comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħa alius tres tm̃ p̃uidet saluandos.
noe danielem ⁊ iob contrario qͥdẽ ordine
s eosdem ordines expͥmens. continentiũ
a carnalib illecebris. ad ea quȩ cordis stͥ
niel uir desidioꝵ ab angło noĩat᷑. ⁊ p̃la¬

Expanded text:
et propheta alius tres tantum praevidit salvandos, Noe, Danielem, et Job : contrario quidem ordine, sed eosdem ordines exprimens, continentium a carnalibus illecebris ad ea quae cordis sunt, niel vir desideriorum ab angelo nominatur :
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ xp̃i: uirga ferrea. Et bene in dex¬
tera arundo ponitur. quia dextera
coꝵ dextera iniquitatis. Iam qd̾ se¬
quitur luce clariꝰ ẽ et genu flexo tali
b illuditur potius qͣm seruit᷑. Aue
rex iudeoꝵ. Et expuentes in eum
laudib suꝑuacuis. laudatur enimi
peccator in desid̾iis ar̃e sue et iniquus
benedicitur. acceperunt arundinem
et ꝑcutiebant capt̾ eiꝰ. Atalib enim
rectorib milites eoꝵ potestatẽ accipi¬
unt nocendi et deuorandi pauꝑes.
qd̃ totum tñ redundat in caput eiꝰ
cuiꝰ auctoritate se tuentur. Hic t̾cia
mors ẽ qñ sedet fetens in cathedra
pestilentie. His mortib infelix aĩã
ante extremã crucẽ mortis afficit᷑.
et qd̃ miserabiliꝰ ẽ talib obꝓbriis
quasi ꝓ magnis honorib delectat᷑.
et talis cotidie ducitur ad crucem.
baiulans ipse sibi sue dampnati

Expanded text:
autem Christi, virga ferrea. Et bene arundo in dexautem Christi, virga ferrea. Et bene arundo in dextera ponitur, quia dextera eorum dextera iniquitatis. Jam quod sequitur luce clarius est, quia genu flexo, tali illuditur potius quam servitur. Ave, rex Judaeorum, et exspuentes in eum , laudibus supervacuis  laudatur enim peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Acceperunt arundinem et percutiebant caput ejus . A talibus rectoribus, milites eorum potestatem accipiunt nocendi et devorandi pauperes, quod totum tamen redundabit in caput ejus, cujus auctoritate se tuentur. Haec tertia mors est, quando sedet fetens in cathedra pestilentiae : his mortibus infelix anima, ante extremam crucem morte afficitur, et quod miserabilius est, talibus opprobriis quasi pro magnis honoribus delectatur, et talis quotidie ducitur ad crucem, bajulans ipse sibi suae damnati
Abbreviated transcription (Latin):
alis nequicie. Uide ordinẽ miserie.
A pͥncipib sacerdotũ traditur pͥn¬
cipi tenebrarum. qui flagellis suis
sibi mancipatum militib suis ex¬
posuit altius illudendum: et postea
nouissime crucifigendum. Post cru¬
cem enim ñ restat suppliciũ: quia
peccatum morte t̾minatur. S uicina
iam morte maiori demonum ludi¬
brio peccator agitatur. Exuentes
quippe eũ ueste totiꝰ xp̃iani deco¬
ris. quasi ꝓ regio splendore clami¬
crudelẽ uite sue sangui noleniã
a plerisq et honoratur et circum¬
datur. Unde et plectentei coronã
despinis pont̾ suꝑ capt̾ eiꝰ cum de
rapina pauꝑum spineas ei diuiti¬
as coaceruantes. caput caput eiꝰ¬
ad regnũ elationis efferunt. Uin¬
dica enim sibi pecunia: qd̾ sapiã
dicere solet. Per me reges regnãt.
et conditoꝵ legũ iꝰta decernunt.
Ubi pecunia: ibi rex. ibi lex. ibi cliner¬
tum copia. Unde et arundinẽ in dex¬
tera eiꝰ pont̃. Pocestas enĩ ⁊ regnũ im¬
piorũ arundo ẽ uento agitata. regnũ

Expanded text:
alis militiae. Vide ordinem miseriae. A principibus sacerdotum traditur principi tenebrarum, qui flagellis suis sibi mancipatum, militibus suis exposuit altius illudendum, et postea novissime crucifigendum. 505 Post crucem enim non restat supplicium, quia peccatum morte terminatur: sed vicina jam morte, majori daemonum ludibrio peccator agitatur. Exuentes quippe eum veste totius christiani decoris, quasi pro regio decore chlamycrudelem vitae suae sanguinolentiam a plerisque et honoratur, et circumdatur. Unde et plectentes coronam de spinis ponunt super caput ejus, cum de rapina pauperum spineas ei divitias coacervantes, caput ejus ad regnum elationis efferunt. Vindicat enim sibi pecunia, quod Sapientia dicere solet: Per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt . Ubi pecunia, ibi rex, ibi lex, ibi clientum copia. Unde et arundinem in dextera ejus ponunt. Potestas enim et regnum impiorum arundo est vento agitata: regnum
Abbreviated transcription (Latin):
m ꝑfeiere autẽ ñ inuenio. Su¬
pba etenim adhuc mens qͥa ad
omĩa p̾sumit desua potiꝰ m¬
dustria qͣm de dei gr̃a desente
deo sibi sepius relinquit᷑ ut in¬
firmitatẽ suam exꝑimento e¬
doceat᷑. Incipit itaq satagit
lãcescit. deficit. Sed nec sic qͥd̾
statim asua p̾sumptõne repͥ¬
mitur. et aꝓpria confidentia
nͥ post multa exꝑimenta ñ
reuocatur. Resumit tt̃m ui¬
res. et renouat᷑. Sibi irascit᷑.
sͥ indignat᷑. Increpat. castigit.
nc̃ denegligentia. nc̃ de in¬
prudentia se ip̃am accusat.
Ulciscit᷑ se ip̃am de se ipsa. in¬
uehitur inseipsam. Uigilie
itaq extendunt᷑ ieuinia ita¬
q continuant᷑. Affligit᷑ corpꝰ
frigore et nuditate. caro at¬
terit᷑ labore et uerb̃e. Mactan¬
tur itaq multipliceᷤ hostiȩ.
inaratam̃ exteriori. nec dũ
mentio saltem sit de ara int̾¬
iori. Intantagͦ afflictione cor¬
poris dum requies nullada¬
tur dum nec modꝰ nec mnsura

Expanded text:
mihi, perficere autem non invenio . Sumihi, perficere autem non invenio . Superba etenim adhuc mens quia omnia praesumit de sua potius industria quam de Dei gratia, deserente Deo, sibi saepius relinquitur ut infirmitatem suam experimento edoceatur. Incipit itaque, satagit, lassessit, deficit. Sed nec sic quidem statim a sua praesumptione reprimitur, et a propria confidentia nisi post multa experimenta non revocatur. Resumit iterum vires et renovatur, sibi irascitur, sibi indignatur, increpat, castigat, nunc de negligentia, nunc de imprudentia seipsam accusat, ulciscitur seipsam de seipsa, invehitur in seipsam. Vigiliae itaque extenduntur, jejunia itaque continuantur, affligitur corpus frigore et nuditate, caro atteritur labore et verbere. Mactantur itaque multiplices hostiae, in ara tamen exteriori, necdum mentio saltem fit de ara interiori. In tanta ergo afflictione corpus dum requies nulla datur, dum nec modus, nec mensura
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teritiꝰ delictis satisfaciat. qͣm
defuturis secautum custodiat
qͥd qͦ ordine g̾endum. qͣntũ ł qñ
cuilibet rei insistendum scias
rexisse.& qͣsi nouam qͣndã quo¬
samodo legem condere. Nato
namq moyse.& adulto.iã mo¬
res componit. iam uitã dispo¬
nit. Cogitat qͤmad̾m uultum
mod̾ari oporteat. qͣm disciplina¬
te habitum gestumq cõporit.
dictat qͥd comedend̾. qͥntũ iugi¬
landũ. qͣliter resistet ire qͦmͦ cõ¬
tradicat gulȩ qͣmad̾m concul¬
cet suꝑbiam. qua rõne extingͥt
luxuriam. qͦm ꝓmptus eẽ debeat
ad obediendum. qͣm paciens ad
sustinendũ. multa pretẽa alia
que meliꝰ faciendo qͣm legendo
discimꝰ. et altius retinemꝰ. Cog¬
noscite itaq moysen in hoc ge¬
mino signo. Cum uideriᷤᷤ dura
p̃cipientẽ districte punientẽ.
data itaq lege et accepta. inci¬
pit uelle ꝓficere. sed ñ dat᷑ pꝰse
adimplere. Itaut cum apło ꝓ
clamare possit. uelle adiacet

Expanded text:
praeteritis delictis satisfaciat, quomodo praeteritis delictis satisfaciat, quomodo de futuris se cautum custodiat, quid quo ordine gerendum, quantum, vel quando cuilibet rei insistendum, scias rexisse, et quasi novam quamdam quodammodo legem condere. Nato namque Moyse, et adulto, jam mores componit, jam vitam disponit. Cogitat quemadmodum vultum moderari oporteat, quam disciplinate habitum gestumque componat, dictat quid comedendum, quantum vigilandum, qualiter resistat irae, quomodo contradicat gulae, quemadmodum conculcet superbiam, qua ratione exstinguat luxuriam, quam promptus esse debeat ad obediendum, quam patiens ad sustinendum, multa praeterea alia quae melius faciendo quam legendo discimus et arctius retinemus. Cognoscite itaque Moysen in hoc gemino signo, cum videritis dura praecipientem, districte punientem. Data itaque lege et accepta incipit velle proficere, sed non datur posse adimplere, ita ut cum Apostolo proclamare possit: Velle adjacet
Abbreviated transcription (Latin):
muel auita discesserat qͣndo
ꝓpħ̃a talia scͥbebat. Qdͥgͦ ẽ obse¬
cro qͦd dicit. qͥd nos doc̾e uolu¬
dei uiuũ si apło dei de eo scͥben¬
ti credimꝰ. bemplũ dei inqͥt scm̃
ẽ qͦd estis uos. Nequaqͣm gͦ cre¬
dendum ẽ dei templũ sine sa¬
cerdotib eẽ. uelabsq hic qͥm
uocant nom̃ dñi eẽ deb̃e. Sed
utinã moy ses et aaron sint isa
& aaron et samuel. ꝑmoysen
lex data ẽ. inaaron sac̃docium
iniciatũ ẽ. samuelidonũ ꝓphe¬
ciȩ concessum ẽ. officiũ itaq
moysi ẽ facienda p̃cipere om¬
mittenda ꝓhib̾e. Officiũ aaron
ẽ ad eaq̃ moyses mandat dñi
implorare auxilium. et trans¬
gressorib orõne et obłone dm
it̾̃m redde ꝓpitiũ. officium sa¬
muelis ẽ p̃dicere qͦd p̃miũ sꝑ¬
are ualeant legis exsecutores.
qͥm penã debeant expectare
legis p̾uaricatores. Sigͥ uide¬
ris aliqͤm de scło nuꝑuenien¬
tẽ tota die cͥoa hoc intentũ in
hoc om̃i hora occupatũ. qͥd ꝓ

Expanded text:
muel e vita discesserat, quando Propheta talia scribebat. Quid ergo est, obsecro, quod dicit, quid nos docere voluDei vivum, si Apostolo Dei de eo scribenti credimus: Templum Dei, inquit, sanctum est quod estis vos . Nequaquam ergo credendum est Dei templum sine sacerdotibus esse, vel absque his qui invocant nomen Domini esse debere. Sed utinam Moyses et Aaron sint in set Aaron, et Samuel. Per Moysen lex data est. In Aaron sacerdotium initiatum est. Samueli donum prophetiae concessum est. Officium itaque Moysi est facienda praecipere, omittenda prohibere. Officium Aaron est ad ea quae Moyses mandat Domini implorare auxilium, et transgressoribus oratione, et oblatione Deum iterum reddere propitium. Officium Samuelis est praedicere quod praemium sperare valeant legis exsecutores, quam poenam debeant exspectare legis praevaricatores. Si igitur videris aliquem de saeculo nuper venientem, tota dic circa hoc intentum, in hoc omni hora occupatum, quid pro
Abbreviated transcription (Latin):
merant᷑. Sed & samuelcũ ad¬
huc puer eẽt die ac nocte ĩtẽ¬
plo ꝑmanebat. qͣnto mag̃ tẽ¬
pore dã qñ iam senuerat᷑. Qdͥ
aliud eum intemplo ag̃e opor¬
tuit. quã dño deseruire qͣmdo¬
minũ inuocare: Nilgͦ noui
ut arbitror accidit ut de eo
appħa dici uelscribi oportue¬
rit. Moyses et aaron . ĩ.s. e &¬

Expanded text:
ntur? Sed et Samuel cum adhuc puer esset die ac nocte in templo permanebat, quanto magis tempore David, quando jam senuerat? Quid aliud eum in templo agere oportuit quam Domino deservire, quam Dominum invocare? Nil ergo novi, ut arbitror, accidit, ut de eo a Propheta dici vel scribi oportuit. Moyses et Aaron in sace
Abbreviated transcription (Latin):
nec ultimũ qd̾ ⁊ plerumq extorqͣt aut
timor inutił. aut simulatio dãpnabił:
s t̾m medium nob̃ reputabit᷑ inm̾itum.
Sola nempe bona uoluntas int̾dum¬
sufficit: cetera ñ ꝓsunt. si sola defuerit.
Non ꝓsunt dixerim: s agenti ñ c̾nenti.
Ualet itaq intentio ad meritũ. actio
ad exemplum: utͣmq p̃ueniens cogita¬
tio. tantumm ad excitandũ. Cauendũ gͦ¬

Expanded text:
nec ultimum, quod et plerumque extorquet aut timor inutilis, aut simulatio damnabilis; sed tantum medium nobis reputatur in meritum. Sola nempe interdum bona voluntas sufficit: caetera non prosunt, si sola defuerit. Non prosunt dixerim, sed agenti, non cernenti. Valet itaque intentio ad meritum; actio, ad exemplum; utramque praeveniens cogitatio, tantummodo ad excitandum
Abbreviated transcription (Latin):
eniq ait. Scio cui credidi.ic.s. qr
appellat depositum. ⁊ quia credidit ꝓ¬
mittenti. dei ꝓmissum repetit. Promiᷤ¬
corona iusticie: s iusticie dei non suȩ.
Iustum qͥppe ẽ. ut reddat qd̾ debet.
Deb& autem qd̾ pollicitꝰ est. Et hoc ÷
iusticia de qua presumit paulꝰ. ꝓmis¬
sio dei: ne si hanc contẽpnens suam
uelit statuere iusticie dei ñ sit subietꝰ.
consortẽ: ut ⁊ corone fac̾et ꝓmeritorẽ.
torem. Porro coadiutorẽ fec̃. cũ fecit
uolentẽ. hoc ẽ sue uoluntati consenuentẽ.
Itaq uoluntas in auxilium: auxiliũ re¬
putatur inm̾itum. Si gͦ uoluntas ad̾o
ẽ: & meritũ. Hec dubium qd̾ a deo sit. &¬

Expanded text:
enique ait: Scio cui credidi, et certuappellat depositum: et quia credidit promittenti, fidenter promissum repetit. Promiscorona justitiae: sed justitiae Dei, non suae. Justum quippe est ut reddat quod debet: debet autem quod pollicitus est. Et haec est justitia, de qua praesumit Apostolus, promissio Dei: ne si hanc contemnens, suam velit statuere, justitiae Dei non sit subjectus, consortem, ut et coronae faceret promeritorem. torem. Porro coadjutorem fecit, cum fecit volentem, hoc est suae voluntati consentientem. Itaque voluntas in auxilium, auxilium reputatur in meritum. Si ergo a Deo voluntas est; et meritum. Nec dubium quin a Deo sit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa mĩe cet̾aq uirtutum exercitia. per
que utiq constat int̾iorẽ nr̃m hominẽ
renouari de die indiem.dũ ⁊ intentio
t̾renis incuruata curis. de imis paulatĩ
ad suꝑna resurgit. ⁊ affectio circa carnis
desidia languens. sensum in amorẽ sp̃c
conualescit. ⁊ memoria uet̾um oꝑum
turpitudine sordens. nouis bonisq actib
candidata. in dies hilarescit. In his nẽpe
scilicet intentioĩs puritate affectionis.
recordatione bone oꝑationis. ꝑ qͣm sibi
bene conscia memoria enitescit. Uerũ
hoc cũ certum sit diuino in nob̃̾ actitari
spũ dei sunt munera: quia uͦ cum nr̃e
uoluntatis assensu nr̃a sunt m̾ita.Hon

Expanded text:
ordiae, caeteraque virtutum exercitia, per quae utique constat interiorem hominem nostrum renovari de die in diem: dum et intentio terrenis incurvata curis, de imis paulatim ad superna resurgit; et affectio circa carnis desideria languens, sensim in amorem spiritus convalescit; et memoria veterum operum turpitudine sordens, novis bonisque actibus candidata in dies hilarescit. In his namquescilicet intentionis, puritate affectionis, recordatione bonae operationis, per quam sibi bene conscia memoria enitescit. 50. Verum haec cum certum sit divino in nobis actitari Spiritu, Dei sunt munera: quia vero, cum nostrae voluntatis assensu, nostra sunt merita. Non
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ in paulo. non etiam itidem oꝑat᷑
inipso: Hon enĩ loquor ait que ꝑme
ñ efficit d̾s. Quid gͦ: Si ñ pauli sed di
loquentis in paulo uel oꝑantis ꝑpaulũ.
hec u̾ba st̃ & oꝑa. uͥ iam pauli merita:
Qbi ẽ quod tam fidenter aiebat. bonum
certamen certaui. cursum .c. fidem . s. de.¬

Expanded text:
quitur in Paulo, non etiam itidem operatur in ipso? Non enim loquor, ait, quae per me non efficit Deus . Quid ergo? si non Pauli, sed Dei loquentis in Paulo, vel operantis per Paulum, et verba sunt, et opera; ubi jam Pauli merita? ubi est quod tam fidenter aiebat: Bonum certamen certavi, cursum consummavi,
Abbreviated transcription (Latin):
ne si utrũlibet negaret. utrũq ꝑdet amit¬
tendo utiq un iustus ẽ. & sic dãpnando
qd̾ est. S si uel t̾cioloco inuenit qd̃ uicissim
rependẽt. Calicem ait salutaris accipiam.
Calix salutaris: sanguis ⁊ saluatoris. Eͦ
si de ẽ tͥ om̃ino de tuo qd̾ uel scdis dei
bonis retribuas. uñ tͥ salutẽ presumis:
quic̃q inuocau̾it saluꝰ erit. Igit᷑ qͥ recte
sapunt. triplicẽ confitent᷑ oꝑationẽ. ñ
quidem lib̃i arbitrii. s diuine gr̃e ĩ ip̃o
siue de ip̃o. Prima ⁊ creatio. scda reforma¬
tio. t̾cia consũmatio. Primo nãq in xp̃o¬
sumꝰ creati. inlib̾tatẽ uoluntatis. scdo
Siqͥdem qd̾ ñ erat. in illo creari oportuit
qui erat. ꝑ formã reformari de formem.
membra non ꝑfici nͥ cũ capite. Qd̾ utiq
tunc cõplebit᷑ cum om̃s occurremus inui¬
rum ꝑfectum in m̃surã etatis plenitu¬

Expanded text:
ne, si utrumlibet negaret, utrumque perderet, amittendo utique unde justus est, et sic damnando quod est. Sed sic vel tertio loco invenit quod vicissim rependeret: Calicem, ait, salutaris accipiam. Calix salutaris, sanguis est Salvatoris. Ergo, si deest tibi omnino de tuo, quod vel secundis Dei donis retribuas, unde tibi salutem praesumis: quicunque invocaverit salvus erit . 49. Igitur qui recte sapiunt, triplicem confitentur operationem, non quidem liberi arbitrii, sed divinae gratiae in ipso, sive de ipso. Prima, creatio; secunda, reformatio; tertia est consummatio. Primo namque in Christo creati sumus in libertatem voluntatis: secundo Siquidem quod non erat, in illo creari oportuit qui erat; per formam reformari deformem; membra non perfici nisi cum capite. Quod utique tunc complebitur, cum omnes occurremus in virum perfectum, in mensura
Abbreviated transcription (Latin):
saluaris. Quid hoꝵ tͥ ex te ẽ. o hõ:
Quid hoꝵ ñ impossibile lib̃o arbitrio
Hec creare qui ñ eras. nec iustificare pec¬
cator. nec mortuus pot̾as. te ip̃m resus¬
citare: ut cet̾a pret̾mictã bona quȩ aut
sanandis necessaria sunt. aut saluandis
reposita. Quod dicimꝰ: de pͥmo patet &¬
ultimo. S & de medio nemo dubitat:
nͥ qui ignorans dei iusticiã ⁊ suã uoleis
statuere. iusticie dei ñ ⁊ subieclꝰ. Qͥd enĩe
Agnoscis creantis potentiã. saluantis głam.
ait. ⁊ sanabor.saluũ me fac. ⁊ saluꝰ ero.
qm̃ laus mea tu es. Iste d̾i iusticiã ag
noscebat. aquo eque sꝑabat tam sanari
a peccato. qͣm a miseria lib̃ari: ⁊ ideo
laudem illum suam ñ se m̾ito statuebat:
Propter hoc dd ingeminans: ñ nob̾ inqͥt¬

Expanded text:
salvaris. Quid horum tibi ex te, o homo? quid horum non impossibile libero arbitrio? Nec creare qui non eras, nec justificare peccator, nec mortuus poteras te ipsum resuscitare: ut caetera praetermittam bona, quae aut sanandis necessaria sunt, aut salvandis reposita. Quod dicimus, de primo patet et ultimo. Sed et de medio nemo dubitat, nisi qui ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere, justitiae Dei non est subjectus . Quid enim? Agnoscis creantis potentiam, salvantis gloriaait, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero, quoniam laus mea tu es . Iste justitiam Dei agnoscebat, a quo aeque sperabat, tam sanari a peccato, quam a miseria liberari: et ideo laudem suam illum, non se, merito statuebat: Propter hoc, et David ingeminans: Non nobis, inq
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ consummatio fieri habeat de nob̾. siue
etiam de nob̃. non autẽ a nob̾ creatio uero
facta sit sine nob̾: sola que nob̾cum qͦdã¬
mͦ fit. ꝓpt̾ consensum uoluntariũ nr̃m.
in merita nob̾ reputabit᷑ reformatio.

