comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des tu ad inferos ut sim p̾co tui in ĩferno
sicut fui in mundo: forsitã dlicent iobẽ
non super hoc dubitasse. s utrũ x ille eᷤᷤ¬
ctorum ab inferis ub̃auit. cemauda¬
Iontra hanc opinionem ait iohes
.ecce agnus dei ecce qui tollit pes¬
cata mundi. ⁊ alibi qui post me uenit
ante me factus est. s qui dicunt ibẽ¬

Expanded text:
des tu ad inferos? ut sim praeco tui in inferno, sicut fui in mundo? Forsitan dicent, Joannem non super hoc dubitasse, sed utrum Christus esctorum ab inferis liberavit. Contra hanc opinionem ait Joannes: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et alibi: Qui post me venit, ante me factus est . Sed qui dicunt Joa
Abbreviated transcription (Latin):
sur. nonne ⁊ ali cum xp̃o ascend̾unt: qr
si postea incinerati sunt: u̾i testes resur¬
rectionis ẽẽ non uidentur. Item anime
ille que ab inferis uberate sunt si cum xͦ¬
ã ascend̾unt ubi remanserũt: in t̾restͥ
pad̾iso: non. qr locus ille locus est corpa.¬
ligend. quod dicitur. non sum mislꝰ
nisi ad oues ⁊c̃. stare non potest. in sacra e
israel nisi synagoga per generat᷑oer des¬
cendens a iacob. qui dictus est israel. uel
eccł̃ia nũc uidens deum ꝑ spem in fut᷑o
uisura ꝑspẽm. item quomodo x uocat
domum istael ꝯuentum maloꝵ sp̃uum
cum maligni spiritus longe relegati st
a uisione ei. Item si angłi mali saluãdi
sunt. quomodo hõ creatus est ad supplen¬
dam runam angłoꝵ si lapsus angłoꝵ ĩ ip̃i
nini cananea que gentił erat clamaba
post ip̃m. ip̃ autem respondit. non sum

Expanded text:
. Nonne et illi cum Christo ascenderunt? quia si postea iterum incinerati sunt, veri testes resurrectionis esse non videntur . Item, animae illae quae ab inferis liberatae sunt, si cum Christo ascenderunt, ubi remanserunt? In terrestri paradiso? non, quia ille locus est corporaligendum quod dicitur: Non sum missus nisi, etc., stare non potest. In sacra eni nisi Synagoga, per generationem descendens a Jacob, qui dictus est Israel; vel Ecclesia nunc videns Deum per speculum in futuro visura per speciem. Item, quomodo Christdomum Israel, conventum malignorum spirituum, cum maligni spiritus longe relegati sunt a visione Dei? Item, si mali angeli salvandi sunt, quomodo homo creatus est ad supplendam ruinam angelorum, si lapsus angelorum in ipsis nim Chananaea, quae gentilis erat, clamabat post ipsum; ipse autem respondit: Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
trare corpora diuersa ut agatur abeis
pn̾a ubi autem nec adest auctoritas nͥ
ratio: non est probabił oppinio. Itẽ qua
ratione dicunt alios demones huma¬
nis corporib infundi. coguntur assere
ip̃m luciferum ut peniteat: debere a¬
licui corpori uniri. forsitan dicent infũ¬
dendum ẽẽ corpori antixp̃i. uaxͣ illam
auctoritatem que ait. quod lucifer cor¬
poraliter hitabit in antixp̾o.s hoc nõ
ad essentiam s ad potestatis plenituti¬
nem referendum est. ut sit sensus. habitabit
in eo corporałr .i. plenarie possidebit eũ. ad
omnem uoluntatem suam explendã. item
siueritas humane nature in hoc osistit.
pus ⁊ animam h̃uit. ergo uł alu hoĩes u̾s
homi̾es non sunt: uł corpus ⁊ animã nõ¬
habent. quod a aliqui sp̾c angłici in celo
reo creatos. non autem omnes trax̾. sed
superbientes ut lucifer. ⁊ alii quidã ma¬

Expanded text:
trare corpora diversa ubi agatur ab eis poenitentia? Ubi autem nec adest auctoritas, nec ratio, non est probabilis opinio. Item qua ratione dicunt alios daemones humanis corporibus infundi, coguntur asserere ipsum Luciferum, ut poeniteat, alicui corpori debere uniri. Fortasse dicent infundendum corpori Antichristi, juxta illam auctoritatem quae ait, quod Lucifer corporaliter habitabit in Antichristo. Sed hoc non ad essentiam, sed ad potestatis plenitudinem refundendum est, ut sit sensus: habitabit in eo corporaliter, id est plenarie possidebit eum, ad omnem voluntatem suam explendam. Item si veritas humanae naturae in hoc consistit, pus et animam habuit, ergo vel alii homines veri homines non sunt, vel corpus et animam habentoelo creatos. Non autem omnes traxit, sed superbientes, ut Lucifer et alii quidam ma
Abbreviated transcription (Latin):
dde se ait. nemo ascendit in celum ⁊ c̃. sis
intelligend est. ꝙ t̾minus exclusio̾is ad¬
uinctus nomini tocius non excludit ꝑ¬
tem. ut si dicam solus socrates uidetur
non excluditur corpus soctatis. ł si dicã
solus sor. est rationał non excluditur ẽ¬
anima. assimili cum dicitur. nemo al¬

Expanded text:
de se ait: Nemo ascendit in coelum, etc., sic intelligendum est, quod terminus exclusionis adjunctus nomini totius, non excludit partem; ut si dicam: Solus Socrates vester, non excluditur corpus Socratis. Unde, si dicam: Socrates est rationalis, non excluditur anima ejus. A simili, si dicitur: Nemo a
Abbreviated transcription (Latin):
em patris. hoc de mal angłis intlłigi ñ
potest. uidere enim faciem patris est: di¬
uina uisione frui. quod mał angłis con¬
uenire non potest. de bouis ergo intel¬
ligend est. s udi sunt qui uident faciẽ
patris nisi in celo: ergo aliqui sp̾c st̃
domini descendit de celo. ⁊ ac.re.la.¬

Expanded text:
 est . Hoc de malis angelis intelligi non potest, videre enim faciem Patris, est divina visione perfrui, quod malis angelis convenire non potest; de bonis ergo intelligendum est. Sed ubi sunt qui vident faciem Patris nisi in coelo? ergo aliqui spiritus sunt Domini descendit de coelo, et a
Abbreviated transcription (Latin):
bia peccauerunt. ut dicit acic¬
toritas. ita indurati sunt ut penit̾e
non possunt.⁊ hoc est ex eoꝵ indura¬
ta malicia non ex dei inuisticia. sicũ
boni angłi per grãm ꝯfirmati peccare ñ pos¬
sunt. item si clemones cliuersa intrẽt cor¬
pora ut pnãm agant. curusq ad .uiii. uł
⁊ non ampluis: pret̾ea qui hoc asserũt
in errorem pittagoricum cadũt. qui
asserunt animã hominis merito pec¬
cati post mortem intrare corpus alt̾iꝰ
hominis uł bruti animał. item si demo¬
nes uolunt saluari. unus uult salutẽ
alt̾ius. aliter bonam uoluntatẽ non
haberent. nec saluari uellet. si diabo¬
ius non uult salutem proximi sui. qr
suggerit malum spiritui hominis ⁊ ĩ
buntur. omne enu regnum ut ait xͦ¬

