comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum esse quod pͣuum est. quod autem rec¬
tum est approbandum. qñ quidem ait.
Gentiles qmͣius idola colant. tñ sũmum
dm̃ pr̃em creatorem cognoscunt. ⁊ confitẽ¬
tur. si ergo quis ad eum talis gentilis ue¬
niret numquit uellet in eo corrigere atri
mutare quod deum prẽm creatorem confi¬
tebatur.⁊ nouerat. S emendaret meo ido¬
latriam ꝙ malum hẽbat. ⁊ tradẽt sacramẽ¬
ta xͥana que non hẽbat. ⁊ si quid rectum
nosset meo approbaret.Si quid inueniret
ꝑu̾sum emendaret. si quid defuiseet daret.
Sic ⁊ in marcioista heretico agnosceret dap¬
tismi integritatem. corrigeret eius ꝑu̾sita¬
tem. doceret catholicam ueritatem. Mar¬
cellus arama dixit. Num pecea nõ nisi in
ecc̃e bap̃o remittantur. qui hereticum non
baptitat pcc̃ori cominunicat. Quid: Illeqͥ
hoc facienti cominunicat. ñne pc̃cori cõ¬
municat. Quid aũt aliud faciebant om̃s ne¬
minem iuidicãtes. aut a iure commnunioniᷤ

Expanded text:
dum esse quod prauum est, quod autem recdum esse quod prauum est, quod autem rectum est adprobandum, quandoquidem ait: gentiles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. si quis ergo ad eum talis gentilis ueniret, numquid uellet in eo corrigere adque mutare quod deum patrem creatorem confitebatur et nouerat? sed emendaret in eo idololatriam quod malum habebat et traderet sacramenta christiana quae non habebat, et si quid rectum nosset in eo adprobaret, si quid inueniret peruersum emendaret, si quid defuisset daret. sic et in Marcionista haeretico agnosceret baptismi integritatem, corrigeret eius peruersitatem, doceret catholicam ueritatem. Marcellus a Zama d;.ât: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum non baptizat peccatori communicat. Quid? ille -qui hoc facienti communicat nonne peccatori communicat? quid autem aliud faciebant omnes iudicantes neminem aut a iure communionis
Abbreviated transcription (Latin):
men extusati ⁊ defensi illicita facientes. ⁊ rec¬
te illos xp̃c adu̾sarios suo appellat. qr in talib
ꝑseuerantes audituri sunt. recedite a me qͥ
operamini iniquitatem. uñ antixͥ appellan¬
tur. qr xͦ contrarii sunt. dum contra quod pre¬
cepit uiuunt. ia ita ⁊ heretici. Alius satur¬
ninus atucca dixit. Gentiles qmͣnis idola
colant. tñ suminum deum prẽm creatorem
agnoscunt. ⁊ confitentur. In hunc martion
blasphemat. ⁊ quidem non erubescunt mar¬
tionis daptismum ꝓbare. Quomodo tales
sacerdotes sacerdocium dei aut seruant ãt
uindicant. qui hostes dei non daptizant. ⁊
sic illis communicant. Nimirum cum ta¬
lia dicuntur. exreditur modus. nec confide¬
ratur quia ⁊ ip̃i talib communicabant.
neminem iudicantes aut a uire comuru¬
onis aliquem si diuersum sentiebat amonẽ¬
tes. s h̃t iste in hcͣ ip̃a sententia unde admo¬
neri posset. Si auerteret id quor corrigen¬

Expanded text:
men excusati et defensi inlicita facientes et recmen excusati et defensi inlicita facientes et recte illos Christus aduersarios suos appellat, quia in talibus perseuerantes audituri sunt: recedite a me qui operamini iniquitatem — unde antichristi appellantur, quia Christo contrarii sunt, dum contra quod praecipit uiuunt —, ita et haeretici. Alius Saturninus a Tucca dixit: Gentiles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. in hunc Marcion blasphemat, et quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quo, modo tales sacerdotes sacerdotium dei aut seruant aut uindicant qui hostes dei non baptixant et sic illis communicant? Nimirum cum talia dicuntur exceditur modus nec consideratur, quia et ipsi talibus communicabant neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum sentiebat amouentes. sed habet iste in hac ipsa sententia sua unde ammoneri posset, si aduerteret id in quoque corrigen
Abbreviated transcription (Latin):
qui ederant paulum. quos nõ heretices s ma¬
los catholicos cyprianos intelligit. ⁊ cum con¬
trarie sibi sit. continentia que fuit in cypri¬
ano. ⁊ auaritia que fuit incollegis cyͥpria¬
ni. bap̃s tñ quem ꝙypͥanus dabat. non erat
contrarius bap̃o quem illi dabant. S unus
⁊ idem. qr ille baptitat de quo dc̃m est. Ip̃e est
qui baptirat. Satur nimis auictoriana dixit.
Si licet heretis baptitare. excusati sunt. ⁊ de¬
fensi illicita facientes. nec uideo qr̃ eos aut
licere hereticis baptitarẽ. Non enumm heretico
tm̃. d ꝑcc̃ori inquit dicit dominus. It quid
enarras iustificatones meas. ⁊ assimus testa¬
mentum meum ꝑ os tuum: Huic utiq dix̃.
Si uidebas furem concurrebas cum eo. Qnͣto
ergo illi peiores. qui non cum furib concurre¬
bant. s ip̃i fundos insidiosis fraudib rapie¬
bant: S non eis concurrebat cypriemus. qmͣuĩ
incatholica segete eo toleraret. ne simul. eradi

Expanded text:
qui oderant Paulum, quos non haereticos, sed maqui oderant Paulum, quos non haereticos, sed malos catholicos Cyprianus intellegit. et cum contrariae sibi sint continentia quae fuit in Cypriano et auaritia quae fuit in collegis Cypriani, baptismus tamen quem Cyprianus dabat non erat contrarius baptismo quem illi dabant, sed unus et idem, quia ille baptizat de quo dictum est: ipse est quiSi licet haereticis baptizare, excusati sunt et defensi illicita facientes: nec video quare eos aut licere fraudatoribus baptizare. non enim haeretico tantum, sed peccatori, inquit, dicit dominus: ut quid enarras iustificationes meas et adsumis testamentum meum per os tuum? huic utique \' dixit: si uidebas furem, concurrebas ei. quanto ergo illi peiores qui non cum furibus concurrebant, sed ipsi fundos insidiosis fraudibus rapiebant! sed non eis concurrebat Cyprianus, quamuis eos in catholica segete toleraret, ne simul eradica
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ. Si autem sicut se habet firmissima
neritas ecẽa ꝑmansit ⁊ ꝑmanet. ñ nisi in
cõsensione intelligenda est cõmunio pec
Si baptuantur it̃m ꝑu̾si ⁊ inuidi. qui cũ se¬
culo uerb̃ ⁊ nõ fc̃is renũtiantes. bap̃m qͥdẽ
accip̾e potuerũt. S remissionem pec̃oꝵ non
obtinuerũt. dicente domino. Si nõ dimisse
nr̃m unprobant. ut extͣ eccãm nõ dicam lo¬
tos s sordidatos. negent in ecc̃a baptitari
oportere. Huic respondetur. nemmem nr̃m

