comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
repetitio. tũ in extremũ cõuersio & in eadẽ uerba impetꝰ & incursio
& adiunctio & processio & eiusdẽ uerbi crebrius positi quedam¬
districtio & reuocatio uerbi: & illa que simiłr desinũt aut q̃ cadũt
simiłr aut que paribꝰ paria deferunt᷑ aut q̃ sũt inter se similia. Est
etiã gradatio q̃dam & conuersio uerboꝵ cõcinna transgressio &
cõtrariũ & dissolutũ & declinatio & rep̃hensio & exclamatio &¬
qđ in multis casibꝰ ponit᷑ & qđ de sigłis rebꝰ p̃positis ductũ refert᷑
ad singła. & ad p̃positũ subiecta ratio. & item in distributis supposita
ratio & ꝑmissio & rursum alia dubitatio & in prouisum ꝗlam &
dimimeratio & alia correctio & dissipatio & cõtinuatũ & interrup¬
tum &imago & sibi ip̃i responsio & minutio & disiunctio & ordo
&r latio & digressio & circũscͥptio. hec enĩ sũt fere atq hoꝵ similia

Expanded text:
repetitio, tum in extremum conversio, et in eadem verba impetus et concursio repetitio, tum in extremum conversio, et in eadem verba impetus et concursio et adiunctio et progressio, et eiusdem rbi et illa, quae similiter desinunt aut quae cadunt similiter aut quae paribus paria referuntur aut quae sunt inter se similia. Est etiam gradatio quaedam et conversio et verborum concinna transgressio et contrarium et dissolutum et declinatio et reprehensio et exclamatio  in multis casibus ponitur et quod de singulis rebus propositis ductum refertur ad singula et ad propositum subiecta ratio et item in distributis supposita ratio et permissio et rursum alia dubitatio et improvisum quiddam et dinumeratio et alia correctio et dissipatio et continuatum et interruptum et relatio et digressio et circumscriptio. Haec enim sunt fere atque horum similia
Abbreviated transcription (Latin):
nimos cõciliandos uł maxime sȩpe autẽ etiã ad cõmouendos. ꝑso¬
naꝵ ficta inductio uł grauissimi lum̃ augendi descͥptio erroris
inductio. ad hilaritatẽ impulsio ante occupatio: tũ duo illa que
maxime mouent similitudo & exemplũ cligestio intepellatio
cõtentio reticẽtia comẽcdatio uox quȩdam libera atq etiã effre¬
natio agendi causa iracũdia. obiurgatio ꝓmissio dep̃catio obse¬
cratio declinatio breuis ã p̃posito nõ ut suꝑior illa digressio pur¬
gatio cõciliatio lesi optatio atq execratio. his fere luminib illu¬
trant or̃onẽ sentẽtie. or̃onis aũt ip̃ius tamꝗ̃ armoꝵ ẽ uł ad u¬
sum cõminatio  qrͣ petitio uł aduenustatem ip̃a tractatio. Nã
& geminatio uerboꝵ habet interdũ uim leporem alias ꝙ pau¬
lum ĩmutatũ uerbum atq deflexũ: & eusde uerbi crebra tũ a pͥmo

Expanded text:
nimos conciliandos vel maxime, saepe autem etiam ad commovendos; personimos conciliandos vel maxime, saepe autem etiam ad commovendos; personarum ficta inductio vel gravissimum lumen augendi; descriptio, erroris inductio, ad hilaritatem impulsio, anteoccupatio; tum duo illa, quae maxime movent, similitudo et exemplum; digestio, interpellatio, contentio, reticentia, commendatio; vox quaedam libera atque etiam effrenatio augendi causa; iracundia, obiurgatio, promissio, deprecatio, obsecratio, declinatio brevis a proposito, non ut superior illa digressio, purgatio, conciliatio, laesio, optatio atque exsecratio. His fere luminibus inlustrant orationem sententiae. Orationis autem ipsius tamquam armorum est vel ad usum comminatio etet geminatio verborum habet interdum vim, leporem alias, et paululum immutatum verbum atque deflexum, et eiusdem verbi crebra tum a primo
Abbreviated transcription (Latin):
significatio & distinctio cũ cisa breuitas ex tenuatio & huit adũc¬
ta in clusio ap̃ceptis Caesaris nõ abhorrẽs. & abre digressio: in qua
cũ fuerit dectatio tũ redditus ad rẽ aptus & cõcinnus ẽẽ debebit.
p̃positioq ꝗd sit clicturus & ab eo qł est dictũ seiunctio & reddi¬
tus ad prepositũ & iteratio & rationis apta cõclusio tũ augendi
minuendi ue causa ueritatis supralatio atq traiectio & ratio. atq
huic finitima qĩ ꝑcontatio expositioq sentẽtiȩ suȩ. Tum illa quȩ¬
maxime qr irrepit in hoĩum mentes alia dicentes atq significantes
ante uel postꝗͣ dixeris uel cũ aliquid a te ip̃o reicias p̃munitio.
etiã ẽ ad id quod aggrediare & traiectio in aliũ cõmunitio q̃ est
q̃ĩ cum his ip̃is apud quos licas. deliberatio moꝵ ac uite imitãta in
ꝑsonis uł sine illis magnũ quoddam ornam̃tũ or̃onis t aptũ acla¬

Expanded text:
significatio et distincte concisa brevitas et extenuatio et huic adiuncsignificatio et distincte concisa brevitas et extenuatio et huic adiuncta inlusio a praeceptis Caesaris non abhorrens; et ab re digressio, in qua cum fuerit delectatio, tum reditus ad rem aptus et concinnus esse debebit; propositioque quid sis dicturus et ab eo, quod est dictum, seiunctio et reditus ad propositum et iteratio et rationis apta conclusio; tum augendi minuendive causa veritatis supralatio atque traiectio; et rogatio atque huic finitima qmaxime quasi irrepit in hominum mentes, alia dicentis ac significantis ante vel post quam dixeris vel cum aliquid a te ipso reicias. praemunitio etiam est ad id quod aggrediare, et reiectio in alium; communicatio, quae est quasi cum iis ipsis apud quos dicas deliberatio; morum ac vitae imitatio vel in personis vel sine illis, magnum quoddam ornamentum orationis et aptum ad a
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uerboꝵ & sentẽtiaꝵ ꝙ uerboꝵ tollitur si uerba mutaris senten¬
tiaꝵ ꝑman& quibuscũq uerbis uti uelis. qđ quidẽ uos & si facitis
tam̃ admonẽdos puto ne ꝗd ẽẽ aliud oratoris putetis ꝗͣ qđ qui dẽ
sit egregium atq mirabile ne singłis uerbis illatria tenere ut trãs¬
latis utamur frequẽter interdumq factis raro aũt etiã ꝑueniestis.
In ꝑpetua aũt or̃one cũ & cõiuctioĩs leuitatẽ & numeroꝵ quã dixi
rationẽ tenuerimus tũ etiã quasi luminib distinguẽda & frequen¬
tanda omĩs oratio sentẽtiaꝵ atq uerboꝵ. Nam & cõmoratio una
ĩ re ꝑmultum mouet & illustris explanatio reꝵ quȩq gerantur
sub aspectũ pene subiectio quȩ & in exponenda re plurimũ ualẽt
ad illustrandũ id qđ exponitur: & ad applicandũ ut his ꝗ audient
illud qł augebimus ꝗͣ efficere oratio poterit tantũ eẽ uideatur
& huic cõtraria sepe ꝑcussio stet. plus adintelligẽdũ ꝗͣ dixeris.

