comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sobolem ꝑfecta uniuersitas presci¬
te generationis ex pͥmitur. Hinc &
ꝑ iohãnem dicitur. Et regnabũt
mille annis: quia uideli¬
cet regnum sce eccłie uniuersitatis
ꝑfectione solidatur. Quia uero mo-¬
nas multiplicatus indenarium duci¬
tur. denarius ꝑsemetipsum ductꝰ in
centenarium dilatatur. qui rursus
ꝑ denarium ductus inmillenarium
tenditur. cum ab uno incipimꝰ ut ad
milleuarium ueniamꝰ. quid hoc loco
unius appellatione. nisi bene iuuen-
di initium. Quid millenarii numeri
amplitudine. uisi eiusdem bone uite
ꝑfectio designatur. c̃um deo autem
contendere est: non ei retribuere. sed
sibi głam sue uirtutis arrogare. Sed
sc̃s uir conspiciat. quia & qui summa
iam dona ꝑcipit. si de acceptis extol¬
litur. cuncta que acceperat amittit:
& dicat. Si uoluerit contendere cũ eo:
non poterit respondere ei unum ꝓmil¬
le. Qui enĩ cum auctore contendit. u¬
num ꝓmille respondere non sufficit:

Expanded text:
sobolem perfecta universitas praescisobolem perfecta universitas praescitae generationis exprimitur? Hinc et per Joannem dicitur: Et regnabunt cum eo mille annis , quia videlicet regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfectione solidatur. Quia vero monas multiplicata in denarium ducitur, denarius per semetipsum ductus in centenarium dilatatur, qui rursus per denarium ductus in millenarium tenditur, cum ab uno incipimus, ut ad millenarium veniamus, quid hoc loco unius appelladi initium? Quid millenarii numeri amplitudine, nisi ejusdem vitae bonae perfectio designatur? Cum Deo autem contsibi gloriam suae virtutis arrogare. Sed sanctus vir conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit, et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
hypocritis robustacs ꝓtulerat. bene
hec & contra prauos generaliter pro-¬
lata conspiciens. studium ꝓprie defen-¬
sionis calcat: atq audita protinus
tus iusticiam ꝑcipit. compositus
amituit: quia quisquis se auctori
bonorum comparat. bono se qd̃ at¬
ceperat priuat. Qui enim accepta
bona sibi arrogat: suis contra dñm.
donis pugnat. Unde ergo despectus e¬
rigit᷑ : dignũ ẽ ut erectꝰ inde destruat᷑.
Sc̃s autem uir quia om̃e urtutis nr̃e
meritũ esse uicium conspicit. si ab ĩ¬
terno arbitro districte iudicentur:
ꝓmille. Inscriptura sacra millenarius
numerus. ꝓuniuersitate solet intelli¬
gi. hinc etenĩ psalmista ait. Uerbi qd̾
mandauit ĩ mille generationes: cũ ꝓ¬
fecto constet qd̾ abipso mundi exor¬
dio usq ad redemptoris aduentum.
ꝑ euuangelistam non amplius quã
septuaginta & septem ꝓpagines nii¬
merentur. Quid ergo inmillenario
numero. nisi adproferendam nouã

Expanded text:
hypocritas robustaque protulerat, bene hypocritas robustaque protulerat, bene haec et contra pravos generaliter prolata conspiciens, studium propriae defensionis calcat, atque audita protinus tus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia omne virtutis nostrae meritum esse vitium conspicit, si ab interno arbitro districte judicetur, In Scriptura sacra millenarius numerus pro universitate solet intelligi. Hinc etenim Psalmista ait: Verbi quod mandavit in mille generationes ; cum profecto constet, quod ab ipso mundi exordio usque ad Redemptoris adventum, per evangelistam non amplius quam septuaginta et septem propagines numerentur . Quid ergo in millenario numero, nisi ad proferendam novam
Abbreviated transcription (Latin):
eruerse mentes
si semel adstu¬
dium contra-¬
rietatis erupe¬
rint. siue prã¬
uum. siue rectũ quid a contra-¬
dicentib audiant. aduersis
hoc responsionib impugnãt:
quia cũ persona ꝑcontrarie-¬
tatem displicet. nec recta que
ꝑtulerit placent. At contra bo¬
norum corda quib mnodium
non uenit ꝑsona sed culpa. sic
ꝑuersa diuidicant: ut recta que
dicuntur assumant. Orscernen¬
dis quippe contra. dicentium¬
sensib equissummi arbitres resident:
ꝙ sic male ꝓlata respuunt. ut tam̃
approbent que ex ueritate cognos¬
cunt. Solet namq inter spinarum
multitudines: etiam defrugis semi¬
ne spica subcrescere. Cauta autẽ ma¬
nu operantis agendum est: ut dũ
spina tollitur. spica nutriatur. qͣtmnꝰ
qui studet eradicare quod pungit:
nouerit seruare qd̃ reficit. Unde &
beatꝰ iob quia baldach suites recte
ꝑ inquisitionem dixerat. nũquid d̾s
supplantat iudicium. aut om̃ps sub¬
uertit qd̃ iustum ẽ. quia uera de

Expanded text:
erversae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentiumsensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat judicium, aut Omertit quod justum est ? quia vera in
Abbreviated transcription (Latin):
loqui utiliter potest. semet ipsam
pigre restringat. Quod bene psal¬
mista considerans: breui postula¬
tione complexus est dicens. Pone
dñe custodiam ori meo: & ostiũ
circũstantie labiis meis. Ostium
namq aperitur. & dauditur. Qui
ergo ori suo nequaꝗͣ poni obsta¬
culum sed ostium petiit. aꝑte
edocuit. quod & ꝑdisciplinam
teneri lingua debeat. & ex necessitate
laxari: quatinus os discretum & cun¬
gruo tempore uox aperiat. & rursũ
congruo taciturnitas claudat. Quod̃
quia uel amici beati iob. uel omnes
heretici quoꝵ hi speciem tenent serua¬
re nesciunt. inuentum uerba ꝓferre
ꝑhibentur: quia nimirũ dicta que
discretionis pondus non solidat.
aura leuitatis portat.¬

Expanded text:
loqui utiliter potest, semetipsam loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici beati Job, vel omnes haeretici, quorum hi speciem tenent, servare nesciunt, in ventum verba proferre perhibentur, quia nimirum dicta quae discretionis pondus non solidat aura levitatis portat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem dolor aperitur. Plerũ¬
q nimis taciti. dum quorum¬
dam mala respiciunt. & tamen ĩ
silentio linguam p̾munt. quasi
conspectis uulnerib. usum me¬
dicaminis subtrahunt. Et eo mor¬
tis auctores fiunt. quo uirus qd̾
poterant eicere loquendo nolue¬
runt. Uñ & immoderatum silen¬
tium si inculpa non esset: pro¬
pheta non diceret. ue mͥ quia
studiose lingua sub magni mo¬
deraminis libratione frenanda
est. non in solubiliter obliganda.
ne aut laxata inuicium defluat.
aut restricta etiam abutilitate
torpescat: hinc namq ꝑ quendam
sapientem dicitur. Sapiens tace¬
bit usꝙ ad tempus: ut nimirũ
cum oportunũ considerat. pꝰposi¬
ta censura filentii. loquendo que
congruunt. inusum se utilitatis
impendat. Hinc salomon ait. Tẽ¬
pus tacendi: &e tempus loquendi.
Discrete quippe uicissitudinum
pensanda sunt tempora: ne aut
cum restringi lingua debet. per
uerba se mutiliter soluat. aut cũ

Expanded text:
ad salutem dolor aperitur. Plerumad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdasilentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt; et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
sepe dum ab eloquio in moderate
compescimur. graue multiloqͥũ
incorde toleramus. ut eo plus
cogitationes in mente ferueant.
quo illas iuolenta custodia. indis¬
creti silentii angustat. Et plerũ¬
ꝙ tanto latuis defluunt. quanto
se esse securius estimant. quia fo¬
ris arep̃hensoribus non uident᷑.
Unde mens non numquam insu-¬
ꝑbiam tollitur: eosq quos loquẽ¬
tes audit. quasi infirmos conspi¬
cit. Cumq os corporis claudit: quã¬
tum se uitiis suꝑbiendo aperiat
non agnoscit. Linguam & enim
p̃mit. cogitationem erigit: & cũ
se per negligentiam minime con¬
siderat. tanto apud se cunctos li¬
berius. quanto & secretius accusat.
nonnusla miusta patiuntur. eo ĩ
acriorem dolorem prodeunt: quo
ea que sustinent non lo qunntur.
Nam si illatas molestias lingua
tranquille diceret: aconscientia
dolor emanaret. uulnera enim clau¬
sa. pluscruciant ꝙͣ aꝑta: quia cũ
putredo que intrinsecus feruet citit᷑.

Expanded text:
saepe dum ab eloquio immoderate saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dit : & relaxata deperit. quia se ꝑ infi¬
ma inutiliter spargit. Quot enim suꝑ¬
uacuis uerbis asilentii sui censura dis¬
sipatur: quasi tot riuis extra se ducit᷑.
unde & redit᷑e interius ad sui cognitio¬
nem non sufficit: quia ꝑ muttiloqui¬
um exterius sparsa. uim intime con¬
siderationis amittit. T̃otam se igitur
in sidiantis hostis uulnerib detegit:
quia nula se munitione custodie cͥ¬
cumcludit. Unde scriptum est. Sicut
urbs patens & absq murorum ambi¬
tu: sic uir qui ñ potest ĩ loquendo co¬
hibere sp̃m suum. Quia enĩ murum
silentii non habet: patet inimici ia¬
culis ciuitas mentis. Et cum se ꝑuer¬
ba extra semet ipsam eicit: aꝑtam
se adursario ostendit. Quam
tanto ille sine labore suꝑat: qͦn¬
to & hec eadem que uincitur.
contra semet ipsam ꝑ multiloqͥ-¬
dum est: quia cum pauore nimi¬
o alocutione restringimur. & dũ¬
iuterdum plusꝙͣ necesse est intra
te deterioribus implicamur: Nã

Expanded text:
dit; et relaxata deperit, quia se per infidit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum eurbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis. Et cum se per verba extra semetipsam dejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur contra semetipsam per multiloquidum est quia cum pavore nimio a locutione restringimur, terdum plus quam necesse est intra te deterioribus implicamur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
do ab inmoderata locutione non parci¬
tur. hinc iacob dicit. Siquis putat
se religiosum esse non refrenans lin¬
guam suam. sed seducens corsuum:
huius uana ẽ religio. Hinc rursum
ait. Sit autem om̃is ħo uelox ad
audiendum: tardus autem ad loq̃n¬
dum. hinc iterum ad iungit. Lingua
inquietum malum: plena tieneno
mortifero. hinc ꝑ semet ipsam nos
ueritas admonet dicens. Omne uer¬
bum otiosum quod locuti fuerint
homines : reddent rationem de eo in
die iudicii. Otiosum quippe uerbum
est: quod aut ratione uiste necessita¬
tis aut intentione pie utilitatis caret.
iergo ratio de otioso sermone exi
gitur. pensandum ualde est que
pena illud multiloquium sequitur: ĩ
quo etiam ꝑsuꝑbie uerba peccatur. Sci¬
endum quoq est: quod ab omĩ rectitu¬
ainis statu depereunt. qui ꝑ noxia uer¬
ba dilabuntur. humana & enim mens
aque more ⁊ circumclusa ad superiora
colligitur. quia illud reperit uñ descẽ¬

Expanded text:
do ab immoderata locutione non parcido ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semVeritas admonet dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermongitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequitur, in quo etiam per superbiae verba peccatur? Cendum quoque est quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descen
Abbreviated transcription (Latin):
liena libeat. & post modum detracti
onib eorum uitam de quib loquit᷑
lingua mordeat: quandoꝙ autem
usq ad aꝑtas contumelias erumpat.
hin seminantur stimuli ire. oriunt᷑
rixe: accenduntur faces odiorum. pax
tota extinguitur. cordium. Unde be
ne ꝑsalomonem dicit᷑. Qui dimittit
aquam: caput est iurgiorũ. a quam
quippe dimittere est: linguam in
fluxum eloquii relaxare. Quo contͣ
& in bonam partem asserit dicens. a¬
qua ꝓfunda: uerba exore uiri. Qui
ergo dimittit aquam caput est iur¬
giorum: auia qui linguam non re¬
frenat. concordiam dissipat. Unde &
ediuerso scriptum est. Qui imponit
tem multiloquio quisq seruiens. rec
titudinem iusticie tenere non possit:
testatur propheta qui ait. uir lingos
non dirigetur supex terram. hinc salo
mon iterum dicit. In multiloquio pec¬
catum non deerit. Hinc isaias ait. Cust̾
iusticie silentium: uidelicet indicans.
quia mentis iusticia de solatur. quan¬

Expanded text:
liena libeat, poliena libeat, poonibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit tem multiltitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super mon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quan
Abbreviated transcription (Latin):
nera loquentium: inportuna uai¬
de & noxia generi humano. Unũ
quod curat etiam ꝑuersa lauda-¬
re: aliud̃ quod studet semꝑ etiam
recta corripete. Illud deorsum cum
fluuio dicitur: hoc uero contra flu¬
enta ueritatis. obserare & alueũ
conatur. Inud metus p̾mit: hoc
elatio erigit. Ilud gratiam ex fa¬
uoribus captat: hoc iram ut ex
sertamine ostendatur exagitat.
Inud inpromptu subiacet: hoc
semꝑ ediuerso tumet.
x huius ergo qualitate be¬
atus iob amicos suos fuisse
redarguit : cum dicit. ad incre¬
pandum tantum eloquia conci¬
natis. Sed unde usq ad iniuste
increpationis audatiam ꝑuenit᷑:
protinus in notuit cũ subiunxit.
Et inuentum uerba ꝓfertis. Inuen¬
tum enim uerba ꝓferre est: otiosa
dicere. Nam sepe dum abotiosis uer¬
bis nequaꝗͣ lingua compescitur: ad
temeritatem quoq stulte increpatio¬
nis effrenatur. Quibusdam enim ru¬
ine sue gradibus: desidiosa mens ĩ
otiosa cauere uerba negligimus. ad
noxia ꝓuenimus: ut prius loqui a¬

