comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur ille docere. qui tam in docendis
qͣm in eo qui docebat sine quonis al¬
tõnis temꝑam̃to narurali quodam
igne estuabat. s naturellem eiuis
uim in disciplinatis quib dam disc¬
plinis in qͣmdam erudiebat lascimꝰ¬
insaniam. ⁊ superuatuis quibdã
tomentis luxurie in qͣndam ꝑut¬
gebito insanam lasciuam. In illis eñ
ssius ⁊ neqs hominib ex suꝑfluenti
carnalis concupiscentiẽ int̾io torus
deperierat ordo nature. Qutpe cũ
debfto nature ordine sp̃c eõꝵ nat᷑ ͣ¬
li pondere suo. amore suo. nł stixsĩ
anit eũm caprł humiliatꝰ alecebͥs¬

Expanded text:
tur ille docere, qui tam in docendis, tur ille docere, qui tam in docendis, quam in eo qui docebat, sine quovis rationis temperamento naturali quodam igne aestuabat: sed naturalem ejus vim indisciplinatis quibusdam disciplinis in quamdam erudiebat lasciviam, et supervacuis quibusdam fomentis luxuriae in quamdam perurgebat insaniam. In illis enim pravis et nequam hominibus ex superfluenti carnalis concupiscentiae vitio, totus deperierat ordo naturae. Quippe cum debito naturae ordine, spiritus eorum naturali pondere suo, amore suo sursum avit eum; carnis humiliatus illeceb
Abbreviated transcription (Latin):
tus esse q̃rit. Ibeatꝰ autem ille ⁊ nõ
alius: cuius est dñs dens eins set besti¬
tudinem q̃rens non in regione sua iͤ
in uia sua longe aberrat a natural
tentõne sui Ideoq amissa doctͥna ui
naturelli opus iam hc̃ doctore hom̃e
qui de beditudine que naturaliter
naturalit̾ est anime humstne indi᷑
set pꝰt qͣm legem dei amisit ab hoĩe
est docendus. Nion est antẽ docemꝰ
ut sit tamqͣm qui non sit. set ut m
lidet᷑ docendꝰ est siam ⁊ fedꝰ aio
carnalis feditatis sue obim habui
magrõs. in eo ꝙ corrupti erant
corrũpebant tam ꝑspitaces tã ens¬
caces ut ab ip̃is feditatis amatorit¬
⁊ sociis doctor artis amatorie re¬
cantare cogeret᷑ qd intemꝑantins
cantau̾at. ⁊ de amoris scribere rene¬
dio qui de amoris cibonalis scͥpserat
incendio. qui in amoris incentiua
cranda uł i nonã inneniendã tõto
se effunderat ingenio. Non utique
amoris carnalis fernorem iudebi¬

Expanded text:
tus esse quaerit. Beatus autem ille, et non tus esse quaerit. Beatus autem ille, et non alius, cujus est Dominus Deus ejus . Sed beatitudinem quaerens non in regione sua, nec in via sua, longe aberrat a naturali intentione sua. Ideoque amissa doctrina sua naturali, opus jam habet doctore homine, qui de beatitudine, quae naturaliter naturaliter est animae humanae inditus: sed postquam legem Dei amisit, ab homine est docendus. Non est autem docendus, ut sit tanquam qui non sit; sed ut pusolidetur, docendus est. Nam et foedus amor carnalis foeditatis suae olim habuit magistros, in eo quo corrupti erant et corrumpebant tam perspicaces, tam efficaces, ut ab ipsius foeditatis amatoribus et sociis, doctor artis amatoriae recantare cogeretur, quod intemperantius cantaverat; et de amoris scribere remedio, qui de amoris carnalis scripserat incendio: qui in amoris incentiva cranda, vel in nova invenienda toto se effuderat ingenio. Non utique amoris carnalis fervorem videba
Abbreviated transcription (Latin):
fertur in lotum suũ. cũ res bñ ⁊ or¬
dine suo ꝓcedit sp̃t redit ad dm̃ qͥ
creauit eũ. corpus ad terrã. nec ĩ
terram solum set in elem̃ta. ex qͥ¬
bus ꝯpactũ ⁊ format᷑ exat Cum.n.
quiddam in eo terra. quiddam aqͦ. ⁊
quiddam aer. sibi uendicet cũ natu¬
ualis ꝯpactõnis naturał sit dissolu¬
tõ. pondere suo unũqdq recurrit ad
sum̃ elementũ. ⁊ tunt plena facta
est dissolutõ. cum hoꝵ om̃nm in lo¬
cum suũ facta fũit restitutõ. Que
utrũ corruptõ uł purredo. ⁊ nõ po¬
dius ut dcm̃ est resolutõ meliꝰ no¬
canda sit iudicet qui uult. Et cũ
hoꝵ nichil a nature sue tramite
abepret. sola misera amma ⁊ de¬
gener sp̃t cum ꝑ se uaturaliter
contendat pcc̃i uitio corrupta nes¬
cit uł difficile discit ad suũ redire¬
pͥacipiũ. fiaturali qͥdẽ pondere suo sen¬
ꝑ eo impellit᷑ cum beatitudinẽ deside¬
rat. beatitudinẽ sõpmat. nõ młsbea¬

Expanded text:
fertur in locum suum: cum res bene et orfertur in locum suum: cum res bene et ordine suo procedit, spiritus redit ad Deum, qui creavit eum; corpus ad terram, nec in terram solum, sed in elementa, ex quibus compactum et formatum erat. Cum enim quiddam in eo terra, quiddam aqua, et quiddam aer sibi vindicet; cum naturalis compactionis naturalis sit dissolutio, pondere suo unumquodque recurrit ad suum elementum: et tunc plena facta est dissolutio, cum horum omnium in locum suum facta fuerit restitutio. Quae utrum corruptio, vel putredo, et non potius, ut dictum est, resolutio melius vocanda sit, judicet qui vult. Et cum horum nihil a naturae suae tramite aberret; sola misera anima et degener spiritus, cum per se naturaliter eo tendat, peccati vitio corrupta nescit, vel difficile discit ad suum redirencipium. Naturali quidem pondere suo semper eo impellitur: cum beatitudinem desiderat, beatitudinem somniat, nonnisi bea
Abbreviated transcription (Latin):
us est artiũ ars amoris. cui
magisteriũ ip̃a sibi retinure
natura. ⁊ deus auctor nature.
Ip̃e enĩ amor a creatore inditꝰ nsi na¬
turał eius ingenuitas adult̾mis ali¬
quib affectib p̃pedita fu̾it. ip̃e in¬
qͣm se docet. set docibiles sui docibi¬
les dei est qͥppe amor nis amme
naturali quodam pondere f̾ens eã
in locũ uł finẽ suũ. Om̃is em̃ creat᷑a
siue spñalis siue corporea ⁊ certum
ht̃ locum quo uaturalit̾ fert᷑ ⁊ na¬
turale qd̾dam pondus qd̾ fertur. põ¬
dus em̃ ut ait quidam ñe philososꝰ
non semper fert ad ima. Ignẽ sur¬
sum. aqͣm deorsum. sic ⁊ de cet̾is. Nã
⁊ hominẽ pondus agit suũ natura¬
lit̾ spm̃ ferens sursum. corpus deor¬
sum unũ qd̃q in locum uł finẽ suũ.
Quis em̃ corporis lotus. terra in qͥt
es. ⁊ in terram ibis. de spũ ño in lib ͦ
sapĩe. et renerretur in quit sp̃t ad
enm qui creauit eũ. uide hominẽ
dissolutũ quomͦ totus pondere suo

Expanded text:
s est artium ars amoris, cujus magisterium ipsa sibi retinuit natura, et Deus auctor naturae. Ipse enim amor a Creatore inditus, nisi naturalis ejus ingenuitas adulterinis aliquibus affectibus praepedita fuerit; ipse, inquam, se docet, sed docibiles sui, docibiles Dei . Est quippe amor vis animae naturali quodam pondere ferens eam in locum vel finem suum. Omnis enim creatura sive spiritualis, sive corporea, et certum habet locum quo naturaliter fertur, et naturale quoddam pondus quo fertur. Pondus enim, ut ait quidam vere philosophus, non semper fert ad ima: ignem sursum, aquam deorsum, sic et de caeteris. Nam et hominem agit pondus suum, naturaliter spiritum ferens sursum, corpus deorsum, unumquodque in locum vel finem suum. Quis enim corporis locus? Terra, inquit, es, in terram ibis . De spiritu vero in libro Sapientiae: Et revertetur, inquit, spiritus ad eum qui creavit eum . Vide hominem dissolutum, quomodo totus pondere suo
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitas q̃stio¬
recte detursa cͤ
en minime ur̃e
stctuet predita¬
tõnis auctoritas.
Qd̃ si sententie
sidei fundamẽ¬
tis sponce fͥmis¬
sima opitulan¬
te gr̃a diuina
idonea arguñ¬
toꝵ adiumenta
prestitimꝰ illic

Expanded text:
tilitas quaestiorecte decursa sit an minime, uestrae statuet pronuntiationis auctoritas. Quod si sententiae fidei fundamentis sponte firmissimae opitulante gratia diuina idonea argumentorum adiumenta praestitimus, illuc
Abbreviated transcription (Latin):
esse possent: si
lpͥmo bono mi¬
ume defluxis¬
seat hinc intu¬
eor aliud in eis
esse ꝙ bona st̃.
grauis rotun¬
da. tanc aliud

Expanded text:
esse possent, si a primo bono minime defluxissent. Hinc intueor aliud in eis esse quod bona sunt, grauis, rotunda. Tunc aliud
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ aliud esser id qͦ subsistens estiali¬
ud eins rorunditas. qua rotundũ ẽ
aliud grauitas. qͦ gͣue est. alind color
quo albũ est. aliud bonitas. qͣboñ ẽ.
singłaris est uni¬
tate idom orãmno
essent ꝙ ip̃a sub̾a
id ẽ id quo subsis

Expanded text:
d aliud esset id quo subsistens est, ALIUD EIUS ROTUNDITAS qua rotundum est, alilld grauitas qua graue est, ALIUD COLOR quo album est, ALIUD BONITAS qua bonum est. singularis est, unitate IDEM omnino ESSENT QUOD IPSA SUBSTANTIA id est id quo subsis
Abbreviated transcription (Latin):
lisꝑ amoto iterñ
sistunt ponlmꝰ eẽ
bona. atq hus du¬
obus positis: ea ipͣ
que bona dicimis
est qualiter possẽt
esse bona si ut es¬
sent munme declu¬
xissent a pͥmo bo¬
no. hoc est si illoꝵ
esse esser qͥdẽ ⁊ sb̾¬
sistentia es eẽnt
nõ tam̃ auctore uł
opifice pͥmo bono.
hiac .i. ex hoc ip̃o
ponamꝰ esse bonc
fatueor in eis a
esse ꝙ bonã sunt.
aliud ũo ꝙ sunt.
id est alio esse. Alio
esse bona. Si em̃
eodẽ eẽnt qͦ sũt
bona. neqͣaͣm ab
eo qd u̾e sentimꝰ
id qd̾ posiriue cõ¬
sentimꝰ diuidere
mꝰ. Quod utiq fa¬
cimꝰ dicentes ea
te intelligimꝰ eẽ
ponamꝰ amoro pͥ¬
mo bono esse bõa
quasi qd̵ qͥdẽ non
sunt. s positiue
quodam mͦ consẽ¬
timꝰ. fiec dubitan¬
tens mia eadẽ ꝙ subsistentie sue ꝓpͥe¬
tate ponatur a nobis ꝙ modo om̃ia
que sunt amoto pͥmo bono ponebã¬
tur iudelicer esse bona. ponatur ⁊̃
ꝙ cerera non ponebantur .s. esse al¬

Expanded text:
LISPER AMOTO, iterum sistunt, ponamus ESSE BONA. ATQUE his duobus positis, EA ipsa quae bona dicimus est qualiter POSSENT ESSE BONA SI ut essent MINIME DEFLUXISSENT A PRIMO BONO. HOC est: si illorum esse esset quidem et subsistentia eo essent, non tamen auctore uel opifice primo bono.id est ex hoc ipso ponamus esse bona INTUEOR IN EIS ALIUD ESSE QUOD BONA SUNT, ALIUD uero QUOD SUNT id est alio esse, alio esse bona. Si enim eodem essent quo sunt bona, nequaquam ab eo quod uere sentimus id, quod positiue consentimus, diuideremus. § 137 Quod utique facimus dicentes: ea, te intelligimus esse, ponamus amoto primo bono esse bona. Quasi: quod quidem non sunt sed positiue quodammodo consentimus. Nec dubitantens UNA EA DEMQUE subsistentiae suae proprietate PONATUR a nobis quod modo omnia, quae sunt, amoto primo bono ponebantur, uidelicet ESSE BONA. Ponatur etiam quod caetera non ponebantur scilicet esse AL
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt intellig̾e ut bñfaciant. Deni¬
q intellectus bonꝰ omnib facientib
cum. Reliqui om̃s audiant. Scienti
bonũ ⁊ ñ facienti: pecc̃m est ei. Acsi ꝑ
similitudinẽ dicat. Sumenti cibũ &
ñ dig̃enti: ꝑniciosum ẽ ei. Cib qͥdẽ in¬
digestus.⁊ qui bonã ñ ht decoctionẽ
malos gn̾at humores.⁊ corrũpit corpꝰ.
ñ nucrit. Ita ⁊ multa scĩa indigesta
stomacho anime que ẽ memoria. si
decocta igne caritatis ñ fu̾it. ⁊ sic per
q̾sdã artus aĩe mores scilie⁊ atq actꝰ¬
transfusa atq digesta. qͣtinꝰ ĩa ded
nis que nouerit uita astestante i
orib bona efficiatur. ñne illa scĩa i
putabitur in pecẽm tãqͣm cib ꝯt̃ies
inpͣuos noxios q humores : anñm
lus humor peccatũ: Amñ mali huris¬
ores pͣu mores: Anñ inflationes: il
tortiones in ꝯscĩa sustinebit qͥ hun¬

Expanded text:
volunt intelligere ut bene faciant. Denivolunt intelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus facientibus eum . Reliqui omnes audiant: Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, perniciosum est ei. Cibus siquidem indigestus, et qui bonam non habet decoctionem malos generat humores, et corrumpit corpus, et non nutrit. Ita et multa scientia ingesta stomacho animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et sic per quosdam artus animae, mores scilicet atque acttransfusa atque digesta, quatenus ipsa de bonis quae noverit, vita attestante et moribus, bona efficiatur; nonne illa scientia reputabitur in peccatum, tanquam cibus conversus in pravos noxiosque humores? An non malus humor peccatum? an non mali humores pravi mores? At non inflationes et tortiones in conscientia sustinebit qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: Qͥo gͦ dicit modũ sciendi: Quid nͥ
ut scias quo ordine. qͦ studio. qͦ fine q̃¬
q nosse oporteat: Qno ordine: ut idpꝰ
ardentiꝰ qͦd uehementiꝰ ad amorẽ. Quo
fine: ut ñ ad manẽ głam. aut curiosi¬
tatẽ. aut aliqͥd simile. s tantũ ad edifi¬
cationẽ tuam uł ꝓximi. Sunt nãq qͥ
scire uolunt. eo fine tantũ ut sciant. ⁊¬
turpis curiositas ẽ. & sunt qͥ scrre uo¬
lũt. ut sciantur ip̃i: ⁊ turpis uanitã
est. Qui ꝓfecto ñ euadent subsannã¬
tem satyricũ. ⁊ ei qui eiꝰ modi ẽ decan¬
tantẽ. Scire tuiũ nichil ẽ: nisi tescire
hoc sciat alt̃. & sunt itẽ qui scire uo¬
lunt ut scĩam suã uendant. ũbi cau¬
sa ꝓ pecunia ⁊ honorib: ⁊ turpis qͥs
tus est. S sunt qͦ qui scire uolunt ut
edificent. ⁊ caritas est. & itẽ qui scire
uolũt ut edificentur: ⁊ prudentia ẽ.
hoꝵ omnisi soli ultimi duo ñ inueni¬
untur in abusione scĩe. qͥppe qui ad ħ

Expanded text:
tuit? Quid ergo dicit modum sciendi? Quid, nisi tuit? Quid ergo dicit modum sciendi? Quid, nisi ut scias quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire volunt eo fine tantum, ut sciant; et turpis curiositas est. Et sunt qui scire volunt, ut sciantur ipsi; et turpis vanitas est. Qui profecto non evadent subsannantem satyricum, et ei qui ejusmodi est decantantem: Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter. Et sunt item qui scire volunt ut scientiam suam vendant; verbi causa, pro pecunia, pro honoribus: et turpiunt, ut aedificent; et charitas est. Et item qui scire volunt, ut aedificenfur: et prudentia est. 4. Horum omnium soli ultimi duo non inveniuntur in abusione scientiae, quippe qui ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe.s pluo saꝑt qͣm oportet. Qd est ant̃
saꝑe ad sobrietat̃ẽ: Uigilantissime ob¬
seruare: quid scire magis prꝰiꝰ ue oꝑ¬
teat Lempꝰ enĩbreue est. est aũt qd̃
nixa st. ħ in quicũ timore ⁊ tremore
tirã ipsiꝰ oꝑari salutẽ ꝓ tẽporis breuita¬
te festinas: ea scire priꝰ ampliꝰq cura¬
to que senseris uiciniora saluti. Hõne
medici co poꝵ medicine portionẽ dif¬
finiũt eligere insumendis cibis. qͥd
pri. qͥd posteriꝰ. ⁊ ad qut̃ modũ. qͥd ꝙ su¬
mi oporteat: Nam ⁊ si bonos ostat ẽt̃
cibos quos ds̃ creaunt: tu tñ ip̃os tibi
si insumendo modũ ⁊ ordinẽ ñ obser¬
ues: reddis plane ñ bonos. Ergo qͦd di¬
co de cibis: hoc sentite ⁊ de scientiis.
S meliꝰ mitto uos ad magistrũ. Nõ
est enĩ mea ista sententia. h illiꝰ ĩmo
di modũ nescierit : uides inqͣm qͦmͦ fruc¬
tũ ⁊ utilitatẽ scientie in modo sc̃ie ꝯsti¬

Expanded text:
ed plus sapere, quam oportet. Quid est autem ed plus sapere, quam oportet. Quid est autem sapere ad sobrietatem? Vigilantissime observare, quid scire magis, priusve oporteat; tempus enim breve est. Est autem nixa sit: sed tu qui cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire potius ampliusque curato quae senseris viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem definiunt eligere in sumendis cibis, quid prius, quid posterius, et ad quem modum quidque sumi oporteat? Nam, etsi bonos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi, si in sumendo modum et ordinem non observes, reddis plane non bonos. Ergo quod dico de cibis, hoc sentite et de scientiis. 3. Sed melius mitto vos ad Magistrum. Non est enim nostra ista sententia, sed illius; imo di modum nescierit. Vides, inquam, quomodo fructum et utilitatem scientiae in modo sciendi consti
Abbreviated transcription (Latin):
ulmi. siue ad refellendos eos qͥex adñ¬
osunt:siue ad simplices instruẽdos
demq legi. Quia tu repulisti scĩam.
repellam ego te. ut ñ fungaris mͥ sa¬
ardotio. legͥi. Qui docti fuerĩt: fulge¬
bunt quasi splendor firmamentic⁊ qui
ad iusticiam erudiũt multos quasi
stelle in ꝑpetuas et̃nitates. S ⁊ scio uͥ
legerim. scientia inflat.⁊ rursũ. qui
apponit scientiã apponit ⁊ dolorẽ. Uideᷤᷤ
quia differentia est scĩarũ. qñ alia ĩ¬
stans. alia otristams est: sibi uͦ uelĩ
scire. quenã harũ uideatur utilior. se
u necessarior ad salutẽ. illa ne q̃ tum
an que dolet. S ñ dubito qͥn dolentẽ
tumenti p̃feras. quia sanitatẽ tumor¬
simulat. dolor postulat. Quraut̃ pos¬
tulat: ꝓpmquat saluti. qm̃ qͥ petit ac¬
cipit. Deniq qui sanat ꝯtritos corde.
execratur inflatos. dicente sapiẽte qr
tram que data t̃ mͥ omnib qui sunt
int̃ uos. ñ plus saꝑe qͣm oporet saꝑe.¬

Expanded text:
sui, sive ad refellendos eos, qui ex adverso sunt, sive ad simplices instruendos. Denique legi. Quia tu repulisti scientiam, repellam et ego te, ut non fungaris mihi sacerdotio . Legi: Qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . Sed et scio ubi legerim: Scientia inflat : et rursum: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem . Vides quia differentia est scientiarum, quando alia inflans, alia contristans est. Tibi vero velim scire quaenam harum videatur utilior seu magis necessaria ad salutem, illane quae tumet an quae dolet. Sed non dubito quin dolentem tumenti psimulat, dolor postulat. Qui autem postulat propinquat saluti quoniam qui petit accipit. Denique qui sanat contritos corde, , exsecratur inflatos, dicente sapiente quotiam, quae data est mihi omnibus, qui sunt inter vos, non plus sapere, quam oportet sape
Abbreviated transcription (Latin):
luid enĩ iã suꝑest ei qui tẽptat. in
manifestus ñ audet.⁊ quẽ satis exꝑ¬
ti t̃ aptũ omne horrere malũs fai¬
so bono supplantare molitur. Qui autẽ
fecto qͦd maria angelica salutatione
turbatur. dolũ nisi fallor suspicans.⁊
iosue ñ priꝰ amicũ angetũ suscipit: ꝗͣ
ẽe amicũ nouerit. Deniq sciscitat᷑ su

Expanded text:
Quid enim jam superest ei qui tentat, in Quid enim jam superest ei qui tentat, in manifestus non audet; et quem satis expertus est apertum omne horrere malum, faso bono supplantare molitur. Qui autem quod Maria angelica salutatione turbatur , dolum, nisi fallor, suspicans; et Josue non prius amicum angelum suscipit, quam esse amicum noverit. Denique sci
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾iam. Alioqͥn patebimꝰ uulneri. a
lguta uolante indie: que ẽ manis
manis aura: restat ut solidiꝰ aliqͥd af¬
tratur de duntiis ⁊ honorib seculi.
l fore qͥ ñ curat laudes. appetat dig¬
utates. & uide si ñ hic ordo tẽp̃tãdi
bruatꝰ est in dño nr̃o. eui pꝰ suggestũ
s salam uanitatẽ p̃cipitiũ: ostensa
bnt omnia regna mũdi. atq oblata
lug exemplo domini ⁊ ista renue.
aliter necesse ẽ circũueniri te a ne¬
gri pambulante ĩ tenebris: qͦd est
pesis. & enĩ ista de ambitione des¬
endit. ⁊ in tenebris habitatio eiꝰ. qͥp¬
ꝑxabscondit qͦd ẽ: ⁊ qͦd ñ est menti¬
iur. Negociatur aut̃ omni tẽpore for¬
mã retinens pietatis ad sese occul¬
tandũ. uirtutem Aut̃ eiꝰ uenditans
iemens honores.Postrema tẽpta¬
to ẽ demoniũ meridianũ. qͦd solz
maxime insidiari ꝑfectis. qui uide¬
lest taqͣm uiri uircutũ omnia supe¬
rauer̃t. uoluptates. fauores. honoreᷤ

Expanded text:
materiam. Alioquin patebimus vulneri a materiam. Alioquin patebimus vulneri a sagitta volante in die, quae est inanis inanis aura, restat ut solidius aliquid afferatur de divitiis et honoribus saeculi, si forte qui non curat laudes, appetat dignitates. Et vide, si non hic ordo tentandi servatus est in Domino nostro, cui post suggestum ad solam vanitatem praecipitium, ostensa sunt omnia regna mundi atque oblata . Tu ergo exemplo Domini et ista renue. Aliter necesse est circumveniri te a negotio perambulante in tenebris, quod est hypocrisis. Etenim ista de ambitione descendit, et in tenebris habitatio ejus: quippe abscondit quod est, et quod non est mentitur. Negotiatur autem omni tempore, formam retinens pietatis ad sese occultandum, virtutem autem ejus vindicans, et emens honores. 13. Postrema tentatio est daemonium meridianum, quod solea maxime insidiari perfectis, qui videlicet, tanquam viri virtutum, omnia superaverint; voluptates, favores, honores.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmordia nr̃e su̾sionis iuxta cõmu¬
nis qͥdẽ exꝑientie rationẽ pͥmꝰ exi¬
gitat timor. quẽ intͣntib statĩ h¬
ror uite ingerit arctioris. ⁊ instiet
austeritas discipline. Atq is trmu
nocturnꝰ dicitur. uł quia nox instͥpti¬
dũ reuelatum ẽ. Si enĩ dies ille lit¬
ret inciuꝰ lumine parit̃ ⁊ laboreri
p̃mia uideremꝰ : timor omnino que¬
us laboꝵ nullus ess pre desid̃a pet¬
mioꝵ dũ clara luce appareret qmn
sint condigne passiones huiꝰ tẽporiꝰ
ad futuram gloriam que reuelabi¬
tur in nobis. Hc̃ uero qm̃ abscona¬
ta sunt ab oculis nr̃is ⁊⁊ nox est i¬
terim in hac parte: tẽptamur ni
atĩ sunt adũsa tolerare. Uigilandũ
ite ⁊ orandũ pͥmo intͣntib otͣ hãc
xeimã tẽptationẽ. ne subito p̃occupa
napusillanumtate sp̃s ⁊ tempesta¬
rra bono cepto qͦd absit resiliant. Su
pra aut̃ hac tẽptatione armemꝰ nos
achilominꝰ adn̾sus hominũ landes q̃
n landabili potissimũ uita sumunt

Expanded text:
mordia nostrae conversionis, juxta communis quidem experientiae rationem, primus exagitat timor, quem intrantibus statim horror vitae ingerit arctioris, et insuetae austeritas disciplinae. Atque is timor nocturnus dicitur, vel quia nox in Scriptundum revelatum est. Si enim dies ille luceret, in cujus lumine pariter et labores et praemia videremus; timor omnino quorumvis laborum nullus esset prae desiderio praemiorum. dum clara luce appareret quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Nunc vero quoniam abscondita sunt ab oculis nostris, et nox est interim in hac parte; tentamur nimarum sunt adversa tolerare. Vigilandum proinde et orandum primo intrantibus contra hanc primam tentationem, ne subito praeoccupati a pusillanimitate spiritus et tempestate, a bono coepto, quod absit! resiliant. 12. Superata autem hac tentatione, armemus nos nihilominus et adversus hominum laudes, quae de laudabili potissimum vita sumunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est᷑ quo et̾nalit̃ uuntur sꝰ s recos
ñc metũ uocẽ filii ad patrẽ loquenta
in psalmo. Hon dabis inquit scm̃ tr¬
um uidere corruptionẽ. Haut dubiũ
quin de corpore dicat. qͦd in sepulchro
iacebat exanime. hoc enĩ sc̃m ⁊ angłꝰ¬

Expanded text:
n est, quo aeternaliter vivitur? Sed recole nunc mecum vocem Filii ad Patrem loquentis in ipso: Non dabis, inquit, Sanctum tuum videre corruptionem . Haud dubium, quin de corpore dicat, quod in sepulcro jacebat exanime. Hoc enim san
Abbreviated transcription (Latin):
Qodam siqͥdem oscitantes. qͥstamr ⁊ dor¬
mitantes intueor. Necmirũ. Oreceden¬
tis noctis ingilie longissime quippe fu¬
erunt: excusant eos. Uerũ ilł quiddicã
qui ⁊ tẽ dormier̃t:⁊ mͦ nichilominꝰ dor.¬
miuĩt: S ñ ꝑgo nc̃ ulteriꝰ exagitare ue¬
recũdiam eoꝵ. sufficit tetigisse. Puto qͦd
meliꝰ deinceps iugilabt̃. nr̃e obseruati¬
oms cauteriũ uerituri. In hac spe ge¬
rimꝰ eis hac uice morẽ.⁊ qͦd ꝯtinuand̾
ratio exigebat: eoꝵ caritate pendente
licet disputatione partimur. facien¬
res finem ubiñ erat finis. Ip̃i lͦ suꝑ

Expanded text:
Quosdam siquidem oscitantes, quosdam et dorQuosdam siquidem oscitantes, quosdam et dormitantes intueor. Nec mirum: praecedentis noctis vigiliae longissimae quippe fuerunt excusant eos. Verum illis quid dicam, qui et tunc dormierunt, et modo nihilominus dormiunt? Sed non pergo nunc ulterius exagitare verecundiam eorum: sufficit tetigisse. Puto quod melius deinceps vigilabunt, nostrae observationis cauterium verituri. In hac spe gerimus eis hac vice morem; et quod continuandum ratio exigebat, eorum charitate, pendente licet disputatione, partimur, facientes finem, ubi non erat finis. Ipsi vero su
Abbreviated transcription (Latin):
ordine salubrit᷑ innotescit d̃s. cũ priꝰ
se hõ nou̾it in netessitate positũ:⁊ clam¬
abit ad dñm: ⁊ exaudiet eñ. ⁊ dicet eru¬
am te.⁊ honorificabis me. atq hoc mͦ
erit gradus ad noticiam dĩ: tui cogniti¬
o:i ex imagine sua que in te renouat᷑.
ip̃e uidebitur. dũ tuqͥdem reuelata facie
głãm dm̃i cã fiducia speculando in eãdẽ
imaginẽ tranfformaris de claritate ĩ
necessaria ad salutẽ. ita ut neutͣ care¬
re ualeas csi salute. Nam si ignoras te
ñ habebis timorẽ dĩ in te. ñ humilitatẽ.
Anuͦ sine timore dĩ ⁊ sine humilitate
de saluce p̃sumas: tu nideris. Bñfecistiᷤᷤ
grunmendo significare od miniine ita
sapiatis. ĩmo gõ ñ ita desipiatis. ne in
eo qͦd planũ est ĩmoremur. S artẽde
cet̃a. an potꝰ parisandũ est nobis ꝑꝑ sõp
nolentos: Putabã me uno sermone in¬
plere qͦd ꝓmisi de duplici ignorantia.
⁊ fecissem nisi fastidiosis longior uid̾et᷑.

Expanded text:
nnotescit Deus, cum prius se homo noverit in necessitate positum, et clamabit ad Dominum, et exaudiet eum, et dicet: Eruam te, et honorificabis me . Atque hoc modo erit gradus ad notitiam Dei, tui cognitio, et ex imagine sua, quae in te renovatur, ipse videbitur, dum tu quidem revelata facie gloriam Dei cum fiducia speculando in eamdem imaginem transformaris de claritate in necessaria ad salutem, ita ut neutra carere valeas cum salute. Nam, si ignoras te, non habebis timorem Dei in te, non humilitatem. An vero sine timore Dei et sine humilitate de salute praesumas, tu videris. Bene fecistis grunniendo significare quod minime ita sapiatis, imo quod non ita desipiatis, ne in eo quod planum est immoremur. Sed attendite caetera. An potius pausandum est nobis propter somnolentos? Putabam me uno sermone implere quod promisi de duplici ignorantia; et fecissem, nisi fastidiosis longior videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
isti me:. hã qͦm non u̾e humiliatur
ihac uera cognitione sui. cũ se ꝑcepe¬
r oñatam pecc̃is. mole huiꝰ mortał
rrporis aggrauatã. t̾renis intcatam
tiris. carnaliũ desidĩoꝵ fece infectã.
ttam. curuã. infirmam. ĩplicitam
multis errorib. expositã mille peri¬
radis. mille timorib trepidã. mille di
frultatib anxiam. nille suspicioni
hobnoxiam. mille necessitatib er¬
impnosam. ꝓcliuem ad uicia. ĩnali¬
am ad uirtutes: Unde huic iã extol¬
lentia ocłoꝵ. unde leuare caput: Nne¬

Expanded text:
non vere humiliabitur in hac vera cognitione sui, cum se perceperit oneratam peccatis, mole hujus mortalis corporis aggravatam, terrenis intricatam curis, carnalium desideriorum faece infectam, caecam, curvam, infirmam, implicitam multis erroribus, expositam mille periculis, mille timoribus trepidam, mille 1401 difficultatibus anxiam, mille suspicionibus obnoxiam, mille necessitatibus aerumnosam, proclivem ad vitia, invalidam ad virtutes? Unde huic jam extollentia oc
Abbreviated transcription (Latin):
utꝰ asolatiõis. Ego qͣmdiu ĩ me respi¬
do: mamaritudine moratur oculꝰ
neus. Si aut̃ suspexero ⁊ leuauero o¬
ulos ad diuine miseratiõis auxiliũ:
tmꝑabit mox amarã uisionẽ mei. le
lurdata ẽ ꝓpt̾ea memor ero tui. Hec
medioeris dĩ insio. pũ ⁊ dep̃cabilem ex¬
periri. sicut reuera benignus ⁊ miseri¬
cors ẽ ⁊ p̃stabilis suꝑ malicia. quippe eꝰ¬

Expanded text:
solationis. 6. Ego quandiu in me respicio, in amaritudine moratur oculus meus. Si autem suspexero et levavero oculos ad divinae miserationis auxilium; temperabit mox amaram visionem mei visiconturbata est, propterea memor ero tui . Nec mediocris Dei visio, pium et deprecabilem experiri, sicut revera benignus et misericors est, et praestabilis super malitia Joe
Abbreviated transcription (Latin):
de ne forte in ꝑsona talis aĩe ꝓphapl
minatio geminũ uidetur innurrt
sensum. ut pret̃ hc̃ quẽ diximꝰ ens
aliũ requiramꝰ. Puto enĩ qͦd ⁊ ĩ b
a ꝑsona potuit hoc dixisse ꝓphã. qͦtt
delic⁊ scientia plenꝰ ⁊ estuans carit¬
te. ⁊ omnino effund̃e cupiens. ñ n¬
ueniret qui curaret audire. ⁊ si
quasi oneri sua sibi scĩa erat. qu
tẽpnunt qͦmodo sit uiuendũ: qͣm
los qui scientes. male nichilommna
uiuũt. & hoc ꝓ eo qͦd eundẽ sex mont
ꝓphã repetit. Adũtis ne iã qͣm urĩ¬

Expanded text:
de ne forte in persona talis animae prophminatio geminum videtur innuere sensum, ut praeter hunc quem diximus, etiam alium requiramus. Puto enim quod in sua persona potuit hoc dixisse Propheta, quod videlicet scientia plenus, et aestuans charitate, et omnino effundere cupiens, non inveniret qui curaret audire; et sic quasi oneri sua sibi scientia erat, temnunt quomodo sit vivendum, quam illos qui scientes, male nihilominus vivunt. Et hoc pro eo quod eumdem sermonem Propheta repetit. 5. Advertisne jam qu
Abbreviated transcription (Latin):
n incunctis uiuentib. quẽadmod̾
tilenitate ip̃oꝵ saluos fecit illos.
nam ⁊ scõs. ⁊ iam ⁊ magistros. De¬
nꝙ notas mundo fecerunt mas i
m⁊ ñ in sublimitate sermonis. aut

Expanded text:
n cunctis viventibus quemadmodum et lenitate ipsorum salvos fecit illos, etiam et sanctos, etiam et magistros. Denique notas mundo fecerunt vias vitae, et non in sublimitate sermonis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
o. a negocio deniq ꝑambulante me
nebris. Suꝑest ut iam de medio fua
demoniũ meridianũ ad seducende:
siqui in xp̃o residui sunt. ad huc pte¬
manentes in simplicitate sua. Stͦ
absorbuit fluios sapientũ.⁊ torre¬
tes potentũ. ⁊ habet fiduciam ut rs¬
nis influat in os eiꝰ. idest humilei

Expanded text:
o, a negotio denique perambulante in tenebris. Superest ut jam de medio fiat daemonium meridianum ad seducendos si qui in Christo residui sunt, adhuc permanentes in simplicitate sua. Siquidem absorbuit fluvios sapientium, et torrentes potentium, et habet fiduciam ut Jordanis influ
Abbreviated transcription (Latin):
N ego mee ꝓmissioni. entgo
desideriis uestris. en igo trã
deo ꝓ debito famulatu. tripliei n i¬
detis ratione urgeor ad loquendi
pacti ueritate: caritate srat̾na.: tre
re dñi. Si tacuero: os meũ ꝯdspra¬
entẽ idemtidem os meũ ꝯdcput

Expanded text:
n ego meae promissioni; en ego desideriis vestris; en ego etiam Deo pro debito famulatu. Triplici, ut videtis, ratione urgeor ad loquendum; pacti veritate, charitate fraterna, timore Domini. Si tacuero, os meum condequentem videli
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ oĩs ignorantia dãpnat. s mi
⁊ ĩnumera ẽẽ que nescire liceat e¬
a diminitione salutis. Ubi gr̃a. Si
puas fabrilem artẽ. seucarpentari¬
in. Een cimentariã. ⁊ quecũq istimͦs

Expanded text:
enim omnis ignorantia damnat, sed multa, et innumera esse, quae nescire liceat absque diminutione salutis: verbi gratia, si ignoras fabrilem artem, seu carpentariam, et caementariam, et quaecunque istius
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i una: ⁊ alt̃a dĩ. quas ⁊ mont
ambas ẽẽ cauendas. qͦd ambe d¬
nabiles sint. Suꝑest ut clariꝰ hecip
faciam. edisseram pleniꝰ. S prĩ gent¬
dũ existimo. sit ne ignorantia õ¬

