comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ium parictẽ. Domus dei una ẽ. qui foras ex eũ¬
tes parietem facere uoluerũt. Parietem fecerũt
non domũ. quia nõ ẽ. alter deus. qui alteram
domũ in habitet. Ideo parietem fecisse dicũtur.
falsi uates. in quo si fuerit ianua collocata qͥ¬
cunq intrauerit foris ẽ. nec lapidem ungularẽ
se suscipiens populos. unũ de gentib. alterum
de iudcis. qui modo pacis iungit utrũq parie¬
tem. Nam quot cõmoda habẽt domus tot in¬
cõmoda paries. Domus inclusa. custodit tempe¬
statem. retundit pluuiã. diffundit latronẽ
aut ferã bestiam non admittit Sic et eccłia
catholica oẽs filios pacis gremio et sinu suo
cõplectitur. Contra paries. qui ẽ edificatus
ruinosus. nec lapidem yngularẽ sustinet et
ianuã sine causa habet nec inclusa custodit
pluuus udatur. tempestatib ceditur nec põt
arcere latronẽ. nec uenientẽ prohibet feritatem
Paries em̃ res de domo ẽ sz domus non ẽ. Et
pars ur̃a quasi eccłia ẽ. S catholica non ẽ. Et

Expanded text:
um parietem. domus dei una est; qui foras exeuntes partem facere uoluerunt, parietem fecerunt, non domum, quia non est alter deus, qui alteram domum inhabitet. ideo parietem fecisse dicuntur falsi uates, in - quo si ianua fuerit conlocata, quicumque intrauerit, foris est. nec lapidem habere se suscipiens populos, unum de gentibus, alterum de Iudaeis, qui nodo pacis iungit utrumque parietem. nam quot commoda habet domus, tot incommoda paries: domus inclusa custodit, tempestatem retundit, pluuiam diffundit, latronem aut furem aut bestiam non admittit; sic et ecclesia catholica omnes filios pacis gremio et sinu suo conplectitur; contra paries, qui est aedificatus ruinosus, nec lapidem angularem sustinet et ianuam sine causa habet nec inclusa eustodit, pluuia udatur, tempestatibus caeditur nec potest arcere latronem nec uenientem prohibet furem. paries de domo est, sed domus non est; et pars uestra quasi ecclesia est, sed catholica non est. et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i enim uox est. Qui semel lotus est non
lauacro pronũtiauit qd de trinitate. celebran¬
dum ẽe. mandauerat. non de Iudeorum aut
hereticorũ. qui dũ lauant sordidant. s de aqua
sancta. que triũ nominũ fontib in undat. Sic
em̃ ipse precepit dicendo. Ite baptizate omnes
gentes. In nomine patris et filu et sp̃s sancti
De hoc lauacro dixit. Qui semel lotus est
non habet necessitatem. I terũ lauandi. qui
semel dixit prohibuit. Iterũ. Et de re locutus
ẽ. non de persona. Nam si esset distantia dice¬
ret uuisemel lotus fuerit sz dũ nõ addidit
terbum bene indicat. quia quod de trinitate
factum fuerit. bene ẽ. in de ẽ. quo simpliciter
a lobis leuientes oxc̃ipintus dum dicit NRon
habet necessitatem Iterum lauandi hec sententia
generalis ẽ. non specialis. Nam et si pro Petro
habes necessitatem. I terum lauandi
Deo quotiens. a uobis baptizatus aliquis

Expanded text:
Christi enim uox est: qui semel lotus est, nonChristi enim uox est: qui semel lotus est, nonlauacro pronuntiauit, quod de trinitate celebrandum esse mandauerat, non de Iudaeorum aut haereticorum, qui dum . lauant, sordidant, sed de aqua sancta, quae de trium nominum fontibus inundat. sic enim ipse dominus praecepit dicendo: ite, baptizate omnes gentes in nomine patris et filii et spiritus sancti. de hoc lauacro dixit: qui semel lotus est, non habet necessitatem iterum lauandi. qui semel dixit, prohibuit iterum fieri et de re locutus est, non de persona. nam si esset distantia, diceret: \'qui semel bene lotus fuerit\'; sed dum non addidit uerbum \'bene\', indicat, quia quicquid in trinitate factum fuerit, bene est. inde est, quod simpliciter a uobis uenientes excipimus. cum dicit: non habet necessitatem iterum lauandi, haec sententia generalis est, non specialis; nam si Petro haec dihabes necessitatem iterum lauandi\': ideo quotiens a uobis baptizatus aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
uuuis C uiis ẽ testamentũ. In celo ẽ Ergo
uoluntas. eius uelut in testamento. sic in euan¬
gelio Requiratur Etem̃ de prescientia que modo
facitis iam futura conspexerat
sic ait. Petro filius dei. Quod modo facio tu
nescis. Scies postea dicendo. Scies postea. hec tẽ¬
pora designabat. Ergo inter ceteros. testamenti
titulos. hunc titulum de aqua constituit Cũ
lauaret pedes discipulis sius tacentibz ceteris
si taceret et petrus solã fecerat formã humili¬
tatis. Nichil pronuntiauerat de sacramento
baptismatis. O dum petrus recusat nec pe¬
des sibi lauari permittit. Negat illi Christus
regnum. nisi accepisset obsequiũ. s cũ celestis
regni mentio fieret a quo pars corporis pete¬
batur. ad obsequiũ totum corpus obtulit ad
lauacrũ. Nunc adestote omnes turbe. et singu¬
li xp̃iani populi quid liceat. discite. dũ prouo¬
cat petrus. Christus docet. Qui dubitat discat

Expanded text:
uiuus, cuius est testamentum, in caelo est, ergo uiuus, cuius est testamentum, in caelo est, ergo uoluntas eius, uelut in testamento, sic in euangelio requiratur. etenim de praescientia, quae modo facitis, iam futura conspexerat ulis suis, sic ait Petro filius dei: quod ego facio, tu nescis; scies autem postea. dicendo \'scies postea\' haec tempora designabat; ergo inter ceteros testamenti titulos hunc titulum de aqua constituit. cum lauaret pedes discipulis suis, tacentibus ceteris si taceret et Petrus, solam fecerat formam humilitatis, nihil pronuntiauerat de sacramento baptismatis. sed cum Petrus recusat nec pedes sibi lauari permittit, negat illi Christus regnum, nisi accepisset obsequium. sed cum caelestis regni mentio fieret, quo pars corporis petebatur ad obsequium, totum corpus obtulit ad lauacrum. nunc adestote, omnes turbae et singuli christiani populi; quid liceat, discite. dum prouocat Petrus, Christus docet. qui dubitat, discat;
Abbreviated transcription (Latin):
potest xp̃iana nosse secreta. Si iudeus inimicus
ẽ xp̃icini baptisiatis. ergo in terris de hac renullũ
poterit repperiri iudicium.
e celo querendus ẽ iudex. S ut quid pulsa¬
mus ad celũ. cũ habcamus hic euangelio
testamentũ in quã quia hoc loco recte possunt
terrena celestib comparari T̃ale ẽ qd̃ quiuis
et ip̃e imperat simgulis non est adhue necessari¬
um testamentũ. Sic et xp̃s quamdui presens in
terris fuit ꝙͣꝙͣ nec modo desit pro tempore xuicqͥs
necessariũ fuit apłis imperauit. S quomodo ter¬
terrenus pater. cũ se in confinio senserit mortis.
timens ne post mortem sciã. rupta pace litigent
fratres. ad hibitis testib uoluntatẽ suam de pctore
morituro. tranffert in tabulas diu duraturas
Et si fucrit inter fratres nata contentio. nou
itur ad tumulũ s queritur. testamentũ et qui
in tumulo qui escit tacitus De tabulis loquitur

Expanded text:
potest christiana nosse secreta, si Iudaeus, inimicus potest christiana nosse secreta, si Iudaeus, inimicus est christiani baptismatis; ergo in terris de hac re nullum poterit reperiri iudicium: de caelo quaerendus est iudex. sed ut quid pulsamus ad caelum, cum habeamus hic in euangelio testamentum? quia hoc loco recte possunt terrena caelestibus conparari. tale est, quod quiuis ns est, pater et ipse imperat singulis; non est adhuc necessarium testamentum: sic et Christus, quamdiu praesens in terris fuit, quamuis nec modo desit, pro tempore quicquid necessarium erat, apostolis imperauit. sed quomodo terrenus pater, dum se in confinio. senserit mortis, timens, ne post mortem suam rupta pace litigent fratres, adhibitis testibus uoluntatem suam de pectore morituro transfert in tabulas diu duraturas, et si fuerit inter fratres nata contentio, non itur ad tumulum, sed quaeritur testamentum, et qui in tumulo quiescit, tacitus de tabulis loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ferebatur super aquas. Nichil illic uideo quartũ
operata ẽ et non ibi fuistis aut sine uobis. nichil
debet licere trinitati. Reuccate pisces in origi¬
ne iam uolantes aues fuictibz mergite si uobĩs
Umn erum dixeris. et unũ fuisse diliuuumet
circũcisionem repeti non posse. et nos docui¬
mus celeste miraus. uniciq credenti uel ad tri¬
nitatem a trinitate conferri non ad hominem
quid uobis uisum ẽ. non post uos. sz post trinitatem
raptisma geminare Ciius de sacramento non
leue certamen in natũ ẽ et dubitatur. In hoc post
trinitatem in cadem trinitate. iterũ liceat facere
Nos dicitis licet. nos dociumus. nõ licet. Inter
licet uestrũ. Et non licet nr̃m nutant et remi¬
gant anime populorũ. Nemo nobis credat. ne¬
mo uobis. Omnes contentiosi homines sumus
querendi sunt iudices. si xp̃iani de utraq parte.
dari non possunt quia studiis ueritas ĩpeditur.
De foris querendus ẽ uudex. Si paganus non

Expanded text:
dei superferebatur super aquas. nihil illic uideo quartum, dei superferebatur super aquas. nihil illic uideo quartum, operata est, et non ibi fuistis; aut si sine uobis nihil debet licere trinitati, reuocate pisces in originem; iam uolantes aues fluctibus mergite, si uobis Cum ergo dixeris et unum fuisse diluuium et circumcisionem repeti non posse, et nos docuimus caeleste munus unicuique credenti a trinitate conferri, non ab homine: ecquid uobis uisum est non post nos, sed post trinitatem baptisma geminare? cuius de sacramento non leue certamen innatum est et dubitatur, an post trinitatem in eadem trinitate hoc iterum liceat facere. uos dicitis: licet, nos dicimus: non licet. inter licet uestrum et non licet nostrum nutant et remigant animae populorum. nemo uobis credat, nemo nobis: omnes contentiosi homines sumus. quaerendi sunt iudices: si christiani, de utraque parte dari non possunt, quia studiis ueritas inpeditur. de foris quaerendus est iudex: si paganus, non
Abbreviated transcription (Latin):
credente. non eiusdẽ rei operarius. s credentis fi¬
des et trinitas prestat
contra uos dixeris audi s prius est fa-¬
fraris. ꝙ oõs negare minime poteritis. Dicitis
cm̃ trinitatẽ pro nichilo haberi ubi nõ fuexit
ur̃a presentia si nobis derogatis uel dominũ
reueremini. qui in trinitate prior ẽ. qui cum
filio suo et spiritu sancto oĩa operatur et com¬
plet. Etiam illic ubi non fuerit humana per¬
sona. Tu uero frater. Parmeniane. in laude aq̃
de geneseorũ lectione dixisti aquas primum
uiuas. aĩcas edidisse. Nunquid sua sponte cas.
gencrare potuerũt. Nunquid illic non fuerat
tota trinitas. Utiqz illic fuerat deus pater qui
iubere dignatus ẽ. qui dixit. Educant aque
natantia. uolantia. et c̃. Quod si sinc operante
fieret qd factum ẽ diceret deus. Educite aque
ibi ergo erat et filius qui operabatur. ibi erat¬
et spiritus sanctus. sicuti lectũ ẽ. Et sp̃s dñi

Expanded text:
credenti, non ejusdem rei operarius, sed credentis ficredenti, non ejusdem rei operarius, sed credentis fides et Trinitas praestatcontra vos dixeris? audi; sed prius est fatearis, quod omnes negare minime poteritis. dicitis enim trinitatem pro nihilo haberi, ubi non interfuerit uestra praesentia. si nobis derogatis, uel deum reueremini, qui in trinitate prior est, qui cum filio suo et spiritu sancto omnia operatur et conplet, etiam et illic, ubi non fuerit humana persona. tu uero, frater Parmeniane, in laude aquae de Geneseorum lectione dixisti aquas primum uiuas animas edidisse. numquid sua sponte eas generare potuerunt? numquid non et illic fuerat tota trinitas? utique et illic fuerat deus pater, qui iubere dignatus est, qui dixit: educant aquae natantia, uolatilia, et cetera. quodsi sine operante fieret, quod factum est, diceret deus: educite, aquae. ibi erat ergo filius dei, qui operabatur, ibi erat spiritus sanctus, sicuti lectum est: et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
filius non ẽ et ueritas. Et ubi ueritas non est
ibi ẽ aqua mendax. Quare uel iam sero de¬
sine confringere crimina et quod in Patri¬
passianos. dictũ est in catholicos noli trans¬
ferre. Nunc qm̃ manifestissime monstratũ
ẽ. et a uobis et pro nobis dici potuisse qd de
diluuio. et circũcisione locutus es. conse¬
quens ẽ. ostendere. quomodo laudẽ haptis¬
matis. dixeris ut in ea pro nobis et pro uo¬
bis aliquid tamen et contra uos pro utrisq
illud ẽ. quod et nobis et uobis cõmune est
deo et uobis quia ex nobis existis
Deniq et upud nos. et apud uos unciẽ. eccłia¬
stica conuersatio cõmunes lectiones. cadem fides
ip̃a fidei sacramenta. eadem misteria uene iocx
laudasti baptisma. Quis em̃ fideliũ nescict
singurare baptisma uirtutũ ẽẽ. uitã criminũ
mortem. Natiuitatem immortalẽ celestis re¬
gni cõparationẽ innocentie portum peccatorẽ
ut tu ipse dixisti naufragiũ. Has res unicuiq

Expanded text:
filius, non est nec ueritas, et ubi ueritas non est, filius, non est nec ueritas, et ubi ueritas non est, ibi est aqua mendax. quare uel sero iam desine confingere crimina et quod in Patripassianos dictum est, in catholicos noli transferre. nunc quoniam manifeste monstratum est a nobis et pro uobis dici potuisse, quod de diluuio et circuquens est ostendere, quomodo laudem baptismatis ita dixeris, ut in ea multa pro nobis et pro vobis, aliquid tamen contra vos: pro utrisque illud est, quod et nobis et vobis commune est: ideo et vobis, quia ex nobis existis. Denique et apud vos et apud nos una est ecclesiastica conversatio, communes lectiones, eadem fides, ipsa fidei sacramenta, eadem mysteria. Bene igitur laudasti baptisma: quis enim fidelium nesciat, singulare baptisma, virtutum esse vitam, criminum mortem, nativitatem immortalem, coelestis regni comparationem, innocentiae portum, peccatorum ut et tu dixisti naufragium. Has res unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut inquinatus totus orbis demersis pcto¬
rib lauacro interueniente. in faciem pri¬
stinam mundaretur. S quid post ea dicturꝰ
eras. extra hereticorũ morbidos fontes. esse etiã
aliam aquã id ẽ. mendacẽ contra ueram. ut
quid cathaclosimũ. qd semel fuit cõmẽorare
uoluisti. si ita ẽ. ostende prius duas arcas. et¬
si non similes et duas columbas dispares
diuersos ramos ore suo portantes. si aquam
ueram et falsam probaturus es Aqua igit
sola et uera illa est que non de loco non de
persona s de trinitate condita ẽ et quia di¬
xisti et aquã esse mendacẽ. Etiam hoc disce.
ubi eam poteris inuenire. apud hebionẽ pr̃i¬
Passianũ qui ex toto filiũ negat et patrẽ
passum ẽẽ. contendit et cum sit filius dei ue¬
ritas sicut ipse testatur dicens
So sum ianua uia ueritas et uita Ergo
filius dei ẽ. ueritas. ubi ip̃e non est meñ¬
daciũ est cũ apud Patri passianos non est

Expanded text:
tis, ut inquinatus totus orbis demersis peccatotis, ut inquinatus totus orbis demersis peccatoribus lauacro interueniente in faciem pristinam mundaretur. sed qui postea dicturus eras extra haereticorum morbidos fontes esse etiam aliam aquam, id est mendacem contra ueram: ut quid cataclysmum, quod semel fuit, commemorare uoluisti? si ita est, ostende prius duas arcas etsi non similes et duas columbas dispares diuersos ramos ore suo portantes, si aquam ueram et falsam probaturus es. aqua igitur sola et uera illa est, quae non de loco, non de persona sed de trinitate condita est. et quia dixisti et aquam esse mendacem, etiam . hoc disce, ubi eam poteris inuenire: apud Praxeam Patripassianum, qui ex toto filium negat et patrem passum esse contendit. et cum sit filius dei ueritas, sicut ipse testatur dicens: ego sum ianua et uia et ueritas — ergo si filius dei est ueritas, ubi ipse non est, mendacium est. cum apud Patripassianum non est
Abbreviated transcription (Latin):
censentur. hoc sigillo se insigniri gloriantur
ergo talis debet ueritas sequi. qualis eiꝰ ymago
premissa ẽ. Namet deus qui uoluit ostenderẽ
rem singularẽ postea debere ẽẽ in sequente ue¬
ritate. nõn de auricula. non de digito uoluit
aliquid tolli s ea pars corporis electa ẽ. Unde
perito mensemel ablatũ salutare in illis faceret
signũ. et sic ut non possit iterũ fieri. semel eñ
factũ. seruat salutẽ si iterũ fiat possit afferre
perniciẽ si et baptisma xp̃ianorum trinitate
confectũ confert gram si repetatur facit uite
iacturã. Quid tibi igitur placuit Frater.
Parmeniane rem singularem proponere. et
contra hanc. licet diuer sa duo baptismata
comparare unũ uerũ alterũ falsum. Sic
enuim postea disputasti duas aquas ẽe uobis
unam uindicans ueram. alteram nobis men¬
dacem asscribere uoluisti.
Ost hoc etiam cathaclysmi fecisti mẽ¬
tionẽ. E rat quidem ymago baptisma¬

Expanded text:
censentur, hoc sigillo se insigniri gloriantur. censentur, hoc sigillo se insigniri gloriantur. ergo talis debet ueritas sequi, qualis eius imago praemissa est. nam et deus, qui uoluit ostendere rem singularem post esse debere insequente ueritate, non de auricula, non de digito uoluit aliquid tolli, sed ea pars corporis electa est, unde peritomen semel ablatum salutare in illis faceret signum, quod non potest iterum fieri. semel enim factum seruat salutem; si iterum fiat, potest adferre perniciem. sic et baptisma christianorum trinitate confectum confert gratiam; si repetatur, facit uitae iacturam. quid tibi igitur placuit, frater Parmeniane, rem singularem proponere et contra hanc licet diuersa duo baptismata conparare, unum uerum, alterum falsum? sic enim postea disputasti duas aquas esse, cum uobis unam uindicans ueram, alteram nobis mendacem adscribere uoluisti. ost hoc etiam cataclysmi fecisti mentionem; erat quidem imago baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus. principiũ sermonis insipientex p̾stru¬
ens ordinasti infirmando confirmans sancti
baptismatis unionẽ de circũcisionẽ iudaica
quasi fundamentũ iactare uoluisti ꝙ baptis¬
ma xp̃ianorum. in hebreorum circũcisione
fuerat ad umbratum. Nefendisti catholicã
dũ impugnas. et enim in processu tractatus
tiu alterũ te inanire. professus es. ut edtexum
replere. uidereris extra hereticorũ baptismata
dum dicis alterũ. et alterũ licet diuersa ostẽ¬
dere conatus sis. nõ possis negare. quia duo
sunt ex quib dũ conaris auferre alterum.
laborasti ut de secundo. quasi primũ facere
uidereris. Circũcisio autem ante aduentum
baptismatis in figura premissa ẽ. et a te trac¬
tatum ẽ. apud x̃piano. Duas ẽẽ. ciquas. Ergo
et apud iudeos. duas circũcisiones ostende ał¬
teram meliorẽ. peiorẽ alterã. hoc si queras nõ
poteris inuenire abrahe prosapia qua iudei

Expanded text:
dicturus principium sermonis tui insipienter praestrudicturus principium sermonis tui insipienter praestruens ordinasti; infirmando confirmas sancti baptismatis unionem, de circumcisione Iudaica quasi fundamentum iactare uoluisti, quod baptisma christianorum in Hebraeorum circumcisione fuerat adumbratum; defendisti catholicam, dum inpugnas. etenim in progressu tractatus tui alterum te inanire professus es, ut alterum replere uidereris. extra haereticorum baptisma dum dicis alterum et alterum, licet diuersa ostendere conatus sis, non possis negare, quia duo sunt; ex quibus dum conaris auferre alterum, laborasti, ut de secundo quasi primum facere uidereris. circumcisio autem ante aduentum baptismatis in figura praemissa est et a te tractatum est apud christianos duas esse aquas; ergo et apud Iudaeos duas circumcisiones ostende, alteram meliorem, peiorem alteram. hoc si quaeras, non poteris inuenire. Abrahae prosapia, qua Iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
sidere non possunt et quia perdiderunt uestẽ
¶Raditores. legis qui fuerint et auctores
Iscismatis In primo libro manifestissimis
documentis ostedimus. et apud nos ẽe. unã et¬
ueram eccłiam catholicã. Secundo monstrauimꝰ
Tercio uero probauimus. que aspere facta esse
dicũtur. ad nos minime pertinere. et uos magis
peccatores ẽẽ. indicio diuino docuimus. Iam̾
de baptisiate hoc loco dicendũ ẽ In qua re q̃
nũc agitur questio tota consistit. qd uaptis¬
ma ur̃a uiolauit audacia. dum id uoluistis
iterari qd semel mandauit xp̃s ẽẽ faciendum
quod nec tu negas frater. Parmeniane. qui
puncipio tractatus tui multa contra uos pro
nobis que sunt nr̃a dixisti. Cum memorasti
enim. in cõparatione baptismatis. semel factũ
eẽ dilumũ et unã circũcisionẽ fuisse apud
populũ iudeorũ. et cũ hec in principio initio
dictionis tue tractaueris in ꝓcessu tractatus
tui horũ in menior factus es iuducendo duas
ciquas. et argumentis de aqua uera ⁊ falsa

Expanded text:
sidere non possunt, et quia perdiderunt vestem isma. --Traditores legis qui fuerint et auctores schismatis, in primo libro manifestissimis documentis ostendimus, et apud nos esse unam ueram ecclesiam catholicam secundo monstrauimus; tertio uero probauimus, quae aspere facta esse dicuntur, ad nos minime pertinere et uos magis peccatores esse indicio diuino docuimus. iam de baptismate hoc loco dicendum est; in qua re, quae nunc agitur, quaestio tota consistit, quod baptisma uestra uiolauit audacia, dum id uoluistis iterare, quod semel mandauit Christus esse faciendum. quod nec tu negas, frater Parmeniane, quia in principio tractatus tui multa contra uos pro nobis, quae sunt nostra, dixisti. commemorasti enim in conparatione baptismatis semel factum esse dilunium et unam circumcisionem fuisse ad populum Iudaeorum. et cum haec initio dictionis tuae tractaueris, in processu tractatus tui tamen horum inmemor factus es inducendo duas aquas et argumentis de aqua uera et falsa
Abbreviated transcription (Latin):
tripertitam esse ĩmotam inuictã et ĩmutabilẽ
operantis uero. temporalẽ ẽẽ. personam. restat
iam de credentis merito aliquid dicere. Cuius

Expanded text:
tripartitam esse inmotam, inuictam et inmutabilem operantis uero temporariam esse personam. Restat iam de credentis merito aliquid dicere, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. tuus intellectus in hoc capitulo hicremie cũ
clamet deus se desertũ ẽẽ. et sic effossos lacus
prose irascitur non pro re sua.
qua em̃ baptismatis res dei ẽ nondeus. Et
si uos putatis desertos ẽẽ. quando apud nos
fuerunt. qui apud nos baptizati sunt ut me¬
rito uestri desertores. ad nos uenire uiderentur.
quare uides te sine causa fecisse conuitium
fingens pro abitrio qd̾ uoliusti ut machariũ
t Chaurinũ lacerares perdidisti qđ sapiens
uideris dum sensus tuos inuidia deprauauit
et intelligendi tibi auditus clausit. Probatũ¬

Expanded text:
est tuus intellectus in hoc capitulo Hieremiae, cum est tuus intellectus in hoc capitulo Hieremiae, cum clamet deus se desertum esse et sic effossos lacus — pro se irascitur, non pro re sua; aqua. enim baptismatis res dei est, non deus — et si putatis desertos esse, quando apud uos fuerunt, qui apud nos baptizati sunt, ut merito uestri desertores ad nos uenire uiderentur? quare uides te sine causa fecisse conuicium fingens pro arbitrio, quod uoluisti, ut Macarium et Taurinum lacerares. perdidisti, quod sapiens uideris, dum sensus tuos inuidia deprauauit et intellegendi tibi aditus clausit. LIB
Abbreviated transcription (Latin):
nec de se ẽ. aliquid. et dum colitur nichil est
hoc ẽ. qd̾ dixit deus. Duo mala fecisse populũ
suũ. quod se derelinquerẽt fontem aque uiue
et defossos. ac detritos sibi fecerũt lacus.
Etenim iudeorũ populus. deseruerat urrã
quã nouerat maiestatem et idolorũ inquina¬
tam secutus fuerat religionẽ. hoc ẽ. qd̾ dolet
deus. hoc ẽ. qd̾ dicit. celum exhorruisse.
Nam et per esaiã prophetam. id ẽ dei dolor
ẽ. dũm in hoc duo testatur elementa. dũ dicit.
audi celũ. et percipe aurib terra. filios gene¬
raui et exaltriui. ipsi autem me derelinquerũt
Quare non de hac lectione. fr̃. Parmeniane
dixisti. an quia hic aqua nominata non est¬
intelligeres em̃ studio criminandi. sic palpas¬
se legc̃m ut ubicũq aquã scriptã legeris pre¬
stiguis quibzdã. ad inuidiã collegisse. et euer¬
riculo quodam malitie argumentorũ ĩtexto.
adte oĩa que sunt bona traxisti. Nam qualis

Expanded text:
nec de se est aliquid et, dum colitur, nihil est. nec de se est aliquid et, dum colitur, nihil est. hoc est, quod dixit deus, duo mala fecisse populum suum, quia dereliquerunt fontem aquae uiuae et effossos ac detritos sibi fecerunt lacus. etenim Iudaeorum populus deseruerat ueram aquam, non nouerat maiestatem dei et idolorum inquinatam sectatus fuerat religionem. hoc est, quod dolet deus, hoc est, quod dicit caelum exhorruisse. nam et per Esaiam prophetam idem dei dolor est, dum in hoc duo testatur elementa, dum dicit: audi, caelum, et percipe auribus, terra: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me dereliquerunt. quare non de hac lectione aliquid, frater Parmeniane, dixisti? an quia hic non est aqua nominata? intellegeris enim studio criminandi sic pulsasse legem, ut, ubicumque aquam scriptam legeris, praestigiis quibusdam ad inuidiam conligeres, et euerriculo quodam malitiae argumentorum intexto ad te omnia, quae sunt bona, traxisti. nam qualis
Abbreviated transcription (Latin):
minandi ad conuitiũ cãtholicorũ. cuncta com¬
ponens. multũ ad arbitriũ tuũ declinare co¬
natus. Si em̃ putas prophetã. sic dictum esse
ut oĩa ad tempora nr̃a pertineãt. excusasti
iudeos. de quib hec dicta ẽẽ. constat qui dimi¬
serunt deum unũ. Deum qui illis beneficia
prestiterat et fecerũt sibi idola hoc ẽ lacus
detritos. qui non possent aquam continere
si deo perentus maiestas exundat sic¬
in fonte qui l argiter fluentibz uenis
exuberat. I dola uero. si non ficint non sunt
Et lacus si non fodiantur. sinus capaces
habere non possunt. ⁊acus sine arte. et
Ferramentis cauari non possunt nec idolum
sine artifice fieri potesi. In idolis uirtus natura¬
lis nulla ẽ. sed hominũ exrore adiungitur et
applicatur. estimatur in idola uirtus. q̃ iltic
nata nonẽ. Lacus ẽ. arte de tritus cuius fa¬
brica uexatio ẽ. ut aquã nec de se habeat. et
acceptam continere non possit. sic et idolũ

Expanded text:
minandi ad conuicium catholicorum cuncta conminandi ad conuicium catholicorum cuncta conponens multum ad arbitrium tuum declinare conatus es. si enim putas per prophetas sic dicta esse omnia, ut ad tempora nostra pertineant, excusasti Iudaeos, de quibus haec dicta esse constat, qui dimiserunt deum uiuum, deum uerum, deum, qui illis beneficia praestitit, et fecerunt sibi idola, hoc est lacus detritos, qui non possunt aquam continere. in deo perennis maiestas exundat, sicin fonte aqua largiter fluentibus uenis exuberat: idola uero si non fiant, non sunt, et lacus si non fodiantur, sinus capaces habere non possunt; lacus sine arte et amentis cauari non potest nec idolum sine artifice fieri potest. in idolis uirtus naturalis nulla est, sed hominum errore adiungitur et adplicatur; aestimatur in idolo uirtus, quae illic nata non est: lacus est arte detritus, cuius fabrica uexatio est, ut aquam nec de se habeat et acceptam continere non possit; sic et idolum
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd̾ in Sulomione propheta lectumẽ. Oleũ
spuria uitulamine altas radices dare nõ posse
ha et simpliciter dictum ẽe intelligi potest unde
si figurã facias ur̃os adulteros excusasti s fac
ut figuraliter dictũ hoc de hereticis dictũ ẽ apud
quos sunt sacramentorũ falsa cõuiuia. et in qͦr
thoris iniquitas inuenitur. ubi inter extermi¬
nium fidet. corrupta sunt semina dũ Ualentinꝰ
filiũ dei in fantasmate non incarne. fuisse con¬
tendit fidem suam suorũq corrũpit natiuitatis
eorũ sẽmen ẽ. exterminatũ qui non crediderunt
filiũ dei incarnatũ de maria uirgine et passum
in carne. Nam et illud quod in hieremia te
legisse cõmemorasti ex horruisse celum qd̾ duo
maligna fecerit populus dei. ut derelinquerẽt
fontem aque uiue et foderũt sibi lacꝰ detritos
qui non possunt aquã continere legisti quidẽ
s ut res se habet intelligere noluisti studio cri¬

Expanded text:
illud, quod in Salomone propheta lectum fesse illud, quod in Salomone propheta lectum fesse spuria uitulamina altas radices dare non posse, hoc et simpliciter dictum esse intellegi potest. unde si figuram facias, ueros adulteros excusasti. sed fac, ut figuraliter dictum sit: hoc de haereticis dictum est, apud quos sunt sacramentorum falsa conubia et iri quorum toris iniquitas inuenitur, ubi in exterminium fidei corrupta sunt semina. dum Ualentinus filium dei in phantasmatis, non in carne fuisse contendit, fidem suam suorumque corrupit. natiuitatis eorum semen exterminatum est, qui non crediderunt filium dei in carne natum de uirgine Maria et passum in carne. Nam et illud, quod in Hieremia propheta te legisse commemoras, exhorruisse caelum, quod duo maligna fecerit populus dei, ut derelinquerent fontem aquae uiuae et foderent sibi lacus detritos, qui non possent aquam continere: legisti quidem, sed, ut se res habent, intellegere noluisti; studio cri
Abbreviated transcription (Latin):
filius a pr̃e. deus a deo erat. Unguendus. scd̾m
qd̃ filius petit et sp̃s promissa nuntiauit. Cõ¬
pleuit et pater in iordane. quo cũ ueniret filius
dei saluator nr̃. A Iohanne ostensus ẽ. Ecce¬
ẽ. qui tollit peccocta mundi.
Escendit in aquã. non quia erat. quod in
deo mundaretur s superuenturũ oleum
aqua debuit antecẽdere ad mysteria. initianda
ordinanda et implenda baptismatis. Lotus
cum in Iohannis manibz haberetur secutus
ẽ ordo mysterii et compleuit pater qd rogaue¬
rat filius. et qd nuntiauerat. sp̃s sanctũs aper¬
tum ẽ celũ deo patre unguente spiritale oleũ
statim in ymagine columbe descendit et ĩsedit
ne manus impositio defuisse uideretur. uox au¬
dita ẽ. dei de nube dicentis. Hic ẽ filius meus
de quo bene sensi hune audite hoc est igitur¬
quod lectum est. O leum peccatoris non unguat
caput meũ rationem ueritatis. frater. P armeniane

Expanded text:
filius a patre, deus a deo erat ungendus, secundum filius a patre, deus a deo erat ungendus, secundum quod filius petiit et spiritus promissa nuntiauit, conpleuit pater in Iordane; quo cum ueniret filius dei, saluator noster, ad Iohannem ostensus est est, qui tollit peccata mundi. descendit in aquam, non quia erat, quod in deo mundaretur, sed superuenturum oleum aqua debuit antecedere ad mysteria initianda et ordinanda et inplenda baptismatis ; lotus cum in Iohannis manibus haberetur, secutus est ordo mysterii et conpleuit pater, quod rogauerat filius et quod nuntiauerat spiritus sanctus. apertum est caelum deo patre ungente, spiritale oleum statim in imagine columbae descendit et insedit ne manus inposita defuisse uideretur, uox audita est dei de nube dicentis: hic est filius meui, de quo bene sensi, hunc audite. hoc est igiturquod lectum est: oleum peccatoris non ungat caput meum. rationem ueritatis, frater Parmeniane,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligens dixisti. Qua dauid propheta t¬
muit oleũ pctoris a Samuele Iamdudũ puero¬
dei unctus fuerat qui cantabat nõ fuit ratio
Oleum peccatoris non ungat caput meum preces
sunt non iussiones desideria sunt non precepta.
Im si iussio eẽt diceret. O leũ pctoris nõ
impinguet caput meũ. Uox est igitur
filii iam tunc metuentis. ne homo eius oleum¬
pctoris incurreret. Id ẽ cuiuscũq hominis qr
nemo ẽ. sine pct̃o. nisi solus deus. Ideo filius eius
timuit. oleum hominis quia fedũ erat ut deus
ab homine ungeretur. Ideo precatur ut nõ un
guiatur ab hoĩe. s ab ip̃o deo patre. Petit gͦ filiꝰ
Uideamus an consenserit pater. Hoc sp̃s sanctus
indicat et manifestat in quadragesimo et quar¬
to psalmo ubi ait ad suũ filiũ. Unget te. deus
deus tuus oleo. exultationis pre cõnsortib tuis
consortes fuerant iudeorũ. sacerdotes et reges
quos singulos unctos ab hominibz constat. s qr

Expanded text:
intellegens dixisti: quia Dauid propheta tintellegens dixisti: quia Dauid propheta timuit oleum peccatoris. a Samuele iamdudum perunctus fuerat, qui can-. tabat; non fuit ratio, oleum peccatoris non ungat caput meum. preces sunt, non iussiones, desideria sunt, non praecepta. nam si iussio esset, diceret: oleum peccatoris non nget caput meum. uox igitur est filii dei iam tunc metuentis oleum peccatoris incurrere, id est cuiusque hominis, quia nemo est sine peccato nisi solus deus. ideo filius eius timuit oleum hominis, quia foedum fuerat, ut deus ab homine ungeretur. ideo deprecatur patrem, ut non ungatur ab homine,. sed ab ipso deo patre. petit ergo filius; uideamus, an consenserit pater. hoc spiritus sanctus indicat et manifestat in psalmo XLIIII, ubi ait ad ipsum filium: unget te dominus deus tuus oleo exultationis aliter a consortibus tuis. consortes fuerant Iudaeorum sacerdotes et reges, quos singulos unctos ab hominibus constat. sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
res et habitabit illic. et erunt hominis illius
peiora nouissima.ꝙͣ fuerint prima hoc est
Uidebas furem et currebas cũ eo et cum mechis
particulã tuam ponebas. hercticos dicit mechos¬
et mechas ecclesias illorũ quas et aspernatur. et
repudiat. Christus in canticis canticorũ. quasi
dicat. Quid michi colligitis non necessaria
Una ẽ dilecta mea. Una est sponsa mea U na ẽ
columba mea. id ẽ. catholica in qua et uos cum
ẽẽ possetis rebaptizando inter mechos. hereticos
particulam habere uoluistis. Et qm̃ uos eẽ pctores
ostenstm tua. auxilia contra te militasse. in
auxiliũ em̃ adduxisti prophetam in quo lectũ
ẽ sacrificiũ pctoris quasi qui uictimet canem
cognosce. Etiã illud disce cuus uoxsit. Oleũ
peccatoris nõ impinguet caput meũ Tu em̃
non intellexisti cuus hec uox sit utiq xp̃i qui
nec dum unctus fuerat dũ rogaret ut oleum
pctõris nõ impinguet caput cius. Hec tu non

Expanded text:
res et habitabit illic et erunt hominis illius res et habitabit illic et erunt hominis illius peiora nouissima, quam quod fuerunt prima. hoc est: uidebas furem portionem tuam ponebas: haecet moechas ecclesias illorum, quas aspernatur et repudiat Christus in canticis canticorum, quasi dicat: quid mihi conligitis non necessarias? una est dilecta mea, una est sponsa mea, una est columba mea, id est catholica, in qua et uos cum esse possetis, rebaptizando inter moechos particulam habere uoluistis. et quoniam uos esse peccatores ostensum est tua auxilia contra te militasse; in auxilium enim addideras prophetam, in quo lectum est: sacrificium peccatoris, quasi . qui uictimet canem.olore cognosce. Etiam illud disce, cuius uox sit: oleum peccatoris non ungat caput meum. tu enim non intellexisti, cuius haec uox sit, utique Christi, qui necdum unctus fuerat, cum rogaret, ut oleum eccatoris non inquinaret caput eius. haec tu non
Abbreviated transcription (Latin):
Unde fur dia bolus aliquid inuiolare conten¬
dit łos rebaptizando exorcizatis hoĩem fidelẽ
et dicitis deo habitanti Maledicte exi foras
Ut cõpleretur qd̾ a deo dictũ ẽ per Ezechielem
ꝓphetam. Et Maledicebãt michi in populo meo
ut occideret animas quas nõ oportuit mori dũ
annũtiant populo meo uanas seductiones
Audit ergo deus iniurias non sibi debitas et
huiusmodi habitaculũ desexit Et homo qui
deo plenus in eccłia intrauerat. egredictur
uas in ane. diabolus qui uolebat quasi fur
aliquid inuiolare de homine aduitus operib urĩs
uidet totum suũ ẽẽ factum unde uolebat paululũ
aliquid tollere E rgo uobis dixit deus. Uidebas
furem currebas cum eo
Eniq in euangelio sic scriptum ẽ. Cum
uutem deus deseruerit hominẽ remanet
uãs mnaue spũs autẽ immundus. errans per loca
descrta ieunus dicit Domus mea uicua ẽ. hoc ẽ
dicere. Qui me excluserat exclusus ẽ. reuertar
illuc et habitabo. Et adducit secũ septem senio¬

Expanded text:
uo fur diabolus aliquid involare contendit: vos rebaptizando exorcizatis hominem fidelem, et dicitis Deo habitanti: Maledicte, exi foras: ut compleatur quod a Deo dictum est per prophetam Ezechielem: et maledicebant mihi in populo meout occiderent animas, quas non oportuit mori, dum adnuntiant populo meo uanas seductiones. audit ergo deus iniurias non sibi debitas et huiusmodi habitaculum deserit; et homo, qui deo plenus in ecclesiam intrauerat, egreditur uas inane. diabolus, qui uolebat quasi fur aliquid inuolare, adiutus operibus uestris uidet totum suum factum esse, unde uolebat paululum aliquid tollere. ergo de uobis dixit deus: uidebas furem et concurrebas cum eo. denique in euangelio sic scriptum est: cum utem deus deseruerit hominem, remanet uas inane, spiritus autem inmundus errans per loca deserta ieiunus dicit: domus mea uacua est — hoc est dicere: qui me excluserat, exclusus est - reuertar illuc et habitabo; et adducit secum alios septem saeuio
Abbreviated transcription (Latin):
senatus. et dedecus prefectorum et cetera ta¬
lia cui donato prefectus. patientie episcopali
rescripsit. Harũ epistolarũ exempla multoꝵ
ore. ubiq cantantur. Iam tum meditabat
contra precepta apłi Pauli. potestatib et
regib iniuriam facere. Pro quib si apłm
audiret. Cotidie rogare debuerat.
apłs. Rogate pro regib et potestatib
ut quieta et tranquilla agant tempora suai.

Expanded text:
senatus et dedecus praefectorum\' et cetera tasenatus et dedecus praefectorum\' et cetera talia, cui Donato praefatus patientia episcopali rescripsit. harum epistularum exemplaria multorum ore ubique cantantur. iam tunc meditabatur contra praecepta apostoli Pauli potestatibus et regibus iniuriam facere, pro quibus, si apostolum audiret, cotidie rogare debuerat. s: rogate pro regibus et potestatibus, ut quietam et tranquillam uitam cu
Abbreviated transcription (Latin):
tum In quo ostendã operarios eiꝰ non pro
uoluntate nr̃a nec sua malitia aliquid fe¬
cisse s prouocantib atq impellẽtib cauisis
et personis. quas donatus carthaginis de le¬
uitate sua constituit. Dum magnũ se uideri
contendit. quẽ em̃ lacet preter te. quia peregrinus
es et potuerũt tibi falsa narrari. Aut quis ne¬
gare potest rem. Cui tota carthago principa
lit testis est imperatorẽ constantẽ. Paulum
et Machariũ primitus non ad faciendã uni¬
tritem misisse. scũ elemosinis quibz subleua¬
ta per ecclias singulas. posset respicere uestiri
pasci. gaudere. P̾aupertas qui cumad donatũ
patrem tuũ uenirent. et quare uenerint ĩdicarẽt.
illi solito furore succensus. in hec uerba ꝓrupit¬
dicens quid ẽ imperatori. cũ eccłic et de fonte
leuitatis sue. multa maledicta effudit. non
minus quã et in gregoriũ aliqñ. ad quẽ sic
scribere minime dubĩtauit. gregori macula

Expanded text:
tum. in quo ostendam operarios eius non pro tum. in quo ostendam operarios eius non pro uoluntate nostra nec sua malitia aliquid fecisse, sed prouocantibus atque inpellentibus causis et personis, quas Donatus Carthaginis de leuitate sua constituit, dum magnum se uideri contendit. quem enim latet praeter te, quia peregrinus es, et potuerunt tibi falsa narrari ? aut quis negare liter testis est, imperatorem Constantem Paulum et Macarium primitus non ad faciendam unitatem misisse, sed cum eleemosynis, quibus sublevata per Ecclesias singulas posset respirare, vestiri, pasci, gaudere paupertas? Qui cum ad Donatum patrem tuum venirent, et quare venerant indicarent, ille solito furore succensus in haec verba prorupit: Quid est imperatori cum Ecclesia? Et de fonte levitatis suae multa maledicta effudit: non minus quam et in Gregorium aliquando, ad quem sic scribere minime
Abbreviated transcription (Latin):
bello ĩnerrore sunt a murumo usq ad maxi¬
mũ exrantes in omnibz. Omnes principes
tui. in fuga conuersi sunt. et qui capti sunt
grauiter alligati. et fortiores tui. longe fugati
sunt. missũ me facite amare plorabo. Nemo
me poterit consolari. in contritione filie gñis
cũtur chori castrorũ. Et secutus ẽ. dicens. Pe¬
netralia ur̃a proferentur ad publicũ. et secre¬
ta domus isrł nudabuntur. Hoc in africa factũ
ẽ. et totum hoc quare factũ est iudicauit deͦ
dum uobis putat dicens. Qm̃ conuertistis a¬
quam antique piscine ad uoluntatẽ uestram
et deiecistis muros hierłm ut sacerctis alterã
munitionẽ. et constituistis aquã inter duas
munitiones. et ad piscinã antiquã attendere
noluistis neq ad cũ qui ab initio creauit eã
lam uides frater. Parmeniane aduos redunda
causa. Deinde ad donatum carthaginis Gui
beneficio uidetur unitatis negotiũ eẽ cõmo¬

Expanded text:
bello: in errore sunt a minimo usque ad maxibello: in errore sunt a minimo usque ad maximum: errantes in montibus omnes principes tui, in fugam conversi sunt: et qui capti sunt, graviter alligati, et fortiores tui longe fugati sunt. Missum me facite, amare plorabo: nemo me poterit consolari in contritione filiae generis cuntur chori castrorum; et secutus est dicens: Penetralia vestra deferentur ad publicum, et secreta domus Israel nudabuntur. Hoc in Africa factum est, et totum hoc quare factum est indicavit Deus, dum vobis imputat dicens: Quoniam convertistis aquam antiquae piscinae ad civitatem vestram, et dejecistis muros Hierusalem, ut faceretis alteram munitionem, et constituistis aquam inter duas munitiones, et ad piscinam antiquam attendere noluistis nec ad eum, qui ab initio creauit illam. Iam uides, frater Parmeniane, ad uos redundarum seminata est causa, deinde ad Donatum Carthaginensem, cuius ueneficio uidetur unitatis negotium esse commo
Abbreviated transcription (Latin):
unam ecclĩam eẽ. et alio loco idẽ sanctissimus da¬
iud ꝓpła in ꝓsalmotestatur dicens. Lauda deũ
tuũ sron. quia confortauit seras portarum
tuarũ. benedixit filios tuos in te. per singulas
prouincias totius orbis ualles singulãs iutel¬
ligimus montis. et dũ nõ in toto uidet esaias
s in una ualle. hoc ẽ. in sola africa. in qua sola
cũ sufficerent templa dei que fuerãt alia fa¬
cere uoluerunt principes uestri. et in qua sola
deiecti sumi muri. et ut fierent muri. aqua sancte
piscine transuersa ẽ. et nouitas contra antiqui¬
tatẽ a uobis iustituta ẽ. et a qua humana. con¬
tra diuina ordinata ẽ. Hoc totũ deꝰ in ualle
montis sron. Et int̾rogat et increpat dicens ut
quid hoc factũ ẽ. uobis Adeo qũi ascendistis
templa superuacua. et una queq ciuitas re¬
pleta ẽ. uriferantiũ. uuluerati in te nõ uul¬
nerati g ladio. et mortui in te. nõ mortui in

