comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et non tantũ puerũ. sed & eo usq habundaret aquis quas hauriebat de
puteis : ut & camelos possit ad aquare. usque quo cessarent inquit bibentes
Mysteria sunt cuncta quȩ scripta sunt. Uult & te sibi xp̃c despondere. id¬
est desponsare. Ad te enĩ loquit᷑ ꝑ propħas dicens. Desponsabo te michi
in aeternũ & desponsabo te michi in fide & miscđia. & agnoscis dnm
Quia ergo uult te sibi desponsare: p̃mittit ad te istũ puerũ. Puer iste
sermo ꝓpheticus est : que nisi prius susceperis. nubere xp̃o non poteris
Scito tam̃ quia nemo in exercitatus. & imꝑitas: sermonẽ ꝓpheticũ sus¬
cepit. Sed qui sct haurire aquã de ꝓfundo putei. & qui in tantũ scit
haurire : ut etiã his sufficiat qui inrationabiles. & ꝑuersi uidentur.
quoꝵ figurã tenent cameli. ut & ipse possit dicere. quia sapientib
&e insipientib debitorsũ. Deniq sic dixerat in corde suo: puer iste

Expanded text:
et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de puteis, ut et camelos posset adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cuncta, quae scripta sunt. Vult et te sibi Christus desponsare: ad te enim loquitur per prophetam, dicens, Desponsabo te mihi in aeternum, et desponsabo te mihi in fide et misericordia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. Puer iste sermo propheticus est, quem nisi prius susceperis, nubere Christo non poteris. Scito tamen, quia nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit haurire, ut etiam iis sufficiat qui irrationabiles et perversi videntur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere, quia sapientibus et insipientibus debitor sum . Denique sic dixerat in corde suo puer iste,
Abbreviated transcription (Latin):
impus ubi parebunt piget me dicere aliquid exlis qus lacta sint
Nã & apłs dicit de hiuuscemodi sermonibus : quia in int̾p̃tabiles sunt
ad dicendũ. qm̃ uos inquit in becilles facti estis ad audiendũ. Uideamus
abus ciuitatis haurire aquã de puteo. Rebecca cotidie ueniebat ad puteos
cotidie hauriebat aquã. Et quia cotidie uacabat ad puteos: id circo in ueni¬
re potuit apuero abrahã. & in matrimoniũ sociari isaac. Haec fabulas pu¬
tatis. eẽ. & hystorias narrare in scripturis sp̃m scm̃: Animarũ est ista eru¬
ditio & sꝑitalis doctrina quȩ te instituit. & docet cotidie uenire ad puteos
scripturarũ. ad aquas sp̃s scĩ: & haurire semꝑ ac plenũ uas domũ referre.
sicut faciebat & scã rebecca. Quȩ non alit̾ uingi potuisset tanto patriarchȩ
isa ac. qui ex repmissione natus. ẽ: nisi hauriendo aquã. & in tantũ hau¬
riendo ut non solũ potare possit eos qui domi sunt. sed & puerũ abrah

Expanded text:
dicere ex his quae lecta sunt. Nam et Apostolus dicit de hujuscemodi sermonibus, quod interpretabiles sunt ad dicendum; quoniam vos, inquit, imbecilles facti estis ad audiendum . Videamus abus civitatis haurire aquam de puteo . Rebecca quotidie veniebat ad puteos, quotidie hauriebat aquam: et quia quotidie vacabat ad puteos, idcirco inveniri potuit a puero Abrahae, et in matrimonio sociari Isaac. Haec fabulas putatis esse, et historias narrare in Scripturis Spiritum sanctum? Animarum est ista eruditio, et spiritualis doctrina, quae te docet quotidie venire ad puteos Scripturarum, ad aquas Spiritus sancti, et haurire semper, ac plenum vas domum reportare: sicut faciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum hauriendo, ut non tantum posset potare eos qui domi sunt, sed et puerum Abrahae:
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝵ nichi lominus popłs intranos est. Decorde enĩ nr̃o ꝓcedunt cogitati¬
ones malȩ ad ulteria furta falsa testimonia. doli contentiones hereses
in uidiȩ. comesationes. & his similia. Uides quantus maloꝵ popłs intra
nos est. Si uero mereamur illã uocẽ scorum. atimore tuo dñe in utero con¬
cepimus & peperimus sp̃m salutis tuȩ fecimus suꝑ terrã: tunc & alius
intra nos popłs inuenitur in spũ generatus. Fructus enĩ sp̃s est karitas.
similia. Uides aliũ popłm qui & ipse intra nos . ẽ. sed iste minor. ẽ.
ille maior. Semꝑ enĩ plures sunt mali quã boni. & uitia numerosiora
uirtutibus Sed si tales sumus qualis rebecca. & meream᷑ de isaac id. ẽ.
de uerbo dĩ habere concepitũ etiã in nobis. popłs popłm superabit &
maior seruiet minori. Seruiet enĩ caro sp̃ui: & uitia uirtutib cedent¬

Expanded text:
tiorum nihilominus intra nos est. De corde enim nostro procedunt cogitationes malae, adulteria, furta, falsa testimonia, doli, contentiones, haereses, invidiae, comessationes , et his similia. Vides quantus malorum populus intra nos est Si vero mereamur illam vocem dicere sanctorum, A timore tuo, Domine, concepimus et peperimus; spiritum salutis tuae fecimus super terram , tunc et alius intra nos populus invenitur, in spiritu generatus; fructus enim spiritus est charisimilia. Vides alium populum, qui et ipse intra nos est; sed hic minor est, ille major: semper enim plures sunt mali quam boni, et vitia numerosiora virtutibus. Sed si tales simus qualis Rebecca, et mereamur de Isaac, id est, de verbo Dei habere conceptum, etiam in nobis populus populum superabit, et major serviet minori: serviet enim caro spiritui, et vitia virtutibus cedent
Abbreviated transcription (Latin):
missione orandũ apłs p̃cepit . Uos qui ad orationes non conuenitis. quomodo cõ¬
pletis sine int̾missione qđ semꝑ omitatis: Sed & dñs p̃cepit. uigilate & ora

Expanded text:
rmissione orandum Apostolus praecipit . Vos qui ad orationes non convenitis, quomodo comrmissione orandum Apostolus praecipit . Vos qui ad orationes non convenitis, quomodo completis sine intermissione, quod semper omittitis? Sed et Christus pra
Abbreviated transcription (Latin):
rere margaritas uerbi di Non ita egit apłs. Uide enĩ quid dicit. Qui lege
inquit legistis: legẽ non aucdistis Abrahã enĩ duos filios habuit. Et cȩt̃a
quib: addit. Quȩ sunt allegorica. Numquid sacram̃ta legis eis aꝑuit. qui
neq legunt neq audiunt legẽ: Sed legẽ legentibus: dicebat: legẽ non
audistis. Quomodo ergo potero mesteria legas & allegorias quas ab apło edoc¬
ti sumus aperire. & ꝓdere his quͥb & auditio & lectio legis in cognita est.
enĩ illud qđ scriptũ est. Popłs ms qui beatificant uos: seducunt uos. & semitas
pedũ ur̃orũ conturbant. Tam quã filios meos hem̃os moneo. Miror si non¬
dũ uobis innotuit uia xp̃i. sine hoc quidẽ audistis qđ non est lata & spatio¬
sa: sed arta & angusta uia. ẽ. quȩ ducit ad uitã. Et uos gͦ intrate ꝑ angustam
non habentes sint. E qui utunt᷑ hoc mundo : tamquã non utantur. Sine int̃¬

