comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas intelligat᷑. Ac de temporib ñ querimur
quin etiam gaudemus. quia iniquitas se ꝑh̾
exilii nr̃i tempus ostendit quo ueritatis impa¬
tiens sanȩ doctͥnȩ p̃dicatores ut sđm desidia
sua coaceruet sͥ magistros: relegat exilio nr̃o
letantes ⁊ exultantes indomino constitisse
b gͥ libellis sincerȩ ut arbitror fid̃i. uin conta¬
minatȩ ueritatis ꝓfessionem tenentes qͣmqͣm
scđm humanȩ nat᷑e consuetudinem nullus
sermo ñ sit obnoxius contͣdictioni. eam tm̃ nos
arbitror totiuis responsionis nr̃ȩ moderatos
ẽẽ rõnem ut contradicere quisqͣm nͥ cũ impieta¬
tis ꝓfessione ñ possit. Forum enĩ dictorũ q̃ scãm
falsiloquii sui artem excũngłiis heretici p̾sum̃t
ita demonstrata u̾itas ẽ ut iam cont̾dictionẽ
temꝑauimꝰ totiꝰ fidłi demonstrationẽ. ut ne
inea qͥdem m̃tiri saltimn adu̾sum nos cͥminis
possint. Solent enim ita de nob̃ implere au¬

Expanded text:
veritas intelligatur. Ac de temporibus non queremur: veritas intelligatur. Ac de temporibus non queremur: quin etiam gaudebimus, quia iniquitas se per hoc exsilii nostri tempus ostenderit, quo veritatis impatiens sanae doctrinae praedicatores, ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse  libellis sincerae, ut arbitror, fidei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim dictorum, quae secundum falsiloquii sui artem ex Evangeliis haeretici praesumunt, ita demonstrata veritas est, ut jam in contradictione imus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ueritate d̃i pr̃ĩsut alienꝰ aut alt̾ius gn̾is
ds̃ sit infide nr̃a aut ds̃ ñ sit. mortifera
exutroq impietatis ꝓfessione. aut duos deos
subdiu̾sitate diuinitatis loq̃ntes. aut d̃m
omnino cuinat᷑a ex dõ ꝑnatiuitatẽ sit ab¬
negantes. hoc alienatis ab auditu u̾itatis ⁊
conu̾sis ad fabulas aurib placet. huiꝰ sanȩ
doctͥnȩ audientia ñ sustinet᷑. ⁊ip̃a omĩs cum
p̃dicatorib suis exulat᷑. S licet amultis coa¬
ceruantibꝰ sͥ scđ̃m desidia sua magistros sana
doctͥna exulet᷑. ñ tñ a scĩs quibꝰq p̾dicationis
u̾itas exulari pot̾it. Ioqͥm̃ enim exules ꝑhos
libros. ⁊ sermo di qui uinciri ñ pot̃ lib̾ exc̃ret.
cum auditꝰ u̾itatis impatiens dep̃henditur. ⁊
scđ̃m desidia humana coaceruati magistri
rtppiunt᷑: iam detempore ñ ambigat᷑. s in eo
coexulari exulantib sanȩ fidĩ p̾̃dicatoribus

Expanded text:
et veritate Dei patris alienus, aut alterius generis et veritate Dei patris alienus, aut alterius generis Deus sit in fide nostra, aut Deus non sit: mortifera ex utroque impietatis professione, aut duos deos sub diversitate divinitatis eloquentes, aut Deum omnino, cui natura ex Deo per nativitatem sit, abnegantes. Hoc alienatis ab auditu veritatis, et conversis ad fabulas auribus placet: hujus sanae doctrinae audientia non sustinetur, et ipsa omnis cum praedicatoribus suis exsulat. cervantibus sibi secundum desideria sua magistros, sana doctrina exsulet; non tamen a sanctis quibusque praedicationis veritas exsulabit. Loquemur enim exsules per hos licum auditus veritatis impatiens deprehenditur, et secundum desideria humana coacervati magistri reperiuntur, jam de tempore non ambigatur; sed in eo coexsulare, exsultantibus sanae fidei praedicatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui demsimulatam pietatem omini u̾borum
m̃datio impiam reddunt. falsȩ doctͥnȩ insti¬
tutis corrumpentes scĩtatem fidi. dum scd̾m
desicdia studioꝵ potiꝰ qͣm scd̃m eũngłicam fi¬
dem coaceruata doctua ẽ. Aurib enim pruri¬
gine incitatis dumꝑaudiendi impatientẽ
oblectatõnẽ subnouella desic̃ii sui p̃dicatõe
scalpunt᷑ ipsi penit᷑ ab auditu u̾itatis alieni
totos se fabulis destinant. ut his quȩ loquunt᷑
u̾itatis sp̃tm ad quirant. dum quȩ uera sunt.
& loqui & audire ñ possunt. Incidimꝰ plane¬
in h̃ ꝓpħiȩ apłicȩ molestissimum tempꝰ. Conqͥsi¬
tis enim nunc create potꝰ q̃m di p̃dicandi ma¬
gistris desid̃iis potiꝰ humanis qͣm sane fidei
doctnis studetur. & eo usq eosprurigo auriũ
ad ea quȩ desiderant audienda excitauit ute
coaceruatis doctoribꝰ sola hȩc nunc int̾im pre¬
dicatiopolleat. ꝑqͣmunigenit᷑ ds̃ a potestate

Expanded text:
quidem simulatam pietatem omni verborum quidem simulatam pietatem omni verborum mendacio impiam reddunt, falsae doctrinae institutis corrumpentes sanctitatem fidei: dum secundum desideria studiorum potius, quam secundum evangelicam fidem, coacervata doctrina est. Auribus enim prurigine incitatis, dum per audiendi impatientem oblectationem sub novella desiderii sui praedicatione scalpuntur, ipsi penitus ab auditu veritatis alieni, totos se fabulis destinant: ut his, quae loquantur, veritatis speciem acquirant, dum quae vera sunt et loqui et audire non possunt. 3. Arianiae apostolicae molestissimum tempus. Conquisitis enim nunc creaturae potius quam Dei praedicandi magistris, desideriis humanis potius quam sanae fidei doctrinis studetur: et eo 323 usque eos prurigo aurium ad ea quae desiderant audienda excitavit, ut coacervatis doctoribus sola haec nunc interim praedicatio polleat, per quam unigenitus Deus a potestate
Abbreviated transcription (Latin):
desiderantes. s doctores ad id q desiderant
congregantes ut cumulus ip̃e conquis tori¬
⁊ coac̾uatoꝵ magistroꝵ. estuantiũ desid̾troꝵ
satis fatiat doctnis. Et hic tamstultȩ irreligi¬
ositatis furor. quo tandem in sp̃u sanam doc¬
tͥnam ñ substinens. corrupta desiderabit: S.
ignorat: ab eodem apło ad hunc eundem ti¬
motheum scbente cognoscat. Sp̃c aũ mamfe¬
ste dicit. quia in nouissimis temporibꝰ recedẽt
qͥdem a fide. attendentes sp̃itibꝰ seductoribus.
doctnis demonioꝵ: inhipochrisi mdatium¬
loq̃ntes. Quȩ enim doctrinȩ ꝓfessio ẽ placita
magis qͣm docenda conquirere. aut q̃ doctͥnȩ
c̃ religio ñ docenda desiderare s desideratis co¬
aceruare doctnam: S hȩc seducentium sp̃uũ
incentiua suppeditant. & simulatȩ religionis
falsilo quia confirmant. Sequit᷑ enim fidei
defectionem hpochrisis mendax ut sit uł in
u̾b pietas qͣm amiserit conscientia. Et ipsam

