comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ant fom̃ta curationum. Quatenus
nec alterident quod noce at nec al¬
terisubtrabant quodiuuat O.¬
missis igitur quorũ a&ati delin¬
quenti parcendũ est sed potius
iuxta salomonẽ eorũ latera
non indurescant uirgis assidune
tenenda sunt . qualit̃ergac&e¬
ros delinquentes iuxta aucco¬
ritatem diuinã & scõrum patrũ
exempla traditionesq: id fieri
oporceat strictimq: breui terq
ostendatur siquis frater in con¬
gregatione canonica constitu¬
tus. hora scanonicas frequenta¬
reneglexerit ecclesiamq: non
religiosesed pompatic. euel in¬
cõposite intrauerit & opus dĩ
neglegenter exsecutis fuerit.
ad conlationem uenire dis tule¬
rit oboedientiã amagistris sibi
iniunctam agerere cus auerit
inlegendo uelcantando uelin
ca&eris eclesi asticis discipli¬
nis iuxtauires studiũ ñ exhibu¬
eri tadmsam non neces sita¬
te seduitiotarde occurrerit
& daustris sine licentia exierit
ꝑ licenciamuero egressus extra

Expanded text:
ant fomenta curationum, quatenus ant fomenta curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec alteri subtrahant quod juvat. Omissis igitur his, quorum aetati delinquenti parcendum non est, sed potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinam, et sanctorum Patrum exempla traditionesque id fieri oporteat, strictim breviterque ostendatur. Sigregatione canonica constitutus, horas canonicas frequentare neglexerit; ecclesiamque non religiose, sed pompatice, vel incomposite intraverit, et opus Dei neglegenter exsecutus fuerit; ad collationem venire distulerit; obedientiam a magistris sibi injunctam agere recusaverit; in legendo vel cautando, vel in caeteris ecclesiasticis disciplinis juxta vires studium non exhibuerit; ad mensam non necessitate, sed vitio tarde occurrerit; et claustris sine licentia exierit; per licentiam vero egressus, extra
Abbreviated transcription (Latin):
Quã quã contẽptores canonicarũ
institutionũ episcopali p̃cipue
iudicioplectendisint. Quapaena
utait beatus agustinus in ecclesia
nulla maiores se potest : demons¬
trandũ tam̃ est qualẽ c&eri p̃la¬
ti quiillis dignitate inferiores
essenoscuntur in locis sibi cõmis¬
sis in quib: canonicaeuiuitꝰ Erga
subiectos quosq delinquentes
& eaquae propriae adeorũppo¬
sitũ ꝑtinent obseruare nolen¬
tes adhibere debeant correpti¬
onis modũ. Sed qui a omnis aestas
ue lunius cuius que intellegenti¬
ae capacitas proprias deb&
haberemensur as. Etiuxta modũ
culparũ mensura extendenda est
correptionũ. Ethaec om̃a iure in pre¬
latorum pendent iudicio. quo& dis¬
cretissime temperanda s̃ necesse
estutidem p̃lati circade linquen¬
tes medici peritis simi imitentur
factum scilic& ut adhibita mag¬
ne discretionis cura quod cuiq: con¬
gruat quid uetonueniat adhibeañ
hoc summopere perpendentes ũt
uixta quantitatẽ uulnerũ exhibe¬

Expanded text:
Quanquam contemptores canonicarum institutionum episcopali praecipue judicio plectendi sint, qua poena ut ait beatus Augustinus in Ecclesia nulla major esse potest, demonstrandum tamen est qualem caeteri praelati, qui illis dignitate inferiores esse noscuntur, in locis sibi commissis, in quibus canonice vivitur, erga subjectos quosque delinquentes, et ea quae proprie ad eorum propositum pertinent, observare nolentes, adhibere debeant correptionis modum. Sed quia omnis aetas, vel uniuscujusque intelligentiae capacitas, proprias debet habere mensuras, et juxta modum culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum pendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantitatem vulnerum, exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
Quales ad legendũ
& cantandũ ineccle¬
si a constituendis.
Quimođ sitcorrep¬
tionis
qui nutriuntur
uel erudiuntur in c̃¬
gregatione canonica
instantis sima sit adhi¬
benda custodica.
Vt ab omnibus canoni¬
cis ad completorium.
Quales uice p̃latorũ¬
in congregutionecano¬
cxli
Cui cõmitti debeant
stipendia pauperũ.
cxlii.
De infirmorũ ac senum
curam fr̃m.
CxLiii
Qualit̃ porta canonica
cus todiatur
CxLIIII. Utclaus tracanonicoꝵ
diligent̃ custodiantur.
Epr̃ logus breuiter
degertus.

Expanded text:
Quales ad legendum et cantandum in ecclesia constituendi sint. Qui modus sit correptionis. qui nutriuntur, vel erudiuntur in congregatione canonica, instantissima sit adhibenda custodia. CXXXVI. Ut omnes canonici ad completorium Quales vice praelatoruin congregatione canoCXLI. Cui committi debeant stipendia pauperum. CXLII. De infirmorum ac senum cura fratrum. CXLIII. Qualiter porta canonicorum custodiatur. CXLIV. Ut claustra canonicorum diligenter custodiantur. CXLV. Epilogus breviter digestus.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnus enim dns̃. aequaliter &
dominis fest. consultum & ser¬
uis Melior est subiecta serui¬
tus: quã elata libestas
Multienim inueniuntur dõli¬
bere seruientes: subdominis
constituto flagitiosis. Qui&
sisubiecti sunt illiscorpore :
praelatitamen sunt mente.

Expanded text:
Unus enim Dominus aequaliter, et Unus enim Dominus aequaliter, et dominis fert consultum, et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes, sub dominis constituti flagitiosis: qui etsi subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt mente.
Abbreviated transcription (Latin):
alienis actib non prae¬
sumant. Nebona lau¬
dent : & agere recusent
Erauius quippe extremaulti¬
one feriendi sunt: quib pla¬
cuit quodimitari noluerunt.
Propter peccatum primiho¬
minis : humano generipoe¬
na diuinitus in lata .ẽ. serui¬
tutis. Itaut quib aspicit non
congruere libestatem: his
misericordius in rog& seruitu¬
tem. Etlic& ꝑpeccatum hu
dr̃ ideo dis creuit hominibus
uitã. aliosseruos constitu¬
ens. alios dominos : ut licen¬
tia male agendi seruorum
potestate dominantium res¬
tringantur. Namsi omnes.
sinem &u fuissent. quiess&
quia malis quempiam ꝓhibe¬
r& inde &ingentib reges
principes que electisunt:
utterrore suo populos ama¬
locohercerent. atq: adrec¬
teuiuendũ legib subde¬
rent. Quantum adtin& ad
rationem: non est personarũ
acceptio apuddm̃. quimun¬
di elegit. ignobilia & con¬
temptibilia. & quae non sunt
utea quae sunt destruer&.
Neglori&ur omnis caro. hocẽ
carnalis potentia corã illo

Expanded text:
alienis actibus non praealienis actibus non praesumant, ne bona laudent et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Propter peccatum primi hominis humano generi poena divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non congruere libertatem, his misericordius irroget servitutem. Et licet peccatum humDeus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos, ut licentia male agendi servorum potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset qui a malis quempiam prohiberet? Inde et in gentibus reges principesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum attinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum; qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est, carnalis potentia coram illo.
Abbreviated transcription (Latin):
li gendo laudent: ut
&iam imitando mul¬
tiplicent: Nesi in hoc prae¬
sentis uitae stddio ad
cestamen alienum de¬
uoti fautores sed pigri
expectato res adsistant:
& postcestamen sine
brauio remaneant
Quonunc incestamine
non laborant. Et tunc
eorum palmas
afflicti respiciant.
inquorum nunc labori¬
bus otiosae ꝑdurant.
Ualde peccamus: si
aliena bene gesta non
diligimus: sednilmer¬
cedis agimus: Sechul¬
mercedis agimus. sie a
quae diligimus inquan¬
tum possumus Not limi¬
tamur dicendũ ẽboniuolis
subditis quasumitaribona
minime festinant quae
laudentes ad probant
sic eis uistutumscĩtas.
sicut stultis expecca¬
torib ludicrarum ar¬
tium uanitas plac&.
Illi nãq durigarum
acstrionum gesta fa¬
uoribus offerunt: nec
tamentales esse desi¬
derant: Quales illos
conspiciunt essequos
laudant. Mirantur
eos placita egisse: sed
tant placere. dicen¬
dum ẽ. beniuolis subdi¬
tis. ut cum proximorum
facta conspiciunt : ad
suum corredeant. & de

Expanded text:
ligendo laudent, ut ligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, smercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona minime festinant, quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt: nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed ter placere. Dicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant: et de
Abbreviated transcription (Latin):
regis suꝑpositi uestem se¬
cant. Sed tamen adsem&¬
ipsas redeunt: seque
uehementissime uel d&e
nuissima uerbi lacerati¬
one rep̃hendunt. Vnde
bene & illic scriptum est.
Post haec dauid percussit
corsuum: eo quod abci dis¬
s& oram clamidis saul¬
ẜ acta p̃posito rum horis
gladio ferienda nonsunt:
&iã cum rectae reprae¬
hendenda iudicantur. si
quando uero contraeos uel
inminimis lingua labitur.
neces seest. ut perafflictionẽ
paenitentiae corp̃matur
quatenus ad sem& ipsum
redeat. Et cum p̃positat po¬
testati deliquerit: eius
contra seiudicium aquo
sibi p̃latus ẽ ꝑorrescat
Nãcum p̃positis de lin¬
quinmus: eius ordinationi
quieos nobis praxulit ob¬
uiamus: Vn de mors es
cum contrase &a a roncon¬
queri populum cognouis¬
s& ait. Nosenim quid
sumus nec contranos. ẽ
murmur urm̃. sed contra
dm̃.: Ammonendi sunt
beniuoli subditi: ut sicali¬
enis bonis congruant.
quatenus habere & ꝓ¬
pria concupis cant
Sic proximorũ facta di¬

Expanded text:
regis superpositi vestem seregis superpositi vestem secant: sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime, vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene, et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamidis Saul praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum rede reprehendenda iudicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est, ut per afflictionem poeniquatenus ad semetipsum redeat. Et cum quis praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium, a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum in praepositos delinquis, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moses, cum contra se, et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant: sic proximorum facta di
Abbreviated transcription (Latin):
Cumenim uiri sui ad
feriendum saul acce¬
derent: fregit eos res¬
ponsionib quiamanũ
dnĩ nondeberent
Quitam en occultae sur¬
rexit: & horam clami¬
dis eius abscidit. Quid
ꝑ saul nisimali rec¬
torese quid ꝑ dauid
nisiboni subditi desig¬
nanturꝰ sauligitur
uentrem purgare
ẽ prauos praepositos.
conceptã in corde
malitiã usq ad
opera miseri odoris
ostendere. & cogita¬
ta apud se noxia
factis exteriorib ex¬
sequendo monstrare
Dauid namq saul
ferire m&uit : quia
piae subditorũ men¬
tes ab omni sepeste
obtrectationis abs¬
tinentes p̃positorum uit&
nullo linguae gladio ꝑ¬
cutiunt: &iã cum de in per¬
fectione rep̃hendunt
Doni subditi quando proin¬
firmitate sese abstinere
ux possunt. ut extrema
quaedam atq exterio ro
p̃positorum: mala sedta¬
men humilit̾ loquan¬
tur: quasi horam clami¬
dis silent̃ incidunt. Quae
uidelic& dump̃ late dignita¬
ti saltim in noxide & laten¬
ter derogant: quasi

Expanded text:
Cumque eum viri sui ad Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos reprehensionibus, quia manum Domini non deberent. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit . Quid per Saul, nisi mali rectores? quid per David, nisi boni subditi designantur? Saulem igitur ventrem purgare est, pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris ostendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. David namque Saulem ferire metuit, quia piae subditorum mentes, ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Boni subditi, quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam, atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter, loquantur, quasi oram chlamidis silenter incidunt; quia videlicet dum praelatae dignitati saltim innoxie, et latenter derogant, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sic eorũ praua apud sem& ipsos.
diiudicent: uttamen diuino.
timor e constricti. ferre
subeis iugum reuerentiae. non
recusent. Quia facta praeposi¬
torum oris gladio ferienda
non sunt: &iã cum recte rep̃¬
hendenda iudicantur.
Plerosq clericos inpu¬
dentia euitio : nonnisi
increpatio cdura con pescit.
Quiadum sedelinquere
nesciunt: neces seest ut a
plurimis increpentur. crĩ.¬
mmonendisunt subditi:
Anep̃ positorũ suorum
siquideos fostasse agere
diora mergđtur. ammo¬
nen disunt subditi :
necum culpas p̃positorũ
considerant contra
eos audatiores fiant.
sedsic si quaualde funt
eorum praua apudse¬
m & ipsos diiudicent:
ut tamen diuino timo¬
reconstricti. ferre sub
eis iugum reuerentiae
non recusent. Quod
melius ostendimus : si
cdauid factum ddme¬
dium deducams saul
quippepersecutor cum
ad purgandũ uen¬
trem speluncã fuis¬
s& ingressus: illicum
uiris suis dauidinerat.
quiiam tam longotem¬
pore persecutionis
eius mala tolerabat

Expanded text:
sic eorum prava apud semetipsos sic eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum revererecusent: quia facta praepositorum, oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Plerosque clericos, impudentiae vitio, non nisi increpatio dura compescit: quia dum se delinquere nesciunt, necesse est ut a plurimis increpentur. CAPAdmonendi sunt subditi ne praepositorum suorum si quid eos fortasse agere diora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant: sed sic si qua valde sunt eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub enon recusent. Quod melius ostendimus, si Davidis factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor, cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ uitae suae saecu¬
larib: p̃beat. & inclerico
si qui diuste rep̃henditur :
exeius uitio ipsa rel ꝓgionis
nraẽ. aestimatio grauatur.
clericidiscant: ut quae a seniorib
suis iubentur. impleant. Vt humi¬
lit̃: eorũ impesiis subiaceant.
Vt nec subiectio eos conterat :
nec locus superior extollat. clerici
discant : quo modo ante occulti
arbitris. oculos. ꝑ humilitatem
& oboedientiã sua interiora
conponant. Quatenus non cũ
re probis puniantur: sed cum
electis a&erna p̃mia sortiantur
Ammonendi sunt clerici. ut tan¬
to circase sollicitius uiuant.
quanto eos alienacura ñ impli¬
cat. Dicendũ est. clericis: ne p̃po¬
sitorũ suorũ uitã temere iudi¬
cent. Si quideos fostusse age¬
rere p̃hensibilit̃ uident. Neun¬
derectemala redarguunt :
inde ꝑelationis inpulsũ in pro¬
fundiora mergantur .: Amonen¬
disunt clerici. Necũ culpã suo¬
rũ p̃positorũ considerant: con¬
traeos audatiores fiant. Sed

Expanded text:
exemplum vitae suae saecuexemplum vitae suae saecularibus praebeat. In clerico si quid juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravatur. Clerici discant ut quae a senioribus suis jubentur impleant, ut humiliter eorum imperiis subjaceant; ut nec subjectio eos conterat, nec locus superior extollat. Clerici discant quomodo ante occulti Arbitri oculos per humilitatem et obedientiam sua interiora componant, quatenus non cum reprobis puniantur, sed cum electis etiam praemia sortiantur. Admonendi sunt clerici, ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Dicendum est clericis ne praepositorum suorum vitam temere 236 judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt clerici, ne cum culpas suorum praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sem & ipsos attollant.
Postremo indoctrina
in lectionib psalmis
hymnis canticis : exercitio
iuguncumbant. Tales enĩ
essedebeant : quiq
diuinis cultib: sesem anci¬
dant: doctrinae gratiã
populis administrent.
rũ. unũ ecclesiasticorum
subregimine epis copali de¬
gentiũ alterũ acephalo¬
rum idest sinecapite
quem sequantur ignorantiã.¬
lã Hos neq: int̾ laicos saecu¬
lariũ offitiorũ studia:
neq: int̃clericos relegio
r&entat diuina. sed
solutos atq oberrantes:
solaturpis uita conplectit
&uaga. Quiquedem nullos
m&uentes explendȩ
uoluptatis suae licentiã
consectantur. Quasi ani¬
maliabruta libestate
acdesiderio suo feruntur:
habentes signũ religionis.
non religionis officium
Hypocentauris similes : qui¬
nec equi nec homines
miixtũq ut ait po&a.
genus prolisq biformis
Quorũ quidem sordida atq
infaminumerositate satis
superq: nostrapars occidua
Clericus ammonendur ẽ.
quatenus sicuiuat ut bonũ

Expanded text:
semetipsos attollant. semetipsos attollant. Postremo in doctrina, in lectionibus, psalmis, hymnis, canticis, exercitio jugi incumbant. Tales enim esse debent, qui divinis cultibus se manci operam dant, doctrinae gratiam populis administrent. rum: unum ecclesiasticorum sub regimine episcopali degentium, alterum acephalorum, id est, sine capite, quem sequantur, ignorantium. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina, sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga. 2. Quique dum, nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta libertate ac desiderio suo feruntur, habentes signum religionis, non religionis officium, Hippocentauris similes, neque equi, neque homines, mistumque ut ait Poeta genus prolesque biformis. Quorum quidem sordida atque infami numerositate satis superque nostra pars occidua Clericus admonendus est, quatenus sic vivat, ut bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Priuata nontantumpudica
fed & sobria colant. Vsuris :¬
nequaquã incumbant. Neq
turpiũ occupationes lucrorũ
fraude suae : cuius quã studia
app&ant. Amorem pecuniae :
quasi materiã cunctorũ riminũ
fugiant saecularia officia: nego¬
ciaq abiciant. Honorum gradus.
ꝑ ambitiones non subeant. pro
bene ficiis medicinae dr̃ munera
non accipiant. Dolas & coniura¬
tio nes: caueant. O diũ &aemula¬
tionem : obtrectationẽ. aquae
inuidiã fugiant. Nonuagis
oculis: non in frenilingua
aut p&ulanti tumidoquegestu.
incedant. sed pudorem acue¬
recundiã mentis simplicih abi¬
tu incessuq: ostendant. Obsce¬
nitatem &iã uerborum: sicut&
operũ penitus execrentur : uidua¬
rũ acuirginũ uisitationes fre¬
quentissimas : fugiant : Contu¬
nullatenus app&ant: Casti¬
moniã quoq: inuiolati corpo¬
ris. perp&uo conseruare
studeant.: Autceste unius
matrȩmonii uinculo foede¬
rentur. seniorib: quoq:
debitã praebeant oboedientiã.
Neq ullo iactantiae studio

Expanded text:
ant, privata non tantum pudica, sed et sobria colant. Usuris nequaquam incumbant, neque turpium occupationes lucrorum fraudisque cujusquam studium appetant, amorem pecuniae, quasi materiam cunctorum criminum, fugiant, saecularia officia negotiaque abjiciant, honorum gradus per ambitiones non subeant. 2. Pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant, dolos et conjurationes caveant; odium, aemulationem, obtrectationem, atque invidiam fugiant. Non vagis oculis, non infreni lingua, aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem ac verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem etiam verborum, sicut et operum, penitus exsecrentur 3. Viduarum ac virginum visitationes frequentissimas fugiant, contunullatenus appetant, castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo foederentur. Senioribus quoque debitam praebeant obedientiam, neque ullo jactantiae studio
Abbreviated transcription (Latin):
quilib& exclero parro echiã
ꝓpriã deserens ad aliã ꝓperauit : de¬
in .omnino demigrans in aliã par¬
roechiã ꝑmulta tempora nititur
immorari ulterius abidẽ ñminis¬
tr&: maxime siuocanti suo ep̃o
& regredi ad ꝓpriã parroe chiã cõ¬
monenti obedire contẽserit: qđ.
siinbac ĩ disciplinatione ꝑdurata
ministerio modis õnib remoueat᷑:
Ita ut nequaquã locũ restitutionis
inueniat  Si uero ꝓhac causa da¬
natũ alt̃ ep̃r suscipiat: hic &iam

Expanded text:
quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properavit, dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti, obedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur, ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alte
Abbreviated transcription (Latin):
nem dĩ : suscipiunt qđ fugiunt:
Exercent quod uita renos¬
cuntur : INtrant enĩ adcor. & ibi
consulunt quid uelit occultauo¬
luntas di: seseq: subditos debe¬
reesse summis ordinationib: cog¬
noscentes: humiliant ceruicẽcor¬
uiiii dis iugo diumȩ dispensationis:¬

Expanded text:
nem Dei, suscipiunt quod fugiunt, nem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
ir ecclesiasticus & cruo¬
aigi mundo ꝑmortificacio¬
nẽ ꝓpriȩ carnis deb& &
dispensationem et clessasti¬
ceor dinis si exdiuolunta te pro¬
uenerit nolens quidems edhu¬
milis gubernandã suscipiat:
Multis intercipit satanas
fraudib: eos quiuitae & sen¬
sus utilitate praes tanites
praeesse & prodesse aliis
nolunt: & dũ eis regimen
animarũ in ponitur. rennuunt
consulitus arbitrantes otio¬
sã ui tã degere quã lucris
animarũ insistere : Quod
tamen deceptia gunt ꝑ ar¬
gumentũ diaboli fallenti se¬
os ꝑs peciemboni : Vt dum
illor a pastorali offitiore¬
trabiit : nequaquã profici¬
ant qui eorũ uerbis atq: ex¬
emplis inscrui pote raNł :¬
Sci uiri ne qua quam occupationũ
saecularium curas appetunt sad
occulto ordine sibi superinpo¬
si tas gemunt : Et quã uis illas
ꝑmeliorem intentionem fugian
tamenpersub ditã mentem por¬
tant: Quas quidem summopere
siliceat uita refestinanT: Sed
timentes occultam dis pensatio¬

Expanded text:
lesiasticus et crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis gubernandam suscipiat. 2. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes, praeesse et prodesse aliis nolunt; et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam agere, quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli fallentis eos per speciem boni, ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant, qui eorum verbis atque exemplis instrui poterant. 3Sancti viri nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam 322 mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultam dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
nensi. si quisclerici
AB Ep̃is suis pro mori
conrem seriñ
NEC ILLIC MANE
que clerici. uel diaconi
prone ces sit atibus
ec cle si asticarum non
obtem pera uerint ep̃i
sui uoluntatibus. eos
adhonorem ampliorẽ
in sua ecclesia promo¬
uere nec illic minis treã
ingradu suo unde rece¬
dere noluerunt
INDECReTALE pape

Expanded text:
. Si qui clerici ab episcopis suis promoti contenderint, nec illic maneaque clerici vel diaconi pro necessitatibus ecclesiarum non optemperaverint episcopis suis volentibus eos ad honorem ampliorem in sua ecclesia promovere, nec illic ministrent in gradu suo, unde recedere noluerunt. 74. Ex decretis papae
Abbreviated transcription (Latin):
protulisse sententiam:
DE NON SOLLACITAN
Illud quo que statuat
scĩ tas ur̃a: ut nulli
ep̃o liceat alterius ep̃i
ciuitatis ministrum
ecclesiasticum sollici¬
tare. & insuis parro¬
chiis ordinare
Uniuersi dixeruNT
plac&: Quia & his con¬
tentionibus sol& nasci
audeat
Rin in ecclesia Aba
mel legerit: ab alia ec¬
clesia. ad clericatum
non teneatur: et subs¬
cripserunt: Aurelius
ep̃s. ec clesia carthagini¬
ensis. huic decr&o. con¬
sensi & prolecto subs¬
cripsi similiter &
c&eri episcopi. subs¬
cripserunT.:¬

Expanded text:
protulisse sententiam. protulisse sententiam. de non sollicitandillud quoque statuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinare. Universi dixerunt: Placet, quia ex his contentionibus solet nasci audeat.int in ecclesia, ab mel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non teneatur. Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subscripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ funt quidam in die
dominico genu flecten¬
tes & indiebus pente cos¬
tes. ut omnia in uniuersis
locis consonanter obseruen¬
tur: placuit scõ concilio
CILIO DEDAM NATIS
ET MINISTRARO
tem tantiBus t iĩ
Si quis ep̃s damnatus ã
sy nodo uel praesbiter
aut diaconus a suo ep̃o au¬
si fuerint deministerio
sacro contingere siue ep̃s
iuxta praecedentem con¬
su& udinem siue praesbi¬
ter aut diaconus: nullo mo¬
do liceat ei. nec inalia sinodo
restitutionis spem. aut locũ
habere satis factionis: sed
& comnicantes. & omnes
abici de ecclesa: & maxi¬
me si postea quam didi¬
cerint aduersum memo¬
ratos prolatam fuisse sen¬
tentiam eisdem commu¬
.TXX UIIII.
Et illud pa&endum ut sta¬
tuere dign&ur utsiquis
cuius lib& honoris clericus
iuditio ep̃orum quo cũq¬
concilio ut qui excom mu¬
nicatus fuerit pro suo
nec glectu. siue ep̃s
siue qui lib& clericus
e tempore a communi¬
cationis suae ante audi¬
entiam communionem
prae sum serit ipse in se
damnationis iudic&ur

Expanded text:
 quidam in die Dominico genuflectentes, et in diebus Pentecostes, ut omnia in universis locis consonanter observentur, placuit sancto concilio,cilio deet ministrare tentantibus. XXCII. Si quis episcopus damnatus a synodo, vel presbyter, aut diaconus, a suo episcopo ausi fuerint aliquid de ministerio sacro contingere: sive episcopus, juxta praecedentem consuetudinem, sive presbyter, aut diaconus, nullo modo liceat ei, nec in alia synodo, restitutionis spem aut locum habere satisfactionis: sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia, et maxime si posteaquam didicerint adversum memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem commu. XXVIIII: Et illud petendum est, ut statuere dignentur, ut si quis cuiuslibet honoris clericus iudicio episcoporum quocunqconcilio, ut qui excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus, sive quilibet clericus, et tempore excommunicationis suae ante audientiam communionem praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ali enum clericum in¬
uito ep̃o ipsius nemo
suscipiat nemo sol
licit&. niforte ex
placito caritatis. id in¬
ter dantem ac cipien¬
tem que conueniat.
Nam grauis in iuriȩ
reus est. quide fra¬
tris ec clesia id quod
est utilius aut prae¬
ciosius aud& uel abice¬
re uel tenere :
Itaque suntra prouin¬
tiamres agitur: trans¬
fugam clericum de
ec clesia sua. metropo¬
litanus redire conpel¬
lat: Si autem longi¬
us recessit: ui praecep¬
ti auc toritate
cabitur.: Ut nec cu¬
piditati. nec ambitioni
occasio relin quatur

Expanded text:
Alienum clericum, invito episcopo ipsius, nemo suscilicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem accipientemque convenerit. 690 Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audet vel allicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericum ad suam Ecclesiam metropolitanus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur; ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
tudiũ litterarũ. &iã hic possunt ha
berepontifices Sed illi quise abom¬
nib: inplicamentis negotiorũ
saecularium remouenter:
Ntorpentotio sed insistunt
ꝑfectionis suȩ negotio & abis¬
tultitia sapientiae saecula¬
ris auersi uerbo di: infatiga¬
bilit̃ uacant : sapientes ue¬
raciter fugiunt: Caelestia sa¬
piunt : Terrena dispiciunt.
Contradicentessanae docin¬
nae : red arguunt: Oboedi¬
entes instituunt : sc̃is uirtuti¬
b: quib: indies singulos fiant
dõ propinquiores. incũbunt :
Et tã suis quã omniũ quiꝑeo se
sudiuntur prouectib: dari:
Hic quidem uelud gustũ quen¬
dã contem platiue uitae
quo ad eam feruentius pro¬
uocentur accipiunt: sedi¬
buaminaeter num felices
effecti. Deeius ꝑfectione
gaudebunt: Proinde ñ
inflantur quiabi comnium
fidelium catholicorũ hono¬
rantur ut capita sedl&antꝰ
potiur quia ibi xp̃iquiẽ sacerdo¬
tũ acfideliũ omniũ caput: cla¬
riora futuri sunt: Acsi qđ

Expanded text:
tudium litterarum, etiam htudium litterarum, etiam hbere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt: sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita: sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac omnium fidelium caput, clamembra futuri sunt. At si quod
Abbreviated transcription (Latin):
docere poterunt quod ipsi non
didicerunte desinat locum
docendi sus opere : quinescit
docere : Ignorantia quippe
praesulum : uitȩ non congru¬
it subiectorum: Caecus enĩ
si caeco ducatum prebeat:
ambo in foueam cadunt :
sacer dotes indoctos per
esaiam proph&am itadñs
inꝓbat. Ipsi in quid pastores
ignora uerunt intellegen¬
tam: &iterum : Specula¬
tores eius: caeciomnes: Idẽ
inperiti epi: Nescierunt
inquid: Vniuersi caner
muti Ñualentes latrare :
Hoc est: plebes commissas:
Nonualentes resistendo
malis ꝑ uerbum doctrina¬

Expanded text:
docere potuerunt, quod ipsi non docere potuerunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum docendi suscipere, qui nescit docere. Ignopraesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam . Et iterum: Speculatores ejus caeci omnes, id, est, imperiti episcopi. Nescierunt, inquit, universi canes muti, non valentes latrare: hoc est, plebes commissas non valentes, resistendo malis, per verbum doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
q: casus. tantomaioris ẽ crimi¬
nis : quanto prius quã cader&
maioris era tuir tutis: Praeco¬
dentium namq: magnitudo uir¬
tutũ: crescit ad cumulũ sequen¬
tium delicto rum Pleriq
sacer dotes suae magis utilitatis
causa : quã gregis praeeẽ de¬
siderant: Necut sint prae¬
sules fiericupiunt : sed magis
ut diuites fiant & honorentur:
Sus cipi untenim sublimitatis
culmen. Nꝓpastoraliregi¬
mine: sed prosolius honoris
ambitione: Aq abiecto ope¬
re dignitatis: solam nominis
appetunt dignitatem: Dũ
malisacordotes dõignoran¬
te nonfiant: Ta menigno¬
rantur a dõ ipsoꝑ ꝓphetã
tes tante : Pr incipes exti¬
terunt : sed ñ cognoui: Sed
hicnes ciredi: reꝓba reest:
Nam dr̃ omnia nouit :
PRaeyo sitis:
icut iniqui & peccatores
minis terium sacerdotale
ad sequi prohibentur: ita
indocti & inperitia taliof¬
fitio retra huntur Ilbenim
exemplis suis uitam bonorum cor¬
rumpunt istisua ignauia iniquos
corrigerenesciunt: Quidem̃

Expanded text:
que casus tanto majoris est crimique casus tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtutum crescit ad cumulum sequentium delictorum. Plerique sacerdotes, suae magis utilitatis causa quam gregis, praeesse desiderant: nec ut prosint, praesules fieri cupiunt: sed magis, ut divites fiant et honorentur. Suculmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius honoris ambitione, atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. 6. Dum mali sacerdotes, Deo ignorante, non fiant, tamen ignorantur a Deo, ipso per Prophetam testante: Principes exstiterunt, sed non cognovi ; sed hoc nescire Dei reprobare est, nam Deus omnia novit. praepositis. 1. Sicut iniqui et peccatores ministerium sacerdotale assequi prohibentur, ita indocti et imperiti a tali officio retrahuntur. Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt; isti sua ignavia iniquos corrigere nesciunt. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
onsunt promouendi adre¬
gimen ecclesiae : quiadhuc
uitiis subiacent: Hincest quod
praeceptũ ẽ. dauid. Non aedi¬
ficare uisibile templum : quia
sanguinũ uir. bellisrequentia
ess&: Quafigura illis piritali¬
ter ammonentur. qui adhuc
corruptioni sunt dediti: Netẽ¬
plum aedificent. hocẽ eccle¬
siam docere praesumant :
Non deb& honoris ducatũ
suscipere quinescit subiectos¬
tramite uitae melioris praeire :
Neque enim quisq: adhoc praefi¬
citur. ut subditorũ cul pascorri¬
gat : &ipseuitus seruiat: Qui
non se dignum a depis copatum
ex istimat: locum eius quidignus.
sacerdotii nomen : utnulla uitio¬
sum nota macularis esinat: Gra¬
uius enim condemna bitur: qui
indignus suscipit quod non mere¬
tur : Quire gimen sacerdotii con¬
tendit app&ere : ante insedis¬
cutiat. siuita honori sit congrua
Quodsi non discrepat: humili¬
ter adid quoduocatur accedat :
Reatũ quippe culpe geminat.
si quir culpa ad sacerdo tale
culmen aspirat: Vnius cuius¬

Expanded text:
 promovendi ad regimen ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritaliter admonentur, qui vitiorum adhuc corruptioni sunt dediti, ne templum aedificent, hoc est, ecclesiam docere praesumant. Non debet honorem ducatus suscipere, qui nescit subjectistramite vitae melioris praeire. Neque enim quisque ad hoc praeficitur, ut subditorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat. Qui se indignum ad episcopatum existimat, locum ejus qui dignus sacerdotii nomen, ut nulla vitiorum nota maculari se sinat. Gravius enim condemnabitur, qui indignus suscipit quod non meretur. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Uniuscujus
Abbreviated transcription (Latin):
dona subotio lentitorporis
que cũ regimen appecit.
attendat neꝑ exemplum
prauio peris pharisaeorũ
morte adingressum reg¬
nitendentib: obsta culum
fiat : Quiiuxta magistri uocem
nec ipsi intrant: nec alios intrare
ꝑmittunt .: Considerandũ quo¬
q: ẽ quiacũ causã populielec¬
tus praesulsuscipit : quasi ad aegrũ
me dicus accedit: Siergo adhuc
eius in opere passiones uiuunt.
qua praesumptione ꝑcussũ me¬
deriꝓperat qui in facie uulnus
portato¬

Expanded text:
dona sub otio lenti torporis dona sub otio lenti torporis ste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. Cui considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie vulnus portat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit cumde eẽ anhela¬
re: Nequaquam uin¬
cere auaritiam potest:
quando ad multorum
sustentationem tendit:
is cui sufficere propria
Nec solipotuerunt Ex
ante acta ergo uita se
quisq: inueniat: ne ap
p&itu seculminis imago
cogitationis in ludat:
plerumq: in occupa ti¬
one regiminis. ipse quoq
bonio peris usus ꝑditur: ÷¬
qui in tranquillitate te¬
nebatur : Quia qui&o
mari: rectenauẽ & in¬
peritus dirigit: Turba¬
tis autem tem pestatum
fluctibus : &iamperitus
senauta confundit.
Quidẽ potestas culminis nisi
tempestas mentis inqua cogi¬
dis: huc illucq: incessanter
inpellit᷑ Vt ꝑrepenti uos ex¬
cessus oris &operis. quasi ꝑ
obuiantia saxa frangatur:
quid sequendũ ẽ quid tenen¬
dũ Nisiut uirtutib: pollens
co actus ad regimen ueniat
Vir tutib: uacuus nec coac¬
tus accedata Illa es iomni¬
norenititur: caueat neac¬
ceptam pecuniam insudari
oligans deeius occultatione
iudic&ur: Pecunia quippe
insudarioligareẽ : ꝑcepta

Expanded text:
dicit, cum deesset, anheladicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui suffnec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto mari recte navem et imperitus dirigit, turbatus autem tempestatis fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid est potestas culminis nisi tempestas mentis? In qua cogi, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangatur. quid sequendum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione judicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc elationis intentione ap¬
p&ant: operaturos tamen
semagna per tracctant :
tis animo superficies cogi¬
tationis ostendat:
Namsi bupsa desemens sae pe
mentitur. & fingit se debono
opere amare. quodnon amat.
demundi autem gloria rĩama¬
re quod amat : Saepemens
principari app&ens : fit ad
hoc pauida cũquaerit audax
cũꝑuenerit: Tendens enim
ne non ꝑueniat. trepidat:
sed repente ꝑueniens. Iure
sibi hoc debitum ad quod ꝑue¬
nerit putat: Cumq: per¬
cepto principatus officio
ꝑ frui saecula riter coeperit ÷
libenter obliuiscitur quic¬
quid religiose cogita uit
Necesse ẽ enim ut cum cogita¬
tio extrausum ducitur : ꝓti¬
nus mentis oculos ad operatrans¬
acta reuoc&ur. Acpens&
quisq: quid subiectus egerit:
& repente cognoscit. Si psute¬
latus bona agere quae ꝓposu¬
erit possit : Ne quaquã ual&
inculmine humilitatem dis¬
cere : quiinimis positus
Ñ desit suꝑ bire: Nes¬
cit laudem cũ sup p&it
fugere : quiadhane di¬

Expanded text:
hoc elationis intentione aphoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant. tis animo superficies cogitationis ostendat. sibi ipsa de se mens saepe mentitur, et fingit de se bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat. Saepe mens principari appetens, fit ad hoc pavida, cum quaerit; audax, cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat, trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum, ad quod pervenerit, putat. Cumque percepto principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Necesse est enim ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc di
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsi ad regiminis culm̃
eruperit: inelationem
protinus usugloriae ꝑ¬
mutatur: Sic saul
qui in dignum seprius
considerans fugeroet:
mox ut regni guberna¬
cula percepit intumuit:
honortri Namq cortem
populo cupiens: dumre¬
praehendi publicenoluit
Ipsumtamen qui in reg¬
nose unxerat scidit:
Dauid proph&a auctoris
iudicio pene in cunctis ac¬
tib placens mox ut pres¬
surae pondere caruit.
ix tumore uulneris eru¬
pit: Factusq ẽ inmor¬
te uiri crudeli terrigidus
qui in app&itu feminae eneruiter
fuerat fluxus: Et quimalis
ante nouerat pie parcere:
in bonorum quoq necepost
didicit sineobstaculo r&raecta¬
tionis anhelare : Prius quip¬
peferire deprarehensum ꝑ se¬
cutorem noluit: & postcum
damno desud antis exercitus
&iam deuotum militemextin¬
xit: Quem profecto abelecto¬
rum numero culpalongius
raper& : nisi hunc adueniam
Flagella reuocassent: ple
pastora lecupiunt: nonnul¬
la quoq: bona opera animo
proponunt: & quam uis

Expanded text:
quod si ad regiminis culmen quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans, fugerat, mox ut regni gubernaculo suscepit, intumuit. Honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum tamen qui in regem se unxerat, abscidit. David propheta, auctoris sui judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit: factusque est in morte Uriae crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae enerviter fuerat flexus. Et qui malis ante pie noverat parcere, in bonorum quoque nece post didicit sine obstaculo retractationis anhelare. Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus, etiam devotum militem extinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revocassent. Grepastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt. Et quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
ficium susceperunt: Quib hi
nimirum qui subsequenter
inhaerent : dorsa nominantur :
Obscuratis ergo oculis dor¬
sum flectitur: quia cum lum̃
scientiae perdunt qui prae¬
eunt profecto ad postanda
peccatorum curuantur¬
onerat in sequuntur
Indigni quiq: tanti reatus
pondera fugerent: siue¬
ritatis sententiam. sollicita
cordis aurep ensarent
quiait: Quis candaliza¬
uerit unum depusillis istis
qui inme credunt: expedit
eiut suspendatur mola
asinaria collo eius & de¬
mergatur in profundũ
maris: Ne temerare sacro
regimina quis quis his in¬
par ẽ audeat & perconcu¬
piscentiam culminis duca¬
tum suscipiat perditionis:
Hinc enim pieia cobus pro¬
hib& dicens: Nolite
plur es magistrifieri frac¬
tresmei: hinc ipse dĩ ho¬
minumq: mediator reg¬
num ꝑcipere uitauit in
terris: qui supernorum
quoq spirituum scientiã
sensumq: traonscendens
ante saecula regnat incae¬
lis: Plerumq: aduersi¬
tatis magis terio subdis¬
ciplina cor pracemitur :

Expanded text:
ficium susceperunt. Quibus hi ficium susceperunt. Quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis, dorsum flectitur; quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum onera curvantur qui sequuntur. Indigni quippe tanti reatus pondera fugerunt, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Ne temerare sacra regimina, quisquis his impar est, audeat: et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque mediator, regnum percipere vitavit in terris: qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cio quiestis: Pastorum in peri¬
tia uoce ueritatis increpatur:
cumper proph&am dicitur:
ipsipastores ignor auerunt in¬
tellegentiam: Quosrursus dñs
detes tatur dicens: Ettenen¬
tes legem: nescierunt me:
& nesciriergose ab eis ueritas
conqueritur & nescire seprin¬
cipatum nescientiũ ꝓtestatur:
Quia profectohi quieaquae
ciuntur: Paulo attestante
quiait: Siquis aute migno¬
rat ignorabitur: Plerumq
pastorum imperitiã meritis
congruit subiectorum: Quia
quamuis lumen scientiae sua
culpa exigente non habeant :
districto ta meniudicio agitur
ut per eorum ignorantiam. hi
&iam qui sequuntur offendanT :
Hincnamq: ineuangeli oper
sem& ipsamueritasdicit: Si
caecus caeco ducatum praebeat:
ambo in foue amcadent: Hinc
psalmista non optantis animo:
sed proph&antis mysterio de¬
nuntiat dicens: Obscuren¬
tur oculieorum ne uideant:
& dor sumeorum semꝑincur¬
ua: Oculi quippesunt: qui
in ipsa honoris summa facie
positi. prouidentis itinerisof¬

Expanded text:
cio qui estis . Pastorum impericio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursus Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem, nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas conqueritur, et nescire se principatum nescientium se protestatur: quia profecto hi qui ea quae ciuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Plerumque pastorum imperitia meritis congruit subjectorum: quia quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur, offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista, non optantis animo, sed prophetantis mysterio, denuntiat dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summa facie positi, providendi itineris of
Abbreviated transcription (Latin):
derec&eros concupiscunt :
Ad testante ueritate pri¬
mos recubitus in caenis.
primas in conuentibus ca¬
thedracs quaerunt: Qui
sus ceptum curae pastorar¬
lis officium minis traore
digne tantomagis neque¬
unt: quanto ad humili¬
tatis magis terium ex sola
elatione peruenerunt : Ip¬
saquippe in magisterio
lingua confunditur . quan¬
do aliud discitur & aliud
doc&ur: Contra in dig¬
nos pastores dñs ꝑprophe¬
tam quaeritur dicens:
Ipsi regna uerunt & non
ex me: Principes exti¬
terunt & non cognoui:
Exsenamque & non & arbi¬
trio summire ctoris reg¬
nant : quinullis fulti uir¬
tutib ne quaquam diuini¬
tus uocati sed sua cupidine
accensi culmen regiminis
rapiunt potius quam ad sequuntꝰ:
Inutiles sacer dotes : internus
iudex & prouehit & non cognos¬
cit: Quia quos permittendoto¬
lerat profecto ꝑiudiciũ reꝓ¬
bationis ignorat: Vndead se
quibusdam & post miracula
uenientib: dicit: Recedite
a me operarii iniquitatis: nes¬

Expanded text:
dere caeteros concupiscunt, dere caeteros concupiscunt, attestante Veritate: Primos recubitus in coenis, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Dominus per prophetam quaeritur: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . Ex se namque, et non ex arbitrio summi rectoris, regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Inutiles sacerdotes internus judex et provehit, et non cognoscit: quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam, et post miracula venientibus, dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis: nes