Expanded text:
erbia peccaverunt, et ut dicit auctoritas, ita indurati sunt, ut poenitere non possint et hoc est ex eorum indurata malitia, non ex Dei injustitia; sicut boni angeli per gratiam confirmati peccare non possunt. Item, si daemones diversa intrant hominum corpora ut poenitentiam agant, cur usque ad VIII et XVI t non amplius? Praeterea, qui hoc asserunt in errorem Pythagoricum cadunt, qui asseruit animam hominis merito peccati post mortem intrare in corpus alterius hominis vel bruti animalis. Item, si daemones volunt salvari, unus vult salutem alterius, aliter bonam voluntatem non haberet, nec salvari vellet. Sed diabolus non vult salutem proximi sui; quia suggerit malum spiritui hominis, et ibuntur: Omne enim regnum, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
orsitan obiciet ħeticus. quod in ac
tur. ubi fideles in uno loco congregati
ꝙ ibi uocatur angłc petri: angłe depu¬
tatus petro ad custodiam. freq̃nter e¬
nim angłi deputati hominib ad cu¬
stocliam in eoꝵ specie appariusse le¬
guntur. ł animã petri uocauerũt an¬
głm petri. putãtes petrum eẽ occisũ.
⁊ animam ip̃ius apparere. ⁊ aliquid
de petro uelle ñtiare. ergo qi nͥtiãtis
g̃ebat offm̃: angłm uocauerunt. ã¬
głe enim ĩterpretatur nuncui
anroribus humanis puniri. oooocoo¬
icunt etiam hetici predicti quia
angli peccauerunt in spirituali
natura: uoluit eos deus puniri ĩ cor¬
porali suba. ⁊ ibi penitentiam agere.
non enin est eis ut dicunt ablata li¬
bertas arbitrii. nec potentia peniten¬

Expanded text:
orsitan objiciet haereticus, quod in Acttur, ubi fideles in uno loco congregati,quod ibi vocatur angelus Petri, angelus deputatus Petro ad custodiam; frequenter namque angeli deputati hominibus ad custodiam, in eorum specie apparuisse leguntur, vel animam Petri vocaverunt angelum Petri, putantes Petrum esse occisum, et animam ejus apparere, et aliquid de Petro velle nuntiare, ergo quia nuntiantis gerebat officium, angelum vocaverunt; angelus enim interpretatur nuntiuscorporibus humanis puniri. Dicunt etiam praedicti haeretici, quia angeli peccaverunt in spirituali natura, voluit eos Deus punire in corporali substantia, et ibi poenitentiam agere; non enim est eis ablata, ut dicunt, libertas arbitrii, nec potentia poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
a :s. esũ mellꝰ ⁊ potum lactis: sustinuer̃t
martyres tot ꝑsecutões uͥ ad has ꝑuenirẽt
refestões: uoluit laurẽtiꝰ uid̾i ĩ craticula u̾
ad h̃ ꝑueniret gaudia : suspẽsus uĩcẽciꝰ in
hecculeo. uͥ ħ frueret᷑ cibo s c̃te si d̾us eẽt da

Expanded text:
a, esum mellis et potum lactis? Sustinuerunt martyres tot persecutiones, ut ad has pervenirent refectiones? voluit Laurentius uri, in craticula, ut ad haec perveniret gaudia? Suspensus est Vincentius in aculeo, ut hoc frueretur cibo? Certe, si Deus daturus
Abbreviated transcription (Latin):
rentes ꝑ mund̾: fingunt se esse predi¬
catores. ut a simplicib uctualia emũ¬
gant. ⁊ sic malunt turpiter ociari. ꝙͣ¬
ꝓprus manib operari. cum psalmistadi¬
sat. opera manuũ tuarum manducab̾¬
est ne in lege ꝓhibitum: nonne meli¬
us est ꝓprio labore nectia acquirere:
xigere. non ne ⁊ hoc predicatorib dẽb¬

Expanded text:
rrentes, fingunt se praedicatores, ut a simplicibus victualia emungant, et sic malunt turpiter otiari quam manibus operari, cum Psalmista dicat: Labores manuum tuarum manducam, vel a lege prohibitum? nonne melius est proprio labore victualia acquirere, xigere? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
ixp̃m conceptum fuisse de flatu de
unc contra machomechi discipulos
truosissimus finis. in gestis eius ma¬
nifeste reperitur. qui maligno sp̃u
inspiratus. sectam abhominabilem
inuenit. carnalib uoluptatib con¬
dissonam. ⁊ ideo multi carnales euis secta

Expanded text:
istum conceptum fuisse de flatu Dei communi. Nunc contra Mahometi, discipulos truosissimus finis, in gestis ejus manifeste reperitur; qui maligno spiritu inspiratus, sectam abominabilem invenit, carnalibus voluptatibusonam; et ideo, multi carnales ejus secta
Abbreviated transcription (Latin):
x ascendit incelum. ⁊ duxit secum a¬
nimas sc̃oꝵ. qui prius captiuitate te¬
nebantur in inferno. de eadem xͥ ascen¬
sione alibi legitur. a summo ce. egres.
ammirantes xͥ ascensiõem. legitur. qͥs
est iste qui uenit de edom tĩctis uestib
de borsta:⁊ inpsalmo. quis est iste rex
głie: dominus fortis ⁊ potens dominꝰ
potens in prelio. Hec contra iudeoꝵ er¬
rores dicta sufficiant. explicit tercuiᷤ¬

Expanded text:
 ascendit in coelum et duxit secum animas sanctorum, quae prius captivatae tenebantur in inferno. De eadem Christi ascensione alibi legitur: A summo coelo egresadmirantes Christi ascensionem: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? Et in Psalmo: Quis est iste Rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Haec contra Judaeorum errores dicta sufficiant. LI
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. ualuit. dicens enim fuit ut qui
ab hominib recessit per presentiam cͣ¬
nis sedens ad dexteram patris aliqͣndo¬
na lateret: maxima enim gr̃a d̃i nos
priuare contendunt: qui x corpus in al¬
tari esse per uirtutem sacramenti non
credunt. qͣm enim maiorem gr̃am po¬
tuit nobis comferre quam sacram̃tũ
eucharistie: unde ⁊ ip̾e ait. uob̾cũ ero:
usq ad consummatiõem secłi. qͣuis
enim hoc intelligatur de p̾sentia spiri
rali. in hoꝵ hereticoꝵ confusionem:n
miracłm: ꝙ in hostia iudetur speties¬
carnis. longum ⁊ ess referre miracula
que p̃pinfirmitatem quoꝵdam fuint
rirca euchanstiam. stultissimum est
inqua fide nos iudemus uiros religiosos
heretici naiptias dampnant. dicũt
enim quidam eoꝵ ꝙ omnib modis de
bet se homo purgare ab eo ꝙ habet a ꝑͥ¬
cipe tenebraꝵ .i. a corpore. ⁊ ideo passim
cicius lib̾etura mala natura. ⁊ ideo nuptias
dampnant. que fluxum luxurie coartãt.