Expanded text:
nera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus deotiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui a
Abbreviated transcription (Latin):
exalto increpantes feriunt. semet ip¬
sos tamen apud se subtilius iudican¬
tes quasi in abiectis ponunt: & quo
praua inaliis insequentur. eo ad repri¬
mendos se atrotiores redeunt. fuirsũq
quo sibimet meliora agentibus nequa¬
quam parcunt: eo uigilantius aliena
facta reprehendunt. Quid enim de hu¬
mana potentia mirari exterus pote¬
runt. qui semet ipsos quoꝙ despitiũt.
etiam cum intime pene iam arcem
sublimitatis apprehendunt. Idcirco¬
igitur bene foris diiudicant alti¬
tudinem terrene celsitudinis: qͥa
intus oculum non grauat pondꝰ
tumoris. unde & beatus iob cum ĩ
amicis dura loquentib t̾renam
prudentiam. uires. substantiamq:
despiceret dicens. numquid dixi.
afferte mͥ & desubstantia ur̃a dona¬
te mͥ. uel liberate me de manu ho
stis. & de manu robustorum eriute
me. docete me & ego tacebo. & si qͥd
forte ignoraui instriute me: quid
de semetipso sentiat paulo inferuis
manifestat dicens. Suꝑ pupillum

Expanded text:
ex alto increpantes feriunt, semetipex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcircoigitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate mstis; et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum
Abbreviated transcription (Latin):
quanta ex humilitate ꝓdiit. uox ĩ¬
crepationis ostenditur: quam signa
comitantur. Quomͦ nathan contra
dauid regem ꝑuerba increpationis
tumuit. qui cum increpanda culpa
de esset. interram se eius conspectui
pnus strauit: Sicut scriptum est.
Nuntiauerunt regi dicentes. Ad ẽ
nathan ꝓpheta. Cumq introisset an¬
te conspectum regis: ad orauit eum
ynus interram. Quomodo moyses
regi egyptio libere resistens eum despi¬
cere potuit. qui deo familiariter col¬
loquens. sequentem se iethro cogna
cum humilis adorauit: Cuius etiã
consilio tantam obedientiam prebu-¬
it: ut post secreta dei colloquia mag-¬
num lucrum diiceret. quod foris ab
scõꝵ factis discimus: quid de aliis pen-¬
sare debeamus. Sc̃i & enim uiri nec ex
elatione sunt liberi: nec extimore sum¬
missi. Sed cum rectitudo eos adliber-¬
tatem uocis erigit: consideratio infir-¬
mitatis ꝓprie inhumilitate custodit.
Culpas quippe delinquentium & si

Expanded text:
quanta ex humilitate prodit vox inquanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in conspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset ante conspectum regis, adoravit eum pronus in terra ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit ? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi
Abbreviated transcription (Latin):
uidere naaman ex elatione uoluit: qui
non solum se conspici sed teneri etiam
a muliere permisit: De qua scriptum
est. Cumq uenisset ad uirum dei in
montem. apprehendit pedes eius. & ac-¬
cessit giezi ut amoueret eam. Et ait
homo dei. Simitte illam: animam eiꝰ
inamaritudine est. Quomodo helias
superbo regi increpationis uerba ꝑtimo¬
rem intulit. qui ante eius currum hu¬
militer cucurrit: sicut scriptum est. ac¬
cinctisq lumbis: currebat ante ahab.
Quomͦ uir dei ieroboam p̃sentiam. ex
elatione despexit. qui arentem dexte¬
ram eius. saluti pristine ꝓtinus ex
pietate reparauit: Sicut scriptum ẽ.
Cumq audisset rex sermonem homi¬
nis dei quem inclamauerat contra
altare in bethel: extendit manum
suam de altari dicens. Apprehendite
eum. Et exaruit manus eius. Et pau¬
lopost. Orauit uir dei faciem dñi.
& reuersa est manus eiꝰ regis ad eũ:
& facta est sicut prius fuerat. Quia
enim suꝑbia gignere uirtutes nescit.

Expanded text:
videre Naaman ex elatione noluit, qui videre Naaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri etiam a muliere permisit? de qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in 238 montem, apprehendit pedes ejus; et accessit Giezi, ut amoveret eam, et ait homo Dei: Dimitte eam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba per tumorem intulit, qui ante ejus currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctisque lumbis, currebat ante Achab ? Quomodo vir Dei Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dexteram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit,
Abbreviated transcription (Latin):
polleant. & erga eos quos redar¬
guunt quanta caritate ferueant
manifestant. Suꝑbia quippe odi¬
um generat : humilitas amorem.
uerba itaꝙ que amor exasꝑat:
profecto exfonte humilitatis ma-¬
nant. Quomodo ergo stephanus
proferre increpationem ꝑ esãtionẽ
potuit. qui ꝓeisdem quos in cre¬
pauerat ad deteriora crescentib
seq lapidantib flexis genibus o¬
rauit dicens. dñe ne statuas illis
faciunt: Quomodo paulus contͣ
gentis sue sacerdotem ac princi¬
pem. asperitatis uerba suꝑbiens intu¬
lit. qui humilitate se etiam discipłoꝵ
seruitio substernit dicens. non enim
nem principib restitit: quorum erro¬
ri compatiens reatum uelut excusat
dicens. scio quia ꝑignorantiam fecistis.
sicut & principes ur̃i. deus autem qui
prenuntiauit per os omnium ꝓpheta¬
rum pati xp̃m suum. impleuit sicͤ
Quos ad uitam misericorditer trahit di¬
cens. Penitemini gͥ. e conuertimini: ut
deleaantur peccata ur̃a. Quomͦ heliseus

Expanded text:
polleant, et erga eos quos redarpolleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis ? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens, intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nem principibus restitit, quorum errori compatiens reatum velut excusat, dicens: Scio quia per ignorantiam fecistis, sicut et principes vestri. Deus autem, qui praenuntiavit per os omnium prophetarum pati Christum suum, implevit sic . Quos ad vitam misericorditer trahit, dicens: Poenitemini igitur et convertimini, ut deleantur peccata vestra . Quomodo Elisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
ac principes etiam ꝑflagelia seui-¬
entes. in ih̾u nomine loqui ꝓhi¬
berent : cum magna ꝓtinus auc-¬
toritate respondit dicens. Si iustũ
est in conspestu dei uos potius au¬
dire quam deum: iudicate. Non¬
enim possumus que uidimus
e audiuimus non loqui. Hinc
est quod paulus cum resistentẽ
contra ueritatem. sacerdotum
principem cerneret. eumq mi¬
nister illius alapa per¬
cussisset. non maledictum per¬
turbatus intu: lit : sed repletꝰ
cens. ꝑcutiet te d̾s: paries dealba-¬
te. Et tu sedens iudicas me scdm
legem. & contra legem iubes me
contra uim ꝑsequentium. aucto¬
ritatem uotis exerere nec moritii¬
rus expauit: dicens. Sura cer¬
uice & incircumcisi cordibus & au
ribus : uos semꝑ sp̃ui sc̃õ restiti¬
stis. sicut & patres ur̃i. Sed quia
scĩ uiri ad uerba tante altitudi¬
nis. zelo ueritatis non autem ui¬
tio elationis exiliunt: ipsi pa-¬
tentur indicant. quia factis dic¬
tisq aliis. & quanta humilitate

Expanded text:
et principes, etiam per flagella saeviet principes, etiam per flagella saevientes, in Jesu nomine loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit dicens: Si justum est in conspectu Dei, vos potius audire quam Deum, judicate. Nonenim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus ercutiat te Deus, paries dealbatae: Et tu sedens iudicans me secundum legem, et contra legem iubes me contra vim persequentium auctoritatem vocis exerere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisi cordibus ribus, vos semper Spiritui sancto restitistis sicut et patres vestri . Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumeret dicens. tu ne es ille qui
cum tur bas isił: helias
ꝓtinus superbi regis stulticiam ob¬
iurgationis libe re auctoritate
ꝑcussit dicens. Non ergo turba¬
ui isrł: sed tu ce domus patris
tui qui dereliquistis dominum
&e secuti estis baalim. hinc est qd̃
heliseus ueram magistri celsitu¬
dinem sequens: eundem ahab
adse cum io saphat rege uenientẽ.
ex reatu ꝑfidie confundit dicens.
phetas patris tui: & matris tue.
et. uiuit dñs exercituum in cuius
conspectu sto: quod si non uultũ
iosaphat. regis iude erubescerem.
nec adtendissem quidem te nec res¬
pexissem. hinc ẽ quod isdem uir
naaman ad se cum equis & curri¬
bus uenientem. ante ostium domꝰ¬
fixit. & talentorum copia ac uesti¬
um fulto non occurrit: non ianu¬
am domus aꝑuit. sed ut lauari
septies iniordane debuisset. ꝑnun¬
tium iussit. Unde et idem naam¬
an. iratus recedebat dicens. Puta¬
bam quod egrederetur ad me. Hĩc
est qd̾ petrus cum eum sacerdotes

