comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas nutriatur. Ferresi gͦ celũ est. qd̃ nullũ exu¬
dat humorẽ: qñ nullis nubib ymber rũpitur.
Est ⁊̃ ferreũ celũ subobscurus aer. colore ftugi¬
neo: qñ rigore frigoris striugit᷑ t̾ra. Tũc ueluti
suꝑ caput nr̃m humor suspensus uidetur: et ꝑ
mom̃ta ĩ muie. plerũq ⁊̃ glatialib uentoꝵ ala¬
tib rigẽtes aque solidantur in niuẽ: et rupto a
ere nix funditur. Neq cĩ firmam̃tũ hoc potest sñ
aliquo tũpi fragore. Ideo et fitmamũtũ ꝙ nõ sit

Expanded text:
tas nutriatur. Ferreum ergo coelum, quod nullum exsutas nutriatur. Ferreum ergo coelum, quod nullum exsudat humorem, quando nullis nubibus imber rumpitur. Est etiam ferreum coelum subobscurus aer, pressuneo, quando rigore frigoris stringitur terra. tunc ueluti super caput nostrum umor suspensus uidetur et per momenta inminere. plerumque etiam glacialibus uentorum flatibus rigentes aquae solidantur in niuem ere nix funditur. Neque enim firmamentum hoc potest sine aliquo rumpi fragore. Ideo et firmamentum 31 dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ obscurior est oypͥa ꝯ o̾c. nũcupatur: qr lutidꝰ
est tamꝙͣ inuisibilis. Uñ puto et illud dcm̃. uo¬
latilia celi sꝑ uident faciẽ prĩs mei. qui incelis ẽ.
Et uolatilia ccͣ firmam̃tũ celi. eo ꝙ pt̃tates q̃ sucit
inillo uisibili lto spectent ħ om̃ia. et subiecta su¬
is hẽant conspc̃ib. Deniq clausũ celũ dcm̃ ẽ tp̃i¬
b helie. qñ achab et iezabel ꝑfidia regnabat. cũ
ppłs regali sactilegio deseruiret. eo ꝙnemo ad
celos oculos erigebat. nemo eiꝰ auctorẽ uenera¬
batur: s ligna et lapides adorabant. uñ ħ col¬
qñ p̃ciũ ꝑfidie luens ppłs iudeoꝵ. in tẽꝑie celi
et i̾re infetũditate multatur. De celo eĩ est cã¬
om̃is fercilitatis. Deniq et moyses benedtĩo¬
nes trib ioseph. a finib celi et rore abissi. fonti¬
umq deorsũ. et scd̾m orã asolis cursu et a con¬
uenic̃tib m̃sib. et au̾tice montiũ et colliũ et̃¬
noꝵ dedit: eo ꝙ mod̾atione celesti t̾rarũ fecũdi¬

Expanded text:
quae obscurior est, copav6? nuncupatur, quia lucidus est, tamquam uisibilis. unde puto et illud dictum uolatilia caeli semper uident faciem patris mei, qui in caelis est et uolatilia circa firmamentum caeli, eo quod potestates, quae sunt in illo uisibili loco, spectent haec omnia et subiecta suis habeant conspectibus. denique clausum caelum dictum est temporibus Heliae, quando in Achab etlezabel perfidia regnabat, cum populus regali sacrilegio deseruiret, eo quod nemo ad caelum oculos erigebat, nemo eius auctorem uenerabatur, sed ligna et lapides adorabant. unde hoc colquando pretium perfidiae luens populus Iudaeorum intemperie caeli et terrae infecunditate multatur; de caelo enim causa fertilitatis. denique et Moyses id benedictionibus tribui Ioseph a finibus caeli et rore abyssi fontium deorsum et secundum horam a solis cursu et a conuenientibus mensibus et a uertice montium et collium aeternorum dedit, eo quod moderatione coelesti terrarum fecundi
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃tũ fieri p̃ceptũ quo duudetur aqͣ: et abinfiore
suꝑior disceru̾etur. Quid hoc manifestiꝰ: Qui
iussit discetni aquã int̾iecto et medio fimam̃to
uirtus nature ẽ. et diut̾nitatis sb̃a. quo adusq
uelit ea mari̾e qui statuit. sicut scriptũ ẽ. Sta
Et ut scias qr de istis aquis hoc dixit. quas tu ne¬
gas posse insuꝑiorib celis ẽẽ: audi suꝑiora.
raudate eũ celi celoꝵ. et aque que suꝑ celos sũt.
laudent nom̃ dñi. Nõne qͣi adu̾santi tibi dixit.¬

Expanded text:
mamentum fieri praecepto, quo diuideretur aqua et ab inferiore superior discerneretur. quid hoc manifestius? qui iussit discerni aquam interiecto et medio firmamentuirtus naturae est et diuturnitas substantiae, quoad uelit eam manere qui statuit, sicut scriptum est: staet ut scias quia de istis aquis hoc dixit, quas tu negas posse in superioribus caeli esse, audi superiora: laudate eum caeli caelorum et aquae, quae super caelos sunt, laudent nom
Abbreviated transcription (Latin):
sgõ est: cui iuest ꝓpriũ aliquid et excellens. iõnale
aut̃ ꝓpriũ est hõis: ita et t̾ra potest riũter dici uel
scatens aquis. uł deserta et ĩua: et sine aqͣ. Ergo
et illi q̃ scatet aquis. iuest ut hẽat hereditatem.
Remota eĩ aqͣ eẽ incipit ẽẽ arida: sicut hẽs scrip¬
tũ. posuit fluĩa in desertũ et exitus aquarũ in si¬
tim. hoc est de t̾ra a quosa aridã fecit. ht̃ gͦ t̾ra ꝓpͥã
midã qͣlitatẽ. et aqua frigidã. et ignis calidam.
Et hoc est pͥncipale ꝓpriũ ełis singłis: qd̾ tõne colli¬
uslut rnexa et ꝯposita reꝑimꝰ. ut sit t̾ra auda et fti¬
gida. et aqua frigida et humida. aet calidꝰ et hũidꝰ.
ignis calidꝰ et siccus. Et sic sibi ꝑ has iugales
qͣlitaces singła miscentur eła. Nam t̾ra cũ sit ari¬
aer. Etgo aqua tamqͣm brachiis quibdã duob.
more. et igni calore ⁊iuingitur. Ignis qͦ cũ sit ca¬
lidꝰ et siccus nͣ. calore aeri annectitur. siccitate ã in

Expanded text:
o est, cui inest proprium aliquid et excellens; rationabile autem proprium est hominis: ita et terra potest communiter dici vel scatens aquis, vel deserta et invia, et sine aqua. Ergo et illi quae scatet aquis, inest ut habeat ariditatem. Remota enim aqua, incipit esse arida, sicut habes scriptum: Posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim , hoc est, de terra aquosa aridam fecit. 18. Habet ergo termidam qualitatem, et aqua frigidam, et ignis calidam. Et hoc est principale proprium elementis singulis, quod ratione collivelut connexa et composita reperimus; ut si terra arida et frigida, aqua frigida et humida, aer calidus et humidus, ignis calidus et siccus; et sic sibi per has jugales qualitates singula miscentur elementa. Nam terra cum sit ariaer. ergo aqua tamquam brachiis quibusdam duobusmore, et igni calore conjungitur. Ignis quoque cum sit calidus et siccus natura, calore aeri annectitur, siccitate autem in
Abbreviated transcription (Latin):
S ut uideatur qm̃ de mari loq̃batur: Aliqnͣtũ
exiuidamꝰ. ad ꝓpositũ reu̾tamur. Consid̾emus quid
sit qd̃ ait dñs. Cong̾getur aqua in unã ⁊grega¬
tõm. et appareat arida. et nõ dixit t̾ca. Qd̃ p̃cla¬
re positũ quis nõ adu̾tat: Teraa eĩ potest et luto
fusis aquis nõ appareat. Arida ⁊ nõ solũ ad genꝰ
s ⁊̃ ad spẽm t̾rarũ refertur: ut sit utilis. siccabił.
et apta culturis. Simł ꝓspectũ est ne uideatur so
aũꝙͣ sol crearetur. unde et aliud discernẽs mare
et t̾ram. ait de dño deo. Qm̃ ipsiꝰ ẽ mare et ip̃e
fecit illd̃. et ausdam manꝰ eiꝰ fundau̾nt. Atida ent̃