Expanded text:
ri una, et altera Dei: quas et monuimus ambas esse cavendas, quod ambae damnabiles sint. Superest ut clarius hoc ipsum faciam, edisseram plenius. Sed prius quaerendum existimo, sitne ignorantia o
Abbreviated transcription (Latin):
modũ disputatio. ñ modo tñ: nt fati¬
gati.⁊ ñ premissa ex more or̃ont ant
ego minꝰ diligent rem necessarũ
sequar. ant uos minꝰ aitente quin¬
nisi magno suscipienda sint desid̃o
audiatis. Renĩ si corporis cib cũ ib
appetitu.⁊ saciatus illũ sumis. ñ md¬

Expanded text:
admodum disputatio. Non modo tamen; ne fatiadmodum disputatio. Non modo tamen; ne fatigati, et non praemissa ex more oratione, aut ego minus diligenter rem necessariam prosequar, aut vos minus attente, quae nonnisi magno suscipienda sunt desiderio, audiatis. Etenim si corporis cibus, cum absque appetitu et satiatus illum sumis, non m
Abbreviated transcription (Latin):
galib aĩantib: qͦd solũ hoc animal
oũsatione degeneri iura nature trãs¬
grediens. rationis compos. rationis
exꝑtia morib ⁊ affectib initat᷑. Con¬
uincitur gͦ ire post greges hõ. ⁊ nc̃ qͥdẽ
depͣuatione nature : postmodũ aut̃ ⁊
extremitate pene. Ecce sic maledicet᷑
hõ qui ignorantiã dĩ habere inuent᷑
fuerit. Dei dicã an sur  Utrũq sñ du¬
bio. utraq ignorantia dãpnabilis ẽ.
utralibet sufficit ad perditionem.
uis scire quia ita ẽ: S de dĩ minime
dubitas:. si tam̃ ꝯstat tibi ñ aliam eẽ
untã et̾nam. qͣm ut patrẽ cognoscas
di gͦ sponsũ liqͥdo ⁊ aꝑte in anma ⁊̃
anime ignorantiã ꝯdepnantẽ. Qd it
dicit: Non utiq si deũ. s si ignoras
te ĩquit. ⁊ ceta. Patet gͦ quiã ignorãs
ignorabit᷑: siue se. siue deũ ignorare cõ¬
tingat. De qua utͣq ignorantia ei
obis si tñ ds̃ manũ apponat: utilus

Expanded text:
regalibus animantibus, quod solum hoc animal regalibus animantibus, quod solum hoc animal conversatione degeneri jura naturae transgrediens, rationis compos rationis expertia moribus et affectibus imitatur. Convincitur ergo ire post greges homo, et nunc quidem depravatione naturae, postmodum autem et extremitate poenae. 9. Ecce sic maledicetur homo qui ignorantiam Dei habere inventus fuerit. Dei dicam, an sui? Utrumque sine dubio: utraque ignorantia damnabilis est, utralibet sufficit ad perditionem. Vis scire quia ita est? Sed de Dei minime dubitas, si tamen constat tibi non aliam vitam esse aeternam, quam ut Patrem cognoscas ponsum liquido, et aperte in anima etiam animae ignorantiam condemnantem. Quid enim dicit? Non utique si Deum, sed si ignoras te inquit, etc. Patet ergo quia ignorans ignorabitur , sive se, sive Deum ignorare contingat. De qua utraque ignorantia erit nobis, si tamen Deus manum apponat, utilis
Abbreviated transcription (Latin):
nichil malisentientib ip̃a malis oĩb
exponetur. a quib ñ liberabit᷑ in et̃¬
nũ. si qͥdẽ scd̃o ignorare adiec̃it. Egre¬
ditur itaq hõ ⁊ solitariꝰ abit post gre¬
ges sodaliũ suoꝵ: cũ solus in inf̾num
retruditur. An ñ tibipostiorẽ uidet᷑
tenere locũ. qui ligatis manib ⁊ pe¬
dib ꝓicitur in tenebras ext̾iores : &
ert̃ ꝓfecto nouissima hoĩs illiꝰ peiora
pͥorib: qui priꝰ bestiis equabatur. nc̃¬
⁊ postponitur. Puto qͦd ⁊ in p̃sentiui¬
ta si bene adu̾tas. postiorem ire peco¬
rib hominẽ iudicabis. An ñ siquid̃
tibi uidetur ip̃is bestiis qͦdãmodo be¬
stialior ẽẽ hõ ratione uigens:⁊ rõne
ñ uiuens: Nam pecꝰ quidẽ sise rati¬
one ñ regat excusationẽ ħt a nat᷑a
a qua hoc ei penitus munus nega¬
tũ est. ñ habet h̃o: eui ab ip̃a specia¬
li p̃rogatiua donatũ est. Merito ꝓm̃
eo ip̃o censetur hõ egredi. ⁊ postire g¬

Expanded text:
nihil mali sentientibus, ipsa malis omnibus nihil mali sentientibus, ipsa malis omnibus exponetur: a quibus non liberabitur in aeternum, siquidem secundo ignorare adjecerit. Egreditur itaque homo, et solitarius abit post greges sodalium suorum, cum solus in inferno inferiori retruditur. Annon tibi posteriorem videtur tenere locum, qui ligatis manibus et pedibus projicitur in tenebras exteriores? Et erunt profecto novissima hominis illius pejora prioribet postponitur. 8. Puto quod et in praesenti vita, si bene advertas, posteriorem ire pecoribus hominem judicabis. An non siquidem tibi videtur ipsis bestiis quodam modo bestialior esse homo ratione vigens, et ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusationem habet a natura, a qua hoc ei penitus munus negatum est; non habet homo, cui ab ipsa speciali praerogativa donatum est. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi, et post ire g
Abbreviated transcription (Latin):
gred̃e ad greges: s egrede ait post gre¬
gres sodaliũ t̾uoꝵ. Ut qͥd hoc: Sane ut se¬
cͦundã ꝑinde ignorantiã pͥore magispa¬
uendã pudendã q ostendet. qͦd illa ho¬
minẽ bestiis parem fetiss. ista ⁊ poste¬
riorẽ. Nam homines qͥdẽ merito ignor¬
antie ignorati. idest reꝑbati.⁊ ad trem̃¬
dũ iudiciũ stare. ⁊ igni ꝑpetuo tradiha¬
bent. ñ aũt ⁊ pecudes. Nec dubiũ fore
runt. Meliꝰ fuerat ei inquit si natus
tura. que qm̃ iudiciũ ñ haberet: ad iu¬
diciũ ñ ueniret. ac ꝑ hoc nͨ ad supplici¬
um. Sciat gͦ aĩa rationalis que se ob
pͥorẽ ignorantiam erubescit pecudes
habere sodales in ꝑfruendis utiq bonĩ
terre: ñ etiam simiłr socias habiturã
in ꝑferendis torm̃tis gehenne. ⁊ tẽ dem¬
um etiam ab ip̃is gregib suoꝵ sodaliũ
ium̃toꝵ cũ dedecore exturbandã. nͨ iã
uł cũ ipsis iturã. s plane post: qñ ilł

Expanded text:
gredere ad greges; sed: Egredere, ait, post gregredere ad greges; sed: Egredere, ait, post greges sodalium tuorum. Utquid hoc? Sane ut secundam proinde ignorantiam priore magis pavendam pudendamque ostenderet, quod illa hominem bestiis parem fecisset, ista et posteriorem. Nam homines quidem merito ignorantiae ignorati, id est reprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore runt. Melius ei fuerat, inquit, si natus tura: quae quoniam judicium non haberet, ad judicium non veniret, ac per hoc nec ad supplicium. Sciat ergo anima rationalis, quae se ob priorem ignorantiam 1398 erubescit, pecudes habere sodales in perfruendis utique bonis terrae; non etiam similiter socias habituram in perferendis tormentis gehennae; et tum demum etiam ab ipsis gregibus suorum sodalium jumentorum cum dedecore exturbandum; nec jam vel cum ipsis ituram, sed plane post, quando illis
Abbreviated transcription (Latin):
ss honoris fastigio delectatus. & oti¬
iuom se exꝑtꝰ ẽ: qd̃ tanto post tẽpore
sy de filiss captiuitatis etiam pruden¬
seradũtit. ⁊ ueracit᷑ ꝓtulit dicens. Q
ł putat aliqͥd ẽẽ cum nichilsit: ip̃e¬
ł educit. be misero: qͦd ñ fuit quiiã
t̃ diceret ei. Ad suꝑbis t̃ra ⁊ ciis. h¬
ine egregia creatura gregi admixta
est. hĩc r̾estiali similitudine dĩ scłi¬
dudo mutata ẽ. hĩc societas eũ ium̃
ta ꝓ ꝯsortio angeloꝵ inita ẽ uides
qñ sit fugienda nobis hec ignoran¬
tia. ne forte si adhuc sine intellectu ⁊
post uexationẽ inuenti fuerimꝰ: młto
plura ⁊ gͣuiora pͥorib mala ĩueniant
nos. dicaturq de nobis curauimꝰ ba¬
bilonem ⁊ ñ est sanata. Merito qͥdẽ:
qͦd nec uexatio dederit intellectũ au¬
ditui. & uide ne forte etiam hie sponsꝰ
cũ dilectã ab ignorantia tanto incre¬
pationis tonitruo det̃reret: ꝓpt̃ea mi¬
nime dixerit. egrede cũ gregib. aut e¬

Expanded text:
 honoris fastigio delectatus. Et continuo in se expertus est, quod tanto post tempore homo de filiis captivitatis et prudenter advertit, et veraciter protulit dicens: Qui se putat aliqse seducit . Vae misero, quod non fuit qui jam tunc diceret ei: Quid superbis, terra et cinis? Hinc egregia creatura gregi admista est, hinc bestiali similitudine Dei similitudo mutata est, hinc societas cum jumentis pro consortio angelorum inita est. Vides quam sit fugienda nobis haec ignorantia, ne forte, si adhuc sine intellectu, et post vexationem, inventi fuerimus, multo plura et graviora prioribus mala inveniant nos, dicaturque de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Merito quidem, quod nec vexatio dederit intellectum auditui. 7. Et vide ne forte etiam hinc sponsus, cum dilectam ab ignorantia tanto increpationis tonitruo deterreret, propterea minime dixerit: Egredere cum gregibus; aut: E
Abbreviated transcription (Latin):
ipꝓt̃ infirmitatẽ iacentem in stabulo.
iũ p̃sepio: sicut scͥptũ est. In chamo ⁊
reno maxillas eoꝵ ꝯstringe. qui nõ
aproximant adte. Agnosce tam̃ oboᷤᷤ
pssessorẽ tuũ.⁊ tu asine presepe dñi tu¬
int ꝓphẽ dĩ fideles ĩueniantur. qui ista
simirabilia sunt p̃loquuti. Cognos¬
epecus quẽ ñ cognorusti ho. Adora
in stabulo quẽ fugiebas in paradiso
onedefenum: quem panem:⁊ panẽ
ingelicũ fastidisti. S quenã inquis¬

Expanded text:
pter infirmitatem jacentem in stabulo, tum praesepio, sicut scriptum est: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . Agnosce tamen, o bos, possessorem tuum; et tu, asine, praesepe domini tui; ut prophetae Dei fideles inveniantur, qui ista sunt Dei mirabilia praelocuti. Cognosce, pecus, quem non cognovisti homo; adora in stabulo quem fugiebas in paradiso; comede fenum, quem panem, et panem angelicum fastidisti. 6. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
humiliandꝰ erit. s tm̃ qui se exaltat
humiliabit᷑. nimirũ ob uolũtariam
uanitatẽ. Ita gͦ ñ qui humiliat᷑. ho
so humiliatꝰ ille dicetur. quillaoi
u̾bo. de humilitate ⁊ patientia. In
ũtam᷑ ad locũ de quo digressi sum
Id nãq incidit nobis ex occasiom
sponsi. quo grandia p̃sumentẽ pali
repͥmendã censuit sponsus. ⁊ ñ aĩt¬
pientiã illi. s ut sane ex eo ꝓbabiti¬
ris ⁊ maioris humilitatis daretꝰ an¬
quia ad huc in ianius sumꝰ p̃senti:
capituli. discussionis eiꝰ mitiũ pͥne¬
o si placet sermonis alteriꝰ ordiant
p̃sertĩ ne u̾ba sponsi uł recenleant
cũ tedio uł andiantur. qͦd ip̃e aña
a seruis suis ih̃s xp̃c dñs nostire

Expanded text:
humiliandus erit; sed tantum qui se exaltat, humiliandus erit; sed tantum qui se exaltat, humiliabitur, nimirum ob voluntariam vanitatem. Ita ergo non qui humiliatur, sed so humiliatus ille dicetur, qui illa omnia in verbo de humilitate et patientia; sed revertamur ad locum, de quo digressi sumus. Id namque incidit nobis ex occasione responsi, quo grandia praesumentem sponsam reprimendam censuit sponsus, et non ad insipientiam illi; sed ut sane ex eo probabilioris et majoris humilitatis daretur ocquia adhuc in januis sumus praesentis capituli, discussionis ejus initium principio, si placet, sermonis alterius ordiamur, praesertim ne verba sponsi vel recenseantur cum taedio, vel audiantur. Quod ipse avertat a servis sui
Abbreviated transcription (Latin):
litas ⁊ si uitã obtinet ꝓpt̾ patientiã:
ꝑꝑ tristiciam tamẽ gratiam ñ habe¬
bit. Ñ enĩ ꝯgruit ei qui eiꝰmodi ẽ illd̃
scripture. głorietur humilis in exal¬
tatione sua: qm̃ ñ sponte humiliat᷑
neq libent̃. Uis aut̃ uidere humi¬
lem recte głantem. ⁊ uere dignum
gła: libent̃ inqͥt głabor in infirmi¬
tatib meis. ut inhabitet ĩ me uirtꝰ
xp̃i. Non dicit patient̃ se ferre infir¬
mitates suas. s ⁊ gloriari.⁊ libenter
głari in iłł. ꝓbans etiã sibi bonũ ẽẽ
qd̃ humiliatur. nͨ fuffic̃e omnino u
possideat animã snã. tamqm patien¬
ter humiliatus: nisi ⁊ grãm accipiat
tãqͣm sponte humiliatus. Gñalem uͦ
hĩc audi regulam. Omnis qui se hu¬
miliat ait exaltabitur. significãs pro¬
fecto ñ omnẽ ex altandã esse humilita¬
tem. s eam tantũ que de uolũtate ue¬
nit. ñ ex tͥsticia. nec ex necessitate. Nͦ
enĩ ꝑ otrariũ omnis qui exaltatur

Expanded text:
litas, etsi vitam obtinet propter patientiam, litas, etsi vitam obtinet propter patientiam, propter tristiam tamen gratiam non habebit. Non enim congruit ei, qui ejusmodi est, illud Scripturae: Glorietur humilis in exaltatione sua ; quoniam non sponte humiliatur, neque libenter. 4. Vis autem videre humilem recte gloriantem, et vere dignum gloria? Libenter, inquit, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Non dicit patienter se ferre infirmitates suas; sed et gloriari, et libenter gloriari in illis, probans etiam sibi bonum esse, quod humiliatur; nec sufficere omnino, ut possideat animam suam tanquam patienter humiliatus, nisi et gratiam accipiat tanquam sponte humiliatus. Generalem vero hinc audi regulam: Omnis qui se humiliat, ait, exaltabitur . Significat profecto, non omnem exaltandam esse humilitatem, sed eam tantum, quae de voluntate venit, non ex tristitia, nec ex necessitate. Nec enim per contrarium omnis qui exaltatur,
Abbreviated transcription (Latin):
milẽ. Qui aut̃ dic̃e potest bonũ mͥ qͦd
humiliasti mei is uere hrimilis ẽ. ħ
potest dicẽ qui ĩuitꝰ tolerat. minꝰ quim᷑¬
murat. Neutͥ hoꝵ ꝓmittimꝰ grãm qͦd
humiliatur. ⁊ si sane longe hii duo a se
differant:⁊ alt̾ qͥdẽ in patientia sua p¬
ossideat animã suam. alt̃ in suo mur
lis qui humiliationẽ ꝯũtit in humi¬
litatem. ⁊ ip̃e qui dicit dõ. Bonũ mͥ qͦd
humiliasti me. Nemini ꝓrsus qͦd pa¬
tient̃ fert bonũ ẽ. s plane molestum.
Scimꝰ aut̃ quia hilarẽ datorẽ diligit
ds̃. Unde ⁊ cũ ieiunamꝰ iubem᷑ caput
nr̃m ung̃e oleo: ⁊ faciẽ lauare. ut noꝰ¬
trũ seiliez opus bonũ spiritali gaudi¬
o qͦdam condiatur. ⁊ holocaustũ nr̃m
pingue fiat. & enĩ sola grãm quã pre¬
fert meretur leta ⁊ ab soluta humili¬
tas. Que enĩ coacta fuerit uł extorta
qualis utiq ẽ in uiro patiente. illo qͥ
possidet animã suã. hec inqͣm humi¬

Expanded text:
milem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia milem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia humiliasti me, is vere humilis est. Non potest hoc dicere qui invitus tolerat; minus, qui murmurat. Neutri horum promittimus gratiam, quod humiliatur: etsi sane longe hi duo a se differant, et alter quidem in patientia sua possideat animam suam, alter in suo murmlis, qui humiliationem convertit in humilitatem, et ipse est qui dicit Deo: Bonum mihi quod humiliasti me. Nemini prorsus, quod patienter fert, bonum est, sed plane molestum. Scimus autem quod hilarem datorem diligit Deus . Unde et cum jejunamus, jubemur caput nostrum ungere oleo, et faciem lavare , ut nostrum scilicet opus bonum spirituali quodam gaudio condiatur, et holocaustum nostrum pingue fiat. Etenim sola gratiam, quam praefert, meretur laeta et absoluta humilitas. Quae enim coacta fuerit vel extorta, qualis utique est in viro patiente illo qui possidet animam suam; haec, inquam, humi
Abbreviated transcription (Latin):
nimicis meis ĩ anis. uetuit gͦ ꝓhibe¬
ri maledicũ ꝯuiciantẽ. questum esti¬
mans maledicta. ⁊ addit. Dñs misit il¬
lũ ad maledicendũ dauid. ꝓrsus scd̾m
cor dĩ. qui de corde dĩ ferebat sententiã
Seuiebat lingua maledica. ⁊ ille intẽ¬
debat qͥd in occulto ageret ds̃. Uox in¬
aledicentis ĩ aurib. ⁊ anmꝰ inclinabat
se ad bñdictionẽ. Nũqͥd in ore blasphe¬
mi ds̃: Ablit. S eo usus ẽ ad humilrã¬
dũ dd. Nec latuit ꝓpħam. qͥppe eui inc̃¬
ta ⁊ occulta sapĩs sue manifestau̾at ds̃
& ideo dicit. Bonũ micbi qͦd humilias¬
time. ut discã iustificationes tiras. ui¬
des quia humilitas instificat nos: hu¬
militas dixi:⁊ ñ humiliatio. Qnͣti hu¬
miliantur qui humiles ñ sũt. Alii cũ
rancore humiliantur. alii patient̃ alii
libent̃. Primi rei sunt. sequentes ĩno¬
xii. ultimi iusti. Quãqͣm ⁊ ĩnocentia p¬
ortio iusticie ẽ. s ꝯsũmatio eiꝰ apud hu¬

Expanded text:
nimicis meis inanis . Vetuit ergo prohibenimicis meis inanis . Vetuit ergo prohiberi maledicum conviciantem, quaestum aestimans maledicta. Et addit: Dominus misit illum ad maledicendum David . Prorsus secundum cor Dei, qui de corde Dei ferebat sententiam. Saeviebat lingua maledica, et ille intendebat quid in occulto ageret Deus. Vox maledicentis in auribus, et animus inclinabat se ad benedictionem. Nunquid in ore blasphemi Deus? Absit! Sed eo usus est ad humiliandum David. Nec latuit Prophetam; quippe cui incerta et occulta sapientiae suae manifestaverat Deus , et ideo dicit: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . 3. Vides quia humilitas justificat nos? Humilitas dixi; et non: Humiliatio. Quanti humiliantur, qui humiles non sunt? Alii cum rancore humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequentes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus apud hu
Abbreviated transcription (Latin):
trũq legis. deũ scilic⁊ ⁊ suꝑbis resistere:
humiłib dare grãm. Honne deniq se¬
tiũ suũ iob cũ post insignẽ tͥumphũ.
tantã ⁊ tã ꝓbatam ipsiꝰ patientiã lar¬
⁊ remunerandã bñdictione censeret
priꝰ in multis ⁊ distͥctis ꝑcũctationib
lamiliare curauit. ⁊ sic parare uiã be¬
uedictioni. at parũ est cũ ꝑ se ip̃mhu¬
milat nos ds̃. si tẽ libent̃ accipimꝰ: ni
lañ ⁊ paliũ hoc facit sapiamꝰ simiłt¬
Qͣmobrẽ accipe huiꝰ rei mirabile docum̃¬
tũ de sc̃õ dauid. Aliqñ maledictũ ẽ illi ⁊
a seruo. At ille nec cumulatã inniriam
sensit. quia p̃sensit grãm. Qd michi ait
⁊ uobis filii saruie: Ouere hominẽ se¬
cũdũ cor dĩ. qui se ulciscenti potiꝰ qͣm ex¬
ꝓbranti succensendũ putauit. Unde ⁊
secura ꝯscientia loq̃batur. Si reddidi re¬
tribuentib mͥ mala. decidã m̾ito ab i¬

Expanded text:
trumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, et trumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, et humilibus dare gratiam Nonne denique servum suum Job, cum post insignem 1394 triumphum, tantam et tam probatam ipsius patientiam larga remunerandam benedictione censeret, prius in multis et districtis percunctationibus humiliare curavit, et sic parare viam benedictioni . 2. At parum est cum per se ipsum humiliat nos Deus, si tunc libenter accipimus, ni alium hoc facit, sapiamus similQuamobrem accipite hujus rei mirabile documentum de sancto David. Aliquando maledictum est illi et a servo; at ille nec cumulatam injuriam sensit, quia praesensit gratiam. Quid mihi, ait, et vobis, filii Sarviae? O vere hominem secundum cor Dei, qui se ulciscenti, potius quam exprobranti succensendum putavit! Unde et secura conscientia loquebatur: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab i