comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nigreduitur indicant illi. Saudet¬
illa. Narxant ꝙͣ ad modũ gestum sit
Exltat et triumphat et benẽdicit dnm̃
q̃ potens est ultra qm petimus aut in¬
Et cum intantũ grauesceret dolor ut
non ualeret loqui ascendit in cor eus¬
ut admoneret om̃s suos qui illic aderãt
hec in cera et dedit eis ut legerentur.

Expanded text:
ngredimur, indicamus; gaudet. Narramus quemadmodum gestum sit; exsultat et triumphat; et benedicebat tibi, qui potens es ultra quam petimus aut inet cum in tantum ingrauesceret, ut non ualerem loqui, ascendit in cor meum admonere omnes meos qui aderant, t in cera, et dedit eis legere. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
se ecclĩe illius discordantibz pacẽ
oẜ istius mõdi causam nõ recusauit bo¬
nam hanc uirtutũ suarũ cõsuminacõe
existimans si pacem ecclĩe redditã reliqͥs¬
Taqz profectus cũ suo lcõ inͣ set¬
p̾dam sequi et rapacẽ ingliuuam assi¬
Orma inquit hec demonium ẽ¬
ĩnsidrantur in cautis. capunt

Expanded text:
se ecclesiae illius discordantibus pacemob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquis/ita profectus cum suo illo, ut semedam sequi et rapacem ingluuiem adsiorma, inquit, haec daemonum insidiantur incautis, capiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ter die nactuqz elemosims ĩsistentes
die undecima sunt constructi intra¬
issus est itaqz terentianus cãpi
doctor ad eos cum militibus ho
unc dixit eis. Dominus noster
illũ: et thura incendatis ei. Quod si nõ
feceritis: ambo uos modo gladio feriã
Non emm decet uos intrare aulain¬

Expanded text:
nter die noctuque eleemosynis insistentes. Die vero undecima sunt constricti intraissus namque est Terentianus compicompiductor ad eos cum militibus hor dixit eis: Dominus noster illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aula
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosa semper uirgo maria¬
exstirpe regia et familia dauid̃ oriũda
in ciuitate᷑ nazareth: nata iherosolimis
in templo domini mitrita fuit. Pater
eius ioachim: mater uero anna dice¬
batur. Domus paterna ex galilee a
iuutate nazareth: matrñ genus ex
bethleem erat. Dita eorum simplex et
recta apud deu et apud homines ir¬
reprehensibilis euit. Lectio secunda¬
teram peregrims et pauperib erogabũt
teriam sib et familie sue usib res¬
gium siue siferorum ꝓcreacõe exercebũt
Iouerunt tamen si forte Cc̃o mͣ.

Expanded text:
gloriosa semper virgo Mariastirpe regia et familia David oriunda: in civitate Nazareth nata, Jerosolymis in Templo Domini nutrita fuit. Pater ejus Joachim: Mater vero Anna dicebatur. Domus paterna est ex Galilaea et civitate Nazareth. Maternum autem genus ex Bethlehem erat. Vita eorum simplex et recta apud Dominum, apud homines irreprehensibilis erat et piateram peregrinis et pauperibus, tertiam uero sibi et sue familie usibus resgium sine liberorum procreatione exercebant. Voverunt tamen si forte Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dimenta noria caduca rite deputans per¬
uenit ad celestia Deuas cucurrit for¬
titer et sustulit uialiter pͣte effundens
sanguinẽ eterna donu possidet Ob
hoc precatu supplici te poscius piissime
in hoc trimpho martias dimicte nour̃

Expanded text:
enta noxia Caduca rite deputans, Pervenit ad coelestia: Poenas cucurrit fortiter, Et sustulit viriliter, Pro te effundens sanguinem Aeterna dona possidet. Ob hoc precatu supplici Te poscimus piissime; In hoc triumpho Martyris, Dimitte noxam
Abbreviated transcription (Latin):
Ene et congrue in hac die lcõ in¬
quam nobrs huius prĩs nostri
ad paradisũ transitus exltabilẽ reddidit
presentis psalim uersiculũ decantabim
ĩn memoriã uertitur iustus. Digne et¬
eĩ in inemoriã uertitur hom̃: qui ad gau¬
dium transiit angelorũ ¶ Cetera sicut

Expanded text:
ene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tum dilecissum totus orbis est particers¬
et minus fidei pietas exigit: ut quicquid
ꝓ saluce uniuersorũ gestum recolitur: cõ¬
mumbus ubiq gaudiis celebret᷑. lcõ nͣ.
eruntame hodierna festiuitas ꝓpt̾¬

Expanded text:
tum, dilectissimi, totus mundus est particepsius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. erumtamen hodierna festivitas, p
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i roma resplenduit. et que erat
pastores qui te regnis celestibus
meniũ tuorũ fundamenta locata sunt
e quib is qui nomẽ dedit fraterna te cede
hanc gloriã puererunt. ut gens scã
populus electionis. ciuitas sacerdotalis
et regia per sacrã btĩ petri sedem caput or¬
bis effecta lanus presideret religione di

Expanded text:
lutis resplenduit, et quae eras pastores, qui te regnis coelestibusmoenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caedehanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione di
Abbreviated transcription (Latin):
deo et xp̃o expectãte curramus. et qui
seculo et nindo maiores esse iã ceptimis
cursũ nrũ nulla seculi et mũdi cupi¬
ditate tardemus. Si expeditos si celeres
persecutioe purpureã pro passione
donauit: ipse in pace uincẽtibus pro
iusticie meritis dabit et candidam
Nanz nec abrahã nec isaac, nec iacob
occisi sunt: et tamẽ fidei et iusticie me¬
ritis honorati inter patriarchas primi
esse meruerũt. Ad quoꝵ cõqr egctur
conuiuiũ quisquis fidelis et iustus
ac laudabilis inuenitur ¶Lect. iii¬
cmnores esse debemus uoluntatẽ
nõ nram sed dei facere debere:
quia qui fecerit eiuis uolũtatẽ mane
Quapropter kim̃ mẽte integra fide firma
uirtute robusta charitate perfecta pa¬
rati ao oẽ uolũtatẽ dei simus cõser¬
I simplicitate seruate ĩnocẽtiã in

