comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manam factam dicit que sexu utroq cõ¬
pletur. necab intelligenda ymagine dei
separat feminam. Sicto enim quod fe¬
cit deus hominem ad ymaginem dei. fe¬
cit euminquit masculum et feminã.
uel certe alia distinctione masculum
et feminam fecit eos. Quomodo ergo
nem dei unde caput uelare ꝓhibetur
mulierem autem non. et ideo ip̃a hoc fa¬
cere uibetur: nisi credo illucl ẽẽ quod iã
clixi cum de natura humanementis a¬
gerem. mulierem cum uiro suo ẽẽ yma¬
ginem dei. ut una ymago fit tota illa
substantia: Cum autem al adutoriũ
distribuitur quod ad eam ip̃am solamat¬
tinet ymago de est non ẽ: quod autem
ad uirum solum attinet ymago dei est tã
plena atq integra. quam inumum coni¬
uncta muliere. sicut de natura humane
mentis diximus: quia et si tota contem¬
pletur ueritatem. ymago dei est: et cum
ex ea distributiur aliquid. et quadam
intentione diruͣa ad actionem rerum.
temporalium. nichilominus ex qua par¬

Expanded text:
manam factam dicit, quae sexu utroque commanam factam dicit, quae sexu utroque completur, nec ab intelligenda imagine Dei separat feminam. Dicto enim quod fecit Deus hominem ad imaginem Dei, Fecit eum, inquit, masculum et feminam: vel certe alia distinctione, masculum et feminam fecit eos. Quomodo ergo nem Dei, unde caput velare prohibetur, mulierem autem non, et ideo ipsa hoc facere jubetur? nisi, credo, illud quod jam dixi, cum de natura humanae mentis agerem, mulierem cum viro suo esse imaginem Dei, ut una imago sit tota illa substantia: cum autem ad adjutorium distribuitur, quod ad eam ipsam solam attinet, non est imago Dei; quod autem ad virum solum attinet, imago Dei est, tam plena atque integra, quam in unum conjuncta muliere. Sicut de natura humanae mentis diximus, quia et si tota contempletur veritatem, imago Dei est; et cum ex ea distribuitur aliquid, et quadam intentione derivatur ad actionem rerum temporalium, nihilominus ex qua par
Abbreviated transcription (Latin):
nem factum ad ymaginem am uiri.¬
simnne trmitatis hoc est ad ymagiẽ
dĩ. ut eadem ymago intribus intelligatur
hominibus presertim cum apłc iurum di¬
cat ẽẽ ymaginem dei et ꝓpt̾ea uelamentum
ei capitis demat quod mulieri adhibend̾
monet: ita loquens. Uir quidem non debet
uelare caput cum sit ymago et gloria dei.
Mulier autem: gloria uiri est. Quidergo
dicemus ad hect Si pro sua personain¬
ulier ad implet ymaginem trinitatis.
cur ea detracta de latere iuri ad huc ille
ymago drͤ Aut si et una persona hoĩs
extribus potest dici ymago dei. sicutin
ip̃a surama trmitate. et una queq ꝑso¬
na deus est. cur et mulier non est yma
quod ille quia ymago est ꝑ hibetur. S
uidendum est quomodonon sit contrari¬
um. quod dicit aplt non mulierem sed
uirum ẽe ymaginem dei huic quod scͥp¬
tum est ingenesi: fecit deus hominem
ad ymaginem dei fecit eum. mastulum
et feminam fccit eos. et benedixit eos Ad
ẏmaginem quippe dei naturam ip̃ani hu¬

Expanded text:
nem factum ad imaginem summae Trinitatis, hoc est ad imaginem Dei, ut eadem imago in tribus intelligatur hominibus: praesertim cum Apostolus virum dicat esse imaginem Dei, et propterea velamentum ei capitis demat, quod mulieri adhibendum monet, ita loquens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Mulier autem gloria viri est. Quid ergo dicemus ad haec? Si pro sua persona mulier adimplet imaginem Trinitatis, cur ea detracta de latere viri adhuc ille imago dicitur? Aut si et una persona hominis ex tribus potest dici imago Dei, sicut in ipsa summa Trinitate, et unaquaeque persona Deus est, cur et mulier non est imagquod ille quia imago Dei est prohibetur . 10. Sed videndum est quomodo non sit contrarium quod dicit Apostolus, non mulierem, sed virum esse imaginem Dei, huic quod scriptum est in Genesi, Fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit eos. Ad imaginem Dei quippe naturam ipsam hu
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. Unus quisq autem sui ami
conscius. non credit utiq hanc ẽẽ suam
sed plane peruidet utiluntatem. Capi

Expanded text:
idetur. Unusquisque autem sui animi conscius non credit utique hanc esse suam, sed plane pervidet voluntatem. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
et ueritas inquit liberabit uos. Unde nisi
a mortẽ. a corruptione. amutabilitate:
Heritas quippe innnortalis. in corrump¬
ta. incommutabilis permanet. Nera au¬
tem imimortalitas. uera in corruptibili¬
tas. uera immutabilitas. ip̃a ẽ et̾nitas.

Expanded text:
et ueritas, inquit, liberabit uos; unde nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate ? ueritas quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet; uera autem immortalitas, uera incorruptibilitas, uera incommutabilitas ipsa est aeternitas.
Abbreviated transcription (Latin):
erimus. ea que de natura in commutabili ⁊
inuisibili. summeq uiuente. ac sibi suffici¬
ente dicuntur: non ex consuetudine uisi

Expanded text:
erimus, ea quae de natura incommutabili et invisibili summeque vivente ac sibi sufficiente dicuntur, non ex consuetudine visi
Abbreviated transcription (Latin):
gitatõnem suam : Non oculis carnalib
dico. sed ip̃o interiore conspestu. quis non
eam udet. et quis eam uidet: Quaridoqͥ¬
dem cogitat̾o uisio ẽ anuni quedam. siũi
assint ea que oculis quoq corporalibus
uideantur uel cet̾is sertiantur sensibus
siue s̃i adsint. et eoꝵ similitudines cogi¬
tatone cernantur. siue nich hoꝵ sed ea cõ¬
gitent᷑ que nec corporalia surt. nec corpora¬
lum similitudines. sicut iurtutes et iu¬
cia. sicut ip̃a demq cogitato cogitatur. si¬
ue illas que ꝑdisciplina tͣduntur libe¬
ralesq doctrinas. siuie omnium istorum
quise superiores atq rafoes innatura mi¬
nuitabili cogitentur. siue eciam mala. ⁊
uana et falsa cogitemus uel non cõsen¬
te sensu. uel errante consensu. Capitu

Expanded text:
gitationem suam, non oculis carnalibus gitationem suam, non oculis carnalibus dico, sed ipso interiore conspectu? Quis non eam videt, et quis eam videt? Quandoquidem cogitatio visio est animi quaedam, sive adsint ea quae oculis quoque corporalibus videantur, vel caeteris sentiantur sensibus, sive non adsint, et eorum similitudines cogitatione cernantur; sive nihil eorum, sed ea cogitentur quae nec corporalia sunt, nec corporalium similitudines, sicut virtutes et vitia, sicut ipsa denique cogitatio cogitatur; sive illa quae per disciplinas traduntur liberalesque doctrinas; sive istorum omnium causae superiores atque rationes in natura immutabili cogitentur; sive etiam mala et vana, ac falsa cogitemus, vel non consentiente sensu, vel errante consensu. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sit illucd enigina ubi nunc uidemus
nosse desiderant. Ooutroq una est. inue
nienda sertentia. et ex illo scilicet quod
ait udemus nunc ꝑ speculum: et existo
quod acdlidit. inenig̃mateᷤ. Unaẽ enim
cum tota sio licitur. uidemus nunc per
speculum meniginate. Prouide quan¬
tum michuudecur sicut nomine specu¬
li ymaginem uoluit intelligi. ita nomi¬
ne enigiatis quamius similitudinẽ
tamen obscuram et ad ꝑspitiendum di¬
fficilem. Cum spetisli et eniginatis no¬
mine quecumq similitudines ab apo¬
stolo significate intelligi possunt. que
accommodate sunt ad intelligendum. dm̃
eo modo quo potest: nicħ tamen est accõmo
modo qui concessus est huic uite ꝑ speculũ
scilicet in eniginate. labore nos ut quocũq
iudeamus. Nomen quippe hic non sona¬
ret enigmatis: siẽet facilitas uisionis.
Et hoc est. grandius enignia. ut ñ uideamꝰ
quod ñ uidere ñ possumus. Quis enimũ
iudet cogitatõem suam. et quis uidet co¬

Expanded text:
sit illud aenigma ubi nunc videmus, sit illud aenigma ubi nunc videmus, nosse desiderant: ex utroque invenienda una est sententia; et ex illo scilicet quod ait, Videmus nunc per speculum; et ex isto quod addit, in aenigmate. Una est enim cum tota sic dicitur, Videmus nunc per speculum in aenigmate. Proinde, quantum mihi videtur, sicut nomine speculi imaginem voluit intelligi; ita nomine aenigmatis quamvis similitudinem, tamen obscuram, et ad perspiciendum difficilem. Cum igitur speculi et aenigmatis nomine quaecumque similitudines ab Apostolo significatae intelligi possint, quae accommodatae sunt ad intelligendum Deum, eo modo quo potest; nihil tamen est accommoddendi qui concessus est huic vitae, per speculum scilicet in aenigmate, laborare nos ut quomodocumque videamus. Nomen quippe hic non sonaret aenigmatis, si esset facilitas visionis. Et hoc est grandius aenigma, ut non videamus quod non videre non possumus. Quis enim non videt cogitationem suam? et quis videt co
Abbreviated transcription (Latin):
pus: u aliud exalio intelligitur:
quale est illucl. adchessalonicenses. Ita¬
q ñdormiamus sicut et ceteri. sed ugilemꝰ:
et sobrii suus. Namqui dormiunt nocte
dormiunt: et qui mnebriantur. nocte ebri
sunt. Nos autem qui diei sumus: sobrii
simus: S ed hec allegoria: ñ ẽemgina. Nã
nich multum tardis: iste sensus unꝑm¬
tum est. Enigina ẽ. autem ut breuiter
explicem. obscura allegoria: situti ẽ. san¬
guisuge tres erant filie. et quecumq
similia. S ed ubi allegoriam nominauit
apłc. non in uerbis eam reꝑit sed infacto.
cum ex duob filiis abrahe uno de ancil¬
la altero de libeta quod non dictum sed
etiam factum fuit. duo testamenta in¬
telligenda monstrauit.quod antequam
exponeret obscurum fuit. Proinde de al¬
legoria. talis quod est. generale nomen.
posset specialiter enigia nominari. S
quia non soliqui eas litteras nesciunt
quibus discuntur tropi querunt quid
uerum eciam qui sciunt. tamen quod

Expanded text:
opus ubi ex alio aliud intelligitur, opus ubi ex alio aliud intelligitur, quale illud est ad Thessalonicenses: Itaque non dormiamus sicut et caeteri: sed vigilemus, et sobrii simus. Nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt: nos autem qui diei sumus, sobrii simus ? Sed haec allegoria non est aenigma. Nam nisi multum tardis iste sensus in promptu est. Aenigma est autem, ut breviter explicem, obscura allegoria, sicuti est, Sanguisugae erant tres filiae ; et quaecumque similia. Sed ubi allegoriam nominavit Apostolus, non in verbis eam reperit, sed in facto, cum e duobus filiis Abrahae, uno de ancilla, altero de libera, quod non dictum, sed etiam factum fuit, duo Testamenta intelligenda monstravit; quod antequam exponeret, obscurum fuit: proinde allegoria talis, quod est generale nomen, posset specialiter aenigma nominari. 16. Sed quia non soli qui eas litteras nesciunt, quibus discuntur tropi, quaerunt quid verum etiam qui sciunt, tamen quod
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Quia uero acflidit oo too
mnenigmate. multis hoc in cognitum ẽ. o¬
qui eas litceras nesciint. inquib est doc¬
trina quedam de locutõnum modis quos
greci tropos uocant. eoq greco uocabulo
etiam nos utimur platino. Sicut enim
scematausitatius dicimus quam figu¬
ras. itausitasius dicuus tropos quam
nomina ut singulis singula referant᷑¬
tur: difficillimum ẽ. et insolentissimũ
latine enuntiare. uñ quidam int̾pretes
nostri quod ait apłc que sunt in allego¬
ria. nolentes grecum uocabulum pone¬
re circumloquendo interpretati sunt dic̃e¬
les. que sunt aliud ex alio significanti¬
a. Huius autem tropi il est. allegorie
plures sunt species. in quib estieciam
quod dicitur enigina. Siffincuo autẽ
ip̃ius nominis generalis. omnes eciã
speties complectatur necesse est. Ac ꝑ
hoc sicut omnis equus animal ẽ non
omne antmal est equns. ita omne e¬
nigna allegoria est. ñ omnis allegori¬
a enignuna ẽ. Quid ẽ gͦ allegoria nisi tͦ¬

Expanded text:
dere. Quia vero addidit, in aenigmate; multis hoc incognitum est qui eas litteras nesciunt, in quibus est doctrina quaedam de locutionum modis, quos Graeci tropos vocant, eoque graeco vocabulo etiam nos utimur pro latino. Sicut enim schemata usitatius dicimus quam figuras, ita usitatius dicimus tropos quam  troporum nomina, ut singula singulis referantur, difficillimum est et insolentissimum latine enuntiare. Unde quidam interpretes nostri, quod ait Apostolus, Quae sunt in allegoria , nolentes graecum vocabulum ponere, circumloquendo interpretati sunt dicentes, Quae sunt aliud ex alio significantia. Hujus autem tropi, id est allegoriae, plures sunt species, in quibus est etiam quod dicitur aenigma. Definitio autem ipsius nominis generalis, omnes etiam species complectatur necesse est. Ac per hoc sicut omnis equus animal est, non omne animal equus est: ita omne aenigma allegoria est, non omnis allegoria aenigma est. Quid ergo est allegoria, nisi tr
Abbreviated transcription (Latin):
coniciendo. q̃mnon dum possunt facie
ad faciem. Non enim ait apłc uidebunꝰ
nunc ꝑ speculum. seduidemus nuno

Expanded text:
conjiciendo, quoniam nondum possunt facie ad faciem: non enim ait Apostolus, Videmus nunc in speculum; sed, Videmus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
accidens. quod quia et quod licitur pa¬
ter et quod dicitur filius eternum atꝙ
incommutabile est. eis. Quamobrem
quamius diuersum sit patrem ẽe et fi¬
lium ee. non est. tamen cliuersa substantia.
quia hoc non secundum substantiam di¬
cuntur. sed secundum relatiuum. quod ea¬
menrelatuium non est accidens quia nẽ

Expanded text:
accidens, quia et quod dicitur Paaccidens, quia et quod dicitur Pater, et quod dicitur Filius, aeternum atque incommutabile est eis. Quamobrem quamvis diversum sit Patrem esse et Filium esse, non est tamen diversa substantia: quia hoc non secundum substantiam dicuntur, sed secundum relativum; quod tamen relativum non est accidens, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
omme quod dicitur secundũ cidentia. s¬
substantiam dicitur: Siciture relatiua¬
mm ad aliquid sicut pater̃ fili in com¬
uni ad. et filius ad patrem quod muta¬
non est actidens. quia et ille semperbi
pater: et ille semper filius. et non italia
semper: quasi ex quo natus est. filius.
aut ex eo quod numquam desinit ẽẽ filuiᷤ
pater ẽe non desinat pater: sed ex eo quod
semper natus est. filius. nec oepit uniqͣm
ẽe filius. Quod si aliquando cepissetiau
aliquando ẽẽ desineret ẽẽ filius: secund̾
accidens diceretur. Si uero quod dicitur
pater: adseip̃m diceretur. non ad filium.
et quod dicitur filius ad se ip̃m diceret᷑
non ad patrem. secundum substantiam as¬
diceretur: et ille pater. et ille filius. Sed
quia et pater non dicitur. pater nisi exx eo
quod est ei filius. et filius nondicitur
nisi ex eo quod habet patrem. non secum¬
clum substantiam hec dicuntur quia no
quisq eorum ad se ip̃m. sed inuicem atop
ad alter utrum ista dicuntur. neq scdm

Expanded text:
omne quod dicitur, secundum substantiam dicitur. Dicitur enim ad aliquid, sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod non est accidens: quia et ille semper Pater, et ille semper Filius; et non ita semper quasi ex quo natus est Faut ex eo quod nunquam desinat esse Filius, Pater non desinat esse Pater, sed ex eo quod semper natus est Filius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando esse desineret Filius, secundum accidens diceretur. Si vero quod dicitur Pater, ad se ipsum diceretur, non ad Filium; et quod dicitur Filius, ad se ipsum diceretur, non ad Patrem; secundum substantiam diceretur et ille Pater, et ille Filius: sed quia et Pater non dicitur Pater nisi ex eo quod est ei Filius, et Filius non dicitur nisi ex eo quod habet Patrem, non secundum substantiam haec dicuntur: quia non quisque eorum ad se ipsum, sed ad invicem atque ad alterutrum ista dicuntur: neque secundum
Abbreviated transcription (Latin):
cuti est. amme uita. nam et quam di¬
u amma esti tam clui iuit. et qr sem¬
per amima est. semper uiuit. Sed qr
magis iuit cum sapit. minusq dũ
desipit. fit eciam aliqua mutatio his.
non ut desit uita. sicuti deest in sipien¬
ti sapientia. sed ut minus sit. nec ta¬
le aliquiel in deo sit. quia omnino in¬
commutabilis manet. Quam obrẽ
nich in eo secunclum accidens dicitur
quia nich il ei accidit. nec tamen om̃e
In rebus enim creatis atq mutabilib
quod non secundum subam dicitut.
restatut secundum accidens dicatur.
Omnia enim accidunt eis. que uel amit¬
ti possunt. uel minui. et magnitucline
et qualitates. et quod dicitur ad aliqͥd.
sicut amicicie ꝓpinquitates. seruitutes.
similitudines. equalitates. et si qua huc¬
ius mocli. et situs et habitus et loca. et
tempora. et opera. atq passiones. Capitu¬

Expanded text:
cuti est animae vita: nam et quamdicuti est animae vita: nam et quamdiu anima est, tamdiu vivit, et quia semper anima est, semper vivit; sed quia magis vivit cum sapit, minusque cum desipit, fit etiam hic aliqua mutatio, non ut desit vita, sicuti deest insipienti sapientia, sed ut minus sit: nec tale aliquid in Deo fit, quia omnino incommutabilis manet. CAPUT V. 6. In Deo nihil secundum accidenquia nihil ei accidit; nec tamen omne In rebus enim creatis atque mutabilibus quod non secundum substantiam dicitur, romnia enim accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui: et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicut amicitiae, propinquitates, servitutes, similitudines, aequalitates, et si qua huiusmodi; et situs et habitus; et loca et tempora; et opera atque passiones
Abbreviated transcription (Latin):
mutatione eius rei cui accidit admitti
potest. Nam et si quedam dicuntur ac¬
cidentia in separabilia. que appellantur
lor niger amutunt eum tamen. non qui¬
dem quam dui pluma est. sed quia non
semper est. pluma. Qua pp̃ ip̃a materieᷤ
mutabilis est. et ex eo quod desinit ẽẽ il¬
lucd animal uel illa pluma. totumq
alud corpus in terra mutatur. et uer¬
titur amitait utiq eciam illũctolorem.
quamius et accidens quod separabile
dicitur non separatõne sed mutatione
amittitur. sicuti est. capillis hominum
nigritudo. q̃m dum capilli sunt posst̃
albescere. separabile accidens dicitur
Sed diligenter intuentibus satis ap¬
paret. non separatione qua emigrare
aliquid a capite dum canescit. ut ni¬
gritudo inde candore succedente cliscedat.
et aliquo eat: sed illam qualitatem co¬
loris ibi uerti atq mutari. Nichil itaq
accidens in deo. quia nichil mutabile
aut amissibile. Quod si et illud dici
accidens placet. quod licet non amuta¬
tur minuitur tamen uel augetur. si¬

Expanded text:
mutatione ejus rei cui accidit amitti potest. Nam etsi quaedam dicuntur accidentia inseparabilia, quae graece appelor niger; amittit eum tamen, non quidem quamdiu pluma est, sed quia non semper est pluma. Quapropter ipsa materies mutabilis est, et ex eo quod desinit esse illud animal vel illa pluma, totumque illud corpus in terram mutatur et vertitur, amittit utique etiam illum colorem. Quamvis et accidens quod separabile dicitur, non separatione, sed mutatione amittatur; sicuti est capillis hominum nigritudo, quoniam dum capilli sunt possunt albescere, separabile accidens dicitur: sed diligenter intuentibus satis apparet, non separatione quasi emigrare aliquid a capite dum canescit, ut nigritudo inde candore succedente discedat et aliquo eat, sed illam qualitatem coloris ibi verti atque mutari. Nihil itaque accidens in Deo, quia nihil mutabile aut amissibile. Quod si et illud dici accidens placet, quod licet non amittatur, minuitur tamen vel augetur, si
Abbreviated transcription (Latin):
congruentia. suie conuententia uel con¬
cumentia. uel consonantia. uel siquid
commodius clicitur: quod est. unum a
duo. in omni compaginatõne treature:
nem sicut michi nunc occurrit dicere uo¬
lul. quam greci armoniam uocant. Ne¬
q enm locus esti ut ostendam quantũ
ualeat consonantia simpli ad duplũ.
que maxime in nobis repperitur. et sir
nobis insita naturaliter. A quo utiq
nisi ab eo qui nos creauit. ut nec impe¬
riti possent eam non senture. siue ip̃si
cantantes. siue alios auclientes: Per
hanc quippe uoces acutiores grauiores¬
q concordant. ita ut quisquis ab eadis¬
sonuerit. non scientiam cuius expartes
sunt plurimi. sed ip̃m auditus nostri

Expanded text:
congrueniia, sive convenientia, vel concongrueniia, sive convenientia, vel concinentia, vel consonantia, vel si quid commodius dicitur, quod unum est ad duo, in omni compaginatione. vel, si mnem, sicut mihi nunc occurrit, dicere volui, quam Graeci ἁρμονὶαν vocant. Neque nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est. et babitauit in nobis. Itlum¬
natio quippe nr̃a participatio uer᷑bi est:
allius scilicet iute queluo est. hominum.
Huic autem participationi prorsus in ha¬
biles ceminus ydonei eramus. pp̃ mminũ¬
diciam peccatorum. ¶undandi ergo e¬
ramus. Porro iniquorum et superboꝵ
una mundatio est. sanguis iusti. et hu¬
miltcas dei. ut ad contemplandum de¬
um quod natura non sumus pertum
mundaremur factum quod natura sumꝰ.
natura sumus. iusti peccato non sumus.
Ueus itaq factus est homo iustus. in¬
dactessit deus pro homino peccatore. Nõ
eium congruit peccator iusto. sed congru¬
it homini homo. Adiungens ergo nobis
summltiudinem humanitatis sue. abstulit
dissmilitudinem iniquitatis nr̃e. et fc̃s
particeps mortalitatis nostre. fecit parti¬
cipes diumitatis sue. Merito quippe¬
mors peccatoris ueniens ex dampnationis
necessitate soluta est. permortem iustiue¬
nientem ex mĩe uoluntate. dum simplũ
eius congruit dupplo nostro. Hec emin

Expanded text:
t habitavit in nobis . Illuminatio quippe nostra participatio Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus,natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus particeps mortalitatis nostrae, fecit nos participes divinitatis suae. Merito quipmors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae voluntate, dum simplum ejus congruit duplo nostro. Haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
debeat quid uitare. per meam non ꝑ su¬
ammemoriam mnemunit et per intelli¬
gentiam meam non suam quicquid ui¬
telligenter amatintellgit. Quodbreui¬
ter dici potest. Ego per omma tria illa
menuni. ego intelligo. ego diligo. qui
nec memoria sumnet intelligentia. nec
ilectio: sed hec habeo. Ista ergo dici posst̃
ab una petsona que habet hec tria: non
ip̃a est hec tria. Inillius uero summe
simplicttate nature que deus est. qͣm¬
ius imus sit deus. tres tamen persone
sunt pater et filius et sp̃c sanctus. A¬
luid estiitaq trimmnitas res ip̃a. aliud y¬
mago trinitatis in re alia ꝓpterquam
ymaginem simul et illud in quo sunt
la et quod mea pictum est. sed pp̃ pictu¬
ramque mn ea est sunul et tabula no¬
mine ymaginis appellatur. Cocii.
erum in Quam uera in dei tri

Expanded text:
debeat, quid uitare, per meam, non per sudebeat, quid uitare, per meam, non per suam memoriam meminit, et per intellegentiam meam, non suam quidquid intellegenter amat intellegit. quod breuiter dici potest: ego per omnia illa tria memini, ego intnec memoria sum, nec intelligentia, nec dilectio, sed haec habeo. Ista ergo dici possunt ab una persona quae habet haec tria, non ipsa est haec tria. In illius vero summae simplicitate naturae, quae Deus est quamvis unus sit Deus, tres tamen personae sunt, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Aliud est itaque Trinitas res ipsa, aliud imago Trinitatis in re alia; propter quam imaginem, simul et illud in quo sunt la et quod in ea pictum est; sed propter picturam quae in ea est, simul et tabula nomine imaginis appellatur. CAPUT CCXLIX. 39 Quam vera in Dei Tri
Abbreviated transcription (Latin):
potest nob̾ quispiam dice. ei esse quod¬
et amor mea sunt non sua. N augusti
sibi sed michi agunt quodagunt. nus.¬
imimo ego ꝑ illa. Ego enim memini per
memoriam intelligo ꝑ intelligentiam.
amo ꝑ amorem. et quando ad memori¬
am meam aciem cogitatõnis ad u̾tero
at si incorde meo dico quod scio u̾bum¬
q uerum descientia mea gignitur.
utcumq meum est. et scientia utiq et
uerbum. Ego enim scio. ego dico in m̃o
corde: quod scio. Et quando in memori¬
a mea cogitando inuenio iam me intel¬
ligere iam me amare aliquid. qui intel¬
lectus et amor ibi erant. et antequam iñ
cogitarem inteslestum meum. et amorẽ
meum inuemo in memoria mea. quo ego
intelligo. ego amo: non ip̃a. Idem quan¬
do cogitatõ mea memor est et uult redire
ad ea que in memoria reliquetat eaq in¬
tellecta conspicere. atq uritus dicere: m̃a
memoria memor est. et mea nult uolũ¬
tatem non sua Ip̾e quoq amor meus
cum memunit atq intelligit quid̃ appete

Expanded text:
potest nobis quispiam dicere: Tria iet amor, mea sunt, non sua; nec sibi, sed mihi agunt quod agunt, imo ego per illa. Ego enim memini per memoriam, intelligo per intelligentiam, amo per amorem: et quando ad memoriam meam aciem cogitationis adverto, ac sic in corde meo dico quod scio, verbumque verum de scientia mea gignitur, utrumque meum est, et scverbum. Ego enim scio, ego dico in meo corde quod scio, et quando in memoria mea cogitando invenio, jam me intelligere, jam me amare aliquid, qui intellectus et amor ibi erant, et antequam inde cogitarem, intellectum meum et amorem meum invenio in memoria mea, quo ego intelligo, ego amo, non ipsa. Item quando cogitatio mea memor est et uult redire ad ea quae in memoria reliquerat eaque intellecta conspicere atque intus dicere, mea memoria memor est et mea uult uoluntate, non sua. ipse quoque amor meus cum meminit atque intellegit quid appetere
Abbreviated transcription (Latin):
niuolentie cum ideo uituperantur ut
corrigantur. At si clicisset omnes beati
ẽẽ uultis. misereri ẽe non uultis dixis¬
set aliquid. quod nullus in sua non ag¬
nosceret uoluntate. Quicquid enim ali¬
ud quisqͣm latenter uelit ab hac uolim¬
tate que omnibus. Et in omnbus satiᷤ

Expanded text:
nevolentiae, cum ideo vituperantur ut nevolentiae, cum ideo vituperantur ut corrigantur. At si dixisset, Omnes beati esse vultis, miseri esse non vultis; dixisset aliquid quod nullus in sua non agnosceret voluntate. Quidquid enim aliud quisquam latenter velit, ab hac voluntate quae omnibus et in omnibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
dat que dimiserunt parentes et caro emet
que consumat libiclines: Non est uto¬
pmor incredibilis ista luxuries. Et si
queranti tales reperiantur at eciam
non quesiti fortassis occurtant. qui necͥ¬
tia maiore quam theatrica ꝓpositione ł
pronuntiatõni theatrice insultent. mag¬
no precio stupra emendo. paruo autem
rura uendendo. Largitionis eciam gr̃a
nouimus quosdam emisse frumenta
carius et uilius uendidisse sius ciuib.
Illud eciam quod uetus poeta dixit en¬
nius. omnes mortales se se laudari ex
optant ꝓfecto et de se ip̃o et de his quos
expertus fuerat coniecit in aliis et uide¬
tur ꝓnuntiasse hominum omiium uo¬
luntates. Seniq si et minus ille dixiss
laudari omnes uultis. nemo ur̃m uult
urtuperari similiter quod ẽẽt ommum
uoluntas dixisse uideretur: Sunt tam̃
qui uitia sua oderint et in quibus sibi
displicent ip̃i. nec ab aliis se laudari
uellent. gr̃asq agant obuirgantium be¬

Expanded text:
dat quae dimiserunt parentes, et caro emat dat quae dimiserunt parentes, et caro emat quae consumant libidines? Non est, ut opinor, incredibilis ista luxuries: et si quaerantur tales, reperiantur, aut etiam non quaesiti fortassis occurrant, qui nequitia majore quam theatrica, propositioni vel pronuntiationi theatricae insultent, magno pretio stupra emendo, parvo autem rura vendendo. Largitionis etiam gratia novimus quosdam emisse frumenta carius, et vilius vendidisse suis civibus. Illud etiam quod vetus poeta dixit Ennius, Omnes mortales sese laudarier optant; profecto et de se ipso et de iis quos expertus fuerat, conjecit in aliis, et videtur pronuntiasse hominum omnium voluntates. Denique si et mimus ille dixisset, Laudari omnes vultis, nemo vestrum vult vituperari; similiter quod esset omnium voluntatis dixisse videretur. Sunt tamen qui vitia sua oderint, et in quibus sibi displicent ipsi, nec ab aliis se laudari velint, gratiasque agant objurgantium be
Abbreviated transcription (Latin):
quedam quo non inconuenienter in ali¬
is de se quisq coniciat. compaciente uł
conspirante uicio seu natura s Sed ali¬
ucl est iudere uolimtatem suam: aliud
quamtus certissima coniectura coni¬
cete alienam. Nam conconditam romã
tam certum habeo in rebus humanis
quam conscinopolim cum romam uide¬
tun oculis meis. de illa uero nichil no¬
uetim nisi quod aliis testibus crecdidu
Et minus quidem ille uel seip̃m intuen¬
do uel alicis quoq experiendo uili uelle
emere et caro uendere omibus crelidit
ẽẽ commnune. Sed qm̃ reuera uicium este
potest quisq adipisci eiismodi iuscitiã
uel. aliouus alterius uicu quod hine
contrarium est incurtere pestilentiam
qua huic resistat et iuncat. Nam scio
ip̃e hominem cum uenalis codex ei fius¬
set oblatus. preciiq euis ignarum
et ideo quiddam exiguum poscentem
cerneret uenditorem iustum precum
quod multo amplus erat᷑ nec opinã¬
ti dedisse. Quid sretiam quisquam

Expanded text:
quaedam quae non inconvenienter in aliquaedam quae non inconvenienter in aliis de se quisque conjiciat, compatiente vel conspirante vitio seu natura? Sed aliud est videre voluntatem suam, aliud, quamvis certissima conjectura, conjicere alienam. Nam conditam Romam tam certum habeo in rebus humanis quam Constantinopolim, cum Romam viderim oculis meis, de illa vero nihil noverim, nisi quod aliis testibus credidi. Et mimus quidem ille vel se ipsum intuendo, vel alios quoque experiendo, vili velle emere, et caro vendere, omnibus id credidit esse commune. Sed quoniam revera vitium est, potest quisque adipisci ejusmodi justitiam, vel alicujus alterius vitii quod huic contrarium est incurrere pestilentiam, qua huic resistat et vincat. Nam scio ipse hominem, cum venalis codex ei fuisset oblatus, pretiique ejus ignarum et ideo quiddam exiguum poscentem cerneret venditorem, justum pretium quod multo amplius erat, nec opinanti dedisse. Quid, si etiam sit quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
patione utentis canta conbere co¬
spitatio. ut cum lateat alterum neis¬
quicł alter uelit non nulle sint camen
uolinitates ominum eciam singulis no¬
te. et eum quisq homo nesciat quia ho¬
mo alius unus uelit inquibusdam re¬
bus poscit scirer quibomines uelintdon¬
de illa cuiusdam muni facitifsima p̾di¬
catur urbanitas: qui cum se ꝓmississet
inteatro quid in animo habͦerent et qͥd
atq ad die̾m constͥtitum ingenti in ex¬
pestatõne maior multitudo conflueret
suspensis et silentibus omnibus dixisse
perhibetur: Dili uultis emere: et caro uen¬
der. In quo clicto leuissimi scheniti om̃s
tamen conscientias muenerunt suas ei¬
q uera arite oculos ominum constituta
edtamen in prouisa clicenti. a dmirabili
fauore plauserunt. Curautem tam in¬
agna expectatio sasta est illo ꝓmitter¬
te omnium uoluntatem se eẽ dictutũ.
insi quia latent hominem aliorum ho¬
minum ciolurtates: Sed numquic
latuit ista istum: Numquid quemꝙ
latetr Qua tandem causi nisi quia st̾

Expanded text:
atione utentis tanta conspiratio, ut cum lateat alterum quid alter velit, nonnullae tamen sint voluntates omnium etiam singulis notae: et cum quisque homo nesciat quid homo alius unus velit, in quibusdam rebus possit scire quid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et quidcturum, atque ad diem constitutum ingenti exspectatione major multitudo conflueret, suspensis et silentibus omnibus, dixisse perhibetur: Vili vultis emere, et caro vendere. In quo dicto levissimi scenici, omnes tamen conscientias invenerunt suas, eique vera ante oculos omnium constituta, et tamen improvisa dicenti, admirabili favore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio facta est illo promittente omnium voluntatem se esse dicturum, nisi quia latent hominem aliorum hominum voluntates? Sed numquid ista latuit istum? Numquid quemquam latet? Qua tandem causa, nisi quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quam in subiecto. Unde manifestum ẽ.
deum abusiue substantiam nominari.
ut nomine usitatiore intelligatur ẽẽn¬
tia. quod uere ac ꝓprie dicitur. ita ut for¬
tasse solum deum dici oporteat ẽentiam.
Est enim uere solus. quia in commmuitabi¬
ls est. idq suum nomen famulo suo mo¬
ẏsi enuntiauit. cum ait. ego sum qui sũ:
et dlices ad eos. qui est. misit me ad uos.
Sed tamen siue ẽentia dicatur quod ꝓ¬
prie dicitur. siue substantia. quod ab¬
usiue: utrumq ad se dicitur. non rela¬
tiue ad aliquicl. unde hoc est. deo ẽẽ quod
subsistere. Et ideo suma ẽentia trinitas.
una eciam substantia. Capitulum

Expanded text:
quam in subjecto: unde manifestum est quam in subjecto: unde manifestum est Deum abusive substantiam vocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod vere ac proprie dicitur; ita ut fortasse solum Deum dici oporteat essentiam. Est enim vere solus, quia incommutabilis est, idque nomen suum famulo suo Moysi enuntiavit, cum ait, Ego sum qui sum; et, dices ad eos: Qui est, misit me ad vos . Sed tamen sive essentia dicatur quod proprie dicitur, sive substantia quod abusive; utrumque ad se dicitur, non relative ad aliquid. Unde hoc est Deo esse quod subsistere, et ideo si una essentia Trinitas, una etiam
Abbreviated transcription (Latin):
recte intelligitur. Aurelu au¬
sunt ẽa que in aliquo subiecto ẽẽ dicunt᷑
sicut color. aut forma in corpore. Corpus
memm subsistit. et ideo substantia esti illa
uero in subsistente. atq in subiecto corpo¬
re que non substantie sunt. sed in sub¬
stantia. Et ideo si ẽẽ desmat uel ille color
uelslla forma. non adimunt corpori cor¬
pus ẽẽ. qui non hoc est.ei ẽe. quod illam
uel illam formam colorem ue retinere.
Res ergo mutabiles neq simplices ꝓ¬
prie dicuntur substantia. Seus autẽ
si subsistit ut substantia. ꝓprie dici pos¬
sit. mest in eo aliquid tam quam in sb¬
iecto. et non est simplexx cui hoc fit ẽẽ ꝙ
illi est. quicquid aliquid aliud de
illo ad illum dicitur sicut magnus
ommpotens. bonus. et siquid huiu s̃¬
mocli de deo non congrue dicitur. Ne¬
fas est. autem dicere ut scibsistat. et sub¬
sct deus bonitati sue. atq illa bonitas
non substantia sit uel pocius ẽentia. neq
ip̃e deus sit bonitas sua. sed in illo sit tan¬

Expanded text:
e intelligitur, in sunt ea quae in aliquo subjecto esse dicuntur, sicut color aut forma in corpore. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est: illa vero in subsistente atque subjecto corpore, quae non substantiae sunt, sed in substantia; et ideo si esse desinat, vel ille color, vel illa forma, non adimunt corpori esse corpus, quia non hoc ei est esse, quod illam vel illam formam coloremve retinere. Res ergo mutabiles neque simplices, proprie dicuntur substantiae. Deus autem si subsistit ut substantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto, et non est simplex, cui hoc sit esse quod illi est quidquid aliud de illo ad illum dicitur, sicut magnus, omnipotens, bonus, et si quid hujusmodi de Deo non incongrue dicitur: nefas est autem dicere ut subsistat et subsit Deus bonitati suae, atque illa bonitas non substantia sit vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tan
Abbreviated transcription (Latin):
pihec. iubente atq adiuuante domino de¬
o nostro: non tamcognita cum auctori¬
tate disserere. quam ea cum pietate dis¬
serendo cognoscere. Capitulum sextum.

Expanded text:
pi haec, jubente atque adjuvante Domino Deo nostro, non tam cognita cum auctoritate disserere, quam ea cum pietate disserendo cognoscere. CAPUT VI.
Abbreviated transcription (Latin):
et sanctus. Sed tamen ille sp̃c sanctu
qui non trinctas sed intrinitate intelli¬
gitur. in eo quod ꝓprie dicitur sp̃c sc̃s.
relatiue dicitur: cum et acl patrem. et ad
filium refertui quia sp̃c sanctus et pa¬
tris et filii sp̃c est. S ed relatio ip̃a non
apparet in hoc nommne. apparet autem cũ
dicitur donum dei. Sonum enim patris¬
est et filii. quia et a patre procedit sicut
natoris et donator domi. utrimłcum di¬
cimus. relatiue utrumq adinuicem
dicimus. Ergo sp̃c sanctus ineffabił
est. quedam patris filiiq communio et
ideo fortasse sic appellatur: quia patri
et filio potest eadem appellatio conuen¬
re. Nam hoc ip̃e ꝓprie d̾r. quod illi cõ¬
mimiter: quia et pater sp̃c et filius sp̃c
et pater sanctus et filius sactus. Ut
ergo ex nomine quo utrisq conuenit
utuuisq conuenit cominunio significe¬
tur: uocatur donum amborum sp̃c sõs.
et hec trinitas unus deus. solus bo¬
nus magnus eternus ommpotens

Expanded text:
tus sanctus. Sed tamen ille Spiritus sanctus tus sanctus. Sed tamen ille Spiritus sanctus qui non Trinitas, sed in Trinitate intelligitur, in eo quod proprie dicitur Spiritus sanctus, relative dicitur, cum et ad Patrem et ad Filium refertur, quia Spiritus sanctus et Patris et Filii Spiritus est. Sed ipsa relatio non apparet in hoc nomine; apparet autem cum dicitur donum Dei : donum enim est Patris et Filii, quia et a Patre procedit , sicut natoris, et donator doni, cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus. Ergo Spiritus sanctus ineffabilis est quaedam Patris Filiique communio; et ideo fortasse sic appellatur, quia Patri et Filio potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse proprie dicitur, quod illi communiter: quia et Pater spiritus et Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus. Ut ergo ex nomine quod utrique convenit, utriusque communio significetur, vocatur donum amborum Spiritus sanctus. Et haec Trinitas unus Deus, solus, bonus, magnus, aeternus, omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nullo modo ad se ip̃a. nomuiatur¬
sed aclinuicem. aut ad crea Aurelii o¬
turam dicuntur. et ideo relatiue augu
non substantialiter ea cdlici mani stini¬
festum est. Sicut enim trinitas uꝰ epis¬
deus dicitur magnus. bonus eter copr.¬
nus. ommpotens idemq ip̃e sua dici oꝰ¬
potest dectas ip̃e sua magnitudo. ipse
sua bonitas. ip̃e sua eternitas. ip̃e sua
onmpotentia. non sic dici potest trini¬
turam. pp̃ ad optionem filiorum. Qd̃
enim scriptum est. aucli isrł. dominus
deus tuus. dominus deus unus esti
non utiq excepto filio. aut excepto o¬
sp̃u sancto oportet intelligi. que unũ
dominum deum nostrum. recte cdliciiᷤ
eciam patrem nostrum ꝑ gr̃am suam
nos regenerantem. Trmitas autem
filius nullo modo clici potest. sp̃c uero sc̃s
secundum id quod scriptum est q̃m de
us sp̃c est potest quidem uniuersalit̾
dici. quia et pater sp̃c. et filius sp̃c. et
deus et utiq deus sanctus est. et deus
sp̃c est. potest appellari trinitas et sp̃c.¬

Expanded text:
tur, nullo modo ad seipsa, sed ad invicem, aut ad creaturam dicuntur; et ideo relative, non substantialiter ea dici manifestum est. Sicut enim Trinitas unus dicitur Deus magnus, bonus, aeternus, omnipotens: idemque ipse sic sua dici potest deitas, ipse sua magnitudo, ipse sua bonitas, ipse sua aeternitas, ipse sua omnipotentia: non sic dici potest Trinituram propter adoptionem filiorum. Quod enim scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est , non utique excepto Filio, aut excepto Spiritu sancto oportet intelligi, quem unum Dominum Deum nostrum recte dicimus etiam patrem nostrum per gratiam suam nos regenerantem. Trinitas autem Filius nullo modo dici potest. Spiritus vero sanctus secundus spiritus est, potest quidem uniuersaliter dici, quia et pater spiritus, et filius spiritus, et Deus, et utique Deus sanctus est, et Deus spiritus est, potest appellari Trinitas et Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
laboratis et onerati estis. et ego uos re¬
ficiam. collite uigum meum suꝑ uos.
et non dixit discite a me quatͥduanos
mortuos suscitate. sed ait. discite ame
quia mitis sum et humilis corde. Potẽ¬
tior emm et tutior est solidissima humi¬
litas. quam uentosissima celsitudo. Et
ideo sequitur dicens. Et inuenietis reqͥ¬
em animabus uestris. Dilectio enim

Expanded text:
laboratis et onerati estis, et ego nos relaboratis et onerati estis, et ego nos reficiam; tollite iugum meum super uos. et non dixit: discite a me quadriduanos mortuos . suscitare, sed ait: discite a me, quia mitis sum et humilis corde. potentior est enim et iustior solidissima humilitas quam uentosissima celsitudo. et ideo sequitur dicens: et inuenietis requiem animabus uestris. dilectio enim
Abbreviated transcription (Latin):
ligat. Qua p̃ꝑ qui querunt deumꝑ istas
potestates que mundo presunt. uel partib
mundi auferuntur ab eo. longeq iac-¬
tantur: non interuallis locoꝵ sed diuer¬
sitate affectuum. Ext̾ius enim conarit᷑
ire. et interiora sua deserunt. quibus in¬
tetior est. deus. Itac eciam si aliquam
scãm celicam potestatem uel audietint. uel
uttumq cogitauerint. facta magis eius
appetunt. que humana miratur infurmitas.
non imitantui pietatem. qua diuina reqͥ¬
es comparatur. Malunt erenm suꝑbe hoc
possanquod angelus: quam. deuote hoc ẽẽ
quisquam potestate sua gaudet. Sed eiꝰ
a quo habet posse. quicquid congruenter
potest. et nouit potentius ẽẽ coniungi om¬
mpotenti. pia uoluntate quam ꝓpria uo¬
lirntate posse. quod contremiscant qui ts
talia faciens. ut mirantes doceret ampli¬
ora. et temporalibus in solitis intentos at¬
q suspensos ad eterna atq interiora cõ¬
uerteret. uenite ad me inquit omnes qͥ

Expanded text:
ligat. Quapropter qui quaerunt deum per istas ligat. Quapropter qui quaerunt deum per istas potestates, quae mundo praesunt uel partibus mundi, auferuntur ab eo longeque iactantur, non interuallis locorum, sed diuersitate affectuum; exterius enim conantur ire et interiora sua deserunt, quibus interior est deus. itaque etiam si aliquam sanctam caelitem potestatem uel audierint uel utcumque cogitauerint, facta magis eius appetent, quae humana miratur infirmitas, non imitantur pietatem, qua diuina requies comparatur. malunt enim superbe hoc posse quod angelus, quam deuote hoc esse quisquam potestate sua gaudet, sed eius a quo habet posse quidquid congruenter potest, et nouit potentius esse coniungi omnipotenti pia uoluntate, quam propria uoluntate posse quod contremescant qui tal Christus talia faciens, ut mirantes doceret ampliora et temporalibus insolitis intentos atque suspensos ad aeterna atque interiora conuerteret: uenite, inquit, ad me, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciat quod precipit deus. et intantum
diligit et in quantum facit. consequens
ergo est. ut et proxcimum cliligat. quia hoc
precipit deus: suie taritum prorimi clile¬
ctionem scciptura cominemorat. sicitti
est. illud. inuioem onera uestra portate.
et sio adimplebitis legem xp̃i. et illud
Omins enim lex in uno sermone impletͣ
in eo quod scriptum est. diliges procim̃
tuum tamquam te ip̃m. et in euangelio.
omnia quequnq uisltis ut faciant uos
homines bona. hec et uos facite illis. hec
est. enim lex et ꝓphece. Et pleraq alia refe¬
rimus inlicceris sanctis. in quibus sola
alilectio ꝓximiad ꝑfectionem precipi iu¬
detur et taceri de dilectione dei. cum in
utroq precepto lex pendeat et ꝓphete. S
hodideo. quia et qui proximum diligit.
consequens est. ut et ip̃am precipue dile¬
ctionem diligat. Seus autem dilectio
est: et quimanet indilectione in deo ma¬
net: consequens est. ut precipue deum di¬

Expanded text:
ciat quod praecipit deus, et in tantum ciat quod praecipit deus, et in tantum diligit, in quantum facit. consequens ergo est, ut et proximum diligat, quia hoc praecipit deus — siue tantum proximi dilectionem scriptura commemorat, sicuti est illud: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, et illud: omnis enim lex in uno sermone impletur, in eo quod scriptum est: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, .et in euangelio: omnia, quaecumque uultis ut faciant uobis homines bona, haec et uos facite illis; haec est enim lex et prophetae. et pleraque alia reperimus in litteris sanctis, in quibus sola dilectio proximi ad perfectionem praecipi uidetur et taceri de dilectione dei, cum in utroque praecepto lex pendeat et prophetae. sed et hoc ideo, quia et qui proximum diligit consequens est, ut ipsam praecipue dilectionem diligat; deus autem dilectio est, et qui manet in dilectione, in deo manet. consequens ergo est ut praecipue deum di
Abbreviated transcription (Latin):
cipue uidendum dilectio¬
in bac questione que detrine.¬
nitate nobis. et de cognoscendo deo. nisi quid
sit uera dilestio immo uero quid sit di¬
lectio. Ea quippe dilectio dicenda que ue
ra est Alioqum cupiclitas estiatq tra
cupicli abusiue dicuntur diligere. quẽ¬
admodum cupere abusiue dicuntuꝵ¬
diligere qui digunt. Hec est autem ue¬
ra dilectio. ut inherentes ueritati iuste
uiuamius. et ideo contempnamus oĩa
mortalia. pre amore hominum. quo eos
uolumus iuiste iuuere. Ita enim etmori
pro fratribus utiliter parati ẽe poterimꝰ.
tota lex pendet et ꝓphete. dilectio dei et proxi¬
mi non immerto plerumq scciptura pro u¬
troq unum ponit. siue tantum. dei. sicutiẽ.¬
illud scimus qm̃ diligentibus deum om¬
ma cooperantur in bonum et iterum. qͥs¬
quis autem diligit deum. hic cognitus
est. ab illo. et illuol. q̃m caritas dei cliffusa
est. incorlibus nostris per sp̃m sanctum
qui datus est nobis. et alia multa. qui a
qui cdiligit deum. consequens est. ut fa¬

Expanded text:
cipue uidendum in hac quaestione, quae de trinitate nobis est et de cognoscendo deo, nisi quid sit uera dilectio, immo uero quid sit dilectio. ea quippe dira est; alioquin cupiditas est: atque ita cupidi abusive dicuntur diligere, quemadmodum cupere abusive dicuntur qui diligunt. Haec est autem vera dilectio, ut inhaerentes veritati juste vivamus: et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos volumus juste vivere. Ita enim et mori pro fratribus utiliter parati esse poterimustota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et dilectio proximi ; non immerito plerumque Scriptura pro utroque unum ponit: siillud: scimus, quia diligentibus deum omnia cooperantur in bonum, et iterum: quisquis autem diligit deum, hic cognitus est ab illo, et illud: quoniam caritas dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum sanctum, qui datus est nobis, et alia multa — quia et qui diligit deum, consequens est, ut fa
Abbreviated transcription (Latin):
duas nobis resurrectiones prestirit.
cum corpus eius inutraꝙ re. ul est et
inmorte. et in resurrectione. et insacra¬
mento interoris hominis nostri. et¬
in exexemplo exterioris. meolicinali

Expanded text:
duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus ejus in utraque re, id est, et in morte, et in resurrectione, et in sacramento interioris hominis nostri, et exemplo exterioris medicinali
Abbreviated transcription (Latin):
nostris. non in una eademq specie. s mł¬
tiformiter aliteratq aliter. et uisibilis est
perse ip̃m. quia non dum came assump¬
ta. substantia eius conspicua mortalibus
oculis fuit: or mortalis in quantum mu¬
tabius. Ita et sp̃c sanctus. quia alias co¬
lumba. alias ignis apparuit. unde non tr¬
tatiauint. sed singulariter et ꝓprie patri
tantummodo conuenit. quod dictum est.
unmortali inuisibili soli deo. &e quia soluᷤᷤ
habet iimortalitatem. ce lucem habitat
in accessibilem. quem nemo hominum
iuidit nec uidere potest. Omissis ergo istĩ.
qui nec amme substantiam inuisibilem
nosse potuerunt. unde longe remotum
ab eis erat. ut nossent unius et soluis
lĩ ul est patris ce filii ce sp̃c sancti. non so¬
lum inuisibilem. uerum et in comnuita¬
bilem permanere substantiam. ac per hoc
inuera et sincera immortalitate consiste¬
re. nos qui numquam apparusse corporeiᷤᷤ
oculis deum. nec patrem nec filium necspi¬

Expanded text:
nostris, non in una eademque specie, sed munostris, non in una eademque specie, sed multiformiter, aliter atque aliter, et visibilis est per se ipsum, quia nondum carne assumpta, substantia ejus conspicua mortalibus oculis fuit; et mortalis, in quantum mutabilis: ita et Spiritus sanctus, qui alias columba, alias ignis apparuit. Unde non Trinitati, aiunt, sed singulariter et proprie Patri tantummodo convenit quod dictum est, Immortali, invisibili, soli Deo; et, Qui solus habet immortalitatem, et lucem inhabitat inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, nec videre potest. 16. Omissis ergo istis, qui nec animae substantiam invisibilem nosse potuerunt, unde longe remotum ab eis erat ut nossent unius et solius Dei, id est, Patris et Filii et Spiritus sancti, non solum invisibilem, verum et incommutabilem permanere substantiam, ac per hoc in vera et sincera immortalitate consistere: nos qui nunquam apparuisse corporeis oculis Deum nec Patrem, nec Filium, nec Spi