comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Circa alias sane uniu̾sas ꝑsonas d̾mat̃¬
no gñe admemorate antiocene cuuitatis
tantũmõ curiã ꝑtinentes: eandẽ legẽ p̃ci¬
pimꝰ optinere ꝓpriã firmitatẽ.
S: Si ille ꝗ eefilia d̾curionis antioce¬
ne splendidissime auitatis. ꝯ patre qui
nullius alterius auitatis mumis d̾beba¬
tur. ꝓcreatus ẽ: subexamine ꝓuincialis
iudicis. ł sponte confessus. ł certe c̃uict᷑

Expanded text:
Circa alias sane universas personas de materno genere ad memoratae Antiochenae civitatis tantummodo curiam pertinentes eandem legem praecipimus obtinere propriam firmitatem. Si ille, qui ex filia decurionis Antiochenae splendidissimae civitatis et patre, qui nullius alterius civitatis muniis debeatur, procreatus est, sub examine provincialis iudicis vel sponte confessus
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ Quis tã inueniri miquis arbit̃ reꝵ
pot̃: qui mnurbil magnifico statu p̃ditĩ.
ac uotuia curialiũ nũositate locuple¬
tib adite. rationẽ quẽpiã transacti ho¬
neris cõpellat᷑. cũ alii nec dũ pene intia¬
ti curie sacris fuĩnt: alios continuatio.⁊
d:¶Duũ uirũ. impune non liceat ex¬
tollere potestatem fascium. extrametas
territorii proprie auitatis.
8: Generali lege sanccimꝰ: ut siꝗs suũ
decurionẽ: curie uendicare malu̾it: si p̃¬
sidis desit copia: eundẽ manꝰ iniectioẽ
concessa: sciat ad eeam̃ cognitoris resul¬
tantẽ eẽ deducendũ. Ita ut mod̾ator
ꝓuincie. si questio fortasse fiducia d̾fen¬
sionis ulla generat᷑. nisi intra . iii.m̃ses
causã originis cõpetenti disceptatiõe
cognouĩt. atꝙ coniuĩctũ cũ pena restitu

Expanded text:
 Quis tam inveniri iniquus arbiter rerum potest, qui in urbibus magnifico statu praeditis ac votiva curialium numerositate locupletibus ad iterationem quempiam transacti oneris impellat, ut, cum alii necdum paene initiati curiae sacris fuerint, alios continuatio et Duumvirum impune non liceat extollere potestatem fascium extra metas territorii propriae civitatis. Generali lege sancimus, ut, si quis tuum decurionem curiae vindicare maluerit, si praesidis desit copia, eundem manus iniectione concessa sciat ad examen cognitoris resultantem esse deducendum, ita ut moderator provinciae, si quaestio fortasse fiducis defensionis ulla generatur, nisi intra tres menses causam originis competenti disceptatione cognoverit atque convictu
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ circa pr̃ lib̾tum stũs ẽ abeo aliquid
inti malignu. aut iniurias forte as¬
pas ⁊ indecentes seu plagas aut marĩe
intolerabilia sustinere dispendia s si

Expanded text:
ri circa libertum factus est, ab eo aliquid pati malignum aut iniurias forsitan asperas et indecentes seu plagas aut maxime intolerabilia sustinere dispendia? Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
b m̃uerunt uł dñ mulieres lib̾e e
rant ip̃iin s̾uitute eas habu̾nt. p̾ca
ad lib̾tatẽ ꝑuen̾unt. Ut hiimnes
ad successionẽ patris uł mr̃is ueni¬
ant prõnatus uire in hc ꝑte sopito.
hos .n. lib̾os non solũ. ⁊̃ in suoꝵ
ꝑentum successionẽ uocammꝰ. exil¬
ia lege sp̃ałr cos uocantes sine soli
inueniantur qui inseruitute na¬
ti ⁊ postea manumissi sunt. siue u¬
na cũ aliis qui post lib̾tatẽ ꝑentum
ꝯceptisunt. siue ex ead̾ m̃re uł ex
codem prẽ sine ex aliis npciis ad
siłitudinẽ eoꝵ qui ex ĩnstis nuipci¬
il ꝓcreatisunt. ¶Repenitisita om̃¬
nib que iam tͣdidimus apparet ñ
semꝑ eos qui ꝑemgͣdum qnacõis
optinent. ꝑit̾ uocan eo q amplius
nẽc eum quid̃ qui ꝓximior sit eg¬
natus semꝑ pociorem ẽẽ. ¶ Eum . ñ.
iuf cã sit suoꝵ ħedum quos int̾¬

Expanded text:
 meruerunt, vel, dum mulieres liberae erant, ipsi in servitute eas habuerunt et postea ad libertatem pervenerunt, ut hi omnes ad successionem vel patris vel matris veniant, patronatus iure in hac parte sopito: hos enim liberos non solum in suorum parentium successionem, sed etila lege specialiter eos vocantes, sive soli inveniantur qui in servitute nati et postea manumissi sunt, sive una cum aliis qui post libertatem parentium concepti sunt, sive ex eadem matre vel eodem patre sive ex aliis nuptiis, ad similitudinem eorum qui ex iustis nuptiis procreati sunt. Repetitis itaque omnibus quae iam tradidimus apparet non semper eos, qui parem gradum cognationis optinent, pariter vocari eoque amplius nec eum quidem, qui proximior sit cognatus, semper potiorem esse. cum enim prima causa sit suorum heredum quosque int
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ soror. Item trĩs patrueł uł sororis
sobrina. hu sunt patrin magni. ami¬
te magne. amiculi magni. mat̾¬
tere magne filius filia Sextogrã¬
du sunt iupͣ tͥcauus tͥtami. infra
t̾nepos tͥneptis. extransu̾so fc̃ĩs soro¬

Expanded text:
 soror, item fratris patruelis sororis sobrina hi sunt patrui magni amitae magnae avunculi magni materterae magnae filias filia. Sexto gradu sunt supra tritavus tritavia, infra trinepos trineptis, ex trans
Abbreviated transcription (Latin):
cuntate iuemat quosdam indificãtẽ
frustra quilib̾tati ⁊ ad ꝓiunciã ꝓpriam
tnͣsmissi sunt hiis ⁊ ad castigacõnem en¬
ponac decentem ⁊ uehemencius it̾m tnĩ¬
cur ⁊ magna auntas ħ deꝯfusione lib̾a¬
bitur. ¶ Sin̾o aliquos ꝑsper̾ir suof¬
ficii intnͣsmarinis ꝑtibus collocare ꝙ ĩ
deforis uementes inquirant thine desti¬
natossuscipientes ad puncias dirigãt
oꝵ cam hutes. urnon suas ꝓumicias de¬
ẜenter. hie atterantur ⁊ moriantur for
turu eo ꝙ tante nos ponentibus legs ⁊rẽ
fuerunt s ⁊ pigͥae fuit quidam script᷑a
⁊ ꝑ egͥnos omnes peridrurabancur.⁊ n
⁊antiquũ negłctum. u̾o m medio ab
ui rem .p. introducimus. ¶ Sicut .u.
p̾bemus incorruptum eum utenis of¬
ficiũ eẽ uolumus. ut uicħ̾ ei que anobu
dcã sunt accipece ita indempnes cosrua