Expanded text:
mari loquebar, aliquantum exundauimus: ad propositum reuertamur et consideremus quid sit quod ait dominus: congregetur aqua in unam congregationem et appareat arida et non dixit terra. quod praeclare positum quis non aduertat? terra enim potest et luto fusis aquis non appareat. arida autem non solum ad genus, sed etiam ad speciem terrarum refertur, ut sit utilis sicca habilis et apta culturis. simul prospectum est, ne uideatur solcta est, antequam sol crearetur. unde et Dauid discernens mare et terram ait de domino deo: quoniam ipsius est mare, et ipse fecit il
Abbreviated transcription (Latin):
hodieq diu̾sa sunt maria. Nam et occeanũ mare di¬
timꝰ. et tirrenũ et adriaticũ. et indicũ et oxiptiũ
et ponticũ et ꝓpoutidẽ. et hellespontũ. et euxinum
egeum. ionitũ athlanticũ. płmq ⁊̃ creticũ et sep¬
tentͥonase caspĩ appellant mare. Unde et ⁊sid̾emꝰ
sccipture u̾ba. q̃ librato sũt trutinata examine. Col¬
ligatur inquit aqua incolłcom unã una aquaꝵ
iugis et ⁊tinua 2g̾gatio ẽ. s diu̾si sinꝰ maris. ut
lctis diu̾sa sũt nõia. qr uccabula aquis ex regioñ
uocabulis adheserũt. uua ã rg̾gatio aquarũ eo
ꝙ iugis unda atq continua ab indico mari usq
ad gaditanoꝵ lutora et inde in mare rubꝵ. Ex¬
tremo cirtũ fusa orbe t̾rarũ cucũcludit occeans. Int̾iꝰ
qͦ tirreno hadrias. hadrie creta macia miscentur.
nõĩb disticta nõ fiustĩb. Unde pulcte hẽs. qr ds̃¬

Expanded text:
hodieque diversa sint maria? Nam et Oceanum mare dihodieque diversa sint maria? Nam et Oceanum mare dicimus, et Tyrrhenum, et Adriaticum, et Indicum, et Aegyptium, et Ponticum, et Propontidem, et Hellespontum, et Euxinum, Aegaeum Ionium, Atlanticum. Plerique etiam Creticum, et Septentrionale Caspium appellant mare. Unde consideremus Scripturae verba, quae librato sunt trutinata examine. Colligatur, inquit, aqua in collectionem unam. Una aquarum, jugisque et continua congregatio est, sed diversi sinus maris, ut locis diversa sunt nomina, quia vocabula aquis, ex regionum vocabulis adhaeserunt. Una autem congregatio aquarum, eo quod jugis unda atque continua ab Indico mari usque ad Gaditani oram littoris, et inde in mare Rubrum extremo circumfusa orbem terrarum includit Oceano: interius quoque Tyrrheno Adrias, Adriae caetera maria miscentur, nominibus distincta non fluctibus. Unde pulchre habes, q
Abbreviated transcription (Latin):
quibdã celestis imꝑii a p̃sccpto sibi fine reuocat᷑.
uiolentiq equoris motus in sese frangitur. atq
in reductos sinus suos scinditur. Cecetũ nisi uis
statuti celestis iuhib̾et quid obstaret. qͥn ꝑ plana
egipti q̃ maxime iu humiliorib iacẽs uallib cam¬
pestris asseritur: mare rubꝵ egiptio pelago mist̾e¬
tur. Deniq docent hoc qui uoluerũt ħ duo sibi ma¬
ria ⁊nestere. atq in se tnͣsfundere. sesostris egiptiꝰ
qui antiquior fuit. et darus medꝰ qui maioris
etuitu potencie in effestũ uoluit adduce̾. qd̾ ab in¬
digena fu̾at añ temptatũ. Que tes indicio ẽ ꝙ su
ꝑiorib ad infi̾ora p̃cipitans: ideo molimina sua ex
colłcom unã. qͣm diffusas ꝑ lacus. paludes stagͣ.
ets aquas. et suꝑfusas uallb et cãpis. oĩbq
planiorib locis currentes fontib atq fuũb u
na potu̾it reciꝑe colłcio: aut quõ una colłcio: cũ

Expanded text:
quibusdam coelestis impeiri praescripto sibi fine revocatur, quibusdam coelestis impeiri praescripto sibi fine revocatur, violentique aequoris motus in sese frangitur, atque in reductos sinus suos scinditur. 11. Caeterum nisi vis statuti coelestis inhiberet, quid obstaret quin per plana Aegypti, quae maxime humilioribus jacens vallibus campestris asseritur, mare Rubrum Aegyptio pelago misceretur? Denique docent hoc qui voluerunt haec duo sibi maria connectere, atque in se transfundere. Sesostris Aegyptius, qui antiquior fuit, et Darius Medus, qui majoris contuitu potentiae in effectum voluit adducere, quod ab indigena fuerat ante tentatum. Quae res indicio est, quoperioribus ad inferiora praecipitans, ideo molimina sua rex onem unam, quomodo diffusas per lacus paludes stagna 25 aquas et superfusas uallibus et campis omnibusque planioribus locis currentes fontibus atque fluminibus na potuerit recipere collectio: aut quomodo una collectio, cum
Abbreviated transcription (Latin):
hec inter mirabilia ⁊stituit dicendo. Om̃s tor¬
rentes erũt inmare. et mare nõ adĩpletut.u
trũq gͥ ex p̃ceptodei ut et fiuat aqua: et nõ sr̃¬
aluat. Cutũscripta gͥ imposito fine maria clau¬
dũtur: ne suꝑfusa t̾ris inundent om̃ia. et de¬
stituto arboꝵ cultu: munus i̾rene fecũditatiᷤ
ĩpediant. Cognoscant gͥ dĩni ẽẽ p̃cepti oꝑatio¬
nisq celestis. Ait eĩ dñs ꝑ nubẽ ad iob int̾ alia
⁊̃ de matis clausito. posui ei fines. apponẽs clau¬
stra et portas. Dixiã ei usq huc uenies. nec
tnͣsgredieris. s inte ip̃o rt̾entur fluctus tui
Nonne ipsi uidemꝰ mate freqũter undosũ. ita
ut in altũ fiustus eiꝰ tamꝙͣ mons aque p̃rup¬
tus insurgant: ubi ĩpetũ suũ ad lutus illisit:
inspumas resolui repagulis quibdã harene
missimo itaq oĩm et iulis sablonis pulu̾e uis
maris in tẽpestate cohibetur et uelut habenis

