comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id q ardentissimo amore appetant. ⁊ pp̃
scit. nec pͥ nescire quid sit qd̃ se uelle
scit: sequit᷑ ut amis uitam beatam sciãt
om̃s qui hñt ꝙ uolunt continuo sinit
bĩ. Continuo aũmisi̾ sunt quił nõ hñt
qd̃ uolunt. b̃ id hñt qdꝰ nõ reste uolunt.
Beatus gͥ nõ est. nisi qui ⁊ h̾t oĩa que
ul̃t: ⁊ nich ult male. Ille quippe uiũ
bẽ. qui uiuit ut ułt nec male aliquid
ult̾. Cũm gͥ ex his duob conster beata ãs̃¬
uita. licet in malis sit aliquis bonus
nõ tñnisi finitis om̃ib mał̾ est b̾s. Cum
uͦ ex hac uita qui ui his misi̾s fidelis ⁊
bonus est. ueni̾t ad beatam tunc erit
uere qd̾ nc̃ esfe nullo modo potest. ut sͦ
homo uiuat quom ułt. Non enĩ ibi uo¬
mabit᷑ aderit. nec desiderabit᷑ ꝙ nõ aderit
om̃e qd̾ ibi erit bonũ erit. ⁊ sũmꝰ deus
sũmũ bonũ erit. ⁊ qd̾ est oĩo bĩssimũ
ita semꝑ fore certum erit. Beatos aũ se
uelle ẽẽ. om̃ium hominũ est. Beatos ẽẽ¬

Expanded text:
idque ardentissimo amore appetant, et proscit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. lunt continuo sint beati. Continuo autem miseri sunt, qui vel non habent quod volunt, vel id habent quod non recte volunt. Beatus ergo non est nisi qui et habet omnia quae vult, et nihil vult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum autem ex hac vita ab eo qui in his miseriis fidelis et bonus est, ventum fuerit ad beatam, tunc erit vere quod nunc esse nullo modo potest, ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim vomabitur aderit, nec desiderabitur quod non aderit. Et omne quod ibi erit, bonum erit, et summus Deus summum bonum erit: et quod est omnino beatissimum, ita semper fore certum erit. Beatos autem esse se velle, omnium hominum est. Beatos se es
Abbreviated transcription (Latin):
li xiii. de tu. ita disserit. Mirũ est cum
capescende. retinende q bĩtudinis uolũ¬
tas una sit om̃iũ unde tanta existat de
ipsa bĩtudĩe rursus diu̾sitas uolũtatũ
nõ ꝙ eam aliquis nolit. s ꝙ nõ om̃s eam
putaretur ẽẽ in uͥtute animi ab aliis
in uolũtate corporis. ab aliis atq aliis
alibi atq alibi. Quomͦ gͦ om̃s amant
qd̾ nõ om̃s sciunt: Quis potest amare ꝙ
nescit. sic̃ supͣ disputaui ͦ Curgͦ bĩtudo
amat᷑ ab omnib nec tñ scitur ab om̃ibꝰ
an forte sciunt om̃s que ip̃a sit. s non
om̃s sciunt uͥ sit. ⁊ inde cõtentõ ẽͤ an for¬
te fim̾ est ꝙ pro uero posuimꝰ. beate ui
quomͦ bẽ uiuere ult̾. qui ħ nõ ult̾ͤ sõne
lum est bẽ uiu̾e. Non gͥ om̃s bẽ uiuere uo¬
lunt ĩ mo pauci ħ uolunt. si nõ est bẽ ui¬
uere nisi scdm uirtutẽ animi uiue̾ qd̃
multi nolunt. Ita ne fl̾m erit. unde nec
ip̃e cicero dubitauit: ait enĩ. Beate c̾te

Expanded text:
., cap. 4, ita disserit: Mirum est cum capessendae retinendaeque beatitudinis voluntas una sit omnium, unde tanta existat de ipsa beatitudine rursus diversitas voluntatum; non quod eam aliquis nolit, sed quod non omnes eam putaretur esse in virtute animi, ab aliis in voluptate corporis, ab aliis atque aliis alibi atque alibi. Quomodo ergo omnes amant quod non omnes sciunt? Quis potest amare quod nescit, sicut supra disputavi? Cur ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes quae ipsa sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? An forte falsum est quod pro vero posquomodo beate vivere vult, qui hoc non vult? Nonne lum est beate vivere? Non ergo omnes beate vivere volunt, imo pauci hoc volunt, si non est beate vivere, nisi secundum virtutem animi vivere, quod multi nolunt. Itane falsum erit, unde nec ipse Cicero dubitavit? Ait enim in Horte
Abbreviated transcription (Latin):
nõ bona. Idõ asserũt illiopera quedam ẽẽ
talia que sic bona st̃. ꝙ mala ẽẽ nõ possũt
quoõq modo fiant. situt eꝯu̾so. quedam
sic sunt mala ut nõ possint eẽ bona. qͣc̃q
ex cã fiant. alia aũ eẽ oꝑa. qus ex fine ł ex
cã bona st̃. ł mala ad illa referũt scõꝵ testi¬
monia. quib ex affectu. ł intentõe udiciũ

Expanded text:
 bona. Ideo asserunt illi quaedam opera esse talia, quae sic bona sunt, quod mala esse non possunt, quocumque modo fiant; sicut e converso, quaedam sic sunt mala, ut non possint esse bona, quacumque ex causa fiant. Alia autem esse opera quae ex fine vel causa bona sunt vel mala, et ad illa referunt sanctorum testimonia, quibus ex aff
Abbreviated transcription (Latin):
ed qrͣ utr̃ omĩa oꝑa bona ⁊ mala
hoĩs ex affectu ł fine sit bonal ma¬
actus eẽ indifferentes ut nec boni nec ma¬
li ꝑ se sint. s ex intencõs bona bonus. et
ex mala malus siooĩs actus. Scd̾ quos qͥs¬
liberastus pͭ ẽẽ bonus. si bona intentõne
geratur. Aliis autẽ iuidenur ꝙ quidam
actus in se mali sunt. ita ut nõ possint eẽ
nõ tamẽ boni ẽẽ desinant. ꝙ testimonio
aõi cõfirmant. qui d̃ bonũ aliqñ ñ bñ
fier. Qd̃ enĩ quis inuitꝰ rnecessitate facit:
nõ bñ facit. qr nõ bona intentõe facit. ũ¬

Expanded text:
a hominis ex affectu et fine sint bona vel maactus esse indifferentes, ut nec boni nec mali per se sint, sed ex intentione bona bonus, et ex mala malus sit omnis actus. Secundum quos quilibet actus potest esse bonus, si bona intentione geratur. Aliis autem videtur quod quidam actus in se mali sint, ita ut non possint essenon tamen boni esse desinant. Quod testimonio Augustini confirmant, qui dicit bonum aliquando non bene fieri. Quod enim quis invitus vel necessitate facit, non bene facit; quia non bona
Abbreviated transcription (Latin):
Attera ad utriusq subu̾sionẽ. Cum gͥ abs
satram̃tis quib ñ alligauit potẽtiã suã
deus homĩ grãm donare poss. p̃dc̃is de cau¬
sis sacram̃ta instituit. Duo aũ st̃ in qͥb

