comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas foris ostendit᷑. s de hac ip̃a huilitate gͣuit̃
interius suꝑbit᷑. Et nisi alñ mens exabstmencie uir¬
tute timesceret. nequaqͣm hanc uelud int̾ magna
m̃ita phariseuis arrogans studiose numeraret dices.
ieui nob̾ in salto. Ammonendi sunt gͦ gule dedixi:
ne meo ꝙ escarum delectationi incubant. lux̾ie mitͦ¬
ne se transsigant. qnͣta sibi ꝑ esum locacitas. qnͣta m̃tis
leuitas insidietur aspiciant. ne dum uentri mollit̃ ser¬
uiũt. uicioꝵ laq̃is crudelit̾ astringantur. Hanto em̃ lõ¬
ne dum carnem macerant: ad impacienciam sp̃e erũpĩt.
qͣi ꝑegrinam ueniens leticia corrumpit. ⁊ eo ab stinẽ¬
cie bonũ deꝑit. quo sese ã spũalib uiciis minime cu
ticiam ꝑtinet. pugnus ad iram. In cassum gͦ ꝑ ab stinẽ¬
ciam corpus acteritur. si mordinatdis dimissa morib
qͣm hanc apd̾ occultum uidicem. eximie uirtutis credãt.
nam forte magni ẽẽ m̾iticredit᷑. cor melatione sulle¬

Expanded text:
humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in eo quod escarum delectationi incubant, luxuriae se mucrone transfigant; et quanta sibi per esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim lone dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custitiam pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissa motibusquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem suble
Abbreviated transcription (Latin):
coram deo inxp̃o loquim᷑. Ex deo eĩ coram do̾
loqͥtur: qui p̃dicatõis uerbũa qr adeo accepit
ĩtelligit ⁊ placere ꝑ illud deo nõ hõib q̃rit.
audiant ꝙ scͥptum ẽ. Abominatõ dñi ẽ omĩs
arrogans. Qͥa uidelicet dum ĩuerbo dei gła
ꝓpriam querit. ius dantis ĩ uadit. eum q lau¬
di suepost ponere ne quaqͣm metuit.ãquo
hoc ip̃m ꝙ laudat᷑ accepit. Audiant qd̾ p̃dicato
riꝑ salomonem d̾r. Hideaqͣm decisterna tua ⁊ flu¬
enta putei tui. diruent᷑ fontes tui foras. ⁊ ĩplatus

Expanded text:
quimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur, qui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui
Abbreviated transcription (Latin):
ammonendi sunt enĩ qui sacde legis uerba ñ recte in¬
telligunt ut ꝑpendant qr saluberimũ uini potũ ĩuene¬
ni sibi poculum u̾tunt. ac ꝑ medicinale ferrũ uuln̾e
sunt ut ꝑpentant ꝙ scͥpt᷑a sacra ĩ nocte uite presentis
q̃dam nob̾ luc̾na sit posica cuiꝰ ninirũ u̾badum nõ ret¬
te intelligũt. delum ine tenebrescũt. Quos uidelicet ad
intellectin pͣuũ. intentõ ꝑuersa nõ raperet: nisi priꝰ
suꝑbia ĩ flaret. Tdum enĩ se p̃cetis sapientes arbitrant᷑:
sequi ad melius alioe ĩtellecta despiciũt.atq ut ad apd̃
inꝑitum uulgus. scientie sibi nomen exdorq̃ant:
student sũ opere ⁊ ab aliis recte intellecta drͣuere. ⁊ sua
nantes galaad. ad dilatandum tͥminum suum. Ga¬
laad namq aceruus testimonii int̾pretatur. Et qr

Expanded text:
enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua nantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ suꝑbia dẏaboli. ⁊ argumẽtum redempfois nr̃e ĩuẽ¬
ta ẽ hũilitas dei Hostis eĩ ñr inter omĩa conditus. uide¬
ri suꝑ omĩa uoluit elatus. redemptor aũt nr̃ magnꝰ
manens suꝑ om̃ia. fieri int̾ om̃ia dignatus ẽ ꝑuus.
idicat᷑ gͦ humilib. qr dũ si eiciũtad dei siłitudinem
ascendũt. Dicat᷑ elatis. qr dum se erigunt: in a postate

