comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a cumen suum erroremq defendant. Si facile ad illud ac sine¬
ullo labore perueniri potest: summum bonum non est. Quid
enim nos cruciemus : quid conficiamus enitendo diebus et nocti¬
bus : quandoquidem tam in promptu id quod quaerimus ia¬
cet. ut illud quilibet sine ulla contentione animi deprehen¬
dat. sed si cõmuni quoq ac mediocre quodlibet bonum non
nisi labore assequimur: quoniam bonoꝵ natura in arduo po¬¬
sita est: maloꝵ in praecipiti. Summo igitur labote summum
bonum assequi necesse est. quod si uerissimum est. ergo alte
ra uirtute opus est: ut perueniamus ad eam uirtutem quae
dicitur summum bonum: quod est in congruens et absurdũ:
ut uirtus perse ipsam perueniat ad se ipsam. Si non potest
ad ullum bonum nisi per laborem perueĩri: apparet uirtutẽ
esse per quam perueniatur: quoniam in suscipiendis ꝑferẽ-¬
disq laboribus uis officiumq uirtutis est. Ergo summũ bo¬

Expanded text:
acumen suum, erroremque defendant. Si facile ad illud, ac sineacumen suum, erroremque defendant. Si facile ad illud, ac sine labore perveniri potest, summum bonum non est. Quid enim nos cruciemus, quid conficiamus, enitendo diebus et noctibus? quandoquidem tam in promptu id quod quaerimus jacet, ut illud quilibet sine ulla contentione animi comprehendat. Sed si commune quoque ac mediocre quodlibet bonum non nisi labore assequimur quoniam bonorum natura in arduo posita est, malorum in praecipiti, summo igitur labore summum bonum assequi necesse est. Quod si verissimum est, ra uirtute opus est, ut perueniamus ad eam uirtutem quae dicitur summum bonum: quod est incongruens et absurdum, ut uirtus per se ipsam perueniat ad se ipsam. si non potest ad ullum bonum nisi per laborem perueniri, apparet uirtutem esse per quam perueniatur, quoniam in suscipiendis ac perferendis laboribus uis officiumque uirtutis est. ergo summum bo
Abbreviated transcription (Latin):
num sit. Cur ergo scientiam maluit: ꝗͣ ipsam sapientiam sum¬
mum bonum dicere: cum sit utriusq significatio: et uis eadẽ:
Nemo tamen adhuc summum bonum dixit esse sapientiam: qͦd
melius dici potuit. Nam scientia parum est ad bonum suscipiẽ¬
dum: malumq fugiendum: nisi accedat et uirtus. Multi enĩ
philosophoꝵ cum debonis malisq dissererent: aliter tamen
ꝗͣ loquebantur: natura cogente uixerunt: quia uirtute ca¬
ruerunt. Uirtus autem cum scientia coniuncta ẽ sapientia.
uperest ut cos etiam refellamus: qui uirtutem summũ bo¬
num putauerunt. in qua opinione etiam. M. Tullius fuit: ĩ quo
multum inconsiderati fuerunt. Non enim uirtus ipsa ẽ summũ
bonum: sed effectrix et mater est summi boni: quoniam ꝑue¬
niri ad illud sine uirtute non potest. Utrunq intellectu est fa¬
cile. Ouaero enim utrum ne ad praeclarum illud bonum facile
perueniri putent: an cum difficultate ac labore: expediant

Expanded text:
num sit. cur ergo scientiam maluit quam ipsam sapientiam sumnum sit. cur ergo scientiam maluit quam ipsam sapientiam summum bonum dicere, cum sit utriusque significatio et uis eadem? nemo tamen usque adhuc summum bmelius dici potuit. Nam scientia parum est ad bonum suscipiendum, malumque fugiendum nisi accedat et virtus. Multi enim philosophorum, cum de bonis, malisque dissererent, aliter tamen, quam loquebantur, natura cogente, vixerunt, quia virtute caruerunt. Virtus autem cum scientia conjucta est sapientia. Superest ut eos etiam refellamus qui virtutem ipsam summum bonum putaverunt, in qua opinione etiam M. Tullius fuit; in quo multum inconsiderati fuerunt. Non enim virtus ipsa est summum bonum, sed effectrix et mater est summi boni; quoniam perveniri ad illud sine virtute non potest. Utrumque intellectu est facile. Quaero enim, utrumne ad praeclarum illud bonum facile perveniri putent, an cum difficultate ac labore? Expediant
Abbreviated transcription (Latin):
inest. ouid cupiditatis gloriae : Nonne in equis deprehendit᷑.
cum uictores exultant: uicti dolent. Tantus amor laudum.:
tantae est uictoria cur&e. Nec immerito summus poeta expe¬
riendum esse ait. Et quis cuiq dolor uicto quae gloria pal¬
mae. Quod si ea quae parit scientia: cõmunia sunt cum ali¬
is animalibus: non est ergo summum bonum scientia. Praeterea
non mediocre huius disputationis est uitium: qđ scientia nuda
ponitur. Incipient enim beatiores uideri qui artem aliquam
scierint: immo uero qui et res malas scierint: ut tam beatus sit:
qui uenena didicerit temperare: ꝗͣ qui mederi. Quaero igitur
ad quam rem scientia referenda sit: Si ad causas rerum natu-¬
ralium: quae beatitudo erit mibi proposita: si sciero unde Ni¬
lus oriatur: uel quicquid de caelo physici delyrant. Quid ꝙ
earum rerum non est scientia: sed opinatio quae pro ingeniis
uaria est: Restat ut scientia bonorum ac maloꝵ summũ bo¬

Expanded text:
inest. quid cupiditas gloriae? nonne in equis deprehenditur, inest. quid cupiditas gloriae? nonne in equis deprehenditur, cum uictores exultant, uicti dolent? tantus amor laudum, tantae est uictoria curae. nec inmerito summus poeta experiendum esse ait,. et quis cuique dolor uicto, quae gloria palmae. quodsi ea quae parit scientia communia sunt cum aliis animalibus, non est ergo summum bonum scientia. praeterea non mediocre huius definitionis est uitium, quod scientia node ponitur. incipient enim beati omnes uideri qui artem aliquam scierint, immo uero qui et res malas scierint, ut tam beatus sit qui uenena didicerit temperare quam qui mederi. quaero igitur ad quam rem scientia referenda sit. si ad causas rerum naturalium, quae beatitudo mihi erit proposita, si sciero unde Nilus oriatur uel quidquid de caelo physici delirant? quid quod earum rerum non est scientia, sed opinatio, quae pro ingeniis naria est? restat ut scientia bonorum ac malorum summum bo
Abbreviated transcription (Latin):
inuitia praecipitat. uel si aliam mutoꝵ: aliam hominis di¬
cit esse naturam: ꝙ homo ad uirtutem sit genitus: nõ ni¬
hil dicit. sed tamen non erit definitio summi boni: quia nul-¬
lum est animal quod non secundum naturam suam uiuat.
Qui scientiam summum bonum fecit aliquid homini propͥũ
dedit. sed scientiam alterius rei gratia homines appetunt.
non propter ipsam. Quis enim scire contentus est: nõ ex¬
petens aliquem fructum scientiae: Artes ideo discunt᷑
ut exerceantur. Exercentur autem uel ad subsidia uitae: uel ad
uoluptatem: uel ad gloriam. Non est igitur summum bonum
quod non propter se expetitur. ꝯuid ergo interest utrum
scientiam summum bonum putemus: an illa ipsa quae sciẽtia
ex se parit:. idest uictum: gloriam: uoluptatem: quae nõ sũt
homini propria: et ideo ne summa quidem bona. Nam uolu¬
ptatis et uictus appetentia non homini solum: sed etiam mutiᷤᷤ