Expanded text:
hoc inter mirabilia constituit, dicendo: Omnes torhoc inter mirabilia constituit, dicendo: Omnes torrentes eunt in mare, et mare non adimpletur trumque igitur ex praecepto Dei, ut fluat aqua, et non superfluat. Circumscripta igitur imposito fine maria clauduntur, ne superfusa terris inundent omnia, et destituto arvorum cultu, munus terrenae fecunditatis impediant; cognoscant igitur divini esse praecepti, operationisque coelestis. Ait enim Dominus per nubem ad Job inter alia etiam de maris claustro: Posui ei fines, apponens claustra et portas. Dixi autem ei: Usque huc venies, nec transgredieris, sed in te ipso conterentur fluctus tui . Nonne ipsi videmus mare frequenter undosum, ita ut in altum fluctus ejus tamquam mons aquae praeruptus insurgat, ubi impetum suum ad littus illiserit, in spumas resolvi, repagulis quibusdam arenae missimo itaque omnium vilis sabulonis pulvere vis maris intempesta cohibetur, et velut habenis
Abbreviated transcription (Latin):
data tẽpestas sit: tefusa trͣquillitas. Qui po¬
tuit ĩꝑio mare totũ sedare: nõ potuit aquas
ĩꝑio mou̾eꝰ At qui indiliuuo sit accepimus¬
tidie uidemꝰ in mail ut uide aque currant. uũ
flau̾it uentꝰ. Si tp̃e moysi exsicta extitato au¬
stro ualido exsictatũ est mare: eodẽ modo sictari ñ
potuit cõgregatio aquarũ. et in mare ꝓfiuere
aiqua. que postea diuisa est aꝑfundo: S discãt
aque suꝑnatauit. Qd̾ uti heliseus orando facere
uit qui potuit dic̾e. lazate ueni foras. et mortu¬
um suscitauit. Ds̃ eĩ qd iubet fecit. Itaq pari
exẽplo dc̃m accipe. Cong̾getur aqua. et rggata
est. Dicendo ã cong̾getur nõ solũ mouit eam
de leto. s ⁊̃ statuit ui lcco. ut nõ p̃terflu̾et. sed
man̾et. Hic utiq maioris miratuli ẽ. quõ otñs
rgregationes uiuuã ⁊g̾gatõm deflux̾unt: et
una ⁊gregatio nõ adĩpleta sit. Nam ce script᷑a

Expanded text:
data est tempestas, refusa tranquillitas. Qui podata est tempestas, refusa tranquillitas. Qui potuit imperio mare totum sedare, non potuit aquas imperio movere? Atqui in diluvio sic accepimustidie videmus in mari, ut inde aquae currant, unde flaverit ventstro ualido siccatum est mare, eodem modo siccari non potuit congregatio aquarum et in mare profluere aqua, quae postea diuisa est a profundo? sed discant aquis supernatauit, quod utique peruius orando facere uit qui potuit dicere: Lazare ueni foras et mortuum suscitauit; deus enim quod iubet fecit. itaque pari exemplo dictum accipe: congregetur aqua, et congregata est. dicendo autem congregetur non solamsolum mouit eam de loco, sed etiam statuit in loco, ut non praeterflueret, sed macongregationes in unam congregationem defluxerint, et una congregatio non adimpleta sit. Nam et Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ex infi̾orib scaturire. de paiim̃to aquã surg̾e:
Quis cã cogit: uñ ꝓrũpit: Quẽadmod̾ nõ defi¬
cit: Quõ fiat ut ima ac solidiora iuudã uomãt:
Hec scd̃m cctulte secceta nature. Cet̾m quis
dentꝰ. inima descendẽs. in suꝑiora se subrigat. atq
in suꝑciliũ montis actollat. plerũq ⁊̃ canalib
manu artificis deriuata. qnͣtũ descend̾it. tantũ
tursus ascendat: Itaq siue ĩpetu suo fertur. ł
artificis ingenio etra nãm suam ducit᷑ et leua¬
tur. Muramim si dĩni oꝑatione p̃cepti ad ad usũ
nature eiꝰ accessit: qsd̾ in usu ante nõ fu̾it. Di
maris. ut scriptũ ẽ. quõ edux̾it de petra aquamꝰ
Qui poturt de petra edut̾e aquã q̃ nõ erat: nõ po¬
tuit aquã ẽduce que erat: ꝑcussit petram et
in mati motꝰ. ita ut trepidarent apłi naufra¬
gii piculo: extitauerũt dormientẽ inpuppe
dñm iħm. et surgẽs iꝑauit uẽtis et mari: se¬

Expanded text:
ex inferioribus scaturire, de pavimento aquam surgere. ex inferioribus scaturire, de pavimento aquam surgere. Quis eam cogit? Unde prorumpit? Quemadmodum non deficit? Quomodo fit ut ima soecundum occultae secreta naturae. ceterum quis petu in ima descendens in superiora se subrigat atque in supercilium montis adtollat, plerumque etiam canalibus manu artificis deriuata, quantum descenderit, tantum rursus ascendat? itaque si uel impetu suo fertur uel artificis ingenio contra naturam suam ducitur et eleuatur, miramini si diuini operatione praecepti aliqunaturae ejus accessit, quod in usu ante non fuerit? Dimaris , ut scriptum est, quomodo eduxerit de petra aquam? Qui potuit de petra educere aquam quae non erat, non potuit ducere aquam quae erat? percussit petram, et in mari motus, ita ut trepidarent apostoli naufragii periculum, excitaverunt dormientem in puppi Dominum Jesum, et surgens imperavit vento et mari, se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfit̾e nõ potuit. Cui qõni facile respondebo: si mͥ
ipsi añ respondeant. ante p̃ceptũ dnĩ hanc aqͣtũ
dine. s mag̃ ex uolũtate et oꝑatione dei sum¬
mi. Quid iussi̾t ds̃ audiũt. uox a̾ dei efficiẽs
nature ẽ. Eam uccẽ effcũs oꝑatõis ĩpleuit. Ce
erat diffusa ꝑ t̾ras. et płimis receptaculis inhebat
Cursus eiꝰ añ nõ legi. motũ eiꝰ añ nõ didici. nec
oculus ms̃ iuidit. nec auris audiuit. Stabat aqͣ
ceptũ. et usũ fecit ex lege. prima eĩ rstitutoĩs
lex: formã in posterũ dereliquit. Diẽ semel fecit
et noctẽ: et ex illo manet utriusq duit᷑na suc¬
cessio. et diut᷑na reꝑatio. Iussa est ⁊̃ aqͣ currere in
cogregatõm: ex illo curcit. Fontes labũtur ĩ fui¬
uios: in freta currũt flũia. lacus deriuantur in
mate: ipsa se ati p̃cedit. urget et seq̃. Unꝰ est ductus
unũ corpꝰ. Et cũ sit altitudo diu̾sa: iudiscreta tñ
dorsi eiꝰ equalitas. uude et equor appellatũ arbitror

Expanded text:
ficere non potuit. cui quaestioni facile respondebo, si mihi ipsi ante respondeant ante praeceptum domini hanc aquarum dine, sed magis ex voluntate et operatione Dei summi. Quid jusserit Deus audiunt. 36 Vox autem Dei, efficiens naturae est. Eam vocem effectus operationis implevit. Coepquae ante erat diffusa per terras, et plurimis receptaculis inhaerebat. Cursum ejus ante non legi, motum ejus ante non didici, nec oculus meus vidit, nec auris audivit. Stabat aquaaeceptum, et usum fecit ex lege. Primae enim constitutionis lex formam in posterum dereliquit. Denique semel diem fecit et noctem: ex illo manet utriusque diuturna successio, et diuturna reparatio. Jussa est etiam aqua currere in congregationem: ex illo currit, fontes labuntur in fluvios, in freta currunt flumina, lacus derivantur in maria, ipsa se aqua praecedit, urget, et sequitur. Unus est ductus, unum corpus. Et cum sit altitudo diversa; indiscreta tamen dorsi ejus aequalitas. Unde et aequor appellatum arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
affrica. hispania. tracia macedonia syria. egiptus.
gallia. atq italia ꝓ regionũ appellant᷑ uctabulis.
et una est t̾ra: ita multa dũr ꝓ locoꝵ appellatõĩb
maria. et unũ ẽ mare. sicut ait ꝓpħa dicẽs. Tui
sũt celi et tua est t̾ra orbem t̾rarũ et plenitudi¬
nẽ eiꝰ tu fundasti. aquilonẽ et mare tu creasti ⁊
cũ ꝑ omnẽ fece t̾ram. et suꝑ t̾ram fu̾unt diffuse
aque ꝑ uallestria agcoꝵ. ⁊caua montiũ. planitiẽ¬
q campoꝵ in modũ equoris fusa. rg̾gatõe una
potuit om̃s aquas illas reciꝑe. atq exinauite
t̾ras. q̃ aute fuso ꝑ uniu̾sũ fliũe stagnabantur.¬
nisi retectã uellet lecis om̃ib demr̃are. Si dilu¬
uiũ noe tp̃e abscõdit montes. qũ aquarũ iam et
suꝑ celos et iufra firmam̃tũ fu̾at fcã discretio:
qnͣto mag̾ dubitari nõ pͭ ⁊̃ montiũ u̾tices slla
suꝑfusione latuisse: Quo gͥ illa om̃is a quaꝵ
redundantia deriuata est: Que reteptacula eã

Expanded text:
ultae terrae, ut Africa, Hispania, Thracia, Macedonia, Syria, Aegyptus, Gallia, atque Italia pro regionum appellantur vocabulis, et una est terra: ita multa dicuntur pro locorum appellationibus maria, et unum est mare, sicut ait propheta, dicens: Tui sunt coeli, et tua est terra, orbem terrarum et plenitudinem ejus tu fundasti, Aquicum per omnem fere terram et super terram fuerint diffusae aquae per vallestria agrorum, concava montium, planitiemque camporum, modo aequoris fusa congregatio una potuerit omnes illas aquas recipere atque exinanire terras, quae ante fuso per universum flunisi retectam uellet locis omnibus demonstrare —, si diluuium Noe tempore abscondit et montes, quando aquarum iam et super caelos et infra firmamentum fuerat facta discrettaiidubitari non potest etiam montium uertices illa superfusione latuisse ? quo igitur illa omnis aquarum redundantia deriuata est? quae receptacula eam
Abbreviated transcription (Latin):
qr potuit lecoꝵ huiilia. et cãpoꝵ aꝑta diffũ¬
dere. sic̃ ip̃e ait. Ego ante te ambulabo: et mõ¬
toq estu cõtitatioris ełi: qui cotidiane ima pela¬
gi torquete. et arenas u̾t̾e soleat de ꝓfunto. Quis
deinde sciat inqͣnͣtũ se illud magnũ et inausũ
nauigantib. atq intẽptatũ nautis fundat mare.
qd̾ britanuias frem̃ti includit equore. atq in ul¬
teriora et ipsis fabulis in accessa secreta se portig̾.
Quis deuide nõ colligit qnͣtũ luctino et ab ħno
in ytalia. tiberiadi quoq in palestina. et ei laciui
qui int̾ palestinã et egiptũ arabie deserta p̃tendͭ.
uuiu̾sum orbem infusũ addident mare: S sũt
⁊̃ nõ confusi lacus et stagna. q̃ nõ miscẽt᷑ fluctib
ut larius et uenacus. albanꝰ qͦ et alii płes. Quom᷑
una cong̾̃gatio aquarũ: S quẽadi od̾ dr̃ qr fecit

Expanded text:
quia potuit locorum humilia, et camporum aperta diffundere, sicut ipse ait: Ego ante te ambulabo, et montoque aestu concitatioris elementi, qui quotidie ima pelagi torquere, et arenas, vertere soleat de profundo. Quis deinde sciat, in quantum se illud magnum et inausum navigantibus atque intentatum nautis fundat mare, quod Britannias frementi includit aequore, atque in ulteriora et ipsis fabulis inaccessa secreta se porrigit? Quis deinde non colligat quantum Lucrino et Averno in Italia, Tiberiadi quoque in Palaestina, et ei lacui qui inter Palaestinam et Aegyptum Arabiae deserta protendit, uniuersum orbem infusum addiderit mare? sed sunt etiam non confusi lacus et stagna, quae non miscentur fluctibus, ut Larius et Benacus, Albanus quoque aliique plures: quomodo una congregatio aquarum? sed quemadmodum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ brachiis quibdã ita clauiculis quicqͥd cõp̾¬
herid̾it stringit hiisq se erigit et attollit. H
est similis plebs eccẽ. q̃ uelut qͣdã fidei radice
plantatur. et repͥmitur hũilitatis ꝓpagine.
de qͣ pulcte ait ꝓpħa. uineã ex egipto tnͣstuli¬
replesti t̾ram. Oꝑuit montes ũbra eiꝰ. et ar¬
busta eiꝰ cedros dei. extendisti palmites eiꝰ uso
ad mare. et usq ad flum̃ ꝓpagines eiꝰ. Et per¬
ysaiam ip̃e dñs lecutꝰ est dicẽs. urnea fcã est
diłco in cornu in lcco uberi: Et maceriã circũ¬
dedi. et circũfodi uineã sorech: et edificauit tur¬
rẽ in medio eiꝰ. Cirtũdedit eĩ uelut uallo quo¬
dam celestiũ p̾ceptoꝵ. et angłoꝵ custodia. Im¬

Expanded text:
quasi brachiis quibusdam ita clauiculis quidquid conprquasi brachiis quibusdam ita clauiculis quidquid conprehenderit stringit hisque se erigit et adtollit. huius est similis plebs ecclesiae, quae uelut quadam fidei radice plantatur et reprimitur humilitatis propagine, de qua pulchre ait Propheta: Vineam ex Aegypto transtulireplesti terram: operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei: extendisti palmites ejus usque ad mare, et usque ad flumen propagines ejus PEsaiam ipse dominus locutus est dicens: uinea facta est dilecto in cornu in loco uberi. et maceriam circumdedi et circumfodi uineam Sorech et aedificaui turrem in medio eius. circumdedit enim uelut uallo quodam caelestium praeceptorum et angelorum custodia. in
Abbreviated transcription (Latin):
cũuitib. quib gu̾atur uinũ quo cor hoĩs letificat᷑.
atq utinã hꝰ gn̾is imiteris exẽplũ o homo. ut
ip̃e tibi leticiã iccunditatẽq frustifices. In te
ip̃o suauitatis tue gr̃a est. ex te pululat᷑. inte
manet. intꝰ tibi mest. in te ip̃o querenda iocun¬
ditas tue est conscĩe. Ideo ait. bibe aquã de
tius uasis: et de puteoꝵ tuoꝵ fontib. Pͥmo
oĩm. nicħ gratiꝰ. fiorentis odore uitis. Siquid̃
de fiore earũ suctus exp̃ssus poculi genꝰ ⁊ficit.
qd̾ et uoluptati et saluci sit. Deinde quis nõ mi¬
retut ex acimi uiuaciis itẽ usq in arboris sũ¬
mũ cacum̃ ꝓrumpere. quã uelut quedã ãple¬
xu fouet. et quibdã brachiis ligat. et cucũdat
lacertis. pãpuus uestit sertis coronat uuaꝵ
Que ad imitatõm uite nr̃e pͥmũ uiuã defigit
radicẽ. deinde qr natura flexibił et cadrca est:

