comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de carne uitia carnis extingueret. et
de morte occideret mortem: ideo fac¬
tum est in te. qm̃ uerbum caro factum
est: ut possis dicere et uidimus głam eiꝰ
Oualem głam: Qualis factus est filius
hominis Illa humilitas ipsius est. non
gła ipsius S quo ꝑducta est acies homi¬
niscurata ꝑ carnem: Widimus inquit
głam eius głam quasi unigeniti a patre.
plenum grã et ueritate: De grã et ueri¬
tate alio loco uberius in ipso euanglio.
si dñs dignatꝰ fuerit donare: tractabi¬
mus: hec nunc sufficiant: et edificami¬
ni in xp̃o. et confortamini in fide. et ui¬
gilate in bonis oꝑib et aligno nolite re¬
cedere. ꝑ quod mare possicis transiie
scriptum est ioħs testimonium ꝑhibet¬

Expanded text:
de carne vitia carnis exstingueret, et de carne vitia carnis exstingueret, et de morte occideret mortem; ideo factum est in te, ut quoniam Verbum caro factum est, tu possis dicere, Et vidimus gloriam ejus. Qualem gloriam? Qualis factus est filius hominis? Illa humilitas ipsius est, non gloria ipsius. Sed quo perducta est acies hominis, curata per carnem? Vidimus, inquit, gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate. De gratia et veritate alio loco uberius in ipso Evangelio, si Dominus dignatus fuerit donare, tractabimus. Haec nunc sufficiant, et aedificamini in Christo, et confortamini in fide, et vigilate in bonis operibus: et a ligno nolite recedere, per quod possitis mare scriptum est, Jo
Abbreviated transcription (Latin):
bum caro factum ẽ. et habitauit in
nobis: ipsa natiuitate collirium fecit.
unde tergerentur oculi nñ cordis. et
possemus uidere. maiestatem eius: ꝑ
c̃ius humanitatem: Ideo factum est
uerbum caro. ed habitauit in nobis.
sanauit oculos: nrõs Et quid sequit᷑:
nemo posset uidere: nisi carnis hu¬
misitate sanaretur. Unde non po¬
teramnus uidere. Intendat ergo cari¬
tas urã: et uidete quod dico: Irruerat
homini quasi puluis in oculum: irrue¬
rat terra. sauciauerat ocłm: uidere nõ
poterat lucem: Oculus iste sauciatꝰ inun¬
guitur. Terra: sauciatus erat: et cerra
illuc mittitur ut sanetur. omĩa enim
colliria et medicamenta nichil sunt.
nisi de terra: De puluere cecatus es: de
puluere sanaris Ergo caro te excecaue¬
rat.: caro te sanat: Carnał enim anima
facta erat consentiendo affectib carna¬
lib Inde fuerat oculus cordis cecatus
uerbum factum est caro: Medicus iste
fecit tibi collirium: Et qm̃ sic uenit ut

Expanded text:
bum caro factum est, et habitavit in bum caro factum est, et habitavit in nobis, ipsa nativitate collyrium fecit, unde tergerentur oculi cordis nostri, et possemus videre majestatem ejus per ejus humilitatem. Ideo factum est Verbum caro, et habitavit in nobis; sanavit oculos nostros: et quid sequitur? nemo posset videre, nisi carnis humilitate sanaretur. Unde non poteramus videre? Intendat ergo Charitas vestra, et videte quod dico. Irruerat homini quasi pulvis in oculum, irruerat terra, sauciaverat oculum, videre non poterat lucem: oculus iste sauciatus inungitur; terra sauciatus erat, et terra illuc mittitur ut sanetur. Omnia enim collyria et medicamenta nihil sunt nisi de terra. De pulvere caecatus es, de pulvere sanaris: ergo caro te caecaverat, caro te sanat. Carnalis enim anima facta erat consentiendo affectibus carnabus; inde fuerat oculus cordis caecatus. Verbum caro factum est: medicus iste tibi fecit collyrium. Et quoniam sic venit ut
Abbreviated transcription (Latin):
uiri: s ex deo nati sunt: Ut autem
homines nascerentur ex deo: primo
ex ipsis natus est deus Xpõ enim ds̃
uit quidem nisi matrem in terra: qr
iam patrem habebat in celo Natus
ex deo ꝑ quem efficeremur: et natus
ex femina ꝑ quem reficeremur. Holi
g mirari ohomo quia efficeris ꝑ grãm
bum eius Prius ipsum uerbũ nasci
uoluit ex homine : ut tu securus nas¬
cereris ex deo. et diceref tibi Non
sine causa deus nasci ex homine uo¬
luit: nisi quia alicuius momenti me
estimauit. ut immortalem me face¬
ret. et ꝓ me mortaliter nasceretur.
deo cũm dixisset ex deonati sunt. qͣsi
ne miraremur et exhorreremꝰ tantam
grãm. ut nobis incredibile uideretur.
quia homines ex deo natisunt: quasi
securum te faciens ait: & uerbũ caro
factum est: et habitauit in nobis otd
gͦ muaris quia homines ex deo nas¬
cuntur: Attende ipsum deum. natũ
ex hominib Et uerbum caro factum
est: et habitauit in nob̃ Quia uero uer¬

