĩtalis euidenciã recte subũigit. dicẽs. Et¬

Expanded text:
re debent contra crudelitatem illius praemunire re debent contra crudelitatem illius praemunire contendunt. Solve quatuor angelos, qui alligati sunt in flumine magno Euphrate. Quatuor angeli sunt universi daemones per quatuor partes mundi in diebus Antichristi saevientes, et reprobos quosque ad electorum persecutionem commoventes. Qui ab electis praedicatoribus tunc solvi praecipiuntur, quia ab eis solvendi, sive soluti ad bonorum cautelam praedicabuntur. Isti sunt quatuor angeli, qui in praecedenti visione nocere tefrenatur. Qui denique tunc solventur, quia magis contra eos, qui Christiano nomine censentur, effrunt in horam, et diem, et mensem, et annum, id est in omne tempus continue illius persecutionis, ut occidant tertiam partem hominum, id est omnes qui relinquuntur ad tormentum damnationis. Qui etiam numerum reproborum angelorum ad intelligentiae spiritualis evidentiam recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
si id est uniu̾sitate mali. quo sc̃a impugnat᷑
erc̃ĩa ante aduentũ antip̃p̃i in suꝑiori capło
diligent᷑ desiͥpta: In isto conseq̃nter agit de
ꝑsecuc̃one sub antixp̃o uentura. Preditit:
quoq elitis ad consołom ĩnutabilitas eter¬
pore antixp̃i predicauit. Et audiui nocem
unam id est uniu̾salis doctͥne cõcordiã. Ex
quatuor cornib altaris aurei. id ẽ ex om̃ibꝰ
p̾dicatorib ꝓp̃i qui eum subleuãt et defe¬
runt. qͣtuor eũugelici p̃dicando per q̃tuor ꝑteᷤ
mũdi. Hoc altare dicit᷑ aureũ. altare. quia
suꝑ uld̾ offert᷑ holocaustũ hũane iuscitie.
aureũ: quia in xp̃o hĩtat fulgor dĩne sapĩe.
apte etiã dicit᷑: ecre ante ocłos dm̃i. Quia p¬
pat᷑ in filio complacet sibi. dicentẽ sectoã¬
gelo qui hẽbat tubam. id ist illiᷤ qui ĩ mue¬
te articło illius ꝑsecucõnis nũstrabũt ecc̃al¬
ticam doctͥnam. uniu̾si namq sacre pagĩe
scriptores ⁊ p̾dicatores qui alios consirma¬

Expanded text:
universitate mali quo sancta impugnatur Ecclesia, ante adventum Antichristi superiori capitulo diligenter descripta, in isto consequenter agit de persecutione sub Antichristo ventura. Praedicitur quoque electis ad consolationem immutabilitas aeterpore Antichristi praedicavit. Et audivi vocem unam, id est universalis doctrinae concordiam, ex quatuor cornibus altaris aurei, id est ex omnibus praedicatoribus Christi, qui eum sublevant et deferunt, quatuor Evangelia praedicando per quatuor partes mundi. Hoc altare dicitur aureum: altare, quia super illud offertur holocaustum humanae justitiae; aureum, quia in Christo habitat fulgor divinae sapientiae; apte etiam dicitur esse ante oculos Domini, quia Pater in Filio complacet sibi, dicentem sexto angelo qui habebat tubam, id est illis qui, imminente articulo illius persecutionis, ministrabunt ecclesiasticam doctrinam. Universi naime praedicatores, qui alios confirma
Abbreviated transcription (Latin):
mam occłta malorũ nocendi malicia diui¬
intus refrenat᷑. nec uere bonis in aliquo
nocere ꝑmittitur: Bene sequit᷑: Et pie¬
ceptum est illis ne lederẽt fenũ terre. neq õ¬
ne uiride. neq omẽm arborem. insi tantũ ho¬

