comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poreos suspicaris: PecRuS:¬
Quis sanũ saꝑiens. eẽ sp̃s corporeos dix it:¬
GRe GoR: Gehennȩ ignẽ ẽẽ incorpo.¬
reum. an corporeũ fateris : PET RUS
gnẽ gehenne corporeũ ẽẽ non ambigo
mn quo certumẽ corpora cruciari. Grẽo:
erte reꝓbis ueritas infine dictura ẽ. Ite
inignẽ ȩt̃nũ qui paratus ẽ diabolo & an-¬
gelis eius. Si igit᷑ diabolus eiusq angłi
cum sint incorporei. corporeo sunt ign̾e
cruciandi. quid mirum si animȩ & anteꝗͣ
recipiant corpora. possint corporea sentire
tormenta: Pe t̃ Ris Patet ratio nec
debet animus de hac ulterius questione
dubitare. De MΟRTΕ theo de Rici
regis a RRiaN1:
ost quã laboriose credidisti. oꝑe pre.¬
ciũ credo. si ea quȩ michi auiris fide.¬
lib sunt digesta. narrauero. Iulianꝰ nãq
huiꝰ romanȩ ȩccłȩ. cui d̾o auctore deseruo.
scd̾s defensor. Qui ante septem fere
annos defunctus ẽ. ad me adhuc in mo¬

Expanded text:
poreos suspicaris?--PETRUSporeos suspicaris?--PETRUSQuis sanum sapiens esse spiritus corporeos dixerit?--GREGORIUS. Gehennae ignem esse incorporeum an corporeum fateris?--PETRUS. Ignem gehennae corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari.-- GREGORIUS. Certe reprobis Veritas in fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUS. Patet ratio nec debet animus de hac ulterius quaestione UT XXX. De morte Theodorici regis Ariani. Postquam laboriose credidisti, operae pretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in mo
Abbreviated transcription (Latin):
quia concremari se aspicit. cremat᷑. Sicq
fit. ut rescorporea incorpoream exurat.
dũ exigne uisibili. ardor ac dolor inuisi.¬
bilis trabitur ut ꝑ ignẽ corporeũ. mens
incorporea. etiam in corporea flamina.
crucietur quãuis colligere dictis euan¬
gelicis possumꝰ. quia incendiũ anima ñ
solum uidendo. sed etiã experiendo patiat᷑.
Ueritatis & enĩ uoce. diues mortuus. in
inferno dicitur sepultꝰ. Cuiꝰ anima quia
inigne teneatur. insinuat uoce diuitis.
quȩ̃ abrahã dep̾catur dicens. Mitte lararũ.
ut intinguat extremũ digiti sui inaquã.
ut refrĩgeret linquã meã. quia crucior
inhac flamina. Dum ergo peccatorem
diuitẽ. dampnatũ ueritas in ignem
ꝑhibet. quisnã sapiens. reꝓboꝵ anmas
teneri ignib neget: P eͦ t ꝑus̃.
cce ratione ac testimonio ad creduli¬
tatẽ flectitur animꝰ. sed dimissus. iterũ
adrigorem redit. Quomodo enim res
incorporea. are corporea teneri atq af

Expanded text:
quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere ex dictis evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia in igne teneatur insinuat vox ejusdem divitis qui Abraham deprecatur, dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior idivitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quis sapiens reproborum animas teneri in ignibus neget?--PETRUS. Ecce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus; sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque af
Abbreviated transcription (Latin):
cruciari.
i esse scõꝵ animas incelo sacri eloquii
satisfactione credidisti. oportet ut ꝑ omĩa
ẽẽ credas & iniquoꝵ animas in inferno qͥa
ex retributione ȩt̾ne iustitiȩ. ex qua iam̃
iusti głantur. necesse ẽ ꝑ om̃ia ut iniusti
crucientur. Nã sicut electos beatitudo leti¬
ficat. ita credi necesse ẽ. quod adie exitus
sui. ignis reꝓbos exurat. PETRUS¬
Et̃ qua ratione credendũ ẽ. quia rem in¬
corporeã tenere ignis corporeus possit.
GREGORIUS Si iuiuentis homi¬
nis incorporeus sp̃s tẽnetur incorpore.
cur non post mortẽ cũ incorporeꝰ sit sp̃s.
etiam corporeo igne teneat᷑ : Pe truc:¬
Nuiuente quolibet. idcirco incorporeus
sp̃s tenetur incorpore. qͥauiuificat corpꝰ.
GREGORIU Su incorporeus sp̃s petre
in hoc teneri potest quod uiuficat. quare
ñ pęnalit̃ & ibi teneatur ubi mortificat᷑.
intorm̃to ignis sit uidendo atq sentiendo
Ignem nãq eo ipso patitur. qđ iudet. Et

