comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da michi pr̃ benedittioneme Terram austilem et
arentem. de disti michi iunge ⁊ irrignam. Deditꝙp
ei pr suus irriguum superius. ⁊ irriguum inferius.
axa quamilib animam fidelem asinus eidem aĩe
mentis. irriguum superius ⁊ irriguum inferius.
duo genera compunctionis. timoris .s. ⁊ amoris: ge¬
mitus sus pirantis. dolorem penicentie designatꝑ
irriguum superius igitur ⁊ iriguum inferius:
timor ⁊ amor intelłr. Dum enim ex consid̾atione
presentus miserie. uel ex recordatione gehenualis
pene. pro fluminis lacriis. tuno quasi gemmos
aque ductus ex irriguo infiori .i. ex timore ad fon¬
tem compunctionis dirigimus. Cum uero animꝰ
foras mittit timorem ⁊ meus emollitur per amo¬
rem. dum cruciat mentem dilatio. ⁊ animus ao¬
cenditur desiderio: tunc quasi ex urriguo supeniori
id est amore. duo riili ad fontem compunttõis
descendunt. ħ est hereditas axe filie caleph filii

Expanded text:
Da mihi, pater, benedictionem. Terram australem et Da mihi, pater, benedictionem. Terram australem et arentem dedisti mihi; junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quamlibet animam fidelem, asinus eidem animae it bonae mentis. Irriguum superius et irriguum inferius duo genera compunctionis, timoris et amoris. Gemitus suspirantis dolorem poenitentiae designat. Per irriguum superius igitur, et irriguum inferius timor et amor intelligitur. Dum enim ex consideratione praesentis miseriae, vel ex recordatione gehennalis poenae, profluimus lacrymis, tunc quasi geminos aquaeductus ex irriguo inferiori, id est ex timore, ad fontem compunctionis dirigimus. Cum vero animus foras mittit timorem, et mens emollitur per amorem; dum cruciat mentem dilatio, et animus ascenditur desiderio, tunc quasi ex irriguo superiori, id est, ex amore duo rivuli ad fontem compunctionis descendunt. Haec est haereditas Axae filiae Caleb, filii
Abbreviated transcription (Latin):
consilii. fortitudinus ⁊ sp̃o sciencie ⁊ pietatis o sp̃s
timoris domimi. De fonte sapiencie. procedit aqua
doctrine. sp̃o intelligencie. emntit rinulum proui¬
lorem. Reddit autem fons pietatis debitum com¬
passionis rsiulus uero timoris: Eouttum ꝯfessioris.
Dum enim cogitat uite presentis exilium uel dum
recolit inferm supplicium: tunc affligitur lacor¬
nis uexatur suspiriis. Cum uero longa meroris
anxietate consumpta. de uenra securitas nascit᷑.
aut contemplatione celestium mens delectatur
tunc est oneri transeundi ad regnum dilatio et
cruciatur mens desiderio. Ex his igitur .iiii. affectõ¬
nib animi tanquam ex quatuor riuulis: quoꝵ
duo descenduntur ex superiori irrigua duo uero ex
inferiori ascendunt fons compunctionis augm̃¬
tatur ⁊ crescit. ħ est terra quam dedit calephaxe
filie sue setenti. super asinum suspiranti ⁊ dicentu

Expanded text:
consilii, et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et spiritus consilii, et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et spiritus timoris Domini. De fonte sapientiae procedit aqua doctrinae. Spiritus intelligentiae emittit rivulum proviborem. Reddit autem fons pietatis decursum compassionis. Rivulus vero timoris, fructum confessionis. Dum enim cogitat vitae praesentis exsilium, vel dum recolit inferni supplicium, tunc affligitur lacrymis, vexatur suspiriis. Cum vero longa moeroris anxietate consumpta, de venia securitas nascitur, aut contemplatione coelestium mens delectatur, tunc est oneri transeundi ad regnum dilatio, et cruciatur mens desiderio. Ex his igitur quatuor affectionibus anim tanquam ex quatuor rivulis, quorum duo descendunt ex superiori irriguo, duo vero ex inferiori ascendunt, fons compunctionis augmentatur et crescit. Haec est terra, quam dedit Caleb Axae filiae suae sedenti super asinum, suspirantique et dicenti:
Abbreviated transcription (Latin):
riuntur. hi gladio: illi senio. hi casu: illi in frrmi¬
tate Enanescit pulcritudo labitur etas. cito fit de
puero iuuenis. de iuuene senex: de sene decrepitus.
Sio mundana transeunt: ⁊ camen ħ sequuntur
hi enim sedent super super fluenta luxurie illos
trahit torrens iracundie: hunc uorago gule de¬
mergit. illum cupiditatis profunditas ab sorbet
hunc loquacitatio impetus subu̾tit. illi ociositatis
stagna placent. Assimilatur ociositas stagno: qr
caris de lacu miserie. ⁊ de luco feas: ut uenias ⁊ bi¬
bas de fontib isrł. ⁊ haurias aquas in gaudio de
fontib saluatoris. fõns compunctionud est unus
de fontib saluatoris. In ħ fonte salus ⁊ sanitasi
Bibit pecous ex hoo fonte: ⁊ salutem recepit. ue¬
uit maria magdalene ad hunc fontem: lauatur
Septem sunt enim fontes ispł quibꝰ uidentium
deum mentes irrigantur. u seꝑtem sunt sancti
sp̃o dona. que sunt sp̃o sapiencie. ⁊ intellectus sp̃õ

Expanded text:
riuntur: hi gladio, illi senio; hi casu, illi infirmiriuntur: hi gladio, illi senio; hi casu, illi infirmitate. Evanescit pulchritudo, labitur aetas, cito fit de puero juvenis, de juvene senex, de sene decrepitus. Sic mundana transeunt, et tamen multi sequuntur ea. Hi enim sedent super fluenta luxuriae, illos trahit torrens iracundiae, hunc vorago gulae demergit, illum cupiditatis profunditas absorbet. Hunc loquacitatis impetus subvertit, illi otiositatis stagna placent. Assimilatur otiositas stagno; quia, caris de lacu miseriae, et de luto faecis , ut venias et bibas de fontibus Israel, et haurias aquas in gaudio de fontibus Salvatoris . Fons compunctionis est unus de fontibus Salvatoris. In hoc fonte salus et sanitas. Bibit Petrus ex hoc fonte, et salutem recepit. Venit Maria Magdalene ad hunc fontem, et ab laSeptem sunt enim fontes Israel, quibus videntium Deum mentes irrigantur, id est septem sunt sancti Spiritus dona, quae sunt spiritus sapientiae, et intellectus, spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fit purum qd̾ erat obscurum fit itaq fons purus
fit purior. fit purissimus. Purus effiaitur per cog¬
nitionem sui: purior per cognitionem mundi. pir¬
rissimus per cognitionem dei. Cognitio sui generat
nitio sui illuminat profunditatem. contemptus
mundi pellit delectationem: ardor uero caritatis
sedeat uentoꝵ .i. temptationum ꝯmotionem. Sic
quillicas intelligencia claritas. in consciencia pu¬
ritas. in morib tranquillitas. ueniant igitur ad
fontem compunttioniid illi qui sedent super̾ flu¬
mina babylonis. S quomodo uenient: Recordan¬
do sẏon. Unde ꝑsalmista. Super flumina babylo¬
nis illio sedimus. ⁊ fleuimus dum recordaremur
syon. Qui secuntur fluctus mundane ꝯfusionis
qd̾ est eẽ. super flumina babylouis: si ꝯtemplent᷑
celestia. solo eoꝵ desiderio extitantur ad laccimas. Mo¬
re enim flumnus mundana cuncta transeunt
amittuntur diuicie. mutantur honores. edificia

