comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitere aũt ab his ẽ fundam̃rtũ. sine quo nichil
bom edificatur. Quid est aũt a mortius oꝑib
penitere uisi ab his que oportet mortificari it
uiuamꝰ: ⁊ iacientes fundam̃tum fidei que sit
ad deum. ut .s. om̃s partes fidei habeant. ⁊ non
aliunde putent ẽe iusticiam. contra hanc fecer̃t
qui in lege iusticiam q̃ runt. ⁊ fundam̃rtum ⁊̃

Expanded text:
ndamentum quo nihil boni aedificabitur. Quid est autem a mortuis operibus poenitere, nisi ab his quae oportet mortificari ut vivamus? Et jacientes fundamentum fidei; quae sit ad Deum, ut, scilicet omnes partes fidei habeant, et non aliunde putent esse justitiam. Contra hanc fecerunt qui in lege justitiam quaerunt; et fundamentum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Situt ꝑ lauatrũ bap̃mi. Unum tñ dicitur
ẽe bap̃ma quia una forma nec iterari pot̾ una
ibi ẽ trium ꝑsonaꝵ oꝑatio. Non ergo ido dicitꝰ
baptismũ fieri inpenitentia. ĩ sanguine ꝙ sa¬
cedente u̾bo. s quia incẽ baptismi supplet effu¬
sio sangumis ꝓ nõie xp̃i. ⁊ etiam fides ⁊ pñia i¬
bi dummi taxat᷑. ubi articłs nectĩtatis ñ ꝯtentus
religionis sacram̃tum baptisini excludit. Id̾oq
si intelligend̾ est illd̾. Nsi quis. re. fi̾ut exati
cuntur exaqua ⁊ sp̃u sc̃o ñ saluabitur. ea uerõ
renascuntur hoĩes diu̾sis modis. alii ꝑ pñiam
dixit baptismatũ. fundam̃tũ quo imposrtõis
manuũ qr nisi quis credat qd̾ ꝑ manus imposi¬
ctionẽ deturꝰ sp̃o sc̃s ad remissionẽ ⁊ corroboratio¬

Expanded text:
onem, sicut per lavacrum baptismi. Unum tamen dicitur esse baptisma, qua una forma nec iterari potest: una enim est trium personarum operatio. Non ergo ideo dicitur baptismus fieri in poenitentia, vel in sanguine: cedente verbo; sed quia vicem baptismi supplet effusio sanguinis, pro nomine Christi, etiam fides et poenitentia ibi duntaxat, ubi articulus necessitatis non contemptus religionis sacramentum baptismi excludit. Ideoque sic intelligendum icuntur ex aqua et Spiritu sancto, non salvabitur. Ea vero renascuntur homines diversis modis: Alii per poenidixit baptismatum. Fundamentum quoque, impositionis manuum, quia nisi quis credat quod per manus impositionem detur Sp
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ credit ñ ħ̃t fundam̃rtũ. hec illi quo supra
arguit apłs non urtegre credebant. Si enĩ scirẽt
sp̃m scm dari: lex suꝑflueret. nec p̾ter xp̃m aliqͥd
q̃rererit si scirent ꝑ eum resurrecturos mortuo ⁊
iuuificando. ñ iudicando. Et nota hec sex rectedi
sit ⁊ xp̃ianũ hec scire urtegre. ⁊ nl dubitare de is¬
tis sine quib urta ñ aderit integra. Id̾o quicũq
aliquo ad fidem rirtit pͥus facit penitere in deũ
crede. baptizari ĩ remissionẽ pecc̃oꝵ. ⁊ firmari ꝑ
impositõem manuũ. ac resurrõnẽ ⁊ diẽ iudicii
pͥstolan. hed igitur oĩa ꝑtinent adinitia neoph¬
ytoꝵ. hec oĩa nisi p̾cesserint ĩ fumdam̃to nemo
potest bñ opari. ⁊ quia het oĩa ilł necc̃ria sunt di¬
cit feramur ad ꝑfectionẽ iacientes hec omĩa. Sit̃¬
.i. nonsicut olim .s. ñ ita negligenter ire olim it
sicut pͥus ceciderunt: sic iterum cadant. uł ida
mus ut amplius iacere: non sit opus. Ecce ĩ his¬

Expanded text:
non credit, non habet fundamentum. Haec illi quos supra arguit Apostolus non integre credebant. Si enim scirent Spiritum sanctum dari, lex superflueret, nec praeter Christum aliquid quaererent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte disic Christianum haec scire integre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remissionem peccatorum, confirmari per impositionem manuum, ac resurrectionem et diem judicii praestolari. Haec igitur omnia pertinent ad initia neophytorum. Haec omnia nisi praecesserint in fundamento, nemo potest bene operari. Et quia haec omnia illis necessaria sunt, dicit, feramur ad perfectionem. Jacientes, dico, t non sicut olim, id est non ita negligenter ut olim, ut sicut prius ceciderunt, sic ntes, ut amplius jacere non sit opus, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
dicit se ꝯfidere de his:
quia non sponte. sed¬
circumuẽti errabant
⁊ id̾o: ostensa m̃o uera¬
ua facile credit eos re¬
uerti. Qui aũt. Q. cõ¬
qui ꝯturbat uo qͣi¬
purum fontẽ ĩtellec¬
to ordine de sp̃rcalibꝰ
sitis carnales: porta
si carne sit filius abra¬
he ꝓ millo parcetur

Expanded text:
dicit se confidere de his, quia non sponte, sedcircumventi errabant, et ideo ostensa modo ver facile credit eos reverti. Qui autem. qui conturbat vos. QuaPurum fontem intellecato ordine de spiritualibus sitis carnales, portabsi carne sit filius Abr nullo parcetur
Abbreviated transcription (Latin):
lata non deres faligari dum argueris. Qem
peccõ ẽ. Si ergo exceptus es a passione flagelloꝵ
exceptus es a munero filioꝵ Unicus ille de prĩs
suba natus equalis pr̃i in forma dei uͥbũ quo
fr̃a sunt omnia: ñ habebat ubi flagellaretur. ad
optatum qui est cũ peccõ. Unicus sine pecc̃o nõ
tũ sñ flagello exemplum nob̾ ꝓposuit in passio¬
nib suis. Non ergo ⁊turbari debemus cũ aliqͥs
sc̃s grauia ⁊ indigna ꝑpetitur: si obliti ñ sumus
iusticiam ⁊ miscd̃iam dei. Iustitia est in eo ꝙ fla¬
gellat. Miscd̃ia in eo qd recipit. Attende. ⁊̃ qd̾ nõ
att. oum̃s qui fiagellatur filius ẽ. S omĩs filiꝰ

Expanded text:
t non debes fatigari dum argueris; quem peccato. Si ergo exceptus es a passione flagellorum, exceptus es a numero filiorum. Unicus ille de Patris substantia natus aequalis Patri in forma Dei, Verbum quo facta sunt omnia, non habebat ubi flagellaretur. Ad optatum qui est cum peccato? Unicus sine peccato, non tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo turbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non sumusjustitiam et misericordiam Dei. Justitia est in eo gellat, misericordia in eo quod recipit. Attende etiam quod non ait, omnis qui flagellatur filius est; sed omnis filius
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iterum. qr legis obseruantia cui dediti tunc¬
erant. erat pectm pene par seruituti ydoloꝵ. cui¬
R. qũo ꝯu̾timini ad elem̃ta quib denuo serui¬
re uultis: id̾o dicit denuo ut ostendat qd̾ non
distat modo lex pt xp̃m ab antiqua ydolatria.

Expanded text:
dicit, iterum, quia legis observantia, cui tunc dediti erant, erat peccatum pene par servituti idoloru convertimini ad elementa quibus denuo servire vultis? Ideo dicit denuo, ut ostendat quod non distat modo lex post Christum ab antiqua idololatria
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ẽẽ tribuendum qd̃ nos scimus deuin. s
illus miscd̾̃ie tribuamus cum d̾r. cognosõ nos
ds. Sit intelligend̾ est .i. cognitõem sui nob̾ pre¬
stat. Non enim a nob̾ est quod nouerimus eum
dicit. s tũt cognoscere dr: qn ut cognoscatur fa¬
facit. Sicut dr quiescere: cum eius munere recqͥ¬
escimus. Non enĩtũt cognouerat eos d̾s. p̾cogni¬
tos iudelicet ante ꝯstitutõem mũdi. S tunc ip̃i
eum illius mun̾e. ñ suo mercto. uł sua faculta¬
te cognouerant. ⁊ id̾o maluit tropice loqui. ut
rit qd̃ ñ ꝓpͥe dixerat. quam sinere. ut hoo sibi ar¬
rogarent se potuisse. ꝙ eis posse ille donauerat
cum inqͣm cognou̾rtis deũ. qu̾o ꝯu̾timini a fide
ad elem̃ta .i. ad legem micialem ad cultum dei

Expanded text:
nobis esse tribuendum quod noscimus Deum, sed illius misericordiae tribuamus. Cum dicitur, cognoscit nos Deus, sic intelligendum est, id est cognitionem sui nobis praestat. Non enim a nobis est quod novimus eumdicit; sed tunc cognoscere dicitur, quando ut cognoscatur facit, sicut dicitur quiescere cum ejus munere requiescimus. Non enim tunc cognoverat eos Deus, praecognitos videlicet ante constitutionem mundi, sed tunc ipsi eum illius munere non suo merito vel sua facultate cognoverunt: et ideo maluit topice loqui, ut rit quod proprie dixerat; quam sinere ut hoc sibi arrogarent se potuisse quod eis posse ille donaverat. Cum, inquam, cognoveritis Deum, quomodo convertimini a fide ad elementa, id est ad legem initialem, ad cultum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
dei transire non potuit. hoĩes aũt sũt opus d̾t
ꝑtransiit ergo opus diaboli ꝑ opus dei. ⁊ quia¬
ĩ ramo nichil cõmiserunt. s in radice ꝑitrũt
est ĩuentio. Sicut enim̃ ꝑ mobed̾iam ade. inti

Expanded text:
Dei transire non potuit? homines autem sunt opus Dei. Dei transire non potuit? homines autem sunt opus Dei. Pertransiit ergo opus diaboli per opus Dei, et quiain ramo nil commiserunt, sed in radice perierunt: est inventio. Sicut enim per inobedienti
Abbreviated transcription (Latin):
rit latentẽ rimam cũ hẽbat aptissimã ianu¬
am: Item inquit si ꝑ hoĩem peccatũtĩtrauit
ĩ mund̾. peccatum uel ex uoluntate. uł ex na¬
tura est. Si au̾t ex uoluntate est: mala est uo¬
luntas que petatum facit. Si aũt exnatura
mala est natura. cui respondeo. ex uolũtate
peccatum ẽ. Querit forte utrum originale
ex uoluntate pͥmi hoĩs seminatum ẽ ud in
queso ut si pot̾ rendeat. Manifestum est exuo¬
luntate mala tanguam ex arbore mala fieri
bono: Si enĩ exangelo: quid est angelus: ĩnsi
bonum opus dei. Si ex homĩe quid erat ip̃e hõ
nisi bonũ opus dei ÷ ĩmo quid erant hec duo
antequam ĩ eis oriretur mala uoluntas nisi
bonũ opus dei: ⁊ bona ⁊ laudanda natura
uoluntatẽ malam: nullum malũ precessit
Item dicit. si natura opus dei est. ꝑ opus dei
opus diaboli tranfire non sinitur. S nonne
opus diaboli q̃n pͥmũ furt ĩ angelo. qui diabo¬
lus factus est ortum est ĩ opere dei: Quapp̃ si

Expanded text:
rit latentem rimam, cum habeat apertissimam januam? Item inquit, si per hominem peccatum intravit in mundum, peccatum, vel ex voluntate, vel ex natura est; si autem ex voluntate est, mala est voluntas quae peccatum facit; si autem ex natura, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate, peccatum est. Quaeritur forte utrum originale ex uoluntate primi hominis seminatum est, ut Quaeso ut, si potest respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala fieri bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant haec duo antequam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona, et laudanda natura?malam voluntatem nullum malum praecessit. Item dicit: Si natura opus Dei est, per opus Dei opus diaboli transire non sinitur. Sed nonne opus diaboli, quando primum fuit in angelo, qui diabolus factus est, ortum est in opere Dei? Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
ne putes antiquo uistos solo ũbo dei.i. soliuis
u̾bi fide. sine fide incarnationis lib̾ari. fine qua
nec antiqui nec moderm lib̾ari potuerunt. N¬
la enĩ fides sana est qua credunus nullum he¬
peccati qd pͥma natiuitate ꝯtraxit. nisi per u
li iusti salui fcĩ sunt qui pͥusquam ueniret ĩ
carnẽ crediderunt ĩ carne uenturũ. eadẽ fides¬
.i. ueraces dei cultores. stue aute incarnationem
ex illo tempore ualet ad saluand̾ genus hũañ
ex quo in adam uiciatum est. Ille unus unum
lictum superat. quia ñ solum originale abadã
ꝓpagatum. s ⁊̃ actualia suꝑ addita soluit. ⁊ ii¬
sticiam. ac uitam p̾stat. que gr̃a antequamo¬
de infideli: fidelis. S querit uilianus ꝑ quid
peccatum ⁊̃ paruulo ĩuenitur. ita inquiens. ñ
pectat iste qui nascitur. ñ peccat ille qui genu¬
it. ñ petcat ille qui adidit. ꝑ qua gͥ rimas urt
tot presidia ĩnocentie peccatum fiigis ĩgressũ

Expanded text:
ne putes antiquos justos solo verbo Dei, id est solius verbi fide sine fide incarnationis liberari, sine qua, nec antiqui, nec moderni liberari potuerunt. Itamen sit fides salua, qua credimus nullum hopeccati, quod prima natiuitate contraxit, nisi per unli iusti salui facti sunt, qui, priusquam ueniret in caine, crediderunt in carne uenturum. eadem est veraces Dei cultores sive ante incarnationem, ex illo tempore valet ad salvandum genus humanum, ex quo in Adam vitiatum est. Ille unus unum  Adae delictum superat, quia non solum originale ab Adam propagatum, sed etiam actualia supradicta solvit, et justitiam ac vitam praestat, quae gratia antequam ode infideli fidelis. Sed quaerit Julianus per quid peccatum in parvulo invenitur, inquiens: Non peccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ille qui credidit. Per quas ergo rimas inter tot praesidia inno
Abbreviated transcription (Latin):
iudicam ut uo cong̾¬
gati in unum sine a¬
liqua dissensione qui¬
b mea auctoritas et
uirtus xp̃i cooꝑabitur

Expanded text:
udicavi, ut vos congregati in unum sine aliqua dissensione quibus mea auctoritas, et virtus Christi cooperabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
medicoꝵ suffragia yequirant. Temꝑandũ est
enim ut si fieri pot̾ ceptum obsequiũ gradatĩ
¶uoꝵdam. Quia dix̾at sine p̾uidicio nicħ fa
tias determinat ubi-
opus est examĩatiõe
quia sicut quedã sũt
manifesta que non
oportet examinar: i

Expanded text:
medicorum suffragia requirant. Temperandum est enim, ut si fieri potest, coeptum obsequium gradatim etc. Quia dixerat sine praejudicio nihil m, determinat ubi opus est examinatione, quia sicut quaedam sunt manifesta, quae non oportet examinari
Abbreviated transcription (Latin):
nabiles faciat incibo
aut in potu. sumptõ¬
uł ñ sumpto rit in¬
diei festi. non celebra¬
ta cimmi lex precipiat
dampnet de hoc qd̃¬

Expanded text:
nabiles faciat in cibo aut in potu, sumptn sumpto ritu Judiei festi, non celebrata cum lex praecipiat damnet, de hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
tunc dampnabat. Nuncã
non est pect̃m. quia tũterant p̾cepta nõ testĩ¬
monia tñ. Illud enĩ eratt tempus sigͥoandr.¬
hoc manifestandi. ergo ip̃a scriptura que tũc
nem: nũc recitatur ad ꝯfirmatõem. ergo ñmã¬
ducare azimũ. ꝑ statuto .uii. dies tempore illo
pectatũ fuit. Tempore aũt isto: ñ est pecẽm. Sit
⁊ de ceteris. tũc enĩ fuerũt hiꝰ p̾cepta. Nunc añt
testimoria ⁊ ꝯfirmatio u̾tatis. hec oĩa fuerũt
umibra. corpus aũt .i. ueritas huiꝰ umibre ẽ xp̃i¬

Expanded text:
tunc damnabat. Nunc autem non est peccatum, quia tunc erant praecepta, nunc testimonia. Illud enim erat tempus signhoc, manifestandi. Ergo ipsa Scriptura quae tunc nem, nunc recitatur ad confirmationem. Ergo non manducare azymum per statutos VII dies, tempore illo peccatum fuit; tempore autem isto, non est peccatum; sic et de caeteris. Tunc enim fuerunt ista praecepta, nunc autem, testimonia et confirmatio veritatis. Haec omnia fuerunt umbra. Corpus autem, id est veritas hujus umbrae,
Abbreviated transcription (Latin):
me enum ille pocius
fuerunt ex indigna¬
lore amissi honoris
qͣm ex hũilitate uera¬
q penitentia. Nõ enĩ

Expanded text:
e enim illae potius luerunt ex indignalore amissi honoris, quam ex humilitate verapoenitentia. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad malo quos
punit lex moysi iusta ẽẽ dicitur. bomis uero
sp̃ualis est. quia pectatũ ꝓhidet.⁊ insibilia coli
lex ergo moysi sp̃nalis dicitur. quia in ea sũt
que dei sunt. ⁊ quia sp̃ualit̾ intelligenda est. lex¬
aũt sp̃c dicitur lex eu̾ngelii. quia ibi d̃z ip̃e est
Ibi ergo sunt u̾ba. hic res est. Ego aũt. huc usq
legem excusauit qd̾ si debet refudi ĩ eam cũlpa
hic dicit qd̾ ñ refundi debet in pͥncipalẽ natu

Expanded text:
quantum ad malos quos punit lex Mosi justa esse dicitur, bonis vero spiritualis est, quia peccatum prohibet, et visibilia coli. Lex ergo Mosi spiritualis dicitur, quia in ea sunt quae Dei sunt, et quia spiritualiter intelligenda est. us dicitur lex Evangelii, quia ibi Deus ipse est. Ibi ergo sunt verba, hic res est. Ego autem, hucusque legem excusavit, quod non debet refundi in eam culpa. Hic dicit quod non refundi debet in principalem natu
Abbreviated transcription (Latin):
Redimimur iusticia fidei. Sanguis enĩ ĩno¬
cens datus est ꝓ nob̾ ut redimeremur. In nẽ¬
ditore ergo erubestat suꝑbia. ĩ redemptore głi¬
etur gr̃a. uendidit se hõ ꝑlib̾m arbitrum sb̾
dominãte iniquitate. ⁊ accepit ꝓ p̾cio exigu¬
am de arbore uetita uoluptatẽ. Creatus est gͥ¬
rectum se fecit. qr deseruit imꝑatorẽ.⁊ du̾tit
ad desertorẽ. cadensq a mani figuli uas fra¬
aum est qd̾ d̾ ꝑmifit ut miseria sua ꝓbaret
qd̾ sine do nichil pot̾. seeigo ⁊ alios uendidit
uoluntaria ⁊cupiscentia ut sub pecc̃õ .i. ser¬
ui peccati sint. quia enĩ ⁊tinere cum posset:
noluit. inflictum est ei ñ posse cũ uelit. ꝑ ma¬
lum uelle ꝑdidit bonum posse. ⁊ factus cap¬

Expanded text:
redimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venditore ergo erubescat superbia, in redemptore glorietur gratia. Vendidit se homo per liberum arbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam de arbore vitae voluptatem. Creatus est rectum fecit se, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figuli vas fractum est, quod Deus permisit, ut miseria sua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peccato, id est servi peccati sint. Quia enim continere cum posset noluit, inflictum est ei non posse cum velit. Per malum velle perdidit bonum posse, et factus cap
Abbreviated transcription (Latin):
cio resistere diabolo. qd̾ uicium ꝑ ꝯcupiscĩam ge¬
nitus ex carne ⁊traxit. ⁊ unde hoc sit subdit. e¬
go dico uenundatus ĩ pͥmo parente. ita ut fĩ
culpa primi hõĩs qui ꝓ delectatõe cibi uetiti se
⁊ om̃s alios uendidit. adam enĩ uendidit se pͥor
ac ꝑ hoc om̃e semen eiꝰ subiestum est pecc̃o. ut po
quippe p̾uaricatõe atq ut ita dicam dampnosa
negotiatõe fraudulentaq cõmestione uendrti
sumnis. Omnẽ enĩ ꝑlem suam serpentis ꝑsua¬
sione seductus illic̾ita tibi ꝑceptõe ꝓpetue serin¬
tuti addixit. soletq hu mo int̾ uendentes. ⁊ e¬
mentesq seruari. ut his qui se alieno cupit do¬
lib̾tatis. ⁊ addictione ꝑpetire seruitutis a fuo
ꝯsequatur emptore. Qd̃ ⁊̃ int̾ adam ⁊ serpentẽ
manifestũ est intercessisse. Ille enĩ p̾cium lib̾¬
tatis noxie ⁊ mortiferi pomii a serpente accipi¬
ens a naturali lib̾tate discessit. malint enĩ se

Expanded text:
tio resistere diabolo, quod vitium per concupiscentiam genitus ex carne contraxi. Et unde hoc sit, subdit: Ego, dico, venumdatus in primo parente ita ut sim, culpa primi hominis qui pro delectatione cibi vetiti se et omnes alios vendidit. Adam enim vendidit se prior, ac per hoc omne semen ejus subjectum peccato, ut poquippe praevaricatione atque, ut ita dicam, damnosa negotiatione fraudulentaque comestione venditi sumus. Omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qui se cupit libertatis et additione perpetuae servitutis, a suo consequatur emptore, quod etiam inter Adam et serpentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae, et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali libertate discessit. Maluit enim se
Abbreviated transcription (Latin):
deterius quam ego.¬
Cur ergo existimatis
no inferiores illis:
porasi facit p̾dicat
non accepistis ꝓ no:¬

Expanded text:
deterius quam ego.Cur ergo existimatis nos 134 inferiores illis? porali facit, praedicat non accepistis a no
Abbreviated transcription (Latin):
cur manus imponant. uel quia impositioi
manuũ dat p̾b̃rm ordinato. ⁊ hec p̾dicta ad of¬
ficium tuum ꝑtinertia meditare. quia ad hec
electus es ⁊ in his esto .i. ⁊ hec ex sequere assiduo
ꝓficias attende non dico doctrine ⁊ tibi. sedtibi
⁊ doctrine .i. primũ qualiter uiuas. ⁊ deinde qͣłr̃
doceas.⁊ insta millis que tibi ⁊ aliis ualerit. hec

Expanded text:
cur manus imponant. Vel quia impositio manuum dat presbyterium ordinato. Et haec praedicta ad officium tuum pertinentia meditare, quia ad haec electus es, in his esto, id est haec exsequere assiduo proficias, attende, non dico doctrinae et tibi, sed tibi et doctrinae, id est primum, qualiter vivas, et deinde qualiter doceas. Et insta in illis, quae ti
Abbreviated transcription (Latin):
imus imponit manũ
ceteris assentientib. Manꝰ
au̾t impositõie sunt quib adduntur uerba
mistica quib ⁊ firmatur ad hoc opus electus
auctoritatẽ acipiens teste. ascĩa sua ait aude
sed qͣi senior hr̃etiu
⁊erubescent maiores
iratu si non se exhibe¬
rent uixta theman
b graues.Ut autẽ
hec possis seruare dũ
lam uolentium.⁊ do¬
strine nescientumi
quod debes quia ad ħ
ꝯstitutus es. ⁊ Holi

Expanded text:
us imponit manum, caeteris assentientibus. Manus autem impositiones sunt quibus adduntur verba mystica, quibus confirmatur ad hoc opus electus auctoritatem accipiens, teste conscientia sua, ut audesed quasi senior haberetur, et erubescerent majores natu, si non se exhiberent juxta formam bus graves. Ut autem haec possis servare, dumjam volentium, et doctrinae nescientium. Haimo Quod debes, quia ad hoc constitutus es. Et noli
Abbreviated transcription (Latin):
dicere qualis futurꝰ
eligiitir qͣi doctor futu¬
rus ydoneus. ne ergo
facias eam urritam:
ne mobediens sis his

Expanded text:
dicere qualis futuruseligitur quasi doctor futurus idoneus. Ne ergo facias eam irritam, ne inobediens sis his
Abbreviated transcription (Latin):
dicta semorem .s. etate uł morib. ne ĩcrepaueris
ꝓetatis honore. ne irdigne ferens se a rumore
qd̾ turpe est semori. Semor tam̃ stultus ut ait be
ut uidentes amoris c̃ã secõmoneri. facilius se cor¬
rigant. anus ut matres. ut cummniti sermone
doceamur. ⁊ sic honorifici ꝓficiat iuuenculas ut
sorores. ut ꝓmpte possint bone eu̾sationis acci¬
piat disciplinam. ⁊ hoc fac ĩomũ castitate. ut

Expanded text:
licet aetate vel moribus. Ne increpaveris proprietatis honorem, ne indigne ferens se a juniore quod turpe est seniori. Senior tamen stultus, ut ait beut videntes amoris causa se commoneri, facilius se corrigant; anus ut matres, ut cum miti sermone doceantur, et sic honorifice proficiant; juvenculas ut sorores, ut prompte possint bonae conversationis suscipere disciplinam. Et haec fac in omni castitate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
reuelante cognouit a¬
postolus tymotheum
ẽẽ dignum ep̃ali ho-¬
nore data est ꝑ ꝓpheti¬
minus trib ẽẽ ñ pos¬
sint. ⁊ uocat pbrm e

Expanded text:
revelante cognovit Apostolus Timotheum esse dignum episcopali honore. Data est per prophetiminus tribus esse non possunt, et vocat pre
Abbreviated transcription (Latin):
naret. assumite dico: non ĩ disceptationib co¬
gitatiorũ .i. non ita ut de occułtis iudiceris
cum reum. Non est enĩ dampnandus cuiꝰ cogi¬
tatio ñ est aꝑta. uł de quo nescinus qualis ptꝰ¬
mus. cor uero deo cõmittamus ꝓ quo oremus
dico assumite ĩ firmũ. ⁊ scdm inter uo quidã
qui hoc possunt. alius enĩ nĩm infide ꝑfectus
hic indiget assumi qui ꝑutitit edere olus in
quo nulla q̃stio ẽ. in cuius esu om̃is secta cõ¬
sentit.Infurmus ergo est qui cibo discernit
eoqd̾ iidei ꝓhibrti sunt edere hunc suo iudicio
relinq̃ndum dicit apłs ne cũ scrupulo edat. uł
infirmmis dicitur ꝓmis ad tasum qui facile ĩ¬
sit que oĩa licere credit. tñ qui infirmus est .i.
qui timet casus uicioꝵ manducet olus .i. te
Crassitudo enĩ carmũ.⁊ delitiose epule ꝓuocant
corpus ad libidinẽ. Us qui manducat. Supra

Expanded text:
naret, assumite dico, non in disceptationibus cogitationum, id est non ita ut de occultis judicetis eum reum. Non est enim damnandus, cujus cogitatio non est aperta, vel de quo nescimus qualis pomus; cor vero Deo committamus, pro quo oremus. Dico, assumite infirmum, et sunt inter vos quidam qui hoc possunt. Alius enim vestrum, in fide perfectus, Hic indiget assumi qui permittitur edere olus, in quo nulla quaestio est, in cujus esu omnis secta consentit. Infirmus ergo est qui cibos discernit, eo quod Judaei prohibiti sunt edere, hunc suo judicio dicit relinquendum Apostolus, ne cum scrupulo edat. Vel infirmus dicitur pronus ad casum, qui facile imsit quae omnia licere credit, tamen qui infirmus est, id est qui timet casus vitiorum, manducet olus, id estCrassitudo enim carnium, et deliciosae epulae provocant corpus ad libidinem. Is qui manducat. Supra
Abbreviated transcription (Latin):
qui prinatin fiebat
⁊ p̾dicatio mea que fi
fectos. ꝑfectos hic dic̃
non ꝑfectos cognitore
ditores iam capaces ꝙͣ
sapĩam. non uero sa¬
pientiam huiꝰ seculi
que hũanis nrtitur¬

Expanded text:
qui privatim fiebat, et praedicatio mea, quae fieperfectos. Hic dicit non perfectos cognitoresditores jam capaces. Quam sapientiam? non vero sapientiam hujus saeculi, quae humanis rat
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. Nemo enim
tam ꝑfectus est qui ñ¬
dico: in templum .i.
usq quo sit templum
dei scm̃ remotione ur¬

Expanded text:
tutum. Nemo enim tam perfectus est qui ndico, in templum, usquequo sit templum Dei, factum, remotione
Abbreviated transcription (Latin):
ydonei sunt ĩuisibilia comp̾hende. ⁊ tunc erant
tenebre .i. lucis absentia. Non enĩ tenebre aliquid
sunt sed ip̃a lucis absentia sicut filertium: nõ
aliqua res ẽ.s ubi sonus non ẽ: silentium dͥr
⁊ nuditas ñ aliqua res ẽ. sed ĩcorpore ubi tega¬
mentum ñ est: nuditas dr. sicut ⁊ iaititas
ñ est aliquid. sed locus ubi corpus non ẽ in anis
d̾r. hec eadem informis mat̾ia ⁊̃ temi t̾ra ĩuisi¬
bilis ⁊ incomposita. t̾ra appellata est. idõ quia
ead̾ mat̾ia informis ⁊̃ aqua dicta est suꝑ quam
ferebatur sp̃c dñi. Sicut suꝑfertur fabricandis
siue aĩalia. siue arbores. uł herbe ⁊ similia abh
humore ĩcipint formari. atq nutriri. Eadem
⁊̃ mat̾ia dc̃a est abyssus. quia ⁊fusa erat ⁊ com¬
ĩuisibilis ⁊ ĩcomposita. ⁊ abyssus cum tenebͥs
sinuaretur imꝑiciorib. ⁊ ñ uno. Nam si uno:¬

Expanded text:
idonei sunt invisibilia comprehendere: et tunc erant tenebrae, id est, lucis absentia. Non enim tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nuditas dicitur, sicut et inanitas non est aliquid, sed locus ubi corpus non est, inanis dicitur. Haec eadem informis materia etiam terra invisibilis et incomposita appellata est; terra ideo, eadem materia informis etiam aqua dicta super quam ferebatur Spiritus Domini, sicut superfertur fabricandis sive animalia sive arbores vel herbae et similia ab humore incipiunt formari atque nutriri. Eadem etiam materia dicta est abyssus, quia confusa erat et cominvisibilis et incomposita, et abyssus cum tenebrissinuaretur imperitioribus, et non uno
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic interim ĩpleat
omne bonũ. ⁊ impleat
ĩ uobis opus fidei .i. cõ
fessionem que ꝓprie ẽ
opns fidei. impleat in
bita a ꝯfessione nullo
modo flecti possint. ⁊
opus fidei .i. omĩa bõa¬

Expanded text:
ut hic interim impleat omne bonum: et impleat in vobis opus fidei, id est confessionem quae proprie est opus fidei. Impleat in bita a confessione nullo modo flecti possunt. Veopus fidei, id est omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
usq dixit se ꝑ eis gr̃as
agere ⁊ orare. Hic deter
⁊ facile de aduentudo¬
mini qiͣ immenti o¬
pinonẽ recipiant. uł

Expanded text:
usque dixit se pro eis gratias agere et orare: hic determ facile de adventu Domini quasi imminenti opinionem recipiant, vel
Abbreviated transcription (Latin):
corpus congregan¬
tar ⁊ aquile cos in
idip̃m .i. in idemptitatẽ ut mente ⁊ corpore uni¬
amur:. qui modo in diu̾sum tendimus quid ro
moueamini cito est quia nichil uobis infertur
qd̾ du duret. quia tempus ꝓpe est. n t̾reamini qͣi¬

Expanded text:
corpus congregentur aquilae. Vel, in idipsum, id est in identitatem, ut mente et corpore uniamur qui modo in diversum tendimus. Quid romoveamini cito, est quia nihil vobis, infertur quod diu duret, quia tempus prope est. Neque terreamini. Q
Abbreviated transcription (Latin):
dignus ẽẽ xp̃c. in quo psõ ostenditur rex sacer
generosa xp̃i natiurtate. Quẽ admodũ ⁊ ĩ alio
loco de pontificatu eius dicit d̃ pater. Tu tam
dignus es sacerdos .s. docens ⁊ orans. ⁊ offerens
dinis .i. sacerdotii melchisedech qui ñ temporalis
fuit scriptura subticente inicium ⁊ finẽ huiꝰ
uite ĩ figura xp̃i qui caret inicio ⁊ fine. ⁊ sic̃ ille
obtulrt in pane ⁊ iuno ⁊ semel. sic ⁊ xp̃o sub sp̃e
panis ⁊ mm corpus ⁊ sanguinẽ suũ discipłis
ẽ de patre d̾ apud deum coeternus gignenti. s
Ecce. ¶Ui xp̃c uidieb carnis .i. mortalitatis su¬
e obtulit p̾ces supplicã¬

Expanded text:
dignus esse Christus, in quo psalmo ostenditur rex et sacgenerosa Christi nativitate, quemadmodum in alio loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdos, id est docens et orans, et offerensdinis, id est sacerdotii Melchisedech, qui non temporalis fuit, Scrvitae, in figura Christi qui caret initio et fine. Et sicut ille obtulit in pane et vino et semel, sic et Christus sub specie panis et vini corpus et sa de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, sedEcce, qui Christus in diebus carnis, id est mortalitatis suae, obtulit preces, supplica
Abbreviated transcription (Latin):
dicio uirge. ⁊ incendio
emulore electus est. ⁊
monstratus plact̾e d̾o
S ingerunt se. tta et
xp̃c homo ñ clarificaũ¬
it ꝑ suas iurtutes se¬
met ip̃m ut sibi sume
ip̃e ait. Ego non clari¬
fico me ip̃m. sed ille
tismo. ⁊ pontificẽ ꝯsti¬
turt qui alibi locitus
idem dicturus erat ĩ
bap̃mo ⁊ ĩ tranffigu¬
ratione ⁊ addit. Ego
hodie genui te. michi
est enim filius a patre cũ dixit. hic ẽ filius mens
dilectus ĩ quo mͥ bñ complaci. que clarificatõ¬

Expanded text:
dicio virgae et incendio aemulorum electus est, et monstratus placere Deo.sed ingerunt se. Ita et Christus homo non clarificavit per suas virtutes semetipsum, ut sibi sumeripse ait: Ego non glorifico meipsum , sed illetismo et pontificem constituit. Qui alibi locutus idem dicturus erat ei in baptismo et in transfiguratione. Et addit: Ego hodie genui te, mihi cim Filius a Patre cum dixit: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui . Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
.Q. de his certus sum ꝙ
baptizau̾m eos.
si quẽ alium uestrũ¬
nescio qui sit de ꝯten¬
tiosis baptizauerim.
tam paucoz baptizan
quia ñ misit me d̾ b.¬
aꝑtizare qd̾ a minori¬
bi fieri potest ne tarda

Expanded text:
 De his certus sum quod baptizaverim eos. si quem alium vestrum, qui sit de contentiosis, baptizaverim. tam paucos baptizavi, quia non misit me Chriaptizare, quod a minoribus fieri potest, ne retarda
Abbreviated transcription (Latin):
uxores ĩas quaꝵ ca¬
put estis. sicut ⁊ xp̃c
dilexit eccłiam cuius
scłficaret illam. iusti¬
cia bone urte. prius
mundans tam apeo¬

Expanded text:
uxores vestras, quarum caput estis, sicut et Christus dilexit Ecclesiam, cujus sanctificaret illam, justitia bonae vitae, prius mundans eam a pec
Abbreviated transcription (Latin):
culam n rugam. sed pociis talem ut sit scã
hic ꝑ bona oꝑa. ⁊ ĩmaculata. ĩ abstinentia ma¬
nem. Sicut ergo xp̃c fudit sangninẽ ut laua¬
ret matulam eccẽ. ⁊ extendit se incruce: nt
tolleret rugam. Sic ⁊ uiri si opus est debent
mori ꝓ saluandis uxorib. ⁊ u̾bo uite eas ĩstrũ¬
ere ut exhibeant eas d̾o. Item. ita ⁊̃ debent uiri
diligere.iixo. suas ut corpora sua .s. ut se ip̃os
poris uiri ẽ. ⁊ bñ dixi ut diligant uxores sicut
corpora sua.quia. QUi diligit urore suã. di.¬

Expanded text:
culam neque rugam, sed, potius talem, ut sit sancta, hic per bona opera, et immaculata, id est abstinentia mamotionem. Sicut ergo Christus fudit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item, ita etiam debent viri diligere uxores suas, ut corpora sua, id est seipsosporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut sua corpora, quia qui diligit uxorem suam, di
Abbreviated transcription (Latin):
fit sacram̃rtum. quo
scĩficatus hõ accipit
ꝑ hoc exhiberet sibi ĩ
la decoram. eccłiam di
qd̾ criminale peccatũ
latens. Sicut ẽ dolus

Expanded text:
fit sacramentum, quo sanctificatus homo accipit per hoc exhiberet sibi in la decoram. Ecclesiam dquod criminale peccatum,latens sicut est dolus
Abbreviated transcription (Latin):
tati comꝑatur illoꝵ dignitas qui sexagesimũ
num hñt. Stellis uero qui tricesimũ numerũ
q̃sierunt. Ceteris aũt stellis. ⁊ oĩum nouissimᷤ
ꝑfidoꝵ resurrõ similis ẽ. Infidelitas enim nõ
pot̃ claram resurr̃onẽ hr̃e. Quia sicut carbo ci¬
nere suo cooꝑtus obcetatur. ita ⁊ hii ꝑfidia ⁊
erroris tenebris circumdati luce carebũt. Stel¬
astella differt ant le oistuni ede¬

Expanded text:
tati comparetur illorum dignitas, qui sexagesimum bent; stellis vero qui tricesimum numerum quaesierunt. Tetris autem stellis et omnium novissimis perfidorum resurrectio similis. Infidelitas enim non potest claram resurrectionem habere, quia sicut carbo cinere suo coopertus obcaecatur, ita et hi perfidia et erroris tenebris circumdati luce carebunt. Set luna differ
Abbreviated transcription (Latin):
turis conantur torq̃¬
re uinculum. Unde¬
laq̃um mortis inici¬
nec ⁊̃ placeat uob̾ colloqui il¬
lis. qr colloquia eoꝵ mala corrumpunt mo¬

Expanded text:
turis conantur torquere vinculum, undeeum mortis injicinec etiam placeat vobis colloqui illis, quia, colloquia eorum mala corrumpunt bo
Abbreviated transcription (Latin):
miserenti. Quisquis u̾o qͣiͣ minis uistus ⁊ secu¬
rus uidiciũ expectat sine mĩa sibi iram ꝓuocat.
de miscd̾ia ponendo unũ miscd̾ie mẽbrũ. cum p̃¬
missum sit aliud m̃brũ miscd̾ie ubi ait. Qͥ tri¬
buit ĩ simplicuate. hic dicit ĩ hylarctatẽ. Sim¬
plicitas excludit ypocrisim. hylaritas .i. gandi¬
um ostendit fretum spe futuri. Omĩs ergo mĩa
⁊sic erit alter alterins
m̃brum.⁊ sitis odiẽtes
no. ut nec dilectio ami¬
ci fatiat malũ amare

Expanded text:
judicium miserenti. Quisquis vero quasi nimis justus et securus judicium exspectat sine misericordia, iram provocat.de misericordia, ponendum unum misericordiae membrum, cum praemissum sit aliud membrum misericordiae ubi ait, qui tribuit in simplicitate, hoc dicit in hilaritate. Simplicitas excludit hypocrisim. Hilaritas gaudium ostendit fretum spe futuri. Omnis ergo misersic erit alter alterius membrum; et sitis odientes no; ut nec dilectio amiciat malum amare
Abbreviated transcription (Latin):
tio qd̾ fides nr̃a sit rõnabilis. quia credentes accep¬
to sp̃u ꝓpħabant. siue ministeriũ eccłiasticum ha¬
bentes. ubi p̾soiteri simus m̃bra alioꝵ ĩ mĩstrã¬
do assidue. Siue qui docet .i. qui h̃t gr̃am docendi
sit m̃brum alterius ĩ doctrina .i. in exhibitione
doctrine. Qui exhortatur .i. qui ht gr̃am exhortã¬
it elemosinas tribuat non ĩ dupplicitate p̃sen¬
tis ⁊ future głie. sed insimplicitate future głie
⁊ ita sit m̃brum alterius. ⁊ qui p̾est ut pͥnceps
sit ĩ sollicitudie .s. ut sollicite agat. ⁊ ita sit mẽ¬
brum alterius. ⁊ qui miseretur .i. qui h̃t gr̃ãm
compaciendi oppresso. hoc faciat in hylaritate .i.

Expanded text:
tio, quod fides nostra sit rationabilis, quia credentes accepto spiritu prophetabant. Sive ministerium ecclesiasticum habentes, ut presbyteri simus, membra aliorum in ministrando assidue. Sive qui docet, id est qui habet gratiam docendi sit membrum alterius, in doctrina, id est in exhibitione doctrinae. Qui exhortatur, id est qui haeleemosynas tribuat, non in duplicitate praesentis et futurae gloriae, sed in simplicitate futurae gloriae, et ita sit membrum alterius. Et qui praeest, ut princeps praesit; in sollicitudine, id est ut sollicite agat, et ita sit membrum alterius; et qui miseretur, id est qui habet gratiam compatiendi oppresso, hoc faciat in hilaritate,
Abbreviated transcription (Latin):
missus ⁊ tymotheus
frat̾. qui iuit cum ꝓͥ¬
ma epła ad corĩthio¬
oĩa que fiebant apd̃
illo. ⁊ id̾o hic ponitur¬
ut sciant ea que faci¬
unt apłm nõ latere.
theus scribunt. uł mã¬

Expanded text:
sus; et Timotheus frater, qui ivit cum prima Epistola ad Corinthioomnia quae fiebant apud illos. Et ideo hic poniturut sciant ea quae faciostolum non latere. heus scribunt vel ma
Abbreviated transcription (Latin):
cite ut dixi: hoc aitẽ
debere fieri ĩ minori a¬
eĩngelio de inguo indice qui iuduam nolebat
audire. ⁊ de illo pigro qui ñ pp̃ amicitiam sed
tat aspidem de tenebrosa cai̾a. ita ⁊ hic ñ cõ¬
mendantur agonistica. ⁊ ludicra.⁊ tam̃ inde¬

Expanded text:
cite ut dixi, haec autem debere fieri, in minori Evangelio de iniquo judice, qui viduam nolebat audire; et de illo pigro qui non propter amicitiam, sedcat aspidem de tenebrosa caverna. Et ita hinc non commendatur agonistica, et ludrica, et tamen inde
Abbreviated transcription (Latin):
ximũ pp̃ deum de corde ⁊ c̃ hic diffinit caretatem
de corde puro .i. de puro intellectu ut nimil nisi
git mala ꝯsci̾a retrahit seaspe. addit. ⁊ de fide nõ
ficta .i. simulata ĩ qua .s. quis ñ sibi quelib fui¬
gat. sed catholita. uł fide ñ ficta .i. fictili ue fragili

Expanded text:
proximum propter Deum. De corde, etc. Hic definit charitatem proximum propter Deum. De corde, etc. Hic definit charitatem de corde puro, id est de puro intellectu, ut nihil nisi git mala conscientia retrahit se a spe. Addit: Et de fide non ficta, id est simulata, in qua scilicet quis non sibi quaelibet fingit, sed Catholica. Vel, fide non ficta, id est fictili et fragili,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Omĩs hõ in qͣntum pecc̃or est: ñ est diligend̾
gere quam se ip̃m. Itẽ amplius alius ho diligẽ¬
ista diligenda sunt. ⁊ pot nobcum alius hõ deo
ꝑtrui. quia ñ pot̾ corpus. qr torpus ꝑ aĩam ui¬
uit qua friumur d̾o. Om̃s aũt eque diligendi
sunt. s cum om̃ib ꝓdesse ñ possis his potussimũ
rerum oportunitatib ⁊strictius tibi qi quadã
⁊ rei que nobtum ea re frm pot̾ .i. dei⁊ ꝓximi
sediligat᷑ alio spetiali p̾cepto non est opus. Ca¬
ritas ista amor dei est. ⁊ ꝓximi. amor huiꝰ secul
cupiditas dicitur. Minutur cupiditas canta¬
te crescente. Cupiditas ergo refrenetur. caritas
excitetur. quia caritas finis ẽ p̾cepti .i. ad careꝰ¬
tatem refertur om̃e ꝑceptum. Qd̾ uo timore pe¬
ne. uł aliqua intentõe carnali fit. ut ñ referatur
ad caritatẽ ñdum fit quẽ admod̾ fieri oportet ꝙ̃¬
uis fieri uideatur. tũc ergo ⁊ p̾cepta ⁊ ꝯsilia reste
fiunt. cum refernntur ad diligendũ deum ⁊ ꝑ

Expanded text:
est. Omnis homo in quantum peccator est, non diligendus; lius debet diligere quam seipsum. Item amplius alius homo diligeista diligenda sunt, et potest nobiscum alius homo deo perfrui, quod non potest corpus, quia corpus per animam uiuit, qua fruimur deo. Omnes autem aeque diligendi sunt. sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam et rei quae nobiscum ea re frui potest: quia ut se se diligat alio speciali praecepto non est opus. Charitas ista amor Dei et proximi est. Amor hujus saeculi cupiditas dicitur, minuitur cupiditas charitate crescente; cupiditas ergo refrenetur, charitas excitetur. Quia charitas est finis praecepti, id est ad charitatem refertur omne praeceptum, quod vero timore poenae, vel aliqua intentione carnali fit, ut non referatur ad charitatem, nondum fit quemadmodum fieri oportet, quamvis fieri videatur. Tunc ergo et praecepta et consilia recte fiunt cum referuntur ad diligendum Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
utile uobis. plus est enĩ utile facienti: quã
illi cui fit. uob̾ dico:
qui cepistis a pͥori an
no .i. a preterito ãno
⁊ uelle. qd̃ plus est:
quam facere. Nũc u̾o.
⁊ fcõ ꝑficite. ut non
solum uelitis. s oꝑe

Expanded text:
utile vobis. Plus est enim utile facienti quam illi cui fit. Vobis dico, qui coepistis a primo anno, id est a praeterito anno velle, quod plus est quam facere. Nunc vero et facto perficite, ut non solum velitis, se
Abbreviated transcription (Latin):
de urĩs ociose uiuant
uob̾ aũt sit tribulatõ
.i. pauꝑtas. non hocĩo
dixit quin melnis ẽet¬
s intirmis timet. qͦs

Expanded text:
stris otiose vivant, vobis autem sit tribulatio, id est paupertas, non hoc ideo dixit, quin melius esset. Infirmis timet, quos
Abbreviated transcription (Latin):
cepistis a pͥmoanno
non solum uelle scd̃
quosdam sed ⁊̃ facere.
scd̃m alios. Quidam
enĩ uoluerant. quidã

Expanded text:
coepistis a primo anno non solum velle secundum quosdam, sed etiam facere secundum alios. Quidam enim voluerant, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
descat adhuc.⁊ iundi¬
ctam peccĩs suis ⁊ pa¬
rentũ debitam in se
ꝓuocent. Quadragĩ
cred̾e complera sunt
pecc̃a eoꝵ. Unde dñs

Expanded text:
descat adhuc , et vindictam peccatis suis et parentum debitam in se provocent. Quadragintcredere, completa sunt peccata eorum. Unde dixit
Abbreviated transcription (Latin):
pleuerint pect̃a effectus indicat. quia puenit
o usq infinem. Ira dei est aduentus romano¬
rum. qñ ꝑdiisunt gladio. famo. pestilentia
captiurtate. que tra durat cis captiuis usq in
finẽ scłi. quia semperant captim . Uł sic̃ qui¬
dam codices hñt. p̾uenit ira dei .i. uindicta dei
ante uenit ⁊̃ hoc sccuło sup illo. que durabit:
usq infinẽ. que ido dicitur preuenrre qr uii¬
dictam futri iudicii: ĩqua illi et̾ualiter ꝑumi¬
entur: p̾uenit hec temporalis pena. ⁊ pͣt seque

Expanded text:
pleverunt peccata, effectus indicat, quia pervenit rimens illos usque in finem. Ira Dei est adventus Romanorum, quando perditi sunt gladio, fame, pestilentia, captivitate, quae ira durat eis usque in finem saeculi, quia semper erunt captivi. Vel sicut quidam codices habent, praevenit ira Dei, id est vindicta Dei ante venit in hoc saeculo super illos, quae durabit usque in finem, quae ideo dicitur praevenire, quia vindictam futuri judicii in qua illi aeternaliter puniant
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenti ostendit. ut
icilius suadeat. qr cui
u̾ba non satisfaciunt: solent ⁊̃ exẽpla suad̾e
dum est a cultura ydoloꝵ. quia comedens y-¬
dolotyta ut ydolotitum unũ est cũ demone
Sicit ꝑ corpus xp̃i digne ⁊ sp̃ualiter sump¬
tum unũ est cum ip̃o xp̃o. quia calix .i. potꝰ

Expanded text:
sacramenti ostendit, ut facilius suadeat, quia cui verba non satisfaciunt, solent exempla suadedum est a cultura idolorum, quia comedens idolothytum, ut idolothytum, unum est cum daemone, sicut per corpus Christi digne et spiritualiter sumptum, unum est cum ipso Christo, quia calix, id est potus
Abbreviated transcription (Latin):
non littera legis .i. nõ
lapidess cultris ut lit¬
Dest. tera legis in figura docebat. cuiuᷤ
curumcisionis laus .i. que circũ¬
cisio uere laudabilis ñ ex hominib est s ex d̾o ẽ.
uideus. ⁊ curumcisus non est ex hominib iude¬
is qui t̾rena sapiunt. ⁊ i carne głiantur. s ex
coram homine. Qui u̾o in sp̃u głiatur. huius
laus a d̾o est. Sp̃u enĩ credit ꝑ qd̾ placet dõ. ⁊
illeuere beatus est qui in ꝯspectu dei iustus est.

Expanded text:
non littera, id est non lapideis cultris, ut littera legis in figura docebat. 14 Cujus circumcisionis laus, id est quae circumcisio vere laudabilis, non ex hominibus, sed ex Deo est, id Judaeus et circumcisus, non ex hominibus, Judaeis qui terrena sapiunt, et in carne gloriantur, sed ex coram homine. Qui vero in spiritu gloriatur, hujus laus a Deo est. Spiritu enim credit, per quod placet Deo. Et ille vere beatu
Abbreviated transcription (Latin):
cis que uidetur ẽe im¬
ꝓperiũ infidelib. Nob̾
auĩt scĩficatio ⁊ redẽp¬
tio. ⁊ debemus exire
Ut ergo futurã ciui¬
tatẽ ꝯsequamur. ⁊ ĩ¬
ꝓperium portemus ꝑ¬

Expanded text:
cis quae videtur esse improperium infidelibus, nobis anctificatio et redemptio. Et debemus exire Ut ergo futuram civitatem consequamur, et imperium portemus
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓmisit madnẽ¬
tu suo iamoptat eis.
re qui sunt cognatim.
genere. uł fide. ecce tot
⁊tanta congaudent
reuo decẽt. Saluto⁊
uo ego tertiꝰ nomine
cius erat notarius a¬
postoli cui ꝯcessit sub
nomine suo salutare.
Salutat uo gaiꝰ. hos.
mens. hic ẽ ille cui io¬
hannes scripsit ĩ epła
canoinca gaudens qr¬

Expanded text:
quam promisit in adventu suo jam optat eis. ae, qui cognati mei sunt genere vel fide. Ecce tot et tanti congaudent re vos decet. Saluto vos ego Tertius, nomine, ste Tertius erat notarius Apostoli, cui concessit sub nomine suo salutare. Salutat vos Caius hospes meus. Hic est ille cui Joannes scripsit in Epistola canonica gaudens, q
Abbreviated transcription (Latin):
nich inde ip̃e capiat p̾ter tibaria. alibi tam̃ ⁊ se
rendi sortẽ meruit fi deliter dispensare parti¬
cipib suis. hic aũt dispensatio talis ĩtelligͣr
ut qi seruus alienum dispenset. unde ip̃e ml
capiat p̾ter cibaria. alibi uero ut dictum est.
dupensator dicctur. qui ut filius ministrat e¬
uangeliũ coheredib sus. ergo simplici corde de¬
bemus oꝑari bomim. Non ergo debemus opari¬
id̾o eungelizare ut mandutemus  s id̾o mãdu¬
care urt eungelizemus. ut cibus ñ sit bonũ qd̃¬

Expanded text:
nihil inde ipse capiat praeter cibaria. Alibi tamen et snihil inde ipse capiat praeter cibaria. Alibi tamen et sredi sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Hic autem dispensator talis intelligitur, ut quasi servus alienum dispenset, unde ipse nil capiet praeter cibaria. Alibi vero, ut dictum est, dispensator dicitur, qui ut filius ministrat Evangelium cohaeredibus suis. Ergo simplici corde debemus operari bonum. Non ergo debemus ideo evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus, ut cibus non sit bonum q
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uite michi incumbit. ⁊ uere. Ue enĩ .i. pe
nuria michi est. Sicut pseude. Si non euãge¬
lizauero .i. malo meo non eungelizabo. quiã
fame cruciabor. ⁊ unde uiuam non habeo. hec
ergo necc̃itas que incumbit michi ut euange¬
lizem. quia unde uiuam ñ habeo. uł ut acqui
Sic enĩnecc̃itas est ĩ eungelizando: ⁊ non uo¬
luritas. Si aũt uolens .i. sine ulla necc̃tate
huiꝰ uite hec ago: mercedem habeo sempit̾nã.
Si aut iuitus hec ago. ut qui nec̾tate huiꝰ
uite cogatur dispensatio michi credita est.
.i. aliis ꝓuideo: non michi. ⁊ est sensus. Si
coactus ĩ opia eoꝵ reꝵ que temꝑali uite sũt
necͣcrie: p̾dico euangelium alii ꝑ me ħebunt
Ego aũt ñ quia non ip̃m eungelium diligo
s eus p̾cium ĩ illis temporalib ꝯstitutum ꝙ
nefas est fieri. ut ñ tanquam filius mĩstret
quisq euͣngeliũ: sed tanqͣm seruus cui dispẽ¬
satio credita est. ut tanqͣm alienũ erogans:

Expanded text:
us vitae mihi incumbit. Et vere. Vae enim, id est penuria mihi est sicut pseudo, si non evangelizavero, id est malo meo non evangelizabo, quia fame cruciabor, et unde vivam non habebo. Haec est ergo necessitas quae mihi incumbit ut evangelizem, quia unde vivam non habeo. Vel ut acquiSic enim necessitas est in evangelizando, non voluntas. Si autem volens, id est sine ulla necessitate hujus vitae, hoc ago, mercedem habeo, sempiternam; si autem invitus hoc ago, ut qui necessitate hujus vitae cogar, dispensatio est mihi credita, id est aliis provideo, non mihi. Et est sensus: Si coactus inopia earum rerum quae temporali vitae sunt necessariae, praedico Evangelium, alii per me habebuntebo, quia non ipsum Evangelium diligo, sed ejus pretium in illis temporalibus constitutum. Quod nefas est fieri, ut quisque Evangelium, sed tanquam servus cui dispensatio credita est, ut tanquam alienum erogans,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caro celabat. ⁊ uelabat di¬
tatẽ. uł id̾o d̾r uelamen q
sub uelamine fidei sumitur a fidelib. q̃r ꝑ hoc
maticũ carnẽ xp̃i uelamen om̃i sensui. Uidetur
enĩ panis ⁊ tamen est uere caro xp̃i. qd̾ fit ut¬

Expanded text:
 caro velabat et celabat deitatem. Vel ideo dicitur velamen, quia sub velamine fidei sumitur a fidelibus. Quasi dicviaticum carnem Christi velatam omni sensui. Videtur enim panis, et tamen vere est caro Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ut illi ñ crepent ĩ for
quia sola sacram̃ta ñ saluant. ⁊ quia qui cadit
punitur. ⁊ quia auxilium dei non deest pp̃ ꝙ
nete ab omni societate ydolatrie. ne ꝑ hoc nasca¬
tur ideum temptatio. Nemo eigo sit aisiditus
in ydolio. nicħ spet de eo. Se eo emm spare est : de
do dubitare. ut ⁊ saul relicto d̾o qui ei fuerat
ꝓ delicto iratus: ad ydolatriam rediit. sperans
aliquid de ea cui. ⁊ ĩ p̃senti offuit. ⁊ in firturoi
gehennam ultricem generauit. id̾o apłs istos
hortatur fugere abydolatrie suꝑstitione .s. uł¬
infirmoꝵ: quib ydolatre uid̾entur. uł ne ip̃i
ĩfirim ydolatre sint edendo sub ydoli uenera¬
tione. ⁊ putando ydolum aliquid ẽẽ. ⁊ ut fugi¬
atis. Loquor nobis ut prudentib .i. loquor¬
uobis altum quidi
q̃i prudentib. ⁊ id̾o¬

Expanded text:
ut illi non crepent in forn. Quasi dicat: Quia sola sacramenta non salvant, et quia qui cadit punitur, et quia auxilium Dei non deest, proptnete ab omni satietate idololatriae, ne per hoc nascatur in Deum tentatio. Nemo ergo sit assiduus in idolio, nil speret de eo. De eo enim sperare est, de Deo dubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere ab idololatriae superstitione, infirmorum, quibus idololatrae videntur. Vel ne ipsi infirmi idololatrae sint, edendo sub idoli veneratione, et putando idolum aliquid esse. Et, ut fugiatis, loquor vobis ut prudentibus, id esvobis altum quid, quasi prudentibus. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ potestis. s
quod uł cadere ñ sinit¬
ut a casu erigit. sed fa
enĩ dat temptanti di¬
abolo licentiam: ipse
ita factt ꝓuentum¬
ut possit̾is ꝑseu̾ant̾¬

Expanded text:
d potestis ferre, quia vel cadero non sinitl a casu erigit. Sed facenim dat tentanti diabolo licentiam, ipse Ita facit proventumut possitis perseverant