Expanded text:
cruciari. cruciari. m animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione aeternae justitiae ex qua jam justi gloriantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. Et qua ratione credendum est, quia rem incorpoream tenere ignis corporGREGORIUS. Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? 417 PETR. In vivente quolibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corpus. GREGOR. Si incorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uermib aromata ferbuissent. Quod
factũ dũ narrante me in omeliis. infir.¬
mis quib dã uenisset indubiũ. die qua¬
dam sedente me in conuentu nobilium.
ipsi artifices qui in sepulchro illiꝰ mar.¬
mor mutauerant. affuerunt aliquid
me de ꝓpria causa rogaturi. Quos ego
de eodem miracło corã clero. nobilib.
ac plebe requisiui. Qui & eadẽ marmo¬
ris odoris fraglantia. muro modo se re¬
pletos fuisse testati st̃ & quȩdam alia
in augm̃to miracłi. quȩ nunc narrare
longum existimo. quod de eodẽ sepul¬
chro eius addiderunt: PETRUS
Nquisitiomi meȩ sufficient̃ iam uideo¬
satis factũ sed hoc ẽ adhuc qđ questione
animũ pulsat. quia cũ suꝑius dictum
sit. ẽẽ iam sc̃oꝵ animas in cęlo. restat
ꝓoul dudio. ut iniquoꝵ quoq anime.
ẽẽ non nisi in inferno credantur. Et̾
quid hac de re habeat ueritas. ignoro.
Nam humana estimatio non habet.
peccatoꝵ animas ante iudiciũ posse¬

Expanded text:
pro vermibus aromata ferbuissent. Quod pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc narrare longum aestimo, de eodem sepulcro ejus addiderunt. PETR. Inquisitioni meae sufficienter jam satisfactum, sed et hoc est adhuc quod quaestione animam pulsat, quia, cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur. Et quid de hac re habeat veritas ignoro. Nam humana aestimatio non habet peccatorum animas posse ante judicium
Abbreviated transcription (Latin):
set. eũq uxor sua cũ fletu uehemtissuo
inquireret dicens. quid faciã. quomodo te
ad sepeliendũ eicio. quȩ ostiũ domꝰ huius
egredi p̃ nimia tẽpestate ñ possum. tunc
ille respondit. Noli mulier flere qͥa mox
ut ego defunctus fuero. eadẽ hora serem.¬
tẽ serenitas ẽ sequuta. Quod signũ. alia
sunt etiã signa comitata. Nam manꝰ eius
ac pedes podagrȩ humore tumescentes.
uersi in uulnerib fuerant: & ꝑfluente
sanie putebant. Sed dũ corpus eius ex
more ad lauandũ fuisset nudatũ. ita ma.¬
nus pedesq eiꝰ sani iuenti sunt: ac si
umquã uulneris nichil. habuisset. Ductꝰ
itaq ac sepultus ẽ : eiusq conuigi uisũ ẽ.
ut quarto die in sepulchro illius mar¬
mor. qđ suꝑ positũ fuerat. mutari debu¬
isset. Quod uidelicet marmor corpori
eius suꝑpositũ. dũ fuisset ablatũ. tanta
ex corpore ipsius. fraglantia odoris ema¬
nauit. acsi ex putrescente carne illius.

Expanded text:
set, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo set, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, eadem hora aertem serenitas secuta est. Quod signum etiam alia signa sunt comitata. Nam manus ejus et pedes podagrae humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquam vulneris aliquid habuissent. Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius
Abbreviated transcription (Latin):
uoce illuis denuntiatꝰ ñ ẽ. Pe TRUS
Ialde terribile ẽ. ut qui tale donum
ꝑciꝑe meruit. tali etiã post hoc pęna
plecteretur. GRE GORIUS¬
Nius occulta dĩ uidicia sciat᷑ Ea quȩ
in diuino examine cõp̃hendere non pos¬
sumus. timere magis ꝗͣ discutere debemꝰ:¬
De MortE the o fann co
t autẽ de egredientib Mitis: xuiii¬
animab quȩ multa p̾noscunt. ea
quȩ cȩpimꝰ exequam᷑. neq hoc silendũ
est. qđ de theofanio centũ cellensis ur.¬
bis comite. in eadẽ urbe positus multis
attestantib agnoni. Fuit namq uir
miscdiȩ actib deditus. bonis oꝑib in¬
dentus. hospitalitati p̾cipue studens
exercendis quidem comitatus curis occu¬
patꝰ. agebat t̾rena & temporalia : sed
ut post infine claruit. magis ex debito
quã ex intentione. Nã cũ ꝓpinqͣnte mor¬
tis eiꝰ tempore. grauissima aeris tẽpestas
obsisteret. ne ad sepeliendũ duci potuis.¬

Expanded text:
voce illius denuntiatus non est. PETR. voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur. GREGOR. Quis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere magis quam discutere debemDe morte Theophanii comitis. Ut autem de egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multis attestantibus agnovi. Fuit namque vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuis
Abbreviated transcription (Latin):
loquar ut cognoscas an uerũ sit. quõd me
om̃s linguas accepisse testificor. Ciu tc̃
grece dñs suus locutꝰ ẽ: atq ita ille in
eadẽ lingua respondit. ut cuncti qui
aderant mirarent᷑. In ea quoq domo
p̃dicti Narsetis. spatharius uulgar ma.¬
nebat. Qui festine ad egrũ deductus.
ei uulgarica lingua locutꝰ ẽ. Sedita
puer ille in italia natus & nutritꝰ. iN
eadẽ barbara locutione respondit. acsi
exeadẽ fuisset gente generatꝰ. Mirati st̃
om̃s qui audiebant atq ex duarũ lin¬
guarũ exꝑimento. quas eũ antea scisse¬
non nouerant. crediderunt de om̃ib qͣs
ꝓbare minime ualebant.: Tunc ꝑbiduũ
mors eiꝰ dilata ẽ: sed die tertio. quo occulto
iudicio nescitur. manꝰ ac brachia. lacertõsq
suosdentib laniauit: atq ita ecorpore exiit.
Quo mortuo. om̃s illi quos p̃dixerat. ex hac
ꝓtinꝰ luce subtracti sunt. Nullusq in illa
domo. eadem tẽpestate defunctus ẽ: qui

