comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lladius aut ip̃ius scĩs¬
sime memorie uisor et
minister fc̃s. ab eo ꝑfectorum
miraculoꝵ. ⁊ successor sedis pͣt
obitum iam dicte memorie a

Expanded text:
lladius autem, ipsius sanctissimae memoriae visor et minister factus ab eo perfectorum miraculorum, et successor sedis post obitum jam dictae memoriae a
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatione defic̾e. scripsit ad scm̃
Confessori xp̃i chrisegono: anas¬
tasia. Fiiis uenit corporis mcm̃¬
to mei. ut egredientem aĩamme¬
Lam ipse suscipiat. pro cuius a¬
more ista sustinco: q̃ ex ore huiꝰ
uetule recegnou̾is. Ad hec sc̃s chri¬
sogonꝰ talia remisit scͥpta. Crisego¬
nus anastasie. Semꝑ ẽ ut lucẽ te¬
nebre antecedant. Si etiam post
infurmitatem salus reũtitur. et
uita post mortem promictitur. Uno
fine excluduntur et aduersa huius
mundi et prospera. neuel tristibus
despercitio uel letis clatio dominet᷑.
unum mare est: in quo nauicule
corporis nostri uelificant. et sub
funguntur offõ. Quorũdam igit
fortissimis carinarum nexib na¬
ues solidate. tenebrosi acquoris cõ¬
citatos fluctus illese pretereunt: qͥ¬
rumdam uero fragilis iunctura
lignorum. et iam intranquillo i¬
cinum morti conficuint cursum.
Dropeẽ. enim ut ꝑeant. qui non cegi¬
tant ut adsalutis portum pertin¬
gant. ẽu aut̃ o xp̃i mreprchensibi¬

Expanded text:
tribulatione deficere, scripsit epistolam: onfessori Christi Chrysogono, Anastasia. Finis venit corporis; memento mei, ut egredientem animam meam ipse suscipiat pro cujus amore ista sustineo, quae ex ore hujus vetulae recognoveris. » Ad haec sanctus Chrysogonus talia remisit scripta: « Chrysogonus Anastasiae. Semper est ut lumen tenebrae antecedant. Sic etiam post infirmitatem salus revertitur, et vita post mortem promittitur. Uno fine concluduntur et adversa hujus mundi, et prospera, ne vel tristibus desperatio, vel laetis elatio dominetur. Unum mare est, in quo naviculae corporis nostri velificant, et sub funguntur officio. Quorumdam igitur naves, fortissimis carinarum nexibus solidatae, tenebrosi aequoris concitatos fluctus illaesae praetereunt. Quorumdam vero fragili junctura lignorum etiam in tranquillo vicinum morti conficiunt cursum. Prope est enim ut pereant qui non cogitant qualiter ad salutis portum pertingant. Tu autem, o Christi irreprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut iusti recte laudentur: et in
iusti merito puniantur. Et
hoc noio ut otiosum eẽ cristi¬
mes: qd̃ te ip̃m nondum sal¬
uatum attendis. Nam si ex in¬
tegro a te munici generis hu¬
mani ccrimonias abiteres:
intemet ip̃o qd̃ uerum est didi¬
cisses. Audiens rec chromatiui
dixit. Uerus ille deus est: qui
uos tales probatur habere cul¬
tores. Nam omnnis sermo ũr
ita rationib affluit: ut pecu-¬
dum ad rationem ueram ĩn¬
tes inclinet. Unde etiam hoc ip¬
sum qd̃ ad ornatum domus
uisus sum excepisse: neimpe¬
diat saluti mee eius incolu¬
mitas dissipetur. Credo emi
et hec fides mea est. qued ixc oĩa
tur ac prohibet. si ex integro a¬
me separauero. et presentem me¬
rear salutem consequi et futu

Expanded text:
ut justi laudentur recte, et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod his omnibtur et prohibet, si a me ex integro separavero, et praesentem merear salutem consequi et futu
Abbreviated transcription (Latin):
ne sapientie. ita se contulerunt
humanarum legerent litterarũ
derunt magistro: cuius non tã¬
tum uerba. sed etiam facta mi

Expanded text:
e sapientiae, ita se contulerunt humanarum legerent litterarum.derunt magistro, cuius non tantum uerba, sed etiam facta mi
Abbreviated transcription (Latin):
anterecule aut uos uiuentes
possumus. sed si ip̃i iubratis.
Cupidus fenerator et auarus
agricola. unus aurũ tradit
homini. qd̃ duplicatum reci¬
picit. alius diuersa semina t̾¬
re cõmittit. ut si posset fieri qd̃
simplum tradit. centuplum
queat recipe. et debitor aurũ
creditori reddit duplicatũ. ⁊ sta
semen reddit centuplicatum.
Pron nefas: fenus debitor fe¬
neratori reddere preualet du¬
plicatum: et cerra agricole su¬
o restituere centuplicata seĩa
non potest:Inquiris nunc:
Cur diuitias mͥ dedit. si ame
ip̃i reddende sunt: Tradit eas
tibi ut scias qnͣta in eis est
requies. qnͣtaq uo luptas.
eẽ delitie: ut ꝑ hec hns kari¬

Expanded text:
antecedere autem vos viventes possumus; sed si ipsi jubeatis. Cupidus foenerator et avarus agricola, unus aurum tradit homini quod duplicatum recipiat, alius diversa semina terrae committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratori reddere praevalet; et terra agricolae suo restituere centuplicata seminanon potest? 16. Inquiris nunc: Cur divitias mihi dedit, si a me ipsi reddendae sunt? Tradidit eas tibi, ut scias quanta sit in eis requies, quanta voluptas, esse deliciae, ut per h
Abbreviated transcription (Latin):
dalene illi sociata. iter usq ad
mare dirercrunt. Ascendentes¬
q naium. ꝓspero cursu ꝑuene¬
runt marsiliam. ibiq uectati¬
onem naus relinquentes. do¬
mino annuente aquensem a¬
gressi sunt comitatum. diui¬

