comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑferendo iuditio non ad surgo: quia ad
pęnã uita non sufficit. si hanc in manitas
iustȩ retributionis premit. Bene autẽ
eiusdẽ humani generis & culpa breuiter
& pena sub rogatur : cum ꝓtinus dicitur.¬
Sieyt consyontur NUBES Et pertran¬
SITSIC QUI DESCENDIT AD INFEROS
NON aSCENDEt. Nubes qͥppe ad altiora
suspenditur. sed densata uento impellit̃.
ut currat: calore autem solis dissipatur ut
euanescat. Sic sic nimirũ corda sunt hominũ:
quȩ ꝑ acceptȩ rationis ingenium ad alta emi¬
cant: inpulsa autem maligni sp̃s flatu prauis
desiderioꝵ suoꝵ motib huc illucq ꝑtrahunt᷑.
Sed districto respectu suꝑni iudicis. quasi
solis calore liquefiunt: & semel locis pęnalib¬
tradita. ad oꝑationis usum ultra non rede¬
unt. Uir igitur sc̃s elationem. cursum. de¬
fectumq humani generis exprimens. dicat.
Sicut consumitur nubes & ꝑtransit: sic qui
descendit ad inferos non ascendet. Ac si aꝑte

Expanded text:
perferendo judicio non assurgo, quia ad perferendo judicio non assurgo, quia ad poenam vita non sufficit, si hanc immanitas justae retributionis premit. Bene autem ejusdem humani generis et culpa breviter, et poena subrogatur, cum protinus diciturSicut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendit. - Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat, calore autem solis dissipatur, ut evanescat. Sic nimirum sunt corda hominum, quae per acceptae rationis ingenium ad alta emicant, impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur. Sed districto respectu superni Judicis, quasi solis calore liquefiunt, et semel locis poenalibtradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationem, cursum defectumque humani generis exprimens dicat: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet. Ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
cita uenturo ex amine intendit. Omẽ enĩ
quod agunt metuunt: dũ caute considerant.¬
qui ante qͣntũ iuidicem stabunt. Intuent᷑
potenciam illius magnitudinis: & pensant
qͣnto reatu constricti sint ꝓpͥȩ infirmita¬
tis. Enumerant mala proprii oꝑis: &
contra hȩc exaggerant bona conditoris.
Considerant praua quã districte iudicet.
bona oꝑa quam subtiliter penset. Et peri¬
turos se absq ambiguitate presciunt. si re-¬
mota pietate iudicentur: quia hoc ipsum
quoq qͦd iuste uidemur uiuere culpa est:
si uitam nram̃ cũ iudicat hanc apud se di¬
uina miscđia non excusat. Hinc enĩ in hoc
eodem libro scriptum est. Astra non sunt
munda inconspectu eiꝰ. Quia apud eum
districte iudicati. ipsi quoq maculas inqͥ¬
nationis habent. qui ꝑ mundiciã sc̃itatis
lucent. Bene gͦ dicitur. oculi tui in me. &
non subsistam. Ac si aꝑte iusti uoce dice¬
retur. Si subtili ex aminatione discutior.

Expanded text:
cita venturo examini intendit. Omne enim cita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant ante quantum Judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona oturos se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi voce diceretur: Si subtili examinatione discutior,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorem uid& ut feriat. sed non uid&¬
ut ad largiendam salutis grãm recognos.¬
cat. Culpas examinat: & uitã ꝑ euntium
uitã respectu hominis uidere non posse fa¬
teretur. apte max subdidit. Ocyli tui¬
IN ME : ET NON SUBSISTAM. Acsi aꝑte di-¬
cer&. Distructus ad iudiciũ ueniens. & ad
saluandũ non uides. & ad feriendum uides.¬
Quia quẽ inpresenti uita dispensationis tuȩ
miseratione non respicis. respiciendo post¬
modũ ꝑ iusticiam extinguis. Nunc enim
peccator quisq dm̃ non metuit & uiuit.
blasphemat & ꝓficit: quia scilic& misericor
creator quẽ expectando uult corrigere.
aspiciendo non uult punire. Sicut scrip¬
tũ est. Dissimulas peccata hominũ: ꝓpter
pęnitenciam. Sed tunc peccator cum respi¬
citur non subsist&: quia cum districtue
iuder merita subtiliter inquirit. reus ad
tormenta non sufficit. Quamuis hoc & iam
iustoꝵ uoci congruat: quoꝵ mens semꝑ solli¬