Expanded text:
oniam occulta malorum nocendi malitia divioniam occulta malorum nocendi malitia divinitus refrenatur, nec vere bonis in aliquo nocere permittitur, bene sequitur: Et praeceptum est illis ne laederent fenum terrae, neque omne viride, neq
Abbreviated transcription (Latin):
magne ascendit. Quia simł et semel aper¬
tingere laborauit. Unde apte subdit᷑:. Et ob¬
scuratꝰ est sol de fumo puter: Sol et aer de
fumo putei obscurãtur. quia et quidã ex isis̾
nũ et ꝑu̾sorum hõim excerant᷑ et quia ma¬
li nõ tantũ bonis uocent ut obscurẽtur: ⁊
et malis obsũt ne illũinent᷑. Sene sequit᷑.
Et locuste exierunt in terrã. Quid namq
accpit᷑ per locustas insi malorũ uniu̾sitas.
Qui ad modũ locustarũ et alte salũt per
elacõnem. et ad t̾ram recidñt per cupidita¬
tem. Quid accipit᷑ per t̾ram nisi t̾rena dili¬
gentes. et per cupiditatẽ t̾irins uiħentes.
Locuste ergo in t̾ram exeunt. qͣndo suꝑbi qͥ¬
qui t̾rena celestib antepom̃t p̃ctam accipi¬
unt. Cuiꝰ pt̃tatis qualitas declarat᷑. cum sb̾¬
ret: cauda nocet. sic prauorũ uniu̾sitas. qr
non ualet per aꝑtam seuiciam hoc adĩple¬
re: nititur per occultã maliciã excere. Et qͦ¬

Expanded text:
magnae ascendit, quia simul et semel apermagnae ascendit, quia simul et semel apertingere laboravit. Unde apte subditur: Et obscuratus est sol et aer de fumo putei. Sol et aer de fumo putei obscurantur, quia et quidam ex illis num et perversorum hominum excaecantur. Et quia mali non tantum bonis nocent ut obscurentur, sed et malis obsunt ne illuminentur, bene sequitur: Et locustae exierunt in terram. Quid namque accipitur per locustas, nisi malorum universitas? Qui ad modum locustarum et ad alta saliunt per elationem, et ad terram recidunt per cupiditatem. Quid accipitur per terram, nisi terrena diligentes, et per cupiditatem terrenis inhaerentes? Locustae ergo in terram exeunt, quando superbi qqui terrena coelestibus anteponunt, potestatem accipiunt. Cujus potestatis claritas declaratur cum subret, cauda nocet. Sic pravorum universitas quod non potest per apertam saevitiam, hoc adimplere nititur per occultam malitiam. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
tei sicut sumꝰ fornacis magne et obscuratꝰ ẽ sol
et aer de fumo putel. et exier̃t locuste in t̾rã.
Postqͣm dyabolus uidit qd̾ per singła mala.
persecutorũ crudelitatẽ ħ ecicorũ pͣuitatẽ: y¬
potritarũ siłacõnemi sacram impedire scrip¬
turã non potuit: Uniu̾sorũ malorũ gña sic̃
in seq̃ntib ostendet᷑ induxit: et qd̾ per sĩgu¬
la sigillatĩ non ualuit: per om̃ia pariter ef¬
ficere tẽptauit. Et qͥntus angłs ruba cecinit.
idẽ predicatorũ ordo qͥntus p̾dicauit. Et uĩ¬
di stellam de celo cecidisse in t̾ram id ẽ uidi
qd̃ dyabolus qui lucifer dcũs est. qui de celo ce¬
cidit in t̾renis. et t̾rena diligẽtib dñacõnẽ
accepit. et data est ei dauis putei abyssi id
est cõcessa est illi pĩtas profundi et occulti
mali. Qui puteũ abyssi aꝑuit. Dum pro¬
fundã et occultam maliciã ad nocẽdũ uni¬
uersorũ simł malorũ cordib eduxt et ꝓpa¬
lauit. Fumꝰ quoq putei sicut fumꝰ fornacis

Expanded text:
uratus est sol, et aer de fumo putei, et exierunt locustae in terram . Postquam diabolus vidit quod per singula mala persecutorum crudelitatem, haereticorum pravitatem, hypocritarum simulationem, sacram impedire praedicationem non potuit, universa malorum genera, sicut in sequentibus ostendetur, induxit, et quod per singula sigillatim non valuit, per omnia pariter efficere tentavit. Et quintus angelus tuba cecinit, id est praedicatorum ordo quintus praedicavit. Et vidi stellam de coelo cecidisse in terram, id est vidi quod diabolus, qui lucifer dictus est, qui de coelo cecidit, in terrenis et terrena diligentibus dominationem accepit. Et data est illi clavis putei abyssi, id est concessa est illi potestas profundi et occulti mali. Qui puteum abyssi aperuit dum, profundam et occultam malitiam ad nocendum de universorum simul malorum cordibus eduxit, et propalavit. Fumus quoque putei sicut fumus fornacis
Abbreviated transcription (Latin):
auro: Suꝑius aꝑcionẽ putei abyssi. id ẽ ef¬
sionẽ tocius mali et malorũ p̃ctatem nocen¬
di. et dĩnam refrenacõnem descripsit. Nũc
ipsorũ młtiformẽ malitiã diu̾sis fignris ⁊
silĩtudinib ostendit. Simłicudines ergo lo