Expanded text:
desiderantes, sed doctores ad id quod desiderant desiderantes, sed doctores ad id quod desiderant congregantes: ut cumulus ipse conquisitort coacervatorum magistrorum, aestuantium desideriorum satisfaciat doctrinis. Et hic tantus stultae irreligiositatis furor quo tamdem spiritu, sanam doctrinam non sustinens, corruptam desiderabit, si ignorat; ab eodem Apostolo ad hunc eumdem Timotheum scribente cognoscat: Spiritus autem manifeste dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fidedoctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquiorum . Qui enim doctrinae profectus est, placita magis quam docenda conquirere? Aut quae doctrinae religio est, non docenda desiderare, sed desideratis coacervare doctrinam? Sed haec seducentium spirituum incentiva suppeditant, et simulatae religionis falsiloquia confirmant. Sequitur enim fidei defectionem hypocrisis mendax, ut sit vel in verbis pietas, quam amiserit conscientia. Et ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
uitia stutliosar̃ uoluntatum om̃s adu̾san¬
tium intentionum enĩgunt cont̾dictiones.
unt̾ u̾i assertionem. ⁊ placiti defensionem
ꝑtinax pugna ẽ. dum se. iu̾itas tenet oe tuet᷑
uoluntas. Cet̾um si ñ p̃iret rõnem uoluntas.
s ꝑuerim telligentiam aduelle id qͣ uerum ẽ
mou̾et᷑ numqͣm doctna uoluntati quereretur.
si uoluntatem omnem doctnȩ rõ cõmoueret.
setq omnis sine contͣilictione u̾itatis sermo.
multa contestandȩ fidi ⁊ p̃dicandi u̾bi pcepta
ad timotheum scͥbens ait. Erit tempꝰ cũ sanam
doctrinam non substinebunt. s ad sua deside¬
ria coaceruabunt᷑ sͥ magistros prurientes
auribꝰ. ⁊ au̾itate qͥdem auditũ au̾tent ad fa¬
bulas aũ conu̾tent᷑. Nbi enim ꝑimpietatis
studium extra sanȩ doctrinȩ patientiã er̃t.
tunc his quȩ desiderant coaceruabunt ma¬
gistros. apta scilicet cupiditatibꝰ suis doctri¬
narũ instituta cumulantes. neq doceri se

Expanded text:
vitia studiosarum voluntatum omnes adversanvitia studiosarum voluntatum omnes adversantium intentionum emergunt contradictiones: et inter veri assertionem, et placiti defensionem, pertinax pugna est: dum se et veritas tenet, et tuetur voluntas. Caeterum si non praeiret rationem voluntas veri intelligentiam ad velle id quod verum est moveretur: numquam doctrina voluntatis quaereretur, sed voluntatem omnem doctrinae ratio commoveret; essetque omnis sine contradictione veritatis sermo, multa contestandae fidei et praedicandi verbi praecepta, ad Timotheum scribens ait, Erit tempus cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros prurientes aures: et a veritate quidem auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . Ubi enim per impietatis studium extra sanae doctrinae patientiam erunt, tunc his quae desiderant coacervabunt magistros, apta scilicet cupiditatibus suis doctrinarum instituta cumulantes, neque doceri se
Abbreviated transcription (Latin):
Lon es t ambiguum omnem hu¬
mani eloquii sermonem contͣdie¬
tioni obnoxium semꝑ fuisse. q dissentientibꝰ
uoluntatũ motibꝰ dissentiens qͦ sit sensus
Sanimoꝵ. cum adu̾santium iuditiorum
ueri rõne ꝑfectum sit. tñ dum aliud aliis ai
uidet᷑. aut complacet. patet ueritatis sermo
adu̾santium responsioni. quia contra ueri¬
tatem aut ñ intellectam aut offendentam
uł stulte. uł ociose uoluntatis horror obnit
Immoderata enim ẽ omnis susceptarũ uo¬
luntatum ꝑtinatia: undeflexo motu adu̾¬
sandi studium ꝑsistit. ubi ñ rationi uolũtas
subicit᷑. nec studium doctrinȩ impenditur.
s his quȩ uolumꝰ rõnem conqͥrimꝰ ⁊ his qus
studemus doctͥnam coaptamus. Iamq no¬
minis potius qͣm nat̾ȩ erit doctna. quȩ fin¬
git᷑. & ñ iam uerimanebit rõ s placiti qͣm s̾
uoluntas magis add defensionem placentiũ
coaptau̾it. ñ quȩ uoluntatis instinctu intelli¬
gentiam ueri rõnabilis incitauit. Phec igit᷑

Expanded text:
on est ambiguum, omnem humani eloquii sermonem contradictioni obnoxium semper fuisse: quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit sensus animorum; cum adversantium judiciorum veri ratione perfectum sit; tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, patet veritatis sermo adversantium responsioni: quia contra veritatem aut non intellectam aut offendentem, vel stultae vel vitiosae voluntatis error obnititur. Immoderata enim est omnis susceptarum voluntatum pertinacia: et indeflexo motu adversandi studium persistit, ubi non rationi voluntas subjicitur, nec studium doctrinae impenditur, sed his quae volumus rationem conquirimus, et his quae studemus doctrinam coaptamus Jamque nominis potius, quam naturae, erit doctrina quae fingitur: et non jam veri manebit ratio, sed placiti; quam sibi voluntas magis ad defensionem placentium coaptaverit, non quae voluntatis instinctum per intelligentiam veri rationabilis incitabit. Per haec igitur
Abbreviated transcription (Latin):
potestate. sognit̃o negat᷑: neq solum negat᷑.
s ⁊isollicitudo cognitionis inhibet᷑. cũ scire
tempora ñ c̾et eorum. Ipsi certe nunc pꝰ resur¬
rectionem de temporib in terrogant. qͥb
añ interrogantibꝰ dictum ẽ. ne filiũ qͥdem
scire. ne cui uidi possit scd̾m aurem intelligẽ¬
tiȩ nescire filium cum ip̃i eum tanqͣm scientẽ¬
ea rursus interrogant. S sacm̃tum nesciẽdi
dispensationem ẽc̃ intelligentes tacendi. nunc
pꝰ resurrectionem loq̃ndi tempꝰ iam arbit᷑ntes
et̃ interrogant. atq illis filiꝰ ñ iam se nescire
sit: cum diem pr̃ d̃s icc̾co inpotestate sua po¬
suerit. ne ad scientiam humanȩ cognitio¬
nis euaderet. & filius añ int̾rogat᷑ nescire
se dicens. nunc rursus ñ nescirt̃ se respon¬

Expanded text:
potestate . Cognitio negatur: neque solum negatur, sed et sollicitudo cognitionis inhibetur, cum scire haec tempora non est eorum. Ipsi certe nunc post resurrectionem de temporibus interrogant, quibus ante interrogantibus dictum est, ne Filium quidem scire: nec videri possunt secundum aurem intellexisse nescire Filium; cum ipsi eum tamquam scientem rursus interrogent. Sed sacramentum nesciendi, dispensationem esse intelligentes 317 tacendi, nunc post resurrectionem loquendi tempus jam arbitrantes esse, interrogant. Atque illis Filius non jam se nescire sit? cum diem Pater Deus idcirco in potestate sua posuerit, ne ad scientiam humanae cognitionis evaderet: et Filius ante interrogatus, nescire se dicens nunc rursum non se nescire respon
Abbreviated transcription (Latin):
sit unũ sumꝰ. S nos natiuitatẽ subsistentem
sine tp̃re ꝓtestantes p̃dicauimꝰ dm̃ filium
ñ alienȩ a dõ prẽ nature dm̃. neq exin nas¬
cibilitate innascibili coȩqͣlem s exgni̾ate
unigeniti ñ disparem. neq eosunum ẽt exge¬
prẽm intelligi acmanere. dum filiꝰ neq dici
tem imaginẽ. ⁊ consignatã naturalit̃ dĩ in
dõ formam usq a do indifferentis potestatis
ign̾is. ut in eo neq opꝰ nec sermo nec uisus ali¬
enus apr̃e sit s naturalit̾ in se habeat actoris
sui imago nat᷑am. ⁊ ꝑnat᷑alem qͦ imaginẽ suã¬