Expanded text:
Deo et Christo spectante curramus: et qui Deo et Christo spectante curramus: et qui saeculo et mundo majores esse coepimus, cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres, persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum congregatur convivium, quisquis fidelis et justus et laudabilis invenitur. m esse debemus voluntatem nostram, sed Dei facere debere: quia qui fecerit ejus voluntatem, manet charissimi, mente integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta, parati ad omnem voluntatem Dei simus, consern simplicitate innocentiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
ro terremis nãq celestia. pro tẽpora¬
libus sempiternũ. pro modicis ma¬
hña prestare. Adducere insuper sctõs
ini uisionẽ paterne gloriez et facere in
celestibus cõsidere: ut sit deus oĩa in
oĩbͦ: eternntatẽq amatoribꝰ suis et
iimmortalitatẽ largiri ELectio .u.¬
ec hereãt firmĩter sensibꝰ ur̃is. hec
intelligantur pleua fide. Hec corde
profecto diligãt᷑ hec indesmẽtiũ operũ
magriamimũtate acquirãtur. Res posita
est in potestate faciẽtis: quia regnum
celorũ uini patitur. res ista o homo
id est regnũ celeste aliud nõ querit
nisi te ipsim. Tamẽ ac tãti ualet quã¬
tũ es. tu te da et habebis illud. lectui¬
ud turbaris de precio: Ap̃s se-¬
nctipsũ tradidit ut acquireret te
regnũ deo patri: ita et tu temetipsum
At ut sis reguũ eius ac nõ regnet
peccatũ in tuo mortali corpor̃e. sed
spiritus in acquisionẽ uite:¬
pnir currere palmã quicũq deside¬
prõpte certemus oẽs in agone iustitie:

Expanded text:
ro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quec haereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Res posita est in potestate facientis, quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitaetur currere palmam, quicumque desideprompte certemus, omnes in agone justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
onsidercĩdũ est frẽs in hoc loco
huius mulieris mentẽ quc̃tus gmor
dñi accendergt que etiã discipulis a
quẽ multũ desiderabat nõ uidebat
Plorabat quia de monumẽto corpus

Expanded text:
onsiderandum est hoc loco, huius mulieris mentem quantus amor Domini accenderat, quæ etiam disquem multum desiderabat non videbat. Plorabat, quia corpus
Abbreviated transcription (Latin):
berto regi cabollone occurreret. axmorq sc̃ĩ
symphociam in ingressu palacui ita spũ
amneret uerba petitor explicaret ẜ ui

Expanded text:
berto regi Cabillone occurreret. Memor sancti Symphoriani in ingressu palatii, ita Spirannueret quam verba petitor explicaret. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
illis scripturis securã maximã
impendẽ. ortus est sermo ip̃o narrãte
de anthonio monacho cuus nomen
ercellenter clarebat a pud seruos dei ipos¬
qz autem usqz ĩ illa hora latebat ẜii¬
immoratus est in eo sermone
insimans tm̃ uirum ignorantibus
et admirans eandem illorum igno¬
ranciã. S tupebant aũt illi audientes
tam retenti memoria et ꝓpe suis tꝑ̃ibz¬

Expanded text:
me scripturis curam maximam inpendere, ortus est sermo ipso narrante de Antonio Aegyptio monacho, cuius nomen excellenter clarebat apud seruos tuos, nos autem usque in illam horam latebat. qinmoratus est in eo sermone insinuans tantum uirum ignorantibus et admirans eandem nostram ignorantiam. stupebamus autem audientes tam recenti memoria et prope nostri
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a societas inter quos nec pͥmus alter po¬
tuit ẽẽ nec terrius: sed trinitatem cõfitentes
trino meruerunt decorari martirio. Quatinꝰ

Expanded text:
grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quaten
Abbreviated transcription (Latin):
uc dyoclecianus iratus iussit
eum suai in medium cãpũ et li¬
gari qĩ signũ ad sagictãdũ: et iussit ut
sugictarii eum suerent. Tunc posuert
eum milices ĩ medio campo hinc et¬

Expanded text:
us Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagittarii eum figerent. Tunc posuerunt eum milites in medio campo et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
E lastianus dixit pro salute tua
semper xp̃m colui; et prostatu orbis ro¬
mami illum qui in celis est semper ado¬
rani. considerans et lapidibz auxiliũ
petere in sai capitis ẽe et uani Rezce¬

Expanded text:
ebastianus dixit: Pro salute ua semper Christum colui, et pro statu Romani orbis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. T
Abbreviated transcription (Latin):
beminolens interra positus celestibus
sed adeptum moribus ostendebat lui¬
rt enim aspectu anglics sereo¬
me intidus oꝑt sct̃s. sorꝑe integer
ingemo optimus. consillo magnus
fide catholicus spe pacientissimus cari¬

Expanded text:
bebatur; in terra positus, caelestibus se aptum moribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, cari
Abbreviated transcription (Latin):
parte monumẽti ĩacẽs. ip̃e ẽ dñs
mens stephs qui lapidatus est auideis
et principib sacerdõtum in ihrlm̃ pro
upĩ fide foris portã q̃ est ad aqͥlonem
q̃ ducit ad cedar: ubi die ac nocte iacuit
corpus eius. Ex dei autẽ uolũtate nõ

Expanded text:
parte monumenti jacet; ipse est dominus meus Stephanus, qui lapidatus est a Judaeis et principibus sacerdotum in Jerusalem pro fide Christi foras portam quae est ad Aquilonem, quae ducit ad Cedar; ubi die ac nocte jacuit corpus ejus. Ex Dei autem voluntate no
Abbreviated transcription (Latin):
dui clausi sumus et nõ apperis nobrdice
mayime quia temporib tui sacerdeci
opportet nos reuelari. Aperi nobis fesli¬
nanter monumẽtũ. ubi in negligẽtia
posite sunt nr̃e reliquie. ut per nos gu¬
perrat, deus et xp̃s eius et spũs sanctus
ostium clemẽtie sue in hoc mundo. lc̃odẽ¬
Iericlitatur enim hoc sclm̃ ex młtis
fuint. Et nõ tanitũ sollicitus sũ pene

