comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tõem eius. ponet in uinculis et
diceus. Ecce ueniet dñs oĩpotens.
et quii sustinebit diẽ aduẽtus ei.
at quis sinportabit ꝯspectũ euis.
¶ m̃ irẽ egredietur ut iguis ofli¬
dies dĩ ueniet ardens ut clibutꝰ
exiii eos et crunt om̃s aliemgene
⁊ õs qui faciũt miquitatõ ut strp¬
ula. sẽt incendet eos dies illa que ne¬
met. dicit dnĩs om̃ipotens s⁊ nõ re¬
linquetur radix ex eis neq palmes.
Alius u̾o illeuir desid̾ioꝵ ita dicit᷑.
Et ecce uidebam.set thromi poĩti sũt.
et netus dioꝵ sedebat set in dimĩtũ
pitis eius sicut lana mũda. Chro¬
nnũ ignis currebat añ ip̃m Iudi¬
ciũ ꝯstituit. et libri aꝑti sunt^et
paulo post Et nidi iquit in uisu
noctis ⁊ ecce cũ nubib celi sicut si¬
lius hoĩs ueniebat. et nsq ad ne

Expanded text:
ix et a: Ecce venit Dominus omnipotens: et quis sustinebit diem adventus ejus? Aut quis supportabit conspectum ejus? Quia ipse ingredietur ut ignis confladies Domini veniet ardens ut clibanus, et exuret eos, et erunt omnes alienigenae, et omnes qui faciunt iniquitatem, ut stipulam incendet eos dies illa, quae venit dicit Dominus omnipotens, et non relinquetur radix, neque palmes . Alius vero vir desideriorum ita dicit: Et ecce videbam et throni positi sunt et antiquus dierum sedebat, et indumentum pitis ejus sicut lana munda: throvius igneus currebat ante ipsum. Judicium constituit et libri aperti sunt . Et paulo post: Et vidi, inquit, in visione noctis, et ecce in nubibus coeli sicut Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ pmĩe medicam̃ta ñ ꝓderũt.
n hac uo̾ luce poĩtit. ⁊ si mñ ex tre¬
ma etate adhibeas. ⁊ si in ultima
demiq dyabolus oĩa monet ⁊ agit
ut aĩmũ nob̾ desꝑatõnis inducat.
peuitudinẽ g̾at. qmͣuis sit bre¬
uis: nõ erit tñ ĩ fructuosa ꝯñsio.
S sic̾ is qui calicẽ aque frigide
porrexit. neqͣqmi fructũ m̾cedis
aiͨtet. ita et is qui pro male ge¬
stis p̾t̾itis penitudinem gerit.
licet mimis digna uideatur ad
ouis momẽtũ: exꝑs nõ erit re¬

Expanded text:
itentiae medicamenta non proderunt, in hac vero luce positi etiamsi in extrema aetate adhibeas poenitentiam deo diabolus omnia movet et agit, ut animum nobis desperationis inducat. poenitudinem gerat, quamvis sit brevis non erit tamen infructuosa conversio. Sed, sicut is qui calicem aquae frigidae porrexerit, nequaquam fructum mercedis amittit, ita et is qui pro male gestis praeteritis poenitudinem egerit, licet minus digna videatur ad onis momentum, expers non erit re
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ splẽdoris enuit. qnͣtũ ex istaco¬
ruptibłi luce ꝓredit. nec talẽ lu¬
cem: qualem nũc mortales ocłi ca¬
ꝑe possũt ss tantus erit future
liccis spleudor: qnͣtũ corporeus fre
nõ possit aspectus cũ tñ illũ tułit
t̾ant: uec tũ tulerũt ex integro.
s ceciderũt inquit infaciem: super

Expanded text:
tantum splendoris emittit, quantum ex ista corruptibili luce procedit, nec talem lucem, qualem nunc mortales oculi capere possunt, sed tantus erit futurae lucis splendor, quantum corporeus ferre non possit aspectus, cum tamen illum tulerit tuerunt. Nec tamen tulerunt ex integro, sed ceciderunt, inquit, in faciem suam super
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ: ⁊ ncħ ẽ ꝙ nos ꝓhibeat ꝯ¬
iũ gi dõ. uis tibi ostẽdam ħ ñ
solũ iñꝑaboł dtã s ĩ reb ĩpleta.
Apd̃ chorintios erat quidaĩ uir
ccatũ quale nec int̾ gẽte admit¬

Expanded text:
ohibeat conjungi Deo. Vis tibi ostendam haec non solum in parabolis dicta sed et rebus impleta? Apud Corinthios erat quidam vir, ccatum, quale nec inter gentes qui
Abbreviated transcription (Latin):
s tãto spłedidior: qnͣto nũc est sol.
sulłs frigoris. nilla ardoris asꝑitas.
S talis quedã erit aeris temꝑies:
ꝙͣ scient illi soli qui ea digni fu̾it
ꝑfrui. Nõ ẽ seuectus ibi. nec se¬
nectutis miẜia. S om̃e quicquid

Expanded text:
or est sol nulla frigoris, nulla ardoris asperitas, sed talis quaedam erit rerum temperies, quam scient illi soli qui ea digni fuerint perfrui: non est senectus ibi, nec senectutis miseria, sed omne quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
o amicissimũ mͥ caput: et reddu¬
nus nos ad uolũtatem dei ĩpłe¬
fecit qui nõ erauiꝰ: ut et̾na ĩ nos
ꝯferat boua. ⁊ p̾stet regna celoꝵ.
NIõ .n. nos ad hoc fecit᷑. ut gehen¬
ne nos tradat. igniq ꝓpetuosrie¬
abolũ fcã est ⁊ hoc ita eẽ : ex e¬
imgłiis doceam. Ipẽ ⁊ eiũ dñs di

Expanded text:
o amicissimi mihi, et redeamus ad voluntatem Dei implefecit, qui non eramus, ut aeterna nobis conferat bona, et praestet regna coelorum, non nos ad hoc fecit, ut gehennae nos tradat, ignique perpetuo, reabolum facta est, et hoc ita esse ex Evangeliis docea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemplatus est tũc̃. cũ castitatis
ualde infiorem illã ꝓphetitam la¬
mẽtatõnẽ putabit: in qua bar¬
barice manꝰ. scã scõꝵ polluisse de¬
flentur. et satras etes igͥnit lã¬
nata cherubĩ. et archa testam̃ti
⁊ urna aurea lam̃tantur. ¶Hec .n.¬
lam̃tatõ qmͣ ego defleo. tanto illa

Expanded text:
 cum castitatis valde inferiorem illam prophetiam lamentationem putabit, in qua barbaricae manus sancta sanctorum polluisse deflentur, et sacras aedes ignem nata Cherubin, et arca ac et urna aurea lamentantur. Haec lamentatio, quam nos deflemus, tanto illa
Abbreviated transcription (Latin):
dice ꝯtristaui eũ. et ꝑcussi eur
tatus ẽ. ⁊ ambulauit tͥstis et sa¬
nam eũ. s⁊ ꝯsolatꝰ sũ eũ/. Euidẽ¬
cius aũt̃ nob̾ testimoniũ dabit:
⁊ rex ille ĩpius. qui cupiditatis qͥd̾
sue p̃dã. uxoris nequicia q̃ sunt. s
ꝑ turbatin ip̃ius scełis ĩmainta¬
te: penituit. et celicio ccũdatus:¬
facius suũ fleuit. at ita erga se