Expanded text:
tate inveniat quosdam nidificantes frustra, qui liberati et ad propriam provinciam transmissi sunt, his et castigationem imponat decentem et vehementius iterum trane liberabitur. Si vero aliquos perspexerit sui officii in transmarinis portibus collocare, qui etiam deforis venientes inquirant et hinc destinatos suscipientes ad provincias dirigant, habentes, ut non suas provincias deserentes hic adterantur et moriantur forstures, eo quod et ante nos ponentibus leges et rfuerunt, sed et pigritiae fuit quaedam scriptura et peregrinos omnes perscrutabantur. Et net antiquum, neglectum vero in medio ab in rempublicam introducimus. Sicut enim praemiis incorruptum eum et eius officium esse volumus et nihil extra quae a nobis dicta sunt acci
Abbreviated transcription (Latin):
occõne emolumetor. que p eos inpendũ¬
tur ei. aut Asiliario auc eius offõ. sun
diq eis pura ẜuari q̃ nr̃a laigicate danĩ
sufficiet enĩ omĩbus ꝓ medela decenti
g̾mane eunigubͥuantem aiugłm ui¬
usis ulcimuĩ eẽ. ¶Que igitur pla¬
nr̃e placu̾nt potestaci ꝯgnoscaus tua¬

Expanded text:
occasione emolumentorum quae per eos expenduntur ei aut consiliario aut eius officio, sed undique eis pura servari quae nostra largitate dantur. Sufficiet enim omnibus pro medela decenti germane eum gubernantem cingulum universis utillimum esse. Quae igitur nostrae placuerunt potestati, cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
pott̃atem sic caĩs uciut iuste ⁊ l̾nne
sunt oĩbus metuendi saentes qr fĩ
data anob amĩst̃cõnemale ⁊ ĩdig¬
ne utantur auob̾ ꝯcessasibi luĩa sb̾¬
lacebt̃ suppliciis q̃ pͥmiꝰs diximꝰ ⁊ do¬

Expanded text:
potestatem, sic causis uti, ut iuste et legitime sint omnibus metuendi, scientes quia, si data a nobis administratione male et indigne utantur a nobis concessa sibi licentia, subiacebunt suppliciis quae primitus diximus, et do
Abbreviated transcription (Latin):
nmħ egebunt p̾cepto cuiꝰ prã ꝓprio
senti lege utentur ⁊ hanc eis ostendĩ
ut autilientur eis utentibꝰ iud iciali
fiducia scientes q mał̾ eg̾iinc ⁊ eui
olũcor ⁊ milicie sustinebt̃ caum ⁊
incorpꝰ ꝑiculũ pacientꝰ ut nob̃ ulło
alio penitus opussit iudict ⁊ ancla¬
tronũ insecucores antappeslacos
molenciaꝵ inhĩtores mag̾aut̃ fute
autiuolentos mitt̾e acõne quidẽ
ua facientes. ¶Cum. n audices

Expanded text:
 egebunt praecepto cuiuspiam proprio aesenti lege utentur et hanc eis ostendent, ut auxilientur eis utentibus iudiciali fiducia, scientes quia, nisi hoc egeriorum et militiae sustinebunt casum et in corpus periculum patientur: ut nobis nullo alio penitus opus sit iudice, et aut latronum insecutores aut appellatos violentiarum inhibitores, magis autem fures, aut violentos mittere, occasione quidem ima facientes. Cum enim iudices
Abbreviated transcription (Latin):
u̾etundiã egredientẽ. s pietate
pilloꝵ admitcit eam ad actu¬
sacõm ¶ In pub̾es ñ possunt tu¬
tores suos suspectos postulare.
argu̾e ⁊ ita diui seuͥus ⁊ antomꝰ
rescripsunt. ¶ Suspectus autẽ
est: qui nõ ex fide tutelam gͥit.
licet soluendo est. ⁊ sulius quo¬
rescripsit. s añqm inciꝑiat ge¬
rere tutelam tutor. posse eum
qiͣ suspectũ remom̾. Idem uili¬
anis scripsit. ⁊ scd̾m eũ ꝯstitut̃
est᷑ suspectus & remotꝰ. Siquid̃
ob dolum infamis est. Si ob cul¬
pam nõ eque. Siquis aut̃ suspec¬
cognitõ suspect fu̾it posteaq
tutor uł cim̃ decessit. extinguit᷑
cognicõ suspecti. ¶ Siquis tutor
copiam sui ñ facrat᷑ ut almĩta
pupillo dec̾nant᷑. cauet᷑ epła¬

Expanded text:
ecundiam egredientem sed pietate pillorum, admittit eam ad accusationem. Impuberes non possunt tutores suos suspectos postulare: arguere: et ita divi Severus et Antoninus rescripserunt. Suspectus est autem, et qui non ex fide tutelam gerit, licet solvendo est, ut Iulianus quoque scripsit. sed et antequam incipiat gerere tutelam tutor, posse eum quasi suspectum removeri, idem Iulianus scripsit, et secundum eum constitutum est. Suspectus autem remotus, si quidem ob dolum, famosus est: si ob culpam, non aeque. Si quis autem suspeccognitio suscepta fuerit posteaque tutor vel curator decesserit, extinguitur cognitio suspecti. Si quis tutor copiam sui non faciat, ut alimenta pupillo decernantur, cavetur ep
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fam ei acced̾e. ut maneat
ip̃ius leccõne manifestius coge¬
nosce̾ ẜ amplius hee obligõ¬
nes que consensu contrahũ¬
tur ccͣia uoluntate dissoluũ¬
tur¶lam ticus ⁊ seius int̾ se
ouen̾unt ut finid̾ tusculañ
tradito: placuit int̾ eos ab¬

Expanded text:
am ei accedere, ut maneat ipsius lectione apertius cognoscere. Hoc amplius eae obligationes, quae consensu contrahuntur, contraria voluntate dissolvuntur. nam si Titius et Seius inter se consenserunt ut fundum Tusculanum tradito, placuerit inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
nem posse aliis u̾bis disłolu ã
ita ⁊ inꝑte debiti acceptiło fĩ
go aquiliana applłatur ꝑ qm
obligõnes. ⁊ a gallo aquilio iͣ
que ut abs te peto uł adu̾sus

Expanded text:
ionem posse aliis verbis dissolvi. sed ita in partem debiti acceptilatio fgo Aquiliana appellatur, perobligationes et a Gallo Aquilio itaquaeque abs te petitio vel adversus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Conceptum furtum dĩ fhad
cũ apud ambe testib pre¬
sentib futi iua res quest¬
ta ⁊ inuenta est. nam ĩeũ
ꝓpria accõꝯstituta est qm¬
uis fur non sit que appellatͤ
ocept. Soblatum furtum dr̃
cuta rerfurtina ab aliquo tͥ¬
ioblata sit ea q apud te cõ¬
cepta sit i si ea mence tibi
apud eum qui ded̾it conciꝑ¬
ẽtur. Nam t̾ibi apud quem
ꝯcepta sit ꝓpria. a du̾sui eum
qui obtulit qͣui sur uonsit
ꝯstĩtuta est accio qr e appet¬
latur oblatisest ⁊̃ ꝓ hibrti fur¬
ti acc̃õ adusus eum qui furtũ
aem surti non exibiti adu̾sꝰ
eum qui furtiuã rem ap̃ se q̃¬
situm ⁊ inuentam non exibu
ti non exibiti in desuetudinẽ
abierunt. eum .ai. requisicio
q̃ncia ⁊̃ p̾fate accõnes ab usu
cõi recesserint cũ manifestissi¬
mũ est qr̃ omnes scientes rẽ
surtiuã susceꝑint ⁊ celau̾int
furti nec maĩfesti obnoxi sũt
pena manifesti furti quadru¬
ꝑli est tam̃ ex serui ꝑsona:
qͣm libͥi nec manifesti dupli¬