Expanded text:
erbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia conditus videri super omnia voluit elatus, Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Ergo dicatur humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt. Dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit. Qͥa illũ solũ testem habuit cui pla¬
cere curauit. Et qui ĩ secreto suo bono oꝑe dep̃¬
hendi ac laudari concupiscit⁊ nullus fortasse
iudit ꝙ exhibuit: ⁊ tñ coram hom̃ĩb fecit. Qla
tot testes ĩ bono oꝑe secum duxit. quot hũas
laudes incorde requisiuit. Cũ uero praua
estimatõ. in qͣntũ sñ pcc̃o ualet ab ĩtuenciũ
mente nõ tergitur. tunctis mala credencib ꝑ
exemplum culpa ꝓpinat᷑. uñ ⁊ plerũq cõti¬
git. ut qui negligent̾ de se mala opmari ꝑ¬
mittũt. ꝑ semet ipõs quidẽ nlła iniqͣ fatiũt.
set tñ ꝑ eos qui se mutati fuerĩt.: młtipliciꝰ
telinquũt. Hinc ẽ ꝙ paulus ĩ mũda q̃dam
sũ pollutione comedentib s ꝑ fectis. tempta¬
tõnib̾ scandalũ sua hac comestione mo¬
uentib dix̃. Uidete ne forte ħ licẽtia ur̃a of¬
fendicłi fiat infirmis. Et rursum. Et ꝑibͣ

Expanded text:
abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus immunda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comestione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis . Et rursus: Et peribit
Abbreviated transcription (Latin):
namq ẽ: Inuitem honera ur̃a portate.⁊ sic ad¬
implebitis legem xp̃i. Lex quippe xp̃i cariias ẽ
q̃ exillo uobis ⁊ largit᷑ sua bona contulit. ⁊ eqͣni¬
nimit̾ mala nr̃a ꝑtauit. Gunc gͦ legem xp̃i tom¬
tando complemus. qñ ⁊ bona nr̃a benigne conferi¬
mus.⁊ nr̃ malapie sustmennis. Ammonen.¬
di quoq sũt. ut eoꝵ quisq nõ tam q̃ ab altero to¬
lerat qͣm q̃. ab ip̃o tolerant᷑ attentat. Si em̃ sua
que portantur considerat. ea q̃ ab altero sustinet
leuius ꝑtat. Anmonendi sunt conueges. ut sus-¬
piciende ꝓł se meminerĩt causa aũictos. Et cum
ĩ moderate admixtioni ẜuientes ꝓpagatõnis articu¬
tlum inusum tͣnsferunt uoluptatis ꝑpendant. qd̾
licet extra nõ exeunt. ĩ ip̃o tñ comugio: tonuigii
uira tͣnscendũt. uñ netc̃e ẽ ut crebris orationib
lestis apłs. nõ tam sanoe instiuut ꝙͣ in firmis
medicam̃ta monstrauit dicens. de quib scͥpsistis

Expanded text:
ra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum inmoderate admixtioni servientes propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, / perpendant, quod, licet extra non exeuntes, in ipso tamen coniugio coniugii iura transcendunt. Unde necesse est, ut crebris orationibuslestis apostolus non tam sana instituit, quam infirmis medicamenta monstravit
Abbreviated transcription (Latin):
do cohibere sp̃m suum. Qͥa enĩ murũ silencii nõ ht̃r
patet inimica iacłis auicas mentis. ⁊ cum se ꝑuerba
extra semet ipãm eicit: aꝑtam se adu̾sario ostendit.
Qͣm canto ille sine labore suꝑat. qnͣto ⁊ ip̃a que uinci¬
t᷑ atra semet ip̃am ꝑ młtiloquiũ pugnat. plerumq
autẽ qr ꝑ quosdam gradus desidiosa niens. inlapsũ
a sus ipellitur. dum ociosa cau̾e uerba negligimiꝰ
ad noxia ꝑuenimus. ut prius aliena loqui libeat.
postmodum detractionibꝰ eoꝵ uitam dequib loqͥt᷑
mordeat. ad extremit uero usq ad aꝑtas lingua cõ¬
tumelias erumpat. Hinc seminantur stimulioriũ¬
tur rixe.accendunt᷑ faces odioꝵ pro extinguit᷑ cor¬
diũ. Uñ bene ꝑsalomonem dr̃. Qͥ dimitat aqm cͥa¬

Expanded text:
uendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, uendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit, quam tanto ille sine labore superat, quanto et haetur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aq
Abbreviated transcription (Latin):
rietem. s ostiũ petit ꝙ uidel aperitur ⁊ claudit᷑. uñ ⁊ no¬
b̾ caute discendũ ẽ. qͣtmnus os discretum ⁊ agruo tp̃r uox
aperiat. ⁊ rursum ꝯgruo ip̃re taciturnicas claudat sat
contra amonendi sũt młtiloquo uacantes. ut uigilãt᷑
aspiciant a qͣnto rẽticudĩs statu depereunt. dũ młtipli¬
cia uerba dilabunt᷑. Humana ⁊ emĩmens aque more¬
⁊ circum dusa ad suꝑlora colligitur. quia illud repetit
unde descendit. ⁊ relaxata deperit: qr se ꝑ mama ĩutili
spargit. Quot eĩ semꝑ uacius uerbis. asilencii sui
censura dissipat᷑. qiͣ tot riuis extra ducit᷑ se. Unde ⁊ redi
re interiꝰ ad sui cogntõem nõ sufficit. qr ꝑ młtiloqulum
sparsa ãsecreto se intime consideratõnis excludit. To¬
tam u̾o se insidiantis hostis uuln̾ib detegit. qr nlła mu¬
tens ⁊ ab s muroꝵ ambitu ita uir qui nõ pot̃ in loꝙ¬

