comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ifu̾it. demde post̾a ana cessi¬
one diurne quoq chrictus
aque concessus michifiu̾t᷑
et ꝑ constitutura tempns
nccturna dumtaxat aqua
nsus fium amitto ẜuitutẽ
aque diurne quia hoc cãn
plẽs sunt ẜ intutes diusa¬
rumtãrum fc̃e. ¶ placuit
non ał. plapidem acmam

Expanded text:
fuerit, deinde postea alia cessione diurnae quoque ductus aquae concessus mihi fuerit et per constitutum tempus nocturna dumtaxat aqua usus fuerim, amitto servitutem aquae diurnae, quia hoc casu plures sunt servitutes diversarum causarum. Recto placuit non alias per lapidem aquam
Abbreviated transcription (Latin):
custochienda comp̾hensumsit
noneminconsuetuonns est.
ut oisiaquamh̃t ꝑ lapidem
stratiundrcat. illa antem que
fere inconsuetudine ẽe solẽt
ut ꝑfistulas aque ducantur

Expanded text:
constituenda comprehensum sit: non enim consuetudinis est, ut qui aquam habeat per lapidem stratum ducat: illa autem, quae fere in consuetudine esse solent, ut per fistulas aqua ducatur
Abbreviated transcription (Latin):
iare solent. namet apes id̃
facumt q̃rumstat feram
ita quidem mansuctos ha¬
bentut insilam cantire¬
deant quorum ⁊ p̃amm
feram ee naturam nemo
negat. ¶Inhus antem qͥer¬

Expanded text:
lare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram ita quidam mansuetos habent, ut in siluas eant et redeant, quorum et ipsorum feram esse naturam nemo negat. in his autem
Abbreviated transcription (Latin):
effracto euasunt su¬
mend̾ supplicium diui frẽs
qui mead̾ custodia extitit ca¬
pite pumendos qd̃ si ꝑ neglige¬
tiam custoces custodum eua¬
sunt lẽuis puendos ¶ex¬
pilatores qr siuit attrociores
fures h est. G. expilatores i
opus publitum ppetuũ ⁊⁊ tẽ¬
poraruim dari solent hones¬
tiores aũt ordine ad tp̃s mo¬
ũi uł sines patrie nub̃i excedẽ
qͥb nulla spetiat pena reptis
pͥntipalib impoĩta est idcnto
cã cognita lib̾ment arbitriũ
statuendi eiqui cognoscit.
¶ Smlimo ⁊ saccularii nł

Expanded text:
effracto euaserunt, sumendum supplicium diui fratrequi in eadem custodia erant, capite puniendos: quod si per neglegentiam custodum euaserunt, leuius puniendos.Expilatores, qui sunt atrociores fures hoc enim est expilatores, in opus publicum uel perpetuum uel temporarium dari solent, honestiores autem ordine ad tempus moi vel fines patriae iuberi excedere. quibus nulla specialis poena rescriptis principalibus inposita est: idcirco causa cognita liberum erit arbitrium statuendi ei qui cognoscit. Simili modo et sacculari
Abbreviated transcription (Latin):
scripcõnem obicere. ¶ Si ur
duitate mulier ꝑseuerat n
accusatoris est arbitrio aqͥ
uelit inciꝑe utrum ab altero

Expanded text:
scriptionem obicere. Si in viduitate mulier perseverat, in accusatoris est arbitrio, a quo velit incipere, utrum ab adultero
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus petus uicũ adduxit
dum putat ccͣ legem uectigal
aliod a mefc̃m qm̃nis errauit
inclusit ne paciscaturut :⁊ ut
famc ꝑiret eciam utili lege acq¬
is sit siue nõ sit. si tñ ex bonis sic¬
modata sit sine locata sine ⁊⁊ pig¬
norata ꝓponatur siue depoĩta fit¬
aput me sic ut intersit mea eã
ñ auferrisme bona fide ame pos¬
sideatur siueusumf̾ in ea hãm
uł quid aliudius ut intersit ĩ¬
ea nõ rapi dñdum est ꝯpocete mͥ
hanc accõeniut ñ dñum accipi¬
am s illud solũ qd̃ ex bonis me¬

Expanded text:
publicanus pecus meum abduxerit, dum putat contra legem uectigalis aliquid a me factum: quamuis errauerit, inclusit, ne pascatur et ut fame periret, enis sit sive non sit, si tamen ex bonis simodata res sit siue locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum fructum in ea habeam uel quod aliud ius, ut inte‹rs›it mea non rapi: dicendum est competere mihi hanc actionem, ut non dominium accipiamus, sed illud solum, ‹quod› ex b
Abbreviated transcription (Latin):
exacta cancc̃e acuratorib ꝓñci¬
ius filiꝰ testatoris negat et cura
adolescentis reliquam rõnem
ut condõ testõ ascripta adim¬
pleatur. nõ ut exsolutãnideri
s si p̾sente adolescente pecum¬

Expanded text:
exacta cautione a curatoribus pronuius filius testatoris negat curatoris quidem adulescentis reliquam rationem, ut condicio testamento adscripta impleatur, non iure exsolutam uideri: sed si praesente adulescente pecun
Abbreviated transcription (Latin):
ascriptis Has asstpre lib̾tates
stephamim enuim mermnubum
e̾e nolo. uł mr̃o ad itab̾rditate li¬
utas ꝯpetit ꝗ ideo eaqne post̾aa
adiecta sunt. aic tamen ut cum
ubtatem que competit ñ sunt ef¬
fitantia idemet mꝑaganor tes¬
tam̃tis obẜuatur. L dem iciꝰ¬

Expanded text:
tate: "Stephanum seruum meum liberum esse uolo" uel "iubeo" adita hereditate libertas competit: et ideo ea, quae postea adiecta sunt: "sic tamen, ut cumlibertatem, quae competit, non sunt efficacia'. idem et in paganorum testamentis obseruatur. 53 Idem li
Abbreviated transcription (Latin):
intỹt. c̃om talem faciendam ut
de hus mlib̾tate danda cogitas¬
se ñ udeatur. quos pena coh̾cinit
et ab honore. administrandiuł
administrande negeciaco re¬
mouit. P ap̃.¬

Expanded text:
tationem talem faciendam, ut de his in libertate danda cogitasse non uideatur, quos poena coercuit aut ab honore ministrandi uel administrandae rei negotio remouit. 52 P
Abbreviated transcription (Latin):
nem ydoneam offerre nõ minꝰ
quam cet̾os defunctinb̾tos añ
exneos declaramt: quod bñfici¬
um minoribz amns ur̃dio scͥp¬
tis. auxinum lcquens p̾stitum
more solito desid̾antib nõ aufe̾¬
meriusse eos manumitti. ub̾t
tatem ꝑuemre possunt quib¬
dam autemꝓ offensas exclusis

Expanded text:
nem idoneam offerre, non minus quam ceteros defuncti libertos aut extrarios declarauit: quod beneficium, minoribus annis heredibus scriptis auxilium bonis praestitutum more solito desiderantibus, non aufermeruisset, eos manumitti. liberertatem peruenire possunt: quibusdam autem per offensam exclusis
Abbreviated transcription (Latin):
nociis qui dumtaxitite
pfundum meum fels an
cum nõ camg̾et rectecum
eoagi. ꝙin sepulcro. in aut
dam fc̃m sic qr sepulcrisit
olati agi posse susquiden