Expanded text:
catorum? si autem, sicut se habet firmissima catorum? si autem, sicut se habet firmissima ueritas, ecclesia permansit et permanet, non nisi in consensione intellegenda est communio peccsi baptizantur iterum peruersi et inuidi, qui cum saeculo uerbis et non factis renuntiarent baptismum quidem accipere potuerunt, sed remissionem peccatoobtinuerunt, dicente Domino, Si non dimiserinostrum improbant; ut extra Ecclesiam, non dicam lotos, sed sordidatos, negent in Ecclesia baptizari oportere. 11. Huic respondetur, neminem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
purgat. ⁊ xͥano inquinat. Aut si hoc ue
datum ⁊ acceptum. qui secundum ilłam
consuetudinem de qͣ isti confitentur. sic
admittebantur. Ac ꝑ hoc recte ẽt nune
sic admittebantur. Aurelius abutica dix̃
Tum dicat apłs nõ commnunicandũ pecĩs
alienis. quid aliud qmͣ pecĩs alienis com¬
municat. qͥ hereticis sine ecc̃e bap̃o com¬
municat. ⁊ so censeo baptirandos ẽẽ he¬
reticos. ut accipiant remissam pcc̃orũ.
⁊ sic illis communicetur. Cominunca¬
uit gͦ cỹprianꝰ ⁊ isti om̃s pcc̃is alienis.
qr cum talib in cominunione manserũt
qñ neminem qui diuersum sensit a iure
cominunionis. amouerunt. Ubi est gͦ ecc̃a.
Urde ut de hereticis taceã. cũ u̾eba huiꝰ sentẽ¬
tie ⁊̃ de aliis pec̃orib dici possĩt. quales ĩe¬
desia. secum cypͥanus uidẽbat. gemebat. at¬
guebat ferebat. uͥ est ecc̃a que scd̃m hec u̾ba
iam tũc ꝑisse existimabatur. cõtagione pec¬

Expanded text:
purgat et christianos inquinat. aut si hoc uerpurgat et christianos inquinat. aut si hoc uerdatum et acceptum, qui secundum illam consuetudinem de qua isti confitentur sic admittebantur; ac per hoc recte etiam nunc sic admittuntur. Aurelius ab Utica dixit: Cum dicat apostolus non communicandum peccatis alienis, quid aliud quam peccatis alicnis communicat qui haereticis sine ecclesiae baptismo communicat? et ideo censeo baptizandos esse haereticos, ut accipiant remissam peccatorum et sic illis communicetur. Communicauit ergo et Cyprianus et isti omnes peccatis alienis, quia cum talibus in communione manserunt, quando neminem qui diuersum sensit a iure communionis amouerunt. ubi est ergo ecclesia? deinde ut de haereticis taceam, cum uerba huius sententiae etiam de aliis peccatoribus dici possint, quales in ecclesia secum Cyprianus uidebat gemebat arguebat ferebat, ubi est ecclesia quae secundum haec uerba iam tunc perisse existimatur contagione pec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hic dicimus. Illud sane ꝙ in ultimo po¬
sint dicens. utrumq contra rõnem fa¬
cit. nec h̾eticos mundat. ⁊ xͥtmos inqui¬
nat. respuit pͥmitus ac maxime ip̃e cy¬
prianus com sibi consentientib collegis
siuis. Neq enim inquinari se credidit.
qñ talib Pp̃ iunculum pacis commnuni¬
candum ẽẽ decreuit dicens. Neminem
iudicantes. aut auire commumonis ali¬
quem si diuersum senserit amonentes.
Aut si inquinant heretici. ad communi¬
onem sic ut nõ baptirentur admissi. in¬
quinata tota est ecc̃a. ꝑ illam consuetu¬
dinem que tetius totiens hic comine¬
moratur. ⁊ sicut isti nos appellant tra¬
ditores p̃p̃ maiores nostros. inquibus
nichil dale qñ obiecerunt ꝓbare. potuerũt.
Si hoc fit quisq quod est ille cui cominu¬
nicauerit. omnes tunc heretici fc̃i sunt.
Ꝙ si quisquis dicit insanit. falsum est
quod iste ait. Qͥ hereticum ad communio¬
nem sine bap̃o admittit. nec hereticos

Expanded text:
et hic dicimus. illud sane quod in ultimo poet hic dicimus. illud sane quod in ultimo posuit dicens: utrumque contra rationem facit: nec haereticos mundat et christianos inquinat, respuit primitus ac maxime ipse Cyprianus cum sibi consentientibus collegis suis. neque enim inquinari se credidit, quando talibus propter uinculum pacis communicandum esse decreuit dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. aut si inquinant haeretici ad communionem si non baptizantur admissi, inquinata est tota ecclesia per illam consuetudinem quae totiens hic commemoratur. et sicut isti nos appellant traditores propter maiores nostros, in quibus nihil tale quando obiecerunt probare potuerunt, si hoc fit quisque quod est ille cui communicauerit, omnes tunc haeretici facti sunt. quod si quisquis dicit insanit, falsum est quod iste ait: qui haereticum ad communionem sine baptismo admittit, nec haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
O xp̃r si sunt remissionem põcorum conse¬
cuti. S ita tõtinatio tali conexione ꝑficit᷑.
ut adiungamus dicentes. Debent autẽ ti¬
mere xͥ uiditium.⁊ ueraci corde aliqñ con¬
u̾ti. Ꝙ cum fecerint. non eos utiq necc̃e est
ian baptirari. Potuerunt gͥ accipere bap̃m
⁊ remissionem non accipere pocorum. aut
remissis peceatis continuo rursus onera¬
ri. sicergo ⁊ heretici. Sictor agor dixit. Tñ
pc̃ca nõ nisi in ecc̃e bappo remitrantur. qui
hereticum sine bap̃o ad commnunionem
admitta utriunq contra rationem farit.
Nec hereticos purgat. et xͥanas inquinat.
Nuic respondemus ecc̃e bap̃m ẽẽ ⁊ aput he¬
reticos qmͣiuis non suit in ecc̃a. sicut aqmͣ
paradysi interra egẏpti. qmnis ip̃a non
sit in paradyso. Non itaq hereticos sene
bap̃o ad communionem admittimus. S
qr correcti a sua ꝑuersitate ueniunt. non
De remissione aũt poc̃oꝵ. quod suꝑius ħ

