comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione cogitationis in tumescit. et dũ
adusum cuncta subiacent. dum ad
uotum uelocit̃ iussa complent᷑. dũ
omnes subditi. si qua bñ gesta sunt.
laudib efferunt: male gestis autem.
nulla auctoritate contradicurit. dũ
plerumq laudant᷑ qd repbare
debuerant: seductus abiis que in¬
fra suppetunt. suꝑ se animus tollit᷑.
et dum foris in menso fauore circũ¬
dat̾ : intus ueritate uacuat᷑. ati.
oblitus sui. in uoces se spargite alie¬
sorte potestatis excesserit: transcen
disse se etiam inte meritis credit.
Sunctis se estimat amplius saꝑe. qͥb
se udee amplus posse. Inquodam
quippe se constituit culmine. apud
semet ipsum. et qui equa tetis na¬
ure conditione constringitur: ex
uidet. et ipse est rex suꝑ uniuersos
filios suꝑbie. qui singulare culmen
appetens. et socialem angelorum ui¬
tam despiciens: ait. Ponam sedem meã
ad aquilonem. et ero similis altissi¬
mo. Miro gͦ iudicio. intus foueam

Expanded text:
tione cogitationis intumescit, et dum tione cogitationis intumescit, et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus extollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in sorte potestatis excesserit, transcdisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur ex avidet, et ipse est Rex super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam
Abbreviated transcription (Latin):
tremor. sit suꝑ cuncta ammalia t̾re.
Quorum uidelicet terror ac tremor
quia esse suꝑ anmalia t̃re p̃cipit᷑:
ꝓfecto esse. suꝑ homines ꝓhibet᷑.
Homo quippe brutis animalib. nos
autem hominib cet̾̃is natura p̃latu
est. Et iccrco ei dicit᷑. ut auima¬
Ilib et non ab homine timeat᷑:
Iquia contra naturam suꝑbire
est. ab equali tiesle timeri.
Et tamen necesse est. ut rectores
asubditis timeant᷑. quando abeis
dm̃ minime timeri dep̃hendunt:
ut humana saltem formidine. pec¬
care metuant . qui diuina iuditia
non formidant. Nequaquam nans
p̃posia ex hoc quesito timore suꝑbi¬
unt: non suam głam. sed subditorum
iusticiam querunt. In eo enim. qd̃
metum sibi aꝑuerse uiuentib exigunt.
quasi non hominib sed animalib domi¬
nant᷑: quia uidelicet ex qua parte bes¬
tiales sunt subditi. ex ea debent etiã
formidine iacere substrati. Sed pler̃q
rector eo ipso quo cet̾is p̃minet. ela¬

Expanded text:
tremor sit super cuncta animalia terrae. tremor sit super cuncta animalia terrae. Quorum videlicet terror ac tremor, quia esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est; et idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri. Et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt; ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam namque praepositi ex hoc quaesito timore superbiin quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet 21 ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, ela
Abbreviated transcription (Latin):
tium uitia ꝑ delum iusticie erectus.
Ut et bonis. in nullo se p̃ferat. et¬
cum prauorum culpa exigit: potesta¬
tem ꝓtinussin pͥoratus agnoscat.
Quatinus et honore sup̃p̃so. equalem
se subditis bene uiuentib depritet.
et erga ꝑ uersos. iura rectitudinis
non exercere formidet. Nam sicut
in libris moralib. dixisse me menum.
liquet quod omnes homines natura
equales genuit: sed uariante merito¬
rum ordine. alios aliis culpa postponit.
Ipsa autem uarietas que accessit ex
uitio. diumo iudicio dispensatur. ut
quia omnns homo eque stare non ua¬
let: alter regatur ab altero. Unde
cuncti qui p̃sunt. non in se potestatẽ
debent ordinis. sed equalitatem pensa¬
re conditionis. Nec p̃esse se homini¬
b gaudeant. sed ꝑdesse. Antiqui et em̃
patres nr̃i non reges hominum. sed
pastores pecorum fuisse memorãt᷑. Et
cum noe dñs filiͥsq eius diceret.
crescite et multiplicamini & replete
t̾ram: ꝓtinus adiũxit. Et t̃ror ur ac