Expanded text:
peccatorem videt ut feriat, sed non vidpeccatorem videt ut feriat, sed non videt ut largiendo salutis gratiam recognoscat. Culpas examinat et vitam pereuntium vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: Cin me, et non subsistam. - Ac si aperte diceret, districtus ad judicium veniens, ad salvandum non vides, ad feriendum quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspecaspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper solli
Abbreviated transcription (Latin):
reformat. Hinc & enĩ paulus ait. Nunc tẽpꝰ¬
Sacceptabile: nunc dies salutis. Hinc psal
sola post presens scłm iusticia addicit hinc
salomon ait. Quia lignũ in quocumq loco
ceciderit. siue ad austrum seu ad aqui lonẽ
ibi erit. Quia cum humani casus tempore
siue sc̃s seu malignus sp̃s egredientem
animã claustra carnis acceperit. in ȩternũ
secum sine ulla ꝑmutatione retinebit: ut
nec exaltata ad supplicium ꝓruat. nec
mersa ȩternis suppliciis ultra ad remediũ
ereptionis ascendat. Uir igitur sc̃s humani
generis dampna consideraꝰ. qͦd apresenti
scło sine redemptoris cognitione subtrahit᷑.
atq ȩternis ignib inreparabiliter sepelit᷑:
& eius uocẽ inse suscipiens dicat: nec aspi¬
ci& me uisus hominis. Quia nimirũ re-¬
demptoris grã quem nunc ͤintuet᷑ ut cor¬
rigat. tunc non respicit ut ab interitu ab¬
scondit. Iniudiciũ quidem dñs ueniens

Expanded text:
reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempureformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc psalmsola post praesens saeculum iustitia addicit. Hinc Salomon ait, quia lignum, in quocumque loco ceciderit, sive ad austrum, sive ad aquilonem, ibi erit. Quia cum humani casus tempore sive sanctus seu malignus spiritus egredientem animam claustra carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suereptionis ascendat. Vir igitur sanctus humani generis damna consideret quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur et ejus vocem in se suscipiens, dicat: « Nec aspiciet me visus hominis. » Quia nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respiciet ut ab interitu abscondat. In judicium quidem Dominus veniens,
Abbreviated transcription (Latin):
inueniens. ad oꝑationis usum nullatenus
reuocatur. Quia igitur fugit om̃e quod
cernit᷑. & mansura sunt quȩ sequunt᷑: bene
beatus iob uno uersu utraq complexus est
dicens. Mem̃to qͥa uentus est uita mea:
nec reuertetur oculus meus ut uideat
bona. Cursũ qͥppe p̾sentium contemplatꝰ.
ait: mem̃to qͥa uentus est uita mea. Aeter¬
nitatẽ uͦ sequentium considerans. adiunxit.
nec reuertetur oculus m̃s ut uideat bona.
Ubi apte quoq uniuersi humani generis
a redemptionis munere destituti: uocem
ꝓtinus sumit dicens. Nec aspici&e mt ui¬
miscđia redemptoris. quȩ insensibilitatis
nr̃e duriciam cum respicit emollit. Unde
teste quoq euuangłio dicitur: respexit iħe
petrum. Et recordatꝰ petrus uerbi quod
direrat iħs: egressus foras fleuit amare.
Ex utã uͦ carne animã nequaquã ĩa uisus
hominis aspicit: quia post mortẽ non libe¬
rat. quẽ ante mortẽ gr̃a adueniam non

Expanded text:
inveniens, ad operationis usum nullatenus inveniens, ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cernitur, et mansura sunt quae sequuntur, bene beatus Job uno versu utraque complexus est, dicens: Memento quia ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. Cursum quippe praesentium contemplatus ait: Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: CAPUT XV misericordia Redemptoris quae insensibilitatis nostrae duritiam cum respicit, emollit. Unde teste quoque Evangelio dicitur: Respexit Jesus Petrum, et recordatus est Petrus verbi quod dixerat Jesus. Et egressus foras flevit amare . Exutam vero carne animam nequaquam visus hominis aspicit, quia post mortem non liberal, quem ante mortem gratia ad veniam non
Abbreviated transcription (Latin):
uidtat BoNa. Adudenda bona extincti
oculus non redit. qͥa ad exhibenda recta
oꝑa exuta carne anima non recurrit. Hinc
est quod diues quem inferni flamma eruei¬
abat: qͥa semaipsũ reparare oꝑando non
poss&e agnouerat. Nam nequaquã sibi. sed
relictis fratribus ꝓdesse satagebat dicens.
rogo pater abraham ut mittas latarum
indomũ patris mei: Habeo enim quinq
fr̃s. ut testetur illis ne & ipsi ueniant. in
animũ. spes uel falsa reforiere. Sed ut pęnã
suã repbi grauius sentiant: & spem de uenia
amittunt. Unde flammis ultricib traditꝰ.
non sibi ut diximꝰ. sed opitulari fratrib con-¬
cupiuit: qͥa numquã se ignium carere tor¬
mentis. ad iuncto desperationis supplicio ag¬
nouit. Hinc salomon ait. Quodeũq potest
manꝰ tua facere instanter oꝑare: qͥa nec opꝰ
nec ratio. nec scientia. nec sapientia
erit apud inferos. quo tu properae ⁊.
Nequaquã gͦ aduidenda bona oculir.
reuertitur: quia retributionẽ suã mens

