comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lat nunc de singłar̃ ꝑsonarum ꝓprietatibꝰ
querere. ⁊ singłoꝵ ꝓpria singłis assignare.
Nam qd̃ tres slli intrinitate siuedicant᷑
ꝑsone siue existentie siuealio quolibet no¬
nune qd̾ tres illi in qͣm quĩbdam ꝓprietati¬
b distinguant᷑: iam nouimꝰ. ⁊ qd̃ eas circaso¬
lam ouginalis cause diffr̃am q̃rere deleamuꝰ
agnouimus. s que quib sigillatim ꝯueĩant.
nec dum rõcinando apprehendimꝰ. Studeamꝰ
ttaq nunc in hiis sicut ⁊ in aliisita iam dc̃is
ut quod tenemꝰ ex fide det᷑ nob̾ rõe app̃hendere
⁊ demonstratõe certitudinis attestatõe fur

Expanded text:
lat nunc de singularum personarum proprietatibus lat nunc de singularum personarum proprietatibus quaerere, et singularum propria singulis assignare. Nam quod tres illi in Trinitate sive dicantur personae, sive existentiae, sive alio quolibet nomine, quod tres illi, inquam, quibusdam proprietatibus distinguantur jam novimus, et quod eas circa solam originalis causae differentiam quaerere debeamus agnovimus. Sed quae quibus sigillatim conveniant, nec dum ratiocinando apprehendimus. Studeamus itaque nunc in his, sicut in aliis ante jam dictis, ut quod tenemus ex fide, detur nobis ratione apprehendere et demonstrativae certitudinis attestatione fir
Abbreviated transcription (Latin):
indifferens esse. ideo ibi consitemͣ cinitatẽ
sub̾e. S quam constat deunitate sub̾e: tãi
ẽẽ. s ubi ñ est diu̾sum ẽẽ : potest ẽẽ diffeus ⁊
discretum exist̾e. Ubi enim płes hñt iudif¬
ferens ẽẽ: ex differenti origine: sic seruant u¬
tia. Notum tͣq qd q̃libet existentia duuna
si uł unum aliquid inuenit᷑ hr̃e inꝯmĩnca¬
bile: ex eo utiq solo deprehendit᷑ atq conuĩ¬
cit᷑ ꝑsona eẽ. Nam etiam si pła ħ̾at inꝯmũi¬
cabilia: suffĩcit tam̃ unum solum ad ꝯpro¬
bandũ qd̃ sit plena ꝑsona. Nam ex eo ꝯstat
qd̾ sit aliquid solus ab aliisom̃ib ex illa ꝓpͥe¬
tate discretus. ¶ Hec de hiis que suꝑiuis ducta
sunt: quasi recapłando ꝑstrinximꝰ. ut ad ea
que adhuc inquirendarestant: qnͣto ex̾tita¬
tiones tanto ꝓmptiores accedanł: S cm̃.¬
constat de cliuine sub̾e: constat de ꝑsonarsi
płalitate.Constat deconcordi płalitatis ⁊
unitatis mutua habitudine. locus postu¬

Expanded text:
indifferens esse, ideo ibi confitemur unitatem substantiae. Sed quam constat de unitate substantiae, tam esse? Sed ubi non est diversum esse, potest esse differens, et discretum existere. Ubi enim plures habent indifferens esse ex differenti origine, sic servant tia. Notandum itaque quod quaelibet existentia divina, si vel unum aliquid invenitur habere incommunicabile, ex eo utique solo deprehenditur atque convincitur persona esse. Nam, etiamsi plura habeat incommunicabilia, sufficit tamen unum solum ad comprobandum quod sit persona. Nam ex eo constat quod sit aliquis solus ab aliis omnibus ex illa proprietate discretus. Haec de his quae superius dicta sunt, quasi recapitulando perstrinximus, ut ad ea quae adhuc inquirenda restant, quanto exercitatiores, tanto promptiores accedamconstat de divinae spluralitate, constat et de concordi unitatis et pluralitatis mutua habitudine, locus postu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ esse Exigente itaq caritate ꝯdignũ hr̃e
uolet. ⁊ exibente potestate: hebit quem hr̃e
placet. ¶Ecce qd̾ diximus qd̃ ꝑfectio ꝑsoneuiũ.
est cã existentie alt̃ius. a quo autẽ est ei existendi
sausa: ab ip̃o ⁊ existentia. Nec enim potuit ab
illa nõ esse: a qua utuam diximus est om̃e posse.
Ecce quo ratio rõm attestat᷑ ⁊ qd̃ ex una ꝯuin¬
citur: ex alta confirmat᷑. Ecce habes ꝑsonam
de ꝑsona. existentiam de existentia unam de¬
una sola. Scessibłem de impcessibłs. Nascibłem
de mascibili. Unam deniq uni ĩmediate ad¬
herentem quia unam de una ĩmediate ꝓredentẽ
Quod in diuina natura talis existentia site indũbi¬
pant̃ agnouimꝰ. s utrum cõĩcabilis uł inꝯmũica¬
bilis sit: uec dum demonstratiua rõe collegenius.

Expanded text:
non esse. Exigente itaque charitate condignum habere non esse. Exigente itaque charitate condignum habere volet, et exhibente potestate habebit quem habere placet. Ecce quod diximus, quod perfectio personae unius est causa existentiae alterius. A quo autem est ei existentiae causa, ab ipso et existentia. Non enim potuit ab illa non esse, a qua ut jam diximus, est omne posse. Ecce quomodo ratio rationi attestatur, et quod ex una convincitur, ex alia confirmatur. Ecce habes personam de persona, existentiam de existentia, unam de sola, processibile de improcessibili, nascibile de innascibili. Unam denique uni immediate aentem, quia unam de una immediate procedentem. Quod in divina natura talis existentia sit indubitanter agnovimus, sed utrum communicabilis vel incommunicabilis sit, nondum demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
est que potest subsistere in ꝑsonar dualitateꝙͣ̃
illa que non potest ẽe sine ꝑsonarũ trinitate. S
in illa ꝑsonarum płalitate ⁊ uera et̃nitater ni¬
ẽẽ prius cãlit̾. ⁊ eo ip̃o nat᷑alit̃. Sicut enĩ longe
suꝑuis diximus. ꝑfectio ꝑsone unus exigit uͦ¬
tiq consdrtiũ alt̾ius ⁊ ita fit. ut una sit cã ałtiꝰ
Ubi est enim plenitudo dumitatis: ibi ⁊ plem¬
tudo bonitatis. ⁊ qd̃ conseqñs est plenitudo cari¬
tatis. Plenitudo aũt caritatis: exigit. ut unus
ałtm sicut se ip̃m ddiligat. Alioqum illiuis amor
adhuc ht̃ quo crescere ualeat. oport uͦ ꝯdigñ
hr̃e ut sit quem possit. ⁊ merito dẽbeat ut se¬
ip̃m dilig̾e. Sigͥ p̾mordialem ꝑsonam ũacit̃
constat ẽe sũme bonam : nolle omĩo ñ poc̃it:
qd̃ sũma caritas exigit. Et si u̾acit̾ constat eã
onũpotentẽ esse: quicquid ẽẽ uolu̾it ñ pot̾it