Expanded text:
oluit. Decens etiam fuit ut qui oluit. Decens etiam fuit ut qui ab hominibus recesserat per praesentiam carnis, sedens ad dexteram Patris, nos aliquanda lateret. Maxima quoque gratia nos privare contendunt qui Christum in altari esse per virtutem sacramenti non credunt. Quam enim majorem gratiam potuit nobis conferre, quam sacramentum eucharistiae? Unde ipse ait: Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Quamvis enim hoc intelligatur de praesentia spirrali. In horum haereticorum confusionem, in miraculum, quo in hostia spea est. Longum etiam esset referre miracula, quae propter infirmitatem quorumdam fiunt circa eucharistiam. Stultissimum etiam est in qua fide videmus tot viros religiosos eretici nuptias damnant. Dicunt enim quidam eorum quod omnibus modis se homo debet purgare ab eo quod habet a principe tenebrarum, id est a corpore, et ideo passim citius liberetur a mala natura. Et ideo nuptias damnant, quae fluxum luxuriae coarctant.
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑus meum. preterea adquid seip̃m os¬
temtłet. cum ipse uel corpus eus discipłis
appareret: Item quid diceret de sangune:¬
legitur eium in euangłio. accipiens ibc ca¬
te ex hoc omnes. hic est sangius meus no¬
ui testamenti. qui pro multis effundet᷑
in remissionem peccatori. Non possunt
direre quod ostendit sanguinem suum
nisi quod in calice porrigebat. quem disci¬
pulis suis dabat dicens. hic est sanguis
toritates dament panem mutari
in corpus xͥ quare negant totum sacͣ¬
mentum.Si dicunt qr hoc contra na-¬
turam: eis possumus .Rx. quia qui ferit
omnia ex nichilo: potest unum muta¬
rem aliud. ⁊ si filius dei sub humana¬
forma latet. quid mirum si corpus xͥ
sub forma panis latens non apparet:
quia sicut ratio fuit ut sub humanita¬
te lateret diuinitas. ita ut sub forma paniᷤ
lateret humanitas. sicut enim diuinitas
sine uelamine nobis apparere non potuit
ita głificata humanitas nisi mediante
aliena forma nobis mortalib qͣntum¬

Expanded text:
corpus meum. Praeterea, ad quid seipsum ostenderet, cum ipse, et corpus ejus discipulis appareret? Item, quid de sanguineLegitur enim in Evangelio, Accipiens Jesus cate ex hoc omnes; hic est sanguis novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum . Hic non possunt dicere quod ostenderet sanguinem suum, nisi quem in calice porrigebat, quem discipulis suis dabat dicens: Hic est sanguis toritates clament panem mutari in corpus Christi, quare negent tantum sacramentum? Si dicant quod est contra naturam, eis possumus respondere, quia qui fecit omnia ex nihilo, potest unum mutare in aliud. Et, si Filius Dei sub formsub forma panis latens non apparet? Quia sicut ratio fuit, ut sub humanitate lateret divinitas, ita ut sub forma panis lateret humanitas. Sicut enim divinitas sine velamine nobis apparere non potuit, ita glorificata humanitas, nisi mediante aliena forma, nobis mortalibu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. et ego parturiedar. quis fuit qui.
filius dei quem ab et̃no genuit sine i¬
nitto. de spiritu sancto mentiõen fa¬
cit liber geneseos. ubi dicitur. spiritus
domini ferebatur suꝑ aquas. ⁊ inpsało.
fiabit spiritus euis ⁊ fluent aq̃. ⁊ in alio
psalmo. sp̃m sc̃m tuum ne auseras a
me. ⁊ in ysaia. requiescet suꝑ eum sp̃e
numeris. Ad numerata referentł est.
qi ꝙ dicitur de proprietatib subiecto¬
rum ad ipsa subiecta referend̾ ẽ. unde
cum in arimetica dicatur ꝙ sola uns¬
tas induisibił. simplex. origo omnis
plalitatis. ad res sibastentes uid usdet᷑¬
esse referenclum e sed in creaturis miliu
⁊ diuisibile. ꝙ non sit aliqua spetie cõm¬
sitionis compositum. in alio gͦ exifterite

Expanded text:
ait: Et ego parturiebar . Quis fuit qui aait: Et ego parturiebar . Quis fuit qui aFilius Dei, quem ab aeterno genuit sine initio? De Spiritu sancto mentionem fecit liber Geneseos, ubi dicitur: Spiritus Dei ferebatur super aquas . Et in Psalmo: Flavit spiritus, et fluxerunt aquae . Et in alio psalmo: Spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Et in Isaia: Requiescet super eum spinumeris, ad numerata referendum est, quia quod dicitur de proprietatibus subjectorum, ad ipsa subjecta referendum est. Unde, cum in arithmetica dicatur, quod « sola unitas indivisibilis simplex est origo omnis pluralitatis, » ad res subsistentes istud videtur referendum: sed in creaturis illum et indivisibile, quod non sit aliqua specie compositionis compositum. Ergo in alio existent
Abbreviated transcription (Latin):
rationis fluxum ĩnueret. Id̾o ꝙ dixit ego
hodie genui te. lit recenciam remoue¬
at apponendo p̃teritum. ⁊ apponendo p̃¬
sens remoueat fluxum. Nabugodonosor¬
fornace quartum siłem filio di. ⁊ mer¬
curuis phylosophus in asclepia ait. deꝰ
et̃nus fecit aeos eternos. quid ꝑ dm̃ ĩtel¬
lexit uisi patrem: qui ꝑ deos et̃nos nisi
diuine ꝑsone. ⁊ uere et̃ni. fecit aũ po¬
ait. ermone secit dleos eremos. Itemy
merturius in libro qui dicitur logostileos.
.i. uerbum ꝑfectum ait. deus summus
serund fecit deum. ⁊ eum clilexit taqͣm
eum filium benedictiõis eterne. oͦ qͣm
putatus est. in suo libro qui liber sapien¬
cie inscribitur. filium dei inhunc mod̾
introducit loquentem. ego in altissis
ambulaui.⁊ thronus meus in colũp¬
na nubis. ⁊ alibi. anteꝙͣ quicꝙͣ faceret
ab initio eram cum eocuncta disponẽ
quis loquitur hic nisi filius: qui cũ pa¬
tre ab eterno cuncta disposuit: ⁊ alibi