Expanded text:
nterest, quod verborum tollitur, si verba mutaris, sententiarum permanet, quibuscumque verbis uti velis. Quod quidem vos etsi facitis, tamen admonendos puto, ne quid esse aliud oratoris putetis, quod quidem sit egregium atque mirabile, nisi in singulis verbis illa tria tenere, ut translatis utamur frequenter, interdum factis, raro autem etiam pervetustis. In perpetua autem oratione, cum et coniunctionis levitatrationem tenuerimus, tum est quasi luminibus distinguenda et frequentanda omin re permultum movet et inlustris explanatio rerumque, quasi gerantur, sub aspectum paene subiectio; quae et in exponenda re plurimum valent et ad inlustrandum id, quod exponitur, et ad amplificandum; ut eis, qui audient, illud, quod augebimus, quantum efficere oratio poterit, tantum esse videatur; et huic contraria saepe percursio est et plus ad intellegendum, quam dixeris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcleoꝵ aiunt. Itaq credo huiusmoĩ illi nesciebant aut clabat
hanc consuetudo licentiã. Itaq idem poeta ꝗ inusitatius cõtra¬
xerat patris mei meũ factum pudet ꝓ meoꝵ factoꝵ & texit᷑
exitium examẽ rapit pro exitioꝵ. Non dicit liberum ut ple¬
riq loquimur. cũ cupidos liberum in liberoꝵ locũ dicimus. sed
ut isti uolunt neq tiũ umq in gremium extollas liberoꝵ ex te
genus. & idem namq ex scola .i. liberoꝵ. At ille alter inchrise
non solum ciuis antiqui amici maioꝵ meoꝵ qd erat usitatũ sed
clurius etiã cõsilium socium augurium atq exitiũ interpretes. icdẽq
pergit: postꝗͣͣ prodigiũ horriferũ portentu pauor. que nõ sane
sunt in omnib neutriq usitata. Nec enim dixerim iam libenter
rmum udicium & si ẽ apud eundẽ. ni hil ad te de udicio armũ
accedit qͣ centuriam fabrum & protum ut censoriȩ tabule loquũ¬

Expanded text:
deorum aiunt. Ita credo hoc illi nesciebant: an dabat deorum aiunt. Ita credo hoc illi nesciebant: an dabat hanc consuetudo licentiam? itaque idem poeta qui inusitatius contraxerat: patris mei meum factum pudet pro meorum factorum, et texitur, exitium examen rapit pro exitiorum,non dicit liberum, ut plerique loquimur, cum cupidos liberum aut in liberum loco dicimus, sed ut isti volunt: neque tuom umquam in gremium extollas liberorum ex te genus, et idem: namque Aesculapi liberorum. at ille alter in Chryse non solum: cives, antiqui amici maiorum meum, quod erat usitatum, sed durius etiam: consilium socii, augurium atque extum interpretes; idemque pergit: postquam prodigium horriferum, portentum pavos; quae non sane sunt in omnibus neutris usitata. Nec enim dixerim tam libenter armum iudicium,—etsi est apud eundem: nihilne ad te de iudicio armum accidit?— quam centuriam fabrum et procum, ut censoriae tabulae loquun
Abbreviated transcription (Latin):
noĩauerunt. Cum suꝑiores appellati ẽẽnt duelli. Quin etiam
uerba sepe contrahunt᷑ nõ usus cã sed auriũ. quomͦ eni ur̃ au
xilia mala factus ẽ nisi fuga litteras uastioris cum littera etiam
ex maxillis & taxillis & paxillo & taxillo cõsuetudo elegans la¬
tini sermonis euellit. Libenter etiam copulando uerba iunge¬
bant ut secdes pro siaudes sis pro sinis. Iam in uno capsis tria
uerba sunt. ain aisne ne quire pro nõ quire. malle ꝓ magis
cus. Quid illud nõ uolet unde sit qͥđ dicitur cum illius cũ aũt
nob̾ nõ dicit᷑ sed nobiscum. ꝗa si ita diceret᷑ obscenius cõcurre¬
rent littere. Ut etiã modo nisi aũt interposuissem cõcurrissẽt.
ex eo ẽ metum & tecũ nõ cũ te & cum me: ut etiã simile illis
nobiscum atq uobiscũ. atq etiã quib sero iam emendat᷑ antiꝗ¬
tas qui hec rep̃hendunt. Nam proh deum atq hoĩum fidem

Expanded text:
nominaverunt, cum superiores appellati essent semper Duellii. Quin etiam nominaverunt, cum superiores appellati essent semper Duellii. Quin etiam verba saepe contrahuntur non usus causa sed aurium. Quo modo enim vester Axilla Ala factus est nisi fuga litterae vastioris? quam litteram etiam e maxillis et taxillis et paxillo et vexillo consuetudo elegans Latini sermonis evellit. libenter etiam copulando verba iungebant, ut sodes pro si audes, sis pro si vis. Iam in uno capsis tria verba sunt. Ain pro aisne, nequire pro non quire, malle pro magis mus. Quid, illud non olet unde sit, quod dicitur cum illis, cum autem nobis non dicitur, sed nobiscum? quia si ita diceretur, obscaenius concurrerent litterae, ut etiam modo, nisi autem interposuissem, concurrissent. Ex eo est mecum et tecum, non cum me et cum te, ut esset simile illis nobiscum atque vobiscum. atque etiam a quibusdam sero iam emendatur antiquitas, qui haec reprehendunt. Nam pro deum atque hominum fidem
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui sunt in p̃liis interfecti. Que sic probata est ut eam quot an¬
nis ut scis illo die recitari necesse sit in ea est crebra ista uotũ in¬
cursio: ꝗͣq magna exꝑte ut uitiosam fugit demosthenes. Sed gre¬
ci uiderunt nobis nisi cupiamus quidem distrahere uoces cõcedi¬
abant ut Neuius uos ꝗ accolitis hystrum fluuium atq egidam
& ibicdem quã nũqͣ uobis greti atq barbari. At Emnius sȩpe
scio inuicte & quidem nos hoc motu radiantes etesie in uada põ¬
ti. hoc idem nostri sepius nõ tulissent qđ greti laudare etiã so¬
lent. Sed quid ego uocabula sine uotalib sepe breuitatis cau¬
sa cum trahebant ut ita dicerent multimodis & uas argenti pal¬
met crinibus tecti fractis. Quid uõ licentius ꝗͣ ꝙ hoĩum etiam
noĩa contrahebant quo essent aptiora. Nam ut duellum bellũ
dus bis sic duellum eum qui penos classe deuicit bellum

