comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pice ne omĩmodo unum acq idem pucaret᷑:
parum clara fuerat eloquudione discretum.
Quid gͦ dicimus: nũ satis ẽ ut inter uidere
& credere hoc distare dicamus quiꝰ presentia
uidentur. creduntur absentia: plane forsitan
sacis ẽ si presentia illa hoc in loco intelligamus
dicta quȩ presto sunt sensib. siue anuni siue
corporis: unde ȩtiam ducto uocabulo pre¬
sentia nominantur. Sic enim hanc lucẽ cor¬
poris sensu. sic & meam uoluntatẽ plane uidõ
quia presto ẽ animi mei sensib: atq intus mͥ
presens ẽ. Si quis uero mͥ indicet uoluntatẽ
suam. cuius os & uox michi presens ẽ. tamẽ
quia ipsa uoluntas quam mͥ indicat lacet sen¬
sum corporis & animi mei: credo. ñ uideo. aut
si eum mentiri existimo. ñ credo: & si forde ut
dicit ita sit. Creduntur gͦ illa quȩ absunt a
sensib nrĩs. si uidetur idoneum qd eis testi¬
monium ꝑhibetur. uidentur enim quȩ p̃s¬

Expanded text:
picere, ne omni modo unum atque idem putaretur, picere, ne omni modo unum atque idem putaretur, parum clara fuerat elocutione discretum. Quid ergo dicemus ? num satis est, ut inter aidere et credere hoc distare dicamus, quia praesentia uidentur, creduntur absentia? plane forsitan satis est, si praesentia illa hoc loco intellegamus dicta, quae praesto sunt sensibus siue animi sine corporis, unde etiam ducto uocabulo praesentia nominantur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et meam uoluntatem plane uideo, quia praesto est animi mei sensibus atque intus mihi praesens est. si quis uero mihi indicet uoluntatem suam, cuius os et uox mihi praesens est, tamen, quia ipsa uoluntas, quam mihi indicat, latet sensum corporis et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod eis testimonium perhibetur; uidentur autem, quae praes
Abbreviated transcription (Latin):
distinximus aliud ẽẽ aliquid sentire ꝑ corpꝰ.
sicut in cęlo solem. & in cerra montẽ arbo¬
rem corpusue quodlibet. & aliud mentis in¬
uuicu. rem nichilominus euidentẽ. sic̃ nr̃a
loluntas a nob̃met ipsis intus aspicitur cũ
llquid uolumus: uł cogitatio cum cogitamꝰ:
il memoria cum recordamur. uł tale aliqͥd
in animo sine corpore: aliud autẽ credẽ quod
in corporis mendisue conspectum. nec ad est
nec ad fuisse recolitur. sicut sine parentibus
creatum adam: & natum ex uirgine. passum¬
q resurrexisse. xp̃m. hec enuim ȩtiam corpo¬
raliter facta sunt: & uideri ꝑ corpus si cunc
ad eẽmus. utiq potuerunt. Nunc autẽ ad suns
sicut adẽ ista lux quȩ oclis cernitur. aut uo¬
luntas qua nunc aliquid uolumus: quȩ m̃te
conspicitur. s: quia hȩc distuctio falsa ñ est:
ꝑfecto illa prestructio minus habebat. quod
incer credere et aliquid presens mente cons¬

Expanded text:
distinximus aliud esse aliquid sentire per corpus distinximus aliud esse aliquid sentire per corpus sicut in caelo solem et in terra montem, arborem corpusue quodlibet et aliud mentis intuitu rem nihilo minus euidentem, sicut nostra uoluntas a nobismet ipsis intus aspicitur, cum aliquid uolumus, uel cogitatio, cum cogitamus, uel memoria, cum recordamur, uel tale aliquid in animo sine corpore, aliud autem credere, quod in corporis mentisue conspectu nec adest nec adfuisse recolitur sicut sine parentibus creatum Adam et natum ex uirgine passumque resurrexisse Christum. haec enim etiam - corporaliter facta sunt et uideri per corpus, si tunc adessemus, utique potuerunt, nunc autem non adsunt, sicut adest ista lux, quae oculis cernitur, aut uoluntas, qua nunc aliquid uolumus, quae mente conspicitur. sed quia haec distinctio falsa non est, profecto illa praestructio minus habebat, quod inter credere et aliquid praesens mente cons
Abbreviated transcription (Latin):
nime dubitandum eẽ putauimus. In qui¬
bi si alicubi fallunut credendo uł ita ẽe quod
ita non ẽ. uł ñ ita eẽ quod ita ẽ: nichil ꝑiculi
c̃ẽ iudicamus. si ñ sit contra illam fidẽ qua
pietas informatur. hȩc preloquutio mea ñ¬
dum ꝓpositam discutit questionẽ: s de acq̃
alios qui ista lecturi sunt prestruit. quales
seu meoꝵ seu quorslibet scriptors iudices
ẽ debeatis. ne uł scire uos opinemini qđ
nescitis. uł temere credatis qd neq corporis
ensib aut animi contuitu. in eiꝰdem rei quȩ
iognoscenda ẽ. euidentia ꝑcepistis: neq ca¬
nonicarum scripturarũ auccoritate. ȩtiam
lñ affuit sensib uel animi uł corporis ur̃i.
tamen credendum ẽẽ didicistis. Iam ne ergo
uenimus ad causam: an adhuc lecturus in¬
struendus ẽ: nonnulli enun putant ipsum
qd dicimus crede: cum res uera credidur:
hoc solum ẽẽ mente contueri. Quod si ita ẽ:
fallitur ista nr̃a suꝑior preloquutio in qua

Expanded text:
nime dubitandum . esse putauimus. in quinime dubitandum . esse putauimus. in quibus si alicubi fallimur credendo uel ita esse, quod ita non est, uel non ita esse, quod ita est, nihil periculi esse iudicamus, si non sit contra illam fidem, qua pietas informatur. haec praelocutio mea nondum propositam discutit quaestionem, sed te atque alios, qui ista lecturi sunt, praestruit, quales seu meorum seu quorumlibet scriptorum iudices esse debeatis, ne uel scire uos opinemini, quod nescitis, uel temere credatis, quod neque corporis sensibus aut animi contuitu in eiusdem rei, quae cognoscenda est, euidentia percepistis neque canonicarum scripturarum auctoritate, etiam si non adfuit sensibus uel animi uel corporis uestri, . tamen credendum esse didicistis. Iamne ergo uenimus ad causam? an adhuc lecturas instruendus est? nonnulli enim putant ipsum, quod dicimus credere, cum res uera creditur, hoc solum esse mente contueri. quod si ita est, fallitur ista nostra praelocutio, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
b aliquid credendum eẽ suadetur tibi erede
uł non credẽ liceat: quantum me ad mondis
ꝯptisnlam fidem. uł habere uel non hab̾e
pindcris. Si enuim ea quȩ ñ uidimus. hoc ẽ
denti apparentia non sensimus uł m̃te
orpore. neꝙ de scripturis scĩs uel legen
uuel audiendo didicimus: nulla omĩno
redidissemus: unde sciremus ẽẽ ciuitates
ubi nunquam fuimus: uł a romulo conditã
romam. uł ut de ꝓpriorib loquar contanti¬
nopolim a constantino: unde postremo scire¬
mus quinam parentes nos ꝓcreauissent. qͥb:
pacrib auis maiorib geniti eẽmus: talium
quippe cum plurima sciamus. ñ tamen ea uł
ullo sensu presentia sicut solem. sicut nrĩ ani¬
mi uoluntatem. uł canonicor eloquiors aue¬
toritate. sicut adam fuisse primum hominem.
aut xp̃m in carne natum. passumq. resurre¬
xise dicimnus: s ali is referentib de quor des¬
uamonio in hoc dumtaxat rerum genere mi¬