Expanded text:
n Ecclesiam esse et alio loco sanctissimus Dan Ecclesiam esse et alio loco sanctissimus David Propheta testatur, dicens: Lauda Deum tuum, Sion, qui confortavit seras portarum tuarum, benedixit filiis tuis in te . Per singulas provincias totius orbis, valles singulas intelligimus montis: et dum non in toto monte videt Esaias, sed in una valle, hoc est, sola Africa: in qua sola cum sufficerent templa Dei quae 55 fuerant, alia facere voluerunt principes vestri: in qua sola dejecti sunt muri, et ut fierent muri, aqua sanctae piscinae transversa est, et novitas contra antiquitatem a vobis instituta est, et aqua humana contra divinam ordinata est. Hoc totum Deus in vallem montis Sion, et interrogat et increpat, dicquid hoc factum est uobis? ideo, quoniam ascendistis in templa superuacanea: unaquaeque ciuitas repleta est uociferantium, uulnerati tui, non uulner
Abbreviated transcription (Latin):
que per orbe romanũ tulit caput sub toto
celo. In quo monte a deo pr̃e filius dei regẽ se¬
ẽẽ. consticutũ teltatur. in ꝓsalmo secundo dicẽs
qũ regẽ consiituit me. super sron montem
sanctũm eius. utiq super eccłiam. cuius rex
et sponsus ẽ. et caput. nõ in illo monte ubi
nulle sũt porte quas diligat deus. sz in monte
ecclie qui sron spiritaliter appellatur. Enius
ecclie portas iutroeunt iunocentes iusti. mise
ricordes Continentes et uirgines. quas portas
cõmemorat sp̃s sanctus per dauid in psalmo
octogesimo sexto dum dicit Fundamenta eius
in m̾ontib sanctis diligit dñs portas syon
non illius corporalis montis ubi iam mlle
sũt porte. et post uictorias uespasiam impera¬
toris uix antiquarũ existant uestigia ruinar
Est ergo spiritalis syon ecclia inquã a deopr̃e
rex constitutus ẽ xp̃s. que ẽ. in toto orbe terra¬
rum. in qua ẽ. una eccłia catholica. nam sron¬

Expanded text:
qui per omnem orbem Romanum caput tulit sub toto qui per omnem orbem Romanum caput tulit sub toto caelo, in quo monte a deo patre filius dei regem se constitutum esse gratulatur in psalmo primo dicens: quoniam regem constituit me super Sion montem sanctum suum, utique super ecclesiam, cuius rex et sponsus et caput est, non in illo monte, ubi nullae sunt portae, quas diligat deus, sed in monte ecclesiae, qui spiritaliter appellatur. cuius ecclesiae portas introeunt innocentes, iusti, misericordes, continentes, et virgines: quas portas commemorat Spiritus sanctus per David in psalmo LXXXVI, dum dicit: Fundamenta ejus in montibus sanctis, diligit Dominus portas Sion. Non illius corporalis montis, ubi jam nullae sunt portae; et post victorias Vespasiani imperatoris vix antiquarum exstant vestigia ruinarum. Est ergo spiritalis Sion Ecclesia, in qua a Deo Patre rex constitutus est Christus; quae est in toto orbe terrarum, in quo est una Ecelesia catholica. Nam Sio
Abbreviated transcription (Latin):
me facite amare plorabo nemo me poterit
consolari in contritione filie genexis mei
Hoc loco defenditur innocentia nr̃a. dũ deus
cum dolore iracundiã uobis indicat suam
dũ et causam prodit. et rationẽ ostendit
Deniq non in tota syon. s in una euis ucilde
sunt celebrata. Non in illo monte sron quem
in syria palestina a muris hierłm paruus
disterminat riuus in cuius uertice ẽ. non
magna planities. in quo fuerant synago¬
oe ubi iudeorũ ppłs conueniens legem per
moy sen datam discere potuisset ubi nulla.
lis audita est nec ab aliquo celebratũ iudiciũ
nec aliqua ẽ. illie ab ullo uidice lata sententia
quia locus erat doctrine. nou controuersie.
Ost doctrinã si quid agendũ erat ĩtra
iuros haerłm agebatũr. Inde scriptũ
ẽ. in escria ꝓpba. Ex sron prodiet lex et uerbũ dñe
ex hierłm non ergo in illo monte syon Esuias
aspicit uallẽ s in monte sancto qui ẽ ecclesia

Expanded text:
me facite, amare plorabo, nemo poterit me facite, amare plorabo, nemo poterit consolari me in contritione filiae generis mei. hoc loco defenditur innocentia nostra, dum deus cum dolore iracundiam uobis indicat suam, dum et causam prodit et rationem ostendit. denique non ait: in Sion, sed in una eius ualle sunt celebrata; non in illo monte Sion, quem in Syria Palaestina a muris Hierusalem paruus disterminat riuus — in cuius uertice est non magna planities, in quo fuerant septem synagogae, ubi Iudaeorum populus conueniens legem per Moysen datam discere potuisset — sed ubi nulla lis audita est nec ab aliquo celebratum iudicium nec aliqua est illic ab ullo iudice lata sententia — quia locus erat doctrinae, non controuersiae post doctrinam. si quid agendum erat, intra muros Hierusalem agebatur. inde scriptum est in Esaia propheta: ex Sion prodiet lex et uerbum domini de Hierusalem —: non ergo in illo monte Sion Esaias aspicit uallem sed in monte sancto, qui est ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
rat a pisce etiam piscina uocitetur
Uius piscis nomen secundũ appellationẽ¬
grecã in uno nomine per singulas lxas
nam que in oĩ catholica per totum orbẽ terrarũ
ad uitã humani generis salutarib undis ex¬
uberat transduxistis ad uoluntatem uestram.
et soliustis singulare baptisma ex quo baptis¬
mate credentib muri facti sunt ad cucelã et
fecistis quasi alteros muros. multũ bonum
edificiũ facientes nõ potuistis extruere. nisi dix¬
rueretis. s quale potest ẽẽ edificiũ qd̃ de ruina
construitur hanc rem per esaiã ꝓpham deꝰ dolet
et defiet cũ dicit filiam generis sui. ẽẽ contritã
genus dei ẽ. nõ habere genus qui ex se ẽ. et
manet ineternũ. similis ẽ et aqua quã nõ
legimus factã. in cuius aque iniuriã indicat
deus lacrimas suas quas uos fecistis. quas tes¬
tatur nulla posse consolatione siccari. dũ ad
uos per esaiam ꝓpham loquitur dicens. missũ

Expanded text:
rat, a pisce etiam piscina uocitetur. rat, a pisce etiam piscina uocitetur. cuius piscis nomen secundum appellationegraecam in uno nomine per singulas littenam, quae in omni catholica per totum orbem terrarum ad uitam generis humani salutaribus undis exuberat, transduxistis ad uoluntatem uestram et soluistis singulare baptisma, ex quo baptismate hominibus muri facti sunt ad tutelam, et fecistis quasi alteros muros nullum bonum aedificium facientes. non potuistis construere, nisi dirueretis. et quale potest esse aedificium, quod de ruina construitur? hanc rem per Esaiam prophetam deus dolet et flet, cum dicit filiam sui generis esse contritam. genus dei est non habere genus, qui ex se est et manet in aeternum. similis est et aqua, quam non legimus factam. in cuius aquae iniuria indicat deus lacrimas suas, quas uos fecistis, quas testatur nulla posse consolatione siccari, cum ad uos per Esaiam prophetam loquitur dicens: missum