comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tici blandiant᷑ quod se dicant ydo¬
latͥs ñ communicare. quando sint
ap̃ illos ⁊ adult̾ii ⁊ fraudatorẽ qui
teneant᷑ ydolate crimine scđm¬
apłm dicentem Noc enim scitote
intellig̃ntes. qͥa omnis formeator
cate itaq membra ur̃a que int̾ra
sunt exponentes fornicationem
inmundiciam ⁊ concupiscentiã
malã ⁊ cupiditatem que sunt ydo¬
loꝵ seruitus ꝓpt̃ que uen̾ ira dĩ.
Nameum corpora ur̃ã membra sĩt
xͥ ⁊ singuli simus templumdi.
quisq adultio templũ dĩ uiolat
đm uolat ⁊ qui inpeccatiᷤᷤ cõmit¬
tendis uoluntatẽ diaboli faẽ de-¬
moniis ⁊ idoliᷤᷤseruit. Neq enim
mala facta de scõ sp̃ũ ueniunt. s
de adu̾sarii instinctu ⁊ de inmu¬
do spũ nate c̃cupiscentiȩ. contra
dm face̾ ⁊ diabolo seruire compel
lunt. Ita fit ut si peccato ałt̾iꝰ in¬
quinari altum dicunt excusari¬
ñ delinq̃ntem tnsire sua asseuerati¬
one contendunt: excusare se scđm

Expanded text:
tici blandiantur quod se dicant idotici blandiantur quod se dicant idololatris non communicare, quando sint apud illos et adulteri et fraudatores qui teneantur idololatriae crimine sm dicentem: hoc enim scitote intellegentes quia omnis fornicator cate itaque membra uestra quae in terra sunt, exponentes fornicationem inmunditiam et concupiscentiam malam et cupiditatem, quae sunt idolorum seruitus, propter quae uenit ira Dei. nam cum corpora nostra membra sint Christi et singuli simus templum Dei, quisque adulterio templum Dei uiolat Deum uiolat, et qui in peccatis committendis uoluntatem diaboli facit daemoniis et idolis seruit. neque enim mala facta de sancto spiritu ueniunt, sed de aduersarii instinctu et de inmundo spiritu natae concupiscentiae contra Deum facere et diabolo seruire colunt. Ita fit ut si peccato alterius inquinari alterum dicunt enon delinquentem transire sua asseveratione contendunt, excusari secundum
Abbreviated transcription (Latin):
care ne quid tͥ det̾iꝰ fiat. Fraudatore ᷤᷤ¬
⁊ mechos alat̾eatq acomitatu suo
separet quando multo ⁊ grauior ⁊
peior fit mechia quam libellatici
causa. cum hic necessitate ille uolun¬
tate peccau̾it. Hic ex istim̾af sibi ẽe¬
satiᷤᷤ qͦo ñ sacͥficau̾it errore deceptꝰ
sit. ille mat̾monii expugnator ali¬
en. ł lupanaria ingressus adeloa¬
cam ⁊ cenosam uoraginẽ uulgi sci¬
ficatum corpꝰ ⁊ dĩ templũ detesta¬
bili collumone molasset. sic̃ apłs
dic̃ omne peccatum qͦocumq fec̾it
homo extra corpus ẽ: qui aut mecha¬
tur incorpus suum peccat: Quibus
tͣn ⁊ ipsis penitentia concedit᷑. ⁊ la¬
mentandi ⁊ satisfaciendi spes relin¬
quitur. scdm ipsum apłm dicentem.
Simeo ne forte ueniens ad uos luge¬
am multos ex his qui ante pecca¬
uerunt. ⁊ ñ eger̃ penitentiã ininmun¬
diciis quas fecer̃ & formcationibꝰ
⁊ libidinbꝰ. Nec sͥ in hoc noui here¬

Expanded text:
care, ne quid tibi deterius fiat, fraudatores ecare, ne quid tibi deterius fiat, fraudatores et moechos a latere adque a comitatu suo separet, quando multo et grauior et peior sit moechi quam libellatici causa, cum hic necessitate, ille uoluntate peccauerit, hic existimans sibi satis esse quod non sacrificarit errore deceptus sit, ille matrimonii expugnator alieni uel lupanar ingressus ad cloacam et caenosam uoraginem uulgi sanctificatum corpus et Dei templum detestabili conluuione uiolauerit, sicut aposit: omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est: qui autem moechatur, in corpus suum peccat. quibus tamen et ipsis paenitentia conceditur et lamentandi ac satisfaciendi spes relinquitur secundum ipsum apostolum dicentem: timeo ne forte ueniens ad uos lugeam multos ex his qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam de inmunditiis quas fecerunt et fornicationibus et libidinibus. Nec sibi in hoc noui haere
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ pot̾ hab̾e nec honorẽ qui ep̃atus nec po¬
unitatẽ uoluit ten̾e nec pacẽ. Sunc
deinde quantus arrogantiȩ tumor
ẽquanta humanitatis ⁊ lenitatiᷤᷤ ob¬
liuio. arrogantiȩ sue quanta iacta¬
tio ut quis aut audeat aut facere
posse se credat: quod nec apłis con¬
cessit ch̃ns. ut zizania a frumento se¬
pararent putet se posse discernere
aut quasi ipsi pała ferre ⁊ aream
purgare concessum sit paleas cone¬
tur atritieo separare. Cumq apłs dicat
indomo aut̃ magna non solum ua¬
sa aurea sunt ⁊ argentea. s ⁊ lignea ⁊
sictilia aurea ⁊ argentea uasa uiden¬
tur eligere lignea uͦ ⁊ fictilia contem¬
pnere abicere dampnare. quando¬
ñ nisi die dni uasa lignea diuiniar¬
doris meendio conerement᷑ ⁊ ficti¬
lia abco cui data ẽ uirga ferrea fraͣ¬
gantur. aut si se cordis & renis scre¬
tatorem conͤtituit ⁊ indicẽ ꝑomĩa
cqualit᷑ iudicet. cum sciat scͥptum
ẽẽ. ecce sanus factus es iam noli pec¬

Expanded text:
test habere nec honorem qui episcopatus nec unitatem uoluit tenere nec pacem. Tunc deinde quantus adrogantiae twqior est, quajita humilitatis et lenitatis obliuio, adrogantiae suae quanta iactatio, ut quis aut audeat aut facere posse se credat quod nec apostolis concessit Dominus, at zizania a frumento putet se posse discernere ant quasi ipsi palam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conetur a tritico separare, cumque apostolus dicat: in domo autem magna non solum uasa aurea sunt et argentea, sed et lignea et fictilia, aurea et argentea uasa uideatur eligere, lignea uero et fictilia contemnere abicere damnare, quando non nisi die Domini uasa lignea diuini ardoris incendio concrementur et fictilia ab eo cui data est ferrea uirga frangantur. Aut si se cordis et renis scmtatorem constituit et iudicem, per omnia aequaliter iudicet et cum sciat scriptum esse: eccesanus factus es, iam noli pec
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. Nam cũ scͥptum sit. ds mortẽ
ñ fecit nec letatur inꝑditione uiuoꝵ
utq qui neminẽ uult ꝑire cupit
peccatores penitentiã age. & ꝑpe
nitentiã denuo ad uitã redire. Idõ
toto corde ur̃o simulq & ieiuimo
& fletu & planctu. & discindite cor¬
da ur̃a & ñ uestimenta. & reuerti¬

Expanded text:
tentia. nam cum scriptum sit: Deus mortem non fecit nec laetatur in perditione . uiuorum, utique qui neminem uult perire cupit peccatores paenitentiam agere et per paenitentiam denuo ad uitam redire. ideo toto corde uestro simulque et ieiunio et fletu et planctu, et discindite corda uestra et non uestimenta uest
Abbreviated transcription (Latin):
me rogasti. Q uam necessaria autẽ
quam ꝑuident̃ & salubriter ammo¬
nemur quod peccatores simus. qui
ꝑ peccatis rogare compellimur.
ut dum indulgentia de deo petit᷑.
conscientię suȩ animus recordet᷑.
nequis sibi quasi innocens placeat.
& se extollenda plus ꝑeat. instru¬
itur & docetur peccare se cotroie.

Expanded text:
ssarie autem, quam providenter et salutariter admonemur quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur! ut, dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur. Ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se
Abbreviated transcription (Latin):
me misit. I uot ꝰ filius obaudunt ut fa¬
ceret patris uoluntatem. quanto ma¬
gis seruus obaudire debet ut fatiat
dñi uoluntatem. Sicut in epła sua uo¬
hannes quoq ad faciendam uolunca¬
tem dei hortatur instruit dicens. N¬
lite diligere mundum. neq ea quȩ in
mundo sunt. si auis dilexerit mun¬
dum: non est caritas patris in illo. q

Expanded text:
 misit me. quodsi filius obaudiuit ut fa misit me. quodsi filius obaudiuit ut faceret patris uoluntatem, quanto magis seruus obaudire debet ut faciat domini uoluntatem, sicut in epistula sua Iohannes quoque ad faciendam uoluntatem Dei hortatur et instruit dicens: nolite diligere mundum neque ea quae in mundo sunt. si qui dilexerit mundu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ cepimus nos & ut regnum dei
nobis ueniat oramus ad dimus quoq
& dicimus. Fiat uoluntas tua sicut¬
in cęlo & interra. non ut deus fatiat
quod uult. sed ut nos facere possi¬
mus quot deus uultz nam de coquis
obsistit quominus quod uelit faci¬
atꝰ. S quia nobis a diabolo obsistit᷑
quominus ꝑ omĩa nr̃ animus atq
accus deo obsequatur. O ramus & pe¬
tunus ut fiat in nobis uoluntas dei:
quȩ ut fiat in nobis opus est dei uo¬
luntate id est opue eius. & ꝓtectione
qua nemo sius uirib fortis est. s dei
indulgentia & miscdia cutus est:
Deniq et dominus infirmitatem hõs
quem portabat ostendens ait. Pater si
fieri post̾ transeat a me calix iste. Y pran¬
plum dispłis sius cribuens ut non no¬
luntatem suam s dei fatiant addidit
dicens. N eriuntamen non quod ego
uolo. s quod tu ius. Alio in loco dicit.
Non descendi de cęlo ut faciam uolun¬
tatem meam: s uoluntatem eius qui¬

Expanded text:
Deum coepimus nos et ut regnum Dei Deum coepimus nos et ut regnum Dei nobis ueniat oramus. Addimus quoque etdicimus: fiat uoluntas tua in caelo et in terra, non ut Deus faciat quod uult, sed ut nos facere possimus quod Deus uult. nam Deo quis obsistit quominus quod uelit faciat? sed quia nobis a diabolo obsistitur quominus per omnia noster animus adque actus Deo obsequatur, oramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei uoluntate id est ope eius et protectione, quia nemo suis uiribus fortis est sed Dei indulgentia et misericordia tutus est. denique et Dominus infirmitatem hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuens, ut non uoluntatem suam sed Dei faciant, addidit dicens: uerumtamen non quod ego uolo sed quod tu uis. et alio loco dicit: non descendi de caelo, ut faciam uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
optamus. Nam cum resurrectio i pse
sit. quia in ipso resurgimus. sic & reg¬
num dei post ipse intelligi quia millo
regnaturi sumus. Bene autem regnũ
dei petimus. id ẽ regnum celeste quia
est & tirrestre regnum. S qui renũ¬
tiauit iam scło maior est &r honoribus
euis &. regno . &. ideo qui se domino et
xp̃o dicat non terrena s cȩlestia regna
desroerat. Continua autem oratione et
p̃ce opus est. ne excidamus a regno ce¬
lesti sicut uidei quib hoc pͥus ꝑmissũ
fuerat exciderunt. dño aut̃ manifestã¬
te & ꝓbante. Multi inquit uenient
ab oriente & occidente & accumbent
cium abraham & issaac & iacob in reg¬
no cȩlorum. filii autem regni huius¬
pellentur in tenebras exteriores. illic
erit ploratio & stridor dencium. Osten¬
dit quia ante filiĩ regni. uideieran.
quando & filii dei ẽẽ perseuerabant.
ostquam cessauit circa illos nomen
paternum cessauit & regnum E ideo
xp̃iani qui in oiatione appellare patrẽ

Expanded text:
optamus. nam cum resurrectio ipse optamus. nam cum resurrectio ipse sit, quia in ipso resurgimus, sic et regnum Dei potest ipse intellegi, quia in illo regnaturi sumus. bene autem regnum Dei petimus id est regnum caeleste, quia est et terrestre regnum. sed qui renuntiauit iam saeculo maior est et honoribus eius et regno. et ideo qui se Deo et Christo dicat non terrena sed caelesdesiderat. Continua autem oratione et prece opus est, ne excidamus a regno coelesti, sicut Judaei, quibus prius promissum fuerat, exciderunt Domino manifestante et probante: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente et accumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii autem regni expellen tur in tene bras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium. ostendit quia ante filii regni Iudaei erant, quando et filii Dei esse perseuerabant, postquam cessauit circa illos nomen paternum, cessauit et regnum. et ideo christiani qui in oratione appellare patrem
Abbreviated transcription (Latin):
be sc̃ificatos nos dicit in nomine dñi
in nobis ꝑmaneat oramus: & quia dñs
& iudex nr̃ sanato a se & uiuificato cõ¬
minatur iam non derelinquere nedo
ei deterius fiat: hanc continuis oracio¬
nib p̃cem faciamus. hoc dieb ac noc¬
cib postul ainus. ut sc̃ificatio & uiui¬
ficatio quȩ de dei gr̃a sumitur. ipsuis
ꝑtectione seruetur: sequitur in orati¬
scĩficetur postulamus. Nam deus qͣnoo
non regnat. aut apud eum quando in¬
cipit quod & semꝑ fuit & esse non de¬
sinit:. nr̃m regnum petimus adueni¬
re a xp̃o a des nobis repmissum. xp̃i san¬
guinem & passione quesicum. ut qui
in scło ante seruiuimus. post modum
xp̃o dñante regriemus. sicut ipse pol¬
licetur & dicit. Uenite benedicti pa¬
tris mei percipite regnum. quod uob̃ p̃.
paratum est ab origine mundi. Pocest
uero fr̃s dilectissimi &x ipse xp̃c eẽ reg¬
num dei quem uentre cotidie cupimnꝰ.
cuius aduentus ut cito nobis rep̃sentet᷑

Expanded text:
ctificatos nos dicit in nomine Dominctificatos nos dicit in nomine Dominin nobis permaneat oramus, et quia Dominus et iudex noster sanato a se et uiuificato comminatur iam non delinquere, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus ut sanctificatio et uiuificatio quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione seruetur. Sequitur in oratit in nobis sanctificetur postulamus. nam Deus quando non regnat, aut aput eum quando incipit quod et semper fuit et esse non desinit ? nostrum regnum petimus aduenire a Deo nobis repromissum, Christi sanguine et passione quaesitum, ut qui in saeculo ante seruiuimus postmodum Christo dominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. potest uero, fratres dilectissimi, et ipse Christus esse regnum Dei quem uenire cottidie cupimus, cuius aduentus ut cito nobis repraesentetur
Abbreviated transcription (Latin):
paulus in epistola sua posuit. non estis
ur̃i empti enim estis pretio magno cla
hoc dicimus. sc̃i ficetur nomen cuũ. non
quod optemus deo ut sc̃ificetur orationi¬
bus nr̃is s quod petamus a deo ut nom̃
ns scificet᷑ ĩ nob. Cet̾ũ aqͦdeus sc̃ificetur qͥ
ipse scĩficat᷑ s qui ipse dixit. sc̃i estote¬
quoniam & ego sc̃s sum. Ideo petimus &
rogamus. ut quim baptismo sanctifica¬
N sumusineo quod eẽ cepimus ꝑseue¬
remus & hoc cotidie precamut opus est
enim nobis cotidiana scĩficatione. ut qui
cotioie delinquimus delicta nr̃a scĩfica¬
noẽ assidua repͣgemꝰ quȩ autem sit sc̃ĩfi¬
catio quȩ nobis de dei dignatione confer¬
tur. Al płs predicat dicens. Neq forni¬
curi neq idolis seruentes. neq adult̾i.
neq molles. neq masculorum appetito¬
rs neq fures. neq fraudulenti neq
briosi neq maledici. neq raptores: reg¬
num dei possidebunt. & hȩc quidem

Expanded text:
tolus in Epistola sua posuit: Non estis tolus in Epistola sua posuit: Non estis vestri. Empti enim estis pretio magno. Clahoc dicimus: SANCTICETUR NOMEN TUUM. Non quod optemus Deo ut sbus nostris, sed quod petamus a deo, ut nomen cius sanctificetur in nobis. ceterum a quo deus sanctificatur, qui ipse sanctificat? sed quia ipse dixit: \'squoniam et ego sanctus sum , id petimus et rogamus, ut, qui in Baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse coepimus perseveremus. Et hoc quotidie deprecamur. Opus est enim nobis quotidiana sanctificatione, ut, qui quotidie delinquimus, delicta nostra sanctificatione assidua repurgemus. Quae autem sit sanctificatio quae nobis de Dei dignatione confertur Apostolus praedicat dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum appetitores, neque fures, neque fraudulenti, neque ebriosi, neque maledici, neque raptores regnum Dei consequentur. Et haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
eis & ȩt̃nitas reꝑmittitur. dicente ipso
dño. Omnis qui facit peccatum seruꝰ¬
est peccati. seruus autem non manet
in domo in ȩt̃num. filius autem manet
in et̃num. Iuanta autem dñi indul¬
gentia quanta circa nos. dignatiõis
euis & bonitatis ubertas. ut sic nos uo¬
luerit orationem celebrare in conspec¬
tu dei. ut deum patrem uocemus ꝙ ut
est xp̃c dei filius sic nos dei filios nun¬
cupemus quod nomen. nr̃m nemo in
oratione audiret attingere. nisi ipse
nobis sic ꝑmississet orare. Meminisse
itaq fr̃s dilectissimi & scire debemus.
quia quando patrem dñm dicimus qͣsi
filii dei agere debemus. ut quomodo nos
nobis placemus de deo patre. sic sibi pla¬
ceat &x ille de nobis conuersemur quis
deatempla ut deum in nobis constet ha¬
spialia &x celestia cogitemus & agamus.
quia & ipse dominus ds̃ ditexic. Eos
qui clarificant me clarificabo. & qͥ me
sꝑnit spernetur. ħ eatus quoq apts¬

Expanded text:
eis et aeternitas repromittitur Domino ipso eis et aeternitas repromittitur Domino ipso dicente: omnis qui facit peccatum seruus est. seruus autein domo in aeternum, filius autem manet in aeternum . XI. Quanta autem Domini indulgentia, quanta circa nos dignationis ejus et bonitatis ubertas, qui sic nos voluerit orationem celebrare in conspectu Dei ut Deum patrem vocemus, et, ut est Christus Dei filius, sic et nos Dei filios nuncupemus! Quod nomen nemo nostrum in oratione auderet attingere, nisi ipse nobis sic permisisset orare. Meminisse itaque, fratres dilectissimi, et scire debemus quia, quando patrem Deum dicimus, quasi filii Dei agere debemus, ut, quomodo nos nobis placemus de Deo patre, sit sibi placeat et ille de nobis. Conversemur quasi Dei templa, ut Deum in nobis constet haspiritalia et coelestia cogitemus et agamus, quia et ipse Dominus Deus dixit: Eos qui clarificant me clarificabo, et qui me spernit spernetur . Beatus quoque Apos
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum. cum sit credentium pat̃
iiiuus nec hoc solum fr̃s dilectissimi
animaduere. & intelligere debemus
quod appellemus patrem qui sit
in celis: s coniungimus ⁊ dicimus
pat̾ nr̃. idest eorum qui credunt. eoꝵ
qui ꝑ eum scĩficati & gr̃ȩ sp̃ialis nati¬
uitate reparati fili dei cẽ ceperunt. q̃
uox uideos etiam perstringit & ꝑcu
spreuerunt infidelit̾. s & crudeliter
negauerunt. quia iam non possunt
patrem dm̃ uocare. cum dñs eos con¬
fundat & redarguat dicens. Uos
diabolo patre nati estis. & concupis.¬
centiam patris ur̃i facere uultis: ille
enim homicida fuit ab initio. & in ue
dignans: filios genui & exaltaui ipsi
autem me spreuerunt: agnouit bos pis¬
sorem suum: & asinus presepium dñi
sui. isrł autem me non cognouit &e po¬
pulus meus. non intellexit: uȩ genti pre¬
catrici populo pleno peccatis. semen pes
filius. s quib remissa peccatorum dan¬
tur & eis filiorum nomen asscribitur

Expanded text:
mortuum, cum sit credentium pater mortuum, cum sit credentium pater uiuus. Nec hoc solum, fratres dilectissimi, animaduertere et intellegere debemus, quod appellemus patrem qui sit in caelis, sed coniungimus et dicimus pater noster, idest eorum qui credunt, eorum qui per eum sanctificati et gratiae spiritalis natiuitate reparati filii Dei esse coeperunt. quae uox Iudaeos etiam perstringit et perspreuerunt infideliter sed et crudeliter necauerunt: qui iam non possunt patrem Dominum uocare, cum Dominus eos confundat et redarguat dicens: uos de diabolo patre nati estis et concupiscentias patris uestri facere uultis. ille enim homicida fuit ab initio et in uerdignans: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me spreuerunt. agnouit bos possessorem suum et asinus praesepium domini sui: Israel autem me non cognouit et populus me non intellexit. uae genti peccatrici, populo pleno pefilius, sed quibus remissa peccatorum datur, eis filiorum nomen adscribitur,
Abbreviated transcription (Latin):
est deo suo ꝑ eius grãm resticutus
pater pͥmo in loco dicit quia filius
ẽẽ iam cepit. In sua inquit ꝓpͥa uenit:¬
& sui eum non receꝑunt: quot quot
eum receꝑunt dedit illis potestatẽ
ut filii dei fierent. his qui credui
in nomine eius. qui gͦ credit in noĩe
eius & factus est dei filius iam hic
debet incipere ut & gras agat et
conficeatur se dei filium dum nõiat
patrem sibi ẽẽ in cȩlis dm̃. Contesta¬
cur quoq int̾ pͥma statim natiuita¬
tis suȩ uerba renuntiasse se cerreno
& carnali patri &e patrem solum nosse
et habere cepisse qui sit in celis. sicut
scriptum est. Qͥ dicunt patri aut
matri non nouite & filios suos non
agnouer̃. hii custodierunt p̃ceptatua
x cestamentum tuum seruauerur.
Item dominus in euangłio suo p̃cepit
ne uocemus nobis patrem suꝑ terram.
quod sit scilicet nobis unus pater qͥ
est in celis & discipulo qui mencio¬
nem defunti patris feceritt: respon¬
suos. Dixerat enim patrem suum

Expanded text:
et Deo suo per eius gratiam restitutus et Deo suo per eius gratiam restitutus pater primo in loco dicit, quia filius esse iam coepit. in sua, inquit, propria uenitet sui eum non receperunt. quotquot eum receperunt dedit illis potestatem ut filii Dei fierent, qui credunt in nomine eius.. qui ergo credidit in nomine eius et factus est Dei filius, hinc debet incipere, ut et gratias agat et profiteatur se Dei filium, dum nominat patrem sibi esse in caelis Deum, contestetur quoque inter prima statim natiuitatis suae uerba renuntiasse se terreno et carnali patri et patrem solum nosse se et habere coepisse qui sit in caelis, sicut scriptum est: qui dicunt patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. item Dominus in euangelio suo praecepit ne uocemus nobis patrem in terra, quod scilicet nobis unus pater qui est in caelis. et discipulo qui mentionem defuncti patris fecerat responant. dixerat enim patrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
bantur quasi ex uno ore & non dum
illos xp̃c docuerat orare & idcirco o¬
rantib fuit in petrabilis & efficax
sermo quia ꝑmerebantur deum paci¬
fica simplex & sp̃alis oratio. Sic & apo¬
stolos cum discipulis post. ascen sunt
domini inuenimus orassez erant inqͥt¬
ꝑseuerantes omnes unanimes in oratio¬
ne cum mulierib & maria quȩ fuerat
mat̾ iħu & fr̃ĩb eius. ꝑ seuerabant in
oratione un animes orationis suȩ et
instantiam simul & concordiam de¬
clarantes. Q uia deus qui in habitare
facit unanimes in domo una non
aid mittit in diuinam & ȩternam
domum nͥ apud quos est unanimis
orationis dñicȩ sacramenta quam
multa quam magna breuiter in
sermone collecta s in uirtute sp̃ alit̃
copiosa ut nichil omnino p̾t̾missũ
sit quod non in precib atq in oratio¬
nib nr̃is celestis doctrinȩ compẽdio
conprehendatur. Sic ait orate. Nater
nr̃ qui es in celis. homo nouus renatꝰ

Expanded text:
bantur quasi ex uno ore, et nondum bantur quasi ex uno ore, et nondum illos Christus docuerat orare. et idcirco orantibus fuit inpetrabilis et efficax sermo, quia promerebatur Dominum pacifica et simplex et spiritalis oratio. sic. et apostolos cum discipulis post ascensum Domini inuenimus orasse. erant, inqrseuerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. perseuerabant in oratione unanimes orationis suae et instantia simul et concordia declarantes, quia Deus qui inhabitare facit unanimes in domo non admittit in diuinam et aeternam domum nisi aput quos est unanimis orationis dominicae sacramenta, quam multa, quam magna, breuiter in sermone collecta sed in uirtute spiritaliter copiosa, ut nihil omnino praetermissum sit quod non in precibus adque orationibus nostris caelestis doctrinae conpendio conprehendatur! sic, ait, adorate: pater noster, qui es in caelis. homo nouus, renatus
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos inducas in temptationẽ sed
libera nos a malo. Ante omnia paci
doccoratq unitatis magister singil¬
latim noluit & priuatun precem fie¬
ri non ut quis cum precatur ꝑ se tan¬
cum precetur. non dicimus pater m̃s
qui es incelis nec panem meum damͥ
hodie nec dimiti sibi tancum unus¬
quisq debitum postulat aut ut ĩ tẽp¬
tationem non inducat᷑. itq a malo li¬
bereturꝓ se solo rogat: publica est nobis
& communis oratio: & quando oramus
totus populus unum sumus deus pa¬
cis & concor diȩ magister qui docuit
unitatem sic orare unum ꝑ omnibus
uoluit quomodo in uno omnes ipse
portauit. Hanc orationis. legem ser¬
uauerunt tres pueri in camino ig¬
nis inclusi consonantes inp̃cece et sp̃c
consensione concordes: declarat scrip¬
curȩ diuinȩ fides. & dum docet quo¬
modo orauerint tale dat exemplum
quod umicari in precib debeamus ut
tales ẽẽ possi mus. Tunc inquio illi
tres quasi exuno ore hẏmnum cane.¬
bãt & benedicebant deum. Loque¬

Expanded text:
nos induci in temptationem, sed libera nos a malo. Ante omnia pacis doctor adque unitatis magister singillatim noluit et priuatim precem fieri, ut quis cum precatur pro se tantum precetur. non dicimus: pater meus, qui es in caelis nec: panem meum da mihi hodie, nec dimitti sibi tantum unusquisque debitum postulat aut ut in temptationem non inducatur adque a malo liberetur pro se solo rogat. publica est nobis et communis oratio, et quando oramus, totus populus unum sumus. Deus pacis et concordiae magister qui docuit unitatem, sic orare unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno omnes ipse portauit. hanc orationis legem seruauerunt tres pueri in camino ignis inclusi consonantes in prece et spiritus consensione concordes: declarat scripturae diuinae fides et dum docet quomodo orauerint tales, dat exemplum quod imitari in precibus debeamus, ut tales esse possimus. tunc inquit, illi tres tamquam ex uno ore hymnum canebant et benedicebant Deum. loque
Abbreviated transcription (Latin):
pocest ẽẽ cum xp̃o: quia imicator uidę
maliũ ẽẽ quam xp̃i. Iuale delictũ
est. quod nec baptismo sanguinis pot̾
ablui. quale crimen est quod marti¬
rio non potest expiari. illud quoq ne¬
cessarię monuit dñs. ut in oratione
dicamus & ne patiaris inducinos in
temptationem. N ua in parte ostendi

Expanded text:
potest esse cum Christo qui imitator Judae maluit esse quam Christi. Quale delictum est quod nec Baptismo sanguinis potest ablui? quale crimen est quod martyrio non potest expiari? XXV. Illud quoque necessarie admonet Dominus ut in oratione dicamus: ET NE NOS PATIARIS INDUCI IN TENTATIO
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Non recedebat inquit detems¬
plo ieiuniis & oiationib seruiens noc¬
te & die. lliderint uel gentiles quinte¬
dum illuminati sunt. uel uidei qui
deserto lumine in tenebris remanser̃t
Nos uero fr̃s dilectisimi qui in añlies¬
ꝥ sumnꝰ qͥ meminunus & tenemus qͥd
de accepta grã cepimus computemus
octem ꝑ die ambulare nos credamus
mꝑ in lumine. non impediamur a
nebris quas eu iassimus. nulla sint
ris nocturnis precum dampna. nul
rationum pigra & ignauia dispẽ¬
dia ꝑ dei indulgentiam recrtati sp̃ia¬
ater & renati :mitemur quod futuri
umus hunc habituri in regno sine
nteruentu noctis solum diem sic
octu quasi in luce iugilemus: oratu¬
i semꝑ & acturi gr̃as deo. Hic quoq
Mare & grãs deo agere ñ desinamus:¬

Expanded text:
tum est: Non recedebat, inquit, de temtum est: Non recedebat, inquit, de templo, jejuniis et orationibus serviens nocte ac die . Viderint vel gentiles, qui necdum illuminati sunt, vel Judaei, qui, deserto lumine, in tenebris remanserunt. Nos, fratres dilectissimi, qui in Domi sumus, qui meminimus et tenemus quid esse accepta gratia coeperimus, computemus noctem pro die. Ambulare nos credamus semper in lumine, non impediamur a tenebris quas evasimus. Nulla sint horis nocturnis precum damna, nulla orationum pigra et ignava dispendia. Per Dei indulgentiam recreati 216 spiritaliter et renati, imitemur quod futuri sumus. Habituri in regno sine interventu noctis solum diem, sic nocte quasi in lumine vigilemus. Oraturi semper et acturi gratias Deo, hic quoque orare et gratias agere non desinamus
Abbreviated transcription (Latin):
diem dictum tunc declarat in
psalmis sp̃c sc̃s. Lapis inquit quẽ
reprobauerunt edificantes. hic fac¬
tus est in caput anguli. A domino fi¬
tus est iste. & est ammirabilis in ocli
nr̃is. Iste est dies quem fecit domine
quod sol appellatus sit malachin ꝑt̃
testatur dicens. Nobis autem quis
metis nomen domini orietur sol uist¬
ciȩ. & in alis eiꝰ curatio est. Q uod sin
quominus frequent̾ ac semꝑ deus.
Pebeat ad orari ut qui in xp̃o. hoc ẽ in
sole & die uero sumus. insistamus ꝑ
totum diem precibus & oremus & q̃
mundi lege decurrens uicib Allt ui
nex reuolitas succedit nullum de no¬
turnis tenebris ẽẽ oꝑantib dampnur
potest: quia filius lucis & noctib dies
est. Iuando enun sine lumine est cus
lumen incorde est aut quando sol eite
sumus. nec noctib ab oratione cessemus.
Sic anna uidua sine inter missione
rogans semꝑ uigilans ꝑseuerabat in
promerendo deo. sicut in euangilio scͥps¬

Expanded text:
diem dictum declarat in diem dictum declarat in psalmis Spiritus sanctus. lapis, inquit, quem reprobauerunt aedificantes hic factus est in caput anguli. a Domino factus est iste et est mirabilis in oculis nostris. hic est dies quem fecit Dominus: quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari, ut qui in Christo hoc est in sole et in die uero sumus instemus per totum diem precibus et oremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et sumus nec noctibus ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine intermrogans semper et vigilans perseverabat in promerendo Deo, sicut in Evangelio scrip
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos hora tertia descendit
pleuit. Item petrus hora sexta inteetũ
suꝑuis ascendens signo pariter et uo¬
ce dei monentis instructus est. ut om̃s
ad grãm salutis admitteret. cum de
emundantis gentib ante dubitaret.
& dñs iora sexta crucifixus est. ad no¬
nam peccata nr̃a sanguine suo ablu¬
it & ut redimere & iuuificare nos pos¬
sit tunc iuctoriam suam passione ꝑ
& spatia & sacram̃ta creuerunt: nam
& mane orandum est. ut & resurrec
tio domini. matutina oratione celebre
psalmis dicens. Aex meus & deus meus.
dies uocem meam. Mane adsistamt᷑
loquitur dominus. Diluculo uigi¬
labunt ad me dicentes. eamꝰ & reuer¬
tamur ad dominum dm̃ nr̃m. Re¬
cedente item sole ac die cessante. ne¬
cessario rursus orandum est. Namq
xp̃c sol uerus est & dies uerus. sole
ao die seculi recedente qͣndo ora¬
mus & petimus ut suꝑ nos
lux denuo ueniat. xp̃i p̃ca¬
mur aduentum. lucis et̃nȩ
gr̃am p̾biturum. Xp̃m autem

Expanded text:
discipulos hora tertia descendit discipulos hora tertia descendit plevit. Item Petrus, hora sexta in tectum superius ascendens, signo pariter et voce Dei monentis instructus est ut omnes ad gratiam salutis admitteret, cum de emundandis gentilibus ante dubitaret. Et Dominus hora sexta crucifixus, ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit, et ut redimere et vivificare nos posset, tunc victoriam suam passione peet spatia et sacramenta creverunt. Nam et mane orandum est, ut resurrectio Domini matutina oratione celebretabat in psalmis dicens: rex meus et Deus meus, dies uocem meam, mane adstabo loquitur Dominus: diluculo uigilabunt ad me dicentes: eamus et reuertamur ad Dominum Deum nostrum. recedente item sole ac die cessante necessario rursus orandum est. nam quia Christus sol uerus est et dies uerus, sole ac die saeculi recedente quando oramus et petimus ut super nos lux denuo ueniat, Christi precamur aduentum lucis aeternae gratiam praebiturum. Christum autem
Abbreviated transcription (Latin):
inquit percipiens ab eppaphro diçco
eaq a uobis missa sunt suauitatis sa¬
crifitium acceptum & placitum deo.
Nam quando qui miseretur pauperis.
deo fenerat & quie at minimis. deo
donat. sp̃ialiter deo suauitatis odorem
sacrificat. in orationib uero celebran¬
dis inuenimus obseruasse. cum damel¬
& tres pueroᷤ in fide fortes & incaptius.¬
tate prudentes. horam tertiam & sextã¬
& nonam. sacramento scilicet trinita¬
tis dttara in nouissimis temporibus
manifestari habebat. Nam &e pͥma
hora intertiam ueniens. consũmatum¬
numerum trinitatis ostendit. Itemq̃
ad sextamꝰ quartam procedens decla¬
rat alteram trinicatem & quando a
septima nona conpletur. ꝑ ternas ho¬
ras trinitas ꝑfecta numeratur: qua
horarum spatia iam pridem spĩaliter
det̾minantes adoratores dei.Statutis
& legituis ad precem temporib
seruiebant. & manifestata
post modum res est. sacra-¬
menta olim fuisse quod ante
sic iusti p̃cabantur. nam suꝑ

Expanded text:
inquit, recipiens ab Epaphrodito inquit, recipiens ab Epaphrodito ea quae a uobis missa sunt, odores suauitatis, sacrificium acceptum et placitum Deo. nam quando qui miseretur pauperi, Deo faenerat et qui dat minimis Deo donat, spiritaliter Deo suauitatis odores sacrificat. In orationibus uero celebrandis inuenimus obseruasse cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captiuitate uictores horam tertiam sextam nonam sacramento scilicet trinitatis quae in nouissimis temporibus manifestari habebat. nam et prima hora in tertiam ueniens consunumerum trinitatis ostendit: itemque ad sextam quarta procedens declarat alteram trinitatem; et quando a septima nona completur, per ternas horas trinitas perfecta numeratur. Quae horarum spatia jampridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus servabant. Et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse quod ante sic justi precabantur. Nam super
Abbreviated transcription (Latin):
sum raphael unus exseptem angelis
lia constans. Solue inquit omnem
nodum iniustitiȩ. resolue suffocati¬
ones in potentium com mertiorum.
dimitte quassatos in requiem. et
omnem consignationem iniustam
dissipa. frange esurienti panemtu¬
um & egenos sine tecto induc in do¬
mum tuam. si uideris nudum uesti
& domesticos seminis tui non despi¬
ties. tunc erumpet temporaneum lu¬
men tuum. & uestimenta tua cito
orientur. & p̃hibit ante te iustitia.
& claritas dei circumdabit te. T unc
exclamabis & deus exaudiet ce. dum
adhuc loqueris dicet ecce aosum. Ad¬
esse se reꝑmutit & audire ac ꝑtegere
se eos dicit qui iniustitie nodus de cor¬
de soluenteᷤ & elemosinas circa domes¬
ticos dei scđm eius precepta facientes.
dum audiunt quod deus precepit fi¬
ersaipsi quoq a deo merentur audiri.
beatus apłs paulus in necessitate p̃s¬
surȩ adiutus a fr̃ib. opera quȩ fiunt
sacͥficia dei dixit ẽẽ. Saturatus sum

Expanded text:
sum Raphsum Raphlia contestans: Solve, inquit, omnem nodum injustitiae, resolve suffocationes impotentium commerciorum. Dimitte quassatos in requiem et omnem consignatiodissipa: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum. adesse se repromittit et audire ac protegere se eos dicit qui iniustitiae nodos de corde soluentes et eleemosynas circa domesticos Dei secundum eius praecepta facientes, dum audiunt quod Deus praecipit fieri, ipsi quoque a Deo merentur audiri. beatus apostolus Paulus in necessitate pressurae adiutus a fratribus opera quae fiunt sacrificia Deo dixit esse. saturatus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
diuina instruit dicens. Bona est oratio
cum ieiunio & ȩlemosiua. nam qui inadis
diturus est. hodie quoq ad erationemcũ
oꝑatione nuenientib benignꝰ auditor
est. Sic deniq cornelius centurio cum
oraret meruit audiri. fuit fatiens mul¬
tas elemosinas in plebem & semꝑ orans
dm̃. huic circa horam nonam oranti as¬
stitit angłs. cestimonium reddens sui
oꝑib & dicens corneli. orationes tuȩ et
elemosinȩ ascenderunt in memoriam
coram deo. Cito orationes ad dm̃ ascen¬
dunt. quas ad dm̃ merita nr̃i operis in¬
ponunt. sic̃ raphael angelus tobiȩ
Opera dei reuelare & confiteri honori¬
ficum est. Nam quando orabas tu& sar¬
ra. ego obtuli memoriam orationis ur̃e
in conspectu claritatis dei: & cum se¬
pelires tu mortuos similiter & quia
non es cunctatus exsurgere ce derelĩ¬
quere prandium tuum & abisti & con-¬
disti mortuum & missus sum tempta¬
re ce. & iterum memisit deus curare
tt & sarram nurum cuam. E go em̃

Expanded text:
divina instruit, dicens: Bona est oratio divina instruit, dicens: Bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna. nam qui in die diturus est hodie quoque ad orationem cum operatione uenienti benignus auditor est. sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri. fuit faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum. huic circa horam nonam oranti adstitit angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt ad memoriam coram Deo. Cito orationes ad Deum ascendunt quas ad Deum menta nostri operis inponunt. sic et Raphael angelus Tobiae oopera Dei reuelare et confiteri honorificum est. nam quando orabas tu et Sarra, ego optuli memoriam orationis uestrae in conspectu claritatis Dei: et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exurgere et derelinquere prandium tuum, sed abisti et condidisti mortuum, et missus sum temptare te: et iterum me misit Deus curare te et Sarram nurum tuam. ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
audias. iiis ẽẽ dominum tuimemo¬
rem cum rogas. quando tu ipse me
mor non sis. hoc est de es hostein totũ
non cauere. hoc est qͣndo oras deum¬
& maiestatem dei negligentia orati¬
onis offendere. hoc est uigilare ocłis
& corde dormire. cum debaat. xp̃ianꝰ
& cum dorunt oculis corde uigila¬
re sieut scriptum est. ex psona ȩcclẽ¬
loquentis in canticorum ego clormis et
cormeum uigilat. Q ua ꝑpter sollette se
caute apłs ammonet dicens. instantis
crationi: ugilantes in ea. Docens seli¬
cet & ostendens eos inpetrare quod pis¬
tulãt de deo posse quos deus uideat i
oratione iugilare. Orantes aut̃ ñ ifrucus¬
osis nec nudis p̾cibꝰ ad dm̃ ueniat᷑. Ines¬
ficax petitio ẽ. cũ p̃cat᷑ dm̃ st̾ił orõ. ¶a eus¬
arbor ñ faciẽs fructũ excidatur & in ignen
mittatur. utiq cr sermo non habens fiuc¬
cum ꝓmereri dm̃ non potest. quia nuli
oꝑatione fecundus est. & iccirco script᷑a

Expanded text:
audias? uis esse Dominum memoaudias? uis esse Dominum memorem tui cum rogas, quando tui memor ipse non sis ? hoc est ab hoste in totum non cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona eccleloquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et caute apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet et ostendens eos inpetrare quod postulant de Deo posse, quos Deus uideat in oratione uigilare. Orantes autem non infructuosis nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nam cuarbor non faciens fructum, excidatur, et in ignem mittatur : utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatione fecundus est. Et idcirco Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
stamus ad orationem fr̃s dilectissimi.
uigilare ⁊ ineumbere at p̃ces toto corde
debemus cogitatiorem omnis carna¬
lis & secularis abscedat. ne quic qurã
tt̃ animiis quam id solum cogitet qd̃
precamur. ideo & sacerdos ante oratio¬
nem prefactione premissa parat fr̃m
mentes dicendo sursum corda. ut dũ
respondet plebs habemus ad dñm
Ammoneatur nichilalid se quam
dm̃ cogitare debere. claudatur contͣ
aduersarium pectus & soli deo pateat.
nec ad se hostem dei tempore orationis
adire patiatur: obrepit enim freq̃nt̃
& penetrat. & subtiliter fallens p̃ces
nr̃as a deo aduocat. ut aliud habeamꝰ
in corde & alud in uoce. quando in¬
tentione sincera dm̃ debeat non uo¬
cis sonus s animus & sensus orare.
Iue autem segnitia est. alienari et
capi in eptis cogitationib & ꝓphanis.
cum dm̃ dep̃caris. quasi sit aliud qͥ
magis debeas cogitare quam id qd̃
cum deo loqueris qͣuomodo audi¬
rit ea deo postulas. eum te ipse non

Expanded text:
stamus ad orationem, dilectissimi, stamus ad orationem, dilectissimi, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. Cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quidquam tunc animus, quam id solum cogitet quod precatur. Ideo et sacerdos ante orationem praefatione praemissa, parat fratrum mentes, dicendo, Sursum corda: ut dum respondet plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Deum cogitare debere. Claudatur contra adversarium pectus, et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei tempore orationis adire patiatur. Obrepit enim frequenter, et penetrat, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde, et aliud in voce, quando intentione sincera Deum debeat non vocis sonus, sed animus et sensus orare: quae autem segnitia est: alienari et capi ineptis cogitationibus et profanis, cum Deum deprecaris? quasi sit aliud, quod magis debeas cogitare quam id qcum Deo loqueris. quomodo audiri te a Deo postulas, cum te ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓ se in nocens precaret᷑ s ꝑ delic¬
tis nr̃is sicut ipse declarat cum dicit
ad petrum. Ecce sathanas postulaũ
ut uos uexaret quomodo triticũ. ego
autem rogaui ꝑte ne defitiat fides
tua. & post modum ꝑ omnib patrẽ
dep̾catur dicens. Non ꝑ his autem ro¬
go solis s &e ꝑ illis qui credituri sur
ꝑ uerbum ipsorum in me. ut omnes
unum sint sicut tu pat̾ in me & ego
ince. ut & ipsi in nobis sint. Magna
autem dñi ꝓpt̾ salutem nrãm benig¬
nicas pariter & pietas ut non conten¬
tus quod nos sanguine suo redimeros.
ad huc ꝑ nobis ampluis & rogaret
Rogantis autem desiderium uide¬
te quod fuerit. ut quomodo unum
sunt pateret filius sic nos in ipsa
unitate maneamus. t hinc quoq
possit intelligi quantum delin qͣt
qui unitatem scindit & paceny cũ
prohoc et rogauerit dominus. uo¬
lens scilicet plebem suam sic uiue¬
re. cum sciret ad regnum dei discor¬
diam non uenire. Quando autem

Expanded text:
enim pro se innocens precaretur? — sed pro delicenim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos uexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua. et postmodum pro omnibus patrem deprecatur dicens:: non pro his autem rogo solis sed et pro illis qui credituri sunt per uerbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint. magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret. rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Audi inquit isrł. dominus deustuꝰ
dñs unus est. & diliges dnũm dm̃cu¬
um de toto corde tuo & de tota anima
tua & de tota uirtute tua. Hoc pͥmũ:
& scđm simile huic. diliges ꝑximũ
tibi canquam ceip̃m. in his duobus
preceptis cota lex pendet & ꝓpħe. Et
iterum. Quȩcumq uolueritis ut fa¬
ciant uobis homines bona. ita ce uos
uerbis tantum. s & factis dñs orare
nos docuit. ipse orans frequent̃ & de¬
p̃cans &x quid nos facere oporteret
rrempli sui contestatione demons¬
trans. sicut sicriptum est. ipse autẽ
fuit secedens in solitudure & orans.
& iterum. Exuiuit inmontem olare.
& fuit ꝑ noctans in oratione dei. Nđ¬
siille orabat. qui sine peccato erat:
qͣnto magis peccatores oportet orares
& si ille ꝑ totam noctem uigiter uigi¬
lans continius precibus orabat. quanto
nos magis infrequentanta oratione
debemus nocte ugilare. Orabat aut̃
dominus & rogabat. non ut ꝑse quid

Expanded text:
audi, inquit, Israel: Dominus Deus tuus audi, inquit, Israel: Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua. hoc primum, et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum: quaecumque uolueritis ut faciant uobis homines bona, ita et nos uerbis tantum sed et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid
Abbreviated transcription (Latin):
mus & tuti quis enim ei de scło
metus est. cui in scło ds̃ tutor est:
Quid mirum fr̃s dilectissimi. si oratio
talis est quam deus docuit. qui magil¬
terio suo omnem precem nr̃am saluta¬
ri semone breuiauit. hoc iam ꝑ esaiam
ĩplenus sp̃u scõ de dei maiestate ac pie¬
cate loqueretur. Uerbum consũmas
inquit & breuians iniusticiart q̃m
sermonem breuiatum fatiet deus in
coto orbe terrȩ. Nam cum dei sermo dĩiss
gens doctos pariter & indoctos omni
nui atq etati precepta salutis ediderit
ceptorum suorum fecit grande conpẽ-¬
dium. ut in disciplinam celesti discẽ¬
ium memoria non laboraret.s quod
it simplici fidei necessariũ uelociter
disceret sic cum doceret quid sit uita
t̃na. sacramentum uitȩ magna & di.¬
una breuitate conplexus est dicens.
ec est autem uita et̾̃na ut cognoscãt
⁊ solum & uerum dm̃ & quem mis¬
nsti iħm xp̃m. Item cum delege & ꝑ¬
pħis p̃cepta pͥma & maiora decerꝑet.

Expanded text:
mus et tuti. quis enim uel de saeculo mus et tuti. quis enim uel de saeculo metus est cui in saeculo Deus tutor est? Quid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breuiauit? hoc iam per Esaiam cum plenus Spiritu sancto de Dei maiestate ac pietate loqueretur. uerbum consummans, inquit, et breuians in iustitia, quoniam sermonem breuiatum faciet Deus in toto orbe terrae. nam cum Dei sermo Dominusgens doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium uelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacramentum uitae magna et diuina breuitate conplexus est dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. item cum de lege et prophetis praecepta prima et maiora decerperet,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid assumat. nequis aut con¬
fessionis aut passionis głiam suam
ducat. cum deus ipse humilitatem
docens dix̾it. Uigilate & orate ne
ueniatis intemptationem: sp̃e qui¬
dem promptus est caro autem in¬
firma. Ut dum ꝑcedit humilis &
sũmissa confessio & datur cotum
deo quicquid simpliciter cum cumor
et honore a deo petitur ipsius pietate
p̃stetur. Post ista oinnia in consumia
tione orationis uenit clausula. uiniu¬
sas petitiones & preces nr̃as collecta
breuitate concludens. In nouissimo
enim ponimus s libera nos a mala
Comprehendentes aduersa cuncti
quȩ contra nos in hoc mundo molitus
inimicus a quib potest ẽẽ firma tu¬
tela. si nos deus lib̾et. si deprecantibus
atq implorantib opem suam preftitd
Iuando audem dicimus libera nosa
malo. nichil remanet quod ultͣ adhus
debeat postulari quando semel ꝑtre¬
tionem dei aduersus malum petamꝰ
qua inpetrata contra omnia que du¬
bolus in mundum oꝑatur. securisti¬

Expanded text:
aliquid adsumat, ne quis aut conaliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum Dominus ipse humilitdocens dixerit: Vigilate et orate, ne veniatis in tentationem; spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Ut dum praecedit humilis et submissa confessio et datur totum Deo quidquid suppliciter cum timore et honore Dei petitur, ipsius pietate praestetur. Post ista omntione orationis uenit clausula uniuersas petitiones et preces nostras collecta breuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehendentes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi sta