comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciem patris mei qui incelis ẽ. Alag¬
na dignitas animarũ ut unaqueq
habeat ab ortu natiuitatis incustodi¬
am sui angłm delegatũ. Sufficiat
nob̃ memorata credulitas &e nr̃a tan¬
dem finiat᷑ oratio. cce fauente dõ
feci qͦd flagitastis. immo qđ potui ratio.¬
nẽ aĩȩ. iuxta exemplũ primi hominis
& uerbũ saluatoris adño deo cotidie fi¬
eri iamq formato corpori dari. Totũꝙo
cursũ eius breuit᷑ licet saltib potius si
dici fas ẽ quã passib ꝓfestinatione ad
finem usq deduxi. atq ꝓtẽnuitate in¬
genioli mei ꝑcunctos eccłiȩ magistros.
presertim ꝑ duos pinguedinis liberos.
augustinũ uidelicet & ieronimũ. assi¬
tentes aureo dextra leuaq candelabro
istar duoꝵ cęli luminariũ cognitio¬
ni adliquidũ tradidi. De quã pluri¬
mis eoꝵ opusculis sua eis sollerti iugi¬
lantia & sagaci perquisitione inuestiga¬
ta restituens dicta. loqui ueluti p̾sentes
alternis uicib feci. Quid tam rectum.

Expanded text:
m Patris mei qui in coelis est. Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum designatum. Sufficiat nobis memorata credulitas: et nostra tandem finiatur oratio. Ecce, Deo favente, feci quod flagitasti, immo quod potui: rationem animae juxta exemplum primi hominis, et verbum Salvatoris a Domino Deo quotidie fieri jamque formato corpori dari, totumque cursum ejus breviter licet, saltibus potius, si dici fas est, quam passibus pro festinatione ad finem usque perduxi: atque pro tenuitate ingenioli mei per cunctos Ecclesiae magistros, praesertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hieronymum assistentes, aureo dextera laevaque candelabro, instar duorum coeli luminarium cognitioni ad liquidum tradidi: de quamplurimis eorum opusculis, sua eis solerti vigilantia, et sagaci perquisitione investigata restituens dicta, loqui veluti praesentes alternis vicibus feci. Quid tam rectum,
Abbreviated transcription (Latin):
ueneris tam̃ ñ desꝑamꝰ aduentum tuũ.
Quod si sc̃s diaconus portitor litteraꝵ
tuis rursum amplexib fuerit irreti¬
tus. Et illo comitatus huc uen̾is: li¬
benter suscipiã dispensationis morã.
magnitudine fenoris dupplicati. Itẽ¬

Expanded text:
ueneris, tamen nOli desperamus aduentum tuum. quodsi sanctus diaconus, portitor litterarum, tuis rursum amplexibus fuerit inretitus et illo comitatus huc ueneris, libenter suscipiam dispensationis moram magnitudine fenoris duplicatam.
Abbreviated transcription (Latin):
metatis̃ inmethca. uicesima qͥnta mã¬
sio ũtit᷑ indulcedinẽ. Ascendisti mex¬
celsum admirat᷑ es uͥtutum choros. timuisti tiu¬
nam. abegisti insidiatores. dulcis teꝑtinfrudus
laboris inĩeqͥt᷑ ⁊ mmorem litarũ radicũ amar¬
tudinem pomoꝵ suauitas compensabit ⁊ dices.
soror mea sponsa. Quid enĩ suauiꝰ disciplina:. E
eruditione melius: Quid dultiꝰ dño: bustater¬

Expanded text:
metati sunt in Methca . Vicesima quinta Mansio vertitur in « dulcedinem. » Ascendisti in excelsum, admiratus es virtutum choros, timuisti ruinam, abegisti insidiatores, dulcis te protinus fructus laboris insequitur: et in morem litterarum, radicum amaritudinem, pomorum suavitas compensabit, et dices: soror mea sponsa » . QUID ENIM suavis disciplina? quid eruditione melius? quid dulcius Domino? « Gustate
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quanto insperate. tanto
gaudioꝵ plenȩ qͥescentẽ animã susci.¬
tauert. ut statim amore complecterer.
quẽ oculis ignorabam. & illud mecũ ta¬
citus musitarẽ. Multi de oriente &e occi
dente uenient & recumbent in sinu
abrahȩ. Cornelius centurio cohortis
italice. iãnc lucini mei p̾figurabat fi.¬
dem. Apłs paulus scribens ad roma.¬
nos. cum inispaniam ꝓficisci cȩpero.
spero quod p̾teriens uideam uos. & auo¬
bis deducar illuc: tantis fructib appro¬
bauit. quid de illa ꝓuincia quereret.
Inbreui temꝑe abierosolimis usq in
illiricũ euangłii iaciens fundamenta:
romam uinctus ingreditur. ut uinctoᷤᷤ
suꝑstitionis errorib liberos faciat. Ma¬
net in hospicio conducto ꝑbiennium
ut nob̃ utriusq instrumenti ȩternã
reddant domũ. Piscator hominũ mis
auritã int̾ innumera piscium gene¬
ra traxit adlittus. Reliquisti amaros
fluctus. salsos gurgites. scissuras mon.¬
tium. & leuiathan regnantẽ in aquis.

Expanded text:
quae quanto insperatae tanto gaudiorum plenae quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore conplecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus musitarem: dente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigurabat fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci coepero, spero, quod praeteriens uideam uos et a uobis deducar illuc, tantis fructibus adprobauit, quid de illa prouincia quaereret. breui tempore ab Hierosolymis usque in Illyricum euangelii iaciens fundamenta Romam uinctus ingreditur, ut uinctos superstitionis erroribus liberos faciat. manet in hospitio conducto per biennium, ut uobis utriusque instrumenti aeternam reddat domum. piscator hominum missauratam inter innumera piscium genera traxit ad litus. reliquisti amaros fluctus, salsos gurgites, scissuras montium et Leuiathan regnantem in aquis
Abbreviated transcription (Latin):
lis confusa sunt omĩa. ut & ordine inple¬
risq & sensu careant. Quã obrẽ petis aui.¬
te kiñe ut ipsum ad te exemplar dirigã
qđ adme olim translatum & nulli alii
traditũ a supra dicto frẽ ꝑuerse editum
ẽ. Accipe gͥ quod petisti. sed ita ut scias de¬
testanda tibi in eis eẽ quã plurima: & iux¬
ta sermonẽ dm̃ int̾ scorpiones &e colubͦs
incedendũ. Ut ẽ illud statim in pͥmo uo¬
lumine: xp̃m filium dĩ non natum eẽ
sed factum dm̃ patrẽ ꝑnaturã inuisibilẽ
ã afilio non uideri. filium qui sit unago

Expanded text:
lis confusa sunt omnia, ut et ordine in plelis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque, et sensu careant. Quamobrem petis, Avite carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam, quod a me olim translatum, et nulli alii traditum, a supradicto fratre perverse editum est. 2. Accipe igitur quod petisti: sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima, et juxta sermonem Domini, inter scorpiones, et colubros incedendum , ut est illud statim in primo volumine: Christum Filium Dei non natum esse, sed factum: Deum Patrem per naturam invisibilem, etiam a Filio non videri. Filium, qui sit imago
Abbreviated transcription (Latin):
citer decem sc̃s iur pãmachius
ad me cuiꝰdam scedulas misit
quȩ origenis ꝑiarcon int̾preta¬
ta soluminã continerent. ĩmo uiciata.
hoc magnoꝑe postulans ut grecã uerita¬
tem seruatet latina translatio. & inutͣm¬
q partẽ seu bene seumale dixisset ille qͥ
scripsit absq int̾pretis patrocinio roma¬
na lingua cognosceret. feci ut uoluit. misi¬
q ei libros. Quoscum legisset exhorruit.¬
& recludens scrimo ne ꝓlati inuulgus
multoꝵ animos uulnerarent. A quodã
scientiam ad legendũ rogatꝰ. ut traderet
quasistatim reddituro: ꝓpt̾ angustiam
temꝑis fraudẽ non potuit suspicari. Qͥ
acceꝑat legendos adhibitis notariis
opus om̃e descripsit. & multo celerius
quã ꝓmiserat codicẽ reddidit. Cademq
temeritate & ut leuius dicã ineptia.
quod male subripuerat. peiꝰ aliis cre¬
didit. Et quia difficile grandes libros
&e de reb mysticis disputantes notarũ
possunt seruare compendia: p̃sertim
qui furtim celeriterq dictantur. ita in il¬

Expanded text:
iter decem sanctus uir Pammachius ad me cuiusdam scidulas misit, quae Origenis JIEQV agxcdv interpretata uolumina continerent, immo uitiata, hoc magnopere postulans, ut Graecam ueritatem seruaret Latina translatio et in utramque partem, seu bene seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio Romana lingua cognosceret. feci, ut uoluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit et recludens scrinio, ne prolati in uulgus multorum animos uulnerarent, a quodam d non secundum scientiam, ad legendum rogatus ut traderet quasi statim reddituro, propter angustiam temporis fraudem non potuit suspicari. qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit et multo celerius, quam promiserat, codicem reddidit. eademque temeritate et—ut leuius dicam — ineptia, quod male subripuerat, peius aliis credidit. et quia difficile grandes libros et de rebus mysticis disputantes notarum possunt seruare qui furtim celeriterque dictantur; ita in il
Abbreviated transcription (Latin):
tius ñ respondẽ suꝑbiȩ ẽ: re¬
pondere temeritatis. De his
enĩ reb interrogas. quas & ꝓferre & au.¬
dire sacrilegiũ est. Ais uigilantiũ qui
nam dormitantiꝰ rectius diceretur: os
fȩtidum rursus aꝑire. & putorẽ spur¬
cissimũ. contra scõꝵ martyrũ ꝓferre
reliquias. & nos qui eas suscipimꝰ ap¬
pellare cinerarios & ydolatras qͥ mortu¬
oꝵ hominũ ossa ueneram. O infelicẽ
hominẽ & om̃i lacrimarũ fonte plan¬
gendũ qui hec dicens non se intelligit
samaritã eẽ & iudeũ qui corꝑa mortu.
oꝵ ꝓiminundis habent. & etiã uasa
quȩ in eadẽ domo fuerint pollui sus¬
picantur sequentes occidentẽ litterã &
ñ sp̃m uiuificantẽ. Nos aut̃ dico ñ¬
martẏrũ reliquias. s ne solẽ quidẽ

Expanded text:
tus non respondere superbiae est, respondere temeritatis. de his enim rebus interrogas, quae et proferre et audire sacrilegium est. ais Uigilantium, qui — nam Dormitantius rectius diceretur — os fetidum rursus aperire et putorem spurcissimum contra sanctorum martyrum proferre reliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinerarios ex idolatras, qui mortuorum hominum ossa ueneremur. o infelicem hominem et omni lacrimarum fonte plangendesse Samaritam et Judaeum, qui corpora mortuorum pro immundis habent, et etiam vasa quae in eadem domo fuerint pollui suspicantur, sequentes occidentem litteram, et non spiritum vivificantem. Nos autem non dico martyrum reliquias, s
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo qd credunt insempit̾nam uitã:
& sic stare potest ut qui credit in xp̃o
ñ moriatur. & etiam si mortuus fuerit.
uiuat in ꝑpetuũ. Quod iuxta corpo¬
rałe mortẽ excepto enoch & helya nulli
contigisse ꝑspicuũ ẽ. Qui autẽ fidei
magnitudine semꝑuiuunt in xp̃o.
ñ dormient ñ morient᷑. s imitatores
erunt uite apłice qui absq ulla culpa
uirer᷑ in lege iusticiȩ & ad fidem dñi
tanseuntẽs credentesq in eo qui ui¬
ta uocatur. & resurrectio: qui nunquã
domiere. nunꝗͣ mortui s̃. Anima enĩ
quȩ peccau̾it ipsa moriet᷑. Sic̃ gͥ aĩa q̃
peceat uiuente corꝑe mortua ẽ. & ead̃
die qua peccauit dormit inmortem.
dicente eccłiaste. qui peccauit mortuꝰ
uerit etiam sicorpꝰ mortuũ fuerit uiuet
inȩternũ. Hoc autẽ sciendum qđ magiᷤᷤ
conueniat ueritati ita legere: om̃s quid̃
quia sequit᷑ mortui resurgent incorrup¬
ti. & nos ĩmutabimur. Si enĩ om̃s s̾ in¬

Expanded text:
ex eo, quod credunt, in sempiternam uitam. ex eo, quod credunt, in sempiternam uitam. et sic stare potest, ut, qui credit in Christo, non moriatur et, etiam si mortuus fuerit, uiuat in perpetuum, quod iuxta corporalem mortem excepto Enoch et Helia nulli contigisse perspicuum est. qui autem fidei magnitudine semper uiuunt in Christo, non dormient, non morientur, sed imitatores erunt uitae apostolicae, qui absque ulla culpa uixerunt in lege iustitiae et ad fidem domini transeuntes credentesque in eo, qui uita uocatur et resur.rectio, numquam dormiere, numquam mortui sunt. anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. peccat, uiuente corpore mortua est et eadem die, qua peccauerit, dormit in mortem dicente Ecclesiaste: qui peccauerit, mortuus uerit, etiam si corpus mortuum fuerit, uiuet in aeternum. hoc autem sciendum, quod magis conueniet ueritati ita legere: omnes quidequia sequitur: mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. si enim omnes sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
fias quasi capͣa de uincłis. & quasi
auis delaqueis: iste ñ dormiet. Cũs
uunt & uigilant. sequitur ut nequa¬
uum ħ incorruptiuũ efficit᷑ ut uel
penas uł p̾mia recipiant sempit᷑na.
Quod & si dormierit aliquis inxp̃o.
& neglegentiȩ somno obdormierit.
debet audire quod scriptum ẽ. Hun¬
quid qui dormit ñ resurget: Qui uͦ ñ
dormit s uigilat & semꝑ uiuit inxͦ.
de uita inuitã transiet. siue rapietur
in nubib ut semꝑ c̃ dño sit. De istius
modi dormientibꝰ lazarꝰ erat de quo
dormiente dicebat ad marthã. Qui
credit in me etiã si mortuus fuerit ui¬
uet. & omĩs qui uiuit & credit in me
ñ morietur inetͣnũ. Qui enĩ tota in
xp̃o m̃te confidit etiã si ut homo lap¬
sus mortuus fuerit inpeccato: fide sua
uiuit in ꝑpetuũ. Alioquin mors ista
cõmunis credentib & ñ credentib de¬
betur equalit̾ & om̃s parit᷑ resurrectu.¬
ri sunt alii in confusionẽ ȩternã alii

Expanded text:
fias quasi caprea de uinculis et quasi fias quasi caprea de uinculis et quasi auis de laqueis, iste non dormiet. cum igitur sto uiuunt et uigilant, sequitur, ut nequauum hoc incorruptiuum efficitur, ut uel poenas uel praemia recipiat sempiterna. quod etsi dormierit aliquis in Christo et neglegentiae somno obdormierit, debet audire, quod scriptum est: numquid, qui dormit, non resurget ? qui uero non dormit, sed uigilat et semper uiuit in Christo, de uita ad uitam transiet siue rapietur in nubibus, ut semper cum domino sit. de istius modi dormientibus Lazarus erat, de quo dormiente dicebat ad Martham: qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet et omnis, qui uiuit et credit in me, non morietur in aeternum. qui enim tota in Christo mente confidit, etiam si ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua uiuit in.perpetuum. alioquin mors ista communis et credentibus et non credentibus debetur aequaliter et omnes pariter resurrecturi sunt, alii in confusionem aeternam, alii
Abbreviated transcription (Latin):
inthios loquebatur. Ideo int̾ uos mul.¬
ti infirmi sunt ce dormiunt plurimi.
& in alio loco. Ergo &e qui dormiert in
ꝑpetua morte ꝑituri: quia ñ mortali
crimine continent᷑. s leui modicoq pec¬
cato. Quod & alius sc̃s uitare cupiens
loquebat᷑: ne forte obdormiã in morũ.
Est enĩ somnꝰ peccati quȩ ducit admor¬
tẽ. & ẽ alia delicti dormitio quȩ morte
ñ stringit᷑. Quigͦ uĩx̃it ea uita. quȩ di¬
cit ego sum uita &e enĩ uita nr̃a abscon¬
dita ẽ cum xp̃o indeo. & nunquã ab ea
fuerit seꝑatus. nec ad mortẽ usq pecca¬
uerit: iste de uiuentib & semꝑ uiuenti.¬
b ẽẽ dicetur. De quib &e saluator in eu¬
angelio ioħis mystico sermone testat᷑. Qcre¬
sui calcans uestigia ea docuit discipłoᷤs q̃ didͥ¬
eiꝰ memor ẽ dicentis. uigilate quia ne¬
scitis qua hora fur ueniat: & in alio
loco ne decłis somnũ ocłis tuis & pal¬
pebris tuis dormitationẽ. ut saluus

Expanded text:
inthios loquebatur: ideo inter uos mulinthios loquebatur: ideo inter uos multi infirmi sunt et dormiunt plurimi et in alio loco: ergo et qui dormierunt iperpetua morte perituri, quia non mortali crimine continentur, sed leui modicoque peccato. quod et alius sanctus uitare cupiens loquebatur: ne forte obdormiam in morte. est enim somnus peccati, qui ducit ad mortem, et est alia delicti dormitio, quae morte non stringitur. qui ergo uixerit ea uita, quae dicit: \'ego sum uita\' — etenim. uita nostra abscondita est cum Christo in deo —, et numquam ab ea fuerit separatus nec ad mortem usque peccauerit, iste de uiuentibus et semper uiuentibus esse dicitur, de quibus et -saluator in euangelio Iohannis mystico sermone testatur: qui cresui calcans uestigia ea docuit discipulos, I quae didieius memor est dicentis: uigilate, quia nescitis, qua hora fur ueniat, et in alio loco: ne dederis somnum I oculis tuis et palpebris tuis dormitationem, ut saluus
Abbreviated transcription (Latin):
bam uob̃: quib dictis ħagit ut eos re-¬
uocet ab errore. ne putent diẽ iudicii app
uuumꝰ qui residui sumꝰ in aduentu
dñi ñ p̃ueniemꝰ eos qui dormiert̃. a¬
lit̾ intelligant quã intelligi uoluit
ipse qui scripsit. Neq enĩ potest fieri
ut qui ad timotheũ scripserat ego iã
delibor & tempꝰ resolutionis mee instat.
putaret se in carne ꝑpetuũ & nunqͣm
ẽẽ moriturũ & de uita t̾rena statim ad
regna cȩlestia transiturũ. p̃sertim cũ
adromanos scribens eadẽ dixit. Quis
me liberabit de corꝑe mortis huiꝰ: &
ad corinthios. Habitantes incorꝑe per.¬
egrinamur a dño magis autẽ uolumꝰ
exire de corꝑe & ẽẽ cũ deo. Qui hec dice¬
bat utiq nouerat se ẽẽ moriturũ. Me.¬
lius ẽ igitur sp̃aliter sentire qđ scriptũ
ẽ. & dormitionẽ in p̾senti loco ñ mortẽ
acciꝑe ꝑ quã anima acorꝑe seꝑatur. s
peccatum pꝰ fidem &e offensam dĩ dor¬
mitionẽq pꝰ baptismũ. Dequa oe ad cor.¬

Expanded text:
bam uobis? quibus dictis hoc agit, ut eos reuocet ab errore, ne putent diem adpropinquaruiuimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormierunt, aliter intellegant, quam intellegi uoluit ipse, qui scripsit. neque enim fieri potest, ut, qui ad Timotheum scripserat: ego iam delibor et tempus resolutionis meae instat, putaret se in carne perpetuum et numquam esse moriturum et de uita terrena statim ad regna caelestia transiturum, praesertim cum ad Romanos scribens eadem dixerit: quis me liberabit de corpore mortis huius? et ad Corinthios: habitantes in corpore peregrinamur a domino. magis autem uolumus exire de corpore et esse cum domino. qui haec dicebat, utique nouerat se esse moriturum. melius est igitur spiritaliter sentire, quod scriptum est, et dormitionem in praesenti loco non mortem accipere, per quam anima a corpore separatur, sed peccatum post fidem et offensam dei dormitionemque post baptismum, de qua et ad Cor
Abbreviated transcription (Latin):
nis stupet ad mysterium & de quo di.¬
sputat ineffabile confitetur.quantoma¬
gis nos uermiculi &e pulices solam debe¬
mus scientiam inscientiȩ confiteri. &
amplissimã domũ paruo quasi forami¬
ne ostendere. ut dicantur duo sacerdotia
inter se ab apło comparata prioris ppłi
& posterioris & hoc agi tota disputatio.¬
ne ut ante leui & a aron sacerdos fuerit

Expanded text:
nis stupet ad mysterium et, de quo disputat, ineffabile confitetur, quanto magis nos uermiculi et pulices solam debemus - scientiam inscientiae confiteri et amplissimam domum paruo quasi foramine ostendere, ut dicamus duo sacerdotia inter se ab apostolo conparata, prioris populi et posterioris, et hoc agi tota disputatione, ut ante Leui et Aaron sacerdos fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
orb maior ẽ urbe. Ubicumq fuerit ep̃c
siue romȩ. siue eugobii. siue constanti¬
nopolim. siue regii. siue alexandrie. si¬
ue tathnis eiusdẽ sunt meriti. eiusde
& sacerdotii. Potentia diuitiarum &.
pauꝑtatis humilitas. uł sublumorem
uł inferiorem ep̃m facit. Cȩterum om̃s
apłoꝵ successores sunt. S dicis. Quo¬
modo romȩ ad testimoniũ diacomi
prbr ordinatur: Quid mͥ ꝓfers uniꝰ
urbis consuetudinem: Quid pauci¬
tatem de qua ortum ẽ suꝑcilium in
leges eccłie uindicas: Omne qđ rarũ ẽ
plus appetitur. Pulegium apud indoᷤ:
piꝑe preciosius ẽ. Diaconos paucitas
honorabiles. prb̃os turba contemp¬
tibiles facit. Ceterum in eccłia etiam
romȩ prb̃i sedent & stant diaconi. Li¬
cet paulatim increbrescentib uitiis in¬
ter prbos absente ep̃o sedere diaconũ
uderim & indomesticis conuiuiis be¬
nedictiones prbis dare discant. Qui
hoc faciunt. non se recte facere sciant¬

Expanded text:
orbis maior est urbe. ubicumque fuerit episcopus, orbis maior est urbe. ubicumque fuerit episcopus, siue Romae siue Egubii siue Constantinopoli siue Regii siue Alexandriae siue Tanis, eiusdem meriti, eiusdem et sacerdotii. potentia diuitiarum et paupertatis humilitas uel sublimiorem uel inferiorem episcopum facit, ceterum omnes apostolorum successores sunt. Sed dices: \'quomodo Romae ad testimonium diaconi presbyter ordinatur?\' quid mihi profers unius urbis consuetudinem ? quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges ecclesiae uindicas? omne, quod rarum est, plus adpetitur; puleium apud Indos pipere pretiosius est. diaconos paucitas honorabiles, presbyteros turba contemtibiles facit. ceterum in ecclesia etiam Romae presbyteri sedent et stant diaconi, licet paulatim increbrescentibus uitiis inter presbyteros absente episcopo sedere diaconum uiderim et in domesticis conuiuiis benedictiones presbyteris dare. discant, qui hoc faciunt, non se recte facere et
Abbreviated transcription (Latin):
futurȩ głe quȩ reuelanda ẽ particeps.
regere gregem xp̃i. & inspicere ñ ex ne¬
cessitate s uoluntarie iuxta dm̃. Qd
quide grece significantius dicitur. nͨ¬
ep̃i tractum ẽ. Parua tibi uidentur
tantorũ uiroꝵ testimonia: Clangat
tuba euangłica filius tonitrui quem
iħc amauit plurimũ. qui de pectore
saluatoris doctrinarũ fluenta pota¬
uit. Prb̃r. electȩ dñe & filiis eus quos
ego diligo inueritate. & in alia epła.¬
Prb̃r gaio km̃o. quẽ ego diligo inueri¬
tate. Quod autẽ postea unus electus
ẽ qui ceteris p̃poneretur. in scismatis
gradu collocatum ep̃m nominabant.
Quomͦ si exercitus imꝑatorẽ faciat. aut
diaconi eligant de se quẽ industriũ
nouerint. & archieliaconũ uocent. Qͥd
enĩ facit excepta ordinatione ep̃c qđ
prb̃r non facit: Nec altera romane ur¬
bis eccł̃a. altera totuis orbis estimanda
& oriens & india. & om̃s barbare natio.¬
nes. unũ xp̃m adorant unam obseruaii
regulã u̾itatis. Si auctoritas queritur

Expanded text:
futurae gloriae, quae reuelanda est, particeps, regere gregem Christi et inspicere non ex necessitate sed uoluntarie iuxta deum. quod quidem Graece significantius dicitur ἐopi tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta potauit: presbyter Electae dominae et filiis eius, quos ego diligo in ueritate, et in alia eprissimo, quem ego diligo in ueritate. quod autem postea unus electus est, qui ceteris praeponeretur, in scismatis gradu conlocatum episcopum nominabant, quomodo si exercitus imperatorem faciat aut diaconi eligant de se, quem industrium nouerint, et archidiaconum uocent. quid enim facit excepta ordinatione episcopus, quod presbyter non facit ? nec altera Romanae urbis ecclesia, altera totius orbis aestimanda et Oriens et India et omnes barbarae nationes unum Christum adorant, unam obseruant regulam ueritatis. si auctoritas quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ. nos abeis omnia quȩ pꝰbap¬
tismũ p̃cepta sunt requiramꝰ. P retere¬
unt qđ non licet & obiciunt qͦd con¬
fatuus fatua loquatur. Audio quen
dam intantam erupisse uecordiã. ut
&e uiduarũ minister. ut suꝑ eos se tum¬
dus efferat. ad quoꝵ preces x corpꝰ sangi¬
testimoniũ. Paulus & timotheus seriꝰ

Expanded text:
baptismum, nos ab eis omnia, quae post baptismum praecepta sunt, requiramus. praetgreunt, quod non licet, et obiciunt, quod confatuus fatua loquetur. audio quendam in tantam erupisse vecordiam, ut et viduarum minister, ut super eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi corpus sanguitimonium: « Paulus et Timotheus s
Abbreviated transcription (Latin):
inphilippis. cum ep̃is & diaconib. Uis
ce aliud exemplum: In actib apłoꝵ a
unius eccłiȩ sacerdotes ita paulus loqͥt
Attendite uobis &e cuncto gregi in quo
siam dñi quã adquisiuit sanguine suo.
Ac nequis contentiose inuna eccłia plu¬
res ep̃os fuisse contendat: audi & aliud
testimonium in quo manifestissime cõ¬
ter hoc reliqui te crete ut quȩ deerant
corrigeres &e constitueres prb̃os ꝑciuita¬
sine crimine uniꝰ uxoris uir. filios ha¬
bens fideles. non in accusatione lixxu
riȩ. aut non subditos. O portet enim
ep̃m sine crimine ẽẽ. quasi dĩ dispensa¬
torem. Et ad timotheum: Noli neglige

Expanded text:
Philippis, cum episcopis et diaconis. Vis et aliud exemplum? In Actibus apostolorum ad unius ecclesiae sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis, et cuncto gregi, in quosiam Domini, quam acquisivit sanguine suo. Ac ne quis contentiose in una ecclesia plures episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comsbyterum: Propter hoc reliqui te in Creta, ut quae deerant corrigeres, et constitueres presbyteros per civitasine crimine, unius uxoris vir, filios habens friae aut non subditos. oportet enim episcopum sine crimine esse quasi dei dispensatorem. et ad Timotheum: noli negleger
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea pleniꝰ ẽẽ tractatum inepła ad
hebreos quã om̃s greci recipiunt & ñ¬
nulli latinoꝵ: qd iste melchi sedech i ẽ
rex iustus rex fuerit salem id ẽ rex pacis
sine patre sine matre. & quo modo hoc
intelligendum sit uno statim uerbo ex¬
ingenesi occurrisse abraham acede ho
stium reuertenti. ut nec ante nec postea
eius nom̃ feratur asscriptum. Affirmat
lumq habuerit acͥtorem &e qͦd tͣnͣslato
sacerdotio legis quoq mutatio fiat ut
nequaquã de agar ancilla & monte sy¬
tabilis. Non quia apłs id non potue¬

Expanded text:
Praeterea plenius esse tractatum in epistula ad Praeterea plenius esse tractatum in epistula ad Hebraeos, quam omnes Graeci recipiunt et nonnulli Latinorum, quod iste Melchisedech, id est \'rex iustus\', rex fuerit Salem, id est \'rex pacis\', sine patre, sine matre, et, quomodo hoc intellegendum sit, uno statim uerbo exin Genesi occurrissstium revertenti; et nec ante. nec postea ejus nomen feratur adscriptum. Affirmat lumque habuerit auctorem: et quod translato sacerdotio, legis quoque munequaquam de Agar ancilla et monte Sietabilis: non quia Apostolus non potue
Abbreviated transcription (Latin):
amator meretricis & pauꝑis dalilȩ mul¬
to plures hostium mortuus quã uiuꝰ
occidit. ut xp̃i exprimeret passionem
om̃sq pene scĩ & patriarchȩ ac ꝓphetȩ
in aliqua re figuram expresserint salua.¬
toris. sic &r melchisedech eo qdđ chananeꝰ
fuerit & non de genere udeoꝵ intypũ
p̃cessisse sacerdotis filii dĩ de quodicit᷑
incentesimo nono psalmo. Tues sacer¬
dos inȩternũ: scd̾m ordinẽ melchi sed.
Ordinem autẽ eius multis modis int̾
pretantur. quod solus & rex fuerit & sa-¬
cerdos. & ante circuncisionẽ functus sa¬
cerdotio. ut non gentes ex iudeis. s ui¬
dei agentib sacerdotium accȩꝑint ne¬
q unctus oleo sacerdotali ut moysi p̃¬
cepta constituunt. s oleo exultationis
& fidei puritate: neq carnis & sangui¬
nis uictimas immolarit. & brutorũ
pane &e uino simplici puroq sacrificio
xp̃i dedicau̾it sacramentũ: & multa
alia quȩ epłaris breuitas non recipit.

Expanded text:
amator meretricis et pauperis Dalilae mulamator meretricis et pauperis Dalilae multo plures hostium moriturus quam vivus occidit, ut Christi exprimeret passionem, omnesque pene sancti patriarchae et prophetae in aliqua re figuram expresserunt Salvatoris. Sic et Melchisedech, eo quod Chananaeus fuerit, et non de genere Judaeorum, in typum praecessisse sacerdotis filii Dei, de quo dicitur in centesimo nono psalmo: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Ordinem autem erpretantur: quod solus et rex fuerit et sacerdos et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes ex Iudaeis, sed Iudaei a gentibus sacerdotium acceperint, neque unctus oleo sacerdotali, ut Moysi praecepta constituunt, sed oleo exultationis et fidei puritate, neque carnis et sanguinis uictimas immolarit et brutorum pane et uino, simplici puroque sacrificio, Christi dedicauerit sacramentum, et multa alia, quae epistolaris breuitas non recipit.
Abbreviated transcription (Latin):
stasium qui priꝰ antiochenȩ ep̃c eccłiȩ¬
fuit. & contra arrium clarissima tuba
bellicum cecut: & dep̃hendi hoꝵ omĩ¬
um opiniones diuersis argum̃tationi¬
b ac diu̾ticulis ad unum compitũ ꝑ¬
uenisse. ut dicerent melchi sedech ho.¬
minẽ fuisse cananeũ regem urb̃ ieroso¬
limȩ. quȩ primũ salem. pꝰea ieb ad ex¬
tremũ ierłm appellata sit. Nec mirũ¬
eẽ si sacerdos dei altissimi describatur
absꝙ enrcumcisione &e legalib cerimo.¬
niis & genere aaron: cum abel quoq & e.
noc & noe placuerint deo. & uictima sob.¬
tulerint. & in iob uolumine legerimꝰ
qd ipse &r oblator munerũ fuerit & sacer¬
dos: &e cotidie ꝓfiliis suis hostias ĩmola¬
rit. Q auint ipsum quoq iob ñ fuissede
genere leui. s destirpe esau. licet & aliud
hebrei autument. Quomͦ autẽ noe me¬
briatus indomosua & nudatus atq de-¬
risus amediano filio typum saluatoriᷤᷤ

Expanded text:
stathium, qui primus Antiochenae episcopus ecclestathium, qui primus Antiochenae episcopus ecclesiae contra Arrium clarissima tuba bellicum cecinit, et deprehendi horum omnium opiniones diuersis argumentationibus j ac deuerticulis ad unum conpetum peruenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Hierosolymae, quae primum Salem, postea Iebus, ad extremum Hierusaesse si sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque et Enoch et Noe placuerint Deo, et victimas obtulerint; et in Job volumine legimus, quod ipse et oblator munerum fuerit, et sacerdos, et quotidie pro filiis suis hostias immolarit: et aiunt ipsum quoque Job non fuisse de genere Levi, sed de stirpe Esau, licet aliud Hebraei autument. Quomodo autem Noe inebriatus in domo sua, et nudatus atque derisus a mediano filio, typum Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
it. Petisq ut qͥd mͥ uł de scriptore uł de
questione uideatur respondeã. fateor
uolui dissimulare sententiam. nec me
miscere tractatui. in quo qͦdcumq dixis¬
sem rep̃hensores habiturꝰ forem. S rur¬
sum cum epłam legerem & inuenissem
inextrema paginula miris me obtestati¬
onib conuiratum. ne sꝑnerem p̾catorĩ
reuolui neterũ libros ut uiderẽ quid
singuli dicerent. & tibi quasi de mul.¬
toꝵ testimonio responderem. Statimq
infronte geneseos in prima omeliarũ o.¬
rigenis repꝑi scriptum de melchi sedeh
in qua multiplici sermone disputans il¬
luc deuolutus ẽ ut eum angłm diceret
lsdeq pene argum̃tis quib scriptor
tuuis de sp̃ũ scõ. Ille de suꝑnis uirtun.¬
b ẽ locutus. Transiui ad didimũ sec¬
tatorem eius & uidi hoĩem pedib in
magistri isse sententiã. Uertime ad ip¬
litum hireneũ eusebium cesariensem.
ce emisenũ apollinarẽ quoq nr̃m & eu.¬

Expanded text:
it; petisque, ut, quid mihi uel de scriptore uel de it; petisque, ut, quid mihi uel de scriptore uel de quaestione uideatur, respondeam. fateor, uolui dissimulare sententiam nec me miscere tractatui, in quo, quodcumque dixissem, repsum cum epistolam legerim et invenissem in extrema pagella, miris me obtestationibus adjuratum ne spernerem precatorem, revolvi veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio responderem. Statimque in fronte Geneseos in prima homiliarum Origenis reperi scriptum de Melchisedech. In qua multiplici sermone disputans illuc devolutus est, ut eum angelum diceret. Iisdemque argumentis pene quibus scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum, sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum Irenaeum, Eusebium Caesariensem et Emisenum, Apollinarem quoque et nostrumEu
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatur prbr. nouerit se lucris mino¬
rẽ. sacerdotio ẽẽ maiorẽ. & ut sciamꝰ
traditiones apłicas sumptas de ueteri
testam̃to: qͦd aaron & filii eius atq le¬
uite intemplo fuert̃. hoc sibi ep̃i & p̃s¬
biteri & diacomi ineccłia uendicent.
Itẽ ad euangelũ br̃m. de melchisedech.
isisti mͥ uolum. ar cͦy¬
scio utrũ de titulo tu nom̃
subtraxeris. anille qui scripsit ut ꝑi¬
culum fugeret disputandi. auctorem
noluerit confiteri. Quod cum legissẽ:
intellexi famosissimã questionẽ super
pontificem melchi sedech illuc plurimiᷤᷤ
argumentis eẽ ꝑductam ut dicere co¬
natus sit eum qui benedix̾it tanto pa¬
triarchȩ diuimoris fuisse nature nec de
hominib fuisse estimandũ. & ad extre¬
mũ ausus ẽ dicere sp̃m sc̃m occurris¬
se abrahe: & ipsum eẽ qui sub homĩs
figura insus sit. Quomͦ autẽ sp̃c sanctꝰ
panem uinũq ꝓtulerit. & decimas p̃cdȩ
quas abraham uictis quatuor regib re¬
portarat acceꝑit: omnino tangere nolu¬

Expanded text:
ur presbyter, nouerit se lucris minorem, sacerdotio esse maiorem. et ut sciamus traditiones apostolicas sumptas de ueteri testamento: quod Aaron et filii eius atque leuitae in templo fuerunt, hoc sibi episcopi et presbyteri et diaconi in ecclesia uindicent.M DE MELCHISEDECH. Misisti mihi uolumen ascio, utrum tu de titulo nomen subtraxeris an ille, qui scripsit, ut periculum fugeret disputandi, auctorem noluerit confiteri. quod cum legissem, intellexi famosissimam quaestionem super pontifice Melchisedech illuc plurimis argumentis esse perductam, ut docere conatus sit eum, qui benedixerit tanto patriarchae, diuinioris fuisse naturae nec de hominibus aestimandum. et ad extremum ausus est dicere spiritum sanctum occurrisse Abrahae et ipsum esse, qui sub hominis figura uisus sit. quomodo autem spiritus sanctus panem uinumque protulerit et decimas praedae, quas Abraham uictis quattuor regibus reportarat, acceperit, omnino tangere nolu
Abbreviated transcription (Latin):
stantra. slec ẽ ꝓrsus aliquis intrinitate gͦ¬
dus. nicħ quod infcriꝰ suꝑius ue dici pos.¬
sit s tota dĩtas sui ꝑfectione equalis est
ut exceptis uocabulis quȩ ꝓprictatẽ ꝑso¬
narũ indicant. quic qͥd de una ꝑsona dr̃.
de trib dignissime possit intelligi. Atq
ut confundentes arriũ. unã eandeq di¬
cimus trinitatis ec̃ substantiã. & unũ
intrib ꝑsonis fatemur dm̃: ita impie¬
taẽ sabellii declinantes. tres ꝑsonas ex¬
pressas sub ꝓprietate distinguimꝰ: non

Expanded text:
s: « Nec est prorsus aliquis in Trinitate gradus, nihil quod inferius specialiusve dici potest: ita tota deitas sua perfectione aequalis est, ut, exceptis vocabulis quae proprietatem personarum indicant, quidquid de una persona dicitur, de tribus dignissime possit intelligi: atque ut confundentes Arium unam eamdemque dicimus Trinitatis esse substantiam, et unum in tribus personis fatemur Deum, ita impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sub proprietate disjungimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
qualema leo patri: ut nec tp̃r nec gracho
ilie potestate. eõ possit inftrior. Tantũ.¬
q. ct. ositemur illũ qui c̃ genitus quan.¬
tus ẽ ille qui genuit. Non aut̃ quiadi¬
cimus genitum apatrẽ filiũ. diuinȩ a
ineffabili generationi aliqd̾ tempꝰ asseri.¬
bimus: s nec patrẽ aliquando accȩpisse

Expanded text:
qualem Deo Patri, ut nec tempore, nec gradu, nec potestate esse possit inferior: tantumque esse confitemur illum qui est genitus, quantus est ille qui genuit. Non autem quia dicimus genitum a Patre Filium, divinae et ineffabili generationi aliquod tempus adscribimus. Sed nec Patrem dicimus aliquando coepisse,
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝑresurrectionis ex mortius sacra.¬
mentũ. ꝑ illum qui p̃paratus est dia¬
bolo & angłis eius ȩternũ ignẽ. si non
illum locum ȩt̾na hereditate posside¬
at ubi est fletus & stridor dentium. &
ubi ignis eoꝵ non extinguetur & uer¬
mis eoꝵ ñ morietur nec addat quis
hiuc scripture nec auferat. nec inserat
nec ĩmutet. s conferat cum exempla.¬
rib unde scripserit & emendet ad
litteram &e distinguat & inemenda¬
tum uł non distinctũ codicẽ non ha.¬
beat ne sensuum difficultas si distine.¬
tus codex ñ sit. maiores obscuritates le.¬

Expanded text:
dem, per resurrectionis ex mortuis sacradem, per resurrectionis ex mortuis sacramentum, per illum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius, aeternum ignem: sic non illum locum aeterna hereditate possideat, ubi est fletus et stridor dentium et ubi ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur, ne addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inserat, ne inmutet, sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram et distinguat et inemendatum uel non distinctum codicem non habeat, ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, maiores obscuritates le
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ affirmatam. Siqua sane ue¬
lut ꝑitis iam & scientib loquens dũ
breuit᷑ transire uult obscuriꝰ ꝓtulit.
ut manifestior fieret locus eaquȩ de
ipsa re in aliis eius libris aꝑtius lege¬
ramus adiecimꝰ explanationi stu¬
dentes. nichil tam̾ nr̃m diximus. S
licet in aliis locis dicta sua tam̃ sibi
reddidimꝰ. Hec autẽ iccirco in p̃pha¬
tione cõmonui ne forte calumniato¬
res iterũ se criminandi putent in¬
uenisse materiã. S uideris quid ꝑ¬
uersi &e contentiosi homines agant̃.
Nobis interim tantꝰ labor. si tamen
orantib nob̾ ds̃ uiuerit. iccirco suscep¬
tus ẽ non ut calũmosos qͦd fieri ñ po¬
test. Licet forte etiam hoc ds̃ faciet¬
claudemꝰ. s ut ꝓficere ad scientiam
rerũ uolentib materiã p̾beremus.
Illud sane omnẽ qui hos libros uel
descripturus ẽ uł lecturus in cõspe¬
ctu dĩ patris & filii & sp̃c sc̃ĩ conte¬
stor atq conuenio ꝑ futuri regni fi¬

Expanded text:
inuenimus adfirmatam. si qua sane ueinuenimus adfirmatam. si qua sane uelut peritis iam et scientibus loquens, dum breuiter transire uult, obscurius protulit, nos, ut manifestior fieret locus, ea, quae de ipsa re in aliis eius libris apertius legeramus, adiecimus explanationi studentes; nihil tamen nostrum diximus, sed, licet in aliis locis, dicta sua tamen sibi reddidimus. haec autem idcirco in praefatione commonui, ne forte calumniatores iterum se criminandi putent inuenisse materiam. sed uideris, quid peruersi et contentiosi homines agant. Nobis interim tantus labor, si tamen orantibus uobis deus iuuerit, idcirco susceptus est, non ut calumniosis os-quod fieri non potest, licet forte etiam hoc deus faciet-clauderemus, sed ut proficere ad scientiam rerum uolentibus materiam praeberemus. illud sane omnem, qui hos libros uel descripturus est uel lecturus, m conspectu dei patris et filii et spiritus sancti contestor atque conuenio per futuri regni fi
Abbreviated transcription (Latin):
crepantia inuenuintur atq contraria
ꝓferamus. Cuius diu̾sitatis causã ple¬
mus tibi in apologetico quẽ pamphilũ
ꝓlibris ipsius origenis scripsit edidimꝰ
breuissimo libello suꝑaddito in quoe.¬
uidentib ut arbitror ꝓm̾am̃tis. cor.¬
ruptos ẽẽ quã plurimos ab hereticis
eẽ maliuolis libros eius ostendimꝰ. &
test qui sunt re uera alias &e obscuris¬
simi & difficillimi. De reb enĩ talib
ddisputat inquib philosophi omni
sua etate consumpta inuenire potue¬
runt nicħ. Hic uͦ nr̃ quantũ potuit
iał egit. ut creatoris fidem &e creturarũ¬
rerum rationẽ quã illi adimpietatẽ
traxerunt ad pietatem iste conuerte.¬
ret. Sic ubi gͦ nos inlibris eius aliqͥd
contra id inuenimꝰ quod ab eo incȩte¬
ris locis fideliter de trinitate fuerat.
diffinitũ uelut Nulteratũ ħ & alienũ
aut p̾termisimꝰ. aut scłm eam regu¬
lam ꝓtulimꝰ quã ab ipso frequenter

Expanded text:
crepantia inueniuntur atque contraria, crepantia inueniuntur atque contraria, proferamus. cuius diuersitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus pro libris ipsius Origenis scripsit, edidimus breuissimo libello superaddito, in quo euidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab hereticis et maliuolis libros eius ostendimus et us\' dici potest, qui sunt re uera alias et obscurissimi et difficillimi. de rebus enim ibi talibus disputat, in quibus philosophi omni sua aetate consumpta inuenire potuerunt nihil. hic uero noster, quantum potuit, id egit, ut creatoris fidem et creaturarum rationem, quam illi ad inpietatem traxerunt, ad pietatem iste conuerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid contra id inuenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, uelut adulteratum hoc et alienum aut praetermisimus aut secundum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
ego sepe considerans reticebam nec de¬
precantib me frequent in hoc opus
fr̃ĩb annuebam. Sed tua us fideli¬
sime fr̃ machari tanta ẽ. cui obsiste¬
re ne imꝑitia quidẽ potest. A pter
qđ ne ultra tam grauẽ paterer exac.¬
torem etiam contra ꝓpositum cessi. &
tam̃ lege atq ordine ut quantũ fieri
potest interpretalido sequar regulam
precessoꝵ & eius precipue uiri cuiꝰ su.¬
ꝑuuis fecimus mentionẽ. Quicũ ultu
septuaginta libellos origenis quos
homeliticos appellauit. aliquantos
etiam dethomuis in apłm scriptis tu¬
stulisset inlatinũ. in quib cũ aliquan.¬
ta offendicula inueniantur ingreco.
ita eliminauit omĩa interp̃tando atꝙ
pargauit ut ncħ inillis qđ̃ afide nr̃a
discrepet latinus lector inueniat. Hunc
etram nos licet non eloquentiȩ uirib
disciplinȩ tam̃ regulis inquantũ pos.¬
sumus sequimur. obseruantes scilicet
ne ea quȩ inlibris origenis ase ipso dis.¬

Expanded text:
ego saepe considerans reticebam nec deego saepe considerans reticebam nec deprecantibus me frequenter in hoc opus fratribus adnuebam. sed tua uis, fidelissime frater Macari, tanta est, cui obsistere ne inperitia quidem potest; propter quod, ne te ultra tam grauem paterer exactorem, etiam contra propositum meum cessi, ea tamen lege atque ordine, ut, quantum fieri potest, in interpretando sequar regulam praecessorum et eius praecipue uiri, cuius superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de tomis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae uiribus, disciplinae tamen regulis, in quantum possumus, sequimur, obseruantes scilicet, ne ea, quae in libris Origenis a se ipso dis
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ scripturarũ desiderio¬
prouocatos poposcisse ab
aliquantis eruditis uiris
&e qrecarũ litterarũ ꝑitis. ut origenẽ
romanũ facerent & latims auxib cũ
te magnificeq p̾fatus ẽ. ut cui uis legen¬
di origenẽ & auidissime ꝑquirendi de.¬
siderium cõmoueret. dicens illius aĩȩ
conuenire quod dictum ẽ. introduxit
me rex incubiculũ suũ asserens eum
qͦd cum incȩteris libris om̃s iuincat. in
canticis canticoꝵ etiam ipse lucerit
Pollicetur sane in ipsa p̾fatione se &
ipsos incantica canticoꝵ libros. & ali¬
os quã plurimos origenis. romanis
aurib largiturũ. S ille ut iuideo in
stilo ꝓprio placens rẽ maioris głe seqͥ¬
tur ut pat̾ uerbisit potius quã int̾.¬
pres. Hos gͦ reni ab illo ceptam qui¬
dem sequimur & ꝓbatam. s ñ equis e¬
loquentiȩ uirib tantiuiri ornare po¬
sumus dicta. Unde uereor ne uicio
meo id accidat. ut is uir quẽ ille alti
nis nr̃i longe se inferior uideat᷑. Qd

Expanded text:
tiae scripturarum desiderioprouocatos poposcisse ab aliquantis eruditis uiris et Graecarum peritis, ut Origenem Romanum facerent et Latinis auribus  eum te magnificeque praefatus est, ut cuiuis legendi Origenem et auidissime perquirendi desiderium commoueret, dicens illius animae conuenire, quod dictum est, quia introduxit me rex in cubiculum suum, adserens eum, quod, cum in ceteris libris omnes uincat, in Canticis canticorum etiam ipse se uicerit. pollicetur sane in ipsa praefatione se et ipsos in Cantica canticorum libros et alios quam plurimos Origenis Romanis auribus largiturum; sed ille, ut uideo, in stilo proprio placens rem maioris gloriae sequitur, ut pater uerbi sit potius quam interpres. nos ergo rem ab illo quidem coeptam sequimur et probatam, sed non aequis eloquentiae uiribus tanti uiri ornare possumus dicta. unde uereor, ne uitio meo id accidat, ut is uir, quem ille altenis nostri longe se inferior uideatur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sionis isrł insolitudinẽ narrat᷑ hystoriã
sumq nulli dubium sit facta eẽ que scͥpta
s̃ quasi aliua litt̃a sonet. aliud sp̃e clausũ
teneat. aꝑiam inqͥt inparabola osmeum.
loquar ꝓpositiones ab initio. quanta audi¬
uimus ⁊ uidimus. ⁊ patres nr̃i narrauer̃t nob̾.
unde ⁊ apłs isdem uerb̃. quia ⁊ eod̃ sp̃u. ħ aut̃¬
omnia ait infig̾a contingebant illis. Scͥpta
s̃ autem ad comonitionem nr̃am. inqͦs fi¬
nes scłorum deuenert. Et nolo uos ignorare

Expanded text:
sionis Israhel in solitudinem narratur historia. sionis Israhel in solitudinem narratur historia. cumque nulli dubium sit facta esse, quae scripta sunt, quasi aliud littera sonet, aliud spiritus clausum teneat: aperiam, inquit, in parabola os meum; loquar propositiones ab initio. quanta audiuimus et uidimus et patres nostri narrauerunt nobis. unde et apomnia in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad commonitionem nostram, in quos fines saeculorum deuenerunt. et: nolo uos ignorare
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacła saluatoris. non ut petrus qͦndam uo¬
luit cum moyse ⁊ helra. s cum patre cernemꝰ
⁊ spũ scõ. Inde admare ueniemus genesareth.
⁊ deqͥnq ⁊ septem panib uidebimus inde¬
turata. Apparebit oppidum naim. incuiꝰ
portis uidue filius suscitatus ẽ. Uidebitur
hermonim. ⁊ torrens enddor. inqͦ suꝑatus ẽ
sisara. Capharnaum qͦ signorũ dñi fami¬
liaris. ⁊ om̃is parit̃ galilea cernet᷑. Lũc co¬
mitente xp̃o cum ꝑsylo ⁊ bethel ⁊ cet̾a loca
inqͥb eccłiȩ quasi quedam uictoriarum
dm̃ s̃ erecta uexilla. ad nr̃am speluncam
reddieriemꝰ. canemus iugit᷑. crebro flebimꝰ.
indesinent᷑ orabimꝰ. ⁊ uulñate iaculo salua¬
toris in cõmune dicemus. Inuem q̃m q̃ si¬
uit ammamea. tenebo eum ⁊ nõ dimittã
N septuagesimo psalmo septimo q̃m iuxta
euangłistam mathm ex ꝑsona dm̃ dictum
credimus. decem plagarum in egypto ⁊ eg̃s¬

Expanded text:
tabernacula saluatoris, non, ut Petrus quondam uotabernacula saluatoris, non, ut Petrus quondam uoluit, eum cumMoysi etHelia, sed cum patre cernemus et spiritu sancto. inde ad mare ueniemus Gennesareth et de quinque et septem panibus uidebimus in deturata. apparebit oppidum Naim, in cuius portis uiduae filius suscitatus est. uidebitur Hermonin et torrens Endor, in quo superatus est Sisara. Capharnaum quoque signorum domini familiaris, sed et omnis pariter Galilaea cernetur. tunc, comitante Christo cum per Selo et Bethel et cetera loca, in quibus ecclesiae quasi quaedam uictoriarum domini sunt erecta uexilla, ad nostram speluncam redierimus, canemus iugiter, crebro flebimus, indesinenter orabimus et uulneratae iaculo saluatoris in commune dicemus: inueni, quem quaesiuit anima mea: tenebo eum et non dimittam In septuagesimo septimo psalmo, quem iuxta euangelistam Matheum ex persona domini dictum credimus, decem plagarum in Aegypto et egres
Abbreviated transcription (Latin):
litus appulsam. ⁊ toti monachorũ chori. tota
iͥginum agmina concrepab̾t: Obuiã iam
gẽstimus occurr̃e. ⁊ ñ expectato uehicło c̃citũ
pedib ferre corptis. tenebimus manus ora
tẽnemus. ⁊ a desid̾ato uix uellemͦ amplexii.
Rrgone erit illa dies quando nob̃ liceat spe¬
luncam saluatoris int̾re. insepulchro dniflere cũs¬
iefiere cũ matre crucis deinde lignum lamb̾e.
rinoliueti monte cum ascendente dño uo¬
to ⁊ animo subleuari. uide exire lararum
fasciis colligatum ⁊ fluenta iordanis ad
lauacrum dñ puriora inde ad pastorũ
cere rupe clangentem ad abraham ysaae
⁊ acob t̾um qͥ illustum feminarum uł
a philippo eunuchus ẽ tinctus. samariã ꝑg̃e.
nis ⁊ famis tp̃r ꝓpħarum agmina sũt nutͥ¬
ta: Ibimus ad narareth ⁊ uuixta int̾ptatio¬
nem nominis ens florem uidebimus gali¬
lee. Haut ꝓcul inde t̾nit᷑ chana inq̃ aqͣue in
uinum uerse s̃. ꝑgemus ad tabirium.⁊ ad

Expanded text:
littus appulsam: et toti Monachorum chori, tota littus appulsam: et toti Monachorum chori, tota virginum agmina concrepabunt? Obviam jam gestimus occurrere: et non expectato vehiculo, concitum pedibus ferre corpus. Tenebimus manus, ora cernemus; et a desiderato vix avellemur amplexu. Ergo ne erit illa dies, quando nobis liceat speluncam Salvatoris intrare? in sepulcro Domini flere cum sorore, flere cum matre? Crucis deinde lignum lambere, et in Oliveti monte cum ascendente Domino, voto et animo sublevari? Videre exire Lazarum fasciis colligatum; et fluenta 209 Jordanis ad lavacrum Domini puriora? Inde ad pastorum cere rupe clangentem? ad Abraham, Isaac et Iacob, trium quoque inlustrium feminarum uel a Philippo eunuchus est tinctus? Samariam pergernis et famis tempore prophetarum agmina sunt nutrita? ibimus ad Nazareth et iuxta interpretationem nominis eius \'florem\' uidebimus Galilaeae. haud procul inde cernetur Cana, in qua aquae in uinum uersae sunt. pergemus ad Itabyrium et ad