comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pelasgii ⁊ alioꝵ heresiarcaꝵ excecrable̾s errores. ut nostamꝰ nemo
prohibet qͥn scoutem̃. b̾sꝰ ãt legisse poeticos horrend̃ ut hn clamitãt
ymo letale tͥmẽ ẽ. ioculatores in quadriuus ut plĩmũ. ut płinũ in hone¬
stot ludos agẽtes. inspicere possumꝰ hystriones ĩ cõuuiis t̃pia canẽtes
audire Nebulones ĩ popinis lenones ĩ lupanarib blaffemãtes ꝙ pati.
nec ob id ĩ tartara trahimĩ poetita legisse poeniata nos eterm regin
facit extorres Pictori ⁊̃ ĩ sacris edib fas ẽ pigere tricerberũ canẽ
ditis obpuũtẽ limĩa. chironẽ nautã a cherontis bada sulcãtẽ. Comas
ydris acc̃ictas accẽsis armatas facib ꝓpm̃ plutonẽ infelicis regmi p̾na¬
pem dampuatis supplicia inferentẽ. poetis sonoro carime hec eaden
seysisse nephas ⁊ iremissibile lectori crimen ẽ. pictori eids̃ ꝯcessii

Expanded text:
Pelasgiique, et aliorum heresiarcarum execrabiles errores ut noscamus, nemo Pelasgiique, et aliorum heresiarcarum execrabiles errores ut noscamus, nemo prohibct, quin scrutemur; versus autem legisse poeticos, horrendum, ut hi clamitant, imo letale crimen est! Ioculatores in quadruviis ut plurimum inhonestos ludos agentes inspicere possumus, hystriones in conviviis turpia canentes audire, nebulones in popinis, lenones in lupanaribus blasfemantesque pati, nec ob id in Tartara trahimur; poetica legisse poemata nos eterni regni facit extorres! Pictori etiam in sacris edibus fas est pingere Tricerberum canem, Ditis observantem limina, Charonem nautam, Acherontis vada sulcantem, Erinas ydris accinctas accensisque armatas facibus, ipsum Plutonem, infelicis regni principum, damnatis supplicia inferentem; poetis sonoro carmine hec eadem scripsisse nephas, et irremissibile lectori crimen est. Pictori eidem concessum, in
Abbreviated transcription (Latin):
b quid tandẽ gẽtiles fue̾ hoĩẽs. nõ xpm nouere. suã exculere quã sactam
arbitrabãt᷑ religionẽ. fictões addidere gratissimas. ⁊ cõmendablẽs utero ꝑsepe
gerẽtes fouctꝰ. Sz quid inde q̃so ego hos elegãtissimos clamatores dicant
nũquid illis prohĩtũ sit ab aliqua ueteri seu noua doctria dõꝵ suoꝵ stelã
q̃ uellent ĩstilo descritere. Nõ equid̃ reor. nec ⁊̃ xpĩano fingenti. dũ mõ ane
intelltã fuctio. aduersus catholicã beritatẽ exenterata mł pariat. si nõ pro¬
hĩtũ ẽ. di hos legere non leges prohibẽt neq ꝓphẽ nõ sacre põtificũ sanc¬
tanen lapidũ non intrare quib sit galea uitrea. fateor tñ bltro longe
meliꝰ fore sacros studere ftudere lideos ꝙͣ istos ⁊̃ si optimi suit/ studeess¬
te nr̃a ĩ eos Iuiꝰ quod hoc c̾mẽ quod malũ ẽ. possumꝰ impune mo¬
res barbaros audire ipos qz belimꝰ susciꝑebarbaros eis hospitalitatẽ ex¬

Expanded text:
entiles fuere homines, non Christum novere, suam extulere, quam sacram arbitrabantur, religionem, fictiones edidere, gratissimos et conmendabiles utero persepe gerentes fructus. Sed quid inde? Queso ego hos elegantissimos clamatores, dicant, nunquid illis prohibitum sit ab aliqua veteri seu nova doctrina, deorum suorum scelera, quo vellent, in stilo describere? Non equidem reor, nec etiam christiano fingenti, dum modo sane intellecta fictio adversus catholicam veritatem exenterata nil pariat. Si non prohibitum est, si hos legere non leges prohibent neque prophete, non sacre pontificum sanctamen lapidum non intrare, quibus sit galea vitrea. Fateor tamen ultro longe melius fore sacros studere libros quam istos, etiam si optimi sint, studenteste nostra in eos imus, quod hoc crimen, quod malum est? Possumus impune mores barbaros audire, ipsos, si velimus,susciperebarbaros, eis hospitalitatem ex
Abbreviated transcription (Latin):
critus patbios agros ⁊ ĩmi̾abiles opes rei pu ͤ athemensũt ultro ꝯcessit
sacius ducens cũ pauꝑtate. studiorũ pauꝑtate letari. ꝙͣ opũ ẜuia cura be¬
uari. ¶ hac destãt᷑ anaxagoras. dulcedine tactus phĩe potuit ingencia p¬
amicias pauꝑ nauta. nocte ĩ litore solus clamãtẽ cesarẽ cuiꝰ bbce sigli
tmnebãt reges ad hostiũ gurgustioa atq pulsantẽ audutt inar podel
dit ⁊ pauꝑ arinus fiagrate ytasia oĩ ciulis ses̃i incendio . int̾ maroiorede
sane mõtes. ccli sdlis. luneq ꝓspertãs motꝰ stetit ĩpauidus. hec nõ intu¬
ent᷑ qui pauꝑtatẽ lacerãt. fugiũtq dicãt oro si opportusset horebũ de
re agraria cũ uillico liigare aut de domestica accuracoe domꝰ rõnem
exigere. qñ yliacũ excogitasse carmẽ. ⁊ nomen suũ claritate sdereta
cũ pauꝑtate sequẽtes/ nõ illã spreuerũt amnitti purpura. eoꝙ pallastroasi¬