Expanded text:
tem sine tempore protestantes, praedicavimus Deum filium non alienae a Deo patre naturae Deum: neque ex innascibilitate Innascibili coaequalem, sed ex generatione Unigeniti non disparem: neque unum eos esse ex gePatrem intelligi ac manere, dum filius neque dici tem imaginem, et consignatam naturaliter Dei in Deo formam usque adeo indifferentis potestatis et generis, ut in eo nec opus, nec sermo, nec visus alienus a Patre sit: sed cum naturaliter in se habeat auctoris sui imago nat
Abbreviated transcription (Latin):
ñcedent. qr cũ ñ pateant ualida infirmib.
ualidis cũ in firma penctnt᷑. Obio g̃ cogi¬
tationes di patͥs ignorare filiꝰ abimpiis dĩ: quia
infirmꝰ ip̃e cum sit ñ adeat in eundo potiorem.
nec ualentẽ inualidus tuscurrat. Quȩ siquis¬
dõ u̾ũ ⁊̃ corde impio cogitare: apłm ita de sp̃u sc̃o
adchorinthiõ sc̃bentem credidisse cognoscat. Nob̃

Expanded text:
non cedant; quia cum non pateant valida infirmibus, non cedant; quia cum non pateant valida infirmibus, validis tamen infirma penetrantur. Ob id ergo cogitationes Dei patris ignorare Filius ab impiis dicitur, quia infirmus ipse cum sit, non adeat ineundo potiorem, nec valentem invalidus transcurrat. 69. ChrisDeo, verum etiam corde impio cogitare; Apostolum ita de Spiritu sancto ad Corinthios scribentem credidisse cognoscat: Nobis
Abbreviated transcription (Latin):
necissaria s ad ꝑseuerantiam. nec negatum
ad detͥm̃tũ ẽ qͣ ignoratum tͥbuit in creintũ.
nescientiȩ securitas negligentiam fidi dissi¬
mulatȩ excitaret.s p̃parationem ir remissã
exspectatio indefinita retin̾e̾t. q̃ mͦ furis me¬
tuendũ semꝑ caueret aduentũ illo eligente
somni tempꝰ ad futũ: prẽ familias uͭ domus
damni semꝑ timore uigilante. Qmq̃m gͥ nõ¬
obscur̃ sit ignorõnẽ dĩ. ñ ignorõnem ẽẽ s satra¬
intũ dum ꝑdispensationẽ aut agendi. aut
ꝓtestandi. aut demonstrandi. sic nescit ut
sciat ẽẽ. ⁊ sic ĩ nescit ut nesciat. tñ uidendũ
ĩ ne forte uta infirmꝰ sit ut ea quȩ pr scit
scut ñ possit. Potente qͥdeni eo cogitationes
humanoꝵ cordium nosse qi natura potior
motibꝰ se nature inferioris admisceat. camq
tamqͣm in becillem ueherati uirtate tͣnsc̾rat.
simpotens sit uehem̃tiorẽ sui nat̾am infir¬
mior ip̃a penet̾re qi ut leuia gͣuibꝰ ⁊ rara

Expanded text:
necessaria, sed ad perseverantiam. Nec negatum id ad detrimentum est, quod ignoratum 311 tribuit incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excitaret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae modo furis metuendum semper caveret adventum, illo eligente somni tempus ad furtum: patrefamilias vero domus, damni semper timore, vigilante. 68. obscurum sit, ignorationem Dei non ignorationem esse, sed sacramentum: dum per dispensationem aut agendi, aut protestandi, aut demonstrandi sic nescit, ut sciat; et sic non nescit, ut nesciat: tamen videndum est, ne forte et ita infirmus sit, ut ea, quae Pater scit, scire non possit: potente quidem eo cogitationes humanorum cordium nosse: quia natura potior motibus se naturae inferioris admisceat, eamque tamquam imbecillam vehementi virtute transcurriat: sed impotens sit vehementiorem sui naturam infirmior ipsa penetrare; quia ut levia gravibus, et rara
Abbreviated transcription (Latin):
quia inse manet semꝑ pr̃ qͦm rursũ ideo se
solum p̃r ñ reliquit ꝙr quȩ sunt ei placita fac̾.
honconcordat scd̾m sensum tuũ heretice dic¬
torum diu̾sitas ut nicħ fatiat a se nͥ doctꝰ ama¬
nente iisc pre: ⁊ rursum iccͥco in se pr̃ mane¬
ati quia quia quȩ ei placita sunt g̾it. Si enĩ
nicħ a se facit ꝓpt̾ manentẽ in se prẽm qͦmͦ
hinc ut inse pat̾ maneat meritꝰ ẽ. q ea quȩ ei
placita sunt. cũ ea ipsa agat manens infilio
pr̃: In angusto esimpiecas. ⁊ te munitissima
fidi nĩe pietas coneludit. agit aliquid filiꝰ:
aut ñ agit. Si ñ agit qͦm inhis quȩ agit plac
Si aũ agit qͣm agit in his quȩ a se cu upͥũ

Expanded text:
quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater non reliquit. quia quae sunt ei placita facit? Non concordat secundum sensum tuum, haeretice, dictorum diversitas, ut nihil faciat a se nisi doctus a manente in se Patre: et rursum idcirco in se Pater maneat, quia quae ei sunt placita gerit. Si enim nihil ab se facit propter manentem in se Patrem; quomodo hinc ut in se Pater maneat meritus est, quod ea quae ei placita sunt, cum ea ipsa agat manens in Filio Pater? In angusto es, impietas, et te munitissima fidei nostrae pietas concludit. Agit aliquid Filius, aut non agit: si non agit, quomodo in his quae agit placet? si autem agit, quomodo agit in his quae ab se
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ip̃e ille qui restiturꝰ ẽ eũ ignorare. S nos
ad intelligentiam natiuitatis suȩ ꝑexcept̃o¬
nempat̾nȩ potestatis erudiens. neq se nescre
respondit.⁊ facultatem ipsis scientiȩ ñ conces¬
sam ẽt demonstrans. idipsũ insac̃m̃to pat̾ne
potestatis. consistere ẽ ꝑfessus. ñ gͦ quia nescre
sediem cr mom̃tum filiꝰ dicit nesctre c̾dendus
ẽ: sic̃ neq cum scđ̾m hominem aut flec. aut
dormit. aut tͥstis ẽ. ds̃ obnorius ẽẽ aut lacri¬
mis. aut timori. aut somno ẽ confitendus s.
salua unigeniti in se u̾itate scdm carnis m¬
firmitatem fletum. somnũ. inedĩam sitim.
lassitudinem. inetũ. pati nect̾ẽ ẽ. scđm hoĩs
nat᷑am diͤatq hore ꝓfessus c̾ẽ intelligat᷑ in

Expanded text:
 qui restituturus eum est, ignorare. Sed nos ad intelligentiam nativitatis suae per exceptionem paternae potestatis erudiens, neque se nescire respondit: et facultatem ipsis scientiae non concessam esse demonstrans, id ipsum in sacramento paternae potestatis consistere est professus. Non ergo, quia nescire se diem et momentum Filius dicit, nescire credendus est, sicuti neque cum secundum hominem aut flet, aut dormit, aut tristis est, Deus obnoxius esse aut lacrymis, aut timori, aut somno est confitendus: sed salva Unigeniti in se veritate, secundum carnis infirmitatem, fletum, somnum, inediam, sitim, lassitudinem, metum, pari necesse est secundum hominem natura, diei atque horae professus esse intelligatur i
Abbreviated transcription (Latin):
uellet.s cũ omnia ã prĩs st̃ sua c̾ent. in ea
fuit ꝓpͥetate nat̾ȩ. ne aliud aliquid qͣm pr̃
aut uellet aut sciret. Ad demonstrationẽ
uͦ natiuitatis pler̃q demonstrato adħ ibita
ẽ ꝑsone cum dĩ ñ ueni uoluntatẽ meã fac̾e.

