comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et utiq fecit. Suggestione utiq peceauiti qr
tẽptatio p̃cessit: ex qͣ in m̃de eiꝰ orta ẽ eladio
ꝙͣ peccatũ oꝑis secutum ẽ: et pena pecẽ¬
Que fuit elatio mulietis.

Expanded text:
. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum operis secutum est, et poena peccaQuae fuit elatio mulieris.
Abbreviated transcription (Latin):
petict. Ut m̃bris formã ꝑ̃beret
Iuimenti curbatõne clamandi ad dnñ
ꝑ sudiciendi uolinitatẽ suã diume uolũ¬
tat. at si pulsante molestia. turbent᷑
ꝑ eiusd̾ amonitõne. orent. s si neq̃unt

Expanded text:
petiit? Ut membris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
liori ꝙͣ pot̾ confiteatur. ⁊ si ꝑcem̃ occul¬
tum esti susficiat referre in notieiam sa
domũ in noticiã portata. Intꝰ resuscitau̾
ꝙ intꝰ inuenit. relictis solis petͦ ⁊ iacobo
fig̾alit̾ ꝯtinentur sac̾dotes ecͤe. Quos
autẽ exͣ inueniti adu̾tend̾ ÷ quouͦa susci¬
tauit. Flebat enĩ turba pꝰ filiũ uidue.
aleuit marcha ⁊ maria. supplicantes peo
fr̃e. Flebat ⁊ turba mariã secuta in qͦ
docem᷑ publice peccantib ñ ꝓpriũ s eceͤ¬
ẽẽ. ⁊ ad ecͤc unutatẽ tende. Nisi enĩ.
unitas ec̾c succ᷑rat. nͥ qd̾ dẽẽ ꝑcc̃ori sua
orõne compleat. de manib: non eripiet᷑
anima mortui. Credend̾ ẽ .n. qd̾ om̃s ecͤc¬

Expanded text:
liori quam potest confiteatur. CAPUtum est, sufficiat referre in notitiam sacdomum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium viduae; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docemur, publice peccantibus non proprium, sed Ecce unitatem tendere. Nisi enim esiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est enim quod omne
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tificatũ p̃missis testimoniis. qd̾ ñ sussic̃
confit̾i soli do. sñ sac̾dote. nͥ uere humilis
⁊ penitens si non dessd̾at. ⁊ reqͥrat iuds¬
cũi sae̾dotis. Sed nũqͥd eque ualet alic̾
confit̾i socio. uł ꝓximo suo: saltem ꝯde
dotib cõcessit deus potestatẽ ligandi et
soluendi. ⁊ iͥo quib ipĩ dimietũt. ⁊ d̾s
dimitit. si tñ desu̾it sac̾dos. ꝓximo ł sociõ¬

Expanded text:
tificatum praemissis testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo suo, saltem cum dotibus concessit Deus potestatem ligandi atque solvendi; et ideo quibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen defuerit sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
ut inueniat gram quenit sac̾dotẽ. qui
sciat ligare ⁊ solu̾e. ne cum negligens cͥca
se extitit negligat᷑ ab iuo. qui misericor¬
dit̾ monet ⁊ petit ne ambo infoueã cadẽt.
ꝗͣ stultꝰ euitare uoluit. Tantaq uis con¬
Ressionis ẽ ut si deẽ sacerdos conateatur

Expanded text:
ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteat
Abbreviated transcription (Latin):
usyam uocant. siout enim ab eo quod est sa¬
ꝑe dcã est sapr̃ã. et ab eo quod est serre dicta
est scĩã. ita abeo quod est esse. dcã est essentia.
et quis magis est. qͣm ille qui dixit famło
suo moysi. ego sum qui sum et dioes filus istł
qui est qͥ misit me ad uos. ip̃e uere ac ꝓpͥa¬
essentia dr᷑. cuiꝰ essentia non nouit p̾t̾itum l
ait. deus solus qui exordrum non habet ue¬
uere est: qr in ꝯmutabilis est: qͦsi nõ sunt: qͥ
inutabilia sunt. de quo enim dr᷑ . fuit nõ
est. ⁊ de quo di ͨͦ . erit ñd̾ est. deus autem tã¬
tũ est. qui ñ norat fuisse. uł fut᷑m esse
Solus gͥ deus uere est cuiꝰ essencie ꝯꝑatũ

Expanded text:
οὐσίαν vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse vere ac pessentia, cujus essentia non novit praeteritum, vel ait: Deus solus qui exordium non habet, veere est, qui et incommutabilis est, quasi non sunt quae mutabilia sunt. De quo enim dicitur, fuit, non est; et de quo dicitur, erit, nondum est. Deus autem tantum est, qui non novit fuisse vel futurum esse. Solus igitur Deus vere est, cujus essentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ritum. qr auctꝰ eiꝰ est m̾itum. Si tamen
adsit caritas. sine qͣ necͤ cdere nec spare m̾i¬
tum est uite. Uñ apꝑet uere qͥa caritas
et sc̃ificat. ut aĩa informetur et scĩficet᷑

Expanded text:
ritum, quia actus ejus est meritum; si tamen adsit charitas sine qua nec credere nec sperare meritum est vitae. Unde apparet vere, quia charitas et sanctificat, ut eis anima informetur et sanctificet
Abbreviated transcription (Latin):
timor. qui ei ꝑp̃auit loc̃. qͣntũ .n. ula c̃sait
ille decrescit. ⁊ qͣntũ illa fit int̾ior. timor
pesutͦ foras. Maior caritas. minor timor.
mtñor caritas. maior timor. Si aũ nullꝰ
ẽ timor: ñ ẽ tũ qͣ intret caritas. Similit᷑¬

Expanded text:
timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras; major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus est timor, non est qua intret charitas, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qr᷑ ut hꝰ fortitudo minꝰ pͣdens sit̃. uc ꝑ ħ ne
fortitud̾ie eqͣles sunt. qr ÷ illiꝰ fertitudo
prudentior. atq ita de cet̾is uͥtutib inue¬
nies si om̃c ead̾ ꝯsid̾atõne ꝑcurras. Ex huᷤ
clarescit om̃s uirtutes ñ modo ẽe conexai

Expanded text:
r ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quia est illius fortitudo prudentior; atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Ex his clarescit omnes virtutes non modo esse connexas,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sentiant asfectib. ⁊ alłꝰ illummat᷑
ampliꝰ. aliꝰ minꝰ. aliꝰ oĩo caret lumiẽ. ꝑfecto
ut qͥsq illustratõne pre caritatis assectꝰ ẽ
in alio actu mag̃. ĩ alio actu ainꝰ. ĩ alio¬
nich̾. Sic dici pot̃ ħere aliam. ⁊ aliã ñ here ⁊