Expanded text:
est, quae potest subsistere in personarum dualitate, quam est, quae potest subsistere in personarum dualitate, quam illa quae non potest esse sine personarum trinitate. Sed in illa personarum pluralitate, et vera aeternitate, niesse prius causaliter et eo ipso naturaliter. Sicut enim longe superius diximus, perfectio personae unius exigit utique consortium alterius. Et ita fit ut una sit causa alterius. Ubi est enim plenitudo divinitatis, ibi et plenitudo bonitatis, et quod consequens est plenitudo charitatis. Plenitudo autem charitatis exigit ut unus alterum sicut seipsum diligat, alioquin illius amor adhuc habet quo crescere valeat. Oportet vero condignum habere, ut sit quem possit, et merito debeat ut seipsum diligere. Si igitur primordialem personam veraciter constat esse summe bonam, nolle omnino non poterit quod summa charitas exigit. Et si veraciter constat eam omnipotentem esse, quidquid esse voluerit, non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de quo nullo modo possumꝰ ꝑsonam questi
dubitare qd̾ ab illa pͥncipalissima ib una sola¬
existentia sit ncc̃e sit unam aliqͣm ĩmediate
ꝓcedere. Alioquin oportebit: eam solam reman̾e
Tonstat namq quod cet̾arum nulla omso eẽ ua¬
loat que non ab illa ĩmediata uł mediate ꝓce¬
dat. Ubiaũt nõ est ĩmediata: non potest esse ꝑ¬
cessio ĩmediata. sicut nec illa que ꝑit̃ est media¬
ta. ⁊ ĩmediata. S nil ꝓhibet ut ĩmediata q̃m
sit. etiam ubi mediatam deesse contingit. O¬
cessio ĩmediata consistit in ꝑsonarum dualita¬
te. Mediata uero ñquam sine ꝑsonarum t̾nita¬
tam illa quealiam ꝓducit. qmͣ illa cuie ex ipsa
ꝓcedit. Mediata ꝓcessio exceptis illis ꝑsonis incͥib
ilcipit ⁊ desinit᷑. ht̃ eciam t̾riam in quã media¬
tio consistit. Naturalit̃ aũt est qualitas prioꝵ¬
qmͣ trinitas. Nam illa potest esse sine ista. ista uͦ
nũqmͣ sine illa. Naturalit̃ itaq ⁊ illa ꝓcessio pͥor

Expanded text:
de quo nullo modo possumus dubitare, quod ab illa principalissima existentia necesse sit unam aliquam immediate procedere, alioquin oportebit eam solum remanere. Constat namque quod caeterarum nulla omnino esse valeat, quae non ab illa immediate vel mediate procedat. Ubi autem non est immediata, non potest esse processio mediata, sicut nec illa quae pariter est mediata et immediata. Sed nihil prohibet ut immediata sit, quandoque etiam ubi mediatam deesse contingit. Processio immediata consistit in personarum dualitate, mediata vero nunquam sine personarum trinitatam ipsa quae illam producit, quam illa quae ex ipsa procedit. Mediata processio exceptis illis personis in quibus incipit et desinit habet et tertiam in qua mediatio consistit. Naturaliter autem prior est dualitas quam trinitas. Nam illa potest esse sine ista, ista vero nunquam sine illa. Naturaliter itaque et illa processio prior
Abbreviated transcription (Latin):
diate simul ⁊ ĩmediate. Tam iacob qͣm ysaac de
suba abrahe ꝓressit. S uniuis ꝓcessio mediatatm̃:
modo ĩmediata. media uͦ mediata simusl ⁊ ĩmedi¬
ata. Nam sech quidẽ ꝓcessit de suba ade. Imediate
utiꝙ: in qͣntum fuit᷑ de ꝓprio semine. mediate ui
in qnͣtum fuit de semine eue. ¶ Ecce in hũana
natura quomͦ ꝑsonalis ꝓcessio triplici distingni¬
tur modo. Et qmius ista uideat᷑ ntłium ꝑegtina
ab illa singulari ⁊ suꝑexcellenti natura. est cũ
simiłitudo nõ nulla. ut pote in ea que est ad sisi¬
tudinem illuis facta. Oportet itaq ex hac natura
ad illam. ꝯtẽpłatõis speculã erigere. ⁊ uixͣ dcãm
ꝯsid̾atõem quid ibi sit. uł quid ibi nõ sit ꝓporti
mus quales iam suꝑuis distuicimꝰ eccepta ea q̃
a seim ip̃a. ẽ dephendit᷑: ꝓculdubio in ĩllam natu¬
ram quatnarum ꝑsonarũ nũm introduce indem

Expanded text:
diate simul et immediate. Tam Jacob quam Isaac de substantia Abrahae processit, sed unius processio mediata tanttummodo immediata, media vero mediata simul et immediata. Nam Seth quidem processit de substantia Adae immediate, utique quantum fuit de proprio semine, mediate vero in quantum fuit de semine Evae. Ecce in humana natura quomodo personalis processio triplici distinguitur modo. Et quamvis ista videatur multum peregrina ab illa singulari, et superexcellenti natura, est tamen similitudo nonnulla, utpote in ea quae est ad similitudinem illius facta. Oportet itaque ex hac natura se ad illam contemplationis speculam erigere, et juxta dictam considerationem quid ibi sit, vel quid ibi non sit, proportiomus, quales jam superius distinximus, excepta ea quae a semetipsa esse deprehenditur, procul dubio in illam naturam quaternarium personarum numerum introducere videm
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas qmͣ illud qd̾ ꝑ pliues sub̾as potest distͥbui.
⁊ a płib cominuntt̃. ⁊ a singłis integralit̃ pos¬
sideri. Illud u̾o dicamꝰ indiuiduũ qd̃ nõ nisi
um soli possit aptari: si inqmͣ uyxͣ hunc modũ
duuduũ ⁊ indiuiduũ uelimus acciꝑe: pot̾i¬
mus fortassis nõ inconuenient̃ dic̾e qim̃ qmͣ

Expanded text:
sonas quam illud quod per plures substantias potest distribui, et a pluribus communiter et a singulis integraliter possideri, illud vero dicamus individuum, quod nonnisi soli uni possit aptari, si, inquam, juxta hunc modum dividuum et individuum velimus accipere, poterimus fortassis non inconvenienter dic
Abbreviated transcription (Latin):
sũb̾e qn inuenitur: ñ de nature ipsiuis ꝯditione
s de ꝯditõis ip̃iis corruptõe fore dep̃hendit᷑.
¶Huic est facile ꝓpende de ꝓpuetate diuina:
atq humana quomͦ una alt̾i uideat᷑ opposita.
his itaq ouab quasi ex opposito alt̾nsecus respõ¬
cem iespondentib: angłica ꝓpuetas uẽlut media¬

Expanded text:
que invenitur, non de naturae ipsius conditione, sed de conditionis ipsius corruptione fore deprehenditur. Hinc est facile perpendere de proprietate divina atque humana quomodo una alteri videatur opposita. His itaque duabus quasi ex opposito alteri secus respicicem respondentibus, angelica p
Abbreviated transcription (Latin):
mo omĩo ꝯtͣrie. Harum ꝓprietatũ ꝯͣrietatem
tercius existendi modus ꝓportionali quadam ra¬
tione ꝯliectit. ⁊ ad mut᷑uam ꝯcordiam suame¬
diatõe duo extrema duo componit. hñs ꝯmũe
tum uno: ẽẽ ab et̃no. cõmune hñs cum alio.
nõ esse a sem ip̃o. Habemris iam ꝓprie ꝓprium
ꝑsone unius. Habemus quidsit ꝯmime duab
s que sint singłarum ꝓpria: rõcinando necdũ
apprehendimus.