Expanded text:
dice contristavi eum et percussi eum, tatus est et ambulavit tristis, et sanavi eum et consolatus sum eum. Evidentius autem testimonium dabit etiam rex ille impius, qui cupiditatis quidem suae praedam uxoris nequitia quaesivit, sed perturbatus ipsius sceleris immanitate poenituit, et cilicio facinus suum flevit atque ita erga se
Abbreviated transcription (Latin):
se inudicet: s ut nos emĩdet. Qu
łi ꝑsistit quis induricia. sic̃ ile
qui au̾tit a luce ocłos siros. dap¬
num quid̾̃ luci ĩtulit ulłm. sem¬
ipni u̾o tenebris ꝯdempnauit. ita¬
⁊ ille qui ꝑ cor ĩ penitens ꝯtep̃n̾e
se putat uirtutem dei: sein ip̃m
alienũ efficit a salute. Qd̾ si medi¬
cus ab hiis qui uł frenesim patiũ¬
tuir uł cebro moti sũt patitur ii¬
uirias. et ne dolet ꝓhoc. ue iras¬
citur. s facit oiã que medendi rõ
tepostit. quĩb cruciari quid̃ uide¬
atur ille qui patitur. PPorro cru¬
cura languentis. Deniq si paruu
quid eger ꝓficẽ ceꝑit ad salutem.
statĩ uit̾eas gaudere medicũ. letui
sq ⁊ alacͥus exequi. reliquã curã.
snec usqmͣ ꝓrsus in iuiraꝵ memo¬
ram: s salutis in om̃ib g̾ere ꝓspec¬

Expanded text:
se vindicet, sed ut nos emendet. Quod se vindicet, sed ut nos emendet. Quod si persistit quis in duritia, sicut et ille qui avertit a luce oculos suos, damnum quidem luci intulit nullum, semetipsum vero tenebris condemnavit: ita et qui per cor impoenitens contemnere se putat virtutem Dei, semetipsum alienum efficit a salute. Quod si medicus ab his qui vel phrenesim patiuntur, vel cerebro moti sunt, patitur injurias, neque dolet pro hoc, neque irascitur, sed facit omnia quae medendi ratio deposcit, quibus cruciari quidem videatur ille qui patitur. Porro crucura languentis, denique si parvum quid aeger proficere coeperit ad salutem, statim vides gaudere medicum, laetari usque et alacrius exsequi reliquam curam, nec usquam prorsus injuriarum meminit, sed salutis in omnibus gerere prospec
Abbreviated transcription (Latin):
nͣlo loquor. qui oĩb succubuit in¬
alis. qui ĩmanitate scełum: ma
g ͥ exclusert regmi celoꝵ set ñ de
infidelib. s de fidelib fu̾it set ex
hiis qui pͥus placuerũt d̾o: post
turpe est. etiam dice̾s. Nec hñt
ego dico salutẽ desꝑare deR̾e. tt̃¬
si ad ultimã hiꝰ malis obsessus
huius. ansculta Si ira dei passi¬
błis eẽt alfc̃s : recte dic̾emꝰ nõ pos¬
se iam rest̾ngi fłaniã: que tot at
tantis pccõꝵ succẽssa sit malis.
turã eẽ diffinitõ i̾ntatis ostendit.
intlłige̾ debemꝰ. qr ⁊̃ si punit d̾s.
⁊̃ si penas infert: nõ hoc ꝯ ira
passibłi. s cũ in effabłi dem̃cia fa¬
cit. medentis ñ ꝑmĩtis affcũ ⁊
Pñe .ii. medicam̃tũ si p̾ueniens
curet aiãm: nõ facit eam ad me¬
que cõmisit indeũ. Nõ . n. ut dixi¬
Nichil .n. tale recipit in. se: iratu¬
ra diuisa. s ad utilitatem nrãm
facit oĩa Pro utilitate irrã. ⁊ cor¬
rectõnes inducit: et penas. sñ ut

Expanded text:
unt: de illo loquor qui omnibus succubuit malis, qui immanitate scelerum viam sibi excluserit regni coelorum; et non de infidelibus, sed de fidelibus fuerit, et ex his qui prius placuerunt Deo, post turpe est etiam dicere, nec hunc ergo dico salutem desperare debere, etiamsi ad ultimam hujus modi malis obsessus hujus ausculta: Si ira Dei passibilis esset affectu, recte diceremus non posse jam restingui flammam, quae tot ac tantis peccatorum succensam diffinitio veritatis ostendit, intelligere debemus, quia etiamsi punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit, medentis non perimentis affectu. Et Poenitentiae medicamentum si praeveniens curet animam, non facit eum ad viquae commisit in Deum. Non enim, ut dixiNihil enim tale recipit in se natura divina, sed ad utilitatem nostram facit omnia; pro utilitate nostra et correptiones inducit et poenas, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
uitate scełum supau̾at squi cul¬
tũ dĩne religionis ⁊ obẜuãciam
iegiseu̾terat.squi tẽplũ dei ydo¬
lis replen̾at celesti cultu natua¬
tũ.¶Hic gͦ in pietate scełum sr̃¬
grediens ominẽ menioriam ma
dei post mod̾ mim̾atus est. Q. d̾
si uł hic. uł illi quos supͣ memo¬
rauimꝰ. ꝯsid̾antes in m̃sitatẽ sce¬

Expanded text:
nitate scelerum superaverat, qui cultum divinae religionis et observantiam legis everterat, qui templum Dei idolis repleverat coelesti cultu evacuatum, hic ergo impietate scelerum supergrediens omnem malitiam, Dei postmodum numeratus est. Quod si vel hi vel illi, quos supra memoravimus, considerantes immensitatem sce
Abbreviated transcription (Latin):
ei thus ⁊ mprram iuniolari ⁊ rur¬
sus tñ ad pͥorẽ adu̾sis dũ suꝑbiã
de uolutus est: et eos qui ymagi¬
nẽ eius ad orare noluerũt p̃fen¬
tes uen̾a tõnẽ dei. unictos ĩ forua¬
cem iecit iguis ardentis. Et tñ
huc̃ tã ĩmanẽ. tã impiuro. ꝓuocat
t̾ias. Primo quid̾ ex hoc ipõ ꝙ ei m
fornatem iguis tͥbus pũs sociatus
apparuit. tũc deinde ꝙ uisionẽ ui¬
dit illã ꝙͣ int̾ p̃tatus est dainel. que
uł sola sissicͥet: eciã lapitea corda mo

Expanded text:
ei thus et myrrham immolari, rursus tamen ad priorem adversus Deum superbiam devolutus est, et eos qui imaginem ejus adorare noluerunt, praeferentes venerationem Dei, vinctos in fornacem dejecit ignis ardentis: et tamen hunc tam immanem, tam impium provocat terias. Primo quidem ex hoc ipso quod ei in fornace ignis tribus pueris sociatus apparuit, tum deinde, quod visionem videt illam quam interpretatus est Daniel; quae vel sola sufficeret etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes plantare. in cordib nris.
Si .n. nos desꝑatõnis metus ꝓtul
a na uirtutis effec̾it: nullũ adu̾¬
sñ nos c̾tamẽ ultra remanebit.
Q nẽ .n. ĩ pugnet. cũ nlłus obsi¬
stat ¶Si quis aut̃ istd̾ resolu̾e po¬
tuerit uincłm. ꝯtrmuo uires suc
re eũ quẽ fugiebat: et ꝑsequi
ꝑseqũtẽ. D. uid ⁊ si forte ut se ht̃

Expanded text:
cordibus nostris; si enim nos desperationis metus procul a via virtutis effecerit, nullum ei adversum nos certamen ultra remanebit, quem enim impugnet cum nullus obsistat? si quis autem istud resolvere poterit vinculum, continuo vires suae re eum se quem fugiebat, et persequi persequentem; quod et si forte, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iniciũ dederit reꝑandi: paulatin
ꝓcedens. et ad suꝑiora refe̾us pedẽ:
illa quid̃ q̃ uehem̃tior erat flama.
post t̾gũ remanebit. Añ pedes
u̾o qnto ar̃tius ceꝑit inted̾e: ta¬
to orã inuẽĩet dĩiꝵ cuiusdã roris
sopita refrig̾are NTantũ est ut
unũ ꝙ p̾cipue inimitũ ẽ saluti
tesideriũ: quãnis sit grande sal
te õs salutis aditus obstiuentur
pot̾it qͥ exͣ mam est scui hostrũ
clauditur. tomi aliquid oꝑis ĩpłe

Expanded text:
initium dederit repetendi, paulatim procedens, et ad superiora referens pedem, illa quidem quae vehementior erat flamma post tergum remanebit, ante pedes vero quanto acrius coeperit incedere, tanto omnia inveniet divini cujusdam roris sopita refrigerio, tantum est ut unum quod praecipue inimicum est saluti desiderium, quamvis grande sit te, omnis salutis aditus obstruetur; ipoterit qui extra viam est et cui ostium clauditur boni aliquid operis implere,
Abbreviated transcription (Latin):
nas ⁊ amicas ut cõgratulentur
ei. Ego aut̃ uccabo amicos tuos
meosq. ⁊ nicinos nrõs. et de p̾ca¬
bor eos conueĩre. nõ ut gaudeant:
s ut lugeant metũ. ¶Nõ ut gratu¬
lentur: s ut lamẽtẽtur ingenti
planctu: sublatis ad celũ una me¬
cũ uocib reddentes dicã ad eos u¬
lulate metũ. O amici ⁊ plangite.
ꝓ fundito mecũ fontes fletiuꝵn.¬
qr auri pondus ĩ iñsũ. net qr talẽ¬

Expanded text:
cas et vicinas, ut congratulentur ei. Et ego convocabo amicos tuos meosque, et vicinos nostros deprecabor eos convenire, ut non gaudeant, sed ut lugeant mecum, nec ut gratulentur, sed ut lamententur, et ingentem planctum, sublevatis ad coelum una mecum vocibus reddant, dicendo ad eos: Ululate mecum, amici, plangite et profundite fontes fletuauri pondus immensum, nec tale
Abbreviated transcription (Latin):
u̾a sit ⁊ sincera ꝯu̾sio. sIdõ deniq
uidimꝰ aliquociens nõ ulłos cepis¬
se postremos: et fcõs eẽ nũto pͥo¬
res Nõ. gͦ. cecidisse ita malũ est:
nẽ post lapsũ iacẽ: et nolie ꝯsur¬
gẽ. Et cũ qͣdam uelut noluptate¬
ñ ac resolu tõne. peccart. s desꝑatoĩs
q ẜmõib malis ꝓpositi uiciũ ge̾re
Contra hos q̃ ꝓpħa cũ quadã indig¬
qui cadit nõ resurget. aut qͣuia¬
qͣritur si aliquis fideliũ cecidit: et
potuit reꝑari saudiat hoc. de ip̃o
qui sꝑ iacuit. ⁊ nũꝙͣ stetit . Profẽ¬
nuis tũ ⁊ iam exscripturis dĩuis.

Expanded text:
vera sit et sincera conversio, ideo denique vidimus aliquoties nonnullos coepisse postremos et factos esse merito priores, non ergo cecidisse ita malum est, ut post lapsum jacere et nolle consurgere, et cum quadam voluntate ac resolutione iti vitium tegere, contra hos enim propheta cum quadam indigqui cadit non resurget, aut qui aquaeritur si aliquis fidelium cecidit et potuit reparari, audi, et hoc de ipso qui semper jacuit, et nunquam stetit, proferamus tamen etiam ex Scripturis divinis,
Abbreviated transcription (Latin):
utique est: ꝙ ego irre mediabił
plango ꝙ noui. et incessabłr lu¬
geo: dũ recordor. usqueqͦ it̾m te
repetare uideam. ad p̾oris głe sta¬
tñ. q et si apd̾ hoies in possibłẽ
uidetur.:apud dñi tam̃ omnia
possibłia sũt.¶Ipẽ ẽ .n. quĩ alleuat
a t̾ra mopem: et de stercore eng¬
it pauꝑem: ut collocet enm cũ
Ipẽ est qui st̾ilem facit hĩtare ĩ¬
Aõ gͦ dubites ne desꝑes mutari
te posse ĩ melius sSienĩ tm̃ po¬
tint dyabolus. ut acelsis iurtu¬
tut᷑ fastigus. in ꝓfũdũ te dedu¬
ceret maloꝵ.sqnͣto magis pot̾it¬
te deus ad sũ mũ bonoꝵ uerticẽ
reuotare. Et nõ solũ in id te
restituȩre ꝙ fusti: s ⁊ beatõrem
młto ꝙͣ pͥus indebaris efficert.¬

Expanded text:
utique est quod ego irremediabiliter plango, quia novi, et incessabiliter lugeo dum recordor. Usquequo iterum te tripudiare videam ad prioris gloriae statum? Quod etsi apud homines impossibile videtur, apud Deum tamen omnia possibilia sunt. Ipse est enim qui allevat de terra inopem, et de stercore erigit paupeIpse est qui sterilem facit matrNon ergo dubites, neque desperes mutari te posse in melius. Si enim tantum potuit diabolus, ut a celsis virtutum fastigiis, in profundum te duceret malorum, quanto magis poterit Deus ad bonorum verticem revocare, et non solum in id te restituere quod fuisti, sed beatiorem multo quam prius videbaris, efficer
Abbreviated transcription (Latin):
ulus crescit: ꝙ in medio fłamaꝵ
poĩti. hympnũ deo canebant. cũ uti
notũ eos qui fłamis tradũtur
statĩ ut os apernerut absumi.
Et illi quid̾ bĩ pu̾: manẽt apd̾
dm̃ głosi. et apd̾ hoĩes mirabiles.
Rex u̾o impius: nec nuabłibus
mouetur. nec uisionis ⁊ ꝯfessi¬
oms sue sacrã miratur. s ꝑma¬
in eo paciã dei. s tp̃re płimo sus¬
tentatur. sux aliqũ corripuit.
ñ p̃t̾ita puniens: s em̃datõnẽ
ꝓspiciens ĩ futuris. Deniq nõ
rectus. et annis paucissimis emĩ¬
datus : ad pͥorẽ rursus regnĩ redu¬
citur statũ. ita ut dap̃ni nͦ pa¬
teretur expena. lucri aũ płimũ
talis ẽ erga hoiẽs pietas dei snũ
ueniat maloꝵ. et inde tũ uelit
reu̾ti ad uͥtutis iam suscipit li¬

Expanded text:
ulus crescit, quod in medio flammarum ulus crescit, quod in medio flammarum positi, hymnum Deo canebant, cum utique notum sit eos qui flammis traduntur, statim ut os aperuerint consumi, et illi quidem beati pueri manent apud Deum gloriosi et apud homines mirabiles, rex vero impius, nec mirabilibus movetur, nec visionis et confusionis suae sacramenta miratur, sed permain eo patientia Dei, sed tempore plurimo sustentatum, vix aliquando corripuit, non praeterita puniens, sed emendationem prospiciens in futuris, denique non reptus, annis paucissimis emendatus ad priorem rursus reducitur statum, ita ut damni nihil pateretur ex poena, lucri autem plurimum talis est erga homines pietas Dei, nunqerveniat malorum, et inde tamen vellet reverti ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipitaret ignis ardentis. Et tñ
ne ibi quid̾ cure ⁊ remedii eus
ip̃o ut diximꝰ ignis medio: ubi fi¬
anmis tradiderat pueros deũ co¬
lentes: ⁊̃ ibi eũ ñ t̾rorib s mirabi¬
lib mitigat. Pot̾at .n. et ignem
resf̾ͥnge̾. et imbres celitus inũda¬
re. ss ħ s uõ facit: ne plus accẽdat
insaniam. s ꝑmittit in tm̃ exag¬
g̾an flãmas: qnͣtũ furentis deside
ñ uri pu̾os. putar fantasina eẽ.¬
misit exuri penaꝵ m̾istros seos .s.
qui cta fornatẽ stabat. ut oñderet
re qua urit oblitus: sola ñ eis ea¬
ꝑte que illuminat oꝑatus est: ita
anla regali: mrãdi om̃ib & oĩb
te refulgẽtem s relictus est acũt
pitis quid̾ comã ꝙ ẽ oĩum fragi¬
lius. aut sũmã saltim uestim̃ti
fimbriam p̾stuxisse ¶. uis nõ mi¬
retur ineis m̃bra mõtib. nestim̃¬
ta metallis. capillos ꝯdamãte for¬
tiores ¶S ⁊ m̃es admiratõnis cummi¬

