comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non dicamꝰ si illud michi ueniat. aut
illud unde habeo uiuere: Respondar
quod maius ẽ. Si ꝑsecutio fiat. undai
ꝑ nuditas ꝓposita ẽ. Nemo gͦ debet ae
ta ista despare. Nemo timeat. nemose
dicere. Si senuero unde habeo uiue
Si infirmꝰ factus fuero. unde uius
xp̃m̃ habes & times: Si uolatilia celpe¬
cit. dubitas qd̾ ñ possit te pascere: Dess
sollicitudinẽ ꝓiciamus de cordib nr̃is.
& dicamꝰ. ind̾o faciemus uirtutẽ. Ipse mn
uirtus nra. ipse panis nr̃. ipse erit ri¬
tor nr̃. Et ipse ad nichilũ deducet imn¬
micos nr̃os. Ipse nos coronat. ipse pugu
nobiscũ. magis autẽ ipse uincit innat
Quid enim dicimus: In dõ faciemusit¬
tutẽ. Qñ enĩ fortes fuerimꝰ. ipse ad mas¬
lũ deducet inimicos nostros. Nondier
pugnabit aut occidet. sed ad nichilums
ducet. Ido eos ad nichilum deq̾ ucet. iri
non depresenti dici. S de futuro. Si
autẽ de futuro dicitur. ꝓpħia est de

Expanded text:
Non dicamus: si illud mihi eveniat, aut Non dicamus: si illud mihi eveniat, aut illud, unde habeo vivere? Respondeo tibi quod majus est. Si persecutio fiat, unde  nuditas proposita est. Nemo ergo debet de vita ista desperare, nemo timeat, nemo debet dicere: Si senuero, unde habeo vivere? si infirmus factus fuero, unde vivo? Christum habes, et times? Si volatilia coeli pascit, dubitas quod possit te pascere? Diabolus sollicitudinem projiciamus de cordibus nostris, et dicamus: In Deo faciemus virtutem. Ipse erit virtus nostra: ipse panis noster: ipse erit rector noster. Et ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Ipse nos coronat: ipse pugnat nobiscum: magis autem ipse vincet in nobis. Quid enim dicimus? In Deo faciemus virtutem. Quando enim fortes fuerimus, ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Non dixit: pugnabit, aut occidet: sed, ad nihilum deducet. Ideo eos ad nihilum deducet, ut, si non de praesenti dici, sed de futuro. Si autem de futuro dicitur, prophetia de
Abbreviated transcription (Latin):
miserentis dĩ. Uidete quid dicat. Non ẽ
iacentis neq dormientis. s miserentis d̾i.
Si nos gͦ uoluerimus & cucurrerimus.
currere. & postea d̾s miseret᷑. Atlheta
enim dormiens. ꝑdit uictoriã. Da no¬
bis auxiliũ de tͥbulatione. Non dixit da no¬
bis auxiliũ de delitiis. s de tͥbulatione. Ad dnm̃
cũ tribularer clamaui. s exaudiut me.
Non dirit cum essem indeliciis clama¬
ui. aut dormiens clamaui. Uis exaudi¬
ri adño: Esto intribulatione. Clama &
exaudieris. Si quis gͦ ñ est intribulatio¬
ne. auxiliũ dni inuocare ñ potest. Quia
uana salus hominis. Maledictus homo
qui spem ponit in homine. Non est
necẽe hoc interp̃tari. Hȩc sententia om¬
nib patet. Aliquis sꝑauit in imꝑatore.
sꝑauit in pͥncipe. inpatre aut matre.¬
aut in aliquo negotio: subito subtrac¬
tus ẽ sp̃s euis. in quo ille sꝑauit. & eua¬
nuit salus eius. & non eum adiuuit¬
rat in homine. Indo̾ faciemus uirtutẽ.
Non habeamus spem nisi ind̾o tantũ.

Expanded text:
Sed vide quid dicit: Non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei. Si non ergo voluerimus et cucurrerimus, currere, et postea Deus miseretur. Athleta enim dormiens perdit victoriam. Da nobis auxilium de tribulatione. Non dixit, da nobis auxilium de deliciis: sed, de tribulatione. Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Non dixit: cum essem in deliciis clamavi, aut dormiens clamavi. Vis exaudiri a Domino? Esto in tribulatione: clama, et exaudieris. Si quis ergo non est in tribulatione, auxilium Domini invocare non potest. Quia vana salus hominis. Maledictus homo qui spem habet in homine . Non est necesse hoc interpretari. Haec sententia omnibus patet. Aliquis speravit in imperatore, speravit in principe, in patre, aut matre: in aliquo negotio subito subtractus est spiritus ejus in quem ille speravit, et evanuit salus ejus. Non dixitrat in homine. In Deo faciemus virtutem. Non habeamus spem, nisi in Domino tantum.
Abbreviated transcription (Latin):
ungelio. P otestatem habeo animã meã
ponendi. & potestatem habeo resumen¬
di eam. Propter ea exaltauit caput. Se¬
psum exaltauit. quia capud est om̃ium.
Iut certe quod dicit exaltauit caput. ñ¬
quia se ipsum exaltauit. ꝓpt̾ea exaltauit
aput: Semꝑ enim ille  altus fuit.
si qñ dicit exaltauit caput. nr̃m exalta¬
interram. Nrm̃ exaltauit caput. qui
curui non poteramus aspicere ad cęlũ.
sad terram. Uultis scire qm̃ ipse exalta¬
uit caput. Et illam mulierem quam
lgauerat diabolus ipse liberauit. & e¬
xaltauit caput eius quȩ semꝑ incur¬
uata fuit. & adorauit eum. cui sit glia

Expanded text:
angelio: Potestatem habeo animam meam angelio: Potestatem habeo animam meam ponendi, et potestatem habeo resumendi eam . Propterea exaltavit caput. Seipsum exaltavit, qui caput est omnium. Aut certe quod dicit: exaltavit caput, non seipsum exaltavit. Propterea exaltavit caput. Semper enim ille altus fuit. Sed quando dicit: exaltavit caput, ntrum exaltavit caput: qui curvi non poteramus aspicere ad coelum, sed ad terram. Vultis scire quoniam ipse exaltavit caput? Et illam mulierem quam ligaverat diabolus, ipse liberavit . Exaltavit caput ejus, quae semper incurvata fuit: et adoravit eum. Cui sit gl
Abbreviated transcription (Latin):
sydomioꝵ. ocȩt̾a. Ecce bibit helias de ti¬
rente. S ipse dñs atq saluator bibi
calice̾ de torrente cedron. Sic enim
Uidetis quam humilis sit locus tori¬
tis. quã confragosus. Cedron lingual
monte oliueti. ñ traditur intemplo.
s traditur in torrente. & torrente ten¬
brarum. hoc est cedron. Omnes qui
odio habent lucem amant tenebias¬
y de torrente in uia bibunt. Quia gͦ
ubit dñs de torrente & gustauit mor¬
ñ ꝓpt̾ea exaltauit eum pater. & dedit ei
nomen quod est suꝑ om̃e nomen. De inde
niie dicit᷑. de torrente inuia bibit. & qͥa
unt de torrente in uia: ꝓpt̾ea exaltauit
aput. Et quid dicit: Cum exaltatus fue¬
s. omĩa trabam ad me ipsum. Ille est
restatus. & nos exaltauit. Istius caput
pltatũ est. cȩterum draconis capita
inquassata sunt. & confracta sunt in
niri. Propt̃ea exaltauit caput. Non di¬
rt ꝓptea eraltatum est caput eius. hoc
t abillo exaltatum. s qui se humiliaue.¬
tit ipse exaltauit. Ipse enim dicit ine.¬

Expanded text:
Sidoniorum, etc. Ecce bibit et Elias de torrente. Sed ipse Dominus atque Salvator bibit, et calicem de torrente Cedron. Sic enim Videtis quam humilis sit locus torrentis, quam confragosus. Cedron lingua Hmonte Oliveti, non traditur in templo: sed traditur in torrente, et torrente tenebrarum, hoc est, Cedron. Omnes enim qui odio habent lucem, amant tenebras. De torrente in via bibit. Quia ergo bibit Dominus de torrente, et gustavit mortem, propterea exaltavit eum Pater, et dedit ei nomen quod est super omne nomen. Deinde nunc dicitur: De torrente in via bibit. Et quia bibit de torrente in via, Propterea exaltavit caput. Et quid dicit? Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me . Ille est exaltatus, et nos exaltavit. Istius caput exaltatum est: caeterum draconis capita conquassavit, et confracta sunt in mari. Propterea exaltavit caput. Non dixit: propterea exaltatum est caput ejus, hoc est, ab alio exaltatus: sed qui se humiliaverat, ipse exaltavit. Ipse enim dicit in Ev
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. quia necdũ erat paradisus
alatrone aꝑtus. Munita ẽ ista ciuitas ad
ingrediendũ. aꝑta ẽ autem ad introeun¬
dũ. Quis deducet me usq in ydumeam.
ubi locus est penarũ & sanguinis. ydu¬
mea enim int̾p̃tatur sanguinea. & est lo¬
cus occisionis animarũ. ubi multȩ int̾¬
ficiuntur animȩ. Nemo enĩ uictor des¬
cendit in infernũ. nisi tu solus dñe. qͥ
repulisti nos. Non dixit qui repellis nos.
s qui aliquando repulisti nos. Et ñ exibis
ds̃ inuirtutib nr̃is: Hȩc interrogatiue
legenda sunt. Et non exibis ds inuirtutibꝰ
nris: Quia passus ẽ ꝓnobis. quare ñ adiuuaᷤ
nos. s pateris nos conculcari adiabolo cru

Expanded text:
descendit: quia necdum erat paradisus descendit: quia necdum erat paradisus a latrone apertus. Munita est ista civitas ad egrediendum: aperta est autem ad introeundum. Quis deducet me usque in Idumaeam? Ubi locus est poenarum, et sanguinis. Idumaea enim interpretatur, sanguinea. Locus occisionis animarum, ubi multae interficiuntur animae. Nemo enim victor descendit in infernum, nisi tu solus, Domine. Deus, qui repulisti nos. Non dixit, Qui repellis nos, d, Qui aliquando repulisti nos. Et non exibis Deus, in virtutibus nostris? Haec interrogative legenda sunt. Et non exibis, Deus, in virtutibus nostris? Qui passus es pro nobis, quare non adjuvas nos: sed pateris concul
Abbreviated transcription (Latin):
In idumeam extendam caltiam̃tũ meum.
ẏdumea int̃p̃tatur t̾rena uł sanguinea.
Misericors ds̃ ñ solũ cęlȩstia uult possidere.
s & terrestia. Michi alienigene amici fac¬
ti sunt. De nobis dicit. qui ex gentib credi¬
mus. Quis deducet me inciuitatẽ munitã :
Nemo dñe. Tu es enĩ qui dicis. Torcular
calcaui solus. & de gentil uir ñ fuit me¬
cum. Om̃s enim declinauer᷑ simul inuti¬
les facti sunt. ñ ẽ qui faciat bonũ ñ ẽ usq
adunum. Quis gͦ deducet me inciuitatẽ
munitam. Nemo dñe. Si quidẽ & petrus
qui ꝓmiserat ꝓte mori. postea negauit.
Quȩ ista ciuitas munita: Infernus. ubi ĩpii¬
includunt᷑. unde exire ñ licet. E uere ex
dñs. Et uere ciuitas munita ẽ ista. Aloy¬
ses de ista ciuitate exire ñ potuit. Iacob si¬
milit̃ intrauit in hanc ciuitatẽ. & ñ est
reuersus. Deniq dicit ad filios suos. Iugenᷤ
descendã ad inferos. Ad inferos autem

Expanded text:
In Idumaeam extendam calciamentum meum. In Idumaeam extendam calciamentum meum. Idumaea interpretatur, terrena et sanguinea. Misericors Deus, non solum coelestia vult possidere, sed et terrestria. Mihi alienigenae amici facti sunt. De nobis dicit, qui ex gentibus credidimus. Quis deducet me in civitatem munitam? Nemo, Domine. Tu es enim qui dicis: Torcular calcavi solus, et de gentibus vir non fuit mecum . Omnes enim declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Quis ergo deducet me in civitatem munitam? Nemo, Domine. Siquidem et Petrus, qui promiserat pro te mori, postea te negavit. Quae est ista civitas munita? Infernus, ubi includuntur impii: unde exire non licet. Et vere ex alter. Et vere civitas munita est ista. Moyses de ista civitate exire non potuit. Jacob similiter intravit in hanc civitatem, et non est reversus. Denique dicit ad filios suos: Lugens descendam ad inferos . Ad inferos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Iubolus quasi questionarius dñi ẽ. Qui
ñ tete ambulant ad dm̃. traduntur diabo¬
s.Auare. Yt pereant in ȩternũ: c ubi
amentia dĩ: Sbi misericors pat̾: Eybi ẽ
qui facit solem suũ oriri suꝑ iustos & pec
uores. & pluit suꝑ peccatores & in iustos:
Qoͣ dicit hoc ẽ. Trado inquit peccatores
dbolo. ut ab ipso cruciati conuertant᷑
adme. Dr̃ & in hieremia. Quid uides hie
remia: Olhã succensã inquit. Widete gͦ.
qm̃ inista olla mitunt᷑ carnes. Hoc scrip¬
tum ẽ in hierechiel. Et mite inquit car¬
nes molla. ut molles fiant. & durȩ con¬
uertant᷑ ad dm̃. ut ex corde lapideo fiat
ior carneũ. & ubi pͥus ñ poterat scribi ꝓpt̾
duriciã. postea scribat᷑ ꝓpter molliciem.
Succendã inquit hanc ollã. & ex quo quã
cirnes. & ossa. usq dũ amittant omnem
humorẽ & illuui ẽm. Et uidete postea
& discant quia dñs ẽ. Multa sunt quȩ di¬
cantur de moab & olla. s nunc longũ ẽ.

