comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius. Mĩto illi uanissimo diuiti insultauit d̾s.
ut ãmonẽt nos ne talia imitaremꝰ. cui regio
fructuosa succedens. turbauit hõĩem copia. plus
inopia. Eogitauit eĩ apd̾ se dicẽs. Qͥd faciam
quo ꝯgregẽ fructus meos Et cũ estuasset ar¬
tatus. tandẽ sͥ uisus ẽ ĩueĩsse consiliũ. s uanũ
consiliũ. Hoc .n. consiliũ ñ ĩueĩt p̾dentia : s aua
ricia. Destruã inqͥt uete̾s apothecas minores.
⁊ nouas faciã ampliores ⁊ ĩplebo eas. ⁊ dicã aĩe
mee. Aĩa habes młta bona: saciare iocũdare.
ait illi. Stulte in qͦ tibi sapiẽs uideris: Stulte
qͥd dixisti: Dico aĩe mee. habes młta bona saciare:
Hac nocte aufe̾tur a te aĩa tua. ħ q̃ p̃ꝑasti cuiꝰ
erũt: Qd eĩ ꝓdest hoĩ si totũ mũdũ lutret᷑. aĩe¬
aut̃ sue detrim̃tũ patiatꝰ: Idõ redẽptio aĩe uiri:
diuicie eiꝰ. Has ille uanꝰ ⁊ stultꝰ diuicias ñ hẽbat.
aĩam qͥͥpe suã elemosinis ñ redimebat. fructuᷤ

Expanded text:
ipsius. Merito illi vanissimo diviti insultavit Deus, ut admoneret nos ne talia imitaremur; cui regio fructuosa succedens, turbavit hominem copia plus quam inopia. Cogitavit enim apud se, dicens: Quid faciam, quo congregem fructus meos? Et cum aestuasset arctatus, tandem sibi visus est invenisse consilium: sed vanum consilium. Hoc enim consilinores, et novas faciam ampliores, et implebo eas; et dicam animae meae: Anima, habes multa bona, satiare, jucundare. Ait illi: Stulte, in quo tibi sapiens videris, stulte, quid dixisti? Dico animae meae, Habes multa bona, satiare. Hac nocte auferetur a te anima tua: haec quae parasti cujus erunt ? Quid enim prodest homini, si totum mundum lucretur, aptio animae viri divitiae ejus. Has ille vanus et stultus divitias non habebat. Animam quippe suam eleemosynis non redimebat, fructus
Abbreviated transcription (Latin):
intentiã agas expͣtat te. s si ñ mutauit. dãp¬
nat te. Q gͦ panẽ istũ accipiũt a deo ⁊ boni
⁊ mali. putas ñ ẽ aliqͥs panis ꝙ̃ petũt siliide
quo dicebat dñs in enñgłio. Nõ ẽ bonum
tolleꝰ panẽ filioꝵ ⁊ mut̾e cauib : Est plane.
Qͥs ÷ iste panis. ⁊ qͣre di᷑ cotidianꝰ : et iste
ut petas panẽ condĩanũ. Alĩud ẽ unde suꝑbiã.
aliud ẽ unde uiiras Eam qr iste panis uisi¬
bilis ⁊ tͣctabilis dat᷑ ⁊ bonis ⁊ malis: ẽ panis
cotidianꝰ quẽ petuĩt fili. Ip̃e sm̃o dĩ qͥ nobis¬
cotidie erogatur. panis m̃ cotidianꝰ :. In de uiuũt ñ
nea. cibus ẽ nõ m̾ces. Oꝑariꝰ eĩ duas res ht̃. que a¬
illũ ꝯducunt ad uineã. ⁊ cibũ ne deficiat: ⁊ m̾cedem

Expanded text:
itentiam agas, exspectat te: sed si non te mutaveris, damnat te. Quia ergo panem istum accipiunt a Deo et boni et mali, putas non est aliquis panis quem petunt filii, de quo dicebat Dominus in Evangelio, Non est bonum tollere panem filiorum, et mittere canibus ? Est plane. Quis est iste panis? et quare dicitur quotidianus? Et iste ut petas panem quotidianum. Aliud est unde superbias, aliud est unde vivas. Tamen quia iste panis visibilis et tractabilis datur et bonis et malis; est panis quotidianus quem petunt filii. Ipse est sermo Dei, qui nobiotidie erogatur. Panis noster quotidianus est: inde vivunt non nea; cibus est, non merces. Operario enim duas res debet, qui illum conducit ad vineam, cibum, ne deficiat; et me
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ s̾niũt spũales. sic t̾ mutati ĩ meliꝰ s̾uiant
carnales. Fiat uoluntas tua iñ celo ⁊ in t̾ra.
est ⁊ aliꝰ sensus pius ualde. Monit̾i .n. sumus
orare ꝓ ĩimicis nr̃is. eccłia celũ ẽ. Inimici ect̃e:¬
Eredant inimici nr̃ĩ. quõ ⁊ nos in te credimꝰ.
fiant amici. finiant inmicicias. T̾ra st̃: idõ
nob̾ adn̾sant᷑. Eelũ fiant ⁊ nob̾tũ erũt. Pa

Expanded text:
t spirituales, sic tibi mutati in melius serviant et carnales. Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Est et alius sensus pius valde. Moniti enim sumus orare pro inimicis nostris. Ecclesia, coelum est: inimici EccleCredant inimici nostri, quomodo et nos in te credimus: fiant amici, finiant inimicitias. Terra sunt, ideo nobis adversantur: coelum fiant, et nobiscum erunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
añ domũ diuitis. s ⁊ ip̃e diues stat añ dom̃
magni diuitis. pecit᷑ ab alla ⁊ petit. Si nõ ege̾t
aures dĩ orõne ñ pulsaꝑet. et qͥd eget diues:
audeo dic̾e̾. ip̃m panẽ cotidĩanũ eget diues.
Qre eĩ huñdant illi oĩa : uide. nͥ qr d̾s dedit.
Qͥd habebit si d̾s w̾tͣhat manũ suã Nonne
młti dormierũt diuites ⁊ surrexerũt pauꝑe̾:

Expanded text:
m magni divitis. Petitur ab illo, et petit. Si non egeret, aures Dei oratione non pulsaret. Et quid eget dives? Audeo dicere, ipso pane quotidiano eget dives. Quare enim abundant illi omnia? unde, nisi quia Deus dedit? Quid habebit, si Deus subtrahat manum suam? Nonne multi dormierunt divites, et surrexerunt pauperes?
Abbreviated transcription (Latin):
cepti estis tãꝙͣ utero ecc̃e ĩ fonte pariendi. Pat̾
nr̃ qui es iñ celis: Mem̃tote uas pr̃em habe̾ ĩ celis
mem̃tote uos de pr̃e adam natos ĩ mortẽ. De pr̃e
deo regnãndos ad uitã. Q ⁊ dicitis. ĩ cordibus ur̃it a
dicite. Sit orantis affectꝰ. ⁊ erit audientis eistũs.
Sc̃ifice̾t᷑ nom̃ tuũ. Qd̾ rogas ut sc̃ifcet᷑ nom̃ dei.¬

Expanded text:
cepti estis, tanquam utero Ecclesiae in fonte pariendi. Pater noster, qui es in coelis. Mementote, vos Patrem habere in coelis. Mementote, vos de patre Adam natos in mortem, de Patre Deo regenerandos ad vitam. Quae et dicitis, in cordibus vestris dicite. Sit orantis affectus, et erit exaudientis effectus. Sanctificetur nomen tuum. Quid rogas ut sanctificetur nomen Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ dm̃. ille colit tãꝙͣ agrũ. Illenos colit ut
fructũ feramꝰ. nos eũ colimꝰ ut fructũ demus.
Totũ ad nos recurrit. ille nrĩ ñ eget. Dabo tibi
iñ qͥt h̾editatẽ tuã ⁊ possessionẽ tuã fines terre.
ecce possessio ip̃ius sumꝰ. Dñs in qͥt pars he̾di¬
tatis mee ⁊ calicis mei. Ecce possessio nr̃a ẽ. S¬

Expanded text:
tanquam Deum, ille colit tanquam agrum: ille nos colit, ut tanquam Deum, ille colit tanquam agrum: ille nos colit, ut fructum afferamus; nos eum colimus, ut fructum demus. Totum ad nos recurrit, ille nostri non eget, Dabo tibi, inquit, haereditatem tuam et possessionem tuam fines terrae . Ecce possessio ipsius sumus. Dominus, inquit, pars haereditatis meae et calicis mei . Ecce possessio nostra es
Abbreviated transcription (Latin):
oculos pauꝑis aut exclusit. aut angustauit. Dicat
pauꝑ d̾s m̃s. dicat diues d̾s m̃s. Minꝰ ille habet.
plus hic ht̃. s argentũ. ñ deũ. Ut ꝑueniret ad
dm̃ ⁊ acheus diues. dedit dimidiũ pr̃imonii sui.
ut ꝑueĩt petrus rechia ⁊ nauẽ dimisit. Ut ꝑuẽie
uidua duo minuta dedit. Ut ꝑuẽĩret pauꝑior.
calicẽ aq̃ frigide porrexit. Ut ꝑuen penitꝰ pauꝑ ⁊
uos hoĩes oues dĩ. oues gregis dĩ. nolite ꝑtͣbari
tẽꝑalibꝰ diu̾sitatibꝰ urĩs. ꝙ alii ĩ honore. alii sine
honore. alii cũ pecunia. alii p̃t̾ pecuniã. Alii pul¬
chri corꝑe. Alii minꝰ pulchri. alii etate fessi: alii
iuuenes. alii pueri. alii uiri. alie femine. d̾s
oĩb eqͣlit̾ ad est. Ile apd̾ eũ plus ht̃ loci qui
plus atculerit ñ argenti s fidei. Et̃ uos iñ qͥt
oues mee ⁊ oues gregis mei hoĩes estis. ⁊ ego
d̾s ur̃ dicit dñs d̾s. O beatos nos tali possessi¬
nos. ⁊ possidemꝰ illũ ut colamꝰ illũ. S nos colimꝰ

Expanded text:
oculos pauperis aut exclusit, aut angustavit. Dicat pauper, Deus meus; dicat dives, Deus meus: minus ille habet, plus hic habet; sed argentum, non Deum. Ut perveniret ad Deum Zacchaeus dives, dedit dimidium patrimonii sui ; ut perveniret Petrus, retia et navem dimisit ; ut perveniret vidua, duo minuta dedit ; ut perveniret pauperior, calicem aquae frigidae porrexit ; ut perveniret penitus pauper vos, homines oves Dei, oves gregis Dei, nolite perturbari temporalibus diversitatibus vestris, quod alii in honore, alii sine honore, alii cum pecunia, alii praeter pecuniam, alii pulchri corpore, alii minus pulchri, alii aetate fessi, alii juvenes, alii pueri, alii viri, alii feminae: Deus omnibus aequaliter adest. Ille apud eum plus habet loci, qui plus attulerit, non argenti, sed fidei. Et vos, inquit, oves meae, et oves gregis mei, homines estis; et ego Deus vester, dicit Dominus Deus. O beatos nos tali possessinos; possidemus illum, ut colamus illum: sed nos colimus
Abbreviated transcription (Latin):
inicio scłi. Ecce de quo dicimꝰ adueĩat regonĩ tuũ.
ut ĩ nob̾ uensat optamꝰ. ut ĩ illo ueniantꝰ op¬
regnũ dĩ qd̾ ẽ oĩb sc̃is dandũ ꝑtineas. Ergo ut
bñ uiũas tͥ oras. Dicis aduẽĩat regnũ tuũ ꝑti¬
neamꝰ ad regnũ tuũ. Uensat ⁊ nob̾ qd̾ uentũm
ẽ scĩs ⁊ iũstis tuis. fiat uoluntas tua. Si ñ illd̾
tu dicas. ñ faciet d̾s uoluntatẽ suã: Mem̃to qd̾
in symbolo readidisti. credo ĩ dñ pr̃em oĩpotẽ¬
tẽ. Si om̃pt ẽ: cur oras ut siat uolũtas eiꝰ: Qͥd ẽ¬

Expanded text:
at regnum tuum. Ut in nobis veniat, optamus; ut in illo inveniamur, opregnum Dei, quod est omnibus sanctis dandum, pertineas. Ergo, ut bene vivas, tibi oras cum dicis, Veniat regnum tuum. Pertineamus ad regnum tuum: veniat et nobis quod ventuertia petitio.--Fiat voluntas tua. Si non illud tu dicas, non faciet Deus voluntatem suam? Memento quod in symbolo reddidisti: Credo in Deum Patrem omnipotentem. Si omnipotens est, cur oras ut fiat voluntas ejus? Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eos t̾r̾eat. Nõ erit ꝓrsus. in dñd ꝯfido. ⁊ã
cũ ceꝑit dict hõ. In deo lauasbo s̾monẽ. In dño
laudabo u̾bũ. ñ ĩ me. Illi laudant u̾bũ in se di¬
centes. qd̾ uob̾ dicimꝰ credite. Nos laudamꝰ o̾bũ
Nõ erit qͥ nos t̾reat qr ĩ d̾o laudabo snionem.
in dño laudabo u̾bũ. In do̾ sꝑaui nõ timebo qd
eis plantariũ patis. testam̃tũ pacis. plantariũ
pacis. Germinet qd̾ plantat d̾s. extirpet᷑ qd̾
seĩauit h̾e̾titꝰ. Qd̾ plantauit d̾s de se. de ecc̃i
sua. de se ĩ celo. de eccã ĩ tra. de se suꝑ õs celos.
de ecc̃i suꝑ õs t̾ras. hoc plantauit d̾s. ueni aut̃
huc esto ĩꝑte donati. in sola affrica ẽ ecc̃a.
ñ plantauit d̾s. ñ agnosco plantã dĩ. Eradicãd̾
ẽ qd̾ loq̃xis. ñ rigandũ. Et excitabo eisplatã
pacis ⁊ iã ñ erũt qui ext̾minẽt᷑ fame ĩ tra.¬

Expanded text:
rsus. In Domino confido. Jam cum coeperit dicere homo, In Deo laudabo sermonem, in Domino laudabo verbum non in me. Illi laudant verbum in se, dicentes, Quod vobis dicimus, credite: nos laudamus verbuNon erit qui nos terreat; quia, In Deo laudabo sermonem, in Domino laudabo verbum: in Deo speravi, non timebo eis plantarium pacis. Testamentum pacis, plantarium pacis. Germinet quod plantat Deus, et exstirpetur quod seminavit haereticus. Quod plantavit Deus de se, de Ecclesia sua; de se in coelo, de Ecclesia in terra; de se super omnes coelos, de Ecclesia per omnes terras: hoc plantavit Deus. Veni autem huc, esto in parte Donati, in sola Africa est Ecclesia: non plantavit Deus, non agnosco plantam Dei. Eradicandum est quod loqueris, non rigandum. Et excitabo eis plantarium pacis: et jam non erunt qui ext
Abbreviated transcription (Latin):
h̾eticis tͣnsierĩt ad catholicã ñ hẽbũt hoc obꝓbͥũ
gentiũ. nͨ portabũt maledom̃ dissensionis. qr ꝑ ma¬
nẽt iñ radice unitatis ĩ ꝑ lantatõne caritatis
ecce ẽ ⁊ uinea. Quõ cũ de uinea loq̃ret᷑ y saias ar¬
guens qͣndam uineã malã ne dic̾e̾t uitis ñ ĩteĩ¬
lexi: exposuit ĩ fine dicens. Uinea aut̃ dnĩ saluoth

Expanded text:
ierint ad Catholicam, non habebunt hoc opprobrium gentium; nec portabunt maledictum dissensionis, quia permanent in radice unitatis, in plantatione charitatis: ecce est et vinea. Quomodo cum de vinea loqueretur Isaias, arguens quamdam vineam malam, ne diceret vitis, Non intellexi; exposuit in fine dicens, Vinea autem Domini sabaoth
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ duxint sequim᷑. Ouis es pastorẽ audi ñ lupũ.
⁊ ñ erit adhuc in uastatõnẽ gentibꝰ. In oĩb eĩ
gentib ñ desũt. alii hic. aliĩ ibi. ñ illi ibi qui hic
S tñ ñ desunt furtis p̃m̃tes colla fideliũ n hic n
ubiq pugnat. ubiq laborat. S ẽ reqͥes ĩ h̾emo. ⁊
ñ erit adhuc ĩ uastatõnẽ gentib. ⁊ bestie t̾re iã
ñ comedent eos. Audientes uocẽ pastoris s̾uent᷑