Expanded text:
aecipitaret ignis ardentis, et tamen aecipitaret ignis ardentis, et tamen ne ibi quidem curae et remedii ejus ipso, ut diximus, ignis medio, ubi flammis tradiderat pueros Deum colentes, etiam ibi eum non terroribus, sed mirabilibus mitigat, potuerat enim et ignem restinguere, et imbres coelitus inundare, sed hoc non facit ne plus accendat insaniam, sed permittit intantum exaggerari flammam, quantum furentis desidernon uri pueros, putaret phantasma emisit exuri poenarum ministros, eos scilicet qui circa fornacem stabant, ut ostenderet rae qua urit oblitus, solam ejus partem qua illuminat operatus est, ita aula regali mirandi omnibus et omnibus te refulgentem, sed relictus est a cuncpitis quidem comam, quod est omnium fragilius, aut summam saltem vestimenti fimbriam praestrinxisse? quis non miretur in eis membra montibus, vestimenta metallis, capillos adamante fortiores? sed in eo admirationis cum
Abbreviated transcription (Latin):
tates tuas miẜicordiis pmꝑũ for¬
tassis erit paciencia delictis tuis
Q uid dicis ad hoc uir sapiens et bõi
post tantos lapsus est ad huc redi¬
tus : Est. inͥ crede: ẽ Q ua ⁊ post
grauissimã egritudiñe. at ab apõ
pene mortis cõfuuo: redit sanitas.
et post desꝑatã m̃saniam: młti re¬
sipiscũt/. Ecce .n. ut supͣ memora¬
iiuꝰ. rex iste babilonius: om̃s iam
saditus salutis excluserat: ꝑid ꝙ
deũ exac̾bauit. qui se fecit. et ad
rũ quoq sciãm dedit. ⁊ regni to¬
cuis archana reserauit. Quĩ ma¬
gicas astronomicas. gazarenas cal¬
daicas p̾stigias. ꝓphẽ sui dĩna iut̾¬
p̾tatõne ꝯfudit. et in effabile sacrm
ciptini pueruli sapientissima dis¬
sertõne patefecit. ita ut nõ solũ
credẽ sũmo deo udẽtur. s in om̃o
ret. Et ñ solũ hũc ipm̃ negauit
post hoc: s ĩ tãtã iursus iñsaniã
de uolutus est. ut ẜ nos dei qui nõ
adoraret᷑ ymaginẽ suam. ĩ fornac̃

Expanded text:
itates tuas misericordia pauperum: fortasse erit patientia inde votis tuis . » Quid dicis ad haec, vir sapiens et beate, et post tantos lapsus adhuc redditus est, mihi crede, quia et post gravissimam aegritudinem, atque ab ipso pene mortis confinio redit sanitas et post desperatam insaniem multi resipiscunt. Ecce enim, ut supra memoravimus, rex iste Babylonius omnes jam sibi aditus salutis excluserat, per id quod exacerbavit Deum, qui se fecit, et ad rum quoque scientiam dedit et regni totius arcana reseravit, qui magicas, astronomicas, Gazarenas, Chaldaicasque praestigias prophetae sui divina interpretatione confudit, et ineffabile sacramentum captivi pueri sapientissima discretione patefecit, ita ut non solum credere summo Dret, et non solum hunc ipsum negavit posthaec, sed et in tantam rursus insaniam devolutus est, ut servos Dei qui non adorarent imaginem suam in fornacem
Abbreviated transcription (Latin):
si forte plixiorib ego mĩt utar
lam̃tatoib: et amariores ꝓfũdã
ur̃bis ut dixi capte extidia defleo.
snet uilis nulgi captiuitatẽ lam̃to.
S ĩ signis aĩc lapsũ: et templ

Expanded text:
si forte prolixioribus ego nunc utar lamentationibus, et amariores profundaon enim urbis ut dixi captae excidia defleo, nec vilis vulgi captivitatem lamentor, sed insignis animae lapsum, et templi
Abbreviated transcription (Latin):
de form ĩs ac turpis. pit abea
ouiẽ muniniẽ. omĩs q custodia.¬
telam aĩe festinãtib Inulla ide
turpis cogitatõ: nulla cupaditas
feda repellitur ¶S si uen̾it form¬
catõnis spẽ. ingreditur. ssi uctã¬
cie: Si auaricie ⁊ ẽt si hoꝵ nequi¬
ores et inpuriores uen̾int. Ine¬
mo ꝓhibet. nemaꝓpellit. suiłs
ei tustos: nullus remãsit editins
ita nec ad purissimã m̃tẽ tuã ꝑe

Expanded text:
deformis ac turpis: periit ab ea omne munimen omnisque custodia.telam animae festinantibus. Nulla inde turpis cogitatio, nulla cupiditas foeda repellitur, sed si venerit fornicationis spiritus ingreditur, si jactantiae, si avaritiae, et si horum nequiores et impuriores venerint, nemo prohibet, nemo propellit: nullus enim custos, nullus remansit aedituusita nec purissimam mentem hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
defreri: accedit ⁊ ip̃e s⁊ cogitatõ¬
nes nobis subicit despandi: plũ¬
bo omn ⁊ ounĩ arena gramores.
Quas si recepimsꝰ : uccẽ est nos
statĩ põde̾ ipõ ab ruptsꝰ salutis
nr̃e retinacłis: in ꝓfũd̾ demergi

Expanded text:
erreri, accedit et ipse, et cogitationes nobis subjicit desperandi plumbo omni et omni arena graviores, quas si receperimus, necesse est nos statim pondere ipso abruptis salutis nostrae retinaculis in profundum demergi
Abbreviated transcription (Latin):
inpetnͣdi: ut spem nob̾ dei bouita¬
tis abscidat. que est. salutis nr̃e
anchora. uite nrẽ fũdam̃tũ. dux
itiu̾is: quo itur ad celũ. Deniq
Spes gͦ est: in qua salus nrã ꝯ
siscit. et que de t̾ris aiãs uelud
quibͥdã tathenis celitus depẽdẽti¬
bus ĩixas: eueit ad suꝑna :et
reuotat ad sedes celestes: eos qui
sibi uehem̃cius inħ̾ent. celsiores q
eos uite huius ac t̾renoꝵ maloꝵ
tur binib reddit Siquis gͦ ĩt̾
hoc poĩtus resoluatur aĩmus ⁊
salutaris spei anchorã dimittat
e maĩb : decidat ncc̃ẽ est. et in ab¬
yssum at ĩ ꝓfũdũ maloꝵ necet᷑.
De cũ senẜit ĩimicus. et nderit

