comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ttideo etła q̃ corpꝰ t̃ xp̃i pihildemund in aequalitatib metuit q nihil debenis
tepon lbus concupiscit pectimet in anis trepitu fatorũ gnouari: que patientra
trcibulationũ nouit auger Vpdecima ipsorũ blas phemia est quafte libus¬
stellsetanimas hominũ & corpont opinant᷑ obstringi Pt quana sentia fc¬
cesso ẽ ut ominib pagonorũ erroribus inplicati et fauentia sibiut putant sident
colere et aduersantia studeant mitigare: Verum isti sectantibus pullus incecta
catholica locus est qm̃ qui setalibus persua sionibus dedit & xp̃i corpore
totus abs ces sit. Duo decimum in terhaet illud est quod sub aliis potestatibus
pastes apimae sub alus corporibus mebrte discribunt. & qualitate sinteriorum
presulũ mn patiareharum nominibus statuunt quibi ediuerso signasiderea quogurtu¬
ticorpont subiciunt᷑ obponunt et in his omnib: in extricabilis eerrore prepediunt
non audientes dicentem apłm. Videte nequis uos decipiat perphylosophya et in anem

Expanded text:
est Christi, nihil de mundi inaequalitatibus metuit, quia nihil de bonis temporalibus concupiscit; nec timet inani strepitu fatorum gravari, quae patientia tribulationum novit augerstellis et animas hominum et corpora opinantur obstringi: per quam amentiam necesse est ut omnibus paganorum erroribus implicati et faventia sibi, ut putant, sidera colere, et adversantia studeant mitigare. Verum ista sectantibus nullus in Ecclesia catholica locus est, qtotus abscessit. XII. Duodecimum inter haec illud quod est sub aliis potestatibus partes animae, sub aliis corporis membra describunt et qualitates interiorum praesulum in patriarcharum nominibus statuunt, quibus e diverso signa siderea, quorum virtuti corpora subjiciantur opponunt. Et in his omnibus inextricabili se errore praepediunt, non audientes dicentem Apostolum: « Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem
Abbreviated transcription (Latin):
sorte diuet saetconditione dissimili ut quic quid inhacuitauane etin aeq̃¬
liter prouenit ex p̃cedentibus causis uideat᷑ accidere. Quã inpictatis fabul
ex multorum si berroribus tepuer sed omĩs cos catbolica fidesa corpore sude
uitastis abs cidit constant̃ p̃dicans atqi uentcit᷑ quoda ninȩ homonũpus¬
quari suis is pintrent̃ corporibus non fuer̃ ⁊ ecabalio incorporent̃ nisi abopi¬
ficedõ quiet ipserũ ẽ creator etcorporum Etq ꝑ primihominis puaricationẽ
tota liumani generis ꝑropago uitiatasit peminẽ pos se a conditione ituers ho¬
minis libent̃ti pisi ꝑ sacnt mentum pabtis matis xp̃i in quonulla ẽ discio¬
datus neq gretus ñ ẽ. seruus neq liber ñ ẽ mascuł neque fimipa. Omnes eñ uos
ununestis in ꝓp̃o hu. Quid erģolucagunt cursus si derũ quid figmenta fatorũ
quid mundanarum rerum mobiles status et in quieta diuersitas: eccttot inpa¬

Expanded text:
sorte diversa et conditione dissimili: ut quidquid in hac vita varie et inaequsorte diversa et conditione dissimili: ut quidquid in hac vita varie et inaequaliter provenit, ex praecedentibus causis videatur 703 accidere. Quam impietatis fabulam ex multorum sibi erroribus texuerunt; sed omnes eos catholica fides a corpore suae unitatis abscidit, constanter praedicans atque veraciter, quod animae hominum, priusquam suis inspirarentur corporibus, non fuere, nec ab alio incorporantur nisi ab opifice Deo, qui et ipsarum est creator et corporum; et quia per primi hominis praevaricationem tota humani generis propago vitiata sit, neminem posse a conditione veteris hominis liberari, nisi per sacramentum baptismatis Christi, in quo nulla est discren est servus, neque liber; non est masculus, neque femina: omnes enim vos unum estis in Christo Jesu . Quid ergo hic agunt cursus siderum, quid figmenta fatorum, quid mundanarum rerum mobilis status, et inquieta diversitas? Ecce tot impa
Abbreviated transcription (Latin):
epaulianistis ad eccłam catholicã confugientibus. definitio ꝓlata ẽ¬
ut baptirentur omnimodis. Si qui autẽ dehis p̃terito tẽpore indero
fuerint siquidem in maculati & in rep̃hensibiles apparuerint bapti¬
tati ordinentur ab ep̃o eccłae catholicae. Quodsidiscussio in congruos
eos inuenerit abicitales conueniet. Simiłt autem & dedia conissis¬
Meminimus autẽ dedia conissis quae in eodẽ habitu eẽ probantur
quod non habeant manus in positionẽ &ideo modis omnib: eas inter¬
m̃ sunt quidam indie dominico genuflectentes. & in diebus pente¬
costes ut omnia in uniuersis locis consonanter obseruentur.
placuit scõ concilio. stantes dño uota persoluere

Expanded text:
Paulianistis ad Ecclesiam catholicam confugientibus, definitio prolata esut baptizentur omnimodis. Si qui autem de his praeterito tempore fuerint in clero, si quidem immaculati et irreprehensibiles apparuerint, baptizati ordinentur ab episcopo Ecclesiae catholicae: quod si discussio incongruos eos invenerit, abjici tales conveniet. Similiter autem et de diaconissisMeminimus autem de diaconissis quae in eodem habitu esse probantur, quod non habeant manus impositionem, et ideo modis omnib. Quoniam sunt quidam in die dominico genu flectentes, et in diebus Pentecostes: ut omnia in universis locis consonanter observentur, placuit sancto concilio stantes Domino vota persolvere
Abbreviated transcription (Latin):
eigereduuna quapriuatus. necessed iaboli laqueus in retitus obcũbat dũ ad om̃a
uitae ꝑ ficienda mandata solatantũ modo libertate contendat. O prauissimarũ
m̃tium pũ sad octrina. aduerse tandem qđ pͥmũ hominẽ ita libertas ipsadecepit.
ut dũ indulgentius frenseiutitur. in p̃uaricationẽ p̃sũptionis conciderit
nec ex hac potuit erui nisi ei prouidentia regenerationis statum pristinȩ
libertatis xp̃idm̃ reformas set aduentus. Audiat dauid dicentem