Expanded text:
rietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et norietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute dicendum est, quatenus os discrete et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redre interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia se mu murorum ambitu, ita vir qui non potest in loq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab hoc qui sustmñet doloris feruor uuln̾e aꝑtoͦ tẽ¬
ꝑatur. qui eĩ ꝓximoꝵ mala respiciũt. ⁊ tñ ĩsilencio lin¬
guam premũt. qiͣ conspectis uũn̾ib nsum medicami¬
nis sub trahũt. ⁊ eo mortis auctores fũt quo uirus qd̃
poterant curare noluert̃. Lingua itaq discrete fre¬
nanda ẽ. nõ mnsolubłr obliganda. Scͥptum namq
ẽ. Sapiens tabescit usq ad tempus. utninirum cũ
oꝑtuũ considerat. post posita censura silencii. loquẽ¬
to q̃ congritis ⁊̃ usũ utilitatis se impendat. Etrursũ¬
scͥptum ẽ. Tempiis loquendi ⁊ tempus tacendi. Nistre¬
te quipe uiscissitudium pensenda sũt tempora. ne aut
cum restringi lingua debet: ꝑ uerba ĩutiliter diffluat. aut
cum loqui uciliter pot̾. semet ip̃am pigre restͥngat. Q d̾
⁊ ostium circumstancie labus meis. Nõ ponit ori suo pa¬

Expanded text:
et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temet ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi, conspectis vulneribus, usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursuscriptum est: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tcum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quanet ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo pa
Abbreviated transcription (Latin):
ħ tociens recedit quociens ꝑ ꝑͣuas cogiatões diffluit.
Hic̃ ⁊ enĩ psalmista ait. Cor meũ d̾e̾liquid me. Hĩc
ad semet ip̃m rediens dicit. Inuenit ẜius tuus cor
suũ. ut oraret te. Cũ gͦ cogitatõ ꝑ custo diam restͥn
gitur: cor ꝙ fugẽ cõsueuit. ĩuenit᷑. Plerũq aũt ni¬
mis taciti cũ nõ nlłã iusta ĩ paciantur. eo ĩ acͥorem
dolorẽ ꝓdeũt: quo ea q̃sustinẽt ño loquũt᷑. Nã su illa
tas molestias tranquille lingua diceret: ã ꝯscĩado¬
lor emanartit. Wlnera eĩ clausa plus cruciãt. Nam
agitur debent qui plusqͣm expedit tacent. ne int̾ mo¬
lesta q̃ colerant. dum linguã tenẽt: nim doloris nõ ex.¬
aggͥent. Iminonendi sunt enĩ ut si ꝓximos sicut
sediligũt: mĩme illis taceant unde eos iuste repre¬
henoũt uocis eĩ medicamine utroꝵq saluti conc̃¬
ricur. ĩdũ ⁊ ab illo qui infert. adio praua apescitur

Expanded text:
bis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. bis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens, ait: Invenit servus tuus cor suum ut oraret te . Cum ergo cogitatio per cugitur, cor, quod fugere consuevit, invenitur. Plerumque autem nimis taciti, cum nonulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Natas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam  debent qui plusquam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim, ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant, unde et eos juste reprehendunt. Vocis medicamine utrorumque saluti concurritur, dum ab illo qui infert actio prava compescitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto lacius defiuũt. qñto se ẽẽ securiꝰ estimãt. qr fo¬
ris d arep̃hensorib ñ uidicent᷑. Uñ nõ nũqͣm mens
ĩsuꝑbiam tollit᷑. ⁊ quos loqñtes audit. qͣi in firmos despi¬
cit. Cumq os corꝑis caudit. qnͣtũ se intus suꝑbiendo a¬
ꝑiat non agnoscit. linguam em̃ p̃mit. mentem eleu¬
at ⁊⁊ cũ suam nequiciã m̃ĩme confiderat: tanto a pd̾
se isberius aĩctas qnͣto ⁊ secretius accusat. amonẽdi
suit gͥ minis taciti ut scite sollicite studeant. nõ solũ
qͣles foras ostendẽdere s ĩ quales se debeant intus ex.¬
hibere. ut plus ex cogitatõilꝰ occłtum iudiciũ. ꝙͣ exẜ
monib reprehensionem metuant ꝓximoꝵ. Scͥptũ
namq̃ ẽ. Filii mi attende sapienciam mẽam ⁊ pru¬
dencie mee ẽ ĩ cdina autem tuam. ut custodias cogi¬
tationes. sach quippe ĩnob̾ ẽ. corde fugacus. ꝙ ano¬

Expanded text:
tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia fotanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribuin superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes . Nil quippe in nobis est corde fugacius, quod a no
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis ad monet. ut in nob rubiginẽ uicioꝵ
purget. S nec ꝑ ignem rubiginem amittimꝰ
qͣñdo ⁊ int̾ fiagella uicio ñ caremꝰ. Hinc ꝓpha it̾m
dicit. frustra cõfiauit eflator malicie eoꝵ ñ st
consumpte. Sciendũ ilo ẽ. qr nõ nũqm cum inter fla¬
gelloꝵ duriciam remanẽt ĩ correcti. dulci sũt ammo¬
nitione mulcendi. Quos eĩ cruciamenta nõ corrigũt.
rare nõ ualuit: ad salutem pristinam tepens aqͣ re¬
neq̃unt. fomentis olei sanant᷑. Et durus ad amas
ĩ cisionem ferri minine recipit. s leui hircoꝵ sangͥ¬
ne mollescit.
Lit̾ ammonendi sunt minis taciti. atq alit̾ mł.¬
tilo quio uacantes. Insmuari namq nimis tacitis
debes. quia dum quedam uicia incaute fugiunt: oc¬
culte dec̾iorib implicant᷑. Namq sepe linguam qͥ in¬
moderacius srenant ĩ corde grauiꝰ młti loquiũ tolerãt.
ut ĩ eo plus cogitatões in mente ferueant: quoillas ui¬
oienta custodia indiscreti silencii angustat. q̃ plecũ

Expanded text:
bulationis admovet, ut in nobis vitiorum purget; sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frustra conflavit conflator; malitiae eorum non sunt consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, rare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua renequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mollescit.liter admonendi sunt nimis taciti, atque aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitatolenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
tis publice de se mala opmari ꝑmittunt. ne
cũ semet ip̃os actõnis recte uirtute uuuficãt.
inse alios ꝑ exemplum praue estimatõis
occidant. Neminus ꝙͣ se ꝓximos diligant.
⁊ cũ ip̃i salubrem potum sorbeant. In sui⁊
minus ad uiuant. ĩ alt̾o multum grauant. Dũ
student ⁊ recta agere ocłre. ⁊ quibcam factis ad
exemplum de se praua seminare. Quis qͥs em̃
laudis concupiscenciã calcare iam sufficit. e¬
dificationis fraudem ꝑpetrat. si bona q̃ fac̃¬
occłtat. Et qiͣ iactato semini germinandi
radices subtrahit. qui opus ꝙ uiuitandũ est
nõ ostendit. Hinc namq ẽ qd̾ ieuugelio u̾i¬
tas dicit. uideant oꝑanr̃a bona ⁊ glorificẽt pa¬
trem ur̃m qui inceł ẽ. ubulla quoq sentẽcia

Expanded text:
usdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentisminus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem occultat; et quasi jacto semine germinandi radices subtrahit qui opus quod imitandum est non ostendit. Hinc namque in Evangelio Veritas dicit: Videant opera vestra bona et glorificent Patrem vestrum qui in
Abbreviated transcription (Latin):
uideri p̃cipit᷑. nisi ꝙ ea q̃ agimꝰ ⁊ occultanda st̃
ne ip̃i laudemͣ. ⁊ tñ ostendenda st̃ ire laudem ce¬
lestis pũs augeamus : Nam cũ nos iusticiam
nr̃am coram hominib facere dñs ꝓhiberetali¬
co adiũxit. ut uideamĩ ab eis. Et cum rursum
uidend̾a ab hoĩb bonaoꝑa nr̃a p̃ceperet. ꝓtinꝰ¬
Quilit̾ gͥ eẽnt uidenda. uł quałr nõ uidenda:
ex sentenciarũ fine monstrauit qͣtinus oꝑãtis
mens opus suũ ⁊ pp̃ se uideri ñ q̃reret. ⁊ tñ hoc
pp̃ celestis pu̾s gł̾am nõ celaret. Uñ fit plerũq ut

Expanded text:
 nisi quod ea quae agimus et occultanda sunt ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus bona opera nostra praeciperet, protinigitur essent videnda, et qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit; quatenus operantis mens opus suum, et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
cam. nisiad humilem ⁊ quietem ⁊ trementem uerba
mea: Audiant elati. quiꝰ suꝑbit t̾ra ⁊ cinis. Audiant
humiles. deus humilia respicit. Audiant elati ⁊ alta
cit. Audiant humiles. quia filius hominis mĩstrari ñ
uenit s mĩstrare. Audiant elati quia micium omĩs
pcti suꝑbia. AAudiant hũiles. qr redemptor nr̃ humi¬
liauit semet ip̃m factus obediens patri usq ad mortẽ.

Expanded text:
ciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et cit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, fac
Abbreviated transcription (Latin):
nare. ꝑcussit ergo eũi abner au̾sa hasta ininguine. ⁊ ms¬
fodit eum ⁊ mortiuis ẽ. Cuius enĩ asael typum tenu¬
it. nisi eoꝵ quos uehementer arripiens furor impre¬
ceps ducit: Qui in eodem furoris impetu canto tau¬
de declinandi st. qͣnto ⁊ insane rapiuntur. uñ ⁊ abner
q̃ suꝑnum dei lumen indicat. Cum ꝑ arrupta fu¬
roris mentem cuiꝰ piam ferri conspicit. cumq contͣ
uascentem dissimulat. uerboꝵ iacula reddere qiͣ ꝑse¬
quentem a sael nõ uult fertre: Ged cum iracundi
nulla se consideratione mitigant. ⁊ quasi asael ꝑ¬
sequi ⁊ insanire nõ cessant. necesse ẽ ut hii qui furẽ

Expanded text:
nare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transnare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est . Cujus enim Asael typum tenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto caute declinandi sunt, quanto et insane rapiuntur. Unde et Abner, quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Asael persequi et insanire non cessant, necesse est ut hi qui furent
Abbreviated transcription (Latin):
cominouent. labore contentionis gaudent. Quos tñ
melius corrigimꝰ si in ip̃a ire sue commotõne declinã¬
tur. ꝑturlati quippe quid audiant ignorant. s ao
se reducti. tanto libencius exhortationis uerba retipi¬
unt: quanto se tranquilluis toleratos erubescunt. Etẽ¬
Dñ ⁊ nabal ebrio culpam suam abigail laudabilit̾ ca¬
cuit. qͣm digesto uino laudabilit̾ dixit. Idcuto enim
malum ꝙ fecerat cognoscere potuĩt. qr hc ebuus nõ
audiuit. Cum uero iracundi ita alios impetunt. ut
declinari omĩno nõ possint: nõ aꝑta ex ꝓbatione. s
sub quadam sunt cautela reuentie parcento feriẽdi.
Qd̃ melius ostendimus. si abner factum admediũ
deducamus. Hic quippe cum asael m caute p̃cipirati¬
onis impeteret. scriptim ẽ. Ioquutus ẽ abner ad asael
dicens. Recede. Noli me ꝑsequi. ne compellar confodet
te interram. Qui audire contempsit. ⁊ noluit decli¬

Expanded text:
commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit decli
Abbreviated transcription (Latin):
uencioris uidit ẽẽ timotheum: Illum ꝑ emulatio¬
nis studium inflammat. Hic ꝑ lenitatem tem¬
perancie ł paciencie temperat: Illi ꝙ deest adiungit
Huit ꝙ suꝑest qd̾ subtrahit. illum stimulo im¬
pellere niticur. hc freno moderatur. Mxmus quippe
suscepte ecc̃e colomis. alos palmices ut crescere debeant
rigat. alioc cum plus iusto crescere conspicit resetat. ne
aut non crescendo fructus. nõ ferant. aut ĩmoderate
crescendo quos ꝓtulerint amittant.  longe alia ẽ
ira que sub emulationis sp̃e subripit. Qlia q̃ ꝑturlatũ
cor ⁊ sine iusticie pretextu consundit. Illa eñi mn hoc qd̾
debet mordinate extendit. Hec aũt semꝑ inhus que
nõ debet inflaminatur. Eciendum quippe ẽ. q hocab
impacientib iracundi differũt. Qd̾ illi ab alus illara
nõ tolerant: Isti aũ ⁊̃ q̃d̾ toletentur mꝑtant. Nam
iracundi sepe ⁊̃ se declinantes insecuntur. rixe occasionẽ

Expanded text:
ventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulatioventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non crescendo non ferant fructus, aut, immoderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
iracundi ꝑturbatõem. Ammonendi sunt mansue¬
ti. ut habere ⁊̃ emulatõem iusticie studeant. Olmmo¬
nendi sunt iracundi. ut enu lacõ ni qm se habere
estimant. mansuetudinẽ subiungant. Iccuro nã
qr uidelicet om̃s quos implet: ⁊ columbe simplicita¬
te mansuetoc ⁊ igne ⁊eli ardentes exhibet. Neqͣuam
suetudinis feruorem emulationis deserit. aut rur¬
sum inemulationis ardore uirtutẽ mansuetudĩs
amitrit. Qd̃ fortasse meluis ostendimus simie¬
dium pauli magisteriũ ꝓferamus. qui duob disci¬
puł ⁊ nõ diu̾sa caricate prediti s. diu̾sa tñ adiuto¬
ria predicatõnis impendit. Oinotheum namq
ammonens ait. Argue. obsecra. ĩ crepa ĩ om̃i pacien¬
cia ⁊ doctrina. Titum quoq ammon dicens. Hec
loquere ⁊ exhortare. ⁊ argue cum omni imꝑio. Qdͥ
ẽ ꝙ doctrinam suam tanta arce dispensat. ut ĩ exhi¬
benda hac alteri imperium. atq alteri potenciam
ꝓponat. nisi ꝙ mansuecioris sꝑt̃ titum eẽpaulꝰ. fer¬

Expanded text:
iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, mansuetudinem subjungant. Idcirco namquia videlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquasuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte dispensat, ut in exhibenda hac, alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo fer
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad cogitatõem sui considerata et̾na aĩa du̾sione
reuocentur. Andiant enĩ inse impletũ eẽ ꝙ scͥp¬
tum ẽ. Si contendis stultum inpila: qͣi tipsanas fe¬
riente desuꝑ pilo. nõ auferet᷑ ab eo stulcicia eiꝰ Cõ

Expanded text:
ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se impletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper pilo, non auferetur a
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. nõ accepistis sp̃m suitutis it̾umꝰ timore. S¬
accepistis sp̃m ad optionis filioꝵ ĩ quo clamamꝰ ab¬
ꝓfecto formidantis animum nlła sp̃t lib̾cas tenet. Nã
si penam nõ metueret. culpam ꝓcul dubio ꝑpetraret.
Ignorat ĩtaq mens grãm lib̾tatis. qͣm ligat ẜuitus
timoris. Bona enĩ ꝑsemet ip̃is amanda sũt. ⁊ nõ pe¬
nis compellentib exequenda. Nam qui p̃p̃ea bona fa¬
cit qr tormencoꝵ mala metuit: uult nõ eẽ ꝙ metu¬
at ut audent illicita comictat. Uñ luce clarius astat
ꝙ coram deo ĩnocencia amittit᷑. añ cuiꝰ ocłos desid̾io p̾ci
tanto acriore ĩuectione feriendi sunt: qͣnto maiore
in sensibilitace duruert̃. plerumq eĩ sine dedigna¬
tione dedignandi sũt. sine desperatione desperandi.
ita dũ taxat. ut ostensa desperatõ formidinẽ men¬
ciat. ⁊ subĩtta ammonitio ad spem reducat. Dis¬
tricte itaq contͣ illos diuine sentencie ꝓferende sũt.

Expanded text:
servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abprofecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desidtanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ u̾si quiq tales sũt ut nocere bonis nequeant. ⁊̃ si con
usqͣm ab eis ualeat suꝑna cognosti. ut hiis stił quos
contra dilectionẽ dei malicia sue impietatis ex aspe¬
rat saltem ⁊ ꝓximi amore mansuescant.⁊ qͣi euicino
ad melius transeant. ut ad eam ã se longe ẽ pacem cõ¬

Expanded text:
perversi quique talesperversi quique talesusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Con
Abbreviated transcription (Latin):
tores. diuna uoce d̃. Membra carniũ euis cohencia
sibi. Hnic sub sub squamarum sp̃e ce cuis sadell̃itib ꝓhi¬
betur. Una uni conuingit᷑. ⁊ ne spiracłm quidem ĩcedͭ
peas. Sequaces quippe illius quo nulla int̾ se discordie
lius pbariseoꝵ despe ⁊ resugectõne mortuoꝵ ego iudico
DDum q saducei spem resurrectionẽ q mortuoꝵ eẽ dene¬
garent. qͣm pharisei iuxta sacri eloquii p̃cepta crederẽt.
facta inꝑsecutoꝵ unanimitate dissensio ẽ. ⁊ diuisia tͣ¬
ba illesus paulus exuut que hm̾c imita prius Imma¬
nit̾ pressit. Ammonendi itaq sunt qͥ faciente pacis
studiis occuꝑant᷑. ut prauoꝵmentib prius amorem
debeant int̾ne pacis infundere. quatinus eis potꝰ modũ
ualeat ext̾ior pax ꝓ desse. ut dum eoꝵ cor̾illiꝰ cogitati¬
one suspendit᷑. ne qua qͣm ad nequitiam ex hiuꝰ ꝑcepti¬
one rapiatur. dumq suꝑnam ꝓuident. t̾renam nlło
mͦ adusum sue deceriorationis indinent. Cum uero

Expanded text:
to Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae lius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
ne commissa ĩ digne distͥbiãt. ne q̃dam qͥbus nulla
ne nulla quib quedam. ne multa quib pauca. ne pau¬
ca p̃beãt quib mulca impendere debuerit. ne p̃cipita¬
tõne hoc ꝙ tribunt inutilit̾ spargant. ne tarditate nox
ie crutient. ne recipiende hic gr̃e intentõ surrepati ne
dacionis lumen laudis tͣnsicorie appeticio extingat. ne
oblatũs minus coniucta tristicia obsideat. ne ĩ bene

Expanded text:
ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Ammouendi namq fũt qui iam sua miẜicor¬
dit̾ tribuũt. ne cogitatõne tumida suꝑ eos se quib t̾re¬
na larguntur extollãt. ne iccirco semeliores estimẽt.
qr contineri ꝑ secet̾os uident. Nam t̾rene dñs domus.
famuloꝵ ordines mĩst̾iaq disꝑiens. Hos ut regant.
illos uero statuit ut ab illis regant᷑. Istos iubet ut neces¬
saria cet̾is prebeant. illos ut accepta ab alus sumant.
⁊ tñ plerumq offendunt qui regũt. ⁊ in pr̃is familias
gr̃am ꝑmanent qui reguntur. iram merent᷑ qui dis¬
pensatores sunt. sine offensione ꝑdurant qui aliena
dispensatione subsistũt. Ammendi sũt gͥ qui ea que
possident misercordit̾ tribuũt. ut celesti dño dispẽsato¬
res. se positos subsidioꝵ temꝑaliũ cognoscant. ⁊ tãto
humułr p̃beant. qͣnto ⁊ aliena eẽ intelligũt. q̃ dispen¬
sant. Cumq ĩ illoꝵ mĩst̾i̾o quib accepta largiuntur
constitutos se ẽẽ considerãt: nequaqͣm eoꝵ tumor sb̃

Expanded text:
sent. Admonendi sunt qui sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur extollant; et ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
debent: udiant ꝙ scͥptũ ẽ. om̃i petenti te
tribue. Nesaltem aliquid p̃beant. quib omni¬
no conferre dẽbent: audiant qd̾ scͥptum ẽ. Da bo¬
no ⁊ nõ receꝑis pecatorem. Hñfac humili ⁊ ñ ded̾is
impio. Et nõ rursum. Panem tuum ⁊ usnũ
suꝑ sepulturam iusti consticue. ⁊ noli ex eo man¬
ducare⁊ bibere cũ pcc̃orib. Panem enĩ suum
⁊ uinũ pccõrib prebet. Qui insquis subsidia
mundi diuites. cum fame crucientur dei paupe¬
res: effusis largitatib mitriũt histriones. Qr u̾o
indigenti ⁊̃ pcc̃ori panem suũ ñ qr poc̃or. s qr hõ
ẽ tribuit. nimirum nõ pc̃corem. s iustum nitͥt
qr in illo nõ culpam s naturam diligit. Ammo¬

Expanded text:
debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus . Panem enim, et vinum suum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia, mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed justum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ scͥptum ẽ. cum fec̾itis omĩa q̃ p̃cepta sũt uob̾.
dicite. ẜui ĩutilẽ sumus. q̃ debuimus facere fecimꝰ.
Ne largitatem tristicia corrumpat: audiant ꝙ scͥp
munere. trasitoriam laudem querant: Audiant
ꝙ scͥptum ẽ. Nesciat sinistra tua ꝙ faciat dext̾a
tua. Idẽ pie dispensatõni nequaqͣm se gła uite
presentis amisceat. s opus rectitudĩs appetitõ igno¬
ret fauorif. Ne impense gracie uicissitudinem
requirant: Audiant ꝙ scͥptum ẽ. Cũ facis pran¬
dium. aut cenam. noli uocare amicos tuos. nͨ fc̃s
tuos. neq cognatos tuos. neq ucinos diuites. ne

Expanded text:
um feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia corrumpat, audiant quod scmunere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos tuos, neque fratres tuos, neque cogna
Abbreviated transcription (Latin):
da custodit. Itaq ne aut illos appetitus gule amentis sta¬
tum deiciat. aut istos afflicta caro ex elatione supplantet:
audiant illi ͤ ore u̾itatis. attendite aũt uob̾. ne forte gra¬
uentur corda ur̃a incrapula ⁊ ebrietate.⁊ curis huiꝰ mũdi.
Ubi utił quoq pauor adiũgit᷑. Et suꝑueniat ĩ nob̃ repenti-¬
os comquinat hominẽ s qd̃ ꝓcedit exore hoc comquinat
rominem. Audiant illi. esca uentͥ ⁊ uent̾ escis. Deus aũ
Audiant isti quia omĩa munda mundis. comquinatis
autem ⁊ infidelib nich̾ ẽ mundum. audiant illi. quoꝵ

Expanded text:
da custodit. Itaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrictatebi utilis quoque pavor adjungitur: Et superveniat in vos repentios, coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore, coinquinat hominem . Audiant illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem Audiant isti, quia omnia munda mundis; coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum Tit. I, 15.
Abbreviated transcription (Latin):
are. Au̾sa uero basta ferire ẽ. furentem tranquille
ex quib dam tangere. ⁊ qͥĩ ꝑcendo suꝑare. Asael aũt¬
quillitate tangunt᷑. ab eo quose erexerant statim
cadunt. Qͥ gͦ afuroris sui impetu. sub letutatis
ꝑcussione resiliũt quasi sine ferro moriunt᷑.
insinuandũ ẽ qͣm fit uera excellencia qͣm spe¬
rando denent. istis uero intimandũ ẽ ꝙͣ sit nulla
humiles qm sint et̾na q̃ appetunt. qͣm trãsitoria q̃ contẽp¬
nunt. audiant elati qm sint tͣnsitoria q̃ ambiũt. gͣ et̾na
qm̃ et̾na q̃ ꝑdunt. Audiant humiles exmagistra uoce

Expanded text:
a persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autquillitate tanguntur, ab eo quod et erexerant statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur.insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulhumiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voc
Abbreviated transcription (Latin):
unte sp̃u munda domus dr̾ s multiplicius dũ
uacat eccupatur. Plerumꝰ pig̃ necessaria dũ¬
agere negligit. q̃dam sibi difficilia opponit.
quedam u̾o incaute formidat. Et dum qͣi in¬
uenit ꝙ uelud uiste metuat. ostendit qd̾ ĩ ocio¬
strictus. agere q̃ debet bona dissimulat. Propt̃
frigus piger nõ arat dũ ꝑua ex adu̾so mala me¬
tuit. ⁊ oꝑari maxima p̃cermittt. Mene aũt dr.
m̃dicabitur estate. ⁊ nõ dabitur ei. Qͥ enĩ nũc
in bonis oꝑib nõ exudat. cũ sol udicii feruencior¬

Expanded text:
unte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte unte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod istrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non ex
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lit̾ ãmouendi st pigri. atq alit̾ precipitẽ.
Illi nanq suadendi sunt neagenda bona
dimi differunt amittant. isti uero ãmouendi st
intimendum ẽ. qd̾ sepe dũ oꝑtue agere q̃ pꝰ¬
sumus noluimus. paulo post cũ uoluimus. nõ
ualemus. Ip̃a quippe mẽtis desidia. dum con¬
gruo feruore nd̃ accendit᷑. a bonoꝵ desid̾io fun¬
ditus conualescente corpore mactat᷑. Uñ aꝑte
ꝑ sałomonẽ d̾r. Pigredo ĩmittit soporem. Dig̃
em̃ recte sentiendo. quasi uigilat. qͣmuis nichił¬
qr paulisꝑ recte ⁊̃ senciendi uigilantia amitct᷑.
gitur ⁊ aĩa dissoluta esuriet. Nam qr ad supe¬
riora stringendo nõ dirigit. neglectam se ĩ fe¬
rius ꝑ desideria expandit. Et dum studiorum
sublintum iugore nõ constͥngit᷑. cupiditatis
infune fame sauciat᷑ ut quo se ꝑ difsipliã liga¬
re dissimulat: eo se esuriens ꝑuoliłtatũ desid̾is
spargat. Hinc namiq ab eodem rursus salo¬
mone scribitur. Indesid̾iis ẽ om̃is ociosus. Hĩc

Expanded text:
liter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunintimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil opr etiam recte sentiendi vigilantia amittiturgitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
spargant: audiãt ꝙ scͥptũ ẽ. Sudet elemosima ĩ
manu tua. Necũ multa necesse sint. pauca lar¬
guntur: audiant ꝙ scͥptũ ẽ. Qui parte semi¬
nat: parte ⁊ metet. Ne cũ pauca oꝑtet. plurima
lerantes. ad impacienciam erumpant: audiãt
ꝙ scͥptum ẽ. Non ut aliis sit remissio. uob̾ aũt
tribulatõ. s ex qualica te ur̃a habũdancia illoꝵ
ferre ĩopiam nescit: si młta sibi subtrahit: oc¬
casionem contra se impaciencie exquirit. Priꝰ
namq p̃parandus ẽ paciencie aĩus. ⁊ tũc aut
multa sũt aut contͣ largienda ne dum minꝰ
equanimit̾ mopia irruens ferũt ⁊ premisse
largitatis mertes pereat. ⁊ ad huc mentem
deterius. murmuratõ subsequẽs ꝑdat. Ne¬

Expanded text:
spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima lerantes, ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate vestra abundantia illorum ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius quippe praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat.
Abbreviated transcription (Latin):
titur. Hinc iacobꝰ dicit. Siquis putat se religio¬
sum eẽ. nõ refrenãs. linguam suam. s seducẽs
cor suum.huiꝰ uana ẽ religio. Hmc rursus ait.
Sit omĩs homo uelox ad audiendum. tardusã
ad loquendũ. Hnic iterum lingue uim diffiniens. ad¬
iungit. In quietum malum plena ueneno mortife¬
ro. Hnic ꝑ semet ip̃am u̾itas ammouet dicens. Om¬

Expanded text:
t se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
nec̃ce ẽ uigorem districtionis emollũit. At contra
iracundi cum regiminũ loca ꝑcipiũt. quo implen¬
te ira inmentis uesaniam inuoluunt᷑. eo ⁊̃ subditoꝵ
uitam dissipata quietis tranquillitate confundunt.
ã semet ip̃is irati paciuntur. Nõ numqͣm uero qd̾ est
grauius ire sue stumulum iusticie ⁊elum pucant.
⁊ cã uicium utus creditub sine metu culpa cumulat᷑.
Sepe gͦ mansueti dissolutionis corpescunt dedio.
Sepe iracundi rectitudĩs falluntur zelo. Illoꝵ itaq
iurtuti uicium latent̾ adiungitur. Hiis aũt suum
uicium quasi feruens uirtus uidetur. Ammonendi¬

Expanded text:
necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. a semetipsis patiuntur irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. A