comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd deus e sudex dicente apło. Oñis stabimus ante
taibinal xp̃i ut referat imusquisꝙ scd̾m ea q̃ per
corpus gessit sie bonũ siue malũ. s nos qͣndo
mus. Tũ aũ heretice dic qui sit iste uidex d̾s. pãter
an fauis. Si dixeris pat̾ est. negas filiũ iudicem
quem isumbolo etiam tu confiteris uentusi in¬
uos mortitos ꝙ udicaturũ. Contradicis otiã emͣ¬
geuo dicenti. Cum filius hõis uenerit inclaritate
suã congregabuntur ante eũ om̃s gentas ⁊ sepe¬
rabit eos abmuitem sicut seꝑat pastor oues abhe¬
dis. Inquo loco enuangelii exp̃ssius iudex demon¬
stratus ẽ filius ut etiam eiusdẽ iudicis sententia
panderetur dicentis Ibunt impis mambustionẽ
eternam: usti aũ in uitam et̾nam. Qd̾ si nolens
obsistere tante auctoritati. dix̾ts filiũ iuditem
patrem ergo negabis udicem. Non inquis nego
pateem suditem. Quomodo ñ negas. quia pater
inquis potestatem dedit. filius accepit. uideo qͥdẽ

Expanded text:
d Deus judex sit, dicente Apostolo, Omnes astabimus ante tribunal Christi, ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Sed nos quando tem. Tu autem, haeretice, dic quis sit iste Deus judex; Pater, an Filius? Si dixeris, Pater est; negas Filium judicem, quem in Symbolo etiam tu confiteris venturum vivos mortuosque judicaturum. Contradicis etiam Evangelio dicenti, Cum Filius hominis venerit in claritate sua, congregabuntur ante eum omnes gentes; et separabit eos ab invicem, sicut separat pastor oves ab haedis. In quo loco ab Evangelista expressius judex demonstratus est Filius, ut etiam ejusdem judicis sententia panderetur, dicentis, Ibunt impii in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Quod si nolens obsistere tantae auctoritati dixeris Filium judicem, Patrem ergo negabis judicem? Non, inquis, nego Patrem judicem. Quomodo non negas? Quia Pater, inquis, potestatem dedit, Filius accepit. Video quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
sufflantur ⁊ exorritantur ut pellatur ab eis
draboli potestas mimica. que decepit hominẽ
ut possideret homines. Non ergo creatura dei
ininfantib erorciratur aut exsusflatur set il¬
le sub q̃ sc̃ fecit om̃s quicũ peccato nascuntur
sine petcato qui om̃s in se credentes ꝑducat ad
uitam. liberans eos a pcc̃o. Ideo credĩmus ⁊ infi
eñ filius dei unicus ẽẽ posset᷑ si nõ deus qd̾ ẽ
hoc genuit. ⁊ si nõ ẽ quẽ genuit. Si uerus ẽ aũ
filuus hoc ẽ qd̾ pater. si hoc nõ ẽ qd̾ pat̾. nõ est
filius uerus. mortales ⁊ terrenas creaturas attẽ¬
dite. qd̃ ẽ res queq hoc generat. Non generat
homondonem. nõ generat outs canẽm. nec ca¬
ns ouem. Qucquid ẽ qd̃ generat .⁊ qd̾ ẽ gene¬
rat Tenete eigo fortit᷑. firmit̾. fidelit̾q. hoc
gentut deus pat̾ qd̃ ẽ ip̃e om̃ps. Ereature iste¬

Expanded text:
sufflantur et exorcizantur, ut pellatur ab eis sufflantur et exorcizantur, ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, quae decepit hominem, ut possideret homines. Non ergo creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur: sed ille sub quo sunt omnes qui cum peccato nascuntur;sine peccato qui omnes in se credentes perducat ad vitam, liberans eos a peccato. enim Filius Dei unicus posset esse non Deus. Quod est, hoc genuit; etsi non est quem genuit. Si verus est autem Filius, hoc est quod Pater: si hoc non est quod Pater, non est verus Filius. Mortales et terrenas creaturas attendite: quod est res quaeque, hoc generat. Non generat homo bovem, non generat ovis canem, nec canis ovem. Quidquid est quod generat, id quod est generat. Tenete ergo fortiter, firmiter, fideliter, quia hoc genuit Deus Pater, quod est ipse omnipotens. Creaturae ist
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo resistit om̃ipotenti ut nõ qd̃ iuãt fatiat.
Ip̃e fecit celum t̾ram mare ⁊ om̃ia que meis sũt
itsbilia ⁊ inuissbilia. Imusibilia sit̃ sũt incelis
sedes. dñationes. pͥneipatus potestates angłi¬
arthangłi si bene uixerimus ciies nr̃i fecit iusi¬
balra incelo solem. lunam ⁊stetias. sis animali¬
b tercestrib ornauit terrã. Implenit aerẽ uõla¬
tilib terram ambislantib ⁊ serpentib. mare na¬
tantib: om̃ia implenit suis creatures ꝓprits. fe¬
cit hominẽ ad ymaginem ⁊ simtlitudinem suã
iunente. Ibi ẽ ymago dei. Ideomens ip̃a nõ potest
comp̃hendi nͭ a se ip̃a ubi ẽ ymago dei. Ad ł hoc
fc̃i sumus ut creaturis cet̾is dñtemur. S ꝑ pcc̃m
inpͥmo homime lapsi sumus. ⁊ ĩmortis hereditatẽ.
oms deuenimus. facti sumus humles morta¬
les: impleti sum̃ timorib errorib. Hoc merito
peccati cũ quo merito ⁊ reatu nascit᷑ om̃is homo.
¶deo sicut uidistis hodie sicut nostis ⁊ ꝑuuli ex¬

Expanded text:
. Ipse fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt, invisibilia et visibilia: invisibilia, sicut sunt in coelis Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates, Archangeli, Angeli, si bene vixerimus, cives nostri. Fecit in coelo visibilia; solem, lunam, stellas. Suis animalibus terrestribus ornavit terram, implevit aerem volatilibus, terram ambulantibus et serpentibus, mare natantibus: omnia implevit suis creaturis propriis. Fecit et hominem ad imaginem et similitudinem suam in mente: ibi est enim imago Dei; ideo mens ipsa non potest comprehendi nec a se ipsa, ubi est imago Dei. Ad hoc facti sumus, ut creaturis caeteris dominemur: sed per peccatum in primo homine lapsi sumus, et in mortis haereditatem omnes devenimus. Facti sumus humiles mortales, impleti sumus timoribus, erroribus: hoc merito peccati; cum quo merito et reatu nascitur omnis homo . Ideo sicut vidistis hodie, sicut nostis, et parvuli ex
Abbreviated transcription (Latin):
ecce tam̃ illa iepabilis trinitas testimoniis
diuinaꝵ sccipturaꝵ demonstratur qd̃ simułhĩcet
simusl reguet. simul possideat. simul deserat: qͣmuos
arrian seꝑando. ⁊ ꝑdiuersos gradus filio ⁊ spiritui
scõ in iurtas itrrgando ñ inuobis ħ̃itat: qm̃ ⁊ deus¬