Expanded text:
aximino sociata tunc iter usque ad mare direxerunt, ascendentes navem prospero cursu pervenerunt Massiliam, ibique vegetationem navis relinquentes, Domino annuente, Aquensem aggressi sunt Comitatum.
Abbreviated transcription (Latin):
concitauerunt seditionem in
ecc̃a. intficiendo prochomĩrem
stepħm. et fere a finibus siuis¬
rpi testes omnes proculpellẽdo
Hat igitur ꝑsecutionis ꝓcellã
seuiente. dispsi credentes peticit.
diuersa regna terrarum. a dño

Expanded text:
concitaverunt persecutionem in Ecclesia, interficiendo protomartyrem Stephanum, et fere a finibus suis omnes procul pellentes. Hac igitur persecutionis procella saeviente, dispersi credentes petierunt diversa regna terrarum a
Abbreviated transcription (Latin):
sula. sacerdotibz a doucuntur ad
mediterranea deferendi. ut et re¬
gio absolutione et illi ememẽ¬
datione frucrentur. Qued in tan¬
tum salubriter fc̃m̃ est. ut in il

Expanded text:
sula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in il
Abbreviated transcription (Latin):
facis. noli cessare. Decius numo
furore aureptus. iussit ut cum
plumbatis duitissime cederctur.¬
mine ih̾u xp̃e qui pro nr̃a sa¬
lute dignatus es formam
serui accipere. ut nos a seruitõ
demonum lilerares. accipe spi¬
ritum meum. Eadem hora au¬
dita est uox ip̃o decio audiente.
Adhuc multa certamina tibi
audistis consolationes demo¬
nec deos nec principes nr̃os pa¬
uescit. nec tormenta metuit er¬
quisita. Et dixit iterum decius
cesar. Extendite eum. et scorpi¬
onibus cedentes affligite. S̾s
laurentius prostratus in cata¬
sta. subridens. et gr̃as agens¬
deo dicebat. Denedictus es dñc

Expanded text:
facis . noli cessare; Decius cesar nimio| facis . noli cessare; Decius cesar nimio| furore erreptus . iussit ut cum plumbatis diutissime cederetmine Jesu Christe, qui pro nostra salute dignatus es formam servi accipere, ut nos a servitio demonum liritum meum; Eadem hora| audita est uox ips\o/ decio audiente; Adhuc multa| certamina tibi audistis consolationes demonec deos nec principes nostros pauescit iratos . nec tormen| ta metuit exquisita; Et dixit iterum decius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; Beatus| laurentius prostratus in catasta . subridens et gratias ag| agens dicebat; Benedictus es d
Abbreviated transcription (Latin):
fani similes tui absconsi. ui
int̾rogas. iam illi semel dedeut
nomina sua in celo. tu enun
cit beatum laurentium uictũ
catouis duci in palatium cibe¬
iii. et ibi cum gesta audire.
Et iussit sͥ tribunal in basilica
iouis parari. Qui dum ingir¬
sus fuissz et sederet. p̾cepit sibi
beatum laurentium offer
Cui ita dixit. Declara nob̾ os
et cu ip̃r sacrifica diis: et noli
confidere in thesauris. quos
habes absconditos. Es laurẽ¬
tius dirit. uere confido. et securꝰ
sum de thesauus mcis. Decius¬
cesar dixit. An putas ce de tle¬
sauris liberar. aut redimi a
tormentis: Seatus laur̃tius
dirit. Ego famulus xp̃i. secu¬
rus sum de thesauris colestib.
Eccus iracundia plenus. ius¬
sic eum nudum fustib cedi.
Scatus laurentius cum cede
nosce. qr triumpho de thesauris
cesar dixit. fustes adaugete. et
date ad la tera eus laminas fer¬
roas aidentes. Deatus lauren¬
gicam. imo magis sacrifica.
Scio quia tormenta ꝑ artem
aut sa crificabis. aut duisis

Expanded text:
fani similes tibi absconsi . ut interrogas iam illi semel dederunt no| mina sua in caelo; Tu enim cit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara nobis . et tu ipse sacrifica diis . et noli confidere| in tesauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et confido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cedernosce . quia| triumpho de thesauro ccesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; Beatus laurengicam;| Immo magis sacrifica . scio . quia tormenta per artem aut sacrificabis . aut diuersis
Abbreviated transcription (Latin):
dito xp̃i nomine mansuescũt.
Siignes adhilras de celo mͥ ro
rem saluificum angeli m̃istra¬
bunt. si plagas et uerbera. heo
caput iussit eam incarcerem te¬
nebrosum recipi. dicens ad cã.
Cogita tecum agatha et penitẽ.
ut possis euadere cormenta hor¬
rifica que te fortiter laniabunt.
agaties respondit. Tu minister
es satane. tu penitere ut possis
euadere ct̾nam dampnationẽ.
Tunc quintianus iussit. cam
celerius trahi in carterem. quia
uoce cum publica confutabat.
agatra aut letissime et glant
carterem incrouut. et qĩ ad epu¬
las inuitata. ita gaudes ago¬
Quid tractasti circa salutẽ tuã:
Agatres respondit. Salus mea.