Expanded text:
quod sentiantur affectibus, et alius illuminatur amplius, alius minus, alius omnino caret lumine; profecto ut quisque illustratione piae charitatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in aliqnihil; sic dici potest habere aliam, aliam non h
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sñ confessione oris. ⁊ satisfatõne pene
ext̾ioris. pcc̃a delentur. ꝑ contͥctionẽ ⁊ humi¬
se confessur̃: deus dimaccit qr ibidem con¬
fessio cordis ꝑ si nõ oꝑͣis. ꝑ qͣm aĩa int̾ius
mundatur a macła ⁊ contagio  pcci ꝯmi¬
ssi. ⁊ debitũ et̾ne mortis relaxat᷑. Illa gͦ q̃
suꝑiꝰ dcã sunt de confessione. ⁊ pnĩa. uł

Expanded text:
ne confessione oris et solutione poenae exterioris peccata delentur per contritionem et humise confessurum, Deus dimittit, quia ibi est confessio cordis, etsi non oris, per quam anima interius mundatur a macula et contagio peccati commissi, et debitum aeternae mortis relaxatur. Illa ergo quae superius dicta sunt de confes
Abbreviated transcription (Latin):
uat. S illa dix̃ augꝰ. pp̃ illos qͥ penitẽciã
usq infinẽ uite ꝓtͣhunt. ⁊ tunc ñ ex am
ore denudent᷑ penit̾e s timuore mortis. qͣi
non pot̃. arbitͥi enĩ querit lib̾tatẽ. ut dełe¬
possit cõmissa nõ neccĩtatẽ. Caritatẽ nõ tm̃¬
tis. qͥa nõ in solo timore uiuit homo. Qͣm.
gͦ sero penitet oportet nõ solũ tim̾e iudi¬
cem s dilig̾e. qr sñ caritate nemo pͦ sal¬

Expanded text:
am usque in finem vitae protrahunt; et tunc non ex Dei amore videntur poenitere, sed timore mortis, quasi non potest. Arbitrii enim libertatem quaeommissa; non necessitatem, sed charitatem; non tanquia non in solo timore vivit homo. Quem ergo sero poenitet, oportet non solum timere judicem, sed diligere; quia sine charitate nemo sal
Abbreviated transcription (Latin):
um aũ hus
de caĩs fc̃ã sic mulier de uiro. nõ
de qͣlib ꝑte corꝑis uirr s de lat̾e eiꝰ forma¬
ca est. ut ostend̾etur qr i odsotoiũ cãbat᷑
drlectionis. ne farte si fuisse de capite ui¬
da. aut si de pedib ad su̾itutẽ subierenta
Quia gͥ uiro nec dña. nͨ ancilla ꝑabat ᷑
s socia. nec de capite. nec de pedib. s de
lat̾e fua̾t ꝓducenda. ut iuxͣ se ponẽdom
cognosd̾et. ꝙͣ de suo lat̾e̾ sũptam didiciss.¬

Expanded text:
um autem his de causis facta sit mulier de viro, non de qualibet parte corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite da; aut si de pedibus, ad servitutem subjicienda. Quia igitur viro nec domina, nec ancilla parabatur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didiciss
Abbreviated transcription (Latin):
homĩẽ Oẽ qd̾ iñ humanis corꝑib nat᷑a¬
liter est descenditq apͥmo ꝑente: lege ꝓpaga¬
tionis. et inse actum et multiplicatũ est Iul¬
ia ex tenori sub̾am id transeunte. et ip̃m ĩ
futuro resurget. fomentũ quid̃ ħt a cibis s
nori cõuertunt᷑ cibi in humanã sub̾am s. ꝑ
adam modic qͥd de sub̾a sua in corꝑa filioꝵ: qñ
eos ꝓcreauit i. aliqͥd modic̃ de massa sub̾e eiꝰ¬

Expanded text:
homine omne quod in humanis corporibus natuliter est, descenditque a primo parente lege propagationis, et in se auctum et multiplicatum est, nulla exteriori substantia in id transeunte, et ipsum in futuro resurget. Fomentum quidem habet a cibis, sed non convertuntur cibi in humanam substantiam,Adam modicum quid de substantia sua in corpora filiorum, quando eos procreavit, id est, aliquid modicum de m
Abbreviated transcription (Latin):
simoniacis ordinant᷑. alii simoniãce a nõ
moniace ordinantib uł ordinantis᷑ de si¬
moniacis simoniace. qui symoniacis ⁊
simoniacis ñ simoniace. a simoniacis. Si¬
moniaci simoniace ordinati. ł ordinatoreᷤ
scd̾m canones. ꝯꝓͥo gͣdu decidant. simoni¬
aci etiã simoniace a simoniacis ordinati
similr ab osfõ remoueant᷑. Simoniacos uͦ
ñ simoniace a simoniaeis ordinatos. mise¬
ricordit̾ ꝑ manꝰ ĩpositõnẽ ꝓ tẽꝑis necc̃ĩtate
de hiis qui ordinant᷑ a simomacis ignorã¬
tes eos ẽẽ simomacos. hos fac̃ simoniacos
nõ reatꝰ cͥmĩs. s ordinatio symoniaci alexãd̾¬

Expanded text:
simoniacis ordinantur; Alii simoniace a non smoniace ordinantibus vel ordinatis, et de simoniacis simoniace a non simoniacis, et de simoniacis non simoniace a simoniacis. Simoniaci simoniace ordinati vel ordinatores, secundum canones, a proprio gradu decidant. Simoniaci etiam simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordinatos, misericorditer per manus impositionem pro temporis necessitate de iis, qui ordinantur a simoniacis, quos ignorabant esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci. De
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ c̾. uͥ dat intelligi. qd̾ alicui ad̾o dimi¬
itunt᷑ pocĩs: nõ diligẽti inimic̃. si tñ fr̃ĩ
roganti. qui nise petcauit dimittit s
cũ pcc̃a ñ diuitant᷑ alicui adulto nͥ ca¬
ritatẽ hãnt seqr᷑ ut caritadẽ ħ̾ati quiñ

Expanded text:
 etc., ubi dat intelligi quod alicui a Deo dimittuntur peccata non diligenti inimicum, si tamen fratri roganti qui in se peccavit, dimittit. Sed cum peccata non dimittantur alicui adulto, nisi charitatem habeat, sequitur ut charitatem habeat qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Mmorib uͦ: inconsiliũ. In p̃ceptũ uͦ eos
dilig̾e. qui nicħ mali fecerunt eis ⁊ mi¬
inimicos. Qui sensui attestant᷑ suꝑiꝰ posi¬
te auctoritates ⁊ alio multe. Illud uͦ au¬
gͦi. nouissime positũ de ꝑfecta caritate

Expanded text:
minoribus vero in consilium. In praeceptum vero, eos diligere qui nihil mali fecerunt eis, et iniinimicos; cui sensui attestantur superius positae auctoritates, et aliae multae. Illud vero August. novissime positum, de perfecta charitate
Abbreviated transcription (Latin):
dcã est. in ilio exoidito conditõnis pͥma¬
die. et formam ꝯfusionis hũit. et nõ
h̾uit formam distinctõnis ⁊ disc̾tionis douͦ
pͦea formaret᷑ atq distinctas reciꝑet spẽsu
ita sp̃ualis ⁊ angłica natura in sua ꝯditõe
scd̃m nat᷑e ħitun formata fuit. ⁊ tñ illã
qͣm pꝰea ꝑ amorẽ ⁊ ꝯu̾sionẽ: ac̾ãtore suo
acceptura. erat formam non hũit: set
erat infornus sine illa. Uñ auoꝰ. multi¬
plit̾ exponens. p̃missa u̾ba geñ. ꝑ celũ
dicit᷑ indelligi informem nat᷑am spũał
corꝑalem matiam. sine oñi qͣlitate q̃
aꝑꝑet in mat̾ia formata. Ꝙ mͦ¬

Expanded text:
s in illo exordio conditionis primariae et formam confusionis habuit, et non habuit formam distinctionis et discretionis, donec postea formaretur atque distinctas reciperet species, ita spiritualis et angelica natura in sua conditione secundum naturae habitum formata fuit; et tamen illam quam postea per amorem et conversionem a Creatore suo acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa; unde Augustpliciter exponens praemissa verba Genesis, per coelum dicit intelligi informem naturam vitae poralem materiam sine omni qualitate quae apparet in materia formata.
Abbreviated transcription (Latin):
de homĩb ⁊ tali sensu dem̃ fore accipi
potest q de homĩb restanmubitur. qd̾
in angłis lapsum ẽ. de quib tot corru¬
erunt. Unde posset fi̾ decimꝰ ordo. ꝓpt̾
quod apłs dicit uestaurari omĩa inxp̃o q̃
redẽptum est humanum genus. de quo
fit reꝑatio rume angłice tñ: nõ nimꝰ
saluaret᷑ horno: et si angłs nõ cecidisset.

Expanded text:
ex hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur, quod de angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt, unde posset fieri decimus ordo. Propter quod Apostolus dicit, restaurari omnia in Christohristum redemptum est humanum genus, de quo fit reparatio ruinae angelicae. Tamen non minus salvaretur homo, quamvis angelus non cecidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cͤatori deo assist̾e quod adext̾iora non
exeunt. Infi̾ores autem tres: ad exte¬
riora mitti. Tres uͦ medios int̾ ittͦsq
ꝯsistere nõ mͦ dignitade ł loco. s ⁊̃ offo̾.¬
qr ꝑceptum diumũ. a supiorib accipi¬
unt. et deferũt ad infi̾ores. Id̾oq c̃
supp̃mi mediis. et medii nnis. ate¬
atq hii hominib p̃cepta dei nũtient
m̾̾to om̃s angelos noĩari debent. et
um. Uł ꝑ om̃s: ñ singłos ordiues. s de
infi̾orib ordinib singłos angelos ꝯp¬
iexꝰ est.

Expanded text:
creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed raeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes angeli nominari debent. Et um; et per omnes, non singulos ordines, sed de inferioribus ordinibus singulos angelos complexus est.
Abbreviated transcription (Latin):
hec qr᷑ utr̃ ꝯcedend̾ sit qd̾ pader ge¬
nuit diumam essentiam. uł quod diuina
essentia genuit filium. uł eẽntia genuit es¬
sentiam. an om̃o non genuit. nͦ genita ẽ
diuina essentia. ad quod cacholicis t̾ctatori¬
b ꝯsentientes dicimꝰ qd̾ nec pater genͣ es

Expanded text:
 sit quod Pater genuit divinam essentiam, vel quod divina essentia genuit Filium, vel essentia genuit essentiam; an omnino non genuit, nec genita est divina essentia. Ad quod catholicis tractatoribus consentientes dicimus quod nec Pater genuit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde si supͣdẽs hꝰ filiũ morientẽ aspiciẽs
ne aiãn ꝑpetuo ꝑire dimit̾cet ũda bap¬
tĩ lauiti ut eũ de potestate mortis eri¬
ꝑet. bñ fecisse laudat᷑. Idoq sue uxori sͥ
iã olĩ legitime sociate ĩpugne d̾ iux̾it
iudicamꝰ man̾e cõuictũ. nͨ ob ħ seꝑari
debere. hus alus q płib auctoᷤ. edocet᷑¬

Expanded text:
s homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ suscipientib uł sub tͥne m̾sionis uoca¬
bło m̾gentib. unda bapt̃ĩ regn̾auit. Sil¬
pnĩa accipimꝰ. ita nr̃i filũ sunti ut in
bapõ suscepti. quoꝵ om̃iũ flagiciosa est
cõmixtio. Ꝙ aũ cõpat̃ ⁊ cõmat᷑ sibi iuĩgi
ali. Ex ꝯcilio maguthensi docet᷑. De eo qd̾

Expanded text:
nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylpoenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo suscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod autem compater et commater sibi jungi ali
Abbreviated transcription (Latin):
qui d̾o. qr bonũ finem dñt eos sibi posui¬
⁊ actõnẽ ꝑusam fore asserunt de bonie
aũ: nulla fit exceptio in p̃missis u̾bis
⁊ uoluntate omĩs actõ. bona. bona ẽ s
nori ornĩs mala uolũtas. eo fine mala
est. nec omĩs mala acto: ex fine et ma¬
la uoluntate est. et om̃is q̃ ħ̾t nalã cau¬

Expanded text:
quia bonum finem dicunt eos sibi posuiet actionem perversam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbet voluntate omnis actio bona, bona est. Sed non omnis mala voluntas ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala est; et omnis quae habet malam cau
Abbreviated transcription (Latin):
ab inmundis m̾etͥb q̃ ditant stupͣ¬
tores rapiat diuicias uit bonꝰ. ut indigẽ¬
tĩb eas. largiatur. Cũ nullũ malũ sit
si ꝓ bono fiat. Quis ħ dicat. nisi qui reᷤ
humanas mores ꝙ conaitur. et leges ib̃¬
uertere. Quod enĩ facmꝰ non dicatur
głose. ut ineo nõ timeatur supplicium
si fꝑet᷑ et p̃mium si semel cõcessimꝰ ĩ mał
actib non qͥd fiat. s arͣ fiat: ẽẽ querẽd̾¬
ia iudrcentur. at iusticia m̾to ꝑunit
eum. qui dicit se se subxͣxisse suꝑflua di¬
uiti. ut p̃b̾et pauꝑi. et falsariũ qͥ alieũ
corrũpit testam̃tũ: ut hus eẽt ħes qͥ fa¬
c̾e̾t elemosmas largas nõ ille qui nullas.
et eũ qui se fecisse adult̾ium ostendit u
ꝑ illam cum qͣ fecrt homĩes amorte li¬
beret. S dicet alicͥs gͦ equandꝰ est. fur.
qͥlib furi qui uoluntate mie furatur
qͥs hoc dix̾it. S hoꝵ duoꝵ. nõ id̾o qͥsꝙͣ
est donus: qr peior est unꝰ. peior estin.

Expanded text:
ab immundis meretricibus quas ditant stupraab immundis meretricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et leges subvertere? Quod enim facinus non dicatur m etiam gloriose, ut in eo non timeatur supplicium, sed speretur et praemium; si semel consenserimus in malis actibus, non quid fiat, sed quare fiat esse quaerendse judicentur? At justitia merito punit eum qui dicit se subtraxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liberaret. Sed dicet aliquis: Ergo aequandus est fur furatur? Quis hoc dixerit? Sed horum duorum non ideo quisquam est bonus, quia pejor est unus. Pejor enim est
Abbreviated transcription (Latin):
intentione quid fiat. S ea que constat
ẽẽ pccã. nullo bone cãe optẽtu nlło qͣi bo¬
no fine. nulla qͣi bona intentõne faciẽ¬
da sunt. Ea qͥppe oꝑa homiñ cũ cãs ha-¬
bu̾int bonas uł malas. nec sunt bona nͦ¬
mala. q̃ nõ sunt ꝑ se ip̃a pec̃a. sic̃ uictun
nerandi. ħ rursus mala sunt. si malas
hañt cãs. uelud si iactancie cã pascitur
pauper. aut lascuue cã cũ uxore cũꝯ¬
bitur. aut filii gn̾antur. nõ ut d̾o sed
sunt. ut furca. stupͣ. plasphemie. qͥs di¬
cat causis bonis ẽẽ facienda ł pocã nõ
aut falsa testimonia ꝓferamꝰ. nõ uñ in¬
nocentes ledantur. s potiꝰ saluent᷑. duo
rona hic sunt: ut mobs alat ͦ. et iino¬
cens nõ pumatur. Aut qͥs dicat adulte¬
rium ẽẽ faciend̾. ut ꝑ illam cũ qͣ fit
hõ de morte lib̾etur. Testam̃ta ⁊̃ u̾a cͦ
non suppͥmimꝰ. ⁊ falsa suppomimꝰ. ne he¬
ditates ħant. qui uichil boni agunt.
bona. nec illa sunt mala. Cur non

Expanded text:
intentione quid fiat; sed ea, quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione facienda sunt. ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint bonas seu malas, nmala, quae non sunt per seipsa peccata: sicut victum nerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pauper, aut lasciviae causa cum uxore concumbitur, aut filii generentur non ut Deo, sed sunt, ut furta, stupra, blasphemiae, quis dicat causis bonis esse facienda, vel peccata non aut: Falsa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur. Aut quis dicat adulterium esse faciendum, ut per illam cum qua fit, homo de morte liberetur? Testamenta etiam vera cur non supprimimus, et falsa supponimus, ne haereditates habeant qui nihil boni agunt, bona nec illa sunt mala? Cur non
Abbreviated transcription (Latin):
delictum. Et delictum fordasse ẽ ut ait¬
pcem̃ est fac̾e̾ malum. Aliud est enim de¬
dinaie a bono: aliud est fac̾e malum. pͦ¬
catum gͦ est ꝑꝑetͣcio mali. delictũ: deser¬
cio boni quod et ipm̃ nomen ostendit

Expanded text:
delictum. Et delictum fortasse estpeccatum est, facere malum. Aliud est enim declicare a bono, aliud est facere malum. Peccatum ergo est perpetratio mali, delictum desertio boni, quod et ipsum ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt ⁊ sunt. et futi sunt. ꝙͣ
angeloꝵ tñ: qr homines decedenti¬
b hominib succedunt. et id̾oñꝙͣ
singłos hant angelos bonos uł malos
ad sui custodiam uł excieiũ deputatoᷤ
Ceterum. siue ita sit siue non. nõ est
dubitand̾ unũ ꝙ̃q ħere angelum. sibi

Expanded text:
et sunt, et futuri sunt, quam angelorum, tamen quia homines decedentibus hominibus succedunt, et ideo nunquam singulos habeant angelos bonos vel malos ad sui custodiam vel exercitium destinatos. Caeterum sive ita sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere ang
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ .s. uel alicuiꝰ aluis. s alius: nori. qr nullus
alius semper fuit. nec patris. qr pater est ini¬
genitus ⁊ amascibił nͭ sui. qi nulla res se ipam̃i
tuit esse filins ec ita mutabilis esse potuit¬

Expanded text:
 non; quia nullus alius semper fuit. Nec Patris, quia Pater est ingenitus et innascibilis. Nec sui, quia nulla res seipsam gituit esse Filius, et ita mutabilis esse potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Utr̃ boni ł mali iusti uł iiusti. cͤati sẽ
angłi. ⁊ an aliqͣ mora fui̾t inrt̾ catõiem
et lapsimi. ł sunt sine mora. in ip̃õ c̾ati¬
onis exordio ceciderunt. Oppiio quordã
drcentiũ angłõs in malicia creados ⁊ sñ
mora ruisse. Putauert̃ .ii. quidam ange¬
arb̃itrio in maliciã declamasse. S in ma-¬
licia adeo fcõs eẽ: si aliꝙͣ fuisse moram
int̾ cͥatõnẽ et lapsũ. s ab micio apostata¬
sse. alios uͦ c̾atos: fuisse pleie beatos.
Qͥ opinionẽ sũam muniũt auictoritate
auoiꝰ. suꝑ. geñ ita dicentis. Non frustͭ
putari pot̃ ab micio tẽꝑis diabolũ ceci¬
disse. nec cũ scĩs angłis paccatũ aliqñ
uxxisse. et ħ̃atum. s mox apostasse. Uñ¬

Expanded text:
 mali, justi vel injusti creati sint angeli; et an aliqua mora fuerit inter creationem et lapsum, vel sine mora in ipso creationis exordio ceciderint. 5. Opinio quorumdam dicentium angelos in malitia creatos, et sine omni mora ruisse. Putaverunt enim quidam angearbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinione super Genes., ita dicentis: Non frustra potest putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatasse; un
Abbreviated transcription (Latin):
ei tamꝗͣ pͥmo fõs sit malus inuidꝰ. et
diabolus nõ uoluntate depͣuatꝰ. hiis
alusq testimoniis. utũt᷑ qui dñt an¬
gelos qui ceciderunt c̾atos malos et
sine mora corruisse. eos qͦ qui ꝑstite¬
uunt ꝑfectos. ⁊ beados fore c̾atos:
astriuint auctoritate augiꝰ. qui suꝑ
geñ. dicit̃. ꝑ celum sigc̃ari c̾aturans.

Expanded text:
am primo factus sit malus invidus et diabolus, nec voluntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt creatos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos vero qui perstiterunt, perfectos et beatos fuisse creatos astruunt auctoritate Augustini, qui super Genes., dic
Abbreviated transcription (Latin):
homine tẽptationis ẽ ordo. et ꝓgiłio: qͣlis
rẽ in pͥmis p̃ressit ꝑentib. Ut enĩ dunc s̾¬
pens mulieri malũ suasiti ipã q ꝯseusit
dem̃ iuro suo dedit. sic q ꝯsũmatũ est¬
pecom̃. ita et nc̃ in nob̾ ꝓsp̾ente ẽ sensu¬
alitatis motꝰ aĩe. ꝓmuliere ifi̾or portio rõ

Expanded text:
homine tentationis est ordo et progressio, qualis tunc in primis praecessit hominibus. Ut enim tunc serpens mulieri malum suasit, ipsaque consensit, deinde viro suo dedit, sicque consummatum est; ita et nunc in nobis pro serpente est sensualis motus animae, pro muliere infer
Abbreviated transcription (Latin):
tas ⁊̃ si eẽnt homĩs pͥmordia nat᷑alia. ne
sic culpandꝰ deus. s laudandꝰ eẽt. S si hec
isset. añ pccm̃ iniuste c̃ eo agi uid̾etur.
Si autem culpam sentiret. Ob ħ sane di¬
cimꝰ illa non fuisse desfectꝰ. uł penas si na¬
tͤaliter hoĩ infuissent. Sĩc̃ non defuit hoĩ¬

Expanded text:
ssent hominis primordia naturalia, nec sic esset culpandus Deus, sed laudandus. Sed si haec isset ante peccatum, injuste cum eo agi videretur, si ante culpam sentiret poenam. Ob hoc sane dicimus illa non fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit ho
Abbreviated transcription (Latin):
neat ⁊ fiat uirtꝰ. an ip̃a elmimet᷑. ⁊ alia
qualitas. que pͥus erat remaneat ⁊ acc¬
essu caritatis uxtꝰ fiat. Ex q¬
Ex quo sensu di

Expanded text:
neat et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia qualitas quae prius erat, remaneat, et accessu charitatis virtus fiat. 6. Ex quo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ꝯsuetudo etͤc talis existat. Sicͥis uͦ id fac̾e̾
incipiat. uͥ ꝯsuetndo talis non ẽ. ł semel ⁊ m̃
m̾gend̾ asserat: rẽp̃hensibilẽ se constituit
Uñ. aioroͦ. In suo sensu habundat ꝙypͥanꝰ.
c̃ semel mgebat in bap̃o ꝑuulos. qui qd̾ in¬
tlłigebat. studiose implebat: licet i ħͥ nesciꝰ¬

Expanded text:
suetudo Ecclesiae talis existit. Si quis vero id facere incipiat ubi consuetudo talis non est, vel semel tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studiose implebat bonis operi
Abbreviated transcription (Latin):
ħꝰ mundi machina. et ꝑtib suis distbu¬
ta.formata enĩ luce pͥma die que uni¬
aquarum mobilib infra receptacła sua
collectis: t̾ra est reuelata. atq aer serena
tꝰ. Quatuor gͥ elem̃ta illis dieb siuis locis
distincta sunt et ordinata. Trib autem se¬
quentib dieb ordinata sunt illa uͦii. ele¬
m̃ta. Quarta enim die: oruatum ẽ firma¬
m̃tum sole et luna. et stellis. Qunta: aer
in uolatilib. et aque inpiscib oenam̃ta
accepunt serta. accepit t̾ra um̃ita: et
reptilia. et bestias.pꝰ q̃ omĩa factꝰ ẽ homo
de t̾ra et int̾ra. Nec tam̃ ad t̾ram. nec pp̃

Expanded text:
 mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae uniequarum molibus intra receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo de terra et in terra; non tamen ad t
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ angeli boni deputati sunt ad cu¬
stodiam hominũ ita ut qͥsq electoꝵ
ħeat. angłm ad sui ꝓfectũ atq custo¬
diam sp̃ałr delegatum. Uñ in euan¬
głio. Ueritas apusilloꝵ scandalo ꝓhi-¬
bens ait. Angłi eoꝵ semꝑ i dent. fa¬
ciem pr̃is. Angelos dicit eoꝵ ẽẽ qͥb
ad custodram deputatũ in quiens ita.
Magna dignitas animar̾ ẽ: ut una¬
q̃q ħeat ab ortu natiuitatis. in custo¬
diam sui angelum delegatum. G̃¬
quoq dicit. quod quisq uũ bonũ
angelum sibr ad custodiam deputa¬
tum.⁊ unũ malum ad ex̾citum ha¬
bet. Cum enĩ om̃s angeli boni. ue¬
strum bonũ uelint ꝯmunit̃ q salu¬
ti om̃iũ studeant. ille tñ qui depu¬
tatꝰ ÷ alicui. ad custodiam eum sꝑã¬
lit̾ hortat᷑ ad bonũ. sic̃ legr᷑ de an¬
gelo thobie. ⁊ de angło petͥ maclib¬

Expanded text:
d angeli boni deputati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad profectum sui atque custodiam specialiter delegatum. Unde in Evangelio Veritas, a pusillorum scandalo prohibens, ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris . Angelos dicit eorum esse, quibus  custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas animarum est, ut unahabeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum delegatum. Gquoque dicit quod quisque bonum angelum sibi ad custodiam deputatum, et unum malum ad exercitium habet. Cum enim omnes angeli boni nostrum bonum velint, communiterque saluti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialiter hortatur ad bonum: sicut legitur de angelo Tobiae, et de angelo Petri in Actib
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃toꝵ ꝯsusam. Iua enĩ cum tẽꝑe cla¬
ta sunt nec ex temꝑe. nec intemꝑe.
sic̃ nec tempus intẽꝑe cãtum est
quia non fuit dempus. pͥusꝙͣ esset
celum ⁊ t̾ra. Uñ aubꝰ in li. de tͥ. dic̃.
Quocl deus fuit dominꝰ. anteꝙͣ ess
tempus et non in temꝑe cepit ẽẽ do¬
mmꝰ. qr dñs fuit tẽpis: qñ cepit esse
temp. nec utiq tempꝰ cepit intẽꝑe
esse: quia non erat tempꝰ: ante ꝙͣ inci¬
pet tempus.¬

Expanded text:
lementorum confusam. Illa enim cum tempore creata sunt, nec ex tempore, nec in tempore. Sicut nec tempus in tempore creatum est, quia non fuit tempus antequam esset coelum et terra. Unde Aug., in lib. 5 de Trin.t: Deus fuit Dominus antequam esset tempus, et non in tempore coepit esse Dominus, quia Dominus fuit temporis, quando coepit esse tempus, nec utique tempus coepit esse e, quia non erat tempus antequam tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tegit. ⁊ tunc tetigit. qñ ad penam nõ
seruat. Tunc gͦ tegit qñ debitũ pene
soluit. Quod autem ip̃e tegat. aꝑte di¬
cit augꝰ. exponens illum lõc̃ psalmi:
Quoꝵ tecta sunt pecã. ⁊ c̾.i. cooꝑta. et ab.¬
olita. Si .ii. texit deus pcc̃a noluit adu̾¬
t̾e. si noluit adu̾tere: noluit aĩadu̾tere

Expanded text:
nam non reservat. Tunc ergo tegit, quando debitum poenae solvit. Quod autem ipse tegat, aperte dicit Aug. exponens illum locum psalmi 31: Quorum tecta sunt peccata, id est, cooperta et abolita. Si enim texit Deus peccata, noluit advertere; si noluit advertere, noluit animadvertere
Abbreviated transcription (Latin):
ne hanc ymaginem ab ead̾ tͥnitate
factam ita ei ꝯꝑet. ut oĩno estimet similẽ
dissimilitudinẽ cernat
pͥma dissimili

Expanded text:
ne hanc imaginem ab eadem Trinitate factam ita ei comparet, ut omnino existimet similem, similitudine magnam quoque dissimili
Abbreviated transcription (Latin):
celligibilem. ⁊ intelligibłem sensibili p̃tulert̃
Sensibilia dicimꝰ: que uisu tactu q corꝑis sẽ¬
tiri queunt. Intelligibłia que conspectu ñ
tis intelligũ Cum gͥ in eoꝵ ꝯspectu et corpꝰ
⁊ animꝰ magis minus q spetiosa essent.
Si autẽ omĩ spẽ carere possent oĩno nulla
essent. uid̾unt esse aliqͥd. quo illa spetiosa
rectissime credid̾unt qd̾ fcm̃ nõ esset. ex qͦ
cuncta fc̃a essent. Ecce tot in odis potuit
cognosei u̾itas dei. Cum gͦ d̾s una sit et
simplex essentia que ex nulla id̾u̾sitate ꝑ¬

Expanded text:
elligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus quae visu tactuque corporis sentiri queunt; intelligibilia, quae conspectu mentis possunt intelligi. Cum ergo in eorum conspectu et corpus et animus magis minusque speciosa essent; si autem omni specie carere possent, omnino nulla essent; viderunt esse aliquid quo illa speciosa rectissime crediderunt, quod factum non esset, et ex quo cuncta facta essent. Ecce tot modis potuit cognosci veritas Dei. Cum ergo Deus una sit et simplex essentia, quae ex nulla diversitate p
Abbreviated transcription (Latin):
opordet utr̃ om̃s angeli eiꝰdẽ ordinis
eqͣles stiit. Ita ẽe quibdã placuit: s
non est h ꝓbabile: nec assertione dig¬
num. quia lucitꝰ qui fuit de collegiõ
excellentiores creati fua̾nt. Ex quo ꝑcipi¬
tur qd̾ si ꝑsticisset in ordine suꝑion: fu¬
issz. et alus eiusdem ordins dignior ex¬
titisset. Sicut enĩ unꝰ ẽ ordo e apłõꝵ. et
ordo martyrunir et tñ in apłis alii st̃¬
alus digniores. Similit̾ et in marty-¬
rib alis sũt aluis suꝑiores. Ita et inor¬
dinib angeloꝵ recte creditur esse
Q uomi dicat scͥptura. decimũ ordi¬

Expanded text:
oportet utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio sexcellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enim unus est ordo apostr martyrum, et tamen in apostolis alii sunt digniores, similiter et in martyribus alii aliis sunt superiores; ita et in ordinibus angelorum recte creditur esse. 7. Quomodo dicat Scriptura decimum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .s. qd̾ filiꝰ semꝑ natus est. qͣm
illud .s. quod de tẽpa pr̃e ante tẽꝑa natꝰ
est: Illud. enĩ siñcem et cacholica fides
tenet ac p̃dicat ũ istd̾. Qr̃ gͦ ait dicamꝰ
uenꝰ: cum utͣmq pariter sit uerũ. nisi
qr uolebat intelligi hoc ad maiorẽ eiudẽ¬
dũciam ⁊ exp̃ssionem u̾itatis dici: qͣm illud.
hriꝰ ⁊ enĩ uerbis omĩs calũpniandi u̾sutis he¬
Non autem a deo ꝑfecte manfestatur u̾taᷤᷤ
ormi dicitur. filius ante t̃ꝑa genitꝰ est de
patre: uł filius semꝑ nascitur de patre. et
cr᷑ Non inqͣm ita ꝯuemient̾ non ita ꝯgͣe
ad explanationem u̾itatis. pot̾ tñ drci si
sane intelligatur. semꝑ enim nascitur fi¬
lius de patre: ut ait origenes. nõ ꝙ cotidie
rt̾etur illa gn̾atio. s qr semꝑ est. semꝑ gͦ
nascitur .i. natiuitas eiꝰ sempiterna est¬

Expanded text:
semper natus est, quam illud, scilicet quod de Patre ante tempora natus est? illud enim sincera et catholica fides tenet ac praedicat, ut istud. Quare ergo ait dicimus verius, cum utrumque pariter sit verum? nisi quia volebat intelligi hoc ad majorem evidentiam et expressionem veritatis dici, quam illud. His etenim verbis omnis calumniandi versutis haereNon autem adeo aperte semper manifestatur veritas cum dicitur: Filius ante tempora genitus est de Patre, vel Filius semper nascitur de Patre. Et citur. Non, inquam, ita convenienter, non ita congrue ad explanationem veritatis; potest tamen dici, si sane intelligatur: Semper enim nascitur Filius de Patre, ut ait Origenes, non quod quotidie iteretur illa generatio, sed quia semper est. Semper ergo nascitur, id est, nativitas ejus sempi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq pecc̃i
penanr eiectꝰ ẽ de ꝑadiso: in istum misiarũ
et comedat. et uiuat in eternum. Emisit
eum deus de ꝑadio uoluptatis. hiis u̾bis
insinuari uidẽtur: qd̃ ñqͣm moreretur. sipꝰ¬

Expanded text:
quoque peccati poenam ejectus est de paradiso in istum miseriaruet comedat, et vivat in aeternum, emisit eum Deus de paradiso voluptatis Illis verbis insinuari videtur quod nunquam moreretur, si po
Abbreviated transcription (Latin):
sit d̾i filiꝰ denuo assũptũ uł lib̾atũt̾cia
die amortius resurrexisse. nõ ꝯsitet᷑ fiat fi¬
at. Si in qͥnt᷑ denuo assũptꝰ ẽ. hõ in re¬
sur̃ne. q̃m assũpsat in incarnatõne. de¬
posuit gͦ eũ in morte. Seꝑata fuit gͦ di¬
dumitas in morte. ab hũanitate. Quib
respondemꝰ. qd̾ si hiis u̾bis assũptõ talis
sit assũptꝰ. nõ ꝓ eis facit illa auctoritas que
totũ dicit assũpcũ¬

Expanded text:
sit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione; deposuit ergo eum in morte; separata ergo fuit divinitas in morte ab humanitate. Quibus respondemus quod si in his verbis assumptio talis sit assumptus, non pro eis facit illa auctoritas, quae totum dicit assumptu
Abbreviated transcription (Latin):
mat: Non recesserat d̾s ab homĩe. ita qd̾
bat. non d̾elinqnd̾. Si gͦ uia d̾elictio nui¬
oriis intlłigatur solutõ. añ fc̃a fuit solu
icto illuni homiẽm in morte deseruisse
qr potestati ꝑseq̃ntium eum: exposuit ad
tempꝰ. non suã podenciã exeitendo illũ desfẽ¬
dit ut nõ moreret᷑. Seꝑauit se liuinitas
ꝑauit se foris. ut non a deẽt ad deffensio¬
nẽ. s non intꝰ defuit ad unionẽ. Si non
ibi cohibuisset potenciã. s exercuiss nõ mo¬
solitudinẽ mittebatur. ut legit᷑ in leuitico
tatis. s quodã mͦ uirtutẽ cohibens. ut pꝰsẽt
impii confirmare passionẽ. abiit gͦ .i. uͥ

Expanded text:
ctum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, ita quod ctum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, ita quod bat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur solutio, ante facta fuit solutmodo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, paravit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potentiam, sed exercuisset, non mosolitudinem mittebatur, ut legitur in Levitico. tans, sed quodam modo virtutem cohibens, ut possent impii consummare passionem. Abiit ergo, id
Abbreviated transcription (Latin):
sit seꝑata. aiumia uł caro. Quidã putaue¬
runt. carnẽ sic̃ ab animar ita ad aiã di¬
uinitate. in norte fuisse diuisam. Si .ni.
inquiunt anima media diumitas. car¬
uera mors ibi non eẽt. q ut ait augꝰ. morꝰ
qͣm timent homines. seꝑatõ ẽ aĩe a carne
mors autẽ. qͣm non timent: seꝑatõ aĩe
a d̾o. Utraq uͦ diaboli suasu homini ꝓpi¬
nata est. Si gͦ in xp̃o horm̃e u̾a mors fu¬
it. diuisa est ibi anima. ac ꝑ hoc diui¬
uitas acarne. huic sue ꝓbabilitati addt̃
auctoritatis testimoniũ. amibr .n. tͣctãc
de xp̃i d̾elictõne. qui in cͥce uoce magna
clamans dixit. d̾s d̾s meus. ut quid me
d̾eliquisti: ait. augꝰ. Clamat homo seꝑa¬
tõne diuiuitatis morituꝰ. Nam cũ di¬
uinitas mortis lib̾a sit: utiq mors ibi eẽ
non pot̾at. nisi uita disced̾et. qr uita di¬
uiuitas estz hic uide᷑ tradi. qd̾ diuinitas
seꝑata sit ni morte ab homĩe q̃ nisi dise¬
ssisset. homo ille mori nõ posset. qd̃ illi ad

Expanded text:
uidam putaverunt tunc carnem sicut ab anima, ita a divinitate in morte fuisse divisam. Si enim, inquiunt, anima media divinitate sibi carvera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambros. enim tractans de Christi derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? ait: Clamat homo separatione divinitatis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors ibi esse non poterat, nisi vita discederet, quia vita divinitas est. Hic videtur tradi quod divinitas separata sit in morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod illi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qr reatꝰ solutꝰ est. et ip̃e ꝯcupiscentie re¬
atus. ꝯ quo eras natꝰ. ⁊ qͥoqͥd aña con¬
sensisti. male ꝯcupiscentie. siue cogitõne
siue locutõne. siue actione. Id̾ in librode
nuptiis. ⁊ ꝯcupiscentia. Concupiscen¬
ccitur ꝯcupiscentia.carnis in baptẽ ñ
nt ñ site s ut non imputetur ĩ peccm̃
hoc est eiũ non ħere peccatũ: non ẽe
reum pecẽi. Quomͦ gͦ alia pect̃a p̃t̾eũt¬

Expanded text:
 solutus est et ipse concupiscentiae reatus, cum quo eras natus; et quidquid ante consensisti malae concupiscentiae, sive cogitatione, sive locutione, sive actione. Idem, in lib. de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscenttitur concupiscentia carnis in baptismo; non ut non sit, sed ut non imputetur in peccatum. Hoc est enim non habere peccatum, non esse reum pec
Abbreviated transcription (Latin):
dñatonẽ ꝙ reuocetur. hic aꝑte insim¬
ati in baptõ. ꝯoupudentiam debilitari. et
quo ⁊ dicitur dimitti. Non solum id̾o qͥa
reatus ibi soluttur. ꝙ̃ remissionũ mod̾
aliis etiam płib desfinoniis scͥptura edo¬
ceti ait enĩ angꝰ qͦ lulianũ. lex q̃ in m̃¬
bris est uiciũ carnis est. qd̾ ex pena pecc̃ĩ

Expanded text:
nationemque revocetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati
Abbreviated transcription (Latin):
colligitur non posse scin ⁊ indelligi e̾denta
quedami. nͥ pͥus credantur. ⁊ quedam nõ eͤdi uͥ
pͥus intelligant᷑. ⁊ ip̃a ꝑ fidem ampliꝰ intelli¬
gi. uͦ ea que pͥus cͤdant᷑ qͣni intelligantur
penitꝰ ignorantur. cum fides sit ex auditu.
gnorantur tũ ex ꝑte

Expanded text:
i et intelligi credenda quaedam, nisi prius credantur; et quaedam non credi, nisi prius intelligantur, et ipsa per fidem amplius intelligi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Ignorantur tamen e
Abbreviated transcription (Latin):
tlłigamꝰ non credimꝰ. alia que uisi credimꝰ:
non intlłigemꝰ. Nemo tñ pot̃ cred̾e̾ in dñi:
nͥ aͥd intelligat. c̃ fides sit ex auditu pdi¬
catõnis. Id in li. de tͣiit̃. Certa fides ut cũ¬
ertͦ ᷤᷤ nisi pꝰ hanc uitã. ambrꝰ qͦ ait. Ubifi¬
des nõ statĩ cognitõ. ubi cognitõ fides p̃cedit
Ex huc aꝑꝑet aliqua credi. que nõ intelli¬

Expanded text:
alia, quae nisi credamus, non intelligemus. Nemo tamen potest credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu praedicationis. Idem in libro de Trinit.: Certa fides utcumcitur nisi post hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cognitio; ubi cognitio est, fides prae cedit. Ex his apparet aliqua credi quae non intelli
Abbreviated transcription (Latin):
si pader sit potens nat᷑a gign̾e filium. ⁊ onħ
sit alqͣ potencia que sit in filio. Ad quod
drormꝰ. quod non est potens nisi natura. Eiꝰ
enim potentia natura est. uel essentia. At
inquiunt inquiel si pocens est gignere:
Habet gͦ potennam gigneindi. filus aũ non
h̾t potentiam gignendi. a non porest gignere

Expanded text:
sit natura gignere Filium, et an hoc sit aliqua potentia quae sit in Filio? Ad quod dicimus quia Pater non est potens nisi natura; ejus enim potentia natura est vel essentia. At, inquiunt illi, si potens est gignere, habet ergo potentiam gignendi. Filius autem non habet potentiam gi
Abbreviated transcription (Latin):
penitus ħt filius qͣm et pater qua pater po¬
tuit gignere. et potuit fuins gigni. Eadem .n.
potencra est in filio. qua potuit gigni. que est
aliud est gignere. aliud est gigni. hie distin¬
guendum est. Si enim cum dieitur aliud
est posse gignere. et alud posse gigni. aliam
sig̾cdes potenciam: qua pater podens est gig¬
nere. ⁊ aliam qua filius podest gigni. fattꝰ
est intellectꝰ. Si autem dicas prẽm posse ha¬
bere aliam ꝓprietatem siue notronem qua
genitoe est: et filium aliam qͣ genitꝰ est: ue¬
rꝰ est intellectus. aliam enĩ ꝓpͥetatem hab
pater qͣ pater est. aliam filuis qͣ filuis est¬

Expanded text:
us Filius, quam et Pater, qua Pater potuit gignere, et Filius gigni potuit. Eadem enim potentia est in Filio, qua potuit gigni, quae estaliud est gignere, et aliud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus est, verus est intellectus. Aliam enim habet Pater proprietatem, qua Pater est, aliam Filius, qua Filius est
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ dixit deus. Congͣ̃gent᷑ aq̃
clara luce illustru̾at in puro aere clarior.
fulgeat et aꝑꝑeat t̾ra que cooꝑta latebat
et que aquis. limosa erat: fieret arida: et
gͣminnub apta. Sodem .n. die ꝓtulit t̾m ħ
bam iurentem. lignũq faciens fructũ. Si
autem qr᷑ ubi cong̃gate sunt aque que
totum tex̾at spaciũ usq ad celum. potu¬
it fi̾ ut tr̾a subsidens ꝯcauas ꝑtes p̃beret
ubi fluctuantes aqͣs reciꝑet. Pot̾ etiã
credi pͥmarias aqͣs rariores fuisse q̃ sic̃
nebula teg̾et t̾ras. S ꝯgͣgatõne eẽ pissa¬
tas. et id̾o: facile in unũ posse redigi loc̃
Cumq młta constet ẽẽ maria et fliuã
in unũ tam̃ loc̃ dic̃ aqͣs cong̾gatas ꝓpt̾¬

Expanded text:
equitur: Dixit Deus: Congregentur aquae clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si autem quaeratur ubi congregatae sunt aquae quae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in unum tamen locum dicit aquas congregatas p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uolundatis instinctũ aĩa de hus q̃
sunt c̾ada impletur. Implet uͦ satha¬
nas cor alicꝰ nõ quidẽ ingdiens ĩ eum.
et in sensum eiꝰ. neq intͦiens aditum
cordis siquid̃ potestas ħ soliꝰ deus. ẽ. sed
callida. ⁊ fraudulenta deceptione ani¬
mã in affectũ malicie. tͣhens ꝑ cognitõ¬
nes et mcentiua uicioꝵ. quib plenꝰ est
Impleuit gͦ cor ananie sachanas. nõ

Expanded text:
 voluntatis instinctum anima de his quae sunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit
Abbreviated transcription (Latin):
supplicatõne ⁊ opp̾ssione uniri. Illabi
autera ñti illi soli possibile ẽ qͣ cre¬
cuit. qui nͥ subsistens incorꝑe. capabi¬
lis est sue feu̾re. Ecce hic uid̾r insinu¬
ari qd̾ sub̾alit̾ non illabant᷑ demones
ł intͦoeant corda hominũ. Beda qͦ sr̃

Expanded text:
sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem menti, illi soli possibile est qui creavit, qui natura subsistens incorporeus capabilis est suae facturae. Ecce hic videtur insinuari quod substantialiter non illabantur daemones vel introeant corda hominum. Beda quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ppħam ait. Ego solus deleo iniqͥtates
⁊ pctã ppłi. It̃ ambꝵ. Uerbum dei dimi¬
ttit pctã Sac̾dos est uidex. Sacdos qͥdẽ
osfm̃ suũ exhibet. s nulłus potestatis iura
ex̾cet. Id̾ ille solus dimittit pcta. qui sołis¬

Expanded text:
ae 43: Ego solus deleo iniquitates et peccata populi. Item Ambr.: Verbum Dei dimittit peccata, sacerdos est judex. Sacerdos quidem officium suum exhibet, sed nullius potestatis jura exercet. Id
Abbreviated transcription (Latin):
absoluta enĩ acorꝑe ꝑsona est. sicuti angłs
Iua autẽ aĩa nũqͣm fuit qͥn eẽt alũ rei
ꝯuincta. Ido ꝙ non ea assũpta: ꝑsona est
assũpta. al̾r q nituntur ꝓbare uerbñ dei
assũpsit enĩ hominẽ ihm̃ xpm̃. gͦ aliꝙ̃ ho¬

Expanded text:
absoluta enim a corpore persona est, sicuti angelus. Illa autem anima nunquam fuit, quin esset alii rei conjuncta. Ideoque non ea assumpta, persona est assumpta. Aliter quoque nituntur probare Verbum Dei assumpsit ali
Abbreviated transcription (Latin):
uł expedit nat᷑e sue ad głificatõnẽ
matõnem. et erunt sancti pꝰ re¬
surrectionem. Uniusałr et sũme
ꝑfenĩ ÷: eui nichil uqͣm deest et
a quo uniu̾sa ꝑueniũt: bona: qd̾
e soluis dei. pͥma gͥ ꝑfectio ẽ nature

Expanded text:
vel expedit naturae suae ad glorificationem, mationem, et erunt sancti post resurrectionem. Universaliter et summe perfectum est, cui nihil unquam deest, et a quo universa proveniunt bona, quod est solius Dei. Prima ergo perfectio est naturae
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑtum fuisse. non fuit habitus ille tñ
homĩs: s ut hoĩs. neq caro illa caro ꝑcẽi
cta testimonia.

Expanded text:
repertum fuisse. Non fuit habitus ille tantum hominis, sed ut hominis; neque caro illa caro peccatcta testimonia.