comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minsteru̾idedit. Si ergo seruus dicit sebapti¬
zare. recte dicit. s tanqmͣ minist̾. baptizat uo
ñ differt. siue bonus siue malus. baptizet Inde
etiam nemo dicit. bap̾s meus. cũ tñ dicat cuan¬
geliũ meũ prudentia mea licet hec sint ad̾eo. in
quib diffra est. alius enĩ alio. meliꝰ oꝑatur. in
euangelizando. et aliꝰ alio prudentior est aliꝰãt
alio magis. minꝰ uo baptizatꝰ. sinc ab infenore
siue amaiore baptizet᷑. dici non potest. Q̾¬

Expanded text:
ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, licet sint haec a Deo in quibus differentia est. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive a majore baptizetur, dici non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
to amalo. bono dato. nec minꝰ in bap̃o dato ama
est ille ꝑ ciuꝰ munsteriu datur. Item. ꝓrsus fieri
qd̾ datumost unil est. nec impar pp̃ impares mi¬
nustros. s par ⁊oquale. p̃p̃ hec. hiͣe est qui bapti¬
zat. Item. Egͥo dico ⁊ nos om̃is dicimus. qi iuste
ti iudicis munstros. sint muustri usti siuobãt
Ediaũ noli̾unt eẽ iusti. qui incathedra moysi se¬
dent. secursime fecit magr̃ meus. de quo sp̃t s
micida minnistrante polluat᷑. Item. Sunberesi

Expanded text:
to a bono, nec minus in Baptismo dato a mais ille quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros, sed par et aequale propter hoc, hic est qui baptizat. Item, ibid: Ego dico, et nos dicimus nti judicis ministros. Sint ministri justi si volunt. Si autem noluerint esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo spiritumicida ministrante polluatur. CAP. 160. - I
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ sille est. qui nꝰ qmͣ deest. s s̾eti sunt: tũ illo. qr
ñ sunt bdcci; susi ex eoqd̾ cũ illo sunt. qui fruunt᷑
fidem ¶ Quomodo aũ deus hĩtet inbonis. ex
illis aliquatenꝰ intellig̾e ualebis. que supra dc̃a
sunti cũ de spuscĩ processione temporali ageret᷑ i iͥ uii¬

Expanded text:
et ille est, qui nusquam deest. Sed beati sunt cum illo, quia non sunt beati nisi ex eo quod cum illo sunt, qui fruuntur fidem. Quomodo autem Deus habitet in bonis, ex illis aliquatenus intelligere valebis quae supra dicta sunt, cum de Spiritus sancti processione temporali ageret
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a abillo. Sed ille ab ip̃a est. Sieñ tẽ sapĩa¬
sap̃iaqũa genuit cã est illi ut sapi ꝗͣ ge¬
ens sit: ĩ ut sit: ip̃a illi cã est. qd̾.fieri ñ nu
põt. nssi gignendo eum. aut fatiemo. s it
nec genitricem: nec conditͥcem pr̃is. ⁊ illomͦ
quisqm dix̾it sapĩam. Quid enĩ ẽ insaniꝰ :¬

Expanded text:
ipsa ab illo, sed ille ab ipsa est. Si enim Sapientia quam genuit causa est illi ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est; quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faciendo; sed nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insani
Abbreviated transcription (Latin):
llud autem p̾ceptum ñ penitꝰ implet᷑ ab homine.
aũ: implebit᷑ ex toto. Uñ au̾g Cũm adhuc est
aliquud carnalis concupiscentie: ñ oĩ modo ex to
nerit qd̾ ꝑ fcm̃estint destruatur ꝙ ex parte est
riam nͥ ex parte sit s ex coto. canitas nͥ auferet᷑.
s augebitur. ⁊ implebitur IIn qua plenttudĩe
illud p̾ceptum caritatis implebitur. Diliges
dominu̾ dm̃ tuu̾ ex toto corde. ti st̃. buno erit
iustus. sine pec̾co. qr nulla erit lex repugnans:
m̾ti tunc ꝓrsus coto corde: tota anima: tota
m̃te diliges dm̃. ꝙ est su̾mũ p̃ceptum: Auestio
cũ in hac uita eam nemo habeat : qi n̾o none
recte curnt᷑. si quo currendum est. nesciat᷑ẽ
modo aũ sciretur. sinullis p̃ceptis ostenderet᷑ i fr̃¬
ce habescur illud p̾ceptim est: d̾ hic penitus ĩ¬
pleri ñ po̾t Imple
hoc mandatum ut cursor qui dm anͦ omilet pͥ

Expanded text:
llud autem praeceptum non penitus impletur ab homine iautem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni modo ex totvenerit quod perfectum est, ut destruatur quod ex parte estto, charitas non auferetur, sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, etc. Tunc erit justus sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, diliges Deum, quod est summum praeceptum. 7. Quaestio um in hac vita eam nemo habeat? Quia non recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Ecce habes cur illud praeceptum est quod hic penitus impleri non potest. Implethoc mandatum ut cursor, qui Deum ante omnia et prae
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur p̃t̾missum. s bñ intelligentib utr̾q in¬
uonit᷑ insingulis Qina qui diligit dm̃ ñ põt eum
aũ ꝯtempn̾e. quem deus p̃cipit diligi Et qui diligto
ꝓximĩ: quid ineo diligit. uisi dm̃: Ip̃a est dilectõ:
ab om̃i mũdana dilectione. discreta: Qmͣ distin¬
quens dominus dat sicut dilexi uos. Quid euĩ nisi
dm̃ dilexit innobis: ñ qu̾e habebamꝰ s ut hr̃emꝰ
Sicut medicusegros. ⁊ quid meis diligit nisi sa¬
lutem qmn cuꝑit reuocare: ñ morbum quemue¬
nio expellere. Sicr inosinuicem diligamꝰ. ut qnͣ¬
tum possimꝰ inuicem ad hñdum in nob̾ dm̃ ex
dilectione ad trahamꝰ:

Expanded text:
sum; sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis, quia qui diligit Deum, non potest eum contemnere quem Deus praecepit diligi; et qui diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguens Dominus ait: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis non quem habebamus, sed ut haberemus, sicut medicus aegrotos? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut quantum possumus invicem ad habendum in nobis Deum ex di
Abbreviated transcription (Latin):
mas ꝑsonas s ñ ratũ. ꝙr sine fide. Conui re.
infideleru ñ dirit̾e. Qd ñ fac̾et. siñcẽt inter
eos legitimũ ꝯiugiũ logitimũ est ꝙ legali
institatõne. ł ꝓunicie morib ñ contra uissi¬
onem domini contrahitui: de cognatõn

Expanded text:
mas personas; sed non ratum, quia sine fide. Conjugium infidelem non dimittere; quod non faceret, si non esset inter eos legitimum conjugium. Legitimum est quod legali institutione, vel provinciae moribus, non contra jussionem Domini contrah
Abbreviated transcription (Latin):
ñ añpossesciri qmͣ uideat᷑ nͥ diuina renełone
quis didic̃it
de ordinib eoꝵ qui iuditio erunt.

Expanded text:
non ante posse sciri quam videatur, nisi divina revelatione quis didicerit. 3. De ordinibus eorum qui judicandi erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uendi. s n̾ eam rec̾te ac digne hñt. nisi quiutta
⁊ doctrinã apłicam seruant. Ne p̃misse auctͥorta¬
tes malos sacerdotes hanc potestatem hr̃e negant.
s illos solos digne ac recte. hac potestate uti sig̾cãt.
illos qui scĩ ñ sunt. s ñdigͣne lrecte. Daͣt mmĩdeus
henedc̃onem poscenti eciam ꝑ indigaũ ministr̃¬

Expanded text:
vendi; sed non eam recte ac digne habent, nisi qui vitam et doctrinam apostolicam servant. Nec praemissae auctoritates malos sacerdotes hanc potestatem negant habere; sed illos solos digne ac recte hac potestate uti significanillos qui sancti non sunt, sed non digne vel recte. Dat enim Deus benedictionem digne poscenti, etiam per indignum ministr
Abbreviated transcription (Latin):
illud pecc̃m originale. ẜan accua an actu¬
Le. ⁊ si de originali sutelligat᷑ tonseqũt᷑ ale.
quid sit originale pecc̾m. ⁊ qnͣ pecc̃mdicat᷑
originale. ⁊ quomodo pertransient. ł ꝑ tnͣse¬
at in om̃s diligent̃ inuestigand̾ est. ¶ Qui¬
bdam placuit de pec̾co actuali Quidam acci¬
ade illud accipere asserentib hoc piunt illd̾¬

Expanded text:
illud peccatum, originale, scilicet, an actuale; et si de originali intelligatur, consequenter quid sit originale peccatum, et quare dicatur originale; et quomodo pertransierit vel pertranseat in omnes, diligenter investigandum est. Quibusdam placuit de peccato actuali Adae illud accipere, asserentibus hoc Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
seu tm uiri filiũ mulier defonte suscepent.
ñ iõ auiro separetur. Qd̾ ⁊ deuiro similiꝰ opor¬
tet intelligi

Expanded text:
um viri filium mulier de fonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
susceperunt natos. s separent se. Nie suadente
diabolo tale uitiũ mollesceret. Item siquis filias¬
trũ. ł fihastram suam añ epĩn tenu̾it ad c̃sir:¬
fatiend̾. s ne ulo̾ fieret. su̾moꝑe cauendũ ł de ilt
est intelligend̾. qm pͥus filios uicissira de fonte

Expanded text:
susceperunt natos, sed separarent se, ne suadente diabolo tale vitium invalescat. Item: Si quis filiastrum vel filiastram suam ante episcopum tenuerit ad Confirfaciendum, sed ne illud fieret summopere cavendum; vel de illis est intelligendum, qui prius filios suos vicissim d
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ au̾g. in .xͦ. li ͭ detͥ. ẜo ip̃o quo daturus
enit eum d̾s. iam donũ erate etiam añqm̃¬
daretur. ⁊ iõdonabilis. s aliter donabił qmͣ filiꝰ
Nam ⁊ alit̾ datus: ⁊ alit̾ processit qmͣ filiꝰ. filii enĩ
processio ᷤ genitum est. ł natiuitas. Sp̃c sci uero
processio natiuitas nonest. utraq uerot inef

Expanded text:
s erat eum Deus, jam donum erat, etiam adaretur, et ideo donabilis est; sed aliter donabilis quam Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio genitura est, vel nativitas; Spiritus sancti vero processio, nativitas non est; utraque vero inef
Abbreviated transcription (Latin):
tradunt uoluntatẽ mala̾ ⁊ actus ma eẽ pec¬
los inqnͣtum sunt. ł inqnͣtum actus ft̾. cata.
bona eẽ. inqnͣtum u̾o malasunt: pecta c̾e:
qui uoluntatem ⁊ actum quẽcũq bonam
dei nat᷑am ẽẽ dñt: in qnͣtum actus est. ł uolũ¬
tas. ⁊ex do̾ auctore cẽ. Inqnͣtum u̾o inordĩate.
i cont᷑ legemi fit: ⁊ fine debito caret. petõm

Expanded text:
ntatem malam et actus malos, in quantum sunt vel in quantum actus sunt, bona esse: in quantum vero mala sunt, peccata esse, qui voluntatem et actum quemcumque bonam Dei naturam esse dicunt, in quantum actus est vel voluntas, et ex Deo auctore esse; in quantum vero inordinate et contra legem Dei fit, et fine debito caret, peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
offerendo sacrifitio contͥbulan cordis. deuotus ⁊
smnplex I tñ agat. qd̾ ñ solum sibi prosit
ad salutẽ. s etiam ad exͣ ceteris. ut sipeccatũ
eiꝰ ñ modo ingniui eius malo. s etiam ĩ ta̾to
scandalo alioꝵ est. atq hoc expedireutilitati
ee uidet᷑ antistiti. ui noticiam ĩultoꝵ. łto
ciꝰ plebis agere penitenciã ñ recuset. ne leta
corporis ⁊ songuinis domini differenda sint.¬
etiam ꝑ prĩam. spes uite reparetur. sic diine
nolu̾tatis p̃sidiis ordinatis. ut indulgentiam
dei nisi supplicatõmly sac̾dorum noq̃ant ob¬
datemtt qutentib penitencie satisfactio¬
nem darent. ⁊ cosdem salubri satisfactõne
purgatos ad cõionem sacrom̃toꝵ. pianuam
reconciliatõnis ad mt̾ent. Item aug̾ Qu̾em
dat. rep̃sentet uitam suam doꝰ ꝑsacerdotem.¬

Expanded text:
offerendo sacrificio contriti cordis devotus et supplex. Id tamen agat, quod non solum sibi prosit ad salutem, sed etiam ad exemplum caeteris: ut si peccatum ejus non modo in gravi ejus malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethacorporis et sanguinis Domini differenda sintenitentiam spes vitae reparetur, sic divinae voluntatis praesidiis ordinatis, ut indulgentiam Dei, nisi supplicationibus sacerdotum nequeat obtatem, ut confitentibus poenitentiae satisfactionem darent, et eosdem salubri satisfactione purgatos, ad communionem sacramentorum per januam reconciliationis admitterent. Item Aug., lib. dat; repraesentet vitam suam Deo per sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si qñ ex ip̃a parte uenientes eriam p̃po̾iti ꝓ¬
bono pacis correcto scismatis errore suscepti st̃i
⁊ si uisum est opus eẽ. ut eadem osfitia gereret᷑.
que agelunt. ñ sunt rursus ordinati d sicut
baptismus ineiᷤᷤi ta ineis mansit ordinatõ integra qr
inp̾asione fuerait uitiũ. ꝙ unitate pacis est correctũ
ñ insacram̃tis. que uͥcunq sunt up̃a sunt. ⁊ cũ ip̃i ex¬

Expanded text:
i quando ex ipsa parte uenientes etiam praepositi bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut bain praecisione fuerat vitium quod unitate pacis est correctum, non in sacramentis quae ubicunque sunt ipsa vera sunt. Et quum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Idem. Aliud est ñ hr̃e aliquid. aliud est ñ uire hr̃e.¬
om̃s impii. s illi corrstidi sunt ⁊ pumendi. illa at̾
cognostenda ⁊ ueneranda. ¶ Item ggͣ. Qd̾ dicitis
ut qui ordinatus est. it̾m ordinet᷑. ualde riditulo¬
sum est. Ut cr̃ baptizatus serał it̾m luptizari
ñ debet. ita qui consetratus est semł ineodem or¬
dine ñualet tt̃m consecrari. ¶ His aliisq aucto¬
ritatib ur assi inõĩb ĩ piis. enam iihereticis p̃¬

Expanded text:
Idem: Aliud est non habere aliquid, aliud est non jure habere, veomnes impii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet iterum consecrari. His aliisque auctoritatibus videtur asseri in omnibus impiis, etiam in haereticis pr
Abbreviated transcription (Latin):
ontra aũ alii sentire uident᷑. qd̾ ab he obiuare.
recicis ⁊p̃cisis sacri ordiues. sicut ⁊ bap̾s tradi
naleant. Nec abhereticis redeuntes qui illic ordinati
sunt. ⁊ baptizati. tt̃m ordinandist̾. sicut nec bapti
cur ille qui illud bap̃a amit̾e ñ po̾t. iusdandi pꝰ¬
sit amit̾e. Utr̃oꝙ em̃ sacram̃tũ est. ⁊ qͣdam consecͣ¬
tione utĩq homini dat᷑. Iilud cũ baptizat᷑. ⁊ illud¬

Expanded text:
ontra autem alii sentire videntur quod ab haereticis etiam praecisis sacri ordines, sicut et Baptismus, tradi valeant; nec ab haereticis redeuntes, qui illic ordinati sunt et baptizati, iterum ordinandi sunt, sicut nec baptizcur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit amittere. Utrumque enim sacramentum est, et quadam consecratione ut
Abbreviated transcription (Latin):
It si qͣr ad quid creata sit rõnalis creatum:
respondetur ad laudand̾̃ dm̃. ad seruiend̾
ei adsruend̾ eo. In quib proficit ip̃a. ñ deus
Deus enĩ ꝑfectus ⁊ sũma bonitate: plenꝰ. nec
aug̃ipõt. nec minui. Qd̾ ergo rõnał crrat᷑a
fc̃a est adõ deferendum est: ad creatoris bonita¬
tem. ⁊ ad c̾ature utilit̾atem

Expanded text:
itur ad quid creata sit rationalis creatura, respondetur: Ad laudandum Deum, ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus proficit ipsa, non Deus. Deus enim perfectus, et summa bonitate plenus, nec augeri potest, nec minui. Quod ergo rationalis creatura facta est a Deo, referendum est ad Creatoris bonitatem, ad creaturae utilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
uir cũ ꝓpͥa cõinge dormieus nͥ lotus aqua:
em int̾nare ñdebet. Qnis diu̾se homin̾ nati¬
ones. dehac re diu̾sa sontiant. ⁊ alia custodi¬
usus suit. pꝰ ãmaxtonẽ ꝓpͥe coniugis. i lauat
purificatõnem quer̾e. ⁊ ab ingressu ecͥ paululum
temperare. Nec hoc dicentes. culpam deputamꝰ et.
luptate carmis si ñ põt asacu loc ingressu est ab¬
stinend̾ qr noluptas ip̃a sine culpa eẽ nullatenꝰ po̾ta
det̾minat aucto

Expanded text:
ir cum propria conjuge dormiens, nisi lotus aqua ecclesiam intrare non debet. Quamvis diversae hominum nationes de hac re diversa sentiant, et alia custodiusus fuit, post admixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu ecclesiae paululum temperare. Nec hoc dicentes culpam deputamus essluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu est abstinendum, quia voluptas ipsa sine culpa nullatenus Determinat a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ uiderunt solẽ: ait. ignis suꝑbier⁊ pena pec
ꝯtupiscenticr ure intelligr Istas penas. cati.¬
pauci uidentũo eas maxime ꝯmemceat apł¬
catum apostasier iultimam penam ignis eter¬
ni: media que sunt tipet̾ca sunt: ⁊ pene pecci¬

Expanded text:
n viderunt solem, ait: Ignis superbiae et concupiscentiae et irae intelligitur. Istas poenas pauci vident; ideo eas maxime commemorat Apcatum apostasiae, et ultimam poenam ignis aeterni, media quae sunt, et peccata sunt, et p
Abbreviated transcription (Latin):
uit desiderare inqͥt :ñ desid̾aui. uidemꝰ enĩrõ¬
ne : ñ nũqmͣ. qmͣ utiles sunt iustificatões dei.
s infirmitate spediti aliqñ ñ desideramus
A ẜreuolat ergo intellectus. sequit᷑ tardus ant
nullus affectus. Scimꝰ bonũ. nͦ deloctat agere.
icupimus. int delectet. Sit isteolim desiderare
concupiscebat: que bona eẽ c̃nebat. cupiens eoꝵ
hr̃e delectacionem: quoꝵ potuit hr̃e rõnei¬
D̃. Ostendit itaq qͥbꝰ qͣiͣ gradib ad eas ꝑueniatur
Orꝰ eiũ est: ut iudeat: qmͣsiñt ittiles ⁊ honeste.
deiñut oaꝵ desiderium concupiscatur. sostremo:
ut ꝓfitiente gr̾̃a delectet eoꝵ operatio: quarum
sola ratio delec̾tabãt¬

Expanded text:
n desideravit. Videmus enim ratione nonnunquam quam utiles sunt justificationes Dei: sed infirmitate praepediti aliquando desideramus. Praevolat ergo intellectus, sequitur tardus aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem, quorum potuit videre rationem. Ostendiprius enim est ut videantur, quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo ut proficiente gratia delectet earum operatio, quarum sola ratio delectat
Abbreviated transcription (Latin):
sint natuit: ĩmo oĩo ñ sint: Non est enĩ
aliquid: uel res aliqua: non ire ad eccle¬
siam. uel non credere in leũ ⁊ huimodiz¬
¶ Ao qd̾ dicunt. his atq hiuꝰ modi dictionibus
que iudent᷑ pͥuationes sĩpłr de¬

Expanded text:
sint naturae, imo omnino non sint? Non est enim aliquid, vel res, non ire ad ecclesiam, vel non credere et hujusmodi. Ad quod dicunt, his atque hujusmodi dictionibus quae videntur privationes simp
Abbreviated transcription (Latin):
indiate inmalitia m̃tis ꝑtinacia ꝑ qͣm fit
homo impenitens. desperatõ est. quã quis
penitus dissidit. debonitate dei estimans su¬
am malitiam diuine bonitatis. magniendi¬
nem excedere Sicut chaỹn. qͥ: dixit. Maior
est iniquitas meai qni ut ueniam mercar:
sc̃s: amor est patͥs ⁊ filii. ⁊ benignitas. qua
se inuicem ⁊ nos diligunt. q̃ tanta esti cuiꝰ
finis nest Recte erg̃o insp̾m sc̃m deliqͥre¬
dicinntur: qui suam malitiant des bonstatem
superare putant uõ penitenciam si assumũt.
⁊ qui iniquitati tam ꝑtinaci mente inb̾ent.
ut eam nũqm relinq̃re ꝓponant. ⁊ ad bonita
cet malitia p̃pse. sicut piis bonitas ¶sti¶
nimia ꝑtinatia ⁊ p̃simptõne. peccant autu¬
s bonum ostimante. tollentes in ħ tarbulẽ¬
tisamo iniquitatum mari portũdiuine
indulgentie quo se recipiant: sncͥtuantesatq
i p̾adesꝑatõne addiuit pecc̾a pottĩs dicentes mi¬

Expanded text:
in malitia pertinacia, per quam fit homo impoenitens. Desperatio est, qua quisque penitus de Dei bonitate diffidit, aestimans suam malitiam divinae bonitatis magnitudinem excedere, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear . s est amor Patris et Filii, et benignitas qua se invicem et nos diligunt; quae tanta est, cujus finis non est. Recte ergo in Spiritum sanctum delinquedicuntur, qui sua malitia Dei bonitatem superare putant, et ideo poenitentiam non assumunt; et qui iniquitati tam pertinaci mente inhaerent, ut eam nunquam relinquere proponant, et ad bonitatcet malitia propter se, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestinon bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes mi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ĩueniri nom̃ ꝙ daute excellentie ꝯueniat
nisi qd̾ meliꝰ dr̃ triuitas hec : umus deus Sic̾ aũ.
ergo tres res dũr: ⁊ hec sunt unares. ita tres
subsistencie dũr. ⁊ hec sunt una suła fece
ostensum est que sit intellñtia hui nõis ꝑ
sona cũ dĩs tres personas.¬

Expanded text:
inveniri nomen quod tantae excellentiae conveniat: nisi quod melius dicitur Trinitas haec unus Deus. Sicut ergo tres res dicuntur, et hae sunt una res, ita tres subsistentiae dicuntur, et hae sunt una essentia. Ecce ostensum est quae sit intelligentia hujus nominis persona, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa. dissimile est illiũbo dei :ͥ qd̾ natũ est de pa¬
trs cẽntia lale est aĩrãc si dic̾e̾m. de patͥs scĩa:
de patris sap̾ia. uł qd̾ est exp̃ssius. de prẽ ex̾ntia.
de ꝑatrẽ scientia. de patre. sapientia. Ex hoc itaz
intellectu u̾bũdei prĩs uingenitꝰ filius per

Expanded text:
mile est illi Verbo Dei, quod natum est de Patris essentia. Tale est autem ac si dicerem: De Patris scientia, de Patris sapientia; vel, quod est expressius, de Patre essentia, de Patre scientia, de Patre sapientia. Ex hoc itaque intellectu, Verbum Dei Patris unigenitus Filius, per
Abbreviated transcription (Latin):
reterea quen solet: sitrũ pater
genuerit filiũ uoluntate:an tate. an ne¬
necessitate. de hoc orosius ad aug̾. ita cessitate. ⁊
te qi necessitas. in dõ ñ est p̃ire uoluntas sit d̾s.¬
U li. detri Ridenda est dialetica eunomii. aqͦ
eimominiani hereticiorti sunt qui cũ non¬

Expanded text:
eterea quaeri solet utrum Pater genuerit Filium voluntate, an necessitate. De hoc te, quia necessitas in Deo non est; parturire voluntas sapi, c. 20, ridenda est dialectica Eunomii, a quo eunomiani haeretici orti sunt; qui cum non
Abbreviated transcription (Latin):
donum deiest. inqnͣtum datur eis quib datuiz
Aput seaũdeus est: i si neminidat᷑. qi deuserat
patri ⁊i filio ccet̾nus. añqmͣcuiqmͣ daret᷑ necqr
alidant: ⁊ ip̃e datur᷑ io minorest illis Ita enĩda¬
tur sicut dei donu̾: lit etiam seip̃m det sic̾ deus
Illonem̃dici potest ñ eẽ sue potestatis. de quo dic

Expanded text:
donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam alicui daretur, nec quia illi dant, et ipse datur. Ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. m dici potest non esse suae potestatis, de quo di
Abbreviated transcription (Latin):
ut habitum fatiant. ñ mutant᷑. s ip̃a mutant:
inse integra ⁊ inconcussa mtanentia. sicut
sapientia accedñs homini: ñ ip̃a mutatur.
s hominẽ mutat: quẽ de stulto sapientẽ
facit Quedam u̾o sit accedunt łaccidt᷑ tu
mutent i mutent᷑ ut tib qͥamitens spe-¬
tiom si ramincorpus u̾tit᷑. ⁊ nos abo refecꝰ¬
ti ab etilitate atq langore. in robur atq
accidunt. nec abeisnp̃a mutant᷑ Sicit
anulus poĩtꝰ: indigito. qd̾ gen᷑ marissie̾
reperitur ¶ Quartum genꝰ ost. Quarta.
s aliam spẽm ⁊ formã. accipiint. ut est
uestis. que deiecta atq depoĩta ñ ht̃ eam
formam quͣi sumit induta Induta enĩ
m̃bris accipit forma̾. qmͣ ñ habebat exu¬
ñ formam suam. nuitans. s formã gruit hu¬
serui accipiens. neq cõu̾sus aut tns ic oꝑati¬
mutatꝰ in hominẽ ãmissa inco̾mu oni.¬
tabili stabilitate. s insimilitudĩe hõiũ faccꝰ
est ip̃e susceptor um hominẽ suscipiendo⁊

Expanded text:
ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedautentur, ut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate atque languore in robur atqueaccidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum genus est sed aliam speciem et formam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exun formam suam mutans, sed formam servi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed in similitudinem hominum factus est ipse susceptor, verum hominem suscipie
Abbreviated transcription (Latin):
insimilitudine homi ñ fac̾tus. qr ñ tranfi¬
gurat̾one in homiinẽ.s hĩtu factꝰ ẽ: cũ in¬
diitus est hominẽ quẽͥ uniens quodãmͦ
atq conform ãs: ĩmortalitati et̾ntatiq
satiaret. Nonergo opoiter intelligi mu¬
tatũ eẽ u̾bum susceptõne hominis. sicut
nec m̃bra ueste induta: mutant᷑. ꝗͣis illasus¬
ceptio: inesfabiłr suscept̾. suscipienti co¬
etiam ip̃iꝰ incarnatonis modum uolens ex¬
pͥmere querentibꝰ: in .iiii. li. detriait

Expanded text:
inum factus; quia non transfiguratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur; quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti coetiam ipsius incarnationis volens modum exprimere quaerentibus in quarto libro De Trinit
Abbreviated transcription (Latin):
disferentem rõnem dicti assignans. cũ na¬
tura humana inxp̃o nominatur. ⁊ cũ una
hominũ nat᷑am dm̃s sciendum est ꝙ ñ cõsi¬
derantes ad amie ⁊ corꝑis rõnent hoc dñis
Inpossibile est enĩ uniꝰ nature dr̃e dominicor¬
pus ⁊ animamiad inuicem conpanita d

Expanded text:
differentem rationem dicti assignans, cum natura humana in Christo nominatur, et cum una hominum naturam dicimus, sciendum est quod non considerantes ad animae et corporis rationem hoc dicimus. Impossibile enim est unius naturae dicere Domini corpus et animam, ad in
Abbreviated transcription (Latin):
sit .s. corpus ⁊ anuiꝰa intellectũalem. ⁊ hoꝵ
ydiomata Totum enũ totꝰ a sumpsit met
ut toti mͥsalutem gratificares Qd̾ eñ in¬
assap̃tibile est: incurabile est

Expanded text:
scilicet corpus et animam intellectualem, et horum idiomata. Totus enim totum assumpsit me, ut toti mihi salutem gratificaret. Quod enim inassumptibile est, incurabile est.
Abbreviated transcription (Latin):
utrum filiꝰ sit sapiens. seip̃o. ł ꝑ se ip̃m qͦsdã.
Quidam dñt: multiplidem hic fieri intelli¬
gentiam. nõdistinguend̾ fore:itaut cũ dicis
filiũ ẽc̃ sapientẽ se ip̃o. ł per seip̃nt sisui nat᷑a
⁊i cẽntia sapientem intelligast uerus sit intlłs
Si uero ascip̃o. ł deseip̃o sapientem cẽ intelli¬
gas falsitati sub̾tam h̃s intelligentiã alioꝵ¬
alii uero sinpłr ⁊ absq det̾minatõne det̾i¬
concedunt hmõi locutõnes. filus est sanatõ.¬
pions. per se. s ñ ase. ł de se. ⁊ filiꝰ est deus per
se. ⁊ est perse. s ñase ł dese hoc confirmantes.
ũbis hylarii. qui filiũ ñͥ aseͥ s per se agere. ĩ
lo uiii. detri. ait Nat̾ure inquit cui contͣdicis
heretice. ħunitas est. ut ita perseagat filiꝰ. ne
qseagat. ⁊ ita ñ aseagat. ut perse agat. Intel¬
ligo̾siliu̾ agentem. ⁊per eumꝰ pr̃ei agentẽ
Insirmꝰ sit. ñ qͣseagendo. nisiqdõ ipe agit

Expanded text:
utrum Filius sit sapiens seipso vel per seipsum? Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapientem esse intelligas, falsitati subjectam habeas intelligentiam. Alii vero simpliciter et absque determinatione concedunt hujusmodi locutiones: Filius est Sapientia per se, sed non a se vel de se, et: Filius est Deus per se, et est per se, sed non a se vel de se. Hoc confirmantes verbis Hilarii, qui Filium non a se, sed per se agere ait, in lib. 9 de Trin.: Naturae, inquit, cui contradicis, haeretice, haec unitas est, ut ita per se agat Filius ne a se agat, et ita non a se agat ut per se agat. Intellige Filium agentem, et per eum Patrem agentem. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit;
Abbreviated transcription (Latin):
mł tm̃ dicebant. utilem eẽ penitẽciam. ita
Adhuc ustant ꝑfidi. qm̾ sapunit plusqmͣ
oportet. Non sobrii s excedentes m̾suram di¬
cunt ⁊ sisemł pecauitib post bap̾m ualeat
penitencia ñ tñ sepe peccantib proderit ite¬
rata anioqͥn remissio ad pect̾meẽt incitatõ.
dñt enĩquis n̾ semper peccaret. si semꝑ redi¬
re posset. Dñt enĩ domiñ ucitatorẽ mali si
semꝑ penitentib subuerit. ⁊ ei placere pec̾em.
quid semꝑ p̾sto est gr̾a frrant aũ. Constat
ea destruere. Siea amaret. ñ ita semꝑ ea desitu¬
quitas aliqu̾ ꝓgredit᷑. ut etiam pꝰ pactampe¬
nitenciam. post altaris reconcliatõem. ł si¬
milia. uł grauiora comitant: ⁊ tn̾deus fac. etiam

Expanded text:
m dicebant utilem esse Poenitentiam, ita: Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plusquam oportet, non sobrii, sed excedentes mensuram; dicunt: Et si semel peccantibus post Baptismum valeat Poenitentia, non tamen saepe peccantibrata; alioquin remissio ad peccatum esset incitatio. Dicunt enim, Quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Deum incitatorem mali, si semper poenitentibus subvenit: et ei placere peccata, quibus semper praesto est gratia. Errant autem. Imo constat ea destruere. Si enim ea amaret, non ita semper destruquitas aliquando progreditur, ut etiam post peractam poenitentiam, post altaris reconciliationem vel similia vel graviora committant. Et tamen Deus facit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣuis eis mec locus ille penitencie. n̾cedat᷑ deus tñ:
suꝑcos sue patientie nõ obluuscr᷑. Ex quoꝵ nũo:
siquis nobis dicat. dicite utruni aliquid mͥ pro¬
sit ad uitam fut᷑am. si inista uita illocebrosissi̾e
uoluptatis. blandim̃ta contenpsero. si me pemi¬
tendo uehem̃tius. qmͣ pͥus excruciauero. si ube¬
ts fleuero. si meliꝰ uixero. si pauperes largius
uite suauitate sru̾ere. Aũtat dens tam ĩmnc̃
sacrilegamq dementiam. Item Ioħs dsostomꝰ.¬
D de reparatõne lapsi. Talis mͥ crede. talis est gr̾a
hominis pietas dei. Nũqmͣ speruit penitẽtiam¬
uiam susciperit libent̾.amplectit᷑. ⁊ facit oiꝰa
penitencia. suscip̃ etiam ip̃am. nec patit᷑ qͣuis
erigue ꝯũsionis perdere mercedem

Expanded text:
ocus ille Poenitentiae non concedatur, Deus tamen super eos suae patientiae non obliviscitur. Ex quorum numero si quis vobis dicat: Dicite mihi utrum aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparathomines pietas Dei: nunquam spernit homuiam, suscipit, libenter amplectitur, facit omnia paenitentiam; suscipit etiam ipsam, nec patitur quamuis exiguae conuersionis perdere mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum inquit ꝙ hic quidata exurgunt
hoꝵ ũboꝵ occ̾onem penitenciam auferontes.
qiͣ ꝑpenitenciã ñ ualeat pecc̾or post lapsum
etiam penitenciam ñ excludit. nec ꝓpitiaci¬
onem. que sepe sit ꝑ penitẽciam. s scd̾m lip

Expanded text:
Sciendum, inquit, quod hic quidam exurgunt, horum verborum occasione poenitentiam auferentes; quasi per poenitentiam non valeat peccator post lapsum in hoc poenitentiam non excludit, nec propitiation
Abbreviated transcription (Latin):
spes ponenda ñ est. qi maledictus est: qui hoc
facit. Ergo si liquide adu̾tas. nec seip̃o qͥsquͣͣ
Si dixisset tm̃ de fruarꝰ ⁊ ñ addidisset indn̾ꝯ. aĩ
uderctur finem dib̾nis ac spem constituis¬
se in co s qr illud ad didit: inclño: se finem
posuisse: codemq fruisignificauit. Cum enĩ¬
potius qmͣ homine frucris. ħ¬

Expanded text:
spes ponenda non est, quia maledictus est qui hoc facit . Ergo si liquide advertas, nec seipso quisquamSi dixisset tantum te fruar, et non addidisset in Domino, videretur finem dilectionis ac spem constituisse in eo; sed quia illud addidit in Domino se finem posuisse, eodemque frui significavit. Cum enpotius quam homine frueris.
Abbreviated transcription (Latin):
si securꝰ huic exierit ego nescio penitenciãdare E¬
possumꝰ. securitatẽ ũo: ñ. Nũquiddico danpna¬
bit᷑ : s ñ dico. lib̾abit᷑. uisergo adubio liberari:
age penitenciã du̾sanꝰ es. Si sic agis. dicotͥ qr
securus es. qr penitenciam egisti eo temꝑe quo
peccare potuisti Siuis agẽre penitenciã. qñ sa¬
b peccare si potes. pecc̾a te dimisert̃. ñ tu. illa
Item due res st̃. aut ignoscit᷑ tͥ aut ñ ignoscr᷑.¬
tibi. Qͥdeorum tͥ sit futͣm. nescio ergo tene
Cũ penitencia q̃ infine agr̃. inpsalmo appellet᷑
sacrificisi uesꝑtinũ. ꝙ erat acceptabiliꝰ ĩlege¬

Expanded text:
iam dare possumus, securitatem non. Numquid dico, damnabitur? Sed nec dico liberabitur. Vis ergo dubio liberari? age poenitentiam dum sanus es. Si sic agis, dico tibi quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item: Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrif
Abbreviated transcription (Latin):
opoitet ñ solum tnĩe iudicem s diligere. qr
est. de eiꝰ remissõne. S qm̃ uix ł raro est tam iusta
ꝯu̾sio. tim̃dum est de pentrente sero. maxime cãi filii
quos illicite dilexit. suit p̃sentes. uxor imũdus ad se
uocet. multos solet serotina penitencia decipere.
Sed qm̃ deus semꝑ potensest. semꝑ etiamĩmorte ul au¬
uare ualet quib placeti Cum gͥ opus sit ñ hõis s
dei fructifera penitencia inspirare cam pͣ qñcũq

Expanded text:
oportet non solum timere judicem, sed diligere, quia est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitentia decipere. Sed quoniam Deus semper potens est, semper etiam in morte juvare valet, quibus placet. Cum ergo opus sit non hominis, sed Dei, fructifera poenitentia, inspirare eam potest quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
deus uolũtate malũ fut᷑m. fecit tñ eum pro¬
uidens. qnͣta deillo sira bonitate dẽt fact᷑us figm̃¬
tũ gͦ deidr̃: qr cũ sciret deus eũ uolũtate
malum futiñ: ut bonis noceret: Creauit
tñ illum: ut de illo bonis prodosset hoc au̾¬
¶ fecit. ut illudatur oi. Illuditur enĩ epc̃
scis ꝓficit. tenptacio eiꝰ. sicut ⁊ mali hoĩes
quos deus malos fut᷑os ẽẽ p̾uidens: creauit tñ
ad scoꝵ utilitatem: Illuduit᷑: cũ p̃stat᷑ scĩs eoꝵ
tenptatõne ꝓfectus. S ip̃e dr᷑ initiũ. qi p̃ced̾
antiquitate ⁊ pͥncipatu malitie ħ aũ illusio
los. ut si qnͣtum nitunt᷑. s qnͣtum siniuit
possint. ¶ Eeceaperte ostendit᷑ quałr p̾dc̃a
u̾ba iob intelligenda sint. ⁊ angłicam nat᷑a:

Expanded text:
Deus voluntate malum futurum, fecit tamen eum, providens quanta de illo sua bonitate esset facturus. Figmtur, quia cum sciret eum Deus voluntate malum futurum ut bonis noceret, creavit tamen illum, ut de illo bonis prodesset; hoc autem fecit ut illudatur ei. Illuditur enim ei, cum sanctis proficit tentatio ejus. Sicut et mali homines quos Deus malos futuros praevidens creavit, tamen ad sanctorum utilitatem, illuduntur cum praestatur sanctis eorum tentatione profectus. Sed ipse est initium, quia praecedit antiquitate et principatu malitiae. Haec autem ilos, ut non quantum nituntur, sed quantum sinuntur, possint nocere. Ecce aperte ostendit qualiter praedicta verba Job intelligenda sint, et a
Abbreviated transcription (Latin):
filius enĩ accepit hominẽ ita ut fie̾ret homo. sp̃¬
uero sc̃s nonita accepit colunbam᷑ ut fieret colũ
minoi pacre: qi ñsic est assimpta creatura ĩnqͣ¬
appareret sp̃c sẽs. sicut assimptus est filiꝰ hois.
inquaforma psins dei ũbi ꝑsond presentaretur.
n ut hret u̾b̾um dei sicut aussci sapieñtes: s qd̾ ip¬
sum u̾bumerat. auuidest eni u̾bum incarne:
alud ũbum caroꝰ. i alind est ilbum in homine:
ex ũgine maria. slonenĩ colu̾bam ł illũ flatũ
ł illum ignem b̾atificauit. sibiq inunitate pͦ¬

Expanded text:
Filius enim accepit hominem, ita ut fieret homo; Spvero sanctus non ita accepit columbam, ut fieret columbminor Patre, quia non sic est assumpta creatura ippareret Spiritus sanctus, sicut assumptus est Filius hominis in qua forma ipsius Dei Verbi persona praesentaretur, non ut haberet Verbum Dei sicut alii sancti sapientes, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Verbum caro, id est, aliud est Verbum in homine, ex Virgine Maria. Non enim columbam, vel illum flatum, vel illum ignem beatificavit sibique in unitatem pe
Abbreviated transcription (Latin):
erit idc̾to ꝑ dei grãm iuuari potuit ad
ueniam. ut qui ꝑaliũ cetid̾at: ꝑ alium
engeret᷑. Quia engoincitatorem hu̾it ad
malum: ñ iniuste reparatorem huĩt ad bo¬
mũ. Diabolus uͦ quisine alicꝰ tenptacione
peccauit : peralium ut resurget: iuiuari nõ
debuit. nec ꝑ se potuit. ñ oir remediabile
pestm eiꝰ excitis pect̾m uero hominis. sicut
ꝑ aliũi hu̾it initra:. ita ꝑ aliũ ñ incongrue:
habuit remedium
Quare homo ñ angelꝰ

Expanded text:
uit ad veniam, ut quod per alium ceciderat, per alium erigeretur. Qui ergo incitatorem habuit ad malum, non injuste reparatorem habuit ad bonum. Diabolus vero quia sine alicujus tentatione peccavit, per alium ut surgeret juvari non debuit, nec per se potuit; et ideo irremediabile peccatum ejus extitit. Peccatum vero hominis sicut per alium habuit initium, ita per alium non incongrue habuit remedium. 6. Quare homo, non angel
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s angłi eiusdem ordinis eqͣles st̃t siinti
Ita et̃ quibdam płacuit. s ñ est ħͣꝓbabuẽ.
neçassertione dignum. qi lucifer qui fuit de
collegio suꝑioꝵ ipsis erram dignior excitit. qui
aliis excellentiores creati fu̾nt. Ex quo percipt̃
qd̾ si ꝑstitisetł itioidine supenor fursset. ⁊ aliis
esusdemadinis dignioi exaiasset: Sicut .ix.

Expanded text:
omnes angeli ejusdem ordinis aequales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio superiorum, ipsis etiam dignior extitit, qui aliis excellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
tum etiam ꝯcupisdentẽ reddit. Sic̃ ꝑ simil¬
enĩ inoculo ceci innocte uitiũ cecita ost̾.¬
tis est. s ñ apparet: nec disc̾nit᷑ int̾ uidẽ¬
tem ⁊ cecum nͥ luce ueniente:. sica puero
uitium eẽ ñ apparet.i donec etatis ꝓuec̾tioris
tempusoccurrat. ¶ Ex his datur intelligi:

Expanded text:
tum etiam concupiscentem reddit. Sicut enim in oculo caeci, in nocte vitium caecitatis est, sed non apparet, nec discernitur inter videntem et caecum, nisi luce veniente; sic in puero vitium esse non apparet, donec aetatis provectioris tempus occurrat. §. Ex his datur intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
scgno uit em̃ã quo c̾atus fu̾at.ñ toris.
eo modo ꝯgnoscendi: quo exauditu
solo ꝑcipitur. quo modo acredentib
ab sens queritur. si qͣdam interiori ĩ spirõe:
qua dei p̃sentiam contenplabat᷑. ñ tñ ita
excellent᷑. sicut pꝰ hanouitam sci uisur ⁊ ft̃.

Expanded text:
gnovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi quo ex auditu solo percipitur, quo modo a credentibus absens quaeritur, sed quadam interiori aspiratione qua Dei praesentiam contemplabatur; non tamen ita exc
Abbreviated transcription (Latin):
act. Nonaũ̾ego᷑s gr̃ti dei mec̾ Nonideo dic̃
qr nicħ boni agebat. S qi nich boniageret:
silta n᷑ ad siuaret ¶ His testimoniis aꝑte
insinuat᷑iqi uoluntas hominis gr̾̃a dei pre¬
uenit᷑iatq p̾parat᷑ tut fiat bona. ñ ut fiat uo¬
lutaẜ qr ĩ añ gr̾̃am uoluntas erat. s ñ erat

Expanded text:
 Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Non ideo dicit, quia nihil boni agebat, sed quia nihil boni ageret, si illa non adjuvaret. His testimoniis aperte insinuatur, quia voluntas hominis gratia Dei praevenitur atque praeparatur ut fiat bona, non ut fiat voluntas; quia et ante gratiam voluntas erat, sed non erat
Abbreviated transcription (Latin):
tulte sf̃am : cĩrait.: Non est nolenttis neq cur¬
rentis s dei miserentis hoc si attenderes uili¬
anes n extenderes ccͣ giaͣm m̃ita uolũtaas hu¬
mane: Non enlio miseret᷑ deus alicuiꝰ: q uo
luit i cucrit᷑. s ĩo uoluit ⁊ cucͣritiq misertꝰ :

Expanded text:
tulit, cum ait: Non est volentis neque currentis, sed Dei miserentis. Haec si attenderes, Juliane, non extenderes contra gratiam merita voluntatis humanae. Non enim ideo miseretur Deus alicujus, quia voluit et cucurrit: sed ideo volu
Abbreviated transcription (Latin):
lo ⁊ operante ut uelunꝰ ł cooperantes c̃ uolumꝰ
bona pieritis opera: nicħ ualeꝯmus ¶ fece his
puenit uoluittatem bo̾am eq enĩ libat᷑: oꝑanis¬
ĩanat᷑ hominss uolu̾taẜ itt sit bona. bonũꝙ
esficatit᷑ uelit sooperans u̾o gr̾a: uoluntate
am bonam sequitur adiuuando. uñaũg. ct
iulsanũ heticum: qui bonam uolũtatẽ ex hib̾
arbito tm̃ ẽẽ dicebat: atq hominem ꝑ lib̾m¬

Expanded text:
l operante ut velimus, vel cooperante cum volumus ad bona pietatis opera, nihil valemus. Ecce his evenit voluntatem bonam: ea enim liberatur et praeparatur hominis voluntas, ut sit bona, bonumque efficaciter velit. Cooperans vero gratia voluntatem jam bonam sequitur adjuvando. Unde Aug., contra Julianum haereticum, qui bonam voluntatem ex libero arbitrio tantum esse dicebat, atque hominem per lib
Abbreviated transcription (Latin):
bit panperi purans illumẽe diuiteᷤ. ñ põt renũ¬
tiari pͥoriconditõni. qmͣuis ertau̾it. nec error qͣlita¬
tis. ut siquis ducnt nuxorem meretͥtẽ: ł corrup¬
tamqũa putat eẽ castam ł uͥguiẽt ñ potest eã
de coniugio marie nosephi

Expanded text:
bit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renuntiare priori conditioni, quamvis erraverit. Nec error qualitatis, ut si quis ducat uxorem meretricem vel corruptam, quam putat esse castam vel virginem, non potest eam De conjugio Mariae et Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝑsimile ꝓbat᷑. Siem̃ diabolus tuansfig᷑ans se
mangłm lucis credat᷑ bonꝰ ñ est error ꝑniciosꝰ.
Qd̾ aũ iurille inaham muliere̾ ñ consenserit:
ex sułi ostendit᷑ diquis hereticꝰ nomine ag̃i.
łambrosi alieni cathosico seosfert. eũꝙ ad sue

Expanded text:
quod per simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se quod per simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae
Abbreviated transcription (Latin):
araalcũ. nec erge in illud consensi qi consensus
ñ nͥ uoluntatis est. Sicut ergo erroi mat̾ie exclu¬
dit consensũ. ita imcõuigio error ꝑ .s ded oppẽito.
obict᷑ de iacob. qui ꝓ rachol . uii. annis seruie¬
rat. ⁊ suppoĩta est eilia. Nunqͥd error ꝑsone exelu¬
qd̾ ibi fcm̃ est ministerio gestũ ñ imꝓbe tradit᷑
Ibi rñ ⁊ si nõ p̃cessit. socutus est consensuꝰ nec ex
illo concubitu qui consensũ p̃cessit. fermcarii
indicant᷑. cũ ille maritali affcũ eam cognou̾it.
ulla uxorio afstu debitũ ꝑsolu̾it putans loge
pͥmogenitaꝵ ⁊ pat̾nis imperiis se un uire co¬
pulatam. Excusat᷑ eitam qi dei consilio ĩ mist̾io
itaauctũ est. hodie etiam excusaret᷑ ille. cui ĩ¬
sciouxoris soror. lectulum eiꝰ ing̃ssa se subicet
que tũsint spe coniugii. ꝑpetuo manere censeat᷑.
ille tũ qui cognouit eam ꝑ ignorantiã excusat᷑r

Expanded text:
aurichalcum, nec ergo in illud consensi, quia consensus aurichalcum, nec ergo in illud consensi, quia consensus nonnisi voluntatis est. Sicut ergo error materiae excludit consensum, ita et in conjugio error personae. Sed objicitur de Jacob qui pro Rachel septem annis servierat, et supposita est ei Lia, numquid error personae excluquod ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etiam, quia Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur,
Abbreviated transcription (Latin):
contradic̃ scd̾m illud. Insponsalib eoꝵ cõ¬
sensus exigendus est. quoꝵ rnnuptiis desiderat᷑.
Intelligr̾ tñ semꝓ filia pacri consentire nsi eui¬
dent̾ dissentiat. Item sponsalia sicut nuptie co̾¬
sensu fiunt contͣhentiũ. uõ sicut innuptiis. itaz
q̃siꝑattis uobantati ñ repugnat. tonsentire ux.¬
o impedit ł excludit deerrore¬
cotsensum. s etiam error. Nam omis qeuac
error consensum impedit. Est em̃ error aliꝰ at cõ¬
ꝑsone. alius fortune. alius conditõnis. aliꝰ qͣli sẽs¬
tatis. Er ror ꝑsone. qñ hic putat᷑ ee ille homo. ⁊ est
alius. error foccime qñ putat᷑ eẽ diues. qui pariꝑ
est. łeconu̾sd. error conditõras qnͥ putat᷑ eẽ liber qͥ
senius est error qualitatis. qñ putat᷑ eẽ bonus.
qui malus est. error fortune ⁊ qualccatis ꝯuigii cõ¬
sensu̾ ñ excludit. Ertriuero conditõnis ꝯuiga¬
ñ petat. ⁊ ꝓ ea alia ignobił tradatur ei. ñ est int̾
drer consensisse mauticalcã: Nunqmͣ uoliem̃e

Expanded text:
contradicit: secundum illud: In sponsalibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita equae si patris voluntati non repugnat, consentire o impedit vel excludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error personae, quando hic putatur esse homo ille, et est alius. Error fortunae, quando putatur esse dives qui pauper est, vel e converso. Error conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortunae et qualitatis, conjugii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugaum petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est intedicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere
Abbreviated transcription (Latin):
lud organo est ususinouens nat᷑am eiꝰ ad expͥmen¬
dos sonos u̾boru̾. ⁊ signa quib suam monstraret
uolũtatem: Serpens ergo nec u̾bii intelligebat.
E ciam diaboli. Locutus est aũ sic̃ asina balaam. s
hoc diabolicum illud. Angelicum fuit: boni enĩ ⁊:
mali angolisimilit̾ operant᷑. ¶ hic Qr̃ milier ñ

Expanded text:
lut organo est usus, movens naturam ejus ad exprimendum sonos verborum et signa, quibus suam monstraret voluntatem. Serpens ergo nec verba intelligebat,  propter astutiam diaboli. Locutus est autem sicut asina Balaam; sed hoc diabolicum, illud angelicum fuit, boni enim et mali angeli similiter operantur. Hic quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
u̾so. Erulescant ergo sabelliani qui dñt ip̃m
ẽẽ prem qui est fili donfundentes ꝑͣs. qui ⁊ dc̃i
sunt pr̾ipassiani. quia dũt prem fuisse passn̾ar
Noli hoc dr̃ẽ: tu catholice. Inmedio ergo na¬
uiga utr̃q penculosum latꝰ. de uita. ⁊ dic pr̃
pat̾ est. ⁊ filius filiꝰ est. aliꝰ pr̃. au᷑ filiꝰ. s ñ aliud.
ĩmo ħ ip̃m. qu unꝰ d̾s. ẜece ostensum est quare
unitas eẽ inpatre dicat᷑: cũ tres illi unũ sĩti¬

Expanded text:
verso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem fuisse passum. Noli hoc dicere tu, catholice. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita: et dic: Pater Pater est, Filius Filius est; alius Pater, alius Filius, sed non aliud, imo hoc ipsum, quia unus Deus. Ecce ostensum est quare unitas in Patre esse dicatur, cum tres illi unum sint