comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prdit. Salac. filius sephor rex moabitaꝵ
misit ad me dicens. Ecce populus qui e¬
gressus est de egypto opuit suꝑficiem t̾re
Uem ⁊ maledic eis. si quõ possim pugña
abig̾e eum. Diritq dominus ad balãam
Nou ire cum eis. n maledicas populo
qui bñdictus est. Qui mane ꝯsurgens. ⁊¬
dixit ad pͥncipes. Ite iñterrani ur̃am. quia
phibuit me domiius uenire uobiscum. Re¬
nersiq pͥncires. dixerunt ad balach. Noluᷤ
balaam nemre nobiscũ. Rursum ille mł¬
toplures et nobiliores ꝙͣ̃ añ miserat:mi¬
sit qui cũ uenissent ad ualaam dixerũt.
ris uenire ad me patum honorare te: et
huic. ppndic balaam. Si dederit michi ba
lach domũ suam plenam argenti ⁊ auri
nõ poc̾o ĩ nuitare uerbum domini dei mei
ut uł plus ł minus loqͣr. obsecco ut hic ma¬
neatis. ⁊ in hac nocte. ut scre q̃am ꝙ michi
rursum. reudeat dominus. Uenit gͦ dñs
ad balaam nocte. et ait ei. Si te uocare ue
nint hõies isti. surge ⁊ uade cũ eis. Ita dũ¬

Expanded text:
spondit: Balac, filius Sepphor rex Moabitarum, misit ad me, dicens: Ecce populus qui egressus est de Aegypto, operuit superficiem terrae: veni et maledic ei, si quo modo possim pugnans abigere eum. Dixitque Deus ad Balaam: Noli ire cum eis, neque maledicas populo, quia benedictus est. Qui mane consurgens dixit ad principes: Ite in terram vestram, quia prohibuit me Dominus venire vobiscum. Reversi principes dixerunt ad Balac: Noluit Balaam venire nobiscum. Rursum ille multo plures et nobiliores quam ante miserat, misit. Qui, cum venissent ad Balaam, dixerunt: ris venire ad me: paratus sum honorare te, et isti. Respondit Balaam: Si dederit mihi Balac plenam domum suam argenti et auri, non potero immutare verbum Domini Dei mei: ut vel plus, vel minus loquar. Obsecro, ut hic maneatis etiam hac nocte, et scire queam quid mihi rursum respondeat Dominus. Venit ergo Deus ad Balaam nocte, et ait ei: Si vocare te venerunt homines isti, surge, et vade cum eis: ita dum
Abbreviated transcription (Latin):
que fixit dominus. oĩ cẽdri iuxͣ ꝓpe aqͣs
fluet aqua de situla eius. ⁊ semen illius
erit ĩ aquas młtas. Golletur pp̃ agao
rex eius. et auferetur regnum illius. deꝰ
eduxit illum de egypto. cuiꝰ fortitudo siłis
est rinocerontis. deuorabt̃ gentes hostiẽ
gittis. accubans dormiuit ut leo. ⁊ qͣ le¬
ena ꝙͣ suscitare nullus audebit. Qui bene¬
dix̾it tͥ erit et ip̃e bñdc̃s. Qui mele uene
in maledictõnem reputab. Imtlsd
balach ꝯtra balaam. ꝯpłosis manio
aic. Ad maledicendũ mimicis meis
quidem magnifice honorarete. s dñs
priuauit te honore disposito. Rndit
balaam ad balach. None nĩciis tuis

Expanded text:
quae fixit Dominus quasi cedri propter aquas quae fixit Dominus quasi cedri propter aquas fluet aqua de situla eius et semen illius erit in aquas multas tolletur propter Agag rex eius et auferetur regnum illius Deus eduxit illum de Aegypto cuius fortitudo similis est rinocerotis devorabunt gentes hostes bunt sagittis accubans dormivit ut leo et quasi leaena quam suscitare nullus audebit qui benedixerit tibi erit ipse benedictus qui maledixerit in maledictione reputabitur iratusque Balac contra Balaam conplosis manibus ait ad maledicendum inimicis meis quidem magnifice honorare te sed Dominus privavit te honore disposito respondit Balaam ad Balac nonne nuntiis tu
Abbreviated transcription (Latin):
balach ad balaam. nec maledicas ei us
bũdicas. et ilłe. Nõne ait drei t᷑ ꝙ quic¬
ꝙͣ michi deus ĩparet hac faceren. Et au
balach ad eum. ueni et ducam te ad a¬
lium locum. si forte placeat domino. ut
m̃ maledicas ei. Cumq eduxiss eum
sr̃ uerticem montis phogor. qui respi¬
ut balã dixerat. s̃posuitq uitulos et ari¬
etes per singulas aras. Qx I¬
umq uidiss balaam ꝙͣ placeret
domino. ut bñdrẽt isrłi. neqͣqmͣ a¬
biit ut aũ prex̾at. ut augurium quete¬
ret. s dirigens ccͣ desertum nultũ sum
⁊ eleuans oculos uidit isrł in tentoriis.
ꝯmorantem per tribus suas. ⁊ irruente
in se spũ dei: assũpta paboła ait. Dixit
cus est oculus. dixit auditor sermonum
dei. qui uisionem dei om̃ipotentis ĩtuit
est. Qui cadit et sic apiunitur ocłi euis
Qmͣ pulchra tabernacula tua iacob. ⁊
tentoria tua isrł. ut ualles nemorosẽ
⁊ orti. uixta flumos irrigni. ut cab̾nacła

Expanded text:
Balac ad Balaam nec maledicas ei nec Balac ad Balaam nec maledicas ei nec benedicas et ille nonne ait dixi tibi quod quicquid mihi Deus imperaret hoc facerem et ait Balac ad eum veni et ducam te ad alium locum si forte placeat Deo ut inde maledicas eis cumque duxisset eum super verticem montis Phogor qui respiut Balaam dixerat inposuitque vitulos et arietes per singulas aras cumque vidisset Balaam quod placeret Domino ut benediceret Israheli nequaquam abiit ut ante perrexerat ut augurium quaereret sed dirigens contra desertum vultum suum et elevans oculos vidit Israhel in tentoriis commorantem per tribus suas et inruente in se spiritu Dei adsumpta parabola ait dixitus est oculus; dixit auditor sermonum Dei, qui visionem Omnipotentis intuitus est, qui cadit, et sic aperientur oculi ejus: quam pulchra tabernacula tua Jacob, et tentoria tua Israhel ut valles nemorosae ut horti iuxta fluvios inrigui ut tabernacula
Abbreviated transcription (Latin):
us. Quic̃ dominus. occurriss. posuiss q
l̾ibum in ore eius: ait. Reuertere ad
ualach. ⁊ ħ loueris ei. Reuersus suenit
eum stantem iuxta holocaustum siũ
et prmapes moabitaꝵ cũ eo. Ad ꝙ̃ bã¬
lach. Quid inquid lectus ẽ dominus.
At ille assumpta pabola sua: Sta ba¬
lach. et asculcu. audi fili sephor. Non
est deus q̃i homo ut menciatur. nec ut
silius hominis ut mittetur Dixit ꝙͣ⁊
non faciet. lautus est: ⁊ nõ miplebit᷑
Ad bñdicendum adductus sum: bñdic¬
tõnem prohibere non ualeo. Non est
ydolum in iacob. nec udetur simula¬
chꝵ in isrł. Dominus deꝰ eiꝰ cũ eo est.
et clangor uictorie regis i illo ẽ. Dñs¬
deus edux eum de egypto cuius fortitu¬
dosimilis est rinccerontis. Non est au¬
gurium i iacob. nec duimacio in iseł. et¬
temporibus suis dicetur iacob. ⁊ isrli ꝙͥ
opatus sit. dominus. Ecce populus. ut
seena ꝯsurget. et qĩ leena erigetur. Nõ
acubabit leo donec deuoret predam. ⁊
ccasorum sanguinem bibat. Dixicq