Expanded text:
Ecce jam illa inseparabilis Trinitas testimoniis divinarum Scripturarum demonstratur, quod simul habitet, simul regnet, simul possideat, simul deserat: quam vos, Ariani, separando et per diversos gradus Filio et Spiritui sancto injurias irrogando, non in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tis creatorem gignit. filiũ senex de comuge. qͣmspe
pariendi penitus destcutam fterilitas etasq iam
deterat. ppagatur exillo numerosissimus ppłs mł¬
tiplicat᷑us megypto quo illam ftripem exorienta¬
lib partĩb ꝓmissis effectisq crẽbrescens disposi¬
tio diuina transiserat. Educitur exegypti serus¬
tute gens ualida horrenda signis atq miracuł.
pulsis impiis gentib ꝑĩterram ꝓiissionis ꝓ¬
ducta ⁊ constituta regno etram sublimatur. De¬
inde p̃ualescente pcco sacrilegis ausĩb d̾m iteR
qui ei beneficia tanta cõtislerat sepustine offen
solata usq ad xp̃i incarnationẽ declarationẽ q

Expanded text:
tis creatorem gignit filium senex de coniuge, quam spe tis creatorem gignit filium senex de coniuge, quam spe pariendi penitus destitutam sterilitas aetasque iam fecerat. propagatur ex illo numerosissimus populus, multiplicatus in Aegypto, quo illam stirpem ex orientalibus partibus promissis effectisque crebrescens dispositio diuina transmiserat. educitur ex Aegypti seruitute gens ualida horrendis signis atque miraculis pulsisque impiis gentibus in terram promissionis perducta et constituta regno etiam sublimatur. deinde praeualescente peccato sacrilegis ausibus deum uerum, qui ei beneficia tanta contulerat, saepissime offendsolata usque ad Christi incarnationem declarationemque
Abbreviated transcription (Latin):
qr feterunt alii ⁊ patũ est deo. Caro ꝓpria deuir¬
gine creata. ⁊ amorte met̾nam uttam suꝑ ce¬
lum leuata. ideo nõ creditur. qr nemo fecit et
competit deo. Ac ꝑ hoc que sebi quisq fatina
nõ factu. s captu putat equo amino accipit
supra ea ueluti facta ꝓ falss ducit. Noli eũ ẽẽ
simlis obsecro te. disputantur hec latius ⁊ õs
panduntur. s intellectiũ fides aditũ aperit.
infidelitas claudit. Quem si moueat adcredẽ
dum tantus abinitio ip̃e rerum ordo gestaꝵ
et ip̃a cõnexio tempoꝵ p̃teritis fidem. dep̃senti¬
b faciens pͥora posteriorib. ⁊ recentiorib an¬
tiqua antiqua confirmans. Unus eltgitur
exgente chaldeoꝵ pietate fidelissima p̃ditus
cui ꝓmissa diuina. post tantã seriem scłoꝵ
nouissimis temꝑib complenda ꝓbant᷑. atq
ineus semine om̃s gentes h ĩtire bñ dictionem
ꝓmntiantur. Hic unũ d̾m uerum colens uniu̾sita¬

Expanded text:
quia fecerunt alii, et parum est deo; caro propria de uirquia fecerunt alii, et parum est deo; caro propria de uirgine creata et a morte in aeternam uitam super caelum leuata ideo non creditur, quia nemo fecit, et competit deo. ac per hoc, quae sibi quisque facilia non \'factu sed captu \'putat, aequo animo accipit, supra ea ueluti ficta pro falsis ducit\'. noli eis esse similis, obsecro te. Disputantur haec latius et omnes panduntur. sed intellectui fides aditum aperit, infidelitas claudit. quem non moueat ad credendum- . dum tantus ab initio ipse rerum ordo gestarum et ipsa conexio temporum praeteritis fidem de praesentibus faciens, priora posterioribus et recentioribus antiqua confirmans? eligitur unus ex gente Chaldaeorum pietate fidelissima praeditus, cui promissa diuina post tantam seriem saeculorum nouissimis temporibus complenda prodantur, atque in eius semine omnes gentes habiturae benedictionem praenuntiantur. sic unum deum uerum colens uniuersita
Abbreviated transcription (Latin):
si ip̃e nõ facet. S tñ ⁊ aliquid pprium fac̾e de¬
buit. Nasci de uirgine amortins resurgere. in
celum ascendere. Hoc qui deo parũ putat qͥd plus
expetatignoro. Arbitror enĩtalia flagitar qua¬
lia gerens hominẽ facere debuit. siam qd̾ inpͥnci¬
pio erat u̾bum. ⁊ ubum erat ap̃ d̾mi ⁊ d̾s erat
ubum. ⁊ om̃ia ꝑ ip̃m fc̃a sunt. num homine as¬
sumpto alium̃ inundũ fac̾e debuit ut eũ esse
crederemus ꝑquem fcũs ẽ mundus. S nec ma¬
ior mundus. nec isti equalis inhoc mũdo fieri
posset. si aũ minorẽ faceret intra istũ. simslit̾
hecqitaꝵ parũ putaret᷑. Quia ergo ñ opoxtebat
ut noiũi faceret mundũ noua fetit ĩmuuido.
Nomo enĩ de uirgire ꝓcreatus ⁊ amortius i
ẽternã uitam resuscitatus ⁊ suꝑ celos exaltatus.
Potentius opus ẽ fortasse qm mundis. hic to¬
te respondent. se fc̃m hoc ẽe ñ credere. Quid gͣ
fiet hominib qui minora contẽpnũti matora
ñ coedunt. Reddita uita definctis. tdeo credit᷑

Expanded text:
si ipse non faceret. sed tamen et aliquid proprium facere debuit, nasci de uirgine, a mortuis resurgere, in caelum asexspectet ignoro. 14. Arbitror enim talia flagitari, qualia gerens hominem, facere non debuit. Nam in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt . Num homine assumpto, alium mundum facere debuit, ut eum esse crederemus, per quem factus est mundus? Sed nec major mundus, nec isti aequalis in hoc mundo fieri posset. Si autem minorem faceret infra istum, similiter hoc quoque parum putaretur. quia ergo non oportebat, ut nouum faceret mundum, noua fecit in mundo. homo enim de uirgine procreatus et a mortuis in aeternam uitam resuscitatus et super caelos exaltatus potentius opus est fortasse quam mundus. hic forte respondent se factum hoc esse non credere. quid ergo fiat hominibus, qui minora contemnunt, maiora non credunt? reddita uita defunctis ideo creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
enit itutosie. Si exemplũ poscitur: ñ erit sin¬
atilate. Demus deo aliquidposse. qd̾ nos fatea¬
mua ĩuestigare nõ posse Intalib reb tota
ratio fcã ẽ. potentia fatientis. Iam alud qd̾
m somonos resoluctur. ⁊ cebo alituit ⁊ om̃s
himanos sentit affectus. hoĩem ꝑsuadet he