Expanded text:
a ad utriusque subversionem. Cum igitur absque sacramentis quibus non alligavit potentiam suam Deus homini gratiam donare posset, praedictis de causis sacramenta instituit. Duo autem sunt in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposite qõni primo om̃iũ in duinis
scripturis ingenitũ nusꝗͣ inuenio. ñ
legi nõ audiui. suꝰ gͥ mutabilitatis
sint homines huiꝰmodi. ut nos dicant
ea usurpare. que nõ sunt scripta. cum
ea que sunt scripta dicamus. ⁊ ipsi
obiciant ꝗ scriptum nõ sit Nõne ip
sisͥ adu̾sant᷑. ⁊ austoritatẽ calũpnie sue
derogant: Aitende lestor q̃m hoc no¬
mĩe ingenitꝰ nolebat uti amb̾r. pp̃ he¬
reticos. ita ⁊ nos subticere quedam
oportet. pp̃ calũpniantiũ insidias q̃
catholicis ⁊ piis lectorib secure credi
possunt. Sunt ⁊ enĩ quedam que nõ
tante sunt religionis ⁊ austoritatis.
ut eis nos oporteat semꝑ confitendo.
ac ins̾uiendo recipiendo inseruire. uer̃
ret̾ea u̾sum sit eẽ prẽm ⁊ eẽ filium

Expanded text:
stioni, primo omnium in divinis Scripturis ingenitus nusquam invenio, non legi, non audivi. Cujus ergo mutabilitatis sunt homines hujusmodi, ut nos dicant ea usurpare quae non sunt scripta, cum ea quae sunt scripta dicamus, et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritate calumniae suae derogant? Attende, lector, quoniam hoc nomine ingenitus nolebat uti Ambros. propter haereticos. Ita et nos subticere quaedam oportet propter calumniantium insidias, quae catholicis ac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confitendo ac recipiendo inservire, verumdiversum sit esse Patrem et esse Filium
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis hoc nomen .s. ingenitꝰ non
Cũm dudum audierint quidam dicẽ ãb¬
tib nobis filium dĩ qui generatꝰ est
patri qui generauit ineqͣlem ẽẽ ñ pos¬
se. ꝗͣiuis ille generatꝰ sit. iste generauit
ne dampnabili in eodem loco uesti¬
gium u̾tunt. urt putent mutatõnẽ
fieri qõnis. mutatõne smonis. dicẽ¬
tes quomͦ possunt ingenitꝰ ⁊ genitꝰ¬

Expanded text:
Scripturis hoc nomen scilicet ingenitus non Cum dudum audierint quidam dicentibus nobis Filium Dei qui generatus est, Patri qui generavit inaequalem esse non posse, quamvis ille generatus sit, iste generaverit, ne damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genit
Abbreviated transcription (Latin):
respondeo ꝙ supͣde illo qui pniãm nõ
cõpleuit: yxi. Ꝙ si tantũ est lam̃tũ int̾¬
ions doloris ut sufficiat in uindcãm p̾¬
cati: oĩo lib̾atus est.Si u̾o nõ sufficit
dolor interior. simul cum pena iuie¬
ta. addat deus penam. Ꝙ aũ interdũ
sufficiat dolor intior ad undcãm pc̃cai
certum docum̃tum hm̃s in illo latrone
di meruit. Sed quia dispensatores ec¬
cłie contritõnis quantitatẽ nõ ꝑpen¬
lunt. quib nõ est datũ inflligere oc¬
culta cordium. om̃ib leges pnĩe con¬
stituunt. tam magis ꝙͣ minus de pec¬
cato dolentib. Quorũ studiũ ad ħp̃cipue
tendere debet. ut cordis dolorem qͣntũ
fas est cognoscant. ⁊ scd̾m ipsius mod̾
satiffatõm inuingant. Uñ ãs. In astoe as¬

Expanded text:
quod de supra de illo qui poenitentiam non complevit dixi. Quod si tantum est lamentum interioris doloris, ut sufficiat in vindictam peccati, omnino liberatus est; si vero non sufficit dolor interior simul cum poena injuncta, addet Deus poenam. Quod autem interdum sufficiat dolor interior ad vindictam peccati, certum documentum habemus in illo latrone,di meruit. Sed quia dispensatores Ecclesiae, contritionis quantitatem non perpendunt, quibus non est datum intelligere occulta cordium, omnibus leges poenitentiae constituunt, tam magis quam minus de peccato dolentibus. Quorum studium ad hoc praecipue tendere debet, ut cordis dolorem quantum fas est cognoscant, et secundum ipsius modum satisfactionem injungant; unde August. in E
Abbreviated transcription (Latin):
filius uirgnis. cum ⁊ de illo ⁊ de illa sit na¬
tus explicare difficile ẽ. ꝓcul dubio nõ gͤ
de illo ut de pre. sic aũ de illa ut de mr̃e.
natus est. Non est aũ concedendũ quicꝙͥ
de aliqua re nascitur cõtinuo eiusdẽ rei fi¬
liũ nũcupand̾. ut enĩ omittam aliter de
homĩe nasci filiũ. aliter capillũ. peditu

Expanded text:
ginis Mariae, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio quippe non sic de illo ut de patre; sic autem de illa ut de matre ndus. Non igitur concedendum est quidquid de aliqua re nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, aliter capillum, pedicul
Abbreviated transcription (Latin):
rat: ad̾ attinet ad ñ uidere . ł. que credunt᷑
ł que sperant᷑. fidi speiq cõmune ẽ. Distin¬
guit᷑ tñ fides a spe. sicut uocabulo. ita rõeli
qr ⁊ bona credunt᷑ ⁊ mala. ⁊ ħ fide bona non
mala. Est cẽ fides ⁊ p̃teritarum rerum ⁊ p̃
minib multa que ad religionẽ ꝑtinent
tium qui earum spem gerere ꝑhibetur.