Expanded text:
s occurrisset posuissetque verbum in ore eius ait revertere ad Balac et haec loqueris ei reversus invenit eum stantem iuxta holocaustum suum et principes Moabitarum cum eo ad quem Balac quid inquit locutus est Dominus at ille adsumpta parabola sua ait sta Balac et ausculta audi fili Sepphor non est Deus quasi homo ut mentiatur nec ut filius hominis ut mutetur dixit ergo et non faciet locutus est et non implebit ad benedicendum adductus sum benedictionem prohibere non valeo non est idolum in Iacob nec videtur simulacrum in Israhel Dominus Deus eius cum eo est et clangor victoriae regis in illo Deus eduxit eum de Aegypto cuius fortitudo similis est rinocerotis non est augurium in Iacob nec divinatio in Israhetemporibus suis dicetur Iacob et Israheli quid operatus sit Deus ecce populus ut leaena consurget et quasi leo erigetur non accubabit donec devoret praedam et occisorum sanguinem bibat dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
̃diantis. ⁊ sit coslig̾is ad ppłm tuũ. Statĩ¬
q moyses. armate inquit ex nob̾ iutos
ad pugnam qui possint ulcõnem domini
expetere. de madianitis. Mille uiri de sin¬
głis tribubus ebigantur ex isrł. qui mit¬
tantur ad bellum. Ueder̃tq millẽnos
ad pugnani quos misit moyses c̃ phi¬
nees filio eleaari sac̾dotis. Uasa quaꝵ
sancta ⁊ tubas ad clangendum tradi¬
dit eis. Cũq pugnassent ꝯtra madia¬
nicas atq uicissent om̃s mares ocade¬
runt. et reges eoꝵ. eui. ⁊ recem. ⁊ sur
quoq filiũ beor. interfecerunt gladio.
Cepuntq mulieres eoꝵ ⁊ ꝑuulos. oss¬
que pecora. ⁊ cinctam suppellectilẽ quie
ꝙ hr̃e pot̾ant. deppłati st̃. tar urbes
qm uitulos et castella. flama ꝯsũpli
⁊ tulerũt p̾dam. et uuu̾sa q̃ ceꝑant a
ex hom̃ib qmͣ ex ium̃tis. et adduxe¬
runt ad moysen. ⁊ ad eleazaꝵ sacerdo¬
tem. et ad om̃em młtitudiẽm filiorũ
isrł. Neliqua ã utẽsilia portau̾nt ad

Expanded text:
dianitis, et sic colligeris ad populum tuum. Statimque Moses, Armate, inquit, ex vobis viros ad pugnam, qui possint ultionem Domini expetere de Madianitis. Mille viri de singulis tribubus eligantur ex Israel qui mittantur ad bellum. Dederuntque millenos ad pugnam quos misit Moses cum Finees filio Eleazari sacerdotis vasa quoque sancta et tubas ad clangendum tradidit ei cumque pugnassent contra Madianitas atque vicissent omnes mares occiderunt et reges eorum Evi et Recem et Sur quoque filium Beor interfecerunt gladio ceperuntque mulieres eorum et parvulos omniaque pecora et cunctam supellectilem quicquid habere potuerant depopulati sunt tam urbes quam viculos et castella flamma consumpsit et tulerunt praedam et universa quae ceperant tam ex hominibus quam ex iumentis et adduxerunt ad Mosen et Eleazarum sacerdotem et ad omnem multitudinem filiorum Israhel reliqua etiam utensilia portaverunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
apes tribum filioꝵ isrł. Iste est sermo quẽ
precepit dominus. Si auis uiroꝵ uotum
domino nou̾it. aut se ꝯstrux̾it iuraniento.
non faciet uritũ uͥbum suũ. s om̃e ꝙ pro¬
misit implebit. Mulier si quippiam uo¬
ueric. ⁊ se ꝯstrux̾it iiram̃to que ẽ in domo
prĩs sui. ⁊ ĩetate ad huc puellari. si agno

Expanded text:
 iste est sermo quem praecepit Dominus si quis virorum votum Domino voverit aut se constrinxerit iuramento non faciet irritum verbum suum sed omne quod promisit implebit mulier si quippiam voverit et se constrinxerit iuramento quae est in domo patris sui et in aetate adhuc puell
Abbreviated transcription (Latin):
añ dies illos merces hominũ ñ erat
nec m̃ces nuñcoꝵ erat. n introeũti
et exeunti erat pax pre tribulatõe
⁊ diuisi omues homines unũꝙͣ q
dies p̾ores ego faciam reliquuis ppͥ
hiuus. h dicitꝰ dominus ex̃ctuũ. S¬
semen pacis erit. uinca dabit fructũ
suũ. ⁊ tra dabat germen suũ ⁊ celi
dabunt rorem suum. ⁊ possidere facia
reliquias populi huus uniu̾sa ħ. et
erit sic̃ eratis maledictio in gentibus
domus uda. ⁊ domus isrł. sic saluabo

Expanded text:
ante dies illos merces hominum non erat nec merces iumentorum erat neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione et dimisi omnes homines unumquemque dies priores egominus exercituum sesemen pacis erit vinea dabit fructum suum et terra dabit germen suum et caeli dabunt rorem suum et possidere faciam reliquias populi huius universa haec et erit sicut eratis maledictio in gentibus domus Iuda et domus Israhel sic salvabo
Abbreviated transcription (Latin):
¶uidiut ã ysbosech filius saul
ꝙ ceadis abuer in hebron: e
lolũte sũt manus eius: om̃isq
isrł ptrrbatus est. Duo a iuri pͥn¬
cipes lacronũ erant filio saul: nom̃e
umi baana. et nomen alt̾i rechab fili
rẽmon berochite de filiis beniaruin.
Siquidem. ⁊ beroch repͥutata ẽ ĩ bel¬
iamin. Et fugerũt berochite in gethaĩ.
Erat q  ionathe filio saul filus debil̾.

Expanded text:
unt Hisboseth filius Saul, quod cecidisset Abner in Hebron, et dissolutae sunt manus ejus, omnisque Israel perturbatus est. Duo autem viri principes latronum erant filio Saul, nomen uni Baana et nomen alteri Rechab filii Remmon Berothitae de filiis Beniamin siquidem et Beroth reputata est in Beniamin et fugerunt Berothitae in Getthaim erat autem Ionathan filio Saul fil
Abbreviated transcription (Latin):
et salcubat totis uirib añ drãm.
niciass archa domini in cuutatẽ dd̾
nchol filia saul prospiciens ꝑ fenestrã
idit regeni subsilientem acq saliẽtem
coram domino. et despex eũ in corde suo
Et introduxerunt archam domimi. ⁊
posuerũt eam in loco suo in medio ca¬
bernatuli qd̾ cetenderat ei dd̾: et ob¬
culit dd̾ holccausta coram domino ⁊
pacifica. Cũ ꝯpless offetens holamu¬
stum ⁊ pacifica: bñdixit populo ĩuo ͤ
domini excituũ. Et particus ẽ unuũ¬
mram bubale carnis uña ⁊ sumlam
fricam oleo. Et abuit om̃is populꝰ
unusquisq in dom̃ suam. Reuersus¬
q est dd̾. ut bñdr̃et domui sue. Et e
noꝵ suoꝵ. et nudatus est qͣ si mide¬
tur umis de scurcis. Dixicos dd̾ ad