Expanded text:
erit mirabile; si exemplum poscitur. non erit sinerit mirabile; si exemplum poscitur. non erit singulare. demus deum aliquid posse, quod nos fateamur inuestigare non posse. in talibus rebus tota ratio facti est potentia facientis. Iam illud, quod in somnos soluitur et cibo alitur et omnes humanos senti
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo seminis tantã ficulnee arboris mag¬
nitudinẽ creat cũ exmuslto maiorib seminib
longe minora nascantur. Qui pupsllã tamꝓuã
ditauit acie. qua ꝑcculos emicante m ictii tempis
celum ꝓpe dimidium lustraretur. Qui expuncto
et esł exͣcentro cerebri sensus oñis qui naria distͥ¬
butione diffundit. Qui corde menbro tam exigai¬
o uitalem motũ ꝑ corporis cuncta dispensat. His
atq hui modi peb insinuaris magna demini
gustias. Uterum uirginalem ñ aduenticio. s
indigene puerpio fecundauit. Ip̃am sibi as̃ani
rationalem. ⁊ ꝑ eamdẽ etiã corpus humanum
totũ q om̃ino hoĩem melius mutandũ nusl¬
lo modo indet̾ius mutata coaptauit. Nomẽ
humanitatis abeo dignant᷑ assumens diui¬
nitatis ei largit᷑ tribuens. Ip̃a uirtus ꝑ ĩuio¬
lata matris uirginea iuscera merbra infan¬
tis edirrit que post ea pelausa ostia menbri
inuenis introduxit. Hic si ratio q̃ritur nõ

Expanded text:
tissimo seminis tantam ficulneae arboris magtissimo seminis tantam ficulneae arboris magnitudinem creat, cum ex multo maioribus seminibus longe minora multa nascantur, qui pupulam tam paruam ditauit acie, qua per oculos emicante in ictu temporis caelum prope dimidium lustraretur, qui ex puncto et quasi centro cerebri sensus omnes quinaria distributione diffundit, qui corde, membro tam exiguo, uitalem motum per corporis cuncta dispensat his atque huius modi rebus insinuans magna de minigustias, uterum uirginalem non aduenticio sed indigena puerperio fecundauit; ipsa sibi animam rationalem et per eandem etiam corpus humanum totumque omnino hominem in melius mutandum nullo modo in deterius mutata coaptauit nomen humanitatis ab eo dignanter adsumens, diuinitatis ei largiter tribuens; ipsa uirtus per inuiolata matris uirginea uiscera membra infantis eduxit, quae postea per clausa ostia membra iuuenis introduxit. hic si ratio quaeritur, non
Abbreviated transcription (Latin):
sonantib inre sellicet raptim transitoria. cũ
enĩ loquimur ne scd̾e quidem sillabe locus ẽ.
nisi pͥma sonare destit̾it. et tñ sumus adsit
auditor: totũ audit qd̾ dicimus. ⁊ si duo adsĩt
tantũdem anibo audiunt qd̃ ⁊ singislis totũ
ẽ. Et si audiat musttitudo salens nõ int̾ se par¬
ttculatim cõminuunt. sonos tanqn cibos. s
om̃e qd̃ sonat. ⁊ om̃sb totũ. ⁊ singulis totũ
Itane iam nõ islud ẽ potuts intredibile. si
uerbum hõis transi ens qd̃ exhibet aurib uer¬
bum dei ꝑmanens ñ exhibet reb. ut quẽad
modum hoc simul auditur etiã a singulis to¬
tum ita illd sumul ubiq sit totũ Nõ ĩtaq me¬
tuendũ ẽ corpͤculũ infantie. nelillo tantus d̾s
angustias passuts ẽẽ uideatur. nec enĩ male s
uirtute magnus est deus qui ꝓuidentie sum¬
liorem sensũ magis formicislis ⁊ apiculis de¬
dit. qͣm asmis ⁊ camelis. qui exgrano mimu¬

Expanded text:
sonantibus in re scilicet raptim transitoria? cum sonantibus in re scilicet raptim transitoria? cum enim loquimur, ne secundae quidem syllabae locus est, nisi prima sonare destiterit, et tamen, si unus adsit auditor, totum audit, quod dicimus, et, si duo adsint, tantundem ambo audiunt, quod et singulis totum est, et, si audiat multitudo silens, non inter se particulatim comminuunt sonos tamquam cibos, sed omne, quod sonat, et omnibus totum est et singulis totum. itane iam non illud est potius incredibile, si, uerbum hominis transiens quod exhibet auribus, uerbum dei permanens non exhibet rebus, ut, quem ad modum hoc simul auditur etiam a singulis totum, ita illud simul ubique sit totum? Non itaque metuendum est corpusculum infantiae, ne in illo tantus deus angustias passus esse uideatur. neque enim mole sed uirtute magnus est deus, qui prouidentiae similiorem sensum magis formiculis et apiculis dedit quam asinis et camelis, qui ex grano minu
Abbreviated transcription (Latin):
qua ista consid̾at neq enĩ sensu corporis deip̃is
sensib corporis iudicati ⁊ ptitamꝰ nob̃ decĩpotẽ¬
gine ⁊ sensib apparuisse mortalfb ut in mor¬
talitatem suamnõ corruꝑiti ut et̾nitatem
nõ mutau̾it. ut potestatẽ nõminuerit. ut ad¬
munstrationẽ mundi ñ deseruerit. ut asmu
patris .i. secreto quo tũ illo ⁊ nullo ẽ ñ recesserit
uerbum dei sit intellige ꝑ quod fr̃a sũt om̃ia.
nõ ut eius transitu. aliquid futurũ cogites ⁊
ex futuro p̃teritũ fieri. Manet sicuti ẽ. ⁊ ubiq
totum ẽ. Uenit aũ cũ manifestaturi⁊ cũ occissta¬
rur abscedit. Ad est tam̃ siue occultũ sie mani¬
festum. sicut lux adest oculis ⁊ iudentis ⁊ ceti.
S uidenti adest p̃senti: cetouo absenti. Ad est ⁊¬
uox audientib audientib aurib ad est etiam¬
et surdis. S illi paret isti latet. Qd̾ aũ mira¬
bilius qm id qd̃ actidit ĩuocib nr̃is u̾bisq

Expanded text:
qua ista considerat? Neque enim sensu corporis, de ipsis qua ista considerat? Neque enim sensu corporis, de ipsis sensibus corporis judicat Et putamus nobis de omnipotengine, et sensibus apparuisse mortalibus, ut immortalitatem suam non corruperit, ut aeternitatem non mutauerit, ut potestatem non minuerit, ut administrationem mundi non deseruerit, ut a sinu patris, id est a secreto, quo cum illo et in illo est, non recesserit! Verbum dei sic intellege, per quod facta sunt omnia, non ut eius transire aliquid cogites et ex futuro praeteritum fieri. manet, sicuti est, et ubique totum est. uenit autem, cum manifestatur, et, cum occultatur, abscedit. adest tamen siue occultum siue manifestum, sicut lux adest oculis et uidentis et caeci; sed uidenti adest praesens caeco uero absens. adest et uox audientibus auribus, adest etiam surdis; sed illis patet, istis latet. quid autem mirabilius quam id, quod accidit in uocibus nostris uerbisque
Abbreviated transcription (Latin):
ras quodã modo diffudit acarne. Uñ enĩ dici¬
mus foris sonat. insi ibi sentiamus ubi sonat
Ergo ⁊ illit extratarnẽ nr̃am uiuimus. An sep̃
sumus sentire ⁊ ubi ñ uiumꝰ cũ sensus sñ uita
ẽẽ nõ possit. Cet̾i tres sensus ap̃ se ip̃os sentiunt
Quamuus deolfactu possit ut cumq dubitari.
nr̃a consid̾atione remoueantur uisus auditus¬
q afferunt mirabilem q̃stionem. Aut qũo anima
sentiat ubi ñ uiuit aut qũo uiuat ubi nõ est:
Neq enĩ nisi in carne sita ẽ. sentit aũ etiã p̃ter
carnem suam. Ibi quippe sentit ubi uidet. quia
et usdere sentire ẽ. Ibi sentit ubi audit. qr ⁊ ar
dire sentire ẽ. Aut ergo ibi uiuit ubi sentitia.
ꝑhec etiam ibi ẽ. aut sentit ⁊ ubi ñ usuit. aut
uiuit ⁊ ubi ñ ẽ. Hec om̃ia mira sũt. Nicħ hoꝵ
affirmari uelut queddasie qͣdam uelut absur¬
ditate pot̾. ⁊ de sensu loquit᷑ morticino. Quid gͥ

Expanded text:
ras quodam modo diffundit a carne. unde enim diciras quodam modo diffundit a carne. unde enim dicimus: Foris sonat\', nisi ibi sentiamus, ubi sonat? ergo et illic extra carnem nostram uiuimus. an sentire possumus, et ubi non uiuimus, cum sensus sine uita esse non possit? Ceteri tres sensus apud se ipsos sentiunt, quamuis de olfactu possit utcumque dubitari.  consideratione semoueantur. uisus auditusque adferunt mirabilem quaestionem, aut quo modo anima sentiat, ubi non uiuit, aut quo modo uiuat, ubi non est. neque enim nisi in carne sua est; sentit autem etiam praeter carnem suam. ibi quippe sentit, ubi uidet, quia et uidere sentire est; ibi sentit, ubi audit, quia et audire sentire est. aut ergo et ibi uiuit ac per hoc etiam ibi est aut sentit, et ubi non uiuit, aut uiuit, et ubi non est. haec omnia mira sunt; nihil horum adfirmari sine quadam uelut absurditate po
Abbreviated transcription (Latin):
corpori. neq sine corporeis instrĩtis ⁊ qi uasis
atq organis uidemus. audimꝰ cet̾is q trib uti¬
mur sensib. Intendat hec anima rattonalis
et sensus corporis. nõ senssb corporis. s ip̃a m̃te
atq rõne consideret. Certe sentire hõ nõ potest
nisi uiuat. Uiuit enĩ intarne anteqͣm morte
nem suam sentit. que nõ nisi in carne sua ui¬
uit. Annon ab eius carue loigissime absũt
syderam cẽlo. An incelo ñ uidet folem. Ansenti¬
re nõ ẽ uidere cũ sit in qumq sensib excellen¬
tior cet̾is senssb. An incelo inuit. qr ⁊ in celo sẽ¬
tit. Sensus aũ ẽẽ nõ potest. nisi uita nõ est.¬
an sentit ⁊ ubi nõ utiuit. Quia cũ insua tantũ
carne uiliat. sentit aũ ishiis locis que p̃terei᷑
carnẽ continent ea que tangit aspectis. Uides¬
neqͣm sit hoc latebrosum insensu tam ⁊sꝑicuo
qui uisus d̾r Attende ⁊ auditũ. Nam ⁊ ip̃e se fo¬

Expanded text:
corpori; neque sine corporeis instrumentis, et quasi vasis corpori; neque sine corporeis instrumentis, et quasi vasis atque organis videmus, audimus, caeterisque tribus utimur sensibus. Intendat haec anima ratet sensus corporis non sensibus corporis sed ipsa mente atque ratione consideret. certe sentire homo non potest, nisi uiuat; uiuit autem in carne, antequam morte nem suam, sentit, quae non nisi in carne sua uiuit? an non ab eius carne longissime absunt sidera in caelo? an in caelo non uidet solem? an sentire non est uidere, cum sit in quinque sensibus excellentior ceteris uisus? an et in caelo uiuit, quia et in caelo sentit et sensus esse non potest, ubi uita non est ubi non uiuit, quia, cum in sua tantum carne uiuat, sentit etiam in his locis, quae praeter eius carnem continent ea, quae tangit aspectu? uidesne, quam sit hoc latebrosum in sensu tam conspicuo, qui uisus dicitur? adtende et auditum. nam et ipse se fo
Abbreviated transcription (Latin):
ge aliud ẽ amime natura qm corporis. Qͣnͣto
magis dei qui treatorẽ amie ⁊ corporis. Nõ sic
deus impłe d̾r mundũ. utelut aqua ueld̾ aer.
uelut ip̃a lux ut minore sui parde minorem
mundi partẽ imp̃leat. ⁊ maiore matorem ħo¬
uit ubiq totus esse. ⁊ nullo contureri loco. sio¬
uit uenire ñ recedendo ubi erat. nouit abire ñ
deserendo quo uenerat. Miratur hoc mens hu¬
mana ⁊ qr ñ capit fortasse nec credit se ip̃am
pͥmitus miratamiretur. se ip̃am paululũ si
potest acorpore attollat.⁊ ab eis reb rẽb quas
solet sentire ꝑ corpus ⁊ iudeat ip̃a quid sit que
utitur corpore. s forte nõ pot̃. magni quippe in¬
genu ẽ ut ait quidã euocare mentem a sensib
et cogitatione a consuetudine abducere. Ip̃os g
corporis sensus: Aliqͣnto insuetius ⁊ euigilantĩ
sus. qui nec sine corpore. nec sine anma possũt ẽe
Qura neq sentire ẽ nisi uiuentis. qd̾ ab aĩa est

Expanded text:
ge aliud est animae natura quam corporis; quanto ge aliud est animae natura quam corporis; quanto magis dei, qui creator est et animae et corporis! non sic deus implere dicitur mundum uelut aqua, uelut aer, uelut ipsa, lux, ut minore sui parte minorem mundi partem impleat et maiore maiorem. nouit ubique totus esse et nullo contineri loco; nouit uenire non recedendo, ubi erat; nouit abire non deserendo, quo uenerat. Miratur hoc mens humana et, quia non capit, fortasse nec credit. se ipsam primitus scrutata miretur, se ipsam paululum, si potest, a corpore attollat et ab eis rebus, quas solet sentire per corpus, et uideat ipsa, quid sit, quae utitur corpore. sed forte non potest; \'magni\' quippe \'ingenii est\', ut ait quidam, \'seuocare mentem a sensibus et cogitationem a consuetudine abducere\'. ipsos ergo corporis sensus aliquanto insuetius et uigilantius sus, qui nec sine corpore, nec sine anima esse possunt: quia neque sentire est nisi viventis, quod ab anima est
Abbreviated transcription (Latin):
ahi ssissimis. acutissimis. flagrantissimis cupidi¬
taceuendi hoc contingat. qd̃ eadẽ scriptura in¬
quodã loco ht. cũ consumau̾it homo tũt incipiet.
S quid hunit plura: ueniendum ad rem potuis ꝙͣ
requiris. Ubr pͥmũ scire uolo te nõ hoc xp̃ianam̃
hr̃e dectrinam qd̃ itasit deus infusus carni qua
ex uirgine nasceret᷑. ut curã gubernande uniu̾si¬
tatis ist deserierit ist amisertist in illud corpus¬
Hominũ iste sensus ẽ. nicħ nisi corpora ualentiũ¬
significare cogitare. Site ista crassiora. sic̃ sũt hu¬
inoratꝙ humus. siue subtiliora sic̃ aeris elucis:
Et qnͣtum cũꝙ sit corpus. seu qͣntislũcumq corpus¬
cillũ loci occupet spatiũ eundemꝙ locuni sitimple¬
at. ut ĩ nussla eius parte sit totum: ac ꝑ hocdensa¬
ri atq rarescere contrahi ⁊ dslatari ĩminuttas
deteri ⁊ grandescere ĩ molem ñ nisi corpoꝵ ẽ. Lon¬

