comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penti. egit ꝑ illum tͣ ꝑ organsi. ut nec iraslier ar¬
culti dẏaboli intlłiget dolum. sciens prudentem
eẽ ẜpentem. At ꝑ hoc corꝑalit̾ data sña spirita¬
lit cecidit in sathanam. quia sũa reum tenet. Nõ
enĩ ab homine data ẽ smĩa. ut inmocentem ferte ꝑ¬
ineret ꝑ errorem aut maliuolentiam. s adeo qui
reus est. Quia enĩ tum sit inuisibilis safhanas
dolum corpalit egit corporalis indetur data snĩa. Ut
ilum sguritalit᷑ teneat cuiꝰ fcm̃ se licuit dari sen¬
tentiam.. Dam ꝓiertus de sacuatissimis celoꝵ
sedib impudentissimus sathanas in t̾ram uoluta¬
tur geuiens semꝑ ¶ forte dicatur. Et qua pu¬
tas lingua serpens locutus est. ad mulierem. serpẽtis
utiq ore si eñ hodie dei msũt. qui latratus cauuan
intlligant ⁊ luporum ululatum. ⁊ narritum elephã¬
toꝵ ⁊ cantum pulloꝵ. Quare ñ mag̾ rudis adhus

Expanded text:
penti egit per illum quasi per organum, ut nec mulier ocpenti egit per illum quasi per organum, ut nec mulier occulti diaboli intellegeret dolum sciens prudentem esse serpentem. ac per hoc corporaliter data sententia spiritaliter cecidit in satanan, quia sententia reum tenet. non enim ab homine data sententia est, ut innocentem forte perimeret per errorem aut maliuolentiam, sed a deo, qui reus est. quia enim, cum sit inuisibilis satanae, dolum corporaliter egit, corporalis uidetur data sententia, ut illum spiritaliter teneat, cuius factum elicuit dari sententiam. nam proiectus de sacratissimis caelorum sedibus inpudentissimus satanas in terram uolutatur gemens semper. Sed forte dicatur: et qua, putas, lingua serpens locutus est ad mulierem?\' serpentis utique ore. si enim hodie de non sunt, qui latratus canum intellegant et luporum ululatum et uarritum elephantorum et cantum pullorum, quare non magis rudis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
est uissus est ꝑman̾e. quia em̃ muimał fcũs est sacha¬
ne ad hoĩem subiugandum. Qu om̃ia deut sbiecẽ¬
bat. Iocto deus mea subiettione qua om̃ia hoĩ sub¬
lecit. repͥssit elatõnem serpentis. quia ceꝑat mĩst
eẽ suꝑbe. Uidebatur enĩ homo fcũs sub spẽte
Denuem accepto consitio legem datam ꝯtempsit. NE¬
gsam aũt serpentes prudentes st̾ ꝯfirmat in euiꝰ¬
gelio dñs dicens. estote astutiut serpentes. Agit
quia gclariusꝰ uere ẜpentem locutum ẽẽ tum ena
Illud suꝑ est ut discnatur an potiu̾t tam prudens
eẽ ⁊ astutus ut dolo falleret eam. Si enĩ cetis be¬
stiis prudentior erat. ñ tam̃ homiuib quippe cũ ulłu
ammal rõnabile sit nisi homo. Itaes spentem nuu¬
sibile est. Qͣus enim prudens dicatur s nõ islt na¬
turam suam. niͭ enĩ delsb̾at aut excogitat aut ꝯsiliũ
capit. Idcto dẏabolum eẽ qui ꝑ serpentem mule¬
rem cͥuinuenit dubiũ ñ est. Admistens ẽ se ser¬

Expanded text:
est, iussus est permanere. quia enim minister factus est satanae ad hominem subiugandum, cui omnia deus subiecerat, idcirco deus in ea subiectione, qua omnia homini subiecit, repressit elationem serpentis, quia coeperat minister esse superbiae. uidebatur enim homo factus sub serpente, per quem accepto consilio legem datam contemsit. quoniam autem serpentes prudentes sunt, confirmat in euangelio dominus dicens: estote astuti ut serpentes. Igitur quia claruit uere serpentem locutum esse cum Eua, illud superest ut discernatur, an potuerit tam prudens esse et astutus, ut dolo falleret eam. si enim ceteris bestiis prudentior erat, non tamen hominibus, quippe cum nullum animal rationabile sit nisi homo. itaque serpentem subsibile est. quamuis enim prudens dicatur, sed non ultra naturam suam; nec enim deliberat aut excogitat aut consilium capit. idcirco diabolum esse, qui per serpentem mulierem circumuenit, dubium non est. admiscens enim se ser
Abbreviated transcription (Latin):
añ mortem qui spe future iute uiuẽs¬
h sequitur fidem. ne moriatur impiꝰ. S salomõ
bulet. Iustificat aĩam suam añ mortem. Sa¬
lomon em̃i pp̃ uidicium futurum ꝯsiliũ dedit ne
quis indiligens cͥca se in pecĩs moriatur. Daid
uero de ꝑfcõne iusticie locutus ẽ. quia nemo iͦti¬
ficabitur ap̃ dnm. Dignus ꝓmissione sit nisi

Expanded text:
ante mortem, qui spe vitae futurae consequitur fidem, ne moriatur impius. Sed Salomon bulet, justificat animam suam ante mortem. Salomon enim propter judicium futurum consilium dedit, ne quis indiligens circa se in peccatis moriatur. David vero de perfectione justitiae locutus est; quia nemo justificabitur apud Deum, ut dignus promissione sit, nis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ sem̃ coriandri cad̾e super t̾ram candidum dixe¬
rũt adĩuicem. Quid est hoc : qd̃ in hebrea lin¬
gua dicitur manna. Dic gͦ panis aut cib. Nõ
mũdi lege creatus ẽ ꝯmixtione elem̃toꝵ. Sed
desuꝑ uenit spiritali rõne ꝓuisus. Nec quid̃
i sirꝑnis ħrẽtur. quia corꝑib alendis ad mom̃¬
tum dei uirtute treatus est. Idõ aut̃ ꝑanis angło
rũ dictus est. quia ea uirtute treatus ẽ qͣ angłica
natura subsistit. ⁊ iuuit. Sine deo enĩ nulliui¬
ta est. Per id qd̾ gͦ de celo uenisse dicitur anglo¬
rũ dictus est panis. Ut er̃ qnͣta ⁊ qͣlia bñficia
dei cura hominẽ st̃ menioraret. sic locutus est. ut
cognoscentes deo grãs referant qui tauta cura ser¬
uos suos gubernat. Ut hec eis ad huc incarne po¬
sitis siucce fu̾t exhibeat ꝑ que uiuũt angłi. Di¬
xit apłas int̾ cet̾a. Petͣ an fuit xp̃c ut quia xp̃i il

