comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exclusus ẽ inimitꝰ de cordib urĩs. Mundata ẽ
domꝰ. ñ remaneat ĩ anis. ne cũ uatuã disertũ ĩueni̾t.
adducat secũ alios septẽ neqͥores se. ⁊ efficiantur
hoĩs illiꝰ posti̾ora ut euuãgłiũ loqͥt᷑ peiora poril
Mox ut exclusus fui̾t pessimꝰ ĩuasor: introducat᷑
opnimus possessor. Quis ẽ iuasor: Dyabolus. Qͥd
ĩuasit: hõiem ꝙ̃ nõ fecit. insuꝑ ⁊ decepit. ꝓmisit
ei ĩmortalitatẽ: ⁊ ꝓpinauit iniquitatẽ. huic uos
renũciare ꝓfessi estis. In qua ꝓfessione ñ hoĩb
s dõ ⁊ angelis eiꝰ ꝯscͥbentibꝰ dixistis. renũtio. Re¬
nũciate ñ solũ uocib. s ĩ morib. Nõ tm̃ sono lĩ¬
gue: s ⁊ actu uite. Nõ tantũ labiis sonantibus:
s oꝑib ꝓnũciantib. Scitote uos cũ callido antiquo¬
et ueternoso inimico susdepisse cͥtam̃. Nõ ĩ uobis
post renũciatõnẽ muẽiat oꝑa sua. ne uire uos aitͣ¬

Expanded text:
exclusus est inimicus de cordibus vestris. Mundata est domus, non remaneat inanis; ne cum vacuam desertor invenerit, adducat secum alios septem nequiores se, et efficiantur hominis illius posteriora, ut Evangelium loquitur, pejora prioribus . Mox ut exclusus fuerit pessimus invasor, introducatur optimus possessor. Quis est invasor? Diabolus. Quid invasit? Hominem quem non fecit, insuper et decepit. Promisit ei immortalitatem, et propinavit iniquitatem. Huic vos renuntiare professi estis: in qua professione, non hominibus, sed Deo et Angelis ejus conscribentibus, dixistis, Renuntio. Renuntiate non solum vocibus, sed etiam moribus; non tantum sono linguae, sed et actu vitae; nec tantum labiis sonantibus, sed operibus pronuntiantibus. Scitote vos cum callido, antiquet veternoso inimico suscepisse certamen: non in vobis post renuntiationem inveniat opera sua, ne jure vos attr
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ tacet. loqͥt᷑ eĩ iñ p̃cepto: tacet in iudicio.
Ideo dicit qͦdam in loco. Tacui: nũqͥd semꝑ ta¬
cebo: Quõ tatuit cũ hoc ip̃m loq̃ndo dixi̾t:
Qͥ dic̃ tatui: ñ tatet. qr ⁊ hoc ip̃m dic̾e̾ tacui.
ñ tace̾ ẽ. Audio gͦ te loq̃ntẽ in tot p̃ceptis.
in tot sacram̃tis. in tot paginis. ĩ tot hbris.
audio deniq iñ hoc ip̃o qd̾ dicis. Tatui: ñqͥd
semꝑ tacebo: Quõ gͦ tacuisti: Q nõdũ dico

Expanded text:
 tacet. Loquitur enim in praecepto, tacet in judicio. Ideo dicit quodam in loco: Tacui; numquid semper tacebo ? Quomodo tacuit, cum hoc ipsum loquendo dixerit? Qui dicit, Tacui, non tacet quia et hoc ipsum dicere, Tacui, non tacere est. Audio ergo te loquentem in tot praeceptis, in tot sacramentis, in tot paginis, in tot libris: audio denique in hoc ipso quod dicis, Tacui, numquid semper tacebo? Quomodo ergo tacuisti? Quia nondum dico
Abbreviated transcription (Latin):
uindicaui. Suspicatus es m̃iquitatẽ ꝙ ero tͥ
similis. Et reuera hoc cogitant multi. Cũ
fetint multa mala. ⁊ mali sͥ accide̾ nichil
uidi̾nt. ñ tm̃ placent ei facta slia mala:
s ⁊̃ deo. place̾ putant. Intantũ ꝓcedit ĩpi¬
etas ut ⁊ dm̃ sͥ similẽ existĩmet ĩpiꝰ ꝯtẽptor
Et cũ eũ d̾s adducat. monendo docendo. cor¬
ripiendo. hortando ad siłitudinẽ suam: ñ
solũ ñ soqͥt᷑ siłitudinẽ dĩ. s dm̃ uult duc̾e
ad siłitudinẽ suã. ħ ẽ iniquitas maior
ꝙͣ ip̃a pccã a quibꝰ se ñ corrigit. Suspicatꝰ
es iniquitatẽ ꝙ ero tͥ siłis. Et qͥd sequit᷑.
arguam te. Quare hoc: Tatui. Nũqͥd semꝑ

Expanded text:
vindicavi: suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis. Et revera hoc cogitant multi, cum fecerint multa mala, et mali sibi accidere nihil viderint; non tantum placent eis facta sua mala, sed etiam Deo placere putant: in tantum procedit impietas, ut et Deum sibi similem existimet impius contemptor. Et cum Deus eum adducat monendo, docendo, hortando, corripiendo, ad similitudinem suam; non solum non sequitur similitudinem Dei, sed Deum vult ducere ad similitudinem suam. Haec est iniquitas major, quam ipsa peccata, a quibus se non corrigit. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis? Et quid sequitur? Arguam te . Quare hoc? Tacui; numquid semper
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑseqͣ bonos n ꝑ malos. habet gͦ d̾s mu̾stros
ꝑ maloꝵ auariciã uestitos expoliat. D̾s ꝑ ho¬
mines bonos discordes ad concordiã reuocat. dy¬
ad scandala uł litres insligat.⁊ qr longũ est
ire ꝑ singula. ut ꝓ c̾co cognostat ⁊ intelligat

Expanded text:
nos, nisi per malos. Habet ergo Deus ministros per malorum avaritiam vestitos exspoliat. Deus per homines bonos discordes ad concordiam revocat: diad scandala vel lites instigat. Et quia longum est ire per singula, ut pro certo agnoscat et intelligat
Abbreviated transcription (Latin):
lippe: Qui me uidet. uidet ⁊ pr̃em. Recte
seꝑatõ. ⁊p̃e pastet eas. Nolite oues expauest̾e.
ñ relinqͥt uos qui dxxit. Ip̃e pascet eas. deus
⁊ ĩ aliã ꝑsonã ꝯstimuenda. accepit ĩ se creator
creaturã. ⁊ ñ mutatꝰ ẽ creator ĩ creaturã. as¬
lũpsit qd̾ ñ erat. ñ amisit qd̾ erat. pascet eas¬
⁊ ego dñs ero illis in dm̃. Atendite fr̃es uide
ne dicamꝰ eũ eẽ siliũ qui pat̾ ẽ. aut eũ eire
pr̃em qui siliꝰ est. Ecce dixit. Ipe pastet eis.
qui paulo añ dixãt. Ego pascã eas. Et exit

Expanded text:
idit et Patrem . Recte separatio, Ipse pascet eas. Nolite, oves, expavescere; non relinquet vos qui dixit, Ipse pascet eas. Deus et in aliam personam constituenda. Accepit in se Creator creaturam, non mutatus est Creator in creaturam: assumpsit quod non erat, non amisit quod erat. CAPUT et ego Dominus ero illis in Deum. Attendite, fratres: videtne dicamus eum esse Filium qui Pater est, aut eum esse Patrem qui Filius est. Ecce dixit, Ipse pascet eas; qui paulo ante dixerat, Ego pascam eas. Et erit
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm xp̃i dũ adultĩ ꝑsenĩt᷑ castos. insectantur
sobrios ebriosi. hunulibꝰ insidiant᷑ suꝑbi. benig¬
nos muidi. largos cupidi. ⁊ eos qͥ mansuetudinẽ
uł patĩam retinẽt afflige̾ nõ desmũt iracũdi.
Et ideo ꝯside̾t qͥsq ꝯscĩam suã ⁊ si uidĩt se iñ

