comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licet uocẽ ab euro austro id est ab alto brumalis exor
tus pͥmo se audisse dicebat. ac deinde paulatim eã
sibi apꝓpiare : donec ad tectũ usq oratorii in quo
in grro circũdedit. At ille dum sollicitus in ea quae
audiebat animũ intender&. audiuit denuo trans¬
acto qͣsi dimidiae horae spacio ascende de tecto eius¬
dem oratorii idẽ laetitiae canticũ. & ipsa qͣuenerat
uia ad caelos usque cũ in effabili dulcedine reuerti.
Qui cũ aliqͣntulũ horae quasi attonitus maneret.
fenestrã oratorii & sonitũ manu faciens ut sȩpius con
ille concitus. cuui dixit antistes. Uade cito ad eccłiam
& hos septẽ fr̃s huc uenire facito tu quoq: simul ad¬
esto. Qui cũ uenissent pͥmo ad monuit eos ut uirtutẽ
dilectionis & pacis adiniuce & ad om̃s fideles serua¬
rent. Instituta sq disciplinae regularis quȩ uel ab
ipso didicissent. & in ipso uidissent. uel in patrũ p̃ce¬

Expanded text:
licet vocem ab euroaustro, id est, ab alto brumalis exortlicet vocem ab euroaustro, id est, ab alto brumalis exortus  Al., exortam, primo se audisse dicebat, ac deinde paulatim eam sibi adpropiare, donec ad tectum usque oratorii in quo in gyro circumdedit. At ille dum sollicitus in ea quae audiebat, animum intenderet, audivit denuo, transacto quasi dimidiae horae spatio, ascendere de tecto ejusdem oratorii idem laetitiae canticum, et ipsa qua venerat via, ad caelos usque cum ineffabili dulcedine reverti. Qui cum aliquantulum horae quasi adtonitus maneret, fenestram oratorii, et sonitum manu faciens, ut saepe consuille concitus, cui dixit antistes: « Vade cito ad ecclesiam, et hos septem fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praece
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. sed adeo. se mundi reb exuit. ut relictis omibus
quae habebat simplici tantũ habitu indutus. & secu¬
rim atq asciam in manu ferens. uenir& ad monaste¬
rium eiusdem reuerentissimi patris qđ uocatur laestin¬
gaeu. Non eñi ad ocium ut qͥdam. sed ad laborẽ se mo¬
nasterũ intrare signabat qđ ipsũ ẽe factã monstra¬
uit. Nam quo minus sufficiebat meditationis scrip¬
turarũ. eo ampluis operi manuũ studiũ impendebat.
Deniq cũ ep̃o in p̃fata mansione ꝓ suae reuerentia de¬
uotionis inter fr̃s habitus cũ illi intus lectiomi uaca¬
bant ipse foris quae opus ẽẽ uidebant᷑ oꝑabatur . Qui
cũ die quadã tale aliqͥd foris ageret. digressis ad eccle¬
siam sociis ut dicere coeperã & ep̃s solus in oratorio
loci lectioni uel orationi oꝑam daret. audiuit repente
ut postea referebat uoce suauissim̃a cantantiũ atq
laetantiũ de caelo ad terras usq descende. Qũa uide¬

Expanded text:
fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus quae habebat, simplici tantum habitu indutus, et securim atque asciam in manu ferens, veniret ad monasterium ejusdem reverentissimi Patris, quod vocatur Laestingaeu. Non enim ad otium, ut quidam, sed ad laborem se monasterium intrare signabat. Quod ipsum etiam facto monstravit: nam quo minus sufficiebat meditationi Scripturarum, eo amplius operi manuum studium impendebat. Denique cum episcopo in praefata mansione pro suae reverentia devotionis inter fratres habitus, cum illi intus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse videbantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageret, digressis ad ecclesiam sociis, ut dicere coeperam, et episcopus solus in oratorio loci, lectioni vel orationi operam daret, audivit repente, ut postea referebat, vocem suavissimam cantantium atque laetantium, de coelo ad terras usque descendere: quam vide
Abbreviated transcription (Latin):
missa. quȩ ꝑ mortẽ carnis uiuos eccłiae lapides de
t̃renis sedibus ad edificiũ caeleste trans ferret. Cumq
plurimis de eccłia eiusdẽ reuerentis simi antistitis de
carne subtractis ueniret hora ipsius ut transir& ex hoc
mundo ad dñm : contigit die quadã ut in p̃fata man¬
sione forte ipse cũ uno tantũ fr̃e cui uocabulũ erat
ouini commoraretur. ceteris eiꝰ sociis ꝓcausa oportuna
ad eccłiam reuersis. Erat autẽ idemꝰ ouinus monachus
magni meriti & pura intentione suꝑnae retributio¬
nis mundũ derelinquens dignusq ꝑ om̃ia cui dñs spe¬
cialit̃ sua reuelaroꝵ archana. digniis cui fidẽ narran¬
ti audientes accõmodarent. Uenerat enĩ cũ regina edil¬
trudae de ꝓiuntia orientali angloꝵ. eratq primus
minis troꝵ & pͥnceps domus eiꝰ. Qui cũ crescente fidei
feruore scło abrenuntiare disponeret. non hoc segnit᷑

Expanded text:
missa, quae per mortem carnis, vivos Ecclesiae lapides de missa, quae per mortem carnis, vivos Ecclesiae lapides de terrenis sedibus ad aedificium caeleste transferret. Cumque plurimis de Ecclesia ejusdem reverentissimi antistitis de carne subtractis, veniret hora ipsius ut transiret ex hoc mundo ad Dominum; contigit die quadam ut in praefata mansione forte ipse cum uno tantum fratre, cui vocabulum erat Ouini, commoraretur, caeteris ejus sociis pro causa opportuna ad ecclesiam reversis. Erat autem idem Ouini monachus magni meriti, et pura intentione supernae retributionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialiter sua revelaret arcana, dignus cui fidem narranti audientes accommodarent. Venerat enim cum regina Aedilthryde de provincia Orientalium Anglorum, eratque primus ministrorum, et princeps domus ejus. Qui cum crescente fidei fervore saeculo abrenunciare disponeret, non hoc segniter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectione administrare curauit. Cui & iã rex uulferi
donauit t̃ram qͥnquaginta familiarũ ad construendũ
monasteriũ in loco qͥ dr̃ ad baruae id est ad nemus in ꝓ¬
uintia lendissi. In qͦusq hodie instituta ab ipso regula¬
ris uitae uestigia ꝑmanent. Habuit aute sedẽ episcopalẽ
in loco qͥ uocaturꝰ lycid fleth in quo & defunctus ac sepul¬
tus est. Ubi usq hodie sequentiũ quoq ꝓuintiae illius
ep̃oꝵ sedes est. łecerat aute sibi mansionẽ non long
ab eccł̃ia remotiorẽ in qua secretius cũ paucis. id est
septẽ siue octo fr̃ibus quoties a labore & ministerio
uerbi uacabat orare ac legere solebat. Qui cũ in illa
ꝓuntia duob: annis ac dimidio eccłiam gloriosissi¬
me rexisset. affuit suꝑno dispensante udicio tẽpus
de quo loqͥtur ecclesiastes. qr tẽpus mittendi lapides.
& tempus colligendi. Suꝑuenit nãq clades diuinitus

Expanded text:
perfectione administrare curavit: cui etiam rex Uulfheri perfectione administrare curavit: cui etiam rex Uulfheri donavit terram quinquaginta familiarum, ad construendum monasterium in loco qui dicitur Ad Baruae, id est, Ad nemus, in provincia Lindissi, in quo usque hodie instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopalem in loco qui vocatur Lyccidfelth, in quo et defunctus ac sepultus est: ubi usque hodie sequentium quoque provinciae illius episcoporum sedes est. Fecerat vero sibi mansionem non longe ab ecclesia remotiorem; in qua secretius cum paucis, id est, septem sive octo fratribus, quoties a labore et ministerio verbi vacabat, orare ac legere solebat. Qui cum in illa provincia duobus annis ac dimidio Ecclesiam gloriosissime rexisset, adfuit superno dispensante judicio, tempus, de quo loquitur Ecclesiastes: Quia tempus mittendi lapides, et tempus colligendi. Supervenit namque clades divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ modulandi in eccłia more romanoꝵ quẽ a disci¬
pulis beatt papae gregorii didicerat peritum.
Euulferiꝰ p̃fuit : Qui cũ mortuolarũ anno sibi
non eis nouũ uoluit ordinare ep̃m sed postulauit a rege
osuo. ut illis ep̃s ceadda daretur qui tunc in monas te¬
rio suo qđ est in laestingȩ qͥetã uitã agebat. uilfrido
adminis trante episcopatũ aeburacensis eccłiae
nec non & om̃ium nordanhymbroꝵ sed & pictoꝵ quo¬
usq rex osuius imꝑium ꝓtenđe poterat. & quia mori
erat eidem reuerentissimo antistiti opus euangłu ma¬
gis ambulando ꝑ loca quã equitando ꝑficere : ussit
eũ theodorus ubicũq longuis iter instaret equitare.
Multũq renitentẽ studio & amore pii laboris. ipse eñ
manu sua leuauit in equo quia nimirũ sc̃m uirũ ẽẽ com¬
perit atq equo uehi qđ ẽẽt necesse cõpulit. Susceptũ
ceadda iuxta exempla patrũ antiquoꝵ in magna uite

Expanded text:
autem modulandi in ecclesia more Romanorum, quem a disciautem modulandi in ecclesia more Romanorum, quem a discipulis beati papae Gregorii didicerat, peritum.Uulfheri praefuit, qui cum mortuo Jarumanno, sibinon eis novum voluit ordinare episcopum; sed postulavit a rege Osuio, ut illis episcopus Ceadda daretur, qui tunc in monasterio suo, quod est in Laestingaeu, quietam vitam agebat, Uilfrido administrante episcopatum Eboracensis Ecclesiae, necnon et omnium Nordanhymbrorum, sed et Pictorum, quousque rex Osuiu imperium protendere poterat. Et quia moris erat eidem reverentissimo antistiti, opus Evangelii magis ambulando per loca, quam equitando perficere; jussit eum Theodorus ubicumque longius iter instaret, equitare, multumque renitentem, studio et amore pii laboris, ipse eum manu sua levavit in equum; quia nimirum sanctum esse virum comperit, atque equo vehi quo esset necesse, compulit. Susceptum Ceadda, juxta exempla Patrum antiquorum, in magna vitae
Abbreviated transcription (Latin):
& ea quae minus ꝑfecta repperit. his qͦq uiuantib
corrigebat : in qͥbus & ceaddam ep̃m cũ argueret non
fuisse rite consecratũ. respondens ille uoce humilli¬
ma. Si me inquit nosti episcopatũ non rite suscepis¬
se. libent̃ ab officio discedo. Quippe. qui neq me
umqu̾a hoc ẽẽ dignũ arbitrabar. sed oboedientia e
causa uissus subire hoc quauis indignus consensi. At
tum dixit dimitaere debere. sed ipse ordinationẽ eius
denuo catholica ratione consummauit. Eo autẽ tẽpore
dus est missus. & qm ante theodorũ rediit. ipse etiam
in cantiã prȩsbiteros & diaconos usq dũ archieps ad
sedẽ suã ꝑuenir& ordinabat. At ipse ueniens mox
in ciuitate hrofi. ubi defuncto damiano episcopatus
iam du cessauerat : ordinauit uirũ magis ecdesiasticis
disciplinis institutũ. & uitae simplicitate contentũ
qua in scłi rebus strenuiũ cui nomen erat putta max

Expanded text:
et ea quae minus perfecta reperit, his quoque juvantibus et ea quae minus perfecta reperit, his quoque juvantibus corrigebat. In quibus et Ceadda episcopum cum argueret non fuisse rite consecratum; respondens ipse voce humillima: « Si me, inquit, nosti episcopatum non rite suscepisse, libenter ab officio discedo: quippe qui neque me umquam hoc esse dignum arbitrabar; sed obedientiae causa jussus subire hoc, quamvis indignus, consensi. At tum dimittere debere; sed ipse ordinationem ejus denuo catholica ratione consummavit. Eo autem tempore dus est missus: et quoniam ante Theodorum rediit, ipse etiam in Cantia presbyteros et diaconos, usquedum archiepiscopus ad sedem suam perveniret, ordinabat. At ipse veniens mox in civitate Hrofi, ubi defuncto Damiano episcopatus jam diu cessaverat, ordinavit virum magis ecclesiasticis disciplinis institutum et vitae simplicitate contentum, quam in saeculi rebus strenuum, cui nomen erat Putta; maxime
Abbreviated transcription (Latin):
qui latinã grecãq lingũa aeque ut ꝓpriam in qͣ nati
sunt norunt. Neq umꝰqũa ꝓrsus ex quo britanniam
petier̃ angli feliciora fuereꝰ tẽporae : dũ & fortissi mos
xp̃ianosq habentes reges non cunctis barbaris na¬
tionib ẽent terrori & om̃ium uota adnuꝑaudita
caelestis regni gaudia penderent. & qui cunq lectionibus
sacris cuperent erudiri: haberent in promptu magis¬
tros qui docerent. Sed & sonos cantandi in eccłia quos
eatenus in cantia tantũ nouerant : ab hoc tẽpore ꝑ om̃s
angloꝵ eccłias discere coeperunt. Primusq excepto
ia cobo de qͦ supra diximus cantandi magistrũ nordan¬
hrmbroꝵ eccłiis aeddi cognom̃to stephanus fuit. in ui¬
tatus de cantia areuerentissimo uiro uilfrido qͥ pͥmus
inter ep̃os qui de angloꝵ gente ẽent catholicũ uiuendi
morem eccłiis angloꝵ trađe didicit. Itaq theodorus
plustrans uniuersa ordinabat locis oportunis ẽp̃os

Expanded text:
qui Latinam Graecamque linguam aeque ut propriam in qua nati qui Latinam Graecamque linguam aeque ut propriam in qua nati sunt, norunt. Neque unquam prorsus ex quo Brittaniam petierunt Angli, feliciora fuere tempora; dum et fortissimos Christianosque habentes reges cunctis barbaris nationibus essent terrori, et omnium vota ad nuper audita caelestis regni gaudia penderent, et quicumque lectionibus sacris cuperent erudiri, haberent in promptu magistros qui docerent. Sed et sonos cantandi in ecclesia, quos eatenus in Cantia tantum noverant, ab hoc tempore per omnes Anglorum Ecclesias discere coeperunt: primusque, excepto Jacobo de quo supra diximus, cantandi magister Nordanhymbrorum Ecclesiis, Aeddi cognomento Stephanus fuit, invitatus de Cantia a reverentissimo viro Uilfrido, qui primus inter episcopos qui de Anglorum gente essent, catholicum vivendi morem ecclesiis Anglorum tradere didicit. Itaque Theodorus perlustrans universa, ordinabat locis opportunis episcopos,
Abbreviated transcription (Latin):
illũ uenit. dedit ei monas teriũ beati petri apłi ubi
archiep̃i cantiae sepeliri ut p̃fatus sum solent.
Praeceperat enĩ theo doro ab eunti domnꝰ apłicus ut in
dioces̃ sua ꝓuideret . & daret ei locũ in quo cũ suis apte
degere potuis set¬
ugn e unũ. menses tres dies iuginti sex. mox ꝑagra¬
ta insula tota qͦ qͣ uersum angloꝵ gentes moribantur
Ham & libentissime ab om̃ibus suscipiebat᷑ atq audie¬
Dis seminabatisq pͥmus erat in archi ep̃is. cui om̃is anglo¬
cris simul & saecularib ut diximus ambo abundant̃¬
erant instructi : congregata discipuloꝵ caterua scien
tiae salutaris qͦtidie flumina irrigandis eoꝵ cordib:
emanabant. ita ut etiã metricae artis. astromoniae :
& arithmeticae ecclesiasticae disciplina inter sacroꝵ
apicũ uolumina suis auditoribus contraderent
Inditio est qđ usque hodie suꝑsunt de eoꝵ discipulis

Expanded text:
illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent. Praeceperat enim Theodoro abeunti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum in quo cum suis apte degere potuissetviginti et unum, menses tres, dies viginti sex. Moxque peragrata insula tota, quaquaversum Anglorum gentes morabantur, nam et libentissime ad omnibus suscipiebatur atque audiedisseminabat. Isque primus erat in archiepiscopis  Alcris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congtiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant: ita ut etiam metricae artis, astronomiae  Al., astronomicae et Arithmeticae Ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent. Indicio est quod usque hodie supersunt de eorum discipulis,
Abbreviated transcription (Latin):
copia ꝑgendi quoqͦ uellent tribuit eis. Qua accepta
theodorus. ꝓfectus est ad agilberctũ parisioꝵ ep̃m
de qͦ superius diximꝰ. & ab eo benigne susceptus. &
multo tẽpore habitus est. hadrianus ꝑrexit pͥmũ
ep̃m imminens hyems coegit ut ubicunq potuissent
quieti manerent. Iđ cũ nuntii certi narrassent regi
antistite in regno francoꝵ. misit illo continuo raed
set assumpsit theodorũ cũ ebroini licentia &
adduxit eũ ad portũ cui nom̃ est quentauiae ibi fatigatus
infirmitate aliquantis ꝑmoratus est. & cũ cõualescere
coepisset nauigauit brittannĩa. Hadrianũ aũt ebromnus
retinuit. qm̃ suspicabatur eũ habe aliqua legationẽ
imꝑatoris adbrictanniae reges aduersus regnũ
cuius tunc ipse maximã curã gerebat. Sed cũ nchil
tale illũ hab̾e uel habuisse ueracit̃ cõperisset. absol¬
uit eũ. & post theodorũ ire ꝑmisit. Qui stati ut ad

Expanded text:
copiam pergendi quoquo vellent, tribuit eis. Qua accepta copiam pergendi quoquo vellent, tribuit eis. Qua accepta Theodorus profectus est ad Agilberctum Parisiorum episcopum, de quo superius diximus, et ab eo benigne susceptus, et multo tempore habitus est. Hadrianus  Al. add. veeos imminens hiems ut ubicumque potuissent quieti manerent. Quod cum nuncii certi narrassent regi antistite, in regno Francorum, misit illo continuo Raedfset, adsumpsit Theodorum cum Ebrini  Al., Ebroini licentia, et perduxit eum ad portum cui nomen est Quentavic, ubi fatigatus infirmitate aliquantisper moratus est: et cum convalescere coepisset, navigavit Brittaniam. Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adversus regnum, cujus tunc ipse maximam curam gerebat. Sed cum nihil tale illum habere vel habuisse veraciter comperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
conditionibus int̃positis. ut ipse eũ ꝑduceret brutan¬
nĩa. eo qđ iam bis partes galliarũ diuersis ex causis
adisset & obid maiore huus itineris ꝑ agendi no¬
ticiam hab̾& sufficiensq ẽã in possessione hominũ
proprioꝵ. & ut ei doctrinae cooꝑator existens diligen¬
ter attenderet. ne quid ille contrariũ ueritati fidẽi
grecoꝵ more in eccłiam cui p̃ẽẽt introduceret. q ui
subdia conus ordinatus. quattuor ex pectauit menses
donec illi coma crescer& quo in coronã tondi posset.
Habuerat enĩ tonsurã more orientaliũ scĩ apłi pauli.
Qui ordinatus est auitaliano papa: anno dominicae
in carnationis sexcentesimo sexagesimo octauo. sub
die septimo kalendarũ apͥliũ dominica. && ita una
cũ adriano .uI. Rł uir̃i brittanniã missus est. Qui cũ
parit̃ ꝑmare ad massiliã ac deinde ꝑ t̾ram arelas ꝑ
ti sunt ab eo. quousq ebroniꝰ maior domus regiae

Expanded text:
conditionibus interpositis, ut ipse eum perduceret Brittaconditionibus interpositis, ut ipse eum perduceret Brittaniam, eo quod jam bis partes Galliarum diversis ex causis adiisset; et ob id majorem hujus itineris peragendi notitiam haberet, sufficiensque esset in possessione hominum propriorum: et ut ei doctrinae cooperator existens, diligenter adtenderet ne quid ille contrarium veritati fidei, Graecorum more, in Ecclesiam cui praeesset, introduceret. Qui subdiaconus ordinatus, quatuor expectavit menses, donec illi coma cresceret, quo in coronam tonderi posset. Habuerat enim tonsuram more Orientalium sancti apostoli Pauli. Qui ordinatus est a Vitaliano papa anno dominicae Incarnationis sexcentesimo sexagesimo octavo, sub die septima Kalendarum Aprilium, Dominica.das Junias Brittaniam missus est. Qui cum pariter per mare ad Massiliam, et deinde per terram Arhelas  ti sunt ab eo, quousque Ebrinus major domus regiae
Abbreviated transcription (Latin):
tione affer sacris litteris diligent̃ imbutus. monas¬
terialibus simul & ecdesiasticis disciplinis institutus :
grece parit̃ & latine linguae peritissimus. hunc ad
se acitũ papa. uissit episcopata accepto brittanmã
uenire. Qui indignũ se tanto gradu respondens.
ostende posse sedixit aliũ cuius magis ad suscipien¬
dũ episcopatũ eruditio conueniret & ȩtas. cumq
monachũ quendã deuicino uirginũ m
monaste¬
rio nomine andreã pontifici offerret : hic ab om̃i
Uerum pondus corporeȩ in firmitatis ne ep̃s fieri
possit obstitit. & rursum adrianꝰ ad suscipiendũ
episcopatũ actus est. Qui petens inducias si forte
aliũ qui ep̃s ordinaretur ex tempore posset inuenire.
Erat ipso tempore romae monachus adriano notus
lari & diina litteratura. & grecȩ instructus & lati¬
nȩ ꝓbus moribus && etate uenerandus. id est annos
pontifici. ut ep̃s ordinaretur optinuit : his tamen

Expanded text:
tione Afer, sacris literis diligenter imbutus, monastione Afer, sacris literis diligenter imbutus, monasterialibus simul et Ecclesiasticis disciplinis institutus, Graecae pariter et Latinae linguae peritissimus. Hunc ad se accitum papa jussit episcopatu accepto Brittaniam venire. Qui indignum se tanto gradui respondens, ostendere se posse dixit alium, cujus magis ad suscipiendum episcopatum et eruditio conveniret, et aetas. Cumque monachum quemdam de vicino virginum monasterio, nomine Andream, pontifici offerret, hic ab omnibuVerum pondus corporeae infirmitatis, ne episcopus fieri posset, obstitit. Et rursum Hadrianus ad suscipiendum episcopatum actus est: qui petens  Al., petiit inducias, si forte alium, qui episcopus ordinaretur ex tempore posset evenire. Erat ipso tempore Romae monachus Hadriano notus, lari et divina literatura, et Graece instructus et Latine, probus moribus, et aetate venerandus, id est, annospontifici, ut episcopus ordinaretur obtinuit: his tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nno memorato p̃fatae eclypsis
& mox subsequentis pestilentiae. quo & col¬
manus ep̃s unanima catholicoꝵ intentione suꝑatus ad
suos reuersus est. deusdedit sextus eccłiae doruuernensis
filio sedẽ regni reliquit. Qua ille susceptã. ꝑ nouem
annos tenuitꝰ. Tunc cessante non pauco tẽpore episcopa¬
tu. missus est rom̃ã ab ipso simul & a rege nordan hrͥm¬
roꝵ osuo ut p̃cedente libro paucis diximus uighar
prb̃t. uir in ecclesiasticis disciplinis doctissimus de gen¬
te anglorũ. petente hunc eccłiae anglorũ archiẽpm
ordinari missis parit̃ a postolico papae donariis. &
aureis atq argenteis uasis non paucis. Quo tẽpore sedi
p̃fato papȩ apłico patefecit. non multo post & ipse
& om̃s pene qui cũ eo aduenerant socii. pestilentia sup¬
ueniente deleti sunt. At apłicus papa habito de hiscon¬
silio quaesiuit sedulus quẽ ecclesiis angloꝵ archi ẽp̃m
longe aneapoli cam paniae abbas adrianus uir na¬

Expanded text:
nno memorato praefatae eclipsis et mox subsequentis pestilentiae, quo et Colmam episcopus unanima catholicorum intentione superatus ad suos reversus est, Deusdedit sextus Ecclesiae Doruvernensis filio sedem regni reliquit, quam ille susceptam per novem annos tenuit. Tunc cessante non pauco tempore episcopatu, missus est Romam ab ipso simul et a rege Nordanhymbrorum Osuio, ut praecedente libro paucis diximus, Uighard, presbyter, vir in Ecclesiasticis disciplinis doctissimus, de genere Anglorum, petentibus hunc Ecclesiae Anglorum archiepiscopum ordinari: missis pariter apostolico papae donariis, et aureis atque argenteis vasis non paucis. Qui ubi Romam perpraefato papae apostolico patefecit, non multo post et ipse et omnes pene qui cum eo advenerant socii, pestilentia superveniente deleti sunt. At apostolicus papa habito de his consilio, quaesivit sedulus quem Ecclesiis Anglorum archiepiscopum longe a Neapoli Campaniae, abbas Hadrianus, vir na
Abbreviated transcription (Latin):
bratannĩa uenit theodorus : osuius rex
nordanbrmbroꝵ pressus est in firmitate qͣ& mortuus
est. amo aetatis suaȩ quinqͣ gesimo octauo. qui intan¬
tũ eo tepore tenebat᷑ amore romanae & apłicae insti¬
nerionis ut si abinfirmitate saluaretur. eaiam rom̃a
uenire. ubiq ad loca scã uitã finire disponer&. uilfri¬
dũqi ẽm ducẽ sibi itineris fieri ꝓmissa non parua
pecuniarũ donatione rogaret qui defunctus die
qͥnto decimo R alendarũ martiũ ecgfridũ filiũ reg¬
n heredẽ reliquit. Cuiꝰ anno regni tercio theodorus
git concilium ep̃oꝵ una cũ eis qui canonica patrũ
ststuta & diligent᷑. & nossent magistris eccłiae pluri¬
bus. Quibus purit̃ congregatis : diligent̃ ea quae uni¬
ta q pacis ecdias ticae congruerent. & quae ponti si¬
c̃e decebat animo coepit obseruanda docere. Cuius
synodicae actionis huiꝰ modi textus est . In nomine
bilium tractaturos de necessaruis eccłiae negotiis

Expanded text:
nniam venit Theodorus, Osuiu rex Nordanhymbrorum, pressus est infirmitate, qua et mortuus est anno aetatis suae quinquagesimo octavo, qui in tantum eo tempore tenebatur amore Romanae et apostolicae institutionis, ut si ab infirmitate salvaretur, etiam Romam venire, ibique ad loca sancta vitam finire disponeret, Uilfridumque episcopum ducem sibi itineris fieri, promissa non parva pecuniarum donatione, rogaret. Qui defunctus die decima quinta Kalendarum Martiarum, Ecgfridum filium regni heredem reliquit: cujus anno regni tertio Theodorus cogit  Al., coegit concilium episcoporum, una cum eis qui canonica Patrum statuta et diligerent et nossent, magistris Ecclesiae pluribus. Quibus pariter congregatis, diligenter ea quae unitati pacis ecclesiasticae congruerent, eo quo pontificem decebat animo, coepit observanda docere. Cujus synodicae actionis hujusmodi textus est: « In nominebilium, tractaturos de necessariis Ecclesiae negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut pre decessores eius. ꝓiuntiis mercioꝵ & mediter¬
raneorũ angloꝵ & lindis farnorũ episcopatus offi¬
cio pesset. In quibus cunctis uulfheri qui ad huc fuꝑ¬
erat sceptrum regni tenebat. Erat aut̃ẽ uinfridur
de clero eus cin ipse successerat antistes & dia coni
officio sub eo non pauco tempore fungebatur
nterea colmanus qui de scottia erat ep̃s uigs in
lindis farnensiũ insulã congregauerat scogos
sed& de gente angloꝵ uiros circiter trigint du
qui utriq monachicaeꝰ conuersationis erantꝰ studus

Expanded text:
inciis Merciorum et Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco tempore fungebaturnterea Colmanus, qui de Scottia erat episcopus, Lindisfarnensium insula congregaverat Scottos: sed et de gente Anglorum viros circiter triginta, qui utrique monachicae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ hoc qđ tantus uir dixerit. quia uerũ sit ẽẽ
non possit incertũ. Obiit autẽ ceadda sexto die
nonarũ martiarũ & sepultus est. Primo quidẽ iuxta
eccłiam scãe mariae. sed post modũ constructa ibi¬
dem eccłia beatissimi apłoꝵ principis petri in eadẽ
sunt eius ossa trans lata. in quo utroq loco ad indicũ
uirtutis illius solent crebra sanitatũ miracula opari.
Deniq nuꝑ frenicicus quidã dũ ꝑcuncta errando dis¬
currer& deuenit ibi uesꝑe. nescientibus siue non cu¬
rantibus loci custodib & ibi tota nocte requiescens
mane sanato sensu egressus mirantibus & gaudentib
ostendit. Est autẽ locus idem sepulchri tumba lignea
in pariete ꝑ qđ solent hi qui causa deuotionis illo ad¬
ueniunt m̾anũ sua inmittere : ac partẽ pulueris

Expanded text:
tamen hoc quod tantus vir dixit quia verum sit esse tamen hoc quod tantus vir dixit quia verum sit esse non possit incertum. Obiit autem Ceadda sexto die Nonarum Martiarum, et sepultus est primo quidem juxta ecclesiam sanctae Mariae; sed postmodum constructa ibidem ecclesia beatissimi apostolorum principis Petri, in eandem sunt ejus ossa translata. In quo utroque loco, ad indicium virtutis illius, solent crebra sanitatum miracula operari. Denique nuper phreneticus quidam, dum per cuncta errando discurreret, devenit ibi vespere, nescientibus, sive non curantibus loci custodibus, et ibi tota nocte requiescens, mane sanato sensu egressus, mirantibus et gaudentibus ostendit. Est autem locus idem sepulcri tumba lignea in pariete, per quod solent hi qui causa devotionis illo adveniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris
Abbreviated transcription (Latin):
ecgberti de qͦ supra diximus. qui dudũ cũ eodẽ ceadda
adolescente : & ipse adolescens in hibernia monachi¬
cã in orationibus & continentia & meditatione diui¬
narũ scripturarũ uitam sedulus agebat. sed illo post¬
modũ patriam reuerso ipse peregrinus ꝓ dño usq ad
finẽ uitae ꝑmansit. Cũ ergo uenir& adeũ longo
post tempore gr̃a uisitationis de brittannia uir sc̃is¬
simus & continentissimus uocabulo hycbaldus qui
erat abbas in ꝓuntia lindinsi. ut & scõs decebat de
uita prioꝵ patrũ sermonẽ facerent. atq hanc ȩniula¬
ri gauderent. in teruenit mentio reuerentis simi antis¬
tis ceadda . Dixitq ecgbertus. Scio hominẽ in hac
insula adhuc in carne manentẽ . qui cũ uir ille de
mundo transiret. uidit anima ceddi fr̃is ipsiuis cum
anima eiusꝰ ad caelestia regna redire. qđ utrum de
se an de alio aliquo diceret nobis manet incertũ dum

Expanded text:
Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda adolescente, et ipse adulescens in Hibernia monachicam in orationibus et continentia, et meditatione divinarum Scripturarum vitam sedulus agebat. Sed illo postmodum patriam reverso, ipse peregrinus pro Domino usque ad finem vitae permansit. Cum ergo veniret ad eum longo post tempore, gratia visitationis, de Brittania vir sanctissimus et continentissimus, vocabulo Hygbald, qui erat abbas in provincia Lindissi, et ut sanctos decebat, de vita priorum Patrum sermonem facerent, atque hanc aemulari gauderent, intervenit mentio reverentissimi antistitis Ceadda; dixitque Ecgbert: « Scio hominem in hac insula adhuc in carne manentem, qui cum vir ille de mundo transiret, vidit animam Ceddi fratris ipsius cum anima ejus, ad caelestia regna redire. » Quod utrum de se an de alio aliquo diceret, nobis manet incertum, dum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc faceret. respondebat. Non legistis quia intonuit de
aera dñs. uentos excitat. iaculator fulgura de caelo
intonat. ut terrigenas ad timendũ se suscitet . ut corda
eoꝵ in memoriã futuri iudicii reuocet. ut suꝑbiam
eorũ dissipet & conturbet audaciã. reducto ad mente
tremendo illo tẽpore quando ipse caelis ac terris arden¬
tibus uenturus est in nubibus in potestate magna
& maiestate adudicandos uiuos & mortuos. Propt̃
qđ inquit oportet nos ad monitioni eiꝰ caelesti debito
cũ timore & amore respondẽ. ut quoties aere cõmoto
manũ quasi ad feriendũ minitans exerit. nec ad huc
tunc ꝑcutit. mox imploremus eiꝰ miscđiam & discus¬
sis penitrabilibus cordis nr̃i. atq expurgatis uitioꝵ
ruderibus solliciti neumqũa ꝑcuti meream̃ agamus.
conuenit autẽ reuelationi & relationi p̃fati fr̃ĩs de obi¬
tu huius antistitis etiam sermo. Reuerentissimi patris

Expanded text:
hoc faceret, respondebat: « Non legistis, quia intonuit de hoc faceret, respondebat: « Non legistis, quia intonuit de aera Dominus, ventos excitat, jaculatur fulgura, de caelo intonat, ut terrigenas ad timendum se suscitet, ut corda eorum in memoriam futuri judicii revocet, ut superbiam eorum dissipet; et conturbet audaciam, reducto ad mentem tremendo illo tempore, quando  Al., cum ipse caelis ac terris ardentibus, venturus est in nubibus potestate magna et majestate ad judicandos vivos et mortuos. Propter quod, inquit, oportet nos admonitioni ejus caelesti, debito cum timore et amore respondere; ut quoties aere commoto, manum quasi ad feriendum minitans exerit, nec adhuc tamen percutit, mox imploremus ejus misericordiam, et discussis penetralibus cordis nostri, atque expurgatis vitiorum ruderibus, solliciti nunquam percuti mereamur, agamus. Convenit autem revelationi et relationi praefat fratris de obitu hujus antistitis etiam sermo reverentissimi Patris
Abbreviated transcription (Latin):
corporis anima scã ducentibus ut credi fas est angelis
comitib aet̃na gaudia petiuit. Non autẽ miru sidiẽ
mortis uel positus diẽ dñi lactus aspexit. quẽ semꝑ
usq dũ ueniret sollicitus expectare curauit. Namq
inter plura continentiae humilitatis. doc trinae. ora
merita. in tantũ erat timori dñi subditus. in tantũ
no uissimoꝵ suoꝵ in om̃ib oꝑibus suis memoꝵ ut
& erat in monasterio ac magisterio illius educatus
uocabulo trumberctus referre solebat: si forte legen¬
te eo uel aliud qđ agente repente flatus uenti maior
generi humano ꝓpitiari rogaret. Si aũt iuolentior
Aura insisteret. iam clauso codice ꝓcideret in faciẽ.
atq obnixius orationi incumber&: at si ꝓcella fortior
aut niuibus ꝑurger& uel ẽẽ chorusci acꝰ tonicrua ter¬
ras && aera terrerent : tunc ueniens ad eccłiam sollici¬
tus orationibus acpsalmis donec serenitas aeris rediret
fixa mente uacaret. Cumq in terrogaretur a suis quare

Expanded text:
corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. Non autem mirum si diem mortis, vel potius diem Domini laetus aspexit, quem semper usquedum veniret, sollicitus exspectare curavit. Namque inter plura continentiae, humilitatis, doctrinae, oratmerita, in tantum erat timori Domini subditus, in tantum novissimorum suorum in omnibus operibus suis memor, ut erat in monasterio ac magisterio illius  Al., add. divinis educatus, vocabulo Trumberet, referre solebat, si forte legente eo vel aliud quid agente, repente flatus venti major generi humano propitiari rogaret. Si autem violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem, atque obnixius orationi incumberet. At si procella fortior, aut nimbus perurgeret, vel etiam corusci ac tonitrua terras et aera terrerent; tunc veniens ad ecclesiam sollicitus orationibus ac psalmis, donec serenitas aeris rediret, fixa mente vacaret. Cumque interrogaretur a suis, quaere
Abbreviated transcription (Latin):
is itaq capituł in cõmune tractatis ac defi¬
nitis. ut nullũ deinceps ab aliqͦ nr̃m oriatur
contentionis scandalum aut alia ꝓ aliis di¬
uulgarentur. Placuit ut quae definita sunt. unu¬
quisq nr̃m manus propriae subscriptione confirma¬
ret. Qũa sententia definitionis nr̃ae titillo notario
scribendam dictaui. actũ in mense & indictione su
uixca decreta canonũ nr̃a & iam consensione ac
seꝑatum. diuina nos gr̃a in unitate scãe suae eccłiae
uiuentes custodiat incolumes. facta est aute haec
synodus anno ab incarnatione dñi sex centesimo
septua gesimo tercio : quo anno rex cantuariorũ
etgberctus mense uilio obierat. succedente in regnũ
fre hlothere. qđ ipse annos undecim & menses sep¬
tem tenuit. Bisi autẽ ep̃s orientaliũ angloꝵ qui
in p̃fata sỹnodo fuisse ꝑhibetur. ipse erat suoces¬
sor bonefacii cuuis supra meminimus iur multȩ
sc̃ĩtatis & religionis. Nam bonifacio post decẽ &

Expanded text:
is itaque capitulis in commune tractatis ac definitis, ut nullum deinceps ab aliquo nostrum oriatur contentionis scandalum aut alia pro aliis divulgarentur, placuit ut quaeque definita sunt unusquisque nostrum manus propriae subscriptione confirmaret. Quam sententiam definitionis nostrae Titillo  Al., titulo notario scribendam dictavi. Actum in mense et indictione sujuxta decreta canonum, nostra etiam consensione, ac separatum. Divina nos gratia in unitate sanctae suae Ecclesiae viventes, custodiat incolumes. » Facta est autem haec synodus anno ab incarnatione Domini sexcentesimo septuagesimo tertio, quo anno rex Cantuariorum Ecgberct mense Julio obierat, succedente in regnum fratre Hlothere, quod ipse annos undecim et menses septem tenuit. Bisi autem episcopus Orientalium Anglorum, qui in praefato synodo fuisse perhibetur, ipse erat successor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir multae sanctitatis et religionis. Nam Bonifacio post decem et
Abbreviated transcription (Latin):
ti habuere coenobiorũ. succedente illi inepiscopatũ trumeri
uiro religioso. & monachica uita instituto. natione quidẽ
a nglus seda scotis ordinatus ep̃s. qđ tẽporibus uulferi regis de

Expanded text:
ti habuere coenobiorum: succedente illi in episcopatum Trumheri ti habuere coenobiorum: succedente illi in episcopatum Trumheri viro religioso, et monachica vita instituto DCLIX, natione quidem Anglo, sed a Scottis ordin
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ꝓhibuit penda rex. quin &iã in sua hoc ẽ. merciorũ na¬
tione uerbũ siqui uellent audire p̃dicar&ur. Quin potius odio
habebat. & despiciebat eos qͦs fide xpi inbutos oꝑa fidei non
hab̃e dep̃hendit: dicens. contẽpnendos eẽ eos & miseros. qui
deo suo inquẽ cređent oboedire contẽpnerent. Coepta sunt hȩc
biennio ante mortẽ pendan regis: Ipso autẽ occiso. quomͦ o
suius rex xpĩcinissimꝰ regnũ eiꝰ acceperit: insequentib dicemꝰ
Factus ẽ diumciꝰ ex p̃fatis quatuor sacerdotib ep̃s mediter¬
ranȩoꝵ anglorũ simul & merciorũ ordinatus a finano epõ.
Paucitas enĩ sacerdotũ. cogebat unũ antistitẽ duob popłis
p̃fici. Quicũ pauco subtẽpore non paucã dñs plebem ad qui
denatione scoctorũ. Qui non multo post. relicto episcopatu.
reuersus ẽ. adinsulã hii. ubi plurimorũ caput & arcem scot¬

Expanded text:
Nec prohibuit Penda rex quin etiam in sua, hoc est, Merciorum naNec prohibuit Penda rex quin etiam in sua, hoc est, Merciorum natione, verbum, si qui vellent audire, praedicaretur. Quin potius odio habebat, et despiciebat eos, quos fide Christi imbutos, opera fidei non habere deprehendit, dicens contemnendos esse eos et miseros qui Deo suo in quem crederent obedire contemnerent. Coepta sunt haec biennio ante mortem Pendan regis. Ipso autem occiso DCLVI, cum Osuiu Rex Christianus regnum ejus acciperet, ut in sequentibus dicemus , factus est Diuma unus ex praefatis quatuor sacerdotibus episcopus Mediterraneorum Anglorum simul et Merciorum, ordinatus a Finano episcopo. Paucitas enim sacerdotum cogebat unum antistitem duobus populis praefici. Qui cum pauco sub tempore non paucam Domino plebem adquiside natione Scottorum, qui non multo post, relicto episcopatu, reversus est ad insulam Hii, ubi plurimorum caput et arcem Scot
Abbreviated transcription (Latin):
eius ecll fedã sibi coniugem dari. Neq aliter qđ petebat
inpetrare potuit. nisi fidẽ xpĩ ac baptisma cũgente cui p̃erat acce¬
perit. Atille audita p̃dicatione ueritatis. & ꝓmissione regni cȩ¬
lestis: speq resurrectionis ac futurȩ immortalitatis libenter se
xpĩanũ fieri uelle confessus ẽ etiã siuirginẽ non acciperet
ꝑsuasus maxime ad ꝑcipiendã fidem afilio regis osui nomine
chfrido qui erat cognatus & amicus eiꝰ. habens sororẽ ipsui
coniugẽ uocabulo cr̃niburgã filiã pendan regis. Baptiratus ẽ.
gͦ apħypano epõ cũ omĩb qui secũ uenerant comitib ac militib
eorũq stimuł uniuersis inuico regis inlustri qui uocatur ad
murũ. & acceptis qͣtuor prbis qui ad docendã baptirandãq
gentẽ illiꝰ & eruditione & uita uidebant᷑ idonei. multo cũ gau
quorũ ultimus natione scoctus. cȩteri fuere deanglis Adda

Expanded text:
ejus Alchfledam sibi conjugem dari. Neque aliter quod petebat ejus Alchfledam sibi conjugem dari. Neque aliter quod petebat impetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma, cum gente cui praeerat, acciperet. At ille audita praedicatione veritatis, et promissione regni caelestis, speque resurrectionis ac futurae immortalitatis, libenter se Christianum fieri velle confessus est, etiamsi virginem non acciperet: persuasus maxime ad percipiendam fidem a filio regis Osuiu, nomine Alchfrido, qui erat cognatus et amicus ejus, habens sororem ipsiconjugem, vocabulo Cyniburgam, filiam Pendan regis. Baptizatus est ergo a Finano episcopo, cum omnibus qui secum venerant comitibus ac militibus eorumque famulis universis, in vico regis inlustri qui vocatur Ad murum. Et acceptis quatuor presbyteris, qui ad docendam baptizandamque gentem illius, et eruditione et vita videbantur idonei, multo cum gaudquorum ultimus natione Scottus, caeteri fuere de Anglis. Adda
Abbreviated transcription (Latin):
altaris ad huc sine macula corruptionis inuentũ ibidem
digno cũ honore trans latũ ẽ ubi merita illꝰ multis sepe con¬
stat dõ oꝑante claruisse uirtutib Haec decorporis eius incor
cõmilitonibus ipsius quisq legerit inueniet¬
& septẽ annos accepti epis copatus. honorius loco eius ordi
post quinq: annos sui episcopatus de hac uita ꝓtracto. beret¬
pleuit: ex hacluce migrauit. Anno ab incaarnatione dnĩ sex¬
centesimo qͥnqͣgesimo tertio. pͥdie be alendarũ octobriũ. Et
cessante episcopatu ꝑ annũ & sex menses: electus ẽ archiep̃
cathedre doruuernensis sextus deusdedit degente occidenta¬
liũ scixonũ quẽ ordinaturꝰ uenit illuc ithamar antistes
degenere australiũ saxonũ erat oriundus
ꝓstemporbus midilangli id ÷ medicerranei angli si¬
ne acpersona dignissimus p̃latus ẽ apatre regnogentis illiꝰ
denits ad regem nord an hr mbrorũ osuiũ postulans filiã

Expanded text:
altaris adhuc sine macula corruptionis inventum, ibidem altaris adhuc sine macula corruptionis inventum, ibidem digno cum honore translatum est; ubi merita illius multis saepe constat, Deo operante, claruisse virtutibus. Haec de  Al., commilitonibus ipsius, quisque  Al., quiet septem annos accepti episcopatus , Honorius loco ejus ordinpost quinque annos sui episcopatus de hac vita subtracto, Berctplevit, ex hac luce migravit anno ab Incarnatione Domini sexcentesimo quinquagesimo tertio, pridie Kalendarum Octobrium: et cessante episcopatu per annum et sex menses, electus est archiepiscopus cathedrae Doruvernensis sextus Deusdedit de gente Occidentalium Saxonum: quem ordinaturus venit illuc Ithamar DCLV, ade genere Australium Saxonum erat oriundustemporibus Middilangli, id est, Mediterranei Angli, sune ac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius; venitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam
Abbreviated transcription (Latin):
ans. tumultus irruentiũ turba non facile ferr&. relicti
om̃ĩb quȩ hab̾e uidebatur. ab ipsa qͦq insula patria
discessit. & paucis cũ fr̃ib perbrittones in ꝓuintiã anglo¬
rũ deuenit: ibiq p̃dicans uerbũ ut diximus. monaste¬
riũ nobile construxit. Quib rite gestis. cupiensse ab o¬
mnib: scłi huius & ipsius monaisterii negotiis alienare.
tia & orationib in quotidianis manuũ uixit labo¬
rib De in turbatã incursione gentili ꝓuintiam uid
sis ordin ate om̃ib nciuigauit galliam. Ibiq arege fran
ceptus. monasteriũ construxit in loco latiniaco nomi¬
nato:Ac non multo post infirmitate correptus. diem clausit ul¬
na faciebat. donec ipsa eccłict dedicaretur. Qđ dũ post dies¬
uiginti septẽ ess&e factũ & corpus ipsũ deporticu ab latũ ꝓpe
ra dehacluce suiss& egressus Sed post annos qͥtuor constro¬
cta domuncula cultiore receptu. corpus eiusde adorientẽ

