comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credidisse quamꝰ debuit denuo baptizan¬
dus est : quis autem carnalis &animalis
homo persantas masui cordis euagetur
& consticuat sibidm̃ qualis ei ꝓsuo carnali
sensu placuerit atque ita credati tantum
longe aliter quam dr̃ est quantum a uero¬
tate uanitas differto Verissimam quip¬
pesententiam dix̃ apostolus plenus luminꝰ
ueritatis : Animalis inquid homo nonpere¬
oit quȩ sunt spr di & tamen dehis hoc dicebas
quosiã fuis se baptiz atos ipsemanisestat &isenĩ diq
Num quid paulus crucifixus est prouobis
aut in nomine peculi baptigati estiso hecbe¬
bant ergo isti baptismi sacramentum. et
tocmen carnaliter sccpiendo quid poterant
dedõ credere nisi secundum sensum car¬
nis suȩ : Vbianimalis homo non percipit quȩ
sunt spr dĩ Icclibus dicit: non potui uo¬
bis loqui quasi spiritalibus: sed quasi carna

Expanded text:
credidisse quam debuit, denuo baptizancredidisse quam debuit, denuo baptizandus est? quis autem carnalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ubi animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei? talibus dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
tem odor mortis in mortem quod & si&
lia re dixit. Ad hoc ego posui ut intellega¬
tur aliquod bonum Nonsolum uitam pos¬
se operari bene utentibus sed &iam mor¬
tem mal& utentibus. Nec inter est cumde
sacramenti integritate & scĩtate tractatur.
quid credat & quali fide imbutus sit. ille
qui accipit sacramentum Inter est quidẽ
plurimum aodscclutis uiam. sed ad iacramenti
quȩstionem nihil inter est : fierienim potest.
ut homo integrum habeat sacramentum⁊
& peruerscem fidem : sicut fieri potest in¬
tegra teneat uerba simboli & tamen non
recte credat siue de ipsa trinitate siue
deresurrectione uelaliquid aliud Neque
enim parua res est in ipsa intus catholica te¬
nere in tegram fidem: Itac ut omnino non
dealiqua creatura sed de ipso dõ nihil aliter
credat quam ueritas hab& Num quid nam
eo si in ipsa catholica baptigatus. postea le¬
rendo audiendo & pacifice disserendo ipso
dño reuelante cognouerit aliter seantea

Expanded text:
tem odor mortis in mortem. quod etsi de tem odor mortis in mortem. quod etsi de alia re dixit, ad hoc ego posui, ut intellegatur aliquod bonum non solum uitam posse operari bene utentibus, sed etiam mortem male utentibus. Nec interest, cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat et quali fide imbutus sit ille qui accipit sacramentum. interest quidem plurimum ad salutis uiam, sed ad sacramenti quaestionem nihil interest. fieri enim potest ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte credat siue de ipsa trinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud. neque enim parua res est in ipsa intus catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso deo nihil aliter credat quam ueritas habet. numquidnam ergo, si in ipsa catholica baptizatus postea legendo audiendo et pacifice disserendo ipso domino reuelante cognouerit aliter se antea
Abbreviated transcription (Latin):
s feriuit reinissio debitorum ebartis ei sci¬
tstem pursus delita redeunt perheresise
tuthis matis obstinationeiodi homlines ei¬
matici es se iam desinatune orir iuue am
iesi rredierant peccatorum purgationem
inunitatis uinculo. caritate operante merean¬
tur: si autem quam uis apud her&icos ł schis¬
maticos idem sit baptismus xp̃i: Non tamen
ibi operatur remissionem peccatorum. pr¬
opter eandem discordiȩ foed itatem & dis¬
sensionis iniquitatem: Tunc incipit ualere
idem becptismus addimittenda peccata cum
ad ecclesiȩ pacem uenerint : ut uerẽ dimis¬
sa non r&ineantur: Neque ut ille baptismus
quasi alienus. autalius in prob&ur. ut alter
tradatur. sed ut idem ipse qui propter discor¬
diam foris operabatur mortem. propter
pacem in tus oper&ur salutem : Idem quippe
odor erat de quo dicit a postolus: xpĩbonus o¬
dor sumus in omni loco & tamen & in his
qui salui fiunt inquiđ & in his quipereunt.
aliis quidem odor uitȩ inuitam. Aliis au¬

Expanded text:
 illic remissio debitorum per Baptismi sanctitatem; rursus debita redeunt per haeresis aut schismatis obstinationem: et ideo nesmatici esse iam desinant et eorum quae in illos redierant peccatorum purgationem in unitatis uinculo caritate operante mereantur. si autem, quamuis aput haereticos uel schismaticos idem sit baptismus Christi, non tamen ibi operatur remissionem peccatorum propter eandem discordiae foeditatem et dissensionis iniquitatem, tunc incipit ualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem uenerint, ut uere dimissa non retineantur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut alter tradatur, sed ut idem ipse, qui propter discordiam foris operabatur mortem, propter pacem intus operetur salutem. idem quippe odor erat de quo dicit apostolus: Christi bonus odor sumus in omni loco, et tamen: et in his qui salui fiunt, inquit, et in his qui pereunt aliis quidem odor uitae in uitam, aliis au
Abbreviated transcription (Latin):
elegit & superquem edificauit ecclȩnam
suanincquise cumpaulus decircum cisione
post modum disceptacr& uindicaut dibu
aliquid insolenter autarroganteras sump¬
sit: utdicer & se primatum tenere & ob¬
temperaria nouellis & posteris sibi potiur
oportere: Nec de spex it paulum quodec¬
lesiȩ prius persecutor fuirr& sed consili
ueritactis animisit & rationi legitim equã
aulusuindicabat facile consensit: Do¬
umentum scilic& nobis & concordiȩ & pati¬
ntie tribuens: ut non pertinaciter nostra a¬
amur sed quȩ aliquando a fratribus & colle¬
gis nr̃is utiliter & sal ubriter agire rutiurs

