comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stitutis. nisi quod carnales & inpopło uet̃i & nimc inter se
diuiduntur:: Porro aues iccirco non diuiduntur. quia spũa¬
les indiuidui sunt. Scisma non cogitant. non seducuntur ab
hereticis: sed pax est semꝑ impsis. siue a turbis se remo ueats.
ut turtur siue int̾ illas conuersentur sicut columba. utraq tamen
auis. ẽ. habens simplicitatẽ & innocentiã. Uolucres autẽ descendences
sup corp ora quȩ driisa erant: sp̃s inmundi significant. paltã q uadẽ
subi. deorualiu qmisione querentes Quod autẽ illis confidens abra¬
mundi ab angustiis liberandos. Qͣ autẽ circa solis occasum pauor
print i n abraham & horror magnus & tenebrosꝰ significat᷑ cirea
huius scli finem magnam ꝑturbationem ab m̃ itur anti xp̃o inse̾s
futuram. Dequa dñs dicit ineuangłio. Erit enim tunc tribulatio mag¬
na qualis non fuit abinitio. Qd uero adiungitur cum occubuisset

Expanded text:
stitutis, nisi quod carnales et in populo veteri et nunc inter se stitutis, nisi quod carnales et in populo veteri et nunc inter se dividuntur. Porro aves inter se non dividuntur, quia spiritales indivisi sunt: schisma non cogitant, non seducuntur ab haereticis, sed pax est semper in ipsis, sive a turbis se removeant, ut turtur, sive inter illas conversentur, sicut columba. Utraque tamen avis est, habens simplicitatem et innocentiam. Volucres autem descendentes super cadavera, quae divisa erant, spiritus immundi significantur, pastum quemdam suum de carnalium divisione quaerentes. 9. Quod autem illis considemundi ab angustiis liberandos. Quod autem circa solis occasum pavor irruit in Abraham, et horror magnus, et tenebrosus, significabat circa hujus saeculi finem magnam perturbationem ab Antichristo in sanctis futuram. De qua dicit Dominus in Evangelio: Erit enim tunc tribulatio, magna, qualis non fuit ab initio . 10. Quod vero adjungitur: Cum occubuisset
Abbreviated transcription (Latin):
sol: pauor suꝑ abraham irruit. & horror magnus & tenebrosus
inuasit eum: apparuitq clibanus fumans & ignis transiens
inter media illa quȩ diuisa erant. Dictumq. ẽ. ei. Cognoscendo¬
seruiet & affligetur: & cetera. Statutus . ẽ. itaq modus premissi
seminis abrahe: & ista . ẽ. figura. Periuuencam enim uaccam:
significata est plebs posita subiugo legis ꝑ capram. eadem plebs
peccatrix futura. Parietem: eadem plebs etiam regnatura. Que
animalia ideo trima dicuntur: quia ꝑarticłos temporum
abadam usq ad uoe & indie usq ad abraham. & inde usq
ad dauid. tanquam terciam etatem gerens: ille popłs ad¬
oleint. ꝑturturem & columbam. sp u̾ales popłi figurati suns
indiuidui filii ꝓmissionis. & heredes regni futuri. Quorum
ȩtas temporalis ideo tacetur: quia eterna meditantes. trans¬
gressi sunt desideria temporalia. Sed quid est quod anima¬
sia illia tria duiduntur aduersus se inucem partibus con¬

Expanded text:
super Abraham, et horror magnus et tenebrosus invasit eum, apparuitque clibanus fumigans, et ignis transiens inter media illa, quae diservietque et affligetur, et reliqua. Statutus est itaque modus promissi seminis Abrae, et ista est figura. Per juvencam enim vaccam significata est plebs, posita sub jugo legis; per capram, eadem plebs, etiam peccatrix futura; per arietem, eadem plebs, etiam regnatura. Et quod animalia ideo trima dicuntur, quia per articulos temporum ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham, et inde usque ad David, tanquam tertiam aetatem gerens, ille populus adolevit. Per turturem et columbam spiritales populi figurati sunt, individui filii promissionis, et haeredes regni futuri, quorum aetas temporalis ideo tacetur, quia aeterna meditantes transgressi sunt desideria temporalia. Sed quid est quod animalia illa tria dividuntur adversus se invicem partibus con
Abbreviated transcription (Latin):
crux cornua hab&. Sic enĩ duo ligna cõpingunt᷑ inse: cũ speciẽ cru¬
aries: crucifixũ dnm̃ significant. Uepres aut̃: spinȩ st̃. Spinȩ imqͦs &
peccatores significant: qͥ sisspender᷑ dnm̃ incruce. Int̾ spinas itaq pec¬
catoꝵ iudeoꝵ sꝰpensꝰ. ẽ dñs: sic̃ ꝑieremiã idẽ dicit. Spinis peccatoꝵ
suoꝵ cricundedit me popłs hic. Alii hunc arietẽ cornib inuepͥb
ꝑ acto gͥ sacͥficio dicit᷑ ad abrahã. Insemine tuo benedicent᷑ om̃s gentes.
Qnͣdo enĩ ħ factũ ẽ nͥ qnͣdo dicit ille aries. foder̃ manꝰ meas & pedes
meos. & dinumerauer̃ omĩa ossa mea : hoc enĩ qnͣdo ꝑactũ ẽ tc̃ in¬

Expanded text:
crux cornua habet; sic enim duo ligna compinguntur in se, cum speciem cruaries crucifixum Dominum significabat. Vepres autem spinae sunt. Spinae iniquos, et peccatores significant, qui suspenderunt Dominum in cruce. Inter spinas itaque peccatorum Judaeorum suspensus est Dominus, sicut per Jeremiam idem dicit: Spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem cornibus in vepribus tur sacrificio dicitur Abrahae: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Quando enim hoc factum est, nisi quando dicit ille aries: Foderunt manus meas et pedes meos, et dinumeraverunt omnia ossa mea? Hoc enim quando peractum est i
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s peccauerunt: Nascuntur enim om̃s non ꝓpriȩ sed origina¬
liter peccatores. Quem nisi regeneratio liberet. ꝑ ibit anma eius depo¬
pło suo:quia pactum dei irritum fecit. quando inadam origmalit᷑

Expanded text:
omnes peccaverunt? Nascuntur enim omnes non proprie, sed originaomnes peccaverunt? Nascuntur enim omnes non proprie, sed originaliter, peccatores: quem nisi regeneratio liberet, peribit anima ejus de populo suo, quia pactum Dei irritum fecit, quando in Adam originaliter
Abbreviated transcription (Latin):
nem futurũ erat ideo inꝑata est cicuncisio quando de saraꝑmit¬
titur filius intrpo ȩccłe non qnͣdo ismahel qui tẽ pum tenuit na¬
deoruim. Sed quid aliud eicuncisio significat. nisi renouatam na¬
turam pbaptismũ p̃ eepoliatione uetis hominis: Et quis est
octauus dies msi xp̃c qui ebdomada completa hoc est post sabbatum¬
resurrexit: Qđ uero non solum filium sed & seruos uernaculos & emp¬
ticios circuncidi pͣcepit: ad om̃s gr̃a redemptionis pertinere testatur. Ibi ꝙ
parentum mutantur nomina: ut omnia resonent nouitatẽ. Nam abrã
quod antea uocabatur: int̾pretatur pater excelsus. Abraham: pater gen
tium. Quo nomine p̃nuntiabat᷑ quod multȩ gentes fidei eius uestigia
sequerentur.:. Po iIllud autem quid sit quod dictum est masculus
dum ipsa pactum dei irritum non fecit sed qui eum circuncidẽ
neglexerunt nisi ut significaret quod paruuli non scđm opus sed
scdm originem inpͥmo homine pactum dei dissipauerunt in quo