Expanded text:
critus patrios agros et innumerabiles opes rei publice Atheniensium ultro concessit, critus patrios agros et innumerabiles opes rei publice Atheniensium ultro concessit, satius ducens cum paupertate studiorum libertati letari, quam opum servili cura vexari. Hac delectatus, Anaxagoras, dulcedine tractus phylosophie, potuit ingentia preAmiclas, pauper nauta, nocte in litore solus clamantem Cesarem, cuius vocem superbi timebant reges, ad hostium gurgustioli atque pulsantem audivit intrepidus. Sic et pauper Arruns, flagrante Ytalia omni civilis belli it impavidus. Hec non intuentur, qui paupertatem lacerant fugiuntque. Dicant, oro, si oportuisset Homerum de re agraria cum villico litigare, aut de domestica a curatore domus rationem exigere, quando Yliacum excogitasse carmen et nomen suum claritate syderea cum paupertate sectantes? Non ergo illam spreverint amicti purpura, eo quod palliastro te
Abbreviated transcription (Latin):
curitate letat᷑ horaclõ appollimis ĩ ꝑͣ aglaysofidii ꝑui possesbris agelli the¬
sauris regis gigis p̾lata. hac delectati poete. ornare uirtutib añi medita¬
cionib uacare celestiũ altissonis carmĩb poemata texere. ⁊ nomẽ sibi ꝑpetuũ
qͣi uersatilẽ domũ ꝙͣ palacia hĩtare maluit ⁊ lactucas silurẽs suis lotas
maĩb mãducare. ꝙͣ dyonisio adulari ut tectis bt̾et᷑ regus hec uolũtaria
rerũ abiectio ⁊ claritas studiorũ ad se bisendũ euocasse potuere suꝑbũ uue¬
nẽ atq iã aĩo orbis tenẽtẽ imꝑiũ. alexãdrũ macedonẽ. eꝰ amnaciã exqͥrẽtẽ
⁊ frustra munera ingentia offerentẽ. ¶ hat delcãtꝰ z̃en ocrates. ortulo cõ¬
tentꝰ modico. eiusdem iuuenis aĩm mouisse potuit ĩ desideriũ beĩuo lencie
sue quã insigm legatõe atq donis regus postulauit hac deltãtꝰ demo¬

Expanded text:
curitate letatur! Hec oraculo Apollonis in persona Aglai Sofidii, parvi possessoris agelli, thecuritate letatur! Hec oraculo Apollonis in persona Aglai Sofidii, parvi possessoris agelli, thesauris Gigis regis prelata est. Hac delectati, poete ornare virtutibus animum, meditationibus vacare celestium, altisonis carminibus poemata texere, et nomen sibi perpetuum quasi versatilem domum, quam palatia habitare maluit et lactucas silvestres, suis lotas manibus, manducare, quam Dyonisio adulari, ut tuccetis uteretur regiis; hec voluntaria rerum abiectio et claritas studiorum ad se visendum evocasse potuere superbum iuvenem atque iam animo orbis tenentem imperium, Alexandrum Macedonem, eius amicitiam exquirentem et frustra munera ingentia offerentem. Hac delectatus, Xenocrates ortulo contentus modico, eiusdem iuvenis animum movisse potuit in desiderium benevolentie sue, quam insigni legatione atque donis regiis postulavit. Hac delectatus, Demo
Abbreviated transcription (Latin):
paucitas. esto ego existimẽ eã aĩ egͥtuͤ fore. qua ⁊̃ habũdãtes ꝑsepe la¬
borant pͥma quippe si desiderio careat augenda placida atq optablis ẽ
⁊ eꝰ ĩfmita st̃ cõmoda. ¶ 2. u̾o pacis ⁊ qͥetis ẽ hostis. misere cruciãs mentes
quib ĩhĩtat pͥma poetarũ fuit qͦs isti pauꝑes uolũt eis qͥppe dũ mõ eẽt
quod uite suffic̾et. sacis erat hac eĩ duce. libertatẽ bolentes. consequim̃ aĩ
tnͣquillitatẽ. ⁊ cũ hiis laudabile ociũ. quib medĩis uiuẽtes ẽt̾ris. gustamꝰ
colestia hec ĩ solldo sita ẽ. nec fortune mũdana uersantis. minas aut Iacula
timet fulmmiẽt ether desuꝑ concuciat uentorũ impetuosa rabies orbẽ
inundẽt cãpos imbres assĩdui. diluãt fluĩa sonet classicũ tumultuosa ori¬
antur bella. discͬrãt p̾dones undiq ¶ h ͭ ruinas Ridẽs ⁊ incendia. dulcise¬

