comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuichil honestum eẽ. potest. quod iusticia uacat. Preclarum g itauio pla¬
ronis non inquid solum scientia quȩ ẽ remota ab iustieia caluditas potĩ
quani ꝓsapientia ẽ. appellanda. uerum ⁊̃ anunus paratus ad pienlie nst
sua cupiditate ñ utisitate comimuni impellit᷑. audatiȩ potius no m̃ uabetit
quam sortitudinis. Itaq uiros fortes magnanimos. eosoembonos ⁊ simt lieu
ueritatis amicos miniineq fallaces eẽ uolumus. quȩ sunt et media lau¬
de iusnitiȩ. s uuuid odiosũ ẽ. quod in hac elatiõe ⁊ magnitudine animi
facillime ꝑtinatia ⁊ mina cupiditas pͥncipatꝰ innascitur. Ut enim apud
nem ẽ. omnẽ inorem lacedemoniorum inflamatũ ẽẽ cupiditate i¬
cendi sicut quisq animi magnitudine maxime excellet. ita maxime
uult pͥnceps omnium uł potius solus eẽ. Difficile aut̃ ẽ. cump̃ftare omĩ-¬

Expanded text:
nihil enim honestum esse potest, quod iustitia vacat. Praeclarum igitur illud Planihil enim honestum esse potest, quod iustitia vacat. Praeclarum igitur illud Platonis: Non, inquit, solum scientia, quae est remota ab iustitia, calliditas potius quam sapientia est appellanda, verum etiam animus paratus ad periculum, si sua cupiditate, non utilitate communi impellitur, audaciae potius nomen habeat quam fortitudinis. Itaque viros fortes et magnanimnos eosdem bonos et simplices, veritatis amicos minimeque fallaces esse volumus; quae sunt ex media laude iustitiae. Sed illud odiosum est, quod in hac elatione et magnitudine animi facillime pertinacia et nimia cupiditas principatus innascitur. Ut enim apud Platonem est, omnem morem Lacedaemoniorum inflammatum esse cupiditate vincendi, sic, ut quisque animi magnitudine maxime excellet, ita maxime vult princeps omnium vel potius solus esse. Difficile autem est, cum praestare omnib
Abbreviated transcription (Latin):
quid tale dicͥfilme : Uos enim iuuenes animum geritis muliebrem.
illa uirgo uiri. ⁊ siquid eiusmodi salmacida spolia sine sudore ⁊ sangui¬
ne. Contraq in laudib que magno animo ⁊ fortit᷑ excellent̃q gesta st̃.
ea nescio quomodo quasi plemore ore laudamus. Hino rethorum campꝰ
de martha thone salamine plateis thermopylis. leuthͥis. stercodes. hincde
studiũ bellicȩ głs quod statuas quoq uidemꝰ. ornatu fere militari.
S ea anii elatio quȩ cernitur. inpericulis. ⁊ laborib si institia ua¬
cat pugnatq ñ ꝓsalute commini s ꝓsius commodis mintio .ẽ. Q
modo einm id iuirnitis ñ ẽ. s ẽpotus immanitatis. omnẽ humana¬
tatẽ repellentis. Itaq ꝓba definitur astoicis fortitudo eumeam
urtutem eẽ dicunt. ꝓ pugnantẽ pro ȩquitate. Quocirca nemo for¬
titicinis głam consecutus ẽ. insidiis ⁊ malitia laudem est ad eptus.

Expanded text:
quid tale dici potest: Vós enim, iuvenes, ánimum geritis múliebrem, quid tale dici potest: Vós enim, iuvenes, ánimum geritis múliebrem, ílla virgo viri et si quid eius modi: Salmácida, spolia sÍne sudore et sánguine. Contraque in laudibus, quae magno animo et fortiter excellenterque gesta sunt, ea nescio quo modo quasi pleniore ore laudamus. Hinc rhetorum campus de Marathone, Salamine, Plataeis, Thermopylis, Leuctris, hine noster Coclesstudium bellicae gloriae, quod statuas quoque videmus ornatu fere militari. Sed ea animi elatio, quae cernitur in periculis et laboribus, si iustitia vacat pugnatque non pro salute communi, sed pro suis commodis, in vitio est; non modo enim id virtutis non est, sed est potius immanitatis omnem humanitatem repellentis. Itaque probe definitur a Stoicis fortitudo, cum eam virtutem esse dicunt propugnantem pro aequitate. Quocirca nemo, qui fortitudinis gloriam consecutus est insidiis et malitia, laudem est adeptus;
Abbreviated transcription (Latin):
momni offitio ⁊ consuetudo exercitatioq capienda. ut boniratuoci¬
natores offitioꝵ eẽ possimus. ⁊ aodendo ducendoq uid̾e quȩ reliqtu
summa fiat ex quo quantũ cuiq debeat᷑ intelligas. S ut nec medici
nec imꝑatores. nec oratores quamtus artis p̃cepta ꝑceꝑint. quicquam
magna laude dignum sine usu ⁊ exercitatione consequi possunt. sio
offitii conseruandi p̃cepta traduntur. illa quide ut facimus ipsi sed
rei magnitudo usum quoq exercitationẽq desiderat. Aiq ab his reb
quȩ sunt iniure souetatis humanȩ quemadmodoũ ducat᷑ honestum
ex quo aptum ẽ offiticiũ satis fere diximus. Intelligendũ ẽ aut̃ cum ꝓpo¬
sita sint genera quattuor equib honestas officiumq maneret.
splendidissimtm iuderi quod animo magno elatoq humanasq
res despitiente factum sit. Itaq inprobris maxime in ꝓmptu ẽ. si

Expanded text:
in omni officio et consuetudo exercitatioque capienda, ut boni ratiociin omni officio et consuetudo exercitatioque capienda, ut boni ratiocinatores officiorum esse possimus et addendo deducendoque videre, quae reliqui summa fiat, ex quo, quantum cuique debeatur, intellegas. Sed ut nec medici nec imperatores nec oratores, quamvis artis praecepta perceperint, quicquam magna laude dignum sine usu et exercitatione consequi possunt, sic officii conservandi praecepta traduntur illa quidem, ut facimus ipsi, sed rei magnitude usum quoque exercitationemque desiderat. Atque ab iis rebus, quae sunt in iure societatis humanae, quem ad modum ducatur honestum, ex quo aptum est officium, satis fere diximus. Intelligendum autem est, cum proposita sint genera quattuor, e quibus honestas officiumque manaret, splendidissimum videri, quod animo magno elatoque humanasque res despiciente factum sit. Itaque in probris maxime in promptu est si
Abbreviated transcription (Latin):
unis que fpectat in nos solos nec aliud ullum potest hab̾e ꝑ fugi¬
una d fonceps ueneconuenrentes ꝓpinqui quibuscum cõmunis
sciam fortuna pleruma ẽ. Quam obrem necessaria p̃sidia uitt de¬
bentu bis marine auos ante dixi. & Uita autẽ uctusq oominus¬
ws consilia sermones. eohortationes. consolationes. interdum etiã
obiurgationes. in amicitis iugent. maxime estq ea iorundu sima
amicitia quiã similitudo moꝵ coniugauit. S inhis ommib oftico¬
is tbuendis uidendum erit quid cuiq marime necesse sit. ⁊ quid
siuisq uł sine nobis aut possit consequi. aut ñ possit. Ita non ide
erunt. necessitudiuium gradus. qui temporumst̃. quȩ officia q̃ aliis magis
quam aliis debeantur. ut uicinum citius. ad uiueris. nifructib ꝑcipiendis
quam aut fratiẽ aut familiarẽ. At silis iniuditio sit propinquum potẽ
ramicum quam uicinum defenderis. Hec gͥ ⁊ talia circũ spitienda sunt

Expanded text:
mus, quae spectat in nos solos neque aliud ullum potest habere perfugimus, quae spectat in nos solos neque aliud ullum potest habere perfugium, deinceps bene convenientes propinqui, quibuscum communis etiam fortuna plerumque est. Quam ob rem necessaria praesidia vitae debentur iis maxime, quos ante dixi, vita autem victusque communis, consilia, sermones, cohortationes, consolationes, interdum etiam obiurgationes in amicitiis vigent maxime, estque ea iucundissima amicitia, quam similitudo morum coniugavit. Sed in his omnibus officiis tribuendis videndum erit, quid cuique maxime necesse sit, et quid quisque vel sine nobis aut possit consequi aut non possit. Ita non iidem erunt necessitudinum gradus, qui temporum; suntque officia, quae aliis magis quam aliis debeantur; ut vicinum citius adiuveris in fructibus percipiendis quam aut fratrem aut familiarem, at, si lis in iudicio sit, propinquum potius et amicum quam vicinum defenderis. Haec igitur et talia circumspicienda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
id quod pytagoras uult in amicitia ut unus fiat explurib. Magna
t̃ illa comimunitas ẽ. quȩ conficit᷑ ex bñficiis ultro ⁊ citro datis accep¬
tisq ⁊ mutua ⁊ grata dum sunt int̃quos easunt. firma deuintiunt᷑.
sonetate s cum omina ratione animoq lustrari sominum sotietatim
nulla ẽ grauior. nulla carior quamea quȩ cum re publica est uincuiq
nr̃m. Cari sunt parentes. cari liberi. ꝓpinqui familiares . s. om̃s om̃i¬
um caritates patria una complex est. ꝓ qua quis bonus dubitet
mortẽ oppetẽ si ei sit ꝓ futurꝰ quod est de testabilior istorum inmanitas.
qui lacerarunt omiscelere patriam. ⁊ in ea funditꝰ dełeda occupati.
⁊ sunt ⁊ fuerunt. S si contentio quȩdam ⁊ comparatio fiat quib
plurimum tͥbuendum sit offici pͥncipes sint patria . ⁊ parentes
quoꝵ benefitiis maximis obligati sumus. ꝓ ximi lib̾i. totaq do¬

Expanded text:
id, quod Pythagoras vult in amicitia, ut unus fiat ex pluribus. Magna id, quod Pythagoras vult in amicitia, ut unus fiat ex pluribus. Magna etiam illa communitas est, quae conficitur ex beneficiis ultro et citro datis acceptis, quae et mutua et grata dum sunt, inter quos ea sunt, firma devinciuntur societate. Sed cum omnia ratione animoque lustraris, omnium societatum nulla est gravior, nulla carior quam ea, quae cum re publica est uni cuique nostrum. Cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiars, sed omnes omnium caritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profuturus? Quo est detestabilior istorum immanitas, qui lacerarunt omni scelere patriam et in ea funditus delenda occupati et sunt et fuerunt. Sed si contentio quaedam et comparatio fiat, quibus plurimum tribuendum sit officii, principes sint patria et parentes, quorum beneficiis maximis obligati sumus,proximi liberi totaque do
Abbreviated transcription (Latin):
plures propinqui. Quȩ ꝓpagatio ⁊ soboles. origo ẽ rerum publicaꝵ.
Sangiums autẽ coniunctio ⁊ bñuolentia. deuincit homines ca
ritate. Magnũ ẽ enim ead̾e habere monum̃ta maiorum. eisdem
uti sacͥs. sepulchra habere commania. S omnium sociotatum.
nulla p̃stantaᷤ ẽ. nulla firmior. quam cum uiribon morib similes
nt familiaritate coniu̾cti Illud enimhonestũ qd̃ sepe di
ĩ si in alio cernimꝰ. tam̃ nos mouet. Atq ill in quo id ineẽ iudet᷑.
amicos fucit. ⁊ quanqũa omnis iurtꝰ nos ad se allicit facitq ut
eos diligamus in quib inipsa in eẽ iudeat᷑. tamq iusticia ⁊ libera¬
litas id marime efficit. Nichil aut̃ ẽ amabilius neccopulatius. quã
morum similitudo bonorum. In quibus enim eadem studia sunt ģed̾e
uoluntates in his fit ut eque quisq alte id delectet᷑. ac seipso efficit᷑q᷑

Expanded text:
plures propinqui; quae propagatio et suboles origo est rerum publicarum. plures propinqui; quae propagatio et suboles origo est rerum publicarum. Sanguinis autem coniunctio et benivolentia devincit homines et caritate; magnum est enim eadem habere monumenta maiorum, eisdem uti sacris, sepulcra habere communia. Sed omnium societatum nulla praestantior est, nulla firmior, quam cum viri boni moribus similes sunt familiaritate coniuncti; illud enim honestum quod saepe dicimus, etiam si in alio cernimus, tamen nos movet atque illi, in quo id inesse videtur, amicos facit. Et quamquam omnis virtus nos ad se allicit facitque, ut eos diligamus, in quibus ipsa inesse videatur, tamen iustitia et liberalitas id maxime efficit. Nihil autem est amabilius nec copulatius quam morum similitudo bonorum; in quibus enim eadem studia sunt, eaedem voluntates, in iis fit ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso, efficiturque
Abbreviated transcription (Latin):
discedatur ꝓpͥor ẽ eiusdem gentis. nationis. linguȩ. qua maxime
homines comunguntur. Interius ⁊̃ ẽ eiusd̾e eẽ cuutatis. Multa
emm sunt cuub int̾ se communia. forum. fana. porticus. uiȩ. le¬
ges. uira. iuditia. suffragia. consuenidines. Preterea ⁊ familiari¬
tates. multisq cũ multis. rationesq contractȩ. Artior uͦ colligatio
tietatis ꝓpinquorum. ab illa enim societate unmensa hui¬
ni genĩs mnexiguum angustumq concluditur. Nam cũ sit hoc
natura cominune animantium ut habeant lubidinẽ ꝓcreandi.
prima societas inipso coniugio ẽ. ꝓxima inlibetis. deinde una
domus communia omnia. Il autẽ ẽ pͥncipium urbis ⁊ quasi senina¬
rium rei. publicȩ. Secunt᷑ fr̃m coniunctiones post cum sobrinorum so-¬
brinorum q Quicum una domo iam capi ñ possint. in alias domos tan¬
qmͣ incolonias exeunt. Secuntur conubia et adfinitates. esquibus. etiam