Expanded text:
in vitia praecipitat? Vel si aliam mutorum, aliam hominis diin vitia praecipitat? Vel si aliam mutorum, aliam hominis dicit esse naturam, quod homo ad virtutem sit genitus, nonnihil dicit: sed tamen non erit definitio summi boni; quia nullum est animal quod non secundum naturam suam uiuat. qui scientiam summum bonum fecit, aliquid homini proprium dedit, sed scientiam alterius rei gratia homines adpetunt, non propter ipsam. quis enim scire contentus est non expetens aliquem fructum scientiae? artes ideo discuntur ut exerceantur, exercentur autem uel ad subsidia uitae uel ad uoluptatem uel ad gloriam. non est igitur summum bonum quod non propter se expetitur. quid ergo interest utrum scientiam summum bonum putemus an illa ipsa, quae scientia ex se parit id est uictum gloriam uoluptatem? quae non sunt homini propria et ideo ne summa quidem bona: nam uoluptatis et uictus adpetentia non homini solum, sed etiam mutis
Abbreviated transcription (Latin):
mune cum beluis põt uideri. Nam corporis bona: idest in¬
columitas: indolentia: ualitudo non minus sunt mutis ꝗͣ ho¬
mini necessaria. ac nescio an etiam magis quia homo et me¬
delis et ministeriis subleuari potest: muta non possunt. Itẽ
quae appellant fortun ae bona: nam sicut homini opibus ad
uitam tuendam: ita illis preda et pabulis est opus. ita in du¬
cendo bonum quod non sit in hominis potestate:totum ho¬
minem alienae ditioni subiugauerunt. Audiamus etiam
Zenonem. Nam is interdum uirtutem somniat. Summũ
inquit est bonum cum natura consentanee uiuere. Belua-¬
rum igitur nobis more uiuendum est. Nam quae abesse
debent ab homine in his omnibus reprehenduntur: uolu-¬
ptates appetunt: metuunt: fallunt: insidiantur: occidũt.
t quod ad rem maxime attinet deum nesciunt. Quid ergo
me docet: ut uiuam secundum naturam: quae ipsa in de¬
terius prona est: et quibusdam blandimentis lenioribus

Expanded text:
mune cum beluis potest uideri. nam corporis bona id est inmune cum beluis potest uideri. nam corporis bona id est incolumitas indolentia ualetudo non minus sunt mutis quam homini necessaria ac nescio an etiam magis, quia homo et medellis et ministeriis subleuari potest, muta non possunt. item, quae appellant fortunae bona: nam sicut homini opibus ad uitam tuendam, sic illis praeda et pabulis opus est. ita inducendo bonum quod non sit in hominis potestate, totum hominem alienae dicioni subiugauerunt. audiamus etiam Zenonem: nam is interdum uirtutem somniat. \'summum\' inquit est bonum cum natura consentanee uiuere.\' beluarum igitur nobis more uiuendum est. nam quae abesse debent ab homine, in his omnia deprehenduntur: uoluptates adpetunt, metuunt fallunt insidiantur occidunt et, quod ad rem maxime attinet, deum nesciunt. quid ergo me docet ut uiuam secundum naturam, quae ipsa in deterius prona est et q
Abbreviated transcription (Latin):
bono: et quidem grauiter: ac saepe: ut sit postea non do¬
lere iocundius. Miserrimus est igitur qui nunꝗͣ doluit:
quia bono caret: quem nos felicissimum putabamus: qͥa
malo caruit. Abhac uanitate non longe abfuit: qui omni¬
no nihil dolere summum bonum dixit. Nam praeterꝗͣ ꝙ
omne animal doloris est fugiens: quis potest sibi hoc bonũ
praestare: quod nobis ut eueniat. nihil aliud possumus ꝗͣop¬
tare. Summum autem bonum non potest efficere quenꝗͣ
beatum: nisi semper fuerit in ipsius potestate. Hoc autẽ
non uirtus homini non doctrina. non labor. sed natura
ipsa cunctis animantibus praestat. Qui uoluptatem cum ho¬
nestate iunxerunt: cõmunionem hanc effugere uoluerunt:
sed effecerunt repugnans bonum: quoniam qui uoluptati
deditus est: honestate careat: uecesse ẽ: qui honestati studet:
uoluptate. Peripatheticoꝵ bonum nimium multiplex exce¬
ptis animi bonis: quae ipsa quae sint magna contentio ẽ: cõ¬

Expanded text:
bono, et quidem grauiter ac saepe, ut sit postea non dobono, et quidem grauiter ac saepe, ut sit postea non dolere iucundius. miser- rimus est igitur qui numquam doluit, quia bono caret: quem nos felicissimum putabamus, quia malo caruit. ab hac uani- tate non longe afuit qui omnino nihil dolere summum bonum dixit, nam praeter quod omne animal doloris est fugiens, quis potest sibi hoc bonum praestare, quod nobis ut eueniat, nihil aliut possumus quam optare? summum autem bonum non potest efficere quemquam beatum, nisi semper fuerit in ipsius potestate: hoc autem 11011 uirtus homini, non doctrina, non labor, sed natura ipsa cunctis animantibus praestat. qui uoluptatem cum honestate iunxerunt, communionem hanc effugere uoluerunt, sed effecerunt repugnans bonum, quoniam qui uo-luptati deditus est, honestate careat necesse est, qui honestati studet, uoluptate. Peripateticorum bonum nimium multiplex et exceptis animi bonis, quae ipsa quae sint magna contentio est, com
Abbreviated transcription (Latin):
eosq esse tanti: ut assequendoꝵ causa: nec laborem sibi
ullum: nec uulnera: nec mortem ipsam recusandam putẽt.
bhis ne igitur praecepta uiuendi petemus: qui hoc idem sen¬
tiunt: qđ animae rationis expertes: Aiunt cyrenaici uirtu¬
tem ipsam ex eo ipso esse laudandam: quod sit efficiens uo¬
luptatis. Non erro ergo inquit obscenus canis aut sus ille
lutulentus: nam ideo cum aduersario summa uirium contẽ¬
tione depugno: ut uirtus mea pariat mihi uoluptatem.
cuius expers sim necesse est: si uictus abscessero. Ab his er¬
go sapere discemus: quos a pecudibus ac beluis non sentẽ¬
tia sed lingua discernit : Priuationem doloris summum
bonum putare: non plane peripatheticoꝵ ac Stoicorum:
sed Cynicorum philosophoꝵ est.Quis enim non intelligat
ab egrotis: et in aliquo dolore positis esse hoc disputatũ:
Quid tam ridiculum: ꝗͣ id habere pro summo bono: quod
medicus possit dare: Dolendum est ergo: ut fruamur