Expanded text:
auro. Superius apertionem putei abyssi, id est effusionem totius mali, et malorum potestatem nocendi, et divinam refrenationem descripsit, nunc ipsorum multiformem malitiam diversis figuris et similitudinibus ostendit. Simi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis pot̾it cognosc̾e: uisi cui contig̾it hĩe.
unde et ait. qd̾ nemo scit insi qui accipit. Iꝙ¬
sumꝰ autẽ qͥnq distĩcc̃onib dispon̾e ea quo
n hoc capuło continẽtur. Nam ubi dixit.
Scio ubi hĩtas. p̾misit consolacõnẽ laudis.
et ubi ait. Habeo adu̾sus te pauca. addit
tenciam. ad monicõm emẽdacõnis uͥ diỹ.
Si quo minꝰ ueniam tibi cito: t̾rorem cõ¬

Expanded text:
aliquis poterit cognoscere, nisi cui contigerit habere. aliquis poterit cognoscere, nisi cui contigerit habere. Unde et ait: Quod nemo scit, nisi qui accipit. Possumus autem quinque distinctionibus disponere ea quae in hoc capitulo continentur. Nam, ubi dixit, scio ubi habitas, praemisit consolationem laudis; et ubi ait, habeo adversus te pauca, addit tentiam, admonitionem emendationis; ubi dixit, si quo
Abbreviated transcription (Latin):
nemo uidit uiiqͣm. De hoc iterũ scriptũ
est. Qm̃ magna młtitũdo dulcedĩs tue
dñe. quã abscondĩsti timentib te. Et iteꝵ.¬
Qd ocul̾s non uidit. nec auris audiuit. nec
diligẽtib se. Istud manna nobis dabit:
qnͣdo gli̾a diuinitatis sue nos saciabit.
Quid est etiã. dabo calculũ candidũ: in¬
si celeste p̾miũ. calculũ ꝓpter firmitatem.
Candidũ ꝓpter candorẽ ĩmortalitatis.
Quid nomẽ nouũ in calculo: nisi dĩna
noticia mõ mentib humanis ĩusitata ĩ
pͥmio eterno reuelata. In calculo igit᷑ et̾¬
no candido: nomẽ nouũ scriptũ nobis da-¬
bit. quia in ecerno et ĩmortali p̾mio dĩm¬
tatis sue noticiã nũc a nobis ualde remo¬
tam: nobis maĩfestabit. In p̾senti autẽ se¬
culo multa possumꝰ cogscere: que nõ pos¬
sumꝰ hĩe. sed in celesti patria qd de deo ĩtelli¬
gendo cognoscemꝰ amando possidebimꝰ. Q ec

Expanded text:
nemo vidit unquam, de hoc iterum scriptum nemo vidit unquam, de hoc iterum scriptum est: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te . Et iteoculus non vidit, nec auris audivit, nec etc. Istud manna nobis dabit quando gloria divinitatis suae nos satiabit. Quid est etiam, dabo calculum candidum, nisi coeleste praemium? Calculum propter firmitatem, candidum propter candorem immortalitatis. Quid nomen novum in calculo, nisi divina notitia modo mentibus humanis inusitata, in praemio aeterno revelata? In calculo igitur aeterno candido nomen novum scriptum nobis dabit, quia in aeterno et immortali praemio divinitatis suae notitiam nunc a nobis valde remotam nobis manifestabit. In praesenti autem saeculo multa possumus cognoscere, quae non possumus habere. Sed in coelesti patria quod de Deo intelligendo cognoscemus, amando possidebimus. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
correxeris. ueniam tibi. scil ad iudiciũ. et
ad detͥmentũ. Et hoc cito. ne ꝓpt̾ prolixi¬
tatem temporis ĩnectes moras emenda¬
cõnis. Sequit: et pugnabo cum illis: in
gladio oris mei. Quasi dr̃et. si tu contẽp¬
nis michi obedire et malos corrigere. ue¬
niam nõ solum tibi sed et illis. et curabo
eos per iũdictam puuire. in gladio oris:
id ẽ in u̾bo. dicẽs. Ite maledicti in ignem e¬
ternũ. Hec est rũphea ex utraq parte a¬
cuta qm in pͥncipio capłi istius posuit ad
terrendã negligẽciã pastoris: et hnͣc om̃e ᷤᷤ
eccͣarũ rectores hr̃e debent ad bonos ⁊ ma¬
los secernẽdũ. bonos defendendũ. ma¬
los puniendũ. Qui ht̃ aures audiat qͥd
sp̃s dicat ecc̃iis. uincenti dabo manna
absconditũ et dabo illi calculũ candidũ
et in catulo calculo nomẽ nouũ scriptũ
qd̃ nemo nouit insiqui accipit. Abscon¬
ditum manna: diuinitas occulta. deum