Expanded text:
 saltabat totis viribus ante Dominum. intrasset arca Domini in civitatem David, Michol filia Saul prospiciens per fenestram, vidit regem David subsilientem atque saltantem coram Domino, et despexit eum in corde suo. Et introduxerunt arcam Domini, et posuerunt eam in loco suo in medio tabernaculi quod tetenderat ei David et obtulit David holocausta coram Domino et pacifica cumque conplesset offerens holocaustum et pacifica benedixit populo in nomine Domini exercituum et partitus eturam bubulae carnis unam et similam frixam oleo et abiit omnis populus unusquisque in domum suam reversusque est et David ut benediceret domui suae et egvorum suorum et nudatus est quasi si nudetur unus de scurris dixitque David ad
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ eam. Et imposuerũt archam dĩ
sr̃ planstrum nonũ. eulerucos
eam de domo ammnadas: qui erat
ingabaa. Ora aũc et haio filii ami¬
nadab: nimabant plaustrũ noiui
Qñ tulissent eam de domo ammadab
qui erat in gabaa custodiens archa
tei: haio pͥcedebat archam. Damid
a  et om̃is isrł ludebant corã dũo.
in om̃ibus lignis fabrefcĩs. ⁊ ꝙtha¬
ris. ⁊ hris et tẏmpanis. et sistris.
tymbalis. Postꝙͣ a ꝑuenerunt ad
archam nachor: excendit manũ suã¬
ora ad archam dei et tenuit eam. qmͣ

Expanded text:
osuerunt arcam Domini super plaustrum novum tuleruntque eam de domo Abinadab qui erat in Gabaa Oza autem et Haio filii Abinadab minabant plaustrum novum cumque tulissent eam de domo Abinadab qui erat in Gabaa custodiens arcam Dei Haio praecedebat arcam David autem et omnis Israhel ludebant coram Domino in omnibus lignis fabrefactis et citharis et lyris et tympanis et sistris et cymbalis postquam autem venerunt ad aream Nachon extendit manum Oza ad arcam Dei et tenuit eam quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Et extimũt dd̾ dominũ in die illa: di¬
cens. Quomodo ingredietur ad ae
archam domm: Et uoluut diuer¬
tere ad se archam domini manita¬
tem dd̾.: s duu̾tit eam in domum
obech. edom gethei. Et hĩtauit ar¬
cha domimi ĩ domo obech edom ge¬
chei tribus mensibus. Et bñdieit
cominus ꝯbech edom. et onnieni
dom̃ eiꝰ. sũciatum q est regi dd̾.¬

Expanded text:
Et extimuit David Dominum in die illa, dicens: Quomodo ingredietur ad me arca Domini? Et noluit divertere ad se arcam Domini in civitatem David: sed divertit eam in domum Obed-Edom Getthaei. Et habitavit arca Domini in domo Obed-Edom Getthaei tribus mensibus, et benedixit Dominus Obed-Edom, et omnem domum ejus. Nuntiatumque est regi D
Abbreviated transcription (Latin):
fusi st̃ inualle raphaym. Et ꝯsul¬
uit dd̾ dominũ dicens. Si ascẽda
ad philistum. et si dab̃ eos ĩ manu
mea: Et dixit dominus ad dd̾. Ascẽ¬
de: qr tradens dabo philistum ĩ ma¬
nu tua. Uenit ergo dõ in baalpha¬
rasim: et pcussit eos ibi: ⁊ dixit. Di¬
misit dominus inimicos mõs cor̃a
me: sic̃ diuidũtur aque. ꝓp̃ea uocatũ
est nom̃ loci illius baalpharasim.
Et reliquerunt ibi sculptilia sua: q̃
tulit dd̾ et iuiri eius. Et addider̃t
ad huc philistum ut accenderent et
diffusi sb̃ in ualle raphaym. Cõsuluit

Expanded text:
t in valle Raphaim et consuluit David Dominum dicens si ascendam ad Philisthim et si dabis eos in manu mea et dixit Dominus ad David ascende quia tradens dabo Philisthim in manu tua venit ergo David in Baalpharasim et percussit eos ibi et dixit divisit Dominus inimicos meos coram me sicut dividuntur aquae propterea vocatum est nomen loci illius Baalpharasim et reliquerunt ibi sculptilia sua quae tulit David et viri eius et addiderunt adhuc Philisthim ut ascenderent et diffusi sunt in valle Raphaim consuluit
Abbreviated transcription (Latin):
arce. et uocauit eam ciuitatem druid
et edificauit ꝑ gyrũ amello ⁊ ĩt̾use¬
cus. Et ingrediebatur proficiens atq
succcescens: et dominus deus ex̾citu
ua ⁊ artifices lignoꝵ. artisices q lã¬
pidum ad parieces: et edificau̾unt
domũ dd̾. Et cognouit dd̾ quĩ ꝯfirmass
regnũ eiꝰ sr̃ populũ suũ isrł. Accepit
ergo dd̾ ad huc ꝯcubinas et uxores
de ierłm: postqmͣ uenerat de bebron.
Natiq st̃ dd̾. et alii filii et filie. ⁊ h
nomina eoꝵ qui nati st̃ ei ĩ ierłr.
Sanmia. et sobab. et nathan. et salo¬
mon. ⁊ ioboar. et helyna. et nephog
et iaphia. et helysama. et helyda.
ec helyphelec. Audierunt etgo phi¬

Expanded text:
arce, et vocavit eam, civitatem David, et aedificavit per gyrum a Mello et intrinsecus. Et ingrediebatur proficiens atque succrescens, et Dominus Deus exercituna, et artifices lignorum, artificesque lapidum ad parietes, et aedificaverunt domum David. Et cognovit David quoniam confirmassregnum eius super populum suum Israhel accepit ergo adhuc concubinas et uxores de Hierusalem postquam venerat de Hebron natique sunt David et alii filii et filiae et haec nomina eorum qui nati sunt ei in Hierusalem Samua et Sobab et Nathan et Salomon et Ibaar et Helisua et Nepheg et Iafia et Helisama et Helida et Helifeleth audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
n hebron. Cap̃ a̾ ysbosech tulerunt
hebron..
euenerunt uiu̾se tribus isrł
ad dd̾ in hebron: dicentes. Ecce
os tuum ⁊ caro tua sumus. S ⁊
heri ⁊ nudiꝰ t̾cius cũ eẽt saul rex suꝑ
nos: tu eras educens. et reducens ictr.
Dixicq dominus ad ce. Tu pasces ppłm
meũ isrł ⁊ tu eris dux sr̃ irł. uener̃t
quoq et seniores de isrł ad regem in
hebron: et ꝑcussit cũ eis rex dd̾ fedus
in hebron coram domino. uuixerũt q dd̾
dd̾ cum regnare cepiss: et .xl. amus¬