Expanded text:
quo duxerint, sequimur. Ovis es? Pastorem audi, non lupum.quo duxerint, sequimur. Ovis es? Pastorem audi, non lupum.non erunt adhuc in vastationem gentibus. In omnibus enim gentibus non desunt, alii hic, alii ibi: non illi ibi qui hic; sed tamen non desunt furcis prementes colla fidelium, nec hicubique pugnat, ubique laborat: sed est requies in eremo. Et non erunt adhuc in vastationem gentibus, et bestiae terrae jam non com
Abbreviated transcription (Latin):
Et scient qr ego sum dñs. iñ eo cũ ꝯfregero fur¬
cas iugi eoꝵ. furcas quibꝰ p̃mit᷑ collũ eoꝵ. dñe
fiange furcas quibꝰ hetici p̃mũt colla iñfirmoꝵ.
Qd eĩ tã angustũ ⁊ furca ꝯp̃ssum: ꝙͣ noli audire
xpm̃. Audi me : Remoue furcam respirare per¬
instre. Nestio qͥd dicas. Audio uocẽ pastoeis mei.
ꝑ os̃ gentes incipientib ab ierłm. sine me seqͥ
pastorẽ. Qd p̃mis: talle furcã de tollo meo . tolłã
iũgũ lene dñi mei ħ audit ⁊ p̃mit. Dñe ñ uult
he̾ticus furcã suspendeꝰ. tu furcã frange. Erux dm̃
sursũ leuat. furca h̾etici deorsũ p̃mit. s ꝯfrm̃¬
gent᷑ in eo. cũ ꝯfregero furtas uĩgi eoꝵ. Dñatõ¬
nẽ .n. suã uolũt hoĩb ĩpon̾e̾ uolentes eos eẽ sb̾
se ñ sõ deo. In eo cũ ꝯfregero fuit. is ũgi eoꝵ.
gebant. ad pccm̃ eos cogebant. Oĩs eĩ qui fact¬
ut dicãt. illi de nob̾ reddẽt rõnẽ. Nos oues sumꝰ.

Expanded text:
cient quoniam ego sum Dominus, in eo cum confregero furcas jugi eorum: furcas quibus premitur collum eorum. Domine, frange furcas quibus haeretici premunt colla infirmorum. Quid enim tam angustum et furca compressum, quam, Noli audire Christum, audi me? Remove furcam, respirare permitte. Nescio quid dicas. Audio vocem pastoris mei: Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Sine me sequi pastorem. Quid premis? Tolle furcam de collo meo, tollam jugum lene Domini mei. Haec audit, et premit. Domine, non vult haereticus furcam suspendere; tu furcam frange. Crux Domini sursum levat, furca haeretici deorsum premit. Sed confringentur: In eo cum confregero furcas jugi eorum. Dominationem enim suam volunt hominibus imponere, volentes eos esse sub se, non sub Deo. In eo cum confregero furcas jugi eorum: gebant? Ad peccatum eos cogebant. Omnis enim qui facut dicant, Illi de nobis reddent rationem: nos oves sumus;
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾si sines t̾re ⁊ ad orabũt iñ ꝯspͨtu eiꝰ uniu̾se
prĩe gentiũ. Ecce esca ẽ posita iñ uasculo. si sanu̾
eẽs ⁊ mãducares. ñqͥd ibi remane̾s : Et iã ñ erũt
qͥ ext̾minent fame ĩ t̾ra. ⁊ iã ñ portabũt male¬
dictũ gentiũ. u̾e fr̃es. In tm̃ culm̃ iñ noĩe xp̃ e
recta ẽ eccã ut iam ꝯfundant᷑ om̃s maledici nͤ
audeant maledit̾e. hoc solũ illis remansit qd̾ ꝯtͣ
nos dicant. Qͣre int̾ uos ñ ꝯsentitis: Gentiles pa¬
gani qui remanserũt ñ hñtes qͥd dicãt ꝯͣ nom̃ xp̃i¬

Expanded text:
universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Ecce esca est posita in vasculo: si sanus esses et manducares, numquid ibi remaneres? Et jam non erunt qui exterminentur fame in terra, et jam non portabunt maledictum gentium. Vere, fratres, in tantum culmen in nomine Christi erecta est Ecclesia, ut jam confundantur omnes maledici, nec audeant maledicere. Hoc solum illis remansit, quod contra nos dicant: Quare inter vos non consentitis? Gentiles pagani qui remanserunt, non habentes quid dicant contra
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ optarẽt qd̾ p̃idebant. Tu aut̃ unde scis ne
melior te futuͣs sit. cui hoc male petis: S
mo illũ malignũ. ⁊ te scis malignũ. ꝙͣuis forte
audeas ⁊ de corde alti̾us iudicare qd̾ nescis. S
⁊ te scis malignũ. Non audis apłm dicentẽ
qͥ pͥꝰ fuit blasphemꝰ ⁊ ꝑsecutor ⁊ iniuriosus. s¬

Expanded text:
tanquam optarent quod praevidebant. Tu autem unde scis, ne melior te futurus sit, cui hodie male petis? Sed scio illum malignum, dicis. Et te scis malignum. Quamvis forte audeas et de corde alterius judicare quod nescis: sed et te scis malignum. Non audis Apostolum dicentem, Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; s
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ẽ. Sic eĩ ip̃e ĩ medio m̃i. nos sumꝰ ĩ c̾tuitu
eiꝰ. Iamdudũ eĩ dixãt. dauid pͥnceps ĩ medio
eoꝵ. ⁊ qr pͥnceps iõ collis. lenis ñ ardius ⁊ diffi¬
cilis asdendenti. s si ñ de alto pedes ponat. Et do
eis iñ cͥcustu collis mei bñdcõnẽ. ⁊ deferã ymbrẽ
qͥ deicit domũ suꝑ harenã ꝯstitutã. cui magonĩ
talis ymb̾ iste quẽ se dicit deferre dñs. Qd .n.
ait: Ombres bñdcõnis erũt. Suspͨcũ te feca̾t¬
ille. ⁊ ligna q̃ ĩ campo st̃ dabũt fructũ suum.
In campo. ĩ planicie qͣdã. ñ arduis. In facilitate
q̃dam uite. facilitatẽ qͣndã uite hꝰ nich̃ in se ha¬
bentẽ ardui. laboriosi. difficilis. campũ dixit
qͣlis ẽ usta młtoꝵ fideliũ in eccã dĩ habentiũ
ꝯiuges. filios. domos mas. uel q̃ in campo st̾
ligna. arduũ nicħ asdendeꝰ ualuerũt. S accipi¬
ant ymbrẽ. dabũt ⁊ ħ ligna fructũ suũ. hoꝵ
lignoꝵ fructus ẽ. Frange esurienti panẽ tuum.

Expanded text:
medio nostrum, nos sumus in circuitu ejus. Jamdudum enim dixerat, David princeps in medio eorum. Et quia princeps, ideo collis: lenis, non arduus et difficilis ascendenti: sed si non de alto pedes ponat. Et dabo eis in circuitu collis mei benedictionem: et deferam imbrem qui dejicit domum super arenam constitutam, cui magnum talis imber iste, quem se dicit deferre Dominus. Quid enim ait? Imbres benedictionis erunt. Suspectum te fecimber. Et ligna quae in campo sunt, dabunt fructum suum. In campo, in planitie quadam, non in arduis; in facilitate quadam vitae. Facilitatem quamdam vitae hujus, nihil in se habentem ardui, laboriosi, difficilis, campum dixit: qualis est vita multorum fidelium in Ecclesia Dei, habentium conjuges, filios, domos suas; velut in campo sunt ligna, arduum nihil ascendere valuerunt. Sed accipiant imbrem, dabunt et haec ligna fructum suum. Horum lignorum fructus
Abbreviated transcription (Latin):
absit ut credam. quẽ uideo ñ s̾uare qd̾ ĩubet
Et ponã ad eos testam̃tũ pacis ⁊ ext̾minabo¬
bestias malas a t̾ra. bestias:. hostes testam̃ti
pacis. De istis bestiis dr̾ in alio p̃s. In crepa
feras calami. Qd ẽ feras calami : Bestias adu̾¬

Expanded text:
absit ut credam, quem video non servare quod jubet. absit ut credam, quem video non servare quod jubet. Et ponam ad eos testamentum pacis. CAbestias malas a terra. Bestias, hostes testamenti pacis. De istis bestiis dicitur in Psalmo, Increpa feras calami . Quid est, feras calami? Bestias ad
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ Randet d̾s. Noli fraudes quere. noli calũpnio¬
sas formulas aucupari. uis stare testam̃tũ tuũ:
scet in te meũ. Doles qr acqͥsitõnẽ tuã tollit
aliꝰ ꝙ̃ nolebas. Qͥd de h̾editate mea tã lata. tam
pia. In semine tuo bñdicent᷑ õs gentes dixi
ego s̾uo meo dic̃ tibi d̾s. ⁊ credidit cũ ħ ñ uideᷤt.
tu uides ⁊ negas. ecce ille ftm̃ testam̃tũ s̾uaust.
tu aꝑtũ discindis. Tũc eĩ testam̃tũ s̾uatũ est
manꝰ tuas s̾uatũ ẽ testam̃tũ. Certe heres uis
eẽ. Nũqͥd̾ sic tecũ ꝯtendit cohe̾s tuus ut di¬
cat tͥ. tolle istã ꝑtẽ. ego illã. aut tolle tu mi¬
norẽ ⁊ ego maiorem: Nõ dicit simul dĩdamꝰ.
s simł habeamꝰ. hoc .n. uoluit qͥ testatꝰ ẽ. aperi
⁊ lege. ⁊ clamas. Ne m̃cende̾t᷑ ᷑ ego feti. ne in¬
cende̾t᷑ ego s̾uaui. Ne mcendet᷑ tu s̾uasti: aꝑi
⁊ uide. qr unde incenderis s̾uasti. ꝙͣuis te s̾uasse

Expanded text:
tibi respondet Deus, Noli fraudes quaerere, noli calumniotibi respondet Deus, Noli fraudes quaerere, noli calumniosas formulas aucupari: vis stare testamentum tuum? Stet in te meum. Doles, quia acquisitionem tuam tollit alius, quem nolebas: quid de haereditate mea tam lata, tam pia? In semine tuo benedicentur omnes gentes : Dixi ego servo meo, dicit tibi Deus, et credidit cum haec non videret: tu vides, et negas. Ecce ille factum testamentum servavit, tu apertum discindis. Tunc enim testamentum servatum est, manus tuas servatum est testamentum. Certe haeres vis esse: numquid sic tecum contendit cohaeres tuus, ut dicat tibi, Tolle istam partem, ego illam; aut, Tolle tu minorem, et ego majorem? Non dicit, Simul dividamus: sed, Simul habeamus. Hoc enim voluit qui testatus est. Aperi, et lege. Et clamas: Ne incenderetur, ego feci; ne incenderetur, ego servavi. Ne incenderetur, tu servasti? Aperi et vide quia unde incendereris servasti: quamvis te servasse
Abbreviated transcription (Latin):
stare testam̃tũ tuũ ĩ domo tua. xͨ mortuus
resurrexit de celo respexit. ut stet testam̃tũ ip̃s̾
Euigila ex dolore tuo. corrigł ex cruciatu tuo.
calor foci ẽ admotꝰ curuo cordi tuo ut hĩt ad¬
moneat᷑ ⁊ corrigat᷑. Dole ꝓrsus. Recte doles: ñ
stare testam̃tũ tuũ ĩ domo tua. Domꝰ dĩ cor
tuũ ẽ. Si uis ualeꝰ testam̃tũ tuũ ĩ domo tua. qͣre
ñ uis ualeꝰ testam̃tũ dĩ ĩ domo sua: Dimittis
siliis tuis parietes. ⁊ si alit̾ filioᷤᷤ tuos diuisliroᷤ
nou̾s ꝙͣ cu disposuĩs: doles. De una domo ui¬
lissima. de tecto rusturo. qͣntã curã hẽs. qͣntam
sollicitudinẽ ꝯcipis. q̃ud̾m ardentib febribꝰ. pre¬
m̃ti morbo. ip̃i morti urgenti resistis. ꝙͫ potes
anhelas u̾ba extrema ut ĩpleas testam̃tũ. qͣt
iurisꝑitos ꝯsulis. qͣntas fraudes ut stet testam̃t̃
tuũ ꝯͣ ip̃am legem ĩꝑatoris ĩquiris. De ꝓximo

Expanded text:
stare testamentum tuum in domo tua. Christus mortuus stare testamentum tuum in domo tua. Christus mortuus resurrexit, de coelo respexit, ut stet testamentum ipsius. Evigila ex dolore tuo, corrigere ex cruciatu tuo. calor foci est admotus curvo cordi tuo, ut hinc admoneatur et corrigatur. Dole, prorsus recte doles, non stare testamentum tuum in domo tua. Domus Dei, cor tuum est. Si vis valere testamentum tuum in domo tua, quare non vis valere testamentum Dei in domo sua? Dimittis filiis tuis parietes, et si aliter filios tuos divisuros noveris, quam tu disposueris, doles. De una domo vilissima, de tecto ruituro, quantam curam habes, quantam sollicitudinem concipis? Quemadmodum ardentibus febribus, prementi morbo, ipsi morti urgenti resistis, quantum potes, anhelans verba extrema, ut impleas testamentum? Quot jurisperitos consulis, quantas fraudes, ut stet testamentum tuum contra ipsam legem Imperatoris, inquiris? De proximo
Abbreviated transcription (Latin):
facit utͣq unũ. ñ duo de uno. Ip̃e .n. paxm̃a
dixit. qui fecit utͣq unũ. testam̃tũ dĩs. hẽdi¬
tas paxzͥ. A ꝯcordib ꝯsortib pomdeat᷑. ñ a
litigantib diuidat᷑. ⁊ disponã ad eos testam̃tũ
patis. Uigilate hetiti. audite a pastore testa¬
m̃tũ pacis. uenite ad pacẽ. Irascimĩ ẜanis¬
ĩꝑatorib qr testam̃ta ur̃a ualeꝰ noluerũt ĩ
domib ur̃is. uidete ꝙͣ digna sit pena. ⁊ qͥd ẽ
qd̾ testam̃tũ urm ñ ualet ĩ domo urã : Quid
est: Qͣntũ ẽ : Dolor iste ãmonstõ ẽ: nõdũ
dãpnatio. Uoluit eĩ d̾s ꝯpati testam̃to pacis
sue. Comdoles testam̃to tuo. si ñ stet testamĩ¬
tũ tuũ ĩ domo tua. Certe morinis es. ⁊ qͥd
agat᷑ ĩ illa domo postea nescitutꝰ. In illa .n.
die perient iñqͥt õs cogitatões eiꝰ. ⁊ ñ cogͦstet
ampliꝰ locũ suũ. Non gͦ sciturꝰ qͥd pea agat᷑
ĩ domo tua. cũ mortuus sułs. doles tñ nõ

Expanded text:
facit utraque unum, non duo de uno. Ipse enim pax nostra, dixit, qui fecit utraque unum . Testamentum Dei est, haereditas pax est. A concordibus consortibus possideatur, non a litigantibus dividatur. Et disponam ad eos testamentum pacis. Vigilate, haeretici, audite a pastore testamentum pacis, venite ad pacem. Irascimininoluerunt in domibus vestris: videte quam digna sit poena. Et quid est quod testamentum vestrum non valet in domo vestra? Quid est? quantum est? Dolor iste admonitio est, nondum damnatio. Voluit enim Deus compati testamento pacis suae. Condoles testamento tuo, si non stet testamentum tuum in domo tua. Certe moriturus es, et quid agatur in illa domo postea nesciturus. In illa enim die perient, inquit, omnes cogitationes ejus : et non cognoscet amplius locum suum . Non ergo sciturus quid postea agatur in domo tua, cum mortuus fueris; doles tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑas xͫ. ht̃ cũ silio pr̃ pascẽdi misa̾tõnẽ. ht̃ cũ
pr̃e filiꝰ diuinitatis eq̃litatẽ. S nͥ ita dice̾t:
putares eũ eẽ pr̃em qͥ ẽ filiꝰ. gͦ ⁊ ad unitatem
dĩtatis te admonuit. ⁊ ad ꝑsonaꝵ distͥbutõnẽ.
ut qd̾ dit̃. ille pascet. ⁊ ego ero iłł ĩ dm̃. ñ se se¬

Expanded text:
t cum Filio Pater pascendi miserationem, habet cum Patre Filius divinitatis aequalitatem. Sed nisi ita diceret, putares eum esse Patrem qui est Filius. Ergo et ad unitatem deitatis te admonuit, et ad personarum distributionem: ut quod dicit, Ipse pascet, et ego ero illis in Deum, non se se
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnqͥlle audi. esto mãsuetꝰ ad audiendũ ũbũ
ut ĩ telligas. forte eĩ mͦ audit me aliqͣ auris
diu̾sa sentiens ⁊ h̾enico ueneno taberacta et
irridet me dicentẽ pr̃en ⁊ filist unũ dm̃. cũ
ñ ierideat tot milia fratrũ hñtiũ aĩam unã.
⁊ dicit mͥ. Ec̃ce aꝑte d̾s dic̃. erit eis ĩ pastorem
s̾uus m̃s dd̾. Qũe tu ip̃e xp̃m ñellexisti. nͨ alit̾¬

Expanded text:
lle audi, esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte enim modo audit me aliqua auris diversa sentiens, et haeretico veneno tabefacta, et irridet me dicentem, Patrem et Filium unum Deum; cum non irrideat tot millia fratrum habentium animam unam : et dicit mihi, Ecce aperte Deus dicit, Erit eis in pastorem servus meus D
Abbreviated transcription (Latin):
solũ nullus hoĩm t̾nsit. s nf uidet. Ibi habite¬
mn in spe : qr nũdũ iñ re. Et eĩ totũ qd̾ forir
ẽ nr̃m. fluctuat tẽpestatib ⁊ tẽptatõib seculi.
est int̾i̾or heremꝰ. Ibi int̾rogemꝰ fidem mũm.
int̾rogemꝰ si ẽ ibi caritas intꝰ. Uideamꝰ si nõ
labia sonãt. s ⁊ pͣtus. Gũ dicimꝰ dim̃te nob̾

Expanded text:
solum nullus hominum transit, sed nec videt. Ibi habitemus in spe, quia nondum in re. Etenim totum quod foris est nostrum, fluctuat tempestatibus et tentationibus saeculi. Est interior eremus, ibi interrogemus fidem nostram: interrogemus, si est charitas intus; videamus, si non labia
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ut pascat. pp̃ qd̾ d̾s iñq̃t eũ exaltauit a
mortuis. ⁊ donauit ei nom̃ qd̾ ẽ suꝑ oẽ nom̃.
Iã excitato s̾uo suo dd̾. Iã excitata forma s̾ui
qͣm posuit ad dextãm suã. donauit nom̃ qd̾ eit
suꝑ omẽ nom̃. Uide ꝙ̃ad̾m pastat. ꝙͣ late pascat.
ut ĩ noĩe iħu oẽ genu flectat᷑ celestiũ. t̾re¬
st̾ũ ⁊ inf̾noꝵ.ad qͣm angustã ꝑtẽ latũ possento¬
rẽ uanitas ħ̾ecica ĩpiñgis: An tantũ fidis sli¬
ꝑbis humeris ⁊ cornib tuis ut ñ ꝯg̾g̾es ad
pastorẽ. S ⁊ ipm pastorẽ a grege coneris exdu¬
deꝰ : Pascet eas s̾nus ms̃ dauid. Audite ones
pasdentẽ uos dd̾. Audite uocẽ ad̾ pastoris ur̃ĩ.
ñ uacẽ latronũ. ñ ululatꝰ lupoꝵ. Pascet eas
S̾ius ms̃ dd̾. ip̃e pascet eas. O ꝯm̃danda res
qr ip̃e pascet eas. D̾s paulo añ dicebat. Ego
pascã. Mͦ dicit. Ip̃e pascet eas. Dendeat filiꝰ et

Expanded text:
eus exaltavit eum a mortuis, et donavit ei nomen quod est super omne nomen. Jam excitato servo suo David, jam excitata forma servi, quam posuit ad dexteram suam, donavit ei nomen quod est super omne nomen. Vide quemadmodum pascat, quam late pascat: Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Ad quam angustam partem latum possessorem vanitas haeretica impingis? An tantum fidis superbis humeris et cornibus tuis, ut non congreges ad pastorem, sed et ipsum pastorem a grege coneris excludere? Pascet eas servus meus David. Audite oves pascentem vos David: audite vocem David pastoris vestri, non vocem latronum, non ululatus luporum. Pascet eas servus meus David. Ipse pascet eas. O commendanda res!quia ipse pascet eas. Deus paulo ante dicebat, Ego pascam: modo dicit, ipse pascet eas. Respondeat Filius, et
Abbreviated transcription (Latin):
deleo eẽ inimicꝰ si amicꝰ tuus sũ. Respondeb̾. Qͥs
ẽ aliꝰ inimitꝰ mns̃: uiciũ tuũ. Respondebit. Qd̾ ui¬
ciũ meũ. O dum quo audisti amicũ tuũ. Est gͦ si¬
milis medico. Medicus nõ amiat egratantẽ: si nõ
 cui dico. putas ne facio ip̃e q̃ dico. fr̃es mei facio
cio. Odio uitia mea cor meũ sanandũ offero me
teor qr sũt in me. ⁊ ecce aciso me. O qͥ me repre¬
hendebas. corrige te. ħ ẽ iustĩa ne dicat᷑ nob̾. Sciru¬
lam ĩ oculo fr̃is cui uidos ⁊ trabẽ iñ oculo tuo nõ
uides. ypocrita eice pͥmũ trabe de oculo tuo ⁊ cũt
uidobis eice̾ fostucã do oculo fr̃is tus. Ira foraca ẽ.
Odium trabes ẽ.Si nutͥs festucã fit trabes. Ira mue¬
in tuo trabes. Nam si odisti tu quõ uides qd̾ tͣhas.
trabes ẽ in oculo tuo. qͣre trabes ẽ in oculo tuo:
qr festucã ibi natã ꝯtẽpsisti. cũ illa dormisti. cum
onb irrigasti. u̾ba adulanciũ ad temala u̾ba

Expanded text:
sum. Respondebit: Quis est alius inimicus meus? Vitium tuum. Respondebit: Quod vitium meum? Odium quo odisti amicum tuum. Esto ergo similis medico. Medicus non amat aegrotantem, si non  cui dico, putas, ne facio ego ipse? quod dico, fratres mei, facio accipio odio uitia mea, cor meum ad sanandum offero medteor, quia sunt in me, et ego accuso me. qui me reprehendebas, corrige te. haec est iustitia, ne dicatur nobis: stipulam in oculo fratris tui tu uides et trabem in oculo tuo non uides. hypocrita, eice primum videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ira festuca est; odium, trabes est. Sed nutris festucam, et fit trabes: ira invein tuo trabes. Nam si odisti tu, quomodo vides quod detrahas? Trabes est in oculo tuo. Quare trabes est in oculo tuo? Quia festucam ibi natam contempsisti. Cum illa dormisti, cumonibus irrigasti, verba adulantium et ad te mala verba
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatis fuit. q̃ fcã ẽ ex tͣnsmigͣtõne ppłi
aut temꝑe abrahã. aut tẽꝑe moysi. aut tpr̃e
saltẽ ip̃ius saulis cui successit in regno dd̾
rͤte intelligemꝰ de ip̃o dd̾ filio iesse dcm̃ ẽẽ ħ¬
ꝙ ip̃e futũs eẽt pastor gregis dĩ. cui regnanti
ppłs ille ꝯmissus ẽ. Nũc uo̾ iã regnauãt dauid
iã de uita ista exierat iã pr̃ib apppĩtꝰ erat iã¬

Expanded text:
captivitatis fuit, quae facta est ex transmigratione populi aut tempore Abraham, aut tempore Moysi, aut tempore saltem ipsius Saülis, cui successit in regno David; recte intelligeremus de ipso David filio Jesse dictum esse  ipse futurus esset pastor gregis Dei, cui regnanti populus ille commissus est: nunc vero jam regnaverat David, jam de vita ista exierat, jam patribus appositus erat, ja
Abbreviated transcription (Latin):
Integͣ sides. hanc docus. hãc seminaui. s ꝑ m̃dũ
seĩaui. Gũ me inqͥt consitemini ĩ celo: uẽit uob̾
c̾te ĩ m̃tẽ ille psabnꝰ. Exaltare d̾s suꝑ celos. Ecc̃am

Expanded text:
Integra fides: hanc docui, hanc seminavi; sed per mundum Integra fides: hanc docui, hanc seminavi; sed per mundum seminavi. Cum me, inquit, confitemini in coelo, venit vobis certe in mentem
Abbreviated transcription (Latin):
meisẽ. Qͣm messẽ. Ip̃m audi. Messis ẽ sinis stłi.
Audit ħ plane. Et rte iudicãs qͥd dicit. Nõ ero ĩ
illa ꝯcisione. hac ero ⁊ bonꝰ ero in noĩe eiꝰ cꝰ ero.
⁊ bonꝰ ero ñ me ip̃m bonũ faciens. s ab illo fieri
expͨtans. Nõ me ipm bonũ ⁊ iustũ dicẽs s ab illo
dici desid̾ans. iñtrat. fit catholitꝰ. Ecce ip̃e ab luit
iñg̾ssũ suũ abiue ⁊ tu exitũ tuũ. Nõ potes. sibꝰ
eĩ malus. ip̃e se iũstũ dicit. exitũ aut̃ suũ non¬
abluit. lati̾b ⁊ humi̾s urĩs ĩpellebatis ⁊ cornibꝰ
uris ꝓcutiebatis ⁊ õe qd̾ deficiebat ꝯpͥmebatis
qͦadusq disꝑge̾tis eas foras. Et saluabo oues
meas. Sic̃ derestanda illoꝵ miqͥtas ⁊ crudelitas
seqͣnt᷑ eũ. Nõ q̃rant eccãm ex ore hõim. ex ore dĩ
q̃rant. ex ore xp̃i q̃ uant. Ille quẽ dicit ĩpiũ: impi
Dic nob̾ dñe. ubi ẽ ecc̃a tua : Et ille oĩb. ubi ego
sũ scitis: Rndeant om̃es. In celo ad dexta̾m pr̃is.

Expanded text:
messem. Quam messem? Ipsum audi: Messis est finis saeculi . Audit haec plane, et recte judicans quid dicit? Non ero in illa concisione; hac ero, et bonus ero in nomine ejus cujus ero: et bonus ero, non me ipsum bonum faciens, sed ab illo fieri exspectans; non me ipsum bonum et justum dicens, sed ab illo dici desiderans. Intrat, fit catholicus. Ecce ipse abluit ingressum suum, ablue et tu exitum tuum. Non potes: Filius enim malus ipse se justum dicit, exitum autstris impellebatis, et cornibus vestris percutiebatis, et omne quod deficiebat comprimebatis, quoadusque dispergeretis eas foras. Et salvabo oves meas. Sicut detestanda illorum iniquitas et crudelitas; sequantur eum. Non quaerant Ecclesiam ex ore hominum: ex ore Dei quaerant, ex ore Christi quaerant. Ille quem dicit impium, impiusDic nobis, Domine, ubi est Ecclesia tua? Et ille omnibus: Ubi ego sim, scitis? Respondeant omnes: In coelo ad dexteram Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
uideo gͦ te foris cũ pccõrib. Qͣre ñ int̾: Merces
eĩ seꝑatõis tue eẽ debuit: cũ pocõre ñ uiue̾. Si
foris sic eẽs ut qͣles te fingis fuguse ñ hab̾e̾s:
quoqͦ mͦ frẽ seꝑatõnẽ tuã. Accendat gͦ iste cu¬
piens eẽ xp̃ianꝰ. ubi sit xp̃ianꝰ. Uidet illos seꝑacos
qiͣ a pcc̃orib. plenos pccõrib. Rursus accẽdat eccã¬
tes pauꝑes. aliqͦs rapinã rez alienaꝵ appecente
⁊ cetã talia. uidet hic. uidet ⁊ ibi. accendat iam

Expanded text:
deo ergo te foris cum peccatoribus: quare non intus? Merces enim separationis tuae esse debuit, cum peccatore non vivere. Si foris sic esses, ut quales te fingis fugisse non haberes, quoquo modo ferrem separationem tuam. Attendat ergo iste cupiens esse christianus, ubi sit christianus: videt illos separatos quasi a peccatoribus, plenos peccatoribus. Rursus attendat Ecctes pauperes, aliquos rapinam rerum alienarum appetentes, et caetera talia: videt hic, videt et ibi. Attendat jam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e se iustũ dicit. Dñs eĩ dicit qͥ um̾ dicit. filꝰ
malus ip̃e se iustũ dicit. Nõ ego s ip̃e. S uult
ut ego dicã iustũ. Ueniat. bonos frutus ĩ catho¬
lica pace afferat. in catholica pace custodiat. qr
⁊ fructus ñ ẽ ubi ñ ÷ cũ tołancia. Et fructũ ĩqͥt
afferant cũ tołancia. Uis uide̾ ꝙ̃ad̾m gͣndmat᷑¬

Expanded text:
se justum dicit. Dominus enim dicit, qui verum dicit: Filius malus ipse se justum dicit. Non ego, sed ipse. Si vult ut ego dicam justum, veniat, bonos fructus in catholica pace afferat, in catholica pace custodiat: quia et fructus non est ubi non est tolerantia. Et fructum, inquit, afferent cum tolerantia . Vis dice
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura. filius malus ip̃e se iustũ dicit. hii st̃
humi̾ ⁊ lat̾a ⁊ cornua tua. male fortis. qͣnto melĩ
eẽs infirmmus. Male fortis: s ñ sanꝰ. male forur
frenetitꝰ: cedit ⁊ medicũ. Dicis te ꝑfcm̃. ut fa¬
cias defectũ. Qnto potiꝰ. qͣnto utiliꝰ eẽs infiymꝰ
ut ine te ꝑfice̾t qui noust ĩꝑfectũ. a pĩr paulꝰ

Expanded text:
malus ipse se justum dicit . Hi sunt humeri et latera et cornua tua. Male fortis, quanto melius esses infirmus? Male fortis, sed non sanus. Male fortis phreneticus caedit et medicum. Dicis te perfectum, ut facias defectum. Quanto potius, quanto utilius esses infirmus, ut ille te perficeret, qui novit imperfectum tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nã ⁊ te nolente uenturꝰ ẽ. Nũqd eũ dila¬
turꝰ es recusando ne ueniat : Sicut nonãt
horã qͣ iudicari debuit: sic nouit ⁊ horã qͣ debeat
iudicare. Ueniet ille. tu nide quał sunĩs sis.
hodie inest stropulus. hodie sit cõsemo. ho¬
die renũciet᷑ scrupulo. hodie dimittit᷑ hodie
laxat᷑. Non ẽ ut dicas. differt ds ueniam. Eu¬
noli noli diffr̾e medicinã tuã. habes .n. aͥd
m aĩo qd̾ te angat. ⁊ si angit. ⁊ sollicitat.
Utiq ĩ domo tua si eẽt aͥs lapis offendens
oculos tuos: iuberes eũ aufri de medio maxi¬
me si aliꝙ̃ paulo maiorẽ hospitẽ ĩ domo eẽs
recepturus. Eũ gͦ dm̃ inuocas: in te uotas.

Expanded text:
est. Nam et te nolente venturus est. Numquid eum dilaturus es, recusando ne veniat? Sicut noverat horam qua judicari debuit, sic novit et horam qua debeat judicare. Veniet ille, tu vide qualis futurus sis. Hodie inest scrupulus, hodie sit confessio, hodie renuntietur scrupulo; hodie dimittitur, hodie laxatur. Non est ut dicas, Differt Deus veniam: tu noli differre medicinam tuam. Habes enim aliquid in animo quod te angat: et si angit, et sollicitat. Utique si in domo tua esset lapis offendens oculos tuos, juberes eum auferri de medio; maxime si aliquem paulo majorem hospitem in domo tua esses recepturus. Cum ergo Deum invocas, in te vocas;
Abbreviated transcription (Latin):
Nec doctores gͦ tales rep̃hendendi st̃. s qͥ hoc
faciũt aĩo amaro. aĩo inuido. ip̃i ꝯcultant pa¬
ñ in corꝑe s in corde. legert̃ ⁊ intellexerãt.
cũ in t̾rogati su̾int. młtũ ẽ ad te. Ego tͥ ista
credã. ⁊ tu digñ es ista leg̾e̾ uł audire: qͥd
turbas aqͣm: Ambob fons manat᷑. Qd ꝯcul¬
cas ħbas ꝯmunes: Nõ tu pluuisti ut nasce̾nt᷑¬
telligi. Sũt hoĩes qui putãt sͥ ĩ bñ uiuendo
suffic̾e ꝯscientiã ⁊ ñ ualde curãt qd de illis alt
existimet. ignorantes qr cũ hõ uidit hõiem
bone consc̃ie negligentiꝰ uiuẽtẽ passim se
culibet ⁊ ubilibet ꝯiũgentẽ hñtẽ stĩam ꝙ¬

Expanded text:
tores ergo tales reprehendendi sunt: sed qui hoc faciunt animo amaro, animo invido, ipsi conculcant panon in corpore, sed in corde, legerunt et intellexerunt; cum interrogati fuerint, multum est ad te, ego tibi ista credam? et tu dignus es ista legere vel audire? Quid turbas aquam? Ambobus fons manat. Quid conculcas herbas communes? Non tu pluisti, ut nascerenttelligi. Sunt homines qui putant sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et non valde curant quid de illis alter existimet; ignorantes quia cum homo viderit hominem bonae conscientiae negligentius viventem, passim se cuilibet et ubilibet conjungentem, habentem
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnqͥllũ ẽ. inde bibũt. ⁊ qd̾ mũdũ ẽ inde pascũ¬
t᷑. ⁊ ꝯculcãt reliqͥas ⁊ turbãt aqͣm. ut oues alie
ꝯculcatas ħ bas accipiant. ⁊ aqͣm ꝯt̾batã bibãt:
Et hoc utiq uidetis displic̾e̾ pastori. qͥ dicit̃
cũ fiũt ista. Ego iuĩdico int̾ ouẽ ⁊ ouẽ. ad
hoc utiq: ne fiant. Sũt multi qͥ tͣnqͥlle discũt.¬

Expanded text:
ibunt; et quod mundum est inde pascuntur; et conculcant reliquias et turbant aquam, ut oves aliae conculcatas herbas accipiant et aquam conturbatam bibant? Et hoc utique videtis displicere pastori, qui dicit dum fiunt ista, Ego judico inter ovem et ovem: ad hoc utique ne fiant. Su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ: s tołatõnis. Nec ideo ista dicimꝰ fr̃es
ut corripiendi dormiat diligentiã. Immno
ad sinisttam inueniamꝰ. disciplina ex̾ceat᷑.¬
iudico m̃t̾ ouẽ ⁊ ouẽ. ⁊ arietes ⁊ hyrcos
ego iudico. magna seturitas. ip̃e iudicat.
S qͣntũ securi st̾ boni. tm̃ tĩmeant mali. Non
talis iudicat cui aliq̃d abscondat᷑. Nũqͥd . n
d̾s iudicans q̃siturꝰ ẽ testes ꝑ qͦs discat qͥs
sis : Unde pͭ falli qui sis: qui nouat qͥd¬

Expanded text:
non est, sed tolerationis. Nec ideo ista dicimus, fratres, non est, sed tolerationis. Nec ideo ista dicimus, fratres, ut corripiendi dormiat diligentia: imo verad sinistram inveniamus, disciplina exerceatudico inter ovem et ovem, et arietes et hircos. Ego judico: magna securitas, ipse judicat, Sed quantum securi sunt boni, tantum timeant mali. Non talis judicat, cui aliquid abscondatur. Numquid enim Deus judicans quaesiturus est testes, per quos discat quis sis? Unde potest falli quis sis, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
m̃qͥt messis dicã messorib. Colligite pͥmũ
zkama ⁊ alligate fasciculos ad ꝯburendum
ea. Erititũ aut̃ meo recondite in horreo.
Transiet gͦ agri cõcretio. ueniet messis di¬
dicare. ñ qͥd iniq iu dicabo: Ego si mͦ uolu¬
ero iudicare. ñqͥd falli potero Si ego qui
semꝑ r̾ce iudico ⁊ qui falli ñ possũ differo
iudiciũ meũ: tu ignorans ꝙ̃ad̾m iudicandus
carez izania: hoc opus n᷑ ĩ messe concessit.
ait eĩ. In temꝑe messis dicã messoribus.
⁊iõ ait dicã uobis. S qͥd. si ip̃i s̾ui mes¬
sores erũt. Non. Nam exponens oĩa sigil¬
latim: messores ait angłi sũt. hõ gͦ carne
septus. carnẽ portans. aut forte caro totus
id ẽ caro corꝑe carnalis aĩo. audes añ usur¬
pare iudiciũ alienũ. qd̾ nͦ in meise erit
tuũ: hoc de seꝑandis zizansss. De hircis
qͥd : Cũ uenit filiꝰ hoĩs ⁊ os angłi cũ eo
oues ab edis. ⁊ ueĩet.⁊ seꝑabit. ueniet
messis ⁊ seꝑabuntꝰ. modo gͦ tẽpꝰ seꝑatõis

Expanded text:
 messoribus: Colligite primum zizania, et alligate in fasciculos ad comburendum ea; triticum autem meum recondite in horreo. Transiet ergo agri concretio, veniet messis didicare, numquid inique judicabo? Ego si modo voluero judicare, numquid falli potero? Si ego qui semper recte judico, et qui falli non possum, differo judicium meum; tu ignorans quemadmodum judicandus  tempus eradicare zizania, hoc opus nec in messe concessit. Ait enim, In tempore messis dicam messoribus: non ait, Dicam vobis. Sed quid, si ipsi servi messores erunt? Non. Nam exponens omnia singillatim: Messores, ait, Angeli sunt . Homo ergo carne septus, carnem portans, aut forte caro totus, id est, caro corpore, carnalis animo, audes ante usurpare officium alienum, quod nec in messe erit tuum? Hoc de separandis zizaniis: de hircis quid? Cum venerit Filius hominis, et omnes Angeli cum eo, oves ab haedis . Et veniet, et separabit: veniet messis, et separabuntur. Modo ergo tempus separationis
Abbreviated transcription (Latin):
corripienda duricia : qͣm ip̃a tanta ui̾tatis tͣn.¬
qͥnitas corripit dicẽs. O m̃sensati ⁊ tardi
corde ad credendũ si ista fũt ea dilcõe qua
uolumꝰ curam intute hõib ad incutiendã
diligentiã intentõis. ⁊ ad serenãdã forte nubẽ
cogitando alia mnutilia: qd̾ utile ẽ audire
ñ possũt. Deiñde ⁊̃ si in se qͥsq uideat tardi¬
tatẽ ñ sñ causa ille accusat᷑ ut dm̃ roget et
soluat tarditatẽ. donet u̾tatẽ. Aut eĩ si neg¬
ligentia nr̃a isntꝰ intelligimꝰ qd̾ audiuimus
utiq negligentia corripienda ẽ. Aut si tarꝰ¬

Expanded text:
corripienda duritia, quam ipsa tanta veritatis tranquillitas corripit, dicens: O insensati et tardi corde ad credendum ! si ista fiunt ea dilectione qua volumus curam incutere hominibus, ad incutiendam diligentiam intentionis, et ad serenandam forte nubem cogitando alia inutilia, quod utile est audire non possunt. Deinde etiamsi in se quisque videat tarditatem, non sine causa ille accusatur, ut Deum roget, et solvat tarditatem, donet veritatem. Aut enim si negligentia nostra minus intelligimus quod audivimus, utiq
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. ħ u̾o̾ cũ aĩo ⁊ tota sinci̾tate dicũt cum
orant. Adueniat regnũ tuũ. Mali põ hoĩs
in hiĩs u̾bis ⁊ cor trepidat ⁊ lingua tit̾ubat.
Quõ eĩ dicis. adueniat regnũ tuũ : Ecte ueĩet.
Qͣlem te ĩueniet: sic gͦ age ut securꝰ ores.
Et si qͥd forte inest iñ conscia errati atq pͣ¬
cati: habes ĩ ip̃a orõne meditinã. Dimitte
nobis debita nr̃ã sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ
nr̃is. uoluit eĩ d̾s sic te eẽ debitorẽ: ut ha¬
beas debitorẽ. pectando qͥ ppe: mimicũ facis
deũ. S attende ne forte tu habeas ĩmicũ
Dimitte: ⁊ dimittet᷑ tͥ. Qd̾ facis qͥ potes in
pccõ inueniri. hoc in te faciet qͥ de nullo
pcc̃õ pot̾i̾t iudicari. Si aut̃ ut hõ iñ pocõ
positus pcc̃ori tuo ñ ꝑcis. nͨ tuã in illo con¬
ditõnẽ respicis ne deceto̾ lapsũ fragilitatis

Expanded text:
ex animo et tota sinceritate dicunt, eum orant, Veniat regnum tuum. Mali vero hominis in his verbis et cor trepidat, et lingua titubat. Quomodo enim dicis, Veniat regnum tuum? Ecce veniet: qualem te inveniet? Sic ergo age, ut securus ores. Et si quid forte inest in conscientia errati atque peccati, habes in ipsa oratione medicinam: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Voluit enim Deus sic te esse debitorem, ut habeas debitorem. Peccando quippe inimicum te facis Deo: sed attende ne forte tu habeas inimicum. Dimitte, et dimittetur tibi. Quod facis qui potes in peccato inveniri, hoc in te faciet qui de nullo peccato poterit judicari. Si autem ut homo in peccato positus, peccatori tuo non parcis, nec tuam in illo conditionem respicis, nec de
Abbreviated transcription (Latin):
cos. dixit arietes ⁊ iudicit int̾ eos. ⁊ qͥd eis
dicit: Nũqͥd ñ sufficit uob̾ qr bona pascia
pascebatis ⁊ reliquias pastue ur̃e inailtaba¬
tis pedib urĩs ⁊ potabatis aqͣm q̃ subsidebat
id q̃ pura t tͣnqͥlla erat. ⁊ reliqͣ̃m pedibꝰ urĩs
t᷑babatis. ⁊ oues mee inculcatões pedũ ur̃oꝵ¬

Expanded text:
cos, dixit arietes, et judicat inter eos. Et quid eis dicit? Numquid non sufficit vobis, quia bonam pascuam pascebatis? et reliquias pascuae vestrae conculcabatis pedibus vestris; et potabatis aquam, quae subsidebat, id est, quae pura et tranquilla erat, et reliquam pedibus vestris turbabatis: et oves meae conculcationes pedum
Abbreviated transcription (Latin):
loqui: S unde dico. tu uis loqͥ Unde. ipse
tacet: a uindicta iudicii. nõ a u̾bo correctõ¬
nis. Ip̃e nũdũ seꝑat. tu uis seꝑare : Ipse
mixta tołat qui seminauit. Si añ uentila¬
tõnẽ frum̃tũ uis ẽẽ purgatũ. tuo uento pes¬
ta ziana ⁊ dixerũt. Nõne bonũ semen
seminasti:cunde gͦ apparuerũt zizaña :
Ille rõnẽ reddidit unde apparuerũt. ñ tñ
ꝑmisit ut ante tempꝰ euelle̾nt᷑. Qmuis et
ip̃i g̾ui stomachati adu̾sus zizania: ꝯssliũ
tñ ⁊ p̃ceptũ a dnõ expetiuerũt. Displicelũt
illa int̾ segetẽ. s uidelunt s̾ui qr si uł iñ¬

Expanded text:
s loqui? Unde ipse tacet. A vindicta judicii, non a verbo correptionis. Ipse nondum separat, tu vis separare. Ipse mixta tolerat, qui seminavit. Si ante ventilationem frumentum vis esse purgatum, tuo vento pesta zizania; et dixerunt, Nonne bonum semen seminasti? Unde ergo apparuerunt zizania? Ille rationem reddidit unde apparuerunt; non tamen permisit ut ante tempus evellerentur. Quamvis et ipsi servi stomachati adversus zizania; consilium tamen et praeceptum a domino expetiverunt. Displicebant illa inter segetem: sed videbant ser
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃. Ne fortis cũ uultis collig̾e̾ zizanĩa:
eradicetis simul ⁊ triciaĩ. Sedauit ab in¬
dignatõne: nͨ reliqt iñ dolore. Graue enim
uidebat᷑ s̾uis eẽ zizaniã int̾ frum̃tũ. ⁊ uere
graue erat. S alia ẽ conditõ agri. Alia quies
horrei. Tolera : ad hoc enĩ natus es. toła: qr
forte tosatus es. Si semꝑ bonus fiusti: hẽco¬

Expanded text:
orte, cum vultis colligere zizania, eradicetis simul et triticum. Sedavit ab indignatione, nec reliquit in dolore. Grave enim videbatur servis esse zizania inter frumentum; et vere grave erat. Sed alia est conditio agri, alia quies horrei. Tolera; ad hoc enim natus est: tolera, quia forte toleratus es. Si semper bonus fuisti, h
Abbreviated transcription (Latin):
hẽmꝰ bonã in illo. ⁊ õs time̾ debemꝰ ne illo
offenso ñ inueniamꝰ qd̾ sꝑabamꝰ. s exꝑiam̃
loqͥtur qui tacet. dũ monet nos ⁊ nũdum
iũdicat nos qui fecit nos. dũ uacat audire
ħ dicit dñs d̾s. Ecce ego iudico int̾ ouem
⁊ ouẽ. ⁊ arietes ⁊ hyrcos. Qͥd hic faciũt hyr¬
ci int̾ oues dĩ in eisdẽ pascuis. iñ eisdem
fontibus: Et hyrti tam sinistre destinati
dextͥs miscent᷑ ⁊ priꝰ tołant᷑ qui seꝑabunt᷑.
⁊ hic ex̾cet᷑ ouiũ patĩa ad siłitudinẽ patĩe

Expanded text:
lo offenso non inveniamus quod sperabamus, sed experiamur loquitur qui tacet, dum monet nos, et nondum judicat nos qui fecit nos, dum vacat audire, cce ego judico inter ovem et ovem, et arietes et hircos. Quid hic faciunt hirci in grege Dei? In eisdem pascuis, in eisdem fontibus, et hirci tamen sinistrae destinati dextris miscentur, et prius tolerantur qui separabuntur; et hic exercetur ovium patientia, ad similitudinem patie
Abbreviated transcription (Latin):
hat ĩ s̾uitutẽ suã. Dephenderis eĩ ⁊ detegeris xp̃i¬
ane: qñ aliud agis ⁊ aliud ꝓfiteris. fidelis ĩ nõĩe.
aliud demõstrans in oꝑe. ñ tenens ꝓmissionis
tue fidem. Modo ingrediens ecãm orõnes fundeᷤ.
post modicũ in spͨtaculis cũ hystrionib ĩpudice
clamare. Quid tibi cũ pompis dẏabłi quib renũ¬
ciasti. Ut qd claudicatis ambobꝰ inguinibꝰ Si
d̾s ẽ. Ite post illũ. Si mũdus ẽ: ite post illũ. Si deus

Expanded text:
ahat in servitutem. Deprehenderis enim et detegeris, chriahat in servitutem. Deprehenderis enim et detegeris, christiane, quando aliud agis et aliud profiteris: fidelis in nomine, aliud demonstrans in opere, non tenens promissionis tuae fidem; modo ingrediens Ecclesiam orationes fundere, post modicum in spectaculis histrionibus impudice clamare. Quid tibi cum pompis diaboli, quibus renuntiasti? Utquid claudicatis ambobus inguinibus? Si Deus est, ite post illum: si mundus est, ite post illum. Si Deus