Expanded text:
loquere ut cognoscas an verum sit quod me loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui
Abbreviated transcription (Latin):
stitutꝰ. ualeriani huiꝰ urbis aduocati na-¬
turalẽ filiam inconiuigio sortitus. eiꝰ obse¬
quiis sedule atq in cessant̃ adherebat:
& quȩq ineiꝰdẽ domo agebantur nouerat.
Qui michi iã in monasterio positꝰ narrauit.
quod in ea mortalitate quȩ patri.¬
cu narsi temporib. hanc urbẽ uehe¬
ment̃ afflixit. in domo p̃dicti ualeriani
puer armentarius fuit. p̾cipuȩ simpli.¬
citatis &̾ humilitatis. Cum uero eiꝰdẽ
aduocati domus. eadẽ clade uastaretur.
idem puer ꝑcussus ẽ : & usq ad extremũ
deductus. Qui subito sublatꝰ ap̃sentib.
ait. Ego incȩlo fu &e qui de hac domo
morituri sunt. agnoui. Ille. ille. atq ille.
morituri st̃. Tu uero ne timeas quia in
hoc tempore moriturus ñ es. Ut uero
scias quod me incelũ fuisse uerũ fateor.
ecce accepi illic. ut linguis om̃ib loquar.
Nũquid tibi incognitũ fuit. grecam me
linguã omĩno ñ scisse : Et tamen grece

Expanded text:
stitutus, Valeriani hujus urbis advocati nastitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis sedule atque incessanter adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praesentiait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece
Abbreviated transcription (Latin):
quia se e om̃s qui eodẽ tempore. a p̾dicto
ep̃o inpaschali festiuitate fuerant bapti¬
zati. scriptos in eisdẽ epłis litteris aureis
inuenit. Primũ quidẽ ut dicebat suum
nom̃ repperit ac deinde om̃iũ illo intẽ.¬
pore baptiratoꝵ. Quaderecertũ tenuit.
& sẽ & illos de hac uita eẽ sub celeritate
migraturos. Factũq ẽ. ut die eadẽ ipse
moreret᷑: atq post eũ cuncti illi qͥ bapti¬
⁊atifuerant ita secuti sunt: ut intͣ paucos
dies. eoꝵ nullus in hac uita. remaneret.
De quib nimirũ constat. qđ eos p̃dictus dĩ
famulus id circo auro scriptos uiderat. quia
eoꝵ nomina apud se fixa ęt̾naclaritas habe¬
bat. Sicut itaq hi reuelationib potuert̃
uentura cognoscere. ita nonnũquã egres¬
surȩ animȩ̃ possunt etiã misteria cęlẽstia.
n ꝑsomniũ sed uigilando prelibare:
mmoniũ nãq monasterii mei monachũ
bene nosti qui dũ ẽẽt in seculi habitu con-¬

Expanded text:
quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare. Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti, qui dum esset in saeculari habitu con
Abbreviated transcription (Latin):
atq sub eodem ordine se in morte secuti
sunt. quo fuerant in descriptione nomi¬
nati. Ad extremũ uero & ipse obut. qui
eosdem fr̃s morituros p̃uidit. Ne a
quoq mortali tate. quȩ ante trienniũ¬
portuensis cuntatis monasterio. mellitus
dictꝰ ẽ monachus. ad huo in annis uuenilibꝰ
constitutꝰ. sed nurȩ simplicitatis atq humi¬
litatis uir. Qui apꝓpinquante uocationis
die.eadem clade ꝑcussus. ad extrema de.¬
ductꝰ ẽ. Qđ uir uite uenerabilis felix. eiꝰ.¬
demciuitatis ep̃s audiens. cuiꝰ et hȩc rela¬
tione cognoui. ad eũ accedere studuit &¬
ne mort̾em timere debuisset. uerbis hunc
ꝑ suasoriis consolari. Cui etiã adhuc de
diuina miscđia. longiora uitȩ spatia polli.¬
ceri cepit. Sed adhẽc ille respondit. cur¬
sus sui tẽpora ẽẽ cõpleta: dicens apparus¬
se sibi iuuenẽ. atq epłas detulisse. dicen-¬
tõ Nperi. & lege. Quib aꝑtis. asseruit