Expanded text:
cum uitibus, quibus generatur uinum, quo cor hominis laetificatur. cum uitibus, quibus generatur uinum, quo cor hominis laetificatur. atipse tibi laetitiam iocunditatemque fructifices. in te ipso suauitas tuae gratiae est, ex te pullulat, in te manet, intus tibi inest, in te ipso quaerenda iocunditas tuae est conscientiae. ideo ait: bibe aquam de tuis uasis et de puteorum tuorum fontibus. primum omnium nihil gratius florentis odore uitis, siquidem de flore earum sucus expressus poculi genus conficit, quod et uoluptati et saluti sit. deinde quis non miretur ex acini uinacio uitem usque in arboris summum cacumen prorumpere, quam uelut quodam amplexu fouet et quibusdam brachiis ligat et circumdat lacertis, pampinis uestit, sertis coronat uuarum? quae ad imitationem uitae nostrae primum uiuam defigitdeligit radicem, deinde, quia natura flexibilis et caduca est,
Abbreviated transcription (Latin):
rogatira. manet cyp̃ssis: ut nulli uenti ea ᷤ
cruus siu honore dispolient. Surrexerat añ
florib nixta t̾cenis. sine spius rosa. et pul¬
chrimus fios sine ulla fraude i̾nabat. Post¬
ea spina seꝑsit grãm floris. tamꝙͣ hũane spe¬
culum p̃fe̾ns uite. q̃ suauitatẽ ꝑfunctoĩs sue
finitimis curarũ stimulis sepe cõpungat.
uallata est eĩ elegantia uite nr̃e. et quibdam
sollicitud̾ib obsepta: ut tristicie adiunsta sit
gr̃a. uñ cũ uniꝰ quisq aut suauitate rõnis. aut
ꝓspioris cursus successib gͣtulatur: meminis
tẽpnatoĩs ascripti sũt. Irtutiles gͥ licet homo
aut splendore uobilitatis. aut fastigio potesta¬
tis. aut fulgore u̾tucis. sꝑ tͥ spina ꝓxima est.
sꝑ est sentis. sꝑ infi̾ora tua respice. Suꝑ spinas
germinas: nec ꝓlixa gr̃a manet. Qreui unꝰ¬
quisq decutsiretatis filore marcescit. Sane ut
caduca tibi nouĩs riũa eẽ cũ florib: ita ⁊̃ leta

Expanded text:
aerogatiua, manet uirescant, ut nulli uenti eas aerogatiua, manet uirescant, ut nulli uenti eas crinis sui ueste dispolient. \' surrexerat ante floribus inmixta terrenis sine spinis rosa et pulcerrimus flos sine ulla fraude uernabat, postea spina saepsit gratiam floris tamquam humanae speculum praeferens uitae, quae suauitatem perfunctionis suae finitimis curarum stimulis saepe conpungat. uallata est enim elegantia uitae nostrae et quibusdam sollicitudinibus opsaepta, ut tristitia adiuncta sit gratiae. unde cum unusquisque aut suauitate rationis aut uiscerum cursus successibus gratulatur, meminissdemnationis ascripti sunt. inrutiles igitur licet, o homo, aut splendore nobilitatis aut fastigio potestatis aut fulgore uirtutis, semper tibi spina proxima est, semper est sentis, semper inferiora tua respice. super spinam germinas, nec prolixa gratia manet. breui unusquisque decurso aetatis flore marcescit. Sane ut caduca tibi noueris communia esse cum floribus ita etiam laeta
Abbreviated transcription (Latin):
spica. Et cũ ꝓdux̾it frustũ: statĩ mutit falcẽ.
qm̃ adest messis. Dormienti gͥ tibi homo et
nescienti frustus suos ultro t̾ra ꝓducit. Dormiᷤᷤ
fructuoso. faciente fructũ scd̃m genꝰ. cuiꝰ sem̃
uestita est. Cõcurrerũt arbores. consurrexert̃
silue. uertices repente montiũ fronduerũt
Hunc pinꝰ. hinc cyp̾ssus in alta se extulerunt
cacumina. cedri et picee ⁊uenerũt. Abies
qͦ nõ ⁊centa t̾renis radicib. Atq aereo u̾tice
⁊ casus marinos tuto subitura remigio. nͨ
solũ uentis. s ⁊̃ fuictib certatura ꝓcessit. Nec
riõ et laurus assurgẽs odorẽ suũ dedit: nũ¬
ꝙͣ suo exuenda uelamine. Umbrose qͦ ilices
u̾ticẽ ꝓculerũt: inhortentẽ comã hib̾nis qͦ tẽ¬
porib seruature. Hoc eĩ in singłis pͥiulegiũ
natura tenuit in reliquũ.: qd̃ sb̃m mundi sur¬
gentis accepit. et iude manet sua ilicib p̃¬

Expanded text:
spica. Et cum produxerit fructum, statim mittit falcem, spica. Et cum produxerit fructum, statim mittit falcem, quoniam adest messis. Dormienti igitur tibi, o homo, et nescienti fructus suos ultro terra producit. Dormis fructuoso faciente fructum secundum genus, cujus semen vestita est. Concurrerunt arbores, consurrexere silvae, vertices repente montium fronduerunt. Hinc pinus, hinc cupressus in alta se extulerunt cacumina, cedri et piceae convenerunt. Abies quoque non contenta terrenis radicibus atque aerio vertice, etiam casus marinos tuto subitura remigio, nec solum ventis, sed etiam fluctibus certatura processit. Nec non et laurus assurgens odorem suum dedit numquam suo exuenda velamine. Umbrosae quoque ilices verticem protulerunt, inhorrentem comam hibernis quoque temporibus servaturae. Hoc enim in sinnatura tenuit in reliquum, quod sub ictu mundi surgentis accepit. et inde manet sua ilicibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnͣdinis iactu aut qͣcũq ex cã soli ub̃tas st̾ili¬
tate multatur. Tũc a ꝓuentu spontaneo terra
tificabat int̾ris: nec ullo adhuc erat t̾ra dãpnata
maledc̃o. Antiquiora mũdi nascẽtis exordia ꝙͣ
ur̃a pcc̃a sũt. et recentior culpa p̃p̃ quã ꝯdẽpnati
manducare: sine sudore alim̃ta nescire. Deniq
hodie fecunditas t̾re. ueterẽ affiuentiã sponta¬
neo usu fertilitatis ꝯꝑatur. Qmͣ multa sũt eĩ q̃
adhuc sponte genantur. s ⁊̃ in hiis ipsis que
manu querũtur magna ex ꝑte manẽt nobis
dĩna beneficia ut frur̃ta ipsa quiescẽtib infe¬
rautur. Qd ꝓposite decet lcoĩs exẽplũ: dicente
dño. qr sic est regnũ dei. quẽadinodũ si iactet hõ¬
sem̃ dei suꝑ t̾ram et obdormiat inqͥt. et exur¬
gat nocte et die. et sem̃ g̾minet et increscat.
dũ nescit ille. uliro eĩ terra fructificat. pͥmo
ħbam. deinde spicam. deinde plenũ trititũ in

