comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rigare non sufficias: roga eum qui ꝑ¬
uucit uentos de thesauris suis: edu¬
cens nubes ab extremo t̾re fulgã
in pluuiam fecit. Et enim dñs da¬
bit benignitatem ⁊ terra nr̃a dabit
fructum suũ. Et si tardant benigni¬
tatis pluuie: in quantũ p̾itales ñ
cesses meroris aquas deducere. ut
possis ex corde cantando psallere. Ex¬
itus aquarum deduxerunt oculi
mei. Quam multos hodie ẽẽ puta
mꝰ. qui lactimarum grãm nondũ
acceꝑunt. qui cotidie flenda com¬
mittunt.⁊ multum ipsi flendi flere
minime possunt.dunt alii qui hĩc
peccata sua illinc penas futuras ex¬
aggerant. niuac parua bona sua
nunc p̾mia et̾na confid̾ant. ut uix
aliquo mͦ tandem in lacͥmas erum¬
pant. Isti ꝓfecto cantare possunt. A
lere querunt. Exitus aquarum
dedixerunt ocdi mei. d̾ed ecce ẽ
aliqinis qͥ cantum de sua ł tenui negli¬
gentia confunditur. tantũ ĩ diumni
amoris desid̾io fuccenditur: ut etiam

Expanded text:
rigare non sufficias, roga eum qui prigare non sufficias, roga eum qui producit ventos de thesauris suis, educens nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit. Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum. Et si tardant benignitatis pluviae, inquantum praevales non cesses memoris aquas deducere, ut possis ex corde cantando psallere: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. Quam multos putamus hodie esse qui lacrymarum gratiam nondum acceperunt, qui quotidie flenda committunt, et multum ipsi flendi, minime flere possunt. Sunt alii qui hinc peccata sua, illinc poenas futuras exaggerant, hunc parva bona sua, nunc praemia aeterna considerant, ut vix aliquo modo tandem in lacrymas erumpant. Isti profecto cantare possunt, aqlere queunt: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. Sed ecce est aliquis qui tantum de sua vel tenui negligentia confunditur, tantum in divini amoris desiderio succenditur, ut etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
montib instillicidiis ens letabitur
germinans. ⁊campi tui replebuntur
ub̾tate. pinguescent spetiosa deserti:
s ⁊ ualles habundabunt frumento.
Lunc ꝓfecto labores manium tuar ũ
manducabis beatus es ⁊ bene tͥ erit.¬
⁊ cantabis corde iocundo. Confiteant᷑
fructum: fructus autem sp̾s sunt
inqͥt apłs pax. patientia. longanimi¬
tas. ⁊ cetera. Quał fr̾ fructus eẽ credit᷑
det quia post dascipline cultus ue¬
ritas de terra orta ẽ: Cumulabit᷑
autẽ cum ceꝑit sꝑare q oriatur in
dieb eiꝰ uisticia. i abundantia paciᷤ
Quid tͥ de tali cerra uidetur. de quatalis
fructus exoritur: Merito extolletur
suꝑ libanum fructus eiꝰ Oquał quam
pretiosus fructus:. ueritas iusticia ⁊ pa¬
cis habundantia. Patet ut arbitror qͥa
oportet illum aquam fuam deduce.
⁊ ꝑsingłis sigillatim flere: qui ñ uno
horum s his omnib cupit fructib
habundare S si ħ omnia lacrimis

Expanded text:
montibus, in stillicidiis ejus laetabitur montibus, in stillicidiis ejus laetabitur germinans, et campi tui replebuntur ubertate, pinguescent speciosa deserti, sed et valles abundabunt frumento. Tunc profecto labores manuum tuarum manducabis, beatus es, et bene tibi erit, et cantabis corde jucundo: Confiteanturfructum: Fructus autem spiritus sunt, inquit Apostolus, pax, patientia, longanimitas, et caetera . Qualis frater fructus esse creditur det quia post disciplinae cultus veritas de terra orta est? Cumulabitur autem cum coeperit sperare quod oriatur in diebus ejus justitia et abundantia pacis. Quid tibi de terra videtur de qua talis fructus exoritur? Merito extolletur super Libanum fructus ejus. O qualis, quam pretiosus fructus veritas, justitia et pacis abundantia! Patet, ut arbitror, quia oportet illum aquam suam diducere, et pro singulis sigillatim flere, qui non uno horum, sed his omnibus cupit fructibus abundare. Sed si haec omnia lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
Dnudit aqꝗͣ qui quandoq luget mala
que comisit. qͥnq: bona q̃ stolide
neglexit. Otuiditur aqua qnuicis¬
sim ꝓ metu infernalium tormen
gaudiorum. Seiendum tam̃ ẽ qd̾ aqua
que in locis sublimib oritur. facile uꝑe¬
ta diducentis uotum ad humiliora
queq loca itriganda diruat᷑. Que
autem in imo deffuit. ademmentiora in¬
fudenda ñ assurgit. Sic nimirũ desid̾ioꝵ
uena q̃ in insimis labit᷑. ad sublunia appe¬
tenda non attollitur: ⁊ qui ñ nͥ t̾rena ap¬
petit. celestia suspirare nescit. Plus adhuc
dico. cui hoc sufficit tm̃ ne ꝑ eat. quando
ꝓ u̾bo otioso ł cogitatu suꝑfluo gemess
plorat: iis ⁊ tu ad ppħe similitudinẽ
aqͣm hanc salubrem deduce: Memine¬
ris fublimia concupiscere. memineris
nichilominis de te humilia sentire.
⁊ tunc facile est de desid̾iorum tuoꝵ
collib ad deiectionis tue uallem com¬
punctionis fluenta decurre̾. Distillã¬
te itaq ꝯpunctionis aqua de sũmis

Expanded text:
Dividit aquam, qui quandoque luget mala Dividit aquam, qui quandoque luget mala quae commisit, quandoque bona quae stolide neglexit. Dividitur aqua quando vicissim pro metu infernalium tormentgaudiorum. Sciendum tamen est quod aqua quae in locis sublimibus oritur, facile juxta diducentis votum ad humiliora quaeque loca irriganda derivatur. Quae autem in imo defluit, ad eminentiora infundenda non assurgit. Sic nimirum desideriorum vena quae infimis labitur, ad sublimia appetenda non attollitur, et qui nonnisi terrena appetit, coelestia suspirare nescit. Plus adhuc dico, cui hoc sufficit tantum ne pereat, quando pro verbo otioso, vel cogitatu superfluo gemens plorat? Vis et tu ad prophetae similitudinem aquam hanc salubrem deducere? Memineris sublimia concupiscere, memineris nihilominus de te humilia sentire, et tunc facere est de desideriorum tuorum collibus, ad dejectionis tuae vallem compunctionis fluenta decurrere. Distillante itaque compunctionis aqua de summis
Abbreviated transcription (Latin):
mmbrem tunc expectabat qͥn cum gemi¬
tu ꝓclamabat. Anima mea sicut cerra su̾
ad uotum hab̾e non merint: t̾ram suam
iam arentẽ iam fructus negantẽ lacͥma¬
rũ fonte rigare contendit. Iam ꝯpunc¬
tionis uena dicducit᷑ iam fletꝰ habundan¬
tia in plura diuiditur. Cui forte sufficit
solam aliꝗͣ un tutem cołe. ciusat ẽ singłi
aliqd donum optine: nec et̃ ht̃ lacrima¬
ium fluenta ñ tam deduc̾e quã ducere:
Q enim solum aliquiad singłanter elegit
adilld̾ nimirũ totum meroris suimipe¬
tum inflectit.S qͥ multiplici uͥtutum se¬
gete cordis sin terram dilatat. nunc ħ
nunc illa gr̾arum semina rigare ꝯten¬
dit: itunc ipse cantare pot̾it. Exitus a¬
qͣrum deduxerunt ocłi mei. Tunc ꝓeł
dubio aqua diducitur qn alt̾nis uicibꝰ
nuncħ numc illa fletu culpa diluitur.
tus effimditur:. Deducit aquam qui
nic sua nunc aliena deflet delicta.
aiducitur aqua cum mͦ ꝓsua modo ꝓ
alena compungitur quisq miseria.