Expanded text:
i . Ad videnda bona exstincti oculus non redit, quia ad exhibenda recta opera, exuta carne, anima non recurrit. Hinc est quod dives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat, nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas Lazarum in domum patris mei. Habeo enim quinque res, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in animum spes vel falsa refovere. Sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde, flammis ultricibus traditus, non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, quia nunquam se ignium carere tormentis, adjuncto desperationis supplicio, agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec ratio, nec scientia, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Nequaquam ergo ad videnda bona oculus revertetur, quia retributionem suam mens
Abbreviated transcription (Latin):
& qͣsi presentem hanc cotidie conspicit.
Quia enĩ uita indesinenter labitur: spes
ei uiuendi funditus amputat᷑. Bene ergo
de diebus pretereuntib dicitur. Consũpti
sunt absq ulla spe. Ac si aꝑte diceretur.
Mentis fiduciam inp̾senti uita non posui
qͥa om̃e qͦd preterit. calcando desperaui.

Expanded text:
et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcando desperavi.
Abbreviated transcription (Latin):
eos ultor adiudiciũ ꝑtrahit: & tam̃ ipsi
ordinatione sollicita rebus transeuntibus
occupati. nil aliud cogitant. nisi in hoc
mundo adhuc qualiter uiuant. Relinqͤn¬
da om̃a qͦsi possidenda disponunt: qͥa spes
uiuendi non frangitur. &iam cũ uita ter¬
minatur. Iã ad iudiciũ trahunt᷑ ꝑsenten¬
ciã: & tamen adhuc habendis reb inhȩrent
ꝑcuram. Dura & enĩ mente ab esse mors
longe creditur : &iam cũ sentitur. Sicq
a carne anima soluit᷑. ut erga p̃sentia in-¬
moderato amore se retinens. cũ ad ȩter-¬
nũ suppliciũ ducit᷑. hoc ipsũ quoq nes¬
ciat quo. ducat᷑. Et deserens quȩ amare
cũ termino noluit. repente sine termino
inuenit quȩ numquã pręuidit. At contraˢ
rectoꝵ mens ad ȩcernitatis intentionẽ
tenditur: & iam cum p̃sens eam feliciter
uita comitatur. Magna carnis salute utit᷑:
nec tamen eiꝰ fiducia animus retardatur.
Nullũ adhuc mortis articulũ erumpit:

Expanded text:
eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit,
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ desinens indesinenter consumimꝰ. ad
finẽ nr̃i itineris &iam quiescendo ꝑue¬
nimus: & ꝑ cussum nr̃i transitus. &iam
dormientes imus. Electi igitur quia
p̃sentis uitȩ momenta de currere sub
festinatione conspiciunt. nequaquã in
hoc tantȩ mobilitatis itinere. cordis
intentionẽ figunt. Unde & apte ꝓtinꝰ
subditur. Et consumpti sunt absq ulla
tanto amore constringitur: ut sic semꝑ
hic appetant uiuere. quatinus si ualeant¬
uiuendi cursũ desiderent nũqũa fini-¬
re. Cogitare qͥppe uentura despiciunt.
spem totã inrebus transeuntib ponunt :
habere nulla nisi quȩ pretereunt concu-¬
piscunt. Cũq nimis transeuntia cogitant.¬
& mansura nullatenus sperant. sic cecitate
insensibili cordis oculus claudit᷑. ut ȩternȩ
luci nullatenus intendatur. Unde fit ut
sepe iam corpꝰ molestia quaciat. & uicina
mors uirtutẽ uitalis sp̃s incidat: nec ta¬
men curare quȩ mundi sunt desinant. Iãq

Expanded text:
semper desinens indesinenter consumimus, ad semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditur: IBID.-- Et consumpti sunt absque ulla tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeantvivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque
Abbreviated transcription (Latin):
uentura breuiant᷑. Et de uniuerso uitȩ
spacio eo fiunt pauciora quȩ ueniunt:
quo multa sunt quȩ transierunt. Tela
qͥppe infra supͣq religata duob lignis
innectit᷑. ut texatur. Sed quo inferius
terta inuoluit᷑. eõ superius terenda de-¬
plicatur: Et unde se ad augmentũ mul¬
tiplicat. inde fit minꝰ qͦd restat. Sic nimi¬
rũ uitȩ nr̃ȩ tempora. & transacto quasi
inferus inuoluimus. & uentura asuperio¬
ri deplicamꝰ. Quia quo plus fiunt p̃teri¬
ta. minꝰ esse incipiunt futura. Sed qͥa
nec tela ad expressionẽ nr̃i temporis suf¬
ficit: nam eius quoq festinationem uitae
nr̃e uelocitas transit. recte nunc dicitur.
Dies mei uelocius transierunt: quã ater¬
ente tela succiditur. Tela qͥppe tardita¬
tẽ ꝓfectus hab&. uita autem presens
morã defectus non hab&e. In illa namq
cum laborantis manus figitur. aduentus
terminus elongatur : in ista uͦ quia tẽpꝰ

Expanded text:
ventura breviantur, et de universo vitae ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicatur; et unde se ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ desiderioꝵ aestum. suꝑnȩ spei infusio
refou&e. Cutis gͦ arescens ad trahitur : cum
cor rebus exterioribus deditũ. atq ex des¬
peratione siccatum. in auctoris sui amore
non tenditur. sed insem& ipso ut ita dix.¬
erim. rugosa cogitatione replicatur. Pen¬
sandũ uͦ est: qͦd carnales mentes idcirco
p̃sentia diligunt: qͥa
uita carnis qũa fugitiua
sit minime ꝑpendunt. Nã si uelocitatẽ
transitꝰ eiꝰ aspicerent: hanc &iam ꝓsperan¬
tẽ minime amarent. Sc̃ã autẽ eccła in
electis suis cotidie qͣntꝰ sit reb ex terioribꝰ
cursus conspicit: & idcirco in intimis pedẽ
sollicitȩ intentionis figit. Unde & apte
FRUNT: QUaM A tEXENtE TELA SyC¬
ciditur. Congrua ualde similitudine
tempus carnis telȩ comparatur: qͥa sicut
tela filis. sic uita mortalis dieb singulis
ꝓficit. Sed quo augmentũ ꝑcipit. ad in¬
cisionẽ tendit: Quia sicut & superius
dirimus. cũ tempora ꝑcepta p̃tereunt:

Expanded text:
tium desideriorum aestum supernae spei infusio tium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attrahitur cum cor rebus exterioribus deditum, atque ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tenditur, sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicatur. sandum vero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde et apte erunt quam a texente tela succiditur. - Congrua valde similitudine vita carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit, sed quoad augmentum proficit, ad incisionem tendit, quia cum tempora diximus , cum tempora percepta praetereunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionis putredinẽ defluunt: aut terre¬
nis actib dediti. puluere consperguntur.
In illis enĩ qͦs lubricos tolero. carnẽ uide.¬
lic& putrescentem gemo: in istis autẽ qͦs
terram quȩrentes patior. quid aliud quã
fedata. puluerẽ porto: Unde & apte si¬
mul de utrisq subiungitur. Cutis mea
corpore hi qui solis ex terioribus curis ĩ¬
seruiunt. congrue cutis uocantur. Quȩ
nimirũ cutis arescendo ad trahitur: quia
mentes carnalium dum p̾sentia diligutł.
& qͣsi iurta posita concupiseunt: ad futu¬
ra tendi ꝑlonganimitatem nolunt. Q
dũ internȩ spei pingui̾dinẽ neglegunt.
ut adtrahantur arefiunt: qͥa si eoꝵ cor¬
da desperatio non siccar&. nequaquam
ȩstus hec pusillanimitatis ad traheret.
Hanc namq ad tractionem psalmista
formidauerat. cũ siccitatẽ mentis metu¬
ens dicebat: sicut adipe pinguedinis reple-¬
atur anima mea. Ad eps qͥppe pinguedi¬
nis animã replet: cum hanc contra p̃sen¬

Expanded text:
ruptionis putredinem defluunt, aut, terreruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere porto? 24. mul de utrisque subjungitur: Cutis mea corpore hi qui solis exterioribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cutis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concupiscunt, ad futura tendi per longanimitatem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negligunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non siccaret, nequaquam 253 aestus haec pusillanimitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesen
Abbreviated transcription (Latin):
pulueris fedamur. Ait gͦ. Induta est caro
mea putreline: & sordib pulueris. Ac
si aꝑte dicer&. Carnalẽ uitam quã patior.
aut tabes lubricȩ
operationis polluit.
aut ex uitioꝵ memoria caligo miserȩ
cogitationis premit. Quod tam̃ si ex uo¬
ce ȩccłȩ uniuersalis accipimus: aliqͣndo
hanc ꝓcul dubro carnis putredine. aliqͣn¬
do autẽ grauari sordib pulueris inuenimꝰ.
Multi qppe in ea sunt: qui dũ amori car¬
nis inseruiunt. fȩtore luxurie computres¬
cunt. Et sunt non nulli qui a uoluptate qͥdẽ
carnis abstinent: sed tamen tota mente ĩ
terrenis actibus iacent. Dicat gͦ sc̃a ȩccła
unius membri sui uocibus: dicat quid de
utraͦq genere hominũ tolerat. Induta
est caro mea putredine: & sordibus pulue¬
ris. Ac si aꝑte insinu& dicens. Sunt pleriq
qͥ michi ꝑfidem membra sunt. sed tamen
sana uel munda ꝑ actionem non sunt.
Quia aut uicti desideriis turpib ad cor-¬

Expanded text:
pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. 23. Ecclesiae ce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Bonoꝵ igitur uita usq ad tenebras
doloribus repletur: qͥa quo usq tempꝰ corrup¬
tionis agitur. in terna externaq afflictione
concutitur. Et salutis securitatẽ non inue¬
nit. nisi cum diem funditus temptationis
relinquid. Unde bene & hȩc eadem doloꝵ
causa ꝓtinus sub infertur: cum dicitur. In
soliditatẽ ingenitam uoluntariȩ homo de¬
mersit: unde nunc uel ꝑinmunda oꝑa la¬
bitur. uel ꝑ cogitationes inlicitas fȩdatur.
Ut enĩ ita dixerim. culpȩ suȩ penaliter
subdita. ⁊psa iam natura nr̃a facta est extͣ
naturã. Et remissa usq ad ꝑuersa oꝑa du:¬
citur: restricta autem ꝑuersoꝵ operum ĩ¬
portuna cogitatione fuscatur. Per expleci¬
onẽ gͦ actionis inlicite. carnẽ putredo af¬
ficit: ꝑ leuitatẽ uͦ cogitationis improbe.
quasi ante oculos puluis surgit. Consen¬
tiendo uiciis putredine ad terimur : uitio¬
rũ uͦ imagines incorde tolerando. sordib

Expanded text:
vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agitur, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tentationis relinquit. Unde bene et haec eadem dolorum causa protinus subinfertur, cum dicitur: Indsoliditatem ingenitam voluntarie homo demersit; unde nunc vel per immunda opera labitur, vel per cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta autem perversorum operum importuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus
Abbreviated transcription (Latin):
temptatione non extinguitur:: nequaquã
nax sed uespera facta ꝑhibetur: Quia m¬
mirũ sepe temptatio incorde rectoꝵ lum̃
iusticiȩ abscondit. sed non inter init: quasi
ad pallorem trepidationis ꝑtrahit: sed fd̃n¬
ditus non extinguit. Electi gͦ post somnũ
surrectionẽ appetunt. post surrectionem
uesperam prestolantur. Quia & de peccato
ad iusticiȩ lumen eiugilant.: & in ipso iusticiȩ
lumine positi. semꝑ se contra in lecebras tẽpta¬
tionũ parant. Quas nimirũ non timent sed
exspectant: qͥa utilitati sue rectitudinis &iã
temptamenta ꝓficere non ignorant. Qͣnta
contenderint: habere in tegrã salutem neque¬
unt. quo usq dies presentis uitȩ finatur.
Unde & subdit᷑. Et replebor dolorib usq
ad tenebras. Modo nãq aduersa inruunt.
mͦ ipsa quoq ꝓspera callida hilaritate blan¬
diuntur. Modo surgentia uicia bellũ carnis
excitant. mͦ de uicta animũ ad elationem

Expanded text:
tentatione non exstinguitur, nequaquam tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam tentamenta proficere non ignorant. 22. Nucontenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur. Modo surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem
Abbreviated transcription (Latin):
formidabo uesperam dicit᷑. sed exspẽ tabo.
Ex spectamus & enĩ ꝓsꝑa: formidamus ad¬
uersa. Uir igitur iustus uesperam expec¬
tat. qͥa cum exerceri hunc tribulatione
necesse est: ipsa ei fit aduersitas ꝓspera.
ptatio designari : Quȩ sepe tanto acrius
mentẽ lacessit. qͣntõ & eandẽ mentem
sp̃s ad suꝑna altius ẽuehit. Nequaquam
nãq sic in hac uita ꝑ exercitationẽ iusti¬
ciȩ peccatum deseritur. ut ineadẽ iusti¬
cia inconcusse maneatur: qͥa & si iam a
cordis habitaculo culpam rectitudo elimi¬
nat. ipsa tamen culpa quȩ repellitur.
cogitationis nr̃ȩ foribus ad sidens. ut sibi
aperiatur pulsat. Qd moyses quoq sp̃ua¬
liter innuit: cũ facta corporaliter tem¬
Creator qͥppe om̃iu̾ humanȩ culpȩ prȩsci-¬
us: tunc expressit intempore. quod nunc
uer satur inmente. Mane qͥppe ad uesperũ
ducit᷑: qͥa nimirũ lucẽ rectitudinis. umbra
sequitur temptationis. Sed qͥa electoꝵ lux

Expanded text:
Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, formidamus adversa. Vir igitur justus vesperam exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa ei fit adversitas prospera. ntatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temCreator quippe omnium, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lux quippe ad vesperum quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursũ. Hora est iam nos de somno sur-¬
gere. Unde & salomon peccantẽ increpat
dicens. Usq qͦ piger dormis: Electꝰ igit᷑
qͥsq cũ peccati somno p̾mit᷑: ad iusticiȩ ui¬
gilias exsurgere conatur. Sed sepe cum sur¬
rexerit: ipsa se extolli magnitudine uirtu¬
tũ sentit. Unde & temptari se presentis
uitȩ aduersitatib post uirtutes desiderat:
ne peius ex confidentia uirtutũ cadat. Si
enĩ seruari sẽ melius ꝑtẽptationẽ non
cognoscer&: nequaquã psalmista dixisset.
Proba me dñe & tempta me. Bene gͦ nunc
dicit᷑. Si dormiero dicã. qͣndo surgam  Et
rursus exspec tabo uesperam: Quia & in pec-¬
cati somno lumen iusticie queritur: & cũ
uir tutũ ꝓspera mentem eleuant. ad iutrir
aduersitas desideratur: ut ꝓfecto animus
cũ uirtutũ suarũ gaudio plusquã debet
attollitur. ꝑ contrarietatẽ presentis uitae
edito merore solidetur. Vnde & nequaquã