Expanded text:
 dum adulteri persequuntur castos, insectantur sobrios ebriosi, humilibus insidiantur superbi, benignos invidi, largos cupidi, et eos qui mansuetudinem vel patientiam retinent, affligere non desinunt iracundi. Et ideo consideret unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
canis in tathena positus mordet . Tu te ad
illũ ꝑ uoluptates ⁊ cupiditates scħi̾ noli ꝯiũgͥe̾.
ꝯͣ dyabłm p̃liantẽ. ⁊ cũ millus eẽt qͥ p̃simeret
i̾re ad singłare c̾tam̃. ille qͥ figurã xp̃i gebat
ꝓ cessit ad pliũ. Tulit baculũ ĩ mamu sua et
exiit ꝯͣ goliam. ⁊ ĩ illo tũt siguratũ ẽ qd̾ in

Expanded text:
canis in catena positus mordet. Tu te ad illum per voluntates et cupiditates saeculi noli conjungere; et  diabolum praeliantem; et cum nullus esset qui praesumeret ire ad singulare certamen, ille qui figuram Christi gerebat, processit ad praelium, tulit baculum in manu sua, et exiit contra Goliam. Et in illo quidem tunc figuratum est quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ante illũ. Neq eĩ in bono sumꝰ: cũ in hoc se¬
culo sumꝰ. Cũ eĩ placebimꝰ dño in regione ui¬
uoꝵ: tũc dec̾gent᷑ lacrime nr̃e. ⁊ dicemꝰ ei lau¬
des qui nos exemet de uinculis mortis. pedes
nr̃os a lapsu oculos nr̃os a lacrimis. ut pla¬
ceamꝰ dnõ in regione uiuoꝵ. qr difficile ẽ
ut ei placeat᷑ iñ regione mortuoꝵ. est ã ⁊
hic unde illi placeamꝰ. eiꝰ mĩam m nos dep̃can
do. a pccĩs nos qͣntũ possumꝰ abstiuendo. ĩ qͣnt̃
aut̃ ñ possumꝰ: ꝯfitendo atq plangendo. Ita¬
sumꝰ in hac uit̾a sperantes aliam uitã plorãteᷤᷤ
pastue eiꝰ. oues manuũ eiꝰ. Audiamꝰ qͥd ad nos
loqͣtur tãꝙͣ ad oues suas. pridem pastorib
loq̃batꝰ Suꝑiore lectõne. p̃senti aut̃ ⁊ hodierna
ouib loqͥt᷑. In illis gͦ eiꝰ u̾bis nos cũ tremo¬
re audiamꝰ uos cũ securitate. Qd gͦ iñ istis

Expanded text:
n hoc saeculo sumus. Cum enim placebimus Domino in regione vivorum, tunc detergentur lacrymae nostrae; et dicemus ei laudes, qui nos exemit de vinculis mortis, pedes nostros a lapsu, oculos nostros a lacrymis, ut placeamus Domino in regione vivorum : quia difficile est ut ei placeatur in regione mortuorum. Est autem et hic unde ido, a peccatis nos, quantum possumus, abstinendo, in quantum autem non possumus, confitendo atque plangendo. Ita in hac vita sumus sperantes aliam vitam, plorantes pascuae ejus, oves manuum ejus; audiamus quid ad nos loquatur, tanquam ad oves suas. Pridem pastoribus loquebatur superiore lectione: praesenti autem et hodierna ovibus loquitur. In illis ergo ejus verbis nos cum tremore audiebamus, vos cum securitate: quid ergo in istis
Abbreviated transcription (Latin):
tui: facis hĩtare ĩ corde tuo dilcõnẽ m̾ectis curo
dilcõne dĩ ⁊ offendis decis sangũis xp̃i . Amate
liꝰ ẽ fr̾o ⁊ erañto. Amatis plus aurũ. qr meliꝰ ẽ
argento. Amatis plus lapides p̃ciosos. qr ⁊ auri
p̃ciũ suꝑant. Amatis postremo istã lucẽ quam
dimiite formidat oĩs qui mortẽ tũnet. qͣnto pluᷤ¬

Expanded text:
facis habitare in corde tuo dilectionem meretricis cum dilectione Dei, et offendis decus sanguinis Christi? CAPUT lius est ferro et aeramento: amatis plus aurum, quia melius est argento: amatis plus lapides pretiosos, quia et auri pretium superant: amatis postremo istam lucem, quam dimittere formidat omnis qui mortem timet; amat
Abbreviated transcription (Latin):
patis: s tu ñ es malus. Ille aut̃ malũ ñ patit᷑
⁊ malus. Noli gͦ falli. noli falli sõ pͣ si̾ ut tibi
male sit qͥ malũ pateris. ⁊ illi bñ sit : qͥ ẽ malũ.
ẽũ eĩ ẽ malus putas qr ñ patit᷑ malũ cũ patit᷑
se ip̃m . Tibi male ẽ qr malũ alienũ pateris
ĩ corꝑe tuo . ⁊ illi bñ ẽ qͥ malũ se ip̃m patit᷑ i
habes bona. bone st̾ diuicie. bonũ ẽ aurũ. boñ
ẽ argentũ. bone familie. bone possessiones. oĩa
int̾ bona tua. Erubesde bonis tuis. noli esse
malus ĩ eis ne ꝑeas cũ eis.
ustus ex side uiuit. difficile ÷ ut male uiuat qͥ a
bñ credit. Gredite ex toto corde. credite ñ clau¬
dicantes. ñ hositantes. ñ ꝯͣ ip̃am sicẽ humanis
suspicionib argum̃tantes. fides appłłata ẽ ab
eo qr fit qd̾ dicit᷑. Due cytharo sonãt cũ diꝯt᷑
sides. p̾ma sillaba ẽ a frõ. sed̾a a dicto. Int̾roga
gͦ te. utͣ credas. dicis credo. fac qd̾ dicis ⁊ fidesẽ

Expanded text:
pateris, sed tu malus non es: ille autem malum non patitur, et malus est. Noli ergo falli, noli falli: non potest fieri ut tibi male sit, qui pateris malum; et illi bene sit, qui est malus. Cum enim est malus, putas quia non patitur malum, cum patitur se ipsum? Tibi male est, quia malum alienum pateris in corpore tuo, et illi bene est, qui malum se ipsum patitur in habes bona. bonae sunt diuitiae, bonum est aurum, bonum et argentum, bonae familiae, bonae possessiones. omnia inter bona tua. erubesce bonis tuis, noli esse malus in eis, ne pereas cum eis.ustus ex fide vivit. Difficile est ut male vivat, qui bene credit. Credite ex toto corde, credite non claudicantes, non haesitantes, non contra ipsam fidem humanis suspicionibus argumentantes. Fides appellata est ab eo quia fit quod dicitur. Duae syllabae sonant, cum dicitur fides: prima syllaba est a facto, secunda a dicto. Interrogo ergo te utrum credas. Dicis, Credo. Fac quod dicis, et fides est.
Abbreviated transcription (Latin):
Miara gͦ. Gonsiliũ do s̾uandi: nõ ꝑdendi. hẽbis
m̃q̾t thesaurũ ĩ celo. ⁊ ueni seq̃te me ut du¬
cã te ad thesaurũ niũ. Non ẽ hoc dispendsum.
s cõrendiũ. Eur silent hoĩes: Audiant uel
exꝑtiꝰ. Qui tĩment: faciaut unde ñ tĩmeant.
Migrent in celũ. Frum̃tũ ponis in t̾ra. uenit
Amitꝰ tuus qͥ nouit frum̃ti ⁊ t̾re naturã. docet
tuam ĩꝑiciam. dicit tͥ. Quid fecisti: frum̃tũ in
t̾ra ⁊ iñ mfĩorib posuisti. humidꝰ locus ẽ. putͤsti
qd̾ posinsti. ꝑdes laborẽ tuũ. Respondes. Qͥᵈ gͦ
faciam: miꝗri inqͥt ĩ suꝑiora. Andis gͦ amitũ¬
consiliũ dantẽ de corde tuo: frumtũ tuũ tĩmes pon̾e
ĩ t̾ra ⁊ cor tuũ ꝑdis in tła: Ecre dñs d̾s tuus dat
tibi consiliũ de corde tuo. ubi inqͥt fui̾t thesaurꝰ¬

