comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qm̃ ubi causa dolẽ¬
di nũꝙͣ deerit plenitudo
felicitatis esse nõ poterit.
Ninc gͦ colligit᷑ ⁊ ĩdubita-
ta rõne dep̾hendit᷑ ꝙ ple¬
nitudo felicitatis omnẽ
caritatis defcm excludit
cuiꝰ cõsũ matio ut dictũ ẽ
ꝑsonarũ trinitatẽ exigit
nec posse deesse cõuincit.
Ecce quomͦ sũma bonitas
⁊ sũma felicitas trinitatiᷤ
assertionẽ concordit̾ cla¬
mant ⁊ mutua attestatio

Expanded text:
am ubi causa dolenam ubi causa dolendi nunquam deerit, plenitudo felicitatis esse non poterit. Hinc ergo colligitur et indubitata ratione deprehenditur quod plenitudo felicitatis omnem charitatis defectum excludit, cujus consummatio, ut dictum est, personarum Trinitatem exigit, nec posse deesse convincit. Ecce quomodo summa bonitas et summa felicitas, Trinitatis assertionem concorditer clamant et mutua attestatio
Abbreviated transcription (Latin):
illos mutuo dilectos quos¬
suꝑior ratio ĩuenit ĩ uera¬
diuinitate esse contẽdent¬
quã queso accestacionis
sue rõnẽ redde̾ potent. nũ
gaudii consors deeut. An
nus uoluit ⁊ alt̾ noluit.
ubi ent illa que sẽꝑ ueri ᷤ
⁊ ꝑfectis amicis ĩ esse solet
et semꝑ messe oportet. ubi
inꝙͣ erit ĩdiuidua illa il¬
la ĩ timi amoris p̃rogati¬
ua. animor udelicet una¬
nimitas ⁊ intima cõcordia.
Et certe si quis dixit alt̾mn
uelle ⁊ alterũ nolle ꝙ̃cũ¬
q ĩ sua uolũtate nõ pos¬
se p̾uale̾ concesserit sũme
potentẽ negabit. Si uero
neutrũ dixerit exhibite
sͥ dilcĩonis cõioni posse ac¬
quiesc̾e̾: qͦmͦ queso de supe¬
rius assignato dilcionis
defectu poterit eos excusa¬
re. Scimus autẽ qr sũme
sapientes nichil põt lat̾e.
Si itaq u̾e ⁊ sũme se in¬
uicẽ diligunt quomͦ unꝰ¬
quisq potert alt̾ius defe-¬
ctũ uidere et nõ dolere. nã
si alt̾uter alt̾ius defectũ
uidet nec dolet ubi erit

Expanded text:
nitatis assertione interrogemus, quos superius in attestatione pluralitatis adduxisuper hac re testetur, summa, si placet, charitas interrogetur. gaudii consors deerit? An Ut autem summe perfecta sit, ubi erit illa quae semper veris et perfectis amicis inesse solet, et semper inesse oportet? ubi, inquam, erit individua illa intimi amoris praerogativa, animorum videlicet unanimitas et intima concordia? Et certe, si quis dixerit alterum velle, et alterum nolte, quemcunque in sua voluntate non posse praevalere concesserit, summe potentem negabit. Si vero neutrum dixerit exhibitae sibi dilectionis communioni posse acquiescere, quomodo, quaeso, de superius assignato dilectionis defectu poterit eos excusare? Scimus autem qui a summe sapientes nihil potest latere. Si itaque vere et summe se invicem diligunt, quomodo unusquisque poterit alterius defectum videre et non dolere? Nam, si alteruter alterius defectum videt, nec dolet, ubi erit
Abbreviated transcription (Latin):
cũscuiptibił una ĩcircũ¬
scͥptibilis ⁊ alt̾a. hec ⁊ illa
litate ex quib cõstat hu¬
mana ꝑsona. alia ẽ cor¬
porea. alia ĩcorporea. a¬
lia uisibilꝰ alia ĩuisibil.
alia mortał. alia ĩmor¬
talis. dissolubilis una ĩ¬
dissolubil alia. ext̾mina¬
bilis una. ĩext̾minabil
alia. nichilominꝰ tñ ꝑso¬
nali ꝓprietate ita ĩ unũ
coniuncta sũt ut ĩ paci¬
endo uł condelectãdo ne
dicã separi. s nec secerni
possint. Ecce uidisti ꝙͣta
dissilĩtudo uł diu̾sitas
audisti nichilomimꝰ qnͣta
similitudo uel equalitas
ꝑsonarũ in natura dĩna.
nalis unitas sit in tanta
sb̾arũ dissiłitudine et diu̾¬
sitate. Et ego dicam ter
capio. nõ cõp̃hendo. Sed
qd̃ nõ capit intelligẽcia.
ꝑsuadet mͥ tñ ip̃a experi-¬
encia. bene utiq et recte.
S si experiencia te docet
aliquid esse supͣ intelligẽ
tiam ĩ natura humana.
nõne eo ip̃o te docuisse de¬
beret aliqͥd ẽẽ supͣ ĩtelli¬

Expanded text:
criptibilis una, incircumscriptibilis et altera; haec et illa, litate, ex quibus constat humana persona, alia est corporea, alia incorporea, alia visibilis, alia invisibilis, alia mortalis, alia immortalis, dissolubilis una, indissolubilis altera, exterminabilis una, inexterminabilis alia. Nihilominus tamen personali proprietate ita in unum conjuncta sunt, ut in patiendo vel condelectando, ne dicam separari, sed nec secerni possint. Ecce vidisti quanta dissimilitudo vel diversitas audisti nihilominus quanta similitudo vel aequalitas personarum in natura divina. nalis unitas sit in tanta substantiarum dissimilitudine et diversitate, et ego dicam tibicapio, non comprehendo; sed quod non capit intelligentia, persuadet mihi tamen ipsa experientia. Bene utique et recte: sed si experientia te docet aliquid esse supra intelligentiam tuam in natura humana, nonne eo ipso te docuisse deberet aliquid esse supra intelli
Abbreviated transcription (Latin):
nichilominꝰ dep̾hendit sum¬
mam potestatem eẽ. que da¬
meli potuit futuroꝵ atq
gerendoꝵ ordinem ⁊ disposi¬
tionem ꝓ bene placito reuela¬
re. Quisenĩ alius qͣm deus
diuinũ consiliũ ei manifesta¬
re potuit. Iuxta illud qd ysa-¬
ias dicit. Quis nouit sensũ dm̃

Expanded text:
nihilominus deprehendit sumnihilominus deprehendit summam potestatem esse quae Danieli potuit futurorum, atque gerendorum ordinem et dispositionem pro beneplacito revelare. Quis enim alius quam Deus divinum consilium ei manifestare potuit? Juxta illud, quod Isaias dixit: Quis n
Abbreviated transcription (Latin):
apło. ñ est potestas nͥa d̾o.
Nam quod alii aliis p̾sunt.
qd̃ iuri uirtutũ uitũs ⁊ pas¬
sionib suis dñaripossunt.
ex sumini regis sane mun̾e
ligat atq coniciat. statun ad¬
nectit cuͣ dicit. Quia potuisti
aꝑire sacram̃tũ hoc. Ex eoenĩ
qd̃ sͥ secreta cordis sui. ex eo
item qd̃ sͥ archana consilii
duumi unũ de p̾terito. alte¬
rum de fut᷑o subuno eodẽ
temꝑe reuelauit. mira inge¬
nũ uiuacitate summe di¬
uinitatis reuelationẽ ꝑpen¬
dit. Ex eo aucẽ qd̾ de siti cor¬
dis secreto audiuit. ⁊ uerum
ꝓbauit: uerũ ⁊ illudeẽ colle¬
git. qd̃ de diuinitatis consilio
uł ꝓposito interim ꝑ exꝑien¬
tiam ꝓbare ñ potuit. Prudẽ¬
ter gͥ animadu̾tit summã
sapientiam eẽ. que daneli
potuit intam tenebroso hu-¬
mani cordis abyso. aliene cõ¬
scientie secreta aꝑire. Nam
scdm salomonis sentenciã
solus d̾s ẽ qui nouit cor oĩ¬
um filioꝵ hominũ. Sagacit̾

Expanded text:
Apostolo: Non est potestas nisi a Deo . Apostolo: Non est potestas nisi a Deo . Nam quod alii aliis praesunt, quod viri virtutum vitiis et passionibus suis dominari possunt, ex summi Regis sane munereligat, atque conjiciat, statim adnectit, cum dicit: Quia potuisti aperire sacramentum hoc. Ex eo enim, quod sibi secreta cordis sui, ex eo item quod sibi arcana consilii divini, unum de praeterito, alterum de futuro, sub uno eodemque tempore revelavit, mira ingenii vivacitate, summae divinitatis revelationem perpendit. Ex eo autem, quod de sui cordis secreto audivit, et verum probavit, verum et illud esse collegit, quod divinitatis consilio vel proposito interim per experientiam probare non potuit. Prudenter igitur animadvertit summam sapientiam esse, quae Danieli potuit in tam tenebroso humani cordis abysso alienae conscientiae secreta aperire. Nam, secundum Salomonis sententiam, solus Deus est, qui novit cor omnium filiorum hominum. Sagaciter
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia reprehendenda
ut iam diximꝰ fecit iu¬
deamꝰ qͣm recta de deo sense-
potestas regia sit pͥncipalis
⁊ summa. quid ẽ regem hoc
dic̾e. nisi exintimo anime
sensu hoc fortit̾ immobilit̾q
tenere: Quid ẽ hoc danielem
a rege audire. nͥ intimũ ani¬
me sensum u̾am animi deuo¬
tionem ñ debere nec posse la-¬
tere: Uel in eo fortassis qd̾ alia
damel a d̾o discit. alia ĩ a rege
audit. sacra scͥptura mistice
innuit. quiͣ indeuocionis
nr̃e usum. alia sunt que ex
diuina reuelatione discimus.
alia que ex insita nobis rati¬
onis uauacitate ꝑpendimꝰ.
Qd̃ autẽ de dõ loquens ur̃ nͣ
nr dicit. respectũ gr̃e ñcondi¬
cionem nature attendit. Spe¬
ciali enim quodammꝰ illoꝵ
proprie erat. qui ex gratie
erant. Et absq dubio deuotõ
⁊ familiarem efficit. Deus
inquit deoꝵ ⁊ dñs regum.
Nam ⁊ sisint que dicantur
dii. siue incelo siue in terra.
scd̃m illud. Ego dixi dũ estis.
nuncupatiue quidẽ sic dici

Expanded text:
ed quia reprehendenda, ut jam diximus, fecit, vdeamus quam recta de Deo senseripotestas regia sit principalis et summa, quid est regem hoc dicere, nisi ex intimo animae sensu hoc fortiter immobiliterque tenere? Quid est hoc Danielem a rege audire, nisi intimum animae sensum, veram animi devotionem non debere, nec posse latere? Vel in eo fortassis quod alia Daniel a Deo discit, alia etiam a rege audivit sacra Scriptura mystice innuit, quia in devotionis nostrae usum alia sunt quae ex divina revelatione discimus, alia quae ex insita nobis rationis vivacitate perpendimus. Quod autem de Deo loquens vester et noster dicit, respectum gratiae, non conditionem naturae attendit. Speciali enim quodammodo illorum proprie erat, qui ex gratiaeerant. Et absque dubio devotio et familiarem efficit. Deus, inquit, deorum, et Dominus regum. Nam etsi sint qui dicantur dii, sive in coelo, sive in terra, secundum illud: Ego dixi: Dii estis , nuncupative quidem sic dici
Abbreviated transcription (Latin):
tam amittit. ꝑ quam deside¬
riis & passionib suis dñiari
consueuit. Abhominib te eiti¬
ent. Quantum te supͣ homines
ex tulisti ꝑ arrogantiam. tantũ
infra homines deicieris ꝑcul¬
pam. Et cum bestiis & feris
erit habitatio tua. Abhomi¬
nib eiectus ad bestias & feraᷤ
descendit. & degit. qͥ rõnales
moros deserens. decet̾o irratio¬
nabilit̾ uiuit. ut bestialiter
degens. & feralit̾ agens cum
bestialit̾ uiuentib sit ad õm̃e
carnalitatem resolutus. &
cum feralit̾ agentib adom¬
nem crudelitatẽ effrenatꝰ. Ad¬
dit adhuc. fenum quasi bos
comedes. Boscum fenum ac¬
cipit. ꝓsuminis deliciis du¬
cit. ⁊ nil laucius requirit. Cũ
sit gͦ omnis caro fenũ. ⁊ om̃is
głaeius quasi flos feni.fe¬
num quasi bos comedit. qͥ
omne gaudium suum intẽ¬
porali głã & carnalib oble¬
tamentis ponit.⁊ sp̃itales
delicias omnino nec ꝑ studi¬
um nec ꝑdesid̾ium requirit.
Ecce inquam ꝓfundũ labit᷑.

Expanded text:
tam amittit, per quam desidetam amittit, per quam desideriis, et passionibus suis dominari consuevit. Ab hominibus te ejicient. Quantum te supra homines extulisti per arrogantiam, tantum infra homines dejicieris per culpam, et cum bestiis et feris erit habitatio tua. Ab hominibus ejectus ad bestias et feras descendit et degit, qui rationales mores deserens, de caetero irrationabiliter vivit, ut bestialiter degens et feraliter agens cum bestialiter viventibus sit ad omnem carnalitatem resolutus, et cum feraliter agentibus ad omnem crudelitatem effrenatus. Addit adhuc: Fenum quasi bos comedes. Bos cum fenum accipit pro summis deliciis ducit, et nil lautius requirit. Cum sit ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni, fenum quasi bos comedit, qui omne gaudium suum in temporali gloria et carnalibus oblectamentis ponit, et spirituales delicias omnino, nec per studium, nec per desiderium requirit. Ecce in quam profundum labitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓfunde labunt᷑. qͥ paci¬
Um entia dĩ abutuntur:
eẽt ad huc sermo more
regis uox de celo ruit. Libi dr
nabugodonosor rex. Regnum
tͣnͣsiit a te. uox ruit cum ad¬
huc sermo eẽt in ore subipso
uidelicet adhuc głiandi tem¬
pore. Sepe namq impudens
aĩmusdum głatur in inm̾sũ.
inter ipsum gli̾andũ remordẽte
conscientia subitito consternat᷑.
& diuino quodam nutu subita¬
neo horrore concutit᷑.⁊cadendi
metu in euadendi desꝑationem
p̾cipitat᷑. uox de celoruit. qñ
quod aure cordis ꝑcipit. abinti¬
mis anime sensib uenit.Ue¬
lud et̾ra audit. quicquid ꝑsen¬
sum corporeum haurit. Decelo
uenit quod ꝑsp̃m agnoscit. Ecelo
discit quod intellectualit̾ con¬
p̃hendit. Libi dicit᷑ nabugo¬
donosor. Tibi tam inanit̾ su¬
ꝑbienti. Tibi tam in anit̾ głariti.
Regnum tͣnsiit ate. ⁊ abho¬
minib te ectient. ⁊ cum bestiis
atq feris erit habitatio tua.
Regnum abuno quolibet tͣn¬
sit. q̃n gr̃am diuinitꝰ sibi colla¬

Expanded text:
quam profunde labuntur, qui patientia Dei abutuntur. Cum esset adhuc sermo in ore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur Nabuchodonosor rex: Regnum transiit a te . Vox ruit, cum adhuc sermo esset in ore, sub ipso videlicet adhuc gloriandi tempore. Saepe namque impudens animus, dum gloriatur in immensum, inter ipsum gloriandum, remordente conscientia, subito consternatur, et divino quodam nutu subitaneo horrore concutitur, et cadendi metu in non evadendi desperationem praecipitatur. Vox de coelo ruit, quando quod aure cordis percipit ab intimis animae sensibus venit. Velut terra audit, quidquid per sensum corporeum haurit. De coelo venit, quod per Spiritum agnoscit. E coelo discit, quod intellectualiter comprehendit. Tibi dicitur Nabuchodonosor: tibi tam inaniter superbienti, tibi tam inaniter glorianti. Regnum transiit a te, et ab hominibus te ejicient et cum bestiis atque feris erit habitatio tua. Regnum ab uno quolibet transit, quando gratiam divinitus sibi colla
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte inuestigatiotua sit cir¬
ca detͥmenta tua. detͥmentoꝵ¬
q remedia. Consonat in hecu̾¬
ba danielis illa sentencia. Mi¬
chi quoq ñ in sapientia que
ẽ in me plusqͣm incunctis ui¬
uentib sacram̃tũ hoc reuelatũẽ.

Expanded text:
nisi forte investigatio tua sit cirnisi forte investigatio tua sit circa detrimenta tua, detrimentorumque remedia. Consonat in haec verba Danielis illa sententia. Mihi quoque non in sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus, sacramentum hoc r
Abbreviated transcription (Latin):
Reuela ocłos meos ⁊ consi¬
d̾ abo mirabilia de lege tua.
Tuquoq qui hec audis uel
legis. si ab huiꝰmoi gr̾a excidis¬
se te sentis. attende diligen¬
tius occuparis. Si sola uana.
sola instancia meditaris.
quid mirum si ꝓfundoꝵ si fut᷑õ¬
rum reuelatione frauclaris: In
initio conu̾sationis tue qnsola
et̾na. sola spũalia. ⁊ fut᷑a cogita¬
sti. qnͣ sola sublimia suspirasti.
quidmirũ si scd̃m desidium tu¬
um consolarim̾uisti: Desid̾iũ
pauꝑum exaudiuit dñs. Desisti
c̾e ad similitudinẽ marie. Lur¬
baris iamgͣ plurima ad simi¬
litudinẽ marthe. Memͣtogͦ
unde excidis:⁊age penitenci¬
am. ⁊ pͥora oꝑa fac. Si pͥstinam
illam grãm cupis reformare.
si usiones capitis tui incubi¬
cło tuo queris recuꝑare. recur¬
re ad danielem. renoua de¬
uotionẽ. Ad cordis tui sane
renouationem. ad amisse
gr̃e reformationẽ meliꝰ ꝓficis.
cutiꝰ ꝓmou̾s. intima deuotio¬
ne qm ꝓfunda inuestigatiõe.

Expanded text:
Revela oculos meos, et consiRevela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Tu quoque qui haec audis, vel legis, si ab ejusmodi gratia excidisse te sentis, attende diligenenter occuparis. Si sola vana, sola instantia meditaris, quid mirum si profundorum, si futurorum revelatione fraudaris? In initio conversionis tuae, quando sola aeterna, sola spiritualia et futura cogitasti, quando sola sublimia suspirasti, quid mirum si secundum desiderium tuum consolari meruisti? Desiderium pauperum exaudivit Dominus. Desisti cere, ad similitudinem Mariae. Turbaris jam erga plurima, ad similitudinem Marthae. Memento ergo unde excideris, et age poenitentiam, et priora opera fac. Si pristinam illam gratiam cupis reformare, si visiones capitis tui in cubili tuo quaeris recuperare, recurre ad Danielem, renova devotionem. Ad cordis sane renovationem, ad amissae gratiae reformationem melius proficis, citius promoveris intima devotione quam profunda investigatione,
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Palam autẽ om̃ib putoh
ip̃m qnͣtũ uixta historiã placeat.
qd̃ illud quidem qd p̾cib optimi¬
erat. industrie ułm̾itis suis nul
lomͦ ascribat. Tu rexinquit co¬
gitare cepisti. Et tu cogita.iex¬
cogita si uales. qnͣtũ futuroꝵ co¬
gni cio apud dm̃ ualeat. que fu¬
turoꝵ reuelatione diuinitꝰ re-¬
muñari soleat. Audi hominẽ
de fucuris sollicitũ. ⁊ in riꝰ modi
cogitõnib uehem̃ter occupatũ.
Numquid inet̾nũ ꝓic̾et deus.
& nͣ apponet ut complacitior
sit adhuc: Aut in finem mise¬
ricordiam suam abscidet. a
gen̾atione ingn̾ationẽ. Au¬
di eundem de eiusmodi edoc¬
tum.idehiis que quesierat ꝓ¬
funde illuminatũ. Miserator
⁊ misericors dñs. longanimis
⁊ multum misericors. Nonin
tunc fut᷑oꝵ reuelationẽ ami¬
serat.⁊ amisisse dolebat cũ
stinam ni fallor grãm aspi¬
rabat qui dicebat. Quis michi
det ut sim uixta dies pͥstinos:
Solitam mist̾ioꝵ reuelationẽ
repetebat. qͥa dño postulabat.

Expanded text:
 puto hoc ipsum, quantum juxta historiam placeat, quod aliud quidem quod precibus obtinuerat industriae, vel meritis suis nullo modo ascribat. Tu rex, inquit, coepisti. Et tu cogita, et excogita, si vales, quantum futurorum cogitatio apud Deum valeat, quae futurorum revelatione divinitus remunerari soleat. Audi hominem de futuris sollicitum, et in ejusmodi cogitationibus vehementer occupatum: Nunquid in aeternum projiciet Deus, et non apponet ut complacitior sit adhuc? Aut in finem misericordiam suam abscindet a generatione in generationem? Audi eumdem de ejusmodi edoctum, et de his quae quaesierat profunde illuminatum: Miserator, et misericors Dominus, longanimis, et multum misericors, non intunc futurorum revelationem amiserat, et amisisse dolebat, cumstinam, ni fallor, gratiam aspirabat, qui dicebat: Quis mihi det, ut sim juxta dies pristinos? Solitam mysteriorum revelationem repetebat, qui a Domino postulabat:
Abbreviated transcription (Latin):
impendit᷑ ꝑ regem uͦ ut diximꝰ
arbitrũ lib̾tatem accipuus.
Dameli itaq ꝑ plexoꝵ int̾preca¬
cio. diuinoꝵꝙ: iudicioꝵ ratio qͣi
ad hoc datur. ut regi manifeste¬
tur quando ad hoc deuotio ad
u̾itatẽ illimminat᷑. ut lib̾um arbi¬
trium habeat ⁊ agnoscat. in quo

Expanded text:
diximus, arbitrii libertatem accipimus. Danieli itaque perplexorum interpretatio, divinorum judiciorum ratio, quasi ad hoc datur, ut regi manifestetur, quando ad hoc devotio ad veritatem illuminatur, ut liberum arbitrium habeat, et agnoscat in quo
Abbreviated transcription (Latin):
tandem atq ꝑfectiꝰ possidere.
firiiꝰ namq atq ꝑfectiꝰ rex ꝑ
damelis officium uisionẽ suã
cognouit. qm priꝰ ꝑsemet ipsũ
accepiti Adhoc namq sepe eiꝰmo¬
di gr̃a quibdam in suis pͥmor¬
diis datur. atq subtrahit᷑. ũꝑex
ꝑientiam agnoscant. quid cum
qͣnta auiditate expet̾e debeant.
ad hoc it̾m nec tam̃sñ magnola¬
bore datur recuꝑari. ut ex eome¬
liꝰ innotescat qm stͥcte oporteat
custodiri. S ut ad sequentia tnͣ¬
seamꝰ. Ecce danel anteqͣm uisio¬
nem explicet. duo quidẽ p̾mit¬
tere studet. quomͦ uidelicet eã
rex priꝰ optinuerit. uł ad quid
eam postmodũ ipse daniel recu¬
ꝑare possit. Et de pͥmo quidem.
Turex inquit cogitare cepisti ĩ
stratu tuo quid eẽt futur̾ post te.
⁊ qui reuelat mist̾ia ostendit tͥ¬

Expanded text:
tandem atque perfectius possidere. tandem atque perfectius possidere. Firmius namque atque perfectius rex per Danielis officium visionem suam cognovit, quam prius per semetipsum accepit. Ad hoc namque saepe ejusmodi gratia quibusdam in suis primordiis datur, atque subtrahitur, ut per experientiam agnoscant quid cum quanta aviditate expetere debeant. Ad hoc iterum nec tamen sine magno labore datur recuperari, ut ex eo melius innotescat, quam stricte oporteat custodiri. Sed ut ad sequentia transeamus, ecce Daniel antequam visionem explicet, duo quidem praemittere studet, quomodo videlicet eam rex prius obtinuerit, vel ad eam postmodum ipse Daniel recuperare possit. Et de primo quidem: Tu rex, inquit, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post te. Et qui revelat mysteria ostendit t
Abbreviated transcription (Latin):
ed ecce iamdamel adu-
uisionis narrationẽ uł
Expositionẽ accedit. cumad¬
uingit. Sompniũ tuũ ⁊ uisi¬
ones capitistui incubili tuo
huiꝰtemodi sunt. Quia ꝑ somp¬
num sopitur sensus corporeꝰ.
recte ꝑ illum m̃tis excessum
suminum ei p̃cipurĩ menbr̃
corporis ⁊ mens ẽ pͥncipale
hominis int̾ioris. Uisiones
itaq capitis sunt contẽplaci¬
ones mentis. In cubili autẽ
quiescere consuenimꝰ. ⁊ iccirco
in ip̃o. quietis otium recte in¬
telligimꝰ. In hoc cubili qua
um uidetur. qn̾ int̾ intime
quietis sue sumieq tnͣqͥllita¬
tis otia mens ad sublimia¬
contemplanda subluatur. Sõp¬
nium inquit tuũ ⁊ uusiones ca-¬
pitis cui huiꝰcemoĩ sunt. Nichil
aliud ẽ danielem nr̃m ista dic̾e.
amissumq sompniu̾ retractare.
regemq docere. qmͣ deuotã m̃tẽ
sepe pꝰt amissam contemplati¬
onis grãm qualis mea aliqnͣdo
fiu̾t. ad memoriam reuocare.⁊
ꝑ multam compunctionis ĩstã¬
tiam it̾m eam reꝑare. firmiꝰq

Expanded text:
ed ecce jam Daniel ad visionis narrationem vel expositionem accedit, cum adjungit: Somnium tuum, et visiones capitis tui in cubili tuo, hujuscemodi sunt . Quia per somnium sopitur sensus corporeus, recte per illum mentis excessum summum et praecipuum membrum corporis, et mens est principale hominis interioris. Visiones itaque capitis sunt contemplationes mentis. In cubili autem quiescere consuevimus, et idcirco in ipso quietis otium recte intelligimus. In hoc cubili quasum videtur, quando inter intimae quietis suae, summaeque tranquillitatis otia mens ad sublimiacontemplanda sublevatur. Somnium, inquit, tuum et visiones capitis tui hujuscemodi sunt. Nihil aliud est Danielem nostrum ista dicere, amissumque somnium retractare, regemque docere, quam devotam mentem saepe post amissam contemplationis gratiam, qualis in ea aliquando fuerit, ad memoriam revocare, et per multam compunctionis instantiam iterum eam reparare, firmiusque
Abbreviated transcription (Latin):
tione qͣm p̾ce qd̃ quesinit obtimi¬
it. Nemo gͦ querat ꝑ humanam
sapientiam. ea que sunt suꝑ
humanã intelligentiã. Ad pro-¬
fundiorem fortassis intelligenti¬
am nos uocat. qd̃ nec illud sibi
damel ascribat. qd̃ m̾ito deuoti-¬
omsobtinuerat. S ut int̾preta¬
cio inquit regi manifesta fieret.
forte ⁊ illud gratis optinet᷑. qd̾
m̃ito deuotionis adquiritur. Nã
⁊ ipãm deuotionẽ quidem non
a nobis habemꝰ. s ex muñe lar¬
gientis accipimꝰ. Quid enim h̃s

Expanded text:
it obtinuit. Nemo ergo quaerat per humanam sapientiam ea quae sunt supra humanam intelligentiam. Ad profundiorem fortassis intelligentiam nos vocat, quod nec illud sibi Daniel ascribat quod merito devotionis obtinuerat. Sed ut interpretatio, inquit, regi manifesta fieret. Forte et illud gratis obtinetur, quod merito devotionis acquiritur. Nam et ipsam devotionem quidem non a nobis habemus, sed ex munere largientis accipimus: Quid enim habes,
Abbreviated transcription (Latin):
filius recte dici ñ possit.
Rincipalior autẽ est
illius ꝓcessio ꝓ modo nature
quẽ constat ab ĩnascibili so¬
tas ꝓcessionis ibi ⁊ pͥncipali¬
tas g̾manitatis. Obtinet
autẽ pͥncipalẽ locũ g̾mani¬
tas illa que ẽ prĩs ad filiũ.
mĩto gͦ ut supius iã diximꝰ.
filiꝰ ip̃ius dicit᷑ qui ab ĩnas¬

Expanded text:
filius recte dici non possit. Principaliter autem est illius processio pro modo naturae quem constat ab innascibili sot processionis, ibi et principalitas germanitatis. Obtinet autem principalem locum germanitas illa quae est patris ad filium. Merito ergo, ut superius jam diximus, filius ip
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ unũ alt̾iꝰ ẽẽ filiũ nͥ pͥn¬
cipali g̾manitate illi esse
cõiunctũ. S ille qui tercia
ĩ f̾nitate ꝑsona ẽ pͥncipali¬
cibili cõiũctus nõ ẽ. uñ nec
euis filius recte dici p̃t. Sed
nius: nec erit filiꝰ alt̾ius.
nã ꝓrsus uno eodẽq modo
ꝓcedit tam a pr̃e ꝙͣ a filio.
dem replicare nõ oportet.
Sed si nõ ẽ filii filius nec
p̾r filii erit ip̃ius auus nec
ip̃e nepos illuis. S int̾ ger¬
manitatẽ que ẽ prĩs ad fi¬
lium ⁊ illã que est eiꝰdẽ ad
nepotẽ suũ: nulla occurrit
media ĩ hũana naͣ. Que
gͦ queso erit g̾manitas illa
quã ht̃ pr̃ ⁊ filius ad eã que
est in t̾cia ĩ trinitate ꝑsona.
Certe ĩ hũana naͣ oĩs ꝓces¬
sio ꝑsone de ꝑsona pncipali ᷤ
quidẽ ẽ que fu̾it ĩmediata.
Alit̾ autẽ contingit uti iã
euidẽtissimũ ẽ ĩ naͣ dĩna. nã
aliã ibi ĩienis que est ĩ¬
mediata ⁊ principalis. aliã
autẽ que ẽ ĩmediata nec tñ

Expanded text:
m unum alterius esse filium nisi principali germanitate illi esse conjunctum? Sed ille qui tertia in Trinitate persona est, principalcibili conjunctus non est, unde nec ejus filius recte dici potest. Sed nius nec erit filius alterius. Nam prorsus uno eodemque modo procedit tam a Patre quam a Filio. dem explicare non oportet. Sed si non est Filii filius, nec Pater Filii erit ipsius avus, nec ipse nepos illius. Sed inter germanitatem quae est patris ad filium, et illam quae est ejusdem ad nepotem suum nulla occurrit media in humana natura. Quae ergo, quaeso, erit germanitas illa quam habet Pater et Filius ad eam quae est tertia in Trinitate persona? Certe in humana natura omnis processio personae de persona, principalis quidem quae fuerit immediata; aliter autem contingit, ut jam evidentissimum est, in natura divina. Nam aliam ibi invenis quae est immediata et principalis, aliam autem quae est immediata nec tame
Abbreviated transcription (Latin):
te audeat. & dicat. ñ in et̾nim
irascetur. neq inet̾nũ comini¬
nabit᷑: Cum eñĩ iratus fuerit.
miscdie recordabitur. Quam
multos cotidie uidemꝰ. qui int̾
flagitia que assidue cõmittunt.
sp̃e &e ꝓpositum resipiscendi ñ am¬
mittunt. ⁊ ñ solum peccata di¬
mittere immo etiam omĩa que
mundi sunt relinquere & ad
ordinem ⁊ religionem uenire
ꝓponunt. Quid aliudisti quã
bomi germuns radices retinẽt.
unde cũ tempꝰ miserendi. ꝓdi¬
uino beneplacito aduenerit.
ad bonum studium pullulant:
Alii aũ cũ de cõu̾sione ad monẽ¬
tur. nuquam se ad ordinem uł
religionem uenire ce cũ uram̃¬
to affirmant & eum depeccatis
corripunt᷑. se asius uoluptatib
ñ posse cohibere eum sacramento
asseuerant. Qui gͦ eiusmodi ft̃
qui correctionis sp̃e ꝓpositũq ꝑ¬
diderunt. nonne cum uirtutis
arbore etiam radicum germen
amiserunt: Quo contra dr hic
de hac arbore. Uerumptam̃ ger¬
men radicũ eiꝰ in t̾ra sinite: Ad¬

Expanded text:
 dicat: Non in aeternum irascetur, neque in aeternum comminabitur? Cum enim iratus fuerit, misericordiae recordabitur . Quam multos quotidie videmus qui inter flagitia quae assidue committunt, spem et propositum resipiscendi non amittunt, et non solum peccata dimittere, imo etiam omnia quae mundi sunt relinquere, et ad ordinem, et religionem venire proponunt. Quid aliud isti quam boni germinis radices retinent? Unde cum tempus miserendi pro divino beneplacito advenerit, ad bonum studium pullulant. Alii autem, cum de conversione admonentur, nunquam se ad ordinem vel religionem venire etiam cum juramento affirmant, et cum de peccatis corripiuntur, se a suis voluptatibus non posse cohibere cum sacramento asseverant. Qui ergo ejusmodi sunt qui correctionis spem, propositumque perdiderunt, nonne cum virtutis arbore etiam radicum germen amiserunt? Quo contra dicitur de hac arbore: Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑari ⁊ adpͥstinam plenitudi¬
nem reformari. Ueruntn inqͥt
germen radicũ eiꝰ in t̾ra sute.
Tunc arbor quasi radicitꝰ auel
eñĩ radices suas arbor amittit
q̃n omnẽ correctõis sp̃ẽ ꝑdit.
⁊ in desꝑationẽ cadit. Arbor
illa radicitꝰ auulsa erat. & si¬
ne reꝑationis germine corru¬
endo remanserat que ad dñm
loquens ce de uenia desꝑans
dicebat. Maior ẽ iniqͥtas mea
quã ut ueniam merear. Qͥd
enim aliud sunt germen uel
radix huiꝰmi arboris. nisi ꝓpo¬
situm correctionis. &e spes di¬
uine ꝓpiciationis: Omne i
opus bonum ȩxbono ꝓposito
germinat. ut in effec̾tum erũ¬
pat. & ad bone consuecudinis
robur conualescat & frustra uir¬
tutis arbor ad alta nitit᷑. que m
spe diuine ꝓpitiationis nõ radi¬
catur. Non enĩ uolentis neq cur¬
rentis s miserentis ẽ dĩ. Quid
itaq aliud ẽ huiꝰmͦ arbori ger¬
men radicũ post riunam rema¬
nere. nisi quemlibr post pecc̃i

Expanded text:
reparari, et ad pristinam plenitudireparari, et ad pristinam plenitudinem reformari. Verumtamen, inquit, germen radicum ejus in terra sinite. Tunc arbor quasi radicitus avelenim radices suas arbor amittit, quando omnem correctionis spem perdit, et in desperationem cadit. Arbor illa radicitus avulsa erat, et sine reparationis germine corruendo remanserat, quae ad Dominum loquens, et de venia desperans dicebat: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Quid enim aliud sunt germen, vel radix hujusmodi arboris, nisi propositum correctionis et spes divinae propitiationis? Omne enim opus bonum ex bono proposito germinat ut in effectum crumpat et ad bonae consuetudinis robur convalescat, et frustra virtutis arbor ad alia nititur, quae in spe divinae propitiationis non radicatur: Non enim volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Quid itaque aliud est hujusmodi arbori germen radicum post ruinam remanere, nisi quemlibet post peccati
Abbreviated transcription (Latin):
llud autem quã piũ expectat.¬
& quanta admiratione digñu.
qͦd duuna miseratio nec tales
homines sepe funditus dese¬
rit. nec post talem lapsum
tãtãq runam penitus des¬
tituit. s ad huc tales sepe ad
correctionem expectat. et
adpenitentiam reseruã. Ue
tͥ quisqͥs talem te ẽẽ dep̾hen-¬
dis. si duitias bonitatis eius
&e pacientie & longanimita¬
tis contempnis. An ignoras
qm̃ benignitas dĩ ad penitẽ¬
tiam te adducit. qui spei tue
radices ñ dum p̾cidit. sed ĩ ui¬
ditioꝵ suoꝵ archano. & qͣsi
in sinu terre abscondit. Audi¬
amus gͦ quomͦ illa diuine
pietatis altitudo seueritatis
sue sententiam temꝑat. cum
post tante dissipationis uasti¬
tatem. ad nr̃am consolationẽ.
aliquid adhuc de hac arbore
adiungat. Uerumptam̃ ĩ qͥt
germen radicum eius in t̾ra
sinite. Hoc ẽ quod sine diume
benignitatis admiratione nͨ
possumus nec debemus tnͣsi¬
re. q iuib germ̃ radicum eius
int̾ra sinere. unde possit it̾m

Expanded text:
llud autem quam pium, et quanta admiratione dignum quod divina miseratio nec tales homines saepe funditus deserit, nec post talem lapsum tantamque ruinam penitus destituit, sed adhuc tales saepe ad correctionem exspectat, et ad poenitentiam reservat. Vae tibi quisquis talem te esse deprehendis, si divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contemnis. An ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit, qui spei tuae radices nondum praecidit, sed in judiciorum suorum arcano, et quasi in sinu terrae abscondit? Audiamus ergo quomodo illa divinae pietatis altitudo severitatis suae sententiam temperat, cum post tantae dissipationis vastitatem ad nostram consolationem aliquid adhuc de hac arbore adjungat: Verumtamen, inquit, germen radicum ejus in terra sinite. Hoc est quod sine divinae benignitatis admiratione nec possumus, nec debemus transire, qui jubet germen radicum ejus in terra sinere, unde possit iterum
Abbreviated transcription (Latin):
xiliũ humilit̾ pet̾ẽ. efficacit̾ in¬
petrare: Scimꝰ autẽ qr intime
⁊ deuote nuumqͣm mens orat.
que se ad denotionẽ studiosis p̃-¬
meditacionib pͥus ñ excitat. hii
sunt enĩ u̾e deuotionis sotii in¬
seꝑabiles. cirrũspecte. discrete.
⁊ ꝓuide cogitõnes. Sine huius-¬
moͣi enĩ sociis ⁊ cooꝑatorib q̃¬
libet nr̃a deuotio ñ nouit uł
to debeamꝰ eqͥtatis regłam con¬
sulere & ĩ ꝓuide statuta ad sa

Expanded text:
xilium humiliter petere, et efficaciter imxilium humiliter petere, et efficaciter impetrare? Scimus autem, quia intime et devote nunquam mens orat, quae se ad devotionem studiosis praemeditationibus prius non excitat. Hi sunt enim verae devotionis socii inseparabiles, circumspectae, discretae et providae cogitationes. Sine hujusmodi enim sociis et cooperatoribus, quaelibet nostra devotio non novit vel to debeamus aequitatis regulam consulere, et improvide statuta ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
niri ualeant querere. nͥ occasionẽ.
seuetiã excusationis alicuiꝰ opor¬
tunitatẽ captare. quo tuciꝰ atꝙli¬
beriꝰ: ⁊ cum securiori conscientia sa¬
cre etiam eruditionis studia disso¬
luta mens possit abice: Sepe enĩ
infirmitatẽ corꝑis p̾tendimꝰ. cum
sp̃ũalia exercicia abicimꝰ. Sepe ca-¬
contemplatiuã uitã deserentes
ext̾iorib negotiis nos ipõs funditꝰ
exponimꝰ. In hunc modũ occasio
⁊ quasi loci oportunitas queritur.
uͥ damel cũ cet̾is sapientib iudeoꝵ
ad intficiendũ inueniat᷑. Si huiꝰ da¬
nielis facta consulimꝰ. quid rectiꝰꝙͣ
cordis deuotionẽ in ip̃o figurari
inueniemꝰ: Uide quomͦ subom̃i
adu̾sitate. ⁊ qualicũq necessitate
semꝑ ad dñm recurriti ⁊ consuliti
auxiliũ diuinũ implorat ⁊
accipit. Quis autẽ nesciat u̾e
deuotionis eẽ sub om̃i necessita¬
tis articłõ ad diuina p̾sidia con¬
fug̾e. ⁊ tam in ambigius qm
adu̾sis. hinc consilmͣ. illinc au¬

Expanded text:
niri valeant quaerere, nisi occasionem seu etiam excusationis alicujus opportunitatem captare, quo tutius atque liberius et cum securiori conscientia sacrae etiam eruditionis studia dissoluta mens possit abjicere? saepe enim infirmitatem corporis praetendimus, cum spiritualia exercitia abjicimus. Saepe chacontemplativam vitam deserentes exterioribus negotiis nos ipsos funditus exponimus. In hunc modum occasio, et quasi loci opportunitas quaeritur, ubi Daniel cum caeteris sapientibus Judaeorum ad interficiendum inveniatur. Si hujus Danielis facta consulimus, quid rectius quam cordis devotionem in ipso figurari inveniemus? Vide quomodo sub omni adversitate, et qualicunque necessitate semper ad Dominum recurrit et consulit, auxilium divinum implorat et accipit. Quis autem nesciat verae devotionis esse sub omni necessitatis articulo, ad divina praesidia confugere, et tam in ambiguis quam adversis hinc consilium, illinc au
Abbreviated transcription (Latin):
mͦsapientes babilonis int̾ficieban¬
tur. ecce iaimsapientes iudeoꝵ que-¬
runt᷑ ut int̾ficiant᷑. Ecce quib
gradib studiosa mens sepe a sua
⁊a summis paulatim ad det̾iora
relabitur. pͥus scł̃ariũ postea sp̃i-¬
taliũ doctͥnarũ curã deponit. &
se totam ad sola ext̾iora negotia
exponit:⁊ inse qͣi om̃s scientie ⁊

Expanded text:
lonis interficiebantur, ecce jam sapientes Judaeorum quaeruntur, ut interficiantur. Ecce quibus gradibus studiosa mens saepe a sua a summis paulatim ad deteriora relabitur, prius saecularium, postea spiritalium doctrinam curam deponit, et se totam ad sola exteriora negotia ex
Abbreviated transcription (Latin):
lonis dampnationi addicimꝰ. qnͣ
scl̃ares disciplinas a nr̃is studiis a¬
putamꝰ. Harum amputacioni cõ-¬
scientia nr̃a faciliꝰ adquiescit. &
eo leuiꝰ ear᷑ abiectioni consentit. qͦ
eas qͣmuis ad aliqͥd utiles humane
saluti mintme necessarias atten¬
dit. Primo gͦ sapientes babilonis
trucidantur. unͣ est qd̃ de eis dr
Et egressa sentencia sapientes int̾¬
ficiebant᷑. Sentencia egredit᷑. qnid
qd̾ quisq m̃ce delib̃au̾at. atqsta¬

Expanded text:
lonis damnationi addicimus, quando saeculares disciplinas a nostris studiis amputamus. Harum amputationi conscientia nostra facilius acquiescit, et eo levius earum abjectioni consentit, quo eas quamvis ad aliquid utiles humanae saluti minime necessarias attendit. Primo ergo sapientes Babylonis trucidantur, unde est quod de eis dicitur: Et egressa sententia sapientes interficiebantur. Sententia egreditur, quando id quod quisque mente deliberaverat atq
Abbreviated transcription (Latin):
uõ ꝓcede̾: ꝓprietas ẽ alt̾ius.
ꝓprietas autẽ t̾cii tam ab
alio ꝓced̾e qmͣ de se ꝓcedentẽ
hr̃e. ꝓpriũ ẽ soliuis ꝑsone
ꝓcedere a nulla. ꝓpriũ soliꝰ
est a qua est nulla. sola
ligencia q̃r̾e ĩ qͦ adinuicẽ
differant ꝓcessio unius et
ꝓcessio alt̾ius. Inuẽta autẽ
diffencia hĩtudis mutue
ꝓ similitudinis rõne oport
ad ultimũ noim ꝓpria as-

Expanded text:
alterius. Proprietas autem tertiae tam ab alio procedere quam de se procedentem habere. Proprium est solius personae procedere a nulla. Proprium solius est a qua est nulla, sola ligentia quaerere in quo ad invicem differant processio unius et processio alterius. Inventa autem differentia habitudinis mutuae pro similitudinis ratione oportet ad ultimum n
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ipsa & sensit & docuit
cum dixit. Sine me nichil potes¬
tis facere. S quod semens inꝓ¬
ba efficere estimat ꝑfortitudinẽ
suam. consequent̃ retorquet ad
głam ꝓpͥam. In robore inquit
fortitudinis mee. & ingła decori
mei. O quam alit̾ euismodi gła¬
tor agit. quam a płs p̃cipit. qͣm
alit̾ quam magistra ueritas insti¬
tuit. Qui głatur ait in dño
głietur. Et illa. Sic luceat lrix
ur̃a coram hominib ut uideant
qui incelis est. S iste. In gła ĩ qͥt

Expanded text:
veritas ipsa et sensit, et docuit veritas ipsa et sensit, et docuit cum dicit: Sine me nihil potestis facere . Sed quod se mens improba efficere aestimat per fortitudinem suam, consequenter retorquet ad gloriam propriam: In robore, inquit, fortitudinis meae, et in gloria decoris mei. O quam aliter hujusmodi gloriator agit, quam Apostolus praecepit, quam aliter, quam magistra veritas instituit: Qui gloriatur, ait, in Domino glorietur ; et illa: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant qui in coelis est . Sed iste
Abbreviated transcription (Latin):
enti. est babilon edificare. ad
omnem se humilitatem in cli¬
nare. & quasi ꝓreligionis ob¬
tentu adomnẽ se uilitatem
& abiectionem ex pon̾e & adq̃¬
libet inquibus solent hõm̃es
erubescere. qualis ẽ uilis ha¬
bitus. humilis gestus. tenuiᷤᷤ
cib uoluntaria seruitꝰ. Dicat
gͦ hec est babilon magna.¬
ħ ẽ humiliatio ꝓfunda. ħ ẽ
deiectio uoluntaria. ħ ẽ con¬
fusio uotuia quam ego edi-¬
ficaui. quam obseruare de¬
creui. S quo fine. qua utili¬
tate: In domum inquit
regni. Nonne tͥ edificare
uidetur quasi in domũ reg¬
obtinendam auctoritatem.
& arcem magisterii. ut tał
tantusq omnib appareat.
qui digne debeat ꝓmoueri.
aliisq p̃ferri. & dignitate
seu etiam potestate sublima¬
ri: In robore inquit fortitu¬
dinis meez Ecce quanta arro¬
gantia. sibi ipsi attribuere
quod totum pendet ex grã¬
diuina. Non dicit in munere
miserationis diuine. s in robore
fortitudinis mee. Oquam aliter

Expanded text:
enti est Babylon aedificare, ad enti est Babylon aedificare, ad omnem se humilitatem inclinare, et quasi pro religionis obtentu ad omnem se utilitatem et abjectionem exponere, et ad quaelibet in quibus solent homines erubescere, qualis est vilis habitus, humilis gestus, tenuis cibus, voluntaria servitus. Dicat ergo: Haec est Babylon magna, humiliatio profunda, haec est dejectio voluntaria, haec est confusio votiva, quam ego aedificavi, quam observare decrevi. Sed quo fine, qua utilitate? In domum, inquit, regni. Nonne tibi aedificare videtur quasi in domuobtinendam auctoritatem, et artem magisterii, ut talis tantusque omnibus appareat qui digne debeat promoveri, aliisque praeferri et dignitate seu etiam potestate sublimari? In robore, inquit, fortitudinis meae. Ecce quanta arrogantia sibi ipsi attribuerit, quod totum pendet ex gradivina. Non dicit in munere miserationis divinae, sed in robore fortitudinis meae. O quam aliter
Abbreviated transcription (Latin):
at semetipsã magnificare:
esponditr rex & ait. Q ue
queso est ista responsio ubi
nulla p̾cedit int̾rogatio: An
forte aliene cogitationi respõ¬
debat. & forsitan cogitatiõi
que nulla erat s ẽẽ credebat:
Forte eoꝵ cogitationi respon¬
debat quos suam magnitu¬
dinem & auctoritatem ad mi¬
rari estimabat. Habet autẽ
hoc ꝓpͥum arrogans animꝰ
ut celsitudinem suam om̃s
admirari credat. quã ipse
omni hora apud semet ipsũ
magnificat. unde fit ut & a¬
pud alios inu̾ba iactantie fi¬
ducialit̾ ꝓrumpat. & idem
quod nabugodonosor ꝗͣuis
aliis u̾bis expͥmat. Considẽmꝰ
mͦ quã alte intumuit. qui in
ea que suꝑuis posuimus u̾ba
ꝓrupit. Nonne ħ ẽ. babylon
magna quã ego edificaui:
Ecce ostentatio. In domum
regni. Ecce ambitio. In ro¬
bore fortitudinis mee. Ecce
arrogantia. & ingła deco¬
ris mei. Ecce uana gła. ħẽ
babylon magna quã ego edi¬
ficaui. Idem dicimꝰ sonare
babylonẽ qͦd confusionẽ. Aie
suꝑbienti & duplicit̾ ingredi¬

Expanded text:
at semetipsam magnificare. Responditque rex, et ait: Quae, quaeso, est ista responsio, ubi nulla praecedit interrogatio? An forte alienae cogitationi respondebat, et forsitan cogitationi quae nulla erat, sed esse credebat? Forte eorum cogitationi respondebat quos suam magnitudinem et auctoritatem admirari aestimabat. Habet autem hoc proprium arrogans animus, ut celsitudinem suam omnes admirari credat, quam ipse omni hora apud semetipsum magnificat: unde fit ut et apud alios in verba jactantiae fiducialiter prorumpat, et idem quod Nabuchodonosor, quamvis aliis verbis, exprimat. Consideremus modo quam alte intumuit qui in ea quae superius posuimus verba prorupit. Nonne haec est Babylon magna quam ego aedificavi? Ecce ostentatio. In domum regni; ecce ambitio. In robore fortitudinis meae; ecce arrogantia. Et in gloria decoris mei; ecce vana gloria. Haec est Babylon magna quam ego aedificavi. Idem dicimus sonare Babylonem quod confusionem. Animae superbienti et dupliciter ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dicta puerpera in omĩ do-
no ꝙ acceperat. uidet᷑ consum¬
mata parit̃ ⁊ confirmata.
x od p̃cet̾is sc̃ĩs hoc singłariter
habuit. qđ a uitiis quidẽ nec
inpugnari potuit:.

Expanded text:
Quod dicta puerpera in omni dono quod acceperat videtur consummata, pariter et confirmata. caeteris sanctis hoc singulariter habuit, quod a vitiis quidem nec impugnari potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Neminẽ uero ꝯturbet. sumũ
eũdenq scripture locũ uideat
me alit̾ & alit̾ ex pon̾e cũ sciat
apud scͥpte sacre expositores ħ
frequens ẽẽ & celebre. Nam
datam illam suꝑuis deduobꝰ
regib sententiam uolui pͥmo
pon̾e. eo qͦd uideat᷑ magnoꝵ
qͦꝵdam uiroꝵ expositioni ma¬
g̃ acced̾e. Ad ultimũ aũ illã po¬
n̾e placuit. ad quã animꝰ meus
ãplius accedit: Lecꝰtoris aut̃
iudicio relinquit᷑ elig̾e quod
rectins uidicauerit ::
Relibatio mat̾ie. de qua
agit᷑ in hoc opere.

Expanded text:
Neminem vero conturbet si unum Neminem vero conturbet si unum eumdemque Scripturae locum videat me aliter et aliter exponere, cum sciat apud Scripturae sacrae expositores hoc frequens esse et celebre. Nam datam illam superius de duobus regibus sententiam volui primo ponere, eo quod videatur magnorum quorumdam virorum expositioni magis accedere. Ad ultimum autem illam ponere placuit, ad quam animus meus amplius accedit. Lectoris autem judicio relinquitur eligere quod rectius judicaverit. Praelibatio materiae de qua agitur in hoc opere.
Abbreviated transcription (Latin):
ost illum
errorem dictaueram. simul
& edid̾am. qͦndã ex magistri
andree discipulis offendi ꝗͤ
adhuc eod̃ errore ĩplicitũ ĩue¬
ni. Ex arfit itaq aĩuis meus
ad illa q̃ añ iam dix̃am ad huc
aliquid add̃e. um̃ possẽ eoꝵ etiã
infirmitati satiffacẽ. qͥ subħ
erroris ꝯtagio uidebant᷑ pene
usq ad desꝑationẽ laborasse.
Credo autem de uotis m̃tibus
ad mod̾ plac̾e. paruitatẽ meã
tam excellenti: nat̾ie c̃ tanta
diligentia ĩ sist̾e̾. & ad tollendũ
errorem de tam ĩmenso tãti
misterii ꝓfundo libent̃ desu¬
dare. Sub forma aũ dialogi
totã subsequentis operis seriẽ
digessi. eo qd̾ hic modꝰ dicendi
uł̃ docendi p̃ cet̾is sit uł adau¬
diendum iocũdior. uł ad ꝑsu¬
adendum efficatior. Unum¬
itaq ex magistri andree disci¬
pulis mecum alt̾cantẽ ĩ trodu¬
xi ut subforma ratiocinãdi.
seruata uicissitudine in t̾rogã¬
di & respondendi meliꝰ elucescẽt.
qͥequid ĩ dubiũ uenire potuiss.

Expanded text:
ost illum umdam errorem dictaveram, simul et edideram, quemdam ex magistri Andreae discipulis offendi, quem adhuc eodem errore implicitum inveni. Exarsit itaque animus meus ad illa quae ante jam dixeram adhuc aliquid addere, unde possem eorum etiam infirmitati satisfacere, qui sub hoc erroris contagio videbantur pene usque ad desperationem laborasse. Credo autem devotis mentibus admodum placere, parvitatem meam tam excellenti materiae, cum tanta diligentia insistere, et ad tollendum errorem de tam immenso tanti mysterii profundo libenter desudare. Sub forma autem dialogi totam subsequentis operis seriem digessi, eo quod hic modus dicendi, vel docendi prae caeteris sit, vel ad audiendum jucundior, vel ad persuadendum efficacior. Unumitaque ex magistri Andreae discipulis mecum altercantem introduxi, ut sub forma ratiocinandi, servata vicissitudine interrogandi et respondendi, melius elucesceret quidquid in dubium venire potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
erat sũme suauitatis butir
deuere bonitatis lacte colli¬
gere & abundant᷑ hr̃e. Cũ
autem in nob̾ corruptibile
hoc in duerit ĩcorruptionẽ.
&e mortale ħ ĩmortalitatem.
erit utiq & nob̃ suaue qͥcqͥd
salubre. & solum delectabile
quod sũme laudabile. ⁊ tc̃
dabit᷑ nob̃ illius esce plena
& sempit̾na refectio. cuius
assũptio atq ꝑfriitio. erit
absq omni labore ce qͣlicun¬
q fatigatione. Qd̃ gͥ accept᷑i
sumus inuita fut᷑a ille acce¬
pit ĩ uita ista. quod nobis
dabit᷑ in ꝯsumatione. illi
datum ÷ abhora conceptio¬
nis sue. Sũme itaq suaui¬
tatis butirũ cuiꝰ participa¬
tionẽ expectamus innr̃a głi¬
ficatione. ipse accepit ĩipso
ing̾ssu hꝰ mortał uite nec
nr̃o more ex parte s in om̃i
plenitudine.Ecce iam de bu¬
tiro audiuimꝰ. nc̃ de melle

Expanded text:
erat summae suavitatis butyrum erat summae suavitatis butyrum de verae bonitatis lacte colligere, et abundanter habere. Cum autem in nobis corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, erit utique et nobis suave quidquid salubre et solum delectabile quod summe laudabile, et tunc dabitur nobis illius escae plena et sempiterna refectio, cujus assumptio atque perfruitio erit absque omni labore, et qualicunque fagitatione. Quod igitur accepturi sumus in vita futura, ille accepit in vita ista, quod nobis dabitur in consummatione, illi datum est ab hora conceptionis suae. Summae itaque suavitatis butyrum, cujus participationem exspectamus in nostra glorificatione, ipse accepit in ipso ingressu hujus mortalis vitae, nec nostro more ex parte, sed in omni plenitudine. Ecce jam de butyro audivimus, nunc de melle
Abbreviated transcription (Latin):
dulcorẽ plene beniuolentie. cã¬
dorẽ mundicie apud semet ip¬
sum. dulcorem beniuolentie
erga ꝓximũ. Illud itaq dñicũ
pectus nr̃i emanuelis lacceum
candorẽ habuit in integͥtate sũ¬
me & intime puritatis. lacteũ
dulcorẽ inplenitudine sũme
& ĩtime pietatis. Lacteũ can¬
dorẽ in nob̃mͦ miniuit mͦ tol¬
lit feditas ꝯcupiscentie. Lao¬
teum uͦ dulcorẽ minuit uł tol¬
lit acbitas malicie. Emanuel
aũ nr̃ quia neutram sensit.
s nec sentire potuit. utriꝰq
iugitatem in omni plenitu¬
dine seruauit. Nos uero sñ
magna industͥa. sine multa
uiolentia. ñ possumus uł con¬
cupiscentie resistẽ. uł maliciã
repelłe. & laccei liquoris inte¬
gͥtatem incorruptam serua¬
re.emanueli aũ suaue & de¬
lectabileerat quicqͥd sũma
puritas. qͥcquid sũma pietas
exigebat. In regula gͦ bonita¬
tis quod nob̃ ÷ sepe durũ atq
difficile. illi oĩo erat suaue
atq deletabile. & hoc illi

Expanded text:
dulcorem plenae benevolentiae. Candulcorem plenae benevolentiae. Candorem munditiae, apud semetipsum; dulcorem benevolentiae, erga proximum. Illud itaque Dominicum pectus nostri Emmanuelis, lacteum candorem habuit in integritate summae et intimae puritatis, lacteum dulcorem in plenitudine summae et intimae pietatis. Lacteum candorem in nobis modo minuit, modo tollit foeditas concupiscentiae: lacteum vero dulcorem minuit, vel tollit acerbitas malitiae. Emmanuel autem noster quia neutram sensit, sed nec sentire potuit, utriusque jugitatem in omni plenitudine servavit. Nos vero sine magna industria, sine multa violentia non possumus vel concupiscentiae resistere, ver malitiam repellere, et lactei liquoris integritatem incorruptam servare. Emmanueli autem suave et delectabile erat quidquid summa puritas, quidquid summa pietas exigebat. In regula ergo bonitatis, quod nobis est saepe durum atque difficile, illi omnino erat suave atque delectabile: et hoc illi