Expanded text:
egere diuina, qua priuatus necesse est diaboli laqueis inretitus occumbat, dum ad omnia uitae perficienda mandata sola tantum modo libertate contendat. o prauissimarum mentium . peruersa doctrina! aduerte tandem, quod primum hominem ita libertas ipsa decepit, ut, dum indulgentius frenis eius utitur, in praeuaricationis praesumptione conciderit, nec ex hac potuit erui, nisi ei prouidentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi domini reformasset aduentus. audiat Dauid dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
similibus omnis suspitio declinatur. Quialit̃ preterhaet agit. periditabit᷑
ordinari. Si uero hoc difficilefuerit siueurgente pecessitate si ueitineris
longitudine certeomni modo tres epis copi in unũ debent esse congregati
itaut etiã ceterorum absentium consensũ et sententias perlit teras teneaf̃
&ita faciant ordinationem
Potestas sancuł confirmatio pertinebit persingulas prouintias ad metropolitanũ
municantur. ab aliis non recipiantur. Requipatur sane neforte quis proaliqua
in dignatione animi aut contentione aut qualibet tali commotione stomacantis ep̃ĩ
abiectis sit
Vt srnodus bis in anno fiat una ante quad roc gesimũ alia circatempus autumni¬

Expanded text:
similibus omnis suspicio declinatur. Qui autem praeteragit, periclitabitur similibus omnis suspicio declinatur. Qui autem praeteragit, periclitabitur ordinari. Si vero hoc difficile fuerit, sive urgente necessitate, sive itineris longitudine, certe omnino tres episcopi in unum debent esse congregati; ita ut etiam caeterorum absentium consensum et sententias per litteras teneant, et ita faciant ordinationem. estas sane vel confirmatio pertinebit per singulas provincias ad metropolitanum. municantur, ab aliis non recipiantur. Requiratur sane, ne forte quis pro aliqua indignatione animi aut contentione, aut qualibet commotione 51 stomachantis episcopi abjectus sit. De synodo bis in anno
Abbreviated transcription (Latin):
Sen eophrtis neq presbiteros neq epõs faciendis qm̃ multa siue ꝑ necessitatẽ
cizati uel instructi. statim ad spiritale baptismum uenerint . & continuo ut bap¬
tifuerint etiã ad epis copatũ uł pres biteriũ proueherentur. rectũ esseuisũ
est decetero nihil tale fieri. Nam et tempore opus est ut sit catecuminus. et post
baptis mamulta probatione in diget. euidens nam que est a postolicũ preceptum
dicens Non neo phrtum peclatus iniudicium incidat et laqueum diaboli
Siuero p̃cedente tepr quod animae noceat peccatũ inuentũ fuerit in eapersona.
& conuincitur duobus uel tribus testib: cessabit adero qui eius modi est.
Siquis uero preterhaec facit. tam quã contraria statutis scĩs huius concilugerers
etiam ipse destatu sui ordinis periclitabitur. U. UT N ULIER EXTRA
esrnodicitis actis uero omnimodis inter dicit scã synodus et neq ep̃o neque
trueneã nisi forte matersit aut soror aut amita . In his namq personis et hori

Expanded text:
neophytis neque presbyteros neque episcopos faciendis. Quoniam multa sive per necessitatem, sive chizati vel instructi fuerant, statim ad spiritualem baptismum venirent; et continuo ut baptizati fuerant, etiam ad episcopatum vel presbyterium proveherentur: rectum esse visum est de caetero nihil tale fieri. Nam et tempore opus est ut sit catechumenus; et post baptisma multa probatione indiget: evidens namque est apostolicum praeceptum dicens: Non neophytum, ne elatus in judicium incidat et laqueum diaboli. Si vero procedente tempore, quod animae noceat peccatum inventum fuerit in ea persona, et convincitur duobus vel tribus testibus, cessabit a clero qui ejusmodi est.quis vero praeter haec facit, tanquam contraria statutis hujus sancti concilii gerens, etiam ipse de statu sui ordinis periclitabitur. TIT. V. De erdicit sancttraneam, nisi forte mater sit, sororve aut amita. In his namque personis et horum
Abbreviated transcription (Latin):
uberrimũ disputare anat hematizetergo istaq̃ sensit : ut illiqͥ eiꝰ sermonil:
fuenint p̃cȩptisq c̃lapsi quid tandẽ habeat fidesuert cognoscant: Facilius
eni reuocari poter̃ cũ istaa suo senserint auctore dã pnari: Qđ sulle ꝑtinaci
in hac uolueritimpietate ꝑsistere agendũ ẽ quate nuł his pos sit subue¬
niri quos non suos shuiꝰ magis errorindux̃ : neet in illis haec medicina pe¬
reat cuiistetalẽ ñ admittit nec postu latcurã . Dsuo sin columes cͥtodiat¬

Expanded text:
uberrimum disputare? Anathematizet ergo ista quae sensit, ut illi qui ejus sermonibus uberrimum disputare? Anathematizet ergo ista quae sensit, ut illi qui ejus sermonibus fuerant praeceptisque collapsi, quid tandem habeat fides vera, cognoscant. Facilius enim revocari poterunt, cum ista a suo senserint auctore damnari. Quod si ille pertinaciter in hac voluerit impietate persistere, agendum est quatenus vel iis possit subveniri, quos non suus, sed hujus magis error induxit; ne et illis haec medicina pereat cujus iste talem non admittit nec postulat curam. Et alia manu: D
Abbreviated transcription (Latin):
Ad si accersienđ ess& ab his melius fier& qui magis ꝓximi et non longo
terprrũ spatio uident᷑ eẽ disiuncti. Sed nondeerit cunsimedicine p̃beat
illemateriã : potest enĩ dãnare q̃ senserat : Acdatis lit teriserroris sdi
retur nobis a uestra caritate traensmissum euoluimus. in quo multa
a quouis dã nandu adq: calcandũ: Cuius similia nisi quiista scripsenit
nemoalt̃ inm̃ tẽ reciperet. atq sentiret : Nã hoc loco latius delege dispu¬
tare ułut corãposito repugnantiq: pelagio necessariũ eẽ ñduxim:¬
cũ uobcũ totã scientib: pariq: nob̵cũ ad sensione gaudentibus c̃loquam:
Tunc enĩ melius haec exempla ponuntur. quando cũ his quos harũ constat.
rerũ prudentes eẽ tractamus: Nã denatunre possibi litate dȩlibero ar¬
hntrio & de omni dĩ gnatia & cotidiana gnrtia cuin on sit recte sentienti