Expanded text:
Et rursum: Hora est jam nos de somno surEt rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me . Bene ergo nunc dicitur: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam, quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
desider&. & occupatꝰ ad ocium an hel&. Qͥa
enĩ fira mens stare cum potuit noluit: sta¬
re iam non ual&. &iam cũ uol&. Condito¬
ris qͥppe sui contẽplacionẽ deserens. salutsᷤ
sue fortitudinẽ ꝑdidit & quolib& posita
semꝑ egra alium locũ quęrit. Clarietatẽ
gͦ humanȩ mentis expͥmens. dicat. Si dor¬
miero dicã. qͣndo surgã: & rursus exspec¬
tabo uesperam. Ac si aꝑte dicer&. Nil
ꝑceptũ menti sufficit: qͥa ipsũ qui uere
sufficere potuit amisit. In somno nãq sur¬
rectionẽ desidero: insurrectione uesperã
expectos. Quia & quietus erercicium acti¬
onis appeto. & exercitatus ocium quietis
quero. Qd tamen intelligi & aliter potest.
Dormire nãq est : inpeccatis iacere. Si
enĩ somni appellatio culpa non ess& : ne-¬
quaquã paulus discipulis dicer&. Euigila¬
te iusti: & nolite peccare. Unde & audito¬
rem suũ animon& dicens. Surge qͥ dormis.
& exurge amortuis: & inlumi nabit te xp̃c

Expanded text:
desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quietis quDormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus .
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hȩc subtilius congruentiusq disserimꝰ.
si ad premissũ expositionis ordinẽ redeamꝰ.
Somno nãq torpor ocĩi: surrectione autẽ
exercitatio actionis exprimitur. Uespere
quoq nomine. quia somno congruit: rur¬
sus ociĩ desiderium figurat᷑. Sc̃a uͦ ȩccła
quo usq uitã corruptionis ducit: flere
mutabilitatis suȩ dampna non desinit. Ad
hoc nãq homo conditus fuerat. ut stanti
mente ĩ arce se contemplationis eriger&.
& nulla hunc corruptio a conditoris sui
a more declinar&. Sed in eo qͦd ab ingeni¬
ta standi soliditate uoluntatis pedẽ
ad culpã mouit. a dilectione conditoris
insem&eipso ꝓtinus cȩcidit. Amorẽ uero
dĩ ueram scilic&e stationis arcem deserens.
nec in se consistere potuit: quia lubricȩ
mutabilitatis impulsu. infra sẽꝑ ꝑcorrup¬
tionẽ ꝓruens. & iam asem& ipso dissensit.
Qui nunc qͥa conditionis suȩ soliditate
non figitur. alternantis semꝑ desiderii
motu uariat᷑. Ut & quietus actionem

Expanded text:
Sed haec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem
Abbreviated transcription (Latin):
descenderit: ad domũ suã ulterius non as-¬
cend& : quia eũ quẽ desperatio obruit. a cor-¬
dis sui habitaculo foras mittit: & redire
introrsus non ual&: quia fusus exterius.
ad deteriora cotidie inpulsus cadet. Ad con-¬
templandũ qͥppe creatorem homo conditꝰ
fuerat: ut eius semꝑ speciem querer&. atq
insollempnitate illius amoris habitaret.
Sed extra se ꝑinobedientiã missus. mentis
suȩ locum ꝑdidit.: quia tenebrosis itinerib
sp̾arsus. ab in habitatione ueri luminis elon¬
gauit. Unde apte adhuc subditur. Nto:

Expanded text:
descenderit, ad domum suam ulterius non ascendet, quia eum quem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quotidie compulsus cadit. Ad contemplandum quippe Creatorem homo conditus fuerat, ut ejus semper speciem quaereret, atque in solemnitate illius amoris habitaret. Sed extra se per inobedientiam missus, mentis suae locum perdidit, quia, tenebrosis itineribus sparsus, ab inhabitatione veri luminis elongavit. Unde apte adhuc subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit. Sed hȩc ipsa humanȩ breuitatiᷤᷤ
consideratio. auctori nr̃o magne uirtutis
oblatio est. Unde recte nunc cũ dep̃cati.¬
one immolatio eiusdem uirtutis offertur:
cum dicitur: memento quia uentus est
uita mea. Ac si aꝑte diceret᷑. Transeuntẽ
uelociter benignus respice. quia & tanto
a te uideri misericordius debeo. qͣntõ ipse
absciditur. ad operationem ꝓ merendȩ uenie
ulterius non reditur: rect̾e subiungitur.¬

