comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullo initrinsecus ornatutectũ. usq
hodie ꝑ totã eiꝰ cameraturã ferram̃torũ
ostendit uestigia. quib dolatores siue
excisores in eodẽ usi suiic oꝑe. Color uero
illiꝰ eius dẽ uidelic& p&re monum̃ti & se¬
pulchri. ñ unus. sed duoꝑmixtiuident᷑.
rubeus scilic& et albus. Unde & bicolor
eadẽ ostendit᷑ petra. Sed de his ista suffi¬¬
pauca addenda sunt.
ĩ. Ui rotundȩ eccłȩ supra sȩpius memoraꝙ.
que & anastasis. hoc est resurrectio uociꝰ.¬
tatur quȩ in loco dñice resurrectionis
fabricata.ẽ ad extera cohȩr& parte
Sc̃e marĩę matris dñi quadrangulata
sus in illo fabricata loco quȩ hebraice
golgotha uocitatur. cuius in suꝑiorib
grandis quȩdã ȩrea cũ lampadib rota in
funib pendet infra quã magna argentea
crux infixa statuta est. eodẽ in loco ubi
quondã lignea crux inqua .ẽ. passus huma:¬
ni generis saluator infixa strtit. Huic

Expanded text:
nullo intrinsecus ornatu tectum usque nullo intrinsecus ornatu tectum usque hodie per totam eius cauaturam ferramentorum ostendit uestigia, quibus dolatores siue excisores in eodem usi sunt opere; color uero illius eiusdem petrae monumenti et sepulchri non unus, sed duo permixti uidentur, ruber utique et albus, unde et bicolor eadem ostenditur petra. Sed de his ista suffipauca addenda sunt aliqua. Illi rotundae ecclesiae supra saepius memoratae, quae et Anastasis, hoc est resurrectio, uocitatur, quae in loco dominicae resurrectionis fabricata est, a dextera cohaeret parte sanctae Mariae matris Domini quadrangulata sus in illo fabricata est loco, qui hebraice Golgotha uocitatur, cuius in superioribus grandis quaedam aerea cum lampadibus rota in funibus pendet, infra quam magna argentea crux infixa statuta est eodem in loco, ubi quondam lignea crux, in qua passus est humani generis Saluator, infixa stetit. In
Abbreviated transcription (Latin):
ctura sed ut dñicũ monum̃tũ lic&
tali uili figuratione. in medio rotun:¬
de eccłȩ constitutũ monstraret᷑. aut
quȩ huic ꝓpior ęccła. uł quȩ eminus
ostiũ monum̃ti dñici post ipsius dñi
tib uiris aduolutus.ẽ breuiter
ĩntimandũ esse uidet᷑. quẽ arcul:¬
fus int̾cisũ. & induas diuĩsũ parteᷤ
refert. Cuiꝰ pars minor. ferram̃tis¬
dolata ⁊ quadratũ altare. in rotunda¬
te supra deseripta ȩccła. ante ostiũ sepe
illius memorati monum̃titugurii
hoc ẽ. dm̃ci monum̃ti stans constitu.¬
tũ cernit᷑. Maior uͦ illius lapidis pars
p&rȩ colorib in qua illud sȩpedictũ
tuguriũ dolacorũ ferramentis interiꝰ¬
cauatũ habet᷑. dñicũq sepulchrũ in aqͥ¬
lonali loco ipsius habens. de una eadẽ¬
q petraeacisũ. qua & monum̃tũ hoc. ẽ.
ipsũ tuguriũ. arculfus ame in t̾rogatꝰ
dix̃. luud dñici monum̃ti in qͥt tuguriũ

Expanded text:
ctura; sed ut Dominicum monumentum, licet ctura; sed ut Dominicum monumentum, licet tali vili figuratione, in medietate rotundae ecclesiae constitutum monstretur, aut quae huic propior ecclesia vel quae eminus ostium monumenti Dominici post ipsius Domintibus viris advolutus est, breviter intimandum esse videtur: quem Arculfus intercisum et in duas divisum partes refert, cujus pars minor ferramdolata quadratum altare in rotunda supra scripta ecclesia ante hostium saepe illius memorati tegurii, hoc est dominici monumenti, stans constitutum cernitur; maior uero illius lapidis pars petrae coloribus, in qua illud saepe dictum tegurium dolatorum ferramentis intericauatum dominicumque sepulchrum in aquilonali loco ipsius habens de una eademque petra excisum, qua et monumentum, hoc est ipsum tegurium, Arculfus a me interrogatus dixit: Illud dominici monumenti tegurium
Abbreviated transcription (Latin):
lampades iuxtanu
dĩc & nocte ardentes lucent
E x quib qͣttuor. inimo illius lectuli
sepulchralis loco inferius posite.
alie uͦbis quat̃nales. suꝑ eiꝰ mar.¬
ginẽ suꝑius collocate ad latus dex.¬
trũ. oleo uutriente p̃fulgont
Sed & hoc etiã notandũ esse uidet᷑.
qͥa mausoleũ saluatoris. hoc est sȩpe
supra memoratũ tuguriũ : speleũ
siue spelunca recte uocitari possit.
sepulto: ꝓph&auaticinat᷑ dicens. hic
habitabit in excelsa spelunca parȩ for¬
tissime. &paulopost de ipsius resurre¬
ctione ad apłos.lȩtificandos. subinfert
Regem cũ głauidebitis.
Supra dicte igit᷑ rotande eccłȩ formu¬
lã. cũ rotundo tuguriolo ineiꝰ me¬
dĩo collocato in euiꝰ aquilonaliparte
dñicũ habetur sepulchrũ. subiecta
tur. Has itaq quaternaliũ figuras¬
excłarũ. iuxta exemplar qđ mibiut
suꝑius. ẽ. dictu sẽs arculfus inpagi¬
nula figura cerata depinxit. ñ qđ
possit earũ similitudo formariinpi.¬

Expanded text:
lampades iuxta nulampades iuxta nu semper die ac nocte ardentes lucent, ex quibus quattuor in imo illius lectuli sepulchralis loco inferius positae, aliae uero bis quaternales super marginem eius superius conlocatae ad latus dexterum oleo nutriente praefulgent. Sed et hoc etiam notandum esse uidetur, quod mausoleum Saluatoris, hoc est saepe supra memoratum tegurium, speleum siue spelunca recte uocitari possit, sepulto propheta uaticinatur dicens: Hic habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae, et paulo post de ipsius Domini resurrectione ad apostolos laetificandos subinfertur: Regem cum gloria uidebitis. Supradictae igitur rotundae ecclesiae formulam cum rotundo teguriolo in medio eius collocato, in cuius aquilonali parte dominicum habetur sepulchrum, subiecta tur. Has itaqecclesiarum juxta exemplar quod mihi ut superius dictum est Arculfus in paginola figuravit cerata, depinximus, non quod possit earum similitudo formari in pi
Abbreviated transcription (Latin):
dñi frequentabat indubitant̃ emensꝰ
ꝓnuntiauit. hoc in loco. ꝓprietas uł
discrepantia nominũ notanda int̾
euangłistȩ monum̃tũ uocant. ad
cuiꝰ ostiũ ad uoliltũ. & ab eiꝰ ostio re¬
uolutũ lapidẽ resurgente dño ꝓnum¬
tiant. Sepulchrũ ꝓp̾rie dicitur ille
locus intugurio hoc est inaqͥlonali
partenonum̃ti in qͦ dñicũ corpus
linteaminib inuolutũ conditũ quie¬
uit. Cuius longitudinẽ. arculfus
in septẽ pedũ meusura. ꝓpri a m̃sus
ẽ. manu. Qđ uidelic& sepulehrũ.
ñ ut qͥdã falso opinant᷑ duplex. ẽ.¬
& quandã de ipsa maceriola petrã
habens ex cisã. duo erura & femora
duo int̃cedentẽ & separantẽ. sed
uotũ simplex. auerticeusq ad plan.¬
tas latũ. unius homirits capacẽ suꝑ
dorsũ iacentis p̃bens spatiũ in modũ
speluncȩ introitũ alatere habens
ad australẽ monum̃ti partẽ. ere¬
gione respicientẽ culmenq hus¬
mile desuꝑ emni nens.fabricatũ.
n qͦutiq sepulchro. duodenȩ

