comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligent̃ intendamꝰ. p̾scĩam dei nͥ eẽ c̾am malor
que p̾scit. qi ñ ea p̃scit. tanqmͣ facturꝰ. noc
tanqmͣ sua. s illoꝵ qui sunt ea facturi uł
hĩtur. Presciuit ergo illasola noticia. ñbñ pla¬
est. ut inulta p̾sciendosimł su̾it ip̃iꝰ noticia:
⁊auc̾toritatis bñ placitum

Expanded text:
iam Dei non esse causam malorum quae praescit; quia non ea praescit tanquam facturum, nec tanquam sua, sed illorum qui sunt ea facturi vel habituri; praescivit ergo illa sola notitia, sed non beneplaest, ut illa praesciendo simul fuerit ipsius notitia, et auctoritatis beneplacitum.
Abbreviated transcription (Latin):
łscientie dei. nec iõ p̾sciri ł sciri: qr fu auctori¬
rec̾te p̾dici causa eoꝵ: que oẽ deus fac̾: his enĩ
duob mod̾ͥ ut superiꝰ p̾taxatũ est. accipr᷑ aogg¬
nitio ł scĩa dei .s. pro noticia sola. ł pro noticia:
simł ⁊ bñplacito. hoc modo forte accepit au̾g:
etiam qr sciens disposuit. ⁊ hic sensus ex eo
adiuuat. qr debonis ibi tm̃ agit aũg s dec̾a¬
turis. dehis que deus fac̃. que omĩa nouit.
ñ solum scĩaͥ s etiam bñpłacito ac dispot̃t̃e.
Sic ergo ibi accipit᷑ dei cognit᷑o. ut ñ modo
noticiam: s etiam bñplacitum dei sig̃ficeti
Mala uiero seit deus. ⁊ p̃seitͥ añqmͣ siant.s
solanoticia: ñ bñplacito p̾scit eñ deus ⁊ p̾dicit.:
etiam q̃ ñ est. ip̃e factatꝰ. sicut p̾sciuit ⁊ p̃dixit:
infidelitatem iudoꝵ. s ñ fecit. nec io. qi p̾sciũ:
aopect̃m infidelitatis eos coegit: nec p̾scisset. ł

Expanded text:
scientiae Dei, nec ideo praesciri vel sciri quia futurarecte potest dici causa eorum quae Deus facit. His enim duobus modis, ut superius praetaxatum est, lib. i, scilicet pro notitia sola, vel pro notitia simul et beneplacito. Hoc modo forte accepit Aug. det quia sciens disposuit. Hic sensus ex eo adjuvatur, quia de bonis ibi tantum agit Augusturis et de his quae Deus facit; quae omnia novit non solum scientia, sed etiam beneplacito ac dispositione. Sic ergo ibi accipitur Dei cognitio, ut non modo notitiam, sed etiam beneplacitum Dei significet. Mala vero scit Deus et praescit antequam fiant, sed sola notitia, non beneplacito; praescit enim Deus sicut praescivit et praedixit infidelitatem Judaeorum, sed non fecit; nec ideo quia praescivit ad peccatum infidelitatis eos coegit, nec praescisset v
Abbreviated transcription (Latin):
siit. s ex intentõne bona. bonus ⁊ ex rentes
mala: malus sit om̃isauctus Scd̾m qͦs qͥͣli¬
bet actus põt eẽ bonꝰ. si bonaintencione gera¬
tur ¶ aliis aũ ur: qd̾ quidam ac̾tus alioꝵ uͦ¬
insemali sint. itaut ñ possint
eẽ nͥ pec̃ai. etiam si bõam ha

Expanded text:
sint, sed ex intentione bona bonus, et ex mala malus sit omnis actus. Secundum quos quilibet actus potest esse bonus, si bona intentione geratur. Aliis autem videtur quod quidam actus in se mali sint, ita ut non possint esse nisi peccata, etiam si bonam ha
Abbreviated transcription (Latin):
ditas. qr si radix om̃iũ maloꝵ est adix omi¬
cupiditas: ergo suꝑbie. Quomodo maloꝵ.¬
ergo superbia radix ẽ ⁊ initiũ omĩs
pecrati:
Luo sensuutrũq radix dicat᷑ õium

Expanded text:
ditas, quia si radix omnium malorum est cupiditas, ergo superbiae. Quomodo ergo superbia radix est et initium omnis peccati? 10. Quo sensu utrumque radix dicatur omnium
Abbreviated transcription (Latin):
t licet mali angeli: ita ꝑ malitiã ãmisert̃. ⁊¬
tus sunt priuati. sam ut tradit ysidorus t̾ri sciant.
plici acumine scientie uigent demones. si subti ꝑ¬
litato nature ex perientia. tempoꝵ reuebone. su¬
quedam uera de temporalib reb noscere ꝑmi¬
tunt᷑ partĩ : subtilitate sensus. parã: expe¬
rientia tempoꝵ callidiores pp̃ tam magnam
longitudinem uite partim sc̃is angelis ꝙ ip̃i
abonĩpotenti do discunt. iussu cłꝰ sibi reue¬
lantib. Aliqñ au̾ idẽm nefandi sp̃e. ⁊ que ip̃i ac

Expanded text:
t licet mali angeli ita per malitiam tus privati. Nam, ut tradit Isidorus, lib. plici acumine sciencie vigent, scilicet subtilitate nature, experiencia temporum et aedam vera de temporalibus rebus noscere permittuntur; partim subtilitate sensus, partim experientia temporum, callidiores propter tam magnam longitudinem vitae; partim sanctis angelis quod ipsi ab omnipotenti Deo discunt jussu ejus sibi revelantibus. Aliq
Abbreviated transcription (Latin):
se scire sp̃m scm̃. cũ baptizatos se dr̃ent noħis
noc cũ fide spũ sc̃i batizati fu̾ant: nõ potu¬
enint accipere bap̾i sacram̃tũ: baptizati st̾
gͥ: in nomine xp̃i. nec it̾atũ est ibis. bap̃a.
s innouatũ. Quid sit beprisma.