Expanded text:
cognoscit. Sed haec ipsa humanae brevitatis cognoscit. Sed haec ipsa humanae brevitatis consideratio auctori nostro magnae virtutis oblatio est. Unde recte nunc cum deprecatione immolatio ejusdem virtutis offertur, cum dicitur: Memento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri misericordius debeo, quanto ipse absciditur, ad operationem promerendae veniae ulterius non reditur, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
uitã carnis qͣsi ꝑ manentẽ diligunt: quii
quanta sit uitȩ sequentis ȩternitas. non
intendunt. Cũq soliditatẽ ꝑhennitatis
non considerant. eriliũ patriã. tenebras
lumen. cursũ stationẽ putant: qͥa qͥ maio¬
ra nesciunt. iudicare de minimis nequa¬
quã possunt. Ordo qͥppe iudicii erigit: ut
quod ex aminare nitimur transcendamus.
Idcirco itaq mens reproba p̃sentis uitae
cursũ ȩstimare non sufficit: quia ad mira¬
tiomi illius ex amore succumbit. Sciꝰ autẽ
uiri quo ad ȩterna cor eleuant. quã breue
sit quod fine clauditur pensant. Et eo eoꝵ
sensib uilescit quod preterit. quo intellec¬
tu radiante inter luc&. quod acceptũ num¬
quã recedit. Cumq infinitatẽ ꝑhennitatis
aspiciunt. nequaquã iam ꝓ magno deside¬
rant. quicqͥd finis angustat. Sed subleuata
mens extra tẽpoꝵ terminos ducitur. &iam
cum carnis intempore tenetur. Et tantõ al¬
tius finienda despicit: qͣnto uerius infinita

Expanded text:
manentem diligunt, qui quanta sit vitae sequentis aeternitas non attendunt; cumque soliditatem perennitatis non considerant, exsilium patriam, tenebras lumen, cursum stationem putant, quia qui majora nesciunt, judicare de minimis nequaquam possunt. Ordo quippe judicii exigit ut quod examinare nitimur transcendamus. Idcirco itaque mens reproba praesentis vitae curcum aestimare non sufficit, quia admirationi illius ex amore succumbit. Sancti autem viri, quo ad aeterna cor elevant, quam breve sit quod fine clauditur pensant; et eo eorum sensibus vilescit quod praeterit, quo intellectu radiante interlucet quod acceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita
Abbreviated transcription (Latin):
renis actionib sine fructu laborasse. non
ex actionũ principio sed fine. pensamues.
Cũ enĩ labores nros aduersitas sequit᷑.
quasi uitȩ nr̃ȩ uacui menses arguunt᷑
Quia ex completione actionũ agnoscitur.
quia in sacro eloquio non numquã noce
ꝓ ignorantia ponit᷑: paulo ad testante qͥ
uenturã uitã scientib discipulis dicit. om̃s
uos filii lucis estis & filii dei. non sumus
noctis neq tenebrarum: Quib prȩmisit
uos autẽ fr̃s non estis intenebris. ut uos
dies illa tamquã fur cõprehendat: potest
qui post ignorantiȩ suȩ caliginẽ ad amo¬
rẽ rectitudinis redeunt: & ueritatis radiiˢ
inlustrati fletibus diluunt. quod erraue¬
runt. Inluminatus & enĩ qͥsq respicit.: quã
turpȩ fuerit. qͦd ꝓ presentis uitȩ amore
uitã reuertitur. labor̾e suũ aestuanti
seruo. & desideranti finẽ mercennario.

Expanded text:
renis actionibus sine fructu laborasse, non renis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum agnoscitur quia in sacro eloquio nonnunquam nox pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis dicit: Omnes vos filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum ; quibus praemisit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat ; potest qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et, veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit quod praesentis vitae amore lvitam revertitur laborem suum aestuanti servo et desideranti finem mercena
Abbreviated transcription (Latin):
ducit: quia uitae tẽpora sine retributio¬
nis munere expendit. In his uͦ qͥ ȩternis
desideriis dediti. mundi huius aduersa
ne uitȩ presentis portat. In his autẽ qui
& transeuntẽ mundũ diligunt. & tamen eiꝰ
contrarietate fatigantur: simul me ses ua¬
cuos & noctes laboriosas tolerat: Quia
eoꝵ uitã & retributio subsequens nulla re¬
munerat: & presens tribulatio angustat.
Recte autẽ nequaquã dies: sed in eis menses
uacuos habere se ꝑhib&. Mensium qͥppe
nomine: dierũ collectio & sũma signatur.
Der diem gͦ unaqueq actio exprimi po¬
tuit : ꝑmenses autem actionũ finis innuit᷑.
Et sepe cuni in hoc mundo aliquid agimus:
intenta spei alacritate suspensi. hoc ipsum
qͦd agimus. uacuũ non putamus. Sed post¬
quã ad actionũ terminũ ꝑuenimus. non
optinentes quȩ appetimus. laborasse nos
inuacuũ dolemus. Non solũ igitur dies.
sed menses uacuos ducimus: cum nos inter¬

Expanded text:
ducit; quia vitae tempora sine retributioducit; quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui aeternis desideriis dediti, mundi hujus adversa ne vitae praesentis portat. In his autem, qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat; quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet; mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritatquod agimus vacuum non putamus; sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in ter
Abbreviated transcription (Latin):
cere inmente non appetit : minꝰ fortasse as¬
pera quȩ mundi sunt sentit. Quȩ tamen
sentencia si ad uocẽ scẽ ȩccłȩ ducit᷑: intellec¬
tus eiꝰ paulo subtilius indagetur. Ipsa qͥppe
terrenas actiones absq uitȩ p̃mio defluen¬
tes sustin&. Ipsa noc tes laboriosas enume¬
rat : quȩ inmembris fortib multiplices tri¬
bulationes portat. In hac & enĩ uita quȩdã
laboriosa sunt : quȩdã uacua: quȩdã uero
uacua simul & laboriosa. Amore qͥppe con¬
ditoris p̃sentis uite tribulationib exerceri.
laboriosum quidẽ est. sed uacuũ non est.
Amore autẽ scłi uoluptatib solui : uacuum
quidẽ est. sed non laboriosum. Amore uͦ eiꝰ¬
dẽ scłi aduersa aliqua ꝑpeti. & uacuũ simul
est & laboriosũ. Quia & ex aduersitate menͦ
afficit᷑: & remunerationis premio non reple-¬
adhuc uoluptatib defluunt. & ꝓinde fruc¬
tu boni oꝑis non ditantur. menses uacuos

Expanded text:
cere in mente non appetit, minus fortasse ascere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe terrenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe conditoris, praesentis vitae tribulationibus exerceri, laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore autem saeculi, voluptatibus solvi, vacuum quoque est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi, adversa aliqua perpeti, et vacuum simul est et laboriosum, quia ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repleadhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu operis non ditantur, menses vacuos
Abbreviated transcription (Latin):
uacuos. & noctes laboriosas enumeraui mͥ
Electi qͥppe conditori rerum seruiunt: &
sepe rerum inopia coangustantur: ꝑ amo¬
rem dõ inherent: & tamen subsidiis uitȩ
p̾sentis egent. Qui igitur ꝑ actiones suas
presentia non querunt: a mundi compendiiᷤ
uacuos menses ducunt. Noc tes quoq labo¬
riosas tolerant: qͥa aduersitatũ tenebras non
solũ usq ad inopiam. sed sepe usq ad corpo¬
ris cruciatũ portant. Despectũ nãq aegesta¬
tẽq ꝑpeti: laboriosũ bonis mentib non est.
Sed cũ usq ad afflictionẽ carnis aduersitas
uertitur. labor procul dubio ex dolore sen¬
titur. Potest &iam non inconuenienter
intellegi: quod qͥsq sc̃s menses uacuos sicut
mercennarius ducit. qͥa laborẽ iam sustin&.
sed p̃miũ nec dũ tena. Hoc tolerat: illud
exspectat. Noc ttᷤ uͦ laboriosas enumerat:
quia aduersitates sibi p̃sentis temporis se se
inuirtutib excercendo coaceruat. Nã si ꝓfi¬

Expanded text:
vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi Electi quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si profi
Abbreviated transcription (Latin):
‸uirgis cȩsus. semel lapidatꝰ est. ter naufra¬
giũ passus est. nocte & die in ꝑfundũ mariᷤ
fuit. Qui pericula fluminũ. latronũ ex ge¬¬
Inere. ex gentib inciuitate. insolitudine.
in mari. infalsis fratrib ꝑtulit. Qui in labo¬
Tre & erũpna. in ieiuniis multis. infame &¬
⁊ siti. infrigore & nuditate laborauit: Qui¬
⁊ foris pugnas. intus timores sustinuit. Qui¬
⁊ ultra uires grauatũ se asserit dicens. Supra¬
⁊ modũ grauati sumus. supͣ uirtutẽ: ita ut te¬
der& nos &iam uiuere. Sed quomͦ remune¬
rationis linteo sudorem tanti laboris tergat.¬
⁊ ipse denuntiat dicens. Non sunt condignȩ
⁊ passiones huiꝰ temporis : ad suꝑ uenturã głam¬
⁊ quȩ reuelabitur innobis. Finẽ itaq oꝑis
quasi mercennarius prestolatur: qui dum
ꝓ fectum remunerationis considerat. uile
existimat. qͦd pene deficiens laborat. Apte
⁊ autẽ subditur. Sic & ego habui mẽ ses

Expanded text:
virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufravirgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundo maris fuit: qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit: qui in labore, et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit: qui foris pugnas, intus timores sustinuit : qui ultra vires gravatum se esse asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat ipse denuntiat, dicee passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaque operis quasi mercenarius praestolatur, qui dum profectum remunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: Sic et ego habui menses