Expanded text:
elegit et super quem aedificauit ecclesiam elegit et super quem aedificauit ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione posaliquid insolenter, aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere, et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum, quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat, facile consensit; documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus, sed quae aliquando a fratribus et collegis nostris utiliter et salubriter suggeru
Abbreviated transcription (Latin):
quemad modum soleat contristambies quand
uemddeo lobro quem gerit in manibus quando
mnalique nadumꝰ quȩstionis mcideein
maum inittitur ubi eius solutioneiore¬
quirat quem forte non haber: quec grep
entes : ne osfendantur nescientes: scci¬
us est enim ofserre habeuti quamidis¬
cerre non hebentem qudeur ucons
cunt cumuerittis uribus p̃focantur cuncorse¬
coepis cop ir suis sententuas propriuas conferei¬
tibus in concilo statuit her&icos uebchisma¬
ticos id est omnes qui extra unus ecclesiȩ
communionem sunt baptirmum non habe¬
re & ideo quis quis cebeis bceptizatus ad
eccdesiam uenerit esse in ecclesia baptitan¬
dum: non meterr& auctoritas qs priani
qucce en ficit humilitas cypriani: incegnum
quidem meritum nouimus cyprianiepis¬
cori & martyris sed numquid inccus quã
polri copostoli & martrris: de quoidem cipri¬
anus inepistolec ced quintum ita loquitur
Nami necparus in quid quem primum diis

Expanded text:
quemadmodum soleat contristare lectorem,quemadmodum soleat contristare lectorem, cum ab eo libro quem gerit in manibus, quando in aliquem nodum quaestionis inciderit, in alium mittitur ubi eius solutionem requirat, quem forte non habet. quapropterentes, ne offendantur nescientes. satius est enim offerre habenti quam differre non habentem. Quid ergo isti dicunt cum ueritatis uiribus praefocantur, cui consemultis coepiscopis suis sententias proprias conferentibus in concilio statuit haereticos uel schismaticos, id est omnes qui extra unius ecclesiae communionem sunt, baptismum non habere, et ideo quisquis ab eis baptizatus ad ecclesiam uenerit esse in ecclesia baptizandum.\' non me terret auctoritas Cypriani, quia reficit humilitas Cypriani. magnum quidem meritum nouimus Cypriani episcopi et martyris, sed numquid maius quam Petri apostoli et martyris? de quo idem Cyprianus in epistula ad Quintum ita loquitur: nam nec Petrus, inquit, quem primum dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dore sc̃ȩ animȩ caritatis ubera congregtebant:
bancautem fuliginem inistorum tartcrea
foeditate uultus in pacatus ostentat : sedea
quȩ de inceps quod ad beati espriani auctoritatẽ
attin& tractaturi sum us cib alio sumemus
uantum ꝓnobis hoc est propace ca¬
tholica facicent eccquȩ tecmquam
ex auctoritate beceti cypriani ad uer¬
sus uos ecparte donceti proferuntur
& quantum sint aduersus eos ccqur¬
is proferuntur ccdiuucente dño Semnons¬
fare ꝓposui: siquec ergo me respondendi
necessitas ea quȩ iam inaluis libris posai rarsus com¬
memorare coegerte quam quami d mdose faciõ
menqurlam illa legerunt & tenent omeccosum
esseq uondeba quia &ea que instructionisur
sece nands epius oport& insinuaue tar ditub
Scum cadem multiplicie uarieque uersantur
at que t racta m iltur ip sos quoque capacior e ih¬
tellegentie preditos adiuuant. si ad patil taom
sciendi & ad copiam dis serenditio uacoiam

Expanded text:
dore sanctae animae caritatis ubera contegebant, dore sanctae animae caritatis ubera contegebant, hanc autem fuliginem in istorum tartarea foeditate uultus inpacatus ostentat. sed ea quae deinceps, quod ad beati Cypriani auctoritatem adtinet; tractaturi sumus, ab alio sumemus Quantum pro nobis hoc est pro pace catholica faciant ea quae tamquam ex auctoritate beati Cypriani aduersus nos a parte Donati proferuntur, et quantum sint aduersus eos a quibus proferuntur, adiuuante domino demonstrare proposui. si qua ergo me respondendi necessitas ea quae iam in aliis libris posui rursus commemorare coegerit, quamquam id modice faciam, his qui iam illa legerunt et tenent onerosum esse non debet, quia et ea quae instructioni sunt necessaria saepius oportet insinuare tardioribus, et cum eadem multipliciter uarieque uersantur adque tractantur, ipsos quoque capaciore intellegentia praeditos adiuuant et ad facilitatem sciendi et ad copiam disserendi. noui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aissimi martyris dicere quȩ quidem non eius
sedillius est cuius gratia talis existit Iam delitie¬
raseius documenta proferamus quibus inaxii
dona tigtarum ore: daudantur: huiusenĩ euis a¬
onatem imperitis obiciunt ut sȩ quasifecte fa¬
cere oftendunt quod ad se uenientes fideles denus
beptit ant uimium miserianisi sȩcors¬
ragant a sem& ipsis omnono darari atio aNV
hos intanto uiro eligunt imitari quod il
propterea non obfuit quia in ẽam pacem unde
isti ceberrarunt quiuiam non cognouerun:
perseuerantis simis usq: infinem gressibusa¬
bulauit est quidem quod xp̃ibccptisma ubiq
scm̃ est & quamuis apud hȩr&icos uelchisia¬
ticos ipsius tecmen heresis ł schis matis non est :¬
&ideo nec adipsecm catholicam in de uenienteso¬
port& denuo bcptiz ceri : sed tacmen hoc aliud ÷
aliud catholica pace deuiantes & inne fariam
psecisionis fouecm prȩcipitatos rebaptizan¬
dos in super iudicare : nam illum neuum incan¬

