comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi a uertustate renouari. Quomadoantẽ
rͣ  ⁊cu pecã pͥt̾ita non dimitunt᷑: Quod si
renatus non est: n xpm̃ induit. Ex quo confici¬
tur ut demio baptirandus iudeantur. quia dic̃
estis xpm̃ industis. Quem ille si non induit
is in xp̃o baptizatus hũdus est. Porro quia ni
xpõ dicimus baptizatiu fatemur eum xp̃mĩ
duisse. Et si ħ fatemur: regen̾atum fatemur
Qͣ ied si ita est: ⁊ poc̃a dimissa sunt. Quomͦ
ergo dicait ioh̃e .s. qui odit stem̃ suum intenebriᷤᷤ
manet. usq adhuc: si iani facta est remissio pec¬
catorum  Amion est in scismate odium frater¬
nĩ÷ Quis ħ dix̾it cum ⁊ origo ⁊ ꝑtinacia sc¬
matis nulla fit alia ñi odium frĩs: Hanc
illi questionem solu̾e s̾ͥ uidentur: cum dicunt.
⁊ on est gͦ in scismate remissio pccorũ. ⁊⁊ ddre
Hanc questionem m eis soluendam ꝓ ponimus.
mag̾ ille symon utrum uero xp̃i baptismate tĩe¬
tus fit: Respondebuntita. quia sancte septure

Expanded text:
nisi a uetustate renouari? quomodo autem nisi a uetustate renouari? quomodo autem  praeterita non dimittuntur? quod si renatus non est, nec Christum induit. ex quo conficitur, ut denuo baptizandus uideatur, quia dicit Christum induistis; quem ille si non induit, nec in Christo baptizatus habendus est. porro quia in Christo dicimus baptizatum, fatemur eum Christum induisse, et si hoc fatemur, regeneratum fatemur. quod si ita est, et peccata dimissa sunt. quomodo ergo dicit Iohannes: qui odit fratrem suum, in tenebris manet usque adhuc, si iam facta est remissio peccatorum? an non est in schismate odium fraternum? quis hoc dixerit, cum et origo et pertinacia schismatis nulla sit alia nisi odium fratris? Hanc illi quaestionem soluere sibi uidentur, cum dicunt: non est ergo in schismate remissio peccatorum et ideo hanc eis quaestionem soluendam proponimus, magus ille Simon utrum uero Christi baptismate tinctus sit. respondebunt \'ita\', quia sanctae scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
dimissionem ꝑcc̃orum sp̃c santtus oꝑatur. Et si
nio. Una ẽ enĩ quetumq illa fit de qͣ decit̃i ẽ. Una
ẽ columb̾a mea: una ẽ matri sue. Utsec possunt
ectlis tot eẽ quot saismata. Si aũt dix̾mus ũ
non ibi dimati pt̃a: ergo inquiunt non ẽ illic
uerus baptismus ⁊ pp̃ea quos a nobis suscipi¬
tis: uos baptizare debetis. Quod quia non fa¬
citis in eccłia xp̃i uos non eẽ fatemini. Siis
ita resistimus scd̃m scͥpturas eos int̾rogantes
ut quod a nobis querunt: sibi ip̃i respondeant.
¶ Duero enim ut dicant utrum Smiitantur
pcc̃a: il caritas non est. Peccata enim. teuebre
animmiaꝵ sunt. Audiuimus quippe ioħem dicẽ¬
tem. Qui edit frẽm suum: in tenebris est us
adhuc. ⁊ulli autem scismata fac̾ent: si firat¬
no edio nõ excecarentur. Si ergo dicimus ibi ñ
dimiti pcc̃a: quomodo rẽnascitur qui apud eos
baptizatur: Quid est enim renasti ꝑ bapm̃.

Expanded text:
dimissionem peccatorum Spiritdimissionem peccatorum Spiritnio." una est enim, quaecumque illa sit, de qua dictum est: una est columba mea, una est matri suae, nec possunt ecclesiae tot esse quot schismata. si autem dixerimus non ibi dimitti peccata: "ergo" inquiunt "non est illic uerus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis uos baptizare debetis; quod quia non facitis, in ecclesia Christi uos non esse fatemini." His ita resistimus, secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. quaero enim, ut dicant utrum dimittantur peccata ubi caritas non est. peccata enim tenebrae animarum sunt. audimus Iohannem quippe dicentem: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc; nulli autem schismata facerent, si fraterno odio non excaecarentur. si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui apud eos baptizatur? quid est enim renasci per baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
omia illa in figura eẽ gesta: ¶ S qui suꝑbuit
⁊ segutime matri non adiinigunt᷑ͤ similes sunt
ysmaeli de quo dictum ẽ. Ette ancillam ⁊ filium
cuis. Neq enim heres erit filius antille cum fi¬
lio meo ẏsaat. ¶Qui aut̃ patifite diligunt le¬
gutimam patris sui coniugem. cuiꝰ segatimo uire
gen̾ati sunt. Simises sunt filiis iacob̾ amͣius de
Ancillis nans: s tam̃ eandem heditatem sumen¬
tib. ¶ Qui aũt de utͥo ipius matris initus in
unitate nati negligunt gr̃am qri acceꝑunt: simi¬
les sunt esau filio ysaac qui repbatus est deo attes¬
tante. ⁊ dicente. iacob dilexi esau aũt odio habui.
cum ambo ex uno contubitu concepti ex uno utero
mittantur ꝑ baptismũ m ꝑte donati. Ut si dixe¬
rimus dnitti: respondeant. Ergo illic ẽ spũs scũs.¬
lii ⁊ spũs scĩ. si cui dimisertis pcc̃a dimittentur
ei. Si cui teruitis tenebuntur. Et si ita ẽ inquiũt:

Expanded text:
omnia illa in figura esse gesta . Sed qui superbiunt omnia illa in figura esse gesta . Sed qui superbiunt et legitimae matri non adjunguntur, similes sunt Ismaeli, de quo dictum est: Ejice ancillam et filium eius; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. qui autem pacifice diligunt legitimam patris sui coniugem, cuius legitimo iure regenerati sunt, similes sunt filiis Iacob quamuis de ancillis natis, sed tamen eandem hereditatem sumentibus. qui autem de utero ipsius matris intus in unitate nati neglegunt gratiam, quam acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui reprobatus est deo attestante et dicente: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, cum ambo ex uno concubitu concepti, ex uno utero mittantur per baptismum in parte Donati, ut, si dixerimus dimitti, respondeant: "ergo est illic spirituslii et Spiritus sancti: si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei, si cui tenueritis tenebuntur, et si ita est, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
potestis. Adhuc estis carnales. Cum enĩ sit niter
uos emulatio ⁊ contentio: nonne caruales estis ⁊
scd̾m hoiem ambulatis. Cum enim quis dicat. eso
quidem sum pauli. alius aũt ego apollo. Nonne ho¬
iines estis ⁊ De hiis enĩ supͣdicit. Obsecro autẽ
⁊ non sint inuobis scisiata sȩitis aũt ꝑfecti ĩ eod
sensu ⁊ meadem scientia. Nuntiatum ẽ enum mͥ
de uobis frẽs mei ab hiis qui sunt does: quia cõ¬
tentiones sunt inuobis. Hoc autem dico quia
unusquisq uĩm dicit. Ego quidem sum pauli.
ego autem apollo. ego uere cephe ego aũt xp̃i.Di
uisus: Ego. Nũquid paulus crucifixus ẽ ꝓ uob̃
aut in nomine paisi baptizati estis: Isti ergo si
in hac obstmatione ⁊ ꝑulsitate remanerent. c̾te
quidem uati erant. uͨ tam̃ ad ipam eccliam de qua
nati erant ꝑ pacis atos unitatis uinculum ꝑti¬
uerent. ¶ Ergo ip̃a gen̾at ⁊ ꝑ ut̾um suum ⁊ ꝑ
ut̾os ancillarum ex eistem sacͣmentis tanqmͣ ex
uiri sui semine. Neq enim frustra. dic̃ aplus¬

Expanded text:
s. cum enim sint inter uos aemulatio et contentio, nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? cum enim quis dicat: ego quidem sum Pauli, alius autem: ego Apollo, nonne homines estis? de his enim supra dicit: obsecro autem et non sint in uobis schismata, sitis autem perfecti in eodem sensu et in eadem sententia. nuntiatum est enim mihi de uobis, fratres mei ab his qui sunt Cloes, quia contentiones sunt in uobis. hoc autem dico, quia unusquisque uestrum dicit: ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae, ego autem Christi. diuisus aut in nomine Pauli baptizati estis ? Isti ergo si in hac obstinatione et perversitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam Ecclesiam de qua nati erant, per pacis atque unitatis vinculum pertinerent. Ergo ipsa generat, et per uterum suum, et per uteros ancillarum, ex eisdem Sacramentis, tanquam ex viri sui semine. Non enim frustra dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
nosse aut discut᷑e potiustis. ut m̾ito dampnaretiꝰ
qui nõ possunt pp̾ea iei eẽ. quia nõ iudicib ecc̃a¬
stitis pocius qmͣ latigatorib crediderunt. bor solũ
minus hetis. qd̾ minus habet qui caritatem nõ
habet: ¶ Iam quid opus ẽ ut nos retaximus.
Uos ip̃i i apło mspicte qnͣtum fit qd minus
hetis. Quid aũt int̾est qui caritatem non ht̃.
utrum foras auolet asiquo uento temptationis
abłatus an intus de messe dominica nõ recedat.
in ułtima uentilatione seꝑandusꝰ Et tamen

Expanded text:
nosse aut discutere potuistis, ut merito damnaretis; nosse aut discutere potuistis, ut merito damnaretis; qui non possunt propterea rei esse, quia judicibus ecclesiasticis potius quam litigatoribus crediderunt, hoc solum minus habetis, quod minus habet qui caritatem non habet. iam quid opus est ut nos retexamus? uos ipsi in apostolo inspicite, quantum sit quod minus habetis. quid autem interest, qui caritatem non habet utrum foras auolet aliquo uento temptationis ablatus an intus de messe dominica non recedat in ultima uentilatione separandus? et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qrͣ diu scismatidi uł ħetici sunt. ꝓpt̾ alia in quib
a u̾itate dissentiunt. ⁊ pp̃ ipm̃ seꝑationis ĩmanis¬
simum scelus siue ꝑmanseruit m eis pcc̃a fin cõ¬
tinuo dimissa redierint: ut ad salutem pacisat¬
q u̾itatis ueniant ad hortam᷑. non solum ut aͥd
hẽant qͥd̾ non hobebant: S ut eis etiam illud ꝓ¬
desse incipiat qd̃ hebant. Erustra ergo nobis di¬
cunt. Si baptismum nr̃m acceptatis quid mi¬
nus hẽmus. nt nobis de ur̃a cõmunione consu¬
lendum putetis. Respondemus enim. Non bup¬
tismum nr̃m acceptamus. quia nõ ẽ buptismus
scismaticoꝵ uł b̾etictorum: s eccłie dei. licumq sue¬
ut muentus uł quocumq translatus. Ur̃m aut̃ ũ
est. nis qid̾ pͣ̃ne sentitis. ⁊ satrilege agiris ⁊ ĩpie se¬
Et in eadem tam̃ seꝑatione duretis adu̾sus umcu¬
lum frat̾ne patis. adu̾sus unitatem oĩum fr̃mi
qui tote orbe t̾rarum sic̃ ꝓmissi sũt ita exhibiti
quorum oĩum causas ⁊ corda millomodo uinqͥͣm

Expanded text:
diu schismatici uel haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis inmanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis adque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant. Frustra ergo nobis dicunt: \'si baptismum nostrum acceptatis, quid minus habemus, ut nobis de uestra communione consulendum putetis?\' respondemus enim: non baptismum uestrum acceptamus, quia non est baptismus ille schismaticorum uel haereticorum sed dei  et quocumque translatus. Vestrum autem non est, nisi quod prave sentitis, et sacrilege agitis, et impie sel habeatis, et in eadem tamen separatione duretis adversus vinculum fraternae pacis, adversus unitatem omnium fratrum, qui toto orbe terrarum, sicut promissi sunt, ita exhibiti; quorum omnium causas et corda nullo modo unquam
Abbreviated transcription (Latin):
ea non obfuit: quia mn ea pace unde isti aberrart̃
qui uiam patis non cognouerunt ꝑ seuerantissi¬
mis usq mn finem gressib ambulauit. Est qui¬
dem quod xp̃i baptisma ubiq scim̃ ẽ. ⁊ qmͣius
apud ħ̾eticos uł scismaticos: ipũis tam̃ ħesis uł
scisiatis non est. ⁊ ideo nͨ ad ipãm catħxlicam in¬
de uemientes oꝑtet denuo baptizari. S tam̃ ħ
aluid est: aluid a catholica pace deuiantes: ⁊ ĩ
nephariam p̾cisionis foueam p̾cipitatos rebapti¬
tandos insuꝑ uidicare. Nam illum neuum in
candore sancte anime caritatis ubera contegebãt.
Hant aut̃ fuliginem m istorum tartarea fedi¬
tate uultus inpacatus ostentat. S ea que deĩ¬
ceps qd̾ ad bĩ cẏpͥani auctoritatem aatinet. tracta¬
turi sumus ab alio sumemus exordio. Expli

Expanded text:
ea non obfuit, quia in eam pacem, unde isti aberrarunt ea non obfuit, quia in eam pacem, unde isti aberrarunt qui uiam pacis non cognouerunt, perseuerantissimis usque in finem gressibus ambulauit. est quidem quod Christi baptisma ubique sanctum est et quamuis aput haereticos uel schismaticos, ipsius tamen haeresis uel schismatis non est, et ideo nec ad ipsam catholicam inde uenientes oportet denuo baptizari. sed tamen hoc aliud est, aliud a catholica pace deuiantes et in nefariam praecisionis foueam praecipitatos rebaptizandos insuper iudicare. nam illum naeuum in candore sanctae animae caritatis ubera contegebant, hanc autem fuliginem in istorum tartarea foeditate uultus inpacatus ostentat. sed ea quae deinceps, quod ad beati Cypriani auctoritatem adtinet; tractaturi sumus, ab alio sumemus exordio. LI
Abbreviated transcription (Latin):
fructum purgat. illa pat̾ meus ut maiorẽ fruc¬
tum afferant: insi quia ⁊ ip̃i qui fructu p̾ualẽt̃
caritatis. possunt tamen aliquid hr̃e purgandũ.
qd̃ incułtum agricola non relinquit. QRuod gͦ
ille uir sanctus de b̾aptismo alit̾ sentiens qmͣ se
res h̃ebat que postea ꝑtractata ⁊ diligentissima
confid̾atione firmata est i catholica unitate ꝑ¬
mansit: ⁊ caritatis ubertate compensatum ẽ ⁊
passionis falce purgatum. ¶ Sed ne uidear
deuitande ꝓbationis causa ista in laudem bĩssimi
mris dic̾e̾. que quidem non eiꝰ s illius est ciuus
grã talis extitit: iam de litt̾is eius documenta ꝓ¬
feramus. quib maxime donatistarum ora clau¬
dantur. Nuuiꝰ enim auctoritatem imꝑitis obi¬
ciunt: ut se cͣͣ recte fac̾e oftendant. qd̾ ad se ue¬
nientes fideles denuo baptizant niiiũ misi
⁊ nisi se corrigant. a semet ip̃is omĩo dampnati:
qui ħ in tanto uiro eligunt imitari. quod illi pp̃¬

Expanded text:
fructum, purgat illa pater meus, ut maiorem frucfructum, purgat illa pater meus, ut maiorem fructum afferant, nisi quia et ipsi qui fructu praeualent caritatis possunt tamen aliquid habere purgandum, quod incultum agricola non relinquit. quod ergo ille uir sanctus de baptismo aliter sentiens quam se res habebat, quae postea pertractata et diligentissima consideratione firmata est, in catholica unitate permansit, et caritatis ubertate conpensatum est et passionis falce purgatum. XVIIII. 29. Sed ne uidear deuitandae probationis causa ista in laudem beatissimi martyris dicere, quae quidem non eius sed illius est cuius gratia talis extitit, iam de litteris eius documenta proferamus, quibus maxime Donatistarum ora claudantur. huius enim auctoritatem inperitis obiciunt, ut se quasi recte facere ostendant quod ad se uenientes fideles denuo baptizent, nimium miseri et nisi se corrigant a semet ipsis omnino damnati, qui hoc in tanto uiro eligunt imitari quod illi propter
Abbreviated transcription (Latin):
Minus ergo ille penetͣuit: ut c̾neret decretum ab¬
ditum sacͣmenti. S sciens omĩa sacͣmenta cari
tatem non h̃ret: nichil eẽt. Cum aũt minꝰ ilsd̾
ꝑspiciens hanc ⁊ tamen humilit̾. fidelit̾ fortit̾
custodiuit: ad martyrii coronam merlut ꝑueni¬
re. Ut si qua n euis lucidam mentem ex huma¬
na conditione nebula irrepserat głiosa sereni¬
tate fulgentis sangiũs fugaretur. ⁊ Ion enim
frustra ip̃e dominus iħus xp̃c cum se ipm̃ dic̾et
uitem. suos autem tanqmͣ in uite sarmenta p̃¬
cidi dixit eos ⁊ de uite auferri tanqmͣ inutiłia
sarmenta: qui fructum non darent. Quis aũ
fructus insi nouus ille fetus de quo item dicit.
mandatum nouirai do uobis: Ut uos ĩuicem
diligatis : Ipã est caritas sine qua cet̾a nich
caritas gaudium. pax longanimitas. Benigͥtas.
bonitas. fides. mansuetudo. continentia. Que
botrum mirabilem faciunt. Nec tam̃ frustͣ
idem dñs addidit. que aũt sarmenta in me dãt

Expanded text:
minus ergo ille penetrauit, ut cerneret secretum abditum sacramenti; sed, si sciret omnia sacramenta, caritatem autem non haberet, nihil esset. cum autem minus illud perspiciens hanc tamen humiliter, fideliter, fortiter custodiuit, ad martyrii coronam meruit peruenire, ut, si qua in eius lucidam mentem ex humana condicione nebula inrepserat, gloriosa serenitate fulgentis sanguinis fugaretur. non enim frustra ipse dominus Iesus Christus, cum se ipsum diceret uitem, suos autem tamquam in uite sarmenta, praecidi dixit eos et de uite auferri tamquam inutilia sarmenta, quae fructum non darent. quis est autem fructus nisi nonus ille fetus, de quo item dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis? ipsa est illa caritas, sine qua cetera nihil caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia. quae ram quasi botrum mirabilem faciunt. nec tamen frustra idem dominus addidit: quae autem sarmenta in me dant
Abbreviated transcription (Latin):
tum fuit ab adam usq ad moysen. Amoyse a̾¬
e mauifestatum ẽ uetus. ⁊ in eo ip̃õ occultabatur
nouũ: quia ecculte significabatur. Postea u̾o
qmͣ in carne dominus uenit. renouatum est
nouum: uet̾is aut̃ sacͣmenta cessarunt S cõ¬
cupiscentie tales non cessauerunt. In illis sũt ẽĩ¬

Expanded text:
ab Adam usque ad Mosen. a Mose autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit, reuelatum est nouum; ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis eni
Abbreviated transcription (Latin):
ergo temꝑe tales homines eẽ ceꝑint in hac ui
ta iam diuinis ꝓ scłorum distributione sacͣmen¬
tis imbuti. Si adhuc tamen carualit̾ sapiant. ⁊
carnalia de deo siue i hac uita suie post hanc
uitam sperent atq desiderent: animales sunt.
Eccł̾ia uero qd̾ est ppłus dei etiam in istius ui¬
te pegrinatione: antiqͣ est res: in aliis hom̃b

Expanded text:
ergo tempore tales homines esse coeperint in hac uita, ut iam diuinis pro saeculorum distributione sacramentis imbuti, adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent atque desiderent, animales sunt. ecclesia uero, quod est populus dei, etiam in istius uitae peregrinatione antiqua res est, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ placuisse dilationem temꝑis dari. intra qd̃ si qͥs
corrigi uoluiss innocens hr̃etur. Quomodo gͦ
tu ipẽ item dicis non eos extͣ eccliam baptizasse
aute qmͣ se ab illo scismate correxissent. Si qnͣdo
cuni maximiauo erant non erant exͣ eccłiam: Ad¬
u̾tis ne quid dicas inuenis qua exeas. quo cõfu¬
errores defendere conaris alienos nichil te ag̾e. nisi
subiung̾e manifestiores tuos. Ecce legi u̾ba tua
sic ame ꝓrsus ꝯmemorant᷑. ut a te scͥpta sũt. Cũ
qmͣ płimos inquis ep̃os error sibi marumi ani socia¬
re contenderes. contracto a ur̃is coneslio in eos om̃s

Expanded text:
et placuisse dilationem temporis det placuisse dilationem temporis dcorrigi voluisset, innocens haberetur. Quomodo ergo tu ipse item dicis, non eos extra Ecclesiam baptizasse, antequam se ab illo schismate correxissent, si quando cum Maximiano erant, non erant extra Ecclesiam? Advertisne quid dicas? Invenis qua exeas, quo conferrores defendere conaris alienos, nihil te agere nisi subiungere manifestiores tuos. ecce lege uerba tua — sic a me prorsus commemorantur ut a te scripta sunt —: cum cum plurimos, inquis, episcopos error sibi Maximiani sociar
Abbreviated transcription (Latin):
ciłii dilationem temꝑis dari intͣ quod si quid tor¬
rigi uoluiss inocens hr̃etur. sic ẽẽ ftra. ut non
solum duo illi quos memoro. S etlam multi
alii purgati atq inuocentes eccłie redd̾entur. Exͦ¬
rum ideo putas baptisma non debuisse rescindi.
nͦ dum scĩl tͣnsacti demꝑis meta definita disiuncti.
Hic ego in ea ip̃a falsitate narrationis tue qnͣdoqͥ¬
dem non solum sententias uerum etiam ⁊ ip̃a tua u̾
ba posiusti: niror ingenium tuuim. miror animũ
ingenio reluctantem. Numqmͣ uspiam sic apparu¬
it qnͣtum ualeat p̾iudicium p̾sumptionis humane
uł ad non intuendam manifestissimam u̾itatem.
uł ad affirmandam impudentissimam falsitatem:
Ita ne ⁊ tam aꝑte repugnantia posuisse non sentiˢ.
ut iux tredibile sit qd̃ unus homo dic̾e utraq po¬
tuerit: Tu nemppe dicis in eos om̃s qui in maxi¬
miani scismate ꝑstitissent ꝓlatam ẽẽ sententiam.

Expanded text:
cilii dilationem temporis dari, intra quod si quis corcilii dilationem temporis dari, intra quod si quis corrigi voluisset, innocens haberetur. Sic esse factum, ut non solum illi duo quos memoro, sed etiam multi alii purgati atque innocentes Ecclesiae redderentur. Quorum ideo putas Baptisma non debuisse rescindi, necdum scilicet transacti temporis meta definita disiuncti. hic ego in ea ipsa falsitate narrationis tuae, quandoquidem non solum sententias, uerum et ipsa uerba tua posui, miror ingenium tuum, miror animum ingenio reluctantem. numquam uspiam sic apparuit, quantum ualeat praeiudicium praesumptionis humanae uel ad non intuendam manifestissimam ueritatem uel ad adfirmandam inpudentissimam falsitatem. itane te tam aperte repugnantia posuisse non sentis, ut uix credibile sit, quod unus homo dicere utraque potuerit? tu nempe dicis in eos omnes, qui in Maximiani schismate perstitissent, prolatam esse sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ scribis cum de maximianensib dampuatiᷤ
⁊ receptis legisses totum qd̃ inserui sitfis mers
ualde fuisse ꝑmotum. Epedo prorsus uideo cãmi
que ualde debuit ꝑmou̾e. Uideamus ergo tuais¬
ta ꝑmotio qua reddita rõne sedata ẽ. Statim te
dicis a ur̃is ep̃ĩs diligentius inquisse atꝙ ip̃is
docentib ⁊ decretum concilii ⁊ sententiam i eos
qui dampnati sunt dictam ⁊ tocius rei ordinem
cognouisse. Deide etiam me credens adhuc ig¬
norare quid gestum sit. atq ammoneus ut quid
ħeat u̾itas discerem. narrasti plane ñ quidu̾itas
habeat. s quid incantis ⁊ negligentib ur̃i ꝓ ue¬
ritate supponant. Dicis emm cum qmͣ płimos
epõs error sͥ maximiani sociare contend̾et. con¬
tracto a ur̃is concilio meos om̃s qui in euis scis
mate ꝑstitissent platam ẽẽ sententiam. qmͣ me
quo legisse cõmemoras. Que cum sententia cõ¬
sensu oĩum firmaretur. placuisse tam̃ decreto cous¬

Expanded text:
ipse scribis, cum de Maximianensibus damnatis ipse scribis, cum de Maximianensibus damnatis et receptis legisses totum quod inserui litteris meis, ualde te fuisse permotum. credo: prorsus uideo causam quae ualde debuerit permouere. uideamus ergo, tua ista permotio quanam reddita ratione sedata est. statim te dicis a uestris episcopis diligentius inquisisse atque ipsis docentibus et decretum concilii et sententiam in eos qui damnati sunt dictam et rei totius ordinem cognouisse. deinde etiam me credens adhuc ignorare quid gestum sit atque admonens, ut quid habeat ueritas discerem, narrasti plane non quid ueritas habeat, sed quid incautis et neglegentibus uestri pro ueritate subponant. dicis enim, cum quam plurimos episcopos error sibi Maximiani sociare contenderet, contracto a uestris concilio in eos omate perstitissent prolatam esse sententiam, quam me quoque legisse commemoras: quae cum sententia consensu omnium firmaretur, placuisse tamen decreto con
Abbreviated transcription (Latin):
qualis sile cuꝰ petm non ignoras amuis dissemuibes
litam uobis rectissime dicitur. Quis enm nesat te
alienun eẽ ab illius malo. si consensione pcro elꝰ nõ
te obicatis orbi xp̃iano uł falsa uł eͥte ignota uͥ¬
iraina asfroꝵ cum tͥ obia nolis isd̾ de alt̾o scis. quia
ħ eis non potes ꝑsuadere a quoꝵ nou uis scrietate
ditedes Ita ne deseras. quos putas bonos. fre cete¬
ris quos nosti malos. Ae ꝑ ħ om̃s ꝯuimncit ulital
malos: qui p̃ aliena crimina seu uera seu falsa
cetis tam̃ incograta. S antem nõ obfutura. dirup¬
ta initatetot gentium deseruerunt bonos me
tam mragnũ nephas ꝑtis donati ne alitpio m ex¬
cusare possens. cansa uobis maximianensium
ꝓxurata est ini quo uelud speculo ut̃am pͣuitatem
conspectam si uolu̾itis corrigatis: Si aũt uolu̾teᷤ¬
nolo nolo quicainͣ gͣuius dic̾e qnͣdo scio te cor ha¬
be. Quid euĩ cont᷑ ista dicturus es Sene qr

Expanded text:
qualis ille, cujus peccatum non ignoras, quamvis dissimiliter qualis ille, cujus peccatum non ignoras, quamvis dissimiliter iam uobis rectissime dicitur. quis enim nescit te alienum esse ab illius malo, si consensione peccato eius non te obiciatis orbi christiano uel falsa uel certe ignota crimina Afrorum, cum tibi obici nolis quod de altero scis, quia hoc eis non potes persuadere, a quorum non uis societate discedere. ita, ne deseras quos putas bonos, ferre cogeris quos nosti malos, ac per hoc omnes conuincit ueritas malos, qui propter aliena crimina seu uera seu falsa, ceteris tamen incognita, sibi autem non offutura. disrupta unitate tot gentium deseruerunt bonos. hoc tam magnum nefas partis Donati ne aliquo modo excusare possetis, causa uobis Maximianensium procurata est, in quo uelut speculo uestram prauitatem conspectam, si uolueritis, corrigatis, si autem nolueritis — nolo quicquam grauius dicere, quando scio te cor habere. quid enim contra ista dicturus es? Bene quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut disceremꝰ frumentum eẽ. is aream dñcam ꝓpͭ
palee cõmuixtionem deserere. pisces boni eẽ . iͨ. ꝓpt¬
ꝯmixtionem maloꝵ diruptis retib foras ue ua¬
sa eẽ miscd̾ie. in honore facta atꝙ mũdata ił ꝓpt
uasa ꝑditionis ⁊ contumelie de domo magna fu¬
gͣt. Nulla enim causa in utroꝵq temꝑasi cõ¬
gregatione ates ꝑrntione landabołr tolerantur
masi. nisi ne dampnabisĩ deserantur boni. Erd
cum ⁊ uos in ur̃is tam multis ⁊ tam mausuetis
⁊ tam manifestis malis eadem necessitate faciatis.
potes facile si uelis adu̾tere qͥd̾ non nsi animosi¬
tate saerilega uos axp̃ans tot ac tartis gentib
seꝑitis. Itac si non solim optatus in alla gildo¬
miana scaetate notissimꝰ. S quilib obscurus ap̃d
uoste sciente mali aliquid fec̾it eum eũ non potu¬
attusanti uł aceusare non audes ne non paleas com¬
ꝓline: aut deserenda t est ꝑi donatir aut talis eris

Expanded text:
ut disceremus frumentum esse nec aream dominicam propter ut disceremus frumentum esse nec aream dominicam propter paleae comcommixtionem malorum disruptis retibus foras ire ; vasa esse misericordiae in honore facta atque mundata, nec propter vasa perditionis et contumeliae de domo magna fugere . Nulla enim causa in utrorumque temporali congregatione atque permixtione laudabiliter tolerantur mali, nisi ne damnabiliter deseranturcum et uos in uestris tam multis et tam manifestis malis eadem necessitate faciatis, potes facile, si uelis, aduertere, quod non nisi animositate sacrilega uos a christianis tot ac tantis gentibus separatis. Itaque non solum Optatus in illa Gildoniana societate notissimus, sed quilibet obscurus apud uos te sciente . mali aliquid fecerit, cum eum non potuaccusanti uel acprobare; aut deserenda tibi est pars Donati, aut talis eris
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sacͣmenta ꝑcipiebant. Et de huis dicebat suie
etasione siue u̾itate xp̃c arnũtietur. ⁊lami. lꝓs
martior cypͥanus amantisimꝰ initatis nõ m aliq̃
scismate uł hes sepatos. s fratrib hr̃e argen¬
corpali congregatione fuisse cõmixtos. ⁊ intellexit
⁊ sccipsit. Sicut idem ip̃e cypͥanus auaricie rapi¬
nis pignori collegaꝵ non ꝯmunicabat quos dice¬
bat esurientib in eccł̃ia frĩbus hr̃e argentum lar¬
gitꝰ uelle fundos insidiosis fraudib rape. usuris
mustipłicantib fenus augere. Quod mastum etiã
ydosatrie comꝑauit. Quorum tamen corꝑalem cõ¬
gregationem non refugiebat. ad eadem altaria con¬
sistebat eundem sactissimum cibum potumq su¬
meb̾at. Illi enim non aliis s sͥ iũdicium mandu¬
cabant. ⁊ bibebant. ille aũt cum talib non eorum
pc̃a s masteria xp̃i ꝯmunicabat. coniunttissimꝰ ce¬
tib. disiunctissimus morib. Ad ħ enim ⁊ ale
similitudines in scͥpturis ⁊ illa exempła p̃missa se

Expanded text:
cipabat et de his dicebat: siue occasione siue ueritate Christus adnuntietur - nam hos martyr Cyprianus amantissimus unitatis non aliquo schismate uel haerese separatos, sed fratribcorporali congregatione fuisse commixtos et intellexit et scripsit —; sicut idem ipse Cyprianus auaritiae rapinis faenori collegarum non communicabat, quos dicebat e sur i en t i bus in ecclesia fratribus hgiter velle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus faenus augere, quod malum etiam idololatriae conparauit, quorum tamen corporalem congregationem non refugiebat, ad eadem altaria consistebat, eundem sacratissimum cibum potumque sumebat. illi enim non aliis, sed sibi iudicium manducabant et bibebant, ille autem cum talibus non eorum peccata, sed mysteria Christi communicabat, coniunctissimus coetibus, disiunctissimus moribus. ad hoc enim et illae similitudines in scripturis et illa exempla praemissa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
utrum feas auołet asiquo uento temꝑtationis
absatus an intus de messe dominica nõ recedat.
in ultima uentilatione seꝑandus: Et tamen
etiam tales si iam semeł ꝑ baptismum nati fũt
itͥm cos nasci nõ oportet. Ecclia quipe omneᷤ
ꝑ baptismum parit siue apud se id ex it̾o sue
siue ꝙͣ se de semme uiri sui. ¶ Sz ⁊ esaui de
ncore natus pp̃ frat̾nam discordtam seꝑatus a po

Expanded text:
utrum foras auolet aliquo uento temptationis ablatus an intus de messe dominica non recedat in ultima uentilatione separandus? et tamen etiam tales si iam semel per baptismum nati sunt, iterum eos nasci non oportet. Ecclesia quippe omnes per baptismum parit siue aput se id est ex utero suo, siue extra se de semine uiri sui. sed et Esau de uxore natus propter fraternam di
Abbreviated transcription (Latin):
uitas n dicunt huic consuetudim ẽẽ p̾ponen¬
dam liquido elux̾it. Si aũt u̾itas id aꝑuerit
eẽ retmendum qd̾ illa consuetudo p̾scͥpserat: ma¬
infestuni erit nͦ illam frustra fuisse institutam
atq roboratam. ⁊ iugilantius etiam post istas
disputationes tanti sacmenti salub̃rimam obser¬
uationem in eccłia catholita non potuisse mu¬
tari. s contiliorum etiam maiore robore cõf̾ma¬
tam: religiosissime custodiri.

Expanded text:
veritas, quam dicunt huic consuetudini esse praeponenveritas, quam dicunt huic consuetudini esse praeponendam, liquido eluxerit. Si autem veritas id aperuit esse retinendum quod illa consuetudo praescripserat, manifestum erit nec illam frustra fuisse institutam , adque roboratam et uigilantius etiam post istas disputationes tanti sacramenti saluberrimam obseruationem in ecclesia catholica non potuisse mutari, sed conciliorum etiam maiore robore confirmatam religiosissime custodiri.
Abbreviated transcription (Latin):
atassa dixit. Reuelatione facta ultatis. cedat
etror iulitati. Quia. ⁊ petrus qui pͥus cͥcnno¬
debat. cessit paulo u̾itatem ꝑdicanti. Dolu¬
it quidem iste. dice consuetudmem: S erpore
radicat qd̾ aliud etum de Baptismo fieri sole¬
bat. Simisl ⁊ ammonet nos non fuisse mmepoᷤ¬
sibste ut de baptismo cypͥanus aliquid alit̾ sape¬
ret qmͣ u̾tas postusabat. que ab eccł̃ia ⁊ añ illũ
⁊ post illum retententa est si potuit aliquid ⁊¬
petrus alit̾ saꝑe qmͣ u̾itas habebat. qm paulo
aplo dectore didiscimus. ¶Item felix abulasce.¬
ad mitendis nemo confuetu dinem rationi ⁊ u̾i¬
tati p̃ponat. quia consuetudinem ratio ⁊ u̾itas
semꝑ excludit. Si ratio. Si u̾tas: optime. ded
hoc mox uidebimus. Int̾im aliam fuisse consu¬
etudinem: etiam uͥbis huiꝰ apparet. ¶ Item ho¬
noratus a tucta dixit. Cum xp̃c u̾tas sit magis
su̾tatem qmͣ consuetudinem sequi debemus. U
nis
ecclesie cõmunionem: uos ẽẽ constitutos. donec

Expanded text:
s, cedat error veritati: quia et Petrus qui prius circumcidebat, cessit Paulo veritatem praedicanti. Noluit quidem iste dicere consuetudinem, sed errorem: indicat quod aliud etiam de Baptismo fieri solebat. Simul et admonet nos, non fuisse impossibile ut de Baptismo Cyprianus aliquid aliter saperet quam veritas postulabat, quae ab Ecclesia et ante illum et post illum retenta est; si potuit aliquid Petrus aliter sapere quod ueritas non habebat, quam Paulo apostolo doctore didicimus. Item Felix a Buslaccetendis nemo consuetudinem rationi et ueritati praeponat, quia consuetudinem ratio et ueritas semper excludit. si ratio, si ueritas, optime. sed hoc mox uidebimus; interim aliam fuisse consuetudinem etiam uerbis huius apparet. Item Honoratus a Tucca dixit: Cum Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus . his Ecclesiae communionem nos esse constitutos, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾antes saluat. Neq enim hii soli ad eam
non ꝑtinent: qui seꝑationis aꝑto sacrilegio ma¬
infesti sunt: S etiam illi qui in eius unitate
corꝑalit̾ ꝑmixti ꝑ uitam pessimam seꝑantur.
Et enim symonen magum ꝑ baptisma ipã pe¬
perat cui tam̃ dcm̃ est. qd̾ non hrẽt ꝑtem ĩ hedi¬
tate xp̃i Nũtuid ei baptismus. nũquid euuͣ¬
gelium. nũquid sacͣmenta defuerant: Sed
quia caritas defuit: frustra natus est. ⁊ eĩ expedi¬
ebat. fortasse non nasci. Nũquid nõ erant nati
potum dedi nõ escam: Eos tam̃ sacͥlegio scismatiᷤ
reuotat. in quod id̾o irruebant. quia carnales erãt.¬

Expanded text:
perseverantes salvabit. Neque enim hi soli ad eam perseverantes salvabit. Neque enim hi soli ad eam non pertinent, qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt; sed etiam illi qui in ejus unitate corporaliter mixti per vitam pessimam separantur. Etenim Simonem magum per Baptisma ipsa pepererat: cui tamen dictum est, quod non haberet partem in haereditate Christi . Numquid ei Baptismus, numquid Evangelium, numquid Sacramenta defuerunt? Sed cui charitas defuit, frustra natus est, et ei expediebat fortasse non nasci. Numquid non erant nati potum dedi, non escam? Eos tamen a sacrilegio schismatis revocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant
Abbreviated transcription (Latin):
tissime querere utrum gen̾et filios baptismus rͥ
in ꝑte donati: an non gen̾et. Ut si consenserimꝰ
qd̃ gen̾et: suam eẽ asseuerent eccłiam matrem q̃
filios potuit de xp̃i baptismate gen̾are. Et quia
gen̾et: cur ergo inquiunt apud uos hon renascũ¬
tur ꝑ baptisium qui tͣnseunt a nobis ad uos:
cum apud nos fueriat Baptizati. si nõ dum nati
sunt: Quasi uero exħ gen̾et unde sepata est:¬
⁊ non ex ħ unde ꝯiuucta est. Seꝑata est enĩ auĩ¬
cuło caritatis ⁊ patis. S iuncta est in uno saptis¬
mate. Itaq est una eccłia que sola cathosica no¬
minatur. ⁊ quicquid suum h̃t ĩ ꝯmunionib di¬
u̾sorum a sua unitate seꝑatis: ꝑ ħ qd̾ suum in
rum gen̾at. sed qd̾ secum de ista tenuerunt. Qd̾
si ⁊ ħ dimittant: omĩo non gen̾ant. Hec itaq ĩ
om̃ib gñat. cuiꝰ sacͣmenta retment᷑: unde possit
tale aliquid uͥcumq gen̾ari. Qmͣius nõ om̃s quoᷤᷤ
gen̾at ad euis ꝑtineant unitatem. que usq ĩ finẽ

Expanded text:
tissime quaerere utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati, an non generet: ut si consentimus quod generet, suam asseverent Ecclesiam matrem, quae filios potuit de Christi baptismate generare: et quiagenerat: cur ergo, inquiunt, apud vos non renascuntur per baptismum, qui transeunt a nobis ad vos, cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt? Quasi vero ex hoc generat unde separata est, non ex hoc unde conjuncta est. Separata est enim a vinculo charitatis et pacis, sed juncta est in uno Baptismate. Itaque est una Ecclesia, quae sola Catholica nominatur; et quidquid suum habet in communionibus diversorum a sua unitate separatis, per hoc quod suum in rum generat, sed quod secum de ista tenuerunt: quod si et hoc dimittant, omnino non generant. Haec itaque in omnibus generat, cujus Sacramenta retinentur, unde possit tale aliquid ubicumque generari: quamvis non omnes quos generat ad ejus pertineant unitatem, quae usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
nus aũt foris si dampnatus penitentiam respuiss.
Siaũt ħ tam maiori mimero colligaꝵ ⁊ tot sue cõ¬
munionis ecclesiis ꝑ totam affricam diffusis ꝑsua¬
dere non possent. aut sentenciam consilio samore res¬
tindent. in qua falli ficut homines de hoĩe potuerũt
entes tolerarent prudentiꝰ ⁊ patientiꝰ qmͣ se a tot in¬
nccentib qui ista nescirent impio scismate leparẽt
Teuerent emim illam bĩ cypͥmi sentenciam plenissi¬
nam caritatis pietatisq qua dicit. Nam ⁊ si uidẽ¬
tur in eccłia eẽ zzania non tam̃ impediri debet fides
desset si m eccl̃iae tafsosice cathos gͥmio purgati pur¬
gamenta tolerarent que ante tempus seꝑrre uon
possent. S quod eos dicimus r hat erroris nsi sce e¬
tate qm̃ ueram ectłam ẽẽ arbitͣmini face debusse h̃
maiores uñ in illa ꝑspicue uera mauꝰ initate fuert
płait᷑ m necentem eredit eam qui tanto plurib se ꝓ¬

Expanded text:
nus autem foris, si damnatus poenitentiam respuisset. nus autem foris, si damnatus poenitentiam respuisset. Si autem hoc tam majori numero collegarum, et tot suae communionis Ecclesiis per totam Africam diffusis persuadere non possent; aut sententiam suam consilio saniore rescinderent, in qua falli sicut homines de homine potuerunt; entes tolerarent prudentius et patientius, quam se a tot innocentibus qui ista nescirent, impio schismate separarent. Tenerent enim illam beati Cypriani plenissimam charitatis pietatisque t, in Ecclesia esse zizania, non tamen impediri debet aut fiodesset, si in Ecclesiae catholicae gremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. Sed quod eos dicimus in hac erroris vestri societate, quam ueram ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc maiores uestri in illa perspicue uera, in cuius unitate fuerunt, pliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se p
Abbreviated transcription (Latin):
miorebarguebant si u̾acit᷑ arguebant. debiusse n¬
uinde: sic accepis tamginͣ ħ apud se ipos fase debu¬
emnit. Sic emm respondes qd̃ fec̾iat ⁊ ideo uros¬
ꝑddisse laptimum uidicaueruit. E gge pus¬
diligent᷑ cont᷑ quos scribis. ⁊ aut intellige que di¬
cuntur. aut noli quod intelligis u̾t̾e in aliud. Ego
non apud ur̃os s apud eos eccłias tͣnsmarinas qui¬
b nnccentes illi udebantur qui arguebant᷑. a ur̃is
eos debuisse conuinti. Nam ⁊ maximianenses con¬
uictum sͥ uidentur dampnasse pͥmianum: s nõ apd̾
eos qui longnis positi. ⁊ agrã uł inuidia remotioreᷤ
tale de illo possent ferre uidicium: qd̾ uniu̾se ꝑtido¬
nati fatile ꝓbaretur. Nunc uero dampnauerũt eum
centum: ⁊ ampluus qmͣ trecentis absoluendis relmc̃¬
tunt. apud quos ipi ꝑitulum dampnationis incur¬
terent. Eis quippe tam pluribus suam debuersit ꝑ¬
suadere sententiam. ut ip̃i tum eis intus eeñt pͥmia¬

Expanded text:
maiores arguebant, si ueraciter arguebant, debuisse conmaiores arguebant, si ueraciter arguebant, debuisse conuincere, sic acceperis, tamquam hoc apud se ipsos facere debuerint sic enim respondes, quod fecerint disse Baptismum judicaverint. Lege prdiligenter contra quod scribis; et aut intellige quae dicuntur, aut noli quod intelligis vertere in aliud. Ego dixi, non apud vestros, sed apud Ecclesias transmarinas, quibus innocentes illi videbantur qui arguebantur, a vestris eos debuisse convinci. Nam et Maximianenses convictum sibi videntur damnasse Primianum, sed non apud eos qui longius positi, et a gratia vel invidia remotiores tale de illo possent ferre judicium, quod universae parti Donati facile probaretur. Nunc vero damnaverunt eum centum, et amplius quam trecentis absolvendum reliquerunt, apud quos ipsi periculum damnationis incurrerent. Eis quippe tam pluribus suam debuerunt persuadere sententiam, ut ipsi cum eis intus essent, Primia
Abbreviated transcription (Latin):
niens traditores ⁊ argumentaris fieri non pormsse
nt raditor sult qui traditionis tam seuerus ustor et¬
titit q aliquid seuerius iudebatur i lis nequsinis
seniorib qnͣdo mectidendem susamiam tanta mstan
cia semebant: tum eorum conscientia ip flagitio fo¬
dererur qd̃ se m illa puire uelle fingebent.Sd s¬
mltamus abia. Quid feliciarnuss unquad nõ
cur pͥmiano nũt dampnat ad cum maximiane
ipe ꝯmisit: E plane meliore sentencia cor eltior
non mpusentior. Cdõ siluanus si face uoluisset ñ
i teciliano fasiam s in sẽ pp̃o traditionem salibri
emendatione dampnasset ⁊ ad cecilam maocentiã
etam si non ept̃ tam̃ corresta pͣuitate transass sife¬
litianus ad pͥnianum quem simisit̾ ut ille cecaliaũ
dumpnalat mnccentem. potuit tam̃ fme matula
pmiani cum sia uł ep̃ati etiam honore tranfire i¬
t qedlad qͥd dixi nesçio quos traditores qs uẽi

Expanded text:
niens traditores, et argumentaris fieri non potuisse niens traditores, et argumentaris fieri non potuisse ut traditor fuerit, qui traditionis tam seuerus ultor extiterit: quasi aliquid seuerius uidebatur illis nequissimis senioribus, quando in occidendam Susannam tatia saeviebant, cum eorum conscientia ipso flagitio foderetur, quod se in illa punire velle fingebant . Sed omittamus talia: quid Felicianus? numquid non cum Primiano nunc damnat quod cum Maximiano ipse commisit, sed plane meliore sententia correctior, non impudentior? Quod Silvanus si facere voluisset, non in Caeciliano falsam, sed in se ipso veram traditionem salubri emendatione damnasset, et ad Caeciliani innocentiam, etiamsi non episcopus, tamen correcta prauitate transisset, si Felicianus ad Primianum, quem similiter, ut ille Caecilianum, damnauerat innocentem, potuit tamen sine macula Primiani uel sua cum episcopali etiam honore transire. Nec illud, quod dixi: nescio quos traditores, quos uestri
Abbreviated transcription (Latin):
a curatore rei publice munatio felice confecta: Nar
situt ibi scͥptum legimus post ea qrͣ aꝑtum ẽ ad bibli¬
othecani. muenta sunt armaria mania. Ibi ꝓtulit
siluanus capitulatam argenteam ⁊ luc̾am argenteẽ qͦ¬
qd̾ dicet se post artham eas muenisse. Cui uictde auifi¬
Dii dixit. Mortuus fueras si non eas muenisses. Stelx
autem curator cum ei dixiss inquire diligentius nẽ
quid hic remanserit siluanus dixit. Nichil hic re¬
mansit. totum ħ eietimus. Que gesta tum apũd¬
asta ⁊enophili consularis retitarentur. eisc msererẽ¬
tur int̾ alia testram musta documenta quesiuit con¬
sularis quidnam ministrabat tunc siluanus incde
ricatu: Uittor respondit. Sub paulo epõ orta ꝑsetuti
one siluanus dyaconus fuit. Suic tu pubsicorum
gestorim eiudentissimo derumento uo minius creda¬
tur magrum aliquid tibi uideris oꝑon̾e quia cd̃me¬
moras sentenciam qm dixit incetilianira uelud pu¬

Expanded text:
a curatore rei publicae Munatio Felice confecta. nam a curatore rei publicae Munatio Felice confecta. nam sicut ibi scriptum legimus, posteaquam apertum est ad bybliothecam, inuenta sunt ibi armaria inania. ibi protulit Siluanus capitulatam argenteam et lucernam argenteam, quod diceret se post arcam eas inuenisse. cui Uictor Aufidii dixit: mortuus fueras, si non eas inuenisses. Felix autem curator cum ei dixisset: \'inquire diliquid hic remanserit. Siluanus dixit: nihil remansit, totum hoc eiecimus. et cum apacta Zenophili consularis recitarentur eisque insererentur inter alia testium multa documenta, quaesiuit consularis: quid amminro? Uictor respondit: sub Paulo episcopo orta est one Siluanus subdiaconus fuit. huic tu publicorum gestorum euidentissimo documento quo minus credatur, magnum aliquid tibi uideris opponere, quia commemoras sententiam, quam dixit in Caecilianum uelut pu
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis littis ubi u̾ba didicimus quomodo comꝑatiiuu
gradus non semꝑ augeat quod comꝑat. alisndo im¬
ꝓbet etiam cui comꝑatur. Inde est plus dii meliora
piis. Inde est in eliorib opto auspiciis. Lege di¬
ligent̾ plura ip̃e reꝑies. S uñe miraris obsecro te
in hac causa maximiatiensium ex qua tͥ ad omĩa
nũt statui respond̾e:. nec huiꝰ mͥ defuisse locutiõis
exemplum: In illa quippe luculentissima sentẽtia
toncilii lugaiensis muenta ẽ inquiunt tã salubor
ne ꝑ cuncta menbra pestisens irreꝑat uirus. ut ꝯ¬
pendioso delore natum decidat uulmus. Certe ẜm
regulam tuam salubris non salubrior dice̾ debu¬
erunt. Neq enim illud salisbre s ꝑuiciosum
erat ut ꝑ tuncta membra pestisens irreꝑet uirus.¬
Sit traditionem ꝓbabilius nos uobis obitimus. qmͣ̃¬
ius eam pͥos nobis non plubilit̾ obitiatis. Iam illud
rem municipasia gesta testantur ibidem apud cͥcam

Expanded text:
ex illis litteris, ubi uerba didicimus, quomodo conparatiuus ex illis litteris, ubi uerba didicimus, quomodo conparatiuus gradus non semper augeat quod conparat, aliquando inprobet cui conparatur. inde est: di meliora piis, inde est: melioribus opto auspiciis. lege diligenter, plura ipse repperies. sed nonne miraris, obsecro te, in hac causa Maximianensium, ex qua tibi ad omnia nunc statui respondere. nec huius mihi defuisse locutionis exemplum? in illa quippe luculentissima et falubrior, ne per cuncta membra pestilens irrepat virus, ut compendioso dolore natum decidat vulnus. Certe secundum regulam tuam Salubris, non salubrior dicere debuerunt. Neque enim illud salubre, sed perniciosum erat, ut per cuncta membra pestilens virussic traditionem probabilius nos uobis obicimus, quamuis eam uos nobis non probabiliter obiciatis. Iam illud rem municipalia gesta testantur ibidem apud Cirtam
Abbreviated transcription (Latin):
nullo modo ali affris traditorib pollui potuit. quos
omĩno nesciuit si maximiani sacrilegi surculi uõ
polluere plantaria tot collegas euis quia ordinã¬
do manus ei non imposuerunt. qmͣuis eum a pͥmi¬
ano dampnatum laudauerint. pͥmianũq dampna¬
ueriat qmͣuis in enis scimate constituti dilationem
qua reu̾t̾entur acceꝑint. Qum etiam quia dixi tra¬
ditionem multo ꝓbabilius nos uob̾is obicimus. Res¬
pondes me ħ modo fuisse confessum quod eam uos
nobis ꝓbabilit̾ obitistis docens etiam regulam locu¬
tionis qua comꝑatuuis gradus qͥd̾ añ positum ẽ au¬
get. non qd̾ ante fcm̃ est inpꝓbat. ⁊ adiungens sic̃
bene ⁊ meluis mase ⁊ peuis. honorabilit̾ ⁊ honorabi
deris ⁊ dicis. si uos ꝓbabilius: uos ergo ꝓbabilit. Hĩc
ergo m illo ꝓlixiore tͥum librorum oꝑe suo loco tibi
satis aut plusqmͣ satisfortasse respondi. ⁊ ostendi ⁊¬

Expanded text:
nullo modo ab Afris traditoribus pollui potuit quos nullo modo ab Afris traditoribus pollui potuit quos omnino nesciuit, si Maximiani sacrilegi surculi non polluere plantaria tot collegas eius, tantum quia ordinando manus ei non iuposuerunt, quamuis eum a Primiano damnatum laudauerint Primianumque damnauerint, quamuis in eius schismate constituti dilationem qua reuerterentur acceperint Quin etiam quia dixi: traditionem multo probabilius nos uobis obicimus, respondes me hoc modo fuisse cnobis probabiliter objicitis; docens etiam regulam locutionis, qua comparativus gradus quod ante positum est auget, non quod ante factum est improbat, et adjungens, Sicut bene deris et dicis: si uos probabilius, nos ergo probabiliter. hinc ego in illo prolixiore trium librorum opere suo loco tibi satis aut plus quam satis fortasse respondi et ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ꝑ om̃s gentes. Et quod ibi dcm̃ est. ex syon s¬
spẽs decoris eius. ħ dictum hic incipientib a ierłm
Non enĩ tantũmodo ibi passus ẽ xp̃c. s ibi etiã
resurrexit. ide ascendit in celum. ibi centum uigĩ¬
ti hoĩes cong̾gatos die penthecostes misso de celo
spũ sancto impłeuit. Ibi uno die tͥa alio qͥnq mi¬
lia credentium in suũ corpus diũ conu̾sa suscepit.
Inde in totam iuideam ⁊ samariam. ⁊ in orbis t̾raꝵ
cet̾as gentes se fructificando diffudit ⁊ diffundit
eccl̃ia. Quod discipulis p̾dicens etiam ascensurus
ra celum. eritis inquid mͥ testes in ierłm ⁊ in totam
uideam ⁊ samariam ⁊ usq in fines t̾re. Set gͥ ec¬
tlesia icipiens ab ierłm seq ꝑ omnes gentes tam
euidenti fecunditate diffiuidens. ut te ipm̃ confit̾i
cogat qͥd̃ in xp̃ianum nomen ꝓuidentia dei totus
cotidie u̾titur mundus: ħ inqmͣ eccłia que dño dõ
deoꝵ loquente a solis ortu usq ad occasum uocatur.

Expanded text:
t quod ibi dictum est: ex Sion species decoris eius, hoc dictum est hic: incipientibus ab Hierusalem. non enim tantummodo ibi passus est Christus, sed ibi etiam resurrexit, inde ascendit in caelum, ibi centum uiginti homines congregatos die pentecostes misso de caelo sancto spiritu impleuit, ibi uno die tria, alio quinque milia credentium in suum corpus conuersa suscepit, inde in totam Iudaeam et Samariam et in orbis terrarum ceteras gentes se fructificando diffudit et diffundit ecclesia. quod discipulis praedicens et iam ascensurus in caelum: eritis, inquit, mihi testes in Hierusalem et in totam Iudaeam et Samariam et usque in fines terrae. haec igitur ecclesia incipiens ab Hierusalem seque per omnes gentes tam euidenti fecunditate diffundens. ut te ipsum confiteri cogat, quod in christianum nomen prouidentia dei totus cotidie uertitur mundus, haec, inquam, ecclesia, quae domino deo deorum loquente a solis ortu usque ad occasum uocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
si alibi acceptimi fu̾it. s ideo in ꝑte donati iuilt
haptizari. quia esse baptismum non illi soli neq
nos soli s utriq dicimus: attendat alia tria. Si
enim nos elegit sequi in huis que illi nou dicunt.
ea uꝰ que utriq dicimus pponitei que soli dr̃t.
Ecce aut̃ in cafholica baptisium nos dicimꝰ: illi
nõ dicunt. Non recte accipi in ꝑte donati apm̃a
nos diciaus. illi nõ. dicunt. Sicut ergo id po¬
cius credit qd̾ nos soli dicimus eẽ credendum: ita
ħ pocius faciat qͥd̃ nos soli dicimus eẽ faciendum.
Quod aut̃ utriq dicimus eẽ credendum. hoc si
ita putat robustiꝰ credat qmͣ id qd̃ a nobis dicitur
solis. Eobustius tanenim crediturꝰ est ẽẽ baptis¬

Expanded text:
si alibi acceptum fuerit; sed ideo in parte Donati vult baptizari, quia esse ibi Baptismum non illi soli neque nos soli, sed utrique dicimus: attendat alia tria. Si enim nos elegit sequi in iis quae illi non dicunt, ea vero quae utrique dicimus, praeponit his quae nos soli recte accipi in catholica baptismum nos dicimus, illi non dicunt; non recte accipi in parte Donati baptismum nos dicimus, illi non dicunt. sicut ergo id potius credit quod nos soli dicimus esse credendum, ita hoc potius faciat quod nos soli dicimus esse faciendum. quod autem utrique dicimus esse credendum, hoc, si ita putat, robustius credat quam id quod a solis dicitur nobis. robustius enim crediturus est esse baptis