Expanded text:
dem imperata est circumcisio, quando de Sara promittitur filius in typo Ecclesiae, non quando Ismael, qui typum tenuit Judaeorum. Sed quid aliud circumcisio significat nisi renovatam naturam per baptismum post exspoliat onem veteris hominis. Et quis est octavus dies, nisi Christus qui, hebdomada completa, hoc est post sabbatum, surrexit. Quod vero non solum filios, sed et servos vernaculos emptitios circumcidi praecepit, ad omnes gratiam redemptionis pertinere testatur. Unde etiam parentum mutantur et nomina, ut omnia resonent novitatem. Nam Abram quod antea vocabatur, interpretatur pater excelsus: Abraham pater getium, quo nomine praenuntiabatur quod multae gentes fidei ejus vestigia sequerentur. 5. Illud autem quid sit, quod dictum est: Masculus dum ipsa pactum Dneglexerunt, nisi ut significaret quod parvuli non secundum opus, sed secundum originem in primo homine pactum Dei dissipaverint, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ost hanc uictoriam factum est uerbum dñi adabraham ua
uisu dum eẽt de posteritate sollicitus. & sibi uideret notmas¬
si filium de tarnen semim suo factam ꝓmissionẽ teneeet. Statim
abraham ds̃ foras ostendit illi stellas celi dicens. Sic faciam sementu
um idẽ xpiãnam gentem cuius tupater infide sub sistis. sic faciam
resurrectionis lumine choruscare. Deinde demonstrauit illiͥare¬
nam maris: & dixit. sic erit in multitudine semen tuum. Hoc est.
erit quidem copiosa gens uideorum: sed sterilis & infecunda sicut
arena manebit. Post hec cum reꝑmitteret ei ds̃ qͦd eẽt possessor ꝓmis¬
sionis futurus: signum petit per quod agnosceret non quasi dubitan
an fieret: quomodo futurum eẽt exquirens. Cui dñs hanc similitu¬
dinem ꝓposuit. Sume in quit mͥ uaccam triennem & capram
trimã & arietem annorum trium: turturẽ & columbeͤm. Tollens
igitur abraham uniuersa hec diuisit ea ꝑmedium: & utrasq par

Expanded text:
ost hanc victoriam factum est verbum Domini ad Abraham in visu, dum esset de posteritate sollicitus, et sibi videret non nasci filium, et tamen semini suo factam promissionem teneret, statim Deus Abram foras, ostendit illi stellas coeli dicens: Sic faciam semen tuum, id est, Christianam gentem, cujus tu pater in fide subsistis, sic faciam resurrectionis lumine coruscare. Deinde demonstravit illi arenam maris, et dixit: Sic erit in multitudine semen tuum, hoc est, erit quidem copiosa gens Judaeorum, sed sterilis et infecunda sicut arena maris. Post haec cum promitteret ei Dominus quod esset possessor repromissionis futurus, signum petit, per quod agnosceret, non quasi dubitans an fieret, sed quomodo futurum esset exquirens. Cui Dominus hanc similitudinem proposuit. Sume, inquit, mihi vacctrimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Tollens igitur Abraham universa haec per medium ea divisit,
Abbreviated transcription (Latin):
feruore ꝑue̾se doctrine: oporteat. eẽ. credentiũ unitatẽ Succinericii
autẽ ideo ut ꝑpenitentiam p̃teritorũ delictorũ sp̃s sc̃i uapore de coc¬
ti: uelut esca beneplacita deo acceptabiles efficiantur. Sub arbore aũ
eos sedisse passionis dñice erat signum: cuiꝰ ipse st̃ predicatores. Qđ
aũ ꝓmittit ds̃ sare stelifilium dicens. circa tẽpꝰ ħ ueniã. ñ detẽpo¬
rib significat s de qualitete aduentꝰ sui. qnͣdo ꝑfilium reꝓmissũ
fidelis erat ppłs nasciturꝰ. Ista ẽ. enĩ sara sterił cui ꝑꝓpħam dñs

Expanded text:
fermento doctrinae oporteat esse credentium unitatem. Subcinericii fermento doctrinae oporteat esse credentium unitatem. Subcinericii autem ideo ut per poenitentiam praeteritorum delictorum Spiritus sancti vapore decocti, velut esca bene placita Deo acceeos sedisse, passionis dominicae erat signum, cujus ipsi sunt praedicatores. Quod autem promisit Deus Sarae sterili filium dicens: Circa tempus hoc veniam, non de temporibus significat, sed qualitatem adventus sui, quando per filium repromissum fid
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. Nec dũ eñi poterant ꝓp̃t infantiã sensus sur. euangłicȩ doctrinȩ
solidã & robustã escã acciꝑe. Butirũ autẽ ub̃rimũ &pinguissimũ eu̾a¬
ngłiorũ ẽ testimoniũ: qđ ueluti oleũ fidelib insignũ dat᷑. s piñ uitulũ
cũm lacte & buturũ abrahã ad edendũ apposuit. quia nec corpꝰ dñi
qđ ẽ. uitulꝰ sine lacte legis. nec lac legis sine butiro ħ ẽ sine euangłii tes¬
timonio. eẽ. ñ potest. Tria autẽ sata unde fara panes succinericios fecit.
trium filiorũ noe imaginẽ indicauert̃: exqͥb omne genꝰ hominũ natũ
ẽ. Qui diuinȩ trinitati credentes exaqua baptismatis. ꝑ eccłã cuiꝰ imagno
sara erat consꝑgendi essent: & inino pane.xͥ. corporis redigendi. hec
st̃ illa cria sata: que mulier in euangłio cognoscit᷑ fermentasse Azimi
autẽ panes eo qđ sine ferm̃to malice & sine languore nequiciȩ & sine

Expanded text:
fidei. Necdum enim poterant propter infantiam sensus sui Evangelicae doctrinae fidei. Necdum enim poterant propter infantiam sensus sui Evangelicae doctrinae solidam et robustam escam accipe veluti oleum fidelibus in signum datur. Sed proinde vitulum cum lacte et butyro Abraham ad edendum apposuit, quia nec corpus Domini, quod est vitulus sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est, sine Evangelii testimonio esse potest. Tria autem sata unde Sara panes subcineritios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus omne hominum genus natum est. Qui divinam Trinitatem credentes, ex aqua baptismatis per Ecclesiam, cujus imago Sara erat, conspargendi essent, et in uno pane Chrsunt illa tria sata, quae mulier in Evangelio dicitur fermentasse. Azymi autem panes idcirco, quod sine fermento malitiae, et sine languore nequitiae, sine
Abbreviated transcription (Latin):
Qđuͦ abrahã tres uidens unũ adorauit: dnm scilicet saluatorẽ ostendens
cuiꝰ aduentũ iam ẽ. p̃stolatꝰ uxta qđ ineuangłio dñs ait. Abrahã que si¬
uit uide diẽ meũ. & uidit & gauisus ẽ. Limc eñifuturi aspex̃ misteriũ
sacͣm̃ti. Unde & pedes eorũ lauabat: ũ in extremo mundi lauachri pu¬
rificationẽ demonstraret futurã. Pedes enĩ nouissima significant. Siqͥ¬
dẽ & conuiuiũ p̃parat: uitulũ scilicet sigmatũ. Iste aũ uitulꝰ tener sagina
tꝰ dñi iħu xp̃i ẽ corpꝰ. hic ẽ & uitulꝰ: qͥ ꝓp̃t salutẽ credentiũ ad arborẽ cruciᷤ
ẽ. immolatꝰ. Hic ẽ. uitulꝰ dnĩci corporis. qͥ meuangłio ꝓ peccatore occidit᷑
habuisse figurã: apłs nr̃ annuntiat dicens. Lac uobis potũ dedi: non es¬
cam. Nondũ enĩ poteratis: nec adhuc qͥdẽ potestis. Tradiderat eñ ilł legis
mandatũ quasi lac de ub̃ib duarũ tabularũ exp̃ssũ: hoc ẽ. testam̃tũ