Expanded text:
ibus aliquid credendum esse suadetur, tibi credere ibus aliquid credendum esse suadetur, tibi credere uel non credere liceat, quantum ea momenti faciendam fidem uel habere uel non habere perpenderis. Si enim ea, quae non uidimus, hoc est in praesenti apparentia non sensimus uel mente uel corpore neque de scripturis sanctis uel legendo uel audiendo didicimus, nulla omnino credidissemus, unde sciremus esse ciuitates, ubi numquam fuimus, uel a Romulo conditam Romam uel, ut de propioribus loquar, Constantinopolim a Constantino? unde postremo sciremus, quinam parentes nos procreauissent, quibus patribus, auis, maioribus geniti essemus? talium quippe cum plurima sciamus, non tamen ea uel ullo sensu praesentia sicut solem, sicut nostri animi uoluntatem uel canonicorum eloquiorum auctoritate sicut Adam fuisse primum hominem aut Christum in carne natum passumque resurrexisse didicimus sed aliis referentibus, de quorum testimonio in hoc dum taxat rerum genere mi
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis carnis. uel ullo alio sensu sentias. seuta
sisse recolas. sicut sentiuntur colores. fragisi
odores. sapores.feruores. & si quid aliud ꝑor¬
pus cernendo. audiendo. olfaciendo. gustinab
tangendo. sentiamus: aut ita uideas mencd̾n¬
tuitu. ut uides uitã. uoluntatem. cogitatione
inemoriam. intelligentiam. scientiam. fidẽ iuas
& quic quid aliud mente conspicis: atq ita et
tantum credendo s plane uidendo ñ dubicis
hoc me iudices ostendisse. Quod autem ñ sies¬
tendero ut aut corporis aut anui sensu usi
ꝑceptumq teneatur. & tamen dixero aliqus
quod aut uerum quidem auc falsum eẽ nal¬
se sit. sed nullo illoꝵ duum genere uideatus
restat ut tantum mͦ credatur. uł non credatus.
Sed si diuinarum scripturarum. earũ sciliecs
quȩ canonicȩ in eccłia nominantur. ꝑspicua sit¬
matur auctoritate: sine ulla dubitatione ere¬
dendum ẽ. aliis uero testib uel testimonis qͥ¬

Expanded text:
oculis carnis uel ullo alio sensu eius sentias seu te oculis carnis uel ullo alio sensu eius sentias seu te sensisse recolas, sicut sentiuntur colores, fragores, odores, sapores, feruores et si quid aliud per corpus cernendo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo sentimus, aut ita uideas mentis intuitu, ut uides uitam, uoluntatem, cogitationem, memoriam, intellegentiam, scientiam, fidem tuam et quicquid aliud mente conspicis atque ita esse non tantum credendo sed plane uidendo non dubitas, hoc me iudices ostendisse. quod autem non sic ostendero, ut aut corporis aut animi sensu uisum perceptumque teneatur, et tamen dixero aliquid, quod aut uerum quidem aut falsum esse necesse sit, sed nullo illorum duorum genere uideatur, restat, ut tantum modo credatur uel non credatur. sed si diuinarum scripturarum earum scilicet, quae canonicae in ecclesia nominantur, perspicua firmatur auctoritate, sine ulla dubitatione credendum est. aliis uero testibus uel testimoniis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
intendatur obtutus: ut ad ea cernenda p¬
niat. sentis aut quȩris. Sic uides uitan:
uoluntatem. inquisitionem. scientiam igis¬
tiam: quia nec ipsa ͤ contẽpnenda ẽ uisio us
qd nescias. Sic inquam uides hȩc omĩa u
te uideas. apd ce habeas. ac sine ullis figurs
liniamentis. colorũq nitorib. canto clari
cercius: quanto simplicius interiusq con¬
cias. Cum gͥ nec corporis ocłis sicut corpa
siue cȩlestia siue terrestria. nec mentis aspita
sicut ea sunt quor ñnulla cõmemoraui qu
apđ temet ipsam cercissime intueris. nunc u¬
deamus dm̃: cur credimus eum uderi niͥ quu
scripture accõmodamus fidem. ubi legicur lie¬
ti mundi cordes quia ipsi dm̃ uidebunt: e
qua alia in hac sententia mea de diuina uiti¬
ritate conscripta sunt. cui ñ credẽ nefas duc¬
mus: credere autem pietatis eẽ minime de¬
camus. hanc itaq distinctionem tene. u
quid te admonuero disserendo quo ita iudea

Expanded text:
intendatur obtutus, ut ad ea cernenda perueintendatur obtutus, ut ad ea cernenda perueniat, sentis aut quaeris; sic uides uitam tuam, uoluntatem, inquisitionem, scientiam, ignorantiam, quia nec ipsa est contemnenda uisio uidere, quod nescias. sic, inquam, uides haec omnia, ut in te uideas, apud te habeas ac sine ullis figurarum liniamentis colorumque nitoribus tanto clarius et certius quanto simplicius interiusque conspicias. cum igitur nec corporis oculis sicut corpora siue caelestia siue terrestria nec mentis aspectu, sicut ea sunt, quorum nonnulla commemoraui, quae apud temet ipsam certissime intueris, nunc uideamus deum, cur credimus eum uideri, nisi quia scripturae accommodamus fidem, ubi legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et si qua alia in hanc sententiam eadem diuina auctoritate conscripta sunt, cui . non credere nefas ducimus, credere autem pietatis esse minime dubitamus ? Hanc itaque distinctionem tene, ut, si quid te admonuero disserendo, quod ita uideas
Abbreviated transcription (Latin):
lemonstranci ueritati. ut hoc plane uideas.
Exempli gratia dicam aliquid qd ad hȩe certiͦ
prestruaris: & inde potissimum unde nobis
in hoc ipso oꝑe ꝓpositus ẽ. disputandi labor.
Credimus uideri dm̃. non quia uidimꝰ uel ꝑ
ocłos corporis sicut uidemus hunc solem. ul
mentis obtutu sicut se quisq interius uidet.
uiuentem. udet uolendem . uidet querentẽ:
uidet scientem. uidet nescientem. Tu itaque
ipsa lectis his litteris. solem quidẽ uidisse de
recolis ꝑ ocłos corporis: poces etiam statĩ uid̃e
si ẽ id temporis: & eo loco es. ubi ex ea par¬
te cȩlum ocłis cuis usq ad solem concuen¬
dum patet. Ad illa uero uidenda quȩ mente
conspici dixi. id: qd uiuas. id÷ qd̃ uidere
dm̃ uelis. quod id requiras. qd te uiuere ⁊
le & querere scias. quomͦ autem ds̃ uide
nescias: ad hȩc inquã omĩa uidenda ñ oce
corporis adhibes. nec inceruallum locii

Expanded text:
demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo ad haec certius praestruaris, et inde potissimum, unde nobis in hoc ipso opere\' propositus est disputandi labor. credimus uideri deum nunc;! num quia uidimus uel per oculos corporis, sicut uidemus hunc solem, uel mentis obtutu, sicut se quisque interius uidet ; uiuentem, uidet uolentem, uidet quaerentem, uidet scientem, ; uidet nescientem? tu itaque ipsa lectis his litteris solem quidem: uidisse te recolis per oculos corporis, potes etiam statim. uidere, si est id temporis et eo loci es, ubi ex ea parte caelum oculis tuis usque ad solem contuendum patet ad illa uero uidenda, quae mente conspici dixi, id est quod uiuas, quod uidere deum uelis, quod id requiras, quod te uiuere et uelle et quaerere scias, quo, modo autem deus uideatur, nescias, ad haec, inquam, omnia uidenda non oculos corporis adhibes nec interuallum loci, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt. quam legendo & audiendo: nec ideo
tamen agere partes suas sermo cessauerit s
cum plantator & rigator officium sui gesserit
muneris: cetera illi qui dat incrementũ relin¬
quit. Illȩ quippe etiam ipsum plantatorẽ ri¬
gatoremq formauit. Scđm inceriorẽ gͥ homi¬
nem ꝑcipe intellectus. Ipse enim renouatur
de die in diẽ: etiam cum exterior iste corrum¬
picur. siue castigatione abstinentiȩ. siue aliqͣ
morbida ualicudine. siue quolibet casu: uel
certe qđ necesse est ȩtiam his qui sano corpo¬
re diu uiuunt. ipso ȩtatis accessu. E rige itaq
morieris cum solui corpore cȩꝑis. quia nec
ibi marcuisti. cum sis annis grauis. Hoc ui¬
teriore cuo erecto: intende et uide quȩ loqͦr:
Nolo auccoritatẽ meam sequaris. ut ideo pu¬
tes tibi aliquid necesse ẽẽ credere qm̃ a me di¬
citur: s aut scripturis canonicis credas. si qͥd
nondum quam sit uerum uides. auc interiꝰ

Expanded text:
roficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo roficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo tamen agere partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; ille quippe etiam ipsum plantatorem rigatoremque formauit. Secundum interiorem igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu uiuunt, ipso aetatis accessu. erige itaque morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nolo auctoritatem meam sequaris, ut ideo putes tibi aliquid necesse esse credere, quoniam a me dicitur; sed aut! scripturis canonicis credas, si quid nondum, quam sit uerum, uides, aut interius
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinus. Memor debiti qđ ex tua
peticione et mea ꝓmissione factũẽ.
religiosa famulã dei paulina: ꝑso¬
lucionis quoq eius negligens ẽẽ
non debui. Cum enum petiuisses
ut de inuisibili deo utrum per
Sclos corporeos possit uideri. plixe aliquid
copioseq ad te scriberem negaͬre ñ potui. ne
scm̃ studiuin o ffenderẽ: sed ꝓmissum distuli:
siue ꝓpter alias occupationes meas. siue ꝗd
a meꝰ ita id flagitaretur. unde aliquanto di¬
utiꝰ cogitari oporcebat. Sed cum tanta res eẽt
quȩ cogitando ñ tam quid de ea sentiendũ
dicendum ue eẽt. quam quonã modo ꝑsuadẽ¬
dũ his ꝯui diu̾sa sentirent fieret difficilior.
finem aliquando dilectioni adhibendum pu¬
caui. sꝑans diuinum adiutoriũ magis mͥ scͥ¬
benti. quam differenti affuturum. Quam ob
rem primum mͥ uidetur plus ualere in hac
inquisicione uiuendi quam loquendi modũ:
Nam qui didicerunt a dño iħu. xp̃o milites eẽ
et humiles corde. plus cogitando & orando ꝓ¬

Expanded text:
IBER. Memor debiti, quod ex tua petitione et mea promissione factum est, religiosa famula dei Paulina, persolutionis quoque eius neglegens esse non debui. cum enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit uideri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum studium tuum offenderem; sed promissum distuli o sine propter alias occupationes meas siue quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. sed cum tanta res esset, quae cogitando, non tam quid de ea sentiendum dicendumue esset, quam quonam modo persuadendum his, qui diuersa sentirent, fieret difficilior, finem aliquando dilationi adhibendum putaui sperans diuinum adiutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi quam : loquendi modum. nam qui didicerunt a domino Iesu Christo mites esse et humiles corde, plus cogitando et orando p
Abbreviated transcription (Latin):
do corde: nec corporalib ocłis ds̃ queritur
nec circumscribitur uisu. nec tactu tenet᷑.
nec auditur affatu: nec sentituł incessu. Ec
cum sum. & adhuc me non cognouistis: qͥ
enim cognouit quȩ sit lacitudo. & longitudo.

Expanded text:
ur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitur incessu. et scum sum, et adhuc me non cognouistis! qui enim cognouit quae sit latitudo et longitudo
Abbreviated transcription (Latin):
b gog & magog bella narrantur: & in excre¬
mis in quib sacratissimi et in explicabił tem¬
pli ȩdificatio. uarietas. mensuraq describit᷑:
Sẽs fr̃ nr̃ oceanus cui uos cupitis comenda¬
ri. tantus ac tał ẽ. & sic eruditus in lege dñĩ.
ut absq ncõ rogatu instruere uos possit: et
nrãm suꝑ cunctis questionib scripturarum.
ꝓ modulo cõmunis ingenis explicare senten¬
xp̃c deus nr̃ tueatur õmnipotens: dni uere

Expanded text:
bus Gog. et Magog bella narrantur, et in extrebus Gog. et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aedificatio, uarietas mensuraque describitur. Sanctus frater noster Oceanus, cui uos cupitis commendari, tantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo communis ingenii explicare senten Christus deus noster tueatur omnipotens, domini uere
Abbreviated transcription (Latin):
tem anno cum tres explicassem libros subi¬
cus impetus barbaroꝵ de quibus cuus di¬
dicit uirgilius lateq uacantes barchei: & sc̃a¬
inquit scriptura de hẏsinael contra faciem
mitem palestinȩ. phenicis syriȩ ꝑcurrit.
ad instar torrentis cuncta secum trahens:
euadere. Quodsi ui̾sta inclitum oratorem
silent inter arma leges. quantomagis stu¬
dia scripturarum quȩ et libror multitu¬
dine et silentio. ac librarioꝵ sedulitate. qd¬
q uel ꝓprium est securitate et ocio dictan¬
tium indigent: Quos itaq libros misi sanc¬
te filiȩ meȩ fabiolȩ. quors exempla si uolue¬
ris. ab ipsa potueris inucuare. Pro angustia
quippe temporis: alios describere ñ potui.
Quos cum legeris & uestibula uideris. facił
coniectura erit: quał ipsa futura sit domus:
Sed credo in dei miscđia qui nos adiuuit in
difficillimo principio supradicti oꝑis. qd ipse
adiuuet et inpenultimis ꝓphe partib. in qui¬

Expanded text:
tem anno, cum tres explicassem libros, subitem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Vergilius: \'Lateque uagantes Barcaei\' et sancta scriptura de Ismahel: Contra faciem mitem, Palaestinae, Phoenices, Syriae percucurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, tuerimus euadere. quod si iuxta inclitum oratorem \'silent inter arma leges\', quanto magis studia scripturarum, quae et librorum multitudine et silentio ac librariorum sedulitate, quodque uel proprium est, securitate et otio dictantium indigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus. sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in difficillimo principio supra dicti operis, quod ipse adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
et maxima pars occidentaliũ autumant. ut
quomodo corpus ex corpore sic anima nas-¬
catur ex anima. et simili cum brutis animã¬
tib condicione subsistat. Suꝑ quo quid mͥ
uideretur in opuscłis contra rufinum olim
scripsisse me nourꝰ aduersꝰ eum libellũ quẽ
sc̃ẽ memoriȩ anastasio ep̃o romane eccłiȩ de¬
dit: in quo lubrica & subdola. inmo stulta
confessione dum auditors simplicitati illu¬
dere iutitur. suȩ fidei immo ꝑfidie illusit:
quos libros reor scm̃ parentem urm habe
oceanum. Olim enim editi sunt multis rufi-¬
ni libris aduersꝰ nos calũpnias respuentes.
Certe habes ibi uirum scm et eruditum au¬
gustinum ep̃m. qui uiua ut aiunt uoce do¬
cere te poterit: & suam immo ꝑse nrãm expli-¬
care sententiam. E zechielis uolumen olim ag¬
gredi uolui. & sponsionem creberrimam stu-
ꝓprium ignorarem quoq uocabulũ: diuq
tacui sciens tempus ẽẽ lacrimarum. Hoc au¬

Expanded text:
et maxima pars occidentalium autumat, ut et maxima pars occidentalium autumat, ut quo modo corpus ex corpore sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rutinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum. quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae inlusit. quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterit et suam, immo per se nostram explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberrimam stue ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacrimarum. hoc au
Abbreviated transcription (Latin):
ominis uere seĩs. atq omni. Leii.¬
officior haritate uenerandis
filiis marcerlino & anapsyciȩ:
iheronimus in xp̃o salutẽ. Tan¬
dem ex affrica ur̃e litteras una¬
nimitatis accepi. & non me penitet impudẽ¬
diȩ qua tacentib uob̃ epłas meas frequenter
ingessi ut rescriptum mererer. et uos sos
pites eẽ non alis nuntiantibus s ur̃o pocis¬
simum sermone cognoscerem. Suꝑ anime
statu memini urẽ questuincłȩ. immo maxi¬
me ȩccłiastice questionis. utrum lapsa de cȩ¬
lo sit. ut phytagoras phylosophus. omnesq
placonici et origenes putant. an aporia dei
substantiȩ ut stoyci. manicheus. & hẏspana¬
ac priscilliana heresis suspicantur: an
tesauro habeantur. dei olim condice ut qui-¬
dam eccłiastici stulda ꝑsuasione confidunt:
an quotidie adeo fiant & mittantur in cor¬
pora scđm illud quod in ȩuangłio scriptum ẽ.
pater meus usq modo oꝑatur et ego oꝑor. an
certe ex traduce ut tercullianus apollinaris.

Expanded text:
OMINIS VERE SANCTIS ATQVE OMNI OFFICIORUM CARITATE VENERANDIS FILIIS MARCELLINO ET ANAPSVCHIAE HIERO- NVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non me paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestiunculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici et Origenes putant, an anippoia dei substantiae, ut Stoici, Manichaeus et Hispana Priscilliani haeresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae. ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: Pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris
Abbreviated transcription (Latin):
rum animus nulla consensionis curpitudi¬
ne macłatur. ęciam carnem suam defendit a
crimine. & quicquid in ea nec cõmisit. nec
ꝑmisit libido patientis. solius erit culpa fa¬
cientis: omiusq illa uiolentia. non ꝓ corrup¬
tionis curpitudine. si passionis uulnere depu¬
tabitur. Tantum enim ualet in mente integri¬
tas castitatis. ut illa in uiolata nec in corpo¬
re possit pudicitia uiolari: cuius m̃bra pocu¬
erint suꝑari. hȩc epła ꝓ tuo desiderio breuis.
ꝓ meis tamen occupationib multum ꝓlixa.
& ꝓpter ꝑlatoris festinationem nimis acce¬
lerata: suficiat liaritati tuȩ. Multo uberius
uos dñs consolabitur: si scripturas eius
iriceritis Si me legeritis.

Expanded text:
rum animus nulla consensionis turpitudirum animus nulla consensionis turpitudine maculatur, etiam carnem suam defendit a crimine, et quipermisit libido patientis, solius erit culpa facientis omnisque illa uiolentia non pro corruptionis turpitudine sed pro passionis uulnere deputabitur. tantum enim ualet in mente integritas castitatis, ut illa inuiolata nec in corpore possit pudicitia uiolari, cuius membra potuerint superari. haec epistula pro tuo desiderio breuis, pro meis tamen occupationibus multum prolixa et propter perlatoris festinationem nimis accelerata sufficiat caritati tuae. multo uberius uos dominus consolabitur, si scripturas eius intentissime legeritis.
Abbreviated transcription (Latin):
cio. neq supplicationes. nec locus ad sacrificã¬
dum in conspectu tuo & inuenire miscłiam.
& in multitudine agnoꝵ pinguium sic fiat
sacrificium nrm in conspectu tuo hodie. ꝑfice¬
re subsequentes te: quoniam non erit confusio
his qui in te confidunt. Et nunc sequimur
toto corde. & lmemus ce. & querimus faciem
tuam: ne confundas nos. s fac nobis cum se-¬
cundum mansuetudinem cuam. & scđm mul-¬
dtudinem miscđiȩ tuȩ. & lib̃a nos scdm mira¬
bilia cua. & da gloriam nomini tuo dñe. & ue-¬
reantur om̃s qui ostendunt seriuis tuis ma-¬
la. & confundantur ab omnipotentia: & uir¬
cus eors conteratur. Sciant qm̃ tu es dñs ds̃
solus et głosꝰ: in uniuerso orbe terrȩ. hȩc il¬
lis dicentib. & ad dm̃ ingemiscentib. omĩno¬
suis aderit. qui suis ad eẽ consueuit: & aut ni¬
chil in earum castissimis membris libidine
hostili ꝑpetrari ꝑmutet. auc si ꝑmittit cũ ea¬

Expanded text:
tio neque supplicationes nec locus ad sacrificantio neque supplicationes nec locus ad sacrificandum in conspectu tuo et inuenire misericordiam, et in multitudine agnorum pinguium, sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie perficere subsequentes te, quoniam non erit confusio iis qui in te confidunt. Et nunc sequimur toto corde et timemus te, et quaerimus faciem tuam, Domine; ne confundas nos, sed fac nobiscum secundum mansuetudinem tuam, et secundum multitudinem misericordiae tuae et libera nos secundum mirabilia tua et da gloriam nomini tuo, domine, et uereantur omnes, qui ostendunt seruis tuis mala, et confundantur ab omni potentia et uirtus eorum conteratur; sciant, quoniam tu es dominus deus solus et gloriosus in uniuerso orbe terrae. Haec illis dicentibus et ad deum ingemsuis aderit qui suis adesse consuevit, et aut nihil in earum castissimis membris libidine hostili perpetrari permittet, aut si permittit, quum ea
Abbreviated transcription (Latin):
credidit quod eius orationib sui filis possẽt
ab inminentis iam mortis ꝑicło lib̾ari. Petiuit
ut oraret ꝓ eis: pollicens quod si salui facti es¬
sent. eam suis parentib redderent. Ieuinauit
illa & orauit: exaudita continuo ẽ. Adhoc eiũ
factum erat: quantum exitus docuit. Ita illi
tam repentio dei beneficio saluce ꝑcepta mi¬
rantes et honorantes. qd̃ eor mater promi¬
ut ȩtiam ipsas doceat talia dicere. qͣlia supra
memoratus sc̃s azarias. inter cetera in oratio¬
ne & confessione sua fudit ad dm̃. s ic eiũ sut̃
ille in derra captiuitatis suȩ: quomodo eran
illi in ea terra ubi nec saerificare more suo po¬
terant dño. sicut nec iste possunt uł ferre obla¬
tionem ad altare dei. uel inuenire ibi sacerdo¬
tem ꝑ quem offerant deo. Donet gͦ eis dñs
ut eis dicant quod azarias dixit in conseqͣn¬
tib precum suarum. non ÷ in hoc tempore pͥn¬
ceps & ꝓpħa & dux. non holocausta neq obla¬

Expanded text:
credidit, quod eius orationibus sui filii possent credidit, quod eius orationibus sui filii possent ab imminentis iam mortis periculo liberari; petiuit, ut oraret pro eis, pollicens, quod, si salui facti essent, eam suis parentibus redderent. ieiunauit illa et orauit et exaudita continuo est; ad hoc enim factum erat, quantum exitus docuit. ita illi tam repentino dei u beneficio salute percepta mirantes et honorantes, quod eorum mater promiut etiam ipsas doceat talia dicere, qualia supra memoratus sanctus Azarias inter cetera in oratione et confessione sua fudit ad deum. sic enim m sunt illae in terra captiuitatis suae, quo modo erant illi in ea terra, ubi nec sacrificare more suo poterant domino, sicut nec istae possunt, uel ferre oblationem ad altare dei uel inuenire ibi sacerdotem, per quem offerant deo. donet ergo eis dominus, ut ei dicant, quod Azarias dixit in consequentibus precum suarum: Non est in hoc tempore princeps et propheta et dux, non holocausta neque obla
Abbreviated transcription (Latin):
tib dducti. atq in captiuitate positi. illa dixert̃
quȩ conscripta legerentur a nobis: ut discere¬
mus captiuos dĩ seruos. nou deseri adeͣo suo:
Unde autem scunus quid etiam ꝑ istas omp̃s
& misericors deus in ipsa terra barbarica fie¬
rica fieri uelit inirabilium suor: tantũ non
cessetis ꝓ illis ingemiscere ad deum. et quere¬
re quantum pocestis. & quantum ipse ꝑmittic.
cum tempus &e facultatem dederit: quid de il¬
lis factum sit. uł quȩ urã possint habere sola¬
cia. Nam de sitifensi ance paucos annos seue¬
ri ep̃i neptis scimoniał abarbaris ductaẽ.
&e ꝑ mirabilem dr̃i miscłiam. cum honore
magno suis parentib resticuta ẽ. Domus enĩ
illa barbaroꝵ ubi captiua ingressa ẽ. subita
cȩꝓit dñors infirmitate iactari: ita ut om̃s
ipsi barbari tres nisi fallor. uel amplius fr̃s.
ꝑicłosissima egritudine laborarent. Q uorꝑ
mater animadu̾cit puellam deo deditam: &

Expanded text:
tibus ducti atque in captiuitate positi illa dixerunt, tibus ducti atque in captiuitate positi illa dixerunt, quae conscripta legerentur a nobis et disceremus captiuos dei seruos non deseri a domino suo. unde autem scimus, quid etiam per istas omnipotens et misericors deus in ipsa terra barbarica fieri uelit mirabilium suorum? tantum non cessetis pro illis ingemescere ad deum et quaerere, quantum potestis et quantum ipse permittit, cum tempus et facultatem dederit, quid de illis factum sit uel quae uestra possint habere solatia. nam de Sitifensi ante paucos annos Seueri episcopi neptis sanctimonialis a barbaris ducta est et per mirabilem dei misericordiam cum honore magno suis parentibus restituta est. domus enim illa barbarorum, ubi captiua ingressa est, subita coepit dominorum infirmitate iactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres, nisi fallor, uel amplius fratres, periculosissima aegritudine laborarent. quorum mater animaduertit puellam deo deditam et
Abbreviated transcription (Latin):
do dampnemur. hȩc fideliter lege. fidelicer p̃-¬
dica. & quantum poces caue. & cauendũ doce:
ne aduersꝰ am̃ in his tep̃cationib & tribulaci¬
nib murmuremur. Bonos dicis dei seruos
e sideles & sanctos: gladio barbarors ꝑep̃tos:
uid autem uter est. utrum eos febris. an fer¬
run de corpore solueret Non qua oecasio¬
ne exeant. s quales ad se exeant ds̃ accen¬
dit in seruis suis. nisi quod maiorem habet
pȩnam languor diuturnus. quam citissimus
exitus. ẜ t tamen ȩtiam ipsum languorem diu¬
turnum & horrendum legioꝰ. qualem passus ẽ
ille iob: cuius certe iusticiȩ ds ipse qui falli ñ
pocest. tale ꝑhibet testimonium. G rauissima
sane & multum dolenda ẽ illa captiuitas femi¬
narum castarum atq sc̃ãrum. s non ẽ capti¬
uus deus earum: nec captiuas deserit suas. si
nouit suas. Nam &s illi seĩ quors passones & cõ¬
fessiones de scripturis scĩs comemoraui ab hos¬

Expanded text:
do damnemur. Haec fideliter lege, fideliter prado damnemur. Haec fideliter lege, fideliter praedica et, quantum potes, cane et cauendum doce, ne aduersus deum in his temptationibus et tribulationibus murmuretur. bonos dicis dei seruos et fideles et sanctos gladio barbarorum peremptos. quid autem interest, utrum eos febris an ferrum de corpore solueret? non qua occasione exeant, sed quales ad se exeant, deus adtendit in semis suis, nisi quod maiorem habet poenam languor diuturnus quam citissimus exitus; et tamen etiam ipsum languorem diuturnum et horrendum legimus, qualem passus est ille lob, cuius certe iustitiae deus ipse, qui falli non potest, tale perhibet 10 testimonium. Grauissima sane et multum dolenda est illa captiuitas feminarum castarum atque sanctarum, sed non est captiuus deus earum nec captiuas deserit suas, si nouit suas. nam et illi sancti, quorum passiones et confessiones de scripturis sanctis commemoraui, ab hos
Abbreviated transcription (Latin):
ngib co modo consuleret ad salutem. atitio
s uitem regi. qui machabeos pęnis crudelib¬
n interemit. noluit ita consulere: s eorũ
sosissimis passionib cor duri regis acriore.
sueritate puniuit. Lege tamen ȩtiam unus
iloꝵ qui sexto loco patiebatur. quid dicat.
si enim seriptum est. Et post hunc. sextum
pplicuerunt. Cum hic tormentis excruciat᷑
mrecetur: dixit. Nolite seduc̾ẽ. Propter nos
xpatimur peccantes in deum nr̃m: & facta
eg hȩc digna nob. Tu autem noli te putare
rutum futurum. qui adu̾sus dm̃ & le¬
incius. legib tuis pugnare uoluisti. Uides
um isti quam humiliter & ueracit̾ sapians:
qui ꝓsus peccatis se flagellari a dño confien¬
ur: de quo scriptum ẽ. Quem eium diligit
dñs corripit: flagellat audem omnem filium
quem recipit. Unde & apłs dicit. Si etum nos
psos iudicaremus: a dno ñ iudicaremur. Cũ
iuicam᷑ autem a dño corripimur: ne cũ mun¬

Expanded text:
regibus eo modo consuleret ad salutem. Antiocho regibus eo modo consuleret ad salutem. Antiocho autem regi, qui Machabaeos poenis crudelibus interemit, noluit ita consulere, sed eorum gloriosissimis passionibus cor duri regis acriore seueritate puniuit. lege tamen, etiam unus illorum, qui sexto loco patiebatur, quid dicat; ita enim scriptum est: Et post hunc sextum applicauerunt. cum hic tormentis excruciatus moreretur, dixit: Noli te seducere; s propter nos haec patimur peccantes in deum nostrum et facta sunt haec digna nobis. tu autem noli te putare inpunitum futurum, qui aduersus deum et legem eius legibus tuis pugnare uoluisti\'. uides etiam, isti quam humiliter et ueraciter sapiant, qui pro suis peccatis se flagellari a domino confitentur, de quo scriptum est: Quem enim diligit dominus, corripit; flagellat autem omnem. filium, quem recipit. unde et apostolus dicit: Si enim nos ipsos iudicaremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem a domino, corripimur, ne cum mun
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ meus: quoniam nomen tuum inuocatum
e in ciuitate tua. & popłm tuum. Et adhus
quente & orante: & enumerante pecca
ia e peccata popłi meiꝰ. Uide quemadmo
asia peccata prius dic it. & postea põpłi
e hanc dei cõmendat iusticiam. & hanc
s laudem dicit: quia non iniuste s pro
uatis cors flagellat etiam ipsos scõs suos.
Sipͥ ista dicunt qui excellentissima scĩtate ig¬
no t leones circa se ignossios habuert̃. quid
i oporcet dicere in humilitate nr̃a qui tã
uonge illis impares sumus. quantamcũq us¬
aum seruare uideamur.: sed ne aliquis ex¬
mumet illos dei seruos quos dicis a barbaris
nterfectos. sic illam mortem euadere debu¬
se quom cres illi uiri ab ignib. & daruel a
inib lib̾atus ẽ: sciant illa ꝓpcerea facta mira¬
ali. ut cos uerum dm̃ colere crederent reges.
quib in illa supplicia cradebantur. Hoc enĩ
at in occulto iudicio & miscđia dei: ut illis

Expanded text:
deus meus, quoniam nomen tuum inuocatum deus meus, quoniam nomen tuum inuocatum est in ciuitatem tuam et populum tuum. et adhuc me loquente et orante et enumerante peccata mea et peccata populi mei —. uide quem ad modum sua peccata prius dixit et postea populi sui. et hanc dei commendat iustitiam et hanc dei laudem dicit, quia non iniuste sed pro peccatis eorum flagellat etiam ipsos sanctos suos. si ergo ista dicunt, qui excellentissima sanctitate ignes et leones circa se innoxios habuerunt, quid nos oportet dicere in humilitate nostra, qui tam longe illis inpares sumus, quantamcumque iustitiam seruare uideamur? 10 Sed ne aliquis existimet illos dei seruos, quos dicis a barbaris interfectos, sic illam mortem euadere debuisse, quo modo tres illi uiri ab ignibus et Danihel a leonibus liberatus est, sciant illa propterea facta miracula, ut eos uerum deum colere crederent reges, a quibus in illa supplicia tradebantur. hoc m enim erat in occulto iudicio et misericordia dei, ut illis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in irłm: sicut scriptum ẽ in lege ns¬
si. Oinnia inala hȩc uenert̃ ad nos. & ñ igo¬
inus dnm deum nr̃m ut auerteret a nobs
delicta nrã. et ut intelligeremꝰ omnẽ urtẽ
tuam: & uigilauit dñs deus ad omnem fõ
iustus dñs deus nr̃ in omni mundo suo qe
fecit: & non audiuimus uocem eius. sẜ rer¬
dñe deus nr̃ qui eduxisti popłm cuumua
ra ȩgypti in manu forti. & fecisti tibi nomdi
sicut dies hic: delicta adu̾sꝰ legem cuansti¬
mus dñe. in omni miscdia tua. auertatur
itaq impetus tuus & ira tua. a cuuitate cua
ierłm: & popłs tuus in confusione uenic on¬
nib qui circa nos sunt. & nunc exaudi ds
quȩ deserta ẽ. Propter ce inclina dñe deis
ineus aurem tuam: & exaudi. aꝑi ocłoᷤ tuss
& uide interitum nr̃m & ciuitatis nrẽ ieri¬
salem. ad quam inuocatum ÷ nomen cuum
suꝑ ea. quoniam non in nr̃a iusticia iactauimꝰ
precem nrãm in conspectu tuo: s ad miscdia
tuam quȩ magna ẽ. Exaudi dñe. ꝓpiciarẽ

Expanded text:
m; sicut scriptum est in lege Moysi, omnia mala haec uenerunt ad nos et non rogauimus dominum deum nostrum, ut auerteret a nobis delicta nostra et ut intellegeremus omnem ueritatem tuam. et uigilauit dominus deus ad omnem sanciustus dominus deus noster in omni mundo suo, quem fecit, et non audiuimus uocem eius. ene deus noster, qui eduxisti populum tuum de terra Aegypti in manu forti et fecisti tibi nomen, sicut dies hic, delicta aduersus legem tuam fecimus. domine, in omni misericordia tua auertatur itaque impetus tuus et ira tua a ciuitate tuaem et populus tuus in confusionem venit omnibus qui circum nos sunt. Et nunc exaudi, Dequae deserta est. Propter te inclina, Domine Deus meus, aurem tuam et exaudi; aperi oculos tuos et uide interitum nostrum et ciuitatis tuae Hierusalem, ad quam inuocatum est nomen tuum super eam, quoniam non in nostra iustitia iactauimus precem nostram in conspectu tuo sed ad misericordiam tuam, quae magna est. exaudi, domine, propitiare,
Abbreviated transcription (Latin):
di cordes: ipsi enim dm̃ uidebunt. Hinc iã de il¬
lo scło dicere exorsꝰ ẽ: ubi dm̃ uidebunt ñ om̃s
om̃s qui resurgent. s qui resurgent ad uitam
ȩternam. Non indigni de quib dictũ: tollat᷑
impius ne uideã claritatẽ dñ: s digni de qͣ¬

Expanded text:
do corde; ipsi enim deum uidebunt\'. hinc iam de ildo corde; ipsi enim deum uidebunt\'. hinc iam de illo saeculo dicere exorsus est, ubi deum uidebunt non omnes, qui resurgent, sed qui resurgent ad uitam aeternam, non indigni, de quibus dictum est: Tollatur impius, ne uideat claritatem domini, sed digni, de qu
Abbreviated transcription (Latin):
bolo auditus ẽ. Nec sentitur incessu: sicut aliq̃n
sib euocare: ut aptas faciat ad uidendũ dm̃.
& tamen quid agit tał extrinsecus plantator. &
rigatoꝵ: nisi intrinsecus oꝑetur qui dat intre¬
mentum ds̃: quis enim sine ad iutorio sp̃c dei co¬
gitare ualeat eẽ aliquid. magisq ẽẽ. quam oĩa
quȩ ꝑ corpus sentiuntur. qd̃ nec in loco iudea¬
tur. nec querendũs sit oclis. nec audiatur af¬
facu. nec tactu teneatur. nec sentiatur incessu:
& uideatur tamen s mundo corde: neq enĩ
de hac uita ille loquebatur. cum hoc diceret:
quando quidem ab hoc scło in quo ds̃ apparu¬
it. ñ sicuti ẽ s in spetie qua uoluit. quib uolu¬
it: satis discreuit scłi futuri uitam discretione
aꝑtissima: ubi ait. E quid mirum si inpresenti
scło nͥ quando uult dñs non uidetur: in ipsa
quoq resurrectione non facile ẽ dm̃ uidere:
nisi his qui corde sint mundo. & ideo beati mũ¬

Expanded text:
bolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquanbolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquansibus seuocare, ut aptas faciat ad uidendum deum. et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus operetur, qui dat incrementum, deus? quis enim sine adiutorio spiritus dei cogitare ualeat esse aliquid magisque esse quam omnia, quae per corpus sentiuntur, quod nec in loco uideatur nec quaerendum sit oculis nec audiatur affatu nec tactu teneatur nec sentiatur incessu et uideatur tamen sed corde mundo? neque enim de hac uita ille loquebatur, cum hoc diceret, quando quidem ab hoc saeculo, in quo deus apparuit non sicuti est, sed in specie qua noluit, quibus uoluit, satis discreuit saeculi futuri uitam discretione apertissima, ubi ait: \'Et quid mirum, si in praesenti saeculo, nisi quando uult, dominus non uidetur? in ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidere nisi his, qui corde sint mundo, et ideo: Beati mun
Abbreviated transcription (Latin):
desiderium eor. Quo desiderio flagrabat mo¬
ses cui loqui ad deum facie ad faciem ñ suffi-¬
uebat: & dic ebat ostende mͥ temet ipsum mani-¬
feste ut uideam ce: tanquam diceret qdđ in psal
no ex eodem desiderio canitur. saciabor cũ ma¬
nfestabitur gła tua. Quo desiderio ardebat et
Mylipꝰ: & sic saciari cupiebat dicens. Ostende no¬
bs patrem: & sufficit uob̃. De hac uisione loquẽs
als ȩtiam ipse amator & desiderator ambrosius:
in loco inquit ds̃ uidetur sicut ad ylicem ma¬
dit sicut in monte syna: si mundo corde. & seqͥt.
sciens qͥd desideret. & quid ȩstuet. & quid sꝑet:
Nec corporalib inquit ocłis deus querit᷑. qui¬
b se ostendit abrahȩ ysaac. iacob: & aliis in hoc
scło. Nec circumscribitur uisu: ꝓpter illud qd
dictum ẽ posteriora mea uideb. Nec tactu tenet᷑.
sicut ętiam luctatus ẽ cum iacob. Nec auditur af¬
fatu: sicut ñ solum a tot scĩs. uerum ętiam a dia¬

Expanded text:
desiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moydesiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam dimo ex eodem desiderio canitur, Satiabor cum manifestabitur gloria tua . Quo desiderio ardebat et Philippus, et sic satiari cupiebat, dicens: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . De hac visione loquens ejus etiam ipse amator et desiderator Ambrosius: Non in loco, inquit, Deus videtur, sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina; sed mundo corde. Et sequitur, sciens quid desideret, et quid aestuet, et quid speret: \'Nec corporalibus\', inquit, \'oculis deus quaeritur\\ quibus se ostendit Abrahae, Isaac, Iacob et aliis in hoc saeculo, \'nec circumscribitur uisu propter illud, quod dictum est: Posteriora mea uidebis, \'nec tactu tenetur\', sicut etiam luctatus est cum Iacob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam a dia
Abbreviated transcription (Latin):
ine ulla nebula dubitationis exclusi sunt:
quoniam mundo corde ũ sunt. Ac ꝑhoc
quod scriptum ẽ in libro iob uenisse angłos
in conspectũ dei. et uenisse cum eis diabolũ:
ñ ideo diabolus dm̃ uidisse credendus ẽ. Ipsi
enĩ dicti sunt uenisse in conspectũ dei. nõ
deus in conspectũ eoꝵ. Uenunt audem in cons¬
pectum nr̃m quȩ uidemus: ñ a quib uidem᷑:
uenerunt gͦ sicut in multis codicib legitur
ut assisterent coram deo: non ut corã ipsis ds̃:
lcc opus ÷ hoc loco ĩmorari. ut ꝓ uirib nrĩs
unemur ostendere quomͦ & hoc temporalit
at: cum in dei conspectu semꝑ sint omnia. Nẽ
nim queritur quomͦ uideatur ds̃ non ea spe¬
u: qui& in isto scło quib dam uoluit apparere.
uando non solum cum abraham aliisq iustis.
litum ȩtiam cum cain frĩcida loquutus ẽ. s qͦ
m uideatur in illo regno ubi eũ filis eius uide¬
bunt sicuti ẽ. Tunc quippe saciabitur in bonis

Expanded text:
sine ulla nebula dubitationis exclusi sunt, sine ulla nebula dubitationis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus uidemur. uenerunt ergo, sicut in multis codicibus legitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec opus est in hoc loco inmorari, ut pro uiribus nostris conemur ostendere, quo modo et hoc temporaliter fiat, cum in dei conspectu semper sint omnia. Nunc enim quaeritur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno, ubi eum filii eius uidebunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidebut̃. Neq enim idigni dm̃ uidebuis.
neq his qui dm̃ uidere noluerit. pocest dcull
uidere. Cernis quam circuin specte loqualll
iam de his qui infuturo scło uidebunt deuit
Neq enim om̃s: s qui digni sunt Reiugll
enim & digni & indigni. reguo illo ubi us l¬
u ssi om̃s qui in monumentis sunc audi
uocem eius et ꝓcedent: s cum magna dif¬
intu.Nam qui bene fecerunt in resurrec¬
mnem uitȩ: qui audem inale egerunt. in resur¬
shonem udici. Hic. iudicium penam ȩc̃-¬
um signaficat. sicut ȩtiam illud dictum ẽ. qͥ
non credit iam iudicatus ẽ. Qd gͦ ait sc̃s am¬
hnosus neq is qui dm̃ uidere noluerit pot̾
dm̃ uidere. quid aliud incelligi uoluit. nisi
quiais mundano cordi curã canta re dignã
ñ uult impendere: non uult dm̃ uide: uide
pinde quid adiungat. Nec in loco inqͥt ds̃
uidetur: s mundo corde. Quid euidentius
quid expressius dici pocuit: ab hac gͥ uisiõe
duabolus et angłi eius. & om̃s cum eis ĩpii

Expanded text:
non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt neque is, qui deum uidere noluerit, potest deum uidere. cernis, quam circumspecte loquatur iam de his, qui in futuro saeculo uidebunt deum; neque enim omnes, sed qui digni sunt. resurgent enim et digni et indigni regno illo, ubi uoniam omnes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent, sed cum magna differentia; nam qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. hic iudicium poenam aeternam significat, sicut etiam illud dictum est: Qui non credit, iam iudicatus est. Quod ergo ait sanctus Ambrosius \'neque is, qui deum uidere noluerit, potest deum uidere\\ quid aliud intellegi uoluit, nisi quia is, qui mundando cordi curam tanta re dignam non uult inpendere, non uult deum uidere? uide proinde, quid adiungat: \'Nec in loco\', inquit, \'deus uidetur sed mundo corde\\ quid euidentius, quid expressius dici potuit? ab hac igitur uisione diabolus et angeli eius et omnes cum eis impii
Abbreviated transcription (Latin):
Ndiscerrat. quid in spetiȩ corporali foris re¬
liunt. quid eus simile intus aspiciat: et il¬
lud ibsens. hoc presens eẽ dinoscit: sicut me
ibsente faciem mei corporis cogitas. et illa tͥ
at imago presens: absens autem facies cuius
imago ẽ. & hȩc corpus: illa uero incorporea
corporis similitudo ẽ. his gͥ quȩ uides. diligẽ¬
ter fidenterq ꝑspectis atq distinctis: attende
quȩ credis. In hoc ipso sermone coto ex qͦ ad
te loqui his litteris cȩpi. & in eis ipsis quibus
N iusis accõmodas fidem: ipsa cestium ponde¬
ra discernendo ꝑpende. Neq enum mͥ sic credis.
iuẽadmodum ambrosio: de cuiꝰ libris tanta il
testimonia posui. aut si ambob nob̃ eqͣ lan-
pltas eẽ credendum. nunquid ullo mͦ nos
dlanglio comꝑab: aut scripta nr̃a scriptu¬
id canonicis coequabis: ꝓfecto si recte ui di¬
iudicando sapis. longe nos infra uides ab illa
auctoritate distare. Et me quidem longiꝰ. Sed

Expanded text:
ista discernit, quid in specie corporali foris reista discernit, quid in specie corporali foris reliquerit, quid eius simile intus aspiciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corporis cogitas et illa tibi est imago praesens, absens autem facies, cuius imago est; et haec corpus, illa uero incorporea corporis similitudo est. His igitur, quae uides, diligenter fidenterque perspectis atque distinctis adtende, quae credis in hoc ipso sermone toto, ex quo ad te loqui his litteris coepi. et in eis ipsis, quibus non uisis accommodas fidem, ipsa testium pondera discernendo perpende. neque enim mihi sic credis quem ad modum Ambrosio, de cuius libris tanta illa testimonia posui; aut si ambobus nobis aequa lance putas esse credendum, numquid ullo modo nos euangelio comparabis aut scripta nostra scripturis canonicis coaequabis? profecto, si recte in diiudicando sapis, longe nos infra uides ab illa auctorita