Expanded text:
mbrem tunc exspectabat, quando cum gemitu proclamabat: Anima mea sicut terra sinead votum habere non meruit, terram suam jam arentem, jam fructus negantem, lacrymarum fonte rigare contendit. Jam compunctionis vena diducitur, jam fletus abundantia in plura dividitur. Cui forte sufficit solam aliquam virtutem colere, cui satis est singulum aliquod donum obtinere, necesse habet lacrymarum fluenta non tam deducere, quam ducere. Qui enim solum aliquid singulariter elegit, ad illud nimirum totum moeroris sui impetum inflexit. Sed qui multiplici virtutum segete cordis sui terram dilatat, nunc haec, nunc illa gratiarum semina rigare contendit, et tunc ipse cantare poterit: Exitus aquarum deducent oculi mei. Tunc procul dubio aqua deducitur, quando alternis vicibus nunc haec, nunc illa fletu culpa diluitur, tus effunditur. Deducit aquam qui nunc sua, nunc aliena deflet delicta, deducitur aqua cum modo pro sua, modo pro aliena compungitur quisque miseria.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcarne sola. pͥus fides. pꝰea ples.Nisi p̾ces¬
sisset fides ꝯceptõnis. om̃ĩno ñ fucces¬
fisset fecunditas pł. fi les p̾cessit. &
ples successit ⁊ fides recessit. Non it
ad huc crecde. s iam scire oportuit.
qd̾ rei exꝑm̃to ꝓbauit. Recte gͦ dic¬
tum ẽ quia scd̾m pecitõnẽ gedeoni
uxta aliqͥd pͥꝰ infindit solũ uellu

Expanded text:
in carne sola; prius fides, postea proles. Nisi praecesin carne sola; prius fides, postea proles. Nisi praecessisset fides conceptionis, omnino non successisset fecunditas prolis. Fides praecessit, et proles successit, et fides recessit. Non enim adhuc credere, sed jam scire oportuit, quod rei experimento probavit. Recte ergo dictum est quia secundum petitionem Gedeonis, juxta aliquid prius in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carnem. fecundauit carnem ⁊
m̃tem. Una ead̾ꝙ unda gr̃e salu¬
taris: extit ignorantiam m̃tis
⁊ extinxit omnẽ ꝯcupiscentiam carmᷤ
Una eademꝰ a q̃ sapientie salutaris carnẽ
uirginis fecumdaant ad ꝑlem. ⁊ mentẽ
matris ad omnẽ uirtutem̃ Unam itaq
⁊ eandẽ m̃tem reddidit uiciis uacuam.
untitib plenam̃. Uni eidq carni ꝯtu¬
lit fiuctimi fecunditatis. ⁊ ꝯseruauit
florem ungmitatis.S nũquid scđm
gedeonis petitionem. gr̃e unda qͣsi
ad uelleris infufionem. pͥus solam ĩ¬
pleuit m̃tem pꝰea aut̾ uelud ad t̾re
irrigatonem. solam ĩpleint carnems
Num qͥd pͥꝰ carnem deseruit. uͥ m̃tem
repleret: sumqͥd pꝰmodum amente
recessit ũ carnem fecundaret: absit.
Uidete tam̃ ne foete scd̃m aliquid pͥuis
infud̾it solam m̃tem. ⁊ it̾m scd̾m ali¬
quid solam carnem. Utiq gr̾e unda
priꝰ m̃tem solam fecundaiit ad fidem.
pꝰea aut̾ eadem gr̾a carem solam fecũ¬
dauit ad plem. fides ĩmente sola. ꝓles

Expanded text:
 carnem, fecundavit mentem et carnem. Una eademque unda gratiae Salvatoris extersit ignorantiam mentis, et exstinxit omnem concupiscentiam carnis. Una eademque aqua sapientiae salutaris, carnem virginis fecundavit ad prolem, et mentem matris ad omnem virtutem. Unam itaque, et eamdem mentem reddidit vitiis vacuam, virtutibus plenam. Uni eidemque carni contulit fructum fecunditatis, et conservavit florem virginitatis. Sed nunquid secundum Gedeonis petitionem gratiae unda quasi ad velleris infusionem prius solam implevit mentem, postea autem velut terrae irrigationem solam implevit carnem? Nunquid prius carnem deseruit, ut mentem repleret? Nunquid postmodum a mente recessit, ut carnem fecundaret? Absit! Videte tamen ne forte secundum aliquid prius infuderit solam mentem, et iterum secundum aliquid solam carnecundavit ad fidem, postea autem eadem gratia carnem solam fecundavit ad prolem. Fides in mente sola, proles
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ iħc. S unde queso uł quo: de sinu sũmi
patͥs. inuterum uirginis matͥs. S qͥs ueni¬
endi modꝰ: Sicut pluina ĩuellus. Sicut
pluuia in uellus descendisti ut saluum
faces genis humanũ te laudamꝰ deus
nr. Ecce qͥs uenit. ecce unde uenit. ecce
qͦ requieuit. ecce qͦmͦ descendit. Quis
uenit: hic erit inqͥt magnus ⁊ filius
altissimi uocabit᷑. Uñ uenit: Asũmo
celo egͥsfio eiꝰ. Egressus eiꝰ apͥncipio adie¬

Expanded text:
. Sed unde, quaeso, vel quomodo? De sinu summi Patris in uterum virginis matris. Sed quis veniendi modus? sicut pluvia in vellus. Sicut pluvia in vellus descendisti, ut salvum faceres genus humanum; te laudamus, Deus noster. Ecce quis venit, ecce unde venit, ecce quo requievit, ecce quomodo descendit. Quis venit? Hic erit, inquit, magnus, et Filius Altissimi vocabitur . Unde venit? A summo coelo egressio ejus ; egressus ejus a principio
Abbreviated transcription (Latin):
sũmam puritatem. fecundat uentrẽ
ad excellentissimam ꝓlem. Opuritas
mentis. ofecunditas uentͥs. Osumma
puritas. osingłaris fecunditas. Quam
batus fructus uentͥs. tam głosa puri¬
tas m̃tis. Benedicta tu ĩquit ĩmulieri

Expanded text:
summam puritatem, fecundat ventrem summam puritatem, fecundat ventrem ad excellentissimam prolem. O puritas mentis, o fecunditas ventris! O summa puritas, o singularis fecunditas! Quam beatus fructus ventris, tam gloriosa puritas mentis. Benedicta tu, inquit, in mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
qd ẽ nob̃cum ds. Quomͦ descendit : Sic̃
Quomͦ inqͥt fiet istud: qm̃ uirum non
cognosco: Suꝑueniet sp̃s sc̾s: obum¬
brabit tͥ altissimi uirtus. ħẽ sicut plu¬
uia inuellus. Quomͦ ĩꝗͣ descendit pluiua
in lanam. stillicidia suꝑ t̾ram: Quomͦ
q̃so nͥ placide:⁊ quiete. utiliter. ⁊ fructu¬
ose: ꝓfecto alit̾ descendit grando ĩt̾ra.
⁊ aliter stillicidia. Grando cũ strepitx.
stillicidia sn̾ strepitu. gͣnͣdo ad sterili¬
tatem.stilł. ad fertilitatem. descend
ĩplacidam. qͥece ĩqͥetam. suauiter
insuauem. benigne in benignam. io¬
facit quid face̾ consueint pluina ĩ uelle.
stillicidia in tellure: Quid imꝗͣ oꝑat᷑
aqua in lana. unda int̾ra: ꝓfecto et
absq ambiguo lanam lauat. terram
rigat. lauat ademundationem. ri¬
gat ad fructificatõnem. Sic ꝓfecto una
eademq aqͣ sap̃ie salutaris. una eadq
gr̃a saluatoris. uirginem matrem fe¬
cundat: mundat. m̃tem mundat. uẽ¬
trem fecundat. Mundat m̃tem ad

Expanded text:
d est nobiscum Deus . Quomodo descendit? Sicut Quomodo, inquit, fiet istud, quoniam virum non cognosco? Superveniet Spiritus sanctus, obumbrabit tibi Altissimi virtus, hoc est sicut pluvia in vellus. Quomodo, inquam, descendit pluvia in lanam, stillicidia super terram? Quomodo, quaeso, nisi placide et quiete, utiliter et fructuose? Profecto aliter descendit grando in terram, et aliter stillicidia, grando cum strepitu, stillicidia sine strepitu, grando ad sterilitatem, stillicidia ad fertilitatem. Descendin placidam, quiete in quietam, suaviter in suavem, benigne in benignam, jufacit? quid facere consuevit pluvia in vellere, stillicidia in tellure? Quid, inquam, operatur aqua in lana, unda in terra? Profecto et absque ambiguo lanam lavat, terram rigat. Lavat ad emundationem, rigat ad fructificationem. Sic profecto una eademque aqua sapientiae salutaris, una eademque gratia Salvatoris virginem matrem fecundat, et mundat; mentem mundat, ventrem fecundat. Mundat mentem ad
Abbreviated transcription (Latin):
erroris scandalum inuenissem. Cur h:
I dcuro ut arbitror quia uitam ꝓpͥam
me melius nullꝰ scire potest. s eam aliꝰ
me multo melius scdm discretionem
disponere potest. Debemus itaq ui
me p̾latorum discretioni committ̾e.
qualibꝰ nouimus ip̃m dñm clauesre d̾mo¬
gni celorum commisssse. de natiuitate¬
stillicida stillantia sr̃ t̾ram Singła rie.
toris. O gr̾a mirabilis. o̾ gła singłaris.
Stupenda dignatio plis. stupenda dig¬
nitas matri: Quat quantaue digna¬
tio pł. filium dĩ patris fieri filium ho
tum fecunditatis. cum fłore uirgi¬
¶nitatis.
Uirginem h̃re filiũ. nͨ qͣlemcũq sdm.¬

Expanded text:
erroris scandalum invenissem. Cur hoc? erroris scandalum invenissem. Cur hoc? Idcirco, ut arbitror, quia vitam propriam me melius nullus scire potest, sed eam alius me multo melius secundum discretionem disponere potest. Debemus itaque vi et maxime praelatorum discretioni committere, qualibus novimus ipsum Dominum claves regni coelorum commisisse. ADNOTATstillicidia stillantia super terram. Singularis toris, o gratia mirabilis, o gloria singularis! Stupenda dignatio prolis, stupenda dignitas matris! Qualis, quanta dedignatio prolis Filium Dei Patris fieri filium homtum fecunditatis cum flore virginitatis; virginem habere filium, nec qualemcunque, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ nec mͦ duoꝵ benefitio ocłorum
aduitus ualeo sñ errore ꝯsũmaree
Audigͥ quid facere debeas qui forsitas
parum acute consideras. aurem
⁊ linguam apposuit. qͥ tͥ ocłm de¬
dit. Habes gͥ quo queras quo audi¬
as. si aurem ⁊ linguam te habere
ñ dissimulas. Quere itaq domũ
uidentis qui parum uides a quo
quid te oporteat facere quo cur¬
rere audies. Melius tͥ ẽ mami
duci ꝗͣ ultro errorem sequi. Melius pro¬
inde tibi est cum imo ocło ing̾di adiu¬
tam. ꝗͣ duos ocłos habentem mitti in
gehennam. Si gͦ ocłs citus dexter se¬
ducit te. si omnino scandalitat te erue
eum ⁊ ꝓice abste. Siistro uͥ dictum
est ocłs uitam nr̃ãm cͥcumspicius.
dextro uͦ quał sit uel qualis ẽẽ debeat
diiuidicamꝰ.S si in discernendo errat.
nos utiq scandalirat. Sigͦ ocłs cuus
dexter scandalirat te erue eum ⁊ pro¬
ice ate. susquam legisse me memini uͥ
ocłm sinistrum etuere debiussem. de
dextro ħ ex p̾cepto inumgitur. si in eo

Expanded text:
 nec modo duorum beneficio oculorum adjutus valeo sine errore consummare? Audi igitur quid facere debeas, qui forsitan parum acute consideras. Aurem et linguam apposuit qui tibi oculum dedit. Habes igitur quo quaeras, quo audias, si aurem et linguam te habere non dissimulas. Quaere itaque domum videntis qui parum vides, a quo quid te oporteat facere quo currere audies. Melius tibi est manu duci, quam ultro errorem sequi. Melius proinde tibi est cum uno oculo ingredi ad vitam, quam duos oculos habentem mitti in gehennam. Si ergo oculus tuus dexter seducit te, si omnino scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Sinistro, ut dictum est, oculo vitam nostram circumspicimus, dextro vero qualis sit, vel qualis esse debeat dijudicamus. Sed si in discernendo errat, nos utique scandalizat. Si ergo oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice a te. Nusquam legisse me memini ut oculum sinistrum eruere debuissem. De dextro hoc ex praecepto injungitur, si in eo
Abbreviated transcription (Latin):
is .p. in .ui. Descendit sicut pluuia ĩuellꝰ
uirginee mentis: descendit sicut stilli¬
tidia. int̾ram uirginee carnus. Illam
itaq emundauit. istam fecundauit.
S nũquid mundaiit solam menteni:
nuinqͥd fecundauit solam carnem:

Expanded text:
ia in vellus, descendet sicut pluvia in vellus virgineae mentis, descendit sicut stillicidia in terram virgineae carnis. Illam itaque emundavit, istam fecundavit. Sed nunquid mundavit solam mentem? nunquid fecundavit solam carnem
Abbreviated transcription (Latin):
Exitus aquarum deduxerunt .o.¬
nullum hic rep̾hendit. ocłoꝵ uero
culꝑam ñ sine merore graui redar¬
guit. Manus ñ rep̾henditur ꝓ eo for¬
tassis qd̾ libent̾ oꝑabatur. lingua
ii rep̾henditur. idcirco ut arbitror
qm̃ uera loq̃batur. Ocłm tantummͦ
culpabat ꝓ eo forte qd iniuditii disc̾¬
tione caligabat. Quid eni aliud est

Expanded text:
Exitus aquarum deduxerunt oExitus aquarum deduxerunt onullum hic reprehendit, oculorum vero culpam non sine moerore gravi redarguit. Manus non reprehenditur, pro eo fortassis quod libenter operabatur, lingua non reprehenditur idcirco, ut arbitror, quoniam vera loquebatur. Oculum tantummodo culpabat, pro eo forte quod in judicii discretione c
Abbreviated transcription (Latin):
gisse deflebat in tantum ut dicat.
dice̾ quia non custoduti legem tuã.
Sũ ego ñ custodi dice̾t. uoluntatem
itaq culpa merepatur. ocłoꝵ solũ
mͦ culpa defletur. Nam de pedum offitio
pandi ad te manus meas. Sic de aure
⁊ lingua ceterisq corporis menbris faci¬
le reꝑies. Soli hic oculi redarguuntur.
ꝓ solis hic oculis lacrime funduntur.
Nec eum in aliis ⁊̃ menbris numꝗͣ pec¬
casse contendo: s quid sit qd mͦ de¬
fleat diligenter attendo. Quid ẽ igit᷑
ocłorum culpam deflere. nisi qđ in
discretione errasset gemendo dolere:
Tunc ⁊ ocłs peccat quando discreti¬
onis iudicium errat. Aulti pͥuatas
obseruantias cominunib instituti¬
onib ante ponunt. Abstinentiam
obedientie p̃ferunt. cum tam̃ scͥp¬
tum sit. melior est obedientia ꝗͣ uic¬
time. Multa sunt q̃ de his ocłis addẽ¬
da credebamus. s ħ sub alio forte ca¬
pitulo dicenda seruamus. S nunc
q̃ interim dicenda uident᷑ exequam.

Expanded text:
gisse deflebat, intantum ut dicat: gisse deflebat, intantum ut dicat: dicere: Quia non custodivi legem tuam. Sed si ego non custodivi diceret, voluntatem itaque culpa interpretatur, oculorum solum modo, culpa defletur. Nam de pedum officio pandi ad te manus meas . Sic de aure et lingua, caeterisque corporis membris facile reperies. Soli hic oculi redarguuntur, pro solis hic oculis lacrymae funduntur. Nec enim in aliis etiam membris nunquam peccasse contendo, sed quid sit quomodo defleat diligenter attendo. Quid est igitur oculorum culpam deflere, nisi quod in discretione errasset gemendo dolere? Tunc oculus peccat quando discretionis judicium errat. Multi privatas observantias communibus institutionibus anteponunt, abstinentiam obedientiae praeferunt, cum tamen scriptum sit: Melior est obedientia quam victimae . Multa sunt quae de his oculis addenda credebamus. Sed haec sub alio forte capitulo dicenda servamus. Sed nunc quae interim dicenda videntur, exsequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
legem dĩ direrim. qua de hac sola ł mar¬
mie qrusq coronatur. Diaboli uͦ ignomi¬
miosa rede asseritur. ꝓ qua quisq et̾na
confusione multatur. C aris legem
ideato ꝑicłosam dixerim. qͥr paulatĩ
m̃tẽ eneruando ad draboli legem p̾¬
cipitat. Mentis legem m̾ito officiosã
asserui. quia gͣdatim animum robo¬
rando. ad dei legem exaltat.Suꝑaue¬
rat itaq ꝓpħa diaboli legem: quia de¬
testabatur oninem iniqͥtatem calca¬
uerat nichilominus carnis legem in¬
qtum ꝯtẽpnebat corporis uoluptatẽ.
Multum p̾terea se in lege equitatis dila¬
tauerat. s inlege caritatis parum se
ꝑfetum eẽ ñ par̃ dolebat .S: de his for¬
te mͥ minime creditur. nͥ ħ eiꝰ testi¬
monio ꝯpbentur. Iniquitatem ĩ qͥt
iniquitatis. Renuit consolari amina
mea. ecce ꝯtẽptus uoluptatis. ħam ꝑ
eqdatis lege fidenter clamat. Iudita
me domine scd̃m iusticiam meam
fectionis culmen se nonduni aiti¬

Expanded text:
legem Dei dixerim, quia de hac sola, vel maxlegem Dei dixerim, quia de hac sola, vel maxime quisque coronatur; diaboli vero ignominiosa recte asseritur, pro qua quisque aeterna confusione multatur. Carnis legem idcirco periculosam dixerim, quia paulatim mentem enervando ad diaboli legem praecipitat. Mentis legem merito officiosam asserui, quia gradatim animum roborando ad Dei legem exaltat. Superaverat itaque Propheta diaboli, legem, quia detestabatur omnem iniquitatem, calcaverat nihilominus carnis legem inquantum contemnebat corporis voluptatem. Multum praeterea se in lege aequitatis dilataverat, sed in lege charitatis parum se perfectum esse non parum dolebat. Sed de his forte mihi minime creditur, nisi haec ejus testimonio comprobentur. Iniquitatem, inquitiniquitatis; Renuit consolari anima mea , ecce contemptus voluptatis. Nam pro aequitatis lege fidenter clamat: Judica me, Domine, secundum justitiam meamerfectionis culmen se nondum atti
Abbreviated transcription (Latin):
legem peccati discernit. Lex autem
peccati nichil alnid ẽ quam lex diabo¬
li. Distinguamꝰ gͦ.iiii. has leges di. aia¬
boli mentis ł carnis. Lex dei est redõe
bonũ ꝓmalo. lex diaboli ẽ reddere ina¬
lum ꝓbono. Mentis lex est retͥbuere bo¬
num pbono. Carnis lex ẽ rettibuere
malum ꝓmalo. Lex dei est gratuito
uelle ꝓdesse. lex chiaboli gͣcis uelle
obeẽ. Mentis lex ẽ facere qd licet sqͥr.¬
nis ler est facere qd̾ libet. lex dĩ ca¬
ritas. lex diaboli inquitas. mentis
lex equitas. Carnis lex uoluptas. lex
ua dicit. Diligite immicos uros orate
ꝓpsequentib & caluiꝑniantib uas.
Lex diaboli dicit Oppͥmamus uirũ
ustum inuste. qm̃ contrarius est
opib nr̃is lex mentis dicit. dentem
madex carnis dicit. comedamus ⁊
bibumꝰ eras it moriemut. l ex dabo¬
li abhominabilis. lex carnis ꝯtemp¬
ofa. lex carnis ꝑicłosa. lex mentis
officioa. lex di glosa. Gloriosam

Expanded text:
legem peccati discernit. Lex autem legem peccati discernit. Lex autem peccati nihil aliud est quam lex diaboli. Distinguamus ergo quatuor has leges, Dei, diaboli, mentis, vel carnis. Lex Dei est reddere bonum pro malo. Lex diaboli reddere malum pro bono. Carnis lex est retribuere malum pro malo. Mentis lex est reddere bonum pro bono. Lex Dei est gratuito velle prodesse; lex diaboli gratis velle obesse. Mentis lex est facere quod licet. Carnis lex est facere quod libet. Lex Dei charitas, lex diaboli iniquitas, mentis lex aequitas, carnis lex voluptas. Lex Dei dicit: Diligite inimicos vestros, orate pro persequentibus, et calumniantibus vos . Lex diaboli dicit: Opprimamus virum justum injuste, quoniam contrarius est operibus nostris . Lex mentis dicit: Dentem anima . Lex carnis dicit: Comedamus, et bibamus, cras enim moriemur . Lex diaboli abominabilis, lex carnis contemposa, lex carnis periculosa, lex mentis officiosa, lex Dei gloriosa. Gloriosam
Abbreviated transcription (Latin):
nans ocłos. Profecto si ꝑ moysen posi¬
ta lex placuisset ꝓponenda mͥ lege do¬
minum adhuc orare non opporte¬
ret. Quesiuit gͦ dd̾ adomino legem
accepit exercuit. parum tamen dis¬
crete custodiuit ⁊ idcirco dicit. Exitꝰ
carnis. alia mentis. alia di. alia dia¬
boli. Ine me credas ista de meo sensu
fingentem audi apłm has quas dix¬
iius leges subtiliter distinguentem.
Condelector inquit legi di scđm inte¬
riorem hommem. uideo autem a li¬
am legem in menbris meis repug¬
uantem legi mentis mee ⁊ capti¬
uantem me in legem peccati. ui¬
des ne qͣmadmodum in pͥmo u̾su
legem dei ꝑ se ponit. in secunda
autem ñ solum ab illa s ase ⁊̃ tres
alias distinguit: Ham cum dicat
iudeo aliã legẽ in menbris meis. legẽ
alia dicitur abea quam legem dei
direiat distinguricum adđait repug¬
nautem legis mentis meẽ. aliam ilbam
ostendit eẽ. Cũ uͦ subinfert ⁊ captuã¬
te me in legem peccati. ab illis uttͥsq

Expanded text:
nans oculos. Profecto, si per Moysen posinans oculos. Profecto, si per Moysen posita lex placuisset, pro ponenda mihi lege Dominum adhuc orare non oporteret. Quaesivit ergo David a Domino legem, accepit, exercuit, parum tamen discrete custodivit, et idcirco dicit: Exitus carnis, alia mentis; alia Dei, alia diaboli: et ne me credas ista de meo sensu figentem, audi Apostolum has quas diximus leges subtiliter distinguentem: Condelector, inquit, legi Dei secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captivantem me in legem peccati . Videsne quemamodum in primo versu legem Dei per se ponit, in secundo autem non solum ab illa, sed a se etiam tres alias distinguit? Nam cum dicat, video aliam legem in membris meis, legem alia dicitur ab ea quam legem Dei dixerat, distinguit, et cum addat repugnantem legi mentis meae, aliam illam ostendit esse. Cum vero subinfert, et captivantem me in legem peccati, ab illis utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib suis. ħunum scio quia si fonti¬
um tuoꝵ. uena in montium suꝑiori¬
bus nascitur. ⁊ si in solo sublimium p̃¬
moꝵ desid̾io mens ꝑfecte compun¬
gitur. facile ẽ huiusmodi aquas ꝑ humi¬
litatis tue dediua dediice̾ ⁊ deiectioniᷤ
tue uallem usq quaq ub̃tim rigando
ꝑfundere.Si sic est frater ꝓfecto be¬
nedicere habes deo de fontib ifrael
qui rigat aquis uniuersa S fatis dic¬
tum sit de eo. quod dicitur exitus aqͣꝵ
⁊ quid nob̵ flendum sit exemplo discamꝰ.
Quia non custodierunt inquit legem
tuam. Pro hac lege ni fallor alias orat
fufficit tibi lex moysi qui adhuc que¬
ris tibi legem poni: Non inquit. Lex¬
moysi mortificans animas. s lex domi¬
ni inmacłãta conuertens animas. Qn̾
moyses popłis p̾cepta dabat. faciem
suam uelabat. liccirco p̾ceptum moy¬
si ẽ obscurum: ⁊ obtenebrans oculos.
p̾ceptum autẽ dñi lucidum ⁊ illumi¬

Expanded text:
superioribus suis? Hoc unum scio, quia si fontisuperioribus suis? Hoc unum scio, quia si fontium tuorum vena in montium superioribus nascitur, et si in solo sublimium praemiorum desiderio mens perfecte compungitur, facile est hujusmodi aquas per humilitatis tuae declivia deducere, et dejectionis tuae vallem usquequaque ubertim rigando perfundere. Si sic est frater, profecto benedicere habes Deo de fontibus Israel, qui rigat aquis universa. Sed satis dictum sit de eo quod dicitur exitus aquarEt quid nobis fiendum sit exemplo discamus. Quia non custodierunt, inquit, legem tuam, pro hac lege, ni fallor, alias orat, sufficit tibi lex Moysi qui adhuc quaeris tibi legem poni? Non, inquit, Moysi mortificans animas, sed lex Domini immaculata convertens animas. Quando Moyses populis praecepta dabat faciem suam velabat, et idcirco praeceptum Moysi obscurum et obtenebrans oculos, praeceptum autem Domini lucidum et illumi
Abbreviated transcription (Latin):
ao suꝑiora itriganda deduci ñ posst̾.
qͥa qui adhuc carnales sunt carnalia
aimantes ꝓ peccatis quidem cõpiingi
nequeunt: ⁊ cum ꝓ terrenis dolendi ca¬
usa emerserit. ne non fleant ipsi sͥ un¬
ꝑare non possunt. Quando gͥ fletus
funditur anolente quid de eo aliud dix¬
erim nͥ raptum atorrente: Italem tam̃
ꝑsepe torrentem ꝑtransiuit anima mã.
O domine ñ me demergat tempestas hꝰ
aque. Quala nam q̃so fluenta pretͥflu¬
unt t̾ram cordis tui: Nunquid adhuc
magnificauit dominus facere uobiscũ
exsiccans in te om̃s fluiios ethan. ponẽs
mirificauit tͥ miscd̾iam suam. comu̾tens
cordis tiu duriciam instagna aquarũ
ponens in te desertum instagna aqͣrum.
⁊ terram sine aqua inexitus aquarum:
Aquas illas pͥores ut pote carnales exsiccãs
aquas has nouissimas ut pote sp̃a¬
les effundens: Putasne quia factus sit
adhuc inte fons aque uiue salientis
inuitam eternam rigans montes de

Expanded text:
ad superiora irriganda deduci non possunt; ad superiora irriganda deduci non possunt; quia, qui adhuc carnales sunt, carnalia amantes, pro peccatis quidem compungi nequeunt, et cum pro terrenis dolendi causa emerserit, ne non fleant ipsi sibi imperare non possunt. Quando ergo fletus funditur a nolente, quid de eo aliud dixerim, nisi raptum a torrente? Et tamen talem persaepe torrentem pertransivit anima mea. O Domine, non me demergat tempestas hujus aquae! Qualia nam, quaeso, fluenta praeterfluunt terram cordis? Nunquid adhuc magnificavit Dominus facere vobiscum, exsiccans in te omnes fluvios Ethan, ponens mirificavit tibi misericordiam suam convertens cordis tui duritiam in stagna aquarum, ponens in te desertum in stagna aquarum, et terram sine aqua in exitus aquarum? Aquas illas priores, utpote carnales exsiccans, aquas has novissimas, utpote spiritales effundens? Putasne quia factus sit adhuc in te fons aquae vivae salientis in vitam aeternam, rigans montes de
Abbreviated transcription (Latin):
l .t. In his ꝓpħe uerb̃ patet ut arbitror q̃
ẽẽt illius quam p̾fati sumꝰ sterilitatis cã
q̃n anima ipsus facta ẽ sicut terra sine
aqua. intantum ut necesse habeat lacͥ¬
marum aꝗͣ ub̾um effundẽ. effusas uero
huc illucq ad illam suam t̾ram unliq ir¬
rigandam. deducẽ. Iecͥto utiq egͣdiebant᷑.
quia lex diuina pariter digne custodi¬
ebatur. Ego credo quia si adhuc ꝓ tem¬
poralib doleret. si adhuc carnalia deflery:
meroris aquas ad uotum suũ deducere
ñ posset. hoc enim int̾ sp̾ales solet int̾eẽ
⁊ lacrimas carnales. qͥ he sepe tuxta diri¬
gentis uotum ad ea q̃ expelit flere de¬
ducuntur ille uͦ torrentis more homi¬
nes rapunt secum potius qͣm secuntu.
luinus nãq in imis decurrens q̾n ad sũ¬
ma ducitur. ⁊ flecus de infimis desidus
surgens qͥn ꝑ celestib effunditur: NHon¬
ne abana ⁊ farsar fluini damasq ⁊ si¬
milium fliuiũ inconuallibꝰ int̾ me¬
dium montiũ ꝑtransibunt aq̃. ⁊ idcͥco

Expanded text:
. In his Prophetae verbis patet, ut arbitror, quae esset illius quam praefati sumus sterilitatis causa, quando anima ipsius facta est sicut terra sine aqua, intantum ut necesse habeat lacrymarum aquam ubertim effundere, effusas vero huc, illucque ad illam suam terram undique irrigandam deducere. Idcirco utique egrediebantur, quia lex divina parum digne custodiebatur. Ego credo quia, si adhuc pro temporalibus doleret, si adhuc carnalia defleret, moeroris aquas ad votum suum deducere non posset. Hoc enim inter spirituales solet interesse, et lacrymas carnales, quod haec saepe juxta dirigentis votum ad ea quae expedit flere deducuntur. Illae vero torrentis more homines rapiunt secum, potius quam sequuntur. Fluvius namque in imis decurrens quando ad summa dicitur, et fletus de infimis desideriis surgens, quando pro coelestibus effunditur? Nonne Abana et Farfar fluvii Damasci, et similium fluminum in convallibus inter medium montium pertransibunt aquae, et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote indigniore nos expediamꝰ.
ut in his que de dextro dicendͥa sunt
ocło uidł discretionis latius uacare
ualeamus. St̃ non nulli qui p̾t̾itam
uitam quid̃ ad memoriam reuocãt.
⁊ inhis q̃ male ł minꝰ b̾n egerunt se¬

Expanded text:
utpote indigniore nos expediamus, utpote indigniore nos expediamus, ut in his quae de dextro dicenda sunt oculo videlicet discretionis latius vacare valeamus. Sunt nonnulli qui praeteritam vitam quidem ad memoriam revocant, et in his quae
Abbreviated transcription (Latin):
seni oportet ignorat. ꝗͣ apł pleni¬
tudinem legis nominare non clubi¬
tat. ꝑfecta caritas plene illuminat.
nam ꝑfecte amari ñ potest. in cuiꝰ
cognitione anmus caligat.S in
his ampliꝰ immorari necesse non ẽ.
quia sicut in bono caritas ñ nͥ ĩten¬
tionem bonam hr̾e potest. fic eã
indiscretione errare posse ualde
incredibile ẽ. ħ autem omnino
credibile uidetur qr qui adhuc
errat indisc̾tione. nondũ ẽ ꝑfectꝰ
in caritate ⁊ omĩno sine culpa ñ
ẽ qͥ malum agit qͣlibet intentioe.
S nec t̾m ocłos culpandos putes. cũ
bonũ ialũ ł malũ bonũ eẽ ex¬
istimas. d ut ocłorum culpã diligñ¬
¶ tius
discutiamus. pͥus de ipsis ocłis qui sint in¬
deamus. ¶ Duo utiq sunt int̾ioris ho¬
minis ocłi qͦs quisq hab̃e satagat qui¬
cũq uiam mandatoꝵ dei inoffenso
pede currere festinãt. Unus ẽ oculus
discretionis. alt̾ ocl̾s circumspectioĩs

Expanded text:
sciri oportet ignorat, quam Apostolus plenisciri oportet ignorat, quam Apostolus plenitudinem legis nominare non dubitat? Perfecta charitas plene illuminat: nam perfecte amari non potest in cujus cognitione animus caligat. Sed in his amplius immorari necesse non est; quia sicut in bono charitas nonnisi intentionem bonam habere potest, sic eam in discretione errare posse valde incredibile est. Hoc autem omnino credibile videtur; quia, qui adhuc errat in discretione, nondum est perfectus in charitate et omnino sine culpa non est qui malum agit qualibet intentione. Sed nec tantum oculos culpandos putes, cum bonum malum vel malum bonum esse existimas. Sed ut oculorum culpam diligentius discutiamus, prius de ipsis oculis qui sint videamus. Duo utique sunt interioris hominis oculi, quos quisque habere satagat quicunque viam mandatorum Dei inoffenso pede currere festinat. Unus est oculus discretionis, alter oculus circumspectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
simplex fuerit. totum corpꝰ tuũ lu¬
cidum erit. Ego audio hic ex oculi
puritate corporis menbra ꝯmenda¬
ri. non uicia. Ego credo qr cecitas sur¬
ditas ariditas. insensibilitas ⁊ cet̾a
corꝑis uicta corpus ñ constituunt.
Nam neq corpꝰ neq pars corꝑis sunt.
q̃ corpus corrumpunt. Sic utiq
sic corpus uirtutum bona compo¬
nunt. mala uͦ oꝑa ut pote uicia
corrumpunt u̾el destruunt.
Non gͦ commendat ueritas q̃ nec corpus
uis fiant si tam̃ fieri possunt inten¬
tione bona. S potius ħ oftend̾e uolu¬
it q̃ illa que uere constituunt corpꝰ
uirtutum. oꝑa .s. bona omnino bo¬
na ñ sunt. si ꝑcedant ex intentio¬
ne mala. Quia si ocłs nus neꝗͣ fu̾it
totum corpus tuum tenebrosum
erit. Quid gͦ ẽ inquiunt qd̾ augusti¬
nis dicit habe caritatem ⁊ fac quic¬
qͥd iust Ergo caritatem cecam pu¬
tanus: S quid de ea apłs sentiat
audiantus. Plenitudo inquit legiᷤ
ẽ caritas. Quid gͦ caritas̃ de his que

Expanded text:
simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit . Ego audio hic ex oculi puritate corporis membra commendari, non vitia. Ego credo quia caecitas, surditas, ariditas, insensibilitas et caetera corporis vitia corpus non custodiunt: nam neque corpus, neque pars corporis sunt quae corpus corrumpunt. Sic utique, sic corpus virtutum bona componunt; mala vero opera, utpote vitia, corrumpunt, vel destruunt. Non ergo commendat Veritas quae nec corpus t mala, quamvis fiant, si tamen fieri possunt intentione bona. Sed potius hoc ostendere voluit, quod illa quae vere constituunt corpus virtutum, opera scilicet bona, omnino bona non sunt si procedant ex intentione mala. Quia, si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. Quid ergo est, inquiunt, quod angelus dicit: Habe charitatem, et fac quod vis. Ergo charitatem caecam putamus? Sed quid de ea Apostolus sentiat, audiamus: Plenitudo, inquit, legis est charitas . Quid ergo charitas de his quae
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ⁊ satiantur sine fastidio. quia
sacietas semꝑ ẽ in desid̾io.Suauissimꝰ
⁊ amenissimus est lectulus iste ⁊ de¬
siderabilis ualde int̾ medios cderos
positus uͥ gemine głe uisione fatia¬
bimir. Qd enĩ desid̾abilius. qͥd seci¬
us quid suauius qͣm inter leuam
di ⁊ dexteram qinescere. Ecce ꝓpo¬
sita sunt tͥa de quib egͥdiendum.
⁊ alia tria quib ad t̾ram desidera¬
bilem est ascendendũ. Conferant᷑
gͥ singla singłis ut clauuias clariũ
eppellat. Oetus ⁊ em̃ dñi tertã tuã eua¬
euat. sic ⁊ dñi cellarium omnẽ tuã cog¬
nationẽ .i. que te angit curiositatem
erterminat. nec minꝰ lectuł interdex¬
teram ⁊ leuam di locatus domumid̾t
subu̾tit. impii ideqͦ multa accentio¬

Expanded text:
tatur, et satiantur sine fastidio, quia tatur, et satiantur sine fastidio, quia satietas semper est in desiderio. Suavissimus et amoenissimus lectulus iste, et desiderabilis valde, inter medios cleros positus, ubi geminae gloriae visione satiabimur. Quid enim desiderabilius, quid securius, quid suavius, quam inter laevam Dei et dexteram quiescere? Ecce posita sunt tria, de quibus egrediendum, et alia tria, quibus ad terram desiderabilem est ascendendum. Conferantur ergo singula singulis, ut clavus clavum expellat. Hortus etenim Domini terram tuam evacuat. Sic et Domini cellarium omnem terrae cognationem, id est quae te angit curiositatem, exterminat. Nec minus lectulus inter dexteram et laevam Dei locatus, domum impii subvertit. Ideoque justa attentio
Abbreviated transcription (Latin):
sors dr quia sorte datur .i. dnima
electione. Dormiunt gͦ penne co¬
lumbe inter medios .i. quiescunt
t̾am. ꝑ leuam enĩ intelligit᷑ xͥ humi¬
litas. ꝑ dexteram diumitas. hurmni¬
slitas
humanitatis capiti nr̃o supponitur
inp̃senti ꝑ quam consolamur. speeri¬
giur ⁊ ascensum ad eum habemꝰ.
diunitas uͦ infuturo nos amplexabit᷑.
hec est gemina refectio nr̃a quia de fruc¬
tu uirgialis uteri reficinur int̾ris.
quem desiderant angłi ꝓspicere.
ꝓspiciunt quidem in eum ⁊ cum de¬
fiderio quia ꝗ habent desiderant ⁊
ꝗ desid̾ant habent. Si enĩ desidera¬
rent ⁊ illud non optinerent esset in
desid̾io anxietas ⁊ ita pena.Si autem
hab̾ent ⁊ non cuꝑent uderetur fasti¬
dium sequi sacietatem. Ne autem in
desiderio sit anxietas uel insacietate
fastidium desid̾antes saciantur ⁊
saciati desiderant. Desiderant gͦ sine
labore qina desid̾uuim sacietas comi¬

Expanded text:
sors dicitur, quia sorte datur, id est divina sors dicitur, quia sorte datur, id est divina electione. Dormiunt 786 ergo pennae columbae inter medios cleros, teram. Per laevam enim intelligitur Christi humilitas; per dextram divinitas. Humilitas humanitatis capiti nostro supponitur in praesenti, per quam consolamur, spe erigimur, et ad eum ascensum habemus. Divinitas vero in futuro nos amplexabitur. Haec est gemina refectio nostra, qua de fructu virginalis uteri reficimur in terris, quem desiderant angeli prospicere . » Prospiciunt quidem in eum, et cum desiderio, quia quae habent desiderant, et quae desiderant habent. Si enim desiderarent, et illud non obtinerent, esset in desiderio anxietas, et ita poena. Si autem haberent, et non cuperent, videretur fastidium sequi satietatem. Ne autem sit in desiderio anxietas, vel in satietate fastidium, desiderantes satiantur, et satiati desiderant. Desiderant ergo sine labore, quia desiderium satietas comi
Abbreviated transcription (Latin):
goge reuelationẽ reqͥrimus. totũ
ibi reꝑimus. ip̃a ẽ apotheca sp̃c
scĩ. paradysus pomoꝵ ominũ uͥ
queq anima inuenerit qđ sibi
expedit. iam nunc restat ut t̾¬
ci diei itmere introducat nos ĩ
cubiculum rex nr. S hucusq quasi so
excessu mentis qͥd sit deo loqͥ ualemꝰ.
fumus. nob̾ magnum ẽ ⁊ inscruta¬
iualida uix aliquatenus aspirat.
ectulus namq iste locũ ht inter leuã
di ⁊ dexteram. habet enĩ ds dext̾am
sinistra diuicie ⁊ honor. Hii sunt
du clerici inter quos dormiunt
penne columbe .i. doctores ecclesie
scd̾m illud ꝓpħicum. Si dornatis
inter mecdios cleros.p.c. d. Colũba¬
dicitur eccła ꝑꝑ simplicitatem. scd̾m
illuo. ana est colũba mea. una est
quia diumis eloquiis ẽ erudita.
Penne autem colũbe sunt doctores
⁊ p̃lati eccłe quorum p̃oicatio ĩ celũ
fertur. Gła eccłe cleri fortes sunt. Cle¬
ros ii g̾ce latine chicitur sors. Unde cde¬
ronomia .i. hereditas que etiam

Expanded text:
goges revelationem requirimus, totum goges revelationem requirimus, totum ibi reperimus. Ipsa est apotheca Spiritus sancti, paradisus pomorum omnium, ubi quaeque anima invenit quod sibi expedit. Jam nunc restat ut tertio diei itinere introducat nos in cubiculum rex noster; sed hucusque quasi sobexcessu mentis, qui fit a Deo, loqui valemus. inscruta nec aliquatenus aspirat. Lectulus namque iste locum habet inter laevam Dei et dexteram; habet enim Deus dextersinistra divitiae et honor. » Hi sunt duo cleri inter quos dormiunt pennae columbae, id est doctores Ecclesiae, secundum illud propheticum: « Si dormiatis inter medios cleros, pennae coludicitur Ecclesia propter simplicitatem, secundum illud: « Una est columba mea, una est quia divinis eloquiis est erudita; pennae autem columbae sunt doctores et praelati Ecclesiae, quorum praedicatio in coelum fertur; gloria Ecclesiae cleri sortes sunt. Clerus enim Graece, Latine dicitur sors; unde Cleronomia, id est haereditas, quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fictutiam.⁊ infuturo uitam. Quigͦ pͥ¬
mo diei itinere mnortũ introducti
sumꝰ. suꝑ est ut scd̾o die introduca¬
mur incellam umariam. Cellari¬
um autem intelligitur dnima scͥp¬
tura ł ꝯtemplatio diuina uͥ dulce¬
dine gr̃e recreamur. ⁊ sp̃u debri¬
ati tanꝗqͣ uini meri odore ⁊ pocło
refecti. ab amore t̾renoꝵ transfe¬
rimur in ꝯtempłone celestium
lis que sic inebriat ut sobrios red¬
dat. que non grauat s releuat ⁊
usq ad domum dei eleuat ĩuoce
exultationis ⁊ confessionis soni
epulantis. De celesti namq domo
insonat anime celestia contem¬
planti quiddam canorũ ⁊ dulce.
Unde mulcetur. Et sicut ceruus de¬
siderat ao fontes aqͣrum .i. ip̃m
d̾m. qui ẽ fons aquarum utuen¬
tium inuitam eternam sabienti¬
um. Ipsa qͦ. scͥptura recte celle ui¬
narie comꝑatur uͥ multiplicis in¬
telligentie gustu recreamur. ac
refouemur. Si enĩ morũ doctri¬
nam. si allegoriarum intelligen¬
tiam. si hystoriaꝵ ueritatem. si ana¬

Expanded text:
ciam, et in futuro 785 vitam. Qui ergo primo diei itinere in hortum introducti sumus, superest ut secunda die introducamur in cellam vinariam. Cellerarium autem intelligitur divina Scriptura, vel contemplatio divina, ubi dulcedine gratiae recreamur inebriati tanquam vini meri odore, et poculo referti, ab amore terrenorum transferimur in contemplationem coelestium s, quae sic inebriat, ut sobrios reddat; quae non gravat, sed relevat, et usque ad domum Dei elevat. « In voce exsultationis et confessionis sonus epulantis . » De coelesti namque domo insonat animae coelestia contemplanti quidam canor, et dulce melos unde mulceatur, et sicut cervus desideret ad fontes aquarum, id est ipsum Deum, qui est fons aquarum viventium in vitam aeternam salientium. Ipsa quoque Scriptura recte cellae vinariae comparatur, ubi multiplicis intelligentiae gustu recreamur ac refovemur. Si enim morum doctrinam, si allegoriarum intelligentiam, si historiarum veritatem, si ana
Abbreviated transcription (Latin):
diid isolent agricole siccitatis temꝑe
diduclis foncium itulis t̾ram rigare.
ne anditate mnia exsiceata nequeat
comimendata semina multiplicare.
ldbaꝵ imitationẽ dauid imbre grãꝵ
tantante descendere: oꝑum suorumꝰ
fruclus lacrimnarum unda ñ negligit̃
infimdẽ. Pitto quia aliqua eiꝰ culpal
erigonte nandauerat. tunc temporis
s nubibꝰ sius ne pluerent. ⁊ iccnto p̾
siccitate cimcta aruerant. in tantimi
ũ albi asserat dicens. Aruit canqͣ cesta
untus mea. Nonnie int̾ne infusionis

Expanded text:
 Solent agricolae siccitatis tempore diductis fontium rivulis terram rigare, ne ariditate nimia exsiccata nequeat commendata semina multiplicare. Ad horum imitationem David imbre gratiarum tardante descendere, operum suorum fructus lacrymarum unda non negligit infundere. Puto quia, aliqua ejus culpa hoc exigente, mandaverat tunc temporis Deus nubibus suis ne pluerent, et idcirco prae siccitate cuncta aruerant, intantum ut alibi asserat, dicens: Aruit tanquam testa virtus mea. . Nonne internae infusionis
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e: Sunt qui dicunt qd malir n opus
ẽẽ ñ poterit qͥ ex bona uitentione
ꝓcedit. Bene gͦ fecerunt qͥ mortem
apłis intulerunt. Nam scͥptum de eis
legunus. Uenit hora ut omnis qui
interficit uos arbitretur obsequium
se p̾stare deo. Nũquid udeoꝵ excusa¬
mus ignorantiam qui scd̃m apłm re¬
lum habent. s ñ scd̾m scientiame Nos
gloriamini de malo oꝑe. ꝓbona inten¬
tione. ꝓpha luget ꝓ eo quod in discer¬
uendo errauerat. Unde ꝓpħa dolet
uos gaudetis. Nñ ꝓpħa luget uos ri¬
detis. Quomodo ergo inquiunt illd̾
accipimus qͥ in euangłio ab ore ue¬
ritatis audiuinus: Si ocłs tuus sim¬
plex fuerit totum corpus tium luci

Expanded text:
d malum opus esse non poterit quod ex bona intentione procedit. Bene ergo fecerunt qui mortem apostolis intulerunt. Nam scriptum de eis legimus: Venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo . Nunquid Judaeorum excusamus ignorantiam, qui secundum Apostolum zelum habent, sed non secundum scientiam? Vos gloriamini de malo opere pro bona intentione. Propheta luget pro eo quod in discernendo erraverat: unde Propheta dolet, vos gaudetis; unde Propheta luget, vos ridetis. Quomodo ergo, inquiunt, illud accipimus quod in eo Evangelio ab ore Veritatis audivimus? Si oculus tuus simplex fuerit, totu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾raꝵ. ⁊ qr uult intelligi hoc c̾e̾
factum imitacione non ꝓpaga¬
tiõe ad iungit. Imitantur aũ
eum qui sunt exparte ipsius.
Quatuor aut̃ modis fuimt aliqͥ

Expanded text:
t quia vult intelligi hoc esse factum imitatione, non propagatione, adjungit: « Imitantur autem eum, qui sunt ex parte ipsius . Quatuor autem modis fiunt aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
in medio eius suspendiꝰ or¬
gana nr̃ã. Salices arbores sũt
st̾iles. ⁊ nullum penitus fructũ
afferentes. Quid gͦ meiꝰmͦi arbo¬
rib rectiꝰ dat᷑ intelligi. ꝗͣ st̾ilitas
boni: S ħ ĩ fructuositas homq

Expanded text:
 medio ejus suspendimus organa nostra. Salices arbores sunt steriles, et nullum penitus fructum afferentes. Quid ergo in ejusmodi arboribus rectius datur intelligi, quam sterilitas boni? Sed haec infructuositas, bonique
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis. ⁊ de cognatione inqͥe¬
te curiositatis.⁊ de domo su¬
ꝑba impii patris. S forte dici¬
tis. durus est hic sermo quis
facilia ac ꝓpe nulla facit cari¬
tas ⁊ exꝑientia dulcedinis.
Durum gͥ forte uidebitur uob̾
quia nũdum gustatis dulcedi¬
nem u̾bi d̾i quam abscondit ti¬
mentib se. Gustate gͥ ⁊ uidete
ñ ẽ defectus s consolationis
⁊ ꝓfectus. redi preuaricator
ad cor tuum etiam ratio te do¬
cet quod dico. Ratio naturał
te uincit. Uide qr delectaris
in carne meretͥtis. s nonne
delectabilior ẽ caro xp̃i: In

Expanded text:
luptatis, et de cognatione inquieluptatis, et de cognatione inquietae curiositatis, et de domo impia superbi patris. Sed forte dicitis: « Durus est hic sermo et quis facilia ac prope nulla facit charitas, et experientia dulcedinis. Durum igitur forte videbitur vobis, quia nondum gustastis dulcedinem verbi Dei, quam abscondit timentibus se. Gnon est defectus, sed consolationis et profectus. Redi ergo, praevaricator, ad cor tuum. Etiam ratio te docet quod dico; ratio naturalis te vincit. Vide quia delectaris in carne meretricis, sed nonne delectabilior est caro Christi?
Abbreviated transcription (Latin):
lonis misera ut ait ꝓpħa. Quid¬
nam pot̃ p̾stare misera nisi mise¬
riã: Miseri ergo sunt filii eius
parit. ex deo natum subtrahit
matri sue.⁊ quasi ꝓpͥum ap¬
ponit uberib sins ⁊ suaꝵ leno¬
ciniis uoluptatũ. lactat ad opꝰ
dẏaboli. s beatus qui retribuit
ei retribitionẽ suam .i. qui
paruulos eius anteꝗͣ in robur
malitie crescant. rapit ⁊ ablactat.
alliditꝙ ad petram xp̃m. ⁊ b̾atꝰ
ille qui de tali domo ĩdomũ dñi
migrat. ad quod hortat᷑ ꝓpħa hu¬
manam aminam dicens. Audi
ritus babilome post pone. ⁊ do¬
mum chyaboli fuge. habet enĩ
intumescens dixit. ex altabo so¬
lium meum alat̾e a quilonis. et
ero similis altissimo. Suꝑbia a
dei incepit iniuria. que nati¬
one celestis sublimium nãtes
in habitat. sub cinere etiã ⁊ cili¬
tio latitans. Nec bene dicitur
dẏaboli domus. qr sicut requi
⁊ suꝑbũ. Si gͥ ad t̾ram desidera¬
bilem ꝑtingere uultis si ad man¬
na absconditũ ꝑuenire. egre¬

Expanded text:
lonis misera, ut ait Propheta, quidnam potest praestare misera, nisi miseriam? Miseri ergo sunt filii ejus,parit, ex Deo natum subtrahit matri suae, et quasi proprium apponit uberibus suis, et suarum lenociniis voluptatum, lactat ad opus diaboli; sed beatus qui retribuit ei retributionem suam, id est qui parvulos ejus, antequam in robur malitiae crescant, rapit, et ablactat, alliditque ad petram Christum; et beatus ille qui de tali domo in domum Domini migrat. Ad quod hortatur Propheta humanam animam, dicens: « Audi risus Babyloniae postpone, et domum diaboli fuge. Habet enim intumescens, dixit: « Exaltabo solium meum a lateribus aquilonis, et ero similis Altissimo . Superbia a Dei coepit injuria, quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Haec bene dicitur diaboli domus, quia sicut requieet superbum. Si igitur ad terram desiderabilem pertingere vultis, si ad manna absconditum pervenire, egre