Expanded text:
tium vitia per zelum justitiae erectus: tium vitia per zelum justitiae erectus: ut et bonis in nullo se pcum pravarum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercere in libris Moralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram , protinus adjunxit: Et terror vester ac
Abbreviated transcription (Latin):
turabis os bomi trituranti. Quorũ
quidem nos aꝑta oꝑa cernimus.
sed apud districtum iudicem. que
illos posterus maneãt. in occulta
retͥbutione. nestimus. Qui tamen
cum condescensionis sue patientiã
diluendis ꝓximorum confessionibus
pparant: uelut aute fores templi. lu¬
terem portant. ut quis quis intrare
tiones suas menti pastoris indicͤt. Se
quasi in bo um lutere. cogitationis
uel oꝑis. manus lauet. Et fit plerũq.
ut dum rectoris animus. aliena tem¬
ptamenta. condescendendo cognos¬
cit : auditis temptationib. etiam ip̃e
pulsetur. quia & hec eadem. ꝑ quã
dubio luteris in quinatur. Nam dũ
sordes diluentium suscipit: quasi
sue mundicie. serentatem ꝑdit. Sed
hec pastori nequaquam timenda
sunt: quia sũbtiliter dẽo cuncta pen¬
sante. tanto facilius asua eripit᷑. quan¬
to misericordius ex aliena temptatio¬
ne fatigatur.
It rector bene agentib ꝑ humi¬
litatem socius contra delinquen¬

Expanded text:
turabis os bovi trituranti . 20 Quorum turabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare tiones suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam dubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripitur, quanto misericordius ex aliena tentatione fatigatur. it rector bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
cet. imitationis indelicet uiam bonis
rectoribus sternens: ut et si iam sũ¬
ma contemplando appetunt. necessita¬
tib tamen in firmantium compatien¬
do misceant᷑. quia tunc ad alta caritas
mirabilit̾ surgit: cum adima ꝑximo¬
rum se misericorditer attrahit. Se
quo benigne descendit ad infima:
ualenter recurrit ad summa. Tales
autem se se qui p̃sunt exhibeant.
quibus subiecti occulta quoq sua
ꝓde non erubescant. ut cuni tempta¬
tionum fluctus paruuli tolerant:
ad pastoris mentem quasi ad matris
sinum recurrant. et hoc quod se m¬
quinari pulsantis culpe sordib p̃m¬
dent: exortationis enus solatio ac lacͥ¬
mis orationis lauent. Unde et ante
fores templi ad abluendas in gredien¬
tium manus. mare eneum. id est lu¬
terem duodecĩ boues portant. qui
quidem facie ext̃ius emment. sed
ex posterib latent. Quid namq
duodecim bob. nsi unuuiersus
pastorum ordo signatur: De quib
paulo disserente. lex dicit. Non ob¬

Expanded text:
cet ; imitationis videlicet viam bonis cet ; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa. Tales autem sese qui praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant; et hoc quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio, ac lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non ob
Abbreviated transcription (Latin):
nitente. et uncto in fra lapide. ascen¬
dentes ac descendentes angłos uidet:
quia scilicet p̃dicatores recti. non so¬
lum sursum scm caput eccłe iudelicet
dñm contemplando appetunt: sed
deorsum quoq: ad membra illius
miserando descendunt. Hinc moyses
crebro tabernadm intrat et exit. et
qui intus in contemplationẽ rapitur:
foris in firmantium negotiis urgetur.
Intus dei archana considerat. for.s
onera carnalium portat. Qui de re¬
bus quoq dubiis semꝑ ad taberna¬
culum recurrit. coram testamenti
archa dũm consulit: exemplum
ꝓcul dubio rectorib p̃bens. ut
cum foris ambigunt. quid dis¬
ponant: ad mentem semꝑ
quasi ad tab̾nacłm redeant. es¬
et uelut coram testamenti ar cha
dñm consulant. si deiͥis in quib du¬
bitant apud semet ipsos intus sacri
eloquii paginas requirant. Hinc ip̃a
ueritas ꝑ susceptionem nobis nr̃e
humanitatis ostensa in monte oratio¬
m in heret. miracłã in urbibus exer¬

Expanded text:
nitente, et uncto deorsum lapide, ascennitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes ac descendentes angelos vidit ; quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit; et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exer
Abbreviated transcription (Latin):
bilia erigit: hunc miseratus ad secri¬
ta in firmantium oculum cordis flec¬
tit. Celum contemplatione transcen¬
dit. nec tamen stratum carnalium.
sollicitudine deserit: compage carita¬
tis suminis simul & in fimis uinctus.
et in semetipso uirtute sp̃s ad alta
ualent̃ rapitur. et pietate in aliis
equanuntẽ in firmatur. Hinc E enĩ
dicit. Quis in firmatur. et ego non
in firmor: Quis scandalitatur. et
ego non uror: Hinc rursus ait.
factus sum iudeis tanquam iudeus.
quod udelicet exhibeat. non amit¬
tendo fidem. sed extendendo pieta¬
tem: ut in se ꝑsonam in fidelium
trans figurans. ex semet ipso dicerc
qualit̾ aliis misereri debuisset:
quatinus hoc illis impenderet.
quod sibi ipse si ita esset impendi.
recte uoluisset. Hinc iterum dicit.
siue mente excedimus: deo. siue sobrii
sumus : uobis. quia et semetipsum
uouerat contemplando transcende.
et eundem se auditorib condesçenden¬
do temꝑare. Hinc iacob dño de suꝑ in¬