Expanded text:
paucitas, esto ego existimem eam animi egritudinem fore, qua etiam habundantes persepe lapaucitas, esto ego existimem eam animi egritudinem fore, qua etiam habundantes persepe laborant. Prima quippe, si desiderio careat augendi, placida atque optabilis est, et eius infinita sunt comoda; secunda vero pacis et quietis hostis est, misere crucians mentes, quibus inhabitat. Prima poetarum fuit, quos isti pauperes volunt, eis quippe, dum modo esset, quod vite sufficeret, satis erat. Hac enim duce libertatem volentes consequimur, animi tranquillitatem et cum his laudabile ocium, quibus mediis viventes in terris gustamus celestia. Hec in solido sita est, nec fortune, mundana versantis, minas aut iacula timet: fulminet ether desuper, concutiat ventorum impetuosa rabies orbem, inundent campos himbres assidui diluant flumina, sonet classicum, tumultuosa oriantur bella, discurrant predones undique; hec, ruinas ridens et incendia, dulci se
Abbreviated transcription (Latin):
calcata ẽ ⁊ eleganti carmĩe iussũ seruari coliq quis p̾cor legisttirũ
quantũcũq splẽdẽtiũ indicis lapillis ⁊ auro honor tã magnificꝰ atã
glõso pͥncipe impensꝰ ẽ ¶ uemebãt insuꝑ plũm leta pauꝑtate ⁊ ho¬
noribz equis conspiau. s exemplis fins imponẽdꝰ ẽ. cũ tam hiis ꝙͣ
p̾monstratis roĩb satis ostendisse arbitror poetas prudentes ⁊ ꝙͣtũ
oꝑes ⁊ nomĩa tanꝙͣ fumꝰ ĩ auras abiere. nec non eisdem roĩb demon¬
strasse. hoc opus si ualent poemata. mĩme suꝑuacaneũ ẽẽ. nec sudo¬
res meos fruuoios cõponẽdo ¶ Nũt ãt pꝰhet libet paululuĩ exire
Limen si forte queã obłoquenciũ ĩ pauꝑtatẽ frenare impetũ ¶ Est ĩ ꝑauꝑtas
quã multi fugiũt tanꝙͣ importabile malũ. ut uulgo placet caducoꝵ bonoꝵ

Expanded text:
calcata est, et eleganti carmine iussum servari colique. Quis, precor, legistarum, calcata est, et eleganti carmine iussum servari colique. Quis, precor, legistarum, quantumcunque splendentium yndicis lapillis et auro, honor tam magnificus a tam glorioso principe impensus est? Veniebant insuper plurimi leta paupertate et honoribus equis conspicui, sed exemplis finis imponendus est, cum tam his quam premonstratis rationibus satis ostendisse arbitrer poetas prudentes et, quantopes et nomina tanquam fumus in auras abiere, nec non eisdem rationibus demonstrasse opus hoc, si valent poemata, minime supervacaneum esse, nec sudores meos frivolos componendo. Nunc autem post hec libet paululum exire limen, si forte queam obloquentium in paupertatem frenare impetum. Est igitur paupertas, quam multi fugiunt tanquam importabile malum, ut vulgo placet, caducorum bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
sbe. ut ĩ auẽtino uniꝰ tm̃ ancille contentaret᷑. obseqͥo. Cuiꝰ seruitorũ penu¬
ria honorũ habũdãcia restaurata ẽ ex quib cũ de se famosi. ꝰ hõsit bnũ
tñ apposuisse michi sufficiet huiꝰ eĩ cũ diẽ clausisset. corpꝰ. scipiones qͣ
fuerat amiacia usꝰ. suo sepeliri sepultro uoluere. Nõ asꝑnãte brũdisim hõis
tineres corneliorũ imsteri cinerib . ¶ Pret̾ea quis maronẽ brrgiliũ pau¬
ꝑem. ⁊ lutifiguli filiũ nõ audiuit fuit illi nõ ampliꝰ ĩbonis ꝙͣ patruis
agellus unꝰ apud uicũ auden cui dicũt piectola hodierm. haud longe mãtu
nõ absq litigio possessus. Cuiꝰ agentib studiorũ meritis. octauiam ce¬
saris orbi toto p̾sidentis amicitia usã ẽ. a quo cũ iusisset moriẽs eneidã
igne cremari. ut seruaret᷑ poenia egregiũ. oĩs legũ auctoͣs pedib

Expanded text:
substantie, ut in Aventino unius tantum ancillule contentaretur obsequio; cuius servitorum penusubstantie, ut in Aventino unius tantum ancillule contentaretur obsequio; cuius servitorum penuria honorum habundantia restaurata est. Ex quibus, cum de se famosissimus homo sit, unum tantum apposuisse michi sufficiet. Huius enim, cum diem clausisset, corpus Scipiones, quorum fuerat amicitia usus, suo sepelire sepulcro voluere, non abspernantes Brundusini hominis cineres Corneliorum misceri cineribus. Preterea quis Maronem Virgilium pauperem et lutifiguli filium non audivit? Fuit ille non amplius in bonis quam patrius agellus unus apud vicum Anden, cui dicunt Piectola hodierni, haud longe Mantuam, non absque litigio possessus. Cuius agentibus studiorum meritis, Octaviani Cesaris, orbi toto presidentis, amicitia usus est; a quo, cum iussisset moriens Eneidam igne cremari, ut servaretur poema egregium, omnis legum autoritas pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
paxillũ ⁊ uidebis. nũꝙͣ hec fuerit ornata pauꝑtas. suꝑato dario potentissimo
atq ditissimo ꝑsarũ rege ab alexandro macedone. e ĩ mediũ uenere iocalia
inter que capsula aurẽa cõꝑta ẽ. artificio ⁊ ornatu preciosi ͬ ͣ hec tã regis
umꝙͣ tam splendidus faleratis iuristis honor impensꝰ ẽ ¶ Sarmate plauto
bonorũ fortune nemo pauꝑior fuit egestate quipe ut honeste bentrẽ pa¬
sceret. ad molas manuaria p̾cio fatigabat᷑ die noctes ĩ cõponẽdis comedi
ducebat insompnes quoꝵ numerositas ⁊ artificiũ egit ut laurea. bictorũ
atq triũphanciũ imꝑatorũ insigne p̾cipuũ. nõ ꝑmpẽd̾et eꝰ ꝙͣtũcũq
in hodiernũ. ubi legũ int̾pretũ birreta. auro nõ prohibente mures et tnee
consũpsere En mõ in suꝑ brãdisiõ hoĩ clarissimo tñ uati. adeo tenues fuere