Expanded text:
atque sub eodem ordine se in morte secuti atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante trienniuPortuensis civitatis monasterio, Mellitus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ erat eius corpori. ipsa uis animȩ
ac subtilitas. preuidebat: Quod autem
sepe etiã reuelatione agitur. ut a moritu.¬
ris futura p̃sciantur. ex his colligere pos¬
sumus.quȩ apud nos gesta in monasteriis
decenniũ gerontius dicebatur:. qui cum
gram molestia corporis fuisset depressus.
inuisione nocturna albatos uiros. & clari
om̃imodo habitus. in hoc ipsũ monasteriũ
descendere de suꝑiorib aspexit. Qui dum
corã lecto iacentis assisterent. unus eon
dixit. Ad hoc uenimꝰ ut de monasterio
gregorii quosdã fr̃s in militiã mittamꝰ
Atq alteri p̃cipiens adiunxit. Scribe mar¬
cellum. ualentinianũ. agnellum atq alios
quoꝵ nuno munime recordor. Quib ex¬
pletis. addidit dicens Ficribe & hunc ipsũ
qui nos aspicit. Eex qua uisione certus red¬
ditus predictus fr̃. facto mane innotuit
quos se etiã denuntiauit ẽẽ secuturum :
cum die alio p̃dicti fr̃s moricȩperunt.

Expanded text:
futurum erat ejus corpori ipsa vis animae futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane innotuit quos se etiam denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sua. ea quȩ sunt uentura cognoscit. pa¬
tet exeo. quod idem aduocatus
qui in hac urbe antebiduũ. lateris dolore
defunctus ẽ. ante paululũ quã moreret᷑.
uocauit puerũ parari sibi uestimenta ad
ꝓcedendum. uissit. Quẽ dum puer quasi
insanire cerneret. eiusq minime preceptis
obȩdiret. surrexit uestim̃to se induit: et
ꝑuiam appiã. ad beati sixti ȩccłam se esse
ꝓcessurum dixit. Cumq post modicum.
ingrauescente molestia eẽt defunctus.
dcliberatũ fuerat. ut apud beatũ ianuariũ
martirem prenestina uia. eius corpꝰ poni
debuisset. Sed quia longũ hoc his qui fu.¬
nus eius portauerant uisum ẽ. repente
orto consilio. exeuntes cũ eius funere per
uiam appiam. nescientes quȩ ille dixerat.
in ipsa eũ ȩccłia quã p̃dixerat posuerunt.
Et cũ eundẽ uirũ curis scłarib obligatũ.
luerisq t̾renis in hiantẽ fuisse nouerimus.
Unde hoc p̃dicere potuit. nisi quia id qđ

Expanded text:
sua ea quae sunt ventura cognoscit pasua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defunctus est, paululum antequam moreretur, vocavit puerum suum, pararique sibi vestimenta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod
Abbreviated transcription (Latin):
geminata eorũ gloria. scriptũ ẽ. In t̾ra
sua duplicia possidebunt. Hinc etiã ante
resurrectionis diem. de sc̃oꝵ animabus
scriptũ ẽ. Datȩ sunt illis singulȩ stole
albȩ. & dictũ ẽ illis ut requiescerent
tempus adhuc modicũ: donec impleatur
numerus conseruoꝵ ⁊ fratrũ eoꝵ. Qui
itaq nunc singulas acceperunt. bmas
iniudicio stolas habituri sunt: quia mͦ
animarũ tantũ modo. tunc autẽ annnaꝵ
simul & corporũ gloria lȩtabuntur. Xx uii
Assentio deduelĩ
scire. quonã modo agitur. qđ plerumq
Nmorientes multa p̃dicunt. GRE G̃. Nꝰ.
psa aliquando animarũ uis. subtilitatẽ¬
I sua aliquid p̃uidet. Aiquando autem
exiturȩ decorpore annnȩ. ꝑ reuelationẽ
uentura cognostunt: aliquando uero
dum iã uix̃ta fit ut corpus deserant.
diuinitus afflatȩ. insecretis cȩlestib in¬
corporeũ ocłm mentis mittunt. Nam
quia uis animȩ aliquando subtilitate

Expanded text:
geminata eorum geminata eorum sua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae; et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt, quia modo animarum tantummodo, tunc autem animarum simul et corporum gloria laetabuntur. PETR. Assentio; sed velim scire, quonammodo agitur quod plerumque morientes multa praedicunt? ΚΕΦΑΛ. Κϛ'. Ipsa aliquando animarum vis subtilitate sua aliquid praevidet. Aliquando autem exiturae de corpore animae, per revelationem ventura cognoscunt. Aliquando vero dum jam juxta sit ut corpus deserant, divinitus afflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate
Abbreviated transcription (Latin):
dilationis dampno. quid aliud innuitur.
nisi qđ de ꝑfecta iustitia. aliquid minus
habuerunt: Et tam̃ luce cdarius constat.
quia ꝑfectoꝵ iustoꝵ animȩ. mox ut huiꝰ
carnis claustra exeunt. in gelestib sedib
congregabuntur aquilȩ: quia ubi ipse
redemptor nr̃ est corpore. illuo procul
Qui ergo xp̃m eẽ incęlo ñ dubitat. nec
pauli animã eẽ incęlo negat. Qui etiam¬
dissolutionẽ sui corporis atq habitatio.¬
nẽ patriȩ cȩlestis. dicit scimus quoniã
si terrestris domus nr̃a huiꝰ habitationis
dissoluatur. quod ȩdificationẽ habemꝰ
ex dõ. donũ non manu factam. sed et̃nã
incȩlo sunt animȩ uistoꝵ. quid est hoc
qđ indie udicii. ꝓ iustitiȩ suȩ redẽptione
mirum crescit inuidicio. qđ nunc anima¬
rũ sola. postinodũ uero etiã corporum
beatitudine ꝑfruantur: ut in ipsa quoq
carne gaudeant. in qua dolores pro dño
cruciatiisq ꝑtulerunt. Prohac quippe

Expanded text:
dilationis damno quid aliud innuitur, dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod perfectae justitiae aliquid minus habuerunt? et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus al.,congregabuntur aquilae : quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul Qui ergo Christum esse in coelo non dubitat, nec Pauli animam esse indissolutione sui corporis, atque habitatione patriae coelestis dicit: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelo sunt animae justorum, quid est hoc quod in die judicii pro justitiae suae retributionem mirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero corporum beatitudine perfruantur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino, cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe
Abbreviated transcription (Latin):
XXU. Nam uir dei contra samariã missus.
quia ꝑͥ in obȩdientiã in itinere comedit. hc̃
in eodem itinere leo occidit. sed statim illic
scriptũ ẽ: quia stetit leo iuxta asinũ. & ñ
comẽdit leo de cadauere. Exquare ostendit᷑.
qd̃ peccatũ in obȩdientiȩ. in ipsa fuerit mor¬
te laxatum: quia idem leo quẽ iuiuentem
p̃sumpsit occidere. contingere ñ p̃sumpsit
occisum. Qui enĩ occidendi ausũ habuit.
de occisi cadauere comedendi licentiã non
accepit: quia is qui culpabilis inuita fue.¬
rat. punita inobȩdientia. erat iã iustus
ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris
uitã necauerat. custodiuit postinodum
cadauer iusti. P ETRUS¬
xxUI Placet quod diciꝰ. Sed nosse uelim.
sinunc ante restitutionẽ corporũ in cȩlo
oc neq de omĩb iustis fateri possumꝰ.
Ineq de omĩb negare. Nã sunt quoꝵdã
iustoꝵ animȩ. quȩ a celesti regno quib dã
adhuc mansionib differuntur. In quo

Expanded text:
uia. Nam vir Dei contra Samariam missus, uia. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed si nunc ante restitutionem corporum, in coelum -Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
Qualde uenerabilis diaconus fuit:
quẽ inuentũ langobardi tenuert. Quoꝵ
unus educto gladio. caput eiꝰ amputauit.
Sed cũ corpus eiꝰ in terrã caderet. ipse
qui hunc capite truncauerat. immundo
sp̃u correptus. adpedes eius corruit et
qdđ amicum dĩ occiderit. iniuco di tra.¬
ditus ostendit. P ECUS¬
ꝑmittit mori. quos tam̃ post mortẽ.
cuius scĩtatis fuerint. ñ patitur celari.
dubio ad ꝑpetuã uitã tendunt. quid eis
okest. si ad modicũ dure moriunt᷑ : Et
est fortasse nonnũquã eorũ culpa. licet
munima. quȩ in eadem debeat morte rese.¬
cari. Unde fit. ut reprobi potestatẽ qui-¬
dem contra uiuentes accipiant Sed illis
morientib. hoc in eis grauius iundicatur.
quod contra bonos potestatẽ suȩ crudeli¬
tatis acceperunt. Sicut idem carnifex. qui
eundem uenerabilẽ diaconẽ uiuentem fe¬
rire ꝑmissus ẽ: gaudere suꝑ mortuum per¬
missũs non ẽ. qđ sacra quoq testant᷑ eloqͥa:¬

Expanded text:
valde venerabilis diaconus fuit; valde venerabilis diaconus fuit; quem inventum Langobardi tenuerunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, inmundo spiritu correptus, ad pedes eius corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostendit permittit mori, quos tamen post mortem, cujus sanctitatis fuerint non patitur celari? dubio ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriuntur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut 408 reprobi potestatem quidem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicetur, quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdem venerabilem diaconum viventem ferire permissus est, gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur eloq
Abbreviated transcription (Latin):
quidã monasterii pater uitȩ uenerabilis.
suraniis nomine fuerit. qui captiuis ad
uenientib. atq alangobardoꝵ dep̃datio.¬
ne fugientib. cuncta quȩ inmonasterio
uidebatur habere. largitus ẽ. Cumq in
elemosinis uestim̃ta sua ac fratrũ omnia.
&ł cellarium consumpsisset. quicquid ha¬
bere in horto potuit expendit. Expensis
uero reb omĩb. langobardi ad eũ subito
uenerunt. eũq tenuerunt: ⁊ aurũ pete.¬
re cȩperunt. Quib cũ ille diceret. se om̃i¬
modo nichil habere. in uicino monte
ab eis ductus ẽ.: in quo silua imensȩ
magnitudinis stabat. Ibi captiuus qui¬
dam fugiens. in caua arbore latebat.
Ubi unus ex langobardis educto gladio.
p̃dictum uenerabilem occidit uirum.
Cuius corpore interra cadente. mons om̃is
protinus & silua concussa ẽ: acsi se ferre
non posse pondis scitatis eiꝰ diceret t̾ra. que
tremuisset:¬
Alius quoq in marsorũ ꝓuincia. uitȩ

Expanded text:
quidam monasterii Pater vitae venerabilis, quidam monasterii Pater vitae venerabilis, Suranus nomvenientibus atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere largitus est. Cumque in elemosinis vestimenta sua ac fratrum omnia et cellarium consumpsisset, quicquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero rebus omnibus, Langobardi ad eum subito venerunt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret, se omnimodo nil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva inmensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat. Ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cuius corpore in terra cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, acsi se ferre non posse pondus sanctitatis eius diceret terra, quae tremuissetquoque in Marsorum provincia vitae
Abbreviated transcription (Latin):
qui post inhac romana urbe. mͥ sicut
nosti meo monasterio p̃fuit. prius in uale¬
riȩ ꝓuntia suũ monasteriũ rexit. In quo
dum langobardi seuientes uenissent. sicut
eius narratione didici. duos eius monachos
in ramis unius arboris suspendert̃. Qui sus.¬
pensi. eodem die defuncti sunt. Facto autẽ
uesꝑe. utrorũq eoꝵ sp̃s. claris illic aꝑtisq
uocib psallere cęperunt: ita ut ipsi quoq
qui eos occiderant. cum uoces psallentium
audirent. nimiũ mirati terrerent᷑. Quas
uidelicet uoces. captiui quoq om̃s qui illic
aderant. audierunt: atq eorũ psalmodiȩ.
postmodũ testes extiterunt. Sed has uo.¬
gere adaures corporũ. ut uiuentes quiq
in carne discerent. quia si do seruire stu¬
deant. post carnis mortẽ uerius uiuant:¬
DeTRANS IT USURANIABBATIS
uibdam religiosis quoq uiris attes.¬
tantib. ad huo in monasterio positus
agnoui. qđ hoc langobardoꝵ tempore. uix.¬
ta in hac ꝓuintia quȩ fura nominatur.

Expanded text:
qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut eius narratione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. Qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vespere, utrorumque eorum spiritus claris illic apertisque vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes, qui illic aderant, audierunt atque eorum psalmodiae postmodum testes extiterunt. Sed has vooluit ad aures corporum, ut viventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post carnem verius vivantDe transitu Surani abbatis. Quibusdam religiosis quoque viris attestantibus, adhuc in monasterio positus agnovi quod hoc Langobardorum tempore, juxta in hac provincia quae Sura nominatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuniont̃ accepi. Quod idem copiosus
ꝑgens protinus indicauit fr̃ib inmonaste.¬
riõ. Er̾s uero sollicite cõputauerunt dies
& ipse dies extiterat. quo ꝓ eo tricesima.
oblatio fuerat im̃pleta. Cumq & copiosus
nesciret quid pro eo fr̃s agerent. & fr̃s
ignorassent quid de illo copiosus uidisset.
uno eodemq tempore. cognoscit ille isti
quid egerant atq isti cognoscunt. iste qͥd
uiderat. Con cordante simul uisione &
sacrificio. res aꝑte claruit. quia fr̃ qui de.¬
functus fuerat. ꝑ salutarẽ hostiã suppli
cium euasit. Pec Rus Iira sunt
ualde quȩ audio. ⁊ ñ medioeriter leta.
e nobis in dubio ueniant uerba mor¬
tuorũ. confirmant hȩc facta uiuen¬
tium. Nam uir uitȩ uenerabilis cassius
inter ipsa sacrificioꝵ archana mactabat.
rare qđ operaris non cesset pes tuus. ñ
cesset manus tua: Natale apłoꝵ uenies
ad mẽ. & recribuã tibi mercedem tuam.

Expanded text:
communionem recepi. Quod idem Copiosus communionem recepi. Quod idem Copiosus pergens protinus indicavit fratribus in monasterio. Fratres vero sollicite computaverunt dies, et ipse dies exstiterat quo pro eo tricesima oblatio fuerat impleta. Cumque Copiosus nesciret quid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quid de illo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum cognoscit ille quid isti egerant, atque isti cognoscunt quid ille viderat, concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit quia frater qui defunctus fuerat per salutarem hostiam evasiPETRUS. Mira sunt valde quae audio, et non mediocriter laeta. e nobis in dubium veniant verba mortuorum, confirmant haec facta viventium. Nam vir vitae venerabilis Cassius mis inter ipsa sacrificiorum arcana mactabat; rare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua, natali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
defuncto fr̃i cõpati. eius cũ dolore graui.
supplicia pensare & si quod ẽẽt erẽptio¬
nis eis remedium. querere. Tunc euo¬
cato ad me eodem precioso. monasteri
nr̃i p̃posito. tristis dixi. Diui est quod
frater ille qui defunctus ẽ in igne cruci¬
atur debemus ei aliquid caritatis i-¬
pendere: & eum inquantum possumꝰ.
ut eripiatur adiuuare. Uade itaq ab
hodierna die dieb triginta continius.
offerre pro eo sacrificiũ stude ut nullꝰ
omnino pret̾mittatur dies. quo pro
ab solutione eius. salutaris hostia non
immolettir. Qui protinus abscessit.
&t dictis paruit. Nobis autẽ alia cu.¬
rantib atq euolutos dies ñ numerantibꝰ.
idem frater qui defunctus fuerat. no.¬
&te quadam fratri suo germano copi.¬
oso ꝑ uisionem apparuitꝰ. Quẽ ille cũ
uidissec. inquisiuit dicens. Quid ẽ fr.
quomodo es: Cii respondit. Nuncusq
male firii sed iã modo bene sũ: quia hodie

Expanded text:
defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumus, ut eripiatur, adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius hostia salutaris non immoletur. Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Nobis autem alia curantibus, atque dies evolutos non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est, frater, quomodo es? Cui respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie
Abbreviated transcription (Latin):
In quib utrisq reb unam morienti. alte¬
ram uero uolui uiuentib fratrib ꝓdeẽ
ut & illum a maritudo mortis.a culpa
solubilem faceret : & istos auaritiȩ tanta
dampnatio. miscẽri in culpa prohiberet.
Quod ita factũ ẽ. Nam cũ idem monachꝰ
ꝑuenisset ad morteni. atq anxie se quȩ¬
reret fratrib cõmendari. nullusq e fra.¬
trib ei applicari & loqui dignaretur.
ei carnalis fr̃ cur ab omnib eẽt abomi-¬
natus. indicauit. Qui protinus de reatu
suo uehementer ingenuit. adq in ipsa
tristitia. exiuit e corpore. Qui ita est
sepultus ut dixeram. Sed fr̃s om̃s eadẽ
eius sententia ꝑturbati. ceperunt singłi
extrenia quȩq & uilia. & quȩ eis habe¬
re regulariter semꝑ licuerat. ad mediũ¬
ꝓferre uehement̾q formidare. ne qͥd
apud se esset. unde reprehendi potuissed.
Cum uero post mortẽ eius. triginta iã
essent dies deuoluti. cepit animꝰ meus

Expanded text:
In quibus utrisque rebus unam morienti, alteIn quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritsolubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem atque anxie se quaereret fratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia et quae eis habere regulariter semproferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies evoluti, coepit animus meus
Abbreviated transcription (Latin):
liceret. Tunc nimio merore ꝑcussus cogi¬
tare cepi. ł quid ad purgationẽ morientis
facerem. uł quid in exemplo uiuentibus
fratrib prouiderẽ. Pretioso igit᷑ eiusdẽ
monasterii p̃posito ad meascito. dixi.
Uade. & nullus ex fr̃ĩb se adeũ morientẽ
iungat nec sermonẽ consolationis ex
cuiꝰsibet eoꝵ ore ꝑcipiat: sed cũ in morte
constitutus fr̃s quesierit. ei suus fr̃cam
lis dicat. quia ꝓsolidis quos occulte habu¬
it. a cunctis fratrib ab hominatus sia :
ut saltẽ in morte de culpa sua. mentem¬
illius a maritudo trans uerberet atq a pec¬
cato quod ꝑpettauit purget. Cum uero
mortuus fuerit. corpꝰ illius cũ fratrũ cor.¬
porib non ponatur sed quolibet fossam
insterquilinio facite.: in ea corpꝰ eiꝰ ꝓicite
biq suꝑ eũ tres aureos quos reliquitiacta¬
te. simul om̃s clamantes. pecunia tua tecũ
sit in ꝑditione : & sic eum terra operite.

Expanded text:
liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogiliceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro aureis quos occulte habuit a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite.
Abbreviated transcription (Latin):
medicine arte fuerat ĩbutus qui michi
in eodẽ monasterio constituto. sedule õb¬
sequi. atq in assidius ȩgritudinib meis ex¬
cubare consueuerat: Sic itaq languore
corporis p̃uentus. ad extremũ deductus ẽ.
Cui inipsa sua molestia fr̃ germanꝰ. nomi.¬
ne copiosus seriuebat qui ipse quoq nc̃
in hac urbe ꝑeandẽ medicinȩ. artẽ. tẽpo¬
ralis uitȩ stipendia sectatur. Sed p̃dictus
iustus cũ iã se adextrenũ ꝑuenisse cogno¬
uisset. eidẽ copioso fr̃isuo. quia occulte
tres aureos haberet. innotuit. Qđ nimi-
rũ fr̃ib non potuit celari sed subtiliter
indicantes. atq illius om̃ia medicamenta
ꝑscrutantes. eosdem tres aureos inuene¬
runt. in medicamine absconsos. Qd mox
qui nobiscũ cõmuit̃ iuxerat. equani¬
miter ferre ñ ualui. Quippe quiꝰ eiusdẽ¬
nr̃i monasterii semꝑ regula fuerat. ut¬
cuncti fr̃s ita cõmuniter uiuerent.
quatinus eis singulis nulla habere ꝓpria

Expanded text:
medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos trum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres aureos in medicamine absconsos inveneruqui nobiscum communiter vixit, aequanimiter ferre non valui: quippe quia ejusdem monasterii semcuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria
Abbreviated transcription (Latin):
ille merens afflictusq respondit. Michi
ista quare das pater: Iste panis sc̃s est :
ego hunc manducare ñ possũ. Me & enĩ
quẽ uides. aliquando loci huius dñs fui
sed ꝓculpis meis. hic post mortẽ depu¬
ut ꝓ peccatis meis int̾uenias & tc exaudi.¬
tũ te ẽẽ cognosce. cũ hic ad lauandũ uene¬
ris. & minime me in ueneris. In quib uer¬
bis disparuit & is qui ẽẽ homo uidebatur.
euanescendo innocuit. quia sp̃s fuit. Idem
uero prbt ebdomada continua. se ꝓ eom
lacrimis afflixit salutarẽ hostiã cotidie
obtulit. Et reuersus post ad balneum. eũ
iã minume inuenit. Qua exrẽ. quantum
ꝓsit animab ĩmolatio sacrȩ oblationis.
ostenditur. quando hanc & ipsi mortuoꝵ
sp̃s a iuiuentib petunt & signa indicant¬
in quib ꝑ ea absoluti uideantur.: Sed neq
hoo silendũ existino. qđ actũ in monaste.¬
rio meo ante hoc triennium. reminiscor.
uidam nãq monachus iustus nomine.

Expanded text:
ille moerens afflictusque respondit: Mihi ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est: ego hunc manducare non possum; me etenim quem vides, aliquando loci hujus dominus fui, sed pro culpis meis hic post mortem depuut pro peccatis meis intervenias, et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime repereris. In quibus verbis disparuit, et is qui homo esse videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit. 465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt, et signa indicant quibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens necessitas corporis exigebat.
lauari consueuerat. Ubi dũ die quadã
fusset ingressus. inuenit quendã incoq¬
nitũ uirũm ad suũ obsequiũ p̃paratũ.
qui sibi de pedib calciam̃ta abstraheret.
uestim̃ta susciꝑet. & exeunti e calorib
sabana p̃beret: atq om̃e ministerium
cũ magno famulatu ꝑageret. Cũq hoc
sepius fieret. idem prbt die quodã ad
balnea iturus. intra semet ipsum cogitans
dixit. Yiro illi qui michi solet tã deuotis.¬
sime ad lauandũ obsequi. ingratꝰ appa.¬
rere ñ debeo. sed aliquid me necesse ẽ. pro
munere portare. Iunc duas secũ oblati¬
onũ coronas detulit. Qui mox ut ꝑtienit
adlocũ. hominẽ inuenit: atq ex more
eius obsequio in om̃ib usus ẽ. Iauit itaq
& cũ iam uestĩtus uoluisset egredi. hoc qđ
secũ deculerat. obsequenti sibi uiro ꝓ bene¬
dictione obtulit petens ut benigne susci¬
peret. qđ ei caritatis grã offerret. Ciu

Expanded text:
quoties necessitas corporis exigebat, quoties necessitas corporis exigebat, lavari consueverat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, ut exeunti e caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius faceret, presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo; sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit: qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod charitatis gratia ei offerret. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
menta quoq intacta reppererunt: quȩ
nunc usq in eadem ȩccła. ꝓ eiusdẽ cau¬
se testimonio seruantur. Corpus uero
illius om̃ino non inuenerunt acsi in
sepulchro eodem pcsitum non fiusset.
Ex qua rẽ colligendũ ẽ. qua ultione ani.¬
ma eiꝰ dampnata sit: cuiꝰ & caro ẽ ab excła
ꝓiecta. Quid igit᷑ sacra loca sepultis ꝓfint.
quando hi qui indigni sunt. ab eisdem
sacris locis diuinitus ꝓiciunt᷑  Re tRUS¬
Quidnã ergo ẽẽ poterit. quod mortuoꝵ
insolubiles non sunt. multoꝵ solet
animas etiã post mortẽ. sacra oblatio ho¬
stiȩ salutaris adiuuare Ita ut hoc ñnũꝗͣ
Nã p̃dictus felixep̃s. a quodã uenerabił
uitȩ prb̃o qui usq ante bienniũ uixit.
& indiocesi centũ cellensis urbis habita
uit. atq eccłȩ beati ioħis. quȩ in loco qui
tauriana dicitur sita est. p̃erat. cogno.¬
uisse se asserit. i dem prb̃t in eodẽ loco in
quo aquȩ calide uapores numiosfaciunt.

Expanded text:
menta quoque intacta repererunt, quae menta quoque intacta repererunt, quae nunc usque in eadem ecclesia, pro ejusdem causae testimonio servantur; corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in eodem sepulcro positum non fuisset. Ex qua re colligendum est qua ulti ejus damnata sit, cujus et caro est ab ecclesia rojecta. Quid igitur sacra loca sepultis prosunt, quando hi qui indigni sunt ab eisdem sacris locis divinitus projicinatuquidnam esse possit quo mortuorum insolubiles non sunt, multum animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare, ita ut hoc nonnunquam Nam praedictus Felix episcopus, a quodam venerabilis vitae presbytero qui usque ante biennium vixit, et in dioecesi Centumcellebat, atque ecclesiae Beati Joannis quae in loco qui Tauriana dicitur sita est, praeerat, cognovisse se asserit quod idem presbyter in eo loco in quo aquae calidae vapores nimios faciunt,