comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜau̾it. significauit uet̾em legẽ. sine iusse. Lix¬
qr nõ dum sp̃italib. sed adhuc carnalib
turbe quinq milia homiinũ fuerũt. scitẽ qr ꝑ
moysen lexip̃a datãẽ. Moyses enĩ qͥnq libros
scripsit. Et qd̾ ordeacei erant panes bene signifi¬
cauit uł ip̃am legem que ita data erat ut in
ea uitale anime alum̃tum corporalib sacra¬
m̃tis obtegeret᷑. Oidei enĩ medulla tenacis¬
sima palea tegit᷑. ut ip̃m ppłm nõ dũ expolia¬
tũ carnali desid̾io qd̾ tanqm palea cordi eĩ
inherẽbat .i. nõ dum corde cirrumcisus. itaut
nec trituratio tribislattonũ cũ ꝑ deserta. xl¬
ĩtegipenta deponeret. sic̃ neq ordeũ aree tri¬
tura paleari tegumine exuitur. Itaꝙ illi ppło
congruent᷑ lex talis data est. duo aũ pisces qui
soporem suauem pani dabantiduas ulas ꝑsonas
indentur significare quib ppłs ille rta estrat
ut ꝑ eas consilioꝵ moderamen a cciret᷑ renam
sciliet ⁊ saceidotalem. Ad quas ⁊̃ lacro scaatia

Expanded text:
avit, significant veterem legem: sive quia nondum spiritualibus, sed adhuc carnalibusturbae quinque millia hominum fuerunt : sive quia per Moysen lex ipsa data est; Moyses enim quinque libros scripsit. Et quod hordeacei erant panes, bene significant, vel ipsam legem, quae ita data erat, ut in ea vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur; hordei enim medulla tenacissima palea tegitur: vel ipsum populum nondum exspoliatum carnali desiderio, quod tanquam palea cordi ejus inhaerebat; id est, nondum corde circumcisum, ita ut nec trituratione tribulationum, cum per deserta integumenta deponeret, sicut nec hordeum areae tritura illo paleari tegmine exuitur. Itaque illi populo congruenter lex talis data est. 2. Duo autem pisces, qui saporem suavem pani dabant, duas illas personas videntur significare, quibus populus ille regebatur, ut per eas conciliorum moderamen acciperet; regiam scilicet et sacerdotalem, ad quas etiam sacrosancta illa
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs in hac similitisdine in qua de iuiro ⁊ muli¬
ereloquit᷑. qm̃ muł̾r tenetur lege iuiri. ẽria q̃dam
consideranda cõmendat. mulierem. uirũ ⁊ legem.
milierem scilicet subiugatam uiro ꝑuintulum
legis. quo uinculo morte uiri liberatur. ut cui
uult mibat. Sic enĩ ditit. Mułr enĩ sub uiro
uiuo marito: unicta ẽ legi. Si aũ mortuus fu̾it
uir eius euacuata ẽ alege iuiri. Igitur uiuente¬
aũ mortuus fu̾it uir eius. liberata ẽ alegent
nõ sit adultera. si fu̾it cũ alio uiro. Huc usꝙ
sumlitudo ẽ. Deinde incipit rem loqui ciu ex¬
planande ac ꝓbande similitudinẽ induxit. inqͣ
etiam re tria smilit̾ attendenda sũt. homo pec¬
catum lex. ẽam diu enĩ dicit ẽẽ sub lege hõiẽ¬

Expanded text:
s in hac similitudine, in qua de viro et muliere loquitur, quoniam mulier tenetur lege viri, tria quaedam consideranda commendat; mulierem, virum, et legem: mulierem scilicet subjugatam viro per vinculum legis, quo vinculo morte viri liberatur, ut cui vult nubat. Sic enim dicit: Mulier enim sub virouiuo marito uincta est legi. si autem mortuus fuerit maritus, euacuata est a lege mariti. ergo uiuenter ejus, liberata est a lege, ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro. Huc usque similitudo est. Deinde incipit rem loqui, cui explanandae ac probandae similitudinem induxit. In qua etiam re tria similiter attendenda sunt; homo, peccatum, lex. Tamdiu enim dicit sub lege e
Abbreviated transcription (Latin):
discipline ꝑceptio usu roborata atq firmata. uł
hĩtum corporis scd̃m quẽ dicimis aliũ alto cẽ
suculentiorem ⁊ ualidiorem q̃ magis ꝓprie hĩtu¬
do dici solet. Uł hĩtum eoꝵ q̃ menbris nr̃is ac
comodantur extrinsetus. scd̃m quẽ dictm̃ uesti¬
tum calciatũ. armatũ. ⁊ si quid eiusmodi est.
In quib om̃ib generib siguidẽ nom̃ hoc ductũ
ẽ ab ało uerbo qd̃ est hr̃e manifestũ ẽ in ea re
dici hĩtum que accidit alicui. ita ut eã possit ⁊
nõ hr̃e. Nam ⁊ doctrina accidit animo. ⁊ succꝰ
posset eẽ animus. si ei doctrina nõ accid̾it. ⁊exile
et nudus sine ueste. ⁊ inermis siue armis. ⁊ pe¬
de nudo sine calciam̃tis eẽ homo possit. Hitus gͤ
in ea re dicit᷑ que nobis ut habeatur accidit.¬
Uerumptñ hoc int̾ est. qd̾ quedam eoꝵ q̃ accidt̃
nobis ut ħĩtum faciant nõ mutant᷑ a nõbis.
s ip̃a nos mutant in se ip̃a integra. ⁊ ĩ concus¬
sa manentia. Sicuti cũ sap̃ia accidit homini

Expanded text:
disciplinae perceptio usu roborata atque firmata; uel habitum corporis, secundum quem dicimus alium alio esse suculentiorem et ualidiorem, quae magis proprie habitudo dici solet; uel habitus eorum quae membris nostris commodantur extrinsecus, secundum quem dicimus uestitum, calciatum, armatum et si quid eius modi est. in quibus omnibus generibus — si quidem nomen hoc dictum est ab illo uerbo, quod est habere — manifestum est idici habitum, quae accidit alicui, ita ut eam possit etiam non habere. Nam et doctrina accidit animo, et succus posset esse animus, si ei doctrina non accederet accideet nudus sine veste, et inermis sine armis, et pede nudo sine calceamentis esse homo potest. Habitus ergo in ea re dicitur quae nobis ut habeatur acceditmen hoc interest, quod quaedam eorum quae accidunt nobis, ut habitum faciant, non mutantur a nobis, sed ipsa nos mutant in se, ipsa integra et inconcussa manentia: sicuti sapientia, cum accidit homini,
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cat. Nam añ passionem de reticulo d̾r misso
ĩ mare qui tantũ pisciũ ceperunt ut uix ad litꝰ
trahendo ꝑdutent ut ⁊ retia rumperent᷑. nõ enĩ
missas in dext̾am partẽ. ht̃ enĩ multos malos
gnificet. Sitod aũ rupta sũt retia caritate uio¬
ubi om̃s ꝑfecti atq sc̃i futuri sunt iussit muti
retia in dexterã partem ⁊ capti sumt ĩgentes pisces.
magni eẽnt nõ sũt recia disrupta. Hoꝵ magni¬
qͥnquagenario num̃o cõmendari. Quia enĩ nõ
opus ent tũc corporalib adium̃tis. ⁊ aĩo contite¬
numero trinitas additur. qr om̃is ista ꝑfectio
ĩ noĩe pr̃is ⁊ filii ⁊ sp̃t scĩ consecrata ẽ. ita fuĩt¬