Expanded text:
 semen coriandri cadere super terram candidum dixerunt ad inuicem: quid est hoc? quod in Hebrea lingua dicitur manni?\' hic ergo panis aut cibus non mundi lege creatus est conmixtione elementorum, sed desuper uenit spiritali ratione prouisus. nec quidem in supernis haberetur, quia corporibus alendis ad momentum dei uirtute creatus est. ideo autem angelorum panis dictus est, quia ea uirtute creatus est, qua angelica natura subsistit et uiuit. sine deo enim nulli uita est. per id quod ergo de caelo uenisse dicitur, angelorum dictus est panis. ut enim quanta et qualia beneficia dei circa hominem sunt memoraret, sic locutus est, ut cognoscentes se deo gratias referant, qui tanta cura seruos suos gubernat, ut haec eis in carne adhuc positis, si necesse fuerit, exhibeat, per quae uiuunt angeli. Dixit apostolus inter cetera:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illud qd̾ saluator dicit int̾ cet̾a aduideos. qͣre
⁊ uos ptitis mandatumi dĩ ut traditõem nr̃am
statuatis. Nam dixit deus. Honora patrem
tuũ ⁊ matrem. ⁊ qui maledix̾it patri aut matri
morte moriatur. Uos aut̃ dicitis. Quicũq di¬
xerit patri aut matri om̃e munꝰ qd̃ tumq fu̾it
ex me tibi ꝓderit. ⁊ ñ honorauit patrem aut
matrem suam. Sine tlubio ꝑ ꝯpendiũ hoc
dixit saluator ut subitlłigatur satͥdotes iu¬
deoꝵ dum auaricie studerent dei legemspreueᷤ¬
se. ¶mpia enĩ ꝯspiratione ꝯsilium dederũt
filiis ut maledicentes patrem aut matrẽ
d̾cumq offerrent qͣĩ donũ deo. ꝑ qd̃ data smĩa.
in maleditos solu̾etur. ¶ Unde securi fẽi filiictͣ
dei p̾ceptum ꝯtempnebant parentes ¶Ita et
moyses cum infestum sibi uid̾et angłm intel¬
ligens cam̃ quid fĩ deb̾et ostendit uxori ut re¬
cederet ab eo angłs qui eũ q̃rebat eccid̾e. Hoc

Expanded text:
et illud, quod saluator dicit inter cetera ad Iudaeos: quare et illud, quod saluator dicit inter cetera ad Iudaeos: quare et uos praeteritis mandatum dei, ut traditionem uestram statuatis? nam dixit deus: \'honora patrem et matrem\' et: qui male dixerit patri aut matri, morte moriatur. uos autem dicitis: \'quicumque dixerit patri aut matri: "omne munus quodcumque fuerit ex me, tibi proderit", et non honorauit patrem aut matrem suam. sine dubio per conpendium hoc dixit saluator, ut subintellegatur sacerdotes Iudaeorum, dum auaritiae studerent, dei legem spreuisse; impia enim conspiratione consilium dederunt filiis, ut male dicentes patrem aut matrem quodcumque offerrent quasi donum deo, per quod data sententia in maledicos solueretur, unde securi facti filii contra dei praeceptum contemnebant parentes. ita et Moyses, cum infestum sibi uideret angelum, intellegens causam quid fieri deberet ostendit uxori, ut recederet ab eo angelus, qui eum quaerebat occidere. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tis augeli em̃dauit. Demq uidẽs moysen et¬
sauit ab ira. Idcͥto gͦ sic infestum angłm ĩ se
uidit moyses ⁊ patum ad umlictam. Qͥa ui¬
ri sublimis culpa graue pcc̃m ẽ. qnͣto enĩ ꝑsona
enis fuspicabilis est. tanto mag̃ leue delictum
eiꝰ acͥbissimũ est ꝑcc̃m. Pergebat itas ad filios
rebat in quo głiari sciebut uideos. ¶ Ut aut rp̃e
sollicitator dic̾etur aut ũ ab eodem deo missus
qui abraham eleg̾at. ¶u madian eñi ħitans fi¬
lios suos minime cͥtumcidi. quos aut duc̾e secũ
ad egyptum ñ debuit. qui cet̾os ibat inde educere
aut cte cͥ̾timicisos assum̾e. Opt̾ que supͣdiximꝰ
Seffora gͦ uxor moysi qd̾̃ ꝯpendio loquitur scͥꝑ¬
tura ñ ignorans qua causa iuro suo infestus ui
debatur. Accipiens cͥcimicidit filiũ suũ. ⁊ reces¬
sit angłs. Ea enĩ rõne mitigata ẽ ira. qua fue¬
rat ⁊ accensa ¶Nam aliqnͣta ꝯpendio loquit᷑
scͥptura. que sicointelligi iisit exposita rõne sic̃

Expanded text:
tis angeli emendauit. denique uidens, quod sauit ab ira. idcirco ergo sic infestum angelum in se uidit Moyses et paratum ad uindictam, quia uiri sublimis culpa graue peccatum est. quanto enim persona eius suspicabilis est, tanto magis leue delictum eius acerbissimum est peccatum. pergebat itaque ad filios Abrahae non ferebat, in quo gloriari sciebat Iudaeos, ut aut ipse sollicitator diceretur aut non ab eodem deo missus, qui Abraham elegerat. in Madia enim habitans filios suos minime circumcidit, quos aut ducere secum ad Aegyptum non debuit, qui ceteros ibat inde educere, aut certe circumcisos adsumere, propter quae supra diximus. Seffora ergo uxor Moysi, quod conpendio loquitur scriptura, non ignorans qua causa uiro suo infestus angelus uidebatur, accipiens circumcidit filium suum, et recessit angelus. ea enim ratione mitigata est ira, qua fuerat et accensa. nam aliquanta conpendio loquitur scriptura, quae subintellegi uult ex proposita ratione, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
potuit insolubilis̾ manere si domo ꝑmissum es¬
set illi edere de arbore uite. Nam quomꝰ ĩmor¬
tale corpus ħebat qd̃ cibo sustentabatur. Imor¬
talis euĩ nõ eget esca neq potu. Cibus enim
iures p̃stabat. Uite aũt arbor medicine. modo
corruptõem oẽm ꝓhibebat. Sic enĩ homini erat
qiͣ inexpugnabit murus. Quid est qd̾ dicit p¬

Expanded text:
potuit insolubilis manere, si modo permissum espotuit insolubilis manere, si modo permissum esset illi edere de arbore uitae. nam quo modo inmortale corpus habebat, quod cibo sustentabatur? inmortalis enim non eget esca nec potu. cibus enim uires praestabat, uitae autem arbor medicinae modo corruptionem omnem prohibebat. sic enim homini erat quasi inexpugnabilis murus. XX. QVID EST QVOD DICIT
Abbreviated transcription (Latin):
cie. deus aũt incorde. Id̾o exfallim. quia simłatio in
uͥbis ⁊ uultu c̾cumuenit nos. In corde em̃ quid sit
uidere ñ possumus. Quam obrem dei iuditium
hoc in corde ħebat. qd̾ scͥba in u̾bis. Iħc aũt qui
iuxta qd̾ scͥptum est sciebat quid eet in homine
leui elegit. Pret̾ea dauid ñ alium posse uolu¬
it humiliari sicut saul. S ip̃e supplex tribulato
eus hominẽ fetit qui qmͣdiu ñ xix.
pectaret ĩ mortalitate iugeret. ut ip̃e sͥ
auctor eet aut ad uitam aũ ad mortem. Ut cͦto¬
diens se a pccõ labore suo gaud̾e̾t ⁊ ẽẽ se ĩmorta¬
lem. Negligens ulo factus ipẽ sͥ imputaret qr
ceꝑat ee mortalis. Qũadu eñ increatoris lege̾
durauit dignus fuit edere arborem ite ut mori
ñ poss. Nec enĩ corpus tale erat qd̃ dissolui mi¬
possibile iuderetur. S gustus arbor uite corrup¬
tionem corꝑis inhibebat. Deniq ⁊̃ post ptc̃m