Expanded text:
grandinis iactu aut quacumque ex causa soli uberis steriligrandinis iactu aut quacumque ex causa soli uberis sterilitate multatur. tunc autem prouentu spontaneo terra ctificabat in terris, nec ullo adhuc erat terra damnata maledicto. antiquiora enim mundi nascentis exordia quam nostra peccata sunt et recentior culpa, propter quam condemnati manducare, sine sudore alimenta nescire. I denique hodieque fecunditas terrae ueterem affluentiam spontaneae usu fertilitatis operatur. quam multa sunt enim quae adhuc sponte generantur. sed etiam in his ipsis quae manu quaeruntur magna ex parte manent nobis diuina beneficia, ut frumenta ipsa quiescentibus inferantur. quod propositae docet lectionis exemplum dicente domino quia sic est regnum dei, quemadmodum si qui iactet semen super terram et obdormiat mquitinquit et surgat nocte et die, et semen germinet et increscat, dum nescit ille. ultro terra fructificat primo herbam, deinde spicam,
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾is ẽẽ regnũ atq pcc̃m: Sic est inquit regnũ
tei: quẽadincd̃ si hõ iactet senĩ suꝑ t̾ram. Est et
hõ qui seĩat u̾bũ. de quo scciptũ est. Qui sem̾iat:
u̾bũ seĩat. Hic hõ u̾bũ seminauit suꝑ t̾ram: qñ
dixit. Germinet t̾ra ħbar. Et subito t̾tatũ g̾mi¬
na pululauerũt. et diu̾se rerũ spẽs refulserunt.
hinc pͣtoꝵ uirẽs gr̃a hũndantiã paludi minist᷑¬
uit: iride campoꝵ spica flauescẽs. imaginẽ pelagi
fuictuantis ⁊motione segetis uberioris exp̃ssit.
Sponte õs fllictus t̾ra suggessit. Et si arata sine
cultore ẽẽ nõ pot̾at: nõdũ eĩ erat formatꝰ agͥtola.
inarata tam̃ opimis messib redundabat. Et haut
dubito au matore ꝓuentu. Siquid̃ uec cultoris
desidia t̾tarũ destitu̾e poterat ub̾tatẽ. Nũc eĩ fe¬
cuuditas unicuiq ꝓ m̾ito laboris acquirit᷑ ubi
cultus expͤtatur agcoꝵ. et negłia uel offensa
aut diluuiis pluuiaꝵ. aut t̾carũ ariditatib. n

Expanded text:
generis esse regnum atque peccatum? sic est inquit regnum dei, quemadmodum si homo uanum semen super terram. Est et homo, qui seminat uerbum, de quo scriptum est: qui seminat uerbum seminat. hic homo uerbum seminauit super terram, quando dixit: germinet terra herbam: et subito terrarum germina pullularunt et diuersae rerum species refulserunt. hinc pratorum uirens gratia abundantiam pabuli ministrauit, inde camporum spica flauescens imaginem pelagi fluctuantis commotione segetis uberioris expressit. sponte omnis fructus terra suggessit. etsi arata sine cultore esse non poterat — nondum enim erat formatus agricola —, inarata tamen opimis messibus redundabat et haut dubito an maiore prouentu, siquidem nec cultoris desidia terrarum destituere poterat ubertatem. nunc enim fecunditas unicuique pro merito laboris adquiritur, ubi cultus spectatur agrorum, et neglegentia uel offensa aut diluuiis pluuiarum aut terrarum ariditatibus aut
Abbreviated transcription (Latin):
dã. Desinant gͦ uobis: qui dyaleticis disputati¬
onib mou̾e negocia solent dũtes. Qũo terra
ĩuisibił: cũ oĩ corpori naturałr spẽs et color insit.
omis ã color sit subiestus aspc̃m: Clamat dei
uox. Congregentur aque:et appareat arida.
Et it̾m scriptura dicit. Cõgregata est aqua in cõ¬
gregatõm unã: et apparuit arida. Quid opꝰ fuit
lamine apparuisse aridã. que añ nõ uidebatur.
It̾m qõnes alias serũt dũtes. Si in cõgregati¬
onib diu̾sis aqua erat: quõ si ille rg̾gationes
in suꝑiorib erant nõ defluebat aqua ad eũ lo¬
aqͣrũ sponte in infi̾ora ꝓlabitut. Siu uͦ in infi¬
orib etant ille cõgregationes: quõ ⁊ͣ nmͣ suã

Expanded text:
nt ergo nobis dialecticis disputationibus mouere negotia dicentes: quomodo terra inuisibilis, cum omni corpori naturaliter species et color insit, omnis autem color sit subiectus aspectui? clamat dei uox: congregetur aqua et appareat arida. et iterum scriptura dicit: congregata est aqua in congregationem unam, et apparuit arida. quid opus fuitlamine apparuisse aridam, quae ante non uidebatur. iterum quaestiones alias serunt dicentes: si in congregationibus diuersis aqua erat, quomodo si illae congregationes in superioribus erant, non defluebat aqua ad eum loaquarum sponte in inferiora prolabitur — sin uero in inferioribus erant illae congregationes, quomodo contra
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ. sic̃ et pr̃ filii: sit̃ ip̃e dñs decłauit. Nõ pt̃ filius
fac̾ẽ a se quicqͣm: nisi qd̾ uid̾it facientẽ prẽm.
uidet gͦ facientẽ pr̃em. et uidet ꝑ secretũ ĩuisibił
nature. et audit simiłr. Deniq ait. Sic̃ audio
iudico: et uidiciũ meũ uetũ ẽ. qr nõ sũ solus
s ego. et qui me misit pr̃. hoc nuisticũ est. illud
morale. uidit mͥ: ꝓbauit mͥ. Qd̃ ds̃ ꝓbauit. tu
tep̃hensibile ne dixis: qm̃ qd̾ deus miuidauit.
tu rũe ne dix̾is. Scriptũ tibi eẽ iuenisti. Ergo
bonũ nom̃ dei ne blasphemes. Et si ftrmam̃tił
bonũ: qnͣto magis bonus eiꝰ creator. ⁊̃ si arriani
nolũt. eun omonni ceclamẽt. radicis degen̾is
ftustus det̾io: uidit inquit ds̃ qr honũẽ. So¬
lent artifices singła prius facere. et pꝰea habili cõ¬
missione ⁊ nectere: ut qui uultus hõim uł corꝑa
exculpũt de marm ore: uel ere fingũt. uel ceris

Expanded text:
declarauit: non potest filius declarauit: non potest filius facere a se quidquam nisi quod uiderit facientem patrem. uidet ergo facientem patrem et uidet per secretum inuisibilis naturae et audit similiter. deniqueait: sicut audio et iudico, et iudicium meum uerum est, quia non sum solus, sed ego et qui me misit pater. hoc mysticum est, illud morale. uidit mihi, probauit mihi. quod deus probauit tu reprehensibile ne dixeris, quoniam quod deus mundauit, tu commune ne dixeris scriptum tibi esse meministi. ergo bonum dei nemo blasphemet. et si firmamentum bonum, quanto magis bonus eius creator, etiamsi Ariani nolint, Eunomiani reclament, radicis degeneris fructus deterior. Vidit, inquit, Deus quia bonum. Solent artifices singula prius facere, et postea habili commissione connectere: ut qui vultus hominum vel corpora excudunt de marmore, vel aere fingunt, vel ceris
Abbreviated transcription (Latin):
netat uolũtate. uidit utiq nõ oculis corꝑalib
intendit: s definiuit pleuitudini gre cõuẽite.
ut mͥ eiꝰ iudiciũ cognosc̾e daretur. Nos eĩ solemꝰ
⁊̃ de hiis que dĩna sũt disputare. Et quid mirũ
et dixit ds̃. et fecit ds̃. Eodẽ pr̃ et filiꝰ maiestatis
honorantur nõie. Et uidit ds̃ qr bonsĩ ẽ. Dixit
tamꝙͣ oĩa que pr̃ uellet scienti. Et uidit tamꝙͣ
om̃ĩa q̃ filiꝰ far̾et scĩa tenens. et efficiẽs taraq oꝑa¬
tione consorti uidit qr bouũ. Nõ utiq cognouit
qd̾ nescielat: s ꝓbauit qd̾ placelat. Nõ qi uicog̾¬
tũ placuit opꝰ. qr nec qi in coguitus pr qui cõpla¬
in e wͦ suo filiꝰ dicens ad pr̃em. Sciebam ꝙ sꝑ
me audis. Imago est eĩ inuisibił dei filiꝰ. Om̃ia
prĩs qͣ imago expͥmit. oĩa eiꝰ qr splendor głe illi¬
minat. nobis atq manifestat. Uidet et fuliꝰ pr̃is¬