Expanded text:
icat. nam ante passionem de reticulo dicitur misso in mare, quia tantum piscium ceperunt, ut uix ad litus trahendo perducerent, ut et retia rumperentur. non enim missa sunt in dextram partem; habet enim multos malos gnificaret. Quod autem rupta sunt retia charitate vioubi omnes perfecti atque sancti futuri sunt, jussit mitti retia in dextram partem, et capti sunt ingentes pisces cmagni essent, retia non sunt disrupta. Horum magniquinquagenario numero commendari. quia enim non opus erit tunc corporalibus adiumentis et animo continenumero trinitas additur, quia omnis ista perfectio in nomine patris et filii et spiritus sancti consecrata est; ita fi
Abbreviated transcription (Latin):
passio inqͣnͣtum ip̃a passione patimutꝰ ñ ẽ peccatũ
et si patim᷑ timorem nõ ẽ peccatũ. tanqm si dice¬
retur. si bipes ẽ: nõ ẽ pecus. Si gͦ p̃p̃ea hoc nõ estcõ¬
seq̃ns. qr sunt multa pecora bipedia. pp̃ea ⁊ illo
nõ ẽ conseq̃ns: qr sũt multa peccata q̃ patiminꝰ
Hot enĩ ccͣdicit᷑ nõ ẽẽ conseq̃ns ut si patiĩ tuorẽ
ideo nõ sitpeccatũ. Tu aũ dicis conseq̃ns ẽẽ ut si
patimur timorẽ nõ sit peccatũ cũ tamẽ ꝯcedas
aliqͣ eẽ peccata que patimur. Cum qui ut nult¬

Expanded text:
io, in quantum ipsa passione patimur, non est peccatum: sic et si patimur timorem, non est peccatum. Tanquam si diceretur, Si bipes est, non est pecus. Si ergo propterea hoc non est consequens, quia multa sunt pecora bipedia; propterea et illud non est consequens, quia multa sunt peccata quae patimur. Hoc enim contra dicitur, non esse consequens ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum. Tu autem dicis consequens esse ut si patimur timorem, non sit peccatum; cum tamen concedas aliqua esse peccata quae patimur.
Abbreviated transcription (Latin):
gitimi. qm̃ nõ eos error uitio ꝓprio sed dei arti¬
fitio natura contribuit. Cum aũ quisqͥs uene¬
rit ad eam etatem ut iam possit capax ẽẽ rõnis
siueritatẽ statim comp̃hendere potuerit. nõ iã
allis sensib rectorib. s hẽbit uirũ sp̃m rõna¬

Expanded text:
gitimi, quoniam non eos error vitio proprio, sed Dei artigitimi, quoniam non eos error vitio proprio, sed Dei artificio natura contribuit. Cum autem quisque venerit ad eam aetatem cui vita possit capax esse rationis, si veritatem statim comprehendere potuerit, non jam illis sensibus rectoribus utitu
Abbreviated transcription (Latin):
dos illos qͥnꝙ lĩbros. s sp̃ĩtalit᷑ intelligendos
multo autdius amplectat᷑. Est gͦ alĩ intellc̃s.¬
ut qͥnq uiri intelligantur qͥnq corporis sensus.
Unus qui ad oculos ꝑtinet que lucẽ istam uisi¬
bilem ⁊ quoslibet colores formasꝙ corpoꝵ c̾nimꝰ.
alter ẽ auriũ quo uocũ ⁊ oĩum sonoꝵ mom̃ta
sentimus. Tercius nariũ quo uarra odoꝵ suaui¬
tate delectam̃. Quartits in ore gustatus dulcia
et amara sentit. ⁊ oĩum sapoꝵ ht̃ examen. Qn¬
tus ꝑtotũ corpꝰ tangendo ca diuidicat. calida
et fcigida moslia ⁊ dura. leiua ⁊ asꝑa. ⁊ quicꝙͥ
aluid ẽ qd̾ tangenda sentimꝰ. Istis itaꝙ carnali¬
b qͥnq sensib ꝑma hominus etas imbuitus
necessitate nature mortalis. qua ita post pet̾mi
pͥmi hominis nati sumꝰ ut nõ dũ redditu luice
netc̃e ẽ ẽẽ infantes. ꝑuulos. pueros. qͥ nõ dum
possunt acciꝑe rõnem. Et qr naturales sũt isti
sensus qui primã etatẽ regunt. ⁊ deo artifice

Expanded text:
 illos libros, sed spiritualiter intelligendos, multo avidius amplectatur? 7. Est ergo alius intellut quinque viri intelligantur quinque corporis sensus: unus qui ad oculos pertinet, quo lucem istam visibilem et quoslibet colores formasque corporum cernimus; alter aurium, quo vocum et omnium sonorum momenta sentimus; tertius narium, quo varia odorum suavitate delectamur; quartus in ore gustus, qui dulcia et amara sentit, et omnium saporum habet examen; quintus per totum corpus tangendo dijudicat calida et frigida, mollia et dura, levia et aspera, et quidquid aliud est quod tangendo sentimus. Istis itaque carnalibnecessitate naturae mortalis, qua ita post peccatum primi hominis nati sumus, ut nondum reddita luce necesse est esse infantes et parvulos pueros, qui nondum possunt accipere rationem. Et quia naturales sunt isti sensus, qui primam aetatem regunt, et Deo artifice
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m illa mułr errore tenebatur q̃ significat
gari. post temꝑa illa .u. carnaliũ sensuum
quib pͥma etãs ut diximus regitur. nõ eam s¬
ubum dei accepat ĩ coniugiũ. s complexu ad¬
ulteruo diabosus obtunebat. Itaq illi dñs dit̃.
uidens eam ẽẽ carnalẽ .i. carnalit᷑ saꝑe. Uade
uoca uirũ tuũ ⁊ ueni huc .i. remoue te ab
affectione carnali in qua nũt constituta es.
unde nõ potes intelligere que loquor. ⁊ uoca
enĩ anime qͣi maritus quodã modo sp̃c hõis
qui animalem affectionẽ tanqͣm coniugem
regit nõ slle sp̃c scus qui tũ patre ⁊ filio ĩ cõ¬