Expanded text:
eosque esse tanti, ut adsequendorum causa nec laborem sibi eosque esse tanti, ut adsequendorum causa nec laborem sibi ullum nec uulnera nec mortem ipsam recusandam putent. ab hisne igitur praecepta uiuendi petemus, qui hoc idem sentiunt quod animae rationis expertes? aiunt Cyrenaici uirtutem ipsam ex eo esse laudandam, quod sit efficiens uoluptatis. \'uero\' inquit obscenus canis aut sus ille lutulentus; \'nam ideo cum aduersario summa uirium contentione depugno, ut uirtus mea pariat mihi uoluptatem, cuius expers sim necesse est, si uictus abscessero’. ab his ergo sapere discamus, quos a pecudibus ac beluis non sententia, sed lingua discernit? priuationem doloris summum bonum putare non plane Peripateticorum aut Stoicorum, sed clinicorum philosophorum est. quis enim non intellegat ab aegrotis et in aliquo dolore positis esse hoc disputatum? quid tam ridiculum quam id habere pro summo bono, quod medicus possit dare? dolendum est ergo, ut fruamur
Abbreviated transcription (Latin):
dit animi uoluptatem. quoniam siue ulla securitas: sue
gaudium ẽ: cõmunis est omnibus. Aristippo ne respondẽ¬
dum quidem duco: quem corporis semper uoluptatem
tuentem: nibilq aliud ꝗͣ uentei et ueneri seruientem ne¬
mini dubium ẽ hominem non fuisse. Sic enim uixit: ut n¬
hil inter cum pecudemq distaret: nisi unum quod Loquebat᷑.
quod si asino, aut cani aut sui: facultas loquendi tribuat᷑:
quaerasq abiis quid sibi uelint: cum feminas tam rabide
consectantur: ut uix diuelli queant: cibos etiam potũ q
negligant. Cur aut alios mares uiolenter abigant: aut
ne uicti quidem absistant. sed a fortioribus saepe cõtriti
eo magis in sectentur. Cur nec imbres: nec frigora pertime¬
scant: laborem suscipiant: periculum non recusent: Quid
aliud respondebunt nisi summum bonum ẽẽ corporis uolu-¬
ptatem: eam se appetere: ut afficiantur suauissimis sensibꝰ.

Expanded text:
dit animi uoluptatem, quoniam siue illa securitas siue dit animi uoluptatem, quoniam siue illa securitas siue gaudium est, communis est omnibus. Aristippo ne respondendum quidem duco, quem semper in corporis uoluptates ruentem nihilque aliut quam uentri et Veneri seruientem nemini dubium est hominem non fuisse. sic enim uixit, ut nihil inter eum pecudemque distaret nisi unum, quod loquebatur. quodsi asino aut sui aut cani facultas loquendi tribuatur quaerasque ab iis quid sibi uelint, cum feminas tam rabide consectantur, ut uix diuelli queant, cibos etiam potumque neglegant, cur aut alios mares uiolenter abigant aut ne uicti quidem absistant, sed a fortioribus saepe contriti eo magis insectentur, cur nec imbres nec frigora pertimescant, laborem suscipiant, periculum non recusent, quid aliut respondebunt nisi summum bonum esse corporis uoluptatem? eam se adpetere, ut adficiantur suauissimis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
U ID. ergo superest: nisi ut omissis litigatoribus furio¬
sis ac pertinacibus: ueniamus ad iudicem illum scili¬
cet datorem simplicis et quietae sapientiae. qui non tantum
formare nos ac inducere in uiam possit: uerun etiam de cõtro¬
uersiis istorum ferre sententiam. Haec nos docet: quid sit ho¬
minis uerum ac summum bonum. de quo priusꝗͣ dicere inci¬
pio: illae omnes sententiae sunt refellendae: ut appareat nemi¬
nem illoꝵ fuisse sapientem. Cum de officio hominis agat᷑:
oportet summum summi animalis bonum in eo constituĩ: qͦd
cõmune cum caeteris animalibus esse non possit. sed ut feris
dentes. armentis cornua. uolucribus pennae propria sunt:
sic homini aliquid suum debet adscribi: sine quo rationem
suae conditionis amittat. Nam quod uiuendi aut generan¬
di causa datum est omnibus: est quidem bonum naturale:
summum tamen non est: nisi quod est unicuiq generi pro¬
prium. Sapiens ergo non fuit qui summum bonum credi¬

Expanded text:
uid ergo superest, nisi ut, omissis litigatoribus furiosis ac pertinacibus, veniamus ad judicem illum, scilicet datorem simplicis et quietae sapientiae? Quae non tantum formare nos, ac inducere in viam possit, verum etiam de controversiis istorum ferre sententiam. Haec nos docet, quid sit hominis verum ac summum bonum: de quo priusquam dicere incipio, illae omnes sententiae sunt refellendae, ut appareat neminem illorum fuisse sapientem. Cum de officio hominis agatur, oportet summum summi animalis bonum in eo constitui, quod commune cum caeteris animalibus esse non possit. Sed ut feris dentes, armentis cornua, volucribus pennae, propria sunt: sic homini aliquid suum debet adscribi, sine quo rationem suae conditionis amittat. Nam quod vivendi aut generandi causa datum est osummum tamen non est, nisi quod est uni cuique generi proprium. sapiens ergo non fuit qui summum bonum credi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi mortali corpore induatur: ut praecepta sua factis adim¬
plendo caeteros parendi necessitate constringat. Liquido
ergo apparet eum qui uitae dux et iusticiae sit magister.
corporalem esse oportere: nec aliter fieri posse ut sit illi
plena et perfecta doctrina: nisi habeat radicem et funda¬
mentum: stabilisq apud homines ac fixa permaneat. lp¬
sum autem subire carnis ac corporis imbecillitatem: uirtu
temq in se recipere doctoris: ut eam simul et uerbis doce¬
at et factis. ltem subiectum esse morti et passionibus cun¬
tis: quoniam et in passione toleranda: et in morte subeũ¬
da uirtutis officia uersantur. Quae omnia ut dixi con¬
sumatus doctor perferre debeat: ut doceat posse perferri.¬