Expanded text:
christo nomine| mansuescunt. Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si plagas et uer| bera habeo caput . iussit eam in carcerem tenebrosum recipi di| cens ad eam cogita tecum agathe . et paenetere| ut possis euadere tormenta horrifica quae te for| titer laniabunt. Agathe respondit . tu minister es| satanae. tu paenetere ut possis euadere aeternam| decollationem. Tunc quintianus iussit eam celerius| tradi ad carcerem . quia uoce eum pu| blica confutabat. Agathe autem| laetissimam et glorianter carcerem intrauit . et quasi| ad aeplas inuitata ita gaudens agoquid tractasti circa salutem tuam. Agathe respon| dit salus mea
Abbreviated transcription (Latin):
mertiam sectari et ocium belli¬
toribus sacrificaui:. ita ut ad
imperii fastigium perueniren¬
et uos regali aula nutriti. no

Expanded text:
ertiam sectari et otium, miliis sacrificans ita egi ut ad imperium perueniree uos regia aula nutriti no
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Quam cũ lauissent. posu¬
crunt in cenaculo. Cum autẽ
prope eẽt licdda ab ioppe. discipłi
audientes quia petius esset in
ea. miserunt duos iuros ad eñ

Expanded text:
retur. Quam cum lavissent, posuerunt eam in coenaculo. Cum autem prope esset Lydda ad Joppen, discipuli audientes quia Petrus esset in ea, miserunt duos viros ad e
Abbreviated transcription (Latin):
cibum. acciꝑet. Post hec beata¬
mabat dicens. Modo cepi in¬
dere amatorem meum xp̃m.
In quo amor meus fixus ẽ.
Nega te xp̃ianam eẽ. et dimi¬
bat. Ego non negabo amato
cibatus. accto potatus. spinis
coronatus. et ciuci ad fixus
est. Post hec deposita ẽ. et pre¬
cipitata est inloacam. Sc̃s
aucem incomedis presbiter
inspetub positus. occulte libe¬
in birote ꝑduxir ad casellam

Expanded text:
ur accipere. Post hoc levatamabat, dicens: Modo coepi videre amatorem meum, in quo amor meus fixus est. Nega te Christianam, et dimibat: Ego non negabo amatorcibatus, et aceto potatus, spinis coronatus, et crucifixus est. Post haec deposita est, et praecipitata in cloacam. Sanctus autem Nicomedes presbyter in speculis positus, occulte lein birote perduxit ad casellam
Abbreviated transcription (Latin):
tibus et in facie eẽ. qualis a di¬
abolo possidebatur in mente. E¬
gressus tandem ad suos qui cũ
cum lumminarib expectabant.
uiso co fugerunt om̃s. udentes¬
eũ totum caccabatũ. et scissum.
et nullam ꝑtem penitus in ue-
et in partib missa. Stantibus
enim dei ancillis et psallentib
nullũ penitus per eum potuit
diabolus impedim̃tum afferre.
Tlidens itaq preses se ab offõ
suo eẽ contemptũ atq delictum.
nesciens quid deco actũ fuisset.
ñ est reu̾sus in domum suam:
sz cepit concito cursu ire ad pala¬
tium dicens. Prosternam me
inuictissimus imperatoribz. et
dicamine ab offõ meo ita lu¬
dibrio habitum: atq cum irui¬
sione et clamorib derelictum.
Cumq primo mane apertũ
eẽt palatium. et illetotus caca¬
batus et scissus ante regiam¬
aulam paruissz. et intus uel¬
let intrare. Alui uirgis. alupu¬
gnis. alui ersusflantes in faciẽ
cius. cum impingebãt. Et alii
ridentes. alii irascentes. impin

Expanded text:
tibus et in faciae esse . quales ad diabolo possidebatur| in mentem. Egressus tandem ad suos qui eum cum lu| minaribus expectabant . uiso eo fugerunt omnes . uidentis| eum caccauatum totum et scissum . et nulla partem| poenitus in uestet| in partibus missa. Stantibus enim dei ancellas et psal| lentibus . nullum penitus per eum potuit diabolus inpe| dimentum afferrere. Videns itaque praesis se ad officio| suo contemtum . atque derelictum nesciens quid de eo actum| fuisset . non est reuersus ad domum suam . sed coepit con| cito cursum ire ad palacium dicens . prosternam me| inuictissimis imperatoribus . et dicam me ab officio meo| Ita ludibrio habitum . atquo cum inrisionem et clamore| bus derelictum. Cumque primo mane apertum esset| palacium . et ille caccauatus et scissus ante regiam| paruisset . atque intus uellit intrare . alii uirgis .| alii pugnis . alii exsufflantes in facie eius eum inpinge| bant . et alii inridentes . alii . irascentes . eum in
Abbreviated transcription (Latin):
dedit celis glam. terus dm̃
pacemq refudit. fidem gentib
finem uitus. uite ordinem
moribz disciplinam. Et bene
angelus ad uirginem mittis
quia semꝑ est angel cegnata
uirginitas. profecto in carne

Expanded text:
dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad virginem mittitur, quia semper est angelis cognata virginitas. Profecto in carne
Abbreviated transcription (Latin):
quid humans dici potest uͭ¬
bis. minus ẽ a laude celi. q̃
diuinis est et angelicis excel¬
lentus predicata. et laudata
preconus. aꝓpħ̃is quidem p̾¬
nunciata. a priarchis figuris
et enigiatibz presignata.
ab euangelistis exhibita et
monstrata. ab angelo uene¬
rabiliter atq offosissime sa¬
lutata. Preterea qualis et
qnͣta eẽt. ab eodem diuinitus
declaratur cum ait. Aue ma¬
ria gracia plena dominus te¬
cum̃. bñdicta tu in mulieri¬
bus. ẽ alibus namq decebat
uirginem opignerari munc

Expanded text:
quid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virg
Abbreviated transcription (Latin):
Non abu ego ad cum: s ip̃e
uenit ad me. Abnegauit xͫ.
et professus ẽ .mͥ. Et ecce ma¬
nu scriptum lẽo:. e in dic in¬
dicu ad cõmunem iudicem cũ¬

Expanded text:
Non abii ego ad eum, sed ipse uenit ad me abnegauitque Christum et professus est mihi. Et ecce manuscriptam habeo et in die iudicii ad communem iudicem eu
Abbreviated transcription (Latin):
cegnouisset. iussit eos duci in
siluam iugram. que rodie in
honore sc̃orum silua candida
appellatur. et in eadem parites
ambos decollari. Cumq uẽtum

Expanded text:
eis. Ille jussit eos duci in Silvam Nigram quae hodie in honore sanctorum Silva Candida appellatur, et in eadem ambos pariter decollari. Cumque ventum
Abbreviated transcription (Latin):
cminus intuentur peditem. post
semanu captum animal ded¬
euteni. qui brcui adiungi ut
Dum ille accelerat. hu morãt.
Statunq uestigus preuolutus.
crimen qd cõmiserat confitetur.
et ita tocius noctis spacio in reti¬
tum. cc̃. se retulit. ut longuis ꝓ¬
dire ñ posset. nec euadendi uiam
aliam repperissz. insi ut abdus¬
tum auimal reformart. ad lec
uir lratissimus. Si hestetna in¬
quit die nudo tibi tegimen de¬
dissem. furandi necessitas ñ
fuissz. Quod deest accipe: ieforma
qd̃ nĩm est. Itaq confessor cri¬
nunuis propena cõmissi. non
solum ueniam. uerum etiam
premium cum b̃ndictione sus¬
cepit. Querebat uir deo plenus.
secietum et obiectionem popu¬
li cum uututib proderetur. in
quo uere euangelica sentẽtia
probabatur ciuitatem supia
montem positain latere non
possc. Uitabat suorum solatia.
ertraneorum declinabat occur¬
sus: s obscurari ñ poterat. ma¬
iestatis luce circudatus. Nã
uici om̃s. municipia. ciuita¬

Expanded text:
eminus intuentur peditem, post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen dedissemus, furandi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam praemium cum benedictione suscepit. 21. Quaerebat vir Deo plenus secretum et abiectionem oculi, cum virtutibus proderetur; in quo vere euangelica sententia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civita
Abbreviated transcription (Latin):
se uͥtutib. Nec dum tertitoris
sue uitatis crcesserat. iuamle¬
niter carpens. eratq ĩmincte
iam uespera dies pluuius. Cum
subito comitatui suo. nudus
pede cucullo uacuus. nimis ce¬
peditus iuator adcrescit: auus
etiam nuditati condount.
dolose inlerens contubermon¬
gitur mansioni: et inter inus¬
centes occupatos q custodes
iumentum quo senior uelror¬
tur: predo nocturnus arcipnis
Die reddito. amissio euections
agnoscit. et ut sacerdoti aĩal ñ
deeet. unus ex clericis impedit
mutatur exequite. Dumq ite
agitur. aircumiecti comites i¬
tuentur ũm uicum extramor̃
conceptam leticiam uultus
obumbratione uelant. Qd
cum ab omnib iuderetur: unꝰ
ex reliquis auctoritate concer¬
ta. causam leticie percunctatur.
at illeinquicns paululum rẽ¬
moraremur: quia infelicis il¬
lus laboret mridendus est et do¬
icndus. quem mox iuidebitis
estuantem. Cumq delapsi alii¬
malib substitissent: paulo pt̾

Expanded text:
se virtutibus. Necdum territorium se virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes,iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
iissent prlagianistas et saxo¬
ues cum tocius nuncio regio¬
nis reditum moliuntur. ẽran¬
quillam nauigationem incri¬
ta ꝓpria. et int̾ressio albani mris
parauetunt. quictosq antisti¬
tes suorum desiderus. felix car¬
ma restituit. Iamq reditu ue¬
nerabilium sacerdo tum exul¬
tant gallie. gaudent ecte. demo¬
nes contremiscunt. Certe expecta¬
tio ꝓpric ciuitatis. b̃m germa¬
num uotis duplicibus ambi¬
ebat. qm et apud maiestatem
diuinam. et inter mundi pro¬
cellas seruare consuerat. ẽ ri¬
butatia enum functio. preter
solitum et necessitates in nuine.
aues suos: quasi pupillos or¬
bacos parente depresserant. Re¬
ci piunt presidium destituti.
Agnoscit causas. meroribus
congenuscir. Et proquicte uel
requie quesiturus remedia a¬
iutati. post mauna discrumi
labores terrene expedictionis in
erigua euertione pregred itur
pro largissimis thesaurs xp̃m
ferebat in pectore. Opere precum
puto mandare mendare meino
ne: ciam eius iterclarum fins¬

Expanded text:
issent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingexigua evectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum ferebat in pectore. 20. Operae pretium puto mandare memoriae, etiam eius iter darum fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius noticiam atq cłturã
mueneris. restaurat et saluat. Chͦ
matius dixit. Nolite uosmet¬
ip̃os ad hanc iniuriam depone:
sed seruis meis precipiam. et
ip̃i unuuersa confringant. Sc̃s
sebastianus dixit. Dubii et timi

Expanded text:
ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timi
Abbreviated transcription (Latin):
prete primum p̾cem supplicem
fundit. deinde increpat differen¬
tem. ad extremnum manui uecta
freni habenas inuadit. atq in
eo loco unu̾sum sistit excitum.
Ad hec rex ferocissimus. ãmi¬
rationem pro iracundia deo
imperante concepit. Stupet cõ¬
stantiam. ueneratur reueren¬
tiam: auctoritatis ꝑtinatia
ꝑmouctur. apparatus bellicus
armorumq cõmocio: ad con¬
silu ciuilitatem depositio tumo¬
re descendit. Tractaturq qua¬
liter ñ quod rex uoluerat: sed
qd̃ saccidos petierat compleretur.
adstationis quietem rex excitus¬
qz serecepit: pacis securitatem
fidelissimam pollicetur. ea con¬
ditione ut uenia qm ip̃e p̾sticat.
ab imperatore uel ab actio pote¬
retur. Interea per inf̾ressionem
et metitum saccidotis tex com¬
pressus est: erarcitus reuocatus.
prouincie auastationibz ab

Expanded text:
prete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas invadit atque in eo universum sistit exercitum. Ad haec rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conpressus est, exercitus revocatus, provinciae vastationib
Abbreviated transcription (Latin):
proseqnͣtur. Sic enim premonuit
dicens. Quando pocestatibz huiꝰ
mundi uos causa mei nomĩs
quitur in nob̃. Non ergo medi¬
tando ego. sed credendo inuemi
creatorem meum. Et qui eram
podagrico dolore et ciragrico dolo¬
timut in xp̃m credidi. ac si par¬
uilus omĩum membrorum
meorum recepi sanitatem. Con¬
stat ergo apud animum meũ
ip̃m me creasse. qui me tenoua¬
re dignatus ẽ. Et sieut restau¬
ratiõnem dedit corpori. ita qͦ
anime post uitam dare ꝓmisit

Expanded text:
prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatibus hujus mundi vos causa mei nominisquitur in vobis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolotim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vit
Abbreviated transcription (Latin):
febris in festatione corquetur.
uix primo diluculo ad domũ
pontificis a proceubus concur¬
satur. pena regis exponitur.¬
et ut sua ii sitatione regi do¬
loris ium mitiget. optima¬
tes deprecantur. Moxq apd
pietatis uiium. inurie cau¬
sa postponitur. Qui ante nec
nuntiabatur. intrat iam ho¬
noratus et exoratus palatiũ.¬
tulo. cesum se diuino flagello
conqueritur. Allambitqz san¬
cti palliolum. ac uestem sac̾¬
dotis deducit perloca doloris.
Culpam namq confessus ẽ¬
cruinis. et mox dolor omĩs
fugatus est. Idq actum est.
ut cuius icurreat de contẽp¬
tu periculum. sentiret tactu
remedium.

Expanded text:
febris infestatione torquetur. Vix primo diluculo ad domum ecclesiae a proceribus concursatur, poena regis exponitur, ut sua visitatione regi doloris vim mitiget optimales deprecantur. 70 Mox apud pietatem iniuriae causa postponitur, qui ante nec nuntiabatur intrat honoratus et exoratus palatium.tulo, caesum se divino flagello conqueritur. Adlambit sancti palliolum, vestem sacerdotis deducit per loca doloris. Culpam confessus criminis, mox dolor omnis fugatus est. Idque actum est, ut cuius incurrerat de contemptu periculum sentiret tactu remedium.
Abbreviated transcription (Latin):
trus in his opetib habebatur: sed
apud gentiles nulla huuusmo¬
di firmabatur fides. dolor tamẽ¬
exegit in quiri remedium. procts̃
dem qui et symonem accersiendũ

Expanded text:
us in his operibus Petrus habebatur, sed apud gentiles nulla factis huiusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium, perrectum re qui etiam Simonem arcessendu
Abbreviated transcription (Latin):
uigilus. nc ab hostib caperct.
solliatudo continua. Urebant
qz incessant cius animum. fi¬
liorum hinc inde discrimina
nunciata. Sed tamen ille int̾
tot et calia deprehensus in com¬
moda. numqm otio indulge¬
bat. quin aut filiorum utilica¬
tib inseruiret. aut aliquid dig¬
num ecc̃e scriberet: aut ꝑcontẽ¬
plationis gram. celi secretis ĩf¬
esset. Deniqz cum de tota pene
italia longobardorum gladi¬
os metuertes. plurimi undiq
ad romanam urlem conflue¬
rent. sollerter ꝓ omnibz curam
gerebat. et uniuersis cum u̾bi
pabulo. corporis subsidia mi¬
nstrabat. In tantum nam
rum quos presentes habebat
necessicatibz occurreret. sed in¬
suꝑ longe positis. opem sue lar¬
gitatis impenderet. A deo ut
et iam in monte synai dum
famulis consticutis. queerãt
oportuna tñsmicteret. Nam
ali. quidem pontifices. constru¬
endis ornandisqz auro uel ar

Expanded text:
igiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque incessanter ejus animum filiorum hinc inde discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namqrum quos praesentes habebat necessitatibus occurreret, sed insuper longe positis opem suae largitatis impenderet; adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel ar
Abbreviated transcription (Latin):
te beato dominico cum magr̃o
reginaldo. crat cum cis quidam¬
uir religiosus de ordine hospita¬
lariorum qui udit manifeste
bea tai uirginem uementem. ⁊
totum corpus magistri reginal¬
di manuꝓpria ꝑungentem. Illa

Expanded text:
te beato Dominico cum magistro Reginaldo erat cum eis quidam religiosus de ordine hospitalariorum qui uidit a parte beatam uirginem uenientem et totum corpus magistri Reginaldi manu propria perungentem. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si ad recreandam spem
dilectissime et corroborandam
fidem interdum astantium.
saluator ñr xp̃s ob merita su¬
orum amplius comprobãda.
talia et tanta dignatus est
cribere ꝑ suos celi muustros
circa defunctos. qnͣtomagis
credendum hodierna die mi¬
litiam celorum. cum siuis
agminib festine obiuam
aduenisse genitrici dei. cam¬
q ingenti lumine cutum

Expanded text:
Quod si ad recreandam spem, dilectissimae, et corroborandam fidem interdum assistentium salvator noster Christus ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circum
Abbreviated transcription (Latin):
tione digna. Siquidem ue¬
nerationis fuit delatio. obla¬
tio muneris famulatus ob¬
sequii. quia et si in scĩs pr̃ib
et ꝓpħ̾is gr̃a fuisse creditur.
ñ tamen eatenus plena. In
mariam uero tocius gr̃e q̃
qm aliter. Et ideo inquit be¬
nedicta tu inter mulieres. id
ẽ plus benedicta qm omnes
mulieres. Ac ꝑ hoc quicquid
maledictionis infusum est
per euam abstulit benedictõ
marie: insuꝑ et gr̃ãm refu¬
dit xp̃i ortus. qm ñ habuit
prius omnis mundus.Igi¬
tur qd̃ natura ñ habuit. usus
nescunt. ignorauit ratio.
mens ñ capit humana: pa¬
uet celum. stupet terra. crea¬
tura omins etiam celestis

Expanded text:
tione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae enit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
te illum ꝑcussit. Cuius dolore
Nec breuiter de uita uel actib
brati gregorii dicta sint. Cete¬
rum qmͣdiu mundi huius or¬
bita uoluitur. eus laudabile
mericum semꝑ accipit in crem¬
tum. Quia ip̃sius sine dubio
glorie ascuibitur. qd̃ hec roma¬
na cuntas una cum sanctis
apłis. cuis precibus constare
uidetur. Et qued angelorum
ecca noua semꝑ sobole fecun¬
re quo¬

Expanded text:
percussit, cujus dolore Haec breviter de vita vel actibus beati Gregorii dicta sint. Caeterum quandiu mundi hujus orbita volvitur, ejus laudabile meritum semper accipit incrementum. quia ipsius sine dubio gloriae ascribitur, quod haec Romana civitas una cum sanctis apostolis ejus precibus constare videtur, vel quia Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecunvel quo
Abbreviated transcription (Latin):
phronius prefatus dixit. Unũ
cibi eduobz elige. aut cum uͥ¬
ginibz dee ueste sacrifica. aut
cum meretricibus scortaberis
in contuberino lupanari. Et lõ¬
ge erunt a te xp̃iani qui te ita

Expanded text:
phronius praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita
Abbreviated transcription (Latin):
blica uoce clamabat: Tunc in¬
dignatio pene omnium senato¬
rum accensa est: et tentus ẽ sc̃s
ualentinus ep̃s atq uirgis ce

Expanded text:
blica uoce clamabat. Tunc indignatio pene omnium senatorum accensa est. Et tentus sanctus Valentinus episcopus atque uirgis ce
Abbreviated transcription (Latin):
bore conuetsionis młtorum ꝙͣ
deproprie quondam quiete con¬
uersationis habuerit. Sed qua¬
liter hic sanctus uir ad diacona¬
tus offin. et post ad pontificatus
culmen ascenderit. subsequẽs ser¬
mo declarabit. Deniq cernens
romanus antistes qui tunc es¬
cdesic precrat untutum gradib
gregorium ad alta conscendere.
ecclesiastici ordinis offõ subli¬
mauit leuitamq septumum.
ad suum aduitorium ad saiuis:
Nec mulco pt pro responsis eccle¬
siasticis. ad urbem constantino¬
polu apocrisarium duxerit.
Rlec tñ ille ꝙͣuis ĩ terreno ꝯuer¬
saret᷑ palatio. uice cclestis ĩtermi¬
sit ꝓposicum. Secuti sunt nam¬
q cum multi ex monasterio
fratres sui germana deuincti
caritate. Quod diuina factum
dispensatione conspicitur. ut cor
anchore fune restungeretimn:.¬
ut dum causarum seculariũ
incessabili pulsu fluctuaret. ad
illoꝵ consortium. uelut ad tutis¬
simi portus sinum. terreni actꝰ

Expanded text:
bore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declarabit. Denique cernens Romanus pontifex, qui tunc Ecclesiae praeerat, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti sunt namque eum multi ex monasterio fratres sui, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur; ut eorum anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni act
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt tamen antistites: sup¬
plicat multitudo. ut ceptum
miscricordie impleret offm̃n.
Inuenuint corpus exanime.
et uite calore depulso: mortis
rigore iam frigidum. Depoĩta¬
q pro anune requie or̃one. re¬
incabant. cum subito multi¬
tuduns luctus attollitur: ĩ

Expanded text:
sistunt tamen antistites, supplicat multitudo, ut coeptum misericordiae inpleret officium. Inveniunt corpus exanime et, vitae calore depulso, mortis rigore iam frigidum, depositaque pro animae requie oratione, remeabant: cum subito multitudinis luctus adtollitur, i
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm a deo donatum. tamq̃m
ab ip̃o preordinatum. uenere¬
mur illum tamqͣm ab ip̃o m¬
ter discipulos ualde glorifica¬
tum. Non emm iste predictus

Expanded text:
m a Deo donatum, tanquam ab ipso praeordinatum: veneremur illum et tanquam ab ipso inter discipulos valde glorificatum. Non enim ille praedictus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i me
compellit. qui nob̾ dudum trac¬
tatibz loqui consueueram. ut
nouo loquendi genere. sanccis
q uołrum degunt uirginib.
latino utens elcquio. exhorta¬
tionis gr̃a sermonem faciam
de assũptione bẽ et glose semꝑ
uirginis marie. in ore eorum
qui de clamatorie in ecc̃us so¬
lent loqui ad populum: qued
utiq genus docendi. nec dum
attingeram. sed quia nega

Expanded text:
i me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia nega
Abbreviated transcription (Latin):
nen: coram oĩb dixit ci. Extẽ¬
de pannum inter brachia tua.
Et cum ertendisset. iussit cffũdi
carbones de turibulo in pannũ.¬
et super ponens incensum. am
entib in domum presbiteri: ob¬

Expanded text:
ne, coram omnibus dixit ei: Extende pannum inter brachia tua. Et cum extendisset, jussit effundi carbones de thuribulo in pannum, superponens incensum; et entibus nobis in domum presbyteri, ob
Abbreviated transcription (Latin):
En inquit nõuus ordo predi¬
catorum exoritur. qui scd̃m
qd̃ appetis. et predicatõnis of¬
ficium ⁊ paupertatem uolun¬
tariam profitetur. Magistes.
quoq ip̃ius ordinis in hac
romana urbe predicationis¬

Expanded text:
«Eu», inquit, «nouus ordo predicatorum exoritur qui secundum quod appetis et predicationis officium et paupertatem uoluntariam profitetur. Magister quoque ipsius ordinis in hac Romana urbe predica
Abbreviated transcription (Latin):
mento. et huc incloacam huius
mundi de celo descendens. misit
manus suas in sordibz passio¬
num nr̃arum: et passionem que
meritis nr̃is debebatur in semet¬
ip̃o suscipiens. głe nos suorum
reddidit digitorum. Nam qui
ꝑ incredulitatem uolutabam᷑
in squalorib mundi. per fidem
abluti a sordibus diuinis sumꝰ
manibz. ut ille tuus anulus
restituti. Nunquid serin qui te
negauerit dominum suum dũ
te in habitu seruili respicerent.
ñ potuerit ut rebelles occidi.: Ita
et qui negant xp̃m dñm suum.
pro hoc qued semet ip̃m a maie¬
state exmnaniuit. et formã serui
suscepit. nullacenus poterit et̾¬
ni ignis penas euadere I deo de¬
niq nob̃ qui in eum credimus.
eterni fontis unda sb̃uenit. ut
eternus ignis ab eterno fonte
uincatur. et infidelitas a fideli¬
tate suꝑetur. Prefectus dixit. Ut
uideo non ut filios tuos ab hac

Expanded text:
mento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut rebelles occidi? Ita et qui negant Christum Dominum suum pro hoc quod semetipsum a majestate exinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
a. exulta et glorificare in dño
ilesu xp̃o. gande iam letus gau¬
dio sempiterno. Et merito. Qm̃
presago nonune uocitatus. et
magnus. non infimus in se¬
culo. s gloriosus fulgos ĩ cclo.
Et quare hoc:Quo pacco: Qua
gracia: Pro co scilicet. qm̃ cũ
esses humilis in corde tuo. nec
laudes hominum cuperes. nec
fauorem. non auium. non
gemmas. nec fluxa seculi reg¬
na. pro teureuo regno clestem̃
patriam properituris gaudi¬
is adeptus es. paradisi ame¬
nitatem. Nam te mircibi¬
liter ut apostolum paulum.
placide uocauit e celo. Illum
namq pius preclaro lumĩe
priuans. ad gremium sane

Expanded text:
a, exsulta et gloriare in Domino Jesu Christo: gaude jam laetus gaudio sempiterno: et merito, quoniam praesago nomine vocitatus, et magnus, non infimus in saeculo, sed gloriosus polles in coelo. Et quare hoc? quo pacto? qua gratia? Pro eo scilicet, quoniam cum esses humilis in corde tuo, nec laudes hominum cuperes, nec pavorem, non aurum, non gemmas, non fluxa saeculi regna; pro terreno regno coetestem patriam; pro perituris gaudiis adeptus es paradisi amoenitatem. Nam te mirabiliter ut apostolum Paulum placide vocavit e coelo; illum namque prius praeclare lumine privans, ad gremium san
Abbreviated transcription (Latin):
sepl qui uocabatur barsabas
qui cegnominatus ẽ iustus.
et matiam: et orantes dixeĩt.
eu domine qui corda nosti om¬
nium. ostende quem elegeris ex
his duob unum. acciꝑere locũ
ministerii huius et apostolatus.
de quo preuaricatus est uidas.
ut succedat in locum suum. Et
dederunt sortes cis. et cecidit sors

Expanded text:
vocabatur Barsabban qui cognominatus est Iustus et Matthiam et orantes dixerunt tu Domine qui corda nosti omnium ostende quem elegeris ex his duobus unum accipere locum ministerii huius et apostolatus de quo praevaricatus est Iudas ut abiret in locum suum et dederunt sortes eis et ceci
Abbreviated transcription (Latin):
erat clem̃tissima. secuta ẽ cos:
Ingressaq unus cuisq do¬
mum. matrone eoꝵ or̃one et
bndictione olei uncte. per cam
a ueratione demonũ sunt cu¬
rate.

Expanded text:
erat benignissima, secuta est eos. Ingressaque uniuscuiusque domum, matrone eorum oratione et benedicto oleo unctione per eam a vexatione demonum sunt emundate.
Abbreviated transcription (Latin):
putarent. et utriq ad fuerunt.
qui de sua se iactabat potentia.
ille nequiuisset se non defuturũ.

Expanded text:
putarent. Vterque adfuerunt. qui de sua se iactaret potentia, ille non resuscitasset, se non defuturu
Abbreviated transcription (Latin):
punctionis animaluit. Horum
gͦ consortio. non solum a terre¬
nis est munitus incursibz ue¬
rum etiam ad celestis uite exer¬
cicia. magis magisqz succensꝰ
Tunc ab eisdem fratribz enire ro¬
gatꝰ. marimeq aleandro uencrabi¬
li uiro. hispalensi ep̃o. qui pro
causis iniusigotharum legat᷑
eo tempore constantinopolin ad¬
uenerat compulsus ẽ. ut librũ
brati iob multis inuolutũ mi¬
sterus enodaret. Nec ille negare
potuit opus. qd̃ sibi caritate int̾¬
uenire amor fraternus multis
utile. imponebat futurum. Sed
cundem librum quomͦ uixta lit¬
teram intelligendus. qualiter
ad xp̃i eccl̾ie qz sacramenta re¬
ferendus. quo sensu unicuiq
fidelium sit aptandus ꝑtriginta¬
qͥnq librorum seriem muã¬
da ratione ꝑdocuit. Inquib
libris ita de uirtutib intiisq
disseruit. ut non solis udea¬
tur cadem uerbis expone. sed
libus demonstrare. Unde nõ
est clubium eum ꝑfectionẽ
ip̃arum assecutum eẽ uutu¬
tum. quarum tam efficacit

Expanded text:
punctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi ecclesiaeque sacramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per trigintaquinque librorum seriem miranda ratione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, sed libus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter
Abbreviated transcription (Latin):
clesie subucrsa suns. in quibz
non nulla modiorum triciel
milia pecierunt. Tunc siquidẽ
multitudo seipentium cũ mag¬
no dracone in modum trabis
ualide. ꝑ huius fluiui alueum
m mare descendit. Sed suffoca¬
te bestie int̾ salsos maris turbi¬
di fuictus. nec moralitore ciecte
sunt Subsetuta e euestigio cla¬
des qm inguinariam uõcant.
Nam medio mense undecimo
adueniens. primo omĩum iuxͣ
illud qd̃ mezechiele legitur a
sanctuario meo incipite pela

Expanded text:
clesiae subversa sunt, in quibus clesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocaae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pela
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ futurum. Qd̃ ille audies.
et or̃one ueritatis. ⁊ cremplo
dominice resurrectionis. pro¬
bauit hoc dogna. orthodoresi¬
dei omnimodis ẽẽ contranũ.
Catholica cium fides halit. qd̃
corpus nr̃m i illa ĩ mortalis
glia sublimatum. subtile qͥdẽ
sit. ꝑ effectum spiritalis potẽ¬
cie. sed palpabile ꝑ ueritatem
nature. urta exemplum dĩ¬
si corporis. de quo amortius sus¬
citato. dicit ip̃e discipulis. Pal¬
pate et iuidete. quia sp̃s carucni
et ossa nõ h̃t. sicut me uidetis
rabere. In cuius assertione fidei
uenabilius pat gregorius. in
tantum contra nascentem be
resim nouam la borare cõten¬
dit. taintaq ranc instantia.
uiuante etiam pussimo mi¬
ꝑatore tylruo constantino ita
cõminuit. ut nullus erinde sit
muentus. qui cius resuscita¬
tor cxisteret. Igitur postqm ro¬
mam uencrabilis leuita gre¬
gorius regressus c̃. aliqͣndo
interiecto temꝑt. tanta mun¬
datione tyberis fluuius alue¬
um menia deiceret. Qua et iã

Expanded text:
ille audiens et ratione veritatis et exemplo dominicae resurrectionis provabit, hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica enim fides habet, quod corpus nostrum illa inmortalilatis gloria sublimatum subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpavile per veritatem naturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: 'Palpate me, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Gregorius in tanturesim laborare contendit, tanta hanc instantia juvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino ita comminuit, ut nullus exinde sit inventus qui ejus resuscitator existeret. 10. Igitur postquam Romam venerandus levita Gregorius regressus est, aliquanto interjecto tempore, tanta inundatione Tiberis fluvius alveum moenia dejiceret. Qua etiam aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
mine ueritatis impleuit. Exl¬
tant parentes miraculo. ꝓpls
contremiescit. postqm̃ diem
ita ex animis hoĩnum ꝑsua¬
sio in qua deleta ẽ. ut sacerdo tũ
doctrinam sitientib desiderus
sectarentur. Compressa itass
ꝑuersitate dampnabili. eiusq
auctorib confutatis. aninis¬
q omĩum fidei puritate cõposi¬
tis. sacerdotes beatum albanũ
chrum. pretiosa ibidem mun̾a
conditurus. arbitrans oportu¬
num. ut membra sanctorum
er dui̾sis regionib collecta. qͦs
pares meritis receperat celum.
sepulchri quoq unius teneret
hospicium. Qruib depositis hono¬
rifice atq sociatis. deloco ip̃o ubi
beati mus effusus fũat sãgius.
massam pulueris secum porta¬
turus abstulit. in qua appare¬
bat cruore seruato. rubuisse m̃re
cedem. petsetutore pallente. ei b
ita gestis. innumera homi¬
num eodemdie ad dñm tur¬
ba conuersa est.Inde dum re¬

Expanded text:
men veritatis implevit. Exultant parentes, miraculum populus contremiscit: post quam diem ita ex animis omnium suasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam sitientibus desideriis sectarentur. Compressa itaque perversitate damnabili, ejusque auctoribus confutatis, atque animis omnium fidei puritate compositis, sacerdotes beatum Albanum crum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die ad Dominum turba conversa est. CAPUT