Expanded text:
se scire Spiritum sanctum, cum baptizatos se dicerent baptneque cum fide Spiritus sancti baptizati fuerant, non potuerunt accipere Baptismi sacramentum, baptizati sunt ergo in nomine Christi, nec iteratum est in his baptisma, sed innovatum. DI
Abbreviated transcription (Latin):
turas sbonas actiones. siue malas aperi¬
ensenĩquomodo intelligendum sit qͥddant᷑ ĩ
auͦ. li de uera religione abeo traditum ait hõc
desub̾iis atq natuns dc̃mest Ideo enĩdisputa¬
bat᷑᷑ non de bonis ac̾tionib atq pecc̃is¶ aꝑte hic
uidet᷑ diuid̾d int̃ natimas. siue sułas. ⁊ actiones:¬
¶ siue pec̾ta¶ Iõq asserunt p̃fati doctoresactiões¬

Expanded text:
naturas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive pec
Abbreviated transcription (Latin):
iii iuuentute stił femiã ĩ senectute pariat.
exhis etiam hec fi̾ possent. ñ de gemino ope¬
ut innaturali motu hr̃ent. ht̃ gͦ re pro
inse absconditas quordam fr̃oꝵ cãs. qͣs idẽ
reb conditis ñ inseruit. casq implecthiõꝑe cie.
ꝓuidentie: q̃uo nature subsistunt ut suit. s
quo illas ãministrat: ut uolu̾it. qͣs ut uoluit:
condid̃. Omñmi gͦ que ad gr̃am sig̃tandam ad̃.¬
ñ naturali motu rer. s iirabiłx fc̃a sunt:
abscondide cãe : ind̾o fuert̾. Quor unũerat:
q̃d̾ mulier fc̃a est. de latere uiri dormientis.
Nonhũlt pͥma rer̃ conditõ ait femiina s
fieret. s ut fi̾ posset. ne tont᷑ causas quas
deus uoluntarie instituit: intrabili uolũta

Expanded text:
in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali motu haberent. Habet ergo Deus in se absconditas quorumdam futurorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili volunta
Abbreviated transcription (Latin):
esfabilis est. quaapatre ⁊ filio et̾nalit̾. ⁊ sĩne t̾pr
infilum. ⁊ defilio procedit: ad scĩficandam cre¬
aturam. s sĩmłde utitq procedit. qmͣuis ħ
silio pater dederit: ut sicut de seͥlta etiam de
illo procedat
de temporali processione spalr̾ aqͥ. aõ.

Expanded text:
lis est, qua a Patre et Filio aeternaliter et sine tempore in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque procedit; quamvis hoc Filio Pater illo procedat. De temporali autem processione Beda in ho
Abbreviated transcription (Latin):
uitelligat᷑. qd̾ de lazaro ⁊ diuite logr᷑. uite du̾r.
putat animas corpore exutas. locis corporalib
S meliꝰ est dubitare de occultis. qmͣ litigare de in¬
certis. diuiteni insupplitio. pauꝑem uresnge¬
rio eẽ ñ dubito. S quo modo iutelligat᷑ lingua
diuitis. flãma uferni. sinꝰ abnhe ⁊ hiꝰ.uix a¬

Expanded text:
telligatur quod de Lazaro et divite legitur, putat animas corpore exutas locis corporalibus Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelligatur divitis
Abbreviated transcription (Latin):
tota ꝑierat. s ex parte ꝑstiterate cus.¬
ñ est redenpta humana uero: toca perie¬
rat. uo nepenitus repente perderetur. ex
parte est redenpta ũ inds ruina suplereq᷑
angeloꝵ dm̃ deserendo perierat: ea que ꝑierata
inꝑꝑetua perditõne remaneret. Eaũ cũ deo: il¬
łã ceserente ꝑstiterat. de sua c̾cissime. cognita.
semꝑ felicitate gaudereti at u̾o c̾atura rõnał¬
qͥ inhominib erit: qm̃ peccatis atq supplitiis
sotietati suppleret᷑. qd̾ ruina illa minuerat.
hoc eñĩ piomissum est scĩs qd̃ equales eruntꝰ¬

Expanded text:
rat, sed ex parte perstiterat, non est redempta; humana vero tota perierat, et ideo ne penitus perderetur, ex parte est redempta, ut inde ruina suppleretur angelorum Deum deserendo perierat, ea quae perierat in perpetua perditione remaneret, quae autem cum Deo, illa deserente, perstiterat, de sua certissime cognita semper felicitate gauderet. At vero creatura ra in hominibus erat, quoniam peccatis atque suppliciis licae societati suppleretur quod ruina illa minuerat; hoc enim promissum est sanctis, quod erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ig̾ant qͦ sacerdotes dũ satisfacꝰ ligandi.¬
cionem penitencie confitentib ⁊ soluendr
imponunt. Soluunt cũ de ea aliquid dimitũt.
ł ꝑ eam p᷑gatos ad sacram̃toꝵ coĩonem admit¬
tunt. Quem modũ superiꝰ leo papa notauit.
Sed̾m hunc modũ dñr ⁊̃ sacerdotes dimitere
pac̾ma uł recinere. Unde superiꝰ au̾g̃. dixit quib re¬
mitunt: remitit deus. ⁊c. Opus em̃iusticie ex̃cent
inpecc̃ores. cũ eos iꝰta penaligant. Opus mĩe dũ
ant. alia operi inpecc̾ares exercere nequeunt.
Et notandum qr quos satisfactõne penitencie
ligant. eo ip̃o apect̃is solutos ostendunt q ñ ĩpo¬
nitur alicui satisfac̾tio penitencialis. nisi quẽ
sacerdos uere penitentẽ arbitrat᷑ aui ñ ĩponit.¬

Expanded text:
igant quoque sacerdotes, dum satisfactionem Poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt, quem modum superius Leo papa notavit. Secundum hunc modum dicuntur etiam sacerdotes dimittere peccata vel retinere. Unde superius Aug., librmittunt, et remittit Deus, etc. Opus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus misericorant; alia opera in peccatores exercere nequeunt. Et notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendunt, quia non imponitur alicui satisfactio poenitentialis, nisi quem sacerdos vere poenitentem arbitratur. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
claues etͤ qui sine arbitͥo sacerdotis pnĩam agͣ.
si sine oris oris confessione. cͥminis indulgencia
impetrat᷑ ¶ Est ⁊ alius modus ligandi ⁊ soluẽdi.
nicam disciplinam. t̾cio uocatꝰ ad emĩdatõem
dore sceleris conũsus peniteat. ut sic sp̃c eiꝰ
illis qui digne ꝑcellunt᷑ infligit. qr gn̾ider ⁊
prorectio. ullis ampliꝰ subtrhit᷑. ac sibi ip̃is
relinqͣuit᷑. ut sit eis lib̾m ruere in iuterit̾
pec̾ci. In quos etiam diabolo maior seuiendi
putant᷑.
Quomodo sod̾ hos modos intlłigit᷑ illud.