Expanded text:
quod si accersiendus esset, ab his melius fieret, qui magis proximi et non longo quod si accersiendus esset, ab his melius fieret, qui magis proximi et non longo terrarum spatio uidentur esse disiuncti. sed non deerit cura, si medicinae praebeat ille materiam. potest enim damnare, quae senserat, ac datis litteris erroris sui, retur, nobis a uestra caritate transmissum euoluimus. in quo multa a quouis damnandum atque calcandum, cuius similia, nisi qui ista scripserat, nemo alter in mentem reciperet atque sentiret. nam hoc loco latius de lege disputare uelut coram posito repugnantiqcum vobiscum totam scientibus parique nobiscum assensione gaudentibus colloquamur. Tunc enim melius haec exempla ponuntur, quando cum iis quos harum constat rerum imprudentes esse, tractamus. Nam de naturae possibilitate, de libero arbitrio, et de omni Dei gratia, et quotidiana gratia, cui non sit recte sentienti
Abbreviated transcription (Latin):
argumentis quã uera patione qđ adtempus poterat uideripur gauit negando alia
falsa interp̃tatione uertendo. Sedutinã qđ optandũ magis: &iã sulle aduerã ca tho¬
lig fideiuã ab ullo sui tramitis errore conuertat uttupiat uelit que purgari
considerans cotidianã digratiã adiutoriumq cognoscens utuedea tur uerũ & appro¬
beturabomnibus manifestaratione correctus : non gestorum indicio sed ad catho
mus utrũ uera sint gesta: &siueras illũ const& magis subter fugisse quam se to¬
ta ueritate purgasse qui se confidit Nouit que non nnẽ dignũ esse dampna¬
tione qđ dicat. Autiam hoc totũ serefutas se qđ dixerit. Non a nobis accersiri
sedipsedeb& potius festinare ut possit ab solui. Nãsi adhuctaliter sentit: quando
senrõ uidicio quib: uis acceptis litteris cum sciat dampnandũ eẽ cõmittit.

Expanded text:
argumentis quam uera ratione, ut ad tempus poterat uideri, purgauit negando alia, alia argumentis quam uera ratione, ut ad tempus poterat uideri, purgauit negando alia, alia falsa interpretatione uertendo. Sed utinam, quod optandum magis est, iam se ille ad ueram catholicae fidei uiam ab illo sui tramitis errore conuertat, ut cupiat uelitque purgari considerans cotidianam dei gratiam adiutoriumque cognoscens, ut uideatur uerum et adprobetur ab omnibus manifesta ratione correctus non gestorum indicio sed ad catholmus, utrum uera sint gesta, ut, si uera sunt, illum constet magis subterfugisse, quam se tota ueritate purgasse. qui si confidit nouitque non nostra dignum esse damnatione, quod dicat, aut iam hoc totum se refutasse, quod dixerat, non a nobis accersiri, sed ipse debet potius festinare, ut possit absolui. nam si adhuc taliter sentit, quando se nostro iudicio quibusuis accitus litteris, cum sciat damnandum esse, committit?
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃hendialiquis facile uł alicubi possitagnosci siue in qͦuis ternirũ locode¬
gant dinr̃imisericordia gnatia que credim. ut q̃ facile corrigant᷑ audita eius
dã natione quis fuerit ꝑtinax & resistens huiꝰ dogmatis auctor inuentus.
Nec int̃ ẽ ubi isti fuerint dũ ubicũq in ueniri potuerint sintsanandi. Nob
adsane scio quib: laicis
singesta plata quibusil le auditũ se et crederet absolutũ q̃utrũ uentsint¬
dubitamus : qđ subn ulla illius concilii ꝓsequutione uenerunt nec eorum
aliysa mopimde hacr littent sapud quosistiusrer iste p̃stitie causas ddia
uemianlse pootuera tut illos cogeret epistolis suis quidiudicaue nent indicare
Verũ cu sint aliq̃ mipsis posita gestis quie obietta part̃i illeuitando suppres sit
partim multa in seuerba retor quendo tota obscuritate confundit aliq̃ magis falsis

Expanded text:
nec deprehendi aliquis facile nec alicubi possit agnosci siue in quouis terrarum loco denec deprehendi aliquis facile nec alicubi possit agnosci siue in quouis terrarum loco degant, dei nostri misericordia gratiaque credimus quod facile corrigantur audita eius damnatione, qui fuerit pertinax et resistens huius dogmatis auctor inuentus.\' nec interest, ubi isti fuerint, dum, ubicumque inueniri potuerint, sint sanandi. nobis a nescio quibus laicis sint gesta perlata, quibus ille auditum se et crederet absolutum. quae utdubitamus, quod sub nulla illius concilii prosecutione uenerunt nec eorum aliquas accepimus de hac re litteras, apud quos istius rei iste praestitit causas. quod si quod multo uerius esse potuerat, ut illos cogeret epistulis suis, quid iudicauerant, indicare. uerum cum sint aliqua in ipsis posita gestis, quae obiecta partim ille uitando suppressit partim multa in se uerba retorquendo tota obscuritate confudit, aliqua magis falsis
Abbreviated transcription (Latin):
tatione c̃fundens : cũ credit nihibẽẽ qđ adõ accipiat nec aliquid suꝑesse qđ
petat ad sanandũ : si qui sibi hoc abstulit ulterius quid reliquid÷ siergos aliqui
quosin suidefensionẽ ꝑ uersita stanta deuixit : quid huic sedo cmatidedant
atq: c̃iungant sperantes hocad catholicã ꝑtinere doctrinã : quod ab horrens
longius & penitus ad ꝓbatur. aduersũ affectũ illorũ & monitis et uerbis
ut laberent᷑ inducti : quatinus ad rectũ uiae trarmitem redeant festinabunt
nediutius mentem obsidens. uelut eorũ sensibus pastuserror inuadat:
Nam si pelagius quocum que restititloco eorum animus qui facile uel sim¬
iciter crederent disputanti. hac ad firmatione decipi
Cum et si sunt lateant nec aliquando aude ant. uel illo p̃dicante i stadefen¬
dere uel talia quolibet nr̃orũ p̃sente iactare & in tanta populimultitudine

Expanded text:
tatione confundens, cum credit nihil esse, quod a deo accipiat, nec aliquid superesse, quod tatione confundens, cum credit nihil esse, quod a deo accipiat, nec aliquid superesse, quod petat ad sanandum se: qui sibi hoc abstulit. ulterius quid reliquit? si ergo sunt aliqui, quos in sui defensionem peruersitas tanta deuinxit, qui huic se dogmati dedant atque coniungant, sperantes hoc ad catholicam pertinere doctrinam, quod abhorrens longius et penitus adprobatur aduersum, infectis illorum et monitis et uerbis, ut laberentur, inducti, quatenus ad rectum uiae tramitem redeant, festinabunt, ne diutius mentem obsidens uelut eorum sensibus pastus error inuadat. nam si Pelagius, quocumque restitit loco, eorum animos, qui facile uel simpliciter crederent disputanti, hac adfirmatione decepit,cum, etsi sint, lateant nec aliquando audeant uel illum praedicantem illa defendere uel talia aliquo nostrum praesente iactare et in tanta populi multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Lsalutẽ fret̃nitatis unt̃e lit orra splenas fider totaq religionis cattisuipis
ponito suscepimus animo quod e arũ tenor om̃isq c̃tixtio in consident¬
tionae cotidianae di &in eorũ correctione qui contnt sentiunt
inetgnonitione consistit. Vt &illis omnẽ tollere possint errorẽ &idoneũ¬
dato quauis nnt̃ e legis exemploquẽ se quidebeat dignũ possint p̃bere doctorẽ
Sed dehisiã satis ut opinor supra diximꝰ cũuestris relationibi respondentesre¬
scripsim quid uel deillorũ ꝑfidia: uł deunt sententia sentirem. Sed sub inde ẽte¬
eossubuenit & subpeditat qđ dicat᷑ nec potest aliquando ẽẽ qđ uincat:
Cũ tã miserũ impiũq sit qđ nnr̃e fida ei uirtute & ipsa plenius ueritate uincat᷑
Qui enĩ omnẽ uitae spẽ respuit adq c̃tẽpsit inimica dã nabilique corsuũ dispu¬

Expanded text:
Sanctae fraternitatis vestrae litteras plenas fidei totoque religionis catholicae Sanctae fraternitatis vestrae litteras plenas fidei totoque religionis catholicae copum nostrum Julium pergrato suscepimus animo: quod earum tenor omnisque contextio in consideraianae gratiae dei et in eorum correctione, qui contra sentiunt, integra ratione consistit, ut et illis omnem tollere possit errorem et idonedato quouis nostrae legis exemplo, quem sequi debeant, dignum possit praebere doctorem. sed de his iam satis, ut opinor, supra diximus, cum uestris relationibus respondentes rescripsimeos subuenit et suppeditat, quod dicatur, nec potest aliquando deesse, quod uincat, cum tam miserum impiumque sit, quod nostrae fqui enim omnem uitae spem respuit atque contempsit, inimica damnabilique cor suum dispu
Abbreviated transcription (Latin):
dĩfideliũ repperitur. in quolibe ꝓuectu. excellentia que iustitia qui sibi
audeat dicere ñ necessariã p̃cationẽ orationis dominicae. Dimit te nob
debita nrã: & dicat señ habere peccatũ nese ipsũ decipiat. et in eoueritas ñ
sit : quã uis iã sine quere lauiuat . Non enĩ quales cũq: etiã tẽptutiones hu¬
manae si grauae peccatũ ẽ qđ in q̃relã uenit. Ceteraq illi obiecta sunt sicut
gestis defensa ꝑuiderit ita dehis ꝓculdubio tua beatitudo iudicabit. Dabit
sane nob̵ ueniã suauita smitissima cordistui qđ ꝓlixiorẽ epistolã fortassis
quã uelis tuaemi simsc̃ĩtati. N en ĩriuulũ nr̃m tuo largo fontiaugendo
re fundim si in hac ñ cũ parua tẽptatione tẽporis undenos liberecuidicim
Neno sinferas inteptationẽ utrũ etiã nr̃ riuuł licet exiguus & eodẽ quo etiã
lio alipio augustino. cuodio possidio epis copis

Expanded text:
dei fidelium reperitur in quolibet prouectu excellentiaque iustitiae, qui sibi dei fidelium reperitur in quolibet prouectu excellentiaque iustitiae, qui sibi audeat dicere non necessariam precationem orationis dominicae: Dimitte nobis debita nostra. et dicat se non habere peccatum nec se ipsum decipiat et in eo ueritas non sit, quamuis iam sine querela uiuat. non enim qualecumque etiam temptationis humanae sed graue peccatum est, quod in querelam uenit. Cetera, quae illi obiecta sgestis defensa perviderit, ita de his procul dubio tua beatitudo judicabit. Dabit sane nobis veniam suavitas mitissima cordis tui, quod prolixiorem epistolam fortassis, quam velles, tuae misimus sanctitati. Non enim rivulum nostrum tuo largo fonti augendo refundimus; sed in hac non parva tentatione temporis, unde nos liberet cui dicimus, Ne nos inferas in tentationem, utrum etiam noster licet exiguus ex eodem, quo etiam LIO, ALIPIO, AUGUSTINO, EVODIO, PASSIDIO episcopis.
Abbreviated transcription (Latin):
quippequae & dõ ẽ augenda & ꝑficienda caritasꝑtinet ñ ea q̃ minuenda
fet c sum̃ dacupitas. Quae tam̃ quãdutẽ in mẽ brisnris: lege quadã sua
repugnet legimtis. Set nat ex dõ nec oboediens desideriis ei nec ex hibens
m̃ebra sua armainiqͥtatis peccato potest dicere. Lañ egoo peror illud s
id qđ habitat in mepeccatũ : s quo modo sehabeat ista questio qr & si ñ muenitꝰ
homo in hacuita sine peccato id tam̃ dicitur possefieri ꝑ adiuitoriũ grrtiae
& sp̃s dĩ qđ ut fiat conandũ atq poscendũ .ẽ. Tolerabiliter in idquisq
fallitur: Nec diabolica impiaetas seder ror humanus ẽ . eclaborandũ & op¬
tandũ ad firma re etiã si qđ ad firmat non possitostendere. Idenĩ credit
fiemposse qđ certe laudabile ẽ uelle : Nob̵ aũt sufficit qđ nullus in ecdu

Expanded text:
quippe, quae ex deo est, augenda et perficienda caritas pertinet, non ea quae minuenda quippe, quae ex deo est, augenda et perficienda caritas pertinet, non ea quae minuenda est et consumenda cupiditas, quae tamen quam diu est in membris nostris, lege quadam sua repugnat legi mentis; sed natus ex deo nec oboediens desideriis eius nec exhibens membra sua arma iniquitatis peccato potest dicere: lam non ego operor illud sed id, quod habitat in me peccatum. Sed quoquo modo se habeat ista quaestio, quia, etsi non inuenitur homo in hac uita sine peccato, id tamen dicitur posse fieri per adiutorium gratiae et spiritus dei, quod ut fiat, conandum atque poscendum est, tolerabiliter in id quisque fallitur nec diabolica impietas sed error humanus est elaboranda et optanda adfirmare, etiamsi, quod adfirmat, non possit ostendere; id enim credit fieri posse, quod certe laudabile est uelle. nobis autem sufficit, quod nullus in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dictum acceperunt. Non quidem negantes. immo etiã quod aliis locis in li¬
teriseorum inuenitur pie confitentes adiutorium graetiae dñi nostri
non ꝑernaturalem spm hominis. set perprincipalem spm̃dĩ. Qui pa¬
rumuidentur considerasse. ipsum zachariam fuisse utique sacer¬
dotem Omnes autem tunc sacerdotes necesse abebant exlegedĩ pri¬
mitus ꝓpeccatis suis offerre sa crificium. de inde propopuli. Si cutergo
nunc ꝑ orationes sacrificiorum c̃uincim ñ ee sine peccato qm̃ iussi sum̃
dicere : Dimit te nob̵ debita nñt ita & tunc ꝑsa crificiauictimarũ animaliũ
conuincebatursacerdo tes sine peccaton ẽe qui ꝓ suis peccati s uidebant
offerre. Qđsi re sita se habet ut ꝑgratiã saluatoris ꝓficiam quidemin
hacuita deficien te cupiditate caritate crescente ꝑficiam̃ aut̃ in illauita

Expanded text:
dictum acceperunt, non quidem negantes, immo etiam, quod aliis locis in lidictum acceperunt, non quidem negantes, immo etiam, quod aliis locis in litteris eorum invenitur, pie confitentes adjutorium gratiae Domini nostri, non per naturalem spiritum hominis, sed per principalem Spiritum Dei. Qui parum videntur considerasse, ipsum Zachariam fuisse utique sacerdotem. Omnes autem tunc sacerdotes necesse habebant ex lege Dei, primitus pro peccatis suis offerre sacrificium, deinde pro populi . Sicut ergo nunc per orationis sacrificium convincimur non esse sine peccato, quoniam jussi sumus dicere: Dimitte nobis debita nostra, ita et tunc per sacrificia uictimarum animalium conuincebantur sacerdotes sine peccato non esse, qui pro suis peccatis iubebantur offerre. Quod si res ita se habet, ut per gratiam saluatoris proficiamus quidem in hac uita deficiente cupiditate caritate crescente, perficiamur autem in illa uita
Abbreviated transcription (Latin):
& mandatadi ficile ctodire siuelit quãuis cũ hocꝑ adiutoriũ gnitiae. Quactam
ꝑincarnationẽ ugeniti eꝰ reuelata atq donata ẽ dicit᷑ tolenrbilius diciuidet᷑¬
Tam̃ qm̃ in merito deberepotest ubi& quando ꝑ eandẽ gratiã idefficiat᷑ in nob
ut sine ullo prorsus peccatosim : Vtrũ in hacuita quando caro c̃cupiscit aduersus
spimanuero in illa cũ fiat sermo qui scriptꝰ ẽ. Vbiẽ morsuictoriatua ubiẽ mors
aculeustuus aculeusenĩ mortis ẽ peccatũ diligentius ꝑtarctandũ ꝓpt̃ &alio
quosdã quiq senser̃ ad que in suis lit teris memoriae manda uer̃. etiã in hac
uita eẽ posse hominẽ sine peccato ñ ab initio natiuitatissuae s conuersione
apeccatis adiustitiã et auia reꝓba. ad bonã uitã. Sicenĩ intellexer̃ qđ de
ta charia et heli sabethscriptũ est. ambulas see os in omnibus iustificatio

Expanded text:
et mandata dei facile custodire, si uelit, quamuis, cum hoc per adiutorium gratiae, quae tamen et mandata dei facile custodire, si uelit, quamuis, cum hoc per adiutorium gratiae, quae tamen per incarnationem unigeniti eius reuelata atque donata est, dicitam non immerito movere potest, ubi et quando per eamdem gratiam id efficiatur in nobis, ut sine ullo prorsus peccato simus, utrum in hac vita, quando caro concupiscit adversus spiritum; an vero in illa, cum fiet sermo qui scriptus est : Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? aculeus enim mortis peccatum est ; diligentius pertractandum propter alios quosdam, qui senserunt, atque in suis litteris memoriae mandaverunt, etiam in hac vita esse posse hominem sine peccato, non ab initio nativitatis suae, sed conversione a peccatis ad justitiam, et a via reproba ad bonam vitam . Sic enim intellexerunt quod de Zacharia et Elisabeth scriptum est, ambulasse eos in omnibus justification
Abbreviated transcription (Latin):
ulterius a estimam ausuros loquendo c̃tra gratiã dĩq reuelataẽ ꝑ passionem
et resurrectionẽ xp̃i pectora fidelia & simplicit̃xp̃iana turbare si potius
adiuuante mi seri cordia dnĩ c̃certantib: nobiscũ caritate acpiue tate
flagnentib: orationibustuis : Non solũ ut in aet̃ nũ beati uerũ etiã et iusti
et scĩ sint non in sua uirtute si in eadẽ gratia c̃fisuri. Vnde & adipsum
scriptũ ab uno nrm epistolã at quẽ ꝑquendã orientalẽ dia conũ ciuẽ autem
hi pomen sem tam quuã purgationis suae qdđa scripta t nrnsmisit tue beatitudini
potius credidimꝰ dirigendã melius iudicantes t petente s ut cã emittereipse
digneris Sic eni cã legere potius ñde dignabit̃ magisinillact̃ quimisit quã
qui scripsit attendens : Ilud uero quod dicunt posse hominẽ ee sine pcicato

Expanded text:
ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam dei, quae reuelata est per passionem ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam dei, quae reuelata est per passionem et resurrectionem Christi, pectora fidelia et simpliciter Christiana turbare, sed potius adiuuante misericordia domini concertantibus nobiscum caritate ac pietate flagrantibus orationibus tuis, non solum ut in aeternum beati, uerum etiam ut iusti et sancti sint, non in sua uirtute sed in eadem gratia confisuros. unde et ad ipsum scriptam ab uno nostrum epistulam, ad quem per quendam orientalem diaconum ciuem autem Hipponiensem tamquam purgationis suae quaedam scripta transmisit, tuae beatitudini potius credidimus dirigendam melius iudicantes et petentes, ut eam ei mittere ipse digneris; sic enim eam legere potius non dedignabitur magis in illa eum, qui misit, quam qui scripsit, adtendens. Illud uero, quod dicunt posse hominem esse sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
iustificabat et nunc eadẽ in a ꝑ tũ iã ueniens reuelata iustificat. Anathe¬
mati tetergo pelagius scripta sua ubi c̃trox eã et siñ ꝑ c̃tumaciã tam̃ꝑigno¬
rantiã disput& possibilitatẽ defendendonatunre aduincenda paccata. et im¬
plenda mandata. Aut siea eẽ suanegat. aut scriptis suis ab inimicissuis dicit
inmissa q̃ sua ẽẽ negat anathematizȩt : Catam̃ dã pnet. pat̾na exortatione
&auctoritate sci moni aetuae siuult onero sũ sibi et ꝑnictiosũ discat ab ecła scan¬
dalũ auferre. Quod scandalũ : auditores et in ꝑuersũ dilecto res eiusq quaq: spar¬
gere ñ qͥ escunc: Si enĩ cognouerint eundẽ librũquẽ illius uł putant eẽ uł nor̃
epis cp̃oꝵ catholicorũ auctoritate et maxime sc̃itutis tue quã a pude ũẽe maiores
ponderismini me dubitam. ad eodẽ ipso anathematizatũ adq: dãnatũ Neos

Expanded text:
iustificabat et nunc eadem in apertum iam ueniens reuelata iustificat, anatheiustificabat et nunc eadem in apertum iam ueniens reuelata iustificat, anathemet ergo Pelagius scripta sua, ubi contra eam etsi non per contumaciam tamen per ignorantiam disputat possibilitatem defendendo naturae ad uincenda peccata et implenda mandata, aut, si ea esse sua negat aut scriptis suis ab inimicis suis dicit inmissa, quae sua esse negat, anathemet ea tamen et damnet paterna exhortatione et auctoritate sanctimoniae tuae. si uult, onerosum sibi et perniciosum discat ecclesiae scandalum auferre, quod scandalum auditores et in peruersum dilectores eius usque quaque spargere non quiescunt. si enim cognouerint eundem librum, quem illius uel putant esse uel norunt, episcoporum catholicorum auctoritate et maxime sanctitatis tuae, quam apud eum esse maioris ponderis minime dubitamus. ab eodem ipso anathematum atque damnatum, non eos
Abbreviated transcription (Latin):
smnpatie norle gemenĩ cognitio peccati nunc autẽ sinelege iustitiadimani¬
fostataẽ testificata ꝑlegẽ et ꝓphetas. Cũ dicit manifestataẽ : ostendit
quiaet tuncerat si tãꝙ illa pluuia quã gedeon impetrauit tunc uelut in
uellere occulta nunc aũt uelut in aere manifesta: Cũ ergolex sine gnatia ñ
mors peccati potuis set eẽ si uirtus. Sic enĩdictũ ẽ. Aculeus mortis peccatũ
uirtus aũt peccatilex. Sicut c̃fugiunt multia facia e regnantis peccati
ad gratiã uelut in aere nunc patentẽ ita pauciad eã c̃fugiebant uelut
iuellere tunc latentẽ Haec uero tẽporũ distributio re fertur ad altitu¬
dinẽ diuitiarũ sapientie et scientiae dĩ. Dequa dictuẽ. Quã in scrutabilia
s̃ iudicia eius et inuestigabi lesuia eius. Qua ꝓpter se et ante tẽpus legis
et tẽ poreipsolegis iustos patres ex fideuiuentes non possibilitas naturce
infirmae et indigne acuitiate & subpeccato uenundate sec dĩgnatia ꝑfidẽ

Expanded text:
tem sine lege iustitia dei manifestata est testificata per legem et prophetas. cum dicit \'manifestata est\', ostendit, quia et tunc erat sed tamquam illa pluuia, quam Gedeon impetrauit, tunc uelut in uellere occulta nunc autem uelut in area manifesta. cum ergo lex sine gratia non mors peccati potuisset esse sed uirtus — sic enim dictum est: Aculeus mortis peccatum, uirtus autem peccati lex —, sicut confugiunt multi a facie regnantis peccati ad gratiam uelut in area nunc patentem, M ita pauci ad eam confugiebant uelut in uellere tunc latentem. haec uero temporum distributio refertur ad altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae dei, de qua dictum est: Quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! Quapropter, si et ante tempus legis et tempore ipso legis iustos patres ex fide uiuentes non possibilitas naturae infirmae et indiguae ac uitiatae et sub peccato uenundatae sed dei gratia per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s qui in grediuntur eclesiamdĩ et scripturas sacras audiunt. nec cõmu¬
nicant in oratione cumpopulo. sed proquadã in tẽpenantia sea pceptio¬
ne scãe cõmunionis auertunt. hide eccła remoueantur quã diupro confes¬
sione paenitentiae fructus ostendant. et p̃cibus indulgentiã consequantur
Cũ ex cõmunicatis autem. non licere cõmunicare. nec cumbis qui ꝑdomos
conueniunt deuitantes orationes ecclesiae. simulorandumest Ab alia
quoque ecđa non suscipiendũ quiin alia minime congregat᷑. Si quis aute
cõmunicatis cõmunicare etiã iste priuetur cõmunione. tamquã qui
regulam confundat ecclesiae

Expanded text:
s qui ingrediuntur Ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, nec communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sanctae communionis avertunt: hi de Ecclesia removeantur, quandiu per confessionem poenitentiae fructus ostendant, et precibus indulgentiam consequantur. Cum excommunicatis autem non licere communicare; nec cum his qui per domos conveniunt, devitantes orationes Ecclesiae, simul orandum est: ab alia quoque Ecclesia non suscipiendum, qui in alia minime congregatur. Si quis autecommunicatis communicare, etiam iste privetur communione, tanquam qui regulam confundat Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
c ep̃is uł dgicis quisede ciuita te in ciutatem trens ferunt placut ut ca nones quia
scis patribidchis ipsis constitutis̃ suã habeant firmitatem Ui
declanttus fuerit Eorum autẽ ordinationem hui modiqui absolute ordinant᷑ constituit
scã spnođ inefficacem ẽt̃ etnus quã posseador dinantis iniuriam p̃ualere
UII.

Expanded text:
s. V De episcopis vel clericis qui se de civitate in civitatem transferunt, placuit 229 ut canones qui a s. V De episcopis vel clericis qui se de civitate in civitatem transferunt, placuit 229 ut canones qui a sanctis Patribus de his ipsis constituti sunt, suam habeant firmitatem. VI. declaratus fuerit. Eorum autem ordinationem qui hujusmodi absolute ordinantur, constituit sancta synodus inefficacem esse, et nusquam posse ad ordinantis injuriam praevalere. VII.
Abbreviated transcription (Latin):
uireuent et mam feste solitariam uitã sectant᷑ honore competenti fungantur. uerũ
cuitates indiscrete circum euntes et monasteria sibi constituere studentes. placuit
nullumus quã aedificart posse neq monasterium constituereneq oratorium absq
ciuitatis ep̃iuoluntatt Mon achos uero quis̃ ꝑ singulas ciuitates et ꝑprouintias ep̃is
subditos ẽe et quie tem diligere etieiuniis. cẽ contentos etori tionib in illis locis bb¬
seruare in quib sđorenuntias seuidentur Neqͣ quã aut̃ ecđasticis uł sactilaribus
reb: cõmuni care nec in postuni tatem inferre desertis proprus monasterus nisi
forte q siti fuerint propt̃ causam necessari amacuitatis ep̃o Sanem monasterus nĩe
suscipiendũ seruũ ad monachum faciendũ propt̃ proprii dominiuoluntatem
Quiuero hoc constitutum nr̃mex cesserit eum a communione suspendidetreui nus
ne nom diblas phemetur. Ciuitatis autem epis copumo portet competentem pstare

Expanded text:
ui revera et manifeste solitariam vitam sectantur, honore competenti fungantur. Verum civitates indiscrete circumeuntes et monasteria sibi constituere studentes: placuit nullum nusquam aedificare posse, neque monasterium constituere, neque oratorium absque civitatis episcopi voluntate. Monachos vero qui sunt per singulas civitates et per provincias, episcopis subditos esse, et quietem diligere, et jejuniis esse contentos, et orationibus in illis locis observare, in quibus saeculo renuntiasse videntur. Nequaquam autem ecclesiasticis vel saecularibus rebus communicare, nec importunitatem inferre, desertis propriis monasteriis, nisi forte quaesiti fuerint propter causam necessariam a civitatis episcopo. Non esse suscipiendum servum faciendum monachum praeter proprii domini voluntatem. Qui vero hoc constitutum nostrum excne nomen Dei blasphemetur; civitatis autem episcopum oportet competentem praesta
Abbreviated transcription (Latin):
& filias procreare potuer̃ Sed cũ ad p̃dictos ꝑuenerint građ coepiteis ñ licere
qđ licuit. Vnde ut de carnali fiat spiritale c̃iugiũ oporteteos nec dimitte re
uxores & quasi ñ habeant sichabere . quoet saluasitcaritas conubiorũ. etcessent¬
opera nuptiarũ¬
eprbo uel dia conoqͥ filiã suã uirginẽ illi uiro in c̃iugiũ dederit quuam habebat
coniunotã mulierẽ. exqua etiam filios susceperit. Non om̃is mulier uiro
uincta uxor est uiri quia nec om̃is filius heres est patris. Nuptiarũ autom
inter in genuoss̃ legitima & int̃ aequales. M ulto prius hoc ipsũ dño consatu¬
ente quã initiũ romaniiuris existeret. Itaq: aliud estuxor et aluid concu¬
bina sicut aliud ancilla aliud concubina . Propt̃ qđ etiã apłs ad manifestan¬
dã harũ ꝑsonarũ discretionẽ testi monium ponit ex genesi ubi dicit᷑ abra hȩ

Expanded text:
et filios procreare potuerunt. Sed cum ad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere et filios procreare potuerunt. Sed cum ad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde, ut de carnali fiat spirituale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesseopera nuptiarul diacono qui filiam suam virginem illi viro in conjugium dederit qui jam habebat conjunctam mulierem, ex qua etiam filios susceperat. RESP. Non omnis mulier juncta viro uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima et inter aequales; multo prius hoc ipsum Domino constituente quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina; sicut aliud ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandam harum personarum discretionem, testimon
Abbreviated transcription (Latin):
sunt expetiti. Nec a prouintialibus ep̃is cummetropolitani iudicio consecrat
Vndecum saepe questio demale accepto honore nascatur. quis ambigat ne qua¬
quã istis eẽ tribuendũ quod non docetur fuis se collocatũ : Si qui autẽ lerici
consensu etiudicio p̃sidentiũ facta ẽ ꝓstracta debet haberi. ita ut in ipsis ꝑseueren:
utrũ ei ꝑmanꝰ inpositionẽ danda sit. Alienũ est A consuetudine eccłastica ut qui
in p̃sbiterali honore aut dia conii gradufuerint c̃secrati hu pro crimine aliquo
suo ꝑmanus in positionẽ remediũ accipiant paenitendi. Quod sine dubio ex
quis orabit pro illo : Vnde huius modi lapsis ad promerendã misericordiam
priuataẽ expectanda successio ubisiillis satis factio fueritdigna. sit etiã
fructuosa. IIT¬
fructuosa IIT Hehis quial tario minis trant & coniuges habent.
utrũ eis licito miscẽantur. Lex continentiae eadem est altaris ministris

Expanded text:
sunt expetiti, nec a provincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. sunt expetiti, nec a provincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. Unde cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam istis esse tribuendum, quod non docetur fuisse collatum? Si qui autem clerici consensu et judicio praesidentium facta est, potest rata haberi, ita ut in ipsis Ecclesiis utrum ei per manus impositionem danda sit? RESP. Alienum est a consuetudine ecclesiastica ut qui in presbyterali honore aut in diaconii gradu fuerint consecrati, ii pro crimine aliquo suo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi: quod sine dubio ex quis orabit pro illo ? Unde hujusmodi lapsis, ad promerendam misericordiam Dei, privata est expetenda secessio, ubi illis satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa. INQUIS. III. De his qui altario ministrant et conjuges habent, utrum eis licito misceantur? RESP. Lex continentiae eadem est ministris altaris
Abbreviated transcription (Latin):
estoteqr ego uicimundũ. Quae pollicitationes quia sine dubio manifestȩ sunt
nullis debemꝰ scandalis infirmari. Nee lectione dĩ uide amur in grati. cuius
potentia s̃ adiutoria quã uera promissã : De consultationibus aut̃ dilectionis tuȩ
qͣs separatim c̃scriptas archidia conꝰtuus detulit quid sentiendũ sit. int̃ p̃sentes
oportunius q̃ reret᷑. sinob̵ c̃spectus tui copia ꝓueniret Nã cũ q̃dã in t̃rogationes.
modũ diligentiae uideatur excedere intellego eas colloquis aptiores
eẽ ꝙ scriptis qr sicut q̃dã s̃ quae nulla possint rrtione c̃uelli . ita multa s̃ q̃ aut proc̃¬
siderctione Aetatũ. aut proneces sitate rerũ oporteat tẽperari. illa semper
conditione seruata . ut in his q̃ ł dubia fuerint aut obscura id nouerimꝰ seq̃ndũ
qđ nec p̃ceptis euangelicis c̃trariũ nec decretis scõrũ patrũ inueniat᷑ aduersum
IN QUISITIONES

Expanded text:
te, quia ego vici mundum . Quae pollicitationes quia sine dubio manifestae sunt, te, quia ego vici mundum . Quae pollicitationes quia sine dubio manifestae sunt, nullis debemus scandalis infirmari, ne electioni Dei videamur ingrati, cujus tam patentia sunt adjutoria, quam vera promissa. De consultationibus autem dilectionis tuae, quas separatim conscriptas archidiaconus tuus detulit, quid sentiendum sit inter praesentes opportunius quaereretur, si nobis conspectus tui copia proveniret; nam cum quaedam interrogationis modum videantur excedere, intelligo eas colloquiis aptiores esse, quam scriptis. Quia sicut quaedam sunt, quae nulla possunt ratione compelli, ita multa sunt, quae aut pro consideratione aetatum, aut pro necessitate rerum oporteat temperari: illa semper conditione servata, ut in his, quae vel dubia fuerint aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis Evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum inveniaINQUISITIO I.
Abbreviated transcription (Latin):
abinsidus luporũ custodietoues sipastoris cut ñ uigilet: Quis denique
latronib: obsistet & furibus sispeculatorẽ in prospectu explorttionis locatum
abintentione sollicitudinis amor quietis abducat:: Permanendũ ergo est in
opere credito et in labore suscepto estant̃ tenenda ẽ iustitia & benigne
p̃standa ẽ dementia Odio habeantur petcata s̃ homines corripi antur tumidi
tolerent̃ infirmi. & qđ inpeccantibus seuerius castigari necesseest non seui¬
entes plectatur animo sed medentis. At siue hementior tribulatio incubuerit
nonita ex pauescamus quasi illi a duersi tati propriis uirib: rosistendo cũ etc̃siliũ m̃ metfor¬
p̃dicatores euangeliu et sa cram̃torũ ministros. ecceinquit ego uobiscum sum omnib:
dieb usq ad coñsũmationẽ scł. Etiterum. Haec inquit locutus sum uobis
ut inme pacẽ habeatis. In hoc aut̃ mundo tribulatione habebitis sbono animo¬

Expanded text:
ab insidiis luporum oves custodiet, si pastoris cura non vigilet ? Quis denique ab insidiis luporum oves custodiet, si pastoris cura non vigilet ? Quis denique latronibus obsistet et furibus, si speculatorem in prospectu explorationis locatum, ab intentione sollicitudinis amor quietis abducat? Permanendum ergo est in opere credito et in labore suscepto. Constanter tenenda est justitia, et benigne praestanda clementia. Odio habeantur peccata, non homines. Corripiantur tumidi, tolerentur infirmi; et quod in peccatis severius castigari necesse est, non saevientis plectatur animo, sed medentis. Ac si vehementior tribulatio incubuerit, non ita expavescamus, quasi illi adversitati propriis viribus resistendo, cum et consilium nostrum, et forpraedicatores Evangelii et sacramentorum ministros, Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebut in me pacem habeatis: in hoc autem mundo tribulationem habebitis, sed confidi
Abbreviated transcription (Latin):
de adulterii exultet ultoribus. Miror autẽ dilectionẽ tuam in tantum
scandalorum quacumq occasione nascentium aduersitate curbari. ut uaca¬
tionẽ ab epis copatus doloribus optare tedicas. & malle insilentio atq otio
uitã degere ꝙ in his q̃tibi commissa sunt ꝑmanere. Dicente uero dño beatus
qui ꝑ seuera ueritusq in finẽ unde eritbeata ꝑ seuerantia. nisi deuirtute
patientiae :  nã scđm a postolicã p̃dicationẽ om̃is qui uoluerint in xp̃o pie
uiuere ꝑ secutionẽ patientur. Que non in eo tantũ computanda ẽ qđ xp̃ianã
seuitiã suppleant & dissimilitudines morũ & contumaciae in oboedientiam
& malignarũ tela linguarũ : Quib ẽflictationib cũ om̃a semꝑ membrapulsentur
&nullã piorũ portio a tẽptatione sit liberae ita ut periculis negotia careant¬
nec labore quis. int̃ fluctus maris nauẽ dirigit. si gubernator abscedat quis

Expanded text:
de adulterii exsultet ultoribus. Miror autem dilectionem tuam in tantum de adulterii exsultet ultoribus. Miror autem dilectionem tuam in tantum scandalorum quacunque occasione nascentium adversitate titubare, ut vacationem episcopatus laboribus praeoptare te dicas, et malle in silentio atque otio vitam degere, quam in his, quae tibi commissa sunt, permanere, dicente vere Domino, Beatus: qui perseveravit usque in finem , unde erit beata perseverantia, nisi de virtute patientiae? Nam secundum apostolicam praedicationem: Omnes, qui voluerint ersecutionem patientur . Quae non in eo tantum computanda est, quod contrsaevitiam suppleant, et dissimilitudines morum, et contumaciae inobedientium, et malignarum tela linguarum, quibus conflictationibus communia semper membra pulsantur, et nulla piorum portio conflictatione sit libera, ita ut nec periculis nenec labores, quis inter fluctus maris navim diriget, si gubernator abscedat? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
DITISRESEONSIONIBUS ADEIUS DẼ CONSULTA RESPONDENTI.
pistolas fract̃nitatis tuae quas hermes arthidia contuus detulit libenter
Laccepi diuersarũ quidẽ causarum conexione multiplices s ñ ita patientiae
legentis onerosas . ut aliquid earum int̃ concurrentes undiq: sollicitudines fuerit
p̃t̃ missũ Vnde totius sermonistui allegatione c̃cepta & gestis q̃ in epis coporũ
honoratorũq examine c̃fectas recensitis. sabiniano et leoni p̃s biteris actio¬
nis suae intelleximꝰ fiduciã detulisse. nec eis iustã suꝑ eẽ queri moniam. qui se
ab in coatis disceptionib: sponte subtraperint. Circa quos quã formam quamue
mensurã debeas tenere iustitiae . tuo relinquo moderamini. suadens tamen
caritatis hortatu ut sanandis aegris spiritalẽ debeas adhibere medicinã
Et dicente scriptura noliẽe nimiũ iustus mitius agas cũ eis qui telopudicitiae
uidentur modũ excessisse uindicte ne diabolus quos decepit adulteros

Expanded text:
ditis responsionibus, et ad ejusdem consulta rescriptis. Epistolas fraternitatis tuae, quas Hermes archidiaconus detulit, libenter accepi. Diversarum quidem causarum connexione multiplices, sed non ita patientiae legentis onerosas, ut aliquid earum inter concurrentes undique sollicitudines fuerit praetermissum. Unde totius sermonis tui allegatione concepta, et gestis, quae in episcoporum honoratorumque examine confecta sunt, recensitis, Sabiniano et Leoni, presbyteris actionis tuae intelleximus fiduciam defuisse, nec eis justam superesse querimoniam, qui se ab inchoatis disceptationibus sponte subtraxerunt. Circa quos quam formam, quamve mensuram debeas tenere justitiae, tuo relinquo moderamini. Suadens tamen charitatis hortatu, ut sanandis aegris spiritalem debeas adhibere medicinam, et dicente Scriptura: Noli esse nimium justus , mitius agas cum eis, qui zelo pudicitiae videntur modum excessisse vindictae, ne diabolus qui decepit adulteros,
Abbreviated transcription (Latin):
trimoniũ in quadoceturnuptiale ñ fuisse mysteriũ. Igit᷑ cuiꝰ libec loci dericus
filiã suã uiro habenti c̃cubinã in matrimoniũ dederit nonita accipiendũ ẽ quasi
eã c̃iugato dederit nisi forte illa mulier et ingenua facta et dotata legitime
& publicis nuptiis hones tatauideatur. V¬
habentib: nupserint. Paterno arbitrio uiris iunctã e carentculpa. simulieres q̃
auiris habebant᷑ in matrimonioñ fuer̃ quia liudẽ nupta aliud c̃cubina Ui¬

Expanded text:
trimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci laicus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur; quia paterno arbitrio viris conjunctae carent culpa, si mulieres quae a viris habebantur in matrimonio non fuerunt, quia aliud est nupta, aliud concubina
Abbreviated transcription (Latin):
cafidectcom munione nolentibus. Non uerbis autlitteris sed personis p̃sen¬
tibus didiceritis uniuersa & ab ea dẽ uos proprio iudicioseparas seuide a

Expanded text:
ca fide et communione pollentibus, non verbis aut litteris, sed personis praesenca fide et communione pollentibus, non verbis aut litteris, sed personis praesentibus, didiceritis universa, et ab eadem vos proprio judicio separasse videa