comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et illi boni essent. et hoc quid̃ concedimꝰ. S meliꝰ uo¬
luit ut qd̾ uellent essent. et boni quid̾ ñ ĩfructuose.
mali uero ñ ĩpune essent. ¶ Item inqunt pꝰset deus
uoluntatẽ eoꝵ uertere in bonũ qr om̃ps est. posset re¬
uera. cur ñ fecit . qr ñ uoluit. cͤ ñ uoluit᷑ ip̃e nou̾.
ũ delpmꝰ plus sapere qͣm oportet.

Expanded text:
et illi boni essent. Et hoc quidem concedimus; sed melius voet illi boni essent. Et hoc quidem concedimus; sed melius voluit, ut quod vellent essent; et boni quidem non infructuose, mali vero non impune essent. Item, inquiunt: Posset Deus voluntatem eorum vertere in bonum, quia omnipotens est; posset revera. Cur non fecit? Quia noluit. Cur noluit? Ipse novit. Non debemus plus sapere quam oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiserit queni decipiendũ ẽ p̾sciebatiset ñ eẽt lauda¬
bile homini su õ bñ uiu̾e posset. qr nemo male niuere
suaderet. cum in naͣ posse et in põttate hr̃et uelle ̃
consentire suadenti deo uniaute. Et est gloriosius nõ
consentire qͣmi temptari ñ posse. ¶ mouent᷑ ⁊̾ quidã
dicentes. Curcͥauit deꝰ quos fut᷑o malos p̾sciebat. Iuia¬
p̾uidit quid boui de malis coꝵ esset fcuruꝰ. Sic ii. eos¬
Sciebat .n. bonis ꝓ fut᷑o. et iuste pro mala uolunta¬
te puniendos. ¶Addunt ⁊ talem hoĩem deberet
fac̾e qui nollet om̃io pͣcare. E oncedimꝰ quid̾ meliorẽ
nat᷑am eẽ que om̃io pͣcare nollet. concedant ⁊ ip̃i ñ
eẽ malam que tał fcã est que posset ñ pͦcare si uell.
et iuste punitam que uollintate ñ nccͣitate pͤcauit.
eumgͦ hec bona sit illa melior cͤ ñ utͣmq faceret:
ut uberiꝰ laudaret᷑ de utͣs. illa .n. de sanctis angeł
hec iͦ de hominib e. ¶ Item inquiunt. Si deꝰ uell

Expanded text:
miserit, quem decipiendum fore praesciebat. Sed non esset laudabile homini, si ideo bene vivere posset, quia nemo male vivere suaderet, cum in natura posse, et in potestate habere vellet non consentire suadenti, Deo juvante; et est gloriosius non consentire quam tentari non posse. Moventur etiam quidam dicentes: Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quiaevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eosciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus est. Item, inquiunt: Si, Deus vellet,
Abbreviated transcription (Latin):
luut. set qͣrdam cause et in deo sunt et in c̾aturis.
ratõne / et illa quid̾ que sed̾m cãm seminalem
fiunt dicunt᷑ nat᷑alit̾ fieri. quia ita cursus naͣe
hõib innotuit alia uero p̾ter nat᷑am quoꝵ cau¬
se tñ sunt in deo. hec aut̃ augꝰ. dicit esse illa q̃

Expanded text:
unt; sed quarumdam causae et in Deo sunt, et in creaturis, ratione. Et illa quidem quae secundum causam seminalem fiunt, dicuntur naturaliter fieri, quia ita cursus naturae hominibus innotuit. Alia vero praeter naturam, quorum causae t
Abbreviated transcription (Latin):
ex młtis gͣnis. et unũ corpꝰ ex mltis mẽb̾s
ꝯponit᷑ : sic ecc̃a ex młtis fidelib caritate co¬
pulante cõnectitur. Hoc mist̾iũ pacis ⁊
unitatis nr̃e : xꝑistꝰ in sua mensa cõsecra¬
uit. Iuł accipit hec mist̃ium unitatis et
ñ tenet uinculũ pacis: ñ accipit mist̾ium
pro seͥ set contͣ se. Guiꝰ ⁊̾ sacͣmentũ est corpꝰ
xp̃i ꝓpriũ de uirgine sumptũ. qr ut corpus
xp̃i ex młtis menbris purisssinis et ĩmacu¬
latis constat: ita sotietas ecc̃astica ex mul¬
tis ꝑsonis a criminali macula uberis con

Expanded text:
ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecclesia ex multis fidelibus charitate copulante connectitur. Hoc mysterium pacis et unitatis nostrae Christus in sua mensa consecravit: qui accipit hoc mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non accipit hoc mysterium pro se, sed contra se. Cujus etiam sacramentum est corpus Christi proprium de Virgine sumptum; quia ut corpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis con
Abbreviated transcription (Latin):
iuꝰ aut̃ sacͣmentigemina est ros. una scil
ꝯtenta et significata. altera siguificata.
et nou ꝯtenta. res ꝯtenta et significata: est ca¬
ro xpisti. qͣm te uirgine tͣxit. et sangh quẽ
pro nobis fudit. res aut̃ significata ⁊ non
ꝯtenta: est uuitas ecc̾e ni p̃destinatis. ucca¬
tis. iustificatis. et głiticatis. hec est dupłx

Expanded text:
us autem sacramenti gemina est res: una, scilicet, contenta et significata; altera significata et non contenta. Res contenta et significata est caro Christi, quam de Virgine traxit, et sanguis quem pro nobis fudit. Res autem significata et non contenta est unitas Ecclesiae in praedestinatis, vocatis, justificatis, et glorificatis. Haec est duplex,
Abbreviated transcription (Latin):
est et sepulta. et sang̾s qui militis effusus
t̾tiũ quod estr reset ñ sacͣmentũ. Sacͣment᷑
et ñ res est spe̾s nisibib panis et uini. Sacra¬
mentũ et res: caro xp̃i ꝓpria. et sang̾s. Res
et non sacͣmentũ est mistica cius caro. porro
dinẽ gerit exp̾ssam. Nam sicut panis p̃cet̾is
cibis corpus reficit. et sustentat: et uinu̾ le
tificat hoĩom. atq inebriat: sic caro xpisti
int̾iorem hoĩem plus cet̾is gͣtiis spñaliter
cum remistica que est unitas fideliũ. quia
sicut ex mltis granis cõficit᷑ unus pauis.
et ex plurib acinis uinũ ĩ unũ cõfłuite sic
ex młis fideliũ ꝑsonis unitas ecc̃astica cõ¬

Expanded text:
s tertium, quod est res et non sacramentum. Sacramentum et non res, est species visibilis panis et vini; sacramentum et res, caro Christi propria et sanguis; res et non sacramentum, mystica ejus caro. Porro dinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter cum re mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica con
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ quomͦ ĩ mortał frus sit honio p̾aliis aĩantib. et
quomͦ cũ illis ꝯmu̾em acceꝑit alimo̾iam. S alia est
ĩmortalitas carnis qͣm ĩ adam accepimꝰ. alia qͣm in
roresurrͤtõis nͦ poterunt ultͣ p̾care nͨ mori. caro no¬
stra ñ tunc egebit refectõne cdoꝵ. qr ulła poterit
Sic gͦ ĩ mortał ⁊ ĩ corruptibił condita est caro hoĩs. ut
aliã ĩmortalitatem ⁊ ĩcorrupdõm ꝑ obsuantiã man¬
datoꝵ dei custodiret. In quib mandatis hoc ꝯmeba¬
tur ut de illis cõcessis lignis manducar. ab int̾dicto¬
aut̃ abstiner. ꝑ hoꝵ eduliũ ĩmort alitatis dona cõser
uar. donec corꝑalib ĩ crementis ꝑductꝰ ad etatẽ que
conditori placerz muldiplicata progenie̾ ip̃o iuben¬
de sumerz de ligno uite quo ꝑ st̃e ĩmortał fcu̾ꝯ cibi
alimenta ñ ult̾iuꝰ requireret. ¶ Erce hiis udis

Expanded text:
liis animantibus: et quomodo cum illis communem acceperit alimoniam. Sed alia est immortalitas carnis quam in Adam accepimus, alia quam iro resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit Sic ergo immortalis et incorruptibilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam madatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immorvaret, donec corporalibus incrementis perductus ad aetatem quae Conditori placeret, multiplicata progenie ipso jubente sumeret de ligno vitae, quo perfecte immortalis factus, cibi alimenta ulterius non requireret. 5. Summatim s
Abbreviated transcription (Latin):
est memorari. et potentie intelligendi. cuius
actꝰ est intelligere. ¶ Ad quod et ip̃i dicunt
quod alt̾ius gn̾is est accꝰ ille uoluntatis qͣmactꝰ
memorie uel intellectꝰ. hic .n. actꝰ est ad ad
adipiscendum uł ñ admittendũ. qui ñ potest
esse de malis quin sit malus. uelle .ni. mala
malũ est. S intllr̃e et memorare mala malũ
int̾dum ñ inprobe asserant. memorat .ii. iut̾sᷤ¬
auiquiꝰ malũ ut fatiat. et querit ĩ dellig̾e u̾m
sunt. Iui uͦ dñt uoluutates malas pcca esse ⁊
nlio modo bona breuiꝰ respondent dicentes ac¬
tum uoluntatis ñ esse de nalib. s uii ip̃am
et potentiam uolendi que semꝑ boua est. et in

Expanded text:
est memorare, et potentiae intelligendi, cujus actus est intelligere. Ad quod et ipsi dicunt quia alterius generis est actus ille voluntatis, quam actus memoriae vel intellectus. Hic enim actus est ad aliquid adipiscendum vel non admittendum, qui non potest esse ex malis, quin sit malus. Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum interdum non improbe asserant. Memorat enim interdum quis malum ut faciat, et quaerit intelligere verum usunt. Qui vero dicunt voluntates malas peccata esse, et nullo modo bona, brevius respondent, dicentes actum voluntatis non esse de naturalibus; sed vim ipsam et potentiam volendi
Abbreviated transcription (Latin):
est inquit tͣditio a pr̃e. fcã est tͣditio a filio.
fcã est tͣditio a iuda. una reꝯ fcã est. Nuid ergo
discernit int̃ eos d quia hoc fecit pat̃ ⁊ filiuꝯ ĩ
caritate: iudaꝰ uero in proditione. Uidetis qr ł
ñ quid fatiat homo: s qͣ coluntate ꝯsiderandũ

Expanded text:
est, inquit, traditio a Patre, facta est traditio a Filio, est, inquit, traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est. Quid ergo discernit inter eos? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate, Judas vero in proditione. Videtis quia non qu
Abbreviated transcription (Latin):
qui se in ara cruciꝯ ñ dyabolo s deo tͥnitati
obtulit pro om̃ib. qͣntũ ad pretii suffitiẽ¬
tiam. s pro electiꝰ tm̃ qͣntũ ad effitien¬
tiam. qr p̾destinatis tm̃ salutem effecit. d
quo ⁊ legitur quod sit tͣdituꝰ a patre. et qdᷤᷤ
se ip̾m tͣdidit. et qͣ nod u̾idaꝯ eum tͣdidit: ⁊
iudei. ip̃e se tͣdidit: qr sponte ad passionen
accessit. et pater eum tͣdidit: qr uoluntate
patris ĩmo totiuꝰ t̾ͥnitatiq: passuꝯ est. Iu¬
das tͣdidit: prodendo. et iudei instigando. et
fuit actꝰ iude et iudeoꝵ maluꝰ. et actꝰ xpisti
uł prĩs bonuꝰ. opuꝰ xpisti et prĩs uonũ fuit:¬
qr bona prĩꝯ ⁊ filii uoluntas. malũ fuit opus
Aude et iudeoꝵ : qr mala fuit intentio. diu̾sa
do uuunt in fcõ illo: prẽm. filliũ. iudã. iud̾m.
aliq̃n distingunt. respitientes .n. ad pasllonẽ ⁊
unũ opus illoꝵ dicunt. attendenteꝯ ĩtentões
.et actuꝯł fcã duu̾sa discernũt. Uil augꝰ. facta

Expanded text:
qui se in ara crucis non diabolo, sed Trinitati obtulit pro omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis tantum salutem effecit. De quo et legitur quod sit traditus a Patre, et quod seipsum tradidit, et quod Judas eum tradidit, et Judaei. Ipse se tradidit, quia sponte ad passionem accessit; et Pater eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodendo, et Judaei instigando, et fuit actus Judae et Judaeorum malus, et actus Christi vel Patris bonus, opus Christi et Patris bonum, quia bona Patris et Filii voluntas; malum fuit opus Judae et Judaeorum, quia mala fuit intentio. Diversa do uniunt in facto illo Patrem, Filium, Judam, Judaeum, aliquando disjungunt. Respicientes enim ad passionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et actus, facta diversa discernunt. Unde August.: Facta
Abbreviated transcription (Latin):
um est. nam processio tp̃raliꝰ spiritꝰ scĩ. uł mis¬
sio ip̃ius est conatio. et ip̃a est dei oꝑatio. ꝓcedit
ergo spiritꝰ .s. temꝑalit̾ a se. et mittit᷑ a se qui
Non est mir̃ spiritꝰ .s. dr̃ mucti uł

Expanded text:
verum est. Nam processio temporalis Spiritus sancti vel missio, ipsius est donatio, et ipsa Dei operatio. Procedit ergo Spiritus sanctus temporaliter a se, mittitur a se, quia Non est mirum si Spiritus sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ in .xu.ł. de tri. dicit. quod se ip̃m dat. Sic̃
inquit corpus carniꝯ nichil est aluid qͣm caro:
sic doniĩ spiritꝰ .s: nichil est aliud qͣm spiritꝰ .s.
In tantũ ergo domĩ dei est: in qͣntum dat᷑ eis qͥb
datur. aput se autem deuꝰ est. et si nemini de¬
tur. quia deuꝯ erat patri et filio coeternꝰ: ante
minor est islis. ita .ni. dat᷑ sicut dei donũ. ut t̃ se¬
ip̃m det sicut deus. Nou .n. potest dici ñ esse sue
potestatiꝰ: de quo dcm̾est. Spmitꝰ ubi uislt spirat.
Ecce aꝑte dicit quod spiritꝰ .s. se ip̃m dat. Si n
spiritꝰ .s. se ip̃m dare ñ potest. et eum pr̃ dare
qd̾ non pot̾ spiritꝰ .s. Item si pr̃ ⁊ filius dant sp̃m

Expanded text:
Trin., c. 9, dicit quod seipsum dat. Sicut, inquit, corpus carnis nihil est aliud quam caro, sic donum Spiritus sancti nihil est quam Spiritus sanctus. In tantum ergo donum Dei est, in quantum datur eisdatur; apud se autem Deus est, etsi nemini datur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus anteminor illis est; ita enim datur sicut Dei donum, ut et semetipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult spirat . Ecce aperte dicit: Quia Spiritus sanctus seipsum dat. Si enim Spiritus seipsum dare non potest, et eum potest dare quod non potest Spiritus sanctus. Item s
Abbreviated transcription (Latin):
habita nꝰ amittit᷑. exordia uero caritatis aliqñ
croscunt. aliqũ deffitiunt. Sunt .i. caritatiꝰ
cxordia. et ꝑfectuꝯ et ꝑfectio. quos gͣdus ille
disceruit. qui ꝑabosam illã intelligit. sic est
regnũ dei q̃madmod̾ su iaccet homo semen in
terra. et dormiat. et ex surgat semen. ⁊ ger¬
minet. et cresdat ⁊ cͥ. et sic ergo ꝑfecta cari¬
tas sic radicata est ut amitti nequeat. uł in¬
cipiens tm̃ et ꝓuecta amitti põt ⁊ sepe amit¬
titur. set dum halet᷑ ñ sinit hali ntẽ cͥmĩalit
pectare quod augꝰ ostendte inquiens. quia
radix oĩm maloꝵ est cupid tas. et radix om
tari ñ potest. Sine causa conat᷑ aliquis ramoᷤᷤ
incindere: si radicem ñ ꝯteadit euellere¶x̃
euacuari ⁊

Expanded text:
rdia vero charitatis aliquando crescunt, aliquando deficiunt; sunt enim virtutis exordia, et profectus, et provectio; quos gradus ille discernit, qui parabolam illam intelligit, Marc. 4: Sic est regnum Dei, quemadmodum si jactet homo semen in terra et dormiat, et exurgat semen et germinet, et crescat, etc. Si ergo perfecta charitas sic radicata est, ut amitti nequeat, incipiens tamen et provecta amitti potest, et saepe amittitur; sed dum habetur, non sinit habentem criminaliter peccare. Quod Augustinus ostendit inquiens: Quia radix omnium malorum est cupiditas, et radix omntari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non contendit evellere. evacuari
Abbreviated transcription (Latin):
erũtamen hec distinctõ sicet reprobabilis
yiago et similitudo dei q̃ renda et considerandai.
fcũs est gͦ homo ad ymagĩem dei et similitudĩem
scd̾m mentem qͣ irrõnalib antecellit. s ad yma¬
gĩcm scd̾m memoriam. intllũtiam. et dilectio¬
nen. ad similitudĩem: sed̾ui inuocentiam et iuiti¬
tiam. que in mente ratõnali nat᷑alit̾ sunt. uel
ymago considerat᷑ iu cognitõe u̾itatis. similitudo
ĩ amore uirtutiꝰ. uel ymago ĩ aliis om̃ib. siłitudo
ĩ esseudia. quia ĩmortał et indiuisibił est. Unde agͣ.l
ĩmortalem et ĩdissolublẽm fecit eam deꝰ. ymago gͦ
pertinet ad forͣm. similitudo ad nam fcus est ergo
lomo scd̾m aĩam ad ymagĩem et. simi. ñ pr̃ia. uł¬

Expanded text:
erumtamen haec distinctio, licet reprobabilis imago et similitudo Dei quaerenda est et consideranda. Factus est ergo homo ad imaginem Dei et similitudinem, secundum mentem, qua irrationabilibus antecellit; sed ad imaginem, secundum memoriam, intelligentiam et dilectionem: ad similitudinem, secundum innocentiam et justitiam, quae in mente rationali naturaliter sunt. Vel imago consideratur in cognitione veritatis, similitudo in amore virtutis; vel imago in aliis omnibus, similitudo in esimmortalem et indissolubilem fecit eam Deus. Imago igitur pertinet ad formam, similitudo ad naturam. Factus est ergo homo secundum animam ad imaginem et similitu
Abbreviated transcription (Latin):
dñr tres dii. quia scͥptura non dicit treꝗ deosꝰ s et
nͭ tres ꝑsonas alicubi scͥpture textꝰ cõmemorat. an
ideo licuit loq̃ndi ⁊ disputandi nccitate tros ꝑsonas
dicere. non qr scͥptura dicit. s quia scͥpt᷑a ñ contͣͫ¬
dicit. Si aut̃ dr̃emꝰ tres deos contͣdiceret scͥ pt᷑a dicõ.

Expanded text:
dicuntur tres dii, quia Scriptura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit? Si autem diceremus tres deos, contradiceret Scriptura, dic
Abbreviated transcription (Latin):
bona sperant᷑ .i. cum fidutia expͤtant᷑.
Eit̾en. spes certa expͤtatõ fut᷑e beatitudĩs
ueniẽs ex dei gratia et ex meritis p̾ceden¬
tib. uel ip̃am spem qͣm nat᷑a preit cari¬
tas. uł rem speratam .i. beatitudinem
et̃nam. sine meritis .n. aliquid ꝯperare
ñ sꝑes s p̾sumptio: dici potest.
De quib

Expanded text:
bona sperantur, id est, cum fiducia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens ex Dei gratia et meritis praecedentibus, vel ipsam spem, quam natura praeit charitas, vel rem speratam, id est, beatitudinem aeternam. Sine meritis enim aliquid sperare, non spes, sed praesumptio dici potest. 2. De quib
Abbreviated transcription (Latin):
genit. genuit tñ eqͣlem. Ad quod cido respondebo.
Imo iõ non est pat̾ maior filio. quia eqͣlem genuit.
originis .i. questio ista est. quis de quo st eqͣlitaꝯ.
aũt qͣłlꝰ. aut qͣntꝰ sit. quod eit drẽ. ad originẽ ꝑtin¬
questio qua querit᷑. quiꝯ de quo de quo sit. ad eqͣli¬
tadem uero illa qua q̃rit᷑. qͣlis aut qͣntꝰ quis sit.
Nec cum dicit᷑ filius a patre genitꝰ ostendit᷑ ĩ equa¬
litas sube̾. S ordo nat᷑e. non quo alder prioresset
altero: S quod alter ex alt̾o est Nam ergo scd̾m
hec quod patergenuit. et filiꝰ genitꝰ est uł spiritꝰ
s. ab utroq ꝓcedit: eqͣlitaꝰ. uł ineqͣlitaꝯ ibi exis¬
tit. quia non scd̾m hoc ałia ꝑ sona alii eqͣliꝰ. uel
ineqͣliꝰ dicit᷑. ecce eqͣlitaꝯ t̾nitatis et una ead̾m q
suba qͣntum breuit᷑ potuimꝰ de monstͣt a est ĩ suꝑio¬
ribus . qͣliter .s. aliqua tͥum ꝑsonaꝵ qͣmlib aliã nec

Expanded text:
genitus, genuit tamen aequalem. Ad quod cito respondebo: Imo ideo non est Pater major Filio, quia aequalem sibi genuit. Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit, quod est dicere: Ad originem pertinquaestio qua quaeritur quis de quo sit; ad aequalitatem vero illa qua quaeritur quis aut quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequalitas substantiae, sed ordo naturae, non quo alter prior esset altero, sed quo alter est ex altero. Non ergo secundum hoc quod Pater genuit, et Filius genitus est, vel Spiritus sanctus ab utroque procedit, aequalitas vel inaequalitas ibi existit, quia non secundum hoc alia persona alii aequalis vel inaequalis dicitur. Ecce aequalitas Trinitatis et una eademque tantia, quantum breviter potuimus, demonstrata est in superioribus; qualiter scilicet aliqua trium
Abbreviated transcription (Latin):
medici suscitabuit᷑. et conficebunt᷑ tibi᷑ quod
exponẽs angꝰ ait. boni doctores recte medici di¬
cunt᷑. qui uiuentes curare mi̾sterio possu̾t. set
ñ mortuo suscitare. Sola. ir gratia dei reuiui

Expanded text:
medici suscitabunt, et confitebuntur tibi? quod medici suscitabunt, et confitebuntur tibi? quod exponens Aug. ait: Boni doctores recte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola enim Dei gratia
Abbreviated transcription (Latin):
to: desiit tam uelle qͣm facere. nũdũ tñ uere
et humilit̾ penitet. ã confit̾i ꝓponit. que igit ͦ¬
remansit in anima eius maculacꝰ mala uolun¬
tas quid fuit macula illius anime. S illa trã¬
suit. macula est ⁊̾ si penitere ꝯtempnit. S hoc
est pct̾m aliud a p̃cedenti que igit᷑ macula re¬
aĩa: quousq peniteat. sicut erat dum in ea pͣua
erat uoluntas. Sicut .n. qui dangit mortici¬
nũ uł aliud inmũdum ita pollutꝰ est p᷑tac¬
tum quousq lauat᷑. sicut fuit dum tangeret:
ita post accũ pcc̃i. ita polluta remanet amia
sicut fuit in ip̃o accu pcc̃i. qr ita est a deo longe¬
ꝑ dissimilitudĩem. qui est uita. et mũditia
mentis: sicut fuit dum pct̃m ageret. Ip̃a ergo
dissimilitudo que in est anime ex pcc̾o. et est a
deo elongatio: aĩe macula iutelligr᷑. a qua p᷑ga¬
tur in pñia. hec aut̃ solus deus facit. qui solus
suscitat aĩam ͭ eͣt lluminat. quod sac̾doto neq̃

Expanded text:
desinit tam velle, quam facere; nondum tamen vere et humiliter poenitet, nec confiteri proponit. Quae ergo remansit in anima illius macula? Mala voluntas quidem fuit macula illius animae; sed illa transiit. Macula etiam est, si poenitere contemnit; sed hoc est peccatum aliud a praecedenti. Quae ergo macula reanima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita est longe a Deo per dissimilitudinem, qui est vita et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur, a qua purgatur in Poenitentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes nequ
Abbreviated transcription (Latin):
paterne magestatis migͣturꝰ. cẽlebto cũ discipu Neꝵ¬
lis tyͣpicd pascha. quoddam memorabile eis com¬
mendare uolens. sub spetie panis et uini: corpꝰ
et sanguinẽ suũ eis tͣdidit. ut ostenderet logis
uet̾is sacͣmenta. int̾ que p̃cipuũ erat agui pas¬
ch̾ał sacͥfitiũ: in morte sua terminari. ac noue
legis sacͣmenta sb̃stitui: in quib excellit mist̾ium
eucharistie. Ideo ⁊̾ post alia dedit. ut hoc unũ ar¬
cius memorie discipuloꝵ infigeret᷑. et ab ecclĩa
deiuceps freq̾ntaret᷑i set non exiude discipłinam
sancxit ui post̾um. ut post alios cibos slimat᷑. potius
a ieiis suni op̃t. sicut᷑ apis dor. ut singulari
reuerentia diiudicetur .i. disdernat᷑ ab alusci¬
uis. quod dñs aprĩs disponend ͤ reliquit. unꝰdeͤ ãug̃e

Expanded text:
paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, sicut Apostolus docet, ut singulari reverentia dijudicetur, id est, discernatur ab aliis cibis, quod Dominus apostolis disponendum reliquit. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
tate pet̾o. uoluntaꝰ idagendi et actio tͣusierit
ñdũ tñ uera habita penitentia: utr᷑ ald̾ pcc̃m
usquequo peniteat sit uieo. Iuod ũ esse uidet᷑.
qr uoluntas alla que priꝰ fuit ñ est uͦs accio. qr ñ¬
ald̾ oułt uł agit qd̾ ante uoluit et egit.  ñ est
ignorandũ pcc̾m duob moĩꝰ dici esse in aliquo ⁊
tͣnare .s. actu. et reatu. actu est in aliquo dũ
ip̃m qd̾ pcc̾m est ut actio uł uoluntas ĩ pcc̾an¬
te est. reatu uero: cum pro eosiue tͣnsierit si¬
ue adsit. mens hoĩs polluta est et corrupta. to¬
duꝯ q homo supplitiiꝰ obligatuꝰ ꝑpetuis. Nec
umꝙͣ est in aliquo pet̾m actu p̾ter origniale qͥn

Expanded text:
tate peccato voluntas id agendi et actio transierint, nondum tamen vera habita poenitentia, utrum illud peccatum usquequo poeniteat sit in eo? Quod non esse videtur; quia voluntas quae prius fuit, non est, neque actio, qd vel agit quod ante voluit et egit. Sed non est ignorandum, peccatum duobus modis dici esse in aliquo, et transire, scilicet actu et reatu. Actu est in aliquo, dum ipsum quod peccatum est, ut actio vel voluntas, in peccante est; reatu vero, cum pro eo, sive transierit sive adsit, mens hominis polluta est et corrupta, totusque homo suppliciis obligatur perpetuis. Nec unquam est in aliquo peccatum actu, praeter originale, quin
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ tͣnslatiue. et ꝑ similit udĩem de deo dicii it spxͥ ͣ¬
culumi. splendor. caract̾. figura. ⁊ hꝰ moĩ. de quib pio
lectori breuit̾ tͣdo quod sentio. ut .s. ratõne simili¬
t u diuis considerata. ex causis dicendi dc̃oꝵ intelligẽ¬
tiauassumat. S catholicam. Nicħ dignũ ĩ excellen¬
tia ĩ effabis tͥuitatis se dixisse ad alia tͣnsizurꝰ. ¶ De¬
sacͣmento uuitatis atq t̾nitatis sũme ⁊ effabilis
milda iam diximꝰ. Nicħ tñ eius ĩ effabalitate dignũ
⁊ͣ didisser profiteni᷑. s potius ex nobis mrificat an
eiuo scĩam. ñ pot uisse nos ad illam.

Expanded text:
 et per similitudinem de Deo dici; ut speculum, splendor, character, figura, et hujusmodi; de quibus pio lectori breviter trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholicam. 11. Nihil dignum excellentiae ineffabilis Trinitatis se summae et ineffabilis multa jam diximus. Nihil tamen ejus ineffabilitate dignum tradidisse profitemur, sed potius ex nobis mirificatam ejus scientiam, nec potuisse nos ad illam.
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse ꝑspicuũ est. cũ ñ ip̃e c̾ator uł angelꝰ aliquis
s homo om̃ib aĩantib noĩa imposuit ut ostende̾tur
qd̾ singuloꝵ notitiam homo ip̃e hũit. que .ii. ꝓpter
illum c̾ata erant. et ab illo regenda ⁊ disponenda
erant. Hoꝵ oũnunt o̾imdens illi scĩam tribuit. et pro¬
uidentiam atis curam relinquit. qi ut ait apsũs. ũ ÷ͥ¬

Expanded text:
ipse Creator vel angelus aliquis, sed homo omnibus animantibus nomina imposuerit; ut ostenderetur quod singulorum notitiam homo ipse habuerit. Quae enim propter illum creata erant, et ab illo regenda, et disponenda erant, horum omnium Deus illi et scientiam tribuit, et providentiam atque curam reliquit, quia, ut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt mala. quia ñ est causa tendendi ad ñ eẽ.
tendere .n. ad ñ esse: nialũ est. ipse aut̃ auetor
mali ñ est. tendit uero ad ñ esse qui operat᷑
malũ. ñ gͦ deo auctore est quod aliqͥs oꝑ atur
malũ ñ est gͦ lonĩ qd̾ aliquis oꝑat᷑ mali¬

Expanded text:
fiunt mala, quia ipse non est causa tendendi ad non esse. Tendere enim ad non esse, malum est; ipse autem auctor mali non est: tendit vero ad non esse qui operatur malum; non ergo Deo auctore est quod aliquis operatur malum. Non est ergo bonum quod aliquis operatur mal
Abbreviated transcription (Latin):
.l. aꝑte explicat: ita dicens. qui oĩm q̃ sunt
auctor est. et ad cuiꝰ bonitatem id ꝑtinet ut
sit om̃e qd̾ est : boni tm̃mͦ causa est quocirca
mali auctor ñ est. et iceo ipse sũmũ bonũ est.
a quo in ulło defficere: lonũ est. ⁊ malũ est:
deficere. ni gͥ causa est defitiendi .i. tendendi ad ni esse.
qui ut ita dicam essendi causa est. qr oĩm q̃ sunt:
auctor est. q̃ in qͣntum sunt: bona sunt. Ecce aꝑte
habes qd̾ deficere a deo qd̾ est sũmũ bonũ: malũ est.
mala gͦ facere malũ est. ñ gͦ deo auctore icł uolẽ¬
te mala fiunt.

Expanded text:
te explicat ita dicens: Qui omnium quae sunt auctor est, et ad cujus bonitatem id pertinet ut sit omne quod est, boni tantummodo causa est. Quocirca mali auctor non est, et ideo ipse summum bonum est, a qdeficere. Non est ergo causa deficiendi, id est, tendendi ad non esse, qui, ut ita dicam, essendi causa est; quia omnium quae sunt auctor est, quae, in quantum sunt, bona sunt. Ecce aperte habes quod deficere a Deo qui summum est bonum, malum est; mala ergo facere malum est; non ergo Deo auctore vel volente mala fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et solet queri utr̃ ĩ inferno malis ad puui dumi¬
endũ p̾sint demones post iuditiũ quo car¬
tatem ⁊ uirtutem. dũm .ii. durat mũdus. auge¬
li angel. demones demonib. hoĩes hoĩb p̾sunt.
s om̃ib collectis iam om̃is p̃latio cessabit. hinc
quidam putant post iuditiũ demones ñ hr̃e potes¬
tadem crutiaudi hoĩes. sicut modo. Q ut demones
uirtute dei crutiari sine create mi̾sterio asserunt:

Expanded text:
Et solet quaeri utrum in inferno malis ad puniendum praesint daemones post judicium, quos cartatem, et virtutem. Dum enim durat mundus, angeli angelis, daemones daemonibus, homines hominibus praesunt. Sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
docimas deditꝰ melchi sedecħ. tunc enĩ apłq̃.¬
decimatũ dicit leui in abraham tamꝙͣ ĩ ma¬
teriali causa. quia ea decimatõne sicut abra¬
ham minor melchisedech. ostendr᷑ cui ꝑ sonalr̃
decimas soluit: Ita et leuiticꝰ ordo qui in ab̾hã
scd̾m rõm seminalem erat. et ex eo ꝑ cõcupiscen¬
tiam carnis descendit. xp̃c aut̃ ñ est decimatus

Expanded text:
decimas dedit Melchisedech. Tunc enim Apdecimatum dicit in Abraham, tanquam in materiali causa; quia ea decimatione sicut Abraham minor Melchisedech ostenditur, cui personaliter decimas solvit, ita et Leviticus ordo, qui in Abraham secundum rationem seminalem erat, et ex eo per concupiscentiam carnis descendit. Christus autem non est decimatus,
Abbreviated transcription (Latin):
s dñ tale est. ut sũ illo recte uiuere uequeamꝰ. ⁊ u.¬
muis aut̾ usus eius Iã uirtꝰ est quo ĩ magnis̾ re¬
perit᷑ boniꝰ. quib male uti ullũs potest. qr etiã
bouã magna ⁊ media et nũma ex deo sunt. Seqͥt᷑¬
⁊̃ ut ex deo sit bonꝰ usus ubere uoluntatis. qͥ uir¬
tꝰ est et in magnis numat᷑ bonis. ¶ Attende
diligent̾ que dcã sunt et comfer ĩ unũ. Sic n
aꝑiet᷑ quod supͣ querebat᷑. dixit equid opus u̾ͥ¬
tutis ẽẽ bonũ usũ illoꝵ bonoꝵ quib ⁊  ñ uñ uti

Expanded text:
n tale est, ut sine illo recte vivere nequeamus. Bonus autem usus ejus, jam virtus est, quae in magnis reperitur bonis, quibus male uti nullus potest. Et quia a, et magna, et media, et minima, ex Deo sunt, sequitur ut ex Deo sit etiam bonus usus liberae voluntatis, qui virtus est, et in magnis numeratur bonis. Attende diligenter quae dicta sunt, et confer in unum, sic enim aperietur quod supra quaerebatur. Dixit equidem opus virtutis esse bonum usum illorum bonorum quibus eti
Abbreviated transcription (Latin):
ret. hec .ii. q̃ arte diuina facta sunt et uui¬
tatem q̃ndam in se ostendunt. ⁊ spẽm ⁊ or
rum. ac toctͥne uł artes aĩaꝵ. et ordinẽ ali¬
qͥm petit. aut tenet. sicut sunt pondera. uel
collocatõnes corpoꝵ. et amores uł delectatõnes
aĩaꝵ. et ita in c̾atͤis p̾lucet uestigiũ ⁊ rinitatis.
In illa .n. t̾ nitate slĩma origo est oim reri et
ꝑtcissima pulcritudo. et beatissima delectlitio

Expanded text:
r omnia quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt, et speciem, erum, ac doctrinae, vel artes animarum; et ordinem aliquem petit aut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, et amores aut delectationes et ita in creaturis praelucet vestigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
et humanitatiꝰ q̃ ex aĩa ꝯtinet᷑ et corꝑe. Ecce
aꝑte ostendit hu̾anitatis noĩe aĩam et corpus
intelligi. que duo assũpsisse dei filius ĩ telligr̃.
ubi hoĩem siue humauitatẽ uł hu̾am naͣm
acce pisse legitur¬
¶ Errant gͥ qui noĩe hũanu¬

Expanded text:
a continetur et corpore. Ecce aperte ostendit humanitatis nomine animam et corpus intelligi, quae duo assumpsisse Dei Filius intelligitur, ubi hominem sive humanitatem vel humanam naturam accepisse legitur. Errant ergo qui nomine human
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex ñ hoĩem indicat qui baptirat: set
sp̃m dei submlstͣre grãm bapt̃i. licet pagauꝰ sit qͥ
u̾aptirat. In hiis ꝑspicue cernis bapt̃m uerum bo¬
uis et malis dari. et a uonis et a malis. ip̃m tamẽ
eque scm esse. et munꝰ eius eqͣte in bonis. siue a lo¬
nis siue a malis: baptirentur
De potestate

Expanded text:
dicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet paganus sit qui baptizat. In his perspicue cernis Baptismum verum bonis et malis dari, et a bonis et a malis; et ipsum tamen aeque sanctum esse, et munus ejus aequale in bonis, sive a bonis, sive a malis baptizentur. 2. De potestate
Abbreviated transcription (Latin):
diuiua inyaest. ead̾ui q dilcõne. pat̾ et faius
et spiritꝰ .s. se diligunt. et nos. ut supͣdisse rui¬
mus. cum q eus dilectio sit ĩmut abił ⁊ eter¬
na aliũ tñ mag̃. aliũ minꝰ diligit. unde augꝰ.
ĩ cõp̾hensibił est dilectio atq ĩmutabił qͣm dẽ
in onoquo ur̃m amat quod fecit. sicut ⁊ odit q̃
focimꝰ. miro gͥ et diutno modo ⁊̃ qͣndo odit dilig̃.
et hoc quid̾ iuomi̾ib uitelligi potest. Nuis gͦ dig¬
ne possit eloqui qͣłitũ dilig̾t m̃bra unsgenitisui
deus om̃s creat᷑as suas diligit qr scͥptũ est. ni¬
hil odisti eoꝵ que fecisti. et item uidit deꝰ cũcta
fecit bona sunt. et om̃e lonũ diligit: omnia
gͣ diligit que fecit. et uit̾ ca mag̃ diligit crea¬
turas ratõnales. et de illis eas ampliꝰ q̃ sunt
menbra unigeniti sui. et mlłtomag̾ ip̃m uni¬

Expanded text:
divina visa est; eademque dilectione Pater et Filius et Spiritus sanctus se diligunt et nos, ut supra disseruimus. Cumque ejus dilectio sit immutabilis et aeterna, alium tamen magis, alium minus diligit. Unde August.: Incomprehensibilis est dilectio Dei atque immutabilis, qua Deus in unoquoque nostrum amat quod fecit, sicut et odit quod fecimus. Miro ergo et divino modo etiam quando odit, diligit nos. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest. Quis ergo digne potest eloqui quantum diligat membra Unigeniti suiDeus omnes creaturas suas diligat, quia scriptum est: Nihil odisti eorum quae fecisti; et item, Gen. 1: Vidit Defecit bona sunt, et omne bonum diligit, omnia ergo diligit quae fecit; et inter ea magis diligit rationales creaturas, et de illis eas amplius quae sunt membra Unigeniti sui, et multo magis ipsum Uni
Abbreviated transcription (Latin):
sub andiend̾ est eis. tũc autẽ eis uiri dem̃-¬
do recedũt. ⁊̃ tefungunt᷑ cum ab eoꝵ cõ¬
cupiscẽtia iste se alienant qͣm sensum sb̾¬
dita sumlitudo declarat. et confirmat.ꝙ
grande malum sit adulterium

Expanded text:
diendum est eis. Tunc enim eis viri de mundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum similitudo subdita declarat et confirmat. 4. Quod grande malum sit adulterium
Abbreviated transcription (Latin):
uelate talr publica pm̃a piiuntur
et acetu fidelium usq ad sat̾tatõm excł¬
tis et maturioris congilii exitunt hĩtũ
religionis assimpsunt. et deinde apposca¬
tau̾nt atq adpͥorẽ uomitũ sunt ren̾se

Expanded text:
liter publica poenitentia puniuntur, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excltis, et maturioris concilii existunt, et habitum religionis assumpserunt, et deinde apostataverunt, atque ad priorem vomitum sunt reve
Abbreviated transcription (Latin):
nullã hr̃e nͨ sit p̃ca sunt paria qr uͥ uͥ¬
tus nulla ẽ nicħ̃ rectum ẽ nec tñ ideo
ñ ẽpͣno prauiꝰ. distorto distortius si ã
ita sunt aĩe intẽtõnes ut corporis
illustͣcõne pie caritatis affc̃s in alioaᷤ¬
tu mag̃. in alio minus. in aliquo ni¬
ch̾. sic dici pot̃. hr̃e aliã. ⁊ aliam ñ hr̃e¬
illo ꝙͥ pertinz ad caritatẽ q̃ pietai est
et ĩuuo hoĩe quidẽ ꝙ maiorẽ ht̃ peu¬
dentiam ꝙͣ patientiã ⁊ maioeẽ hodie

Expanded text:
nullam habere; nec sic peccata sunt paria, quia ubi virtus nulla est, nihil rectum est; nec tamen ideo non est pravo pravius, distortoque distortius. Si autem ita sunt animae intentiones ut corporis illustratione piae charitatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in aliquo nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habereillo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam patienti
Abbreviated transcription (Latin):
gis auieminꝰ hẽant᷑ ab alicͦ sic̃ ĩ iobsa¬
pientia emicuit. iudd̃. humilitas in
inoyse mansuecudo. qui ⁊̃ ꝯcedunt
unam qmͣ per aliam sĩc eam plemꝰ
ht̃ qmͣ aliam ñ tñ mag̃ per alicuã
m̃eri dñr qmͣ per caritatem nec amͣ
plenius aquo qmͣ hr̃i qm caritatem
alias gͥmag̃. ⁊ alias minꝰ in aliquo eẽ
xedunt. s nullam plenius caritate q̃
ceteras gignit. hasq dñt multas esse

Expanded text:
gis, aliae minus habeantur ab aliquo; sicut in Job patientia emicuit, in David humilitas, in Moyse mansuetudo; qui etiam concedunt tutem quam per aliam, sicut eam plenius habet quam aliam. Non tamen magis per aliquam mereri dicunt, quam per charitatem; nec aliquam plenius a quoquam haberi, quam charitatem. Alias ergo magis et alias minus in aliquo esse dicunt; sed nullam plenius charitate, quae caeteras gignit. Hasque dicunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
corpore aliud magnitudo aliud.¬
nuca magnitudine manere. idẽ
tudo ac per ħ multiplex ẽẽ con¬
nincitur natura corporu sĩplex
aut̾ ulło modo.

Expanded text:
corpore aliud est magnitudo, aliudmminuta magnitudine manere idem tudo, ac per hoc multiplex esse convincitur natura corporis; simplex autem, nullo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
ac uelud fc̃m non fuñt hãtur. ip̃auͦ
cõcupiscĩa soluto reatꝰ uinculo cͦ
per illam dyabolus animam recĩe¬
bat et a suo c̾atore separabat ĩ certa
mine maneat. Ecce ħ aperte os¬
tendit ea rõe duitti uibaposũ qrñ
maneat pꝰ bap̃m s teatꝰ inbap̃o abole¬
tur. deinde idem ip̃e ostendit eomͦ ⁊̃ di
dicens.¬

Expanded text:
ac velut factum non fuerit habeatur; ipsa vero concupiscentia, soluto reatus vinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et a suo Creatore separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione dimitti in baptismo, non maneat ptur. § Deinde idem ipse ostendit eo modo etidicens
Abbreviated transcription (Latin):
uetus h̃o crucifigatur et corpꝰ pͦ¬
cupiscũtia respersa et innata repẽte
absumatur et ñũt ͥs ne obsit mortu᷑
qͦ merat nato. Nam si pꝰl ip̃m hõ uixe¬
erit incarnie ht conci uiscĩam ẽqͣ
pugnet eamq adii ante dõ fr̃os¬

Expanded text:
etus homo crucifigatur, et corpus pe carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit, in carne habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo s
Abbreviated transcription (Latin):
Aclaritatis. Splendor autẽ nonsꝑ
nascitur et desiit. s qͦciens ortũ
fuĩt lum̃ ex quo spiẽdor oritur. to¬
ciẽs ⁊ orit᷑ spsẽdor claritatisssie gͦ
caluator semper nascitur unde
ait inli. sapientie. ante omnes
coues generat meinon ut quidã
male legunt generauit hiis u̾b̾
aꝑte ostendit oꝵ. sane dici posse
et debere filus semper nasciturꝙ¬

Expanded text:
claritatis. Splendor autem non semel nascitur et desinit, sed quoties ortum fuerit lumen ex quo splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis; sic ergo Salvator semper nascitur. Unde ait in lib. Sapientiae: Ante omnes colles generat me Dominus; non ut quidam male legunt, generavit. His verbis aperte ostendit Origenes sane dici posse et debere: Filius semper nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ nͥ sit qiͣ qd̾dam hominis ex̃ti¬
oris. int̾ioris q confiniũ quid qͥd .n.
hũis in animo cõe cum pecore recte
s adimic̾ta ciuadam uita sua qua ꝯ¬
pages corporis ⁊ om̃c sensus uigẽt
quib instructus est ad ext̃iora sẽ¬
ciendi ascendiͣtib igitur introe¬
sum quibdam gͣdib consideratõ¬
nis per anime partes uͥ incipit ad
occurrere quod non sit nob̾ cõmũe
cum bestiis ibi incipit rõ ubi ho ĩ¬
terior iam possit agnosci./ Rsionis

Expanded text:
ideamus ubi sit quasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus in animo commune cum pecore, rectesed adjuncta quadam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora seium: «Ascendentibus igitur introrsum quibusdam gradibus considerationis per anime partes, ubi incipit aliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiis, ibi incipit ratio; ubi homo interior iam possit agnosci. Rationis
Abbreviated transcription (Latin):
cce et hicũr manifate et diui¬
dere dilectionẽ qua nos diligiꝰ
deuilab ea qua ĩp̃e diligit no sig̾
diligit et qua nos diligimꝰ duppleᷤ
dilectio est ĩmoduodeu̾sa est. qd̃ ab¬
surdũ est et au̾itate longe est. ñ
ergo est dilectio qua diligimꝰ s ꝗͣ
deus tm̃ diligit

Expanded text:
cce et hic videtur manifeste dividere dilectionem qua nos diligimus Deum, ab ea qua ipse diligit nos. Si ergo, diligit, et qua nos diligimus, duplex dilectio est, imo duo diversa est, quod absurdum et a veritate longe est. Non ergo dilectio qua diligimus, sed qua Deus tantum diligit
Abbreviated transcription (Latin):
curiose. aꝵ non milł si deus hũa¬
nam naturam potuit assum̃e scd̃
muliebrẽ sexum quidam arbitrã¬
tur eum potuisse assimĩe hominẽ
infemineo sexi. ut assumpsit in
fcm̃ ẽ ut de femina nasceretur et
iuirũ assum̃et. et ita utriusq sexꝰ
lib̾atio ostendeturdonde augꝰ. inli.
oportebat suscipere qiui sexꝰ pono¬
rabilior ẽ consequens erat femin¬
ei serus lib̾atõ huic appareret cid̃
ille iir de ferm̃a natus ẽ sapĩa gͦ
dei que dr̃ unigenitꝰ filus. hom̃ie¬

Expanded text:
curiose, a nonnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in tius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus liberatio ostenderetur. Unde August.oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Fil
Abbreviated transcription (Latin):
. est .n. curidã uinẽ¬
mortẽ. est. r̃o tał inbono ut ista si recim¬
rat et ẽ rursus tał ĩmaio ũ nͨ hiis uale¬
at cum ħ uita transierit adinuari. Quo¬
erit ap̃ dm̃ ꝓm̃eri ¶onigitur ista q̃ ꝓ
defunctis comũdand̃ frequẽtat ecc̃a illi

Expanded text:
. Est enim quidam vivenmortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat. Et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. erit, a Domino promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia illi
Abbreviated transcription (Latin):
filio m̃oꝵ oppignorat eos deo uthoc
eneniat ĩ cap̃ coꝵ ꝙ exit de ore ip̃is. si
ip̃m adhib testẽ. In omĩ gͦiuratõe
aut deꝰ testis adhĩetur aut c̃atura dõ
obligat᷑. ⁊ oppignorat᷑ ut ħ sit iurare

Expanded text:
filios meos, oppignerat eos Deo, ut hoc eveniat in caput eorum quod exit de ore ipsius. Siipsum adhibet testem. In omni ergo juratione aut Deus testis adhibetur, aut creatura Deo obligat
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid quod in se bonũ ẽ s::
⁊ cui fitͥs non est bonum facienti
cum subuenitur panperi s nõ
ñ obedienti predicatur pp̃deũ cͥdẽti.
Uñ apts bonis odor sumus deo aliiᷤᷤ
odor uite aliis odor mortisest autẽ
aliud ꝙ nec in se bonũ ẽ ⁊ facientii
nocet. ⁊ dampnat. nisi peniteat ut
malum. ualet. m̃ad aliquid ut .n.
sunt om̃ia nec summe nec equa¬
łr nec immutabiliter bona S ca
tien bona ⁊̃ singula simuluero u¬

Expanded text:
aliquid quod in se bonum est, et cui fit; sed non est bonum facienti, ut cum subvenitur pauperi, sed non m veritas praedicatur propter Deum credenti. Unde Apostolus: Bonus odor sumus Deo, aliis odor vitae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim sunt omnia; nec summe, nec aequaliter, nec immutabiliter bona; sed tamen bona etiam singula, simul vero u
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ut pertos sciatus it̃are nonpigͤt
Execͣiis inquid eoꝵ ulasphemiã
qui dñt impossibile aliquid hom̃i
adeo ẽẽ p̃ceptum et mandata dei ñ
asinguł s abomnib incominine pͦ¬
se suari et paulo pͦ ⁊ tam errared
cunt hominẽ pcc̃m uitare non pꝰse
qmͣ illos qui cum iomimano asse¬
runt hoĩem ñ pꝰse peccare. Ecceieri.¬

Expanded text:
atur, iterare non piget. Execramur, inquit, eorum blasphemiam qui dicunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo post: Et cunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare; uter
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ait deus ommipotens. cui rr̃
est sumina potestascũ sũme bo¬
sanuis sit milło modo sineret aliqͥd
mali eẽ in operib suis nͥ usq ad̾o
⁊ de malo¶¶t̾ in eodẽ melius iudi¬

Expanded text:
tiam, ait: Deus omnipotens, cui rerum est summa potestas, cum summe bonus sit, nullo modo sineret aliquid mali esse in operibus suis, nisi usque adeo etiam de malo. Item in eode
Abbreviated transcription (Latin):
tute et sapĩa. sip̃e uirtus et sap̃ia ẽ.
sicut ip̃e lum̃ de pr̃e lumine est. upẽ
fons uite est apud dm̃ pr̃em. fontẽ
⁊ singut sit deus ⁊ singut sit sapĩa.
ismiul ulim lum̃ inus deus ima
sapĩa.¶ Eoce hiis uerb̾ manifeste aꝑiͦ

Expanded text:
tia etiam ipse virtus et sapientia est; sicut ipse lumen de Patre lumine est, et ipse fons vitae est apud Deum Patrem fontem et singulus Deus, singulus sapientia; et simul unum lumen, unus Deus, una sapientia. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
filio sp̃e sanctus procedere recipa łr¬
peritur. s ħ quoq illi pater ꝑced̾e¬
dedit non iãnt existñti ⁊ nũd̾a pa¬
hñti s quicquid unigenito tre.¬
uerbo dedit gignendo dedit sͤgͦ c
dies eum genuit ut etiam de.
illo donũ cõe ꝓcederet et sp̃t sanc.¬
ĩp̃emet quomͦ sp̃c principaliter
ꝓcedat apatre /non qr prius nłma¬
gis ꝓcedat a patre quam a filioͥs
qiuia cum procedat a filio ħ ipm̃
Ex eod̾ sensu dr sp̃ẽ

Expanded text:
filio spiritus sanctus procedere reperitur. sed hoc quoque illi pater dedit non iam exsistenti et nondum habenti, sed quidquid unigenito uerbo dedit, gignendo dedit. sic ergo eum genuit, ut etiam de illo donum coipsemet quomodo Spiritus principaliter procedat a Patre, non quia prius vel magis procedat a Patre quam a Filio, sed quia cum procedat a Filio, hoc ipsum Ex eodem sensu etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pñiam ꝓfitens resipui̾nt negate cõi¬
om admittutur. ⁊ ecc̃e reꝯciliatur. hĩc hoc
antẽ ecc̃e anath̾atizatõ hanc penã ut
qui digne percelluntur infligit quia
grã dei ⁊ ꝓcectõ ⁊ ilł amplius subtrahr̃
ac ip̃is relinqͥtur ut sit eis liberum ruere

Expanded text:
 negatae communioni admittitur, et Ecclesiae reconciliatur. Haec est autem Ecclesiae anathematizatio; hanc poenam illis qui digne percelluntur, infligit, quia gratia Dei et protectio illius amplius subtrahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere
Abbreviated transcription (Latin):
suo sr̃ lignũ portasse quia ꝑ nostrã
ipĩus penam qm incruce tu porta¬
lit om̃is pena tp̃at que pro pcc̃onit
comi̾iso debet᷑ in bãpo penitꝰ relaxat᷑
ut nulla abaptizato exigaturet ĩ
pm̃na minoratur. Non enum suffice¬
ret illa pena qua penitẽtes ligat ec

Expanded text:
super lignum portasse; quia per ipsius poenam quam in cruce tulit, omnis poena temporalis, quae pro peccato conversis debetur, in baptismo penitus relaxatur, ut nulla a baptizato exigatur, et in poenitentia minoratur. Non enim sufficeret illa poena qua poenitentes ligat Ec
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ñ expͥmuntiuisane dici pot̃ ꝙ ⁊ ñ
om̃ia cͥmĩalia seł saitẽ oportet inconfe¬
fessione expͥmi nͥ aliqͣ am̃te exrid̾int s.
feris quoꝵ noticiam ñ habemꝰ. Uñ augꝰ.
u̾itatẽ dicit dõ penitens q̃ nich. illi de

Expanded text:
fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confessione exprimi, nisi aliqua a mente exciderint. Sed feris quorum notitiam non habemus. Unde August.: Veritatem dicit Deo poenitens, quando nihil illi
Abbreviated transcription (Latin):
nescuint ĩrenuentes ꝓponẽtes scire.
que neminẽ ꝑlene extusat s sic fortas¬
seut mimis pͣmatur. Unde. anoͦ. adua¬
lentinũ eis aufertur excusatõ qͥmã
enter qmͣ nescienter non ideo tñ con¬
fugiend est ad ignorantie tenebraᷤᷤ
ut in eis quisqm excusatõnẽ reqͥrat
aliud est enim nescisse aliud scire nes¬
inttłre nolũnt ipͣ ignorantia poc̃m¬

Expanded text:
nentes scire, quae neminem plene excusat, sed fortasse ut minus puniatur. Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui maenter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire nollligere noluerunt ipsa ignorantia peccat