comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suã se mutasse intelligebat: qͥ inueniendo ad eos & ñ ueniendo. salut
eoꝵ quȩ rebat. Unde & insequentib dix̃. Ego autẽ testẽ dm̃ inuoco
animã mea. qͦd parcens uob ultra non ueniꝰ corinthũ. Scđm carne
certe lucris. aut apparatib uncitur. Sp̃ualis autẽ tc̃ dispositũ
non ĩplet: quando consultiꝰ aliqͥd ꝓsalute eoꝵ quib ꝓdesse uult ꝓ¬
uidet. Per apłosetiã cõmuni sententia ierusolimis confirmatũ
.ẽ. & ꝑ paulũ & barnaban fr̃ib ꝑ asiam destinatũ. ne qͥsqͣ ad fide̾
ueniens circuncisioni legis haberet᷑ obnoxiꝰ. Ipse etiã apts ad
ꝓderit. Et idẽ paulꝰ cũ petro restitisset infaciẽ qd̾ simulationi
quondã iudeoꝵ consensisset. qͥ circuncisionẽ saluti putabant
eẽ. necessariã: tam̃ necessitati tẽporis cedens. timotheũ listris
circuncidit. ut scandalũ iudõꝵ ibi cõmorantiũ deuitaret. oster¬

Expanded text:
suam se mutasse intelligebat, qui in veniendo ad eos, et non veniendo, salutem suam se mutasse intelligebat, qui in veniendo ad eos, et non veniendo, salutem eorum quaerebat. Unde et in sequentibus dicit: Ego autem testem Deum invoco in animam meam, quod parcens vobis ultra non veni Corinthum. Secundum carnem certe lucris, aut apparatibus vincitur. Spiritualis autem tunc dispositum non implet, quando consultius aliquid pro salute eorum quibus prodesse vult, providet. Per apostolos etiam communi sententia Hierosolymis confirmatum est, et per Paulum et Barnabam fratribus per Asiam destinatum, ne quisquam ad fidem veniens, circumcisioni legis haberetur obnoxius . Ipse etiam Apostolus ad is nihil proderit . Et idem Paulus cum Petro restitisset in faciem , quod simulationi quorumdam Judaeorum consensisset, qui circumcisionem saluti putabant esse necessariam, tamen necessitati temporis cedens, Timotheum Lystris circumcidit, ut scandalum Judaeorum ibi commorantium devitaret, osten
Abbreviated transcription (Latin):
tis saluis adqͥrit̾ uł in qͥb̾ neglectis mors indubitata conseqͥt ner u
ẽ. ad mietenda dispensatio. s ita st̃ om̃ia mandata uł int̾eicta seu¬
lis sequat᷑ cõpensatio. potest prȩcede auctoritatẽ p̃sideniũ.
gent̾ delibata dispensatio. Multa eñi tatia in euanglica hẏstoria
apłiçoꝵ uiroꝵ auc̃toritate roborata cognouimꝰ. Aisumamꝰ itas
pmũ exẽplũ de euangłio. Nñs qͥppe mittens discipłos ad p̃drcan¬
ẽ. morũ: instante tẽpore passionis suȩ & perã reddit & sacculũ.
inse ipso pͥmo daris exẽplũ. qͦd in huiꝰ modi traditionib: necessitati
tẽporis sit cedendũ. Similit̾ paulꝰ cũ ꝑ corinthios se tranfitur m
ꝓmisisset. in macedoniã. & prȩsensisset hoc eis minime ꝓfutm.
mutauit dispositionẽ suã. ñ tam̃ sententiã. Unde se ita excusat
dicens. Dũ gͦ hoc uoluissẽ. muinqͥdleuitate usus sũ: Aut qͥd cogit
scđm carnẽ cogito. ut sit apud me. ẽ. & non: Nlon eñisententũ

Expanded text:
tis salus acquiritur vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio; sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta setilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, irorum auctoritate roborata cognovimus. Assumamus itaque primum exemplum de Evangelio. Dominus quippe mittens discipulos ad praedicanstante tempore passionis suae et peram reddit et sacculum : in seipso primo dans exemplum, quod in hujusmodi traditionibus necessitati temporis sit cedendum. Similiter Paulus, cum per Corinthios se transiturum promisisset in Macedoniam , et praesensisset hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen sententiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit apud me, est, et non? Non enim sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
etia adsũ mũ sacerdotiũ ꝓmoueri ꝑmisert̃. Q ut de nr̃is tẽporib taceamꝰ. sic̃
legit᷑ ingestis romanoꝵ pontificũ. felix t̾ciꝰ natione romanꝰ. ex patre felice
prȩsbitero fuit. atẽporib odagri regis. usq ad tẽpora theoderici regis. Itẽ
agapitꝰ natione romanꝰ. ex patre gor diano prb̃o. sũmꝰ pontifex fuit. Gelasius
natione affer. ex patre ualerio ep̃o.sedit annos tres. menses octo. des decẽ &¬
nouẽ. Siͥueriꝰ natione cãpanꝰ. ex patre or misda romano ep̃o. sedit annum
unũ. menses qͥnq. dies uinginti unũ. Deufdedit natione romanꝰ. ex patre
stephano fubdiacono. sedit annos tres. dies uigintitres. Theodorꝰ natione
uiauͦ ep̃oꝵ plurimi ex aliis ciuitatib ad alias ꝓpt̾ necessitatẽ seu ucilitatẽ
tẽpoꝵ st̃ transmutati: ex subiectis manifestũ. ẽ. Perigenes in petris est
aduixit eccłȩ p̃fuit. Dosideum seleuaȩ eỹni. alexander  irciochenꝰ¬

Expanded text:
ut de nostris temporibus taceamus, sicut legitur in gestis Romanorum pontificum, Felix tertius, natione Romanus, ex patre Felice presbytero fuit a temporibus Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item Agapitus natione Romanus, ex patre Gordiano presbytero summus pontifex fuit. Gelasius, natione Afer, ex patre Valerio episcopo sedit annos III, menses VIII, dies XVIII. Silverius natione Campanus, ex patre Ormisda Romano episcopo, sedit annum I, menses V, dies XXI, Deusdedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III, dies XXIII. Theodorus natione vero episcoporum plurimi ex aliis civitatibus ad alias propter necessitatem seu utilitatem temporum sunt transmutati, ex subjectis manifestum est. Perigenes in Petris est advixit, Ecclesiae praefuit. Desideum Seleuciae episcopum Alexander Antiochen
Abbreviated transcription (Latin):
ocritatis nr̃ȩ suggestioni adqͥescere. congruũ uidat᷑ ut mediatricẽ ꝑso
nã sollicitudini prȩficeretis. potissimũ in eadẽ sollicitudine: confue¬
tudine. & utilitate ꝓbatã. quȩ emer gentia mala tanto frequentiꝰ qͣnto ul
ciniꝰ agnosceret. & leuamina quȩ meliꝰ ualeret adhib̾et. Ausu qͥdẽ & familiari¬
tatis & filialis amoris hec scribo. qi sic ego cũ multis: eccłe dĩ meliꝰ credo posse
x̃ prȩlatoꝵ. non solũ patienter audiuit. s equanimiter adimpleuit.

Expanded text:
ocritatis nostrae suggestioni acquiescere, congruum videretur, ut mediatricem personam ocritatis nostrae suggestioni acquiescere, congruum videretur, ut mediatricem personam huic sollicitudini praeficeretis, potissimum in eadem sollicitudine consuetudine et utilitate probatam, quae emergentia mala tanto frequentius cinius agnosceret, et levamina quae melius valeret adhiberet. Ausu quidem familiaritatis et filialis amoris haec scribo, quia sic ego cum multis Ecclesiae Dei melius credo posse tem praelatorum non solum patienter audivit, sed etiam aequanimiter adimplevit.
Abbreviated transcription (Latin):
capitis. membrors imbecillitatib ꝓuidere. & ꝓualitudinũ quanti¬
tate uł qualitate: congua remediã ꝓcurare. Cũ eñi alatere ur̃ o mir¬
titis adnos cardinales ur̃os tanꝗͣ filios uterinos: qͥa intransitu aꝑud nos
st̃: non tantũ ñ posst̃ curanda curare.s nec curanda ꝓspicere. Inde . ẽ.
qđ multi p̃positoꝵ. facta gladio linguȩ ferire cupient̾es. dict̃ sedẽ apłicã
nde ego & quidã conregionales nr̃i hoc murmur ñ equanimit᷑ accipi¬
entes. ut pote romanȩ eccłȩ filii: unanimes scribe decreuimꝰ scitati
ur̃e. lit alicui transalpino legationẽ sedis apłice iniungatis. qͥ & ititm̃
neũ : quã dõnũ lugdunensẽ archiep̃m. qͥ & in eodẽ officio iã diu mini¬
strauit: & ut exꝑim̃to cognouimꝰ tã romanȩ eccłe quã tͣnsalpinis
pedtunt: aut ꝑicula ĩminentia. aut reifamiliaris indigentia. aut
itineris difficultas. aut ꝓpͥi corporis imbecillitas. Unde si uelletis medi¬

Expanded text:
idere, et pro valetudinum quantitate vel qualitate congrua remedia procurare. Cum enim a latere vestro mittitis ad nos cardinales vestros tanquam filios uterinos , quia in transitu apud nos sunt, non tantum non possunt curanda curare, sed nec curanda prospicere; inde est quod multi praepositorum facta gladio linguae ferire cupientes, dicunt sedem apostoliUnde ego et quidam corregionales nostri hoc murmur non aequanimiter accipientes, utpote Romanae Ecclesiae filii unanimes, scribere decrevimus sanctitati vestrae, ut alicui transalpino legationem sedis apostolicae injungatis , qui et vicinius neum, quam domnum Lugdunensem archiepiscopum, qui et in eodem officio jamdiu ministravit, et ut experimento cognovimus, tam Romanae Ecclesiae quam transalpinis epediunt, aut pericula imminentia, aut rei familiaris indigentia, aut itineris difficultas, aut proprii corporis imbecillitas. Unde si velletis medi
Abbreviated transcription (Latin):
in ocłis dĩ me pͣsentẽ conscind̾et. & om̃e noxiũ qđ intꝰ latebat ꝑ confes¬
sionẽ or is effundet. si hec dedecora in se agnouisset. nullarenꝰ abscondis¬
set. Deniq si causã huiꝰ accusationis inspicitis. manifeste scitis non ali¬
unde ex arsisse istã maliuolentiã. nͥ inde qđ int̾dicente sedis apłicȩ decreti
ñ potest turonensis archiep̃s inmaiore monaster io publicas missas ce
usur pare. Unde etiã hoc anno insynodo agens sic̃ dicunt qͥ affuert̃. qͣn
parrochianoꝵ suoꝵ maiꝰ ingredet᷑ monaster iũ. Postremosi testifican¬
aut de domo sua ꝓductos. Quib ꝑsonis fic̃ scitis. facile poterit imꝑari.
ut testimoniũ ꝑhibeant mendacio quã ueritati. Cũgͥ ea quȩ dicta sc̃ it
se habeant. quanuis ñ necessario supplicando tam̃ exortam scĩtatẽ ur̃a
qͣtinꝰ sic in hac causa pat̾narũ traditionũ tramitẽ teneatis. ut & in no¬

Expanded text:
in oculis Dei me 51 praesente conscinderet, et omne noxium quod intus latebat per confesin oculis Dei me 51 praesente conscinderet, et omne noxium quod intus latebat per confessionem oris effunderet, si haec dedecora in se agnovisset, nullatenus abscondisset. Denique, si causam hujus accusationis inspicitis, manifeste scitis non aliunde exarsisse istam malevolentiam, nisi inde quod interdicente sedis apostolicae decreto non potest Turonensis archiepiscopus in Majori Monasterio publicas missas celusurpare. Unde etiam hoc anno in synodo agens, sicut dicunt qui adfuerunt, quantum parochianorum suorum majus ingrederetur monasterium. » Postremo, si testificanaut de domo sua productos, quibus personis, sicut scitis, facile poterit imperari, ut testimonium perhibeant tam mendacio quam veritati. Cum igitur ea quae dicta sunt ita se habeant, quamvis non necessartenus sic in hac causa paternarum traditionum tramitem teneatis, ut et inno
Abbreviated transcription (Latin):
t̃c̃ dicenda fuissent qͣndo uidebat eũ inpublicis c̃uentib de eccłasticis
negotiis cũ eỹis uidicantẽ. pontificalia sacramenta tractantẽ. quȩ
tractare ñ debet nͥ manꝰ a crimine ĩmunis. & conscientia in nocen¬
tiȩ testis. Si de his recte pulsari pot̾at. magis ar guendꝰ erat ꝓpter
usurpationẽ sacerdbocii. quã ꝓpt̾ gerendã sollicitudinẽ monaste¬
rii inqua nullũ nouimꝰ. ẽe genꝰ eccłastici sacram̃ti. cũ dicat iero¬
nimꝰ monachoꝵ institutor p̃cipuus. Monachꝰ non docentis habet
officiũ s plangents: qͥ se & mundũ lugeat. S dicit aliqͥs. q tẽ
merito taciut. qnͣdo in ep̃atu eũ non lesit. Tanto minꝰ itaq iste
aliene uite curiosus inspector. & suȩ desidiosus corrector au
nitit᷑ incrustare. ñ inerustatũ a sorde mundare. Credo eñi & bene credo
quia cũ ueterẽ hom inẽ depositurꝰ & nouũ pariturꝰ. uetustatis fuȩ saccũ

Expanded text:
a fuissent, quando videbat eum in publicis conventibus de ecclesiasticis negotiis cum episcopis judicantem, pontificalia sacramenta tractantem; quae tractare non debet nisi manus a crimine immunis, et conscientia innocentiae testis. Si de his recte pulsari poterat, magis arguendus erat propter usurpationem sacerdotii quam propter gerendam sollicitudinem monasterii, in qua nullum novimus esse genus ecclesiastici sacramenti, cum dicat Hieronymus monachorum institutor praecipuus : « Monachus non docentis habet officium, sed plangentis, qui se et mundum lugeat. » Sed dicet aliquis, quia tunc merito tacuit, quando in episcopatu eum non laesit. Tanto minus itaque iste alienae vitae curiosus inspector et suae desidiosus corrector audnititur incrustare , non incrustatum a sorde mundare. Credo enim et bene credo, quia cum veterem hominem depositurus, et novum pariturus, vetustatis suae saccum
Abbreviated transcription (Latin):
bitã cũ deuotione obȩdientiã. Quanta caritate hactenꝰ sollicitu¬
do romanoꝵ pontificũ quieti inuigilauer it monachoꝵ. quanto
feruore studuerit ꝓcul fieri infestationes monasteria grauan¬
tũ auexatione monasterioꝵ. quanto etiã cautelae studio discuti
mandauerit ꝑsonas & causas accusantiũ & testificantiũ. ñ. ẽ. nr̃m
docere doctores nr̃os. a quib tantũ expectamꝰ formã p̃cepta ĩpen¬
di: sic̃ accepimꝰ regulã precipiendi. Quȩ om̃ia si obseruare uult
scĩtas ur̃a incausa dõni abbatis maioris monasterii nec accusatores
admittendos credimꝰ ad accusandũ. nec testes ad testificandũ. Primo eiĩ
si ꝑsonã accusatoris tur on̾sis uidelicet archiep̃i attendimꝰ. pene om̃ia
quȩ in ordinatione eiꝰ facta st̃. contͣ ordinẽ usur pata st̃. Crimina

Expanded text:
bitam cum omni devotione obedientiam. Quanta charitate hactenus sollicitudo Romanorum pontificum quieti invigilaverit monachorum, quanto fervore studuerit procul fieri infestationes monasteria gravantium a vexatione monasteriorum, quanto etiam cautelae studio discuti mandaverit personas et causas accusantium et testificantium, non est nostrum docere doctores nostros a quibus tantum exspectamus formam praecepta implendi, sicut accepimus regulam praecipiendi. Quae omnia si observare vult sanctitas vestra in causa domni abbatis Majoris-Monasterii, nec accusatores admittendos credimus ad accusandum, nec testes ad testificandum. Primo enim si personam accusatoris, Turonensis videlicet archiepiscopi attendimus, pene omnia quae in ordinatione ejus facta sunt, contra ordinem usurpata sunt. Crimina
Abbreviated transcription (Latin):
unã deb̾e. eẽ. de cedris libani quas plantauit dñs. in qua nidificent passe¬
quoꝵ orationes ꝓstatu regni ur̃i & incolumitate ur̃a. quanto quietio¬
res. tanto saniores. qͣnto saniores. tanco er̃ constat efficatiores. Hoc eñi
faciendo. & regnũ t̾renũ qͥrte dõ cooꝑante possidebitis. & ad regnũ ȩter¬
nũ eiꝰdẽ miseratione ꝑuenietis. De cȩc̾̃o comendo uob̾ hos canonicos
nr̃os pͣsentiũ licterarũ portitores. quos eccła nr̃a exceslentig ur̾e ꝓfua¬
necessitate transmittit. quatinꝰ ea audita. ꝓrit uob̾uisũ fuerir. & dõ uo¬
ces uĩos specialiꝰ ceteris benefactorib fuis habet in memoria. tapeoꝵ¬

Expanded text:
 possessorem; unam debere esse de cedris Libani quas plantavit Dominus, in qua nidificent passe possessorem; unam debere esse de cedris Libani quas plantavit Dominus, in qua nidificent passequorum orationes pro statu regni vestri et incolumitate vestra quanto quietiores, tanto saniores, quanto saniores, tanto constat esse efficaciores. Hoc enim faciendo, et regnum terrenum quiete Deo cooperante possidebitis, et ad regnum aeternum ejusdem miseratione pervenietis. De caetero commendo vobis hos canonicos nostros praesentium litterarum portitores quos Ecclesia nostra excellentiae ssitate transmittit, quatenus, ea audita, prout vobis visum fuerit et Deuntes vestros specialius caeteris benefactoribus suis habet in memoria habe
Abbreviated transcription (Latin):
nã inter pellamꝰ elementiã quatinꝰ pat̾nos mores. patnã uos imitari facui
honorificentiã. ut in nullo ur̃a fullimitas abeoꝵ nobrlitate degeneret. inrs
lo abeoꝵ. frugabtate decłenet. Et quia res om̃s ñ alit̾ bene administrant᷑ꝰ mn
cũ regnũ & sacerdotiũ in unũ conuenerint studiũ. celsitudinẽ ur̃am obsetran
monemꝰ. quatinꝰ uerbũ dei inragno uob cõmisso currere ꝑmittatis. & n¬
girũ terrenũ celesti regno qđ eccłȩ. ẽ. cõmissũ. subditũ ẽẽ deb̾e semꝑ cs¬
tetis. Sic̃ eni sensus animalis subditꝰ debet. eẽ. rationi. ita potestas tren
subdita eẽ debet eccłastico regimini. Er quantũ ualet corpꝰ nregat
ab anima: tantũ ualet t̾rena potesias nͥ informet᷑ & regat᷑ eccłastica
discuplina.Et sic̃ pacatũ. ẽ. regnũ corporis. cũ iã non resistit carospͥus
sic uipace possidet᷑ regnũ muindi. cũ iã resistere ñ molit᷑ regno dĩ. Hoco¬

Expanded text:
nam interpellamus clementiam, quatenus paternos mores, paternam vos faciat imitari honorificentiam, ut in nullo vestra sublimitas ab eorum nobilitate degeneret, et in nullo ab eorum frugalitate declinet. Et quia res omnes non aliter bene administrantur, nisi cum regnum et sacerdotium in unum convenerint studium , celsitudinem vestram obsecrando monemus, quatenus verbum Dei in regno vobis commisso currere permittatis, et regnum terrenum coelesti regno, quod Ecclesiae commissum est, subditum esse debere semper cogitetis. Sicut enim sensus animalis subditus debet esse rationi, ita potestas terrena subdita esse debet ecclesiastico regimini. Et quantum valet corpus nisi regatur ab anima, tantum valet terrena potestas nisi informetur et regatur ecclesiastica disciplina. Et sicut pacatum est regnum corporis, cum jam non resistit caro spiritui, sic in pace possidetur regnum mundi, cum jam resistere non molitur regno Dei. Hoc co
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ꝓbabili ratione a sũmorigore declinabit. caritas excusabit. si cam ni¬
cħ cont᷑ euangłiũ. nicħ contͣ apłos usur pauerit. Si quȩ uͦ sententiȩ de foren¬
sib legib inserte st̃ quȩ iudiciũ sanguinis contineant. ñ ad hoc insertȩ sc̃
ut eccłasticꝰ iudex ꝑ eas aliquẽ debeat condẽnare. s ut ex eis assertionẽ ca¬
nonicor faciat decretor. hinc attendens quanta penitentia puniendi
sit facimis illud uł flagitiũ qđ iudicant iudices scłi morte. uł mẽbroꝵ
mutilatione multandũ. Hanc eñi rationẽ. romani pontifices in asser¬
tione decretoꝵ suoꝵ frequent᷑ int̾ponunt. Na hoc leges scł continei
quanto magis diuinȩ: Hec hactenꝰ. Deinceps singłarũ partũ totiꝰ
uoluminis intentionẽ breuit̃ ꝑstringemꝰ. ut hinc prudens lector adu¬
tat. qͥd in unaquaq parte sibi necessariũ quȩrere debeat.U

Expanded text:
aliqua probabili ratione a summo rigore declinabit, charitas excusabit; si tamen nialiqua probabili ratione a summo rigore declinabit, charitas excusabit; si tamen nihil contra Evangelium, nihil contra apostolos usurpaverit. Si quae vero sententiae de forensibus legibus insertae sunt, quae judicium sanguinis contineant, non ad hoc insertae sunt, ut ecclesiasticus judex per eas aliquem debeat condemnare; sed ut ex eis assertionem canonicorum faciat decretorum. Hinc attendens quanta poenitentia puniendum sit facinus illud vel flagitium, quod judicant judices saeculi, morte vel membrorum mutilatione multandum. Hanc enim rationem Romani pontifices in assertione decretorum suorum frequenter interponunt. Nam, si hoc leges saeculi continent, quanto magis divinae? » Haec hactenus. Deincontinentes breviter perstringemus, ut hinc prudens lector advertat, quid in unaquaque parte sibi necessarium quaerere debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
pia lenicate concessimꝰ. iusta post ultione pleccamꝰ. Nec tantũ in eccłasticis
obseruandũ. ẽ. regł̃is. s etiã in ipsis legib de uenerandis legib legit᷑ romanis
Quodcunq imꝑator ꝑ epłam constituit. uł cognoscens decreuit. uł edicto p̾ce
pit. lege̾ eẽ. constat. Hȩ sc̃ quȩ constitutiones appellant᷑. Plane ex hisqda¬
st̃ quȩ ꝑsonales appellant᷑: quȩ nec adexemplũ trahunt᷑. qm̃ nec hoc prin
uult. Nã quod alicui obmerita indulsit. uł sicui penã irrogauit. uł sicui
sine exemplo subuenit. ꝑsonã non transgredit᷑. Possemꝰ de huiꝰmodi plurimas¬
rationes: plurima exempla colligere. s prudenti lectori & ei qͥ nouit de pau¬
cis plura intelligere. debent p̾dicta sufficere. Quod tam̃ iã monuimꝰ iterum
monemꝰ. ut siquis quod legerit de sanctionib siue dispensationib eccłasticis.
ad caritatẽ quȩ. ẽ. plenitudo legis referat: non errabit. ñ peccabit. & quando

Expanded text:
ncessimus, justa post ultione plectamus. Nec tantum hoc in ecclesiasticis observandum est regulis, sed etiam in ipsis legibus. De venerandis legibus legitur Romanis. Quodcunque imperator per epistolam constituit, vel cognpit, legem esse constat; hae sunt quae constitutiones appellantur. Plane ex his quaedam sunt personales, quae non ad exemplum trahuntur, quod non hoc princeps vult. Nam quod alicui ob merita indulsit, vel si cui poenam irrogavit, vel si cui sine exemplo subvenit, personam non transgreditur. CAP. CXLVIrationes, plurima exempla colligere, sed prudenti lectori, et ei qui novit de paucis plurima intelligere, debent praedicta sufficere. Quod tamen jam monuimus, iterum monemus, ut si quis quod legerit de sanctionibus sive dispensationibus ecclesiasticis, ad charitatem, quae est plenitudo legis, referat, non errabit, non peccabit; et quando
Abbreviated transcription (Latin):
religioni obuiũ: ꝑquendã seruientẽ suũ suggestionẽ drogonis cantoris.
qͥom̃i religioni quantũ pręualet aduersatur dari fecit. quod galo inuita eiꝰ
nunquã futurꝰ ẽẽt beluacensis ep̃s. Qua inre prudentiã ur̃am muniri opor¬
tet sp̃u fortitudinis. qr si tali sacram̃to annullari potest canonica electio.
milla ulteriꝰ in regno francoꝵ fut᷑a. ẽ. nͥ aut sy moniaca aut uiolenta in¬
trusio. Quod si sc̃iati ur̃ȩ obicit᷑. regẽ non oportere cogi adꝑuriũ. re¬
cordari potestis quid dicat beatꝰ ambrosiꝰ libro pͥmo de officiis. Dic̃ eñi.
Est ñnunquã contͣ officiũ: ꝓmissũ cꝰtodire sacramentũ. ut herodes qui

Expanded text:
religioni obvium per quemdam servientem suum ad suggestionem Drogonis cantoris, religioni obvium per quemdam servientem suum ad suggestionem Drogonis cantoris, qui omni reilgioni, quantum praevalet, adversatur, dari fecit, quod Galo in vita ejus nunquam futurus esset Belvacensis episcopus . Qua in re prudentiam vestram muniri oportet spiritu fortitudinis, quia si tali sacramento annullari potest canonica electio, nulla ulterius in regno Francorum futura est, nisi aut Simoniaca aut violenta intrusio. Quod si sanctitati vestrae objicitur regem non oportere cogi ad perjurium, recordari potestis quid dicat beatus Ambrosius libro primo De officiis. Dicit enim : « Est nonnunquam contra officium promissum custodire sacramentum, ut Herodes qui
Abbreviated transcription (Latin):
sibile faciatis. ne insidiatores & detractores ur̃i subsannando de uob dicere
incipiant.hic homo cȩpit ȩdificare. & non potuit cons mare. De cȩtero
notũ facio scĩtati ur̃ȩ. qđ francoꝵ rex romã se uenturũ in ꝓximo dicit. qͥ¬
in non crediinꝰ. Sed seu ueniat. seu mutat: cauete & uob & nob̾. ut semꝑclaui¬
b & catenis petri fortit̃ te neat᷑. Et si for te absolutꝰ fuerit. & aduomitũ sic̃
religetur. & hoc literis ur̃is om̃ib ȩccłiis manifestet᷑. Ita eñi corrosorum
dentes confringetis: & iusticiȩ satisfacietis. Quod si forte ds̃ cor eiꝰ ad peui¬
tentiã illu strauerit: mentote nr̃i qͥ por tauimꝰ pondꝰ diei & estus. ut sicut
fuimꝰ participes tribulationis. ita simꝰ & consolationis.
dinis abundare. De tribulatione quauexat᷑ afiliis alienis beluacensis
uł dicere possũ quã scripsi. prȩter quod sacramentũ sacris canonib & om̃i

Expanded text:
sibile faciatis, ne insidiatores et detractores vestri, subsannando de vobis dicere sibile faciatis, ne insidiatores et detractores vestri, subsannando de vobis dicere incipiant: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . De caetero notum facio sn non credimus. Sed seu veniat, seu mittat, cavete et vobis et nobis, ut semper clavibus et catenis Petri fortiter teneatur. Et si forte absolutus fuerit, et ad vomitum, sicut religetur. Et hoc litteris vestris omnibus Ecclesiis manifestetur. Ita enim corrosorum dentes confringetis, et justitiae satisfacietis. Quod si forte Deus cor ejus ad poenitentiam illustraverit, mementote nostri qui portavimus pondus diei et aestus, ut, sicut fuimus particeps tribulationis, ita simus et consolationis.dinis abundare. De tribulatione qua a filiis vexatur alienis Belvacensis vel dicere possum quam scripsi , praeter quod sacramentum sacris canonibus et omni
Abbreviated transcription (Latin):
studiis & eccłasticis disciplinis ornatũ. in ep̃m sibi elegert᷑. Pauci tam̃ ex
elericis stepħi illiꝰ repudiati cõplices. qͦs sibi pelliculis ꝑegrinoꝵ murũ.
atq aliis huiꝰmodi uanitatũ aucupiis in escauerat. huic electioni ñ assert̃.
nec tam̃ ei aliquid qđ sacris canonib obuiet. obicere potuert̃. Cũ uͦ rẽ
se impedire non ualerent: regẽ adiert̃. quȩdã uerba aurib eiꝰ instilla¬
uert̃. quȩ facile incor eiꝰ eliqͣuert᷑. uidelicer qđ p̾dictꝰ electꝰ discipłs m̃s fue¬
non uult electioni assensũ preberȩ. nec ȩlecto bona episcopalia dimutere
nde electores eiꝰ adpaternitatẽ ur̃am iꝗ̃ confugissent nͥqr metropoli¬
pacẽ uolens cõponere. uł forsican ꝓpt̃ uoluntatẽ regis rẽ callide impedire.
uyest gͦ dilectissime pater. ut pro potestate & auctoritate ur̃a sic̃ cepistis ȩccłe
put clerici racionabilit̾ postulauerint succurratis. & consiliũ ur̃m in confu¬

Expanded text:
studiis et ecclesiasticis disciplinis ornatum in episcopum sibi elegerunt. Pauci tamen ex clericis Stephani illius repudiati complices, quos sibi pelliculis peregrinorum murium atque aliis hujusmodi vanitatum aucupiis inescaverat, huic electioni non assenserunt, nec tamen ei aliquid quod sacris canonibus obviet, objicere potuerunt. Cum vero rem per se impedire non valerent, regem adierunt, quaedam verba auribus ejus instillaverunt, quae facile in cor ejus eliquaverunt, videlicet quod praedictus electus discipulus meus fuenon vult electioni assensum praebere, nec electo bona episcopalia dimittere. Unde electores ejus ad paternitatem vestram jam confugissent, nisi quia metropolipacem volens componere, vel forsitan propter voluntatem regis rem callide impedire. Superest ergo, dilectissime Pater, ut pro potestate et auctoritate vestra, sicut coepistis, Ecclesiae, prout clerici rationabiliter postulaverint, succurratis, et consilium vestrum inconfu
Abbreviated transcription (Latin):
canonicũ usũ. pͥuilegia eñi paucoꝵ cõmunẽ legẽ non faciunt. Siqͥs
uͦ tale qͥd amodo facere p̃sũpserit: sine uenia erit. Ita quoq cũ eẽt an¬
tiquis regłis prȩfinitũ. ut nullꝰ qui ẽẽt inclero extraneoꝵ consor¬
tiũ haberet mulierũ: s earũ tantũ qͥ omnẽ suspicionẽ excluderent
Seatꝰ papa gregoriꝰ. hc̃ rigorẽ ita modificauit clericis angloꝵ: ut siqͥ
eẽnt extra sacros ordines constituti: qͥ se continere ñ possent. uxors
sortirent᷑. & stipendia sua foris acciꝑent. intelligens leuiorẽ ẽe. casu
si ruentes coniugali uinculo exciꝑentur. quã si uago concubitu int̾mina¬
tȩ libidinis uoragine absorberent᷑. Sic aliȩ dispensationes salubri deli¬
beratione admissȩ.cessante necessitate debent & ipse cessare: nec ẽ ꝓlegi
habendũ qđ aut utilitas suafit. aur necessitas imꝑauit. Unde legit᷑ inepła

Expanded text:
canonicum usum. Privilegia enim paucorum communem legem non faciunt. Si quis canonicum usum. Privilegia enim paucorum communem legem non faciunt. Si quis vero tale quid amodo facere praesumpserit, sine venia erit. » Ita quoque cum esset antiquis regulis praefinitum, ut nullus qui esset in clero, extranearum consortium haberet mulierum; sed earum tantum quae omnem suspicionem excluderent, beatus papa Gregorius hunc rigorem ita modificavit clericis Anglorum, ut si qui essent extra sacros ordines constituti, qui se continere non possent, uxores sortirentur, et stipendia sua foris acciperent, intelligens leviorem esse casum, si ruentes conjugali vinculo exciperentur, quam si vago concubitu interminatae libidinis voragine absorberentur. Sic aliae dispensationes salubri deliberatione admissae, cessante necessitate, debent et ipsae cessare; nec est pro lege habendum quod aut utilitas suasit, aut necessitas imperavit. Unde legitur in epistola
Abbreviated transcription (Latin):
ł inoelis. habet potestatẽ uniuersalit̾ ligandi & soluendi. & scđ̾m iere¬
iã euellendi & plantandi: & ꝓpt̾ hoc & nos eiꝰdẽ potestate pͥncipis apłoꝵ
petriutentes. cũ om̃i eccła nr̃a mandamꝰ uob̃ & scĩssimis frib nr̃is pa¬
patriar chã fr̃em & consacer dotẽ nr̃m: nos in cõmunionẽ recipere.
te. Recipite eũ sine excusatione. nullꝰ ex cuset ꝓ sy nodis contͣ eũ
ꝑactis. muillꝰ scõꝵ p̃decessors meors nicholai & adriani sententias contͣ
eũ causet᷑. De ipso eñi surreptũ. ẽ. ilł. nullꝰ contͣ eũ subseriptiones
ur̃as occasionẽ scismatis habeat. om̃ia eñiut infecta & irrita facimꝰ.
re uos uolumꝰ. ut post mortẽ photii fr̃is nr̃i. nullꝰ ex dignitate mun¬
dana adpontificalẽ honorẽ ascendat. s ex presbiteris cardinalibus
eiꝰdẽ eccłȩ. uł ex ciaconib aut ex aliis sacer dorib qͥ subȩccła con¬
tiũ fr̃em nr̃m recipimꝰ. sic̃ & adrianꝰ papa tharasiũ: nullũ c̃portec

Expanded text:
solvendi, et secundum Jeremiam, evellendi et plantandi . Et propter hoc et nos ejusdem potestate principis apostolorum Petri utentes, cum omni Ecclesia nostra mandamus vobis, et sanctissimis fratribus nostris papatriarcham fratrem et consacerdotem nostrum nos in communionem recipere. » Item: « Recipite eum sine excusatione; nullus excuset pro synodis contra eum peractis, nullus sanctorum praedecessorum meorum Nicolai et Adriani sententias contra eum causetur. De ipso enim subreptum est illis, nullus contra eum subscriptiones vestras occasionem schismatis habeat: omnia enim ut infecta et irrita facimus,re vos volumus, ut post mortem Photii fratris nostri, nullus ex dignitate mundana ad pontificalem honorem ascendat; sed ex presbyteris cardinalibus ejusdem Ecclesiae, vel ex diaconibus, aut ex aliis sacerdotibus, qui sub Ecclesia Contium fratrem nostrum 6 recipimus, sicut et Adrianus papa Tharasium, nullus computet
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ. Palladiꝰ ab helino poli mutatꝰ. ẽ. in aspona. Alexander ab alia hel¬
nopoli. in adriopolĩ mutatꝰ. ẽ. Gregoriꝰ nazanzenꝰ priꝰ ctuitatis capa¬
su. in anzianeo constitut᷑. ẽ. Meleriꝰ pͥꝰ sebastiȩ eccłȩ pͣfu it. & postea
antiochiȩ presul. ẽ. constitutꝰ. Theusebiꝰ ab apamia asiȩ transfert᷑
eudexiopolĩ. quȩ dudũ salambria uocabat᷑. Policardꝰ de urbe anti
pͥstenamisiȩ. in nichopolĩ traciȩ mutatꝰ. ẽ. Hierophilꝰ de traper ops

Expanded text:
esiae. Palladius ab Helinopoli mutatus est in Asponam. Alexander, ab alia Helinopoli, in Andrinopolim mutatus est. Gregorius Nazianzenus prius civitatis Cappasu in Anzianco constitutus est. Meletius prius Sebastiae Ecclesiae praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. Theusebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salambria vocabatur. Polycarpus, de urbe ante Pristena Mysiae, i
Abbreviated transcription (Latin):
odoxe ȩccłs asynodo plenaria sequestrati. ab alia synodo recipiunt᷑. &
icathologo sacer dotũ habent᷑. ne excła diminurionẽ uł diuisionẽ patiat᷑.
ianto magis orthodoxȩ fidei uiros & ĩmaculatȩ uitȩ: ñ oporcet contẽ¬
ere.s ad pristinũ honorẽ reuocare: Sic̃ eñi apłica sedes hȩc semel ac

Expanded text:
thodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et thodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et in catalogo sacerdotum habentur, ne Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis orthodoxae fidei viros, et immaculatae vitae non oportet contemnere, sed ad pristinum honorem revocare? Sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
is. Et felix papa. Contẽplar⁊ oportet. qd ubi occurrerit necessitas. sepe con¬
futiones patrũ transgredim᷑. & cartaginensis sy nodꝰ.xxxu. capło dic̃.
cipimꝰ ut clerici rursus ineccłam recipiant᷑: qͥ pͥmũ insynodo depositi
trant. Sy nodꝰ etiã si nodũ soluit: ꝓpt̾ unitatẽ & pacẽ ȩccłȩ. Et in nocen¬
scandala in eccła pullulent. Non solũ autẽ ꝓheresi depositis. apłica sede
e paci eccłasticȩ studens. adiutor ii manũ porrexit: s or thodoxis
seratione subuenit. Nostis eñi qđ magnũ athana siũ alexandr inũ
sm. & cirillũ. & policroniũ ierosolimitanos. & ioħem quẽ caritas ur̃a
isostoniũ uocat. & flauranũ asynodo depositos. apłica sedes inpͥstinũ ho¬
rẽ restituit. Sigͥ qui adonatistis & bonoso ordinati. & aliminib or¬

Expanded text:
legis. Et Felix papa: Contemplari oportet, quod ubi occurrit necessitas, saepe conlegis. Et Felix papa: Contemplari oportet, quod ubi occurrit necessitas, saepe constitutiones Patrum transgredimur. Et Carthaginensis synodus XXXV capitulo dicit: Praecipimus ut clerici rursus in Ecclesiam recipiantur, quamvis primum in synodo depositi fuerint. Synodus etiam synodum solvit propter unitatem et pacem Ecclesiae. Et Innocenne scandala in Ecclesia pullulent. Non solum autem pro haeresi depositis apostolica sedes haec paci ecclesiasticae studens, adjutorii manum porrexit; sed et orthodoxis sitata miseratione subvenit. Nostis enim quod magnum Athanasium Alexandrinum episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem, quae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a synodo depositos apostolica sedes in pristinum honorem restituit. Si igitur qui a Donatistis et Bonoso ordinati, et a liminibus or
Abbreviated transcription (Latin):
sidauimꝰ nos inuenisse gauisi. misimꝰ apocris iarios nr̃os uoluntat
ur̃am cõplere. quanuis pietas ur̃a antequã aduenirent. ipsũ uiri
prȩoccupauerit uolenter restituere. Quodtañi & nos libenteri
cipiiꝰ. & quanius hoc faciendi potestatẽ habentes. ñ tam̃ ex potesta
eũ restituere uolumꝰ. s ex apłicis decretis & pat̾nis constitutionib testi
ia ꝓferimꝰ. ñ leges eccłe antiquitꝰ dͥatas soluentes.s inqͥb gr̾arũ diligentia
onuertibilit᷑ obseruatis eccłȩ corpꝰ euellit & dissipat. adutilitatẽ eiꝰ om̃ia
fucere cupientes. Sẏnodꝰ eñĩ niceͥa scd̾o capło dicit. qm̃frequent̃ siue ex
essitate siue alio quolibet modo trans gredi contingit homines. eecłasticos
trũ decreta. Et scissimꝰ leo papa in eodẽ sp̃u p̾cipit dicens. Ubi necessitas
n est. nullo mͦ uiolent᷑ scõꝵ patrũ statuta. Ubi uͦ necessitas fuerit. aduti¬
att̃ eccłe qͥ potestatẽ habet ea dispenset. Ex necessitate eñ i fit mutatio

Expanded text:
imus, nos invenisse gavisi, misimus apocrisiarios nostros voluntatem vestram implere: quamvis pietas vestra antequam advenirent, ipsum virum praeoccupaverit violenter restituere. Quod tamen et nos libenter recipimus. Et quamvis hoc faciendi potestatem habentes, non tamen ex potestate eum restituere volumus, sed ex apostolicis decretis et patuitus datas solventes; sed in quibus gratiarum diligentia inconvertibiliter observata, Ecclesiae corpus evellit ac dissipat, ad utilitatem ejus omnia reducere cupientes. Synodus enim Nicaena secundo capitulo dicit, quoniam frequenter sive ex necessitate, sive alio quolibet modo transgredi contingit homines ecclesiasticoPatrum decreta. Et sanctissimus papa Leo in eodem spiritu praecepit dicens: Ubi necessitas non est, nullo modo violentur sanctorum Patrum statuta. Ubi vero necessitas fuerit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex necessitate enim fit mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
depositꝰ fuit: s postea in antiochia pate iacha excitit. Gregorni
uero quartꝰ papa theodosrũ quẽ ͤugeniꝰ eiꝰ ante cessor presbiceri
honore pͥuauerat. sc̃ȩ eccłȩ signinȩ consecrauit ep̃m. Y bas nan¬
ep̃s diudicatꝰ fuit. s scã sy nodꝰ canonice suã illi restitu it ȩccłam
condẽnauit. & sofrenũ placentinũ ep̃m mer ito reꝓbatũ. nichi¬
laus papa ambos reciliauit. Sic ioħes papa.uiii. fotiũ neophitũ
a papa nicholao depositũ. int̾uentu augustoꝵ. basilii. leonis. alex¬
ari. in parr iarchatu constanti nopolitano restituit. scribens p̾di¬
ctis augustis in hȩc uerba. Ser ipsistis nob dilectissimi filii ut
apłica & cõpassionis uiscera aꝑientes. om̃s qͥ inȩccła quȩ apud
uos .ẽ. correptionib fubiacent. recipiamꝰ. paciq & unanimiai¬

Expanded text:
depositus fuit, sed postea in Antiochia patriarcha exstitit. Gregorius vero quartus papa Theodosium, quem Eugenius ejus antecessor presbyterii honore privaverat, sanctae Ecclesiae Signinae consecravit episcopum. Ybas napus dijudicatus fuit, sed sancta synodus canonice suam illi restituit Ecclesiamcondemnatum, et Sofrenum Placentinum episcopum merito reprobatum, Nicolaus papa ambos reconciliavit. Sic Johannes papa VIII Photium Neophytum, a papa Nicolao depositum, Augustorum interventu Basilii, Leonis, Alexandri, in patriarchatu Constantinopolitano restituit, scribens praedictis Augustis in haec verba: « Scripsistis nobis, dilectissimi filii, ut apostolica et compassionis viscera aperientes, omnes qui in Ecclesia quae apud vos est correptionibus subjacent, recipiamus, pacique et unanimita
Abbreviated transcription (Latin):
diligendo mͥ paulo monacho. qr recusat pietas tuausq hodie
cõmunionẽ reuerentissimi ep̃i ioħis amplecti. ꝓeo quod qͥdã
in antiochena eccła male adhuc cũ nestorio uł serdant. uł ia
senserint qͥdẽ. s forsitan resipuerint. Probet gͥ tua moe estia

Expanded text:
diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua usque hodie diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua usque hodie communionem reverendissimi episcopi Joannis amplecti, pro eo quod quidam in Antiochena Ecclesia male adhuc cum Nestorio vel sentiant, vel jam senserint quidem, sed forsitan resipuerint. Probet igitur modestia t
Abbreviated transcription (Latin):
fũ sit uł p̾ceptũ. De his inquit qͥ nominant se ipsos catharos idest
mundos. & aliquando ueniunt ad catholicã ȩccłam : placuit scȩ̃ & m¬
gne synodo. ut accepta manꝰ impositione.sic maneaut inclero. Sim
li dispensatione beatꝰ papa gregoriꝰ anestor iana heresi reuertentes.
in suis gradib recipi iubet. ita scribens ad ep̃os inhyberia catholice ec
corã scã fr̃nitatis ur̃ȩ congregatione fateant᷑. eundẽ nestoriũ cũ om̃ib¬
suis sequatib. aut reliquas hereses anathematiz antes. Uenerandasqͦ
sy nodos qͣs unu̾salis eccła recipit. se reciꝑe & uenerari ꝓmittant.
discutitis. atq eos ꝑscientiã uram: recta que tenere debeant doce¬
tis. & ꝑmansuetudinẽ nullã eis contͣrietatẽ uł difficultatẽ de ꝓpͥi
suis ordinib facitis: eos ab antiqͥ hostisore rapiaris. Habemꝰ simi¬
le qͥd ex epła cirilli. missa maximo diacono antiocheno. Didici a

Expanded text:
um. CAP. XX. « De his, inquit, qui nominant seipsos Catharos, id est um. CAP. XX. « De his, inquit, qui nominant seipsos Catharos, id est mundos, et aliquando veniunt ad Catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et magno synodo, ut accepta manus impositione sic maneant in clero. » CAP. XXI. Simili dispensatione beatus Gregorius papa a Nestoriana haeresi revertentes in suis gradibus recipi jubet, ita scribens ad episcopos in Hibernia Catholicae Eccoram sancta fraternitatis vestrae congregatione fateantur, eumdem Nestorium cum omnibus sequacibus suis, et reliquas haereses anathematizantes. Venerandas quoque synodos quas universalis Ecclesia recipit, se recipere et venerari promittant; discutitis, atque eos per scientiam veram recta quae tenere debeant docetis et per mansuetudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis. » Habemus simile quid ex epistola Cyrilli missa Maximo diacono Antiocheno: « Didici a
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a hactenꝰ talia transisse. & aduertite qͦdutiq ut dicitis necessitas imp¬
popłis. aut aturba peccat᷑. qi inom̃s ꝓpt̾ multitudinẽ ñ potest uindiea¬
quos bonosus ordinauerat. ne cũ eodẽ remanerent. autfieret ñ medi¬
cr e scandalũ: or dinati reciꝑent᷑. Uicimꝰ ut oꝑinor ambigua. Iã gͦ qua
ꝓ remedio aut necessitate tẽporis statutũ. ẽ: constat pͥmit᷑ ñ fuisse. di
fuisse regłas ueteres quas ab apłis aut apłicis traditas. eccła romana
cꝰtodit. custodiendasq mandat iis qͥ eã audire consuer̃. S necessitas tẽpori
id fieri magnoꝑe postulabat. Ergo qͦd necessitas reppet. cessante necessi¬
tate: debet utiq cessare parit᷑ qđ urgebat. Quia aliud. ẽ. or do legimꝰ.
alia ufurpatio quã ad presens fieri tẽpꝰ impellit. S hoc canones apu
niceã constituti. de nouatidoris fieri ꝑmisert᷑. Priꝰ ille canon apatrib
institutꝰ ponendꝰ. ẽ. ut possimꝰ aduertere: uł qͥd. uł qualic̃ ab eisdẽ sen

Expanded text:
hactenus talia transisse, et advertite quod utique ut dicitis necessitas imp, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicaquos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisse rcustodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt. Sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod pro remedio necessitas reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt. Prius ille canon a Patribus institutus ponendus est; ut possimus advertere vel quid, vel qualiter sen
Abbreviated transcription (Latin):
tiã clericꝰ non maneat. uł adclericarũ ñ accedat. Quodut ait beatꝰ augustinꝰ.
dictũ.ẽ. rigore disciplinȩ. ñ desꝑatione indulgentiȩ. Alioquin: contra
claues eccłȩ disputaret᷑. de qͥb dictũ. ẽ. Quȩ solueris in t̾ra soluta ert̃ & incȩlo.
d ne forsitan spe honoris eccłastic animꝰ intumescens. suꝑbe ageret pęni¬
tentiã: seuerissime placuit. ut acta penitentiã nemo fiat clericꝰ. uł mane¬
at clericꝰ. Quȩ posterioꝵ ñ. ẽ. suꝑuacua putanda diligentia. qͥ ubi saluti
nichil detrahebat᷑: humilitati aliqͥd addidert̃. qͦ salus tutiꝰ muniretur.
nunqua urat. quã ille qͥ qualicunq occasione iurat. HI& de dno

Expanded text:
tiam, clericus non maneat, vel ad clericatum non accedat. Quod, ut ait beatus Augustinus, tiam, clericus non maneat, vel ad clericatum non accedat. Quod, ut ait beatus Augustinus, dictum est, rigore disciplinae, non desperatione indulgentiae. Alioquin contra claves Ecd ne forsitan spe honoris ecclesiastici animus intumesceret, et superbe ageret poenitentiam, severissime placuit ut post actam poenitentiam nemo fiat clericus, vel maneat clericus. Quae posteriorum non est putanda supervacua diligentia, qua ut saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, nunquam jurat, quam ille qui qualicunque occasione jurat.
Abbreviated transcription (Latin):
nad salutẽ pͥncipalit̾ obtinendã: s ad eã tutiꝰ muniendã. Quale.ẽ. illud apłi.
se saluti obesset. s qͦd frequentatũ ex obliquo quorundã simplicitatẽ cor¬
ruꝑe posset. & multa repꝑies incanonicis institutionib in hunc modũ. Simi¬
liter ĩ mobiles ꝓhibitiones st̃. que aduersus uitia loquunt᷑. qualia st̃ non occi¬
des. ñ mechaberis. & cȩtera. Hec st̃ illa minima prȩcepta. de qͥb dñs dicit. qi
qͥ ea soluerit. & sic docuerit: in regnoceloꝵ minimꝰ erit. Qui autẽ obserua¬
uerit non stati regno dĩ dignꝰ erit. qͥa inchoantia st̃ hȩc: non ꝑficientia. Sunt
alia int̃dicta. in quib si int̃dicta non fuissent. nec mors oꝑaret᷑. nec salus ꝑi¬
clitaret᷑. S ad hoc ea scõꝵ patrũ auctoritas reuerenda ita decreuit: ut &
p̃sentib non obessec. & cõpescendis maiorib mał uł cauendis. caritas since¬
ra ꝓuidet. Quale. ẽ. illud. ut clericꝰ post actã de crimine dãnabili peniten¬

Expanded text:
Quale est illud Apostolloquium, per se, saluti obesset, sed quod frequentatum, ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in 165 hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntur, qualia sunt: Non occides, non maechaberis, etc. Haec sunt illa minima mandata, de quibus Dominus dicit, quia qui ea solverit, et sic docuerit, in regno coelorum minimus erit ; qui vero observaverit, non statim dignus erit regno Dei, quia inchoantia sunt haec, non perficiealia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent, nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad hoc ea sanctorum Patrum auctoritas reverenda ita decrevit, ut et praesentibus non obesset, et coaritas provideret: quale est illud, ut clericus post actam de crimine damnabili poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissȩ infert hugo puteacensis. more suoꝵ semꝑ rependens mala ꝓbonis.
quẽ nec pudor humanꝰ. nec fidesquã mͥ debet ut dño detinet a rapinis. dum
nr̃a nulla in eũ pͣcesserit in iuria. uł nulla ei a nobsit de negata iͦticia.Quod
gͦ certa ratione tc̃ distulimꝰ. nc̃ p̾sentib luteris flexis genib cordis postula n
ut eũ a nob̾ ex cõmunicatũ ex cõmunicetis. & diuinũ officiũ merari uillȩ
& eiꝰ adiacentiis int̾dicatis. & aurelianensi ep̃o ut idẽ faciat apud puteacũ
p̾cipiatis. Alioquin si pͥncipes mundi plꝰ timemꝰ quã dm̃: manifeste iã
portȩ inferi prȩualebt̃. & qͥ prodomo isrł murũ ponere debemus.

Expanded text:
lesiae mihi commissae infert Hugo Puteacensis, more suorum semper rependens mala pro bonis ; quem nec pudor humanus, nec fides quam mihi debet ut domino, detinet a rapinis, dum nulla nostra in eum praecesserit injuria, vel nulla ei a nobis sit denegata justitia. Quod ergo certa ratione tunc distulimus, nunc praesentibus litteris, flexis genibus cordis, postulamus, ut eum a nobis excommunicatum excommunicetis, et divinum officium Merarivillae et ejus adjacentiis interdicatis, et Aurelianensi episcopo, ut idem faciat apud Puteacum, praecipiatis. Alioquin, si principes mundi plus timemus quam Deum, manifeste jam portae inferi praevalebunt, et qui pro domo Israel murum ponere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
si inde adcomesationes & ebrietates ꝓlapfus fuerit: rẽ rep̃hensione & con¬
usione dignã fecisse ꝑhibet᷑. Isti itaq duo statꝰ. unꝰ suꝑior. alt̾ inferior. qͥ an
otũ st̃ uoluntarii. post uotũ necessarii: habent modos & institutiones
suas quȩ obseruatȩ sic̃ iã dictũ. ẽ. aliis remediũ. aliis adqͥrt̃ prȩmiũ. non
bseruate uͦ: ȩt̾nũ merent᷑ fuppliciũ. In his itaq ante susceptionẽ. ẽ. de¬
b̾andũ. post susceptionẽ uͦ ꝑseuerandũ. His itaq breuiter prelibatis. de
preceptione & ꝓhibitione aliqua nob̾ dicenda st̃. Prȩceptiones itaq & ꝓhi¬
gitiones. aliȩ stꝰ mobiles. aliȩ ĩmobiles. Preceptiones ĩmobiles st̃. qͥs lex
t̾na sanxit. quȩ obseruate salutẽ confer̃. ñ obseruate eandẽ aufert̃.

Expanded text:
sed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et consed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et confusione dignam fecisse perhibetur. Isti itaque duo status, unus superior, alter inferior, qui ante votum sunt voluntarii, post votum vero necessarii habent modos et institutiones suas, quae observatae, sicut jam dictum est, aliis remedium, aliis acquirunt praemium, non observatae vero aeternum merentur supplicium. In his itaque ante susceptionem est deliberandum, post susceptionem vero perseverandum. His ita breviter praelibatis, de praeceptione et prohibitione aliqua nobis dicenda sunt. Praeceptiones itaque et prohibitiones, aliae sunt mobiles, aliae immobiles. Praeceptiones immobiles sunt, quas lex aeterna san
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ sic̃ ab apło didicimꝰ. humano generi ꝓpt̾ uitandã fornicationẽ indul¬
tũ. ẽẽ coniugiũ. cuiꝰ uiolator meret᷑ ȩternũ eodẽ apło testante suppli¬
ciũ. Pic̃ eñi. Fornicatores & adulteros uidicabit ds. Et hic gradꝰ sicus̃
e amonitione diximꝰ: nullũ cogit. nͥ eũ qͥ se expͥmitꝰ alligauerit. Uoluntariꝰ
ñi. ẽ. non necessariꝰ. Alioqͥn: transgressor.eẽt: qͥcunq uxorẽ non ducer et.
t quã uͦ se alligauerit. audiac apłm dicentẽ. Alligatꝰ esuxorinoli quȩrere
dutionẽ. Idẽ quoq apłs cũ de nuptiis loqueret᷑. ñ dix̃. mulier si nupserit prȩ¬
iũ meret᷑.s tantũ dix. ñ peccat si nubat. Ita qͦq siqͥs aliquẽ ad cotidiana ieiu¬
la inuitet: rẽ quidẽ remuneratione dignã adquiescenti & ꝑseueranti sua¬
et. s qͥ ñ adqͥeuerit: ñfit se ipso melior. s licet maneat faciente inferior.
ra metas sobrietatis. & mense frugalis se cohibuerit. sũmoꝵ p̾mia ñ asseqͥt᷑.

Expanded text:
 sicut ab Apostolo didicimus, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium . cujus violator meretur aeternum eodem Apostolo testante supplicium. Dicit enim: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Et hic gradus, e admonitione diximus, nullum cogit, nisi cum qui se ei primitus alligaverit. Voluntarius enim est, non necessarius. Alioquin  se alligaverit, audiat Apostolum dicentem: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . Idemque Apostolus, cum de nuptiis loqueretur, non dixit, mulier si nupserit, praemium meretur; sed tantum dicit: Non peccat, si nubat . Ita quoque, si quis ad quetidiana jejua invitet, rem quidem remuneratione dignam acquiescenti et perseveranti suadet; sed qui non acquieverit, non fit seipso melior: sed licet maneat faciente inferior, ra metas sobrietatis et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non assequitur;
Abbreviated transcription (Latin):
mulli sapienttũ displicuit. districte apłicis & canonicis sanctionib ꝓhibitȩ an
fuerant. maior⁊ eccłȩ utilitati consulentes. fieri ꝑmisert̃. Alii etiã qͦsdã ep̃os
aprȩdecessor ib suis depositos. ꝓpt̾ honestatẽ ꝑsonarũ. & necessitatẽ popłor s. in
sius officiis rec̃ciliauert᷑. quoꝵ nomina inferiꝰ annotata reꝑient᷑. Qͥ dã qͦq

Expanded text:
iscoporum, quae districte apostolicis et canonicis sanctionibus prohibitae ante iscoporum, quae districte apostolicis et canonicis sanctionibus prohibitae ante fuerant, majori Ecclesiae utilitati consulentes fieri permiserunt. Alii etiam quosdam episcopos a praedecessoribus suis depositos, propter honestatem personarum et necessitatem populorum in suis officiis reconciliaverunt: quorum nomin