Expanded text:
vellet. Sed cum omnia, quae Patris sunt, sua essent; in ea fuit proprietate naturae, ne aliud aliquid, quam Pater, aut vellet, aut sciret. Ad demonstrationem vero nativitatis plerumque demonstratio est adhibita personae, cum dicitur: Non veni volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ contendit᷑ s se potentẽ dũ const̾natis per¬
secutorib obuius ñ sustinet᷑ ostendit. Dolere
uiln̾a carnis arguit᷑ s in eo q̃ carnem aurs
reddit exuulnere caro ip̃e cum sit extͣ carna¬
lem tm̃ nat̾am dolendi uulneris repꝑitur.
Quia dum ⁊ manu truncã aurem tetigit
manꝰ illa de corpore ẽ. ⁊ dũ manus aurẽ ꝑdu¬
cit exuulnere ñ ẽe manus illa corporis signi¬
dr. Atqͥ ꝑhare hominis fuliꝰ sedere a dextris
iurtutis uidendꝰ ÷: & ex partu uirginis homo
natꝰ. in maiestate sua cũ angłis c̃ in nubib
reu̾surꝰ. Non tenes irreligiose rerũ nat̾alium
causas: i dũ impiȩtatis atq erroris sp̃u plenꝰ
sacͣm̃tũ fidĩ ñ intelligis. ex ipso scłi sensu he¬
betudine heretica ꝓficis. Omne enĩ qͥ timet̃.
uitari necẽẽ ẽ dum timet᷑. ⁊ q̃ in firmum ẽ
sumit exinfirmitate cerrore. ⁊ qͥequid dolet

Expanded text:
esse contenditur? Sed se potentem, dum consternatis peresse contenditur? Sed se potentem, dum consternatis persecutoribus obvius non sustinetur, ostendit. Dolere vulnera carnis arguitur? Sed in eo, quod carnem auris reddit ex vulnere, caro ipse cum sit, extra carnalem tamen naturam dolendi vulneris reperitur: quia dum et 344 manu truncam aurem attingit, manus illa de corpore est, et dum manus aurem producit ex vulnere, non esse manus illa corporis signiur. Atquin per hanc hominis filius sedere a dextris virtutis videndus est, et ex partu virginis homo natus in majestate sua cum coeli est nubibus reversus. Non tenes irreligiose rerum naturalium causas: et dum impietatis atque erroris spiritu plenus sacramentum fidei non intelligis, ex ipso saeculi sensu hebetudine haeretica disproficis. Omne enim, quod timetur, vitari necesse est dum timetur; et quod infirmum est, sumit ex imbecillitate terrorem; et qu
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ tuũ inteca. calicem qͣm dedit m
pr̃ ñ bibam illũ: Quomͦ enim ꝑpatiendi
metũ tͣnsferri dep̾carit᷑ a se. qͥ ꝑdispensato¬
nis studium festinaret implere: Ñ enun
conuenit ut pati nolit. qd pati uelit. & cũ
pati eũ uelle cognosceres. religiosus fu̾at
piȩ stultitiȩ furore ꝓrumꝑe. ut eũ assereres
nẽ pat̾et̃ orasse qͥm pati uelle cognosses S
credo te adimpietatis tuȩ pugnam etiam ħ
dignatonẽ ab eo pat̾ni auxilii existimes
recessisse: ⁊ hinc desolatȩ infirmitatis suȩ
q̃relam extitisse. libi itaq in xp̃o contemptꝰ
infirmitas: ⁊ crux contumelia ÷. Oportue¬
rat te dicti huius immemorẽ ñ fuisse. Uerũ
dico uob̾ amͦ uidebitis filiũ hominis seden¬
tem a dextris uirtutis. & uenientem cũ nu
bib cęli lbi rogo inpassione timor. uͥ infir¬
mitas. uͥ dolor. uͥ contumelia: limere abim¬
piis dr̃.s ip̃e pati uelle se p̃dicat. Infirmus

Expanded text:
gladium tuum in thecam: calicem, quem dedit mihi gladium tuum in thecam: calicem, quem dedit mihi Pater, non bibam illum ? Quomodo enim per patiendi metum tnis studium festinaret implere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat piae stultitiae prorumpere, ut eum assereres ne pateretur orasse, quem pati velle cognoscerescredo, te ad impietatis tuae pugnam etiam didignationem ab eo paterni auxilii existimes recessisse, et hinc desolatae infirmitatis suae querelam exstitisse. Si tibi itaque in Christo contemptus et infirmitas et crux contumelia est; oportuerat te dicti hujus immemorem non fuisse: Verum dico vobis, amodo videbitis filium hominis sedentem a dextris io. --Ubi, rogo, in passione timor? ubi infirmitas? ubi dolor? ubi contumelia? Timere ab impiis dicitur? Sed ipse pati velle se praedicat. Infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
carnis metu tͥstis ÷ cuius attactu licet carnẽ
donare pꝰ cedem: Qd̾ si hȩc in xp̃i corpore uurtꝰ
fuit. qua rogo fide naturalit̾ infirmis fuisse
defendit᷑. cui naturale fuit omnẽ humanaꝵ
ta atq impia ꝑu̾sitate hinc infirmis in eo
nat᷑ȩ p̾sumit᷑ assertio. q tͥstis sit anima tiꝰ
usq admortẽ. Ñ dum te hereticȩ cur uͥtutem
dicti ñ intelligas arguo. int̾im tñ ate reqͥro.
cur excunte ad ꝑditionẽ uida ñ memineris
dictum fuisse. nunc honorificat᷑ ẽ filiꝰ homis.
Si enim passio honorificatura eũ erat. qͦmͦ
t̾stem eum metꝰ passionis effecerat. ñ forte tã
irrationabilis fu̾it ut pati timuerit quȩ
se c̾e̾nt głificatura patientem s forte tiniuisse
usq eo existimabit᷑ ut tͣnsferri a se calicem
dep̾catꝰ sit dicens. Abba pr̃ possibilia ł oĩa
sunt. tͣnsfer calicem hunc a me. Ut de cet̾is
ñ calumnier ñ ne hebitudinẽ impietatis
tuȩ uł hinc coarguisses. qi legeras. reconde

Expanded text:
carnis metu tristis est, cujus attactui licet carnem donare post caedem? Quod si haec in Christi corpore virtus fuit, qua, rogo, fide naturaliter infirmus fuisse defenditur, cui naturale fuit omnem humanarum ta atque impia perversitate hinc infirmis in eo naturae praesumetur assertio, quia tristis sit anima ejus usque ad mortem . Nondum te, haeretice, cur virtutem dicti non intelligas, arguo. Interim tamen a te requiro, cur exeunte ad proditionem Juda non memineris dictum fuisse: Nunc honorificatus est filius hominis . Si enim passio honorificatura eum erat; quomodo tristem eum metus passiirrationabilis fuerit, ut pati timuerit, quae se essent glorificatura patientem? Item: Caliceusque eo existimabitur, ut transferri a se calicem deprecatus sit, dicens: Abba pater, possibilia tibi omnia sunt, transfer hunc calicem a me . Ut de caeteris non calumnier, nonne hebetudinem impietatis tuae vel hinc coarguisses, quia legeras: Reconde
Abbreviated transcription (Latin):
dũ głam assumpto homini rogat᷑ ut reddat.
filiꝰ uͦ minorñ ẽ dũ głam resumit ap̃ prẽm.
atq ita ⁊ sacͣmtũ natiuitatis: ⁊ dispensatio
cat nunc filiũ hominis maior ẽ: ⁊ pr̃ ⁊ filiꝰ
unũ st̃: dũ expr̃e natꝰ filiꝰ pꝰ assumptionem
t̾ren corporis głificat᷑ inpre. Non ht̃ itaq na
tiuitas naturȩ innobilitatẽ. quia in forma dĩ
ẽ qͥ ex dõ nascit᷑. & cum differre significatiõt
ip̃a existimet᷑ innascibilitas anatiuitate:
natiuitas tm̃ ñ ẽ extra innascibilitatis nat̾am
qi ñ supsit aliunde q̃ substitit Nam tanrisi
consecuta sit ut nascibilis effecta sit. accepit
tm̃ exinnascibili dõ ẽẽ q̃ ds̃ ẽ. fidesgͥ nr̃a isi

Expanded text:
riam assumpto homini rogatur ut reddat: Filius minor non est, dum gloriam resumit apud Patrem. Atque ita et sacramentum nativitatis, et dispensatio cat nunc filium hominis, major est: et Pater et Filius unum sunt, dum ex Patre natus Filius, post assumptionem terreni corporis glitatem: quia in forma Dei est, quia ex Deo nascitur. Et cum differre significatione ipsa existimetur innascibilitas a nativitate; nativitas tamen non est extra innascibilitatis naturam, quia non sumpsit aliunde quod substitit. Nam tametsi non consecuta sit, ut coinnascibilis effecta sit; accepit tamen ex innascibili Deo esse quod Deus est. Fides igi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti intelligentiam apłica fides instruat q̃
⁊ habitu ut hominẽ reꝑtum ⁊ insimilitudinẽ
carnis peccimissum hominẽ xp̃m iħm ẽẽ tes¬
tata sit ut cũ habitu ut sit informa serui ⁊ ñ
sit inuitiis nature. ⁊ cũ insimilitudine carmꝰ
pecc̃i ẽ sit qͥdem u̾bum caro s insimilitudine¬

Expanded text:
menti intelligentiam apostolica fides instruat, quae et habitu ut hominem repertum, et in similitudine carnis peccati missum hominem Christum Jesum esse testata sit: ut cum habitu ut homo est, sit in forma servi, et non sit in vitiis naturae; et cum in similitudine carnis peccati est, sit quidem Verbum caro, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
uł certe ñ fu̾it inusueloquii diuini: uolun¬
tas prĩs mei inme ẽ ⁊ uoluntas mea in pr̃e¬
meo ÷. Quȩ qͣmqͣm omnia fida un epta um¬
piasint. neq sensus humanus in hac stul¬
tȩ opinionis sententia concordat. ut aut ñ
poterit dñs loqui qͣ uolebat. aut aliud lo
dicta firmare. uł ꝓ u̾bioꝵ significationib
rerum satis fac̾e dignitati. ł tempoꝵ ꝓfessi¬
onibꝰ se coaptare tñ hic idemunitatis de qͣ
tractat᷑ locꝰ ñ patit᷑ indictis aliud qͣm sonãt
u̾ba ẽc̃ tredendum. Si enim ꝑid unum sũt
qr unum uolunt. unum aũ uelle naturȩ
seꝑabilis ñ possis ẽc̃ q̃ diu̾sitate gn̾is dissidẽ¬
tis indiu̾sa necessario uoluntate nat̾ȩ diũ

Expanded text:
n fuerit in usu eloquii divini, Voluntas Patris mei in me est, et voluntas mea in Pme . Quae quamquam omnia foeda et inepta et impia sint, neque sensus humanus in hanc stultae opinionis sententiam concedat, ut aut non potuerit Dominus loqui quod volebat, aut aliud locdicta firmare, vel proverbiorum significationibus rerum satisfacere dignitati, vel temporum professionibus se coaptare: tamen hic idem unitatis, de qua tractatur, locus non patitur in dictis aliud, quam sonant verba, esse credendum. Si enim per id unum sunt, quia unum volunt; unum autem velle naturae separabiles non possunt, quae diversitate generis dissidentis in diversas 313 necessario vol
Abbreviated transcription (Latin):
aũ formam serui eũ qui ẽet indĩ forma de cõ¬
trariis comꝑat᷑. ut qͣnta u̾itas ẽ manere indĩ
forma: tanta u̾itas sit accepisse formã serui.
Atd ꝓpͥetatem cnĩ nat̾s intelligendã significa¬
tione u̾bi ad id cõmunis impellim᷑. Informa
enim serui ẽ: qͥ uinforma dĩ ẽ: Icum ħ naturȩ
illud uͦ dispensationis sit. in eiꝰdem tm̃ est
u̾itatis ꝓpͥetate qͣ utr̃q ẽ ut tamu̾us sit indĩ
forma qͣm u̾us inserui. Ut uͦ assumpsisse for¬
mam serui ñ aliud ẽ qͣm hominẽ natũ ẽẽ.
ita informa dĩ ẽẽ ñ aliud ẽ qͣm dm̃. unum
tñ eundẽq ñ di defectione: s hominis assũp¬
tione ꝓfitentes. ⁊ informa dĩ ꝑnatã diuinã

Expanded text:
autem formam servi eum qui esset in Dei forma, de contrariis comparatur, ut quanta veritas est manere in Dei forma, tanta veritas sit accepisse formam servi. Ad proprietatem enim naturae intelligendam, significatione verbi ad id communis impellimur. In forma enim servi est, qui et in forma Dei est. Et cum hoc naturae, illud dispensationis sit, in ejusdem tamen est veritatis proprietate, quod utrumque est: ut tam verus sit in Dei forma, quam verus in servi. Ut vero assumpsisse formam servi non aliud est, quam hominem natum esse; ita in forma Dei esse non aliud est, quam 336 Deumn Dei defectione, sed hominis assumptione, profitentes et in forma Dei per naturam divinam,
Abbreviated transcription (Latin):
quilocutꝰ ẽ ego & pr̃ unum sumꝰ. Si enĩ sẽsũ
nr̃m rerum nomina scđm humanam intel¬
ligentiam cõmemorata confirmãt ñ habeo
qͥsq uidet᷑ nec differt ingn̾e̾. qi manentem in
Haturȩ ũ rursum indiuiduȩ sacram̃tum
apphende. dum tanq̃m specłm unus uniꝰ e.
Specłm aũ ita ut ñ imagiuatã spẽm nate
uiuenti indifferens ẽ: quippe q̃ ex tota tota site
ꝙ̃ idum unigenita ẽ prem inse habeat. o¬
natiuitatis sac̃m̃tum a dño p̃dicata. here¬
tici quia negare iñ possunt ita conant elud̃e
ut ad uoluntatis concordiam referant. ut in
do pr̃e ⁊ dõ filio ñ diuinitatis sit unitas s
uoluntas. tanqͣm diuinȩ doctne in ops scr¬
mo sit. neq dici a dno potu̾it ego ⁊pr unũ

Expanded text:
us est, 312 Ego et Pater unum sumus . Si enim sensum nostrum rerum nomina secundum humanam intelligentiam commemorata confirmant: non habequis videtur; nec differt in genere, qui manentem in Naturae vero rursum individuae sacramentum apprehende, dum tamquam speculum unus unius est. Speculum autem ita, ut non imaginatam speciem naturae a naturae viventi indifferens est, quippe quae ex tota tota sit, quae et dum unigenita est Patrem in se habeat, nativitatis sacramentum a Domino praedicata, haeretici quia negare non possunt, ita conantur eludere, ut ad voluntatis concordiam referant; ut in Deo patre et in Deo filio non divinitatis sit unitas, sed voluntatis: tamquam divinae doctrinae inops sermo si
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligendũ itaq ẽ cur ꝓfessus ẽ diem se ne¬
scire. si omnino nescire credit᷑ Apłus itaq ct̃¬
dicit. In quo sunt om̃s chesauri sapientiȩ
sa scientia. quȩ abscondenda ẽ int̾dum: i ne¬
scienda confitenda ẽ ut ẽt possit abscondita.
Nam si erit in ꝓtestatione ñ ⁊̃ insecreto ma¬
nebit. Negat gͦ se scire. ut scientia possit eet
abscondita. Quod si ict̾co nescit ut scientia
maneat absconsa. ñ ꝑnat᷑am nescit omnia
sciens. qͣ iccͥco tm̃ ut absconsum sit nescit. sur
aũ di scientia absconsa sit. ñ inobscuro est.
Namq monens nos inremissa fide intentos
semꝑ manere. securitatẽ cognitionis definitȩ
ademit ut pendulȩ exspectationis incerto
mens sollicita festinans. ⁊ aduentus diem sẽꝑ
ip̃m ñ ambigendi tñ temporis detinerit. Ita
enim dñs ait. Idõ iuos estote ꝑati. qi nescitis
qͣ hora fibꝰ hominis uent᷑us ẽ: irursum. b̃atꝰ¬

Expanded text:
Intelligendum itaque est, cur professus sit diem se nescire. Si omnino nescire creditur, Apostolus ita contradicit: In quo sunt omnes thesauri sapientiae sa scientia: quae quia abscondenda est, interdum et nescientia confitenda est, ut esse possit absconsa. Nam si erit in protestatione, non etiam in secreto manebit. Negat ergo se scire: ut scientia possit esse abscondita. Quod si idcirco nescit, ut scientia maneat absconsa; non per naturam nescit omnia sciens, quod idcirco tantum, ut absconsum sit, nescit. Cur autem diei scientia absconsa sit, non in obscuro est. Namque monens nos irremissa fide intentos semper manere, securitatem cognitionis definitae ademit: ut pendulae exspectationis incerto mens sollicita, festinans et adventus diem sempeipsum, non ambigendi tamen temporis, detineret. Ita enim Dominus ait: Ideo et vos estote parati, quia nescitis qua hora filius hominis venturus est . Et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
nos añconstitutionẽ mundi. ⁊ ip̃m illua fi¬
liꝰ uelit. scilicet nos ẽẽ secum uoluntas ad nat̾ã
candem ẽ q̃ adnatiuitatis significationẽ¬
ñ distinguit᷑ in uoluntate. Non itaq igno
rat filiꝰ qͥ ñ ignorat pr̃ neq qr pr̃ solus scit:
iccͥco nescit ⁊ filiꝰcum inunitate nat᷑e pr̃ ⁊ fili
maneant. Quod aũ filius nesciat. inquo om̃s
thesauriscientiȩ & sapientiȩ absconditi st̃.
tacendi dispensatio sit. sic̃ ip̃e dominus testa

Expanded text:
nos ante constitutionem mundi, et ipsum illud Filius velit, scilicet esse nos secum ; voluntas ad naturam eadem est, quae ad nativitatis significationem distinguitur in voluntate. 75. Eum norat Filius, quod non ignorat Pater; neque quia solus Pater scit, idcirco nescit et Filius: cum in unitate naturae Pater et Filius maneant; quod autem Filius nesciat, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi sint, tacendi dispensatio sit: sicut ipse Dominus test
Abbreviated transcription (Latin):
credidit abraham dõ & deputatũ ẽ ei ad ui¬
stitiam. h qͣ nunc cognouit tempꝰ qd abham
testimoniũ accep̃. ñ & d̾s scire cep̃. Abrabam
enim holocausto filii dilectionem qͣm addm̃
habebat docuerat. D̾s tum cognouit cum
loqͥt᷑ & qui añ nescire ñ intelligendus ẽ. necẽẽ
ẽ iccͥco tunc intelligat᷑ cognouisse qi loquit᷑.
Et de płimis qͥdem quȩ de scientia di testam̃¬
to uet̾i continentur. hec tm̃ exempli causa¬

Expanded text:
Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad juCredidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam : hoc quod nunc cognovit, tempus est quo Abraham teenim, holocausto filii, dilectionem quam ad Deum habebat docuerat: Deus tum cognovit, cum loquitur. Et quia ante nescire non intelligendus est; necesse est idcirco tunc intelligatur cognosse, quia loquitur. Et de plurimis quidem, quae de scientia Dei Testamento Veteri continentur
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a magna ualde sciat c̾ẽ. ⁊rursũ descẽdit
scire quȩ nesciat s tunc scire cum tempꝰ ad
agendum sit. Scire gͦ dmn: ñ c̃ ignorantiȩ de¬
mutato. s temporis plenitudo. Exspectatur
enim ad huc: ut sciat. & cũ ñ possimꝰ id deeo
intelligere q̃ nesciat. cum tm̃ ad huc exspecte
fut sciat: nece̾t ẽ ut id quod sciens nescit &
nesciens scit nicħ aliud qͣm uł loq̃ndi dispẽ¬
sato sit uł agendi. Hong̾ ambigi licet dei
scieutiam ex tempore potiꝰ ẽe qͣm ex demu¬
tatione cum adid q ds̃ scit ꝓfitendȩ potius
scientiȩ tempussit qͣm ad eptȩ. ut cẽ ex ħ doce¬
mur q̃ ad abraham dictum ẽ. Nc initias ma¬
num tuam impuer: ine fatias illi qͥcqͣm. Nc̃
enim cognoui qi times dominum dm̃ tuũ.
iñ peꝑcisti filio tuo dilecto ꝑpter me. Ug̃itaq
mͦ scit. Modo aũscire. anterioris scientiȩ pro¬
fessio ẽ. Quod cum in dõ ñ cadat. neq ignora ue¬
rit añ fidelem ẽẽ sͥ abraham dequo dictũ ẽ

Expanded text:
peccata magna valde sciat esse, et rursum descendit nescire, quia nesciat; sed tum scire, quia tempus ad agendum sit. Scire ergo Deum, non est ignorantiae demutatio, sed temporis plenitudo. Exspectatur enim adhuc ut sciat: et cum non possimus id de eo intelligere quod nesciat; cum tamen adhuc exspectet ut sciat, necesse est, ut id quod sciens nescit, et nesciens scit, nihil aliud quam vel loquendi dispensatio sit, vel gerendi. 64. scientiam ex tempore potius esse quam ex demutatione, cum ad id quod Deus scit, profitendae 308 potius scientiae tempus sit, quam adeptae: ut etiam ex hoc docemur, quod ad Abraham dictum est: Ne injicias manum tuam in puerum, et ne facias illi quidquam: nunc enim cognovi quia times Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me . Deus itaque modo scit: modo autem scire, anterioris ignorantiae professio est. Quod cum in Deum non cadat, neque ut ignoraverit antea fidelem sibi esse Abraham, de quo dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾ationem p̃dicante᷑ nati qͦ in hominẽ ex
partu uirginis dĩ sacͣm̃tum docuimꝰ. demon¬
srantes scđ̃m dispensationẽ carnis assũptȩ
tunc cum se exforma di euacuans formam
serui accep̃ infirmitatẽ habitꝰ humani dei
ñ infirmasse nat᷑am. s salua diuinitatis in
homine uirtute. ad qͥsitam ẽt̃ ad hominem
potestatem. Namq cũ in homine ds natꝰ sit
ñicͥcco natꝰ ẽ ne ñ ds maneret. s ut manente
dõ homo natꝰ in dĩn sit. Nam ⁊emmanuel no¬
m̃ eius ẽ. q ẽ nob̾cũ ds̃. ut ñ defectio dĩ ad ho¬
minem sit s hominis ꝓfectꝰ ad dm̃ sit. uł cũ
gl̃ificari se rogat. ñ utiq naturȩ dĩ s assũp¬
tioni humilitatis hoc ꝓficit. Nam hanegłam
postulat qͣm añ constitutionem mundi ap̃¬

Expanded text:
 ex partu Virginis Dei sacramentum docuimus: demonstrantes secundum 325 dispensationem carnis assumptae, tum cum se ex forma Dei evacuans formam servi accepit, infirmitatem habitus humani Dei non infirmasse naturam, sed salva divinitatis in homine virtute acquisitam esse Dei ad hominem potestatem. Namque cum in hominem Deus natus sit; non idcirco natus est, ne non Deus maneret, sed ut manente Deo homo natus in Deum sit. Nam et Emmanuel nomen ejus est , quod est nobiscum Deus: ut non defectio Dei ad hominem sit, sed hominis profectus ad Deum sit . Vel cum glorificari se rogat, non utique naturae Dei, sed assumptioni humilitatis hoc proficit. Nam hanc gloriam postulat, quam ante constitutionem mundi ap
Abbreviated transcription (Latin):
tat tuiuificat. sic ⁊ filiꝰ quosuult uiuificat. sũ
eq̃lis inpr̃e ⁊ filio & u̾ͥtutis potestas. ⁊ honoris
dignitas manifestat᷑ ibi lib̾tas uoluntatis os¬
tendit᷑. Cum aũunitas demonstrat᷑ ibi pat̾nȩ
uoluntatis. significat᷑ affectio. Quȩ enim uult

Expanded text:
ificat, sic et Filius quos vult vivificat . Cum aequalis in Patre et Filio et virtutis potestas et honoris dignitas manifestatur, ibi et libertas voluntatis ostenditur: cum autem unitas demonstratur, ibi paternae voluntatis significatur affectio. Quae enim vult
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Sigͥ ꝓpͥus filio pr̃ ẽ: in ea ẽ necẽe filium
manere ꝓpͥetate qua pr̃ ẽ. Alanere aut̃ qͦmͦ
existimabit᷑. si extra p̾scientiam naturȩ sit
& aliquid natiuitati eiꝰ exactoritate defi̾it
futuroꝵ ẽ ut res ñdum manentes mansurãq
post̾ius inuisibiliũ ac ñ dum ex stantium
gn̾um capax natura contineat: Ñ patitur¬
in nob doctorgentium paulus hanc impñ
erroris professionem. ut ignorasse aliquid
unigenitꝰ d̾s existimet᷑. ait enim. Instituti
dilectione momines diuitias adimpletions
intellectus. mnagnitione sacram̃ti d̃ĩ xp̃i.
in quo sunc om̃s thesauri latent. Portioni

Expanded text:
ium manere proprietate qua Pater est. Manere autem quomodo existimabitur, si extra praescientiae naturam sit, et aliquid nativitati ejus ex auctore defuerit? futurorum est; ut res nondum manentes, mansurasque posterius, invisibilium ac nondum exstantium generum capax natura contineat? 62. Niin nobis doctor gentium Paulus hanc impii erroris professionem, ut ignorasse aliquid unigenitus Deus existimetur; ait enim: Instituti in dilectione, in omnes divitias adimpletionis intellectus, in agnitionem sacramenti Dei Christi, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et sci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacͣm̃tum natiuitatis. ⁊ mist̾iũ assumpti
corporis maifestaret ꝑcontinentiã dictoꝵ
adidueniens ait. qr pr maiorme ẽ. & confe¬
stim ut absoluta rõ dicti sube̾ẽt. ⁊ agͥcolȩ.
uutis. ⁊ palmitis. subiecit exemplũ. assũp¬
tionem ꝑid corporeȩ humilitatis ostendẽs.
Et hinc causam eundi ad prẽm: ⁊ dilectionis
leticiam. cum ad piẽm iret docens ẽt̃ oportere.
quia pr̃ semaior ẽ: a quoscilicet ẽẽt głam re¬
sumpturꝰ. ap̃ qͣm ⁊ inquo ẽe̾t głificandus ũ
nouello honore s pͥstino neq alieno s qͣm ap̃
eum hũit.Siitaq ñ in ip̃m głificandus ẽ id:

Expanded text:
et sacramentum nativitatis et mysterium assumpti et sacramentum nativitatis et mysterium assumpti corporis manifestaret, per continentiam dictorum ad id veniens ait, Quia Pater major me est . Et confestim, ut absoluta dicti ratio subesset, et agricolae et vitis et palmitis subjecit exemplum, assumptionem per id corporeae humilitatis ostendens. Et hinc causam eundi ad Patrem, et dilectionis laetitiam cum ad Patrem iret, docens esse oportere, quia major se Pater esset: a quo scilicet esset gloriam resumpturus; apud quem et in quo glorificandus, non novello honore, sed pristino; neque alieno, sed quem apud eum habuit. Si itaque non in ipsum glorificandus est, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut homo habitu reptꝰ extra pecc̃m carnisma¬
nebat insimilitudinem carnis pecc̃i. de pecc̃o
pecc̃m in carne condennans. Iotũ aũ ħ ad pa¬
t̾ni mandati referens obedientiam subietit.
cͣm̃tũ ꝑdilectionẽ effitiendi mandati pat̾ni
festinat exurgens. corporeȩ tñ assumptionis
statim mist̾ium pandens ꝑqͣm ei tanqͣm in
uite mͦ palmitis inẽe̾mꝰ. fructum nob̾ut pal¬
mitibꝰ n illeuitis ẽe̾t effectꝰ utilemñ daturis
atq iecͥco nos man̾e in se ꝑfidem assumpti
corporismonet. ut qr u̾bũ caro fc̃m ẽ. nat᷑e
carnis suȩ tanqͣm uiti palmites ineemꝰ. a
corporee huius humilitatis assumptione
formã pat̾nȩ maiestatis alienaus. tũ cũ se
adunitatẽ palmitũ untemꝓfessus. agͥcolã
prẽm curiosum huiisuitis ostendit. cuius
inutiles atq inferaces palmites desecans
deputaret arsuros. Dicensitaq qͥ me uidit
uidit ⁊ prẽm ⁊ u̾ba quȩ ego loquor ñ ame
loquors pr̃ quiin me manet ip̃e fac̃ opera¬

Expanded text:
ut homo habitu repertus, extra peccatum carnis manebat in similitudine carnis peccati, de peccato peccatum in carne condemnans . Totum autem hoc ad paterni mandati referens obedientiam, subjecit: cramentum, per dilectionem efficiendi mandati paterni, festinat exsurgens: corporeae tamen assumptionis statim mysterium pandens, per quam ei tamquam in vite 302 modo palmitis inessemus, fructum nobis ut palmitibus, nisi ille vitis esset effectus, utilem non daturis . Atque idcirco manere nos in se per fidem assumpti corporis monet, ut quia Verbum caro factum est, naturae carnis suae tamquam viti palmites inessemus: a corporeae hujus humilitatis assumptione formam paternae majestatis alienans tum, cum se ad unitatem palmitum vitem professus, agricolam Patrem curiosum hujus vitis ostendit, cujus inutiles atque inferaces palmites desecans deputaret arsuros. Dicens itaque, Qui me vidit, vidit et Patrem; et, Verba quae ego loquor, non a me loquor, sed Pater qui in me manet, ipse fac
Abbreviated transcription (Latin):
tione q̃ pr̃ ẽ. Nonqͣ sibi eoꝵ quȩ sua sunt pr̃
ipse sit: s q in his quibꝰ ip̃e ẽ. & qui ex se ẽ pater
totus sit. Eccum scđ̾m humanoꝵ corporum
nat᷑as quȩ exdisparib conueniunt:⁊ excom¬
partium id infiliis natiuitas ꝑfecta ꝯseruoe:
omnium gͦ suoꝵ quis pr̃ pr ẽ. dum ex om̃ĩb¬
sint corporalia s absoluta. neq particula¬

Expanded text:
er est: non quod sibi eorum quae sua sunt pater ipse sit, sed quod in his quibus ipse est, ei qui ex se est, pater totus sit. Et cum secundum humanorum corporum naturas, quae ex disparibus conveniunt et ex compartium, id in filiis nativitas perfecta conservet: omnium ergo suorum quis pater pater est, dum ex omnibsint corporalia, sed absoluta; neque particula
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ scĩam ẽ ꝑqͣm unqͣ id qͥ effitiendum
sĩ continet᷑: Cogitationesnãq humanas non
solum p̾sentimotu incitataᷤ. s &̾ instinctu
futurȩ uoluntatis agitandas dñis ib̾c ũ igno
rat eũngłista testante. Sciebat emiihe abũto¬

Expanded text:
id quod efficiendum sit continetur? Cogitationes namque humanas non solum praesenti motu incitatas, sed etiam instinctu futurae voluntatis agitandas, Dominus Christus non rat, Evangelista testante: Sciebat enim
Abbreviated transcription (Latin):
tu dm̃ semꝑꝓfiteat᷑ qi natura ñ ferat ut cepss
eum aliqͣndo confiteat᷑. cuius natiuitas omne
ambigit eum tm̃ exiĩ itialis intelligentiȩ na¬
tiuitate confessa. S ħ heretici ad nat᷑ȩ contu¬
meliam sumunt qi dictũ ẽ pr̃ maiorme est:
ułillud. de die aũ illo uł hora nemoscit. neq
angłi incelis neq filius. ñ pr̃ sol. Ignorõ gͦ di¬
ti atq hore obicit᷑ unigenito dõ. ut ds ex deo
natꝰ ñ sit in ea nature ꝑfectione qua ds ẽ. cum
nesciendi necessitate dominaute iam uis aliq̃
rct̾ior eo potiorsit. ꝗͣ tanqͣm adu̾sũ se imbetillẽ
ignorantiȩ eum infirmitate detineat. Cum
⁊̃ ad huius nos intelligentiȩ impietatẽ here¬
ticoꝵ furoriure qͦdam necessarie confessionis
compellitait ita credendum sit qr ⁊ adomino

Expanded text:
tur; quia natura non ferat, ut coepisse eum aliquando confiteatur, cujus nativitas omne ambigit, eum tamen ex ininitiabilis intelligentiae nativitate confessa. 58. meliam sumunt, quia dictum est, Pater major me est: vel illud, De die autem et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus . Ignoratio ergo diei atque horae objicitur unigenito Deo: ut Deus ex Deo natus non sit in ea naturae perfectione qua Deus est, cum nesciendi necessitate dominante, jam vis aliqua exterior eo potior sit, quae tamquam adversum se imbecillum in ignorantiae eum infirmitate detineat. Quin etiam ad hujus nos intelligentiae impietatem haereticorum furor jure quodam 304 necessariae confessionis compellit, ut ita credendum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ eiꝰutꝰ q̃ cognitionẽ rer̃ ñ exstantiũ capit ⁊ qͥe¬
scentiũ ad huc animoꝵ subituras inqͥetudine̾
ñignorat id q̃ ꝑse ẽ int᷑q se ẽ nescisse existimabit᷑.
⁊ aliempotens impotens sui ẽe de qͦ dictũ memi¬
nerimꝰ. omnia ꝑ ip̃m uinip̃o creata st̃. ⁊ ipse ẽ¬
añ om̃s uł illud. qr inip̃o complacuit omnem
plenitudinẽ in habitare. i ꝑ ip̃m reconciliari
omnia ineũ : sumgͦ omnis in eo sit plenitudo.
iomĩa ꝑip̃m ⁊ in ip̃o reconcilient᷑. ⁊ diesilla
reconciliationis nr̃ȩ exspectatõ ẽ. hancille diẽ
ignorat. cuius ⁊inse tempꝰ ẽ ce ꝑse sacram̃tũ ẽ:¬

Expanded text:
 quae cognitionem rerum non exstantium capit, et quiescentium adhuc animorum subituras inquietudines non ignorat, id quod per se intraque se est, nescisse existimabitur? Et alieni potens, impotens sui est; de quo dictum meminerimus, Omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse elud, Quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare, et per ipsum reconciliari omnia in eum ? Cum igitur omnis in eo sit plenitudo, et omnia per ipsum et in ipso reconcilientur, et dies illa reconciliationis nostrae exspectatio sit: hanc ille diem ignorat, cujus et in se tempus est, et per sacramentum e
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. filiꝰ enim si diem nescit. iam ñ õs
ineo scientiȩ thesaurisunt. Quod si in eo¬
ominem in se scientĩȩ thesaurum ꝯtinẽs.
S meminisse nos conuenit occultos ines
scientiȩ chesauros ẽẽ. neq iccͥco qi occulti sit¬
ignoratũ nob ẽ sacͤm̃tum dĩ xͥ. in quo abscon¬
si omnes scientiȩ thesauri sunt & qi sacͣm̃tum
ip̃e est iideamus aninhis quȩ nescit igno¬
rans sit. Si enim in cet̾is ꝓfessio ignorandi ñ
ht̃ nesciendi intelligentiam. nec nunc qͥdẽ
q̃nescit ignorat. Nam cum ignorõ eiꝰ scđm q̃
om̃s thesauri in eoscientiȩ latent. dispensat̾o
potiꝰ qͣm ignorõ sit ħs causã ignorandi sine
intelligent̾a nesciendi. In omnibꝰ enim quȩ¬
s ignorone ñ detinet᷑ dum ad id qͥ nescit nõ
nesciendi infirmitas ẽ. s aut tempꝰ ẽ ñ loqͥn¬
di. aut dispensatõ ẽ ñ agendi. Loqͥt᷑ ad abra¬
am d̃s dicens. Clamor sodomȩ ⁊ gomorrȩ im¬
pletꝰ ẽ: ⁊ pecc̃a eoꝵ magna ualde. Descendam

Expanded text:
intelligi. Filius enim si diem nescit, jam non omnes in eo scientiae thesauri sunt: dieomnes in se scientiae thesauros continens. Sed meminisse nos convenit, 307 occultos in eo istos scientiae thesauros esse, neque idcirco, quia occulti siignoratum nobis est sacramentum Dei Christi, in quo absconsi omnes scientiae thesauri sunt. Et quia sacramentum ipse est; videamus an in his, quae nescit, ignorans sit. Si enim in caeteris professio ignorandi non habet nesciendi intelligentiam; ne nunc quidem quod nescit ignorat. Nam cum ignoratio ejus, secundum quod omnes thesauri in eo scientiae latent, dispensatio potius quam ignoratio sit; habes causam ignorandi sine intelligentia nesciendi. 63. Deus quen non detinetur: dum ad id quod nescit, non nesciendi infirmitas est, sed aut tempus est non loquendi, aut dispensatio est non agendi. Loquitur ad Abraham Deus dicens: Clamor Sodomae et Gomorrhae impletus est, et peccata eorum magna valde. Descendam