Expanded text:
rationis fluxum innueret. Ideo dixit: Ego rationis fluxum innueret. Ideo dixit: Ego hodie genui te, ut recentiam removeat apponendo praeteritum, et apponendo praesens removeat fluxum. Nabuchodonosorfornace vidisse quartum similem Filio Dei . Et Mercurius philosophus in Esclepia, ait: « Deus aeternus facit deos aeternos. » Quid per Deum intellexit, nisi Patrem? quid per deos aeternos, nisi. Fecit autem posermone, ait, fecit deos aeternos. Idem Mercurius in libro qui inscribitur, Logostileos, id est verbum perfectum, ait: « Deus summus secundum fecit Deum, et eum dilexit tanquae eum, Filium benedictionis aeternae. » O quam putatus est, in suo libro, qui liber Sapientiae inscribitur, Filium Dei in hunc modum introducit loquentem: Ego in altissimis habitavi, et thronus meus in columna nubis . Et alibi: Antequam quidquam faceret ab initio, eram cum eo, cuncta disponens . Quis loquitur hic nisi Filius, qui cum Patre ab aeterno cuncta disposuit? Et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
ter hoc dixit. ergo alius fuit cui dixit.
uel angłm. s non angłm. angło enim ñ
dixit deus. sede a dextris meis. s potus
hoc ꝑtinet ad filium. qui existens dñs
sedet a dextris domuni .i. est equalis patri. e¬
e.t.e.h.g.t. exquisite presens conũeit pre¬
terito. nam presens habet in se recentiam. et
pretericio habet in se fluxum. ⁊ futurum
in se habet expectationem. unde nil fusse
ti aliquid esse nisi qui recenter incepit.
nec futurum esse nisi ꝙ nũquam fuit iͦ
est. ut sortes fuit albus ⁊ modo est niger
⁊ cras erit flauus. comꝑatione tamen
cepit ⁊ duraturum est cum eo ꝙ ñ est
s erit. dicimus ip̃m fuisse ⁊ esse ⁊ fictur̃
esse. ut sortes fuit homo ⁊ ẽ ⁊ erit. nolu¬
it autem auctor iste dicere. hodie gig¬
no te. nec cõuingendo duas notas presẽ¬
tis temporis innueret recẽtiam genera¬
tionis. nec dixit olim genui te. nedum du¬
as notas preteritionis comung̃et. gene¬

Expanded text:
ter haec dixit; ergo alius fuit cui dixit; ter haec dixit; ergo alius fuit cui dixit; vel angelum: sed non angelum; angelo enim non dixit Deus, Sede a dextris meis, sed potius pertinet hoc ad Filium, qui existens Deus, sedet a dextris Domini, id est aequalis est Patri. Aete . Exquisite praesens conjunxit praeterito; nam praesens in se habet recentiam, et praeteritum in se habet fluxum, et futurum in se habet exspectationem. Unde, nihil proti aliquid esse, nisi quod recenter incipit; nec futurum esse, nisi quod nunquam fuit, nec est. Ut, paries fuit albus, et modo est niger, et cras erit flavus. Comparatione tamen et duraturum cum eo quod non est, sed erit; dicimus ipsum fuisse, et esse, et futurum esse. Ut scilicet, fuit homo, et est, et erit. Noluit ego auctor iste dicere, ego hodie gigno te, ne conjungendo duas notas praesentis, innueret recentiam generationis. Nec dixit, olim genui te, ne dum duas notas praeteritionis conjungeret, gene
Abbreviated transcription (Latin):
euam: ait. eritis sicut dii scientes bonũ
imalum. quid ꝑ deos intelligit ibi scrip
tura diuina: nisi tres personas diuinas.
angłi enim hoc nomine non intelligũit᷑
ut enim cdicit scriptura. In hoc uoluit d̾o
esse simił eua: ꝙ appetiit esse predita di¬
uina sciencia. In ysaia ⁊̃ legitur ꝙ ãgłi
damabant sanctus. sanctus. sanctus. do¬
minus deus sabbaoth. s quid insinuat
sta trina nominis repetitio. nisi ꝑsona¬
cius. ut sit sensus. sanctus pater. sanctuᷤ
filius. sanctus spirctus sanctus. ⁊ ut insi¬
nuetur nature unitas: sequitur ĩ sĩgu¬
lari. domimis deus sabbaoth. de abrahã
iegitur in genesy. ꝙ tres uidit ⁊ unum
adorauit. ꝑ quod insinuatur ꝙ ĩ tribus
qui apparuerunt intellex̃ tͥnitatẽ. et
quia unum adorauit. intellex̃ in tri¬
nitate unitatem. ⁊ ita intelligitur
adorasse deum tͥnum ⁊ unum. de fili
fuit qui dixit. alius cui dixit. s deus pa¬

Expanded text:
Evam, dicit: Eritis sicut dii, scientes bonum Evam, dicit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Quid per deos intelligit ibi divina Scriptura, nisi tres personas divinas? Angeli enim hoc nomine non intelliguntur. Ut enim dicit Scriptura, in hoc voluit Deo esse similis Eva, quod appetiit esse praedita divina scientia. In Isaia etiam legitur, quod angeli clamabant: Sanctus, sanctus, sanctus, Dominus Deus Sabaoth . Sed quid insinuat illa trina nominis repetitio, nisi personasanctum? ut sit sensus; sanctus Pater, sanctus Filius, sanctus Spiritus sanctus. Et ut insinuetur naturae unitas, sequitur in singulari numero: Dominus Deus Sabaoth. De Abraham legitur in Genesi, quod tres vidit, et unum adoravit . Per quod insinuatur, quod in tribus qui apparuerunt, intellexit trinitatem; et quia unum adoravit, intellexit in Trinitate unitatem; et ita intelligitur adorasse Deum trinum et unum. De Filiot Domino, alius fuit qui dixit, alius cui dixit; sed Deus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
cipio treauerunt dii uel domini celui
⁊ t̾ram. s quos uocat moyses deos uł d¬
minos nisi tres personas dliuinas: an
głos: non. quia angeli non c̃auerũ
celum ⁊ t̾ram. imo creati sunt. unus
autem deus est. qui c̃auit celum ⁊ te¬
ram. cum moyses dix̃it ples deos uel
dominos. illa płalitas aut ad diuinã
ergo tres insinuauit ꝑsonas cliuinal
que sunt unus deus. conseq̃nter ⁊̃ iͥ
ducitur deus loquẽs in hunc modun
fatiamus homĩem adymaginem ⁊ si¬
militudĩem nostram. cum ergo deꝰ
hic introducatur loq̃ns. queritior
adquem uel ad quos liquitur. cũ di
faciamus. ad angłos nullo modo uͦ¬
loqui. cum enim una est ymago ul
similitudo di ⁊ angłoꝵ iuxͣ ꝙͣ fact
est homo. restat ergo ut deus pat
ioeatur ad filium. ⁊ sp̃m sanctum. ut sit cõ¬
munis uox trium personarum. iuxͣ quam
ymagniem factus est homo. una est aict̃e
ymago patris ⁊ filii tspiritus sancti. quia
una natura. ubi ⁊̃ diabolus loquitur ad

Expanded text:
cipio creaverunt dii, vel domini coelum et terram. Sed quos vocat Moyses deos vel dominos, nisi tres personas divinas? Non angelos, quia angeli non creaverunt coelum et terram, imo, creati sunt. Unus autem Deus est qui creavit coelum et terram. Cum ergo Moyses dixerit pluraliter, deos vel dominos, illa pluralitas aut ad divinam ergo tres insinuavit personas divinas, quae sunt unus Deus. Consequenter etiam introducitur Deus loquens in hunc modum: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Cum ergo Deus hic introducatur loquens, quaeritur, ad quem, vel ad quos loquatur, cum dicit, faciamus. Ad angelos videtur nullo modo loqui; non enim una est imago vel similitudo Dei et angelorum juxta quam factus sit homo. Restat ergo ut Deus Pater loquatur ad Filium, et ad Spiritum sanctum; vel sit communis vox trium personarum juxta quarum imaginem factus est homo. Una autem est imago Patris et Filii, et Spiritus sancti, quia una natura. Ubi etiam diabolus loquitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidam autem predc̃oꝵ hecicors
sue ignorãtie querẽtes asilum:
negant singłis clieb animas c̾ari. ⁊ corporibͦ
Iudi. asserentes solos angłos apostatas qͥ