Expanded text:
diu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi nobis festinanter monumentum, ubi in negligentia positae sunt nostrae reliquiae, ut per nos aperiat Deus et Christus ejus et Spiritus sanctus ostium clementiae suae in hoc mundo. Periclitatur enim saeculum hoc ex multis Et non tantum sollicitus sum pro
Abbreviated transcription (Latin):
poposceris u deõ dabit tib deus. Et reliq̃.¬
utitur qui intemperanter dolet inti¬
tum fratris. Non enim dixit. rogout fusa
E rta sum quidem quia potes. scio¬
potenciam uite cẽ indeficientem
sed si uis facis. Non ergo presumo petere
ut facias : que nescio si uelis. Dicit et ihx̃
icit ei martha. Scio quia resurget

Expanded text:
poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Quautitur, quae ita temperanter dolet interitum fratris? Non enim dixit: Rogo te ut sCerta quidem sum quia potes; sciopotentiam in te esse indeficientem, sed si vis, facis. Non ergo praesumo a te petere ut facias, quia nescio si velis. Dicit ei Jesus: icit ei Martha: S
Abbreviated transcription (Latin):
cõsummasset or̃onem ualedicens
pantille mãphora oclõs. in tra utrumq
genu flexit et collum tetendit. Spiclãtor
uirtute percussit: et caput eius abscidit
Quod̃ post ꝙͣ a corpore precisum fuit: no¬
men dm̃ nr̃i ihũ xp̃i hebraice clara uoce

Expanded text:
e valedicens Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator irtute percussit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum fuit, nomen Jesu Christi Hebraice clara voce
Abbreviated transcription (Latin):
quimus omĩa: et sequuti sumus te¬
Quid ergo erit nobis. Grandis fiducia
Petrus piscator erat; diues non fuerat
Eybos manu et arte querebat et tamẽ
loquitur confidenter reliquimus oĩa¬

Expanded text:
quimus omnia, et secuti sumus teQuid ergo erit nobis? Grandis fiducia. Petrus piscator erat, dives non fuerat, victum manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, Dimisimus omni
Abbreviated transcription (Latin):
euis unda lactis in uestimenta
militis exiliuit: et post eam sangius
effulsit. Stola uero qua sibi ligauerat
ruit. Tanta lucis in mensitas et odoris
suauitas in mom̃to illius decollacõis
celitus encuit: ut mortaliũ oculi splẽ¬
dorem illũ sufferre et humana lingua
odore narrare nequiuerit. Rdamasci pre

Expanded text:
us unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narrare nequiverit. Omnes hae
Abbreviated transcription (Latin):
go sum michaes archangelus qui
in con spectu dñi semper assisto. lõcum
surnc in terris incoso.ritũq ẜuari insti¬
tuens. sioc noli probitre iudicio. meoiz
que ibi geruntur ip̃iꝰqz loci esse inspecto¬

Expanded text:
 sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere tutumque servare instituens, hoc volui probare judicio, omnium me quae ibi geruntur ipsiusque loci esse inspecto
Abbreviated transcription (Latin):
actum est prelium magnum
In celo. michael et angeli eius
preliabantur cũ drachone. et draco
pugnabat et angelieus et nõ ua¬
luerunt : neqz locus iuẽtus ẽ eorũ

Expanded text:
actum est prelium magnum in celo: Michael et angeli eius preliabantur cum dracone, et draco pugnabat et angeli eius, et non valuerunt, nec locus eorum inve
Abbreviated transcription (Latin):
ritis in desideriis ⁊ iec ultra uoluit lege̾¬
ritatis infusa cordi eus. omnes dubi¬
tationis tenebre disfugerunt. Tunc
interietto aut digito aut nescio quo
alio signo coditem clausit: et trãsquillo
iam uultu indicauit alipio Lectio uĩ¬
⁊ ille quid in se ageretur qued
cauit. Petit uidere quid legisset. Oñdit¬
augustinus. Et actendit ille etiã ultra
qm ip̃e legerat et ignorabat quid seq̃
uero infirmũ autem in fide reci
firmatus est placitoqz acꝓposito bono
turbulenta cunctacõe cõunictus est l.uiiͣ.

Expanded text:
ritis in concupiscentiis. nec ultra uolui legeritatis infusa cordi meo omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. Tum interiecto aut digito aut nescio quo alio signo codicem clausi et tranquillo iam uultu indicaui Alypio. at ille quid in se ageretur — quod cauit. petit uidere quid legissem: ostendi, et adtendit etiam ultra quam ego legeram. et ignorabam quid severo: Infirmum autem in fide recipfirmatus est, placitoque ac proposito bono turbulenta cunctatione conjunctus est. I
Abbreviated transcription (Latin):
isibilis ꝙͣ ex prescripto libio
omibus que sunt mundi relictis bapti¬
zatus et religiosorũ xp̃iqz pauperum¬
numero est sociatus. lectio u.
Sod stupendum miraculum

Expanded text:
Visbius, quem ex praescripto Lisbioomnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiosorum Christique pauperumnumero est sociatus. Caeterum Quod stupendum miraculum,
Abbreviated transcription (Latin):
sempetens ꝓfecto erat diuine digna¬
cioni mirificatũ scc̃m suũ in celis
talem demonstrare in terris. qui ad feroas¬
simos pplõs inclitus nincius et cõfessor
ip̃iꝰ p̾ciosus succensus igne diuini amoris
constanter sustinuit supplicia passionis
Et per innanitate tormẽtoꝵ peruenit ad
societatem angelorum lectio scdã¬
Empe nouum pͥus et ĩ auditum
miraculuuĩ examme corpus uiuentis cũrre
more: et homine iam mortuũ gressu recto¬

Expanded text:
Competens profecto erat divinae dignationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constaet per immanem tormentorum pervenit ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo delinquit Lectio uñi¬
ac igitur crudelitate ĩmaiissi¬
ini tirani confectus est ille scorum
populus. qui con temp sit rem presẽ¬
cium ob spem futurorũ. Sic interfecta
est illa plane angelica legio que ut
credimus cum illis angelotũ legionib¬
deum sabbaoth. lctĩo nona
Et nobis tantũ de numero
istorum martirum cõꝑta sũt noĩa
id est beatissimorũ maurici exuperii
incognita sed in libro uite scripta st̃
Ex eudem legiont suisse dicuntur
eciam illi martires ursus et uictor
quos sa lodoro passos fama cõfirãt

Expanded text:
multitudo delinquit. Hac igitur crudelitate immanissimi tyranni confectus est ille sanctorum populus, qui contempsit rem praesentium ob spem futurorum. Sic interfecta est illa plane angelica legio, quae, ut credimus, cum illis angelorum legionibDeum Sabaoec nobis tantum de numero illo martyrum conperta sunt nomina: id est beatissimorum Maurici, Exuperi, nobis quidem incognita, sed in libro uitae scriptasunt. ex hac eadem legione fuisse dicuntur etiam illi martyres Ursus et Uictor quos Salodoro passos fama confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
et multa sunt et unum. Multa st̃¬
per diuersitatem bomi operis: unum ex
indice cautatis. Qualiter ista dilectio
sit tenenda ip̃e dominus insinuat: qui
iubet diligi in se; et immicos propt̾ se¬

Expanded text:
et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio sit tenenda ipse insinuat, qui icum jubet diligi in se, et inimicos propte
Abbreviated transcription (Latin):
impotẽs sempiterne deus qui
ecclĩam tuam in aplĩca soliditate
fundatã ab infernoꝵ erius terrore por¬
tarum pr̃a ut in tua ueritate persistẽs
nulla recipiat consorcia perfidorum ꝑ¬

Expanded text:
Omnipotens sempiterne Deus, qui Ecclesiam tuam in apostolica soliditate fundatam ab internarum eruis terrore portarum, praesta in tua veritate persistens, nulla recipiat consortia perfidorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cuncta sacra eloquia dñcis plena
sint preceptis quid est quõd de dilectione qͣi
de singulait mandato dominus dicit. hec
est preceptum meum ut drligatis ĩuicem¬
de sola dilectione est et omma precepta unũ
sunt: quia quidquid papitur in sola cari¬

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicemde sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola chari
Abbreviated transcription (Latin):
unc imperator gaudens de iusi
tatu angelico depositis ĩperii
insignib discalciatus pimus linea
tume zona p̾cintus crucem̃ do. ĩ ma¬
nu suscipiens perfusus lacrimis uad ce¬
lum oclõs erigens properabat ad portã
usq progrediẽs. iHox illo humiliter
propinquante: duritia lapidum cele¬
ste presensit imꝑium. Statimqz porta
se subrigens liberũ intrantibz patefe¬

Expanded text:
unc imperator gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefe
Abbreviated transcription (Latin):
pontifice bestiam fere tribz milib
om̃s persecti st̃ reddentes gr̃as deo: et sol¬
uentes exequias inimico. deinde incre¬
pans eum beatus marcellus dixit. Ab
hac die aut deserta tene aut in mari te
demerge. Mox dimissa bestia nulla
eius ulteriꝰ indicia st̃iuenta. Cel̾a

Expanded text:
pontifice bestiam fere tribus milibus omnes prosecuti sunt reddentes gratias domino et solventes exsequias inimico. Deinde increpans eum beatus Marcellus dixit: Ab hac die aut deserta tene aut in mare demerge. Mox dimissa bestia, nulla eius ulterius indicia sunt inventa
Abbreviated transcription (Latin):
Entissimus marcellus antistes natus
parisii  ciuis paradisi in terris hũilis
erectus in celis medracris parentib sed meri¬
tis celsus. Cia hoc fuit nobilitatis lumen ĩ
Enqz cum adhuc elĩcali tyrocimo¬
celaretur miraclis proditur et signie
celestibus illustratur. Contigit quãdam
uice accessit d officmam fabricalem qui
despectus ab artifice cogitur. ut extracta
de ardenti camino massa ferri tandens
manu sua feyrum accensũ actolleret. et
quanti ponderis esset enarrarer lco t̾cia
Unc uir beatissimus non ignarus¬
totum de xp̃o presumere. et quãte
uirtutis causa sit in rebz non turpibus
obedire: mox supposita manu feyrũ alciꝰ
cleuaiit dicens. De culore calet. sed nomẽ¬
pondera ħc̃. Qd̾ post ea tm̃ ad statam inuẽtũ
ẽ. qͣutum eiꝰ uox librata predixenit ł ini¬

Expanded text:
igitur Marcellus antistes, natus Parisii, sed civis paradisi: in terris humilis, erectus in coelis; mediocris parentibus, sed meritis celsus. Cui hoc fuit nobilitatis insigne lenique cum adhuc clericali tyrocinicelaretur, miraculis proditur et signis caelestibus inlustratur. Contigit quadam vice accessit ad officinam fabricalem, qui dispectus ab artifice cogitur, ut, extracta de ardente camino ferri massa candente, manu sua ferrum accensum attolleret et quanti esset ponderis enarraret. 18 Tunc vir beatissimus non ignarustotum de Christo praesumere et quanta virtutis causa sit in rebus non turpibus oboedire, mox subposita manu ferrum altius elevavit dicens: De calore calet sed novepondera habet. Quod postea tantum ad stateram inventum est quantum eius vox librata praedixerat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut silius hominis in sede maiestatis
sue sedebitis et nos super sedes duodeci¬
iudicantes duõdecim tribus israel
non dixit qui reliquistis onña. hoc
emin et secrates fect philosophus et
multi alii diuicias contempserunt
Sz qui sequuti estis me: quod ꝓp̾e
apostolorum est atqz credencium R¬
martires in quantũ potuerit
mntari noluerit: ad eorũ bĩtudinẽ
nõ potert peruenire. Sed apls̃ paulꝰ
predicat dicens. Si fuerimus sociis
passionẽ: erimus et cõsolationis. et
dominus in euugelio. Si mundꝰ uos
odit : scitote quia me p̾orem nobis odio
uix obumbrat gr̃a ilarificat. Et
ideo nemo fidem suam intra mẽsurã
legis includat. sed ecclĩam conferat
inqua septiformis sp̃s relucet grã
Qmͣ princeps ille sacerdotum fulgore
superne diuinitatis illuminat. ne
eam legis umbra restringeat R̾sint