Expanded text:
correxeris, veniam tibi scilicet ad judicium, et correxeris, veniam tibi scilicet ad judicium, et ad detrimentum, et hoc cito, ne propter prolixitatem temporis innectas moras emendationis. Sequitur: Et pugnabo cum illis in gladio oris mei, quasi diceret: Si tu contemnis mihi obedire, et malos corrigere, veniam non solum tibi, sed et illis, et curabo eos per vindictam punire in gladio oris, id est in verbo, dicens: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Haec est romphaea ex utraque parte acuta quam in principio capituli istius posuit ad terrendam negligentiam pastoris, et hanc omnes Ecclesiarum rectores habere debent ad bonos et malos secernendum, bonos defendendum, malos puniendum: Qui habet aures, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis: Vincenti dabo manna absconditum, et dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum quod nemo novit, nisi qui accipit. Absconditum manna, Divinitas occulta. Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tanẽ qd̃ male uiuentes uirilit̾ nõ redar¬
ꝯuebat rep̾hensibilis fuit. qui in hoc te¬
nentes doctͥnam nicholaitaꝵ habuit ꝙ
illos nouit male agere et nõ correxit. At¬
sules qui et ip̃i male uiuũt. et alios nõ
corrigũt. Emendẽt semec ipos corrigant
subiectos. Sed illi qui ciroa semet ip̃os ui¬
gilant: male uiuentes castigare nõ desis¬
tant. De mãĩb namq p̾latorũ requirit
deus aĩas ꝑeuntiũ subditorũ. Sequit᷑. Si¬
milit̾ penitẽciã age. si quo nimꝰ ueniam
tibi cito. Post asꝑitatem increpacõnis sb̃¬
iũgit ãmonicõm emẽdacõnis: et si noll
corrigi: t̾rorem cõmĩacõnis. Nam ubi dic̃
subdit. Si quominꝰ ueniã tibi cito. per
re qui et ipse rep̾hũsibił erat. eo qd̾ ca¬
ritatẽ pͥmam reliq̃rat. Nam ep̃m sinir¬
ne mĩme increpauit et d ideo de peĩtẽtia
ei iichil dixit indixit. Si quominꝰ udelz fe¬
ceris. si pnĩam non egeris. si malos non

Expanded text:
tamen quod male viventes viriliter non redartamen quod male viventes viriliter non redarguebat, reprehensibilis fuit, qui in hoc tenentes doctrinam Nicolaitarum habuit, quod illos novit male agere, et non correxit. Atsules, qui et ipsi male vivunt, et alios non corrigunt. Emendent semetipsos, corrigant subjectos. Sed illi qui circa semetipsos vigilant, male viventes castigare non desistant. De manibus namque praelatorum requirit Deus animas pereuntium subditorum. Sequitur: Similiter poenitentiam age, si quominus veniam tibi cito. Post asperitatem increpationis subjungit admonitionem emendationis, et si nollet corrigi, terrorem comminationis. Nam, ubi dicisubdit, si quominus veniam tibi cito, per re, qui et ipse reprehensibilis erat, eo quod charitatem primam reliquerat. Nam episcopum Smyrnae minime increpavit, et ideo de poenitentia ei nihil indixit. Si quominus videlicet feceris, si poenitentiam non egeris, si malos non