Expanded text:
annosissimis, acutissimis, flagrantissimis cupidiannosissimis, acutissimis, flagrantissimis cupiditate discendi hoc contingat, quod eadem scriptura quodam loco habet: Cum consummauerit homo, tunc incipit. Sed quid hinc plura? ueniendum ad rem potius, quam requiris. ubi primum scire te uolo non hoc Christianam habere doctrinam, quod ita sit deus infusus carni, qua ex uirgine nasceretur, ut curam gubernandae uniuersitatis uel deseruerit uel amiserit uel ad illud corpushominum iste sensus est nihil nisi corpora ualentium cogitare siue ista crassiora, sicut sunt humor atque humus, siue subtiliora sicut aeris et lucis, et, quantumcumque sit corpus seu quantulumcumque corpusculum, loci occupet spatium eundemque locum sic impleat, ut in nulla eius parte sit totum. ac per hoc densari atque rarescere, contrahi et dilatari, in minutias deteri et grandescere in molem non nisi corporum est. lon
Abbreviated transcription (Latin):
quid desideretur agnoscas. Ad iungis etiã int̾esse fame
mee ut q̃ sit agnou̾s. Qd̃ ut cumq absq detrim̃to
cultus duuni in aliis sacerdotib tolleretur inscitra
at tũ adme antistitem uenitur legi deesse quitqͥd
contigerit ignorari. Orimũ gͥ hanc de me oppinignẽ
ac dente michimagis qͣm iilli alteri credas. si mͥ di¬
tas litt̾aꝵ ut meis cotidie ꝓficerem si eas solas ab
ineunte puericia usq ad deccepitam senectutẽ maxi¬
mo ocio. sũmo studio meliore ingenio conarer adis¬
cere. Non qd̃ ad ea que necessaria sũt saluti tanta
ieis ꝑueniatur difficisitate. s cũ tbi quisq fidem
tenuerit sine qua pie recte q ñ uiuitur. tam mullta
tamq multiplitib inifferioꝵ umibracislis opaca¬
ta intelligenda ꝓfictentib restant. tanq ñ solum
inuerbis queb ista dicta sũt uerum et̾iam ĩ reb
que intelligende sũt latet altitudo sapientie. ut

Expanded text:
quid desideretur, agnoscam. adiungis etiam interesse famae quid desideretur, agnoscam. adiungis etiam interesse famae meae, ut quaesita noueritis, quod utcumque absque detrimento cultus diuini in aliis sacerdotibus toleratur inscitia, at cum ad me antistitem uenitur, legi deest, quicquid contigerit ignorari. primum igitur hanc de me opinionem fac de me mihi magis quam ulli alteri credas, si mihi ditas litterarum, ut in eis cotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo otio, summo studio, meliore ingenio conarer addiscere, non quo ad ea, quae necessaria sunt saluti, tanta in eis perueniatur difficultate, sed, cum quisque ibi fidem tenuerit, sine qua pie recteque non uiuitur, tam multa tamque multiplicibus mysteriorum umbraculis opacata intellegenda proficientibus restant tantaque non solum in uerbis, quibus ita dicta sunt, uerum etiam in rebus, quae intellegendae sunt, latet altitudo sapientiae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sũ fastidia. mat ⁊ tã ungͥoenixa sit sollep¬
nitate pariendi. ⁊ post ħ uirgiitas muriolata ꝓ¬
manserit. Utrum intra corpusculũ uagientis in¬
fantie latuent cui par uix putatur imi̾sitas.
Passus fu̾it puterllitatis ãnos. adoleuit iuuentu¬
te solidatus sit. T̃am dui a fedib abfu̾it ille regna¬
tor. atq inimũ corpusculũ tocius mundi cura tnͣs¬
lata siti demde in sompnos resolutus sit cibo alitus
om̃s affectus mortaliũ senseriti nec ullis cõpetenti¬
b signis claruerint tante magestatis inditia. Qm̃
larialis illa purgatio. debilium cure. reddita iuta
defunctis. si ⁊ nos alios cogitemus deo parua sunt.
Hant seribis in quodam cõuentu amitoꝵ abimo
ex multis qui aderant illatam ẽe questionẽ: uos ã
int̾uenisse ulterius inquirenti solutũ ꝙ conuentũ
ad potioris ꝑitte merita distulisse. ne dũ incautiꝰ
secreta tem̾antur incidpã deflecteret error ĩ nocuus.
hanc ipitie confessionẽ admones ut apartib nrris

Expanded text:
 fastidia mater et tamen uirgo enixa sit sollenitate pariendi et post haec uirginitas inuiolata permanserit; utrum intra corpusculum uagientis infantiae latuerit, cui par uix putatur uniuersitas, passus fuerit puerilitatis annos, adoleuerit, iuuentute solidatus sit; tam diu a sedibus suis afuerit ille regnator atque in unum corpusculum totius mundi cura translata sit; deinde in somnos resolutus sit, cibo alitus, omnes affectus mortalium senserit nec ullis competentibus signis claruerint tantae maiestatis indicia, quoniam larualis illa purgatio, debilium curae, reddita uita defunctis, si et alios cogitemus, deo parua sunt. hanc scribis in quodam conuentu amicorum ab uno ex multis, qui aderant, inlatam esse quaestionem, uos autem interuenisse ulterius inquirenti solutumque conuentum ad potioris peritiae merita distulisse, ne, dum incautius secreta temerantur, in culpam deflecteret error innocuus. hanc inperitiae confessionem admones, ut, a partibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis granditate flectendum ẽ. insi ⁊ intelli¬
gent̾ ⁊libenter qui dicit audiatur ñ pot̾ obedi¬
enter audiri. Habet aũ ut obedient̾ audiatur
qnͣtacumq granditate dicttonis magis pondus
uita dicentis. Nam qui sapient̾ ⁊ eloq̃nter do¬
cet uiuit aũ nequiter. erudit quidẽ multos dis¬
cendistudiosos. quãuis aĩe sue sit inutilis. sit̃

Expanded text:
dictionis granditate flectendum est, nisi et intellidictionis granditate flectendum est, nisi et intelligenter et libenter qui dicit audiatur, non potest obedienter audiri. CAPUT XXVII.-- Obedientius audirquantacumque granditate dictionis majus pondus vita dicentis. Nam qui sapienter et eloquenter dicit, vivit autem nequiter, erudit quidem multos discendi studiosos, quamvis animae suae sit inutilis , sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aũ crebro ac misttũ acclamatur. ita dicentib
nisi qr u̾ctas sic demonstrata. sic defensa. sicin¬
uicta delectatur. Et in hoc gͥ gen̾e sũmisso iste nt̃
doctor ⁊ dictor id agere debet ut ñ solũ intelligẽ¬
solum hoc appetit ut delectet: qd̾ solum aput alios
ꝓfitetur. uerum etiam inhiis que laudant siueui¬
tuyant istis appetentis ut firmius tenendis. sllis
aũ deuitandis ut respuendis uult utiq obedient̃
audiri. Si aũ nõ auditur intelligent̾ nec libenter
potest. ꝓide illa tria ut intelligant qui audiunt
lit delectentur ut obediant etiam in hoc gen̾e agẽ¬
uere ⁊ flectere granda genere opus ẽ auditorem
qd tunt ẽ opus qñ ⁊ ueracit̃ dicit ⁊ suauit̾ confi¬
tetur ⁊ tñ nõ uult facere qd̾ dicitur. dicendũ est
ꝓculdubio grandita. Set quis mouet᷑ si nescit
qd̾ d̾r aut quis tenetur ut audiat si nõ delectat᷑.
Unde ⁊misto genere. ũbi ad obedientiam cor durũ

