comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ insignibꝰ q̃ hñt pluriniũ suauitatis idẽ aut factis uerbis
aut netustis aut tronslatis freq̃nt᷑ uitamur & ip̃a cõstructioe
uerboꝵ aut paria parib & similia similib s̃ & pe referantur.
ut cõtraria & geminata ue cãs̃cripta numerose nõ ad simili¬
nidinẽ uersuũ s ad explẽdũ auriũ sensũ apto qͣiͣ quodã uer¬
boꝵ moclo adhibendaq freq̃ntius etiã illa oruam̃ta reꝵ sĩ si¬
ue quȩ admirabilia siue nec opinata siue significata mõstris
ꝓdigiis & oraculis siue quo uidebunt᷑ ei de quo agimus ceti¬
disse diuina atq fatalia. orũs enĩ expectatio eius᷑ ꝗ auclitur¬

Expanded text:
borum insignibus, quae habent plurimum suavitatis—id fit, si factis verbis aut vetustis aut translatis frequenter utamur—, et ipsa constructione verborum, ut paria paribus et similia similibus saepe referantur, ut contraria, ut geminata, ut circumscripta numerose, non ad similitudinem versuum, sed ad explendum aurium sensum apto quodam quasi verborum modo. adhibendaque frequentius etiam illa ornamenta rerum, sive quae admirabilia sive nec opinata sive significata monstris prodigiis et oraculis sive quae videbuntur ei de quo agemus cecidisse divina atque fatalia. Omnis enim exspectatio eius qu
Abbreviated transcription (Latin):
suasori nõ sepe accusatori sepius q reo necessaria. huiꝰ tẽpora
duo sunt. si aut memoĩe cliffidas coꝵ apd̾ quos agas uł intͤ¬
uallo tp̃ib uł iongitudine or̃onis aut frequẽtatis firmam̃tis
or̃onis & breuiter expositã uim est habitura causa. maioꝵ reo rarius¬
est utendum qdꝰ ponenda sunt cõtraria quoꝵ dissolutio in breuitate
lucebit aculii pungẽt. s erit in numeratioe uitandũ ne obtentatio mȩ¬
moriȩ suscepta uideatur ẽẽ puerilis. id effugi&ꝵ ꝗ nõ omĩa minima re¬
petoꝵ sed breuia singula attingens pondera reꝵ ip̃a cõp̃hend&
ex trib extremũ ꝓposiusti questioĩs locũ. M. duo sunt ut initio su¬

Expanded text:
numquam, suasori non saepe, accusatori saepius quam reo necessaria. Huius tempora numquam, suasori non saepe, accusatori saepius quam reo necessaria. Huius tempora duo sunt, si aut memoriae diffidas eorum apud quos agas, vel intervallo temporis vel longitudine orationis aut frequentatis firmamentis orationis et breviter expositis vim est habitura causa maiorem. reo rarius utendum est , quod ponenda sunt contraria, quorum dissolutio in brevitate non lucebit, aculei pungent. Sed erit in enumeratione vitandum, ne ostentatio memoriae suscepta videatur esse puerilis. Id effugiet qui non omnia minima repetet, sed brevi singula attingens pondera rerum ipsa comprehenex tribus extremum proposuisti quaestionis locum. P. Duo sunt ut in initio
Abbreviated transcription (Latin):
aut amic̾tẽdi ꝑiculo. nihil ẽ enĩ miserabilius q ex beato miser. &
hoc totũ qł moueat si bona ex fortuna quis caclat & a quaꝵ cari¬
tate diuellatur q̃ admictat aut admiserit in quib malis sit futu¬
rus ue sit ex p̾matur breuiter. Cito eñ arescit lacrima p̃sertim
in alieĩs malis. nec ꝗtꝗd in ãpplificatioẽ minus enũtiandũ ẽ mi¬
nuta ẽ enĩ omĩs digͥ gentia hic aũt locus grãdia reꝗrit. illud iã
ẽ iudicii quo quaq in causa genere utamur augendi. In illis enĩ causis
quȩ ad delectationẽ ex ornant᷑ hi loti tractandi sunt ꝗ moue̾ posst̃
expectationẽ admirationẽ uolũptatẽ. In cohortatioĩb aũt bonoꝵ
oꝵ maloꝵ enumeratioẽs & exempla ualent plurimũ in iudiciis.
accusatoꝵ fere quȩ ad iracũdiam reo q̃ plurimũ qu& ad miẜicor¬
defensor iracũdiã. Et̃ enumeratio reliqͣ ẽ nã nũqͣ laudatori

Expanded text:
aut amittendi periculo. Nihil est enim tam miserabile quam ex beato miser. Et aut amittendi periculo. Nihil est enim tam miserabile quam ex beato miser. Et hoc totum est quod moveat, si qua ex fortuna quis cadat et a quorum caritate divellatur, quae amittat aut amiserit, in quibus malis sit futurusve sit exprimitur breviter. Cito enim exarescit lacrima, praesertim in alienis malis. Nec quicquam in amplificatione nimis enucleandum est, minuta est enim omnis diligentia; hic autem locus grandia requirit. illud iam sit iudici, quo quaque in causa genere utamur augendi. In illis enim causis quae ad delectationem exornantur ei loci tractandi sunt qui movere possunt exspectationem admirationem voluptatem; in cohortationibus autem bonorum et malorum enumerationes et exempla valent plurimum. In iudiciis accusatori fere quae ad iracundiam, reo plerumque quae ad misericordefensor iracundiam. enumeratio reliqua est, laudatori
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ cõflictio & cause ea q̃ sũt de causis orta maxĩeq similituli¬
nes & exẽpla ficte etiã ꝑsone: muta cleniq loquant᷑ oĩoq sunt¬
ea adhibencda si causa patit᷑ quoe habet᷑ magna: quoꝵ ẽ duplex
genus. alia enĩ magna natura uiclent᷑ alia usu. Naturis ut cele¬
stia ut cliuina ut ea quaꝵ obscurȩ causȩ ut interris mũdoq ad¬
mirabilia qu& sunt. ex quib similib. q̃u& si attendas a cdaugẽda¬
ꝑ multa suppetũt usuq uident᷑ homib aut ꝓdesse. aut obeẽ uehẽmẽ¬
tius quoꝵ sũt gnͣã acdimplicandũ tria. Nam aut caritate mouent᷑
hoĩes ut deoꝵ ut patriȩ ut parẽtũ aut amore ut fratrũ ut cõiu¬
gum ut liberoꝵ ut familiariũ: aut honestate ut uirtutũ maxĩeq
eaꝵ qua ad comunẽ hoium liberalitatẽ ualẽt. Ex his & cohortatio
nes sumũt᷑ ad ea retinẽia & in eos aꝗb ea uiolata sũt oclia incitãt᷑
& mifatio nascitur ꝓpͥus aũt locus est augendi inhis rebꝰ aut ãmissis

Expanded text:
 maximeque similitudines et exempla; fictae etiam personae, muta denique loquantur, omninoque ea sunt adhibenda, si causa patitur, quae habentur magna, quorum est duplex genus. alia enim natura magna videntur, alia usu; natura, ut caelestia, ut divina, ut ea quorum obscurae causae, ut in terris mundoque admirabilia quae sunt, ex quibus similibusque, si attendas, ad augendermulta suppetunt; usu, quae videntur hominibus aut prodesse aut obesse vehementius, quorum sunt genera ad amplificandum tria. Nam aut caritate moventur homines, ut deorum, ut patriae, ut parentum; aut amore, ut fratrum, ut coniugum, ut liberorum, ut familiarium; aut honestate, ut virtutum maximeque earum quae ad communionem hominum et liberalitatem valentsumuntur ad ea retinenda et in eos a quibus ea violata sunt odia incitantur, et miseratio nascitur. proprius locus est augendi in his rebus aut amissis
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ trib ingnibꝰ bona malaue uersant᷑ externis & corpo¬
ris & aĩ. pͥma sũt externa q̃ deducũt᷑ a gnͣe. quo breuiter mo¬
diceq laudato aut si erit in fame p̃termisso si humile uel
placito uł ad augẽdã eius quẽ laudas gloriã tracto. deinceps
si res patitur de fortunis erit facultatibꝰ q dicẽdũ posteade
corporis bõĩs. in pͥmis qd qrͣ uirtutẽ maxĩe significat facilime
fortuna laudat᷑. cleinde est ad facta ueniẽdum de quoꝵ col¬
latioẽ tͥplex ẽ aut eñi tẽpoꝵ seruãdus ẽ ordo aut ĩ pͥmis recep