Expanded text:
asphemare . Diabolus quasi quaestionarius Domini est. Qui asphemare . Diabolus quasi quaestionarius Domini est. Qui non recte ambulant ad Deum, traduntur diabolo. Quare? Ut pereant in aeternum. Et ubi clementia Dei? ubi misericors pater? ubi est qui facit solem catores, et pluit super peccatores et justos ? Quod dicit, hoc est: Tradidi, inquit, peccatores diabolo, ut ab ipso cruciati, convertantur ad me. Dicitur et in Jeremia: Quid vides tu, Jeremia? Ollam succensam, inquit . Videte ergo quoniam in ista olla mittuntur carnes. Hoc scriptum est in Ezechiel: Et mitte, inquit, carnes in ollam, ut molles fiant . Ut dura convertantur ad Deum: ut ex corde lapideo fiat cor carneum. Et ubi prius non poterat scribi propter duritiam: postea scribatur propter mollitiem. Succendam, inquit, hanc ollam, et excoquam carnes et ossa, usque dum amittant omnem humorem et illuviem. Et videte postea et discant quia Dominus est. Multa sunt quae dicantur de Moab et olla, sed nunc longum est.
Abbreviated transcription (Latin):
na oꝑa. o post ea eris corona domini.
Iuda rex meus. Uidete in quanta gu
ẽ. qui agit pęnitentiã. Iudas enĩ cm¬
fessio interp̾tatur. Moab lebes fpei n
p̃tatur expatre. Ab dr̃ pat̃ .mo. e.
Quis ẽ iste ex patre: Qui patrẽ ꝑoit
suũ. qui reli quit suũ patrẽ. qui
ñ remeauit ad patrẽ ꝓpriũ. non est
dignus uocari manasses. Quis est i
arenone nascitur inspelunca tenebrosa.
uoch enĩ & exfiliabus illius nati sunt
aud mo ab & amon: & moab maior est filiꝰ.
uaete gͦ quomodo inlitera mysterium
psconditur. Intenebris. inspelunca. non
isie ñ inluce. Moab gͦdiabolus interp̃ta¬
as. qui oblitus est patris sui. Deniq &.
psdon qui ꝑsecutus ẽ patrẽ suũ. inter¬
paut diabolus. Iste gͦ moab. qͦmͦ lebes spei
ansꝰ: Lebes int̾p̃tatur olla. Quomodo
dli spei dñi ẽ : Gͦ credibile ẽ. ut moab
qu interp̃tatur diabolus: lebes spei dñi

Expanded text:
era bona, et postea eris corona Domini. era bona, et postea eris corona Domini. Juda rex meus. Videte, in quanta gloria est qui agit poenitentiam. Judas enim, confessio interpretatur. Moab lebes spei meaerpretatur, ex patre. Ab, dicitur pater: Mo, ex. Quis est iste ex patre? Qui perdidit patrem suum, qui reliquit suum patrem: qui non remeavit ad patrem proprium, nec est dignus vocari Manasses. Quis est iste ixtione nascitur in spelunca tenebrosa. Ex Lot enim et filiabus illius nati sunt duo, Moab, et Amon, et Moab major est filius . Videte ergo quomodo in littera mysterium absconditur. In tenebris, in spelunca: non in sole, non in luce. Moab ergo diabolus interpretatur: qui oblitus est patris sui. Denique et Abessalon, qui persecutus est patrem suum, interpretatur diabolus. Iste ergo Moab, quomodo lebes spei Domini est? Lebes interpretatur, olla. Quomodo olla spei Domini est? Ergone credibile est, ut Moab qui interpretatur, diabolus, lebes spei Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ sub intrauit. hoc ẽ in istũ mundum.
nec dũ agnoscit scdm qd̃ oportet nosse.
Exparte enĩ cognoscimus. & exparte
ꝓphetamꝰ. Meus ẽ galaad. & meus est
manases. Gaudet dñs nr̃ atq saluator
habens plures diuitias. Gala ad int̾pre¬
tatur transmigratio. Gaudet gͦ qñ po¬
płs ex gentib migrauit & uenit ad eum.
Manases int̾p̃tatur ex obliuione. ui¬
dere gͦ quid dicat. filius ille qui ac cent
substantiã & comedit eam. & oblitꝰ i
ses. hoc est exobliuione. quia ñ ẽ obls
s remeauit ad suũ patr̃e. Et effraum
susceptio capitis mei. Effraim int̾ptat
fructifer. E ffium inquit susceptio a¬
pitis mei. Susceptionẽ pofuit ninc
corona. Qd̃ enĩ incapite ponit᷑ aroni
ẽ. & inscripturis dit̾tis nom inibis
hic ita susceptionẽ posuit ꝓcoroni. ui¬
dete gͦ quid dicat. factus es galaad. fe¬
tus es manasses. hoc est migrasti ao dim̾
⁊ post obliuionẽ remeasti ad patrẽ tuĩ.
Esto effraim. esto fructifer. Habero bo¬

Expanded text:
it, hoc est, in istum mundum: necdum cognoscit secundum quod oportet nosse. Ex parte enim cognoscimus. et ex parte prophetamus . Meus est Galaad, et meus est Manasses. Gaudet Dominus noster atque Salvator, habens plures divitias. Galaad interpretatur, transmigratio. Gaudet ergo quando populus ex gentibus migravit et venit ad eum. Manasses interpretatur, ex oblivione. Videte igitur quid dicit: Filius ille qui accepit substantiam, et comedit eam, et oblitus mei citur Manasses, hoc est, ex oblivione: quia non est oblitus, sed remeavit ad suum patrem. Et Ephraim susceptio capitis mei. Ephraim interpretatur, fructifer. Ephraim, inquit, susceptio capitis mei. Susceptionem posuit nunc pro corona. Quod enim in capite ponitur, corona est, et in Scripturis diversis nominibus et hic susceptionem posuit pro corona. Videte ergo quid dicit: Factus es Galaad, factus es Manasses, hoc est, migrasti ad Dominum, et post oblivionem remeasti ad patrem tuum. Esto Ephraim, esto fructifer. Habeto op
Abbreviated transcription (Latin):
ius peccatũ factũ est. Quomodo penitas¬
dio periit. Et quia ꝓditor dnĩ factusa
hic. ẜ in teremptor sui extitit. Pro cleã¬
tia  hoc dico. qd̾ magis ex hoc offendit dnt̃
quia se suspendit: quã qd̾ dominũ pt¬
didit. Oportebat oracionẽ ipsius esse
inpęnitentiã: & uersa ẽ inpeccatũ. Uio
hereticũ orantẽ. uides iudeum. uides
manicheum. licet ieunent. licet orent.
tamen oratio ipsoꝵ uertitur inpeccatiꝰ
fiant dies eius pa uci. Dies eius pauci
factisunt. noctes uẽ. ro creuerunt.
sieraptus est eni nommi dio derũ sut
Soi abillo recessit. & ecce tenebrȩ ei multi

Expanded text:
us peccatum factum est poenitendio periit. Et qui proditor Domini factus est, hic et interemptor sui exstitit. Pro clementia Domini hoc dico: quia magis ex hoc offendit Dominum, quia se suspendit, quam quod Dominum prodidit. Oportebat orationem ipsius esse in poenitentiam, et versa est in peccatum. Vides haereticum orantem, vides Judaeum, vides Manichaeum: licet jejunent, licet orent, tamen oratio ipsorum vertitur in peccatum. Fiant dies ejus pauci. Dies ejus pauci facti sunt: noctes vero creverunt. Receptus est enim in dimidio dierum suorum. Sol ab ipso recessit, et ecc
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑbiis suis ad sc̃oꝵ iniuriam. Et des¬
cendunt usq ad abyssos. humiliantur
inconfessione: & ut intelligas figuralit᷑
hoc de malis hominib dici: sequitur.
Amima eoꝵ in malis tabescebat: fluctꝰ
m̃ aquarũ. animã non habent. S ta¬
hescit anima. cũ uerberata plagis celes.¬
n si peccasse. & sc̃is inuiriam intulisse
agnoscit. Turbati sunt & moti sunt si¬
tit ebrius. Nichil enĩ lȩtũ. nichil sta¬
me nichil sobriũ eoꝵ sensus habebat.
scom̃is sapientia eoꝵ deuorata est. Asa¬
pientia ueridei sicut quondã draco mo¬
nsi de glutiuit dracones egyptioꝵ. Et
duimauer̃ ad dnm̃ cũ tribularentur. &
amneceffitatil. eoꝵ liberauit eos. ut relin¬
quentes lurxuriã. ebrietatẽ. dei sapien¬
t siluerunt fluctus eiꝰ. Penitentiam
gentib in tranquillitatẽ conuersi sũt.
gtati sunt quia siluer̃. Illis quiescen