Expanded text:
praesumeret, dicens: Tune es ille vir, qui praesumeret, dicens: Tune es ille vir, qui conturbas Israel ? Elias protinus superbi regis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquiet secuti estis Baalim . Hinc est quod Eliseus veram magistri celsitudinem sequens, eumdem Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: phetas patris tui et matris tuae. Et: Vivit Dominus exercituum in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod idem vir Naaman ad se cum equis et cunibus venientem ante ostium fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit, non januam domus aperuit, sed ut lavare septies in Jordane debuisset per nuntium jussit. Unde et idem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus cum eum sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
subici michi: Dimitte populũ meum:
ut sacrificet mͥ. Cui dum plagis pressꝰ
pharao diceret ite sacrificate deo ur̃o
in terra hac: aucta ꝓtinus auctoritate
respondit. Non potest ita fieri. ab omi¬
nationes egiptiorum immolabimus do-¬
mino deo nr̃o. hinc est quod peccantẽ
regem nathan ad grediens ac prius
similitudinem ꝑpetrate p̃uaricationis
obiciens. eumq reum ꝑ proprii iudi¬
cii uocem tenens: ꝓtinus adiunxit
dicens. Tues ille uir: qui fecisti hãc
rem. hinc ẽ quod uir d̃ĩ ad destruen¬
dam idolatriam samariam missus:
ieroboam rege suꝑ altare thura iacien¬
te. non regem ueritus. non formidine
mortis pressus. contra altare intrepitꝰ.
auctoritatem libere uocis exercuit di¬
cens. Altare altare: hec dicit dñs. Et
ce filius nascetur domui dauid iosias¬
nomine: & imnmolabit suꝑte sa¬
cerdotes excelsorum. hinc est qđ
ahab superb idolorum seruitio
subastus. cum increpare heliam

Expanded text:
subjici mihi? Dimitte populum meum, subjici mihi? Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi . Cui dum plagis pressus Pharao diceret: Ite, sacrificate Deo vestro in terra ista , aucta protinus auctoritate respondit: Non potest ita fieri; abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ? Hinc est quod peccantem regem Nathan aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille vir, qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josiasnomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam
Abbreviated transcription (Latin):
libet inter hec oculos mentis at¬
tollere: & elec ti dei exterius op¬
pressi. quante intrinsecus arci presi¬
deant uidere. Cuncta quippe aue fo¬
ris eminent: occultis eorum obtitti¬
bus ꝑ despectum iacent. Nam suꝑ
se interius rapti inalto animum fi¬
gunt. & queq in hac uita patiuntur.
quasi longe infra labentia atq a se
aliena conspiciunt: atq ut ita di-¬
xerim dum mente extra carnem fieri
decertant. pene ipsa que tolerant
ignorãt. In horum profecto oculis qͥc¬
quid temporaliter eminet: altum
non est: Nam uelut inmagni uerti¬
te montis siti. presentis uite plana
despiciunt: seq ipsos ꝑspiritalem
celsitudinem transcendentes. sub iec¬
ta sibimet intus uident. queq per
carnalem głam foris tument. Unde
& nullis contra ueritatem potestatib
parcunt: sed quos attolli ꝑ elationẽ
munt. Hinc enim est quod adeserto
nioyses ueniens: egypti regem ex auc¬
toritate adgreditur dicens. hec dicit
dñs deus hebreorum. usquequo ñ uis

Expanded text:
Libet inter haec oculos mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tumen nullis contra veritatem potestatibus parcunt, sed quos attolli per elationemunt. Hinc est Moyses veniens, Aegypti regem ex auctoritate aggreditur, dicens: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo non vis
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quia sicut auro temporalia. ita
sapientia. bona eterna mercantur.
Si aurũ sapientia non esset: nequa¬
quam laodicie ecclł̃ie ab angelo dicere-¬
tur. Suadeo tibi emere a me aurum
ignitum. Aurũ quippe eminus: cũ
accepturi sapientiã. prius obedientiã
prebemus. Ad quem uidelicet nos cõ¬
tractum: bene quidam sapiens exci-¬
tat dicens. Concupisti sapientiam.
serua mandata: & dñs prebebit illã
tibi. Quid autẽ per domos. nisi con-¬
scientie designantur: Unde sanato
cuidam dicitur. Uade in domũ tuam.
Ac ii aperte dicat᷑. Post exterius mira¬
culum ad conscientiam reuertere: et
qualem te intrinsecus deo debeas ex¬
hibere perpende. Quid etiã per argen¬
tum. nisi eloquia diuina figurant᷑
de quib per psalmistam dicit᷑. eloquia
dñi eloquia casta. argentũ igne exa¬
minatũ: Gloquiũ dnũi argentũ ig

Expanded text:
tur; quia sicut auro temporalia, ita tur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva mandata, et Dominus praebebit illam tibi . Quid autem per domos, nisi conscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam . Ac si aperte audiat: Post exterius miraculum ad conscientiam revertere, et qualem te intrinsecus Deo debeas exhibere, perpende. Quid etiam per argentum, nisi eloquia divina figurantur? de quibus per Psalmistam dicitur: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne exami
Abbreviated transcription (Latin):
inentis secessum peto: quia & adhuc
acrius illa que minaris eterna sup¬
plicia formido. Bene ergo de regibus
atq consulib dicit᷑. qui edificant si¬
bi solitudines: quia hi qui & se bene
regere. & consulere aliis sciunt. qm̃
presentari interim illi intine quie¬
ti non possunt: hanc apud semet ip¬
sos per studiũ tranquille mentis i¬
mitantur. Sequitur. Cum principib¬
qui possident aurũ: & replent domoᷤᷤ
suas argento. Quos alios principes.
nisi scẽ eccł̃ie rectores uocat. quos in de¬
sinenter in loco predicatorũ preceden¬
tium diuina dispensatio subrogat
de quib eidem eccl̃ie psalmista ait. P
patrib tuis nati sunt tibi filii: con¬
stitues eos principes suꝑ omnẽ terrã.
Quid uero aurũ. nisi sapientiam ap¬
pellat. de qua per salomonem dicitur.
thesaurus desiderabilis. requiescit ĩ
ore sapientis: Aurũ nempe sapienti-¬
am uidit: quam thesaurũ uocauit.
Que & recte auri appellatione signa-¬