Expanded text:
rere margaritas verbi Dei? Non ita egit Apostolus; vide enim quid dicit: Qui Legem, rere margaritas verbi Dei? Non ita egit Apostolus; vide enim quid dicit: Qui Legem, inquit, legistis, Legem non audistis? Abraham enim duos filios habuit, etc, quibus addit, Quae sunt allegorica . Numquid sacramenta Legis eis aperuit, qui neque legunt, neque intelligunt? Sed Legem legentibus dicebat, Legem non audistis? Quomodo ergo potero mysteria Legis, et allegorias, quas ab Apostolo edoctus sum, aperire et prodere iis, quibus et auditio et lectio Legis incognita est? 2enim id quod scriptum est: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum conturbant . Tanquam filios meos charissimos moneo. Miror si nondum vobis innotuit via Christi, si nec hoc quidem audistis, quod non est lata et spatiosa, sed arcta et angusta via est, quae ducit ad vitam . Et vos ergo intrate per angustam non habentes sint; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Sine inte
Abbreviated transcription (Latin):
dã inquit intẽpore tritici mensurã. Quid ergo faciã. ubi. uel quando. urm̃ tẽpus
nueniam : Plurimũ ex hoc. immo pene totũ mundans occupationib teritis.
in foro aliud. aluid innegotiatione consumitis. Alius agro alius litib uacat¬
Et ad audiendũ dĩ uerbũ. nemo aut pauci ad modũ uacant. Sed quid uosde
occupationib culpo: Quid de absentib conqułror: Presentes etiã in ȩccłia po¬
siti. non estis intenti : sed cõmunes & exusu fabulas teritis. & uerbo dĩ uel lect¬
onib: diuinis terga conuertitis. Uereor ne & uobis dicatur ad nõ illud: qđ ꝑ¬
propħam dictũ est. Conuerter̃ ad me dorsa: & non facies suas. Quid igitur
ego faciã cui ministeriũ uerbi creditũ est: Quae legunt᷑ mrstica sunt: in al¬
legoricis exponenda sunt sacramentis. Possũne surdis & auersis aurib in ge¬

Expanded text:
dam, inquit, in tempore tritici mensuram. Quid ergo faciam? Ubi, vel quando vestrum tempus dam, inquit, in tempore tritici mensuram. Quid ergo faciam? Ubi, vel quando vestrum tempus inveniam? Plurimum ex hoc, imo pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Sed quid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror? Praesentes etiam et in ecclesia positi non estis intenti; sed communes et ex usu fabulas teritis, et verbo Dei vel lectionibus divinis terga convertitis. Vereor ne et vobis dicatur illud a prophetam dictum est: Converterunt ad me dorsa sua, et non facies suas . Quid igitur ego faciam, cui ministerium verbi creditum est? Quae leguntur mystica sunt, in allegoricis exponenda sunt sacramentis. Possumne surdis et aversis auribus inge
Abbreviated transcription (Latin):
saac inquit scriptura. crescebat & confortabatur : Id .ẽ. gaudium
crescebat abrahȩ. respicienti non ad ea quȩ uident᷑. sed quȩ non ui¬
dentur. Non eñi gaudebat dep̃sentib abrahã neq de diuici is
mundi & actib scłi. Sed uis audire. abrahã unde gauderet:
ila uisio qua uidebat xp̃i diẽ. & spes quȩ in ipso. ẽ. gaudia cumulabat. Et adq
utinã eficeremini etiã uos isaac: & essetis gaudiũ matri ur̃ȩ ȩccłiȩ. Sed uereor
nec adhuc in tristitia & gemitu : eccłia filios pariat. Aut non .ẽ ei tristitia &
remitus. cũ uos non conuenitis ad audiendũ dĩ uerbũ & uix festis dieb ad
ecliam ꝓcessistis Et hoc non tã desidio uerbi : quã studio solemnitatis. & pub¬
lice quodam modo remissionis obtentii: Quid igit᷑ ego faciã. cui dispensatio
uerbi credita est Qui licet in utilis seruus sim: accepi tam̃ ad ño distribuendã
familiae dominicȩ tritici mensura: Sed uide quid addit sermo dñi: Distribuen¬

Expanded text:
saac, inquit Scriptura, crescebat et confortabatur : id est, gaudium crescebat Abrahae respicienti non ad ea quae videntur, sed ad ea quae non videntur. Non enim gaudebat de praesentibus Abraham, nec de divitiis mundi et actibus saeculi. Sed vis audire Abraham unde gauderet? illa visio qua videbat Christi diem, et spes quae in ipso erat, gaudia cumulabat. Atque utinam efficeremini et vos Isaac, et essetis gaudium matris vestrae Ecclesiae. Sed vereor ne adhuc in tristitia et gemitu filios Ecclesia pariat. Annon est ei tristitia et gemitus, cum vos non convenitis ad audiendum Dei verbum, et vix diebus festis ad ecclesiam proceditis; et hoc non tam desiderio verbi Dei, quam studio solemnitatis, et publicae quodam modo remissionis obtentu? Quid igitur ego faciam, cui dispensatio verbi credita est? Qui licet inutilis servus sim, accepi tamen a Deo distribuendam familiae dominicae tritici mensuram? Sed vide quid addit: Distribuen
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ legentes ꝓgredimur : tantũ nobis sacramentoꝵ cumulua
augetur. Et ut siquis exiguo uectus nauigio in grãdiatur mare. ddone
t̾rae uicinus. ẽ. minus metuit : cũ uero paulatim in altũ fuerit ꝓgressus. &
ima decluci: ibi uero mentẽ pauor ingens & formido ꝑcurrit. qđ exiguam
partẽ tã immensis fluctib credidit: ita etiã nos pati uidebimur. qui exigi
meriti. sed in geni o tenues: in ire tã uastũ mesterioꝵ pelagus audemus
Sed si orantib uobis dñs dignet᷑ sp̃s sui scĩ aurã nobis ꝓsperã dare: scđo

