comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem ꝙͣ soluit hostib. Sed quto de quib¬
dam qui nͥ penitꝰ retipiunt in subditis nͥ
tallias ⁊ q̃stas: at hoc distinguo quod ab
anticno sibi ⁊ añcessorib ost soluta tal¬
lia: aut de nouo est imposita. sine ꝑe¬
tita ¶In pͥmo casu fi sat᷑ sine trcdit᷑¬

Expanded text:
tie Sed quid de quibusdam, qui nihil penitus recipiunt a subditis, nisi tallias vel questus. Ad hoc distinguo, quod aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In primo casu, si scitur vel credit
Abbreviated transcription (Latin):
infioros loci quer ab utqͣ ꝑte non in soleit̾
accipiunt ut officiales ab hiis excorta ꝑ
tmod̾acam ĩmꝓbitatẽ repeci solent. mag̾ eñ
rephendimus qr talia iunsitate repetiue¬
runt ꝙͣ qui eade more sumpsu̾it. ⁊ sbiuug̃¬
postea isti faciliꝰ ea que hec modo acquisie.¬
runt tanꝙͣ sua pauꝑib largiunt᷑ ꝙͣ eis a
quib sunt recepta dancxͣ aliena restituant᷑.¬

Expanded text:
inferioris loci que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officiales, ab his extorta per immoderatam improbitatem repeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de more sumpserunt, isti facilius que hoc modo acquisierunt, tamquam sua pauperibus largiuntur, quam eis a quibus recepta sunt tamquam aliena restituantur
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stuntõ qd̾ sit̃ usura siꝑ singłos uĩses
h. id̾ in siuulib que ad usuranis solent sp̃a¬
lr ex̾ceri dalia enĩ inducunt semꝑ p̾sump-¬
tõm pͥma facie quod sit in usura. In iudõ aĩe
¶ It̃ quid siuenoidi p̃diũ tali ꝯdõe at¬

Expanded text:
ptio quod sit usura, si per singulos menses i. Idem in similibus que ab usurariis solent specialiter exerceri talia enim inducunt semper presumptionem prima facie quod sit usura. In iudicio tamItem, quid si vendidi predium tali conditione ad
Abbreviated transcription (Latin):
timore. siue cuptottate. Aue odio. siue a¬
pͥcue tenent᷑ ad om̃e int̾eẽ illi qui exta¬
lism̃a lesus est: nͥfcece possent inducere
illum ꝓ quo tułunt smñam dio plenars¬
ã resistutõm faciendã ei qui fuit lesus.¬

Expanded text:
te sive odio sive aprecise ad omne interesse illi qui ex tali sententia lesus est, nisi forte possent inducere illum pro quo tulerunt sententiam, ad plenariam restitutionem faciendam ei. Item s
Abbreviated transcription (Latin):
.e .A.i. ¶ Pena fuiti uarat᷑ scd̾m qued
uarse agitur de sp̃e qam qũ agitur cri¬
iniualit̾ .i. ad penã corporis infligendam.
braudus aut exoculandus. E alias arbituo
ũ toitis puniendus uidel ut fustigetur
⁊ hoc insimplici fure. Si .n. plus sit

Expanded text:
. Pena furti variatur secundum quod varie agitur de ipso. Nam quandoque agitur criminaliter, id est ad penam corporis infligendam. brandus aut exoculandus, sed alias arbitrio iudicis puniendus, videlicet ut fustigetur et hoc in simplici fure. Si enim plus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ue tñ ex̾citum indistũ ab ecc̃a uel pͥn¬
cipe ꝯͣ heretitos nł paganos. nec de suo
abs grani dampno nõ poss fac̾e expen
bello iusto ex ꝑte sua sit captus ab ho¬
stib tiec ĩt solu̾e redemptõm petitaui
ab eo abs graui dampno Icem si uell
ire ad priucipẽ ꝓ obtiuẽdo pͥuilegio
sp̃al̾ ꝓtect̃onis ꝓse ⁊ ꝓ fuis nec posset
de suo expeusas ad hoc utiles ⁊ nect̃ias ab¬
s graui dampno facete. ⁊ si aͣ alia c̃ã si¬
milis em̾g̾et dura tũ semꝑ modate ⁊
ũo ad grauamẽ coꝵ ⁊ cimi catitate ⁊
nd ex̃ molentia exg̾et.xcr iii. niuo¬

Expanded text:
ire in exercitum indictum ab ecclesia vel principe contra hereticos vel paganos, nec de suo absque gravi damno posset facere expensbello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad principem pro obtinendo privilegio protectionis pro se et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles et necessarias, absque gravi damno, facere et si qua alia causa similis emergeret, dum tamen semper moderate et non ad gravamen eorum et cum charitate, non ex violentia exigeret.
Abbreviated transcription (Latin):
uemi a spoliatis uł assignet cis t̾ram ꝑtẽ
de rorditib suis amicabłr de qua sibi
satisfaciant suecessiue. ⁊ de hoc faciat
cis bonam caucõnom Si uꝰ om̃s sibi dene¬
gent dilatõm ⁊ postulent quod ip̃e cedat
bonis tuuo citdo qued tcͦ absegoi latõne¬

Expanded text:
nem a spoliatis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi satisfaciet successive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cedat bonis, tunc credo quod t
Abbreviated transcription (Latin):
res pͥores ⁊ pociores p̾ueniut: crodito¬
tes pestmod ueniences nõ debent inciui¬
otare hedem iͥ remanc̾it ci de u̾eo itate
tamꝙͣ paͦnciores ius suũ saluũ ꝯͣ legata¬
rios qͥui pͥmo acceꝑant . s. añtiores credi

Expanded text:
Creditores postmodum venientes non debent inquietare heredem, nisi remanserit ei de hereditate, tamquam potiores ius suum salvum contra legatarios, qui primo acceperant. Similiter et
Abbreviated transcription (Latin):
d uemon̾e deceptõm uel supplan cansto
iustum p̾cium uel resticuento tem p̾cio ꝙ¬
quod nuneianit sibi reddito exͣ. de ep̃ ⁊¬
nõ scd̾m tp̃s p̾sens in quo force res mlt᷑
meliorata est p̾stin si ꝑ iudustri am em¬
frctꝰ quos suscepit mediotp̃t ꝯputare ĩ

Expanded text:
 removere deceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituendo rem, pretio quod numeravit sibi reddito. Fiet anon secundum tempus presens, in quo forte res multum meliorata est, presertim si per industriam emfructus q
Abbreviated transcription (Latin):
fortuito nunde cenebicͥ ad resticucõm postea
fur uciqr qr fuit in mora restitticudi Itemi
nõ lib̾at᷑ fur reddendo rem dcc̾iorẽ Icem
tc᷑ rem restĩcũe cum om̃ib fructib et si me¬
melioraust eam poscendo focte cqũ uelpor.

Expanded text:
fortuito; numquid tenebitur ad restitutionem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porc
Abbreviated transcription (Latin):
sartaceui toneut cis fitem defendeudo eos
in suo c̾iitorio nel mauithima a latromi¬
bns rdl piratis debent ip̃i xͥans fidelit̾ ois
tut eis ad restitucõm si possant: nel si ñõ pos¬
sunt ctogaie iu usus panꝑn at manda¬
tum oc̃t̃e. nã fides ⁊ hosti scruanda est.¬

Expanded text:
sarraceni tenent eis fidem, defendendo eos in suo territorio vel maritima, a latronibus vel piratis, debent christiani fideliter ipsis tur eis ad restitutionem si possunt, vel si non possunt, erogare in usus pauperum ad mandatum ecclesie. Nam fides
Abbreviated transcription (Latin):
buant tenent᷑ tam osurarii qm
bedes ad solidam restituit̾em om̃i¬
um osuraꝵ quas ilsscite accepe
possunt plene restituera ppoat
m̃ anio restitu̾e si ꝑuenerintad
statu saluandaꝵ alit̾ n̾o xiiii
quant̃ teneantur he̾des tomĩ¬

Expanded text:
bitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, ad solidam restitutionem omnium usurarum, quas illicite accepera non possunt plene restituere et proponant in animo restituere, si pervenerint adstatu salvandorum; aliter non. quantum teneantur heredes
Abbreviated transcription (Latin):
sacirs. Ille aut̃ qui sponte suscipit. Iconi
qui effcit. Iccui iudex qui deferci uł p̾stat
auctoritatẽ. Item assessoreb ⁊ qui dant
ad hoc ꝯsiliũ auxilnũ uel sauorem. Itẽ
lac̾dotos quidant bũdictõm. Isti om̃s pec¬
catit longe grauiꝰ. Itom si ꝯting̾et ali

Expanded text:
. Ille autem qui sponte suscipit, item qui offert, item iudex qui defert vel prestat auctoritatem, item assessores et qui dant ad hoc consilium, auxilium vel favorem, item sacerdotes qui dant benedictionem, isti homines peccant longe gravi
Abbreviated transcription (Latin):
am assessoris male iuoicauit ert extusat᷑
sucex ⁊ simplex erat ⁊ hũit bonamcõ¬
sciam uec fuit ui culpa eligenoi talem as¬
sensorem quia bonus ⁊ sufficiens ꝯuninit̃
credebatur. in maiori .ii. culpa fuit hio aᷤ¬
tenebitur assessor p̾cise ei qui lesus est. st̃.¬
quiq sunt hũt ctos reddit᷑ ꝯ̾ assignatos
ordinario. S si nõ hũt c̾tum stĩpeedoiũ gͥ

Expanded text:
am assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam conscientiam, nec fuit in culpa eligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit hic asste, et ideo precise tenebitur assessor ei qui lesus est. Sque sint, habent certos redditus sibi assignatos. ordinario. Sed si non habent certum stipendium sibi
Abbreviated transcription (Latin):
re iusticie. nec peccat iudex ip̃m con¬
dempnando ad mortẽ ⁊ p̃cipiendoñ¬
stro ut octidat cum. nec uuuist̾ si
unssus a uidice ocadit condempnat̃.
peccaut eñ mortalĩ ut̾q si fac̾e̾t iu

Expanded text:
re iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret
Abbreviated transcription (Latin):
si eaque iut̾ ip̃m et ip̃os. añcessores eoꝵ
plane bona fite siue dolo accoactõe ꝯͣ.
duntur de nouo colonis uel aliis ꝑsoͥᷤ.
modum posita ab intio dum cũ nõ
suit tiupia nel ꝯͣ deum peti possuntt
⁊ boluenda sunt: Nam qrili in tra¬
ditõe rersue s̃t ponere legẽ ꝙͣ ułtt¬
dolus Iteui pasta custodiant᷑. ait ꝯsł.
sb̾ditus de hiis abs dñi uoluntate
fustiaħet sicut fur ten̾et᷑ testitucre. uͥ
li quod tale u̾bimi. collt̃a. dalia. qͣsta.

Expanded text:
si ea que inter ipsum vel ipsos antecessores eorum plane bona fide, sine dolo ac coactione coduntur de novo colonis vel aliis personis. modum posita ab initio, dum tamen non fuerint turpia vel contra deum, peti possunt et solvenda sunt. Nam quilibet in traditione rei sue, potest ponere legem qudosubditus de his absque domini voluntate subtraheret, sicut fur teneretur restituere. Ubi aliquod tale verbum, collecta, tallia, q
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ⁊ inde ꝯsulere ut ingrodiatur re¬
ligionem. uel cnsferto se at longinꝙͣ
ieligionem. nt sic uicħ ꝑcipiat de bonis
illisꝰ qmẽ cudebat prom lͥuum. ea
hñie bonã fidem credens se eõ filiũ
lgitimũ restituat uel ꝯponat uel petat
inissionẽ a uiro młicus siuiuit. sinaũ:
ab hecedib legicimis. nõ tñ ꝑ se hec fa¬
ciat ne fcm̃a reueletur. s ꝑ sac dotem uł
aliam ꝑionam que hox ꝓcuret tacitis sꝑ
p̃e plane induci ad hoc nõ credo euro pre¬
cise cogondrim. ar. logis que dicit uoue
fcori possessorem nõ tet̾ui de ꝯsumptis. s de¬

Expanded text:
sibi et inde consulere ut ingrediatur religionem vel transferat se ad longinquam regionem, ut sic nihil percipiat de bonis illius quem credebat esse patrem suum. Ea habuit bonam fidem, credeel componat vel petat remissionem a viro mulieris si vivit, sin autem ab heredibus legitimis. Non tamen per se hoc faciat, ne factum reveletur, sed per sacerdotem vel aliam personam, que hoc procuret, tacitis semper potest plane induci ad hoc, non credo eum precise cogendum. Arguitur lege que dicit, bone fidei possessorem non teneri de consumptis. S
Abbreviated transcription (Latin):
co p̃tatẽ pimiendi tales ũẽ tirta mortem
uł m̃bri tr̃ocatõm uel sangurnis effusionẽ
pot̾it raptere inRe incart̾ars uel flagellari
uel tena puruaria mulstars. quos tti itĩ¬
uer̾it a deo euorrit̾ excessisse quod moi¬
tem uel m̃bri deccũtatõm debeant susti¬
ti̾e. ds relu̾ane pimiendes regie potestati.

Expanded text:
les, ipse circa mortem vel membri truncationem vel sanguinis effusionem, poterit raptorem iubere incarcerari vel flagellari vel pena pecuniaria mulctari. Quos tamen invenerit adeo enormiter excessisse, quod mortem vel membri detruncationem debeant sustinere, debet reservare puniendos regie potestati.
Abbreviated transcription (Latin):
disata est: cum studiostus petita fuit᷑:
nõ negetur. ut eo modo ad indusgẽ¬
tie medicinam anima uulu̾ta ꝑne
funditas humane iniquitatis. in qua
si cetidẽis nõ ctaud sr̃ te os suum.
si tu nõ claudis tuũ : confite̾ gͦ ⁊ dic.
De ꝑfundis clamaui ad tẽ dñe ⁊¬

Expanded text:
dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur, ut quoquomodo ad indulgentiae medicinam anima vulnefunditas humanae iniquitatis est, in quem si cecideris non claudet super te os suum, si tu non claudas os tuum; ergo, confitere et dic: De profundis clamavi ad te, D
Abbreviated transcription (Latin):
cui ꝓpeimũ odit: ab ali s uieis se
corrigit. Una eadq duitas ex ꝑte cõ¬
psuitur ⁊ ex ꝑte arida remanet.qr¬
st̾ quidam qui cũ q̃dam uicia reserãt
in asii s grauit̾ ꝑdurant. s hoc nõ¬

Expanded text:
qui proximum odit ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet . Quia sunt qui cum quaedam vitia resecant, in aliis graviter perdurant. Ad quo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eosdem salubri sat̾stone purga¬
onem sacͣmentoꝵ ꝑ sanuam reco¬
ciliãtonis admitt̾ent. qd̾ aũt hoc
frustͣ claues et̃ce qui sine arbito sã
fessione aͥminis indulgentia impe¬

Expanded text:
 eosdem salubri satisfactione purgaonem sacramentorum per januam reconciliationis admitFrustrat claves Ecclesiae, qui sine arbitrio safessione criminis indulgentiam impr
Abbreviated transcription (Latin):
subleitandum ⁊ si forte migrauint
ne obligati ⁊ cõione ⁊ consortio
uonse fiant alieni: A quo ꝑicło
si diuinitus ereptus conualuerit.
pnie modum a sac̾doce ⁊ͥ smposi¬
tum diłigent̾ obseruet. ⁊ ĩõ ẜm¬

Expanded text:
sublevandum, et si forte migraverint, ne obligati a communione et consortio veniae fiant alieni. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a sarcerdote sibi impositum diligenter observet, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
pct̃o mor fuerũt stã : nĩquam
q̃ntes. Augꝰ. piũ est c̾dere. ⁊ nr̃a
fides hoc expostulat. ut cum gr̃a
.xͥ. in homine destruxit mãsa : po¬
ra ⁊̃ remunat bõna . Ut cũ dest ͥ ͣ¬
it qd suũ nõ inuenit : amat¬

Expanded text:
m num. Pium est credere, et nostra fides hoc postulat, ut, cum gracia Cristi in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝯͣ natutam fit. ut uir si mbro
mulieris ad hoc nõ concesso. uolu¬
erit uti. usus em̃ naturał᷑ si ułtͣ
modum ꝓlabitur. in uxore qͥdo
ueniale est. in met̾te dãp̃nabile.
Iste qui est ccͣ naturã : execͣbilt̾
fit in met̾ce. s execͭbilius in uxore

Expanded text:
contra naturam fit, ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso voluerit uti. Usus enim naturalis si ultra modum prolabitur, in uxore quidem veniale est, in meretrice damnabile. Sed iste, qui est contra naturam, exsecrabiliter fit in meretrice, sed exsecrabilius in uxore
Abbreviated transcription (Latin):
pnĩa ductus uenĩa petit postu¬
Iat ⁊ em̃datõem ꝓmitt̾it uł¬
eum hine ⁊ snde ctonstare debñt
⁊ si ille t̾re ꝓstratus ueniam pas¬
tusat ⁊ de futuris sius dute¬
Iam spond : ep̃c app̾hensa manu

Expanded text:
ia ductus veniam postulat et emendationem promittit,eum hinc inde circumstare debent . Et si ille terrae prostratus veniam postulat, et de futuris cautelam sp
Abbreviated transcription (Latin):
suam quosq asios suadendo mo¬
nuisse sceleris est instar. s ẜ
euentu. Causa. ut in u̾bi̾b q̃
duplicit᷑ spͣtatur eius qui fetit ⁊¬
eius qui passus estralit̾ .m. pum¬
utur ex eisd̾ facinorib bũi quam
ausus est quam quis in exͣneum.
⁊ qui in magtietũ. quam qui in
pͥuatum. In husus rei considat̃õe
etatis quo rõ hãbetur socus facit
ut id̾e uł furtum. isł sacͥlegium
ractorem. uł furem dĩurnum ac
nocturnum Qͣlitate. st̃m̃ uł atro-¬
cius uł leuius est. ut furta mant¬
festa. a non manifestĩs disc̾ni som̃t.
Rixi a grassaturis. expiłat̃ones a
furtis. petrusantia a uiolũtia. Qn¬
titas disc̾nit furem ab abigeo.
nam qui suem unam subripuerit
Ut fur coh̾cẽbitur. qui gͣgem ut
abigeus euentus spͨtãturita de¬

Expanded text:
tia quosque alios suadendo iuuisse sceleris est instar. Sed haeudupliciter spectatur, eius qui fecit et eius qui passus est. Aliter enim puniuntur ex eisdem facinoribus servi quam ausus est quam qui in extraneum, et qui in magistrum quam qui in privatum. In huius rei consideratione, etatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem vel furtum vel sacrilegium ractorem uel furem diurnum a nocturno. Qualitate, cum factum uel atrocius uel leuius est: ut furta manfesta a non manifestis discerni solent rixe a grassaturis, expillationes a furtis, petulantia a violentia. Quantitas discernit furem de abigeo, nam qui suem unum suut fur coercebitur, qui gregem, ut abigeus. Euentus spectetur, ut a cle
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nõ solum cum subditus. u̾md̾
cum p̾latus excedit t᷑ si ꝑ cdamo¬
nem ⁊ famam ad aures suꝑio¬
ris ꝑuen̾it nõ quidem a mali¬
uosis ⁊ maledicis s a ꝓuidis⁊¬
disc̾tis honestis. nec semeł tm̃ s
sepe. qd̾ clamorsiuit ⁊ diffam¬
tõ manifestat Id coram ecc̃e se
niorib uitatem disigentius ꝑsetra

Expanded text:
quod non solum cum subditus, verum etiam cum prelatus excedit, si per clamorem et famam, ad aures superioris advenerit, non quidem a malevolis et maledicis, sed a providis et honestis, nec semel tantum, sed sepe, quod clamor innuit et diffamatio manifestat, debet coram ecclesie senioribus veritatem diligen
Abbreviated transcription (Latin):
dumdout facultatem habeat defẽdẽ¬
di se ip̃m. ⁊ nõ sosum dicta. s ⁊̃¬
nomiha ip̃a testium st̾ ei. Ut qͥd
a quo sit dc̃m appareat publican¬
da. nͣ nõ except̃oes ⁊ replicatões
seglitme ad mittende. ne ꝑ supp̾ssi¬
onem nominũ diffamandi. ꝑ ex¬
ceptõ uũ u̾o exctusionem deponendi¬

Expanded text:
at defendendi seipsum et non solum dicta, sed etiam ipsa nomina testium sunt ei, ut quid et a quo sit dictum appareat, publicanda, necnon exceptiones et replicationes legitime admittende, ne per suppressionem nominum, infamandi, per exceptionum vero exclusionem, falsum deponendi
Abbreviated transcription (Latin):
ris. tanonioa q̃ fit ꝑ iuram̃tum uł
ꝑ testes ⁊ ista ꝑmittitur ⁊ opprabat᷑
Lamqͣm bona. utił. ⁊ honesta in ecc̃a¬
ut fr̾ri candentis. aq̃ f̾uentis ub frigi¬
totũ reprobata est ⁊ maledc̃a. tĩ¬

Expanded text:
ris. Canonica, que fit per iuramentum vel per testes, et ista permittitur et approbatur tanquam bona, utilis et honesta in eccleut ferri candentis, aque ferventis, monomachitotum reprobata est et maledicta.
Abbreviated transcription (Latin):
ło. Cdo p̾cipuam ⁊ mesiorem uła
ut peniteat ⁊ conterat᷑. doseat ⁊̃
qr ita tarde penit ⁊ ꝓponat con¬
fite̾s qũa cito poti̾t hãbe̾ oportum¬
tatem.⁊ sic conficiat ⁊ sumat.
Si hoc nõ pot̾ uł nõ uũłt faceꝰ digx
quidam ꝙ simpsicem hostiam dꝰ
sime̾. s hoc uidetur reꝓbari in
p̾dc̃a dec̾. de homñe. unde si nõ
consetrauit: tucius est toto dimit¬

Expanded text:
o: Credo precipuam et tutiorem viam ut peniteat et conteratur. Doleat etiam quod ita tarde penitet et proponat confiteri quam cito poterit habere opportunitatem et sic conficiat et sumat. Si hoc non potest vel non vult facere, dicunt quidem quod simplicem hostiam debet sumere. Sed hoc videtur reprobari in predicta decretali. Unde si non consecravit, tutius est
Abbreviated transcription (Latin):
scandalum ẽ pcc̃m in quib non.
st̃m. dictum uł signum cuius
occ̃oe Ełii trãhuntut ad pc̃tm.
est malum in se. aut bonum: aut
indiferens. In pͥmo cãũ fugͥend̾
est om̃ino scandalũ. tũ pp̃ fc̃m
num est quo omisso nõ eẽt sa
do scandalo dimittenda. nͨ ea
debeant ꝓ scandaso uitendo cõ¬
mit̾ti q̃ sine ꝓcco mortałi cõmit

Expanded text:
on, ctum, dictum vel signum, cuius occasione alii trahuntur ad peccatum, est malum in se aut bonum aut indifferens. In primo casu fugiendum est omnino scandalum. In secundo num est, quo omisso non esset sao vitando scandalo dimittenda nec ea debeant pro scandalo vitando committi, que sine mortali peccat
Abbreviated transcription (Latin):
indutum ad missam ⁊ ꝑuenit iam
ad canonem ad issa u̾ba fac est cor¬
pus meum: t̾t accurrit conscientie su¬
e aliqd̾ mortale quid faciet: st ꝑte¬
dat peccat mor taliter. conficiẽndo
⁊ sum̃do qr iudicium s̾ manducat¬
⁊ bibit: Si non conficiat ⁊ singat
se confic̾e̾ grauius pccãre indet
qr d̾o non ueretur ilsuder e ⁊ ppło
q̃m decipit se astringit. ex̃. d¬

Expanded text:
indutum ad missam et pervenit iam ad canonem ad illa verba: Hoc est corpus meum; tunc occurrit conscientie sue aliquod mortale, quid faciet? Si procedit, peccat mortaliter conficiendo et sumendo, quia iudicium sibi manducat et bibit. Si non conficiat et fingat se conficere, gravius peccare videtur, quia deo non veretur illudere et pro populo quem decipit se astringit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
net concubinam in dom̃o porrochi
faciunt contra coscĩam q̃ dictat.
eis contͣrsum : p̃sertim da phibit̾o¬
nem nithoł. ⁊ alexandri. xorii d
Nussus audiat missam pbr qr
uina possue. q̃ purgator ta cunctaꝵ
cõtagionum existunt. Id cto p̃cipi¬
tur ꝙ recipiatur cõmunso a sacdo¬
te quantumc̃u possuto usꝙ quo e¬
por̃um sudicio reprobetur. xu.ꝗ¬
ꝑpsexi. Soło huntarticłm Iattus ꝑ¬
sequar. qr cͥta cum occurrunt qͣ

Expanded text:
net concubinam in domo sua, parocfaciunt contra conscientiam, que dictat eis contrarium, presertim propter prohibitionem Nicolai et Alexandri, XXXII dNullus audiat missam presbytvina polluere, que purgatoria cunctarum cogitationum existunt. Idcirco precipitur, quod percipiatur communio a sacerdote quantumcumque polluto, usquequo episcoporum iudicio reprobetur perplexi. Hunc articulum latius prosequar, quia circa eum occu
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur : ꝙ ip̃e peccans dt scanda¬
lum. uñ dñs ait petro: scandalũ
micbi es. simiłt sacdos dt᷑ ẽẽ sca¬
dasum tocius ꝑrochie: cum tem
ꝑublice concubinam ¶ Ad hoc
dicas ꝙ nͨ om̃e pec̃cm mortale ẽ

Expanded text:
idetur, quod ipse peccans dicitur scandalum. Unde dominus ait Petro: Scandalum mihi es. Similiter sacerdos dicitur esse scandalum totius parochie, cum tenet publice concubinam. Ad hoc dicas quod non omne peccatum mortale est
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩ sub diuiditur : qr issud est no¬
torsum st̃i manentis Actu: ut cũ
quis tenet pubłice tenet adustam
uł cõcubinam in domo aliud noto¬
rumi fã transeuntis actu ut si
Aliquis in publico int̾fecit homĩem
uł fecit sortilegium e sĩmle ali
ud notorium fc̃i p̾sũꝑti. Ut si al

Expanded text:
facti subdividitur, quia aliud est notorium facti manentis actu, ut cum quis publice tenet adulteram vel concubinam. Aliud notorium facti transeuntis actu, ut si aliquis in publico interfecerit hominem vel fecerit sortilegium vel simile. Aliud est notorium facti presumpti, ut si al
Abbreviated transcription (Latin):
cotoꝵ It quid fiet si mustitudo
est in scełere uł ⁊̃ pauci potenteᷤᷤ
tñ quos magis sequitur mustitudo.
de quo rep̾hendinitur tñ nosint
cessare ⁊ si instigatur eiꝰ pena ex¬
cõcaitonis uł sumit timetur scisma
ut alsud magnum malum pot̃ ⁊
d dissimularu fiant tñ cõmina¬
id̃es de seͥpturis. ⁊ int̾im caute at¬

Expanded text:
te Quid fiet si multitudo est in scelere vel etiam pauci, potentes tamen, quos magis sequitur multitudo; de quo reprehenduntur, tamen nolunt cessare. Et si infligatur eis pena excommunicationis vel similis, timetur schisma vel aliud magnum malum, potest et debet dissimulari. Fiant tamen comminationes de scripturis et interim caute at
Abbreviated transcription (Latin):
in consensum mortãł pc̃ci. Niat᷑
aũt scandãsum a scandolon goe. ꝙ
est offẽtio latine. patetiam ex hiis
quid sit scandalitare ꝑximum.
qr nchł a̾ est nisi offende ꝑri¬
mũ ꝓuocando eum in consensũmor
om̃e scandasum sit morͣ pct̃m uid̾e¬

Expanded text:
in consensum mortalis peccati. Dicitur autem scandalum a scandalon grece, quod est offensio latine. Patet iam ex his quid sit scandalizare proximum, quia nihil aliud est nisi offendere proximum provocando eum in consensum moromne scandalum sit mortale peccatum viden
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o clandestina uł inic̾dca ꝯiuga luue p̾¬
sumpsotit in graon ꝓhibito ⁊̃ ignorant̃
soboles de tali ꝯumctc̃e suscepta ꝓrsus ille¬
gitana est censenda de ꝑentum ignoran
est censenta Si ambo ꝑentes impedim̃tũ
scientes legitiutũ pͥt̾ cen int̾dc̃m x̃ iu con

Expanded text:
 clandestina uel interdicta coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorant censeatur si ambo parentes impedimentum scientes legitimum preter omne interdictum etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
Item põio oeͣ id̾ quod monastium uel ecĩa
prescupsit decimaꝵ alicꝰ ꝑtochie. ibi dico
qued decae neualiũ et aliaꝵ reꝵ que
nõ consueueĩt decimari debent non
obstance tali prescupcoe solui ecõe ꝑ ro¬
chiali ad ꝙͣ de iuure cõi hectit ꝑcepc̃o de¬

Expanded text:
Item posito circa idem, quod monasterium vel ecclesia prescripserit decimas alicuius parochie, ibi dico quod decime novalium et illarum rerum que non consueverunt decimari, debent non obstante tali prescriptione solvi ecclesie parochiali, ad quam de iure communi spectat perceptio de
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iteui quod dc̃m est de cłicis scłatib restͥn¬
gunt quidam ad mansum ecc̃e de quo¬
is primonialib tonentur dare illi oc̃t̃e in
catus ꝑrochia sita st̃. alii dñt quod siño
rccipiunt eicastica sacramenta uoa tenẽ¬

Expanded text:
Item quod dictum est de clericis secularibus, restringunt quidam ad manerium eccleatrimonialibus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia sita sunt. Alii dicunt, quod si non recipiunt ecclesiastica sacramenta a
Abbreviated transcription (Latin):
quidam astend̾e ad colonias iustitoꝵ ꝙñ
coloni sui in pignore d fruct insortẽ cõ¬
pucare deducto uite suo ⁊ laborib ⁊ expeni¬
cepit ⁊ ietinuit decimas nũcuenit ad
satiffacõm asserens se ignorancia et st̃¬
plicitate poccasse uel ⁊̃ scient̾ ⁊ postulat
sibi remices intuitu di ⁊ elemosine quod
accrpit uel retimuit in p̾eito tꝑe cñ alr̃
oporteret eĩ cã sua familia mẽdicare:

Expanded text:
quidam extendere ad colonias rusticorum, qcoloni sui in pignore, debet fructus in sortem computare, deducto iure suo et laboribus et expenrecepit vel retinuit decimas, nunc venit ad satisfactionem asserens se ignorantia et simplicitate peccasse, vel etiam scienter, et postulat sibi remitti, intuitu dei et eleemosyne, quod accepit vel retinuit in preterito, cum aliter oporteret eum cum sua
Abbreviated transcription (Latin):
mento tenecur aliquid facere petit di¬
lationem uel absolucionẽ ⁊ obcinet abe¬
fauorem dei ut ꝑdͥ intend̾et homo se
obligare deo nõ pocest abselui ab hõie a
ꝑ comucationem in melius. ut. s. de¬

Expanded text:
mento tenetur aliquid facere, petit dilationem vel absolutionem et obtinet ab efavorem dei, ut per illud intenderet homo se obligare deo, non potest absolvi ab homine nisi per commutationem in melius, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
suen̾ant detimari uidecur quod possint
pet̾e ipsi uulites eo qued illis c̾ca illa ab
antiquo fu̾it decunałꝰ et una cadẽ quia
res nõ debeat duplici ure ceuserli exͣe.¬
.cum uituia s illud u̾m est in mouast̾io
uel in eõca. Setus forte poss clici in laico
lege. li cdr̃ quod fundo uenlico exeptis la¬
pidicinis nõ uidentar ꝑ illã exepcõmi ex

Expanded text:
sunt petere ipsi milites, eo quod eis terra illa ab antiquo fuerit decimalis et una eademque res non debeat duplici iure censeri. Sed illud verum est in monasterio vel in ecclesia. Secus forte posset dici in laico,r, quod fundo vendito, exceptis lapidicinis, non videntur per illam exceptionem ex
Abbreviated transcription (Latin):
Cat scd̾m dico quod si rastici sciunt uel
credint milites licite uel auctoritate
ecc̃o rctiꝑe excusaucur p̾sertim cum ecc̃a
non pocit ad cis uec ꝯͣdicit nulitib quessit
i uidet recipere detimas ałr si sarent illos

Expanded text:
cundum dico, quod si rustici sciunt vel credunt milites licite et auctoritate ecclesie recipere, excusantur presertim cum ecclesia non petat ab eis, nec contradicit militibus quos scit et videt recipere decimas. Alias si scirent eos
Abbreviated transcription (Latin):
cumint et ꝑ abulionem taliũ iudicium sibi
ad hec dicaᷤ quod si isti des̾uiant ercãm sic̃
debent ⁊ has detimas uõ recipiunt ut eal in
malos usus cõsumant s ut inde panꝑib ꝓus¬
deant nen poocant. alias conmictunt satri¬
Item si illo retipiente aliqui fame moriuntͤ
ip̃e est reus homicidĩ .xitii .q.u. iumolans in¬

Expanded text:
currunt et per abusionem talium, iudicium sibi as, quod si isti deserviunt ecclesie sicut debent et has decimas non recipiunt, ut eas in malos usus consumant, sed ut inde pauperibus provideant, non peccant; alias committunt sacriItem si illo recipiente, aliqui fame moriantur, ipse est reus homicidii. Guillelmus Redonensi
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquod p̾dc̃oꝵ fiat ꝓpt̾ odium pͥuat̃
grauissime peccat qui facit ⁊uͥ ꝑ legiti
ꝓpt̾ cãm ꝯmunem puca quia mecuit con
fidei uel hostilitacer sufft̾ uel obsidionem
plus humilicas qua deus placacur qm
⁊ tenet ꝯsuecudo ecc̃e. Unde solet cant¬
re deus uenerunt gences in signum casti¬
cie in dic uen̾is sc̃e altaria spoliare. ħ cũ
clistinctio fallit in ilł qui ꝓiuuis scient̾
celebrant offm̃ mortuoꝵ. Nam cales si
fl̾iunc dececti indistricte deponi debent ⁊¬

Expanded text:
si aliquod predictorum fiat propter odium privatum, gravissime peccat qui facit et, nisi per propter causam communem, puta quia metuit confidei vel hostilitatem suffert vel obsidionem plus humilitas, qua deus placatur, quetiam tenet consuetudo ecclesie, unde solet cantare, deus venerunt gentes et in signum tristitie in die veneris sancta altaria spoliare. Hec tamen distinctio fallit in illis, qui pro vivis scienter celebrant officium mortuorum. Nam tales si fuerint detecti, indistincte debent de
Abbreviated transcription (Latin):
sonam cunet enim pecc̃m illoꝵ qui occi¬
clunc eũ ⁊ sic gramuꝰ incricut᷑ in aĩa quod
d̃ ciuiet in latitante si forte est in mor᷑
⁊ moriacar inpenict̃s. Si uͦ non manifes¬
salutem nullus est ducendus opitulante
mendatio. Iceui ue quis arbicretur ꝑ¬

Expanded text:
met etiam peccatum illorum qui occident eum, ne sic gravius morientur in anima quod etiam timet in latitante, si forte est in mortali et moriatur impenitens. Si vero non manifespiternam salutem nullus est ducendus, opitulante mendacio. Idem: Nec quis arbitretur
Abbreviated transcription (Latin):
large cũ dicitur cõmicce̾ saculegium ettã¬
cransgressor iiuis publici quod cõsistit insa¬
p̃cepea uel ꝓhibicões dei ⁊̃ nogligendo uel nes¬
ciendo uiolat uel ofcndit: Icem qui dispu¬
cat de iuditio principis uel indicet et boc
nisi cuident᷑ constaret illico ẽe qͣ deũ Icem
qui publica ostã ꝯmicait iũdcis Item quiq

Expanded text:
Large tamen dicitur committere sacrilegium transgressor iuris publici, quod consistit in saprecepta vel prohibitiones dei, etiam negligendo vel nesciendo violat et offendit. Item qui disputat de iudicio principis vel iudicat et hoc nisi evidenter constaret illud esse contra deum. Item qui p
Abbreviated transcription (Latin):
ille tenetur dato s ecc̃a nõ d recipere.
ꝙͣ diu ille est in scelere ne udeacur aꝓp¬
bare delictumi eius sicut ⁊ qñ uspu̾it
ecc̃a obłones aliquoꝵ ob decestacõem
crim̃s iu quo iacent. ue puta notorie

Expanded text:
ille tenetur dare, sed ecclesia non debet recipere, quandiu ille est in scelere, ne videatur approbare delictum eius. Sicut et quandoque respuit ecclesia oblationes aliquorum ob detestationem criminis in quo iacent, utputa notorie
Abbreviated transcription (Latin):
quod metus causa. sed peccabit ucendo ea et
hec nisi cum uita bat se solucurum inten
peccauit mortałr ita iuraudo. s bene p̃t u
ci exceptione sine pecc̃o timco tñ scandałũ
⁊ malum exemplum apad alios qui uesci¬
unt occultam intentionem suam. ꝓocdat
gͦ sic ⁊ nou pecrabit pocat ab cp̃o ut co¬
gat illum absolu̾e istum a iuramonto exͣ.
cluci soluat: ⁊ postea repetat quia l nira uit

Expanded text:
quod vi metusve causa, sed peccabit utendo ea et hoc nisi cum iurabat se soluturum intendpeccavit mortaliter ita iurando, sed bene potest uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum a iuramento. nduci, solvat et postea repetat quia licet
Abbreviated transcription (Latin):
it reale et pp̃tam fauoiabłe̾m cãm et
a sede apłica possunt licice teuere uel at
tempiis uel in ꝑetuum scd̾m formã inpui¬
¶ Fallit tñ ħ in .iiii. casibus.pͥiũ sipt ea sũt
ad ampliaud̾ ꝯͣ pagauos cultum fidei xane
gium ¶ Ecius si ꝑ illuo priuilegium gra¬

Expanded text:
it reale et propter tam favorabilem causam et a sede apostolica, possunt licite tenere, vel ad tempus vel in perpetuum, iuxta formam in ec Fallit tamen in quatuor casibus. Primus si postea sunt ad ampliandum contra paganos cultum fidei chrisgium. Tertius si propter illud privilegium gra
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ei quod taciturnicas sit ꝑiculosa qui¬
a ex ca creclit int̾tegans eum conced̾e illrm ẽe
su domo tũc trausfetat se sip̃t ad aliam uyat̾i¬
am qi int̾rogans illum. de aliquo fc̃o uel słe.¬
ali qued equiuccum ut puta nõ est hic .r. non
comedit hic uel aliuo sunle. ad hoc mouẽt¬
non natiuitace qr tunc mentuctur s uite pͦ¬
geniture ꝙͣ einetat Ntem abraham rogauit
uxorensiam saram ut drẽt se nõ descend̾et

Expanded text:
idetur ei quod taciturnitas sit periculosa, quia ex ea credit interrogans eum concedere illum esse in domo, transferat se si potest ad aliam materiam, quasi interrogando eum de aliquo facto, vealiquod equivocum, ut puta non est hic, id est non comedit hic, vel aliud simile. Nam Iacnon nativitate, quia tunc mentiretur, sed iure primogeniture quam emerat. Item Abraham rogavit uxorem suam Saram, ut diceret se non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinationis uel abstinẽcie que᷑ utr̃
ałras uel prior uel alius prelatus possit
ab soluere religiosos sibi subdicos ab hi
statim in ip̃o ingressu soluit hĩ ueca qr
pressa est decretał quia nõ frangicur
uotum cum in melius ꝯmuctatur. ex̃e.
ti abitocũ uite ꝙ̃s s̾uicio impendicur ꝯdi

Expanded text:
egrinationis vel abstinentie queritur, utrum abbas vel prior vel alius prelatus possit absolvere religiosos sibi subditos ab huistatim in ipso ingressu solvit huiusmodi pressa est decretalis: quia non frangitur votum, cum in melius commutatur. Nec ti, ubi totum vite tempus servitio impend
Abbreviated transcription (Latin):
est cã honcita sub eẽt nẽcatas ut sieet contẽ¬
nib cccdo quod egemplo machie possent fien di¬
tes et hoc ait beda dicens Si qui neẽaitate alio
compressi dm̃ putant sortib exemplo apło ẽt̃¬
tcum cceu ⁊ itib at deum fusis egisse . xxui. &.¬
iinon exemplo Item cum quedam ciuicas
obsella eẽt et clibicaret dͥeras qui debent fu¬
gere qui manere consulcul aug̃ fr sorte illuo¬

Expanded text:
tas, ut si esset contennibus, credo quod exemplo Mathie possent fieri sortes. Et hoc ait Beda dicens: Si qui necessitate aliqua compulsi deum putant sortibus aposttrum cetu et precibus ad deum fusis egisse. Item cum quedam civitas esset obsessa et dubitaret clerus, qui deberent fugere, qui manere, consultus Augustinu
Abbreviated transcription (Latin):
Sextum quod nulli obest ⁊ ꝓdest a licui¬
scieus pecuniam alicꝰ iniuste tollendam¬
Sepcimum quod nulli obest ⁊ ꝓdest alicui¬
ud̾e hominem ad morcem quesitum Octa¬
uum est quod nulli obest ⁊ ad hoc ꝓdestut
ab ininunclicia corporali aliq̃n tueatur ut si
iugatam. In hus aũt tanco nunꝰ quisq parat¬
cum mencitur qͣto magis a pꝰ retedit
alia distinctio breuior itñ plenior.
comprehencdit .u. gn̾a prima pretedenciᷤ

Expanded text:
enus, quod et nulli obest et prodest alicuspiam pecuniam alicujus injuste tollendamSeptimum, quod nulli obest et prodest alicui hominem ad mortem quaesitum vum est quod et nulli obest et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporali aliquem tueatur, ut siiugatam. In his autem tanto minus quisque peccat, quanto magis a primo receditalia distinctio brevior et tamen plenior. comprehendit quinque genera prime preced
Abbreviated transcription (Latin):
neessicat in unamenco ꝓmissorio exeu¬
Ret a ꝑturio uerbi gra nrauit debito
se sobicunr in ato emino impeditus
ño potest solu̾e. gto hoc dico qued sitũs
qñ sutauit credebat se nõ pesse soluete
uei ccodebat quod posseti s fatus quia
non ẜpbat cam credendi: tunc in ucto
eisu pcietat. quia in primo casu dectat

Expanded text:
necessitas in iuramento promissorio excuset a periurio. Verbi gratia: iuravit debitor se soluturum in certo termino, impeditus non potest solvere. Ad hoc dicas, quod si tunc quando iurabat credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deerat
Abbreviated transcription (Latin):
coniugum p̃t altẽro inuito face. xuii .a.ii.¬
ierosolimitano qued in maximũ fauoremtẽ¬
rescẽ ao fidei dane pocest uir sine uxorib
liconcia fac̾e ac libe atoimplere. Uxoi cñ ut
consenciat est accenciꝰ comouenda ex̃.e¬

Expanded text:
coniugum potest altero invito facere. FalHierosolimitano, quod in maximum favorem terre sancte ac fidei christiane, potest vir sine uxoris licentia facere ac libere adimplere. Uxor tamen, ut assentiat, est attentius commonenda, ve
Abbreviated transcription (Latin):
colligit ħbam medicinalem cum sẏmbolo d̾i¬
no uel orõne dnͣc uel scubit in caita syͣmbolũ
uel oratẽm dñicam ut ponat suꝑ aliqueni
infirmũ ut sic in istis tm̃ deus creator ouiui¬
rin et doꝰ honorecur uon ieybatur dunimo¬
do nulla alia suꝑsticiosa obsuancia misceacur.

Expanded text:
colligit herbam medicinalem cum symbolo divino vel oratione dominica vel scribit in charta symbolum vel orationem dominicam, ut ponat super aliquem infirmum, ut sic in istis tantum deus creator omnium et dominus honoretur, non reprobatur, dummodo nulla alia superstitiosa observantia misceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
llempuitates noͣ quod qui uuat ꝑ deuni
multum obligatur. qui uͦ ꝑ deiun ⁊ eu¬
uugelia magis obligatur. qui istis adiũ¬
git scõꝵ reliquias uagis obligatur itac̾s.¬
cencib sollempuitatib crescit obligatio. S
quid siumis uirat ꝑ deum alius ꝑ euu̾ng̃¬

Expanded text:
lennitates nota, quod qui iurat per deum, multum obligatur; qui vero per deum et Evangelia, magis obligatur; qui istis adiungit sanctorum reliquias, magis adhuc obligatur et ita crescentibus solennitatibus, crescit obligatio. Sed quid si unus iurat per deum, alius Evang
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ feniis l ut aũt istis possint melius uaca
minẽ dyaboli scruum s ⁊̃ a mecanicis et ab
agrscultura ⁊ ab aliis secłarib uidelnt m̾
cacum nõ fiat uel placitũ nec aliquis ad
mortem uel ad penã iudicetur nec sacra

Expanded text:
 aliis. Ut autem istis possint melius vacarminem diabolo servum, sed etiam a mechanicis et ab agricultura et aliis secularibus, videlicet ut mercatura non fiat, nec placitum, nec aliquis ad mortem vel a
Abbreviated transcription (Latin):
poc̾it duc̾e aliã uxorem ᷑ uel nũ quit sal¬
ab illa leyda poc̾it exigere dobitum ad
pͥmum dico quod cessante impeclim̃co mo¬
tiendus est cdiligent̾ reclire ad monast̾iũ
uimus. inuit᷑ cũ non est cogendus ab ecͣcͣa¬
fecit non sollempnizauit uocura ẽ non
obligaretur simpłr ad concinenciam ꝓpt̾
non p̃t̃ ꝯͣhere impediente uoto saltem sim
de simplicis uoci fractione ⁊ cenebit u̾im̃iexͣ.¬
t̾cium. ad auart̃. ⁊ ulcimum. dixit .h. qd̾

Expanded text:
quid salab illa secunda poterit exigere debitum? Ad primum dico, quod cessante impedimento monendus est diligenter redire ad monasterium vitus tamen non est cogendus ab ecclfecit non solennizavit votum, cum non obligaretur simpliciter ad continentiam propter non potest contrahere impediente voto saltem simpde simplicis voti fractione et tenebit matertium. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sioniem. s ut̃ rogatur ibi man̾e distingo
aut erat ꝑitus siuis aut ignatus It pͥmo
casu non pot̾ retede̾ quia incelligitur se o¬
bligasse nonao to qd̾ fiebat sad io qued fieis
debebat In scd̾o casu subdist̾. aut suit eiex¬
planara asꝑicas iegłe ⁊ tuuc id̾ qd̾ in uus¬
ꝑito aut non. ⁊ tũuc sicredebat eos regłr
re non ad maioren ⁊ hoc exp̾ssit nou coge¬
tur ibi mau̾e sytuͣssibit ad alium ͦ qͣuama ua
leat sustinere. Si uͦ nõ expressit credo quod
debeat man̾e ixc p̃t allegare dolum nec
decepcionem quia fit melior sua condicio
et pocest magis impucare fatuitati sue: qr
nõ examinauit ut debuit. ꝓbantur ħ exͣ¬

Expanded text:
ogatur manere, distinguo: aut erat peritus iuris aut ignarus. In primo casu non potest recedere, quia intelligitur se obligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos regulare, non ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi manere, sed transibit ad alium ordinem quem valebit sustinere. Si vero non expressit, credo quod debeat manere nec potest allegare dolum nec deceptionem, quia fit melior sua conditio et potest magis imputare fatuitati sue, quod non examinavit ut debuit. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
illum ad pm̃am in qua ueniet ab solut̃õ iu¬
ranenti uel restõ male accepti. Si nͦ inciauit
quod ⁊̃ nõ deuũciaret iuramencũ est illicit̃
quo ad ħ udeo non seruaudum et istam distĩ¬
ctom teneas ꝑ omnia ccͣ usuras nõ sold̾ndas.

Expanded text:
m, in qua veniet absolutio iuramenti vel restitutio male accepti. Si vero iuraverit quod etiam non denunciaret, iuramentum est illicitum quoad hoc et ideo non servandum. Et istam distinctionem teneas per omnia circa non solvendas usuras
Abbreviated transcription (Latin):
iculosum. ad ã dico quod est obligatus
auo ad se tm̃ ⁊ id̾o non pot̾it exig̾e debi¬
cum quia ħ pocuit uouere quia erat in
sua potastate. s alieñ .i. non redd̾e debit
conuigi petenti non potuit uouere ⁊ ideo ꝙ¬

Expanded text:
iud dico, quod est obligatus quoad se tantum et ideo non poterit exigere debitum, quia hoc potuit vovere, quia erat in sua potestate, sed alienum, id est non reddere debitum coniugi petenti, non potuit vovere et ide
Abbreviated transcription (Latin):
cet monastium di solucum monachos sple¬
dide comedere bene ⁊̃ inducos ⁊ similia co¬
gitat hunc ordinẽ bene possum sustin̾e
ingreclitur ⁊ post ea fit inquisicio in mo¬
n ast̾io compellunt᷑ ad regłam obs̾uandã.
Iste licit non uoui hanc a̾pltatem ꝙͣ
modo uittis uupon̾e nolo camtenete qͣr¬

Expanded text:
det monasterium dissolutum, monachos splendide comedere, bene etiam indutos et similia, cogitat se nunc ordinem bene posse sustinere, ingreditur, postea fit inquisitio in monasterio, compelluntur ad regulam observandam, iste dicit, non novi hanc asperitatem quam modo
Abbreviated transcription (Latin):
pone qued aliqu̾s diunten̾etur capttis ab
hostib uel ap̾donib coactus ꝑmecum gra¬
uissimun qui poss cad̾e in rãstancẽ uirũ
ꝓmisit et iurauit se solutauũ mlle uel
tradituium castiũ uel sinule. Quentur
utium tale iuramencam obliget eiun ⁊
uidetur quod non: quia ut aic augꝰ iura m̃¬

Expanded text:
captus ab hostibus vel a predonibus, coactus per metum gravissimum, qui posset cadere in constantem virum, promisit et iuravit se soluturum mille vel traditurum castrum vel simile. Queritur utrum tale iuramentum obliget eum? Videtur quod non, quia ut ait Augu
Abbreviated transcription (Latin):
quio si se dicit uelle intrare ⁊ uir ex¬
git ab ca debicum et. tarmen ꝓ tasui¬
nando diffeit dico quod ep̃c debet arbi¬
ctãis t̃ps infra qued ip̃a ingrediat᷑. quo e¬
lapso sinon fũit ingressa cogatur ꝑ exõica¬

Expanded text:
quid si se dicit velle intrare, cum vir exigit ab ea debitum et tamen procrastinando differt? Dico quod episcopus debet arbitrari tempus infra quod ipsa ingrediatur; quo elapso, si non fuerit ingressa, cogatur per excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
sispecta de incõtinentia litetiet uftuo
ipmittat iñ maans uel presencia ꝙ̃i cõ
tincntiam et sic pot̾it uir inccare. a¬
conuso uides quod uxor possit intrare
religionem uiro sene ⁊ nõ suspecto
de incõtinencia quia in huiꝰ non ad
imparia udicantrr. exͣ. de ꝯũ. d¬

Expanded text:
suspecta de incontinentia, licentiet virum et promittat in manu vel presentia episcopi continentiam. Et sic poterit vir intrare, acet quod uxor possit intrare religionem, viro sene et non suspecto de incontinentia, quia in huiusmodi non ad imparia iudicantur. Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
cã p̾lacam ¶ tem nunquid cłici scłares
qui nõ portant coronam uel consinã
uel hĩcum ꝯgruencem uel qui ño int̾¬
sunc diuinis officiis nec resident nec de¬
suuuit ecc̃am sunt in statu saluandoꝵ¬

Expanded text:
 Item nunquid clerici seculares, qui non portant coronam vel tonsuram vel habitum congruentem vel qui non intersunt divinis officiis nec resident nec deserviunt ecclesie, sunt in statu salvando
Abbreviated transcription (Latin):
ciat aut ab alio ponitur in monastio pu¬
ta pr̃e uel diore aut ꝓpͥa auctoritate
In ꝑpruuo casu si ip̃e nõ consencit pecest
consencit l consensus ille qui fit aute
anuos pubratis nõ teueat cũ exus ti¬

Expanded text:
intrat aut ab alio ponitur in monasterio, puta patre vel tutore aut propria auctoritate. In primo casu, si ipse non consentit, potest consentit, licet consensus ille qui fit ante annos pubertatis non teneat, t
Abbreviated transcription (Latin):
iuertinog iela euia uesetut uitumt sit̃
liber uel Eeruns nõ d iccipi ad monachũ
obligatus uel colonus .i. originalius uel as¬
ctipcius querat᷑ a clño suo reddatur ei cim
Huis omnibus que accułit fide tñ accepta de
impunitate. Si aũt infra triensium hon
fu̾it᷑ requuilitus post ea queis nont xoi.¬
pucari illuo cuerniutm dicit . ħ qued aẽpe¬

Expanded text:
est incognita, quia nescitur utrum sit liber vel servus, non debet recipi ad monachatum obligatus vel colonus, id est originarius, vel ascriptitius, et queratur a domino suo, reddatur ei, cum omnibus his que attulerit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem infra triennium non fuit requisitus, postea queri non poputari illud trienniu
Abbreviated transcription (Latin):
in graub rẽꝰ quis psical dumi suis pre¬
mitur aliena nõ cdiluit Item cũ is quidis¬
plicet ad int̾cedent̾ mictitur ĩrati animus
Eo dec̾iora ꝓuoratur. Quis sibi couscius ẽ
Hus auditis det ip̃e sosonem  Cuea a¬

Expanded text:
uis positus, dum suis premitur, aliena non diluit. Idem: Cum is cui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui sibi conscius est, his auditis det ipse solutionem. Gu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ feuuir ꝑ mecliũ casttoꝵ tinussiens de
porta in portam uec ꝑeat fr̃i ꝓxĩo uel ami¬
co qui statucis ꝯxilis iulipenals moꝵ uel ui¬
te abicit honestace̾ uel nõ s̾uat irtorisura
uestib ⁊ alus modestiã cłicaleni ¶Hu¬

Expanded text:
per femur per medium castrorum transiens de porta in portam nec parcat fratri proximo uel amico. qui statutis concilii uilipensis morum uel uite abicit honestatem. uel non obseruat in tonsura. uestibus & aliis modestiam clericalem.
Abbreviated transcription (Latin):
uel dicturum aliqued licicũ ⁊ ħ eᷤ sollempui¬
tate s abs nẽctitate uel indiscͥte ¶ Ger¬
cuis in uitamencis cocidianis que fiunt
sine sollempnitace in cursu uerboꝵ do
quatam leuitate uel cõsuetudiẽ mala de
In hus cb statim cũ iurat prierat. xo.¬
mentum est mortale ⁊ nullo ꝓuodo suand̾.¬

Expanded text:
aliquid licitum et hoc cum solennitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de In his tribus statim cum iurat peierat.mentum est mortale et nullo modo ob
Abbreviated transcription (Latin):
quot modie diracur hecicus dicitur .ii. ħeci¬
aus ertans a fide. Unde sic diffim᷑ ab aug̾tiuo.
heioticus est qui falsam opinionem de fide
uel gignit uel seqͣ. giguit: ut h̾esiarcha.
puta aitꝰ. sabelluis. Sequitur. uo qui hesiachã

Expanded text:
uor modis dicitur hereticus: dicitur enim hereticus errans a fide. Unde sic diffinitur ab Augustino: Hereticus est, qui falsam de fide opinionem vel gignit vel sequitur. Gignit ut heresiarcha, puta Arius, Sabellius; sequitur ut qui heresiarcham
Abbreviated transcription (Latin):
tuit insr̃ ecc̃a illos iudcos publicis eedib
int̾dꝰ ⁊̃ pecunianas ꝓut qͣlitas delicti ex¬
poscit sepe statuit eccͣa ꝯͣtales illa tñ mo¬
m̾tione ad hibita in flagelł̾ qd̾ stacut̃
sire uideacur. dał .ii. pẽa indistiucte relm ꝙ̃¬

Expanded text:
tuit ecclesia illos Iudeos publicis cedibus interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum nime videatur. Talis enim pena indistincte rel
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Sarraceni a clũr qui nec nouum uet
uctus iccipiunt cestam̃t̃. qui ũ se ab
aga aucilla abrabe de aua eoꝵ fuito¬
ugo agarenos uocareuolebant. s pociuᷤ
ex sara euis uxore ⁊ lit̾a se sarracenos
apellau̾unt. Sunt tñ int̾ sarracenos aui¬
cam qui icceꝑunt .u. libros moysi s pro¬
phas respuerunt. hii dũr samaritani a

Expanded text:
tie Sarraceni dicuntur qui nec novum nec vetus recipiunt testamentum; qui non se ab Agar ancilla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaverunt. Sunt tamen inter sarracenos quidam qui receperunt V libros Moysi, sed prophetas respuerunt. H