Expanded text:
viri, sed ex Deo nati sunt. Ut autem viri, sed ex Deo nati sunt. Ut autem homines nascerentur ex Deo, primo ex ipsis natus est Deus. Christus enim vit quidem nisi matrem in terra, quia jam patrem habebat in coelo: natus ex Deo, per quem efficeremur; et natus ex femina, per quem reficeremur. Noli ergo mirari, o homo, quia efficeris filius pbum ejus. Prius ipsum Verbum voluit nasci ex homine, ut tu securus nascereris ex Deo, et diceres tibi: Non sine causa Deus nasci ex homine voluit, nisi quia alicujus momenti me existimavit, ut immortalem me faceret, et pro me mortaliter nasceretur. Ideo cum dixisset, ex Deo nati sunt; quasi ne miraremur, et exhorreremus tantam gratiam, ut nobis incredibile videretur quia homines ex Deo nati sunt, quasi securum te faciens, ait: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Quid ergo miraris quia homines ex Deo nascuntur? Attende ipsum Deum natum ex hominibus: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 16. Quia vero Ver
Abbreviated transcription (Latin):
infirmoꝵ: Si enim diceret sanguinem
singulari numero: non explicaret qđ
uolebat. Ex sanguinib enim. homines
nascuntur. maris et femine Dicamus
g non tuneamus ferulas grãmaticoꝵ:
dum tamen ad ueritatẽ solidam et
certiorem ꝑueniamus Rep̃hendit qui
intelligit. ingratusqr itellexit: Seqͥt᷑: non
ex sanguinib neq ex uoluntate carni.
neq ex uolũp̾tate uiri: carnem ꝓ fe¬
mina posuit: quia de costa cũ facta
eẽt adam. dixit: hoc nunc os de ossibus
meis: et caro de carne mea Et apłs ait.
ꝯui diligit uxorem suam: se ipsum
diligit. Nemo enim umquam. carnẽ
suam odio habet Ponitur ergo caro ꝑ
rito: Quare: quia ille regit. ha regit᷑
Iue imꝑare debet ista seruireaNan
domus est quid penis domo uri femi¬
na babet imꝑium ssuꝑ uirum: Ricẽta
autem Nomus libi tutimperat. somi
obtemperat: Rectus ergo ipse homo uͥ
sp̃s̃ imꝑat: caro seruit hi ergo non ex
uoluntate carnis. neq ex uoluptate

Expanded text:
infirmorum. Si enim diceret sanguinem infirmorum. Si enim diceret sanguinem singulari numero, non explicaret quod volebat: ex sanguinibus enim homines nascuntur maris et feminae. Dicamus ergo, non timeamus ferulas grammaticorum; dum tamen ad veritatem solidam et certiorem perveniamus. Reprehendit qui intelligit, ingratus quia intellexit. Non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri. Carnem pro femina posuit: quia de costa cum facta esset, Adam dixit, Hoc nunc os de ossibus meis, et caro de carne mea ; et Apostolus ait, Qui diligit uxorem suam, seipsum diligit; nemo enim unquam carnem suam odio habet . Ponitur ergo caro prrito. Quare? Quia ille regit, haec regitur: ille imperare debet, ista servire. Nam perversa domus est. Quid pejus domo, ubi femina habet imperium super virum? Recta autem domus, ubi vir imperat, femina obtemperat. Rectus ergo ipse homo, ubi spiritus imperat, caro servit. 15. Hi ergo non ex voluntate carnis, neque ex voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad me filius meus es tu: ego hodie
genuite: Postula ame. et dabo tibi
gentes hereditatẽ tuam Ille quomodo
sit hereditas eoꝵ: Dicit in psalmo: dñs
pars hereditatis mee: et calicis mei Et
nos illum possideamus: et ipse nos pos¬
sideat: Ille nos possideat sicut dñs: nos
illum possideamus sic̃ salutem: nos ul¬
lum possideamus sic̃ lucem: quid ergo
dedit his qui receperunt illum: Dedit
eis potestatem filios dei fieri. his qui
credunt in nomine euis: ut ceneant
lignum. et mare transeant: Et quom
illi nascunturꝰ Isti quia filii dei fiunt.
non nascuntur: quomͦ filii esse possut:
S filii hominum nascuntur ex carne
et sangune: et ex uolũp̃tate uiri. et
ex complexu coniugii: Illi aũ quomͥ
ei nascuntur: qui non ex sanguinibus
tanquam maris et femine: Sanguina
non est latinum: s quia grece positũ
est. pluralit᷑. maluit ille qui interpre¬
tabatur. sic ponere. et quasi minus la¬
tine loqui scđm grãmaticos: et tamen
explicare ueritatem scdm auditum

Expanded text:
dixit ad me, Filius meus es tu; ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Ille quomodo fit haereditas eorum? Dicit in Psalmo: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Et nos illum possideamus, et ipse nos possideat: ille nos possideat, sicut Dominus; nos illum possideamus sicut salutem, nos possideamus sicut lucem. Quid ergo dedit his qui receperunt illum? Dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus: ut teneant lignum, et mare transeant. 14. Et quomodo illi nascuntur? Isti quia filii Dei fiunt enon nascuntur, filii quomodo esse possunt? Sed filii hominum nascuntur ex carne et sanguine, et ex voluntate viri, et ex complexu conjugii. Illi autem quomodo ei nascuntur? Qui non ex sanguinibus: tanquam maris et feminae. Sanguina non est latinum: sed quia graece positum est pluraliter, maluit ille qui interpretabatur sic ponere, et quasi minus latine loqui secundum grammaticos, et tamen explicare veritatem secundum auditum
Abbreviated transcription (Latin):
non uidere mente id quod ẽ. et tamen
a cruce xp̃i nõ recedere: quam uidere
illud mente. et crucem xp̃i contemp¬
nere: Bonum ẽ suꝑ hoc et optimum
si fieri potest: ut et uideat᷑ quo eun¬
dum sit. et teneatur quo portetur qͥ
ꝑgit: hoc potuerunt mentes magne
montium: quimontes dicti sunt quos
maxime illustrat lumen iusticie. qui po¬
tuerunt et uiderunt illud quod est.
Nam uidens ioħs: dicebat: In pͥncipio
erat uerbum. et uerbum erat apud
deum: et deus erat uerbum: Uiderut
hoc᷑ ut ꝑuenirent ad id quod uidebat
delonge: a cruce xp̃i non recesserunt.
et humilitatem xp̃i non contempserut᷑.
Paruuli ergo qui hoc non possunt in¬
telligere. non recedentes a cruce et pas¬
sione. et resurrectione xp̃i. in ipsa na¬
ui ꝑducuntur ad id quod non uident:
in qua naui ꝑueniunt et illi qui ui¬
dent. At uero quidam phylosophi
huius mundi extiterunt. et inquisie¬
runt creatorem ꝑ creaturam: quia po¬