Expanded text:
atissimi martyris dicere, quae quidem non eius atissimi martyris dicere, quae quidem non eius sed illius est cuius gratia talis extitit, iam de litteris eius documenta proferamus, quibus maxime Donatistarum ora claudantur. huius enim auctoritatem inperitis obiciunt, ut se quasi recte facere ostendant quod ad se uenientes fideles denuo baptizent, nimium miseri et nisi se corrigant a semet ipsis omnino damnati, qui hoc in tanto uiro eligunt imitari quod illi propterea non obfuit, quia in eam pacem, unde isti aberrarunt qui uiam pacis non cognouerunt, perseuerantissimis usque in finem gressibus ambulauit. est quidem quod Christi baptisma ubique sanctum est et quamuis aput haereticos uel schismaticos, ipsius tamen haeresis uel schismatis non est, et ideo nec ad ipsam catholicam inde uenientes oportet denuo baptizari. sed tamen hoc aliud est, aliud a catholica pace deuiantes et in nefariam praecisionis foueam praecipitatos rebaptizandos insuper iudicare. nam illum naeuum in can
Abbreviated transcription (Latin):
uitam: suos autem tam quam uitȩ sarmenta
prȩcididixit eos & deuite. auferritamquam
inutilia sarmenta quȩ fructum non dareñ:
Quis est autem fructus inisi nouus ille fo&us
etera nihil ꝓsunt dicit &aposł fructus autẽ sps÷
caritas gaudium : pax longanimitas benigni¬
tas bonitas fides mansu&udo continenti u
que ominia in cipiunt a caritate & ꝑc&era ⁊ uero¬
turami quasi botrum mnirabilem faciunt: pec
tamen frustraidem dominus ad didit quȩ
autem sarmenta inmȩdant fructum pur¬
gat illa patermeus ut maiorem fructumad¬
ferant nisi quia & ipsiquȩ fructu preualen
caritatis possunt tamen aliquid habere pux¬
gandum quod incultum agricola non relioquĩd
quoder go ille uir scr̃ debaptis imo aliter sentiens
quamseꝰ hes habebat: quȩ postea ꝑtractata &dil¬
gentis si ma consideratione firmata t in catho¬
uica unitate ꝑmansit & caritatis ubertate con¬
pensatum ÷ & passionis fadce purgatum: sed nebo

Expanded text:
uitem, suos autem tamquam in uite sarmenta, uitem, suos autem tamquam in uite sarmenta, praecidi dixit eos et de uite auferri tamquam inutilia sarmenta quae fructum non darent. quis est autem fructus nisi nouus ille fetus cetera nihil prosunt. dicit et apostolus: fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia. quae omnia incipiunt a caritate et per ceteram iuncturam quasi botrum mirabilem faciunt. nec tamen frustra idem dominus addidit: quae autem sarmenta in me dant fructum, purgat illa pater meus ut maiorem fructum adferant, nisi quia et ipsi, qui fructu praeualent caritatis, possunt tamen aliquid habere purgandum, quod incultum agricola non relinquit. quod ergo ille uir sanctus de baptismo aliter sentiens quam se res habebat, quae postea pertractata et diligentissima consideratione firmata est, in catholica unitate permansit, et caritatis ubertate conpensatum est et passionis falce purgatum. XVIIII. 2
Abbreviated transcription (Latin):
lacius ciprianistȩ quam donatistae eo cars¬
turi sed nonerat filius ꝑdicionis dequolle¬
bus dictio. est deiecisti eos dum extolle¬
rentur sed erat filius pacis ȩcclȩsiȩ quitanta
qͥcor dis inluminatione preditus propter ea
non uidit celiquid ut per eum aliud supere¬
minentius uider&ur : & ad huc inquid a postolus
supeminentiorem uiam uobis demoustro:
si linguis loquar & angelorum : caritatemli non
habecom: factus sum aera mentum sonan saut
cimbalum tinniens: Minus ergo ille pen&raũ
ut cerner& secr&um abditum sacramenti
sed scir& omnia sacramenta caritatem autẽ
non haber& nih il ess& : cum autem minusil¬
lud perspiciens hanc tamen humiliter fide¬
liter ÷ fortiter custodiuit ad martrriicoro¬
nam meruit peruenire : ut siqua in eius luci¬
dammentem ex humana condicione ne¬
bula in repserat : gloriosa serenitate ful¬
gentis sanguinis fugccr&ur: non enim
Frustra ipse dñs ihs̃ xp̃s cumse ipsum diceret

Expanded text:
latius Cyprianistae quam Donatistae uocarelatius Cyprianistae quam Donatistae uocarentur! sed non erat filius perditionis, de qualibus dictum est: deiecisti eos dum extollerentur, sed erat filius pacis ecclesiae, qui tanta cordis inluminatione praeditus propterea non uidit aliquid, ut per eum aliud supereminentius uideretur. et adhuc, inquit apostolus, supereminentiorem uiam uobis demonstro. si linguis hominum loquar et angelorum, caritatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans aut cymbalum tinniens. minus ergo ille penetrauit, ut cerneret secretum abditum sacramenti; sed si sciret omnia sacramenta, caritatem autem non haberet, nihil esset. cum autem minus illud perspiciens hanc tamen humiliter fideliter fortiter custodiuit, ad martyrii coronam meruit peruenire, ut, si qua in eius lucidam mentem ex humana condicione nebula inrepserat, gloriosa serenitate fulgentis sanguinis fugaretur. non enim frustra ipse dominus Iesus Christus, cum se ipsum diceret
Abbreviated transcription (Latin):
poris xp̃i cenis sed &iam posteris ad medicina¬
lem ut itadicam noticiam signar&ur: cura
enim tanti meriti tantȩ ecclesiȩ tanti pectod
gtantioris tantȩ uirtutis episcopus ediud
debantismo arbitrar&ur quam erat diligen¬
cius inquisita ueritas firmatura: multique
eius collegȩ quamuis nondum liquido mac¬
nifestatum id tamen tenerent quod & pi¬
terita ecdesiȩ consu&udo & postea tocus catlio¬
licus orbis amplexus est non seille tamen au
& eris diuersa sencientibus sepcerata cominu¬
nione disiunxit : & hoc &icom coleris per¬
suadere non destiuit ut fufferrent in arcen i¬
indiletion estudentes seruare unitatersys
inuiculo pacis: itcc enim corpas is manente
conpage siquid in quibus dam membrais infer¬
mabatur excorum sanitate conualescerae
pocius quam̃ prȩcisione mortisicatum diligen¬
ticom nullius curationis ammitterentur. sasse
ille separas so quam multi sequerentur quas¬
tum sibi nomen inter homines facer& qua