Expanded text:
d attinet ad non videre vel quae creduntur, vel quae sperantur, fidei speique commune est. Distinguitur tamen fides a spe, sicut vocabulo, ita etiam rquia et bona creduntur et mala, et mala. Est etiam fides et praeteritarum rerum, et pminibus multa, quae ad religionem pertinent, tium qui earum spem gerere perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ausa uero istitutõis bap̃i ẽ. ĩ nouatõ
mentis. ut homo qui ꝑ pc̃c uetꝰ fue¬
rat᷑: per grãm bap̃i renouet᷑. ꝙ fit depositõe
uicioꝵ. ⁊ collatõe uuitutũ. Sic enĩfit quis
nouꝰ homo. cum abolitis pcc̃is ornatur iur¬
tutib. ab olitio pcc̃oꝵ ꝑellit feditatẽ. appo¬
sitõ uirtutũ affert decorẽ ⁊ h est res huiꝰ sacͣ¬

Expanded text:
ausa vero institutionis Baptismi est innovatio mentis: ut homo qui per peccatum vetus fuerat, per gratiam Baptismi renovetur, quod fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert decorem, et haec est res hujus sac
Abbreviated transcription (Latin):
̾ his ĩ qui cumduab lororib ł q̃
cum duob fr̃ib dormiũt. iudend̾
est quid cenleant canones. Qui dormierit
cum duab sororib. ⁊ una exilł ante fuĩt
ipxor. neutram ex iłł habeat. nec ipsi adul¬
prie uxori sibilicet redd̾e debitutũ quã
sibi recldidit illicitam sororem eiꝰ cognoscẽ¬
do. nec ⁊̃ post mortẽ uxoris licet ei ł ad ult̾e¬
copulari in cõuigiũ. Irem ⁊ acharias papa
Cõcubiusti cum sorore iptoris tue. si fecisti ⁊ ac¬
neutram hẽas. ⁊ uyxor tua si nõ fui̾t conscia i¬
sceleris. ⁊ continere nõ uult: nubat in do¬
mino cui uult. Tu uero ⁊ adultera sine spe
coniugii maneatis. ⁊ dum uiuitis pniãm
agite. s ait cui ułt nubat. intelligend̾ est
in adulterio dep̃hendunt. ned ille nec illa
aliam uxorem accipiet. ł alium uir̃. ꝙͣdui
ambo uluũt. si uõ adultera mortua fuit
uir eiꝰ si uult nubat. adultera uõ nũqͣm
⁊ si mortuuis fui̾t uir eius. s oĩb diebus

Expanded text:
 his etiam qui cum duabus sororibus, vel quae cum duobus fratribus dormiunt, videndum est quid censeant canones. Qui dormierit cum duabus sororibus, et una ex illis ante fuerit uxor, neutram ex ipsis habeat; nec ipsi adulpriae uxori sibi licet reddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec etiam post mortem uxoris licet, ei vel adultcopulari in conjugium. Item Zacharias papa, ibid.: Concubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si non fuerit conscia sceleris, et continere non vult, nubat in Domino cui vult. Tu vero et adultera sine spe conjugii maneatis, et dum vivitis poenitentiam agite. Quod ait, cui vult nubat, intelligendum estin adulterio deprehendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult, nubat; adultera vero nunquam, etsi mortuus fuerit vir ejus; sed omnibus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s sunt amministratorii sp̃s. in minist̾¬
ium missi. hiis testimoniis asserunt qͥ¬
dam om̃s angłos mitti nec debet indig¬
num uideri. si etiam suꝑiores mittant᷑.
tum ille qui creator est oĩum. ad ħ inferi¬
ora descenderit.
Qstio si õs miitũt᷑ cur unꝰ
tm̃ ordo nomine angłorum censetur.

Expanded text:
Omnes sunt administratores spiritus, in ministerium missi. His testimoniis asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui creator est omnium ad haec inferiora descenderit. 3. Quaestio: Si omnes mittuntur, cur unus tantum ordo nomine angelorum censetur.
Abbreviated transcription (Latin):
est utr̃ om̃s illi celestes sp̃s ad exti̾o¬
ra nuncianda mittant᷑. Quidam putant
aliquos in illa multitudĩe ẽẽ. qui foras ꝓ
officio exeunt. alios qui semꝑ intus assi¬
stunt. sicut scriptum est. in daniele. mi
lia miliũ ministrabant ei. ⁊ decies centẽa
milia assistebant ei. Item dyonisius ĩ
gerarthia que sacer principatus dr. de p̃¬
latione spũum ato. Suꝑiora illa agnũa
ab intimis nũꝗͣ recedunt. qm ea que p̃¬
minent usum exterioris officii nunqͣm
hñt. hiis auctoritatib nitũtur qui an¬
gelos mitti nisi inferiores inficianturꝵ

Expanded text:
est utrum omnes illi coelestes spiritus ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus semper assistunt; sicut scriptum est in Dan., c. 7: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei. Item Dion., in Hierarchia, quae sacer principatus dicitur, de praelatione spirituum ait: Superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris officii nunquam habent. His auctoritatibus innituntur qui angelos mitti, nisi inferiores, inficiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ħ ultuna auctoritas de cõcubinis
loquit᷑. ꝑhibens cõtubinã posse tͣn¬
sire ad honestũ placitũ nuptiar̃. si castita¬
tem ⁊ fidem seruare uelit. Prima uo̾ austo¬
ritas ac̃i. de ilbagit qui de pcc̃o penituer̃t̃¬
⁊ nich̾ in morte uiri machinati st̃. nec iuiuẽ¬
te uiro fidẽ adultere dedip mechꝰ ꝙ eamin
faciunt aliis p̃missis auctoritatib phi

Expanded text:
ec ultima auctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de il nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in  vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohib
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ti. ita cẽ et duo modi mandu¬
li edunt: alter spualis. quo soli bomi man¬
care : Non est ħ solum in sacram̃to corpꝰ eiꝰ
acciꝑe. Multi enĩ indigne accipiũt. s in ip¬
so manere ⁊ hr̃e ip̃m in se manentẽ. spũałr
enuĩ manducat. qui in unitate xp̃i ⁊ eccl̃ie¬
quã sacram̃tũ significat manet. slam qͥ
discordat a xp̃o. nec carnẽ xp̃i manducat
nec sanguinẽ bibit.⁊ si tante rei sacram̃tũ¬

Expanded text:
sacramenti, etiam duo modi manduli edunt; alter spiritualis, quo soli boni mancare? Non est hoc solum in sacramento corpus ejus accipere: multi enim indigne accipiunt; sed in ip habere Christum in se manentem. Spiritualiter enim manducat, qui in unitate Christi et Eccleum sacramentum significat manet. Nam qui discordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec sanguinem bibit, etsi sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
stica. ⁊ det̾minatiua ydiomata. sccłm que
in ip̃o. post unionẽ nõ seorsũ ꝙ sccłm ꝑtes
ponentes singłas. s unitas inuicẽ in u¬
Sub̾alem autẽ nõ duab naturis ꝑficiẽ¬
tib alterum scdm unam cõpositam n᷑ã
s unitas inuicem in unam ypostasim
cõpositam filii dĩ. ꝙ man̾e eandem sub̾a¬
lem diffrãm det̾minamꝰ. qd̾ creabile mã¬
sit creabile. & qd̃ increabile. mansit ĩ¬
creabile. ⁊ mortale mortale. o ĩmorta¬
lẽ mmmortale. ⁊ circũscͥptibile curũsqͥo.¬
tibile. ⁊ incutũs cͥptibile ĩ cut̃scͥtibile.
O hoc quid̾ refulget miracłis. De ħ q̃
humanitatem. eadem est mr̃s ⁊ filii naͣ.
⁊ hominis filius. ihesus xp̃c. ut deus ue¬
rus. ita etiam homo uerus. Idemaũs in
mana natura. ut ex duab sub̾iis fieret
una ꝑ᷑. ac per hoc᷑: iam extribus dõ aĩa

