comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. in qua grecoꝵ ac beneuen¬
tanor constat e̾e̾ confinia. totã
p̃tea saxoniã q̃ qͥdẽ germaniȩ
pars ñ modica. ẽ. & utrãq pan¬
noniã. & in alt̾a danubii ripa
appositã datiã. om̃sq p̃tẽa bar¬
baras nationẽꝰ q̃ int̾ rhenũ ac
uiserã sliuiios. occeanũq atq
danubiũ positȩ sc̃. lingua qͥdẽ
pene similes. s habitu uł morib
ualde dissimiles. ita ꝑdomuit.
ut eas sibi tributariaᷤ faceret.
Aux̃ ȩtiã głam regni qͥb dã re¬
gib ac genitib ꝑ amicitiã sibi
conciliatis. Ad eo nãq andefmn¬
sũ galliciȩ atq asturice regẽ
sibi in societatẽ deuinx̃. ut is cũ
adeũ uł litt̾as uł legatos mitt̾et.
ñ alit̾ se apud illũ ꝗͣ ꝓ priũ suũ
appellari uiberet. Scotoꝵ qͦq
reges sic habuit ad suã uolun¬
tatẽ ꝑmunificentiã inclinatos:
ut eũ nũquã alit̃ nisi dñm. seq¬
ei subditos ⁊ seruos eiꝰ ꝓnuntia¬

Expanded text:
rem, in qua Grecorum ac Benevenrem, in qua Grecorum ac Beneventanorum constat esse confinia, totam preterea Saxoniam, quae quidem Germaniae pars non modica est, et utramque Pannoniam et in altera Danubii ripa appositam Daciam, omnesque preterea barbaras nationes, quae inter Rhenum ac Wiseram fluvios oceanumque atque Danubium positae sunt, lingua quidem pene similes sed habitu vel moribus valde dissimiles, ita perdomuit, ut eas sibi tributarias faceret.Auxit etiam gloriam regni sui quibusdam regibus ac gentibus per amicitiam sibi conciliatis. Adeo namque Andefossum Galliciae atque Asturicae regem sibi in societatem devinxit, ut is, cum ad eum vel litteras vel legatos mitteret, non aliter se apud illum quam proprium suum appellari iuberet. Scotorum quoque reges sic habuit ad suam voluntatem per munificentiam inclinatos, ut eum numquam aliter nisi dominum, seque subditos et servos eius, pronuntia
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatorẽ in tẽplo scĩ petri circun¬
dans ĩꝑatoria ueste. Tc̃ sibi adcla
cõsũmatis karolus magnꝰ rex
francoꝵ regnũ qͦd pꝰ patrẽ suumr
pipinũ forte quidẽ iã: magnũq
susceꝑat. itanobilit̾ ãpliauit. atq
dilatauit. ut duplũ ei adiecerit.
Nã cũ pͥus ñ ãplius ꝗͣ illa pars gal¬
liȩ quȩ intrarhenũ & ligerim
oeceanũq ac mare balearicũ
iacet. & pars germaniȩ quȩ int̃
saxoniã & danubiũ rhenũq ac
salã fluuiũ qͥ coringos ⁊ sorabos
diuidit. ⁊ afrancis qͥ or ientales
dñr incolit᷑. & p̃ter hȩc alaman¬
ni atq baioarii ad regni fran¬
coꝵ potestatẽ ꝑtin̾e̾nt. ipse per
bella memorata pͥmo aqͥtaniã
⁊ iuiasconiã. totũq prrenei mon¬
tis uigũ usq ad hib̾um annẽ.
qͥ apd̃ nacarios orit᷑. & fertilissimo
hispaniȩ agros secans sub tortose
ciuitatis menia balearico mari
miscet᷑. & italiã totã ꝗ̃ ab augꝰta
p̃toria usq in calabriã inferio¬

Expanded text:
imperatorem in templo sancti Petri, circumdans imperatoria veste. Tunc sibi adclamconsummatis, Karolus magnus rex Francorum regnum, quod post patrem suum Pipinum forte quidem jam magnumque susceperat, ita nobiliter ampliavit atque dilatavit, ut duplum ei adjecerit. Nam cum prius non amplius quam illa pars Galliae quae intra Rhenum ac Ligerim oceanumque ac mare Balearicum jacet, et pars Germaniae quae intra Saxoniam et Danubium Rhenumque ac Salam fluvium, qui Toringos ac Sorabos dividit, et Francis qui orientales dicuntur incolitur, et praeter haec Alamanni atque Bajoarii ad regni Francorum potestatem pertinerent, ipse per bella memorata primo Aquitaniam et Wasconiam totumque Pyrenei montis jugum usque ad Hiberum amnem, qui apud Nacarios oritur et fertilissimos Hispaniae agros secans sub Tortosae civitatis menia Balearico mari miscetur, et Italiam totam, quae ab Augusta Pretoria usque in Calabriam inferio
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ int̾ ipsã hyrenẽ & filiũ eiꝰ
ĩꝑatorẽ. & sepsit eũ custodia. ĩꝑa¬
uitq sola annis qͥnq Qͥb exple¬
rursus recep̃ imꝑiũ. Qd ubi
resũpsit. mox stauratiũ patri¬
ciũ & hetiũ ꝓthospatariũ ma¬
tris sue amicos om̃soꝵ simul
spadones eiꝰ domesticos in ȩxiliõ
trusit. Ipsã tam̃ locauit cũ afflu¬
entia copiosa in palatio eleutherii
qͦd ipsa ȩdificau̾at & in qͦ pecu¬
nias multas abscond̾at. Pꝰ modũ
uͦ mouit exercitũ adu̾sus bulgareᷤ.
s uictꝰ ab eis rediit inurbẽ multiᷤ
amissis. Qua de re qͥdã pͥncipũ
cont᷑ eũ in diggnati nẏcephorũ
filiũ aui sui constantini ꝑabanc
ĩꝑator ẽ face̾. Qͦd ut cõꝑit constan¬
tinꝰ. cundẽ statĩ nycephoꝵ ⁊ frẽm

Expanded text:
inter ipsam Irenem et filium ejus imperatorem, et sepsit eum custodia, imperavitque annis quinque. Quibus explerursus recepit imperium. Quod ubi resumpsit, mox Stauratium patricium, et Heticium protospatarium matris suae amicos, omnesque simul spadones ejus domesticos in exsilium misit. Ipsam tamen locavit cum affluentia copiosa in palatio Eleutherii, quod ipsa aedificaverat, et in quo pecunias multas absconderat. Postmodum vero movit exercitum suum adversus Bulgares; sed victus ab eis rediit ad urbem multis amissis. Qua de re quidam principum contra eum indignati, Nicephorum filium proavi sui Constantini parabant imperatorem facere. Quod ut comperit Constantinus, eumdem statim Nicephorum
Abbreviated transcription (Latin):
anno iegni sui. Xuͦ. in carnationis
ubis fuis. Rarolo & Rarlo magno
ad qͦs ꝑtinebat regni successio. Quoꝵ
Rarolus innouiomensi urbe regiã
biennio qͦ sublimatꝰ. ẽ. in regno uita
decessit. ⁊ uxor eiꝰ & fili i ad deside¬
riũ regẽ langobardoꝵ nulla ui
cõpulsi fugi er̃. eiꝰ patrociniũ expe¬
tentes. sicq totiꝰ regni francoꝵ con¬
sensu uiroꝵ. Karolus regni mo
rolus pͥmo regni sui anno aqͥtaniã
ingͥssus. ducẽ hunoldũ qͥ pꝰ Waifarii
parabat. ẽ. aggressus. Quẽ etiã
UUasconiã petere cõpulit. S Karo¬

Expanded text:
i sui 15, incarnationis liberis suis Karolo et Karlomanno, ad quos pertinebat regni successio. ADO. Quorum Karolus  in Noviomensi urbe regiam biennio quo sublimatus est in regno, vita decessit; et uxor ejus et filii ad Desiderium regem Longobardorum nulla vi compulsi fugerunt, ejus patrocinium expetentes; sicque totius regni Francorum consensu virorum Karolus regni monrolus primo regingressus ducem Hunoldum, qui post Waifarii parabat, aggressus est; quem etiam Vasconiam petere compulit. S
Abbreviated transcription (Latin):
lebrantes. hii uerbbeatissimũ
benedictũ nabant ante eiꝰ scm
sepulchrũ. Ounica spes nr̃a pꝰ
dm̃. ne dereluiaͣs nos orphauos.
qͥ huc ñ nr̃is meritis.s ꝓ inulta¬
rũ animarũ uenisti salute. Scioꝰ
certe & omino fateni᷑ nos indignõ
ẽẽ tua p̾sentia. qͥa inutiles oꝑarii
pat̾nitatis ultro subftͣnimꝰ. tantũ
ne dimittas clientulos tuos qui
hic ꝑpt̾ tuã p̾sentiã congregati
sumꝰ. Suscipe qs lacrimas nr̃as
& cõmane nob̾cũ in loco isto quẽ

Expanded text:
lebrantes, his verbis beatissimum lebrantes, his verbis beatissimum Benedictum orabant ante sanctum ejus sepulchrum: O unica spes nostra post Deum, ne derelinquas nos orphanos, qui huc non nostris meritis, sed multarum animarum venisti salute; scimus certe et omnino fatemur, nos indignos esse tua presentia, quia inutiles operaripaternitatis ultro substernimus, tantum ne dimittas clientulos tuos, qui huc propter tuam presentiam congregati sumus; suscipe quaesumus lacrimas nostras, et commane nobiscum in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a cooꝑante scĩtate in dubitant᷑
ad ꝓpͥũ remictat locũ. ut & iã
dicti serui dĩ de suo gaudeant
sibi restituto patre. uosq phen¬
nẽ habeatis m̾cedẽ & laudẽ ꝓ eo
qͦd uiste oꝑati fueritis. ut ad suũ
soĩssimi uiri corpꝰ referat᷑ tumultũ.
ex qͦ clã ablatũ.ẽ. Non enĩ habet
credit᷑ qͥa ad optinendũ hoc ipsĩ
suffragantib orationib & uo¬
luntate p̃fati regͥiosi dĩ serui
gno conuentu popłi p̃sentauit.
Tunc pius pͥnceps hec audiens re
migiũ rothomagens ẽ epm̃ cũ
direxit. ut in aruna cura parcẽ¬
ñ modicã corporis scĩ benedicti
cassiniensib monachis reddent.
partẽq solatio loci reseruarent.
ꝑtractans prudenti consilio itt
nec frẽm contristaret nec tam̃
regnũ francoꝵ tanto honore
pͥuaret. S qm̃ ñ est sapientia
neq consiliũ cont᷑ dm̃. bi duo
ante statutũ aduentũ eporũ
res floriacensib in notuit fr̃ib
Tunc fr̃s triduanũ ieuiniũ cę¬

Expanded text:
ra cooperante sanctitate indubitanter ad proprium remittat locum; ut et jam dicti servi Dei de suo gaudeant sibi restituto Patre, vosque perennem habeatis mercedem et laudem, pro eo quod juste operati fueritis, ut ad suum sanctissimi viri corpus referatur tumulum, ex quo clam ablatum est. Nec enim habet creditur, quia ad obtinendum hoc opus ipsius suffragantibus orationibus et voluntate prefati religiosi Dei servi gno conventu cleri presentavit. Tunc pius princeps haec audiens, Remigium Rothomagensem episcopum direxit, ut maximam partem cura non modica corporis sancti Benedicti Cassinensibus monachis redderent partemque loci salario reservarent; pertractans prudenti consilio, ut nec fratrem contristaret nec tamen regnum Francorum tanto honore privaret. Sed quoniam non est sapientia neque consilium contra Deum, biduo ante statutum adventum episcoporum res Floriacensibus innotuit fratribus. Tunc fratres triduanum jejunium ce
Abbreviated transcription (Latin):
duob & dieb xx. iui. Hic om̃i
uitȩ suȩ tp̃r magicis maleficiis
⁊ cruentis sacrificiis & luxuriis:
sẽꝑ oꝑam dedit. ⁊ multi cleri¬
ci aut monachi & religiosi laici
Habebat ȩtiã sibi consentientẽ
t̃reni memoratũ an astasium
constanti no poleos falsi nominis
patriarchã. Uñ duinitꝰ indig¬
natio uenit in ciues eiꝰdẽ urbis
ãmonens ĩpiũ ĩꝑatorẽ ut se
cohib̾et ab insania qua flagra¬
bat. S ille ut pharao qͦndã
in em̃datꝰ ꝑ mansit. Uenit qͥppe
pestilens mors in cipiens asilia.
& a calabria in regiã urbẽ. &
ita eã deuastau̾. ut & in ipsa
plures domꝰ integre claud̾ent᷑
eo qͦd ñ e̾ẽt qͥ eas in habitaret.
Ferebant᷑ ȩtiã in plaustris ad se¬
peliendũ cad auera mortuoꝵ.¬

Expanded text:
ue II et diebus XXVI. Hic omni vitae suae tempore magicis maleficiis et cruentis sacrificiis, et luxuriis semper operam dedit, et multi clerici, ac monachi, et religiosi laici habebat etiam sibi consentientem erreni principatus Anastasium Constantinopoleos falsi nominis patriarcham, unde divinitus indignatio venit in cives ejusdem urbis, admonens impium imperatorem, ut se cohiberet ab insania, qua flagrabat. Sed ille ut Pharao quondam inemendatus permansit. Venit quippe pestilens mors incipiens a Sicilia et Calabria in regiam urbem, et ita eam devastavit, ut et in ipsa plures domus integrae clauderentur, eo quod non esset qui eas inhabitaret, ferebantur etiam in plaustris ad sepeliendum cadavera mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
contentꝰ. Cui pontifex reman¬
dauit illũ debe appellari regẽ:
qͥ bene rẽ gereret publicã. Qua
responsione franci animati. hil¬
drico in monast̾io detruso. &
monachili tunica palliato: pi¬
pinũ sibi regẽ constituert. Qͥ ubi
rexẽ. creatus om̃s sibi rebellan¬
tes magna pocestate subeg̃. &
griphonẽ frẽm suũ regẽ fecit
austrasiorũ. & thasilonẽ suũ
exsorore nepotẽ ducẽ instituit
baio arioꝵ. Gripho tam̃ ꝓpt̃ suȩ
m̃tis nimiã insolentiã ei pꝰ mo¬

Expanded text:
contentus. Cui pontifex remancontentus. Cui pontifex remandavit, illum debere appellari regem qui bene rem regeret publicam. EINH. Qua responsione Franci animati, Hildrico in monasterio detruso et monachili tunica palliato, Pipinum sibi regem constituerunt. Qui ubi rex est creatus, omnes sibi rebellantes magna potestate subegit et Griphonem fratrem suum regem fecit Austrasiorum, et Thassilonem suum ex sorore nepotem ducem instituit Bavariorum. Gripho tamen propter suae mentis i
Abbreviated transcription (Latin):
gnus relicta regni ãministratione
romã abiit. ibiq scłarẽ miliciã
reliqͥt. Ac demũ in monte serapti
scĩ siluestri monasti̾o constructo.
ibidẽ in habitu monachico per
annos aliqͦt habitauit. S cũ ex
francia multi nobiliũ obuota
soluenda romã sollẽpnit̾ cõmea¬
rent. & eũ uelut dim qͦndã suũ
p̃t̾i̾re nollent otiũ qͦ maxime
delectabat᷑ crebra salutatione
int̾rũ pebant. idõq locũ mutare
decreuit. Nã inde in sanniũ ꝓ¬
uintiã ꝓficiscens. apd̃ castrũ cassinũ
qͦd reliquũ erat tẽporalis uitȩ¬
dagob̾to uita decedente. reg¬
uauit ꝓ eo theo dericꝰ filiꝰ eius.
Et hoc defuncto. regnauit chil¬
ac remissus. & nichil p̃t̾ regis
nom̃ & p̃cariũ uictũ qͦd ei aulȩ
p̃fectꝰ regis ministrabat de
pinꝰ maior regiȩ domꝰ. ꝑlegatos
suos studuit int̾rogare ⁊ acha¬
riã romanũ antistitẽ dicens. an
ille deb̾et eẽ rex franciȩ qͥ otio
deditꝰ solo nomine regio erat

Expanded text:
nnus, relicta regni administratione, Romam adiit, ibique secularem militiam reliquit, ac demum in monte Serapti sancti Silvestri monasterio a se constructo, ibidem in habitu monachico per annos aliquot habitavit. Sed cum ex Francia multi nobilium ob vota solvenda Romam sollempniter commearent et eum velut dominum quondam suum preterire nollent, otium, quo maxime delectabatur, crebra salutatione interrumpebant  Ideo locum mutare decrevit. Nam inde in Samnium provinciam proficiscens, apud castrum Cassinum quod reliquum erat temporalis vitDagoberto vita decedente , regnavit pro eo Theodericus filius ejus, et hoc  defuncto, regnavit Chilac remissus et nihil preter regis nomen et precarium victum, quod ei aulae prefectus regiae ministrabat, de pinus major regiae domus per legatos suos studuit interrogare Zachariam Romanum antistitem, dicens, an ille deberet esse rex Frantiae, qui otio deditus solo nomine regio erat
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ in currit qua ⁊ defun¬
ctus. ẽ. ñ minꝰ quã dio cletianꝰ mar¬
tẏrũ sanguine plenꝰ. Cui successit
leo caz arus filiꝰ eiꝰ. In romana uo
cathedra. stephano pape sub rogatꝰ
.ẽ. paulus. Et pꝰ paulũ. sedit alter
stephanꝰ. oui successit adrianꝰ. Floruit
& ꝑidẽ tẽpꝰ sc̃s bonefatiꝰ maguntia¬
censis ep̃s. qui in frisia ubũ dĩ p̃di¬
Ecans palmã martyrii meruit adi¬
pisci
ultimo imꝑii anno mortuo nice¬
ta constantino poleos patriarcha
paulus genere cypͥus u̾bo & actu
choruscans consecratꝰ. ẽ. in eadẽ

Expanded text:
rmitatem incurrit, qua et defunctus est, non minus quam Diocletianus martyrum sanguine plenus. Cui successit Leo Cazarus, filius ejus. In Romana vero cathedra Stephano papae subrogatus est Paulus, et post Paulum sedit alter Stephanus; cui successit Adrianus. Floruit per idem tempus sanctus Bonefacius Maguntiacensis episcopus, qui in Frisia verbum Dei predicans palmam martyrii meruit adipisci. ultimo imperii anno, mortuo Niceta Constantinopoleos patriarcha, Paulus genere Cyprius, verbo et actu coruscans, consecratus est in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
dicti qͦd floriacenses monachi furtĩ
sibi uindicauerant auito restituat
loco. Qͥb romanꝰ pontifex annueis:
ꝑ eundẽ karolomagnũ ep̃is fran¬
ciȩ studuit scribe dicens. Tachariaᷤ¬

Expanded text:
us Benedicti, quod Floriacenses monachi furtim sibi vendicaverant, avito restituat loco. Quibus Romanus pontifex annuens, per eundem Karolomannum episcopis Franciae studuit scribere, dicens: Zacharia
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰtus classe᷑ in alexandriã cont᷑
sarracenos direx̃. Cuiꝰ exercitus
ad aliũ uersꝰ consiliũ ab itinere
medio constantino politanã urbẽ
regressus. theo dosiũ orthodoxnͣ
rũ uirũ inqͥrens ĩꝑator ẽ elegit.
Et coactũ regali solio sublimati.
cto ĩpauit anno uno. Q uo
finito adusus eũ insurrex leo qͥdi
uir potentissimꝰ. qͥqͥd ẽ eũ ab im¬
ꝑiali u̾tice deposuit. s in dãpna¬
tũ abire ꝑmisit. Ipse uͦ pꝰ modũ
clericus factꝰ residuũ uite trans

Expanded text:
ator classem in Alexandria contra Sarracenos direxit. Cuius exercitus ad alium versus consilium, ab itinere medio Constantinopolitanam urbem rum virum inquirens imperatorem elegit, et coactum imperiali solio sublimavit.cto imperavit anno uno. Quo finito, adversus eum insurrexit Leo quidam vir potentissimus, qui eum quidem ab imperiali vertice deposuit, sed indemnatum abire permisit. Ipse vero, postmodum cle
Abbreviated transcription (Latin):
no uno. & dimidio. Iste cũ ee̾t here¬
ticus crrũ constantinopolitanũ epĩt
exslio relegaũ. & posuit in eadẽ sede
quendã sui sensus pseudo monachũ
me constantino pape litt̾as praui
doginatis destinauit. Quas uir sc̃s
consilio romani popłi respuit. &
p̃cepit ne eiꝰ nom̃ in cartis pone̾t᷑.
dũ ĩꝑasset philippicus uno anno
& dimidio. insurrex̃ contͣ eum
anastasuis. qͥ ⁊ illũ oculis pͥuauit.
& ab imꝑiali dignitate depositũ

Expanded text:
um esset haereticus Cyrum Constantinopolitanum episcopum exsilio relegavit, et posuit in eamdem sedem quemdam sui sensus pseudoepiscopum,mam Constantino papae pravi dogmatis litteras destinavit, quas vir sanctus consilio Romani populi respuit, et praecepit ne ejus nomen in chartis poneretur, cum imperasset Philippicus uno anno, et dimidio anni, insurrexit contra eum Anastasius, qui et illum oculis privavit, et ab imperiali dignitate deposito
Abbreviated transcription (Latin):
tinopolim hostilit̾ cirou̾dedit fe
re ꝑtriennũ. S ciub multa
p̃cũ instantia dm̃ dep̃cantib
tandẽ fugã in efficax arripuit.
⁊ pꝰ modũ dũ ꝑ altũ mare naui¬
garet subitanea tẽpestate sub¬
mersa ꝑiit. Porro leo augustꝰ
anuo ĩꝑii sui octauo. om̃s scãs
unagines destrui p̃cepit. Maxi¬
mo eiũ odio eas ab ominabatur
& om̃s uirtuti feras sc̃oꝵ reliqͥa¬

Expanded text:
hostiliter circumdedit fere per triennium. Sed civibus multa precum instantia Deum deprecantibus, tandem fugam gens inefficax arripuit, et postmodum dum per altum mare navigaret, subitanea tempestate submersa periit. Porro Leo Augustus anno imperii sui octavo omnes sanctas imagines destrui praecepit. Maximo enim odio illas abominabatur, et omnes virtutiferas sanctorum reliq
Abbreviated transcription (Latin):
audiens qͦd sarraceni depopula¬
ta sardiuia loca illa fedassent
ubi ossabeati augustini yppo¬
ter uastationẽ barbaroꝵ olim
eo tͣnslata ⁊ honorifice fuerañ¬
tumu lata. misit ⁊ dato p̾cio.
accepitins transtulit ea tier niͦ¬
ibiq in monastĩo qͦd cella aurea

Expanded text:
rex audiens quod Saraceni, depopulata Sardinia, etiam loca illa foedassent, ubi ossa beati Augustini r vastationem Barbarorum olim transslata, et honorifice fuerant condita, misit, et dato pretio accepit, et transtulit ea in TicinumIbique in monasterio quod Cella aurea
Abbreviated transcription (Latin):
heudone qͦq aqͥtanoꝵ du ce sepe
dimicauit. & ramfredũ comitẽ
regalis palacii apalatio expulit.
s unã ei tantũ ciuitatẽ hoc ẽ.
ande gauensẽ concessit. Porro
regi francoꝵ dagob̾to suocessit.
filius eꝰ theodericus. His qͦ diep¬

Expanded text:
Heudone quoque Aquitanorum duce saepe dimicavit, et Rainfredum comitem regalis palatii a palatio expulit, sed unam ei tamen civitatem, id est Andegavensem concessit. Porro regi Francorum Dagoberto successit filius ejus Theodericus. . .
Abbreviated transcription (Latin):
Circa hos p̃tẽa dies childebͥtus
deseruit habendũ filio suo minori
iorib malleis fabroꝵ quib tundi
⁊ ex tenuari grauior ferri mat̾ia
solet. Qui maior regalis aule factꝰ
sub dagob̾to uniore satis strenue¬
cũ sarracenis pugnauit. Nã p̃ce¬
denti tẽpore sarraceni ex asfrica
tranffretautes hispaniã sibi sub¬¬
uigauant. indeq dagob̾ti tẽꝑib
cũ uxorib & paruulis erũpentes

Expanded text:
Circa hos preterea dies Childebertus deseruit habendum filio suo minori joribus malleis fabrorum quibus tundi et extenuari gravior ferri materia solet. Qui major regalis aulae factus sub Dagoberto cum Sarracenis pugnavit. Nam praecedenti tempore Sarraceni ex Africa transfretantes in Hispaniam, eam subjugaverunt; indeque Dagoberti temporibus cum uxoribus et pueris
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sy rois rex ꝑsarũ diẽ clausis¬
set extremũ. & ad hesir eiꝰ filius
ei in regni regimine successisset.
ep̃s. & serguis constanti nopoleoᷤ
patriarcha. monothelitarũ he¬
resim p̃dicabant. Aqͥb depͣuatꝰ
rias aberrauit achatholica fide.
Uñdiuino uidicio agareni qͥ⁊
sarraceni dicunt᷑. hu maro du¬
ce eiꝰ ĩꝑiũ gͣuit ceper̃ lacerare.

Expanded text:
quod Syroes rex Persarum diem clausisset extremum, et Adhesyr hujus filius ei in regni regimine successisset. episcopus, et Sergius Constantinopoleos patriarcha Monothelitarum haeresim praedicabant. A quibus depravatus s aberravit a catholica fide. Unde divino judicio Agareni, qui et Sarraceni dicuntur, Hummaro duce imperium ejus coeperunt lacerare.
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ publicã & attritã. Si qͥde euro¬
pã uehem̃t̃ auares uastauerant.¬
ꝑsarũ cosroes cępit daniascũ. et
lia loca q̃ erant inea conflagͣuit.
& popłoꝵ copias captiuau̾. unã
cũ patriarcha eiꝰdẽ urb ⁊acharia
inꝑsidẽ asportauit. Sepulchri¬

Expanded text:
itam. Siquidem Europam vehementer Avares vastaverant.Persarum Cosdroes cepit Damascum, et lia loca, quae erant in ea, conflagravit, et populorum copias captivavit una cum patriarcha ejusdem urbis Zacharia, in Persidem asporta
Abbreviated transcription (Latin):
concedat̾ infirmis. Propt᷑ ħ atq
mus. licet his minora quȩ fiut᷑
uerborum ⁊ cogitationum of¬
fensionibꝰ apostolo ia cobo con¬
fitente acdicente in multis
enĩ offendimꝰ om̃s. Oportet ut
cotidie crebroq oremꝰ dm atq
dicamꝰ. dimite nob debita
nrͣa. nec in eo quod sequitur mͣ¬
tiam. Sicut ⁊ nos dimittimus

Expanded text:
concedatur infirmis. Propter haec atque lia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente: In multos enim offendimus omnes , oportet ut quotidie crebroque oremus Deum, atque dicamus: Dimitte nobis debita nostra , nec in eo quod sequitur mentiamur, sicut et nos dimittimus
Abbreviated transcription (Latin):
& inde ꝑtrrũ inegẏptũ tͣnsiit. ibiq
statĩ ut litus attigit. iussu pho¬
lomei adolescentis ingrãm cȩsaris
uictoris occisus ẽ. Põpeiouꝰ int̾ fec¬
to. cesar syriã ꝑuagatꝰ alexadriã
uenit. ubi alexandrinis petentib
p̃fatũ ptholomeũ adolescentẽ ale.¬
xandriȩ regnodonaũ. qͥ tam̃ ilico
c̃t᷑ cesarẽ rebellaũ & bellũ instrux̃.
meus scaphã ascendit ut fugeret.
S multis pꝰeũ meade̾ scapha in¬
silientib mersus necatꝰq ẽ. Cuiꝰ q
dũ corpꝰ adlitꝰ de uolutũ fuiss&.
inditio loricȩ aureȩ cognitũ fuit.
Quã cũ cȩsar alexandriã p̃miss&.
alexandrinos desꝑatione adde.¬
ditionẽ coegit. Qͥb paratis. rurs
regnũ egypti cleopatre dedit.
Demũ uͦ syriã ꝑuagatus. pharna¬
cẽ inponto deuicit. indeq scđo ro¬
mã regressus. dictator & c̃sulest q¬
appellatꝰ. De inde in affrica tͥͣnsienᷤ.
om̃s magni põpeii duces atq ne.¬
potes. debellaũ. Conflix̾ ap̃ mundã

Expanded text:
 inde per Tyrum in Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae regno donavit; qui tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. maeus scapham ascendit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham insilientibus mersus, necatusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum vero Syriam pervagatus, Pharnacem in Ponto devicit. Indeque Romam secundo regressus dictator et consul est appellatus; deinde in Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam
Abbreviated transcription (Latin):
tis sus annũ. regnũ ad orsus ẽ. ex pus¬
uatte psarũ. habens in exercitupes¬
milia qͥngentos. Et hoꝵ agiino
ordines nemo nͥ sexageiariꝰ duxꝰ
ut si pͥncipia castroꝵ cerneres. sẽ.¬
natũ te cernere. ñ militiȩ duces
exislimares. Nemo deniq: illoꝵ q
inp̃lio fugã s uictoriã cogitaũ.
nec inpedib cui qͣ spes. s inlac̃tis
fuit. Porrorex dariꝰ fiducia ui¬
s int᷑regni sinũ reciꝑe gloriosi
ratꝰ fium̃ euphratẽ & montẽ cili.¬
tiȩ taurũ illi sine ĩpedim̃totͥu.¬
sire ꝑmisit. ac demuĩ in cãpis ad.¬
rasti dirigit aciẽ adũsus cũ. Ha.¬
buit itaq dariꝰ in ea congressiõ
sex centa milia militũ. S tãnu.¬
merosꝰ exercitꝰ mox t̃ga uertit

Expanded text:
tis ageret annum, regnum adorsus est expugnare Persarum, habens in exercitu pemillia quingentos. Et horum agminum ordines nemo nisi sexagenarius duxit, ut si principia castrorum cerneres, senatum te cernere non militiae duces existimares. Nemo denique illorum in praelio fugam, sed victoriam cogitavit, nec in pedibus cuiquam spes, sed in lacertis fuit. Porro rex Darius fiducia viinum recipere gloriosius ratus, flumen Euphratem, et montem Ciliciae murum illum sine impedimento transire permisit, ac demum in campis Adrasti dirigit aciem adversus cum. Habuit itaque Darius in ea congressione sexcenta millia militum. Sed tam numerosus exercitus mox terga vertit
Abbreviated transcription (Latin):
tu iudaici popłi & tẽpli dixisse
sufficiat. Hoc tm̃ non silebo: ꝓ¬
pħas eiꝰdẽ gentis tã ętate quã
sapientia gentiles philosophoᷤ
p̾cessisse. neqͣ gens de antiqͥta.

Expanded text:
tu Judaici populi et templi dixisse sufficiat . Hoc tamen non silebo, prophetas ejusdem gentis tam aetate quam sapientia gentiles philosophos precessisse, ne qua gens de antiquitat
Abbreviated transcription (Latin):
Cito uͦ ap̃uticã sese int̾emit. In¬
mã acpotestatũ solus sibi p̃sit̃psit
qd̃ greci monarchiã uocant. S
dũ ibi reipublice statũ c̃tͣ morẽ
maioꝵ dem̃t᷑ instaurat: auctorr¬
bus bruto & cassio incuria.xͥx. tͥh¬
uulnerib confossus int̾iit. pꝰ an¬
nos tres & m̃ses sex quã umꝑare ce.¬
dolore stimulatus. capitoliũ cũ
auctorib cedis incendere uoluit.
ap̃ qͦs etiã ita pꝰmodũ memorabi.¬
lis factus est ut om̃s pꝰ illũ ĩꝑato.¬
res cesares ñ cupent᷑. Hac deniq¬

Expanded text:
Cato vero apud Uticam sese interemit. Inmam ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae statum contra morem malorum clementer instaurat, auctoribus Bruto et Cassio, in curia ulneribus confossus interiit, post annos tres et menses sex quam imperare incoepdolore stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos etiam post modum memorabilis factus est, ut omnes post illum imperatores, Caesares nuncupentur. Brevi
Abbreviated transcription (Latin):
repsisset c̾tͣuis & fas udaice gen¬
tis inhonorẽ in debitũ. cepit in
sac̃dotiũ in dignissimos & igno.¬
biles qͦq sustituere. quos ei uolũ.¬
tas aut casus dediss&. Uestẽ qͦq
sũmi pontificis obclusã sub suo
tenebat signaculo. nec unquã
eius usũ potestatẽ ue ꝑmisit.
pontificib sut pr̃is. Et ut suam
annã neptẽ regis aristoboli. fi
societas. sic̃ pꝰ de clarabit᷑ eiꝰ poten¬
tiã potiꝰ inclinaũ. quã extulit:
& d omesticis affecit doloribus.
Nã cũ seqͥtur nobilitatẽ. incidit
nir&e. Uerũ unctione legitima

Expanded text:
repsisset contra jus, et fas Judaicae gentis in honorem indebitum, coepit in sacerdotium indignissimos et ignobiles quosque substituere, quos ei voluntas aut casus dedisset. Vestem quoque summi pontificis occlusam sub suo tenebat signaculo, nec unquam ejus usum potestatemve permisit pontificibus sui temporis, et ut suam annan regis Aristoboli filisocietas, sicut post declarabitur, ejus potentiam potius inclinabit quam extulit, et domesticis affecit doloribus. Nam dum sequitur nobilitatem, incidit niret. Verum unctione leg
Abbreviated transcription (Latin):
qͥngenti. Int̾quos erant reges
multi. senatoresq & eqͥte ᷤᷤ roma¬
niplurimi. Contra cȩsar simi¬
lit octoginta cohortes. triplici
ordinaũ dispositione. In exerer¬
tu cȩsaris fuere mitꝰ quã.xxx
mi lia peditũ. & eqͥtes mille. S
iuusus põpeii fugit exercitus.

Expanded text:
quingenti. Inter quos erant reges quingenti. Inter quos erant reges multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed universus Pompeii fugit exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
manũ ꝓpͥũ captiuauerat. iussu
regis antiochi ex pulsus eͥ in amani¬
tidẽ regionẽ. & menelaus qͥdã de
tribu bẽ iamin sac̾ dotiũ optinuit.
Uerũ huiꝰ menelai factio̾e onias piꝰ
pontifex dolo ꝑeptus e̾. ꝑ quendã
regis suffectũ andronicũ. Et non
multopꝰ menelaiis motꝰ ẽ. sac̃ dotio
succedente sibi frẽ lisimaco. S cũ
nec sic malis desisteret: tandẽ pꝰ¬
modũ deiectus de turri .L. cubi
tato. plebeio c̃cursu secus erariũ
rex antiochus. ascendens iheroso.¬

Expanded text:
manum captivaverat, jussu regis Antiochi expulsus in Amanitidem est regionem, et Menelaus quidam de tribu Benjamin sacerdotium obtinuit. Unde hujus Menelai factione Onias pius pontifex interemptus est per quemdam regis suffectum Andronicum, et non multo post Menelaus mortuus est, sacerdotio succedente fratre ejus Lysimacho. Sed cum nec sic malis desisteret, tandem dejectus de turri quinquagitato plebeio concursu secus aerarium rex Syriae ascendens Jeroso
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Hii qͥdicunt᷑ asidei iude¬
oꝵ qͥb p̃ est. uidas machabeus
bella nutriunt. & seditiones
inouent. nec paciunt᷑ regnũ
ex̃ qͥetũ. Unde ego defrauda.¬
tus parentũ gła dico aut̃ sũ.¬
mo sac̾ dotio. ueni huc qͥdẽ pͥmũ
utilitatib regis fide̾ seruans.

Expanded text:
i qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans
Abbreviated transcription (Latin):
cessit aristobolus. Aristobolus aut.
factꝰ ẽ. rex & sac̃dos. Et aristobolo
xander. Alexander qͦq mori.¬
ens reliqͥt suꝑ stites filios suos.
aristobolũ scilic& & hyrcan. D
donec adolescerent pueri ale.¬
xandrã coniugẽ tuã tẽꝑam̃¬
toregali p̃ ẽẽ uoluit. simul ar.¬
bitrã statuens cui nã potissimũ
mitter&. Illa hyrcanũ in sac̃¬
dotio patri sustituit. ꝓpt̾ se.¬
nioris etatis p̃rogatiuã aristo.¬
bolo fr̃i nichil publicoꝵ cõmit¬
tens officioꝵ. Pꝰ alexandrę uͦ¬
mortẽ aristobolus inuasit reg.¬
nũ. ac demũ hyrchanꝰ sac̃ dotũ¬
dignitatẽ ei dimisit. Pꝰ ea uͦ idẽ
hyrcanꝰ excitatꝰ ab anti patro
patre herodis. pͥmũ ad ara.¬
biȩ regẽ se contulit factipeni.¬
tens. ac demũ põpeio romanoꝵ
duci qͥ in syria tigranẽ rege̾
debellaturiis aduenerat quen.¬
occasione idẽ põpeiꝰ consul rona¬
noꝵ urbẽ hierosolimã obpugnai
& cẽplũ polluit. & aristobolũ po¬

Expanded text:
cessit Aristobolus. Aristobolus autem factus est rex et sacerdos, et Aristobolo xander. Alexander vero moriens reliquit superstites filios duos, Aristobolum et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram mitteretur. Illa Hyrcanum patri substituit in snioris aetatis praerogativam, Aristobolo fratri nihil publicorum committens officiorum. Post Alexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, et demum Hircanus sacerdotium ei dimisit. Postea vero idem Hircanus excitatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit facti poenitens, ac demum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem regem debellaturus advenerat, querioccasione idem Pompeins consul Romanorum urbem Jerosolymam expugnavit, et templum polluit, et Aristobolum po
Abbreviated transcription (Latin):
& sac̃dos de regũ atq pontificũ
genere carnẽ assumens uenit
mundo salutarẽ afferens fidẽ i
qͣ popłm gentilẽ atq uidaicũ
scĩ ficando s̃ conet teret & unire.
Natꝰ ẽ. aut̃ sua ordinatissima dis¬
tributioe anno memorati regs
qͣt᷑ millesimꝰ non gentesimꝰ &
quinqͣgesimꝰ pͥmus. Porro sicut
beatꝰ maximꝰ insermone de pas¬
cha testat᷑. & quẽ ad modũ gͦci
caculatores cõputant ẽ. qͥnqͥs
millesimꝰ. qͣdringentesimꝰ. sepa¬
mus. Deniq notandũ ẽ quia ꝑ qua¬
tuor mundi cardines. ꝑsuccedentu¬
tẽꝑa quattuor regnoꝵ pͥncipatus.¬
fuere distinctis gͣdib eminenteᷤᷤ.
Babiloniũ scilic& aboriente. & a
meridie carthaginiense. & a sep¬¬
tẽtrione macedonicũ. qđ grecoꝵ¬
int̾ pͥmũ atq nouissimũ .i. inter
babiloniũ & romanũ. qͣsi inter

Expanded text:
 sacerdos de regum atque pontificum genere carnem assumens, venit mundo salutarem afferens fidem, in qua populum gentilem atque Judaicum sanctificando sibi connecteret et uniret. Natus est sua ordinatissima distributione anno memorati regis quater millesimus nongentesimus et quinquagesimus primus. Porro sicut beatus Maximus in sermone de Pascha testatur, et quemadmodum Graeci calculatores computant, est quinquies millesimus quadringentesimus septimus. tuor mundi cardines, quatuor regnorum principatust, distinctis gradibus eminentes, ut Babylonium regnum ab oriente, a meridie Carthaginense, a septentrione Macedonicum, ab ointer primum et novissimum, id est, inter Babylonium et Romanum, quasi inter
Abbreviated transcription (Latin):
u. milia .xͦi. Io sedech qͦq de genere
aaron sac̃ dotẽ qͥ fuerat cũ patrib
ad ductꝰ redire mandaũ. ut ritus
ueteris sollepnitatis ꝑ assueti sa¬
cerdotis scientiã reformaretur.

Expanded text:
permisit. Josedech quoque de genere Aaron sacerdotem, qui fuit cum patribus abductus, redire mandavit, ut ritus veteris solemnitatis per assueti sacerdotis scientiam reformaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
der bella cũ p̃fectis darii. quosiã
ñ tã armis ꝗ noĩs sui t̾rore suꝑaũ.
Iã enĩ milites alex andri ꝑsicũ q.¬
aurũ & totiꝰ orientis opes qͣsi suã
p̃dã ducebant. nec belli ꝑiculoꝵq
s diuitarũ meminerant. Phȩcaut̃
dariꝰ cũ qͣdringentis milib pedituĩ
&centũ milib eqͥtũ inaciẽ ꝓcedit
Occurrit ei alexander & cõ mittit᷑
p̃liũ ingentib animis. In eop̃lio
ut̃q rex uulnerat᷑. & tã diu cer¬
tam̃ anceps fuit qͦ ad fugeret
dariꝰ. Ex inde magna cedes ꝑsa¬
rũ secuta ẽ. Cesa enĩ st̃.ixͦ. unũ

Expanded text:
uos jam non tam armis quam nominis sui terrore superavit. Jam enim milites Alexandri Persicum aurum, et totius Orientis opes quasi suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. Posthaec autem Darius cum quadringentis millibus peditum, et centum millibus equitum in aciem procedit. Occurrit ei Alexander, et committitur praelium ingentibus animis. In eo praelio uterque rex vulneratur, et tandiu tamen anceps fuit quoad fugeret Darius. Exinde magna caedes Persarum secuta est, caesa enim sunt sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
planitie sita: & castroꝵ facie menib
parib ꝑ qͣdrũ disposita. Muroꝵ uͦ
eiꝰ latitudo: erat cubitoꝵ qͥnqͣginta.
bat. & extrinsecꝰ ꝑcircuitũ fossa
late patens: uice annis circũ flu¬
ebat. Ars aut̃ quȩ intꝰ in misiebat.

Expanded text:
planitie sita, et castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. Murorum enim latitudo erat cubitorum quinquaginta, bat, et extrinsecus per circuitum fossa late patens vice amnis circumfluebat. Arx autem, quae intus eminebat,
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ ẽ. Et int̾ castroꝵ captiuos
captaẽ darii mat̾ & uxor eadẽq
it. Illas tam̃ alexander haberi
ap̃se ut reginas p̃cep̃. filiabq ñ
sordidius matrimoniũ dignita.¬
te patris spare iussit. Pꝰ hiȩc aut̃
dariꝰ ingrãm uictoris alexan¬
der aureis uincit᷑ catenis a cog.
alexander more regio sepeliuit.
Sicq psarũ regnũ cessit in potes.¬
tatẽ macedonũ. pꝰꝗ steterat ꝑan.
expugnaũ. & alexandriã suꝑ
ãnẽ thanaĩ edificaũ. & uudiã ex.¬
petut: ut ultimo orientis ocea.
i lybo ipi sui fines t̃minar&
Ubi cũ poro ipsiꝰ gentis rege for¬
tissimo eqͦ uectꝰ singulari certa¬
mine dimiauũ. S eccisoderectus
eqͦ. c̃ cursu satellitũ suoꝵ mortẽ euasit.
Subactis deniq om̃ib orientis gen.¬
tib usq ad flum̃ indũ. & ad occennũ.
statuit remeare retrorsũ. Uerũ cũ
dariũ regẽ annis tantũ qͥnq suꝑ

Expanded text:
ventum est, et inter castrorum captivos capta est Darii mater, et uxor, ejusdemque it. Illas tamen Alexander haberi apud se ut reginas praecepit, filiabus non sordidius matrimonium dignitate patris sperare jussit. Post haec autem Darius in gratiam victoris Alexandri aureis vincitur catenis a cognapus Alexander more regio sepelivit. Sicque Persarum regnum cessit in potestatem Macedonum, postquam steterat per expugnavit, et Alexandriam super amnem Tanaim aedificavit, et Indiam expetiit, ut ultimo Oceani limbo imperii sui fines terminaret. Ubi cum Poro ipsius gentis rege fortissimo equo vectus singulari certamine dimicavit, sed occiso dejectus equo concursu satellitum suorum mortem evasit. Subactis deinde omnibus Orientis gentibus usque ad flumen Indum et ad Oceanum, statuit remeare retrorsum. Verum, cum Darium regem annis
Abbreviated transcription (Latin):
suũ muro ãplexa. tota pene mari
cigebat᷑ absq faucib quȩ cribus
milib passuũ aꝑiebant᷑. Por rohic
locꝰ murũ .xx.pedes latũ habe̾at
saro qͣdrato in altitudinẽ cubitoꝵ
erat ãplius quã duo milia passinĩ
tenebat. Ex una parte murus cõ¬
micus erat urbi & byrse ĩ mnens

Expanded text:
suum muro amplexa, tota pene mari cingebatur atque faucibus, quae tribus milibus passuum aperiebantur. Is locus murum XXX pedes latum habuit saxo quadrato, in altitudinem cubitorum erat, paulo amplius quam duo milia passuum tenebat. Ex una parte murus communis est urbis et Byrsae, imminens
Abbreviated transcription (Latin):
pli edificatio qͣdragesimo sexto
Unde iudei dño euangelico ser¬
mone dixisse referunt᷑. Qdra¬
guita & sex annis edificatũ ẽ. tẽ.¬
plũ istud. & cet̾a. Pariouͦ xerxes
esdras scriba legis di ascendit
ferens ad tẽplũ dñi sacͥs pecuni.
na desusis castro. anno regni ee.
xerxes qͥ in exercitu suo septingen¬
ta milia armatoꝵ. & de auxiliis
trecenta milia greciã expug.¬
naturus legit᷑ habuisse. Naues
ȩtiã rostratas mille ducentas.
& honerarias tria milia. S tanto
agmini dux de fuit. Nã sẽꝑ inp̃¬
uo postremꝰ: & in fuga pͥmꝰ xerxes
ante exꝑim̾tũ belli opib magni
fretus. montes inplanũ exeqͣba.
& maria pontib honerabat. &
inm̃sas aqͣrũ uoragnies ꝑmeabiles
faciebat. S ubi ad angustias termo¬
pilarũ ꝑuenit. qͣ introitꝰ ingretia
patet. turpit̾ ẽ. deiuctus. Et cũ in.¬
Deficiente itaq cotidie regis ma¬
regni adductꝰ. uesꝑi cũ septẽ ro¬
bustissimis filus regiã in gressꝰ eũ¬

Expanded text:
aedificatio templi, quadragesimo sexto Unde Judaei Domino in Evangelico sermone dixisse referuntur: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum istud, etc. Dario successit Xerxes o Esdras scriba legis Dei, ascendit ferens ad templum Domini pecunias na de Susis castro, anno ejusdem Xerxes, qui in exercitu suo septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia Graeciam expugnaturus legitur habuisse. Naves etiam rostratas mille ducentas et onerarias ad tria millia; sed tanto agmini dux defuit, nam semper in praelio postremus, et in fuga primus Xerxes ante experimentum belli opibus magnis fretus, montes in planum exaequabat, et maria pontibus onerabat, et immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua introitus Graeciam patet, turpiter est devictus, et cum deindeficiente cotidie regis maregni adductus cum septem robustissimis filiis regiam vespe
Abbreviated transcription (Latin):
xerat usq ad annũ septua gesimũ
captiutatẽ uideoꝵ ee̾ soluendã:
ex hiberi fecit iti m̾sa sua sacͣ uasa
Nã anteq illucescer&: extinctꝰẽ.
& cresus rex cũ aliis regib multis

Expanded text:
xerat ad annum septuagesimum captivitatem Judaeorum esse solvendam, exhiberi fecit in mensa sua vasa sacranam antequam illuceret exstinctus est, et Croesus rex cum aliis r
Abbreviated transcription (Latin):
Nicetas & ĩybreas. & t̃heodorus. & P lution nobilissimi¬
artis rethoricȩ grece p̃ceptores habentur.
Cleopatra & Antonius semet interficiunt. & Egyptꝰ fit Romana ꝓuncia: quã pͥmꝰ
tenuit Gaius Cornelius Gallus. de quo uirgilius scribit in ẜucolicis.
Irtorius medicus Augusti post acciacam uictoriam naufragio periit.

Expanded text:
Nicetes, et Hibreas, et Theodorus, et Plution nobilissimartis rhetoricae Graeci praeceptores habentur. 15 Cleopatra et Antonius semet interficiunt, et Aegyptus fit Romana provincia, quam primus tenuit Caius Cornelius Gallus, de quo Virgilius scribit in Bucolicis. annis 295. Artorius medicus Augusti, post Actiacam victoriam naufragio perit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiII Gregoriꝰ papa celebrata synodo symoniacos anathema¬
tirauit. uxoratos sacerdotes a diuino officio remouit. & laicis missã eoꝵ audire int̾clixi
xuiiiixu uiiii Henricꝰ imꝑator saxones gͣuissimo prelio uincit. eosqi
iterata expeditione ꝑurgens: cunctos eoꝵ pͥncipes. epos. duces. comites. cetosq potentes
ad deditionẽ coegit. Hungari contͣ imꝑatorẽ rebellant. regemq suum Salomonẽ¬

Expanded text:
 Gregorius papa celebrata synodo symoniacos anathematizavit, et uxoratos sacerdotes a divino officio removit, et laicis missam eorum audire interdixi 9. Heinricus imperator Saxones gravissimo prelio vincit, cosque iterata expeditione perurgens, cunctos eorum principes, episcopos, duces, comites ceterosque potentes, ad deditionem coegit. Ungari contra imperatorem rebellant, regemque suum Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
Italicus Ludouici ĩꝑatoris exeicitꝰ classe in Africam transuectꝰ. ꝯserto prelio mag
N Wasconia annona de celo pluit frum̃to similis: sed grana breuiora habens.
Corpora scõrum ualentini & Genesii in Angiam monasterium translata sunt.
XU UIIIContͣ ludouicũ imꝑatorẽ cõmotio & simultas filioꝵ eiꝰ & opti¬
matum exorit᷑. Hoc anno qui ẽ annꝰ ab iuitio mundi quadrimillesimꝰ octingent¬

Expanded text:
Italicus Ludowici imperatoris exercitus classe in Africam transvectus, conserto prelio magnam Afrorum stragem fecit. In Wasconia annona de caelo pluit, frumento similis, sed grana breviora et rotundiora habens. Corpora sanctorum Valentini et Genesii in Augiam monasterium translata sunt. 829. 15. 8. Contra Ludowicum imperatorem commotio et simultas filiorum ejus et optimatum exoritur. Hoc anno, qui est annus ab initio mundi 4888, finitur n
Abbreviated transcription (Latin):
facta equlat᷑ beatȩ uitȩ testimonio & merito. Hic se ep̃m ꝓ captiuo filio pauꝑis
uiduȩ inseruitutẽ barbari abdixit. s diuinitꝰ ꝓditꝰ qͥs eẽt: multos captiuos
lib̾tati restituit. Hoc tpr̃e in Italia Sisuimꝰ. Martyriꝰ. & Alexander a gentilibꝰ
martyritant᷑. quoꝵ corpora cum mediolanũ deferrent᷑ cecus ꝑ eos illuminat᷑.
dicens se illuc ꝑuisum directum eẽ ab Ambrosio ep̃o. dicente se in hoꝵ mr̃m osp

Expanded text:
ito. Hic se episcopum pro captivo filio pauperis viduae in servitutem barbari addixit; sed divinitus proditus quis esset, multos captivos libertati restituit. Hoc tempore in Italia Sisinnius, Martirius et Alexander a gentilibus martirizantur. Quorum corpora cum Mediolanum deferrentur, cecus per eos illuminatur, dicens, se illuc per visum directum esse ab Ambrosio episcopo, dicente, se in horum martyr
Abbreviated transcription (Latin):
potentia. Tattonẽ Waccho ꝑemit. & ipse .uiiiꝰ. regnaũ. filiũq suũ Waltarith sucressore¬

Expanded text:
potentia. Tattonem Wacho peremit, et ipse octavus regnavit, filiumque suum Walthari successorpotentia. Tattonem Wacho peremit, et ipse octavus regnavit, filiumque suum Walthari successor
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃a ꝓpt̃ ignorantiam ignoratã historice narrationis distinctinctionem nondum
attigimꝰ: iam nc̃ narrationẽ eoꝵ ordiamͣ. & paulatĩ ad plenam & distinctam eoꝵ hi¬
storiam ascendere nitam᷑. Hoꝵ ut diximꝰ post Ibor & agion pͥmꝰ fuit rex Agelmundꝰ
sccs Lamissio. sic dictus quod a Lama idest uoragine fuit extractus. Nam mat̾ eiꝰ
septẽ uno partu enixa cum eos in piscinã ꝓiecisset. & rex Agelinundꝰ iter faciens eos
hasta reuolueret: is hastam eius firmit̃ tenuit. & ab eo nutritꝰ eo uirtutis ꝓcessit.
ut in regno ei succedet. & necem eiꝰ in bulgares ultus sit. Letu t̃ciꝰ. Hildeoch quarfꝰ.
budeoch qͥntꝰ fuit. E x qͦ gͦ in Rugilam ꝓfecti st̃: usq ad annos .xl. talis fuit reꝵ
tauere. Sub Tattone septimo rege in campis affeld habitauere. Ubi t̾cio anno
Rodulfo heruloꝵ rege ꝑempto. & regno heruloꝵ destructo: Langobardoꝵ creuit

Expanded text:
ra propter ignoratam hystoricae narrationis distinctionem nondum attigimus. Jam nunc narrationem eorum, ordiamur, et paulatim ad plenam et distinctam eorum hystoriam ascendere nitamur. Horum, ut diximus, post Ibor et Agion primus fuit rex Agelmundus, secundus Lamissio, sic dictus, quod a lama, id est voragine, fuit extractus. Nam mater ejus septem uno partu enixa, cum eos in piscinam projecisset, et rex Agelmundus iter faciens eos hasta revolveret, is hastam ejus firmiter tenuit et ab eo nutritus, eo virtutis processit, ut in regno ei successerit, et necem ejus in Bulgares ultus sit. Lethu tertius, Hildeoch quartus, Gudeoch fuit quintus. Ex quo ergo in Rugilant profecti sunt, usque ad annos 40, talis fuit rerutavere. Sub Tattone septimo rege in campis Asfeld habitavere; ubi tertio anno, Rodulfo Herulorum rege a Tattone perempto et regno Herulorum destructo, Langobardorum crevit
Abbreviated transcription (Latin):
Cometes apparuit tota saschali ebdomada. Harwich
Nordanimbroꝵ cum mille pene nauib uenit in angliam regnaturꝰ. & in urbe
Eboraca plusquã mille laicos. centũ prb̃ros de Anglis occidit. sui Araldus rex An¬
glorum eum septem legionib suꝑueniens: eum cum multis occidit. Interĩ
Guillermꝰ comes Northinamannoꝵ cum fr̃ancis in Angliam intrat. & conserto
cum Anglis prelio: Araldum cũ multis milib ꝑinit. & regnat in Anglia anñ xxui

Expanded text:
Cometes apparuit tota paschali ebdomada. Harwich rex Nortdanymbrorum cum mille pene navibus venit in Angliam regnaturus, et in urbe Eburaci plus quam mille laicos, centum presbiteros de Anglis occidit. Cui Aroldus rex Anglorum cum septem legionibus suGuillelmus comes Normannorum cum Francis in Angliam intracum Anglis prelio, Araldum, cum multis milibus perimit, et regnat in Anglia anni
Abbreviated transcription (Latin):
onefaciꝰ &omanȩ eccłiȩ.xlꝰ. p̃sidet. Contͣ hc̃ Bonefaciũ ordinato sulalio. & ꝓħ
dissidente ȩccłia: ambo ussu honorii Augusti urbe eg̾diunt᷑. & sic reꝓbato
sulalio. ussu Augusti Bonefaciꝰ qͥa pͥmꝰ ordinatꝰ fuerat sedi apłicȩ restituit᷑
Hic decreuit ut nulla mulier aut monacha pallam sacratã altaris ꝯtingeret
aut lauaret. aut incensum ponẽt. & ut seruꝰ ł obnoxiꝰ curiȩ. aut cꝰlibr rei cłicꝰ ñ¬

Expanded text:
 Romanae aecclesiae presidet. Contra hunc Bonefacium ordinato Eulalio, et pro hoc dissidente aecclesia, ambo jussu Honorii augusti Urbe egrediuntur; et sic reprobato Eulalio, jussu augusti Bonefacius, quia prior ordinatus fuerat, sedi apostolicae restituitur. Hic decrevit, ut nulla mulier aut monacha pallam sacratam altaris contingeret aut lavaret, aut incensum poneret; et ut servus vel obnoxius curiae aut cujuslibet rei n
Abbreviated transcription (Latin):
Dc̃s Srlmarꝰ ꝑ int̾uentum Bildulfi pͥncipis Robiense cenobium a sipino pͥncipe
ad igendum suscepit. Synodꝰ Aquileiȩ facta qͥntam uniu̾salem synodum a Iu¬
stintano ĩp̃atore & uigilio papa sonstantinopoli celebratam susciꝑe diffidit. quam
Seigiꝰ papa salubrit᷑ redauguit: & ad ocordiam reducit. Sc̃s Lamb̾tus spinum
pͥncipem inerepare ausus quod pelicem Alpaidem plectrudi suȩ legitimȩ urori siꝑ
duerit: a Didone frẽ ipsius Alpaidis leodii martyritat᷑. & ĩruecti tumulat᷑. eiq set̃¬
qui &. h̃beriꝰ Leone ab ĩpio pulso. eiq naso absciso & in custodia retruso: ĩꝑat anũ .u¬

Expanded text:
cis Lobiense coenobium a Pipino principe ad regendum suscipit. Synodus Aquileiae facta quintam universalem synodum a Justiniano imperatore et Vigilio papa Constantinopoli celebratam suscipere diffidit; quam Sergius papa salubriter redarguit et ad concordiam reducit. Sanctus Lambertus Pipinum principem increpare ausus, quod pelicem Alpaidem suae legitimae uxori Plictrudi superduxerit, a Dodone fratre ipsius Alpaidus Leodii martyrizatur, et Trajecti tumulatur, eique squi et Tiberius, Leone ab imperio pulso eique naso absciso et in custodia retruso, imperat an
Abbreviated transcription (Latin):
eemias hebreus: minister uinariꝰ Artarxersis regis. concedente sibi dño suo. uicesi
mo eius anno de Babylone uenit in Iudeam: & .xxͦx.iiͦ. anno. muros. urbemq
filius suus. qui tempore Alexandri Macedonis fuit: opus fuisse completum.
eemiam qui muros serusalem construxit: consuminasse opus tricesimo anno
Artarxersis regis ꝑsarum Etras memorat. Si quis autem ab hoc tempore. Lxxx.
eas in regno Neronis expletas. sub quo obsideri Ierłm cepta. scdo pꝰea uespasiani an¬
Ca uero quȩ post hȩc apud eos gesta sunt: exhibeo de libro Machabeoꝵ. & Iosephi.
& Affricani scriptis: quȩ deinceps uniuersam historiam usq ad Romana tem¬
& hyppocrates medicus. Gorgias. Hyppiasq & ꝓdicus. & teno. &¬
Parmenides phylosophi insignes habentur. Euripides quoq łra¬

Expanded text:
eemias Hebraeus, minister vinarius Artaxerxis regis, concedente sibi domino suo, 20 ejus anno de Babylone venit in Judaeam, et 32 anno muros, urbemque filius suus, qui temporibus Alexandri Macedonis fuit. Huc usque Hebraeorum eemiam, qui muros Hierusalem construxit, consummasse opus tricesimo secundo anno Artaxerxis regis Persarum Esdras memorat. Si quis autem ab hoc tempore septuaginta eas in regno Neronis expletas, sub quo obsideri Hierusalem est coepta, secundo postea Vespasiani anea vero quae post haec apud eos gesta sunt, exhibemus de libro Machabaeorum, et Josephi, et Africani scriptis, qui deinceps universam historiam usque ad Romana temt Hippocrates medicus, Gorgias, Hippiasque, et Prodicus, et Zeno, Parmenides philosophi insignes habentur. Socrates, qui