Expanded text:
uidam autem praedictorum haereticorum suae ignorantiae quaerentes auxilium, negant singulis diebus animas creari, et corporibus infundi; asserentes solos angelos apostatas q
Abbreviated transcription (Latin):
nicidium facies non adult̃abis. non fur¬
tum facies non falsum testimoniũ diciᷤ
honora patrem tuum :⁊ matrem tuam.
inhune mod. uiri israelite ⁊ qui timetis
deum audite. deus pleb̃ israel elegit pa¬
tres nostros. ⁊ plebem exaltauit ut eẽnt
incole in t̾ra egypti. ⁊ in brachio excelsoe
ãuxit eos ex ea atem stephanus in actib
apłoꝵ facta est ad moysen uox dũi dic̃
Ego sum deus patrum tuoꝵ deus abraba¬
⁊ cleus ysaac ⁊ deus iacob. ⁊ c̃. Item pe¬
trus ait. hoc primum intelligentes ꝙ
ominis ꝓpħia scripture ꝓpria int̾pretati¬
one non fit. non enim uoluntate hũa
cui bone facitis intendentes quasi lucer
as docendum adcorripiendum aderudi¬
endum. ut ꝑfectus sit homo ad omneo¬
pus bonum instructus ⁊ petrus de ube
inducit teftimonium clicens. erat ĩ no¬

Expanded text:
idium facies: Non adulterabis: Non furtum facies: Non falsum testimonium dices: Honora patrem et matrem tuam: in hunc modum: Viri Israelitae, et qui timetis Deum, audite: Deus plebis Israel, elegit patres nostros, et plebem exaltavit ut essent incolae Aegypti, et in brachio excelso eduxit eos ex ea . Item Stephanus in Actibus apostolorum: Facta est ad Moysen vox Domini dicens: Ego sum Deus patrum tuorum, Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Item Peus ait: Hoc primum intelligentes quod omnis prophetica Scriptura propria interpretatione non fit. Non enim voluntate humantes quasi lucerns est ad docendum, ad corripiendum, ad erudiendum, ut perfectus sit homo Dei ad omne opus bonum instructus . Et Petrus de Joele inducit testimonium dicens: Erit in no
Abbreviated transcription (Latin):
minus bona magis bonis cedere debent.
preterea lex uetus erat promissionis lex
euangłica solutionis. soluto ergo ꝓmis¬
so ddebet cessare promissio. ⁊ ueniente
ueritate debet umbra cessare. dicimꝰ
⁊̃ ꝙ lex ad tempus data est non ad ꝑma¬
nendum. qi ergo uenit ueritas cessat
umbra. non ideo ergo aliquis peccaret
qui legem obseruaret. quia lex mala
isset. s quia lex modo locum non ht̃.
mosayca sit dona et a deo data. ui¬
rationes. ait enim apostolus. lex quidem
bona ⁊ iusta ⁊ sc̃a. item in principio epłe

Expanded text:
minus bona; minus enim bona, magis bonis cedere debent. minus bona; minus enim bona, magis bonis cedere debent. Praeterea, lex vetus erat promissionis, lex evangelica solutionis. Soluto ergo promisso, debet cessare promissio; et veniente veritate, debet umbra cessare. Dicimus etiam quod lex ad tempus data est, non ad permanendum; ergo, quia venit veritas, cessat umbra. Non ideo tamen aliquis peccaret, qui legem observaret, quia lex mala esset, sed quia lex vetus modo locum non habet. Mosaica bona fuit, et a Deo data, cnamque Apostolus: Lex quidem bona, justa, et sancta . Idem in principio Epistolae
Abbreviated transcription (Latin):
piscencia enim que aliꝙͣtulum sopita
erat p̃plegis tradiciõem magis excitata
fuit. ⁊ contra legis traditionem magis¬
incanduit.⁊ ita lex pecti oceasio fuit.
a malo. sicut medicina que isti egroto
datur ad bonum non ad malum. si egͦ¬
tus inobediens fuerit: erit in ꝑniciem
tion ad salutem. non tamen medicina
uituꝑanda s hominis mobedientia li¬
militer dicebatur lex moysi qr precipie
festabat peccata. qr ante legis tradicionem
quedam peccata non putabantur esse ꝑͦ¬
eata.uł non putabantur tanta esse qͣn¬
in homine ex legis obseruatione in mor¬
te hominis non perficiebatur. qr premiũ
non sequebatur. meritum enim nil ali
ud est quam premium consequi. tempore
autem neteris legis qui decedebat pp̃ legͥ
obseruatiõem non consequebatur et̾nã
remuneratdem. q clausa erat paradi¬
si ianua. ⁊ ante eam rumphea posita.
dicimus ⁊̃ ꝙlex non est deleta qr mala s

Expanded text:
piscentia enim aliquantulum sopita piscentia enim aliquantulum sopita erat, per legis traditionem magis excitata fuit, et contra legis traditionem incanduit, et ita lex peccati occasio fuit, a malo. Sicut medicina, quae datur isti aegroto ad bonum, et non ad malum, si aegrotus inobediens fuerit, erit in perniciem, non in salutem: non tamen ideo medicina vituperanda est, sed hominis inobedientia. Similiter dicebatur lex mortis, quia praecfestavit peccatum, quia ante legis traditionem, quaedam peccata putabantur non esse peccata, vel non putabantur tanta esse 228 quan quod erat in homine ex legis observatione, in morte hominis non perficiebatur, quia praemium non consequebatur; meritum enim perfici, nihil aliud est quam praemium consequi. Tempore enim veteris legis qui decedebat, propter legis observationem non consequebatur aeternam remunerationem, quia clausa erat janua paradisi, et ante eam rhomphaea posita. Dicimus etiam quod lex non est deleta quia mala, sed
Abbreviated transcription (Latin):
deus omnipotens ueteris legis insti¬
refrenaret suꝑbiam filioꝵ israel. qui di¬
cebant non deest qui impleat. s deest
qui precipiat. iubeat. ⁊ ut cognoscentes
infirmitatem suam in honere legis nõ
de se presumerent hadgrãm ci confuge¬
rent. dicimus ⁊̃ ꝙ de iusticia multos oe¬
cidait quu ita erant dure t̾uicis ut nul¬
lo modo corrigi possent. rationabiliter
ergo puniti sunt. ut quoꝵdam pena
stionem. ut sciamus nos grauius eẽ
puniendos: qui grãm xͥ accepimus si
errauerimus: quam illos attestante
temporałr ad hoc temꝑali pena puniti
sunt : ut et̾naliter pamirentur. dicimꝰ¬
⁊̃ insanum ẽe de uidiciis dei disputa¬
re. preterea dd̾ de peccatis suis penituit¬
⁊ ideo deus ei pepercit. m hoc ergo mi¬
sericors fuit. saul uero quantomag̾
peccabat. tantomagis contra deum
suꝑbiebat. ⁊ de die in diem de peccato¬
in maius peccatum descendedat. lex
occasio peccati. Quia. nitimur in ueti¬
tum semper cupimus ꝙ negata. cõcu¬

Expanded text:
Deus omnipotens veteris legis fuerit instirefrenaret superbiam filiorum Israel, qui dicebant: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat: et ut cognoscentes infirmitatem suam in honore legis, non de se praesumerent, ad gratiam Dei consurgerent. Dicimus etiam quod Dei justitia multos occidit, qui ita erant durae cervicis, quod nullo modo corrigi poterant. Rationaliter ergo puniti sunt, ut poena quorumdam am instructionem, ut sciamus nos gravius esse puniendos, qui gratiam Christi accepimus, si erraverimus, quam illos. Attestante temporaliter, ad hoc temporali poena puniti sunt, ut aeternaliter etiam, insanum esse de Dei judiciis disputare. Praeterea, David de peccatis suis poenituit, et ideo Deus ei pepercit: in hoc ergo misericors fuit. Saul vero, quanto magis peccabat, tanto magis contra Deum superbiebat, et de die in diem in majus peccatum descendebat. Lex occasio peccati, vel mortis, quia Nitimur in vetitum semper, cupimusque negata. Concu
Abbreviated transcription (Latin):
heseos artiłm transeamus. prefati
brarum .i. adeo maligno legem mosaicã
ẽe datam. a principe uero lucis .i. adeo be¬
nigno legem euangłicam. ut sicut duo
testamenti malignus fuit: multipłr
uolunt asserere. ⁊ hoc modo. Malignus
fuit qui colligentem ligna insalb̾o sñ
bonus esse potuit qui in multis bomici¬
cit. ⁊ saul quia regem malechitarũ ad
lex mosayca lex mortis. lex pecci dicitur
apłe ait. lex subintrauit ut habundar⁊
delictum. ⁊ alibi ait. ꝙ lex neminẽ dux̃
ad ꝑfectum. Item si lex mosayca bona
quare deleta: item si aliquis modo legẽ
obseruaret: mortałr peccaret. ergo
lex mosayca modo mala est.ergo uł fu¬
it mala: uł ea que fuit bona incepit

Expanded text:
reseos articulum transeamus. Praefatibrarum, id est a deo maligno legem Mosaicam esse datam; a principe vero lucis, id est a Deo benigno, legem evangelicam, ut sicut duo ris Testamenti malignus fuit, multipliciter volunt asserere, ut hoc modo: Malignus fuit qui colligentem ligna in Sabbato, sbonus esse potuit, qui in multis homicipercit , et Saul quia regem Amalechitarum ad lex Mosaica, lex mortis, lex peccati dicitur; olus ait: Lex subintravit ut abundaret delictum . Et alibi ait quod lex neminem ducit ad perfectionem . Item, si lex Mosaica bona, quare deleta? Item, si aliquis legem Mosaicam observaret, mortaliter peccaret, ergo lex Mosaica modo mala est. Ergo et mala fuit, vel ea quae fuit bona, incepit
Abbreviated transcription (Latin):
deretis moysi forsitam ⁊ michi. de me. a¬
ille stripsit. ꝙsi lutteris ilius non crediᷤᷤ
quoinodo uerbis meis credetis: Item hñt
moysen ⁊ ꝓpbas aucliant illos. si moysẽ
⁊phas non auliunt. neq si quis ex mor¬
tuis resurrexerit credent. s xͦ resurrex̃
ex mortuis. ergo qui non audit moysen
⁊ ꝓph̾as non credit xp̃m. si uerum sit il¬
lud euangłicum ꝙ imposibibe est non ẽe
uerum item ⁊ incipiens a moyse ⁊ orm̃¬
duis ꝓpħ̃is item ostulti ⁊ tardi corde ad
credendum in omnib que locuti sunt ꝓ¬

Expanded text:
s forsitan et mihi, de me enim scripsit: quod si litteris illius non creditis, quomodo verbis meis 229 credetis? Item: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Si Moysen et prophetas non audierint, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent . Sed Christus resurrexit a mortuis; ergo qui non audit Moysen et prophetas, non credit Christo, si verum sit illud evangelicum, quod impossibile est, non est verum. Item: Incipiens a Moyse et omnibus prophetis . Item: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
a do creatus est. et post c̾atiõem ab eo ĩ¬
iussbilia t̾ata sunt fc̃i. au existens mals
ea c̾auit: aut existens bonus. s si existens bo¬
nus ea c̃auit. c̾atura t̾aturas c̃auit. s qͦm
genitũ a genito c̃ari pot̾ ł c̾atũ a c̾ato se¬
cessarium .i. est ꝙ ic̃ ꝙ c̾at inc̾atũ sit. si ii.

Expanded text:
a Deo creatus est, et post creationem, visibilia ab eo facta sunt; aut existens malus ea creavit, aut existens bonus. Sed si existens bonus ea creavit, creatura creaturam creavit; sed quomodo genitum a genito creari potuit, vel creatum a creato? necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
cħa considerantur. ꝙ quia credi et di¬
ci absurdum e. sensus est. abscondita
i. ab amore uiri ⁊ omni contagione
peccati conseruata concipiet. In syro ⁊
ycdiomate quod affine est hẽbraico. al¬
ma int̾pretatur uirgo. ⁊ ubi nos ha¬
bemus uirgo: inhebreo habetur al¬

Expanded text:
ropheta considerantur; quod quia credi et diropheta considerantur; quod quia credi et dici absurdum est, sensus est abscondita, id est ab amore virili et omni contagione peccati conservata, concipiet. In Syro etiam idiomate, quod affine est Hebraico, alma interpretatur virgo et ubi habemus virgo, in Hebraeo habetur al
Abbreviated transcription (Latin):
us auctoritatib respondentes dia¬
nus ꝙ per apectionem non nitell¬
gitur defloratio. uł libidinis fedital
s conceptionis feconditas. aꝑta cus
lem naturam. hoc modo uno subl¬
liori licitur porta clausa aꝑta ẽ
principi. quia xͨ ut̾nm uirginis p
uirginitatem lausum: intraus¬
perineffabilem mod. xp̃c autem dicitur fuis¬
s fuius ioseph: quantum ad hominũ opinio¬
nem. ⁊ quantum ad educationem. ẜ quam
acceptiõem illi qui alios nutriunt eorum
patres dicuntur. uerum est ꝙ sine cogniti¬
one uiri lege nature uulla potest conci¬
pere uel parere. s in miracul non est q̃rẽ¬
do. ecce abscontlita sicut dicunt concipi¬
et et pariet filium. et si cõmun sensu
abscandita .i. domi reclusa intelligit᷑.
⁊ nichil aliud: quid mirum ꝙ nouum
m eo conceptum. ⁊ cuius misterii sigñ
ꝓhoc oabit dominus ipse uobis signũ.
ace abscondita concipiet ⁊ c̾. hec igit᷑
nisi subtilus intelligantur. puerili
omnino sensu ⁊ inani dicta ẽẽ a ꝓ¬