Expanded text:
paxillum et videbis, nunquid hec fuerit ornata paupertas. Superato Dario, potentissimo paxillum et videbis, nunquid hec fuerit ornata paupertas. Superato Dario, potentissimo atque ditissimo Persarum rege, ab Alexandro Macedone, eius in medium venere iocalia, inter que capsula aurea comperta est, artificio et ornatu pretiosissima Hec tam regis rvata est. Quis unquam tam splendidus faleratis iuristis honor impensus est? Sarsinate Plauto bonorum fortune pauperior nemo fuit. Egestate quippe, ut honeste ventrem pascere, ad molas manuarias pretio fatigabatur die; noctes in componendis comediis ducebat insomnes, quarum numerositas et artificium egit, ut laurea, victorum atque triunphantium imperatorum insigne precipuum, non parvi penderet eius, in hodiernum, ubi legum interpetrum birreta, auro non prohibente, mures et tinee consumpsere. Emnio insuper, Brundusino homini, clarissimo tamen vati, adeo tenues fuere
Abbreviated transcription (Latin):
ue ẽ ualiusse ꝑ seculũ. si secula numerãt᷑ homeri. ⁊ ut ĩ optatũ beman
nulli bcdebit᷑ dubiũ exudito. prudenter elegisse poetas. usi minꝰ iur̃ periti
ĩ elcrõe fuere prudẽtes insipientẽs efftĩ. dũ quod suũ ẽ uitiũ. conãt᷑ i immeri¬
tos retorq̃te.  Pauꝑrimos fiusse poetas ex eodẽ quo supra fonte hauriente
ex alienis ꝑiculis. ⁊ ꝑsepe miserns ut dictũ ẽ auri multũ conflasse. et iude
palliatos. fimbriatos. uaria tectos pelle aureis coruscos clauis. longa pͦ tergũ
clientũ comitãte caterua. cũ sic mortaliũ belit demencia incedẽtes sic poetas
non ignauia sua. s inocentia.⁊ qr uolũt pauꝑes fiuisse negari nõ p̃t. Sed
quod isti mĩme bolunt. spectablẽs insigm atq ꝓhẽm claritate fuere. quod exen¬
ut nõ ez illi bus capto unde sũptus puero duci po impendere. E expecta

Expanded text:
ve est valuisse per seculum, si secula numerentur Homeri! Et, ut in optatum veniam, ve est valuisse per seculum, si secula numerentur Homeri! Et, ut in optatum veniam, nulli videbitur dubium erudito prudenter elegisse poetas, ubi minus iurisperiti in electione fuere prudentes, insipientes effecti, dum, quod suum est vitium, conantur in inmeritos retorquere. Pauperrimos fuisse poetas, ex eodem, quo supra, fonte aurientes, ex alienis periculis et persepe miseriis, ut iam dictum est, auri multum conflasse, et inde palliatos, fimbriatos, varia tectos pelle, aureis coruscos clavis, longa post tergum clientum comitante caterva, cum sic mortalium velit dementia, incedentes. Sic poetas non ignavia sua, sed innocentia et quia volunt, pauperes fuisse negari non potest, sed, quod isti minime volunt, spectabiles insigni atque perenni claritate fuere; quod exem, ut non esset illi, luminibus capto, unde sumptus puero duci posset impendere. Sed expecta
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ¶ Pret̾ea poesis quã pauꝑes p̾eleg̾e poete. stabilis ẽ ⁊ fixa stia et̾¬
nis fudata atiz solidata pͣncipiis. bbiq ⁊ oĩtemꝑe ead̃ nec bllis bñꝙͣ
concussa motib. leges ãt nõ sit nõ equo iure uiuit cũ ethiope sauroma¬
ta. nõ eadẽ legũ auctoritas. bello laborãtib ati leta pate quietis. nec
nõ augont sepe minuũtq plurimũ ptãtis. instituta mumapalia
legib. consatucões q regnoꝵ facit illas indictũ iusticiũ nutas dene¬
scunt ⁊̃ ⁊ moriũt᷑ aliqñ. nã nõ nulle Iam dudũ ĩ p̾cio fuere ꝑmaxio
uũ bonũ p̾stat imitatorib poesis. si bonũ dicendũ ẽ quod om̃es optare
uident᷑. uitã . s. fama saltẽ si non det̃ alit̾ in longenũ deducere. nã ut
liquido constat. fere ⁊̃mortalia sunt cũ noĩe cõmponẽtis carm̃a. suriste

Expanded text:
abilis est et fixa scientia, eteabilis est et fixa scientia, eternis fundata atque solidata principiis, ubique et omni tempore eadem, nec ullis unquam concussa motibus. Leges autem non sic; non equo iure vivit cum Ethyope Sauromata, non eadem legum autoritas bello laborantibus atque leta pace quietis. Nec non augent, sepe minuuntque plurimum potestatis instituta municipalia legibus constitutionesque regnorum; facit illas indictum iustitium mutas. Senescunt etiam et moriuntur aliquando, nam non nulle iam dudum in pretio fuere permaximo, vum bonum prestat imitatoribus poesis, si bonum dicendum est, quod omnes optare videmur, vitam scilicet fama saltem, si non detur aliter, in longum evum deducere; nam, ut liquido constat, fere inmortalia sunt cum nomine componentis carmina poetarum
Abbreviated transcription (Latin):
exibet. Elegere poete sciãm inter sẽdera. Inter deorũ sedes. ornatusq ce¬
lestes. suos continua meditacõe trahẽtem / nuĩquid uerũ hoc sit. testimo
reddãt ip̃ã uatũ poenata. ĩpulsu trahẽtis. elegãti salo poetarũ descripta
calamo. ¶ Causidici u̾o legũ facultatẽ sequti. sola sẽptorũ balent menõ.
nõ ex ingenio. s ex literis legũlatorũ iura reddentes nec pitãdũ est
ut satis uideri p̃t. eos insistere cͣcͣ excelsa aut semota ne. ut puta nũqͣs
recta aut tñsuersa uia. sol ab yͥndis petat hispanos. qͥnymo nũquid
hereditario sure seu emphitioco potiꝰ ict p̾cario ticiꝰ uel semproniꝰ
occupet agellũ. nũꝙͣ certũ debitũ aut usurariũ dicendũ sit nũqͥd ardẽs
femnĩa solui possit a frigido uiro. magna st̃ eggia h. ⁊ ex gͦmio nẽ subla¬