Expanded text:
in Hebron caput autem Hisboseth tulerunt in Hebron caput autem Hisboseth tulerunt Hebron et venerunt universae tribus Israhel ad David in Hebron dicentes ecce nos os tuum et caro tua sumus sed et heri et nudius tertius cum esset Saul rex super nos tu eras educens et reducens Israhel dixit autem Dominus ad te tu pasces populum meum Israhel et tu eris dux super Israhel venerunt quoque et senes de Israhel ad regem in Hebron et percussit cum eis rex David foedus in Hebron coram Domino unxeruntque David David cum regnare coepisset et quad
Abbreviated transcription (Latin):
ana fr̃ eius: et fugeriut. Cũq autem
ng̾ssi fussent domũ. ille dormiebat
sr̃ lectum suũ ĩ ⁊claui. Et ꝑaucientes
interfecerunt eum: sublacõq capite
etus abierũt ꝑmam deserti tota noc¬
te. et actulerũt cap̃ ysbosech ad dd̾ in
hebron. Dixeruntq ad regem. Ecce
cap̃ ysbosech filii saul inimici tui qͥ que¬
rebant anim̃a tuam: et dedit dũs¬
dño dõ nr̃o regi ultõem hodie de saul.
et de semme eis. Rendens ã dd̾ rechab
⁊ baana fr̃ĩ eius filiis rẽmoch berochei
dixit ad eos. Uiuit dominus qui eruit
aĩam meam de manu augustia. qm̃ eñ
qui annũciau̾at mͥ. et dixerat mortu:
est saul qui putabat se prospera nũcia
quanto magis nũc cũ hoĩes impii ĩ¬
cerfecerunt uirũ ĩnoxium in domo.s.
sr̃ lectum suũ : Gunc aueram sangui¬
nem eius de manu nr̃a: et aufem̃ uos
de t̾ra. Precepit itaq dd̾ pu̾is suis: et
int̾fecerũt eos. Precidentes q manus
et pedes eoꝵ: suspenderũt eos sr̃ piscinã

Expanded text:
t cum autem ingressi fuissent domum ille dormiebat super lectulum suum in conclavi et percutientes interfecerunt eum sublatoque capite eius abierunt per viam deserti tota nocte et adtulerunt caput Hisboseth ad David in Hebron dixeruntque ad regem ecce caput Hisboseth filii Saul inimici tui qui quaerebat animam tuam et dedit Dominus domino meo regi ultiones hodie de Saul et de semine eius respondens autem David Rechab et Baana fratri eius filiis Remmon Berothei dixit ad eos vivit Dominus qui eruit animam meam de omni angustia quoniam eum qui adnuntiaverat mihi et dixerat mortuus est Saul qui pQuanto magis nunc, cum homines impii interfecerint virum innoxium, in domo sua, super lectulum suum, non quaeram sanguinem ejus de manu vestra, et auferam vos de terra praecepit itaque David pueris et interfecerunt eos praecidentesque manus et pedes eorum suspenderunt eos super piscinam
Abbreviated transcription (Latin):
heliodoro epĩs: ĩ libro
in dommno salutem.
Mirari non desmio: ex¬
actouis ur̃e instanciam. Exigitis eĩ
Qut librum chaldeo sermone ꝯscͥptũ
ad latmũ stillum trahan: libria
utiq thobie q̃m hebrei de cacho lego

Expanded text:
Heliodoro episcopis, in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de Catalogo
Abbreviated transcription (Latin):
Arguũt emĩ nos hebreoꝵ studia:
et imputauit nobis ꝯtra suũ cã¬
nonem latinis auribis ista tnͣffer¬
re. S melius ẽẽ iudicans pharise
braice utruisq lingue peritissim̃
loquatẽ repperieris. imuꝰ diei labo¬
rem arripur: ⁊ quicꝙͣ ille michi he

Expanded text:
Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arr
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. et faciẽs indicium eoꝵ. Q si p̾caue¬
rint tibi. non est em̃ hõ qui non peccet.
et iratus tradiderit eos mimicis suis. et
captiui ducti fu̾uint int̾ram ĩnuicoꝵ longe uł
ꝓpe. et egerunt puiam in corde suo in loco
captinitatis. et ꝯn̾si dep̾cati te fuerint in

Expanded text:
eorum et facies iudicium eorum quod si peccaverint tibi non est enim homo qui non peccet et iratus tradideris eos inimicis suis et capti ducti fuerint in terram inimicorum longe vel prope et egerint paenitentiam in corde suo in loco captivitati
Abbreviated transcription (Latin):
muris templi. Doraus ã cum edificaret᷑
de lapidibus dolatis acq pfc̃is edificata
est. Et malleus et securis. et om̃e fer
ram̃tum non st̃ audita in domo cum
edificaretur. Hostium lat̾is medii in pari¬
ete erat domus dextre: et ꝑ cocleam ascendebãt
in medium cenatulum. et a medio ĩ t̾cium.
et edificauit dom̃: et ꝯsũmauit eam. Sexit
quoq domũ: laquearibus cedrinis. Et
edificauit tabulatum sr̃ om̃em domumi¬
.u. cubitis altitudinis: et operuit domũ
liguis cedrinis. Et fc̃s est ẜmo domini ad
sasonem dicens. Doms ħ qmͣ edificas
si ambulau̾is in p̾ceptis meis. et indi
cia mea feceris et custodieris om̃ia m̃a¬
data mea gradieris per ea: firmabo ser¬
moñe meum tͥ q̃m locutus sum addd̾
pr̃em tuũ. Et hĩtabo in medio filiorum
ifrł. et non derelnnquam populũ meũ

Expanded text:
mus. Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus dolatis atque perfectis aedificata est; et malleus et ramentum, non sunt audita in domo, cum aedificaretur. Ostium lateris medii in parte erat domus dextrae: et per cochleam ascendebant in medium cenaculum et a medio in tertium et aedificavit domum et consummavit eam texit quoque domum laquearibus cedrinis et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis et operuit domum lignis cedrinis et factus est sermo Domini ad Salomonem dicens domus haec quam aedificas si ambulaveris in praeceptis meis et iudicia mea feceris, et custodieris omnia mandata mea, gradiens per ea: firmabo sermonem meum tibi, quem locutus sum ad David patrem tuum. Et habitabo in medio filiorum Israel, et non de
Abbreviated transcription (Latin):
os: auferam isrł de sr̃ficie t̾re qmͣ de¬
di eis. et templum ꝙ scĩfican noĩ
meo proiciam a ꝯspectu meo. Eriti
isrł in prou̾bium et in fabulam
cunctis populis et domus hec erit
in exemplum. Om̃is qui transieri
per eam stupebit. et sibilabit. ⁊ dic
Quare fecit dominus sic t̾re huis. et
domui huic. Et Rndebunt. Quia dereu¬
querumt dominum deum suũ qui edue
pres eoꝵ det̾ra egypti. et sicuti st̃ dõs alie¬
nõs. et coluerunt eos et adorauimt eõs
idarco induxit dominus sr̃ eos omnẽ
qmͣ edificauerat salon duas domos . L.
tomum domini. et domil regis ymui re¬
ge tri p̾bente regi sałom. ligna cedrinas
et abiegna. et aurum. ie om̃e ꝙ opꝰ
lui̾erat. tunc dedit sałon. yram .xe. op¬
pida m t̾ra galilee. Et egressus est yr̾a
de tyro. ut iideret oppida que dederat ei
salomon: et non placuerũt ei. Et ait
Ieccine st̃ ciuitates quas dedisti michi
fr̃:; Et appellauit eas t̾ram chabul: us¬

