comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate reieterit : si fidelis est perpetua
cominunione priuetur. Si infidelis. &
uerberibus subdatur. & perpetuo exilio
religetur. Quod si horum quilib& huiꝰ¬
modi excessus digna poenitentiȩ satis fac¬
tione defleuerit : post quinqueniuum
licitum erit illum communioni pristinȩ
eclictum. siquis contra hec canonum in¬
terdicta uenire conatus fuerit. ut inlo¬
cis illis ep̃m eligat fieri ubi ep̃s nunquam
ts dĩ. & insuper tam ordinator quam ordi¬
natus gradum sui orclinis perdat. quia non
solum antiquorum patrum decreta. sed
apłica ausus est conuollere instituta x¬
Oro us qui quolibet metu uel terrore: eccłam
appetunt. consentiente pariter & iubente
gloriosissuo donuno nr̃o eriugio rege hoc
scm̃ concilium definuit. ut nullus aude¬
at confugientes ad ȩccłam uel residentes
inde abstrahere. aut quod cunq nocibili¬
tatis uel damni seu spolu residentibus in.
loco scõ inferre. sed esse potius us ipsis qͥ

Expanded text:
nfirmitate projecerit, si fidelis est perpetua nfirmitate projecerit, si fidelis est perpetua communione privetur, si infidelis, et verberibus subdatur et perpetuo exsilio relegetur. Quod si horum quislibet hujusmodi excessus digna poenitentiae satisfactione defleverit, post quinquennium licitum erit illum communioni pristinae edictum, si quis contra haec canonum interdicta venire conatus fuerit, ut in locis illis episcopum eligat fieri, ubi episcopus nunquam ei incurrat, et insuper tam ordinator quam ordinatus gradum sui ordinis perdat: quia non solum antiquorum Patrum decreta, sed apostolica ausus est convellere instituta. Pro his qui quolibet metu vel terrore ecclesiam appetunt, consentiente pariter et jubente gloriosissimo domino nostro Ervigio rege, hoc sanctum concilium definivit, ut nullus audeat confugientes ad ecclesiam vel residentes inde abstrahere, aut quodcunque nocibilitatis vel damni seu spolii residentibus in loco sancto inferre, sed esse potius his ipsis qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui optatum sius uotis sacrȩ comiunio¬
nis expetentes uiaticum. collatam sibi asa¬
cerdote eucharistiam reieterunt. Non
quod infidelitate hoc agerent. sed quod
preter dominici calicis haustum traditã
sibi non possent eucharistiam deglutire.
Non ergo huiuis modi acorpore ȩccłȩ separan¬
ai sunt. qui talia non infidelitate serl ne¬
cessitate fecerunt prȩsertim ũ de quib
nichil fidei sinistrȩ sentitur. Placuit ergo
definire quod nec fideli officiat. nec infi¬
deli multum existat. Quicunq ergo
fidelis. ineuitabili qualibet infirmitãte
coat tus eucharistiam pertet tam reiecerit.
innullo eccłasticȩ cdam nationi subiaceat.
Similiter nec illos cuius quam punitionis
censura recdarguet. qui talia aut tempore
infantiȩ facunt. aut inquali bet mentis
alienatione positi quid fecerint ignorare
udentur. lam uero quicumq aut defide¬
lium aut de infidelium numero corpus
dñi absq in euitabili ut dictum est ui¬

Expanded text:
qui optatum suis votis sacrae communioqui optatum suis votis sacrae communionis expetentes viaticum collatam sibi a sacerdote eucharistiam rejecerunt, non quod infidelitate hoc agerent, sed quod praeter Dominici calicis haustum traditam sibi non possint eucharistiam deglutire: non ergo hujusmodi a corpore Ecclesiae separandi sunt qui talia non infidelitate sed necessitate fecerunt, praesertim hi de quibus nihil fidei sinistrae sentitur. Placuit ergo definire quod nec fideli officiat nec infideli inultum existat: quicunque ergo fidelis inevitabili qualibet infirmitate coactus eucharistiam perceptam rejecerit, in nullo ecclesiasticae damnationi subjaceat; similiter nec illos cujusquam punitionis censura redarguet, qui talia aut tempore infantiae faciunt 483 aut in qualibet mentis alienatione positi quid fecerint ignorare videntur. Jam vero quicunque aut de fidelium aut de infidelium numero corpus Domini absque inevitabili, ut dictum est, i
Abbreviated transcription (Latin):
annorum spacio exilio relegati. & digna
satis factione uel excominunicationis
sententia coertiti. honoris gradum que
prȩmus emerant. lacrimis conquirere
& reparare intendant. Unde si digna
eos satisfactio poenitentiȩ tempore ini
sed & loco & totius ordinis osficus aquib
separati fuerant restaurandi st̃:¬
Um nichil indiuino canone debeat esse
confusum. nichil dubium. nichil etiam
indiscretum incollationem nr̃i coetus
relatus est canon coletani concilu prii
in quo prȩceptum est. ut siquis acceptã
asacerdote eucharistiam non sumpserit¬
uelut sacrilegus repellatur. Nec adiec¬
ta est ibi discretio uoluntatum cum &
raliter illum necessitas deglutire non
sinat. Solet enum humanȩ nature infir¬
nntas ipso mortis exitu pregrauata tanto
siccitatis pondere de primi: ut nullis cibo¬
rum illationibus refici. sed uix tandem
illati ddelec tetur poculi gr̃a sustaentari
Quod etiam inmultorum exitu uidimus

Expanded text:
annorum spatio exsilio relegati et digna annorum spatio exsilio relegati et digna satisfactionis vel excommunicationis sententia coerciti honoris gradum, quem praemiis emerant, lacrymis conquirere et reparare intendant: unde si digna eos satisfactio poenitentiae commendaverised et loco et totius ordinis officiis, a quibus separati fuerant, restaurandi sum nihil in divino canone debeat esse confusum, nihil dubium, nihil etiam indiscretum, in collationem nostri coetus relatus est canon Toletani concilii primi in quo praeceptum est, ut si quis acceptam a sacerdote eucharistiam non sumpserit, ut sacrilegus propellatur; nec adjecta est ibi discretio voluntatum, cum eralis illum necessitas deglutire non sinat. Solet enim humanae naturae infirmitas in ipso mortis exitu praegravata tanto siccitatis pondere deprimi, ut nullis ciborum illationibus refici sed vix tantumdem illati delectetur poculi gratia sustentari: quod etiam in multorum exitu vidimus,
Abbreviated transcription (Latin):
prolubitum : tanto nouis fraudibus cog¬
noscitur iteratum : dum ii qui tali prȩcio
mertari nituntur grãm dĩ. ordinationis¬
sue tempora prȩueniunt munere. aut
post acceptumꝰ honorem proximis suis
conferunt ac paribus turpis lucri mer¬
cedem ideo ut horum & similium argu¬
mentorum de inceps amputetur occasio:
hoc scã sy nodus desiniuit ut cum quis¬
q pontificale culmen ante dñi altare
perceptitrus accesserit. sacramenti ex ac¬
tione astringatur. quod pro conferen¬
da sibi consecratione honoris nulli per
cdare procuret. Sicq aut mundus
ab hoc contagio prȩlationis consetra¬
tionem accipiat: aut publicato hoc
sedere. manifeste denudatus
coram ȩccła ad honorẽ queni mercari uolu.¬
it noñ accedat. Illos autem quos de inceps
post prȩlationem per prȩmium orclina-¬
tos fuisse patuerit. sub definitis poeniten¬
tiȩ legibus ut uere simoniacos ab eccła
separandos esse censemus. Id est ut duoꝵ

Expanded text:
prohibita, tanto novis fraudibus cogprohibita, tanto novis fraudibus cognomercari nituntur gratiam, suae ordinationis tempora praeveniunt munere, aut post acceptum honorem, promissis suis conferunt apparitoribus turpis lucri mercedem. Et ideo ut horum et similium argumentorum deinceps amputetur occasio, hoc sancta synodus definivit, ut cum quisque pontificale culmen ante Domini altare percepturus accesserit, sacramenti se taxatione adstringat, quod pro conferenda sibi consecratione honoris nulli persurum dare procuret, sicque aut mundus ab hoc contagio praelationis consecrationem accipiat, aut implicitus huic sceleri manifeste denotatus coram Ecclesia ad honorem quem mercari voluit non accedat. Illos tamen quos deinceps post praelationem per praemium ordinatos fuisse patuerit sub definitis poenitentiae legibus ut vere simoniacos ab Ecclesia separandos esse censemus, id est ut duorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad scłarem reuerti habitum ipsis filiis quan¬
doq penitus non licebit. Sed conuicti
quod tonsuram aut religiosam uestem a¬
liquando habuerint: mox adreligionis cul¬
tum habitumq reuocentur. & substrenua
districtione. huiusce obseruantiȩ uiser¬
uire cogantur. Parentibus sane filios
suos religioni contradere: non amplius
num licentia poterit esse: Postea uero
an cum uoluntate parentum ansuȩ deuo¬
tionis sit solitarium uotum: erit filiis licitũ
religionis assumere cultum. Qiuisquis autẽ
uel abolitione tonsurȩ uel scłaris uestis
aisumptione de tectus fuerit attigisse
transgressionem. & excommunicationis
censuntam accipiat. & religioni semper in¬
hereat :¬
Multȩ super hoc capitulo patrum sententiȩ
emanauerunt. scilic& ne in apprȩtiabile
scĩ sp̃s grãm. donis uel munerib quis ex¬
ostimet conparandam. Sed quod non sine
graui dolore dicendum est. quanto hoc
frequenti decretorum est prȩceptione

Expanded text:
ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quanad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non ampnum licentia poterit esse; postea vero, an cum voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. § 2. Quisquis autem vel abolitione tonsurae, vel saecularis vestis assumtione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et religioni semper inhaereatMultae super hoc capitulum Patrum sententiae manaverunt, scilicet ne inappretiabilem sancti Spiritus gratiam donis vel muneribus quis aestimet comparandam. Sed, quod non sine gravi dolore dicendum est, quanto haec res frequenti decretorum est praeceptione
Abbreviated transcription (Latin):
prȩuaricationis audaciam. Que uero
exom̃ibus his fuerint repertȩ animum
aut uestem intransgressionem dedisse.
excommunicationis sententiam ferant.¬
& rursum mutato habitu in monasteri¬
is donec diem ultimum claudant.
sub erumnis arduȩ poenitentiȩ ma¬
neant religatȩ
Quoniam huc usq dissolutȩ operationis
effec tus interdum nutare fecit hone
stum constitutionis edictum. dum in¬
condite resolui putatur quod indisso¬
lubili sanctionis auc toritate tenetur:
ideo quicquid obuium ex incerto occur¬
rit euidenter abici deret. ut de cȩtero
nichil super sit quod indubium nutet
deoq si inqualib& minori ȩtate uel
religionis tonsuram uel religioni debitam
uestem. inutroq sexu filus aut unus aut
ambo parentes dederunt. aut certe nolen¬
tibus uel nescientibus se susceptam non
mox iusam infilus abclicauerint. sed uel
coram se uel coram ȩccła palanq inconuen¬
tu eosclemq filios talia habere permiserunt:

Expanded text:
praevaricationis audaciam. Quae vero praevaricationis audaciam. Quae vero ex omnibus his fuerint repertae animum aut vestem in transgressione dedisse, excommunicationis sententiam ferant, et rursum mutato habitu in monasteriis, donec diem ultimum claudant, sub aerumnis arduae poenitentiae maneant religatae. Quoniam hucusque dissolutae operationis effectus interdum nstum constitutionis edictum, dum incondite resolvi putatur, quod indissolubile sanctionis auctoritate tenetur. Ideo quidquid obvium ex incerto occurrit evidenter abjici debet, ut de caetero nihil supersit quod in dubium nutet; ideoque si in qualibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioni debitam vestem in utroque sexu filiis, aut unus aut ambo parentes dederunt, certe aut nolentibus vel nescientibus se susceptam, non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia, palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint,
Abbreviated transcription (Latin):
sis ac callidis adunbrare se uelint fallaciȩ
argunentis. sed ad sacratissimam sanc tio¬
nem disciplina scã eas teneat religatas atq
subnixas. Commoneantur sane sacerdo¬
tis auc toritate. ut sponte redeant. Quȩ
si redire noluerint: impulsu sacerdotis
ad religionis cultum recducantur. & inmona¬
steriis recdactȩ. ex communicationis condi¬
gnȩ sententiã feriantur. Hic idem quoq
ordo uullarum conclemnatione manebit:
aut uuillo diu habitu consenserunt qui
religionis esse cultus ab intuentibus crede¬
retur. si coram ȩccła uel sacerdote aut
etiam compet̾entibus testib quandoq
indutȩ certis indicus aut testimoniis
approbantur. Om̃s tamen hȩ seu ueni¬
entes ad primam religionem. seu post
transgressum resumentes iteratam conũ¬
sionem. sicut prȩmissum est & pallio capi-¬
ta contegant. & conscriptam roboratã¬
q professionis faciant scripturam. ꝑ
quan ulterius non sinantur relabi ad

