comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pta sit. Obseruandũ tam̃ est. qđ aliis
indum̃tis sacerdos utit᷑. dũ est insacri.¬
ficioꝵ ministerio. et aliis cũ procedit
adppłm. Hoc faciebat et paulus scien¬
tissimus pontificũ. et peritissimꝰ sacer¬
dotũ. Qui cũ esset in cȩtu ꝑfectoꝵ tan¬
quã intra sca scõꝵ positus. et stola ꝑfe¬
ctionis indutus: dicebat. Sapientiã lo¬
quim᷑ int̾ ꝑfectos. sapientiã autẽ non
huiꝰ mundi. neq principũ huiꝰ mun¬
di qui destruunt᷑. s loquim᷑ d̾i sapien-¬
tiã in mysterio absconditã. quã nemo
principũ huiꝰ scłi cognouit. Sienim
cognouissent. nũquã dnm̃ maiestatis crui¬
firissent. Sed post hȩc tanquã ad ppłm eri¬
ens mutat stolã. et alia induit᷑ longe infe¬
riore quã illa. Et quid dicit: Nichil aliud
inquit iudicaui me scire int̾ uos. nisia ꝑn

Expanded text:
s. Observandum tamen est quod aliis indumentis sacerdos utitur dum est in sacrificiorum ministerio, et aliis cum procedit ad populum. Hoc faciebat et Paulus scientissimus pontificum et peritissimus sacerdotum, qui cum esset in coetu perfectorum, tanquam inter Sancta sanctorum positus, et stola et perfectione indutus dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos, sapientiam autem non hujus mundi, neque principum hujus mundi qui destruuntur, sed loquimur Dei sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, nunquam Deum majestatis crucifixissent . Sed post haec tanquam ad populum exiens, mutat stolam, et alia induitur longe inferiore quam illa. Et quid dicit? Nihil aliud, inquit, me judicavi scire inter vos, nisi Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
inquit unũ aliqͥd de istis: ꝓnuntiet pecca
tũ qdđ peccauit. Est aliquid in hoc mira.¬
bile secretum. qđ iubet ꝓnuntiare peccatũ.
Etenĩ om̃i genere pronuntianda sunt. et
in publicũ proferenda cuncta q̃ gerimus.
Si quid in occulto gerimꝰ. siqͥd in sermo¬
ne solo. uł etiã intra cogitationũ secreta
cõmisimus. cuncta necesse. ẽ. publicari. cun-¬
cta ꝓferri. ꝓferri autẽ ab illo qui et accu¬
sator peccati.ẽ. et incentor. Ipse enĩ nc̃ nos
ut peccemꝰ instigat. ipse cũ peccauerimus
accusat. Si gͦ in hac uita p̃ueniamꝰ eum.
et ipsi nr̃i accusatores simus. nequitiã dia¬
boli inimici nr̃i et accusatoris effugimus.
Sic enĩ et alibi ꝓpħa dicit. Dic tumquit
imquitates tuas prior. ut iustificeris. Non¬
ne euident̾ mysteriũ de quo tractamus
ostendit cũ dicit. dic tu prior. ut ostendat
tibi quia preuenire illũ debeas qͥ paratꝰ
est ad accusandũ: Tugͦ inqͥt dic prior.
ne te ille preueniat. quia si prior dixeri.

Expanded text:
inquit, unum aliquid de istis, pronuntiet peccatum suum quod peccavit. Est aliquid in hoc mirabile secretum, quod jubet pronuntiare peccatum; etenim omni genere pronuntianda sunt, et in publicum proferenda cuncta quae gerimus, si quid in occulto gerimus, si quid in sermone solo, vel etiam intra cogitationum secreta commisimus, cuncta necesse est publicari: proferri autem ab illo, qui et accusator peccati est et incentor. Ipse enim et nos ut peccemus instigat; ipse etiam cum peccaverimus accusat. Si ergo in hac vita praeveniamus eum, et ipsi nostri accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri et accusatoris effugimus: sic enim et alibi propheta dicit: Dic tu, inquit, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Nonne evidenter mysterium quod tractamus ostendit, cum dicit: Dic tu prior? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad accusandum. Tu ergo, inquit, dic prior; ne te ille praeveniat. Quia si prior dixeris,
Abbreviated transcription (Latin):
quos correreris. ut illoꝵ meritũ tua merces
sit: et illor salus tua gła. Aut non et apłs hȩc
ostenduit ubi dicit. quia qđ suꝑ ȩdificauerit
quis mercedẽ accipiet: Intelligant gͥ sacer¬
aotes dñi uͥ es est dataportio. et in hoc ua¬
cent. atq his operã dent. Non se manib et
suꝑflius actib implicent. s sciant se in nul¬
lo alio partẽ habituros apuã dm̃. tusi in eo
qdđ offerunt ꝓpeccatis. idẽ. qdđ ã uia peccati

Expanded text:
quos correxeris, ut illorum meritum tua merces quos correxeris, ut illorum meritum tua merces sit, et illorum salus tua gloria. Aut non et Apostolus haec ostendit ubi dicit: Quia quod superaedificaverit quis mercedem accipiet . Intelligant igitur sacerdotes Domini ubi est eis data portio, et in hoc vacent atque his operam dent, non se inanibus et superfluis actibus implicent, sed sciant se in nullo alio partem habituros apud Deum, nisi in eo quod offerunt pro peccatis, id est, quod a via peccati
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ et sꝑualẽ capere sensũ. non possunt intel¬
lectũ capere sapientiȩ. et ido dñm laudare
non possunt. Qđ si ablatum fuerit om̃e qđ
pingue est. de renib et de om̃ib interiorib
uscerũ: tunc uͦ purgatus om̃i uitio libidi¬
nis. uigulasti hostiã pro delicto. et optuli¬
sti sacrificiũ dño in odorẽ suauitatis. Sacer¬
dos inquit qui offert illud. et reꝓpitiauit
pro delicto: ipsius erit. Discant sacerdotes
añi qui ęccłiis presunt. quia pars eis data
est. cũ his quoꝵ delicta reꝓpitiauerit. Qͥd
autẽ. ẽ. reꝓpitiare delictũ : Si assũpseris pec¬
catorẽ. et monendo. hortando. docendo. in¬
struendo adduxeris eum ad penitentiam.
ab errore correxeris. ã uitiis emendaueris.
et effeceris eum talẽ. ut ei conuerso ꝓpitiꝰ
fiat &s. pro delicto repropitiasse diceris. Si
Sͥtals fueris sacerdos. et talis fuerit doctri¬
natua. et sermo tius: pars tibi dabit᷑ eoꝵ

Expanded text:
lem et spiritalem capere sensum, nec possunt intellem et spiritalem capere sensum, nec possunt intellectum capere sapientiae, et ideo Dominum laudare non possunt. Quod si ablatum fuerit omne quod pingue est de renibus et de omnibus interioribus viscerum, tunc vere purgatus omni vitio libidinis jugulasti hostiam pro delicto, et obtulisti sacrificium Domino in odorem suavitatis, Sacerdotis, inquit, qui offert illud, et repropitiavit pro delicto ipsius erit. Discant sacerdotes Domini qui Ecclesiis praesunt, quia pars eis data est cum iis quorum delicta repropitiaverint. Quid autem est repropitiare delictum: si assumpseris peccatorem, et monendo, hortando, docendo, instruendo adduxeris eum ad poenitentiam, ab errore correxeris, a vitiis emendaveris, et effeceris eum talem ut ei converso propitius fiat Deus, pro delicto repropitiasse diceris; si ergo talis fueris sacerdos, et talis fuerit doctrina tua et sermo tuus, pars tibi datur eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Scio tam̃ et illã differentiã quȩ ñnul¬
lis sapientiũ uisa ẽ. qd delictũ quidem sit
cũ ea non facimꝰ quȩ facere debemꝰ. Pecca¬
tũ uͦ sit. cũ cõmittimꝰ ea quȩ cõmittere ñ
debemus. Sed hȩc qm̃ non semꝑ inscͥpt᷑is
diuinis sub ista distinctione inuenimus.
iccirco generaliter affirmare non possumꝰ.¬
Igit᷑ eode mͦ atq eadẽ traditione de sacri¬
ficio qđ pro delicto offert᷑ accipiendum ẽ
qd et supra ex posumꝰ de eo qd ꝓ peccato. est
Similit̾ enĩ iubent᷑ adipes arietis hii qͥ circa
renes sunt. et hii qui interiora operiunt.
imponi suꝑ altare. ut et tu qui hȩc audis
scias om̃e qđ est intra te crassius. et operit
interiora tua. debere te offerre igni altaris.
ut purgent᷑ om̃ia interiora tua. et dicas et
tu sicut et dauid dicebat. Benedic anima
mea dño. et om̃ia interiora mea nomen sc̃m
euis. Nlisi enĩ ablata fuerit illa crassitudo.
quȩ tegit interioratua. non possunt subti¬

Expanded text:
. Scio tamen et illam differentiam, quae nonnullis sapientium visa est, quod delictum quidem sit cum non facimus ea quae facere debemus, peccatum vero sit, cum committimus ea quae committere non debemus. Sed haec quoniam non semper in Scripturis divinis sub ista distinctione invenimus, idcirco generaliter affirmare non possumIgitur eodem modo atque eadem traditione de sacrificio quod pro delicto offertur accipiendum est, quod et supra exposuimus de eo quod pro peccato est. Similiter enim jubetur adipes arietis hi qui circa renes sunt, et ii qui interiora operiunt, imponi super altare, ut et tu qui haec audis scias omne quod est intra te crassius, et operit interiora tua, debere te offerri igni altaris, ut purgentur omnia interiora tua, et dicas et tu, sicut et David dicebat: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus . Nisi enim ablata fuerit crassitudo illa quae tegit interiora tua, non possunt subti
Abbreviated transcription (Latin):
ea. et iurauerit iniq de uno ab om̃ib
quȩcũq fecerit homo uti peccet in eis.
et erit cũ peccauerit et deliquerit.
et reddet rapinã quam rapuit.
inuenit ab om̃i re pro qua iurauerit inu¬
die conuictus fuerit. Huc usq interim¬

Expanded text:
uerit iniuste de uno ab omnibus quaecumque fecerit homo, ita ut peccet in his, et erit cum peccauerit et deliquerit et reddet rapinam quam rapuit am quam inuenit ab omni re quam iurauit pro ea iniudie conuictus fuerit, et delicti
Abbreviated transcription (Latin):
psum optulit do. Hic gͦ est sacerdos. qui pec¬
cata ppłi cõmedit. et consumit de qͦ dictũ
est: tues sacerdos in eternũ scđm ordinẽ
melchisedech. Saluator gͦ et dñs m̃s pecca¬
ta ppłiedit. Quomꝰ edit peccata ppłi: audi
quid scriptũ est. Ds inqͥt noster. ignis con¬
sumens est. Quid consumit d̾s ignis: Num¬
quid tam inepti erimus. ut putemꝰ qd ds
igins ligna consumat aut stipulã. aut fȩnũ:
Sed consumit d̾s ignis humana peccata. illa ab¬
sumit. illa deuorat. illa purgat. scđm qđ et
alibi dicit. Et purgabo te igni ad purũ. Hoc
est manducare peccatũ eius qui offert sacrifi.¬
ciũ propeccato. Ipse enĩ peccata nr̃a suscipit.
et in semecipso ea tanquã igns cõmedit et ab.¬

Expanded text:
 illud. Hic ergo est sacerdos qui peccata populi comedit et consumit, de quo dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Salvator ergo et Dominus meus peccata populi edit. Quomodo edit peccata populi? Audi quid scriptum est: Deus, inquit, noster ignis consumens est. Quid consumit Deus ignis: nunquid tam inepti erimus ut putemus quod Dei ignis ligna consumat, aut stipulam, aut fenum? sed consumit Deus ignis humana peccata, illa absumit, illa devorat, illa purgat, secundum quod et alibi dicit: Et purgabo te igni ad purum . Hoc est manducare peccatum ejus, qui offert sacrificium pro peccato: ipse enim peccata nostra suscepit, et in semetipso ea tanquam ignis comedit et ab
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tibi diuinitꝰ. abnegasti. Aut non erat
noc. qđ sub mysterio apł̃s electo discipło
mandabat thimotheo dicens. õtimotheẽ.
bonũ depositum custodi : Ego etiã illud
et sꝑm sc̃m depositũ habemꝰ. Uidendũ gͦ
nobis ẽ ne hoc sc̃o deposito. ñ sce utam᷑.
łt cũ nos in consensũ sui peccata sollicitant.
iuremꝰ nos suscepisse depositũ. Qđ utiq si
habeamꝰ in nobis. peccato consentire ñ pos.¬
sumꝰ. Sed ipse sensus rationabilis qui in me
est: cõmendatus mͥ est. ut eo utar ad intel¬
ligentiã diuinoꝵ. Ingentũ. memoria. uidi¬
ciũ. ratio. et om̃s qui intra me sunt motꝰ.
cõmendati mͥ uident᷑ ã d̾o. ut eis utar in
his quȩ precepit lex diuna. Si uͦ ad malas
artes sollers et ꝑspicar uertamꝰ ingeniũ.
et reb d̾i abutam᷑ in his quȩ ñ uult d̾s: hoc
est abiurare depositũ. et beneficia uertere

Expanded text:
tum tibi divinitus, abnegasti. Aut non hoc tum tibi divinitus, abnegasti. Aut non hoc erat quod sub mysterio Apostolus electo discipulo mandabat Timotheo dicens: O Timothee, bonum depositum custodi ? Ego etiam illud  Spiritum depositum habemus: Videndum ergo nobis est ne hoc sancto deposito non sancte utamur, et cum nos in consensum sui peccata sollicitant, juremus nos non suscepisse depositum, quod utique si habeamus in nobis peccata, consentire non possumus: sed et ipse sensus rationabilis qui in me est, commendatus mihi est ut eo utar ad intelligentiam divinorum. Ingenium item, memoria, judicium, ratio, et omnes qui intra me sunt motus, commendati mihi videntur a Deo, ut eis utar in his quae praecepit lex divina; si vero ad malas artes, solers et perspicax vertatur ingenium, et rebus Dei abutamur in his quae non vult Deus, hoc est abjurare depositum, et beneficia vertere
Abbreviated transcription (Latin):
Ego puto qd̃ et ipsã animã nr̃am. et cor¬
pus depositũ accepimꝰ ã d̾o. Et uis uidere
maius aliud depositũ qđ accepisti ã d̾o:
Ipsi animȩ tuȩ d̾s imaginẽ suã et simili¬
tudinẽ cõmendauit. Istud gͦ depositũ
tan integre tibi restituendũ est. quã ã te con¬
t esse susceptũ. Sienĩ sis insericors. sicut pa¬
ter tuus in cȩlis misericors est: et imago dei
n te est. et integrũ depositũ seruas. Si ꝑfe¬
cus es sicut et pat̾ tuus in celis ꝑfectus est.
maginuis dĩ in te depositũ manet. Similiter
⁊ cetera om̃ia ipsius. Siiustus. si sc̃s. si mun¬
dus corde. et om̃ia quȩ in dõ presto sunt
ꝑnaturã. si tibi ꝑ imitationẽ subsistant: de¬
positum apudte diuinȩ imaginis saluũ. ẽ.
Si uͦ econtrario agas. et promiscłi crude¬
us. propio impius. pro benigno uiolentꝰ.
pro quieto turbulentꝰ. pro liberali raptor e¬
eistas: abiecta imagine d̾i: diaboli inte ima¬
mẽ fuscepisti. et bonũ depositũ cõmenda¬

Expanded text:
Ego puto quod et ipsam animam nostram et corpus depositum accepimus a Deo, et vis videre majus aliud depositum quod accepisti a Deo, ipsi animae tuae Deus imaginem suam et similitudinem commendavit. Istud ergo depositum tam integre tibi restituendum est, quam a te constat esse susceptum: si enim sis misericors, sicut Pater tuus in coelis misericors est , imago Dei in te est, et integrum depositum servas, si perfectus es sicut et Pater tuus coelestis perfectus est, imaginis Dei in te depositum manet. Similiter et caetera omnia ipsius, si justus, si sanctus, si mundus corde, et omnia quae in Deo praesto sunt per naturam, si tibi per imitationem subsistant, depositum apud te divinae imaginis salvum est. Si vero e contrario agas, et pro misericorde crudelis, pro pio impius, pro benigno violentus, pro quieto turbulentus, pro liberali raptor existas, abjecta imagine Dei, diaboli in te imaginem suscepisti, et bonum depositum, commenda
Abbreviated transcription (Latin):
re. eripite iniuriã accipientẽ. Iudicate pu¬
pillo. iustificate uiduã. et uenite dispute.¬
mus dicit dñs. Et si fuerint peccata ur̃a
ut feniciũ. ut nuẽ dealbabo. Si autẽ
ut coccinũ. ut lanã candidã efficiã. Uen¬

Expanded text:
 eripite iniuriam accipientem, iudicate pupillo, et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit dominus: et si fuerint peccata uestra ut phoenicium, ut niuem dealbabo: si autem ut coccum, ut lanam candidam efficiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras deuoluti sunt. Ad ultimũ¬
primitiuoꝵ infert᷑ interitꝰ. in quosit
fortassis aliquid supra nr̃am intelligen¬
tiã quod cõmisimus ab egꝙtiiͨ Uidean
in eccłam primitiuoꝵ quȩ ascripta est in
celis. Unde et exterminator angłs ad huiꝰ¬
cemodi munsteriũ mittit᷑. qui parcat illis
tantũ qui utrosq postes agni sangiune
primogenita ȩgiptioꝵ. siue eos pͥncipatꝰ
et potestates et mundi huiꝰ rectores tene

Expanded text:
tenebras devoluti sunt. Ad ultimutenebras devoluti sunt. Ad ultimuprimitivorum infertur interitus, in quo fortassis est aliquid supra nostram intelligentiam, quod commissum ab Aegyptiis videatur in Ecclesiam primitivorum, quae ascripta est in coelis. Unde etiam exterminator angelus ad hoc ministerium mittitur, qui parcit illis tantum qui utrosque postes agni sanguine primogenita Aegyptiorum: sive eos principatus et potesta
Abbreviated transcription (Latin):
uastent᷑ nascentia uitioꝵ. Uat et ignem.
sciens esse spinas et tribulos quos debeat¬
ignis ille depasci. de quo dicit dñs. ignẽ
ueni mittere in terrã. Per hunc enĩ in¬
centiua uoluptatis et libidinis consu¬
munt᷑. Qđd autẽ locustarũ octauo in
loco fit mentio. puto ꝑ hoc genus plage
mani generis inconstantiã confutari. Lo¬
custa enim cũ regẽ non habeat. sicut sc̃¬
ptura dicit. una acie ordinatũ ducit
erercitũ. Homines uͦ cũ rationabiles ã d̾o
facti sunt: neq semetipsos ordinate re¬
gere potuerunt. neq d̾i regispatient̃
moderamina ꝑtulere. Nona plaga te¬
nebrȩ sunt : siue ut mentis eoꝵ cecitas
arguat᷑. siue ut intelligant diuinȩ dis¬
pensationis et prouidentiȩ obscurissi¬
mas esse rationes. Posuit enĩ ds tenebras
latibulũ suũ. quas illi audacter et teme¬
re ꝑscrutari cupientes. et alia ex aliis
asserentes. in crassas et palpabiles error

Expanded text:
vastentur nascentia vitiorum: dat et ignem, vastentur nascentia vitiorum: dat et ignem, sciens esse spinas et tribulos ignis ille depascere, de quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidinis consumuntur. Quod autem locustarum octavo in loco fit mentio, puto per hoc genus plagaemani generis inconstantiam designari. Locusta enim cum regem non habeat, sicut Scriptura dicit, una acie ordinatum ducit exercitum : homines vero cum rationabiles a Deo facti sint, neque semetipsos ordinate regere potuerunt, neque Dei regis patienter moderamina pertulerunt. Nona plaga tenebrae sunt: sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas esse ratiolatibulum suum , quas illi audacter et temere pervertere cupientes, et alia ex aliis asserentes in crassas et palpabiles ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
tates ꝓprii agnoscat erroris. Qũ uͦ quin
to in loco animaliũ nece uł pecudum
egiptus uerberat᷑. uecordia in hoc ar-¬
guit᷑. Stultitiaq mortaliũ. qui tanquã sslon¬
irrationabilia pecora cultũ et uocabu¬
lũ di imposuerunt figuris non solũ ho¬
minũ s et pecudũ. ligno et lapidib
impressis. ãmonẽ. iouem. in ariete ue¬
nerantes. et anubem in cane. apim qͦq
credebant inesse diuinũ: in his uide¬
rent miranda supplicia. Uicera post
hȩc et uesicȩ cum feruore. sexto in uer
tia. inuesicis. tumens et inflata suꝑbia. i
feruore.urx ac furoris insania. Hucusq
perant᷑. Post hȩc uͦ uerbera. ueniunt de
et grando. et ignis. discurrens ingran.¬
dinẽ. Uide temperam̃tũ diuinȩ corre¬
ptionis. Non cũ silentio uerberat. s dat
uoces et doctrinã celitus mittit. ꝑ quã
possit culpã suã castigatus agnoscere.
Dat et grandinẽ. ꝑ quam tenera adhuc

Expanded text:
tates proprii agnoscat erroris. Quinto tates proprii agnoscat erroris. Quinto to in loco animalium nece, vel pecudum Aegyptus verberatur. Vecordia in hoc arguitur, stultitiaque mortalium, quae tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecudum ligno et lapidibus impressis, Ammonem Jovem in ariete venerantur, et Anubim in cane, Apim quoque credebant inesse divinum, in his viderunt miseranda supplicia. Ulcera post haec et vesicae turgentes sexto in verblitia; in vesicis, tumens et inflata superbia. In fervore irae ac furoris insania. Hucusquemperantur. Post haec vero verbera veniunt de et grando, et ignis discurrens in grandine. Videte temperamentum divinae correptionis. Non cum silentio verberat; sed dat voces, et doctrinam coelitus mittit, per quam possit culpam suam mundus castigatus agnoscere: dat et grandinem, per quam tenera adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ducunt᷑. indicari figuralit̾ arbitror
carmina poetarũ. qui inani quadã et
inflata modulatione uelut ranarũ so¬
nis et cantib mundo huic deceptionis¬
fabulas intulerunt. Ad nchil enĩ aliud¬
animal illud utile est. nisi qđ sonũ uocis
improbis et importunis clamorib reddat.
Post hoc scimiphes ꝓducunt᷑. Hoc animal
pennis quidẽ suspendit᷑ ꝑ aera uolitans. Exep
s ita subtile est ac minutũ. ut oculi ur¬
sum nisi acute cernentis effugiat. Cor¬
pus tam̃ cum insederit. acerbissimo te¬
rebrat stimulo. ita ut quem uolantem
uidere quis non ualet. sentiat stimu.¬
lantẽ. Hoc gͦ animalis genus dignissime
nutis et subtilib uerboꝵ stimulis animaᷤ
terebrat. et tanta calliditate circũuenit.
ut deceptus nec uideat. nec intelligat.
unde decipit᷑. Quarto quoq in loco
tates etiã uoluptatẽ et libidinẽ sũmũ p̃¬
deceptus est mundꝰ: adueniens sermo et
lex di huiuscemodi eum correptionib
arguit. ut ex qualitate pęnarũ. quali.¬

Expanded text:
tur ranae, indicari figuraliter arbitror carmina poetarum; qui inani quadam et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus, mundo huic deceptionisfabulas intulerunt. Ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit. Post hoc sciniphes producuntur. Hoc animal pennis quidem suspenditur per aera volitans; sed adeo subtile est et minutum, ut oculi visum, nisi acute cernentis, eludat: corpus tamen cui insederit, acerbissimo terebrat stimulo; ita ut quem volantem videre quis non valet, sentiat stimulantem. Hoc ergo animalis genus dignissime nutis et subtilibus verborum stimulis animas terebrat, et tanta calliditate circumvenit, ut deceptus quisque nec videat, nec intelligat unde deceptus sit. Quarto quoque in loco tates, etiam voluptatem et libidinem summum prdeceptus est mundus, adveniens sermo et Lex Dei hujuscemodi eum correptionibus arguit, ut ex qualitate poenarum quali
Abbreviated transcription (Latin):
penitentẽ simulabit. et de p̃cabit᷑ nos disce¬
dereqͥdẽ s non longe discedere. Sult nos
esse sibi ex aliqua parte uicinos. uult nos
ã fuis finib non longe discedere. Sed nos
nisi ab eo longius recedamus. et transeamꝰ
mare. et dicamus quantũ int̾iacet ortus
ab occasu. elongabit ã nobis iniquitates
nr̃as: salui esse non possumꝰ. Propter qd̾¬
de terra egipti. de potestate tenebra. et
pharaonẽ cum erercitu suo tanquã plũ¬
bũ dimergat in aquã ualidissimã. nos
autẽ liberati cũ gaudio et erultatione
ymnũ cantemꝰ dño. głose enim magnifica¬

Expanded text:
poenitentiam simulabit et deprecabitur nos discepoenitentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, sed non longe discedere. Vult nos enim esse sibi aliqua ex parte vicinos; vult nos a suis finibus non longe discedere, sed nos nisi ab eo longius recedamus et transeamus mare, et dicamus: Quantum interjacet ortus ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras, salvi esse non possumus. Possunt prde terra Aegypti, de potestate tenebrarum, et Pharaonem cum exercitu suo tanquam plumbum demergat in aqua vehementissima. Nos autem liberati cum gaudio et exsultatione hymnum cantemus Domino. Gloriose enim honorifica
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sue sunt: auctores gentiliũ philosopnoꝵ
Ibi gͦ nobis primo disputare uolentib occur¬
rendũ est: ut ipsos arguamꝰ. et ipsos errasse
doceamꝰ. Post hoc iam ingrediendũ nobis. ẽ.¬
et ad interiora certaminis. Dicit enĩ et dñs
Nisi quis prius alligauerit fortẽ. ñ potes
introire in domũ eius. et uasa eiꝰ diripers.
Prius gͦ nobis alligandus est fortis. et q̃sti.¬
onis unculis constringendꝰ. et ita introe¬
undũ ad diripienda uasa eius. et liberan¬
das animas quas deceptionis fraude posse¬
derat. Qđ cum sepius fecerimꝰ. et steterimꝰ
contra ipsum. steterimus autẽ eo modo quo
apłs dicit. state gͦ succincti lumbos utr̃os in
ueritate. et iterum. state in dño et unrili¬
ter agite. cũ gͦ hoc mͦ steterimꝰ ante ipsum.
ille artifex antiquus et callidus etiã uinci
se simulabit et cedere. si forte ꝑhoc negli.¬
gentiores nos efficiat ad certamen. Sed et

Expanded text:
enim suae sunt auctores gentilium philosophorum. enim suae sunt auctores gentilium philosophorum. Ibi ergo nobis primo disputare volentibus occurrendum est ut ipsos arguamus, et ipsos errare doceamus; post hoc jam ingrediendum est nobis ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest introire in domum ejus, et vasa ejus diripere . Prius ergo nobis alligandus est fortis, et quaestionum vinculis constringendus: et ita introeundum ad diripiendum vasa ejus, et liberandas animas quas deceptionis fraude possederat. Quod cum saepius fecerimus, et steterimus contra ipsum, steterimus autem eo modo quo Apostolus dicens: State ergo succincti lumbos vestros in veritate ; et iterum: State in Domino et viriliter agite ; cum ergo hoc modo steterimus adversus ipsum, ille artifex antiquus et callidus etiam vinci se simulavit et cedere; si forte per hoc negligentiores nos efficiat ad certamen. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ta: intelligi eatenus possunt. ut agnos¬
camus in quib da ꝑ sacrificia sacerdo.¬
tũ et obsecrationes pontificũ nos esse
purgandos. qđ aaron ꝑsona designat. in
quib dã uͦ ꝑ scientiã diuinȩ legis emen¬
dandos ut moysi designat officiũ. in aliis
autem sine dubio quȩ difficiliora sunt
ipsius dñi egere uirtute. Sed ne illud qui¬
dem putandũ est nobis in anit᷑ obserua¬
tũ. qđ primo quide moyses non intrat
ad pharaonẽ. s occurrit ei exeunti ad
aquas: postmodũ uͦ intrat ad eum. R̾
hoc non intrat. s accersitus accedit. Et
in hoc ut arbitror intelligi potest. qđ si¬
ue nobis in uerbo dĩ et religionis asserti¬
one certamen est aduersũ pharaonẽ. si¬
ue etiam obsessas ab eo animas de potesta¬
te eiꝰ conam᷑ ertpere. et est nobis in dispu¬
tatione luctamen: non statĩ in prima
fronte ingredi debemus ad ultima qͣsti¬
onũ loca. s occurrendũ nobis est aduer-¬
sario. et occurrendũ ad aquas fuas. aquę

Expanded text:
ta, intelligi eatenus possunt ut agnoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et observationes pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quibusdam vero per scientiam divinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter observatum quod primo quidem Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas, postmodum vero intrat ad eum. Post haec nec intrat, sed accersitus accedit et in hoc ita ut arbitror intelligi posse, quod sive nobis in verbo Dei et religionis assertorem certamen est adversum Pharaonem, sive etiam obsessas ab eo animas, de potestate ejus conamur eripere, et est nobis in disputatione luctamen, non statim in prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca; sed occurrendum nobis est adversario, et occurrendum ad aquas suas. Aquae
Abbreviated transcription (Latin):
In octauo cũ locustis urget᷑. et festinaũ¬
aaron dicens. Peccaui ante dñm dm̃ ur̃m
et in uos. Suscipite peccatũ meũ etiã
cum tenebris obfundit᷑. uocauit inqͥt¬
pharao moysen et aaron dicens. Ite serui¬
uocauit inquit pharao moysen et aaron
ppło meo. et uos et filii ifrł. Ite. seruite¬
dño dõ ur̃o sicut dicitis. Ques et boues

Expanded text:
festinaAaron dicens: Peccavi ante Dominum Deum vestrum et in vos. Suscipite peccatum meum, etiamcum tenebris suffunditur, vocat Mosen et Aaron, dicens: Ite et serviulg. add. Pharao Mose et Aaron populo meo, et vos, et filii Israel: ite, immolate Domino sicut dicitis. Oves vestras et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi p̃t hec om̃ia in infidelitate ꝑduret.
et nolit iungi ifrłiticȩ plebi ut exeat
de ꝓfundo et euadat in columis. s in in-¬
iquitate ꝑmaneat. et descendat tanquã
plũbũ in aquam ualidissimã. Iniquitaᷤ
plumbi sedet. Ideo qui ꝑmanet ininiqͥ

Expanded text:
nisi post haec omnia, in infidelitate perduret, nisi post haec omnia, in infidelitate perduret, et nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo, et vadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniquitas plumbi sed
Abbreviated transcription (Latin):
plementũ ȩtatis aduenerit. et uelut na-¬
turalis in ea quȩdã lex ceperit sua iu¬
ra defendere: primos sine dubio motus
scdm desideriũ carnis producit. quos ex
concupiscentiȩ uł irȩ fomite uis incenti¬
ua cõmouerit. Wnde quasi precipuũ
et quod non sit cõmune cũ ceteris hõib:
manducabit. prius quã faciat aut ꝓfe¬
rat maligna. eligat bonũ: qm̃ prius ꝗͣ
sciat puer bonũ aut malũ. resistit
malitiȩ ut eligat quod bonũ est. Alius
autẽ ꝓpħa tanquã de semetipso loquens
dicebat. delicta iuuentutis meȩ et igno¬
rantie ne memmeris. Quiagͦ primuisti
animȩ motus scđm carnẽ prolati in
peccatũ ruunt: merito in morali loco
egiptioꝵ primitua ponunt᷑. quȩ eate¬
nus extingunt᷑. si reliquȩ uite
conuersio emendatiorẽ dirigat curfũ. Sic
gͦ in animã quam lex diuina ab errorib
susceptã castigat et corrigit etiã primo¬
genita egiptioꝵ intelligunt᷑ esse deleta.

Expanded text:
plementum aetatis advenerit, et velut naplementum aetatis advenerit, et velut naturalis in ea quaedam lex coeperit sua jura defendere, primos sine dubio motus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite incentiva commoverit. Unde quasi praecipuum et quod non sit commune cum caeteris hominimanducabit . Priusquam faciat aut proferat maligna, eliget bonum: quam priusquam sciat puer bonum aut malum, resistet malitiae ut eligat quod bonum est. Alius autem Propheta tanquam de semetipso loquens, dicebat: Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Quia ergo primi isti animae motus secundum carnem prolati, in peccatum ruunt, merito immortali loco Aegyptiorum primitiva ponunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae conversio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat et corrigit, etiam primogenita Aegyptiorum intelliguntur esse deleta;
Abbreviated transcription (Latin):
iumentis insipientib. et similis factus
est illis. arguit eius et ulcera peccatoꝵ.
atq arrogantiã et tumorẽ fęruorẽq
in ea furoris extinguit. Adhibet post
tesq coherceat. Adhibet simul et ignẽ pe-
strum ardens erat intra nos. Nec locu¬
starũ ab ea subducit exempla. quib mor¬
deant᷑ et depascant᷑ om̃s inquieti motus
eius et turbidi. quo et ipsa discat quod
apłs docet. ut om̃ia sua scđm ordinẽ fi¬
ant. Ubi uͦ sufficienter fuerit castigata.
pro morib et pro emendatioris uitȩ
correptione cohercita. cum auctorẽ
uerberũ senserit. et confiteri iã ceꝑit
quia digitus d̾i est. et parum quid agni¬
tionis acceperit: tunc precipue gestoꝵ
suoꝵ tenebras uidet. tunc erroꝵ suoꝵ cali¬
ginẽ sentit. Cumq in hoc uenerit: tc̃
merebit᷑ ut extinguant᷑ in eo primoge¬
nita egipti. in quo tale aliquid intelli¬
gi posse arbitror. Om̃is anima cũ ad sup¬

Expanded text:
jumentis insipientibus et similis factus jumentis insipientibus et similis factus est illis. Arguit ejus et ulcera, peccatorum atque arrogantiae tumorem fervoremque in ea furoris exstinguit. Adhibet post tesque coerceat. Adhibet simul et ignem poenstrum erat ardens intra nos ? Nec locustarum ab ea subduxit exempla, quibus mordeantur et depascantur omnes inquieti motus ejus et turbidi: quo et ipse dicat quod Apostolus docet, ut omnia sua secundum ordinem fiant . Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus et pro emendatioris vitae correctione coercita, cum auctorem verberum senserit, et confiteri jam coeperit quia digitus Dei est, et parum quid agnitionis acceperit, tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt; tunc errorum suorum caliginem sentit. Cumque in hoc venerit, tunc merebitur, ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti: in quo tale aliquid intelligi posse arbitror. Omnis anima cum ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
tradurisse dicit᷑. hoc est captiuos duxis¬
se et triumphasse in ligno crucis. siue
hoc mundo fuerunt religionũ dicamꝰ.
quas. rꝑi ueritas cũ suis extinxit et dele¬
cũ spectat. Iam uͦ si etiã moralis nobis fi¬
gura tractanda est: dicemus qđ unaq̃q
anima in hoc mundo dum inerrorib
uiuit. et in ignorantia ueritatis. in e¬
gipto posita est. Huic si appropiare ce-¬
perit lex d̃i. aquas ei uertit in sangͥnẽ.
id ẽ. fluidã et lubricã iuuentutis uitã
conuertit in sanguinẽ ueteris uł noui
testamenti. Tum deinde educit ex ea ua-¬
nã et manẽ loquacitatẽ. et aduersũ di
prouidentiã ranarũ similẽ querelã. Pur¬
gat etiã malignas cogitationes eius. et
scinipharũ mordacitati similes callidi-¬
tatis aculeos discutit. libidinũ quoq mor¬
sus cynomiȩ spiculis fimiles depellit. stul¬
titiãq in ea et intellectũ pecudib simi¬
lem delet. ꝑ quam homo cũ in honore
esset non intellexit: sed comparatꝰ est

Expanded text:
truxisse dicitur, id est, captivos duxisse, et triumphasse in ligno crucis suae. hquas Christi veritas cum suis exstinxit et dele sunt. Jam vero si etiam moralis nobis figura tractanda est, dicemus quod unaquaeque anima in hoc mundo dum in erroribus vivit et in ignorantia veritatis, in Aegypto posita est. Huic si appropinquare coeperit lex Dei, aquas ei vertit in sanguinem, id est, fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris vel Novi Testamenti. Tum deinde educit ex ea vanam et inanem loquacitatem, et adversum Dei providentiam, ranarum similem querelam. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes, calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyae spiculis similes depellit; stultitiam in ea et intellectum pecudibus similem delet, per quam homo cum in honore esset non intellexit, sed comparatus est
Abbreviated transcription (Latin):
gat et uerberat egiptũ decem plagis.
moyses hic lex clĩ sit. quȩ data est huic
mundo. ut eum decẽ plagis. id ẽ. decẽ
mandatis quȩ in decalogo continent᷑
corripiat et emendet: uirga uͦ ꝑ quã¬
tib triumphat᷑. Qđ autẽ uirga ꝓie¬
cta fit draco. uł serpens. et deuorat ȩ¬
fecerant: serpentẽ pro sapientia poni¬
mo cum dicit. Estote prudentes sicut
titia uidebat᷑. quã moyses. idẽ. lex continet

Expanded text:
gat et verberat Aegyptum decem plagis. Moyses Lex intelligitur, quae data est huic mundo, ut eum decem plagis, id est decem mandatis quae in Decalogo continentur, corripiat et emendet. Quod atibus triumphatur. Quod autem virga projecta fit draco vel serpens, et devorat Ae; serpens pro sapientia poniiptum est: Estote prudentes, sicut ta videbatur, quam Moses, id est lex, continet
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ signũ belli tuba predicationis ostende.¬
lationũ pugna consurgit. Ex quo gͦ loqui
cepit moyses et aaron ad pharaonẽ. af¬
fligit᷑ ppłs dĩ. ex quo in animã tuã ser¬
mo d̾i ꝑlatus est: necessario certamen
intra te uirtutib aduersum uitia susci¬
tat᷑. Prius uͦ quam ueniret sermo qui
argueret. intra te uitia in pace durabał.
Sedꝰ ubi sermo d̾i facere cepit uniꝰcuiusq
discrimen: tunc ꝑturbatio magna con¬
surgit: et sine federe nascit᷑ bellũ. Cum¬
iniustitia enĩ quando potest conuenire
iustitia. impudicitia cũ sobrietate. cũ

Expanded text:
signum belli tuba praedicationis ostendelationum pugna consurgit. Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron ad Pharaonem, afternitates. Ex quo in animam tuam sermo Dei perlatus est, necessario certamen intra te virtutibus contra vitia suscitatur. Prius vero quam veniret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant, sed ubi sermo Domini facere ceperit uniuscuiusque discrimen, tunc perturbatio magna consurgit, et sine federe nascitur bellum. Iniustitia enim quando potest convenire iustitiæ, inpudicitia cum pudicitia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
te. Si enĩ fortit̃ steterimꝰ. consequent̃¬
et illud quod orat paulus ꝓ discipulis
dicens. quia d̾s conteret sathanan sub
pedib ur̃is uelocit̃. Quanto enĩ nos con¬
stanter et fortit̾ steterimꝰ. tanto magis in¬
firmus et inualidiis erit pharao. Si autẽ
nos uł infirmi ceperimꝰ esse. uł dubii.
ille aduersũ nos ualidior et constantior
fiet. Et uere illud implebit᷑ in nobis.¬
in quo moyses dedit figurã. Cũ enĩ ipse
leuaret manus uincebat᷑ amalech. si uͦ
uelut lassas eas deiceret. et brachia in¬
firma deponeret: inualescebat ama¬
lech. Ita gͥ etiã nos in uirtute erueis
xꝑi extollamus brachia. et leuemꝰ in ora¬
tione scãs manus in om̃i loco sine ira et
disceptatione. ut dñi meream᷑ aurili¬
um. Hoc idem nãq et iacobus apłs co-
hortat᷑ dicens. Resistite autẽ diabolo.
et fugiet ã uobis. agamꝰ gͦ omñ fide
ut non solũ fugiat ã nobis. sed et conte¬
rat᷑ sathanas sub pedib nr̃is. sicut et¬

Expanded text:
. Si enim fortiter steterimus, consequenter illud quod orat Paulus pro discipulis, dicens: «Deus conteret Satan sub pedibus vestris» velociter, quanto enim nos constanter et fortiter steterimus, tanto infirmior et invalidior erit diabolus. Si autem nos vel infirmi ceperimus esse et diabolus ille adversus nos validior et constantior fit et vere illud impletur in nobis, quo Moyses dedit figuram. Cum enim ipse elevaret manus, vincebatur Amalech, si vero velut lassas eas deiceret et brachia infirma deponeret, invalescebat Amalech. Ita ergo etiam nos in virtute crucis Christi extollamus brachia et elevemus in oratione sanctas manus in omni loco sine ira et disceptatione, ut Domini mereamur auxilium. Hoc namque Iacobus apostolus hortatur nos dicens: «Resistite diabolo et fugiet a vobis». Agamus ergo omni fide et non solum fugiet a nobis, sed et conteretur Sathanas sub pedibus nostris sicut
Abbreviated transcription (Latin):
inquã uideo tanquã intelligentẽ quid dif¬
ferat induratũ esse cor pharaonis et indu¬
rasse dnm̃ cor pharaonis dicere alibi quidẽ.
an diuitias bonitatis eius. et patientiȩ. et
longanimitatis contemnis. ignorans quia

Expanded text:
ulum tanquam intelligentem quid differat, induratum esse cor Pharaonis, et indurasse Dominum cor Pharaonis dicere Rom. II: An divitias bonitatis ejus, et patientiae et longanimitatis contemnis? Ignoras qu
Abbreviated transcription (Latin):
moysen et aaron locunt᷑ et dicunt.
pharaonẽ. execrabilem fecistis odorem
morte in mortẽ. Ita et ꝓpħicus sermo sua¬
ius est octor credentib. dubiis uͦ et incte¬
raonis: odor execrabilis efficit᷑. Sed et¬
ppse moyses dicit ad dnm̃. quia ex quo
locutus sum ad pharaonẽ. afflicit ppłm

Expanded text:
Moysen et Aaron loquuntur: Pharaonem, exsecrabilem fecistis odorem aliis in mortem, ita propheticus sermo suavis odor est credentibus; dubiis vero et increraonis, odor exsecrabilis efficitur. Ipse quoque Moses dicit Domino: Ex quo locutus sum cum Pharaone, afflixisti populum
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in tertia ubi scimphes inferunt᷑. magiqͥ¬
digitus di est hic. In quarta uͦ uigilare
iubet᷑ moyses mane. et stare contͣ phara¬
onẽ procedentẽ ad aquã. cum cynomia
replent᷑ egiptioꝵ domus. In quinta qͦq

Expanded text:
 In tertia vero sciniphes inferuntur, magdigitus Dei est hic. In quarta vero vigilare jubetur Moses mane, et stare contra Pharaonem procedentem ad aquas, cum cynomyia replentur Aegyptiorum domus. In quinta cum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ qđ intͣuerit moyses uel aaron ad pha¬
raonẽ. quia facta sunt ulcera et uefice
cum feruore etiam suꝑ maleficos ȩgipti.
et non poterant resistere moysi. Insepti¬
ma iubet᷑ uigilare ualde mane. et stare
contra pharaonẽ. cum grandinẽ et ignẽ
producit et uoces. In octaua intrare
precipit᷑ adeum. cum locusta ꝓducit᷑.
In nona rursũ contemnit᷑ pharao. et

Expanded text:
 intraverint Moses et Aaron ad eum, quia facta sunt ulcera et vesicae cum fervore etiam super maleficos, et non poterant resistere Mosi. In septima vigilare jubetur valde mane, et stare contra Pharaonem, cum grandinem et ignem producit et voces. In octava intrare praecipitur ad eum cum locusta producitur. In nona rursus contemnitur Pharao, et
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid addit᷑. Scriptũ est enĩ quia inq¬
rauit dñs cor pharaonis. et non audiuit¬
septima cum grando et ignis egiptũ uastat¬
uniuersã. indurat᷑ cor quide pharaonis. s
non ã dño. In octaua uͦ ubi locusta ꝓducit.
in nona cum tenebrȩ palpabiles fiunt.¬

Expanded text:
est enim quia induravit Dominus cor Pharaonis, etseptima cum grando et ignis Aegyptum vastat, induratur quidem cor Pharaonis, sed non a Domino. In octava vero, ubi locusta producitin nona cum tenebrae palpabiles fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuine legi. et sequi uerba di: continuo fts¬
olescentes. ne laborent. ne militent. ne
agant aliquid qđ eis prosit. relictis re¬
sectant᷑ et ocium. Qnd est seruire do:
borare nolunt. et mertes otii occasto¬
nes requirunt. Hȩc erant tunc uerba
pharaonis. Hȩc et nunc amici eius et fa
bet scribas hebreoꝵ. paleas non dari. op

Expanded text:
dere legi et verbo Dei: continuo ertuntur adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis resectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis, haec et nunc amici ejus loquunbet scribas Hebraeorum, paleas non dari, opus
Abbreviated transcription (Latin):
purgeri ut dimittat ppłm d̾i. scdo loco¬
hoc cupit impetrare ne longius abeant.
nec totũ triduũ ꝓficiscant᷑. et dicit. Ne
longe abeatis. Non uult longe a se fieri
ppłm di. Sult eum si non in facto uel in
sermone peccare. si non in sermone. uel
in cogitatione delinquere. Non uult ut
totum ã se triduum ꝓficiscant᷑. Uult in
nobis uł unum diem suũ habere. in aliis
duos. in aliis totum triduũ possidet ipse.

Expanded text:
urgeri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitatione. Non vult ut totum triduum a se proficiscantur. Vult in nobis vel unum diem, videlicet, in aliis duos, in aliis totum triduum possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o nr̃o. Quȩ est uia trium dierum qͣ
nobis incedenda est. ut exeuntes de
egipto ꝑuenire possunꝰ ad locũ. in quo
go qui dirit. ego sum uia. et ueritas. et
uita. Hȩc uia triduo nobis incedenda
est. Qui enim confessus fuerit in ore
suo dominum ilłm. et crediderit
in corde suo quod deus illum fusci¬
tauit a mortius tertia die: saluus
erit. Hȩc gͦ tridui uia est: ꝑ quam
peruenitur in loc
n quo domino iminoletur. et red¬
datur sacrificium laudres inte¬

Expanded text:
 quae est in via trium dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto, pervenire possimus ad locum, in quo qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita . Quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit. Haec est ergo tridui via per quam pervenitur in locum, in quo Domino immoletur, et reddatur sacrificium laudi
Abbreviated transcription (Latin):
postquã in terrã proiecta .ẽ. id ẽ. ptꝰ quã¬
mͦ stultã fecit ds̃ sapientiã huius mundi.
postea quam manifestauit xꝑm quicru¬
cifirus est. d̾i uirtutẽ esse et d̾i sapientiã.
et uniuersus iam mundus cõprehensus
in astutia eoꝵ. Qđ uͦ aquȩ fluminis uer¬
tunt᷑ in sanguinẽ. satis conuenienter
breoꝵ paruulos crudeli nece tradide¬
rant. auctorib sceleris poculũ sangͥnis
redderet. et cruorẽ polluti gurgitis quẽ
parricidali cede maculauerant potan¬
aquȩ egipti erratica et lubrica philoso¬
phoꝵ sunt dogmata. quȩ paruulos qͦsq¬
sensu et pueros intelligentia decepert̃.
Ubi crur xꝑi mundo huic ueritatis lu¬
men ostendit. necis eoꝵ pęnas et reatum

Expanded text:
postquam in terram projecta est, id est modo stultam Deus fecit sapientiam hujus mundi, postquam manifestavit Christum crucifixum esse Dei virtutem et sapientiam: et universus jam mundus comprehensus inis vertuntur in sanguinem, satis convenienter braeorum parvulos crudeli nece tradiderant, auctoribus sceleris poculum sanguinis redderet, et cruorem polluti gurgitis, quem parricidali caede maculaverant, potanAegypti erratica et lubrica philosophorum sunt dogmata, quae cum parvulos sensu et intelligentia deceperunt, ubi crux Christi mundo huic lumen veritatis infudit, necis illorum poena et reatus
Abbreviated transcription (Latin):
onec essetmoyses in egipto et erudiret᷑
omni sapientia ȩgiptioꝵ: non erat gra-¬
cili uoce. nec tardus lingua. nec ꝓfite.¬
bat᷑ se esse ineloquentẽ. Erat enĩ quantũ
ad egiptios. et sonorȩ uocis. et eloquen¬
tiȩ incomparabilis. Ubi autẽ cepit au¬
tardãq et impeditã linguã suã essem

Expanded text:
Dum esset Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi autem Dei vta
Abbreviated transcription (Latin):
ut dignet᷑ dñs aperire os nr̃m. ut possi¬
mus et contradicentes reuincere. et ob¬
turare os quod diabolus aperit. Hȩc¬
solũ autẽ moysi ꝓmittit᷑ os aperiri ã dño.
s et aaron. Dicit᷑ enim et de ipso. ego
aperiã os tuũ. et os illius. et instruã uõ

Expanded text:
 Dignetur Dominus aperire os nostrum, ut possimus contradicentem revincere, et obturare os quod diabolus aperit. VEsolum Mosi promittitur aperiri os a Domino, sed et Aaron. Dicitur enim: Ego aperiam os tuum et os illius, et instruam vos
Abbreviated transcription (Latin):
nunc moyses quem habemꝰ nobiscũ. ha¬
benius enĩ moysen et ꝓpħas. id .ẽ. lex dĩ
uult te educere de egipto. si audias
eam. uult te longe facere a pharaone. eruere¬
te cupit de opere luti et palearũ. si tamen
audias legem ci. et sꝑualit̾ intelligas. H
enim sapientiȩ in silentio et quiete dis¬
et uirtutẽ diuinȩ uocis agnoscere. Pro¬

Expanded text:
ue Moses, quem habemus nobiscum habemus enim Mosen et prophetas, id est, lex Dei vult te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non enim sapientiae in silentio et quiete diset virtutem di
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ habuimus patrẽ. etiam si nos in oꝑi¬
cum uenimus ad aquas: assumamus ad¬
nos legem di. nec nobis sordeat litterȩ¬
dis nr̃i tecta regalia collocemus. Grandẽ et
ualidum habeamus moysen: nichil de eo
parum. nichil humile sentiamꝰ. s magni¬
ficum totũ. totum egregiũ. totũ elegans:
totũ enim magnũ est. quic qͥd sꝑuale. quic
quid sublimis intelligentiȩ. ẽ: et oremus

Expanded text:
nem habuimus patrem, si nos in operierimus ad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litteradis tecta regalia collecemus. Grandem et validum habemus Mosen: nihil de eo parvum, nihil vile sentiamus, sed totum magnificum, totum egregium, totum elegans: totum enim magnum est, quod spirituale est, et sublimis intelligentiae. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
bis genus est tegminis ex uirgis aut¬
ex papiro contextũ. uł etiã ex arboꝵ
conclusa intra huiuscemodi tegmina.
q qͦ eccła ueniret ex gentib. et asfume¬
ret eam de luteis et palustrib locis. atq¬
intra sapientiȩ aulas et regalia tecta
apud suos transegit. Apud illos enĩ qui
sꝑualiter eam intelligere nesciunt. par¬
uiila est et infans. et lactentiũ habens
cibos. Cum uͦ ad ȩccłam uenit. cũ eccłȩ

Expanded text:
bes, genus tegminis ex virgis et papiro contextum vel etiam ex arborum clausa intra hujusmodi tegmina, que quo Ecclesia veniret ex gentibus, et assumeret eam de luteis et palustribus locis, intra sapientiapud suos transegit. Apud illos enim qui spiritualiter illam intelligere nesciunt parvula est, et lactentium habent cibos. Cum vero ad Ecclesiam venit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt᷑ tibi. Uide statim ut natus ĩ mo
ut renatus fueris. quid tibi imminet.
Hoc illud est quod in eu̾głio legis. qͥa¬
iłłc statim ut ascendit de baptismo du¬
ctus est ã sꝑu in desertũ. ut tẽptaret᷑
ã diabolo. Hoc gͦ est qđ in hoc loco pha¬
rao precipit ppło suo. hebreos infantes

Expanded text:
rojiciant: vide statim ut natus, imo et renatus fueris, quid tibi imminet. Hoc est illud quod in Evangelio legis, quia Jesus, ut ascendit de baptismo, ductus est a spiritu, ut tentaretur a diabolo. Hoc ergo est quod Pharao praecepit populo s
Abbreviated transcription (Latin):
affectus carnis designet᷑. uir autẽ rationa¬
bilis sensus et intellectualis sit sꝑs. Sensu¬
ergo rationabilẽ qui potest celestia ca¬
sursũ st̃ querere. hunc odit pharao rex et¬
princeps egipti. hunc necari cupit et¬
uiuere. et quȩ ad materiã ꝑtinent cor¬
poralẽ. hȩc non solũ uiuere. s et auge¬
ri. et excoli cupit. Wult enĩ ut om̃s car¬
nalia sapiant. temporalia desiderent.
quȩ supra terrã sunt querant. nemo e¬
leuet ad cȩlum oculos suos. nemo requi¬
rat unde huc uenerit. nemo patriam
paradisũ recordet᷑. Cum gͦ uideris ho¬
mines in uoluptatib et delitiis uitam
uiuiis. libidinib et impudicitiis. oꝑam
dare: in istis scias qđ rex egipti masculoᷤ
necat. et uiuificat feminas. Si uͦ rarũ¬
uerti. oculos sursũ erigere. quȩ ꝓpetu¬

Expanded text:
 vir autem rationabilis est sensus, et intellectualis est spiritus, qui potest coelestia casursum sunt quaerere. Hunc odit princeps Aegypti et necari cupvivere, et quae ad materiam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnalia sapiant, temporalia et quae sunt super terram quaerant; nemo levet ad coelum oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in voluptatibus vitam viviis et impudicitiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti masculos necat, et vivificat feminas. Si vero uverti, oculos sursum erigere,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ insidiant᷑ egiptiĩ. si forte hebreis nasca¬
tur aliquis masculus. ut statim ꝑsequant᷑¬
et int̾ficiant. nisi caueant. nisi obseruẽt
genuit masculũ. et uidit infantẽ esse
elegantẽ⁊ occultauit eum mensib trib¬

Expanded text:
 insidiantur Aegyptii, si forte Hebraeis nascatur aliquis masculus, ut statim interficiant, nisi caveant, observent genuit masculum, et vidit infantem esse elegantem et occultavit eum. Ne er