Expanded text:
m illa mulier errore tenebatur, quae significgari, post tempora illa quinque carnalium sensuum, quibus prima aetas, ut diximus, regitur, non eam verbum Dei acceperat in conjugium, sed complexu adulterino diabolus obtinebat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est, carnaliter sapere: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Id est, remove te ab affectione carnali, in qua nunc constituta es, unde non potes intelligere quae loquor: Et vocenim animae quasi maritus quodammodo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam conjugem regit: non ille Spiritus sanctus, qui cum Patre et Filio incom
Abbreviated transcription (Latin):
Qui credit ĩ me sicut dicit scriptura. flumina de
itentre eius fluent a que uius. Conseqͣnter om̃ino
qui credit ime inquit flumina de uentre eiꝰ fluẽt
aque uiue. qr pͥmo credimus ut hec dona merea¬
itur. Het ergo flumina aque uiue que illi mulli¬
eri uolebat dare merces ẽ fidei qm prius milla fitie¬
bat. Cuiꝰ aque uiue int̾pretationẽ ita subicit. Hoc
aũ dicebat inquit de sp̃u quẽ accepturi erant᷑ hu
sicut alia scriptura dacit. Ascendens in altũ cap¬
tiuam duxit captinitatem. dedit dona hõib¬
S ad hut uła mułiꝰ carnalit̾ sapit. Sic enĩ res¬
pondit. Dñe neꝙ hauritoriũ habes ⁊ puteus
altus ẽ. Unde mͣ habes dare aqm uiitam. Numꝙͥ
tu maior es patre nr̃o iacob: qui dedit nobis
hunc puteum. ⁊ ip̃e exeo bibit. ⁊ filii eius ⁊
pecora eus Nunt u̾o iam dñs exponit qͥd dixe¬
rit. Om̃is inquit qui biberit ex aqua ista sitiet
eo fons aque salientis inuitam et̾nam. S ad¬

Expanded text:
Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Consequenter omnino, qui credit in me, inquit, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae, quia primo credimus, ut haec dona mereamur. Haec ergo flumina aquae vivae, quae illi mulieri volebat dare, merces est fidei quam prius sitiebat. Cujus aquae vivae interpretationem ita subjicit: Hoc autem dicebat, inqusicut alia Scriptura dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem; dedit dona homiSed adhuc illa mulier carnaliter sapit. Sic enim respondit: Domine, neque hauritorium habes, et puteus altus est. Unde mihi habes dare aquam vivam? Nunquid tu major es Patre nostro Jacob, qui dedit nobis hunc puteum, et ipse ex eo bibit, et filii ejus, et pecora ejus? Nunc vero jam Dominus exponit quid dixerit: Omnis, inquit, qui biberit de aqua ista, sitieteo fons aquae salientis in vitam aeternam. Sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut indigentiam rerũ corporalium molestet ani¬
mam. ⁊ quibdam motib exip̃a indigentia ue¬
mentib appetenda t̾rena sollicitet. quib tan
qm uim exhibentib mens ad illicita facienda
nõ consentit. Que iam seruit legi dei ⁊ sub gr̃a
constituta ẽ. Ad hoc enĩ ualet qd supͣ dictũ est
mente seruio legi dei carne aũ legi pͥeccati. Et
ille homo nĩc describitur ẽẽ sub gr̃a q̃ nõ dũ
ht̃ ꝑfectam pacẽ. que corporis resuirõne ⁊ ĩmu¬
ratione futura ẽ. Restat ergo ut de ip̃a pace di¬
cat resurrõnis corꝑis que qͣita ẽ actio. si tam̃
eam actionem dici oportet que sũma qui es est.
Sequit᷑ enĩ ⁊ dicit. Si ergo spt eius qui suscita¬
uit ih̃m amortuis hĩtat ĩ nobis. qui suscita¬

Expanded text:
ut indigentia rerum corporalium molestet animam, et quibusdam motibus ex ipsa indigentia venientibus, ad appetenda terrena sollicitet. Quibus tamen quamvis existentibus mens ad illicita facienda non consentit, quae jam servit legi Dei, et sub gratia constituta est. Ad hoc enim valet quod supra dictum est, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Et ille homo nunc describitur esse sub gratia, qui nondum habet perfectam pacem, quae corporis resurrectione et immutatione est futura. 7. Restat ergo ut de ipsa pace dicat resurrectionis corporis, quae quarta est actio; si tamen eam actionem dici oportet, quae summa requies est. Sequitur enim, et dicit: Si ergo Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis; qui suscita
Abbreviated transcription (Latin):
medicus. sed male hñtib. Eigo eoꝵ fidem sitit pro
mulier da mͥ bibere ⁊ ut noius quid fitiebat
dñs nr̃. post paululum ueniunt discipłi eius
qui prexerant inciuitatem ut cibos emerenti. ⁊
dicunt ei. Rabbi manduca. Ille aũ dixit eis. Egt
habeo escam manducare qͣm uos nescitis. dicunt
ergo discipłi enus ad altutrũ. Num quid aliquis¬
ei attulit mandiccare: Dicit eis iłx. Ecous m̃s ẽ¬
ut faciam uoluntatẽ eius qui misit me. ⁊ ut ꝑfici¬
am opus eiꝰ. Numquid hic intelligitur hic alia
uoluntas patris qui eũ misit. ⁊ opus euis qd̃ se
ꝓfitere uesse respondit nisi ut nos ad fidem suã
aꝑnitioso mundi errore conuerteret. Qualis est
cĩb eus talis ⁊ potus. Qua pp̃ hoc in illa mulie¬
re sitiebat ut faceret in ea uoluntatẽ pr̃is. ⁊ psi¬
ceret opus eius. S carnalit̾ intelligens respondit
Tu cũ sis uideus qũo ame bibe poscis. cũ simu¬