Expanded text:
is, qui dumtaxat iter per fundum meum fecerit aut tum non tangeret, recte cum eo agi, quod in sepulchro ui aut clam factum sit, quia sepulchri sit ri uiolati agi posse.Si is, qui den
Abbreviated transcription (Latin):
eo infundum tinm depħẽ¬
do meo sint tuas fi qauus
accessiones sint. Si quis
meamtabuias frris ⁊ ego
eas prinsq tibidemnciar¬
em reficote demnde mince¬

Expanded text:
eo in fundum tuum deprehdo meo sint, tuas fieri, quia his accessiones sint.Si quis umeam tabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiarem, refixero, deinde in
Abbreviated transcription (Latin):
adultero an ab adultera.
¶Siqs m adulteram ul adi¬
teram siml dedisse iuchꝰ agit
rursus a quo uelit micuim

Expanded text:
adultero an ab adultera.Si quis et adulterum et adulteram simul detulit, nihil agit rursus a quo uelit initium
Abbreviated transcription (Latin):
tamartare adu̾sanum utin¬
tradiem cccuere ad phibẽ¬
dum nõ possit ⁊ siforte nõ
sit ciidemmcietur.nz dolo
ne ño notum facc opꝰ se fcũ

Expanded text:
sarium, ut intra diem occurrere ad prohibendum non possit.Et si forte non sit, cui denuntietur, neque dolo nae, uiro notum facere opus se f
Abbreviated transcription (Latin):
cionem solent aclinitt̾e ut
men appellant tuiꝰ rei admis¬
sum tale est płiq iniuricoꝵ
solent p̃dio mimici ehꝰ nota¬
ri .i. lapidos pon̾e uclicõ fu¬
turos ꝙ siꝗs eum agrũ colu¬
iss malo loco pititus eẽt ĩ¬
sidus eor ꝗscopulos posuis¬
sent q̃res tantiun cunorem
ht̃ ut nemo ad eum agrum
accedere andeat crudelitate
timens eor quiscopulos sͥ
fecerunt hanc rem presides
ad penam capitis qr in ip̃a
to enim qui comata mmpit
ui dissonnt hu sunt agge̾s
qui quid̃ solent aquam ilo¬
ticam contine eq̃ plectitur ex¬
tra ordinem s pro conclicõe
sua.⁊ ꝓ acdinissi mensura ꝗd̾
am dignitatem. ¶ Etiqs ar¬
uorem sicomoꝵ excid̾it nãet
ħres udicatur exͣ ortlinem
liguntur agg̾es in loticos ꝑ
quos intrementa nili clisper¬

Expanded text:
rcitionem solent admittere: ut men appellant, cuius rei admissum tale est: plerique inimicorum solent praedium inimici est lapides ponere indicio futuros, quod, si quis eum agrum coluisset, malo leto periturus esset insidiis eorum, qui scopulos posuissent: quae res tantum timorem habet, ut nemo ad eum agrum accedere audeat crudelitatem timens eorum qui scopelismon fecerunt. hanc rem praesides ad poenam capitto qui chomata rumpit vel dissolvit hi sunt aggeres, qui quidem solent aquam Niloticam continere, aeque plectitur extra ordinem: et pro condicione sua et pro admissi mensura quidam dignitatem. si quis arborem sycaminonem exciderit, nam et haec res vindicatur extra ordinem ligunt aggeres Niloticos, per quos incrementa Nili dispen
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. pinde ex lege testamenta¬
ria qd testam̃tum fcm̃ scripsis¬
sec signass tecitass dampnatꝰ
eẽt. s et diuus acdrianus eu
qui falsas mensuras hũit ĩ
cuios artes excentes ꝑtem
Item clietari appellantur

Expanded text:
ntaria, quod testamentum falsum scripsisset signasset recitasset, damnatus esset. Sed et divus Hadrianus eum, qui falsas mensuras habuit, iculos artes exercentes partem item qui derectarii appellantur,
Abbreviated transcription (Latin):
monam attemptare. ⁊ uexa
re maxime dardanari solet̃
quorum auaricie obunatum
est tam mandatis ꝙͣ ⁊ stituci¬
omb mandatis demiq ita ca¬
uctur p̾terca debes custodire
ue dardanarii ullius m̃tis
suit ne aut ab aluis q corrup¬
tus m̃ces supprimunc arit lo¬
cupletiorib qui fructꝰ suos e¬
quis pretus uendẽ dumi nuiꝰ¬

Expanded text:
onam adtemptare et uexare uel maxime dardanarii solent: quorum auaritiae obuiam itum est tam mandatis quam constitutionibus. mandatis denique ita cauetur: 'Praeterea debebis custodire, ne dardanarii ullius mercis sint, ne aut ab his, qui coemptas merces supprimunt, aut a locupletioribus, qui fructus suos aequis pretiis uendere n
Abbreviated transcription (Latin):
desinat cũ sieri qd̃ possit ut
ꝗs decurio qd̃ sic ad honores
a̾ ñ admittantur. nã ⁊ sena¬
tor ꝗs eẽ põt et tñ honores
nõ repete põt alitui ⁊ urꝰ ho¬
nor uterdicti sic tñ ut sicui
honore uno interclictũ sit ñ
tũ nec eos quo ꝗ eo honore
maiores sunt est .n. ꝑ ꝙ̃ ri¬
ditulũ eũ ꝗminorib pene
cã ꝓhĩtus est ad maiores a¬
spirare maiorib tũ ꝓhibr̃¬

Expanded text:
ieri possit, ut quis decurio quidem sit, ad honores autem non admittatur. nam et senator quis esse potest et tamen honores non repetere. Potest alicui et unus honor interdici, sic tamen, ut, si cui honore uno interdictum sit, non rum ne eos quoque, qui eo honore maiores sunt: est enim perquam ridiculum eum, qui minoribus poenae causa prohibitus sit, ad maiores adspirare. maioribus tam
Abbreviated transcription (Latin):
ibe fu̾it interdictũ pr̃ĩa su
Si cui pianc ñpria sua si au¬
qua cuntatr interdictũ sic
nidend est an etiam pr̃ia sua
iteq urbe interoictum dica¬
mus ꝙ mag̾ est. hus q rele¬
gantur dies excedendi ap̃¬
oris est ita ꝓnuuntiari iluin
go excece̾q debebit intͣ uiuĩ
diẽ telegatũ plane libellu
dare principi posse diui sr̃s¬

Expanded text:
urbe fuerit interdictum, patria suaSi cui plane non patria sua, sed aliqua civitate interdictum sit, videndum est, an etiam patria sua itemque urbe interdictum dicamus: quod magis est. His, qui relegantur, dies excedendi a prmoris est ita pronuntiari "illum go excedereque debebit intra illum diem". Relegatum plane libellum dare principi posse divi fr
Abbreviated transcription (Latin):
ei prouuncie interclixisse cui
trarium au̾t is qui origins
prouncie preest nõ est nact
ius interclicendi cã ꝓuinciã
possit relegari ab eo ꝗ ci pro¬
uincie p̾est euemiet ne resega¬
tus iste trib puniciis p̾ter
ytaliã cebeat abstin̾e ⁊ in

Expanded text:
etiam provinciae interdixisse, cui trarium autem is, qui originis provinciae praeest, non est nanctus ius interdicendi ea provincia, possit relegari ab eo qui ei provinciae praeest: eveniet, ut relegatus iste tribus provinciis praeter Italiam debeat abstinere, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nocet.i noc̾e pocerit ⁊ siquerere¬
turcui eamdiligenciam ꝓbari
oporteat hrdi anarbitriuman
m̾o poterit lib̾ ẽe quo poss si ita
fuiss scriptũ si br̃didediss. Pa¬
uoles rogorestituas si millũ ele¬
giss cui restitueret om̃b deberi

Expanded text:
poterit". et si quaereretur, cui eam diligentiam probari oporteat, heredum arbitratum modo poterit liber esse, quo posset, si ita fuisset scriptum "si heredi dedisset". Parum voles, rogo restituas", si nullum elegisset cui restitueret, omnibus deberi
Abbreviated transcription (Latin):
de manuimissus peculium pe¬
tat ex cã legati an ꝑdoliexce¬
ꝑcõnem eam sumam qmͣda¬
turus eẽt dedncere possit ut
ip̃i ꝓsit nõ manumisso ꝙ ca
peccĩadata nõ est an u̾o indi¬
gnus sit hrs qm ẽc uolunta¬
tem defucti fecit eam pecc̃ia
lucrari. ⁊ cum ẜuo nicłꝰ ab sit ⁊
lib̾tas ci ꝯpetit muidiosũ est ⁊¬
h̃rdem fraudari. De illo qͣr si
minto hrde det aut nesciente ⁊
aut faciat nĩmos accipientis
⁊ uł. uere existimat ex hac cã
ꝯcessam uidert statulib̾is alie
de ⁊ ideo facere eos accipientis
pecc̾iam ꝙ si hrdidare nissus
est .x. ⁊ cam sumam h̃rs debeat
ẜuo siuelit ẜuus eam pecc̃iam
ꝯpensareerit lib. Cum ẜuus
pecc̃iamdare iussus est ⁊ liber
lib̾tatis constituto iure hunc
gatum sit mortuo eo cui dare
uissusest ad lib̾tatem quidem
puemet nõ aũt legatum hitu¬

Expanded text:
nde manumissus peculium petat ex causa legati, an per doli exceptionem eam summam, quam daturus esset, deducere heres possit, ut ipsi prosit, non manumisso, quod ea pecunia data non est? an vero ignus sit heres, qui contra uoluntatem defuncti fecit, eam pecuniam lucrari? et cum seruo nihil absit et libertas ei competit, inuidiosum est heredem fraudari.De illo quaeritur, si inuito herede det aut nesciente, an faciat nummos accipientis. et Iulianus uere existimat ex hac causa concessam uideri statuliberis alieuito herede et ideo facere eos accipientis pecuniam.Quod si heredi dare iussus est decem et eam summam heres debeat seruo: si uelit seruus eam pecuniam compensare, erit liber.Is, cui seruus pecuniam dare iussus est ut liber libertatis constituto iure hunc gatum sit, mortuo eo cui dare iussus est ad libertatem quidem perueniet, non autem et legatum habitu
Abbreviated transcription (Latin):
adri. ixpsit ⁊ si ħ sensit testa¬
possũt cod̾ tp̃r impli s nc̃caria
h̾ant tp̃ris dinisionẽ. ułticu
oꝑe ꝑsingulos dies dantur.gͥ
⁊ si singulos aureos det statuli¬
b̾ põt dicieum implesse ꝯdc̃oe

Expanded text:
cripsit: et si hoc sensit testapossunt eodem tempore impleri, sed necessariam habent temporis diuisionem, uelut cum  singulos dies dantur. igitur et si singulos aureos det statuliber, potest dici eum implesse condicionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ire. tunc .n. erit lib̾ cum pue¬
nire capuam potinss. Inẽe .n.
uidetur tp̃c tam oparum pr̃a¬
ciom qm itineri. Siita quis
accepit lib̾tatem sticħꝰ sicumbe
res non manumisit lib̾ esto pote¬
rit ab hrde mamimitti nõ eͣc uo¬
luntatem testatoris adintur
ei lib̾tas. s nõ tam ꝯtinum tp̃c
exigendii est utprecipitari co¬

Expanded text:
ire: tunc enim erit liber, cum peruenire Capuam potuisset: inesse enim uidetur tempus tam operarum praestationi quam itineri.Si ita quis acceperit libertatem 'Stichus, si heres eum non manumiserit, liber esto', poterit ab herede manumitti: non contra uoluntatem testatoris adimitur ei libertus. sed non tam continuum tempus exigend
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯdc̃omis ca ꝯcessum est itam
terp̾tari debemus ut non ⁊̃ ex
cotare possit ꝙ exͣ peculium ẽ
necineprefit hoc mimos pe¬
cuhares posse diciqmͣuis sim

Expanded text:
dicionis causa concessum est, ita interpretari debemus, ut non etiam ex eo dare possit, quod extra peculium est. nec me praeterit hos nummos peculiares posse dici, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. S et lr̃as ad mag̾ratꝰ
ubiconsistũt mitt̾e uc ꝑ cos pͥ¬
sit motesd̾e reqrendos eos eẽ ad¬
notatos .⁊ ex ħ annius ꝯputa¬
tur ad se purgandos. S h
sco uendent᷑. nã e⁊ si int̾ annum
mortuus sit cris cã expirat et
mitcuntur. art̃
erꝰ qui requirendꝰ annotatꝰ est ꝑti¬
net .: S si ꝑ .xxx. annos fiscus bo

Expanded text:
ti sunt, sed et litteras ad magistratus, ubi consistunt, mittere, ut per eos possit innotescere requirendos eos esse adnotatos. Et ex hoc annus computatur ad se purgandos. Sed et sco vindicentur. nam et si intra annum mortuus sit, criminis causa expirat et mittuntur. Macereius, qui requirendus adnotatus est, pertine. Sed si per viginti annos fiscus bo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis rõ paciatur. si aut̾ garꝰ qs
puniat᷑ puta mopꝰ metalli uel
cau est ir roganda ĩ absentẽ pẽ¬
na. S absens requirendꝰ ano¬
tatus uł ad notandꝰ est ut co¬

Expanded text:
tatis ratio patitur. Si autem grauius quis puniatur, puta in opus metalli uel non est irroganda in absentem poena, sed absens requirendus adnotatus est, ut co
Abbreviated transcription (Latin):
domnno fundi nich̾ ampliꝰ
auam pacĩam pr̃are debe̾ co¬
lonum autem int̾ dd̃ auod
ui ant clam nuuensam quo¬
qz restituendi opis et damp¬
onocet. equissimum erit ca¬
ꝓcurator m̃s tale opus fec̾it
ut aqͣ pluma noceat adu̾sꝰ¬

Expanded text:
nihil amplius quam patientiam praestare debere, colonum autem interdicto quod ui aut clam impensam quoque restituendi operis et damo nocet, aequissimum erit caprocurator meus tale opus fecerit, ut aqua pluuia noceat u
Abbreviated transcription (Latin):
tamen mag̃ ꝓbandum ẽẽ in¬
eum tem̾funt enim dominꝰ
cum opus facet et suussniu¬
dicis compulsus etopus
si post inclicium aque pui¬
e arcende acceptum funonm
alienau̾it. iscum quoactum
ꝑe restituendo id statuemdi¬
cem deb̾e. quod indicaret at si
nulla alienacõ fc̃a ẽet namet
fundo auenato inch̾ouimius
iudicium man̾e et damym
ius auenacõm contig̾it. ĩdem
ił. scrib̃. aque plume arcen

Expanded text:
en magis probandum est, ineum teneri: fuit enim dominus, cum opus faceret: et si iussu iudicis compulsus opus resi post iudicium aquae pluuiae arcendae susceptum fundum alienauerit is cum quo actum pere restituendo id statuere iudicem debere, quod iudicaret, si nulla alienatio facta esset: nam et fundo alienato nihilominus iudicium manere et damni quod alienationem contingit.Idem Iulianus scribit aquae pluuiae arcen
Abbreviated transcription (Latin):
Isnus nauẽ ex̾ceat ñ uolũ¬
Itate domini de eo qd̃ ibi ꝑuc
uulgaris formula in dñm
danda est ut qd̃ alter amus¬
it dũtaxat de petulio de eo¬
qd ip̃c excitor adiciatur aut
noxe dedere. gͥ si mamunussꝰ
sit ꝑ secucõ quid̃ inpetulio
manebit adũsꝰ dñm intͣ an¬
num aut noxał ip̃m sequit᷑.
Interł ⁊ maniunissꝰ et ꝗe
um manumisit obfurtum
tenetur. S⁊ si idco omanumi¬
ssus sit ne furti cũeo agi pos¬
sit s ⁊ si quicdcum dommo a¬
ctum fu̾it ip̃o iure manuuns

Expanded text:
us nauem exerceat non uoluntate domini, de eo, quod ibi perit, uolgaris formula in dominum danda est, ut quod alter admisit 'dumtaxat de peculio', quod ipse exercitor, adiciatur 'ut noxae dederet'. igitur si manumissus sit, persecutio quidem in peculio manebit aduersus dominum intra annum, noxalis ipsum sequetur. Interdum et manumissus et qui eum manumissit, ob furtum tenetur, si ideo manumisit, ne furti cum eo agi possit: sed si cum domino actum fuerit, ipso iure manumis
Abbreviated transcription (Latin):
apudosules apḋ presides pro¬
uinciarsi post quinqminum
adiecte mamimmssiones inge¬
mutatemꝓclamare millam
cãmant ꝑsonam excipit.
ignorante residicata est res
non de p̾scripcone tpris subino¬
obsequium desideretur sine ⁊̃
famosa actio intendacur su
umis uocetur qui se pr̃onum
dicit siue ulla causa interuem¬
at redditur preuidicium. s ⁊
quec̃. quis lib̾tinm qui secon¬
gat. Idem pidicium datur ue¬
dditur aũt alterutro desiderã¬
tesi actoris ꝑtib semꝑ quise pa¬
tronum dicit fungitur ꝓba¬
req libertum suum necce ht
ausi non probet unncitur
E ne de statu definctoꝵ¬

Expanded text:
 praesides provinciarum post quinquennium a die manumissionis in ingenuitatem proclamare, nullam causam aut personam excipit. ignorante res iudicata est, non esse praescriptione temporis summoobsequium desideretur sive etiam famosa actio intendatur sive in ius vocetur qui se patronum dicit sive nulla causa interveniat, redditur praeiudicium. sed et quotiens quis libertinum quidem se congat, idem praeiudicium datur. redditur autem alterutro desiderante: sed actoris partibus semper qui se patronum dicit fungitur probareque libertum suum necesse habet aut, si non probet, vincitur. XV NE DE STATV DEFVNCTO
Abbreviated transcription (Latin):
insi condõm. implenit alti nõ. q¬
um unmo extingiitur. cacondõ
non emi amplius ꝑere contõm põt
cum semel expleta. sit. idemqueri
ob uł pictorib menbrum depixis¬
sent. uł si fabricassent nauem. ar¬
qnicquid scriptum sit naminolũt¬
alt. cessat. quod alti qucqz. qui fa¬
cẽ ꝑatus ẽ. condo fiat. quod siex
hus quiscripsit uł dixit oñdarꝰ
contentꝰ ẽẽ testator uł alt̾um fa¬
c̾e res erit. expedita. namait̾ faci¬

Expanded text:
icionem impleuit, alteri non: quin immo extinguitur ei condicio: nec enim amplius parere condicioni potest, cum semel expleta sit. Idem quaeri obus uel pictoribus, si membrum depi‹n›xissent uel si fabricassent nauem, quid adscriptum sit: nam uoluntalter cessat, alteri quoque, qui facere paratus est, condicio deficiat. quod si ex his, quae scripsit uel dixit, ostenditur contentus esse testator uel alterum facere, res erit expedita: nam alter faci
Abbreviated transcription (Latin):
questio et in co tractatur.siqnis li¬
u̾tatem ded̃it s̃ius dnob sira¬
ciones reddid̾int. uilł emm trac¬
tat. si alt̾. redd̾e. Sit ꝑatris alt̾
non sit an alt̾ p alt̾um miredia¬
tur. et rectissime ait. siquidem se¬
ꝑatim accõnes gesẜunt suffic̾e ad
lib̾tatem adipiscendam eiqui su
quis accipe debemus. et ip̃a no¬
uimina ronum redlintur ¶ Set
et si ancilla cum filus lib̾a ẽe mns

Expanded text:
quaestio et in eo tractatur, si quis libertatem dederit seruis duobus, si rationes reddiderint.Iulianus enim tractat, si alter reddere sit paratus, alter non sit, an alter per alterum impediatur: et rectissime ait, si quidem separatim rationes gesserunt, sufficere ad libertatem adipiscendam ei qui suquis accipere debemus, ut et ipsa uolumina rationum reddantur.Sed et si ancilla cum filiis libera esse ius
Abbreviated transcription (Latin):
muissio. ¶ sismis legatus.
b̾ ẽc nissus post̾alegatus sit siq¬
dem crudens uoluntas sit testa¬
toris quod ademit ub̾tatem cũ
placeat: hoclic etiam lib̾tates ad¬
nin posse. legato enm cede posse
obscurofit. tunt fanorabilius
ndetur. ubum fore. Pomp̃.¬

Expanded text:
atus ber esse iussus, postea legatus sit, si quidem euidens uoluntas sit testatoris, quod ademit libertatem, cum placeat hodie etiam libertatem adimi posse, legato eum cedere obscuro sit, tunc fauorabilius respondetur liberum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
añquam ad annum tricesimũ
pnem̾t. decesẜit sticho. lb̾tas
nam fauore lib̃tatis iorecep¬
tum c̃. ut mortuo ticõ tempꝰ
supeẽ urd̃atur. quo impleto u¬

Expanded text:
antequam ad annum trigensimum perueniret, decesserit, Sticho libertas nam fauore libertatis receptum est, ut mortuo Titio tempus superesse uideretur, quo impleto l
Abbreviated transcription (Latin):
t̾. maniutt̾e non possunt. q
et ip̃ism sunt. s necrei capita¬
lium criminum manumitte ẜ
uos suos possint ut et senatꝰ
censint duns quoq pis cal¬
iamlege cornelia dampͣtꝰ eẽt.
uł cum futnrum ꝓspic̾et ut dãp¬
compet̾e. g nec quidem illos ad
instam lib̾tatem ꝑuemire diꝰ
adrians Rpsit quudeomami¬

Expanded text:
 manumittere non possunt, quia et ipsi serui sunt. Sed nec rei capitalium criminum manumittere seruos suos possunt, ut et senatus censuit. Diuus quoque Pius Caliam lege Cornelia damnatus esset uel, cum futurum prospiceret ut damncompetere. Sed ne quidem illos ad iustam libertatem peruenire diuus Hadrianus rescripsit, qui ideo m
Abbreviated transcription (Latin):
bendis ⁊ deducendis int̾dcaꝯ pe¬
tunt q̃ sunt alicuiꝰ hsunt. au̾
publicaaut singłorum. publi¬
ca. delocis publicis. deuiedefl
aut al res singłares utint̾dẽm¬

Expanded text:
bendis ducen‹d›is interdicta competunt. quae sunt alicuius, haec sunt aut publica aut singulorum. publica: de locis publicis, de aut ad
Abbreviated transcription (Latin):
Btitulo usucapi põt. Pauł
curatorignorantememe
eo nomineapprchendid̾it
q̃mins possitcamcam nõ
usucapiam.qr ꝙignor ant¬
es usu cepinus inpeculiar¬
ibo tm̃ rebo receptum est.