Expanded text:
ans, tumultus inruentium turbarum non facile ferret, relictis ans, tumultus inruentium turbarum non facile ferret, relictis omnibus quae habere videbatur, ab ipsa quoque insula patria discessit: et paucis cum fratribus per Brittones in provinciam Anglorum devenit, ibique praedicans verbum, ut diximus, monasterium nobile construxit. Quibus rite gestis, cupiens se ab omnibus saeculi hujus, et ipsius quoque monasterii negotiis alienare, tia et orationibus, in quotidianis manuum vixit laboribus. Dein turbatam incursione gentilium provinciam sis ordinate omnibus, navigavit Galliam, ibique a rege Fraceptus, monasterium construxit in loco Latiniaco nominato, ac non multo post infirmitate correptus, diem clausit ulna, faciebat, donec ipsa ecclesia dedicaretur. Quod d sex esset factum, et corpus ipsum de porticu ablatum, propra de hac luce fuisset egressus. Sed et post annos quatuor, constructa domuncula cultiore receptui corporis ejusdem, ad Orientem
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ suȩ tẽpore signũ incendii qđ in anima ꝑtulit. uisibile cun¬
ctis in humero maxillaq portauit. Mirũq in modũ quid
bat autẽ seꝑ sicut & antea facere consueuerat omĩb opus
uirtutũ & exẽplis ostenđde & p̃dicare sermonib Ordinẽ autẽ
usionũ suarũ. illis solũ modo qui ꝓpter desiđium conpi¬
ctionis int̾rogabant exponere uolebat . Suꝑ est adhuc fr̃
quidam senior monas terii nri. qui narrare sol& dixisse sibi
quendã multũ ueracẽ acreligiosũ hominẽ. qđ ipsũ furseum
uiderit in ꝓuintia orientaliũ anglorũ. illasq uisiones exi¬
psius ore audierit. adiciens qͥa tẽpus hiemis fuerit a cerrimũ
& glacie constrictũ. cũ sedens in tenui ueste uir. ita dicendũ¬
ꝓpter memorati magnitudinẽ timoris uł suauitatis. quasi
inmedia satis caumate sud auerit. Cũ ergo ut ad superiora
redeamus: multis annis inscottia uerbũ dĩ omnib annun¬

Expanded text:
vitae suae tempore signum incendii quod in anima pertulit, visibile cunvitae suae tempore signum incendii quod in anima pertulit, visibile cunctis in humero maxillaque portavit: mirumque in modum quod bat autem semper, sicut et antea facere consuerat, omnibus opus virtutum et exemplis ostendere et praedicare sermonibus. Ordinem autem visionum suarum, illis solummodo qui propter desiderium compunctionis interrogabant, exponere volebat. Superest adhuc frater quidam senior monasterii nostri qui narrare solet, dixisse sibi quemdam multum veracem ac religiosum hominem, quod ipsum Furseum viderit in provincia Orientalium Anglorum, illasque visiones ex ipsius ore audierit: adjiciens quia tempus hiemis fuerit acerrimum, et glacie constrictum, cum sedens in tenui veste  Al., i memorati timoris vel suavitatis, quasi in media aestatis caumate sudaverit Cum ergo, ut ad superiora redeamus, multis annis in Scotia verbum Dei omnibus adnunci
Abbreviated transcription (Latin):
i nobiliter pocitos fama iã uulgante conpererat : a quibus
non pauca quȩ uł ipse uł omnib: qui audire uellent: multũ
salubria essent audunt. Quicũ uerba finissent & cũ angeli¬
cis spiritib ipsi qͦq ad cȩlos redirent : remanser cũ beato
furseo tres angłi dequib: diximꝰ. qui eũ ad corpus referrent
lus sicut priꝰ ignẽ flammȩ. Seduir dĩ ubi ad pate factã usq
inter flaimias ianuã ꝑuenit: arripientes immundi sp̃s
unũ deeis quos inignib: torrebant iactauer̃ in eũ Etcontin¬
hostis mclignus. Noli ate repellere quẽ ante suscepisi Nã
sicut bona euis peccatoris suscepisti ita et depoenis esꝰ para¬
St ronuersus adeũ angelus qđ incendisti inqt hoc arsit inte
Sienĩ huiꝰ uiri in pecccitis suis mortui peccuniã non accepis¬
ses nec poena eiꝰ inte arder&. Et plura locutus q derga
mone docuit. Qui postmodũ incorpore restitutus. omni

Expanded text:
ignobiliter potitos, fama jam vulgante, compererat; a quibus ignobiliter potitos, fama jam vulgante, compererat; a quibus non pauca, quae vel ipsi, vel omnibus qui audire vellent, multum salubria essent, audivit. Qui cum verba finissent, et cum angelicis spiritibus ipsi quoque ad coelos redirent, remanserunt cum beato Furseo tres angeli, de quibus diximus, qui eum ad corpus referrent. lus, sicut prius, ignem flammae. Sed vir Dei ubi ad patefactam usque inter flammas januam pervenit, arripientes inmundi spiritus unum de eis, quos in ignibus torrebant, jactaverunt in eum, et continhostis malignus: « Nolite repellere quem ante suscepistis: nam sicut bona ejus peccatoris suscepistis, ita et de poenis ejus partEt conversus ad eum angelus: « Quod incendisti, inquit, hoc arsit in te. Si enim hujus viri in peccatis suis mortui pecuniam non accepisses, nec poena ejus in te arderet. » Et plura locutus, quid ergamone docuit. Qui postmodum in corpore restitutus, omni
Abbreviated transcription (Latin):
cũ animos ꝓximoꝵ &iã insuꝑuacuis rebus offende non for¬
midamus. Qucirtus impietatis. cũ infirmiores spoliare .: et
eis fraudẽ facere ꝓnihilo ducimꝰ. Crescentes uꝰ paulatim ig¬
nes usq ad inuicẽ sese extender̃ atq in immensa aduna¬
ti sunt flãmam. Cũq appropinquassent. ꝑ timescens ille
dicit angelo. Dnẽ ecce ignis mihi apppinquat. Atille. Qđ
non accendisti inqͥt non ardebit inte. Nam et si terribilis
iste ac grandis eẽ rogus uidetur : tam̃ uxta merita operũ
singulos examinat qr uniuscuiꝰq cupiditas hoc inigne ar¬
debit. Sicut enĩ quis ardet in corpore ꝑinlicita uoluntace
ita solutus corpore. ardebit ꝑ debitã poenã Tunc uidit
unũ detribus angelis qui sibi tota utraq uisione ducto
autẽ & demones ꝑ ignẽ uolantes incendia bellorũ contra
iustosstruere. Sequuntur aduersus ipsũ accusationes ma

Expanded text:
cum animos proximorum, etiam in supervacuis rebus offendere non forcum animos proximorum, etiam in supervacuis rebus offendere non formidamus: quartum impietatis, cum infirmiores spoliare, et eis fraudem facere pro nihilo ducimus. Crescentes vero paulatim ignes usque ad invicem sese extenderunt, atque in inmensam adunati sunt flammam. Cumque adpropinquassent, pertimescens ille dicit angelo: « Domine, ecce ignis mihi adpropinquat. At ille: Quod non incendisti, inquit, non ardebit in  Al. om. in teiste ac grandis esse rogus videtur, tamen juxta merita operum singulos examinat; quia uniuscujusque cupiditas in hoc igne ardebit. Sicut enim quis ardet in corpore per inlicitam voluptatem, ita solutus corpore ardebit per debitam poenam. » Tunc vidit unum de tribus angelis, qui sibi in tota utraque visione ductorautem et daemones per ignem volantes, incendia bellorum contra justos struere. Sequuntur adversus ipsum accusationes mal