Expanded text:
 consummatio fieri habeat de nobis, sive etiam in nobis, non autem a nobis; creatio vero facta sit et sine nobis: sola, quae nobiscum quodammodo fit propter consensum voluntarium nostrum, in merita nobis reputabitur reformatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Non partim gr̃a. partim lib̾um arbitͥũ:
s totum singła in diuiduo oꝑe ꝑagunt.
Totũ qͥdem hoc. totũ ⁊ illa. s ut totũ in
illo. sic totũ ex illa. Credimꝰ placere lec¬
tori qd̾ a sensu apłi nusqͣm recedimus:
& quaqͣuersũ euaget᷑ oratio. in eadẽ pene
enim nr̃a aliud u̾ba sonant. qͣm illud
gͦ neq uolentis neq currentis. s miserẽ

Expanded text:
liberum arbitrium, sed totum singula opere individuo peragunt. Totum quidem hoc, et totum illa; sed ut totum in illo, sic totum ex illa. 48. Credimus placere lectori, quod a sensu Apostoli nusquam recedimus; et quaquaversum evagetur oratio, in eadem pene enim nostra aliud sonant quam illud: Ergo neque volen
Abbreviated transcription (Latin):
actitari sentimꝰ. aut nr̃e uoluntati attri¬
buamꝰ. quȩ infirma ẽ aut d̾i necessitati
quȩ nulla ẽ s soli gr̃e qua plenꝰ ẽ. Ipsa
libum excitat arbitrium. cũ seminat
cogitatũ. sanat cũ mutat affectum. ro¬
borat ut ꝑducat ad actum. seruat ne
sentiat defectum. Sic aut̃ ista cũ lib̃o
arbitrio oꝑat᷑. ut tm inpͥmo illd̾ p̃ue¬

Expanded text:
attribuamus, quae infirma est; aut Dei necessitati, quae nulla est; sed soli gratiae, qua plenus est. Ipsa liberum excitat arbitrium, cum seminat cogitatum; sanat, cum immutat affectum; roborat, ut perducat ad actum; servat, ne sentiat defectum. Sic autem ista cum libero arbitrio operatur, ut tantum illu
Abbreviated transcription (Latin):
iudia ⁊ õdio quo mundo mortem irduxit. ꝑsesiante ĩmo ⁊ peius
auc̃ta suꝑbia qͣ sese in celo adu̾sus dm̃ extulit. Ideoq nec̃ce ẽ ꝑ¬
seu̾are odiũ mulieris ⁊ seminis eiꝰ. int̾ ip̃m ⁊ semen eiꝰ. ẜene ergo
⁊̃ sabbatrzante simplex est in illa bestia notis in c̾mentis scd̾o
ac t̾cio multiplicatꝰ est. hic gͦ est uesꝰ bestie num̾us . dc. lxui. se¬
se iactat tanqͣm sit ds. hec idcͥco hic int̾seruumis. ut ⁊ locꝰ ille¬
obscurus in apocalipsi lucidior fieret:i boni odii cõ tante autoritatis robore
osfentis i aposaltosi li foror fias de net ÷. induct.: ad sopbserr ur

Expanded text:
sive septima die, et senarius ejus adhuc simplex sive singularis esset, non sive septima die, et senarius ejus adhuc simplex sive singularis esset, non contentus fuit labore suo, sed adjecit per invidiam ut genus humanum in eumdem laborem traheret secum, decipiendo protoplastum. Hoc agendo us sexaginta sex. Verum nec isto contentus, adjiciet adhuc ut illum hominem peccati, filium perditionis, totus ingrediatur, et faciet per illum id quod nunc de bestertia transgressione senarius ejus multiplicabitur, quando is qui hominem primum dolo decepit sine vi, idem et dolo in prodigiis mendacibus pariterque vi sive gladio Dei hominumque ma
Abbreviated transcription (Latin):
gressione multiplicatꝰ est. Quid est hoc nisi qr diabolꝰ ⁊ sathanas
cuiꝰ scd̾m oꝑationẽ ille homo ueniet. ⁊ qui in illo totꝰ habitabit pꝰ¬
qͣm semel a requie dei. a sabatismo celesti sese excussit. scd̾oac t̾cio la¬
borem suum multiplicauit Nota replicamus. bͥ qũ. quomͦ num̾uns
suum multiplicau̾it tͣnsgressor ille antiqͦ. multiplicator laboris. Pri¬
mo ubi ꝑfecto celo ⁊ t̾ra ⁊ omni ornatu eoꝵ die septimo opsuit d̾s opꝰ
siuum qd̵ fec̃at. ⁊ requieiut ab omni oꝑe qd̃ patrarat. ille cum recͥes¬
cente creatore in septimo eius die non requiescebat. Quin ⁊̃ iam dũduoꝯ
ꝓpt̾ inquietũdinem suꝑbie sue de celo in istum caliginosum aerem
piec̃tus. in circuitu impiuis ambulabat ⁊ laborabat. Erat gͦ in nũo
senario .s. in ista sex dier̃e c̃at᷑a. in quo uĩdł senario sedetineri doleᷤ
homo pentrens. septunumq diem suspirans dicit in psalio. Notũ
fac mͥ dñe finem meum ⁊ num̃um dierum dierum meoꝵ qui ẽ. Il¬

Expanded text:
ssione multiplicatus est. Quid est hoc, nisi quia diabolus Satanas, cujus secundum operationem ille homo veniet et qui in illo totus habitabit, postquam semel a requie Dei, a sabbatismo coelesti sese excussit, secundo ac tertio laborem suum multiplicavit? Nota replicamus, ubi, quando, quomodo numerum suum sic multiplicaverit transgressor antiquus, multiplicator laboriosus. Primo, ubi perfectis coelo et terra, et omni ornatu eorum, « die septimo complevit Deus opus suum quod fecerat et requievit ab omni opere quod patrarat , » ille cum requiescente Creatore in septimo ejus die non requiescebat, quinetiam jamdudum propter inquietudinem superbiae suae de coelo in istum caliginosum aerem projectus, in circuitu ambulabat impius et laborabat . Erat ergo in numero senario, in ista sex dierum creatura, in quo videlicet senario, detineri dolens homo poenitens, septimumque diem suspirans dicit in Psalmo: « Notum fac mihi, Domine, finem meum, et numerum dierum meorum,
Abbreviated transcription (Latin):
habent caracten bestĩe aut nom̃ aut num̾um. signant̾ addidit.
nominis euis. Post uero cum dic̃. siquis ht̃ sapientiã opict num
ip̃a homo est. ⁊in ea diabolꝰ in habitat. nom̃ ã eiꝰ qd̾ sibi usurpat. qd
ostendens se tamqͣͤm sit d̾s. Duos hic gͦ num̾os urtlłigi oportet. alt̾um
elegit. dissentiendo a c̾atore. Quis aut̃ est ille nũs c̾atoris: Lum̃us
septenarius. sic̃ scͥpt᷑a dicit. Complenitq d̾s die septimo opꝰ suum
qd̵ fec̾at. ⁊ requieuit ab omni oꝑe qd̾ patͣcat. ⁊ benedixit diei .uii. ⁊¬

Expanded text:
aut nomen bestiae, aut numerum, signanter addidit nominis ejus; post vero cum dicit: « Si quis habet sapientiam, computet numerum, ipsa homo est, et in ea diabolus inhabitat; nomen autem ejus quod sibi usurpat, quod ostendens se tanquam sit Deus . » Duos ergo hic numeros intelligi oportet, alterum elegit, dissentiendo a Creatore. Quis est ille numerus Creatoris? Numerus septenarius, sicut Scriptura dicit: « Complevitque Deus die septimo opus suum quod fecerat, et requievit ab omni opere
Abbreviated transcription (Latin):
rio ẽaturam uniñsam scͥpt᷑a ꝯp̃hendit ⁊ insexto die creauit deus
post obedientie opꝰ. summatum cum d̾o ĩ .uͦii. sabbatizaret .i. recͥ¬
esc̾et. atq compleret᷑ bono qd̾ significat᷑ dicendo. ꝯpleuit q d̾s die
uiͦi opus suum qd̃ fec̾at. Significat namq dies uiiꝰ remun̾ationẽ
boni oꝑis. apło quoq attestante qui dic̾. Ingrediemur enim in reqͥẽ
qui c̃didimꝰ. Qm̃ad mod̾ dixit. Sic̃ uiraui in ira m̃a. Si intͦibunt in
requiem meani. ut gͦ in illam dei requiem homo introiret. ut in

Expanded text:
io creaturam universam Scriptura comprehendit, et in sexto die, imo et sextus post obedientiae opus consummatum, cum Deo in septimo sabbatizaret, id eet, eoque compleretur bono quod significatur, dicendo: « Complevitque Deus die septimo opus suum quod fecerat. » Significat namque dies septimus remunerationem boni operis, Apostolo quoque teste, cum dicit: « Ingrediemur enim in requiem qui credimus, quemadmodum dixit: Sicut juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam . » Et
Abbreviated transcription (Latin):
grecis lit̾is scͥptis. laudanda est ħ patrũ inspectio. ueruntam̃ est a¬
liquid in his non ociose q̃rendum. Nlumquid enĩ bestia talib uolet
nominib appsłari. talib uocabulis salutari: Numquid eos aqͥb
honori ⁊ͣ tuis. seu gentium seductor dicet᷑. pace sua remuñabit. ut
łeiñe łuend̾e possint. Sic enim hic habes. Ut nequis possit em̃e aut
uend̾e. nisi qui habent care acteren aut nom̃ bestie. aut num̃ũ
nominis eiꝰ: Lumquid hoc edicet ut Sͣruis qd̾ est satan. siue an¬
ꝓminciau̾it ille sit lib̾. ille uendere ł emere possit. aut numquid gigã¬
tło nomine qd̾ est ceitan. contentꝰ erit. cum extollat  supͣ omne cid̃ dicit᷑
aut qd̾ colitur d̾s. ostendens se tanqͣm sit d̾s: apd̃ nos latinos ⁊̃ litt̾e¬

Expanded text:
Laudanda haec patrem inspectio; verumtamen est adhuc quod non otiose quaeratur. Nunquid enim illa bestia talibus volet nominibus appellari, talibus vocabulis salutari? Nunquid eos, a quibus honori contrarius sive gentium seductor dicetur, pace sua remunerabit, ut vendere vel emere possint? Sic enim hic habes, ut ne quis posset emere aut vendere, nisi qui habent characterem aut nomen bestiae, aut numerum nominis ejus. Numquid hoc edicet, ut contrarius quod est Satan, sive ΑΝt qui hoc pronuntiaverit, ille sit liber, ille vendere vel emere possit? Aut nunquid giganteo nomine quod est ΤΕΙΤΑΝ contentus erit, cum extollatur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur ostendens se tanquam sit Deus? Apud nos s
Abbreviated transcription (Latin):
dita est fortitũdo eiꝰ. sornua qui dẽ in manib eiꝰ. qr bͣchiis crucis ⁊¬
fixe st̃ manꝰ eiꝰ. Que ã forticũdo in cauta infirmitate: Que altitu¬
do intanta hunulitates Quid uen̾abile in tanto ꝯtemptue s c̾te
id̾o absconditũ. qr ininfirmitate. Id̾ocelatum qr in humilitate.
sõ occultũ qr in ꝯtemptu. Ofortitudo abscondita. hoĩem in cͥce pen¬
uatum cum latͦnib. saluare hoĩes dãpnatos cum demonib. hoĩem
inpatibulo extensum. om̃ia tͣhe ad se ipsn Diltꝰ occulta. unam a¬
nimam emissã intorm̃to. innũabiles extͣħe deinferno. hoĩem
q̃rit hic dicens. sur bone dtĩe. pie redemptor potens saluator. cͦ
tantam uͥtutẽ. tanta oꝑiusti humilitatee anut falleres diabo¬
lum qui fallendo hoĩem eiecit de paradiso: s numqͥd u̾itas a¬
liqͣm fallits Quiignorat qui ñ ẽdit u̾itati. ipe̾ potiꝰ se fallit. Qi¬
iũdet u̾itatẽ. ⁊ oditł ꝯtempnit. ip̃e se fallit. u̾itas itaq nul

Expanded text:
dita est fortitudo ejus . Cornua quidem in manibus ejus; quia brachiis crucis confixae sunt manus ejus. Quae autem fortitudo in tanta infirmitate? Quae altitudo in tanta humilitate? Quid venerabile in tanto contemptu? Sed certe ideo absconditum, quia in infirmitate; ideo celatum, quia in humilitate; et ideo occultum, quia in contemptu. O fortitudo abscondita! hominem in cruce penatum cum latronibus salvare homines damnatos cum daemonibus! Hominem in patibulo extensum omnia trahere ad seipsum! O virtus occulta! unam animam emissam in tormento, innumerabiles extrahere de inferno, hominem perimere. Cur, bone Domine, pie Redemptor, potens Salvator, cur tantam virtutem operuisti tanta humilitate? An ut falleres diabolum, qui fallendo hominem dejecit de paradiso? Sed utique veritas nullum fallit. Qui ignorat, qui non credit veritatem, ipse se fallit: qui
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓboꝵ hoĩum intulit. Nec ulla cogente obedientia. sed potenti dispo¬
nente sapĩa. Neq enim illi homunii pat̾ ut moreret᷑ cogendo p̃cepit.
s ille qd̾ patͥ placit᷑um ⁊ hoĩb ꝑfit᷑um intellexit. ħ sua sponte fec̃.
Nam pat᷑ ad ħ eum cog̾e ñ potuit. qd̾ ab eo exig̾e ñ debuit. si patͥ can¬
t̾ honor potuit ñ place. ꝙ̃ tam bona uoluntate filiꝰ sponte obtulit.
scmiti sponte fac̃e uoluit. Neniq qm̃pat̾ illi hanc bonã uoluntatem

Expanded text:
r sustinuit; nec ulla cogente obedientia, sed potenti dispor sustinuit; nec ulla cogente obedientia, sed potenti disponente sapientia. Non enim illi homini Pater ut moreretur cogendo praecepit; sed ille quod Patri placiturum et hominibus profuturum intellexit, hoc sponte fecit. Non enim ad hoc eum cogere potuit Pater, quod ab eo exigere non debuit; nec Patri tantus honor potuit non placere, quem tam bona voluntate Filius sponte obtulit. scivit, sponte facere voluit. Denique quoniam Pater illi hanc bonam voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
tiq u̾itas inimutabilis ⁊ aꝑta rõ exigitut qui peccat reddat ali¬
quid d̾o ꝙ̃ ex honoranit. maiꝰ qͣm sit h ꝓ quo eum exhonorare ñ
factione reciliar ptot̾at. hie iusticia d̾i in regno suo pecc̃m in or̃di¬
natum relinq̃ret. subuenit bonitas d̾i. ⁊ eam in suam ꝑͥm assumpsit
eẽntiam q̃d d̾s ñ est. s ĩ om̃e debitum qd̾ pecc̃ores solu̾e debent. ⁊
bitum qd debent peccõres ꝓsatiffactione. hanc uitã hõ ille cum ex¬
debito mor ñ deb̾et qm̃i pecc̃or ñ erat sponte dedit de suo. ad ho
daret. iusticiam d̾i ab ilł ñ ẽe deserandã ꝑꝑmetum mortis. qͣta txn¬
cessitate aliqñ solu̾e debent. cum illequi eã debebat: ⁊ seruataisti¬
cia uitare poss. eam ꝯ illatã ꝓpt̾ iusticiã sponte sustineret. Inillo
mine passa ẽ aliquid ulla nec̃citate. s sola lib̾a noliuitate. nͨ alicui
uiolentie succi buit. s spontanea bonitate laudabilit̾ ⁊ nuscd̾it̾ õĩa

Expanded text:
tique veritas immutabilis, et aperta ratio exigit, ut qui peccat reddat aliquid Deo pro honore ablato majus, quam sit hoc, pro quo illum exhonorare nonfactione reconciliari poterat. Ne justitia Dei in regno suo peccatum inordinatum relinqueret, subvenit bonitas Dei, et eam in suam personam assumpsit essentiam, quae Deus non est; sed etiam omne debitum, quod peccatores solvere debent: bitum, quod debent peccatores pro satisfactione. Si enidebito mori non deberet, quoniam peccator non erat, sponte dedit de suo ad hondaret, justitiam Dei ab illis non esse deserendam propter mortem, quam ex necessitate aliquando solvere debent: cum iste, qui eam non debebat, et servata justitia vitare posset, eam sibi illatam propter justitiam sponte sustineret. Dedit imine passa est aliquid ulla necessitate, sed sola libera voluntate. Nec alicui violentiae succubuit, sed spontanea bonitate ad honorem Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e qͣm aꝑta fortitũdine. ut dum ille uistũ hoĩem in iuste occi¬
deret. iuste potestatẽ qͣm suꝑ iniustos habebat ꝑd̾et. S certe
diabolo nec ds debebat aliquid nͥ penã. nec hõn uitem ut quẽ¬
ad mõdum ab illo se facile ꝑmiserat uinci peccando. ita illum
⁊ ħ ñ nͥ deo debe̾at hõ. Nam ñ peccauit adu̾sus diabolũ s adu̾sus
dm̃. nͨ hõ diaboli erat. s ⁊ hõ ⁊ diabolus dei erant. s i q̃d diaboluᷤᷤ
uexabat hoĩem. ñ ħ faciebat zelo iusticie s nequicie. nͨ iubente d̾o
s ꝑmitrente. ñ diaboli s d̾i iusticia exigente. Nich gͥ erat india¬
bolo. cͣd̾s adu̾sus eum ad saluandum hoĩem fortitudinẽ suã ce¬
lare deberet aut diffr̾e. Anuͦ aliqͣ necessitas coegit. ut altissimꝰ
sic se humiliaret: ⁊ ad aliquid faciendum oĩpotñs tm̃ laboraret o¬

Expanded text:
 quam aperta fortitudine: ut dum ille justum hominem injuste occideret, juste potestatem, quam super injustos habebat, perderet? Sed certe diabolo nec Deus debebat aliquid, nisi poenam; nec homo, nisi vicem: ut quemadmodum ab illo se facile permisit vinci peccando, ita illum  nonnisi Deo debebat homo. Nam non peccavit adversus diabolum, sed adversus Deum; nec homo diaboli erat, sed et homo et diabolus Dei erant. Sed et quod diabolus vexabat hominem, non hoc faciebat zelo justitiae, sed nequitiae; nec jubente Deo, sed permittente: non diaboli, sed Dei justitia exigente. Nihil ergo erat in diabolo cur Deus adversus eum ad salvandum hominem fortitudinem suam celare aut differre deberet. An aliqua necessitas coegit ut Altissimus sic se humiliaret, et Omnipotens ad faciendum aliquid tantum laboraret
Abbreviated transcription (Latin):
lebͥor. sc̃ificationem ⁊ emunda¬
tionem nr̃am ñ significans sed
consummans. H⁊ alia multa
que lex uelamine posito suꝑ fa¬
ciem moysi absconderat. xp̃o tͣns¬
figurato in monte paucis patue¬
re discipulis: ⁊ consũmato ĩ cͥce
facta sunt euidentia uniuersis.
Ruptum quippe ẽ illud uelum
integum̃toꝵ carnalium: ⁊ pa¬
tuit candelabrum. ⁊ ꝓpositioneᷤᷤ
panum. ⁊ altare incensi ⁊ cheru¬
Petre quoq scisse sunt. ⁊ sepul¬
chra reserata: quia hec cõsum¬
matio ⁊ lapideis cordib aꝑit
sp̃ualem intellectum : ⁊ ad eos
qui mortui erant inpeccato. ui¬
talem reuocat sp̃m: ita ut qui
uesꝑati erant ⁊ male consuetu¬
dinis institis alligati inciuita¬
te cłi nr̃i que ẽ sc̃ã eccłia deincepᷤ
uiuentes appareant : ⁊ qui diu
fuerant cineres. fiant doctores:

Expanded text:
lebrior, sanctificationem et emundationem nostram non significans, sed consummans. Haec et alia multa, quae lex velamine posito super faciem Moysi absconderat Christo transfigurato in monte, paucis patuere discipulis, et consummato in cruce, facta sunt evidentia universis. Ruptum quippe est illud velum integumentorum carnalium, et patuit candelabrum, et propositionis panes, et altare incensi, et cheruPetrae quoque scissae sunt, et sepulcra reserata, quia haec consummatio et lapideis cordibus aperit spiritualem intellectum, et ad eos qui mortui erant in peccato vitalem revocat, spiritum ita ut qui desperati erant et malae consuetudinis institis illigati, in civitate Dei nostri quae est sancta Ecclesia deinceps viventes apparent; et qui diu fuerant cineres, fiunt doctores
Abbreviated transcription (Latin):
tnim mat̾iales panni aqua fri¬
Sida. postea uͦ calida lauari: ⁊ sic
pradios solis ut siccentur poni.
Iqua miscetur cineri: colatur
eita dicam ꝑ pannum. necinis
tanseat: ⁊ sic que lauant᷑. citius
mnundantur. Cum enim ꝑ amorẽ
ꝑelestium desicdiorum compun
ignem ponitur aqua. Cum car¬
ra fragilitas attenditur: tunc
uasicmerib aqua miscetur. Co¬
atur ꝑ pannum. ⁊ commouetur
mis: dum ꝑmemoriam consi

Expanded text:
tenim materiales panni, prius aqua fritenim materiales panni, prius aqua frigida, postea vero calida lavari, et sic ad radios solis, ut siccentur, poni. Aqua miscetur cineri, colatur, ut ita dicam, per pannum, ne cinis transeat, et sic quae lavantur, citius mundantur. Cum enim per amorem coelestium desideriorum compuncuasi ad ignem ponitur aqua. Cum carnalis fragilitas attenditur, tunc quasi cineribus aqua miscetur. Colatur per pannum, et commovetur cinis, dum per memoriam morti
Abbreviated transcription (Latin):
ditur desicdio: tunc quasi ex in¬
guo suꝑiori. id ẽ ex amore. duo
riuuli ad fontem compuncties
descendunt. Hec ẽ hereditas q
filie caleph filii ieffone: quias¬
erit eam uxorem tali ditabitun
here ditate. Caleph cor indern¬
tat᷑. ieffone conu̾sio: qui enm
conuertunt᷑ ad cor. irrigua em¬
punctionis possident. ⁊ aistali
t̾ra delectantur: id ẽ bone
me sordes abluunt᷑: ⁊ carni:
quinamenta purgantur Ini¬
feriori enim irriguo. animeu
stes a grossiorib sordib mundĩ¬
tur : in suꝑiori. mundioresl
unt: in australi uͦ t̾ra siccantu
Timor lauat : amor mundat:
calor siocat. Ininferiori irriguo
timor: in suꝑiori amor: maust¬
li calor. Timor ex pena: amor
ex desid̃io: calor ex igne. Senliu¬
litas timet: ratio delectatur. an¬
mus. radio contemplationi il¬
luminat᷑. In uno sordes depmnũ¬
tur: malio munditia reciptus
int̾cio candor. Timor reprims
actionũ peõca. amor delicta cogitas¬
almista. Et in meditatione mea

Expanded text:
ditur desiderio, tunc quasi ex irditur desiderio, tunc quasi ex irriguo superiori, id est, ex amore duo rivuli ad fontem compunctionis descendunt. Haec est haereditas Axae filiae Caleb, filii Jephonae, qui duxerit eam uxorem tali ditabitur haereditate. Caleb cor interpretatur, Jephone conversio: qui enim convertuntur ad cor, irrigua compunctionis possident, et australi terra delectantur, id est, bonnimae sordes abluuntur, et carnis inquinamenta purgantur. In inferiori irriguo animae vestes a grossioribus sordibus mundantur, in superiori mundiores fiunt, in australi vero terra siccantur. Timor lavat, amor mundat, calor siccat. In inferiori irriguo timor, in superiori amor, in australi est calor. Timor ex poena, amor ex desiderio, calor ex igne. Sensualitas timet, ratio delectatur, animus radio contemplationis illuminatur. In uno sordes deponuntur, in altero munditia recipitur, in tertio candor. Timor exprimit actionum peccata, amor delicta cogitatPsalmista: Et in meditatione mea
Abbreviated transcription (Latin):
tunc est oneri transeundi ad re¬
gnum dilatio. ⁊ cruciat᷑ mens de¬
sidio. Ex hisgͥ .iiiiͬ. affectionib
animi tanquam ex .iii. riuulis.
quorum duo descendunt ex su¬
ꝑiori irriguo. duo uͦ ex inferiori
ascendunt: fons compunctioĩs
augmentat᷑ ⁊ crescit. Hecẽ t̾ra
quam dedit caleph axe filie sue
sedenti suꝑ asinum suspiranti
⁊ dicenti: damͥ pat̾ benedictio¬
nem.Terram australem ⁊aren¬
tem dedisti mͥ: iunge ⁊ irrigu¬
am. Deditq ei pater suus irri¬
guum suꝑius. ⁊ irriguum infe¬
rius. Axa quamlibet animam
fidelem: asinus eidem anime
um suꝑius. & irriguum inferiꝰ
duo genera compunctionis. ti¬
moris scilicet & amoris: gemitꝰ
miserie. uł ex recordatione gehẽ¬
nalis pene ꝓfluimus lacrimis:
tunc quasi geminos aque du¬
ctus ex irriguo inferiori. id est
ex timore. ad fontem compun¬
dionis dirigimus. Cum uͦ ani¬
mus foras mittit timorem ⁊ mes
emollit᷑ ꝑ amorem: dum crueg
mentem dilatio. ⁊ animus an¬

Expanded text:
regnum dilatio, et cruciatur mens desiderio. Ex his igitur quatuor affectionibus anim tanquam ex quatuor rivulis, quorum duo descendunt ex superiori irriguo, duo vero ex inferiori ascendunt, fons compunctionis augmentatur et crescit. Haec est terra, quam dedit Caleb Axae filiae suae sedenti super asinum, suspirantique et dicenti: Da mihi, pater, benedictionem. Terram australem et arentem dedisti mihi; junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quamlibet animam fidelem, asinus eidem animae um superius et irriguum inferius duo genera compunctionis, timoris et amoris. Gemitus miseriae, vel ex recordatione gehennalis poenae, profluimus lacrymis, tunc quasi geminos aquaeductus ex irriguo inferiori, id est ex timore, ad fontem compunctionis dirigimus. Cum vero animus foras mittit timorem, et mens emollitur per amorem; dum cruciat mentem dilatio, et animus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
di sanguis: inuidie uenenum.
nurie fecor. leuitatis puliuis.
tpiditatis fumus. pannus men¬
tiuade. uoluptatis oenum. Longe
gressi carissime. ceptum reliqui¬
ius iter. more uiatoris qui iuxta
lam fontem reꝑiens. ponit latꝰ
pripam: florido gramine de¬
statur: conspicuas miratur a¬
uas: sitim releuat: uie refrige
destum: lota facie lauat ma
ipedes. Sic qui fontem
compunctionis reꝑit anime fa¬
ciem lauat: quia mentis speciẽ
decorat. Lauat ⁊ oꝑa manuum.
lauat ⁊ affectꝰ cogitationum : qͥbꝰ
quasi pedib mens ad optata ꝓ¬
greditur. Immorarer diucius¬
si liceret circa fontis huius fluẽ¬
ta saltim loquendo: nisi ꝓpositi

Expanded text:
 sanguis, invidiae venenum, luxuriae fetor, levitatis pulvis, cupiditatis fumus, pannus menstruatae, voluptatis coenum. Longe digressi, charissime, coeptum reliquimus iter, more viatoris, qui juxta viam fontem reperiens ponit latus super ripam, florido gramine delectatur. conspicuas miratur aquas, sitim relevat, viae refrigerat aestum, lota facie lavat manus et pedes. Sic qui fontem compunctionis reperit, animae faciem lavat, quia mentis speciem decorat. Lavat et opera manuum, lavat et affectus cogitationum, quibus quasi pedibus mens ad optata progreditur. Immorari diutius liberet circa fontis hujus fluenta, saltem loquendo, nisi propositi
Abbreviated transcription (Latin):
lectationẽ praui desidii usq ad
consensum oꝑis debilitat᷑: tunc
quasi capitur ⁊ occiditur. Si aũ
fugit ⁊ declinat ꝓpetrationem
praui oꝑis. ⁊ nichilominus tam̃
delectationis illicite ferrum in¬
fixum eicere ñ ualet: quasi auc¬
torem mortis effugit. s tam̃ mor
dine. eat ⁊ queat diptannum.
hoc ẽ u̾bum cũ. ⁊ cum illud siue
ꝑ lectionem sacͤm. siue ꝑcolloqui¬
um scõrum inuenerit: sumat aui¬
de ⁊ comedat. atq illius dulce¬
dine omnem mortifere delectatio¬
nis corruptionẽ expellat. ⁊ ad in¬
tegͥtatem pͥstine sanitatis omni
ꝑiculo effugato restituat: quia
nichil citius malam quã bona
delectatio excludit: ⁊ cum
mens illam gustare ceꝑit: statĩ
istam sponte derelinquit. Nec¬

Expanded text:
lectationem pravi desiderii usque ad lectationem pravi desiderii usque ad consensum operis debilitatur, tunc quasi capitur et occiditur. Sin autem fugit et declinat perpetrationem pravi operis, et nihilominus tamen delectationis illicitae ferrum infixum ejicere non valet, quasi auctorem mortis effugit. Sed tamen addinem eat et quaerat dictamum, hoc est Verbum Dei. Et cum illud sive per lectionem sacram, sive per colloquium sanctorum invenerit, sumat avide et comedat, atque illius dulcedine omnem mortiferae delectationis corruptionem expellat, et se ad integritatem pristinae sanitatis, omni periculo effugato, restituat, quia nihil citius malam quam bona delectatio excludit; et cum mens illam gustare coeperit, statim istam sponte derelinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
neratꝰ fuerit auenatore. si qui¬
dem tanta fuerit plage uiolẽ¬
tia ut currere ñ queat: debilita¬
tus ⁊ retardatꝰ. capit᷑ ⁊ occidit᷑
Si uͦ dolor uulneris adhuc iuires
omnino ñ abstulerit: cursu ela¬
bitur. ⁊ fugiens ꝑ desertum se¬
cum sagittam infixam portat.
Tunc cͥcuit gemens ⁊ dolens.
nec inueniens manum q̃ mor¬
tiferum delum de corpore suo
euellat: tandem uadit ⁊ querit
diptãnum. ⁊ comedit illum.
suius sucꝰ cum ad int̾iora receptꝰ
fuerit. penetrat omnia sua uir¬
tute: ⁊ ꝑueniens usq ad uulnꝰ.
potenter eicit ferrum: atq de
imis etiam iuscerib emergere
facit. Ceruus ẽ castus ⁊ mu̾ndꝰ
animus. Sagitte sunt desidia
mala. uenatores sunt demones.
Qui quotiens cordib nr̃is siue
ꝑ uisum. siue ꝑ auditum. siue ꝑ
gustum. siue ꝑ odoratum. siue ꝑ
tactum. de ext̾iorib praua deside¬
ria iniciunt: quasi uenatores de
longe animo sagittas mortife¬
ras ĩmittunt. Animus uͦ si ꝑ de¬

Expanded text:
nerata fuerit a venatore, si quidem tanta exstiterit plagae violentia ut currere non queat, debilitata ac retardata capitur et occiditur. Si vero dolor vulneris adhuc vires omnino non abstulerit, cursu elabitur et fugiens per deserta secum sagittam infixam portat. Tunc circuit gemens et dolens, nec inveniens manum quae mortiferum telum de corpore suo evellat, tandem vadit, et quaerit dictamum, et comedit ipsum: cujus succus, cum ad interiora receptus fuerit, penetrat omnia sua virtute, et perveniens usque ad vulnus potenter ejicit ferrum, atque de imis etiam visceribus emergere facit. Cerva est casta et munda anima. Sagittae sunt desideria mala. Venatores sunt daemones; qui quoties cordibus nostris, sive per visum, sive per auditum, sive per gustum, sive per odoratum, sive per tactum, de exterioribus prava desideria injiciunt, quasi venatores de longe animae sagittas mortiferas immittunt. Anima vero si per de
Abbreviated transcription (Latin):
los autem p̾tendunt: qui cum fle¬
tu ⁊ stridore dentium. qd̾ male ges¬
serunt. ore ꝓmunt. Hee sunt nun¬
tie ueris: quia cet̾is demonstrant
temꝑantiam conu̾se mentis. Socie¬
tatis sunt comites: quia libent̾
habitant inter fr̃s. Dicitur etiam
de ciconia: quod sit serpentibus
inimica. Serpentes sunt ꝑu̾se co¬
gitationes. siue ꝑusi fr̃s : quos
ciconia rostro ꝑcutit. dum iustus
prauas cogitationes restringit:
uł pu̾sos fr̃s pungenti inuectio¬
ne rep̾hendit. Maria transuolãt:
in asiam collecto agmine ꝑgunt.
asia: interp̾tat᷑ eleuata. Mariag
transuolat ⁊ inasiam ꝑgit: qui
spretis mundi tumultib ad altiora
tendit. Eximia ilł cͥca filioᷤ pietas:
ut assiduo incubitu suꝑ eos exuant
plumas. Assiduo incubitu suꝑ pul¬
los ciconie plumas exuunt: qr dũ
p̾lati subiectos nutͥunt: suꝑflui¬
tatis ⁊ leuitatis a se plumas euel¬
lunt. Qntũ aũ tempus impendint
infetib educandis: tantũ ⁊ ipse

Expanded text:
los autem praetendunt qui cum flelos autem praetendunt qui cum fletu et stridore dentium quod male gesserunt ore promunt. Hae sunt nuntiae veris, quia caeteris demonstrant temperantiam conversae mentis. Societatis sunt comites, quia libenter habitant inter fratres. Dicitur etiam de ciconia quod sit serpentibus inimica. Serpentes sunt perversae cogitationes, sive perversi fratres, quos ciconia rostro percutit, dum justus pravas cogitationes restringit, vel perversos fratres pungenti invectione reprehendit. Maria transvolantes, in Asiam collecto agmine pergunt. Asia interpretatur elevata. Maria igitur transvolant, et in Asiam pergunt qui spretis mundi tumultibus ad altiora tendunt. Eximia illis circa filios pietas, ut assiduo incubitu super eos plumas exuant. Assiduo incubitu super pullos ciconiae plumas exuunt, quia dum praelati subjectos nutriunt, superfluitatis et levitatis a se plumas evellunt. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
hiemis: ut annuntiet initium
ueris. Similit̾ iustus post frigꝰ
mne temptationis. reu̾tit᷑ ad tẽ¬
hantiam moderate mentis: ut qͥ
figus temptationis euaserat: ad
statẽ. idẽ dilectionis amorem. mo¬
drate ꝑ ascensus boni oꝑis accedat.
hest gͥ natura hyrundinis: idẽ
amme penitentis. Que semꝑ que¬
it ueris initium: quia inomĩb
met discretionis ⁊ tem ꝑantie
nodum. Ecce qualit̾ simplex auiᷤᷤ
usistruit: quos abp̃itio diuina ꝓ¬
Di conie uocate a sono ci conia¬
quo crepitant. quasi cicanie:
queni sonum oris potius esse
qum uocis: quia eum quatiẽ¬
t rostro faciunt. Hee ueris nun¬
uasocietatiᷤ comites. serpentium
listes. maria tͣnsuolant: in asi
quasi exercitus ꝓsequunt᷑ Exi¬
ma illis cͥca filios pietas. Nam
it assiduo incubitu plumas ex¬
unt. Quantum aũ tempus im¬
inderint infetib educandis :
datum ⁊ ipse inuicem a pullis
suis alunt᷑. Ciconie sonum oris ꝓ
uoce. quatiente rostro faciunt. Il¬

Expanded text:
hiemis, ut annuntiet initium hiemis, ut annuntiet initium veris. Similiter justus post frigus nimiae tentationis revertitur ad temperantiam moderatae mentis, ut qui frigus tentationis evaserat, ad aestatem, id est dilectionis calorem moderate per ascensus boni operis accedat. Haec est igitur natura hirundinis, id est animae poenitentis, quae semper quaerit veris initium, quia in omnibus tenet discretionis et temperantiae modum. Ecce qualiter simplex avis eos instruit, quos ab initio divina pCiconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiaquasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. Ciconiae sonum oris pro voce quatiente rostro faciunt. Il