Expanded text:
eos qui sint in proeliis interfecti; quae sic probata est, ut eam quotaneos qui sint in proeliis interfecti; quae sic probata est, ut eam quotannis, ut scis, illo die recitari necesse sit. In ea est crebra ista vocalium concursio, quam magna ex parte ut vitiosam fugit Demosthenes. sed Graeci viderint; nobis ne si cupiamus. quidem distrahere voces concediabant, ut Naevius: vos, qui accolitis Histrum fluvium atque algidam et ibidem: quam numquam vobis Grai atque barbari. at Ennius saepe Scipio invicte, et semel quidem nos: hoc motu radiantis etesiae in vada ponti. hoc idem nostri saepius non tulissent, quod Graeci laudare etiam solent. Sed quid ego vocalis? sine vocalibus saepe brevitatis causa contrahebant, ut ita dicerent: multi' modis, in vas' argenteis, palmi' crinibus, tecti' fractis. Quid vero licentius quam quod hominum etiam nomina contrahebant, quo essent aptiora? nam ut duellum bellum, et duis bis, sic Duellium eum qui Poenos classe devicit Bellium
Abbreviated transcription (Latin):
omẽs arte pauimento atq emblemate uerniculato. Nolo hec
tam minuta cõstructio appareat sed tam̃ stilus exercitatus effi¬
ciet facile formulam cõponendi. nam ut in legendo oculus sic animus in
clicendo prospici&. Sic sequetur ut nec extremoꝵ uerboꝵ cum inse¬
quentibꝰ primus cõcursus aut hyulcas uoces efficiat aut asperas. Qͣuis
enim suaues grauesq sententiȩ tñ si inconditȩ positis uerbis efferũt᷑
offendent aures quaꝵ est iudiciũ suꝑbissimũ. qł quidem latina lin¬
gua sic obseruat nemo ut rusticus sit quin uocalis nolit cõiunge¬
re. In quo quidem etiã Theopompꝰ rep̃hendit ꝙ eas litteras tanto
ꝑe fugerit & si ildem magister ei & socrates fecerat. At nõ Thuci¬
dides nec ille quidem paulo maior scriptor plato. Nec solum in his
sermonib qui dialoge dicunt᷑ nisi etiam de industria id faciendũ
fuit setl inpopulari oratione qua mos est athenis laudari in cõtione

Expanded text:
omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato! nolo haec omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato! nolo haec tam minuta constructio appareat; sed tamen stilus exercitatus efficiet facile formulam componendi. Nam ut in legendo oculus sic animus in dicendo prospiciet quid sequatur, ne extremorum verborum cum insequentibus primis concursus aut hiulcas voces efficiat aut asperas. Quamvis enim suaves gravesque sententiae tamen, si incondite positis verbis efferuntur, offendent auris, quarum est iudicium superbissimum. Quod quidem Latina lingua sic observat, nemo ut tam rusticus sit qui vocalis nolit coniungere. in quo quidam etiam Theopompum reprehendunt, quod eas litteras tanto opere fugerit, etsi idem magister eius Isocrates fecerat; at non Thucydides, ne ille quidem haud paulo maior scriptor Plato nec solum in eis sermonibus qui dia/logoi dicuntur, ubi etiam de industria id faciendum fuit sed in populari oratione, qua mos est Athenis laudari in contione
Abbreviated transcription (Latin):
desidiȩ qđ facere nõ possum aut mestitie cui resisto potius q
litteris dederim : quȩ quidem me antea in udicia atq in curiã
deducebant nũc oblectant domi. Nec uo talib modo rebꝰ qua¬
les hic liber cõtin&. sed multo etia grauiorib & maiorib. Que
si erũt ꝑfecte ꝓfecto maximis reb forensib nr̃is & extremis
inclusȩ & domesticȩ littere respondebũt. Sed ad institutum
disputationũ reuertamur. Collotabunt᷑ igitur uerba aut ut
simis uotib: aut ut forma ip̃a cõcinitasq uerboꝵ cõficiat orbẽ
suum: aut cum cõprehensio nuose & apte caclat. Atq illud pͥ¬
mum uideamus qualem quã uł maxime desiderat diligentiã
ut fiat qi structura quedam nec tam̃ fiat oꝑose. Nam ess&ꝵ
tum infinitus tum puerilis labor qł apud lucilium scito exagi¬
tat in albutio sceuola. Quã lepide lexis cõposite ut tesserule

Expanded text:
desidiae, quod facere non possum, aut maestitiae, cui resisto, potius quam desidiae, quod facere non possum, aut maestitiae, cui resisto, potius quam litteris dederem? quae quidem me antea in iudicia atque in curiam deducebant, nunc oblectant domi; nec vero talibus modo rebus qualis hic liber continet, sed multo etiam gravioribus et maioribus; quae si erunt perfectae, profecto maximis rebus forensibus nostris et externis inclusae et domesticae litterae respondebunt. Sed ad institutam disputationem revertamur. conlocabuntur igitur verba, aut ut m suavissimis vocibus, aut ut forma ipsa concinnitasque verborum conficiat orbem suum, aut ut comprehensio numerose et apte cadat. Atque illud primum videamus quale sit, quod vel maxime desiderat diligentiam, ut fiat quasi structura quaedam nec tamen fiat operose; nam esset cum infinitus tum puerilis labor; quod apud Lucilium scite exagitat in Albucio Scaevola: quam lepide lexis compostae ut tesserulae
Abbreviated transcription (Latin):
dicis: sed ꝗd probarem nisi ꝙ parum fortasse profeceram : Qd̃
cum ita sit tam̃ ea que supra dicta sunt plus in disputando qͣ ea
cle quib dicendum ẽ dignitatis habuerũt. de uerbis enĩ compo¬
nendis & de sillabis prope modum dinumerandis loquemur.
que etiam si sunt sic̃ & mihi uident᷑ ne cessaria tñ fuunt magnifi¬
centius q docent᷑. est id oĩo uerum ut prope in hoc cdicitur. Nã
oĩum magnaꝵ artium sit arbor altitudo nos delectat radices
stipitesq non item s ẽẽ illa sine his non potest. Ne enĩ siue ꝑ¬
uulgatissimus ille usus ꝗ uetat artem pudere loqui quã factites
dissimulare nõ sinit quin delecter siue tuũ studiũ a me hoc uo¬
spõdenciũ fuit : ꝙ si ea que clixi nõita essent quis tam̃ tam durũ¬
se agrestemq probar& qui hanc mihi nõ dar& ueniam ut cum
mee forenses artes & actiones publice cõcidissent nõ ineant