Expanded text:
in superbiis suis, ad sanctorum injuriam. Et desin superbiis suis, ad sanctorum injuriam. Et descendunt usque ad abyssos. Humiliantur in confessione. Et ut intelligas figuraliter hoc de malis hominibus dici, sequitur: Anima eorum in malis tabescet. Fluctus enim aquarum animam non habent. Sed tabescit anima: cum verberata plagis coelestibus, se peccasse et sanctis injuriam intulisse cognoscit. Turbati sunt, et moti sicut ebrius. Nihil enim laetum, nihil stabile, nihil sobrium eorum sensus habebat. Et omnis sapientia eorum devorata est. A sapientia veri Dei: sicut quondam draco Moysi deglutivit dracones Aegyptiorum . Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Ut relinquentes luxuriosam ebrietatem, Dei sapienEt siluerunt fluctus ejus. Poenitentiam agentes, in tranquillitatem conversi sunt. Laetati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus se humiliauit. quib ds homo
factus est. quib in mortalis ꝓmortalea
uita subditur morti. Et mirabilia sts
filiis hominũ. quib inferni aereas pa¬
tas uectesq confregit. quib rediit iie
ad suꝑos. quib remeauit adcȩlos. Ur li¬
crificent sacrificiũ laudis. Ce ssent hn
requirit. Et annuntient oꝑa eiꝰ meris
Qui descendunt mare. idẽ scłm. In n¬
e afluctib huiꝰ mundi tunduntur.
facientes oꝑationẽ in aquis multis. inpa
derunt oꝑa dni. & mirabilia eiꝰ inyt̾i¬
do. Inꝓfunda enĩ caligine ꝑ eoꝵ pra¬
cationem lumen ueritates illurxit.q
mis clarere lum̃ uerissime trinitatis
Dixit. ⁊ stetit sp̃s ꝓcelle. Cessauit mus¬
dana temptatio. Sic & in naui dormĩ¬
ens dñs. cũ excitatus adiscipłis fuisset
imꝑauit uento s mari & siluit. Et exa¬
tati sunt fluctus eiꝰ. Suspensi sunt n
nocerent. idẽ huiꝰ diabolicȩ tẽp̃tatio¬
nis motus. quos iniqui cõmouent si¬
ꝑ i̾stos. Ascendunt usq ad cȩlos. eleuos

Expanded text:
excelsus se humiliavit, quibus Deus homo factus est: quibus immortalis pro mortalium vita subditur morti. Et mirabilia ejus filiis hominum. Quia inferni aereas portas vectesque confregit: quia rediit victor ad superos: quia remeavit ad coelos. Et sacrificent sacrificium laudis. Cessent hircrequirit. Et annuntient opera ejus in Qui descendunt mare. Id est, saeculum. In net a fluctibus hujus mundi tunduntur. Facientes operationem in aquis multis. In poviderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo. In profunda enim caligine, per eorum praedicationem lumen veritatis illuxit, etmis clarere lumen verissimae Trinitatis. Dixit, et stetit spiritus procellae. Cessavit mundana tentatio. Sic et in navi dormiens Dominus, cum excitatus a discipulis fuisset, imperavit vento, et mare siluit . Et exaltati sunt fluctus ejus. Suspensi sunt, ne nocerent: id est, hujus diabolicae tentationis motus, quos iniqui commovent super justos. Ascendunt usque ad coelos. Elevantur
Abbreviated transcription (Latin):
inzacharia. E ostendit mͥ dñs iħm sacer¬
dotẽ magnũ. stantẽ coram angło scõ¬
dnĩ. & sathan stabat adextris eius. ut
abolus stet adextris eius: S uidere qͥd
dicat. Stabat diabolus adextris iħu. ut
ad uersaretur ei. hoc est dexterȩ ad uer¬
sari uolebat. Hic autẽ ñ dicit. quia pia¬
uare uult.s quia iã uicerat uidam dieo
Ibi conta dexteram desiderat pugnaran
autẽ dominatus ẽ dexterȩ iudȩ. S s hor
considerandũ. In illo tp̃re stabat adexiti
stim̃ta sordida. Sic enĩ ibi scͥptũ ẽ. & iħc hate¬
bat uestim̃ta sordida. Quam diu habat
dominoiheso uestimenta
sordida. tam diu stat diabolus a hats
eius. Quam dui portat peccata nr̃a.¬
eius. in peccatis nr̃is ad uersatur illi dudo
Quando autẽ dr̃ inzacaria tollite uesias¬
ta eius sordida. o induite eum mutatoris
continuo dicit iħe ad diabolum. Increpes
inte dñs sathan. increpet tibi qui elegt
hierłm. Hoc totũ idõ diximus. quia sori¬

Expanded text:
ostendit mihi Dominus Jesum Sacerdotem magnum, stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut abolus stet a dextris ejus? Sed videte quid dicit: Stabat diabolus a dextris Jesu, ut adversaretur ei, hoc est, dexterae ejus adversari volebat. Hic autem non dicit, quia pugnare vult; sed quia jam vicerat Judam. Diabolus ibi contra dexteram desiderat pugnare: hic autem dominatus est dexterae Judae. Sed et hoc considerandum. In illo tempore stabat a dextris vestimenta sordida. Sic enim et ibi scriptum est: Et Jesus habebat vestimenta sordida. Quamdiu habet Dominus Jesus vestimenta sordida, tamdiu stat diabolus a dextris ejus, quamdiu portat peccata nostra: in peccatis nostris adversatur illi diabolus. Quando autem dicitur in Zacharia: Tollite vestimenta ejus sordida, et induite eum mutatoriis, continuo dicit Jesus ad diabolum: Increpet Dominus in te, Satanas, increpet te qui elegit Jerusalem. Hoc totum ideo diximus; quia scri
Abbreviated transcription (Latin):
tus aquarũ. p̾dicatores in nationũ ari¬
ditate constituens. Et collocauit illic e¬
surientes. ut bonis cȩlestib reficerent᷑.
Et constituerunt ciuitatẽ habitacionis.
Animas suas exibuer̃ ab incentuus uiti¬
oꝵ tutas. in quib sp̃s fructus habitarẽt.
Et seminauer̾ agros & plantauer̃ uineas.
& fecer̃ fructũ natiuitatis. Ad apłos ista
referunt᷑. qͥ iecer̃ sem̃ incorda creden-¬
tiũ. de quib fructũ ȩternitatis accipi¬
ant. hoc ẽ centesimũ. sexagesimũ. & tri

Expanded text:
tus aquarum. Praedicatores in nationum aritus aquarum. Praedicatores in nationum ariditate constituens. Et collocavit illic esurientes. Ut bonis coelestibus reficerentur. Et constituerunt civitatem habitationis. Animas suas exhibuerunt ab incentivis vitiorum tutas: in quibus fructus spiritus habitaret. Et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas, et fecerunt fructum nativitatis. Ad apostolos ista referuntur, qui jecerunt semen in corda credentium, de quibus fructum aeternitatis accipiant
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uoluntatis eoꝵ. De hinc quiescentib.
uictib apposuerunt in tegra uolunta¬
luctus uerus ẽ portus. Et denecessita¬
ũ in ȩccłia plebis. inconͣgatione fideli¬
Et incathedra senioꝵ laudent eũ.
Non in illa cathedra in qua scribȩ & phari¬
sei seder̃. qui legentes legẽ ñ intellexer̃
in ea dnm̃ nuntiatũ. s in illa in qua eũ
tẽplantes. cognouer̃ in miraculis uł ora¬
culis ceciner̃. Qui posuit flumina in
desertũ. & exitus a quarũ insitim. Terrã
fructiferã insalsuginẽ. amalicia in habi¬
tantiũ in ea. Merito exaltandus. meri¬
to laudandꝰ. qui inȩccłia quȩ pͥus fuerat
deserta .s odio habita posuit apłos. qͥ
eam & consolarent᷑ alloquio. & alluuio
ne fecundarent. Dedit ⁊ inanimas sitien¬
tiũ uerbũ. exitus p̾dicationũ. & terram
corporis quȩ pͥus spinas amaritudinis
ꝓtulerat. fructib repleuit ȩternis. Pofu¬
it desertũ in stagnũ aquarũ. p̃bens mȩc¬
cłia baptismũ. Et terrã sine aqua in eri¬