Expanded text:
poris christianis, sed etiam posteris ad medicinaporis christianis, sed etiam posteris ad medicinalem ut ita dicam notitiam signaretur. cum enim tanti meriti, tantae ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae uirtutis episcopus aliud de baptismo arbitraretur quam erat diligentius inquisita ueritas firmatura, multique eius collegae quamuis nondum liquido manifestatum id tamen tenerent, quod et praeterita ecclesiae consuetudo et postea totus catholicus orbis amplexus est, non se ille tamen a ceteris diuersa sentientibus separata communione disiunxit et hoc etiam ceteris persuadere non destitit, ut sufferrent inuicem in dilectione studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. ita enim corporis manente conpage, si quid in quibusdam membris infirmabatur, ex eorum sanitate conualesceret potius quam praecisione mortificatum diligentiam nullius curationis admitteret. et si se ille separasset, quam multi sequerentur! quantum sibi nomen inter homines faceret! quam
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis sicut scriptum est : quia caritas. cooperii
multitudinem peccatorum: qua eium absente cȩ¬
tera in aniter habentur : eadem prȩsente qquȩdã
uenialiter non habentur : extant beati marti¬
ris cipriani in eius litteris in cegna documen¬
tac : ut ad illum iam ueniam decuius sibi aue¬
toritate ista carnalit blandiuntur: cum eus
caritate spiritaliter perimantur: ncem
illis temporibus antequam plenarii concilii sen¬
tentia quid in hac rȩ sequendum ess& totius ec¬
clesiȩ consensio confirmar&: uisum est ei cum
fer me octo gnta. coepis copis suis africanarum
ecclesiarum : omnem hominem qui extra ecclȩ
siȩ catholice communionem baptitatus fuiss&s.
oportere adecclesiam uenientem denuo baptigare
quod non reete fieritcento uiro nimirum
propterea dnr̃ non aperuit it eiuspia &
umilitas & caritees incus todienda salubriter
ecclesiȩ pace patescer& : & non solum illus tem¬

Expanded text:
unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum. qua enim absente cetera inaniter habentur, eadem praesente quaedam uenialiter non habentur. Extant beati martyris Cypriani in eius litteris ta, ut ad illum jam veniam, de cujus sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum ejus charitate spiritualiter perimantur. Nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset, totius Ecclesiae consensio confirmasset, visum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum Ecclesiarum, omnem hosiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad ecclesiam uenientem denuo baptizari. quod non recte fieri tanto uiro nimirum propterea dominus non aperuit, ut eius pia et humilitas et caritas in custodienda salubriter ecclesiae pace patesceret et non solum illius tem
Abbreviated transcription (Latin):
desperandum est :siue quuntus tales appar&
siue quiforas manifestius aduersatur spiritales
autem siue ad hoc ipsum piostudio ꝓficienter non
eunt soras : quia & cum aliqua uel ꝑuersitate ł.
necersitate hominum uidentur expelli ihi
magis probant̃ quam̃ intus ꝑmaneant : cumad¬
uersus ecclȩnam nullatenus eriguntur sed in
solida unitatis p&ra fortissimo caritatis robo¬
re radicantur : adhocenim pertin& quod inillo
abrahȩ sacrificio dicitur auesautem non diui¬
sit : debaptir miergo questione iam quantũ
arbitror satis disserui: & quia hoc manifes¬
tissimum schisma est quod donasticarum
nomine nuncupatur. restat uhioc deba ptismno
pie credamus : quod uniuersa eclȩsia a sacrile¬
a sacrile¬
gio schis matis remota custodit : In quatamen siali¬
ud alii & aliud alii adhuc deista questione scclua
pace sentirent donec uniuer sceli concilio unum
aliquid eliquatum sincerumq: placuiss&
humane infirmitatis errorem cooperir& caritas

Expanded text:
desperandum est siue qui intus talis apparet desperandum est siue qui intus talis apparet siue qui foras manifestius aduersatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant, cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: aues autem non diuisit. De baptismi ergo quaestione iam quantum arbitror satis disserui. et quia hoc manifestissimum schisma est quod Donatistarum nomine nuncupatur, restat ut hoc de baptismo pie credamus quod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismatis remota custodit. in qua tamen si aliud alii et aliud alii adhuc de ista quaestione salua pace sentirent, donec uniuersali concilio unum aliquid eliquatum sincerumque placuisset, humanae infirmitatis errorem cooperiret caritas
Abbreviated transcription (Latin):
parit: sicut esau: Cum autem ꝑ illos qui non caste
ad nunciant euangelium tales in dĩ populo gene¬
rantur sarra quidem sed ꝑagar: Item boni spiri¬
tales quando euangelizantibus uel baptiz antib:
carnalibus generantur lia quidem ł rachel
iure coniugalieos sed perancillarum ute¬
rum parit : cum uero perspiritales in euan¬
gelio generantur boni fidelis: qui uel euac¬
dunt inspiritales adatis asfectum ł eotendere
non deristunt : uelideo non faciunt quia nom pors
sicut ex utero sarrȩ isaac ł rebecce ia cobin nouã
uitam & nouum testamentum nascuntur:
it aque siue intus uersari uideantur siue aꝑte
fociss int : quod caro est caro est: siue in area
insua sterelitate per seuer & siue occasione
temptationis tamquam uento extra tollun¬
tur: quod palea est palea est: & semper ab illi¬
us exclesie quȩ sine macula & ruga est uni¬
tate diuisus est &icm qui congregatiom scõrũ
in carnali obduratione misc&ur: denullo tamen

Expanded text:
parit sicut Esau; cum autem per illos qui non caste parit sicut Esau; cum autem per illos qui non caste adnuntiant euangelium tales in dei populo generantur, Sarra quidem sed per Agar. item boni spiritales quando euangelizantibus uel baptizantibus carnalibus generantur, Lia quidem uel Rachel iure coniugali eos sed per ancillarem uterum parit; cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fideles, qui uel euadunt in spiritalis aetatis adfectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est caro est; siue in area in sua sterilitate perseueret siue occasione temptationis tamquam uento extra tollatur, quod palea est palea est, et semper ab illius ecclesiae quae sine macula et ruga est unitate diuisus est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. de nullo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dem sequitur & in librotuo oms scribentur
quȩ autem peperit abel &e noch& noe & ec
brabiam i psce peperit & morsen& ꝓpli&ees
tempore posteriores ante dñi aduentum : & quȩ
istos ipsa & apostolos & martres nros : &omnes
honos xp̃ianos: omnes enim diuersis quidem tem¬
poribus nati apparuerunt sed soci&ate unius
populi continentur & eiusdem ciuitatis ciues.
labores huius peregrinationis experti sunt : &
quidam eorum nunc experiuntur: &usque infinẽ
c&eri experientur : Item quȩ peperit cain & chã
&is mcchelem &esau: eadem ipsa peperit & dathan
& cclios in eodem populo similes: &quȩ istos
eademopsa & iudam pseudo apostolum. &
simonem magum & c&eros usque ad hȩc tẽ¬
pora ps&eudo xp̃ianos in affectione cenimali
ꝑtinaciter obddratos siue inunitate permixti
sino siue a perta precione dissentiant : sed cum
tales abspiritalibus euangeligantur & sacramõi¬
tis inbuuntur: tamquam ꝑse ipsam rebecca eos

Expanded text:
demsequitur:et in libro tuo omnes scribentur. demsequitur:et in libro tuo omnes scribentur. Quae autem peperit Abel et Enoch et Noe et Abraham, ipsa peperit et Moysen et prophetas tempore posteriores ante domini aduentum, et quae istos, ipsa et apostolos et martyres nostros et omnes bonos christianos. omnes enim diuersis quidem temporibus nati apparuerunt, sed societate unius populi continentur et eiusdem ciuitatis ciues labores huius peregrinationis experti sunt et quidam eorum nunc experiuntur et usque in finem ceteri experientur. item quae peperit Cain et Cham et Ismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et Dathan et alios in eodem populo similes, et quae istos, eadem ipsa et Iudam pseudoapostolum et Simonem magum et ceteros usque ad haec tempora pseudochristianos in affectione animali pertinaciter obduratos, siue in unitate permixti sint siue aperta praecisione dissentiant. sed cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis inbuuntur, tamquam per se ipsam Rebecca eos
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uenit reuelatum est nouum : u&eris aut̃
sacramenta cessccrunt : sed concupiscentie tci¬
les noncessauerunt : in illis enim sunt quos
apostolus iampersacramentum noui testu¬
mentinatus. adhuctamen dicitanimales non
posse perciperequȩ sunt spi dĩ sicut enim in sa
les ad nouum scilic& testecmentum quod tunc
occultcbatur oculte ꝑtinentes: sic & nunc in saera¬
mento noui testamenti quodiam reuelatũ :
pleriq uiuunt conimales qui proficere
si nolunt ad ꝑcipienda quȩ sunt sps̃di quo
eos hortatur sermo a postolicus adueius tes¬
tamentum pertinebunt: si autem ꝓficiunt &
antequam capiant ipso profecto & accessu ad no¬
uum ꝑtinent: & prius quam spiritales fiant
e hacuita rapiuntur custoditi ꝑsacramenti seĩ¬
tatem in terrauiuentium computantur ubiest
spes nr̃a & porcio dns̃ : nec inuenio quiduerius
Intellegct ineo quod scriptum est inper fec¬
tum meum uiderunt oculitui: quando qui¬

Expanded text:
dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit animales non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacles ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est: inperfectum meum uiderunt oculi tui, quandoqui
Abbreviated transcription (Latin):
sensiones &schis inceta generant: in quosen su
perseuerantes ccpostolus dicit adu&us testa¬
mentum pertinere idestadterrenorum
promis sorum cupiditatem in quib: quidẽ spirita¬
licc figurantur: sed cnimalis homo non ꝑcipit
quȩ sunt sp̃sdĩ quocumque ergotẽ poretales ho¬
mines es seceperint in hacuita ut iã diuinis ꝓsecu¬
lorum distribucione sacramenti s inbutiã dhucta¬
men carncliter sccpiant : & carnelia dedõsiue in
hac uita siue posthancuita sperent atque desider en
animclessunt: ec lesia uero quod est populusdĩ
&i ccministius uitȩ pere grinatione antiqua res
est Inccliis hominibus habens animalẽ portionẽ
inceliis autem spiritadẽ : Ad animales pertin&
u&us test cmentum. Ad spiritdes nouum: sed
primistempoibus utrumque occultum fuit: Ab
adamusq: ad moysen amoyseautẽ manifestũ est
u&us & meo ipso occultabat̃ nouum qui & occul¬
te significabatur: postea uero quam in carne

Expanded text:
sensiones et schismata generantur. in quo sensu sensiones et schismata generantur. in quo sensu perseuerantes apostolus dioit ad uetus testamentum pertinere id est ad terrenorum promissorum cupiditatem, in quibus quidem spiritalia figurantur, sed animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei. Quocumque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac uita, ut iam diuinis pro saeculorum distributione sacramentis inbuti adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent adque desiderent, animales sunt. ecclesia uero quod est populus dei etiam in istius uitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne
Abbreviated transcription (Latin):
pepopulo dĩ non obfuit mater ancilla sed
offuit fraternec discordia: & non profuit
potestas uxoris cuius magis filius erat quiaꝑ
ipsius iura coniugalia & inancilla seminatuse¬
rat & ex ancilla susceptus sicut a pud istos ecde siȩ
iure quod est in baptismo nascuntur quicũ que
nascuntur: sed si concordeñt cum fratribus
perunitatem pacis ad terram uenien repro¬
misons fionde mat̃ no utero rursus eiciendi sed
in paterno semine cõgnoscendi: si autem
in discordia ꝑseuer ent ccdis mahelis funiculũ
pertinebunt: prior autem fuit ismahelo
postea isaac & prior esccu posterioe lacob: Non
quia prior peperit heresis quam ecclesicc: aut
ipscc ecdesicc prius carnales ł animales. &
postec spiritcles sed quia in ipsce soete morta¬
litatis nr̃e ex quo deadam nascimur non ÷ prius
quod spiritale sed quodanimcle postea spiri¬
tale ex ipso autem animccli sensu quia hono
animalis non ꝑcipit quȩ sunt sp̃s dĩ. omnes dis¬

Expanded text:
a populo dei, non offuit mater ancilla, sed a populo dei, non offuit mater ancilla, sed offuit fraterna discordia; et non profuit potestas uxoris, cuius magis filius erat, quia per ipsius iura coniugalia et ancilla seminatus erat et ex ancilla susceptus; sicut apud istos ecclesiae iure, quod est in baptismo, nascuntur quicumque nascuntur. sed si concordent cum fraper unitatem pacis ad terram uenient promissionis, non de materno utero rursus eiciendi sed in paterno semine cognoscendi, si autem in discordia perseuerent, ad Ismahelis funiculum pertinebunt. prior autem fuit Ismahel et postea Isaac, et prior Esau, posterior autem Iacob, non quia prior peperit haeresis quam ecclesia aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae ex quo de Adam nascimur non est prius quod spiritale sed quod animale, postea spiritale. ex ipso autem animali sensu, quia homo animalis non percipit quae sunt spiritus dei, omnes dis
Abbreviated transcription (Latin):
cutere potuistis ut merito damnar &is : qui non
possunt propterea rei eẽ quia iudicibus ecclesi¬
asticis pocius quã litigactoribus crediderunt :
hoc solum minus hab&is quod minus hab& qui
caritatem non hecb&:iam quid opus est ut nos
r& exccmuruos ipsi in a postolo inspicite quantũ
sit quod minus hcb&is quid autem int̾ est
qui caritatem non hacb& utrum foras auo¬
l& ccliquo uento temptacionis ceblactus anintus
demesse dominica non recedeet inultimee uen¬
tilacione sepccrandus & tcemen &iam tales
siiam semel ꝓbaptismum natisunt iterum
eos nasci nono port& : ecclesicc quippeomnes
perbaptismum parit siue apud se id est exutero
suo siue extra sede seminauri sui : sed & esau deuxo¬
renatus propter frat̃nam discordiam separatus ẽ
apopulo dĩ & aser ꝑ uxoris quidem potestatẽ¬
sed ex ancillenatus propter frat̃ncem
concordicem terram  promissionem acce¬
pit : unde &isma heli ut sepcer&ur

Expanded text:
cutere potuistis ut merito damnaretis, qui non cutere potuistis ut merito damnaretis, qui non possunt propterea rei esse, quia iudicibus ecclesiasticis potius quam litigatoribus crediderunt, hoc solum minus habetis, quod minus habet qui caritatem non habet. iam quid opus est ut nos retexamus? uos ipsi in apostolo inspicite, quantum sit quod minus habetis. quid autem interest, qui caritatem non habet utrum foras auolet aliquo uento temptationis ablatus an intus de messe dominica non recedat in ultima uentilatione separandus? et tamen etiam tales si iam semel per baptismum nati sunt, iterum eos nasci non oportet. Ecclesia quippe omnes per baptismum parit siue aput se id est ex utero suo, siue extra se de semine uiri sui. sed et Esau de uxore natus propter fraternam discordiam sepa. ratus est a populo dei, et Aser per uxoris quidem potestatesed ex ancilla natus propter fraternam concordiam terram promissionis accepit. unde et Hismaheli, ut separaretur
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑmanserint in eis peccata: siue continuo
dimisscc redierint ut adscdũtem pacis
atque caritatis ueniant adortamur non
solum ccliquid haebeant quod Nhecbebant: sed ut
eis a&iccm illud proderse incipieeit quod nen ha¬
bebant : frustra ergo nobis dicunt sibaptis mum
nr̃m acceptatis: quid minus habemus ut nobis de
ur̃a communione consulendum put&is. respon¬
demus enim: non baptir mum uestrum accepta¬
mus quia non est baptismus ille schismaticoru
uel hȩr&icorum seddi & eclesiȩ ubicum que fu¬
erit inuentum & quocumque translatum: uestrũ
autem non est nisi quod praue sentitis & sacrilege
agitis &impie sepa ramin naisic&era omnia
uerał habeatis uel sentictis. &ineccdem ta¬
men sepacratione dur&is ceduersus uincu¬
lum fraternȩ pacis. aduersus unitatem
omnium fratrum qui toto terrarum orbe si¬
cut promissi sunt ita exhibiti: quorũ omnium
causces & corde nullo modoumquamnosse acdis¬