Expanded text:
ibus bona malave versantur, externi et corporis et animi prima sint externa, quae ducantur a genere; quo breviter modiceque laudato aut, si erit infame, praetermisso, si humile, vel praeterito vel ad augendam eius quem laudes gloriam tacto, deinceps, si res patietur, de fortunis erit facultatibusque dicendum. Postea de corporis bonis; in quibus, quod quasi virtutem maxime significat, facillime forma laudatur. deinde est ad facta veniendum, quorum conlocatio triplex est: aut enim temporum servandus ordo est aut in primis rece
Abbreviated transcription (Latin):
natas. & si nõ oĩa cõfirmãcdo disputabimꝰ breuiterq interdũ q̃ er̃t
satis aꝑta ꝓponemꝰ qłq ex his efficiet᷑ si id aꝑtũ nõ habimus neces¬
Quimilla que s̃ine arte appellant que ia dubiũ asupta dixistiex¬
quo nam mͦ & quo nã loco artisindigẽt: M. illa uo indigent & nec eo dicũt᷑
sine arte quia ita sint s quia ea nõ parit oratoris ars s foris ad se delata mñ
arte tractat: & maxĩe intestib. Nam & de toto gnͣe testiũ quõ id sit infir

Expanded text:
irmabimus breviterque interdum quae erunt irmabimus breviterque interdum quae erunt satis aperta ponemus; quodque ex eis efficietur, si id apertum, non habebimus necesQuid illa quae sine arte appellantur, quae iam dudum adsumpta dixisti, ecquonam modo ecquonam loco artis indigent? P. Illa vero indigent nec eo dicuntur sine arte, quod ita sint, sed quod ea non parit oratoris ars, sed foris ad se delata tamen arte tractat, et maxime in testibus. nam et de toto genere testium quam id sit
Abbreviated transcription (Latin):
n argumẽtatio. s ea cõficitur cũ sũpserit aut nõ dubia aut̃ pro¬
babisia ex quib id efficias qđ aut dubiũ aut minus ꝓbabile ꝑse uide¬
tur. Argumẽtã di aũt cluo sũt gn̾a: quoꝵ alteꝵ ad fidẽ cliretto spec¬
tat alteꝵ se inflectit ad motum. dirigitur cum ꝓposuit aliquid qđ
ꝓbarq sũpsitq ea quib uteret᷑ atq his cõfirmatis ad ꝓpositũ se retulit
atq coclusit. illum aũt altera argumẽtatio qͣiͣ retro & cõtra prius su¬
mit q̃ uult eaq cõfirmat. deinde icl ꝓponendũ fuit ꝑmotis animis
iacit. ad extremũ. Est aũt illa uarietas in argum̃tãdo & nõ ĩ iuncẽ¬
do distinctio: ut cũ interogamus nos met ip̾sos aut ꝑtunctamur
aut imꝑamus. aut optamus q̃ sũt cũ aliis ꝗͣ plurib sentẽtiaꝵ argu¬
mẽta. Uitare aũt similitudines poterimus nõ semꝑ a ꝓposito ordi

Expanded text:
nti argumentatio, sed ea conficitur, cum sumpseris aut non dubia aut pronti argumentatio, sed ea conficitur, cum sumpseris aut non dubia aut probabilia, ex quibus id efficias quod aut dubium aut minus probabile per se videtur. Argumentandi autem duo sunt genera, quorum alterum ad fidem derecto spectat, alterum se inflectit ad motum. Derecto igitur, cum proposuit aliquid quod probaret sumpsitque ea quibus niteretur, atque his confirmatis ad propositum sese rettulit atque conclusit. Illa autem altera argumentatio quasi retro et contra prius sumit quae vult eaque confirmat, deinde id quod proponendum fruit permotis animis iacit ad extremum. est etiam illa varietas in argumentando et non iniucunda distinctio, ut cum interrogamus nosmet ipsos aut percontamur aut imperamus aut optamus, quae sunt cum aliis compluribus sententiarum ornamenta. Vitare autem similitudinem poterimus, non semper
Abbreviated transcription (Latin):
nisꝰ fidem &ͦ dictũ de altero ẽ expone nũc de rep̃hẽdendo. M.
aut totũ est negandũ qtł in argumẽtationẽ aduers ariꝰ sũpserit
si fictũ aut faisum eẽ possis dicere: aut redarguendũ ea quę
pro uerisimibꝰ sũpta sunt. pͥmũ clubia sumpta eẽ ꝓmptis clein
effia que uelit accedere aũt opõtet ad singła sic uniuersa frã¬
gent᷑. Eõmem orãda sũt etiã exempla ꝗb dissimili lisputatioe
creditũ nõ ẽ. cõq̃renda cõditio comunis ꝑiculi si ingeniis homi¬
nũ criminosoꝵ sit exposita uita innocentium :
Qm̃ unde inueniũt quȩ ad fidẽ ꝑtinent habeo: quẽ ad modũ
in dicendo singia tractent᷑ expecto. M. argum̃tationẽ querere
uideris quȩ sit argumẽti explicatio q̃ sũpta ex locis his quȩ
sunt ex posita cõsicienda & distĩguenda dilucide. Ci. plane ⁊¬
istu ip̃m desidero. .M. Est gͦ ut supra dictũ ẽ explicatio argum̃¬

Expanded text:
ero est, expone nunc de reprehendendo. P. Aut totum est negandum quod in argumentatione adversarius sumpserit, si fictum aut falsum esse possis docere, aut redarguenda ea quae pro veri similibus sumpta sunt: primum dubia sumpta esse pro certis; effici quod velit. Accidere autem oportet: ut singula, sic universa framoranda sunt etiam exempla quibus in simili disputatione creditum non est; conquerenda condicio communis periculi, si ingeniis hominum criminosorum sit exposita vita innocentium. C. Quoniam unde inveniuntur quae ad fidem pertinent habeo, quem ad modum in dicendo singula tractentur exspecto. P. Argumentationem quaerere videris, quae est argumenti explicatio; quae sumpta ex locis eis qui sunt expositi conficienda et distinguenda dilucide est . C. Plane ipsum istuc requiro. P. Est ergo, ut supra dictum est, explicatio argume
Abbreviated transcription (Latin):
cõprimẽda: aut intimore uł clolendo aut incupiclitate mi¬
nuencda. Cui ꝗdẽ gnͣi cõtrariũ est disputandi genus ad eosdẽ
illos animi motus quos in affuctioẽ or̃onis sepe faciendum
est uł gignendos uł cõcitãdos atq hȩc fere est partitio cõsulta
.M. ꝗd tu aliam necenses & nõ eadẽ q̃ cõposita ẽ ut eisdẽ locis
ad fidem & adinueniẽdũ ducãt᷑ oĩa. collotãdi aũt ꝗ̃ ẽ ex posi¬
ta in aliis ratio eadẽ huc transfert᷑. Cognita igͥ omĩ listributi

Expanded text:
comprimenda aut in timore deleniendo aut in cupiditate micomprimenda aut in timore deleniendo aut in cupiditate minuenda. Cui quidem generi contrarium est disputandi genus ad eosdem illos animi motus, quod in amplificanda oratione saepe faciendum est, vel gignendos vel concitandos. atque haec fere est partitio consultatro. P. Quid, tu aliamne censes ac non eandem quae est exposita, ut ex eisdem locis ad fidem et ad inveniendum ducantur omnia? Conlocandi autem quae est exposita in aliis ratio, eadem huc transferetur. C. Cognita igitur omni distributi
Abbreviated transcription (Latin):
qualis sit auarus aut ꝗd sit suꝑbus. Tertio aũt gͦnͣe in quo quale sit
q̃ritur aut de honestate aut de utilitate aut de eꝗtate clicẽdũ ẽ. de
honestate sic: ut ne honestũ ne sit ꝓ amico ꝑiculum aut inuidiã sub¬
ire. de utilitate aũt sic: ut sit ne utile in re puͣ. administrãlauer¬
saxi. de aeꝗtate aũt sic: ut sit ne &quũ amicos cognatis añt ferre.
Atq in hoc eodem gnͣe in quo quale sit q̃ritur exorit᷑ aliud quo¬
clam cdisputãdi genus. Nõ enim simpliciter q̃ritur ꝗd honestũ sit.¬
simum. Cuius generis illa sunt q̃ p̃stantissim a sit clignitas uitae:
atq ea ꝗdem quoe clixi cognitionis omĩa sũt. Restat actionis.
cuius alteꝵ est ꝑt.piendi genus qđ ad rationẽ officii ꝑtin&: ut
queadmodũ colendi parentes. alteꝵ aũt ael sed andos animos
& oratioẽ sanandos ut in cõsolandis merorib aut iniracũdia

Expanded text:
qualis sit avarus aut qui sit superbus. tertio autem in genere, in quo quale sit qualis sit avarus aut qui sit superbus. tertio autem in genere, in quo quale sit quaeritur, aut de honestate aut de utilitate aut de aequitate dicendum est. De honestate sic, ut honestumne sit pro amico periculum aut invidiam subire. De utilitate autem sic, ut sitne utile in re publica administranda versari. De aequitate autem sic, ut sitne aequum amicos cognatis anteferre. Atque in hoc eodem genere, in quo quale sit quaeritur, exoritur aliud quoddam disputandi genus. Non enim simpliciter solum quaeritsimum; cuius generis illa sunt, quae praestantissima sit dignitas vitae. Atque ea quidem quae dixi cognitionis sunt omnia. restant actionis: cuius alterum est praecipiendi genus, quod ad rationem offici pertinet, ut quem ad modum sint colendi parentes; alterum autem ad sedandos animos et oratione sanandos, ut in consolandis maeroribus, ut in iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ eius scĩa est finis ut ueri ne sint sensus. alteꝵ attionis quod
refertur ad efficiẽtlũ quid. ut si quęrat᷑ quib officiis amicitia co¬
adipisci gloria possis aut quomͦ inuidia uitet᷑. alteꝵ qđ ad aliqđ¬
comodũ usumq referat᷑. ut quẽ ad modũ sit res.pu. ad ministrã¬
aa auit quẽ a amodũ in pauꝑtate uiuendũ. Rursus aut ex cogĩ¬
tationis cõsulatiõibꝰ sit nec ne sit aut fuerit futm ue sit q̃rit᷑. Unũsge¬
nus est quaestioĩs possit ne aliꝗd efficati ut cũ q̃rit᷑. & quisnã ꝑfecte sa¬
piẽs ẽẽ possit. alteꝵ ut quẽ ad modũ ꝗdq fiat. ut quonã pacto uirtus
ĩ obscuris naturalibq q̃sti onib causȩ or̃onesq reꝵ explicant᷑. Illius
aũt gnͣis in quo ꝗd sit ied de quo agitur q̃rit᷑. duo sunt gnͣa. quoꝵ in
altero disputandũ ẽ. aliud aũt idem sit ut ꝑtinacia. Et si ꝑseuerã¬
tia in altero aut cliscretio gnͣis alicuiꝰ & qi imago ẽ expͥmenda: ut

Expanded text:
alterum; eius scientia est finis, ut verine sint sensus: alterum actionis; quod refertur ad faciendum quid, ut si quaeratur quibus officiis amicitia coadipisci gloriam possis aut quo modo invidia vitetur; alterum, quod ad aliqstranda aut quem ad modum in paupertate vivendum. rursus autem ex cognitionis consultatione, ubi sit necne sit aut fuerit futurumve sit quaeritur, unum genus est quaestionis, possitne aliquid effici, ut cum quaeritur ecquisnam perfecte sapiens esse possit; alterum, quem ad modum quidque fiat, ut quonam pacto virtus bus, ut in obscuris naturalibusque quaestionibus, causae rationesque rerum explicantur. illius autem generis, in quo quid sit id de quo agitur quaeritur, duo sunt genera : quorum in altero disputandum est aliud an idem sit, ut pertinacia et perseverantia; in altero autem descriptio generis alicuius et quasi imago est exprimenda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& eaꝵ ꝗdẽ forma duplex ẽ: quaꝵ altera delectatioẽm sectat᷑
aurium altera ut obtineat ꝓb& & efficiat ꝗdem igitur omĩs ẽ su¬
scepta cõtemptio. itaq illud suꝑius exornatio clicitur qui cũ latũ
genus esse potest saneq uarium unum ex eo delegimus qđ ad lau¬
clandos claros uiros suscepimꝰ & adinꝓbos uituꝑandos. Genus enĩ
nullum est or̃onis qł aut uberius ad dicendum aut utilius ciuita¬

Expanded text:
 quidem forma duplex est: quarum altera delectationem sectatur aurium, altera, ius ut obtineat probet efficiat quod agit, unde omnis est suscepta contentio. Itaque illud superius exornatio dicitur: quod cum latum genus esse potest saneque varium, unum ex eo deligimus, quod ad laudandos claros viros suscipimus et ad improbos vituperandos. Genus enim nullum est orationis quod aut uberius ad dicendum aut utilius civita
Abbreviated transcription (Latin):
cile est enumerare quot uiri qͣ ta scĩa ꝙͣztaq in suis stitdiis uarie¬
tate & copia fuerĩt. qui nõ una aliqua in re separatim el ab orasse
cõp̃henderĩt. Qu̾is ignorat hii ꝗ mathematici uocant᷑ ꝗͣta in
uersent᷑ : quo tam̃ in gnͣe ita multi ꝑfecti hoĩes extiter unt

Expanded text:
cile est enumerare, quot viri, quanta scientia, quantaque in suis studiis var ecile est enumerare, quot viri, quanta scientia, quantaque in suis studiis var etate, et copia fuerint: qui non una aliqua in re separa: im claborarint,comprehend rint. Quiur? Quo tamen in genere multi ita perfecti homines extiterunt
Abbreviated transcription (Latin):
clubita quin belli duces ex hac una ciuitate p̃stãtissimos pe¬
ne innumerabiles indicẽdo aũt excellentes uix paucos pro¬
ferre possimus: Iam uo cõsilio ac sapiẽtia qui regere ac guber¬
nare. R. pͣͫ possint multi nr̃a plures patrũ memoria atq & ma
ioꝵ extiterunt. ͥqͣͣ boni ꝑdii nulli uix aũt singłis ętatib singłi
tollerabiles oratores inuenirẽt᷑. Ac ne quis forte cum aliis stu¬
diis quȩ retõditis artib atq in quadam uarietate litteraꝵ uersẽ¬
tur. magis hanc dicendi rationẽ qͣ cum imꝑatoris laude aut cũ
boni senatoris prudentia cõparandã put& cõuertat animũ
ad ea ip̃a artium gnͣa circũspiaatq qui in his floruerũt q multi
fĩt: facillime qͣ ta oratoꝵ sit & semꝑ fuerit paucitas iudi cabit. q̃
quã pħyam greci uocant ab omĩb doctissimis iudicari. In qͣ diffi¬

