comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuadere typum figurabat corporis xp̃i quotii nomnibus scis
& nunc interiniquor at queimpior gemit᷑ quorum factis
non consentit & aquorum permixione in sacculi fino lbe¬
rabitur illis damnatis supplicio ignis aeterni Υxor autem
tendunt de quibus ipsed ñse nemo in quid ponens manum
suam suꝑ aratrum respitiens retro aptus estregnodĩ un¬
de & illi prolibeturretrorespicere perquodortendereo
non esseredeundum adueteremuitam. Quipergratiã
regenerati ultimum cupiunt euader eiudicium Quoduo
roeadem respiciensremansit & in sale conuersa est :
exemplum praestat ad condimentum fidelium unde
teuxoris lodiscilicet ut nortam quam sale condirecutnon
& illa ad monuit : cum instatua salis conuersaest Illuoue
nit : & ne quaquam ad montana conscendit : Ardentem
qui ppesodomam fugire escinlicita carnis incendia uel
mundidesi deria declinare altitudo uero est montium

Expanded text:
evadere, typum figurabat corporis Christi, quod in omnibus sanctis evadere, typum figurabat corporis Christi, quod in omnibus sanctis et nunc inter iniquos atque impios gemit, quorum factis non consentit, et a quorum permistione in saeculi fine liberabitur, illis damnatis supplicio ignis aeterni. Uxor autemtendunt. De quibus ipse Dominus: Nemo, inquit, ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei. Unde et illi prohibetur retro respicere, ut per id ostenderet, non esse redeundum ad veterem vitam, qui per gratiam regenerati ultimum cupiunt evadere judicium. 6. Quod vero eadem respiciens remansit, et in salem conversa est, exemplum praestat ad condimentum fidelium, unde te uxoris Lot, scilicet, ut nos tanquam sale condiret, ut net illa admonuit, cum in statuam salis conversa est. Illud nit, et nequaquam ad montana conscendit. 7. Ardentem quippe Sodomam fugere est illicita carnis incendia, vel mundi desideria declinare. Altitudo vero montium
Abbreviated transcription (Latin):
propterpoenitentiae signum posuit : si forte conuerterent
& saluarentur quinqua genarius enimsemꝑ ad poenitentrã
refertur unde &d auidin eo demnumero psalmums cribsit
paenitentiaẽ proinde quando aspicit ds̃ delinquentiu muitã
nequaquam uelle reuertrad paenitentiam. Quam quinqua¬
genarius numerus praefigurat confestimar dorem in mo¬
derate luxorrae compescit igne gehenne xoque ad decsm aut̃
torum custodiam xp̃inomen inueniatur iste non perut denarii
enimnumer figuram crucem xp̃idemonstrat Nam & quod quin¬
que sint ciuitates qua eimbribus igneis conflagrate sunt: illudͥnisi
fallor significat : quod omnes quinque sensibus corporis suilibideno¬
se tractauerint in illo futuro incendio concrematuri sint᷑ ipseautem
loth frater abrahamiustus & horpitalqs in sodomis quuiex
illo incendio quoderat similitudo futur iiudicii meruitsaliuis

Expanded text:
propter poenitentiam signum posuit, si forte converterentur propter poenitentiam signum posuit, si forte converterentur et salvarentur. Quinquagenarius enim semper ad poenitentiam refertur. Unde et David in eodem numero psalmum scribit poenitentiae. Proinde quando aspicit Deus delinquentium vitam nequaquam velle reverti ad poenitentiam, quam quinquagenarius numerus praefigurat, confestim ardorem immoderatae luxuriae compescit igni gehennae. Usque ad decem autem torum custodiam Christi nomen inveniatur, iste non perit. Denarii enim numeri figura crucem Christi demonstrat Nam et quod quinque sunt civitates quae imbribus igneis conflagratae sunt, illud, nisi fallor, significat quod omnes qui quinque sensus corporis sui libidinose tractaverint, in illo futuro incendio concrematuri sunt. Ipse autem Loth frater Abraham, et justus et hospitalis in Sodomis, qui ex illo incendio, quod erat similitudo futuri judicii, meruit salvus
Abbreviated transcription (Latin):
cui perprophetam dñsdicit laecares cerilis qua e non
paris erumpe & exclama quae nom parturis. quoniam
plures filude sortemagis quameius quae habetuirum
Risus autem sarraenone se dubitatio sed prophetia qui
risus duplicem habet significentiam̃ siue quodrisus
es sec suturus incredulis xp̃s siue quodomnes inimi¬
cor iniudiciosuo essecrisurus Unde & iprequinatusest
de sarrarisus nomenaccipit isa acenim exebrea lin¬
gua latinum sermonem risus interprecatur : dem¬
de rursum idemisaac promittitur futurus in gontẽ
magnam : & benedicentem in eo ait omnes gentescer¬
re q uibus uerbis duostorialitor illi promis sa sunt
gens iudeorum secundum carnem & omnes gentes
incinerem sod oma liboracoloth cumfiliabus suis: sed
quid significat quod a quinquaginta iustis  usque
indecłm siin uenerentur in sodomis dixeritdñs urbe
es ses aluandams numerum quippe quiquagmariũ

Expanded text:
cui per Prophetam Dominus dicit: Laetare, sterilis, quae non cui per Prophetam Dominus dicit: Laetare, sterilis, quae non paris: erumpe et clama, quae non parturis, quoniam plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum. 13. Risus autem Sarae non est dubitatio, sed prophetia. Qui risus duplicem habet significantiam. Sive quod risus esset futurus 305 incredulis Christus, sive quod omnes inimicos in judicio suo esset risurus. Unde et ipse qui natus est de Sara, risus nomen accepit. Isaac enim ex Hebraea lingua in Latinum sermonem risus interpretatur. 14. Deinde rursum idem Isaac promittitur filius futurus in gentem magnam: Et benedicentur in eo omnes gentes terrae. Quibus verbis duo historialiter illi promissa sunt, gens Judaeorum secundum carnem, et omnes gentes in cinerem Sodoma, liberato Lot cum filiabus suis. Sed quid signifad decem, si invenirentur in Sodomis, dixerit Dominus urbem esse salvandam. Numerum quippe quinquagenarium
Abbreviated transcription (Latin):
nus hoeminumntetm est quidiu mne trimitaticredentes ex
aquaba ꝑtimitis ꝑ aedesiumm aiuiusinago sarta erat c̃ens.¬
pargendiessent & in nopane xp̃icorporis redigendi¬
e aecsunt illatria sata : quae mulier in euuangelio cog¬
norcitur fermentasse atimi autem panes c̃oquods¬
ne fermento malitiae & sine angore nequitiae siue feruore
puer sedoctrinae oporteat eẽ credentium umitate mn subcmeri¬
cu autem idout ꝑpenitentiam preteritorum chlectorum spi¬
ritus sc̃ uapore de coctiꝰ uelut esea beneplacita do acceptabiles
efficiantur sub arboreautem e ossedisse passionis cbomi¬
nicae erat signum cuius ipsi sunt praedicatores quoddau¬
tem promictitds̃ sarraesterili filium dicens circatempus
hocueniam : non de tomporibus significatis eddequalita¬
te aduentussui. Quandoperfilium reproniissum fide¬
lis erat populus nasciturus istaestenim sarrasterilis