Expanded text:
os auferam Israhel de superficie terrae quam deos auferam Israhel de superficie terrae quam dedi eis et templum quod sanctificavi nomini meo proiciam a conspectu meo eritque Israhel in proverbium et in fabulam cunctis populis et domus haec erit in exemplum omnis qui transierit per eam stupebit et sibilabit et dicet quare fecit Dominus sic terrae huic et domui huic et respondebunt quia dereliquerunt Dominum Deum suum qui eduxit patres eorum de terra Aegypti et secuti sunt dos, et coluerunt  Vulg. addit eos: idcirco induxit Dominus super eos omne on duas domos id est domum Domini et domum regis Hiram rege Tyri praebente Salomoni ligna cedrina et abiegna et aurum iuxta omne quod opus habuerat tunc dedit Salomon Hiram viginti oppida in terra Galileae egressusque est Hiram de Tyro ut videret oppida quae dederat ei Salomon. et non placuerunt ei et ait: Heccine sunt iste civitates. quas dedisti michi. frater? Et appellavit eas Cabul s
Abbreviated transcription (Latin):
isrł populo sno. ix¬
actum est ã cum ꝑfeciss sałon
edificium domus domim et e¬
dificium regis. et om̃e ꝙ optauerat
et uoluerat facere: appariuut ei domin
scd̾o sicuc apparuerat ei in gabaon
Dixitq dominus ad eum. Exandi¬
ui oronem tuam et deprecationem
tuam: quam deprecatus es coram
me. Sanctificami dom̃ hanc quam e¬
dificasti ut pon̾em nom̃ meum ibi
in sempit̾mim: et erunt oculi mer
et cor meũ ibi cunctis diebus. Tu-
quoq si ambulaueris coram me sic̾
ambulauit pr tuus in simplicitate os¬
dis. et in equitate. et feceris om̃ia qͥ
precepi tͥ. et indicia mea. et legittia
mea seruaueris: ponam thronum
regii tui sr̃ isrł in serapit̾num. sicui
lccutus sum dd̾ pr̃i tuo. dicens. Nõ
auferetur uir de genere tuo de solio isrl
Si ã au̾sione auersi fu̾itis uos. et fi¬
lu nr̃i ħ seq̃ntes me. nec custodientes
mandata mea et cerimonias quasi
ꝓposui uobis: s abieritis et colue¬
ritis deos alienos: et acolai̾ntis e¬

Expanded text:
Israhel populo suo factum est autem cum perfecisset Salomon aedificium domus Domini et aedificium regis et omne quod optaverat et voluerat facere apparuit Dominus ei secundo sicut apparuerat ei in Gabaon dixitque Dominus ad eum exaudivi orationem tuam et deprecationem tuam qua deprecatus es coram me sanctificavi domum hanc quam aedificasti ut ponerem nomen meum ibi in sempiternum et erunt oculi mei et cor meum ibi cunctis diebus tu quoque si ambulaveris coram me sicut ambulavit pater tuus in simplicitate cordis et in aequitate et feceris omnia quae praecepi tibi et legitima mea et iudicia mea servaveris ponam thronum regni tui super Israhel in sempiternum sicut locutus sum David patri tuo dicens non auferetur de genere tuo vir de solio Israhel si autem aversione aversi fueritis vos et filii vestri non sequentes me nec custodientes mandata mea et caerimonias quas proposui vobis sed abieritis et colueritis deos alienos et adoraveritis e
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ. et ordines ministͣneũ. uestesq eoꝵ
et pincernas et holocausta que offerebͣt
in domo domini: nõ h̾ebat ultͣ spm̃
Dieitq ad regem. Uerus est ẜmo qͣm
audiui in t̾ra mea sr̃ ẜmonibus tius¬
et sr̃ sapĩa tua. et non credebam narr̃a¬
tibus michi donec ip̃a nem et udi ccu
meis: et probam ꝙ media pars mͥ re¬
cui cõplaciusti. et posuit sr̃ te chronũ¬

Expanded text:
vorum et ordinem ministrantium vestesque eorum vorum et ordinem ministrantium vestesque eorum et pincernas et holocausta quae offerebat in domo Domini non habebat ultra spiritum dixitque ad regem verus est sermo quem audiet super sapientia tua: et non credebam narrantibus; donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi, quod media pars nucui complacuisti, et posuit te super thronu
Abbreviated transcription (Latin):
habebant subiectum populum ⁊ sta¬
tutis operibus ĩperabant. Filia a pħo
ins ascend̾ de ciuitate dd̾ in dom̃ suam:
quam edifican̾at ei sałon. Tunc edi¬
ficauit mello. Offerebat quoq sałon
tribus uucibus per amos singulos
holccausta. et pacificas uictĩas super
ꝙ est templum. Classem quap fecit
uer salon in asyongaber: que est ure
ahilã in lictore maris rubri ĩ t̾ra ydu¬
mea. misitq yram in classe illa ẜuos
suos et uiros nauticos ⁊ gnaros maris
sum ẜuis salonis. Qui cum uenissent ĩ
opbir sũptum iide aurum quadringen¬
toꝵ .xx. salentoꝵ detulerunt ad regẽ salo
Ed et regina saba audita fama sa¬
lomonis. in nomine domini uenit
demptare eum in eigniatibus. Et ĩg̾ssa
cameł portantibus aromata et anrũ
infiitum nuus. et gẽmas p̾ciosas ue¬
uit ad regẽ salomonem: et locuta ẽ ei
ponderet ei. Uidens ã regina saba õe
sapĩam sałonis. et domũ ꝙͣ edificarie¬
rat. et cibos mense eius. et hĩtatula ser¬

Expanded text:
subiectum populum et statutis operibus imperabant filia autem Pharaonis ascendit de civitate David in domum suam quam aedificaverat ei tunc aedificavit Meltribus vicibus per annos singulos holocausta et pacificas victimas super mque est templum classem quoque fecit rex Salomon in Asiongaber quae est iuxta Ahilam in litore maris Rubri in terra Idumea missuos viros nauticos et gnaros maris cum servis Salomonis qui cum venissent in Ophir sumptum inde aurum quadringentorum viginti talentorum detulerunt ad regem Salomonem sed et regina Saba audita fama Salomonis in nomine Domini venit temptare eum in enigmatibus et ingressa camelis portantibus aromata et aurum infinitum nimis et gemmas pretiosas venit ad Salomonem et locuta est ei ponderet ei videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis et domum quam aedificaverat et cibos mensae eius et habitacula ser
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis ambiens mare. Duo ordĩes
sculpturaꝵ histͥataꝵ erant fusiles. Et
stabant sr̃ .xii. boues: equib tres respi¬
ciebant ad aquilonem. et tres ad craden¬
tem. et tres ad meridiem. et tres ad orien¬
tem. Et mare sr̃ eos de sr̃ erat: quoꝵ post̾io¬
ra uniu̾sa int̾usetus latitabant. Grossitudo
a litt̾is tͥum unciaꝵ erat: labiũq eis qͣi

Expanded text:
cubitis ambiens mare duo ordines cubitis ambiens mare duo ordines scalpturarum histriatarum erant fusiles et stabat super duodecim boves e quibus tres respiciebant ad aquilonem et tres ad occidentem et tres ad meridiem et tres ad orientem et mare super eos desuper erat quorum posteriora universa intrinsecus latitabant grossitudo autem luteris trium unc
Abbreviated transcription (Latin):
colũpnas et duos ordines ꝑ circuitũ
reciatuloꝵ singuloꝵ: ut tegẽient capi¬
tella que erant sr̃ sũmitatem malorũ¬
granatoꝵ. Sodem modo fec̃ et capitello
secũdo. Capitella ã que erant sr̃ capita
colũpnaꝵ quasi opere lilii fabricata erãc
iporticu cubitoꝵ. iiii : et rursum alia
capitella in sũmitate columpnaꝵ de sĩ
iuxͣ mensura colũpne ꝯͣ reciacula malo¬
rum granatoꝵ ã ducenti ordĩes erant
incrotuitu capitelli scd̃i. Et statuit duas
colũpnas inportitu templi. Cũq statius¬
set colũpnam dextram: uccauit eam
nomine iachĩ. Si łr erexit colũpnatu ẜa:
et uocauit nomen eiꝰ boo. Et sr̃ capi¬
ta colupnaꝵ. opus in mod̾ libii posuit
p̾fectum q est opus colupnaꝵ. Pecit
quioꝵ mare fusile .x. cubitoꝵ a labio ns
ad labium iotundum in crrcitu. Qn
cubitoꝵ altitudo eius. Et resticła .xxx. ci
bitoꝵ cragebat illd̃ ꝑ cutuitum. Et sel¬
ptura subter labium circuibat illd̾ .x.

Expanded text:
circuitum retiaculorum singulorum ut tegerent capitella quae erant super summitatem malogranatorum eodem modo fecit et capitello secundo capitella autem quae erant super capita columnarum quasi opere lilii fabricata erant in porticu quattuor cubitorum et rursum alia capitella in summitate columnarum desuper iuxta mensuram columnae contra retiacula malogranatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi et statuit duas columnas in porticum templi cumque statuisset columnam dexteram vocavit eam nomine Iachin similiter erexit columnam secundam et vocavit nomen eius Booz et super capita columnarum opus in modum lilii posuit perfectumque est opus columnarum fecit quoque mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium rotundum in circuitu quinque cubitorum altitudo eius et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum et scalptura subter labium circumibat illud decem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia que lecutus est. Non cecid᷑ sermo
quid̃ nec iuius ex omnibus boius que
Patribus nr̃is non derelinqinens nos u
ꝓiciens: s rclinet corda nr̃a ad se ut am¬
bulemus in umiu̾sis uiis eius ⁊ custodia¬
mus mandata eius et cerimonias. N
dicia q̃ꝯq mandauit patribus nr̃is: et
sint sermones nñ isti quibus depͥcatus
sum coram domino appinquantes dñc
deo nr̃o die ac nocte: uc faciat iudiciũ
seruo suo et populo suo isrł ꝑ singulos
dies: et sciant om̃s populi terce. quia
dominus ip̃e est deus. et non est ultra
absq eo. Sit quo cor nr̃m ꝑ fectum
qum comino deo nr̃o. ut ambulemus
in decretis eius. et custodiamus man¬
tata eius sicut et hodie. Igitur rex et¬
om̃is isrł cum eo ĩmoladant uictimas
coram domino. Mactauitq sałon hos¬
tias pacificas quas immolauit dño

Expanded text:
omnia quae locutus est: non cecidit ne unus omnia quae locutus est: non cecidit ne unus quidem sermo, ex omnibus bonis quae patribus nostris, non derelinquens nos, neque iciens sed inclinet corda nostra ad se ut ambulemus in universis viis eius et custodiamus mandata eius et caerimonias et iudicia quaecumque mandavit patribus nostris et sint sermones mei isti quibus deprecatus sum coram Domino adpropinquantes Domino Deo nostro die et nocte ut faciat iudicium servo suo et populo suo Israhel per singulos dies et sciant omnes populi terrae quia Dominus ipse est Deus et non est ultra absque eo sit quoque cor nostrum perfectum cum Domino Deo nostro ut ambulemus in decretis eius et custodiamus mandata eius sicut et hodie igitur rex etomnis Israhel cum eo immolabant victimas coram Domino mactavitque Salomon hostias pacificas quas immolavit Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ edificaui nomimi tuo. exaudies ĩ celo
infirmam̃to solii tui or̃ones eoꝵ ⁊ p̾ces¬
eoꝵ: et facies iudicium eoꝵ. et ꝓpiciabe¬
ris populo tuo qui peccau̾it tͥ. et oĩb
ĩiquitatibus eoꝵ quibus P̾uaritati st̃
inte: et dabit m̃ĩam coram eis qui eos a¬
ptiuos hũeruit ut misereantur eis. Po¬
pulus eñ tiuis est. et ħeditas tua quos
eduxisti de t̾ra egisti. de medio fornatis
ferree. ut sint oculi tui aꝑti ad dep̾cati
onem serui tui et populi tui isrł: ⁊ ex¬
audies eos in uiiuersis pro quibus
rauocaiunt te. Tu emĩ separasti eos tͥ¬
in heredicutem de unuu̾sis populis t̾re
sicut locutus es per moysen ẜnũ tuum
łon orans dominũ om̃em rõem et dep¬
catõem hano: surrexit de ꝯspectu alta¬
ris tomim. Utrũq em̃ genu in t̾ra fix̾at
et manus expanderat ad celum. S̾tent
ergo et bñdixit om̃i ecc̃e isrł: ũoce ma¬
gna dicens. Benedictus dominus deus
qui dedit requiem populo suo israel u

Expanded text:
tuo exaudies in caelo in firmamento solii tui orationem eorum et preces et facies iudicium eorum et propitiaberis populo tuo qui peccavit tibi et omnibus iniquitatibus eorum quibus praevaricati sunt in te et dabis misericordiam coram eis qui eos captivos habuerint ut misereantur eis populus enim tuus est et hereditas tua quos eduxisti de terra Aegypti de medio fornacis ferreae ut sint onem servi tui et populi tui Israel et exaudies eos in universis, pro quibus invocaverint te. Tu enim separasti eos in haereditatem de universis populis terrae, sicut locutus es per Mosen servum tuumlesset Salomon orans Dominum omnem orationem et deprecationem hanc, surrexit de conspectu altaris Domini. Utrumque enim genu in terra um. Stetit ergo, et benedixit omni ecclesiae Israel voce magna, dicens: Benedictus Dominus, qui dedit requiem populo suo Israel, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
homnũ: ut timeant te cũctis diebus
quibus uniũt sr̃ faciem t̾re qmͣ dedisti
prĩbus nrĩs. In sr̃ et alienigena qui ñ
est de populo tuo isrł. cum uen̾it de t̾ra
longinqua ꝓp̃ nom̃ tuũ. Audietur enĩ
nomen tuũ magnũ. et manus tua for
nocau̾it te alienigena: ut distant uni¬
uersi populi t̾raꝵ nom̃ tuũ timere sic̾
popusus tuus isrł. et probent qr nom̃
tuum inuccatum est sr̃ nos domũ has
qmͣ edificami. Si eg̾ssus fu̾it populus
tuus ad bellum ꝯtra numicos suos
ꝑ uiam quitũq imiseris eos. orabũt
te ꝯͣ uiam ciuitatis quam elegisti. et ꝯͣ

Expanded text:
hominum ut timeant te cunctis diebus, quibus vivunt super faciem terrae, quam dedisti patribus nostris. Insuper et alienigena, qui non est de populo tuo Israel, cum venerit de terra longinqua propter nomen tuum audietur enim nomen tuum magnum, et manus tua fertocaverit te alienigena ut discant universi populi terrarum nomen tuum timere sicut populus tuus Israhel et probent quia nomen tuum invocatum est super domum hanc quam aedificavi si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra inimicos suos per viam quocumque miseris eos orabunt te contra viam civitatis quam elegisti
Abbreviated transcription (Latin):
eura. Loquere. Et ille ait. Precorur
namitatem uxorem. Et ait bersauee.
Dene ego loquar pro te regi.uent gͤ
bersabee ad regẽ salomonem: ut scn¬
retur ei pro adoma. Et surrexit rex in
occursum eius. et adorauit eam: et se¬
dit sr̃ chronũ suũ. ꝑoĩtus queq est thro¬
nus mr̃i regis. Q̾ sedit ad dexteram eiꝰ
Dreicq ei. Petitõnem una ꝑuulã de

Expanded text:
eum loquere et ille ait precor ut eum loquere et ille ait precor ut namitin uxorem et ait Bethsabee bene ego loquar pro te regi venit ergo Bethsabee ad regem Salomonem ut loqueretur ei pro Adonia et surrexit rex in occursum eius adoravitque eam et sedit super thronum suum positus quoque est thronus matri regis quae sedit ad dexteram eius dixitque ei petitionem unam parvulam e
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ te semei filiũ gera. filii gemini de
baurĩ: qui maledixit michi maledic¬
tõne pessima qũ ibam ad castra. S
quia descendit michi in eccursũ cu
tnͣsire iordanem. et iiraui ei ꝑ dĩn
dicens. ñ te interficiam gladio tu no¬
li pati eũ ẽẽ inuorium. uir ã sapiẽs
es ⁊ scies que facies ei. Deduces q ca
est in cuitate dd̾. Dies a̾ quib regͣ¬
Sałon aͥ sedic sr̃ thronũ dd̾ prĩs smi.
et firmatũ est regnũ eiꝰ miis. Et
ing̾ssus est adomas filiꝰ aggith ad
bersabee mr̃em sałoms: q̃ dieit el pͥa¬
cificus ne ing̾ssus tuus: Qui R̾ndit.
Pacificus. Addiditq ẜmo inichi est
adte. ẽui aĩt. Acquere. Et ille. Eu ĩqͣs
nosti ꝙ mecum erat regnũ ⁊ me ꝓposue¬
rat om̃is ifrł facere s̃ in regem. s tnͣs¬
latum est regnũ et scm̃ est fr̃is mei.
Adommo em constitutum est ei. Nc̃
ergo petitõnem una p̾cor a terne sũ¬
fundas faciem meam. Que dixit ad

Expanded text:
apud te Semei filium Gera filii Iemini de apud te Semei filium Gera filii Iemini de Baurim qui maledixit mihi maledictione pessima quando ibam ad Castra sed quia descendit mihi in occurstransirem Jordanem et juravi ei per Dominum dicens: non te interficiam gladio. Tu noli pati eum esse innoxium. Vir autem sapiens es: et scies quid facies ei: deducesque canest in civitate David. Dies autem quibus regautem sedit super thronum David patris sui et firmatum est regnum eius nimis et ingressus est Adonias filius Aggith ad Bethsabee matrem Salomonis quae dixit ei pacificusne ingressus tuus qui respondit pacificus addiditque sermo mihi est ad te cui ait loquere et ille tu inquit nosti rat omnis Israhel sibi in regem sed translatum est regnum et factum est fratris mei a Domino enim constitutum est ei nunc ergo petitionem unam deprecor a te ne confundas faciem meam quae dixit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Precepitq salomoni filio suo di
Ego egredior inam uniu̾se t̾re. Con¬
forcare et esto uir forus et obẜua custo¬
dias mandata domini dei tui: ut ãbłes
nuus eius et custodias cerimonias er
et p̾cepta eius. et iudicia ⁊ testimonia si
scͥptum est in lege moysi: ut uitelligas
uinũsa que facis ⁊ quocũq de u̾teris. u¬
ꝯfirmet dominus sermones suos qͦs
lccutus est de me dicens. Si custodierĩt
silii tui uias meas et ambulau̾int o¬
ram me in u̾itate et in om̃i corde su
et in om̃i aĩa sua. non auferetur eͥ
cid̾ et effudit sangumĩe belli in pace.
et posuit cruore prelii in balcheo suo qͥ
erat circa lũbos eius. et in calcianieto
suo ad̾ erat in pedibus eius. Facies er¬
go iuxͣ sapĩam tuam: et non dedu¬
ces caniciem eius pacifice ad ĩferos.
Sed et filiis berzellai galaaditis red¬
dos grãm: erũtq comedentes ĩ m̃sa
tua. Occurrerũt em̃ mͥ qñ fugiebam
a facie absalon fr̃is tui. Habes quap

Expanded text:
suo dicens ego ingredior viam universae terrae confortare et esto vir et observa custodias Domini Dei tui ut ambules in viis eius et custodias caerimonias eius et praecepta eius et iudicia et testimonia sicut scriptum est in lege Mosi ut intellegas universa quae facis et quocumque confirmet Dominus sermones suos: quos locutus est de me dicens: si custodierint filii tui vias meas: et ambulaverint coram me in veritate in omni corde suo: et in omni anima sua: non auferetur tibcidit et effudit sanguinem belli in pace: et posuit cruorem in baltheo suo: qui erat circa lumbos ejus: et in calciamento suo quod erat in pedibus ejus. Facias ergo ei juxta sapientiam tuam: et non deduces caniciem ejus pacifice ad inferos. Sed et filiis Berzelai Galaditidis reddes gratiam eruntque comedentes in mensa tua occurrerunt enim mihi quando fugiebam a facie Absalom fratris tui habes quoque
Abbreviated transcription (Latin):
porticu domus domini. Misit quou rex sa¬
lomon et tuba yram de tyro filium mu¬
lieris udue. de tribu neptalim pr̃e tyrio
artificem erarium: et plenũ sapĩa. et ĩ¬
telagencia et doctrina ad faciendũ om̃e
opus ex ere. Qui cum ueniss ad regem
sałonem: fecit om̃e opus eius. Et finxit

Expanded text:
porticu domus misit quoque rex Saporticu domus misit quoque rex Salomon et tulit Hiram de Tyro filium mulieris viduae de tribu Nepthali patre Tyrio artificem aerarium et plenum sapientia et intellegentia et doctrina ad faciendum omne opus ex aere qui cum venisset ad regem Sa
Abbreviated transcription (Latin):
de ambulatoria uiter colũpnas cedrĩas
Ligna quoq cedria exciderat ĩcolum¬
puas. et cabulatis cedrinis uestiuit to¬
respicientes equali spacio uiter colũp¬
nas: et sr̃ colũpnas qͣdriãgulata ligna
in cũctis equalia. Et portitum colũpna
quoq solii in qua tribunal est fec̃ et
texit liguis cedrinis a pauimento usq
portitu siłi oꝑe. Domũ quoq fec̾̃ fibie
phonis qmͣ urorem duxat sałon: testi
oꝑe quali et hanc porticum. Om̃ĩa la¬
p̃idibus p̾ciosis qui ad normam qnͣdã
atq mensuram tam int̾usecus ꝙͣ extͥnse¬
cus serrati erant: a fundamenco usq ad
sũmitatem parietum et intusecus et us
ad atum maiꝰ. Fũdam̃ta ã de lapidibus
p̾ciosis. lapidibus magnis .x. sũ octo cubi¬
toꝵ: et desr̃ lapides p̾ciosi equalis mñsure
secti erant. siłr q de cedro. Et atͥum maiꝰ
rotũdum tͥum ordinũ de lapidibus sec¬
tis: et unius ordĩs dedolata cedro. nec¬
non et in atͥo domus dommi int̾iori: ⁊ in