Expanded text:
siue permanserint in eis peccata siue continuo siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis atque caritsolum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant. Frustra ergo nobis dicunt: \'si baptismum nostrum acceptatis, quid minus habemus, ut nobis de uestra communione consulendum putetis?\' respondemus enim: non baptismum uestrum acceptamus, quia non est baptismus ille schismaticorum uel haereticorum sed dei et ecclesiae, ubicumque fuerit inuentum et quocumque translatum. uestrum autem non est nisi quod praue sentitis et sacrilege agitis et impie separamini. nam si. cetera omnia uera uel habeatis uel sentiatis et in eadem tamen separatione duretis aduersus uinculum fraternae pacis, aduersus unitatem omnium fratrum qui toto terrarum orbe sicut promissi sunt ita exhibiti, quorum omnium causas . et corda nullo modo umquam nosse ac dis
Abbreviated transcription (Latin):
odium corde pellatur &iam sibcpti ⁊centi sic
cognitum certe ista non solum apud nos: sed &iã
apud illos euensre noncessant: quidergo dicimus
dimittuntur peccata huic homini annon di¬
mittuntur prorsus quod uolunt eligan:
sienim dimittuntur: continuo redeunt: e ucen¬
gelium loquitur ueritaes damat siue ergo
dimittantur siue non dimittantur. neces scc
ric: postea medicina nectamen siuixerit atq
id corrigendum esse didicerit atque cor¬
rexerit denuo baptizctur siue cepud illos si¬
ue apud nos: sic & illa quȩ scis matici uel hȩ¬
tici non ccliter habent nec aliter agunt quã
uera ecclesic cum adnos ueniunt none men¬
damus sed pocius cedꝓbamus: inquibus enim
non dissentiunt cnobis in eis non dis iunguntur
a nobis sed tacinen qui ccnihil eis prosunt quam¬
diuschis matici uel hȩr&icisunt: propter cclico
inquibus aueritate dissentiunt & propter
ipsum sepccrationis in manissimum scelus

Expanded text:
odium corde pellatur, etiamsi baptizanti sit odium corde pellatur, etiamsi baptizanti sit cognitum. certe ista non apud illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina, nec tamen, si uixerit atque id corrigendum esse didicerit atque correxerit, denuo baptizatur siue apud illos siue apud nos. sic et illa quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia, cum ad nos ueniunt, non emendamus, sed potius approbamus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia nihil eis prosunt. quamdiu schismatici et haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis immanissimum scelus,
Abbreviated transcription (Latin):
ter odiorum perse ueranticm rursus omnia con¬
nuo replicata sunt: sic non impeditur baptis mi
gratia quominus omnia peccata dimittat. &iccm¬
siodium frat̃num in eius cui dimittuntur animo
perseuerat soluitur enim aesternus dies & quic¬
quid supra est soluitur &iã ipsce hore momen¬
tum que cente baptismum & inbaptis mo dein¬
ceps autẽ continuo reus eẽ incipit non solũ conse¬
quentium sed &icmpra&eritorũ dierũ hora¬
rum momentorum red euntibus omnibus quȩ di¬
misscc sunt : & sepe contingunt ista inecdesica nã
plerum que fit utdiomo habeat inimicum quem in¬
iquissime oderit quẽ quã &iã iniquos inimicos dilige¬
re iubeamur &orare ꝓeis: subito autem peri cu¬
lo mortis incipit perturbari & poscit bap¬
tis mum quem tanta festinatione
accipit  ut necessccricm int̃rogationem pccu¬
corum uerborum uix periculi tempus ccmittat:
quantom inus sermnonem longis simum : ut illud

Expanded text:
ter odiorum perseuerantiam rursus omnia contiter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittat, etiamsi odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. et saepe ista contingunt in ecclesia. Nam plerumque fit ut homo habeat inimicum quem iniquissime oderit, quamquam etiam iniquos inimicos diligere iubeamur et orare pro eis. subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necessariam interrogationem paucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud
Abbreviated transcription (Latin):
Tioc indicant uerba conserui dicentes. pati¬
entiam habemn me & reddamtibi : Alio quin di¬
cer&iam mihi hoc dimise rascuriterum re¬
pacis hoc & ipsius dni uerba mani festus a pe¬
piunt: Ait onim : Egressus autem seruus il¬
leinuenit unum de conseruis suis qui debebat
eicentum denarios: Non dix̃cui debitumiam
centum de nariorũ dimiserat : sienim di¬
miserat Nonei debebat: quiaer godix̃ debe¬
bat ei mani festum est quod non dimiserat :
Et melius quidem fuerat: at que hoc potiur con¬
gruebat tanto debitori reddituro rationem:
& ex pectienti miseri cordiam dominisui : ut pri¬
or ipse conseruodim itter & quod e debebcat ur
& sic ad rationem reddenda mubi misericordiccin¬
dñi implorandac enet acceder&: nectam en illud
quod nondum c̃ seruo dimiserat impediuit
domino eius: quominus in illo tempore accipi¬
endȩ rationis dimitter& ei omnici quȩ debebat:
sed quid profuit quando quidẽ in caput eius prop¬

Expanded text:
ret. hoc indicant uerba conserui dicentis: patiret. hoc indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me et reddam tibi. alioquin diceret: iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?\' hoc et ipsius domini uerba manifestius aperiunt. ait enim: egressusus autem seruus ille inuenit unum de conseruis suis qui debebat ei centum denarios. non dixit: ccui debitum iam centum denariorum dimiserat\'; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat adque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et expectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia quae debebat. sed quid profuit, quandoquidem in caput eius prop
Abbreviated transcription (Latin):
dis sensionis suȩ tenebras continuo redeuntibus
peccatii : quȩ baptis matis sc̃itas in illo temporis
puncto dimiserat : tamquam redeun te obscuri¬
tate quam lux in transitu excus serat : Namre¬
dire dimis sapeccata ubifrater nacaritas non
estapertis simedñr in euan gelio doc& deillo ser¬
uo: queincum inuenis s& debitorem decemmili¬
um talentor ũ de precantiomnia dimisit: Ille
autem conserium suumi quiei debebat centii
de narioscummiscratus non fuis s& ius sit eũ
dñs reddere quȩ ei dimiserat: tempusergo
quo accipitur indul gentia ꝑ baptismũ tamqu̾a
tempusest reddeationis ut omnia de¬
bita quȩ inuenta fuerint dimittantur: Non
tamen ille seruus postea dedit conseruosuo
mutuam pecunia quam cumille non poss&
redder enoneius misertus est sediamei de¬
bebat conseruus cius cumipse rationem domi¬
nosuiored denrtantinumeridebito soluente¬
tur  nec dimi serat conseruosuo quod eide¬

Expanded text:
dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis puncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu excusserat. Nam redire dimissa peccata, ubi fraterna caritas non est, apertissime dominus in euangelio docet de illo seruo, quem cum inuenisset debitorem decem milium talentorum dautem conservum suum qui ei debebat centum denarios, cum miseratus non fuisset, jussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. Tempus ergo quo accipitur indulgentia per Baptismum, tanquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita quae inventa fuerint dimittantur. Notamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam, quam cum ille non posset reddere non eius misertus est, sed iam ei debebat conseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur, nec dimiserat conseruo suo quod ei de
Abbreviated transcription (Latin):
prodesse incipiat sac ramentum quod acceptu
in schis mate prodẽe non poterat: si aute indixe¬
rint in illo quifictus accessit ꝑ scamium tanti
sacramenti dimissa quidem illies se peccata
inipso temporis puncto sed ꝑ fectionẽ ipsius re¬
ut peccata recederent: & ꝑseuerantiã fictio¬
nis fugerit ut redirent : ut & illuduerum sit:
quot quod in xp̃obaptizati estis xp̃minduistis
& illud screnim spͥr discipline effugi& fictum
que a tenebris ꝑlucem transit ad tenebras : ocu¬
li quidem eius intenebras ꝑ p&uo diriguntur:
sed non potest eumlux nisi ꝑfundere transeuntẽ:
sihocergo dixerint hoc &iam ineis in tellegant
fieri quiex tra ecclesiȩ cõmunionẽ sed tamen bap¬
tis mate ecclesȩ baptizantur: Quodubi cũque fue¬
rit scmest ꝑseipsum. Et ideo non esteorũ quisȩ
se parant: sed eius unde sȩ se parant : ual& tamen
& apud eos ac tenus ut ꝑeius lucem transeant ad

Expanded text:
prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non poterat. Si autem dixerint in illo qui fictus accessit per sanctam uim tanti sacramenti dimissa quidem illi esse peccata in ipso temporis puncto, sed per fictionem ipsius reut peccata recederent, et perseuerantiam fictionis fugerit, ut redirent, ut et illud uerum sit: quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis, anctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum, que a tenebris per lucem transit ad tenebras — oculi quidem eius in tenebras perpetuo diriguntur, sed non potest eum lux nisi perfundere transeuntem —, si hoc ergo dixerint, hoc etiam in eis intellegant fieri qui extra ecclesiae communionem sed tamen baptismate ecclesiae baptizantur. quod ubicumque fuerit sanctum est per se ipsum et ideo non est eorum qui se separant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius lucem transeant ad
Abbreviated transcription (Latin):
separatis posse homines baptizari: ubixpibap¬
tismus eadem sacramenticȩlebrationedatur
& sumitur : qui tamentunc ꝓsit ad remis sionem
peccatorũ : Cumquis que reconciliatus unitati
sac rilegiodis sensionis exuitur quo eius pec¬
catatenebantur & dimitti non sinebantur: si¬
cutenim in illo quifictus acces serat.: fit ut non
denuo baptiz&ur sed ipsapia correctione &ue¬
raci confessione purgeur . quod non posso
sinebaptismo: sed ut quod ante datumest : tunc
ualere incipiat ad salutemi cumilla fictiouera¬
ciconfersone reccesserit : sic &ia iste quibap¬
tis inaxp̃i quod non amiserunt quirȩse paraue¬
runt᷑ inimicor caritatis & pacis xp̃iinaliqua
heresi aut schis mate accepit quo sacrilego
scelere peccata eius non dimit tebantur. cũ se
correxerit & adhecclesiȩ soci&atemunitatem¬
que uenerit noniterum baptizandus est quia
ipsa reconciliacione acpace prȩstatur : ut ad
remissionem peccatorumeis inunitate iam

Expanded text:
separatis posse homines baptizari, ubi Christi bapseparatis posse homines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione datur et sumitur, qui tamen tum prosit ad remissionem peccatorum, cum quisque reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis exuitur, quo eius peccata tenebantur et dimitti non sinebantur. sicut enim in illo qui fictus accesserat fit, ut non denuo baptizetur, sed ipsa pia correctione et ueraci confessione purgetur, quod non posset sine baptismo, sed ut quod ante datum est tunc ualere incipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesserit: sic etiam iste qui baptisma Christi, quod non amiserunt qui se separauerunt, inimicus caritatis et pacis Christi in aliqua haeresi aut schismate accepit, quo sacrilego scelere peccata eius non dimittebantur, cum se correxerit et ad ecclesiae societatem unitatemque uenerit, non iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione ac pace praestatur, ut ad remissionem peccatorum eius in unitate iam