Expanded text:
s auctoritatibus respondendo dicimus, quod per apertionem non intelligitur defloratio, vel libidinis foeditas, sed conceptionis fecunditas: aperta fuoc modo, imo subtiliori, dicitur porta clausa aperta esse principi, quia Christus uterum Virginis, per virginitatem clausum, intravit ineffabili modo. Christus autem dicitur fuisse filius Joseph , quantum ad hominum opinionem, et quantum ad educationem. Secundum quam acceptionem, illi qui alios nutriunt, eorum patres dicuntur. Verum est quod sine cognitione viri lege naturae nulla potest concipere vel parere, sed in miraculis non est quaerendo, ecce, abscondita, dicunt, concipiet, et pariet filium; sed si communi sensu abscondita, id est domi reclusa intelligitur, et nihil aliud, quid mirum, quid novum, in eo concepti? et ejus mysterii signum hoc dabit Dominus ipse vobis signum: Ecce abscondita concipiet, etc. Haec igitur nisi subtilius intelligantur, puerili omnino sensu et inani dicta esse a p
Abbreviated transcription (Latin):
eternaliter. et alia auctoritas dicit ꝙ i
fans unius diei non est sine pec̃co. s si x.
tus esset. et inpeccatis eum mater pepe¬
risset: quid ab alio differret : quoniodñ
ter mortuos liber esset exisset solus: qe¬
eius generatio mnenarrabił ess ł dic̾et᷑

Expanded text:
aeternaliter. Et alia auctoritas dicit, quod aeternaliter. Et alia auctoritas dicit, quod infans unius diei non est sine peccato . Sed, si tus esset, et in peccatis mater eum peperisset, quid ab alio differret? quomodo liber inter mortuos existeret solus? quomodo generatio ejus inenarrabilis dice
Abbreviated transcription (Latin):
nusterium sola uirtute diuina siñ
humano contagio ꝑactum est: ali
bi ysaias dicit. Rorate celi desuꝑ et
nubes pluant iustum. Rorate ĩqͥt
⁊ uube celesti. hoc sola creatione et
operatione dei. sicut paulo post
subdit. ego dominus creaui eum. a¬
perta est terra .s. uterus iurginis
⁊ protulit saluatorem. princeps
ipse sedebit in ea. qm̃ in ea quoꝙ
humanitate quam xp̃c pro nobis
assumpsit: omnia sibi subdita acce¬
pit. Item ait ysaias. generatiõem
euis quis enarrabit: si ea lege nascẽ¬
di natus est .xͦ. qua alius honio: cͦ
generatio eiuis dicitur inenarrabi¬
lis ⁊ per hoc ergo quod in enarrabił
dicitur: alius modus nascendi ĩ ip̃o
senune: ex seminib patris et matris concen
in persona humani generis ait. ecce enĩ
ua die puer circencideretur. ut ab origi¬
nali percato liberaretur. unde scriptũ ẽ¬
in lege. homo qui octaua die circoncisꝰ
non fũit: peribit de ppło suo subaisa

Expanded text:
mysterium sola virtute divina sine mysterium sola virtute divina sine humano contagio peractum est, alit Isaias: Rorate, coeli, desuper, et nubes pluant Justum . Rore, inquit, et nube coelesti, hoc est sola creatione et operatione Dei, sicut paulo post subdit: Ego Dominus creavi eum . Aperta est terra, id est uterus Virginis, et protulit Salvatorem. Princeps ipse sedebit in ea, quoniam in ea quoque humanitate quam Christus pro nobis assumpsit, omnia sibi subdita accepit. Item Isaias ait: Generationem ejus quis enarrabit? Si ea lege nascendi natus est Christus, qua alius homo, cur generatio dicitur inenarrabilis? Per hoc ergo quod inenarrabilis dicitur, alius modus nascendi in Chrissemine, et seminibus patris et matris conceptin persona humani generis, ait: Ecce enimva die puer circumcideretur, ut ab originali peccato liberaretur. Unde scriptum in lege: Homo qui octava die circumcisus non fuerit, peribit de populo suo , subaudi,
Abbreviated transcription (Latin):
nem uel cuiusmodi panem: unde fa¬
ctum uel unde delatum comedet dũs
deus ifrael ⁊ coram domino: quis est
alius iste dominus ut comedat corã es
pauem: dominus deus israel. qr ergo ad
luteram hec accipi non possunt: ꝑ portã
aliud intelligi oportet. ut omnia consi¬
derentur. ⁊ consid̾ata fieri posse uide¬
antur. dominus deus israel ingressus
per portam illam: acd nos egressus exi¬
it. quia deus homo factus in utero uͥ¬
guus. ex carne uirginis. non aliter ab
originali pectato sieret ĩmunis. sicut
in psalmo dicitur. Tanquam sponsus¬
dominus procedens de thalamo suo: ad nos
homo exut. atq ieremia teste in terris
uisus est. ⁊ cum hominibus conuersatus
est. porta hec cdausa erit. quia uiro da¬
sa erit. nec uir transibit ꝑ eam. clausa
principi seruabitur. ut ꝑ eam ingre¬
diatur. quia dominus deus israel in¬
gressus est pet eam. neq enim aute
conceptionem ⁊ partum .xͥ. mater
eius uiro cognita fuir. qm̃ porta cla

Expanded text:
nem, vel cujusmodi panem? unde fanem, vel cujusmodi panem? unde factum est, vel unde delatum est? Comedet Dominus Deus Israel, et coram Domino, quis est alius ipse Dominus, ut comedat coram eo panem Dominus Deus Israel? Quia ergo ad litteram haec accipi non possunt, per portam, aliud intelligi oportet, ut omnia considerentur, et considerata fieri posse videantur. Dominus ergo Deus Israel ingressus est per portam illam, ad nos egressus exiit, quia Deus homo factus in utero Virginis ex carne Virginis non aliter ab originali peccato foret immunis sicut in Psalmo dicitur: Tanquam sponsus procedens de thalamo suo , ad nos homo exiit, atque Jeremia testante: In terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Porta haec erit clausa, quia viro clausa erit, nec vir transibit per eam; clausa principi servabitur, ut per eam ingrediatur, quia Dominus Deus Israel ingressus est per eam. Neque enim ante conceptionem et partum Christi mater ejus viro cognita fuit, quoniam porta
Abbreviated transcription (Latin):
uod autem gliosa uir concepit.¬
go. mauens uirgo conceꝑit.⁊si ne
uirili semine: młtiplex insinuat au¬
doritas. młtiplex insinuat ⁊ ratio ⁊̃
exechiele ⁊ erum legitur. ⁊ dixit dominꝰ ad
me. porta hec clausa erit ⁊ non aperietur.
⁊ uir non transibit per eam. qm̃ dñs soluꝰ
pi. princeps ipse sedebit in ea. ut come¬
dat paneni domino. per uiam uestibuli
porte ingredietur.⁊ per uiam eius egre¬
dietur. hoc ad litteram nemo potest ex¬
plere. nam dominus deus israel qui ꝑ¬
ꝓpħam loquitur air. celum michi se¬
des est. terra autem scabellum pedũ
meoꝵ. ⁊ alibi. celum ⁊ t̾ram ego imple¬
bo. s inquam dominus deus istael to¬
tus ubiq est. ⁊ inle engressus est per
portam illam in qua ingressus .℥. si
deus incircomscriptus quodammꝰ eum
in porta sedere ad litteram accipi opor¬
tet: quomodo olausa erat principi. Si
princeps ipse dominus deus ifrael ingreᷤ¬
sus est per eam. sedebit ui ea ut come¬
dat pauem coram domno. quem pa¬