Expanded text:
medicus, sed male habentibus. Ergo eorum fidem sitit, promedicus, sed male habentibus. Ergo eorum fidem sitit, proMulier, da mihi bibere. Et ut noveris quid sitiebat Dominus noster post paululum veniunt discipuli ejus, qui perrexerant in civitatem, ut cibos emerent, et dicunt ei: Rabbi, manduca. Ille autem dixit eis: Ego aliam habeo escam manducare, quam vos nescitis. Dicunt ergo discipuli ejus ad alterutrum: Nunquid aliquis attulit ei manducare? Dicit eis Jesus: Meut faciam ejus voluntatem qui me misit, et ut perficiam opus ejus. Numquid hic intelligitur alia voluntas Patris, qui eum misit, et opus ejus quod se perficere velle respondit, nisi ut nos ad fidem suam a pernicioso mundi errore converteret? Qualis est ergo cibus ejus, talis et potus. Quapropter hoc in illa muliere sitiebat, ut faceret in ea voluntatem Patris, et perficeret opus ejus. Sed carnaliter intelligens respondit: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis, cum sim mu
Abbreviated transcription (Latin):
fatigatus uenitad puteum infirmitatẽ camis signi¬
ficati Qd̾ sedit humilitatẽ qr ⁊ in becillitatẽ catius
ꝓnobis suscepit. ⁊ homo hominib tam humilit᷑
apparere dignatus ẽ. Dehac infirmitate carnts
ꝓpła dicit. homo in plaga positus ⁊ sciens ferre ĩ¬
becillitatem. de humilitate uo apłs loquit᷑ dicẽs
Hunuiliauit se fcũs subditus usꝙ ad mortem. qm¬
qmͣ illud qd̃ sedit. qm̃ solent sed̾e doctores. possit
alio intellectu. nõ humilitatis modestiam.sed ma¬
gistri demonstrare ꝑsonam. S queri pot᷑ quate
amuliere samaritana que aque implende gũa
uenerat bibere postulauerit. cũ ip̃e postea sp̃itat
fontis affluenitam se petentib dare posse p̃dicaue¬
rit. ꝯ scilicet siciebat iłx muflieris ille̾ fidem q̃¬
qm̃ samaritana erat. ⁊ solet samaria ydolatuie
dñs nr̃ ut gentiũ multitudinẽ que simulachris
seruiebat admunim̃tum fidei xp̃iane ⁊ incorrupte
religionis adduceret. Nõ enĩ est inquit sanis opus

Expanded text:
fatigatus venit ad puteum, infirmitatem carnis significat; quod sedit, humilitatem, quia et imbecillitatem carnis pro nobis suscepit, et homo hominibus tam humiliter apparere dignatus est. De hac infirmitate carnis Propheta dicit: Homo in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem; de humilitate vero Apostolus loquitur dicens: Humiliavit se, factus subditus usque ad mortem . Quanquam illud quod sedit, quoniam solent sedere doctores, possit alio intellectu non humilitatis modestiam, sed magistri demonstrare personam. Sed quaeri potest quare a muliere Samaritana, quae aquae implendae gratia venerat, bibere postulaverit, cum ipse postea spiritalis fontis affluentiam se petentibus dare posse praedicaverit? Sed scilicet sitiebat Deus mulieris illius fidem, quoniam Samaritana erat, et solet Samaria idololatriae esus Dominus noster ut gentium multitudinem, quae simulacris servierat, ad munimentum fidei Christianae et incorruptae religionis adduceret. Non enim est, inquit, sanis opus
Abbreviated transcription (Latin):
uita que scd̾m carnem temꝑali conditõe pagit᷑
sexta etate senectute concluditur. Qua senectute
reꝑator aduenitiut moriente .s. uet̾i homine no¬
uũ i se constitueret quẽ exutũ labe t̾rena ince
lestia regna transferret. Eigo nũc puteus ut
dc̃m ẽ mundi huiꝰ t̾renũ laborem ⁊ errorem
tenebrosa ꝓfuditate ⁊ obscuritate significat
et qm̃i exterior ẽ homo uetus ⁊ nouus int̾to
dcm̃ ẽ ab apło. Et si ext̾ior homo nõ corrumpit᷑
s int̾ior renouatur de die in diem. Rectissime
om̃ino qm̃ om̃ia uisibilia ad ext̾iorem hoĩem
ꝑtinent. quib xp̃iana disciplina remuntiatur
Hora sexta uenit dñs ad puteum .i medio die
unde iam nitipit sol iste uisibilis declinare in
cccasum. qm̃ ⁊ nobis uocatis a xp̃o uisibiliũ delec¬
tatio minuitur. ut nuisebiliũ amore homo nice¬
ror recreatus ad it̾iorem lucem q̃ nũqm̃ occidit

Expanded text:
vita, quae secundum carnem temporali conditione peragitur, vita, quae secundum carnem temporali conditione peragitur, sexta aetate senectute concluditur. Qua senectute, reparator advenit; ut moriente scilicet vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum labe terrena inlestia regna transferret. Ergo nunc puteus, ut dictum est, mundi hujus terrenum laborem et errorem tenebrosa profunditate significat. Et quoniam exterior est homo vetus, et novus interior, m ab Apostolo, Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem: rectissime omnino quoniam omnia visibilia ad exteriorem hominem pertinent, quibus christiana disciplina renuntiatur hora sexta venit Dominus ad puteum, id est, medio die, unde jam incipit sol iste visibilis declinare in occasum: quoniam et nobis vocatis a Christo visibilium delectatio minuitur, ut invisibilium amore homo interior recreatus, ad interiorem lucem quae nunquam occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate auriũ. a uoluptate olfaciendi. gus¬
tandi. tangendi. S quia ista continentia par¬
tim coram deo fit ut illi placeatur ĩt̾iori
gaudio conscientte. partim coram hõib tm̃.
ut głia humana caplatur. Quinq dicunt᷑ sapi¬
entes. ⁊̃ quinq stulte. utreq tamẽ uirgines.
qr utirq continentia ẽ. qͣmuis diu̾so fomite

Expanded text:
voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gusvoluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi, sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio continentiae, partim coram hominibus tantum, ut gloria humana capiatur. Quinque dicuntur sapientes, et quinque stultae, utraeque tamen virgines, quia utraque continentia
Abbreviated transcription (Latin):
aperi nõbis. At ille respondens ait. Amẽ dico
uobis qd̃ nescio uos. Uigilate ergo qr uescitis
diem neq horam. Decem utiq iurginũ qd̾ qͥn¬
q ad mittuntur .u. excluduntur bonoꝵ ⁊ malor
discretõnem sigc̃at. Qua pp̃ si uirgmitatis nom̃
honorabile est. cur receptis exclusisq cõmune
ẽ. Deinde quid sibi usst nimerus ĩ utraq ꝑte
quinarius. quid sig̃cat oleum: Mirum indetur
qd̃ sapientes petentib ñ cõmunicant. cũ ⁊ ĩuide¬
re fas nõ sit eis que ita ꝑfecte sũt ut absponso
recipianturꝰ. quo noĩe nullo dubitante dñs ihẽ
exeo qd̃ habent p̃scribente illa sũia eiusd̾ dñi
dicentis. Om̃i poscenti te tribue. Quid ẽ aũ¬
qd̃ possit dando nõ suffid̾e utrisq Hec maxime
tant nicħ q ĩuna parte dicat᷑ quid impediat.
aliam. magna cautio ẽ adhibenda. Uidentur
itaq mͥ quinq urgines sig̃care quinq ꝑtitã
continentiã a carnis illecebris. Continendus ẽ
enĩ animi appetitus a uoluptate oculoꝵ. A