Expanded text:
nerat uoluntate. uidit utique: non oculis corporalibus nerat uoluntate. uidit utique: non oculis corporalibus intendit, sed definiuit plenitudini gratiae conuenire, ut mihi eius iudicium cognosceretur; nos enim solemus etiam de iis quae diuina sunt disputare. et quid mirum, et \'diiit deus\' et \'fecit deus\': eodem pater et filius maiestatis honorantur nomine. et uidit deus quia bonum. dixit tamquam omnia quae pater uellet scienti et uidit tamquam omnia quae filius faceret scientia tenens et efficiens operatione consorti. uidit quia bonum. non utique cognouit quod nesciebat, sed probauit quod placebat. non quasi incognitum placuit opus, quia nec quasi incognitus pater, qui conplain euangelio suo filius dicens ad patrem: sciebam quod semper me audis. imago est enim laudantium dei filius. omnia patris quasi imago exprimit, omnia eius quasi splendor gloriae inluminat
Abbreviated transcription (Latin):
usesi¬
setit: magno conccepat sonitu. Ait eĩ scrptura.
firmans conitrua. Afitmitate gͦ firmamãtũ ẽ
nũcupatũ: uel ꝙ dĩna u̾tute fitmatũ sit: sic̃ scrip¬
tura nos decet dicẽs. Laudate eũ in firmam̃to
u̾tutis eiꝰ. Nc p̃t̾it retulisse aliquos celoꝵ ad in
ideo laudare celos uel enarrare głam dei. anuũ
enarrant: quẽãdincd̃ supͣdiximꝰ. alii qͦ purificato¬
rias u̾cutes int̾p̃tati sũt aqͥs que suꝑ celos sunt.
Accipiamꝰ ħ. qi ad tractatus decorẽ. nobis tñ nõ
alienũ uidetur atq ab surdũ: si a quas ueras pp̃
illam cãm quã diximꝰ intelligamꝰ. Nam et cos¬
les naturas referimꝰ. s adu̾itatẽ. laudant ⁊ dea¬
cones dum̃. qr uatura eoꝵ et spẽs cũ uidetur:
nõ irinitũ uel decoris effundit. uel inẽẽ rõis
ostendit.  uidit deus qr botia ẽ. Fãcit filius
qd uult pr. laudat pr̃ qd̃ facit filius. nicħ in illo
nature tegen̾is inuenitut: cuiꝰ opꝰ a pr̃na nõ dege¬

Expanded text:
us eliserit, magno concrepant sonitu, ait Scriptura: Firmans tonitrua . A firmitate ergo firmamentum est nuncupatum, vel quod divina virtute firmatum sit, sicut Scriptura nos docet dicens: laudate eum in firmamento uirtutis eius. nec praeterit rettulisse aliquos caelos caeloideo laudare caelos uel enarrare gloriam dei, annenarrant, quemadmodum supra diximus. alii quoque purificatorias uirtutes interpretati sunt aquas, quae super caelos sunt. accipimus haec quasi ad tractatus decorem, nobis tamen non alienum uidetur atque absurdum, si aquas ueras propter illam causam quam diximus intellegamus. nam et les naturas referimus, sed ad veritatem. Laudant etiam dracones Dominum ; quia natura eorum et species cum videtur, non minimum vel dostendit. Et uidit deus quia bonum est. facit filius quod uult pater, laudat pater quod facit filius. nihil in illo naturae degeneris inuenitur, cuius opus a paterna non dege
Abbreviated transcription (Latin):
dũ p̃conũ clamore deducitut. subita rerũ ru̾sio¬
ne in eũ carcerẽ rapitur: quo alios ip̃e detruse¬
t̾at. et int̾ reos suos emiñtis pene defiet erũp¬
nã. Qnͣta pridie cat̾ua plaudentiũ et ĩudiosa
freqñtis ppłi domũ põpa deduxit. et nox una
głose ittũ splendor ẽ deductoĩs aboleuit. ac repẽ¬
tuiꝰ lat̾is tolor effusis gaudiis luctuosam. gra¬
t̾ius successionẽ meroris admiscuit: hiꝰ ẽ igitꝰ
oꝑib adiungit. in qͣ nullus fructus acquirit᷑.
desuꝑ obumbrabat repente destituẽs. et quam
uitus aĩabat. Atq utinã imitaremur hanc her¬
bam. de qͣ ait dñs. Geeminet t̾ra ħbam feni se¬
inus gͥ sem̃ scd̾m genꝰ. Qd̾ sit genꝰ audi dũtẽ.¬

Expanded text:
dum praeconum clamore deducitur, subita rerum conversiodum praeconum clamore deducitur, subita rerum conversione in eum carcerem rapitur, quo alios ipse detruserat, et inter reos suos imminentis poenae deflet aerumnam. Quantos pridie caterva plaudentium, et invidiosa frequentis populi domum pompa deduxit, et nox una gloriosae illum splendorem deductionis abolevit, ac repentinus lateris dolor, effusis gaudiis, luctuosam gravis successionem moeroris admiscuit! Hujusmodi igioperibus adjungit, in qua nullus fructus acquiritur;  et quam desuper obumbrabat repente destituens, et quam intus animabat. 45 Atque utinam imitaremur hanc herbam, de qua ait Dominus: Germinet terra herbam feni, senus, et se
Abbreviated transcription (Latin):
stina die tibi facie et ore mutatus occurrit.
alio die miseraudꝰ apparet. egͥtud̾is alicuiꝰ infir¬
mitate solutꝰ. pletosq ⁊̃ labor frangit. aut ĩ¬
opia macerat. aut crudelitas uexat. aut uina
coerũpũt: aut seuectus debilitat. aut eiuratos
delicie reddũt. luxuria decolorat. Nõne uerũ ẽ
qr aruit fenũ et flos tetidit: Alius ab auis ae¬
atauisq nobilis. et maioꝵ houestatꝰ infulis.
ꝓsapie uet̾is clarus insignib. amicis hũndãs.
stipatus clientib. et utrumq latus tectus. pro
auꝰ accñtis mole turbatꝰ. destituitur ab om̃ib. a
scdalib derelinquitur. ĩpugnatur aꝓximis. Et¬
ce uerũ est qr sicut fenũ uita hoĩm priusꝙͣ euel¬
latur arescit. Est ⁊̃ qui dudũ ub̾tate affluens co¬
piatũ lib̾tatis fama ꝑ ora uolitans singłoꝵ.
clarus honorib. p̃minẽs pĩtatib. tribunalib
celsus. solio sublimis. beatus appło estimatus:

Expanded text:
stina die tibi facie et ore mutatus occurrit: stina die tibi facie et ore mutatus occurrit: s est gratia, alio die miserandus apparet aegritudinis alicujus infirmitate resolutus. Plerosque aut labor frangit, aut inopia macerat, aut cruditas vexat, aut vina corrumpunt, aut senectus debilitat, aut eviratos deliciae reddunt, luxuria decolorat. Nonne verum est, quia aruit fenum, et flos decidit? Alius avis atavisque nobilis, et majorum honestatus infulis, prosapiae veteris clarus insignibus, amicis abundans, stipatus clientibus et utrumque latus tectus, proda accidentis periculi mole turbatus, destituitur ab omnibus, a sodalibus derelinquitur, impugnatur a proximis. Ecce verum est, quia sicut fenum vita hominis, priusquam evellatur, arescit. Est etiam qui dudum ubertate affluens copiarum, liberalitatis fama per ora volitans singulorum, clarus honoribus, praeeminens potestatibus, tribunalibus celsus, solio sublimis, beatus, populis aestimatus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis hũane. sic bonꝰ dĩnitatis int̃p̃s. organo sue¬
uocis exp̃ssit dicẽs. Clama. Quid clamabo: Oĩs
caro fenũ et om̃is gła hoĩs ut flos feni. Aruit
fenũ et flos decidit: u̾bũ ã diũ manet inet̾nũ
Dei snĩa itox hũana ẽ. Deus dicit. Clama. S ĩ
ip̃o ysaia loquitut. Itle respondit. Quid clama¬
bo: Et tamꝙͣ qd̾ lequetet᷑ audisset: adiiuxit.
Oĩs caro fenũ. Et uere. uiret eĩ gła hoĩs ĩ carne
qi fenũ. Et q̃ putatur ẽẽ fullunis: exigua qĩ her¬
ba est. p̃matur ut flos: caduca qiͣ fenũ. Germi¬
nat uita u̾itatẽ uł ariditatẽ in spẽ. nõ ĩ fructu.
soliditatẽ hilarioris uite qiͣ flos. p̃tendẽs iocũ¬
ditatẽ. breuiorẽ sꝑacio eccasuta suꝑ ħba fem qd̃
prius ꝙͣ euellatur exarisiit. Quid eĩ firmitudo
deas adolescentẽ ualid̃. pubescẽtis etatis uiri¬
ditate florentẽ. grata spetie. suauiq colore. cra¬

Expanded text:
nis humanae, sicut bonus diuinitatis interpres organo suanis humanae, sicut bonus diuinitatis interpres organo suauocis expressit dicens: clama. quid clamabo? omnis caro faenum et omnis gloria hominis ut flos faeni. aruit faenum et flos decidit, uerbum autem domini manet in aeternum. dei sententia uox humana est. deus dicit: clama, sed in ipso Esaia loquitur. ille respondit: quid clamabo? et tamquam quid loqueretur audisset adiunxit: omnis caro faenum. et uere; uiret enim gloria hominis in carne quasi faenum et quae putatur esse sublimis exigua quasi herba est. praematura ut flos, caduca quasi faenum germinat uiriditatem in specie, non in fructu soliditatem, hilarioris uitae quasi flos praetendens ditatem, breviori spatio occasura, sicut herba feni, quod priusquam evellatur, arescit. Quae enim firmitudo deas adolescentem validum, pubescentem, aetatis viriditate florentem, grata specie, suavi colore; cra
Abbreviated transcription (Latin):
Respicite uolacilia celi. qm̃ nõ serũt. n metũt.
n cong̾gant in horrea. et pr̃ ur̃ celestis pascit
illa. Nõne uos płis estis illis: Cũ eĩ illa pascãt᷑
dei grã: nemo sibi d de sua simplici industria
et u̾tute blanditi. Deinde qr sĩplicẽ uictũ et
n᷑alẽ cibũ reliquis cibis debis debuit añfre.
hic eĩ sobrietatis cib est: reliqui deliciaꝵ atq
plũ itaq frugalitatis. magist̾ium parsimoĩe
est: ħbe sĩplicis uictu. olerisq uilis. aut pomi
rtentos eẽ om̃s oꝑtere. quẽ natura detulit.
quẽ liberalitas dei pͥma donauit. Ille salubris.
ille ucilis cib. qui morbos repeslat. qui tesecz
crudelitates. nullo hoĩm pastus labore. s dĩno
effusus munere. sine satoĩs fruge. fructus sã
semine. tam dulcis et gͣcus. uc ⁊̃ replet̾is sit¬
uoluptati. atq usui sit. Seniq ad pͥmas datus
m̃sas: ad scd̾as remansit. Quid a creature hꝰ
taculũ elucet. Illa ħbaet flos feni figura ẽ car¬

Expanded text:
m non serunt neque metunt neque congregant in horrea, et pater uester caelestis pascit illa : nonne uos pluris estis illis? cum enim illa pascantur dei gratia, nemo sibi debet de sua industria et uirtute blandiri. deinde quia simplicem uictum et naturalem cibum reliquis cibis debuit anteferre. hic enim sobrietatis est cibus, reliqui deliciarum atque plum itaque frugalitatis, magisterium parsimoniae est herbae simplicis uictu holerisque uilis aut pomi contentos esse omnes oportere, quem natura optulit, quem liberalitas dei prima donauit. ille salubris, ille utilis cibus, qui morbos repellat, qui resecet cruditates, nullo hominum partus labore, sed diuino effusus munere, sine satione fruges, fructus sine semine, tam dulcis et gratus, ut etiam repletis uoluptati atque usui sit. denique ad primas datus mensas ad secundas remansit. Quid autem creaturae huius eculum elucet. illa herba et flos faeni figura est car
Abbreviated transcription (Latin):
tare possimꝰ aut inuẽire. qmͣuis nõ lõge sit ab u¬
carne. s in spũ Nõ eĩ carnalia s spũalia semina¬
re dẽbemꝰ: qui ad uitã ꝑuenirs uolumꝰ eternam.
Que est ã similitudo: Nõ ignoras qr ad imagi¬
sum t̾re gñis sui gr̃am reddit. et tu degenerasͦ
amiꝰ hoĩem ad imaguiẽ et similitudinẽ nr̃am:
et tu forimane dicis. qr inconstitutione mundi
adhuc nõ erat xp̃e. et tu eunomiane dicis. qr
dissiłis est prĩ filiꝰ: Nam si imago nõ dissimił
tu cooꝑatorẽ negas. Qd̾ dixit pr̃ filiꝰ fecit. et tu
equalẽ negas in quo ⁊placuit pr̃ͦ Germinet¬

Expanded text:
enire: Quamvis non longe sit ab ucarne, sed in spiritu. Non enim carnalia, sed spiritualia seminare debemus, qui ad vitam pervenire volumus aeternam. Quae sit autem similitudo, non ignoras, qui ad imagisum terrae generis sui gratiam reddit: et tu degeneras. amus hominem ad imaginem et similitudinem nostram: et tu, Photiniane, dicis quia in constitutione mundi adhuc non erat Christus; et tu, Eunomiane, dicis quia dissimilis est Patri Filius. Nam si imago, non dissimilis tu cooperatorem negas? Quod dixit Pater, Filius fecit; et tu aequalem negas, in quo complacuit P
Abbreviated transcription (Latin):
dei indulgetia ꝓrũpere facit fructus. Qũo sol
uiuendi usũ ministrat orurndis seĩb. qñ illa priꝰ
dĩne oꝑatoĩs uiuificatõe sũt edita ꝙẜ sol in hos
mundi usus ueniret: Iumor ẽ ħbis. uinor fe¬
no. Et forte mirẽtut aliqui cur priꝰ pecori pabu¬
lũ ꝙͣ cib hoĩ sit creatꝰ. In quo primũ ꝓfundũ

Expanded text:
dei indulgentia prorumpere facit fructus. quomodo sol dei indulgentia prorumpere facit fructus. quomodo sol uiuendi usum ministrat oriundis, quando illa prius diuinae operationis uiuificatione sunt edita quam sol in hos uiuendi usus ueniret? iunior est herbis, iunior faeno. et forte miretur aliqui, cur prius pecori pabulum quam cibus homini sit creatus. in quo primum profundum