Expanded text:
exibet. Elegere poete scientiam, inter sydera, inter deorum sedes ornatusque ceexibet. Elegere poete scientiam, inter sydera, inter deorum sedes ornatusque celestes suos continua meditatione trahentem; nunquid hoc verum sit, testimonium reddant ipsa vatum poemata, impulsu trahentis eleganti stilo poetarum descripta calamo. Causidici vero, legum facultatem secuti, sola scriptorum valent memoria non ex ingenio, sed ex literis legum latorum iura reddentes; nec putandum est, ut satis videri potest, eos insistere circa excelsa aut semota nature, ut puta, nunquid recta aut transversa via sol ab Yndis petat Hispanos, qui imo, nunquid hereditario iure seu enphiteotico potius vel precario Titus vel Sempronius occupet agellum, nunquid certum debitum aut usurarium dicendum sit, nunquid ardens femina solvi posset a frigido viro. Magna sunt et egregia hec et ex gremio n
Abbreviated transcription (Latin):
atq ex ingens egregiis sermones exquisitos emittit. ⁊ si qñ placidis
uocata p̾cib. e sublimi sede descendit ĩt̾ras. sac̾s comitata nusis. non
celsa regũ palacia. nõ molles deliciosoꝵ domos exqͥrit habitatã. berũ
autra atq p̾rupta mõciũ. umbras nemorũ. fontes argẽteos. secessusq
¶ Post hec ex iã dica posicõe subnectũt miꝰ prudentes fuissẽ poetas qͥ tale
sequti sunt dognia. ex quo nulle soquacib cõsequãt᷑ opes. quib ut respõsũ
sit ueor plurimũ prudẽtis opus. ccͣ eligenda cõsist̾e̾ ⁊ iõ hos cõueĩre belim.
quis ĩ eligendo prudencior habendus sit mercto. Iuridicus an poeta. Ede¬
pol prudenciꝰ actũ puto elegisse trahẽtẽ ad sublimia mẽte ꝙͣ ad terre¬
stria depͥmentẽ. stabilẽ ꝙͣ casurã. q̃ longenũ bonũ prestet ꝙͣ q̃ breuissim̃

Expanded text:
atque ex ingeniis egregiis sermones exquisitos emittit. Et, siquando, placidis atque ex ingeniis egregiis sermones exquisitos emittit. Et, siquando, placidis vocata precibus et sublimi sede descendit in terras, sacris comitata Musis, non celsa regum palatia, non molles deliciosorum domos exquirit habitatura, verum antra atque prerupta montium, umbras nemorum, fontes argenteos, secessusque. Post hec ex iam dicta positione subnectunt, minus prudentes fuisse poetas, qui tale secuti sunt dogma, ex quo nulle sequacibus consequantur opes. Quibus ut responsum sit, reor plurimum prudentis opus circa eligenda consistere, et ideo hos convenire velim, quis in eligendo prudentior merito habendus sit, iuridicus an poeta. Edepol prudentius actum puto elegisse trahentem ad sublimia mentem, quam ad terrestria deprimentem, stabilem quam casuram,quelongevum bonum prestat, quam que brevissimum
Abbreviated transcription (Latin):
intentio. qui ut cito beniat. il gratis penitꝰ oꝑãt᷑ Sic ⁊ causiditi.
quihunc ex deliitis hom̃i. Inde ex legũ ꝑicia sibi officias construũt
In quib uenalis lingue malleo. numismata cudũt. ⁊ aurũ ex mmiẜoꝵ
lacunis berbositate cõficiũt. quod poesis generose menior origĩs
omio abhorret ⁊ renuit. ex quo si dãpuãda ẽ aut ꝑmupendenda est
nulliꝰ una secũ precii erit phĩa rerũ magr̃a. ⁊ cuiꝰ oꝑe enciũ cũs
distũtiumꝰ nulliꝰ eq thõtogia. cuiꝰ demonstracoĩb uite deũ cogno¬
scmiꝰ quib nullũ bnꝙͣ querendi thesauros fusse studiũ audiui. d
nesciũt isti. poesis maiorib batat nã cũ celos ĩhabitet dĩs ĩnuxta ꝯciluis.
paucoꝵ homi mentes. ex alto ĩ desideriũ et̾m noĩs monet. ⁊ sua pulcria¬
die ĩ sublimes cogitaciones impellit tractisq ĩuẽcoes ꝑegrinas oñdt̃