Expanded text:
Christi, si sunt remissionem peccatorum conseChristi, si sunt remissionem peccatorum consecuti.\' sed ista ratiocinatio tali conexione perficitur, ut adiungamus dicentes: \'debent autem timere Christi iudicium et ueraci corde aliquando conuerti; quod cum fecerint, non eos utique necesse est iterum baptizari.\' potuerunt igitur accipere baptismum et remissionem non accipere peccatorum aut remissis peccatis continuo rursus onerari. sic ergo et haeretici. Uictor a Gor dixit: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum sine baptismo ad communicationem admittit utrumque contra rationem facit: nec haereticos purgat et christianos inquinam esse et aput haereticos, quamuis ipsi non sint in ecclesia, sicut aquam paradisi in terra Aegypti, quamuis ipsa non sit in paradiso. non itaque haereticos sine baptismo ad communionem admittimus et, quia correcti a sua peruersitate ueniunt, non de remissione autem peccatorum quod superius hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. Nam cum ui die iudicii pcc̃a sint
que puniuntur. nichil est quod tunere pos¬
sunt heretici de iudicio ꝑͥ. si sunt remissio¬
nem pccõrum consecuti. Et ħ̃ poterat etiã
nr̃a sentencia. Uiderit aũt auctor eius. qͦ
animo dc̃a sit. Uerb̃ tñ ita modificata est.
ut non me pigeat eo animo consentire at
Nsubscribere. quo ⁊ ego sentio. bap̃m qui¬
dem xp̃i hereticos posse hr̃e. s remissionẽ
pec̃orum non hr̃e. Non aũt ait. Si heretici
baptirant ⁊ baptirantur. s si hereticis ĩ¬
quit in bap̃o suo pcc̃a donantur. sñ causa
ad ecc̃am ueniunt. Namq siꝑ hereticis
ponamus illes quo in ecc̃a nouerat. cypri
tidem uerbis possumus hnͣc sententiam etiã
nos uerissime dicere. Si fallaciter conu̾sis
in bap̃o suo pc̃ca donantur. sine causa ad
ueram conuersionem post ea ꝑducuntur.
Nam cum in die uidicii ꝑcc̃a sint que pumũ¬
tur. nichil est quod timere posfint. qui seculo

Expanded text:
ueniunt. nam cum in dic indicii peccata sint ueniunt. nam cum in dic indicii peccata sint quae puniuntur, nihil est quod timere possint haeretici de indicio Christi, si sunt remissionem peccatorum consecuti. Et haec poterat etiam nostra esse sententia; uiderit autem auctor eius quo animo dicta sit. uerbis tamen ita modificata \' est, ut non me pigeat eo animo consentire adque suscribere, quo et ego sentio baptismum quidem Christi haereticos posse habere, sed remissionem peccatorum non habere. non autem ait: \'si haeretici baptizant aut baptizantur,\' sed: si haereticis, inquit, in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ecclesiam ueniunt. namque pro haereticis ponamus illos, quos in ecclesia nouerat Cypriantidem uerbis possumus hanc sententiam etiam nos uerissime dicere: \'si fallaciter conuersis in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ueram conuersionem postea perducuntur. nam cum in die iudicii peccata sint quae puniuntur, nihil est quod timere possint haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
uiserunt nos mortui sumus. ita per maio¬
rum preuaricatinem. qui ⁊ nostri ⁊ ip̃orũ
parentes fuerunt. ⁊ noz ⁊ ip̃i mortui sumꝰ.
s quia uiuere se dicunt. credunt ꝙ ad eos ñ
ꝑtineat ila pͥuaricatio. Ergo nec ad nos
illa traditio ⁊ illa quidem preuaricatio se¬
cumlum illo certa est. secunlum nos aũt
nec anterior preuaricatio uera est. qr ⁊ heti
traditio qr mea causa sunt illi superati. Nõ
hũt ergo isti cur a nobis nefario scelere scis¬
matis separentur. qr maiores nr̃i si tradi¬
tores non fuerunt sicut noz dicimus. nõ ẽ
ꝙ ad noz omnino ꝑtineat. Si aũt tradito¬
res fuerunt sicut ip̃i dicunt. Sic ad nos non
pertinet.quemadmodum nec ad noz nec ad
ip̃os illi p̾uaricatores. Ac per hoc qm̃ ex maio¬
rum nr̃orum iniquitate nullum est crunen
nr̃m. ex ꝓprio scismate certum est crimẽ
illorum. Satius a sicilibba dixit. si heretici
in bap̃o suo pc̃ca donantur. sine cã ad ecc̃am

Expanded text:
uiserunt, nos mortui sumus, ita per maiouiserunt, nos mortui sumus, ita per maiorum praeuaricationem, qui et nostri et ipsorum parentes fuerunt, et nos et ipsi mortui sumus. sed quia uiuere se dicunt, credunt, quod ad eos non pertineat illa praeuaricatio; ergo nec ad nos illa traditio. et illa quidem praeuaricatio secundum ipsos certa est; secundum nos autem nec anterior praeuaricatio uera est, quia et hatraditio, quia in ea causa sunt ipsi superati. non habent ergo isti cur a nobis nefario scelere schismatis separentur, quia nostri maiores si traditores non fuerunt, sicut nos dicimus, non est quod ad nos omnino pertineat; si autem traditores fuerunt, sicut ipsi dicunt, sic ad nos non pertinet quemadmodum nec ad nos nec ad ipsos illi praeuaricatores. ac per hoc quoniam ex maiorum nostrorum iniquitate nullum est crimen nostrum, ex proprio schismate certum est crimen illorum. Satius a Sicilibba dixit: Si haereticis in baptismo sito peccata donantur, sine causa ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
si preferunt. Quidam nr̃i inquit preuaricato¬
ros ueritatis. hereticis suffragantur. Accedit ⁊
testimonium cypriani. satis demonstnͣtis. qued
ui eorum communione ꝑmansent dicendo. Ne¬
minem udicantes. aut auire communionis
aliquem .si diuersum senserit. amouentes.
Ip̃i enim erant qui diuersum sentiebant.
quos iste preuaricaitores uocat quia scilicet he¬
reticis suffragibantur. sine baptismo eos in
erc̃am retipiendo. Eam quoq fuisse consue¬
tudinem ut sic recipientur. ⁊ ipe cprianus
multis locis. ⁊ aliquot ep̃i in hoc concilio
manifestant. Uñ apparet. Si heretici non
uaricatorib fuisse plenam. qui eis suffra¬
gantes sic eo recipiebant. Agatur gͦ causa
commnunis aduersus crimen preuaricatõnis
ꝙ negare non possunt. ⁊ iͥ agetur nr̃a adu̾¬
sus crunen traditõnis. quod ronuinc̾e non
potuerunt. S sic agamus. qiͣ conuicerit.
O utriq respondemus eis qui nobis obici

Expanded text:
me proferunt. quidam nostri, inquit, praeuaricatome proferunt. quidam nostri, inquit, praeuaricatores ueritatis haereticis suffragantur. accedit et testimonium Cypriani satis demonstrantis, quod in eorum communione permanserit, dicendo: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. ipsi enim erant qui diuersum sentiebant, quos iste praeuaricatores uocat, quia scilicet haereticis suffragabantur sine baptismo eos in ecclesiam recipiendo. eam quoque fuisse consuetudinem, ut sic reciperentur, et ipse Cyprianus multis locis et aliquot episcopi in hoc concilio manifestant. unde apparet, si haeretici non aeuaricatoribus fuisse plenam, qui eis suffragantes sic eos recipiebant. agatur ergo causa communis aduersus crimen praeuaricationis quod negare non possunt, et ibi agetur nostra aduersus crimen traditionis quod conuincere non potuerunt. sed sic agamus quasi conuicerint. quod utrique responderimus eis qui nobis obiciu
Abbreviated transcription (Latin):
icculatiter ageretur. utrum approbandus eẽt
baptismus qui sic daretur. diuinum iudiciũ
per alicuius reuelationis oraculum. concordi
or̃one ⁊ inpensis supplici deuocione gemittib
imploreandum ẽẽ censerem. Ita sane. ut post
me dc̃uro sententias. ne quid iam exploratũ
⁊ cognitum afferrent humiliter exspectarẽ.
Qnͣto magis ergo nunc sine p̾uditio. diligen¬
tioris inquisitionis uel maioris auctoritatis is
tuc dixisse accipiendus sum: S iam existimo.
tempus est hos etiam libro de questione bap̃i
debito fine concludere. Ubi nobis ostendit do
nunus deus nr ꝑ pacificum ep̃m cyprianum.
⁊ illos qui ei consenserunt. qnͣtum sit catholi
ca unitas diligenda. ut ui eo quod alit̾ sapi¬
ebant. donec deus id quoi reuelaret tolera¬
rent potius diu̾sa sentientes. qmͣ se ab eis
nefario scismate separarent. Ubi donatistarũ
ꝓrsus ora clauduntur. etiam sesi de maximmi¬
anistis nicħ dicamus. Si enun mali bonos in

Expanded text:
joculariter ageretur, utrum approbandus esset joculariter ageretur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur; divinum judicium per alicujus revelationis oraculum, concordi oratione et impensis supplici devotione gemitibus implorandum esse censerem: ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid jam exploratum et cognitum afferrent, humiliter exspectarem: quanto magis ergo nunc sine praejudicio diligentioris inquisittud dixisse accipiendus sum! Sed iam ut existimo tempus est hos etiam libros de quaestione baptismi debito fine concludere. minus Deus noster per pacificum episcopum Cyprianum et illos qui ei consenserunt, quantum sit cathoca unitas diligenda, ut in eo quod aliter sapiebant, donec deus id quoque reuelaret, tolerarent potius diuersa sentientes quam se ab eis nefario schismate separarent. ubi Donatistarum prorsus ora clauduntur, etiam si de Maximianistis nihil dicamus. si enim mali bonos in
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendo conqueruntur ut redarguantur.
Primum ergo ip̃ius cỹpriai consultationem
qͥua indicatur anima patifica ⁊ exundans u¬
bere caritatis. unde concilium ip̃m incipit i¬
terum considerandam commemoremus. Au¬
distis inquit college dilectissimmi quid michi¬
iubaianus coep̃c nr̃ scripserit. consules me¬
diocritatem nr̃am de illicito ⁊ ꝓphano hereti¬
corum baptismo. quidq ei rescripserun cen-¬
sens .s. quod semel atq it̃m ⁊ sepe sensuimꝰ.
hereticos ad ecc̃am uenientes ecẽe baptismo
baptirar ⁊ sanctifican oportere. Item lecte
sunt uobis ⁊ alie iubaiani littere. quib ꝓ
sua sincera ⁊ religiosa deuocione ad epł̃am
nr̃am rescribens. non tm̃ consensit. sed et
ip̃a re singuli quid sentiamus proferamus.
neminem uidicantes. aut a uire communio¬
nis aliquem si diu̾sum senserit amouentes.
necc̃itatem collegas suo adigit. qnͣdo hẽat
omnis ep̃e prolicentia libertatis ⁊ potestatis

Expanded text:
intellegendo conqueruntur ut redarguantur. intellegendo conqueruntur ut redarguantur. Primum ergo ipsius Cypriani consultationem, qua indicatur anima pacifica et exundans ubere caritatis, unde concilium ipterum considerandam commemoremus. Audistis, inquit, collegae dilectissimi, quid miIubaianus coepiscopus noster scripserit consulens mediocritatem nostram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiam ipsa re singuli quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes. necessitatem collegas suos adigit, quando habeat omnis episcopus pro licentia libertatis et potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
licuuis iniquitate minuitur. Que cum ita sĩt
quid huic ꝑspicue ueritati officit. quod nił¬
ti ooep̃i ꝙypuano in ilłam sententiam consẽ¬
serunt. suasq in idem conuenientes ꝓtulerũt.
xp̃i caritas in notescat. Si enim solus ista sen¬
tiens nullo consentientes remaneret. uidetur
pp̃ea refriguisse ab scelere scismatis. quia socg
non uiueniebat erroris. Tam multis autemsi¬
bi consentientib quod cum cetĩs diu̾sa sen¬
tientibus in unitate permansit. catholice u¬
nit uniuersitatis sanctissumum iunculum nõ
timore solitudinis s pacis amore seruauit.
Qua pp̃ posset quidem iam uideri suꝑfluum.
cec̃õrum ⁊̃ illius concilii epõrum singulas re¬
ccͣcare sententias s qmͣ corde tradiores non
putentes esse responsum. S alicui loco cuius:
sermonis. non ibi. S alibi respondeatur quod
illud etiam possit adhĩberi. melius multum
legendo atteruntur ut acuantur. qmͣ parum

Expanded text:
licuius iniquitate minuitur. Quae cum ita sint, licuius iniquitate minuitur. Quae cum ita sint, quid huic iam perspicuae ueritati\\ officit, quod multi coepiscopi Cypriano in illam sententiam consenserunt suasque in idem conuenientes proprias prChristi caritas innotescat? si enim solus ista sentiens nullo consentiente remaneret, uideretur propterea refriguisse ab scelere schismatis, quia socios non inueniebat erroris. tam multis autem sibi consentientibus quod cum ceteris diuersa sentientibus in unitate permansit, catholicae uniuersitatis sanctissimum uinculum non timore solitudinis, sed pacis amore seruauit. quapropter posset quidem iam uideri superfluum ceterorum etiam illius concilii episcoporum singulas retractare sententias. sed quoniam corde tardiores non putant esse responsum, si alicui loco cuiusque sermonis non ibi sed alibi respondeatur quod illuc etiam possit adhiberi, melius multum legendo atteruntur ut acuantur, quam parum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut plerisq accidit. ut catholico animo ⁊ cor¬
de ab unitate pacis non alienato. aliqua necã¬
tate mortis ingruentis in aliquem hereticum
irruerent. ⁊ ab eo xp̃i baptismum sine illius
ꝑsisitate perciperent. ⁊ siue de functi siue libe¬
rati. nequaqmͣ aput eos remanerent. ad ques
numqmͣ corde tnͣsierant. Si autem etim ⁊ ip̃e
seꝑatus acceperit. tanto ꝑnitiosius accipit.
qnͣto magis bonum est. quod non bosie accipit.
⁊ tanto magis ualet ad exitum separato. qnͣto
magis posset ad salutem ualere coniuincto ⁊
ideo si ab illa ꝑu̾sitate correstus. ⁊ aseꝑatõne
conuersus uenerit ad catholicam pacem. hsũb
eodem baptismate quod acceperat eius poc̃a
dimittuntur. pp̃ uinculum caritatis sub quo
baptismate pecã euis tenebuntur. p̃p sacrile¬
gium dimiosionis. Quia illud ⁊ in homine
usto. ⁊ in homine in uisto semꝑ sanctum esti
quod neq alicuius equitate augetur. neqz a¬

Expanded text:
sicut plerisque accidit, ut catholico animo et corsicut plerisque accidit, ut catholico animo et corde ab unitate pacis non alienato aliqua necessitate mortis urguentis in aliquem haereticum irruerent et ab eo Christi baptismum sine illius peruersitate perciperent et, sine defuncti siue liberati, nequaquam apud eos remanerent ad quos numquam corde transierant. si autem etiam ipse separatus accipiat, tanto perniciosius accipit, quanto magis bonum est quod non bene accipit, et tanto magis ualet ad exitium separato, quanto magis posset ad salutem ualere coniuncto. et ideo, si ab illa peruersitate correctus et a separatione conuersus uenerit ad catholicam pacem, sub eodem baptismate, quod acceperat, eius peccata dimittentur propter uinculum caritatis, sub quo baptismate peccata eius tenebantur propter sacrilegium diuisionis, quia illud et in homine iusto et in homine iniusto semper sanctum est, quod neque alicuius aequitate augetur neque a
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ bonum fidelem cui traditur. tradentis
malicia suꝑatur. ⁊ cum illi ad deum uera¬
citer conuerso pcc̃a dinuttuntur. ab eis di¬
mittuntur. quib ip̃a ueraci conuersione
cen uingr̃: Idem quippe sp̃c sc̃s ea duittit.
qui datus est omnib scĩs sibi caritate cohe¬
rentibus. siue se nouerint. corporalr̃ suie
non noueruit. Similr cum alicuius tenent᷑
poc̃a . ab eis utiq tenentur. aquib seille
tenentur uite dissimilitudiue ⁊ pram cordis
auersione. disuingit. sine illum corporalr̃
nouerint siue non noueruit. Qua pp̃ om̃s u
mali sp̃alr̃ a bonis se uincti sunt. Si autem
etiam corporalr̃ aꝑta dissensione separantur
peiores fuinrt. S ut dem̃ est. nicħ int̾est ad
baptismi sanctitatem. quanto quisq peior id
hẽat ⁊ qnͣto peiori tradat Potest tñ tradere
separatus. Sicut potest hr̃e separatus s ed qmͣ
lubriter accipere si ip̃e non separatus accipiat.

Expanded text:
tur et bonum fidelem cui traditur tradentis tur et bonum fidelem cui traditur tradentis malitia superatur. et cum illi ueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimittuntur quibus ipsa ueraci conuersione coniungitur. idem quippe spiritus sanctus ea dimittit, qui datus est omnibus sanctis sibi caritate cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentur peccata, ab eis utique tenentur, a quibus se ille cui tenentur uitae dissimilitudine et praui cordis auersione disiungit, siue illum corporaliter nouerint siue non nouerint. Quapropter omnes mali spiritaliter a bonis seiuncti sunt, si autem etiam corporaliter aperta dissensione separentur, peiores fiunt. sed, ut dictum est, nihil interest ad baptismi sanctitatem, quanto quisque peior id habeat et quanto peiori tradat. potest tamen tradere separatus, sicut potest habere separatus, sed quamlubriter accipere, si ipse non separatus acci
Abbreviated transcription (Latin):
eccãm dei qmͣuis intus ẽẽ uideantur. ex hoc¬
ui apertissime apparet ꝙ isti sunt auari. rap¬
tores feneratores. iiuidi. maliuoli. ⁊ cefa hu¬
ius mondi. illa autem columba unioa. pudi¬
ca ⁊ casta. sponsa sine macula ⁊ ruga. ortus
conclusus. fens signatus. ꝑaridysus cum fruc¬
tu pomorum. ⁊ ceta que de illa simulr dcã st̃.
Oꝑ non intelligitur nͥ in bonis ⁊ sanctis ⁊ ius¬
tis. id est non tantum secunlum oꝑatõnes nu¬
merum dei bonis malis q communes. sed etiã
Si cui dimiseritis pcc̃a dimittentur ei. ⁊ si
cui tenueritis tenebuntur. Ac ꝑ hoc nichil
doneum dici. cur non possit malus etiam tͣ¬
dere bap̃m qui potest hr̃e. ⁊ sicut ꝑuitiose ht̃
ita etiam pernitiose tradere. non quia tale ali¬
quid tradit. nec quia aliquis tradit.S quia
tali tradit. Nam cum malus tradit bono .i.
uniuersitatis uinculo ueraci conu̾sione mu¬
tato. inter bonum sacramentium quod tradi¬

Expanded text:
Ecclesiam Dei, quamvis intus esse videantur, ex hocEcclesiam Dei, quamvis intus esse videantur, ex hoc apertissime apparet, quia isti sunt avari, raptores, feneratores, invidi, malevoli, et caetera hujusmodi; illa autem columba unica , pudica et casta, sponsa sine macula et ruga , hortus conclusus, fons signatus, paradisus cum frucmorum et cetera quae de illa similiter dicta sunt, quod non intellegitur nisi in bonis et sanctis et iustis, id est non tantum secundum operationes munerum dei bonis malisque communes, sed etiam si cui dimiseritis peccata dimittentur ei et si cui tenueritis tenebuntur. Ac per hoc nihil idoneum dicitur, cur non possit malus etiam tradere baptismum, qui potest habere, et sicut perniciose habet ita etiam perniciose tradere, non quia tale aliquid tradit nec quia talis tradit, sed quia tali tradit. nam cum malus tradit bono, id est in unitatis uinculo ueraci conuersione mutato, inter bonum sacramentum quod tradi
Abbreviated transcription (Latin):
postolorumꝰ et eminentissimum martytum
audeo tñ dicere non eum recte fecisse. ut gen¬
non ex mea s ex apłi pauli salutari doctrina.
Disputans ergo desententia cỹpriani. mul¬
tum infra merita positus ꝙypriani. dico sacra¬
mentum bap̃i ⁊ bonos ⁊ malos posse habere. pos¬
se dare posse accipere. ⁊ bones quidem utilr̃.
ac salubriter. malos aũt ꝑmissione ꝑmitiose
atr penaliter. cum illud tñ in utrisq sit e¬
quałr integrun. atn nicħ intus ẽẽ ad eus
enualem in omnib integrititem. qnͣto peior
id est habeat inter malos. sicut nicħ int̾est quͣ¬
to melior id habeat inter bono. Ac per hoc ni
ita nicħ int̾est. qnͣto peior id ticciput. sicut
nicħ int̾est qnͣto melior. Illud enim ꝑse ip̃m
⁊ accipere malos nequaqmͣ in melius com¬
mutatos. ⁊ de scripturis cationicisis canonics.¬
⁊ de ip̃ius cypriani luteris satis ut arbitror de¬
mon strauimus. Ques non pertinere ad scãm

Expanded text:
postolorum et eminentissimum martyrum, postolorum et eminentissimum martyrum, audeo tamen dicere, non eum recte fecisse ut Gennon ex mea, sed ex apostoli Pauli salutari doctrina, Disputans ergo de sententia Cypriani, multum infra merita positus Cypriani, dico sacramentum Baptismi et bonos et malos posse habere, posse dare, posse accipere: et bonos quidem utiliter ac salubriter, malos autem perniciose atque poenaliter; cum illud tamen in utrisque sit aequaliter integrum: atque nihil interesse ad ejus aequalem in omnibus integritatem, quanto pejor id habeat inter malos, sicut nihil interest quanto melior id habeat inter bonos. Ac per hoc etiam ita nihil interest quanto pejor id accipiat, sicut nihil interest quanto melior. Illud enim per se ipet accipere malos nequaquam in melius commutatos, et de Scripturis canonicis, et de ipsius Cypriani litteris, satis, ut arbitror, demonstravimus: quos non pertinere ad sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
manifestius demonstraret. ħeticis. qmͣ sacri¬
lego seelere rumperetur uinculum pacis.
Neq enim fari pharisei ceci qmͣ uis dicentes
aliqñ quod fieri debeat. comparandi erant
apło petro. qmͣuis dicenti aliqñ quod fieri
non debeat. Non solum autem istorum aridi¬
tas illius uiriditari conferenda non est. s
nec aliorum fructus illius ub̃tati ad eqnͣdus
est. Gentes enun uidaizare nemo nunc cogit.
nec ideo tñ quisqmͣ nunc in ec̃c̃a qnͣtumblib
pro fecerit petri apłi tui conferendus est. Qua¬
ꝓpt̾ reddens debitam reuerentiam. dignum¬
R honorem qmͣtum ualeo ꝑsoluens patifico
ep̃o ⁊ głoso miͣtỹri ꝙpriano. audeo tñ dicere
alr̃ eiun sensisse descis maticis uel hereticis
baptirandis. qmͣ post ea ueritas ꝓdidit. non ex¬
mea. S uniuerse ecc̃e sententiaꝰ plenarii con¬
cilii auctoritate roborata atn firmata. sit̃
uenerans ꝓ sui merito petrum primum a¬

Expanded text:
manifestius demonstraretur haereticis, quam sacrimanifestius demonstraretur haereticis, quam sacrilego scelere rumperetur uinculum pacis. neque enim Pharisaei caeci, quamuis dicentes aliquando quod fieri debebat, conparandi erant apostolo Petro, quamuis dicenti aliquando quod fieri non debebat. non solum autem istorum ariditas illius uiriditati conferenda non est, sed nec aliorum fructus illius ubertati adaequandus est. gentes enim iudaizare nemo nunc cogit nec ideo tamen quisquam nunc in ecclesia, quantumlibet profecerit, Petri apostolatui conferendus est. quapropter reddens debitam reuerentiam dignumque honorem quantum ualeo persoluens pacifico episcopo et glorioso martyri Cypriano, audeo tamen dicere aliter eum sensisse de schismaticis uel haereticis baptizandis quam postea ueritas mea, sed ex universae Ecclesiae sententia, plenarii concilii auctoritate roborata atque firmata: sicut venerans pro sui merito Petrum primum A
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ arbitratus est. Isti antem patũu seeleris
tendunt Tam ergo longe sunt afecunditate
cypriani. ut nec purgamẽtis eiꝰ equentur. It̃
quis quis non hñs caritatem. ⁊ perditas iuas
morum in grediens pessimorum. intus uide¬
ticis repetit. nicħ eis adiuuat steti steriliti¬
teni. qued non fecundatur. suo s fructu one¬
ratur alieno. Fieri aũt potest ut aliquis u¬
geat in radice caritatis. ⁊ in quo cyprianus
alr̃ sapuerit rectissime sapiat. ⁊ tñ cypriano
qmͣ in isto plura fecunda suit. ⁊ in isto qm̃ in
cypriano plura purganda sint. Non solum ita¬
q malos catholice nullo modo comꝑamus.
sed nec facile coequamus beato cỹpriano. qͣm
inter raros ⁊ paucos excellentissime gr̃e uiro
numerat pia mr ecc̃a. qmͣuis isti ⁊ aput hẽ¬
ticos cognoscant baptismum xp̃i. illi aũt ałr
uisum sit. ut ꝑ eum minus aliquid uiden¬
tem ⁊ in unitate firmissime ꝑmanentem.

Expanded text:
esse arbitratus est; isti autem parum sceleris esse arbitratus est; isti autem parum sceleris tendunt. tam ergo longe sunt a fecunditate Cypriani, ut nec purgamentis eius aequentur. Item quisquis non habens caritatem et perditas uias morum ingrediens pessimorum intus uideticis repetit. nihil eius adiuuat sterilitatem, quod non fecundatur suo, sed fructu oneratur alieno. fieri autem potest, ut aliquis uigeat in radice caritatis et in quo Cyprianus aliter sapuit rectissime sapiat, et tamen in Cypriano quam in isto plura fecunda sint et in isto quam in Cypriano plura purganda sint. non solum itaque malos catholicos nullo modo conparamus, sed nec bonos facile coaequamus beato Cypriano, quem inter raros et paucos excellentissimae gratiae uiros numerat pia mater ecclesia, quamuis isti et aput haereticos agnoscant baptismum Christi, illi autem aliter uisum sit, ut per eum minus aliquid uidentem et in unitate firmissime permanentem
Abbreviated transcription (Latin):
potest aliquid ex corpore quod ad huc corrumꝑi¬
tur. ⁊ ad grauat anuam minus liquide cer¬
nere ⁊ alr̃ sapere. quod in eadem caritate per¬
manente deus cum uoluerit renelabit. Si in
homine caruali ati ꝑuerso potest aliquid bo¬
num ⁊ utile reperiri. quod alunde sit nõ ex
ip̃o. Nam ut in palmite fruttuoso inuenitur
aliquid quod purgandum sit ut maiorem
fructum ferat. ita ⁊ in ariuidine sterili atq
arida uel alligata solet una pendere.⁊ideosi¬
tut stultum est fructiferi palmitis purgam̃¬
ta dilig̾e. commode autem facit qui poma sua¬
iua ubicumq suspensa non respuit. ita quis¬
quis ab unitate prescisus ꝓpea rebaptitat. q
cypriano uisum est. ab hereticis uenientes
denuo baptizari oportere laudanda in tanto
iuiro aduersatur ⁊ emendanda sectatur. nec
ea ip̃a que sectatur assequitur. Ille enim dũ
zelo dei gͣuit detestatur eos qui se ab iutate
separauerunt. ⁊̃ ab ip̃o baptismo separatos

Expanded text:
potest aliquid ex corpore quod adhuc corrumpipotest aliquid ex corpore quod adhuc corrumpitur et adgrauat animam minus liquide cernere et aliter sapere quod in eadem caritate permanenti deus cum uoluerit reuelabit, sic in homine carnali adque peruerso potest aliquod bonum et utile repperiri, quod aliunde sit, non ex ipso. nam ut in palmite fructuoso inuenitur aliquid quod purgandum sit, ut maiorem fructum ferat, ita et in arundine sterili adque arida uel alligata solet uua pendere. et ideo sicut stultum est fructiferi palmitis purgamenta diligere, commode autem facit qui poma suauia ubicumque suspensa non respuit, ita quisquis ab unitate praecisus propterea rebaptizat, quia Cypriano uisum est ab haereticis uenientes denuo baptizari oportere, laudanda in tanto uiro auersatur et emendanda sectatur nec ea ipsa quae sectatur adsequitur. ille enim dum zelo dei grauiter detestatur eos, qui se ab unitate separauerunt, etiam ab ipso baptismo separatos
Abbreviated transcription (Latin):
se. ꝑ quos post ea plenani concilii auctoritate
originalis consuetudo firmata est. ⁊ ouem que
foris errabat. ⁊ dominicum caracterem a falla¬
cib dep̾datorib suis. foras acceperat. uenien¬
tem ad xp̃iane unitatis salutem. ab errore cor¬
ugi. a captiuitate liberari. a uulnere sanari. ca¬
racterem tñ in ea dominicum agnosci potuis
qmͣ imꝓ̃bari. qñ quidem ip̃m caracterem multi
⁊ lupi ⁊ lupis infigunt que uidentur quidem
intus ẽẽ. uerumptũ ad illam ouem que ⁊̃ ex
inultis una est non pertinere morum suorum
fructib conuincuntur. in quib in finem usq
perdurant. Quia scd̃m prescĩam dei. sicut mł¬
te oues ereant exteruis. Sic multi lupi insi¬
diantur intĩus. Inter quos tñ nouit dominus
qui sunt eius. qui non audiũt nͥ uocem pasto
dictum est. Que dicunt facite. Sicut enim ho¬
mo spũalis hñs finem precepti. id est caritatem
de corde puro. ⁊ conscientia bona ⁊ fide non ficta.

Expanded text:
sae, per quos postea plenarii concilii auctoritate sae, per quos postea plenarii concilii auctoritate originalis consuetudo firmata est, etiam ouem, quae foris errabat et dominicum characterem a fallacibus depraedatoribus suis foris acceperat, uenientem ad christianae unitatis salutem ab errore corrigi, a captiuitate liberari, a uulnere sanari, characterem tamen in ea dominicum agnosci potius quam inprobari, quandoquidem ipsum characterem multi et lupi et lupis infigunt, qui uidentur quidem intus esse, uerumtamen ad illam ouem, quae etiam ex multis una est, non pertinere morum suorum fructibus conuincuntur, in quibus in finem usque perdurant, quia secundum praescientiam dei, sicut multae oues errant exterius, sic multi lupi insidiantur interius. inter quos tamen nouit dominus qui sunt eius, qui non audiunt uocem nisi pastdictum est: quae dicunt facite. Sicut enim homo spiritalis habens finem praecepti, id est caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Nec ob aliud illis temporib qñ ista questio
contra utilem consuetudinem disputationib:
cate acq giis uiris antistitib xp̃i. inter quis precipue¬
te al beatus cyprianus eminebat. non ẽẽ posse ap̃
heretico uel scismaticos baptismum xp̃i. tusi
quia non distinguebatur sacramentum ab ef¬
fectu uel usu sacramenti. Et quia eius effectus
atn usus in liberatione a peccatis ⁊ cordis recti¬
tudine.aput hereticos non inueniebatur. ip̃m
quod satiamentum illic non ẽẽ putabatur. sed
conu̾tentib oculos ad intĩoris palee multitudiñe.
cum ⁊ hii qui in ip̃a u̾itate ꝑuersi sunt ⁊ ꝑdite
iuuunt. appareant remissionem pc̃corum: nec
dare posse nec hr̃e quia nõ malignis s bonis
filus dcm̃ est. Si cui duniseritis peceata. dunit¬
tentur ei si cui tenueritis tenebuntur. hr̃e tñ
⁊ dare ⁊ accipere baptismi sacramentum: satis
eluxit pastorib ecc̃e catholice. toto orbe diffu¬

Expanded text:
ri. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quaestio ri. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quaestio contra utilem consuetudinem disputationibus iam egregiis uiris antistitibus Christi, inter quos praecipue beatus Cyprianus eminebat, non esse posse aput haereticos uel schismaticos baptismum Christi, nisi quia non distinguebatur sacramentum ab effectu uel usu sacramenti; et quia eius effectus adque usus in liberatione a peccatis et cordis rectitudine aput haereticos non inueniebatur, ipsum quoque sacramentum illic non esse putabatur. sed conuertentibus oculos ad interioris paleae multitudinem, cum et hi, qui in ipsa unitate peruersi sunt et perdite uiuunt, appareant remissionem peccatorum nec dare posse nec habere, quia non malignis, sed bonis filiis dictum est: si cui dimiseritis peccata dimittentur ei, si cui tenueritis tenebuntur, habere tamen et dare et accipere baptismi sacramentum, satis eluxit pastoribus ecclesiae catholicae toto orbe diffu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in archa positos saluos fecit. ⁊ extra archã
põites interemit. sic non alio sed de eodem
baptismo ⁊ boni catholici salui fiunt. ⁊ ma-¬
li catholici uel heretici pereunt. Quid autem
beatissimus cyprianus de catholicea sentiat. ⁊
quomodo eius auctoritate penitus obterintur
heretici. qmͣqmͣ multa dixerim. se orsum tñ
si domino plucuerit aliqñ uberius. atq ma¬
nifestius dicere statui. cum prius de concili¬
Oeuis dixero. que dẽde a me puto: e ĩ dei uo¬
lũtite sequenti uolumine aggrediar.¬
oterat iam fortasse suffice¬
re quod totiensrepetitis ra¬
tiomibus. ⁊ multipliciter
disputando u̾satis atq tcͣ¬
tatis ad uinctis etiam di¬
iunarum scripturarum do¬
cum̃tis ⁊ ip̃ius cypriam testimoniis suffragm¬
tib iam ⁊ corde tardiores. qnͣtum existimo intel¬
ligunt. baptismum xp̃i nulla ꝑuersitate ho¬
minis siue dantis siue accipientis. posse iuola¬

Expanded text:
et in arca positos saluos fecit et extra arcam et in arca positos saluos fecit et extra arcam positos interemit, sic non alio sed eodem baptismo et boni catholici salui fiunt et mali catholici uel haeretici pereunt. quid autem beatissimus Cyprianus de catholica sentiat et quomodo eius auctoritate penitus obterantur haeretici, quamquam multa dixerim, seorsum tamen, si domino placuerit, aliquanto uberius adque manifestius dicere statui, cum prius de concilio eius dixero quae deberi a me puto. quod in dei uoluntate sequenti uolumine adgrediar.oterat iam fortasse sufficere, quod totiens repetitis rationibus et multipliciter disputando uersatis adque tractatis, adiunctis etiam diuinarum scripturarum documentis et ipsius Cypriani tot testimoniis suffragantibus iam etiam corde tardiores, quantum existimo, intellegunt, baptismum Christi nulla peruersitate hominis siue dantis siue accipientis posse uiola
Abbreviated transcription (Latin):
simplr̃ admissi in ecc̃a dormierunt. ab ecc̃e su
sue mnunerib non separare. S non ꝑ aqm
quomodo in archa si non in archa: quom odo¬
in ecc̃ca: Siaũt in eẽca. utiq in archa. ⁊ si ĩ
archa : utiq ꝑ aqmͣ. Potest ergo fieri. ⁊ ut
quidam foris baptizati ꝑ dei p̾scientiam ueri¬
us intus baptitati. deputentur. quia illic eis¬
aqua incipit ꝓdẽe ad salutem. neq enim ał̃t
sus quidam qui uidebantur. intus baptrtati ꝑ
eandem p̾sciam dei foris baptitati. uerius de¬
putentur. Male quippe utentes bap̃o moriun
pret̾ archam fuit. Certe manifestum est id
quod dr̃ in ecc̃a. intus ⁊ foris in corde iron in
corpore cogitandum. qñ quidem omnes. qui
corde sunt intus. in arche iuutate ꝑ eandem
aqmͣ salui fuint. per aqmͣ omnes qui corde
sunt. foris siue etiam corpore foris sint suie
non sint. tanqm utu unitatis ad uersarii mo¬
runtur. Si cut ergo non alia s eadem aqua

Expanded text:
simpliciter admissi in ecclesia dormierunt ab ecclesiae simpliciter admissi in ecclesia dormierunt ab ecclesiae suae muneribus non separare. si non per aquam, quomodo in arcin ecclesia? si autem in ecclesia, utique in arca, et si in arca, utique per aquam. potest ergo fieri, ut et quidam foris baptizati per dei praescientiam uerius intus baptizati deputentur, quia illic, eis incipit aqua prodesse ad salutem — neque enim aliter  et rursus quidam, qui uidebantur intus baptizati, per eandem praescientiam dei foris baptizati uerius deputentur. male quippe utentes baptismo per praeter aream fuit. certe manifestum est id, quod dicitur in ecclesia intus et foris, in corde, non in corpore cogitandum, quandoquidem omnes, qui corde sunt intus, in arcae unitate per eandem aquam salui fiunt, per quam omnes qui corde sunt foris, siue etiam corpore foris sint siue non sint, tamquam unitatis aduersarii moriuntur. sicut ergo non alia sed eadem aqua
Abbreviated transcription (Latin):
turo uita eterna. patim uero cum malis ꝑ¬
u̾sis q comimunia. sicut omnia cetã inqui¬
bus sunt. ⁊ sacrosancta misteria. Huic i¬
taq iam facilior nobis ⁊ expeditior arche
illius cuuis noe fabricator ⁊ gub̾nator fuit.
consideratio proponitur. Ait enim pettus.¬
bap̃a saluo facit. non carnis depositio sordiũ.
s conscientie bone intergatio iut̾rogatio.¬
Aut quomodo saliũ fuuit ꝑ aqmͣ qui scõbap¬
tis mate male utentes. cum uideantur esse
intus. usq infinem uite in flagitiosis ⁊ ꝑ¬
dicis. morĩb ꝑseuerant. Aut quomodo nõ
sunt ꝑaqmͣ saluati. quo inp̾tĩtum cum
eo baptitante baptismate qued in heresi ac¬
ceperant in ecc̃am simplr̃ admissos ꝙỹprianꝰ
ip̃e cominemorat. Cadem quippe arche unitas
eds saluqs fecit. in qua nemo ꝑaqmͣ saluatus
est. Ip̃e enim dicit. Potens est dominus mĩa
sua indulgentiani dare. ⁊ eos qui ad ecr̃am

Expanded text:
turo uita aeterna, partim uero cum malis pturo uita aeterna, partim uero cum malis peruersisque communia, sicut omnia cetera, in quibus sunt et sacrosancta mysteria. Hinc itaque iam facilior nobis et expeditior arcae illius, cuius Noe fabricator et gubernator fuit, consideratio proponitur. ait enim Pbaptismi saluas facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio. quaut quomodo salui fiunt per aquam qui sancto baptismate male utentes, cum uideantur esse intus, usque in finem uitae in flagitiosis et perditis moribus perseuerant? aut quomodo non sunt per aquam saluati quos in praeteritum cum eo baptismate, quod in haeresi acceperant, in ecclesiam simpliciter admissos Cyprianus ipse commemorat ? eadem quippe arcae unitas eos saluos fecit, in qua nemo nisi per aquam saluatus est. ipse enim dicit: potens est dominus misericordia sua indulgentiam dare et eos qui ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
tant. ⁊ ut minus minusq in reb. terrenis
⁊ temporalib deĩectentur. iugllantissime
satagunt. Regulam fidei diligent᷑ in qui¬
sitam firmissime tenent. ⁊ si quid ab ea
deuiant cito auctoritate catholica corrigũ¬
tur. qmͣuis in eius uerbis pro sensu carna¬
li uarus ad huc fantasmatum cuntursib
fluctuentur. sunt etiam quidam ex eo
numero qtũ ad huc nequit᷑ uiuant. aut
⁊̃ in heresib uel in gentilium suꝑstitionib
iaceant. ⁊ tñ ⁊̃ illic nouit dominus qui st̃¬
eius. Namq milła ineffabili p̾scientia dei.
multi qui foris uidentur. intus sunt. ⁊ mul¬
ti qui intus uidentur foris sunt. Ex illis gͦ
omnib qui ut ita dicam intrunsetus. ⁊ in cc¬
culto intus sunt. constat ille ortus conlusꝰ
fons signatus. puteus aque uiue. parady¬
sus cum fructu pomorum. Horum mune¬
ra concessa diuinitus. partim sunt ꝓpria. sic̃
in hoc tempore infatigabilis ciritas. ⁊ in fu¬

Expanded text:
tant et, ut minus minusque rebus terrenis tant et, ut minus minusque rebus terrenis et temporalibus delectentur, uigilantissime satagunt, regulam fidei diligenter inquisitam firmissime tenent et, si quid ab ea deuiant, cito auctoritate catholica corriguntur, quamuis in eius uerbis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, sunt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus iaceant, et tamen etiam illic nouit dominusquisunteius. namque in illa ineffabili praescientia dei multi, qui foris uidentur, intus sunt et multi, qui intus uidentur, foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui, ut ita dicam, intrinsecus et in occulto intus sunt, constat ille hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. horum munera concessa diuinitus partim sunt propria, sicut in hoc tempore infatigabilis caritas et in fu