Expanded text:
dubitet quin belli duces ex hac una civitate praestantissimos paedubitet quin belli duces ex hac una civitate praestantissimos paene innumerabilis, in dicendo autem excellentis vix paucos proferre possimus? Iam vero consilio ac sapientia qui regere ac gubernare rem publicam possint, multi nostra, plures patrum memoria atque etiam maiorum exstiterunt, cum boni perdiu nulli, vix autem singulis aetatibtolerabiles Oratores invenirentur. Ac. nequis forte cum aliis studiis, quae reconditis in artibus, atque in quadam varietate literarum versantur, magis hanc dicendi orationem, quam cum Imperatoris laude, aut cum boni Senatoris prudentia comparandam putet: convertat animum. et ea ipsa artium genera cirumspiciat, quique in iis floruerint, quamque multi sint: facillime quanta OratoΦιλοσοφίαν Graeci vocant, ab hominibus doctissimis iudicari, in qua diffi
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: aliꝗd hisdem de rebis politius a nob̾ ꝑfectiusq ꝓferri.
Solesq nõ nũq hac de reame indisputatiõib nr̃is dissentire:
ꝓ ego prudẽtissimoꝵ hoũim artib eloquẽtiã cõtineri statuã.
Qu aut illã ab elegãtia doctrine segregandã putes: & in quodã
ingenii atq exeratatioĩbꝰ gnͣe ponendã. Ac mihi ꝗdẽ sȩpenu¬
mero ĩ sũmos hoĩes ac sũmis ingeniis p̃clitos intuenti q̃rendũ
et̃ uisum ẽ ꝗd ess& curplures m omĩb reb ꝙͣ indicendo acl¬
mirabiles extitissent. Namq quotũq te animo & cogitatioe
cõuerteris ꝑ multos excellẽtes in quotũq gnͣe uidebis nõ me¬
didtriũ arnum s prope maximaꝵ. Quisꝰ enĩ ẽ quinsi claro¬
rum hoĩm scientiã reꝵ gestaꝵ uł utilitatẽ uł magͥtudinẽ
metiriuelit/ nõ anteponat oratori imꝑatorẽ : Qu̾is autem

Expanded text:
sumus, aliquid eisdem de rebus politius a nobis perfectiusque proferri; sumus, aliquid eisdem de rebus politius a nobis perfectiusque proferri; solesque non numquam hac de re a me in disputationibus nostris dissentire, quod ego eruditissimorum hominum artibus eloquentiam contineri statuam, tu autem illam ab elegantia dingeni atque exercitationis genere ponendam. Ac mihi quidem saepe numero in summos homines ac summis ingeniis praeditos intuenti quaerendum esse visum est quid esset cur plures in omnibus rebus quam in dicendo admirabiles exstitissent; nam quocumque te animo et cogitatione converteris, permultos excellentis in quoque genere videbis non mediocrium artium, sed prope maximarum. Quis enim est qui, si clarorum hominum scientiam rerum gestarum vel utilitate vel magnitudine metiri velit, non anteponat oratori imperatorem? Quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
iti mecliũ reꝵ oĩum certamen atq discrimen. & hot tempus
om̃e post consulatũ obietimus Fluctibus: qui ꝑ nos a comuni
peste depulsi in nos metip̃os redundarent. S tam̃ in eis
uł asperitatib reꝵ uł angustiis tẽporis obsequar studiis nr̃is
bu& ocii adscribendũ potissimũ cõferam. Tibi uo frater neq
hortanti deero neq roganti. Nam neq auctoritate ꝗsꝙͣ apud
me plus ualere te potest neq uolũtate. Ac mihi repetenda
ẽ ueteris cuidã memoĩe nõ satis explicata retordatio s ut ar¬
bitror acta acl id qtł reꝗris: ut cognoscas q̃ uiri oĩum ȩloquen¬
tissimi c larissimiq senserĩt de omi ratioẽ dicẽdi. Uis enĩ ut
mihi sepe clixisti qm̃ q̃ pueris aut adiscẽtib nob̾ aut ex cõmẽ¬
tariolis nr̃is incohata ac rudia exciderũt uix hac &etate digna
& ħot usu qrorm ex causis quas cliximus tot tantisq cõsetuti

Expanded text:
in medium rerum omnium certamen. atque discrimen: et hoc tempore in medium rerum omnium certamen. atque discrimen: et hoc tempore omen post consulatum obiecimus iis fluctibus, qui per nos a communi peste depulsi in nosmetipsos redundarunt. Sed tamen in his, vel asperitatibus rerum, vel angustiis temporis, obsequar studiis nostris: spublica tribuet otii ad scribendum potissimum conferam. Tibi vero, frater, neque hortanti deero, neque roganti. Nam neque auctoritate quisquam apud me plus te valere potest; neque voluntate. Ac mihi repetenda est veteris cuiusdam memoriae non satis sane explicata recordatio, sed, ut arbitror, apta ad id, quod requiris, ut cognoscas quae viri omnium eloquentissimi clarissimique senserint de omni ratione dicendi. Vis enim, ut mihi saepe dixisti, quoniam, quae pueris aut adulescentulis nobis ex commentariolis nostris incohata ac rudia exciderunt, vix sunt hac aetate digna et hoc usu, quem ex causis, quas diximus, tot tantisque consecuti
Abbreviated transcription (Latin):
OꝗETANTE mihi sȩpenumero & memoria uetera
repetenti ꝑ beati fuisse Quinte frater illi uideri
solent qui in optimare .puͣ. cõmodo & honorib
Q reꝵ gestaꝵ gloria florerent cum uite cursum
uẽs illud tum mihi quoq initium regescẽcliꝰ atq animũ ad utriusꝙ
nr̃m p̃clara studia referendi fore iustum & prope ab omĩb cõ¬
cessum arbitrarer. simfinitus forentiũ reꝵ labor & ambitionis
occupatio dursu honoꝵ etiã cetatis flexu cõstitiss&: quã spem
cogitationũ & cõsilioꝵ meoꝵ tuͣm graues coĩm tẽpoꝵ tũ uaru
nostri casus fefellerũt. Nam ꝗlotus quietis & tranꝗllitatis ple¬
nus fo e iidebatur in eo maxĩe molestiaꝵ & turbulentissiẽ¬
tepestates extiterũt. Neq uͣo nob̾ cupiẽtib atq ex optãtibꝰ frũc¬
tus omidatus ẽ ad eas artes ꝗb apueris dediti fuimus celebrã
casinter nos q recolendas. Nam prima aetate incidimus in
ip̃am ꝑturbationẽ lisciplinȩ ueteris: & cõsuiatu deuenimus

Expanded text:
ogitanti mihi saepe numero et memoria vetera repetenti perbeati fuisse, Quinte frater, illi videri solent, qui in optima re publica, cum et honoribus et rerum gestarum gloria florerent, eum vitae cursum uit cum mihi quoque initium requiescendi atque animum ad utriusque nostrum praeclara studia referendi fore iustum et prope ab omnibus concessum arbitrarer, si infinitus forensium rerum labor et ambitionis occupatio decursu honorum, etiam aetatis flexu constitisset. Quam spem cogitationum et consiliorum meorum cum graves communium temporum tum varii nostri casus fefellerunt; nam qui locus quietis et tranquillitatis plenissimus fore videbatur, in eo maximae moles molestitempestates exstiterunt. Neque vero nobis cupientibus, atque exoptantibus fructus otii datus est ad eas artes, quibus a pueris dediti fuimus, celebran das, interque nos recolendas. Nam prima aetate incidimus in ipsam perturbationem disciplinae veteris: et consulatu devenimus
Abbreviated transcription (Latin):
S Toco mi pater latine exte audire ea quȩ mihi tu de ratione
dicendi grece tran cdidisti si moclo tibi otium est: & si uis. Mar
n est mi cicero quẽ ego malim qͣ te cloctissimũ ẽẽ: Otiũ autẽ
primũ est sũmũ: qm̃ aliqñ romã exeundi potestas clata ẽ. cdein¬
de ista tua stuclia uł maximis occupatiõib meis libenter anteferrẽ. Ci. Uis¬
ne igitur ut tu me soles grete ordine intẽrogare sic ego te uicissim eisdẽ de
rebus latine interrogẽ: M. Sane si placet. sic eni & ego te meminisse intel¬
ligam quae accepisti & tu ordine audies q̃ reꝗres:
Quot in partes distͥbuẽda ẽ oñs doctrina dicendi: M. tres. . cedo. quas:
.N. pͥmũ in ip̃am uim oratoris. dem̃ in oratione. tũ in q̃stiõẽm. C. in quo est

Expanded text:
Studeo, mi pater, Latine ex te audire ea quae mihi tu de ratione dicendi Graece tradidisti, si modo tibi est otium et si vis. PATER. An est, mi Cicero, quod ego malim quam te quam doctissimum esse? Otium autem primum est summum, quoniam aliquando Roma exeundi potestas data est; deinde ista tua studia vel maximis occupationibus meis anteferrem libenter. C. Visne igitur, ut tu me Graece soles ordine interrogare, sic ego te vicissim isdem de rebus Latine interrogem? P. Sane, si placet. Sic enim et ego te meminisse intellegam quae accepisti, et tu ordine audies quae requires. C. Quot in partis tribuenda est omnis doctrina dicendi? P. Tris. C. Cedo quas? P. Primum in ipsam vim oratoris, deinde in orationem, tum in quaestionem. C. In quo est
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est rellatiułi sic in cõiũctis qł nõ est cõsequẽs uituꝑandũ
ẽ. Eomunia aũt simpliciũ cõiunctoꝵq sũt hȩc quĩq quasi
lumina : dilucidũ breue probabile. illustre suaue diluci¬
dũ fit usitãs uerbis ꝓpriis. cõpositis aut circũ septioẽ cõc lusa
aut intermissioẽ aut circũcisione uerboꝵ. obsturũ aũt aut
longitudine aut tractatioẽ or̃onis: aut ambinguitate aut
inflexioẽ atq inmutatiõẽ uerboꝵ. breuitas aũt cõspicitur
simplicib uerbis semel un a quaq redicencla nulli reinisi ut
dilucide dicas seruienclo ꝓbabile aũt ẽ genus or̃onis si nũc
minus ẽ cõptum atq expolitũ: sic̃ auctoritas & pondus in
uerbis si sentẽtie uł graues apte opini oĩb hoium & morib.
illustris aũt ẽ or̃o si ͦ uerba grauitate clelecta ponũt᷑. quę

Expanded text:
iunctis quod non est consequens vituperandum iunctis quod non est consequens vituperandum est. communia autem simplicium coniunctorumque haec sunt quinque quasi lumina, dilucidum breve probabile inlustre suave. Dilucidum fiet usitatis verbis propriis dispositis, aut circumscriptione conclusa aut intermissione aut concisione verborum; obscurum autem aut longitudine aut contractione orationis aut ambiguitate aut inflexione atque immutatione verborum. Brevitas autem conficitur simplicibus verbis, semel una quaque re dicenda, nulli rei nisi ut dilucide dicas serviendo. Probabile autem genus est orationis, si non nimis est comptum atque expolitum, si est auctoritas ac pondus in verbis, si sententiae vel graves vel aptae opinio— nibus hominum ac moribus. inlustris est autem oratio, si et verba gravitate delec
Abbreviated transcription (Latin):
mutati oẽ. alia inferius sũt quȩ nõ noua nõ nouata. aut simili¬
tudine tractant aut inflexioẽ aut cõiunctioẽ uerboꝵ. atq
& iã est hec distinctio inuerbis. altera natura. tractatioẽ alte¬
ra. natura ut sint alia sonantiora. grandiora leuiora: & quo¬
dãmocdo nitidiora. alia cõtra. tractatioẽ aũt cũ aut ꝓpria sumũ¬
tur reꝵ uocabula aut acldita ad nom̃: aut noua: aut pͥsca
aut ab oratore moclificata & inflexa quodãmotlo: qualia sũt
ea q̃ transferũt᷑ aut ĩmutãt᷑ aut in ea quib tamqͣ ab utimur-
aut ea quȩ obscuramus: quȩ incredibiliter tollimus ꝗ̃q mi¬
rabilius ꝙ sermoĩs cõsuetudo partitur ornamus .:
ł ł ab eo de simplicib uerbis: nũc cle cõũctione q̃ro. aab
numeri ꝗdẽ sunt incõiũctioẽ seruandi cõsequutioq uerboꝵ
Numeros aures ip̃e metiunt᷑ ne aut cõplexas uerbis quod pro¬
rid ꝑsonis casib ꝑturbet᷑ oratio. Nam ut in simplicib qł¬

Expanded text:
aut similitudine aut imitatione aut inflexione aut adiunctione verborum. atque etiam est haec distinctio in verbis; altera natura, tractatione altera. Natura, ut sint alia sonantiora grandiora leviora et quodam modo nitidiora, alia contra; tractatione autem, cum aut prppria sumuntur rerum vocabula aut addita ad nomen aut nova aut prisca aut ab oratore modificata et inflexa quodam modo; qualia sunt ea quae transferuntur aut inmutantur, aut ea quibus tamquam abutimur, aut ea quae obscuramus, quae incredibiliter tollimus, quaeque admirabilius quam sermonis consuetudo patitur ornamus. C. Habeo de simplicibus verbis, nunc de coniunctione quaero. P. Numeri quidam sunt in coniunctione servandi consecutioque verborum. Numeros aures ipsae metiuntur, ne aut non compleas verbis quod pros temporibus personis casibus perturbetur oratio. Nam ut in simplicib
Abbreviated transcription (Latin):
cletretis testimoniis accus aratusq insingłis cõmorat᷑: ꝑ oratioĩsq
p̃ceptis quȩ adincitãdos aĩos ualent & in reliqua oratioẽ paululũ

Expanded text:
decretis testimoniis accuratiusque in singulis commoratur, eis orationis decretis testimoniis accuratiusque in singulis commoratur, eis orationis praeceptis, quae ad incitandos animos valent,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur igit᷑ hoc loto expoĩs gn̾a cõtrouersioꝵ: M. ut rõnem collocã¬
di ad finẽ cuiusq comodem. Gi. quonã tñ modo. M. quia quib in õĩb¬
rationib delectatio finis est uarii ordines collotandi. nam aut tẽpoꝵ
seruant᷑ gradus: aut geneꝵ destributiones. aut arinorib ad maio¬
ra ascendimus: aut amaiorib ad minora delabimur aut hȩc in eqͣ¬
li uarietate distinguimus. cũ parua magnis simplicia cõuĩctis ob¬
scura dilucidis leta tristib. in credibilia ꝓbabilib inteximus: quoe ĩ
ex ornationẽ cadunt omĩa. Ci. ꝗd in deliberatioẽ: N. quid speras.
pͥncipia uł nõ longa uł sepe nulla. sũt enĩ ad audiendũ ꝗ deliberant᷑
sua causa parati. nec multũ sane sepe narrandũ ẽ. Est enĩ narratio
p̃teritaꝵ reꝵ aut p̃sentiũ: suasio aũt futuraꝵ. Quare ad fidem
& ad motum adhibenda ẽ omĩs oratio.:
Qui ed iniudiciis quae est collocatio: M. Non eadem accus atoris

Expanded text:
nem conlocandi ad finem cuiusque accommodem. C. Quonam tandem modo? P. Quia quibus in orationibus delectatio finis est, varii sunt ordines conlocandi. Nam aut temporum servantur gradus aut generum distributiones; aut a minoribus ad maiora ascendimus aut a maioribus ad minora delabimur; aut haec inaequabili varietate distinguimus, cum parva magnis simplicia coniunctis obscura dilucidis laeta tristibus incredibilia probabilibus inteximus, quae in exornationem cadunt omnia. C. Quid, in deliberatione quid spectas? P. Principia vel non longa vel saepe nulla. Sunt enim ad audiendum qui deliberant sua causa parati. Nec multum sane saepe narrandum est . Est enim narratio praeteritarum rerum aut praesentium; suasio autem futurarum. Qua re ad fidem et ad motum adhibenda est omnis oratio. C. Quid, in iudiciis quae est conlocatio? P. Non eadem accusatoris e
Abbreviated transcription (Latin):
In cõiunctis aũt uerbis tͥ plex põt adhiberi cõmutatio nõ uer
boꝵ s tm̃mͦ ordinis ut cũ semel dictũ sit directe sic̃ natura
ip̃a tulerit inuertit᷑ ordo & idẽ qiͣ sursũ uersus retroq dica¬
tur demñ itaq intercis e atq ꝑmiste. eloq̃ndi aũt exercitatio
maxime in hoc toto cõuertẽtli genere uersatur.

Expanded text:
in coniunctis autem verbis triplex adhiberi commutatio potest nin coniunctis autem verbis triplex adhiberi commutatio potest non verborum sed tantum modo ordinis, ut cum semel dictum sit directe, sicut natura ipsa tulerit, invertatur ordo et idem quasi sursum versum retroque dicatur, deinde idem intercise atque permixte. Eloquendi autem exercitatio maxime in hoc toto convertendi genere versatur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
oratoris ip̃ius amabiles mores: ꝗ ex pͥmũt᷑ aut significando uidicia
ip̃ius ex aĩo humano ac liberali aut inflexiõe ẜ moĩs aut augẽtli
alterius aut inueniẽcli sui causa alia lici ab oratore alia extima¬
ri uideat᷑ itaq comitare fieiͣ magis qͣ uanitate. s sunt multa
suauitatis p̃cepta quȩ or̃onẽ aut magis obscurã aut magis ꝓbabi¬
lem faciũt. Itaq hoc & iã loco uobis est ip̃ius ꝗd causa postulet
ne atq mutata. M. Est ita ne id genus totũ sic̃ in cõmutatione
uerboꝵ q̃ simplicib inuerbis ita tractent᷑ aut ĩuerbo dilatent᷑
aut ĩuerbũ cõtrahat᷑ or̃o. Ex uerbo cũ aut ꝓpͥũ aut idem signifi¬
ces: aut factum uerbũ inplura uerba deducit᷑. Ex or̃one cum
aut cliffinitio ad unũ uerbũ uotat᷑ aut assũpta uerba remouẽt᷑
aut in circuitꝰ dirigunt᷑ aut cõiunctiõe fit unũ uerbũ ex duob.

Expanded text:
oratoris ipsius amabilis mores; qui exprimuntur aut signando iudicio oratoris ipsius amabilis mores; qui exprimuntur aut signando iudicio ipsius et animo humano ac liberali aut inflexione sermonis si aut augendi alterius aut minuendi sui causa alia dici ab oratore alia existimari videntur idque comitate fieri magis quam vanitate. Sed sunt multa suavitatis praecepta, quae orationem aut magis obscuram aut minus probabilem faciunt. Itaque hoc etiam loco nobis est ipsis quid causa postulet utata. P. Est quidem id genus totum in commutatione verborum, quae simplicibus in verbis ita tractatur, ut aut ex verbo dilatetur aut in verbum contrahatur oratio; ex verbo, cum aut proprium aut idem significans aut factum verbum in plura verba diducitur; ex oratione, cum aut definitio ad unum verbum revocatur aut adsumpta verba removentur aut circuitus diriguntur aut coniunctione fit unum verbum ex duobus.
Abbreviated transcription (Latin):
moueĩ põt. s quȩ clicta sũt de or̃one dilucicla caclũt ĩ hãc
illustrẽ or̃onẽ. est enĩ plus aliqñ illustre qͣ id dilucidũ. alte¬
rũ fit ut intelligamus alterũ uo ut uicdere uideamur. Sua¬
ue aũt genus erit dicẽdi pͥmũ elegantia & iocũlitate uer¬
boꝵ sonantiũ & leuiũ . deinde cõiunctioẽ ꝗ̃ neq asꝑos hab& cursus
neq disiunctos atq hiantes & sic circũscripta nõ longo amfractu
s ad sp̃m uocis apto. hancq similitudinẽ equalitatẽq uerboꝵ tum
ex cõtrariis sumpta uerbis uerbis crebra crebris paria parib respõ¬
deant. relataq ad idem uerbũ & geminata ac duplicata uł & iã
sepius iterata ponãtur. Cõstructaq uerboꝵ tũ cõiunctioib copulet᷑
tũ dissoluti oĩb relaxet᷑. Eit etiã suauis or̃o cũ aliꝗd aut diuersius
aut inauditũ aut nouũ licas. cdectat enĩ ꝗtꝗd est admirabile
maximeq mou& ea ꝗ̃ motũ aliquẽ aĩ miscet oratio ꝗ̃q significat

Expanded text:
lucida, cadunt in hanc inlustrem omnia. Est enim plus aliquanto inlustre quam illud dilucidum. Altero fit ut intellegamus, altero ut videre videamur. suave autem genus erit dicendi primum elegantia et iucunditate verrum sonantium et levium: deinde coniunctione, quae neque asperos habeat concursus neque diiunctos atque hiantis et sit circumscripta non longo anfractu sed ad spiritum vocis apto habeatque similitudinem aequalitatemque verborum, cum ex contrariis sumpta verbis verba paribus paria respondeant relataque ad idem verbum et geminata ac duplicata vel etiam saepius iterata ponantur constructioque verborum tum coniunctionibus copuletur tum dissolutionibus quasi relaxetur. fiet etiam suavis oratio, cum aliquid aut inusitatum aut inauditum aut novum dicas. Delectat etiam quicquid est admirabile maximeque movet ea quae motum aliquem animis ciet oratio quaeque significat
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓpositũ ut iratũ efficiat iudicẽ. Ci. ꝗd faciendũ ẽ cõtrareos.
.M. omĩa longe setus sumẽda. pͥncipiũ ad beniuolẽtiã cõciliandã.
narrationes aũt amputãdȩ quȩ lecdunt: aut relinquẽdȩ si tote
molestȩ sunt: firmamẽta ad ficlẽ posita: aut ꝑ se liluenda: aut
obscuranda aut disgressionib obruenda ꝑ orationes: aut admi¬
sericõdiã cõferenda. Gi. semꝑ ne igit᷑ ordines collocãdi quẽ uolumꝰ
tenere possumus: M. nõ sane.nã auditoris aures moderant᷑ ora¬
Ex pone deinceps q̃ ipius oratoris uerboꝵq p̃cepta sũt. M.
unũ genus ẽ eloquẽdi sua sponte fusum. alterũ uersum atq
mũdatũ. pͥma uis ẽ insimplicib uerbis. in cõuinctis secũcla. sim¬
pliciainueniẽda sũt. cõiunctio collocãcla ẽ. & simplicia uerba

Expanded text:
endum est contra reo? P. Omnia longe secus. Principia sumenda ad benevolentiam conciliandam; narrationes aut amputandae, quae laedunt, aut relinquendae, si totae sunt molestae; firmamenta ad fidem posita aut per se diluenda aut obscuranda aut digressionibus obruenda; perorationes autem ad miscricordiam conferendae. C. Semperne igitur ordinem conlocandi quem volumus tenere possumus? P. Non sane; nam auditoris aures moderantur orandum est. C. Expone deinceps quae ipsius orationis verborumque praecepta sint. P. Vnum genus est eloquendi sua sponte fusum; alterum versum atque mutatum. Prima vis est in simplicibus verbis, in coniunctis secunda. Simplicia invenie
Abbreviated transcription (Latin):
cõiectoꝵ h umanũ quidẽ expectant ex auctoritate & ex uolũtate¬
& ex or̃one aut libera aut ex p̃ssa in quo sũt scripta pacta ꝓmissa
iurata q̃sita
Que sũt q̃ dicis insita: M. quȩ infixa sunt reb ip̃is. tũ ex toto tum¬
id de querit᷑. alia ẽẽ iugata appellant᷑ alia ex gnͣe alia ex forma alia ex
similitudine alia ex clifferẽtia alia ex cõtrario alia ex cõiunctis: alia
ex antecedẽtib alia ex cõsequẽtib alia ex repugnãtibꝰ alia ex causis
alia ex effecstis : alia ex cõꝑatione maioꝵ aut pariũ aut minoꝵ ut¬
ꝗb aut naturȩ reꝵ aut facultates cõꝑant᷑. Ci. omĩb ne existis lo¬
cis argum̃ta sumemꝰ. M. ĩmo uõ scrutabimur & queremus ex oĩb.
sed adhibebimus iudiciũ ut leuia semꝑ reicianus nõ nũq & p̃ter¬
mictamus nõ necessaria.:

Expanded text:
coniectorum; humanum, quod spectatur ex auctoritate, ex voluntate, ex oratione aut libera aut expressa, in quo insunt scripta pacta promissa iurata quaesita. C. Quae sunt quae dicis insita? P. Quae iura infixa sunt rebus ipsis, ut de est. Nam alia coniugata appellamus, alia ex genere, alia ex forma, alia ex similitudine, alia ex differentia, alia ex contrario, alia ex adiunctis, alia ex antecedentibus, alia ex consequentibus, alia ex repugnantibus, alia ex causis, alia ex effectis, alia ex comparatione maiorum aut parium aut minoruquibus aut naturae rerum aut facultates comparantur. C. Omnibusne igitur ex istis locis argumenta sumemus? P. Immo vero scrutabimur et quaeremus ex omnibus, sed adhibebimus iudicium, ut levia semper eiciamus, non numquam etmittamus et non necessaria.
Abbreviated transcription (Latin):
queris s plenius ꝗluis ex plicabit᷑. cũ ad oratoris ip̃ius q̃sdonũq ratio¬
nẽ uenero. Ci. quid seꝗtur : Mar. cũ inueneris collocare cuius infi¬
nita ꝗ̃stione ordo ẽ idẽ ferre quẽ exposui locoꝵ. Indifinita aũt
firma opinio motus aũt aĩ in citatio aut ad uolũtatẽ aut ad mole¬
ꝑtes plures geneꝵ singłoꝵ. omẽm collocutionẽ ad finẽ accomode¬
mus quȩstioni. Nam ẽ in cõsultatioẽ uł ꝓpositioẽ finis fides. in causa
destingui. Nam ut ascultator modo ẽ qui audit aut clisceptator .i.
statuit aũt añt cle p̃teitis ut uilex aut de futis ut senatus. sic t̾a
sũt gnͣa. hoc ẽ iudicii: deliberatioĩs: exornatioĩs. q̃ quia in laudatio¬
nes maxime cõfert᷑ ꝓpͥum habet iam ex eo noie. Ci. quas res sibi ꝓ¬

Expanded text:
cabitur, cum ad orationis ipsius quaestionumque rationem venero. C. Quid sequitur igitur? P. Cum inveneris, conlocare; cuius in infinita quaestione ordo idem fere quem exposui locorum; in definita aundi. Quoniam fides est firma opinio, motus autem animi incitatio aut ad voluptatem aut ad molepartes plures generum singulorum—omnem conlocationem ad finem accommodo quaestionis. Nam est in proposito finis fides, in causa distingui. Nam aut auscultator modo est qui audit aut disceptator, id Statuit autem aut de praeteritis, ut iudex, aut de futuris, ut senator; sic tria haec genera iudici deliberationis exornationis; quae quia in laudationes maxime conferatur, proprium iam habet ex eo nomen. C. Quas res sibi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum reꝵ custos est memoria:
Quid or̃onis quot sũt ꝑtes: M. quatuor eaꝵ duȩ ualẽt adrẽ dicendã:
narratio & cõfirmatio.: adĩpellẽdos aĩos duę: pͥncipiũ & ꝑoratio. C ꝗd
q̃stio quas nã ht̃ ꝑtes: .N. infinitã: quã cõsultatioẽm appello: & diffini¬
tã quã cõtrouersiã causam nomino.C. qm̃ igit᷑ inuenire pͥmũ ẽ orato¬
ris ꝗd quer&: M. ut inueniat quẽ ad modũ fidẽ faciat eis quib ual&
ꝑsuadere : & quẽ ad modũ motũ eoꝵ aĩs afferat. C. ꝗb reb fides fit:
.NI. argumẽtis quo dicũt᷑ ex locis aut inre ip̃a insitis aut assũptis. S.
quos uocas locos : .M. eos inꝗb latent argumẽta. C. ꝗd argumẽtũ: .M.

Expanded text:
s memoria. C. Quid? orationis quot sunt partes? P. Quattuor. Earum duae valent ad rem docendam, narratio et confirmatio; ad impellendos animos duae, principium et peroratio. C. Quid ? Quaestio quasnam habet partis? P. Infinitam, quam consultationem appello, et definitam, quam causam nomino. C. Quoniam igitur invenire primum est oratoris, quid quaeret? P. Vt inveniat, quem ad modum fidem faciat eis quibus velit persuadere, et quem ad modum motum eorum animis adferat. C. Quibus rebus fides fit ? P. Argumentis, quae ducuntur ex locis aut in re ipsa insitis aut adsumptis. C. Quos vocas locos? P. In quibus latent argumenta. C. Quid est argumentum? P.
Abbreviated transcription (Latin):
care. .N. faciã & a pͥncipiis primũ ordiar ꝗ̃ ꝗdẽ dicũt᷑ aut ex ꝑsoĩs
ut actente audiamur. quoꝵ pͥmus i ocus ẽ in ꝑsonis nr̃is discepta¬
toꝵ aduersarioꝵ e ꝗb mitia beniuolẽtie cõcibandȩ cõparant᷑

Expanded text:
care. P. Faciam et a principiis primum ordiar, quae quidem ducuntur aut ex personis acare. P. Faciam et a principiis primum ordiar, quae quidem ducuntur aut ex personis aut attente audiamur. Quorum primus locus est in personis nostris disceptatorum adversariorum; e quibus initia benevolentiae conciliandae co
Abbreviated transcription (Latin):
oronẽ & illustrẽ & ꝓbabilem &̾ suauẽ nõ uerbis s uarietate
uotũ motu cõpoi̾b̾ uultuq plurimũ ualebit. si cũ oronis genere
cõsentiẽt & eius xuim ac uarietatem subsequetur.:
quȩ gemma litterature quodãmodo & indissimili gnͣe ꝑsimilis.
Nam ueꝵ illa cõstat ex notis lr̃aꝵ & ex eo in quo inpͥmũt᷑ illȩ¬
note. s cõfectio memoriȩ tãqͣ cere locis utitur & ex his ymagi¬
nes ut litteras locat.:
Quoniã igͥ uis or̃onis omĩs exposita ẽ ꝗd habes de oronis p̃¬
ad motũ aĩ ualent. his enĩ initiis & ꝑ oratioĩb cõcitandus ẽ. se¬
cũda narratio tertia cõfirmatio fidem fac or̃oni s amplificatio
li quo incursu or̃onis adhibenda ẽ maximeq cũ aliꝗd aut cõ¬
firmatũ aut rep̃hensum itaq ad fidẽ quoq uł plurimũ ual&.¬
Est enĩ amplificatio uehemẽs quedam argum̃tatio ut illa docendi
causa sit hec cõmonẽdi . Ci. ꝑge igͥ ordine quattuor istas ꝑtes expli¬

Expanded text:
babilem et suavem non verbis, sed varietate vocis motu corporis vultu, quae plurimum valebunt, si cum orationis genere consentient et eius vim ac varietatem subsequentur. quae est gemina litteraturae quodam modo et in dissimili genere persimilis. Nam ut illa constat ex notis litterarum et ex eo in quo imprimuntur ipsae, sic confectio memoriae tamquam cera locis utitur et in his imagines ut litteras conlocat. C. Quoniam igitur vis oratoris omnis exposita est, quid habes de orationis prad motum animi valet—is enim est initiis et perorationibus concitandus—secunda narratio et tertia confirmatio fidem facit orationi. Sed amplificatio liquo in cursu orationis adhibenda est maximeque cum aliquid aut confirmatum est aut reprehensum. Itaque ad fidem quoque vel plurimum valenim amplificatio vehemens quaedam argumentatio; ut illa docendi causa, sic haec. commovendi. C. Perge igitur ordine quattuor mihi istas partis expli
Abbreviated transcription (Latin):
tiginosã ⁊ di ue̾ꝯdat᷑ ĩũge̾ fatiẽ suã de die
uugat de nocte. ⁊ ĩ mane lau cũ aqͣ cep̃ ĩ qͣ
resoluat᷑ pĩguedo amidi ad mirigand̾ ¶ Aliud¬
s ͨ fit. atc̃ frum̃tũ uł odeu̾̃ recẽs dũ adhuc ẽ
⁊ iacte ⁊ ĩ mortaͦ fortit̾ te̾ ⁊ ꝑista ⁊ pone aꝙͣ
⁊̃ tͥplo ⁊tibi dimitte douͤ putͤfiat pt̾ea totũ ex¬
pͥme ⁊ soli expone don aqͣ ex toto desiccet᷑ ⁊ hoc

Expanded text:
tiginosum. Et si uerecundatur inungere faciem suam de die, ungat de nocte, et in mane lauet cum aqua tepida in qua resoluatur pinguedo amidi ad mitigatitum uel ordeum recens dum adhuc est in lacte, et in mortario fortiter tere, et pista, et pone aquam in triplo, et ibi dimitte donec putrefiat. Postea totum exprime et soli expone donec aqua ex toto desiccetur et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. uł gͣua iumiꝑi distẽꝑemꝰ cũ uino ⁊ damꝰ¬
ĩ uino ĩtĩctũ ĩ qͥb bullierĩt folia mirtilli uł
ciẽs eam sedẽ ĩ aqͣ ista ⁊ pt fac de oĩb fĩgiũ
ꝑ formicatões ⁊ syrones ad formicatõ
fronte. frum̃cũ distẽꝑamꝰ cũ uĩo ⁊ pul. olibani.
mõtanũ fom̃ta inde ocłos ĩ sero ⁊ fat empłm
de eisd̾ h̾bis cũ. al. oui ⁊ sr̃pone. de tela ocu

Expanded text:
dum. Vel grana iuniperi distemperemus cum uino in uino intinctum in quo bullierint folia mirtilli, uel cias eam sedere in aqua ista, et post fac de omnibus fumigium. <Ad formicationes fronte, frumentum distemperamus cum uino, et puluere olibani montanum, fomenta inde oculos in sero, et fac emplaustrum de eisdem herbis cum albumine
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ oruat᷑ si fui̾t pult̾ deformes faciei.¬
młres pailiat. młr se ornabit ħ m̃o. pͥmo ablu¬
at se faciẽ suã cũ sapone gallico u cũ aqͣca
optĩe ⁊ cũ colatã ffuris abluat se ĩ balneo.
ptꝰ ea acc̃. ołm de cartoro ⁊ ĩũgat faciẽ suam
⁊ ĩ pecia noua ĩuolue. ⁊ ĩtĩgat᷑ ĩ forti areto.
ita ut totũ sit matid̾ ⁊ cũc ponat᷑ ad ignem
don᷑ carbonescat ptes ponat᷑ ĩ scutella f̾rea

Expanded text:
i fuerit pulcher, deformes mulieres palliat. Mulier ornabit se hoc modo. Primo abluat faciem cum sapone gallico et cum aqua calida optime et cum colatura furfuris abluat se in balneo. Postea accipe oleum de tartaro et inungat faciem suam et in pecia noua inuolue et intingatur in forti aceto, ita ut totum sit madidum, et tunc ponatur ad ignem donec carbonescat. Postea ponatur in scutella ferrea
Abbreviated transcription (Latin):
o pere ĩ fst tocta capd̾ unge ⁊ unctũ maneat
die at nocte ⁊ iaua de lexiuia cim̾s caulis ⁊ pa¬
lec ordei ¶ Ad capillos c̾ pandos rad̾ ebuli tere
cũ ołc ⁊ capd̾ unge. x cñ foliis suꝑliga etpud.
mi ⁊ rad̾ u̾bene. rad̾ salicis albꝰ. se lini ꝯbustũ ⁊
puliu̾ratũ. rad̾ canne. ħ oĩa coq̃ cũ lacte capͥno
uł aqͣ ⁊ ablue soco pͥꝰ raso. stipites cguliũ ⁊ra¬
dices pulu̾tẽt᷑ ⁊ cũ eis adimiceant᷑ rasura bux¬
ĩ uł eboris puliu̾rata ⁊ sit purꝰ fustex ⁊ ex
axũgia por ⁊ diũ bullire facias ĩ uĩo pt̾ aꝑ¬
pone ciminũ tͥtũ ⁊ masticẽ ⁊ uicella ouoꝵ bã
nũ linesi cola ⁊ dim̾te don᷑ ĩfr̃et᷑ dem̃ pĩgu di¬
nẽ sr̃natãtẽ acc̃ ⁊ capite bũ abluto inde u̾ges.
¶Ad sprones rodẽtes capillos .x. mirte geneste
gallitti ⁊ ĩ aceto coq̃ ad aceti ꝯsũptõ ⁊ ex eo assi¬
due ex̾ma capilloꝵ fca hoc id̾ remou capĩs

Expanded text:
 croci sint cocta, caput unge, et unctum maneat die ac nocte, et laua de lexiuia cineris caulis et palee ordei. †267 Ad capillos crispandos. Radicem ebuli tere cum oleo et caput unge, et cum foliis superliga caput. me caprino uel aqua, et ablue locum prius rasum. Stipites caulium et radices puluerizentur, et cum eis admisceatur rasura buxi uel eboris puluerizata, et sit purus fustex, et ex auxungia porci, et diu bullire facias in uino. Post appone ciminum bene tritum et masticem et uitella ouorum bene num lineum nem supernatantem accipe et capite bene abluto, inde ungas. †270 Ad syrones rodentes capillos. Recipe mirte, geneste, gallitrici, et in aceto coque ad aceti consumptionem, et ex eo assidue extrema capillorum frica. Hoc idem remouet fis