comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ix quib u̾bis patet qͥa si
Iocłm in feminam figimꝰ.
deo nr̃o cui placere debemꝰ ab¬
hominabiles sumꝰ. & a quo de¬
Quappt̾ necẽẽ est ut si a nr̃is in¬
tus diuinꝰ nos nõ separet amor.uł
repͥmat timor. si nos nõ de lectãt
suꝑna gaudia uł t̾reant et̾na
supplicia. Sic incipit homo recede
ri suo. Sec dicit aliquis. Quomꝰ
timelo eum : Si uis dña timere:
illũ cogita om̃ia uidere. Bitillat
te mala conscientia: cogita qͥa te
uidet. Quicqͥd in te mali fuerit
pensa qd̵ deus totum conspicit. Ac¬
quid egeris aut dixeris: aut men
oculos dei: semꝑ time displicere illi.
hec est uia iusticie. hec sunt pͥmor¬
dia sapientie. sicut scͥptũ est. Ini¬
tium sapientie timor dñi. Sequit᷑.
Quando gͦ simul estis
in eccłia aut ubicun¬
q ubi et femine sunt.
inuicem pudiciciam
uestram cudstodite

Expanded text:
x quibus verbis patet, quia si oculum in feminam figimus, Deo nostro, cui placere debuimus, abominabiles sumus. Et a quo deQuapropter necesse est ut si a nostris vitiis divinus non separat amor, vel reprimat timor, etsi nos non delectant superna gaudia, vel terreant aeterna supplicia. Sic homo recederri suo. Si dicit aliquis: Quomodo timebo Deum? Si vis Deum timere, illum cogita omnia videre. Titillat te mala conscientia, cogita quia Deus videt te. Quidquid in te malum fuerit, pensa quia Deus totum conspicit. Quidquid egerimus, aut dixerimus, aut mentuper nos oculos Dei, semper timeamus displicere illi. Haec est via justitiae, haec sunt primordia sapientiae, sicut scriptum est: Initium sapientiae timor Domini . Sequitur: Quando ergo simul estis in ecclesia vel ubicunque ubi feminae sunt, invicem pudicitiam vestram custodite
Abbreviated transcription (Latin):
rib hii głosissimi martyres lõge¬
uam in dño uitam ducentes. ⁊ nũc
simul paria nũc sigillatim diu̾sa
⁊ exquisita ferentes tormenta. tan¬
dem felicis pugne cursum gładio a¬
nimadu̾si consummauerũt. In gal¬
ber ciuitate agenno passio sc̃i uin¬
centũ leuite ⁊ miris. Item in scocia

Expanded text:
ribus. Hi gloriosissimi martyres longaevam in Domino vitam ducentes, et nunc simul paria, nunc sigillatim diversa et exquisita ferentes tormenta, tandem felicis pugnae cursum gladio animadversi consummaverunt. In Galliis civitate Agenno, passio beati Vincentii levitae et martyris. Item in Scotia,
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝰ basilidis. tupodis.⁊ magdał.
sub aureliano imperatore. preside
platone. ⁊ alioꝵ iuginti mrͣm eo¬
dem die uia salaria passio beati
getulii clarisimi ⁊ doctissimiuiri.
secioꝵ q eius. cerealis. amantii. ⁊ pͥ¬
mitini. Qui iussu adriani impera¬
toris pͥmo cesi. deinde in carc̾em re¬
clusi. postremũ incendio sũt tradi¬

Expanded text:
rum Basilidis, Tripodis, et Madalis sub Aureliano imperatore, praeside Platone, et aliorum viginti martyrum. Eodem die, via Salaria, passio beati Getuli, clarissimi et doctissimi viri sociorumque ejus, Cerealis, Amantii et Primitivi, qui jussu Adriani imperatoris primo caesi, deinde in carcerem reclusi, postremo incendio sunt tradi
Abbreviated transcription (Latin):
nis possit p̃ualere: spiritales uiri
ꝑ u̾tutem spiritus eandem concu¬
piscentiam debent repͥmere. ¶ñ¬
taro domat᷑. spc̃ rolurat᷑. Set cũ
ad iungit᷑ qͣntũ ualitudo ꝑmictit:
uirtus discretionis cõmendat᷑.
Peunt enĩ ip̃a bona: nͥ cũ discreti¬
Qui carnem suam supͣ modum affli¬
git: ciuem suũ occidit. Si plusꝗͣ
oportet alimentis reficit: hostem nu¬
crit. Sic gͦ est nutͥenda ut seruiat:
sic domanda ut nõ suꝑbiat. In om̃i
abstinentia hoc semꝑ attendendũ
est ut uitia extingant᷑ non caro.
Quando autem aliquis
non potest ieiunare: nõ
tamen extra horam
prandii aliqͥd alim̃toꝵ

Expanded text:
o possit praevalere, spirituales viri per virtutem spiritus eamdem concupiscentiam debent reprimere; aro domatur, spiritus roboratur. Sed cum adjungitur quantum valetudo permittit, virtus discretionis commendatur. Pereunt enim ipsa bona nisi cum discretiQui carnem suam supra modum affligit, civem suum occidit. Si plus quam oportet alimentis reficit, hostem nutrit. Sic ergo nutrienda est ut serviat; sic domanda ut non superbiat. In omni abstinentia hoc semper attendendum est ut vitia exstinguantur, non caro. Quando autem aliquis non potest jejunare: non tamen extra horam prandii aliquid alimento
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝑfectiꝰ cognoscit᷑ ⁊ diligit᷑ ab eis. Sicut
gine aĩe: ꝑ om̃s ꝑticłas corꝑis tota simul
adest. nͨ in minorib minor. nec in maiorib
maior. s tñ in aliis intentiꝰ. in aliis remis¬
sius effectus suos ex̾cet. cum in singłis ꝑti¬
cłis corporis eẽntialit̾ sit. In malis ñ ÷ deus
ꝑ inhabitantẽ grãm. qr ñ illuminantur
ab eo. uñ lux in tenebris lucet. ⁊ tenebre
eñ nõ ꝯp̾henderũt. ł cog. Sicut lux solis.
ꝑfundit ocłos ceti: s ñ capit᷑ ab eo. bonos

Expanded text:
diligitur: Sicut gine animae, per omnes particulas corporis tota simul adest, nec minor in minoribus nec in majoribus major; sed tamen in aliis intensius, in aliis remissius effectus suos exercet, cum in singulis particulis corporis essentialiter sit. In malis non est Deus per inhabitantem gratiam; qui non illuminantur ab eo. Unde: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Sicut lux solis perfundit oculos c
Abbreviated transcription (Latin):
uidit: nullũ m̾itũ si credidit. s in ẜ qd̾
illũ credebat dm̃ eẽ quẽ uidebat ĩ lig¬
no pendere. fides itaq ÷ q̃ ad edificatio¬
nem ñ de apparentib ÷. Solet q̃ri de
fide utrũ sit uirtꝰ. ꝓͥsꝑ ex dc̃is auõ. Tres

Expanded text:
vidit, nullum meritum fuit si credidit; sed in hoc quod illum credebat Deum esse, quem videbat in ligno pendere. Fides itaque quae est ad aedificationem, de non apparentibus est. Solet quaeri de fide utrum sit virtus. Prosper ex dictis Augus
Abbreviated transcription (Latin):
uelle ꝙ fides ⁊ de hiis q̃ iuident᷑ sit. ut in
roħe. Nunc añ dico uob̾ pͥus ꝙͣ fiat. ut cum
dic̾e̾ ÷. q iudisti me ⁊ credidisti. ñ ħ cre¬
didit ꝙ uidit. cernebat carnẽ: credebat
dm̃ in carne latitantẽ. S sic dm̃s credi
q̃ uidñr. sic̃ dicit unusquisq se ocłis cre

Expanded text:
 fides etiam de iis quae videntur sit, ut in Joanne: Nunc autem dico vobis priusquam fiat, ut cum dictum est: Quia vidisti credidisti ; non hoc credidit quod vidit. Cernebat carnem; credebat Deum in carne latentem. Sed si dicimus credi quae videntur sicut dicit aliquis se oc
Abbreviated transcription (Latin):
dimittit. s ille qui pro culpa sua
dimittit᷑ seꝑat ꝯuigiũ.
st aũ forncatio dupplex. corpo¬
ralis. ⁊ spũasis. fit autẽ corpo¬

Expanded text:
dimittit, sed ille qui pro culpa sua dimittitur, separat conjugium. Est autem fornicatio duplex: corporalis et spiritualis. Fit autem corpo
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ. Apud nichomediam passio
scĩ petri martiris. Hic cum esset
cubicularius diocleciani pͥncipis
⁊ liberius causaretur de unm̃sis
martirum suppliciis uibente eodẽ
in medium educitur ac primo sus¬
pensus diutissime flagris torq̃tur
demde. a ceto ac sale ꝑfusus ad uł¬
tirnum in cratieula assanir. sicq
uere petri ertitt aidei heres ⁊ nõis.

Expanded text:
. Apud Nicomediam, passio sancti Petri martyris. Hic cum esset cubicularius Diocletiani principis, et liberius causaretur de immensis martyrum suppliciis, jubente eodem, in medium educitur, ac primo suspensus, diutissime flagris torquetur, deinde aceto et sale perfusus, ad ultimum in craticula assatur, sicque veri Petri extitit et
Abbreviated transcription (Latin):
la est: aliqñ autem. si de suo non
habet: minima est. Nam cũ huiꝰ
mundi huius despectus p̾cipitur
mus appetat. obedientie sibi meri¬
tum minuit. qr ad ea q̃ in hac ui¬
ta despecta sunt: in uitus nolẽsq
descendit. Debet gͦ ⁊ obedientia
⁊ rursum in prospis ex suo ali¬
quid oĩo ñ hr̃e. qͣtinus ⁊ in aduer¬
sis tanto sit gloriosior: qnͣto diui¬
no ordini ex desid̾io ungit᷑. ⁊ in
ꝓsꝑis tanto sit iulior: qñto a pre¬
senti ip̃a qmͣ diuinitus ꝑcipit gła.¬

Expanded text:
la est, aliquando autem si de suo non habeat aliquid, minima est. Nam cum hujusmundi despectus praecipitur,mus appetat, obedientiae sibi meritum minuit, quia ad ea quae in hac vita despecta sunt, invitus nolensque descendit. Debet ergo et obedientia  et rursum in prosperis ex suo aliquid omnino non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior, quanto divino ordini etiam ex desiderio jungitur, et in prosperis tanto sit vilior, quanto a praesenti ipsa, quam divinitus percipit, g
Abbreviated transcription (Latin):
sertasq custodit. Samuel. Melior
est obedientia qͣm uictime. qr per
uictimas aliena caro. ꝑ obediẽtiã
uero uoluntas ꝓpͥa religatur. Salo
mur. nosmet ip̃os in corde supera¬
mus. Nob̾ quippe obedientia user
ad mortem seruanda p̾cipitur. ꝑ
obedientiam malum numqmͣ fieri.

Expanded text:
sertasque custodit. Samuel: Melior est obedientia quam victima ; quia per victimas aliena caro, per obedientiam vero voluntas propria religatur. Salommur, nos in corde superamus. Nobis quippe obedientia usque ad mortem servanda praecipitur. Per obedientiam malum nunquam fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
t si studiis docendi occupati pa
scuidentes. ⁊ cum pannicłis abrep¬
tis totã sibi eam cessisse credentes
abiisse dignoscimꝰ. noce ip̃ius decla¬
mantis excitati: ne nuda remane¬
at ꝑticł̾as abscisas stilo nr̃e parui¬
tatis ꝯsuimꝰ. nõ ignari morsib inui¬
die nos subiac̾e. qr hodie ÷ ꝑicłm et¬

Expanded text:
tsi studiis docendi occupati, pascindentes, et cum panniculis arreptis totam abisse cognoscimus, voce ipsius reclamantis excitati, ne nuda remaneat, particulas abscisas stilo nostrae parvitatis consuimus non ignari morsibus invidiae nos subiacere, quia hodie e
Abbreviated transcription (Latin):
in nube ut in iutreo uase ex splendo¬
re soł relucent. ⁊ ubi ÷ tenuior ⁊ ca¬
lidior rubeum ostendit calorem. iibi
spissior purp᷑eum ꝓ nigrum. In de est
ꝙ arcus ille nũꝙͣꝵ nͥ opposita ꝑte so¬
li relucet. Aer enim uicinꝰ sołi ex uic¬
eius splendore ita irradiatur: ꝙ diu̾¬
si colores in eo ñ apparent. Nisis gͦ de
dinib disseramꝰ. Cum gͦ p̾dc̃o modo hu¬
mor eleuet᷑. contingit sepe esse ĩ suꝑi
nuitat eas in lapideas sub̾as. ⁊ qr gu
ꝑ rotunda foramina. q̃ agũt in lapide
assiduitate cadendi: grando rotundus
teq congelantur. ħͥ subicient. Cum ĩ
estate sepe grando contingat: q̃r in
eadem circa inferiora mõtium nũꝙͣͣ
niues contingunt. Contra ħ dicirius.
in estate humorem ex calore alt̾us
eleuari. elen ando q gutas inuolui.
quo grossiores fc̃e: frigoreq ꝯgelate.
grandinem gignũt. In hieme uͦ qr frĩ
⁊ in ninem tͣnͣsmutari facit. In estate uͦ

Expanded text:
in nube ut in vitreo in nube ut in vitreo re solis, ubi est tenuior et calidior, rubeum ostendit colorem; ubi spissior, purpureum, vel nigrum. Inde est quod arcus ille nunquam nisi in opposita parte solis relucet. Aer enim vicinus soli ex ejus splendore ita irradiatur, quod diversi colores in eo non apparent. Visis ergo dinibus disseramus. Cum ergo praedicto modo humor elevatur, contingit saepe in superioribus mutat eas in lapideam substantiam; et probari per rotunda foramina, quae agunt in lapide assiduitate cadendi, grando rotunda dntur et congelantur. Hic subjicient: Cum in aestate grando saepe contingat, quare in eadem circa inferiora montium nunquam nives contingunt? Contra hoc dicimus in aestate humorem ex calore alterius elevari, elevandoque guttas involvi, quae grossiores factae, frigoreque congelatae, grandinem gignunt. In hieme vero friguset in nivem transmutari; in aestate vero,
Abbreviated transcription (Latin):
sinit. ł dm̃ ꝙ dicit ignẽ calere non
actualit̾ s naturalit᷑. Q uarta cã ÷
pluuiaꝵ: uentꝰ eleuans humorem
de stagnis fluuiis ⁊ lacub. Inde est
ꝙ ranũcłi ⁊ pisces: a multis uisi sunt
cadere de aere. Cum enĩ ut p̾diximꝰ
aqua a uento sustollat᷑: ꝯtingit ꝙ
ranũcłos ⁊ pisces secũ eleuat. quib
ex naturali grauedine descendentib
stupent ignorantes. Nullũ gͦ tempꝰ¬
÷ anni: ĩ mune a pluuia. In oĩ nãq
ł fumꝰ humidꝰ euaporat. ł aer ex fri¬
giditate spissatͦ. ꝑ humor calore¬
sa: fit aid modum sanguinis rubea
Inde u̾i simle est dcm̃ ẽẽ. qd̾ añ finẽ
huiꝰ scłi guite sanguinis cadent. e
cum debeat exustione finiri ut testa¬
tur scͥptura. q̃ dicit. Ignis in conspet¬
iguẽ. Aq̃ ex calore in nubib suspense
fcẽt ad similitudinem sangninis cadẽt
ut supͣdiximꝰ calor soł humorem ele¬
uet. ꝓ fumus humidus euaporet: aq̃

Expanded text:
sinit. Dicimus ignem calere, non sinit. Dicimus ignem calere, non actualiter, sed naturaliter. Quarta causa est pluviarum, ventus elevans humorem, de stagnis, et fluviis, et lacubus. Inde est quod ranunculi et pisces, a multis visi sunt de aere cadere. Cum enim, ut diximus, aqua vento sustollitur, contingit quod ranunculos et pisces secum elevat, quibus ex naturali grandine descendentibus, stupent ignorantes. Nullum ergo tempus anni immune est a pluvia. In omni namque vel fumus humidus evaporat, aer ex frigiditate spissatur, sa, fit ad modum sanguinis, rubeaInde veri simile est dictum esse quod ante finem hujus mundi guttae sanguinis cadent, et cum debeat ex ustione finiri, ut testatur Scriptura, quae dicit: Ignis in conspecex calore in nubibus suspensa factae ad similitudinem sanguinis cadent.ut praediximus, calor solis humorem elevet vel fumus humidus evaporat, aqua
Abbreviated transcription (Latin):
igne tñ dñante. ꝙ in eo ex aqua ⁊
terra ÷ͥ: ad simiłe .i. ad aqͣm ⁊ tͥrã
tendit. S qr a caloris fonte ꝓcedit.
secum defert aliquid caloris. quo tͥ¬
ra ⁊ aqͣ calefiunt. Et qm̃ natura
całoris est ascend̾e: calor qͥ pͥdcõ mͦ
descenderat: reu̾tendo secum alicͥd
humoris eleuat. qd̾ ebulliendo ĩ sui
loqui: dicamus ꝙ sol sursum humo¬
rem eleuat: nõ ꝯtrahit. Ideoq fons
dr̃ caloris. qr sic subdita calefacit¬
Ignis uero suꝑior nõ. Cum uͦ sit ele¬
m̃tum ñ ex eiem̃tis fcm: nichil ĩ
eo ÷ qd̃ ad inferiora descendat. In de
uͦ ÷ ꝙ pars aeris ⁊ t̾re soli subdita:
est feruida. remote autẽ: frigide.
⁊ si sint etheri subiectes. S dicet
ignis: non ÷ ibi feruor deficit enĩ
humida ⁊ spissa mat̾ia. qua accen¬
dat᷑ ignis. neq frigꝰ. neq obscuritaᷤ.
s unus ⁊ continuus splendor. neq a
de ħ inferiori igne. qui semꝑ alicui
spisse mat̾ie mixtꝰ: nũqmͣ calere de¬

Expanded text:
igne dominante, quod in eo ex aqua et terra est, ad simile, i.e. ad aquam et terram tendit. Sed quia a caloris fonte procedit, secum defert aliquid caloris, quo terra et aqua calefiunt. Et quoniam est natura caloris ascendere, calor, qui praedicto modo descenderat, revertendo secum aliquid humoris elevat, quod ebulliendo in sui loqui, dicamus quod sol sursum humorem elevat, non attrahit, ideoque fons dicitur caloris, quia sic: subdita calefacitignis vero superior non. Cum enim sit elementum non ex elementis factum, nihil est in eo quod ad inferiora descendat. Inde vero est quod pars aeris et terrae, soli subdita est fervida. Remota autem frigida, etsi sit aetheri subjecta. Sed dicet ignis, non ibi fervor est, deficit enim humida et spissa materia qua accendatur ignis, neque frigus, neque obscuritas, sed unus et continuus splendor, neque aristotelem de inferiori igne, qui semper alicui spissae materiae mistus, nunquam calere de
Abbreviated transcription (Latin):
ris a fundo incipiat. ꝑ ħ potest pro¬
bari. ꝙ ꝑhocas undas agitantes añ
tempestatem uidemꝰ. Ut enim ait pł
niꝰ nature sunt dormitorie. in q fun¬
do maris dormĩunt. Fumo tñ ut pͥ¬
diximꝰ fundum maris cõmouente
excitati ed summũ ascendunt. Q d
uideutes naute. ex ꝑim̃to c̾ti. ⁊ si de
phisica inc̾ti: tẽ pestatẽ fut᷑am pre

Expanded text:
s a fundo incipiat, per hoc potest pros a fundo incipiat, per hoc potest probari, quod phocas undas agitantes ante tempestatem videmus. Unde Plinius ait: Nautae sunt dormitoriae, quae in fundo maris dormiunt. Fumo tamen, ut praediximus, fundum maris commovente, excitati ad summum ascendunt. Quod videntes nautae, experimento certi, etsi de physica incerti,
Abbreviated transcription (Latin):
ex impetu ignita ⁊ splendens. Nõ ÷
gͦ fulm̃ lapidea sub̾a. ut quidã aĩse¬
runt. Si enim lapidea ẽẽt sub̾a nõ
huc ⁊ illuc discurreret. nec sursum
reu̾tetur. ⁊ cum aliꝙ̃ feriret carnẽ
⁊ ossa minueret. Ideo fulm̃ sepius
aalta st̾nit᷑. qr cum ab ałto aliqñ dec¬
cendit: citius alta reꝑit. S ei qͦrdã¬
uit̾ eam exponemꝰ. Aiunt autẽ isti¬
ꝓ eũ fumꝰ humidus ad suꝑna ascen¬
iibis. Donec impetu aliqͦ nubes di¬
uidit᷑.: Unde lapis ille impulsus alicͥd
ꝑcutit ¶ Hic subiciet aliquis. cum ĩ om̃i
tp̃e anni fumꝰ humidꝰ ut p̾diximus as¬
cendat. qr̃ in oĩ ñ ꝯtingũt fułmiña
⁊ tonitrua: Cui dm̃s. ⁊ si ex humido
fumo ascendente hãnt ẽẽ: ñ fiũt tũ
inde donec ad summũ aeris ꝑuen̾int
Qd̾̃ ꝑ simile maris potest ꝓbari. sum
enĩ mare ex fumo t̾re ascendente in
fundo conimoueat᷑. ex spissitudine
fit q tempestas. Ꝙ uͦ tempestas ma¬

Expanded text:
ex impetu ignita et splendens. Non est ex impetu ignita et splendens. Non est igitur fulmen lapidea substantia, ut quidam asserunt. Si enim lapidea esset substantia, non huc et illuc discurreret, nec sursum reverteretur, et cum aliquam feriret carnem, et ossa comminueret. Ideo fulmen saepius alta sternit, quia, cum ab alto oblique descendit, citius alta repetit. Sed quiaviter eam exponemus. Aiunt quod, cum fumus humidus ad superna ascenavitate nubis, donec impetu aliquo nubes dividitur, unde lapis ille impulsus altum aliquod percutit. Hic subiciet aliquis: "Cum in omni tempore anni fumus humidus, ut praediximus, ascendat, quare in omni non contingunt fulmina et tonitrua?" Cui dicimus: Etsi ex fumo humido ascendente habeant fieri, non flunt tamen inde, donec ad summum aeris pervenerint, quod per simile maris potest probari. Cum enim mare ex fumo terrae ascendente in fundo commoveatur, ex spissitud in fitque tempestas. Quod vero tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
sint gͣndines De tontrius uͦ ⁊ fulmi¬
nib inde ⁊ qͣlit̾ ꝯtingant disseramus.
ora tendente: cum ad sũmũ aeris ꝑue¬
nit: ex p̾pond̾atõe humoris moueture
sũmitas aeris. Ciꝰ ꝑticłe ad modũ un¬
faciũnt. Ex motu uero aer calefactiis¬
tͥͣnsit. in igneam sub̾am. fit q corusca¬
tio. Q qmͣus cũ fragore fiat: ciciꝰ tñ
ad nos ꝑuenit. q uisus uelocior ÷ au¬
tus. Qui si ascendat sursum: est fragor
sine fulmine. Si autem impetus ille
deorsum tendat: s tñ tantꝰ ñ sit. qd
Cum uͦ usq ad obstacłm ꝑuenit: obstã
nes. Si uͦ in hac inferiori ꝑte cieris mł
tus sit humor: aer existens in illo im¬
petu: igniri ñ pͭ. fit q fulm̃ funde̾r
ñ urent. Si autem ibi ñ sit humor:
ex motu ⁊ siccitate: ignescit. fit q
fulm̃ urenc ¶ Est gͦ fulm̃ pars aeris. col¬
bissione aliq ͣ usq ad obstacłm ꝑueni¬
ens cum impetus Tonitruũ uͦ eĩt par¬
tium sonui Coruscatõ uero est pars

Expanded text:
sunt grandines. De tonitruis et fulminibus, unde et qualiter contingant, disseramus.ora tendente, cum ad summum aeris pervenit, ex preponderatione humoris movetur summitas aeris, cuius particule in modum unfaciunt. Ex motutransit in igneam substantiam, fitque coruscatio: quae quamvis cum fragore fiat, citius tamen ad nos pervenit, quia visus velocior est autus qui ascendit sursum, est fragor sine fulmine. Sin autem impetus ille deorsum tendat, tamen tantus non fit, quod Cum vero ad obstaculum pervenit, nes: si tus sit humor, aer existens, in illo impetu igniri non potest, fitque fulmen findens, non urens. Si autem ibi non sit humor, ex motu et siccitate ignescit, fitque fulmen urens. Est autem fulmen pars aeris, collisione aliqua usque ad obstaculum perveniens, cum impetu. Tonitruum vero, est partium sonus. Coruscatio autem pars est aeris
Abbreviated transcription (Latin):
pud sebastem armenie minoris
natale scõꝵ quadraginta mili¬
tum. qui tp̃e licinii regis post uin¬
cula ⁊ carceres creb̾rimos post cesaᷤ
lapidib facies missi st̾ in stagnũ
⁊ sic demum crurifragio marti᷑¬
rium consummauerunt. Erant aũ¬

Expanded text:
pud Sebasten Armeniae minoris, natalis sanctorum quadraginta militum, qui tempore Licinii regis, post vincula et carceres creberrimos, post caesas lapidibus facies, missi sunt in stagnum, et sic demum crurifragio martyrium consummaverunt. Erant au
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ quidem summopere cau̾e¬
debemꝰ ne duris u̾bis aliquẽ con¬
turbemꝰ. Qd̃ si in hoc aliqñ peccamꝰ
Lex fragilitate. oportet contimio ad
satiffationem festinare. ⁊ contͣ ser¬
monem proferre dultẽ atq placabi¬
lem. ut uulnus commotionis sanet
medicina humilis confessionis. Sed
sicut p̾diximus melius ÷ͥ ante cau̾e
uitium: qm postea em̃ dare ꝯmissũ
deo seruus dei semꝑ debet ponere
custodiam ori suo. ut ñ delinquat ĩ
lingua sua. ⁊ tunc maxime qnͣdo
aduersus eum consistit petcator
uidelicet aliquis calumpniosus et
los d̾i. Ergo si est tͥintellectus respon¬
de ꝓximo tuo: sin autẽ sit manus tua
suꝑ os tuũ. ne capiaris u̾bo indiscipli¬
nato. et con fun daris.
Quando autẽ necessitas
discipline morib rohi¬
cenbis dicere uos clu¬
ra u̾ba compellit. si ip̃i

Expanded text:
rimum quidem summopere caveamus ne duris verbis aliquem conturbemus, quod si aliquando peccamus ex fragilitate, oportet continuo ad satisfactionem venire, et contra sermonem durum proferre dulcem atque placabilem, ut vulnus commotionis sanet medicina humilis confessionis. Sed sicut praediximus: Melius est ante cavere vitium quam postea emendare commissum. Ideo servus Dei debet semper ponere custodiam ori suo, ut non delinquat in lingua sua, et tunc maxime quando adversus eum consistit peccator, videlicet aliquis calumniosus ac los Dei . Ergo si est tibi intellectus, responde proximo tuo: Sin autem, sit manus tua super os tuum ne capiaris verbo indisciplinato et confundaris . Quando autem necessitas disciplinae moribus coercendis dicere vos dura verba compellit, si eti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si posset d̾s rem meliorem fac̾e ⁊ nõ
fac̾et: u̾udus eẽt. S ñ uałet simiłe. qͥ a
a. filium genuit. si posset ⁊ eqͣlem fac̾e
⁊ non fac̾et: ĩuidus eẽti alia uero q̃ nõ
de sub̾a sua fec̃: meliora potuit facere
⁊ si talem fecisset. quis dubitat eum
meliorẽ fecisse: Querend̾ ÷ qͣlit̾ intelłi¬
gant rem nõ posse ẽẽ mełiorẽ. Siue iõ
ẽẽt: creatori suo creat᷑a eqͣretur. Siue iõ

Expanded text:
 si posset Deus res meliores facere et non faceret, invidus esset. Sed non valet simile; quia a Filium genuit, si posset aequalem generare et non faceret, invidus esset. Alia vero quae non de substantia sua fecit, meliora potuit facere. si talem fecisset quis dubitet eum meliorem fecisse? Quaerendum est qualiter intelligant rem non posse esse meliorem. Sive ideo esset, creatura suo Crea
Abbreviated transcription (Latin):
en chiridion. Om̃ipotẽtis uoluntas młta
pͭ fac̾e q̃ non uult nec facit. Potuit enĩ
effic̾e ut duodecim legiones angłoꝵ pug¬
narẽt ꝯtͣ illos qui eum cȩꝑunt. In enuã¬
głio matħs. an putatis qr ñ possum ro¬

Expanded text:
Enchiridion: Omnipotentis voluntas multa potest facere, quae non vult, nec facit. Potuit enim efficere ut duodecim legiones angelorum pugnarent contra eos qui eum ceperunt. » Evangelista Matthaeus: « An putatis quia non possum ro
Abbreviated transcription (Latin):
uinicuiq non negat᷑. ultͣ ꝗͣ opris
sit a nemiue requirat᷑. Caritas nõ
querit que sua sunt. caritas cõmu¬
ma ꝓpͥis anteponit. caritas facit abie
ctũ eẽ in domo dei. Hanc si qͥspiam ꝑ¬
fecte possederit: etiam ex eo qd̾ opus
erit sibimet ipsi resecabit.
Si autem huic inter uoꝰ

Expanded text:
unicuique non negatur, ultra quod opus unicuique non negatur, ultra quod opus est a nemine requiratur. Charitas non quaerit quae sua sunt; charitas communia anteponit; charitas facit esse abjectum in domo Dei. Hanc si quisquam perfecte possedit, etiam ex eo quod opus erit, sibimetipsi resecabit. Si autem hinc inter vo
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq opus est nõ neget᷑.
deo ait si fieri potest: ut si cuiq̃ ui¬
deat᷑ difficile. liceat ip̃m qd̾ deposuerat
uestim̃tũ reciꝑe. Ad maiorem tñ ꝑfe¬
ctionem ꝑtineret si ad tantũ contẽp¬
trim sui ꝑuenisset : ut eo solum mͦ
qd̃ opus est corpori contemptiis esset.
Iuita qd̾ apłs ait. Habentes uictum
& uestimentum: hiis contenti eẽ de¬
bemꝰ. Non det̾minat qͣntum uł qͣ¬
le. set tantum ea nominat que suf¬
ficiant nacire. Nam in imꝑfectis
plus semꝑ uoluntas appetit ꝗͣ neces¬
sitas. Sicut autem ait beatus iero¬
nimus humana natura modico
contenta est. set consuecudo młta
addidit: uoluntas & uoluptas plu¬
rima copulauit. Set si quis deũ
ꝑfecte diligeret si carnalib desid̾iis
om̃ino renunciaret: młta resecaret
suꝑflua. que mͦ tenet quiasi necessa¬
ria. Discamꝰ gͦ dm̃ toto corde dilige¬
re. quatinꝰ ꝑ ip̃ius amorem stude¬
amꝰ & contenti ẽẽ necessariis & su¬
ꝑflua resecare. ut dũ qd̾ opus est

Expanded text:
cuique opus est non negetur. Ideo ait si fieri potest, ut si cui videatur difficile, liceat ipsum, quod deposuerat vestimentum suscipere. Ad majorem enim perfectionem pertineret si ad tantum contemptum sui quis pervenisset, ut eo solummodo, quod opus est corpori contentus esset, juxta quod ait Apostolus: Habentes victum et vestitum, his contenti esse debemus . Non determinat quantum vel quale, sed tantum ea notat quae sufficiant naturae. Nam in imperfectis plus semper voluptas appetit, quam necessitas. Sicut autem ait beatus Augustinus, Humana natura modico contenta est, sed consuetudo multa addidit: voluntas atque voluptas plura copulavit. Si quis Deum perfecte diligeret, si carnalibus desideriis omnino renuntiaret, multa resecaret superflua, quae modo tenet quasi necessaria. Discamus ergo Deum toto corde diligere, quatenus per ipsius amorem studeamus, et contenti esse necessariis, et superflua resecare, ut dum quod opus est
Abbreviated transcription (Latin):
ait cum quib p̾positus uisserit ire
debebit. scilicet ut a p̾lato ꝓuideat᷑
securitas ꝑsone. ⁊ a subiecto uͥtus ser
uet᷑ur obedieNtie.
Egrotantium cura
rantium uni alicui de¬
bet iniungi. ut ip̃e de
cellario petat quod

Expanded text:
ait, cum quibus praepositus jusserit ire debet, scilicet ut a praelato provideatur securitas personae et a subdito servetur virtus obedientiae. Aegrantium, uni alicui debet injungi, ut ipse de cellario petat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Propt conscientia bona sufficit nobis:
ꝓpter alios fama nr̃a nͨ pollui s polle¬
re debet in nobis. Qui fidens ꝯscientie
sue negligit famam suã crudelis est:
maxie in loco isto positus de quo di¬
te ip̃m bonoꝵ oꝑum prebe exemplum
Rursus alibi dicit: Spectacłm fc̃i
sumus mundo: ⁊ angłis ⁊ hõib. Qui
bescant coram derractorib laudatores.

Expanded text:
os conscientia bona sufficit nobis, propter alios fama nostra non pollui, sed pollere debet in nobis. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, crudelis est, maxime in hoc loco positus, de quo diteipsum bonorum operum praebe exemplum . Rursus alibi dicit: Speculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. Qui bescamus a detractoribus laudari.
Abbreviated transcription (Latin):
natale beati pauli eiusdem ciita¬
tis ep̃i. Qui a constantino imꝑatore
apud cuutatem qͣndam capadocie
cucusam noĩe ob catholicam fidem
pulsus egilio arrianoꝵ insidiis cru¬
deliter strangłatus ad celestia regna
migrauit. Item cordube scõꝵ pet̾

Expanded text:
natalis beati Pauli, ejusdem civitatis episcopi, qui a Constantio imperatore apud civitatulam quamdam Cappadociae, Cucusam nomine, ob catholicam fidem pulsus exsilio, Arrianorum insidiis crudeliter strangulatus, ad coelestia regna migravit. Item Corduba, sanctorum Petri
Abbreviated transcription (Latin):
natale beati medardi nouiom̃sis¬
ep̃i. Qui qͣnti meriti fu̾it ostensum
est. enm in eius obitu celi aꝑti sunst̃.
arq ante eum diuina micuerunt
luminaria. Eodem die: sci gildar¬
di rothomagensis urbis archiep̃i.
die nati.una eademq die eẜr ordi¬
nati. similit̾ qͦ una die ab hac lu¬
ce subtracti. Item senonis: sci erachu
ep̃i ⁊ confessoris. In sardinia sci sa¬
Instiani. Cordube. sci habundii prb̃i.
⁊ martyris. u. idꝰ iuuii
ome in monte telio natale scõꝵ

Expanded text:
sis, qui quanti fuerit meriti ostensum est, cum in ejus obitu coeli aperti sunt, atque ante eum divina micuerunt luminaria. Eodem die, sancti Gildardi Rothomagensis episcopi. die natos, una eademque die episcopos ordinatos, similiter quoque una die ab hac dcopi. Item Senonis, sancti Eraclii episcopi et confessoris. In Sardinia, sancti Salustiani. Cordubae, sancti Abundii presbyteri et martyris. V Idus. Die 9. Romae in monte Caelio, natalis
Abbreviated transcription (Latin):
nensiĩ sci lifardi p̾sbit̾i. ii. noñ iun̾
pud iłiricum cuntatem sciscia:
natałe beati quirini ep̃i. qui pro
fide xp̃i ut prudentius scribit ligato
ad collum molari saxo. in flumen p̾¬
cipitatus est. Et cũ circũstantib diu
collocutus ne eius t̾rerentur exẽplo
iux p̾cib ut m̾geretur obtinuit. Ro¬

Expanded text:
nensium, sancti Lifardi presbiteri. Pridie Non. Die 4. Apud Illiricum civitate Siscia, natalis beati Quirini episcopi, qui pro fide Christi, ut Prudentius scribit, ligato ad manum molari saxo, in flumen praecipatus, et cum circumstantibus diu collocutus, ne ejus terrentur exemplo, vix precibus ut mergeretur obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Marciani. nicandri. ⁊ apollonii.
quoꝵ gesta hñtur. Eodem die passio
sci bonefacii mrͣis. sub diocleciano ⁊
maximiano apud tharsum cuura¬
tem passi. S rome ĩ ma q̃ latina
nũcupatur sepulti. Hic cum diu in
stupro misc̾etur: tandem diuino nu¬
tu compñctus. non solum cui subia¬
cebat uitium deseruit. uerum quoq
ꝑ diu̾sa tormenta ad palmam mar¬
tirii ardenter cucurrit. Item scĩ bo¬
ͥ nefacii ep̃i. qui de brictãniis ueniẽs
cum maximam mułtitudinẽ in frisi
a xpiane religioni subingasset: no¬
uissime gladio ꝑemptus martiriũ
de septem diaconib. Hic signis ⁊
prodigus inclitus. Apud cesareã re¬
quieuit. Iuxta quem tres uirgines
filie ip̃ius ꝓpħisse tumulate iacent.
apud tharsum cilicie martyrũ uigĩ¬
ti. temporib diocleciani ⁊ maximiani
qui per diu̾sa supplicia głificauerũt
dm̃ in corporib suis. Rome scorum
archeniiicum uxore sua candida et
fiłia panlina. Eni archemius gladio

Expanded text:
Marciani, Nicandri et Apollonii, quorum gesta habentur. Eodem die, passio sancti Bonifacii martyris, sub Diocletiano et Maximiano apud Tarsum civitatem passi, sed Romae in via quae Latina nuncupatur, sepulti. Hic cum diu in stupro misceretur, tandem divino nutu compunctus, non solum, cui subjacebat, vitium deseruit, verum quoque per diversa tormenta ad palmam martyrii ardenter cucurrit. Item sancti Bonifacii episcopi, qui de Britanniis veniens, cum maximam multitudinem in Frisia Christianae religioni subjugasset, novissime gladio peremptus, martyrium e septem diaconibus. Hic signis et prodigiis inclitus, apud Caesaream requievit, juxta quem tres virgines filiae ipsius prophetissae tumulatae jacent. Apud Tarsum Ciliciae, martyrum viginti, temporibus Diocletiani et Maximiani, qui per diversa supplicia glorificaverunt Dominum in corporibus suis. Romae, sanctorum Artemii cum uxore sua Candida et filia Paulina. Qui Artemius gladio
Abbreviated transcription (Latin):
loco hr̃e. Sic uͦ in ccuitu se n̾tendo ab
ortu ꝑ occasum ad ortum: refert secũ
stellas. tam erraticas qm infixas. Quis
tã sic circa t̾ram uoluat᷑. nõ recto mͦ
s oblic cͥca nr̃am habitabilẽ uoluit᷑.

Expanded text:
loco habere. Sic vero in circuitu se vertendo, ab ortu per occasum, ad ortum refert secum stellas tam erraticas quam infixas. Quamvis tamen sic super terram volvatur non recto modo, sed oblique circa nostram habitabilem movet
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ hr̃e. & cõmun nõie appellare.
S in hoc pensandũ÷. qͣnta diffen
tia int̾ carnales frẽs & sp̃uales.
gͦ ualet ista ꝓpinqͥtas ꝗͣ illa. qͥa illa
deficit. ista crescit. Illa ħt druisionẽ.

Expanded text:
et omnia communi nomine appellare. Sed in hoc pensandum est quanta differentia sit inter carnales fratres et spirituales. go valet ista propinquitas quam illa; quia illa deficit, ista crescit. Illa habet divisione
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ habemꝰ hic manentẽ ciuitatem
s fuc᷑am inquirimꝰ. Ergo nõ debemꝰ ha¬
bere ꝓpͥa. s sint nob̾ om̃ia ꝯmunia. Par¬
des sibi faciunt hoĩes in hoc scło. aliut
as. alius nom̃ grande. potentiam ꝙ glo¬
riam. alius hoc. alius ulud. diũsi diu̾so
modo. pars u̾ pioꝵ ip̃e deus. Et i nos si
uolumꝰ hr̃e talem ꝑtem. calem hedita¬
tem ut est dñs: tales nos oꝑtet exibete
uit dignisimꝰ eũ posside & posaidi ab ̃.
Ergo si uolumꝰ in heditatem postidẽ
est auarius eui nõ sufficit deus. qd i
quidpiam aliud q̃rit᷑. u̾bi grã aurũ
argentum. possessiones: cumistis ꝑtib¬

Expanded text:
 civitatem, sed futuram requirimus . Ergo non debemus habere propria, sed sint nobis omnia communia. Partes sibi faciunt homines in hoc saeculo: alius as: alius nomen grande, potentiam et gloriam; iste hoc: alius aliud, diversi diverso modo. Pars vero piorum est ipse Deus. Et nos si volumus habere talem partem, talem haereditatem ut est Dominus, tales nos oportet exhibere, ut digni simus eum possidere et possideri ab ipso. Ergo si volumus in haereditatem possidere est avarus cui non sufficit Deus. Quia si quidpiam aliquid quaerimus verbi gratia aurum, argentum, possessiones, cum istis partib
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto equꝰ ÷ hoĩem hominib pͣpositum
mitti animo ex̾cere imꝑiũ. & cogita¬
re utrũ mondi statꝰ gratior ocłis pul¬
chrior q sit sereno & puro die. an cũ
nam ferre fictam. Cito in nat᷑am suã
recidunt quib ueritas subest. Queq
uita ditam ex solido enascunt᷑ temꝑe
ip̃o in maiꝰ meliꝰq ꝓcedunt. Nec ꝓmis¬

Expanded text:
anto equius est hominem hominibus prepositum miti animo exercere imperium et cogitare utrum mundi status gracior sit oculis pulcrior que sereno et puro die, an cum  ferre, ficta cito in naturam suam recidunt ; quibus veritas subest quaeque, ut ita dicam, ex solido enascuntur, tempore ipso in maius meliusque procedunt. Magnam
Abbreviated transcription (Latin):
s̃et adu̾sus opiniones malignas satiᷤ
fiducie h̾re in bona conscientia. princi¬
pes młta debent &̾ fame. Dare irauit
se nõ adicurũ hereditatem. Tharis eod¬
die & alt̾m heredem ꝑdidit. s cesar lib
tatem sententie sue redemit. Et postqͣ
ueritatẽ suam qd̾ pͥncipi semꝑ curã¬
dum est dint relegandũ pat̾ qd̾ sibi ui¬
d̾et᷑. Nõ culleũ. nõ serpentes nõ carterẽ
decreuit memor nõ de quo ageret nel¬
censeret. s cui in consilio ẽẽt. Mollissimo
gen̾e pene contentũ ẽẽ deb̾e patrem di¬
xit in filio adolescentulo. impulso mnidi
timide gessisset deb̾e illã ab urbe & a pa¬
rentis oculis sb̾mou̾s. O dignũ queni
in ꝯsiliũ patres aduocarent. O dignum
quẽ coheredem innocentib lib̾is st̃bent.
hec clem̃tia pͥncipem decet. ut qͦtimq
uen̾it mansuetiora om̃ia faciat. Nlemo
regi tam uilis sit ut illũ ꝑire nĩ sentiat.¬
Q d mod̾ dñi crudeles tota ciuitate mõ¬

Expanded text:
set adversus opiniones malignas satis set adversus opiniones malignas satis fiduciae habere in bona conscientia, principes multa debent etiam famae dare. Iuravit se non aditurum hereditatem. Tarius quideertatem sententiae suae redemit ; et postquam veritatem suam, quod principi semper curandum est, dixit relegandum, quo patri videretur. Non culleum, non serpentes, non carcerem decrevit memor, non de quo censeret, sed cui in consilio esset; mollissimo genere poenae contentum esse debere patrem dixit in filio adulescentulo impulse in id stimide gessisset ; debere illum ab urbe et a parentis oculis submoveri. O dignum, quem in consilium patres advocarent ! O dignum, quem coheredem innocentibus liberis scriberent! Haec clementia principem decet; quocumque venerit, mansuetiora omnia faciat. Nemo regi tam vilis sit, ut illum perire non sentiat domini crudeles tota civitate common
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta rabies oriat᷑. ubi supͣ modũ odia
creuerint. Temꝑatꝰ enĩ timor cohibet
a ĩos. assidinis s̾ & acer & extͤma ad mo¬
uens: maudatiã iacentes excitat. &
om̃ia exꝑiri suadet. A cerrima u̾tꝰ est
quã ultimã necessitas extudit. Reli¬
cula iuuat. & alieno aĩo abuti. ¶ Noc
ip̃o exemplũ dabo quo cõpares bono patͥ
bonũ pͥncipẽ. Cognit᷑us de filio thariᷤᷤ
aduocauit in consiliũ cesarem augu¬
stũ. uenit in pͥuatis penates. assedit
ꝑs alieni consilii fuit. Nõ dixit ĩ mo
pat̾s. Audita causa. excussis q oĩb
& his q̃ adolescens ꝓ se dix̾at & hiis
quib arguebat᷑: petit ut suam sen¬
tentiam qͥsq scͥberet ne om̃ia om̃i¬
sm fieret. que cesaris fuisset. Dein¬
de pͥusꝗͣ apparerent᷑ codicelli iurauit
se dare hominis locupletis heredita¬
tem. non ad iturum. Dicet aliqͥs. pu¬
silio aĩo timuit ne uid̾ec᷑ locũ spei
sue aꝑire nelle in filii dampnationẽ.
ego cont᷑ sentio. Quilib nr̃m debuis¬

Expanded text:
nta rabies oriatur, ubi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet animos, adsiduus vero et acer et extrema admovens in audaciam iacentes excitat et omnia experiri suadet.quam ultima necessitas extundit. Relincula iuvat et aliena anima abuti. Placipso exemplo dabo, quem compares bono patri, bonum principem. Cogniturus de filio Tarius advocavit in consilium Caesarem Augustum ; venit in privatos penates, adsedit, pars alieni consilii fuit, non dixit : " Immo patris. Audita causa excussisque omnibus, et his, quae adulescens pro se dixerat, et his, quibus argue- batur, petit, ut sententiam suam quisque scriberet, ne ea omnium fieret, quae Caesaris fuisset ; deinde, priusquam aperirentur codicilli, iuravit se Tarii, hominis locupletis, hereditatem non aditurum. Dicet aliquis : " Pusillo animo timuit, ne videretur locum spei suae aperire velle filii damnatione." Ego contra sentio ; quilibet nostrum debuis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tie miscd̾iam. In hoc leuiore ꝑi¬
culo errat᷑. S par orror est a uerita¬
te recedentiũ. Ergo ꝗ̃ ad mod̾ religio
dõs colit. suꝑstitio iuolat. ita clem̃¬
tiam mansuetudinẽq om̃s boni
tabunt. Est enĩ uiciũ pusillammi

Expanded text:
misericordiam. In hoc leviore periculo erratur, sed par error est a vero recedendum. Ergo quemadmodum religio deos colit, superstitio violat, ita clementiam mansuetudinemque omnes boni tabunt ; est enim vitium pusilli animi
Abbreviated transcription (Latin):
pentib innos ac noxiossisimo cuiq
aĩali daret᷑ potestas: Ia rationis
inexpta & a nob̾ ĩmanidatis cͥmine
dãpnata. abstinent a suis. & tuta est
eciam int̾ feras similitudo moꝵ
temꝑant̾ia animi in potestate̾ ulci¬
scendi. uł lenitas suꝑioris adu̾sue
inferiorẽ in custodiendis penis: ꝓfa
ppon̾e tutiꝰ ne una dissinitio pariłm
rem ꝯp̃hendat. & ut ita dicam fod¬
mula excidat. Itaq dici potest & in¬
clinatio animi ad lenitatẽ in peha
extigenda. Ina finicio ꝯ̃dictionism
ueniet᷑ qͣnis maxime ad usq̃ accedat.
si dix̾imꝰ clem̃tiam ẽẽ mod̾ationem
aliqͥd ex mat̾ia ac debita pͥena remit¬
tentẽ. reclamabit᷑ nli̾am uͥtutẽ cũiq
minꝰ debico fac̾e. At qͥ hoc om̃s intelli¬
gunt clem̃tiã ẽẽ. que se flectit ꝯͣ id¬

Expanded text:
s ac noxiosissimo cuique animali daretur po- testas ? Illa rationis expertia et a nobis immanitatis crimine damnata abstinent suis, et tuta est etiam inter feras similitudo ; temperantia animi in potestate ulciscendi vel lenitas superioris adversus inferiorem in constituendis poenis. Plura proponere tutius est, ne una finitio parum rem comprehendat et, ut ita dicam, formula excidat ; itaque dici potest et inclinatio animi ad lenitatem in poena exigenda. Illa finitio contradictiones inveniet, quamvis maxime ad verum accedat, si dixerimus clementiam esse moderationem aliquid ex merita ac debita poena remittentem : reclamabitur nullam virtutem cuiquam minus debito facere. Atqui hoc omnes intellegunt clementiam e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓteras q artores colunt. ilł quo que qͣt
aliqua deprauabit oçeulta causa adml¬
nicula quib t̾gant᷑ applicant. Alias
citũcidunt. ne ꝓceritatẽ rami p̃mãt
quos infirmos uicio loci nutͥunt. Qui¬
bdam aliena umbra laborantib ce¬
qua rõne tcͣtandũ sit qͦmͦ ĩ rectũ płana
flectant᷑. We fine Senece.

Expanded text:
procerasque arbores colunt ; illis quoque, quas procerasque arbores colunt ; illis quoque, quas aliqua depravavit causa, adminicula, quibus derigantur, applicant; alias circumcidunt, ne proceritatem rami premant, quasdam infirmas vitio loci nutriunt, quibusdam aliena umbra laborantibus caequa ratione tractandum sit, quo modo in rectum prava Sectan
Abbreviated transcription (Latin):
pena nõ afficiet. etatẽ eiꝰ em̃dabilẽ
ptus÷: qͥa ꝑ unũ lapsus. Hostiles di¬
mittit saluos. Aliqͣndo etiam landa¬
tos. si honestis cansis ꝓ fide. ꝓ federe.
ꝓ lib̾tade in bellũ aciicti sunt. Hec
om̃ia nõ uenie. s clem̃tie oꝑa sunt.
clem̃tia lib̾um arbitͥum ħt. nõ sub
formula s ex equo & bono indicat.
& absolu̾e illi licet. & qͣntũ uult tara¬
re litem. Nicħ ex hiis facit tanꝗͣ mi¬
cuit iustissimũ sit. Ignoscere añt est
quemqiuã iudicio puniendũ nõ pu¬
rire. Uenia debite pene remissio .
Clem̃tia hoc pͥmũ p̾stat. ut quos d̾i¬
mittit nich aluid illos pati debuisset
ꝓnũtiet. plenior gͦ ꝗͣ uenia honesti
or. De lib̾o ut in ea fert opinio ꝯtꝰ¬
u̾sia est. de re quidem ꝯuenit. Sapienᷤᷤ
młta remittet. młtos paꝵ sanos. s sa¬
nabilis ingenii seruabit. Ig̾colas bo¬
nos imitabit᷑. qui nõ tantũ rectas

Expanded text:
poena non adficiet aetatem eius emendabilem poena non adficiet aetatem eius emendabilem ptus est, quia per vinum lapsus ; hostes dimittet salvos, aliquando etiam laudatos, si honestis causis pro fide, pro foedere, pro libertate in bellum acciti sunt. Haec omnia non veniae, sed clementiae opera sunt. Clementia liberum arbitrium habet ; non sub formula, sed ex aequo et bono iudicat ; et absolvere illi licet et, quanti vult, taxare litem. Nihil ex his facit, tamquam ituit, iustissimum sit. Ignoscquem iudices puniendum, non punire ; venia debitae poenae remissio est. Clementia hoc primum praestat, ut, quos dimittit, nihil aliud illos pati debuisse pronuntiet ; plenior est quam venia, honestior est. De verbo, ut mea fert opinio, controversia est, de re quidem convenit. Sapiens multa remittet, multos parum sani, sed sanabilis ingenii servabit. Agricolas bonos mutabitur, qui non tantum rectas
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Misc̃dia est egͥtudo animi ob alie¬
naꝵ miseriaꝵi speciem. aut tͥsticia
est. nec quicꝗͣ incid̾e̾ potest. qd̾ illam
obducat. Nicħ eque hoĩem ꝗͣ ma¬
gnꝰ animꝰ decet. Non potest autem
tundit. si mentẽ obducit & ꝯtͣhit.
Hoc sapienti ne suis quid̾ accidet
em semꝑ seruabit. placidam. in con¬
cussam. Qd̾ facere nõ posset: si tͥstici¬
ciet. Miscd̾ia uitina ÷ miserie. ħt
enĩ aliquid. tͣhit ꝙ ex ea. Imbecilles
ocłos ẽẽ scias qui ad alienam lipitu
ut lam̃tationẽ exigat. & alienis fune¬
non deb̾e. ¶ ueniaz pene debite remis¬
sio. hanc sapiens qͣre nõ debeat dare
reddunt rationẽ duitiꝰ quib hoc ꝓposi.¬
tum÷. Ego aũt breuit̾ tanꝗͣ in alieno
indicio dicam. ꝙ ignoscit᷑ ei qͥ puniri
penã quam exig̾e debet nõ donat.
lit & corrigit ne item faciat. Quid
si ignosceret: Hec ignoscet. qm̃ qui
ignoscit fatet᷑ se aliquid qd̾ fi debuit
omisisse. Aliquẽ tantũ u̾b admouebit.

Expanded text:
icordia est aegritudo animi ob alienarum miseriarum speciem aut tristitia est, nec quicquam incidere potest, quod illam obducat. Nihilque aeque hominem quam magnus animus decet; non potest autem tundit mentes, abicit, contrahit ; hoc sapienti ne in suis quidem accidet faciem servabit, placidam, inconcussam, quod facere non posset, si tristiticiet. Misericordia vicina est miseriae; habet enim aliquid trahitque ex ea. Imbecillos oculos esse scias, qui ad alienam lippituut lamentationem exigat et in alienis funenon debere. Venia est poenae meritae remissio. Hanc sapiens quare non debeat dare, reddunt rationem diutius, quibus hoc propositum est; ego ut breviter tamquam in alieno iudicio dicam : "Ei ignoscitur, qui puniri poenam, quam exigere debet, non donat. let et corriget; idem faciet, quod, si ignosceret, nec ignoscet, quoniam, qui ignoscit, fatetur aliquid se, quod fieri debuit, omisisse. Aliquem verbis tantum admonebit,
Abbreviated transcription (Latin):
petendo magnam uoluminis ꝑtem¬
occupet. diuciꝰ enĩ ꝗͣ duab horis con¬
qua sola erat contentus ostend̾et.
hodiernodie int̾ nos amiticia inci¬
piat. Contendamꝰ gͦ utͫ ego meliore
fide uitam tͥ ded̾im. an tu debeas. Post
hac detulit ultꝰ consulatũ questus
qd̾ nõ aud̾et petere. Amicissimũ fide¬
lissimũq habuit heres solus illiꝰ fuit.
Nlulł ampliꝰ insidiis ab ullo petitꝰ est.

Expanded text:
petendo magnam partem voluminis occupem diutius enim quam duabus horis locqua sola erat contentus futurus, exhodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ego meliore fide tibi vitam dederim an tu debeas." Post hoc detulit ultro consulatum questus, quod non auderet petere. Amicissimum fidelissimumque habuit, heres solus illi fuit. Nullis amplius insidiis ab ullo petitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ cedat clementia. Ig nosce .l. anne.
tias egit. Renũtiari autem extimpło
amicĩ quos in conciliũ roganerat
imꝑauit. & annũ unũ ad se acersit.
dimissis q om̃ib e cubiculo cum alt̾am
anne poni cathedram iussisset. ħ pͥmũ
pelles. ne medio sermone meo ꝓclames.
Dabit᷑ tͥ loq̃ndi integrũ tempuis. Ego te
anna cum in hostiũ castris nõ factum
tantũ inimicũ s nacum seruaui. pa¬
tͥmoniũ om̃e concessi. Hodie tam felix
es & tamdiues ut incto uictores inui¬
rant: dedi.Cum sic de de meruerim:
rat. ne int̾ loquereris. occid̾e̾ me inqͣ
paras. Adiecit locum socios.diem. ordi¬
nem insidiaꝵ. cui cõmissũ eẽt f̾rũ.
Et cũ demissum uid̾et. nec ex cõuen¬
tione iam. s ex conscientia tacentẽ:
cħ p̃t̾ me obstat: Domũ tuam tue¬
ri nõ potes. Huꝑ lib̾tini hoĩs gr̃a in
pͥuato iudicio snꝑatus es. Adeo nichit
faciliꝰ potes ꝗͣ uł cesarem cont᷑ cesarẽ

Expanded text:
tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. tias egit, renuntiari autem extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit et Cinnam unum ad se accersit dimissisque omnibus e cubiculo, cum alteram Cinnae poni cathedram iussisset : " Hoc,"pelles, ne medio sermone meo proclames ; dabitur tibi loquendi liberum tempus. Ego te, Cinna, cum in hostium castris invenissem, non factum tantum mihi inimicum sed natum, servavi, patrimonium tibi omne concessi. Hodie tam felix et tam dives es, ut victo victores invirant, dedi ; cum sic de te meruerim, rat, ne interloquereris. Occidere, inquam, me paras " ; adiecit locum, socios, diem, ordinem insidiarum, cui commissum esset ferrum. Et cum defixum videret nec ex conventione iam, sed ex conscientia tacentem :hil praeter me obstat. Domum tueri tuam non potes, nuper libertini hominis gratia in privato iudicio superatus es ; adeo nihil facilius potes quam contra Caesarem
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaret adolescentem nobilem hoc
decracto integrum s. pompeii nepo¬
tem dãpnandum. Iam unũ hoĩem oc¬
cid̾e nõ poterat. cũ.m. antonii ꝓscͥpti¬
onis edictum int̾ cenam dictaret. uo
securũ ambulare patiar. me sollicito:
Gͦ nõ dabit penas qͥ tot cuulib bellis
frustͣ pocitum caput. tot naualib. tot
pedestrib pliis incolume postꝗͣ t̾ra ma¬
ri q pax parta est nõ occide constituat
s ĩmolare. Nam sacͥficantem placuerat¬
adoe adoriri. Rursus silentio in t̾pestro
quis sanguinis : Ego sum nobilib
acuant. Non est tanti uita. suit ego
nõ ꝑeam tam młta ꝑdenda sunt.
Int̾pellauit tandem illũ exor liuia.
Et admittis inquit muliebre con¬
siliũ : Fat qd̾ medici solent. qͥ ubi
usitata remedia nõ ꝓcedunt: temp¬
ꝓfecisti. Salindenũ lepidꝰ secutus est.
Sepidum murena. murenam cepio.
cepionem ignatiꝰ. ut alios taceam qͦs
tantũ ausõs pudet. Nunc tempta qͦ mͦ

Expanded text:
cogitaret adulescentem nobilem, hoc cogitaret adulescentem nobilem, hoc detracto integrum. Cn. Pompei nepotem, damnandum ; iam unum hominem occidere non poterat, cui M. Antonius proscriptionis edictum inter cenam dictarat. Gemsecurum ambulare patiar me sollicito ? Ergo non dabit poenas, qui tot civilibus bellis frustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestribus proeliis incolume, postquam terra marique pax parata est, non occidere constituat, sed immolare ? " nam sacrificantem placuerat adoriri. Rursus silentio interposito Quis sanguinis ? Ego sum nobilibusacuant ; non est tanti vita, si, ut ego non peream, tam multa perdenda sunt. " Interpellavit tandem illum Livia uxor et : " Admittis," inquit, " muliebre consilium ? Fac, quod medici solent, qui, ubi usitata remedia non procedunt, tempproiecisti; Salvidienum Lepidus secutus est. Lepidum Murena, Murenam Caepio, Caepionem Egnatius, ut alios taceam, quos tantum ausos pudet. Nunc tempta, quomodo