Expanded text:
 Conceptum furtum dicitur, cum apud aliquem testibus praesentibus furtiua res quaesita et inuenta est. nam in eum propria actio constituta est, quamuis fur non sit, quae appellatur concepti. Oblatum furtum dicitur, cum res furtiua tibi ab aliquo oblata sit eaque apud te concepta sit, utique si ea mente data tibi apud eum, qui dederit, concietur: nam tibi, apud quem concepta sit, propria adversus eum qui obtulit, quamvis fur non sit, constituta est actio, quae appellatur oblati. Est etiam prohibiti furti actio aduersus eum, qui furtum nem furti non exhibiti adversus eum qui furtivam rem apud se quaesitam et inventam non exhibuti non exhibiti in desuetudinem abierunt. cum enim requisitio quentia etiam praefatae actiones ab usu communi recesserunt, cum manifestissimum est quod omnes qui scientes rem furtivam susceperint et celaverint, furti nec manifesti obnoxii sunt. Poena manifesti furti quadrupli est tam ex servi persona quam ex liberi, nec manifesti dupli
Abbreviated transcription (Latin):
ut de obligõnib ex malefi¬
cio dispiciamus. s ille qui¬
gn̾a diuiduntu hee u̾o u¬
mꝰ gn̾is sunt Nam om̃s ex re ip̃a¬
naicuntur .i. ex ip̃o maleficõ.
sułuti ex furtosau rapina saũ

Expanded text:
ut de obligationibus ex maleficio dispiciamus. sed illae quigenera dividuntur: hae vero unius generis sunt, nam omnes ex re nascuntur, id est ex ipso maleficio, veluti ex furto aut rapina aut
Abbreviated transcription (Latin):
pellant. nec̃ solum isqui in
⁊̃ is qui in ed loco dephendũ¬
tur in quo fit. ¶słuti qui x
domi furtum fecit. ⁊ nõ dũ
egressus ianuam deprensus
.au̾ inuineco uude furtum
fec̾it. qͣm diu in eo olmerio
uł uineco fur dep̾hensus sit.
inimo ult̾ius furtum maĩ¬
festum extendendum est ꝙͣ¬
diu eam rem sur tenens utꝰ
uł dep̾hensus fu̾it. siue ĩ pubͣ¬
loco siue inpͥuato uł a dño
uł ab alio añqͣm eo ꝑuen̾it.
quo ꝑfecte ac deponentem
destinass. s si ꝑtulit quo de¬
stinauit. tam ⁊ si dep̾henda¬
tur cum refurtua non est
manfestus fur. net maĩsm̃ ẽ

Expanded text:
οφὠρῳ appellant: nec solum is qui in etiam is qui eo loco deprehenditur quo fit, veluti qui in domo furtum fecit et, nondum egressus ianuam deprehensus aut in vineto uvarum furtum fecit, quamdiu in eo oliveto aut in vineto fur deprehensus sit: immo ulterius furtum manifestum extendendum est, quamdiu eam it sive in publico sive in privato vel a domino vel ab alio, antequam eo pervenerit quo perferre ac deponere rem destinasset, sed si pertulit quo destinavit, tametsi deprehendatur cum re furtiva, non est manifestus fur. nec manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ dñca ꝑte dñis ad quirere
fertũ est. excepto eoquodu
in nõĩatis stipulando aut ꝑ
tradicõm accipiendo. illi soli
adquirit. ułuti cũ ita stipli¬
latur ticio dño meo dare
spondes: s si umiꝰ dñi iussu
suus fu̾it supulatus. licet
añea dubitabatur iñ per
nr̃am decisionẽ res expedi¬
ta est.ut illi dño tm̃ adqui¬
rat. qui u ei face̾ inssit ut

Expanded text:
 parte dominis adquirere certum est, excepto eo, quod uni nominatim stipulando aut per traditionem accipiendo illi soli adquirit, veluti cum ita stipuletur: ‘ Titio domino meo dare spondes? ’ sed si unius domini iussu servus fuerit stipulatus, licet antea dubitabatur, tamen post nostram decisionem res expedita est, ut illi tantum adquirat, qui hoc ei facere iussit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pllitur aũ oĩs obligõ sołoe
osenciente creditore aliũ ꝓali¬
o solu̾it nec tñ int̾est quis sol¬
uat. utrũ ip̃e qui debet. an aliꝰ
ꝓ eo. lib̾atur .n. ⁊ alio soluen¬
te. sui sciente debitore. sũ ig
sest aut̃ acceptilacõymaginari¬
ne ticis debetur. id siuelit q¬
cius renuitt̾e pot̾it sic fierr ił
paciatur debitorem ħ u̾ba dr̃e¬

Expanded text:
llitur autem omnis obligatio solutione consentiente creditore aliud pro alio solverit. nec tamen interest, quis solvat, utrum ipse qui debet, an alius pro eo: liberatur enim et alio solvente, sive sciente debitore sive ignest autem acceptilatio imaginariione Titio debetur, id si velit Titius remittere, poterit sic fieri, ut pa
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ tuli. ꝓt̾ea nouacõne tolłr
beas a ticio dari scipũlatus
sis. nam int̾uentu noue ꝑso¬
ne noua nascitur obligatio
⁊̃ pͥma tollitur translata in
post̾iorem adeo ut licet int̾¬
dum post̾ior stipulacõ ĩuti¬
tollitur ułuti si id quod ticõ
tu debeas apup̾illo sine tuto¬
ris auctoritate stipulãtus fue¬
rit. quo cãu res amittitirr. Nã
tpor debitor libatur ⁊ post̾ror
obligõ nulla eu Non id̾ uiris
÷ si ã s̾uo quis stipulatus fu̾it
sam tũc p̾or ꝑinde obligatꝰ
manet. ac si postea nullus sti
sit a qua postea stipłerũ. ita
dem̃ nouatõ erit siquid ĩ post̾¬
iori stipłone poui sit. forte
si condicõ aut dies aut rideiꝰ¬
detrahatur. Quod aut̃ dixtꝰ
si ꝯdicio adiciatur nouacõm
fieri: sic intesłigi oꝑtet ut
ita dicamus factam nouacõ¬
nem si ꝯdicõ extit̾it alioqͥn
si defec̾it. durat pͥor obligõ.
¶ d cũ ħ quid̾ int̾ ued̾es cõsta¬

Expanded text:
ne tollitur beas, a Titio dari stipulatus sim; nam interuentu nouae personae noua nascitur obligatio et prima tollitur translata in postlicet posterior stipulatio inutitollatur: veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: nam tunc prior proinde obligatus manet ac si postea nullus stipersona sit a qua postea stipuleris, ita demum novatio fit, si quid in posteriore stipulatione novi sit, forte si condicio aut dies aut fideidetrahatur. quod autem diximus, si condicio adiciatur novationem fieri, sic intellegi oportet, ut ita dicamus factam novationem si condicio extiterit: alioquin si defecerit, durat prior obligatio. Sed cum hoc quidem int
Abbreviated transcription (Latin):
eos sꝑg̾e que uocautur miliarula ⁊̃ in
melis ⁊ incausis ⁊ inqͣdrianguł ⁊ salibꝰ
Qnͣto emĩ nũora sũt quesparguntur
sanco plures suscipientes crunt. sicͣq
tas. siue nicħ̾ aut mediocre aut tuͣscẽ
uolencesꝓ hipencesis deargento qd̾
sꝑgendona dnob̾ scĩtũ sit isiomĩno
ad hoc accesłit bcenciam hãt distrib¬
uendi argẽti mumficencia inslus

Expanded text:
 quae vocantur miliarisia et in melis et in caucis et quadriangulis et talibus. Quanto enim minora sunt quae sparguntur, tanto plures suscipientes erunt. Sitque tas sive nihil aut mediocre aut transcenvolentes prohibentes. Sed de argento quidem spargendo ita a nobis sancitum sit; et si omnino ad hoc accesserit, licentiam habeat distribuendi argenti munificentiam in suis
Abbreviated transcription (Latin):
ciamus de intdictistis.
p̾tor aut iubebat aliquid fieri.
aut sieri ꝓhibebat. quod tũc
maxime saciebat cum depos¬
sessione aut qiͣ in possõne int̾.
aliquos ꝯtendebatur Sũmã
aut̃ diuisio int̾dic̾toꝵ ħ est.
quod aut ꝓhibitoria sunt aũ¬