Expanded text:
et fit illustre quod erat obscurum. Fit itaque fons purus, et fit illustre quod erat obscurum. Fit itaque fons purus, fit purior, fit purissimus. Purus efficitur per cognitionem sui, purior per cognitionem mundi, purissimus per cognitionem Dei. Cognitio sui generat nitio sui illuminat profunditatem, contemptus mundi pellit delectationem, ardor vero charitatis sedat ventorum, id est, tentationum commotionem. Sic quillitas. In intelligentia claritas, in conscientia puritas, in moribus tranquillitas. Veniant igitur ad fontem compunctionis illi, qui sedent super flumina Babylonis. Sed quomodo venient? recordando Sion. Unde Psalmista: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion. . Qui scrutantur fluctus mundanae confusionis, quod est esse super flumina Babylonis, si contemplentur coelestia, solo eorum desiderio excitentur ad lacrymas. More enim fluminis mundana cuncta transeunt. Amittuntur divitiae, mutantur honores, aedificia
Abbreviated transcription (Latin):
obstrucis uenarum meatib bitumine ⁊ limo płenꝰ
super habundet. Tunc fons repletur terra᷑ cũ mẽs
nichil uisi t̾rena cogitat: sicut in ie rechiele dr̃ de
edificio in monte uiso. Et terra inquit erat usq
Clanduntur fenestre: quia terra erat usq ad fene¬
stras. Intenti enim terrenis desideriis eccłie prelati
lumen uerbi dei subtrahunt subiectis ⁊ ħ est fene¬
stras cẽ clausas. Sic fons compunctionio dumnt̾ꝰ¬
ra repletur. siccatur nisi terra eiciatur. S tuo
eicitur terra: cum per confessionem mens ab solui¬
tur a culpa. Cum autem nouit̾ purgatur: trib
ad huc modis. obscuratur enim profunditate. tur¬
batut limo agitatur uento. Profunditas fontis est
remanet. Agitatur uento: cum mens nouiter con¬
uersa turbine suggestionum isliquantulũ moncd᷑¬
acepto. S dum cessat uentus. dum limus una petit
dum illuminatur profunditas fontis radio con¬
templationis tunc mens tranquillitatem recipit

Expanded text:
obstrusis venarum meatibus bitumine et limo plenus obstrusis venarum meatibus bitumine et limo plenus superabundet. Tunc fons oppletur terra, cum mens nihil nisi terrena cogitat sicut in Ezechiele dicitur de aedificio in monte viso: Et terra, inquit, erat usquclauduntur fenestrae, quia terra erat usque ad fenestras. Intenti enim terrenis desideriis Ecclesiae praelati lumen verbi subtrahunt subjectis, et hoc est fenestras esse clausas. Sic fons compunctionis, dum terra repletur, siccatur, nisi terra ejiciatur. Sed tunc ejicitur terra, cum per confessionem mens absolvitur a culpa. Quando autem noviter purgatur, tribus adhuc modis obscuratur. Obscuratur enim profunditate, turbatur limo, agitatur vento. Profunditas fontis est remanet. Agitatur vento cum mens noviter conversa vento suggestionum aliquantulum moto. Sed dum cessat ventus, dum limus ima petit, dum illuminatur profunditas fontis radio contemplationis, tunc mens tranquillitatem recipit,
Abbreviated transcription (Latin):
uim .i. intelligenciam uerbi diuini. Montes ⁊ enim
quesite sunt in conuallib humilitatis quas illuꝰ¬
minat radius contemplationis dum per calorem
santti .s. defenduntur a temptationis pruina per hu¬
morem compunctionis intime replentur intelligẽ¬
cia diuina. Sicut riuulus lene sonantis aque obiec¬
tu lapidum dat saltus ⁊ quasi quodam delecta¬
bili murinure. auresis demulcet audientium: sic
riuulus compunctionis dum pcc̃oꝵ occurrit me¬
morie dat singultus ⁊ ꝑsalmoꝵ dulce murmur
aurib cordis insonat. Dum enim occurrit pcc̃oꝵ
memoria: dat meus siligultus trabit suspiria ͬ
Sunt igitur uiuuli saltus. animi singultus psal¬
moꝵ uero rumminatio fluentis est aque murmura¬
tio. Supet ripas huius fontis dulce est ꝯmorari ⁊
considerare uultum natiuitatis sue quasi ĩ spe¬
culo ut si qua macula dinoscatur in facie nuiꝰ¬
detur aqua. Contingit quandoꝙꝙ ut fons ꝯpunc¬
tionis repleatur terra. nec aliquos hat decursuse s

Expanded text:
. Mentes etenim, quae sitae sunt in convallibus humilitatis, quas illuminat radius contemplationis, per calorem sancti Spiritus defenduntur a tentationis pruina, per humorem compunctionis intimae, replentur intelligentia divina. Sicut rivulus lene sonantis aquae objectu lapidum dat saltus, et quasi quodam delectabili murmure aures demulcet audientium, sic rivulus compunctionis dum peccatorum occurrit memoriae, dat singultus, et psalmorum dulce murmur auribus cordis insonat. Dum enim occurrit peccatorum memoria, mens de singulis trahit suspiria. Sunt igitur rivuli saltus, animi singultus; psalmorum vero ruminatio, fluentis est aqua murmuratio. Super ripas hujus fontis dulce est commorari, et considerare vultum nativitatis suae quasi in speculo . Ut si qua macula dignoscatur in facie, mundetur aqua. Contingit quandoque, ut fons compunctionis repleatur terra, nec aliquos habeat decursus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bysso: flores rosarum ⁊ lilia conuallium tenẽ¬
tes. talares tunicas hñtes: balteis cuictos. diu̾¬
sa portantes fercula. hiĩ qui bysso uestiuntur
⁊ tenent lilia sunt iusti qui nino labore ium¬
diciam carnis quesierunt. bỹssus de t̾ra nascitur.
⁊ fit ex lino quod aii eradicatur in aquani muit¬
titur inde extrattum: ad radios solis siceatur. sic¬
catum malleis frangitur frattum manib fri¬
catur ferri patitur diusiones ut ab aristis et
stupa separetur. ductur in filum. fit telatrãsit
musus uestium. S byssus non dicitur. nisi sub¬
tilitate fili tenitatem cum caudore comitetur¬
S anima iusti induitur bysso. ⁊ oꝑatur limũ
cum mens separata a terrenis desideriis oꝑatur
bonum. Sub aquis tẽnetur d̾m ⁊ post ea sole sicca¬
turꝰ quia post pcc̃m lacrimis irrigata. radio cõ¬
templationis illuminatur. S qui talis ẽ malle¬
um patitur. manib fricatus. a stupa disumgi¬

Expanded text:
et bysso, rosarum flores et lilia convallium tenenet bysso, rosarum flores et lilia convallium tenentes, talares tunicas habentes, balteis cinctos, diversa portantes fercula. Hi, qui bysso vestiuntur, et tenent lilia, sunt justi, qui nimio labore munditiam carnis quaesierunt. Byssus de terra nascitur, et fit ex lino, quod cum eradicatur, in aquam mittitur, inde extractum ad radios solis siccatur, siccatum malleis frangitur, fractum manibus fricatur, ferri patitur divisiones, ut ab aristis et stupa separetur ducitur in filum, fit tela, transit in usum vestium. Sed byssus non dicitur, nisi subtilitatem fili et tenuitatem cum candore comitetur. Anima autem justi induitur bysso, et operatur linum, cum mens separata a terrenis desideriis operatur bonum, sub aquis diu tenetur et postea sole siccatur, quia post peccatum lacrymis irrigata radio contemplationis illuminatur. Sed qui talis est malleum patitur, manibus fricatur, a stupa disjungi
Abbreviated transcription (Latin):
ciosum forma pre filiis hominum. Ibi tangent fim¬
briam uestimenti eius ut cesset fluxus sanguinis
id ẽ fluxa uoluptas carius. Sic omnes animi sen¬
sus: aliquid de eo betie sentiunt. Olfactus. odoris
fragrantiam sentit. gustus saporis dulcedinem.
uisus pulcritudinem: auditus delectabilia. tattus
suauia. S ħ in animo spĩtalr̃ quandoq reperimm¬
tur. Aninus enim odorat. dum spiritalia cogitat.
audit dum attendit uidedĩr intelligit: gustat
dum delectatim taugit dum operatur. ueniunt
gͥ ex egypto anime ad nuptias. que mundo renũ¬
tiantes deo spirit aliter coniunguntur ut geu̾ẽt
sobolem iurtutum per temporis incrementum
Que fuerant pauperes quia diuiciis celestibus
diu caruerant meretrices extiterant. quia in
domo mentis sue lupanar libidinose uoluptatis
erexerant. Stulte quia nunidi sapĩam secute fu¬
uxorem stultum sapientem̃. ueni ergo kiñe ut ii¬
deaf ministros nuptiarum indutos purpura

Expanded text:
ciosum forma prae filiis hominum . Ibi tangent fimciosum forma prae filiis hominum . Ibi tangent fimbriam vestimenti ejus, ut cesset fluxus sanguinis , id est, fluxa voluptas carnis. Sic omnes animi sensus aliquid de eo bene sentiunt. Olfactus odoris fragrantiam sensit; gustus saporis dulcedinem, visus rerum pulchritudinem, auditus delectabilia, tactus suavia, sed haec in animo spiritualiter quandoque reperiuntur. Animus enim odorat dum spiritalia cogitat, audit dum attendit, videt dum intelligit, gustat dum delectatur, tangit dum operatur. Veniunt igitur ex Aegypto animae ad nuptias, quae mundo renuntiantes Deo spiritaliter conjunguntur, ut generent sobolem virtutum per temporis incrementum. Quae fuerant pauperes, quia divitiis coelestibus diu caruerant; meretrices, quia in domo mentis suae lupanar libidinosa voluptatis erexerant; stultae, quia mundi sapientiam secutae fuuxorem, stultam sapientiem. Veni ergo, charissime, ut videas ministros nuptiarum indutos purpura,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc citius oꝑatur. quando assidue exhortatõius
manufticatur. Tenet ⁊ qñq medicinalis potõnis
similitudinem. confessio. Sicut per potionem cu¬
rantur int̾iora uentris. sic per confessionem infir¬
me purgantur uicia mentis. Cuitantur itaq
contraria contrariis. subintrant enim uirtutes
duirgines. senes cum iuniorib. S qui plus diligit.
nelocius currit. P̾recurrit sponsa .i. anima perfecta
saibsecuntur adolescentule .i. minus perfecte. Unde ue¬
niunt ⁊ quo currunt: Ex egypto ad nuptias. ad cꝰ
nuptias: Sunimi regis filii. qui sunt qui ueniunt.
Pauperes. ⁊ meretrices stulti ⁊ ignobiles ⁊ tamen
dominus nuptiarum partitur eis munera sua di¬
uidens singulis prout uult. Nec dantum trahit
eos odor unguentoꝵ. s sapor ferculoꝵ fercula enim
illa deun sapiunt. Ibi audient noua cantica. amo¬
ris cantica. canit enim sponsa. osculetur me osculo
oris sui. Ibi enim iudẽbunt regem in decore suo:spe¬

Expanded text:
tunc operatur citius quando assiduae exhortationis tunc operatur citius quando assiduae exhortationis manu fricatur. Tenet etiam quandoque medicinalis potionis similitudinem confessio, sicut enim per potionem curantur interiora ventris, sic per confessionem infirmae pugnantur vitia mentis. Curantur itaque contraria contrariis, subintrant enim virtutes et virgines, senes cum junioribus . Sed qui plus diligit, velocius currit. Praecurrit sponsa, id est, anima perfecta, subsequuntur adolescentulae, id est, minus perfectae. CAP. niunt, et quo currunt? Ex Aegypto ad nuptias. Ad cujus nuptias? Summi regis filii. Qui sunt qui ad eas veniunt? Pauperes et meretrices, stulti et ignobiles, et tamen Dominus nuptiarum partitur eis munera sua dividens singulis prout vult . Nec tantum trahit eos odor unguentorum, sed etiam sapor ferculorum Fercula enim illa Deum sapiunt. Ibi audient nova amoris cantica. Canit enim sponsa: Osculetur me osculo oris sui . Ibi enim videbunt regem in decore suo , spe
Abbreviated transcription (Latin):
Currunt ananias ⁊ saphira: currunt ⁊ non per¬
ueniunt. Currunt seculares: currunt ⁊ clanstra¬
les. Illi autem detinentur qñq delectamentis
mundi ne exeant a nuindo: isti uero reuocantur
delectationib carnis ut redeant ad mundũ. Inꝰ¬
pediunt ergo cursum boni operis: offendicula mi¬
sere carnis. de ħ cursu dicit apłs. Currebatis bñ
quis uos impediuit Infirmi currunt ut saniꝰ
fiant: qui enini delectantur odore unguentoꝵ
tattu canabuntur eoꝵ. Odor unguentoꝵ ẽ fra¬
grancia uirtutum: unttio eoꝵ exhibitio est bõꝵ
operiuñ. Unguenti si quidem spiritalis tres spẽs
esse diciuitur: prima uidelicet per quam tumores
compͥmuntur. secunda per quam confrattõnes
solidantur tercia per quam dolores extrabunt᷑.
unguentum ⁊ enim humilitatis. tunorem curat
elationis. Unguentum consolationise lesionem re¬
fouet fracte m̃tis. Unguento siqͥdem confessionisr
ab intimis uis trabitur inneterati doloris. S

Expanded text:
Currunt Ananias et Saphira, currunt et non perCurrunt Ananias et Saphira, currunt et non perveniunt. Currunt interdum frustra saeculares, currunt et claustrales. Illi enim detinentur quandoque delectamentis mundi, ne exeant a mundo; isti vero revocantur delectationibus carnis, ut redeant ad mundum. Impediunt ergo cursum boni operis offendicula miserae carnis. De hoc cursu dicit Apostolus: Currebatis bene, quis vos impedivit? Infirmi currunt ut sani fiant, qui enim delectantur odore unguentorum, tactu sanantur eorum. Odor unguentorum, fragrantia virtutum est; unctio eorum, exhibitio est bonorum operum. Unguenti siquidem spiritalis tres species esse dicuntur, prima videlicet per quam tumores comprimuntur, secunda per quam confractiones solidantur, tertia per quam dolores extrahuntur. Unguentum etenim humilitatis tumorem curat elationis. Unguentum consolationis laesionem refovet fractae mentis. Unguento autem confessionis ab intimis vis extrahitur inveterati doloris. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
euitat labem. Eice gͥ uxorem ⁊ sic eicies cum uxore
fetorem: id ẽ. de domo mentis curam expelle scłarẽ.
Non enim sane cohĩtabunt simul animꝰ spĩtał
⁊ cura secularis. s dum seꝑatur animus a t̾renis
dum celestib inheret. dum int̾ius diuine ꝯtem¬
fruitur. citius poc̃i pessimum discernit odorem. ue¬
ni igitur kĩne ut cuirat adolescens cum adolesce¬
tislis: ⁊ dicat. In odore unguentoꝵ tuoꝵ curtimus:
adolescentule dilexerunt te nimis. Curramus igitur
ut unguamur Sunt enim quidam qui non cur¬
riuit: quia nimii fetoris assiduitate imbuti. fra¬
granciam uͥtutum non sentiunt. Sunt alii qui
lento passu incedunt ⁊ sic aut uix aut nunquam
perueniunt. lento siquidem passu gradiuntu qr
minoꝵ uirtutum gradib innituntur. Sunt et
dam occurrunt confabulantur eiso s dũ morant᷑.
quo tendebant oblunscuntur: Currebat cornelius.
currebat. ⁊ zacheus: uterq fide et opere aiurẽbat᷑:

Expanded text:
evitat labem. Ejice igitur uxorem, et sic ejicies cum uxore evitat labem. Ejice igitur uxorem, et sic ejicies cum uxore fetorem, id est, de domo mentis curam expelle saecularem. Non enim sane habitabunt simul animus spiritualis et cura saecularis, sed tum separatur animus a terrenis, dum coelestibus inhaeret, dum interius divinae contemfruitur, cito et facile peccati pessimum discernit odorem. Veni igitur, charissime, ut curras adolescens cum adolescentulis, et dicas: In odore unguentorum tuorum currimus: adolescentulae dilexerunt te nimis . Curramus igitur ut ungamur. Sunt enim quidam qui non currunt, quia nimii fetoris assiduitate imbuti fragrantiam virtutum non sentiunt. Sunt alii qui lento passu incedunt, et sic aut vix aut nunquam perveniunt. Lento siquidem passu gradiuntur, quia minorum virtutum gradibus innituntur. Sunt et dam occurrunt, et confabulantur eis, sed dum morantur quo tendebant obliviscuntur. Currebat Cornelius, currebat Zachaeus, uterque fide et opere currebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Siue ergo eam sequens maritus dimiserit. sũ mor¬
tuus fu̾it: maritus prior non eam in uxorem
pot̾it recipere quia polluta ẽ: ut indelicet his qui
semel. t̾reniam curam. atq presentis uite intentio¬
nem reliquerit ad eam ultra nullo modo redeat
qm̃ ip̃e iam suo iuditio se polluit. qui eam pͥus
ideo deseruit. quia pollutam ẽẽ cognouit. h̃s nc̃
kiñe causam separationis ydoneam. Cansa enĩ
separationis est occasio fetoris. S fetoris assidiuitas
fortassis quid uel qnͣtum cuilibet noceat disnos¬
cere non ꝑmittit. nec fetorem cure scłaris disc̾nũt
nares̾ insique flagñciam. consueu̾ant boni adoris.
S qui remotus esti a fetore. qui moratur int̾ odoriꝰ¬
feros uirtutum fiores: ⁊ bonoꝵ operum. uelut aro¬
matum reficitur odore qui carnis mundicia delectã
⁊ puritatem cordis obseruat. talis pcc̃i fetentem
nebulam sentiti ⁊ contaminantem superfluit atis

Expanded text:
Sive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive morSive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive mortuus fuerit, maritus prior eam in uxorem non poterit recipere, quia polluta est, ut videlicet is, qui semel terrenam curam, atque praesentis vitae intentionem reliquerit, ad eam ultra nullo modo redeat, quoniam ipse jam suo judicio se polluit, qui eam prius ideo deseruit, quia pollutam esse cognovit. Habes nunc, charissime, causam separationis idoneam. Causa enim separationis est occasio foeditatis, fetoris. Sed fetoris assiduitas fortassis quid, et praecipue vel quantum cuilibet noceat dignoscere non permittit, nec fetorem curae saecularis discernunt nisi quae fragrantiam consueverint boni odoris; sed qui remotus est a fetore qui moratur inter odoriferos virtutum flores, et bonorum operum velut aromatum reficitur odore, qui carnis munditia delectatur, et puritatem cordis observat, talis peccati fetentem nebulam sentit, et contaminantem superfluitatis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ille quoq oderit eam. dederitq libellum repudii
⁊ dumiserit eam de domo sua. uł certe mortuus fu̾it
non poterit prior maritus recipere eam uxorem.
pło beatus g̾g̾ dicat. homo inquit uxorem accipit.
cum actionis terrene suscipit am. Cuius cum
cognou̾it feditatem dat libellum repudii ⁊ dut¬
tit eam de domo sua: quia ip̃a sepe teritua attio
que pͥusquam hr̃etur fortiter amabatur: cũ ha¬
bita fu̾it. cuius fit feditatis agnostitur: cum ꝑ¬
mictit gͦ eam uir de domo sua: ut amorem eius a¬
biciat de mente sua. Quo eg̾ssa alt̾um uirum ao¬
cipit quia t̾renam attionem quam tu deseris alius
concupiscit. S fortasse eciam ipsa in odiũ qñq
uentura ẽ ut eam utiliter dumictat. Bene autem
dicitur dumiserit eam uel certe mortuus fuerit:
quia unusquisq terrenam curam auͥ dimittet
aut morietutꝰ id ẽ. aut non ei ex auimo succũbiti
aut ꝓpt̾ea funditurin anime uita: succumbit:

Expanded text:
et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de domo sua, aut certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam uxorem, plo beatus Gregorius dicat: « Homo, inquit, uxorem accipit cum actionis terrenae suscipit curam. Cujus cum cognoverit foeditatem, dat libellum repudii, et dimittit eam de dpriusquam haberetur, fortiter amabatur; cum habita fuerit, cujus sit foeditatis agnoscitur, cum mittit ergo eam vir de domo sua, ut amorem ejus abjiciat de mente sua. Quae egressa alterum utrum accipit, quia terrenam actionem, quam tu deseris, alius concupiscit, sed fortasse etiam ipsi in odium quandoque ventura est, ut eam utiliter dimittat. » Bene autem dicitur, dimiserit eam, vel certe mortuus fuerit, quia unusquisque terrenam curam aut dimittet, aut morietur, id est, aut non ei ex animo succumbet, aut propter eam funditus in animae vita succumbet.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in uoluntate cͥa .i. fauor honor ⁊ amor. fauor itaq
mundi est quasi odor pomi: color honor. sapor amor.
Sicut enim narib dulcis odor attrahitur: sio totis
desid̾iis animi fame sołaris. fauor affectatun S ca¬
ret ponium pulcritudine colorte si uoluptas pͥuetur
honore mundane potestatis. Odorem uero sapor seqͥ¬
tur: qñ opere desid̾ium uoluptatis impletur Mon¬
strat diabolus eue pomi colorem per suggessionem
odorat eua per̾ delectationem. consentit adam per
gerit enim diabolus: delectatur caro. spõ consentit:
Ad hibenda est gͥ custodia ne dominetur sensualitas.
s succumbat: ne stulticia carnis animum priuet¬
ne ducas uxorem: quia forsitan aliqnam duxisti. Si
autem duxisti uide si placeat caue ne sit ancilla ne
grãm aute occłos eius. pp̃ aliquam feditatẽ scribet
libellum repudii ⁊ dabit in manum eius ⁊ dimittet
eam de domo sua. cumq eg̾ssa alt̾um maritum dux̾it

Expanded text:
Et in voluptate tria scilicet favor, honor et amor. Favor itaque Et in voluptate tria scilicet favor, honor et amor. Favor itaque mundi est quasi odor pomi, color honor, sapor amor. Sicut enim naribus dulcis odor attrahitur, sic totis desideriis animi famae saecularis favor affectatur. Sed caret pomum pulchritudine coloris, si voluptas privetur honore mundanae potestatis. Odorem vero sapor sequitur, quando opere desiderium voluptatis impletur. Monstrat diabolus Evae pomi colorem per suggestionem, odorat Eva per delectationem. Adam per gerit enim diabolus, delectatur caro, spiritus consentit. Adhibenda est igitur custodia, ne dominetur sensualitas, sed succumbat, ne stultitia carnis animum privetne ducas uxorem, quia fortassis aliquam duxisti. Si autem duxisti, vide utrum placeat; cave ne sit ancilla, ne conspectu ejus propter aliquam foeditatem, scribet libellum repudii, et dabit in manus ejus, et dimittet eam de domo sua. Quumque egressa adultera maritum duxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
coniugia filiam tuam non dabis filio eius. nec
filiam eius accipies filio tuor quia seducet filiũ
tuum. Patet moralis sensus. De egypto exeunt. qͥ
mundo renuncianti expugnant illas septem gõ
⁊ possident t̾ram carum que terram cordis sui li¬
berant a domino .uii. principalium uicioꝵ. fẽdus
uero est cum eis ñ inire. ꝯsensum delectationũ
prebere: conubia non sociare. opere deletbationem
cogitatio bona operi nefario consentit: s hebrei aliũ
cananet filia seducit. cum boni consilium operis sug¬
gistio peru̾sa subu̾tit. Sic eue suggestio primi paren¬
tis nuutauit consilium porrexit uoluptatis pomum
⁊ ad molediencie promonit trsg̾ssum. Ex si sp̃alit̾
sutelligatur. eua cotidie. primo parenti offert pomũ
quia caro spũi suggerit uoluptatis affestum. Po¬
mo enim uoluptas carnis per similitudinem com¬
ꝑatur. In pomo enim t̾a stint .i. odor color ⁊ sapori

Expanded text:
conjugia; filiam tuam non dabis filio ejus, nec conjugia; filiam tuam non dabis filio ejus, nec filium ejus accipies filio tuo, quia seducet filium tuum . Patet moralis sensus. De Aegypto exeunt, qui mundo renuntiant; expugnant illas septem gentes, et possident terram eorum, qui terram cordis sui liberant a dominio septem principalium vitiorum. Foedus vero cum eis non inire, est consensum delectationi non praebere. Connubia non sociare, opera delectationum cogitatio bona operi nefario consentit. Sed Hebraei filium Chananaei filia seducit, cum boni consilium operis suggestio perversa subvertit. Sic Evae suggestio primi parentis mutavit consilium, porrexit voluptatis pomum, et ad inobedientiae promovit transgressum. Quod si spiritualiter intelligatur, Eva quotidie primo parenti offert pomum, quia caro spiritui suggerit voluntatis affectum. Pomo enim voluptas carnis per similitudinem comparatur. In pomo enim tria sunt, scilicet odor, color et sapor.
Abbreviated transcription (Latin):
animi tanqmͣ uoluptuosis amplexib illius astrĩi¬
guntur. Aliis uero solius lỹe fecunditas placet. Ge¬
nerant uero predicationis filios hos nut̾unt lacte
consolationis illos uero pastu cibi fortioris. Ne¬
cessario seruiunt labori curam rei familiaris g̾unt
lya. ne intolerabilis sit labor lỹe. seu quues rachelis
cedatit. Succedat labor orõni. orõ labori. lectio medi¬
tationi. meditatio predicationi. Sic ad rachol iacob
qñq intrahat s ad lyam sepius intrare consueue¬
rat. Ducenda est gͥ uxor que sũmi prĩs animum
non offendat: que gaudium felicitatis non con¬
turbet ct̾ne hoc enum int̾pretatur ysaac gaudi¬
um siue risus. Item cauendum ẽ: ne talem du¬
cas: quani lex prohibeat. Ppło ⁊ enim ifrł exeũ¬
ti de egypto cum septem gentes .i. oananeos ⁊ fere
deos cum quinq reliquis gentib expugnaret dñs
ait Non nubis inquit fedus cum eis. neq sociabis

Expanded text:
animi tanquam voluptuosis amplexibus illius astrinanimi tanquam voluptuosis amplexibus illius astringuntur. Aliis vero solius Liae fecunditas placet. Generant verbo praedicationis filios, hos nutriunt lacte consolationis, illos vero pastu cibi fortioris. Necessario serviunt labori, curam rei familiaris geruntest, Rachel et Lia, ne intolerabilis sit labor Liae, neu quies Rachelis cedant. Succedat labor orationi, oratio labori, lectio meditationi, meditatio praedicationi. Sic ad Rachel Jacob quandoque intrabat, sed ad Liam saepius intrare consueverat. Ducenda est igitur uxor, quae summi patris animum non offendat, quae gaudium felicitatis non conturbet aeternae. Hoc enim interpretatur Isaac gaudium, sive risus. Item cavendum est, ne talem ducas, quam lex prohibeat. Populo etenim Israel exeunti de Aegypto, cum septem gentes, id est, Chananaeos, et Pherezaeos cum quinque reliquis gentibus expugnaret, Dominus ait: Non inibis foedus cum eis, neque sociabis
Abbreviated transcription (Latin):
bat in tab̾naculis. uenator carnem sequitur. ⁊ carne
uesctur quia concupiscencia carnalis sectando carna¬
lia. carnalib desid̾iis pascitur: animus uero spĩtalis.
quasi iacobuir simplex in tab̾naculis moratur: qr
intus spĩtalia meditando delectatur. Esaͣ ferasnacob
se quitu oues. ħ sanguinem fundit. ille lac prebet
h lanam ille pilos inutiles: hio gerit arcum ut uul¬
neret ponit laqueos ut decipiat: ille bacłm tenet
sustentationis per comolationem ⁊ uirgan direo¬
tionis per correctionem. probans qz esan qd̾ nonꝰ
libenter acciperet pr̃ auuis filias chanaam: duxit
nem hysinaã carius appetitum. filia hysmaelis curã
designat carnis. Duxit itaq filiam hysinaelis: qui
curam carnis in desid̾us facit. uxores iacob solo lau
placet. Amant enim quidam contemplationis pul¬
critudinem quietem silentii lectionis speculum ꝯscĩe
puritatem: pie meditationis consolationem. Clari¬
tati diuine. quasi uultu rachelis inherente aspectib

Expanded text:
 in tabernaculis . Venator carnem sequitur, et carne vescitur, quia concupiscentia carnalis sectando carnalia carnalibus desideriis pascitur; animus vero spiritualis quasi Jacob vir simplex in tabernaculis moratur, quia intus spiritualia meditando delectatur. Esau feras, Jacob sequitur oves: hic sanguinem fundit, ille lac praebet; hic lanam, ille pilos inutiles; hic gerit arcum, ut vulneret, et ponit laqueos ut decipiat, ille baculum tenet sustentationis per consolationem, et virgam directionis per correctionem. Probans quoque Esau, quod non libenter acciperet pater suus filias Chanaan, duxit nem, Ismael carnis appetitum, filia Ismaelis curam designat carnis. Duxit itaque filiam Ismaelis, qui curam carnis in desideriis facit. Uxores Jacob solae lauplacet. Amant enim quidam contemplationis pulchritudinem, quietem silentii, lectionis speculum, conscientiae puritatem, piae meditationis consolationem. Charitati divinae quasi vultui Rachelis inhaerent, aspectibus
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam designat. anima que xp̃o nubere querit
iutrat thabamum suum. id est mentis secretũ.
parat lectulum pure consciencie: spargit uͥtutum
flores ⁊ dicit. Erce tu puicher es dilecte mi et de
culari. exorna thalamum mentis cue uirtutum
florib. ⁊ fac amiam tuam talem quam sum¬
mi regis adoptet filius. Qui cum patre et spũ
santto uiuit et regnat per et̾tra secula amĩ¬

Expanded text:
cordiam designat, anima quae Christo nubere quaerit, cordiam designat, anima quae Christo nubere quaerit, intrat thalamum suum, id est, mentis secretum, parat lectulum conscientiae, spargit virtutum flores, et dicit: Ecce tu pulcher es, di ecte mi, et decculari, exorna thalamum mentis tuae virtutum floribus, et fac animam tuam talem, quam summi regis adoptet Filius. Qui cum Patre, et Spiritu sancto vivit, et regnat per aeterna saecula. Am
Abbreviated transcription (Latin):
in manib ur̃is. Intus enim ardent per affectũ
caritatis: ext̾ius uero lucent per exemplum bot
operis. hi dant aquas manib: non eim tantũ
deflent sua pcc̃a. s eciam aliena. ħ est enim aꝙͣ
dare manib: lacrimis succurrere pcc̃oꝵ reatib.
Martỹres uero diu̾sa carnium genera ministnt
ste phanus carnes lapidatas. iohannes oleo fri¬
xas. laurentius igne assas. iuncentins sale spar¬
sas. ẏpolitus dissipatas. Dat iohannes caput
in disco. iacobus suum prebet percussorib. por¬
tat dionisius suum ꝓpriĩs manib: sabinꝰ absci¬
sas manus. S ⁊ uirgines ministrant teaeras
carnes. Agathes ubera agnes ustulata latera. M¬
gareta carnes uirgis cesas teola flaminis ereꝑ¬
das. Ibi auditur marie timpanium: ⁊ dd̾ aĩ can¬
torib ꝙ̃ charam pertutit. pͥost diu̾sa autem diui¬
ne scripture fercula: post tympanum mortifica¬
te carnis. post dulce melos ꝙͥthare. que moꝵ con¬

Expanded text:
in manibus vestris . Intus enim ardent per affectum in manibus vestris . Intus enim ardent per affectum charitatis, exterius vero lucent per exemplum boni operis. Hi dant aquas manibus, non enim tantum deflent sua peccata, sed etiam aliena, hoc est enim dare aquam manibus, lacrymis succurrere peccatorum reatibus. Martyres vero diversa carnium genera ministrant, Stephanus carnes lapidatas, Joannes oleo frixas, Laurentius igne assas, Vincentius sale conspersas, Hippolyus dissipatas, dat Joannes caput in disco, Jacobus suum praebet percussoribus, portat Dionysius suum propriis manibus, Sabinus abscissas manus. Sed et virgines ministrant teneras carnes, Agatha ubera, Agnes ustulata latera, Margarita carnes virgis caesas, Tecla flammis ereptas. Ibi auditur Mariae tympanum, et David cum cantoribus citharam percutit. Post diversa autem divinae scripturae fercula, post tympanum mortificatae carnis, post dulce melos citharae, quae morum con
Abbreviated transcription (Latin):
cum auiciis ad uirtutes trahitur. manu ⁊ saliua
id ẽ exemplo boni operis ⁊ uerbo exhortationis ad
bonum conuertitur. Quidam uero lineis indiuin¬
tur: ⁊ non bysso. Elui enim non tantum pecrata
carnis que sunt quasi grossiora fila relinquiunt
s eciam cogitationum delista subtiliter examinãt.
hiĩ de bysso indiunntur. his enim filis: tela texitur
religionis. Induuntur hii tunica talari: ⁊ cingũ¬
tur balteis. Tunica talaris est. in bonis operib per¬
seuerantia longanimitatis. balteus. quo renes cin¬
guntur ẽ. castitas per quam luxurie fluxa restͥn¬
guntur ħ est igitur tunica ioseph: hic est balteut
ionathe. Aliĩ uero purpura uestiuntur. quo colorẽ
sanguinis mutatur. hauc purpuram pͥmus tinxit
xp̃s. hac indutus primus xp̃o ministauit stephanꝰ
In spiritalib siquidem imptiis diu̾sa diu̾si iini¬
strant: confessores abluendis manib aquas pre¬
bent. luminaria succendunt. Soͥptum est erum de
his. Sunt luibi ur̃i precinct: ⁊ lucerne ardentes

Expanded text:
cum a vitiis ad virtutes trahitur, manu et saliva, id est, exemplo boni operis et verbo exhortationis ad bonum convertitur. Quidam vero lineis induuntur et non bysso, qui enim non tantum peccata carnis, quae sunt quasi grossiora fila, relinquunt, sed etiam cogitationum delicta subtiliter examinant, hi bysso induuntur, his enim filis tela texitur religionis. Induuntur in tunica talari, et cinguntur balteis. Tunica talaris est in bonis operibus perseverantia longanimitatis Balteus, quo renes cinguntur, est castitas per quam luxuriae fluxa restringuntur: haec est igitur tunica Joseph, hic est balteus Jonathae. Alii vero purpura vestiuntur, quae colorem sanguineum imitatur, hanc purpuram primus tinxit Christus. Hac indutus primus Christo ministravit Stephanus. In spiritalibus siquidem nuptiis diversa diversi ministrant. Confessores abluendis manibus aquas praebent, luminario succendunt. Scriptum est enim de his: Sint lumbi vestri praecincti; et lucernae ardentes
Abbreviated transcription (Latin):
fili audi me ⁊ attende uerba oris mei: ne abstrahatur
Multos enim uulu̾atos deiecit: ⁊ fortissumi quiq in¬
terfecti sunt ab ea. ie inferi donuis eius: penetͣnͣtes
inferiora mortis. Quid diligitur in muliere: Forsican
qd̾ diligi solet in quolib flore. In flore color. ĩ muliere
decor s utrumq parui temporis est. Rubet rosa. li¬
sic mulieris iuuentus sola decoris gr̃a colorat᷑. flos
quandoq comburitur gelu aut pruitia marcescit.
sic decor mulieris. aut infirmitate lauguet. aut
senio euanescit. Mulier aut in uiuentute moriet᷑
aut erit anus. Si autem moutur: sequitur dolor
si diligis. Si anum expectas: nenuni uetula plac
Non est igitur amandum qd̃ tamcito displicet
aut tam leiit̾ amittitur. Illa que uerticis crines
anguis ubera ubera: ⁊ quanto pilchrior ator tene¬
rior caro: tanto uelatuis putrefc̃a uertetur insani¬
em ħ in terra pacietur. s quid in inferno erit. Audi

Expanded text:
fili mi, audi me, et attende verba oris mei, ne abstrahaturfili mi, audi me, et attende verba oris mei, ne abstrahaturs dejecit, et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus ejus penetrantes inferiora mortis . Quid diligitur in muliere? forsitan quod diligi solet in quolibet flore. In flore color, in muliere decor; sed utrumque parvi temporis est. Rubet rosa, lisic mulieris juventus sola decoris gratia coloratur. Ut autem flos quandoque aut exuritur gelu, aut pruina marcessit, sic decor mulieris aut infirmitate languet, aut senio evanescit. Mulier omnis aut in juventute morietur, aut erit anus. Si moritur, sequitur dolor, si eam diligis; si anum exspectas, nemini vetula placet. Non igitur amandum quod tam cito displicet, aut tam leviter dimittitur. Illa quae verticis crines anguis ubera. Et quanto pulchrior atque tenerior fuerit caro, tanto velocius putrefacta vertetur in saniem. Haec in terra patietur. Sed quid in inferno erit? Audi
Abbreviated transcription (Latin):
non qd̾ es. Ñ est que ut salomon ait. necordi uine¬
ni occurrit ortiatu meretricio. preparata ad capi¬
endas animasr garrula ⁊ uaga quietis impaciens
nec ualens in domo consistere pedib suis. nc̃ foris
nuunc ĩ plateis. nunc iuxta angulos insidians:
id cuto egressa sum in occursum tuum desiderans
te uidere ⁊ repperi. Intexu funib lectulum meum.
straui tapetis pictis ex egypto. Asꝑscubile meum
myrra ⁊ alce. ⁊ ty namonio. ueni inebriemur ube¬
rib ⁊ fouamur cupitis amplexib: donec illucescat
dies. Non enim est iur in domo sua: abiit in uia
lotgissima. sacculum pecunte secum tulit. in die
plene lune reu̾surus est iu donium suam. Irreci¬
uit eũ multis sermomib: ⁊ blaudicis labioꝵ pro¬
traxit illum. Statimeam sequitur quasi bos ductꝰ
ad uittimam. ⁊ quasi agnus lasciuiens. ignorans qd̃
ta iecur eius. uelut si auis festinet ad laipeum: et
nescit qd̾ de periculo anime illius agitur. Nunc gͥ

Expanded text:
non quod es. Haec est quae, ut Salomon ait, vecordi juvenon quod es. Haec est quae, ut Salomon ait, vecordi juveni occurrit ornatu meretricio, praeparata ad capiendas animas, garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis, nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians. Idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre et reperi. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapetibus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens et ignorans, eta jecur ejus, velut si avis festinet ad laqueum, et nescit quod de periculo animae illius agitur. Nunc igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
consumpseri carnes: ⁊ dicas. Cur detestatus sumdis¬
ciplinam: ⁊ increpationib non acquieuit cor meum:
nec audi uocem docencium me ⁊ magistris non
inclinaui aurem meam. In fauo mellis duo suniti.
mel. et cera: ⁊ in facie meretricis similiter duo.s.
nis. Cera succendit ignem. mel prebet dulcedĩem.
Sio pulcortudo meretritis igne libiduus inflãmat
carnem: blandimento uero lenocinantis sermoĩs
subuertit mentem. Scillat mel ex cera: dum m̾e¬
trix uerba sua mollit ⁊ facit dulcia. hanc autem
dulcedinem: eterne mortis amaritudo comitat᷑.
Unde sequitur. Nouissima illius amara quasi
eternẽ dampnationis per gladiumꝰ amaritudo uͦ
tesperationis per absinthium designatur. Custodi
ergo animam tuam a muliere mala. ⁊ a blanda
lingua extranee: non concupiscat pulcritudĩem
eius cor tuum. nec capiaris nutib illius: p̾aum
enim scortiꝰ uix ẽ unius panis. Diligit mulieꝵ
ut decipiat: decipit ut rapiat amat quod ħs.

Expanded text:
corpus tuum, et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam? In favo mellis duo sunt, id est, mel et cera. In facie meretricis similiter duo, scnis. Cera succendit ignem, mel praebet dulcedinem. Sic pulchritudo meretricis igne libidinis inflammat carnem, blandimento vero lenocinantis sermonis subvertit mentem. Stillat mel ex cera, dum meretrix verba sua mollit et facit dulcia. Hanc autem dulcedinem aeternae mortis amaritudo comitatur. Unde sequitur: Novissima illius amara quasi aeternae damnationis per gladium, amaritudo vero desperationis per absinthium designatur. Custodi ergo animam tuam a muliere mala, et a blanda lingua extraneae, non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum: ne rapiaris nutibus illius, pretium enim scorti vix est unius panis . Diligit mulier, ut decipiat, decipit ut rapiat. Amat quod habes,
Abbreviated transcription (Latin):
amor nuilieris nunquam dicit sufficit. Uxor ꝓpͥa
hñti solet eẽ fastidio: aliena uero ñ sine pediculo
⁊ multo labior suoꝵ blandimento seduat cor unde sa¬
lomon. Ut eruaris inquit a muliere aliena. ⁊ ab extra¬
nea que mollit sermones suos ⁊ inclinata est. ad
mortem domus eius. ⁊ ad inferos semite ip̃ius: õs
qui ingrediuntur ad eam non reu̾tentur nec appre¬
hendent semitas uite. Et in eodem scriptum est. fauus
distillans labia meretricis ⁊ nicius guttur eius oleo.
Nouissima autem illius amara quasi ab sinchi
um acuta: quasi gladius biceps. Pedes eius. descen¬
dunt in mortem: ⁊ ad inferos gressus illius pene¬
trant. Per semitam uite non ambulant: uagi sunt
gressus eius. ⁊ inuestigabiles. Nunc ergo fili auu¬
dime ⁊ ne recedas a uerbis oris mei. Longe fac ab
ea uiai tuame ⁊ ne appropinques forib domus eiꝰ.

Expanded text:
ardor mulieris nunquam dicit: Sufficit. Uxor propria habenti solet esse fastidio, aliena vero non sine periculo multo labiorum suorum blandimento seducit cor amantis. Unde Salomon: Ut eruaris, inquit, a muliere aliena, et ab extranea quae mollit sermones suos, et inclinata est ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes qui ingrediuntur ad eam, non revertuntur, nec apprehendent semitas vitae . Et in eodem scriptum est: Favus distillans labia meretricis, et nitidius guttur ejus oleo. Novissima autem illius amara quasi absinthi acuta quasi gladius biceps | pedes eius descendunt in mortem, et ad inferos gressus eius penetrant | per semitam uitę non ambulant, uagi sunt gressus eius et inuestigabiles. Nunc ergo fili audi me, et ne recedas a uerbis oris mei. longe fac ab ea uiam tuam, et ne appropinques fori
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ant anmum ycaac ⁊ rebecce. Iacob uͦ filias laban
rachel celiam. sibi coniugio sociauit. Quid autem hi
duo fr̃s nĩsi duos motus qui sunt in homine desig¬
nant. ħ est concupiscenciam carnis ⁊ spc: Ei̾d uxores
esau. nisi adͥo laudis amorem. ⁊ mundi capĩam: Qd
uxores iacob ma actiuam. ⁊ ꝯtemplatiuam dosig¬
naut uitam. Ad ħ pertinet qd̾ dicitur factus est esa

Expanded text:
derant animum Isaac et Rebeccae ; Jacob vero filias Laban derant animum Isaac et Rebeccae ; Jacob vero filias Laban Liam, et Rachel sibi conjugio sociavit . Quid autem hi duo fratres nisi duo motus, qui sunt in homine, designant, hoc est concupiscentiam carnis et spiritus? Quid uxores Esau, nisi propriae laudis amorem, et mundi sapientiam? Quid uxores Jacob, nisi activam et contemplativam designant vitam
Abbreviated transcription (Latin):
per memoriam consid̾at añis turbatione carnee fra¬
homicidii sanguis inuidie uenenum luxurie fetor
leuitatis puluis. cupiditatis fumꝰ: pannus m̃strua¬
liquimus it̾. more uiatoris. qui iuxtauiam fõtem
repperiens ponit latus super riꝑam. florido gͣmine
delectatur. conspicuas miratur aquas: sitim releuat
uie refrigerat estum: lota facie lauat manus. ⁊ pe¬
des. Sic qui fontem compunctionis repperit: amme
faciem lauat: quia mentis spẽm docorat. Lauat et
opera manuum lauat ⁊ affectus cogitationum: qͥb
quasi pedib m̃sadoptata prog̾ditur. Inunorarer
duicuis si liceret. circa fontis huius fluenta saltim
loquendo nisi ꝓpoĩti nostri finis instaret de nup¬
ad remꝰ ut qui paulo aute carnalium ¶Cu.¬
nuptiarx. patefecimus incõmoda: nunc ad dulces
netalem ducat que matris aut patris offendat aĩ¬
mumi. Ysaac duos hũit filios ut̾q sicudem duas
hũit uxores. Esau duxit uidich filiam beetr echer et
besamath filiam holon emudem loa. que ambe offeu¬

Expanded text:
per memoriam mortis considerat animus turbationem carnalis fraicet sanguis, invidiae venenum, luxuriae fetor, levitatis pulvis, cupiditatis fumus, pannus menstrualiquimus iter, more viatoris, qui juxta viam fontem reperiens ponit latus super ripam, florido gramine delectatur. conspicuas miratur aquas, sitim relevat, viae refrigerat aestum, lota facie lavat manus et pedes. Sic qui fontem compunctionis reperit, animae faciem lavat, quia mentis speciem decorat. Lavat et opera manuum, lavat et affectus cogitationum, quibus quasi pedibus mens ad optata progreditur. Immorari diutius liberet circa fontis hujus fluenta, saltem loquendo, nisi propositi nostri finis instaret, ad rem, ut qui paulo ante carnalium nuptiarum patefecimus incommoda, nunc ad dulces neve talem ducat, quae aut matris, aut patris offendat animum. Isaac duos habuit filios, et uterque duas habuit uxores. Esau enim duxit Judith filiam Beeri Hethaei, et Basemath filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offen
Abbreviated transcription (Latin):
platearum plausus: fori spectacula: ociosoꝵ ꝯfa¬
seu que labore fatigatur: Ocium enim luxuria
dominium suꝑbia: laborem iurgia secuntur his
igitur ⁊ huius modi curis laborat. ⁊ affligitur: qui
uxoris pestifere consorcia diligit. Restat nunc fr̃
ut qui philo sophoꝵ posuimus crempla mulieris
actus. explicando ac diuinarum scripturarum te¬
stimonia transeamus. Secundum diuinos. ¶iii.¬
Ausa mali mulien: mitium culpe fomes pͦ¬
cati. Ocriptum est enim: a muiliere mitiumꝰ
peccati fcm esti ⁊ per ip̃am omnes morimur. Ip̃a
est que subuertit iustum: sapientem decipit exu
it mulieris aspectus traxit. ad culꝑam Quid sua

Expanded text:
platearum plausus, fori spectacula, otiosorum confaplatearum plausus, fori spectacula, otiosorum confaan quae labore fatigatur? Otium enim luxuria, dominium superbia, laborem jurgia sequuntur: his igitur et hujusmodi curis laborat et affligitur, qui uxoris pestiferae consortia diligit. Restat nunc, frater charissime, ut qui philosophorum posuimus exempla, mulieris actus explicando, ad divinarum Scripturarum testimonia transeamus. CAP. II. Muliausa mali mulier, initium culpae, fomes peccati. Scriptum est enim: A muliere initium factum est peccati, et per ipsam omnes morimur . Ipsa est, quae subvertit justum, sapientem decipit, exsit, mulieris aspectus traxit ad culpam? Quid ta