Expanded text:
bilia erigit, hunc miseratus ad secrebilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicitudine deserit, quia compage charitatis summis simul, et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta valenter rapitur, et pietate in aliis aequanimiter infirmatur. Hinc etenim dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper in
Abbreviated transcription (Latin):
It rector singulis compassio¬
Ine ꝓximus. p̃cunctis contẽ¬
platione suspensus. ut et ꝑ pietatis
uiscera. in se in firmitatem cet̾orũ
transferat. et ꝑ speculationis alti¬
tudinẽ. semet ipsum quoꝙ inuisi¬
bilia appetenda transcendat:
morum congruens. appet̃e alta de¬
relinquat. Hiic ẽ. nanq quod paulꝰ
in paradisum ducit᷑. celiq tercii.
secreta rimatur: et tamen illa
muisibilium contemplatione sus¬
pensa. atubile carnalium mentis
aciem reuocat. atq in occultis
siuis qualiter debeant conuersa¬
ri dispensat dicens. Propt̃ formcatio¬
nes autem unusqͥsque suam uxorẽ
habeat. et una queq suum iurum ha¬
beat. Uxoriuir debitum reddat:
similiter autem et uxor uiro: Et pau¬
lo post. Nolite fraudare ĩuicem nisi
forte ex consensu ad tempus. ut uace¬
tis oratiom: et itum reuertimum in
ulipsum. Ecce iam celestib secretis
inseritur: et tamen ꝑcondescensio¬
nis iuscera. carnalium cubile ꝑscru¬
tat᷑. Ft quem subleuatus ad iuisi¬

Expanded text:
it rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat: morum congruens, appetrelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori vir debitum reddat; similiter autem et uxor viro . Et paulo post : Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum revertimins. Ecce jam coelestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisi
Abbreviated transcription (Latin):
consolatio baculi que sustͣ
Sit itaꝙ amor sed non emolliens.
sit ingor non sed exasꝑans. sit zelus sed
non immodate seiens. sit pietas sed
non plusquam expediat parcens. Ut
dum se in arce regiminis iusticia cle¬
mentiaq ꝑmisceat: is qui p̃ est. cor-¬
da subditorum et terrendo de mulce¬
at. et tamen ad terroris reuerentiã

Expanded text:
consolatio baculi quae sustentet. consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
pie seiuiens disciplina. hinc namq: ẽ.
quod docente ueritate ꝑsamariani stu¬
dium. seminius in stabulum ducit᷑. et
ut ꝑuinum scilicet inoͥdant᷑ uulne¬
ra. ꝑ oleum foueant᷑. Necesse qmippe
est. ut quisquis sanandis uulnerib p̃¬
est. in uno morsum doloris adhibeat
in oleo mollitiem pietatis: quatinus
ꝑ uinum mundent᷑ putͥda. ꝑ oleum
foneant᷑ sananda. Miscenda ergo
est lenitas cum seu̾itate. faciendum
quoddam exut᷑q temꝑamentum:
ut neq multa asꝑitate exulcerent᷑
subditi. neq nma benignitate sol¬
uant᷑. Quod iuxta pauli nocem. bene
illa tabernacłi arca significat. in qui
cum tabulis uirga simul et maniia o
quia cum scͥpture sacre scientia in
bomi pectore si est uirga districtio¬
nis sre et manna dulcedinis. Hinc
ilauid aie. Uirga tua et baculus tuus
ipsa me consolata suns. Uirga enĩ
ꝑcutimur. bacło sustentamur: Sig̃
est districtio uͥrge que feriat c sie et

Expanded text:
pie saeviens disciplina. Hinc namque est pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, per oleum foveantur. Necesse quippe est ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum foveantur sananda. Miscenda ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et
Abbreviated transcription (Latin):
fracturam uͦ ligamen astringie. cum
culpam disciplina deprint: ne pla¬
Ta usq ad int̾itum diffiuat. si hanc
districtionis seueritas non coartat.
Sed sepe det̾ius frangit᷑. cum fa̾ctura
in caute colligat᷑. ita ut grauus scis¬
suram sentiat. si hanc immodãtius
ligamenta constringant. Unde ne¬
cesse est. ut cum peccati uulmus in
subditis corrigendo restringitur:
magna se sollicitudine. etiam distric¬
tio rigida ipsa moderet᷑. quatinus
sic iura discipline. contra delinquen¬
tes exerceat. ut pietatis ius non a¬
mittat. Curandum quippe est.
ut rectorem subditis. et matrem
pietas. et patrem exhibeat discipli¬
na. Atq inter hec solliciea circũ¬
spedione ꝓuidendum. ne arte dis¬
triͤtio rigida. aut pietas sit remis¬
sa. Nam sicut in libris iam moralib
diximus. disciplina uł miscd̃ia. multũ
distitiit᷑: si una seͥne alt̃a teneat᷑. Sed
erga subiectos suos. messe rectorib de
debet. et iuste consulens miscd̃ia. et

Expanded text:
Fracturam vero ligamen astringit, cum Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et
Abbreviated transcription (Latin):
exsuscepto regimine elatum. que
post. supplicia maneat᷑. indicat dicen
Quod si dixer it malus ille sernus
in corde suo. moram facit dñs m̃s uenire. & cez¬
E illius in die qua non sꝑat et ho¬
ra qua ignorat. et diilet eum.
partemq eius ponet cum hẏpo¬
critis. Int̾ hẏpocͥtas enim uire de¬
putat᷑. qui ex simulatione discipli¬
ne. ministerium regunis uer¬
tit inusum dommationis. Et ta¬
men non nunquam grauius delm¬
quit᷑. si mnt̃ ꝑũsos plus equalitas
quam disciplina custodit᷑. Quia emmn
falsa pietate suꝑatus. ferire heli de¬
linquentes filios noluit: apud distric¬
tum iudicem. semet ipsum cum filiis.
crudeli damnatione ꝑcussit. Hinc
namq: ei dina uoce dicitur. honorasti
filios tuos magis quam me. Hiniͤ pasto¬
res increpat ꝑ ꝓplietam dicens. Qõ
fractum est non alligastis. et quod
abiectum. non reduxistis. Abiectum
enim reducitur: cum quisq in cul¬
pa lapsus. ad statum iusticie expasto¬
ralis sollicitudinis iugore reuocat᷑.

Expanded text:
ex suscepto regimine elatum quae post supplicia maneant indicat, dicens: Quod si dixerit malus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire, e illius, in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
do ex se il quod se admisisse recolit int̾uᷤ
erubescit. suoq iudicio penitendo iam.
punit. Nam tunc petrus fleuit. quando
in eum xp̃c respexit. Unde ⁊ psalmus.
Respexit inquit ⁊ commota est ⁊ contre¬
muit terra. Gressus di funt in corhomi¬
nis um̃ioris. quo bona desid̃ia surgunt.
ut calcentur mala. Quando gͦ ista incor¬
de hominis fiunt. sciendum est tum ẽẽ
deum ꝑ gr̃am cordi humano p̃sentem.
Unde sec tunc magis homo acuere ad
compunctionem debet. quando sentte. ⁊
deum int̾ius oꝑantem. Quo mens homi¬
nis iusti ex uera compuntione rapiati
⁊ qualit̃ infirmata reuertatur. deguito¬
ta lucis magnitudine illum nosse posse.
qui iam aliquid ex inde gustauit. gunt
qui non ex uera cordis compunctione
sui atcusatores fiunt. sed tantum adhoc
esse se peccatores assignant. ut ex ficta
humilitate confessionis. locum inueni

Expanded text:
do id quod se amisisse recolit, interius do id quod se amisisse recolit, interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit. Unde et Psalmista: « Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . » Gressus Dei sunt in corde hominis interioris, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum est tunc esse Deum per gratiam cordi humano praesentem. Unde se tunc magis homo acuere ad compunctionem debet, quando sentit et Deum interius operantem. Quo mens hominis justi ex vera compunctione rapitur, et qualiter infirmata revertatur. Degustata lucis magnitqui jam aliquid exinde gustavit. 8. Sunt qui non ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt, sed tantum ad hoc esse se peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis locum inveni
Abbreviated transcription (Latin):
qua intentione uł compunctione geran¬
tur. uir sc̃s unitamdo considerat. xii. iẜ
ompunctio cordis est cõpunctione.¬
humilitas mentis cum lacrimis.
exorens de recordatione pectati. ⁊ timo¬
re nidiciĩ. Illa est conuersis ꝑfecta com¬
punctionis affectio. que omnes a se car¬
ualium desider iorum affecttis repellit.
et intentionem suam toto mentis stucdio
indei contemplationem defigit. Geminã
ẽe compunttionem. qua ꝓpt̃ deum am¬
ma cuiusq electi afficitur. Id est dum
opum suoium mala considerat. uł dũ
desiderio et̃ne uite suspirat. Quatuor
esse qualitates afetionum. quib mens
iusti teclio salubri compungitur. Hoc est
inemoria p̃t̃itorum fatinorum. recordatio
futurorum penarum. consideratio ꝑegrma¬
tionis sue in hinus uite loninquitate.
desiderium suꝑne patrie qnatiis ad eam
quantotiuis ualet ꝑuenire. Quisquis pec¬
catorum memoria compiingitur ad lam̃¬
ta. timc di se uisitari sciat p̃entia. quan¬