Expanded text:
ni frequentabat, indubitanter emensus pronuntiauit. Hoc in loco proprietas siue discrepantia nominum notanda intereuangelistae monumentum uocant, ad cuius hostium aduolutum et ab eius hostio reuolutum lapidem resurgente Domino pronuntiant; sepulchrum uero proprie dicitur ille locus in tegurio, hoc est in aquilonali parte monumenti, in quo dominicum corpus linteaminibus inuolutum conditum quieuit, cuius longitudinem Arculfus in septem pedum mensura propria mensus est manu, quod uidelicet sepulchrum non, ut quidam falso opinantur, duplex et quandam de ipsa maceriolam petra habens excisam duo crura et femora duo intercidentem et separantem, sed totum simplex a uertice usque ad plantas lectum unius hominis capacem super dorsum iacentis praebens in modum speluncae, introitum a latere habens ad australem monumenti partem e regione respicientem culmenque humile desuper eminens fabrefactum, in quo utique sepulchro duodenae
Abbreviated transcription (Latin):
alocis scis ad septentrionalem¬
partẽ in medio ciuitatis stans. ꝑ¬
gentib obuia habet᷑ breuit̃ di¬
cendũ est. Hȩc eadẽ colũpna in eo¬
ẽ. statutaloco: ubi mortuus iuue¬
nis. eruec dñi suꝑ postta reuixit.
ꝑueniente. umbrã non facit. Soł¬
stitio aut̃ transmisso. qđ est.uiii
kł iulias. ternis dieb int̃iectis.
paulatim decrescente umbram
primũ facit breuẽ. deinde ꝓces¬
su dierũ longiorẽ.Hancitaq co¬
lũpuã quã solis clari̾tas in estiuo
solstitio meridianis horis stantis
t̾rȩ sitã esse ꝓtestat᷑. Unde & psalmi

Expanded text:
locis sanctis ad septentrionem in medio civitatis stans pergentibus obvia habetur, breviter dicendum est. Haec eadem columna in eo statuta loco, ubi mortuus juvenis, cruce Domini superposita, revixit, perveniente umbram non facit. Solstitio autem transmisso, quod est VIII Kal. Julii, ternis diebus interjectis, paulatim decrescentprimum facit brevem, deinde processu dierum longiorem. Haec itaque columna, quam solis claritas in aestivo solstitio meridianis horis stantis terrae sitam esse protestatur. Unde et Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
alia die descrinio leuatũ uidit.
& int̃popłi multitudinẽ illud
osculantis & ipse osculatus est.
in eccłȩ conuentu. mensurã lon¬
gitudinis quasi octonos habens
pedes. de quo hec dicta sufficiant.
in eadẽ iberosolimitana ciui¬
tate uidit qđ ut fertur Sc̃a con
reuerentia in eccła habitũ. totus
uenerat᷑ popłs. In qͦ uidelic& lin¬
pars rubei coloris. & altera e regio.¬
ne in altero latere uiridis habet᷑.¬

Expanded text:
alia die de scrinio eleuatum uidit et inter populi multitudinem illud osculantis et ipse osculatus est in ecclesiae conuentu, mensuram longitudinis quasi octenos habens pedes. De quo haec dicta sufficiant. in eadem Hierosolymitana ciuitate uidit, quod, ut fertur, sancta reuerentia in ecclesia habitum totus ueneratur populus. In quo uidelicet linpars rubei coloris et altera e regione in altero latere uiridis habet
Abbreviated transcription (Latin):
. De fudario quo adm̃nr̃i caput sepulti conte ctũ.
Io. Delintoo qđut fertur scã maria contexuit.
i De alia sũma columna ur illo sita loco
ios aphat fabricata in qua monum̃tũ eius ⁊
De furre ios aphat in eadẽ constructa ualle.
De monumentis Symeon& ioseph.
De spelunca ĩn rupe montis oliuai habita
De illo loco: in quo ĩudas scariotbes laqueo
De ipsius montis syon sctu.dicitur.

Expanded text:
illo, quo Domini caput sepulti contectum X. De linteo, quod, ut fertur, sancta contexuit Maria. XI. De alia summa columna in illo sita loco,Iosaphat fabricata, in qua monumentum eius habetur. XIII. De turre Iosaphat in eadem constructa ualle. XIIII. De monumentis Symeon et Ioseph. XV. De spelunca in rupe montis Oliueti habitaDe illo loco, ubi ludas Scariothis laqueo de ipsius montis situ. XVIIII.
Abbreviated transcription (Latin):
cõrũ locorũ sedulus frequentator
sc̃s arculfus. scę marie eccłam in ual¬
le iosaphat frequentabat. Cuiꝰ dupli¬
cit̾ fabricatȩ inferior pars. sublapi¬
deo tabulatu mirabili rotunditate
structura ẽ. fabricata in cuiꝰ orienta¬
liparte altariũ habet᷑. Ad dexterã
.uͦ eiusdẽ partẽ. beate Marie saxeũ
in est uacuũ sepulchrũ. in qͦ aliqͣndo
de eodẽ sepulchro quomodouł qͦ tẽpore
aut aquib ꝑsonis scm corpuscłm eius
sĩt sublatũ uł in qͦ loco resurrectionẽ
expectat: nullus ꝓcerto ut p̃dictus
uir testat᷑ scire potest. Hanc inferiorẽ
rotundã sc̃ẽ mariȩ eccłam intrantes.
uident illã p& ram addexterã parie.¬
tis insertã. supra quã dñs in agro gech¬
semani illa nocte quatradebat᷑ aiuda
iͥnmanꝰ hominũ peccatorũ. flexis geni¬
b seĩs oraui̾t. ante horã traditionis eiꝰ.
In qua uidelica para. uestigia duorũ¬
genuũ eiꝰ quasi in eȩra mollissima ꝓ¬
fundius impressa cernunt᷑. lta nobis

Expanded text:
orum locorum sedulus frequentator, sanctus Arculfus, sanctae Mariae ecclesiam in ualle Iosaphat frequentabat, cuius dupliciter fabricatae inferior pars sub lapideo tabulato mirabili rotunda structura est fabricata, in cuius orientali parte altarium habetur, ad dexteram uero eius partem sanctae Mariae saxeum inest uacuum sepulchrum, in quo aliquando de eodem sepulchro quomodo uel quo tempore aut a quibus personis sanctum corpusculum eius sit sublatum, uel quo loco resurrectionem exspectat, nullus, ut fertur, pro certo scire potest. Hanc inferiorem rotundam sanctae Mariae ecclesiam intrantes illam uident petram ad dexteram parieti insertam, supra quam Dominus in agro Gethsamani illa nocte, qua tradebatur a Iuda in manus hominum peccatorum, flexis orauit genibus ante horam traditionis eius, in qua uidelicet pgenuum ejus quasi in cera mollissima profundius impressa cernuntur. Ita nobis
Abbreviated transcription (Latin):
& cęterassequentia de nouissimis tẽ.¬
porib & scłiconsũmatione. quȩ mat:¬
thȩus ꝓlixosermone ꝓseqͥt᷑. usq ad
nis manifesteidem euangłista ex
uerbis dñi ostendit seribens. Et factũ

Expanded text:
 cetera sequentia de nouissimis temporibus et saeculi consummatione, quae Matthaeus prolixo sermone prosequitur usque ad nifeste idem euangelista ex uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
diuersorũ longe remotorum
peritus locorũ uerax iudex
& satis idoneus: in iherosolimitana
ciuitate ꝑ menses nouẽ hospitatus
& loca cotidianis uisitationib ꝑ agrans
mihi adamnano hȩe uniuersa quȩ
infra taxanda sunt. exꝑimenta di¬
ligent̾ts ꝑ cunctanti. & primo in
tabulis describent fideli & in¬
dubitabili narratione dĩctauit
quȩ nunc in menbranis breui textu

Expanded text:
diuersorum longe remotorum peritus locorum uerax index et satis idoneus in Hierosolymitana ciuitate per menses nouem hospitatus et loca sancta cotidianis uisitationibus peragrans mihi Adamnano haec uniuersa, quae infra craxanda sunt, experimenta diligentius percunctanti et primo in tabulis describenti fideli et indubitabili narratione dictauit, quae nunc in membranis breui textu
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. anathema sit.
UI Siquis nouercã aut nurũ duxerit
in coniigiũ. anathema sit
UII Si quis consobrinã similit̾ in conii¬
giũ duxerit. anathemasit.
UuSiquis de ꝓpria cognatione. uł quã
cognatus babuit duxerit in coniuigiũ.

Expanded text:
um, anathema sit. VII. Si quis novercam aut nurum suam duxerit in conjugium, anathema sit. VIII. Si quis consobrinam duxerit in conjugium, anathema sit. IX. Si quis de propria cognatione, in qua cognatas habuit, duxerit in uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
neadẽ supra memorata ualle. ñ lon¬
ge ab ecda sc̃e mariȩ. turris io saphat
monstrat᷑ in qua ipsius sepulchrum
de rupe excisa & separata amonte oli¬
u&ĩ. inqua intrinsecus ferram̃tis caua:¬
ta duo monstrant᷑ sepulchra sine aliꝯͣ
ornatu. Quorũunũ illiꝰ symeonis iusti
uiri .ẽ. qͥ infantulũ dñm iħm intẽplo
ambab cõplexus manib de ĩpso ꝓphe¬

Expanded text:
eadem supra memorata ualle non longe ab ecclesia sanctae Mariae turris Iosaphat monstratur, in qua ipsius sepulchrum de rupe excisa et separata montis Oliueti, in qua intrinsecus ferramentis cauata duo monstrantur sepulchra sine aliquo ornatu,. quorum unum illius Symeonis iusti uiri est, qui infantulum dominum Iesum in templo ambis amplexus manibus de ipso prophe
Abbreviated transcription (Latin):
ne saiã ꝓph&ã. ezram qͦq & neemi¬
ã. In euangłm marei. libros .iiii.
n euangłio lucȩ. libros .ui. O me¬
liarũ euangłii. libros .ii. In apłicũ
quȩ cũq opuscłis seĩ augustini expo¬
sita inuemi cuncta ꝑ ordinẽ trans¬
scribe curaui. In actus apłorũ. lib̃r
iI. In epistolis. libr̃.uii. Catholi¬
cos libros singulos In a pocalr̃p¬
sin scĩ ioħis. libr.iii. Itẽ capitula le¬
ctionũ in totũ nouũ testam̃tũ. ex¬
cepto euangłio. Itẽ librũ epł arũ

Expanded text:
am quoque, et Neemiam. In Evangelium Marci, libros IV. In Evangelium Lucae, libros VI. Omeliarum Evangelii, libros II. In Apostolum quaecumque in opusculis sancti Augustini exposita inveni, cuncta per ordinem transcribere curavi. In Actus Apostolorum, libros II. In Epistolas VII  Al., VI catholicas, libros singulos. In Apocalypsancti Johannis, libros III. Item, Capitula lectionum in totum Novum Testamentum, excepto E
Abbreviated transcription (Latin):
Ianꝰ. el. aduentus anglorũ ni
britanniã. Anno. dei. misit papa
gregorius palliũ brimnntã augr¬
stino iã facto ep̃o. & plures uenbimi¬
sto. antistite mellito Aimo. de¬

Expanded text:
agesimus adventus Anglorum in Brittaniam. Anno 601, misit papa Gregorius pallium Brittaniam Augustino jam facto episcopo, et plures verbi micto antistite Mellito. Anno 60
Abbreviated transcription (Latin):
abbate suscepi. Ex tempore accepti
patrũ breuit̾ annotare. siue etiã
ad formãsensus. & inter p̃tationes
eorũ suꝑ adicere curaui. In princi¬
piũ genesis usq ad natiuĩtatẽ isa ac
electionẽ ismahelis. libros.iiii. De
tabernało & uasis eiꝰ ac uestib sac̃¬
dotũ. libros .ui. In primã partẽ
samuhelis id est usq ad mortẽ saulis.
libros.iii. De edificatione tẽpli
in regũlibrũ .xxx. quȩstionũ.
n ꝓuerbia salomonis. libros .iii. In
cantica canticorũ. libros.uII. Inesaiã¬

Expanded text:
abbate, suscepi. Ex quo tempore accepti abbate, suscepi. Ex quo tempore accepti Patrum breviter annotare, sive etiam ad formam sensus et interpretationis eorum superadjicere, curavi. 5. In principium Genesis usque ad nativitatem Isaac et ejectionem Ismaelis, libros tres. De tabernaculo et vasis ejus ac vestibus sacerdotum, libros tres. In primam partem Samuelis, id est, usque ad mortem libros III. De aedificatione templi,in Regum librum XXX quaestionum. In Proverbia Salomonis, libros III. In Cantica canticorum, libros VII  A
Abbreviated transcription (Latin):
consecratus archĩ ep̃s nonus doruernen¬
sis eccłe. edilbaldo rege mertiorum
gͥntu decimũ agentẽ annũ imꝑii.
lec de hystoria eccłastica britanniarũ
dc littrris antiquorũ. uł ex traditio.¬
ne maiorũ. uł ex mea cognitione ipse¬
scire potui. dño aduiuante digessi.
Beda famulus xp̃i & prbr ex mona¬
sterio beatorũ apłorũ pari & pauli
Qui natus in t̾ritorio eiꝰdẽ monꝰ asterii
cũ esse annorũ .uii. cura ꝓpinquoꝵ
datus sũ educandus reuerentis simo
abbati benedicto. ac deuide theol¬
frido. Cunctũq ex eo tẽpus uite in
eiꝰdẽmonasteru habitatione pagras.
om̃em meditandis seripturis oꝑam
dedi. arq int̾ abseruantiã duscipli¬
ne regularis autidianã cantandi
ineccła curĩ semꝑ aut discere aut
docere aur seribere dulce habui.
N onodecimo ant̃ uetx meȩ anno dia¬
conatum¬
conatũ. tricesimo gradũ prȩibitera¬
tus. utrũq ꝑministeriũ reueren¬
tissimi ep̃i lobis. urbente ceol frido

Expanded text:
consecratus archiepiscopus nonus Dorovernensis Ecclesiae, Aedilbaldo rege Merciorum quintum decimum agente annum imperii. Haec de Historia Ecclesiastica Brittaniarum ex litteris antiquorum, vel ex traditione majorum, vel ex mea ipse cognitione scire potui, Domino adjuBeda, famulus Christi et presbyter monasterii apostolorum Petri et Pauli qui, natus, in territorio ejusdem monasterii, cum essem annorum septem, cura propinquorum datus sum educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde Chelfrido; cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem monasterii habitatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi, atque inter observantiam disciplinae regularis et quotidianam cantandi in ecclesia curam, semper aut discere, aut docere, aut scribere dulce habui. Nono decimo autem vitae meae anno diaconatum, tricesimo gradum presbyteratus, utrumque per ministerium reverendissimi episcopi Joannis, jubente Ceolfrido
Abbreviated transcription (Latin):
stuli librũ uitȩ & passionis scĩ ana¬
stasu male de metro translatum.
& peius a quodã imꝑito em̃datũ.
ꝓ ut potui ad sensũ correxi. Uitã
scĩ patris monachisimul & antisti¬
tis cudbercti. & prius heroico me¬
tro. & post modu plano sermone
seruire gaudeo. Benedicti. ceolfri-¬
di. & ucberet. in libelli duobus.
iisteruĩ eccłasticã rr̃y insulȩ ac gen¬
de natalitiis scõrũ martrrũ ac¬
dierũ. in qͦ om̃s quos inuenire potui
ñ solũ qua die. uerũ etiã qͦ genere
tare studui. Librũ hymnorum
diuerso metro siue rochino. Librũ
epygraminatũ heroieo metro siue
elegiaco. de naturarerũ. & de tem¬
porib. libros singulos. Itẽ de tẽpo¬
rib lib .i. Maiorẽ librũ de ortogra¬
phia alfabeti or dine distinctum.
tẽlibrũ de metrica arte. & hiue
trophis libellũ. hoc est de figuris.
modisq locutionũ quib serĩptu¬
ociã benigiis aliquando ad te fon¬
tẽ om̃is sap̾ientie ꝑuenire. & parere

Expanded text:
brum Vitae et passionis sancti Anastasii, male de Graeco translatum et pejus a quodam imperito emendatum, prout potui ad sensum correxi. Vitam sancti Patris, monachi simul et antistitis Cuthberti; et prius heroico metro et postmodum plano sermone servire gaudeo Benedicti, Ceolfridi et Huetberti, in libellis duobus. Historiam ecclesiasticam nostrae insulae ac gende natalitiis sanctorum martyrum diebus; in quo omnes quos invenire potui, non solum qua die, verum etiam quo genere tare studui. Librum Hymnorum, diverso metro, sive rhythmo. Librum Epigrammatum heroico metro, sive elegiaco. De Natura rerum, et de Temporibus libros singulos. Item, de Temporibus librum unum majorem. Librum de Orthographia, alphabeti ordine distinctum. Item, librum de metrica Arte; et huicTropis libellum, hoc est, de figuris modisque locutionum, quibus Scriptuetiam benignus, aliquando ad te fontem omnis sapientiae pervenire, et parere
Abbreviated transcription (Latin):
tecostes. Anno dorx un. eduin rex
bapeir atrũ eũsua gonto in pascha.
Lto. paulmus ean̾tiã rediit. Anno
occisus. Anno de .xliiii. paulinus
uepi de functusiẽ. Anno de .iiii. mildil¬
angli sub principe. perda. fidei mi¬
carconberet. rex cantuarior ũ defun¬
ictitsi ascolman cũ scottis ad suos re¬
uersusẽ. a pestilentia uenit. et
cendoła.ac. il frid. nord auhymbro¬

Expanded text:
tecostes. Anno 627, Aeduini rex baptizatus cum sua gente in Pascha. to, Paulinus Cantiam rediit. Anno occisus. Anno 644, Paulinus, episcopus defunctus est. Anno 653, Middilangli sub principe Penda, fidei mEarconberct rex Cantuariorum defunctus, et Colman cum Scottis ad suos reversus est; et pestilentia venit; et Ceadda ac Uilfrid Nordanhymbro
Abbreviated transcription (Latin):
uir dĩ. diuersũ ab altero uultꝰ habi¬
tũ foris p̃monstrabat. quorũ tam̃
intus conscientia. in parili uirtutũ
sibi graconcordabat. Uerũ & si ꝓfi¬¬
terinobis liberũ est. qͥa tonsurȩ
discrim̃ non noceat qͥb pura in dm̃
fides. & caritas inꝓximũ sincera. ẽ.
maxime cũ nũquã patrib catholi¬
cis. sicut de paschȩ uł fidei diuersi¬
tate conflictus. ita etiã de tonsure
differentia legatur aliqua fuisse
controuersia. Int̾ om̃s tam̃ quas
uł in ecda uł in uniuerso hominũ gene.¬
re repꝑimꝰ tonsuras. nullã magis
sequendã nobis amplectendãq̃
iure dixerim ea quã in capite suo
gestabat ille. cui se confitenti dñs
ait. Tues p&̾rus. & suꝑ hanepdrã
gdificabo eccłammeã & porte in¬
feri non pͣualebunt aduersus eã. &
tibi dabo claues regni celorũ. Nul¬
lã magis abominandã de testandã¬
q merito eunctis fidelib credidim
ea. quã habebat ille. cui gram sp̃s

Expanded text:
vir Dei diversum ab altero vultus habivir Dei diversum ab altero vultus habitum foris praemonstrabat, quorum tamen intus conscientia in parili virtutum sibi gratia concordabat. Verum si profiteri nobis liberum est, quia tonsurae discrimen non noceat quibus pura in Deum fides et charitas in proximum sincera est, maxime cum nunquam patribus catholicis sicut de paschae vel fidei diversitate conflictus, ita etiam de tonsurae differentia legatur aliqua fuisse controversia. inter omnes tamen quas in Ecclesia vel in universo hominum genere reperimus tonsuras, nullam magis sequendam nobis amplectendamque jure dixerim ea quam in capite suo gestabat ille cui se confitenti Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adtibi dabo claves regni coelorum . Nullam magis abominandam detestandamque merito cunctis fidelibus crediderim, ea quam habebat ille, cui gratiam s
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ his de pascha succincte ut peti¬
stis strictunq cõmeinoratis. tonsu¬
rã qͦq de qua parit̃ uobis litceris
fieriuoliustis. hortor ut eccłasticã¬
& xp̃iane fidei congruã habecurã
studeatis. Et qͥdẽ scimꝰ qͥaneq apłi
om̃s uno eodẽq mͦ sunt attonsi. neq
nunc ȩccła catholica sicut una fide.
spe. & caritate in dm̃ consentit. ita
etiã unaatq indissimili totũ ꝑ orbẽ
tonsurȩ sibi forma congruit. Deniq
ut supiora idest patriarcharũ tẽpora
respiciamꝰ. iob exemplar pacientiȩ¬
dũ ingruente tribulationũ articło
caput totondit. ꝓbauit utiq quia
tẽpore felicitatis capillos nutrire
consueuerat. At ioseph. & ipse casti¬
tatis. humilitatis. pietatis. cȩterarũ¬
q uirtutũ executor ac doctor exi¬
mius. cũ seruitio ab soluendus at¬
tonsus. eẽ. legit᷑. pat& ꝓfecto. quia
tẽpore seruitutis in tonsis in carcere
crinib manere solebat. Ecee ut̃q

Expanded text:
Verum his de Pascha succincte, ut petiVerum his de Pascha succincte, ut petistis, strictimque commemoratis, tonsuram quoque, de qua pariter vobis litteras fieri voluistis, hortor ut ecclesiaianae fidei congruam habere curetis. Et quidem scimus quia neque apostoli omnes uno eodemque sunt modo attonsi, neque nunc Ecclesia catholica, sicut una fide, spe et charitate in Deum consentit, ita et jam una atque indissimili totum per orbem tonsurae sibi forma congruit. Denique ut superiora, id est, patriarcharum tempora respiciamus, Job, exemplar patientiae, ingruente tribulationum articulo, caput totondit; probavit utique quia tempore felicitatis capillos nutrire consueverat. At Joseph et ipse castitatis, humilitatis, pietatis, caeterarumque virtutum, exsecutor ac doctor eximius, cum esset servitio absolvendus, attonsus esse legitur; patet profecto quia tempore servitutis intonsis in carcere crinibus manere solebat. Ecce uterque
Abbreviated transcription (Latin):
theodosio imꝑatori cõposuit. Itẽ succes¬
sor eiꝰ cirillus. seriẽ non aguita & qͥnq
annorũ in qͥnq decennouenn alibus
circłis comp̃hendit. Postquẽ dyonisiꝰ
exiguos totidẽ alios ex ordine pari scͥe.¬
mate sub nexuit. qͥ ad nr̃ausq tẽpora
ꝑtingebant. Quib termino apꝓpin¬
quantib. tanta hodie calculatorum
ex uberat copia: ut iã in nr̃is ꝑbritan¬
niã eccłus plures suit.: qͥ mandatis
memorię ueteris illis ȩgrptiorũ argu
mentis. facillime possint in qđ̃ libq
spatia tẽporũ paschalis ꝓtende circłos.
etiã si ad qͥngentos usq & triginta
tis. om̃ia quȩ ad solis & lunȩ. mensis.
& septimanȩ consequentiã spectaÑ.
eodẽ quo prius ordine recurrent.
ldeo aut̃ circłos eosdẽ tẽporũ instan¬
tiũ uobis mittere suꝑ sed unꝰ. qͥa de
ratione tantũ tẽporis paschalis in¬
strui quȩrentes. ipsos uobis circłos
paschȩ catholicos abundare ꝓbastis.

Expanded text:
Theodosio imperatori composuit. Item succesTheodosio imperatori composuit. Item successor ejus Cyrillus seriem nonaginta et quinque annorum in quinque decennorenalibus circulis comprehendit. Post quem Dionysius Exiguus totidem alios ex ordine pari schemate subnexuit, qui ad nostra usque tempora pertingebant. Quibus termino appropinquantibus tanta hodie calculatorum exuberat copia, ut etiam in nostris per Britanniam Ecclesiis plures sint qui, mandatis memoriae veteribus illis Aegyptiorum armentis, facillime possint in quolibet spatia temporum Paschales protendere circulos, etiamsi ad quingentos usque et triginttis, omnia quae ad solis et lunae, mensis t septimanae consequentiam spectant, eodem quo prius ordine recurrunt. Ideo autem circulos eosdem temporum instantium vobis mittere supersedimus, quia de ratione tantum temporis Paschalis instrui quaerentes, ipsos vobis circulos Paschae catholicos abundare probastis. «
Abbreviated transcription (Latin):
diei dnicȩ. & sic demũ uotiua paschȩ
nr̃i festa celebramꝰ. ut indicemꝰ nos ñ
cũ antiquis excussũ egyptiȩ seruitutis
iugũ uenerari. sed redẽptionẽ totius
mundi. quȩ in antiqui dĩpopłi lib̾atione
p̃figurata: inxp̃i aut̃ resurrectione cõ¬
pleta est. deuota fide ac dilectione co-¬
lere. utiq resurrectionis etiã nr̃x. quã
ma gaude signemꝰ. hic aut̃ quẽ uobis
sequendũ monstramꝰ cõpotus paschȩ.
decennouennali circło continet᷑. Qui
dudũ qͥdẽ hoc . ẽ. ipsis apłorũ tẽporib iã
seruariinȩccła coepit. maxime romȩ.¬
& egrpti. ut supͣ iã diximꝰ. sed ꝑ indu¬
striã eusebii qͥ ab eato martyre pamphr̃¬
lo cognom̃ hab&. distinctius in ordinem
cõpositus. ẽ. ut qđ eatenus ꝑ alexan¬
driȩ pontificẽ singulis aunis ꝑ omnes
eccłas mandari consueuerat. iã de.¬
inde congesta in ordinẽ: seriẽ lune
driȩ p̃sul. in centũ annorũ tempus

Expanded text:
diei Dominicae, et sic demum votiva paschae diei Dominicae, et sic demum votiva paschae nostri festa celebramus. Ut indicemus nos non cum antiquis excussum Aegyptiae servitutis jugum venerari, sed redemptionem totius mundi, quae in antiqui Dei populi liberatione praefigurata, in Christi autem resurrectione completa est, devota fide ac dilectione colere, ut de resurrectionis etiam nostrae, quam ma gaudere signemus. Hic autem, quem vobis sequendum monstramus, computus paschae decennovennali circulo continetur, qui dudum quidem, hoc est ipsis apostolorum temporibus, jam servari in Ecclesia coepit, maxime Romae et Aegypti, ut supra jam diximus. Sed per industriam Eusebii, qui a beato martyre Pamphilo cognomen habet, distinctius in ordinem compositus est, ut quod eatenus per Alexandriae pontificem singulis annis per omnes Ecclesias mandari consueverat, jam deinde congesta in ordinem serie lunae qdriae praesul in centum annorum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
cha. ut uidelic& primo sol longiorẽ
nocte faciat diẽ. deinde luna plenũ
suȩ lucis orbẽ mundo p̃sent&. quia
primo qͥdẽ sol iustitie incuiꝰ penius. ẽ.
bras suꝑauit. acsic ascendit incelos.
gr̃ȩ luce repleuit. Quẽ uidelic& ordi¬
nẽ nr̃e salutis ꝓph&a contẽplatꝰ aiebat.
Fleuatus . ẽ. sol. & luna stentin ordine
suo. Qui gͦ plenitudinẽ lunȩ pascha¬
lis ante ȩquinoctiũ ꝓuentre posfe con¬
tenderit. talis in misteriorũ cele.¬
bratione m aximorũ ascãrum quidẽ
scripturarũ doctrina discordat. con¬
moriendo acresurgendo nũquam
uicissa. ꝑfectam se habere posse iusti¬
ciã dogmatizare p̃sumunt. ltaq
post ȩquinoctialẽ solis ex ortũ. post
pleniluniũ primimensis hunc ex
ordine subsequens. id est post com¬
plecã diẽ eiusdẽ mensis qͣrtãdecimã.
quȩ cuncta et lege obseruanda acce¬
punus. expectamus adhuc monente
euangłio in ipsa ebdomada t̃tia. tempꝰ

Expanded text:
chalis; ut videlicet primo sol longiorem chalis; ut videlicet primo sol longiorem nocte faciat diem, deinde luna plenum suae lucis orbem mundo praesentet; quia primo quidem Sol justitiae, in cujus pennis est bras superavit: ac sic ascendens in caelos, nternae gratiae luce replevit. Quem videlicet ordinem nostrae salutis Propheta contemplatus aiebat: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Qui ergo plenitudinem lunae paschalis ante aequinoctium provenire posse contenderit, talis in mysteriorum celebratione maximorum a sanctarum quidem Scripturarum doctrina discordat; conmoriendo ac resurgendo nunquam vicisset, perfectam se habere posse justitiam dogmatizare praesumunt. Itaque per aequinoctialem solis exortum post plenilunium primi mensis hunc ex ordine subsequens, id est, post completam diem ejusdem mensis quartam decimam, quae cuncta ex lege observanda accepimus, exspectamus adhuc, monente Evangelio, in ipsa hebdomada tertia tempus
Abbreviated transcription (Latin):
stis paschalib inhabilẽ. memorataratio
ꝓbat. Qđ simistica qͦq uos in hisrationẽ
audire delectat: primo mense anni. qͥ
etiã mensis nouorũ dictus.ẽ. paschafa¬
cere iubem. quia renouato ad amorẽ
celestiũ ĩp̃umentis nr̃ę. saeram̃ta dñice
resurrectionis & ereptionis nr̃e celebra¬
redebemꝰ: tertia eius dẽ mensis septima¬
na facert p̃cipimꝰ. quia antelegẽ &
sub lege ꝓmissus. tertio tempore
scłi cũ gr̃ãuenit ipse qui pascha nr̃m
im molaret᷑ xp̃s. Qui tertia post im¬
molatione sue passionis die resur¬
gens amortuis: hanc dñicã uocari.
& in ea nos annuatim paschalia ciꝰ¬
dẽ resurrectionis uoluit festa cele¬
brare. qͥa nos quoq ita solũ ueracit̃
eiꝰ solemnia celebramꝰ. si ꝑ fidẽ. spẽ.
& caritatẽ. pascha id est transitum
de hoc mundo ad patrẽ cũ illo face.¬
re curamꝰ. Post ȩquinoctiũ ueris pleni¬
lunio mensis p̃cipit᷑ obseruare pas.¬

Expanded text:
stis Paschalibus inhabilem, memorata ratio stis Paschalibus inhabilem, memorata ratio probat. Quod si mysticam quoque vos in his rationem audire delectat, primo mense anni, qui etiam mensis novorum dictus est, Pascha facere jubemur; quia renovato ad amorem caelestium spiritu mentis nostrae, Sacramenta Dominicae resurrectionis et ereptionis nostrae celebrare debemus. Tertia ejusdem mensis septimana facere praecipimur, quia ante legem et sub lege promissus, tertio tempore saeculi cum gratia venit ipse qui pascha nostrum immolaretur Christus, quia tertia post immolationem suae passionis die resurrectionis a mortuis, hanc Dominicam vocari, et in ea nos annuatim paschalia ejusdem resurrectionis voluit festa celebrare. Quia nos quoque ita solum veraciter ejus solemnia celebramus, si per fidem et charitatem pde hoc mundo ad Patrem, cum illo facere curamus. Post aequinoctium veris, plenilunium mensis praecipimur observare Pas
Abbreviated transcription (Latin):
ctio suũ pleniluniũ hab&. in hac absq
ulla dubietate. qͥa primimensis. ẽ. &. an¬
tiquos pascha celebrare solitos. & nos ubi
dñica dies aduenerit celebrare deb̾e. nos¬
cendũ est. Iđ ita fieri oportere. illanimi.¬
rũ ratio cogit qua in genesi seriptũ est.
nare mauis ut p̃ess& diei: & luminare
minus ut p̃essa nocti. Ułsicut alia dicit
ȩditio. luminare maius in inchoationẽ
dici. & luminare minus ininchaationẽ
noctis. Sicut ergo sol amedio ꝓcedens
orientis equinoctiũ uernale suo p̃fixit
orientis. ita in om̃ib annis. idem primus
lunȩ mensis codẽ necesse. ẽ. ordine serua¬
ri. ut ñ ante ȩquinoctiũ. sed uel ipso
squinoctu dic sicut in principio facta.ẽ.
uł eo transcenso pleniluniũ habere de¬
beat. At si uno saltẽ die pleniluniũ tẽpꝰ
equinoctii p̃cesserit. ñ hanc primo m̃se
anni incipientis. sed ultino potius prx-¬
teritilunã. eẽ. asscribendã. &ideo fe.¬

Expanded text:
ctio suum plenilunium habet, in hac absque ctio suum plenilunium habet, in hac absque ulla dubietate, quia primi mensis est, et antiquos Pascha celebrare solitos, et nos ubi Dominica dies advenerit, celebrare debere noscendum est. Quod ita fieri oportere illa nimirum ratio cogit, quia in Genesi scriptum est, nare majus, ut praeesset diei; et luminare minus, ut praeesset nocti: vel, sicut alia dicit editio, luminare majus in inchoationem diei; et luminare minus in inchoationem noctis. Sicut ergo prius Sol a medio procedens Orientis, aequinoctium vernale suo praefixit Orientis: ita omnibus annis idem primus Lunae mensis eodem necesse est ordine servari, ut non ante aequinoctium, sed vel ipso aequinoctii die, sicut in principio factum est, vel eo transcenso plenilunium habere debeat. At si uno saltem die plenilunium tempus aequinoctii praecesserit, non hanc primo mensi  Al., mense anni incipientis, sed ultimo potius praeteriti lunam esse adscribendam; et ideo fe
Abbreviated transcription (Latin):
tia seruitute redẽptus.ẽ. & in qua
dñs suo mundũ sanguine apeccatoꝵ
tenebris lib̾auit. in qua etiã sepultꝰ
spem nobis post mortẽ beate quietis
tribuit uix uesꝑam tangant.Idẽq
poenã erroris suun sem& ipsos reci
terminos pasche aꝑta trans gressione
uiolant: ut pote qui ab illa dici uesꝑa
paschameipiunt. in qua hoclex con¬
sũmari & ꝑfici debere decreuit. illãq
inpascha diẽ assignant primã. cuiꝰ
in lege mentio nulla usquã repꝑit᷑
id est qͣrtę primã septimane. Qui
ñnũquã inuentione fallunt᷑. Que
disputatio maior est. quã epła hac
tũ hoc dicã. qđ ꝑ equinoctiũ uerna¬
le sẽꝑ inerrabilit̾ possit inueniri.
qui mensis iuxta cõpotũ lune. primꝰ
anni. qͥ. ee. debeat ultimꝰ. Eqͥno¬
tiũ autẽ iuxta sententiã om̃ium orienta¬
liũ. & maxime ȩgyptiorũ qui p̃cȩteris do¬
ideoq paschȩ celebrando habilis ñ est.
Quȩ uero post ȩquinoctiũ. uł in ipso eqͥno¬

Expanded text:
 servitute redemptus est, et in qua Dominus suo mundum sanguine a peccatorum tenebris liberavit, in qua etiam sepultus spem nobis post mortem beatae quietis tribuit, vix vesperam tangant. Iidemque poenam erroris sui in semetipsos recipterminos Paschae aperta transgressione violant, utpote qui ab illius diei vespera Pascha incipiunt, in qua hoc lex consummari et perfici debere decrevit. Illam in Pascha diem adsignent primam, cujus in lege mentio nulla usquam reperitur, id est, quartae primam septimanae. Qui nonnunquam inventione falluntur. Quae disputatio major est, quam epistola tum hoc dicam, quod per aequinoctium vernale semper inerrabiliter possit inveniri, qui mensis juxta computum lunae, primus anni, qui esse debeat ultimus. Aequinoctium autem, juxta sententiam omnium Orientalium, et maxime Aegyptiorum, qui prae caeteris doideoque Paschae celebrando habilis non est. Quae vero post aequinoctium vel in ipso aequino
Abbreviated transcription (Latin):
ineurrer& uno semꝑ eodẽq tẽpore
cũ antiquo dĩ popło quanqua sacra¬
mentorũ genere discreto. sicut in¬
una eadẽq fide pascha celebrare
possemus. Quia uͦ die septimo mane
ñ ȩqualicũ luna tramite ꝓcurrit.: de¬
ereuit apłica traditio que ꝑ beatũ parũ
romȩ p̃dicata. ꝑ inarcũ eu angłistam
& in terp̃tẽ ipsius alex andriȩ confir¬
mata .ẽ. ut adueniente primo mense.
adueniente in eo uesꝑe diei .xiiii. expe

Expanded text:
incurreret, uno semper eodemque tempore cum antiquo Dei populo, tanquam sacramentorum genere discreto, sicut una eademque fide, pascha celebrare possemus. Quia vero dies septimanae non aequali cum luna tramite procurrit, decrevit apostolica traditio, quae per beatum Petrum Romae praedicata, per Marcum evangelistam et interpretem ipsius Alexandriae confirmata est, ut, adveniente primo mense, adveniente in eo vespera diei quartae de
Abbreviated transcription (Latin):
ea tẽporis paschalis initiũ tenere de¬
beamus. Quã uidelica regulã tri¬
formẽ. quisquis recte custodierit.
nũ quã in ad notatione festipaschalis
errabit. Uerũ si de his singulis enu
cleatius audire desidas scriptũ est i
Giodo. ubi liberandus de egỹpto po¬
pulus isrł primũ pascha facere iube¬
tur. qͥa dicerit dñs ad morsen ꝙ
aaron. Mensis iste uobis principiũ
mensiũ. primus erit in mensibus
anni. Loquimini aduersũ coetũ fili¬
orũ isrł. & dicite eis. Decima die men¬
sis huiꝰ. tollat unus qͥsq agnũ ꝑfa

Expanded text:
ea temporis paschalis initium tenere debeamus. Quam videlicet regulam triformem si quis rite custodierit, nunquam in adnotatione festi paschalis errabit. Verum si de his singulis en ucleatius ac latius audire desideras, scriptum est in Exodo, ubi liberandus de Aegypto populus Israel, primum pascha facere jubetur, quia dixerit Dominus ad Moysen et Aaron: Mensis iste, vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima die mensis hujus tollat unusquisque agn
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad diẽ septimũ. & cetera
usq dũ ait. in eadẽ enim ipsa
die educã exercitũ ur̃m de
terra egypti. Primũ gͦ diẽ ary¬
morũ appellat eũ. in qͦ exer¬
citũ eorũ erat educturus de
egrpto. Constat aut̃. qͥa non
quarta decima die in cuis
uesꝑa agnus. ẽ. immolatꝰ.¬
& quȩ ꝓprie pascha siue p̃ha¬
se dicitur. sed quinta deci¬
ma sunt educti ex egypto.¬
sicut in libro numerorũ aꝑtis¬
sime scribit᷑. Profecti igitur
de ramessen qͥnta decima die
inensis primi. altera die fecer̃ pha¬
se filusrł in manu excelsa. Septẽ
gͦ dies az ymorũ in quarũ prima
eductus .ẽ popłs duũi exȩgypto.
ab intio ut diximꝰ tertis septima¬
nȩ. hoc.ẽ. aqͥrita decima die insis
primi. usq ad uicesimã primã eiꝰ
dẽ mensis diẽ completã cõputari
oport&. Porro dies .xiiii. extra
hunc numerũ separatim sub pascͥe
tia patent̃ edocent.Ubicũ dictũ
essa. in eadẽ enĩ ipsa die. educam
exercitũ ur̃m de t̃ra egr̃pti. ꝓtinꝰ

Expanded text:
sque ad diem septimam , etc., usque dum ait: In eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Aegypti . Primum ergo diem azymorum appellat eum in quo exercitum eorum esset educturus de egypto. Constat autem quia non quarta die, in cujus vespera agnus est immolatet quae proprie pascha sive phase dicitur, sed decima qua sunt educti ex Aegypto,sicut in libro Numerorum apertissime scribitur: Profecti igitur de Ramesse quinta decima die mensis primi, altera die fecerunt phase filii Israel in manu excelsa . Septem ergo dies azymorum, in quarum prima eductus est populus Domini ex Aegypto, ab initio ut diximus tertiae septimanae, hoc est, a quinta decima die mensis primi usque ad vigesimam primsdem mensis diem completam computari oportet. Porro dies quarta decima extra hunc numerum separatim  Al., sepatia patenter edocent; ubi cum dictum esset: In eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Aegypti; protinus
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc mundo ad patrẽ. uerũ etiã
cũ eo die pascha celebraretor. quo
nũ quã prius in eis locis celebrari
solebant. Gaudebant gͦ fr̃s de agni¬
chalis: Ietabant᷑ de patrocinio ꝑ¬
gentis ad dñm patris. ꝑ quẽ fueraÑ
correcti. Gratul ab atur ille. qđ &
eatenus in carne seruatus. ẽ. donec
ulũ inpascha diẽ suos auditores quẽ
sc̃ꝑ antea uitabant. susciꝑe ac secum
agere uid& Sicq certus de illorũ
correctione reuerentissimꝰ pat̃. exul¬

Expanded text:
de hoc mundo ad Patrem; verum etiam de hoc mundo ad Patrem; verum etiam cum eo die Pascha celebraretur, quo nunquam prius in eis locis celebrari solebat. Gaudebant ergo fratres de agnichalis; laetabantur de patrocinio pergentis ad Dominum Patris, per quem fuerant correcti; gratulabatur ille quod eatenus in carne servatus est, donec illum in Pascha diem suos auditores, quem semper antea vitabant, suscipere ac secum agere videret. Sicque certus de illorum correctione reverentissimus Pater exsul
Abbreviated transcription (Latin):
dentib iam poplis anglorũ & in regula
fidei catholice ꝑ osnia instructis. ipsi ad¬
huc in ueterati & elaudicantes a semitis
chi docente egberetoritus uiuendicatho¬
licos sub abbate diuncado. post annos
circit᷑ octoginta. Ex qͦ ad p̃dicationem
gentis anglorũ aidanũ miserant anti¬
stitẽ. Mansit aut̃ uir dñi egberet. annos
xiii.in p̃fata in sula. quã ip̃se uelut no¬
ua quadã relucente grã eecł astiox socie.¬
tatis & pacis xp̃o conseerauerat. Annoq
tur. cũ missarũ solemnia in memoriã
eiꝰdẽ dñicȩ resurrectionis celebrass&.
codẽ die & ipse migrauit ad dñm. ac
gaudiũ sũme festiuitatis qđ cũ fr̃ib
quos ad unitatis grãm conuerterat in¬
choauit. cũ dño & apłis cęterisq cęli
ciuib cõpleuit.. immo & ipsũ celebra¬
resine fine ñ desinit. Mira aut̃ diuinȩ
dispens atio ꝓuisionis erat. qͥ auene¬
rabilis uir ñ solũ in pascha transiuit

Expanded text:
dentibus jam populis Anglorum et in regula dentibus jam populis Anglorum et in regula fidei catholicae per omnia instructis, ipsi adhuc inveterati et claudicantes a semitis chi, docente Ecgbercto, ritus vivendi catholicos sub abbate Duunchado, post annos circiter octoginta, ex quo ad praedicationem gentis Anglorum Aldanum miserant antistitem. Mansit autem vir Domini Ecgberct annos tredecim in praefata insula, quam ipse velut nova quadam reducente gratia ecclesiasticae societatis et pacis Christo consecraverat; tur, cum missarum sollemnia in memoriam ejusdem Dominicae resurrectionis celebrasset, eodem die et ipse migravit ad Dominum, ac gaudium summae festivitatis quod cum fratribus quos ad unitatis gratiam converterat, inchoavit, cum Domino et apostolis caeterisque caeli civibus complevit, immo idipsum celebrare sine fine non desinit. Mira autem divinae dispensatio provisionis erat, quod venerabilis vir non solum in Pascha transivit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gaudebat. Nec multo post. illi qͦq qͥ¬
I in sulã .hii. incolebant monachi seot¬
tice nationis. cũhis quȩ sibierant sub¬
dita monastirus. ad ritũ paschȩ ac¬
⁊ tonsure canonicũ. dño ꝓcurante ꝑ¬
Iducti sunt. Si qͥdẽ anno abincarna
⁊ coeured gubernacła regni nordan¬
Thymbrorũ suscepit: cũ ueniss& ad
cos de hybernia dõ amabilis & cũ om̃i
honorificentia nominandus pat̾ ac
to cũ gaudio susceptus. ẽ. Qui & qm̃
T& doctor suauissimꝰ. & eorũ quȩ agen¬
da docebat erat executor deuotissi¬
mꝰ: libent̃ aua̾itus ab uniuersis. in¬
mitauit pis ac sedulis et hortatio¬
nib in ueteratã illã traditionẽ pa¬
rentũ eorũ. deqͥb apłicũ illũ lic&
habebant. sed ñscdm seientiã. Catho¬
licoq illos atq aplico more. ecle¬
brationẽ ut dixinꝰ p̃cipuȩ solemnitatis.
inuidia popłis anglorũ cõmunicare cura
brittones qͥnolebant anglis cam quã ha¬
bebant fidei xp̃iane notioiã pandere. ere.¬

Expanded text:
 coeperint. Nec multo post illi quoque qui insulam Hii incolebant monachi Scotticae nationis, cum his quae sibi erant subdita monasteriis, ad ritum Paschae ac tonsurae canonicum Domino procurante perducti sunt. Siquidem anno ab incarna Coenred gubernacula regni Nordanhymbrorum suscepit, cum venisset ad eos de Hibernia Deo amabilis, et cum omni honorificentia nominandus Pater acto cum gaudio susceptus est. Qui quoniam et doctor suavissimus, et eorum quae agenda docebat erat exsecutor devotissimus, libenter auditus ab universis, immutavit piis ac sedulis exhortationibus inveteratam illam traditionem parentum eorum, de quibus apostolicum illum licet secundum scientiam; catholicoque illos, atque apostolico more celebrationem, ut diximus, praecipuae sollemnitatis invidia populis Anglorum communicare curavBrittones, qui nolebant Anglis eam quam habebant, fidei Christianae notitiam pandere, cre
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodis uidear dchis antea intellexis¬
se. Unde palã ꝓfiteor. uobisq qͥ assi¬
detis p̃sentib ꝓtestor.. qͥa hoc obser¬
uare tẽpus pasche cũ uniuersa mea
gente ꝑpetuouolo. hane acctꝑeton
surã debere. quã plenã esserationis
audiuimꝰ. om̃s quiiumeo regno sunt¬
clericos decerno. Nec mora quȩ dixerat
regia auctoritate ꝑfecit. Statim nãq
ius supublico mittebant᷑ ad trausseri¬
bendũ. discendũ. obseruandũ. ꝑ uni¬
Iuersas pictorũ ꝓuincias cir łipasche
decennouennalis. oblitteratis per¬
F om̃ia erroneis octoginta & qͣttuor¬
S annorũ circłis. Attondebant᷑ om̃s in¬
I coronã muustri altaris & monacbi &
quasi nouo discipulatui se beatissimi

Expanded text:
omnino videar de his antea intellexisomnino videar de his antea intellexisse. Unde palam profiteor, vobisque qui assidetis praesidentibus protestor, quia hoc observare tempus paschae cum universa mea gente perpetuo volo, et hanc accipere debere tonsuram, quam plenam esse rationis audivimus, omnes quiclericos decerno. » Nec mora, quae dixerat, regia auctoritate perfecit. Statim namque jussu publico mittebantur ad transcribendum, discendum, observandum, per universas Pictorum provincias circuli Paschae decennovenales, oblitteratis per omnia erroneis octoginta et quatuor annorum circulis. Adtondebantur omnes in coronam Ministri altaris, ac Monachi: et quasi no
Abbreviated transcription (Latin):
ad uiã statuti melioris reducere ua¬
lebat tonsurã quoq. si tantũ sibi au¬
ctoritatis sub ess&. emendare inemi¬
niss&. Sed & tuã prudentiã rexam¬
p̃rȩfecit. in om̃ib seruare conten¬
das. Sic enĩfit. ut post acceptã tẽpora¬
cũ cȩteris electis. libens pandat intro¬
itũ. Grã te regiset̾ni longiori tẽpore
regnantẽ. ad nr̃am om̃iũ pacẽ custo¬
diat in colomen. dilectissime in xp̃ofili.
ec epła cum p̃sente rege nattono
inultisq uiris doctiorib ess& le¬
cta. ac diligent̃ ab his qui intelligere
poterant in linguã eiꝰ ꝓpriã uiterp̃.¬
tata multũ de eiꝰ exhortatione gaui¬
sus. eẽ ꝑ hibet᷑. ita ut exurgens de me¬
dio obtimatũ suorũ consessii. genua
flester& in t̾ram. dõ gr̃as agens qđ
tale munuscłm de t̾ra anglorũ mere¬
ret᷑ acciꝑe. Et quidẽ & antea noui inqͥt
qͥa hec erat uera pasche celebratio.
sed in tantũ modo rationẽ huiꝰ tẽporis
obseruandi cognosco. ut parũ mihi

Expanded text:
ad viam statuti melioris reducere valebat. Tonsuram quoque, si tantum sibi auctoritatis subesset, emendare meminisset. Sed et tuam nunc prudentiam, rex, adpraefecit, in omnibus servare contendas. Sic enim fit ut post acceptam temporatibi tuisque cum caeteris electis libens pandat introitum. Gratia te Regis aeterni longiori tempore regnantem, ad nostram omnium pacem custodiat incolumem, dilectissime in Christo fili. ec epistola cum presente rege Naitano multisque viris doctioribus esset lecta, ac diligenter ab his qui intelligere poterant in linguam ejus propriam interpretata, multum de ejus exhortatione gavisus esse perhibetur, ita ut surgens de medio optimatum suorum consessu genua flecteret in terram, Deo gratias agens, quod tale munusculum de terra Anglorum mereretur accipere. Et quidem et antea novi, inquit, quia haec erat vera paschae celebratio, sed intantum modo rationem hujus temporis observandam cognosco, ut parum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ itodẽ factus.ẽ. archiep̃s uocabulo. tadum.
deꝓuintia mertiorũ: cu fuissa prbr in
monasterio qđ uocat᷑. hriudun. Conseera¬
.itus. ẽ. aut̃ in doruenni eiuitate. auiris
i uinu mensis. dñica. uir religione & pru¬
dentia in signis. sacris qͦq litteris nobili.¬
ter instructus. ltaq in p̃senti. eccłus
cantuariorũ testuinus & aldulfus

Expanded text:
factus est archiepiscopus, vocabulo Tatuini, de provincia Merciorum, cum fuisset presbyter in monasterio quod vocatur Briudun. Consecratus est autem in Doruverni civitate, a viris ima Junii mensis, Dominica; vir religione et prudentia insignis, sacris quoque litteris nobiliter instructus. Itaque in praesenti, Ecclesiis Cantuariorum Tatuini et Alduulf