Expanded text:
istica et determinativa idiomata, secundum quae in ipso post unionem, non seorsum et secundum partes ponentes singulam, sed unitas invicem in usubstantialem autem non duabus naturis perficientibus alteram, scilicet unam compositam naturam, sed unitas invicem in unam hypostasim compositam Filii Dei; et manere eamdem substantialem differentiam determinamus. Quod creabile mansit creabile, et quod increabile increabile, et mortale mortale, et immortale immortale, et circumscriptibile circumscriptibile, et incircumscriptibile incircumscriptibile, et hoc quidem refulget miraculis. De hoc humanitatem, eadem est matris et Filii unet hominis Filius Jesus Christus, ut verus Deus, ita etiam homo verus. Idem etiam imana natura ut ex duabus substantiis fieret una persona, ac per hoc jam ex tribus, Deo, anima
Abbreviated transcription (Latin):
sionisexeneant. temporalib penis mutabũt
eterna supplitia. ⁊ lacuimis ex uera cordis contͥ¬
ciu ministrabant. nõ aĩo s officio seꝑati. iutã
suam qͣ mortuam plangunt. cera ꝙ reconci¬
dia recipiano. his auctoritatib innitunt᷑ qui
sufficere cõtendũt deo confiti peccata sñ sacerdote.
Dñs eñ ꝙ si quis timens detegi culpam suam
apud homines ne inde opprobrio hẽatur.ta
ln suo exẽplo ad peccandũ accingantur. ⁊ ideo
taceat homini ⁊ reuelet dõ. cõsequit᷑ ueniam

Expanded text:
rsionis exerceant, temporalibus poenis mutabuntur rsionis exerceant, temporalibus poenis mutabuntur aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis compunctcui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quodia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam
Abbreviated transcription (Latin):
apud uer̃ uidicẽ cum oĩone delicta tua pnũ¬
cia. nõ lingna s consciẽ tue memoria: ⁊ tũ
demũ spera te mĩam consequi posse. Si hũe¬
ris pcc̃a tua in mente continue: nũꝙͣ ma¬
lũ adu̾sus ꝓximũ in corde tenebis. Item pͤ
cata tua dicito. ut deleas illa. s cõfund̾is
alicui dr̃e. dicito ea cotidie in aĩa tua. non
cõfitearis. ut dicas ea cõseruo tuo. ut tibi ex
ꝓbret. dicito dõ. qui curat ea. Neq enĩ si nõ
dyxeris ignorat ea. cum faciebas ea p̃sto erat.
cũ dimitteres ea cognouerat. Nũquid ea ułt
a te cognoscere : Peccare enĩ nõ erubiusti ⁊ cõ¬
fiteri erubescis : Dicito in hac uita. ut in ali¬
a requiem hẽas. Dicito ingemiscens ⁊ lacͥ¬
mans. In codice scripta st̃ ꝑcr̃a. Spongia per¬
ꝓsꝑ catoꝵ tuoꝵ lacume tue sint. item ꝓsper i¬
li quoꝵ ꝑcc̃a humanã noticiam latent ñ
ab ip̃is confessa. nec ab eis publicata. si ea
se uoluntanam penam seu̾ssime ammadũ¬

Expanded text:
apud verum judicem cum ratione, delicta tua pronuntia non lingua, sed conscientiae tuae memoria; et tunc demum spera misericordiam consequi posse. Si habueris peccata tua in mente quotidie, nunquam malum adversus proximum tuum in corde tenebis. » Item idem: « Peccata tua dicito ut deleas illa, sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. Item Prosper  quorum peccata humana notitia latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea se voluntariam poenam severissimae animadve
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣtur me. nolentem quippe p̃uenit ũ
uelit. uolentem sub sequit᷑ ne frustra
in eis operetur ⁊ uelleͤ Itẽq cur ãmo¬
nemur pet̾e ut accipiamꝰ. nisi ut ab il¬
lo fiat qd̾ uolumꝰ a quo fc̃m ẽ ut ueli¬
mus ͤ Inde apls ait. Non ẽ uo. neq¬

Expanded text:
sequetur me . Nolentem praevenit ut velit; volentem subsequitur ne frustra in eis operetur et velle? Idemque cur admonemur petere ut accipiamus, nisi ut ab illo fiat quod volumus, a quo factum est ut velimus? Inde Apostolus ait, Rom. 9: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
qui nc̃ est. nõ sccłm sui essentiam. tolletur
Ipsaenĩ uirtus scĩe remanebit. s alium te¬
nebit usum ⁊ modũ
Si xͦ ordiuẽ caritatis

Expanded text:
qui nunc est, non secundum sui essentiam tolletur. Ipsa enim virtus scientiae remanebit, sed alium tenebit usum et modum. s ordinem charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
actus est gͥ homo mortalis. ut mo¬
riendo diabolum unceret. Nisi e¬
num homo eẽt qui diabolum iũceret:
nõ iustes iuolenter homo ei tolli uidẽt᷑
qui se illi sponte subiecit. s si cum hõ ui¬
cit uire manifesto hominẽ ꝑdit. ⁊ ut hõ
uincat necẽe est ut ds̃ in eo sit. qui eum
apcc̃is ĩ munẽ faciat. Si enĩ ꝑ se homo eẽt
b angelus in homĩe facile peccaret. Cum
utͣmq naturam ꝑ se constet cecidisse. Iõ
̃ĩ filius hominẽ passibilem sũpsit in qͦ
⁊ mortem gustauit. quocelum nob̾ aꝑu¬
it. ⁊ a seruitute diaboli u aꝑcc̃o. Seruitꝰ

Expanded text:
actus est ergo homo mortalis, ut moriendo diabolum vinceret. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit. Sed si eum homo vicit, jure manifesto hominem perdidit; et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit; qui eum a peccatis immunem faciat. Si enim per se homo esset, ve angelus in homine, facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Ideo Dei Filius hominem passibilem sumpsit, in quo et mortem gustavit, quo coelum nobis aperuit et a se
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hiis euidenter ostenditur ꝙ carm ia cẽti
nõ in ea drẽtur iacusse in sepulcͦ. aĩa gͥ ĩ
infernũ descendit. caro in sepulcro iacuit.
sapĩa cum utroq ꝑmansit. q in inf̾no¬
Iiũinabat infernũ s in inferno nõ clau¬
debatur. Quis enĩ locus est sapĩeꝰ de qͣ
Non est in me. mare dic̃. nõ est met̃. gͦ nec
intp̃r nes in loco sapĩa est. Cui n mors tͥ¬
buenda est. In ligno enĩ caro. nõ illa opera¬
trix omĩum sub̾a duina pendebat. Con
fitem᷑ tñ xp̃m pependisse in ligno ⁊ iacuisse
in sepulcro s in carne. ⁊ fuisse in inferno.
s in anĩa sola.