Expanded text:
intentio, qui, ut cito veniat, nil gratis penitus operantur. Sic, et causidici, intentio, qui, ut cito veniat, nil gratis penitus operantur. Sic, et causidici, qui hinc ex delictis hominum, inde ex legum peritia sibi officinas construunt, in quibus venalis lingue malleo numismata cudunt, et aurum ex miserorum lacrimis verbositate conficiunt, quod poesis, generose memor originis, omnino abhorret et renuit. Ex quo si damnanda aut parvi pendenda est, nullius una secum pretii erit phylosophia, rerum magistra, et cuius opere entium causas discimus; nullius eque theologia, cuius demonstrationibus rite deum cognoscimus, quibus nullum unquam querendi thesauros fuisse studium audivi. Si nesciunt isti, poesis maioribus vacat, nam, cum celos inhabitet divinis inmixta consiliis, paucorum hominum mentes ex alto in desiderium eterni nominis movet, et sua pulchritudine in sublimes cogitationes impellit, tractisque inventiones peregrinas ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
Stolidos ãt fuisse nõ confitebo. eo ꝙ poesis studiũ secutist cũ prudẽti ͦ ᷤᷤ
arbitror si berũ deũ catho ͤ cognouissent Mũt reassumẽdo ne con¬
fessione mea tã ultronea uidear absolute obiectorib tanꝙͣ̃ uictorib
aream liquisse c̾tamĩs ⁊ obiectõe pͥmã deducamꝰ ĩ me ͫ dicũt ĩ. splẽ¬
didi legũ int̾pretes. poesim nullas cõferre dĩcias bolentes obidut
satis ꝑcipi p̃t. eã ab imutãdis exclũdere. qiͣ nulliꝰ inter reliquas sc̃ias
sit momienti. equid ut iterato dixerim. certũ ẽ poesim nullas aẜ¬
ferre dĩcias nõ tñ assencio ut isti bolũt hoc sua ignoblitate ꝯting̾e
uerũ quia speculatiuaꝵo discipliãrũ nõ sit offiͫ tale aut intentũ. sõs
nechanicorũ artificũ. seu feneratorũ. quoꝵ in hũt fmẽ oĩs tendit

Expanded text:
stolidos autem fuisse non confitebor, eo quod poesis studium secuti sint, cum prudentissimos stolidos autem fuisse non confitebor, eo quod poesis studium secuti sint, cum prudentissimos arbitrarer, si verum deum catholice cognovissent. Nunc reassumendo, ne confessione mea tam ultronea videar absolute obiectoribus tanquam victoribus aream liquisse certaminis, et obiectionem primam deducamus in medium. Dicunt igitur splendidi legum interpretes poesim nullas afferre divitias, volentes ob id, ut satis percipi potest, eam ab imitandis excludere, quasi nullius inter scientias reliquas sit momenti. Equidem, ut iterato dixerim, certum est poesim nullas afferre divitias; non tamen assentio, ut isti volunt, hoc sua ignobilitate contingere, verum quia speculativarum disciplinarum non sit officium tale aut intentum, sed mechanicorum artificum seu feneratorum, quorum in hunc finem omnis tendit
Abbreviated transcription (Latin):
quo ceterorũ mortaliũ labores intendũt ⁊ sic nõ so ͫ adu̾sũ me apparebit
dixisse sinãm. si ex conseꝙ̃cia quadã. tanꝙͣ sũmũ ⁊ detestabile malũ. unatũ
oꝑe poetas cũ pauꝑtate dãpnasse bidebũt᷑ ¶ ia quippe ⁊ huãctati ꝯformis
atq eppiõi uulgari. hec bidet᷑ obieccio. ⁊ gr̃ãꝵ. accione dignissima dũ mõ ex
fonte caritatis exũdaret ĩ mediũ. uerũ qm̃ ex offuscato appetitus mepti
iudicio sumnt obiginem ridenda ẽ atq abictenda ⁊ eorũ prurigini cõpa¬
ciendũ. Et qm̃ dignitati taliũ insuꝑ defferẽ dũ ẽ. ne se postergatos
existiment, obiectionem eorũ berbis ampliorib ĩ suos ortus bertend
puto Confitebor gͦ sponte quod dictũ ẽ poesim nullas afferre sb̃ãs ⁊
poetas paupes fuisse. si pauꝑes dici debent qui ultro spreuere dicias

Expanded text:
quo ceterorum mortalium labores intendunt; et sic non solum adversum me apparebit quo ceterorum mortalium labores intendunt; et sic non solum adversum me apparebit eos dixisse sententiam, sed ex consequentia quadam tanquam summum et deur. Pia quippe, et humanitati conformis atque opinioni vulgari, hec videtur obiectio, et gratiarum actione dignissima, dummodo ex fonte caritatis exundaret in medium; verum, quoniam ex offuscato appetitus inepti iudicio sumit originem, ridenda est atque abicienda, et eorum prurigini compatiendum. Et quoniam dignitati talium insuper deferendum est, ne se postergatos existiment, obiectionem eorum verbis amplioribus in suos ortus vertendam puto. Confitebor igitur sponte, quod dictum est, poesim nullas afferre substantias, et poetas pauperes fuisse, si pauperes dici debent, qui ultro sprevere divitias;
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ amicorũ beniũt. sicõtĩgat int̾loquẽd̾ fieri mencio poetarũ. Illos ex¬
tollere laudib. qũ eruditissim atq eloꝙ̃tissimi fuere biri. Tand pꝰ multa
absconditũ submelle benenũ. nõ letale tñ enittũt. dicũtq eos parũ fuisse
poudẽtes. inꝙͫ. tempꝰ om̃e terẽtes. facultatẽ sequti st̃. ex qua pꝰmillos la¬
bores nulle cõsequũt᷑ opes. suꝑaddẽtes ob hoc pauꝑrmios hoĩes fuisse poetat
nullo splendore sp̃tablẽs. nullis dicus nullo famulatu insignes uolẽtes ex
hũs inte llghi. quia nõ dĩtes fuere nulliꝰ p̾cii eoꝵ estimãda facultas sit/ que
quid̃ u̾ba bnacũ abscondita conclusiõe. facile audienciũ aiõs intrat, cũ õs ĩ aua¬
riciã prom simiꝰ ⁊ stulta cre dulitate arbitrem̃ sũmũ bonũ posside̾ dĩtias ¶ hac
gͦ impulsi peste autumo silaborẽ insperint nr̃m. eos pꝰ multa dicturos