Expanded text:
titulo usucapi potest. 47 curator ignorante me meo nomine adprehenderit, quamuis possideam, eam non usucapiam, quia ut ignorantes usuceperimus, in peculiari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙmcetis cãis soluconis tc̃
inspicitur n int̾est cum sti¬
pulor ansciam anemim ẽe
necne sufficitenm mepu¬
tare tinum ec̃cum solins i
spicitin:⁊ quosoluitur:nec:
põt ꝓemptoreusucaꝑequi
nõ emit neꝓsoluto ficuti ĩ

Expanded text:
eris causis solutionis tempus inspicitur neque interest, cum stipulor, sciam alienum esse nec ne: sufficit enim me putare tuum esse, cum soluis: in spicitur et qu‹o› soluitur: nec potest pro emptore usucapere, qui non emit, nec pro soluto, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
oraccco ⁊̃ redibitacõnem ꝯti¬
neł. si tile inciu m hõie est nt
eum obid actor eptinus nõ
tułis ⁊ fundum nõie meope

Expanded text:
or actio etiam redhibitionem continet, si tale vitium in homine est, ut eum ob id actor empturus non tuleris et fundum nomine meo pe
Abbreviated transcription (Latin):
soc. ¶funosus ⁊ pupiinc
sũtutoris auctoritatenõ
p̃t incipeposside. qr affec¬
gant.sicutisiquis dormi¬
enti aliquid mmamipo¬
nat. s pupilus tutore ĩ

Expanded text:
sos.Furiosus, et pupillus sine tutoris auctoritate, non potest incipere possidere, quia affecem contingant, sicuti si quis dormienti aliquid in manu ponat. sed pupillus tutore
Abbreviated transcription (Latin):
dod̾. igitur debet is qui obicit
exccpom dolo malo actoris fẽm¬
ẽe. nec sufficiet eiostende mrem
ẽẽ columant fialtius dicat do¬
io malo fem corum psonas
sp̃air debebit enumare ciummnõ
he suntq̃rum dolus noceat.ꝓ

Expanded text:
docere igitur debet is, qui obicit exceptionem, dolo malo actoris factum, nec sufficiet ei ostendere in re esse dolum: aut si alterius dicat dolo factum, eorum personas specialiter debebit enumerare, dummodo hae sint, quarum dolus noceat. P
Abbreviated transcription (Latin):
ħ excepoo prius dec̃a in
admodum dolo  fiat ꝓq̃icenge¬
mus qñ obstat excepod de m̃ ad¬
iisus qs pionas locum bãt.no¬
sup cccasionem mins cunlis
õ naturalem equitatem psit s¬

Expanded text:
c exceptio, prius de causa admodum dolo fiat, pemus, quando obstet exceptio: deinde adversus quas personas locum habeat. nosuus per occasionem iuris civilis contra naturalem aequitatem prosit. S
Abbreviated transcription (Latin):
eri meum si bona fide uen¬
didissem alicqn sñ dñio
negatur ad lib̾tatem pro¬
clamatio dc̃a sut ⁊ad do¬
natos ⁊ indote datos refer¬
riposse Iõ ad eos qui pigno¬
ri se dari passi s. Si mater
⁊ filiꝰ delib̾tate̾ litigant aut⁊
ñgenda sunt utroꝵq iudicia
aut differenda ca ẽ filu donec
de nr̃re ꝯstet sic̃̾ diuusquo ad¬
decreuit. nã cũ apd̃ alium ui¬
dicem m̃r̃ litigabat aꝓd aliũ
ante demre ꝯstare oportere sic

Expanded text:
eri meum, si bona fide uendidissem, alioquin sine domino negatur ad libertatem proclamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt.Si mater et filius de libertate litigant, aut coniungenda sunt utrorumque iudicia aut differenda est causa filii, donec de matre constet, sicut diuus quodecrevit. nam cum apud alium iudicem mater litigabat, apud alium ante de matre constare oportere, sic
Abbreviated transcription (Latin):
gis. Itum eundem gregem peta
obstabit michi excepco s i sispe¬
obstaturam excepodm si sticũ
mens ẽ excepoo michi obstabit
q qui fundum ht usumf fun̾¬

Expanded text:
iterum eundem gregem petam, obstabit mihi exceptio. sed et si speobstaturam exceptionem. Si Stichum meus sit: exceptio mihi obstabit, quia qui fundum habet, usum f
Abbreviated transcription (Latin):
dicit mutuem et stipulonem.
ieccõnem solam eẽmritiem
sunt exscipuiatu accõm. an
ergo incetorum ꝑsonasolicõ
iocum hãt exemplo cẽnce pso¬

Expanded text:
ilem esse stipulationem. iectionem solam esse inutilem: siit ex stipulatu actionem. an ergo in ceterorum persona solutio locum habeat exemplo e
Abbreviated transcription (Latin):
ũsum qr uiraũat se cartaginẽ re¬
unisus est ad suos nõ est uisa neccͣi¬
a lex q̃ lata est te illo ut mañet cui
suiss reu̾tendi man̾et curꝰ ⁊ ideo
Uller mopꝰ salmaꝵ ob maleficuł
data ⁊ unte a latrinicul exc̃e gẽtis
capta.⁊ iure ꝯm̃cuuendita ac re¬
temptancãni suã recidit coctio
ã surmo centuriomi p̃ciũ ex sisco
reddend est. Inuoc.

Expanded text:
uersum, quia iurauerat Carthaginem reumissus erat, missus est ad suos, non est uisa necessaria lex, quae lata est de illo, ut maneret ciuis fuisset reuertenulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii uendita ac redempta in causam suam reccidit. Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est. 7 Proc
Abbreviated transcription (Latin):
ubaint s q adus bonos mores
ũb̾au̾it teneatur. cet̾m siꝗs cor¬
rigendi aĩo ũb̃au̾it alit siquis
emendendi nõ teñr. ¶Uñ q̃rit
labeo si mag̾ratus inuincipał ẜ
uũ ncũ loris ruꝑit an possũ cũ
eo exꝑii qĩ aclũsus bonos miores

Expanded text:
ui adversus bonos mores verberavit, teneatur: ceterum si quis corrigendi animo aut si quis emendandi, non tenetur. Vnde quaerit Labeo, si magistratus municipalis servum meum loris ruperit, an possim cum eo experiri, quasi adversus bonos mores
Abbreviated transcription (Latin):
eñ quẽ bona fide posside bai ce
clistinguendum ut si ̃meam¬
ꝯtumeͤnã pulsatus sit ꝯpetit
mͥiniuriaꝵ acc̃o. E Id̾ ergo et
go er nẜuo alieno bona fidẽ
michi ẜluenti ut tociens ad¬
mittamus mniriaꝵ accõem
quociens mineã contumellã
mitia fc̃asit. Nam ip̃uis ser¬

Expanded text:
meum, quem bona fide possidebam, cecdistinguendum est, ut, si in contumeliam pmihi iniuriarum actio. idem ergo et si in seruo alieno bona fide mihi seruient‹e›, ut totiens admittamus iniuriarum actionem, quotiens in meam contumeliam iniuria ei facta sit. nam ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatũ soluistipłone q̃ nõ
ab ip̃o ꝓcuratore s adño litis
int̾pontur. Quodsi ꝓcurator
aliꝙ̃ defendat ip̃e cogitur satis¬
dare iudicatũ soluistipłone auł¬
iudicari. ꝑ auł¬