Expanded text:
tur verbum Dei, tantum vobis sacramentorum cumulus augetur. Sed sicut quis exiguo vectus navigio ingreditur mare, donec terrae vicinus est, minus metuit, cum vero paulatim in altum fuerit progressus, et ibi continuo mentem pavor invadit, et formido percellit, quod exiguam ratem immensis fluctibus credidit, ita etiam nos pati videmur, qui exigui meritis et ingenio tenues, tam vastum mysteriorum pelagus audemus ingredi. Sed si, orantibus vobis, Dominus dignetur Spiritus sui sancti auram nobis prosperam dare, secundo
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimis dr̃ : & hȩc locutꝰ ÷ illis pat̾ eoꝵ. & benedix̃ illos unũ quẽq scđm benedictionẽ suã benedi¬

Expanded text:
novissimis dicitur: Et haec locutus est illis pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum benedinovissimis dicitur: Et haec locutus est illis pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum benedi
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ primo. ẽ. qͦd in singulis quibq locis ubi scriptura de .xii. patriarchis cõmemorat:
multa sit in ipsa ordinis conscriptione diuersitas. Alius ordo ÷ in ipsa eoꝵ natiuitate conser¬
tus: alius cũ t̾rã egrpti una cũ patre suo isrł. & sobole posteritatis referunt᷑ intrare: alius nin
cũ benedictiones obituri parentis excipiunt: alius cũ egresse de egrpto trib uel in deserto cõma
nib: statuunt᷑ : alius etiã cũ diuisionẽ t̾rȩ hereditat  sorte suscipiunt. Et in tantũ ordo iste uaria
ut int̾dũ qͥdã ex ipsis nec ad scripti inueniant᷑ innumero. Qͦd utiq certũ ÷ ñ absq aliqͣ ratione
uariari. et extare causas ꝓbabiles. qͥb in alio loco ille ꝓferat᷑. in alio uͦ alius ꝓferat᷑. Sedhis nobis
tẽpore a patre suscipiunt continent᷑. Quȩ qͥdẽ benedictiones: ex eo fortasse solũ mͦ appellari poter̃. qͦd n

Expanded text:
23 Sciendum est primo, quod in singulis quibusque locis, ubi Scriptura de duodecim Patriarchis commemorat, multa est in ipsa ordinis conscriptione diversitas. Alius ordo est in ipsa eorum nativitate conscriptus : alius cum terram Aegypti una cum patre suo Israele et sobole posteritatis referuntur intrare : alius nunc, cum benedictiones obituri parentis excipiunt : alius cum egressae de Aegypto tribus, vel in deserto commemnibus statuuntur . Alius etiam cum divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt , et in tantum ordo iste variatur, ut interdum quidam ex ipsis nec adscripti inveniantur in numero, quod utique certum est, non absque aliqua ratione variari, et existere caussas probabiletempore a patre suscipiunt, continentur: quae quidem Benedictiones, ex eo fortasse solummodo appellari poterunt, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
inte uerbũ dĩ. si accepisti ab iħit aquã  uiuã. oe fidelit̃ accepisti fiect
inte fonis aquȩ. salientis in uitã aeternã. in ipso iħure xp̃o dño nr̃o

Expanded text:
in te verbum Dei, si accepisti ab Jesu aquam vivam, et fideliter accepisti, fiet in te verbum Dei, si accepisti ab Jesu aquam vivam, et fideliter accepisti, fiet in te fons aquae salientis in vitam aeternam. Idem homelia sequente de
Abbreviated transcription (Latin):
mus. uel de puteis hauriamus : Temptemus facere etiã illud: quod
sapientia cõmonet dicens. Bibe aquas detius fontib & de tius puteis:
& sit tib fons tuus ꝓprius. Tepta gͦ & tu o auditor habere ꝓ pruĩ putei
es ppriũ fontẽ: ut & tu cũ app̃henderis librũ scripturarũ incipias etã
ex ꝓpro sensu ꝓferre aliquẽ in tellectũ & scđm ea quȩ in ȩccłia didicis¬
niu dempta & tu bibere de fonte ingeniitui. Est intrate natura aquȩ
uiuae sunt uenȩ ꝑhennes & irrigua fluenta rationabilis sensus si
modo non sint terra exruderib obpleta. Sed satis age fodert trã tuã :¬
& purgarȩ sordes id est ingeniitui amouere desidiã & torporẽ cordis
xcutere. Audi enĩ quid dicit scriptura Punge oculũ & ꝓfert lacrimã
punge cor & ꝓfert sensũ. Purga gͦ & ta ingenuĩ tuũ: ut aliquando etiã
detius fontib bibas & detuis puteis haurias aquã uiuam. Si eñi suscepisti

Expanded text:
XII, ita loquitur : Tentemus facere etiam illud quod sapientia commonet dicens: « Bibe aquam de tuis fontibus, et de tuis puteis. Et sit tibi fons tuus proprius. . » Tenta ergo et tu, o auditor, habere proprium puteum et proprium fontem, ut et tu cum apprehenderis librum Scripturarum, incipias etiam ex proprio sensu proferre aliquem intellectum, et secundum ea quae in Ecclesia didicisti. Tenta et tu bibere de fonte ingenii tui. Est intra te natura aquae vivae, sunt venae perennes et irrigua fluenta rationabilis sensus, si modo non sint terra et rudibus completa. Sed satage fodere terram tuam, et purgare sordes, id est ingenium, amovere desidiam et torporem cordis excutere. Audi enim quod dicit Scriptura. « Punge oculum, et profer lacrymam: punge cor, et profer sensum . Purga etiam et tu ingenium tuum, ut aliquando etiam de tuis fontibus bibas, et de tuis puteis haurias aquam vivam. Si enim suscepisti
Abbreviated transcription (Latin):
antũ in hoc stat sermo diuinus. ut eradicet.
e destruat & disꝑdat. Esto eñ eradicata sint¬
d omĩa inme mala destructa sint pessima
uffosa meliora inme plantent᷑ atq ae¬
aificent᷑  ꝓpt̃ ea dĩ uerba pͥmũ faciunt
Qua necesse ẽ eradicant. destriunt. ꝑdunt
Si post hec aedificant atq plantant
ebseruauimꝰ seꝑ in scripturis scĩs pͥmũ
ai que uident᷑ tristitia nominare. deinde
cidã In possibile ẽ. em̃ qđ semel uunficauit
dĩ aut ab eo ipso aut ab alio occidi: Sed ego in
xp̃i iħu Hȩc si intelligerent miserrimi heretici.
nunꝗ ad nos deferrent crebro ista dicentes
Uidesne dm̃ legis & ꝓpħarũ quomͦ ferus est
& in humanus quomͦi dic̃ Ego occidã & ego
unuificabo. Non aduertentes in scripturis ad¬
nuntiationẽ suscitationis mortuoꝵ si consi¬
derantes resurrectionẽ iã tȩpisse ꝑ singulos :
consepeliem̃ enĩ xep̃o ꝑ baptismũ. & consurge¬