Expanded text:
ciamus de interdictis orum, quibus praetor aut iubebat aliquid fieri aut fieri prohibebat. quod tum maxime faciebat, cum de possessione aut quasi possessione inter aliquos contendebatur. Summa autem divisio interdictorum haec est, quod aut prohibitoria sunt au
Abbreviated transcription (Latin):
sine ⁊ ab incestato uocent᷑ad illos ueni¬
int que tali mułri ⁊ delc̃a sunt. nõ
enĩfifiscus b̃ nendicabit nealiquo
mõ uideamus talia coxipientes fisci
ꝓuide̾utilitati. s ira quid̾ que extnͥ¬
secus ei delicta sunt ad alios ueniut
queu̾o apͥore marito sunt. ab ea sbla¬
ta uementad decem ꝑsonas relimꝙ̃ cil
niri ⁊ gnacõis que edcõ cominẽtur.
ħ eascendẽtes ⁊ descendentes ⁊erlat̾e
ordie. quibus nõ enstemibus ad erta¬
ruim ꝑ uenient. s n longuis hr̃di¬
Longiuis autẽ existences alios hebut
hr̃des ⁊̃ que p̾alii seispenis infeit dicuñ
autem in famiam siquid si non filiis
expͥoribus fu̾int nuptiis soluit᷑ anꝑ¬
atoris lr̃is iubentis siu̾o fibiifilint cͣ¬
cum sexus licebit quid̃ ei imꝑatori ꝓ
infamia supplicare nõ tñ utilitatr̃¬

Expanded text:
iam ab intestato vocentur, ad illos venient quae tali mulieri derelicta sunt. Non enim fiscus haec vindicabit, ne aliquo modo videamur talia corripientes fisci providere utilitati: sed ita quidem, quae extrinsecus ei derelicta sunt, ad alios venient, quae vero a priore marito sunt, ab ea sublata venient ad decem personas relinquentis viri cognationis, quae edicto continentur, hoc est ascendentes et descendentes et eordine. Quibus non existentibus ad aerarium veniunt. Sed neque longius heredilongius autem existentes alios habebunt heredes. Et quae prae aliis ei poenis infertur, dicimus autem infamiam, si quidem sine filiis ex prioribus fuerit nuptiis, solvitur imperatoris litteris iubentis. Si vero filii fuerint cuiuscumque sexus, licebit quidem ei imperatori pro infamia supplicare, non tamen utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
cias mediam sicut diximus cedens ꝑ¬
tem pͥus ꝓ creatis filiis ⁊dundat᷑ hoc
filii omnes exequo ⁊ filios quid̾ hũ¬
sendefunctoꝵ porcõnemaccipient

Expanded text:
ias, mediam, sicut diximus, cedens partem prius procreatis filiis. Et divident hoc filii omnes ex aequo, et filios quidem habeneu defunctorum portiones accipient
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnsecus senciẽ largitatem n ꝑcipiet
penitꝰ ab ullo exͣneoꝵ ñ hr̃ditatũm
nonfidĩ ꝯ musum non legatũ non
manent apd̾ hr̃des defucti aut cobr̃¬
des enis sipotat hr̃es eẽ utpote ea nullã

Expanded text:
trinsecus sentiet largitatem neque percipiet penitus ab ullo extraneorum non hereditatem, non fideicommissum, non legatum, non manent apud heredes defuncti aut coheredes eius, si poterat heres esse, utpot
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qui aut ex ꝓteccorib st̃: aut exꝓpositis.
higͦ admunera ꝑsonalia aut ciuilia ñ
lib: nec excusat. Ut pote nec tres simił
iniuncte diuersaꝵ domuum. euismodi
beneficium prestet.

Expanded text:
 qui aut ex protectoribus sunt aut ex praepositis. ii ergo ad munera personalia aut civilia nonilibus non excusat, utpote nec tres simul iniunctae diversarum domuum eiusmodi beneficium praestent.
Abbreviated transcription (Latin):
uincialib inferendũ: aliquid iudicẽ ut ea
tm̃ sedulo cunctoꝵ studio pensitent̃: que
canonis instituti forma cõplectit᷑. ł nrã cle¬
m̃tia decernit. inferenda. ł delegatione
sollẽnt̃ sancciente ⁊ epłis p̃cedentib s
siquid urguere forsitan ceꝑit: referri ad
celsitudinẽ tuã statumnꝰ. ꝯauctore te fie¬
ri. ꝯeo ꝑsoluto. referri adscientiã nrãm.
ut nob̾ iubentib roboret᷑. Siquis aũ usũ.¬
patoria temeritate aliꝗd ãpluis fuĩt co¬
natus exigere. obnoxius quadrupli re
rẽ d̾bebit excurrere. ut sicoꝵ ⁊ gratio.¬
sa conniuentia. ł ignobili dissimulatioẽ.
temeritas admiserit. curiales eos qq̃ dãni

Expanded text:
incialibus inferendum aliquid indicere, ut ea tantum sedulo cunctorum studio pensitentur, quae canonis instituti forma complectitur vel nostra clementia decernit inferenda vel delegatione sollemniter sanciente vel epistulis praecedentibus. Sed si quid urguere forsitan coeperit, referri ad celsitudinem tuam statuimus et auctore te fieri et eo persoluto referri ad scientiam nostram, ut nobis iubentibus roboretur. Si quis autem usurpatoria temeritate amplius aliquid fuerit conatus exigere, obnoxius quadrupli rerem debebit excurrere, ut, si eorum vel gratiosa coniventia vel ignobili dissimulatione temeritas admiserit curialis, eos quoque damni
Abbreviated transcription (Latin):
te inqͣ om̃s b̾issum prĩarche una con¬
spiracõne ⁊ concordiasidem rectissiã
constantino politana. effrcunã pͥmam
⁊ calcedomensem complcti senredica¬
re noscuntur. licenciã ꝓheͣmaume¬

Expanded text:
 in qua omnes beatissimi patriarchae una conspiratione et concordia fidem rectissimam Constantinopolitanam Ephesinam primam et Calchedonensem, amplecti seu recitare noscuntur, licentiam pro ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ quoraiẽ ex hae cã pinssima sb̾leuen¬
tur. ħ eod̾ obẜuando ⁊sialiam exͣiea
psonam añcaptiuitatẽ scripsic hrden
⁊ illa sciens seabeo hĩdem scriptũ eum
redimere acaptuntate negler̾it. hñc
autem penam contͣillos ual̾e iulenus
quiectauũ ⁊decimiũ etatissucannũ cõ¬
ꝓ redempcõne nccͣium fi̾t dari peccu¬
mas. si quis pprias pectumas non huit
licencia erit eisimem orate sit etatis
ponendi. sine ipiꝰ ꝓprie sint siue q in¬

Expanded text:
a piissima subleventur. Hoc eodem observando et si aliam extraneam personam ante captivitatem scripserit heredem et illa sciens se ab eo heredem scriptam eum redimere a captivitate neglexerit. Hanc autem poenam contra illos valere iubemus qui octavum et decimum aetatis suae annum com redemptione necessarium fuerit dari pecunias, si quis proprias pecunias non habuerit, licentia erit ei, si memoratae sit aetatis, ponendi, sive ipsius propriae sint sive i
Abbreviated transcription (Latin):
itaz de hiis que alieno uiri sub¬
iecte sunt. Nam si cognou̾imus
que isse ꝑsone łint. simiu in¬
telliguinis qui sui iuris sunt.
at pͥus dispicianns de hiis qui
Que quid̾ potestas iuris genci