Expanded text:
cie, deus autem in corde. ideo et fallimur, quia simulatio in cie, deus autem in corde. ideo et fallimur, quia simulatio in uerbis et uultu circumuenit nos; in corde enim quid sit, uidere non possumus. Quam ob rem dei iudicium hoc in corde habebat, quod scriba in uerbis. Iesus autem, qui iuxta quod scriptum est sciebat quid esset in homine, Leui elegit. praeterea Dauid non alium pro se uoluit humiliari sicut Saul, sed ipse supplex tribulato eus hominem fecit, qui quam diu non peccaret inmortalitate uigeret, ut ipse sibi auctor esset aut ad uitam aut ad mortem, ut custodiens se a peccato labore suo gauderet esse se inmortalem, neglegens uero factus ipse sibi inputaret, quia coeperat esse mortalis. quam diu enim in creatoris lege durauit, dignus fuit edere de arbore uitae, ut mori non posset. nec enim corpus tale erat, quod dissolui inpossibile uideretur, sed gustus arboris uitae corruptionem corporis inhibebat. denique etiam post peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dolebant ignorantes dei ẽẽ ꝓuidenctiam cui serua¬
bantur. Deniq ad d̾i ꝓcurationẽ ⁊ amia ꝯcep̃
⁊ peꝑit samuelem ⁊ helizabeth ioħem. ⁊ uxor ma¬
nue sampson. Spiritalis tam̃ intlłia i hac causa
ista est. ut maledicti hcantur qui ñ relmq̃rint se
aut seruũ aut ꝓximũ qui d̾i timorem doceat sr̃
ñ ꝯuenit. Nam sumana inbesillitas alz
imꝑitia dei se d iuditio emdire. In quo nõ sapit ue
ex snĩa dei melligat u̾itatem. Et uichil aluid fien
debuisse qmͣ qd̾ uidet fecisse dim̃. quim scit accepto¬
rem ꝑsonaꝵ nõ esse. Si enĩ dauid p̾cem suscepit ⁊ sa¬
ul refutauit nichil adu̾sum sentiendum est tbmm̃
cionem accepit quem uidit tribulato corde ueniam
postulare. Illum aũt despexit. quia animũ eiꝰ peni¬
tentis ñ tetig̾at dolor. QQuia deus cordis auditor est
mag̃ qmͣ uocis. Hinc dem̃ est. Homo uidet in fa¬

Expanded text:
et dolebant ignorantes dei esse prouidentiam, cui seruaet dolebant ignorantes dei esse prouidentiam, cui seruabantur. denique ad dei procurationem et Anna concepit et peperit Samuhelem et Helisabeth Iohannem et uxor Manoe Sampson. spiritalis tamen intellegentia in hac causa ista est, ut maledicti habeantur qui non reliquerint semaut seruum aut proximum, qui dei timorem doceat supenuenit; nam humana inbecillitas adque inperitia dei se debet iudicio erudire, in quo non sapit, ut ex sententia dei intellegat ueritatem et nihil aliud fieri debuisse, quam quod uidet fecisse dominum, quem scit acceptorem personarum non esse. si enim Dauid precem suscepit et Saul refutauit, nihil aduersum sentiendum est dominum tionem accepit, quem uidit tribulato corde ueniam postulare; illum autem despexit, quia animum eius paenitentiae non tetigerat dolor, quia deus cordis auditor est magis quam uocis. hinc dictum est:homo uidet in fa
Abbreviated transcription (Latin):
quia gñare ñ possunt qm̃ alit̾ qmͣ datũ
Erat itlligi ceꝑat. ¶ dcco ysaias ꝓpħa ostendit pꝰea
qͣuo sensu dem̃ eẽt. Cum em̃ hoc ex causa offensi d̾i
sñe laco positum eẽt quia deserentes deũ i eo ꝑcuti¬
ebantur ne ducentes uxores senĩ relq̃rent. S̾ic hoc
arripuit error humanus. ut putarent eos ẽẽ apud
Deum. si qui aut uxores nollent aut accipientes ut
assolet gn̾are ñ possut. Quasi picħ aluid qmͣ sem̃
trstauat decuit nicħ obeẽ si quis aut ñ poss hr̃e fi¬
lios aut nollet. dum mͦ dei segem seruaret ¶ Male¬
dictum enĩ senillis ꝯpetebat. qui cum possent aut
uellent diuino obstante iudicio steriles erant ne fiuc¬
tum hr̃ent creationis d̾i quẽ sꝑabant: Ut cũ uede¬
rent aut gñare se ñ posse aut genitos miuime pos¬
sidere cognosc̾ent indignantis dei iram ẽẽ ⁊ ꝯutsi
satiffac̾ent. Nam ⁊ sancti iuiri cum cupidi eẽnt
filioꝵ ⁊ ñ id obtraerent estmiabant pcc̃a obstare

Expanded text:
QVIA GENERARE NON POSSUNT? Quoniam aliter quam datum erat intellegi coeperat, idcirco Eseias profeta ostendit postea quo sensu dictum esset. cum enim hoc ex causa offensi dei sententiae loco positum esset, quia deserentes deum in eo percutiebantur, ne ducentes uxores semen relinquerent, sic hoc arripuit error humanus, ut putarent reos esse apud deum, si qui aut uxores nollent aut accipientes, ut adsolet, generare non possent, quasi nihil aliud quam semen tristauerat, docuit nihil obesse, si quis aut non posset habere filios aut nollet, dum modo dei legem seruaret. maledictum enim illis conpetebat, qui cum possent ac uellent, diuino obstante iudicio steriles erant, ne fructum haberent creationis dei, quem spernebant, ut cum uiderent aut generare se non posse aut genitos minime possidere, cognoscerent indignantis dei iram esse et conuersi satis facerent. Nam et sancti uiri, cum cupidi essent filiorum et non id obtinerent, aestimabant peccata obstare
Abbreviated transcription (Latin):
uerare ñ possunt ñ solum effectum laboris anũt¬
tere. S ⁊ peuam multari Adde etiam quia diffici¬
le de malis uati ⁊ int̾ nequissimos educati uł ꝯul¬
sati m̃tem suam temꝑant ad disciplinam dei se¬
quendam. ¶Uide gͦ si nõ magis bene attũ ẽ cum
filiis ꝑditorum. quid est ut deus qui ustus p̾dica

Expanded text:
uerare non possunt, non solum effectum laboris amituerare non possunt, non solum effectum laboris amittere, sed et poena multari; adde etiam, quia difficile de malis nati et inter nequissimos educati uel conuersati mentem suam temperant ad disciplinam dei sequendam: uide ergo, si non magis bene actum est cum filiis perditorum. XIIII. QVID EST UT DEUS, QVI IUSTUS PRAEDICA
Abbreviated transcription (Latin):
egipto ꝓ noxiis patrum plexi sĩt filii. S ut ad
em̃dationem eoꝵ ꝓfic̾et ut quia ex aiiis causis deũ
credere ⁊ uen̾ari qui ĩ moyse erat. Noluerũt hac
plaga t̾rigi ꝯfirentur cum satiffactione. ne gͣuius
hũc iratum sentirent. Hec gͦ mors filioꝵ cͥmen
est patrum. Quo enĩ modo filii debitum reddider̃t
spmñ. futuri accusatores pirentũ. quia ꝑsidiam suã
net sangne filioꝵ uice potuerunt. Non gͦ futu¬
tum s ad p̾sens tempꝰ mala pentum filios ĩuiener̃t
¶Ret qͣiemtumq bñficium est głosum ñ eẽ. nec
tam̃ reum. Nam si quidam cum p̾cib enituntur
in postremis positi ad fidem ueri accid̾e ut si nõ co¬
ronam uł ueniam mereantur. Quomodo pote¬
runt hĩt aliqui queri cum quib ita actum ẽ. ut
neq eẽt. Unde ignosci sibi pcc̃arentur neq sbli¬
mes hrẽntur qui minime laborauerũt. Confer
nũc uuiꝰ mom̃ti cruciatum ad multi temꝑis pe¬
nam arhitrare ⁊ iam multos laborare. ⁊ quia ꝑse¬