Expanded text:
ventum amicorum veniunt, si contingant inter loquendum fieri mentio poetarum, illos exventum amicorum veniunt, si contingant inter loquendum fieri mentio poetarum, illos extollere laudibus, quoniam eruditissimi atque eloquentissimi fuere viri; tandem post multa absconditum sub melle venenprudentes, in quantum, tempus omne terentes, facultatem secuti sunt, ex qua post longos labores nulle consequuntur opes, super addentes ob hoc pauperrimos homines fuisse poetas, nullo splendore spectabiles, nullis opibus, nullo famulatu insignes, volentes ex his intellegi, quia non divites fuere, nullius pretii eorum extimanda facultas sit. Que quidem verba una cum abscondita conclusione facile audientium animosintrant, cum omnes in avaritiam proni simus, et stulta credulitate arbitremur summum bonum possidere divitias. Hac ergo impulsi peste, autumo, si laborem inspexerint nostrum, eos post multa dicturos
Abbreviated transcription (Latin):
A quib si uite ex̾ceãt᷑ iura frenãt᷑ ho ͫ illecebres mores extollĩt᷑ Inniotẽ¬
cia. ⁊ quod suũ ẽ unicuiq poscenti concedit᷑. quil rei puͭ ͤ neriuis nõ
soluĩ suis ĩ broib seruat᷑. s ꝑ hẽm iusticia auget᷑ ĩ meliꝰ benerabiles q
⁊ p̾cipuo honore dignissum sunt ¶Sane ꝙͣtũcũq alioꝵ purgẽt sua
prudẽcia notas. una tñ labe fere polluti st omẽs. auri cupidlt laberant
Net aliquid seu aliquẽ laude dignũ putant insifulgeat auro hos ego bent̃os
existimo cũ reliqͥs. ut prospͨtãt᷑ nũquid aliquid cͥmĩs oꝑi nr̃o possint suis ĩ¬
ferre legib ¶Nec me fallit si morẽ seꝙͣt uet̾em. quid obiectĩ sint Cõsueuere
quid̃ relictis rostris ⁊ p̾toria exeũtes. ⁊ poti ͫ ͤ dũ curis paululũ soluti ĩ cõ¬

Expanded text:
a quibus si rite exerceantur iura, frenantur hominum illecebres mores, extollitur innocena quibus si rite exerceantur iura, frenantur hominum illecebres mores, extollitur innocentia, et, quod suum est, unicuique poscenti conceditur, quibus reipublice nervus non solum suis in viribus servatur, sed perenni iustitia augetur in melius; venerabilis ergo et precipuo honore dignissimi sunt! Sane quantumcunque aliorum purgent sua prudentia notas, una tamen labe fere polluti sunt omnes; auri cupiditate laborant, nec aliquid seu aliquem laude dignum putant, ni fulgeat auro. Hos ego venturos existimo cum reliquis, ut prospectent, nunquid aliquid criminis operi nostro possint suis inferre legibus; nec me fallit, si morem sequentur veterem, quid obiecturi sint. Consuevere quidem, relictis rostris et pretoria exeuntes, et potissime, dum curis paululum soluti in con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittunt quib caritate mea. nõ eorũ merito dixisse belim ⁊ alienis o¬
missis officus excerceant sua. ⁊ si hac głie cupiditate agitãt᷑ ut sapiẽtes
existiment᷑. scolas intrent audiãt preceptores libros euoluãt uigilent
atq distant ⁊ palestras dispictacõnũ solertes bisitẽt memiores ne festim
ĩ doctoratũ euolent. pictagoria instituti quo cauebat᷑ ne quis scolas eꝰ
intrãs loqut᷑us de philosophicis os apperiret amꝙͣ ꝑ quĩquẽmũ audisset
quod cũ laudablr̃ fecerĩt ⁊ ĩ bñ meritũ titulũ benerint silibet ĩ mediũ
unt insuꝑ hoĩes quid toga. aureis bullis. rornatu fere regio in¬
signes nec miꝰ incessu et morũ grauctate. atq oris facũdia
spectabłes magnis postergati clientorũ caterus. ⁊ ingenti auctõte
conspicuri hn quid sunt clarissum legũ p̾ceptores et tribunaliũ p̾sides

Expanded text:
permittunt. Quibus caritate mea, non eorum merito dixisse velim, ut, alienis opermittunt. Quibus caritate mea, non eorum merito dixisse velim, ut, alienis omissis officiis, exerceant sua, et si hac glorie cupiditate agitantur, ut sapientes existimentur, scolas intrent, audiant preceptores, libros evolvant, vigilent atque discant, et palestras disputantium solertes visitent, memores, ne festini in doctoratum evolent, pictagorici instituti, quo cavebatur, ne quis scolas eius intrans locuturus de phylosophicis os aperiret, antequam per quinquennium audisset. Quod cum laudabiliter fecerint, et in bene meritum titulum venerint, si libet, in mediSunt et insuper homines quidam toga, aureis bullis et ornatu fere regio insignes, nec minus incessu et morum gravitate atque oris facundia spectabiles, magnis postergati clientum catervis, et ingenti autoritate conspicui. Hi quidem sunt clarissimi legum preceptores et tribunalium presides,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic de morib hoͫ. ⁊ gestis heroũ. de sacris legib ⁊ institutis legũq latorib
et si contĩgat poesis aut poetarũ intrare colleqͥũ. tãto cũ fastidio illos ⁊ͥ
poemata. uti integre biderĩt oĩa. ⁊ despiciẽda cognouerĩt. dãpuant bi¬
tuperant. ⁊ floccifaciũt ⁊ a se eicere oñdũt ut bixtollerare possint ⁊ r̃
impondentes ⁊ balbutiẽtes auĩt musas. heliconã. ⁊ castaliũ fontẽ. et
phobi nemꝰ. ⁊ huiqͣ. delirãtiũ ho ͫ nugas ẽẽ ⁊ puerorũ ad gramaticã ẽẽ
p̾ludia ex quib facuitatib iam scio quid mõstrũ istud spectãtis ĩme. quid
in opus meũ. quid ĩ poetas dicturi st uerũ reor horũ becordie compaciend̃
potiꝰ. ꝙͣ rõnib insistend̃ nã cũ seipõs nõ intelligãt longemĩꝰ alios ĩtel¬
lecturi st Igne sunt et luce beritatis carentes. sensualitate duce se trahi