Expanded text:
ut spem nobis Dei bonitatis abscindat, quae est salutis nostrae anchora, et vitae nostrae fundamentum, dux itineris, quo itur ad coelum, denique spes ergo est, in qua salus nostra consistit, et quae de terris animas velut quibusdam catenis coelitus dependentibus innexas sibi evehit ad superna, et revocat ad sedes coelestes eos qui sibi vehementius inhaerent, celsioresque eos vitae hujus ac terrenorum malorum turbinibus reddet; si quis ergo inter haec positus resolvatur animus, et salutaris spei anchoram dimittat e manibus, decidat necesse est in abyssum, atque in profundum malorum enecetur, quod cum senserit inimicus, et viderit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ñ turicas: si generas xp̃m. in
quo potes dicẽ̾. ubi ẽ mors uicto¬
ria tua. ubi est mors aculeus tuus
Et .n. cũ uetus ille hõ nr̃ ałfixus
ẽ cruci. destructũ ẽ pccm̃. obtusꝰ
acculeus. nacuata culpa. ut ult̾iꝰ
siure flagiciis desinanus. Abiis.
.n. ⁊ netus hõ. nũc aũ iam ñ uet
hõ ĩ nob̾ s noua est c̾atura hñs
ĩ se siłitudinem xͥ. cuius mortis
simłitudini. ꝯ se pulti: y magniẽ u¬
te eius assup̃simus .alas grẽ. spũa¬
h accepimns. Sit gͥ uolate: ut di¬
catur de uobis. O. ni sũt isti qui
sicut mibula uolant. et sic̾ colũ¬
be cum pullis suis. snt uubule ur̃e
rorent iusticiam. ⁊ colũbe: pari¬
ant simplicitatem. Gic nauigate.
qiͣ tnͣffretantes imiuidũ. ñ perrã¬
tes. qͣ naues tharsis. sut ĩ tlłigi¬
biles portus cursũ dirigatis. et ꝯ¬
ueatis diuicias maris. Sic festi¬
nate: ut dicatur de uob̾. Leues
fcĩ sũt sr̃ aquilas. Ab ira .ii. nẽ¬

Expanded text:
tem non timeas, si geras Christum, in tem non timeas, si geras Christum, in quo potes dicere: Ubi est, mors, victoria tua? Ubi est, mors, aculeus tuus ? Etenim cum vetus ille homo noster affixus est cruci, destructum est peccatum, obtusus aculeus, vacuata culpa; ut ulterius servire flagitiis desinamus. Abiit et uetus homo. nunc autem iam non uetus homo in nobis, sed noua est creatura habens in se similitudinem Christi, cuius mortis similitudini consepulti imaginem uitae eius adsumpsimus, alas gratiae spiritalis accepimus. sic igitur uolate, ut dicatur de uobis: qui sunt isti, qui sicut nebula uolant et sicut columbae cum pullis suis? ut nebulae uestrae rorent iustitiam et columbae pariant simplicitatem. sic nauigate quasi transfretantes mundum, non pererrantes quasi naues Tharsis, ut in intellegibiles portus cursum dirigatis et conuehatis diuitias maris. sic festinate, ut dicatur de uobis: leues facti sunt super aquilas. ab ira enim uen
Abbreviated transcription (Latin):
gitatõnũ suaꝵ Inec recedit exea:
donec moriatur pͥuceps sac̾dotũ.
qui tulit Nccm̃ mũdi Mortiuis qͥ¬
dem semił esr. s moritur unicmq:
qui baptizatur in mortem. ut
si cor tuũ ñ imitretur ꝓccõꝵ cõsi¬
lia. et cogitatões eoꝵ. Bũ fugis.
si ocłus tuus alieuaui declinet. et
lingua tua n̾itatẽ custodiat. Gñ
fugis: si nõ ẜ̾udeas nĩ prudenti ad
inprudenciamr illiꝰ ¶ ñ fugis si au¬
feras pedem gressiuum tuoꝵ ex
ore mnsipiencuĩ. Cito .ii. malis du¬
cib erratur. S si uis bñ fug̾e: Ion¬
ge fat nias tuas. ab eoꝵ ẜmonibus.
Mortuus ẽ tͥ pͥnceps sac̾dotum. tͥ
crucifixus ẽ : nt cdauis eius adh̾eas.
Q̃e enim ĩ illa carne et tua pccã
suscepit. Affixa sũt illi in patibłoi
tuoꝵ delcõꝵ cyrografa. ut iam
mũto incħ debeas: tui semel renũ¬
ciasti. Et recte nicħ debes cui sup¬
petit dic̾e. Michi .ii. mũdus cruci¬
fixuis: et ego mũdo ¶utinã mor¬

Expanded text:
gitationum suarum, nec recedit ex ea gitationum suarum, nec recedit ex ea donec moriatur Princeps sacerdotum, qui tulit peccatum mundi. Mortuus quidem semel est: sed moritur unicuique qui baptizatur in morte Chrissi cor tuum non imitetur peccatorum consilia, et cogitationes eorum. Bene fugis, si oculus tuus alienam declinet, ut lingua tua ueritatem custodiat. bene fugis, si non respondeas inprudenti ad inprudentiam illius. bene fugis, si auferas gressum pedum tuorum ex ore insipientium. cito enim malis ducibus erratur; sed si uis bene fugere, longe fac uias tuas ab eorum sermonibus. Mortuus est tibi princeps sacerdotum, tibi crucifixus est, ut clauis eius adhaereas. te enim in illa carne et tua peccata sutuorum delictorum chirographa; ut jam mundo nihil debeas, cui semel renuntiasti. Et recte nihil debes, cui suppetit dicere: Mihi enim mundus crucifixus est, et ego mundo ; ut jam mor
Abbreviated transcription (Latin):
post ipm̃ cogitatõnib tuis am¬
błes. s fide ñ spẽ: mas eius seqͣris.
si ad ipm ꝯfugias. Est .ii. refu¬
giũ et uirtus tui dicit dauid.
ad te ꝯfugr. ⁊ ñ sum deceptus Er¬
go qr d̾s refugiũ. deus aũt ĩcelo
et supͣ celos: utiq hinc illo fugi¬
endimm est. ubi pax. ubi requies
fugit de prĩa sc̃s iatob Sciebat
.n. u̾am prĩam eẽ suꝑiorẽ Fugia¬
mus sicut c̾ui ad fantes aquaꝵ.
Ꝙ scie bat dauid. sicͣiat et aĩã nr̃a
nti dicat aiã mea Qñ neꝑiam
⁊ aparebo añ faciem tuam Eugi
amus sicut loth. sodomitana cri¬
iia: amplius ꝙͣ supplicia. formi
scełum ꝯtagia: qui sodomitanis
domũ clausit. Nec cohĩtans
nou̾at eos: quoꝵ flagicia nescie¬
bat. et oꝓpbria adu̾sabatur. nes
fugiens respexit eos: quoꝵ ꝯu̾sa¬
tõnes ñ desid̾abat. Eugit ergo
sic̾ loth: qui renũciat᷑ uicus. Ab¬
dicat se in colaꝵ morib. qui post
se ñ respicit. qui suꝑioreu illani
ciuitatem ingreditur introitu co¬

Expanded text:
 tuis ambules, si fide, non specie uias eius sequaris, si ad ipsum confugias. est enim refugium et uirtus, cui dicit Dauid: ad t e con fu g i et non sum deceptus. ergo quia deus refugium, deus autem in caelo et supra caelos, utique hinc illo fugiendum est, ubi pax, ubi requies de patria sanctus Iacob; sciebat enim ueram patriam esse superiorem. fugiamus sicut cerui ad fontes aquarum: quos sitiebat Dauid sitiat et nostra anima. nti dicat anima mea: quando ueniam et parebo ante faciem tuam? amus sicut Loth Sodomitana crimina amplius quam supplicia formid fugit contagia qui Sodomitanis domum noverat eos, quorum flagitia nesciebat, et opprobria aversabatur: nec fugiens respexit eos quorum conversationes non desiderabat. Fugit ergo sicut Lot, qui renuntiat vitiis, abdicat se incolarum moribus, qui post se non respicit, qui superiorem illam civitatem ingreditur introitu co
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ñ mediocris c̾a: cur hinc fug̾e̾
debeamꝰ. sit ꝑueniamus a malis ad
bona.sab incertis ad fidelia et ple¬
gianus ergo maliciam scłi huius.
in quo dies ip̃i inquit mali sũt. et
fugianius impigre. Ido ysaias
clamat. Conualescite manꝰ remnis¬
se ⁊ genua dissoluta .I. ñ corꝑis s
directũ ad celi altissima uestigiurm
possit attolli sut sit ductus solidior
uita maturior sgrã plenior Sprudẽ¬
cia circũspectior.¶Hec ẽ .ni. fug̾e: sci¬
re quo tendas. alleuare se a scło ab¬
leuare a corꝑe. ne it̾um frustra se
aliqui extollant. et inflata m̃te car¬
uis sue ñ teneant caput. ⁊ ditatur¬
¶de huis Engerũt: ⁊ ñ uiterunt . S ħ
Qẽ fuge̾ huic: smori elem̃tis huius
mũdi. abscond̾e nitã in deo.Idecli¬
nare corruptõnes sñ attaminare
cupiditates nescireque sũt mũdi
ists: qui nob̾ uarios ing̾it dolores.
Exinanit. ꝯpleu̾s cũ repleu̾it.
cum exinanierit: replet. Et ħ
oiã mania ⁊ uacua in quib ulłus¬

Expanded text:
n mediocris causa cur hinc fugere debeamus, ut perveniamus a malis ad bona, ab incertis ad fidelia et plegiamus ergo malitiam saeculi huius, in quo dies ipsi inquit mali sunt, et fugiamus inpigre. ideoque Esaias clamat: conualescite manus remissae et genua dissoluta, id est non corporis, directum ad caeli altissima mentis uestigium possit adtolli, ut sit ductus solidior, uita maturior, gratia\' plenior, prudentia circumspectior. hoc est enim fugere, scire quo tendas, ableuare se a saeculo, ableuare a corpore, ne iterum frustra se aliquis extollat, et inflata mente carnis suae non teneant caput, et dicaturde his: fugerunt e t non uiderunt. sed hoc est fugere hinc, mori elementis istius mundi, abscondere uitam in deo, declinare corruptiones, non attaminare cupiditates, nescire quae sint mundi istius. qui nobis uarios iniungit dolores, exinanit cum repleuerit, cum exinaniuerit replet. et haec omnia inania et uacua, in quibus nullu
Abbreviated transcription (Latin):
te fornicatõem.Persecũtur .ix.
nos pcc̃oꝵ illecebre. ꝑsequitur libi¬
do IS tu fuge tãꝙͣ furiosam dña
Q ͤ si ꝯp̾hend̾it: nec die nec uoc¬
te requiesce̾ sinit. exagitat. urit.
incendit. Euge auanciam: ne te ĩ¬
terius ꝯp̾hendat. Euge ꝑfidram:
uete sius ĩ uoluat retibus. Non.¬

Expanded text:
te fornicationem. persequuntur enim nos peccatorum inlecebrae, persequitur libido: sed tu fuge tamquam furiosam dominam, quae si conprehenderit, nec die nec nocte requiescere sinit, exagitat, urit, incendit. fuge auaritiam, ne te interius conprehendat. fuge perfidiam, ne te suis inuoluat retibus. un
Abbreviated transcription (Latin):
terna diuiuitas. et et̾ua dei uir¬
tus/Sane moritur nob̾: si a nr̃a
niã seꝑatur. ñ quo morte corrũ¬
patur. s quo dissoluatur atq
exuitur mens nrã ab eius ꝯm̃c¬
tõe /Mors .n. u̾a est: u̾bi ⁊ aĩe
seꝑatio. PDemq statĩ incipit.

Expanded text:
terna diuinitas et aeterna dei uirtus. sane moritur nobis, si a nostra anima separetur, non quo morte corrumpatur, sed quo dissoluatur atque exuatur mens nostra ab eius coniunctione; mors enim uera est uerbi et animae separatio. denique statim incipit
Abbreviated transcription (Latin):
biciamur regi: si ñ defi̾mus tã¬
ꝙͣ penti. Metu .i. p̾sidentis płu¬
q fit obediens potestati: qui ẽ
saluti ĩ gratus. ut ncc̃itate.n
sobrietatis agnoscat. qui uoluit
ac nequiuit grãm pietatis ag¬
nosc̾e: Corrigit ergo nccĩtas: ꝙ̃
pietas ꝓuocare debuerat/. Hee
sũt tres ciuitates tnͣs iordanẽ
ꝑfcõri prudencie ad refugiũ da¬
te. sut pͥmo culpã fugiamus in¬
ductione amini ꝯformes ad yma¬
ginẽ dei. Ita .ii. creati simuus.
dũte duõ. faciamus hoĩem ad y¬
maginẽ et similitudinẽ nram.
Hec ergo p̾me illiꝰ lex ciuitatis
ẽ. Peinde si ꝑ fragiltatem car¬
nis ⁊ mũdi illecebras ita nĩtẽ uos¬
trã forare ũ possumꝰ. reu̾encia pa¬

Expanded text:
biciamur regi, si non deferimus tambiciamur regi, si non deferimus tamquam parenti. metu enim praesidentis plerumque fit oboediens potestati qui est salutis ingratus, ut necessitatem sobrietatis agnoscat qui noluit ac nequiuit gratiam pietatis agnoscere. corrigit ergo necessitas quem pietas prouocare debuerat. Hae sunt tres ciuitates trans Iordanen perfectiori prudentiae ad refugium datae, ut primo culpam fugiamus inductione animi conformes ad imaginem dei. ita enim creati sumus dicente deo: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. haec ergo primae illius lex ciuitatis est. deinde si per fragilitatem carnis et mundi inlecebras ita mentem nostram formare non possumus, reuerentia pa
Abbreviated transcription (Latin):
ma ꝯtenditur: saltem oꝑa dei
sunt: tanti ꝯ templetur oꝑis
anctorẽ. quĩ ex hũs bouis que
sunt ĩ ꝯstitutoẽ istius creatu¬
re . bona .n. ualde sũt sic̃ dñs
dixit. bonũ illud sũmũ atq et̾¬
num ꝯp̾henditur. Qui ordo reꝵ
que disciplina. que grã.nõ ne
hiis ꝙͣuis tardũ m̃genium dili¬
ge̾ auttorem suũ ꝓuocatur.ꝯͣ
Et .n. si ꝑentes qr nos geuue¬
rũt amamus: qnͣtomag̾ dili¬
ge debenus creatorẽ ꝑentum
auctorẽ q nostrũ/. Ergo oꝑa¬
toria nirtus dei ⁊ si ũ uidetur.
tũ ex sins oꝑib estimatur. oꝑa¬
torem q ⁊ oꝑa sua ꝓdũt. ut
intlłigatur: qui nõ ꝯp̾hendit᷑.
Uñ ⁊ dũs ait. Si in nõ c̾ditis:
nitas ad refugnim. que edifica¬
toris su testificatur grãu. ⁊ aẜ¬
fectũ urm excitat: ut eius sius
cupidiores. qui tãtã nobis fab̾¬
ce huius uideatur ꝯtulisse pril¬
critudinẽ Certius ordo est : re¬
galis potestatis ꝯtẽplatõ. ut su¬

Expanded text:
ma contenditur, saltem opera Doma contenditur, saltem opera Dosunt, tanti contempletur operis auctorem; quoniam ex his bonis quae sunt in constitutione istius creaturae bona enim valde sunt , sicut Dominus dixit bonum illud summum atque aeternum comprehenditur. Qui ordo rerum? Quae disciplina? Quae gratia? Nonne his quamvis tardum, ingenium diligere auctorem suum provocatur? etenim si parentes, quia nos genuerunt, amamus, quanto magis diligere debemus creatorem parentum auctoremque nostrum! ergo operatoria uirtus dei. etsi non uidetur, tamen ex suis operibus aestimatur operatoremque opera sua produnt, ut intellegatur qui non conprehenditur. unde et dominus ait: si mihi non creditis, m haec ciuitas ad refugium, quae aedificatoris sui testificatur gratiam et affectum nostrum excitat, ut eius simus cupidiores qui tantam nobis fabricae huius uideatur contulisse pulchritudinem. tertius ordo est regalis potestatis contemplatio, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
treatus ẽ mũdus Tercia ciuitas
est: ꝯtemplatõ ciuitatis regie.
⁊ magestatis et̾ne .Quarta ci¬
uitas ꝓpiciationis diuine. ꝯtin¬
tus . Q uiuta ciuitas : legis dĩne
ꝯtempło. que p̾cipit qͥd faciẽdũ
sit . Sexta quo ciitas: portio.
legis que p̾scribit quid ñ faci¬
end̾ sit . Q. uanta habũdãcia dĩ¬
ne mẽ. ꝙͣte diuicie pietatis eiꝰ
⁊ inuiti ac reluctantes ad cul¬
pam deducimur. et ñ uolunta¬
ria delictauicti illece bris freq̃ñt̾
ꝯmittimꝰ : diu̾sa nob̾ refugra ꝓ¬
ponat. sex idel urbiũ. Ut quo
nũo mũdus foͣrͣtus est : eod̾ nũo
aduersus mũdana uitia ⁊ scłi h¬
nius naufragia: remediũ ꝓin¬
detur¶ Primũ gͥ remedium ẽ.
ut si cui boni ꝓpoĩti uiro. culpa ir
ꝑ fectam uelit hr̃e securitatẽ.
ad ipãm rerũ arcem oĩum ꝓpe¬
ubi ẽ fons sapiencie. uñ: ꝓ mor¬
te inte et̾ne: hauriat potum
ĩmortalem Scd̃m ẽ reme dium
ut qui ñ potest boni illiꝰ cogita¬

Expanded text:
creatus est mundus. tertia ciuitas est contemplatio potestatis regiae et maiestatis aeternae. quarta ciuitas propitiationis diuinae contuitus. quinta ciuitas legis diuinae contemplatio, quae praecipit quid faciendum sit. sexta quoque ciuitas portio legis, quae praescribit quid non faciendum sit. quanta abundantia dintae diuitiae pietatis eius,  quibus et inuiti ac reluctantes ad culpam ducimur et non uoluntaria delicta uicti inlecebris frequenter committimus, diuersa nobis refugia proponeret, sex uidelicet urbium, ut quo numero mundus formatus est; eodem numero aduersus mundana uitia et saeculi huius naufragia remedium prouideretur! Primum igitur remedium, ut si cui boni propositi uiro culpa inre, si perfectam uelit habere securitatem, ad ipsam rerum arcem omnium propeubi est fons sapientiae, unde pro morte vitae aeternae hauriat potum immortalem. Secundum est remedium, ut qui non potest cognitionem boni i
Abbreviated transcription (Latin):
ob sequio. uł int̾dcõꝵ decliua tõe¬
ne: uen̾emur. Quartũ suꝑ est.
ꝙ de morte sũssacͤ dotis ait. qr us
ad illd̾ tempus erit ĩ ciuitate re¬
fugii honucida ille. donec mori¬
ii. causis parib impar euentus .
Pot̾at .ni. fi̾ ut post homicide
illius refugiũ: seqũti die obir
nus sac̾doᷤ. nͥ dei filius u̾bũ dei.
C̃uius ad uocatõnẽ ꝓ nob̾ hẽmꝰ
apd̃ prem. qui exors oĩum ẽ uo¬
lũtarioꝵ. et accidentiũ delictoꝵ
ĩ quo ꝯsistũt oĩa: que in t̾ra sũt.
⁊ que ĩ celo. uincło enim ñbi: ꝯ

Expanded text:
obsequio uel interdictorum declinatioobsequio uel interdictorum declinatione ueneremur. Quartum superest quod de morte summi sacerdotis ait: quia usque ad illud tempus erit in ciuitate refugii 1. homicida ille, donec moriin in causis paribus inpar euentus; poterat enim fieri ut post homicidae illius refugium sequenti die obiretnus sacerdos nisi dei filius, uerbum dei, cuius aduocationem pro nobis habemus apud patrem, qui exors omnium est uoluntariorum et accidentium delictorum, in quo consistunt omnia quae in terra sunt et quae in c
Abbreviated transcription (Latin):
ciam reciꝑe ñ possũt: hẽs t̾ciam
ciuitatem sut diuine ciuitatis for¬
mido te sobriũ faciat et ĩ flectat
pantoꝵ ñ płium. supͣ iordanẽ põi¬
te. Ut expͥmas qͣi ymago. arche¬
typũ diligas qiͣ filius prẽm. ad¬
ores qiͣ subditus regẽ. O. iii aũt
iordanẽ tͣnͣsierint sordauis aũt
descensio eoꝵ dr. qui descenderũt.
gͦ ex ilł suꝑiorib uirtutib ad hec¬
infi̾ora .i in quib integritas. ca¬
ritas. hunulitas nacillau̾it: hñt
ꝓpͥora hõis refugia que petant.
ut qui ob noxii delictis ⁊ inflexi
ucuis sũt ñ uolũtariis. sꝑent do¬
minũ sibi reꝯciliari posse. si ue¬
niam petat Sꝑent posse corrigi:
si p̾cepta seqñtur celestiũ testam̃¬
toꝵ. quib aut in formaniur ad ĩ¬
nocẽtiam. aut reuocanuur a culpa.
Hee gͥ iũtra iordanẽ ciuitates seq̃
ande diuinitatis ambitõ. seqũ¬
de p̾ceptõnis obeditõ. int̾dc̃e pͥua¬
ricatõnis cautio. quib ꝓpiciato

Expanded text:
tiam recipere non possunt, habes tertiam civitatem; ut divinae potestatis formido te sobrium faciat, et inflectat paucorum non plurium, supra Jordanem positae; ut exprimas quasi imago archetypum, diligas quasi filius patrem, adores quasi subditus regem. 12. Qui autem Jordanem transierint, Jordanis autem descensio eorum dicitur: qui descenderint ergo ex illisinferiora, id est in quibus integritas caritas humilitas uacillauerit, habent propiora homini refugia quae petant. ut qui obnoxii delictis et inflexi uitiis sunt non uoluntariis sperent dominum sibi reconciliari posse, si ueniam petant, sperent posse corrigi, si praecepta sequantur caelestium testamentorum, quibus aut informamur ad innocentiam aut reuocamur a culpa. haec igitur intra Iordanen ciuitates sequeandae diuinitatis ambitio, sequendae praeceptionis oboeditio, interdictae praeuaricationis cautio, quibus propitia
Abbreviated transcription (Latin):
poĩte sũt. q̃ refugio pͤcantibus
forent . O. nartuiii. cur dem̾a¬
tio et definitio tpr̃is ꝯp̾hensa.
intra ꝙ hĩtat homicida ĩ ciuta¬
te refugñ. quo adnsq moriat᷑
sacerdos maguus. et post mor¬
tem sac̾dotis magni reu̾̃tatur he¬
micida in ciuitatem hĩtatõnis
sue. De singuł oportet dic̾e. at
eo ordine quo ꝓposnimis que¬
sita ab solu̾e. Competenter itaq
leuitaꝵ cinitates datas ad refu¬
gium pͥmum explicãd̃ est ¶õ¬
grue aut̃ puisũ liquet. qr leuite
fugitantes sũt mũdi huiꝰ. ut pli¬
ceant deo. relinqͣt prĩam. ꝑen¬
tes. filios. omnẽ cognatõen: ut
ad h̾eant uni deo. ¶Deniq et a¬
brahe dcm̃ est Exi de t̾ra tua.
⁊ de cognatoẽ tua. ⁊ de domo prĩs
S forte dicas leuita ñ erat ¶S ħe¬
bat in lumbis suis leui. ut legi¬
mus ad hebreos scriptũ. Et dñs
leuitis dicit. cum discipłis suis ħ
est apłis. dicit. Si quis nult post
me nemre: ab neg sem ip̃m.

Expanded text:
positae sint, quae refugio peccantibus positae sint, quae refugio peccantibus forent. quartum, cur denumeratio et definitio temporis conprehensa, intra quod habitet homicida in ciuitate refugii, quoad moriatur sacerdos magnus et post mortem sacerdotis magni reuertatur homicida in ciuitatem habitationis suae. de singulis ergo oportet dicere atque eo ordine quo proposuimus quaesita absoluere. Conpetenter itaque Leuitarum ciuitates datas ad refugium primo explicandum est. congrue autem prouisum liquet, quia Leuitae fugitantes sunt mundi huius, ut plactant deo, relinquant patriam parentes filios omnem cognationem, ut adhaereant uni deo. denique et Abrahae dictum est: exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris sed forte dicas: Leuita non erat. sed habebat in lumbis suis Leui, ut legimus ad Hebraeos scriptum. et dominus Leuitis dicit, cum discipulis suis, hoc est apostolis dicit: si quis uult post me uenire, abneget se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
apłos: ait. Surgite. Eanus hĩc
Docet te ⁊̃ lex fugiendũ scłm. de¬
um seqũdũ. ¶Q uid .n. aliud doc
ieun dicit. disponetis nobis cuu¬
tates ad refugium. et erũt nob̾
refugia. quo refugiat omĩs ho
micida . qui ꝑcus serit aĩam in¬
uitus. ¶ Et infra.¶ Sex ciuitates
ad refugia erunt nob̾ T̃ res cuu¬
tates dabitis tnͣs iordanẽ. et tres
ciuitates dabitis iñ t̾ra chanaam.
Aꝑte quid̾ ꝯfugientib hoc crimẽ
homicidii refugia ꝓpoĩta sũt S
si ꝯsid̾emus altius: qͣtuor sũt q̃
admonẽt ꝓfundius eẽ spectãda
lcõis archana istius. Unĩ: qua ra¬
tõe ex hũs cũntatib q̃ leuitis in
portõem. sorte obuei̾unt. sex ci¬
uitates ad refugiũ date sũt. ho¬
micidii crimĩe laborantib. scur
nõ ⁊̃ aliaꝵ tͥbuũ ciuitates ad hoc
mimirs deputaͬt e . Scd̃m: qͣ rõne
hic p̾scͥptus uidetur. ne płium:
ne pancioꝵ ciuitatũ/ Tercimiii.
cur tres ultra iordanẽ io ciuitates.
⁊ tres in regione chananea dis¬

Expanded text:
os ait: surgite, eamus hinc. Docet te etiam lex fugiendum saeculum, deum sequendum. quid enim aliud docet, cum dicit: disponetis uobis ciuitates ad refugium, et erunt uobis refugia, quo refugiat homicida, omnis qui percusserit animam inuitus et infra et infra: sex ciuitates ad refugia erunt uobis. tres ciuitates dabitis trans Iordanen et tres ciuitates dabitis in terra Chanaan? aperte quidem confugientibus hoc crimen homicidii refugia proposita sunt, sed consideremus altius. quattuor sunt quae admonent profundius esse spectanda lectionis arcana istius. unum, qua ratione ex his ciuitatibus. quae Leuitis in portionem sorte obuenerunt, sex ciuitates ad refugium datae sunt homicidii crimine laborantibus, cur non etiam aliarum tribuum ciuitates ad hoc munus deputatae. secundum, qua ratione hic praescriptus uidetur neque plurium neque pauciorum ciuitatium. tertium, cur tres ultra Iordanen ciuitates et tres in regione Chananaea dis
Abbreviated transcription (Latin):
rubesco ennͣgłm. uirtus .n. dei est
ĩ salutẽ: onu c̃denti: udeo pͥmũ
⁊ greco. Insticia .n. dei in eoreue¬
latur .i. in eo qui credidit. Deu¬
que addidit. ex fide in fidem. sic̾
scriptũ est. Iustus aũt ex fide ui¬
uit. In quo gͥ iusticra dei reuela¬
tur. uisi nĩ eo qui ꝯformis est y¬
maginis filii dei. Habes pͥmũ p̾¬
ceptũ ad ymaginẽ dei Scd̾m. qr
inuisibilia dei ꝑea que facta sũt
eius et diuinitas: oꝑib eius cog¬
noscitur. Hec ẽ oparta uirtus.
ẽertiũ de imperiali potestate. qi
u̾bum dei regale est. et iudicia¬
le.et plenũ iusticie sac̾ dotalis.
reminiatõem bonoꝵ actuũ ⁊ ret̾¬
butõem maloꝵ uenturã. in iudi¬
ciũ suũ seruans. De quib dicit
apłs. Scimꝰ aut̃ quĩ indiciũ dei
est. et ẜ u̾itatem iñ eos qui talia
agũt.¶Itaq qui u̾itatem ⁊ iusti¬
ciam dei cognouit: ñ d ea age̾:
que morte digna sũt. Sequitur
bonitas dei. ꝓpiciatoriã utique
de qua dicit sc̃lu diuicias bonita

Expanded text:
irtus enim dei est in salutem omni credenti, Iudaeo primum et Graeco. iustitia enim dei in eo reuelatur, id est in eo qui credidit. denique addidit: ex fide in fidem, sicut scriptum est; iustus autem ex fide uiuit. in quo igitur iustitia dei reuelatur nisi in eo qui conformis est imaginis filii dei? habes primum praeceptum ad imaginem dei. secundum quia inuisibilia dei per ea quae facta sunt et diuinitas operibus eius cognoscitur. haec est operatoria uirtus. tertium de imperiali potestate, quia uerbum dei regale est et iudiciale et plenum iustitiae sacerdotalis, remunerationem bonorum actuum et retributionem malorum uenturis in iudicium suum seruans, de quibus dicit apostolus: scimus autem quoniam iudicium dei est secundum ueritatem in eos qui talia agunt. itaque qui ueritatem et iustitiam dei cognouit non debet ea agere quae morte digna sint. sequitur bonitas dei propitiatoria utique, de qua dicit: an diuitias bonita
Abbreviated transcription (Latin):
otum est. Est ⁊̃ illa cã: qͥa leuite
ministri sũt dei. et ido ipõꝵ cim¬
tates fugientib homicidis ꝑ le¬
gem deputantur. qr ipĩius ẽ
diuma mandata exequi cuta eos
qui crinẽ mortale admisint.
Nescit eccã puplicare leges suas
nouit ut dñico sac̾dotis obediat.
impatui. Audi lenitam dñtem.
to gladio mor̾iatur sensus carms
in nobis. ut uiuat aĩa nra. Nisi
.n. sensus carnis occiderit: ulłus
eẽ pot̾ inte fructus et̾ne. Sex
Nñt ciuitatũ refugia sũt Ita
ut pͥma ciuitas sit: cognitõ u̾¬
bi. et ad ꝓmagiuẽ eius forma
iuuendi. Q.uicũq .n. eam cog¬
nitõnẽ fu̾it ingressus: tutus

Expanded text:
mecum est. est etiam illa causa quia Leuitae mecum est. est etiam illa causa quia Leuitae ministri sunt dei. et ideo ipsorum ciitates fugientibus homicidis per legem deputantur, quia ipsis jus est divina mandata exsequi circa eos qui crimen mortale admiserint. Nescit Ecclesia publicare leges suas. Novit ut Dominico sacerdos obediat imperatui. Audi Levitam dicentem: co gladio moriatur sensus carnis in nobis, ut uiuat anima nostra. nisi enim sensus carnis occiderit, nullus esse potest uitae fructus aeternae. Sex autem ciuitatum refugia sunt ita, ut prima ciuitas sit cognitio uerbi et ad imaginem eius forma uiuendi. quicumque enim eam cognitionem fuerit ingressus tutus