Expanded text:
quave intentione, vel compunctione geranquave intentione, vel compunctione gerantur, vir sanctus imitando considerat. CAPUT XII. De compunctiohumilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati et de timore judicii. Illa est conversis perfecta compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus refellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. Geminam esse compunctionem, qua propter Deum anima cujusque electi afficitur: id est vel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor esse qualitates affectionum, quibus mens justitaedio salubri compungitur, hoc est memoria praeteritorum facinorum recordatione futurarum poenarum, consideratione peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderio supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisquis peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei servus se visitari sciat per praesentia, quan
Abbreviated transcription (Latin):
maginis. Qui scm̃ uirum unitatuꝵ.
quasi exemplar aliquod intuetur. sese
ꝙ millo quasi in specło ꝑspicit. ut adi¬
uat quod deesse uirtutis agnoscit. Mi¬
uus enim seipsum homo ex semet ipso
tonsiderat. S ed dum alterum intendit.
id quod imnus est luminis adicit. ꝑfe
corum est iam uirorum non quemlibet
lcñum uaitando. sed ipsam ueritatem
intuendo. ad cunis imagnrem facti st̃
isiciam apari. Hoc inditae quod tri¬
bitur. faciamus hominem aclimagi¬
nem et simltudinem nr̃am. quia ipsam
intelligendo umnitatur diumitatem.
ad cuius factus est sumlitudinem. Iste
g̃ tantus est: ut nou egeat hominem
demonstratorem iusticie. sed ipsam con
ex iohanne. obedientie de abraham.
patientie de isaac. tolerantie de iacbb.
castimonie de ioseph. mansuetudinis
de moyse. constantie ͤ iosue. benigni¬
tatis de samuele. miscłie de dauid.
abstmentie de damel. Sic ⁊ cetera facta
pͥorum quo labore. quo moderamine.

Expanded text:
imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homo ex semetipso 207 considerat; sed dum alterum intendit, id quod minus est luminis adjicit. 11. Perfectorum est jam virorum non quemlibet sanctorum imitando, sed ipsam veritatem intuendo, ad cujus imaginem facti sunt, justitiam operari. Hoc indicat, quod scribitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia ipsam intelligendo imitatur divinitatem, ad cujus factus est similitudinem. Iste ergo tantus est, ut non egeat homine demonstratore justitiae, sed ipsam contex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele, misericordiae de David, abstinentiae de Daniele; sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine,
Abbreviated transcription (Latin):
et uita sc̃orum boni oꝑis nobis exempl
ꝓponat: nulla est iam dereatu: excils¬
tio. Quia ⁊ lex di aures nr̃as cotidie pul¬
sat. ⁊ factorum documenta bonorum
cordis nr̃i intuna ꝓuocant. Et si prauor̃
sepe secuti sumus exempla. cur non umite¬
mur scõrum cligna et ddeo placita facta:
Et si apti fuimus imitari iniquos in ma¬
lum. cur pigri sumus unitari iustos in
bonum: Orandus est d̾s̃ ut uirtutes
quas sc̃is p̃parauit ad coronam. nobis
ad ꝓfectum sit posite non ad penam.
ꝓficient autrm ad ꝓfectum nr̃m. si tot
exempla uoluerimus mutari nirtutũ.
serte si ea potins auersati quam nuita¬
t fuerimus. ad damnationem nr̃am
trunt. qui ea legendo implere non pos¬
simus. Multi uitam scõrum unitanturr.
⁊ de morib alt̾ius esfigiem uirtutib su¬
uunt. tanquam si unago quelibet intẽ¬
dlatur. ⁊ de eius similitudine species
sicta formetur. Sic ꝙ: fit adimaginem
imilis ille. qui ad similitudinem uũit

Expanded text:
et vitae sanctorum boni operis nobis exempla et vitae sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nostras quotidie pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad profectum sint positae, non ad poenam. Proficient autem ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius aversati quam imitati fuerimus, ad damnationem nostram erunt, qui ea legendo implere negleximus. 9. Multi vitam sanctorum imitantur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque fit ad imaginem similis ille qui ad similitudinem vivit
Abbreviated transcription (Latin):
Ceu correctionem mortalium. multũ
ꝓdant exemplabonorum. Nam cet̃am ꝑfe¬
norum que imitentur ad melius. led ꝓ¬
ponunt sibi exempla malorum. que al
suorum morum ꝑuersitatem utantur
in penis. Ob hanc utilitatem scribuntut
scõrum ruine ⁊ reꝑationes. utt spem fac¬
ant salutis huinane. ne quisquam post¬
lapsum pentendo desꝑet ⁊ ueniam. Aũ
conspicit scõrum reparationem finsie tra
post rumam. Sciant slagitio dediti. al
quam ntilitatem eorum. exempla ꝓpona¬
tur scõrum. Scilcet itt aut sint quos
imitentur ad reparationem. aut cer¬
te ex eorum comparatione duruis de us¬
obedientia pumantur. ꝓpt̃ea uirtuts
scõrum ad exemplum nr̃m q̃s ꝓposuit. uii¬
quanto de mutatione eorum conferri pessc
nobis iusticie p̃ima. tanto de ꝑseueran¬
a mali suit grauora tormenta. Si enmm
ad boni incitamentum diuina quib s
moneremur p̃cepta deessent. ꝓ lesi
nobis scõrum exempla suffictrent. de ci¬
tra dum ⁊ nos ds̃ p̃ceptis suis admones

Expanded text:
eu correctionem mortanum multum prosunt exempla bonorum. Mores enorum, quae imitentur ad melius; sed proponunt sibi exempla malorum, quibus ad suorum morum perversitatem utantur in pejus. 3. Ob hanc utilitatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem faciant salutis hulapsum 206 poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. 4. Sciant flagitio dediti ad quam utilitatem eorum exempla proponantur sanctorum, scilicet, ut aut sint quos imitentur ad reparationem, aut certe ex eorum comparatione durius de inobedientia puniantur. 5. Propterea virtutes sanctorum ad exemplum nostrum Deus proposuit, une eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte corrigant᷑. Nam secta iminat᷑e
uuluera det̾ius inferuescunt. et nͥ
cum temꝑe medicam̃ta conuemant:
constat ꝓculdubio quod medendi offi¬
cium amittant. Sed cum tempus sub¬
ditis adcorreptionẽ querit᷑: sub ipso
culparum ponde patientia p̃sulis ex¬
ercetur. Inde bene ꝑ psalmistam
dicit᷑. Supra dorsum meum fabrica¬
uerunt peccatores. In dorso quippe
onera sustinemꝰ. Supra dorsum gͥ
suum fabricare peccatores queritur.
ac si aꝑte dicat. Quos corrigẽ nequeo:
quasi suꝑ impositum onus porto. Non¬
nulla autẽ sunt subtiliter et occulte¬
ꝑscrutanda: ut quibdlam signis erũ¬
pentib. rector in subditorum mente
omne quod clausum latet inueniat.
et int̾uemente correptionis articulo:
ex minimis maiora cognoscat. Unde
recte ad edechielem dicit᷑. fili homi¬
nis. fode parietem. Ubi mox ilem
ꝓpħa subiungit. Et cum ꝑ fodissem

Expanded text:
aperte corrigantur. Nam secta immature aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem a subjungit: Et cum fodissem
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum quoq est quod aliq̃n
subiectorum itia prudent̃ dis¬
simulanda stint: sed quia dissimulan¬
tur indicanda: aliquando et aꝑte
cognita mat᷑e toleranda. aliqñ uero
subtilit̾ et occulte ꝑscrutanda. aliq̃n
letut̃ arguenda. aliquando autem
uehement̃ increpanda. Non nulla
quippe ite diximus. prudent̃ dissi¬
mulanda sunt sed quia dissimulant᷑
indicanda. ut cum delinquens et
dep̾hendi se cognoscit et ꝑpeti: has
quas in se tacite tolerari considerat
augere culpas erubescat. seque se
iudice puniat: qͣm sibi apud se re¬
ctoris patientia clement̃ excusat. Q
scilicet dissimulatione bene iudeã
dũs corripit. cum ꝑ ꝓpħam dicit.
Mentita es et mei non es recordãta.
neq cogitasti in corde tuo. quia ego
tacens et quasi non uidens. Et dissi
contra peccantem tacuit. et hoc ipsũ
tamen quia tacuerit dixit. Non nul¬
la autem uł aꝑte cognita mature to¬
leranda. sunt: cum uidelicet rerũ
mintne opportunitas congruit. ut

Expanded text:
endum quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns Isaiae LVcontra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in quiritur: ignomimosum ualde ell
si tunc querat discere cum questionẽ
debet enodare. Sed circulis in here¬
ant: ut doctores semꝑ in sins cordib
eloquia sacra meditantes. testament
arcam sine mora eleuent. si quic quri
necesse est ꝓtinus docent. Unde bel
pͥmus pastor eccłe pastores cet̃os adios¬
nec dicens. Parati semꝑ ad satisfacto¬
nem omm poscenti uos rationem at
ea que in uobis est spe. Ac si aperte di¬
cat. Ut portanilam arcam mora nulla p̃pe¬
diat: uectes acirculis nunquam recedãt.