Expanded text:
ra inter columnas cedrinas ligna quippe cedrina exciderat in columnas et tabulatis cedrinis vestivit torespicientes aequali spatio inter columnas et super columnas quadrangulata ligna in cunctque solii in qua tribunal est fecit et texit lignis cedrinis a pavimento usqueporticu simili opere domum quoque fecit filiae Pharaonis quam uxorem duxerat Salomon tali opere quali et hanc porticum omnia lapidibus pretiosis qui ad normam quandam atque mensuram tam intrinsecus quam extrinsecus serrati erant a fundamento usque ad summitatem parietum et intrinsecus usque ad atrium maius fundamenta autem de lapidibus pretiosis lapidibus magnis decem sive octo cubitorum et desuper lapides pretiosi aequalis mensurae secti erant similiterque de cedro et atrium maius rotundum trium ordinum de lapidibus sectis et unius ordinis dolata cedro necnon et in atrio domus Domini interiori et in
Abbreviated transcription (Latin):
mus mtͥnsecus tabulatis cedrinis a paumĩto
domus usq ad sũmitatem porretum et
usq ad laquearia. et operuit lignis in¬
tͥnsecus: et terit pauimentum domus
tabuł abiegnis. Edificauitq .xx. cubitoꝵ
ad post̾iorem ꝑtem templi. tabulata
cedrina a pauiĩto usq ad sr̃iora: et
pro foribus oraculi. et cedro om̃is
tomus minsecus nesciebatur. hñs tor¬
naturas suas et iũcturas suas fabrefc̃s
et celaturas emmuentes. Om̃ia cedrĩs
tabuł uesciebantur: nec om̃io lapis ap¬
parere pot̾at in pariete. Oratulum at
n medio domus in ĩt̾iori parte fecerat.
ut poneret ibi archam federis domin
simo. S et altate nestiuit cedro. U̾i̾
quoꝵ aũ oratulum operuit aur̃o uis¬
simo: et affixit lammas clauis aie
Nich̃q erat in templo ꝙ nõ amor
geretur. S et cotũ altare oratuli teri

Expanded text:
nsecus tabulatis cedrinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia, operuit lignis intrinsecus, et texit pavimentum domus tabulis abiegnis. Aedificavitque viginti cubitorum ad posteriorem partem templi tabulata cedrina a pavimento usque ad superiora et fpro foribus oraculi et cedro omnis domus intrinsecus vestiebatur habens tornaturas suas et iuncturas fabrefactas et celaturas eminentes omnia cedrinis tabulis vestiebantur nec omnino lapis apparere poterat in pariete oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat ut poneret ibi arcam foederis Domini simo sed et altare vestivit cedro domum quoque ante oraculum operuit auro purissimo et adfixit lamminas clavis aureis nihilque erat in templo quod non auro tegeretur sed et totum
Abbreviated transcription (Latin):
non calefiebat. Dixerũt. iiiͦ¬
gͦ ei ẜui siu. Queramus domino regu¬
ño regi adolescentulam uirgiñe: ⁊ stet
coram rege et foueat eum. Dormiatq
insini suo: et calefaciat dominũ nr̃m
regem. Quesierunt igitur adolescẽtulã
speciosissim̃a i õĩbus finib israel.
Et niuenerũt abysag simaritẽ: et
adduxerunt eam ad regem. Erat aũt

Expanded text:
ebat dixerunt ergo ei servi sui quaeramus domino nostro regi adulescentulam virginem et stet coram rege et foveat eum dormiatque in sinu tuo et calefaciat dominum nostrum regem quaesierunt igitur adulescentulam speciosam in omnibus finibus Israhel et invenerunt Abisag Sunamitin et addu
Abbreviated transcription (Latin):
bechsan usq abelincula. e regionẽ pe¬
lincian. Bengaber ri ramocħ galaad
hebat: quochiair filii manaise ĩgalaad
Ipẽ p̾erat in om̃i regione argob que ẽ
in basan .lx. quitatibus magnis atq
muratis. que h̃ebãt secas eieas. Achi¬
nadab filius addo: perat ĩ manami.
chimaas in neptalum. s ip̃e h̾ebat bech¬
semath filiam sałonis in ꝯiugio. Ba¬
nai filiꝰ husi: in aser: et in abalod. Io¬
saphach filiꝰ pharue.: ĩ ysachari. Semer
filiꝰ hela: ĩ bemanim. Gaber filiꝰ suri:
int̾ra gala ad. et int̾ra seon regis a¬

Expanded text:
Bethsan usque Abelmeula e regione IeBethsan usque Abelmeula e regione Iecmaan Bengaber in Ramoth Galaad habebat Avothiair filii Manasse in Galaad ipse praeerat in omni regione Argob quae est in Basan sexaginta civitatibus magnis atque muratis quae habebant seras aereas Ahinadab filius Addo praeerat in Manaim Ahimaas in Nepthali sed et ipse habebat Basmath filiam Salomonis in coniugio Baana filius Usi in Aser et in Balod Iosaphat filius Pharue in Isachar Semei filius Hela in Beniamin Gaber filius Uri in terra Galaad
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ ꝙ iidicass rex. Et timuere
regẽ: udentes sapĩam dei ẽẽ in eo ad
idum iudicium .iiii.
Rat ã rex saron regnans supe
d . Aanas filiꝰ sadoch sacerdotis
helioreph. ⁊ hayla filii sẏba stribe
saphath filius hahilud: a cõmota
Banaias filius ioiade: sr̃ excitũ. Sa¬
toch & et abiathar: sacerdotes. Mzar¬
as filius nathan: sr̃ eos qui assistebãl
regi. ⁊ abud filius nachan sac̾dos.
amicus regis. Et haisar: p̾poĩtus dm
Et a comrã filiꝰ abdo: sr̃ tributa. Ha¬
qui p̾bebant ãnona regi ⁊ domin eiꝰ
Psingulos em̃ m̃ses in anno: singuli
ncciã ministrabant. Et ħ noĩa eoꝵ Re¬
hur: in monte effraym. Hendechar: ĩ
macces. et in salebm. et in bech same
et in helon. et in bechanam. Bñsed
in araboch. Ip̃ius erat sacco: et om̃is
t̾̃ra epher. Senabundab cuiuis omĩ¬
neptad: dortaphet filiam sałonis hebtͣ
uxorem. Sena filiꝰ ahilud: regebat cha¬
nech et magedo ⁊ uniu̾sam bethsan
que est ueͣ sarchana subt̾ iezrael al

Expanded text:
icasset rex et timuerunt regem videntes sapientiam Dei esse in eo ad faciendum iudicium erat autem rex Salomon regnans super bat Azarias filius Sadoc sacerdos Helioreph et Ahia filii Sesa scribae Iosaphat filius Ahilud a commentariis Banaias filius Ioiadae super exercitum Sadoc autem et Abiathar sacerdotes Azarias filius Nathan super eos qui adsistebant regi Zabud filius Nathan sacerdos amicus regis et Ahisar praepositus domus et Adoniram filius Abda super tributa haqui praebebant annonam regi et domui eius per singulos enim menses in anno singuli necessaria ministrabant et haec nomina eorum Benhur in monte Ephraim Bendecar in Macces et in Salebbim et in Bethsemes et Helon Bethanan Benesed in Araboth ipsius erat Soccho et omnis terra Epher Benabinadab cuius omNepthad Dor Tapheth filiam Salomonis habebat uxorem Bana filius Ahilud regebat Thanac et Mageddo et universam Bethsan quae est iuxta Sarthana subter Hiezrahel a