Expanded text:
Aegypto pro noxiis patrum plexi sunt filii, sed ut ad emendationem eorum proficeret, ut quia ex aliis causis dominum credere et uenerari, qui in Moyse erat, noluerunt, hac plaga territi confiterentur cum satisfactione, ne grauius hunc iratum sentirent. Haec ergo mors filiorum crimen est patrum. quoquo enim modo filii debitum spiritum reddiderunt, futuri accusatores parentum, quia perfidiam suam nec sanguine filiorum uincere potuerunt, non ergo in futurum, sed ad praesens tempus mala parentum filios inuenerunt. nec qualecumque beneficium est gloriosum non esse, nec tamen reum? nam si quidam cum precibus enituntur in postremis positi ad fidem ueri accedere, ut, si non coronam, uel ueniam mereantur, quo modo poterunt hinc aliqui queri, cum quibus ita actum est, ut neque esset unde ignosci sibi precarentur, neque sublimes haberentur qui minime laborauerant? confers nunc unius momenti cruciatum ad multi temporis poenam; arbitrare etiam multos laborare et, quia perse
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ m̃te sana sedere ad pedes c ch̾u. ⁊ cos¬
noscentes quid fcm̃ ẽ sit. Regauit iħ̃m ut ab
eis disced̾et. magno timore ꝑtulsi sigͣt mł¬
titudinem uetusta suauitate delectatam ho¬
norare quid̾. s uolle pati xp̃ianam legemi.
dũ dũt qd̃ eam implere ñ possunt. amirãtes
tã fidelem ppłm a pͥstina ꝑdita cõu̾satio ne

Expanded text:
tum, et mente sana sedere ad pedes Jesu, et cognoscentes quid factum sit, rogant Jesum ut ab eis discederet, magno timore perculsi; significat multitudinem vetusta sua vita delectatam, honorare quidem, sed nolle pati christianam legem, dum dicunt quod eam implere non possint; admirantes tamen fidelem populum a pristina perdita conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
senuerant ¶d̾ sine uestim̃to erat ñ habe¬
uati fidem qͣuia in domo nõ hñ tabat᷑. in cõ¬
sciã sua ñ requiescebat. ꝙ ĩ monum̃tis ma¬
etiam uuncic̃is talib diruptis agefat. ade¬
momio in desertum. sigͣt qd̾ etiã npis trans¬

Expanded text:
n habebat fidem, etc. Quod in domo non habitabat, in conscientia sua non requiescebat. Quod in monumentis maetiam vinculis talibus disruptis agebatur a daemo
Abbreviated transcription (Latin):
ducau̾amus huñdabimꝰ. n si manducau̾i¬
mus egebimus. ⁊ t̃ ñ est eñ regnũ dei ei¬
ca ⁊ potus. s iusticia ⁊ pax ⁊ gaudium. ⁊
quia solent hoĩes multũ gaud̾e de carnali¬
b epulis. addidit in spũ scõ ¶ustificatur
e ᷤ sapia ad om̃ib filus suis. qui interlse
utendis t̾renis temꝑa oportuna ẽẽ debere
fatilitatem uͥo carendi talib ⁊ amorẽ frueni
tactutiz no uariari oport̾e ꝑ temꝑa s ꝓpe¬

Expanded text:
ducauerimus, abundabimus, neque si non manducauerimus, egebimus; et illud: non est enim regnum dei esca et potus, sed iustitia et pax et gaudium. et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit: in spiritu sancto. iustificatur ergo sapientia ab omnibus filiisio suis, qui intellegunt utendis terrenis tempora opportuna esse debere, facilitatem uero carendi talibus et amorem fruendi aeternis non uariari oportere per tempora, se
Abbreviated transcription (Latin):
bilit᷑ ⁊ om̃o turpit̾ in hẏare. alios aũ puscio¬
lo quid saciari. s tolerabilius mopiam ꝓpe
ti uł añ horam positas epulas si id in tẽpore
aut ꝯpus sit. aut ncc̃e sit cũ tranquillitate
aspice n tangͥe. ¶Magis u̾o int̾est. ñ quid
capiat. s qnͣta facilitate atq serenita de
dicit. scio et am mniꝰ hr̃e. scio ⁊ huũdare u̾¬

Expanded text:
t omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti et uel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere neque tangere. magis ergo interest non quid capiat; sed quanta facilitate atque serenitate dicit, « Scio et minus habere, scio et abundare
Abbreviated transcription (Latin):
E pu̾is sedentib in foro ⁊ ad ĩuicem cla¬
mantib conu̾so ordine ad. ꝓposita Rdit.
ENam quod ait. Lam̃tauimꝰ ⁊ nõ plorastis.
tybiis ⁊ ñ saltastis. ad ipm̃ dnm̃. qui utendo
cũ cet̾is cibo ⁊ potu leticiam regni figurabat.¬
¶ At illi nͨ huĩliati cum ioh̃e. nec cum xp̃o gau¬
dere uoluerũt. dicentes illũ demoniũ hr̃e. is
stum uorantẽ ⁊ ebriosum. ⁊ amicũ publica

Expanded text:
e pueris sedentibus in foro et ad inuicem clamantibus conuerso ordine ad proposita respondit. nam quod ait: lamentauimus, et non plorastis, tibiis, et non saltastis, ad ipsum dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum
Abbreviated transcription (Latin):
uod dñs dic̃. nũquid p̃t
cecus cecum duce. ñne ambo in foueam
cadent. fortasse ħ iõ subumx̾it. ut ũ sꝑarẽt
aleuitis se accepturos m̃suram illam de qua
illam remun̾atõem ꝑ discipilos dnĩ. pociꝰ
plebs iciꝑet iam sꝑare quos imitatores su¬
os uolens ostend̾e̾. addidit ⁊̃ nõ est discipłs̃
supra magistrum.

Expanded text:
uod dominus dicit: numquid potest caecus caecum dncere? nonne ambo in foueam cadent? fortasse hoc ideo subiunxerit, ne sperarent a Lenitis se esse accepturos mensuram illam, de qua illam remunerationem per discipulos domini potius plebs inciperet iam sperare, quos imitatores suos uolens ostendere addidit etiam: non est discipulus super magistrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Exaggeras qm̃ sit difficiliꝰ paucisq ꝯueniẽs
eruditis sanctarum cognitio sitt̾arum. udelic
ut deus hominum sicut unisisorum conditor¬
⁊ uerus ⁊ iustus ⁊ uerax ac puis .i. donorum
suorum in homines cranusator ꝓbetur. quia
umna est ut fat̾is optima causa studiorum bo¬
norum ut honoretur deus. Quem tamẽ sic ho¬
noras: ut ꝑuułorum lib̾atorem neges ih̃m x ͫ
lui dicitis ut conseqnͣtur salutem tanqmͣ me¬
dico non indigeant xpõ: humane originis ue¬
uam sagacit᷑ inspiciente ⁊ eos sanos ꝓnũtiau¬
te iuliano. Qnͣto melus nichil om̃mo didi¬
cisses quͣł ꝑ istam uelud scientiam legis in qͣ te
turgidus iactas non sane duce dei lege. Sed

Expanded text:
Exaggeras quam sit « difficilis paucisque conveniens Exaggeras quam sit « difficilis paucisque conveniens eruditis sanctarum cognitio Litterarum: » videlicet, « ut Deus hominum, sicut universi conditor, et justus et verax ac pius, idem donorum suorum in homines cumulator probetur; quia una est, » ut fateris, « optima causa studiorum bonorum, ut honoretur Deus. » Quem tamen sic honoras, ut parvulorum liberatorem neges per Chrislui dicitis, ut non consequantur salutem, tanquam medico non indigeant Christo; humanae originis venam sagaciter inspiciente, et eos sanos pronuntiante Juliano. Quanto melius nihil omnino didicisses, quam per istam velut scientiam legis, in qua te turgidus jactas, non sane duce Dei lege, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Rdo ip̃e postulat
respondimus: quid
sis laboribus tiuis qnͣtum dominus opitulat᷑
ut ea que non hñt ad rem que int̾ nos agitur
ꝓtinentem controi̾siam trãseamus ne quihi
ꝑis in oꝑe legendi qmͣ indiscendi utilitate.
consumant. Quid igitur opus est ut asiquid
adu̾sus ea dicam que in pͥncipio posuisti libri hꝰ
sosita ⁊ uana. de muidia qm̃ nos susti̾e pro
uitate iactatis. ⁊ de paucitate uelud pruden¬
tium quibus uos plac̾e gaudetis: Dec emĩ
consuetudine iam sordidata atiẜ ꝑtrita. Et
tam̃ nccͣitate compellitur talibus pamus ĩdui
tam magna etam ur̃a suꝑbia que sic tenditur
⁊ inflatur ut eos deformius dum gestit osteu¬
tare durumpat. Tuas etam calumpiuosisimaᷤᷤ
contumelias uon est nccͣe sepus refutare. qͥ¬
bus me unum nominatim uideris appefe ⁊ iu
tot ac tanta tatsosica lumina tacitis corum no¬
minib uł insans iusilis uł cecus offendis
Unde tibi duohus poribus lbris sic me ress̃¬
disse arbitror ut a nuslo ampłius requiratur.

Expanded text:
rdo ipse postulat, respondimus, quid sis laboribus tuis, quantum Dominus opitulaturut ea quae non habent ad rem quae inter nos agitur pertinentem controversiam, transeamus; ne qui haec poris in opere legendi, quam in discendi utilitate consumant. Quid ergo opus est, ut aliquid adversus ea dicam, quae in principio posuisti libri hujus solita et vana, « de invidia quam vos sustinere pro veritate jactatis, et de paucitate velut prudentium qconsuetudine jam sordidata atque protrita. Et tamen necessitate compellitur talibus pannis indui tam magna etiam vestra superbia, quae sic tenditur et inflatur, ut eos deformius dum gestit ostentare, disrumpat. Tuas etiam calumniosissimas contumelias non est necesse saepius refutare, quibus me unum nominatim videris appetere; et in tot ac tanta catholica lumina, tacitis eorum nominibus, vel insanus insilis, vel caecus offendis. Unde tibi duobus prioribus libris sic me respondisse arbitror, ut a nullo amplius requiratur. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
lauacrum quid̾ ht̃. s ñ ei ꝓficit ad salutẽ. Sia̾
ille a qͦ baptiratur talis ẽ iste uͦ ñ falso ad dm̃ cor¬
De cõu̾tit᷑. ñ ab illo mortuo baptirat᷑. s ab illo ui¬
uo de quo dem̃ ẽ. ipẽ ẽ qui baptirat. qͦlib coͣrͣlit̾
oꝑante baptiret. ¶ Qd̃ & ait de ħrticis. Si eĩ qui

Expanded text:
lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem ille a quo baptizatur talis est, iste uero non falso ad deum corde conuertitur, non ab illo mortuo baptizatur, sed ab illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet corporaliter operante baptizet. quod autem ait de haereticis: si enim q
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ut scło uͥbis ⁊ ñ fcĩs renũti arẽt. Quitis abunuic
dix̃. ui fide uiuimꝰ: obsequi hiis q̃ instruendis no¬
bis añ p̃dicta sunt credula obẜuatõe debemꝰ. Nã scͥ¬
tum ẽ apud salomonẽ. qui baptrrat᷑a mortuo: qͥd ꝓ¬
ficit lauatio eiꝰ: Qd̃ utiq de hiis qui ab ħrtitis tm¬
gunt᷑ ⁊ de tinguentib lo ᷑. Si eĩ qui ap̃ illos bapti¬
⁊ aut᷑ ꝑ remissionẽ pocõꝵ uitam et̾uam consequũtur
cur ad eccłiam uemiait  Siuiꝰ a mortuo salutis uͥl
accipr᷑ ac ꝓp̃ea cognito errore p̾stmo ad i̾itatẽ cũ pñia
sc̃ĩficari debebũt. Quid sit a mortuo baptizari: sñ
p̾iudicio diligentioris eiꝰtẽ scͥpture consid̾atõis alibi
iam diximꝰ. Quero aũ cur ħrticos solos ueliit ĩtelli¬
mors ẽ. Et cum mortuam dicat uiduam que in deli¬
u̾bis ⁊ nõ factis renũtiant: Quid gͦ ꝓficit lauatõ
euis qui abistis baptizant᷑. nisi quia ⁊ ip̃e si talis ÷

Expanded text:
id est ut saeculo uerbis et non factis renuntiarent. Quietus a Buruc fi.rit: Qui: fide uiuimus obsequi his quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatione debemus. nam. scriptum est aput salomonem: qui bapti: atur a mortuo quid proficit lauatio eius? qaput illos baptizantur per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniunt? si uero a mortuo salutis nihil accipitur ac propterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia lica est sanctificari debebunt. Quid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellemors est. et cum mortuam dicat uiduam quae in deliuerbis et non factis renuntiant? quid ergo proficit lauatio eius qui ab istis baptizatur, nisi quia et ipse, si talis est,
Abbreviated transcription (Latin):
le aliquid dixͥit. qd̾ utiq si ad xp̃m uenirẽt agnos¬
eosdem echiutos utit᷑ testib. Nam cũ de mag̃ loq̃te¬
tur. quoꝵ tñ inquit p̾cipnus ostanes ⁊ formã ueri
dei negat conspiti posse ⁊ angłos ueros sedi eiꝰ dicit
assist̾e. In quo ⁊ plato pari rõe ꝯsentit ⁊ unũ dm̃ s̾¬
uans cet̾os angłos ut demones dic̃. Hermes quo
tͣmegistꝰ unũ dĩ lo᷑. ⁊ cũ ĩꝯphensibilem atq ĩ esti¬

Expanded text:
int, quod utique, si ad Christum uenirent, agnoseosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur: tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros dicit sedi eius assistere. in quo et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit; Hermes quoque Trimegistus unum deum lo
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ in ipĩs ethuicis pot̾ aͥd diusmĩ ĩ ueniti recteq
nos ita mou̾i ⁊̃ si peiores st ħrtici ut qd̾ meis ma¬
lum ipõꝵ est uelimꝰ corrig̾e ⁊ qd̾ in eis bonũ est
xͥ nolimꝰ corrig̾e agnosc̾e̾. s iam cet̾as huiꝰ con¬
cilii snĩas ꝑtractandas ab alio suscipimꝰ exordio.

Expanded text:
si ergo in ipsis ethnicis potest aliquid diuinum inueniri recteque nos ita moueri, etiamsi peiores sint haeretici, ut quod in eis malum ipsorum est uelimus corrigere et quod in eis bonum Christi est nolimus agnoscere. sed iam ceteras huius concilii sententias pertractandas ab alio suscipiemus exordio.
Abbreviated transcription (Latin):
stra seꝑauerunt manif̾m satlegiũ scismatis admi¬
serũt. Si a ꝑ illam consuetudinẽ õs polluti ꝑiersĩt:
De qua cau̾na isti sine origiali u̾itate ⁊ cũ calumpͤ
casliditate ꝓcedunt: Si is recta fu̾at consue̾ qͣ sic sus¬
cipiebantur ħrtici: reliqnͣt furorẽ fateat᷑ errorẽ.
ueniant ad catholicam ñ ut retinguant᷑ sacͣm̃to bap¬
tismatis s ut curent᷑ a plaga cõcisionis. Lentiꝰ a
thebeste dix̃. Hereticos blasphemos atq miqͦs uer¬
bis uariis dec̃pentes sancta as adorabilia scͥpturaꝵ
ilba exͥcetñdos censeo. ⁊ iõ exorcizandos ⁊ baptizan¬
dos. Et ego execnͣdo s censeo. O nõ iõ exorcuãdoᷤ.¬

Expanded text:
stra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admistra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admiserunt. si autem per illam consuetudinem omnes polluti perierunt, de qua cauerna isti sine originali ueritate et cum calumniae calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur haeretici, relinquant furorem, fateantur errorem, ueniant ad catholicam, non ut retinguantur sacramento baptismatis, sed ut curentur a plaga concisionis. Leucius a Theueste dixit: Haereticos blasphemos adque iniquos uerbis uariis decerpentes sancta et adorabilia scripturarum uerba execrandos censeo et ideo exorcizandos et baptizandos. Et ego execrandos censeo, sed non ideo exorcizando
Abbreviated transcription (Latin):
de quoꝵ ore uitꝰ ñ uita. nͨ grã celestis. s blasphemia
tͥnitatis expͥmit᷑. Et iõ uenientes ad eccł̃iam ħrticoᷤ
integro ⁊ eatholico bapusmate biptirari deb̾e ma¬
nifm̃ ẽut a blasphemia sue p̾sumptõis purificati.
patͥs ⁊ filii ⁊ spc̃ sancti noĩe consecͣtus ħrticoꝵ depu¬
qd̾ m̃dosũ ẽ enͤndamꝰ. ibosus alagra dixit. In
eurigłio dñs. Ego sum inquid u̾itas. Non dix̃ egd¬
sum consuetudo. Iaq u̾itate manifata cedat cõsue¬
natus ẽ. quõ sit u̾itas manifata cur deb̾e dicit cõsue¬
tudmnẽ cedere. Plus tñ nos adiuuat adu̾sus istos qͥ
se ab unitate dunserũt. qd̾ illam fuisse consuetudi¬
nẽ confitet᷑. qmͣ qd̾ eam u̾itati qmͣ nõ ostendit ce¬
dere debẽ arbitͣtur. Ila ẽ consuetudo q̃ si saclegos
ad altare dei sũ bapnũi purgatõẽ admittebat ⁊ nlłm
bonoꝵ munitate paluebat quicũq se ab eadẽ imita
te qua ułłoꝵ maloꝵ contagione pollui pot̾ant fru¬

Expanded text:
 gratia caelestis, sed blasphemia trinitatis exprimitur. et ideo uenientes ad ecclesiam haereticos integro et catholico baptismate baptizari debere manifestum est, ut a blasphemia suae praesumptionis purificati ppatris et filii et spiritus sancti nomine consecratus, haereticorum depuquod mendosum est emendamus. Libosus a Uaga dixit: In euangelio dominus ego sum, inquit, usum consuetudo. Itaque veritate manifestata, cedat consuenatus est quomodo sit ueritas, cui debere dicit consuetudinem cedere. plus tamen nos adiuuat aduersus istos qui se ab unitate diuiserunt, quod illam fuisse consuetudinem confitetur, quam quod eam ueritati quam non ostendit cedere oportere arbitratur. illa est enim consuetudo, quae si sacrilegos ad altare Christi sine baptismi purgatione admittebat et nullum bonorum in unitate polluebat, quicumque se ab eadem unitate, in qua nullorum malorum contagione pollui poterant, fru
Abbreviated transcription (Latin):
S aũt iusti hñt inqui hr̃e ñ possũt. Subiũ aũt
ñ ẽ iustos solos bapm̃ xp̃i possid̾e. qui soli posside
fatentib. Et illi quippe muuidi qui sũt ex ꝑte dỹl¬
nitꝰ positi sic̃ dicit cypͥanꝰ. atq apłõ paulo notissi¬
mi bapm̃ hẽbant. nͨ ad mẽbra illiꝰ columbe q̃ ĩ pe¬
tͣ tuta ẽ ꝑtinebant a ¶Delphus a thabalthei
dixit. Sine cã quidũ filso ⁊ iniudioso u̾bo ĩpug¬
nãt ułtatem. ut bapĩiare nos dicant. qũ eccͣa ħeti
antiorẽ ꝑspecta diligentiꝰ uitate ⁊̃ concilio p̾t̾iore
firmauit. Demetriꝰ aleptiminus dixit. Unum
bapña nos crastadimꝰ qr ecc̃e catholicẽ soli rẽ suam

Expanded text:
si autem iusti habent, iniqui habere non possunt. dubium autem non est iustos solos baptismum Christi possidere qui soli possideafatentibus. et illi quippe inuidi qui sunt ex parte dntus positi, 25 sicut dicit Cyprianus, adque apostolo Paulo notissimi baptismum habebant nec ad membra illius columbae quae in petra tuta est pertinebant. Adelfius a Tasualte dixit: Sine causa quidam falso et inuidioso uerbo inpugnant ueritatem ut rebaptizare nos dicant, quando ecclesiaanteriorem perspecta diligentius ueritas etiam concilio posteriore firmauit. Demetrius a Leptiminus dixit: Unum baptisma nos custodimus, qui ecclesiae catholicae soli rem suam
Abbreviated transcription (Latin):
tici qui ad sinũ mat̾s eccłie accuriũt baptirent᷑ ut nĩes
ħrtica q̃ diuiturna tabepolluta ẽ sanctificatõe lauacͥ
purgata s̃meliꝰ refermet᷑. Aortassis iste q in diut¬
natabe pugandã cãm posuit. cur deb̾ent brtiai lup¬
tirari ꝑte̾t eis qui ĩ aliqmͣ ħrsem irruentes. exiguo
illic temꝑe fuissent ⁊ cito correcti ad catholicã ide
migrassent. Dem̃ u ip̃e parũ attendit ita d̾ pꝰse. Ut ĩ¬
iqui õs qui ad illam petram ĩqua eccͣa sigtat᷑ actur

Expanded text:
tici qui ad sinum matris ecclesiae adcurrunt baptizentur, ut mens haeretica quae diuturna tabe polluta est sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur. Fortassis iste, qui in diuttabe purganda causam posuit cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresem inruentes exiguo illic tempore fuissent et cito correcti ad catholicam inde migrassent. deinde et ipse parum aduertit ita dici posse, ut iniqui omnes, qui ad illam petram i
Abbreviated transcription (Latin):
diñ ingͣtus ẽ cuiꝰ inspnatõe eccaͣ eiꝰ instͥit᷑. Iste
si ꝯuinc̾et eos qui di̾sa sentiebant. ⁊ ħ tenebant
obtinuit. ita consuetudinẽ sequi ut cõtempu̾ent
u̾itatem: ħ u̾ba formidare debemus. Cum uͦ illa con¬
suetudo ⁊ au̾itate ꝓpagata ⁊ u̾itate roborata reꝑiatur
erant. ⁊ maligni añ cͥta dm̃ ingͣti. ecce qualib ꝯͥcabũt
ecce quales diu̾sa sentientes sicut cypͥanus p̾dix̃ a
ine ꝯmunionis ñ amonebant. ecce a quib ñ pollue¬
bantur ĩ ꝯu̾satõe unitatis. Ecce qnͣtũ amand̾ sit uĩ¬
ex quoꝵ exemplo consid̾ato uire dampnant᷑. si ꝯsueͤ
erat sic̃ ħ sm̃a testis ẽ ut ħrtiti uenientes ad eccͣam¬
cũ bapͣate qd̾ hebant susciꝑent᷑. aut ħ recte fiebat.
aũ mali bonos ĩnuitate ñ maculant. Si recte fie¬
bat tur orbem t̾r̾aꝵ. q sic recipiũt᷑ accusant: Si aũ
dixit. fidem nr̃am ⁊ bap̃m̃atis grãm ⁊ legis ecͣcsticei

Expanded text:
 ingratus est cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. Iste si conuinceret eos qui diuersa sentiebant et hoc tenebanoptinuit, ita consuetudinem sequi ut contemnerent ueritatem, haec uerba formidare deberemus; cum uero illa consuetudo et a ueritate propagata et ueritate roborata repperiaterant et maligni aut circa deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diuersa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a iure communionis non amouebant, ecce a quibus non polluebantur in conseruatione unitatis, ecce quantum amandum sit uinet quorum exemplo considerato iure damnantur. si consuetudo erat, sicut cum baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat aut mali bonos in unitate non maculant. si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? si autedixit: Fidem nostram et baptismatis gratiam et legis ecclesiasticae
Abbreviated transcription (Latin):
mẽto cõmixte uideant᷑. Ftustra gͦ casstꝰ addidit Abs
hiis qui de ecͣcͣa sideles supplantati ad ħras tenebras
transierant. Si enĩ ⁊ ip̃i ab ecͥcͣ iecedendo bapm̃ ami¬
Si ñ obtemꝑat error u̾itati: multo mag̃ u̾itas con
Naptrrentur gͦ quidũq a talib baptirati st̃. Dd̃ si
ꝓbandis ẽ. Aluis secundinꝰ a carpis doẽ. Here¬

Expanded text:
mento commixti uideantur.\' frustra ergo Cassius addidit: absque mento commixti uideantur.\' frustra ergo Cassius addidit: absque his qui in ecclesia fideles supplantati ad haeresis tenebras transierant. si enim et ipsi ab ecclesia recedendo baptismum amiSi non obtemperat error ueritati, multo magis ueritas non consbaptizentur ergo quicumque a talibus baptizati sunt. quod si robandus est. Alius Secundinus a Carpis dixit: Haere
Abbreviated transcription (Latin):
se apud scismaticos baptizatos ẽẽ contendunt. Si eĩ
scd̾m cautũ xpĩ peuiatus fons nr̃ est intłłigant cuncti
lutarem aqmͣ t̾buere pot̾ ille qui uniꝰ gͥgis pastor est.
te susciꝑe. qui a pcc̃antib hominibꝰ ⁊ ab ectͣa exͣneis au¬
dent acciꝑe. Qnͣdo danti locus ñ ẽ utiq nꝰ accipienti ꝓ¬
dest. Huic sendetur sc̃ptinas diuinas nusꝙͣ p̃cepis¬
se ut ħrtici apud ħrticos baptiati denuo haptirent.
s multis locis ostendisse alienos eẽ ab eccͣa om̃s qͥ nõ
st̾ in petra. nͨ ad columbe illuis m̃bra ꝑtuiẽt. Et tam̃
haptizare ⁊ baptirarit ⁊ hr̃e sine salute sacͣm̃tũ salutis

Expanded text:
 aput schismaticos baptixatos esse contendunt. si enim secundum cautum Christi priuatus fons noster est, intellegant cuncti lutarem aquam tribuere potest ille qui unius gregis pastor est. te suscipere, qui a peccantibus hominibus et ab ecclesia extraneis audent accipere. quando danti locus non est, utique nec accipienti prodest. Huic respondetur scripturas diuinas nusquam praecepisse, ut haeretici aput haereticos baptizati denuo baptizentur, sed multis locis ostendisse alienos esse ab ecclesia omnes qui non sunt in petra nec ad columbae illius membra pertinent, et tamen baptizare et bapt
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis bĩtudinem ponũt. ⁊ diuina p̃cepta ꝯtemp¬
uũt: uidramꝰ si ñ idem ip̃i sũt de quib cꝙͥ pͥanus iͣ dic̃.
in se quo tͣnsfigans eos ut de hiis se drẽ ostendat de¬
c̃quib sacͣm̃ta ꝯmunicabat. dũ uiam dm̃ inquit non
tenemꝰ. ñ data nob̾ ad salutem celestia mandata ser
lestia mandata seruando missa sͥ ꝑ unicũ filiũ fis̃ eiꝰ
⁊ filii dei eẽ meant. Nictoricꝰa thabracha dix̃. si
licet hrticis baptirare. ⁊ remissam pocõrũ dare. quid
illos infamamꝰ ut ħrticos appłtenus. Quid si aliꝰ
iniquos illos appłłemus: Quid huic pend̾et᷑ de mni

Expanded text:
ina praecepta contemnunt, uideamus si non idem ipsi sunt de quibus Cyprianus ita dicit, in se quoque transfigurans eos, ut de his se dicere ostendat cum quibus sacramenta communicabat: dum uiam domini, inquit, non tenemus nec data nobis ad salutem caelestia manlestia mandata seruando missa sibi per unicum filium fratres eius et filii dei esse mereantur. Uictoricus a Tabraca dixit: Si licet haereticis baptillos infamamus, ut haereticos appellemus? 62. Quid, si alius iniquos illos appellemus? Quod huic responderetur de ini
Abbreviated transcription (Latin):
umiꝰ ꝓpͥ pastor ẽ: concedo atis consentio. S nũquid q
salutaris ñ ẽ exͣneis iõ ip̃a nõ est: Aqua eiũ diluuii
constitutis intͣ archam salutaris fuit: exͣ archam u̾o
mortifem fuit. Eadem tũ fuit. Et młti exͣnei .i. ĩindi
qͦs ex ꝑte dẏabłi ẽẽ cyp̾amus dicit ⁊ descͥpturis ostẽdit.¬

Expanded text:
astor est. concedo adque consentio. sed numquid, quia salutaris non est extraneis, ideo ipsa non est? aqua enim diluuii constitutis intra arcam salutaris fuit, extra arcam uero mortifera fuit; eadem tamen fuit. et multi extranei id est inuidi, quos ex parte diaboli esse Cyprianus dicit et de scripturis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
miror cur eamiste cõmemorare uolu̾it: qmͣ duir i
exordio concilii ꝯmemoratio eiꝰ p̾t̾missa fit. Etd̃ siqͥs¬
qmͣ arbitratur me aliquid noluisse in mediũ ꝓfer¬
at. ꝓrsus emm illa epła de bapm̃o aput ħ̾rticos uł
remissionẽ pecõꝵ conseqnͣtur. Cui Rndet᷑ unu̾¬

Expanded text:
ste commemorare voluerit, quam cur in exordio concilii commemoratio ejus praetermissa sit. Quod si quisquam arbitratur me aliquid noluisse in medium proferat. Prorsus enim illa epistola de Baptismo apud haereticos vel remissionem peccatorum consequantur. 27. Cui responde
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Et cet̾a. Respexit enĩ u̾ba illa bĩ cyp̾am dñtis. Ne¬
ninẽ uidicantes aut a ure ꝯmiũonis aliq̃ si diu̾¬
sũ senserit ãmouentes. Ecce qnͣtũ ualet ĩ bonis eccͤ
filiis amor iunitatis ⁊ pacis ut qd̾ dicebant satͥlegis
⁊ ꝓphanos sñ bapm̃o ut arbit᷑bant᷑ admissos. Si eos
qnͣtũ putabant corrig̾e ñ ualerẽt. elig̾ent pociꝰ tole¬

Expanded text:
nim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. ecce quantum ualeat in bonis ecclesiae filiis amor unitatis et pacis, ut, quos dicebant sacrilegos et profanos sine baptismo ut arbitrabantur admissos, si eos quantum putabant corrigere non ualerent, eligerent potius tole
Abbreviated transcription (Latin):
młta meis ĩleiuũt᷑ contͣ catbolicã fidem. Nũ ꝙͥ
si manifestetur aliquos baptratos cũ ille pces dcẽ
suꝑ aqmͣ fuissent iidebunt᷑ demio bapteari Qo
ita: qr plerũq ꝑcis uitiũ suꝑit p̾cantis affectꝰ Et qͥa
ri. tantũ ualent. ut ꝑ illa sic euacuent᷑ q̃tũꝙ ĩ prece
uitiosa contͣ regłam faid̾i dur̃ ꝙ̃ adm̃ demoĩa noĩe ex.
st s ab eis pocuis enacuat᷑. sic̃ in ip̃o hõĩe bone spei
⁊ ꝓbabił fider. s tñ hoĩe si quid ałr sapit ñ inde
ꝑn̾sus si p̾cem integram dicat ⁊ nlła ex ꝑte fid̾i ca¬
tholice adu̾sam. ñ sõ ip̃ẽ rectus õ quia illa recta ẽ Et
sim aliquib ꝑu̾sam p̾cem afferat. deꝰ ad est u̾bis
faciliꝰ inueniũt᷑ ħrtici qui oĩõ ñ baptirent. Iõ dꝰ¬

Expanded text:
multa in eis reperiuntur contra catholicam fidem. Nunquid multa in eis reperiuntur contra catholicam fidem. Nunquid si manifestetur aliquos baptizatos, cum illae preces dictae super aquam fuissent, jubebuntur denuo baptizari? Quid ita? quia plerumque precis uitium superat precantis adfectus et quia ari, tantum ualent, ut per illa sic euacuentur quaecumque in prece usunt, sed ab eis potius euacuatur, sicut in ipso homine bonae spei et probabilis fidei, sed tamen homine, si quid aliter sapit, non inde peruersus, si precem integram dicat et nulla ex parte fidei catholicae aduersam, non ideo ipse rectus est quia illa recta est, et si in aliquibus peruersam precem adferat, deus adest euangelicis facilius inueniuntur haeretici qui omnino non baptizent quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ hũt. illis ad dampnatõem destinatis integ̾ manet
Neq ħ loco dici pot̾. Quis enĩ facit oĩa u̾ba dñi q̃
in illo euuglico ẜuione conscͥpta st̃: quẽ ocludens
ait. edificare suꝑ petͣm. qui eadem u̾ba audirent ⁊ fa
Hinc ⁊ petrꝰ ait. quia caritas cooꝑit młtitudinẽ pcc̃õ¬
R. Qmͣutiq ñ ħ̾ebant illi. Ac ꝑ ħ suꝑ arenam edifi¬
cabant. de quib idem cỹpͥanus dic̃. qd̾ intꝰ in mali¬
uola inuidia etiam temꝑib apłicis siue caritate cõ¬
u̾sabantur. Et iõ intꝰ quid̾ ẽẽ iudelunt᷑. S foris erant:
a tuborbo dixit. In qnͣtum aqͣ sac̾dotis p̾ce in eccͣa sci¬
ficata abluit delicta: intm̃ ħrtico smone uelud can¬
cere infecta cumulat pcc̃a. Qͣre om̃ib pacificis qͥdẽ
uitib intendũ ẽ. ue quis ħ⁊tico errore infectus ⁊ tĩc¬
ñ fu̾it baptiratꝰ a regno celoꝵ fiet alienus . Huic
p̾ces eñdantur conidie si doctorib fuint recitate. ⁊

Expanded text:
habent illis ad damnationem destinatis integer manet. Neque hoc loco dici potest: \'quis enim facit omnia uerba domini quae in ipso euangelico sermone conscripta sunt, quem concludens ait aedihannes ait: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum, quam utique non habebant illi ac per hoc super harenam aedificabant, de quibus idem Cyprianus dicit quod intus in maliuola inuidia etiam temporibus apostolicis sine caritate conuersabantur. et ideo intus quidem esse uidebantur, sed foris erant, a Thuburbo dixit: In quantum aqua sacerdotis prece in ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum haeretico sermone uelut cancer infecta cumulat peccata. quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne qui haeretico errore infectus et intincnon fuerit baptixatus regno caelorum fiet alienus. Huic rpreces emendan
Abbreviated transcription (Latin):
i maliĩ. Et tñ cum baptirat malus: ñ aliuddat qꝙͣ
bonꝰ O ⁊̃ cũ baptirat peior: ñ aᷤ dat quͣille qͥ mi¬
nꝰ ẽ malus. Anforte ñ ad hoĩs m̾itum. s ad ip̃iꝰ
bapm̃i satͣmentũ ꝑtinet: ut foris dari ñ possit:
baptizari: quociens tecedens quisq ab ecca rursus
ad eccam remeass. Iam il si diligentiꝰ q̃ramꝰ quid
sit foris maxĩe quia ip̃e ꝯmemoratõem fecit pet̾.
suꝑ quẽ edificat ecc̃a: m̃ne illi sunt i eccͣa qui sũt¬
qui audiũt xp̃i u̾ba ⁊ ñ faciunt. Contͣdic̃ eis ip̃e
dñs dicens. Qui audit u̾ba mea hec ⁊ fac̃ ea si¬
imilabo eun uiro prudenti qui edificat doniũ suã
supͣ petram. Et panlo pꝰ. Qͥ audit uba mea ⁊ꝰ fac̃¬

Expanded text:
n cum baptizat malus non aliud dat quam bonus; ergo et cum baptizat peior non aliud dat quam ille qui minus est malus. an forte non ad hominis meritum, sed ad ipsius baptismi sacramentum pertinet ut foris dari non possit?baptizari, quotiens recedens quisque ab ecclesia rursus ad ecclesiam remeasset. Iam uero si diligentius quaeramus quid sit \'foris\', maxime quia ipse commemorationem fecit Petri super quem aedificatur ecclesia, nonne illi sunt in ecclesia qui suntqui audiunt Christi uerba et non faciunt. contradicit eis ipse dominus dicens: qui audit uerba mea haec et facit ea, similabo illum uiro prudenti, qui aedificat domum suam super petram, et paulo post: qui audit uerba mea ha
Abbreviated transcription (Latin):
pos ħ simłr dici᷑̃ ⁊ tñ falsum est. Paptrrant quipe
taiqͥui : qm̃ iniqui st illi raptores quos munitate se
foris. Cur gͥ foris isti baptirare ũ possũt : An qr pe¬
iores seͥ eo ip̃õ qd foris sũt: S nicħ int̾est integ ͥ¬
tatem bapm̃ĩ qnͣto peior id tradat. ⁊Ieq enĩ tẽm¬

Expanded text:
risimiliter dici? et tamen falsum est. baptizant quippe iniqui, quoniam iniqui sunt illi raptores quos in unitate s"foris cur ergo foris isti baptizare non possunt? an quia peiores sunt eo ipso quo foris sunt? sed nihil interest ad integritatem bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ netta scã me cred̾e rend̾em. Si aũt quer̾etur
uttũ nisola sancta eẽt eccł̃ia ⁊ apud ẜrticos ⁊ sais.¬
maticos ĩ eẽt ñ meata cced̾e cum tota eccl̃ia respõ¬
derem. S̾ ed qr ħ ille in scientia sua ñ posuit prito
eẽ impbum ut ego illi addam u̾ba contͣ que dispu¬
frate flumĩs q̃ ẽ in ꝑadyso uerum utiq dtet. So
si inf̾ragaretur utium insolo padyso eẽt ista aqua.
t̾ris ad qͣs ab illo fonte ꝑmanat. S quis ẽ tamte¬
merarius qui dicat ħ eum responsurũ fuisse qd̾ flin
Est cimi posset fortasse ħ gend̾e qd̾ uerumẽ Quapp̃¬

Expanded text:
ecclesia sancta me credere responderem. si autem quaereretur, utrum in sola sancta esset ecclesia et aput haereticos uel schismaticos non esset, non me ita credere cum tota ecclesia responderem. sed quia hoc ille in sententia sua non posuit, puto esse inprobum ut ego illi addam uerba contra quae dispufratae fluminis quae est in paradiso,\' uerum utique diceret. sed si interrogaretur, utrum in solo paradiso esset ista aqua terris in quas ab illo fonte permanat. sed quis est tam temerarius qui dicat hoc eum responsurum fuisse quod falsum est, cum posset fortasse hoc respondere quod uerum est? quap