Expanded text:
discedatur, propior est eiusdem gentis, nationis, linguae, qua maxime discedatur, propior est eiusdem gentis, nationis, linguae, qua maxime homines coniunguntur; interius etiam est eiusdem esse civitatis; multa enim sunt civibus inter se communia, forum, fana, porticus, viae, leges, iura: iudicia, suffragia, consuetudines praeterea et familiaritates multisque cum multis res rationesque contractae. Artior vero colligatio est societatis propinquorum; ab illa enim immensa societate humani generis in exiguum angustumque concluditur. Nam cum sit hoc natura commune animantium, ut habeant libidinem procreandi, prima societas in ipso coniugio est, proxima in liberis, deinde una domus, communia omnia; id autem est principium urbis et quasi seminarium rei publicae. Sequuntur fratrum coniunctiones, post consobrinorum sobrinorumque, qui cum una domo iam capi non possint, in alias domos tamquam in colonias exeunt. Sequuntur conubia et affinitates, ex quibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quod abenniopositũ inunare tranferri. inꝑmultas potest. Homo
qui erranti cum it᷑ monstrat uiam. quasi lum̃ de suo lumine ac¬
cendat facit nichilominus ipsi luceat cum illi accenderit. Una ex
re satis p̃cipit. ut quicqͥd sine decrim̃to cominodari possit. id tribuat᷑
uł ignoto. Ex quo sunt illa communia ñ ꝓhibere aqua ꝓfluente.
pan ab igne ignẽ capere. siqui uelit consiliũ fidele liberanti dare. q̃
sunt his utilia qui accipiunt. danii ñ molestia. Quare ⁊ his utendꝰ
ẽ. ⁊ semꝑ aliquid cominunẽ utilitatẽ afferendum. Sed quõ copiȩ
paruȩ singulorum sunt. eorum aut̃ qui his egeant infinita ẽ mul¬
.0. uulgaris libetitas refferenda ẽ. ad illum ennii finẽ. nc̾
minus ipsi lucet ut facultas sit qua in nrõs simus liberales. Gra¬
dus aũ plures sunt societatis hominum. ut enim ab ila infinita

Expanded text:
quod ab Ennio positum in una re transferri in permultas potest: Homó, quod ab Ennio positum in una re transferri in permultas potest: Homó, qui erranti cómiter monstrát viam, Quasi lúmen de suo lúmine accendát, facit. Nihiló minus ipsi lúcet, cum illi accénderit. Una ex re satis praecipit, ut, quicquid sine detrimento commodari possit, id tribuatur vel ignoto; ex quo sunt illa communia: non prohibere aqua profluente, pati ab igne ignem capere, si qui velit, consilium fidele deliberanti dare, quae sunt iis utilia, qui accipiunt, danti non molesta. Quare et his utendum est et semper aliquid ad communem utilitatem afferendum. Sed quoniam copiae parvae singulorum sunt, eorum autem, qui his egeant, infinita est multitudo, vulgaris liberalitas referenda est ad illum Ennii finem: Nihilo minus ipsi lucet, ut facultas sit, qua in nostros simus liberales. Gradus autem plures sunt societatis hominum. Ut enim ab illa infinita
Abbreviated transcription (Latin):
petuamini. incitati. Quȩ bñficia eque magna ñ sunt habenda. atq
ea qͥ iuiditio considerate constantq delata st̃. S incollocando bñfiti
⁊ in referenda grã si cetera paria sunt. hoc maxime offitii ẽ. Ut qͥsꝙ
maxime opis indigeat. Ita eiporissimum opitulari quod contra
fit aplersq aquo enim plurimum sperant. ⁊̃ si ille his ñ egeat.
ram̃ ei potesutssunun inserutut. Optime autẽ societas hominum con-¬
cernatit. inunniersi genĩs humane societate. E uis alĩ unicu quoe
ratio. ⁊orano. qiue docendo discentlo. cominucaoo. discepcaoo. u¬
clicando. concili at rat̾se hommes conuingitq. nador alis quada sotieta¬
rĩdicimus. Sunt enim rationis ⁊ orationis expertes. aclatissie quai¬
de patens hominib int̾ipsos onmiib int̃omines soticias hec esti
Omina aũt comimunia. hominum uid̾etuur. eaquę sũt generis euis.

Expanded text:
petu animi incitati; quae beneficia aeque magna non sunt habenda atque petu animi incitati; quae beneficia aeque magna non sunt habenda atque ea, quae iudicio, considerate constanterque delata sunt. Sed in collocando beneficio et in referenda gratia, si cetera paria sunt, hoc maxime officii est, ut quisque maxime opis indigeat, ita ei potissimum opitulari; quod contra fit a plerisque; a quo enim plurimum sperant, etiamsi ille iis non eget, tamen ei potissimum inserviunt. Optime autem societas hominum conicernitur in universi generis humani societate. Eius autem vinculum est ratio et oratio, quae docendo, discendo, communicando, disceptando, iudicando conciliat inter se homines coniungitque naturali quadam societanon dicimus; sunt enim rationis et orationis expertes. Ac latissime quidem patens hominibus inter ipsos, omnibus inter omnes societas haec est; Omnium autem communia hominum videntur ea, quae sunt generis eius,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a magis necessarium ẽ. Quod si ea que utenda acceperis maiore
mensura si modo possis iuboe reddere hesiodis. Quid nã be
ꝓuocati facere debemus. an imitari agros fertiles. qui multo plus affe-¬
runt qm acceperunt. Et enim si in eos quos speramꝰ nob̾ ꝓfuturos. non
dubitamus officia conferre. quales ineos ẽẽ debemus. qui iam ꝓ fuer̃t̃.
Nam cũ duo genera liberalitatis sint. unum clancdi benefitii. alterum
reddendi demus nec ne in nr̃a potestate ẽ. ñ redd̾e iuro bono non licet. si¬
nodo id facẽ possit sine inĩuria. acceptorum autẽ bñficioꝵ. sunt dilec¬
Tꝰ habendi. nec dubium qui maximo cuiq pluriinum debeatur.
In quo tñ inprimis quoquisq animo studio bñuolentia fecerit ipon¬
dandum ẽ. Multi enim faciunt multa temeritate quad̾a. sine ui¬
ditio  iauł modo inomnes uł repentino quodam quasiuento im¬