Expanded text:
rgo. Consilium do servandi, non perdendi. Habebis, inquit, thesaurum in coelo: et veni, sequere me ; ut ducam te ad thesaurum tuum. Non est hoc dispendium, sed compendium. Evigilent homines. Audiant vel experti quod timeant, faciant unde non timeant, migrent in coelum. Frumentum ponis in terra; venit amicus tuus, qui novit frumenti et terrae naturam, docet tuam imperitiam, dicit tibi: Quid fecisti? Frumentum in terra in inferioribus posuisti: humidus locus est, putrescit quod posuisti, perdes laborem tuum. Respondes: Quid ergo faciam? migra inquit, in suconsilium dantem de corde tuo? Frumentum tuum times ponere in terra, et cor tuum perdis in terra? Ecce Dominus Deus tuus, cum dat tibi consilium de corde tuo, Ubi enim, inquit, fuer
Abbreviated transcription (Latin):
licitꝰ aut̃ gesta: ad ĩmanissimã p̃cipitat penam.
Qd gͦ mͥ hodie ẽ maxĩe faciendũ nͥ ut cõmẽdẽ
uoli ꝓiculũ meũ ut̾ sitis gaudiũ menũ: Extulũ
aut̃ meũ ẽ. si atrendã quõ laudatis ⁊ dissimulẽ quomꝰ
uiuatis. Ille aut̃ nouit sb̾ cuiꝰ oculis loqͦr. ĩmo sb̾
cuĩ oculis cogito. ñ me tam delcãri laudib popu¬
larib ꝙͣ stĩmulari ⁊ angi. quõ uiuant qͥ me lau¬
dant. Laudari aut̃ a male uiuentibꝰ nolo. abhorreor
decestor. dolori mͥ ẽ nõ uoluptati: laudari aut̃ a
bñ uiuẽtib si dicam nolo: mentior. si dicã uolo
timeo ne nimietatis appetentior sim ꝙͣ soliditatis
plene nolo. ne m̃grati sint quibꝰ p̃dico. Qui malus
mortuus. Si mortiuis eẽt ⁊ malus eẽt. isset unde
ñ redisset. Malus fuit heri: uiuit hodie. uideat
plus ille ꝙ uiuit. ñ male uiuat. Quare gͦ diei
hesterno hodiernũ uult addeꝰ malũ: longã uitã
uis hr̃e. bonã ñ uis: Quis longũ ferat malũ uł

Expanded text:
immanissimam praecipitat poenam. Quid ergo mihi hodie maxime faciendum, nisi ut commendem vobis periculum meum, ut sitis gaudium meum? Periculum autem meum est, si attendam quomodo laudatis, et dissimulem quomodo vivatis. Ille autem novit, sub cujus oculis loquor, imo sub cujus oculis cogito, non me tam delectari laudibus popularibus, quam stimulari et angi quomodo vivant qui me laudant. Laudari autem a male viventibus nolo, abhorreo, detestor: dolori mihi est, non voluptati. Laudari autem a bene viventibus, si dicam nolo, mentior: si dicam volo, timeo ne sim inanitatis appetentior quam soliditatis.plene nolo, ne ingrati sint quibus praedico. CAPUT mortuus. Si mortuus esset, et malus esset, isset unde non redisset. Malus fuit heri, vivit hodie: prosit illi quod vivit, non male vivat. Quare ergo diei hesterno hodiernum vult addere malum? Longam vitam vis habere; bonam non vis? Quis longum ferat malum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ab ad ultło hõ ꝓhibendꝰ ẽ. S uidit młrem ad
ꝯcupiscendũ. cogitauit aliqͥd delc̃abiliꝰ ꝙͣ debuit.
Accepit pugnã ⁊̃ optimꝰ p̃ liator ꝑcussus ẽ: s ñ
ꝯsensit. Nõ ꝯsensit: s reꝑcussit. motũ lasciuũ
doloris amaricudine casbgauit. reꝑcussit et
uiuit. tam̃ eo ip̃e ꝙ lapsus erat. ht unde dicat
Dimitte nob̾ debita nr̃a. Sic de cetis omĩb
tẽptatõib difficile ẽ ut ñ sit unde dicamꝰ. di¬
mitte nob̾ debita nr̃a. Que ẽ gͦ illã qͣm posui
hõ uindicari. horrenda tẽptatõ. Unde accep
Si qͥd aliss sensib aliis cupiditatib pͦcaueraᷤᷤ
hĩc erat sanandũ qr dicturus es diminte nob̾
debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimittmꝰ Debitoribꝰ nr̃is.
Qui te instigat ut uindiceris: ꝑ dot tͥ qd̾ dic¬
turꝰ eras. Sicut ⁊ nos dimittimꝰ dobitoribus
nr̃is. Illo ꝑdito: cũcta tenebũt᷑ oĩo nicħ dimit
titur. hanc ꝑiculosam tẽptatõnẽ ĩ ista uita sciens

Expanded text:
ab adulterio homo prohibendus est. Sed vidit mulierem ad concupiscendum, cogitavit aliquid delectabilius quam debuit; accepit pugnam, etiam optimus praeliator percussus est: sed non consensit, repercussit motum lascivum, doloris amaritudine castigavit, repercussit et vicit. Tamen eo ipso quod lapsus erat, habet unde dicat, Dimitte nobis debita nostra. Sic de caeteris omnibus tentationibus, difficile est ut non sit unde dicamus, Dimitte nobis debita nostra. Quae est ergo illa, quam posui, homo vindicari: horrenda tentatio. Unde acceptSi quid aliis sensibus, aliis cupiditatibus peccaveras, hinc erat sanandum, quia dicturus eras, Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Qui te instigat ut vindiceris, perdet tibi quod dicturus eras, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Illo perdito, iana. Hanc periculosam tentationem in ista vita sciens
Abbreviated transcription (Latin):
niri: ur̃e gentis infantes ꝯtinuo p̃cepit occi¬
di. Seuit hõdes ut int̾ młtos ꝑdat unũ ⁊
płimos necando se efficit reũ. nͨ occidit que
q̃rit hoĩem dnĩ. O herodes magna tua mi¬
quitas. ⁊ infantes necas. ⁊ tue neqͥcie testes
eiꝰ hora ut patiat᷑. Teneris qͥdem ꝑsecutor
xp̃i ⁊ reus mortis eiꝰ nicħ agendo ĩ ip̃o. S
dũ multa agis ꝯͣ ip̃m: ꝑdidisti te ip̃m. Q
mecuis talẽ regẽ qͥ sic uenit regnare ut
te nolit exclude̾ : Qũe q̃ris rex regũ ẽ. Si
uelles securꝰ obtine regnũ tuũ: ip̃i supplica¬
irrideat ꝑseq̃ntes. faciat c̾tantes. ad uuet
laborantes. coronet uincentes. donet scĩtatẽ.
amet casfĩtatẽ. remune̾t u̾ginitatẽ. Gaudete
ñ amit̾titis. Accepillis ab illo nom̃ mat̾nũ
⁊ decus castitatis ĩ uos ꝑmaneat sempictiũ.
amate qd estis. S̾uate qd̾ accepistis. Imitamĩ fidele̾
mt̃em capitis ur̃i sponsi urĩ. Nõ uob̾ denegauit

Expanded text:
niri, vestrae gentis infantes continuo praecepit occiniri, vestrae gentis infantes continuo praecepit occidi. Saevit Herodes, ut inter multos perdat unum: et plurimos necando se efficit reum, nec occidit quem quaerit hominem Deum. O Herodes, magna tua iniquitas! et infantes necas, et tuae nequitiae testes ejus hora ut patiatur. Teneris quidem persecutor Christi et reus mortis ejus, nihil agendo in ipso: sed dum multa agis contra ipsum, perdidisti te ipsum. Quid metuis talem Regem, qui sic venit regnare, ut te nolit excludere? Quem quaeris, Rex regum est: si velles securus obtinere tuum regnum, ipsi supplicairrideat persequentes, faciat certantes, adjuvet laborantes, coronet vincentes; donet sanctitatem, amet castitatem, remuneret virginitatem. Gaudete, non amittitis. Accepistis ab illo nomen maternum, ut decus castitatis in vos permaneat sempiternum. Amate quod estis, servate quod accepistis. Imitamini fideles matrem capitis vestri, sponsi vestri: non vobis denegavit
Abbreviated transcription (Latin):
quis eẽt. ⁊ uniu̾sa c̾atura suũ natũ indicat c̾a¬
torẽ. Angeli pastorib ãnũciant. stella magoᷤᷤ
ĩuitat. Rusticitas pastoꝵ admonitõnẽ exigit
angłoꝵ. Curiositas magoꝵ instructa ẽ lingua
celoꝵ. Magi iudeoꝵ regem p̃dicant: Iudei alme¬
gant. Ini ãrũt adorarł : isti q̃rũt ꝯccide̾. Di¬
cũt magi herodi regi quẽ q̃rũt natũ regẽ:
dicũt iudei ex qua ciuitate xp̃s surgat reg¬
nare. utriq p̃dicant. utriq cõfitem ꝰ s illi
alit̾. isti alit̾. Ini ut inuentꝰ adoret᷑. Isti ut
captꝰ necet . O iudei ad hoc fertis ĩ manibus
lucernã legis ut aliis uiam demõstretis. et
uob̾ tenebras ig̾atis. Eoce magi pͥmicie gen¬
mir̾rã. un̾ ⁊̃ aĩas suas. ⁊ uos repudiat ĩiqͥtas.
ꝓpͥa. ut illũ qui uos uenit obligatos lib̾are
pos pociꝰ lesistis ꝙͣ xp̃o aliqͥd nocustis: Au¬
diens eĩ ille a uobis ubi xp̃c natꝰ posset inue¬

Expanded text:
quis esset, et universa creatura suum natum indicat Creaquis esset, et universa creatura suum natum indicat Creatorem. Angeli pastoribus annuntiant, stella Magos invitat: rusticitas pastorum admonitionem exigit Angelorum, curiositas Magorum instructa est lingua coelorum. Magi Judaeorum regem praedicant, Judaei abnegant: illi quaerunt adorare, isti quaerunt occidere. Dicunt Magi Herodi regi quem quaerunt natum Regem: dicunt Judaei ex qua civitate Christus surgat regnare. Utrique praedicant, utrique confitentur: sed illi aliter, isti aliter; illi, ut inventus adoretur; isti, ut captus necetur. O Judaei, ad hoc ferentes in manibus lucernam Legis, ut aliis viam demonstretis, et vobis tenebras ingeratis: ecce Magi primitiae Geniam animas suas; et vos repudiat iniquitas propria, ut illum qui vos venit obligatos liberare, vos laesistis quam Christo aliquid nocuistis? Audiens enim ille a vobis ubi Christus natus possit inve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat ꝙ xp̃s sit natus ex uͥgme. sic accepistis.
sic uos crede̾ꝰ dixistis. credo. hec natiuitas deit
hõis. fca ẽ cã hõis. Ut sublimis illa marestas
ꝓ cedens ex corde pr̃is: in fundet se ĩ uto̾ mat̾s.
causa exigit pietatis. ut hõ inuenir̾et᷑ ꝑditus.
qͥs enarrabit: Si hanc nõ possumꝰ eeplicare
illã qñ ualemꝰ uł incboare: Si hec ata nos
ex̾cet ut fidei det locũ. illam qñ accingimus
nob̾ ut ulbũ caro fi̾et ⁊ hĩtat ĩ nob̾. Quis eĩ
ñ exrauescat cũ audit dm̃ nacũ: audis nascentem.
uide in ip̃o ortu mirãcula facientẽ. Aliius tume¬
scit uirginis. claustrũ pudoris ꝑmanet. Implet᷑
uterus matͥs sñ ullo ꝯplexu patris. Sencit ꝓlẽ:
intacta. Nastit᷑ filiꝰ sñ hõie pr̃e. qui fecit ⁊ ip̃am
mr̃em. factor oĩũ fit int̾ omĩa. Portat᷑ manib
mat̾s. rector tociꝰ orbis lambit ubera: regõs sy¬
dera. tacet ⁊ u̾bũ ẽ. Nec dũ ꝑ linguã se demõsit᷑

Expanded text:
istus sit natus ex virgine. Sic accepistis, sic vos credere dixistis, Credo. Haec nativitas Dei et hominis facta est causa hominis: ut sublimis illa Majestas procedens ex corde Patris, infunderet se in utero matris, causa exegit pietatis; ut homo inveniretur perditus, quis enarrabit? Si hanc non possumus explicare, illam quando valemus vel inchoare? Si haec ita nos exercet, ut fidei det locum; illam quando attingimus, nobis, ut Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quis enim non expavescat, cum audit Deum natum? Audis nascentem, vide in ipso ortu miracula facientem. Alvus tumescit virginis, claustrum pudoris permanet: impletur uterus matris sine ullo complexu patris, sentit prolemintacta: nascitur filius sine homine patre, qui fecit et ipsam matrem. Factor omnium fit inter omnia: portatur manibus matris rector totius orbis: lambit ubera, regens sidera: tacet, et Verbum est. Necdum per linguam se demonstrabat
Abbreviated transcription (Latin):
tuentes exꝑiri. Quẽ nõ corrigũt u̾ba: corrigͥũt
exꝑm̃ta: Non surgit᷑ nõ ꝓcedit᷑ nͥ ut unauoce
dicat᷑ ab omĩbꝰ ue nob̾: ruit mũdus. Si ruit.
qͣre nõ migras : Si t̾ architectus dice̾t rustu¬
rã domũ cuã. ñne pͥus migrares ꝙͣ mmuraros:
Scrutor m̃di t̾ dicit ruiturũ indũ. ⁊ ñ credis:

Expanded text:
t verba, corrigant experimenta. Non surgitur, non proceditur, nisi ut una voce dicatur ab omnibus: Vae nobis, ruit mundus. Si ruit, quare non migras? Si tibi architectus diceret, ruituram domum tuam; nonne prius migrares, quam murmurares? Structor mundi dicit tibi ruiturum mundum, et non credis?
Abbreviated transcription (Latin):
ros in celo: quo fur nõ accedit. neq tinea corrũpit
ubi .n. ẽ thesaurꝰ tuus: ibi erit ⁊ cor tuũ. Quid
expͨtas ampliꝰ : Res aꝑta ẽ consiliũ patet. sed
dare auaricia. ñ eĩ cessat ꝑiurare malicia. Totũ
inqͥt thesaurizat᷑. ubi panit᷑  In tr̾a. Recte qͥd̾

Expanded text:
orrumpit. Ubi est enim thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. Quid exspectas amplius? Res aperta est. Consilium patet, sed dare avaritia: non enim cessat perjurare malitia. Totum ut quid? Ut thesaurizetur. Et ubi ponat
Abbreviated transcription (Latin):
bonã. Quid currã ꝑ singła  Caligã ñ uis hr̃e
caliga mala ꝙͣ uita mala. Cum tibi caliga mala
⁊ ꝯst̾cta nocuerit: sedes. discalcias te. abics. aut
corrigis. aut mutas. ne digitũ ledas. ⁊ calcias te.
Mala uita ẽ qua aĩam ꝑdis. S hec plane uideo
tr̃iꝰ libet: postea pes̾ dolet. Qd̃ aut̃ ad tp̃c salubͥt̾
dolet: postea infinita uoluptate ⁊ habundanti gau
cogitemꝰ illd̾ qd̾ de luxi̾a ac uoluptate sc̃ptũ ẽ.
Ad tempꝰ inqͥt indulcat fauces postea felle ama¬
xior muenit᷑. Et qr uita nr̃a in hoc scło qiͣ uia
eẽ cognoscit᷑. Oꝑtet nob̾ potiꝰ de labore ad reqͥem
ꝑuenire: ꝙͣ de requie ad laborẽ. Et meliꝰ nabis
ĩ uia breui tẽꝑe laborare. ut postea possimꝰ ad etnũ¬

Expanded text:
 singula? Caligam non vis habere mala caliga, quam vita mala. Cum tibi caliga mala et constricta nocuerit, sedes, discalceas te, abjicis, aut corrigis, aut mutas, ne digitum laedas; et calceas te. Mala vita est, qua animam perdis. Sed plane hoc video tempus libet, postea pejus dolet. Quod autem ad tempus salubriter dolet, postea infinita voluptate et abundanti gaudcogitemus illud quod de luxuria ac voluptate scriptum est: Ad tempus, inquit, indulcat fauces, postea felle amarior invenitur . Et quia vita nostra in hoc saeculo quasi via esse cognoscitur, oportet nobis de labore ad requiem pervenire, quam de requie ad laborem: et melius est nobis in via brevi tempore laborare, ut postea in pat
Abbreviated transcription (Latin):
ña ambillantes q̃rit. Excitandi st̃ gͦ remanẽtes. retͦ
rede utes reuocandi. errantes ĩ uiam ducendi. tardi
exhortandi. celes imitandi. Qui ñ ꝓficit: remansit
ĩ uia. Qui forte a meliore ꝓposito declinat ad id qd̾
deterius roliq̃rat: reu̾sus ẽ ret᷑. Qui fidẽ deserit.
a uia exrauit. Eũ tardis sit nob̾ ⁊ cũ ccłi̾bꝰ ratio

Expanded text:
n ambulant. Excitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tardi exhortandi, celeres imitandi. Qui non proficit, remansit in via: qui forte a meliore proposito declinat ad id quod deterius reliquerat, reversus est retro: qui fidem deserit, a via erravit. Cum tardis sit nobis et cum celerio
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ⁊ intelliges eũ qui oĩa creauit. Ecce ait
deo ꝓpħa. s eli celoꝵ ñ te capiũt. ⁊ qu̾e ñ capiũt
spacia celi: capiũt angustie cordis humani. ip̃o
dicente. In ambulabo ĩ illis ⁊ inhabitabo. Et
dñs iħc. Qui me diligit diliget᷑ a pr̃e meo ⁊

Expanded text:
fecit, et intelliges eum qui omnia creavit. Ecce ait fecit, et intelliges eum qui omnia creavit. Ecce ait Deo propheta: Coeli coelorum non te capiunt . Et quem non capiunt spatia coeli, capiunt angustiae cordis humani, ipso dicente: Inambulabo in illis, et inhabitabo . Et Dominus Jesus: Qui me diligit, diligetur a Patre meo; et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplere uoluntatẽ dĩ.⁊ de te malo ĩplet᷑ uoluntaᷤ
dei. Seq̃re adhuc qͣntũ potes sugitiuũ. ⁊ si potes
app̃hende eũ. tene eũ. S uideo ñ potes. fallis te.
Ine eĩ labiles motꝰ suos torrentis ictu ꝑcurrens
dũ te uidet inh̾entẽ sibi ⁊ tenentẽ se. ad hoc te
rapit nõ ut saluet s ut ꝑdat te. Quid tͥ cum
pompis dẏabłi. amator xp̃i  Nolli te falle̾. Odic
eĩ d̾s tales nͨ int̾ suos deputat ꝓfessores quos
cernit uie sue eẽ desortores. Ecte ruinosus ẽ a
m̃dus. Ecce tantis calamitatib repleuit d̾s m̃dũ.
Ecce amarꝰ ẽ mũd̾. ⁊ sic amat᷑. Quid face̾mꝰ si dulct̾
eẽt̃: O iñde ĩmũde. teneris ꝑiens. qͥd faces si
manẽs: Quẽ nõ deciꝑes dulcis. si amarꝰ alim̃ta
m̃tiris : uultis dilcĩssinis ñ inhere m̃do: Eligite
Amare creacorẽ iñdi ⁊ renũciantes põpis indanis
quib pͥnceps ẽ dya̾cũ angłis suis : credite. Sic¬
sit uide facturã. ⁊ intelliges fcõrẽ. ꝑstrutare q̃

Expanded text:
implere voluntatem Dei, et de te malo impletur voluntas Dei. Sequere adhuc quantum potes fugitivum, et si potes apprehende eum, tene eum: sed video, non potes, fallis te. Ille enim labiles motus suos torrentis ictu percurrens, dum te videt inhaerentem sibi et tenentem se, ad hoc te rapit, non ut salvet, sed ut perdat te. Quid tibi cum pompis diaboli, amator Christi? Noli te fallere: odit enim Deus tales, nec inter suos deputat professores, quos cernit vitae suae desertores. Ecce ruinosus est mundus, ecce tantis calamitatibus replevit Deus mundum, ecce amarus est mundus, et sic amatur! Quid faceremus, si dulcis esset? O munde immunde, teneri vis periens; quid faceres si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta mentiris? Vultis, dilectissimi, non inhaerere mundo? Eligite amare Creatorem mundi; et renuntiate pompis mundanis, quibus princeps est diabolus cum angelis suis. CAPUT Isit? Vide facturam, et intelliges factorem; perscrutare quae
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ p̃sens ẽ. Ueniet aut̃ redẽptor m̃ ĩ ea for ĩ
qua assũptꝰ ẽ ut ĩpleat᷑ iᵈ qd̾ de eo ait ꝓpheta
zacharias. uidebũt ĩ quẽ pupugerũt. uidebũt
gͦ iudei dm̃ hoĩem sꝑ regnãtẽ. qũe negando
dessexant morientẽ. Iudicabit eos in amimis
mortuos: qͥ uentuiꝰ ẽ resuscitare mortuos. Duob̾ enĩ
⁊ mortus ĩ corꝑe. Scd̾m p̾orẽ in odũ iudicabit unuioᷤᷤ

Expanded text:
esens est. Veniet autem Redemptor noster in ea forma in qua assumptus est, ut impleatur illud quod de eo ait propheta Zacharias, Videbunt in quem pupugerunt . Videbunt ergo Judaei Deum hominem semper regnantem, quem negando desperaverant morientem. Judicabit eos in animis mortuos, qui venturus est resuscitare mortuos. Duobus enim et mortui in corpore. Secundum prio
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑalẽ ꝓdetis: ⁊ et̾nã accipietis. Dyaꝰ dicebat.
Nolite ꝑdeꝰ istã lucẽ: xp̃c dicebat. Ego qͥ sea ⁊ istã
creata ẽ. S illa pp̃ qͣm docendã ueni młto excol¬
lencior ⁊ melior ẽ. T̃ransite a bono ad melius.
ne dẏabło ꝯsenciendo remaneatis ĩ peiꝰ. In hoc
tã magno c̾tanie dũ dyaꝰ captñat: xp̃c lib̾at.¬

Expanded text:
ditis, et aeternalem accipietis. Diabolus dicebat, Nolite perdere istam lucem; Christus dicebat, Ego qui feci et istam, creata est: sed illa propter quam docendam veni, multo excellentior et melior est. Transite a bono ad melius, ne diabolo consentiendo remaneatis in pejus. In hoc tam magno certamine dum diabolus captivat, Christ
Abbreviated transcription (Latin):
Magnꝰ timor eoꝵ qͥ ĩ causa st̃. Qd ille cogitet
uł qͥd scͥbat. ignorat᷑. Et hõ ẽ.⁊ illi de quib
iudicat utiq hoĩes st̃. Ille aut̃ d̾s nr̃ ẽ. ⁊ nos¬
mortales. Ille inuisibilis: nos uisibiles. no¬
luit̾ nos ĩ hac uita lat̾e̾ qͣm ultĩam sñam
in fine dicturus sit. Nemo añdicit dãpno
mansuetudo. S si nos abutam᷑ patĩa eius
ad nr̃am neqͥciam.⁊ illo nr̃a portante pcc̃a
nos qiͣ ad faciendũ eiꝰ onus augeamꝰ p̾cata
pccĩs qĩ ut ille plus portet qͥ ñ laborat cũ
portat pcc̃a nr̃ quib ad huc partit qr adh ͨ
sustinet: illiꝰ ostñdũt patĩam. nr̃am cumu¬

Expanded text:
Magnus timor eorum qui in causa sunt; quid ille cogitet, et quid scribat ignoratur: et homo est, et illi de quibus ille judicat, utique homines sunt. Ille autem Deus noster esmortales; ille invisibilis, nos visibiles; noluit nos in hac vita latere, quam ultimam sententiam in fine dicturus sit. Nemo ante dicit, Damno, mansuetudo: sed si non abutamur patientia ejus ad nostram nequitiam; et illo nostra portante peccata, nos quasi ad faciendum ei onus augeamus peccata peccatis; quasi ut ille plus portet, qui non laborat cum portat: peccata nostra, quibus adhuc parcit, quia adhuc sustinet, illius ostendunt pati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ hic remanẽdo scłi nos apphẽdat ruma. Pre¬
paremꝰ sistarchiã. app̃hendamꝰ ⁊ ascendamꝰ nauẽ
fidem simul ⁊ crucẽ. nͨ desit anchora spes nostre
salutis. Extendamꝰ funes. diu̾sas u̾tutes. Rela ca¬
ritatis colemꝰ. Inuocemꝰ uẽtũ ꝓsperũ u̾bũ dei
exhauriamꝰ sentinã. A pͨcatis ꝑ elemosinas m̃¬

Expanded text:
 hic remanendo saeculi nos apprehendat ruina. Praeparemus sitarciam, apprehendamus et ascendamus navem fidem simul et crucem, nec desit anchora spes nostrae salutis, extendamus funes diversas virtutes, vela charitatis colligamus, invocemus ventum prosperum verbum Dei; exhauriamus sentinam a peccatis, per eleemosynas mu
Abbreviated transcription (Latin):
miltimꝰ debitorib nr̃is. ⁊ securi dicite. dimitte no¬
bis debita nr̃a. qr sñ debitis in hac tͥca uiue̾ ñ po-¬
testis. S alia st̾ magna cͥmina q̃ nob̾ bonũ ẽ ĩ
bapm̃o dimitti. ⁊ a quibꝰ semꝑ alieni eẽ debetis.

Expanded text:
mittimus debitoribus nostris: et securi dicite, Dimitte nomittimus debitoribus nostris: et securi dicite, Dimitte nobis debita nostra. Quia sine debitis in hac terra vivere non potestis. Sed alia sunt illa magna crimina, quae vobis bonum est in Baptismo dimitti, et a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ira festuca ẽ. odiũ trabes ẽ. Aliqñ rep̃hendim̃
irascentẽ: et odiũ tenemꝰ in corde. Et dicit nob̾
xpp̃c. festucã in oculo frĩs uides. ⁊ trabẽ ĩ oculo tuo
suꝑ iram tuã. fecisti illã uete̾m. attraxisti malas
sispiciones ⁊ rigasti festucam. Rigando nutͥsti. nu¬
triendo trabẽ fecisti. Expauesce uł qñ d̾r. Qui odit
frẽm suũ homicida ẽ. Gladiũ nõ eduxisti. non
wlnꝰ in carne fecisti. nõ corpꝰ plaga aliqñ trucida
micida. reus es ante oculos dĩ. Ile uiuit. ⁊ cu occi¬
disti. qͣntũ ad te ꝑtinet occidisti quẽ odisti. ẜinẽ¬
da te corrige te. Si ĩ domibꝰ ur̃is scorpiones eẽnt
aut aspides: qͣntũ saboraretis. ut domos ur̃as pur¬
garetis ⁊ secure hĩtare possetis. Irascimĩ. Inue¬
ta̾tꝰ ira in cordib ur̃is. fiunt tot odia. tot tͣbes.
tot scorpii. tot spentes. ⁊ domũ dei cor urm̃ purga¬
re ñ uultis: Ergo facite qd̾ dom̃ ẽ. Sicut ⁊ nos di-¬

Expanded text:
est. Ira festuca est, odium trabes est. Aliquando reprehendimus irascentem, et odium tenemus in corde; et dicit nobis Christus, Festucam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo super iracundiam tuam, fecisti illam veterem; attraxisti malas suspiciones, et rigasti festucam, rigando nutristi, nutriendo trabem fecisti. Expavesce vel quando dicitur, Qui odit fratrem suum, homicida est . Gladium non eduxisti, non vulnus in carne fecisti, non corpus plaga aliqua trucidamicida; reus es ante oculos Dei. Ille vivit, et tu occidisti. Quantum ad te pertinet, occidisti quem odisti. Emenda te, corrige te. Si in domibus vestris scorpiones essent aut aspides, quantum laboraretis, ut domus vestras purgaretis, et securi habitare possetis? Irascimini, et inveterantur irae in cordibus vestris, fiunt tot odia, tot trabes, tot scorpii, tot serpentes; et domum Dei, cor vestrum, purgare non vultis? Ergo facite quod dictum est, Sicut et nos di
Abbreviated transcription (Latin):
illa uita: Non d̾r ne nos inferas ĩ tẽptatõnẽ: nͥ
qr a deo tẽptat᷑. ⁊ ẽptatõnẽ istã malã dixit. qua
quisq decipit᷑ ⁊ dyabło sb̾iugat᷑. ip̃am dix̃ tẽpta¬
tõnõ. Et enĩ ẽ alia tẽptatõ q̃ appellat᷑ ꝓbatõ. De¬
si diligitis eũ Qd ẽ ut sciat : Ut scre uos faciat.
Nã ip̃e nouit. In illa tẽptarõne qͣ qͥsq decipit᷑ ⁊ se¬
ducit᷑ neminẽ rẽptat d̾s. s plane iudicio suo alto
⁊ occulto qͦsdã deserit. ut cũ ille desexui̾t: ĩueniat
qͥd faciat tẽptator. Nõ .n. ĩuẽit adu̾sus se luctãtẽ
s ꝯtinuo ille se exħibet possessorẽ si deserat deus
Ne deserat gͦ nõs iõ dicimꝰ. Ne nos inferas iñ
tẽptatõnẽ. Unꝰqͥsq eĩ tẽptat᷑ ait id̾ apłs iacob¬

Expanded text:
illa vita? Non dicitur, Ne nos inferas in tentationem, nisi quod a Deo tentatur . Tentationem istam malam dixit, qua quisque decipitur, et diabolo subjugatur; ipsam dixit tentationem. Est enim alia tentatio, quae appellatsi diligitis eum . Quid est, ut sciat? Ut scire vos faciat: nam ipse novit. In illa tentatione qua quisque decipitur et seducitur, neminem tentat Deus: sed plane judicio suo alto et occulto quosdam deserit. Cum ille deseruerit, invenit quid faciat tentator. Non enim invenit adversus se luctatorem, sed continuo illi se exhibet possessorem, si deserat Deus. Ne deserat ergo nos, ideo dicimus, Ne nos inferas in tentationem. Unusquisque enim tentatur, ait idem aposto
Abbreviated transcription (Latin):
cus quo nullus admitet᷑ ĩmic̾. Eiuitas ubi nuillꝰ
morit᷑ qr nullus orstꝰ nullus insirmat᷑ qr ĩ corrupca
salute letat᷑. Cũ illuc ueni̾mꝰ : ñ ibi esuriemꝰ aut
sitiemꝰ. uisio ip̃a: sacietas nr̃a erit. Nõ ibi dormie¬
mus qr ñ ibi laborabimꝰ. Nulla cuilibet rei nccia
erit refectã ubi nulla erit defectõ. uiuemꝰ. reg¬
nabimꝰ. letabim᷑. Si tm̃ delcãt cũ de ea loqͥm᷑: qͥa

Expanded text:
bi nullus moritur, quia nullus oritur; nullus infirmatur, quia incorrupta salute laetatur. Cum illuc venerimus, non ibi esuriemus aut sitiemus: visio ipsa satietas nostra erit. Non ibi dormiemus, quia non ibi laborabimus. Nulla cujuslibet rei necessaria erit refectio, ubi nulla erit defectio. Vivemus, regnabimus, laetabimur. Si tantum delectat cum de ea loquimur, quid
Abbreviated transcription (Latin):
breue ẽ. Quisqͥs cogitas tͣstinũ diem: ñ reuocas
hest̾nũ diem. Mimuente die ꝑendino. hest̾mis
erit ⁊ trastinus. Um̾̃ptũ si curis tantis hõĩes estuãt
ad euadandas temꝑales ⁊ tͥnscrrentes uł pocius
tͣnsuolantes tͥbłones. quid cogitandũ ut homo
ẽ uita mortalis. Qd ẽ aliud hic nasti nͥ ĩgredi
laboriosã uiã: De labore futoͦ nr̃o: testis ẽ ipse
flerus infantis. Ab isto molesto cõuiuio nemo se
excusat. Bibendũ fuit qd̾ ꝓpinauit adam. ftĩ
quidẽ sumꝰ manibꝰ ui̾tatis: s pp̃ pom̃ ꝓecti ĩ

Expanded text:
breve est. Quisquis cogitas crastinum diem, non revocas hesternum diem. Minente die perendino, hesternus erit et crastinus. Verumtamen si curis tantis homines aestuant ad evadendas temporales et transcurrentes, vel potius transvolantes tribulationes; quid est cogitanduest vita mortalis. Quid est aliud hic nasci, nisi ingredi laboriosam vitam? De labore futuro nostro, testis est ipse fletus infantis. Ab isto molesto convivio nemo est excusatus. Bibendum fuit quod propinavit Adam. Facti quidem sumus manibus veritatis: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quibꝰ dicit. dicit̾e. Pat̾ nr̃ qui es in celis.
Quẽ uoluit a nob̾ appellari pr̃em nr̃m nisi
pr̃em suũ: Nũqͥd m̃uidit nobis: Parentes ali¬
qñ cũ genuerĩt unũ filiũ. duos. tres. Iam
timẽt agnare ne faciant alios ĩdicare S qr
talis ẽ heditas qͣm nob̾ ꝓmittit. qͣm młti obrine¬
ant ⁊ angustias nẽo patiat᷑. Iõ ĩ suã fr̃nitaten¬

Expanded text:
cite, Pater noster, qui es in coelis? Quem voluit a nobis appellari Patrem nostrum, nisi Patrem suum? Numquid invidit nobis? Parentes aliquando cum genuerint unum filium, duos, tres; jam timent generare, ne faciant alios mendicare. Sed quia talis est haereditas quam nobis promittit, quam multi obtineant, et angustias nemo patiatur; i
Abbreviated transcription (Latin):
git n ausgiũ ⁊ insolitos fluctus maris horrestit.
desiditq it̾ ꝯfice̾. Quo ⁊ si tardius ad pr̃iam ualeat
ꝑuenre demõstrabo uiã. ĩmo ip̃a se demõlͣt uia.
Ecre ĩ enũgelio clamat saluator. Ego sũ uia. habo
uiam. ambula. Sollititꝰ tñ doma ium̃tũ tuũ car¬
nẽ tuam. Ip̃i eĩ insidet aĩa tua. Quõ si ĩ hac uia
mortali ium̃to inside̾s qͥ te gestiendo uellet p̃cipi¬
tare. ñne ut securꝰ it̾ ages cibaria ferocienti
sp̾trah̾es ⁊ fame domaros qũe freno nõ posses.

Expanded text:
git navigium, et insolitos fluctus maris horrescit, desideratque iter conficere, quo, etsi tardius, ad patriam valeat pervenire; demonstrabo viam, imo ipsa se demonstrat via. Ecce in Evangelio clamat Salvator, Ego sum via . Habes viam, ambula, sollicitus tamen doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in hac via mortali jumento insideres, quod te gestiendo vellet praecipitare; nonne ut securus iter ageres, cibaria ferocienti subtraheres, et fame domares quod freno non posses?
Abbreviated transcription (Latin):
gas unã snĩam. Ne nos inferas ĩ tẽptatõnem
s lib̾a nos a malo. iõ addidit ut ostendo̾t hoc to¬
tũ ad unã snĩam ꝑtin̾e̾. ne nos inferas ĩ tẽpta¬
tõnẽ. s libã nos a malo. Magna. Quõ singula
illa ꝓponã. ne nos inferas in tẽptatõnẽ s libã
nos a malo/ liban̾do nos a malo: ñ nos infet
ĩ tẽptatõnẽ. ñ nos infeldo ĩ tẽptatõnẽ lib̾a̾bit
quo mẽm᷑ ueniam. sicubi tẽptati lapsi fui̾mus.
horrenda tẽptatõ ẽ qñ nob̾ tollit᷑ unde aliaꝵ
tẽrtatõnũ uuliu̾b sanari possimꝰ. Scio nũdũ
uob̾ ĩtellexisse a dostote aĩo ut intelligatis. Tep
bonꝰ p̃liator uulnãt᷑ ĩ aliqͣ uana tẽptatõne. ui.¬
cit hoĩem auaricia ⁊̃ bonũ luctatorẽ. ⁊ fecit¬

Expanded text:
gas unam sententiam, Ne nos inferas in tentationem; gas unam sententiam, Ne nos inferas in tentationem; sed libera nos a malo. Ideo addidit sed: ut ostenderet hoc totum ad unam sententiam pertinere, ne nos inferas in tentationem; sed libera nos a malo. Quomodo? Singula illa proponam: Ne nos inferas in tentationem; sed libera nos a malo. Liberando nos a malo, non nos infert in tentationem: non nos inferendo in tentationem, liberat quo meremur veniam, sicubi tentati lapsi fuerimus. Horrenda tentatio est, quando nobis tollitur, unde ab aliarum tentationum vulneribus sanari possimus. Scio nondum vos intellexisse: adeste animo, ut intelligatis. Putabonus praeliator vulneratur in aliqua una tentatione: vicit hominem avaritia, etiam bonum luctatore
Abbreviated transcription (Latin):
gena̾t mortẽ. Quid nos docuit: Ut pugnemꝰ
pugnetis. Restat .n. ꝯflictus ĩ uob̾ ip̃is. Temp¬
ẽ uictus. Quid tͥ scũtꝰ ẽ tẽptator extraneus: sũ
dyabolus siue ministꝰ dyabłi. Quicũq hõ ꝓponit
lucrũ ut seducat ĩ auariciã. ĩ te ñ iuen̾iat
qͥd faciat ꝓposito lucri. Si aut̃ auaricia in te muẽ¬
ta fui̾t. uso lucro mardesçis. uisa esta: caꝑis laq̃o.
extensa muscipula. ꝓponit tͥ tẽptator pulcħrimã
feminã: ad sit intꝰ castitas: uicta ẽ foris iniquitas.
s sentis ꝯcupĩam tuã. Dxabolũ ñ uides: s qͥd te
delectet uides. Uince intus ꝙ tu sentis: pugna
pugna. qr qͥ te regena̾ust iudex ẽ. ꝓposust luctã:
parat cororiã. S qr sñ dubio umceris si illũ adiũ¬
torẽ ñ haliueris. si te deserui̾t. Iõ ponis ĩ orõne
Ne nos inferas in tẽptatõnẽ. Ira uinci donauit
quosdã ꝯcupiscentiis suis. Quõ tradidit: Non¬
ad eandẽ ip̃am snĩam ꝑtin̾e. Iõ sic ẽ ut ĩtelli¬

Expanded text:
et 15. Quid nos docuit? Ut pugnemuspugnetis. Restat enim conflictus in vobis ipsis. Nullest victus. Quid tibi facturus est tentator extraneus, sive diabolus, sive minister diaboli? Quicumque homo proponit lucrum, ut seducat, avaritiam in te non inveniat: quid facit propositor lucri? Si autem avaritia in te inventa fuerit, viso lucro inardescis, vitiosae escae caperis laqueo.extenta muscipula. Proponit tibi tentator pulcherrimam feminam: adsit intus castitas, victa est foris iniquitas. sed sentis concupiscentiam tuam. Diabolum non vides, sed quid te delectet, vides. Vince intus quod tu sentis. Pugna, pugna; quia qui te regeneravit, judex est: proposuit luctam, parat coronam. Sed quia sine dubio vinceris, si illum adjutorem non habueris, si te deseruerit; ideo proponis in Oratione, Ne nos inferas in tentationem. Ira judicis donavit quosdam concupiscentiis suis: etad eamdem ipsam sententiam pertinere. Ideo sic est, ut intelli
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm de coħ̾cõne iniqͥtatis sue ñ solũ nestire cõ¬
fundi s ⁊̃ uelle laudari ignorantes cecitate mi¬
rabłi uł aĩositate dãpnabili se scire dissimulãtẽ
ꝙ martyres ueros ñ faciat pena s causa: Si cũ¬
baptizat hõ uistus maĩfestꝰ ip̃e rãsicat. cũ aut̃
baptizat hõ iniquus occultꝰ.: tũc ñ ip̃e s dr sã¬
ficat: optare debẽt qui baptizant᷑ ab occultis
malis hõib pociꝰ baptizari ꝙͣ a mãĩfestis bonis.
Qd̾ si absurdũ ÷ ut qͥsꝙͣ baptizand̾ opter ab oc¬
to adulto̾ potius rebaptizari ꝙͣ a mãifesto casto.
restat utiq ut quilibet mistroꝵ hoĩm accesit᷑
ideo ratus sit baptismꝰ qr suꝑ qũe colũba descẽdit
ip̃e baptizat. Et tñ cũ tã ꝑspicia ui̾tas aures et
corda hoĩnũ feriat tanta qͦsdã male ꝯsuerudinis
uorago subm̾sit ut oĩb auctorit̾atib rõnib̾ꝙ re

Expanded text:
quam de cohercitione iniquitatis suae non solum nescire confundi, sed etiam uelle laudari ignorantes caecitate mirabili uel animositate damnabili se scire dissimulantes, quod martyres ueros non faciat poena sed causa? et baptizat homo iustus manifestus, ipse sanctificat, cum autem baptizat homo iniquus occultus, tunc non ipse sed deus sanctificat, optare debent, qui baptizantur, ab occultis malis hominibus potius baptizari quam a manifestis bonis; quod si absurdum est, ut quisque baptizandus optet ab occulto adultero potius baptizari quam a manifesto casto, restat utique, ut, quilibet ministrorum hominum accesserit, ideo ratus sit baptismus, quia, super quem columba descendit, ipse baptizat. Et tamen cum tam perspicua ueritas aures et corda hominum feriat, tanta quosdam malae consuetudinis uorago submersit, ut omnibus auctoritatibus rationibusque
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ qd̾ pͨcant morientes. hic dimittũt: ⁊ ip̃a pccã
nauis insudat. qr ⁊ ĩpletur sentina. Et si ꝯtẽp¬
natꝰ sentina: m̾git᷑ nauis. S ñ cessat᷑ a nautis
ut cotidie sentines. Quid ẽ ambulẽt manus
fac oꝑa bona. ambulẽt manꝰ tue. frange esu¬
rienti panẽ tuũ ⁊ egenũ sine recto induc in
domũ tuã. Si uidĩs nudũ uesti. fac qͣntũ poteᷤ.
fat unde potes. fac hylaxit̾. ⁊ securꝰ mitre orõ¬

Expanded text:
d peccant, morientes hic dimittunt, et ipsa peccata navis insudat aqua, impletur sentina, et si contemnatur sentina, mergitur navis. Sed non cessatur a nautis ut quotidie sentines. Quid est, ambulent manus? Dent, fac opera bona, ambulent manus tuae. Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam: si videris nudum, vesti . Fac quantum potes, fac unde potes, fac hilariter, et securus mitte orat
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus ẽ ⁊ ego mñdo. nauẽ ascendit: qñ di¬
cebat. Induite uos sic̃ elã dĩ benignitate. hu¬
militate. longanimitate. mãsuetudine. ꝙͣ aliud
ꝙͣ fues extendebat: Qñ dicebat. Manẽt sides
spes. caritas. maior hoꝵ caritas. Uela colabat qñ
dicebat u̾bũ dĩ hĩtet ĩ uob̾ hũdant᷑. uentũ¬

Expanded text:
crucifixus est, et ego mundo ; navem ascendebat. Quando dicebat, Induite vos sicut electi Dei, benignitate, humilitate, longanimitate, mansuetudine ; quid aliud quam funes extendebat? Quando dicebat, Manet fides, spes, charitas; major horum charitas ; vela colligebat. Quando dicebat, Verbum Dei h
Abbreviated transcription (Latin):
tidie tenebit. Ideo die sabbi qñ uigilaturi
symbolũ cotidie ñ auditis. Cũ aut̃ tenuitis
ut ñ obliuiscami̾ cotidie dicite. Qñ surguis.
deo. Cõmemorate uos ip̃os. ñ pigeat repece̾.
Bona ẽ .n. repetitõ. ne sb̾repat obliuio. Ne di¬
catis dixi heri. dixi hodie. cotidie dico: teneo
id̾ bñ. Cõmemora fidem tuã. In spice te. sit
oĩa q̃ te crede̾ ꝯfiteris. ⁊ gaude cotidie ĩ fide ma.
Sint diuicie tue. sint cotidiana ista qͦdãmꝰ in¬
dĩta m̃tis tue. Nũqͥd nõ qñ surgs uestis te:
Sic ⁊ ꝯmemorando sẏmbolũ tuũ uesti aĩam
niã. ne forte eã nudet obliiuio ⁊ remaneas nud̃.
ꝯͣ adu̾sitatẽ. Cũ aut̃ ueni̾mꝰ ad illũ locũ ubi
regnabimꝰ: nõ opꝰ ẽ ut dicamꝰ symbolũ. Deũ
uidebimꝰ. ip̃e d̾s nob̾ uisio exit. huiꝰ rei m̾ces
Rdo ẽ edificatõnis ur̃e. ut discatis prius a¬
qͥd credatis. et postea qͥd petatis. Sic enĩ

Expanded text:
tidie inspiciatur. Ideo die sabbati, quando vigilaturi Symbolum quotidie non auditis. Cum autem tenueritis, ut non obliviscamini, quotidie dicite; quando surgitDomino, commemorate vos ipsos, non pigeat repetere. Bona est enim repetitio, ne subrepat oblivio. Ne dicatis: Dixi heri, dixi hodie, quotidie dico, teneo illud bene. Commemora fidem tuam, inspice te: sitia quae te credere confiteris, et gaude quotidie in fide tua. Sint divitiae tuae, sint quotidiana ista quodam modo indumenta mentis tuae. Numquid non quando surgis vestis te? Sic et commemorando symbolum tuum vesti animam tuam, ne forte eam nudet oblivio et remaneas nudus contra adversitatem. Cum autem venerimus ad illum locum ubi regnabimus, non opus est ut dicamus Symbolum: Deum videbimus, ipse Deus nobis visio erit; visio Dei fidei rdo est aedificationis vestrae, ut discatis prius quid credatis, et postea quid petatis. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nũ regnare ceꝑimꝰ: Ergo eucharistia panis
qd̾ accipimꝰ. Tũc .n. erit ue̾ panis nr̃ condianus.
audituri: Ip̃m u̾bũ uisuri sumꝰ. ip̃m u̾bũ audituri
ip̃m manducati᷑. ip̃m bibituri. quõ angłi mͦ. Nũqͥd
angelis cotidie codices st̃ nccii. aut disputatores
aut lectores: absit. uidendo legũt. uident .ii. ip̃am
ui̾tatẽ. ⁊ illo uisu saciant᷑ unde nos irroramꝰ. Dcm̃ ẽ¬

Expanded text:
aeternum regnare coeperimus? Ergo Eucharistia panis d accipimus. Tunc erit vere panis noster quotidianus. audituri? Ipsum Verbum visuri, ipsum Verbum audituri, ipsum manducaturi, ipsum bibituri, quomodo Angeli modo. Numquid Angelis codices sunt necessarii, aut disputatores, aut lectores? Absit. Videndo legunt: vident enim ipsam Veritatem, et illo fonte satiantur, unde nos irroramur. Dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
et sol ñ ortus ẽ nob̾. Sol iustis oritur. Istum
aut̃ solẽ uisibilẽ fact d̾s cotidie oriri suꝑ banõ
et malos. ad illũ uidendũ solõ iusti ꝑtinent. modo m̃
cordibꝰ nris hĩtat sol iste ꝑ fidem. Si gͦ irasceris. nõ
occidat sol iste in corde tuo suꝑ iracũdiã tuã. Non oc¬
cidat sol suꝑ iracũdiã urãm. ne force irascaris ⁊ occi¬
dat tibi sol iustĩe ⁊ in tenebris remaneas. Ne pute¬
utiq cui turbat᷑ oculus solem uideꝰ ñ pͭ. Et si conatꝰ
fui̾t uide̾: peua illi ẽ nõ uoluptas. Quid ẽ ira : libi¬
do uindicte. libet hoĩem uindicare. nũdũ ẽ xp̃c uĩ¬

Expanded text:
tus nobis . Ille sol justis oritur: istum autem solem visibilem facit Deus quotidie oriri super bonos et malos . Ad illum videndum solem justi pertinent: modo in cordibus nostris habitat sol iste per fidem. Si ergo irasceris; ne occidat sol iste in corde tuo super iracundiam tuam: Non occidat sol super iracundiam vestram ; ne forte irascaris, et occidat tibi sol justitiae, et in tenebris remaneas. CAPUTUtique cui turbatur oculus, solem videre non potest: et si conatus fuerit videre, poena illi est, non voluptas. Quid est ira? Libido vindictae. Libet hominem vindicari; et nondum est Chri