Expanded text:
in sede majestatis suae, sedebitis super sedes duodecijudicantes duodecim tribus Israel. Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt: sed, qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentiummartyres, in quantum potuerit, imitari noluerit, ad eorum beatitudinem non poterit pervenire. Sic et apostolus Paulus praedicat, dicens, Si fuerimus socii passionum, erimus et consolationum ; et Dominus in Evangelio, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio x obumbrat, gratia clarificat; et ideo nemo fidem suam intra mensuram legis includat, sed ad Ecclesiam conferat, in qua septiformis Spiritus relucet gratia, quam princeps ille sacerdotum fulgore supernae Divinitatis illuminat, ne eam legis umbra restinguat. » It
Abbreviated transcription (Latin):
tatrm religiosa obseruatio intrduxit
miror air apud quosdam infideles hod̾re
tam perniciosus error increuerit: ut sr̃
tumulos defunctoꝵ ciłos et uina ferat
quasi egresse e corporibz aĩe carnales
suis dicit quod ip̃e deuorat quod p̾stat
uentri imputat pietati .S. matheũ.¬

Expanded text:
religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
omnibz etiam seruis suis et ancillis
et cõmunicauit de sacrifiao altans
sccĩ laurencii m̃ris. Et posita mẽsa
pͥus ꝙͣ cibum sumeret uenerũt miłites
et tenuerunt eũ et perduxerũt eũ ad
et tu magus effectus es qui corpus
laurencii abstulisse diceris despondit

Expanded text:
omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt et et tu magus efectus es, qui corpus Laurentii abstulisse diceris? » Sanct
Abbreviated transcription (Latin):
quidem nos occideris: mĩc uiui fioubi¬
mur. 2ĩam suo mori parati sumus:
et meternum uiuamus l unͣ
confinigi. Et cum cõfringerentur cer¬
ces eorum. geruasius et ꝓthasie. di¬
rerunt nnstris. Obtestanur uoc
per caput neronis. quiescite a nobis
dixit. Interpom̃te asiquis spacii. et
forte melior consilio inmolent duis
te sicut poposcerut exhibentur naznrt¬

Expanded text:
uidem nos| occideris . tunc uiuificabimur . nam hic mori parati somus . | ut in aeternum uiuamus. Tunc confringi et| dum confringerintur ceruices eorum. Geruasius et prota| sius dixerunt ministris obtestamur uos per caput neronis . | quiescite a nobis dixit interponite aliquid spacium . et forte meliore| consilio immola+nt diis . et sicut poposcerunt exibeatur
Abbreviated transcription (Latin):
sedm̃ carnem genuit. sed spiritualiter¬
procieauit oportet nos cũ eo mori. ut
habeamus uitam eternam lcõ mͣ.¬
ero dixit uideo uos ad huc iuue
discedite abhac praua persuasione et
ernasius et ꝓthrasius dircrunt
grracio nabisis et praua ꝑsuasio

Expanded text:
m carnem genuit . sed spiritaliterprocreauit. Opor| tet nos cum eodem mori . ut habeamus uitam aeternam.| ero dixit uideo uos adhuc in iuudeser+te ab hac praua persu| asione . et eruasius . et protasius| dixerunt inracionabilis et praua persuasio
Abbreviated transcription (Latin):
uod in bethleem et in onmibus
fimibus eius occisi sũt ostendit
non solti in uidea unde ecclie cepit ori¬
go sed et in ommbz eius dem ecelesie¬
fimbus ubicunq per orbẽ diffusas
per secutione seniturã perfidorumet
piorum pacientiam eẽ coronandam

Expanded text:
 in Bethleem et omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae, quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam coronandam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ni ͦ n ͦ ani. misit dñs manũ suã et te¬
tigit os meum et ꝓphãm in gentibus
fecit me dominus ps̃ Cũ inuocarẽ ã
Ecce dedi uerba mea in ore tuo ecce cõsti¬
tui te super gentes et regna ps̃ Derba

Expanded text:
 nocturno. Antiph. Misit Dominus manum suam, et tetigit os meum, et prophetam in gentibus fecit mihi me Dominus. Psal. Cum invocarem. Ant. Ecce dedi verba mea in ore tuo, et constitui te super gentes et regna. Psal. Verba
Abbreviated transcription (Latin):
suorerit inter natos musierũ maior
iohanne baptista. Precellit cunctis
eminet uiuersis. Antecedit ꝓphãs
supergieditur prĩarchas. Et quisquis
de muliere natus est: inferior ẽ iohẽ¬

Expanded text:
cens: Inter natos mulierum major non est Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis, antecedit prophetas, supergreditur patriarchas; et quisquis de muliere nascitur, inferior est Jo
Abbreviated transcription (Latin):
atalem sctĩ iohannis baptiste
lodre fratres celebramus quod
milli sanctorum iniꝙͣ leginiꝰ fuisse
concsssum. Solius enim dnñi et mñis
eus et ẜtĩ iohãns dies matuulatis
uiiso mũdo. celebratur et colitir
Et merito quia utraꝵ natur tas

Expanded text:
ancti Joannis Baptistae hodie, fratres, celebramus, quod nulli sanctorum unquam legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur, et merito: quia utraque nativitas
Abbreviated transcription (Latin):
glorie qui tuntorũ filiorũ sapiencia et
denocõe letatur. In xp̃o enĩ ihũ per eiuuiã¬
Sndquid igitur in hac scc̃a płebe̾
potest ẽẽ uirtutis et gr̃e: de hac qiͣ
quodam fonte lucid issimo oĩm riuuloꝵ
Tenim quia castitatis pollebat
uigore quia abstmencie gloria¬
batur angustis quia blandimẽtis erat
predius leuilatis oĩm ciuium suorum
confessiomis administracione
fulg ebut plures et discipulis reliquit sui
Ene et congrue in hac die qm
nobis patris nũi huius ad para¬
disum transitus exultabile̾ reddidit
presentis psalim uersiculũ decantabim
In memoria eterna erit uistus Re Aurauit

Expanded text:
a et devotione laetatur? In Christo enim Jesu per Evanidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium rivulorum enim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in istratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui ene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Di
Abbreviated transcription (Latin):
osanna silio dauid: benedits qui uenit
in nomine domuni rex isrł. Lctõ nͫ¬
onginqua regio eccliũ est ex gẽ¬
tib dequa eidem honum nobili
qui loquitur. Ego aũt constitutus sũ
ab eo dicitur a pr̃e. postula ame et dabo
tib gentes hereditate tuã. et possessio
nem tuam terminos terre lco terci a¬
ue uidelicet hereditas aut posses¬
sio bifaria ratione regio logiqͥ¬
uoratur. uel quia a finibz tre ciamabat
ad dominũ. uel quia longe est a pcc̃oribz
salus cũ deus ubiqz presens sit longe

Expanded text:
osanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domini , Rex Israel. Longinqua regio Ecclesia est ex gentibus, de qua eidem homini nobili qui loquitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuanem tuam terminos terrae, quae videlicet haereditas ac possessio bifaria ratione regio longivocatur, vel quia a finibus terrae clamabat ad Deum, vel quia longe est a peccatoribus salus, et cum Deus ubique sit praesens, longe
Abbreviated transcription (Latin):
sitũi collegiũ np̃m in die tante soser¬
nitatis nunus latim sermonis. ui
quo discat ien̾a infancia lactis exꝑin
dulcedinem et de exigiuis exmna cogi¬
tare qualiter sauẽte deo per singulos
lamnos tota hec dies expendatur ĩ saudẽ
et cum gaudio celebretur ⁊er men

Expanded text:
m in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne
Abbreviated transcription (Latin):
o paula et eustochium
mimo caritas xp̃i me
compellit ut qui uobis
dudum tractantibz loqui cõsueuerã
ut nouo loquendi genere sctĩs que
nobiscum legunt uirginib latino
clamatorie in ecclesiis loqui solent
nec dum actingeram. Re. Bidi spe-¬

Expanded text:
o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino clamatorie in Ecclesiis solent loqui necdum attigeram. Sed quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
quia multi nr̃orum dubitant᷑
ntrum assumpta su̾it sił cũ corꝑe au
ibierit relicto corꝑe. Quomodo aute
uel quo tempe art qua li persona san¬
ctissimũ corpꝰ eius inde ablatũ fuerit
uel ubi transpositum utrũ ne suyre uerit
nesatur: ꝙͣ us nõmilli asserẽ uelint
eam iam resuscitatã et btã cum xp̃o

Expanded text:
quia multi nostrorum dubitant utrum assumpta fuerit simul cum corpore an obierit relicto corpore. Quomodo autem uel quo tempore aut a quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur, quamuis nonnulli astruere uelint eam iam resuscitatam sicut et Io
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ forte si uenerit in ur̃is manib¬
ulud apocriphum de transitu
euisdem uuginnis dubia pro certis re¬
cpiatis quod multilatmorõ ꝓct̃a¬
tis amore studroq segend cõtraruit
amplectũtur. Presertim cum ex hiis
nichil aliud experiri potest pro certo:
insi qd hodierna die gloriosa unigͣnit
et formo sa tanqͣmͣ chrłm. Uiderunt eam filie
syon et beatam dixerũt et regine laudiuerũt
A
sepulchrum eius cernentibz nob
usqz ad presens in ualle iosaphac mediaq
uallis est inter montem syon et montẽ
oliueti posita: qmͣ et tu opaula oclĩs tius¬
asperisti. Ubi in eius honore fabricata
est ecclesia miro lapideo tabulatu in qͣ
sepulta fuisse ut sare potestis ab omĩbz
ibidem predicatur. sed nũc uacuum ẽẽ
cernentibus ostenditur Re ĩsta est Recio¬

Expanded text:
 forte si venerit in manus vestraillud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit et formosa tanquam Jerusalem? Viderunt eam filiae Sion, et beatam dixerunt, et reginae laudaverunt asepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum esse mausoleum cernentibus ostenditur. Haec idci
Abbreviated transcription (Latin):
iudquid̃ igitur in hac sancta ple¬
be potest ẽẽ uirtutis et gr̃e. de hoc qiͣ
quodam fonte lucidissimo oĩm riilorũ
puritas emanauit. Et enim qͥ castitatis
pollebat uigore qui abstinentie glĩabatur
augustiis qui blandimentis erat p̾ditus

Expanded text:
icquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis & gratiæ, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium riuulorū puritas emanauit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiæ gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat præditus
Abbreviated transcription (Latin):
ngustinus autẽ sub quãda arbore
strauit se nestio quomodo et dimisit
habenas lacominis. et pruxũt flumina ocłõr
euis acceptabile sacrsiuum deo. Et non
quide hus uerbis sed in hac sententia
rabat amarissima contricione
cordas sui. Et repente audunt uoce de uici¬
na domo cũ cantu dicente sibi. Colle lege

Expanded text:
upens. ego sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia ebam amarissima contritione cordis mei. Et ecce audio vocem de vicina domo cum cantu dicentis et crebro repe
Abbreviated transcription (Latin):
ritis in desideriis ⁊ ĩec ultra uoluit lege¬
interietto aut digito aut nescio quo
alio signo codicem clausit: et trãsquillo
iam uultu indicauit alipio Lectio uĩ¬
⁊ ille quid in se ageretur quẽd