Expanded text:
prietatum contrarietatem tertius existendi modus proportionali quadam ratione connectit, et ad mutuam concordiam sua mediatione duo extrema componit, habens commune cum uno esse ab aeterno, commune habens cum alio non esse a semetipso. Habemus jam proprie proprium personae unius: habemus quid sit commune duabus sed quae sint singularum propria ratiocinando necdum apprehendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lib ⁊ creatis diũsum est ẽẽ: ⁊ id qd̾ est. In rẽbus
aũt iucreatis idem ip̃m ẽ esse ⁊ id qd̾ est. Constat
itaq dĩnam sub̾am nicħ aliud ẽẽ qm sub̾ale. im¬
consitit in se ip̃o. Suꝑsũb̾ale in qnͣtum ei ni¬
chil ẽẽ inest uelut in subiecto. ¶ Timentes ĩꝙ
ubi nõ est timor recce tumerent fatĩ ꝑsonas scd̃m
sub̾am subam dici: si ꝑsona simplicit̾ sub̾ale ẽẽ
significaret. uec aliquid ꝯsignificaret. Signifi
etate. Ideo gͦ fident̃ fatemur ꝑsonas in dĩnita¬
te scd̃m subam dictas ⁊ sub̾am significare ⁊ płos
bentes unũ ⁊ indiffe̾nscẽ: ex diffenti ꝓprietate.
Unitas itaq ibi est iuxta modũ eẽndi. pͣłalitas:
uicta modũ existendi. Unitas eẽntie. qr unum
⁊ indisfens ẽẽ. Plures ꝑsone: ꝙ płes existentie.¬
¶ Die querentib ista ut puto debent satuta¬
uita nemo debet expet̾e uł expectaie. ¶Notan-¬
dum aũt de ꝑsona atq existentia quõ se hãt una

Expanded text:
libus et creatis diversum est esse, et id quod est; in rebus autem increatis, idem ipsum esse, et id quod est. Constat itaque divinam substantiam nihil aliud esse quam substantiale, iconsistit in seipso, supersubstantiale in quantum ei nihil inest velut in subjecto. Timentes itaque ubi non est timor, recte timerent fateri personas secundum substantiam dici, si persona simpliciter substantiale esse significaret, nec aliquid consignificaret. Significetate. Ideo ergo fidenter fatemur personas in divinitate secundum substantiam dictas, et substantiam sbentes unum et indifferens esse ex differenti proprietate, unitas itaque ibi est juxta modum essendi, pluralitas juxta modum existendi. Unitas essentiae quia unum et indifferens esse, plures personae quia plures existentiae. Pie quaerentibus ista, ut puto, debent suffivita, nemo debet expetere vel exspectare. Notandum autem de persona, atque existenti quomodo se habeat una
Abbreviated transcription (Latin):
utrobiꝙ namq ratio eadem occurrit. ⁊ de siłi¬
b simile tudicium simut. Dictum est illi de sb̾a
dicat᷑ hic de ꝑsona. qd̾ oportet qd̾ aliqua existat
que sit a sem̃ ip̃a. ⁊ nõ ab alia aliqua. Alioquin
in una diuinitate essent absq dubio ꝑsone infi¬
nite. Nam susta esset ab illa. ⁊ illa ab alia ⁊ iuxͣ
hunc᷑ ꝓgressionis modum quelibet unaẽet ab¬
alia aliqua: huis ꝯcathenatõis ꝓduccio absq
dubio in infinitũ ꝓcederet. ⁊ euiͦsmodi ꝓducti¬
onis t̃minus nullus occurreret. sicq fier ut
cua: ut omĩo nõ egeant ꝓbatõe aliqua. Nam
qd̃ nullus facit tid̃ facere nõ ualet. qd̾ nullus
Hoc ip̃m ex tempore ẽẽcepit. qd̾ nlła ꝯpositio
sine cõponente. Nulla ꝑticio sine distribuente
qd̃ sit quo nichil est mauis qd̾ sit quo nichil
statim acquiescit. nicħ est unde dubitare pos¬
sit. Negͥ contra conscĩam nr̃am diuinar̃ ꝑsona¬
rum num in ufinitũ extendamꝰ : oport ꝓcul¬

Expanded text:
de similibus simile judicium sumit. Dictum est ibi de substantia, dicatur hic de persona, quod oportet ut aliqua existat, quae sit a semetipsa, et non ab alia aliqua, alioquin in una divinitate essent absque dubio personae infinitae. Nam, si ista esset ab illa, et illa ab alia, et juxta hunc progressionis modum quaelibet unaalia aliqua, hujusmodi concatenationis productio, absque dubio in infinitum procederet, et ejusmodi productionis terminus nullus occurreret, sicque fieret ut cua, ut omnino non egeant probatione aliqua. Nam quod nullus facit quod facere non valet, quod nullushoc ipsum esse ex tempore coepit, quod nulla compositio sine componente, nulla partitio sine distribuente, quod sit quo nihil est majus, quod sit quo nihil statim acquiescit, nec est unde dubitare possit. Ne igitur contra conscientiam nostram divinarum personarum numerum in infinitum extendamus, oport
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ Uides gͦ qd inꝯmiũ cabłis existenttia ꝯmiucabi¬
ex illa ꝓcedit: ⁊ origĩem trahit.¶Ecce illũ exi¬
stendi modũ tam indubitatu demonstratõe coi¬
leguus. De quo in huuiꝰ operis exordio locitti sumꝰ
sbi ppelocuti sumus: triplex est existendi iodus.
Unus qui est ab et̾no. ⁊ a semet ipo. alius qui neoz
a semet ip̃o nec ab et̾no. ⁊ int̾ hos medius qui est̾
ab et̃no. nec tam̃ a seni ip̃o. Sicut enim supius
ꝓ̃batum est tote tres ꝑsone sibi sunt coeq̃liales
⁊ coet̾ne. Sicut gͦ ab et̾no est existentia illa q̃
a sem ip̃a existit: sic ⁊ ab et̾no Ee ht̃: que ab eas
ꝓcedit Isle itaq existendi inodus. qui est ꝯmius

Expanded text:
cabilis existentia communicabiex ista procedit et originem trahit. Ecce illum existendi modum jam indubitata demonstratione collegimus, de quo in hujus operis exordio locuti sumus,ibi praelocuti sumus, triplex est existendi modus: Unus qui est ab aeterno, et a semetipso; alius qui nec est a semetipso, nec ab aeterno; et inter hos medius, qui est ab aeterno, nec tamen a semetipso. Sicut enim superius probatum est, totae tres personae sibi sunt coaequales et coaeternae. Sicut ergo ab aeterno est existentia illa quae a semetipsa existit, sic et ab aeterno esse habet quae ab eadem procedit. Ille namque existendi modus qui
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ ex ip̃ã est om̃e posse. si ex slla est om̃eposse: ex illa
est om̃e esse. ex slla est om̃e existere. Ex illa itaꝙ
est om̃e qd̃ est Ex illa omĩs eẽntia. omĩs existen¬
tia. om̃ĩs ꝑsona. omĩs inqmͣ ꝑsona hũana. ange
ominꝰ quia nlła alia potest nisi ex ip̃a ẽẽ ex ciua ẽ
omẽ posse. Uides certe quia euismodi existentia
est omĩo incõicabilis. nec potest eẽ płib ꝯmunis.
abemus iam ꝓcerto
omĩo sit in ꝯmiũcabit existentia. Possumꝰ
g inde manifeste collig̾e qd̾ nõ sit incoĩcabilis
existentia: ẽẽ ꝑsonam aluinde potius qmase. A¬
lioqum in diu̾initate ñ eeñt. s nec eẽpossent płꝰ¬
ts̃m due ꝑsone. ꝓprie ꝓprium itaq est um ꝑsone

Expanded text:
ergo ex ipsa est omne posse; si ex ipsa est omne posse, ex ipsa est omne esse, ex ipsa omne existere. Ex ipsa itaque est omne quod est, ex ipsa omnis essentia, omnis existentia, omnis persona, omnis, inquam, persona humana, angellominus quia nulla alia potest nisi ex ipsa esse, ex qua est omne posse. Vides certe quia ejusmodi existentia omnino est incommunicabilis, nec potest esse pluribus communis. abemus jam pro certo ino sit incommunicabilis existentia, possumus ergo inde manifeste colligere quod non sit incommunicabilis existentia esse personam aliunde potius quam a se. Alioquin in divinitate non essent, sed nec esse possent plusquam duae personae. Proprie proprium itaque est uni
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo bo̾itatis poicebat: Dede ĩmediate pro¬
cedenti existentie dedit quiqquid ab om̃ipoten¬
te u̾acit᷑ dari potuit. Est itaq eis ꝯmune illud ẽẽ:
a quo est cet̃oꝵ oĩum ⁊ eẽ ⁊ posse. Ab hac itac
gemina existentia: est omĩs eẽntia. omĩs existẽ¬

Expanded text:
plenitudo bonitatis poscebat, de se immediate proplenitudo bonitatis poscebat, de se immediate procedenti existentiae dedit quidquid ab omnipotenti veraciter dari potuit. Est itaque eis commune illud posse, a quo est caeterorum omnium et esse et posse. Ab hac itaque gemina existentia est omnis essentia, omnis pe
Abbreviated transcription (Latin):
se a sem ip̃a eẽ. qd̾ est ꝓprie ꝓpeium ĩnascibilis ꝑsone.
uerum qui hoc dicit qnͣtum michi uidet᷑ ñ benẽ intel¬
ligit᷑ quod dicit. S ut meluis elucescat qd̾ dicimꝰ.
hoc ip̃m diligentius discutiamus. ¶Dictas quia sũ
nascibilis imediare tantũ a se ꝓcedent. dedit pleni¬
tudĩem potentie sue gͦ ⁊ posse a semz ip̃o existere ut
pote qui omp̃s est ⁊ omiã potest. Ad poc ip̃e respon¬
deo ⁊ fident̃ affirmo quia a semet ip̃o  si a sem ip̃o
esse potest. Nam natrira dĩna omĩo inuariabitis
est. Si gͦ est a sem ip̃o: constat eum eẽ qd̾ est sine
alt̾ius dono. S si hoc posse ei ĩnascibilis dedit: gͦ
ex alt̾ius dono hoc habuit. Quid gͦ : Namquidecse¬
sit sibi ip̃i contraria ista assertio. Est enĩ omĩo
aliquid simł ẽẽ ⁊ nõesse. Sicut gͦ suꝑuisiam drx¬
mus ut sũme digna ꝑsona ꝯdignam hr̃et ꝓut

Expanded text:
sse a semetipsa esse, quod est proprie proprium innascibilsse a semetipsa esse, quod est proprie proprium innascibilidetur, non bene intelligit quod dicit. Sed, ut melius elucescat quod dicimus, hoc ipsum diligentius discutiamus. Dicit is, quia si innascibilis immediate tantum a se procedenti dedit plenitudinem potentiae suae, ergo et posse a semetipso existere, ut qui omnipotens est, et omnia potest. Ad hoc ipse respondeo et fidenter affirmo, quia a semetipso est, si a semetipso esse potest. Nam natura divina omnino invariabilis est. Si ergo est a semetipso, constat eum esse, quod est sine alterius dono. Sed si hoc posse ei innascibilis dedit, ergo ex alterius dono hoc habuit. Quid ergo? Nunquid ex sesit sibi ipsi contraria ista assertio. Est enim omninoaliquid simul esse et non esse? Sicut ergo superius jam diximus, ut summe digna persona condignam haberet, prout
Abbreviated transcription (Latin):
alcunde qm a se originem traħe: oꝑt a gem
ut ab una aliqua dc̃arũ. aut ab ambab simł hãt
dẽ. ⁊ quid horum qua rõe coniunci possit: restat in¬
quirere. Quod ꝑsona sũme digna condignã hãb̾e
oportuerit suꝑius ꝓlata ꝑspicue rõnis demonst᷑¬
tio inuenit. Ut autem omĩpotenti ꝑsone ꝯdigna
esset: oportuit ut ab om̃ĩpotente om̃ipõam ac¬
ciꝑet. Ut equam ĩmo eandem oĩpõam hab̾et. Nlam
ut sepe dcm̃ est omĩpotentia nõ potest ee nisi una.
Si aũt idem posse accepit. illud utiq posse accepit
a quo est oĩum posse oĩum ẽẽ oĩum existere. a quo
ut suꝑius dcm est ht̃ ẽẽ omĩs eeñtia. omĩs existen¬
tia. Si gͥ idem posseest absq dũbio ambob ꝯmũe.
conseqñs est t̃ciam intͥnitate ꝑsonam ex am̃bob¬
⁊ ere esse accepisse. ⁊ existentiam hĩe. S ad hec for¬
tassis dicturꝰ est aliquis si idem posse qd̾ ht̃ ĩnasci¬
bilis accepit ⁊ ht̃ ꝑsona nascibilis gͦ accepit ⁊ ht̃ pꝰ¬

Expanded text:
aliunde quam a se originem trahere, oportet ut ab una aliqua dictarum, aut ab ambabus simul habeat esse. Et quid horum, qua ratione convinci possit, restat inquirere quod persona summe digna, condignum habere oportuerit, superius prolata perspicuae rationis demonstratio invenit. Ut autem omnipotenti personae condigna esset, oportuit ut ab omnipotente omnipotentiam acciperet, ut aequam, imo eamdem potentiam haberet. Nam, ut saepe dictum est, omnipotentia non potest esse nisi una. Si autem idem posse accepit, illud utique posse accepit a quo est omnium posse, omnium esse, omnium existere. A quo, ut superius dictum est, habet esse omnis essentia, omnis existentia. Si igitur idem posse est absque dubio ambobus commune, consequens est tertiam in Trinitate personam ex ambobus et esse accepisse et existentiam habere. Sed ad haec fortassis dicturus est aliquis si idem posse quod habet innascibilis, accepit et habet persona nascibilis, ergo accepit, et habet po
Abbreviated transcription (Latin):
fuere in spũ an incorꝑe . Constat aũt qd̾ om̃e
corpus longitudĩem. latitudĩem. altitudi¬
nem localles iudelic dim̃siones ht̃. ⁊ eo ip̃o sñ
totali capacitate subsistere nõ ualet: qualem
fuerunt. S quom̾ uł in qua hõis ꝑte tot cor¬
pora ẽẽ potuerunt. ¶S dicis fortassis ꝙ ange¬
lici sp̃c tam boni qm mali subtilia corpora hñt. s
qnͣtumc̃q subtilia duo eiusdem p̃sertun qͣlita¬
tis corpor unũ eundẽq locum occupare non
ualent. Cuius gͦ q̃so exiguitatis putas angłi¬
cum corpus esse si credas uł solam hõis pellem
corpori detractam tot angłica corꝑa posse ꝯp̃hẽ¬
dere. ¶ S ecce hoc dum ꝑ excessum diximuᷤ.
a nr̃o ꝓpoĩto longe euagati sumꝰ. Puto autẽ
pio ⁊ simplici aĩo posse ⁊ deb̾e suffice̾ ea cĩdicta¬

