comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prebratis ħ me maxime totoear ub¬
dis affcu dilectionis astͥngit. ꝙ
cũ sciam me ur̃am iam ꝑml̃us
iusum fuisse int̾pellare dignita¬
cem in nullo tñ repulsum me
nemnir. Hinc nõ inmĩto fc̃us
dentior rursus pro canonicis
d larzicurte nõ dubis p̾cator
acredo Non quid pro ipõꝵ iure nc̃¬
minc precor intantum quippe
drura iusticia ⁊ legalitate ꝯfidẽs
ut nec hosti ur̃o inura curiai
placitanti de suo iure timend̾
ins supplicc̃e deposco ⁊ ꝙ eis oĩ¬
no ẽẽ cognoui necessarium ut
uidelicet ad u̾re serenitatis uł¬
cum solito illis dementiorẽ at¬
q promptiorem indulgeatis
accessum. qͣtinus iticini e. en oꝑ¬
religioni debitam exhibere re¬
uentiam cum uos eis bñiuol
eẽ cognoiu̾nt Et si quis forte
militũ seu ministroꝵ ur̃oꝵ re
se sqiat urãm sibi ob hanc rem
grãm grauissime redditurũ in
Nuper forte per barrum tͣnse¬
umti occurrit mͥ mulier saci
miseranda Anima quippe eiꝰ
in amaritudine erat ⁊ mea

Expanded text:
axime toto vobis affectu dilectionis astringit; quod cum sciam me vestram jam pro multis ausum fuisse, interpellare Dignitatem, in nullo tamen repulsum me memini. Hinc non immerito factus fidentior, rursus pro canonicis de Larzicurte non dubius precator accedo. Non quidem pro ipsorum jure nunc precor, in tantum quippe de vestra justitia et legalitate confidens, ut nec hosti vestro in vestra curia placitanti de suo jure timendumsens supplicatione deposco, et quod eis omnino esse cognovi necessarium, ut videlicet ad vestrae Serenitatis vultum, solito illis clementiorem atque promptiorem indulgeatis accessum, quatenus vicini eorum religioni debitam discant exhibere reverentiam, cum vos eis benevolum esse cognoverint: et si quis forte militum seu ministrorum vestrorse sciat vestram sibi ob hanc rem gratiam gravissime redditurum infNuper forte per Barrum transeunti occurrit mihi mulier satis miseranda; anima quippe ejus in amaritudine erat; et mea
Abbreviated transcription (Latin):
lime uident. ur̃i pedes cẽ forũ
circueunt. ur̃elingue in oĩb
audiuntur conciliis ur̃ẽ manꝰ
om̃e alienum diripiunt prĩ¬
monium Tñ si ita oportet ut
emancipati a subiectione põ¬
q soilempnium indum̃toꝵ
insignib attollaminĩ cur ⁊¬
nõ sacros ordines celebratis:
⁊ bñdictiones datism ppłi̾s
Quam multa moueor dicere.
adu̾sus impudentissimã pre¬
sumptcẽm. s frenat impetũ ꝙ
aurib ocrupatis scͥbere me re¬
colens longiori lectione u̾eor
dentiam obdurasse Qd si ⁊ hec
qp̃a cͥnuntur gratas exced̾e̾ ꝯpen¬
dii metas nob̾ odñe donate qui
me ⁊ inher ꝓpriam prodere cogitis

Expanded text:
lime vident, vestri pedes omne forum circumeunt, vestrae linguae in omnibus audiuntur conciliis, vestrae manus omne alienum diripiunt patrimonium. Tamen, si ita oportet, ut emancipati a subjectione ponmque solemnium indumentorum insignibus attollamini, cur non et sacros Ordines celebratis, et benedictiones datis in populis? Quam multa moveor dicere adversus impudentissimam praesumptionem? sed frenat impetum, quod auribus occupatis scribere me recolens, longiori lectione vereor dentiam obdurasse. Quod si et haec ipsa cernuntur gratas excedere compendii metas, vobis, o domine, donate, qui me et in hoc propriam prodere coegistis
Abbreviated transcription (Latin):
grã cum ad abrabam loqͥnᷤ
pro decem sodomitarum iꝰtis
se ceti̾s indulgere ꝓmisit. ⁊
iuduam duo tantum minu¬
ta osfe̾ncem laudauit: ⁊ cũ
danti calicem aque frigide
m̾cedem reddidit. ⁊ boneuo¬
luntatis hominib pacem
annuntiat. uos eꝯu̾so uelut
ei insidiantes ip̃m n itimi¬
ni compbare Hoc certe faci¬
tis cumhec et alia reguie
u̾ba nõ ut oportet intłsigi¬
tis: nõ ut decet exponitis :
Hoc facitis cum ꝓfitemini
u̾ba magis quam corda de¬
um attendere dicitis. Non
ita nonita sensit sanctus
qui sp̃u oĩum iustorũ plenꝰ
fuisse dr̃. nõ ita sensit s audi¬
te quid senserit. Intellectũ
eius u̾ba seqͥntia demõstrãt

Expanded text:
gratia, cum ad Abraham loquēs, gratia, cum ad Abraham loquēs, pro decem Sodomitarum iustis se cæteris indulgere promisit, & viduam duo tantum minuta offerentem laudauit, & cum danti calicem aquæ frigidæ mercedem reddit, & bonæ voluntatis hominibus pacem annunciat: vos e conuerso velut ei insidiantem ipsum nitimini comprobare. Hoc certe facitis, cum hæc & alia regulæ verba, non vt oportet, intelligitis, non vt decet, exponitis. Hoc facitis, cum profitentium verba, magis quam corda, Deum attendere dicitis. Non ita, non ita sensit sanctus, qui spiritu omnium iustorum plenus fuisse dicitur, non ita sensit: sed audite quid senserit. Intellectum eius verba sequētia demonstrant
Abbreviated transcription (Latin):
cate monasteru ꝑ diu̾sa eum¬
tes multo tempoie a mõaste¬
rio absunt:Nonquit semꝑ
panem suum trutinare po¬
tunt: Nonquid semꝑ⁊ ubi¬
q cellararium monastern
secum habere ualebunt: cu¬
i quando bis comederint ter¬
ciam partem libre sue ad ce¬
nam illam tecepturi nec de
alio pane comessuri ꝯmẽda¬
re ualeant: Uere liquantes
culicem ⁊ camelum glutiẽ¬
tes decimantes mentam et
anetum ⁊ ciminum ⁊ relin¬
quentes qͥ sunt grauiora le¬
gis. iuditium ⁊ iustitiam ⁊
uenatorem magis quã cor¬
dium scructatorem uideri
uultis: Pumq ad corsemꝑ
respicere dicatur ⁊ simplicita¬
te occiitotum corpus luci¬
dum fieri ipẽ confirmet uos
contra magis eum lingue
motus ⁊ sonum oĩum auri¬
b conmunẽ notare. taliadi¬
centes sentire iudemini. Et
cum ꝓbetur materiam sa¬
pietatem libentissime ꝑqui¬
rere ꝙ ex multis scripturar̃
locis conicere inmo aꝑte cog¬
nosce quilibet potest. ut u̾bi

Expanded text:
tate monasterij per diuersa euntate monasterij per diuersa euntes, multo tēpore a monasterio absunt? Nunquid semper panem suum trutinare poterunt? Nunquid semper & vbique Cellararium monasterij secum habere valebunt, cui quando bis comederint, tertiam partem libræ suæ ad cœnam illam recepturi, nec de alio pane comessuri, commendare valeant? Vere liquantes culicem, & camelum glutientes, decimantes mentham, & anetum & ciminum: & relinquentes quæ sunt grauiora legis, iudicium, & iustitiam, & erborum venatorem magis, quam cordiū scrutatorem esse, videri vultis? Cumque ad cor semper respicere dicatur, & simplicitate oculi totum corpus lucidum fieri, ipse confirmet: vos econtra, magis eum linguæ motus, & sonum omnium auribus communem notare, talia dicētes, sentire videmini. Et cum probetur materiam sapietatem libentissime perquirere, quod ex multis scripturarum locis coniicere, immo aperte cognoscere quilibet potest: vt verbi
Abbreviated transcription (Latin):
inquit libra una ppensa sus¬
fitiat in die. siue una sit n¬
fectio siue prandii⁊ cene
Qd̾ si cenaturi sunt. t̾cia ꝑ
a cellario reseruetur. redde¬
da cenaturis. Ecce quid de
iota uno. aut uno reguien¬
gule apice calumpnias me¬
chinamini. insurgite. irru¬
ite inuenistis quid dicatis:
quid obitiatis. hic plane no
dampnare. hic preuaricate¬
res arguers. hic uoti trans¬
gressores uocare sine ꝯtra¬
dictione potestis Si enimꝓ
pensa libra panis in die mo¬
nacho nõ sufficerit si uł mo¬
dicum supra libram ł pro li¬
bra aliud sumpsit nisi inte¬
gram t̾ͥciam partẽ ad opus
cene ce sibi reddendam cella¬
rio nõ alt̾i reddiderit: si plus
ł minus dec libra inprima
refectione comederit ꝙͣ ut
t̾cia pars ad se seruandum
residua sit idest utnnec plꝰ
t̾cia parte nec minus come¬
denti suꝑsit. quid auud qũa
adeo ꝯdempnamur aparadi¬
so exludimur. ut ꝑturi ⁊ filii
pditionis in inferno retrude¬
mur: Quid tñ de uus dicetis
quiextra equitant ⁊ necessi¬

Expanded text:
inquit libra vna propensa sufficiat in die, siue vna sit refectio, siue prandij & cœnæ. Quod si cœnaturi sunt, tertia pars a Cellarario reseruetur, reddenda cœnaturis. Ecce qui de iota vno, aut vno regulæ apice calumnias machinamini: insurgite, irruite, inuenistis quid dicatis, quid obiiciatis, hic plane nos damnare, hic præuaricatores arguere, hic voti transgressores vocare, sine contradictione potestis. Si enim propensa libra panis in die monacho non suffecerit, si vel modicum supra libram, vel pro libra aliud sumpserit, nisi integram tertiam partem ad opus cœnæ sibi reddendam Cellarario non alteri reddiderit: si plus vel minus de libra in prima refectione comederit quam vt tertia pars ad seruandum residua sit, id est vt nec plus tertia parte, nec minus comedenti supersit: quid aliud quam a Deo condemnamur, a paradiso excludimur, vt periuri & filij perditionis in inferno retrudimur? Quid tamen de illis dicetis, qui extra equitant, & necessi
Abbreviated transcription (Latin):
modum lic fecint: cẽm eis
reu̾sionis aditum denega¬
ri. sz uos sicut cet̾a sic ⁊ istõ
qͦ contempnitis. ⁊ quociẽs¬
cumq libet aduenientes ꝯͣ
regule precepta suscipitis:
De ieumiis uõ regularib
quid dicemus. que sic abie¬
cistis. sic ꝓ uelle mutastis ut
uix paruas ipõꝵ reliquias :¬
magis forte humano pudore
quã diino timore retinue¬
ritis: Nam cum monachis
precipiatur ut a penthecostẽ
usq ad idus septembris. qͣr ta
⁊ sexta feria ierunent usq ad
nonam nisi labores in agris
habuerint. aut estatis nimiꝰ
feruor fuerir. cumq ab eisd̾
idibus usq ad capud qͣdrage¬
sime ut ad nonam semper
refitiant sniumgatur uos e¬
ꝯͣio tota estate om̃s ferras pa¬
res facitis. ⁊ ieumiorum eã¬
dem formam cotidie bis co¬
medendo seruatis. Neliqͦ
aut̾ tp̃re quando uultis ie¬
uinando. qͣndo uultis ieui¬
nia soluendo. nõ u̾os ipõs re¬
gule s regulam uobis subi¬
icitis Opus manuum qͦ.

Expanded text:
modum hoc fecerint, omnem eis modum hoc fecerint, omnem eis reuersionis aditum denegari. Sed vos sicut cætera, sic & istud quoque contemnitis: & quotienscumque libet, aduenientes contra regulæ præcepta suscipitis. De ieiuniis vero regularibus quid dicemus, quæ sic abiecistis, sic pro velle mutastis: vt vix paruas ipsorum reliquias magis sorte humano pudore quam diuino timore retinueritis? Nam cum monachis præcipiatur, vt a Pentecoste vsque ad Idus Septembris, quarta & sexta feria ieiunent vsq. ad nonam: nisi labores in agris habuerint, aut æstatis feruor nimius fuerit: cumque ab eisdem Idibus vsque ad caput Quadragesimæ, vt ad nonam semper reficiant iniungatur, vos contrario tota æstate omnes ferias pares facitis, & ieiuniorum eandem formam quotidie bis comedendo seruatis. Reliquo autem tempore quando vultis ieiunando, quando vultis ieiunia soluendo: non vos ipsos regulæ, sed regulam vobis subiicitis. Opus manuum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter dimicantes uincere
ut pote talium in exꝑti facil¬
limc iuncuntur. Usum q
pellitiarum ⁊ diu̾sar pelliũ
qua auctoritate uob̃ deffen¬
ditis. cum iead̾ regula nich
te huinsmodi repperiatur:
femoralia sane de uestia¬
rio hos qui miuia dirigunt᷑
accipere ⁊ reu̾tentes ibidem
depon̾e iuilrt utiq p̾ter illos
nului ea ferre ꝑmittens. Re
stramentis autẽ lectorum
uttũ magr̃m seqͣmini ip̃i
uidete. cum certe plura et
diu̾sa quam regula p̃cipi¬
at nob̃ ⁊ subponatis et suꝑ¬
ponatis. Ut duo pulm̃ta¬
ria cocta fr̾ib om̃ib susfici¬
ant. ⁊ ut t̾cium de pomis aut
leguminib si fuit unde ad¬
datur. insepedc̃a regula legi¬
tis. an ita teneatis agnosci¬
tis. Frẽs trangressores et
⁊ pfessionis sue preuaritato¬
res. illos iudelicet qui collũ¬
colli iugo regule subducen¬
tes. ⁊ de monastĩis fugiẽtes
ad seculum reu̾tuntur. usq
t̾cio sireu̾ti ⁊ penitere uolu¬
erint: recipi ubet. ⁊ si post¬

Expanded text:
fortiter dimicantes vincere, fortiter dimicantes vincere, vtpote talium inexperti, facillime vincuntur. Vsum quoque pelliciarum, & diuersarum pellium qua auctoritate vobis defenditis, cum in eadem regula nihil de huiusmodi reperiatur? Fœmoralia sane de vestiario hos, qui in via diriguntur, accipere, & reuertentes ibidem reponere iubet: vtique præter illos nulli ea ferre permittens. De stramentis autem lectorum vtrum magistrum sequamini ipsi videte, cum certe plura & diuersa, quam regula præcipiat vobis, & supponatis, & superponatis. Vt duo pulmentaria cocta fratribus omnibus sufficiant, & vt tertium de pomis aut leguminibus si fuerit vnde addatur, in sæpe dicta regula legitis: an ita teneatis agnoscitis. Fratres transgressores & professionis suæ præuaricatores, illos videlicet, qui collum iugo regulæ subducentes, & de monasteriis fugientes ad seculum reuertuntur, vsq. tertio si reuerti & pœnitere voluerint, recipi iubet: & si post
Abbreviated transcription (Latin):
tum preuaricationis et
diume irritationis corã
do ⁊ scĩs eius uoto uos as¬
tringitis. ꝙ tͣnsgrediẽtes
reos uos utolatiuoti abs¬
q dubio ostenditis: Pro
mutitis siquid scd̃m re¬
gulam beati uñdeĩ uos ĩ
castris celestib militatu¬
pos. atq uixta ipĩus insti¬
tuta: indefitientem obe¬
dientiam sernctturos:
Her promissio: Uideamus
utrumsic se halrat ꝯu̾sati¬
o Et ut ꝑordinemcunctã
aagrediamut insuscipien¬
des nouitiis quom iegłam
seruatis. cum nõ nisi post
annum spiritib suxplũt
probatis. eos suscipi pͥtipiat
uos antẽ ip̃o quo adueniũt
ut ita loquamur momẽtor
nulla ratione seruata eos
suscipitis: unde contingit
ut quncautt recipiuntur:
incautius recepti ꝯu̾sentur.
⁊ qr ad quod ueniunt. ue¬
nientes nõ intelligunt. iã
cetĩs socian quid agere debe¬
antnescumt. dumq insta¬
dio more achletarum ante
pugnam nõ exrentur: ad cõ¬
flictum uenientes cũ pug¬
nare debeant fugiunt. ⁊ cũ

Expanded text:
tum praevaricationis et tum praevaricationis et divinae irritationis, coram Deo et sanctis ejus voto vos astringitis: quod transgredientes, reos vos violati voti absque dubiois siquidem secundum Regulam beati Benedicti, vos in castris cœlestibus militaturos: atque iuxta ipsius instituta, indeficientem obedientiam seruaturos. Hæc promissio. Videamus vtrum sic se habeat conuersatio. Et vt per ordinem cuncta aggrediamur, in suscipiendis nouiciis quomodo regulam seruatis, cum non nisi post annum, spiritibus si ex Deo sunt probatis, eos suscipi præcipiat: vos autem ipso quo adueniunt, vt ita loquamur, momento, nulla ratione seruata, eos suscipiatis? Vnde contingit, vt quia incaute recipiuntur, incautius recepti conuersentur: & quia ad quod veniunt venientes non intelligunt, iam cæteris sociati, quid agere debeant nesciunt: dumque in stadio more athletarum ante pugnam non exercentur, ad conflictum venientes cum pugnare debeant fugiunt, & cum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ne contingẽt huc usqi
prohibuerunt satiam g
necesse est ꝙ ꝑmittitur et
modo quo possum qi isto
tantumm possum. frat̾¬
nitati tue michi ut dixi
ante care quam note qd
me in quibuidam mouret
aperiam. Noui enum tee¬
ruditione secularium.
⁊ ꝙ est longe ntilius scĩa
diuinarum litterarum
instructum parit̾ ⁊ orna¬
tum et relicta egypto egy¬
egyptiorum spoliis ⁊ he¬
breorum opib sic ditatũ
ut et alioꝵ indigentiam
ipẽ diues ꝑmanens supple
⁊ de dubiis certam ferrͣe
sententiam uales ubia¬
unt itac nrĩs quitam.¬
nrõrum. Non inquiũt
uos regiiam euuus rec¬
titudinem sequi ꝓposuis¬
tis. ut ip̃is oꝑib monstra¬
tur sequimini: inmodis¬
tortis gressib ignotat se¬
mitas ⁊ deuia queq sec¬
tamini: ꝓprias namq
leges ip̃i nod̃ ꝓut libuit
componentes: has sacro¬
sanctas dicitis. prũm p̾¬
cepta pro ut̃ĩs traditõib
abicitis. in eadem re quod
monstruosum uidetur:
magri ⁊ discipuli existi¬
tis: Insuper ad auginen¬

Expanded text:
hoc ne contingeret, hucusque prohibuerunt. Faciam ergo necesse est quod permittitur, et modo quo possum, quia isto tantum modo possum, fraternitati tuae mihi, ut dixi, ante charae quam notae, quod me in quibusdam movet, aperiam. Novi enim te eruditione saecularium, et, quod est longe utilius, scientia divinarum litterarum instructum pariter et ornatum, et relicta Aegypto, Aegyptiorum spoliis et Hebraeorum opibus sic ditatum, ut et aliorum indigentiam ipse dives permanens supplere, et de dubiis certam ferre sententiam valeas. Objiciunt itaque nostris, quidamtrorum. Non, inquiunt, vos regulam, cujus rectitudinem sequi proposuistis, ut ipsis operibus monstratur, sequimini: imo distortis gressibus ignotas semitas, et devia quaeque sectamini. Proprias namque leges ipsi vobis, prout libuit, componentes, has sacrosanctas dicitis, Patrum praecepta pro vestris traditionibus abjicitis, in eadem re quod monstruosum videtur magistri et discipuli existitis. Insuper ad augmen
Abbreviated transcription (Latin):
lror aut̃ amregła dicat
ad magr̃m respice̾ quicqͥ
a discipulis delinquit᷑. ⁊ dñs per
ꝓph̾am sanguinẽ in poc̃o moriẽ¬
tium de manu pastoꝵ requirẽ¬
audeam dr̃e nemo fident̾ repre¬
hendit in quo se eẽ intep̾hen¬
sibilem nõ confidit. Siquid̃
humanitatis ẽ oĩum in quo sͥ
quisq indulget aliis nõ uehe¬
m̃ter irasci. Dicam dicam. p̾¬
sumptuosus dicar s u̾m dicã
Quõ lux mundi obcenebrata

Expanded text:
iror autem, cum Regula dicat, ad magistrum respicere quidquid a discipulis delinquitur ; et Dominus per prophetam sanguinem in peccato morientium de manu pastorum requirenaudeam dicere nemo fidenter reprehendit, in quo se esse irreprehensibilem non confidit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehementer irasci. Dicam, dicam; praesumtuosus dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi obtenebrata
Abbreviated transcription (Latin):
sa inconuentu cantau
nullꝰ alicubi in toto monalia
missam cantet q ccrafioneili¬
t̾ missarum intantũ maiore
principal missa ⁊ negligebati

Expanded text:
ssa in Cōuentu cantatur, nullus alicubi in toto Monasterio Missam cantet, quia occasione illarum Missarum intantum maior & principalis Missa negligebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissione suscipere. qͣndui
ut uerus pater filio ⁊ ut bo
quam corpori necessaria.ea
scilicet sine quib nec anm
saluari. nec corpus susten¬
tari potest prouiderit. Qd̃

Expanded text:
missione suscipere, quandiu vt verus pater filio, & vt boquam corpori necessaria, ea scilicet, sine quibus, nec anima saluari, nec corpus potest sustentari, prouiderit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
litas hoc est regionis frigiditaᷤ
poposcerit. precepto regule eas
dari debere dicimus Namꝙ re¬
gionis poscit frigiditas. poscit
ncc̃itas Qd ncc̃itas. hoc plane
⁊ caritas. Iam siquis dicit ca¬
ritati nõ cedendum. dõ itaq
iudicat ꝯtradicendum Dei
gͥ ⁊ regule mandato ⁊ ꝯͣdicit.
qui monachos pellitiis uti nõ
debere dicit. S ad huc fortasse
oppo uitur. Licet lix regula nõ
uibeat: monet tñ ut mona¬
chus ad meliora transeat Bñ
c̾te dixisti monet. Nam pla¬
ne monet nõ precipit. Qd si
tantum monet nõ ꝯpellit. Qͥ
enim monet. ut frat ꝙ uult
suadet. S qui precipit: ad fa¬
ciendum ꝙ precipit ꝯpellit :¬
precipiendo ꝯpellit. Cur gͦ nos¬
compellitis. ꝙ compelłe regła
nonuult: Au forte sanctiores
illo qui eam composuit estis:
Unde inꝙͣ tanta uob̾ auctori¬
tas: Dicit apłs. Uellem om̃s
homines eẽ sicut me ip̃m Et¬

Expanded text:
litas, hoc est regionis frigiditas litas, hoc est regionis frigiditas poposcerit, praecepto Regulae eas dari debere dicimus. Nam quod regionis poscit frigiditas, poscit necessitas. Quod necessitas, hoc plane et charitas. Jam si quis dicit charitati non cedendum, Deo utique judicat contradicendum. Dei igitur et Regulae mandato contradicit, qui monachos pelliciis uti non debere dicit. Sed adhuc fortasse opponitur: Licet hoc Regula non jubeat, monet tamen ut monachus ad meliora transeat. Bene certe dixisti, monet. Nam plane monet, non praecipit. Quod si tantum monet, non compellit. Qui enim monet ut fiat quod vult suadet. Sed qui praecipit, ad faciendum quod praecipit praecipiendo compellit. Suadet compellitis quod compellere Regula non vult? An forte sanctiores illo, qui eam composuit, estis? Unde, inquam, tanta vobis auctoritas? Dicit Apostolus: Vellem omnes homines esse sicut meipsum
Abbreviated transcription (Latin):
affligitis. qͣnde hac iolentia
nam multi ur in hoc iniitis¬
tinent.eos uł ad murmura¬
tcẽm uł ad fugam ꝯpellicis.
S ⁊ si sunt aliqui quilix qͦqͦ¬
modo sustineant. ꝓcedente tẽ¬
pore corrupto corpore morbis
sanitatem frigore ꝑdunt. ⁊
languidi sepe ꝑpetuo fcĩ d̾o ser¬
uire nequeunt. Sic certe dil¬
cretuia caritate relicta. imͦ¬
murantib. fugientib. lan¬
guentib anmar̾ saluti pro¬
uidere negligitis. Hoc quoq
urm̃ ꝓpositum nos magis mira¬
quib monachos pellitiis uti
nõ eẽ ꝓhebitum etiam negli¬
gent̾ legentes au̾tere possũt
Sic ut enim suꝑius qͣndo deħ
capitulo agebamus diximus
nlła prohibitio. nullum pre¬
ceptum. ibi suꝑ hac relegit᷑.
cum potiuis ut pellitias mona¬
chi habeant precipiatur Non¬
ne cum regula dicit.uestim̃ta
fr̃ib scd̾ locorum qualitatẽ
aut aerum temꝑiem dentur
qr infrigidis regionib ampłi
Sihoc scd̾m regulam aeris qͣ¬

Expanded text:
affligitis, quando hac violentia affligitis, quando hac violentia nam multi vestrum hoc inviti sustinent eos vel ad murmurationem, vel ad fugam compellitis? Sed et si sunt aliqui, qui hoc quoquomodo sustineant, procedente tempore corrupto corpore morbis, sanitatem frigore perdunt, et languidi saepe perpetuo facti, Deo servire nequeunt. Sic certe discretiva charitate relicta, in murmurantibus, fugientibus et languentibus, animarum saluti providere negligitis. Hoc quoque vestrum propositum nos magis miraquibus monachos pelliciis uti non esse prohibitum, etiam negligenter legentes advertere possunt. Sicut enim superius, quando de hoc capitulo agebamus, diximus, nulla prohibitio, nullum praeceptum ibi super hac re legitur, cum potius ut pellicias monachi habeant, ibi praecipiatur. Nonne cum Regula dicit: Vestimenta fratribus secundum locorum qualitatem,  aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius Si hoc secundum Regulam aeris qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nos instificare uolentes ista
dicamus. Nonenum nos iustoᷤᷤ
uideriuolentes ħ dicimus. sed
prũm nr̃oꝵ instittita: auero ñ
deuiare. ⁊ eos qui illa ut ab eiᷤͤ
precepta sunt seruare uolu̾int
nõ errare. tam trẽ quã diui¬
nis auctoritatib eẽ ꝓbamus
Nob̾ gͦ. transgͥssionis neuro a
uob̾ obiecto purgatis iam pro
uob̾ agite ⁊ ab ipius regule pre¬
uaricatione uos sipotestis in¬
munes monstrate. Preutarica¬
ri quippe uos regulam dicimꝰ
qͣndo eius rectitudine nõ ser¬
ti eam inplerisq inseruire
cogitis. Unde inquib regłam
sũ caritate seruatis ut ex p̾¬
cedentib colligitur. ñ iam re¬
gulam s rectitudine remota
cortitudinẽ seruatis. Ad ista
forte uł u̾bis uł cogitatu res¬
pondetis. Et ubi nos ap̾ceptis
animarum saluti prouidere
negligitis. Et ubi nos animar̾
saluti prouid̾e negligimus. Ut
exempli causa aliqua ponamꝰ
nonne animarũ salutẽ atq id¬
circo caritatem negligitis. qͣ
eos frigore usu pellitiar negato

Expanded text:
 nos justificare volentes, ista dicamus. Non enim nos justos videri volentes haec dicimus, sed Patrum nostrorum instituta a vero non deviare, et eos, qui illa, ut ab eis praecepta sunt, servaverint, non errare, tam ratione quam divinis auctoritatibus comprobamus. Nobis ergo transgressionis naevo a vobis objecto purgatis, jam pro vobis agite, et ab ipsius Regulae praevaricatione vos, si potestis, immunes monstrate. Praevaricari quippe vos Regulam dicimus, quando ejus rectitudine non serti eam in plerisque inservire cogitis. Unde in quibus Regulam sine charitate servatis, ut ex praecedentibus colligitur, non jam Regulam, sed rectitudine remota tortitudinem servatis. Ad ista forte vel verbis, vel cogitatu respondetis. Et ubi nos a praeceptanimarum saluti providere negligitis? Et ubi nos animarum saluti providere negligimus? Ut exempli causa aliqua ponamus. Nonne animarum salutem, atque idcirco charitatem negligitis, quaeos frigore usu pellicearum necato
Abbreviated transcription (Latin):
tatunum
ẽ ut minfirmariadu¬
macensi que qͥnqy habi¬
taculis sub uno dun tecto diusiᷤ¬
q distinguitur tali discretione si¬
lentium teneatur. ut inea par¬
te inqͣ fr̃s defumguntur q̃ me¬
dia est. ⁊ milla que suꝑior aꝑte
mĩdiana est silentium ł collo¬
qutio antiquo more sernetur
Intrib u̾o aliis claustri regła¬
ris silentium teneatur Sic in
cella nouitioꝵ ⁊ adracenti clau¬
loqui solent loquentur exrep
b ordinis custodib. qui ĩꝑtibꝰ
illius celle nouitioꝵ ⁊ ip̃i loqui
pot̾unt ⁊ inp̾sentia tantummͦ
eoꝵ alii In opatoriis u̾o uniu̾

Expanded text:
tatutum st ut in infirmaria Cluniacensi, quae quinque habitaculis sub uno tecto divisis distinguitur, tali discretione silentium teneatur, ut in ea parte, in qua fratres defunguntur, quae media est, et in illa quae superior a parte meridiana est, silentium et collocutio antiquo more servetur; in tribus vero aliis claustri regularis silentium teneatur. Sic in cella novitiorum et adjacenti clauloqui solent, loquentur; excepbus ordinis custodibus, qui in partibus illius cellae novitiorum, et ipsi loqui poterunt, et in praesentia tantummodo eorum alii. In operatoriis vero uni
Abbreviated transcription (Latin):
ut uix qͣrta pars cũ ead̾ celeba¬
cretarum missarum occõne.
ea neglige̾tur inqͣ̃ sollepne ta¬
cͥfitium omĩpotenti deo nõ sos
asacerdote s ⁊̃ ab uniu̾sa pͥsen¬
traut̾ ꝯgregatr̃e hiis exeptisqͥ

Expanded text:
ut vix quarta pars, cum eadem celebracretarum missarum occasione ea negligerentur, in qua solemne sacrificium omnipotenti Deo non solum a sacerdote, sed et ab universa praesentialiter congregatione iis exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ores pene oĩno pessumdarent
ut nullus srarlatas aut
larracanos uł p̾ciosoᷤuurellos
qui ratisponi ħ est ap̃ ramesbres
frunt siue picta quolib modo
stramina. hãt s solummͦ cilictiũ
suꝑiectis tantum duob medi¬
ocris p̾tu pannis qui albi łnigͥ
Rex utra mixti coloris sint:
⁊ qui nõ duplices aut qͣdrupli¬
ces seu multiplices ut aquib¬
dam fieri solet s simplices fri¬
bi supponantur Causa insti¬
tuti huiꝰ fuit ut maliis uestiũ
gn̾ib dampnata curiositas ⁊
alectis monachoꝵ remoueret᷑¬
marume cũ añ tpr̃a sci hugonis
nõ nisi cilitio superposito tantũ
Nuno ⁊ simplici panno aliquis u

Expanded text:
ores pene omnino pessumdarent. ut nullus scarlatas, aut barracanos, vel pretiosos burellos, qui Ratisboni, hoc est apud Rainesbors fiunt, sive picta quolibet modo stramina habeat, sed solummodo cilicium superjectis tantum duobus mediocris pretii pannis, qui albi et nigri, et ex utroque misti coloris sint; et qui non duplices, aut quadruplices, seu multiplices, ut a quibusdam fieri solet, sed simplices fratribus supponantur. Causa instituti hujus fuit, ut in aliis vestium generibus damnata curiositas etiam a lectis monachorum removeretmaxime cum ante tempora S. Hugonis, non nisi cilicio, superposito tantum uno et simplici panno aliquis u
Abbreviated transcription (Latin):
Ad magñ Nr diligit filium:
Cansa instituti hꝰ fuit qm̃
antiphe que prius dicebantur
cordare.⁊ exibant aut̃ demoĩa¬
amultis. ⁊ Cũ sol aut̾ ccridissi
⁊ ꝓpħa magnus surrex̃ in nb̃
⁊accepit aut̾ͥ om̃s timor. Etty
mag̾ absurdum erac quinta
ti᷑. prime ebdomade dicebant᷑
antpłe Missus sum ad oues:
Omulier magnaẽ fides tua.

Expanded text:
 Pater diligit Filium. Causa instituti hujus fuit, quoniam antiphonae quae prius dicebantur, cordare; Exibant autem daemoa multis: Cum sol autem occidisset: Propheta magnus surrexit in nobis: Accepit omnes timor. Et quod magis absurdum erat, quinta feria primæ hebdomadæ dicebantur Antiphonæ, Missus sum ad oues: mulier magna est fides tua.
Abbreviated transcription (Latin):
S
inquinta fi̾a ad bndc̃us ⁊ ad
magnificat dici ꝯfueuerant
mutarentur ⁊ ꝓill aue canta¬
rentur. Quinta fi. prime ebde¬
made ad bñde̾s. Simansitis in
sermone meo. ad magnificat
cognoscite iuĩtatem. Qttinta
Nõ possum ame ip̃o. ad mag̾.¬

Expanded text:
s in quinta feria ad Benedictus, & ad Magnificat, dici consueuerant, mutarentur, & pro illis aliæ cantarentur. Quinta feria primæ hebdomadæ ad Benedictus, Si manseritis in sermone meo: ad Magnificat, Cognoscite veritatem. Quinta Non possum a me ipso: Ad Mag
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ pet ⁊ pauli. Nona ingilia
sc̃i iacobi apłi. Decima die p̾cedẽ¬
te ugiliam assumptoi̾s beate

Expanded text:
 et Pauli; nona, vigilia sancti Jacobi Apostoli; decima, die praecedente vigiliam Assumptionis beatae
Abbreviated transcription (Latin):
marasura fiat die precedente
assiduam mutatoẽm qͣdrage¬
simał mitii iuxͣ domni abb̃is
aut prioris disposittonẽ medi
turius nũc tardius occurrit:¬

Expanded text:
ita ut prima rasura fieret die praecedente assiduam mutationem quadragesimalis initij, iuxta Domni Abbatis aut Prioris dispositionem, medio turius, nu
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ifacitis. Sappt̾ ⁊ respertũ
fratͥne caritatis amittitis.
neqi scd̃m diuinum p̾ceptũ.
ꝙ dicit hoc est preceptum me¬
um ut diligatis inuicem ꝓ¬
ximum sicut uos ipos diligi
ta ẽẽ ꝑspicue patet. ⁊ unde
ab uniu̾sis iuste ruste iudi¬
camini nequaqͣ relinquere
uultis. s contra tocuis orbi ᷤ

Expanded text:
alteri facitis. Eapropter & respectum alteri facitis. Eapropter & respectum fraternæ charitatis amittitis, neque secundum diuinum præceptum, quod dicit, Hoc est præceptum meum vt diligatis inuicem, proximum sicut vos ipsos diligitta esse perspicue patet, & vnde ab vniuersis iuste iudicamini, nequaquam relinquere vultis: sed contra totius orbi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ tuemini ꝙ iam semel sta¬
bilitatem ⁊ conu̾sionẽ mo¬
rum ⁊ obedientiam uno ĩ
loco ꝓfessos rursus alio ĩlo¬
co stabilitatem mo rursum
conu̾sionem morum rursũ
obedientiam uouere ⁊ prio¬
rem fidem irritam fac̾e cõ¬
pellitis Ita quippe ita ineui¬
tabili ꝑiculo uobis adqui¬
escentes cingitis.ut ad quã¬
libet partem se u̾terint pre¬
uaricatores non eẽ ñ possĩt
Nam si prius uotum serua¬
ui̾nt: secumdi rei tenebũ¬
tur. Si scd̾m: prioris noxa ꝯ¬
stringentur. Nec soli hoc pa¬
tientur sed par cathena uos
ipõs q constringet ⁊ fortas¬
se uos durior. Debent enim
deceptores deceptis penas ha¬
bere maiores. Sed et inde
sipotestis suffitientem excu¬
sationem pretendite ꝙ ꝯtͣ
eandem dociens nominatã
regulam urãm. ur̃am certe
dempnantem. altiũus ⁊ noti
monast̾ii monachos sñ ꝑmis¬
sione abbĩs ꝓprii. aut littis
ꝯmendatitiis indiffe̾nt̾ sus¬
cipitis. ⁊ qd̃ uob̾ nolletis fi̾

Expanded text:
omodo tuemini, quod iā semel staomodo tuemini, quod iā semel stabilitatem & conuersionē morum, & obedientiam vno in loco professos: rursus alio in loco stabilitatem, rursum conuersionem morum, rursum obedientiam vouere, & priorem fidem irritam facere cōpellitis? Ita quippe, ita ineuitabili periculo vobis adquiescentes cingitis: vt ad quālibet partē se verterint, præuaricatores non esse non possint. Nam si prius votum seruauerint, secundi rei tenebuntur. Si secundum, prioris noxa constringētur. Nec soli hoc patientur, sed par cathena vos ipsosque constringet, & fortasse vos durior. Debent enim deceptores, deceptis pænas habere maiores. Sed & inde si potestis sufficientem excusationem prætendite, quod contra eandem totiens nominatam regulam vestram, vestram certe, demnantem: alterius & noti monasterij monachos, sine permissione Abbatis proprij, aut literis commēdaticiis, indifferenter suscipitis, & quod vobis nolletis fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
his qui ob debitas laudes:
deo decantandas. ad eccl̃am
occurrere nõ ualent p̾cipia¬
tur. in loco ubi sunt cumdi¬
uino timore genua flertere.
more uob̾ solito legib ꝓpriis
utentes et ꝯmunes ꝯtemp¬
nentes. cum nec istud ualde¬
graue sit. tñ negligitis. ⁊ ali¬
a quedam inuentitia fatiẽ¬
tes. paruum hoc preceptum
ii iulipenditis. Mensam qͦ
albatis cum hospitib ⁊ pere¬
grinis semꝑ eẽ iubet. ut ui¬
delicet xp̃m semꝑ habe me¬
reatur qui dicturum se ẽẽ
dicit. hospes fui ⁊ suscepistis
me. Istud qͦ tantum ⁊ tam
leue bonum quali ꝓ nichło
nͥdicentes ꝯtempnitis. hobi¬
cumi sibi obittant fratres
uinior a priore benedictĩẽm
pece precipitur. nec apduos
tenetur. Ad portam mo¬
nast̾ii sonex sapiens poni
iulrer. nec ponitur. Ut
pusantib uł clamantib
deo grãs portarius respondeat
aut benedicat imꝑatur: nec
obseruatur. Illud autem
illud inquam om̃i rationi
et auctoritati adu̾sum. qͦ¬

Expanded text:
his, qui ob debitas laudes his, qui ob debitas laudes Deo decantandas ad ecclesiam occurrere non valent, praecipiatur, in loco ubi sunt cum divino timore genua flectere, more vobis solito legibus propriis utentes, et communes contemnentes, cum nec istud graue sit, tamen negligitis, & alia quædam inuenticia facientes, paruum hoc præceptum vilipenditis. Mensam quoque Abbatis cum hospitibus, & peregrinis esse semper iubet: vt videlicet Christū semper habere mereatur, qui dicturum se esse dicit. Hospes sui, & suscepistis me. Istud quoque tantum & tam leue bonum, quasi pro nihilo ducentes, contemnitis. Vbicumque sibi obuiant fratres, iunior a priore benedictionem petere pręcipitur, nec apud vos tenetur. Ad portam monasterij senex sapiens poni iubetur, nec ponitur. Vt pulsantibus vel clamantibus Deo gratias portarius respondeat, aut benedicat, imperatur, nec obseruatur. Illud autem, illud, inquā, omni rationi & auctoritati aduersum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nistrabant de quo deus reatũ
primi hominis hac qͦ pena
plectens ait.In sudore uultꝰ
tui uesceris pane tuo. de qͦ⁊
dauid. labores manuum tu¬
arum quia manducabis:
beatus es: ⁊ bene tibi erit. ita
abiecistis: ut nec iste omẽs
auctoritates ad oꝑandum
uos cog̾e possint. nec obedien¬
tia quam iuxta regulã deo
uos exhibe̾ ꝓmisistis. dedica¬
Its ocio manus de sĩnu ad
opus extralẽ ualeat Nostĩ
etiam michi preceptum ẽẽ.
ut om̃ib aduenientib siue
discedentib hospitib incli¬
corpore int̾ra xp̃c ineis afra¬
trib adoretur qui ⁊ suscipi¬
tur. Non ignoratis ⁊ illud
iussum aquam inmanib
abbas utmai hospitib dec.
Pedes hospitibus om̃ib tã
abbas quam cuncta congre¬
gatio lauet. S nec istud tã¬
tillum uoti ur̃i ꝯtempñtes¬
ꝰ seruare curauis. De ferra¬
mentis ⁊ rebus monasterii
breuem albas habere preci¬
pitur. s uel negligentia ha¬
be̾ nõ curat. uel suꝑbia hr̃e
dedignatur. Adixc tum

Expanded text:
nistrabant, de quo Deus reatum primi hominis hac quoque poena plectens, ait: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De quo et David: Labores manuum tuarum quia manducabis: beatus es, et bene tibi erit , ita abjecistis, ut nec istae omnes auctoritates ad operandum vos cogere possint, nec obedientia, quam, juxta Regulam, Deo vos exhibere promisistis, delicatas otio manus de sinu ad opus extrahere valeat. Nostis etiam inibi praeceptum esse ut omnibus advenientibus sive discedentibus hospitibus inclicorpore in terra, Christus in eis a fratribus adoretur, qui & suscipitur. Non ignoratis & illud iussum, Aquam in manibus Abbas hospitibus det. Pedes hospitibus omnibus tam Abbas quam cuncta Congregatio lauet. Sed nec istud tantillum voti vestri contemptores seruare curatis. De ferramentis, & rebus mobrevem abbas habere praecipitur; sed vel negligentia habere non curat, vel superbia habere dedignatur. Ad haec, cum
Abbreviated transcription (Latin):
fidutia sugg̾ere uob̃ nõ dubito
ꝙ sugg̾endum uidetur. De mo¬
nast̾io sc̃i b̾tin uellem uoᷤᷤ mo¬
tali onẽ Nunc u̾o cum nͨ absq
magno labore uenditare uobis
p̾fatum monast̾ium nec in pace

Expanded text:
fiducia suggerere vobis non dubito, quod suggerendum videtur. De monasterio Sancti-Bertini vellem vos motanto onere. Nunc vero cum nec absque magno labore vindicare vobis, praefatum monasterium, nec in pace,
Abbreviated transcription (Latin):
eum puro corde ⁊ hr̃e huilitatẽ
⁊ patientiam in ꝑsequtõe ⁊ inin¬
firmitate. ⁊ dilige̾ eos qui nos
ꝑsequntur ⁊ rep̾hendunt ⁊ ar¬
guunt. qr dicit dñs dilig̾e̾ ĩimito¬
b ⁊ calumpniantib uos. Bea¬
ti qui persequtõem patiuntur

Expanded text:
eum puro corde; & habere humilitatem, & patientiam in persecutione, & infirmitate; & diligere eos, qui nos persequuntur, reprehendunt, & arguunt; quia dicit Dominus: Diligite inimibus, & calumniantibus vos. Beati, qui persecutionem patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nũe ꝙ ꝑ ipãm ⁊̃ future resurrec¬
tonis beatam sꝑem. q̃ duo om̃is
dnĩca dies ꝯmendat pene assidu¬
e int̾polabant. ⁊ lectiones atꝙ
cantus ꝓpios ad dnĩcam ꝑtinẽ¬
q̃unium alferebant Eappter
ut sac̾ scẽ dnĩce diei reu̾entia. ꝙͣ¬
tum rationabilit̾ fieri poterat
reformaretur ⁊ aures eccłe nre
testam̃ti sconib siue cantibus
dnĩce diei deputatis ñ defranda¬
rentur ħ preceptum est

Expanded text:
ue per ipsam, & futuræ resurrectionis beatam spem, quæ duo omnis Dominica dies commendat, pene assidue interpolabant, & lectiones atque cantus proprios ad Dominicam pertinenquennium auferebant. Eapropter, vt sacrosanctæ Dominicæ diei reuerentia, quantum rationabiliter fieri poterat, reformaretur, & aures Ecclesiæ nostræ Testamenti lectionibus, siue cantibus Dominicæ diei deputatis, non defraudarentur, hoc præceptum est
Abbreviated transcription (Latin):
tatutum ẽ ne ꝓpter
ullã xii. lc̃onum festiui¬
tatẽ dñicale offitium int̾mitta¬
hut. hoc ẽ integram respõsoriã
⁊ assumptionis sc̃e marie. Pre¬
t̾ ista q̃ excepta sunt sixirlecti¬
onĩi festuitas die dnĩco ocrur¬
rerit. octo primas l̾cones cͥres¬
ponsoriis sius dies dñica obti¬
nebit. reliquas qͣtuor cũ matu¬
tinis laudib ⁊ missa tm̃ matu¬
tinali sibisc̃ illius ꝯmemoratõ
uendicab̾ Cansa institutihꝰ
fuit. ꝙ freqͥntes ac du̾sis occa¬
sionib autiquis festis noue suꝑ

Expanded text:
tatutum est ne, propter ullam duodecim lectionum festivitatem, Dominicale officium intermittahabent, hoc est integra responsoria,  Assumptionis sanctae Mariae. Praeter ista, quae excepta sunt, si duodecim lectionum festivitas die Dominica occurrerit, octo primas lectiones cum responsoriis suis dies Dominica obtinebit. Reliquas quatuor cum matutinis, Laudibus et Missa tantum matutinali sibi sancti illius commemoratio vendicabit. Causa instituti hujus fuit, quia frequentes, ac diversis occasionibus antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
uicem int̾se. ⁊ secure maĩfestz
unus alt̾i nocĩtatem suam. ꝙrͣ
um carnalem. qͣnto diligen¬
trus debet quis dilig̾e̾ ⁊ nutrire
frẽm suum spũalem Et siqͥs
eoꝵ in infirmitate cecid̾it ali
ifr̃s debent illi seruire sicut
uellent sibi seruiri

Expanded text:
icem inter se, & secure manifestet unus alteri necessitatem suam: Quia um carnalem; quanto diligentius debet quis diligere, & nutrire fratrem suum spiritualem. Et si quis eorum in infirmitatem ceciderit, alii Fratres debent ei servire, sicut vellent sibi serviri
Abbreviated transcription (Latin):
seruatur :
Ege nuflexionibi regła¬
rium horarum quicqͥd
regula iubet omĩmodis custo¬
dimus ⁊ anteꝙͣ horam decãta¬
re incipiamus tibicumq simꝰ
cum timore diuino genua
flectimus. Phibet hoc aliꝙͣdo
nimius ymber. ꝯdempsanix.
lutulenta tellus. ⁊ tunr loco
metanee. psalmũ misere mĩ
deus decantamus. ⁊ tali ꝯmu¬
tatr̃ẽ preceptum ꝙ impłe nõ
possumus recompensamus

Expanded text:
seruatur. e genuflexionibus regularium horarū quicquid Regula iubet, omnimodis custodimus, & antequam Horam decantare incipiamus, vbicunque simus cū timore diuino genua flectimus. Prohibet hoc aliquando nimius imber, condensa nix, lutulenta tellus: & tunc loco metanœæ, Psalmum, Miserere mei Deus, decantamus: & tali commutatione, præceptum quod implere non possumus, recompensamus
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem delicate miles: Ad u̾¬
sarius instans ⁊ circumdãtia¬
fatre spicula fatient dipeum
nõ eẽ honeri. loricam nõ senti¬
ri. ł galeam Et quid suibito ꝓ¬
cedenti de umbra ad solem. de oc¬
cio adlaborem graue cernitur
om̃eꝙ incipit. S postqm abhis
dissuescere ⁊ ad illa se paulisꝑ
assuesc̾e̾ ceꝑit. usus tollit diffi
etiamfortissimi audita buci¬
na ante congressum trepida
ne uincantur reddit intrepi¬
dos. Quid u̾o tu trepidas quẽ
muniet cui angli ad sistent
a lat̾e. quem dux bellixp̃t prei¬
uit suos animans ad inctoriã
⁊ dicins. confidite qi ego inci
contranos. Securus potes
prgnare ubi securus es de iuc
ratus. nec prostratus. nec ꝯcul¬
catrs nec meles si fieri possit oc¬
aisis fraudab̾is aictoris tant¬
ne fugias Sola causa qua per¬
d̾e possis uictoriam fuga est ⁊

Expanded text:
ritatem, delicate miles? Adverritatem, delicate miles? Adversarius instans et circumvolantia spicula facient clypeum non esse oneri, loricam non sentiri vel galeam. Et quidem subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficetiam fortissimi milites audita buccina ante congressum trepidarimor ne vincantur, reddit intrepidos. Quid vero tu trepidas, quem muniet, cui Angeli assistent a latere, quem dux belli Christus praeibit, suos animans ad victoriam, et dicens: Confidite, ego vici contra nos? Securus potes pugnare, ubi securus es de victratus, nec prostratus, nec conculcatus, nec millies si fieri possit occisus, fraudaberis a victoria, tantne fugias. Sola causa, qua perdere possis victoriam, fuga est
Abbreviated transcription (Latin):
fugam preliaturꝰ głiosius mri¬
ceꝑunt stetu̾nt. uicertint pan¬
cos aut qui de fuga conu̾st rs
u̾ant. rur sus fugar inthostes
quos fugielant. Et qura oe
rarum pretiosum gaudeo tẽ
de ilł posse eẽ qui quantũ iari¬
ores tanto apparebunt gliosto¬
res Alias autẽ si multũ timi
ualilsse. Labentins te indequit
usaruis fugientem ꝙͣ susti¬
it repugnantem ⁊ audatiꝰ
nsistit atgo. ꝙ resistat infatiẽ¬
Settrus nũt prouectis armis
apis matuitinos sompnos cũ
illa hora xp̃ resurrexit ⁊ igno
hostib minus timendus sis:
Armatoꝵ multitudo cicum¬
uallat̾nt domim ⁊ tudormis.
am ascendunt aggerem iam
dissipant sepem iã itruũt per
posticium Tutius ne est gͦ tibi
uteinuentant solum ꝙͣ cuma¬
lis. nudum inlectulo ꝙͣarma¬
tum in campo: Exꝑgisc̾e sume
arma. ⁊ frige ad ꝯmilitones u¬
mos quos fugiens desu̾erasnt
quite ab eis disiumxerat. ip̃e
ce denuo timor ĩtmgat. Quid
armoꝵ reftigis pondus ⁊ aspe¬

Expanded text:
fugam praeliaturus, gloriosius trifugam praeliaturus, gloriosius tricoeperunt, steterunt, vicerunt: paucos autem qui de fuga conversi, rverant; rursus fugarint hostes quos fugiebant. Et quia omne rarum pretiosum; gaudeo te de illis posse esse, qui quanto rariores, tanto apparebunt gloriosiores. Alias autem si multum timidevasisse? Libentius te insequitur adversarius fugientem, quam sustineat repugnantem; et audacius insistit anunc projectis armis capis matutinos somnos, cum illa hora Christus resurrexerit: et ignoras hostibus minus timendus sis? Armatorum multitudo circumvallaverunt domum, et tu dormis? Jam ascendunt aggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiusne est ergo tibi ut te inveniant solum, quam cum aliis; nudum in lectulo, quam armatum in campo? Expergiscere, sume arma, et fuge ad commilitones tuos, quos fugiens deserueras; ut qui te ab eis disjunxerat, ipse te denuo timor jungat. Quid armorum refugis pondus et aspe
Abbreviated transcription (Latin):
Reddet quippe sapores rebus
ex̾titium quos tulit in ħ̾tia
Multa que respis occiosus
post laborem sumes cum desi¬
d̾io Si quid̾ occium parit fas¬
tidium ex̾citium famẽ : Ea¬
mes aut̾ miro modo dultia
reddit qͥ fastidium fecitinsi¬
pida. Holus. faba. pultes. pa¬
nisꝙ abarius cum aqua. qui¬
escenti quid fastidio sunt. s
ex̾citato magne uidentur de¬
litte Iam forte tuinicis dissie¬
tus exhorres nimirum eas tã
ardorem. S numꝙͥ legisti qͥ
timet prumam ueniet suꝑ eũ
iux: Uigilias times ⁊ ieuini¬
a manuum ꝙ laborem sed hec
leuia sunt meditanti flãmas
ꝓpetuas Recordatio deide te¬
nebrarum ext̾i̾orum facit nõ
horrrere solitudinem Si furi¬
ram cogitas de u̾bis occiosis
difcrnssionem nõ ualde dipas¬
bit silentium fletis etiblo
stridor ille dentium ante od
occulos reductus pares tͥ redd¬
⁊ matram ⁊̃ culcitiam. Dens
dormias. Si tantum indies
medas. Surge miles x surge
exxutere de pulu̾e reu̾tere ad
b̾lium unde fugisti. fortinsp

Expanded text:
Reddet quippe sapores rebus exercitium, quos tulit inertia. Multa quae respuis otiosus, post laborem sumes cum desiderio. Siquidem otium parit fastidium, exercitium famem; fames autem miro modo dulcia reddit, quae fastidium facit insipida. Olus, faba, pultes, panisque cibarius cum aqua, quiescenti quidem fastidio sunt, sed exercitato magnae videntur deliciae. Jam forte tunicis dissuetus exhorres nimium eas, tam ardorem: sed 7 nunquid legisti, Qui timet pruinam, veniet super eum nix? Vigilias times et jejunia, manuumque laborem: sed haec levia sunt meditanti flammas perpetuas. Recordatio deinde tenebrarum exteriorum facit non horrere solitudinem. Si futuram cogitas de verbis otiosis discussionem , non valde displicebit silentium. Fletus aeternus et stridor ille dentium, ante cordis oculos reductus, pares tibi reddet mattam et culcitram. Denique dormias. Si tantum in die,medas. 13. Surge, miles Christi, surge, excutere de pulvere, revertere ad praelium unde fugisti, fortius post
Abbreviated transcription (Latin):
tatutum ẽ ut fr̃s equitã¬
tes froccum simul ⁊ cappã
ferre nõ ꝯpellantur. s aut frocro
simplici aut cappa tantumm si
uoltui̾nt it̾ fatiant Causain¬
stituti huius fuit nestium ip̃ar̾
munditia. ne ut fi̾ solebat fr̃m
claustra ingredientiũ frocci łtu¬
nice luto pluiuis ł lutosis die¬
b ꝯtracto infecti ac sordidi appa¬
rerent. ⁊ ut insuꝑ labor itnũs al¬
leuiaretur ⁊ antiqͦ de hac reuti¬
lit̾ institutꝰ modꝰ reformaretur

Expanded text:
tatutum est ut fratres equitantes froccum simul et cappam ferre non compellantur, sed aut frocco simplici, aut cappa tantummodo, si uti iter faciant. Causa instituti huius fuit, vestium ipsarum mūditia, ne, vt fieri solebat, fratrum claustra ingrediētium frocci & tunicæ luto, pluuiis vel lutosis diebus contracto infecti ac sordidi apparerent, & insuper labor itineris alleuiaretur, & antiquus de hac re vtiliter institutus modus reformaretur
Abbreviated transcription (Latin):
cod̾ statu ꝑmanet Ip̃e deniq
hominis seculi q auctor ꝙͣ di
int̾ris iusus ẽ ⁊ cum hominis
ꝯu̾satus est numquid stetit:
ita nõ remisse. nõ repigre. nõ
lento gressu s ꝙ̾ admod̾ itẽ de
ip̃o scͥptum ẽ. exultauit ut gy¬
gas ad currendam uiam
Porro currentera hrõ ap̾phen¬
dit qui ⁊ ip̃e parit̾ nõ currit
Et quid ꝑdest xp̃m̃ sequi si nõ
contingat ⁊ ꝯsequi. Ideo paulꝰ
aiebat Sic currite ut ꝯprehen¬
datis. Ibi fige tu xane tui cursus
ꝓfectus ꝙ metam ubi xͤ posuit
suam. ⁊ actus est inquit obediẽs
usꝙ ad mortem Qiantumlib
curere ibi ⁊ desi ce̾ incipis Hinc
sdens nullus subsistens apparu¬

Expanded text:
EODEM STATU PERMANET. Ipse denique hominis sæculique auctor, quamdiu IN TERRIS VISUS EST ET CUM HOMINIBUS CONVERSATUS EST, numquam stetit. ita non remisse, non pigre, non lento gressu, sed, quemadmodum item de ipso scriptum est : EXSULTAVIT UT GIGAS AD CURRENDAM VIAM. Porro currentem non apprehendit, qui et ipse pariter non currit. Et quid prodest Christum sequi, si non contingat consequi ? Ideo Paulus aiebat : SIC CURRITE UT COMPREHENDATIS. Ibi fige tu, christiane, tui cursus profectusque metam, ubi Christus posuit suam. FACTUS est, inquit, OBŒDIENS USQUE AD MORTEM. Quantumlibet currere, ibi et deficere incipis. Hinc sidens, nullus subsistens apparu
Abbreviated transcription (Latin):
cem qui nullo tp̃r malam no¬
luit mutare uoluntatẽ Itaq
indefessum ꝓfitiendi studiũ ⁊
iugis conatus ad ꝑfectionem
ꝑfectio reputatur Qd̾ si stud̾e
nolle proficere defice̾ est. Ubi
gͦ sunt qui dice̾ solent sufficit
nob̾ nolumus ẽẽ meliores ꝙͣ
prẽs nr̃i: O monache nõ uis

Expanded text:
cem, qui nullo tempore malam voluerit mutare intentionem. Itaque indefessum proficiendi studium, et jugis conatus ad perfectionem, perfectio reputatur. Quod si studere nolle proficere deficere est. Ubi ergo sunt qui dicere solent : « Sufficit nobis, nolumus esse meliores quam patres nostri ? » O monache, non vis
Abbreviated transcription (Latin):
am corpuis nrm ꝯtiue aut cͦl¬
ct constat aut de cresc̾e. sic ne
Nam sepe iu robusto ⁊ uegero
compre animus mollior atty te¬
pidio iacet Et rursum in corpore
debili ⁊ infirmo fortior uget .ꝓ
S t licent᷑ głatur minfirmita¬
tisius. ut inhitet inme ait
ardor inouandi ordinis nisi ex
renoratione mentis Sic bouꝰ
homo debono thesauro cordis suo¬
ꝓfertbona. sic artorbona fruetꝰ
bonos facit. Pumi ⁊ purissimi
frrctus ur̃i Si quenam arbor
hos ꝓtulit nisi puritas cordiss
altoquin qn impiuꝰ animus:
tanto studio regule re iuiquire¬
ret elige̾t ꝙ puritatem: Necde
turbido fonte limpidꝰ emanat
riuus. nec de sordida mente mũ¬
da cogitatio. Intus est ꝓciiduui¬
Ointus ẽ ꝙ delectat ⁊ ex illa ple¬
nitudine intrinseca erumpit
totum ꝙ foris exubãt. atq in

Expanded text:
m corpus nostrum continue aut crescere constat, aut decrescere, sic necNam semper in robusto et vegeto corpore animus mollior atque tepidior jacet, et rursum in corpore debili et infirmo fortior viget prSed et libenter gloriatur in infirmitatibus suis : UT INHABITET IN ME, ait, ardor innovandi Ordinis, nisi ex renovatione mentis ? Sic BONUS HOMO DE BONO THESAURO SUO PROFERT BONA, sic ARBOR BONA FRUCTUS BONOS FACIT. Primi et purissimi fructus tui. Sed quænam arbor hos protulit, nisi purita cordis ? Alioquin quando impurus animus tanto studio Regulæ inquireret eligeretque puritatem ? Nec de turbido fonte limpidus emanat rivus, nec de sordida mente munda cogitatio. Intus est procul dubio, intus est quod delectat, et ex illa plenitudine intrinseca erumpit totum, quod foris exuberat, atque in