comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fatirrdia tua. Predicamus omĩo madiutorio diũ
Dei nt̃i xp̃ianc unitatis utilitatem. pietatem. scłta¬
tem. POredicamus uolentib oꝑtime renintentib
mus olim finitam eẽ monstramus. Agnoscant
in se contensiose anmositatis nom̃ ⁊ cͥmen. qui
uł ꝑuicaci astucia pͣbent patrecinium falsitati ł
miida iactancia ministrant p̃conium u̾itatr Utp̃¬
ꝙ ħ contentiosoꝵ genus apłus pausus exẜssit ql

Expanded text:
facundia tua; praedicamus omnino in adiutorio domini facundia tua; praedicamus omnino in adiutorio domini dei nostri christianae unitatis utilitatem pietatem sanctitatem, praedicamus uolentibus oportune, renitentibus mus olim finitam esse monstramus. Agnoscant in se contentiosae animositatis nomen et crimen, qui uel peruicaci astutia praebent patrocinium falsitati uel inuida iactantia ministrant praeconium ueritati. utrumque hoc contentiosorum genus apostolus Paulus expressit
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt cosq qui setum sedulo agunt ñ ab eorum
ꝯuincendo errore dissimulant litigiosos ⁊ contẽ¬
ciosos uetant. falsitas uero que nudari ⁊ redargu¬
ĩ metuit. eorum uitiorum nomine que ilitas dãp¬
uat diligentiam ulitatis acusat. ⁊ dũqur ido ta¬
men ab hat nistancia desistendum est: Hide cx¬
admodum thimotłxum idem obstrigat aplus.
ne ꝓꝑter homines quibus insnauis ⁊ ẜdicatio ue¬
ritatis alitͣ ei segnitia p̾dicandi surreꝑet. T̃estiu¬
cor inquid coram deo ⁊ xp̃o ihũ qui uidicaturꝰ est
uiuos ⁊ mortuos ⁊ manifestationem ⁊ regnũ eiꝰ.
Pudita ũbum. Iusta oportune ĩportune. Argue
hortare increpa monũ ionganimitate ⁊ doct̾na.
Quis ħ audiens si d̾o fidelit̾ seruit. si dolosus &¬
Paruis. non est ab hac diligentia ⁊ instantia conaͥ¬
escat: Quĩ sub tanta testificatione segnis esse
audratr Non utiq nobis obstrepat in hat causa

Expanded text:
ferunt, eos, qui secum sedulo agunt nec ab eorum ferunt, eos, qui secum sedulo agunt nec ab eorum conuincendo errore dissimulant. litigiosos et contentiosos uocant. falsitas enim, quae nudari et redargui metuit, eorum uitiorum nomine, quae ueritas damnat, diligentiam ueritatis accusat. numquid ideo tamen ab hac instantia desistendum est? uide quemadmodum Timotheum idem obstringat apostolus, ne propter homines, quibus insuauis est praedicatio ueritatis, aliqua ei segnitia praedicandi subreperet: testificor, inquit, coram deo et Christo Iesu, qui iudicaturus est uiuos et mortuos, et manifestationem et regnum eius: praedica uerbum, insta oportune inoportune, argue hortare increpa in omni longanimitate et doctrina. quis haec audiens, si deo fideliter seruit, si dolosus operarius non est, ab hac diligentia et instantia conquiescat, quis sub tanta testificatione segnis esse audeat? non itaque nobis obstrepat in hac causa
Abbreviated transcription (Latin):
eam p̃dicantes dignam retͥbutõem man̾e siue susa¬
prantur siue sꝑnantur. siue etiam pp̃ea quelibet iẽ¬
ꝑaliter adu̾sa patiantur. Nominus dicit in euͣuge¬
lio. Cum ingressi fu̾itis. durte. Pax huic domui. Si
digni fuerint ibi sunt: requie scet suꝑ eos pax ur̃a
Si ciͦ minus: ad uos reu̾tetur. Dũquid certos fec̃
quod eeñt eorum ꝑacem suscepturi quib eam
ad om̃s. docibilem. patientem. in modestia corri¬
pientem. diu̾sa sentientes. ne forte det illis deꝰ
prĩam ad cagnoscendam u̾tatem ⁊ resipiscant ⁊
De dyaboli laqueis. captiuati ab ipo. in ipũs uo¬
luntatem. Intende quomodo quem uoluit fiti¬
gare. uoluit tam̃ in modestia corriꝑe diu̾sa senti¬
entes. ne dei seruus ꝓhibitõem pitulancie occasã¬
sionem putaret eẽ pigritie. Uuerum quia musti
⁊ iꝑam corcptionem que modeste fit uł pc̃is su¬
is fauentes. isł quid respondeant ũ muenientes.
ñ tam̃ u̾itati ad qiiescentes. ouerose ac moleste i¬

Expanded text:
dignam retributionem manere, sive suscipiantur, sive spernantur, sive etiam propterea quaelibet temporaliter adversa patiantur. Dominus dicit in Evangelio: Cum ingressi fueritis, dicite, Pax huic domui: si digni fuerint qui ibi sunt, requiescet super eos pax vestra; si quominus, ad vos revertetur . Numquid certos fecit quod essent eorum pacem suscepturi, quibus eam ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem . Beati de diaboli laqueis, captiuati ab ipso in ipsius uoluntatem. intende quomodo quem noluit litigare uoluit tamen in modestia corripere diuersa sentientes, ne dei seruus prohibitionem petulantiae occasionem putaret esse pigritiae. uerum quia multi et ipsam correptionem, quae modeste fit, uel peccatis suis fauentes uel quid respondeant non inuenientes nec tamen ueritati adquiescentes onerose ac moleste
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem ꝓpͥe intentiorus s emolumẽtum lalihꝰ
⁊ humanam głam q̃rentes id agamus gande de¬
bent dilectores u̾itans quia ⁊ hac arasione u̾itas
annũciatur sicut apłus qui dicit. ⁊̃ in ħ gaudẽlo:
notũ ẽẽ potnisset. pia sellicitud̾ine caritatis ĩ hui
dispensationis labore u̾sam᷑. puto neqͣsmͣ uiste
rephendi minist̾ium nr̃m. si contͣ quoslibe ad¬
ulsarios uitatis feruenti spũ ꝓ u̾tate c̃temus ꝑs
si contentiosus habetur a nobis. uł animosus pa

Expanded text:
ritate propriae intentionis, sed emolumentum saeculi huius ritate propriae intentionis, sed emolumentum saeculi huius et humanam gloriam quaerentes id agamus, gaudere debent dilectores ueritatis, quia et hac occasione ueritas adnuntiatur, sicut apostolus qui dicit: et in hoc gaudebo. notum esse potuisset — pia sollicitudine caritatis in huius dispensationis labore uersamur, puto nequaquam iuste reprehendi ministerium nostrum, si contra quoslibet aduersarios ueritatis feruenti spiritu pro ueritate certemus. Nam si contentiosu
Abbreviated transcription (Latin):
monib nris. Hoc u̾o alt̾um in eis de quib att
quidam quidem ex inuidia. ⁊ contentione xp̃m an¬
nũtiant. nou caste existimantes tͥbulationem
suscitari uniculis meis. Nam hu ꝓculdubio id
ipm̃ anũtiabant quod paulus. nõ taũ eo animo
non ea uoluntater non ex caritate s ex inuidia si¬
cut dixit. ⁊ ex contentione: uolentes suꝑbo sensu
meadem ip̃a annũciatione p̾ͥelslere ⁊ apło pulo aũ.¬
poni. Quod ille nõn moleste ferens nurao auimno
etiam gaudens qd̃ ab eis illud udebat ꝑdiciri qd̾
latuis mnotesce cuꝑiebat. quid enum niquid dũ
om̃imodo siue eccasione suie u̾itate xp̃c aniũtie¬
tur: Neq enim cordis sui u̾itate. qiuia nõ since¬
rã itentione. s emula contentione. u̾itatẽ tũ
t̾iorũ cordis nr̃i eẽ non possis tantum m̾ utrũ iu¬
tati refistamus. an eos qui u̾itati resistunt reũ¬
cere cupiamus ailte. ⁊ara ꝓcusdubio si ultitẽ
suademus erroremq refellimus. etiam si nõue¬

Expanded text:
monibus, hoc uero alterum in eis, de quibus ait: quidam quidem ex inuidia et contentione Chrisnuntiant, non caste, existimantes tribulationem suscitari uinculis meis. nam hi procul dubio id ipsum adnuntiabant quod Paulus, non tamen eo animo, non ea uoluntate, non ex caritate sed ex inuidia, sicut dixit, sed ex contentione, uolentes superbo sensu in eadem ipsa adnuntiatione praecellere et apostolo Paulo anteponi. quod ille non moleste ferens, immo etiam gaudens, quod ab eis illud uidebat praedicari quod latius innotescere cupiebat: quid enim, inquit? dum omni modo, siue occasione siue ueritate. Christus adnuntietur. neque enim cordis sui ueritate, quia non sincera intentione sed aemula contentione, ueritatem tamteriorum cordis nostri esse non possis, tantummodo utrum ueritati resistamus an eos, qui ueritati resistunt, reuincere cupiamus aduerte. nam procul dubio, si ueritatem suademus erroremque refellimus, etiamsi non ue
Abbreviated transcription (Latin):
nus nr̃as tunc iuenerant epłe petiliani an¬
redargui: putauit mͥ eẽ respondendum ⁊ ħ ip̃m d̾
scͥpsit ad me. Curoꝑi eiꝰ libris qͣtuor gendi. Ita sa¬
ne ut tribus pagerem quod uniu̾sa responfio
flagitabat. S cum uiderem de sola maximia¬
nistaꝵ causa qua suos scismaticos dampnauersit.
⁊ eorum ałiquos rursus in suis honorib recepe¬
runt. Haptisinumq ab eis exͣ suam ꝯmunionem
datum non repetiuerunt respond̃i pit᷑ ad tuncta
que scripsit etiam qrͣtum librum addidi. Ĩ quo
id ip̃ qłͣtum potui diligent̾ atq euident̾ ostẽ¬
zi. Nos autem qͣtuor libros qnͣdo scͥpsi iam
contͣ douatistas leges ded̾as honorius mmꝑator.
Nxt opus sic ncipit. Qnͣdo ad te tresconi mea
scͥpta ꝑuenire possent ignorans ꝑuentura tam̃¬

Expanded text:
nostras tunc uenerant, epistulae Petiliani redargui, putauit mihi esse respondendum et hoc ipsum scripsit ad me. cui operi eius libris quattuor respondi, ita sane, ut tribus peragerem, quod uniuersa responsio flagitabat. sed cum uiderem de sola Maximianensium causa, quos suos scismaticos damnauerunt et eorum aliquos rursus in suis honoribus receperunt baptismumque ab eis extra suam communionem datum non repetiuerunt, responderi posse ad cuncta, quae scripsit, etiam quartum librum addidi, in quo id ipsum, quantum potui, diligenter atque euidenter ostendi. hos autem quattuor libros quando scripsi, iam contra Donatistas dederat leges Honorius imperator. Hoc opus sic incipit: Quando ad te, Cresconi, mea scripta peruenire possent, ignorans. CA
Abbreviated transcription (Latin):
dm ductum est quod ⁊ ip̃e protuo arbito scd̃m
sensum tuum uisus es asienare. stat tamĩ apłicũ
Ditum: qd̃ sicut oꝑtet orare nescrus. S ip̃e spc̃
postisat pro nobis gemitib meuarrabilib.⁊ Ee
argum̃to uisus est obͦstreꝑe dicens. ergo tam mise¬
rabilis est sp̃c̃ sanctus ut gemat: nos non misera
głia sp̃c sancti ostenditur. quia non pio se gemit.
S audi sectionem. quia pro sanctis. si quidem nͨ
filius ꝓ se orat: s pro nobis utiq postulat ⁊ in¬
t̾pellat. sicutiam protuli in ꝑcedenti. qui in mo¬
dico fidelis ⁊ ⁊ ĩ maiꝰ fidelis ĩuenitur
et eumasit̾ asseri pot̾ qd ꝑat̾ ⁊ filus Unũ
sũt: insi hoc sane modo quo tu ip̃ẽ ⁊ nos
ꝓbabe possumus. hiis ip̃is exemplis quib usus
es. ⁊ Nam si ut dicis ⁊ apłus confirmat. Qui ad¬
iũgit se dnõ unus spẽ est: est utiq unus spũs
in consensu implens uoluntatem. dei scd̾m salua¬

Expanded text:
Jam dictum est quod et ipse pro tuo arbitrio secundum Jam dictum est quod et ipse pro tuo arbitrio secundum sensum tuum visus es alienare. Stat tamen apostolicum dictum, quia sicut oportet, orare nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Et quia argumento visus es obstrepere dicens, Ergo tam miserabilis est Spiritus sanctus, ut gemat? Nos enim non miserabgloria Spiritus sancti ostenditur, quia non pro se gemit: sed audi lectionem, quia pro sanctis . Siquidem nec Filius pro se, sed pro nobis utique postulat et interpellat, sicut jam protuli in praecedenti. Qui in modico fidelis est, et in majus fidelis inveniturec enim aliter asseri potest quod Pater et Filius unum sint, nisi hoc sane modo quo tu ipse et nos probare possumus his ipsis exemplis quibus usus es. Nam si, ut dicis, et Apostolus confirmat, Qui adjungit se Domino, unus spiritus est ; est utique unus spiritus in consensu implens voluntatem Dei, secundum Salva
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ utiq iłli suo genitori est subditus. qui tã¬
tum ac talem eum genuit scd̾m qd̾ ait apłus¬
paulus. Cum omĩa fuerint filio subita. tunc ⁊
ip̃e filius subiettus erit illi qui sibi subietit oiã.
hoc as uis ut ⁊ a nobis dicatur: qd̾ corꝑi ĩmo ma¬
gis dispensationi qmͣ ꝓ nr̃a salute suscepit: oĩa
subiecta profiteamur: reuera ⁊ corpus prĩ sb̾iͦ¬
tum: non filium ip̃m uiugenitum deum. N oᷤ
eram scimus ⁊ credimus. qd̾ pat̾ iudicat nemi¬
nem: S om̃e iudicium dedit filio. ut om̃s  ꝓ¬
norificent filium sicut honorificant prẽm. hoc
enim ꝓfitemur. quia cum omĩa fuerint filio
sbiecta cum om̃s eum honorant ⁊ reu̾an uene¬
rantur ⁊ adorant. nec tunc sane filius extol¬
bit sei.  etiam cum om̃ib sibi subiectis sub.¬
ditus patri hoc modo inuenitur ut dicat. Ueni¬
te beue dicti patris mei possidete regnũ pater
uobis ab origine mundi

Expanded text:
magis utique illi suo genitori est subditus, qui tanmagis utique illi suo genitori est subditus, qui tantum ac talem eum genuit; secundum quod ait Paulus, Cum omnia fuerint Filio subjecta, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia ? Hoc vis ut et a nobis dicatur, quod corpori, imo magis dispensationi, quam pro nostra salute suscepit, omnia subjecta profiteamur: revera et corpus Patri subjectum, non Filium ipsum unigenitum Deum. Nos enim scimus et credimus quod Pater judicat neminem, sed omne judicium dedit Filio, ut omnes honon resurrectione, cum omnia fuerint Filio subjecta, cum omnes eum honorant, et venerantur, et adorant, nec tunc sane Filius extollit se: sed etiam cum omnibus sibi subjectis subditus Patri hoc modo invenitur, ut dicat, Venite, benedicti Patris mei, possidete regnum paratum vobis ab origine mundi . 19.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis scͥpturis. Ut eum asseras filio. Si quid̃
⁊ filius in pͥncipio erat: pat̾ uero añ pͥncipium
⁊ sine principio est ut ingenitus. ut innatus
erat autem filius in pͥncipio. ut pͥmogenitus
om̃is creature. aũ omnem creaturam erat. ante¬
qmͣ tyͣqmͣ eẽt. ⁊ apud deum erat. ⁊ deus erat: ⁊
ħ erat in p̾ncipio apd̾ deum.
uid si audieris pr̃em dicentem. Tecum pͥn
cundum carnem. ⁊ cur ista testimonia ĩ mediũ
uon ꝓferutur que illam natiuitatem demõ¬
strant in pͥncipio sicut ⁊ p̾cedens nos instruit
testimoniũ: Si pp̃ corpus in quo exinantuit
semet ipm̃ qui tum diues eẽt. pp̃ nos pauper
fattus est. ut ait apłus. debitorem sentit suo
genitori: multo magis qui illum tantum ac
suo genitori. Optime prosecutus es dicens. qm̃
auit. quia omĩa ꝑ ipm̃ facta sunt. nec enim pest
temꝑa s ante temꝑa nouimus filium genitũ

Expanded text:
divinis Scripturis, ut eum aequalem asseras Filio. Siquidem divinis Scripturis, ut eum aequalem asseras Filio. Siquidem et Filius in principio erat: Pater vero ante principium et sine principio est, ut ingenitus et innatus. Erat autem in principio ut primogenitus omnis creaturae . Ante omnem creaturam erat, antequam quidquid esset, et apud Deum erat, et Deus erat, et hic erat in principio apud Deum. 18. Quid, si audieris Patrem dicentem, Tecum princundum carnem. Et cur ista testimonia in medium non proferantur, quae illam nativitatem demonstrant in principio, sicut et praecedens nos instruit testimonium? Si propter corpus in quo exinanivit semetipsum, qui cum dives esset, propter nos pauper factus est, ut ait Apostolus , debitorem se sentit suo genitori; multo magis qui illum tantum ac suo genitori. Optime prosecutus es dicens, quoniam avit, quia omnia per ipsum facta sunt: nec enim post tempora, sed ante tempora novimus Filium genitum
Abbreviated transcription (Latin):
cie aleum ꝓ uocabuło olei illam leticiam desig¬
nat. de qͣ diceb̾at ꝑ salomonem. Ego eram ad ꝙ̃
gaudebat cotidie setabar aũt añ faciem eius
m omĩ temꝑe cum letaretur orbe ꝑfecto ⁊ leta¬
retur in filiis hominũ. In eo aũt qd̃ dixit. E¬
go eram ad quem gaudebat cotidie: utiq le¬
gitur in geneseos libro. qm̃ ad omĩa oꝑa fiłii
pat letabatur sicut legius. Et uidit deus et
ecce omia bona ualde. laudans filii sui opus:
gaudebat ⁊ letabatur in filio. eque ⁊ filius ꝑ¬
fecta uoluntate patris letabatur in consptu
genitoris sui. Omĩs scͥtura diuinitꝰ inspira¬
ta utilis est ad docendum. obqmͣ rem. Non
pr̃em erat. ⁊ deus erat. Et ħ erat in p̾n¬
cipio apud deum. ut p̾mogenitus om̃is trea.¬
ture. Et omĩa ꝑ ipm̃ facta funt. ⁊ sine ip̃o far¬
tum est nichil. Qd̾ in sp̃c saniti ꝑsona susci¬
pi non pot᷑. Nec enĩ tasia muenies referri ex

Expanded text:
tiae oleum pro vocabulo olei illam laetitiam desigtiae oleum pro vocabulo olei illam laetitiam designat, de qua dicebat per Salomonem, Ego eram ad quem adgaudebat quotidie; laetabar autem ante faciem ejus in omni tempore, cum laetaretur orbe perfecto, et laetaretur in filiis hominum . In eo autem quod dicit, Ego eram ad quem adgaudebat quotidie: utique legitur in libro Geneseos, quoniam ad omnia opera Filii Pater, sicut legimus, Et vidit Deus, et ecce omnia bona valde ; laudans Filii sui opus, gaudebat et laetabatur in Filio; aeque et Filius perfecta voluntate Patris laetabatur in conspectu sui genitoris. Omnis Scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum . Ob quam rem non tPatrem erat, et Deus erat: et hic erat in principio apud Deum, ut primogenitus omnis creaturae: et omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil : quod in Spiritus sancti persona suscipi non potest. Nec enim talia invenies referri ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad prẽm meum ⁊ patrem ur̃m. Ubi iam hu¬
militas carnis uccͣia non erat ut dicis ꝓp̃ iudõs.
S integra reguła fidei tradebatur. sicuti ⁊ ĩ alio
Ioco post resurrectõem suam assumptis discipu¬
lis sius in monte oliueti dicebat. Data est mͥ
omĩs potestas in celo ⁊ int̾ra. Elintes decete os
gentes baptizantes eos in nomine prĩs ⁊ filii
⁊s. scĩ docentes eos seruare omĩa quetumq i
mandaui uobis. Et si filius humisitatis grã⁊
non u̾itatis ħ dixit. curausus fuit apłus eadem
nedictus deus pat̾ domini nr̃i ihu xp̃i. Cur sa¬
ad filium dicebat. ꝑp̃ea uuxit te deus deus tu¬
us: QQmͣ unctionem qmͣuis argum̃tari uo¬
lueris: probare non pot̾est in corꝑe fcãm. Si.¬
quidem baptizatum legimus. Unctum aũt
nou legimus ut corpus. S ex ip̃a lectione cũ
dicit. Pp̾ea oleo leticie uuxit te p̾consortibus
tuis deus deus tuus. Utiq ostenditur qm̃ Leti¬

Expanded text:
ad Patrem meum et ad Patrem vestrum: ubi jam huad Patrem meum et ad Patrem vestrum: ubi jam humilitas carnis necessaria non erat, ut dicis, propter Judaeos: sed integra regula fidei tradebatur. Sicuti et in alio loco post resurrectionem suam, assumptis discipulis suis in montem Oliveti, dicebat: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra: euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Fisancti, docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis . Et si Filius humilitatis gratia et non veritatis hoc dixit, cur ausus fuit Apostolus eanedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Chrisad Filium dicebat. Propterea unxit te Deus, Deus tuus ? Quam unctionem, quamvis argumentari volueris, probare non poteris in corpore factam: siquidem baptizatum legimus , unctum autem non legimus in corpore. Sed ex ipsa lectione, cum dicat, Propterea oleo laetitiae unxit te prae consortibus tuis, Deus, Deus tuus: utique ostenditur quoniam laeti
Abbreviated transcription (Latin):
filium. non enim ꝓficientem genuit. Bomo
enim cuiꝰ ⁊ accepisti comꝑationem si pot̾at per¬
fectum mox gen̾are filium: non ꝑuulum ge¬
netaret. qui augm̃tatis annis tandem aliqndo
compleat sui genitoris uoluntatem: pat̾ aũt
qui uere beatus est ⁊ solus potens talem genu
est. Saluatoris est sentencia. In ore duorũ auͥ
tͥum testium constat onme ũbum. ꝓtulisti apłi¬
cum testimonium. qui tum in forma dei eẽt
rapmam non arbitͣtus est. Quod ꝓ tus arbi¬
trio int̾p̾tatus es. Eque ⁊ uos ut sensimus
Nndimus. In auditoꝵ sane erit arbitrio quid
eligant alt̾m de duobus. aut c̾te scd̾m seqñtiã
lectionis. filium obedientem patri aꝓpb̾ent qui
se exinaniuit formam serui accipiens. Cui ⁊
ꝑat̾ donauit. ut diximus. nomẽ qd̾ ÷ suꝑ om
suscepit. asseris ut puto. Ut dicis ip̃e humi¬
lians se in corꝑe dum eẽt humano: qmͣius de¬
uicta morte t̾umphato dẏabolo post refurrectio¬
nem suam isto utitur sermone dicens. Ascẽ do

Expanded text:
Filium. Non enim proficientem genuit. Homo enim, cujus et accepisti comparationem, si poterat perfectum mox generare filium, non parvulum generaret, qui coagmentatis annis tandem aliquando compleat sui genitoris voluntatem. Pater autem qui vere beatus est et solus potens, talem genuest. Salvatoris est sententia, In ore duorum aut trium testium constabit omne verbum . Protulisti apostolicum testimonium, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est: quod tuo arbitrio interpretatus es; aeque et nos, ut sensimus, respondimus. In auditorum sane erit arbitrio, quid eligant alterum de duobus: aut certe secundum sequentiam lectionis Filium obedientem Patri approbent, qui se exinanivit, formam accipiens servi; cui et Pater donavit, ut diximus, nomen quod est supe dixisse, quam suscepit, asseris, ut puto, ut dicis: si ipse humilians se in corpore dum esset humano, quamvis devicta morte triumphato diabolo post resurrectionem suam, isto utitur sermone, dicens, Ascendo
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣta poto ꝑspicuitate constituam. ⁊ te u̾is quid̃
testimoniis diuins falsa tam̃ ur̃a doginata pro¬
lure uoluisse: uelis nolis ostendam. Pec alia n¬
Lexplicu̾s hunc libellum ⁊ ad me tnͣsiise¬
ris. Si non ad omĩa responsum dederis: tunc
ero culpabilis

Expanded text:
quanta potero perspicuitate constituam, et te veris quidem quanta potero perspicuitate constituam, et te veris quidem testimoniis divinis, falsa tamen vestra dogmata probare voluisse, velis nolis, ostendam. Et alia explicueris hunc libellum, et ad me transmiseris, si non ad omnia responsum dedero, tunc ero culpabilis
Abbreviated transcription (Latin):
est: uoli duos dnõs deos facere patrem ⁊ fillum.
Et cum audis. Nestins quia corꝑa ur̃a demplum
inuolbis est spc̃ santi quem habetis adeo. Et ali¬
o laco. ⁊ escctis quia corpora nr̃a menbra sunt xiũ.
ue templum creature fatiamus m̃bra creatoris ÷
Pruis erede istos tres ⁊ in suis sragulis ꝑsonis f̾
ee ⁊ tam̃ simnus nontres dominos deos. S unũ
domiñ deum sẽ. ⁊ dabit credenti ⁊ oranti ip̃e dãs
iutellam ut id qd̾ credis etiam uud̾e ⁊ dest intellige
merearis. ⁊ sar consid̾a diligent̾ oũa que ꝑro¬
lixa disputatione dixisti. ⁊ iudeb̾is ex heruore des¬
cende qd facitis duos dominos deos contͣ cdarisli¬
mam uccem dei dicentis. Nominus deus fuus deꝰ
neua uram qua presentes alt̾uatim locicti sumꝰ
tie ad monusse s uffec̾it. Si aũt dominꝰ uolu̾s eͦ
niam longum est. ⁊ tu remeare festmas: ꝓsecu¬
tiones nr̃as ante crusos eorum qui leg̾e uoluerã

Expanded text:
est; noli duos dominos deos facere, Patrem et Filium. est; noli duos dominos deos facere, Patrem et Filium. Et cum audis, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti quem habetis a Deo; et eodem loco: Nescitis quia corpora vestra membra sunt Christi :  sanctum, ne templum creaturae facias membra Creatoris. Prius crede istos tres, et in suis singulis personis tres esse, et tamen simul non tres dominos deos, sed unum Dominum Deum esse: et dabit credenti et oranti ipse Dominus intellectum, ut id quod credis, etiam videre, id est, intelligere merearis. Nam considera diligenter omnia, quae prolixa disputatione dixisti, et videbis ex hoc errore descendere, quo facitis duos dominos deos, contra clarissimam vocem Domini Dei dicentis, Dominus Deus tuus, Dominus nem nostram, qua praesentes alternatim locuti sumus, te admonuisse suffecerit: si autem Dominus voluerit, quoniam longum est, et tu remeare festinas, prosecutiones nostras ante oculos eorum qui legere voluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
deos duos duõs deos. Quare me clamãte Elui
distẽ uou uultis audire. dñs deus tuus deus
Unus est. S cont᷑ me clamatis domini de pat̃
dii duꝯ sunt  Nunquid ħ fac̾etis si iscł ee uel¬
letis. Cm ergo ħ nom̃ intptetui homo uideus
deum: rego te da ueniam. Si tu non uisi ego uo¬
lo ce isrł. uolo quiꝑpe mn eoꝵ consortio cõputari. qui¬
bus donatur uid̾e deum. Et gr̃as istiagimus: a
donante ipõ ⁊ si adhuc ꝑ spetislim ĩ enigmate ta¬
mẽ iundemus quomꝰ it se non sint duo ista ꝯtnia
int ⁊ alius pat᷑ sit. alius filius. alius spũs scũs. ẽt
tarũ huitres simul unus sit dominus deue. Ea
sicut potu. ut ħ etiam tu underes: Si resiste malu¬
isti. quia iftł eẽ nosiusti. S si hoc iud̾e ad hus for¬
sitan non potes: Crede ⁊ uidebis. Intelligendo em̃
uidentur ista: non ocusis carnis intuendo. Et scis
utiq dixisse ꝓpħam. Nisi credid̾its non ĩtellige¬
tis. Cum eigo audis. Dñs deus tius deus unus

Expanded text:
itis duos dominos deos? quare me clamantem, Audi, Israel, non vultis audire, Dominus Deus tuus, unus est; sed contra me clamatis, Domini dii nostri domini duo sunt? Numquid hoc faceretis, si Israel esse velletis? Cum hoc ergo nomen interpretetur, Homo videns Deum; rogo te, da veniam, si tu non vis, ego volo esse Israel. Volo quippe in eorum consortio computari, quibus donatur videre Deum. Et gratias illi agimus, quia donante ipso, etsi adhuc per speculum in aenigmate, tamen videmus, quomodo inter se non sint duo ista contraria, ut et alius Pater sit, alius Filius, alius Spiritus sanctus, et tamen hi tres simul unus sit Dominus Deus. Egi, sicut potui, ut hoc etiam tu videres: sed resistere maluisti, quia Israel esse noluisti. Sed si hoc videre adhuc forsitan non potes, crede et videbis. Intelligendo enim videntur ista non oculis carnis intuendo. Et scis utique dixisse prophetam, Nisi credideritis, non intelligetis . Cum ergo audis, Dominus Deus tuus, Dominus unus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalitatem. S accipiens a patre. hũt ⁊ om̃s uͥ¬
tutes celestes ĩmortasitatem: S accipientes ꝑ
est consetutus. qui genitorem nõ ht̃. qui origniẽ
non habet. filius aut̃ ⁊ ip̃e ꝓsecutus est quo ex pa¬
tre sit genitus. Sepius equalem filium asseriᷤᷤ
patri: cum ip̃e uiugenitus deus semꝑ ⁊ in om̃ib
auctorem suũ p̾dicet patrem a quo ut paulo ante
Dixi. ⁊ uitam se consetutum ħ modo ꝓfessus ẽ. di¬
⁊ solus perens. Quis semet ipm̃ exinaniuit:
Pat̾ aut filius: Quis cui ꝑ obedienciam fe¬
stinauit placere: Quis est qui dicebat. Ego
que placita sunt patri. facio semꝑ: Quis est
iste qui ad mom̃imentũ lazari ueniens dice¬
bat. Pat̾ gr̃as ago tibi qm̃ audisti me ⁊ ego
sciebam quia semꝑ me audis: S pp̃ eos qui cͥcũ¬
stant dixi. Ut credant quia tu me misisti Qͥs
utiq iste est quicum ceci nati oculos figurarz

Expanded text:
immortalitatem, sed accipiens a Patre. Habent et omnes viimmortalitatem, sed accipiens a Patre. Habent et omnes virtutes coelestes immortalitatem, sed accipientes per non est consecutus, qui genitorem non habet, qui originem non habet. Filius autem, ut ipse prosecutus es, quod ex Patre sit genitus. Saepius aequalem Filium asseris Patri: cum ipse unigenitus Deus semper et in omnibus auctorem suum praedicet Patrem, a quo, ut paulo ante dixi, et vitam se consecutum hoc modo professus est, diet solus potens. Quis semetipsum exinanivit ? Pater aut Filius? Quis cui per obedientiam festinavit placere, quam qui dicebat: Ego quae placita sunt ei facio semper ? Quis est iste qui ad monumentum Lazari veniens dicebat: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me; et ego sciebam quia semper me audis, sed propter eos qui circumstant, dixi, ut credant quia tu me misisti ? Quis utique iste est, qui cum caeci nati oculos figuraret,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t̾miserim de ĩmortasitate omĩpatentis dei de eo
qd̾ dix̾it beatus apłus paulus. Qui solus ħt ĩmor¬
talitatem. Attamen replicabo textum. subseqrͣ aũt
⁊ intpͥtationem deo fauente ⁊ donante. gr̃am. Sic
enim solus ĩmortasitatem hr̃e descͥbitur: Sicuti¬
⁊ solus potens ⁊̃ solus sapiens. Quis aũt spũa¬
lium hominũ ignorat quia amina humana ĩmor¬
talis est: Pret̾ea cum saluatoris sit sentencia di¬
centis. Nolite tim̾e eos qui occidunt corpus ani¬
mam aũt possunt occide̾. ut ĩmortalem. Cum gͦ
anima fit ĩ mortalis: multo mag̃ om̃s celestes u̾¬
tutes ĩmortales eẽ ꝯspicimus. ¶am tum dicat
saluator. ¶Qui u̾bum custodit. mortem non iude
bit met̾num: qnͣto magis ille scd̃m diuinitatis
sue potenciam ĩmortalis est. cuiꝰ tantam uim ht
u̾bum: In eo aũt quod dixit. Qui solus habet
ĩnortasitatem: iam reddidimus iõem. habet filiꝰ

Expanded text:
praetermiserim de immortalitate omnipotentis Dei, de eo praetermiserim de immortalitate omnipotentis Dei, de eo quod dixit beatus apostolus Paulus, Qui solus habet immortalitatem : attamen replicabo textum; subsequar autem et interpretationem Deo favente et donante gratiam. Sic enim solus immortalitatem habere describitur, sicut et solus potens, sicuti et solus sapiens. Quis autem spiritualium hominum ignorat, quia anima humana immortalis est? Praeterea cum Salvatoris sit sententia, dicentis, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere , ut immortalem. Cum ergo anima sit immortalis, multo magis omnes coelestes virtutes immortales esse conspicimus. Nam cum dicat Salvator, Qui verbum meum custodit, in aeternum; quanto magis ille secundum divinitatis suae potentiam immortalis est, cujus tantam vim habet verbum? In eo autem quod dicit, Qui solus habet immortalitatem; jam reddidimus rationem. Habet quidem Filius
Abbreviated transcription (Latin):
lute nr̃a: Clamat de illo scͥptura. Requiescet ca¬
romea in sꝑe. Noc est resurrectionis spe. Qm̃
nou depelinques animam meam ininf̾no neꝙ
dabit scrã tuum uid̾e corruptõem. Si enim illud
qͥd̾ scẽ uocatum est filius dei corruptõem nõ in¬
dit quia t̾cio die utiq resurrexit a mortius: qnͣto
magis diuinitas que suscepit corpus tncorrup¬
tibilis manet. Cur dicis. cur non intelligis: Si
non tibi ad om̃ia Rnsum dabo: m̾ito siñ ifllcũ
eẽ udicabor. Si quo minus: nõ est religionis in¬
iuriis appet̾e. Ego eium non solum filii dei sapi¬
ericiam ĩmortalem eẽ assero: S etiam compbabo.
qd̃ sanctorũ dei sapiencia ĩmortalis sit. Nam ⁊ si
ip̃i ħ est eorum toꝵ ad ĩmortasitatem uecantur: ꝙͣ¬
tomagis eorum u̾na substantia que usqs in consũ¬
mationem scli in om̃ibus credentibus floret utiq
ĩmortalis manet: Licet in prosixitate S̾monis

Expanded text:
lute nostra, clamat de illo Scriptura, Requiescet calute nostra, clamat de illo Scriptura, Requiescet caro mea in spe; hoc est, resurrectionis spe: quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem . Si enim illud quod sanctum vocatum est Filius Dei, corruptionem non vidit, quia tertio utique die resurrexit a mortuis; quanto magis divinitas, quae suscepit corpus incorruptibilis manet? Cur dicis quod non intelligis? Si non tibi ad omnia responsum dedero, merito sine intellectu esse judicabor: si quominus tamen non est religionis injuriis appetere. Ego enim non solum Filii Dei sapientiam immortalem esse assero, sed etiam comprobabo quod et sanctorum Dei sapientia immortalis sit. Nam itatem revocantur; quanto magis eorum viva illa sapientia, quae usque ad consummationem saeculi in omnibus credentibus floret, utique immortalis manet? Licet in prolixitate sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea ex sub̃a patris. Unde ⁊ filium dicitis esse
quod quidem ⁊ doloris est audire: ⁊ Sec enĩ ad
auime ingenuitatem comꝑatis illam tantã
magnificentiam: S ad fragilitatem corꝑis.
De corꝑe unq nascitur caro corꝑalis filius:
non tam̃ anmia de anima nascitur. Si ergo
nr̃a auima incorruptibłr geu̾at ⁊ inpassibłr
nlłami sentiens diminutõem. non inquina¬
tõuemi aliqmͣ. S legitime scd̃m iura diuina¬
aliqͣ gen̾at filium ⁊ sapiencia consensum acto¬
modans corꝑi ipã integra manet: qnͣto magis
omĩpotens deus ut iam ⁊ paulo ante dixi. Ad ꝙ̃
om̃is comꝑatio humana scileat. tam̃ ut ulemꝰ
dic̾e conamur. qnͣtomagis deus pat̾ incorriqti¬
hilis incorruptibilit̾ genuit filiũ: Genuit a
uulla muidia int̾cipiente: potentem genuit.¬
⁊ Sixi. resigiosis non decet calumpuiam face
Ego u̾bum dei ibũ di ꝓfiteor: non mortale nõ¬
corruptibile. Siquidem corpus qd̃ suscepit ꝓ sa¬

Expanded text:
tantia Patris, unde et Filium dicitis esse. Quod quidem et doloris est audire. Non enim ad animae ingenuitatem comparatis illam tantam magnificentiam, sed ad fragilitatem corporis. De corpore utique nascitur caro, corporalis filius: non tamen anima de anima nascitur. Si ergo nostra anima incorruptibiliter generat et impassibiliter, nullam sentiens diminutionem, non inquinationem aliquam; sed legitime secundum jura divina generat filium, sapientia consensum accommodans corpori ipsa integra manet: quanto magis omnipotens Deus? jam et paulo ante dixi, ad quem omnis comparatio humana sileat, tamen ut valemus dicere conamur, quanto magis Deus Pater incorruptibilis incorruptibiliter genuit Filium? Genuit autem: nulla invidia intercipiente potentem genuit. Dixi, religiosis non decet calumniam facere: ego Verbum Dei, Verbum Dei profiteor, non mortale, nocorruptibile. Siquidem corpus quod suscepit pro sa
Abbreviated transcription (Latin):
ex treaturis sit factus quod quidem audi aucto¬
ritatem sẏnodice lectionis quia in arimino pa¬
tres ur̃i int̾ cet̾a. ⁊ ħ dix̾unt. Si guis ex nichilo
flium dicit non ex deo patre: anathema sit. Si
uis: sane testimoni ꝓfero. ait enim sic bea¬
tus apłus petrus. Qui diligit genitorem: di
patris ẽẽ dicatis. Si filius ex sub̃a dei prĩs
ex eadem sit substancia. cum equalis sit filio. ut
dicis: Quare enu non ⁊ ip̃e heres omĩum cõ¬
situs: Quare non ⁊ ip̃e filius: Quare non
⁊ ip̃e eo uocabulo uocatur quo ⁊ xp̃c. pͥmogeĩ¬

Expanded text:
de creaturis sit factus. Quod quidem audi auctode creaturis sit factus. Quod quidem audi auctoritatem synodicae lectionis, quia in Arimino patres nostri inter caetera et hoc dixerunt: Si quis ex nihilo Filium dicit, et non ex Deo Patre, anathema sit. Si vis, sane testimonia profero. Ait enim sic beatus apostolus Joannes: Qui diligit genitorem, dilPatris esse dicatis, si Filius ex substantia Dei Patris eex eadem sit substantia, cum aequalis sit Filio, ut dicis; quare enim non et ipse haeres omnium constitutus; quare non et ipse filius? quare non et ipse eo vocabulo vocatur quo et Christus, Primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾: S solum dicit ob ħ: quia nullus ei comꝑa¬
quemad̾m solus sapiens: nõ qd̾ ꝓp̃c non sit si¬
piens. Iam ꝓtulisti xpm̃ dei u̾tutem ⁊ dei sapi¬
testimonia quod om̃ia in sapiencia condidit.
apicem unum pt̾ire optanius. timientes ꝑicu¬
lum. quia in ip̃is diumis scͥpturis positũ est.¬
Ue detrahentibus aũt addentibus. Uis scire
qnͣta est sapiencia. patris: Intuere filiũ ⁊ uide¬
bis sapĩam patris. ⁊ ea de tausa ipẽ xp̃c dice¬
lit. Qui me uidet. uidet ⁊ prẽm ħ est in me eiꝰ
uidet sapiam. euis laudat uirtutem. illum głi¬
ficat qui me tantum ac talem genuit ante oĩa
scła unus unum. solus solum. uon querens ma¬
t̾iam uude fac̾et. in auxilio aliquid accipiens:
S ut nouit ip̃e sua uirtute ⁊ sapĩa genuit fili¬
ou est ut casumpniam
dicatis. qm̃ sicuti alia creatura ex nichilo
fũta est ita ⁊ ꝓfitemur qͥd̾ ex nichilo qiͣ unus

Expanded text:
Pater? Sed solum dicit ob hoc, quia nullus ei compaPater? Sed solum dicit ob hoc, quia nullus ei compaquemadmodum solus sapiens: non quod Christus non sit sapiens. Jam protulisti Christum Dei Virtutem et Dei Sapitestimonia, quod omnia in sapientia condidit. et neque apicem unum praeterire optamus, timentes periculum quod in ipsis divinis Scripturis est positum: Vae detrahentibus aut addentibus ! Vis scire quanta est sapientia Patris? Intuere Filium, et videbis sapientiam Patris. Et ea de causa ipse Christus dicebat, Qui me vidit, vidit et Patrem : hoc est, in me ejus videt sapientiam, ejus laudat virtutem; illum glorificat, qui me tantum ac talem genuit ante omnia saecula, unus unum, solus solum. Non quaerens materiam unde faceret, non in auxilio aliquem accipiens, sed ut novit ipse sua virtute et sapientia genuit Filium. Non, ut calumniamdicitis, quoniam sicuti alia creatura ex nihilo facta est, ita et profitemur quod ex nihilo quasi unus
Abbreviated transcription (Latin):
suit facta: sine dubio illum spũs scũs laudans
dicebat. Omĩa in sapiencia fecisti. Et cum ita
habeatur: retfurtendum ẽ eigo quomodo beatꝰ
paulus dicit. heatus ⁊ solus potens. Id̾o ut putt
sosum petentem dicit: quia solus est ĩ comꝑabi¬
lis in sapiencia. De cuius incomꝑabilitate ꝓ¬
pheta admirans dicebat. Deus quis similis et̃
tibi Uis nosse qd̾ solus est potens. Intuere fi¬
lium admirans potenciam filii. In ip̃o eni adu̾¬
te: quia solus est potens. qui tam potentẽ ge¬
nuit. Pat̾ enim ĩ illa inmensa potencia potẽ¬
tem creatorem genuit. filius in sua illa accep¬
ta potencia. ut ip̃ẽ ait. Omĩa michi tͣdita sũt
a patre meo: non creatorem creauit. S creatam
constituit. Istam enim potenciam dei patris di¬
cebat. paulus. Beatus ⁊ solus potens. Nam
⁊ si homo potens ⁊ uerus scd̃m qd̾ de iob leganꝰ.
Erat homo illo uistus uerus dei cultor. ad huc

Expanded text:
sint facta, sine dubio illum Spiritus sanctus laudans sint facta, sine dubio illum Spiritus sanctus laudans dicebat, Omnia in sapientia fecisti. Et cum ita habeatur, requirendum est ergo quomodo beatus Paulus dicit, Beatus et solus potens? Ut puto, ideo solum potentem dicit, quia solus est incomparabilis in sua potentia. De cujus incomparabilitate propheta admirans dicebat: Deus, quis similis erit tibi ? Vis nosse quod solus est potens? Intuere Filium, admirans potentiam Filii. In ipso enim adverte, quia solus est potens, qui tam potentem genuit. Pater enim in illa immensa potentia potentem creatorem genuit. Filius in sua illa a Patre accepta potentia, ut ipse ait, Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , non creatorem creavit, sed creaturam constituit. Istam enim potentiam admirans Dei Patris, dicebat Paulus, Beatus et solus potens. Nam si et homo potens et verus, secundum quod de Job legimus, Erat homo ille verus et justus Dei cultor; adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sit: Curnon ⁊ celestes uirtutes ꝑit̾ inuisibiles
ꝓuũciat cum qnͣdo nͨ ipẽ ob tutib humanis ui¬
Deri possunt: Ego quid̃ testimoniũ ꝓtuli sine
aliqua intpͣtatione u̾boꝵ meoꝵ dicens. Beatͦ
⁊ sotus poteus rex regum ⁊ donimꝰ dominanti¬
um Si scͥpturam recitaui: rep̾hendi non debui
Sm uͨ ꝑscͥtaris seusũ scͥpture reddo rõm.¬
it enim apłus. Beatus ⁊ solus potens rex
regum. Solura dicit potentem patrem:¬
non quia filius non sit potens. Audi ergo te¬
stimonia de filio ipiñ spm̃ sanctum claman¬
tem ⁊ dicentem. Collite portas pͥncipes ur̃as ⁊
eleuamini porte etuales ⁊ introibit rex głorie
Et sequitur. Quis est iste rex głie: Et Respõ¬
sum intellige. Dominus fortis ⁊ potens. ¶Qo¬
modo non potens cuius potenciam om̃is p̾dicat
creatura: Quomodo non sapiens de quo sp̃c
sanctus collandans euis sapĩam clamat. ⁊ dicit.
Qmͣ magnificata sunt oꝑa tua domine om̃ia
in sapiengia fecisti N Iam cum om̃ia ꝑ xp̃m

Expanded text:
 invisibiles pronuntias, quando nec ipsae obtutibus humanis videri possint? Ego quidem testimonium protuli sine aliqua interpretatione verborum meorum, dicens: Beatus et solus potens, Rex regum, et Dominus dominantium . Si Scripturam recitavi, reprehendi non debui: sin vero perscrutaris sensum Scripturae, reddo rit enim Apostolus, Beatus et solus potens, Rex regum. Solum dicit potentem Patrem,non quia Filius non sit potens. Audi igitur testimonium de Filio, ipsum Spiritum sanctum clamantem et dicentem, Tollite portas, principes vestri; et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Et sequitur: Quis est iste rex gloriae? Et responsum intellige: Dominus fortis et potens . Quomodo non potens, cujus potentiam omnis praedicat creatura? 13. Quomodo non sapiens, de quo Spiritus sanctus collaudans ejus sapientiam clamat et dicit: Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti . Nam cum omnia per Christum
Abbreviated transcription (Latin):
ille aut est decibilis qui cotidie. ⁊ discit. ⁊ ꝓficit
docendo. Meliora non respuimꝰ: si quid melius
Dictum fũit: ad omĩa sumus ꝑati qmͣius iniuri¬
is afficiamur. Umptamẽ ut non obstrepatur
uitati: non nr̃am q̃rimus iniuriam. Sed dei g¬
głiam ñdicamus.

Expanded text:
ille est autem docibilis, qui quotidie et discit et proficit ille est autem docibilis, qui quotidie et discit et proficit docendo meliora: non respuimus, si quid melius dictum fuerit; ad omnia sumus parati, quamvis injuriis afficiamur. Verumtamen ut non obstrepatur veritati, non nostram querimur injuriam, sed Dei gloriam praedicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ens panes. non p̾us fregit. S in celum respex̃.
Et grãs egit. suo genitori. ⁊ sic fregit ⁊ distri¬
buit. Sic utiq ⁊ in ip̃a passione ĩmo mag̾ pro¬
ximus passioni ut refert euuglista. Etenim
dominus ih̾c in ea nocte qua tradebatur accepit
panem ⁊ grãs agens fregit. Hic est filius ut
iam non ob tantam elocũciami smonis uł cop¬
am testimoniorũ ꝓferam płima. S ꝑ compẽ¬
dium fiuiam. quiq ⁊ passis mortem sine ꝑmis¬
modo p̾dicat dicens. Nonne duo ꝑ passeres asse
uenauit ⁊ unus exillis non cadet suꝑ t̾ram si¬
ne uoluntate patris: hic sane ⁊ de sua potesta¬
te quͣ accepit a patre dicebat. potestatem hẽo po¬
nendi aniam meam. ⁊ potestatem hxõ iterum
sumendieam. hoc eĩ p̾ceptum accepi apatre
meo Si ita referunt eiugłia: teneatur qd̃ legi¬
mus: Si quo minus dyxi asuid aliquid forte aũ
obliosus minus dixi rep̾hendar. ⁊ Sec enĩ talis
sum. ut emendationem non accipiam. p̃t̾ea cum

Expanded text:
ens panes, non prius fregit, sed prius in coelum respexit, et gratias egit suo genitori, et sic fregit et distribuit. Sic utique et in ipsa passione, imo magis proximus passioni, ut refert evangelista : Etenim Dominus Jesus in ea nocte qua tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit . Hic est Filius, ut jam non obtundam eloquentia sermonis vel copia testimoniorum proferens plurima, sed per compendium finiam, qui usque ad passeris mortem sine permismodo praedicavit, dicens: Nonne duo passeres asse veneunt; et unus ex illis non cadet in terram sine voluntate Patris ? Hic sane et de sua potestate, quam accepit a Patre, dicebat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Hoc enim praeceptum accepi a Patre meo . Si ita referunt Evangelia, teneatur quod legimus: si quominus aliud aliquid forte, aut ut obliviosus minus dixi, reprehendar. Nec enim talis sum, ut emendationem non accipiam. Praeterea c
Abbreviated transcription (Latin):
tusti. mentionem fecisti. S quid illud sit non
te intellexisse ostendisti. qͣnͣdo quidem ħ de uisibi¬
h baptismo dictum eẽ arbit᷑ris. Quod litet scm̃
at neq uslo modo p̾t̾mitendum qm̃ sacͣcissima
significatione sposlet qmͣ multi eum tam̃ accipi¬

Expanded text:
tuisti mentionem fecisti, sed quid illud sit non tuisti mentionem fecisti, sed quid illud sit non te intellexisse ostendisti, quandoquidem hoc de uisibili baptismo dictum esse arbitraris. quod licet sanctum sit neque ullo modo praetermittendum, quoniam sacratissima significatione p
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ non fit consequẽs. ut sicut concedimus esse
baptismum. in ꝑte donati simus etiam concedamꝰ
r eadem secietate quẽqm̃ baptizari oport̾e. Quia
fitut bonam legem potuit hre reprob ppłus iu¬
deoꝵ: sic bonum satͣmentum pot̾ hre repba soi¬
etas h̾eticorum. Quid aũt ꝓp̾e datur mneccłia &¬
pter illam onño non datur suo loco sine difficul¬
tate monstrabitur. ⁊Iets enim rerte ag̾emus cum
ad eccłiam cathoficam ueniant. nisi ueniendo ac¬
apent aliquid qd̾ nͨ alibi possunt acciꝑe ⁊ qd̾ nͥ acce¬
ꝑint frustra ⁊ ꝑnitiose hẽant quetumq alia qmͣ
ius ⁊ ad legem dei ꝑtinentia u̾bilibet aitiꝑe po¬
tierunt. Hoc enim quicquid est qd scd̃m scͥptꝰ¬
as ctissiniamq rationem inueniri potu̾it non
nisi in sansta eccłia ut dari uł accipi posse. Hoc ꝑ¬
tineb̾it ad fontem fignatum. puteum aque ui¬
uei ꝑadysum cum fructu pomoꝵ. cuiꝰ ut te po¬

Expanded text:
quam non sit consequens, ut, si concedimus esse quam non sit consequens, ut, si concedimus esse baptismum in parte Donati, simul etiam concedamus in eadem societate quemquam baptizari oportere, quia, sicut bonam legem potuit habere reprobus populus Iudaeorum, sic bonum sacramentum potest habere reproba societas haereticorum. quid autem proprie detur in eccter illam omnino non datur, suo loco sine difficultate monstrabitur. neque enim recte ageremus cum ad ecclesiam catholicam ueniant, nisi ueniendo acciperent aliquid, quod nec alibi possint , accipere et quod nisi acceperint frustra et perniciose habeant. quaecumque alia quamuis bona et ad legem dei pertinentia ubilibet accipere potuerunt hoc enim quidquid est, quod secundum scripturas certissimamque rationem inueniri potuerit non nisi in sancta ecclesia uel dari uel accipi posse, hoc pertinebit ad fontem signatum, puteum aquae uiuae, paradisum cum fructu pomorum, cuius ut po
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam que ꝑ orsis gentes nuositate copiossissima
dilatur. ħ sancta scriptura cõmendat/ necs enim si
non dubitares adhuc eẽs ra ꝑte donati mustis te
manifestissimis testimoniis ex eadem auctoritate
ꝓlatis onerabo: ut ex tus concessionib insi miniũ
ꝑucax eẽ uolũs: ad ħ etiam ꝑducaris tum pͥus o¬
stendero etiam epłẽ mee tui respond̾e potuisse. Hxc¬
hõmum musta dicenda arbitͣtus sum adissus qui
tum ħeant pͥncipalem causam malam ab ea discu¬
tienda p̾scriptione uolunt a uert̾e indices. cum
ditunt nullo modo sibi ẽẽ loguendum nobiscum.
Probaui enim et de scͥpturis sanctis ⁊ qmͣ potui
rõne ꝑspicua nec eloquentiam qnͣtamlib ił dyale¬
ticam quasensib metuendam eẽ assertorib u̾itatiᷤ
quominus assertores fassitatis disputando cũ eis ⁊
eos refellendo ꝯuncant. U̾ etiam demonstraui ⁊
illud quo te pt̾ epłam meam dixisti eẽ ꝑmotum.

Expanded text:
ecclesiam, quae per omnes gentes numerositate copiosissima ecclesiam, quae per omnes gentes numerositate copiosissima dilatatur, haec sancta scriptura commendat — neque enim si non dubitares, adhuc esses in parte Donati —, multis te et manifestissimis testimoniis ex eadem auctoritate prolatis onerabo, ut ex tuis concessionibus, si nimium peruicax esse nolueris, ad hoc etiam perducaris, cum prius ostendero etiam -epistulae meae, cui respondere a chominum multa dicenda arbitratus sum aduersus eos, qui cum habeant principalem causam malam, ab ea discutienda praescriptione uolunt auertere iudices. cum dicunt nullo modo sibi loquendum esse nobiscum. probaui enim et de scripturis sanctis et quam potui ratione perspicua nec eloquentiam quantamlibet nec dialecticam qualemlibet metuendam esse adsertoribus ueritatis, quominus adsertores falsitatis disputando cum eis et eos refellendo conuincant. ubi etiam demonstraui et illud, quo te praeter epistulam meam dixisti esse permotum,
Abbreviated transcription (Latin):
R̾e diffunditur obseruari płacuit qd̾ tenemꝰ. Ñ
⁊ uos profertis conciliũ cypͥani ed̾ aut non est
fcm̃ aut a cet̾is unitatis menbris a quib ille ñ
diuisus est m̾ito suꝑatum. ⁊ Ieq eñ ꝓꝑt̾ea sumꝰ
cpͥlano epõs meliores. si tam̃ censuit b̾eticos de¬
nuo baptizari. quia nos b recte non facimꝰ. sicut
ił petio apło mełiores sumus. quia nõ cognins
gentes uidaꝵare. qd ille fecisse paulo apło at
parua difficultate nudaret. Omde qmͣuis bul
rei cͥtum de scͥpturis canonicis ꝓferitur exemplũ
earumdem tam̃ scͥpturaꝵ etiam in hac re a nabis
tenetur u̾itascum ħ facimꝰ qd̾ unu̾se iam plasũ
ectłie. qm̃ ipãrum scͥpturarum ꝯm̃dat auctoritas
ut qm̃ sancta scͥptura fallere non pot̾. quisquis
falli metuit huniis obscuritate auestioms eanden
etcłiam de illa contulat. qmͣ sine ulla ambiguitate
sancta scptura demonstrat. ¶ Si aũt dubitas ad̾

Expanded text:
be diffunditur, obseruari placuit quod tenemus. nam be diffunditur, obseruari placuit quod tenemus. nam et uos profertis concilium Cypriani, quod aut non est factum aut a ceteris unitatis membris, a quibus ille non diuisus est, merito superatum. neque enim propterea sumus Cypriano episcopo meliores, si tamen censuit haereticos denuo baptizari, quia nos hoc recte non facimus, sicut nec Petro apostolo meliores sumus, quia non cogimus gentes iudaizare, quod ille fecisse Paulo apostoloparua difficultate nutaret. Proinde quamuis huius rei certum de scripturis canonicis non proferatur exemplum, earundem tamen sc facimus quod uniuersae iam placuit ecclesiae, quam ipsarum scripturarum commendat auctoritas, ut, quoniam sancta scriptura fallere non potest, quisquis falli metuit huius obscuritate quaestionis, eandem ecclesiam de illa consulat, quam sine ulla ambiguitate sancta scriptura demonstrat. si autem dubitas, quod
Abbreviated transcription (Latin):
denuo baptizatum. ⁊ Iami ⁊ nos ꝓferimus petro
dem̃. qui locus est semel nõ opus ħt it̾m lauari.
S etiam uos dicitis. Petrus non fu̾at apud ħe¬
ticos baptizatus. Omde quia nͨ uos potestis pro¬
ferre de scͥpturis quaꝵ nob̾is ẽ ꝯmunis auctaͣs
ab heticis uenientem denuo baptizatum. ił uoᷤ
ita susceptum. qnͣtum ad hãt rem aitinet par no
ad legem dei ꝑtinentia ẽẽ apud eos qui nõ funt
in eccłia. que nemo nr̃m audet negare. S cur ta¬
le asiquid nolitis ⁊ baptismum om̃mo nõ uidõ.
n uos posse demonstrare confido ¶ Sequiiur
nos sane in hac re etiam tanonicaꝵ auttoritatem
c̾ͥtissimam scͥptuaꝵ. Neq enim parui mom̃ti
habendum ẽ qd̾ cum int̾ epõs ant̾ioris eratis ꝙͣ
eẽ inciꝑet ꝑars donati. ista questio fluituaret.
⁊ uarias htẽt int̾ se coilegarun sasua unitate
sentencias ħ ꝑ unu̾sam catholicam que toto er¬

Expanded text:
denuo baptizatum. nam et nos proferimus Petro denuo baptizatum. nam et nos proferimus Petro dictum: qui lotus est semel non opus habet iterum lauari. sed etiam uos dicitis: \'Petrus non fuerat apud haereticos baptizatus.\' proinde quia nec uos potestis proferre de scripturis, quarum nobis est communis auctoritas, ab haereticis uenientem denuo baptizatum nec nos ita susceptumad legem Dei pertinentia esse apud eos qui non sunt in Ecclesia, quae nemo vestrum audet negare: sed cur tale aliquid nolitis esse et Baptismum, omnino non video, nec vos posse demonsane nos in hac re etiam canonicarum auctoritatem certissimam scripturarum. neque enim parui momenti habendum est, quod, cum inter episcopos anterioris aetatis, quam esse inciperet pars Donati, ista quaestio fluctuaret et uarias haberet inter se collegarum salua unitate sententias, hoc per uniuersam catholicam, quae toto or