Expanded text:
 adoravit, Dominum scilicet Salvatorem ostendens, cujus jam adventum est praestolatus; juxta quod in Evangelio Dominus ait: Abraham quaesivit videre diem meum, vidit, et gavisus est . Tunc enim futuri aspexit mysterium sacramenti, unde et pedes eorum lavit, ut in extremo mundi, lavacri, purificationem demonstraret futuram; pedes enim novissima significant: siquidem et convivium praeparat, vitulum scilicet saginatum. Istesalutem credentium ad arborem crucis est immolatus. Hic est vitulus dominici corporis, qui in Evangelio pro peccatore occiditurhabuisse figuram Apostolus noster annuntiat dicens: Lac vobis potum dedi, non escam . Nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis. Tradiderat enim illis legis mandatum, quasi lac de uberibus duarum tabularum expressum: hoc est, testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝑmalachĩa dr. Ecce ego mittã uob̾ hełia. qui conuertat corda pa¬
trũ infilios. Uerum qđ statim uocauit angłs dni agar. dicens surge
colle puerum quia ingent̾e magnã faciã eum.: Hoc significabat᷑. siue
quod copiosus iudeorum popłs eet regnaturus in scło: siue quia celes¬
tis regni głam consecuturi ẽtnt qui ex eis credidissent xp̃o. Quod auĩ
cundẽ angłm qui loquit᷑ ad agar pͥus angłm scͥptura ꝑnuntiat. de¬
inde diñ: filium dei. filium dei eum fiusse credendũ est: qui plegẽ¬

Expanded text:
r: Ecce ego mittam vobis Eliam, qui convertat corda patrum in filios . Verum quod statim vocavit angelus Domini Agar dicens: Surge et tolle puerum, quia in gentem magnam faciam eum, hoc significabat, sive quod copiosus Judaeorum populus esset regnaturus in saeculo, sive quia coelestis regni gloriam consecuturi essent, qui ex eis credidissent in Christo. Quod autem eumdem angelum qui loquitur ad Agar prius angelum Scriptura pronuntiat, deinde Deum, Filium Dei eum fuisse credendum est, qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
nidebit indie nouissimo .i gaudebit int̾ributionẽ regni cȩlestis quodole¬
bat incertamine uitȩ p̾sentis. Mos ⁊ enĩ scͥptẽ ẽ ꝑgauddio risiĩ poue sic̃¬
añs ait Beati qͥ nc̃ flecis: q ridebitis: & beatꝰ Iob. Os auce ueraciũs replẽ¬
bit᷑ risu. Similẽ sanȩ huic sententiã ꝓpħa de dño ac saluatore. huui for¬
tassimȩ mulieris posuit dicens. Dñs regnauit: decorẽ induit induit ans
fortiteudinẽ. Cũ enĩ p̃dicaret euangłiu regni aliuis placebat. alĩ bene

Expanded text:
ridebit in die novissimo, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est, pro gaudio rinus ait, Beati qui nunc fletis, quia ridebitis ; et beatus Job, Os autem veracium replebitur risu . Similem sane huic sententiam Propheta de Domino ac Salvatore, hujus fortissimae mulieris posuit dicens: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Cum enim praedicaret Evangelium regn
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes: repudiantes manna fidei. querentes ollas peccatoꝵ
ingias: ⁊ cepas blasphemoꝵ pudidas. ⁊ pepones. uitioꝵ ac libidinũ
dens eligno utiq xp̃s .ẽ. exligno crucis ꝓmissus gentib det̾ra ge¬
bãiuli qui sub onere botri illiꝰ incedebant: popłs ut̾q Cuiꝰ pͥor
de quib dicit᷑. obscurent᷑ ocłi eoꝵ ne uideant: ⁊ dorsum eoꝵ sẽp
in curua. Qui uͦ posterior ueniebat. popłs gentiũ gerebat figura
dnm̃. ⁊ discipłus. magistrũ seqͥt᷑. sic̃ ipse dñs in euangłio ait. Siqͥs

Expanded text:
cupientes, repudiantes manna fidei, quaerentes ollas peccatorum nigras, et cepas blasphemiarum putidas, et pepones vitiorum ac libidinum dens e ligno utique Christus ex ligno crucisbajuli qui sub onere botri illius incedebant, populus est uterque cude quibus dicitur: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Qui vero posterior veniebat, populi gentium gerebat figuramdominum, et discipulus magistrum sequitur, sicut Dominus in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
orũ sub lege positi ꝑsonã gerebat. eumq int̾ ꝓpħicam ꝓnuntiatio¬
nẽ figurabat. Nam sicut morses petram uirga ꝑcuciens. de dĩe¬
uirtute dubitauit: ita ille popłs qui sub lege ꝑ moysen data tene¬
bat᷑ xpm̃ ligno crucis affigens: eum uirtute  dei. eẽ. noncredidit.
S sicut ꝑ cussa petra manauit aquã sitientib: sic plaga dñicȩ
passionis effecta . ẽ. uita credentib. habemus autẽ de hac re p̃claris

Expanded text:
orum sub lege positi personam gerebat, eumque inter propheticam pronuntiatioorum sub lege positi personam gerebat, eumque inter propheticam pronuntiationem figurabat. Nam sicut Mouirtute dubitauit, ita ille populus, qui sub lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis adfigens eum uirtutem dei esse non credidit. sed sicut percussa petra manauit aquam sitientibus, sic plaga dominicae passionis effecta est uita credentibus. habemus enim de ha
Abbreviated transcription (Latin):
luceat. uł bellum qđ tamen horridũ sit. In hac mansione moutur
maria. & sepelit᷑. Uidetur inmaria: ꝓpħia mortua. In moͬsen & aa¬
ron: legi ⁊ sacerdotio iudeoꝵ finis impositus. quia nec ipsi ad t̾ram
repmissionis transcendere ualeant. nec credentẽ popłm desolitu¬
dine huiꝰ mundi educere. nisi solus iħs id .ẽ. saluator uerus dĩ filiꝰ¬
Nhac ꝓpt᷑ aquas contradictionis mor ses offendit dnm̃: ⁊ ꝓhibet᷑ tnͣs¬
sire iordanẽ. Turbatꝰ enĩ murmure popłi. dubitant᷑ petrã uirga
ꝑcussit: quasi illud non posset ds̃ facere. ut aqua ad petra ꝓflueret
quod ante iam fecerat. Quid gͦ hic fides moysi insinuat. quod aꝗͣ
depetra eiciendã titubauerit: Hanc ꝓphetiã fuisse de xp̃o: recte
intelligimus. Dum enĩ mor ses inscͥpturis scĩs aliam. atq aliam.
ꝓre aliqua significanda. ꝑsonam gerat: nunc tamen popłi iude¬

Expanded text:
luceat, vel bellum, quod tamen sit horridum. In hac mansione moritur luceat, vel bellum, quod tamen sit horridum. In hac mansione moritur Maria, et sepelitur. 2. Videtur in Maria prophetia mortua, in Moyse, et Aaron legi, et sacerdotio Judaeorum finis impositus: quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere valeant, nec credentem populum de solitudinibus hujus mundi educere, nisi solus Jesus, id est, Salvator verus Dei Filihac propter aquas contradictionis Moyses offendit Dominum, et prohibetur transire Jordanem; turbatus enim murmure populi, dubitanter petram virga percussit, quasi illud non possit Deus facere, ut aqua de petra proflueret, quod ante jam fecerat. Quid ergo hic fides Moysi insinuat, quod aquam de petra ejiciendam titubaverit? Hanc prophetiam fuisse de Christo recte intelligimus. Dum enim Moyses in Scripturis sanctis aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat, nunc tamen populi Judae
Abbreviated transcription (Latin):
ter dici potest quod filiis necessitatis grandes ad uirtutes stimu¬
los suggeramꝰ. cum eis nuntiauerimus premia futurorum:&
accinctos inire bella docuerimus. horum trium quisquis ma¬
gister fecerit: in monte consistit.
ricesima prima mansio. ẽ. in ebronã: quȩ intͣpretatur transi¬
tus id .ẽ. mundus. de quo apłs ait. Preterit enim figura huius
mundi. Inhunc uenientes scĩ di. cupiunt ad meliora tnͣsire:
dequib psalmista dicit. Et non dixerunt qui p̃teribant. benes¬
gaber: quȩ tranfert᷑ in ligno uiri. Possunt hec ligna uiri sal¬
tuum & omĩum arborum genera: multitudinẽ gentium figu¬
rare huc usq solitudo farañ decẽ ꝙ occo continet mansiones: quȩ
scute incachologo. insuꝑori itinere cõponunt᷑.
ricesima tercia mansio. ẽ inderserto sin: hec .ẽ. cades. Sin au¬
d̾em sc̃ã incerpretat᷑ cropõ antifrasin: sicut locus cũ mimime

Expanded text:
haec dici potest, quod filii necessitatis grandes ad virtutis stimuhaec dici potest, quod filii necessitatis grandes ad virtutis stimulos suggeramus, cum eis nuntiaverimus praemia futurorum, accinctos inire bella docuerimus. Horum trium quidquid magister fecerit, in monte consistit. CAPUT XXXI. 1. Tricesima prima mansio est in Hebrona, quae interpretatur transitus, id est, mundus, de quo Apostolus ait: Praeterit enim figura hujus mundi . In hunc venientes sancti Dei cupiunt ad meliora transire. De quibus Psalmista canit: Et non dixerunt qui praeteribant: Benegaber, quae transfertur in ligno viri. Possunt haec ligna viri saltuum et omnium arborum genera multitudinem gentium figurare. Hucusque solitudo Pharan, decem et octo continet mansiones, quae scriptae in catalogo in superiori itinere componuntur. Trigesima tertia mansio est in deserto Sin. Haec est Cades . Sin autem sancta interpretatur per antiphrasim, sicut lucus cum minime
Abbreviated transcription (Latin):
duces incaptiuitatẽ. & de hostib quandã atq captiuis. liberos di effi¬
cies: ut repente. diicas cum syon. Ego sterilis & non pariens. trans¬
mnigrata. &. captiuata. & istos quis enutriuit: Ego destituta & sola.
& isti ubi erant: Porro quod interp̾tatur filios stridoris. ad illum
sensum refertur. quod timore supplicii & eiꝰ loci.uibi.ẽ. fletus &
sridor dentiũ. deserentes diaboli uincula: xp̃o dnõ credentium
turba colla summittat
icesima nona mansio . ẽ. inmonte gad. Gad interp̃tatur
nuntius: siue accinctio. uł certe concisio. Non enim aliter
possumꝰ magistri dispͣulorũ atq credentium. eos facere filios ne¬
cessitatis. nisi p̃ceptores eorũ interfecerimꝰ crudelissimos. ⁊ noccisioẽ
enum. Non parcat manus nr̃ã: armũ. aut extremũ auriculȩ
de ore leonis extrahere auiro. Denuntio ⁊ accinctione hoc lireui

Expanded text:
duces in captivitatem, et de hostibus quondam atque captivis liberos Dei effiduces in captivitatem, et de hostibus quondam atque captivis liberos Dei efficies, ut repente dicas cum Sion: Ego sterilis, et non pariens, transmigrata et captivata, et istos quis enutrivit? Ego destituta, et sola. Et isti ubi erant ? Porro quod interpretatum est filios stridoris, ad illum sensum refert, quod, timore supplicii et ejus loci, ubi est fletus, et stridor dentium , deserentes diaboli vincula, Christo Domino credentium turbae colla submittant. Vigesima nona mansio est in monte Gadgad; Gadgad interpretatur nuntius, sive accinctio, vel certe concisio. Non enim aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus crudelissimos; in occisione eorum non parcat manus nostra, armum aut extremum auriculae de ore leonis extrahere a viro. De nuntio et accinctione breviter
Abbreviated transcription (Latin):
siue disciplina. scilicet ut festino gradu ꝑgamus ad magistri¬
eorumq teramus limina. & precepta uirtutũ. ac misteria scri¬
in eccła seu inisaia legitur. Uiri sullimes adte transilrirat & tui¬
seruierunt: poste ambulabunt. colligati in uinculiẜ. fs̃c alia di¬
aboli uincula. quib diruptis: uicit hostes samson. illequalib
psalmista dicit. Dirupisti uincula mea. tibi secͥ ficabo hostiã
Plaudis.
icesima oct̾aua mansio
icesima occ̾aua mansio Plaudis.¬
tcẽ. bameracliam. quȩ int̾p̃tatione cransfert᷑ infilios neces¬
sitatis. seu stridoris. Qui sunt isti filii necessitatis: ipse psalmus
nos docet. Afferte dño filii dĩ. afferte dnõ filios arietũ. Quȩ .ẽ. can¬
ca necessitas que nolentib imponat᷑. um diuinis scripturis fu
eris eruditus. & leges earum ac testimonia quȩ uĩcula ueritatis
sunt scieris. contendes cum aduersariis. ligabis eos: & uinctos eos

Expanded text:
sive disciplina, scilicet, ut festino gradu sive disciplina, scilicet, ut festino gradu eorum teramus limina et praecepta uirtutum ac mysteria scriin Eerunt servi; post te ambulabunt colligati vinculis. . Et alia diaboli vincula, quibus ruptis, vicit hostes Samson. De qualibus Propheta dicit: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Vigesima octava mansioicesima octava mansio est Baneiacam, quae per interpretationem transfertur in filios necessitatis, seu stridoris. Qui sint isti filii necessitatis ipse psalmus nos docet: Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum . Quae est tanta necessitas, quae nolentibus imponatueris eruditus, et leges earum ac testimonia, quae vincula veritatis sunt, scieris, contendes cum adversariis, ligabis eos, et vinctos
Abbreviated transcription (Latin):
quisq uenit ad eccłam atq ascendit ad montẽ pulcherrimũ xp̃i
& stupore.& miracło xp̃i magnitudinẽ confitetur: ad iungat
deinde timorẽ qui custos. ẽ beatitudinis. ut altũ non sapiat: q
ds̃ suꝑbis resistit. humilib autẽ dat grãmili ue
icesima quarta mansio. ẽ. inthare. quã ñ nulli uertunt in
malitiã siue pasturã. Quod bene ad p̃positos ȩccłarum uł ad
custodiã animȩ refert᷑. ut sollicitꝰ sit quisq qui habet pauorem
ne leo diabolus incaulas ouiũ id .ẽ. in ȩccłis perdiuersa uitiorum
foramina introire nitatur
cesima quinta mansio. ẽ. in metcha: quȩ uertit᷑ indulcedinẽ. As¬
cendisti in excelsũ patris. ad miratꝰ es uirtutum choros: timuisti
runiã abiecisti insidiatores: dulcis te fructꝰ ꝓtinus laboris insequit᷑.
Scilicet ut postquã dulces fructus laboris sumpserimꝰ. nonsi¬
mus quiete. contemyti & otio: s rursum ad ult̾iora ꝓperantes. obli¬
uiscamur p̃teritoꝵ. & infutura nos extendamꝰ.

Expanded text:
am, atque ascendit in montem pulcherrimum Christum, et stupore et miraculo Christi magnitudinem confitetur, adjungat deinde timorem, qui custos est beatitudinis, ut altum non sapiat, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Vigesima quarta mansio est in Thare, quam nonnulli vertunt in malitiam, sive pasturam. Quod bene ad praepositos Ecclesiarum, vel ad custodiam animae refertur, ut sollicitus sit quisque qui habet pavorem, ne eo diabolus in caulas ovium, id est, in Ecclesiis per diversa vitiorum foramina introire nitatur. Vigesima quinta mansio est in Methca, quae vertitur in dulcedinem. Ascendisti in excelsum Patris, admiratus es virtutum choros, timuisti ruinam, abjecisti insiScilicet, ut postquam dulces fructus laboris sumpserimus, non simus quiete contenti et otio, sed rursum ad ulteriora properantes, obliviscamur praeteritorum, et in futura nos extendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Qd autẽ non .ẽ. impositũ suꝑ illam iugũ. hoc ostendit
qđ caro xpĩ non .ẽ. subiugata dele̾cto: neq uicta abullo peccato.
Qd autẽ app̃hensã eiecerunt filii isrł extͣ castra astante eleatar
sacerdote. popłm iudeoꝵ significat: ⁊ consensũ sacerdotũ in necẽ
dñi. quẽ eiectam extra ierłm crucifixerunt. Sicut gͦ qui offert
uitulã immundi sunt: sic ⁊qui app̾henderunt dnm peccatores
habent᷑. Et sicut is qui colligit cinerẽ asꝑsionis mundus . ẽ: sic
i om̃s mundi sunt qui passionẽ xp̃i p̃dicauerunt gentib :⁊ into¬
to orbe terrarũ doctrinã eiꝰ asꝑserunt: popłosq dnõ collegerunt.

Expanded text:
suscepit. Quod autem non est impositum ssuscepit. Quod autem non est impositum squia caro Christi non est subjugata delicto, neque victa ab ullo peccato. Quod autem apprehensam ejecerunt filii Israel extra castra, astante Eleazaro sacerdote, populum Judaeorum significat, et consensum sacerdotum in necem Domini, quem ejectum extra Jerusalem crucifixeruntvitulam immundi sunt, sic et qui apprehenderunt Dominum peccatores habentur, et sicut is qui colligit cinerem aspersionis, mundus est, sic et omnes mundi sunt, qui passionem Christi praedicaverunt gentibus et in toto orbe terrarum doctrinam ejus asperserunt, populosque Domino col
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłi septies: comburetq eam cunctis uidentib tam pelles ꝙ car¬
nes eiusquã sanguinẽ & fimũ flãme tradetis. Lignũ quoq cedrinũ
II HIysopũ coccumq bis tinctũ sacerdos mutet inflãmã que uaccã
uorat. ⁊ tum demũ lotis uestib ⁊ corpore ingrediet᷑ in castra: &
uestimenta sua ⁊corpus: ⁊ immũdus erit usq ad uesꝑũ. Colliget
autẽ uir mundus cineres uacce ⁊ effundet eos extra castra in
loco purissimo: ut sint multitudini filioꝵ incustodiã. ⁊ in aquam
i aduene scm̃: iuire ꝑpetuo. Et qui tetigerit mortuũ: ⁊ ꝓpt̾ hoc sep¬
tẽ dieb fuerit immundus. asꝑgetur ex hac aqua die tercio: idie
septimo.⁊ sic mundabit᷑. Sidie tercio asꝑsus non fuerit. insepti¬
mo non poterit emundari. Uitutula rufa caro .ẽ. saluatoris
rosea sanguine passionis: ȩtatis integre. quia ꝑfecta ȩ̨tate paslioĩs

Expanded text:
tra fores tabernaculi septies; comburetque eam cunctis videntibus; tam pellem et cartra fores tabernaculi septies; comburetque eam cunctis videntibus; tam pellem et carnes ejus quam sanguinem et fimunt flammae tradetis. Lignum quoque cedrinum et hyssopum coccumque bis tinctum sacerdos mittit in flammam, quae vaccam vorat, et tunc demum lotis vestibus et corpore ingredietur in castra, evestimenta sua, et corpus, et immundus erit usque ad vesperum. 22. Colliget autem vir mundus cineres vaccae, et effundet eos extra castra in loco purissimo, ut sint multitudini filioet advenae sanctum jure perpetuo, et qui tetigerit mortuum, et propter hoc septem diebus fuerit immundus. Aspergetur ex hac aqua die tertio et die septimo mundabitur. Si die tertio aspersus non fuerit, vel septimo, non poterit emundari. Vitula rufa caro est Salvatoris, rosea sanguine passionis, aetatis integrae, quia perfecta aetate passionem
Abbreviated transcription (Latin):
succisa. ẽ: uiuacius mortificata reuiuiscit. Itaq uirga pͦ ariditatem
uirescens: xp̃c. ẽ. pͦ mortẽ resurgens. Ipsũ enim uirgã. apsum florẽ.
intelligimus. ut inuirga regnantis potentia ⁊ inflore pulchritu¬
do eiꝰ monstret᷑. Unde & incanticis canticoꝵ idẽ dicit. Ego fios
campr:. i liliũ conualliũ. Alii uirgã hanc que sine humore florẽ
ptulit. mariã uirginẽ putant: quȩ sine coitu edidit uerbum dĩ.
Dequa scriptũ est. Exiet uirga de radice iesse: & flos dexadice eiꝰ
ascendet. scilicet xp̃c qui futurȩ trpũ preferens passionis candida
fidi lumine. ⁊ passionis sanguine purpurabat. flos uirginum.
Cexpiatio popłi erat. Sic enĩ dr̃ de illa ad mõsen & aaron. Pre¬
cipe filiis isrł ut ad ducant ad te uaccã rufam. etatis integrȩ
inqua nulla sit macła. nec portauerit iugum: tradetisq eam
eleataso sacerdoti. Quȩ ducta extra castra. immolabit᷑ ĩospectu

Expanded text:
succisa est, vivacius mortificata reviviscit. Itaque virga post ariditatem succisa est, vivacius mortificata reviviscit. Itaque virga post ariditatem virescens Christus est post mortem resurgens. Ipsum enim virgam, ipsum florem intelligimus, ut in virga regnantis potentia, et in flore pulchritudo ejus monstretur. Unde et in Canticis canticorum idem dicit: Ego sum flos campi, et lilium convallium protulit, Mariam virginem putant, quae sine coitu edidit Verbum Dei. De qua scriptum est: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, scilicet Christus, qui, futurae typum praeferens passionis, candido fidei lumine et passionis sanguine purpura, flos virginum, expiatio populi erat. Sic enim dicitur de illa ad Moysen et Aaron: Praecipe filiis Israel ut adducant ad te vaccam rufam aetatis integrae, in qua nulla sit macula, nec portaverit jugum, tradetisque eam Eleazaro sacerdoti; quae educta extra castra immolabitur in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
dñice hostię ueritatẽ ꝑfalsa sacrificia ꝓphanantes. hi qui contra
dei ordinationẽ nituntur: obtemeritatis audaciã. t̾re cõpaginib rup¬
cis uiuentes ꝓfundo hiatu mergunt᷑. Nec tantũ hũqui duces erroꝵ
sunt s ⁊ illi qui consentiendo participes eorundẽ effecti sunt. inig¬
nẽ etm iudicii p̃parata ultione ꝑibunt Peinde aaron sc̃s arui
uiã quassationi. stansq inmedio suꝑstitũ ac ꝑ emptoꝵ. letalem
plagam obiectu sui. quasi quidẽ murus exclusit. Iste sacerdos.
rit asũmo cęlo: uenitq obuiã quasi gigas adcurrendã uiam stetitq
inter uiuos .⁊ mortuos: quia natus .⁊ mortuus. Sicq thuribulum
passionis sue accipiens. ⁊ modorẽ suauitatis ꝓcedens: suspendit ignis
et̃ni ꝑniciẽ ⁊ inimicã ꝑtulit mortem ¶irga aut̃e aaron quȩ post
siccicitatẽ floruit: caro insinuat᷑ xp̃i. quȩ postea quã de iessẽ radice

Expanded text:
dominicae hostiae veritatem per falsa sacrificia profanantes. 15. Hi, quia contra dominicae hostiae veritatem per falsa sacrificia profanantes. 15. Hi, quia contra Dei ordinationem nituntur, ob temeritatis audaciam terrae compagibus ruptis, viventes profundo hiatu merguntur; nec tantum hi qui duces errorum sunt, sed et illi qui consentiendo participes eorumdem effecti sunt, in ignem aeterni judicii praeparata ultione peribunt. 16. Deinde Aaron sanctus inviam quassationi, stansque in medio superstitum ac peremptorum, lethalem plagam objectu sui, quasi quidam murus, exclusit. Iste sacerdos Drit a summo coelo, venitque obviam, quasi gigas ad currendam viam. 17. Stetitque inter vivos et mortuos, quia natus est et mortuus. Sicque thuribulum passionis suae accipiens, et in odorem suavitatis praetendens, suspendit ignis aeterni perniciem, et inimicam perculit mortem. 18. Virga autem Aaron, quae post siccitatem floruit, caro insinuatur Christi, quae postquam de Jesse radice
Abbreviated transcription (Latin):
.ex̃. potĩt. Post ħ homo qͥdã die sabbati ligna colligens: necat᷑
omiã intrpo accider̃ ilł: scͥpta st̃ aut̃ ad corruptionẽ nr̃am. Ille
enim pͥstinꝰ carnałq homo qͥ diẽ sabbati uiolare ausus. ẽ. dũ
lam: ad escam ignis etͣm ꝯuenientẽ. Quȩ dũ colligit in suã ꝑ¬
niciẽ. si fuerit dephensꝰ repellit᷑ ab omĩb ⁊ statim occidit᷑ dũ
iudicat᷑ adspũalib. Sic gͦ omiã quecunq ilł iudeis ꝑlegem
accider᷑: formalit̾ intelligenda sunt.
equit᷑ iam excidiũ chore dachan & abiron: qui sibi contra moy¬
Isen ⁊ aaron sacerdotẽ sacrificandi licentiã uesdicantes penas ꝓ
Tuis conatib expendert̃. ꝑ quos ita significant᷑ hi: quihereses & scis¬
mata conant᷑ facere ⁊ multos secũ trahendo decipiunt: contẽnen¬
ces sacerdotes.xp̃i : ⁊ se aclero eiꝰ plebis societate segregantes: constituere
audent eccłas. ⁊ aliud altare. precẽq alterã illicitis uocib faciunt:

Expanded text:
te. Post haec quidam homo die Sabbato ligna colligens, necatur omnia in typo acciderunt illis; scripta sunt enim ad correptionem nostram. Ille enim pristinus carnalisque, qui diem Sabbati violare ausus est, dum lam ad escam ignis aeterni convenientem. Quae dum colligit in suam perniciem, si fuerit deprehensus, pellitur ab omnibus, et statim occiditur, dum judicatur a spiritualibus. Sic ergo omnia quae illis Judaeis per legem acciderunt formaliter intelligenda sunt. 14. Sequitur jam excidium Core, Dathan et Abiron, qui sibi contra Moysen et Aaron sacerdotem sacrificandi licentiam vindicantes, poenas pro suis conatibus expenderunt. Per eos itaque significantur hi qui haereses et schismata facere conantur, et multos secum trahendo decipiunt, contemnentes sacerdotes Christi, et se a clero ejus plebisque societate segregantes, constituere audent Ecclesias, et aliud altare, precemque alteram illicitis vocibus faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
interpretat᷑ os: qr postea quam passionẽ filii dĩ cognoscimus.
quod corde credimus. ore ꝓnuntiamꝰ: legentes illud apłi. Corde
credit᷑ ad iusticiam. oris autẽ confessio fit adsalutẽ.
Cricesima septima mansio .ẽ. in obod: quȩ uertitur imago
siue phiconis. Unde demonstratur quia post imaginẽ dei q̃
incordis ratione ostenditur. & confessionẽ fidei que ore ꝓfert᷑: ꝯsurgt
serpentes & artes malefice ad bella nos ꝓuocant.S nos custodia circim¬
dantes cor nrm obturemus aures nr̃as: ne audiamus uoces incantan¬
tium .&. si renarũ carmina negligamus.
ricesima octaua mansio. ẽ. inhebar infinib moãb: quȩ significat
ones transeuntes.

Expanded text:
interpretatur os, quia postea quam passionem Filii Dei cognoscimus, interpretatur os, quia postea quam passionem Filii Dei cognoscimus, quod corde credimus, ore pronuntiamus, legentes illud Apostoli: Corde creditur ad justitiam, ore confessio fit ad salutem. ricesima septima mansio est in Oboth, quae vertitur in Magos, sive Pythones; unde demonstratur quia post imaginem Dei, quae in cordis ratione monstratur, et confessionem fidei, quae ore profertur, consurgunt serpentes, et artes maleficae ad bella nos provocant. Sed nos custodia circumdantes cor nostrum, obturemus aures nostras, ne audiamus voces incantantium, et sirenarum carmina negligamus. CAPUT XXXVIII. 1. Tricesima octava mansio est in Jeabarim in finibus Moab, quae significat ones transire
Abbreviated transcription (Latin):
phauit. diaboli uenena suꝑantur. ita ut qui uere exp̃s seq ima-¬
ginẽ filii di passionẽq eiꝰ conspexerit conseruetur: hoc enim signi¬
ficant & uerba ipsius dñi: dicentes. Sicut exaltauit moy ses ser¬
pentẽ indeserto: sic oportet exaltari filiũ hominis. Ut omĩs qui cre¬
dit inipsũ non ꝑeat: s habeat uitam ęt̾nam. Quod uero eneus
c̃ serpens. ipse qui ligno suspensus. ẽ: es quippe metallis ceteris.
durabilius. eẽ. solet. Et aptȩ eneus ere serpens ligno suspensus. ẽ.
ut dñs & inserpente mortalis. & mere significaret᷑ et᷑̃nus. Ut uide¬
licet indicaretur mortuus ꝑhumanitate : & tamen. eẽt. quasi ene¬
us ꝑdiuiuitatẽ. Pulchre autẽ pͥma mansio salmonã interp̃tatur
imagiuncła. qr nimirũ ibi exp̃ssa . ẽ. imago saluatoris ꝑserpen¬
tẽ eneũ. qui inligno pependit. Pulchrȩ etiam & scda finon

Expanded text:
phavit, diaboli venena superantur, ita ut qui vere expresseque imaphavit, diaboli venena superantur, ita ut qui vere expresseque imaginem Filii Dei passionemque ejus conspexerit servetur. Hoc enim significant et verba ipsius Domini dicentis: Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto, sic oportet exaltari Filium hominis, 454 ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. 3. Quod est serpens ipse, qui ligno suspensus est, aes quippe metallis caeteris durabilius esse solet; et apte aeneus serpens ligno suspensus est, ut Dominus et in serpente mortalis, et in aere significaretur aeternus, ut videlicet et indicaretur mortuus per humanitatem, et tamen esset quasi aeneus per divinitatem. Pulchre autem prima mansio Salmona interpretatur imaguncula, quia nimirum ibi imago expressa est Salvatoris per serpentem aeneum, qui in ligno pependit. Pulchre etiam et secunda Phunon
Abbreviated transcription (Latin):
plangit᷑: iħs non plangit᷑. In lege descensus ad inferos: in euangłio ad para¬
disũ tnͣsmigratio. Audit quoq cananeus qđ uenisset isrł: & in locũ explo¬
ratoꝵ ubi quondam offendisse popłm nouerant in eunt prelium & cap¬
cuium ducunt isrł. Rursumq in eodem loco pugnat᷑ exuoto. uictor
uincit᷑. uicti suꝑant ꝑ quod intelligimus ut cum nos dei auxilio des¬
citutos. hostes inuaserint. duxerintq captiuos non desꝑemꝰ salutẽ: s iterũ
armemur ad p̾lium. Potest fieri ut uincamꝰ tibi uicti sumꝰ. ⁊ in¬
codȩ̃ loco triumphensꝰ. in quo fuͥmus ante captiui.
ne historie non inueniunt᷑. In his. mortuo aãron murmurant is¬
slitici popłi contra dm & moysen: manna fastidiunt. aserpentib
uulnerant᷑. S quid illud significat quod morsus. mortiferi serpen¬
iũ exaltato & respecto eneo serpente sanabant᷑. nisi quod nunc inty¬
po saluatoris qui ferreum antiquũq serpentẽ. in patibulo trium¬

Expanded text:
plangitur, Jesus non plangitur. In lege descensus ad inferos, in Evangelio ad paradisum transmigratio. Audit quoque Chananaeus, quod venisset Israel, et in locum exploratorum, ubi quondam offendisse populum noverant, ineunt praelium, et captivum ducunt Israel. Rursumque in eodem loco pugnatur, ex voto victor vincitur, victi superant; per quod intelligamus ut cum nos Dei auxilio destitutos, hostes invaserint, duxerintque captivos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad peodem loco triumphemus in quo fuimus ante captivi. ne historiae non inveniuntur: in his, mortuo Aaron, murmurant Israelitici populi contra Deum et Moysen, manna favulnerantur. Sed quid illud significat quod morsus mortiferi serpentium, exaltato et respecto aeneo serpente, sanabantur, nisi quod nunc in typo Salvatoris, qui ferreum antiquumque serpentem in patibulo trium
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem. Petra autem erat. xp̃c. hanc gͦ carnalem de xp̃i diui¬
nitate uenerationẽ in ipsius xp̃i altitudine ds̃ mori iubet. cũ
mortẽ carnis moysi morte imꝑat fieri. Sicut enim petra xp̃
tudo: quia sicut apłs ait. petra autẽ autẽ erat xp̃c: ita & ipse dñs
non potest ciuitas abscondi suꝑ montẽ constituta: Se scilicet mon¬
montẽ. fideles autẽ suos insui nominis gła fundatos: asserens
ciuitatẽ. Prudentia enim carnis uiuit. cum tanquam petra ꝑ¬
cussa. xp̃i humilitas incruce contẽnit᷑. Ap̃s enim crucifixus
iudeis scandalũ. ẽ: gentib autẽ stulticia. Et prudentia carni
moritur: cum tanquam montis eminentia xp̃ẽ excelsus
agnoscitur. Ipsis enim uocatis uideis. & grecis. xp̃c dei uir¬
tus. & dei sapientia est.
ricesima quarta mansio est in monte hor in extremis
finib edomn: in quo ascendit aaron iuxta p̃ceptum dnĩ. & mor¬
cuus est: anno quadragesimo egressionis exegypto. Eo scilicet

Expanded text:
go carnalem de Christi divinitate Dei venerationem in ipsius Christi altitudine, Deus mori jubet, cum mortem carnis Moysi morte imperat fieri. Sicut enim petra Chritudo, quia sicut Apostolus ait: Petra erat Christus, ita ipse Deus: Non potest civitas abscondi super montem constituta , se scilicet montem, fideles autem suos in sui nominis gloria fundatos asserens civitatem. Prudentia enim carnis vivit, cum tanquam petra percussa Christi humilitas in cruce contemnitur. Christus enim crucifixus Judaeis scandalum, gentibus autem stultitia est. Et prudentia carnis moritur, cum tanquam montis eminentia Christus excelsus agnoscitur. Ipsis enim vocatis Judaeis et Graecis Christus Dei virtus, et Dei sapientia est . ricesima quarta mansio in monte Hor, in extremis finibus Edon. 453 In quem ascendit Aaron juxta praeceptum Domini, et mortuus est anno quadragesimo egressionis ex Aegypto, eo scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
pice figurantes lauachrũ baptismi. ⁊ alluuionẽ ȩt̃n fontis. ł
coccũ autẽ his tinctũ figurã sacrisanguinis significari. quo pec¬
catores abluunt᷑. Bis tinctũ autẽ: quia ꝑ eum ⁊ corpore. ⁊ corde.
mundamur. hec enĩ tria: adpurgationẽ peccatoꝵ sunt tradita.
Primo ꝑcedrũ fides ligni crucis. scđo ꝑ hysõpũ martyriũ. Tercio
ꝑ coccũ. sanguinis dñici sacramentũ. Sicut autẽ illuc die t̾cia¬

Expanded text:
acrum baptismatis et ablutionem aeterni fontis. Per coccum autem bis tinctum figuram sacri sanguinis significari, quo peccatores abluuntur; bis tinctum autem, quia per eum et corpore et corde mundamur. Haec enim tria ad purgationem peccatorum sunt tradita: primo per cedrum, fides ligni crucis; secundo, per hyssopum, martyrium; tertio, per coccum sanguinis dominici sacramentum. Sicut autem illuc die t
Abbreviated transcription (Latin):
quib discimus. initinere istius uite de alio malio tnͣsitu nunc
nos crescere nunc de crescere: & post ordinẽ eccłasticum sepe ad la¬
terẽ. id. ẽ. ad carnalia oꝑa transmigrare.
pͦ ꝑfectũ rursũ adlutulenta oꝑa descendimꝰ infrenandi sumus:
& cursu uagiatq p̃cipites. scripturarũ retinaculis dirigendi.
gi currentiũ gressus. frenis ad eccłam retraheͣnt᷑: & ad fores
quos ante reliquerant. rurso festinent intrare.
tudo id. ẽ xpc̃. Et uide qͥd ꝓsint frena. Auitiis nos retrahuns
introduclint ad uirtutũ choros: & inxp̃o monte pulcherrimo
habitare faciunt. de quo scriptũ est. Uenite ascendamꝰ in mon

Expanded text:
quibus discimus in itinere istius vitae de alio in aliud transitu nunc quibus discimus in itinere istius vitae de alio in aliud transitu nunc nos crescere, nunc decrescere, et post ordinem ecclesiasticum saepe ad lateres, id est, ad carnalia opera transmigrare. post profectum rursum ad lutulenta opera descendimus, infrenandi sumus, et cursus vagi, atque praecipites Scripturarum retinaculis dirigendi. gi currentium gressus frenis ad Ecclesiam retrahantur, ut fores quas antea reliquerant rursus festinent intrare. tudo, id est, Christus. Et vide quid prosint frena. Si a vitiis nos retrahunt, introducunt ad virtutum choros, et in Christo monte pulcherrimo habitare faciunt; de quo scriptum est: Venite, ascendamus ad mon
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ. huimodi etiam homo mundus erit die septima. i ẽ
inregno scõꝵ ad ueniente dño: & beatꝰ ac letꝰ partẽ cęlestis illiꝰ regni
potiet᷑. Qui autẽ non fuerit asꝑsus id.ẽ hui grẽ fide munitus: pibit
xp̃i & passione eiꝰ. Qd uero uitula cum pelle ⁊ ossib suis cõburit᷑. iagnꝰ
ile paschalis parimͦ concremat᷑ ne ossa eiꝰ confringant᷑: hoc ostendit.
quod dñi iħu xp̃i corporis inpassione ossa non e̾e̾nt confringenda.
sic̃ euangłista testat᷑. Moralit̾ autẽ uacca rufa. cuius cinis expiatio
peccatoꝵ suoꝵ fuerit alligata. Iam dehinc post exploratores. ⁊ botrũ.
pͦ excidiũ suꝑbor & sacerdotale thuribulũ: postq uirgam florentẽ.
exta decima mansio . ẽ. in ramõd: quod latinȩ dicit᷑ mali puni¬
Ici diuisio que significat eccłam. Quȩ quasi multa grana corti¬
ce contegit: dum omnẽ turbã credentiũ infidi unitate ꝯcludit.
Ierẽ. legimus egyptios lateres. qͦs popłs faciens ingemuit. Ex

Expanded text:
undus erit in die septima, id est, in regno sanctorum adveniente Domino, et beatus ac laetus partem coelestis illius regni potietur. Qui autem non fuerit aspersus, id est, hujus gratiae fide munitus, peribit Christi, et passione ejus. Quod vero vitula cum pelle et ossibus suis comburitur, et agnus ille paschalis pari modo concrematur, ne ossa ejus confringantur, hoc ostendit quod Domini Jesu Christi corporis in passione non essent confringenda crura, sicut evangelista testatur. Moraliter autem vacca rufa, cujus cinis expiatio peccatorum fuerit alligatus. Jam dehinc post exploratores et botrum, post excidium superborum et sacerdotale thuribulum, postque virgam florentem a decima mansio est in Ramoth, quod Latine dicitur mali Punici divisio, quae significabat Ecclesiam. Quae quasi multa grana uno cortice contegit, dum omnem turbam credentium in fidei unitate concludterem. Legimus Aegyptios lateres, quos populus faciens ingemuit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
botrus refert᷑ inligno: & xp̃i breuit̃ passio demonstrat᷑. Murmurat
neũ nolente deo: & uictus intelligit quȩ debeat int̾ra scã excercere
sacrificia. Dechan & abiron filii chore consurgunt contͣ moysen
naaron & t̾rȩ uoragine glutiunt᷑. Int̃ mortuos & uiuentes. pon-¬
tifex medius churibulo armatꝰ ingredit᷑. ⁊ currens ira dĩ. uoce¬
sacerdotis ꝓhibet᷑. Uirga aaron fiorem ꝑfert ⁊ foliũ: ⁊ in et̾nã
memoriã uirens siccitas consetrat᷑. Uitula rufa concreanatur
in holocausto: ⁊ cinis eiꝰ peculiaris asꝑsio .ẽ. Quoꝵ quidẽ figuras
breuit̃ annotantes: ex.xii. exploratorib incipiemus:¬
rodecim exploratores missi ad explorandã terrã uberẽ qͥ
t̾ruerunt popłm. ne crederent posse acciꝑe t̾ram a dno rep¬
missam. scribarũ ⁊ pharisoꝵ p̃culerunt indiciũ. Sicut enimꝰ
illi ꝑmoy sen missi sunt: ut soli fecunditatẽ solicita conside¬

Expanded text:
botrus refertur in ligno, et Christi breviter passio demonstratur. Murmurat botrus refertur in ligno, et Christi breviter passio demonstratur. Murmurat h et Chananaeum nolente Deo, et victus intelligit quae debeat in terra sancta exercere sacrificia. Dathan et Abiron filii Chore consurgunt contra Moysen et Aaron, et terrae voragine glutiuntur. Inter mortuos et viventes pontifex medius thuribulo armatus ingreditur, et currens ira Dei sacerdotis voce prohibetur. Virga Aaron florem profert et folium, et in aeternam memoriam virens siccitas consecratur. Vitula rufa concrematur inholocausto, et cineris ejus peculiaris aspersio est, quorum quidem figuras breviter adnotantes, ex duodecim exploratoribus incipiemus. Exploratores missi ad explorandam terram uberem, qui terruerunt populum ne crederent posse accipere terram a Domino repromissam, Scribarum et Pharisaeorum praetulerunt indicium. Sicut enim illi per Moysen missi sunt, ut soli fecunditatem sollicita conside