Expanded text:
nisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adimnisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adimplendo, caeteros parendi necessitate constringat. Liquido ergo apparet, eum, qui vitae dux et justitiae sit magister, corporalem esse oportere; nec aliter fieri posse, ut sit illius plena et perfecta doctrina, nisi habeat radicem ac fundamentum, stabilisque apud homines ac fixa permaneat: ipsum autem subire carnis ac corporis imbecillitatem, virtutemque in se recipere, cujus doctor est, ut eam simul, et verbis doceat, et factis. Item subjectum esse morti, et passionibus cunctis; quoniam et in passione toleranda, et in morte subeunda virtutis officia versantur: quae omnia, ut dixi, consummatus doctor perferre debet, ut doceat posse perferri.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce mihi corpus est: et tamen pugno contra omnem uoluptatẽ.
Non possum pro iusticia nec dolorem ferre: nec mortem: quia fra¬
gilis sum. Ecce et in me dolor ac mors habet potestatem: et ea q̃
times uinco: ut uictorem te faciam doloris ac mortis:prior ua¬
do per ea quae sustineri non praetendis: si praecipientem sequi nõ
potes: sequere antecedentem. Sublata est hoc modo omnis excu¬
satio: et fateri hominem necesse est sua culpa iniustum esse: qui
doctorem uirtutis et eundem ducem non sequatur. Uides ergo
quanto perfectior sit mortalis doctor: quia dux esse mortali
potest: ꝗͣ immortalis: quia patientiam docere non potest: qͥa
subiectus passionibus non est.Nec hoc tamen eo pertinet:ut
hominem deo praeferam: sed ut ostendam neq: hominem per¬
fecta doctrina esse posse: nisi sit idem deus: ut autoritate cae¬
lesti necessitatem parendi hominibus imponat. Neq deum

Expanded text:
\'ecce et mihi corpus est et tamen pugno contra omnem cupiditatem.\' \'ecce et mihi corpus est et tamen pugno contra omnem cupiditatem.\' \'non possum pro iustitia nec dolorem ferre nec mortem, quia fragilis sum.\' \'ecce et in me dolor ac mors habet potestatem et tamen ea ipsa quae times uinco, ut uictorem te faciam doloris ac mortis. prior uado per ea quae sustineri non posse praetendis: si praecipotes, sequere antecedentem. Sublata est hoc modo omnis excusatio; et fateri hominem necesse est, sua culpa injustum esse qui doctorem virtutis, et eumdem ducem non sequatur. Vides ergo quanto perfectior sit mortalis doctor, quia dux esse mortali potest, quam immortalis, quia patientiam docere non potest, qui subjectus passionibus non est. Nec hoc tamen eo pertinet, ut hominem Deo praeferam: sed ut ostendam, neque hominem perfecta doctrina esse posse, nisi sit idem Deus, ut auctoritate coelesti necessitatem parendi hominibus imponat; neque Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uincendo peccatum doceat hominem: uinci ab eo posse pecca¬
tum. si uero sit immortalis: exemplum proponere homini nul¬
lo modo potest. Existet enim constans aliquis ac dicet. Tu qui¬
dem non peccas: quia liber es abhoc corpore. non concupiscis
quia immortali nihil est necessarium. mihi uero multis rebꝰ
opus est: ut tuear hanc uitam. Mortem non times: quia in¬
te ualere non potest. Dolorem contemnis: quia nullam uim
pati potest. At ego mortalis utrunq timeo: quia cruciatus
mibi grauissimos inferunt: quos tolerare infirmitas carnis
non potest. Doctor itaq uirtutis etiam hanc excusationem
debuit hominibus auferre: nequis quod peccat: necessitati
potius ascribat ꝗ̃ culꝑae suae. Ergo ut perfectus cẽ possit
nihil ei debet opponi ab eo qui docendus est: ut si forte dixerit im¬
nem gero: et tamen peccatum in me non dormiatur. Mihi opes cõ¬
temnere difficile est: quia uiui aliter non potest in hoc corpore.

Expanded text:
ut uincendo peccatum doceat hominem uinci ab eo posse peccaut uincendo peccatum doceat hominem uinci ab eo posse peccatum. sin uero sit inmortalis, exemplum proponere homini nullo modo potest. exsistet enim constans aliquis ac dicet: \'tu quidem non peccas, quia liber es ab hoc corpore, non concupiscis, quia immortali nihil est necessarium: mihi uero multis rebus opus est ut tuear hanc uitam. mortem non times, quia ualere in te non potest, dolorem contemnis, quia nullam uim pati potes: at ego mortalis utrumque timeo, quia cruciatus mihi grauissimos inferunt, quos tolerare carnis infirmitas non potest.\' doctor itaque uirtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferrre, ne quis quod peccat necessitati potius adscribat quam culpae suae. ergo ut perfectus esse possit, nihil ei debet opponi ab eo qui docendus est, ut si forte dixerit \'innem gero et tamen peccatum in me non dominatur.\' mihi opes contemnere difficile est, quia uiui aliter non potest in hoc corpore:
Abbreviated transcription (Latin):
rigat secuturo. quemad modum potest facere quae docet si
non sit ei similis: quem docet: nam si nulli subiectus sit passioni
potest ei docenti homo sic respondere. Uolo equidem non pecca¬
re : sed uincor. Indutus sum enim carne fragili et imbecilla: haec
met. Itaq ducor inuitus et pecco: non quia uolo: sed quia co¬
gor. Sentio me etiam ipse peccare: sed necessitas fragilitatis
impellit: cui repugnare non possum. Quid ad haec responde¬
bit praeceptor ille iusticiae: quomodo refutabit ac redarguet
hominem: qui delictis suis excusationem carnis obtendet: nisi
et ipse carne fuerit indutus: ut ostendat etiam carnem posse
capere uirtutem. Contumacia enim redargui non potest nisi
exemplo. nam habere non possunt quae doceas: firmitatem nisi
ea prior feceris: quia natura hominum prodiuis in uitia uideri¬
uult non modo cum uenia: sed etiam cum ratione peccare. opoͣ¬
tet magistrum doctoremq uirtutis homini simillimum fieri:

Expanded text:
rigat secuturo? quemadmodum autem potest facere quae docet, si rigat secuturo? quemadmodum autem potest facere quae docet, si non sit similis ei quem docet? nam si nulli subiectus sit passioni, potest ei docenti homo sic respondere: \'uolo equidem non peccare, sed uincor: indutus sum enim carne fragili et inbecilla, haec met. Itaque ducor invitus, et pecco, non quia volo, sed quia cogor. Sentio me et ipse peccare: sed necessitas fragilitatis impellit, cui repugnare non possum. Quid ad haec respondebit praeceptor ille justitiae? quomodo confutabit ac redarguet hominem, qui delictis suis excusationem carnis obtendet, nisi et ipse carne fuerit indutus, ut ostendat, etiam carnem posse capere virtutem? Contumacia enim redargui non potest, nisi exemplo. Nam habere non possunt, quae doceas, firmitatem, nisi ea prior feceris; quia natura hominum prouult non modo cum uenia, sed etiam cum ratione peccare, oportet magistrum doctoremque uirtutis homini simillimum fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi mortale corpus assumat. Cur autem fieri non possit ratio cla¬
ra est. Nam si ad homines ueniat ut deus: ut omittam: ꝙ mor¬
tales oculi claritatem Maiestatis eius conspicere ac sustinere
non possunt. Ipse certe deus uirtutem docere non poterit:
quia expers corporis non faciet quae docebit. ac per hoc
doctrina eius perfecta non erit. Alioquin si uirtus summa
est dolorem pacienter pro iusticia officioq perferre: si uir¬
tus est mortem ipsam et intentatam non metuere: et illatã
fortiter sustinere. debet ergo doctor ille perfectus et doce¬
re ista praecipiendo: et confirmare faciendo: quia qui dat
pr aecepta uiuendi: amputare debet omnium excusationum
uias: ut imponat hominibus parendi necessitatem: non aliqͦ¬
ui sed pudore: et tamen libertatem relinquat: ut et prȩmiũ
Lent. Quomodo ergo poterit amputari excusatio: nisi ut qͥ
docet. faciat quae docet: et sit quasi primus: et manũ por¬

Expanded text:
nisi mortale sibi corpus adsumat. cur autem fieri non possit, ratio clanisi mortale sibi corpus adsumat. cur autem fieri non possit, ratio clara est. nam si ueniat ad homines ut deus, ut omittam quod mortales oculi claritatem maiestatis eius conspicere ac sustinere non possunt, ipse certe deus uirtutem docere non poterit, quia expers corporis non faciet quae docebit ac per hoc doctrina eius perfecta non erit. alioquin si summa uirtus est dolorem patienter pro iustitia officioque perferre, si uirtus est mortem ipsam et intentatam non metuere et inlatam fortiter sustinere, debet ergo doctor ille perfectus et docere ista praecipiendo et confirmare faciendo, quia qui dat praecepta uiuendi amputare debet omnium excusationum uias, ut inponat hominibus parendi necessitatem non ui aliqua sed pudore, et tamen libertatem relinquat, ut et praemium lent. quomodo igitur poterit amputari excusatio, nisi ut qui docet, faciat quae docet et sit quasi praeuius et manum por
Abbreviated transcription (Latin):
EE. nunc consideremus an doctor e caelo missus possit nõ
esse perfectus. nondum dehoc loquor: quem uenisse a deo
negant .: Fingamus aliquem e caelo esse mittendum qui uitam
hominum rudimentis uirtutis instituat: et ad iusticiam formet.
Nemini dubium potest esse: quin is doctor qui caelitus mittitur.
tam scientia sit rerum omnium ꝗͣ uirtute perfectus: ne nihil
inter caelestem terrenumq differat. Nam in homine interna et
propria doctrina esse nullo pacto potest. nec enim mens terre¬
nis uisceribus inclusa et tabe corporis impedita: aut comprehẽ¬
dere perse potest: aut capere ueritatem: nisi aliunde doceatur.
et si maxime possit. summam tamen uirtutem capere neque¬
at: et omnibus uitiis resistere: quorum materia in uisceribus
continetur. Eo fit ut terrenus doctor perfectus esse non pos¬
sit. At uero caelestis cui scientiam diuinitas uirtutem immor¬
talitas tribuit: in docendo quoq sicut in coeteris perfectus
et consumatus sit necesse est. At id omnino fieri non potest:

Expanded text:
e nunc consideremus an doctor e caelo missus possit non esse perfectus. nondum de hoc loquor quem uenisse a deo negant. fingamus aliquem de caelo esse mittendum, qui uitam hominum rudimentis uirtutis instituat et ad iustitiam formet. nemini dubium potest esse quin is doctor qui caelitus mittitur tam scientia sit rerum omnium quam uirtute perfectus, ne nihil inter caelestem terrenumque differat. nam in homine interna et propria doctrina esse nullo pacto potest: nec enim mens terrenis uisceribus inclusa et tabe corporis inpedita aut conprehendere per se potest aut capere ueritatem, nisi aliunde doceatur. et si maxime possit, summam tamen uirtutem capere nequeat et omnibus uitiis resistere, quorum materia in uisceribus continetur. eo fit ut terrenus doctor perfectus esse non possit. at uero caelestis, cui scientiam diainitas, uirtutem inmortalitas tribuit, in docendo quoque sicut in ceteris perfectus et consummatus sit necesse est. at id omnino fieri non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
A lios autem latos et aequales et in unam partem rotundos:
et in his utiq locis ubi tantũmodo curuari membra in om¬
nes partes oportebat. Ut ingenibus: et in cubitis: et in ma¬
nibus ipsis. Nam sicut manus ex eo loco unde oriuntur
ubiq uersus moueri preciosum simul et utile fuit. sic ꝓ-¬

Expanded text:
alios autem latos et aequales et in unam partem rotundos alios autem latos et aequales et in unam partem rotundos et in iis utique locis ubi tantummodo curuari membra oportebat, ut in genibus et in cubitis, et in manibus ipsis. Nam sicut manus ex eo loco, unde oriuntur, ubique versus moveri, speciosum simul et utile fuit: sic
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem. sed et paucis et magnis ossibus constare uoluit.
A ut enĩm bina sunt: ut in homine. aut quaterna: ut in quadru¬
pede. quae tamen non fecit solida: ne in gradiendo pigritia
et grauitas retardaret. sed cauata: et ad uigorem corporis
conseruandum medullis intrinsecus plena: eaq rursus nõ
aequaliter porrecta finiuit: sed summas eorum partes
crassioribus nodis conglobauit. ut et substringi uerius faci-¬
lius et uerti tutius possent. Unde sunt uertibula nominata.
⁊os nodos firmiter solidatos leui quodam operculo texit.
quod dicitur cartilago. scilicet ut sine attritu et sine sen¬
su doloris aliquo flecterentur eosdem tamen non in unũ
modum informauit. Alios enim fecit simplices et in orbẽ
rotundos. in his duntaxat articulis: in quibus moueri mẽ¬
bra in omnes partes oportebat. ut in scapulis: quoniam
manus utrunlibet agitari et contorqueri necessariũ est.