Expanded text:
iudicatum solvi stipulatione, quae non ab ipso procuratore, sed a domino litis interponitur. quod si procurator aliquem defendat, ipse cogitur satisdare iudicatum solvi stipuiudicari.
Abbreviated transcription (Latin):
biliasint sũnõ. ait pretor
re estatefluxit. ñ omine er¬
fecit: tenctur ẜ ꝗ faciendoui
mimttendo efficit ale q̃m
qntitatem aq̃fiuencispti¬
net s aimnodumi ahrigorẽ
cursusaq̃referendum estai

Expanded text:
ive non sunt. Ait praetor: re aestate fluxit": non omnis erfecit, tenetur, sed qui faciendo vel immittendo efficit aliter, quantitatem aquae fluentis pertinet, sed ad modum et ad rigorem cursus aquae referendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ tp̃c hrdi pcede ¶si fundum
corneliamim ꝓemptorelõ¬
gapossione capiam ⁊ꝑtem
exnicmo fundo ei aliciam
am.aninterogo statuto te¬

Expanded text:
tempus heredi procedere. Si fundum Cornelianum pro emptore longa possessione capiam et partem ex vicini fundo ei adiciam, am an integro statuto te
Abbreviated transcription (Latin):
ł senꝰ ⁊ clenĩs statuere t stio mł¬
tos.⁊̃ ad bestias dampnasse sacri¬
legos nõ nullos ⁊ inuos exussisse
alios u̾om surtã suspendisse s mo¬
d̾anda pena est us ad bestias dãp¬
nationen eoꝵ ꝗ manu scã templa
effreg̾unt. ⁊ donadei tulerunt nocte.

Expanded text:
 uel clementius statuere. et scio multos et ad bestias damnasse sacrilegos, nonnullos etiam uiuos exussisse, alios uero in furca suspendisse. sed moderanda poena est usque ad bestiarum damnationem eorum, qui manu facta templum e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ penes se eẽt ad erariũ possessꝰ
recinuit ñ es̃ residue pecciũe ac¬
cionẽ qr eã pͥuatꝰ fisco debebat
iõ int̾ tebitores eũ sĩ eãq ab
eo is ꝗ b impio utitur exiget id̾
pigniꝰ capicndo corpꝰ retinendo

Expanded text:
d aerarium professus retinuerit, non esse residuae pecuniae actionem, quia eam privatus fisco debeat, et ideo inter debitores eum ferri: eamque ab eo is, qui hoc imperio utitur, exigeret, id est pignus capiendo, corpus retinendo
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ aduteriã monetã ex̾turi¬
se s furt publice mlouete fecisse
ꝙ ad pecculatꝰ crim̃ accidit. Si
quis ex metali cesarians aur̃
argentũ ue furatus fulit ex ed¬
icto diui pii exilio ul metallo ꝓ¬
mitur. is aut̃ ꝯ surandi signũ
pbuit ꝑinde hãtur atq sima¬

Expanded text:
uidentur adulterinam monetam exercuisse, sed furtum publicae monetae fecisse, quod ad peculatus crimen accedit. Si quis ex metallis Caesarianis aurum argentumue furatus fuerit, ex edicto diui Pii exilio uel metallo, pnitur. is autem, qui furanti sinum praebuit, perinde habetur, atq
Abbreviated transcription (Latin):
mã sacra religiosam abstuł̾it uelĩ¬
terceꝑit. S et sidonatũ deo in mor¬
tali abstu̾it pecculatꝰ pena tem̃t.
anos conquitant ⁊ pro ut mnus¬
q deliq̃rit in eum aĩadũtant. ⁊ sic
dstõnib canetur ut sacrilegi exͣ
tur is ap̃ ꝙͣ ex locatione empcõe
alim̃tana rõne ex peccuma quã
accepit alia ue ex tã pectmña. pu.
resedit s et qui percumã publicã
ni usu aliquo acceptam tetiuilit
nec erogau̾it hac lege teilr qͣ̃ lege dãp¬

Expanded text:
iam sacram religiosam abstulerit interceperit. Sed et si donatum deo immortali abstulerit, peculatus poena tenetur. iarios conquirant et ut, prout quisque deliquerit, in eum animaduertant. et sic constitutionibus cauetur, ut sacrilegi extrtur is, apud quem ex locatione, emptione, alimentaria ratione, ex pecunia quam accepit aliaue qua causa pecunia publica resedit. Sed et qui publicam pecuniam in usu aliquo acceptam retinuerit nec erogauerit, hac lege tenetur. Qua lege dam
Abbreviated transcription (Latin):
Ege uil perculatꝰ
canctur ne quis ex
peccia sacta religiosa pu¬
ucane anferat neue nit̾cipiat ne
ge licebit nene quis maurang e¬
tum es public ꝗd mcidat uenem
imsceat nene quoqd uideatur mu¬

Expanded text:
ege Iulia peculatus cauetur, ne quis ex pecunia sacra religiosa publicaue auferat neue intercipiat neuge licebit: neue quis in aurum argentum aes publicum quid ind‹a›t neue immisceat neue quo quid indatur imm
Abbreviated transcription (Latin):
acrilegi capite pũ̃t᷑. sũt at
satrilegi ꝗ publica sacra ꝯpila¬
uernict ant ꝗ priuata satra ł
ediculas nitustoditas temp¬
tau̾unt ampliꝰ ꝙͣ sures minꝰ
ꝙͣ sacrilegi ment᷑ qͣre ꝗ sacru
qui ue admissũ ĩ sacrilegii cri¬
men cadat diligent̃ consid̾an¬

Expanded text:
gi capite puniuntur. Sunt autem sacrilegi, qui publica sacra compilaverunt. at qui privata sacra vel aediculas incustoditas temptaverunt, amplius quam fures, minus quam sacrilegi merentur. quare quod sacrum quodve admissum in sacrilegii crimen cadat, diligenter consideran
Abbreviated transcription (Latin):
mortuuserat sñ idice soluta fuñt
legata stipło ⁊mittetur nisi ratũ
fu̾int tunc enĩ nõ dubie int̾ẽ
stipulatoris ratã sołois abhr̃de
hr̃i nebis headẽ pr̃et. si insti¬

Expanded text:
mortuus erat, sine iudice soluta fuerint legata, stipulatio committetur, nisi heres ratum fuerint: tunc enim non dubie interest stipulatoris ratam solutionem ab herede haberi, ne bis eadem praestet. Si in sti
Abbreviated transcription (Latin):
Em deq̃ ꝯcrouersia ẽ ꝓhibemꝰ
insacnumdecicne auoquind¬
upli pem patimur nec mine¬
rtassis autem magadñs mopa¬
beat ꝓ eoq potenciori adusano

Expanded text:
em de qua controuersia est prohibemur in sacrum dedicare: alioquin dupli poenam patimur, nec immertassis autem magis aduersabeat pro eo, quod potentiori aduersario
Abbreviated transcription (Latin):
post quinqminunquerere ñ
sicet. ne priuati ne fiscinoĩe
s nec euis status est retract¬
andus qui intraquinq̃nu¬
quinquium mortuo mi¬
mo nec deuiui statu queren¬
dum est si questio hiꝰ preuidi¬
ciim faciat ei qui ante quin¬
q̃uinum decesẜit ⁊ itadiuus
adri. constituit. Sunterdũ
⁊ intraquinq̃ninum nõ licet
de statu defunctidicere nam
or̃one diui marci cauetur ut
siquis ingemius ꝓminciatꝰ¬

Expanded text:
erere non licet neque privatim neque fisci nomine. Sed nec eius status retractandus est, qui intra quinquennquinquennium mortuo. Immo nec de vivi statu quaerendum est, si quaestio huius praeiudicium facit ei, qui ante quinquennium decessit: et ita divus Hadrianus constituit. Sed interdum et intra quinquennium non licet de statu defuncti dicere: nam oratione divi Marci cavetur, ut, si quis ingenuus pronuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
est. et ideo si accusacõne institu¬
ner extraneo accusante tm̃mͣt
onem si ydoneas cãs allega¬
re possit quib imꝑeclitus ñ
instituit accãtoe. Lab̾¬

Expanded text:
est. et ideo et si accusatione institulier extraneo accusante, tamen onem, si idoneas causas, allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem.
Abbreviated transcription (Latin):
trancis dantur ⁊ ip̃i utiles.¬
¶ Si añt exneus institu̾it accã¬
tionem an fr̃nciente matito
ꝓmittatur acc̾atio qͣretmag̾

Expanded text:
traneis dantur et ipsi utiles. Si ante extraneus instituerit accusationem, an superuenient‹i› marito permittatur accusatio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
acc̾atonem institũe nõ põt sic
tñ ut quo ancliuimꝰ occupet ut̾¬
q tp̃ra cedant uͥ nõ maritꝰ occu¬
pauit residua tp̃ra ei qui accare¬
occupare nõ põt ñcedant q̃d̃ et
in eo dicipõt qui ab ad ultero
sus quem nõ cepit diffimunt ei

Expanded text:
accusationem instituere non potest, sic tamen, ut, qu‹o›ad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi uero maritus occupauit, residua tempora ei, qui occupare non potest, non cedant. quod et in eo dici potest, qui ab adultero rsus quem non coepit, desinunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
nomine uideor accepisse plane
si forte post tempꝰ fuit rogatꝰ
restitu̾e sibi legatũ relictum di¬
cipõt pp̃ medii tempis.fruc¬
tum cogendum eum mãumit¬
t̾e ¶ Sirogatꝰ quis ali fundũ
tare sic fit. ut ipendenti sit fidi¬
rmissũ peciũariũ ⁊ fidĩrmi¬
sisse. lib̾tatis p̾stacõ. ¶ Quo¬

Expanded text:
nomine videor accepisse. plane si forte post tempus fuerit rogatus restituere sibi legatum relictum, dici potest propter medii temporis fructum cogendum eum manumittere, si rogatus quis alii fundum, tare. sic fit, ut sit in pendenti fideicommissum pecuniarium et fideicommissae libertatis praestatio. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
adfidermissi quoq p̾stacõme¬
rit cogendꝰ ⁊ sunt quiputant
ñ ẽẽ cogend̾ nam ⁊ si mͥ legatum
siuiss telictum. ꝯid rogatꝯ ẽem
ticd restitu̾ e ⁊ festim qpt̾ta fide

Expanded text:
ad fideicommissi quoque praestationem erit cogendus: et sunt qui putant non esse cogendum. nam et si mihi legatum fuisset relictum et id rogatus essem Titio res
Abbreviated transcription (Latin):
aut .xu. homnes turba di¬
cetur. ꝗd ergo si tres aut .iiiiͬ.
turba utiq nõ erit. ⁊ rectissi¬
me labeo inter turbam et ri¬
xam multum int̾eẽ ait. nam¬
q turbam multitudinis ho¬
minũ ẽẽ ꝑturbatõm et cexũ¬
et rixam eciam cluoꝵ. ¶R
antem edcõtenetur nõ solũ
qui dampnum in turbam
declit s etis qui dolo .in. se¬
ceticiut in turba dampiuꝙͥ
daretur siue ille nenit suie
nõ fu̾it p̃sens. dolus .n. ma¬
lus etiam absentis eẽ põt.¬
est eũ tem̃i qui nenit et fuit
inturba actor dampnidã¬

Expanded text:
 homines, turba dicetur. quid ergo, si tres aut quattuor? turba utique non erit. et rectissime Labeo inter turbam et rixam multum interesse ait: namque turbam multitudinis hominum esse turbationem et coetum, rixam etiam duorum.Hoc autem edicto tenetur non solus, qui damnum in turba dedit, sed et is, qui dolo malo fecerit, ut in turba damni quid daretur, siue illo uenerit siue non fuerit praesens: dolus enim malus etiam absentis esse potest.am eum teneri, qui uenit et in turba fuit auctor damni da
Abbreviated transcription (Latin):
obuigare. simd eas cõningam.nͥ.
cnm utraq extitit: nõ tenebr cũ
rens exuna dicõr teneatur. ꝙ si eas
disiungam dimor fit ꝯdõ fidens¬
reus ñ alit tencatur q sicȯis ex¬
sticerit. aut igitur millo mo tencõr
fidenissor.ant & magis e itaten¬
ebr.si prins exstit̾it cõis. ¶ sbdi¬
ũfis quoꝙ dõmb nõ funtin

Expanded text:
obligare, si modo eas coniungam: nisi enim utraque exstiterit, non tenebitur, cum reus ex una condicione teneatur. quod si eas disiungam, durior fit condicio fideiusreus non aliter teneatur, quam si communis exstiterit: aut igitur nullo modo tenebitur fideiussor, aut, quod magis est, tenebitur, si prius extiterit communis. Sub diuersis q
Abbreviated transcription (Latin):
dimitueat obligietur ⁊ pende̾te
⁊de accepti latum fu̾nt ⁊ is fidem¬
sor adhnc pendente udoe mortuuꝰ
fuit ⁊festim areopete possum q
existens ⁊dico nz obligicom in
psonini iam mortui effice. n¬
acceptilione⁊ fumarc possitꝑnuii.
plius fideinssores nccio nõ tenet᷑.¬

Expanded text:
at obligaretur, pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a reo petere possum, quia existens condicio neque obligationem in personam iam mortui efficere nacceptilationem confirmare possit. plius fideiussores non tene
Abbreviated transcription (Latin):
ato fidenissorem acccpo tenctur
fidemissor. ¶Io ꝙ muigo dem est
maleficorum fiderussorem acc¬
ipi nõ posse nõ sic intengi deb
ut inpẽam furti. is cinfcm fuitũ
fc̃m ẽ fidenissorem accrꝑe nõ pos¬
sit. Nam penes ob malefici solui
mangnarõ suad s ita pocius ut
quicron auocum furtum adm¬
isit inꝑtem q̃m exfuito sibi resti¬
tui  desiderat fiderussorem obugi
re nõ possit.⁊ qui  auena hortatu
ad fuitum faciendum ꝓuectus ẽ
nec in furti pea ab eoqui horatus
c̃ fideiussorem accux pofsit in quibꝰ
caibo isla rd impedit fidenissorem
cietascoita nullam ium h̃t.
mam mutuam accipientibo ita
ut duo rei emsdem debiti fierẽt
ꝙ auxiliu pamnam manda¬
torexstitit iiui bõa adfiscumde
uenerunt. sumur simłr ⁊ credito¬
ri fiscus succesfrit mandator alle¬
qr fiscus tamcreditori q̃m debito¬
n succesẜat.⁊ quid simi debitor
fuiss ñ dubitabat sicut fidenis¬
orem ita⁊ mandatorem.nbatuiz
cipan debitore mandator nõub¬

Expanded text:
ato fideiussorem accepero, tenetur fideiussor. Id quod uolgo dictum est maleficiorum fideiussorem accipi non posse non sic intellegi debet, ut in poenam furti is, cui furtum factum est, fideiussorem accipere non possit nam poenas ob maleficia solui magna ratio suadet, sed ita potius, ut qui cum alio cum quo furtum admisit, in partem, quam ex furto sibi restitui dere non possit, et qui alieno hortatu ad furtum faciendum provectus est, ne in furti poena ab eo qui hortatus est fideiussorem accipere possit. in quibus casibus illa ratio impedit fideiussorem cietas coita nullam vim habetniam mutuam accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: similiter et creditori fiscus successerat. mandator allequia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum cipali debitore mandator non lib
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissorem ab corecte accipiat.
¶Quem fideuissorem .⁊. ab eo ip̃o
ẜuo interogni inch mpedit.
¶Miuo afurioso scipuatus fũ¬
is nõ pse tefidenissorem accrpe

Expanded text:
fideiussorem ab eo recte accipiat: quem fideiussorem etiam ab eo ipso seruo interrogari nihil impedit. Si a furioso stipulatus fueris, non posse te fid
Abbreviated transcription (Latin):
Rorimum sa¬
crilegio crimen est qd̾ ina¬
lestatis clicitur maiestatis
quo tenetur is cuius oꝑa. do.
.iii.consiliũ initum erit. quo
obsices iniussu principis int̾¬
cid̾ent. quo armati hoĩes cũ
conuentus ue fiat. hommes¬
ne ad seclicionem connocent᷑.
cuius ue opant consilio .do .ii.
initum erit quo quis mag̾rat᷑
ppłi romani. qui ue imperui
põtatem ue hat occidat quo
quo ue quis a dñsꝰ uem pub¬
licam arma ne ferat qui ue
hostib ppłi romani nuntiũ
lr̃as ue mifit. signum ue dedit
fet̾it. ue.do.mn. quo rostes po¬
puli. ro. consilio iuueytur ad¬
u̾sus rem publicam qui ue
milites sollicitau̾is. concitaue¬
rit ue quo seclicõ tumultus.
adu̾sus rem publicã fiat. Ld
er̃t nõcecessit. ant qui exciu
deseruit. ul prinatus ad hostes
ꝓfugit. qui uestiens fłm̃ con¬
scripsit. uł recitant in tabu¬
lis publicis. nam ⁊ ħ capit
primo legis maiestatis enu¬
meratur. O arcett.

Expanded text:
roximum sacrilegio crimen est, quod maiestatis dicitur.Maiestatis quo tenetur is, cuius opera dolo malo consilium initum erit, quo obsides iniussu principis interciderent: quo armati homines cum conuentusue fiat hominesue ad seditionem conuocentur: cuiusue opera consilio malo consilium initum erit, quo quis magistratus populi Romani quiue imperium potestatemue habet occidatur: quoue quis contra rem publicam arma ferat: quiue hostibus populi Romani nuntium litterasue miserit signumue dederit feceritue dolo malo, quo hostes populi Romani consilio iuuentur aduersus rem publicam: quiue milites sollicitauerit concitaueritue, quo seditio tumultusue aduersus rem publicam fiat: 2 esset, non discessit: aut qui exercitum deseruit uel priuatus ad hostes perfugit: quiue sciens falsum conscripsit uel recitauerit in tabulis publicis: nam et hoc capite primo lege maiestatis enumeratur. 3 Marc
Abbreviated transcription (Latin):
diem est md q. incest dupo¬
licari. ¶ Iñ põt queripõt si
quis cum anias ꝓbonesn
mense qmͣ scripturam hã¬
b̾et et cyrogͣphi furtum pa¬
ssus sit an extimari in dup¬
lo cyrographi qͣntitas de
nistr̃m scriptum sit nã n¬
chil uidetur deꝑdere s futu¬
rum est ut alio cyrogͣpho i¬
aluo seturior sit cͣclitor. a¬
pocha quo si fu̾it surrepta
eq dñdum est furti actoe
in id ꝙ int̾est locũ hr̃e s me

Expanded text:
dum est in id quod interest duplari. Inde potest quaeri, si quis, cum alias probationes mensaeque scripturam haberet, chirographi furtum passus sit, an aestimari duplo chirographi quantitas debinstrumentum scriptum sit: nam nihil uidetur deperdere, si futurum est, ut alio chirographo saluo securior sit creditor. Apocha quoque si fuerit subrepta, aeque dicendum est furti actionem in id quod interest locum habere: sed
Abbreviated transcription (Latin):
toh̃rde ꝙ si nõ patitur hrs ꝑere
puta offerri .x. que dare nissus e¬
rat ꝓculdubio lib̾ est qr ꝑ h̾rdem
stare indetur quomimis ꝯdcoem
ipleat ⁊ ꝑuirefert de peculio
ei offerat anab alio. accepta est¬

Expanded text:
od si non patitur heres pareri puta offert decem, quae dare iussus erat, procul dubio liber est, quia per heredem stare uidetur, quo minus condicionem impleat. et parui refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta
Abbreviated transcription (Latin):
ssus est su aluiu q̃r si forte debe¬
plus erogauerit uelab exͣneo
nec uelit᷑ hr̃s debitorem ꝯue¬
nre uł statulibo soluere pecc̃i¬
am andebeat adlib̾tatem ꝑue¬
nire q̃i moram ꝑhrdem patia¬
tur ⁊ aut legatum hunc statu¬
libo fint pecilũi aut si non le¬
gat᷑ peculium fu̾it ẜuiꝰscribit
moram enulib̾tatis ꝑassum
obhip̃m o ei aliquid exrac̃ce
dm̃ca debetur nec ei ab lorde p¬

Expanded text:
ssus est. Inde quaeritur, si forte debeplus erogaverat, vel ab extraneo, nec velit heres debitorem convenire vel statulibero solvere pecuniam: an debeat ad libertatem pervenire, quasi moram per heredem patiatur. et aut legatum huic statulibero fuit peculium aut nongatum peculium fuit, Seruius scribit moram eum libertatis passum ob hoc ipsum, quod ei aliquid ex ratione dominica deberetur nec ei ab herede p
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑdit spem mortuslib̾ti si sta¬
tulib̾i cam nõ priꝰ ẜir naucisca¬
tur. insiaditalabimo ex institu¬
tis hrditate ceteꝵ anteodicio¬
nem sine tradetur sine nsucapi¬
atur siue manumittatur spes
plus scribit mł. ⁊ si legatus sit ẜ¬
nus abb̃rde pr̃is lib̾ ẽe iussus mi
pupillaribo tabuł uałe p̾uale¬
re lib̾tatis dacõm. Si primis
tut᷑us anstatulibi cãm optine¬
at ut ademite col̾rde cum sua
ca usucapiatur climasem ip̃o
accepit ub̾tatem nõ pt statuli¬
b̾icam optinere plane si ꝯdc̃o
est statulibi cam optinere eo cy
nõ a semet ip̃o s ab h̾rde accepis¬
se lib̾tatem creditur. Quocu¬
q guidu pupillo ẜnꝰ cũ lib̾tate sb̾¬
stitutus sit ncc̃aruc̾am optinet
que siña utilitatis carecepta ẽ

Expanded text:
t spem orcini liberti. sed statuliberi causam non prius seruus nanciscitur nisi adita uel ab uno ex institutis hereditate: ceterum ante aditionem siue tradetur siue usucapietur siue manumittetur, spes.Plus scripsit Iulianus et si legatus sit seruus ab herede patris, liber esse iussus in pupillaribus tabulis, praeualere libertatis dationem.Si primis tutus, an statuliberi causam optineat, ut adeunte coherede cum sua causa usucapiatur? cum a semetipso acceperit libertatem, non potest statuliberi causam optinere. plane si condicio est statuliberi causam optinere, eo quod non a semetipso, sed a coherede accepisse libertatem creditur.Quocumque gradu pupillo seruus cum libertate substitutus sit, necessarii causam optinet: quae sententia utilitatis causa recepta est