Expanded text:
ominum genus natum est. Qui divinam Trinitatem credentes, ex ominum genus natum est. Qui divinam Trinitatem credentes, ex aqua baptismatis per Ecclesiam, cujus imago Sara erat, conspargendi essent, et in uno pane Christi corpori redigendi. Haec sunt illa tria sata quae mulier in Evangelio cognoscitur fermentasse. Azymi autem panes, eo quod sine fermento malitiae et sine angore nequitiae, et sine fervore perversae doctrinae oporteat esse credentium unitatem. Subcinericii autem ideo, ut per poenitentiam praeteritorum delictorum Spiritus sancti vapore decocti, velut esca beneplacita Deo, acceptabiles efficiantur. 12. Sub arbore autem eos sedisse, passionis dominicae erat signum, cujus ipsi sunt praedicatores. Quod autem promittit Deus Sarae sterili filium, dicens: Circa hoc tempus veniam, non de temporibus significat, sed de qualitate adventus sui, quando per filium repromissum fidelis erat populus nasciturus. Ista est enim Sara sterilis,
Abbreviated transcription (Latin):
comtop si quide mmds conuiuium prȩparae iutulum seil¬
cet sagmeti : ÷se auitemuitulus tener saginatus eõm
oredontium adarboremorucis estim molatus hicestuitu¬
lus deminicicorporis : quim ouuangelio pror eccatorro¬
posuit : edquippe pritelegis ħ abuisse fearama costoloo
nosteradnuntiat dicens lcuobis petumi dedinenes camꝰnon¬
dumtaute nipoteratis h ec a dhuc quidem potestis tradiderat
e nomillir legis mancditum qua sila odeuberibus duaranta¬
poteraon preptor in fantiaom sens as suĩ eautngelieae doctri¬
nesolidam & robusifanescam accipere Butiem daton
ubertioom & potigui sumn umi euitingeliortnẽ testinomiẽ
quo duelluti o leura fidelibus ins ignumdatur: sedpro ide
autoduin eum lacte ab ut grum abrahamȩ dlen dimadposu¬
it : adia nec corpus dñ quod ẽ uitulus sinelacte legis pedac
legissi nobutrro. hecest sine cuangelu testimonioeẽ potest
tr duttemsata undo sarra subcinericios paner fecd enum
siliorum nee iniaginenimdicauerunt. ex quibus ominege¬

Expanded text:
cant. Siquidem et convivium praeparat, vitulum scilicet saginatum. Iste autem vitulus tener saginatus Domincredentium ad arborem crucis est immolatus. Hic est vitulus dominici corporis, qui in Evangelio pro peccatore oapposuit. Lac quippe priscae legis habuisse figuram Apostolus noster annuntiat dicens: Lac vobis potum dedi non escam; nondum enim poteratis, nec adhuc quidem potestis . Tradiderat enim illis legis mandatum quasi lac de uberibus duarum tapoterant, propter infantiam sensus sui, evangelicae doctrinae solidam ac robustam escam accipere. Butyrum autem uberrimum et pinguissimum Evangeliorum est testimonium, quod veluti oleum fidelibus in signum datur. Sed proinde vitulum cum lacte et butyrum Abraham edendum apposuit, quia ne corpus Domini, quod est vitulus, sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est sine Evangelii testimonio esse potest. Tria autem sata, unde Sara panes subcineritios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus omne h
Abbreviated transcription (Latin):
rum torram promissionis accipiunt : unde huo proculdo¬
bie aliquid aliud significatur : quam quamenim duaulibe¬
re uxoresia cob ad nouumtestamentum quo dinlibet te¬
touo catirumus exostimentur ꝑtinere nontaonen frais¬

Expanded text:
rum terram promissionis accipiunt; unde hic proculdurum terram promissionis accipiunt; unde hic proculdubio aliquid aliud significatur: quamquam enim duas liberas uxores Jacob ad novum testamentum, per quod in libertatem vocati sumus, existimem pertinere, non tamen frus
Abbreviated transcription (Latin):
res &s puteum a que uiue. & lapidem magnum suꝑ positum
puteo figuraliter peroues iustorum populi significabantur:
si cutillad quod dictum est inciuiangelio statu& oues ad dex
suꝑ postur figuramdi p̃ferebat : puteur gratitand sprsti per
predicationem xp̃ĩ uenturamadȩdesiam exgentibus quao
obtecta erat : non dum aduoniente & homine factox po¬
Igituria cob pergens mesopotamiam. accipit dua suxores fili¬
as laban frare rebeccei hocest primoliam sicunderrdoli
in de sibi accipitlie ancillam nomine Zelfam &tamullor a¬
filiam : delia scilic& genuit ruben simeon leui iudat¬
racar gabulon: derachel autem ioseph & beniam in :
deballa ancilla rachel: dim & mentalim : degelfa ancill
liȩ garꝰ asserlusunt duo decim file: rachenn eaute¬
daolibere due ancille fuerunt: tidimus eninra postolũ
in libera & amcilla qua shabebat habrahaoeduo tistumen¬
taintellogore : sedibiinuna & muna facilius apprr & qua

Expanded text:
res, et puteum aquae vivae, et lapidem magnum superpositum res, et puteum aquae vivae, et lapidem magnum superpositum puteo. Figuraliter per oves justorum populi significabantur: sicut illud, quod dictum est in Evangelio: Statuit oves ad dsuperpositus figuram Domini praeferebat; puteus, gratiam Spiritus sancti per praedicationem Christi venturam ad Ecclesiam ex gentibus, quae obtecta erat, nondum adveniente et homine facto Igitur Jacob, pergens Mesopotamiam, accepit uxores duas, filias Laban fratris Rebeccae. Hoc est, primo Liam, secundo Rachel. Inde sibi accepit Liae ancillam nomine Zelpham, et ancillam Rafiliam. De Lia scilicIsachar, Zabulon; de Rachel autem Joseph et Benjamin; de Bala, ancilla Rachelis, Dan et Nephthalim; de Zelfa, ancilla Liae, Gad et Aser. Hi sunt duodecim filii Israel patduae liberae et duae ancillae fuerunt: videmus enim Apostolum in libera et ancilla, quas habuit Abraham, duo testamenta intelligere; sed ibi una et una facilius apparet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ter a& dertendenter hocuis souig lauit uncxit q ualas idet
eius qui nominatim quodammododictus est: oi amunctus
descnditibnterum & caclum conscendit : crettioautem
bur significatisunt euuan gelistae: praedicatoresxpras
cendenter utique . cuma dintelle gendum eius suꝑenmemti¬
sinam diuimitatem excedunt un iuers amcreatura muteũ
inuemant in principio uerbum dm̃. apud dm̃ ꝑquem factas̃
quia milla carniler proiciendo uelut ascendo sprritaler
fiunt: ad quor lacten utrindos &iamipsispiritalos desten¬
dunt. quod ammodo cumeir nomporsunt loqui quasis pirita¬
libux rod qua si carnalibus i preestemim sursum in capite
ipredorsum incorporesuo quod estaedesia : iprumergoscale
intelligimus quia ipredixit : egorumuia: adipsimergo as¬
cenditur ut in excelsir intelligatur: atadipsum descenditur:
ut in membris suir paruulus nutriatur : & perillum solum
postha nouisionem indeia cobiter faciens uidit oues & pasto¬

Expanded text:
ntes et descendentes. Hoc viso, evigilavit, unxitque lapidem, ejus, qui nominatim quodammodo dictus est, et jam unctus descendit, ibi iterum ad coelum conscendit, erectio autem bus significati sunt evangelistae, praedicatores Christi, ascendentes utique cum ad intelligendam ejus super eminentissimam divinitatem excedunt universam creaturam, ut eum inveniant. In principio verbum apud Deum, per quem facta sunt ad spiritum, carnales proficiendo, velut ascendendo, spirituales fiunt; ad quos lacte nutriendos etiam ipsi spirituales descendunt quodammodo, cum eis non possunt loqui, quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. 5. Ipse est sursum in capite suo; ipse deorsum in corpore suo, quod est Ecclesia. Ipsum ergo scalam intelligimus, quia ipse dixit: Ego sum via. Ad ipsum ergo ascenditur, ut in excelsis intelligatur. Et ad ipsum descenditur, ut in membris suis parvulus nutriatur. Et per illum se Post hanc visionem inde Jacob iter faciens vidit oves, et pasto
Abbreviated transcription (Latin):
computatur Q quo dautem sexies longa adlatitudin ens
suam : & deciesad latitud mem suam: humanicorporis instar
estabumolatere in alterum latus & decies tantum quaen la¬
titudo cuiur altitudinis mensura ẽ in latere adorsoaduen¬
trem uelutsiuacentem homi nemmaiaris sorinunesupto¬
numi sexiestantum longuitudinis ẽ ad capite usquea dpe¬
der quamlatur adde ⁊tera in senistram uela senuistre er
de tenam e usoior quamlatus aterra un dofagae ert¬

Expanded text:
computatur, quod sexies longa ad latitudinem computatur, quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam humani corporis instar est ab uno latere ad alterum latus, et decies tantum quantum latitudo. Cujus latitudinis mensura est in latere a dorso ad ventrem, velut si jacentem hominem metiaris supinum, seu pronum, sexies tantum longitudinis est a capite usque ad pedes, quam latus a dextera in sinistram, vel a sinistra in dexte
Abbreviated transcription (Latin):
magna fortitudinis ad tenendam sociotatem spiritaler
ommatolloranteme quo darca trecentis oubitis longa
estut s exies quin quaginta compleatur sicut sire a atib
omne huius saeculi tempus extenditur inquibus oronob
xp̃inum quaom destiat predicari in quinqueenim ꝑprophe¬
tiam pronuntiatus insexta ꝑeuuan gelium diffamtatus
potest quidem & inhis tricentis cubitis signum ligni passio¬
nis ostendi ipsius enim lit tere numerus demonstrat lig¬
bitis quinqua ginta lantudoeius expanditursi cut dierta¬
postolus cornos trumdilatatumest undenisi casttato spLu¬
tis surgit quen numierum decies hab & intrecentis cubitis
longuitudo qui a xp̃r est altitudo nostra quitriginta anno¬
ruma catem gerens doctrinam euua n gelicai conseora¬
uit contestanslegem non seuenisse soluere sedimplere
unt. contestans iegean picepitis agnos citur ũndede ciestri¬
cemarcȩ longitudo ꝑficitur unde &ipse noe abadam decimus

Expanded text:
magnae fortitudinis ad tenendam societatem spiritualem magnae fortitudinis ad tenendam societatem spiritualem omnia tolerantem. 5. Quod arca trecentis cubitis longa est, ut sexies quinquaginta compleantur, sicut sex aetatibus omne hujus saeculi tempus extenditur, in quibus omnibus Christus nunquam destitit praedicari, in quinque per prophetiam praenuntiatus, in sexta per Evangelium diffamatus, potest quidem et in his trecentis cubitis signum ligni passionis ostendi. Ipsius enim litterae T numerus crucibitis quinquaginta latitudo ejus expanditur, sicut Apostolus dicit: Cor nostrum dilatatum est; unde, nisi charitate spirtis surgit, quem numerum decies habet in trecentis cubitis longitudo, quia Christus est altitudo nostra, qui, triginta annorum aetatem gerens, doctrinam evangelicam consecravit, contestans legem non se venisse solvere, sed adimplere . Lex autem in decem praeceptis agnoscitur, unde decies tricenis arcae longitudo perficitur. Unde et ipse Noe ab Adam decimus
Abbreviated transcription (Latin):
donantur propteriustitiam suam solusiustus estxp̃is
atque ꝑ fcctus cui soptema oolesiae propters optemplicẽ
spm̃ in laminantem inunama edesiam condona uranu
quodueronoe ꝑaquam & lignum liberatir lignum
quippe aa quacrutem dengnat abapti sina snt eimille
a reaenimista aeclesiam de monstrat quaenatatin
fluctibus mumdihuius quo dautemeadem stalilen¬
aroa delignis quadratis fieriiub&ur umndiquestabilemo
unams cerum signifieat ⁊ domneo pusbonum para¬
tnm quo dum que enimuerteris qua dratum firmit᷑
stabitoe uod bitumine glutinantur aroheligna
intrinsecur & extrinsecus ut in compage unitatis sig¬
nificetur tolerantia caritatis nescandalis aeclesta
temptantibus siue abhus quuntus sunt siue abhus
quisoris unt caedat fraternaiunctura & soluaturun¬
culum pacis estenimbitumen feruentis simum & uolen¬
tislimupr glatensignificans dilectionis ardorem uiu

Expanded text:
donantur propter justitiam suam. 2. Solus Christus justus est donantur propter justitiam suam. 2. Solus Christus justus est atque perfectus, cui septem Ecclesiae propter septemplicem spiritum illuminantem in unam Ecclesiam condonantur. Noe per aquam et lignum liberatur; lignum quippe et aqua crucem designat et baptisma. Sicut enim ille 3. Arca enim ista Ecclesiam demonstrabat, quae natat in fluctibus mundi hujus. Quod autem eadem arca de lignis quadratis fieri jubetur, undique stabilem vitam sanctorum significat, ad omne opus bonum paratam. Quocunque enim verteris, quadratum firmiter stat. 4. Quod bitumine conglutinantur arcae ligna extrinsecus, et intrinsecus, ut in compage firmetur unitatis, significatur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentantibus, sive ab his qui intus sunt, sive ab eis qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis; est enim bitumen ferventissimum et violentissimum gluten, significans dilectionis ardorem vi
Abbreviated transcription (Latin):
altera ꝑalteram multiplicatus : namter qua term uel
quaterterm ipsud faciunt quoduero progenes exa dam
ꝑcamunde narionumero finitur trans gressio manda¬
torum siue peccatum ostenditur namdum la oneclseptimus
ab adam reppertatur scriptus adduntur ei cresfilii &uma
filia utundenarius numerus compleatur ꝑ quod & demons¬
tretur peccatum nam &i psenumerus a femimna duditur a
quos exuinitium peccati cominis sumẽ ꝑ quod omnes mo¬
rimur scilic& utuo luptas carnis qua espiritu r estiterat
sequeretur unde & ipra filia la mecli noema idestuoluo
cuiusuita nulltim sentit ada teminm a ioribus quo que illis
non sensi sediluuium uider&ur Noe autem inominia pom¬
nes que actur eius xpͥm̃ significat noe enim requies interpre¬
tatur &dñs dicit discite ame quia mitissum & humilis
corde &inuemieor roquiem animabus ur̃is soluriustus
inuenitur noe inillagente cuis eptem aeclesia e hommes

Expanded text:
altera per alteram multiplicatis. Nam ter quaterni, vel altera per alteram multiplicatis. Nam ter quaterni, vel quater terni ipsum faciunt. 29. Quod vero progenies ex Adam per Cain undenario numero finitur, transgressio mandatorum, sive peccatum ostenditur. Nam dum Lamech septimus ab Adam reperiatur scriptus, adduntur ei tres filii, et una filia, ut undenarius numerus compleatur, per quod demonstratur peccatum. 30. Nam et ipse numerus femina clauditur, a quo sexu initium peccati commissum est, per quod omnes morimur, scilicet ut voluptas carnis, quae spiritui resisteret, sequeretur. Unde et ipsa filia Lamech Noema, id est, vocujus vita nullam sensit aetatem, in majoribus quoque illis non sensisse diluvium videretur. CAPUT VII. nesque actus ejus Christus significat. Noe enim requies interpretatur, et Dominus dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem 286 animabus vestris . Solus justus invenitur Noe in illa gente, cui septem homines
Abbreviated transcription (Latin):
uitquenomeneius sed sed & sech natus ẽ filius
quemuocauit enos sed quippe interpretatur resurrectioqui
interris: itemexdaobus illis nominibus ab el quodinter pretit
luctus & eius fratresed quodinterp̃tatur resurrectio mors xp̃i
&untaeius ex mortuis figuratur ergo utbreuiue dicutra bel
postlactumrenrrectio deresurrectione homo inuo cans dmm̃ ⁊tẽ
qui placuitdo & trans laturẽ septima mrequiem significat
at quemtrans fertur ommis quitam quam fextadie idestsex
annis facto &iamiudicio & renouatis caelo acterretrans fe¬
rebuntur sc̃imuitam ꝑpetuae immortalitatis. quod autem
ꝑsed ab adamus que adnoe denarius numerus insinuatur
complementum mandatorum in ecclesie operibus figorat᷑
cuinomeros adiciuntur tres filii noe mediore probato duo¬
donarius consuminatur quiin patre archarum & aposto¬
lorum numero insignis hab&ur propter septenarii partes

Expanded text:
vitque nomen ejus Seth. Sed Seth natus est filius, vitque nomen ejus Seth. Sed Seth natus est filius, quem vocavit Enos. Seth quippe interpretatur resurrectio, qui in terris? Item ex duobus illis hominibus, Abel, qui interpretatur luctus, et ejus fratre Seth, quod interpretatur resurrectio, mors Christi et vita ejus ex mortuis figuratur. 27. Ergo, ut brevius dicam, Abel surrectio, de resurrectione homo invocans Deum. Item qui placuit Deo, et translatus est, septimam requiem significat, ad quam transfertur omnis qui tanquam sexta die, id est, sannis, facto etiam judicio, et renovatis coelo et terra, transferentur sancti in vitam perpetuae immortalitatis. Quod autem per Seth ab Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, complementum mandatorum in Ecclesiae operibus 285 figuratur, cui numero si adjiciantur tres filii Noe, medio reprobato, duodenarius consummatur, qui in patriarcharum apostolorumque numero insignis habetur propter septenarii partes,
Abbreviated transcription (Latin):
commemoratur quod significatur terrenam ci¬
uitatem usque sui infinem carnales habeturam
generationes quae marium hac feminarum
coniunctione proueniuntꝰ dixit quoquela mech
uxoribus suis audite uerba mea & auscultate
sermonem meum qm̃ oc cidiuirum in uulnus meũ
& adulercentulum in liuorem meum : septie sum¬
dicabitur decam delamech autem septuagies sep¬
ues iamalibi secundum historiam dictumest quod
abadam usque a dxp̃m septuaginta & septemgene¬
rationes inueniantur in quibus peccatum lamech
id est totius mundi sanguinis xp̃i effussione solutumẽ
si quidem & in populo iudeorum propterinterseca¬
onem xp̃i septuaginta septem uindictae sunt sta
a postolo non solum septies sed etiam septuagies sep¬
ties si penituerit fratri remittendum i destiudae¬
um reuertentem postlax vii. uindictas statutas
recipiendum ad indulgentiam xp̃i . Cognouitquoq
adhuc adamuxorem suam & peperit filium uoca¬

Expanded text:
commemoratur. Quo significatur terrenam cicommemoratur. Quo significatur terrenam civitatem usque in finem sui carnales habituram generationes, quae marium ac feminarum conjunctione proveniunt. 23. Dixit quoque Lamech uxoribus suis: Audite verba mea, et auscultate sermonem meum. Quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentulum in livore meo, septies vindicabitur de Cain, de Lamech septuagies septies. Jam alibi secundum historiam dictum est, eo quod ab Adam usque ad Christum septuaginta septem generationes inveniantur, in quibus peccatum Lamech, id est, totius mundi sanguinis Christi effusione solutum est. 24. Siquidem et in populo Judaeorum propter interfectionem Christi septuaginta septem vindictae sunt statapostolo: Non solum septies, sed etiam septuagies septies, si poenituerit, fratri remittendum ; id est, Judaeum revertentem post septuaginta septem vindictas statutas recipiendum ad indulgentiam Christi. 25. Cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam, et peperit filium, voca
Abbreviated transcription (Latin):
concepit & peperit enoch & aedificauit cainciuitatem
quidergo sibi perfiguram uult quodimpiorum pro¬
genies ciuitatem in ipsa mundi origino construxit nisi
quod noueris impior in hacuita essefundatos scõs uero
hospites esse & peregrinos Unde & ab eltam quam
peregrinus interris populus xp̃ianus non condidit
ciuitatem superna ẽ enim sc̃orum ciuitas quamuis
hicpareatciues in quibus peregrinatur donec reg¬
nieius tempus adueniat Aedificauitautem exno¬
mine filii s uie nochiste filius incuius nomine condi¬
taest e noch idest terrestris hierusalem quod in¬
praetatur possesio significa tistam ciui tatem
& initium & finem habere terrenum ubinihil
plus quam quodcernitur speratur. porroe noch
genuit irad & irad genuit mauiel. & maui helge¬
nuit matus ahel & matus ahel genuitlamech. qui
accepit dua suxores nomenuni ada & nomen¬
secundae sella Notandum autem quod in proge
ex primitur nisitantum in progenie cai semina

Expanded text:
concepit, et peperit Henoch, et aedificavit Cain civitatem. concepit, et peperit Henoch, et aedificavit Cain civitatem. Quid ergo sibi per figuram vult, quod impiorum progenies civitaquod noveris impios in hac vita esse fundatos, sanctos vero hospites esse et peregrinos? Unde Abel tanquam peregrinus in terris, populus Christianus non condidit civitatem. Superna est etiam sanctorum civitas, quamvis hic pariat cives in quibus peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat. Et vocavit eam ex nomine filii sui Enoch. Iste filius in cujus nomine condita est Enoch, id est terrestris Jerusalem, quod interpretatur possessio, significat istam civitatem, et initium et finem habere terrenum ubi nihil plusquam quod cernitur speratur. Iniqui dum genuit Irad, Irad genuit Maujael, et Maujael genuit Mathusael, et Mathusael genuit Lamech. Qui accepit duas uxoressecundae Sella. Notandum autem quod in progenexprimitur, sed tantum in progenie Cain femina
Abbreviated transcription (Latin):
ea que s acrilegia obsoruanda & celebranda susciperint gens
autemiudea siue subpaganis regibus siue subxp̃ranis non
amisit signum legis & circumcisionis suae quoa caeteris gen¬
tibus populis que distinguitur sed & omnis imperator uol
rex quieos in regnosuo in uenit cumipso signo eosinuenit
nec occidit eg  ergo a faciedñi & habitauit interra mait
quod dicitur interpraetatum commotio siue in stabilis
& fluctuans & sedis incerte contra quod malum ds̃ ro¬
gatur in psalmone dederis in motupedesmeos & ma¬
nus peccatorum non moue antine Nuncuero & iuda ei
& omnes qui diuersis eforibus contum acessunt resistens
lectionis eius uela participatione lucis eius ethabitant
profugi interram commotionis idestinperturbatione
carnali contrauicundi tatem dĩ hocestcontra aeden
quodinterpraetatur aepulatio ubiest plantatus
paradisus. Cognouit autem cainixorem suam &

Expanded text:
eaque sacrilegia obseruanda et celebranda susceperint, gens eaque sacrilegia obseruanda et celebranda susceperint, gens autem Iudaea siue sub paganis regibus siue sub chramisit signum legis et circumcisionis suae, quo a caeteris gentibus populisque distinguitur: sed omnis imperator vel rex, qui eos in regno suo invenit, cum ipso signo eos invenit, et non occidit. Exiit ergo a facie Domini, et habitavit in terra Naid, quod dicitur interpretatum commotio, sive instabilis et fluctuans et sedis incertae, contra quod malum Deus rogatus in psalmo, Ne dederis in motu pedes meos, et manus peccatorum non moveant me . Nunc vero Judaei et omnes qui diversis erroribus contumaces sunt, resistenlectionis ejus vel a participatione lucis ejus, et habitant profugi in terra commotionis; id est, in conturbatione carnali contra jucunditatem Dei; hoc est, contra Edem, quod interpretatur epulatio, ubi est plantatus paradisus. 20. Cognovit autem Cain uxorem suam, et
Abbreviated transcription (Latin):
tem suam nespiritalitermoriatur carnaliter enims apit
tam quamoperans terram cuius uirtutem non accipit: sa¬
pereautem secundum carnem mors est quamille non in¬
tellegens amissoregnogemit & corporalem mortem
tremit sed quideires pondit dr̃ nequa quamita fiet sedom¬
nis quio d iderit eain septuplum punietur siue ut hxtrans
dodicis non corporalimorte interibit genus impiũ car¬
naliumiudeorum qui qum eos ita ꝑdiderit sẽptemum dio¬
tas exsoluet ĩdestofferet ab eis septemuindictas quibus
alligatisunt propterreatum hoccisixpi hoc tototem por
quodseptenario dierum numero uoluitur magi qura
non interit genriudat satira ppareat fidelibus x p̃ianis¬
sed solam dis ꝑsionem meruerint iuxta quodaie scriptura
neo ccideris eos nequando obliuis cantur legis ruae : dirꝑ¬
gecor in uirtutetua & destrue eos: posuitescam signum
mirabile est quemadmodumemnes gentis quararomanis
subiugate sunt inrituro manorum sacrorum transi erunt

Expanded text:
tem suam, ne spiritaliter moriatur. Carnaliter tem suam, ne spiritaliter moriatur. Carnaliter tamquam operans terram, cujus virtutem non accepit. Sapere autem secundum carnem mors est, quam ille non intelligens, amisso regno, gemit et corporalem mortem tremit. Sed quid ei respondit Deus? Nequaquam ita fiet; sed omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur; sive, ut Septuado dicis, non corporali morte interibit genus impium carnalium Judaeorum: quicumque eos ita perdiderit, septem vindictas exsolvet; id est, auferet ab eis septem vindictas, quibus alligati sunt quod septenario dierum numero uoluitur, magis quia non interit gens Iudaea satis appareat fidelibus sed solam dispersionem meruerint, juxta quod ait Scriptura: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Disperge eos in virtute tua, et destrue eos . Posuit Dominus multum mirabile est quemadmodum omnes gentes, quae a Romanis subiugatae sunt, in ritum Romanorum sacrorum transierint
Abbreviated transcription (Latin):
quia noniustificati sunt uirtutere surrectioms eius qui
resurrexit propteriustificationeniram̃ qui & sicruci¬
fixus est ex infirmitate seduiuit inum tute dr̃. haecergo¬
uirtus terraeillius quamnon ostendit impiis & incredu
lis unden eore surgens eis a quibus erat crucifixur apparu¬
it tam quam ca moperantiterram ut granumillum semi¬
gemens & tremens eris in terra nunc eccequis non uide¬
at quis non agnos cat hi totam terram quain cumque dis¬
ꝑsus est ille populus quomodo sit uagus ingentibus & ꝓ
fugus abhierusalem quomodo gemat merore amissi
regni & tremattremore subinnumerabilibus populis
xpĩanis : Ideoque respondit camdicens maiorest iniqui¬
tas mea quam ut ueniam merear ecce eiccis mehodie
gus interra igituromnis quiinueneritme occideme ue¬
re in deuagus & profugus gemit & tremet neregno &iam
terreno ꝑditoista uisibilimorte hoccidecur hano dicit ma¬
iorem causam : quam illam quod eiterranrã nondatuirtu¬

Expanded text:
quia non iustificati sunt uirtute resurrectionis eius, qui quia non iustificati sunt uirtute resurrectionis eius, qui resurrexit propter iustificationem nostram; quia etsi crucifixus est ex infirmitate, sed uiuit in uirtute dei, siculis. Unde nec resurgens eis a quibus erat crucifixus apparuit, tanquam Cain operanti terram, ut granum illud semiGemens et tremens eris in terra. Nunc ecce quis non videat, quis non agnoscat in tota terra, quacunque dispersus est ille populus, quomodo sit vagus in gentibus, et profugus a Jerusalem, quomodo gemat amisso regno, et tremat timore sub innumerabilibus populis Christianis. Ideoque respondit, dicens: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear. Ecce ejicis me hodie gus in terra. Et erit omnis qui invenerit me, occidit me . Vere inde vagus et profugus gemit et tremit etiam ne regno perdito terreno visibili morte occidatur. Hanc dicit majorem causam quam illam, quod et terra nostra non dat virtu
Abbreviated transcription (Latin):
adcam quid fecistiuox sanguinis fratristuiclamat ad mede t̃ra
si carguit inscripturis scĩs uox diuina iuda eos habet enimuocẽ
bus respondetur amen ha ec est uoxclara uox sanguinis quã
sanguir ipse ex primit exore fidelium eodem sanguine redẽp¬
torum dicit ds̃ ad cam male dictus eris a terra qua ea peruit
ossuum & surcipit sanguinem fratris tui demanutua. male¬
dictus ẽ enim omnis populus iudeorum infidelis a terra idẽ
ab aec desia quae a peruitos suum in confessione peccatorũ
accipere sanguinem xpi quieffusus est inremissionempecca¬
torum omnium demanu ꝑ sequutoris nolentis eẽ subgratia¬
ab aeclesia male dictum testificante a postolo quicumque e nĩ
exoperibus legis sunt subma ledicto sunt legis cumopera¬
tus fueris eam non dabit tibi fructus suos inipsde nimterra
salutem nostram crucifigendoxpm̃ qui mortuus est ppt̃
delicta nr̃a nec tamen eis dedit eadem terra uirtutem suã

Expanded text:
ad Cain: Quid fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. ad Cain: Quid fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sic arguit in Scripturis sanctis vox divina Judaeos; habet enim magnbus respondetur amen. Haec est vox clara, vox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemptorum: Dicit Deus ad Cain: Maledos suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua. Maledictus est enim populus Judaeorum infidelis a terra. id est, ab Ecclesia, quae aperuit os suum in confessione peccatorum, accipere sanguinem Christi, qui effusus est in remissionem peccatorum omnium, de manu persecutoris nolentis esse subponderet eum ab Ecclesia maledictum testificante Apostolo: Quicunque enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt legis . Cum operatus fueris eam, non dabit tibi fructus suos. In ipsa enim terra salutem nostram crucifigendo Christum, qui mortuus est propter delicta nostra. nec eis dedit eadem terra uirtutem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
iustos sed peccatores in paenitentiam tuncadsecon¬
uerterent peccatums uum in confersione sicut in pal¬
moscriptum est medi codicente egodixidñe qus erodem
meisanaanimammeam quoniam peca urtibi eo dem¬
que peccato quam diuerset adhucincorum imortalie
corpore ꝑspemgratia e liberi domina renture⁊uons
aurte mignorante s di iustitiam& suamuolentes consti¬
tiere elatideoperibus legis non humiln ati depeccotis
suis non quieuerunt sedof fenderunt inla pidomo ffen¬
sionis oue aarserunt iracundia aduersus ponepos
incaluane loco Interrogatb̃ eam non tammquamis¬
noranscum a quo discat sed tam quamiade gndetil
quẽ puniat adicit ubisitfratereius res ponitillȩ
mes cirese neceius secẽ custodemus quenone quid
nobis respondent iudeq cum eos d hocest searumserip¬
tuserun uoce introgamus dexpõ illinos cire x pip̃¬
si fallax negatio errent autem quodam modo xp̃ĩ custodes
sixp̃ianam fidem accipere custodire uoluissent : dixit dñs

Expanded text:
enitentiam, tunc ad se converterent peccatum suum in confessione, sicut in psalmo scriptum est, propheta dicente: Ego dixi, Domine, miserere mei: sana animam meam, quia peccavi tibi , eidemque peccato quandiu essent adhuc in mortali corpore, per spem gratiae liberi dominarentur. Nunc autem ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, elati de operibus legis, non humiliati de peccatis suis, non quieverunt, sed offenderunt in lapidem offensionis, ein Calvariae loco. Interrogat Deus Cain, non tanquam ignarus eum a quo discat, sed tanquam judex reum quem puniat, et dicit: Ubi sit frater ejus? ille respondit nescire se, nec ejus se esse custodem. Usque nunc quid nobis respondent Judaei, cum eos sanctarum Scripturarum voce interrogamus de Christo? Illi nescire se Chest falsa negatio. Essent autem quodammodo Christi custodes, si Christianam fidem accipere et custodire voluissent. Dixit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
coll cormap umn uontatie collecta sebliatuo &s ꝑfiertur
un dotiustus ineur angelio quimecum neneo lrge par¬
gnoe q̃uochautem aditus eifit alatere aemio qouir sre la¬
trat sn aedosiom nis ꝑracramentum remqodun ferio
arenebico qnatata &tricamerata constre udtuo s¬
cut comnibus gentibus uelbiꝑetaoo muleitu lipee
geni eepietus est orbis &ideoarese inferiora gen
dietus inte qus on hiaoter ena uta est dugrimar gen¬

Expanded text:
 Christi in unitatem collecta sublimatur et perficitur. Unde dicitur in Evangelio: Qui mecum non colligit, spargit. Quod autem aditus ei fit a latere, id est, quod nemo intrat in Ecclesiam, nisi per sacramentum remissioarcae bicamerata et tricamerata construuntur: sicut ex omnibus gentibus uel bipertitam multitudinem progenie repletus est orbis. et ideo arcae inferiora ista dicta sunt, quia in hac terrena uita est diuersitas gen
Abbreviated transcription (Latin):
naruma: & terram manducabis idest adte ꝑtinebunt quos
terrenacupiditate deciperis ommibus diebus uita etua eid
estomni tempore quoagis hac potestatem ante illa multi¬
mampoenam iudicii. Inimicitias ponam interte & muli¬
erem & sementuum & semen illius semendiabali ꝑuer¬
sa suggestio est semenautem mulieris fruccus ebomope¬

Expanded text:
na. 5. Et terram manducabis, id est, ad te pertinebunt, quos terrena cupiditate deceperis. Omnibus diebus vitae tuae, id est, omni tempore quo agis hanc potestatem ante illam ultimam poenam judicii. Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum et semen illius. Semen diaboli est perversa suggestio. Semen
Abbreviated transcription (Latin):
diso ad auram posi meridiemn de ambulatđs̃ millis
& nonstat quia stabiles in eius praecepto non ꝑse¬
uerant & beneadauram postmeridiem quiam
ab eis aufertur urxilla feruentior ueritatis ad pro¬
pinquantibus errorum tenebris. absconderunt sea
faciedĩ in medioligni para disi immedionam que lig¬
niseabscondit qui auersus a precepto creatoris¬

Expanded text:
 Deambulat Deus in illis, et non stat, qui stabiles in ejus praecepto non perseverant. Et bene ad auram post meridiem, quia jam ab eis aufertur lux illa ferventior veritatis, appropinquantibus errorum tenebris. Absconderunt se a facie Dei in medio ligni paradisi. In medio namque ligni se abscondit, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
onemantix pm̃ draconem diabolum depoena autem
mulieris quid significat quodeidicitur indoloro paries
filios nisiqui a uoluptas carnalis camaliqua malah con¬
sue cudinem uultu incere. partitur in exordo dolores
atquenta ꝑmeliorem consuetud inem parit bonumopus

Expanded text:
onem Antichristum, draconem diabolum. De poena autem mulieris quid significat, quod ei dicitur: In dolore paries filios, nisi quia voluntas carnalis, cum aliquam malam consuetudinem vult vincere, patitur in exordio dolores, atque ita per meliorem consuetudinem parit bonum opus
Abbreviated transcription (Latin):
li idest non uellimus suꝑbi denatura arbitrunostri
qua emedia est ut decepti post scientiam experiamur o
malum: serpens autem illes apientior omnium bestarum
indicat diabulum quiindes erpens dicitur quoduo lub: lu
uerseturastustia sed quidest quodipsepͥmulierem dece¬
pit & non uirũ quianom potest rationrã seduciad pecca

Expanded text:
est, ne velimus superbire de natura arbitrii nostri, quae media est, ut, decepti per scientiam, experiamur et malum. Serpens autem ille, sapientior omnium bestiarum, indicat diabolum, qui inde serpens dicitur quod volubili versetur astutia. 3. Sed quid est quod ipse per mulierem decepit, et non per virum? Quia non potest ratio nostra seduci ad pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur nonxp̃ianus. dicitergo isteadmulierem
quur praecepit uobis ds̃ unon comederetis exommi
ligno para disi sic & hereticorum curiosa cupiditas sic
praui praedicatores ad diligendam erroris fallaciã
auditorum carnalium corda succendunt᷑ dicentes
quare fugitis scientiam habere latentem noua semꝑ
exquirite bonimalique scientiam penetrate unde
apud solomonem mulierilla hereti corums peciem
tenens dicit aque furtiue dulciores sunt & panis
abs conditus suauis: subie cit demn de idem serpens

Expanded text:
 non Christus. Dicit ergo serpens ad mulierem: Cur praecepit vobis Deus ut non comederetis ex omni ligno paradisi? Sic haereticorum curiosa cupiditas, sic pravi praedicatores, ad diligendam erroris fallaciam, auditorum carnalium corda succendunt, dicentes: Quexquirite, boni malique scientiam penetrate. 8. Unde apud Salomonem mulier illa, haereticorum speciem tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior ? Subjecit deinde idem serpens:
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt uerbum dĩ in hoclocoetiam de adiuto¬
rio infracres cum exestimodicere hocenim
ẽ quod dicit qui uobis loqua sunt uerbum di
quorum contemplantes exitum conuersa¬
tionis emi tamini fidem Quidest contemplan

Expanded text:
ini fidem. In hoc loco etiam de adjutorio in fratres eum existimo dicere: hoc est enim quod dicit, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum contemplantes exitum conversationis imi
Abbreviated transcription (Latin):
aet babeuicus euntibus nobis abbelia cebron ader l apide
ure tagiem fons adradicemmontis obulliens abea dem in
qun o gritu qeebetur humo apostolorumacta referis¬
ounuebũ in hocopio essebaptitatum ẽ & aliabettur sontri
diopastaner ssenonaperut iopioutre podn seruti o selen

Expanded text:
tantus amor diuinae scientiae fuit, ut etiam in uehiculo sacras juxta quam fons, ad radicem montis ebulliens, ab eadem in qua gignitur sorbetur humo; et apostolorum Actus referdit ei Iesum, qui clausus latebat in littera, et — o mira doctpulo: plus in deserto fonte ecclesiae quam in aurato templo
Abbreviated transcription (Latin):
hocost secundu momnia fratribus similaraqua¬
sidicens quita mneegnus est qui est splendor glo¬
riae qui estcaractor substantiae quis aecula feci
qui sedet indextera patris iste uoluit & studiuit
frator noster in omnibus fieri vt misericors

Expanded text:
xit secundum omnia fratribus similari, quasi dicens: Qui tam magnus est, qui est splendor gloriae, qui est character substantiae, qui saecula fecit, qui sedet in dextera Patris, iste voluit et studuit frater noster in omnibus fieri. Ut misericors
Abbreviated transcription (Latin):
quasimaris sardinus qua si sanguinis ꝑgaspidem
baptismũ intelligitur ꝑ sardinũ martyriũ ⁊ste
comparationes conueniunt ecclesiae qua indutus ẽ
ꝑ aquam bap̃tismũ intelligitur ꝑ sulphorem poeni¬
tentiam pignem mar tyrium aqua uenit indiluuio

Expanded text:
quasi maris, sardius quasi sanguinis. Per jaspidem baptismus intelligitur, per sardium, martyrium. Istae comparationes conveniunt Ecclesiae, qua indutus esPer aquam baptismus intelligitur, per sulphurem poenitentia, per ignem martyrium, nam et aqua venit in diluvio
Abbreviated transcription (Latin):
p acifitam caristrum quoque panium a urnor am qolõ
cens farsis untoleo & lagana abi quefermento unceoolno
olibamina singulorum que offerat sacerdos coramdño
tam magne continentiae cogitationes crescunt sed quid
est quod deuotione impleta caputnararenus radere
capillosque inignes a crificu punire iubetur nus quod
tunc ad ꝑfectionis summa muitam ꝓtingimus cum
sicex ceriora uita uincimus utetiam cogitationes scup¬
fluas a menteresi ccamus quas nimirum sacrificũ
gnoconcremare est flamme as diuiniamoris incende¬
re ultotumcor indĩ amore ardeat in hacciuitate¬

Expanded text:
pacificorum, canistrum quoque panum azymorum, qui conspersi sint oleo, et lagana absque fermento uncta oleo, ac libamina singulorum: quae offeret sacerdos coram Doraesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, devotione completa, caput Nazaraeus radere capillosque in igne sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriora vitia vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus? Quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
sciote laborare & operariuideote & patientẽ
esse neputes me longemoriate edhabeo
quisti memento unde cecidisti quicadit deal¬
tocadit & ideodixit unde quia omnimodo usq
ad nouis simum caritatis opera exercenda est
quod est principalemandatum deniqueniss
piat minatus est mouere candelabrum
deloco suo id est spargere plebem odireaut

Expanded text:
scio te laborare et operari, video patientem te esse: ne putes me longe morari a quisti, memento unde excideris. Qui cadit, de alto cadit, ideo dixit, unde; quoniam usque ad novissimum, amoris opera exercenda sunt, quod est principale mandatum. Denique nisi fiat, minatus est movere candelabrum de loco suo, id est spargere plebem. 6. Sic h
Abbreviated transcription (Latin):
& maxi me cognitiomi cius maternae sicuiderentur qui ex gentib:
inxp̃o crediderunt decestari circum cisionem sicutido latria de¬
testanda est cumdñs illam fieri praecepit hanc sathanas praece¬
pit atitum propterea non circum cidit neo ccasionem daret
eis quisineilla circumcisione dicebant credentes saluos esse

Expanded text:
et maxime cognationi eius maternae sic uiderentur, qui ex gentibus in Christum crediderant, detestari circumcisionem, sicut idolatria detestanda est, cum illam deus fieri praeceperit, hanc satanas persuaserit; et Titum propterea non circumcidit, ne occasionem daret eis, qui sine illa circumcisione dicebant credentes saluos esse
Abbreviated transcription (Latin):
dientia ꝑcepit iux tam mercedis recributionẽ. Quare
dixit merce dis retributionẽ mercesenim in bonopora
solet sod istomos est a postolo ut non inagna uerborio
habeat rationem sed in differenter uelque inbano
dicuntur uel que in malo pro alterutro ponere sicut
alibidixit in captuutatem redigentes oronen sensum

Expanded text:
accepit justam mercedis retributionem. Quare autem dixit, mercedis retributionem, cum merces in bono poni soleat? Sed iste mos est Apostolo, ut non magnam verborum habeat rationem, sed indifferenter, vel quae in bono dicuntur, vel quae in malo, pro alterutro ponere; sicut alibi dixit: « In captivitate redigentes omnem sensum
Abbreviated transcription (Latin):
secabat primouiã: uelamentum autem merito
nostra a conscientiamala: ostendit quia non fides sola
sed etiam uita cumuir tutequaeritur. & ut nibilsibi
quid corpus aquamunda : lauacrum baptis matis
in hoclo codicit : E pontenam que peccantibus nobis¬
postquam accepimus ueritatis agnitionem ultra
non relinquitur ostia propeccatis : postagnitionẽ
hoc loco excluditlauaorum : Nonenim dix̃ non eul¬
tra poenitentia neque dixit ultra nonẽ remissio sed
ꝑ fecit in ꝑpetuum eosqui scĩ ficantur : Meius me¬

Expanded text:
eam perrexit. Velamentum autem merito e a conscientia mala, ostendens quia non fides sola, sed etiam vita cum virtute quaeritur, quia fides quit, « corpus aqua munda. » Lavacrum baptismatis in hoc loco dicit; postquam accepimus veritatis agnitionem, ultra non relinquitur hostia pro peccatis, sicut m excludit lavacrum. Non enim dixit, non est ultra poenitentia, neque dixit, ultra non est remissio, sed perficit in perpetuum eos, qui sanctificantur . Non
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃plurimi post exinantionem substantiarũ
suarum posteacupiunt sub obtentu elemosinae
iterũ congregare diuitias propterea inquid
sintmores sineduaritia hocẽ utillud ex pecte¬
mus quod usui opus fuerit & proneces sarus
tantum curam geramus. Recor damini inquio

Expanded text:
plurimi post exinanitionem substantiarum suarum, postea cupiunt sub obtentu eleemosynae iterum congregare divitias, propterea inquit, sint mores sine avaritia, hoc est, ut illud exspectemus quod usui opus fuerit, et pro necessariis tantum curam geramus. Quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quoduiuat quod inoreomniũ uersatur quod
om̃s eum admirantur & beatificant qui enim
admonet dlius utiustis int loquit᷑ non enim
tantum profecti sermo quantũ passioeĩ sicut enĩ
caelũ tantum apparens loquitur sic & illedũ
renon fueritmortuus neque ipseneque helias &
si adhucuiuunt quomodo uiuunt & in quali abitu
sed suꝑ uacaneũ est ista requirere qui a uerotrans¬
latus eipse & quia a sumptus ẽ ille seriptur aedixer̃
ubi autem sint & quo modonon addiderunt. Secun

Expanded text:
quod vivit, quod in ore omnium versatur, quod omnes eum admirantur et beatificant. Qui enim admonet alios ut justi sint loquitur. Non enim tantum proficit sermo, quantum passio illius. Sicut coelum tantum apparens loquitur, sic et ille, dum re non fuerit mortuus, neque ipse, neque Elias; si adhuc vivunt, et quomodo vivunt? et in quali habitu? Sed supervacuum est ista requirere. Quia vero translatus est iste, et assumptus est ille, Scripturae dixerunt; ubi autem sint, et quomodo, non addiderunt. Aiun