Expanded text:
inquiritur, ignominiosum valde est inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
partes dilatata tenditur. ꝓculdubio
quattuor sc̃i euangelii libris accincta
p̃dicatur. Uectesq deligais sechim fi¬
unt. qui eisdem ad portandum crrcu¬
lis inseruntur: quia fortes ꝑseũantesq:
doctores uelut impntribilia lingna
querendi sunt: qui instructioni sacro¬
rum uolummum semꝑ in herentes.
sc̃e eccłe unitatem denuntient. et qua¬
si intromissi circulis arcam portent.
Uectib quippe arcam portare est: bo.¬
nis doctorib sc̃am ecclam ad rudes¬
in fidelium mentes p̃dicando deduc̃e
Qui auro quoq iubentur oꝑiri. ut
cum sermone aliis in sonant: ipsi
etiam uite spldore fulgescãt. De quib
apte subdit᷑. Qui semꝑ erunt in circi¬
lis. ne ͤ unquam extrahentur ab eis: qͥi
umirum necesse est ut qui ad offici¬
um p̃dicationis excubant. a sacre lei¬
tionis studio non recedant. Ad hoc
nanq uectes esse in circulis semꝑ
iubent᷑. ut cum portari arcam oportu¬
nitas exigit: de intro mittendis ueri

Expanded text:
partes dilatata tenditur, procul dubio partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus ad sanctam Ecclesiam rudes fidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut, cum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectib
Abbreviated transcription (Latin):
diuine admonitionis uerba restaurent.
Et qui ad uetustatem uite ꝑsocieta¬
tem secularium ducit᷑: ad amorem
semꝑ celestis patͥe compunctionis
aspiratione renouet᷑. Ualde nanq in¬
t̃ humana uerba cordefluit. Cimq
indubitant̃ constet quod ext̃nis occupa¬
tionum tumultib impulsum asemet¬
ipso corruat: stude incessabilit̾ debet.
ut ꝑ eruditionis studium resurgat.
hinc est enim. quod p̃latum gregi
discipulum paulus admonet dicens.
Dum uenio. attende lectioni. Hinc
dauid ait. Quom dilexi legem tuã
dñe. totadie meditatio mea est. Hinc
moysi dñs deportanda arca p̃c pte
dicens. facies quatuor circulos aureos
quos pones ꝑ quatuor angulos. faciesq
uectes delignis sechim: et oꝑies auro.
inducesq ꝑtirculos qui sunt marce
lat̾ib ut potet᷑ in eis qui semꝑ erurre
incirculis. neᷤ unquam extrahentur
figuratur : Cin quattuor circuli aurei
ꝑ quattuor angłos iubẽtur ad nngi.
quia meo quod ꝑ quattuor mundi

Expanded text:
divinae admonitionis verba restaurent; divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecepit, dicens: Facies quatuor circulos aureos, quos pones per quatuor arcae angulos, faciesque vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis qui semper erunt in circulis, nec unquam exsia? Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo, quod per quatuor mundi
Abbreviated transcription (Latin):
onis int̾ficit. Correpti nanq mens.
repente ad odium ꝓrure: si hanc
immodata increpatio. plus quam
debuit ad dicit. Sed is qui in caute
ligna ꝑcutit et ꝓximum extinguit.
ad tres necesse est urbes fugiat. tit
m una earum defensus uiuat: quia
si ad penitentie lamenta conũsus
in unitate sacram̃ti sub spe. fide.¬
et caritate absconditur: reus ꝑpe¬
trati homicidii non tenecur. extincti
ꝓximus et cum inuenerit non occi¬
dit: quia cum districtus iudex uene¬
rit. qui sese nobis ꝑ nature nr̃e con¬
sortium iunxit. ab eo ꝓculdubio cul¬
pe reatum non expetit. quem sub
eius uenia spes. fides. et caritas
abscondit. .xxii.
Sed omne hoc rite arectore agit᷑.
si suꝑne formidinis et dilectionis
sp̃u affiatus. studiose cotidie sacͥ elo¬
quiip̃cepta meditet᷑: in eo uim solli¬
citudinis et erga celestem uitam ꝓui¬
de circumspectionis quam liuimane con¬
ũsationis usus in desment destruit.