Expanded text:
autem crebro et multum acclamatur ita dicentibus, autem crebro et multum acclamatur ita dicentibus, nisi quia veritas sic demonstrata, sic defensa, sic invicta delectat? Et in hoc igitur genere submisso iste noster doctor et dictor id agere debet, ut non solum intelligsolum hoc appetit ut delectet, quod solum apud alios profitetur; verum etiam in iis quae laudat, sive vituperat, istis appetendis vel firmius tenendis, illis autem devitandis vel respuendis, vult utique obedienter audiri. Si autem non auditur intelligenter, nec libenter potest. Proinde illa tria, ut intelligant qui audiunt, ut delectentur, ut obediant, etiam in hoc genere agenro ubi movere et flectere grandi genere opus est auditorem quod tunc est opus, quando et veraciter dici et suaviter confitetur, et tamen non vult facere quod dicitur, dicendum est procul dubio granditer. Sed quis movetur, si nescit quod dicitur? aut quis tenetur ut audiat, si non delectatur? Unde et in isto genere, ubi ad obedientiam cor durum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi auditorẽ. ñ nulla etiã sirauitate detineat.
Nam si nõ intelligatur qui nesciat. n libent̾ eit
posse. nec obedient̾ audiri. plerum ꝙ dictio ip̃a
sũmissa dũ soluit dafficilimas q̃stiones ⁊ ĩ opina¬
ta manifestatione demonstrat. dũ sententias a¬
cutissimas de nescio quib qͣi cau̾nis unde ñ sꝑa¬
batur eruit ⁊ oftendit. dũ adũsarii cõuincit er¬
rorem ⁊ docet falsũ ẽẽ qd̃ ab fllo dici idebatur
ĩuictũ maxime qñ adest eius qͦddam decus nõ
appetitum s quodã modo naturale ⁊ ñ muilla rac¬
tanticula. s qi necessaria. atq ut ita dicã ip̃is
reb extorta numerositas clausulaꝵ cantas ac¬
clamationes excitat ut uix intelligat᷑ sũmissa¬
ẽẽ. Non enĩ qr neq incedit ornata neq armata
s tanqͣm nuda congreditur. Ideo ñ aduersariũ
neruis lacertisq collidit. ⁊ obsistentẽ subruit
ac destruit merbris fortissimis falsitatẽ. Unde

Expanded text:
nisi auditorem nonnulla etiam suavitate detineat? nisi auditorem nonnulla etiam suavitate detineat? Nam si non intelligatur, quis nesciat nec libenter eum posse, nec obedienter audiri? Plerumque autem dictio ipsa submissa, dum solvit difficillimas quaestiones, et inopinata manifestatione demonstrat; dum sententias acutissimas de nescio quibus quasi cavernis, unde non sperabatur, eruit, et ostendit; dum adversarii convincit errorem, et docet falsum esse quod ab illo dici videbatur invictum; maxime quando adest ei quoddam decus non appetitum, sed quodammodo naturale, et nonnulla, non jactanticula, sed quasi necessaria, atque, ut ita dicam, ipsis rebus extorta numerositas clausularum; tantas acclamationes excitat, ut vix intelligatur esse submissa. Non enim quia neque incedit ornata, neque armata, sed tanquam nuda congreditur, ideo non adversarium nervis lacertisque collidit; et obsistentem subruit ac destruit membris fortissimis falsitatem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
itaq tria que suꝑͣ posuimus eũ qui sapienter
dicitrsi etiam elqqͣnter iusit dicere. id agere deb̾e
ut intelligent̾ ut lsbenter. ut obedienter audia¬
tur. si sit accipienda sunt tanqͣm singula illis
tub dicendi generib ita trbuantur ut adsum¬
missum intesligent᷑ temꝑatũ libenter. Ad gnͣde
ꝑtineat obedient̾ auditi. s sic potius ut hec tͥa
semꝑꝑ intendat. ⁊ qntum pot̃ agat. ut iam tum
in illoꝵ singulo uersatur qͦ. Nolumus enĩ fas
tiditi etiam qd̃ sũmisse dicigius. ac ꝑ hoc uo¬
lumus nõ solum intelligent᷑. iterũ etiam libẽ¬
ter audiri. Qd̃ aũ agmius diuinis destimõiis
docendo qd̃ dicimus nisi obedient̾ audiamus
id ẽ ut credatur eis opitislantesslo cui dcm̃ est
Testimonia tira credita fc̃a sũt ualde. qͥd etiã
querit nisi credi qui aliquid licet sũmisso elo¬
qͥuio discentib narrat. ⁊ quis es̃ uelitaudire

Expanded text:
itaque tria, quae supra posuimus, eum qui sapienter itaque tria, quae supra posuimus, eum qui sapienter dicit, si etiam eloquenter vult dicere, id agere debere, ut intelligenter, ut libenter, ut obedienter audiatur, non sic accipienda sunt tanquam singula illis tribus dicendi generibus ita tribuantur, ut ad submissum intelligenter, ad temperatum libenter, ad grande pertineat obedienter audiri; sed sic potius ut haec tria semper intendat, et quantum potest agat, etiam cum in illorum singulo quoque versatur. Nolumus enim hoc volumus non solum intelligenter, verum etiam libenter audiri. Quid autem agimus, divinis testimoniis docendo quod dicimus, nisi ut obedienter audiamur, id est ut credatur eis, opitulante illo cui dictum est, Testimonia tua credita facta sunt valde ? Quid etiam cupit nisi credi, qui aliquid, licet submisso eloquio, discentibus narrat? et quis eum velit audire,
Abbreviated transcription (Latin):
que agenda ẽẽ iam sciuntur nec aguntur. ꝑsuadet
ingenere temꝑato pulcre ornate q se dicere. Qͦ
fine nobis quid opus ẽ: Appetant eũ qui ling¬
ua głiantur. ⁊ se mpane gericis talib ꝙ dictidĩ¬
b iactent ubi nec dum docendus. nec ad Aliqͥd
agendũ mouendus. s tantũ modo ẽ delectendus
auditor. Nos u̾o istũ referamus ad alterũ finem
ut scflicet qd̃ efficere uolum̃ cũ grandit̾ dicumis
hotettã isto uelimits .i. ut bona moꝵ diligantur
ut deuitentur mala. Si abhat actionenõ sicalie¬
in sũt hõies ut ad eam grandi genere dictionis
uideantur urgeri. aut si tam id agunt agantstu¬
diosius. atq m eo firmiter ꝑseuerent. ita fit ut rã
temꝑati generis ornatu nõ iactant᷑. s prudentet
utamur. Non eius fine contenti quo tm̃ mͦ delec¬
tatur auditor s hoc potius agentes ut iam ip̃m
ad bonũ qd̾ suadere uolumus adiuuem᷑. Illa

Expanded text:
quae agenda esse jam sciuntur, nec aguntur; persuadet quae agenda esse jam sciuntur, nec aguntur; persuadet in genere temperato, pulchre ornateque se dicere: quo fine nobis quid opus est? Appetant eum qui lingua gloriantur, et se in panegyricis talibusque dictionibus jactant, ubi nec docendus, nec ad aliquid agendum movendus, sed tantummodo est delectandus auditor. Nos vero istum finem referamus ad alterum finem, ut scilicet quod efficere volumus, cum granditer dicimus, hoc etiam isto velimus, id est, ut bona morum diligantur, vel devitentur mala; si ab hac actione non sic alieni sunt homines, ut ad eam grandi genere dictionis urgendi videantur: aut, si jam id agunt, ut agant studiosius, atque in eo firmiter perseverent. Ita fit ut etiam temperati generis ornatu, non jactanter, sed prudenter utamur: non ejus fine contenti, quo tantummodo delectatur auditor; sed hoc potius agentes, ut etiam ipso ad bonum quod persuadere volumus, adjuvetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tar agunt. ⁊ ĩ fũmissõ genere oñts qͥ docentur
sciunt aut credunt uerũ eẽ qd̾ nesciunt unde
het eĩs gen̾e ẽẽ maxime necessarium. qui sapiẽ¬
ter ⁊ eloqnter uolunt dic̾e. Illud u̾o qd̾ agiturge¬
nere temꝑato .i. ut eloq̃ntia ip̃a delectet ñ ẽ p̃p̃
se ip̃m usipandum. s ut reb que utiłt hones¬
teq dicunturrꝰ. si nec docente indigente elcquio
net mouente. quia ⁊ scientes ⁊ fautentes audi¬
tores hñt aliqͣnto ꝓutius ex delectatione ip̃a
elccutionis atcedat ul tenatius adherescatassẽ¬
sus. Nam cũ eloq̃ntie sit uniu̾sale officium
inquocũq istoꝵ trium gen̾e dicẽ apte ad ꝑsua¬
sionem funts aũ id qd̾ intend̾is ꝑsirad̾e dicẽdo.
inquocũq istoꝵ genere. dicens quidẽ eloquens
apte: ad ꝑsuaslonem. S nisi ꝑsuadeat ad finem
ñ ꝑuenit eloqntie. ꝓsuadet aũ ĩ sũmisso gen̾e
uera ẽẽ que dicit. Ssuadet ingrandi ut agantur

Expanded text:
tur, agunt; et in submisso genere omnes qui docentur, tur, agunt; et in submisso genere omnes qui docentur, sciunt, aut credunt verum esse quod nesciunt? hoc eis esse maxime necessarium, qui sapienter et eloquenter volunt dicere Illud vero quod agitur genere temperato, id est, ut eloquentia ipsa delectet, non est propter seipsum usurpandum; sed ut rebus quae utiliter honesteque dicuntur, si nec docente indigent eloquio nec movente, quia et scientes et faventes auditores habent, aliquanto promptius ex delectatione ipsa elocutionis, accedat vel tenacius adhaerescat assensus. Nam cum eloquentiae sit universale officium, in quocumque istorum trium generum, dicere apte ad persuasionem; finis autem, id quod intenderis, persuadere dicendo: in quocapte ad persuasionem, sed nisi persuadeat, ad finem non pervenit eloquentiae. Persuadet autem in submisso genere vera esse quae dicit; persuadet in grandi, ut agantur
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce iam ferme octo isł ampliꝰ annii sũt ꝓpitio xͦ
exquo illic nicħ tale temptatũ ẽ. sunt ⁊ alia mł̃¬
ta exꝑinenta. quib didicimus hoĩes quid meis
fecerit sapientis granditas dilectionis. ñ clamore
potius quã gemitui aliq̃n etiam lacrimis postre¬
nro inte mutatione monstrasse. Sũmisse etiam
dicendi genere. sunt płiq mutati. s ut qd̾̃ nesci¬
ẽbant scirent. aut qd̾ eis uidebatur incredibile
crederent. ñ aũ ut agerent qd̾ agend̾ iam nou̾ant
et agere uolebant. Ad huiꝰmodi namq duritiam
fiectendam debet grandit dici. Nam ⁊ laudes ⁊
uitupationes qn eloquent᷑ dicunt᷑ cũ sint ĩge¬
nerẽ tempato. Sic affitiunt quosdã ut nõ solũ
ntlaudib ⁊ iutuꝑationib eloq̃ntia delectent᷑
uerum ⁊ ip̃i laudabilit᷑ appetant. fugrant ꝙ ui¬
tupabilit uiuere. S nũqlud om̃s qui delectã¬
tit ĩmitantur. sicut ingrandi gen̾e op̃s qͥ flectũ¬

Expanded text:
Et ecce jam ferme octo vel amplius anni sunt, propitio Et ecce jam ferme octo vel amplius anni sunt, propitio Christo, ex quo illic nihil tale tentatum est. Sunt et alia multa experimenta quibus didicimus, homines, quid in eis fecerit sapientis granditas dictionis, non clamore potius quam gemitu, aliquando etiam lacrymis, postremo vitae mutatione monstrasse. 54. Submisso etiam dicendi genere sunt plerique mutati: sed ut quod nesciebant, scirent, aut quod eis videbatur incredibile, crederent; non autem ut agerent quod agendum jam noverant, et agere nolebant. Ad hujusmodi namque duritiam flectendam, debet granditer dici. Nam et laudes et vituperationes quando eloquenter dicuntur, cum sint in genere temperato, sic afficiunt quosdam, ut non solum in laudibus et vituperationibus eloquentia delectentur, verum et ipsi laudabiliter appetant, fugiantque vituperabiliter vivere. Sed numquid omnes qui delectantur, mutantur, sicut in grandi genere omnes qui flectun
Abbreviated transcription (Latin):
mauritame ppło dissuaderem pugnã ciullem sec
potis plusqͣm ciuilem quã cateruã uocabant.
neq enĩ ciues tm̃ modo. uerum etiã ꝓpinqui fr̃es
Poftremo parentes ac fllii. lapidib int̾ se in duas
partes diuisi ꝑaliquot dies continuos certo tẽpore
annus sollempnit diicabant. Et quisq ut quẽt
pot̾at occidebat. Egi quidẽ grandit̾ qnͣtum ualui
ut tam crudele atq inuet̾atũ malũ decordib ⁊ mo¬
rib eoꝵ auellerem pelleremq dicendo. Nõ tam̃e
gilłe me alliquid putaui. cũ eos audirẽ acclamates
s cũ flentes uid̾em. Acclamationib quippe se doc̾i
et delectari: flecti aũ lactimis indicabant Quas
ubi aspexi in manẽ illã consuetudinem a patrib
et auis longe q amatorib traditã que pectora eoꝵ
hostilit obsidebat. ist potius possidẽbat. uictam an¬
te qͣm re ip̃a id ostenderent credidi. Moxq sermõe
finito ad agendas deo gr̃as corda atq ora conuerti

Expanded text:
Mauritaniae populo dissuaderem pugnam civilem, vel Mauritaniae populo dissuaderem pugnam civilem, vel potius plus quam civilem, quam Catervam vocabant; neque enim cives tantummodo, verum etiam propinqui, fratres, postremo parentes ac filii lapidibus inter se in duas partes divisi, per aliquot dies continuos, certo tempore anni solemniter dimicabant, et quisque ut quemque poterat occidebat: egi quidem granditer, quantum valui, ut tam crudele atque inveteratum malum de cordibus et moribus eorum avellerem, pelleremque dicendo; non tamen egisse aliquid me putavi, cum eos audirem acclamantes, sed cum flentes viderem. Acclamationibus quippe se doceri et delectari, flecti autem lacrymis indicabant. Quas ubi aspexi, immanem illam consuetudinem a patribus et avis, longeque a majoribus traditam, quae pectora eorum hostiliter obsidebat, vel potius, possidebat, devictam, antequam re ipsa id ostenderent, credidi. Moxque sermone finito ad agendas Deo gratias corda atque ora converti.
Abbreviated transcription (Latin):
tirpardum. iebi nec dampnatio cuĩqm̃ nec uberaĩ¬
nec ad actionem qmlibet assensio requiritur In quo¬
cumq alio gene occitrrerit: genus adhibend̾. ⁊ int̾¬
ponendũ ẽ temꝑatũ. Ingrandi ergo genere ĩueniũt
locos suos duo cetera. ⁊ insũmisso similit̾ Temꝑatũ
aũ genus nõ quidẽ est semp: s tam̃ aliqñ sũmisso
indiget sicut dixi. si questio cuiꝰ nodus ẽ soluendus
incurrat. ut qn nõ nulla que posfent oruari. Ideo nõ
ornantur. s sũmisso sermone dicunitur ut quibdã
qͣi thoris ornam̃toꝵ p̾beant eminentiorẽ locum
Obande aũ genus. temꝑata dictio ñ requirit. Ad de¬
sane si dicenti crebrius ⁊ uehem̃tius acclametur
Ideo granditer putandus ẽ dic̾e. Hoc enĩ ⁊ accumi¬
na sũmissi generis ⁊ ornam̃ta facumt temꝑati.
Grande aũ genus plerum q ponde suo uoces p̃mit
s lacrimas exprimit. deniq cũ aput cesaream

Expanded text:
tuperandum, ubi nec damnatio cujusquam nec liberatuperandum, ubi nec damnatio cujusquam nec liberanec ad actionem quamlibet assensio requiritur, in quocumque alio genere occurrerit, genus adhibendum et interponendum est temperatum. In grandi ergo genere inveniunt locos suos duo caetera, et in submisso similiter. Temperatum autem genus non quidem semper, sed tamen aliquando submisso indiget, si, ut dixi, quaestio cujus nodus est solvendus, incurrat; vel quando nonnulla quae ornari possent, ideo non ornantur, sed submisso sermone dicuntur, ut quibusdam quasi toris ornamentorum praebeant eminentiorem locum. Grande autem genus temperata dictio non requirit: ad desane si dicenti crebrius et vehementius acclametur, ideo granditer putandus est dicere: hoc enim et acumina submissi generis, et ornamenta faciunt temperati. Grande autem genus plerumque pondere suo voces premit, sed lacrymas exprimit. Denique cum apud Caesaream
Abbreviated transcription (Latin):
sũmissius bene reditur ad ea que opus ẽ grandit̾
diti. ut dictionis impetus sicut maris estus alter¬
uent. Ex quo fit ut grande dicendi genus. si duitiꝰ
ẽ dicendum ñ debeat ẽẽ solum s alioꝵ generũ int̃¬
positione uarietur. si tam̃ gen̾i dictio tota tribuit᷑
neri int̾ponatur ut adhibeatur certis ⁊ necͣcariis
locis. Nam ⁊ ingrandi genere semp aut pene. sẽꝑ
temꝑata decet eẽ pͥncipia. ⁊ inpotestate ẽ eloq̃ntis
ut dicantur ñ mlla sũmisse etiam q̃ possent gnͣ¬
dit᷑ dici. ut ea que dicuntur grandit᷑ exilloꝵ fiãt
comꝑatõe grandioꝵra.⁊ eoꝵ tanqͣm unibris lumi¬
nosiora reddantur. In quocum ꝙ aũ gen̾e aliqua
questionũ uincla soluenda sunt: acumine opus ẽ.
qͥd̃ sibi sũmissũ genus ꝓprie uendicat. Ac ꝓ hoc
eo genere utendum ẽ. ⁊ in aliis duob generĩb
q̃n eis istaincidunt sicut laudand̾ aliquid ũł ui¬

Expanded text:
submissius, bene reditur ad ea quae opus est granditer submissius, bene reditur ad ea quae opus est granditer dici, ut dictionis impetus sicut maris aestus alternet. Ex quo fit ut grande dicendi genus, si diutius est dicendum, non debeat esse solum, sed aliorum generum interpositione varietur: ei tamen genere dneri interponatur, vel adhibeatur, certis et necessariis locis. Nam et in grandi genere semper aut pene semper temperata decet esse principia. Et in potestate est eloquentis ut dicantur nonnulla submisse, etiam quae possent granditer dici; ut ea quae dicuntur granditer, ex illorum fiant comparatione grandiora, et eorum tanquam umbris luminosiora reddantur. In quocumque autem genere aliqua quaestionum vincula solvenda sunt, acumine opus est, quod sibi submissum genus proprie vindicat. Ac per hoc eo genere utendum est et in aliis duobus generibus, quando eis ista incidunt: sicut laudandum aliquid vel vi
Abbreviated transcription (Latin):
tatione studentib molescere. Nec quis qͣm p̃ter dis¬
ciplinam ẽẽ existimet ista miscere. ĩmo qnͣtũ con¬
grue fieri potest om̃ib generib dictio uarianda
ẽ. Nam qñ ꝓlixa est in uno genere minꝰ detinet
auditorem. sum u̾o sit in aliud ob alio transitus
etiam si longuis eat: decentius ꝓcedit oratio. qm¬
uis hẽant ⁊ singilla genera uansetates suas ĩser¬
mone eloq̃ntiũ quib nõ sinut᷑ in eoꝵ qͥ audiũt
frigescere uł tepescere sensib. Uerumptñ facilius
summissum solum: qm solum grande diutiꝰ tole¬
rari pot̾. Cõmotio quippe animi qͣnͣto magis exci¬
tanda ẽ: ut nõbis assentiat auditor. tanto minus
mea diu teneri potest cũ fuerit qnͣtum satis ẽ excita¬
ta. Et ideo cauendum ẽ ne dum uolumus altuis e¬
rigere qd̃ erectum ẽ etiam inde decidat qd̾ fu̾at exci¬
tatione ꝓductum. Int̾positis u̾o que sunt dicenda

Expanded text:
tatione, studentibus inolescere. CAPUT XXII.-- tatione, studentibus inolescere. CAPUT XXII.-- ciplinam esse existimet ista miscere: imo quantum congrue fieri potest, omnibus generibus dictio varianda est. Nam quando prolixa est in uno genere, minus detinet auditorem. Cum vero fit in aliud ab alio transitus, etiamsi longius eat, decentius procedit oratio: quamvis habeant et singula genera varietates suas in sermone eloquentium, quibus non sinuntur in eorum qui audiunt, frigescere vel tepescere sensibus. Verumtamen facilius submissum solum, quam solum grande diutius tolerari potest. Commotio quippe animi quanto magis excitanda est, ut nobis assentiatur auditor, tanto minus in ea diu teneri potest, cum fuerit quantum satis est excitata. Et ideo cavendum est, ne dum volumus altius erigere quod erectum est, etiam inde decidat, quo fuerat excitatione perductum. Interpositis vero quae sunt dicenda