Expanded text:
claves Ecclesiae, qui sine arbitrio sacerdotis poenitentiam agit, si sine oris confessione criminis indulgentiam imprecatur. Est et alius modus ligandi et solvendi, nicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem dore sceleris conversus poeniteat, ut sic spiritus illis qui digne percelluntur, infligit, quia gratia Dei et protectio illius amplius subtrahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere in interitum peccati, in quos etiam major diabolo saeviendi putantur. 8. Quomodo secundum hos modos intelligend
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a malignitas penã. qñ ext̾iorib deputatite¬
nebris. nullo illustrabunt᷑ int̾iori lumĩe ue¬
ritatis. ¶ Exhisapparet repbos in inferno.
qr tunc mali penitus excralucem corporalem ⁊
cũdant᷑ mali inreꝓbũ sonsũ. Ibi extenores tene¬
bre er̃t. qi tr̃ peccores penitꝰ extradm̃ eit. Qd
est enĩ penitꝰ eẽ extra dm̃ nͥ ẽẽ insũma cecitate.
Si quid̾ d̾s bĩtit lucem in accessibile̾. hec ⁊̃ te¬
nebre hic iam incipiũt inpeccante. cũ ab inte¬
noridei luce secludr. s ñpenitꝰ dñ in hac ui¬
ta est. ¶ Ecce quare peceator ibi dr̃ pati exterio¬
res tenebras. ñ hic. qr ibi secludet᷑ penitus alu
q̃o de dei. qd̾ ñ hicid⁊ quomodo intelligend̾ sit illa¬

Expanded text:
ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in inferno pxteriores. Quia tunc mali penitus extra lucem corporalem etcum dantur mali in reprobum sensum. Ibi exteriores tenebrae erunt, quia tunc peccatores penie in summa caecitate, siquidem habitat Deus lucem inaccessibilem? Hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi peccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est ill
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ ⁊i dccerioꝵ dolorib adoo efficient᷑ t tͣbabũt᷑.
ut abiilis ad cogitand̾ aliqͥd de do̾. rix ⁊ raro a. ñqͣ
m̃tem reuocent. ut qui niio ponde p̃mũtur
adeostupescunt. ⁊ cbant᷑. ut interĩ malia. cogi¬
tatõem ñ extendant. s illuc tend̾ impetꝰ cogitaci¬
onis. uͥ sentit᷑ us doloris. S in hac uita nustus
a deo malus est ut penitꝰ socludat᷑ acogitatõne
dei quinec ꝑdit appetitũ beatitudis. ⁊ quẽdam

Expanded text:
 et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui nimio premuntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
oleo ꝑ ep̃m consecrato. Et sunt tͥagenera extre¬
unc̾tionis. est enĩunctio q̃ sit cͥsmate.que dr᷑ me.
pͥncipalis unctio. qr mea pͥncipalit̾ paraclitꝰ
dat᷑. uñ ⁊ p̃p habundantiam gr̃e duos liquores mix¬
oleum. adiunctionem scĩsicat cͥsina nocat᷑. s ilłt
solumꝙ miscet᷑ cũbalsamo. quo capita regumr ⁊
pontisicum ungunt᷑. quoetiã baptizatos: sac̾dos
ungit inu̾tice. ⁊ pontifex ꝑ impositõnem manus
ꝯfirmandos ungit ĩ fronte. Est ⁊ alia unctio qua
cathecumim ⁊ neophiti ungunt᷑ inpectore. ⁊ int̾
scapulas inꝑceptõne bap̃i. terciauero unt̾tio ẽ¬

Expanded text:
opum consecrato. Et sunt tria genera unctionis: est enim unctio quae fit chrismate, quae dicitur principalis unctio, quia in ea principaliter Paracletus datur. Unde et propter abundantiam gratiae duos liquores mixoleum ad Unctionem sanctificatum chrisma vocatur, sed illud solum quod miscetur cum balsamo, quo capita regum et pontificum unguntur, quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, et Pontifex per impositionem manus confirmandos ungit in fronte. Est et alia unctio qua catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas, in perceptione Baptismi. Tertia vero unctio e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoner nu̾s auc̾tus ut sieret quat̾nitas intri¬
nitate Et qr ip̃a ꝑsona u̾bi que erat pͥus sine
indum̃to: assimptione indum̃ti ñ est diuila
łmutata: s uria eademq inmutata ꝑmau¬
sit Qui scd̾m hĩtumt dm̃ hõĩe fc̃m dñt accupi

Expanded text:
erus auctus, ut fieret quaternitas in Trinitate, et quia ipsa persona Verbi quae erat prius sine indumento, assumptione indumenti non est divisa vel mutata, sed una et eadem immutata permansit; qui secundum habitum Deum hominem fact
Abbreviated transcription (Latin):
se ed quare subduplicispene sumit᷑. cũ o spenie
Dlubatt̾utra totus sit xp̃c Ut ostenderet᷑ to¬
dam humanam nat᷑am assũpsisse. ut toram
redim̃et. Panis em̃ ad carnem refert᷑. uinũ:
ad animam. qr uinuloperat᷑ sanguinẽ. inqͦ
sedesanime aphisicis c̃e db̃. Ideo eipro. indiab¬

Expanded text:
Sed quare sub duplici specie sumitur, cum sub alterutra totus sit Christus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nonsit actuale n est actus .i. upis¬
siue motus anĩmo. ł corporis Sieñ centu
actus est anime ł corporistactuale uti¬
q petẽmest s ac̾tuale. ñ est. ñ est gͥauctꝰ
ł motus. Quidgͥ: originale petem dr̃ fo¬
mes pec̾ci .s. ꝯcupiscentia. ł ꝯcupiscibilitas.¬
que dr̃ lex monbroꝵ. siue langor nature.
siue tỹrannꝰ quiest ium̃bris nfis. siue:
tends regnare Sunt ⁊ eiꝰ desid̾iaͥ. que sũt
actuales concupiscentie. q̃ sunt: armadi¬
aboli. que ueniunt ex langore nature.
langor aũiste trrannꝰ est: qui mouet mala¬
bi desidena. Si erggo uiseẽ uictor huiꝰ tymn

Expanded text:
cum non sit actuale, non est actus sive motus animae vel corporis. Si enim actus est animae vel corporis, actuale utique peccatum est; sed actuale non est, non est ergo actus vel motus. Quid ergo originale peccatum dicitur? Fomes pecquae dicitur lex membrorum, sive languor naturae, sive tyrannus qui est in membris nostris, sive ttenda regnare. Sunt et ejus desideria, quae sunt actuales concupiscentiae, quae sunt arma diaboli, quae veniunt ex languore naturae. Languor autem iste, tyrannus est, qui movet mala desideria. Si ergo vis esse victor ty
Abbreviated transcription (Latin):
est dc̃a caritas dei. qua diligit noss s qua fa
eo qd̾ deus nos ea diligat. s eo ꝙ nos ea sui di¬
lectores facit. ⁊ qd̾ ea rõne posset diai caritas
ficat. ⁊ domini sał: qua nos saluat. ⁊ fides xͥ:
qua nos fideles faciti
dec̾minatio secunde

Expanded text:
est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua faceo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas ficat, et Domini salus qua nos salvat, et fides Christi qua nos fideles facit. 14. Determinatio secun
Abbreviated transcription (Latin):
corpulentiori sp̾e. inqua possent uid̾i. amip̃m
corpus mutarenti ⁊ transformarent: in qͣcũq
uellent spẽm inqua possent cerni. Inquib
u̾̃bis uidetur au̾g. artestarrangelos cẽ corpo¬
reos ac ꝓpͥa ⁊ spũalia hr̃e corporas

Expanded text:
corpulentiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent cerni. In quibus verbis videtur Augustinus attestari angelos esse corporeos ac propria et spiritualia habere corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit enĩ de t̾ra t̾ram. qi carode t̾ra est ⁊
de carne marie. tarnem accepit ħsine impiota¬
te. au̾bo dci assumpta adoratur a nob̾. qr nemo
carnem eiꝰ manducat. nͥ pͥus adoret S qui ad¬
orat. ñ t̾rm intuet᷑. s illũ potꝰ cuiꝰ scabellũ
est. p̃p qũeadorat. ¶ His auctoritatib p̃misse
inuestigatõnis absolutio: exphcatur an xͤ¬

Expanded text:
enim de terra terram, quia caro de terra est, et de carne Mariae carnem accepit; haec sine impietate a Verbo Dei assumpta adoratur a nobis, quia nemo carnem ejus manducat nisi prius adoret; sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est, propter quem adorat. His auctoritatibus praemissae investigationis absolutio explicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
separau̾is ado̾ illi nũqmͣ credo noc seriuo. uelut
siquis purpuram ł dyadema regalȩ racens in¬
ueniat: nũquid ea conabr᷑ adorare: Eñ u̾o earex
fuerit indutus ꝑiłm mortis incurrit. sieacũ
rege adorare contenpserit: Ita enam inxp̃o du̾d
humanitatem ñ solam ł nudam: s diuinitati
adorare contempserit. et̾ nabr̾ moriet᷑. Idem suꝑ

Expanded text:
separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam vel nudam, sed divinitati adorare contempserit, aeternaliter morietur. Idem super
Abbreviated transcription (Latin):
illiad hoc replicabunt ⁊ dicent Quid est¬
õd̾carnem eiꝰ qmͣ c̾tt᷑am et̃ ñ negas simł
cũdiuinitate adoras. ⁊ ei ñ minꝰ qmͣ diuini¬
tati deserius. Ego dominicã carue̾ ĩmo
ꝑfc̃am in xp̃o humanitatẽ iõ adoro ͥ qd̾ adi¬
uinitate suscepta ⁊ deitati unita est. ut ñ

Expanded text:
illi ad hoc replicabunt, et dicent: Quid estilli ad hoc replicabunt, et dicent: Quid estod carnem ejus, quam creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, et ei non minus quam Divinitati deservis? Ego Dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem, ideo adoro quod a divinitate suscepta et deitati unita est, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
nitas sola łrda. s cũ ũbo cui est unita. nec
i dolatrie reꝰ iudicari po̾t qr nec soli c̾ature
nec p̃p ip̃amis c̾atori cũ humaritate ⁊ inhu¬
manitate suaseruit De hoc ioħs itaait du̾e
sunt arature xͥ. rõne ⁊ mododifferentes. unite
adoratõne cũ in ꝯtaminata carne eiꝰ Non in¬
adorabilom carnem dicenteᷤ adoratur ent in
uma ũbi ypostasi. que ỹ postasis geñata estslõ
creature: ueneratõem prebentes: Non eni̾nt
nudam carnem adoramus. s ut unctã deitati
in unam i postasim. dei ũbi. duab reduc̾tis na¬
turis dimeo carbonem tang̃e. pp ligno co¬
pulatum ignem adoro xp̃i dei mei sunł utͣq:
pp̃ carni unitam deitatem slonenĩ qͣrtã
uidetur. xp̃i humanitatẽ una adoratõne c̾
domini uͥdicit. Non turbetur cor ur̾ mata¬
dicita dnĩt heretici fliũ di nõ uat᷑a eẽ dm̃. s
c̾atum: quib respondend̾ est. q sifiliꝰ ñ est
deus natura s c̾atum: nec colendus est oi̾o:

Expanded text:
nitas sola vel nuda, sed cum Verbo cui est unita, nec idololatriae reus judicari potest, quia nec soli creaturae, nec propter ipsam, sed Creatori cum humanitate et in humanisti, ratione et modo differentes, unitaeadoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non enim ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam Deitati ad unam hypostasin Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propter ligno copulatum ignem. Adoro Christi Dei mei simul utraque propter carni unitam Deitatem. Non enim quartam videtur, Christi humanitatem una adoratione cum Domini, ubi dicit: Non turbetur cor vestDicunt haeretici, Filium non natura esse Deum, sed creatum. Quibus respondendum est: quia si Filius non est Deus natura, sed creatura, nec colendus est omnino
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia nec medius est. int̾ dm̃ ⁊ homines. nec h̃d
habuit illa sacram̃ta. quoꝵ fide ⁊ miltatõne
iustificemur .i. recontiliem̃ dõ Reconciliauit
ergo nos tota tͥnitas. nirtutis usu .s. dum pecd̾a
delet. s filiꝰ solus impletõne obedientie. in quo

Expanded text:
 Quia nec medius est inter Deum et homines, nec in se habuit illa sacramenta, quorum fide et imitatione justificamur, id est, reconciliamur Deo. Reconciliavit ergo nos tota Trinitas virtutis usu, scilicet, dum peccata delet: sed Filius solus impletione obedientiae, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est. qd̾ ait pelagiꝰ ppͣ. de illo qͥ mortuo spõso̾ cit ad sacͣs¬
cis institutist qͥnͥad sacros ordines ꝓmou̾i ualeat. põti
Siuero talis sponsa suisset. int̾ quai ⁊ sponsũ eiꝰ cõ¬
sensus dep̃senti int̾cessiss: eo mortuo: uidua remã¬
sisset. cui copulatꝰ iucõiugio ult̾eriꝰ ad sacros ordĩds.
ñ accederet: eũ uiduã dux̾it. Nonest gͥambigend̾.
qͥnsolus de p̃senti consonsuȩ coniugiũ efficiat ⁊ ex

Expanded text:
dum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejuscis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti cons
Abbreviated transcription (Latin):
etiam dicit. oĩa quecũq facunt heretici iepi. ccͣ¬
carnalia. in quia ⁊ sacrilega cẽ. ⁊ coꝵ altaria ħcrtos¬
falsa ullicita sacerdotia. ⁊ sacrificia saclega. qui
more simiaꝵ. q̃ cũ homines n̾sinit. formã ĩmitat᷑
huraana. iuiltũ ecͤ catbolice. ⁊ auctoritatẽ sibi uen
doctũ ãminstrant. ⁊ altare ponunt. cũ nec sacrifi¬

Expanded text:
quaecunque faciunt haeretici, carnalia et inania et sacrilega sint, et eorum altaria falsa, et illicita sacerdotia, et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sunt, formam imitantur humanam, vultum Ecclesiae catholicae et auctoritatem sibi venddotium administrant, et altare ponunt; cum nec sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
malos. nisi hinc iusticia. iñ iniquitas. que
nullatenꝰ sotiari ualent. Adeo enĩ scĩ deieticie
Ad dic̾ti st̾. ut milla ꝯpassione adreꝓbos trã¬
sire ualeant. nulla ꝓeis uit̾ scõs fiat int̾ces¬
sio. Quomodo ergo indeuolunt aliqͥ transire
ad illos. s ñ possunt. Quia suusticia dei admit᷑ ⁊¬
ire uolunt ad põitos intorm̃tis ut eo lib̾ent.
s ñ possunt. qr iussoꝵ anime. ⁊ si in nat᷑e sue

Expanded text:
malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia aire volunt ad positos in tormentis ut eos liberent; sed non possunt, quia justorum animae, etsi in naturae suae
Abbreviated transcription (Latin):
risunt hebrei Itahoc celeste manna: ñ nisi
renatis: prestar debet. Panis me corporat. ppꝰ
antiquum ad t̾ram ꝓmissionis per desertũ
eduxit. hec esca celestis.sideles. huiꝰ seculi per
desertum transeuntes. ⁊ celum subuehit. un̾
rec̾te uiaticum appollat᷑. ꝙ inuia nos resi¬
cic̾s: usq inpatuiam deducit. Sicut ergo in
mari rubro baptismi sigura p̃cessit iita in
mana: signisicatio dominici corpotis. hec
duo saenamenta demonstrata sunt. Uuidesatere xp̃i:

Expanded text:
 16. Ita hoc coeleste manna, non nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo in mari Rubro figura Baptismi praecessit, ita in manna significatio dominici corporis. Haec duo sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
s. institutõ forma. socram̃tũ.⁊ res. Sac mitũ
dominꝰ instituit. qñ post ⁊picum agnũ corpus
i sanguinẽ suum discipuł incena porrent. Unde
eusebius emiso nꝰ. Ciua corpus assimptũ ab latasꝰ
erat aboculisi uillaturꝰ s̃dcrib. nocẽe erat᷑ ut
die cene sacram̃tũ nobis corporis ⁊ sanguinis con

Expanded text:
es. Sacramentum Dominus instituit, quoniam post typicum agnum corpus et sanguinem suum discipulis in coena perrexit. Unde Eusebius Emisenus: Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis con
Abbreviated transcription (Latin):
estͥ ut hac diffinitõne uolens: qnolente disc̾¬
neret᷑. i sic ad illos referret᷑ intentio qui ĩn
paradiso fecer̃t originẽ mali nullo cogente
peccando .i. libera uolũtate. qr ⁊scientescont᷑
p̃cept̃ fecer̾t. u lle tenptator suasit: ut hoc
fieret. ñ coegitꝰ slam qui nesciens peccauit:
ñ incongruent̾: nolens pecoasse dici põt. qmͣ¬

Expanded text:
est, ut hac definitione volens a nolente discerneretur, et sic ad illos referretur intentio, qui in paradiso fecerunt originem mali, nullo cogente, peccando, id est, libera voluntate; quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille tentator suasit ut hoc fieret, non coegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest; qua
Abbreviated transcription (Latin):
angeli angeł. demones demonib. hommes ho¬
minib p̃sunt. s oib collectis iamomĩĩs p̃latio
cessabit. hinc quidam putant pꝰuiditiũ demo¬
nes ñ hr̃e potestatẽ cruciandi hominis. sic̃ modo.
s ut demones uirtute dei cruciari sine c̾at᷑e mi¬
nist̾io asserunt. sic reꝓbos homines ibi. ñ ꝑ ope¬
ratõnem demon̾. s uirtute diuma tm̃. et̾nis sb̃¬
ici cruciatib. Premissa tñ auc̾toritas ñ d cogit
sentire. q̃risiasserati tc̃ nec demones demonib.

Expanded text:
angeli angelis, daemones daemonibus, homines hominibus praesunt. Sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum aeternis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ qui solus n᷑m nr̃am inunitatẽ sue ꝑ
sone assunpsisset. Incarnatõnem qͦ huiꝰ
silii dei. tota tͥntas operata ee credenda ẽ
Solus tñ filius formam serui accepit insm¬
gulantatem ꝑsone: ¶ his insinuari ur:
qd̾ persona tm̃maturam ñ natura naturã:
assumpserit: Sieiũ qd̾ cõmune est tͥnitati
ñaccopit hominẽ ergo ũ natura diuina q̃
ꝯmunis ost tͥb ꝑsonis Cin uidet᷑ obmart qd̾¬

Expanded text:
Filium, qui solus naturam nostram in unitatem personae suae assumpsit. Incarnationem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operata esse credenda est. Solus tamen Filius formam servi accepit in singularitatem personae. His insinuari videtur quod persona tantum, non natura naturam assumpserit. Si enim quod commune est Trinitati, non accepit hominem, ergo non natura divina, quae communis est tribus personis. C
Abbreviated transcription (Latin):
i̾cum q̃ frcc manifeste habes: dei uoluntatem¬
mala: oĩa que fiunt. Iõq aperte distinguit
quomodo dm̃ uelle dix̾it. ne cadem rõne in¬
tellig̾etur uelle bona ⁊ mala: subdens. ł si¬
nendo ut fiat hoc. qłitum ad mala dic̃. ł ip̾e
fatiendo. hoc qnͣtum adbona mara enĩ sut
fieri. s ñ facit. bona uero: ip̃e facit. Iõq dixit
eum uello. qr ⁊ uolẽs inala sinit. ⁊ uolensby¬
naoperat᷑. ⁊ ob hoc: permissio ⁊̃ operatio. uo¬
luntas dei dnͣr¬

Expanded text:
ce hic manifeste habemus Dei voluntatemmala omnia quae fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens bona operatur; et ob hoc permissio et operatio voluntas Dei d
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus aũ deusnee fuit aliqñ nonfiliꝰ. ñ fuit
aliquid añqmͣ filius nec quieqm ip̾e. nͥ filiꝰ atq
ita: qui semper est filius. iisibilitatis ꝓpͥetate ac
uitare filius est ciussolius. quigenuit ⁊ ille t̾m
qui genuit: pat ipsius est. qr sicut ille filiꝰ origi¬
ne. ita ille pater goneratõne

Expanded text:
Unigenitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid antequam Filius, nec quidquam ipse nisi Filius, atque ita qui semper est Filius nascibilitatis proprietate ac veritate, filius ejus solius est qui genuit, et ille tantum qui genuit, Pater ipsius est; quia, sicut ille Filius est origine, ita ille Pater generatione.
Abbreviated transcription (Latin):
tas sit nota. qui bone fame ⁊ u̾acis testimonii sit̾.
remoto amore. timore.p̃cio. ⁊ oĩ malo studio pre¬
dcõ modo firmar̾nnti sinc mora ꝯugia dissoluat᷑.
Consanguineos u̾o extraneoꝵ nullus accuset. ł
ꝯsangͥnitatẽ insynodo conputet. s ꝓpinqui ad
quoꝵ noticiam ꝑtinet. Si aũ ꝓgemes tota defe¬
cerit. ab armquiorib mñaciorib quib ꝓpinqͥtas
tota nota sit. ep̃c amonice ꝑquirit. ⁊ sũuenta
fu̾it separent᷑. ¶ Erce quib accusantib ł testi¬
ficantib dirimenda sit ꝯsanguicoꝵ ꝯiuĩctio. q̃

Expanded text:
tas est nota, qui bonae famae et veracis testimonii sunt, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, praedicta firmaverint, sine mora conjugia dissolvantur. Consanguineos vero extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui ad quorum notitiam pertinet. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus propinquitas tota nota sit, episcopus canonice perquirat; et si inventa fuerit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus dirim
Abbreviated transcription (Latin):
mines falsum uirant. ł cũ fallunt ł sermone
cũ fallunt᷑ aut putat homo u̾m e̾e̾. qdͦ xxuii
falsum estt ⁊ temere iurat. aut scit ł putat
est. nõn ex animo iste ꝑuirat. s fallit᷑ hoe:¬
int̾ponit. Da alium quiscit falsum e̾e : idicit ũm
defi qmͣ ista detestanda sit beluai fac alium qui
putat falsum et̃ : iuunt tanqmͣ u̾m sit. ⁊ forte.
uer̃ ests u̾bi gt᷑a ut intelligas:. Pluit ĩnillolo¬
cor Int̾rogas hominemł ⁊dicit pluisse. ⁊ tunc
pluit ibi si putat ñ pluisse. ꝑuirus ests Int est:
q̃admod̾ ũbum ꝓcedat ex animo. ream lingua
non facit. nisi mens rea. ¶ his euident̾ tradit᷑:
qd̃ tripłi peccat homo ut supͣ diximꝰ. dum t
sciens falsimtiurat. ł putans falsum qd̾ ũmest:
iurat. łexistimans u̾m qd̾ falsum est. iurat:

Expanded text:
mines falsum jurant vel cum fallunt, vel cum falluntur. Aut putat homo verum esse quod falsum est, et temere jurat; aut scit vel putat est; non ex animo iste pejerat, fallitur: hointerponit. Da alium, qui scit falsum esse, et dicit verum detis quam ista deteputat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco; interrogas hominem, et dicit pluisse; et tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam non facit, nisi rea mens sit. His evidenter traditur quod tripliciter pejerat homo, ut supra diximus: dum vel sciens falsum jurat, vel putans falsum quod verum est jurat, vel aestimans verum quod falsum est jurat.
Abbreviated transcription (Latin):
consulere. decreuisti. si mulr̾ copula nuptiali ex¬
defunct o cognatio maneat:ł si subalio uiro
cognatõnis uocabula dissoluant᷑. ł si suscepte
soboles pꝰsimt legitime ad pͥoris uiri ꝯgnatõis
transire copulã. Siuna caro fu̾it: quomodo pͭ
alti: Hoc minime possefieri credend̾ est. porro.
nno defuncto insuꝑstire asfinitas ñ deletur. nec

Expanded text:
consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali exdefuncto cognatio maneat, vel si sub altero viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulnisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto in superstite affinitas non deletur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
mułr seducta manducauit. eiq dedit ut si¬
muled̾ent. noluit eam contͥstare. qmͣcrede¬
bat̾ sine suo solauo contabesc̾e. ⁊ ase alienatã:
oĩo interire: Nonquidem carnali uic̾tus ꝯu¬
piscentia qu̾a ñdum senserat. s amicabili
qͣdam beniuolentia qua pler̃q fit. ut offe¬
datur deus. neosfendat᷑ amicꝰ. qd̾ eum fac̾e
ñ debuisse. diuine sentencie iustus exituȩ.
indicauit. ¶ Ergo alio qͦdam inquo a¬
modo: ip̃e etiam deceptus est. In exꝑ. decept¬
tus enĩ diuine seueritatis ieo falli ⁊ inqͦ.¬
potuit. ut ueniale credet ẽẽ omissum. s n̾o¬
Aũ. dolo illo serpentino quo mulier se ducta ẽ
nullo mͦ arbitror illum potuisse seduci. Ex

Expanded text:
mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire. Non quidem carnali victus concupiscentia quam nondum senserat, sed amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus, ne offendatur amicus: quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit: Ergo alio quodammodo modo ipse etiam deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis, in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo arbitror illum potuisse seduci. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
urͣ peccasse mulier: que uoluit usurpare di¬
uinitatis equalitatẽ ⁊ nimia p̾sũpcõne elata:
credidit ita eẽ fut᷑m. Adam uero. nec illud cre-
nolens eam contͥstare. ⁊ ase alienatã relĩq̾re:
ne perret arbitratus illd̾ ẽt ueniale ñ mor

Expanded text:
videtur peccasse mulier, quae voluit usurpare divinitatis aequalitatem, et nimia praesumptione elata credit, ita esse futurum. Adam vero nec illud credinolens eam contristare et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitratus, illud esse veniale, non mor
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ hanc ꝑsonam᷑ ⁊ aliam illam. suis ꝓpͥctatib
sig̃tamꝰ. ⁊ cũ dicimꝰ aliam : aliam: ñ diu̾sitatẽ:
ł auenationem ibiponimꝰ. s confusionem sa¬
bellianamexludimꝰ.
quomodo ibi accipiat᷑

Expanded text:
sonam, et aliam illam suis proprietatibus significamus. Et cum dicimus, aliam et aliam, non diversitatem vel alienationem ibi ponimus, sed confusionem Sabellianam excludimus. 8. Quomodo ibi accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
S ed adhuc opponunt garruli rõcinatores:
dicentes. Si deus pat genuit dm̃: aut ge¬
nuit dm̃ qui est deus pr̾: aut dm̃: qui ñ est
deus pater. Sigenuit dm̃ qui ñ est deuspr̃e¬
ergo deus esti dui ñ est deus pater. ñ ergolinus
tm̃deus est. Si uero genuit dm̃qui est ds pct̾.
ergo genuit seip̃m ad qd respondemꝰ. det̾mi¬
nantes ulan ꝓposito̾eni: quã sic ꝓponunt. Sid̾s
pater genuit dm̃: aut dm̃ qui est d̾s pater. aut
dm̃ quiñest deus pr̃ hoc enim ⁊sane ⁊ praue:
genuit alt̾m dm̃. nec ille qͥ genitus est alius
deus estiqmͣ pat̾. s unus deus cum patre. Si u̾o
qui deus est. hic sensusuerus est diuero ĩntel¬

Expanded text:
Sed adhuc componunt garruli ratiocinatores dicentes: Si Deus Pater genuit Deum, aut genuit Deum qui est Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Si genuit Deum qui non est Pergo Deus est qui non est Deus Pater. Non ergo unus tantum Deus est. Si vero genuit Deum qui est Deus Pater, ergo genuit seipsum. Ad quod respondemus determinantes istam propositionem, quam sic proponunt: Si Deus Pater genuit Deum, aut Deum qui est Deus Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Hoc enim sane et prave genuit alterum Deum, nec ille qui genitus est, est alius Deus quam Pater, sed unus Deus cum Patre. Si vero qui Deus est; hic sensus verus est. Si vero intel
Abbreviated transcription (Latin):
iam ex dmpnatõne pec̾ci tales hr̾e creden¬
dũ est ¶ rcce: quedam assignatõ pec̾ci in
pecc̃m eẽ tuidr: oppugnatõ fr̾nitatis post
agnitõem. ⁊ inuidũtia gr̾̃o post reconci¬
liat̃ꝰ em. qd̾. si ẜ quedam obstinatõiȩ intel
endũ ibi fore: nec asserendo se dixisse apit:
itadicens Qd̾ quidem ñ consirmaui qm̃
hec putare me dixi. S tñ adiciendũ fuit. si
in hac scelerate mentis ꝑu̾sitate finiret
hane uitami qm̃ de quotũꝙ pessimo inhac
prudent̃ etiam oratuit dequo ñ desperatur¬
¶ Hĩ u̾bis insinuat᷑ pocc̃m p̾missa disfinit¬
one descͥptimiꝰ danc solum debere dici ad mor

Expanded text:
jam ex damnatione peccati tales habere credendum est. Ecce quaedam assignatio peccati inpeccatum esse traditur, oppugnatio fraternitatis post agnitionem, et invidentia gratiae post reconciliationem, quod species quaedam obstinationis intellendum ibi fore, nec asserendo se dixisse, aperit, ita dicens: Quod quidem confirmavi, quoniam hoc putare me dixi. Sed tamen addendum in hac tam scelerata mentis peruersitate finierit hanc uitam, quoniam de quocumque pessimo in hac prudenter oratur de quo non desperatur. His verbis insinuatur peccatum praemissa definitione descriptum, tunc solum debere dici ad mort
Abbreviated transcription (Latin):
ł cor impenitens. qmͣ diuqͥsq inhac carne
uiuit i ñ põt iudicari de nullo enĩ despe¬
¶ ad duero: saganus est hodie. Iudens infidelis est:
hodie. hereticus est ho¬
die. scamaticus est. hodie Quid sicias amplocꝰ¬
tatur catholicampacem. ⁊ sequat᷑ aatholicã
¶ũitatem.: Quid si isti. quos inquocũq genere¬
aũ erroiis notas: ⁊ tanqmͣ dẽsperatissimos dãp¬
nas. añqmͣ finiant istam uitã. agunt peni
ta cẽ orandum. nec de aliquo dẽ disfidendũ
¶qr conũti põt idum in hax uita est Quia ñ
põt sciri de aliquo: utrum peccau̾it admor¬

Expanded text:
l cor impoenitens, quamdiu quisque in hac carne vivit, non potest judicari. De nullo enim despei adducit: paganus est hodie; judaeus infidelis est hodie; haereticus est hodie: schismaticus est hodie; quid si cras amplectatur catholicam fidem, et sequatur catholicam veritatem? Quid si isti quos in quocumque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas, antequam finiant istam vitam agant poenitin hac vita esse orandum; nec de aliquo esse diffidendum, quia converti potest dum in hac vita est; quia non potest sciri de aliquo utrum peccaverit ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
sit reparata S cũ ꝑ grãm fu̾it reparata:
dr̃ libertas ad bonum fatiend̾. qr ante
gr̾n lib̾a est uoluntas ad malũ. per
uolu̾tas hominis aliquo modo lib̾a esti
s ñ seinꝑ bona est Nonẽiũ bona nisia pato
liberata sit ẽ tͣ. anecessitate lib̾a. Uñ aũg.

Expanded text:
m sit reparata; sed cum per gratiam fuerit reparata, dicitur libertas ad bonum faciendum, quia ante gratiam libera est voluntas ad malum, per voluntas hominis aliquo modo libera est, sed non semper bona est. Non enim est bona, nisi a peccato liberata; est tamen a necessitate libera. Unde Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
uelle ⁊ alidꝰ esse. si om̃o idem ⁊sicut idem ẽ ei eẽ
bonũ: qd̾ eẽ deum. itaidem est ei eẽ uolentẽ. qd̾
cẽ dñ. Nans uoluntas qua semper uolens este
ñ affectus ł motus esttqui indm̃ cad̾e n̾ualet.
s diuinausia qua uolens est deusẽ.:⁊ huius¬
cemodi.

Expanded text:
elle et aliud esse, sed omnino idem. Et sicut idem est ei esse bonum quod esse Deum, ita idem est ei esse volentem quod esse Deum. Nam voluntas qua semper volens est, non affectus vel motus est, qui in Deum cadere non valet, sed divina usia qua volens est Deus, et hujusmodi. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
geñ deuiro ⁊ muliere. pecc̾m suũ ex inde¬
cusantib ait. Dixit adam mulier qu̾a t̃.
ꝑbia cnĩ ht̃ cõfusionis deformitatẽtñ cõfessi¬
onis humilitatẽ. Nec etiam mulier ꝯfitet᷑
pectmis refert inalt̾mt dicens. Serpens decep̾
me: ⁊ comedi. ininparisexu. s pan fast̾u
Ecce hic dicit au̾g. qi parem fastum hũit mu¬
lier cũ uiro: Parit̾ ergo suꝑbieit̾: i parit̾ pecca¬
uer̾t. ¶ Sed hoc ita det̾minari põtnut dicamꝰ
parem utͥusq fusse fustunt mexcu dẽtmit

Expanded text:
e viro et muliere peccatum suum excusantibus ait: Dixit Adam: Mulier quam dedierbia enim habet confusionis deformitatem, non confessionis humilitatem. Nec etiam mulier confitetur peccatum, sed refert in alterum, dicens: Serpens decepit me, et comedi; impari sexu, sed pari fastu. Ecce hic dicit Aug. quia parem fastum habuit mulier cum viro; pariter ergo superbierunt, et pariter peccaverunt. §. Sed hoc ita determinari potest, ut dicamus parem utriusque fuisse fastum in
Abbreviated transcription (Latin):
n̾sũme unu̾ eẽnt. Si uero natura dispares
p̃p̃inesfabilem ꝯiũctõnem d̾itatis qua in¬
esfabilr̾ copulant᷑: imꝰ deus est. ꝓais ergo tri¬
nitatis eẽ nonp: quicũq unus in tͥb. Intri¬
nitate gͥ q̃ deus est: ⁊ pater deus est i flliꝰ d̾s est.
⁊ sp̃e sanctus deulest: ⁊ simul hii tres unꝰ deus.
nec huiꝰ trinitatis t̾cia pais est unus nec
mas ẽ aliqͥuł. duo qmͣ unis estͥibi nͨ maiꝰ

Expanded text:
n summe unum essent. Si vero natura dispares propter ineffabilem conjunctionem deitatis qua ineffabiliter copulantur, unus Deus est. Pars ergo Trinitatis esse non potest, quicumque unus est in tribus. In Trinitate ergo quae Deus est, et Pater Deus est, et Filius Deus est, et Spiritus sanctus Deus est; simul hi tres, unus Deus. Nec hujus Trinitatis tertia pars est unus, nec majus aliquid duo quam unus est ibi, nec majus
Abbreviated transcription (Latin):
tindunt corpus xp̃i essentialit frangi i diuidi. ⁊ tn̾̃ĩ¬
tegrum. ⁊ incorrnptibile existere. qd̾ se collig̾e asse¬
runt ex cõnfessione berengarii. qui confessus ẽ
coram nicholao pͣpͣ ⁊ plurib ep̃is. panem ⁊ uinũ
q̃ maltari ponunt᷑ post consecratõnem. ñ solũ

Expanded text:
tradunt corpus Christi essentialiter frangi et dividi, et tamen integrum et incorruptibile existere. Quod se colligere asserunt ex confessione Berengarii, qui confessus est coram Nicolao papa et pluribus episcopis panem et vinum quae in altari ponuntur, post consecrationem
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑ qu̾e tenptaret elegerit. S ꝑcũ tẽpta
cũ decipere cuperet ñ potuit᷑ nisi ꝑ qd̃ ret.
T aĩal posse ꝑmissus est. ilocendi enĩ uolũtas
inest cuiq q̃se. s potestasado. Sicaũ loq̃bat᷑
diabolus ꝑserpentem ignorantẽ: sic̃ ꝑ iuer
¶ guminos ł phanaticos. laquit᷑ Serpente enĩue¬

Expanded text:
tem per quem tentaret elegerit, sed cum decipere cuperet, non potuit, nisi per quod animal posse permissus est. Nocendi enim voluntas inest cuique a se, sed potestas a Deo. Sic autem loquebatur diabolus per serpentem ignorantem, sicut per energumenos vel fanaticos loquitur. Serpente enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt fac̾e mandata diuina rei tenentur:
Hoc aũ qua occasione dix̾it inli. retractatõnĩ
pelagio respondens ãperit. Ienĩcont᷑ maniche¬
os dixit: qui in homine duas nͥs eẽ contendõ unã
bonanrexdo. alt̾am malã. ex gen̾tẽ tenebraꝵ
que ñ qmͣ bonafuit: nec bonum nelle põt. qd̾¬

Expanded text:
n possunt facere mandata divina, rei tenentur? Hoc autem qua occasione dixerit, in libro Retract. Pelagio respondens aperit. Id enim contra Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle pot
Abbreviated transcription (Latin):
placitum illũ ductur̾. u lla ꝓmitat. ł iuret um.
souli nupt᷑am. nũqͥd talis sponsio eos coniuges
fecit. di mutato ꝓpoi̾to. alt᷑ ł ut̾q ad alienã copu¬
lam transit. Nũquid ob pͥorem sponsionẽ iuram̃ti
subnixã sede federatõnis pactũ scindet᷑. Consideni
ꝓmiati ñ dumfacit. Qui ergo ꝓmisit so uiuxorẽ
ductur̃ aliqmͣ. ñdumea duxit inuxorẽ. ⁊ q̃ spospo̾¬
dit se nupt᷑am ñdum nupsit. Quomado ergo ꝯ¬
iuges appellari possunt. qui ñdũ ꝯtrabt̃. s infut᷑o
se contracturos iuirando ꝓmitãt᷑. ¶ Item siex ui
iunm̃ti ad fut᷑m ꝑtinentiȩ mox efficiunt᷑ ꝯui¬
ges. cuyuirãt infut᷑o se facturos. ꝙ inp̃sonti esfi¬
ciunt᷑. ¶ Item. Si ex quo uirint. mox esficiunt᷑

Expanded text:
placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera ttit, nondum facit. Qui ergo promittit uxorem se ducturum aliquam, nondum duxit eam uxorem, et quae spondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
do superior este ⁊excellentior. Iõq side illo
ordine mitunt᷑. hon est ambigendinn qͥn eciam
asserunt quidam om̃s angłos mitti. Nec de¬
bet indignũ usd̾i. si ctram suꝑiores mitant᷑:
cũ ⁊ ille qui c̃ator est oĩum᷑ adhec inferiora des¬
cendent.

Expanded text:
do superior est et excellentior. Ideoque si de illo ordine mittuntur, non est ambigendum quin etiam asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui creator est omnium ad haec inferiora descenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ apparont: po̾t dici ͭ aut de ea corpꝰ solis forma¬
tum aut in ilta parte celi ẽe ĩnqua solest.
ñ qd̾ ip̃asit Sol. sed sic ei unitaũt disc̾ni ñ
ualcatz
cat Qitomodo accipiend̾ sit qd̾. dixit d̾s
ansono uoriss id deusdixit an uon.

Expanded text:
non appareat, potest dici aut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7. Quomodo accipiendum sit illud: Dixit Deus, an sono vocis id Deus dixerit, an
Abbreviated transcription (Latin):
pecto sanũ est l adam enĩ om̃s peccaue caueñt¬
runtłut inmat̾ia. ũ solum ciꝰ exemplonit
dũt pelagiani. Om̃s em̃ ille unus homo fu
est itaq om̃s ĩnadam peccasse qiͣ uimassa
lp̃e enĩ ꝑ pecc̃m corruptus quos genuit õt:
illo uno homine᷑. sic ãbuno eodem pet̾eo ĩ¬
inquib tm̃ peccant: quor pec̾cast̾. alid̾

Expanded text:
peccato, sanum est. In Adam enim omnes peccaverunt, ut in materia, non solum ejus exemplo, ut dicunt Pelagiani. Omnes enim illi unus homo fueest itaque omnes in Adam peccasse, quasi in massa. Ipse enim per peccatum corruptus, quos genuit omnes illo uno homine, sic ab eodem uno peccato imin quibus tantum peccant quorum peccata sunt; aliud