Expanded text:
fuere? In spiritu an in corpore? Constat autem quia omne corpus longitudinem latitudinem, altitudinem, locales videlicet dimensiones, habet, et eo ipso sine locali capacitate subsistere non valet, qualem fuerunt. Sed quomodo vel in qua hominis parte tot corpora esse potuerunt? Sed dicis fortassis quod angelici spiritus tam boni quam mali subtilia corpora habent. Sed quantumcunque subtilia duo ejusdem praesertim quantitatis corpora, unum eumdemque locum occupare non valent. Cujus ergo, quaeso, exiguitatis putas angelicum corpus esse, si credas vel solam hominis pellem corpori detractam tot angelica corpora posse comprehendere? Sed ecce hoc dum per excessum diximus, a nostro proposito longius evagati sumus. Puto autem pio et simplici animo debere et posse sufficere ea
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯꝑatione humana humani corporis effigiesi
sine capite: Hoc esse uidet᷑ in oꝑatõe diunau
mũsitatis fabrica sine optimo gn̾e creature.
ad hoc illuo accedit qd suꝑior ratio de angłica ꝓpͥe¬
tate disserut. Quis tͥ queso uidet᷑ ordo decentior
quis sũme sapientis dispositõni conuenientior
si i illa naturar̃ tͥnitate diurne uidelio ange¬
lice ⁊ hũane dicant᷑ duarum ꝓpͥetates t̾cie oĩo
ꝑ contrariũ opposite. nulla ibi media int̃ueniẽ¬
te. Anu̾o si dicat᷑ qd̃ duas extremas tercia int̃
nat. ¶ S si hoc nr̃e demonstratõis documen¬
tum sit ad huc alicui forte suspectum. attẽdat
quid sibi ꝑsuadere debeat euangłicũ testimo¬
niũ. Nonne ex eingłio ĩnotuit. qd̾ dñs ab
uno homĩe legionem demonũ eiecit: Contun
Si tot ab uno homine eiecti funt: tot ineo añ¬

Expanded text:
in operatione humana humani corporis effigies in operatione humana humani corporis effigies sine capite, hoc esse videtur in operatione divina, universitatis fabrica sine optimo genere creaturae. Ad hoc illud accedit quod superior ratio de angelica proprietate disseruit. Quis tibi, quaeso, videtur ordo decentior, quis summe sapientis dispositioni convenientior, si in illa naturarum trinitate, divinae videlicet, angelicae et humanae, dicantur duarum proprietates tertiae omnino per contrarium oppositae, nulla ibi media interveniente, an vero si dicatur quod duas extremas tertia internat? Sed si hoc nostrae demonstrationis documentum sit adhuc alicui forte suspectum, attendat quid sibi persuadere debeat evangelicum testimonium. Nonne ex Evangelio innotuit quod Dominus ab uno homine legionem daemonum ejecit? Continet nta sex. Si tot ab uno homine ejecti sunt, tot in eo an
Abbreviated transcription (Latin):
tas uelut ꝓportionali quadam roẽ contrariorsi
dissidentiã sua int̾positõe ꝯnectit. ⁊ alt̃nantium
dissonantiã in unam armoniã cõpouit.¶ Hec
tam̃ dicens: scio nõ nullos angłos alit̃ sentire.
Nam sunt usq hodie quiputant eos corꝑa hr̃e
S si instantius q̃rerent subtilius indagarent. in¬
daginis huius u̾itatem ut credimꝰ cicuis uiueni¬
rent. ¶ Quis saniun sapiens inficiari audebit ꝙ
ratõalis nature ꝓprietas tanto subluior. tãto
dignior sit: qͣnto ad inꝯposite ⁊ sũme simplicis
nature similitudĩem uicinus accedit: Quisaũ
neget creaturam incorꝑeam.⁊ ab om̃i corꝑee con¬
cretõis ad besione alienam: ad diuinã simplici¬
tatem ꝓprietatis sue similitudĩe magis appinqͣre
familiarius iherere qmͣ eay naturã que ex cor¬
głaritatẽ ex duab essentiis comũgit᷑: Absq
dubio optimũ geuus creature qd̾ consistit ĩ sola
⁊̃ simplici puritate sp̃ualis nature. Quod eͦ est

Expanded text:
tas velut proportionali quadam ratione contrariorum dissidentiam sua interpositione connectit, et alternantium dissonantiam in unam harmoniam componit. Haec tamen dicens scio nonnullos de angelis aliter sentire. Nam sunt usque hodie qui putant eos corpora habere. Sed si instantius quaererent, subtilius indagarent, indaginis hujus veritatem, ut credimus, citius invenirent. Quis sane sapiens inficiari audebit, quod rationalis naturae proprietas tanto sublimior, tanto dignior sit, quanto ad incompositae, et summe simplicis naturae similitudinem vicinius accedit? Quis autem neget creaturam incorpoream, et ab omni corporeae concretionis adhaesione alienam, ad divinam simplicitatem proprietatis suae similitudine magis appropinquare? Familiarius inhaerere, quam eagularitatem ex duabus essentiis conjungitur? Absque dubio optimum genus creaturae, quod consistit in sola et simplici puritate spiritualis naturae. Quod ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
alius est cõmunus płb naturis. alius ẽ ꝯmu¬
ꝑsonis płib. S ꝑsonalis ꝓprietas singłarem
rõalis existentie modum requirit. sine quo ꝑso¬
na ñqm sũbsistit. Ut gͦ existens ꝑ se solum pscã
esse possit: singłarem aliquẽ rõalis existentie
modum hr̃e oportẽbit. Quomͦ aũt singła acci¬
pienda sint: satis ex suꝑiorib pat. ⁊ iccirco ĩ
ip̃is explanandis ĩmorari nõ oport. ¶Hec sic̃
ꝓ modulo nr̃o potiumꝰ de ꝑsone significatõe.
lariatione descripsione digessimus. ¶Si qͥs
aũt nom̃ uid̾idui. nom̃ ꝑsone uł existentie a¬
lit̾ qmͣ assignauimꝰ: accipimꝰ ⁊ scd̾m acceptio¬
nem nõ nr̃am s suam argum̃tando ꝓcedit ⁊
rõcinatoĩs sue exctum ad inꝯueniens deducit:
sciat qm̃ adu̾sum me nichil agit. ⁊ si putat a
nature ꝑsonarũ pluralitatẽ hõe in uni

Expanded text:
alius est communis pluribus naturis, alius est commursonis. Sed personalis proprietas singularem rationalis existentiae modum requirit sine quo persona nunquam subsistit. Ut ergo existens per se solum persona esse possit, singularem aliquem rationalis existentiae modum habere oportebit. Quomodo autem singula accipienda sunt satis ex superioribus patet, idcirco in ipsis explanandis immorari non oportet. Haec sicut pro modulo nostro potuimus de personae significatione, variatione, descriptione digessimus. Si quis autem nomen individui, nomen personae vel existentiae aliter quam assignavimus accipit, et secundum acceptionem non nostram, sed suam argumentando procedit, et ratiocinationis suae exitum ad inconveniens deducit, sciat quoniam adversum me nihil agit. Et si putat agpersonarum pluralitatem habere in uni
Abbreviated transcription (Latin):
onũ origine. ⁊ auctore caret sũme simplex eẽhre
oportet. Cui u̾o est sũme simplexẽẽ: opordet ut
idem sit ei ẽẽ qd̃ posse Sapientem ẽẽ : qd̾ potentẽ
ẽẽ. Ecce de eiusesse habemus qd̾ q̃rimus. Nũc
de posse uideamus. ¶Queramusitaq de ipłius
posse utium ei sit an scd̃m plenitudiem. an scd̾m
ꝑticipatõem. S ubi est participatõ: simł ⁊ dis¬
tributio. Nam nec ꝑticipatio sine distributõe
nec distributio sine distributore. Quigͥ possibłi¬
tatem nõ nisi scd̾m ꝑticipatõem hr̃e uaiet: ꝓcui
dubio distributoris officio indiget. Constat itaꝙ
de eo quiest a sem ip̃o. cĩ si posse accepit ꝑtici¬
pando: ip̃m suũ posse est ei ex alt̾ius bñficio. s si
ex alt̾ius bñficio est eius posse: ꝓfecto ⁊ esse cm̃si

Expanded text:
omni origine et auctore caret, summe simplex esse, habere omni origine et auctore caret, summe simplex esse, habere oportet. Cui vero est summe simplex esse oportet ut idem ei sit esse quod posse, sapientem quod potentem esse. Ecce de ejus esse habemus quod quaerimus, nunc de posse videamus. Quaeramus itaque de ejus posse, utrum ei sit, an secundum plenitudinem, an secundum participationem. Sed ubi est participatio, simul est et distributio. Nam nec participatio sine distributione, nec distributio sine distributore. Qui ergo potestatem nonnisi secundum participationem habere valet, procul dubio distributoris officio indiget. Constat itaque de eo qui est a semetipso, quoniam si posse accepit participando, ipsum suum posse est ei ex alterius beneficio. Sed si ex alterius beneficio est ejus posse, profecto et esse.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ diligentiorẽ ꝯsid̾atõem
locus iste expostulat. ⁊ nos ad sublumiorẽ ĩ¬
telligentiã uocat: edificantiũ more oport
est opis nr̃i structurã ad secretioris intlłigen¬
tie subluiora consurg̃e. Inde gͦ incipiendũ
est: uñ a nemine dubitari potest. ¶Constat
sane quia om̃e idem est aut cõpoĩtum ẽẽ hab
aut sumplex. Constat nicħominꝰ qm̃ om̃e qd ha¬
betur. aut scd̃m ꝑticipatõem. aut scd̃m ꝑlem¬
aliquid ꝯponere: atq aliud qd̾ unũ est ĩpła¬
diuid̾e.⁊ ꝑ multos ꝓ arbitrio distrĩbu̾e. s sic̃
iam diximus. nec ꝯpoͣsitõ sine ꝯponente nec par¬
ticio est sine distridbuente. ¶ Uidẽamꝰ g̃ si illud.
semet ip̃o ẽẽ: poisit hr̃e compositũ hr̃e ẽe. Constat
aũt quia om̃is compositio compoĩtore eget Et ꝙ
sine bñficio ꝯpositoris eẽ nõ ualet: ꝓcul dubio id¬
ip̃m qd̾ eit a semetip̃o ñ ht̃. Patet gͦ quia qd̾ asem¬
ipso est: compõitum esse hałe nõ potest. Quod gͦ

Expanded text:
m diligentiorem considerationem locus iste expostulat et nos ad sublimiorem intelligentiam vocat, aedificantium more oportet est operis nostri structuram ad secretioris intelligentiae sublimiora consurgere. Inde ergo incipiendum est, unde a nemine dubitari potest. Constat sane quia omne quod est, aut compositum esse habet, aut simplex. Constat nihilominus quoniam omne quod habetur, aut secundum participationem, aut secundum plenaliquid componereer multos pro arbitrio distribuere. Sed, sicut jam diximus, nec compositio sine componente, nec partitio est sine distribuente. Videamus ergo si illud semetipso esse, possit habere compositum esse. Constat autem quia omnis compositio compositore eget, et quod sine beneficio compositoris esse non valet, procul dubio idipsum quod est a semetipso non habet. Patet ergo quia quod a semetipso est, compositum esse habere non potest. Quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ĩs ꝑsona: sit rõnalis nature indĩdua suła.
Quero itaq de sub̾a illa diuina cum sit si msi
una sola: q̃ro inqm utrum sit indiuidua. Nã
dua: aliqua rõnalis nature indĩdua suba ertt
aliquid qd non est ꝑsona. Nam trinit as ñ ꝑscã.
iutio ꝑsone: non uidet᷑ soli ꝑsone posse ꝯuenire.
Si uͦ illa sub̾a non est dicẽda indiurdua: ꝯstat pro
certo quia aliqua ꝑsona est quia diumna: que
ñ est indĩdua suba. Diffinitioitaq ista ꝑsone:
ñ potest om̃i ꝯuenire. Siue g esse siue nõ esse
tudĩdua sub̾a diuma dicat᷑: dicta illa diffinitõ

Expanded text:
ionalis naturae individua substantia. Quaero itaque de substantia illa divina cum sit nonnisi una sola, quaero, inquam, utrum sit individua? Nam dua, aliqua rationalis naturae individua substantia erit aliquid quod non est persona. Nam Trinitas quae divina nitio personae non videtur soli personae posse convenire. Si vero illa substantia non est dicenda individua, constat pro certo quia aliqua persona est, quia divina, quae non est individua substantia. Definitio itaque ista personae non potest omni convenire, sive ergo esse, sive non esse individua substantia divina dicatur, dicta i
Abbreviated transcription (Latin):
slla qm̃ suꝑius in trintatis indagtõe posuimꝰ
rõcinatione conuincit᷑. Ibi naniꝙ manifesta it̃e:
ꝓbat᷑. Immo młtiplici demonstratõe coniunctt᷑ qd̾
sicut ꝑfectio minus est cã alt̾uis: sic sane ꝑfectio ge¬
sit quisq cum uolu̾it ex illo loco repetere. ¶ Illud
aũt c̾tissumum ẽẽ debet. ⁊ hoc est qd̾ de tercia ꝑsona
fumit̾ retin̾e opoet qm̃ a quib est ei existendi causa.
ab ip̃is ⁊ existentia. Ecce iam ex rõe tenemꝰ qd̃ tercia
in tͥnitate ꝑsona ẽẽ hãt ex cetis duab. Qd̾ gͥ origi¬
nem ex duob trahat: habemus. s utrum eis mooi
existentia ꝯmiũcabilis sit: an u̾o inꝯmũcabłis nec¬
dum rõcinando tenemus.
E
ꝓposuimiꝰ Inuenimꝰ opoet̾e eẽ unam aliqm existenti¬
amĩnascibili quidem ĩmediate ꝯuinctam. Inue
diate tm̃ adhereat. Uniun est qd̾ nemĩem sanemẽ¬
tis credo pesse senture. qd̾ uidelie sit aliqua ꝑsonaĩ¬

Expanded text:
ius in Trinitatis indagatione posuimus, ratiocinatione convincitur. Ibi namque manifesta ratione probatur, imo multiplici demonstratione convincitur quod, sicut perfectio unius est causa alterius, sic sane perfectio gessit quisque cum voluerit ex illo loco repetere. Illud autem certissimum esse debet, et hoc est, quod de tertia persona firmiter retinere oportet, quoniam a quibus est existentia. Ecce jam ex ratione tenemus, quod tertia in Trinitate persona esse habeat ex caeteris duabus. Quod igitur originem ex duabus trahat habemus, sed utrum ejusmodi existentia communicabilis sit, an vero incommunicabilis, necdum ratiocinando tenemus. eproposuimus. Invenimus oportere esse unam aliquam existentiam, innascibili quidem immediate tantum conjunctdiate tantum inhaereat. Unum est quod neminem sanae mentis credo posse sentire, quod videlicet sit aliqua persona
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i ꝑsone hr̃e u̾ale esse ex inꝯmũcabili ꝓprie¬
tate. ¶ Nondicam apud grecos: qui ut scribit
tinos puto nullũ nom̃ inuerari posse ꝙ pꝰsit
meluis aptari płalitati diuine: qm̃ nom̃ ꝑsoẽ.
Et quidem fideli aĩo nicħ magis auttenticũ esse
debet: qͣm quod in ore oĩum sonat. ⁊ catholica au¬

Expanded text:
onae habere rationale esse ex incommunicabili proprietate. Non dicam apud Graecos qui, ut scribittinos puto nullum nomen inveniri posse quod possit melius aptari pluralitati divinae quam nomen personae. Et quidem fideli animo nihil magis authenticum esse debet, quam quod in ore omnium sonat, et catholica au
Abbreviated transcription (Latin):
uni ꝑsone cõuenientẽ ⁊ eo ip̃o inꝯmũicabłem.
S que est płib cõmunis: excludit᷑ eo qd̾ inꝯmu¬
nicabilis dr. Non inꝯuenient̾ itaq dicẽ possu¬
mus ut credimꝰ de diuina ꝑsona qd̾ sit nature
d̾ine inꝯmũicabit existentia. Descriptio ꝑsone¬

Expanded text:
soli personae convenientem, et eo ipso incommunicabilem. Sed quae est pluribus communis, excluditur in eo quod incommunicabilis dicitur. Non inconvenienter itaque dicere possumus, ut credimus, de divina persona, quod sit naturae divinae incommunicabilis existentia. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fentia uicissĩ sibi ꝯueccit᷑ nlła alt̾itatũ ordi¬
natõe ꝑornat᷑. Nemĩem puto estimare qd̾
magis pulchrũ est sũme pulchritudim pꝰ¬
se deesse. ⁊ qd̃ minus pulchxũ est ip̃i uesse.
Credi itaq oportet qd̾ nec ioꝯdissima ꝑsd̃ar̃
g̾manitas possit deesse in sũma felicitate.
nec ordinatissima ꝓprietatũ uarietas ĩsum¬
ma pulchratudĩe. S ne hec quam ꝓposumꝰ
ratio alicui forte ꝓbabilis magis qmͣ nccͣia
iudeat. hoc ip̃m qd̾ dicimus altioriadhucra¬
Qud erigit rerum natura ut sit aliqͣ ꝑsona q̃sit

Expanded text:
ferentia vicissim sibi connectitur, nulla alietatum ordiferentia vicissim sibi connectitur, nulla alietatum ordinatione perornatur? Neminem puto aestimare quod magis pulchrum est summae pulchritudini posse deesse, et quod minus pulchrum est ipsi inesse. Credi itaque oportet quod nec jucundissima personarum germanitas potest deesse in summa felicitate, nec ordinatissima proprietatum varietas in summa pulchritudine. Sed, ne haec quam proposuimus ratio alicui forte probabilis magis quam necessaria videatur, hoc ipsum quod dicimus altiori adhuc raQuod exigit rerum natura ut sit aliqua persona q
Abbreviated transcription (Latin):
fecto qd̃ ꝑsonar płalitas qnto gmanior: tã¬
to est ꝯuinctior ⁊ qͣnto ꝯunctior tanto ⁊ io¬
cundior. Quisaũt attestari audeat uł esti¬
mare p̃sumat qd̃ in illa sũme felicitatis ple¬
nitudine desit qd̾ magis iocundũ agnoscit᷑.
sllud insit qd̾ minusiocundũ ulłatenꝰ du¬
bitat᷑. Si itaq unaq̃a ꝑsona a seipã eẽ licit᷑.
talis utiq płalitas nulla sibi asfinitate ꝯiũ¬
git᷑. nulla mutuo g̾manitate copłat᷑. Quis
aũt cred̾e possit uł affirmare audẽbit qd̃
illa sũme unitatis płalitas tam sit ex uno
tonulc̾ta. ex alio tam longinqua. ⁊ ad inui¬
cem uelut omĩo ꝑegrina. ut exea ꝑte qua
unũ sunt sit sũma udiffr̃a. Ex ea u̾o ꝑte
quain plures secernit᷑: ab om̃i sit ꝯuincti¬
tissima quadam ꝓprietate uauetate distĩ¬
guit᷑. ⁊ decentissimo quodam ꝓportõnalita¬
tum modo inuanda rõe contexit᷑ An illa q̃
nulla diffr̃arum ꝯcordia. uł concordialidif¬

Expanded text:
fecto quod personarum pluralitas quanto germanior tanto est conjunctior, et quanto conjunctior tanto et jucundior. Quis autem attestari audeat, vel aestimare praesumat quod in illa summae felicitatis plenitudine desit quod magis jucundum agnoscitur, illud insit quod minus jucundum nullatenus dubitatur? Si itaque unaquaeque persona a seipsa esse dicitur, talis utique pla mutuo germanitate copulatur. Quis autem credere possit, vel affirmare ausit, quod illa summae unitatis pluralitas, tam sit ex uno conjuncta, ex alio tam longinqua, et ad invicem velut omnino peregrina, ut ex ea parte qua unum sunt, sit summa indifferentia, ex ea vero parte qua in plures secernitur, ab omni sit conjunctitissima quadam proprietatum varietate distinguitur, et decentissimo quodam proportionalitatum modo miranda ratione contexitur, an illa quae nulla differentiarum concordia, vel concordiali dif
Abbreviated transcription (Latin):
Rocul dubio qd̾ infinitũ est digne ĩ create¬
diffiniri nõ potest. Poterit tñ fortassis ad
aliq̃m diuine cognit̃ois ꝓtiectum ꝑuenire: si
studĩumus qualem dñs ded̾it descriptõem ꝑ sõe
diuine assignare. Iuxͣ illam itaq existentie sig¬
nificatõem qmͣ suꝑius exposiumꝰ nõ inꝯuenien¬
ter fortassis dicere pot̾imus qd̾ ꝑsona diuina
sit diuine nature inꝯmũcabilis existentia.
Nomĩe existentie ut ex suꝑiorib palam est in¬
est gñalis solis ⁊ om̃ib rõabilib ꝯmunis. Et
est s̾pecialis: solis angłicis angłicisuł hũanisi

Expanded text:
rocul dubio quod infinitum est digne definiri non potest; poterit tamen fortassis ad aliquem divinae cognitionis provectum provenire, si studuerimus qualem Dominus dederit descriptionem, personae divinae assignare. Juxta illam itaque existentiae significationem quam superius exposuimus, non inconvenienter fortassis dicere poterimus, quod persona divina sit divinae naturae incommunicabilis existentia. Nomine existentiae, ut ex superioribus palam est, inest generalis solis et omnibus rationalibus communis. Et est specialis solis angelicis, vel solis
Abbreviated transcription (Latin):
significatõ ꝑsone ⁊ qua rõe plures ꝑsone ꝯsistẽ
si placet utrum data illa de ꝑsona hoctii diffi¬
nitio: possit cõuenire om̃i s soli. Nam si ĩuẽ¬
⁊ soli. ⁊ possit in se ip̃a conũ̃ti. Est aũt diffinitõ
boetii deꝑsona: qd̾ sit rd̃alis nature indĩdua sb̾a.
Ut itaq gn̾alis sit ata ꝑfecta. oportet ut ĩał¬

Expanded text:
ificatio personae, et qua ratione plures personae consistere si placet, utrum data illa de persona definitio Boetii possit convenire omni et soli. Nam si invenet soli, et ut possit in seipsa converti. Est autem definitio Boetii de persona, quod sit rationalis naturae individua substantia. Ut itaq
Abbreviated transcription (Latin):
uł subsistentie qͣmuis imꝓprie. Dicimꝰ quid̃
ꝓprietatem inueniunt quad̾ina essentia diffe¬
rat ab alia aliqua diuina. quia nõ est indiumi¬
tate nisi una sola. sicut ꝓprietatib ibi differt
una ꝑsona ab alia. Non gͥ uycta hanc ꝯsidatio¬
nem inueniunt: qͥuomͦ illam unitatẽ ibam di
in ea ꝑ quam differat a qualibet creata ẽẽnti¬
a. H ocͥ quidam attendentes nõ solum essentiam
¶Ut aũt in sub̾am ⁊ subsistentiã uixta horũ
accept̾oem breuit̾ distinguam: ꝑ sũb̾am intelli¬
ge qd̃ suꝑuis dixi existentiam ⁊munẽ ꝑsũbsi¬
stentiam: qd̃ dixi existentiã in ꝯmũitabłem
¶Quigͥ ex hiis cne suꝑius posui nouit quomͦ
in unitate sũb̾e possint ẽẽ płes existentie. No

Expanded text:
istentiae, quamvis improprie. Dicimus quidem proprietatem inveniunt qua divina essentia differat ab alia aliqua, divina, quia non est in divinitate nisi una sola, sicut proprietatibus ibi differt una persona ab alia. Non igitur juxta hanc considerationem inveniunt quomodo illam unitatem substantin ea, per quam differat a qualibet creata essentia. Hoc quidem attendentes non solum essentiam,iam et subsistentiam juxta horum acceptionem breviter distinguam, per substantiam intellige, quod superius dixi, existentiam communem, per subsistentiam, quod dixi, existentiam incommunicabilem. Qui igitur ex his quae superius posui novit quomodo in unitate substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
latini unam in dĩnitate sub̾am. Greci: tres esse
fatent᷑. S absit ab eis diũsa cred̾e̾ ⁊ hosuł illos
in fide errare. ¶ In hac gͦ am̃boꝵ uauetate ĩtel¬
ligenda est ũitas una qͣmius apud diu̾sossi no¬
minũ acceptõ diu̾sa. Qd̾ ꝑsone ab aliis sũbe. ab alii

Expanded text:
detur quod Latini unam in Divinitate substantiam, Graeci tres esse fatentur. Sed absit ab eis diversa credere, et hos vel illos in fide errare! In hac ergo verborum varietate intelligenda est veritas una, quamvis apud diversos sit nominum acceptio diversa
Abbreviated transcription (Latin):
dus existendi. Quis q̃so dicat impossibłe seu ⁊̃
tat᷑ hĩe ex ꝓprietate ⁊ma ⁊ alius dicat᷑ hr̃e exa¬
lia. Non itaq uidet᷑ impossibłe. uł incredibłe
plures existentias. ⁊ quod conseqñs est płes ꝑsdãs
nifesta rõe cõnincimꝰ: fatĩ oportebit qd̾ si omĩ¬
potentiã ht̃ una: omĩpõam ħebit ⁊ alia. Constat
aũt apud om̃s theologos indubitabili ratõe:
qd̃ u uera diuinitate sit sũme siplex ẽẽ. Erit
gͦ ncc̃e ut idem ip̃m sit ĩbi omĩpõam ẽẽ: qd̾ om̃i

Expanded text:
dus existendi. Quis, quaeso, dicat impossibile, seu etiam dus existendi. Quis, quaeso, dicat impossibile, seu etiam catur habere ex proprietate una, et alius dicatur habere ex alia? Non itaque videtur impossibile vel incredibile plures existentias, et quod consequens est plures personas  fateri oportebit quod si omnipotentiam habet una, omnipotentiam habebit et alia. Constat autem apud omnes theologos indubitabili ratione, quod in vera divinitate sit summe simplex esse, erit ergo necesse ut idem ipsum sit ibi omnipotentiam esse quod omni
Abbreviated transcription (Latin):
possit inꝯmũicabilis existentia ẽẽ. s quot per
in illa absq dubio trinitate oport cot sone.¬
ꝑsonales ꝓprietates ẽẽ: quot sunt ꝑsone. ꝓpri¬
etas autem ꝑsonalis ꝓccito est incõmũicadilis.
ꝓprietas ꝑsonalis est ex qua unusquisq ht̃ esse
is qui ip̃e est. ꝑsonalẽ ꝓprietatem dicimꝰ: ꝑ ꝙͣ
quilibet unus est ab om̃ib aliis discoetus. Nũ¬
qmͣ enim ꝑsonam dicimꝰ usi aliquẽ solum a
cet̃is om̃ib singłari ꝓprietate discretum. Si gͥ
ꝑsonalem ꝓprietatem ꝯmũicãbilẽ eẽ ꝯtendis.
ĩdem est ac sidicas unam ꝑsonam posse ẽẽ duaᷤ.
s sĩ una d̾rgemina. ⁊ gemina una facile ꝯuin¬
cit᷑ ꝙ neut᷑ earũ sit ulla ꝑsona. quia neutra ab
alia est in singłari ꝓprietate discreta. H uic gͦ aꝑ¬
te colligius quod suꝑius iam diximꝰ qd̾ ꝓprie¬
tas ꝑsonalis qd̃ ꝓprietas omĩo sit incõmuicabi¬
lis. In illa ꝑsonar trinitate absq dubio ẽ ncc̃e

Expanded text:
possit incommunicabilis existentia esse. Sed in illa absque dubio Trinitate, oportet tot personales proprietates esse quot sunt personae. Proprietas autem personalis pro certo est incommunicabilis. Proprietas personalis est ex qua unusquisque habet esse is qui ipse est. Personalem proprietatem dicimus, per quam quilibet unus est, ab omnibus aliis discretus. Nunquam enim personam dicimus nisi aliquem solum a caeteris omnibus singulari proprietate discretum. Si igitur personalem proprietatem communicabilem esse contendas, idem est ac si dicas unam personam posse esse duas. Sed, si una dicitur gemina, et gemina una, facile convincitur quod neutra earum sit ulla persona, quia neutra ab alia est singulari proprietate discreta. Hinc ergo aperte colligimus, quod superius jam diximus, quod proprietas personalis omnino sit incommunicabilis. In illa personarum Trinitate absque dubio est necesse
Abbreviated transcription (Latin):
bilis existentia. ut suꝑius ꝓbatum ncabilis
omĩs ꝓprietas ꝑsonalis omĩo est in ꝯum existẽ¬
nicabilis. ⁊ ratõe eadem est in diuinsdr̃a tia
uina nisi hñs eẽ d̾inum ex ꝓprietate iꝯmũ¬
cabili: S quid est ouunũ esse nsi suꝑsb̾ale:¬
Nam siue dicas diuinũ siuie suꝑ sub̾ale. Siue
ad idem uidet᷑ respicere Tam itaq diuina ꝑ sd̃a
tatem utraq inꝯĩcabłem. Uides quia totum ꝙ
dr de una: podest dici ⁊ dealia. Itaq sicut dcm ẽ
qnͣtum ad dina nichil aliud est ꝑsona diuina:
cc̃m in ꝯmũicãbił existentia. Q uod possunt

Expanded text:
bilis existentia, ut superius probatum est, omnis proprietas personalis omnino est incommunicabilis. Et idem eadem est in divinis differevina, nisi habens divinum esse ex proprietate incommunicabili? Sed quid est divinum esse nisi suNam, sive dicas divinum, sive supersubstantiale, sive ad idem videtur respicere. Tam itaque persona divina, alem, utraque incommunicabilem. Vides quia totum quod dicitur de una potest dici et de alia. Itaque, sicut dictum est, quantum ad divina nihil aliud est persona divina quam incommunicabilis existentia.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩnis sentio. Illud itaq gratant̃ accipio. ⁊ pro
magno mun̾e habeo: si quid a me qd̃ uerũ
sit minus ꝓprie uł idonee d̾r: a quouis alio u̾b̾
ydoneis ⁊ magis ꝓpriis explicat᷑. Optinentiaħ

Expanded text:
divinis sentio. Illud autem gratanter accipio, et pro divinis sentio. Illud autem gratanter accipio, et pro magno munere habeo, si quid a me quod verum sit, minus proprie vel idonee dicitur, a quovis alio verbis idoneis, et magis propriis explicatur. Obt