Expanded text:
mitatem, sed et paucis et magnis ossibus constare uoluit. mitatem, sed et paucis et magnis ossibus constare uoluit. aut enim bina sunt ut in homine aut <qua>terna ut in quadrupede: quae tamen non fecit solida, ne in gradiendo pigritia et grauitas retardaret, sed cauata et ad uigorem corporis conseruandum medullis intrinsecus plena. eaque rursus non aequaliter porrecta finiuit, sed summas eorum partes nodis crassioribus conglobauit, ut et substringi neruis facilius. et uerti tutius possent, unde sunt uertibula nominata. eos nodos firmiter solidatos leni quodam operculo texit, quod dicitur cartilago, scilicet ut sine attritu et sine sensu doloris aliquo flecterentur. eosdem tamen non in unum modum informauit. alios enim fecit simplices et in orbem rotundos, in iis dumtaxat articulis in quibus moueri membra in omnes partes oportebat, ut in scapulis, quoniam manus utrolibet agitari et contorqueri necessarium est,
Abbreviated transcription (Latin):
rinam compegit: quam nos dicimus spinam: eamq nolu¬
it ex uno perpetuoq osse formare: ne gradiendi flecten-¬
diq se facultatem animal non haberet. Ex eius parte
quasi media: costas: id est transuersa et plana ossa por¬
rexit in diuersum. quibus clementer curuatis: et in se¬
uelut in circulum pene conductis: interna uiscera contegã¬
tur. ut ea quae mollia et minus ualida fieri opus erat.
illius solidae cratis amplexu possent esse unita. In sum¬
ma uero constructionis eius: quam similem nauis carinae
diximus. caput collocauit. in quo esset Regnũ totius ani-¬
mantis. Datumq illi hoc nomen est: ut quidem Uarro ad Ci-¬
ceronem scribit: ꝙ hinc capiant initium sensus ac nerui. Ea
uero quae diximus de corpore uel ambulandi: uel faciendi:
uel uolandi causa esse producta: neq nimium longis prop¬¬
ter celerem mobilitatem. neq nimium breuibus propter fir¬

Expanded text:
rinam conpegit quam nos dicimus spinam eamque nolurinam conpegit quam nos dicimus spinam eamque noluit ex uno perpetuoque osse formare, ne gradiendi flectendique se facultatem animal non haberet. ex eius parte quasi media costas id est transuersa et plana ossa porrexit in diuersum, quibus clementer curuatis et in seuelut in circulum paene conductis interna uiscera contegantur, ut ea quae molliora et minus ualida fieri opus erat, illius solidae cratis amplexu possent esse munita. in summo uero constructionis eius quam similem nauali carinae diximus. caput conlocauit, in quo esset regimen totius animantis, datumque illi hoc nomen est, ut quidem Varro ad Ciceronem scribit, quod hinc capiant initium sensus ac nerui. ea uero quae diximus a corpore uel ambulandi uel faciendi uel uolandi causa esse producta, neque nimium longis propter celerem mobilitatem neque nimium breuibus propter fir
Abbreviated transcription (Latin):
IN. principio cum Deus fingeret animalia: noluit eain
rotundam formae speciem conglobare atq colligere.
ut et moueri ad ambulandum: et flectere se in quanlibet
partem facile possent. sed ex ipsa corporis summa produ¬
xit caput. Item produxit quaedam membra longius: quae
uocantur pedes: ut alternis motibus solo fixa producerẽt
animal: quo mens tulisset: aut quo petendi cibi necessitas
prouocasset. Ex ipso autem uasculo corporis quatuor fecit
extantia. bina posterius: quae sunt in omnibus: pedes. Itẽ
bina capiti et collo proxima: quae uarios animantibus usus
feris. In homine autem manus quae non ad ambulandũ:
sed ad faciendum temperandumq sunt nat e. Est et tertiũ
genus: in quo priora illa neq pedes: neq manus sunt: sed
ale in quibus pennae per ordinem fixae uolandi exhibẽt
usum. Ita una fictio diuersas species et usus habet. Atq
ut ipsam corporis crassitudinem firmiter comprȩhenderet:
maioribus et breuibus ossibus inuicem colligatis: quasi ca¬

Expanded text:
In principio cum deus fingeret animalia, noluit ea in rotundam formae speciem conglobare atque colligere, ut et moueri ad ambulandum et flectere se in quamlibet partem facile possent, sed ex ipsa corporis summa produxit caput. item produxit quaedam membra longius, quae uocantur pedes, ut alternis motibus solo fixa perducerent animal quo mens tulisset aut quo petendi cibi necessitas prouocasset. ex ipso autem uasculo corporis quattuor fecit extantia, bina posterius, quae sunt in bina capiti et collo proxima, quae varios animantibus usus des similes, in homine autem manus; quae non sunt ad ambulandum, sed ad faciendum temperandumque sunt natae. Est et tertium genus, in quo priora illa, neque pedes, neque manus sunt, sed alae, in quibus pennae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Ita una fictio diversas species et usus habet. Atque ut ipsam corporis crassitudinem firmiter comprmaioribus et breuibus ossibus inuicem conligatis quasi ca
Abbreviated transcription (Latin):
terire: eque in terram spectant. quia ultra corpus quod ẽ
terra: nihil amplius uident: quod sit immortale. Nihil igit᷑
prodest hominem esse fictum: ut recto corpore spectet inca
lum: nisi erecta mente deum cernat: et cogitatio eius in spe
uitae perpetuae tota uersetur¬

Expanded text:
terire, aeque in terram spectant, quia ultra corpus quod est terire, aeque in terram spectant, quia ultra corpus quod est terra, nihil amplius vident, quod sit immortale. Nihil igitur prodest hominem ita esse fictulum, nisi erecta mente deum cernat et cogitatio eius in spe uitae perpetuae tota uersetur
Abbreviated transcription (Latin):
pter seipsam expetendam esse uirtutem. Beatus est igitur sa¬
piens in tormentis: sed cum torquetur pro fide: pro uisticia: pro
deo: illa patientia doloris beatissimum faciet. Est enim deus ꝗ
solus potest honorare uirtutem: cuius merces immortalitas
sola est. quam qui non appetunt: nec religionem tenent. cui
eterna subiacet uita. Profecto neq uirtutis uim sciunt: cu¬
ius premium ignorant: neq in caelum spectant: quod ipsi¬
se facere putant: cum res non inuestigabiles quaerunt: quia
ratio in caelum spectandi nulla alia est: nisi aut religionem
suscipere: aut animam suam immortalem esse credere. os¬
quis enim aut deum colendum esse intelligit: aut immor¬
talitatis spem sibi propositam habet: mens eius in caelo est.
Et licet id non aspiciat oculis: animae tamen lumine aspi-¬
cit. Qui autem religionem non suspiciunt: terreni sunt. qͥa
religio de caelo est. Et qui animam putant cum corpore in¬

Expanded text:
pter se ipsam expetendam esse uirtutem. beatus est igitur sapter se ipsam expetendam esse uirtutem. beatus est igitur sapiens in tormentis: sed cum torquetur pro fide, pro iustitia, pro deo, illa patientia doloris beatissimum faciet. est enim deus qui solus potest honorare uirtutem, cuius merces inmortalitas sola est. quam qui non adpetunt nec religionem tenent, cui aeterna subiacet uita, profecto neque uirtutis uim sciunt, cuius praemium ignorant, neque in caelum spectant, quod ipsi facere se putant, cum res non uesratio in coelum spectandi nulla alia est, nisi aut religionem suscipere, aut animam suam immortalem esse credere. Quisquis enim aut Deum colendum esse intelligit, aut immortalitatis spem sibi propositam habet, mens ejus in coelo est; et licet id non aspiciat oculis, animae tamen lumine aspicit. Qui autem religionem non suscipiunt, terreni sunt; qui religio de coelo est, et qui animam putant cum corpore in
Abbreviated transcription (Latin):
non expediat in tota uita miseriis et laboribus confici.
uantum autem temporis mors occupat: quae cum uenit:
Utrum aquo animo an iniquo eam subieris: iam nihil re¬
fert. Ita fit: ut nihil alud ex uirtute captetur nisi glo¬
ria. Sed haec aut superuacua et breuis est: aut prauis ho¬
minum iudiciis non sequetur. Nullus igitur ex uirtute fru¬
ctus est. ubi uirtus mortalis est et caduca. Itaq qui haec
loquuti sunt: umbram quandam uirtutis uiderunt: ip̃am
uirtutem non uidebant. Deflexi enim fuerunt in terrã.
nec uultus suos in altum erigebant: ut eam possent intu¬
eri: quae sese caeli regionibus ostendebat. Haec causa
est cur praeceptis eorum nullus obtemperet. quoĩam aut
ad uitia erudiunt: si uoluptatem defendunt. aut si uir-¬
tutem asserunt: neq peccato penam minantur: nisi soliꝰ
turpitudinis. neq uirtuti ullum premium pollicentur. nisi so¬
lius honestatis et laudis. cum dicant non propter aliud: sed pro

Expanded text:
non expediat in tota uita miseriis et laboribus confici. non expediat in tota uita miseriis et laboribus confici. quantum autem temporis mors occupat? quae cum uenit, utrum aequo an iniquo animo subieris, iam nihil refert. ita fit ut nihil aliut ex uirtute captetur nisi gloria. sed haec aut superuacua et breuis est aut prauis hominum iudiciis non sequetur. nullus igitur ex uirtute fructus est, ubi uirtus mortalis est et caduca. ita qui haec locuti sunt, umbram quandam uirtutis uidebant, ipsam uirtutem non unec vultus suos in altum erigebant, ut eam possent intueri, Quae sese a coeli regionibus ostentabat. Haec causa est, cur praeceptis eorum nullus obtemperet: quoniam aut ad vitia erudiunt, si voluptatem defendunt; aut si virtutem asserunt, neque peccato poenam minantur, nisi solius turpitudinis, neque virtuti ullum praemium pollicentur, nisi solius hone
Abbreviated transcription (Latin):
ter carnifices beatus esse: Immo uero illatus corpori dolor
materia uirtutis est. itaq ne in tormentis quidem miser ẽ.
Epicurus multo fortius. sapiens inquit semper beatus est. et uel
inclusus in Phalaridis tauro hanc uocem emittet. suaue est et
nihil curo. Quis eum non irriserit: Maxime ꝙ homo uolu¬
ptarius personam sibi uiri fortis imposuit. et quidem su-¬
pra modum. Non enim fieri potest ut quisꝗͣ cruciatus cor-¬
poris pro uoluptatibus ducat. cum satis sit ad officium uir¬
tutis implendum perferre ac sustinere. Quid dicitis Stoi¬
ci: quid tu Epicure : Beatus est sapiens: etiam cum torq̃¬
tur. Si propter gloriam: sapientia non fruetur. In tormẽ¬
tis enim fortasse morietur. Si propter memoriam: aut
non sentiet si occidunt animae. aut si sentiet: nihil ex ea
consequetur. Quis ergo alius fructus est in uirtute: Quae
beatitudo uitae: ut &e quo animo moriatur: Bonum mi¬
hi affertis unius horae: aut fortasse momenti. propter qͦd

Expanded text:
ter carnifices beatus esse? immo uero inlatus corpori dolor materia uirtutis est, itaque ne in tormentis quidem miser est. Epicurus multo fortius sapiens inquit semper beatus est et uel inclusus in Phalaridis tauro hanc uocem emittet: suaue est et nihil curo. quis eum non inriserit, maxime quod homo uoluptarius personam sibi uiri fortis inposuit et quidem supra modum? non enim fieri potest ut quisquam cruciatus corporis pro uoluptatibus ducat, cum satis sit ad officium uirtutis inplendum perferre ac sustinere. quid dicitis Stoici? quid tu Epicure? beatus est sapiens, etiam cum torquetur. si propter gloriam patientiae, non fruetur: in tormentis enim fortasse morietur; si propter memoriam, aut non sentiet, si occidunt animae, aut si sentiet, nihil ex ea consequetur. quis ergo alius in uirtute fructus est? quae beatitudo uitae? aequo aiunt animo moriatur. bonum mihi adfertis unius horae aut fortasse momenti, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
gratia tangi: inferoꝵ penas non esse metuendas: ꝙ ani-¬
mae post mortem occidant. nec ulli omnino sint inferi:
uoluptatem esse maximum bonum: nullam esse humanã
societatem: sibi quenq consulere. neminem ẽẽ qui alte¬
rum diligat: nisi sua causa. mortem non eẽ metuendã
forti uiro: nec ullum dolorem. qͥnetiam si torqueatur:
si uratur. nihil se curare dicat. Est plane cur quisꝗͣ pu-¬
tet hanc uocem uiri eẽ sapientis: quae põt latronibus
aptissime accõmodari.

Expanded text:
gratia tangi; inferorum poenas non esse metuendas, quod anigratia tangi; inferorum poenas non esse metuendas, quod animae post mortem occidant nec ulli omnino sint inferi; uoluptatem esse maximum bonum; nullam esse humanam societatem; sibi quemque consulere; neminem esse qui alterum diligat nisi sua causa; mortem non esse metuendam forti uiro nec ullum dolorem, qui etiamsi torqueatur, si uratur, nihil curare se dicat. est plane cur quisquam putet hanc uocem uiri esse sapientis, quae potest latronibus aptissime commodari.
Abbreviated transcription (Latin):
in caelo deus est: non irascitur cuiꝗͣ. Eque stulti ẽ be¬
ne facere: quia sicut ira non cõmouetur: ita nec gratia
tangitur. Uoluptatibus igitur quoquomodo possumus
seruiamus. Breui enim tempore nulli erimus omnino.
Ergo nullum diem: nullum deniq temporis punctũ flue¬
re nobis sine uoluptate patiamur. ne quia ipsi quandoq
perituri sumus: idipsum quod uiximus pereat. Haec ille
tametsi non dicit uerbo:re tamen ipsa docet. Nam cum
disputat omnia sapientem sua causa facere: ad utilitatẽ
suam refert omnia quae agit. Itaq qui audit haec fla¬
gitia: nec boni quicquam faciendum putabit. quoniam
benefacere ad utilitatem spectat alienam: nec a scelere
abstinendum: quia maleficio preda cõiuncta est. Archi¬
pirata quisꝗͣ uel latronum ductor: si suos ad grassandũ
cohortetur : quo alio sermone uti potest: ꝗͣ ut eadem di¬
cat quae dicit Epicurus: deos nihil curare: Non ira nõ

Expanded text:
in caelo deus est, non irascitur cuiquam. aeque stulti est bein caelo deus est, non irascitur cuiquam. aeque stulti est bene facere, quia sicut ira non commouetur, ita nec gratia tangitur. uoluptatibus igitur quoquo modo possumus seruiamus: breui enim tempore nulli erimus omnino. ergo nullum diem, nullum denique temporis punctum fluere nobis sine uoluptate patiamur, ne quia ipsi quandoque perituri sumus, id ipsum quod uiuimus pereat. haec ille tametsi non dicit uerbo, re tamen ipsa docet. nam cum disputat omnia sapientem sua causa facere, ad utilitatem suam refert omnia quae agit. ita qui audit haec flagitia, nec boni quicquam faciendum putabit, quoniam bene facere ad utilitatem spectat alienam, nec ab scelere abstinendum, quia maleficio praeda coniuncta est. archipirata quispiam uel latronum ductor si suos ad grassandum cohortetur, quo alio sermone uti potest quam ut eadem dicat quae dicit Epicurus? deos nihil curare; non ira, non
Abbreviated transcription (Latin):
Loꝵ maximum est. Quid ergo: nõ possum non timere: si
id quod mortem antecedit: aut efficit malum est: Quid
quod totum illud argumentum falsum est quia non intere
cum corpore intereat necesse est. Iam superius dixi diffe
re hunc Locum melius: et operi ultimo reseruare. Ut hanc
Epicuri persuasionem: sue illa Democriti: siue Dicearchi
fuit argumentis et diuinis testimoniis redarguam. Ueꝵ
ille fortasse impunitatem uitiis suis spopondit. fuit eũm
turpissim e uoluptatis assertor. cuius capiendae causa nasci¬
hominem putauit. Quis cum hoc affirmat: audiat uitus
et sceleribus abstineat: Nam si peritur ae sunt animae: appe¬
tamus diuitias: ut omnes suauitates capere possimus. Quae
si nobis desunt: abiis qui habent auferamus clam: dolo.ui.
Eo magis si humanas res nullus deus curat: quandocunq speˢ
impunitatis arriserit: rapimus: necemus. Sapientis est
enim malefacere: si et utile sit et tutum: quoniam siqͥs

Expanded text:
lorum maximum est. Qui ergo non possum non timere, si lorum maximum est. Qui ergo non possum non timere, si id, quod mortem antecedit, aut efficit, malum est? Quid, quod totum illud argumentum falsum est? quia non intereucum corpore intereat necesse est. Jam superius dixi, differre me hunc locum melius, et operi ultimo reservare. ut hanc Epicuri persuasionem, sfuit, et argumentis et diuinis testimoniis redarguam. uerum ille fortasse inpunitatem uitiis suis spopondit: fuit enim turpissimae uoluptatis adsertor, cuius capiendae caushominem putauit. quis cum hoc adfirmari audiat, uitiis et sceleribus abstineat? nam si periturae sunt animae, adpetamus diuitias, ut omnes suauitates capere possimus. quae si nobis desunt, ab iis qui habent auferamus clam dolo ui; eo magis, si humanas res nullus deus curat, quandocumque spes inpunitatis adriserit, rapiamus necemus. sapientis est enim male facere, si et utile sit et tutum, quoniam si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ineptius delirauit. Itaq poeta inanissimus Leonis laudibus
murem non ornauit: sed obruit et obtriuit. At idem nos
metu liberat mortis. de qua haec ipsius uerba sunt expressa.
Quando nos sumus: mors non est. quando nos non sumus morᷤ¬
est. Mors ergo nihil ad nos. & argute nos fefellit quasi
uero transacta mors timeatur: qua iam sensus erectus est.
ac non ipsum mori quo sensus eripitur. Est igitur tempus
aliquod quo et nos iam non sumus. et mors tamen non dũ
est. idq ipsum uidetur miserum esse: qđ et moro ẽẽ inci¬
pit: et nos esse desinimus. Nec frustra dictum est. mors
misera non est. Aditus ad mortem est miser. hoc est morbo
tabescere. ictum perpeti. ferrum corpore excipere. arde¬
re igni. dentibus bestiarum laniari. Haec sunt quae timẽ¬
tur: non quia mortem afferunt: sed quia dolorem magnũ.
Quin potius effice ne dolor malum sit. Omnium inquit ma¬

Expanded text:
ineptius deliravit. Itaque poeta inanissimus leonis laudibus ineptius deliravit. Itaque poeta inanissimus leonis laudibus murem non ornavit, sed obruit et obtrivit. At idem nos metu liberat mortis, de qua haec ipsius verba sunt expressa: « Quando nos sumus, mors non est: quando mors est, nos non sumus; mors ergo nihil ad nos. » Quam argute nos fefellit! quasi vero transacta mors timeatur, qua jam sensus ereptus est, ac non ipsum mori, quo sensus eripitur. Est enim tempus aliquod, quo nos etiamnum sumus, et mors tamen nondum est; idque ipsum videtur miserum esse, cum et mors esse incipit, et nos esse desinimus. Nec frustra dictum est: Mors misera non est. Aditus ad mortem est miser: hoc est, morbo tabescere, ictum perpeti, ferrum corpore excipere, ardere igni, dentibus bestiarum laniari. Haec sunt quae timentur, non quia mortem afferunt, sed quia dolorem magnum. Quin potius effice ne dolor malum sit. Omnium, inquit, ma