Expanded text:
ntibus fluctibus, apposuerunt integram voluntaluctus, verus est portus. Et de necessitaeum in Ecclesia plebis. In congregatione fidelium. In cathedra seniorum laudent illum. Non in illa cathedra in qua Scribae et Pharisaei sederunt. qui legentes legem, non intellexerunt in ea Dominum nuntiatum, sed in illa in qua eum,templantes, cognoverunt in miraculis, vel oraculis cecinerunt. Quia posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim: terram fructiferam in salsuginem, a malitia inhabitantium in ea. Merito exaltandus, merito laudandus, qui in Ecclesia quae prius fuerat deserta, et odio habita, posuit apostolos, qui eam et consolarentur alloquio, et alluvio foecundarent. Dedit et in animas sitientium suum verbum, exitus praedicationum, et terram corporis, quae prius spinas amaritudinis protulerat, fructibus replevit aeternis. Posuit desertum in stagna aquarum. Praebens in Ecclesia baptismum. Et terram sine aqua in exi
Abbreviated transcription (Latin):
gnter. Si psateriũ es. si cytara es. quare
sudus es. x ñ glorificas dm̃: Exurgam
asuculo. Ds̃ intenebris benedici & laudari
non potest. s inluce benedicit᷑. Rem dico
nuram. Et si noc de surgimus dm̃ inluce be¬
naliimus. Nunquã xp̃iano nox ẽ. Semꝑ
apino sol iusticie oritur. Et hȩc quidem
scb̃m udeos dicimꝰ. ceterũ scd̃m altiorẽ
snsũ dñs ẽ qui hȩc canit. Paratum cor
meum deus paratum cor meum. Paratus
sũ hic. paratus sum infuturo. Saluo in
terris. saluo & incelis. hoc ẽ .& angłos sal¬
no e homines. Exurge psalteriũ & cytha

Expanded text:
genter . Si psalterium es, si cithara es, quare genter . Si psalterium es, si cithara es, quare surdus es, et non glorificas Deum? Exsurgam diluculo. Deus in tenebris benedici et laudari non potest: sed in luce benedicitur. Rem dico miram: Et si nocte surgimus, Deum in luce benedicimus. Numquam ano sol justitiae oritur. Et haec quidem secundum Judaeos dicimus. Caeterum secundum altiorem sensum, Dominus est qui canit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum hic: paratus sum in futuro. Salvo et in terris; salvo et in coelis, hoc est, et angelos salvo et homines. Exsurge, psalterium et citha
Abbreviated transcription (Latin):
a. si melius ẽ scđm hebraicũ legere ingu̾
mea. Qd̃ dicit hoc ẽ. Cantabo ẜ psallam
ingloria mea. hoc dñe qd tibi psallo.
qđ tibi canto. ñ tibi grãm facio. s michi.
In alio enim psalmo dicit. qm̃ bonorum
meoꝵ ñ eges. Qđ gͦ facio ꝓme facio. Qoͥ
ego enĩ seruio tibi. gloria mea ẽ. Ieuini¬
mus. nunquid aliquid dõ donamus:
Pro peccatis nr̃is hoc facimus. Iacemus
insacco. quid ex hoc prestamꝰ deo: Hoc
totũ illi prãmus. ut saluemus animas
nrãs. Ipse enim hoc desiderat. Sicut bo¬
nus u misericors medicus si aliquẽ sana¬
uerit. gaudet quidem .x. ipse .& ille qui
sanatus est. ita & dñs nr̃. Exurge psal¬
terum & cẏtara. Opsaterium. Deyt̾ara:
fadũ es. & creata es. ut psallas deo. Exurge
ipfile. Quare iaces: Omonache qui stas
crpore. iacet anima tua.s. ñ psallis deo.
Mlaedictus homo. qui facit opus dñi negli¬

Expanded text:
a. Sed melius est secundum Hebraicum legere, in gloria a. Sed melius est secundum Hebraicum legere, in gloria mea. Quod dicit, hoc est: Cantabo et psallam in gloria mea: Hoc, Domine, quod tibi psallo, quod tibi canto, non tibi gratiam facio, sed mihi. In alio enim psalmo dicit: Quoniam bonorum meorum non eges . Quod ergo facio, pro me facio. Quod ergo servio tibi, gloria mea est. Jejunamus: numquid aliquid Deo donamus? Pro peccatis nostris hoc facimus. Jacemus in sacco. Quid ex hoc praestamus Domino? Hoc tantum illi praestamus, ut salvemus animas nostras. Ipse enim hoc desiderat. Sicut bonus et misericors medicus: si aliquem sanaverit, gaudet quidem et ipse et ille qui sanatus est: ita et Dominus noster. Exsurge, psalterium et cithara. O psalterium, o cithara, facta es et creata es, ut psallas Deo: exsurge et psalle, quare jaces? O monache, qui stas corpore, quare jacet anima tua, et non psallis Domino? Maledictus homo qui facit opus Dei negli
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qui eoꝵ sunt p̃dicatione conuersi. Et
om̃is iniquitas opilabit os sitũ. diabolus
uł iudei siue heretici. qui in excelso in¬
iquitatẽ loqui p̃sumpserant. Quis sa
piens & custodiet ea. &. tunc intelliget
mo quarto miãs petitas. ⁊ clem̃ter in¬
dultas. quas e nobis pietate ꝓflua dig¬
net᷑ quesitus indulgere. pulsatꝰ aꝑire.
petitꝰ ñ negare. ipsi gloria cumȩ terno
anticũ semꝑ refertur ad sensuo.
Ps uͦ refertur ad corporalia. Ut auteor
cantycũ psalmi. recte & consequent᷑
in sed̾o uersiculo ait. cantabo .s psali
ingloria mea:
aratum cor meum ds paratia
cor meum. Paratus sum non s¬
lum opere. s etiam corde .&. sensu.
Paratũ cor meũ insensu. paratũ op
solũ incorde & sensu. s inoꝑe paraitus
sum. ꝓptea .s. in secundo dico. Cantibo a¬
est. & si una corda rupta fuerit. exterm¬
nat᷑ psalteriũ. ita & inactibus nr̃is si um̾
manclatũ p̃tergressi fuerimus. psalteriũ

Expanded text:
tur. Quorum sunt praedicatione conversi. Et tur. Quorum sunt praedicatione conversi. Et omnis iniquitas opilabit os suum. Diabolus, vel Judaei, sive haeretici: qui in excelsum iniquitatem loqui praesumpserant. Quis sapiens et custodiet ea, et tunc intelliget mo quarto misericordias petitas et clementer indultas: quas et nobis pietate proflua dignetur quaesitas indulgere, pulsatas aperire, petitas non negare. ICanticum semper refertur in sensum: psalmus vero refertur in corporalia. Ut autem Canticum psalmi: recte et consequenter in secundo versiculo ait: Cantabo et psallam in gloria mea. Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum non solum opere, sed etiam corde et sensu. Paratum cor meum, in sensu: paratum cor solum corde et sensu, sed et in opere paratus sum. Palterio una chorda rupta fuerit, exterminatur psalterium; et si in actibus nostris unum praeceptum praetergressi fuerimus, psalterium
Abbreviated transcription (Latin):
omĩã ds̃. quia se aprauis cogitacioni
b concupiscentiȩ custodiuit. Et ui¬
m̃ta eoꝵ non minorauit. In raciona¬
biles iiter eos homines. ñ sunt minorati in
ferius. s in melius reparati. G explicata
uocatione ac redẽptione gentiũ. redit ad
repusionẽ iudeoꝵ dicens. Pauci facti sunt.
eo qd̃ ñ fuissent in his multiplicata oꝑa dei.
Et uexati sunt atribulatione maloꝵ & do¬
lor. quia in sontẽ iniqui ꝑsecutisunt.
Effusaẽ contentio suꝑ principes eoꝵ. ut
qui dnm̃ contempserant. ipsi contenp¬
nerent᷑. Et sedireit eos uia ipsoꝵ. simu¬
lachra utiq quȩ ad orabant. Et dedure¬
r̃ eos in inuio. & non inuia. Seducenteᷤ
eos auia dñi. dedurer̃ eos in inuio sa¬
thanȩ. Deniq deductis istis in in uio. uidea¬
mus quid fecerit dñs plebi suȩ. Et ad iuuit
pauperẽ de inopia. Popłm xp̃ianũ dapi¬
b satiauit ȩternis. Et posuit sicut oues
familias. ut audientes uocẽ ueri pastoris
fide sequantur. Uidebunt recti Glȩtabũ¬

Expanded text:
pravis cogitationibus et concupiscentiis custodivit . Et jumenta eorum non minoravit. Irrationabiles inter eos homines non sunt minorati in inferius, sed in melius reparati. Igitur explicita vocatione ac redemptione gentium, redit ad expulsionem Judaeorum, dicens: Pauci facti sunt. Eo quod non fuissent in his multiplicata opera Dei. Et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore. Quia insontem iniqui sunt persecuti. Effusa est contentio super principes eorum. Ut qui Dominum contempserant, ipsi contemnerentur. Et seduxerunt eos vana ipsorum simulacra, utique quae adorabant. Et deduxit eos in invio, et non in via. Seducentes eos a via Domini, deduxerunt eos in invio Satanae. Denique, deductis istis in invio, videamus quid fecerit Deus plebi suae. Et adjuvit pauperem de inopia. Populum Christianum dapibus satiavit aeternis. Et posuit sicut oves familias. Ut audientes vocem veri pastoris, fide sequerentur. Videbunt recti, et laetabun
Abbreviated transcription (Latin):
dit interris. & cũ hominib conuersatus
ẽ. & quomodo usq ad nubes ueritas tua :
Manifestus est sensus qd̃ de apłis loquit᷑
.s de scĩs. ut imbrem suũ ñ pluant super
iudeos s suꝑ gentes. sicut scriptũ ẽ. Man¬
dabo nubib meis. ne pluant suꝑ isrł
imbrem. In istis gͦ nubib ueritas dei est.
Si autẽ in istis nubibus ueritas dei est.
quomodo montanus dicit. & catafrigȩ di¬
cunt. quia qd̾ ñ est reuelatũ apłis. nob̃
reuelatũ ẽ: Galtare suꝑ cęlos ds̃. Ds̃ non
exaltatur. nisi suꝑ cęlos. Non exaltatur suꝑ
exaltauit. Dicat aliquis. Temerarie loqueri.
Siquidẽ ipse dicit in euangłio. Quando
exaltatus fuero. omĩa traham adme. Ui¬
de quid dicat. Qñ exaltatus fuero incęlis:
tunc omnia traham ad me. Puis quidẽ¬

Expanded text:
dit in terris, et cum hominibus conversatus est . Et quomodo, usque ad nubes veritas tua? Manifestus est sensus, quod de apostolis loquitur et de sanctis, ut imbrem suum non pluant super Judaeos, sed super gentes, sicut scriptum est: Mandabo nubibus meis, ne pluant super Israel imbrem . In istis ergo nubibus veritas Dei est. Si autem in istis nubibus veritas Dei est, quomodo Montanus dicit, et Cataphrygae dicunt: quod non est revelatum apostolis, nobis revelatum est. Exaltare super coelos, Deus. Deus non exaltatur, nisi super coelos: non exaltatur super exaltavit. Dicat aliquis: Temerarie loqueris. Siquidem ipse dicit in Evangelio: Quando exaltatus fuero, omnia traham ad me . Vide quid dicat: Quando exaltatus fuero in coelo, tunc omnia traham ad me. Prius quide
Abbreviated transcription (Latin):
uide quid dicat. Non ipse qui mouet
cẏturam & psalteriũ laudat. s ipsa cy¬
tiura & psalteriũ ipsa benedicunt patrẽ.
Ile enĩ cłs ẽ .&. ab aliis benedicit᷑ & lau¬
datur: corpus autẽ eius . s homo quem
sequitur. Confitebor tibi inpłis dñe.
sopłos autẽ intellige uideos. Et psallã
tibi in nationib. De nobis dicit. Iudeos
enĩ illos dicit. qui primi ex iideis cre¬
diderunt: & uidete ordinẽ. Primum
ludat dnm̃ in popłis. & postea laudat
dm̃ innacionib. Primũ enĩ exuideis credide¬
runt. & postea crediderunt ex gentibus.
phin. cherubin. potestates. dominationes.
sunt quidẽ scẽ. s indigent miã creatoris
sui. Non detraho angłis. s creatorẽ p̃dico.
Siquidẽ ipsi angłi libent᷑ habent p̃dicari
eor creatorẽ. E aliter possumus dicere.

Expanded text:
vides quid dicit: Non ipse qui movet citharam et psalterium laudat; sed ipsa cithara et psalterium, ipsa benedicunt Patrem. Ille enim Deus est, et ab aliis benedicitur et laudatur. Corpus autem ejus et homo quem sequitur. Confitebor tibi in populis, Domine. Populos autem intellige Judaeos. Et psallam tibi in nationibus. De nobis dicit. Judaeos enim illos dicit, qui primi ex Judaeis crediderunt. Et videte ordinem: Primum laudat Deum in populis, et postea laudat Dominum in nationibus. Primum enim ex Judaeis crediderunt, et postea crediderunt ex gentibus. phim, Cherubim, Potestates, Dominationes sunt quidem sanctae, sed indigent misericordia creatoris sui. Non detraho angelis, sed creatorem praedico, siquidem ipsi angeli libenter audiunt praedicari eorum creatorem. Et aliter possu
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ suũ fudit dñs quasi oleũ mĩȩ. &
nus diaboli. Quos redemit de manu
inimici. Hos autẽ om̃s quos redemit
de manu inimici. incunctis regionib
tenebantur in manu inimici. De regio¬
nib congregauit eos. In toto orbe manꝰ
diaboli possidebat nos. Asolis ortu s ꝙ¬
casu. ab aquilone & mari. Uidetur qͥt
quatuor dixisse climata. orientẽ. scc̃i¬
dentẽ. & meridiem. & boreã. hoc est
quatuor climata mundi. s ñ ita p̃s
continet. Hic enĩ habet. a solis ortus
occasu. Ecce duo climata. Abaquilont
hoc ẽ aseptentrione. Ecce tria climai
Et mari. Mare utiq in occidente a
Ecce uidete qm̃ occidentẽ bis noma¬
uit. & meridiem nec semel. Quare:
tria climata nominauit. & unũ nols
nũcupare: Legit᷑ ĩ abacuc. Ds̃ ab austro und

Expanded text:
guinem suum fudit Dominus quasi oleum misericorguinem suum fudit Dominus quasi oleum misericornus diaboli. Quos redemit de manu inimici. Hos autem quos redemit de manu inimici, in cunctis regionibus tenebantur in manu inimici. De regionibus congregavit eos. In toto orbe manus diaboli possidebat nos. A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. Videtur quidem quatuor dixisse climata: Orientem, Occidentem, Meridiem, et Boream: haec sunt quatuor climata mundi. Sed non ita psalmus continet. Hic enim habet: A solis ortu et occasu: Ecce duo climata: Ab aquilone, hoc est, a septentrione: Ecce tria climata. Et mari. Mare utique in occidente est. Ergo videte quoniam occidentem his nominavit, et meridiem nec semel. Quare igitur tria climata nominavit, et unum noluit nuncupare? Legimus in Abacuc: Deus ab austro veniet
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptor. ⁊ p̃ciũ n dicit qͥ redẽpti st. lyse redemiit.
ipse dat precium sanguinem suumt
Quare dedit preciũ sanguinẽ suũ. Ut
redimeret nos de manu inimici. Capti-¬
ui enĩ tenebamur inmanu diaboli. Prop¬
t̾ea autẽ ille uenit & redemit nos. ut libe¬
raret nos de manu diaboli. Quos redemit
de manu in imici. ut destruat inmucuor
cus homo suꝑseminauit zizania. lnumicꝰ aũ dia
sp̾tea manu sua uos tenet. ñ quia diligit
send quia oderit. Quos redemit de ma¬
nu inimici. Grandis maiestas. & grandis
potentia sanguinis dñi. qui soluit manũ
diaboli. Quomodo enĩ sunt aliqua ani¬
malia & stringunt aliquid intra se int᷑¬
inclusũ. hoc dicunt medici & phisici.
ut nisi fractũ fuerit ase ñ diuidetur.
nec dimittit illud quod intrinsecus
clausum tenet. si autẽ missũ fuerit ole¬
um statim dissoluitur. & quod stric tuor
fuerat dissipat᷑. & diuiditur in partes.
sic & manũ durissimã diaboli. soluit
sanguis xp̃i. Nolebat nos dimittere. san¬

Expanded text:
Redemptor et pretium. Dicant qui redempti sunt. Ipse redemit: ipse dat pretium sanguinem suum. Quare autem dedit pretium sanguinem suum? Ut redimeret nos de manu inimici. Captivi enim tenebamur in manu diaboli. Propterea autem ille venit et redemit nos, ut liberaret de diaboli manu. Quos redemit de manu inimici, ut destruat inimicum us homo superseminavit zizania. InimPropterea manu sua nos tenet: non quia diligit, sed quia odit. Quos redemit de manu inimici. Grandis majestas et grandis potentia sanguinis Domini, qui solvit manum diaboli. Quomodo enim sunt aliqua animalia quae stringunt aliquid intra se inclusum, quod dicunt et medici, et physici, ut nisi fractum fuerit, a se non dividitur, nec dimittit illud quod intrinsecus clausum tenet: si autem missum fuerit oleum, statim dissolvitur, et quod strictum fuerat dissipatur et dividitur in partes: sic et manum durissimam diaboli solvit sanguis Christi. Nolebat nos dimittere diabolus. San
Abbreviated transcription (Latin):
lestib satiauit. Sedentes intenebris ꝙ
umbra mortis. uinctos inmendicitate
ẜ ferro. Uinctũ enĩ erat humanũ genꝰ
catenis criminũ. & carceri diaboli man¬
cipatũ: E cur hoc acciderit. uide quid
sequitur. Quia exacerbauer̃ eloquium
dni. quȩ mandauerat non custo dientes.
Et consiliũ altissimi irritauer̃. qđ dederat
ut eligerent uitã. Et humiliatũ ẽ in labo¬
rib cor eoꝵ. quia ñ exaltabantur inoꝑib
dei. Infirmati sunt nec fuit qui ad uua¬
ret. eo qđ indm̃ firmi ñ erant. nec eũ reqͥ¬
rerent. qui uerus ẽ medicus. Et clama¬
uer̃ ad dnm cũ tribularent᷑. & de necessita¬
tib eoꝵ liberauit eos. Defecit post origina¬
le peccatũ humanũ genus. iterata uice
ñ obseruans legem traditã ꝑ moysen.

Expanded text:
. Sedentes in tenebris et umbra mortis: vinctos in mendicitate et ferro. Vinctum enim erat genus humanum catenis criminum, et carceri diaboli mancipatum. Et cur hoc accidit? Vide quid sequitur. Quia exacerbaverunt eloquium Domini. Quae mandaverat, non custodientes. Et consilium Altissimi irritaverunt. Quod dederat ut eligerent vitam. Et humiliatum est in laboribus cor eorum. Quia non exaltabantur in operibus Dei. Infirmati sunt nec fuit qui adjuvaret. Eo quod in Deum firmi non essent: nec eum requirerent, qui verus est medicus. Et clamaverunt ad Dominum dum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Defecit post originale peccatum humanum genus: iterata vice non observans legem traditam per Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
st ut scians quia ꝓprie de uocatione genti¬
um scribitur & de expussione uideoꝵ. in
equentibus ipsius psalmi scriptũ est.
Posuit flumina indeserto. uidelicet iu¬
dꝵ. Errauer̃ insolitudine in inaqͦso.
simus : Diximus quȩ eẽtꝰ aquȩ. diximꝰ
que eent flumina. Uiam ciuitatis ha-¬
bitaculi ñ inuener̃. esurientes & sitien¬
res. Exponamꝰ quomodo gentiũ popłs
fuerit indertb ubi non erant aquȩ. hoc
ẽminaquoso. & quomͦ uiã eiuitatis habi¬
tculi ñ inuener̃ esurientes & sitientes.

Expanded text:
Et ut sciatis quia proprie de vocatione gentiEt ut sciatis quia proprie de vocatione gentium scribitur, et de expulsione Judaeorum, in sequentibus ipsius psalmi scriptum est: Posuit flumina in desertum, videlicet Judaeorum. Erraverunt in solitudine in inaquoso. ximus quae essent flumina. Viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes. Exponamus quomodo gentium populus fuerit in deserto, ubi non erant aquae, hoc est, in inaquoso, et quomodo viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes.
Abbreviated transcription (Latin):
ab austro ueniet. Si autẽ ds̃ ab austri
ueniet. quomodo nunc dr̃. asolis ori
& nothus tacitus est: Asolis ortu &. or¬
casu. dm̃ anĩ dico uobis. quia multuer¬
nient aboriente &. occidente. & riĩ¬
bent insinu abrahȩ. filii autẽ gene¬
rationis huiꝰ longe erunt. A solis or¬
tu & occasu. utiq alienigene. Et ab
aquilone. Aquilo durissimus uentius
est. nomine autẽ dexter uocatur. ab
aquilone inquit exardescent mala
suꝑ terrã. Mare legimus s in numet
& in exodo. ⁊ in om̃i scrͥptura scã. s
ubicũq mare auditis. scd̃m climata se¬
ꝑ inteslit᷑ occidens. A situ enĩ hierł̃m
mare hoc magnũ qđ dr̃: qm̃ in occi¬
dente est. Uidete gͥ mysteriũ scrio¬
turarum. In istolocobis occidens no¬
minatur. & nec semel nothus. Quatt¬
hoc dicitur: Ilm̃ populus iudeorus
inisfo psdlimno ñ seribit᷑ uocandus. s tantum
gentium. deniq quid dicit: Errauerunt
nblitudine iniaquoso. uiani ciuitatis ha¬
hnaculi ñ inuener̃. Esurientes & sicientes.