Expanded text:
Ex his evidenter ostenditur, quod carni jacenti non in ea diceretur jacuisse in sepulcro. Anima ergo ad infernum descendit, caro in sepulcro jacuit, sapientia cum utroque permansit, quae in infernoilluminabat infernum, sed in inferno non claudebatur. Quis enim locus est Sapientiae? deNon est in me; mare dicit: Non est mecum; ergo nec in tempore, nec in loco sapientia est, cui nec mors tribuenda est. In ligno enim caro, non illa operatrix omnium substantia divina pendebat. Confitemur tamen Christum pependisse in ligno et jacuisse in sepulcro, sed in carne sola, et fuisse in inferno, sed in anima sola.
Abbreviated transcription (Latin):
nem uerus homo fuit. Sic gͦ uͥ carnẽ et
aĩam sͥ unitam nõ hẽbat: uerꝰ hõ ibi ñ
erat. S tp̃r mortis nusꝙͣ illa duo unita
hẽbat. quia nec in sepulcro nec in infer¬
no. net alibi: Nusꝙͣ gͦ erat homo. ad qd̾
set si carnem ⁊ aĩam nõ assũpsiss. s tñ qr
ex quo assũpsit neutrũ deposuit. s cum
utroq eandem unionẽ indesinent̾ tenu¬
it. quam assum̃do contraxit. Idõ nõ in¬
congrue. uͥcũq aĩe ł carni. ł utriq unitꝰ
est: ibi hõ esse d̾r. qribi humanatꝰ ẽ. gͦ i
in sepulcro erat homo ⁊ in inferno erat

Expanded text:
 et animam sibi unitam non habebat, verus homo ibi non erat. Sed tempore mortis nusquam illa duo vere unita habebat, quia nec in sepulcro, nec in inferno, nec alibi; nusquam ergo erat homo. Ad quodset, si carnem et animam non assumpsisset. Sed tamen quia ex quo assumpsisset, neutrum deposuit, sed cum utroque eamdem unionem indesinenter tenuit, quam assumendo contraxit; ideo non incongrue ubicumque animae vel carni, vel utrique unitus est, ibi homo esse dicitur, quia ibi humanatus est. Ergo et in sepulcro erat homo, et in inferno erat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ si iurare contingeret. nõ nisi ꝑ cre. Ae¬
atorẽ uirarent. nõ ꝑcreaturã. qr iurãtes
pangelos ⁊ elementa creaturas ueñabãt᷑
honore. ⁊ meluis erat ħ echib̃i dõ ꝙͣ cre¬
aturis. Infirmis gͦ illud ꝓhibuit. Scĩs
nis iurauit. dĩ uidicium in eo ueneratus
in eis crederet᷑ pro quo reu̾entia eis deberet᷑
ł ne ꝑeas uirantes flm̾ homines. se iura¬
m̃to nõ teneri putarent
Que uiratio
mag̾ peneatur an q̃ fit ꝑ d̾m. an q̃ fit

Expanded text:
si jurare contingeret, non nisi per Creatorem jurarent, non per creaturam, quia jurantes per angelos et elementa, creaturas venerabantur honore; et melius erat hoc exhiberi Deo, quam creaturis. Infirmis ergo illud prohibuit; sanctis nis juravit, Dei judicium in eo veneratus, quid divinum in eis crederetur, pro quo reverentia eis deberetur; vel ne per eas jurantes falsum, homines se juramento teneri non putarent. 5. Quae juratio magis teneatur, an
Abbreviated transcription (Latin):
iaũ qr᷑ utr̃ homo sciãm hũit eoꝵ
que cura eum uentura erant.i
si ruinam suam p̃sciuit. ⁊ simłr̾ si p̃sci¬
erit bona que hĩturꝰ fuiss. si iobedi¬
entia ꝑstitiss. Ꝙ deri potest ꝙ ei mag̃
facienda indicta sunt: ꝙͣ futura reue¬
lata accepit enĩ sciam ⁊ p̃ceptumeoꝵ
q̃ facienda fuerant. s nõ hũit p̃sciãm
eoꝵ que futura erant. Non fuit gͦ hõ
p̃scius sui casus. sicut ⁊ de angło diximꝰ¬

Expanded text:
itur utrum homo scientiam habuerit eorum que circa eum futura erant, id est, si ruinam suam praesciverit, et similiter praescierit bona quae habiturus fuisset, si in obedientia perstitisset, responderi potest quod ei magis facienda indicta sunt, quam futura revelata. Accepit enim scientiam et praeceptum eorum quae facienda fuerant, sed non habuit praescientiam eorum quae futura erant. Non fuit ergo homo praescius sui casus, sicut et de angelo dixim
Abbreviated transcription (Latin):
agamus de illo missionis modo
g̾e̾ de spũ scõ. cur missus ⁊ ip̃e dicat᷑.
fiã est .n. quedam creature spẽs extẽ¬
tecostes fĩs est subito de celo solus.
qͣi ferret᷑ flatus uehemens. ⁊ uise s̃
illis lingue dliuise sitrt ignis. qͥ et
talib. missio sp̃s scĩ dcã est. nõ ut ap¬
pareret eius ip̃a sub̾a. qua ⁊ ip̃s ĩui¬
sibił ⁊ incõmutabilis est. sicut pr et

Expanded text:
agamus de illo missionis modo gere de Spiritu sancto cur missus et ipse dicatur. Facta est enim quaedam creaturae species ex tet subito de coelo sonus, quasi ferretur flatus vehemens, et visae sunt illis linguae divisae sicut ignis, qui et talibus, missio Spiritus sancti dicta est: non ut appareret ejus ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et inc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s .s. temporali motu tunc uenit uł
cam ꝑ illum modũ missionis sp̃s scĩ
corporalit̾ exhibitũ. monstrata est
spũalis. ⁊ interior missio sp̃s sc̃i. siue
donatõ de quaagend̾ est

Expanded text:
sanctus temporali motu tunc venit, vecam, per illum modum missionis Spiritus sancti corporaliter exhibitum monstrata est spiritualis et interior missio Spiritus sancti, sive donatio de qua agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
in eẽntia diuina ẽẽ possint. ita ut ñ
solabor me tamẽ. Archangłi nesci¬
unt. angłi nõ audier̃t. scla nõ tenẽt.
filius ipse nõ edidit. Cesset gͦ dolor
q̃ relarum. nõ putet homo sua in¬
tlłigentia generõnis sacram̃tum
posse consequi. Absolute tamẽ in
in hoc fine uitlłigentia u̾boꝵ. est
filius a pr̃e. qui est unigenitꝰ ab ĩ¬
genito ꝓgenies a ꝑente. uiuꝰ a ui¬
uo. nõ natura d̃itatis alia ⁊ alia.
quia ambo unũ ħ credendo. incipe.
ꝑcurre. ꝑsiste. ⁊ si nõ ꝑuentur sciã:
tñ gratulabor ꝓfestur̃. qui enĩ pie
infinita ꝑsequit᷑ ⁊ si nõ contingat:
aliqñ tñ ꝓficiet ꝓdeundo. S ne te
inseras in illud secretũ ⁊ archano
inopinabilis natiuitatis. ne te ĩ¬
mergas sũmam intlłigentie ꝯp̃¬
hend̾e p̃sumens. s intllige incõp̃¬
p̃hensibilia eẽ. hiis aliis q multis
euidenter ostenditur nobis nullate¬
nus licere maiestatẽ ꝑscrutari uis
ponere potestati modũ circũscrib̾e
infinito.

Expanded text:
ina essentia esse possint, ita ut nonsolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. Absolute tamen intin hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus ponere potestati, modum circumscribere infinito.
Abbreviated transcription (Latin):
reterea considerari oportet u
ea omnia que semel scit. ł p̃¬
scit deus semꝑsciat. ⁊ scierit ⁊ p̃sciat
ac p̃scierit. anolim scierit ł p̃scierit.
qd̃ modo nõ scit ł p̃scit. De p̃scien¬
tia pͥmo R̾demus. dicentes multa e¬
um p̃scisse. que modo nõ p̃scit. cũ
enĩ eius p̃scĩa nõ sit nisi de futuris
ex quo illa que futura erant p̃sen¬
tia fiunt. ł p̃tereunt: sub dĩ p̃sciẽ¬
tia esse desinũt. sub scĩa uero semꝑ
sunt. presciuit gͦ deus oĩa ab eter¬
no que futura erant. neq p̃scire de¬
sinit: nisicum futura esse desinũt.
neq cum p̃scise desinit aliqͣ que añ
p̃sciebat. minꝰ ea noscit. ꝗͣ ante cog¬
noscebat. Non enm d̾r ex defcũ scĩe
eius. ꝗ aliqua p̃scierit aliqñ. que
modo nõ p̃sciat. s ex rõne uerbi ꝙ

Expanded text:
eterea considerari oportet utrum ea omnia quae semel scit vel praescit Deus semper scit et scierit, ac praesciat et praescierit, an olim scierit vel praescierit quod modo non scit vel praescit. De praescientia primo respondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit nisi de futuris, ex quo illa quae futura erant praesentia fiunt vel praetereunt, sub Dei praescientia esse desinunt, sub scientia vero semper sunt. Praescivit ergo Deus omnia ab aeterno quae futura erant, neque praescire desinit, nisi cum futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit aliqua quae ante praesciebat, minus ea noscit quam ante cognoscebat. Non enim dicitur ex defectu scientiae Dei quod aliqua praescierit aliquando quae modo non praesciat, sed ex ratione verbi quod
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m est nob̾ quasdam feminas desidiose
quasdam uͦ fraudulenter ut a uiris suis
sepentur ꝓprios filios coram ep̃is ad con¬
firmand̾ tenuisse. Unde nos dignũ duxi¬
mus ut si qua mulier filiũ suũ de fiłia

Expanded text:
m est nobis quasdam feminas desidiose, m est nobis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fradulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium desidia
Abbreviated transcription (Latin):
suam uxorẽ ⁊ de eo qui cõcubuit cum
mr̃e spũali. ⁊ de eo qui filiũ suũ bap¬
tirauit. ⁊ uxor cꝰ euni de fonte suscep.
hac cã ut dissidiũ fieret coniugii. si pꝰ
intali copula possunt ꝑmanere: sic res¬
pondend̾ est. Si filiolam aut cõmrẽm
dos ẽẽ uidicamꝰ ⁊ graui penitentia plec¬
tendos. si uͦ coninges legitini unus b
ambo ex industria hoc feceruit. ut fili
ũ suũ de fonte susciꝑent. si ĩnupti ma¬
nere uoliu̾nt bonũ est. Sĩ aĩ grauis
penit̃ insidiatori iniũgat᷑. ⁊ simul ma¬
neant. ⁊ si p̃uaricator coniugii super¬
uixerit: acerrima pnĩa mulstetur. et
sine spe cõiugii maneat. Ex hiis appa¬
ret. ꝙ aliquis filiolam suam b cõmrẽm
ñ potest sibi copulare nuptialiter. ⁊ si
p̃sũptum fui̾t seꝑandi st̃. Qui aũ legi¬
time cõuincti st̃: nõ idõ seꝑandi st̃. qr
alter aorũ insidiose filiũ de fonte leuau̾¬
lia femĩa genitũ de sacro fonte leuau̾it
pꝰmod̾ possic cum eodem uiro copulari.

Expanded text:
 uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatremeos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex inum suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supervixerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Ex his apparet quod aliquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi sunt, quia alter eorum insidiose filium de fonte levavilia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari.
Abbreviated transcription (Latin):
exqui ino.uo .e. ut miro ⁊ ineffabili
mͦ nõ fiat p̃ter eius uoluntatẽ. ꝗ etiam
sit contͣ eius uoluntatẽ. quia nõ fieret
si nõ sineret. nec utiq nolens sinit s uo¬
lens nec sineret bonus fieri male nisi
euidenter monstratur. ꝗ uoluntas dei e¬
terna semꝑ impletur de homĩe ⁊̃ si facti¬

Expanded text:
es ejus , ut miro et ineffabili modo non fiat praeter voluntatem, et quod etiam sit contra voluntatem ejus, quia non fieret si non sineret, nec utique nolens sinit, lens; nec sineret bonus fieri male, nisievidenter monstratur quod voluntas Dei aeterna semper impletur de homine,
Abbreviated transcription (Latin):
de homĩe semꝑ adimpletur. quotũq
se uertat. Nicħ̾ enĩut ait ãs .in. lib̾ro
arbitrio constitutum suꝑat uolũta¬
tem dĩ ⁊ si faciat contͣ eus uolunta¬
tem. tñ nõ contra eius uoluntatẽ q̃
ip̃e est. Nich putand̃ est ita fieri tãqͣ¬
G uelit fieri ⁊ nõ fiat. ł nolit fier ⁊ fiat. Ilae
nĩ uoluntas ut ait aũs in ench̾idion sem¬
ꝑ impletur aut de nob̃. aut a nob̾. de
nob̾ impletur. s ramẽ nõ implemꝰ eam
qñ peccamꝰ. a nob̾ impletur. qñ bonũ fa¬
cimus. Idõq enĩ facimꝰ. quia scimꝰ placere
dõ. ita de homĩe semper deus implet su¬
am uoluntatem quia nich facit homo
de quo deus nõ oꝑtetur qd iult. None
AG nim ult deus ut peccet homo quilibet.
Si aũ peccau̾it: penitenti ułt ꝑcere ut

Expanded text:
 quocumque se vertat. Nihil enim, ut ait Aug., in libero arbitrio constitutum superat voluntatem Dei: etsi faciat contra ejus voluntatem, tamen contra ejus voluntatem, quae ipse est, nihil putandum est ita fieri tanquam velit fieri et non fiat, vel nolit fieri et fiat. Illa enim voluntas, ut ait Augustinus, in Ench., semper impletur, aut de nobis aut a nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim facimus, quia scimus placere Deo. Ita et de homine semper Deus implet suam voluntatem, quia nihil facit homo de quo Deus non operetur quod vult. Non enim vult Deus ut peccet homo quilibet. Si autem peccaverit, poenitenti vult parcere ut
Abbreviated transcription (Latin):
feciss. ⁊̃ ꝑ eandem creature uoluntatẽ
qua fc̃m est ꝗ creator nõ uoluit. ut im¬
pleret ip̃e ꝗuoluit. bene utens ⁊ mał
tanꝗͣ sũmebonus ad eorum dampna¬
tõnem quo iuste p̃destinauit ad penã
⁊ ad eorũ sałm quos benigne p̃destina¬
uit ad głam. Quantum .n. ad ip̃os attinz
ꝗdeus uoluit fecerunt. Quantum uͦ ad
oĩpotentiam dĩ. nullo mͦ id facere ualu¬
erunt. ħ quippe idõ ꝗ contͣ eus uolun

Expanded text:
fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit; bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt: quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra volun
Abbreviated transcription (Latin):
patris ⁊ filii. nõ quid̃ possumꝰ dice̾
prẽm doni. aut filium doni s ut hͦ
uicissim Rdeant: dm̃s donũ dona¬
toris. ⁊ donatorẽ doni quia hic potu¬
it inueniri usitatum uocabłm illic
nõ potuit. Donũ gͦ donatoris ⁊ dõa¬
tordoni cum dm̃s: relatiue utrũq
adinuitem dm̃s. donator tñ nõ fuit
deus nisi ex tp̃r. cum sp̃ss sit donũ.¬

Expanded text:
Patris, et Filii, non quidem possumus dicere patrem doni aut filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator tamen non fuit Deus, nisi ex tempore, cum Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
iis u̾bis p̃missis ĩnui uidet᷑ ꝙ
genuit. Id autẽ ꝙ ip̃e est: essentia di¬
uina est. ⁊ ira putari potest diuinã
essentiam genuisse : Uehement̾ mo¬
uent nos ħ u̾ba. que qũo intelli¬
genda sunt mallem ab aliis audi¬
re. qͣm tradere. ut tñ sine p̃udicio
atq temeritate loquar: ex ħ sensu
dc̃a possunt accipi slatura coet̾na de
dõ est .i. filius coet̾nus pr̃i de pr̃e est
ita ꝙ est eadem cum eo natura. ł eiꝰdẽ¬
nature. quẽ sensum confirmat au¬
gustinus ibidem subiciens. ⁊ qd̃ dixe¬
tat qͣͣ explanans. Difto erim n᷑a coe¬
terna de dõ est: addidit nõ est aliud fi¬
bend̾ aꝑit in eodem .l. contͣ maximi¬
nũ dicens. Trinitas ħ uniꝰ eiusdẽ¬
ẜ de nich̾o est filius. s de quo est
hiis urq uerbis apte ostend ea
rõne dicifilium ẽẽ de sub̃a prĩs quia ẽ
ee pr̃e genitus. ita ꝙ est eiusdem sub̾e¬

Expanded text:
is verbis praemissis innui videtur quod genuit. Id autem quod ipse est, divina essentia est; et ita putari potest divinam essentiam genuisse. Vehementer movent nos haec verba, quae quomodo intelligenda sint, mallem ab aliis audire, quam ipse tradere. Ut tamen sine praejudicio atque temeritate loquar, ex hoc sensu dicta possunt accipi: Natura coaeterna de Deo est, id est, Filius coaeternus Patri de Patre est, itanaturae. Quem sensum confirmat Aug. ibidem subjiciens, et quod dixerat quasi explanans. Dicto enim: Natura coaeterna est de Deo, addit: Non est aliud Fibendum aperit in eodem libro contra Maximinum dicens: Trinitas haec unius ejusdemvel de nihilo est Filius, sed de quo est His utique verbis aperte ostendit ea ione dici Filium esse de substantia Patris, quia est de Patre genitus, ita quod est ejusdem sub
Abbreviated transcription (Latin):
in quibdam effcỹ iusticie. nõ ꝙ aliud effi
ras. s qr ex quibdam effestib intelligitur
uidex. ex quibusdam miserator. ł ut quib
oꝑe quo intelligr̃ iustus. intelligr̃ misi̾corᷤ
⁊ ecõu̾so. S dixi supͣ. qr cum d̾r d̾s iustus
⁊ misicors. ita eadem eentia diuina significa¬
tur. ⁊ sccl̃m eam idem p̃dicatur. ut ⁊̃ q̃dã
diu̾sa intelligant᷑. intelligimnꝰ enĩ per ħ eũ
miseratorem ⁊ iustũ uidicem. Qd̃ euident̾
orig̃. ostend̾ dicens. Omĩa que cli st̃ xͨ est. Orig̃.
Ip̃e sapĩa eiꝰ ip̃e fortitudo. iusticia. scĩtas.
ip̃e prudentia. Sed cum unũ sit in subiacẽti¬

Expanded text:
in quibusdam effectus justitiae; non quod aliud efficras; sed quia ex quibusdam effectibus intelligitur judex, ex quibusdam miserator, vel, ut quiopere quo intelligitur justus, intelligitur misericors, et e converso. Sed dixi supra quia, cum dicitur Deus justus icatur, et secundum eam idem praedicatur, ut etiam quaedam diversa intelligantur. Intelligimus enim per hoc eum esse miseratorem et justum judicem. Quod evidenter Orig. ostendit dicens: Omnia quae Dei sunt, Christus est; ipse sapientia ejus, ipse fortitudo, justitia, sanctitas, ip
Abbreviated transcription (Latin):
fectuũ in creaturis monstrat᷑. Cum .n. d̾r deus
iustus uel iusticia essentia diuina p̃dicat᷑.
⁊ etiam ꝙ ip̃e sit distributor ⁊ uidex mi̾toꝵ
intelligi datur. Ita ⁊ cum d̾r misi̾cors. essen¬
tia diuna p̃dicatur. ⁊ insuꝑ ꝙ ip̃e sit mi¬
seroꝵ lib̾ator intelligidatur. Simłr᷑ cum d̾r
bonus. essentia diuina p̃dicatur. ut cũ d̾i
d̾s ⁊ insuꝑ auctor õĩũ bonoꝵ ostend̾r. Ita

Expanded text:
us justus vel justitia, essentia divina praedicatur; et etiam quod ipse sit distributor et judex meritorum intelligi datur. Ita et cum dicitur misericors, essentia divina praedicatur, et insuper quod ipse sit miserorum liberator intelligi datur. Similiter cum dicitur bonus, essentia divina praedicatur. Et cum dicitur Deus, et insuper auctor omnium bonorum ostenditur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
atq infertur. quia si mala uolũ¬
tas ⁊ mala actõ est: in qͣntũ est bona est.
S quis diffitetur malam uolũtatẽ esse
⁊ malamaccõnem. Mala gͥ uoluntas siuie
actõ. in qͣntũ estbonũ est. ⁊ in qͣntum est

Expanded text:
atque infertur quia si mala voluntas, et mala actio est; in quantum est, bona est. Sed quis est qui diffitetur malam voluntatem esse, et malam actionem? Mala ergo voluntas sive actio, in quantum est, bonum est, et in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
de dõ cognoscant aliquis magis
meritus ut petrus. qd̃ nõ cognoscat aliqͥs
muiꝰ meritꝰ. ut linus. Plurib ud̾r qd̾
oĩa de dõ ad bĩtudinẽ spestantia. om̃s
cõmunit̾ elt̃ cognoscant. s differenter.
Nicħ enĩ in dõ noscibile. maiꝰ digniꝰ q ui¬
det᷑ ꝙͣ eum intelligere trinũ ⁊ unũ hoc
aũ om̃s tunc ꝑ spẽm cognoscent. Unde
sequit᷑. ut nõ sit aliquid bĩtudini ꝑtin̾eᷤᷤ
intognitũ aliciui bõꝵ. Om̃s gͥ cuncta illa
uidebunt. quoꝵ cognitõ bĩtudini seruit
s in mͦ uidendi different. Alius enĩ alio
magis. alius alio minꝰ fulgebit. De pa

Expanded text:
de Deo cognoscat aliquis magis meritus, ut Petrus, quod non cognoscat aliquis minus meritus, ut Linus. Pluribus videtur quod omnia de Deo ad beatitudinem spectantia omnes communiter electi cognoscant, sed differenter. Nihil enim in Deo noscibile majus digniusque videtur, quam eum intelligere trinum et unum. Hoc autem omnes tunc per speciem cognoscent. Unde sequitur ut non sit aliquid beatitudini pertinens incognitum alicui beatorum. Omnes ergo cuncta illa videbund in modo videndi different. Alius enim alio magis, alius alio minus fulgebit. 4. De pa
Abbreviated transcription (Latin):
s pp̃ nos data sunt. qui enĩ sͥ noti
sunt cõtemplatõe. nob̾ in notescũt cogno¬
minatõe. ⁊ nominant᷑ singłiordines a
donis gr̃arum que nõ singłarit̾ s excel¬
lent̾ data sunt in participatõne. In illa
enun celesti patria uͥ plenitudo boni est
licet quedam data sint excellent̾: nicħ
tamẽ possidet᷑ singłariter. oĩa enĩ in
oĩb sunt. nõ quidẽ equaliter. quia alii
aliis sublimiꝰ possident. que tñ om̃s ha¬
bent. Cum q oĩa dona grãrum suꝑiores
ordines sublimiꝰ ⁊ ꝑfedtiꝰ perfectius ꝑce¬
ꝑint: tamẽ ex p̃cipuis sortiti sunt uo¬
cabła inferiorib cetera relinq̃ntes ordi̾bꝰ
ad cognominatõnẽ. ut seraphin qui or¬
do exellentissimꝰ estimat᷑. tam dilectõne
ꝗͣ cognitõe diuinitatis. ⁊ cetera uirtut̃
dona ceteris oĩb sublimiꝰ ꝑcepit. ⁊ tñ¬

Expanded text:
s eis data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris o
Abbreviated transcription (Latin):
care. Scĩa namq informat uidiciũ. Idõ
appellatus est .s. cherubin. Ita ⁊ dealiis
intelligend̃ est Assignatur ͦ exellentia
dent caritate. ⁊ scientia pleni sunt. sic ⁊ dea¬
liis. s suꝑiores aliis exellentius ut iã dio¬
tum est ipsa acceperunt. a quib ⁊ nomi¬
nant᷑. unde õs. In illa sũma ciuitate qͥs¬
q ordo eius rei censet᷑ noĩe. quam pleniꝰ
accepit in mun̾e

Expanded text:
care; scientia namque informat judicium. Ideoque appellatus est, scilicet cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ergo excellentia dent charitate, et scientia pleni sunt: sic et de aliis. Sed superiores aliis excellentius, ut jam dictum est, ipsa acceperunt, a quibus et nominantur; unde Gregorius: In illa summa civitate quisque ordo ejus rei censetur nomine, quam plenius accepit in mune
Abbreviated transcription (Latin):
trium pͣrum distinctõnẽ aũs oftẽde̾
uolens sine exp̃ssione illar̃ trium ꝓ¬
p̾etatum suꝑius cõmemoratarum.
In pr̃e est unitas. in filio equalitas. A
in spu scõ unitatis equalitatisq cõ¬
qualia omnia pp̃ filiũ. cõnexa omĩa

Expanded text:
trium personarum distinctionem Aug. ostendere volens sine expressione illarum trium proprietatum superius commemoratarum, In Pin Spiritu sancto unitatis equalitatisque conqualia omnia propter Filium, connexa omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quid rdeat. subdens. an iõ nõ dñr tͦs
dii quia scriptura nõ dicit tres deosͤ
s nec tres pͣs aliubi scripture textus¬
lituit loquendi ⁊ disputandi necessi¬
tate tres pͣs dr̃e. nõ quia scripturadͤ.
s quia scriptura nõ contradicit. SSi
camus tres ꝑsonas. ꝗͣ tres deos. quia
scb. illud non contͣdicit scriptura. Alis
q̃stio tur nõ dm̃s tres essentias ut tres
ꝑsonas. cum script᷑a ħ nõ contradicat.

Expanded text:
quid respondeat, subdens: An ideo non dicuntur tres dii, quia Scriptura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturae textlicuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit? Si camus tres personas quam tres deos; quia scilicet illud non contradicit Scriptura. 7. Alia quaestio, cur non dicimus tres essentias, ut tres personas, cum Scriptura non contradicat.
Abbreviated transcription (Latin):
labuntur ut pristinam dignitatem ex
austoritate deffendant. ⁊ qi usum peccã¬
di sibi faciant. recidenda est spes ista. Si
uͦ locus est uͥ ista nõ concurrant: restitui
possunt qui peccant. Ex his satis ꝑpend̾r

Expanded text:
labuntur, ut pristinam dignitatem ex labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. Hactenus