Expanded text:
itaque de his quae alieno iuri subiectae sunt: nam si cognoverimus quae istae personae sint, simul intellegemus quae sui iuris sunt. ac prius dispiciamus de his qui qu
Abbreviated transcription (Latin):
effusa ⁊ plocaforis põita uieħonintꝰ
mansit inꝑfcã eo ꝙ ad solum sac̃doci¬
uur ⁊ dyocesẽ respiciat. ꝯstitutam ib̃
batissimo priarthahinꝰ regie felissiẽ
tinitatis. alias ant̃ om̃s ꝯstrittata

Expanded text:
er loca foris posita, nihilominus mansit imperfecta, eo quod ad solum sacerdotium et dioecesin respiciat, constitutam sub beatissimo patriarcha hujus regiae et felicissimae civitatis, al
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙͥ agit᷑ ⁊it̾mĩatur emptoriquid̃
reirestitucõnẽ ut reddat ꝑtemꝑa ũ¬
ac sim apñcipio gestum sit ¶ Icono¬
mũ uõ ħ p̃uari cantemdare quid̾ de
suo scĩssime ecc̾e nib om̃e quicqd̃ ex
ea causa luctꝰ ẽant scĩssimam ecc̃am

Expanded text:
aliquid agi. Et interminatur emptori quidem rei restitutionem, ut reddat per tempora oeac si neque a principio gestum sit. Oeconomum vero haec praevaricantem dare quidem de suo sanctissimae ecclesiae iubet omne quicquid ex ea causa lucratus est aut sanctissimam ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
in ccͣrum ordocãe non em̃ut pate¬
faciant que gesta sunt testãtur płimn
s qͣtenus ad hunc ampliusoccultentur
Nam alia quid̾ scientes. alia u̾o ꝓmin¬
ciantesant que non sunt dicentes h
s que nũqͥ fcã sunt ħ ⁊ pnunciant ⁊ ad
indicium deduciquerunt oĩo ita ꝑim¬
ere testimonia uͥ rex incautũ ẽ. płin¬
is existencebus que non ałr pate fumt

Expanded text:
in contrarium ordo causae. Non enim ut patefiant quae gesta sunt testantur plurimi, sed quatenus adhuc amplius occultentur. Nam alia quidem scientes alia vero pronuntiantes aut quae non sunt dicentes hosed quae numquam facta sunt haec et pronuntiant et ad iudicium deduci quaerunt. Omnino itaque perimere testimonia usui rerum incautum est, plurimis existentibus quae non aliter patefiunt
Abbreviated transcription (Latin):
umpmanti ⁊p̃sentibus costibus. adħ ⁊ co¬
rani tabulanio deposint apud sinet ip̃m
debita eẽ thiis qd qui mͥcede hegit dece¬
ssit alius antem exactus ẽ debitu qui ab
alio quodam tanqm̃ ab eo sal conferꝰ¬

Expanded text:
sentibus testibus ad hoc et coram tabulario deposuit apud semetipsum debita esse; et is quidem qui mercede hoc egit decessit, alius autem exactus est debitum quod ab alio quodam tamquam ab eo scilicet confe
Abbreviated transcription (Latin):
dencium qdus uccͣitas elegis relinq̃re
autante nupciales. antpdocesaut per
aliũ quemilibet modum łimũ suas ĩ
illos sb̾as tnͣsponeresic enĩ neq̃ ꝙͣ eg¬
ebunt quibuidam a dimpietatẽ p̃pa
aliquos ascendenciũlimam aĩrelin

Expanded text:
dentium, quibus necessitas est legis relinquereaut antenuptiales aut per dotes aut per alium quemlibet modum legitimum suas in illos substantias transponere. Sic enim nequaquam egebunt quibusdam ad impietatem aut paliquos ascendentium, legitimam eis relin
Abbreviated transcription (Latin):
ssie ꝯfessoꝵ qr cũ testmm̃ fieret. et fuiss de¬
functa testatͥs. testiũ u̾o quidã cenẽtes
iam mortuemanũ ita ꝑcartani uir¬
tiabłem crucisuidi scripsisse defunctu
p̃paraunt. Nos igit᷑ ad ħ respiciences a¬
lia qd demõ testium. alia uo de eor sta¬
dicta sũt ab antiquis legis lacoribus ĩ

Expanded text:
ssorum, quia cum testamentum fieret et fuisset defuncta testatrix, testium vero quidam tenentes iam mortuae manum ita per cartam virnerabilis crucis videri scripsisse defunctam praeparaverunt. Nos igitur ad haec respicientes alia quidem de modo testium alia vero de eorum stadicta sunt ab antiquis legislatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
testes ut ꝓfacienda solucõns aut in¬
emoria fcẽalicm iam solucõis ⁊ con¬
fessione eus qui peccin̾as accepit testi¬
moium phibeant uri fidedigra cõ¬
stituti. aut ⁊ cãm testimonii forte fa
tes accepisse ⁊ ab aliquo aurum aut
debealicui. ħ naniq aꝑte nob̾ suspec¬
⁊ cale aliquid inuidicando ui nem
unis eo ꝙ mł̾te peccume dicantur solu
audisse seceste pͥsente nullo ⁊ debitũ
inscriptis constitucũ ⁊ facente scue¬

Expanded text:
testes, ut pro facienda solutione aut memoria factae alicuius iam solutionis et confessione eius qui pecunias accepit testimonium perhibeant viri fide digni constituti, aut etiam causam testimonii forte factes accepisse ab aliquo aurum aut debere alicui: haec namque aperte nobis suspect tale aliquid in iudicando uod multae pecuniae dicantur solutaudisse se, teste praesente nullo et debito in scriptis constituto et fatente sc
Abbreviated transcription (Latin):
q̃deas dubitacõ sint pouit faciledemõ¬
grari testiũ uita. qr inculpabił atq
modata ẽ. ¶S iio iguoti ꝗdam n¬
ant. suio alii p̾t̾ eos qui admĩstracoes
hñt ip̃i quidem assumant appitorem
maginficentissum p̾toris plebis inꝓ
uncia uo locorum defensoꝵ ⁊ ꝑeos ĩ

Expanded text:
s dubitatio fuerit, possit facile demonstrari testium vita, quia inculpabilis atque moderata est. Si vero ignoti quidam fuagant, si vero alii praeter eos qui administrationes habent, ibi quidem assumant apparitorem magnificentissimi praetoris plebis, in provincia vero locorum defensorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
les ꝑ manentes ꝓm̾encur humanitatẽ
⁊ quo mõ ⁊ tp̃re competent honorati
sunt ab eoꝵ quin naturales digin ãt
supplementu ꝑ huc legem decresa iut̃
tua so̾luuitas faciat om̃ibus mans il¬

Expanded text:
les permanentes promerentur humanitatem, et quomodo etiam ipsi competenter honorati sunt ab eorum qui neque naturales digni suntsupplementum per hanc legem decreta sunt, tua sublimitas faciat omnibus mani
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ c̃dimue testimonis aut cabularior
sicut pͥdiximꝰ depoĩcõibus eo ꝙ lr̃is erud¬
iri eẽnt q⁊ fit̾inolunt apud quem ⁊dri
tas cõ cedimus ns̃itale aliquid fcinẽ re¬
deduxit cesta ihipõ ⁊ħꝑtestacõna de¬

Expanded text:
 credimus testimoniis aut tabulariorum, sicut praediximus, depositionibus, eo quod litteris eruditi sint qui confiteri volunt apud quem et scras concedimus, neque si tale aliquid factum est rededuxit test
Abbreviated transcription (Latin):
sanctitum ẽ ⁊ ħ meliquis orientis te¬
bus ualere acq ic̃tari. ¶ hoc igitur
lex mistocaũ data sibi occone sicuti
dcm ẽ posita sit ⁊qr extribus macͥmo¬
niii hpro cessir nouitas nacure ncħ¬

Expanded text:
etiam in reliquis morientis rebus valere atque tractari. Haec igitur lex in isto casu data sibi occasione, sicuti dictum est, posita sit. Et quia ex tribus matrimoniis haec processit novitas naturae, n
Abbreviated transcription (Latin):
ebant bella uo ⁊ lices arq libidie ⁊ com¬
cupiscencie cãm deposunt ad a̾ scema
autem casticaten cau̾s lex aucem rur¬
sushiꝰ delicta curans lib̾tatem ẜ̃uis
molita ẽ ⁊ multum dehiis gcͣłauit
modos introducens dena unlia intͤ¬
imꝑatorie u̾oconstõnes apierunt his
que non recte frã suntad iusłumĩ ui
punus łimi siquide̾ succrilores ꝓcedt̃
beant ad eas mipciar legictimar affẽct¬
um ⁊ ħ ⁊ enĩ incalmpma poĩtum no
respicientes lege detͥmmꝰ. quid inhnsꝗd¬

Expanded text:
 lites atque libidines et concupiscentiae causam deposuerunt ad aliud schema. autem castitatis casus; lex autem rursus huiusmodi delicta curans libertatem servis molita est et multum de his tractavit modos introducens dena milia; imperatoriae vero constitutiones aperuerunt his quae non recte facta sunt ad ius legitimum pimus. Legitimi siquidem successores procedunt beant ad eas nuptiarum legitimarum affectum. Et hoc enim in calumnia positum nos respicientes lege discrevimus, quid in
Abbreviated transcription (Latin):
eum autaius offerat autaliquis asc¬
endencinm pentum ⁊ libos hñs filios ħ
agere potit. ¶ Si u̾o ipẽ quispiam se¬
met ipm offerat ħ ꝑmuttunus cũ nõ a¬
lii lum sunt fr̃es. ¶ Situ aliꝗs offerre
uolenciũ suos naturales curus auz ex
maxima oriatur cun tate aut exsemo¬
re roma buic damus licẽciam inꝙ̃ u
gat eas curialibus autexcuncate ipã
exq̃orti sunt aut sb qͣ uilla autincus
tributa ꝑsoluet aut siquis lib̾ sił iro¬
mauus aut bisancins fl̾ut cuicũ cia¬
lium alt̾ius dnispiam mecropolus
cũ. ¶ Sit ita nob curialiũ diligẽ
cia ẽ ⁊ste modus placet iuris łum
qrd amus curialium nacuralium ex¬
istenti solum modo filior prĩ l exan¬
cilla eos ht̃ ⁊ libos fac̾e̾ ⁊ offarre curie¬

Expanded text:
eum aut avus offerat aut aliquis ascendentium parentum. et liberos habens filios hoc agere poterit; si vero ipse quispiam semet ipsum offerat, hoc permittimus, cum non alii legitimi sunt fratres. Si tamen aliquis offerre volentium suos naturales curiis aut ex maxima oriatur civitate aut ex seniore Roma, huic damus licentiam in quamgat eas curialibus aut ex civitate ipsa, ex qua orti sunt aut sub qua villa aut vicus tributa persolvat, aut si quis liber simul et Romanus aut Byzantius fuerit, cuicumque curialium alterius cuiuspiam, metropolis tamen. Sic itaque nobis curialium diligentia est et iste modus placet iuris legitimi, quia damus curiali naturalium existenti solummodo filiorum patri, licet ex ancilla eos habeat, et liberos facere et offerre curi
Abbreviated transcription (Latin):
qr ẽ ab eo nt possit ñales filios aut
ommes aut aliquos oferre curiisaut
filias curialibus copłare ⁊ qm̃modus
accedant istum credidimꝰ ħ p̾mum
legis lacõmis disponẽtes capłm ita ad
ẽ dice̾. ¶ Si quis igitur fu̾it nat᷑aliũ
filioꝵ ꝑatur siue curiał enstens eseu
lib̾acuria licenciam hẽbit hos aut qͦs
l forte illustris digincatis sint filii e¬
ita eum offert sicut alcone pie mem¬
orie scripcadicit consticucõ. ¶ Siue
ergo ẜ hunc modũ fiat aliquisapr̃ep
conscribat oportere si cunalem demde
ille amplc̾tatur scriptutam limnꝰ mox fi¬
et naruialium iuire oĩo lib̾atus. siue ⁊
mortuo prẽ semet ip̃mi alius sñ alii of¬
filior exutit. ¶ Horitaz deobłombꝰ¬

Expanded text:
 est ab eo, ut possit naturales filios aut omnes aut aliquos offerre curiis aut filias curialibus copulare. Et quoniam modus accedant, iustum credidimus hoc primum legislationis disponentes capitulum ita ad est dicere. Si quis igitur fuerit naturalium filiorum pater, sive curialis existens seu liber a curia, liforte illustris dignitatis sint filii sibi factam et ita eum offert, sicut a Leone piae memoriae scripta dicit constitutio, sive ergo secundum hunc modum fiat aliquis a patre conscribat oportere fieri curialem, deinde ille amplectatur scripturam, legitimus mox fiet naturalium iure omnino liberatus. Sive etiam a mortuo patre semet ipsum filius afiliorum existit. Hoc itaque de ob
Abbreviated transcription (Latin):
d eo iure quod consensus est re
cept̃ introducta est. ecce .n. cũ pr̃
res euis corꝑalẽs ⁊ incorꝑales quez
ei debite sut: arrogatori antea
quid̃ pleno iure ad quirebantur.
exceptis huis que ꝑ capitis dinnõ¬
nem ꝑeunt. quaies sunt oꝑaꝵ ob¬
⁊ ius angnacõnis. usus ⁊ enĩ nusus
f. licet hiis aña ꝯnu̾abantur. at ca¬
m̃ capitis diminucõne minima
eos tolli nr̃a ꝓhibuit ꝯstitucõ. Nũc
aut̃ nos eandem ad quisicõm que
ꝑ arrogacõmfiebat coartauimuᷤ.
ad similitudinẽ naturaliũ ꝑentũ
tam nat᷑alib prĩb qmͣ adopt̃ĩs
ꝑfilios fam̃. adquiritur in hiis
reb que extͥnsecus filiis obueni¬
unt. pm̃io eis integroiuato¶ Mor¬
tuo autẽ filio arrogato inadop¬
arrogatorem transit. nsi suꝑsĩt
accedunt. S ex diu̾so ꝓ eo quod
hiis debuit qui se in adopcõnẽ

Expanded text:
sed eo iure quod consensu receptum est, introducta est. Ecce enim cum patres eius corporales et incorporales quaeque ei debitae sunt adrogatori ante quidem pleno iure adquirebantur. exceptis his quae per capitis deminutionem pereunt, quales sunt operarum ob ius adgnationis. usus etenim et usus fructus, licet his antea connumerabantur, attamen capitis deminutione minima eos tolli nostra prohibuit constitutio. Nunc autem nos eandem adquisitionem, quae per adrogationem fiebat, coartavimus ad similitudinem naturalium parentum: tam naturalibus patribus quam adoptivis per filiosfamilias adquiritur in his rebus quae extrinsecus filiis obveniunt, dominio eis integro servato: mortuo autem filio adrogato in adopadrogatorem transit, nisi supersiantecedunt. Sed ex diverso pro eo, quod is debuit qui se in adoptionem
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ creditorib ꝑ ꝯpetentes nr̃¬
os magistratus bona eoꝵ que cũ
usuf᷑. futura suissent si se alieno
iumm ñ subiecisset possid̾e ⁊ łims

Expanded text:
mittitur creditoribus per competentes nostros magistratus bona, quae eius cum usu fructu futura fuissent, si se alieno iuri non subiecisset, possidere
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ possõne que erat uñ cog¬
nati manumissoris pp̃ cãs enũa¬
tas tn̾ito sublata ut .uiͦ. tm̃modo
bonoꝵ possõnes ordinate ꝑmane¬
ant suo iugore pollentes Septima
eas secuta qm optima tõne p̾torẽ
introdux̾unt. Nouissime autem
bonoꝵ porsonib que ab intestaro
ueniunt. neq eis que ex testõst̃
res exigit acõmodauit .s. hus qui
ptor introduxisset eas q ꝑ ordm̃e
disposuisset. ⁊ in unaqͣ sp̃e succes¬
sionis ꝑ plures extent disꝑi gͣdu
ꝑsone. ne accõnes creditoꝵ defe¬
⁊ ne facile in possom donoꝵ defñc¬
ti mittantur.⁊ eo modo sibiosu¬
lerent. iõ petende bonoꝵ possõni¬
b c̾tum tempus definiu ut i ita¬
q ⁊ pentib tam naturalib qmͣ
adoptiuis. inpetenda bonoꝵ pos
tempus aliquis bonor possõnem
nõ petier̃ eiusd̾ gradus ꝑsonis ac¬
ceslit uł si nemo sit deinceps ce¬
sorio edicto pollicetur. at sus qui
p̾cedebat ex eo nũo ñ eẽt Siquis
ita delatam sibi bonoꝵ possom

Expanded text:
bonorum possessione, quae erat unde cognati manumissoris, propter causas enarratas merito sublata: ut sex tantummodo bonorum possessiones ordinariae permaneant suo vigore pollentes. 8 7. Septima eas secuta, quam optima ratione praetores introduxerunt. novissime enim bonorum possessionibus quae ab intestato veniunt, neque eis quae ex testamento res exigit, accommodavit scilicet his qui praetor introduxisset easque per ordinem disposuisset et in unaquaque specie successionis saepe plures extent dispari gradu personae : ne actiones creditorum diffe ne facile in possessionem bonorum defuncti mitterentur et eo modo sibi consulerent, ideo petendae bonorum possessioni certum tempus praefinivit parentibus tam naturalibus quam adoptivis in petenda bonorum potempus aliquis bonorum possessionem non petierit, eiusdem gradus personis adcrescit: vel si nemo ex eo sit, deinceps cesorio edicto pollicetur ac si is qui praecedebat ex eo numero non esset. si quis itaque delatam sibi bonorum possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ãm qͣm de iuire pͣtus fecimus
penitus euacuauimus. ẽum .n.
ad similitudinem successionis ĩ
gradum coartaiuimufut sit aliqͣ
int̾ genuos ⁊ lib̾tinos differã suf¬
ficit eis tam cͣc tabulas bonoꝵ pꝰ¬
sessio qͣm unde ł̾imi ⁊ uñꝯ grati

Expanded text:
ram, quam de iure patronatus fecimus, penitus vacuavimus: cum enim ad similitudinem successionis inggradum coartavimus, ut sit aliqua inter ingenuos et libertos differentia, sufficiunt eis tam contra tabulas bonorum possessio q
Abbreviated transcription (Latin):
mus omnib ꝑentib euisdẽcs ma¬
numissorib ꝯtracta fiducia man¬
umissionẽ fact dedit. ut ip̃ama¬
numissio eoꝵ ħ in se hẽat p̾ule¬
gium ⁊ suꝑuacua fiat p̾dicta pꝰ¬
sessio bonoꝵ. sublata gͥ p̾fata
quintabonoꝵ possessione ingra¬
dum eius sextam aña bonoꝵ pꝰ¬
sessionẽ duximus ⁊ qͥntam fecimꝰ
qͣm p̾tor ꝓximis cognatis pollice

Expanded text:
mus, omnibus parentibus eisdemque manumissoribus contracta fiducia manumissionem facere dedit, ut ipsa manumissio eorum hoc in se habeat privilegium et supervacua fiat praedicta sessio. sublata igitur praefata quinta bonorum possessione, in gradum eius sextam antea bonorum possessionem reduximus et quintam fecimus, quam praetor proximis cognatis pollice
Abbreviated transcription (Latin):
ponsaliciani lar¬
gitatem ccͣtum spalem¬
eẽ ⁊ iudican ⁊ non aliis do
is offertur. siũ igitur fiat sb̾gestis

Expanded text:
ponsaliciam largitatem contractum speet iudicari et non aliis donis offertur. Sive igitur fiat sub gestis
Abbreviated transcription (Latin):
as dispone in pote pͥman illam legem
que scł ince memoratam dud̾ nr̃a
legem monast̾ia in bĩtau̾utĩ nulle
poĩta postea lex ꝯtristatura ẽ. nit oblat᷑ã
pͥus nr̃e legi in pedimẽtum pemcus fas¬

Expanded text:
as disponere: utpote primam illam legem qui semel ante memoratam dudum nostram legem monasteria inhabitaverunt in nullo postea posita lex contristatura est aut ablatura prius nostra lege impedimentum penitus fa
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥe q̃ pͥusignorata poitea ꝑ saccam no¬
stram cõstonem aunt ĩnouara. ⁊uiuĩ¬
qͣ q compenii ẜ in sua rempora expect¬
are ⁊ ea quid que postlegeta auicita
q̃rere fic sicur lex mils. si quid aũt añ
legem ib̾securũ est b̾ non ꝯmou̾e

Expanded text:
facere quae prius ignorata postea per sacram nostram constitutionem sunt innovata? Sed unumquemque competit secundum sua tempora expectare, et ea quidem quae post legem sunt ita quaerere fieri sicut lex vult, si quid autem ante legem subsecutum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Deniq responsũ ẽ siquis in ali¬
enũ uinũ aut oleum id effu¬
d̾it. quo nͣlis bonitas uim. uel
olei corumꝑetur. ex hͣs ꝑte le¬
gis eumteneri. ¶ Ilud palam
est.sicut ex primo. capite ita
demũ quu tenetur si doloau̾
culpa euis homoaut quadru¬
pes occisus occisã fu̾it. ita eic ħ
capite de dolo aut᷑ culpa de ce¬
tero anno dampno quemqz
ten̾is ħ tñ capite nõ qnͣti in eo
anno. s qͣnͣti indieb trignita
ꝓxiiuii res fu̾it obligatur hiis
qui dampnũ deculit᷑. ac nec płi¬
mi quid̃ u̾bum adiciatur. s sa

Expanded text:
denique responsum est, si quis in alienum vinum aut oleum id immiserit quo naturalis bonitas vini vel olei corrumperetur, ex hac parte legis eum teneri. Illud palam est, sicut ex primo capite ita demum quisque tenetur, si dolo aut culpa eius homo aut quadrupes occisus occisave fuerit, ita ex hoc capite ex dolo aut culpa de cetero damno quemque teneri. hoc tamen capite non quanti in eo anno, sed quanti in diebus triginta proximus res fuerit, obligatur is qui damnum dederit. Ac ne ‘ plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
transire. que transitura fuiss:
si iltͣ damꝑnũ nũqmͣ lis esti¬
maretur. ¶ slud u̾o non ex le¬
gis u̾bis. S ex int̾pretacõne
placuit. non solum ꝑeniti cor¬
ea que diximus. s eo ampliꝰ

Expanded text:
transire, quae transitura fuisset si ultra damnum numquam lis aestimaretur. Illud non ex verbis legis, sed ex interpretatione placuit, non solum perempti corea quae diximus, sed eo amplius
Abbreviated transcription (Latin):
mi u̾bum adiectum fuiss. Nã
plebem romanã que aquilio
tribimo int̾rogante hnͣc legẽ
tulit ꝯtentam̃ fuisse ꝙ prima
ꝑte eo u̾bo iua est. ¶ Eet̾um si¬
placuit ita demũ exhc .l. direc
ꝰ corꝑe suo dampnũ ded̾it. Iõq
in eo qui alio modo dampnũ
detulit irtiles accõnes dari sol¬
ent. ułuti siquis hoĩem alieñ.
aut pecus incluserit. ita ut fa
me necaretur. aũ ium̃tũ tam
uehem̃t̾ eg̾itait rumꝑetur aũ
pecus int̾̃m exagitau̾it ut p̾ci¬
pitaretur auͭt̾ siquis alieno ser¬
uo ꝑsuasenit ut marborẽ ascẽ¬
deret. uł inputeum descend̾et.
⁊ is ascendendo uł descendendo
mortuus fu̾it. aũ aliqua ꝑte
corꝑis lesus fu̾it. utił ineum ac¬
cio datiñ  siquis alienũ t̾uũ

Expanded text:
’ verbum adiectum fuisset: nam plebem Romanam, quae Aquilio tribuno rogante hanc legem tulit, contentam fuisse, quod prima parte eo verbo usa est. Ceterum placuit, ita demum ex hac lege corpore suo damnum dederit. ideoque in eum qui alio modo damnum dederit, utiles actiones dari solent: veluti si quis hominem alienum aut pecus ita incluserit ut me necaretur, aut jumentum tam vehementer egerit ut rumperetur, aut pecus intantum exagitaverit ut praecipitaretur, aut si quis alieno servo persuaserit ut in arborem ascenderet, vel in puteum descenderet, et is ascendendo vel descendendo mortuus fuerit, vel aliqua parte corporis laesus erit, utilis in eum actio datur. Sed si quis alienum servum
Abbreviated transcription (Latin):
deiet̾it. ⁊ suffocatus fu̾it. eo ꝙ
ꝓiec̾it corꝑe suo dampñ dedis¬
se nõ difficiłr intelligisse po¬
terit. Iõ ip̃a lege aquilia tene
aquilia ꝓlacuit eũ qui obnox

Expanded text:
et is suffocatus fuerit, eo quod proiecerit corpore suo damnum dedisse non difficiliter intellegi poterit ideoque ipsa lege Aquilia tenetAquilia, placuit eum qui obnoxi
Abbreviated transcription (Latin):
quo iustitutũ. aña quis occide¬
tit. qmͣ is uissu tuo adierit. nã
h̾rditatis quo amisse rõnem
ẽẽ hñdamostat. ¶ Item si ex pa¬
n mularum unam. uł ex qua¬
drigis equoꝵ unũ occid̾it. uł
ex comedͥis unus seruus fu̾it
occisus. non solum occisi sit
estimatõ. s ẽo amplius id qͦ
ꝯputatur qͣnti dep̾cati sunt
cõ legis aquilie dampnum
ꝑsequi. ⁊̃ capitał criminiseũ
reum fr̃e ¶ Capd̃ scd̾ legis aqui¬
lie in usu non est ¶apite t̾cio
de om̃i cet̾o dampno cauet᷑.¬
dem que petudum num̾o
non estailuti sanem aut
feram bestiam uuln̾auerit.
aut occid̾it. hoc capite Acc̃o
c̾castituitur. ¶Incet̾is quo ali¬
anima carent dampnũ ĩ ui¬
ria datum hc ꝑte uindicat᷑
Giquid̃ ustum. uł cuptum.
ant fractum fu̾it. accio ex
hos capite ꝯstituitur ꝙͣqm
pot̾it sola tupti applło ĩ om̃s
istas causas suffice̾. tuptum

Expanded text:
utum ante quis occiderit quam is iussu tuo adiret: nam hereditatis quoque amissae rationem esse habendam constat. item si ex pari mularum unam vel ex quadriga equorum unum occiderit, vel ex comoedis unus servus fuerit occisus: non solum occisi fit aestimatio, sed eo amplius id quoque computatur, quanto depretiati sunt cio legis Aquiliae damnum persequi et capitalis criminis eum reum facere. Caput secundum legis Aquiliae in usu non est. Capite tertio de omni cetero damno cavetdem quae pecudum numero non est, veluti canem aut feram bestiam, vulneraverit aut occiderit, hoc capite actio constituitur. in ceteris quoque omnanima carent, damnum iniuria datum hac parte vindicatur. si quid enim ustum aut ruptum aut fractum fuerit, actio ex hoc capite constituitur: quamquam potuerit sola rupti appellatio in omnes istas causas sufficere: ‘ ruptum
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ta quib ꝓxia est pecũ ia
num̾ata. Nam in ip̃o usus per¬
extinguiturss utilitatis cau¬
sa senatus censuit. posse ⁊̃ eaꝵ
ta datur legatario ut eius fiat.
tlegatarins satisdet hedi de tã¬
ta petiũa restituenda simoriet᷑.
ant capite minnetur. ¶et̾e qͦ
tes iͣ traduntur legatario ut eiꝰ
siant. S estimatis hiis satisdat᷑.
ut ⁊ si moriaturaut capite mi¬
nuatur tanta peciña restitua¬
tur. Qnͣti hee fu̾int estimate.¬
¶ ergo senatus nõ facit quidem

Expanded text:
estimenta. quibus proxima est pecunia numerata: namque in ipso usu adsiextinguitur. sed utilitatis causa senatus censuit, posse etiam etus sit, ita datur legatario ut eius fiat, et legatarius satisdat heredi de tanta pecunia restituenda, si morietur aut capite minuetur. ceterae quoque res ita traduntur legatario ut eius fiant: sed aestimatis his satisdatur, ut, si morietur aut capite minuetur, tanta pecunia restituatur quanti eae fuerint aestimatae. ergo senatus non fecit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ab usufu̾ario cedatur. Nam extͣ¬
sifructuarius ꝓpͥetatẽ rei adqͥs¬
ent que res ꝯsolidatõ apperlatur.
¶et ampliuis ꝯstat siedes incen¬
dio ꝯsumpte fu̾int. uł ⁊̃ t̾re mo¬

Expanded text:
ab usufructuario cedatur nam extrasi fructuarius proprietatem rei adquisierit, quae res consolidatio appellatur. eo amplius constat, si aedes incendio
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ uenire noliut ⁊ audire depoicõns
⁊ em̃ publicabuntur ⁊ ñ ꝑ mexcusab¬
ilem aliquĩ nccͣitatem deducinõ pꝰ¬
suit sił aduementi erit ut mullũ uiua¬
neu ersua ptrimitate ei efficietur sel

Expanded text:
et advenire noluerit et audire depositiones etenim publicabuntur et non per inexcusabilem aliquam necessitatem deduci non possit, similis advenienti erit, et nullum iuvamen ex sua protervitate ei efficietur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ eius tatuomũ ac siu dacũ fiuc ita sit
¶ Siuolib̾tum sedicat compellatur dem¬
õstrare pͥmũ nstr̃m in quo lib̾catem ac¬
niũ sibi constitutũ ⁊ appbai̾nt cestatum
ꝙ crimĩał int eoslis mouet᷑ nõ adcesti

Expanded text:
e, eius testimonium ac si neque datum fuerit ita sit. Si vero libertum se dicat, compellatur demonstrare primum instrumentum in quo libertatem penium sibi constitutum, et adprobaverit statim quod criminalis inter eos lis movetur, non ad