comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morte corporis intelligi potest. quando ut hoc diceret
de resurrectione corporis loquebatur. eamq instantis¬
sima et acerrima intentione suadebat: Quid ẽ. gͦ qͦd
hie ait ad corinthios ꝑ hominem mors. & ꝑ hominẽ
resurrectio mortuorũ. sicut enim in adam om̃s mo¬
riuntur. sic et in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. nisi qͦd ait
etiam adromanos. ꝑ unum hominẽ peccatum in¬
trauit in mundum. et ꝑ peccatum mors: Hanc illi
mortem ñ corporis s anime intelligi uolunt. quasi
illud dictum sit ad corinthios ꝑ hominem mors.
ubi omnino anime mortem acciꝑe ñ sinuntur. qͥa
de resurrectione corporis agebatur. que morti corpo¬
ris ẽ contraria. Ideo autem sola mors ibi ꝑ hominẽ
facta commemorata ẽ: non etiam peccatum.quia
ñ agebatur de iusticia que contraria ẽ: peccato. sed
de corporis resurrectione: que contraria ẽ:corporis
morti. hoc autem apłicum testimonium in quo ait.

Expanded text:
morte corporis intellegi potest, quando ut hoc diceret morte corporis intellegi potest, quando ut hoc diceret de resurrectione corporis loquebatur eamque instantissima et acerrima intentione suadebat? quid est ergo quod hic ait ad Corinthios: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur, nisi quod ait etiam ad Romanos: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors? hanc illi mortem non corporis, sed animae intellegi uolunt; quasi aliud dictum sit ad Corinthios \'per hominem mors', ubi omnino animae mortem accipere non sinuntur, quia de resurrectione corporis agebatur, quae morti corporis est contraria. ideo etiam sola mors ibi per hominem facta commemorata est, non etiam peccatum, quia non agebatur de iustitia, quae contraria est peccato, sed de corporis resurrectione, quae contraria est corporis morti. Hoc autem apostolicum testimonium, in quo ait:
Abbreviated transcription (Latin):
morte infidelitatis extinctus. Non igitur inquit
parum uobis muneris putetis ẽẽ collatum. per id¬
qͦd xp̃c in uobis ẽ: quod in corpore ꝓpt̃ peccatum mor
suscitauit xp̃m a mortuis habitat in uob. qui susci
tauit.xp̃m a mortuis. uiuificabit et mortalia corpora
ur̃a ꝑ inhabitantem spm̃ eiꝰ in uobis. Quid adhuc tan¬
te luci fumus contentionis offunditur: Clamat apłs.
Corpus quidem mortuum ẽ: in uob̃ ꝓpt̃ peccatum. si
uiuificabuntur etiam mortalia corpora ur̃a ꝓpter
quemadmodum fiat. ut uita in se mortem uiuifican
sumus ñ carni: ut scđm carnem uiuamꝰ. Si enim se¬
cundum carnem uixeritis. moriemini. si autem sp̃u
facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid ẽ: aliud
quam si scđ̾m mortem uixeritis. totum morietur. si
autem scđm uitam uiuendo mortem uiuificaueritis
totum uiuet: Item qͦd ait ꝑ hominem mors. et ꝑ ho¬
minem resurrectio mortuorum. quid aliud qͣm de

Expanded text:
morte infidelitatis exstinctus. \'non igitur\', inquit, morte infidelitatis exstinctus. \'non igitur\', inquit, \'parum uobis muneris putetis equod Christus in vobis est, quod in corpore propter peccatum mortsuscitavit Jesum a mortuis habitat in vobis, vitauit Christum a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis\', quid adhuc tantae luci fumus contentionis offunditur? clamat apostolus: \'corpus quidem mortuum est in uobis propter peccatum, sed uiuificabuntur etiam mortalia corpora uestra propquemadmodum fiat, ut usumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si autem secundum uitam uiuendo mortem mortificaueritis, totum uiuet\'? Item quod ait: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum, quid aliud quam de
Abbreviated transcription (Latin):
cepta renouatione in fidei iusticiam respiramꝰ. tam̃
ne humana ignorantia de resurrectione corporis ni¬
chil speraret. etiam ipsum qͦd ꝓpt̾ meritum peccati
in p̃senti scło dixerat mortuum. in futuro ꝓpt̃ iustici¬
e meritum dicit uiuificandum. Nec sic ut tantum
ex mortuo uiuum fiat: uerum etiam ex mortali im¬
mortale. Quanquã itaq uerear ne res manifesta
exponendo potius obscuretur. apłice tam̃ sententi¬
e lumen attende. Si autem xp̃c inquit in uobis.
corpus quidem mortuum ẽ: ꝓpt̃ peccatum: sp̃s aut̃
uita ẽ: ꝓpt̾ iusticiam. Hoc dictum ẽ: ne ideo putarẽt
homines uł nullum uł paruum se habere bene¬
ficium de gr̃a xp̃i. quia necessario morituri sunt
corpore.Attendere quippe debent corpus quidem
adhuc peccati meritum gerere. qͦd conditioni mor¬
tis obstrictum ẽ. s iam sp̃m cepisse uiuere. ꝓpt̃ iusti¬
ciam fidi qui et ipse in homine fuerat qua dam

Expanded text:
coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam ex mortali inmortale. Quamquam itaque uerear, ne res manifesta exponendo potius obscuretur, apostolicae tamen sententiae lumen adtende. si autem Christus, inquit, in uobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. hoc dictum est, ne ideo putarent homines uel nullum uel paruum se habere beneficium de gratia Christi, quia necessario morituri sunt corpore. adtendere quippe debent corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam. Nunc lͦi mortuum dixit corpus ẽẽ ꝓpt̃ pec¬
catum. et sp̃m ẽe uitam ꝓpt̃ iusticiam. diuersa meri¬
ta diuersis reb attribuens. morti quidem corporis me
ritum peccati: uitȩ autem sp̃s meritum iusticiȩ. Quo¬
circa sicut ut dubitari ñ potest. sp̃s uita ẽ ꝓpt̃ iustici¬
am. hoc ẽ: merito iusticie: ꝓfecto corpus mortuum ꝓpt̃
peccatum. quid aliud quam merito peccati intellige¬
re debemnus aut possumus. si aꝑtissimum scripturȩ
sensum ñ ꝓarbitrio ꝑuertere ac detorquere conam:
Hic etiam uerborum consequentium lum̃ accedit.
Cum enim p̃sentis temporis gr̃am det̃minans diceret.
mortuum quidem ẽẽ corpꝰ propt̃ peccatum. quia in
eo nondum ꝑ resurrectionem renouato. peccati me¬
ritum manet. hoc ẽ. necessitas mortis. sp̃m autem ui¬
tam ẽẽ ꝓpt̾ iusticiam. quia licet adhuc corpore mor¬
tis huius oneremur. iam scđm interiorem hominẽ