Expanded text:
onis interficit. Correpti namque mens onis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat; quia si ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur. Eumque exstincti ximus et cum invenerit non occidit; quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo proculdubio culpae reatum non expetit, quem sub ejus venia fides, spes, et charitas abscondit. 33 Sed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit,
Abbreviated transcription (Latin):
intentiam recurrat. ut ꝑ lamenta
ueniam in conspectu ueritatis obtineat.
ex eo etiam quod ꝑ deli eius studium
peccat. Quod figurate dñs ꝑ moysen
p̃cipit dicens. Siquis abierit cum
aiico suo simplicit̃ in siluam ad lig¬
na cedenda. et lignum securis fug̃it
manu. ferrumꝙ: lapsum de manu¬
brio amicum eius ꝑcusserre et occi¬
derit: hc adimam supͣ dictarum
urbium fugiet et uiuet. ne forte
pximus eius cuius effusus est san¬
guis doloris stimulo ꝑsequat᷑ et ap¬
eius. Ad siluam quippe cum amico
mus: quotienꝰ ad intuencda subdito¬
rum deldta conuertimur. Et simpli¬
cit ligna succidimus: cum deliniuen¬
tium uitia pia intentione resecamꝰ.
Sed securis manir fugu: cum sese
increpatio plusquam necesse est in
asꝑitatem ꝑtrahit. ferrumq de
de manubrio ꝓsilit: cum de correpti¬
one sermo durior excedit. Et ami¬
cum ꝑcutie et occidit: quia auditorẽ
suum ꝓ lata contumela ab sp̃u dilecti¬

Expanded text:
enitentiam recurrat; ut per lamenta enitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignmanu ferrumque lapsum de manubrio amicum eius percusserit et occiderit hic ad unam supradictarum urbium confugiet et vivet ne forsitan proximus eius cuius effusus est sanguis dolore stimulatus persequatur et adejus . Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutit et occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. ne damnari ex neglegentia
debeat. forti imꝑpetuum custodia
munit᷑: recte dicit᷑. Pones murũ
ferreum inter te et int̾ cuntatem.
Sartago enim ferrea. murus ferre¬
us inter ꝓpłiam et ciuitatem pom¬
tur : quia cum nunc fortem zelum
rectores exhibent. eundem delum
post modum int̃ se et auditores
suos fortem muntionem tenent.
ne tunc ad iundictam destituti sant
si nunc fueruit in correptione dissolu¬
ti. Sed inter hec sciendum est: quia
dum in cͤpatiõe se mens doctoris exas¬
ꝑat. difficile ualde est ut non aliqñ
et aliquid quod dic̃e non debet erũ¬
pat. Et plerumq contĩgit. ut dum
culpa subditorum cũ magna inuec¬
tione corripit᷑: magistri lingua usq
ad excessus uerba ꝑtrahat᷑. Cumq
in crepatio immodate accenditur:
corda delinquentium in desꝑatione
depͥmuntur. Unde necesse est. ut
exasꝑatus rector cum subditorum
mentem plus se quam debuit ꝑcus¬
sisse considat: apud se semꝑ ad pe¬

Expanded text:
ditur, ne damnari ex negligentia ditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad po
Abbreviated transcription (Latin):
quisq molem crescentis temptatio¬
nis enuntiat. Et cõtͣ ierłm castra
erigit: quando intentioni audien¬
tium. hostis callidi circuims pectas
et imn comp̃hensibiles in sidias p̃dict.
Atq arietes in gyro ponit: cum tem¬
ptationum acuileos in hac uita nos un¬
diq circundantes et uirtutum murũ
ꝑforantes innotescre. Sed cuncta hec
licet subtilit̾ rector in sinuet. nisi con¬
tra delicta singulorum emulationis
spu ferueat: nullam sibi in ꝑpetuũ
ab solutionem parat. Unde illic al¬
huc recte subiungit᷑. Et tu sume tͥ sa¬
taginem ferream. et pones eam mu¬
rum ferreum inter te et inter cuu¬
tatem ꝑ sartaginẽ quippe frixura
mentis: ꝑferrum uero increpatio¬
nis fortitudo signatur. Quid uͦ acͥuis
doctoris mentẽ quam zelus dei frigi
et excruciat: Inde paulus huius
sartaginis urebat᷑ fritura. cum di¬
ceret. Quis in firmat᷑. et ego non
infirmor: Quis scandalitat᷑. et eg
non uror: Et quisquis delo dei accĩ¬

Expanded text:
quisque molem crescentis tentatioquisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accen