Expanded text:
sis ac callidis adumbrare se velint fallaciae sis ac callidis adumbrare se velint fallaciae argumentis, sed ad sacratissimam sanctionem disciplina sanctiores teneat religatas atque subnexas. Commoneantur sane sacerdotis auctosi redire noluerint impulsu sacerdotis ad religionis habitum reducantur, et in monasteriis redactae excommunicationis condignae sententia feriantur. Hic idem quoque ordo in illarum condemnatione manebit, aut illo indui habitu consensereligionis esse cultus ab intuentibus crederetur, si coram Ecclesia, vel sacerdote aut etiam competentibus testibus quinque indutae certis indiciis aut testimoniis approbantur, omnes tamen hac seu venientes ad primam religionem, seu post transgressum resumentes iteratam conversionem, sicut praemissum est, et pallio capita contegant et conscriptam roboratamque professionis faciant scripturam, per quam ulterius non sinantur relabi ad
Abbreviated transcription (Latin):
nis monasticis maneant om̃ino subiecti
Um multȩ super incontinentiã In nono:¬
ordinis clericorum hac tenus.x.
emanauerint sententiȩ patrum. & nul¬
latenus ipsorum formari quiuerit cor¬
rectio morum: usq ad id sententiam
iudicantium pertraxere commissa cul¬
parum. ut non tantum ferretur ultio
in auctores scelerum. uerum & in pro¬
geniem damnatorum. Ideoq quilib&
ab ep̃o usq ad subdiaconum de inceps
uel exancillȩ uel exingenuȩ de testan¬
do. conubio in honore constituti filios
procreauerint: illi quidem ex quibus
geniti probabuntur canonica censura
damnentur. Proles autem extali nata
pollutione non solum parentum hȩre¬
ditatem nunquam accipiet. sed etiam
uel ministri ignomunia nati sunt. iure
perenni manebunt: In decimo.u.¬
oĩs feminȩ quȩ iam in prȩteritum re¬
ligionis ueste fuisse probantur indutȩ:
nichil excusationis ualeat in oppositio¬
nem quȩ libet obiectio. quam uis diuer¬

Expanded text:
nis monasticis maneant omnino subjectinis monasticis maneant omnino subjectium multae super incontinentiam ordinis clericorum hactenus emanaverint sententiae Patrum et nullatenus ipsorum formari quiverit correctio morum, usque adeo sententiam judicantum protraxere commissa culparum, ut non tantum ferretur ultio in actoribus scelerum, verum et in progenie damnatorum. Ideoque quilibet ab episcopo usque ad subdiaconum deinceps vel ex ancillae vel ex ingenuae detestando connubio in honore constituti filios procreaverint, illi quidem ex quibus geniti probabuntur canonica censura damnentur; proles autem tali nata pollutione non solum parentum haereditatem nunquam accerdotis vel ministri ignominia nati sunt, jure perenni manebunt. C. IV.Omnes feminae quae jam in praeteritum religionis veste probantur indutae fuisse, nihil excusationis 129 valeat in oppositionem quaelibet objectio, quamvis diver
Abbreviated transcription (Latin):
Et pessimi cordis obstinatione tam sacris litte¬
ris quam patrum regulis obuiantes ne leui
quidem respiramine contemplantur qd
dicit dñs. Et illud apłicum. Mortificate.
nenbra ur̃a quȩ sunt super t̾ram. Id est
fornicationen im mundiciam. concupis¬
centiam malam & auariciam. Quibus
to maiorib conuenit obuiare decretis.
Prapter qd̃ flagitus detectis sperialiter
hoc ascõ concilio definitur. ut om̃s ep̃i id
ipsum in sius quȩrere sollicite curent᷑.
Eticum hoc uerissime reperire. potuerint.¬
inter om̃s placita cautione taliter distrin¬
gant. ut nunquam ulterius tam abomi¬
nanda committant. Mulieres uero seu
liberȩ sint seu ancillȩ tam turpiter socia¬
tȩ. ita om̃imodis separentur aut certe
uendantur. ut ulterius ad conscios sui
criminis reuertendi omẽm habeant
aditum denegatum. Illi uero si om̃ino
coerteri nequiuerint. usq ad exitum
uitȩ suȩ monasteruis deputati. discipli¬

Expanded text:
et pessima cordis obstinatione, tam sacris litteet pessima cordis obstinatione, tam sacris litteris quam Patrum regulis obviantes, nec levi quidem respiramine contemplantes quod dicit Dominus: et illud apostolicum: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, id est fornicationem et immunditiam, concupiscentiam malam et avaritiam: quibus to austerioribus convenit obviare decretis. Propter quod flagitii dedecus specialiter hoc a sancto concilio definitur, ut omnes episcopi id ipsum in suis quaerere sollicite curent, et cum hoc verissime reperire potuerintomnes placita cautione taliter distringant, ut nunquam ulterius tam abominanda committant. Mulieres vero seu liberae sint, seu ancillae tam turpiter sociatae, ita omnimode separentur, aut certe vendantur, ut ulterius ad consocios sui criminis revertendi omnem habeant aditum denegatum. Illi vero, si omnino coerceri nequiverint, usque ad exitum vitae suae monasteriis deputati discipli
Abbreviated transcription (Latin):
equo modo censemus. Non quidem hoc
generaliter & canonice prȩxeptum sed
constat a nobis prohumana fragilitate
indultum. Ca dum taxat ratione.
ut si is qui poenitentiȩ non est legib
deditus ante abhac uita discesserit quã
ex consensu alter ad continentiam eat
unde fuerit regressus: superstiti non
liceat denuo aduxoris transire amplex¬
us. Si autem illius uita extititerit super¬
stes. qui non accepit benedictionem.
poenitentis: nubat sise continere non
potest. & alterius consortio furuatur
uxoris. Quod de utroq sexu parimodo
nos manifestum est de creiusse. Ita uide¬
licet. ut in his om̃ibus sacerdotis ordinatio
expec tetur. ut uixta quod etatem aptam
prospexerit continentiȩ absolutionis uel
districtionis tribuat legẽ: In oc tauo .uii.
us concilii sacrum auditum. quosdam sa¬
cerdotes & ministros obliuiscentes maiorũ
acueterum constitutorum : aut uxorum
aut quarumcunq feminarum immunda
societate & exetrabili contagione tirpari.

Expanded text:
aequo modo censemus, non quidem hoc aequo modo censemus, non quidem hoc generaliter et legitime praeceptum, sed constat a nobis pro humana fragilitate indultum: ea duntaxat ratione, ut si is qui poenitentiae non est legibus deditus, ante ab hac vita discesserit, quam ex consensu ad continentiam eorum unde fuerit regressus, superstiti non liceat denuo ad uxorios transire amplexus. Si autem illius vita exstiterit superstes, qui non accepit benedictionem poenitentis, nubat si se continere non potest, et alterius consortio fruatur uxoris. Quod de utroque sexu pari modo a nobis manifestum est decrevisse, ita videlicet, ut in his omnibus sacerdotis ordinatio exspectetur, ut juxta quod aetatem aptam prospexerit, continentiae absolutionis vel districtionis tribuat legem. » INTERROGATIO us concilii sacrum auditum quosdam sacerdotes et ministros, obliviscentes majorum et veterum constitutorum, aut uxorum, aut quarumcunque feminarum immunda societate et exsecrabili contagione turpari,
Abbreviated transcription (Latin):
nee religiosum. aut si uir deditus ȩccłȩ
choro uel fenuna fuerit aut fuit delega¬
ta puellarum monasterio: in utroq
sexu prȩuaricator ad propositum inuitus
reuerti cogatur. ut uir detondeatur. &
puella monasterio regrediatur. Si autẽ
quolibet patrocinio desertores permanere
uoluerunt sacerclotali sententia ita axp̃i¬
norum coetu habeantur extortes. ut nec¬
locus eis ullus sit communis. Uiduȩ quo¬
ꝓ sicut uniuersalis iam dudum statuit
finodus professionis uel habitus su deser¬
trices superiori sentemtia conlemnentur
Antiqui & sc̃issimi est patris sententia.Uiii.
papȩ leonis. ut is qui inȩtatis adoles¬
centia positus dum mortis formidat
casum peruenerit adpoenitentiȩ
remedium. si coniugatus forte fuerit
incontinens. nepostea ad ulterii in¬
currat lapsum recdeat ad pristinum
coniugium. quousq possit adipisci tẽ.¬
poris maturitate continentiȩ statum
Quod nos sicut de uiris. ita & defeminis

Expanded text:
nee religiosum, aut si vir deditus Ecclesiae nee religiosum, aut si vir deditus Ecclesiae thoro, vel femina fuerit, aut fuit delegata puellarum monasterio, in utroque sexu praevaricator ad propositum invitus reverti cogatur, ut vir detondeatur, et puella monasterium ingrediatur. Si autem quolibet patrocinio desertores permanere voluerint, sacerdotali sententia a Christianorum coetu habeantur extorlocutio cum eis ulla sit communis. Viduae quoque, sicut universalis jam dudum statuit synodus, professionis vel habitus sui desertrices superiori sententia condemnenturAntiqui et sanctissimi est patris sententia papae Leonis, ut is qui in aetate adolescentiae positus dum mortis formidat casum, pervenerit ad poenitentiae remedium, si conjugatus forte fuerit incontinens, ne postea adulterii incurrat lapsum, redeat ad pristinum conjugium, quousque possit 669 adipisci temporis maturitate continentiae statum. Quos nos sicut de viris, ita et de feminis
Abbreviated transcription (Latin):
licet nec prbro. utiq multominus diaco¬
no qui minister eorum est. Unum igit᷑
orarium oportet leuitam gestare isinis¬
tro humero. propter quod orat id est
prȩlicat. Dexteram autem partem opor¬
tet habere liberam. ut expeditus adminis¬
terium sacerdotale discurrat. Caueant
igitur amodo leuitȩ geminum uti ora¬
fͤuini. sed unum tantum & purum. nec
ullis coloribus aut aurd ornatũ:. XLU.¬
lerici inquacunq seditione arma uo¬
lentes sumpserint: reperti amisso ordinis
siui graclu in monasterium poenitentiȩ con¬
tradantur.
lerici qui monachorum propositum appe¬
tunt : quia meliorem uitam sequi cupiunt
liberos eis ab ep̃o inmonasteria largiri opor¬
tet ingressus. nec intercidi propositum eoꝵ
qui ad contemplationis desiderium tran¬
sire nituntur. IN SEXTO. UI.¬
Rocdiuis icurssus est aduolunptatem
& imitatrix natura uitiorum. Quam obrẽ
quisquis uirorum uel mulierum habitũ
semel induerint. uel induerunt sponta¬

Expanded text:
licet nec presbytero, utique multo minus diacolicet nec presbytero, utique multo minus diacono qui minister eorum est, unum ergo orarium oportet levitam gestare in sinistro humero, propter quod 115 orat, id est praedicat. Dexteram autem oportet habere liberam, ut expeditius ad ministerium sacerdotale discurrat. Caveant ergo amodo levitae gemino uti orario, sed unum tantum et purum, nec ullis coloribus aut a tyro ornatum lerici qui in quacunque seditione arma volentes sumpserint aut sumpserunt, reperti, amisso ordinis sui gradu, in monasterium poenitentiae contrudantur.lerici qui monachorum propositum appetunt, quia meliorem vitam sequi cupiunt, liberos eos ab episcopo in monasteriis largiri oportet ingressus, nec interdici propositum eorum qui ad contemplationis desiderium transire nituntur. » Item roclivis cursus est a voluntate, et imitatrix natura vitiorum. Quamobrem quisquis virorum vel mulierum habitum semel induerint, vel induerunt sponta
Abbreviated transcription (Latin):
episcoporũ basilicas construunt. obla¬
tiones scas tribuunt. sacerdotes hȩc au¬
ferunt atq inusus suos conuertunt. Its¬
de est quod cultores sacrorum deficiunt
dum stipendia sua perdunt. Inde laben¬
tium basilicarum ruinȩ non reparant᷑.
quia auaricia sacercdotali omia auferun¬
tur. Proquare constitutum est aprȩsen¬
ti concilio. epõs dioceses suas ita regere
ut nichil ex earum uire prȩsumant au¬
ferre. sed iuxta priorum auctoritatẽ
conciliorum. tam de oblationibus quam
detributis ac frugibus terciam consequan¬
tur. Quodsi amplius quippiam abeis
prȩsumptum extiterit : perconcilium
restauretur appellantibus aut ipsis con¬
ditoribus aut certe propinquis eorum
si iam illi ascõ dĩscesserint. Nouerint
autem conditores basilicarum uireb
quas eiscdem eccłus contulerint. nullã
potestatem habere sed uxta canonum
instituta. sicut eccłam ita & dotem eiꝰ
adortlinationemꝰ ep̃i ꝑtinere:XL.¬

Expanded text:
episcoporum basilicas construunt, oblaepiscoporum basilicas construunt, oblationes conscribunt; sacerdotes haec auferunt, atque in usus suos convertunt. Inde est quod cultores sacrorum deficiunt, dum stipendia sua perdunt. Inde labentium basilicarum ruinae non reparantur: quia avaritia sacerdotali omnia auferuntur. Pro qua re constitutum est a praesenti concilio episcopos ita diocaeses suas regere, ut nihil ex earum jure praesumant auferre: sed juxta priorum auctoritatem Conciliorum, tam de oblationibus, quam de tributis ac frugibus, tertiam partem consequantur. Quod si amplius quippiam ab eis praesumptum exstiterit, per Concilium restauretur: appellantibus aut ipsis conditosi jam illi a saeculo discesserunt. Noverint autem conditores basilicarum in rebus quas eisdem basilicis conferunt, nullam potestatem habere, sed juxta canonum instituta, sicut ecclesiam, ita dotem ejus ad ordinationem episcopi pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
i qua uidua ep̃i aut prb̾ri aut diaconi ma¬
ritum acceꝑit: nullus clericus. nulla reli¬
giosa cum ea coniuiium sumat. Nunqua
communic& morienti tantum ei sacram̃¬
ta subueniant INTERCIO. X.¬
Roconsultu castitatis quo maxime hor¬
tamento concilii proficere debeat an¬
nuente ełosissimo domino nr̃o Recare¬
do rege hoc sc̃m affirmat concilium. ut
uiduȩ quibus placuerit teneant casti¬
tatem. & nulla uidua adnuptias iteran¬
das uenire cogat᷑ Quod si prius quam
profiteantur continentiam nubere ele
gerint : illis nubant quos propria uolun¬
tate uolueruit habere maritos. Sumilis
conditio & de uirginibus habeatur. nec
extra uoluntatem parentum uel suam
cogantur maritos acciꝑe. Si quis uero
propositum castitatis uiduȩ uel uirginis
impedierit. ascã comiunione & aliiinui¬
bus eccłȩ habeatur extraneus In quarto¬
malorum. Cuius sitis. etiam sacerdotum
mentes obtinet. Multi enim fidelium
in amore xp̃i & martirum un parochiis

Expanded text:
idua episcopi vel presbyteri aut diaconi maritum acceperit, nullus clericus, nulla religiosa persona cum ea convivium sumat, nunquam communicet; morienti tamen ei sacramenta subveniant. C. Xconsultu castitatis, quod maxime hortamento concilii proficere debet, annuente glorioso domino nostro Recaredo rege, hoc sanctum affirmat concilium, ut viduae quibus placuerit tenere castitatem, nulla vi ad nuptias iterandas venire cogantur. Quod si priusquam profiteantur continentiam nubere egerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos. Similis conditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem parentum vel suam cogantur maritos accipere: si quis vero propositum castitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta communione et a liminibus ecclesiae habeatur extraneus. XI. Utmalorum: cujus sitis etiam sacerdotum mentes obtinet. Multi enim fidelium in amore Christi et martyrum, in parrhociis
Abbreviated transcription (Latin):
on liceat inquinta feria nouissimȩ
septimanȩ ieunium soluere & om̃em
ex honorare quadaragesimam. sed sin¬
cere abstinentes totam quadrage simã

Expanded text:
on liceat quinta feria novissimae septimanae jejunium solvere et omnem exhonorare Quadragesimam, sed sincere abstinentes totam Quadragesima
Abbreviated transcription (Latin):
gellare prȩsumat. Quod si fecerit: donec
digne pęniteat. aloco cui honorem non de¬
Siquis habens uxorem fidelis concubinam¬
habeat: non cominunic&. Ceterum is qui
non habet uxorem & prouxore concubinã
habet. a cominunione non repellatur.
tantum ut nunius mulieris aut uxoris
aut concubinȩ ut eiplacuerit sit conun¬
ctione contentus. Alias uero abiciat᷑
donec desinat. & ad poenitentiam reuer¬
tatur:¬

Expanded text:
gellare praesumat; quod si fecerit, donec gellare praesumat; quod si fecerit, donec digne poeniteat, a loco cui honorem non deSi quis habeat uxorem fidelis et concubinam, non communicet. Caeterum is qui non habet uxorem, et pro uxore concubinam habet, a communione non repellatur, tamen ut unius mulieris, aut uxoris, aut concubinae, ut ei placuerit, sit conjunctione contentus. Alias vero abjiciat, donec desinat et ad poenitentiam revertatur
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. quod mertandi causa tempore
statuto decretum fuerit uenundari
Ceterũ sispeciem non habuerit necessari
am. ipsum quod dedit sine ullo aumen¬
to recipiat: .iIII.¬
Ut nullus ep̃orum aut prb̃orum uel cleri¬
corum. die dominica propositum cuius¬
cunq causȩ negotium audeat iudicare:
nisi hoc. tantum ut statuta dõ sollennia
per agant. Cȩteris uero dieb cohibenti¬
bus personis illa quȩ iusta sunt habeant
licentiam iudicandi. exceptis criminalib
negotus¬
onachi amonasterio foras egredientes.
ne aliquod minis terium ecclęsiasticum
prȩsumant agere prohibemus. nisi forte.
cum abbatis imperio. Similiter ut nul¬
lus eorum id est monachorum forensis
negoti susceptor uel executor existat.
nisi quod monasteru exposcit utilitas
ab bate sibi nichilominus imperante.
canonum ante om̃ia gallicanorum de
his constitutione seruata In hiler densi
ullus clericorum.¬
serium aut discipłm suum ad ȩccłam
confugientem ex trahere audeat. uel fla¬

Expanded text:
accipiat, quod mercandi causa tempore statuto decretum fuerit venundari. Caeterum si speciem non habuerit necam, ipsum quod dedit sine ullo augmento recipiat. IV. episcoporum aut presbyterorum vel clericorum, die Dominico propositum cujuscunque causae negotium audeant judicare, nisi hoc tantum ut Deo statuta solemnia peragant, caeteris vero diebus cohibentibus personis illa quae justa sunt habeant licentiam judicandi exceptis criminalibus negotonachi a monasterio foras egredientes ne aliquod ministerium ecclesiasticum praesumant agere prohibemus, nisi forte cum abbatis imperio: similiter ut nullus eorum, id est monachorum, forensis negotii susceptor vel exsecutor existat, nisi id quod monasterii exposcit utilitas, abbate sibi nihilominus imperante, canonum ante omnia Gallicanorum de eis constitutione servata. XII. Ut siNullus clericorumservum aut discipulum suum ad ecclesiam confugientem extrahere audeat, vel fla
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uideam aut ab alio dimissam
duxerit: non admittatur adclerum. Qđ
si obrepsit : deiciatur Similiter si homici-¬
dii aut facto aut prȩcepto aut consilio aut
asssensione post baptismum conscuis fuerit.
& peraliquam subreptionem adclerica¬
tum uenerit : deiciatur. & infinem uitȩ
suȩ communionem accipiat.. xxuii.
iquis prb̃r aut diaconis fuerit fornicatꝰ
aut moecatus : proiciatur & agat poeni-¬
tentiam.
XXUIII.
Si laici uxor inadulterio fuerit deprȩ¬
hensa : hic talis aclministerium ȩccłasti¬
cum nullomodo adducatur. Si autem
post ordinationem alicuius clerici adul¬
terata uxor fuerit: cdunittat eam. Si au¬
tem cum ipsa uoluerit permanere : ami¬
nisterio alienus sit xlii.

Expanded text:
quis viduam aut ab alio dimissam duxerit, non admittatur ad clerum, aut si obrepsit dejiciatur. Similiter si homicidii aut facto vel praecepto aut consilio aut assensione post baptismum conscius fuerit, et per aliquam subreptionem ad clericatum venerit, dejiciatur et in fine vitae suae communionem recipiat. XXVII.Si quis presbyter aut diaconus fuerit fornicatus aut moechatus, projiciatur et agat poenitentiam. XXVIII. Si laici uxor in adulterio fuerit deprehensa, hic talis ad ministerium ecclesiasticum nullo modo adducatur. Si autem post ordinationem alicujus clerici uxor adulterata fuerit, dimittat 143 eam; si autem cum ipsa voluerit permanere, a ministerio alienus sit. XXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
do saluetis. & filios orphanos relinqua
Apertissime enim sp̃s sc̃s ꝑ apłm di¬
Quia intiouissimis tẽporibus recede
quidam afide. & caritate accendentes
bus. seductoribus & doctrinis de mo¬
im inhypochrisi metidaciloquorum
iatam habentium suam conscientiã.¬

Expanded text:
modo salvetis, et filios orphanos relinquatis. modo salvetis, et filios orphanos relinquatis. Apertissime enim Spiritus saQuia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi mendaciloquorum, cauteriatam habentium suam conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
nt constituti. Reliqui uero qui
concessa & postea ascĩs part̾ib roborat
Tudices enim & accusatores tales esse deu¬
nt qui om̃i careant suspicione. & exras¬
ce caritatis suam desiderent promer
sententiam. IN DE CRETIS LIBEN¬
uggestum nobis est quod pro prȩteru
laboribus & infestationib non nulli
ur̃m assignatas sibunet & adõ com mi¬
sas relinquant plebes. & infuturũ pli¬
res relinquere uelinit eas quas tueri
debent eccłas. & pro oiubus sibi comin¬
sis laborare neglegant. & monasterior
se quieti contradere festinent. & uacat¬
onem abepiscopatus laboribus eligere
osilentio atq otio uitam ducere magi¬
sa sunt permanere. dicente dño. Beat
qui perseuerauerit usq infinem. Unde
nanq est beata perseuerantia. nisi de
intumelus afficiendum tradiderit.
os auimculis potestatis diabolicȩ li¬
et. At tendite itaq uobis onũ gre
iune. ut non sit qui uos decipiat
subducat in subtilitate sermonis.
plebes uobis cominissas relinquatis.

Expanded text:
sunt constituti. Reliqui vero, qui concessa, et postea a sanctis patribus roboratudices enim et accusatores tales esse debent, qui omni careant suspicione et ex radice charitatis suam desiderent promere sententiam. His ergo tam leuggestum nobis est, quod pro praeteritis laboribus et infestationibus nonnulli vestrum assignatas sibimet et a Deo commissas relinquant plebes et in futuro plures relinquere velint eas, quas tueri debent, ecclesias, et pro ovibus sibi commissis laborare negligant, et monasteriorum se quieti contradere festinent, et vacationem ab epiet silentio atque otio uitam degere sa sunt permanere dicente domino: beatus qui perseuerauerit usque in finem unde namque beata perseuerantia nisi de contumeliis afficiendum tradiderit, ut nos a vinculis potestatis diabolicae liberaret. Attendite itaque vobis et omni gre sanguine ; ut non sit, qui vos decipiat aut seducat in subtilitate sermonis, ut plebes vobis commissas relinquatis , et
Abbreviated transcription (Latin):
ne. uel manifesta macula. & uere
fidei pleniter instructi esse debent. & tales
quales ad sacerdocium eligi diuina iubet
auctoritas. Qm̃ sacerdotes ut antiqua tara¬
dit auctoritas criminari non possunt. nec
in eos testificari: qui adeundem. non debe¬
satores uero &o iudices non idem sint. sed
per se. accusatores. per sẽ iudices. per se
testes. per se accusati. unus quisq insuo
ordinabiliter ordine. Nani iscriptio
semꝑ primo fiat ut talionent calumiuator
recipiat quia ante inscriptionen nemo
debet uidicari uel daminari. cum & sełi le¬
ges hȩc eadem retineant. Dequib om̃ib
uera semper fiat equitas. quati nus accusati¬
onis & iudicii ac testimoni mercedem. ꝑue
ritatem gestorum comsequi ualeant.¬
um autem dixit cor ep̃m: profecto uilla¬
num uoluit intelligi ep̃m. Et si uillanis
quid agit inciuitate. cum in una ciuitate
runt. cum & inmodica ciuitate uel in
uilla aut castello ep̃s fieri prohbeatur.
nom̃ibus. om̃ino locis ubi antea ep̃i non

Expanded text:
picione vel manifesta macula, et vera fide pleniter instructi esse debent: et tales quales ad sacerdotium eligere divina jubet auctoritas. Quoniam sacerdotes, ut antiquorum tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos testificari qui ad eumdem non debesatores vero et judices non idem sint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo ordinabiliter ordine. Nam inscriptio primo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem remo debet judicari vel dampnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant; de quibus omnibus vera semper fiat aequitas, quatinus accusationis et judicii ac testimonii mercedem per veritatem gestorum consequi valeant.um autem dixit chorepiscopum, profecto villanum voluit intelligi episcopum, et si villanus, quid agit in civitate cum in una civitate runt, cum et in modica civitate, vel in villa, aut castello episcopus fieri prohibeatur, in omnibus omnino locis, ubi antea episco
Abbreviated transcription (Latin):
ordinabiliter ordine. Nani inscriptio
semꝑ primo fiat ut talionem calum iuator
recipiat quia ante inscriptionent nemo
debet uidicari uel damnari. cum & sełi le¬
ges hȩc eadem retineant. Dequib om̃ib
uera semper fiat ȩquitas. quati nus accusati¬
onis & iudicii ac testimonii mercedem. ꝑue
ritatem gestoruni comsequi ualeant¬
um autem dixit cor ep̃m: profecto uilla¬
num uoluit intelligi ep̃m. Et si uillanis
quid agit inciuitate. cum in una ciuitati
runt. cum & inmodica ciuitate uel in
ulla aut castello ep̃s fieri prohibeatus
om̃ibus. om̃ino locis ubi antea ep̃i non

Expanded text:
ordinabiliter ordine. Nam inscriptio ordinabiliter ordine. Nam inscriptio primo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem remo debet judicari vel dampnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant; de quibus omnibus vera semper fiat aequitas, quatinus accusationis et judicii ac testimonii mercedem per veritatem gestorum consequi valeantum autem dixit chorepiscopum, profecto villanum voluit intelligi episcopum, et si villanus, quid agit in civitate cum in una civitate runt, cum et in modica civitate, vel in villa, aut castello episcopus fieri prohibeatur, et omnibus omnino locis, ubi antea episco
Abbreviated transcription (Latin):
i prȩsumunt uidentur michi esse me¬
icibus similes. quȩ statim ut pariunt
ntes suos aliis nutricibus tradunt edu¬
dos. ut suam citius libidinem explere
tant. Sic & isti infantes suos id est
popłos commissos aliis educandos tra¬
it ut suas libidines expleant. id est ut
suo libitu scłaribus curis inhient. & qđ
uiq uisum fuerit liberius agat.
lam: alter in matrimonium possit
os inponit. apud fideles cuiusdam
gi instar est: si ulla transgressi one.¬
ntur . Plurimos enim sacerdotes
itq leuitas. post longa consetrationis
empora. tam de coniugib proprus
ian etiam deturpi coitu sobolem di¬
quales ad sacerdocium eligi diuina iubet
auctoritas. Qm̃ sacerdoces ut antiqua tara¬
dit auctoritas criminari non possunt. nec
in eos testificari: qui adeunden. noti debe¬
nt nec possunt prouehi honorem. Necu¬
satores uero & iudices non idem sint. sed
per se. accusatores. per sẽ iudices. per se
testes. per se accusati. unus quisq insuo

Expanded text:
i praesumunt, videntur mihi esse meretricibus similes, quae statim ut pariunt, infantes suos aliis nutricibus tradunt educandos, ut suam citius libidinem explere valeant. Sic et isti infantes suos, id est populos sibi commissos, aliis educandos tradunt, ut suas libidines expleant, id est pro suo libitu saecularibus curis inhient, et quod unicuique visum fuerit liberius agant. puellam alter in matrimonium possit sacerdos imponit, apud fideles cujusdam sacrilegii instar est, si ulla transgressionen uror? Plurimos enim sacerdotes Christi atque levitas post longa consecrationis suae tempora, tam de conjugiis propriis, quam etiam de turpi coitu sobolem diquales ad sacerdotium eligere divina jubet auctoritas. Quoniam sacerdotes, ut antiqua tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eundem non debent nec possunt provehi honorem. Vocsatores vero et judices non idem sint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo
Abbreviated transcription (Latin):
rei familiaris curam ad se reuoc&: sed ut
lectioni & orationi & uerbi dĩ prȩdicatio¬
ni tantum modo uacet. Sacerdote uer
bum inȩccła faciente : qui egressus de
auditorio fuerit ex connunicetur Cle¬
ricus nec comam nutriat nec barbam:
Clericus professionem suam etiam habitu & in¬
cessu probet. & ideo nec inuestibus uel calcia¬
mentis decorem quęrat. Clericus qui non
pro emendo aliquid innundinis uel inforo
de ambulat ab officio suo degradetur. Cle-
ricum scurrilem & uerbis turꝑibus ioculato¬
rem ab officio detrahendum. Qui cominu¬
nicauerit uel orauerit cum excommunica¬
to. siue clericus. siue laicus. excommunice¬

Expanded text:
rei familiaris curam ad se revocet: sed ut lectioni et orationi, verbo Dei et praedicationi tantummodo vacet. Aera 4. Ubum in Ecclesia faciente, qui egressus de auditorio fuerit, excommunicetur. ricus nec comam nutriat nec barbam. 45 Clericus professionem suam etiam habitu et incessu probet; et ideo nec vestibus nec calceamentis decorem quaerat.ricus nec comam nutriat nec barbam. 45 pro emendo aliquid, in nundinis vel in foro deambulat, ab officio suo degradetur. ricum scurrilem et verbis turpibus joculatorem ab officio retrahendum cennicaverit vel oraverit cum excommunicato, sive clericus sive laicus, excommunice
Abbreviated transcription (Latin):
ductis: unam quȩcunq collecta fuerit
summam epła teneat. Hanc qui suscipit
om̃i cum cautela requirat expressam.
Aodat prȩterea separatim in epła etiam
nonagenarium & nonum numerum qͥ
scđm greca elementa significat. aͥ. Sc.¬

Expanded text:
ductis, unam quaecunque collecta fuerit ductis, unam quaecunque collecta fuerit summam epistola teneat: hanc qui suscipit, omni cum cautela requirat expressum, addat praeterea separatim in epistola etiam nonagenarium et nonum numerum qui secundum Graeca elementa significant .
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate prȩt̾a com mendatitias lit¬
teras sui ep̃i. nusquam poenitus minist¬
constantinopolitam ep̃i de epła¬
etiam exprimere. nullus qui uel tenu-¬
iter greci sermonis noticiam habet.
ignorat. Ne igitur infaciendis epłis
canonicis quas mos latinus formatas
appellat. aliqua fraus falsitatis temere.
in uentum est & constitutum. ut for¬
matȩ epłȩ hanc calculationis seu sup¬
putationis habeant rationẽ: Io est
ut assumantur in supputationem pͥ¬
octogenarium & quadringentesimum
& primum significant numerum. Petri
quoq apłi prima littera id est . it. qͥ
numerus octogenarium significat.
Eius quoq qui scripsit epłam prima lit.¬
tera. cui scribitur scđa. accipientis ter.
cia. ciuitatis quoq de qua scribitur quar¬
ta & indictionis quȩcunq est tempo.¬
ris id est qui fuerit numerus assumat᷑.
Atq ita his om̃ib grecis litteris quȩ ut
diximus numeros exprimunt. in unum

Expanded text:
civitate, praeter commendatitias litcivitate, praeter commendatitias litteras sui episcopi, nusquam penitus ministConstantinopolitani. Graetiam exprimere, nullus qui vel tenuiter Graeci sermonis notitiam habet ignorat. Ne igitur in faciendis epistolis canonicis, quas mos Latinus formatas appellat, aliqua fraus falsitatis temere inventum est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculationis seu supputationis habeant rationem, id est, ut assumantur in supputatione proctogenarium et quadrigentesimum et primum significant numerum, Petri quoque apostoli prima littera id est Π, qui numerum octogenarium significat, ejus quoque qui scribit episcopi prima littera, cujus scribitur secunda, accipientis tertia, littera civitatis quoque de qua scribitur quarta, et indictionis, quaecunque est temporis, idem qui fuerit numerus assumatur: atque ita his omnibus Graecis litteris quae, ut diximus, numeros exprimunt in unum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui semel uiclero deputati sunt aut mo-¬
nachorum uitam expetiuerunt: statu.¬
imus neq admilitiam neq ad dignitatẽ
aliquam uenire munclanam aut hoc
temptantes & non agentes poenitentiam.
quo minus redeantus ad hoc quod prop¬
ter dm̃ prumitus elegerunt anathematizari.
on licere clericoum induarum ciuitatum. X.¬
conscribi sunul eccłis. & in qua ininitio
ordinatus est. & ad quam confugit qua-¬
si ad potiorem ob inanis głȩ cupiditat¬
em. Hoc autem facientes reuocari de¬
bere ad suam eccłam inqua primitus
ordinati sunt. & ibi tantum modo mini¬
strare. Si uero iam quis translatus ẽ
ex alia inaliam ȩccłam : prioris eccłȩ
uel martyriorum quȩ sub ea sunt aut tho¬
ciorum aut xenodociorum reb in nullo
communicent. Eos uero qui ausi fuerint
post definitionem magnȩ & uniuersalis
huius sy nodi quitquam ex his quȩ sunt
prohibita ꝑpetrare: de creuit sc̃a sino.¬
dus aproprio huiuscemodi gradu deci¬
dere.
XIII.
Pe regrinos clericos & lectores. in alia

Expanded text:
Qui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus, neque ad militiam neque ad dignitatem aliquam venire mundanam: aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quo minus redeant ad hoc quod propter Dominum primitus elegerunt, anathematizari.on licere clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam, in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare. Si vero quis jam translatus est ex alia in aliam ecclesiam, prioris ecclesiae, vel martyriorum, quae sub ea sunt, aut ptochiorum, aut xenodochiorum rebus in nullo communicet. Eos vero qui ausi fuerint post definitionem magnae et universalis hujus synodi quidquam ex his quae sunt prohibita perpetrare, decrevit sancta synodus a proprio hujusmodi gradu recere. XIII. Peregrinos clericos, et lectores, in alia
Abbreviated transcription (Latin):
seditiones quȩ fiunt. placuit consue¬
tudinem om̃imodis amputari. quȩ prȩt̃
regulam in quibus dam partib uidetur
ad missa. ita ut deciuitate ad ciuitatem
ratur. Siquis autem post definitionem
scĩ & magni concilu tale quid agere temp¬
tauerit. & se huius modi negotio mancipa¬
rit: hoc factum prorsus in irritum du-¬
catur. & restituatur eccłȩ cui fuit ep̃s aut¬
uomam multi subregula constituti:
auariciam & turpia lucra sec tantur.
oblitiq diuinȩ scripturȩ dicentis. qui
pecuniam suam non dedit adusuram
mutuum dantes centesimas exigunt :
iuste censuit scã & magna synodus. ut
siquis inuentus fuerit post hanc defini¬
tionem usuras accipiens: aut ex adinuen¬
tione aliqua uel quolibet modo nego¬
tium transigens. aut hemiolia id est
sescupla exigens. uel aliquid tale pror¬
sus excogitans turpis lucri gr̃a: deicia¬
tur aclero. & alienus existat aregula.
sis locis consonanter. obseruentur.

Expanded text:
seditiones, quae fiunt: placuit consueseditiones, quae fiunt: placuit consuetudinem omnimodis amputari, quae, praeter regulam, in quibusdam partibus videtur admissa: ita ut de civitate ad civitatem,ratur. Si quis autem, post definitionem sancti et magni concilii, tale quid agere tentaverit, et se hujuscemodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducatur, et restituatur Ecclesiae cui fuit episcoQuoniam multi, sub regula constituti, avaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae, dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes centesimas exigunt: juste censuit sancta et magna synodus, ut si quis inventus fuerit, post hanc definitionem, usuras accipiens, aut ex adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia, id est sescupla, exigens; vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus existat a regula. universis locis consonanter observentur,
Abbreviated transcription (Latin):
eas tantum personas. que suspiciones
effugiunt.
qui sunt in prorincia ep̃is ordinari. Si au¬
tem hoc difficile fuerit. aut propter in¬
stantem necessi tatem. aut propter itine¬
ris longitudinem: trib tamen om̃ino in
id ipsum conuenientib & absentib quo¬
q parimodo decernentib & per scripta
consentientib: tunc ordinatio celebret᷑.
Pirmitas autem eorum quȩ geruntur ꝑ
unam quamq prouinciam metropoli¬
tano tribuatur ep̃o.
De his qui ad exitum uitȩ ueniunt etiam¬
nunc lex antiqua regularisq seruabit᷑.
ita ut siquis egreditur ecorpore. ultimo
& necessario uiatico minime priuetur.
Quod si desperatus & consecutus cominuni¬
onem oblationisq particeps fac tus iterũ
conualuerit: sit inter eos qui communi¬
onem orationis tantum modo consecun-¬
tur. Generaliter autem om̃i cuilibet
inexitu posito &poscenti sibi communi-¬
onis grãm tribui: ep̃s probabiliter ex
oblatione dare debebit: . xu.¬
ropter multam perturbationem &

Expanded text:
eas tantum personas quae suspiciones effugiunt. qui sunt in provincia episcopis ordinari. Si autem hoc difficile fuerit, aut propter instantem necessitatem, aut propter itineris longitudinem, tribus tamen omnimodis in idipsum convenientibus, et absentibus quoque pari modo decernentibus, et per scripta consentientibus, tunc ordinatio celebretur. Firmitas autem eorum quae geruntur per unamquamque provinciam, metropolitano tribuatur episcopo. De nunc lex antiqua regularisque servabitur, ita ut si quis egreditur e corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus, et consecutus communionem, oblationisque particeps factus iterum convaluerit, sit inter eos qui communionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem omni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, episcopus probabiliter ex oblatione dare debebit. Propter multam perturbationem, et