Expanded text:
nobis. At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate ergo, quia nescitis diem, neque horam . Decem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid autem significat oleum, mirum videtur. Item quod sapientes petentibus non communicant: cum et invidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut a sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante Dominus noex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis, Omni poscenti te, tribue . Quid est aud possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime rrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebenim animi appetitus a voluptate oculorum, a
Abbreviated transcription (Latin):
dixumis. Adolescentia u̾o ⁊ iuuentus ⁊ graui¬
tas .i. ab abraham usq ad dauid. ⁊ in de usq
ad tnͣsmigrationẽ in babylonẽ. ⁊ inde usq ad
aduentũ dñi quatuor denis gñonib figuran¬
tur. septimano geminato ad eamdẽ rõnem ut̾¬
usq sexus cũ quinario qui ẽ insensib corꝑis
tm̃ tenere tempis qͣntum reliq̃ om̃s etates.
Niamt cũ a sexagesimo anno senectus dicatur in¬
cipere ⁊ possit humana uita usq ad cent̃ .xx.
annos ꝑuenire. manifestum ẽ solam senͣtutem
aduentu usq infinem scl̃i quib generationib
computetur incertum ẽ. Et hoc utilit̾ deus uolu¬
dicens. diem dñi tanqm furem ĩ nocte eẽ uentu¬
rum. S tam̃ sexta etate uisitatũ ẽẽ genꝰ huma¬
nũ humili dñi aduentu suꝑius distinctis gene

Expanded text:
diximus. Adolescentia vero et juventus et gravidiximus. Adolescentia vero et juventus et gravitas, id est, ab Abraham usque ad David, et inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, et inde usque ad adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; septenario geminato ad eamdem generationem utriusque sexus, cum quinario qui est in sensibus corporis,  etiam tantum tenere temporis, quantum reliquae omnes aetates. Nam cum a sexagesimo anno senectus dicatur incipere, et possit humana vita usque ad centum viginti annos pervenire, manifestum est solam senectutem adventu, usque in finem saeculi, quibus generationibus computetur incertum est: et hoc utiliter Deus volus attestatur, dicens diem Domini tanquam furem in nocte esse venturum . 3. Sed tamen sexta aetate visitatum esse genus humanum humili D
Abbreviated transcription (Latin):
loniam usꝙ adaduentũ dñi. Sexta ab aduentu
dñ usq ad finem scłi. Sꝑanda ẽ qua ext̾ior hõ
tanqm senectute corrumpitur. qui etiã uotus
d̾. ⁊ int̾ior renouatur de die in diem. Inde reqͥes
sempit̾na ẽ. que sig̃catur salto. Huic rei cõgni¬
it qd̾ homo sexto die fcũs ẽ ad ymaginẽ ⁊ simi¬
litudinem dei Nemo aũ ignorat hoĩm uitam
iam aliquid administrantẽ cognitione ⁊ actõe
fitlari. siam ⁊ actio temeraria ẽ sine cognitione
et sine actione ignana cognitio. S pͥma uita
hominis cui milla administratio rete creditur
quinq sensib corꝑis declita ẽ. Qui sũt iisus.
auditus. olfcũs. gustus. tactus. Et ideo dite pͥ¬
me etates gen̾is humani denis generationib
defimuntur tanqm infantia ⁊ pueritia quina
tur. Sunt gͦ generationes .x. ab adam usq ad
noe. Et inde usq ad abraham alie .x. quas duas
etates infantiam ⁊ pueritiã gen̾is humani eẽ

Expanded text:
loniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu loniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu Domini usque in finem saeculi speranda est: qua exterior homo tanquam senectute corrumpitur, qui etiam vetus dicitur, et interior renovatur de die in diem . Inde requies sempiterna est, quae significatur sabbato. Huic rei congruit quod homo sexto die factus est ad imaginem et similitudinem Dei . Nemo autem ignorat hominum vitam jam aliquid administrantem, cognitione et actione fulciri. Nam et actio temeraria est sine cognitione, et sine actione ignava cognitio. Sed prima vita hominis, cui nulla administratio recte creditur, quinque sensibus corporis dedita est; qui sunt visus, auditus, olfactus, gustus, tactus. Et ideo duae primae aetates generis humani denis generationibus definiuntur, tanquam infantia et pueritia; quinatur. Sunt ergo generationes decem ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham aliae decem; quas duas aetates infantiam et pueritiam generis humani esse
Abbreviated transcription (Latin):
archa noc tanqm ĩ diluuio scłi eccłia gub̾na¬
tur. qd̃ ysaac ĩmolandus deo ducit᷑. ⁊ aries ꝓ illo
usentib tanqͣm crucificus agnoscit᷑. qdͦ in
duob abrahe filiis uno de aucilla. alt̃o deli¬
bera duo testam̃ta intelliguntur. Qd̾ duo ꝓpłi
ratur. sicut dñs udeis ꝓseq̃ntib apd̾ gences
clarificatus ẽ. longũ ẽ singila cõmemorare:
cũ ita concludat apłs ⁊ dicat. Hec aũ infigura
contingebant eis. sccipta sũt pp̃ nos inquos¬
nũ tanquã unũ hoĩem constitu̾is. que senectus
sexta etate signatur qua dñs uenit̾. Sunt enĩ
etatos sex ⁊̃ in uno homine. Infantia puericia
adolescentia iuuentus. grauitas. senectus. pͥma
itaq gn̾is humani etas ẽ ab adam usꝙꝑ ad noe.
Seta ance usꝙ ad abraham. Qui articuli eui
dentissimi sũt ⁊ notissimi. Tertia ab abraham
usq ad dauid. Sic enĩ matheus eungelista parti¬
tur Quarta a dauid usq ad tnͣsinigrationẽ in la¬
byloniam. Quinta a transingratõe inbaby¬

Expanded text:
arca Noe, tanquam in diluvio saeculi Ecclesia gubernatur : quod Isaac immolandus Deo ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo populi ratur ; sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clarificatus est. Longum est commemorare singula, cum ita concludat Apostolus et dicat: Haec autem in figura contingebant eis; scripta sunt autem pronum tanquam unum hominem constituerimus, sexta aetate significatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine, infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Baby
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħie p̾sonam quẽ ioħes gestabat ut supͣ dem̃ est
Ideo ex senib parentib nascitur tanqͣm senes¬
cente scło ꝓpħia illa ĩnotescere incipiat ⁊ qͥnq
mensib se occisltat mat̾ eius sicut scriptũ ẽ.
Occultauit se elysabeth mensib qͥnq. Sexto ã
mense iuisitatur a maria matre dñi. ⁊ exultat
sicut in luce manifestum ẽẽ fateantur qd̾ futurũ
credimus scdõ aduentu dñi quo in clarttate uen¬
turus ẽ. Cuĩ aduentus p̃cirosor sꝑatur helyas. sic̃
huĩ ioħes fuit. Et ideo dicit᷑ a dño. Hehyas iam
uenit. ⁊ multa ei hõmes fecerunt. ⁊ si scire uul¬

Expanded text:
personam quoniam Joannes gestabat, ut supra dictum est, ideo ex senibus parentibus nascitur, tanquam senescente saeculo prophetia illa innotescere incipiat; et quinque mensibus se occultat mater ejus, sicut scriptum est, Occultabat se Elisabeth mensibus quinque. Sexto autem mense visitatur a Maria matre Domini; et exsultat sicut in luce manifestam esse fateantur; quod futurum credimus secundo adventu Domini, quo in claritate venturus est; cujus adventus praecursor speratur Elias, sicut hujus Joannes fuit. Et ideo dicitur a Domino: Elias jam venit, et multa ei homines fecerunt; et si vul
Abbreviated transcription (Latin):
custodit infalsatos ẽẽ nequaqͣm existimantes sẽ¬
tiamus qd̃ uerum ẽ indignos ⁊ infirmos ẽẽ ad
intelligenda diuina secreta quib ista claudunt᷑.
Et eis murmurantib ⁊ indignantib quod
consilia dei nõ discunt cũ discere ceperunt. Eux
cuiꝰ uult miseret᷑ ⁊ qitẽ uult obdurat. Quid ad¬
huc cõquinit᷑. Nam uoluntati enis quis resistit:

Expanded text:
custodit falsatos esse nequaquam existimantes, sencustodit falsatos esse nequaquam existimantes, sentiamus quod verum est, indignos et infirmos esse ad intelligenda divina secreta quibus ista clauduntur: et eis murmurantibus et indignantibus quod consilia Dei non discunt, cum dicere coeperint, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Quid adhuc conquerit
Abbreviated transcription (Latin):
corripuisse curiosos dicendo. O homo
tu quis es qui respondeas deo. De hoc ip̃o illi q̃onem
uirgata ẽ ip̃a curiositas. ⁊ impii quidẽ cũ contu¬
et obuirgasse q̃rentes. qr nõ pot̾at qd querebat᷑
exponerẽ. Nõ nulli aũ heretici qr nõ decipiunt
nisi cũ scĩam qͣm nõ exhebent pollicent᷑ ⁊ aduer¬
suo inseruit falsa ⁊ a corruptorib ĩ missa ẽẽ cri¬
minantur etiã hoc in t̾ ip̃a que int̾ ꝓlata dicũt
numerare m aluerũt. ⁊ negare pausũ dixisse.
o homo tu qͥs es qui respondeas deꝯ. Qm̃ si in
ip̃is dicantur ad decipiendos homines calũpniã¬
tib ꝓcul dubio tatebunt. nec audebũt isslã
de uoluntate dei om̃ipotentis imꝑitis quos deci¬
pere cupiunt scĩam polliceri. Quidã aũ boni
et pia mente scripturas legentes q̃runt qͥd hic
possit ut̃ maledicentib uł calũpniantibꝰ respon¬
deri. S ⁊ nos ⁊ auctoritati apłice salubriter
inherentes ⁊ libros quos catholica disciplina

Expanded text:
corripuisse curiosos, dicendo, O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? de hoc ipso illi quaestijurgata est ipsa curiositas: et impii quidem cum contuet objurgasse quaerentes, quia non poterat quod quaerebatur exponere. Nonnulli autem haeretici quia non decipiunt, nisi cum scientiam quam non exhibent pollicentur, et adversuo inseruit, falsa et a corruptoribus immissa esse criminantur, etiam hoc inter ipsa quae interpolata dicunt, numerare maluerunt, et negare Paulum dixisse, O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Quoniam si ipsis dicatur ad decipiendos homines calumniantibus, procul dubio tacebunt, nec audebunt ullam de voluntate omnipotentis Dei imperitis quos decipere cupiunt, scientiam polliceri. Quidam autem bona et pia mente Scripturas legentes quaerunt quid hic possit vel maledicentibus vel calumniantibus responderi. Sed nos et auctoritati apostolicae salubriter inhaerentes, et libros quos catholica disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat suꝑ̃ modũ peccator aut pct̃m ꝑ mandatũ
Qua pp̃ legem qͣmuis a peccando ꝓhibeat. nõ tñ
sic dicit datam ut liberaret a pc̃co. s ut demon¬
straret pcc̃m. cui seruiens aĩa debet se ad gr̃am
liberatoris conu̾tere. ut a pcc̃o liberetur. ꝑlegem
Ubi ergo nõ ẽ gr̃a liberatoris auget peccandi
desiderium ꝓhibitio pcc̃oꝵ. Qd̾ quid̃ ad ħ utilei
ut sentiat anima se ip̃am nõ sibi sufficere ad
extrahend̾ se de seruitute pectati. Atq hoc mͦ de¬
tumescente atq extincta om̃i suꝑbia subdatur
liberatori suo. sincerit̾ q homo ditat. Adhesit aĩa
mea postte qd̾ est iani nõ eẽ sublege peccati. sed
mortis. qr stipendium peccati mors. Aeuleus
mortis pecratum. Uirtus aũ peccati lex. Peccando
enĩ ad mortem labumir. Uehenentius aũ pecta¬
mus lege ꝓhibente. qmͣ si nulla lege ꝓhiberem
Accedente aũ grã id ip̃m qd̾ lex onerose uisse¬
rat. iam sine onere aclibentissime implemus.

Expanded text:
Ut fiat supra modum peccator, aut peccatum per mandatum. Quapropter legem, quamvis a peccando prohibeat, non tamen sic dicit datam, ut liberaret a peccato; sed ut demonstraret peccatum, cui serviens anima debet se ad gratiam Liberatoris convertere, ut a peccato liberetur. Per legem Ubi ergo non est gratia Liberatoris, auget peccandi desiderium prohibitio peccatorum. Quod quidem ad hoc utile est, ut sentiat anima se ipsam non sibi sufficere ad extrahendum se de servitute peccati; atque hoc modo detumescente atque exstincta omni superbia, subdatur Liberatori suo, sinceriterque homo dicat, Adhaesit anima mea post te : quod est jam non esse sub lege peccati, sed mortis, quia stipendium peccati, mors ; aculeus mortis, peccatum; virtus autem peccati, lex . Peccando enim ad mortem labimur. Vehementius enim peccamus lege prohibente, quam si nulla lege prohiberemur. Accedente autem gratia, idipsum quod lex onerose jusserat, jam sine onere ac libentissime implemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ioħes ip̃e. Itiũ inquit oportet crescere me aũ mi¬
nui. Quod ⁊ de dit̾b quib nati sũt. ⁊ mortib
quib passib sunt siguratum ẽ. Nascit᷑ namꝙ
ioħes ex quo dies intipit miniti. Nascit᷑ dñs ex
quo dies incipit crescere. Capite ille minuitur
dum occiditur. hic u̾o attollitur cruce. Postqm
ergo ꝓpħia ip̃a in ioħe constituta digito ostend̾
p̃sentem quẽ uenturũ ab exordio gen̾is humani
cetierat. intrpit minui atꝙ in de crescere p̃dicatõ
enĩ uetus uita usꝙ ad pñiam. atq inde intipit
noua. Non aũ tñi nihiis qui ꝓprie ꝓpħe appellati

Expanded text:
minui . Quod et diebus quibus nati sunt, et mortibus quibus passi sunt, figuratum est. Nascitur namque Joannes ex quo dies incipiunt minui: nascitur Dominus ex quo dies incipiunt crescere. Capite ille minuitur, dum occiditur: hic vero attollitur in cruce. Postquam ergo prophetia ipsa in Joanne constituta digito ostendit praesentem, quem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque inde crescere praedicatio enim vetus vita usque ad poenitentiam, atque inde incipit nova. 2. Non autem tantum in iis qui proprie Prophetae appellati
Abbreviated transcription (Latin):
quasi carnalib. lac uobis potũ dedi ñ escam
Neq enĩ poteratis. neq adhuc potestis. ad huc
enĩ estis carnales. Qd̾ enĩ mistis scd̾m gradus
carnali ppło. alia sp̃itali ꝓ tempoꝵ ꝯgruentia ñ¬
berentur Non ergo mirum si hostem deceptione
dignũ uissi sũt qui erant ad huc digni hostẽ de¬
cipete non enĩiam erant ydonei quib diceretur.
Diligite muicos ur̃os. sed tales erant quib
tantũ modo dici oporteret. dilige ꝓximũ tuũ
et oderis mimitũ tuũ Adhuc enĩ ille ꝓximus
qsnlate intelligendus eẽt nõ erat temꝑis tͣdere.
Inchoatio gͦ q̃dam fcã ẽ subpedagogo ut mgũs
pfectio seruaret᷑. Cũ tam̃ idem d̾s ⁊ pedagogum
suum. De iohanue baptista. Lx. in¬
Oħes bap̃ta confiderata scriptura que de illo in
euuangłio legitur misttis ꝓbabilib dociãtis
nõ ab surde creditur ꝓpħie gestare ꝑsonam. ⁊ eo
maxime qd̃ deslio dñs dicit. Plusquã ꝓpħa. Hic
si qͥuidẽ tocuis ꝓpħie que ab exordio generis hu¬

Expanded text:
n escam; neque enim poteratis: sed neque adhuc potestis; adhuc enim estis carnales . Quod enim in istis secundum gradus carnali populo, alia spirituali, pro temporum congruentia juberentur. Non ergo mirum si hostem decipi dignum decipere jussi sunt, qui erant adhuc digni hostem decipere. Non enim jam erant idonei quibus diceretur, Diligite inimicos vestros; sed tales erant quibus tantummodo dici oporteret, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum . Adhuc enim ille proximus quam late intelligendus esset, non erat temporis tradere. Inchoatio ergo quaedam facta est sub paedagogo, ut magistro perfectio servaretur: cum tamen idem Deus, et paedagogum LVIII. De Joanne Baptista. 1. Joannes Baptista, considerata scriptura quae de illo in Evangelio legitur, multis probabilibus documentis non absurde creditur prophetiae gestare personam, et eo maxime quod de illo Dominus dicit, Plus quam propheta . Hic siquidem totius prophetiae, quae ab exordio generis hu
Abbreviated transcription (Latin):
si om̃ib xp̃ianis in eccłia concurrentib filii ad
mrẽm concurrere dicantur. cũ ipĩs filiis congre¬
gatis constetea que dr mater. Nunt enĩ desponsa¬
ta ẽ eccłia. ⁊ uirgo ẽ admiptias ꝑducenda .i. cũ
se continet a cormuptõe scłari. Illo aũ temꝑe mibei
quo umũsa mortalitate in ea p̃tereunte ĩ morta¬
li cõiunctione fetatur. Desponsaui inquit uosimi
iuro uirginem castam exhibere ꝓp̃o. uos inquit
uiginem a płali ad sigislarem concludens. ⁊ des
et uirgines dici possunt ⁊ uirgo. Cur aũ quinq
dc̃e sint ut mͥ uidetur exppsitum ẽ. Sed iudemus
nũc menigmate. tunc aũ facie ad facien ⁊ nũc
expaite. tunt aũ extoto. Ip̃m aũ meniginate ⁊
exparte nũc inscripturis Aliquid cernere qd̾ tñ
sit scd̾m catholicam fidem. Exillo pignore contin¬
git qd̾ accepit uirgo eccłia humili aduentu spõ¬
si sui que illo ultimo aduentu cũ itenet ĩcla¬

Expanded text:
si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus, filii ad si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus, filii ad matrem concurrere dicantur, eum ex ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in cla
Abbreviated transcription (Latin):
de alienis laudib gaudio inangustiis ⁊ magnis¬
affuictionib redire ad implorationẽ dei. S magna
ẽ eius seueritas post iudiciũ. cuiꝰ añ iudicium.
ineffabilis miscd̾ia p̃rogata ẽ. Itaq respondens ait.
Am̃ dico uobis qd̾ nescio uos. ex illa . s regula. qr
nõ ht̃ ars dei. hoc ẽ dei sap̃ia ut intrent ĩ gaudiũ
eius. qui nõ coram deo. s ut placerent hominib
uisi sunt aliquid scd̃m p̃cepta eĩ oꝑari atq ita
concludit. Uigslate ergo qr nescitis diem neꝙ horã
Nõ modo illius ũltimi temꝑis qua uenturus est
sponsus. s sue quisq dormitionis diem ⁊ horam
nescit. Quisquis aũ ꝑatus ẽ usq ad sompnũ .i.
usq ad mortem que om̃ib debetur ꝑatus ĩuenie¬
tur etram cũ slla uox media nocte sonuerit qua
om̃s uigilaturi sũt. Quod uo sponso dixit. obui¬
am uenite uirgines. sit intelligend̾ puto ut ox
ip̃is uirginib constet ea q̃ ditit᷑ sponsa tanqͣm

Expanded text:
de alienis laudibus gaudio, in angustiis de alienis laudibus gaudio, in angustiis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiaomnes evigilaturi sunt. Quod vero sponso dixit obviam venisse virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa: tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
lices dicunt inerrorem uos mittunt melius aũ
ẽ obiurgari a iusto qm apcc̃ore laudari. Et mũ¬
dentes ⁊ emuite uobis .i. uideamus qͣllid uos ante¬
iuuant: qui uob̾ laudes uend̾e consuerũt. ⁊ uos
merrorem induc̃e. ut nõ coram deo. sed ab hõibus
głiam quer̾etis. Cuntib aũ islis emere uenit spõ¬
sus .i. inlinantib se illis inea queforis sunt. ⁊¬
solitis gaud̾e q̃rentĩb. qr gaudi a int̾na ñ noue¬
rant uenit ille qui udicat. ⁊ que parate erant
anuma puro ⁊ ꝑfecto dei u̾bo fecunda copulature
Clausa est ianua .i. receptis illis qui sũt mangeli¬
cam uitam cõmutati. Om̃s enĩ resurgemus in qͥt
s nõ om̃s ĩmutabimur. clausus ẽ additus regnũ
celoꝵ. Non enĩ post tudiciũ patet p̃cum. aut m̾itor
locus. Nouissime aũ ueniunt relique uirgines di¬
centes. Dñe dnĩe aperi nõbis. nõ dcm ẽ qd̃ emerĩt¬
oleum. ⁊ ideo intelligende sũt nullo tam remanẽte

Expanded text:
lices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est lices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, anima sempiterna Dei verbo fecundanda copulatur. Clausa est janua, id est receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati: Omnes enim resurgemus, inquit, s minime immutab i In U r - clausus est aditus ad regnum caelorum. non enim post iudicium patet precum aut meritorum locus. nouissime autem ueniunt et reliquae uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerioleum, ideoque intelligendae sunt, nullo jam remanente
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ap̃ d̾m qui cordis inspector ẽ. S quid respõ¬
derunt sapientes. Ne forte nõ sufficiat nobis. Unꝰ
nio quisqͣm adiuuatur ap̃ d̾m. cui secreta cordis
apparent: ⁊ iux sibi quisq sufficit ut ei testimoni¬
um phibeatrconscientia sua. Quis enĩ głiabitur
mundũ se hr̃e cor. Inde ẽ qd̾ apłs dicit. Michi
minimũ ẽ ut a uob̃ iudicer aut ab humano dies
sed neq me ip̃m diiudico. Qua p̃p̃ cum de se ip̃o¬
siũam. quõ potest de alio iudicare. cũ sctat nemo
aduendentes ⁊ emite uobis. Nõ consiliũ dedisse
putande sũt. s ccimẽ eaꝵ ex abliquo ꝯmemorasse.¬
uendunt enĩ oleum adulatores. qui siue falsa sũ
ignorata laudando animas merrores mittunti
et eis uana gaudia tanqm fatuis consiliando
aliqmͣ dehiis m̾cedem. siue equoꝵ siue pecume
siue honoris. sure alicuiꝰ cõmodi temporał acci¬
piunt. nõ intelligentes qd̃ dcm est. Qui uos fe¬

Expanded text:
habere aput deum, qui cordis inspector ehabere aput deum, qui cordis inspector ederunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se  sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemoad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse.uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos fe
Abbreviated transcription (Latin):
genere continentiũ hõim. siue eoꝵ qui ĩ laudi
b hõim adquiescunt. moriuntur hoc ĩteruallo
tempis donec sub aduentu dñi fiat resurrectõ
mortuoꝵ. media aũ nocte .i. nullo sciente aut
spante quippe cũ ip̃e dũs dicat. de die aũ illa
uenit clamor fcũs ẽ. Ecce sponsus uenit. surgi¬
te obuiamei. Inictu oculi ĩnouissimaturba
om̃s resurgemus. Ergo surrexerunt om̃s ille
nirgines aptauerunt lampldes suas .i. rõnes red¬
dendas oꝑm suoꝵ. Oportet enĩ nos exhiberi ante
tribunal xp̃i ut illic recipiat inusquisq qd̃ gessit.
incorpore siue bonũ siue malũ. Et dixerunt stul¬
te ad sapientes. Date nobas de oleo ur̃o qr lampades
nr̃e extingunt᷑. Quoꝵ enĩ fc̃a aliena laude ful¬
clinitur eadem subtracta deficiunt. ⁊ de consuetudi¬
ne id semꝑ inquirit. unde gaudere animꝰ solet Ita¬
q hominũ qui corda nõ uident testimoniũ uolt̃

Expanded text:
genere continentium hominum, siue eorum quigenere continentium hominum, siue eorum quibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur oꝑa. q̃ sed̃m istam continentiã fiunt.
demi est aũ. luceant oꝑa ur̃a corã hominib
Om̃s uõ acceperunt lampades suas ⁊ uenerũt
obiuam sponso. Intelligendum ẽ aũ xp̃i noĩe
censeri de quib agitur. Non enĩ possunt qui
xp̃ian nõ sunt xp̃o sponso uenire obusam.
S qͥnq fatue acceptis lampadĩb suis nõ sum¬
pserunt oleuni secũ. Multi enĩ qͣmuis de xp̃i bo¬
nitate płimũ sꝑent gaudium. tũ nõ hñt dũ
continent̾ uiuunt nisi in laudib hominũ.
Non gͦ hñt oleum secũ. Nam ip̃im letitiam
oleum sig̃cari arbitror p̃p̃ea uuxit te inquit
deus deiis tuus oleo exultationis. Qui aũ nõ
pp̃ea gaudet qr deo intrinsecus placet. nõ habet
uasis cũ lampadib sius .i. leticiam bonoꝵ
opm incorde aĩq conscientia posuerũt Sic ⁊
ip̃mãpłs monet. ꝓbet aũ se homo inquit. ⁊ tunt ĩ
semet ip̃o habebit głiami ⁊ nõ in altero. Tardã¬
te aũ sponso dormierunt om̃s. qr exutroq

Expanded text:
unt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de nitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Proptera unxit te, inquit, Deus Deus tuus oleo laetitiae, qui autem non propterea gaudet, quia Deo intrinsecus placet, non habet ibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque