comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis corporalibus prouisum est. Uini munus
penitus int̾ducitur. & sobrietatis disciplina
custodienda sancitur. E st quidem in multis
uitȩ mortalium uinũ necessarium. Debilẽ
stomachum reficit. uires defitientes reparat.
algentem frigo  calefacit. uulneribus infusum
me detus. antidotis etiam diu̾sisq medica.¬
minib ad iuctum: salutem operat᷑. tristi¬
tiam remouet. langores om̃s animi delec.
leticiam infundit. conuiuas honesta miscere
colloquia facit. paulo amplius uͦ su̾ptũ potan
sacerdotibis pͥmo & leuitis a dño legimꝰ imꝑa¬
tam. quia oportebat ut illi pͥmitus sobrietatis
modum obieruandum susciꝑent. qui cet̾is mor¬
dicente. Et dixit dñs ad aaron. Uinum & om̃e qd̃
inebriare potest nonbibes tu & filii tui quando
intratis intab̾naculũ cestimonii ne moriamini.
quia preceptum sempiternũ ẽ ingenerationib
uris. Ezechiel quoq ꝓphã similit̾ dicit. Et unũ

Expanded text:
tis corporalibus provisum est vini munustis corporalibus provisum est vini munuspenitus interdicitur, et sobrietatis disciplina custodienda sancitur. Est quidem in multis vitae mortalium vinum necessarium, debilem stomachum reficit, vires deficientes reparat, algentem frigore calefacit, vulneribus infusum medetur, antidotis etiam diversisque medicaminibus adjunctum salutem operatur, tristitiam removet, languores omnes animi delet, laetitiam infundit, convivas honesta miscere colloquia facit: paulo amplius vero sumptum, potsacerdotibus primo et Levitis a Domino legimus imperatam, quia oportebat ut illi primitus sobrietatis modum observandum susciperent, qui caeteris mordicente, Et dixit ad Aaron, Vinum et omne quod inebriare potest, non bibetis tu et filii tui, et quando intratis in tabernaculum testimonii, ne moriamini: quia praeceptum sempiternum est in generationibus vestris . Ezechiel quoque propheta similiter dicit, Et vinum
Abbreviated transcription (Latin):
tela. fbrietas ut cotidie cernimus. amplarum
familiarũ quam plurimos labefactari. & cura
gubnationis destituta. parentũ auoꝵq suoꝵ
bona auiq congregata atq ingenti p̾cio cõ¬
parata. uili & minimo distrahere facit. Ebri¬
etas inutroq sexu coniuncta mala sẽper ap¬
petit. & nefanda cõmitat. Ebrietas timorẽ dĩ
aufert. futurum di uditiũ de corde se haben.¬
tium tollit. Ebrietas ut ait apostolus regnacȩ¬
lestia appetentibus denegat. Ebrietas cemulen¬
tis tp̾ra furatus. dies subripit. depositi sui no̾
remi niscitur. & ante illum posita nec oculis
contuetur. famulo uero non solum fidem au-¬
fert. s etiam fraudatum. & seruitutis offitiũ
in utile facit. & alia mala quȩ conp̾hendi nõ
possunt. Et qm̃ ab aliqͣntis uini nontemꝑat᷑
usus. s potius appetitur excessus. habitus
corporis & uitȩ ꝑicłum & opinionis ac famȩ
gͣuissimum adquirit᷑ dãpnum. Non enĩ fom̃.¬

Expanded text:
tela. Ebrietas, ut cernimus quotidie, amplarum tela. Ebrietas, ut cernimus quotidie, amplarum familiarum plurimos labefacit, et cura gubernationis destitutos, parentum avorumque suorum bene diuque congregata atque ingenti pretio comparata vili nummo distrahere facit. Ebrietas in utroque sexu cuncta mala semper appetit, et nefanda committit. Ebrietas timorem Dei aufert, futurum Dei judicium de corde se habentium tollit. Ebrietas, ut ait Apostolus, regna coelestia appetentibus denegat . Ebrietas temulentis tempora furatur, dies subripit, depositi sui non reminiscitur, et ante illum posita nec mente nec oculis contuetur: famulo vero non solum fidem aufert, sed etiam fraudum et servitutis officio inutilem facit; et alia mala quae comprehendi non possunt. Et quoniam ab aliquantis vini non temperatur usus, sed potius appetitur excessus; habitus corporis et vitae periculum, et opinionis ac famae gravissimum acquiritur damnum. Nam fomen
Abbreviated transcription (Latin):
cationib salubria atq utilia creans. uirtutis
singlare auxiliũ. cuncta cum ratione disponens.
incongregatione honestoꝵ se ipsam semper in-¬
gerens. Sobrietas cemeritatẽ fugit. ꝑicula cunc¬
ta declinat. offiti is mutuis obtemꝑat. suꝑbiã
obtestatur. domum familiamq cũ moderatio.¬
ne gub̾nat. fidem sibi cõmittentib seruat. &
ut sũmatim b̃uit̾q dicam: sobrietatis ꝑseueran¬
tia in estimabił ẽ animi fortitudo. Om̃s eam uir¬
tutes & om̃s laudum ticuli semꝑ concupistunt.
quia sine ipsa ornari aut placere non possunt.
Econtra ebrietas ab anime in iuria incipit. &¬
flagitiorum om̃iũ mat̾ ẽ. Culparum mat̾ia.
radix criminũ. origo om̃iũ uitioꝵ t̾batio capi¬
tis. subu̾sio sensus. tempestas linguȩ. ꝓcella
corporis. nau fragium castitatis. łbrictas mtis
langor. male sana debilitatio. curpitudo morũ.
dedecus uite. honestatis infamia. animȩ corrup¬

Expanded text:
tationibus salubria atque utilia creans, virtutis tationibus salubria atque utilia creans, virtutis singulare auxilium, cuncta cum ratione disponens, in congregatione honestorum se ipsam semper ingerens. Sobrietas temeritatem fugit, pericula cuncta declinat, mutuis officiis obtemperat, superbiam detestatur, domum familiamque cum moderatione gubernat, fidem sibi committentibus servat, et, ut summatim breviterque dicam, sobrietatis perseverantia inaestimabilis est animi fortitudo: omnes eam virtutes, et omnes laudum semper tituli concupiscunt, quia sine ipsa ornari aut placere non possunt. E contra ebrietas ab animae injuria incipit, et flagitiorum omnium mater est, culparum materia, radix criminum, origo omnium vitiorum, turbatio capitis, subversio sensus, tempestas linguae, procella corporis, naufragium castitatis. Ebrietas tempolanguor, mentis sanae debilitatio, turpitudo morum, dedecus vitae, honestatis infamia, animae corrup
Abbreviated transcription (Latin):
gurges est penitus abstinere. de cuiꝰ mat̾ȩ malo:
uolumus lectori aliquanta ꝓferre.quẽ tantis
monitis hortamur animum intantũ apponere.
tori rationabili & docto debere adu̾tere. non
spumantis sermonis fucum. aut artificiosam
eloquentiam expectare. Inde pͥmiciis ꝓpt̾ libel¬
li titulum ut decorẽ. fructꝰ & bona fobrietatis
inquantũ possumus ꝓferamꝰ. & post ea ebrie-¬
tatis indecoras molestias publicemus. Sobrie¬
tas nainq castitas ẽ sensus & m̃tis. & m̃brorũ
om̃ium corporisq cutela. castitatis pudicitiȩ¬
q munim̾. pudoris airima. amiticiȩ pacisq
serua. honestati semper coniuncta. criminu
uitioꝵq om̃ium ꝓfuga. rec ti iudicii tenax.
memoriȩ recordationiq inseꝑabilis. sapien¬
tiȩ secretoꝵ custos. archani uelam̃. lectionũ
discipula parit̾ & magistra. ingenioꝵ capien.¬
doꝵ pediiseq. bonȩ famȩ semꝑ auida. incogi¬

Expanded text:
gurges est, penitus abstinere. De cujus vitii malo gurges est, penitus abstinere. De cujus vitii malo volumus lectori aliquanta proferre, quem tantum monitis hortamur animum intentum apponere, tores rationem dicti debere advertere, non fucum spumantis sermonis, aut artificiosam eloquentiam exspectare. Unde primitus propter libelli titulum vel decorem, fructus et bona sobrietatis in quantum possumus proferamus; et postea ebrietatis indecoras molestias publicemus. Sobrietas namque castitas est sensus et mentis, membrorum omnium corporisque tutela, castitatis pudicitiaeque munimen, pudori proxima, amicitiae pacisque serva, honestati semper conjuncta, criminum vitiorumque omnium profuga, recti judicii tenax, memoriae recordationisque inseparabilis sapientia, secretorum custos, arcani velamen, lectionum arum discipula pariter et magistra, ingeniorum capiendorum pedissequa, bonae famae semper avida, in cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Uon mor taliuminutabilis mens
& pleriq seu plenitudine maloꝵ
adauctus bonos. siue concordia m̾tis ex bonis
ad malos p̾teritos tranferantur. disputandi
mat̾ias morum ponderatoribus gignunt.
qͥbus agnitis correpti letent᷑. in conu̾tibiles aut̃
insiuis iniguis moribus confundantur. Diffi¬
cilius namq bonorum appetitores inuenies.
quam maloꝵ dissertores. quia quã plurib
& pene cunctis mortalibus dulcia sunt ea
quȩ carnem fouent. quã quȩ auitiis frenant.
Et qm̃ studii cõmoda a nobis suggerenda sunt :¬
honestatis amonemꝰ intali ꝓposito militare
uolentem. segnẽ. som nolentũ. atq temulen¬
quis fuerit declinatus. securus numquam
potest eẽ ułtutus. ĩmo & ꝑiculis omibus & ip¬
sietiam mortierit semꝑ obnorius. Foraitudo
enĩ inimicum oppͥmit. uigilantia conantib
insidias obsistit. sobrietas uͦ p̾ꝑatũ cor hoĩs
xapłos suos nobis p̾cepit ab om̃ib uitiis
& maxime ab ȩbrietate quȩ om̃iũ uitiorum

Expanded text:
um mortalium mutabilis mens  plerique seu poenitudine malorum ad actus bonos, sive socordia mentis ex bonis ad malos praecipites transferantur; disputandi materias morum ponderatoribus gignunt, quibus agnitis correcti laetentur, inconvertibiles autem in suis iniquis moribus confundantur. Difficilius namque bonorum appetitores invenias, quam malorum desertores: quia quamplurimis et pene cunctis mortalibus dulcia sunt magis ea quae carnem fovent, quam quae a vitiis frenant. Et quoniam studii commoda a nobis suggerenda sunt honestatis, admonemus in tali proposito militare volentem, segnem, somnolentum atque temulenquis fuerit declinatus, securus nunquam esse potest vel tutus, imo et periculis omnibus, et ipsi etiam morti erit is semper obnoxius. Fortitudo enim inimicum opprimit, vigilantia tendentibus insidias obstat, sobrietas vero praeparatum cor hominis os suos nobis praecepit, ab omnibus vitiis, et maxime ab ebrietate, quae omnium vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonendum te credidi. Qua re lege petri
apłi epistolam adgentes. pauli ad romanos.
ad corinthios pͥmã. ad efesios. ad thessaloni¬
censes. adtitum. Caute p̾terea ad ebrieta
bisatt. ne forte gͣuentur corpora ura in
crapula & ebrietate. & quia dñs seruoiras¬
citur. cur muitas plagas in aduentu suo
imponere cõminatur. Quare abstinete a

Expanded text:
admonendum te credidi. Quare lege caute Padmonendum te credidi. Quare lege caute Petri apostoli epistolam ad Gentes, Pauli ad Romanos, ad Corinthios primam, ad Ephesios, ad Thessalonicenses, ad Titum. Praeterea ad ebrietatbis, ait, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate . Et Dominus servo irascitur, cui multas plagas in adventu suo imponere comminatur. Quare abstinete vos
Abbreviated transcription (Latin):
non ÷ ꝑiculũ ÷. Et quȩcumq res non habae
tempr̾am̃tum. p̾cipitat inexitiũ. Sic itaq
dum quisqͥs immoderatus. con uiuioq
mediꝰ. amissis modestiȩ frenis insania fue-¬
rit ebratate ꝓstratus. auersos respicit nu-¬
tantes quos integros uidere nequiuit.
aut sermone logo superflua uerba emittit.
& uana dicta componit. malecdamans & bene
sibisonans. uultu deiecto. supinus accũbit
uomicus. & sui omino nescius. spectac u-¬
lum conuiuio p̾bet. & dum nichil conseqͥt᷑
sanum nullo alio cogente pter unum cor¬
dis suis archana patefaci᷑. & amicorum sibi
comissa secreta in medium prodit. Aduni
pitudinis ꝑ petranda facilis inuenit᷑. cui
nulla sobriȩ mentis ratio. sed ebrietas do¬
minatur. Assupͣit int̾ pocula iniusta certa¬
mina. & nullis extantibus causis asꝑam
excitat sixam. quia ittt̾ponendo u̾ba uana.
aliorum sana dicta non patitur. & incon¬
tumeliam erigitur conuiuarum. & crimina
prorimorũ. Ista lector ut libent̾ accipias

Expanded text:
iculum totum est: quaecumque res non habet temperamentum, praecipitat in exitium. Sic itaque dum quisquis immoderatus, convivioque medius, amissis modestiae frenis, insana fuerit ebrietate prostratus, aversos respicit nutantes, quos integros videre nequivit, aut sermone longo superflua verba emittit, et vana dicta componit, male clamans, et bene sibi sonans, vultu dejecto supinus accumbit, vomens et sui omnino nescius, spectaculum convivio praebet: et dum nihil consequitur sanum, nullo alio cogente praeter vinum, cordis sui arcana patefacit, et amicorum sibi commissa secreta in medium prodit. Ad uniis facinora perpetranda facilis invenitur, cui nulla sobriae mentis ratio, sed ebrietas dominatur. Assumit inter pocula injusta certamina, et nullis stantibus causis asperam excitat rixam: quia interponendo verba vana, aliorum sana dicta non patitur, et in contumeliam erigitur convivarum, et crimina proximorum. Ista, lector ut libenter accipias,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditam uitam nram nõ iuueniebat inquo ȩxer¬
ceret inuidiam suam. Uelectabant illum oꝑa
Quis enim suscipi&a bellũ contͣ militẽ suum:
cere non dignabatur inimicus. at uͦ nunc postꝗͣ
suos ad auctoris sui pristini redire famulatũ.
uidit in nobis qͦdãmodo idola sua indĩ tẽpla
mutari. frendens & tanquam leo rugiens om̃s
nocendi aditus ꝑuigil insidiator explorat.
Nequo leone apłs ꝓtestatur. Uigilate itaq qr
adu̾sarius ur̾ diabolus ut leo rapiens circuit
querens quem deuoret. Beati qͥs bic leo in qͥ¬
rendos iudicat & sequendos. utiq uirtutũ

Expanded text:
perditam uitam nostram non inueniebat, in quo exerperditam uitam nostram non inueniebat, in quo exerceret inuidiam suam. delectabant illum nostquis enim suscipiat bellum contra militem suum cere non dignabatur inimicus. At vero nunc postqsuos ad auctoris sui pristinum rediisse famulatum; videt in nobis quodammodo idola sua in Dei templa mutari, frendens et tanquam leo rugiens, omnes nocendi aditus pervigil insidiator explorat. De quo leone apostolus protestatur. Vigilate itaque, quia adversarius vester diabolus ut leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Beati igitur quos hic leo inquirendos judicat, et sequendos insequendos utique virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiam. cuiꝰ obȩdientia pigtiam alt̾ius
tacite increpat. cuiꝰ feruor inertiã alien tepo¬
ris exsuscitat. Qui ꝓrimi sui turbatũ p̾ira ocu¬
lum cordis gra consolationis atq ȩdificationis
illuminat. meliꝰ huic quam illiqui fratrẽ pau.¬
porrecta manu subleuat. s titubantẽ sicut parie¬
tem inclinatum maleqͦuioꝵ inpulsu adiuuat
ad ruinam. & salubrit̾ pro disciplinȩ tatione
correptum ꝑ sinistra consilia sic incitat ut al¬
udat. sic armat ut ꝑimat. Itaq fr̾scui mala
propͥa nonsufficiunt. ille sic agit ut iuditiũ
etiam alienȩ ꝑditionis incurrat. Certi sum
& circuncidamus passiones. det̾iotes multu
nos effici qͣm fuimꝰ. dum in hoc scłõ uiueremꝰ.
ita ut fiant extrema nra peiora prioribus.
actibus & negotiis militantes. in quib nunc
erubescimꝰ tunc nobis adu̾sarius nõ obstabat.
ĩmo etiam consentiebat. qui cura miserabilem ac

Expanded text:
iracundiam, cujus obedientia pigritiam alterius iracundiam, cujus obedientia pigritiam alterius tacite increpat, cujus fervor inertiam alieni teporis exsuscitat. Qui proximi sui turbatum prae ira oculum cordis, gratia consolationis atque aedificationis illuminat, meliporrecta manu non subleuat, sed titubantem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impulsu adiuuat ad ruinam et salubriter pro disciplinae ratione correctum per sinistra consilia sic incitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non sufficiunt, ille sic agit, ut iudicium etiam alienae perditionis incurrat. certi simuet circumcidamus passiones, deteriores multum nos effici, quam fueramus, dum in hoc saeculo uiueremus, ita ut fiant extrema nostra peiora prioribus. actibus et negotiis eramus militantes, in quibus nunc erubescimus, tunc nobis aduersarius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa miserabilem ac
Abbreviated transcription (Latin):
feruorem cepor nr᷑ debilitet. & ne aliorũ pati-¬
entiam nra iracundia uiolet. ne aliorũ humi-¬
litatem suꝑbia nr̃a depͣuet. ne aliorũ sanitatẽ¬
nem feditas nr̃ã contaminet. nealiorũ arden-¬
tes axtinguamꝰ lampades. sinra̾s illuminare nõ
possumus. Et quidem stulte ille uirgines
quamlibet stultȩ eẽnt nontam alienas quã
suas illuminare cupiebant. Et io̾ ad istarum
si militudiniem sicuiq nrm deest pinguissima
gra humilitatis. si fidei ignis. si flãma feruoris.
si oleũ caritatis. silum disctionis ueniet ad eos
quos mag̾ habundare ꝑspęr̾it. & gra̾m in se
primi nõ auferendo s imitando cranffundat.¬
& bona possessionis alienȩ nõ solũ sine dap¬
no. sed etiam cum lucro possessoris inuadat.
lucem considerationis multitudo. Quanti
ad eum ꝑspęxerint. tantis munera sua com¬
modat. & ipse cam̾ integer semꝑ ꝑseuerat. Bene¬
dicta dõ illa anima cuiꝰ humilitas alterius cõ¬
fundit suꝑbiam. cuiꝰ patientia primi extinguit

Expanded text:
feruorem tepor noster debilitet et ne aliorum patientiam nostra iracundia uiolet, ne aliorum humilitatem superbia nostra deprauet, ne aliorum pnem foeditas nostra contaminet, ne aliorum ardentes exstinguamus lampades, si nostras illuminare non possumus. et quidem illae fatuae uirgines, quamlibet stultae enguere, quam suas illuminare cupiebant . Et ideo ad istarum similitudinem, si cuiquam nostrum deest pinguissima gratia humilitatis, si fidei ignis, si flamma fervoris, si oleum charitatis, si lumen discretionis, veniat ad eos quos magis abundare perspexerit, et gratiam in se proximi non auferendo, sed imitando, transfundat; et bona possessionis alienae, non solum sine damno, sed etiam cum lucro possessoris invadat. lucem considerantium multitudo. Quanti ad eum perspexerint, tantis munera sua commodat, et ipse tamen integer perseverat. Benedicta a Deo illa anima, cujus humilitas alterius confundit superbiam, cujus patientia proximi exstinguit
Abbreviated transcription (Latin):
dhec omia supͣdicta ꝑtinent & li¬
gaturȩ exsecͬbilium remeditrũ. cõ
us inqͥbuscunq rebus suspendendif atq
ligandis. In quib om̃ib arsdemonũ est.
ex ꝗͥ pestifera csotietate hominii x angłoꝵ
maloꝵ exoita. unde cuncta uitanda suns
xpĩano & om̃ipenitꝰ exectione repudianda
atq dãpnanda. Auguria sunt auiu̾. Hȩc

Expanded text:
ec omnia supradicta pertinent et ligaturae exsecrabilium remediorum quae vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est, ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda, atque damnanda. Auguria autem sunt avium. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ potestate uuit adorari: Na tanta he-¬
bitudine demens effectꝰ: saui. ut adphi-¬
tonissã confugeret. Depͣuatꝰ eni causa pec¬
cati. ad hȩc se contulit quȩ dãpnauetat.
S siqͥs ꝓpt̾ histotiã. & ea q̃ u̾bis exp̾ssa sunt
putet no p̾termitenda. ne ratio historiȩ
inanis sit. recte faciet quidẽ. sitam̃ minime
istud adueri rapiat rationem. s ad uisum
& intellectũ saul. neq eniꝰ reprobus factꝰ
pot̾at bonũ intellectum habere. Historicꝰ
eni mte saul & habitũ samuelis de scripsit.
tens siuera an falsa sint. Quid eniꝰ ait au¬
diens in qͦ habitu eet̾ excitatꝰ: Intellȩxit
inquit hunc eẽ samuelem: Quod intelle
xerit retulit. & quia bene non intellȩxit.
contͣ scripturã aliũ adorauit qͣm dnm. &
putans samuele̾ ad orauit diabolum. ut
fructũ fallatiȩ suȩ hab̾et sathanas. Hoc
eniꝰ nititur ut adoret᷑ qͣsi ds̃. Si enĩ uere
samuel illi apparuisset. ñ utiq uir iustꝰ

Expanded text:
dei potestate uult adorari? nam tanta hedei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem, sed ad uisum et intellectum Saul. neque enim reprobus factus poterat bonum intellectum habere. historicus enim mentem Saul et habitum Samuhelis descripsit etens si uera an falsa sint. quid enim ait? audiens in quo habitu esset excitatus: intellexit, inquit, hunc exerit, retulit: quia bene non intellexit, contra Scripturam aerium adoravit, quam dominum et putans Samuelem, adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas. Hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ. Porro aut̃ hoc ÷ p̾stigiũ sathanȩ quo
ut plurimos fallat. etiã bonos in potestate
se hab̾e̾ confingat. Quod apostolus int̾ cȩt̾a
ostendit dicens. Ipse sathanas tͣnsfigauit
se in angłm lucis. Ut eniꝰ errorẽ faceret. inqͦ
glia retur in habitu uiri iusti & nomine se
sub ornauit. ut nichil ꝓficere spe̾ quã p̾dica¬
bant dĩ cultorib m̃tiret᷑. quando hinc exeũ¬
ces iustos finx̃. insua potestate. S: hos quos¬
das fallitde morte saul & filii eius non sit
m̃titꝰ. quasi magnũ sit diabolo ante occa¬
sum. mortẽ corporis p̾uidere. cũ signa qͣdã
soleant apparere morituris. qͥppe aquib di
ꝓtectio a mota uidet̾. qͣntomagis diabolo
que̾ angłica maiestate sublimen ꝓphica ora.¬
cula fuisse testantur. decuiꝰ magnitudine
apłs ait. An ignoratis altitudine̾ sathanȩ:
Qd mirũ gͦ summitientẽ ꝓpe mortẽ po¬
tuit p̾uidẽ cũ hoc sit unde fallit. & se in

Expanded text:
justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo ut plurimos fallat. etiam bonos in potestate se habere confingat; quod Apostolus inter caetera ostendit, dicens: Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis. Ut enim errorem faceret in quo gloriaretur, in habitu viri justi et nomine se subornavit, ut nihil proficere spem quam praedicabant Dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeutes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus dei protectio amota uidetur. quanto magis diabolus, quem angelica maiestate sublimem profetica oracula fuisse testantur, de cuius magnitudine apostolus ait: an ignoratis altitudinem satanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ creatores. sic̃ nec agͥcolȩ segetum
nec arboꝵ. uł quorcũq int̾ra gignentium
creatores dicendi sunt. qͣmuis nouerunt p̾bẽ
quasdam uisibiles oportunitates & cansas. ut illa
nascant᷑. Quod ist faciunt uisibilit̾. hoc illi in ui-¬
sibilit̾. Ds aut̾ solus unꝰ creatorẽ. qͥcausas ipsas
& rationes seminarias reb inseruit. Pret̾ea qͥdã¬
g̃rendũ putant. qͦm scriptura narret phitho¬
nissa samuelem ꝓpħ̾am suscitasse ad colloqũ
saul impussimi regis.si phitonica diuinatio
errori magicȩ artis de putanda sit. Quib ita
respondĩ pot̾. in dignũ om̃ino facinꝰ eẽ. si scdm
tiuitate sc̃s. & uitȩ oꝑib iustꝰ. Aut si no̾ adtra¬
ctus est. consensit. Qđ utrũq deuiro iusto
credere adu̾sum est. Nullũ suffragiu̾ habet ui-¬
sticia si uoluntarius amisit uir meritũ sp̾uat
qd positꝰ in carne q̃sierat. Qd̾ uaide absur¬
dum ÷ quia hinc qui iustꝰ recedit. ꝑmanet

Expanded text:
animalium creatores, sicut nec agricolae segetum animalium creatores, sicut nec agricolae segetum uel arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes seminarias rebquaerendum putant, quomodo Scriptura narret pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saulis impiissimi regis, si pythonica divinatio errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest, indignum omnino facinus esse, si secundum tiuitate sanctus et uitae operibus iustus? aut, si non adtractus est, consensit? quod utrumque de uiro icredere adversum est. Nullum suffragium habet justitia, si aut voluntarius amisit meritum spiritalis, quem positus in carne quaesiverat. Quod valde absurdum est: quia hinc qui justus recedit, permanet
Abbreviated transcription (Latin):
Quem admodũ aut̃ iamnes & manbres resti-¬
terunt moysi. ita& isti resistunt ueritati.
homines corruptimente reprobi circa fidem.
s ultra non profitient. Insipientia en im iloꝵ¬
manifestaerit om̃ib sicut & illorũ fuit.
Nec idõ quisqm credere debet quoslibet ma¬
gicis artibus aliquid facere posse si ne ꝑmissu
dĩ. qui om̃ia q̃ fiunt aut iusto iuditio facit.
aut ꝑmissu suo ita fierisinit. qđ p̾dicti ma¬
gi legunt᷑ sĩmilia fecisse moysi. qͥ uirga in sua
piecit. & conu̾sa est indrachonẽ. piecerunq¬
ipsi singłi uirgas suas. quersȩ sunt in draco-¬
nos. s deuorauit uirga aaron uirgas eorum.
Nõ gͦ fuert̾ draconũ creatores nec magi nec
angłi mali. qͥb ministris illa oꝑabantur.
In st̾ enĩ corporeis ꝑ om̃ia elem̾ta mundi.¬
q̃dam occultȩ seminariȩ rationes. qͥb cum
data fuerit oportunitastemprał atq causał.
ꝓrũpunt inspeties debitas suis modis & fini¬
bus. Et sic non dicunt᷑ angli qͥ ista fatiurs

Expanded text:
restiterunt Moysi, ita et isti resistunt veritati, homines corrupti mente, reprobi circa fidem, sed ultra non proficient. Insipientia eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Nec ideo quisquam credere debet quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei, quia omnia quae fiunt aut justo judicio fiunt, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magici leguntur similia fecisse Moysi qui virgam suam projecit, et conversa est in draconem, projecereque singuli virgas suas quae versae sunt in dracones; sed devoravit virga Aaron virgas eorum. Non ergo fuerunt creatores draconum, nec magi nec angeli mali quibus ministris illa operabantur. Insunt enim rebus corporeis per omnia elementa, quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus, et sic non dicuntur angeli qui ista faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
alios putent hoc ordine inciꝑe. s falsa¬
coꝵ opinio÷. Habes & in lam̃tationib
iheremiȩ.iiii. alphabeta. Equib duo pͥ¬
ma quasi safico metro scripta sunt. qͥa
tres uersiculos qui sibi conexi sunt &¬
abuna tantũ littera incipiunt heroici
cõma concludit. Terciũ uero alphabetũ
trimetro scriptũ ÷ & aternis litteris s
eisdem terni uersus incipiunt. Quar-
uerbia quoq salomonis extremũ clau-¬
dit alphabetũ. quod tetramento suppu-¬
tatur. Quomͦ autẽ in his nr̃is litteris
ñ potest qui ad legenda uerba tȩxendaq
ꝓcedere nisi pͥus ab elem̃tis ceꝑit. ita &
in scripturis diuinis ñ ualeamus ea quȩ

Expanded text:
alios putant hoc ordine incipere, sed falsaalios putant hoc ordine incipere, sed falsa opinio est. Habes et in Lamentationibus Jeremiae quatuor alphabeta, e quibus duo prima quasi Sapphico metro scripta sunt: quia tres versiculos qui sibi connexi sunt, et ab una tantum littera incipiunt, Heroici comma concludit. Tertium vero alphabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus incipiunt; quartuuerbia quoque Salomonis extremum eludit alfabetum, quod tetrametro supputatur. Quomodo autem in his nostris litteris non potest quis ad legenda uprocedere, nisi prius ab elementis coeperit: ita et in Scripturis divinis non valeamus ea, qu
Abbreviated transcription (Latin):
catur aleph .uiiͦi. uersus inciperent. rursꝰ
ex sequenti. beth. totidem uersꝰ exordiũ
sumerent. ac postea ex Gimel. idem nu¬
merus compleretur. atq ita usq ad tau.
quȩ apud eos extrema littera ÷ psalmũ
ẽẽ conscriptũ. & in singulis quibq ele-¬
mentis scđm interp̃tationẽ eoꝵ debere
intelligere quȩ sequerent᷑. Identideor
flagitasti dicens. ut tibi interp̃tationes
singularũ edicerẽ litterarũ. Dixi fateor.
Uerũ quia ꝓpt̃ barbariem linguȩ. me¬
moria labitur om̃e quod diximus. desi-¬
deras cõmentariolũ fieri. ut si in aliquo
forte titubaueris obliuionẽ lectio con-¬
soletur. ac pͥusquã de singulis disseram.
scire debes.iiiͦiͬ. psalmos scdm ordinem
hebreoꝵ inciꝑe elementoꝵ. Centesimũ
A. & centesimũ .xiͥ. & hunc de quo nunc
scribimus. centesimũ ͫ uͣiii & centesimũ
xl.iiii. uerũ in priorib tam̃ singulis lit¬
teris singulos uersiculos qui trimetro
iambico constant sicut & in deuterono.¬

Expanded text:
catur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum ordinem Hebraeorum incipere elementorum: centesimum et centesimum undecimum et hunc, de quo nunc scribimus, et centesimum quadragesimum m, uerum in prioribus singulis litteris singulos uersiambico constare, sicuti et Deuterono
Abbreviated transcription (Latin):
consiliis. Siquide̾ hanc iniriã ab exordiosor¬
titisumus. ut nos serpentis caput obseruemꝰ.
tria retinere. Adu̾sus has gͦ oscuritates malor
ut senceris intibus uiuere possimꝰ. cordis
oculi bene curandi sunt. & ut uincamꝰ. ar¬
ma nobis sunt ualde necessaria. Arma in¬
qt militiȩ nre nõ carnalia s potentia dõ
ad destructionẽ munitionum. maloꝵ con¬
silia destruentes amen

Expanded text:
m pravis gravare consiliis. Siquidem hanc injuriam ab exordio sortiti sumus, ut nos serpentis caput observemus: tria detinere. Adversus has ergo obscuritates malorum ut sinceris mentibus vivere possimus, cordis oculi bene curandi sunt. Et ut vincamus, arma nobis sunt valde necessaria. Arma, inquit, militiae nostrae non carnalia, sed potentia Deo, ad destructionem munitionum, malorum consilia destruentes . Amen
Abbreviated transcription (Latin):
RIMU QUIDEM cogitationib malis
repugnandũ ÷. ut cũ aliqͥd carnale
Sol&e ctum tͥstitiam afferre & dubitationes
de ꝓposito. & desperatione bonoꝵ aspirare.
um recipit. siaut̾ insederit. & incoxerit. ma-¬
cula uix lauat᷑. sic&e mens humana. si surgen-¬
tem cogitationẽ mox deleuerit.pot̾it suum
retin̾e. candorẽ. Si aut diutius residere ꝑ mise-¬
rit. uixcũ magno labore pͥgat᷑. Hȩc ẽ aut̃ pͥ¬
ma uictoria secreticertaminis nostri quodđ
dñs expectat & angłs. cũ cogitationib malig¬
nis mens humana fidelit̾ occurrit. & bonis
oꝑibus malos supperat cogitatꝰ. Hinc laus
laus erit unicuiq ado. Manifestam ẽ eniꝰ
apud fideliores. qͥa no solũ defactis. s etiã
de cogitatis. aut laus. aut uituperatio adõ

Expanded text:
rimum quidem cogitationibus malis repugnandum est, ut cum aliquid carnale Solet enim tristitiam afferre, et dubitationes de proposito, et desperationem bonorum aspirare, um recipit; si autem insederit et incoxerit macula, vix lavatur: sic et mens humana, si surgentem cogitationem mox deleverit, potest suum retinere candorem; si autem diutius residere permiserit, vix cum magno labore purgatur. Haec est autem prima victoria secreti certaminis nostri, quod Dominus exspectat et Angeli, cum cogitationibus malis mens humana fideliter occurrit, et bonis rationibus malos superat cogitatus. Hinc laus laus erit unicuique a Deo . Manifestum est enim apud fideliores, quia non solum de factis, sed etiam de cogitatis, aut laus aut vituperatio a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
germinet. quȩ insistente cultore iocundissimos
corporalis sola non sufficit. nisi & animȩ qͥq
isiunium ꝑ abstinentiam uitiorum fuerit sola-¬
tium. Qd enim iuuat si sit quispiam corpore
castus. & mte pollutus: Quem malitia depra-¬
uat. quem furor iracundiȩ fa̾cibus exagitat.
quẽ suꝑbia om̃i gr̾a di ęxpoliat. quẽ m̃da-¬
tus uł maledictis lingua cõmaculat. nonne
ipse se fallit : Nonne se irridet ac decipit.
sicredat se sine reliquis uirtutibus suis ieiu¬
niis ac uigłiis sanctificandum: Et iccirco di¬
lectissimi ita corpus exerceamus ieiumis.
ut mñtẽ purgemꝰ auitiis. Cogitemus illius
iudicis incessanter aduentum. qui utinam sic
nos paratos inueniat. qm̃ nemo potest dubitare
Prima erit in reos intoleranda sententia. reue¬
rendarum p̃sentia cicatricũ. Quid gͥ illo tpr

Expanded text:
germinet, quae insistente cultore jucundissimos germinet, quae insistente cultore jucundissimos corporalis sola non sufficit, nisi et animae quoque jejunium per abstinentiam vitiorum fuerit sociatum. Quid enim juvat, si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus, quem malitia depravat, quem furor iracundiae facibus exagitat, quem superbia omni gratia Dei exspoliat, quem mendaciis vel maledictis lingua commaculat? Nonne ipse se fallit; nonne ipse se irridet ac decipit, si credat se sine reliquis virtutibus, suis jejuniis ac vigiliis sanctificandum? Et idcirco, dilectissimi, ita corpus exerceamus jejuniis, ut mentem purgemus a vitiis. Cogitemus illius judicis incessanter adventum, qui utinam sic nos paratos inveniat, quomodo nemo potest dubitare t. Prima enim erit in reos intoleranda sententia, reverendarum praesentia cicatricum. Quid igitur illo
Abbreviated transcription (Latin):
Oquanti & quã diuturni labores nr̃i subito¬
peunt. & quanta bona frequent᷑ iã ad qͥsita
ac reposita demanu rapiuntur. dum id qd̾̃
querere studiumꝰ aut augere aut custodire
negligimus. Quapropter gratis nobis de corpo¬
ris cruce & pectoris afflictione blandimur.
siext̾ior homo nr̃ sc̃ss laboribus ȩxercetur. &
passionibus non curat int̾ior. Sic est quom
si aliquis statuam faciat aforis auream. uel
aforis pucherrimis coloribus depicta uideat᷑.
ab intꝰ serpentibus & scorpionib plena sit.
Quid prodest quod affligit corpꝰ tuũ. qͣndo
nichil proficit cor tuum: Ualde duta & nimis
doienda conditio ẽ. om̃i intentione studium
laboris impendere. & fructũ nõ recipere post
laborem. Ieuinare. uigilare. & mores non corrigẽ.
sic est quomͦ sialiquis eitra uineã. aut circa
uineã stirpet & excolat. & uineam ipsam descrtã
atq incultam relinquat. ut spinas ac tribulos

Expanded text:
O quanti et quam diuturni labores O quanti et quam diuturni labores pereunt, et quanta bona frequenter, jam acquisita ac reposita, de manu rapiuntur, dum id quod quaerere studuimus, aut augere, aut custodire negligimus! Quapropter gratis nobis de corporis cruce, et pectoris affsi exterior noster sanctis laboribus exercetur, et a passionibus non curatur interior: sic est quomodo si aliquis statuam faciat a foris auream, ab ia foris pulcherrimis coloribus depicta videatur, et ab intus serpentibus et scorpionibus plena sit. Quid prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non recipere post laborem; jejunare et vigilare, et mores non corrigere: sic est quomodo si aliquis extra vineam aut circa vineam exstirpet et colat, vineam ipsam desertam atque incultam derelinquat, ut spinas a
Abbreviated transcription (Latin):
uelle bona inuita sua. s honores refugere. de¬
subiectione atq de abiectione gaudere. pau-¬
pertatim studio querere. & nõ solũ facultates.
re. Nichil enim habere interdũ res necessita-.
tis. nichil enĩ ꝑ auaritiam cupere uirtutis:
Et iõ sibi spetialiter hunc modum religio¬
quantum nescessitas poscit. ut tantum
qͣntũ cupiditas concupiscit. habendi enĩ
amor nisi ad integrum resecetur. ardentior
est inparuis. & plus torquet inminimis.
Et nisi extoto corde & toto affectu pauper sis:
paupertas ipsa nõ uirtꝰ s miseria iudicanda
est. Noueritis itaq fratres nichil
prodes se si carne̾ nrãm ieiuniis ac uigilus
interiora sunt non curemus. Quid enĩ ꝓdẽ.
affuctio corporis. si linguȩ neqͥtiis & obtrecta¬
tionibus polluamur: Nonne om̃s labores
nr̃i ad nichilum rediguntur: Nonne opus
nrm uelut fumus atq umbra euanescit. et
uelut stupȩ fauilla in nichilum redigitur:

Expanded text:
velle bona in vita sua, sed honores refugere, velle bona in vita sua, sed honores refugere, subjectione atque abjectione gaudere, paupertatem studio quaerere, et non solum facultates, re. Nihil enim habere interdum res necessitatis est, nihil per avaritiam cupere virtutis. Et ideo hunc sibi specialiter modum religioquantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior est in parvis, et plus torquentur in minimis. Et nisi ex toto corde et paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda est. Noverimus itaque, fratres, nihil prodesse, si carnem nostram jejuniis ac vigiliis interiora sunt non curemus. Quid enim prodest afflictio corporalis, si linguam nequitiis et obtrectationibus polluamus? Nonne omnes labores nostri in nihilum rediguntur? Nonne opus nostrum velut fumus atque umbra evanescit, et velut stappae favilla in nihilum redigitur?
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ urãm. Uenire quidẽ ad heremum
sũma perfectio est. s non ꝑfecte inheremo
uiuere sũma dãpnatio est. Quid ꝓdẽ si loc̾
quietꝰ tantũ corporalit̾ teneat᷑. & in quie¬
dido incorde uersetur: Quid inqͣm pro.¬
dest si inhabitatione silentium sit. & in
habitatoribus uitiorum sit tumultus.
& colluctatio passionum. si ext̾iora nt̃a sere¬
nitas ceneat. & int̾iora tempestas: Nõ enim
idõ adistũ cõuenimus locũ. ut nob̃ mundꝰ
famuletur. ut rebus om̃ibus abũ.¬
ilantes om̃i quiete fruemur. Nõ utiq adreqͥ¬
em nec ad securitatem s ad pugnam hic ueni¬
mus. ad agonẽ ꝓcessimus. ad exercenda cũ uiti¬
is bella ꝓpauimus. ut linguȩ gladios retũdamꝰ.
ut nõ solum non inferamus iniurias. s nec sen¬
tiamus illatas. Peculiariꝰ aut̃ istua ad ꝓfessio¬
nem nr̃am ꝑtinet. nichil in hac uita consolati¬
onis inquirere. nichil quietis nec recipere

Expanded text:
cationem vestram. Venire quidem ad eremum, cationem vestram. Venire quidem ad eremum, summa perfectio est: summa damnatio est. Quid enim prodest si locus quietus tantum corporaliter teneatur, et inquietudo in corde versetur? Quid, inquam, prodest si in habitatione silentium sit, et in habitatoribus vitiorum sit tumultus, et conluctatio passionum, si exteriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? Non ideo ad istum convenimus locum, ut nobis mundus famularetur, ut rebus omnibus abundantes omni quiete frueremur: non utique ad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculiarius autem istud ad professionem nostram pertinet, nihil in hac vita consolationis requirere, nihil quietis. Nec recipere
Abbreviated transcription (Latin):
tantorũ positum ꝓbabilit̾ uiuere. itapidosũ
ẽ aliquid destructionis egisse. hoc aut̃ quare
or ẽ. enĩ ad imitationẽ mali humana fragilitas.
Quaꝓpt̾ non nobis sufficere credamus quoã
inhac scola nos cernimus congregatos. nisi
ꝑfectio quam nec assũpta condepnat. quia
scđm scripturȩ fidem qͥbus multũ cõmit.
titur . necee̾ est iuitum requiratur ab eis.
Oquantus proderit & quantus e cont̾rio
est. nũquid nobis habitationis huniꝰ secretum¬
auquid prodest. quando tirannico dñatu ma¬
litia innos regnat. quando ira inquietat. qͣndo
ettra mundum nos credinꝰ eẽ. ꝑ diu̾sarum pas¬
sionum uitia mundũ int̾ nos inclusum tenẽ¬
magis scłi int̾cessionibus indigere: Dubium
quippe nonẽ quod illa anima quȩ ꝑ cõcu-¬
piscentiam scłarium uoluptatũ possessio ef¬
ficitur mundanę conu̾sationis. nõ possit
effici regnũ diuinitatis. Idõq fr̃s uidete uo¬

Expanded text:
tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem quare or enim est ad imitationem mali humana fragilitas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi tras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, qui multum promittunt, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis e contrario est. Nam quid bonis habitationis hujus secretum prodest, quando tyrannico dominatu malitia in nobis regnat, quando ira superequitat, quaextra mundum esse nos credimus, per diversarum passionum vitia mundum intra nos inclusum tenemagis saeculi intercessionibus indigere? Dubium quippe non est quod illa anima quae per concupiscentiam saecularium voluptatum possessio efficitur mundanae conversationis, non potest effici regnum Divinitatis. Ideoque, fratres, videte vo
Abbreviated transcription (Latin):
icut a nob̾ dñs ꝓ suscepti offitii
Ita inquam caritati urę expedit his ꝗͣ ꝓsalute
urã dicimꝰ obȩdire. sicut nobis imminet nõ
tacere. Nã si nos offensam metuimꝰ de silen-¬
tio. quanto magis uos eam debetis ex pauescere
de contemptu: Si inquam nob gͣnde ꝑiculũ
ẽ. aliena peccata non arguere qͣnto magis ꝑi-¬
culosius ÷ propa nolle corrigere: Ait quodã
loco beatꝰ apłs. Uidete uocationẽ ur̃am.¬
Qua ꝓptͣ dilectissimi & nos uideamꝰ uoca¬
tionẽ nr̃am. Nonenim satis prodest quod
istum locum expetimus. si tales hic sumus
guales in hoc scło eẽ potunnꝰ. Siemm bene pro¬
spicimꝰ. nõ ista sollicitudo. nos ꝑ fectionẽ neces¬
sitatis. s etiam ipsa conggationis multitudo
constringit. Nã sicut p̾ciosum atq p̾cipuum
est in medio multorum bene agere & plurimos
ad ꝑfectum & exemplum boni operis incitare.
agendo muttorum fidẽ frangẽ. multoꝵq ani¬
mas dep̃uare. Sic̃ inqͣm fructuosũ ẽ in medio

Expanded text:
icut a nobis Dominus, pro suscepti officii Ita inquam charitati vestrae expedit, his quae pro salute vestra dicimus obedire, sicut nobis imminet non tacere. Nam si nos offensam metuimus de silentio, quanto magis vos eam debetis expavescere de contemptu? Si, inquam, nobis grande periculum est, aliena peccata non arguere, quanto periculosius est propria nolle corrigere? Ait quodam loco beatus Apostolus: Videte vocationemQuapropter, dilectissimi, et nos videamus vocationem nostram. Non enim satis prodest, quod istum locum expetivimus, si tales sumus quales in saeculo esse potuimus. Si enim bene perspicimus, non solum ista solitudo nos ad perfectionis necessitatem, sed etiam ipsa congregationis multitudo nos constringit. Nam sicut pretiosum atque praecipuum est in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitare; agendo multorum fidem frangere, multorumque animas depravare. Sicut, inquam, fructuosum est in medio
Abbreviated transcription (Latin):
tii cõsolati sunt. qͥnimmo pauore dupplicat.
& usq ad ꝓfunda impietatis foueã ut sibi
homines ꝓst̾nantur impellit. Ex in misera
gentilitas dominicȩ int̾lictionis ignara: fal¬
so demones dõs opinata ẽ xpianoꝵ aut̃ po¬
om̾iũ p̾sum̃tẽ repulit dicens. Uade retro
sathanas. Scriptũ : eniꝰ. Dnm dm̾ aiũ ad ora¬
bis. & illi soli seruies. Hor u̾borũ aeiã nob̾ ẽ.¬

Expanded text:
tio consolati sunt . Quinimo pavorem duplicat, et usque ad profundam impietatis foveam, ut sibi homines prosternantur impellit. Exinde misera gentilitas, dominicae interdictionis ignara, falso daemones deos opinata est. Christianorum autem poomnium praesumentem repulit, dicens: Vade retro, Satana. Scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Horum verboru
Abbreviated transcription (Latin):
UNIaM uob̃ cet̾as demonũ explicabo
fallatias. Solent noc te uenientes
angłos di se fingere. laudare studiũ. mirari
seuerantiã. fut᷑a pͥmia polliceri. Quos cũ ui¬
deritis.tam uos quam domꝰ ur̃as crucis
armate singnaculo. & cõfesti dissoluentur
innichilũ. qr metuunt illud tropheũ in qͦ
saluator aereas expoliasse uurtutes feciteas
ostentui. Solent &̃ uariis saltationib m̃bra
corꝗ̃re. & ꝓcatit̾ uri̾s offerre se uisib ut
mte pauore. corpꝰ horrore concutiant.S:
& in hoc fides dõ tuta. fides fugat eos. quasi
infirma ludibria. Nõ ÷ aut̾ difficilis bonoꝵr
spuum maloꝵq discretio. ꝗ̃ sic dõtribuen¬
te pandit᷑. Scoꝵ angłorũ amabilis & tͣnql¬

Expanded text:
as vobis daemonum explicabo fallacias. Solent nocte venientes, angelos Dei se fingere, laudare studium, mirari perseverantiam, futura praemia polliceri. Quos cum videritis, tam vos quam domos vestras crucis armate signaculo, et confestim solventur in nihilum: quia metuunt illud trophaeum in quo Salvator aereas exspolians potestates, eas fecit ostentui. Solent etiam variis simulationibus membraostris procaciter offerre se visibus, ut mentem pavore, et corpus horrore concutiant. Sed et in hoc fides Deo tuta fugat eos quasi infirma ludibria. Non est autem difficilis bonorum spirituum malorumque discretio, quae sic Deo tribuente panditur: Sanctorum angelorum amabilis et tranq
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qͥ fons est & origo lȩticiȩ. Tc̃ meni nr̃a nõ
tͣbida.s lenis & placida angłoꝵ luce tadiat᷑.
Tunc anima celestiũ p̾miorũ auiditate fla¬
gͣns effracto siposset humani corporis domi¬
cilio. & m̃bris exonerata mortalib. cũ hs
qͦs undet abire festinat ad cęlũ. hor tanta
benignitas ÷. ut siqͥs ꝓcõditione fragilitatis
humanȩ. miro fuerit eorũ fulgure ꝑt̾ritus.
omem cõtinuo excorde auferat metũ. Ita
gabriel cũ zachariȩ loqueretur intẽplo &
nuntiarent. & qui dñ̾ici corporis agebant
excubias securis uidentiũ sem̃tibus ostñdẽ¬
tes. ne metuerent imꝑabant. Metꝰ enĩ non
tantũ ex pauore animi qͣntũ ex magnarũ
rerii sepe concutur aspectu. Pessimorũ uͦ
uultꝰ truces. sonitꝰ horrendi. sordidi cogi
incutit᷑. od iu̾ xp̃ianorũ. monachor meror.
tediũ suoꝵ recordatio. metꝰ mortis. cupido
nequitiȩ. lassitudo uirtutis. cordis hebeta
gaudiũ. & addm̃ fidutia atq ineffabilis

Expanded text:
 fons et origo laetitiae. Tunc mens nostra non turbida, sed lenis et placida angelorum luce radiatur; tunc anima coelestium praemiorum aviditate flagrans, effracto si posset humani corporis domicilio, et membris exonerata mortalibus, cum his quos videt abire festinat ad coelum. Horum tanta benignitas est, ut si quis pro conditione fragilitatis humanae, miro fuerit eorum fulgore perterritus, omnem continuo ex corde auferant metum. Ita Gabriel cum Zachariae loqueretur in templo nuntiarent , et qui Dominici corporis agebant excubias, securis videntium se mentibus ostendentes, ne metuerent imperabant. Metus enim non tantum ex pavore animi, quantum ex magnarum rerum saepe incutitur aspectu. Pessimorum vero vultus truces, sonitus horridi, sordidi cogitincutitur; odium Christianorum, monachorum moeror et taedium, suorum recordatio, metus mortis, cupido nequitiae, lassitudo virtutis, cordis hebetatgaudium et ad Deum fiducia atque ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
cransire neceẽ est. & ignoro quid euenire. ante¬
quam anchoram optato in littore collocemꝰ:
Ec putamis nos de p̾teritis debere eẽ securos
& sine cotidiana cura. ⁊ sine cotidiano timo¬
Quis transiens suꝑ alicuiꝰ profundum flu¬
minis ꝑ artissimi pontis angustum etiã simaio
rem moffenso tnsmiserit pede. iam ꝑiculum euas¬
isse secredat. cum in ultimi spatio si paululum
titubauerit. casum quẽ inmedio spatio timebat
incurrit: Sic nos etiam si magna pars uitȩ
istius prospere uideatur fiusse transacta. non
idõ fidutiam p̾sumamꝰ. cum adhuc ꝑicłm pars
extrema minetur. Quis macie positus ante finẽ
certaminis. x aute uictoriȩ securitatẽ arma de¬
ponit: Nemo gͦ se securum deb̾e eẽ iudicet.
antequam ad finẽ felici cõsumatione ꝑueniat.
Ne hoc nobis sufficere putemus ad plena salutẽ
quod int̾ seruos dĩ ł nabitatione censem̃. uł no¬
mine computam̃. quod in insula uiuere. quod

Expanded text:
transire necesse est, ut ignoremus quid eveniat antetransire necesse est, ut ignoremus quid eveniat antequam anchoram optato in littore collocemus. Et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine Quis transiens super alicujus profunda fluminis per arctissimi pontis angustius, etiamsi majorem partem inoffenso transmiserit pede, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimi pontis spatio, si paululum titubaverit casum quem in medio spatio timebat incurrit? Sic nos etiamsi magna pars vitae istius prospere videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus, ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere esse se judicet, antequam ad finem felici consummatione perveniat. Nec hoc nobis sufficere putemus ad plenam salutem, quod inter servos Dei vel habitatione censemur, vel nomine computamur: quod in insula vivere, atque