Expanded text:
didicisse? Quid erat cur probarem nisi quod parum fortasse profeceram? quod didicisse? Quid erat cur probarem nisi quod parum fortasse profeceram? quod cum ita sit, tamen ea quae supra dicta sunt plus in disputando quam ea de quibus dicendum est dignitatis habuerunt. de verbis enim componendis et de syllabis prope modum dinumerandis et dimetiendis loquemur; quae etiam si sunt, sicuti mihi videntur, necessaria, tamen fiunt magnificentius quam docentur. Est id omnino verum, at proprie in hoc dicitur. Nam omnium magnarum artium sicut arborum altitudo nos delectat, radices stirpesque non item; sed esse illa sine his non potest. Me autem sive pervulgatissimus ille versus, qui vetat artem pudere proloqui quam factites, dissimulare non sinit qui delecter, sive tuum studium a me hoc vospondendum fuit. quod si ea quae dixi non ita essent, quis tamen se tam durum agrestemque praeberet qui hanc mihi non daret veniam, ut cum meae forenses artes et actiones publicae concidissent, non me aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcontando si comunicando si interdũ etiã una legendo audiendo
nescio cur nõ dicendo etiam aliquid aliquando possis meliores face¬
re cur non nolis : An quib uerbis sacroꝵ alienatio fiat docere ho
At ius profitentur etiam ꝗ hoc sciunt eloquẽtiã enĩ illi ip̃i ꝗ conse¬
cuti sunt tñ ea se ualere dissimulant. proptereaq prudentia hõibꝰ
greta est lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquẽtia potest
aut id qđ dissimulat effugit aut ẽ periculũ ne quis putet in ma¬
gna arte & gloriosa turpe ẽẽ docere alios id qđ ip̃i fuerit ho¬
nestissimũ discere. At fortasse cȩteri tectigres ego semꝑ me didi¬
cisse pre me tuli. Quid enim possentũ ad fussem cdomo adolescẽs
& hoꝵ studioꝵ causa maria transissem & doctissimis hõibꝰ refer¬
ta clomus ess& & aliquȩ fortasse tum essent in sermone nr̃o doc¬
trinaꝵ note. Cumq uulgo scripta nr̃a legerent᷑ dissimulare me

Expanded text:
percontando, si communicando, si interdum etiam una legendo, audiendo, percontando, si communicando, si interdum etiam una legendo, audiendo, nescio cur cum docendo etiam aliquid aliquando si possis meliores facere, cur nolis? an quibus verbis sacrorum alienatio fiat docere hon'at ius profitentur etiam qui nesciunt; eloquentiam autem illi ipsi qui consecuti sunt tamen ea se valere dissimulant.' propterea quod prudentia hominibus grata est, lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquentia potest aut id quod dissimulat effugit aut est periculum ne quis putet in magna arte et gloriosa turpe esse docere alios id quod ipsi fuerit honestissimum discere? ac fortasse ceteri tectiores; ego semper me didicisse prae me tuli. Qui enim possem, cum et afuissem domo adulescens et horum studiorum causa maria transissem et doctissimis hominibus referta domus esset et aliquae fortasse inessent in sermone nostro doctrinarum notae cumque vulgo scripta nostra legerentur, dissimulare me
Abbreviated transcription (Latin):
floruerũt. ad dicendũ si quis acuat aut adiuuet iuuentutẽ uitu¬
peret᷑. Nam si uitiosum ẽ dicere ornate pellatur oĩo e ciuitate &lo¬
quentia. Si ea nõ modo eos ornat penes quos ẽ sed etiã iuuat euer¬
sat᷑am rem. P. cur eam discere turpe ẽ qđ scire honestũ est : aut
qđ posse pulcerrimũ ẽ id nõ gloriosum est docere : aut alterum
tantũ ẽ alterum nouũ fateor. Sed utriusq rei causa est.
alteros enim respondẽtes
in cognoscendis cõponendisq causis forensibꝰ & agendis. reliquũ
in sese ip̃is reficiendis omẽm consumerẽt quẽ habebant instituen¬
di aut dotendi locũ. Atq haud scio an pleriq nr̃oꝵ oratoꝵ cõ¬
tra atq nos ingenio plus ualuerint ꝗͣ doctrina. Itaq illi dicere me¬
lius qͣ preciꝑe: nos contra fortasse possumus. at dignitatẽ docere
nõ hab&. certe si quasi in ludo sed si monendo si cohortando si

Expanded text:
floruerunt domus: ad dicendum si quis acuat aut adiuvet in eo iuventutem, vitufloruerunt domus: ad dicendum si quis acuat aut adiuvet in eo iuventutem, vituperetur? nam si vitiosum est dicere ornate, pellatur omnino e civitate eloquentia; sin ea non modo eos ornat penes quos est, sed etiam iuvat universam rem publicam, cur aut discere turpe est quod scire honestum est aut quod posse pulcherrimum est id non gloriosum est docere? 'at alterum factitatum est, alterum novum.' fateor; sed utriusque rei causa est. Alteros enim respondentes us in cognoscendis componendisque causis, forense in agendis, reliquum in sese ipsis reficiendisomne consumerent, quem habebant instituendi aut docendi locum? atque haud scio an plerique nostrorum oratorum contra atque nos ingenio plus valuerint quam doctrina; itaque illi dicere melius quam praecipere, nos contra fortasse possumus. 'at dignitatem docere non habet.' certe, si quasi in ludo; sed si monendo, si cohortando, si
Abbreviated transcription (Latin):
fetiss& cõprobante. pͦ. ro ͦ. qͣta de nullo. de artificio dicendi litte¬
ris tam multa mandare. Quibus si nihil aliued responderẽ nisi
me. M. bruto negare roganti uoluisse iusta eẽt excusatio. cũ & a¬
mi cissimo & p̃stantissimo uiro & recta & hon esta petenti satifface¬
re uoluissem. Sed si ꝑficiatur qđ utinam possem me studiosis di¬
cendi p̃cepta & quasi uias quȩ ad eloquẽtiam ferrent traditurum.
quĩd tandem id iustus reꝵ existimator rep̃hender& : Nam quis
urbanis pacatisq rebus secũdas uiris scientia : cum in altera gratię
gloriȩ presidii plurimũ ẽẽt in altera ꝑsecutionũ cautionũq p̃cep¬
tio : que ꝗdem ip̃a auxilium ab eloquentia sepe peter&. Ea uõ re¬
pugnante uix suas regiones finesq defendisse. Cur igit᷑ ius ciuile
dotere pulcrũ semꝑ fuit. hoĩumq clarissimoꝵ discipulis domus¬

Expanded text:
fecisset comprobante populo Romano quanta de nullo, de artificio dicendi littefecisset comprobante populo Romano quanta de nullo, de artificio dicendi litteris tam multa mandare. Quibus si nihil aliud responderem nisi me M. Bruto negare roganti noluisse, iusta esset excusatio, cum et amicissimo et praestantissimo viro et recta et honesta petenti satis facere voluissem. sed si profiterer—quod utinam possem!—me studiosis dicendi praecepta et quasi vias quae ad eloquentiam ferrent traditurum, quis tandem id iustus rerum existimator reprehenderet? nam quisurbanis pacatisque rebus, secundas iuris scientia? cum in altera gratiae, gloriae, praesidi plurimum esset, in altera praescriptionum cautionumque praeceptio, quae quidem ipsa auxilium ab eloquentia saepe peteret, ea vero repugnante vix suas regiones finisque defenderet. cur igitur ius civile docere semper pulchrum fuit hominumque clarissimorum discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
ut mecleatur ut a p̃posito declin& aliꝗͣtum ut optet. execretur
ut fiat his apud quos clicat familiaris: atq alias etiã dicẽdi qͣ
uirtutes sequet᷑ breuitatẽ si res petet: sepe etiã rẽ dicendo subi¬
ciet oculis scepe supra fer& q suꝑi possit significatio sepe re maiorꝙͣ
oratio sepe hilaritas sȩpe uitȩ naturaꝵq imitatio. hoc in gnͣe quasi
siluam uides omĩs eluceat oport&ꝵ eloquẽtiȩ magnitudo. Sed hec
ubi collotata &t qiͣstructa & nexa uerbis ad eam laudem quã uolu¬
mus aspirare nõ possunt. De quo cum mihi deinceps uiderem ẽẽ di¬
cendũ & si mouebant iam me illa quȩ supra dixeram tam̃ his que
setunt᷑ ꝑturbabar magis. Occurrebat enĩ posse reperiri nõ iniudio¬
sos solũ quib referta sunt omĩa sed fautores etiam laudum meaꝵ:
qui nõ censerent eius uiri eẽ de cuius meritis senatꝰ tanta iudicia

Expanded text:
ut medeatur; ut a proposito declinet aliquantum; ut optet, ut exsecretur; ut medeatur; ut a proposito declinet aliquantum; ut optet, ut exsecretur; ut fiat eis apud quos dicet familiaris. atque alias etiam dicendi quasi virtutes sequetur: brevitatem, si res petet; saepe etiam rem dicendo subiciet oculis; saepe supra feret quam fieri possit; significatio saepe erit maior quam oratio; saepe hilaritas, saepe vitae naturarumque imitatio. hoc in genere—nam quasi silvam vides—omnis eluceat oportet eloquentiae magnitudo. sed haec nisi conlocata et quasi structa et nexa verbis ad eam laudem quam volumus aspirare non possunt. De quo cum mihi deinceps viderem esse dicendum, etsi movebant iam me illa quae supra dixeram tamen eis quae sequuntur perturbabar magis. Occurrebat enim posse reperiri non invidos solum, quibus referta sunt omnia, sed fautores etiam laudum mearum, qui non censerent eius viri esse, de cuius meritis senatus tanta iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
transegerit iam aliꝗd definiat ut se ip̃e reuoc& ut qđ dixit iter&
ut argum̃tũ ratioẽ cõclutlat ut interrogando urgeat ut rursus ad in
eo quid potius aut quomͦ dicat. Ut diuidat inꝑtes. aut aliꝗd relinquat
ut negligat ut ante premuniat ut ĩ eo ip̃o in quo rep̃hendat᷑ culpam
in aduersariũ conferat ut sepe cum his qui audiũt nõ nũꝗ etiam
cum aduersario qiͣ deliber& ut hoĩm sermones moresq describat
ut inuita quedam eloquẽtia inducat ut ab eo qđ agitur auertat aĩos
ut sepe in hilaritatem risum ue cõuertat ut ante octup & qđ putat
opponi ut cõpar& similitudines. utatur exemplis ut aliud alii tri-¬
buens disꝑtiat ut interpellatorẽ coherceat ut aliquid reticere
se dicat ut denuntiet ꝗd caueat ut liberius ꝗd audeat quidẽ
irascatur etiã: ut obiurg& aliquando & deprecetur ut supplicet

Expanded text:
transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet; ut quod dixit iteret; transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet; ut quod dixit iteret; ut argumentum ratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rursus quasiecquid potius aut quo modo dicat; ut dividat in partis; ut aliquid relinquat ac neglegat; ut ante praemuniat; ut in eo ipso in quo reprehendatur culpam in adversarium conferat; ut saepe cum eis qui audiunt, non numquam etiam cum adversario quasi deliberet; ut hominum sermones moresque describat; ut muta quaedam loquentia inducat; ut ab eo quod agitur avertat animos; ut saepe in hilaritatem risumve convertat; ut ante occupet quod videatur opponi; ut comparet similitudines; ut utatur exemplis; ut aliud alii tribuens dispertiat; ut interpellatorem coerceat; ut aliquid reticere se dicat; ut denuntiet quid caveant; ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam, ut obiurget aliquando; ut deprecetur, ut supplicet,
Abbreviated transcription (Latin):
tim sursum uersus reditur aut cum demptis cõuinctionibꝰ disso¬
lute plura dicunt᷑ aut cũ aliꝗd p̃tereũtes cur id faciamus osten¬
dimus aut cũ corrigimus nos met ip̃os qͣi rep̃hendẽtes aut si est
aliqua exclamatio uel admiratioĩs uel questionis aut cũ eiusdẽ
noĩs casus saepius cõmutant᷑. Sed sentẽtiaꝵ ornam̃ta maiora sunt: quibus
quia frequẽtissime demosthenes utitur sũt qui putent id tirco ei el oq̃n¬
tiam maxime laudabilem. Et uero nullus fere ab eo lotus siue quadã
cõfirmatione sentẽtiȩ dicitur. nec qui cqͣ est aliud dicere nisi omẽs aut
certe plerasq aliqua spetie illuminare sententias. Quas cum tu optime
brute teneas quid actin& nõib uti an exemplis : tm̃modo notetur locꝰ.
Sic igitur dic& ille quẽ expetimus ut uerset moti modis eandẽ & unã
net a p̃poĩto deflectatq sentẽtiam: ut p̃ponat ꝗd dicturus sit ut cũ

Expanded text:
tim sursum versus reditur; aut cum demptis coniunctionibus dissotim sursum versus reditur; aut cum demptis coniunctionibus dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid praetereuntes cur id faciamus ostendimus; aut cum corrigimus nosmet ipsos quasi reprehendentes; aut si est aliqua exclamatio vel admirationis vel questionis; aut cum eiusdem nominis casus saepius commutantur. sed sententiarum ornamenta maiora sunt; quibus quia frequentissime Demosthenes utitur, sunt qui putent idcirco eius eloquentiam maxime esse laudabilem. Et vero nullus fere ab eo locus sine quadam conformatione sententiae dicitur; nec quicquam est aliud dicere nisi omnis aut certe plerasque aliqua specie inluminare sententias: quas cum tu optime, Brute, teneas, quid attinet nominibus uti aut exemplis? tantum modo notetur locus. sic igitur dicet ille, quem expetimus, ut verset saepe multis modis eadem et una net a proposito deflectatque sententiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tib nr̃is includi sic põt ut maior eloquẽtia ne requirat᷑ ꝗdẽ.
Secdiam forma restat & caratther ille qui dicitur ꝗ qualis esse
ore nullũ nisi aut elegans aut graue exeat. ex omĩq gñe frequẽ¬
quasi lumina magis afferunt ornatũ orationi. Sunt enĩ similia illis
qui in amplo ornatu scene aut fori appellant᷑ insignia: nõ quia
sola ornent secl ꝙ excellant. Eadem ratio ẽ uerboꝵ q̃ sũt oroĩs
lumina & qđ clam modo insignia. eum aut duplicant᷑. iterantq
uerba aut breuiter cõmutata ponũtur: ut ab eodẽ uerbo ducitur
sepurs or̃o aut ĩ eodẽ conicitur: aut utrũq aut adiungit᷑ idẽ
iteratũ aut idem ad extremũ refertur aut cõtinenter unũ uerbũ
nõ in eacdem sententia ponitur aut cũ similiter uł caclũt uerba
uel desinũt aut cũ sunt cõtrariis relata cõtraria aut cum gracla¬

Expanded text:
ntibus nostris includi sic potest, ut maior eloquentia ne requiratur quidem. ntibus nostris includi sic potest, ut maior eloquentia ne requiratur quidem. sed iam forma ipsa restat et xarakth\r ille qui dicitur; qui qualis esse ore nullum nisi aut elegans aut grave exeat, ex omnique genere frequenquasi lumina magnum adferunt ornatum orationi; sunt enim similia illis quae in amplo ornatu scaenae aut fori appellantur insignia, non quia sola ornent, sed quod excellant. eadem ratio est horum quae sunt orationis lumina et quodam modo insignia: cum aut duplicantur iteranturque verba aut leviter commutata ponuntur, aut ab eodem verbo ducitur saepius oratio aut in idem conicitur aut utrumque, aut adiungitur idem iteratum aut idem ad extremum refertur aut continenter unum verbum non in eadem sententia ponitur; aut cum similiter vel cadunt verba vel desinunt; aut cum sunt contrariis relata contraria; aut cum grada
Abbreviated transcription (Latin):
exẽpla mitioꝵ defensiones meȩ. Nullo enĩ modo animus audiẽ¬
tis aut incitari aut leniri põt. ꝗ modus a me nõ tẽptatꝰ sit. di¬
cerẽ ꝑfectus sita iudicarem nec ĩueritate crimen arrogantiȩ
ꝑtimescere. Sed ut supra dixi nulla me ingenil sed magna uis
aĩ ĩflãmat ut me ip̃e nõ teneã. nec ũ q iis qui audir&ꝵ incede¬
ret᷑ nisi ardens ad eũ ꝑuenir& or̃o. Uterer exẽplis domesticis
nisi ea legisses. Uterer alienis uł latinis si ulla repperirẽ uł gre¬
cis si decer&. Sed crassi ꝑ pauca sũt net ea ĩ uicdicioꝵ. nihil¬
enim Antonio nihil cocte nihil sulpitio dicebat melius ꝙͣ
scripsit hortensius. Ueꝵ hȩc uis quam querimus a demosthe¬
ne sumamus. Et quid ẽ ꝑpetue dictionis ex eo loco unde ĩ
ethesiphontis iudicio de suis factis cõsilus meritis ĩ re.p. ag
gressus ẽ dicere. Ea profecto or̃o in eam formã q̃ ẽ insita ĩ me¬

Expanded text:
exempla, mitiorum defensiones meae. nullo enim modo animus audienexempla, mitiorum defensiones meae. nullo enim modo animus audientis aut incitari aut leniri potest, qui modus a me non temptatus sit,—dicerem perfectum, si ita iudi- carem, nec in veritate crimen arrogantiae extimescerem; sed, ut supra dixi, nulla me ingeni sed magna vis animi inflammat, ut me ipse non teneam; nec umquam is qui audiret incenderetur, nisi ardens ad eum perveniret oratio. Vterer exemplis domesticis, nisi ea legisses, uterer alienis vel Latinis, si ulla reperirem, vel Graecis, si deceret. Sed Crassi perpauca sunt nec ea iudiciorum, nihil Antoni, nihil Cottae, nihil Sulpici; dicebat melius quam scripsit Hortensius. verum haec vis, quam quaerimus, ne sumamus et quidem perpetuae dictionis ex eo loco unde in Ctesiphontis iudicio de suis factis, consiliis, meritis in rem publicam adgressus est dicere. Ea profecto oratio in eam formam quae est insita in me
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩb loquor : ꝗbꝰ eo sumus pluribꝰ qđ etiã si plures dicebamus ꝑ¬
grationẽ mihi tam̃ omẽs relinquebãt. in quo ut uicderer ex celle¬
re nõ ingenio s dolore assequabar. Que qualiacũq in me sunt
me ip̃m penitet ꝙͣta sint. Secd apparẽt in oratiõib & si carẽt libri
spiritu illo ꝑꝑ quẽ maiora eadem illa quȩ agunt᷑ qͣ cum legantur
uideri solent. Nec uo miẜatioẽ solum mens udicum ꝑmouenda
ẽ qua nos ita dolenter uti solemus ut puerũ infantẽ ĩ manib
ꝑ orantes tenuerimus. ut alia ĩ causa excitãdo nobili sublato etiã
filio paruo plangore & lamentatiõe cõpleremus forũ. Sed ẽ fa¬
ciendũ etiã ut irascat᷑ uidex mitiget᷑ inuideat faueat cõtẽp¬
nat admiref oderit diligat cupiat tecleat speret metuat
letet᷑ doleat. Qua inuarietate durioꝵ accusatio suppetlitabit

Expanded text:
tionibus loquar? quibus eo sum usus pluribus quod, etiam si plures dicebamus, ptionibus loquar? quibus eo sum usus pluribus quod, etiam si plures dicebamus, perorationem mihi tamen omnes relinquebant; in quo ut viderer excellere non ingenio sed dolore adsequebar. Quae qualiacumque in me sunt—me enim ipsum paenitet quanta sint—, sed apparent in orationibus, etsi carent libri spiritu illo, propter quem maiora eadem illa cum aguntur quam cum leguntur videri solent. nec vero miseratione solum mens iudicum permovenda est —qua nos ita dolenter uti solemus ut puerum infantem in manibus perorantes tenuerimus, ut alia in causa excitato reo nobili, sublato etiam filio parvo, plangore et lamentatione complerimus forum—, sed est faciendum etiam ut irascatur iudex mitigetur, invideat faveat, contemnat admiretur, oderit diligat, cupiat fastidiat, speret metuat, laetetur doleat; qua in varietate duriorum accusatio suppeditabit
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilem eloquentiã ficiant. quoꝵ alteꝵ qđ greti heti cõuocãt¬
ad naturã & ad mores & ad omẽm uitę cõsue tudinẽ accomodatũ.
alteꝵ qđ iidem pathetycon noĩant quo ꝑturbant᷑ aĩ & cõcitantur
i⁊ quo uno regnat oratio. illud suꝑius cum ei dicendũ ad beniuole¬
tiã cõciliandam paratum. huius uehem̃tius incensũ incitat᷑ quo causȩ
eripiũt᷑. qđ cũ rapide fertur sustineri nullo pacto potest. Quo gnͣe
nos mediocres aut multo etiã minus sed magno semꝑ usi impetu
sepe aduersarios de statu oĩ deiecimus. Nobis ꝓfamiliari re sum¬
mus orator nõ respondebit hortẽsius. A nob̾ honio aud acissimus
catilina in senatu accusatus obmutuit. Nob̾ priuata in causa ma¬
gna & graui cũ cepiss& curio pater respõdere subito assedit.
Cum sibi uenenis ereptã memoriã dicer&. quid ego de miẜa¬

Expanded text:
mirabilem eloquentiam faciunt. Quorum alterum est, quomirabilem eloquentiam faciunt. Quorum alterum est, quoe consuetudinem accommodatum; alterum, quod idem paqhtiko\n nominant, quo perturbantur animi et concitantur, in quo uno regnat oratio. Illud superius come iucundum, ad benevolentiam conciliandam paratum; hoc vehemens incensum incitatum, quo causae eripiuntur: quod cum rapide fertur, sustineri nullo pacto potest. quo genere nos mediocres aut multo etiam minus, sed magno semper usi impetu saepe adversaries de statu omni deiecimus. Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius; a nobis homo audacissimus Catilina in senatu accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum coepisset Curio pater respondere, subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret. quid ego de misera
Abbreviated transcription (Latin):
equaliter toto corpore or̃onis fusa eẽ deb& tam̃ in comunib locis ma
uniuerso totas causas sepe cõtin&ꝵ. Quicꝗd ẽ enim illud in quo quasi
certamen est cõtrouersiȩ qđ grece crinomenon dicitur id ita dici
placet ut traclucat᷑ ad ꝑpetuam quȩstionẽ. atq ut inde uniuer¬
so gñe dicatur nisi cum de uero ambigitur: qđ queri cõiectura
sol&r. dicetur enĩ nõ ꝑipatheticoꝵ more. Est enim illoꝵ exerci¬
tatio elegans iam inde ab Aristotile cõstituta s aliqͣrto neruosius.
&tita de re comunia dicerent᷑ ut & propriis multa leniter dicant᷑
& in aduersarios aspere. Augendis uõ reb & contra abiciendis nihil
est ꝙ nõ ꝑficere possit oratio. quoed inter media argumenta faciendũ
ẽ quotienscũq dabitur uł amplificandi uł minuendi locus & pene
infinite imꝑando. Ouȩ res sunt enĩ quȩ bñ tractatȩ ab oratore ad¬

Expanded text:
aequabiliter toto corpore orationis fusa esse debet, tamen in communibus locis maxaequabiliter toto corpore orationis fusa esse debet, tamen in communibus locis maxuniverso, totas causas saepe continet. Quicquid est enim illud in quo quasi certamen est controversiae, quod Graece krino/menon dicitur, id ita dici placet, ut traducatur ad perpetuam quaestionem atque uti de universo genere dicatur, nisi cum de vero ambigitur, quod quaeri coniectura solet. dicetur autem non Peripateticorum more—est enim illorum exercitatio elegans iam inde ab Aristotele constituta—, sed aliquanto nervosius et ita de re communia dicentur, ut et pro reis multa leniter dicantur et in adversaries aspere. Augendis vero rebus et contra abiciendis nihil est quod non perficere possit oratio; quod et inter media argumenta faciendum est quotiescumque dabitur vel amplificandi vel minuendi locus, et paene infinite in perorando. duo restant enim, quae bene tractata ab oratore ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe cottidiano ẜmone explicate dilucide. deinde si tenues causȩ.
etiam argum̃tandi tenue filũ & in dotenclo & in refellendo. idq
ita tenebitur.ut quãta ad rem tanta ad or̃onẽ fiat accessio. Cũ uero
causa ea inciderit in qua uis eloquẽtiȩ possit exprimi tũ se latiꝰ
fund& orator tum reget & flectet animos: & sic effici & ut uol&
idest ut cause natura & ratio tẽporis postulabit. Sederit cduplex
oĩs eius conatus ille ad mirabilis ꝑꝑ quẽ ascendit ĩ tãtũ honorẽ ȩlo¬
quentia. Nam cum omĩs pars or̃onis ẽẽ debet laudabilis sic ut uer¬
bũ nullum nisi aut graue aut elegans exticlat. tũ sunt maxĩe lumi¬
nose & quasi actuo sepe ꝑtes duȩ. quaꝵ alterã in uniuersi genẽis
quȩstionẽ pono quam ut sepe clixi greci appellant thesin. alterã in
agendis amplicandisq rebus. quȩ ab i isdem auresis ẽ noĩata. quȩ & si

Expanded text:
prope cotidiano sermone explicatae dilucide. Dein si tenuis causa est, tum prope cotidiano sermone explicatae dilucide. Dein si tenuis causa est, tum etiam argumentandi tenue filum et in docendo et in refellendo, idque ita tenebitur, ut quanta ad rem tanta ad orationem fiat accessio. cum vero causa ea inciderit in qua vis eloquentiae possit expromi, tum se latius fundet orator, tum reget et flectet animos et sic adficiet ut volet, id est ut causae natura et ratio temporis postulabit. sed erit duplex eius omnis ornatus ille admirabilis, pro- pter quem ascendit in tantum honorem eloquentia. Nam cum omnis pars orationis esse debet laudabilis, sic ut verbum nullum nisi aut grave aut elegans excidat, tum sunt maxime luminosae et quasi actuosae partes duae: quarum alteram in universi generis quaestione pono, quam, ut supra dixi, Graeci appellant qe/sin, alteram in augendis amplificandisque rebus, quae ab isdem au/chsis est nominata. quae etsi
Abbreviated transcription (Latin):
ficere nõ ꝑturbatim s singlis argum̃tationib ita cõcludendis ut efficia
qđ sit cõsequens his quȩ sumunf᷑ ad quamq rem cõfirmandã. post
oĩa ꝑ or̃onẽ inflãmantẽ restinguẽtẽ ue cõc ludere. has ꝑtes quẽ ad
modum tractet singłas difficile dictum ẽ hoc loco. nec enĩ semp
tractant᷑ uno modo. qm̃ enim nõ quem doceam quero s quẽ probem
Probabo primũ eum ꝗ ꝗd doceat uiderit. hec enim sapientia maxĩe
adhibenda eloquẽti est ut sit tempoꝵ ꝑsonaꝵq moclerator. Nam
accomodare orationẽ. quod cum statuerit tum ut ꝗdq erit dicen¬
dum ita dic& net satura ieiune. nec grandia minute. Nec itẽ cõ¬
tra egerit reb ip̃is par& ea qualis oratio principia uerecuncla nõdũ
elatis incensa uerbis sed acuta sentẽtiis uł ad offensionẽ aduersa¬
rii uł ad cõm encdationẽ sui. narrationes credibiles net istorice s

Expanded text:
ficere non perturbate, sed singulis argumentationibus ita concludendis, ut efficiatur ficere non perturbate, sed singulis argumentationibus ita concludendis, ut efficiatur quod sit consequens eis quae sumentur ad quamque rem confirmandam; post omnia peroratione inflammantem restinguentemve concludere? has partis quem ad modum tractet singulas difficile dictu est hoc loco; nec enim semper tractantur uno modo. quoniam autem non quem doceam quaero, sed quem probem, probabo primum eum qui quid deceat viderit. Haec enim sapientia maxime adhibenda eloquenti est, ut sit temporum personarumque moderator. Nam accommodare orationem. Quod cum statuerit, tum ut quidque erit dicendum ita dicet, nec satura ieiune nec grandia minute nec item contra, sed erit rebus ipsis par et aequalis oratio. principia verecunda, nondum elatis incensa verbis, sed acuta sententiis vel ad offensionem adversarii vel ad commendationem sui. Narrationes credibiles nec historico sed
Abbreviated transcription (Latin):
cognita. Erit enĩ ꝑspectum nihil ambigi posse nisi in quȩstionem aut res
cõtrouersiam faciat aut uerba.res aũt de uero an de recto an cle noĩe.
uerba an de ambiguo an de contrario. Nam si qñ aliud in sentẽtia uide¬
tur ẽẽ aliud in uerbis genus est qđdam ambigui: qđ ex p̃terito uerbo
fieri sol&. In qđ est ambiguoꝵ ꝓprium res duas significari uidemus.
Cum tam pauca sunt gna causaꝵ etiam argurzentoꝵ precepta pauca
tradita sunt e quib ducant᷑ duplices loti: uni reb ip̃is alteri assũpti.
Tractatio igitur efficit ad mirabilẽ orationẽ. nam ip̃a equidẽ res in
ꝑfacili cognitioẽ uersatur. Quid enĩ iam sequit᷑ quod ꝗdem artis sit
nisi ordiri oronẽ: in qua aut cõcilietur auditor aut erigit᷑ aut par&
se ad discendũ. Rem breuiter exponere & probabiliter & aꝑte ut ꝗd
agatur intelligi possit sua confirmare a duersarii euertere. Atq ef¬

Expanded text:
cognita. Erit enim ei perspectum nihil ambigi posse in quo non aut res cognita. Erit enim ei perspectum nihil ambigi posse in quo non aut res controversiam faciat aut verba: res aut de vero aut de recto aut de nomine, verba aut de ambiguo aut de contrario. Nam si quando aliud in sententia videtur esse aliud in verbis, genus est quoddam ambigui quod ex praeterito verbo fieri solet, in quo quod est ambiguorum proprium res duas significari videmus. cum tam pauca sint genera causarum, etiam argumentorum praecepta pauca sunt. Traditi sunt e quibus ea ducantur duplices loci: uni e rebus ipsis, alteri adsumpti. Tractatio igitur rerum efficit admirabilem orationem; nam ipsae quidem res in perfacili cognitione versantur. Quid enim iam sequitur, quod quidem artis sit, nisi ordiri orationem, in quo aut concilietur auditor aut erigatur aut paret se ad discendum; rem breviter exponere et probabiliter et aperte, ut quid agatur intellegi possit; sua confirmare, adversaria evertere, eaque ef
Abbreviated transcription (Latin):
egent causȩ forenses cottidie. Quid ẽ enĩ tũpius ꝙͣ legitimaꝵ
&t cuulium cõtrouersiaꝵ patrocinia susciꝑe cum sis legum
o ciuilis uiris ignarus. Cognoscat enim reꝵ gestaꝵ & me¬
morie ueteris ordinẽ maxime. sic nr̃e ciuitatisꝰ s etiã imꝑioso¬
rũ popłoꝵ &t reꝵ illustriũ. quẽ laborem nob̾ actici nr̃i leuatr¬
uit labor: qui conseruatis notatisq temporib nihil cum illustre
pretermicter& annoꝵ septingẽtoꝵ memoriã uno libro colli¬
gauit. Nescire enĩ quid ante ꝗͦ natus sis actiderit. id est semp
ẽẽ puerũ. Quid enĩ est &tas hõĩb nisi ea memoria reꝵ ueteꝵ cum
suꝑiorib eatate cõtexitur: Cõmemoratio erã antiquitatis exemploꝵꝙ
prolatio sũma cũ cdelectatioe & auctoritatẽ oroni affert & fidem:
Sic igitur instructus ueniet ad causas quaꝵ habebit gnͣa pͥmũ ip̃a

Expanded text:
egent causae forenses cotidie. Quid est enim turpius quam legitimarum egent causae forenses cotidie. Quid est enim turpius quam legitimarum et civilium controversiarum patrocinia suscipere, cum sis legum et civilis iuris ignarus? cognoscat etiam rerum gestarum et memoriae veteris ordinem, maxime scilicet nostrae civitatis, sed etiam imperiosorum populorum et regum inlustrium; quem laborem nobis Attici nostri levavit labor, qui conservatis notatisque temporibus, nihil cum inlustre praetermitteret, annorum septingentorum memoriam uno libro conligavit. Nescire autem quid ante quam natus sis accident, id est semper esse puerum. Quid enim est aetas hominis, nisi ea memoria rerum veterum cum superiorum aetate contexitur? commemoratio autem antiquitatis exemplorumque prolatio summa cum delectatione et auctoritatem orationi adfert et fidem. sic igitur instructus veniet ad causas, quarum habebit genera primum ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
phie notos & tractos locos. Nihil enĩ de religionẽ nihilde
more nihil de pietate nihil de caritate patriȩ nihil de bonis
rebus an malis nihil de uirtutibꝰ aut uiciis nihil le officiis
nihil de dolore nihil de uoluptate nihil de ꝑturbationibi
Nĩ & erroribus quȩ sepe cadunt in causas & ieuniis agũtur
nihil umq sine ea scientia quam dixi grauiter ample copiose
dici &t explicare põt. De materia loquor or̃onis etiã nũc nõ
de ip̃o gñe licenddi. Uolo enĩ priꝰ habeat orator rem le qua
dicat dignã auribus eruditis ꝙ cogitet quibꝰ uerbis ꝗdq di
de perisse dixi sũpta ne phisicoꝵ ꝗdẽ ẽẽ ignarum uolo. Oĩa
ꝓfecto cũ se a celestibꝰ rebꝰ refer& a humanas excelsius ma¬
gnificentiusq & dic& & sentiet. Cum illa liuina cognoue¬
rit nolo ignor& ne hec quidẽ humana. uiis ciuile teneat qͦ

Expanded text:
philosophiae notos ac tractatos locos. Nihil enim de religione, nihil de philosophiae notos ac tractatos locos. Nihil enim de religione, nihil de morte, nihil de pietate, nihil de caritate patriae, nihil de bonis rebus aut malis, nihil de virtutibus aut vitiis, nihil de officio, nihil de dolore, nihil de voluptate, nihil de perturbationibus animi et erroribus, quae saepe cadunt in causas et ieiunius aguntur, nihil, inquam, sine ea scientia quam dixi graviter ample copiose dici et explicari potest. de materia loquor orationis etiam nunc, non de ipso genere dicendi. Volo enim prius habeat orator rem de qua dicat, dignam auribus eruditis, quam cogitet quibus verbis quidquede Pericle dixi supra, ne physicorum quidem esse ignarum volo. Omnia profecto, cum se a caelestibus rebus referet ad humanas, excelsius magnificentiusque et dicet et sentiet. cum illa divina cognoverit, nolo ignoret ne haec quidem humana. Ius civile teneat, quo