Expanded text:
tantum in hoc stat sermo divinus, ut eradicet, tantum in hoc stat sermo divinus, ut eradicet, et destruat, et disperdat: esto enim, eradicata sint omnia in me mala, destructa et dispersa uffossa sunt, meliora in me plantentur atque aedificentur. Propterea Dei verba primum faciunt, quod necesse est, eradicant, destruunt, perdunt, et post haec aedificant atque plantant. Observavimus semper in Scripturis sanctis, primum ea quae videntur tristia nominari, deinde ea cidam. Impossibile est enim, quod semel vivificavit Deus, aut ab eo ipso, aut ab alio occidi. Sed: Ego inolus Christi Jesu. Haec si intelligerent miserrimi haeretici, numquam ad nos deferrent, crebro ista dicentes: Videsne Deum Legis et Prophetarum, quomodo ferus est et inhumanus? quomodo dicit: Ego occidam, et ego vivificabo? non advertentes in Scripturis annuntiationem suscitationis mortuorum, non considerantes resurrectionem jam coepisse per singulos: Consepelimur enim Christo per baptismum, et consurge
Abbreviated transcription (Latin):
dñs adme Obserua differentias ieremie
&& tsauȩ Isaias ait inmunda labia habens
in medio popłi inmunda labia habentis¬
ego habito. & regẽ dnm sabaoth uidi ocis
da sed uerba tantũ usq ad hunc em̃ fine
cata cõmiserat ñ extendit dñs manũ soa
neq unũ ex sera fin manu suȩ labia eiꝰ tca
sed forcipe solũ tangens ait: Ecce abstuli
qͥtates tuas. Hieremie aut̃ qͥa iã sc̃ificatꝰ
erat inuulua ñ forceps mittit᷑ neq deato
carbo succensus: nichil qͥppe habebat gna
dignũ. sed ipsa manꝰ dñi tangit eũ ꝓpers¬

Expanded text:
Dominus ad me . Observa differentias Jeremiae et Isaiae. Isaias aiin medio populi inmundalabia habentis habitem, regem dominum sabaoth uidi oculis nda, sed verba tantum usque ad hunc enim finem peccata commiserat, non extendit Dominus manum suam, neque unum ex Seraphim manu sua labia ejus tetigit, sed forcipe solum tangens ait: Ecce abstuli iniquitates tuas. Jeremiae autem, quia sanctificatus fuerat in vulva, non forceps mittitur, neque de altari carbo succensus; nihil quippe habebat igne dignum, sed ipsa manus Domini tetigit 755 e
Abbreviated transcription (Latin):
ut mala auferantur anobis: Non potest in
loco aedificationis male. aedificare ds̃
Quȩ enĩ paraicipatio uistitiȩ ad iniqͥtatẽ¬
& quȩ cõmunicatio lucis ad tenebras opor¬
tet malitiã eximis sedib: eradicari. opor¬
t& & edificationẽ pessima in animab nr̃es
penitꝰ auferri. ut post ea sermones aedi¬
alit̾ intelligire quȩ scripta s̃ ecce dedi sermo¬
nes meos in ostuũ ut quid faciant semones sera¬
dicare & suffođe & disꝑđẽ. Sermones eradi¬
cant nationes sermones regna suffodiunt.
sed ñ regna ista carnis && scłi digne destru¬
entib digne eradicantib uerb̵ ea quȩ eradi¬
cata & subuersa s̃ sensi Putas in his quȩ dici¬
mus modo ñ ẽ. uirtꝰ quã dñs tribuit. Scđm
qđ scriptũ ẽ Dñs dabit uerba euangłiantib¬
in uirtute multa. Uirtꝰ eradicans atq suf¬
fodiens si qua infidelitas si qđ mendactũ
si qͣ malitia si qͣ luxuria siqͣ discordia Non
ẽ. suffosa sicubi idolũ incorde construc¬

Expanded text:
ut mala auferantur a nobis: non potest in loco aedificationis malae aedificare Dominus. « Quae enim participatio justitiae et iniquitatis? Quae communicatio luci ad tenebras? » Oportet malitiam ex imis sedibus eradicari: oportet aedificationem pessimam ab animis nostris penitus auferri, ut postea sermones Dei aedipta sunt: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Et quid faciant sermones dicit: Eradicare, et suffodere, et disperdere. Sermones eradicant nationes, sermones regna suffodiunt; sed non regna ista carnis et saeculi, digna destruentibus, digna eradicantibus verbis. Ea quae eradicata et subversa sunt senti, putas, in his quae dicimus modo non est virtus quam Dominus tribuit, secundum quod scriptum est: Dominus dabit verba evangelizanti virtute multa ? virtus eradicans atque suffodiens, si qua infidelitas, si quod mendacium, si qua malitia, si qua luxuria, si qua discordia non est suffossa. Sicuti idolum in corde construc
Abbreviated transcription (Latin):
adulteria. fornicationes furta falsa testi¬
monia blas phemiȩ plantationes sunt qua
ñ plantauit cęlestis pat̃. Si autẽ uis scre
cuiꝰ sit plantatio istius modi cogitatus. aud
qͥa mimicus homo hoc fec̃. qͥ suꝑ seminauit
rirama in medio tritici. Instat ecce dĩ
instat & tabulus habentes semina sua
Si dederimꝰ locũ zabulo inimicꝰ homo suꝑ¬
pat̃ utiq eradicandã. Sin autẽ repulsora¬
bulo locũ dederimꝰ dõ. gaudens dĩ suꝑ
principale cord̃ nr̃i spargit sem̃ suũ
Nec aliquis estimet triste quiddã ieremĩã rece¬
bisse qͥa constitutꝰ sit ad eradicationẽ regnors
&gentiũ bonitatis dĩ. istud indiciũ eradicare
sudia ꝑ sermones inimica cęlestib regnis reg¬
a destruere & bellantes cũ sua gente euertere
aciones eradicare & subuertere : Est quȩdã
aedificatio rabuli. & ẽ. quedã ȩdificatio dĩ. Qđ
sup arenã extrut᷑ hoc rabuli ẽ: Suꝑ nullo em̃i¬

Expanded text:
testimonia, blasphemiae, plantationes sunt, quas non plantavit coelestis Pater. Si autem vis scire cujus sit plantatio istiusmodi cogitatus, audi quia inimicus homo hoc fecit, qui superseminavit zizania in medio tritici . Instat ecce Deus, instat et Zabulus habentes semina sua. Si dederimus locum Zabulo, inimicus homo super utique eradicandam. Sin autem, repulso diabolo, locum dederimus Deo, gaudens Deus super principale cordis nostri spargit semen suum. Nec aliquis aestimet Deum triste quiddam Jeremiae praecepisse, qui constitutus sit ad eradicationem regnorum et gentium. Bonitatis Dei istud indicium est, eradicare vitia per sermones, inimica coelestibus regnis regna destruere, et bellantes cum sua gente evertere nationes, eradicare et subvertere. Est quaedam aedificatio diaboli, est quaedam aedificatio Dei. Quod super arenam ex
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dicta s̃. uexta ꝑsone exponere dig¬
nitatẽ Qua ꝓpt̾ necesse nob ẽ. scriptu¬
ras scãs intestimoniũ uocare. Sensus qͥppe
nr̃i & enarrationes sine his testib ñ habent
fidẽ Et hoc qđ dictũ ẽ. In ore duoꝵ & triũ
testiũ : stabit om̃e uerbũ : Magis conue¬
nit ad int̾p̃tantis ꝓbationẽ quã ad quo¬
rumcunq: hominũ numerũ ut firmẽ uer¬
bũ intellectus mei accipiens duos testes
de nouo & ueteri testam̃to accipiens tres
testes de euangłio deppħa de apło Sic¬

Expanded text:
verba quod dicta sunt juxta personae exponere digverba quod dicta sunt juxta personae exponere dignitatem. Quapropter necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. Et hoc quod dictum est: « In ore duorum et trium testium stabit omne verbum , » magis convenit ad interpretantis probationem quam ad quorumcunque hominum numerum. Ut firmem Verbum intellectus mei, accipiens duos testes de Novo et Veteri Testamento, accipiens tres testes de Evangelio, de propheta, de apos
Abbreviated transcription (Latin):
telligere regna & g̃s. sed consiđans ami¬
mas hominũ regnatas a peccato uixta id
qđ in apło scriptũ ẽ. Non regnet peccatũ
in ur̃o mortali corpore: Uidens quoq mul¬
tas species delictoꝵ allegorizet regna
& g̃s ꝑuaria delicta que humanas animas
posseder̃. It hȩc erunt quȩ uellent᷑ att
suffodient᷑ a sermonib dĩ qͥdatis siue ie¬
rennȩ siue cȩteris scĩs. Ita fiet ut & pͥma
quȩ ñ uidebant᷑ congruere saluatori. ad ie¬
remiã referantur & secunda ab eo qͥ scit
dic mͥ aliquis auditoꝵ Etiã alnul pande
sermonẽ & cuncta quȩ scripta s̃ suꝑ salua¬
tore quasi de dõ sint scripta constitue.
de secundis noli eẽ sollicitus apparet em̃
uatorera dicauerit regna diaboli &nationes sub¬
uerterit gentilẽ destruens uitã in istis. qđ
intellectũ difficilẽ fac̃ hoc ẽ qͦmͦ saluator
possit dicere. nescio loqͥ qͥa uiuenis ego sũ¬
& cetra. In hoc sermone int̃p̃tantłs coan¬

Expanded text:
telligere regna et gentes; sed considerans anitelligere regna et gentes; sed considerans animas hominum gubernatas a peccato, juxta idquod in Apostolo scriptum est: Non regnet ergo peccatum in vestro mortali corpore : videns quoque multas species delictorum allegorizet regna et gentes per varia delicta, quae humanas animas possederunt: et haec erunt quae evellentur atque suffodientur a sermonibus Dei, qui dati sunt sive Jeremiae, sive caeteris sanctis. Ita fiet, ut prima quae non videbantur congruere Salvatori, ab Jeremiam referantur: et secunda ab eo qui scit Dicet mihi aliquis auditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli esse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est, quomodo possit et caetera. In hoc sermone interpretantes coan
Abbreviated transcription (Latin):
Interdicit᷑ ei qͣasiñ bene responderit: Sic
enĩ ei dic̃ dñs. Noli dicere qͥa iuuenis ego¬
sum. Mari festũ ẽ. quasi ñ benedicente fuisse
rep̃hensũ Hȩc s̃ quȩ saluatori uident᷑ ñ con¬
uenire. Suꝑiora autẽ facils intellectu ad eũ
referunt᷑ dicere uero alia suꝑ ieremĩa alia
suꝑ saluatorẽ in t̃p̃tanda eẽ. ñ pessimũ est
Sed qͥ bene scripturas nosse conat᷑. uehem̃t̃
in isto tristabitur loco uidens sub uno textu
sermonts duidi intellectũ & dici hȩc. qm̃ mi¬
nora s̃ ñ conueniunt saluatori sed ieremiȩ
cuncta adieremĩa referre tẽptabimus : hoc
est euã ea quȩ cũ maiora s̃ uident᷑ conditionẽ
eiꝰ exceđe. Quicunq adõ accepit uerba su¬
mens grãm cęlestis eloquii. id circo ea aiccepit
ut regna gentesq eradicet atq subuertat¬
Sed cũ nominent᷑ regna & gentes. om̃s qͥ diui¬
na uerba suscepit. nolo ea corporalit᷑ in¬

Expanded text:
interciditur ei, quasi non bene responderit. Si interciditur ei, quasi non bene responderit. Si etenim ei dicit Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum, manifestum est quasi non bene dicentem fuisse reprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autem facili intellectu ad eum referuntur. Dicere vero alia super Jeremia, alia super Salvatore interpretanda 748 esse, non pessimum est. Sed qui bene Scripturas nosse conatur, vehementer in isto instabit loco, videns sub uno textu sermonis dividi intellectum, et dici, haec, quoniam minora sunt, non conveniunt Salvatori, sed Jeremiae: cuncta nos ad Jeremiam referre tentabimus: hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco ea accipit, ut regna gentesqSed cum nominentur regna et gentes, omnis qui divina verba suscepit, nolo eum corporaliter in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad me. Ecce dedi sermones meos in
ostuũ. ecce constitui te hodie suꝑ gentes
& regna eradicare & disꝑdere de ierȩ¬
mia difficilẽ faciunt interpretationẽ
Quas eñ gs eradicauit ieremias:: Quȩ
regna subuertit ut merito ei dictũ sit
eccẽ constitui te hodie suꝑ gentes & reg
na eradicare & subfodere Quã habint
potestatẽ ad disꝑdendũ. ut audierit & dis¬
perdere.: Quõs uero aedificauit ut conse¬
quent̃ addat᷑ aedificare : Hieremias dix̃
Non ꝓfin neq ꝓfuit mͥ aliquis. Et quomͦ
data ẽ aedificatio atq plantatio Hȩc
ut diximꝰ ad saluatorẽ relata ñ coartant
intp̃tantẽ Hieremias enĩ in istis saluato
tissimo homini difficultatẽ expositionis
inportant Quomͦ possint congruere dño
& dixi. Quid ẽ. dñator dñe Ecce ñ scio lo¬
qui. Qui ẽ. sapientia. qͥ ẽ. uirtꝰ dĩ in quo
plenitudo diuitatis in habitauit corpo¬
ralit̃: Quomͦ huic aptari potest nescio
loqui sed & illud quia uiuenis ego sum

Expanded text:
e dedi sermones meos in os tuum; ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et disperdere : de Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut merito ei dictum sit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna eradicare, et suffodere? quam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aedificatio atque plantatio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias enim in istis Salvatortissimo homini difficultatem expositionis important, quomodo possint congruere Domino: Et dixi: Quis es, dominator, Domine, ecce nescio loqui . Qui est sapientia, qui est virtus Dei, in quo plenitudo divinitatis inhabitat corporaliter , quomodo huic aptari potest: Nescio loqui? Sed et illud: Quia juvenis ego sum:
Abbreviated transcription (Latin):
sed admirabiłe int̃ cunctos nominauit ꝓ
ñ audierit ꝓpħam illũ in teribit de po¬
pło suo. Iste ẽ ꝓpħa constitutꝰ ingentib
Et accepit gram adõ effusã in labiis su¬
is ut non solũ cũ p̃sens aderat corpore.
sed etia nunc cũ ad ẽ uirtute & sp̃u
ꝓphetet ad om̃s gs & ꝑ ꝓphetiã suã ex
toto orbe adtrahat homines ad salu¬
tẽ: Et dix̃ qͥs es dñator dñe Ecce nescio
loqͥ qͥa uiuenis ego sum. Et dix̃ dñs. Noli dicere¬

Expanded text:
sed admirabilem inter cunctos nominavit prsed admirabilem inter cunctos nominavit prnon audierit prophetam illum, interibit de populo suo . Iste est prophetes constitutus in gentibus, et accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non solum cum praesens aderat corpore, sed etiam nunc cum adest virtute, et spiritu, prophetet ad omnes gentes, et prophetia sua ex toto orbe attrahat homines ad salutem. Et dixit: Quis est dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenis ego sum. Et dixit Dominus ad e
Abbreviated transcription (Latin):
de uulua matris tuȩ sc̃ificaui te dĩ sibi
ipse scificat aliquos istũ ñ expectat ut scĩfi¬
cet genitũ. sed priꝰ sc̃ĩficat qua euulua e¬
grediatur Si ad saluatorẽ ut dixi referas
non ẽ. malũ dicere priꝰ eũ scificatũ eẽ quã
natũ:. Si de dño intelligas ñ solũ ante quã
de uulua exiret sc̃ificatus ẽ. sed infinito
ante tẽpore sẽꝑ sc̃s fuit Hic uͦ ante quã
de utero exiret sc̃ificatꝰ ẽ ł pħam in
gentib posui te Si de ieremia queris
quomͦ sit ꝓpħa in gentib positus. obser¬
ua in consequentib cũ iubet᷑ ꝓpħare ad
om̃s gs. Nã istuis modi scriptio ẽ quȩ
damasco moab & habebis qͥa ꝓpħaue¬
rit ad om̃s gs uexta id qđ dictũ ẽ ꝓpħam
ingentib posui te: Si tam̃ uolueris haec¬
deieremia dicta sentire: si autẽ in telligen¬
tor ut ẽ medicus similit̾ & ꝓpħa est
Morses annuntians de eo ñ solũ ꝓpħam

Expanded text:
de vulva matris tuae, sanctificavi te; » Deus sibi de vulva matris tuae, sanctificavi te; » Deus sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam e vulva egrediatur. Si ad Salvatorem, ut dixi, referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse quam natum. Sic de Domino intelligas, qui antequam de vulva exierit, sanctificatus est, sed infinito ante tempore semper sanctus fuit: hic vero antequam de utero exiret, sanctificatus est. Prophetam in gentibus posui te. Si de Jeremia quaeris, quomodo sit propheta in gentibus positus, observa in consequentibus cum jubetur prophetare ad omnes gentes: nam istius modi scriptio est, quoDamasci, Moab: et habebis quia prophetaverit ad omnes gentes, juxta id quod dictum est: Prophetam in gentibde Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentor, ut est medicus; similiter et propheta est. Moses annuntians de eo non solum prophetam,
Abbreviated transcription (Latin):
niri paruulũ scđ̃m eũ hominẽ qͥ exetrinse¬
cus ẽ. & eẽ in terius ꝑfectũ uirũ Talis erat
ieremias habens ĩa concessã sibi adeo gr̃am
huiꝰ rei qͥa ñ sit iuuenis sed uir consũmatus
mo dĩ eos qͥ uerbis legatione fungent᷑ in¬
curri ab his periculũ qͥ audire contẽpnunt
in crepati enim oder̃ increpationes: Coar¬
guͥti ꝑsecunt᷑ arguentes : om̃e qđcunq malũ

Expanded text:
niri parvulum secundum eum hominem qui extrinsecus est, et esse interius perfectum virum. Talis erat Jeremias habens jam sibi concessam a Deo gratiam hujus rei, quia non sit juvenis, sed vir consummatus, mo Dei, qui verbi legatione funguntur, incurrere ab iis periculum qui audire contemnunt. Increpati enim oderunt increpationes, coarguti insequuntur arguentes. Omne quodcumque malum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓte It tam̃ ñ dix̃ ad eũ ds̃ priꝰ quã te pla¬
marẽ in utero noui te. & priꝰquã exires
de uulua sc̃ificaui te sed post ea in extre
mo tẽpr scificatꝰ ẽ. abraam quando e¬
gressus ẽ de tra sua & de cognatione sua
& de domo patris sui. Exreꝓmis sione
natꝰ ẽ tsaac. & tam̃ neq adeũ repperi¬
mus hunc dictũ eẽ. sermonẽ Et qͥd me
necesse ẽ ꝑ singulos currere : Hiere¬
mias pͥncipiũ int̃cunctos consecutꝰ ẽ. do¬
m dicente dño Priꝰ quã te formarẽ in ute¬
ro noui te & ante ꝗ exires de uulua sc̃ĩ¬
ficam te Ne uero ignoraremꝰ quosdã ee
saluatori conuenire. quȩ etiã nos int̃po¬
nemꝰ. Pauci᷑ autẽ eoꝵ quȩ ad ieremiam
dicta s coartat intellectũ. quasi ñ possint
ut plures estimant ad dñm referri
Quȩ gͦ s̃ quȩ poss̃ conuenire dño: Ad

Expanded text:
amen non dixit ad eum Deus: Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Sed postea in extremo jam tempore sanctificatus est Abraham, quando egressus est de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui . Ex repromissione natus est Isaac, et tamen neque ad eum reperimus hunc dictum esse sermonem. Et quid me necesse est per singulos currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosdam esse Salvatori convenire, quae etiam nos interponemus. Pauca autem eorum quae ad Jeredicta sunt coarctant intellectum, quod non possint, ut plures aestimant, ad Deum referri. Quae ergo sunt quae possunt convenire ad
Abbreviated transcription (Latin):
na eradicare. Qui sic beatus ẽ. ut regna ni¬
ta quȩ aep̃o diabolus ostendit regna demo¬
nũ. regna peccatieradicet. his qͥei dicti s̃ addo
sermonib Scriptũ ẽ eñi. Ecce dedi sermones
meos mos tuũ. ecce constitui te hodie suꝑgs
& regna eradicare. Quomͦ aut̃ regna sunt
plurima. plures similit̃ & gs. Nec potest
aliquod regnũ dici. nisi qđ sub se continet na¬
tiones Uerbi gr̃a dictũ sit regnat fornica¬
tio in homine peccatore. Necesse ẽ ut regnũ
fornicationis habeat g̃s suas. Ipsũ illũ g¬
nerale delictũ auariciȩ & fraudis quo urxe
aliquis immunis ẽ. habet regnũ suũ. Et sil
regno uno multas possidet g̃s ꝑ plurima
scilicet species auariȩ. Et obid opus ẽ sermon
dĩ ut istius regna cũ sius gentib euellant᷑ Sal¬
uator in euangłio ostendit dicens: Om̃is pla

Expanded text:
na eradicare. » Qui sic beatus est, ut regna multa, quae Christo diabolus ostendit, regna daemonum, regna peccati, eradicet, his qui ei dati sunt a Deo sermonibus. Scriptum est enim: « Ecce dedi sermones meos in os tuum, ecce constitui te regna eradicare . Quomodo autem regna sunt plurima, plures similiter et gentes. Nec potest aliquod regnum dici, nisi quod sub se continet nationes. Verbi gratia dictum sit: regnat fornicatio in homine peccatore, necesse est ut regnum fornicationis habeat gentes suas. Ipsum illud generale delictum avaritiae et fraudis, quo vix aliquis immunis est, habet regnum suum, et sub regno uno multas possidet gentes, per plurimas scilicet species avaritiae, et ob id opus est sermonibus Dei, ut istiusmodi regna cum suis gentibus evellantur. Salvator in Evangelio ostendit dicens: Omni
Abbreviated transcription (Latin):
loqui: Sed idõ nesciat qͥa sint maiora quȩ
nouerit. Si autẽ & angłoꝵ linguas hum¬
fuisse quando tantũ ds̃ uerbũ erat apđ
patrẽ discit gͦ & quoda modo accepti
disciplina ñ magnoꝵ. sed infirmoꝵ ac
minoꝵ & sic̃ ego balbutire disco uolen¬
tia michimet ip̃si faciens. quando cũ ph¬
uulis loquor Neq emi scio ut ita diã
infantilit̃ loqͥ. & infractis uerbis iam
grandeuus. cum pueris sermocinari
eodẽ modo saluator in magnificentia
qͥdẽ głȩ dĩ. & in patre consistens ñ loqͣt

Expanded text:
loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angelorum linguas hum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae Dei, et in Patre consistens, non loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ quedã nesciens maior sit si ea ignori¬
uerit quã scierit. Utam̃ uoce eius quo¬
modo sint aliqͣ quȩ nesciat. Respondas
ets qͥ sibi dicebant Nonne in nominend
comedimꝰ & in nomine tuo bibemꝰ & in
Putasne hoc qđ ait ñ noui uos minorẽ
uirtutẽ eiꝰ apꝓbat an maiorẽ atq mi¬
rabilẽ qͥa malos perituros nesciat
Scit enĩ abhis differentias scit melio¬
ra scit dñs eos qͥ etus s̃ it siqͥs igno¬
rat ignorabit᷑. Igit᷑ ut constat pecca¬
tor ignorat᷑ ado Dic̃ mͥ aliqͥs ex au¬
ditorib ostendisti mͥ qͥa nesciat ds̃ pec¬
catores. ostendisti qͥa ignoret eos qͥ ope¬
rant᷑ iniqͥtatẽ neq em̃ digna s̃ agnitio¬
ne etus. Quomͦ ad ꝓbabis magnũ &
głosũ eẽ qđ ab eo dictũ ẽ. Nescio loqͥ hi
manũ ẽ: & doqutio seꝑ utit᷑ uerbi cau
scieris eũ in principio apud dm̃ uerbu inspia
quia nesciat loqͥ cum humanũ sit hoc qđ s

Expanded text:
quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraquomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et ovi vos . » Putas ne hoc quod ait non novi vos, minorem virtutem ejus approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi aliquis de auditoribus: Ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui et elocutione semper utitur, verbi causscieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Det etiã isaias. Eccȩ uirgo in utero conci¬
piet & pariet filiũ & uocabunt nom̃ eiꝰ
emmanuel. Ibiq addit᷑ priquã cognoscat
puer Si autẽ & de euangłio accipere opor¬
tet testimoniũ iħc nec dũ uir sed adhuc in¬
fans quia se exmnantuerat forma serui
ciebat gr̃a & apud dm̃ & apud homines
Nã si cuacuauerat se ipsum ad nos descen¬
dens & euacuans se ipsũ. resumsit iterũ ea
de qͥb se priꝰ euacuauerat. Quid indignũ
ẽ. ꝓfecisse eũ sapientia ꝓfecisse aetate ꝓ¬
fecis se gr̃a. apud dm̃ & homanes & uera
de eo eẽ. ista quȩ dicta sunt: Priusquã co¬
gnoscat puer bonũ aut malũ. & ea quȩ
de eodẽ int̾posuimꝰ. Sed dic̃ mͥ aliqͥs etiã si
potest de saluatore intelligere dictũ ẽẽ. qͥa
Ista sentiendo de unigenito & pͥmogenito
uniuersẽ creaturȩ. de eo qͥ antequã conci¬
peretur ad nuntiatꝰ ẽ. loquente gabridõ
loqui : quã obrem uidebo si potuero aliq
dignũ de saluatore in hoc loco afferre

Expanded text:
det etiam Isaias: « Ecce Virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Ibique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi ciebat gratia apud Deum et apud homines. Nam si evacuaverat seipsum ad nos descendens et evacuans seipsum, resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat. Quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse aetate, profecisse gratia apud Deum et homines, et vera de eo esse ista quae dicta sunt, « priusquam cognoscat pde eodem interposuimus? Sed dicit mihi aliquis: Etiam si potes illud de Salvatore intelligere dictum esse quia ita sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae; de eo, qui antequam conciperetur annuntiatus est, loquente Gabriele loqui? Quamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre,
Abbreviated transcription (Latin):
escio loqͥ scio em̃ quedã maiora loqͥ. scio
medã maiora isto sermone mortali: Uis
eloqͥ trestrib: necdũ assupsi humana fra¬
ditate habeo eloqͥũ tuũ uerbũ : Tuus sum
sbiscio loqͥ. hominib nescio loqͥ Iuuenis
sũ noli dicere iuiuenis ego sũ. Qm̃ ad om̃s
quoscunq mittã te ibis: Deinde cõmouet
manĩ acdtangendũ os euis ut eidet uerba qͥb
eraddicet imperia Neq uͦ indigebat saluator
uerb ut ea acciperet quando erat in patre.
nullis incęlo dignis quȩ mererent᷑ euerai:
Sed nunc accepit parua deserens maiora
paulisꝑ atq ita ex hoc ad ꝓbat᷑ sicuti alibi
loriosȩ̃ docerat : Nescio uos qͥa operaru
sts iniqͥtatis & nunc uerba gloriose acce¬
pisse cũ dĩ sit & uicta magnificentiã suã di¬
cesse głose: Nescio loqͥ idẽ humana ñ noua
Siue autẽ ad ieremiã siue ad saluatorẽ dr̃
priꝰquã te plasmare in utero nouite: Legens
genesim & obseruans ea quȩ ibi de conditio¬

Expanded text:
escio loqui, » scio enim quaedam majora loqui, scio quaedam meliora isto sermone mortali. Vis me loqui terrestribus? nec dum assumpsi humanam fragilitatem; habeo eloquium tuum, Verbum tuum sum, tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, sum. Noli dicere: Juvenis ego sum, quoniam ad omnes quoscumque mittam te, ibis. Deinde commovit manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba, quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator verbis, ut ea acciperet, quando erat in Patre, nullis in coelo dignis, quae mererentur everti. Sed nunc accipit parva, differens majora paulisper. Atque ita ex hoc approbatur, sicuti alibi gloriose dixerat: Nescio vos, quia operarii estis iniquitatis , et nunc verba gloriose accepisse, cum Deus sit, et juxta magnificentiam suae dixisse gloriae: Nescio loqui, id est, humana non novi. Sive autem ad Jeremiam, sive ad Salvatorem dicitur: Priusquam te plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditio
Abbreviated transcription (Latin):
crimina ꝑpessurꝰ sit idõ exortat᷑ eũ dicens
Ne timeas a facie eoꝵ qͥa tecũ sũ ut erua
te dic̃ dñs. Quecunq ieremias passus ẽ scri¬
pta s In laci missus ẽ lutũ. mansit ibi co¬
aliaq: multa quȩ ꝑtulit. in libro eius con
eos qͥuere religiose in xp̃o cupiunt. om̃i gene¬
re a contrarinꝰ uirtutib ꝑ ea quȩ repperuint
uasã ꝑsecutionẽ pati. qua causa nichil nouũ¬
nũ uideat᷑ quod his tribulationib: affligun¬
tur : omĩa quȩ eis prȩcepta s̃ faciant tan¬
tũ orent ut ꝑsecutionis causa xp̃c sit. ne
ꝓpt᷑ iniustitiã. ne ꝓpt̾ delicta. ne ꝓpt̃ aua¬
ritiã deprimant᷑ : Si quando autẽ ꝓpt̃ iu¬
stitiã aliqͥs exagitat᷑ audiat. Beati estis
ultate qͥa merces ur̃a magna inceł. Sic eñ¬

Expanded text:
 754 ideo exhortatur eum dicens: Ne timeas a facie eorum, quia ego tecum sum, ut eruam te, dicit Dominus . Quaecumque Jeremias passus est, scripta sunt: in lacum missus est luti, mansit ibi coaliaque multa quae pertulit, in libro ejus conteos qui vivere religiose in Christo cupiunt, omni genere a contrariis virtutibus, per ea quae reperiuntur vasa, persecutionem pati. Qua de causa nihil novuur his, qui in tribulationibus affliguntur: omnia quae praecepta sunt faciant, tantum orent ut persecutionis causa Christus sit; ne propter injustitiam, ne propter delicta, ne propter avaritiam deprimantur. Si quando autem propter justitiam aliquis exagitatur, audiat: Beati estis sultate, quia merces vestra magna est in
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃ angłi uolentes eos saluare qui se
indignos salute iudicauer̃dicentes
ad loth Est tͥ aliqͥs hͥc gener aut filu
aut filiȩ. Neq uͦ ignorabant ñ ẽẽ eos
secuturos loth sed offender̃ suã parit &
eiꝰ qͥ eos miserat benignitatẽ in homines
& amore hoꝵ. Quiddã simile inuenimꝰ
etiã in hiȩremia scriptũ eẽ Ist em̃ ad¬

Expanded text:
fecerunt angeli, volentes eos salvare qui se fecerunt angeli, volentes eos salvare qui se indignos salute judicaverant; dicentes ad Loth: « Est aliquis tibi hic gener aut filii aut filiae? . » Neque vero ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter et ejus, qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus etiam in Jeremia scriptum esse. Est enim a
Abbreviated transcription (Latin):
ad bene faciendũ promptus ẽ ad
puniendos autẽ eos qͥ pęna digni
sunt dissimulator. Cũ possit qͥp¬
pe tacens sine contestatione uenturi puri¬
re eos quos semel dignos supplicio iudi¬
cauit num quã hoc fac̃: Sed etiã si con¬
dempnauerit. dic̃ qđ sibi seꝑ dicere ꝓpo¬
sitũ ẽ. ut liberent᷑ a condepnatione ꝑpę̧
nitentiã qͥ condẽpnati fuerant ꝑdelictũ
Noꝵ exempola cũ de scripturis multa pos¬
simꝰ acciꝑe sufficiunt ad p̃sens incidentia
ut ueniamꝰ ad eoꝵ quȩ lecta sunt contẽ
plationẽ : peccatores condempnati erant
adeo. Ad huc enĩ tres dies & futurũ ut ni¬
niue subuertͣtur : Noluit ds̃ cũ silentio
punire dampnatos sed dans eis locũ pȩ¬
nitentiae & conuersionis. misit ad gs he
dies & miniue subuertetur qui condempna¬
ti fuerant ñ perirent. sed agentes peni¬
tentiã impetrarent miscđiã dĩ Qui in
stinati ut manifestũ ẽ. ex sermonib: dĩ qͦs
locutus est abrahȩ : ad tam̃ qđ suũ erat

Expanded text:
ad benefaciendum promptus est, ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulator, cum possit quippe tacens sine contestatione venturi, punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, nusquam hoc facit, sed etiamsi condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositpoenitentiam, qui condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt, contemplationem. Ninivitae peccatores condemnati erant a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentesdies, et Ninive subvertetur, qui condemnati fuerant, non perirent: sed agentes poenitentiam, impetrarent misericordstinati, ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos locutus est ad Abraham. Attamen quod suum erat
Abbreviated transcription (Latin):
esto isti c̃uenerint adũs ũ isrł
qͥ extra iudiciũ dĩs̃. & qͥ extra
legẽ peccauer̃ & extra legẽ ꝑibunt. esto
cũ uenerut & amalech qͥ && ipse int̃p¬
tat᷑ popłs ablingens. esto & hȩc natio
t̾rena & uentri ac gule dedita impie¬
nare uenerint isrł carnał sp̃italẽ isrł¬

Expanded text:
to, isti convenerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Isr