Expanded text:
ritis in concupiscentiis. nec ultra uolui legeinteriecto aut digito aut nescio quo alio signo codicem clausi et tranquillo iam uultu indicaui Alypio. at ille quid in se ageretur — quod
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimarum surrexit nichil in
terpretans diuintus sibi uberi ũ ut aꝑ¬
iret codicem et legeret quod pͥmũ capitulũ¬
locum. ubi sedebat alipius. Ib eĩ posue¬
rat cõdicem aplicũ. unde surrexerat liiiiͭ.
uripuit aꝑuit legit ĩsilentio ca

Expanded text:
acrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod primum caput ilocum ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem Apostoli, cum inde surrexeram. Arripui, aperui, et legi in silentio ca
Abbreviated transcription (Latin):
d eorñ cõplexũ et cõspectũ uenire
quãta illis et nobis in cõmune
letieia est. Illic apostolorũ gloriosus cho¬
rus: illic prophetarũ exultantiũ nume¬
eus insignis. Ibi martyrũ populus
iumerabilis ob certaminũ uictoriã
corongtur.

Expanded text:
d eorum complexum et conspectum venire, quanta illis et nobis in commune laetitia est? Illic Apostolorum gloriosus chorus. Illic Prophetarum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coronatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lacte credatur mitritus cuius
semme negat esse conceptus: cũ ex
unius eiusdem fontis origine sedm̃
phisicos uterqz liquor manere ꝓbat᷑
Nisi forte putanda est uirgo sem̃tinã
sue carins materia nutriendo ĩ carne
dei filio suggere potuisse mncarnando
aut quasi maiori et imisitato mi¬
raculo minime potusse ad usͣ sr̃ pͦs ã¬
Irgo prudentissima quo ꝓgrederis
quasi aurora ualde rutilans filia
syon tola formosa et suauis es pulchra
ut luna electa ut sol. anͣ Btã ꝓgemes

Expanded text:
te credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus, cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic irgo prudentissima, quo progrederis quasi aurora valde rutilans? Filia Sion, tota formosa et suavis es. Pulchra ut luna, et electa ut sol. V\. Per diem s
Abbreviated transcription (Latin):
acceperunt lampades suas et uene¬
runt obuiam sponso et sponse. Intelligẽ¬
dum est ergo up̃i nomine censeri de qͥb
agitur ⁊ion emim possunt qui xpĩam
nõ sunt sponso xpõ uenire obuiam rr

Expanded text:
acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Inter quos si quidem beatus l. u.¬
mathias sctẽ predrcacõis mim¬
sterium suscipiens: ita se humiliter sub
ad scte̾ matris ecclesie greminĩ ethuicũ
ppłm̃ perducere curauit. ut ad modum

Expanded text:
Inter quos siquidem B. Matthias sanctae praedicationis ministerium suscipiens, ita se divinis humiliad sanctae matris Ecclesiae gremium, ethnicum pulum perducere curaret. Unde admodum
Abbreviated transcription (Latin):
mamfestum est honorare eos
mittentem qm̃i dignitas que de¬
fertur ministris illi sine dubie
cuius muistri sunt exibetur ut

Expanded text:
manifestum est honorare eos mittentem; quoniam dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur; ut
Abbreviated transcription (Latin):
Iirtutem nobis perfecte dilectio
ẽ qua dñm ex toto corde tota anima
tota uirtute proximum autẽ tanꝙ̃
nosmet ip̃os diligere ilxmur lco n¬
t neutra harum dilectio sine al
tociens interrogato petro an se diligẽt¬
ligeret aduingebat per singula ita con

Expanded text:
irtutem nobis perfectae dilectioqua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine alttoties interrogato Petro, an se diligereligeret, adjungebat per singula, ita con
Abbreviated transcription (Latin):
in fide rp̃i cerneret animos uiroꝵ
desperans gloriosam eorũ constanciã
posse reuocari: una sententia ĩterfici
omĩs decieuit et rem confisa cirãi fusis
militunt agmimbus iubet Lco ui
usi quoq tanqͣm grex dñicarũ
ouium lamari se tanꝙͣ ab ir¬
ruentibz lapis passi sunt. Oꝑia est
tra illic ꝓcũbentibz in mortem cor¬
porib piorũqz fluxerunt preciosi
De unꝙͣ rabres absqz uello
tantam bũanorũ corporum strage
dedit. Que feritas ex sentencia sua
tot simul pur uel reos iussit ; Ne
iusti pumrentur multitudo nõ ob¬
tinuit cum multum ẽe solebat quod

Expanded text:
in fide Christi cerneret animos virorum, desperans, gloriosam eorum constantiam posse revocari, una sententia interfici omnes decrevit et rem confici, circumfusis militum agminibus, iubet. Quipsi quoque tamquam grex dominicus ouium laniari se tamquam ab inruentibus lupis passi sunt. operta est terra illic procumbentibus in mortem corporibus piorum, fluxerunt pretiosi quam rabies absque bello tantam humanorum corporum stragem dedit? quae feritas ex sententia sua tot simul perire uel reos iussit? ne iusti punirentur, multitudo non obtinuit cum inultum esse soleat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
toto or he ueneranda ip̃iꝰ et opere
condrta et conscerata noĩe demõstrat
ecclĩa q̃ nõ metallorum fulgore sed pͥ¬
uilegio est cominendata signorũ uili
fcta scemate sed celesti p̾dicta uirtute

Expanded text:
toto orbe venerandam ipsius et opere condita et consecrata nomine demonstrat ecclesia. Quae non metallorum fulgore, sed privilegio commendata signorum; vili facta schemate, sed coelesti est praedita virtute
Abbreviated transcription (Latin):
leut precedente sclĩ euãgelii lectione
cognonimus: postꝙ̃ euãgelica uisione
et allocutione meruit sublimari. postꝙͣ
celesti onustãdã partu didiscit: nequãs
se de doms celestibus quasi hec a se
essent extulit: Tu auteuz domine;¬

Expanded text:
ut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut m
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾um uisionis et interpretacois q̃ ei
de illo tam sullimia ꝓmictebantur. Qd̃
sclici ꝑtu edidit non mnod̃o obtulit
eum deo sicut de aliis agere consueuat
sed sicut legitur de sctã anna matre sa¬
muelis q̃ petitum a domino et accep¬
tum filium in tabernaculo eius desli¬
nauit perpetuo seruilurũ: sit et ip̃a eum
in ecclesia acceplabile obtulit mundus

Expanded text:
modum visionis et interpretationis, qua ei modum visionis et interpretationis, qua ei de illo tam sublimia promittebantur. 3. felici partu edidit, non modo obtulit eum Deo, sicut de aliis agere consueverat: sed, sicut legitur de sancta Anna matre Samuelis, que petitum a Domino et acceptum filium in tabernaculo ejus destinavit perpetuo serviturum , sic et ipsa eum in Ecclesia Dei acceptabile obtulit munus
Abbreviated transcription (Latin):
ex castro cui nomen mons bar¬
rus ita in ordine suo aplicã regulã
tenens subdita uiro sub eo scdm̃ timo¬
rem dei domũ suã regebat: oꝑibus
disciplina. Septem quippe liberos
filiorum terciĩ bernardum haberet
ĩ utero. sompinum uidit presagiũ
futurorũ catellum salicet totum cãdi¬
dum in dorsum subrusum ⁊ latrantẽ
super quo territa uehementer ai
resigiosum quẽdam uirũ cõsulisset
continuo ille prophecie cõcipieus quod dauĩd
de sanctis p̃dicatorib dñs dixit lingua
cauũ tuoram ex inimicis trepidanti et
auxcie respondit. Ne tuneas oplimi ca¬
tuli mater eris. qui domus dei custos su¬
turus magnos ꝓ ea contra ĩnuicos sides
rit eni egreguis predicator et
tanꝙͣ bonus canis gr̃a lingue
medicinalis: in multis multos morbo
curaturus ẽ anmarũ. Quo responso
mulier pia et sidelis qiͣ adeo suscep to
leta efficitur et iã tunc in amorem mũ¬
dum nau iota transsunditur cogitãs
sacris luteris erudiendum tradere scdm̃

Expanded text:
ex castro cui nomen Mons-Barrus; et ipsa in ordine suo, apostolicam regulam tenens, subdita viro, sub eo secundum timorem Dei domum suam regebat , operibdisciplina. Septem quippe liberos filiorum tertium Bernardum haberet in utero, somnium vidit praesagium futurorum, catellum scilicet totum candidum, in dorso subrufum, et latrantem Super quo territa vehementer, cum religiosum quemdam virum consuluisset, tum prophetiae concipiens, quo David de sanctis praedicatoribus Domino dicit, Lingua canum tuorum ex inimicis , trepidanti et anxiae respondit: « Ne timeas; optimi catuli mater eris, qui domus Dei custos futurus, magnos pro ea contra inimicos fidei rit enim egregius praedicator, et tanquam bonus canis, gratia linguae medicinalis in multis multos morbos curaturus est animarum. » Quo responso mulier pia et fidelis quasi a Deo suscepto, laeta efficitur, et jam tunc in amorem nondum nati tota transfunditur, cogitans eum sacris Litteris erudiendum tradere, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Er fice quesumus domine pui
in nobis sancte religionis effectũ¬
et ad optinẽda tue gratie largitatẽ
beatus bernardus abbas et doctor egre¬
gius suis apud te semper pro nõbis
meritis et precibz intercedat. Per

Expanded text:
erfice, quaesumus, Domine, pium in nobis sanctae religionis effectuet ad obtinendam tuae gratiae largitatem, beatus Bernardus abbas et doctor egregius suis apud te semper pro nobis meritis et precibus intercedat. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Ed quinqz fatue accertis lũpa¬
dibus sus: nõ sumpserunt
oleum secum. aulti enm qͣmuis. de
xp̃i bonitate plurimũ sperent gaudiũ
tamen nõ hñt dum cõtinenter uiuul

Expanded text:
ed quinque fatuae acceptis lampdibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uctus xp̃i confessor sranti¬
stus otũ studio p̾cauebat ne sangte
suminti paupertatis metas trãsi¬
siens. ad superslua quo quomoo dis¬
flueret:⁊ ita ut magis semperaderdi¬
genciã ꝙͣ ad habundãtem sufficiẽtia
uel ercessũ declinans usq ad maxĩe
necessitatis exrgentiã uix ua sculu
sastem in domo reliqueret Disficilimu

Expanded text:
nctus Christi confessor Franciscus omni studio praecavebat, ne, sanctae summaeque paupertatis metas transiliens, ad superflua quoquo modo difflueret, ita ut, magis semper ad indigentiam quam ad abundantem sufficientiam vel excessum declinans, usque ad maximae necessitatis exigentiam, vix vasculum saltem in domo relinqueret. Quid de
Abbreviated transcription (Latin):
caidit quoqz ut infirmitatis
necessitate de pullo quada uice mã¬
ducans uirib post modum utrũq
resumptis. ciuda fratrũ distrcte
p̾ciperet ut collo eiꝰ fune liato eñ
tanqͣm latronẽ per mediũ ciuitatis
assicii duceret: et p̾canonta nichilo¬
minus uoce clamaret. Ecce uidete
glitone qui se gallinarũ carmbus
ĩꝓigauit: quas secreto nobis igno¬
rantibus manducauit .l. t̾cia

Expanded text:
cidit quoque ut, infirmitatis necessitate de pullo quadam vice manducans, viribus postmodum utcumque resumptis, cuidam fratrum districte praeciperet ut, collo ipsius fune ligato, eum tamquam latronem per medium civitatis Assisii duceret et praeconia nihilominus voce clamaret: "Ecce, videte glutonem, qui se gallinarum carnibus impinguavit, quas secreto vobis ignorantibus manducavit". Fa