Expanded text:
non videre mente id quod est, et tamen non videre mente id quod est, et tamen a cruce Christi non recedere, quam viillud mente, et crucem Christi contemnere. Bonum est super hoc et optimum, si fieri potest, ut et videatur quo eundum sit, et teneatur quo portetur qui pergit. Hoc potuerunt mentes magnae montium, qui montes dicti sunt, quos maxime illustrat lumen justitiae: potuerunt, et viderunt illud quod est. Nam videns Joannes dicebat, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Viderunt hoc, et ut pervenirent ad id quod videbant de longe, a cruce Christi non recesserunt, et humilitatem Christi non contempserunt. Parvuli vero qui hoc non possunt intelligere, non recedentes a cruce et passione et resurrectione Christi, in ipsa navi perducuntur ad id quod non vident, in qua navi perveniunt et illi qui vident. 4. At vero quidam philosophi hujus mundi exstiterunt, et inquisierunt Creatorem per creaturam: quia po
Abbreviated transcription (Latin):
sed non habet qua eat: Sic ad illam sta¬
bilitatem nr̃am ubi quod est. est. qui a
hoc solum semꝑ sic est. ut est: uolumꝰ¬
uolumꝰ ꝑuenire: interiacet mare huiꝰ
seculi qua imus: et si iam uidemus quo
imus: Nam multi nec quo eant: uidẽt:
Ut gͦ eẽt et qua iremus: uenit inde
ad quem ire uolebamus: Et quid fecit:
Instituit lignum:. quo mare transeamꝰ
Nemo enim pot̃ transire mare huius
⁊̃ scłi. nisi cruce xp̃i portatꝰ. Hanc crucẽ
aliquando amplectitur et infirmus
oculis : Et quia non uidet longe quoeat.
non ab illa recedat. et ipsa illum ꝑdu
ur̃is. si uultis pie et xpiane uiuere: ad¬
herete xp̃o scdm id quod ꝓ nob̾ factus ẽ
ut ꝑueniatis ad eum scđm id quod est
et scđm id quod erat: Accessit ut pro
nobhocfieret qđ nõ erat. qi hoc ꝓ nob̾ factꝰ
ẽ. ubi portentur infirmi & mare scli
transeant: et ꝑueniant ad patriam.
ubi iam naui non opus erit. quia nul
lum mare transibitur. Melius est gͦ

Expanded text:
sed non habet qua eat. Sic ad illam stased non habet qua eat. Sic ad illam stabilitatem nostram ubi quod est est, quia hoc solum semper sic est ut est, volumus pervenire; interjacet mare hujus saeculi qua imus, etsi jam videmus quo imus: nam multi nec quo eant vident. Ut ergo esset et qua iremus, venit inde ad quem ire volebamus. Et quid fecit? Instituit lignum quo mare transeamus. Nemo enim potest transire mare hujus saeculi, nisi cruce Christi portatus. Hanc crucem aliquando amplectitur et infirmus oculis: et qui non videt longe quo eat, non ab illa recedat, et ipsa illum perdvestris: si vultis pie et christiane vivere, haerete Christo secundum id quod pro nobis factus est, ut perveniatis ad eum secundum id quod est, et secundum id quod erat. Accessit, ut pro nobis hoc fieret ; quia hoc pro nobis factus est, ubi portentur infirmi, et mare saeculi transeant, et perveniant ad patriam; ubi jam navi non opus erit, qlum mare transibitur. Melius est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sum est. codem modo ẽ. sic est semꝑ. sic c̃.
mutari non potest hoc est. As̃ est. Quod
nomen suum dixit famulo suo moysi.
ego sum qui sum. et qui ẽ misit me:
Quis ergo hoc capiat. cum uideatis omĩa
mortalia mutabilia. cum uideatis nõ
solum corpora uariari ꝑ qualitates
nascendo. crescendo. deficiendo. mori¬
endo. sed etiam ipsas animas ꝑ affectũ
diuersarum uoluntatum distendi atq
descindi. cum uideatis homines t ꝑci¬
pere posse sapientiam. si se illius luci et
calori admouerint. et amittere posse
sapientiam si inde malo affectu reces¬
serint: sum uideatis gͦ ista omĩa esse
mutabilia. quid ẽ quod est. nisi quod
transcendit omĩa que sic sunt ut nõ
sint: Quis gͦ hoc capit. aut quis quo¬
modocũq intendit uires mentis sue.
ut attingat quomͦ potest id quod est.¬
mente. possit ꝑuenire: Sic est enu tã¬
quam uideat quisquã delonge patri¬
am: et mare int̾iaceat: uidet quo eat.

Expanded text:
sum est, eodem modo est; sicut est, semper sic est; sum est, eodem modo est; sicut est, semper sic est; mutari non potest: hoc estnomen suum dixit famulo suo Mosi: Ego sum qui sum, et misit me qui est . Quis ergo hoc capiet? Cum videatis omnia mortalia mutabilia, cum videatis non solum corpora variari per qualitates nascendo, crescendo, deficiendo, moriendo, sed etdiversarum voluntatum distendi atque discindi: cum videatis homines et percipere posse sapientiam, si se illius luci et calori admoverint; et amittere posse sapientiam, si inde malo affectu recesserint? Cum videatis ergo ista omnia esse mutabilia; quid est quod est, nisi quod transcendit omnia quae sic sunt ut non sint? Quis ergo hoc capiat? Aut quis, quomodocumque intenderit vires mentis suae, ut attingat quomodo potest id quod est,t, possit pervenire? Sic est enim tanquam videat quisque de longe patriam, et mare interjaceat; videt quo eat,
Abbreviated transcription (Latin):
tum est nichil: Quod factum c̃. inillo
uita erat et uita erat lux hominum
& lux in tenebris lucet: et tenebre eam
non conp̃henderunt: Hucusq tracta¬
tum cẽ credo: Recordamini omnes qui
affiustis: et qui non affuistis. credite nob̾
et his qui adeẽ uoluerunt. Hunc g quia
non possumus semꝑ omĩa replicare ꝓpt̾
eos qui hoc uolunt audire quod sequit᷑.
et oneri est illis si repetant᷑ priora cum
defraudatione posterioꝵ: dignentur
et qui non aderant non p̃terita exige¬
re. s cum his qui aderant et nunc audi¬
re presentia: Se auituR: fuit homo
missus a deo: cui nomen erat ioħs: Etenĩ
ineffabilit̾: Quis enim capiat. in pͥncipio
erat uerbũ et uerbum erat apud deũ:
Et ne uilescat tibi nomen uerbi ꝑ con¬
suetudinem cotidianoꝵ uerboꝵ. et as̃
erat uerbum: hoc uerbum idipsumẽ
unde hesterno die multum loq̾uti su¬
mus: et p̃stiterit dñs ut uel tantum lo¬
quendo. aliquid ad corda ur̃a ꝑduxe¬
rimus: In principio erat uerbum Id ip¬

