comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus ẽ. ut ea iubeatur dicere quȩ
prophetare nolebat. Quia autem com¬
parauimus esaiam. & moysen. compo¬
nam & aliam proximã comparationẽ
esaiȩ & ionȩ. Ille mutitur preclicare euer¬
sionem ninuutis post tres dies. xpiget
eum profici. nolentem causa malorum
ciuitati. iste uero non expectans quidei
imperaretur ut diceret. ait. Ecce sum ego.
mtteme. Bonum ẽ non prosilire adeas
quȩ adõ sunt dignitates. & principatus.
enim adprincipatum ȩccłiȩ uenit qui
saluari uult & si prȩest. sed adseruitutem.
si oportet dicere id deeuangelio. Principes
quidem gentium dominantur eis. & qui
potestatem habent millis magistratus uo¬
cantur. Nonsic autem erit inuobis. Nec enĩ
dominantur principes inuobis. sed qui
mus. Qui uult ẽẽ primus. erit omniũ
nouissimus. Qui uocatur ergo adepisco¬
patum. non adprincipatum uocatur. sed
ad seruitutem totius eccłiȩ. Siuis credere

Expanded text:
consecutus est, ut ea jubeatur dicere, quae consecutus est, ut ea jubeatur dicere, quae prophetizare nolebat. 1125 Quia autem comparavimus Isaiam et Moysem, componamus et aliam proximam comparationem Isaiae et Jonae. Ille mittitur praedicare eversionem Ninivitis post tres dies, et piget eum proficisci nolentem causa malorum civitatis. Iste vero non exspectans quid ei imperaretur ut diceret, ait: Ecce ego sum, mitte me. Bonum est non prosilire ad eas, quae a Deo sunt, dignitates, et principatus, enim ad principatum Ecclesiae venit, qui salvari vult, etsi praeest; sed ad servitutem Ecclesiae, si oportet dicere et de Evangelio: Principes quidem gentium dominantur eis, et qui potestatem habent in illis, magistratus vocantur. Non sic autem erit in vobis: nec enim dominantur principes in vobis, sed qui mus . Qui vult esse primus, erit omnium novissimus. Qui vocatur ergo ad episcopatum, non ad principatum vocatur, sed ad servitutem totius Ecclesiae. Si vis credere
Abbreviated transcription (Latin):
tiorum quȩ inutroq uidetur. intendens
dicere. quia id ipsum fecerit moyses. qd̃
esaias. Ergo audaciter fecit comparans
duos scõs & beatos uiros. et decernens.
et cdicens. uerecundius moysen fecisse.
quam esaiam. Moyses quippe magnitu¬
dinem considerabat preesse popło. ade¬
ducendum eum deterra egypti. repu¬
gnare ȩgyptiorum incantationib et
malefitus: ꝓpter hoc. ait. Prouide ali¬
um quem mutas. Iste autem non ex¬
pectans uidere quid ei iubetur ut dice¬
ret &iam si electus fuisset. ecte inquit
sum ego. mitte me. Unde quia igno¬
mitte me. hȩc iubetur ut dicat quȩ
erant inoptata dicenti. Annon erat
inoptabile. statim iussum prophetare.
amaledictionib incipere dicentem. au¬
re audieñtis. & non intelligetis. & uiden¬
tes cernetis. & non uidebitis. Incrassa¬
tum ẽ enim corpopłi hiuus. & reliqua.
Forte ergo si tamen audenter expedit
dicere temeritatis & audatiȩ. mercedẽ

Expanded text:
tiorum, 1124 quae in utroque videtur, intendens, tiorum, 1124 quae in utroque videtur, intendens, dicere, quia idipsum fecerit Moyses, quod Isaias. Ego audacter feci, comparans duos sanctos, et beatos viros, et decernens, et dicens verecundius Moysem fecisse, quam Isaiam. Moyses quippe magnitudinem considerabat, praeesse populo ad educendum eum de terra Aegypti, et repugnare Aegyptiorum incantationibus et maleficiis. Propter hoc ait: Provide alium quem mittas. Iste autem non exspectans audire quid ei juberetur ut diceret, ac si electus fuisset: Ecce, inquit, sum ego, mitte me. Unde quia ignomitte me: haec jubetur ut dicat, quae erant inoptata dicenti. An non erat inoptabile statim jussum prophetizare, a maledictionibus incipere dicentem: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis: Incrassatum est enim cor populi hujus, et reliqua. Forte ergo si tamen audenter expedit dicere temeritatis et audaciae mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
idens esaias dominum saluoth
sedentem super chronum excel¬
sum & eleuatum. uidens autẽ
& seraphim circum stantia eũ.
& remissa peccatorum accipiens pereum
ignem qui allatus dealtario labia enis
contactu purgauit. ait audisse se uocẽ
dnĩ. non imperantis. sed excitantis atq
dicentis. Quem mittam. & quis ibit
adpopłm istum : Deinde dicit respondis¬
se se dño. Ecce sum ego. mtte me. Factꝰ
autem in loco. & scrutans ea quȩ scripta
sunt. inuenio aliud fecisse moysen. ali¬
ud esaiam. Moyses enim electus adduc¬
tionem popłi deterra egẏpti. ait. Proui¬
de alium. quem mittas. & uidetur
contradicere dm̃i. Esaias uero non electꝰ.
sed audiens quem mittam. & quis ibit.
ecce inquit ego sum. mitte me. Dignũ
ẽ ergo spirttualib spũalia comparire. &¬
requirere quis eduob melius fecent. Moyses
qui postquam electus ẽ. recusauit. an
esaias quine electus quidem. ipse se obtu¬
lit ut mitteretur ad popłim. Nescio enim
si potest quis eam connarietatem nego¬

Expanded text:
idens Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum et elevatum, videns autem et seraphim circumstantia eum, et remissam peccatorum recipiens per eum ignem, qui allatus de altario, labia ejus contactu purgavit, ait se audisse vocem Domini non imperantis, sed excitantis atque dicentis: quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Deinde dicit se respondisse Domino: Ecce sum ego: mitte me. Factus autem in hoc loco, et scrutans ea, quae scripta sunt, invenio aliud fecisse Moysen, aliud Isaiam. Moyses enim electus ad eductionem populi de terra Aegypti, ait: Provide alium quem mittas , etiam videtur contradicere Deo. Isaias vero non electus, sed audiens quem mittam, et quis ibit: Ecce, inquit, ego sum, mitte me. Dignum est ergo spiritalibus spiritalia comparare, erequirere, quis e duobus melius fecerit: Moysesne, qui postquam electus est, recusavit: an Isaias, qui ne electus quidem ipse se obtulit, ut mitteretur ad populum. Nescio enim si potest quis eam contrarietatem nego
Abbreviated transcription (Latin):
excelsum solium. quem popłs nõ uidit.
Necdum enim oryas mortuus fuerat.
uolo quiddam sumle interponere. honȩ
rei. quȩ hiuic contraria ẽ. Iste ipse oryas
quam dui uixit zacharias intelligens.
non fecit peccatum inconspectu dñi.
Moriente zacharia. declinauit adño. et
minum dicentem. Oportuit de mittere
peccuniam meam admensam. & ego
ueniens cum usuris eam exigissem. nõ
colligamus insudario minam creditã.
nec peccunam mittamus inmensam.
sed feneremur eam popłis. Et cum nos
crediderimus dominicam rationem.
uobis erit uidendum quomodo credita
cum usuris exsoluatis. aoen. Ex pł
scriptum est. quẽ mitto & quis uadit¬

Expanded text:
excelsum solium, quem populus non vidit. excelsum solium, quem populus non vidit. Nondum enim Osias mortuus fuerat. Volo quiddam simile interponere bonae rei, quae huic contraria est. Iste ipse Osias quamdiu vixit Zacharias intelligens, non fecit peccatum in conspectu Dei; moriente Zacharia, declinavit a Domino, s Dominum dicentem: Oportuit te mittere pecuniam meam ad mensam; et ego veniens cum usuris eam exegissem , non colligamus in sudario mnam creditam, nec pecuniam mittamus in terram, sed feneremur eam populis. Et cum nos crediderimus dominicam rationem, vobis erit videndum quomodo credita cum usuris exsolvatis. Quam, etc. scriptum est: Quem mittam, et quis
Abbreviated transcription (Latin):
& ascendit clamor eorum addm̃. Quã¬
dui uixit pharao. non suspirauerunt fi¬
lii isrł. & inpenis positi ne gemendi
quidem. liberam habuerant facultatẽ.
Uniebat quippe rex. qui imperabat eis
& lateres & paleas facere. Quamdiu ui¬
xit phario. non suspirauerunt addm̃.
Cum mortinis ẽ pharao. tunc ualuerins
madida fletib ora sustollere. Uiuit rex
malignus inpectore nr̃o. quam dui uiuit
phario zabulus. Tunc lateres operamur.
& paleas. tunc lacrimas intra silentiũ
deuoramus. & mniquitatis opera prima
facimus. Cum autem fmortuus fuerit.
dño dõ nos uisitante. tunc suspiramus
cati quod ẽ ĩmortali nr̃o corpore moria¬
tur. Peccatum enum ait mortuum ẽ.
ego autem reuixi. & rursum. Feccatũ
reiurit. ego autem mortuus sum. Mori¬
ente uno. qui potitur regno peccati oria.
moritur & pharao. Cum moritur rex
pessimus. erigo ad celum oculos. & exau
diuit uocem meam ds̃ quomodo abra¬
ham & ysaac & lacob. et uideo dñm sa¬
baoth secdentem. & regnantem super

Expanded text:
 ascendit clamor eorum ad Deum . Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt filii Israel, et in pejus positi, ne gemendi quidem habuerunt liberam facultatem. Vivebat quippe rex, qui imperabat eis et lateres et paleas facere. Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt ad Deum: cum mortuus est Pharao, tunc valuerunt madida fletibus ora sustollere. Vivit rex malignus in pectore nostro, quamdiu vivit Pharao Zabulus. Tunc lateres operamur, et paleas, et tunc lacrymas intra silentium devoramus, et iniquitatis opera prima facimus. Cum autem mortuus fuerit, Domino Deo nos visitante, tunc suspiramus cati, quod est in mortali nostro corpore, moriatur. Peccatum enim, ait, mortuum est: ego autem 1124 revixi. . Et rursum, Peccatum revixit, ego autem mortuus sum . Moriente uno, qui potitur regno peccati Osia, moritur et Pharao. Cum moritur rex pessimus erigo ad coelum oculos, et exaudivit vocem meam Deus, quomodo Abraham, et Isaac, et Jacob: et video Dominum Sabaoth sedentem, et regnantem super
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis. et nunc uerba głose accepis
se cum ds̃ sit. et uixta magnificentiam
suam clixisse gloriose nescio loqui. id
est humanum non noui. siue autem¬
adhyeremiam. siue ad saluatorem dr̃.
Prius quam de plasmarem unutero no¬
ui de. Legens genesem et obseruans ea
quȩ ibi deconditione mundi scripta s̃.
Inuenies quia scriptura diuina multũ
insermonib cauta non cdixerit. Prius¬
quam de facerem inutero noui te.
Quando enim uixta unaginem condi¬
tio ẽ. dicit ds̃ fatiamus hominem ad
nnaginem et similitudinem nr̃am. et
non dicit plasmemus. Quando autem

Expanded text:
quitatis , » et nunc verba gloriose accepisse quitatis , » et nunc verba gloriose accepisse se, cum Deus sit, et juxta magnificentiam suae dixisse gloriae, « Nescio loqui, » id est, humana non novi. « ad Jeremiam, sive ad Salvatorem dicitur: Priusquam te plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditione mundi scripta sunt, invenies quia Scriptura divina, multum in sermonibus cauta, non dixerit: Priusquam te facerem in utero, novi te: quando enim juxta imaginem conditio est, dicit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et non dicit, plasmemus. Quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
humanum dicit. merordio. nescio lo¬
qui quia uiuenis ego sum. Iuuenis ꝓp¬
ter dispensationem. senex iuxta hoc
quod primogenitus omnis creaturȩ. Iuue¬
nis quia inconsummatione iam seculoꝵ
et mnextremum huius uitȩ tempus ad¬
uenit. Dicit itaq nescio loqui. scio e¬
nim quedam maiora loqui. scio quedã
isto sermone mortali. Uis eloqui derre¬
strib necdum ad sumpsi humanam fra¬
gilitatem. habeo eloquium tuum uer¬
bum tuum sum tibi scioloqui. homi¬
nib nescio loqui. Iluienis sum. noli di¬
cere uiuenis ego sum. qm̃ adomnia
quoscumq mittam de ibis. Deindecõ¬
mouit manum ad tangendum oseiꝰ.
ut ei det uerba quib eradicet imperia.
sleq uero incligebat saluator uerbis.
ut ea acciperet quando erat inpatre
nullis incęlo dignis. quȩ mererentur
euerti. Sed nunc accepit parua disse
ad ꝓbatur secuti aliqui glonose chixe¬
rat᷑. Nescio uos quia operarii estis mi¬

Expanded text:
humanum, dicit in exordio: « Nescio lohumanum, dicit in exordio: « Nescio loqui, quia juvenis ego sum: » juvenis, propter dispensationem; senex, juxta hoc quod primogenitus omnis creaturae; juvenis, qui in consummatione jam saeculorum, et in extremum hujus vitae tempus advenit. Dicit itaque: « Nescio loqui, » scio enim quaedam majora loqui, scio quaedam meliora isto sermone mortali. Vis me loqui terrestribus? nec dum assumpsi humanam fragilitatem; habeo eloquium tuum, Verbum tuum sum, tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, quia juvenis sum. « Noli dicere: Juvenis ego sum, quoniam ad omnes quoscunque mittam te ibis. » Deinde commovit manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator verbis, ut ea acciperet, quando erat in Patre, nullis in coelo dignis, quae mererentur everti. Sed nunc accipit parva, deserapprobatur, sicuti alibi gloriose dixerat: « Nescio vos, quia operarii estis ini
Abbreviated transcription (Latin):
nor& eos qui operantur ini quitatẽ
neq enim digni sit agnitiones. quo¬
modo ad probabis magnum & gloriosũ
ẽe quod abeo dictum. est nescio loqui
humanum est & eloquutio semꝑ utit᷑
ad saluatorem &scieris eum inprĩci¬
pio apud deum. Ulerbum inspice qr
nesciat loqui cum humanum sit qd̃
hoc dr̃. loqui sed ideo nesciat quia
suit maiora quȩ nouerit. Si autem
et angelorum linguas humanis compa¬
raueris linguis. et scieris quia iste ma¬
adhebreos. Intelliges maiorem eum &¬
angelorum linguis fuisse. quando can¬
tum ds̃ uerbum erat apud patrem.
dicit ergo et quodam modo. accepit dis¬
ciplinam non magnorum sed inferiorũ
ac minotum. et sicut ego balburtire
disco iuolentiam michi metipsi fatiens
quandocumq paruulis loquor neq
enim scio ut ita dicam infantiliter lo¬
qui. et infractis uerbis iam grandeuus
cum pueris sermocinari. Codem modo
saluator inmagnificentia quidem głȩ
sunt. Quando autem uenit incorpus

Expanded text:
noret eos qui operantur iniquitatem, noret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui? Loqui humanum est, et elocutione semper utitur, ad Salvatorem et scieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angelorum linguas humanis comparaveris linguis, et scieris quia iste maad Hebraeos , intelliges majorem eum angelorum etiam linguis fuisse, quando tantum Dei Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae sunt. Quando autem venit in corpus
Abbreviated transcription (Latin):
cipus. nonne offendis ista sentiendo de
imigenito et primogenito uniuersȩ
creaturȩ. deeo qui ante quam conciꝑ¬
etur adnuimtiatus ẽ. Ioquente gabrielo.
quia nesciat loqui. quamobrem uide¬
bo sipotuero aliquid dignum desalua¬
tore in hoc loco adferre quod qued am
nesciens maior sit. siea ignorauerit quã
scierit. Utamur uoce eius. quomodo
sint aliqua quȩ nesciat. Respondit eis
qui sibi dicebant. Nonne in nomine tuo
comedius. et in nomine tuobibimꝰ.
& innonune tuo demonia eiecimus.
et uirtutes multas fecimus. Discedite
ame non noui uos. Futasne hoc quod
ait non noui uos minorem uircutem
euis ad prolata maiorem atq mirabi¬
lem. quia malus periturosq nesciat.
Scit enim abhis differentias. scit meli¬
ora. scit dñs eos qui eius sunt. et siquis
lquorat ignoratur. Igitur ut constat.
peceator ignorat᷑ adõ. Dicit michi aliqͥs
deautorĩb hostendisti quia nesciat
peccatores deus hostendisti quia ig¬

Expanded text:
cipias, nonne offendis ita sentiendo de cipias, nonne offendis ita sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae; de eo, qui antequam conciperetur annuntiatus est, loquente Gabriele aquia nesciat loqui? Quamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre, quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et virtutes fecimus? Discedite a me, non novi vos . » Putas ne hoc quod ait non novi vos, minorem virtutem ejus approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi aliquis de auditoribus: Ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ig
Abbreviated transcription (Latin):
ce uirgo inutero accipiet et pariet filiũ.
et uocabunt nomen eius emmanuel.
Ibiq additur prius quam cognoscat
puer. Si autem et deeuangelio accipe¬
re oportet destimonium. iħs nec dum
uir. sed adhuc infans. quia se exmnaill¬
uerat formam serin accipiens profitie¬
bat. slemo autem ꝓficit. qui perfectis
est. sed ille proficit qui indigit profectĩ.
pdositebat grã. et apud cdm̃ et apud ho¬
mines. Nam si euacuauerat se ipsum
adnos descendens. et euacians seipsum
resumpsit iterum ea dequib se prius e¬
uacuauerat. quid indignum ẽ proficis¬
se cum sapientia. proficisse ȩtate. pro¬
ficisse gra. apud dm̃ et homines. Et ue
ra dceo eẽ ista quȩ dicta sunt. prius¬
quam cognoscat puerbonm aut
malum. et ea quȩ deeodem interpo¬
sumus. Seddicit michis aliquis & iã
si potest desaluatore intelli dictumi eẽ
quia nesciat et cȩtera istius modi quȩ
minora sunt. &iam sipuerum eum ac¬

Expanded text:
ce Virgo in utero concipiet et pariet filium, ce Virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Ibique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens , proficiebat. Nemo autem proficit, qui perfectus est: sed ille proficit qui indiget profectu. proficiebat gratia, et apud Deum, et apud homines. Nam si evacuaverat se ipsum ad nos descendens, et evacuans seipsum resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat, quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse aetate, profecisse gratia apud Deum, et apud homines, et vera de eo esse ista quae dicta sunt, « priusquam cognoscat puer bonum aut malum, » et ea quae de eodem interposuimus? Sed dicit mihi aliquis: Etiam si potes illud de Salvatore intelligere dictum esse quia nesciat, et caetera istiusmodi quae minora sunt, etiam si et si puerum eum ac
Abbreviated transcription (Latin):
esse sollicitus appellaret enim quia salua¬
tore radicauerit regna diaboli. et natiores
subuerteret gentilem distruens uitam.
Inistis quod intellectum difficilem facit.
hoc ẽ quomo possit saluator dicere. ne¬
scio loqui. quia iuuenis ego sum. et
cȩtera in hoc sermone. Interpretantis
exponere dignitatem. Qua propter
necesse ẽ nobis scripturas sanctas ute¬
stimonium uocare. sensus quippe nr̃i.
et enarrationes. sine his cestib non ha¬
bent fidem. et hoc dictum ẽ. Inore
duorum et crium testium stabit om¬
ne uerbum. Migis conuenit ad int᷑pre¬
ut firmẽ uerbum intellectus mei accipi¬
ens duos destes denouo et ueteri testamen¬
to. accipiens tres testes deeuangelio de
propheta de. apło. sic enim stabit omne
uerbum. quomodo igitur ualebimus
ista comungere saluat᷑ori. Det michi
testimonium uetus cestamentum. quia
prius quam agnoscat puer bonum aut
malum et cetera. Det &iam esuas. ec¬

Expanded text:
esse sollicitus. Apparet enim quia Salvaesse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est, quomodo possit Salvator dicere: Nescio loqui, quia juvenis ego sum, et caetera. In hoc sermone interxta personae exponere dignitatem. Quapropter necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. Et hoc quod dictum est: « In ore duorum et trium testium stabit omne verbum , » magis convenit ad interpreUt firmem Verbum intellectus mei, accipiens duos testes de Novo et Veteri Testamento, accipiens tres testes de Evangelio, de propheta, de apostolis, sic enim « stabit omne verbum. » Quomodo igitur valebimus ista conjungere Salvatori? Det mihi testimonium Vetus Testamentum: « quia priusquam agnoscat puer bonum aut malum, » etc.; det etiam Isaias: « Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ea accepit. ut regna gentesq eradi¬
cet. atq subuertat. sed cum nominẽ¬
tur regna et gentes. omnis qui dun¬
na uerba suscepit. nolo ea corporaliter
intelligere. regna et gentes. sed consi¬
derans animas hominũ regnatas apec-¬
cato. iuxta mid quod inapło scriptũ
est. Non regnet ergo peccatum. inmor
tali ur̃o corp̾ore. Uidens quoq mul¬
tas speties delictorum allegorizet regna
et gentes peruaria delicta. quȩ huma¬
nas animas possiderunt. et hȩc erunt
quȩ euellentur. atq suffodiuntur a
sermonib dĩ. qui datisunt siue hye¬
remiȩ. siue cȩteris scĩs. Ita fiet. ut et¬
prima quȩ non uidebantur congrue¬
re saluatori adhyeremiam referantur.
et secunda ab eo qui scit figurare quȩ
dicta sunt hyeienuȩ deponentur. dicit᷑
nichi aliquis auditorum. &iam aliud
pande sermonem. et cuncta quȩ scrip¬
ta sunt super saluatore. quas de deo
sint scripta. constitue desecundis noli

Expanded text:
ea accipit, ut regna gentesque eradiea accipit, ut regna gentesque eradicet atque subvertat. Sed cum nominentur gentes, et regna, omnis qui divina verba suscipit, nolo eum corporaliter intelligere regna, et gentes, sed considerans animas hominum regnatas a peccato, juxta id quod in Apostolo scriptum est: Non regnet ergo peccatum in vestro mortali corpore : videns quoque multas species delictorum allegorizet regna et gentes per varia delicta, quae humanas animas possederunt: et haec erunt quae evellentur atque suffodientur a sermonibus Dei, qui dati sunt sive Jeremiae, sive caeteris sanctis. Ita fiet, ut prima quae non videbantur congruere Salvatori, ab Jeremiam referantur: et secunda ab eo qui scit figurare dicta quae dicta sunt, Jeremiae deputentur. Dicet mihi aliquis auditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli
Abbreviated transcription (Latin):
inquo plenitudo diuinitatis inhabitauit
corporaliter. Quomodo huic aptare po¬
cest. nescio loqui. sed et illud quia uiue¬
nis ego sum interdr̃ ei . quasi nõ bene
responderit. sic enim ei dicit dñs. Noli
cdicere. quia iuuenis ego sum. Manife¬
stum ẽ quasi non benedicentem fuisse
reprehensum. Nec sunt quȩ saluatori
uidentur non conuenire supiora autẽ¬
facile intellectu acdeum referuntur.
dicere uero alia super hyeremia. alia
super saluatore interpretanda ẽẽ non
pesfimũ ẽ. sed qui bene scripturas nos¬
se conatur. uehementer nusto tristabit᷑
loco. uidens sub imo dextu sermonis
duidi intellectum et dici. Hec qm̃
minora sunt non conueniunt saluato¬
ri. sedhyeremiȩ. Illa uero qm̃ maiora
sunt. non hyeremie sed xp̃m. obid cun¬
cta adhyeremiam referre. temptabi¬
mus. Hoc ẽ &iam ea quȩ cum maiora
sint. uidentur conditionem eius ex¬
cedere. Quicumq adõ accepit uerba.
sumens grãm cȩlestis eloquii. idcirco

Expanded text:
in quo plenitudo divinitatis inhabitat in quo plenitudo divinitatis inhabitat corporaliter , quomodo huic aptari potest: Nescio loqui? Sed et illud: Quia juvenis ego sum: interciditur ei, quasi non bene responderit. Si etenim ei dicit Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum, manifestum est quasi non bene dicentem fuisse reprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autefacili intellectu ad eum referuntur. Dicere vero alia super Jeremia, alia super Salvatore interpretanda 748 esse, non pessimum est. Sed qui bene Scripturas nosse conatur, vehementer in isto instabit loco, videns sub uno textu sermonis dividi intellectum, et dici, haec, quoniam minora sunt, non conveniunt Salvatori, sed Jeremiae: illa vero, quoniam majora sunt, non Jeremiae, sed Christo. Ob id cuncta nos ad Jeremiam referre tentabimus: hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
otiosi uidentur ad saluatorem referri.
ea uero quȩ secuntur. Extendit diĩs
manum suam adme. et cetigit os me¬
um. & dixit dñs adme. Ecce decli ser
mones meos inos tuum. ecce constituite
hodie supergentes et regna eradicare &
disperdere. Dehyeremia difficilem
fatiunt interpretationem. Quas enum
gerites eradicauit hyeremias. que re¬
gna subuertit. ut merito ei dictum sit.
Ecce constituite hocdie super gentes et
regna eradicare et suffodere. quam ha¬
biit porestatem ad disperdendum.
ut auderet et disperdere. Quos uero
edificauit ut consequenter addatur
eclificare hẏeremias dixit. Non ꝓfu
neq ꝓfuit michi aliquis. et quomodo
data ẽ ei edificatio atq plantatio. Hȩc
ut diximus adsaluatorem relata non
coartant interpretantem. Hyerennias
dificultatem expositionis inportant.
quomodo possint congruere dñõ. et
dixi. qui es dñator dñe. Ecce non scio
loqui qui es sapientia. qui es untusdĩ.

Expanded text:
otiose videntur ad Salvatorem referri, otiose videntur ad Salvatorem referri, ea vero quae sequuntur: « Et extendit Dominus manum suam ad me, et tetigit os meum et dixit ad me: Eccemones meos in os tuum; ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et disperdere : de Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut merito ei dictum sit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna eradicare, et suffodere? quam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aedificatio atque plantatio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias difficultatem expositionis important, quomodo possint congruere Domino: Et dixi: Quis es, dominator, Domine, ecce nescio loqui . Qui est sapientia, qui est virtus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore scĩsicatus ẽ abraham. quando
egressus deterra sua. et decognatione
sua. et cdeclomo patris sui. exrepromis¬
sione natus ẽ ysaac. et tamen neq ab
eo repperimus hunc dictum eẽ sermo¬
nem. et quid me necesse ẽ persingulos
currere hyerenias principium. inter
cunctos consecutus ẽ donum dicente
dño. Prius quam de plasmarem inutero
noui de. et prius quam exires deuulua
scĩłicaui te. Neq uero ignoramus quos¬
dam eẽ qui ista referant. quasi maior¬
hẏeremias super saluatore nr̃o et clño iħu¬
xp̃o sciendumq plurima ex his eẽ quȩ
possint saluatori conueniri. quȩ & iã
nos interponemus pauca autem eorũ
quȩ adheremiam dicta sunt. coartat
intellectum quasi nonpossint ut plu¬
res exument ad dñm̃ referri. quȩ ergo
sunt que possunt conuenire dño. ad
omnes quoscumq mutam de ibis. et
omnia quȩ mando tibi loquaris netimeas
afatie eorum. quia tecum ego simi
ut te eruam dicit dñs. Nec dum ista

Expanded text:
tempore sanctificatus est Abraham, quando tempore sanctificatus est Abraham, quando egressus est de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui . Ex repromissione natus est Isaac, et tamen neque ad eum reperimus hunc dictum esse sermonem. Et quid me necesse est per singulos currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosdam esse qui ista referant, quasi majora Jeremia, super Salvatore nostro et Domi sciendumque plurima ex his esse quae 747 possunt Salvatori convenire, quae etiam nos interponemus. Pauca autem eorum quae ad Jeremiam dicta sunt, coarctant intellectum, quasi non possint, ut plures existimant, ad Dominum referri. Quae sunt ergo quae possunt convenire Domino? Ad omnesomnia quae mando tibi, loqueris. Ne timeas a facie eorum, quia tecum ego sum, ut eruam te, dicit Dominus. » Necdum ista
Abbreviated transcription (Latin):
quid fatiat nisi ut mandet nubib ne¬
pluant super eam ymbiem. Qua prop¬
ter inprorimo ẽ propter delicta. quorũ
nobis conscĩ sumus. et nos captiuitati
futurum ẽ ut tradamur. sinon egeremꝰ
penitentiam nabuchodonosor: atq
babilones. qui nos sensibiliter extrutien.
istis autem adiacentib sermones prophe¬
tarum. sermones legis. sermones apło
prouocant adsalutem. Si auchierimuis.
credimus ei. qui dixit. Et ego penitẽ¬
tiam aggam. deomnib malis. quȩ locu¬
cussum facere eis. Et hȩo quidem proe¬
mio. post proemiũ autem itascriptum
quia adhyeremiam quid dicit sermo
dm̃ adeunti. principium ab omnib.
quȩ prophetis clicta sunt ceteris hoc enĩ
adnullum unquã prophetarum dictũ
inuenimus. Abraham prophetam nun¬
cupatus ẽ ineo quod dr̃. propheta ẽ et
orbit prote. &tamen non dixit adeũ
ds̃ prius quam te plasinarem mutero.
noui te. et prius quam exires deuulua
scĩficaui te. sed postea inextremo iam

Expanded text:
quid faquid fapluant super vineam imbrem? Quapropter in proximo est, propter delicta quorum nobis conscii sumus, et nostra captivitas; futurum est quod tradamur, si non egerimus poenitentiam, Nabuchodonosor atque Babyloniis, qui nos sensibiliter excrucient. Istis jam adjacentibus, sermones prophetarum, sermones legis, sermones apostprovocant ad salutem. Si audierimus, credimus ei, qui dixit: « Et ego poenitentiam agam de omnibus malis, quae locutus sum facere eis . Et haec quidem in Prooemium. Post prooemium autem ita scriptum quia ad Jeremiam. Quid dicit sermo Domini ad eum? praecipuum ab omnibus quae prophetis dicta sunt caeteris. Hoc enim numquam ad ullum prophetarum dictum invenimus. Abraham propheta nuncupatus est, in eo quod dicitur: Propheta est, et orabit pro te : et tamen non dixit ad eum Deus: Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Sed postea in extremo jam
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate qua tradidi. Habenius itaq
quedam necessarium exsuperscriptio¬
ne ista. quȩ continet tempora prophe¬
tiȩ. quia iuxta suam clementiam eror¬
tatur semper ds̃ homines adsalutem.
ut cessante delicto & iam captiuitas cõ¬
quiescat. Hec ut ẽ &iam denobis possu¬
mus intelligere. si peccauerimus. et
nos captiui futuri sumus. & enim tradi
peccitorem sathanȩ nichil distat abeo.
quod iudei sunt traditi nabuchodonosor
utiq illos dĩ concessit aduersario ꝓpter
frequentes impietates. Sic nos propter
peccata quȩ facimus. tradimur spũili
nabuchodonosor. & quos tradidi inꝗ
sathanȩ ut discant non blasphemare.
apłd. dealiis peccatorib putas quantũ
malum ẽ poccare. ut tradar sathane
captiuanti aminas eorum. qui relinquuim¬
tur adõ nr̃o. sine causa autem neq fine
iuditio dõ relinquente quos deserit.
Cum enim miscrit pluuiam super uine¬
am. uinea pro uua attulerit spmnas.

Expanded text:
tivitate, qui tradidi. Habemus itaque tivitate, qui tradidi. Habemus itaque quiddam necessarium ex superscriptione ista quae continet tempora prophetiae, quod juxta suam clementiam exhortetur Deus semper homines ad salutem, ut cessante delicto etiam captivitas conquiescat. Haec autem etiam de nobis possumus intelligere; si peccaverimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae, nihil distat ab eo quod Judaei sunt traditi Nabuchodonosor; utique illos Deus concessit adversario propter frequentes impietates, sic nos propter peccata quae fecimus, tradimur spiritali Nabuchodonosor: et quos tradidi, inquit, Satanae, ut discant non blasphemare , Apostolus de aliis peccatoribus. Puta quantum malum est peccare, ut tradamur Satanae captivanti animos eorum qui relinquuntur a Deo. Non 746 sine causa autem, neque sine judicio Deus relinquit quos deserit. Cum enim miserit pluviam super vineam, et vinea pro uva attulerit spinas,
Abbreviated transcription (Latin):
iosyȩ regis uida. Et legens didici quia
pertres reges prophetia eius contexta
sit. usq ad captiuitatem ierusalem in
quinto mense. Quid ergo perhec do¬
cemur. silectione simus intenti condẽp¬
nauerat ierusalem ds̃. propter peccata
que fecerat. et hec erat extrema sentẽ¬
tia. ut captiuitati relinqueretur. ue¬
rumtamen cum hominum sit amator.
nec queniquã uelit perire. antequã
depopulationis dempus instaret. misit¬
& hunc prophetam. ut per sermones
eius adpenitentiam conuerceretur.
misit eundem &iam sub secundo rege
post primũ. misit quoq subteitio.
quid plura iam captiuitas imminebat.
ita dicam. et ante unam diem locũ
penitentiȩ. Unde scriptum ẽ usq ad
captiuitatem ierusalem. et usq ad quin¬
cum mensem prophetasse ieremiam.
iam hostium uincla restrinxerant ma¬
nus. & nichilominus hȩc quodam mo¬
do dicebat ds̃. Scce captiu facti estis
agite licet sero penitentiam. rogate me
et parcam uobis. possim eruere decap¬

Expanded text:
gis Juda. Et legens didici quia per tres reges prophetia ejus coextensa sit, usque ad captivitatem Hierusalem, in quinto mense. Quid ergo per haec docemur, si lectioni fuerimus intenti? Condemnaverat Hierusalem Deus propter peccata quae fecerunt, et haec erat extrema sententia, ut captivitati relinquerentur. Verumtamen cum hominum sit amator Deus, nec quemquam velit perire, antequam depopulationis tempus instaret, misit et hunc prophetam, ut per sermones ejus ad poenitentiam converteretur. Misit eumdem etiam sub secundo rege post primum: misit quoque sub tertio. Quid plura? Jam captivitas imminebat eita dicam, et ante unum diem locum poenitentiae. Unde scriptum est, usquead captivitatem Hierusalem et usque ad quintum mensem prophetasse Jeremiam. Jam hostium vinclastrinxerant manus, et nihilominus haec quodammodo dicebat Deus: Ecce captivi facti estis, agite, licet sero, poenitentiam; rogate me et parcam vobis; possum eruere de cap
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitate dicamus. liquido id iniustis
optinentes quod indño precessit. salua¬
tor nr̃ splendor ẽ glȩ. splendor autem
non semel nascitur et deinceps desinet
nascitur. sed quotienscumq ortum fu¬
erit lumen. ex quo splendor oriatur
tonus oritur et splendor głę. saluator
nr̃ sapientia ẽ dĩ. Sapientia uero splen¬
dor ẽ lucis ȩternȩ. Si igitur siluator¬
semper nascitur: et iccirco dicit ante
omnes autem colles generat me. nõ ut
quidam male legunt᷑ genuit. sisemꝑ
expatre nascitur dñs. &iam tu insimi¬
litudinem eius. tamen adoptionis ha¬
bens sp̃m semper. generaris adnõ persin¬
gulos intellectus. persingula opera. &
efficeris filius dĩ in xp̃o iłm. cui ẽ gła &¬

Expanded text:
tivitate dicamus, liquido id in justis tivitate dicamus, liquido id in justis obtinentes quod in Domino praecesserit. Salvator noster splendor est gloriae, splendor autem non semel nascitur, et deinceps desinit nasci: quotiescumque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor gloriae. Salvator noster sapientia est Dei. Sapientia vero splendor est lucis aeternae. Sic igitur Salsemper nascitur, et idcirco dicit, ante omnes autem colles generat me: non ut quidam male legerunt « generavit. » Si semper ex patre nascitur Dominus, etiam tu in similitudinem ejus, si tantum adoptionis habens spiritum, semper generaris a Deo per singulos intellectus, per singula opera, et efficieris filius Dei in Christo Jesu, cui est
Abbreviated transcription (Latin):
et inclina aurem tuam. et obliuscere
popłi tui. et domus patris tui. Pater
dicit obliuiscere domũ patris tui. qua¬
si pater qui precepit aucdifilia. Ergo
duplices nr̃i patres sunt. Sed obliuuisce
re inquit domũ patris tui prioris. Si
igitur oblitus prius domus patris tui
prioris. rursum fueris ad peccata conues¬
sus. incidisti und quod nunc dicitur
peccatum. Conuersi sunt adiniqui¬
tates pairum suorum priorum. Dice¬
ban dudum ⁊ abulum patrem nr̃m
fuisse. quamquã ds̃ non factussit pa¬
ter. si tamen & iam nuc non habemꝰ
aibulum patrem. quod & ium deio¬
limnis epła ad probauimus. in qua ita
scribitur. Omnis qui peccatum facit.
infelix ille qui semper generatur aabu¬
lo. Fuirsumq multum beatus. qui ex¬
dõ semper nascitur. neq enum semel di¬
cam iustum exdõ natum. sed persingu¬
la uirtutis opera. semper iustus nascitur
exdõ. hoc autem ũplenius possit proba¬
ri &iam desaluatoris nr̃i cotidiana na¬

Expanded text:
et inclina aurem tuam, et obliviscere et inclina aurem tuam, et obliviscere populi tui et domum patris tui . » Pater dicit, oblivisceris domum patris tui, quasi pater quippe coepit, « audi filia. » Ergo duplices nre, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris tui prioris rursus fueris ad peccata conversus, incidisti in id quod nunc dicitur peccatum: Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum. Dicebamus dudum zabulum patrem nostrum fuisse, antequam Deus factus sit pater, si tamen nunc non habemus etiam zabulum patrem: quod etiam de Joannis Epistola approbamus, in qua ita scribitur: Omnis qui peccatum facit, Infelix iste qui semper generatur a zabulo. Rursumque multum beatus qui semper ex Deo nascitur. Neque enim semel dicam, justum ex Deo natum, sed per singula virtutis opera semper justus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostri quotidiana na
Abbreviated transcription (Latin):
uidebo cȩlos tuos. opera digitorum
tuorum. lunam et stellas quas tufundesh
Quid enim: nunc propheta non uidet
cęlum et lunam. sedhoc quod ait uide¬
bo. siconsideremus. poterimus intellige
re. Conuersi sunt adiniquitates. quorũ
non ait simpliciter patrum. sed cum
additamento patrum suorum priorũ.
ter nos sunt peccatores. Quomodo igitur¬
qui utter nos sunt peccatores. conuersi
sunt non adiniquitates simpliciter pa¬
trum. sed patrum suorum priorum.
duplices habemus patres. et una speties
est pessimorum patrum. Siquidem
ante quam crederemus zabulus pater
nr̃ fuit. ut sermo euangelicus ostenditꝰ
dicens. Uos dezabulo patre estis. Cum
autem credidimus. facti sumus filiidĩ.
Si ergo posthȩc peccauerimus. conuer¬
timũr adiniquitates non simpliciter
patrum. sed patrum priorum. Ad pro¬
bationem autem eius rei. quia dupli¬
ces habeamus patres. utimur et clauid
testimonio. inquadragesimo quarto
psalmo ita dicentis. Audi filia et uide.

Expanded text:
videbo coelos tuos opera digitorum videbo coelos tuos opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quae tu fundasti. Quid enim nunc Propheta non videt coelum et lunam? Sed hoc quod ait videbo, si consideremus, poterimus intellige Conversi sunt ad iniquitates. Quorum? Non ait mpliciter, patrum, sed cum additamento, patrum suorum priorum. ter nos sunt peccatores, coqui inter nos sunt peccatores conversi sunt, non ad iniquitates patrum, sed patrum suorum priorum? Duplices habemus patres, et una species est pessimorum patrum: siquidem antequam crederemus, diabolus pater noster fuit, ut sermo evangelicus ostendit, dicens: « Vos de diabolo patre nati estis , » cum autem credidimus, facti sumus filii Dei. Si ergo post haec peccaverimus, convertimur non ad iniquitates simpliciter patrum, sed patrum priorum. Ad approbationem autem ejus rei. quia duplices habemus patres, utemur et David testimonio in quadragesimo quarto psalmo ita dicentis: « Audi, filia, et vide,
Abbreviated transcription (Latin):
pinguescit cor. et non potest denuio¬
ris sp̃s suscipere notiones. Eugiamus
ergo atalib curis. ut attenuatum cor
nr̃m deo acceptabile fiat. Fugiamus
terrena negotia. Ista sunt enim quib
cor incrassatur. Propter hoc sermo
subtilis erat. ut inerodo scribitur. de
eo quod ait. quicumq fuerint prop¬
dm̃ uidebunt. Talib enim oculis ds̃
udetur. Tria sunt quȩ dicuntur.
Incrassatum ẽ enum cor popłi huius.
& aurib suis grauiter audierunt. et
oculos suos clauserunt. Possut autẽ
et aliter manifestius intelligi. quȩ boc
dicuntur in loco. Multi enim homi¬
num putant inspicientes creaturas. &
mundum istum contemplantes uide¬
re seea. Et quid dicohominum: ec¬
ce uolucres et quadrupedia uident so¬
lem et lunam. & uniuersum simul
celum. cum stellarum choro. sed ra¬
tiones eorum non intelligunt. soli
uero iusti et scĩ ꝑsapientie dĩ rationẽ
comprehendentes inspitiunt ea. Idõ
moctauo psalmo dauid dicit. Qm̃

Expanded text:
pinguescit cor, et non potest tenuiopinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod ait: Quicumque fuerint propDeum videbunt . Talibus enim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes eorum non intelligunt. Soli vero justi et sancti per sapientiae Dei rationem comprehendentes inspiciunt ea. Ideo in octavo psalmo David dicit: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uiderent. Manifestius porro fiet quod
istum. Cernentes aspitietis. & nõ ui¬
debitis. istius modi ẽ. Uidebant qui¬
dem tunc iudei cecos respitientes. ratio¬
nem autem uisionis ignorabant. Au¬
cdiebant parabolas. quas dissoluebat se¬
creto discipulis saluator. ipsi uero non
audiebant. nescientes quȩ dicebantur.
prop̾er hoc testificans eos dixit. Qui ha¬
Het aures audiendi audiat. Nec enim
priuati erant his aurib ut non audi¬
rent. sed interiores eorum aures graua¬
te erant. ad audiendum. propter hoc
predicat eis. et perprophetam futura
prefatur dicens. Aure audietis. et nõ
intelligetis. et cernentes aspitietis. et
non uidebitis. Incrassatum ẽ cor po¬
puli huius. Quid sit hoc quod dicit᷑.
incrassatum ẽ enim cor popłi huius.
inspitiamus. Omnib qui inpresen¬
tis uitȩ curis uersantur. cor incrassa¬
tum ẽ. Haud aliter eis qui insecula¬
rib morantur. incrassatum ẽ cor.
quansi aspinis enecentur. Iccuco

Expanded text:
viderent. Manifestius porro fiet 1142 viderent. Manifestius porro fiet 1142 istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura efatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ce ego sum. mute me. Etait.
uade et che popło hiuc. Ilure audietis.
et non intelligetis. & reliqua. Deeo
qui nunc lectus ẽ esaye prophete ser¬
mone oremus dm̃. ut nobis grãm largi¬
mir ut dignia prophetico spũ ualeamꝰ¬
centis. Quem mittam Post quam
suscepit ministerium dĩ. & dicit.¬
ẜ cce ego sum. mitte me. Sedut para¬
tioresset adhoc. meminerat uocismo¬
ysei. Nam et ille eadem utens uoce.
mitte me. princeps popłi uidexq fac¬
tus et famulus dĩ nuncupatus ẽ. Au¬
dun autem ego. quendam hebreum
exponentem hunc locum. atq dicen¬
dem. quia libenter quidem prophetes
et paratus prophetiam suscepit. adpo¬
płm ignorans que ei essent dicenda.
Porto audiens tristia. quȩ essent popło
nuntianda. hoc ẽ aure aucdietis. et nõ
intelligetis. et cetera. insequentib pi¬
grior fit dicente ei uoce dĩ. clama.
Nespondit ei et dicit. quid clamabo
Arbitror autem hȩc prophetari desal¬
uatore. quia futurum erat ut audien¬
des non audirent. et uidentes non

Expanded text:
ce ego sum, mitte me. Et ait: vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis, et reliqua. De eo qui nunc lectus est Isaiae Prophetae sermone, oremus Deum, ut nobis gratiam largiatur, ut digna prophetico spiritu valeamucentis: Quem mittam? Postquam suscepit ministerium Domini, et dicit: Ego sum, mitte me. Sed ut paratior esset ad hoc, meminerat vocis Mosei. Nam et ille eadem utens voce, mitte me, princeps populi, judexque factus, et famulus Dei nuncupatus est. Audivi autem quemdam Hebraeum exponentem hunc locum, atque dicentem, quia libenter quidem Prophetes, et paratus prophetiam suscepit ad populum, ignorans quae essent ei dicenda. Porro audiens tristia, quae essent populo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia futurum erat, ut audientes non audirent, et videntes non
Abbreviated transcription (Latin):
qui se indignos salute iudicauerunt.¬
et dicentes ad loth. Est tibi aliquis hic
gener. aut filii aut filiȩ. neq uero
ignorabant non ẽẽ eos securus loth.
sed ostenderunt suam pariter. et
eius qui eos miserat. benignitatem in
homines et amorem. horum quidã
simile inuenimus. & iam inhyere¬
mia scriptum ẽ. Est enim ad nota¬
tum tempus propbetȩ eius quando
ceperit prophetare. et quousq ego
intendat. et requirat eorum quȩ scrip¬
ta sunt. oluntatem dicere potest hy¬
storia. supra scriptum ẽ quo tempo¬
re hyeremias exorsus sit. et quo con¬
summauent prophetiam. quid igit᷑¬
adme.: Tempus hystore legens di¬
clici. quia cȩperat prophetare indie¬
b iosiȩ filii amon regis uida. usq ad
annumi tertium decimũ. regui eius.
demn prophetauerit indieb ioachim¬

Expanded text:
qui se indignos salute judicaverantqui se indignos salute judicaverant; dicentes ad Loth: « Est aliquis tibi hic gener aut filii aut filiae? . » Neque vero ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter et ejus, qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus etiam in Jeremia scriptum esse. Est enim annotatum tempus prophetiae ejus, quando coeperit prophetare, et quo usque fiintendat et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicere potest: Historia superscripta est, quo tempore Jeremias exorsus sit, et quo consummaverit prophetiam; quid igitad me tempus historiae? Legens didici, quia coeperit prophetare in diebus Josiae filii Amos regis Juda, usque ad annum tertium decimum regni ejus; deinde prophetaverit in
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ adbenefatiendum promptus
est. et adpuniendum autẽ
eos qui pena digni sunt dissi¬
mulatur. cum possit quippe tacens fine¬
contestatione uenturi punire eosquos
semel dignos supplitio iudicauit num¬
quam hoc facit sed &iam si condemp¬
nauerit dicit quod sibi semper dicere
propositum ẽ. ut liberentur acondemp¬
natione perpenitennam qui condemp¬
nati fuerant perdelictum. Horum e¬
xempla cum descripturis multa possimꝰ
accipere. suffitiunt ad presens inciden¬
ti. aut ueniamus adeorum quȩ lecta
sunt contemplationem nineuitȩ poc¬
catores condempnati erint adõ. ad huc
enim tres dies et futurum ut niniue
subuerteretur: noluit ds̃ cum silentio
punire clam natos. sed dans eis locimi
penitentiȩ. et conuersionis. Misit
adgentes hebreorum prophetam. ut
ne perirent. sed agentes penitentiã
impetrarent misericordiam dĩ. qui
exitio destinati. ut manifestum est
exsermonib dĩ. quos locutus ẽ ad a¬
braham. ad tamen quod suum erat
fecerunt. Angeli uolentes eos saluari.

Expanded text:
s ad beneficiendum promptus est: ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulat. Cum possit quippe tacens sinecontestatione venturi punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, numquam hoc facit: sed etiam si condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositum est, ut liberentur a condemnatione per poenitentiam, qui condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt, contemplationem. Ninivitae peccatores condemnati erant a Deo: Adhuc enim tres subvertetur . » Noluit Deus cum silentio punire damnatos, sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentes Hebraeorum prophetam, ut ne perirent, sed agentes poenitentiam impetrarent misericordiam Dei. Qui ant, diro jam exitio destinati, ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos locutus est ad Abraham. Attamen quod suum erat fecerunt angeli, volentes eos salvare