Expanded text:
justitiam. Nunc vero et mortuum dixit esse corpus propter pecjustitiam. Nunc vero et mortuum dixit esse corpus propter peccatum, et spiritum esse vitam propter justitiam; diversa merita diversis rebus atritum peccati, uitae autem spiritus meritum iustitiae. quocirca si, ut dubitari non potest, \'spiritus uita est propter iustitiam\', hoc est merito iustitiae, profecto \'corpus mortuum propter peccatum\' quid aliud quam merito peccati intellegere debemus aut possumus, si apertissimum scripturae sensum non pro arbitrio peruertere ac detorquere conamur? huic etiam uerborum consequentium lumen accedit. cum enim praesentis temporis gratiam determinans diceret mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis, spiritum autem uitam. esse propter iustitiam, quia licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
liquidius. nisi forte audiendum ẽ quod huic ꝑspi¬
cuitati contradicitur. ut mortuum corpꝰ scđ̾m illũ
modum hic intelligamus quo dictum ẽ: mortificate
membra ur̃a que sunt suꝑ t̾ram. S: hoc modo corpꝰ
ꝓpt̃ iusticiam mortificatur: ñ ꝓpt̃ peccatum. Ut enim
oꝑemur iusticiam. mortificamus membra nr̃a. que
sunt suꝑ t̾ram. Aut si putant ideo additum ꝓpt̃ pec¬
catum. ut ñ intelligamus quia ꝓpt̃ peccatum factũ
est. s ut peccatum ñ fiat. tanquam diceret. corpus qͥ¬
dem mortuũ ẽ: ꝓpt̃ non faciendum peccatum. quid
sibigͦ uult quod cum adiunxisset. sp̃s aute uita est.
addidit ꝓpt̃ iusticiam : Sufficeret enim si adiunge¬
ret uita sp̃s. ut etiam hic subaudiretur. ꝓpter ñ faci¬
endum peccatum. ut sic utrunq ꝓpt̃ unam rem in¬
tummꝰ uellet dicere ꝓpt̃ iusticiam. hoc ẽ ꝓp̃t facien¬
dam iusticiam. utrunq ad hoc posset referri. mor¬
tuum ẽẽ corpus. et uitam ẽẽ sp̃m. propt̃ faciendam

Expanded text:
liquidius. Nisi forte audiendum est, quod huic perspicuitati contradicitur, ut mortuum corpus secundum illum modum hic intelligamus, quo dictum est, Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Sed hoc modo corpus propter justitiam mortificatur, non propter peccatum: ut enim operemur justitiam, mortificamus membra nostra quae sunt super terram. Aut si putant ideo additum, propter peccatum, ut non intelligamus quia peccatum factum est, sed ut peccatum non fiat; tanquam diceret, Corpus quidem mortuum est, propter non faciendum peccatum: quid sibi ergo vult, quod cum adjunxisset, Spiritus autem vita est; addidit, propter justitiam? Suffecerat enim si adjungeret, Vitam spiritus; ut etiam hic subaudiretur, Propter non faciendum peccatum: ut sic utrumque propter unam rem intummodo vellet dicere, propter justitiam, hoc est, propter faciendam justitiam, utrumque ad hoc posset referri, et mortuum esse corpus, et vitam esse spiritum, propter faciendam
Abbreviated transcription (Latin):
cente iohanne: si dixerimꝰ quia peccatum ñ habemꝰ
nos ipsos decipimꝰ. et ueritas in nob̾ ñ ẽ. ut om̃ino¬
ñ inuenias hominem a quo baptireris. si om̃em
peccatorem deintare uolueris. Quanquã si ꝓrsus
mortuum ñ intelligeres nisi hereticum uł scisma
ticum ut quisquis apud eos baptiratur a mortu¬
o quid ei ꝑdest lauatio eius. qd̃ uides quam p̃cipi¬
ti p̃sumptione sic accipiatur. acsi dictum sit. qui
baptiratur ab heretico uł scismatico. nec sic contͣ
nos ẽ. qui fatemur nichil ꝓdesse homim baptis¬
mum. xp̃i si apua hereticos uł scismaticos bap¬
tiretur. eis ipsis tribuens baptismum quo bapti¬
zatur.s. tunc ei ꝓdesse inciꝑe. cũ transit ad corpus
xp̃i. qd est eccłia dĩ uiui. tunc enim sub eodem bap¬
tismo. qd̾ et foris. xp̃i erat. s. foris posito nichil ꝓde¬
rat. inundato ꝓderit. ñ ab eo cuius manib tinc¬
tus ẽ. s. ab eo cuius membris insertus ẽ. Nec illã

Expanded text:
cente Iohanne: si dixerimus quia peccatum non habemus, cente Iohanne: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est, ut omnino non inuenias hominem a quo baptizeris, si omnem peccatorem deuitare uolueris. Quamquam si prorsus mortuum non intellegeres nisi haereticum uel scticum, ut quisquis apud eos baptizatur A mortuo, quid ei prodest lavatio ejus? quod vides, quam praecipiti praesumptione sic accbaptizatur ab haeretico uel schismatico —, nec sic contra nos esset, qui fatemur nihil prodesse homini baptismum Christi, si apud haereticos uel schismaticos baptizetur eis ipsis tribuens baptismum quo baptizatur, sed tunc ei prodesse incipere, cum transit ad corpus Christi, quod est ecclesia dei uiui. tunc enim sub eodem baptismo, quod et foris Christi erat, sed foris posito nihil proderat, mundatio proderit non ab eo, cuius manibus tinctus est, sed ab eo, cuius membris insertus est. Nec illam
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem psalmi uerba p̃scribunt. blandam lenitu¬
dinẽ fallacis adulatoris intelligas. Ita enim et nulsꝰ
erit exceptus. et ñ impinget in angustias insuꝑabi¬
les. malus baꝑtirator occultus. Sic et in alio testimo¬
mo ubi dictum ẽ. qui baptitatur a mortuo. quid ei
ꝓdest lauatio eius. aut inspice diligent̃ codices anti¬
quos & maxime grecos. ne forte ipsa u̾ba alit̾con¬
scripta. ex p̃cedenti et consequenti contextione ser¬
monis alium sensũ intiment. aut certe mortuos
intelligamꝰ sicut dixi. in quoꝵ nomine baptiran¬
tur idoloꝵ cultores. ut ab illo quemq intelligas
baptiratum. in cuiꝰ nomine se credit ẽẽ mundatũ.
Ita enĩ et illic nullus excipitur. Nullus quippe mor¬
tuus d̾s paganoꝵ mundare potest credentes in se.
Si autẽ hoc loco omem hominẽ peccatorem in tel¬
lexeris mortuum. tanta quȩ ñ uiste sequuntur.
ut ipse quẽa a modum uiuas inuenire ñ possis di¬

Expanded text:
eiusdem psalmi uerba praescribunt, blandam lenitueiusdem psalmi uerba praescribunt, blandam lenitudinem fallacis iam adulatoris intellegas. ita enim et nullus erit exceptus et non inpinget in angustias insuperabiles malus baptizator occultus. sic et in alio testimonio, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?, aut inspice diligenter codices antiquos et maxime Graecos, ne forte ipsa uerba aliter conscripta ex praecedenti et consequenti contextione sermonis alium sensum intiment, aut certe mortuos intellegamus, sicut dixi, in quorum nomine baptizantur idolorum cultores, ut ab illo quemque intellegas baptizatum, in cuius nomine se credit esse mundatum. ita enim et illic nullus excipitur; nullus quippe mortuus deus paganorum mundare potest credentes in se. si autem hoc loco omnem hominem peccatorem intellexeris mortuum. tanta quae non uis te secuntur, ut ipse quemadmodum uiuas inuenire non possis, di
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ om̃s homines fuerit. ius sibi baptismatis ñ usur¬
pet. hec certe quȩ inserui: u̾ba tua sunt. Ego culto¬
rem idoli ñ excepi. s: ipsos deos eorum mortuos esse
dixi. quorum a nullo baptirari aliquid ꝓdest. Ab
ipsis enim duis sibi baptirari uidentur. in quorum
nomine se mundari arbitrantur. Tu aut̃e nullũ
peccatorem excepisti. Qd si hoc loco peccator et mortal
homo qui batirat intelligendus est.nullum pecca¬
torem excipiens. ꝓculdubio nec occultum excepisti.
Aꝑte in quis p̃dictum ẽ: ut ñ solus idoli cultor. si qͥs¬
quis peccator int̃om̃s hoĩes fuerit. iussibi baptisma¬
tis ñ usurpet. Audigͦ te ipsum. quisqͥs peccator dixi¬
sti. nec manifestum nec occultum excepisti. Pinde
qua fronte cogunt baptitari post manifestum. qui
nolunt post occultum ubi asserunt neminem ex¬
ceptum: fuge igitur fr̃ ab insano intellectu ad sanũ.
ut in hoc testimonio de oleo peccatoris. sicut suꝑiora

Expanded text:
inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurinter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet. haec certe quae inserui uerba tua sunt. ego cultorem idoli non excepi, sed ipsos deos eorum mortuos esse dixi, quorum a nullo baptizari aliquid prodest; ab ipsis enim diis sibi baptizari uidentur, in quorum nomine se mundari arbitrantur. tu autem nullum peccatorem excepisti. quodsi hoc loco peccator et mortalis homo qui baptizat intellegendus est, nullum peccatorem excipiens procul dubio nec occultum excepisti: aperte, inquis, praedictum est, ut non solus idoli cultor, sed quisquis peccator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet. audi ergo te ipsum. \'quisquis peccator\' dixisti, nec manifestum nec occultum excepisti. proinde qua fronte cogunt baptizari post manifestum qui nolunt post occultum, ubi adserunt neminem exceptum? fuge igitur, frater. ab insano intellectu ad sanum, ut in hoc testimonio de oleo peccatoris, sicut superiora
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾tit᷑ om̃e qd̾ loqueris. Ac sic rebaptirare cogunt᷑
qui te talia docuerunt. om̃s quos ab occultis mał
baptiratos in hac uita reꝑire potuerint. Quida¬
gis. quo te conu̾tis: Herbatua tͥ recitantur. Non so¬
lũ enĩ mea cum dicerem ñ refellisti. s nesciens qͥd
incum legeris. aliis u̾b tanꝗͣ tuũ hoc idem ipse di¬
xisti. et ut diligentius audiri et considerari posset.
scripsisti. ut tibi quociens libuerit recitetur. Audi
gͦ. Uerba tua nempe ista sunt. Qd̃ si idoli cultorem
inquis tantũ tibi placet exciꝑe. quid illud de quo
dicitur:. nolo oleum peccatoris unguat caput meũ:
Utrumne et hic peccator ille solus est qui idolum
colit. an quisquis qd̾ ñ licet admittit: Qd̾ si et pecca
quid contra legem gesserit. peccasse ñ dicetur. Qd̾si
nichil dici stultius nec absurdius potest: aꝑte pre¬
dictum ẽ: ut ñ solus idoli cultor. s. quisqͥs peccator

Expanded text:
euertitur omne quod loqueris, ac sic rebaptizare coguntur, euertitur omne quod loqueris, ac sic rebaptizare coguntur, qui te talia docuerunt, omnes quos ab occultis malis baptizatos in hac uita repperire potuerint. Quid agis, quo te conuertis? uerba tua tibi recitantur. non solum enim mea cum dicerem non refellisti, sed nesciens quid meum legeris aliis uerbis tamquam tuum hoc idem ipse dixisti et, ut diligentius audiri et considerari posset, scripsisti, ut tibi quotiens libuerit recitetur. audi ergo — uerba tua nempe ista sunt —: quodsi idoli cultorem, inquis, tantum libi placet excipere, quid ille de quo dicitur: nolo oleum peccatoris ungat caput meum? utrumne et hic peccator ille solus, est qui idolum colit, an quisquis quod non licet admittit? quodsi et peccatgo si quid contra legem gesserit peccasse non dicetur? quodsi nihil dici stultius nec absurdius potest, aperte praedictum est, ut non solus idoli cultor, sed quisquis peccator
Abbreviated transcription (Latin):
dicerit nisi discesserit. Abiciat gͦ et iste baptismũ.
quem se a mortuo ꝑcepisse cognouit. Habet enim
qd̾ faciat. adhuc baptirari iterum potest. Postre¬
mo scierit nescierit. a mortuo baptiratus. quid ei
ꝓdest lauatio eiꝰ: Stricta sententia ẽ. sicut et tu ip¬
se clamas. neminem excipit. A mortuo inquam
baptiratus ẽ. nichilei ꝓdest lauatio eiꝰ. Mundate
hominẽ baptirando qui uiuitis. aut uos ipsos po¬
tius ab hoc errore mundate: ne talia sentiendo ꝑe¬
atis. C ontendis enim uelut adu̾sum me. ut nullũ
exceptum dicas in eo qd scriptum ẽ. oleum peccato¬
ris. & qui baptiratur a mortuo. nec te sentis nodũ
quo ligatus es renitendo constringere: Hoc eñi
ago. hoc insto. hinc uos ad mutandam uanã per¬
u̾samq sententiam urgent̃ impinguo. ut in oleo
peccatoris et mortui baptismo. nullus mortuus.
nullus peccator exceptus sit: sicut ꝓ me uelut contͣ
me loqueris. ita enim nec occultus excipitur. quo

Expanded text:
dicerit, nisi discesserit. abiciat ergo et iste baptismum, dicerit, nisi discesserit. abiciat ergo et iste baptismum, quem se a mortuo percepisse cognouit. habet enim quod faciat, adhuc baptizari iterum potest. postremo scierit nescierit a mortuo baptizatus, quid ei prodest lauatio eius? stricta sententia est, sicut et tu ipse clamas, neminem excepit. a mortuo, inquam, baptizatus est, nihil ei prodest lauatio eius. mundate hominem baptizando, qui uiuitis, aut uos ipsos potius ab hoc errore mundate, ne talia sentiendo pereatis. contendis enim uelut aduersus me, ut nullum exceptum dicas in eo quod scriptum est: oleum peccatoris et: qui baptizatur a mortuo, nec te sentis nodum quo ligatus es renitendo constringere. hoc enim ago, hoc insto, hinc uos ad mutandam nanam peruersamque sententiam urgenter inpingo, ut in oleo peccatoris et mortui baptismo nullus mortuus, nullus peccator exceptus sit, sicut tu pro me uelut contra me loqueris. ita enim nec occultus excipitur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
illa fuerint. nec aura potuit ꝑuenire: & mortuũ ñ
putantes qui ꝓprium potest occultare flagicium.
cum scriptura clamet. a mortuo uelut qui ñ sit ꝑit
confessio. Itane quia fictus ẽ: mortuus ñ ẽ. cũ magiᷤ
ꝓpt̾ ipsam fictionem carendo spũ uitȩ penitꝰ exspi¬
rauerit. iterum dicente scriptura. sc̃s enim sp̃s disci¬
pline effugiet fictum: Adhuc defendite istos mor¬
tuos &. inuere dicite: ut et uos peius ipsa falsa defen¬
sione moriamini. Mortui sunt inquis. S. qͥd face¬
ret qui baptitandus ad eos ignarus accessit: Nunc
gͦ faciat. quando illo ꝓdito se agnouit a mortuo
baptiratum. Si enim conscientia ꝓpterea lediñ po¬
tuit quia nesciuit. nunc incipit ledi quia scint.
uelut si tunica de latrocinio nesciens uestiretur.
ex illo fit iniquitatis uestis illa. ex quo cognou̾it.
et ipse iniquus nisi abiecerit. Et qui nesciens ux¬
orem duxerit alienam. ex illo fit adult̃. ex quo di¬

Expanded text:
illa fuerint, nec aura potuit peruenire, et mortuum non illa fuerint, nec aura potuit peruenire, et mortuum non putantes qui proprium potest occultare flagitium, cum scriptura clamet: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. itane, quia fictus est, mortuus non est, cum magis propter ipsam fictionem carendo spiritu uitae penitus expirauerit, iterum dicente scriptura: sanctus enim spiritus disciplinae fugiet fictum? adhuc defendite istos mortuos et uiuere dicite, ut et uos peius ipsa falsa defensione moriamini.. Mortui sunt, inquis. sed quid faceret, qui baptizandus ad eos ignarus accessit? nunc ergo faciat, quando illo prodito se agnouit a mortuo baptizatum. si enim conscientia propterea laedi non potuit, quia nesciuit, nunc incipit laedi, quia sciuit; uelut si tunica de latrocinio nesciens uestiretur, ex illo fit iniquitatis uestis illa, ex quo cognouerit, et ipse iniquus, nisi abiecerit, et qui nesciens uxorem duxerit alienam, ex illo fit adulter, ex quo di
Abbreviated transcription (Latin):
tirati sunt. O m̃e mn peccatorem sine ulla exceptione
intelligendum ẽẽ dixisti. qui baptirare ñ possit. ad¬
iungendo testimoniũ de oleo peccatoris. Tudixisti.
tu scripsisti. te ipsum audi. lege te ipsum. Si omĩs
peccator tanꝗͣ mortuus ñ potest baꝑtirare. nec oc¬
cultus potest. Non enim quia occultus ideo inuus
ẽ. cum multo ꝓfundius etiam mendatio similati¬
onis absumptus sit. Minꝰ enĩ mortuus diceretur
si saltem confiteretur. S: fit in illo qd̾ alio loco scrip¬
tum ẽ: a mortuo uelut qui ñ sit. ꝑit confessio. Ab
isto mortuo in tanta mortis ꝓfunditate demerso
quos baptitatos eẽ claruerit ñ rebaptiratis. et ab
eis baptiratos qui in ultimis t̃ris. nec ceciliam. nec
maiorini. nec donati nom̃ audierunt. rebaptirare
si possitis minime dubitatis obicientes eis. qui bap¬
tiratura mortuo. quid ei ꝓdest lauatio eiꝰ. mortuos
dicentes ad quos affrorum cadauerũ quor libet

Expanded text:
tizati sunt, omnem peccatorem sine ulla exceptione tizati sunt, omnem peccatorem sine ulla exceptione intellegendum esse dixisti qui baptizare non possit, adiungendo testimonium de oleo peccatoris. tu dixisti, tu scripsisti: te ipsum audi, lege te ipsum. si omnis peccator tamquam mortuus non potest baptizare, nec occultus potest. non enim. quia occultus, ideo uiuus est, cum multo profundius etiam mendacio simulationis absumptus sit. minus enim mortuus diceretur, si saltem confiteretur, sed fit in illo quod alio loco scriptum est: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. ab isto mortuo in tanta mortis profunditate demerso quos baptizatos esse claruerit, non rebaptizatis, et ab eis baptizatos, qui in ultimis terris nec Caeciliani nec Maiorini nec Donati nomen audierunt, rebaptizare, si possitis, minime dubitatis, obicientes eis: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?,mortuos dicentes ad quos Afrorum cadauerum, quorumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
u̾borũ illic meoꝵ. quem ñ de somno uł potius de
ipsa morte excitaret: &. tamen te ñ excitauit. Et in¬
suꝑ qd̾ ego contra petilianum dixeram quasi cont̃
iẽ dicens. uehementius etiam confirmasti. sicut
solent homines iniectam sagitam nesciendo er¬
cludere: altius etiam penitusq defigere: Asseruisti
enim mortuum ñ intelligendum nisi peccatorem
baptistam. & nullũ peccatorem excipiendum. et
ideo qd̃ ego dicebam contra te concluditur. nec oc¬
cultum excipi posse ubi nullus excipit᷑. Rebaptura¬
te gͥ eos quos ab occultis peccatoribus baptiratos ẽẽ
constiterit. quib potest inuentib & scientibꝰ subue¬
niri. ut eis solis ñ obsint qui uel ignorantur. ułan¬
te defuncti sunt. ut manifestis postea malis bapti¬
ratorib suis iam baptirari ñ possĩt. Baptirate inꝗͣ
ꝓdito adultero atq damnato. quos ab eo cum late¬
ret baptiratos eẽ constiterit. A mortuo quippe bap¬

Expanded text:
uerborum illic meorum quem non de somno uel potius de uerborum illic meorum quem non de somno uel potius de ipsa morte excitaret? et tamen te non excitauit, et insuper, quod ego contra Petilianum dixeram, quasi contra me dicens uehementius etiam confirmasti. sicut solent homines iniectam sagittam nesciendo excludere altius etiam penitusque defigere. adseruisti enim mortuum non intellegendum nisi peccatorem baptistam et nullum peccatorem excipiendum, et ideo quod ego dicebam contra te concluditur, nec occultum excipi posse ubi nullus excipitur. rebaptizate igitur eos, quos ab occultis peccatoribus baptizatos esse constiterit, quibus potest uiuentibus et scientibus subueniri, ut eis solis nunc obsint. qui uel ignorant uel ante defuncti sunt, ut manifestatis postea malis baptizatoribus suis iam baptizari non possint. baptizate, inquam, prodito adultero atque damnato, quos ab eo cum lateret baptizatos esse constiterit; a mortuo quippe bap
Abbreviated transcription (Latin):
si deorum de quibus uana opinantur se sc̃ificari
putant. Ap̃c autem resurrexit et inuit. ẜinde qͥ
ab illo baptiratur. ñ solum ꝑbonũ uerũ eniam ꝑ
malum ministrum ꝑditis morib mortuum. ñ a
mortuo baptiratur. Ab illo enĩ baptiratur qui ui¬
uit in et̃num. et de quo dictum ẽ: in ȩuangłio. qd̾
etiam ibi cominemoraui. ipse ẽ. qui baptirat in
sp̃u sc̃o. Hoc tu inepła mea quantum indicant ũ¬
ba tua ñ intellexisti. Nolo enim dicere. parum in¬
telligens fraudare uolusti. Miror autem qd̾ u̾ba il¬
lic mea consequentia ñ aduteris. aut ab eis dissi¬
mulandum putaueris. Paulopost quippe subie¬
ei &. dixi. Naisi hoc loco mortuum intellexero pec¬
catorem baptiratorem. eadem illa consequetur ab¬
surditas. ut quisquis etiam a latente impio fuerit
baptitatus. tanquam a mortuo baptiratꝰ inaniter
lotus sit. Non enim ait qui baptiratura mortuo ma¬
nifesto.s. ab solute dixit mortuo. hec manifestatio

Expanded text:
sed deorum, de quibus uana opinantur, se sanctificari sed deorum, de quibus uana opinantur, se sanctificari putant. Christus autem resurrexit et uiuit; proinde qui ab illo baptizatur, non solum per bonum, uerum etiam per malum ministrum perditis moribus mortuum, non a mortuo baptizatur. ab illo enim baptizatur, qui uiuit in aeternum et de quo dictum est in euangelio, quod etiam ibi commemoraui: ipse est qui baptizat in spiritu sancto. Hoc tu in epistula mea, quantum indicant uerba tua, non intellexisti; nolo enim dicere: parum intellegens fraudare uoluisti. miror autem. quod uerba illic mea consequentia non aduerteris aut ab eis dissimulandum putaueris. paulo post quippe subieci et dixi: nam si hoc loco mortuum intellexero peccatorem baptizatorem, eadem illa consequetur absurditas, ut, quisquis etiam a latente impio fuerit baptizatus, tamquam mortuo baptizatus inaniter lotus sit. non enim ait: \'qui baptizatur a mortuo manifesto, sed absolute dixit: \'mortuo\'. haec manifestatio
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dictum ẽ: ipse est qui baptirat in sp̃u sc̃o. Baptiran¬
turautem a mortuis. qͥ baptirant᷑ in idoloꝵ templis.
Non enim et ipsi a sacerdotib sinis se acciꝑe arbitran¬
tur scificationem quam putant.s: adus suis. qͥ qm̃
homines fuerunt. et ita mortui sunt. ut neq suꝑ
t̃ras. neq in requie scõrum uiuant. uere ipsi amor¬
tuis baptizantur. Hucusq ex epła mea u̾ba ipsa
transscripsi. in quibus iam ꝑspicis ut oꝑinor. si nc̃
saltem diligent̃ attendis. ñ me ipsos cultores mor¬
tuos appellasse:quanuis ñ alio modo etiam ipsi
mortui sint. s deos falsos quoscolunt. qͥa homines
fuerunt. sicut homines de corpore exierunt.
nec resurrexerunt. nec uitȩ ullum meritum que
post hanc uitam ꝓmittitur habuerunt. Ab ipsiᷤ
gdus qui baptirantur sicut aixi. uere a mortuis
baptirantur. id est qui in eorum nomine bapti¬
rantur. quia et ipsi ñ in nomine sacerdotũ suoꝵ.

Expanded text:
quo dictum est: quo dictum est: tur autem a mortuis qui baptizantur in idolorum templis. non enim et ipsi a sacerdotibus suis se accipere arbitrantur sanctificationem quam putant, sed a diis suis. qui quoniam homines fuerunt et ita mortui sunt, ut neque super terras neque in requie sanctorum uiuant, uere ipsi a mortuis baptizantur. huc usque ex epistula mea uerba ipsa transcripsi, in quibus iam perspicis, ut opinor, si nunc saltem diligenter attendis, non me ipsos cultores mortuos appellasse, quamuis alio modo etiam ipsi mortui sint, sed deos falsos quos colunt, quia homines fuerunt et sicut homines de corpore exierunt nec resurrexerunt nec uitae ullum meritum, quae post hanc uitam promittitur, habuerunt. ab ipsis ergo diis qui baptizantur, sicut dixi, uere a mortuis baptizantur, id est, qui in eorum nomine baptizantur, quia et ipsi non in nomine sacerdotum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
conuincitur. cum et ur̃ȩ intentioni similit̃ repug¬
nare monstratur. Neq: enim hoc reuera de baptis¬
mo in psalmo positum ẽ. acñ de assentatoris adula¬
tione. qd̾ suꝑiora u̾ba satis indicant. Nam tota sen¬
tentia ita conectitur. E mendabit me iustus in mi¬
scdia et arguet me: oleum autem peccatoris ñ im¬
pinguabit caput meum. Maluit gͦ contundi cap̃
suum ab arguente ueracit̃. quam ungi ablandien¬
te fallacit᷑. translatis u̾bis. oleo et unctione lem¬
tudinẽ significantib adulantis. Quid autem ego
in illa epła de hoc testimonio senserim ubi dictũ ẽ:
qui baptizatur a mortuo. ipsis ex ea repetitis u̾bis
satis quantũ opinor ostendam. Cum enĩ dissererẽ
quid respondere debeat ad istas catholicus.xp̃ia¬
nus. cum audierit inquam qui baptitatur a mor¬
tuo ñ ei ꝓdest lauatio eius. respondit. uiuit xp̃c
et iam ñ moritur & mors ei ultra ñ dominabit᷑. de

Expanded text:
conuincitur, cum et uestrae intentioni similiter repugconuincitur, cum et uestrae intentioni similiter repugnare monstratur. neque enim hoc re uera de baptismo in psalmo positum est ac non de assentatoris adulatione, quod superiora uerba satis indicant; nam tota sententia ita conectitur: emendabit me iustus in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum. maluit ergo contundi caput suum ab arguente ueraciter quam ungi a blandiente fallaciter, translatis uerbis oleo et unctione lenitudinem significantibus adulantis. Quid autem ego in illa epistula de hoc testimonio senserim, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo, ipsis ex ea repetitis uerbis satis, quantum opinor, ostendam. cum enim dissererem, quid respondere debeat ad ista catholicus christianus, cum audierit, inquam, \'qui baptizatur a mortuo non ei prodest lauatio eius\', respondebit: \'uiuit Christus et iam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur\', de
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ
dixerit iheremias. s mendaces homines scđm
intellectum qui manifestus est in apocalipsi. ubi
int̾rogante iohanne qͥd eẽnt aqͦ ille in uisione
monstrate: popłos eẽ responsum ẽ: De illo uero
testimonio qd̃ scriptum ẽ: qui baptiratura mor¬
tuo quid ꝓficit lauatio eius. quam ñ intellexeris
qd̾ ego in illa epła posui. quantumq eu̾bis tuis ad¬
iuueris. paululum attende: Cum enim putasses
a me mortuũ hoc loco intelligi cultorem idolorũ.
quasi eos solos exceꝑim qui baptirare ñ possint.
egisti quantũ potuisti repetito illo de oleo testimom
peccatoris ñ impinguabit caput meum. ñ excipien¬
do aliquem peccatorem.unde uos magis urgemini
sicut paulo ante monstraui.Si enim nullus pecca¬
tor exceptus ẽ: ꝓinde baptiratos ab occultis malis
cũ conuicti fuerint denuo baptirate:hic iam cona¬
beris occultum exciꝑe peccatorem. quẽ sc̃a script᷑a
ñ excipit. Totus gͥ iste. ũr intellectus falsus a u̾itate

Expanded text:
baptismum dixerit Hieremias, sed mendaces homines secundum intellectum qui manifestus est in Apocalypsi, ubi interrogante Iohanne, quid essent aquae illae in uisione monstratae, populos esse responsum est. De illo uero testimonio, quod scriptum est: qui baptixatur a mortuo quid proficit lauatio eius?, quam non intellexeris, quod ego in illa epistula posui, quantumque me uerbis tuis adiuueris, paululum adtende. cum enim putasses a me mortuum hoc loco intellegi cultorem idolorum. quasi eos solos exceperim qui baptizare non possint, egisti. quantum potuisti, repetito illo de oleo testimonipeccatoris non inpinguabit caput meum, non excipiendo aliquem peccatorem. unde uos magis urgemini, sicut paulo ante monstraui. si enim nullus peccator exceptus est, proinde baptizatos ab occultis malis, cum conuicti fuerint, denuo baptizate. hic iam conaberis occultum excipere peccatorem, quem sancta scriptura non excepit. totus igitur iste uester intellectus falsus a ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
mo et de lignorum fructibus refectionem contra de¬
fectionem. & de ligno uitȩ stabilitatem contra uetusta¬
tem. Pret̾ hoc autem qͦd puniens ds̃ dixit. t̾ra es et int̃¬
ram ibis. qͦd nisi de morte corporis quomͦ intelligi pos¬
sit ignoro: sunt et alia testimonia quib euidentissime

Expanded text:
mo, et de lignorum fructibus refectionem contra demo, et de lignorum fructibus refectionem contra defectionem et de ligno uitae stabilitatem contra uetustatem. Praeter hoc autem quod puniens deus dixit: terra es et in terram ibis, quod niside morte corporis quomodo intellegi possit ignoro, sunt et alia testimonia, quibus euidentissime
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ uulnerabilis. quia ñ ẽ necesse ut uulneretur sic¬
sic illa ñ ideo ñ fuit mortalis: quia ñ erat necesse ut
moreretur. Talem puto habitudinem adhuc in cor¬
pore animali atq mortali etiam illis qui sine morte
hinc transiati sunt fuisse concessam. Neq enim enoch
et helyas ꝑ tam longam ȩtatem senectute marcuer̃t.
Nec tam̃ credo eos iam in illam spiritualem qualita¬
tem corporis commutatos. qualis in resurrectione ꝓ¬
mittitur quȩ in domino prima p̾cessit. nisi quia isti
fortasse nec his cibis egent. qui sui consumptione refi¬
ciunt. s ex quo transiati sunt ita uiuunt. ut similẽ
habeant sacietatem illis quadraginta diebus quib
helyas ex calice aque et excollirida panissine cibo uix̃.
Aut si et his sustentaculis opus ẽ: ita in paradyso fortas¬
se pascuntur. sicut adam priusquam ꝓpt̃ peccatum
exinde exire meruisset. Habebat enim quantũ existi

Expanded text:
non est vulnerabilis, quia non est necesse, ut vulnereturnon est vulnerabilis, quia non est necesse, ut vulneretursic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. Talem puto habitudinem adhuc in corpore animali atque mortali etiam illis, qui sine morte hinc translati sunt, fuisse concessam. Neque enim Enoch et Elias per tam longam aetatem senectute marcuerunt, nec tamen, credo, eos jam in illam spiritualem qualitatem corporis commutatos, qualis in resurrectione promittitur, quae in Domino prima praecessit, nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui sui consumptione reficiunt. Sed ex quo translati sunt, ita vivunt, ut similem habeant societatem illis quadraginta diebus, quibus Elias ex calice aquae et ex collyride panis sine cibo vixit; aut si et his sustentaculis opus est, ita in paradiso fortasse pascuntur, sicut Adam, priusquam propter peccatum exinde exire meruisset. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
di inueniam᷑. Et enĩ qui in hac habitatione sumus in¬
gemiscimꝰ grauati. in quo nolumꝰ expoliari. s super¬
uestiri: ut absorbeatur quod mortale est a uita. ꝓin¬
de si ñ peccasset adam.ñ erat expoliandus corpore: sed
suꝑuestiendus immortalitate et incorruptione. ut ab¬
sorberetur mortale a uita. id est ab animali in spiri¬
tuale transiret. Neq enim metuendum fuit. ne for¬
te si hic diutius uiueret in corpore animali. senectute
grauaretur. et paulatim ueterascendo ꝑueniret ad
mortem. Si enim d̾s isrłitarum uestimentis et calci¬
am̃tis p̃stitit. quod ꝑ tot annos ñ sunt obtrita. quid̃
mirum si obedienti homini eiusdem potentia p̃stare¬
tur. ut anunale hoc mortale habens corpus habe¬
ret aeo quendam statum quo sine defectu esset
annorum. tempore quo ds uellet a mortalitate ad
immortalitatem sine media morte uenturus: Sic̃
enim hec ipsa caro quam nunc habemus. ñ ideo

Expanded text:
di inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione indi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauamortem. Si enim Deus Israelitarum vestimentis et calceamentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita: quid mirum, si obedienti homini ejusdem praeceptis potentia praestaretur, ut animale hoc et mortale habens corpus, haberet in eo quendam statum, quo sine defectu esset annosum, tempore, quo Deus vellet, a mortalitate ad immortalitatem sine media morte venturus? Sicut enim haec ipsa caro, quam nunc habemus, non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem corporis. s: ad mortem animȩ que in pec¬
cato fit referre conantur.qua morte mortuos signi¬
ficauit dns infideles de quibus ait.Sine mortuos
sepelire mortuos suos. Quid gͦ respondebunt cum le¬
gitur hoc d̾m primo homini etiam post peccatum in¬
crepando et damnando dixisse:t̾ra es. et int̾ram ibis:
Neq enim scđ̾m animã .s. qͦd manifestũ ẽ. scdm corpꝰ
t̾ra erat. & morte eiusdem corporis erat iturꝰ ad trã. Qũa¬
uiseñi scđ̾m corpus t̾ra ẽẽt. et corpus in quo creatus est
animale gestaret. tam̃ si ñ peccasset. in corpus fuerat spi¬
rituale mutandus. et in illam incorruptionem. que
fidelib et sc̃is ꝓmittitur: sine mortis ꝑiculo transiturus
Cuius rei desiderium nos habere ñ solum ipsi sentimꝰ
in nobis. uerum etiam monente apło agnoscimꝰ. ubi
ait. Et enim in hoc ingemiscimꝰ. habitaculum nr̃m
qͦd de celo ẽ: suꝑindui cupientes. si tam̃ induti ñ nu¬

Expanded text:
ad mortem corporis, sed ad mortem animae, quae in pecad mortem corporis, sed ad mortem animae, quae in peccato fit, referre conantur. qua morte mortuos significauit dominus infideles, de quibus ait: sine mortuos sepelire mortuos suos. quid ergo respondebunt, cum legitur hoc deum primo homini etiam post peccatum increpando et damnando dixisse: terra es et in terram ibis? neque enim secundum animam, sed, quod manifestum est, secundum corpus terra erat et morte eiusdem corporis erat iturus in terram. quamuis enim secundum corpus terra esset et corpus in quo creatus est animale gestaret, tamen, si non peccasset, in corpus fuerat spiritale mutandus et in illam incorruptionem, quae fidelibus et sanctis promittitur, sine mortis? supplicio transiturus. cuius rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, uerum etiam monente apostolo agnoscimus, ubi ait: etenim in hoc ingemescimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes si tamen et induti non nu
Abbreviated transcription (Latin):
toribus derelinquentibus legem di. licet ea quoq
ipsa nr̃orum etiam peccatorum meritis imputemꝰ
studio tamen tuo marcelline carissime: quo nob̾ es
gracior atq iocundior. diutius ẽẽ debitor nolui. atq
ut uerum dicam ñ potui. Sic enim me compulit.
uł ipsa caritas qua in uno incommutabili unum
sumus in melius commutandi. uł timor ne in te of¬
fenderem đm qui tibi desiderium tale donauit. cui
seruiendo illi seruiam quidonauit. Sic inquã me
compulit. sic duxit et traxit. ad dissoluendas ꝑtan¬
tillis uiribus questiones quas mͥ scribendo indixi¬
sti: ut ea causa in animo meo paulisꝑ uinceret alias.
donec aliquid efficerem quo me bone uoluntatitu
e: & eorum quib hec cure sunt. et si ñ sufficient tam̃
obedient̃ deseruisse constaret. Qui dicunt adam sic
creatum ut etiam sine peccati merito mereret᷑. ñ pe¬
na culpe:. s necessitate naturȩ: ꝓfecto illud qͦd in le¬
ge dctum ẽ. qua die ederitis morte moriemini. nõ

Expanded text:
toribus relinquentibus legem dei – licet ea quoque ipsa nostrorum etiam peccatorum meritis inputemus -, studio tamen tuo, Marcelline carissime, quo nobis es gratior atque iucundior, diutius esse debitor nolui atque, ut uerum audias, non potui. sic enim me conpulit uel ipsa caritas, qua in uno incommutabili unum sumus in melius commutandi, uel timor, ne in te offenderem deum, qui tibi desiderium tale donauit, cui scruiendo illi seruiam qui donauit, sic, inquam, me conpulit, sic duxit et traxit ad dissoluendas pro tantillis uiribus quaestiones, quas mihi scribendo indixisti, ut ea causa in animo meo paulisper uineeret alias, donec aliquid efficerem, quo me bonae tuae uoluntati et eorum quibus haec curae sunt etsi non sufficienter, tamen oboedienter seruisse constaret. Qui dicunt \'Adam sic creatum, ut etiam sine peccati merito moreretur non poena culpae, sed necessitate naturae\'. profecto illud, quod in lege dictum est: qua die ederitis, morte moriemini, non
Abbreviated transcription (Latin):
głio uelut contra nos testimoniũ posuisset. ubi dñs
ait. uenient aduos in uestitu ouiũ. incrinsecus au¬
tem sunt lupi rapaces. ex fructib eorum cognoscetiᷤ
eos. ego respondi et dixi. gͦ fructus consideremus.
tum continuo subieci et adiunxi. Obicitis tradi¬
tionem. hanc ipsam multo ꝓbabilius nos uobis o¬
bicimꝰ. Et ne ꝑmulta curramꝰ in eadem constantinia

Expanded text:
gelio uelut contra nos testimonium posuisset, ubi dominus gelio uelut contra nos testimonium posuisset, ubi dominus ait: uenient ad uos in uestitu, ouium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos, ego respondi et dixi: ergo fructus consideremus. tum continuo subieci et adiunxi: obicitis traditionem: hanc ipsam multo probabilius nos uobis obicimus. et ne per multa curramus, in eadem Const
Abbreviated transcription (Latin):
successisse uł fingitis uł putatis. Qui gͦ ipsius cau¬
sȩ ur̃e necessitate: etiam si rusiccadiensem. uel ca¬
lamensem. uł cuiuslibet alterius ciuitatis aliquẽ
de parte ur̃a gestis municipalib demonstratũ
dicerem traditorem. omnimͦ cum defendere coge¬
ret᷑ de suo p̃decessore conticuit. Unde nisi quia hic
ñ inuenit quã caliginẽ offunderet. unde saltim
homines mente tardissimos et som nolentissimoᷤᷤ
falleret: Quid enim diceret nisi falsa de siluano
ista iactaric S recitamꝰ gesta. et quando factum sit.
et quando etiam renophilo consulari allegatum
sit. quib quomͦ ille resisteret. septus undiq oꝑti¬
ina causa catholice: ur̃a autẽ pessima: Unde ista
uba cõmemoro ex illa epła mea. eui ꝑ hanc quã m̃c
refello uideri uoluit respondisse: utiq ut uideatis
quam inuicte positum sit: contra qd̾ ille nichil tu¬
tius inuenire potuit quã silentium. Cũ enĩ ex euan¬

Expanded text:
successisse uel fingitis uel putatis. qui ergo ipsius causuccessisse uel fingitis uel putatis. qui ergo ipsius causae uestrae necessitate, etiam si Rusiccadiensem uel Calamensem uel cuiuslibet alterius ciuitatis aliquem de parte uestra gestis municipalibus demonstratum dicerem traditorem, omni modo eum defendere cogeretur, de suo prodecessore conticuit. unde, nisi quia hic non inuenit quam caliginem offunderet, unde saltem homines mente tardissimos et somnolentissimos falleret? quid enim diceret, nisi falsa de Siluano ista iactari? sed recitamus gesta, et quando factum sit et quando etiam Zenophilo consulari allegatum sit. quibus quomodo ille resisteret saeptus undique optima causa catholicae, uestra autem pessima? unde ista uerba commemoro ex illa epistula mea, cui per hanc quam nunc refello uideri uoluit respondisse, utique ut uideatis quam inuicte positum sit, contra quod ille nihil tutius inuenire potuit quam silentium. Cum enim ex euan
Abbreviated transcription (Latin):
his uͦ documentis quȩ int̾ homines de ipso scisma¬
te gesta sũt aliquid ualuit. Immo uͦ & in his quan¬
ꝗͣ post diuina testimonia suꝑfluo requirant᷑. quid
cõmemorauit. aut quid ꝓbauit. qui cũ fuisset gra¬
uit᷑ in traditores inuectus: et multa in eos etiam de
scĩs libris testimonia ꝓclamasset. nichil tam̃ dixit
unde nos ostenderet traditores: Ego aut̃e commemo¬
raui siluanũ cirtensem. cui quibdam int̾positis eti¬
am ipse successit cum adhuc eẽt subdiaconꝰ. gestismu¬
nicipalib exp̃ssum ẽẽ traditorem. Contra hoc ille
mutire nil ausus est. Et ꝓfecto uidetis quanta eum
necessitudo compellebat ad respondendũ. ut uideli¬
cet p̃decessorem suum. et ñ solum consocium. sed
ut ita dicam etiam concathedraneũ. innocentẽ
a crimine traditionis ostenderet. p̃serti cũ tota
causam ur̃am ibi constituatis. ut traditores appel¬
letis eos quos traditorib communionis tramite

Expanded text:
his uero documentis quae inter homines de ipso schismahis uero documentis quae inter homines de ipso schismate gesta sunt, aliquid ualuit. immo uero et in his, quamquam post diuina testimonia superfluo requirantur, quid commemorauit aut quid probauit? qui cum fuisset grauiter in traditores inuectus et multa in eos etiam de sanctis libris testimonia proclamasset, nihil tamen dixit unde nos ostenderet traditores. ego autem commemoraui Siluanum Cirtensem, cui quibusdam interpositis etiam ipse successit, cum adhuc esset subdiaconus, gestis municipalibus expressum esse traditorem. contra hoc ille mutire nil ausus est. et profecto uidetis, quanta eum necessitudo compellebat ad respondendum, ut uidelcet prodecessorem suum et non solum consocium, sed ut ita dicam etiam cathedraneum innocentem a crimine traditionis ostenderet, praesertim cum totam causam uestram ibi constituatis, ut traditores appelletis eos, quos traditoribus communionis tramite
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum tradidit ꝑ ea. ut eam scĩficaret. iundans
eam lauachro aque in u̾bo.Sigͦ euangłiũ qd̾ ita. xp̃i
ẽ. ut possit et minister ꝓpt̃ munꝰ disꝑensationis di¬
cere suũ. potest homo etiam ꝑ malum dispensatorẽ
sine ꝑiculo acciꝑe: faciens qd̾ dicit. qd̾ autẽ facit ñ
faciens. quantomagis baptismum xp̃i. quẽ nemo
apłoꝵ ita ministrauit ut auderet dicere suũ. potest
quisq sine contagione mali ministri ꝑciꝑe: qͥ bona
fide accedit ad. xp̃m : Pinde si petilianꝰ. cũ ego quȩ
posuit de scripturis testimonia qͦd contra nos non
ceñt ñ pret̾miserim demonstrare. ipse quȩ posui
partim om̃ino ñ attigit. partim que tractare uolu¬
it. nichil aliud se quã exire inde ñ potuisse mon¬
strauit. ñ diu hortandi estis uł adinonendi. ut ui¬
deatis. qͥd tenere quid cauere debeatis.S. forte in
scãrũ scripturarum testimoniis talis apparuit. in

Expanded text:
ipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret mundans ipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret mundans eam lauacro aquae in uerbo. si ergo euangelium, quod ita Christi est, ut possit et minister propter munus dispensationis dicere suum, potest homo etiam per malum dispensatorem sine periculo accipere faciens quod dicit, quod autem facit non faciens. quanto magis baptismum Christi, quem nemo apostolorum ita ministrauit, ut auderet dicere suum, potest quisque sine contagione mali ministri percipere, qui bona fide accedit ad Christum! Proinde si Petilianus, cum ego quae posuit de scripturis testimonia quod contra nos non essent non praetermiserim demonstrare, ipse quae posui partim omnino non attigit, partim quae tractare uoluit nihil aliud se quam exire inde non potuisse monstrauit, non diu hortandi estis uel admonendi. ut uideatis quid tenere, quid cauere debeatis. sed forte in sanctarum scripturarum testimoniis talis apparuit, in
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑ baptismũ: forma iusticiȩ ꝑ euangłiũ. Alterum
sine altero: ñ ꝑducit ad regnũ cęloꝵ. Ueruntam̃ ꝑfec¬
te baptirare etiam minus docti possunt. ꝑfecte eti¬
am euangłirare multo difficilioris & rarioris ẽ. oꝑiᷤ
Ideo doctor gentiũ plurimis excellentior euangli¬
rare missus ẽ. ñ baptirare: qm̃ hoc ꝑ multos fieri po¬
terat. illud ꝑ paucos int̾ quos eminebat. Et tamen
legimꝰ eum aliquot locis dixisse euangłiũ meum.
baptismũ autem meũ nunqu̾ã dixit. s nec ciuꝰqͣm
ꝑ quem ministratus ẽ: Nam solus ille. baptisinꝰ quẽ
dedit ioħes dictus ẽ. baptismꝰ ioh̃is. hoc p̃cipuum uir
ille. dispensationis suȩ munus accepit. ut lauachri
p̃cursoriũ sacram̃tum etiã illiꝰ diceretur: ꝑ quẽ dis¬
pensabatur. Baptismꝰ aut̃ quem ministrauerunt
discipłi. xp̃i. nulliꝰ eorũ dictus ẽ: ut illius ẽẽ in telli¬
geretur. de quo dictum ẽ. xp̃c dilexit ȩccłiam. & se

Expanded text:
baptismum, forma iustitiae per euangelium: alterum sine altero non perducit ad regnum caelorum. uerumtamen perfecte baptizare etiam minus docti possunt, perfecte autem euangelizare multo difficilioris et rarioris est operis. ideo doctor gentium plurimis excellentior euangelizare missus est, non baptizare, quoniam hoc per multos fieri poterat, illud per paucos, inter quos eminebat. et tamen legimus eum aliquot locis dixisse euangelium meum, \'baptismum\' autem \'meum\' numquam dixit, sed nec- cuiusquam per quem ministratus est. nam solus ille baptismus quem dedit Iohannes dictus est baptismus Iohannis. hoc praecipuum uir ille dispensationis suae munus accepit, ut lauacri praecursorium sacramentum etiam illius diceretur per quem dispensabatur; baptismus autem quem ministrauerunt discipuli Christi nullius eorum dictus est, ut illius esse intellegeretur de quo dictum est: Christus dilexit ecclesiam et se