Expanded text:
mentis secessum peto, quia et adhuc mentis secessum peto, quia et adhuc acrius illa quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Quia ii qui et se bene regere, et consulere aliis sciunt, quoniam praesentari interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantur Sequitur: CAPUT XXXIqui possident aurum, et replent domos suas argento. - Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat? Quos indesinenter in loco praecedentium praedicatorum divina dispensatio subrogat. De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, stitues eos principes super omnem terram . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signa
Abbreviated transcription (Latin):
tione. De qua bene solitudine: dño ie¬
remias ait. Afacie manus tue solus
sedebam: qm̃ comminatione replesti
me. facies quippe manus dei est illa
percussio iusti iudicii: qua suꝑbien
tem hominem a paradyso repulsum.
in hac cecitate presentis exilii. exclu¬
sit. Comminatio uero eius est: terror
adhuc supplicii sequentis. Post faciẽ
igitur manus. adhuc nos mine terri¬
ficant: quia per experimentũ iudicii.
iam nos & pena presentis exilii ꝑcu¬
lit. & si peccare non desistimus. et̾nis
adhuc suppliciis addicit. Consideret
ergo uir sanctus ꝓiectus huc. unde
homo ceciderit: atq hunc post ista
peccantem quo adhuc iusticia iudi¬
cantis rapit. & cunctas a se desiderioꝵ
temporaliũ turbas eiciat: seq in mag¬
na mentis solitudine abscondat di¬
cens. Afacie manus tue solus sedebã:
qm̃ comminatione replesti me. Ac si
aperte dicat. Dum considero quid iã
tu desideriorũ temporaliũ trepidus.

Expanded text:
tione. De qua bene solitudine Domino Jetione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi jutem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii exclusit; comminatio vero ejus est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos ex poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aeternis adhuc suppliciis addicit. Consideret ergo vir sanctus projectus huc unde homo ceciderit, et hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis solitudine abscondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aperte dicat: Dum considero quid jam tu desideriorum temporalium trepidus
Abbreviated transcription (Latin):
adherere deo bonũ est. Ad formã sc̃ẽ
humilitatis in primendã: secreta cor¬
dis sui indicat dicens. Dñe non est
nxaltatũ cor meũ: neq elati sunt o¬
cili mei. Adimitandã ⁊eli rectitudi¬
nem: exemplo suo nos excitat dicens
Iorne qui te oderant deus oderã eos.
e lui inimicos tuos tabescebam: Per¬
fubd odio oderam illos: inimici facti
sunt michi. Ad eterne nobis patrie
desiderium succendendũ: uite pre¬
sentis longitudinem deplorat dicens.
Heu me. quod incolatus meus ꝓlon¬
gatus est. Largitate nimirũ consu
latus emicuit: qui exemplo conu̾satio¬
nis proprie. tot nobis uirtutũ cal¬
culos spargit. Sed iste consulan sibi
etiam solitudinem edificet: narret.
Ait enim. Ecce elongaui fugiens: et
mansi in solitudine. fugiens elongat:
qui a turba desideriorũ temporaliũ.
in altam dei contemplationẽ se sub¬
leuat. Manet uero insolitudine: qͥa
perseuerat in remota mentis inten¬

Expanded text:
adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aetdesiderium succendendum vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu me, quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum colatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis inten
Abbreviated transcription (Latin):
mo domini : A frequentia quippe ter¬
renorũ desideriorũ fugerat ad mag¬
nam uidelicet solitudinem semetip̃m.
ubi eo tutius nil extraneum conspice¬
iet. quo in competens nil amaret. Atu¬
multu rerũ temporaliũ magnũ quen¬
dam secessum petierat. quietã mentẽ:
inqua tanto purius deũ cerneret.
quanto hunc eũ se solo solũ inueni¬
construunt. etiã consules uocantur:
quia sic in se solitudinem mentis edi¬
ficant. ut tam̃ in quo preualent. aliis
ger caritatem consulere minune desi¬
sant. Hunc ergo quẽ modo pretulimꝰ
conulem. paulo subtilius perpenda¬
mus: quomodo ad prebenda uite sub¬
lumioris exempla. subiectis popłorũ
ciineis. uirtutũ calculos spargat. Ec:¬
ce ad insinuandam recributionẽ bo¬
ni pro malo: de semetipso fatet᷑ dicens.
Si reddidi retribuentib michi mala:
decidã merito ab inimicis meis in a¬
nis. Ad dilectionem conditoris excitan¬
dam: iniinuat dicens. Michi autem

Expanded text:
mo Domini ? A frequentia quippe termo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveniconstruunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem
Abbreviated transcription (Latin):
iectis. quid sibi augeat. quid affectib
ꝓsit. qr quasi tanta frequentia turbars
premitur: quanta curarum inportu¬
nitate laceratur. At contra sc̃i uiri. qͥa
nichil huius mundi appetunt: nul¬
lis ꝓcul dubio incorde tu multib pre¬
muntur. Om̃s quippe in ordinatos de¬
sideriorũ motus. a cubili cordis. ma¬
nu sc̃e considerationis eiciunt: & qͥa
transitoria cuncta despiciunt. ex hil
nascentes cogitationũ in solentias.
non patuntur. Dolam namq eter¬
nam patriam ap̃petunt: & quia nul¬
la huiꝰ mundi diligunt. magna mel¬
tis tranquillitate ꝑfruuntur. Unae
recte dicitur. Qui edificant sibi so¬
litudines. Solittidines quippe edis¬
care est: a secreto cordis terrenorum
desideriorũ tumultus expellere. en
una intentione eterne patrie ina
noremn intime quietis anhelare. Anñ
uunctos a se cogitationũ tumultus ex¬
pulerat qui dicebat. unam petii a dño
hanc reqturam. ut in habitem in do¬

Expanded text:
jectis; quid sibi augeat, quid affectibus jectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde et recte dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Solitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in morem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in do
Abbreviated transcription (Latin):
mit. quid iste aliud quã somnͥum
uigilans uidet: Quia ergo tot rerũ
causas quas fingit tolerat: nimirũ
intrinsecus natas ex desideriis tur-¬
bas portat. Alius iam illicita refu¬
git: sed tam̃ bonis mundi carere
ꝑtimescit. Concessa tenere appetit:
uideri inter homines minor eru¬
bescit. Et curat summopere. ne mobs
in domo sit: ne despectus in publico
Exquirit quid sibi sufficiat. quid ne¬
cessitas subiectorũ petat: atq ut sus¬
ficienter iura patronatus subditis ex¬
pleat. pationos querit quib ipse fa¬
muletur. Sed his dum familiariter
iungitur: eorũ proculdubio causis
implicatur. Quib sepe consentit in
illicitis: & mala que propt̃ semet ñm
non appetit. cominittit propter alia
que non derelinquit. Nam sepe dũ
honorem suũ in hoc mundo in mi¬
nui trepidat: ea apud maiores perso¬
nas approbat. que iam per propriũ
iudiciũ dampnat. Is dum sollicite cõ¬
gitat. quro patronis debeat. quid sub¬

Expanded text:
mit, quid iste aliud quam somnium mit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Quia ergo tot rerum cintrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere rtimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid sub
Abbreviated transcription (Latin):
appetit. uacuus litigator e laborat.
Quamuis igitur nil de concupita re-¬
ceperit: habet tamen in corde iam
fructum concupiscentie. laborẽ rixe.
Graui itaq popło premitur: qui in¬
stigantis auaritie tumultu uastat᷑.
Alus se tyrannidi suꝑbie subicit¬
& cor miserũ dum contra homines
erigit. uicio substernit. Honorum
sublimiũ infulas appetit. exaltari
successib exquirit: totumq quod
esse desiderat. sibi apud semet ipsũ
in cogitationib depingit. Iam qua¬
si tribunali presidet. iam sibi pare¬
re obsequia subiectorũ uidet: iam
ceteris eminet. iam aliis mala irro¬
gat. aliis qui irrogauerint recom-¬
pensat: iam aput semetipsũ stipa¬
tus ciineis ad publicũ procedit. iã
quib obsequiis fulciatur eniunerat.
qui tam̃ hec cogitans solus repit: iã
alia conculcat. alia subleuat. iam
de conculcatis satis facit odiis: iam
de subleuatis recipit fauores. Qui
igitur tot fantasmata cordi in pri¬

Expanded text:
appetit, vacuus litigator elaborat. appetit, vacuus litigator elaborat. Quamvis ergo nil de concupita recefructum concupiscentiae, laborem rixae. Gravi itaque quasi populo premitur, qui instigantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit, totumque quod esse desiin cogitationibus depingit. Iam quasi tribunal praesidet, iam sibi parere obsequia subiectorum videt, iam ceteris eminet, iam aliis mala inrogat, aliis, quia inrogaverint, recompensat, iam apud semetipsum/ stipatus cuneis ad publicum procedit, iam, quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen hęc cogitans solus repit, iam alia conculcat, alia sublevat, iam de conculcatis satisfacit odiis, iam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot fantasmata cordi inpri