Expanded text:
m est, in illo vita est; et vita erat lux hominum; et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. » Huc usque tractatum esse credo: recordamini omnes qui adfuistis; et qui non adfuistis, credite nobis, et his qui adesse voluerunt. Nunc ergo quia non possumus semper omnia replicare, propter eos qui hoc volunt audire quod sequitur, et oneri est illis si repetantur priora cum defraudatione posteriorum; dignentur et qui non aderant non praeterita exigere, sed cum his qui aderant et nunc audire praesentia. 2. Sequitur, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Et eineffabiliter. Quis enim capiet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Et ne vilescat tibi nomen Verbi, per consuetudinem quotidianorum verborum, Et Deus erat Verbum. Hoc Verbum idipsum est, unde hesterno die multum locuti sumus: et praestiterit Dominus, ut vel tantum loquendo aliquid ad corda vestra perduxerimus. In principio erat Verbum. Idip
Abbreviated transcription (Latin):
MUM EST fr̃s
ut textum diuina¬
rum scripturarum
et maxime scĩ euan¬
gelii nullum locum
p̃termittentes per¬
tractemus ut pos¬
sumus. et ꝓ nr̃a ca¬
pacitate pascamur.
et ministremus uobis unde et nospas¬
cimur. Capitulum primum p̃terito
die dnĩco tractatum eẽ meminimus. id
est in pͥncipio erat uerbum et uerbũ
erat apud deum. et deus erat uerbũ
hoc erat in principio apud deum: Om

Expanded text:
um est, fratres, ut textum divinarum Scripturarum, et maxime sancti Evangelii, nullum locum praetermittentes pertractemus, ut possumus; et pro nostra capacitate pascamur, et ministremus vobis unde et nos pascimur. Capitulum primum praeterito die dominico tractatum esse meminimus, id est, « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apu
Abbreviated transcription (Latin):
nem. qua se inuicem dili¬
gerent. discipulis comen¬
daret: dicit ei symon pe¬
trus: dnẽ quo uadis: Sicut utiq hoc
dixit magistro discipulus. et dnõ serũ.
tamquam sequi ꝑatus. ꝓpt̃ea quippe
dns qui eius animum uidit. quare hoc
interrogauerit. sic ei respondit. Quoe¬
go uado: non potesinmͦ sequi. Tamqͣ.
diceret. ꝓpter quod interrogas. non
potes modo. Non ait nõ poteris: s non
potes modo. dilationem intulit nol
spem tulit. Et eandem spem quan
non tulit. s potius dedit. sequentus
ce firmauit addendo atq dicendo:
squeris uttm posti Quid ses inas petie¬
Non qulsi mendo. Non potes modo

Expanded text:
nem, qua se invicem diligerent, discipulis commendaret. Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit magistro discipulus et Domino servus tanquam sequi paratus, propterea quippe Dominus qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado non potestis me modo sequi. Tanquam diceret: Propter quod interrogas non potes modo. Non ait: Non potes; sed non potes modo: dilationem intulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce firmavit addendo atque dicendo: Sequeris autem postea. Respondit Petrupraesumendo, non potes modo,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem dabis anime tue. Quanta enim
uita ẽ confiteri xpm̃: tanta mors est ne
dam fauore ꝑuerso excusare intuntur
xpm̃ tanta non negauit. quia in terro¬
gatus ab ancilla hominẽ se nescire respon-¬
dit. sicut alii euangeliste contestant᷑ ex¬
pressius: Quasi uero qui hominem xp̃m
negat. non xp̃m negat. et hoc in eo negat qd
factus est ꝓpter nos. ne periret quod fece
ut hominem neget. non ꝑ illo mortuus

Expanded text:
mortem dabis animae tuae. Quanta enim mortem dabis animae tuae. Quanta enim vita est confiteri Christum, tanta mors est negdam favore perverso excusare nituntur , Christum non negavit, quia interrogatus ab ancilla hominem se nescire respondit, sicut alii evangelistae contestantur expressius? Quasi vero qui hominem Christum negat, non Christum negat; et hoc in eo negat quod factus est propter nos, ne periret quod fecerut hominem neget, non pro illo mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
omiastitis uidebat: quid uirium nõ
cupdat. U. oluntatem suam iactabat
rmus. s inspiciebat ualitudinem
nedicus ste ꝓmittebat: ille p̃noscebat:
n nesciebat audebat: qui presciebat
docebat. Quantum sibi assumpserat
petrus intuendo quid uellet. ignorando
quid posset. quantum sibi assumpserat.
ut cum dns uenisset animam suam po¬
nere pamicis suis. ac ꝑhoc et ꝓ ipso. ille
ꝓse posita anima. xp̃i. animam suam.
polliceretur se eẽ positurum se eẽ ꝓ xp̃o.
hespondit ergo iħc. Animam tuam pro
me pones: Itane facies ꝓ me. quod non¬
dum ego ꝑte: Animam tuam ꝓ me po¬
nes: Preire potes qui sequi non potes:
Quid tantum p̃sumis: Quid de te sentis:
Quid eẽ te credis: Audi quid sis. Amen
amen dico tibi. non cantabit gallus: do¬
nec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito
apparebis: qui magna loqueris et te par¬
uulum nescis. Qui michi ꝓmittis mortẽ
tuam: der negabis uitam tuam. Qui de
lam putas mori posse ꝓme: prius uiue
ꝓte. Nam timendo mortem carnis tue:

Expanded text:
 quid virium non videbat. Voluntatem suam jactabat infirmus, sed inspiciebat valetudinem medicus. Iste promittebat, ille praenoscebat. Qui nesciebat audiebat, qui praesciebat docebat quantum sibi assumpserat Petrus, intuendo quid vellet, ignorando quid posset; quantum sibi assumpserat, ut cum Dominus venisset animam suam ponere pro amicis suis, ac per hoc et pro ipso, ille pro se posita anima Christi, animam suam polliceretur se positurum esse pro Christo? Respondit ergo Jesus, Animam tuam pro me pones? Itane facies pro me, quod nondum ego pro te? Animam tuam pro me pones? Praeire potes, qui sequi non Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te credis? Audi quid sis. Amen, amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter me negabis vitam tuam. Qui te jam putas mori posse pro me, prius vive pro te. Nam timendo mortem carnis tu
Abbreviated transcription (Latin):
quod iste tetigit. hoc petrus negauit. quod
iste exclamauit: hoc petrus offendit. Nõ
cantabit gallus donec me ter neges. di¬
cas licet nescio hominẽ. dicas licet homo
nescio quid dicis. dicas licet. homo non
sum ex cius discipulis: me negabis. Si
dimus petrum. Peccatum agnoscat infir¬
mitas: nam mendatium non habet ue¬
ritas. agnouit plane peccatum suum
infirmitas petri: prorsus agnouit. Et qͣn¬
tum mali xpm̃ negando comiserit. plo¬
rando monstrauit. Ipse suos redarguit
defensores. et unde illos conuincat. ꝑdu¬
cit lacrimas testes. Neq nos cum ista di¬
cimus. primum apłoꝵ accusare delectat:
s hunc intuendo admoneri nos oportet.
ne homo quisquã de humanis uiribus
fidat. Nam quid aliud ꝑtinuit ad doc¬
torem saluatoremq nrm̃. nisi ut nobis
quemquã. de se nequaquã debere p̃sume¬
re. in ipso primo apłoꝵ demonstraret
exemplo: In anima itaq contigit petri:
quod offerebat in corꝑe: Non tanĩ ꝑ dnõ ut

Expanded text:
quod iste tetigit, hoc Petrus negavit; quod quod iste tetigit, hoc Petrus negavit; quod iste exclamavit, hoc Petrus offendit. Non cantabit gallus, donec ter me neges. Dicas licet, Nescio hominem; dicas licet, Homo, nescio qsum ex ejus discipulis: me negabis. Si, dimus Petrum. Peccatum agnoscat infirmitas: nam mendacium non habet veritas. Agnovit plane peccatum suum infirmitas Petri, prorsus agnovit, et quantum mali Christum negando commiserit, plorando monstravit. Ipse suos redarguit defensores, et unde illos convincat, producit lacrymas testes. Neque nos cum ista dicimus, primum apostolorum accusare delectat; sed hunc intuendo, admoneri nos oportet, ne homo quisquam de humanis viribus fidat. Nam quid aliud pertinuit ad doctorem salvatoremque nostrum, nisi ut nobis, nequaquam de se quemquam debere praesumere, in ipso primo apostolorum demonstraret exemplum? In anima itaque contigit Petri, quod offerebat in corpore: non tamen pro Domino, ut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o omnes uiuificabuntur. ꝑ quid aũ
caput est ȩccłie nisi ꝑ hominem Quod
uerbum caro factum est. idẽ dei patris
unigenitus. deus. homo factus est: Quo¬
modo est igitur in corꝑe xpi. qui negat
hominem xpm̃: Qui enim caput negat.
quomodo est membrũ: S quid multis
imorer. cum ipse dñs abstulerit omnes
humane argumentationis ambages:
Non enim ait non cantabit gallus donec
hominem neges. aut sicut loqui familia¬
ri ore cum hominib dignatione consue¬
uit. Non cantabit gallus donec filium
hominis ter neges. s ait donec me ter
neges. Quid est me nisi ter quod erat:
et nisi quꝯd. xp̃c erat: Quicquid ergo
eius negauit. ipsum negab̾uit. xpm̃ ne¬
gauit. dnm̃ suum deum negauit. quia
et ille condiscipulus cius thomas quan¬
do exclamauit dñs meus et deus ms̃.
non uerbum s carnem detigit: non incor
poream dei naturam. s hominis corpus
curiosis manib contrectauit. hominẽ
itaq tetigit: et tam̃dmñ cognouit. Si ergo

Expanded text:
ntur . Per quid autem caput est Ecclesiae, nisi per hominem, quod Verbum caro factum est? id est, Dei Patris Unigenitus Deus homo factus est. Quomodo est igitur in corpore Christi, qui negat hominem Christum? Qui enim caput negat, quomodo est membrum? Sed quid multis immorer, cum ipse Dominus abstulerit omnes humanae argumentationis ambages? Non enim ait, Non cantabit gallus donec hominem neges; aut, sicut loqui familiariore cum hominibus dignatione consuevit, Non cantabit gallus donec Filium hneges. Quid est, me, nisi quod erat? et quid nisi Christus erat? Quidquid ergo ejus negavit, ipsum negavit: Christum negavit, Dominum Deum suum negavit, quia et ille condiscipulus ejus Thomas quando exclamavit, Dominus meus, et Deus meus , non Verbum, sed carnem tetigit: non incpoream Dei naturam, sed hominis corpus curiosis manibus contrectavit . Hominem itaque tetigit, et tamen Deum cognovit. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qua ipse dilexit eos. ꝑducturus eos ad
illum finem qui sufficiat eis: ubi saciet᷑
in bonis desiderium eorum. Tunc enĩ
desiderio aliquid non deerit: quando
omnia in omnib deus erit. Talis finis
non habet finẽ. Nemo ibi moritur. quo
nemo ꝑuenit. nisi huic scło moriatur.
non morte omnium qua corpus ab ani¬
ma deseritur. s morte electorum. qua
etiam cum in carne mortali adhuc ma¬
netur. cor sursum ponit᷑. De quali mor¬
te dicebat apłs. Mortui enim estis: et ui¬
ta urã abscondita ẽ cum. xp̃o in deo.
hinc fortasse dictum ẽ. ualida est sicut
mors dilectio. Hac enim dilectione fit.
ut in isto aduc corruptibili corꝑe consti¬
tuti moriamur huic scło. et uita nr̃a¬

Expanded text:
qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur in bonis desiderium eorum . Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo, et vita nos
Abbreviated transcription (Latin):
nes noui. heredes testamenti noui. can¬
tatores cantici noui. hec dilectio frs̃ km̃i.
antiquos etiã tẽ iustos. patriarchas ec
ꝓpħas. sicut postea beatos apłos. innoua¬
uit: ipsa et nunc innouat gentes. et ex
uniuerso genere humano quod diffun¬
ditur todo orbe terrarum. facit et col¬
ligit popłm nouum. corpus noue nup¬
te filii dei. unigeniti sponse: de qua di¬
citur in cantico canticoꝵ. Que est ista
que ascendit dealbata: Utiq dealbata:
quia innouata. Unde nisi de mandato no¬
membra: et si patitur uiium membrũ
compatiunt᷑ omnia membra et si gli-¬
ficatur unum membrum congaudent
omnia membra. Audiunt enim atq
custodiunt: mandatum nouum do uo¬
bis. ut uos inuicem diligatis Non sic̃
se diligunt qui corrumpunt. nec sicut
se diligunt homines qm̃ homines sunt.
s sicut se diligunt qm̃ dii sunt et filii
altissimi omnes: ut sint filio eius unico
frs ea dilectione inuicem diligentes.

Expanded text:
nes novi, haeredes Testamenti Novi, cannes novi, haeredes Testamenti Novi, cantatores cantici novi. Haec dilectio, fratres charissimi, antiquos etiam tunc justos, tunc Patriarchas et Prophetas, sicut postea beatos Apostolos innovavit: ipsa et nunc innovat gentes, et ex universo genere humano quod diffunditur toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae Filii Dei unigeniti sponsae, de qua dicitur in Cantico canticorum, Quae est ista quae ascendit dealbata ? utique dealbata, quia innovata; unde nisi mandato nomembra in ea; et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Audiunt enim, atque custodiunt, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis: non sicut se diligunt qui corrumpunt, nec sicut se diligunt homines, quoniam homines sunt; sed sicut se diligunt, quoniam dii sunt et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Ns iħs mandatum nouil
se discipulis suis dare testiĩ.
ut diligant inuicem. Man¬
datum inquit nouumi do uobis ut dilin¬
gatismuscm. Nlonne iam erat hoc man¬
Satum m antiqua dei lege ubi scriptũ¬
da cilisꝰ primum tuum tamquam te¬
nsunꝰ urergo nouum mandatum ap¬
pellatur a dnõ. quod tam uetus eẽ con¬
psucitis: An ideo est mandatum nouũ.
quia erito uetere. induit nos hominẽ
nouume Innouat quippe audientem
uel potius obedientem: non omnis sed
sta dilectio quam dñs ut a carnali di¬
lectione distingueret addidit. sicut di¬
lexi uos. Nam diligunt inuicem mari¬
ti& uxores. parentes et filii. ⁊ quecumq
alia. homines inter se necessitudo huma¬
na deuinxerit. ut taceamus de dilec¬
tione culpabili atq dampnabili. qua
diligunt inuicem adulteri et adultere.
scortatores et meretrices. et quoscumq
alios. non humana necessitudo s huma¬
ne uite noxia turpitudo conungit.
Mandatum ergo nouum nobis dedit
Oilectio ista nos innouat. ut simus homi¬

Expanded text:
sus mandatum novum se discipulis suis dare testatur, ut diligant invicem: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem. Nonne jam erat hoc mandatum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum ? Cur ergo novum mandatum appellatur a Domino, quod tam vetus esse convincitur? An ideo est mandatum novum, quia exuto vetere induit nos hominem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit: Sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem mariti et uxores, parenalia inter se homines necessitudo humana devinxerit: ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili, qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergo novum dedit nobis lexit nos. Dilectio ista nos innovat, ut simus homi
Abbreviated transcription (Latin):
bet mortem. Illo quippe ibat dñs ut
surgens a mortuis. iam non moreret᷑.
et mors ei ultra non dominaret᷑. Mor¬
turum quippe dnm̃ ꝓiusticia quomͦ
iam fuerant sequuturi adhuc martirio
non maturi: Aut iturum dnm̃ ad in¬
mortalitatem carnis. quomodo iam fue-¬
rant sequuturi. quandolibet morituri:
s in scłi fine resurrecturi᷑ Aut iturum
dnm̃ ad sinum patris nec relicturum
eos unde nec recessit cum uenisset ad
eos: quomodo iam fuerant sequuturi.
cum eẽ nemo possit in illa felicitate nisi
ꝑfectus in caritate: Ideoq docens quo¬
modo idonei eẽ possint ꝑgere quo ille
antecedebat : mandatum inquit nouũ
do uobis: ut diligatis mincem. hii sunt
gressus quib sequendus ẽ xp̃c: s de his
sermo udior: in aliud tempus est differend

Expanded text:
bet mortem. Illo quippe ibat Dominus, ut bet mortem. Illo quippe ibat Dominus, ut resurgens a mortuis jam non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia, quomodo jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? aut iterum Dominum ad immortalitatem carnis quomodo jam fuerant secuti quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iterum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde non recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi, cum esse nemo possit in illa felperfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est differend
Abbreviated transcription (Latin):
biscum sum. tamquã diceret adhuc mo¬
dic̃ sicut uos estis carnalis sũ: Ergo sequen¬
tia uideamus. Queretis me: et sicut di¬
xi iudeis quo ego uado uos non potestis
uenire. Et uobis dico modo: hoc est modo
non potestis. Iudeis autem cum hoc di¬
ceret: non addidit modo. Isti itaq non
poterant uenire. tunc quo ille ibat. sed
poterant postea. Nam hoc apło petro.
aꝑtissimepaulopꝰ ait: sũ enĩ dirisset ille dñe
quo uadis: respondit ei. Quo ego uado ÷
potes me modo sequi sequeris aũ postei
& hoc quid sit: non est negligenter pre¬
tereundum. Quo enim tunc sequi non
poterant discipuli dnm̃ s postea pote¬
rant: Si dixerimus ad mortemt homi¬
ni nato quod inuenit᷑ tempus. quo ad
moriendum non sit idoneus. quandoqͥ¬
dem talis ẽ in corꝑe corruptibili hominũ
sors. ut non sit in ea facilior uita quam
mors: Non gͥ adhuc minus idonei era
sequi dnm̃. ad mortem: s minus idono
erant sequi dnm̃. ad uitam que non hu¬

Expanded text:
biscum sum, tanquam diceret, adhuc mobiscum sum, tanquam diceret, adhuc modicum sicut vos estis, mortalis sum ego. Ergo sequentia videamus. 4. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, qvenire. Et vobis dico modo, hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum hoc diceret non addidit modo. Isti itaque non poterant venire tunc quo ille ibat, sed poterant postea. Nam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille: Domine, quo vadis? respondit ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Sed hoc quid sit non negligenter est praetereundum. Quo enim sequi tunc non poterant discipuli Dominum, sed postea poterant? Si dixerimus ad mortem, homini nato quod invenitur tempus quo ad moriendum non sit idoneus, quandoquidem talis est in corpore corruptibili hominum sors, ut non sit ea facilior vita quam mors? Non igitur adhuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non ha
Abbreviated transcription (Latin):
libet hoꝵ qͥseligat: cum fide non litigat.
Ne cui autem uideat᷑ abhorrere iste sen¬
susa uero. quo dicimus dnm̃ mortalis
carnis comunionẽ in qua cum discipuł
usq ad passionem fuit. significare. potu¬
isse dicendo. adhuc modicũ uobiscum sũ:
apud alium euangelistam. quoq post re¬
surrectionem uerba eius attendat ubi
ait. hec loquutus sum uobis. cum ad-¬
huc eẽm uobiscum: quasi tunc non e¬
rat cum ipsis simul assistentib uidentib
tangentib colloquentib Quidẽ ergo
cum adhuc eem̃ uobiscum. nisi cum ad¬
huc eẽm in carne mortali. in qua estis
et uos: Tunc enim in eadem carne quidẽ¬
resuscitatus erat: s cum illis in eadem
mortalitate iam non erat. Quappt̾ sicut
ibi iam inmortalitate carnis indutus
ueracit ait cum adhuc eem uobiscum.
ubi nichil aliud intelligere possumus
nisi cum adhuc eem̃ in carnis mortalita¬
te uobiscum: ita et hic non absurde di¬
xisse intelligitur. adhuc modicum uo¬

Expanded text:
libet horum quis eligat, cum fide non litigat. 3. libet horum quis eligat, cum fide non litigat. 3. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quo dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum; apud alium quoque evangelistam post resurrectionem verba ejus attendat, ubi ait, Haec locutus sum vobis, cum adhuc essem vobiscum : quasi tunc non erat cum ipsis simul assistentibus, videntibus, tangentibus, colloquentibus. Quid est ergo, cum adhuc essem vobiscum, nisi, cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim quidem in eadem carne resuscitatus erat; sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam immortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vo
Abbreviated transcription (Latin):
tempus uobiscum sum. Non enim mo¬
dicum ẽ usq ad consumationẽ scłi.
Aut si et hoc modicum ẽ. uolat enim
etas. & in oculis dei mille anni sicut di¬
tamen hoc significare uoluisse creden¬
dus est. nunc. quando quidem sequu¬
tus adiunxit. Queretis me: et sicut
dixi iudeis quo ego uado uos non po¬
testis uenire. Utiq post hoc modicum
quo uobiscum sum. queretis me: et
quo ego uado uos non potestis ueni¬
re. Numquid post consummationẽ
scłi. quo ipse uadit uenire non po¬
terunt: Et ubi est quod aliquando
post in hoc sermone dicturus est. pat̾
uolo ut ubi ego sum. et ipsi sint mecũ:
Non ergo de illa fua cum suis p̃sentia qua
cum illis ẽ. usq ad consummationẽ scłi. nuc̃
loquutus ẽ ubi ait. adhuc modicũ uobisc̃
sum: s uel de infirmitate mortali qua
cum illis erat usq ad passionem suam. aut
de p̃sentia corporali. qua cum illis futu¬
rus erat usq ad ascensionem suã quod¬

Expanded text:
m vobiscum sum: non enim mom vobiscum sum: non enim modicum est usque ad consummationem saeculi. Aut si et hoc modicum est volat enim aetas, et in oculis Dei mille anni sicut ditamen hoc significare voluisse credendus est nunc, quandoquidem secutus adjunxit, Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post hoc modicum quo vobiscum sum, Quaeretis me, et quo ego vado, vos non potestis venire. Numquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt? Et ubi est quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est, ubi ait, Adhuc modicum vobiscum sum: sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cum sum. Sicut enim scriptum ẽ mactib
apłorum. fecit cum cis post resurrectio¬
nem quadraginta dies. intrans et exi¬
ens. manducans et bibens: non quidẽ
habens esuriendi ac sitiendi egestatẽ.:
s usq ad ista. carnis insinuans ueritatẽ.
que cibandi ac potandi iam non ha¬
bebat necessitatem. s potestatem. Hos
ergo quadraginta dies significauit
dicendo ad huc modicũ uobiscum sum
an aliquid aliud: Potest enimet sic in
telligi. Adhuc modicum sum uõbiscũ
adhuc sicut uos in hac infirmitate car¬
nis etiam ipse sum. donec scilicet et mo¬
reretur atq resurgeret: quia postea quã
resurrexit cum illis quidem fuit dieb
ut dictum ẽ quadraginta exhibitione
corpalis p̃sentie: s non cum illis fuit.
consortio infirmitatis humane. Est et
alia diuina p̾sentia sensib ignota mor¬
talib de qua idem dicit. Ecce ego uo¬
biscum sum: usq ad consummationẽ
scłi. Hoc certe non ẽ adhuc modicum¬

Expanded text:
cum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus cum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens : non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadraginta dies significavit dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, adhuc modicum vobiscum sum. Adhuc sicut vos in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur, ac resurgeret, quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta, exhibitione corporalis praesentiae, sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. Ealia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Hoc certe non est, Adhuc modicu
Abbreviated transcription (Latin):
nexio. Cum enim suꝑius dixis¬
set et postea quã iudas egres¬
sus ẽ. et ab illa scõꝵ corꝑali¬
conuersatione seiunctus ẽ.
munc cdarificatꝰ est filius hominis. et ds̃
darificatus est in eo. quod siue futu¬
rum regnum significans dixit. quan¬
do mali seꝑabuntur a bonis. siue quod
eius resurrectio tunc futura eẽt. id est
differenda non cẽt. sicut in finem scłi
nr̃a differtur. Ac deinde addidisset. si
deus darificatus ẽ in eo et deus clarifica¬
uit eum in semet ipso et continuo clari¬
ficabit eum. quod sine ulla ambiguitate.
de sua resurrectione continuo futura
testatꝰ est: adiecit adq ait. Filiolr: adhuc
modicum uobiscũ sum. Ne putarent
ergo quod sic eum clarificaturus eẽt ds̃.
ut̃ non eis comungeret᷑ ulterius ea con¬
uersatione qua in terra ẽ: adhuc inquit
modicum uobiscum sum. Taniquã di¬
ceret. Continuo quidem resurrectione
clarificabor. non tamen continuo ascen¬
surus in celum.s ad huc modicũ uobis¬

Expanded text:
nexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus est, et ab illa sanctorersatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differenda non esset, sicut in finem saeculi nostra differtur: ac deinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicum, inquit, vobiscum sum: tanquam diceret, Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑib et traditionem corꝑis sui ut
ardeat. S qm̃ caritatem non habent.
ut cimbala concrepant nichil sunt: mo
eis ꝓdest. Non ergo in illis quamuis bonus
munerib meis. que habere poisliier
non discipuli mei. s: in hoc cognoscere
quia mei discipuli estis. si dilcetonemn
inter mulieres. o dealbata ascendeulo
et incumbens suꝑ fratruhelem tium
qm̃ cuius lumine illustraris ut cande¬
as. eius adiutorio fulciris ne cadas Oquiã
bene tibi cantatur. in illo canticoꝵ ean¬
tico uelut epichalamio tuo. quia carre
in deliciis tuis. ipsa nũmquã ꝑdt am
impiis animam tuam. ipsa diseruit
causam tuam. et sicut mors ualda et:
et in deliciis tuis est. Quam mirandige¬
neris mors ẽ. cui parum fuit. non eẽ in
penis. nisi eet̃ insuꝑ in deliciis .s. hic

Expanded text:
pauperibus, et traditionem corporis sui ut pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant, sed quoniam charitatem non habentes, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil eis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei, sed in hoc cognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem i, pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum, quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas! o quam bene tibi cantatur in illo Cantico canticorum, velut epithalamio tuo: Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam. Ipsa non discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis tuis est. Quam mirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, nisi esset insuper in deliciis? Dic
Abbreviated transcription (Latin):
medicus. recte dicitur egros diligere.
Et quid i eis diligit nisi salutem᷑ quã
cupit utiq reuocare: non morbum quẽ
uenit expellere: Sic ergo et nos inuicẽ
diligamus. ut quantum possumus.
inuicem ad habendum in nobis deũ.
cura dilectionis attrahamus. hanc di¬
lectionem donat ipse nobis quiait. sic̃
dilexi uos. ut et uos diligatis inuicem.
Ad hoc ergo nos dilexit: ut et nos diliga¬
mus inuicem. Hoc nobis conferens dili¬
gendo nos. ut mutua dilectione cons¬
tringamur inter nos. et tam dulcium¬
culo conexis membris. corpus tanti ca¬
pitis simus. In hoc inquit cognoscent
omnes quia mei discipuli estis. si dilec¬
tionẽ habueritis minuicẽ: lãꝗͣ dicẽtalia mu¬
nera mea habent uobiscũ etiam non
mei:. Nõ solum naturam. uitam. sensũ
racionem. et eam salutem que homini¬
bus pecoribq comunis est uerum etiã
linguas. sacramenta. ꝓphetiã. scientiã
fidem. distributionẽ rerum suarum

Expanded text:
medicus recte dicitur aegros diligere; medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait: Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris, corpus tanti capitis simus. In hoc, inquit, cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. Tanquam diceret: Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus peccatoribusque communis est, verum etiam linguas, sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
itaq fr̃s mei in hoc quod ait dñs. man¬
datum nouum do uobis. ut uos inuicẽ
diligatis. illud maius p̃termissum eẽ
mandatum. quo p̃cipitur ut diligam̃
dum̃ deum nrm̃. ex toto corde. et ex to¬
ta anima. ex tota mente. Tamquam
enim hoc p̃termisso uidetur dictum.
ut diligatis inuicẽ: uelut hoc ad illud
alterum. non ꝑtineat quod dictum ẽ.
diliges ꝓximũ tuum. tamquã de ipsum.
In his enim duob p̃ceptis inquit. tota
lex pendet et ꝓpħe. s bene intelligen¬
tibus: utrumq inuenitur in singulis.
Nam et qui diligit deum: non eum po¬
test contempuere p̃cipientem. ut dili¬
gat ꝓximum et qui scẽ ac spiritaliter
diligit ꝓximum: quid in eo diligit uisi
deum: Ipsa ẽ dilectio ab omni dilectio
ne mundana discreta: quam distinguẽ¬
do addidit dus̃ sicut dileriuos. Quicd
enim nisi deum dilexit in nobis: Non
quod habebamus s ut haberemus
ut ꝑducat nos sicut paulo ante dixi¬
ubi sit deus omnia in omnib Sic etiã

Expanded text:
tare in hoc quod ait Dominus, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, illud majus praetermissum esse mandatum, quo praecipitur ut diligamus Dominum Deum nostrum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis? Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam