comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositȩ litt̾am custodiuit: qͣsi in torpore fri¬
goris remansit. Unde nouis popłis ȩc̃na pre-¬
mia amantib. ñ aut̃ tẽporalia torm̃ta tim̃ti¬
bus atq iã calentib dr̃. Non accepistis sp̃m
seruitutis iterũ in timore. s sp̃m ad optionis.

Expanded text:
propositae litteram custodivit, quasi in torpore fripropositae litteram custodivit, quasi in torpore frigoris remansit. Unde novis populis aeterna praemia amantibus, non autem temporalia tormenta timentibus, atque jam calentibus, dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit hoc p̾sens scłm plenit̾ contẽpnere.
⁊ derelinquens oĩa semet ipsũ dño holo cau.¬
stum dare: ipse iã ꝑfecte nouit ⁊ peccata oꝑis
plangere. ⁊ peccata cogitationis: uł qđ malum
& enĩ totũ dimisit : culpas suas infletib iã lib̾ius
conspicit. Cumq eiꝰ m̃tẽ t̾rena cura ñ p̃pedit:
ꝓ oꝑe simul ⁊ cogitatione plangendo. m̃tẽ suã
õĩpotenti dño. quid aliud quã holocaustũ dedit:
Neq hoc aratione uidet᷑ extraneũ: qđ ꝓpheta
cũ latꝰ exterius diceret. ⁊ ostiũ portȩ nomina.
ret: addidit. quȩ ꝑgit ad aqͥlonẽ. In exteriori
enĩ custodia litterę: lex data tenebat᷑. Ostiũ
uͦ portȩ ẽ. ipse historicꝰ intellectꝰ legis: qui ad
dñi timorẽ ducit. Quȩ porta ad aquilonem
ꝑgere dr̃: qr lex eadẽ subtimore mortis frigi¬
dã iudaia popłi corda construixit. Quasi eñĩ
ꝑcalorẽ ille popłs curreret: si pcepta dñica
ex amore seruasset. S qr sub timore mortis

Expanded text:
potuerit hoc praesens saeculum pleniter contemnere, et, derelinquens omnia, semetipsum Domino holocaustum dare, ipse jam perfecte novit 1405 et peccata operis plangere, et delicta cogitationis, vel quod malum etenim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepedit, pro opere simul et cogitatione plangendo mentem suam omnipotenti Domino quid aliud quam holocaustum dedit? 4. Neque hoc a ratione videtur extraneum, quod propheta cum latus exterius diceret, et ostium portae nret, addidit, « quae pergit ad aquilonem. » In exteriori enim custodiam litterae lex data tenebatur. Ostium vero portae est ipse historicus intellectus legis, qui ad Domini timorem ducit. Quae porta ad aquilonemr, quia lex eadem sub timore mortis frigida Judaici populi corda constrinxit. Quasi enim per calorem ille populus curreret, si praecepta dominica ex amore servasset. Sed quia sub timore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ fidẽ ad peccata declinat᷑. quȩ nob̾ erit
p̃sumptio iustitiȩ. quȩ spes uitȩ ꝑmanen¬
tis. nͥ ut dũ ad huc inter portã orientis
⁊ aqͥlonis sumꝰ. ad uiã austri m̃tis ocłtos
leuemꝰ. quatinꝰ ex scã caritate feruentes.
calor nos amoris liberce aculpa teporis
ifrigoris : Sint gͦ garophilacia int̾ por¬
tã orientis ⁊ aqͥlonis. s sic̃ dictũ ẽ ad au¬
stralẽ uiã facies intendant: ut int̾ hoc
delapsi de spe pietatis p̃sumimꝰ: exer-¬
ceamꝰ nos met ipsos in ardore caritatis ⁊ ibi
tendamꝰ ocłos cordis: ubi accendam᷑ ignib
amoris. Potest autẽ ꝑ aquilonis portã gen-¬
tilitas. ꝑ austri uiã uidȩa. ꝑ orientis autẽ
portã: ipse dñs designari. ꝑ a qͥlonẽ quippe
ñ ĩmerito gentilitas figuratur: quã ille qͥ¬
intorporis frigore possidet qui dix̃. Sede¬
bo in monte testam̃ti. in laterib aquilonis.

Expanded text:
post fidem ad peccata declinatur, quae nobis erit post fidem ad peccata declinatur, quae nobis erit praesumptio justitiae, quae spes vitportam orientis et aquilonis sumus, ad viam austrimentis oculos levemus? quatenus ex sancta charitate ferventes, calor nos amoris liberet a culpa teporis, et frigoris. Sint ergo gazophylacia inter portam orientis, et aquilonis, sed, sicut dictum est, ad australem viam facies intendant, ut inter hocdelapsi de spe pietatis praesumimus, exerceamus nosmetipsos in ardore charitatis, et ibi tendamus oculos cordis, ubi accendimur igne amoris. Potest autem per aquilonis portam gentilitas, per austri viam Judaea, per orientis autem portam ipse Dominus designari. Per Aquilonem quippe non immerito gentilitas figuratur, quam ille in torporis frigore possedit qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis .
Abbreviated transcription (Latin):
Hec itaq garophilacia int̾ portã orien.¬
tis ⁊ aqͥlonis ẽẽ memorant᷑. atq ad uiã
australẽ respicere : quia corda sc̃oꝵ int̾
fidẽ ⁊ spẽ posita australẽ uiã respiciunt.
quȩ scẽ caritatis ignib in ardescunt. Ipsa
quoq orientalis porta respicere dr̃ ad ui¬
am aqͥlonis: qr nob ꝑ fidẽ quidẽ om̃ĩa
in baptismate peccata laxant᷑. s tñ dũ
ad huc hic uiuimꝰ : etiã pꝰ fidẽ sȩpius ad
peccata declinamꝰ. Et qͣsi orientis porta
uiã aqͥlonis respicit: cũ uita nr̃a pꝰ per.¬
ceptã fidẽ adhuc aliqͣtenꝰ infrigore culpȩ
torpescit. Quis enĩ in hac uita ualeat p̾ꝰ
fidem sine culꝑa uiuere. cũ ioħes dicat.
Si dixerimꝰ qr peccatũ ñ habemꝰ ipsi nos
seducimꝰ. ⁊ ueritas in nob̃ ñ ẽ : Cluꝰ u̾bis
iacobus concordans: ait. In multis enĩ
offendimꝰ om̃s. Si autẽ peccata p̃terita
infidei ꝑceptione dimissa sunt ⁊ ad huc

Expanded text:
Haec itaque gazophylacia inter portam OrienHaec itaque gazophylacia inter portam Orientis et Aquilonis esse memorantur, atque ad viam Australem respicere, quia corda sanctorum, inter fidem et spem posita, Australem viam respiciunt, quoniam sanctae charitatis ignibus exardescunt. Ipsa quoque Orientalis porta respicere dicitur ad viam Aquilonis, quia nobis per fidem quidem omnia in baptismate peccata laxantur, sed tamen dum adhuc hic vivimus, etiam post fidem saepius ad peccata declinamus. Et quasi Orientis porta viam Aquilonis respicit, cum vita nostra post perceptam fidem adhuc aliquatenus in frigore culpae torpescit. Quis enim in hac vita valeat post fidem sine culpa vivere, cum Joannes dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est ? Cujus verbis Jacobus concordans, ait: In multis enim offendimus omnes . Si autem peccata praeterita in fidei perceptione dimissa sunt, et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iã delibor: ⁊ tẽpus meȩ resolutionis
instat. ẜonũ certam̃ cert̾aui. cursum
consumaui. fidẽ seruaui. De reliqͦ reposita
ẽ mͥ corona iustitiȩ : quã reddet mͥ dñs in
illa die iustꝰ udex. Qui laboꝵ suoꝵ consouiꝰ.
menior certaminis qđ ȩgit. menior fidei
qua seruiuit ẽẽ sibi inuidicio repositã co-¬
ronã dicit. eãq sibi in illa die reddi sꝑat
potiꝰ quã donari: ꝓfecto patet qr uidiciũ
cantat. quod uenire desid̾at. Unde etiã
subdit. Nonsolũ aut̃ mͥ: s & his qͥ diligt̃
aduentũ eiꝰ. Nemo enĩ aduentũ iudicis
diligit: nisi qui se habere causã in uidi.¬
cio bonã Nouit. Eoꝵ gͦ corda qͥ aduentũ¬
iusti iudicis diligunt gazophilacia can
iudiciũ. qđ om̃s iniusti ꝑtimescunt. Me-
minit aut̃ caritas ur̃a. qr suꝑiori locuti.¬
one ꝑportã orientis fidẽ. ꝑ aqͥlonis spẽ.
ꝑ austri autẽ: caritatẽ diximꝰ designari.

Expanded text:
enim jam delibor, et tempus meae resolutionis enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, curi, fidem servavi; de reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Qui laborum suorum conscius, memor certaminis quod egit, memor fidei quam servavit, esse sibi in judicio repositam coronam dicit, eamque sibi in illa die 1421 reddi sperat potius quam donari, profecto patet quia judicium cantat, quod venire desiderat. Unde etiam subdit: Non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus . Nemo enim adventum judicis diligit, nisi qui se habere causam in judicio bonam novit. Eorum ergo corda qui adventum judicis diligunt gazophylacia cantjudicium, quod omnes injusti pertimescunt. 7. Meminit autem charitas vestra quia superiori locutione per portam Orientis fidem, per Aquilonis spem, per Austri autem charitatem diximus designari.
Abbreviated transcription (Latin):
tabiles mͥ erant iustificationes tuȩ. in loco
incolatꝰ mei. Iustificationes dĩ dicimꝰ p̃cep¬
ta diuina: quȩ nos iustos faciunt si imple¬
ant᷑. Quȩ tc̃ nob̾ in loco incolatꝰ nr̃i canta.¬
biles fiunt: qͣndo in hac ꝑegrinatione ui-¬
tȩ p̃sentis ipsa eadẽ mandata diligimus.
&e ex desidio implemꝰ. Hinc ẽ qđ idem psal¬
mista iterũ ex cantorũ garophilacio se esse
cantare etiã peccator debet: id ẽ. hanc cũ
gaudio dicere atq sꝑare. Sed qͥs ita iuistꝰ ẽ.
ut eiꝰ sibi ȩt̾̃nũ iudiciũ ante m̃tis ocłos re-¬
uocet. ⁊ ñ contremiscat: An potiꝰ uenire
ad illud examen tanti iudicis p̃sumat. festi¬
net & gaudeat: Quis qͥs ille ÷. magnꝰ. ẽ. qr
quippe iudiciũ: ad qđ intrare ñ crepidat.
Dit ergo mens illius garophilaciũ. canto¬
rum: ut ꝑdiuitias miscđiȩ quas accipit.
garophilaciũ cantoris Forsitan ⁊ ipse
udiciũ cantat. Quid & enĩ dicit: Sgo

Expanded text:
tabiles mihi erant justificationes tuae in loco tabiles mihi erant justificationes tuae in loco incolatus mei . Justificationes Dei dicimus praecepta divina, quae nos justos faciunt, si impleantur. Quae tunc nobis in loco incolatus nostri cantabiles fiunt, quando in hac peregrinatione vitae praesentis ipsa eadem mandata diligimus, et ex desiderio implemus. Hinc est quod idem Psalmista iterum ex cantorum gazophylacio se insincantare etiam peccator debet, id est hanc cum gaudio dicere atque sperare. Sed quis ita justus est, ut ejus sibi aeternum judicium ante mentis oculos revocet, et non contremiscat, ac potius venire ad illud examen tanti judicis praesumat, festinet, et gaudeat? Quisquis ille est, magnus est, quia, quippe judicium, ad quod intrare non trepidat. Sit ergo mens illius gazophylacium cantorum, ut per divitias misericordiae quas accipit lgazophylacium cantoris. Forsitan et ipse judicium cantat. Quid etenim dicit? Ego
Abbreviated transcription (Latin):
qr electi quiq atq ꝑfecti. qr adhuc in car¬
eccłȩ.⁊ ad huc extra secreta gaudia in¬
terioris uitȩ. Sint gazophilacia cantoꝵ
interius ⁊ exterius. qr corda scõꝵ quȩ om̃i¬
potenti d̾o desidium suũ ꝑ magni ardoris
ꝑ sp̃m quod uitꝰ fortit̾ ament. & tñ adhuc
ñ uident ꝑfecte qđ amant. Sint itaq in
int̾iori atrio gazopbilacia s extͣ portã: ut
iã ce intꝰ sint ꝑͦ desid̾ium. ⁊ ad huc intꝰ ñ sint
ꝑ plenarium effectũ. Quid sunt aut̃ garo¬
philacia cantoꝵ. Nisi sc̃a desidia amantiũ :
Qui p̃cepta diuina qͣsi quas dã diuitias cus¬
todiunt in m̃te. qͣs cantando seruant: quia
mandata dĩ ñ extimore. s ex amore ꝑfici¬
unt: eisq ipsȩ sacri eloquii p̃ceptiones
cantabiles fiunt: quas ñ ex tristitia. s ex
desiderio semꝑ oꝑant᷑. Uultis cor iusti qͣsi
cuiꝰdã cantoris garophilatiũ audire : Can¬

Expanded text:
quia electi quique atque perfecti, qui adhuc in carquia electi quique atque perfecti, qui adhuc in carnctae Ecclesiae, et adhuc extra secreta gaudia interioris vitae. Sint gazophylacia cantorum interius et exterius, quia corda sanctorum quae omnipotenti Deo desiderium suum per magni ardoris per spiritum quod intus fortiter ament, et tamen adhuc non vident perfecte quod amant. Sint itaque in interiori atrio gazophylacia, sed extra portam, ut jam et intus sint per desiderium, et adhuc intus non sint per plenarium effectum. Quid sunt autem gazophylacia cantorum, nisi sancta desideria amantium? Qui praecepta divina quasi quasdam divitias custodiunt in mente, quas cantando servant, quia mandata Dei non ex timore, sed ex amore perficiunt; eisque ipsis sacri eloquii praeceptiones cantabiles fiunt, quia non ex tristitia, sed ex desiderio semper operantur. Vultis cor justi quasi cujusdam cantoris gazophylacium audire? Can
Abbreviated transcription (Latin):
bulatꝰ. De illo aut̃ scriptũ ẽ. Tc̃ acceptabis
sacrificiũ iustitiȩ. oblationes ⁊ holo causta.
De quo rursꝰ ait. Ut cantẽ tibi gła mea.⁊
ñ cõpungar. In utroq autẽ sacrificio car-¬
nes offerunt᷑: qr hic oblatio carnis ẽ mace-¬
ratio corporis. Ibi oblatio carnis ÷ in laude
dĩ gła resurrectionis. Tunc qͥppe illic qͣsi
in holocaustũ offert᷑ caro. qͣndo in et̃na
incorruptione ꝑmutata. nil contͣdictionis.
Nil mortalitatis habuerit: qr tota simul
amoris eiꝰ ignib accensa. in laude sine fine
ꝑmanebit. Porta gͦ hȩc int̾ior. id ẽ sc̃a
eccła habeat interĩora sua: illã uidelicet
uitã quȩ adhuc ocłis nr̃is occulta ẽ. habe¬
at extra eã atriũ exterius : id ÷ uitã pre-
sentẽ. in qua omẽ bonũ agit᷑. ut ad bonũ
sine fine ꝑueniat᷑. Sint gͦ in interiori atrio
qdđ tñ extͣ portã ẽ garophilacia cantorum.

Expanded text:
bulatus . » De illo autem scriptum est: « Tunc acceptabis bulatus . » De illo autem scriptum est: « Tunc acceptabis sacrificium justitiae oblationes et holocausta . De quo rursus ait: « Ut cantem tibi gloria mea et non compungar . » In utroque autem sacrificio carnes offeruntur: quia hic oblatio carnis est maceratio corporis: ibi oblatio carnis est in laude Dei gloria resurrectionis. Tunc quippe illic quasi in holocaustum offertur caro, quando in aeterna incorruptione permutata nil contradictionis, nil mortalitatis habuerit, quia tota simul amoris ejus ignibus accensa in laude sine fine permanebit. Porta ergo haec interior, id est sancta Ecclesia, habeat interiora sua, illam videlicet vitam, quae adhuc oculis nostris occulta est. Habeat extra eam atrium extagitur, ut ad bonum sine fine perveniatur. 5. Sint ergo in interiori atrio, quod tamen extra portam est, gazophylacia cantorum,
Abbreviated transcription (Latin):
portã. & tñ extͣ eccłiam ñ sint. Si enim
subtili inuestigatione ꝑ quirimꝰ: nil ob¬
stat intelligi. ut interiorẽ portã sicut
dictũ ÷ in scãm ȩccłam sentiamꝰ. De qua
nẽ dr̃. Et extͣ portẽ interiorẽ garophila
cia cantoꝵ. in atrio interiori. Duo sunt
& ensĩ quȩ dicunt᷑. Porta int̾ior: atq extͣ
Hanc atriũ interius. Quatinꝰ hoc ipsũ
atriũ & exterius sit: ⁊ interiꝰ. Aporta
exteriꝰ. interius aut̃ sic̃ p̃diximꝰ portis
quas narrando subiunxit. Sc̃a enim
ȩccła duas uitas habet. Inã quã tẽporalit᷑
ducit: aliã quã inȩt̾nũ recipit. Unã qua
laborat in t̾ra : aliã qua remunerat᷑ in cęlo.
Unã qua mercedes colligit: aliã uͦ in qua ia
de receptis mercedib gaudet. Atq in utͣq
uita offert sacrificiũ. Nic uidelicet sacrisi.¬
ciũ cõpunctionis: ⁊illic sacrificiũ laudis.
De hoc sacrificio dr̃. Sacrificiũ do sp̃s contri¬

Expanded text:
portam, et tamen entra Ecclesiam non sint. Si enim portam, et tamen entra Ecclesiam non sint. Si enim subtili investigatione perquirimus, nil obstat intelligi ut interiorem portam, sicut dictum est, sanctam Ecclesiam sentiamus. De qua nunc dicitur: Et extra portam interiorem gant etenim quae dicuntur: porta interior, atque extra hanc atrium interius, quatenus hoc ipsum atrium et exterius sit et interius, a porta exterius, interius autem, sicut praediximus, portis quas narrando subjunxit. 4. Sancta enim Ecclesia duas vitas habet, unam quam temporaliter ducit, aliam quam in aeternum recipilaborat in terra, aliam qua remuneratur in coelo; unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet. Atque in utraque vita offert sacrificium: hic videlicet sacrificium compunctionis, et illic sacrificium laudis. De hoc sacrificio dicitur: « Sacrificium Deo spiritus contri
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ cuncta hȩc intra ipsam sint. qͦ mͦ
extͣ portam interiorẽ st̃. si extͣ eccłam ñ
sunt: Intelligi gͦ porta interior potest
ea de qua iamꝰ longe suꝑius locuti sumꝰ.
quȩ cont᷑ portã aquilonis & orientalẽ
dr̃ posita: ꝑ quã figurari diximꝰ aditũ. qͥ
nob̾ ad interiora gaudia patriȩ cȩlestis
aꝑitur: Ut hic quoq ꝑportas quȩ circa
uestibulũ narrantur scã eccła. ꝑ portam
int̾iorem: cęlestis regni aditus figurent᷑.
S ed nequis me u̾ba scĩ sp̃s estimet ad in-¬
tellectũ meũ iuolent̃ inflectere. ⁊ dicat qr
de porta interiori significationẽ sc̃ȩ eccłȩ
quã semel dixi mutari ñ debui: infulgen¬
te di om̃ipotentis grã quȩ cępimꝰ ipsa
teneamꝰ. ut ⁊ porta interior signet ȩccłam.
quȩ nos adint̾iora gaudia ꝑducet: et
sarophilacia. cantores. sacerdotes. tẽplũ.
altare. sacrificia sint inatrio qđ ÷ extra

Expanded text:
Cum enim cuncta haec intra ipsam sint, quomodo Cum enim cuncta haec intra ipsam sint, quomodo extra portam interiorem sunt, si extra Ecclesiam non sunt? Intelligi ergo porta interior potest ea de qua jam longe superius locuti sumus, quae contra portam Aquilonis et Orientalem dicitur posita, per quam figurari diximus aditum qui nobis ad interiora gaudia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque per portas quae circa vestibulum narrantur sancta Ecclesia, per portaminteriorem coelestis regni aditus figuretur. Sed ne quis me verba sancti Spiritus aestimet ad intellectum meum violenter inflectere, et dicat quia de porta interiori significationem sanctae Ecclesiae quam semel dixi mutare non debui, infulgente Dei omnipotentis gratia, quae coepimus ipsa teneamus, ut et porta interior signet Ecclesiam, quae nos ad interiora gaudia perducit; et gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia sint in atrio quod est extra
Abbreviated transcription (Latin):
memorant᷑. ⁊ porta quȩ respiciebat ad
a qͥlonẽ. in qua m̃sȩ eẽnt ad sacrificiũ ñ ad
holocaustũ. Unde in int̾iori diximꝰ signi¬
ficare ȩccłam. in ext̾iori synagogã. Sed
his expletis: rursũ ꝓpħa incipit interi¬
orẽ portã. atq tres alias Id ÷ aquilonis.
austri. ⁊ orientis describere: ⁊ in eaꝵ atrio
int̾iori qđ erat extra portã interiorẽ esse
garophilacia. cantores. sacerdotes. tẽplum.
altare. sacrificia ꝑhibet. In qͥb uerbis. quia
de sc̃e eccłȩ institutione narrare alia ab eis
quȩ suꝑuis dixerat cȩpit: patet qđ int̾i¬
oris portȩ intellectũ mutauit. Si enĩ sub
uno intellectu õĩa diceret: nouo oraine
ipsa. atq alia ñ replicaret. Nã quomodo
possumꝰ extra portã interiorẽ. atriũ. ga¬
zophilacia. cantores. sacerdotes. templũ.
altare. sacrificia dicere. Si ꝑ eandẽ ꝓpħiã
interior hoc loco sca ȩccła designatur.:

Expanded text:
memorantur; et porta quae respiciebat ad memorantur; et porta quae respiciebat ad Aquilonem, in qua mensae essent 1419 ad sacrificium, non ad holocaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiam, in exteriori Synagogam. Sed, his expletis, rursum propheta incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia perhibet. In quibus verbis quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae intellectum mutavit. Si enim sub uno intellectu omnia diceret, novo ordine ipsa atque alia non replicaret. Nam quomodo possumus extra portam interiorem atrium, gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia dicere, si per eamdem portam interiorem hoc loco sancta Ecclesia designatur?
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑. qr cantoꝵ garophilacia int̾ latꝰ
portȩ respicientis ad aquilonẽ. ⁊ latꝰ porte
orientalis fuerant posita. quȩ porta uide.¬
licet respiciebat ad uiã aquilonis. Facies
itaq garophilacioꝵ contͣ uiã australẽ: s
positio int̾ portã erat orientis ⁊ aqͥlonis. Por.¬
ta gͦ interior habebat ex latere portã aqui¬
lonis: ex alio quoq latere portã australẽ.
Infronte uͦ uestibuli orientalis porta surre¬
xerat: atq sic atriũ qđ erat extͣ portã inte.¬
riorẽ. ut hoc quoq eẽt interius. portȩ exte¬
rius ambiebant. Nec de u̾bis litterȩ sub
breuitate tnscurrimus: ut in eis sensꝰ misti¬
cos ñ breuit̃ exquiramꝰ. In parte aut̃ suꝑi.¬
ori tresporte descriptȩ st̃: id ÷ orientis. aqͥ.¬
lonis. ⁊ austri. moxq int̾ioris atrii.tres
aliȩ narrate. id ÷ austri. orientis. ⁊ aqͥlonis.
ac deinde porta atrii int̾ioris dicta ẽ: in
qua mensȩ de quadris lapidib exstructȩ

Expanded text:
intelligitur, quia cunctorum gazophylacia inter latus portae respicientis ad aquilonem, et latus portae orientalis fuerant posita, quae porta videlicet respiciebat ad viam aquilonis. Facies itaque gazophylaciorum contra viam australem, sed positio inter portam erat orientis et aquilonis. Porta ergo interior habebat ex latere portam aquilonis, ex alio quoque latere portam australem, In fronte vero vestibuli Orientalis porta surrexerat, atque sic atrium quod erat extra portam interiorem, ut hoc quoque esset interius, portae exterius ambiebant. 3. Haec de verbis litterae sub brevitate transcurrimus, ut in eis sensus mysticos non breviter exquiramus. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est Orientis, Aquilonis, et Austri; moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est Austri, Orientis, et Aquilonis, ac deinde porta atrii interioris dicta est, in qua mensae de quadris lapidibus exstructae
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Quoꝵ unꝰ loquitur dicens. Conu̾te
dñe captiuitatẽ nr̃am. sicut torrens in
austro. Quȩ ⁊si carnalẽ popłm habuit in
quo uelut aquilonis frigora portauit: in
ꝓximũ. calore caritatis arsit. Orientalis
aut̃ porta ñ ĩmerito ipsũ signat. de qͦ scrip¬
tũ ẽ. Ecce uir: oriens nom̃ eiꝰ. Et de qͦ zacha¬
rias ait. Pisitauit nos oriens exalto. Sint

Expanded text:
s: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Quae etsi carnalem populum habuit in quo velut Aquilonis frigora portavit, in proximum calore charitatis arsit. Orientalis autem porta non immerito ipsum signat, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Et de quo Zacharias ait: Visitavit nos Ori
Abbreviated transcription (Latin):
met: ut ipse etiã simul discat in oꝑe. qdđ ꝑeũ
discimꝰ. Ut dũ de cogitationis nr̃ȩ pigritia rea¬
tus nascitur in nĩte eandẽ m̃tẽ com̃punctio
subito oborta tͣnsuerberat. ⁊ sua uoce excitata
⁊uigilet inoꝑe. quȩ priꝰ torpebat in otio sine
uoc̾e. Ecce aut̃ cũ mense labiũ palmo tendi¬
tur. id ẽ. cũ ꝑ doctoris os cont̃ uitia disputa.¬
tur. atq ad bona oꝑa cor auditoꝵ accendit᷑:
multi qui eiꝰ u̾ba audiunt qͣnta ł qualia
mala ꝓpetrauerint recognoscunt: atq ad
eũ ꝯfitentes ueniunt. eũq ꝓpeccatis sius
int̾cessorẽ fieri cũ fletib petunt: ut ipse
orando deleat culpas. qͣs p̾dicando mani¬

Expanded text:
met, ut ipse etiam simul discat in opere 1416 quomet, ut ipse etiam simul discat in opere 1416 quodiscimus; et dum cogitatione nostrae pigritiae reatus nascitur in mente, eamdem mentem compunctio subito oborta transverberat, et sua voce excitata evigilat in opere, quae prius torpebat in otio sine voce. Ecce autem cum mensae labium palmo tenditur, id est cum per doctoris os contra vitia disputatur, atque ad bona opera cor auditorum accenditur, multi qui ejus verba audiunt quanta vel qualia mala perpetraverint recognoscunt; atque ad eum confitentes veniunt, eumque pro peccatis suis intercessorem fieri cum fletibus petunt, ut ipse orando deleat culpas quas praedicando mani
Abbreviated transcription (Latin):
frĩb nec sine ultione piꝰ existeret: nec sine
pietate districtꝰ. Ecce hoc.ẽ. magisteriũ dis¬
ciplinȩ. ut culpis ⁊ discrete nouerit parce.¬
re: ⁊ pie resecare. Qui autẽ discretionis
sp̃m ñ hñt : aut sic dimittunt peccata ut
ñ corrigant. aut sic qͣsi corrigendo feriunt:
ut ñ dimittant. Doctor gͦ cui de discipline
modamine loqͥ necesse est . mensam dei
ẽẽ se sciat. atq intꝰ labrũ reflectat: ut qđ
docendo loquitur. hoc subdiscretionis sp̃u
uigilant̃ operet᷑. Nec si quȩdã sibi deesse
consid̾at. oportet ut ab eoꝵ p̾dicatione con¬
ticescat. Locus qͥppe eiꝰ exiget ut loquat᷑.
loqͥ cõpellit᷑. Ubi itaq se conspicit oꝑe ĩplere
qđ dicit. ibi auditores admoneat. eoꝵq ani.¬
mos adstudiũ bonȩ oꝑationis accingat. Ilbi
aut̃ necdũ se uidet ĩplesse qđ loquit᷑. ad bona
de qͥb auditores admonet s quoq parit̃ inflã¬

Expanded text:
fratribus nec sine ultione pius existeret, nec sine fratribus nec sine ultione pius existeret, nec sine pietate districtus. 20. Ecce hoc est magisterium disciplinae, ut culpas et discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem discretionis spiritum non habent, aut sic dimittunt peccata, ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant. Doctor ergo cui de disciplinae moderamine loqui necesse est mensam Dei esse se sciat, atque intus labrum reflectat, ut quod docendo loquitur, hoc sub discretionis spiritu vigilanter operetur. Nec si quaedam sibi deesse considerat, oportet ub ab eorum praedicatione conticescat. Locus quippe ejus exigit ut loquatur. loqui compellitur. Ubi itaque se conspicit opere implere quod dicit, ibi auditores admoneat, eorumque animos ad studium bonae operationis accendat. Ubi autem necdum se videt implesse quod loquitur, ad bona de quibus auditores admonet se quoque pariter inflam
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑: s ꝑmanebat in ostensione asꝑitas. ut
fr̃s noxii purgarent᷑. Frum̃ta dant᷑. scyphoᷤᷤ
in sacco unioris frĩs abscondit᷑. fułti pꝰeos¬
questio mouet᷑. Mittit᷑. ut reducant᷑ ad.¬
dicti. in seruitutẽ decernit᷑ apud quem scy¬
phus fuiss& inuentꝰ. In sacco ultimi frĩs in¬
uenit᷑. Tunc benianun reducit᷑. afflicti
om̃s fr̃s sequntur. O torm̃ta miscd̾iȩ. Cru¬
ciat ⁊ amat. Reu̾si gͥ. int̾ra cũ lacrimis pro¬
strati: ueniã postulant. Menores enĩ quid
de illo patri ꝓmiserant. merore intolerabili
tabescebant. Tc̃ se ultͣ cohibere ñ ualens
pietas clausa ꝓrupit ad mediũ : ⁊ excussit¬
caritatis lacrimas de uultu seueritatis. De¬
tersa ẽ ira quȩ apparebat. Iñ erat : ostñsa
miscđia quȩ erat ⁊ ñ apparebat. Sic uir
sc̃s. facinꝰ fratrũ ⁊ dimisit ⁊ uindicauit. Sic
inuigore clem̃tiã tenuit. ut delinquentib

Expanded text:
retur; sed permanebat in ostensione asperitas, ut retur; sed permanebat in ostensione asperitas, ut fratres noxii purgarentur. Frumenta dantur, scyphus in sacco junioris fratris absconditquaestio movetur, mittitur ut reducantur, addici in servitutem decernitur, apud quem scyphus fuisset inventus, in sacco ultimi fratris invenitur, tunc Benjamin reducitur, afflicti omnes fratres sequuntur. O tormenta misericordiae, cruciat, et amat. Reversi igitur, in terra cum lacrymis prostrati veniam postulant: memores enim quid de illo patri promiserant, moerore intolerabili tabescebant; tunc se ultra cohibere non valens, pietas clausa charitatis lacrymas de vultu severitatis . Detersa est ira quae apparebat, et non erat; ostensa misericordia quae erat, et non apparebat. Sic vir sanctus facinus fratrum et dimisit, et vindicavit. Sic in vigore clementiam tenuit, ut delinquentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ egredimini hinc. Oiaculũ in corde.
Perẽgrini uenerant. famis periculum
fugiebant. frum̃ta quȩ quȩrelunt ñ acceꝑatĩ:
& feriri se insuꝑ iactione criminis uidebant.
Int̾ hȩc ducunt᷑ ad carcerẽ. & postriduũ ad.
huc in eadẽ asꝑitate terrent᷑. Iã redit᷑ ad cor:
iã culpȩ memoria pulsat animũ. atq int̾se
inuicẽ loquutur. Merito hȩc patim᷑. quia
peccauimꝰ infrẽm nr̃m: uidentes angustiã
animȩ illius cũ dep̾caret᷑ nos. & ñ audiuimꝰ.
Idcirco uenit suꝑ nos ista tribulatio. In his
aut̃ cor ioseph amore uincit᷑. secessũ petit:
soluit flendo qđ pietati debuit. Seuerꝰ ad
fr̃s̃ reuertit᷑. ut cruciatas eoꝵ animas aculpa
lib̾aret. Post hȩc unꝰ religat᷑ in uincłis. dinit.¬
tunt᷑ cet̾i cũ frum̃tis ut unꝰ fr̃ueniat: quem
minimũ hab̾e se dixerant. Uenit pꝰ modum
fr̃. Uincebat m̃tẽ pietas. cũ fr̃ in nocens uide¬

Expanded text:
non egrediemini hinc . O jaculum in corde! non egrediemini hinc . O jaculum in corde! Peregrini venerant, famis periculum fugiebant, frumenta quae quaerebant non acceperant, et feriri se insuper jactatione criminis videbant. Inter haec ducuntur ad carcerem, et, post triduum educti, adhuc in eadem asperitate terrentur. Jam reditur ad cor, jam culpae memoria pulsat animum, atque inter se invicem locuuntur: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, videntes angustiam animae illius, cum deprecaretur nos, et non audivimus; idcirco venit super nos ista tribulatio . In his autem cor Joseph amore vincitur, secessum petit, solvit flendo quod pietati debuit. Severus ad fratres revertitur, ut cruciatus eorum animus a culpa liberaretur. Post haec unus religatur in vinculis, dimittuntur caeteri cum frumentis, ut unus frater veniat, quem minimum habere se dixerant . Venit postmodum frater. Vincebat mentem pietas cum frater innocens vide
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dico: ipse testis ueniat. Certe sõniũ
qđ de ꝓfectu suo uiderat fr̃ib narrans.
ꝑ hoc qđ innocent̃ retulit: malitie contͣ
se stimulos excitauit. Abeisdẽ frĩb his¬
maelitis.ẽ. uenditꝰ inegipto ductꝰ: mira
om̃ipodentis dñi dispensatione eidẽ ȩgyp¬
to p̃latus ẽ. Cũq in t̾ra chanaan fames
exsurgeret : fr̃s ad egyptũ uenert̃ ioseph
p̃latũ egypto reppererunt. eũq sum mis.¬
sis ad t̾ram ceruicib ad orauer̃t. Et quia
mutari di consiliũ ñ ualet. quẽ ido uendi.¬
derant ne adorarent: ad orauert̃ quia
uendidert̃. Tunc ipse uir d̃i spũ discre.¬
tionis plenꝰ. cognouit fr̃s: ñ cognitus.
S memior culpȩ. ⁊ remissor inuuriȩ. mala
fratrũ nec reddere studuit: nec sine pur¬
gatione laxare. Nam suspecta uoce
ꝓtinꝰ dix̃. Exploratores estis uos: ut ui-¬
deatis infirmiora t̾rȩ uenistis. Ia nc̃ ex
perim̃tũ ur̃i capiã. ꝑ salutẽ pharaonis.

Expanded text:
quae dico ipse testis veniat. Certe somnium quae dico ipse testis veniat. Certe somnium quod de profectu suo viderat, fratribus narrans, per hoc quod innocenter retulit, malitiae contra se stimulos excitavit . Ab eisdem fratribus Ismaelitis est venditus , in Aegyptum ductus, mira omnipotentis Domini dispensatione eidem Aegypto praelatus est . Cumque in terra Chanaan fames exsurgeret, fratres ad Aegyptum venerunt, Joseph praelatum Aegypto repererunt, eumque submissis ad terram cervicibus adoraverunt . Et quia mutare Dei consilium non valuerunt, quem ideo vendiderant ne adorarent, adoraverunt quia vendiderunt. Tunc ipse vir Dei, spiritu discretionis plenus, cognovit fratres non cognitus. Sed memor culpae, et remissor injuriae, mala fratrum nec reddere studuit, nec sine purgatione laxare. 1415 Nam suspecta voce protinus dixit: Exploratores estis vos; ut videatis infirmiora teperimentum vestri capiam. Per salutem Pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
censi sint: ⁊ expat̾na dulcedine tͣnquilli.
Quib subter se lora dependeant. ut disci¬
plinȩ suȩ retinacula quib ipsi ligati sunt:
etiã subiectis suis sollicite ĩpendant. Suꝑ
eos enĩ lora dependere ẽ: custodiȩ uincta
subditis tenere. Quȩ t̾c recte seruant᷑. cũ
nec boum mansuetudo in zeli feruore amit.¬
titur. nec leonũ terror in mansuetudine
declinat᷑. Tanta qͥppe deb& ẽẽ discretio.
ut nec disciplina nimia. nec miscdia sit
remissa. Ne si in ordinate culpadimittit᷑
is qͥ ÷ culpabił in reatu grauius astringat᷑.
&& rursũ si culpa ĩmodate retinet᷑. tanto
qͥ corrigit᷑ det̾ior fiat. qͣnto erga se nil ex
benignitatis gr̃ã agi consid̾ãt. Exhiben¬
da itaq pͣuis ÷ asꝑitas inostensione: cari.¬
tas inm̃te. ut & dura oftñsio delinquentẽ
coherceat: ⁊ caritatis custodia mercedẽ
mansuetudinis ñ omittat. Ecoe dũ loquor
ioseph animũ pulsat. ut ad oft̃ndenda

Expanded text:
censi sint, et ex paterna dulcedine tranquilli. censi sint, et ex paterna dulcedine tranquilli. Quibus subter se lora dependeant, ut disciplinae suae retinacula quibus ipsi ligati sunt etiam subjectis suis sollicite impendant. Subter eos enim lora dependere est custodiae vincula subditis tenere. Quae tunc recte servantur, cum nec boum mansuetudo in zeli fervore amittitur, nec leonum terror in mansuetudine declinatur. Tanta quippe debet esse discretio, ut nec disciplina nimia, nec misericordia sit remissa, ne si inordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi considerat. Exhibenda itaque pravis est asperitas in ostensione, charitas in mente; ut et dura ostensio delinquentem coerceat, et charitatis custodia mercedem mansuetudinis non amittat. 19. Ecce, dum loquor, Joseph animum pulsat, ut ad ostendenda
Abbreviated transcription (Latin):
at tenere. Qui aut minio zelo motꝰ minꝰ
se ꝑmansuetudinẽ tẽperat: aut nimia
mansuetudine placidꝰ. minꝰse contͣ uitia
inzeli stimulo inflãmat. Magna enĩ con¬
sidãtione debemꝰ pensare quod scriptũ ẽ:
qr inuasis tẽpli int̾ coronas ⁊ plectas bo.¬
ues ⁊ leones ⁊ cherubin exsculpta st̃: &
subter boues ⁊ leones lora dependentia. Co.¬
ronȩ quippe signũ uictoriȩ: plectȩ aut̃
concordie imanimitatẽ signant. Cheru¬
bin uͦ: plenitudo scientiȩ dicunt᷑. Sacerdo¬
tes enĩ atq doctores int coronas ⁊ plectas
id. ẽ. int̾ fortitudinẽ boni oꝑis quo ad uicto.¬
riã currunt. & caritatis concordiã quo a se
uicissim ñ discrepant. ꝑ boues ⁊ leones atq
cherubin designati st̃. qr inplenitudine sci¬
entiȩ quã hñt. necẽe ẽ ut & boum mansue.¬
tudinem teneant: & feruorẽ leonũ. qͣtinꝰ
indisciplinã quã p̾dicant. ⁊ ex sco telo ac¬

Expanded text:
at tenere, quia aut, nimio zelo motus, minus at tenere, quia aut, nimio zelo motus, minus se per mansuetudinem temperat; aut nimia mansuetudine placidus, minus se contra vitia in zeli stimulo inflammat. Magna enim consideratione debemus pensare quod scriptum est, quia in vasis templi inter coronas et plectas, boves et leones et cherubim exsculpta sunt, et subter boves et leones lora dependentia . Coronae quippe signum victoriae, plectae autem concordiae unanimitatem signant; Cherubim vero plenitudo scientiae dicuntur. Sacerdotes enim atque doctores inter coronas et plectas, id est inter fortitudinem boni operis qua ad victoriam currunt, et charitatis concordiam, qua a se vicisscherubim designati sunt, quia in plenitudine scientiae quam habent necesse est ut et boum mansuetudinem teneant, et fervorem leonum, quatenus in disciplina quam praedicant, et ex sancto zelo ac
Abbreviated transcription (Latin):
ens insuis p̾cib đo dicat. tu uides qr cau¬
sã pupilli ⁊ uiduȩ defendo: Iste ꝓcul dubio
qđ cogitat scit: s qđ intendat eiꝰ cogitatio
ignorat. Alud qͥppe cogitat. atq alio in-¬
tendit. Non enĩ defensĩonẽ pupilli ł iuiduȩ.
s mercedẽ nũmoꝵ quęrit. Nam tollere
tẽporale p̾miũ : ⁊ pupillũ ac uiduã ñde-¬
fendit. Sermo itaq dĩ discretor ẽ cogitati¬
onũ. & intentionũ cordis : qr ñ aspicit
quid apud temet ipsũ cogitas. s ꝑ medullã
cõpagis. id ÷ ꝑ intentionẽ cogitationis quȩ
acciꝑe reqͥris. Restat gͦ ut doctor cũ loqui¬
tur. qͣsi m̃sa dĩ sẽꝑ intus labiũ reflectat.
Ne aut mala int̾entione loqͥ inchoet. aut
cũ bene ceꝑit seductꝰ fauorib in appetitũ
aliũ declinet. Fortasse autẽ de custodia disci.¬
plinȩ sermo doctori ẽ. Et sȩpe contingit.
ut disciplinȩ regulã quã scit dicere: nesci¬

Expanded text:
ens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia cauens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia causam pupilli et viduae defendo, iste procul dubio quod cogitat scit, sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud quippe cogitat, atque alio intendit. Non enim defensionem pupilli vel viduae, sed mercedem nummorum quaerit. Nam tolle temporale praemium, et pupillum ac viduam non defendit. Sermo itaque Dei discretor est cogitationum et intentionum cordis, quia non aspicit 1414 quid apud temetipsum cogitas, sed per medullam compagis, id est per intentionem cogitationis quid accipere requiras. Restat ergo ut doctor, cum loquitur, quasi mensa Dei semper intus labium reflectat, ne aut mala intentione loqui inchoet, aut cum bene coeperit, seductus favoribus, in appetitum alium declinet. 18. Fortasse autem de custodia disciplinae sermo doctori est. Et saepe etiam contingit ut disciplinae regulam quam scit dicere nesci
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad diuisionẽ ammȩ ac sp̃s: ilico subiuirẽ.
Cõpagũ quoq ⁊ medullarũ. ⁊ discretor cogi.¬
tationũ ⁊ intentionũ cordis. Distinguit enĩ¬
di sermo cõpages ⁊ medullas. qr discernit co¬
gitationes ⁊ intentiones cordis. ꝑcõpagos
quoq. ossib ossa uingunt᷑. Et sȩpe dũ quid
recta cogitatione aginꝰ. s subito in laudis
amore declinamꝰ. atq hoc ꝓ laude facimꝰ
qđ priꝰ facere ꝓueritate cȩp̾eramꝰ. qr cogita¬
tiones cogitationib adiungunt᷑ qͣsi quȩdã
cõpages fiunt. S habent ossa quȩ incõpa¬
ge iuncta sunt. etiã medullas. Qđ p̃dica¬
tor sõs aꝑtius intulit cũ subuinxit: Discre¬
tor cogitationũ. ⁊ intentionũ cordis. cõpa¬
ges enĩ nr̃e cogitationes st̃. Medullȩ autẽ.
intentiones. Et sepe aliud cogitamus: atq
aliud ÷ qđ ꝑ cogitationẽ intendimꝰ. Nã siqͥs
ꝓposito nũmoꝵ p̾mio. pupilli ł uduę
causam defendit. ⁊ fortasse ȩccłam ingredi¬

Expanded text:
e ac spiritus; illico subjungit: Compagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis. Distinguit enim sermo Dei compages et medullas, quia discernit cogitationes, et intentiones cordis. Per compages quippe ossa ossibus junguntur, et saepe dum quid recta cogitatione agimus, sed in laudis amore subito declinamus, et hoc pro laude facimus quod prius facere pro veritate coeperamus, quia cogitationes cogitationibus adjunguntur quasi quaedam compages fiunt. Sed habent ossa, quae in compage juncta sunt, etiam medullas. Quod praedicator sanctus apertius intulit, cum subjunxit: Discretor cogitationum et intentionum cordis . Compages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem intentiones. Et saepe aliud cogitamus, atque aliud est quod per cogitationem intendimus. Nam si quis proposito nummorum praemio pupilli vel viduae causam defendat, et, fortasse Ecclesiam ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
glam. Atq eisdem rursus egregiꝰ predicator
dicit. Nec quȩrentes ab hoĩb głam. neq a
uob̾. neq ab aliis. De p̾dicationis & enim
labore laudẽ tͣnsitoriã quęrere. qͥd ÷ aliud
ꝗͣrẽ magnã uili p̃cio uenundare : S est
in doctrĩnȩ u̾bis graue ꝑiculũ. qr sȩpe ser.¬
monẽ docentiũ fauores audientiũ sequunt᷑.
Et cũ doctores ab eo qđ bene in notuerint
apparere iã minores in dictis nolunt. docꝰ¬
in hoc pꝰmodũ ꝓ adqͥrendis laudib labo.¬
rant. Et qͥ in uerbis di quęrebant priꝰ lucra
spiritalia : tẽporales pꝰmodũ fauores sequnt᷑.
Ynde fit ut suic recta quęlib& oꝑa. seu sc̃ę
doctrinȩ u̾ba in omipotentis di iudicio pe
reant. cũ ꝑ hȩc quisq tnsitoriis fauoribus
Qđ in seipsã in cauta mens inuenit. si saltẽ
pꝰ culpã suas caute cogitationes rimetur.
oluiã uberẽ. pulchr̃ã. fructiferã. speciosam

Expanded text:
gloriam . Atque eisdem rursus egregius praedicator gloriam . Atque eisdem rursus egregius praedicator dicit: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . De praedicationis etenim labore laudem transitoriam quaerere, quid est aliud quam rem magnam vili pretio venundare? Sed est in doctrinae verbis grave periculum, quia saepe sermonem docentium favores audientium sequuntur, et cum doctores ab eo quod bene innotuerint, apparere jam minores in dictis nolunt, docin hoc postmodum pro acquirendis laudibus laborant. Et qui in verbis Dei quaerebant prius lucra spiritalia, temporales postmodum favores sequuntur. Unde fit ut sive recta quaelibet opera, seu sanctae doctrinae verba, ireant, cum per haec quisque transitoriis favoribus aeae quod in seipsa incauta mens invenit, si saltem post culpam suas caute cogitationes rimetur: Olivam uberem, pulchram, fructiferam, speciosam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto patiens fuerit. Hinc ẽ enĩ qđ bonꝰ ille
discipłs qͥ magistrũ tolli inaera uidebat. ꝑ
magnȩ caritatis affectũ clamabat dicens.
Pat᷑ mi. pat̾ mi. currꝰ isrł isrł ⁊ auriga eius.
Doctor gͦ qui mores popłi ⁊ ꝑ patientiam
sustinet. ⁊ sacri eloquii uerbis docet: &
currꝰ dr̃. & auriga. Currꝰ. qr tolerando por¬
tat. Auriga. qr exhortando agitat. Currꝰ
qr mala sustinet. Auriga. qr p̾opłm bonis
admonitionib exercet. Fortasse aut̃ contͣ
uanã głam sermo doctori ẽ. Et mire insinu¬
ans qualit̾ debeat declinari: eisdẽ ipsis ser¬
monib uanã głam quęrit. qͥb contͣ eandẽ
uanã głam dis putat. Si gͥ hoc appetit
adipisci qđ ꝓhibet: m̃sa ĩntꝰ labium non
reflectit. Tuno aut̃ m̃sa dñi ex quadris la.¬
pidib exstructa habebit intꝰ labiũ refle¬
xũ. si studuerit audire qđ docet. S criptũ
qͥꝑpe ẽ. Ne quid ꝑ contentionẽ. neq ꝑ in anc̃

Expanded text:
quanto patiens fuerit. Hinc est enim quod bonus ille quanto patiens fuerit. Hinc est enim quod bonus ille discipulus qui magistrum tolli in aera videbat, per magnae charitatis affectum clamabat, dicens: Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga eDoctor sustinet, et sacri eloquii verbis docet, et currus dicitur et auriga. Currus, quia tolerando portat; auriga, quia exhortando agitat. Currus, quia mala sustinet; auriga, quia populum bonis admonitionibus exercet. 16. Fortasse autem contra vanam gloriam sermo doctori est, et mire insinuans qualiter debeat declinari, eisdem ipsis sermonibus vanam gloriam quaerit, quibus contra eamdem vanam gloriam disputat. Si igitur hoc appetit adipisci quod prohibet, mensa intus labium non reflectit. Tunc autem mensa Domini ex quadris lapidibus exstructa habebit intus labium reflexum, si studuerit audire quod dicit. Scriptum quippe est: Ne quid per contentionem, neque per inanem
Abbreviated transcription (Latin):
respicit nolle oꝑari quȩ dicit: indie belli ad¬
utorii eiꝰ gladiũ auertit. Quia in tẽptationũ
certamine ñ ꝑmittit ei ẽẽ in adiutoriũ doctri¬
nȩ u̾ba quȩ dedit. Habet gͥ gladiũ. s hunc
in bello ñ adiuuat: qr cũ aduersitas tẽptatio¬
nis eruperit. u̾bi obliuiscit᷑ qđ dicebat. Scce
enĩ de patientia forsitan sermo doctori. ẽ. doc¬
trinȩ suę magisterio docere cogitur. qualiter
contͣ illata dãpna: contͣ audit᷑as contumelias
patientia seruet᷑. S cũ ipse ł dãpno ł contu.¬
melia fuerit laceffitus. oblitꝰ qđ docuerit. uł
in lesione ꝓxuni. uł in reddendo gͣuius contu.¬
meliã excedit. Int̾ hȩc itaq cogitet qͥ a mensa
di ẽ: labiũ infletꝰ reflectat. seruet qđ p̃dicat.
Scriptũ qͥppe ẽ. Inpacientia urã possidebi.¬
tis animas ur̃as. Et rursũ scriptũ ẽ. Doctri¬
na uiri ꝑpatientiã noscit᷑. Si itaq index do.¬
ctrine p̾atientia. ẽ : tanto qͥsq doctꝰ ostñdit᷑.

Expanded text:
respicit nolle operari quae dicit, in die belli adjutorii ejus gladium avertit, quia in tentationum certamine non permittit ei esse in adjutorium doctrinae verba quae dedit. Habet igitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adversitas tentationis eruperit, verbi obliviscitur quod docebat. Ecce enim de patientia forsitan sermo doctori est, doctrinae suae magisterio dicere cogitur qualiter contra illata damna, contra auditas contumelias patientia servetur. Sed cum ipse vel damno, vel contumelia fuerit lacessitus, oblitus quod docuerat, vel in laesione proximi, vel in reddenda gravius contumelia excedit. Inter haec itaque cogitet quia mensa Dei est, labium intus reflectat, servet quod praedicat. Scriptum quippe est: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et rursum scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Si itaque index doctrinae patientia est, tanto quisque doctus ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis. austri. atq orientis portę
describunt᷑. ut ipsũ atriũ qđ ẽe extra
portã int̾iorem dixerat. aportis ext̾iori¬
bus eẽ interiꝰ oftendat. Atriũ ꝙͦ hoc: &e
foris ⁊ intꝰ ẽ. Soris. qr extͣ portã int̾iorẽ.
intꝰ aut̃. qr intra portas exteriores. Gnzo¬
philatia quoq cantorũ ẽẽ in hoc eodẽ atrio
narrant᷑: quȩ alatere portę posita dicunt᷑
respicientis ad aquilonẽ. S ipsa eadẽ garo¬
philatia adaustralẽ uiã respiciunt: & sub.

Expanded text:
Aquilonis, Austri, atque Orientis portae Aquilonis, Austri, atque Orientis portae describuntur, ut ipsum atrium quod esse extra portam interiorem dixerat a portis exterioribus esse interius ostendat. Atrium ergo hoc et foris, et intus est: foris, quia extra portam interiorem; intus autem, quia intra portas exteriores. Gazophylacia quoque cantorum esse in hoc eodem atrio narrantur, quae a latere portae posita dicuntur respicientis ad Aquilonem. Sed ipsa eadem gazophylacia ad Australem viam respiciu
Abbreviated transcription (Latin):
sib ignẽ ꝓducit. ut in eiꝰ uerbis pꝰ animꝰ
spiritalit᷑ ardeat. quȩ priꝰ ꝑ litt̾am ipse
quoq frigidꝰ audiebat. Ecce & enĩ ꝓpheta
dicit. Ꝙ extͣ portã interiorẽ garophila¬
cia cantorũ. inatrio in teriori qđ erat in
latere porte respicientis ad aqͥlonẽ: et
facies eoꝵ contͣ uiã australẽ unã. exlate¬
re portȩ orientalis quȩ respiciebat ad
uiã aquilonis. In hisitaq u̾bis litterȩ.
ad amorẽ dĩ cuiꝰ animꝰ inferuescat. quin
potiꝰ quis ñ ex ipsa eorũ lectione tepefiat:
Si autẽ latens inlitt̾a spiritalis medulla
discutit᷑.: ꝑ hoc scintillȩ intellectꝰ exeunt.
& incendunt qđ priꝰ cordis aurib frigi¬
dũ sonabat. Nob̃ tñ ut se aspirante dño
interior intellectꝰ aꝑiat: ipsa priꝰ narra.¬
tio iuxta litt̾am patefiat. Ait enĩ qr por¬
ta erat int̾ior. atq extͣhanc atriũ quod
appellatur interius : ac deinde aliȩ. id:

Expanded text:
sibus ignem producit, ut in eis verbis post animus sibus ignem producit, ut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat, quae prius per litteram ipse quoque frigidus audiebat. Ecce etenim Propheta dicit: « Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori quod erat iem, et facies eorum contra viam australem, unam ex latere portae orientalis, quae respiciebat ad viam aquilonis. » In his itaque verbis litterae ad amorem Dei cujus animus infervescat? quin potius quis non ex ipsa eorum lectione tepefiat? Si autem latens in littera spiritalis medulla discutitur, per hoc scintillae intellectus exeunt et incendunt, quod prius cordis auribus frigidum sonabat: nobis tinterior intellectus aperiat, 1418 ipsa prius narratio juxta litteram patefiat. Ait enim quia porta erat interior, atque extra hanc atrium, quod appellatur interius; ac deinde aliae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ACN ELOQUII
misticos sensus ꝓpħa per
aspirationẽ scĩ sp̃s pruden¬
ter intelligens: dicit.
Mirabilia testimonia
tua. ido scrutata est ea
anima mea. Quirureꝰ
ait. Reuela ocłos meos. ⁊ ꝯsiđabo mirabi.¬
lia de lege tua. Qui eni necdũ occulta de
aꝑtis intelligit: ocłos uelatos habet. Qͥuero
iam intelligit reuelatos.⁊ mirabilia de lege
di considat᷑ : qui spiritalit̾ litt̾e u̾ba discuti¬
ens. quȩ interius magnitudo lateat pensat.
Annon ẽ mirabile qͣndo aliud aurib so¬
nat. atq aliud exit ad intelligentiã qđ ñ
sonabat: Cui gͦ u̾ba sacri eloquii. nisi
lapidi similia dixerim. in qͦ ignis latet:
Qui manu qͥdẽ frigidꝰ tenetur: s ꝑcussus
ferro ꝑ scintillas micat. Atq hoc emittit¬
ignẽ qui pꝰ ardeat. qđ priꝰ manꝰ frigidum
tenebat. Sic & enĩ. sic u̾ba st̃ sacri eloquii.
Que quidẽ ꝑ narrationẽ litterȩ frigida te.¬
nent᷑. s si quis hec aspirante dño intento
intellectu pulsauerit: de misticis eiꝰ sen¬

Expanded text:
acri eloquii mysticos sensus Propheta per aspirationem sancti Spiritus prudenter intelligens, dicit: Mirabilia testimonia tua, ideo scrutata est ea anima mea . Qui rursus ait: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Qui enim necdum occulta de apertis intelligit, oculos velatos habet. Qui vero jam intelligit, revelatis oculis mirabilia de lege Dei considerat, quia, spiritaliter litterae verba discutiens, quae interius magnitudo lateat pensat. An non est mirabile quando aliud auribus sonat, atque aliud exit ad intelligentiam quod non sonabat? Cui ergo verbum sacri eloquii nisi lapidi simile dixerim, in quo ignis latet? Qui manu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atqignem, qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat: sic etenim sic verba sunt sacri eloquii, quae quidem per narrationem litterae frigida tenentur. Sed si quis haec aspirante Domino intento intellectu pulsaverit, de mysticis ejus sen
Abbreviated transcription (Latin):
bia habebant. qͣtinꝰ indoctoꝵ suoꝵ p̃dicatio.¬
ne auditor eiuigilet. Et sic ex eoꝵ ad moni¬
tione magna oꝑa faciat: ut agere ⁊ mini¬
ma ñ omit᷑tat. Sic minimis intentꝰ sit. ut
piger magendis maiorib ñ sit. Inde per
euangłium ueritas dicit. Uȩ uob̾scribe &
pharisei hypocritȩ. qr decimatis mentã &

Expanded text:
bio habeant, quatenus in doctorum suorum praedicatiobio habeant, quatenus in doctorum suorum praedicatione vigilent, et sic ex eorum admonitione magna opera faciant, ut agere et minima non omittant. Sic minimis intenti sint, ut pigri in agendis majoribus non sint. Unde per Evangelium Veritas dicit: « Vae vobis, scribae et P