Expanded text:
uod autem gloriosa Virgo manens virgo concepit, et sine virili semine, multiplex insinuat auctoritas, et multiplex etiam ratio. In Ezechiele legitur: Et dixit Domine: Porta hęc clausa erit et non aperietur; et uir non transibit per eam, quoniam Dominuspi. Princeps ipse sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino, per viam vestibuli portae ingredietur, et per viam ejus egredietur . Hoc, ad litteram nemo potest explere; nam Dominus Deus qui per prophetam loquitur, ait: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et alibi: Coelum et terram ego implebo . Si, inquam, Dominus Deus Israel totus ubique est, unde ingressus est per portam illam, et quo ingressus est, si Deus incircumscriptus? Quomodo eum in porta sedere ad litteram accipi oportet? Quomodo clausa erit principi, si princeps ipse Dominus Deus Israel ingressus est per eam, et sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino, quem pa
Abbreviated transcription (Latin):
in propb̃is habebamus pronussum. aliqu̾ada
ta. aliqñ euidenti promissione ⁊ aperti
primis ilł temporib loquens deus ad abra¬
hani de hoc sacramento ait. In semine ti¬
o bñdicentur omnes gentes. qñquid̃ uni¬
uersum genus humañ sub maledicto qr¬
mi parentis oppressum. ꝑ eum ad illo m¬
ledicto ab soluitur. ⁊ benedictioni atii
gratie priori restituitur. nam ĩ ysaac gi
benedicta non est ulla. nulla gens diti¬
oni euis sisbacta fuisse legitur. in Ed̃ ũs
⁊ salomone qui regib terre illius for¬
ores aliis ⁊ potentiores exstitere: quomꝰ¬
onines gentes benedicentur. cum oñst
cirtũquaq gentes preter iudaitã ei a¬
uerse ⁊ contra eos semper dunicãteꝰ f¬
ere: de successorib eoꝵ regno sugatiꝯ
raptiuatis. exhereditatis. frustra m̃ti
ulla haberetur. in xͦ non restat ut ha
intelligantur. ⁊ uitellecta omnib m¬
dis adimpleantur. alibi ⁊̃ licit aucti¬

Expanded text:
in prophetis habebamus promissum, aliquando in prophetis habebamus promissum, aliquando ta, aliquando evidenti promissione et aperta. Primis illis temporibus loquens Deus ad Abraham de hoc sacramento ait: « In semine tuo benedicentur omnes gentes terrae ersum genus humanum sub maledictione primi parentis oppressum, per eum ab illo maledicto absolvitur, et benedictioni atque gratiae priori restituitur: nam in Isaac gens benedicta non est ulla, nulla gens ditioni ejus subjecta fuisse legitur. In David vero et Salomone, qui regibus terrae illius fortiores et potentiores exstiterunt, quomodo gentes benedicentur, cum omnes circumquaque, praeter Judaicam, eis adversae, et contra eos semper dimicantes fuere? De successoribus eorum regno fugatis, captivatis, exhaeredatis, frustra mentio ulla haberetur. In Christo jam restat ut haec intelligantur, et intellecta omnibus modis adimpleantur. Alibi etiam dicit aucto
Abbreviated transcription (Latin):
restitutus: soli creatori ad suiend obno¬
xius esset. ⁊ hostis iuristlitionem supra¬
genus humanum habitam amtteret.
nichil ergo in xp̃o suum hostis inuene¬
rat. qui neq iniquitatib conceptus
erat: neq in peccatis partus suerat.
neq ullam peorsus pec̃ci maculam ui¬
uendo contraxerat. quia igitur presñ¬
ptione iniusta in eum mors feriendo re¬
liquit: inquo nichil repererat. nichil
omnino uiris habebat: iure amisit e¬
am duictionem quam pecc̃o primi ho¬
minis in hominem primum eus ꝙ
posteritatem optinuerat. mors itaq
ꝓpiciatio fuit. atq humani geñis
plena ⁊ integta restitucio extitit. re¬
secatus est in eius obitu paradisi aditꝰ.
reniotus gladuis ille uersatił tflam¬
meus. iam in crucis patibulo moriẽs
⁊ affixus ait ad latronem. hodie me¬
cum eris inparadiso. tunc quo adim
pletum est ꝙ dictum est in osee .O:
istius restitut̃is nostre sacramentũ

Expanded text:
restitutus, soli Creatori ad serviendum obnorestitutus, soli Creatori ad serviendum obnoxius esset, et hostis jurisdictionem supra humanum genus amitteret. Nihil ergo in Christo suum hostis invenerat, qui neque in iniquitatibus conceptus erat, neque in peneque ullam prorsus peccati maculam vivendo contraxerat. Qua igitur praesumptione injusta mors in eum feriendo deliquit, in quo nihil suum repererat, nihil omnino juris habebat, jure amisit eam jurisdictionem, quam peccato primi hominis in hominem primum ejusque posteritatem obtinuerat. Mors itaqueet propitiatio fuit, atque humani generis plena integraque restitutio exstitit. Reseratus est in ejus obitu paradisi aditus, remotus est gladius ille versatilis et flammeus. Jam in crucis patibulo affixus et moriens ait ad Latronem: « Hodie mecum eris inpletum est quod dictum est in Osea: O nostrae restitutionis sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
hominem oportebat. restitus autem non
poterat: nisi deus hominem assumeret
s iuste rationis iudicio aduersanũ ex¬
cludens cãm nostram finiret. restitu¬
endus itaq d̾o homo erat. ac ꝑ hoĩem qͥ
od semet ipsum obtulerat. quis autẽ de¬
nis filius explere id posset. ut reliquã
uix enim sibi iusticia cuiusq sufficit
quanto magis ⁊ proximo: non est ĩmu¬
nis apeccato infans cuius uita est
unius diei suꝑ terram. ꝙ si nouus
ł aliunde natus est homo. seu angele
factus homo hominem liberaret: nõ
sic ad pristinum ingenite diuinitatiꝰ
statum restitui posset. cum angelus
euiid ubtatis statum seu ꝑ hominẽ
seu per angłm restitui non ualebat. a quo
enm quis a serurtute redimitur. ei ad
suend̾ esse obnoxius sudicatur. qi ergo
per alium plena hominis restittitio fi¬
eri non ualebat : necesse fuit ut crea¬
tor creature subueniret. creaturam c̃¬
ator subiret. ut per ipsum creatorẽ hõ

Expanded text:
hominem oportebat; restitui autem non hominem oportebat; restitui autem non poterat, nisi Deus hominem ased justo rationis judicio adversarium excludens, causam nostram finiret. Restituendus itaque Deo homo erat, ac per hominem qui Deo semetipsum abstulerat. Quis autem nis natus id explere posset, ut reliquam uquanto magis et proximo? non est immunis a peccato infans cujus vita est unius diei super terram . Quod si novus, vel aliunde natus homo, seu angelus factus homo, hominem liberaret, non sic ad pristinum ingenitae dignitatis statum restitui posset, cum angelis eumdem libertatis statum, seu per hominem seu per angelum restitui non valebat. A quo enim quis a servitute redimitur, ei ad serviendum obnoxius esse judicatur. Quia ergo per alium plena hominis restitutio fieri non valebat, necesse fuit ut Creator creaturae subveniret, creaturam Creator subiret, ut per ipsum Creatorem homo