Expanded text:
autem Deus ab austro veniet: quomodo nunc dicitur, A solis ortu  notus tacitus est. A solis ortu et occasu. Amen, amen dico vobis, quia multi venient ab oriente et occidente, et recumbent in sinu Abrahae: filii autem generationis hujus longe erunt . A solis ortu et occasu: utique alienigenae. Et ab aquilone. Aquilo durissimus ventus est: nomine autem dexter vocatur. Ab aquilone, inquit, exardescent mala super terram . Mare legitur in Numeris, et in Exodo, et in omni Scriptura sancta, et ubicumque mare auditis, secundum climata semper intelligitur occidens. A situ enim Jerusalem mare hoc magnum, quod dicitur, in occidente est. Videte igitur mysterium Scripturarum. In isto loco bis occidens nominatur, et nec semel notus. Hoc quare dicitur? Quoniam populus Judaeorum in isto psalmo non scribitur vocandus, sed tantum gentviam civitatis habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iste sensus. s ego aliud intelligo. Qñ eralta¬
tus fuero. quando crucifixus fuero. tunc
om̃s traham adme. Ut liberent᷑ dilecti
tui. Omira intelligentia. Propterea cruci¬
figitur dñs. & exaltatur: ut liberentur elec¬
ti eius. Ut liberent᷑ inquit dilecti tui.
exaltare suꝑ cȩlos d̾s. factũ ẽ quod petuu¬
moyse. auditur in apostolo. Et uerius di¬
co. locutus ẽ infilio suo. Quid gͦ locutus
est ds̃ : Hȩc quȩ sequuntur. Exaltabor.⁊
diuidã siccimam. Propt̾ea inquid crucifi¬
gor. ut diuidam siccimã. Siccima int̾pre¬
tatur in nr̃a lingua humeri. Humeri
autem interp̃tant᷑ oꝑd. Sensus gͦ iste
est. Propt̾ea crucifigor ut oꝑa mea diui¬
dam scĩs meis. Propt̾ea crucifigor. ut
iugũ meũ suaue. & onus meũ leue im¬
ponã suꝑ ceruices hominũ. fecisti dñe
quod pollicitus es. Exaltatus es &diuisis¬
ti siccimã. Et conuallẽ tab̾naculoꝵ di¬
metiar. Uere dñs o saluator nr̃ in hãc

Expanded text:
 iste sensus, sed ego aliud intelligo. Quando exaltatus fuero, quando crucifixus fuero, tunc omnes traham ad me. Ut liberentur dilecti tui. O mira intelligentia! Propterea crucifigitur Dominus, et exaltatur, ut liberentur dilecti ejus. Ut liberentur, inquit, dilecti tui. Exaltare super coelos, Deus. Factum est quod petiviMoyse, auditur in apostolo; et verius dico: Locutus est in Filio suo. Quid ergo locutus est Deus? Haec quae sequuntur. Exaltabor et dividam Sicimam. Propterea, inquit, crucifigor, ut dividam Sicimam. Sicima interpretatur in nostra lingua, humeri. Humeri autem interpretantur, opera. Sensus ergo iste est: Propterea crucifigor, ut opera mea dividam sanctis meis. Propterea crucifigor, ut jugum meum suave, et onus meum leve imponam super cervices hominum. Fecisti, Domine, quod pollicitus es. Exaltatus es et divisisti Sicimam. Et convallem tabernaculorum dimetiar. Vere Dominus et Salvator noster in hanc
Abbreviated transcription (Latin):
uenirent ad ciuitatẽ. esurientes. i sini
sfecer̃ scrutantes scrutinia. Defecert̃.
quesier̃. & ñ inuenerunt. & inesurie
sua & siti uiam ciuitatis habitaculi ñ
iuener̃. Esurientes & sicientes. M ulti
fuer̃ qui reꝓmiser̃ istam ui am quȩ
auceret ad ciuitatẽ. Promisit socrates.
pmisit plato. ꝓmisit aristotiles. ł mo̾re-¬
usa quȩ fluebat sanguinẽ. multos que¬
siuit medicos. &. anullo sanari potuit.
uiam ciuitatis habitaculi ñ inuenert̃.
Poctrina illoꝵ mag̃ faciebat famem
ueritatis quã saturitatis. E mo̾reusa

Expanded text:
venirent ad civitatem: esurientes quaesierfecerunt scrutantes scrutinio . Defecerunt, quaesierunt, et non invenerunt, et in esurie sua et siti, viam civitatis habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes. Multi fuerunt qui repromitterent istam viam quae deduceret ad civitatem. Promisit Socrates, promisit Plato, promisit Aristoteles. Haemorrhousa quae fluebat sanguine , multos quaesivit medicos, et a nullo sanari potuit. Viam civitatis habitaculi non invenerunt. Doctrina illorum magis famem faciebat veritatis, quam sat
Abbreviated transcription (Latin):
rat uniuersam substantiã suã. hoc ẽ eccłia
de gentib congregata. quia anima eius
in ipsa defecit. damauit ad dnm̃ cũ tribu¬
laretur. Tactus fimbriȩ dnĩ. clamor cre¬
dentis fuit. Et clamauer̃. Ad dnm̃ inquid
Tunc exaudimur adño. quando ñ simpler
uox. s tribulatio clamat ad dnm̃. Et de¬
duxit eos inuiam rectã. Quia uiã ciui¬

Expanded text:
am universam substantiam, hoc est, Ecclesia de gentibus congregata: quia anima ejus in ipsa defecit, clamavit ad Dominum cum tribularetur. Tactus fimbriae Domini, clamor credentis fuit. Et clamaverunt ad Dominum Tunc exaudimur a Domino, quando non simplex vox, sed tribulatio clamat ad Dominum. Et eduxit eos in viam rectam, ut irent in civi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia contriuit portas ȩreas ꝙ uectes
ferreos confregit. Uisitauit enĩ nos ori¬
ens exalto. & illuminauit erroꝵ tene¬
bras. disrupitq legis catenas. ut libero ar¬
bitrio seruiremus. Suscepit eos de uia
iniquitatis eoꝵ. Obserauerat gͥ diabolus
ualidissimis seris suarũ ediũ ereas ual¬
uas. ne ab eius iure egredi ualeret genus
humanũ. Quȩ omĩa ut diximus. sua do¬
minus uisitatione contriuit. suscipiens
eum inse. Propter in iusticias enĩ suas
humiliati sunt. ut exaltarentur in eo.
Omem̃ escam ab ominata ẽ anima eoꝵ:
ẜ appinquauert̃ usq ad portas mortis.
Et clamauer̃ ad dnm̃ cũ tribularentur.

Expanded text:
portas aereas, et vectes ferreos confregit. Visitavit enim nos oriens ex alto , et illuminavit errorum tenebras, disrupitque catenas legis, ut libero arbitrio serviremus. Suscepit eos de via iniquitatis eorum. Obseraverat igitur diabolus validissimis seris suarum aedium aereas valvas, ne ab ejus jure egredi valeret genus humanum. Quae omnia, ut diximus, sua Dominus visitatione contrivit, suscipiens eum in se. Propter injustitias enim suas humiliati sunt. Ut exaltarentur in eo. Omnem escam abominata est anima eorum, et appropinquaverunt usque ad portas mortis. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur,