comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e quȩ nulli mortaliũ cognita c̃. indicasse
quod factũ est: et sepulchrum uacuũ re.¬
uolutione lapidis. et sui ostendisse p̾sentiã.
Quȩ om̃ia uidebantur splendore faciei
ipsius: & horrorẽ tenebrarũ. fulgoris cla¬
ritate uincentem. UII.¬
uomodo Methoys scrabit

Expanded text:
et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Quomodo Matheus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
factisunt uelut mortui. Igitur qui fue.¬
rant tanto timore ꝑterriti. ut mortui
putarent᷑: aut dimisisse sepulchrum et
fugisse credendi sunt: aut ita &e animo
&r corpore obtorpusse. ut non dicã uiros
sed ut nec mulierculas quidẽ sepulchrũ
intrare cupientes. auderent prohibere.
Magnus enĩ timor eos ex terruerat: uiden¬
ces lapidem reuolutũ & terrȩ motũ facta
non exmore solito. sed mignum quicund
concuteret: & euersionemꝰ terrȩ funditus
minaretur. Angłm quoq descendisse de
celo tamclaro uultu non ut lampadem
humano lumine arte fuccensam: sed ful¬
gur imitaretur cęli. quo illustrant᷑ om̃a
unde & intenebris uideri potuerunt.
Itaq libere introeunt. Uenerat enĩ maria
maglalene. quȩ eis nuntiauerat lapidc̃
reuolutũ. & corpus dñi de monumento
ẽẽ sublatum. Angłmautẽ non putemus
idcirco uenisse. ut aperiroe sepulchrũ dño
resurgenti. et reuolueret ei lapidem: Sed
post quã dñs resurrexit. hora qua ipse uoluit.

Expanded text:
facti sunt uelut mortui. qui igitur fuerant tanto timore perterriti, ut mortui putarentur, aut dimisisse sepulchrum et fugisse credendi sunt aut ita et corpore et animo obtorpuisse, ut non dicam uiros, sed nec mulierculas quidem sepulchrum intrare cupientes auderent prohibere. magnus enim timor eos exterruerat uidentes lapidem reuolutum et terrae motum factum non ex more solito, sed magnum, qui cuncta concuteret et euersionem terrae funditus minaretur, angelum quoque dei descendisse de caelo tam claro uultu, ut non lampadas et 1 humana lumen arte succensum, sed fulgur imitaretur caeli, quo inlustrantur omnia. unde et in tenebris uidere potuerunt. itaque libere introeunt; uenerat enim Maria Magdalene, quae eis nuntiauerat lapidem reuolutum et corpus domini de monumento esse sublatum. angelum autem non putemus idcirco uenisse, ut aperiret sepulchrum domino resurgenti et reuolueret lapidem, sed, postquam dominus resurrexerit hora, qua ipse uoluerat
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Seqͣr. Et erat ioħs uestitꝰ
et potus totam austeram uitã
ad grãm dei quȩ ẽ ioħes. intꝰ &
foris ẽẽ conungentas sig̃cant.
Silis uero cameli dtuites gntiũ.
et rona pellicia pauꝑes mũdo
mortui. &e locustis farratis sa¬
pientes huiꝰ mundi. qui stipo¬
frumenta mistica crurib traht̃.¬
saltus et ĩcalore. fidei saltꝰ in al-¬
tant. et melle siluestri fideles
inspiratide inculta silua ignib¬
ignib p̃̾parata emergentes sig̃.¬
nificant᷑. Que omĩa gr̃a euunge¬
lii sũmunt᷑. in qua ñ ẽ distict᷑o
uente forcior me post me. Qͥs for¬
cior ẽ gr̃a qua pecc̃a abluunt᷑:
Ille nimirũ qui sepcies et septu¬
agesies remittit pec̃ca. Gr̃a qͥdẽ

Expanded text:
vit. Sequitur. Et erat Joannes vestitus vit. Sequitur. Et erat Joannes vestitus et potus totam austeram vitam ad gratiam Dei, quae est Joannes, intus et foris esse conjungendas. Pilis vero cameli, divites gentium: et zona pellicea, pauperes mundo mortui; locustis serratis, sapientes hujus mundi: qui stipufrumenta mystica cruribus trahunt, et in calore fidei saltus inhabitant; et melle silvestri, fideles inspiratis de inculta silva ignibus praeparati ac mergentes significantur. Quae omnia a gratia Evangelii sumuntur: In qua non est distinctio Venit fortior me post me. Quis fortior est gratia, qua peccata abluuntur? Ille nimirum, qui septies et septuagies septies remittit peccata. Gratia prior
Abbreviated transcription (Latin):
ranimphũ. Unde cathecumini
.i. instrueti incipiũt ꝑ sacerdoteᷤ.
et crismant᷑ ꝑ ep̃m. Nunc autẽ
ꝑ amicũ sponsi inducit᷑ sp̃os a:
ac si ꝑ ysaac puerum rebecca.
pallio uelata aibocũ d̃r. Et egͥdi¬
ebatur ad illum omĩs uidee re-¬
gio. et ierosolimite uniũsi. et ba
ptirabant᷑ ab illo in iordane flx¬
flumine. confitentes pecẽa sua.
Confessio et pulcritudo ĩ cõspec¬
tu eius .i. sponsi. Unde. desilit sp̃o¬
sa de camelo.cũ humiliat se nẽ
cuiꝰ natiuitate risum fecit d̃s
ceps cum deo. benedicta tu int̃
mulieres. lordanis autẽ descẽsio
aliena interpretat᷑. ubi pec̃ca ab¬
luunt᷑. Archa enĩ iordane trãs¬
uadato. ꝑ marmora ꝑegrina
int̾ram transiuit alienã. et di¬
midia parte in mare defluente.
altera pars turgida montis erigi¬
tur forma. Sic nos olim alie¬
nati adeo ꝑ suꝑbiam. ꝑ baptis¬
mi symbolũ humiliati erigim
in alta. Quia qui se humiliaue¬
rit exattabit᷑. Pars autẽ que flo¬

Expanded text:
um. Unde catechumeni, hoc est, instructi, incipiunt per sacerdotem, et chrismantur per episcopum. Nunc autem per amicum sponsi inducitur sponsa: ac sic per Isaac puerum Rebecca pallio velata albo conducitur. Et egrediebatur ad illum omnis Judaeae regio, et Jerosolymitae universi, et baillo in Jordane flumine, confitentes peccata sua. Confessio, et pulchritudo in conspectu ejus, id est, sponsi. Unde desilit sponsa de camelo, cum humiliat se nunc cujus nativitate risum fecit Deusceps cum Deo, Benedicta tu inter mulieres. Jordanis autem descensio aliena interpretatur: ubi peccata abluuntur. Arca enim, Jordane transvadato, per marmora peregrina in terram transivit alienam, et media parte in mare defluente, altera pars turgida montis erigitur forma. Sic nos olim alienati a Deo per superbiam, per baptismi symbolum humiliati, erigimur in alta: Quia qui se humiliaverit, exaltabitur. Pars autem, quae flu
Abbreviated transcription (Latin):
ADONAI. Quẽ nos dñni generalit᷑ appella¬
mus. Octauũ. IA: Quod indo tantum po¬
nitur. & in allelua extrema sillabasonat.
runt. & his litteris scribitur. Iod. Ẽ.UAU.e.
Quod quidã non intelligentes ꝓpt̾ elem̃toꝵ
similitudinẽ cum ingrecis litteris reppe-¬
rerint. Ii.iii. legere consueuerunt. Decimũ.
quod suꝑius dictum ẽ. SADDAl. Et in eze.¬
chiele interpretatũ ponitur. Scire aut̃
debemus. quod eloior cõmunis numeri sit:
quod & unus ds̃ sic uocetur & plures. Ad
quam similitudinẽ: cęli quoq appellan.¬
tur cęlũ. id est Samaim. Unde & sȩpe
int̾pretes uariant. cuiꝰ rei exemplum. nos
inlingua nrã habere possumus. AiiNa

Expanded text:
Adonai, quem nos Dominum generaliter appellaAdonai, quem nos Dominum generaliter appellamus. Octavum la, quod in Deo tantum ponitur, et in Alleluia extrema quoque syllaba sonat. runt, quod his litteris scribitur IOD, E, VAU, E. Quod quidam non intelligentes propter elementorum similitudinem, cum in Graecis libris repererint, quod superius dictum est, saddai et in Ezechiele ininterpretatum ponitur. scire autem debemus, quia eloim communis numeri sit, quod et unus deus sic uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est samaim. unde et saepe interpretes uariant, cuius rei exemplum nos in lingua nostra habere possumus Athenas,
Abbreviated transcription (Latin):
derem: et tibi auiditatẽ magis dilate de.¬
berent facere questiones. Tritum quippe¬
est prouerbiũ: ultroneas putere merces.
Unde &e nos de industria dicendi reticemꝰ:
ut auidius uelis audire quȩ tacita sunt.
legens. in eoloco qui scribitur
Quͦi habitat in adiutorio altissimi.
in prodectione di cȩli commorabitur.
dixeram apud hebreos pro dĩ cęli ẽẽ posi¬
tum saddai quod aquila int̃pretatur¬
& sufficientẽ ad om̃ia ꝑpenetranda acciꝑe
possumus: unũq ẽẽ dẽ decem nominib
quib apud hebreos d̾s̃ uocatur. Ilico stu-¬
diosissime postulasti. ut tibi uniuersa
nomina cum sua int̃pretatione dirigerẽ.
faciam quod petisti. Primũ di nomen. ẽ.
fortem interpretatur. Deinde. Eloim.
ET SOIS. Q uod & ipsũ ds̃ dicit᷑. Quar.¬
tum.SABaOT N Quod septuaginta
Quintũ. ElION. Quẽ nos excelsũ dicimꝰ.
Sextum. ESeRICIS: Quod in exodo
legitur. qui est misit me. Septimum.

Expanded text:
derem et tibi auiditatem magis dilatae dederem et tibi auiditatem magis dilatae deberent facere quaestiones. tritum est quippe prouerbium ultroneas putere merces. unde et nos de industria dicenda reticemus, ut auidius uelis audire, quae tacita sunt. legens, in eo loco quo scribitur: « Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur, » dixeram apud Hebraeos pro Deo coeli esse positum, SADDAI, quod Aquila interpretaturet sufficientem ad omnia perpetranda accipere possumus: unumque esse de decem Nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Illico studiosissime postulasti, ut tibi universa nomina cum sua interpretatione digererem. Faciam quod petisti. Primum Nomen Dei est est, fortem interpret Eloe, quod et ipsum Deus dicitur. Quartum Sabaoth, quod Septuaginta, Quintum Elion quod nos Excelsum dicimus. Sextum Eserieie, quod in Exodo legitur: Qui est misit me . Septimum
Abbreviated transcription (Latin):
os. unũ dedecem nominib ẽ. Et illo
legitur. Alleluia. cir nose zam̃¬
Menõc. exprimit: qđ nos fideliter
possumus dicere ductũ aduerbium
ex nomine fidei.AYNA. septuagin
fine libroꝵ In quinq siquidẽ uolumi¬
na psalterium apud hebreos diuisum
est. fiat fiat Transtulerunt. quod in
hebreo legitur AmeN. amen. Quo scilicet:
ea uere dicta quȩ supra sunt confirment᷑.
Unde & paulus asserit non posse aliquẽ
respondere amen: id est confirmare quȩ
predicta sunt : nisi intellexerit pdicatio¬
nem. MARANATNA magis sẏrum est
quã hebreum. Tamcesi ex confinio utra¬
rũq linguarũ. aliquid & hebreum sonet.
et illo cõpleto: deinceps inferatur. dnĩs
nr̃ uenit. quod suꝑflue sit. aduersum eũ
odiis ꝑtinacib uelle contendere. quem
uenisse iam constet. Uellem tibi aliquid
&& de diapsalmate scribere. quod apud
hebreos scribitur. sela. et de ephod. & de eo
quod incuiꝰdam psalmi titulo habetur ꝓ

Expanded text:
os unum de decem Dei nominibus est. Et in os unum de decem Dei nominibus est. Et in legitur, ALLELUIA CHI TOB ZAMMτωμένως exprimit, quod nos, fideliter, possumex nomine fidei amuna, Septuaginta fine librorum, in quinque siquidem uolumina psalterium apud Hebraeos diuisum est, \'fiat, fj at. transtulerunt, quod in Hebraeo legitur \'amen amen\', quo scilicet ea uere dicta, quae supra dicta sunt, confirmentur. unde et Paulus adserit non posse aliquem respondere amen, id est confirmare, quae praedicta sunt, nisi intellexerit praedicationem. maran atha magis Syrum est quam Hebraeum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid et Hebraeum sonet, et illo conpleto deinceps inferatur: \'dominus noster uenit\', quod superfluum sit aduersus eum odiis pertinacibus uelle contendere, quem uenisse iam constet. Vellem tibi aliquid et de diapsalmate scribere, quod apud Hebraeos dicitur sela, et de ephod et de eo, quod in cuiusdam psalmi titulo habetur pr
Abbreviated transcription (Latin):
YPER OΥOO PARTTOR essemꝰ
non ꝑ epłam ut ante consueueras.
sed pͥresens ipsa quesisti: quid
ea uerba que ex hebreo in latinũ non
habenius expressa: apud suos sonareñ
cum sine interpretatione sint posita.
ut est illud. ALLGIRIA. AmeN.
MARANAcha. Eꝑhod. et cetera
quȩ inscripturis resꝑsa memorasti.¬
Ad quod nos quia dictandi angustia
coartamur. breuit̃ respondemus. siue
lxx. interpretes. siue apłos id curasse:¬
ut qm̃ prima ęccłia ex iudȩis fuerat
congregata. nichil aut credentium
scandalum in nouarent. sed ita ut a
paruo imbiberent traderent. Postea uͦ
quã inuniuersas terras uł gentes euan¬
gelii dilatatus ẽ sermo. nonꝰ potiusse
s emel suscepta nuitari. licet or illud
in libris suis quos  NyN TiRoc. uocad
origenss asserat. propter uernaculũ
linguȩ. unuscuiꝰq idionia non posse.
ita ut apud alios sonare. ut apud suos
ponere. quã iuim interp̃tatione tenu¬
ere. Igitur AlLel uIA. exprimitur.
laudate dñni. . Quippe : apud hebre¬

Expanded text:
per cum pariter essemus, non per Epistolam, ut ante consueveras, sed praesens ipsa quaesisti, quid ea verba, quae ex Hebraeo in Latinum non habemus 132 expressa, apud suos sonarent; curque sine interpretatione sint posita, ut est illud, Alleluia, Amen, Maran atha, Ephod, et caetera, quae in Scripturis resAd quod nos, quia dictandi angustia coartamur, breuiter respondemus siue septuaginta interpretes siue aput quoniam prima Ecclesia ex Judaeis fuerat congregata, nihil ad credentium scandalum innovarent: sed ita ut a parvo imbiberant, traderent. Postea vero quam in universas gentes, Evangelii dilatatus est sermo, non potuisse semel suscepta mutari. Licet et illud in libris suis, quos ἐξηγητικοὺς vocant, Origenes asserat, propter vernaculum linguae uniuscujusque idioma, non posse ita apud alios sonare, ut apud suos ponere, quam vim eorum interpretatione tenuare. 3. Igitur ALLELUIA exprimitur, Laudate Dominum, JA quippe apud hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
mors inuictoriã. ñ eit ĩmemo¬
ria priora: si ascendẽt suꝑ cor
cũ abstulerit dñs sordem filiȩ sy¬
on.auferens omnẽ lacrimã ab
om̃i facie scõꝵ. Et ueniens addr¬
scipulos suos uidit turbã mag¬
nã circa eos: et scrͣbas conquirẽ.¬
sub sole. Semꝑ paruulos occidit
inuidia. Magnos ꝑcuciunt ful¬
gura montes. Alii dissidentes.
cum fide: alii inuidentes c̃ fasto
ad eccłam conuenuũt. Et popls
iudens eum stupefactꝰ ẽ. et expa¬
uert̃. Non ẽ timor in caritatẽ. Ti.
mere ẽ seruoꝵ:. stupescere stultoꝵ
Et interrogauit eos. Quid int̾ uoꝰ

Expanded text:
rs in victoria, non erunt in memoria propria, et non ascendent super cor: cum abstulerit Dominus sordes filiae Sion, auferens omnem lacrymam ab omni facie sanctorum. Et veniens ad discipulos suos vidit turbam magnam circa eos, et scribas conquirensub sole: semper occidit parvulos invidia, magnos percutiunt fulgura montes, alii discecum fide: alii invidentes cum fastu, ad Ecclesiam conveniunt. Et populus videns eum, stupefactus est, et expaverunt. Non est timor in charitate. Timor enim est servorum, stupescere stultorum. Et interrogavit eos: quid inter vo
Abbreviated transcription (Latin):
inmonte excelso trans figͣ¬
atus ẽ corã discipulis suis. ut¬
ñ timerẽt obꝓbria crucis: qͥ ui¬
derant oculis suis glam futurȩ
resurrectõmis. Et ũbũ continue¬
it apudse: conquirentes qͥd ẽet
cũ amortuis resurrexerit. hoc¬

Expanded text:
in monte excelso transfiguratus est coram discipulis suis: ne timerent opprobria crucis, qui viderant oculis suis gloriam futurae resurrectionis. Et verbum continuerunt apud se, conquirentes, quid esset cum a mortuis resurrexerit.
Abbreviated transcription (Latin):
niũ dñi fidele. Quia potiꝰ fide a¬
nimi. qͣm oculis carnis testimo¬
niũ indiget. Quarto iudicia dei
uera. iustificata in semet ipsa .i.
ut sic sint iudicioꝵ exempla nr̃oꝵ
iustificata. sict̃ in uiditiis dei
comꝑta habemꝰ unde isdem uidẽs
alio loco ait. Aiuditiis enĩ tuisdi¬
miri. In quo enĩ iudicio iudica¬
uerimꝰ iudicabit᷑ de nobis. In
his .iiii. quahtatibꝰ st timor. fidẽ
spes. caritas. Timore namq ĩci¬
pimꝰ. fide seruamꝰ qd incipimꝰ. spe
erigimur: caritate consũmamͣ.
finis enĩ p̾cepti ẽ caritas. hi sũt
p̃dixit dicens. Nonne .iii. m̃ses
gt̾ usq ad messẽ. Ut et nos ꝑp̃.
cepta dei et mandata ac testimo¬
nia. atq exempla: maturos pꝰ iudi
dio metamꝰ in celo. Incipit tractatus.

Expanded text:
nium Domini fidele. Quia potius fide anium Domini fidele. Quia potius fide animi, quam oculis carnis testimonium indiget. Quarto: Judicia dei vera, justificata in semetipsa: id est, ut sic sint judiciorum exempla nostrorum justificata, sicut in judiciis Dei comperta habemus. Unde idem videns alio loco, ait: A judiciis enim tuis timui. In quo enim judicio judicaverimus, judicabitur de nobis. In his quatuor qualitatibus sunt, timor, fides, spes, charitas. Timore namque incipimus, fide servamus, quod incipimus, spe erigimur, charitate consummamur. Finis enim praecepti, est charitas. Hi sunt praedixit, dicens: Nonne quatuor menses sunt usque ad messem? Ut et nos per praecepta Dei et mandata ac testimonia atque exempla, maturos post juddio metamus in coelo. CAPUT PRIMUM.
Abbreviated transcription (Latin):
ctio consistit: ut st̃ hec p̃cepta.
Tunc iħc p̃cepit discipulis suis
.xii. Inuiã gentiũ ne abieritis
et reliqua: hoc ẽ diũtere amalo.
Mandata aũ hec st̃ qͥb dr. Mã¬
datũ nouũ douobis: ut diliga¬
tis inuicẽ. hoc ẽ face bonũ: et ca¬
ritatẽ implere. Testimonia st̃¬
hibet de me. sed habeo testimoni¬
um maius ioħe. Pater ipse qͥ ĩme¬
manet testimoniũ ꝑhibet deme:
et ipsa opera que ego faciotesti¬
moniũ ꝑhibent de me. et ego te
sunt. q̃ iħm imitant᷑ dicentem.
oi̾cite a meqr mitis sũ et humi¬
lis cordeci reliqua. Et estote ꝑfec
ti .i. misericordes. sic̃t pater ur ce¬
lestis ꝑfectꝰ ẽ. Et alibi. Exemplõ
dedi uobis. ut et uos ita faciatis.
has .iiii. qualitates: psalmogra¬
phiuersꝰ concinũt dicentes. p̃¬
pcepta continent. & alibi. latũ
mandatũ tuũ .ni. Quia qui dili¬
git ꝓximũ. totã legem ĩpleuit.
Item. Testimonia tua inteslexi.
Non enĩ dmniũ testimonia in¬
tessigere. unde alias dr. Testimo¬

Expanded text:
ctio consistit. Ut sunt haec praecepta: Tunc Jesus praecepit discipulis suis duodecim: In viam gentium ne abieritis, et reliqua: hoc est, divertere a malo. Mandata autem haec sunt, quibus datum novum do nobis ut diligatis invicem , hoc est, facere bonum et charitatem implere. Testimonia, querhibet de me, sed habeo testimonium majus Joanne . Pater ipse quimanet, testimonium perhibet de me. Et ipsa opera, quae ego facio, testimonium perhibent de me: et ego tessunt, quibus Jesum imitantur, dicentem: Discite a me, quia mitis sum, et reliqua. Et: Estote perfecti, id est, misericordes, sicut et Pater vester coelestis perfectus est. Et alibi: Exemplum enim dedi vobis, ut et vos ita faciatis. Has quatuor qualitates Psalmographi versus concinunt, dicentes: Prpraecepta continent. Et alibi: Latum mandatum tuum nimis. Quia qui diligit proximum, totam legem implevit. Item testimonia tua intellexi: non est enim omnium testimonia intelligere. Unde alias dicit: Testimo
Abbreviated transcription (Latin):
scire. et euuangłii in se dicta diᷤ¬
poners ce disciplinã in se legis ag¬
intellig̾e nat᷑am. Qui seminat
pꝰ matheũ. qͥ fremit ut leo qͥuo
lat ut aqͥla. qui discit ut homo.
qͥunmolat ut sacerdos. qͥ irrigat
ut flumen. qͥ florescit ut ager.
q̃ loquit᷑ homo nascendo. uitulꝰ
moriendo. leo resurgendo: aqͥla¬

Expanded text:
dicta disponere, et disciplinam in se legis cogintelligere naturam. Qui seminat post Matthaeum; qui fremit, ut leo; qui volat, ut aquila; qui dicit, ut homo; qui immolat, ut sacerdos; qui irrigat, ut flumen; qui florescit, ut ager; quo loquitur, homo nascendo, vitulus moriendo, leo surgendo, aq
Abbreviated transcription (Latin):
ducenta triginta tria sc̃ capt¬
¶tula. Marchꝰ enungłista d̾i. pe¬
t̾ridiscipul. leniticꝰ gñe et sac¬
dos. initalia scripsit hoc euun¬
głium. Quimitiũ euuangelii sui.
testimonio comꝓbans. ubũ ca¬
rofc̃m ẽ uoce ysaie designans.
nis instituit: et inuenit inũ
genealogiis dei et hominis ꝑ di¬
at: nec laborat in natiuitate in¬
fantuli qui loquiẽ de ꝑfectõne
filii dei. Sed ieiumũ nũi legalis.
repusã diaboli ministeriũ an

Expanded text:
ducenta et triginta quinque sunt capitula. Marcus Evangelista Dei, Petri discipulus, Leviticus genere, et sacerdos, in Italia hoc scripsit Evangelium. Qui initium Evangelii sui dtestimonio comprobans: Verbum caro factum, voce Isaiae designans: nis instituitgenealogiis Dei et hominis perdiat: nec laborat in nativitate infantuli, qui loquitur de perfectione filii Dei. Sed et jejunium numeri legalis, repulsam diaboli, ministerium an
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ suam: sanguinẽ suũ dema¬
nu tua requiram. Uigilate ergo
⁊ reliqͣ. Sero anmedia nocte :
qͣndo occisa sunt egiptioꝵ pͥmo¬
genita. Ne inueniat uos dormi¬
cuus uigilat. de his que iuiderat.
Sic nimirũ quos mundi amor
hoc fine concludit sermonẽ. ut
cõmune omniũ p̃ceptũ. noiuis¬
simi ꝑ primos audiant.
aute asꝑgamꝰ librum nr̃m san-¬
gume. et limina domoꝵ. et funẽ
coccineum cͥcumdemꝰ domui or̃o¬
nis nr̃e. & coccũ in manu nr̃a. ue
xare ligemꝰ: ut uaccam rufã ĩ ual¬
le occisam enarrare possimꝰ. Pas¬
cha transitus interpr̃. phase ũo
immolatio. Dum ĩmolatone ag¬
Niet transitu populi ꝑmare uł
qñ nos post biduum uisitat .i. ple¬
nissima luna. etate xp̃i ꝑfecta ut
nec cũ aliqua parte tenebrosa

Expanded text:
uum de manu tua requiram. Vigilate ergo, et reliqua. Sero, an media nocte, quando sunt occisa Aegyptiorum primogenita: ne inveniat vos dormicuus vigilat de his, quae viderat. Sic nimirum sunt, quos mundi amor Hoc sive concludit sermonem, ut commune omnium praeceptum novissimi per primos audiant! aspergamus librum nostrum sanguine, et limina domorum, et funem coccineum circumdemus domui orationis nostrae, et coccum in manu nostra, ut Sara ligemus: ut vaccam rufam in valle occisam enarrare possimus. Pascha, transitus interpretatur: Phase vero immolatio. In immolatione agni et transitu populi per mare,quando nos post biduum visitat, id est, plenissima luna aetate Christi perfecta, ut nec cum aliqua parte tenebrosa
Abbreviated transcription (Latin):
os de egipto. Duo deportãt bo¬
trum de terra scã ut semꝑ p̃posi¬
ti comungãt opus et scĩam. ⁊ du¬
omandata de duab tabulis
ꝓferant. et duob fontib ablo¬
ant᷑ et abluant. et duob uectib
archam dñi portent. et int̾ duo
cherubin deũ agnoscant. mente
et sp̃u psallentes. pullũ ligatõ
ducc̃ et indomitũ. qm soluunt
& domãt qui ẽ ppłs gentilis. li¬
gatꝰ ante ianuã fidei crimculi
pecc̃oꝵ suoꝵ. Inbiuio stantẽ .i.
in libertate arbitrii dubitantẽ
inter uitã et mortẽ. Quidã di

Expanded text:
os de Aegypto. Duo deportant botrum de terra sancta: ut semper praepositi conjungant opus et scientiam: et duo mandata de duabus tabulis proferant, et duobus fontibus abluantur, et abluant, et duobus vectibus arcam Domini portent: et inter duos cherubim Deum cognoscant, spiritu et mente psallentes. Pullum ligatum ducunt et indomitum: quem solvunt et domant, qui est populus gentilis, ligatus ante januam fidei, cum vinculis peccatorum suorum: in bivio stantem, in libertate arbitrii dubitantem inter vitam et mortem. Et quidam de
Abbreviated transcription (Latin):
misit᷑. Diuites qui sunt nisi qui ꝓfe¬
runt de thesauro cordis sui noua
et uetera. que sunt incerta. &e occł
Tuero que ẽ. nisi ego et similes mei:
quimitto qd̃ possum et desidero
qd non porsum uobis explanare.
non qͣntum audistis. sed exqͣnto
considerat ds. Unusquisq qͣdrã.¬
tem pot̃ offerre. hec ẽ torta paniᷤ
in leuitico que ẽ uoluntas ꝓmp
sistit. Cogitatu. uerbo. et fc̃o. Ed
dicit totum uictum suũ misit:
tota uoluptas corporis inuictu
consistit. Unde dicit᷑. Totus labor
hominis inore suo ẽ. Et cum eg̃¬
merat discipulis cladẽ nouissi¬
mi tẽporis .i. destructionẽ tẽpli
cum plebe. et littera sua de qua
enumerat omĩa. speranda sunt
potius qͣm tractanda. pseudox.¬

Expanded text:
m suum. Divites qui sunt, nisi qui proferunt de thesauro cordis sui nova et vetera? quae sunt incerta et occultvero quae est, nisi et ego, et similes mei: qui mitto, quod possum, et desidero, quod non possum vobis explanare? Non quantum ut audistis, sed ex quanto considerat Deus. Unusquisque quadrantem potest offerre. Haec est torta panis in Levitico, quae est vosistit, cogitatu, verbo, ac facto. Quod dicit totum victum suum misit. Tota enim voluptas corporis in victu consistit. Unde dicitur: Totus labor hominis in ore suo est. CAPUT merat discipulis cladem novissimi temporis, id est, destructionem templi, cum plebe et littera sua. De qua enumerat, omnia speranda sunt, potius quam tractanda. Pseudo
Abbreviated transcription (Latin):
eiuingelii: usq ad fines terrȩ:
ut ante uiditiũ clamet eccła.
A finib terre ad te clamauroñe.
Domestici in domesticos surgñteᷤᷤ.
Abhominatõ intemplo. fuga ĩ
ĩmontes. ut non descentat adi¬
ma. qui adscendit ad alta. Orate
finit᷑ fructus. sabbato ũo tempus.
Trabulatio ingens et dies breues
ꝓpter electos: ne malicia tẽporiᷤ
huiꝰ mutet intellectũ eoꝵ. sict̃
de enoch dr. Post hec sol tenebri¬
cabit᷑ ad gelida corda ut hieme:
et luna ñ splendet serena. atem¬
pestate dissensionũ. et stelleer̃t
discedentes lumine. qͣndo penȩ
prius sic̃t pluuia inuellus gede¬
on.descendit cum humilitate.
Et cong̃gabit electos suos.a . iiͦi.
uentis. ut triticũ uentilatũ de
area tocius terrȩ. fici parabolaẽ
sencia. Estas uero ꝓxima dies ẽ
iuditii. inqua unaqueq arbor ma¬
nifestabit qd̾ intus habuerit ari¬
dum ad comburendũ anuiride
ad plantandũ in eden cum ligno
uite. cuiꝰ sunt folia in salutẽ gẽ¬

Expanded text:
ngelii usque ad fines terrae, ut ante judicium clamet Ecclesia: A finibus terrae ad te clamavi, Domine. Domestici in domesticos surgentes, abominatio in templo, fuga in montes, ut non descendat ad ima, qui ascendit ad alta. Orate finitur fructus, sabbato vero tempus. Tribulatio ingens, et dies breves propter electos: ne malitia hujus temporis mutet intellectum eorum! Sicut de Noe dicitur. Post haec sol contenebrabitur ad gelida corda ut hieme: et luna non splendebit serena tempestate dissensionum: et stellae erunt decidentes lumine, quando pene prius sicut pluvia in vellus Gedeon descendit, cum humilitate. Et congregabit electos a quatuor ventis, ut triticum ventilatum de area totius terrae. Fici parabola hapraesentia: aestas vero proxima, dies est judicii: in quo unaquaeque arbor manifestabit, quae intus habuit, an aridum ad comburendum, an viride ad plantandum, in Edem cum ligno vitae: cujus folia in salutem gen
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣ. Maie si qͥdem cogitatõnes in
ima terrȩ m̃gũt᷑ qr de ipsis exe¬
unt. et in eadẽ iterũ cenositate uol¬
uunt᷑. qd udeis euidenter accidit:
cum inblasphemiis et ininocen¬

Expanded text:
. Malae siquidem cogitationes in ima terrae verguntur, quia de ipsis exeunt, et in eamdem iterum coenositatem volvuntur. Quod Judaeis evidenter accidit, cum in blasphemiis, et in innocen
Abbreviated transcription (Latin):
a opus ẽ mentis ante mortẽ cor¬
poris:
omo peregre ꝓficiscens. cor¬
pus ẽ xp̃i incelũ eleuatum.
theum. uł decem minas iuxta lir¬
cam. Et ianitori precipit ut uigi¬
let .i. ei qui predicat cui dicit᷑. Si

Expanded text:
a opus est mentis, ante mortem corporis. Homo peregre proficiscens, corpus est Christi in coelum elevatum: tthaeum, vel decem mnas, juxta Lucam. Et janitori praecipit, ut vigilet, id est, ei qui praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
reliq. Et hoc ꝓprie. post se relinqnͦ
denebras. ut sol inuidoꝵ cordib
eg̃diebat᷑ de ciuitate ad aliam.
que ẽ bemuola et obediens. Ma¬
ne reũtentes uider̃t ficum aridã.
occidit sol et oritur sollux ab¬
in apłis. ficus arrida aradicib.
sinagoga acaim: et aceteris aqͥ¬
b omnis sanguis iustus ababel.
usq ad rachariam requirit᷑. et
aridã et abscisam radicẽ: cuisuc¬
cedit oliua pulcra fructifera.
uocata a domino. Unde sequit᷑.
Amen dico uobis qi qͥcumq exuo¬
mons crescens de lapide absciso
sine manib tollere. & mittere
in mare. & non hesitauerit i cor¬
de suo. sed crediderit. qr crediderit.
dicent apłidigne transferam̃ ad
gentes alteras. qr uos indignos
iudicastis audiendi ũbum dei
Sequit᷑. et cum statis ad õronẽ:
dimittite si qͥd habetis aduersꝰ¬
cata ur̃a. Septẽ uensꝰ or̃omis
dm̃ce. marcus suo more unao.
ratione comp̃hendit. Is namq
cui dimissa st̃ omĩa: qͥd ampliꝰ
obtinuit: Et ueniunt rursuꝰ

Expanded text:
. Et hoc proprie. Post se relinquens tenebras, ut sol in Judaeorum cordibus egrediebatur de civitate ad aliam, quae est benevola et obediens. Mane revertentes viderunt ficum aridam. Occidit sol, oritur sol: lux abin apostolis. Ficus arida a radicibus, synagoga est a Cain, et a caeteris, a quibus omnis sanguis ab Abel usque ad Zachariam requiritur. Et aridam et abscissam radicem: cui succedit oliva pulchra, fructifera, vocata a Domino. Unde sequitur. Amen dico vobis, quia quicumquto, qui est mons crescens de lapide abscisso sine manibus. Tollere et mittere in mare, et non haesitaverit in corde suo, sed crediderit, quia dixerunt apostoli: Digne transferimur ad gentes, quia vos indignos judicastis audiendi verbum Dei. Sequitur: Et cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adverscata vestra. Septem versus orationis Dominicae Marcus suo more in una oratione comprehendit. Is namque cui dimissa sunt omnia: quid amplius obtinuit? Et veniunt rursus
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Quos affectus spe septiformiᷤᷤ
emundat et illuminat. ut septẽ
lucernȩ ab austro ardentes. aqͥlo¬
nales tenebras expellant taberna
tus. diligentiã racionabilit̾ q̃rit.
Sp̃c consilii. diuinã ꝓuidentiã pro¬
denter inuenit. Sp̃c fortitudiniᷤ:¬

Expanded text:
ne. Quos affectus spiritus septiformis emundat et illuminat: ut septem lucernae ab austro ardentes, aquilonares tenebras expellant in tabertus diligentiam rationabiliter quaerit. Spiritus consilii, divinam providentiam prudenter invenit. Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
intrat intemplũ: uespera exit
in bethaniã cum duodecĩ. Mane
ad iudeã uenit: atq nos inuesꝑa
mundi uisitat. Esuriens dñs sa¬
lutẽ hominũ. uidit a longe fic̃
foliis non fructib ornatã .i. si
nagogã uestitam mandatiꝰ ho¬
minũ et suꝑstit̾onib scopatã.
Qui denegat fructũ ineinim. un¬
de templũ ingrediẽs euertit uẽ¬
dentes et ementes. et mensal &
et gradus emunt. Scͥptum ẽ enĩ
domꝰmea domus or̃onis uocabit᷑:
iuxta ysaiam. Uos autẽ fecistis
illam speluncã latronũ. iuxta ihe

Expanded text:
intrat in templum: vespera exiit in Bethaniam, cum duodecim, mane ad Judaeam venit, atque nos in vespera mundi visitat. Esuriens Dominus salutem hominum, vidit a longe ficum, foliis, non fructibus ornatam, id est, synagogam vestitam mandatis hominum, et superstitionibus scopatam: cui denegat fructum in aevum. Inde templum ingressus, ejecit vendentes et ementes, et mensas etdunt honorem et gradus emunt. Scriptum est enim: Domus mea, domus orationis vocabitur, juxta Isaiam. Vos autem fecistis eam speluncam la
Abbreviated transcription (Latin):
quiuenit calude: Longiornãq
Unde supra saduceis. Erratis inqͥt.
nescientes scripturas. neq uirtu¬
tẽ dei. Et docebat eos iħc ĩ tẽplo.
lo est palameis de se loquit᷑. ut in¬
excusabiles sint. Et ut ignis incẽ¬
dit arida scribarũ et phariseorũ
exempla: quiuolunt instolis am¬

Expanded text:
qui venit callide? Longior namquUnde supra Sadducaeis ait: Erratis, inquit, nescientes Scripturas neque virtutem Dei. Et docebat eos Jesus in templo, id est, palam eis de se loquitur, ut inexcusabiles sint: et ut ignis incendat arida scribarum et pharisaeorum exempla, qui volunt in stolis am
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ad ornamentũ et sacramẽtũ
ꝑtinet. qm ad nec̃citatẽ. lustiue
palma florebt̃ angustiin radici¬
b. latun florib et fructib q̃m bo¬
nus odor xp̃i sunt. ce sternunt ui¬
am mandatoꝵ derbona fama Qͥ
preibant ꝓpħe st̃. et qui seq̃bant᷑
apli. ut abissus abissum inuo.
cet .i. lex legem alterã. Osanna .i.
saluifica dicentes in excelsis et
imis. ut iusti edificent᷑ in rumã
angłoꝵ et terrem subterranei
saluent᷑ ab eo benedicto. uincen¬
te et ueniente in nomine dñi.
.i. patris sui: q̃mfilius de patre sꝰ.¬
cepit nom̃ et pater defilio. Et ĩ¬

Expanded text:
hoc ad orandum et sacramentum pertinet, quam ad necessitatem. Justi ut palma florebunt: angusti in radicibus, lati in floribus et fructibus: quoniam bonus odor Christi sunt: et sternunt viam mandatorum Dei bona fama. Qui praeibant, prophetae sunt, et qui sequebantur apostoli: ut abyssus abyssum invocat, id est, lex legem alteram. Osanna, id est, salvifica: dicentes in excelsis et imis: ut justi aedificentur in ruinam angelorum, et terreni et subterranei salventur ab eo benedicto vincente et veniente in nomine Domini, id est, patris sui, quoniam filius de patre suscepit nomen, et pater de filio. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
tis. humanã fragilitatẽ clement̃
indulget. Sp̃c timoris dei: impro¬
uitam ignorantiã ardenter deco-¬
quit. ac plene replet. Sapientia
domũ edificat. Intellectus guber¬
nacula inuenit. Consiliũ bona
discreta facit. fortitudo in sap̃ia
animã possidet. Scientia diuine
fidei et salutis. bona acquirunt᷑.
Pietate: ꝓsperitas p̃sentis uitȩ &
future consistit. Timore. humili¬
tas conseruat᷑. et omne pecc̾m ex¬
pelutur. Et micium sapĩe timor

Expanded text:
tis humanam fragilitatem clementer indulget. Spiritus timoris Dei improvidam ignorantiam ardenter decoquit, ac plene replet. Sapientia domum aedificat: intellectus gubernacula invenit: consilium bona discreta facit: virtus in patientia animam possidet: scientia divitiae fidei et salutis acquiruntur. Pietate prosperitas praesentis vitae et futurae consistit. Timore humilitas conservatur, et omne peccatum expellitur. Quia initium sapientiae timor
Abbreviated transcription (Latin):
affectu. Uinea domus isrł ẽ. Se¬
pis ẽ custodia angłoꝵ. lacus
lex ẽ. Turris templũ. agricole
sacerdotes. ꝑegrinatio dei. liber:
tas nr̃i arbitrii. Serui missi ꝓ¬
phe. fructus uineȩ obedientia.
De ꝓphecis aliicesi. alii uulnerati
Alii occisi sc̃ filius carissimus et
nouissimꝰ ungenit᷑ ẽ. Uerebunt᷑
filiũ meũ. ꝑyroniã hoc đr. Et e¬
iecert̃ eum extrauineã .i. extra
plebem dicentes. Samaritanꝰ
es et demoniũ habes. Dat᷑ ui¬
nea aliis .i. ab oriente et occiden¬
te.et austro & ab aquilone ueni¬
entib et recumbentib cũ abra.¬
am. &r ysaac. et iacob in regnode¬
nũ cum pane: fimens uetꝰ. nouũ
inchoans testamentũ. hic p̃stat
rogant eũ mellitis uerbis. et cir¬
cundant eũ sict apes mel portã¬
tes more. aculeũ intergo. dicẽte̾
Magister scimꝰ q̃m uerax es et reli¬

Expanded text:
affectu. Vinea, domus Israel est. Sepis, est custodia angelorum. Lacus, est lex: turris, templum: agricolae, sacerdotes. Peregrinatio Dei, libertas est nostri arbitrii. Servi missi, prophetae. Fructus vineae, obedientia. De prophetis alii caesi, alii vulnerati, alii occisi sunt. Filius charissimus et novissimus, Unigenitus est. Verebuntur filium meum. Per ironiam hoc dicitur. Et ejecerunt eum extra vineam, id est, extra plebem, dicentes: Quia Samaritanus es, et daemonium habes. Datur vinea aliis, id est, ab Oriente et Occidente, et Austro, et ab Aquilone venientibus, et recumbentibus cum Abraham, Isaac et Jacob in regno Denum cum pane: finiens vetus, novum inchoans Testamentum. Hic praestat rogant eum mellitis verbis: et circumdabant eum sicut apes, mel portantes in ore, aculeum in tergo, dicentes: Magister, scimus quia verax es, et
Abbreviated transcription (Latin):
eos.i. meos regnare cepit. ut nõ
regnet pecẽm in lasciua carne.
sed iusticia et pax & gaudium
in sp̃u sco. Multi autẽ strauert̃¬
lo asine. Qui sunt pedes nisi qui
portant. et extremi quos ad iu¬
dicandũ constituit apłs. Qui et
ipsi. ⁊ sinonst̃ dorsum ĩ qͥ sediẽ dñs.
tñ cũ milib a ioħe instruuntur:¬

Expanded text:
eo regnare coepit; ut non regnet peccatum in lasciva carne, sed justitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto. Multi autem in via. Qui sunt pedes, nisi qui portant, et extremi quos ad judicandum constituit apostolus? Qui et ipsi, et si non sunt deorsum, in quo sedit Dominus: tamen cum mili
Abbreviated transcription (Latin):
monia cõpescunt᷑ clamore pau¬
peris. qͥm exaudiuit dñs. At ille
magis clamabat. Ingrauescente
bello. manus ad lapidẽ adiutorii.
hoc ẽ ad iħm nararenũ c̃ clamo¬
cari eum. et dñt ei. Animeqͥor esto.
Surge uocat te. Quã conueniẽs
ordo salutis ẽ. Audimꝰ primo de¬
inde clamamꝰ. pꝰea uocam̃. Postre¬
mo surgimꝰ. Audimꝰ ꝑ ppħas. cla-¬
nudus ueteri homini dr. Et hy¬
nulus saliens suꝑ montes exiliẽs
suꝑ colles. segniciẽ deponẽs pa¬
triarchas. ꝓpħas. et apłos in altiꝰ
considans ad suꝑna se extendit.¬

Expanded text:
monia compescunt clamorem pauperis, quem exaudivit Dominus. At ille magis clamabat. Ingravescente bello, manus ad lapidem adjutorii, hoc est, Jesum Nazarenum, cum clamocaecum, dicentes ei: Animaequior esto: surge, vocat te: Quam conveniens est ordo salutis: audivimus primo, deinde clamamus, postea vocamur, postremo surgimus. Audimus per prophetas, clanudus veteri homine dicitur: ut hinnulus saliens super colles, exsiliens super montes: segnitiam deponens, patriarchas, prophetas, et apostolos in altis considerans
Abbreviated transcription (Latin):
scdo qui ẽ intellectꝰ. et aridater¬
cioqui est consilii et luminaribꝰ
accensis qͣrto qui ẽ uirtutis. &
uente. sexto .i. homine adima¬
ginẽ dei scõ. qui ẽ pietatis septi
terrarũ: sc̃a repletur eccła nõ
hñsmatulã neq rugam. Curã
eccła septiformis .i. ꝑfecta timo¬
re repletur. Quia iustus licet uix
tib sp̃c psatteriũ cantauit cõ¬
memorans in eo qͥd negligentia
nr̃a pepererit. quid diligentia
q̃sierit. quid diuina ꝓuidentia
contulerit. Ed inimici instigat᷑o
fraudauerit. qͥd obliuio lubrica
subtraxerit. qͥd humana fragi¬
litas intulerit. qͥd ignorantia ĩ¬
prouida fefellerit. Omnes hoc
septem affectus in psalmis in¬
uenimꝰ expressos: ut ẽ illud pri¬
mũ. Concepit dolorẽ et peperit

Expanded text:
in secundo, qui est intellectus: et arida terin secundo, qui est intellectus: et arida tertio, qui est consilii: et luminaribus accensis quarto, quae sunt virtutes: et vente sexto, id est, homine ad imaginem Dei facto, quod est pietatis: septimterrarum, sancta repletur Ecclesia, non habens maculam neque rugam. Cur autem Ecclesia septiformis, id est, perfecta, timore repletur? Quia justus vix tibus spiritus psalterium cantavit, commemorans in eo, quod negligentia nostra pepererit: quid diligentia quaesierit: quid divina providentia contulerit: quid inimici instigatio fraudaverit, quid oblivio lubrica subtraxerit: quid humana fragilitas intulerit: quid ignorantia improvida fefellerit. Omnes hos septem affectus in Psalmis invenimus expressos, ut est illud primus: Concepit dolorem, et peperit
Abbreviated transcription (Latin):
ii. dei non cesaris et uenuit ad
adeum saducei et reliq̃. De hac q̃sti.¬
one alias disputantib. hic nobis
non ẽ cura erroris alieni. sed qd̃ e¬
rant homines sict angeli dei .i.
nemo ibi moritur. nemo nascit᷑
nec infans. nec senex. Mulier
sterius ñ relinqͣns semen ex sep¬
tẽ fratrib. nouissime moriẽs. qͥd
alud significat qͣm uidaicã sina¬
gogam relictã ac simortuã. a sp̃o
septiformi. qui septẽ patriarchaᷤᷤ
impleuit. qui ñ reliquert ei sem̃¬
natus illis: nobis tñgentib datꝰ
ẽ. Que mulier mortua erat xp̃o.
nec cuiqͣm patriarchȩ de septem.
inresurrectione coniunget᷑. Sep¬
teno namq nũo uniuensitas per
gat. ad orant eumuna fide. heȩ sc̃
septẽ sporte fragmentis panũ
plene. Panes uerba sunt sp̃c sc̃ĩ.
Sportȩ uero eccłe. Quos panes xp̃c
benedicens fregit. Et discipulieiꝰ
diuiseit turbȩ dum die septimo
benedixit omnia opera sua. reqͥ¬
escens in cis. unde luce fc̃a primo
die qui ẽ sapienciȩ. et firmam̃to

Expanded text:
 Dei, non Caesaris. Et veniunt ad eum Sadducaei, et reliqua. De hac quaestione alias disputabimus: hic nobis non est cura erroris alieni. Sed quod erunt homines sicut angeli Dei, id est, nemo ibi moritur, nemo ibi nascitur: nec infans, nec senex. Mulier sterilis non relinquens semen ex septem fratribus novissime moriens: quid aliud significat, quam Judaicam synagogam relictam, quasi mortuam a spiritu septiformi, qui septem patriarchas implevit? Qui non reliquerunt semnatus est illis, nobis tamen gentibus datus est. Quae mulier mortua erat Christo: nec cuiquam patriarchae de septem in resurrectione conjungetur. Septeno namque numero universitas perfgat, adorant eum una fide. Hae sunt septem sportae fragmentis panum plenae. Panes, verba sunt Spiritus sancti. Sportae vero Ecclesiae. Quos panes Jesus benedicens fregit, et discipuli ejus diviserunt turbae: dum die septimo benedixit omnia opera sua, requiescens in eis. Unde luce facta primo die, qui est sapientiae, et firmamento
Abbreviated transcription (Latin):
ota itaq uita eiꝰ iͣcͣris ꝑ hoĩem quẽ susciꝑe dignatꝰ ÷ : disciplina mnoꝵ fuit. Resur¬
rectio uͦ eiꝰ amortius nicħ hominis ꝑire nate᷑. cũ orͣa salua s̃ do satis indicauit. ꝙ

Expanded text:
esuresurrectio uero eius a mortuis nihil hominis perire naturae, cum omnia salua sunt deo, satis indicauit, et
Abbreviated transcription (Latin):
putara. uirũ suscepit: natꝰ exfemina ÷. Nichꝰ egitui s oiã suadenddo g monendo
Sti qͥꝑꝑe seruitute tͣnsacta: tp̃s lib̾tatis illuxerat.⁊ oportune iã hõi suadebatut
atq. salubrit᷑. qͣ lib̾o eẽt creatꝰ arbitrio. Miracłis ꝯciliauit ficłẽ do qͥ erit. passiõe
bat. Satellites uoluptatũ d̾iuicias ꝑniciose popłi ad petebant. pauꝑ eẽ uolinit.
honorib ⁊ imꝑiis in hiabant. Rex fieri noluit. Carnales filios magnũ bomĩ pu
tabãt: tale co̾iuguĩ plẽq ꝯtempsit. Contumelias suꝑbissime horrebant. oẽ gñs
ꝯtumeliarn᷑ sustimut. Inuirias intolerabiles ẽẽ arbitrabant᷑. Q̃ maior ĩ uiria ꝗͣ
iustũ innocentẽq dãpnari : dolores corꝑis execrabant᷑ Flagellatꝰ atq erucia¬
tꝰ ÷. Mori metuebant. morte multatꝰ ÷. Ignominiosissimũ mortis gn̾s cruce̾̃ pu¬
peccatũ cõmtti pͭ. nͥ dũ adpetunt᷑ eaqͣ ille ꝯtẽpsit: aut fugint᷑ qͣille sustuutt.¬

Expanded text:
 natus ex femina. 31. Nihil egit vi, sed omnia suadendo et monendo. Veteri quippe servitute transacta, tempus libertatis illuxerat, et opportune jam homini suadebatur atque salubriter, quam libero esset creatus arbitrio. Miraculis conciliavit fidem Deo qui erat, passione bat. Satellites voluptatum divitias perniciose populi appetebant, pauper esse voluit; honoribus et imperiis inhiabant, rex fieri noluit; carnatabant: tale coniugium prolemque contemsit; contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit; iniurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem pupeccatum committi potest nisi dum appetuntur ea quae ille contemsit aut fugiuntur quae ille sust
Abbreviated transcription (Latin):
aut in neqͥciã male lib̾i defliui̾t ad admonitionẽ nr̃e diligencie. aut scisma
facuit ad exerettacione̾ nre paciencie. aut heresĩ aliꝗͣ gignͣt. ad examͣ siue ad occo¬
ꝙ inuiriã suã cũ pacientissime ꝑ eccłe pace tuleri̾t. neq ullas nouitates. ł scis¬
matis ł heresis moliti fuerĩt. docebt̾ hoĩes ꝗͣ uͦ affectu & qͣnta sinceritate caritati
do seruendũ sit. Caliũ gͥ uiroꝵ ꝓpositũ s aut sedatis remeare tͦbinib: aut sud
ñ sinant᷑. ł ead̾e tempestate ꝑ seuerante. ł ne suo reditu talis. aut seuior oriat᷑.
tenei uoluntatẽ ꝯsulendi ñ eis ipsis qͦꝵ motib ꝑturbacionibq cessert̃. sñ ulla¬

Expanded text:
aut in nequitiam male liberi defluunt, ad admonitionem nostrae diligentiae; aut schisma aut in nequitiam male liberi defluunt, ad admonitionem nostrae diligentiae; aut schisma faciunt, ad exer injuriam suam cum patientissime pro Ecclesiae pace tulerint, neque ullas novitates vel schismatis vel haeresis moliti fuerint, docebunt homines quam vero affectu, et quanta sinceritate charitatis Deo serviendum sit. Talium ergo virorum propositum est, aut sedatis remeare turbinibus; aut si id non sinantur, vel eadem tempestate perseverante, vel ne suo reditu talis aut saevior oriatur; tenent voluntatem consulendi etiam eis ipsis quorum motibus perturbationibusque cesser
Abbreviated transcription (Latin):
ganoꝵ. neq ĩ purgam̃tis hereticoꝵ neq in languore scismaticoꝵ. neq incecita¬
te uideoꝵ. q̃renda religio ẽ. s apd eos solos qͥ xꝑiani catholici ł ortodoxi nõiant
.i. integͥtatis ctodes. & recta sectantes. ħ eniͣ eccłia catholica ꝑ totũ orbẽ ualide
lateq cliffusa. oĩb errantib utit᷑ ad ꝑuect᷑ suos: ẜ ad eoꝵ correctionẽ cũ eui¬
gilare uoluerint. Utit᷑ enĩ gentib admatĩã oꝑacionis sue̾. uideis ad cõꝑacionẽ
reformandi. siue recolligendi. siue ad mittendi. Carnales auͭ suos .i. uiuentes.
aut sencientes carnalit᷑: tãꝗͣ paleas tolerat. qͥb in area frum̃ta tuciora q̃. done
ẽ: tã duu sustinet᷑ peccatũ c error eꝰ libet. donec aut accusatorẽ inueniat: aut
pͣuã opinionẽ ꝑtinaci aĩositate defendat. Exclusi aũ. aut penitendo redeut.

Expanded text:
ganorum neque in purgamentis haereticorum neque in languore schismaticorum neque in caecitaganorum neque in purgamentis haereticorum neque in languore schismaticorum neque in caecitate Iudaeorum quaerenda religio est, sed apud eos solos qui christiani catholici uel orthodoxi nominantur, id est integritatis custodes et recta sectantes. Haec enim ecclesia catholica per totum orbem ualide lateque diffusa omnibus errantibus utitur ad prouectus suos et ad eorum correctionem, cum euigilare uoluerint. utitur enim gentilibus ad materiam operationis suae, haereticis ad probationem reformandi, sive recolligendi, sive admittendi; carnales autem suos, id est viventes aut sentientes carnaliter, tanquam paleas tolerat, quibus in area frumenta tutiora sunt, donec est, tamdiu sustinetur peccatum aut error cujuslibet, donec aut accusatorem inveniat, aut pravam opinionem pertinaci animositate defendat. Exclusi autem aut poenitendo redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerutt. sicut uescio qͥ serpentimi qͥ appellant᷑ sicut manchei. sic̃ alii ñ nuli
S uulł magis aĩadũtendũ ħ: magq p̃dicandũ. qͥ paria sacram̃ta celebrantes
tñq sentencia dispares s̃: ꝙ. errores suos aĩosiꝰ defend̾e. ꝗͣ cauciꝰ corrrigẽ maluer̾
Exolusi a catholica cõmunione & a participacione qͣuis pariũ satram̃toꝵ ꝓͥauo¬
ꝙ arriani multiq p̾c̾ea. Nã dehis qͥ scismata fecert̃: alia qͣstio ẽ. Poss it eos
area diũca usq ad tẽpꝰ ultime uentilacionis uelut paleas sustinẽ: nͥ uento
suꝑbie nimia leuitate cessissent. & sese a nob̾ ultro seꝑassent. Iudi uͦ ꝗͣuis cini oi¬
potẽti ło suplicẽt. sola tñ tꝑalia ꝙ uisibilia bona. de illo expectantes rudim̃ta
noui popłi abhumilitate surgencia. in ipsis suis scriptis nimia securita no¬
luer̃t ad u̾tẽ. atq ita in uetẽ hoĩe remanser̃t. Q̃ cͣita sit: neq inconfusione pa¬

Expanded text:
appellantur, sicut Manichaei, sicut alii nonnulli; sed in illis magis animadvertendum hoc magisque praedicandum, qui paria sacramenta celebrantes, tamen quia sententia dispares sunt, et errores suos animosius defendere quam cautius corrigere maluerunt, exclusi a catholica communione et a participatione, quamvis parium sacramentoruet Ariani multique praeterea; nam de his qui schismata fecerunt alia quaestio est. posset enim eos area dominica usque ad tempus ultimae uentilationis uelut paleas sustinere, nisi uento superbiae nimia leuitate cessissent et sese a nobis ultro separassent. Iudaei uero quamuis uni omnipotenti deo supplicent, sola tamen temporalia et uisibilia bona de illo exspectantes rudimenta noui populi ab humilitate surgentia in ipsis suis scripturis nimia securitate noluerunt aduertere atque ita in uetere homine remanserunt. quae cum ita sint, neque in confusione pa
Abbreviated transcription (Latin):
eñ diuinis honorib dignũ uidicaret: respondet. Credo ille ñ posse ħ ab hoĩe
fieri. nͥ quẽ forte ipsa dĩ uirtꝰ atq sapĩa ab ipsa rerũ natã exceptũ. nec ho̾um
magisterio. s uitima illuminacione ab incunabulis illustratũ. tanta illustͣrs
gr̃a. tanta firmitate roboraret: tanta deniq magestate subueherꝙ ut oĩa
ꝯtẽpnendo q̃ pͣui hoĩes cuput᷑. ẜ or̃a ꝑpeciendo qͣ horresct̃. ꝙ oĩa faciendo q̃ mi¬
rant᷑ gñs humanũ. adtͣa salubrẽ fide̾ sũmo amore atq auctoritate ꝯu̾ters.

Expanded text:
eum diuinis honoribus dignum iudicaret: responderet, credo, ille non posse hoc ab homine eum diuinis honoribus dignum iudicaret: responderet, credo, ille non posse hoc ab homine fieri nisi quem forte ipsa dei uirtus atque sapientia ab ipsa rerum natura exceptum nec hominum magisterio, sed intima inluminatione ab incunabulis inlustratum tanta honestaret gratia, tanta firmitate roboraret, tanta denique maiestate subueheret, ut omnia contemnendo quae praui homines cupiunt et omnia perpetiendo quae horrescunt ei omnia faciendo quae mira