Expanded text:
gratia magis necessarium est. Quodsi ea, quae utenda acceperis, maiore gratia magis necessarium est. Quodsi ea, quae utenda acceperis, maiore mensura, si modo possis, iubet reddere Hesiodus, quidnam beneficio provocati facere debemus? an imitari agros fertiles, qui multo plus efferunt quam acceperunt? Etenim si in eos, quos speramus nobis profuturos, non dubitamus officia conferre, quales in eos esse debemus, qui iam profuerunt? Nam cum duo genera liberalitatis sint, unum dandi beneficii, alterum reddendi, demus necne, in nostra potestate est, non reddere viro bono non licet, modo id facere possit sine iniuria. Acceptorum autem beneficiorum sunt dilectus habendi, nec dubium, quin maximo cuique plurimum debeatur. In quo tamen in primis, quo quisque animo, studio, benivolentia fecerit, ponderandum est. Multi enim faciunt multa temeritate quadam sine iudicio vel morbo in omnes vel repentino quodam quasi vento im
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clare agit᷑ sisunt simulatra uirtutis. E tiam hoc intelligendum puto
unẽ. omnino ẽẽ negligendum inquo aliqua significatio iurtuti
appareat. Colendum aũ ẽẽ ita quẽtp maxime. ut quisq maxime uir¬
tutib his leniorib erit ornatꝰ. Modestia temperantia. bac ipsa de
qua multa iam dicta sunt usticia. Nam fortis amimus ⁊ magnus
in homine. ñ ꝑfecto ñ sapiente. feruertior plerũq ẽ. ille uirtutes boui
iurum uidentur potiꝰ attingẽ atq hȩc inmorib. De bñuolentia aut̃
quamquisq habeat eͥga nos. Priium illud ẽ. in offitio. ut ei pluri-¬
mum tͥbuamus. aquo płimum diligimur. d beniuolentiã non
adulescentulorum more ardore quod̾a amoris. s stabilitate potiꝰ
⁊ constantia uidicemꝰ. Sin erunt mĩta. ut ñ ineunda s referenda sit
gr̃a maior qued̾a cura adhibenda ẽ. Nullum enĩ offitium. referenda

Expanded text:
praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, etiam hoc intellegendum puto, praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, etiam hoc intellegendum puto, neminem omnino esse neglegendum, in quo aliqua significatio virtutis appareat, colendum autem esse ita quemque maxime, ut quisque maxime virtutibus his lenioribus erit ornatus, modestia, temperantia, hac ipsa, de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam fortis animus et magnus in homine non perfecto nec sapiente ferventior plerumque est, illae virtutes bonum virum videntur potius attingere. Atque haec in moribus. De benivolentia autem, quam quisque habeat erga nos, primum illud est in officio, ut ei plurimum tribuamus, a quo plurimum diligamur, sed benivolentiam non adulescentulorum more ardore quodam amoris, sed stabilitate potius et constantia iudicemus. Sin erunt merita, ut non ineunda, sed referenda sit gratia, maior quaedam cura adhibenda est; nullum enim officium referenda
Abbreviated transcription (Latin):
ȩquius ẽ. ⁊ relinqui. eas tranferunt ad alienos. In est aut̃ intal nberalitate
cupiditaf plerumq rapiendi. ⁊ auferendi ꝑ iniuriam. ut ad largiendũ
suppetant copiȩ. llidere ⁊̃ licet plerosq non tam natura liberales. quam
quad̾a gła ductos. ut benesiciuideant᷑ facẽ multa. quȩ pro cisci ab ostenta¬
tione magis qũa auoluntate ude ntur. Talis aut̃ simulatio uanitatiẽ.
coniunctior. quam aut liberalitati. aut honestati. Tertiũ ẽ ꝓpositũ ut
benesicientia dilectꝰ eẽt dignitatis. inquo ⁊ mores eius erunt spectand i.
inquẽ benefitium conferet᷑. ⁊ animꝰ erga nos ⁊ cõmunitas. ac societas uitȩ.
⁊ad nr̃as unlitates offitia ante collecta. quȩ ut cõcurrant om̃ia opiabile
ẽ.Si minꝰ plures causȩ maioreses ponderis plꝰ habebunt. Qũo autem
unutur. ñ cumꝑfectis hominib planeq sapientib s cũ his inquib

Expanded text:
aequius est et relinqui, eas transferunt ad alienos. Inest autem in tali liberalitate aequius est et relinqui, eas transferunt ad alienos. Inest autem in tali liberalitate cupiditas plerumque rapiendi et auferendi per iniuriam, ut ad largiendum suppetant copiae. Videre etiam licet plerosque non tam natura liberales quam quadam gloria ductos, ut benefici videantur, facere multa, quae proficisci ab ostentatione magis quam a voluntate videantur. Talis autem sinulatio vanitati est coniunctior quam aut liberalitati aut honestati. Tertium est propositum, ut in beneficentia dilectus esset dignitatis; in quo et mores eius erunt spectandi, in quem beneficium conferetur, et animus erga nos et communitas ac societas vitae et ad nostras utilitates officia ante collata; quae ut concurrant omnia, optabile est; si minus, plures causae maioresque ponderis plus habebunt. Quoniam autem vivitur non cum perfectis hominibus planeque sapientibus, sed cum iis, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã hȩc referenda sunt omnia. Nã ⁊ qͥ gratificant᷑. cuipiã qd̃ obsit.
ill cui ꝓdẽe uelle uideant᷑. ñ benefici. neq liberales. s ꝑ ninosi. assenta¬
aliis. qd̾ aliis largiantur. lique arbitrant᷑ se beneficos in suos amicos uisũ
iri. si locupletent eos quacumq ratione. Id aut̃ tantũ ob est officio ut nichil
magis officio possit eẽ contrariũ. Hidendum ẽ gͥ ut ea liberalitate utamiu:
quȩ ꝓsit amicis noceat ueceat nemini. Quare.L. sylle &. cesaris pecuniaꝙ¬
intransiatio auistis dominis ad alienos. non debet liberalis uideri. Nichilẽ.
enĩ liberale. qd̾ ñ ide iustũ Ait̃ locus erat cautionis. ne benignitas maior
eẽt quã facultates. Quod qui benigniores uolunt eẽ qͣm res parit᷑. pͥmũ
in eo peccant qd̃ inurios st̃ inꝓximos. Quas enim copias his ⁊ suppedditare

Expanded text:
ad quam haec referenda sunt omnia. Nam et qui gratificantur cuipiam, quod obsit ad quam haec referenda sunt omnia. Nam et qui gratificantur cuipiam, quod obsit illi, cui prodesse velle videantur, non benefici neque liberales, sed perniciosi assentaaliis, quod aliis largiantur, iique arbitrantur se beneficos in suos amicos visum iri, si locupletent eos quacumque ratione. Id autem tantum abest ab officio, ut nihil magis officio possit esse contrarium. Videndum est igitur, ut ea liberalitate utamur, quae prosit amicis, noceat nemini. Quare L. Sullae, C. Caesaris pecuniarum translatio a iustis dominis ad alienos non debet liberalis videri; nihil est enim liberale, quod non idem iustum. Alter locus erat cautionis, ne benignitas maior esset quam facultates, quod, qui benigniores volunt esse, quam res patitur, primum in eo peccant, quod iniuriosi sunt in proximos; quas enim copias his et suppeditari
Abbreviated transcription (Latin):
ditio.⁊ fortuna seruorum. quib ñ inale p̃cipiunt. qui ita iubent. utiut mer¬
cennariis operam. exigendã iusta p̃benda. Cum aũ diob modis .i. aut ui
aut fraude. fiat inuiria. fraus quasi uulpecule. ius leonis uidet᷑. utrũq ho¬
mine alienissimũ. s fraus odio digna maiore. Totius aut̃ iniusticie milia
capitalior. quã eoꝵ qui tũ cũ maxine fallunt id agunt ut uiribon. eẽ iude¬
ant᷑. De iusticia satis dictũ. deinceps ut erat ꝓpositũ de beneficientia ac
de liberalitate dicat᷑. qua quid̃e nichil ẽ. nature hominis accõmodatiꝰ sed
habet multas cautiones. Uidendum ẽ enim pͥmũ ne obsit benignitas ⁊ his
ipsis quib benigne uidebit᷑ fieri ⁊ cet̾is. Deinde ne maior benignitas sit. qu̾a
facultates. tũ ut ꝓdignitate cuiq tͥbuat᷑. Id enim ẽ. iusticie fundamentũ

Expanded text:
dicio et fortuna servorum, quibus non male praecipiunt qui ita iubent uti, ut merdicio et fortuna servorum, quibus non male praecipiunt qui ita iubent uti, ut mercennariis: operam exigendam, iusta praebenda. Cum autem duobus modis, id est aut vi aut fraude, fiat iniuria, fraus quasi vulpeculae, vis leonis videtur; utrumque homine alienissimum, sed fraus odio digna maiore. Totius autem iniustitiae nulla capitalior quam eorum, qui tum, cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur. De iustitia satis dictum. Deinceps, ut erat propositum, de beneficentia ae de liberalitate dicatur, qua quidem nihil est naturae hominis accommodatius, sed habet multas cautiones. Videndum est enim, primum ne obsit benignitas et iis ipsis, quibus benigne videbitur fieri et ceteris, deinde ne maior benignitas sit quam facultates, tum ut pro dignitate cuique tribuatur; id enim est iustitiae fundamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
mantes bellum s. belli gerantes ferro ñ auro. intam cermanꝰ utiq Nos neuelit an
me regnare era. quid ue ferat sors. uutute exꝑiamur. et hoc simul accipe dictã.
qiuori ue uartuti bellis fortuna peꝑcit. eorũcd̾e me libertati. paric̾ certũ ẽ. Dono eu¬
eite doq uoleutib cũ magnis dis. Regalis sane ⁊ digna eacicdarũ genẽ sententia.
atap ⁊̃ si quid singid temporib ad ducti. hosti ꝓmiserunt. ẽ meo ipso fid es conser¬
uanda ut primo punico bello. regulus captus apenis. cũ de captiuis commnutandis
romã inissus eẽt urass q se rediturũ. Primũ ut uenit captiuos redddendos in
senatu ñ censuit. Demde cumretineret᷑ aꝓpinqͥs ⁊ abamicis. ad supplitiũ redire
maluit quã fid̾e hosti datã falle̾. Ac debellicis quid̾e offitus satis dictũ est:
Meminerimꝰ aut̃ ⁊̃ ad uersus infimos. iusticiã eẽ seruanda. Est aũ infima con-¬

Expanded text:
nantes bellum, sed belligerantes Ferro, non auro vitam cernamus utrique. Vosne velit an nantes bellum, sed belligerantes Ferro, non auro vitam cernamus utrique. Vosne velit an me regnare era, quidve ferat Fors, Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certum est. Dono, ducite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos in senatu non censuit, deinde, cum retineretur a propinquis et ab amicis, ad supplicium redire maluit quam fidem hosti datam fallere. Meminerimus autem etiam adversus infimos iustitiam esse servandam. Est autem infima con
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾e nc̃ ꝑegrinum dicimus. indicant duodecim tabule aut status di¬
es cũ hoste. Itẽq aduersus hostẽ eterna auctoritas. quid ad hanc man¬
suetudinẽ addi potest. eum qui bellum geras tã molli nomine ap¬
pellare. Quanquã id nom̃ duriꝰ efficit iam uetustas. Aꝑegrino
enĩ recessit ⁊ xͥe in eo qui arma conra fertet remansit. Cum uͦ de
mmꝑio decertatur belloq querit᷑ gła causas omnino subeẽ tũ opor¬
cum ciulit cõtendumis alit̃ si ẽ inmicus alit̃ si competitor cũ
altero ceitam̃ honoris ⁊ dignitatis ẽ cũ altero capitis ⁊ fame.
sicũ cũ eluberis cũ emmbri. bellam ut cũ imimicis gerebatur.
atem cead̃ ñ utim peaaiet. Cum latinis. sabinis. samnitib pȩnis prrcho dc inpio
cdameabat᷑ pem sedei sragi. erudelis amibal. Reliqui uistiores prtroi asuoe de
capnas redendis. ula p̃elara. Nec mautũ posco nec in p̃tuimide sentis uec racoo¬

Expanded text:
quem nunc peregrinum dicimus. Indicant duodecim tabulae: aut status diquem nunc peregrinum dicimus. Indicant duodecim tabulae: aut status dies cum hoste, itemque: adversus hostem aeterna auctoritas. Quid ad hanc mansuetudinem addi potest, eum, quicum bellum geras, tam molli nomine appellare? Quamquam id nomen durius effect iam vetustas; a peregrino enim recessit et proprie in eo, qui arma contra ferret, remansit. Cum vero de imperio decertatur belloque quaeritur gloria, causas omnino subesse tamen oporcum civi aliter contendimus, si est inimicus, aliter, si competitor cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae, sic cum Celtiberis, cum Cimbris bellum ut cum inimicis gerebatur, uter esset, non uter imperaret, cum Latinis, Sabinis, Samnitibus, Poenis, Pyrrho de imperio dimicabatur. Poeni foedifragi, crudelis Hannibal, reliqui iustiores. Pyrrhi quidem de captivis reddendis illa praeclara: Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis, Nec caupo
Abbreviated transcription (Latin):
stum. nisi quod aut reb repetitis gerat᷑. aut de nuntiatum ante sit ⁊ in
tabat. Cum aũ popilio iud̾et᷑. unam dimitẽ legionẽ catonis quoq
filiũ qui in eadem legione militabat dumisit. S cũ amore pugnandi
in exercitu remansiss cato ad popilium scͥpsit. ut si eum patitur. in ex¬
ercit remanene scd̾o eũ obliget militiȩ sacm̃to quia pͥore amisso uire
cum bostib pugnare ñ poterat. Adeo sũina erat obseruatio in bello
mouendo. S arci quide catonis senis ẽ epła ad m. filium.i ne
scͥbit se audisse eum missum factũ eẽ a ꝯsule cum inma chedonia ꝑ
si quo mles eẽt. monet gͥ ut caueat ne p̃lium in eat. Negat enimius
ẽẽ qui miles ñ sit cum hoste pugnare. E quid̾e ⁊̃ illud animadrierto.
quod qui ꝓpͥo nomine ꝑ duellis eẽt. hoͥs hostis uocaretur. lenitate u̾bi.
re tristiciam initigãtã. Hostis enim ap̃ maiores nr̃os. his dicebatur.

Expanded text:
stum, nisi quod aut rebus repetitis geratur aut denuntiatum ante sit et instum, nisi quod aut rebus repetitis geratur aut denuntiatum ante sit et intabat. Cum autem Popilio videretur unam dimittere legionem, Catonis quoque filium, qui in eadem legione militabat, dimisit. Sed cum amore pugnandi in exercitu remansisset, Cato ad Popilium scripsit, ut, si eum patitur in exercitu remanere, secundo eum obliget militiae sacramento, quia priore amisso iure cum hostibus pugnare non poterat.Adeo summa erat observatio in bello movendo. M. quidem Catonis senis est epistula ad M. filium, in qua scribit se audisse eum missum factum esse a consule, cum in Macedonia bello Persico miles esset. Monet igitur, ut caveat, ne proelium ineat; negat enim ius esse, qui miles non sit, cum hoste pugnare. Equidem etiam illud animadverto, quod, qui proprio nomine perduellis esset, is hostis vocaretur, lenitate verbi rei tristitiam mitigatam. Hostis enim apud maiores nostros is dicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ⁊̃ acceperunt. Ad cartaginẽ ⁊ numantiam funditꝰ sustulert̃. Nol-¬
lem corinthũ. s credo aliqͥd secutos oportunitatẽ loci. maxime ne possec
aliquando abellum faciendum locus ipse ad ortari. mea quid̾e senten¬
tia paci que nichil habitura sit. insidiatum semꝑ ẽ. consuleudum. In
quo si michi eẽt obtẽꝑatum.si ñ optimam ad aliqͣm rem publicam.
quȩ nc̃ nulla ẽ. haberemus. ⁊ cumhis qͦs u deuiceris. consulenduni ẽ.¬
ł um liqui arinis positis adimꝑatoꝵ fid̾e confugient. quanuis nnuirũ
aries ꝑcusserit. recipiendi. In quo tantopere. apud nrõs iusticia culta ẽ.
ur hii qui ciuitates aut nationes deuictas. bello infid̾e recepissẽt eaꝵ
patroni eeñt more maiorum. Ac belli quid̃e equitas sanctissime fecia¬
li ppłi . R. uire ꝑfcripta ẽ. ex quo intelligi potest. nullum bellum ẽẽ u-¬

Expanded text:
tatem etiam acceperunt, at Carthaginem et Numantiam funditus sustulerunt; noltatem etiam acceperunt, at Carthaginem et Numantiam funditus sustulerunt; nollem Corinthum, sed credo aliquid secutos, opportunitatem loci maxime, ne posset aliquando ad bellum faciendum locus ipse adhortari. Mea quidem sententia paci, quae nihil habitura sit insidiarum, semper est consulendum. In quo si mihi esset optemperatum, si non optimam, at aliquam rem publicam, quae nunc nulla est, haberemus. Et cum iis, quos vi deviceris, consulendum est, tum ii, qui armis positis ad imperatorum fidem confugient, quamvis murum aries percusserit, recipiendi. In quo tantopere apud nostros iustitia culta est, ut ii, qui civitates aut nationes devictas bello in fidem recepissent, earum patroni essent more maiorum. Ac belli quidem aequitas sanctissime fetiali populi Romani iure perscripta est. Ex quo intellegi potest nullum bellum esse iu
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio relictum qd̾ erat. ppło romano adiudicauit. Deciꝑe hoc quid̾e
ẽ. ñ iudicare. Quo circa in omni ẽ re fugienda talis sollertia. St̃ autem
quedam offitia ⁊̃ aduersus eos seruanda. a quib inuriam acceperis.
Est enim ulciscendi ⁊ puniendi modus. atq haud scio ansatis sit eũ qui
lacesscerit inuitiȩ suȩ penitere. Ut ⁊ ipse nequid tale post hac. ⁊ cet̾i sint
ad inuiriam tardiores. atq inre publica maxime conseruanda st̃ uua
elli. Namcũ sint duo genera decertandai unum ꝑ disceptatic
alierum ꝑnim. Cũꝙ illud ꝓpͥum sit hominis. hoc beluarũ confugiẽ¬
dum ẽ ad postĩus suiti ũ licet suꝑiore. Quare suscipiend a quid̾e bella
sunt ob eam causam. ut sine iniuria inpace uuatur. Paita autem
uictoria conseruandi liqui ñ credules inbello ñ immanes fuerunt.
ut maiores nr̃i. tusculanos. equos. utlscos. sabinos. hernicos. in eiui¬

Expanded text:
in medio relictum quod erat, populo Romano adiudicavit. Decipere hoc quidem in medio relictum quod erat, populo Romano adiudicavit. Decipere hoc quidem est, non iudicare. Quocirca in omni est re fugienda talis sollertia. Sunt autem quaedam officia etiam adversus eos servanda, a quibus iniuriam acceperis. Est enim ulciscendi et puniendi modus; atque haud scio an satis sit eum, qui lacessierit, iniuriae suae paenitere, ut et ipse ne quid tale posthac et ceteri sint ad iniuriam tardiores. Atque in re publica maxime conservanda sunt iura belli. Nam cum sint duo genera decertandi, unum per disceptationem, alterum per vim, cumque illud proprium sit hominis, hoc beluarum, confugiendum est ad posterius, si uti non licet superiore. Quare suscipienda quidem bella sunt ob eam causam, ut sine iniuria in pace vivatur, parta autem victoria conservandi ii, qui non crudeles in bello, non immanes fuerunt, ut maiores nostri Tusculanos, Aequos, Volscos, Sabinos, Hernicos in civi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ quis ñ udet que coactꝰ quis metu. que deceptꝰ dolo ꝓmiserit. quȩ
quidẽ pleraq iuire p̃torio lib erantur ñ nulla legib existunt. ⁊̃ sepe
iniuriȩ calumpnia quadam ⁊ nimis callida s malitiosa uiris inĩp̃¬
tatione. Exquo illud suminũ uis summa iniuria factũ ẽ iamtritum.
sermone ꝓuerbium. Quo ingenẽ ⁊̃ inre publica multa peccant᷑ ut ille
qui cũ iͥginta dierum eeñt cum hoste indutiȩ facte. Noctu populabitur
agros. qd dietum ceñt pactȩ ñ noctiũ indutie. Ne noster quid̾e ꝓbandus
siuerum ẽ. Quintum fabium labeonem seuquẽ alium nichil enim habe¬
o p̃t̃ auditum. arbitrum nolanis ⁊ neapolitanis. desiuib asenatu datũ
cum ad locum ueniss cũ utͥsq separatĩ locutum. ue cupide quid agerent.
agri in medio dictũ ẽ. Itaq illorum finis sic̃ ipsi dixerant terminauit.

Expanded text:
non esse quis non videt, quae coactus quis metu, quae deceptus dolo promiserit? quae non esse quis non videt, quae coactus quis metu, quae deceptus dolo promiserit? quae quidem pleraque iure praetorio liberantur, non nulla legibus. Exsistunt etiam saepe iniuriae calumnia quadam et nimis callida, sed malitiosa iuris interpretatione. Ex quo illud Summum ius summa iniuria factum est iam tritum sermone proverbium. Quo in genere etiam in re publica multa peccantur, ut ille, qui, cum triginta dierum essent cum hoste indutiae factae, noctu populabatur agros, quod dierum essent pactae, non noctium indutiae. Ne noster quidem probandus, si verum est Q. Fabium Labeonem seu quem alium nihil enim habeo praeter auditum arbitrum Nolanis et Neapolitanis de finibus a senatu datum, cum ad locum venisset, cum utrisque separatim locutum, ne cupide quid agerent, agri in medio relictum est. Itaque illorum finis sic, ut ipsi dixerant, terminavit;
Abbreviated transcription (Latin):
t ostitium i ñ semꝑ ẽ ide. Potest enim accid̃e ꝓmissum aliquod ⁊ conuen-¬
tum in id esfici sit. inutile uł eicu ꝓmissum sit. uł ei qui ꝓmiserit. lam
si ur ui sabulis ẽ neptunus qd̾ thaeseo ꝓmiserat. ñ fecisset thȩseus hyppo¬
lito silio ñ cẽt orbatꝰ. Extrib enm optatis ut sc̃bitur hocerat t̃cium qd de
yppoliti interttu iratꝰ optauut. quo impetrato innaximos luctꝰ incidit.
Nec ꝓiissa gͥ seruanda st̃ ea quȩ sint his quib ꝓmiseris mutilia. Nec si
plus tibi ea noceant quam illi ꝓsint. cui quod ꝓmiseris contͣ offitium est:
Oaius anreponi minori: ut si constitueris cuipiam te aduocatum in
rem p̃sentem eẽ uenturum. atq interim grauit᷑ egrotate filius ceperit.
ñ sit contͣ offitium ñ facẽ qd̾ dixeris. magisq ille cui ꝓmissum sit. ab of¬
ficio discedat si dese destirutum queratur. Iam illis ꝓmissis standum

Expanded text:
tur officium et non semper est idem. Potest enim accidere promissum aliquod et conventur officium et non semper est idem. Potest enim accidere promissum aliquod et conventum, ut id effici sit inutile vel ei, cui promissum sit, vel ei, qui promiserit. Nam si, ut in fabulis est, Neptunus, quod Theseo promiserat, non fecisset, Theseus Hippolyto filio non esset orbatus; ex tribus enim optatis, ut scribitur, hoc erat tertium, quod de Hippolyti interitu iratus optavit; quo impetrato in maximos luctus incidit. Nec promissa igitur servanda sunt ea, quae sint iis, quibus promiseris, inutilia, nec, si plus tibi ea noceant quam illi prosint, cui promiseris, contra officium est maius anteponi minori; ut, si constitueris cuipiam te advocatum in rem praesentem esse venturum atque interim graviter aegrotare filius coeperit, non sit contra officium non facere, quod dixeris, magisque ille, cui promissum sit, ab officio discedat, si se destitutum queratur. Iam illis promissis standum
Abbreviated transcription (Latin):
enum putat. s tam̃ quia magis ea ꝑcipimꝰ atq sentimꝰ quȩ nob ipsis aut
ꝓspera aut aduersa euemunt. quam illa q̃ ceti̾s q̃ quasi longo interual-¬
lo int̾iecto uidemus. alit̃ de illis ac de nobis iudicannis. Quo cirra bene
p̃cipiunt. quiuetant quicqmͣ agẽ qd dubites. ȩquũ fit aninquũ.
Equitas enim lucet ipsa ꝑ se dubitatio cogitationẽ significat imurie.
S incidunt seꝑe tempora cum ea q̃ maxime uidentut digna ẽẽ usto
homine eoq quẽ uitum bonum dicimus cominutantaur fuintq
contraria. ut ueddare depositum ⁊̃ ne furioso. facẽ ꝓ missoum. Quȩq ꝑtinẽt
adiũtatem ⁊ ad fid̾e ea migrare int̃dum ⁊ ñ seruare fntd̃iustũ. Resetri enim
oecei. ad ea quş posui pͥncipio fundam̃ta iusticie. Ptimum ut ne cuinoceat᷑
Pemde ut cõmuni utilitati seruiatur. Ea cum tp̃re commutant᷑. cõmuta¬

Expanded text:
enum putat; sed tamen, quia magis ea percipimus atque sentimus, quae nobis ipsis aut enum putat; sed tamen, quia magis ea percipimus atque sentimus, quae nobis ipsis aut prospera aut adversa eveniunt, quam illa, quae ceteris, quae quasi longo intervallo interiecto videmus, aliter de illis ac de nobis iudicamus. Quocirca bene praecipiunt, qui vetant quicquam agere, quod dubites aequum sit an iniquum. Aequitas enim lucet ipsa per se, dubitatio cogitationem significat iniuriae. Sed incidunt saepe tempora, cum ea, quae maxime videntur digna esse iusto homine eoque, quem virum bonum dicimus, commutantur fiuntque contraria, ut reddere depositum, facere promissum quaeque pertinent ad veritatem et ad fidem, ea migrare interdum et non servare fit iustum. Referri enim decet ad ea, quae posui principio, fundamenta iustitiae, primum ut ne cui noceatur, deinde ut communi utilitati serviatur. Ea cum tempore commutantur, commuta
Abbreviated transcription (Latin):
Nam alterum iusticiȩ genus assecunt᷑ in inferenda necui noceant
inuria. In alterum incid̾t. discendi enim studio impediti quos
tuer aebẽt deserunt. Itaq cos nead rem publicam. quid̃e accessuaꝰ
ꝑutant nisi croactos equius aut̃ erat id uoluntate fieri. Nam¬
hoc ipum ita instum ẽ qd̾ recte sit. si ẽ uoluntariũ. Suns eipã
qui aut fudio rei familiaris iuende aut odio quod̾ã hominum
suum se negotium agere dicant. Nec facere cui quam uideant᷑ iniu-¬
tiam. Qui altero genẽ iniustitie uacant: in alterum inrurrunt. Dese¬
runt enim uite societatẽ. quia nichil conferunt. ineam studii nichil
opere. nichil facultatum. Quando eͣnim duob gn̾ib inusticię
ꝑꝑositis adiui̾xunus causas utiusq generis. easq res ante constituimꝰ
met ipsos ualde amabimꝰ iudicare. E st enii difficilis cura rerum alie¬
narum ⁊ quanquam terentianus illechremes humani nichilase ali¬

Expanded text:
Nam alterum iustitiae genus assequuntur, ut inferenda ne cui noceant Nam alterum iustitiae genus assequuntur, ut inferenda ne cui noceant iniuria, in alterum incidunt; discendi enim studio impediti, quos tueri debent, deserunt. Itaque eos ne ad rem publicam quidem accessuros putat nisi coactos. Aequius autem erat id voluntate fieri; namhoc ipsum ita iustum est, quod recte fit, si est voluntarium. Sunt etiam, qui aut studio rei familiaris tuendae aut odio quodam hominum suum se negotium agere dicant nec facere cuiquam videantur iniuriam. Qui altero genere iniustitiae vacant, in alterum incurrunt; deserunt enim vitae societatem, quia nihil conferunt in eam studii, nihil operae, nihil facultatum. Quando igitur duobus generibus iniustitiae propositis adiunximus causas utriusque generis easque res ante constituimust, poterimus, nisi nosmet ipsos valde amabimus, iudicare; est enim difficilis cura rerum alienarum. Quamquam Terentianus ille Chremes humani nihil a se ali
Abbreviated transcription (Latin):
multum int̾est. utrum ꝑtuirbatione aliqua qu  plerũq breuis ẽ:
⁊ ad tempus anconsulto ⁊ coguita fiat inuiria. Leiuiora enim st̃
ea quȩ repeninio aliquo motu accidunt. quam ea q̃ meditata. ⁊ p̃¬
parata inferuntur. Acde inferenda quid̃e iniuria satis dictũ est
Oret̃mitende aut̃ defensioĩs deserendiq officii plures solent ẽẽ
cause. slam aut in imicitias. aut laborẽ. aut sumptꝰ. suscipe nolt.
Aut ⁊̃ negligentia. pigritia. inertia. aut fiuis studiis quibidamoc¬
cupationib ue sic inpediunt᷑. ut eos quos tutari debeant deser¬
tos eẽ patiantur. Itaq uidendum ẽ. ne ñ satis sit id qd aẽ plater¬
nem ẽ. inphilosophos dictum ꝗd̾ iueri inuestigatiõe uerseut᷑
Quodq ea quȩ pleriq uehem̃t᷑ ex petant. de quibus inp̃se digla¬
diari soleant contempnant. ⁊ ꝓnichilo putent ꝓpterea uistos esse

Expanded text:
ermultum interest, utrum perturbatione aliqua animi, quae plerumque brevis est ermultum interest, utrum perturbatione aliqua animi, quae plerumque brevis est et ad tempus, an consulto et cogitata fiat iniuria. Leviora enim sunt ea, quae repentino aliquo motu accidunt, quam ea, quae meditata et praeparata inferuntur. Ac de inferenda quidem iniuria satis dictum est. Praetermittendae autem defensionis deserendique officii plures solent esse causae; nam aut inimicitias aut laborem aut sumptus suscipere nolunt aut etiam neglegentia, pigritia, inertia aut suis studiis quibusdam occupationibusve sic impediuntur, ut eos, quos tutari debeant, desertos esse patiantur. Itaque videndum est, ne non satis sit id, quod apud Platonem est in philosophos dictum, quod in veri investigatione versentur quodque ea, quae plerique vehementer expetant, de quibus inter se digladiari soleant, contemnant et pro nihilo putent, propterea iustos esse.
Abbreviated transcription (Latin):
uiteq cultus cum elegantia ⁊ copia. quib reb effectum ẽ. ut infinita
pecume cupiditas eẽt. Nec uero rei familiaris amplificatione inuo¬
cens. uituꝑanda ẽ. s fugienda semꝑ imuria ẽ. Maxime aut̃ ad ducũtͤ
ditatem inciderunt. Quod enim ẽ ap̃ennium nulla sc̃ã societas. nẽc
fides regni ẽ. idiatius patet.sam quicquid eius modiẽ. inquo nit
possunt plures excellere. ineofit plerumq tanta contenmas.iitequo¬
ficillimum sit. seruare scãm societatem. Declarauit admodo teme¬
titas s. cesaris. qui omnia uira diuina ⁊ humana ꝑuertit. ꝓpt̃ eum
quẽ sibi ipse opinionis etrore. finçerat pͥncipatum. Est aut̃ in hoe
genere molestum quod in maximis animis splendidissimisq ingeniis.
plerumq existunt. honoris imperii potentiȩ gloriȩ. cupiditates. ⁊ quo
magis cauendum ẽ. nequid in eo genẽ peccetur. s momĩ iusticia ꝑ¬

Expanded text:
vitaeque cultus cum elegantia et copia; quibus rebus effectum est, ut infinita vitaeque cultus cum elegantia et copia; quibus rebus effectum est, ut infinita pecuniae cupiditas esset. Nec vero rei familiaris amplificatio nemini nocens vituperanda est, sed fugienda semper iniuria est. Maxime autem adducuntur gloriae cupiditatem inciderunt. Quod enim est apud Ennium: Núlla sancta sócietas Néc fides regni ést. id latius patet. Nam quicquid eius modi est, in quo non possint plures excellere, in eo fit plerumque tanta contentio, ut difficillimum sit servare sanctam societatem. Declaravit id modo temeritas C. Caesaris, qui omnia iura divina et humana pervertit propter eum, quem sibi ipse opinionis errore finxerat, principatum. Est autem in hoc genere molestum, quod in maximis animis splendidissimisque ingeniis plerumque exsistunt honoris, imperii, potentiae, gloriae cupiditates. Quo magis cavendum est, ne quid in eo genere peccetur. Sed in omni iniustitia p
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ afferre socio. Qui aũ ñ defendit nec obsistit si pocest inuirie.
tam estinuitio quã si parentes. aut amicos. aut patͥam deserat. Atq
ille quid̾e inuiriȩ quȩ nocendi causa de industria inferuntur. se¬
pe ametu ꝓficiscunt᷑. Cum his qui nocẽ alt̾i cogitat. timet ne nisi id fe¬
cerit. ipse aliquo afficiat᷑. in cõmodo. Maximam aut̃ pactẽ ad iui¬
riam faciendam. aggrediunt᷑. ut ad id piscant᷑ eaquȩ cum cupiue¬
ct̃. in quo uitio latissime ꝑatet auaritia. E x petuntur aut̃ diuitie
cum ad usus uite necessarios. Tum ad ꝑfruendas uansitates. inquib
aut̃ maior ẽ animus. in his pecuniȩ cupiditas. spectat adoꝑes. ⁊
ad gratificandi. facultatẽ nuꝑ.MI. ꝙ crassus negabat ullã satis
magnam pecuniam. esse ei qui inre publica pͥnceps uellet eẽ. cuius
fcuctib exercitum alere ñ posset. Delectant ⁊̃ magnifici apparatus

Expanded text:
afferre videtur socio; qui autem non defendit nec obsistit, si potest, iniuriae, afferre videtur socio; qui autem non defendit nec obsistit, si potest, iniuriae, tam est in vitio, quam si parentes aut amicos aut patriam deserat. Atque illae quidem iniuriae, quae nocendi causa de industria inferuntur, saepe a metu proficiscuntur, cum is, qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse aliquo afficiatur incommodo. Maximam autem partem ad iniuriam faciendam aggrediuntur, ut adipiscantur ea, quae concupiverunt; in quo vitio latissime patet avaritia. Expetuntur autem divitiae cum ad usus vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates. In quibus autem maior est animus, in iis pecuniae cupiditas spectat ad opes et ad gratificandi facultatem, ut nuper M. Crassus negabat ullam satis magnam pecuniam esse ei, qui in re publica princeps vellet esse, cuius fructibus exercitum alere non posset. Delectant etiam magnifici apparatus