Expanded text:
Sic et de moribus hominum et gestis heroum, ac de sacris legibus et institutis legumque latoribuSic et de moribus hominum et gestis heroum, ac de sacris legibus et institutis legumque latoribus. Et, si quando contingat poesis aut poetarum intrare colloquium, tanto cum fastidio illos et poemata, uti integre viderint omnia et despicienda cognoverint, damnant, vituperant, flocci faciunt, et a se eicere ostendunt, ut vix tolerare possint etiam imprudentes; et balbutientes aiunt Musas, Helyconam, Castalium fontem, et Phebi nemus, et huiusmodi delirantium hominum nugas esse et puerorum ad grammaticam esse preludia. Ex quibus fatuitatibus satis iam scio, quid, monstrum istud spectantes, in me, quid in opus meum, quid in poetas dicturi sint. Verum reor horum vecordie compatiendum potius quam rationibus obsistendum, nam, cum se ipsos non intelligant, longe minus alios intellecturi sunt; ignari sunt, et luce veritatis carentes, sensualitate duce se trahi
Abbreviated transcription (Latin):
apud muliercularũ textrinas. seu pociꝰ si prestet᷑ ĩ truuis ignaro ascultante
populo. uti ipm deũ consulerint. pꝰ longũ suspiriũ. blaterãtes emittũt. uolẽ¬
tes ex hoc ꝑcipi ꝙ nõ absq labore plurimo. quod dixerĩt ingenio ⁊ speculatõe
sua ex penetralib dm̃e mentis euuilsũ sit ⁊ ut oĩo insipidis sapientes apa¬
reant/ ampliatis sermoĩb. nõ tñ eodẽ berborũ contextu. qͥnymo nũc huc
nũt illuc. ꝑ uarias materias saltitãtes. nec de aliqua cõcludẽtes. sed seau¬
ditoresqz suos implicãtes. ceu plenissime liberales artes nouerĩt, quarũ ꝑ¬
sepe nom̃a nõ nouerũt p̾scianũ aristotilem ciceronẽ. aristarcũ euclidem
atq tholomeũ aliosqz circahas insignes biros. scomacosa quad̃ dicacitate
neglexisse demõstrant, se tractos aientes ad sublimiora thõlogie dulcedĩe

Expanded text:
apud muliercularum textrinas, seu potius, si prestetur, in triviis, ignaro ascultante apud muliercularum textrinas, seu potius, si prestetur, in triviis, ignaro ascultante popello, uti ipsum deum consuluerint, post longum suspirium blaterantes emittunt, volentes ex hoc percipi, quod non absque labore plurimo, quod dixerint, ingenio et speculatione sua ex penetralibus divine mentis evulsum sit. Et ut omnino insipidis sapientes appareant, ampliatis sermonibus, non tamen eodem verborum contextu, quin imo nunc huc nunc illuc per varias materias saltitantes, nec de aliqua concludentes, sed se auditoresque implicantes suos, ceu plenissime liberales artes noverint, quarum persepe nomina non noverunt, Priscianum, Aristotilem, Ciceronem, Aristarcum, Euclidem, atque Ptholomeum, aliosque circa has insignes viros stomacosa quadam dicacitate neglexisse demonstrant, se tractos aientes ad sublimiora theologie dulcedine.
Abbreviated transcription (Latin):
non insi de apicib rerũ uerba faciũt ut existimẽt᷑ quod cupiunt
apud eruditissimos biros bersant᷑. mouẽtes ꝑ sepe de sublimorib
dubia. ut puta qualit̾ trib ꝑsonis una tm̃ sit dectas. uel nũquid pos¬
sit deꝰ sibi silẽm facere aut cur nõ ante ꝑ mille milia sclõrũ c̾auerit
deus orbem ꝙͣ fecerit ⁊ huiꝯͥ. ⁊ dũ responsa prudentũ ꝑcipiũt fc̃ĩs
racĩculis quibd fouiolis ĩ contrariũ. ⁊ auditis doctorũ replicacoile
atq conclusionid qͣiͣ nõ satis illis satifft̃m̃ sit quaciẽtes si bidcant᷑:
paululũ caput et torquẽtes cũ cachino faciẽ et circũstãtes ⁊̃ intuentes nõ
aliter ꝙͣ indulgeãt reuerẽtie respõdẽtis p̾t̾eũt ⁊ taudẽ quod ex ore proba¬
tissimorũ ho ͫ. intellcũs eoptenuit. ⁊ remissa excepit. seruauitq memoria.

Expanded text:
non nisi de apicibus rerum verba faciunt; et, ut existimentur, quod cupiunt, non nisi de apicibus rerum verba faciunt; et, ut existimentur, quod cupiunt, apud eruditissimos viros versantur, moventes persepe de sublimibus dubia, ut puta, qualiter tribus personis una tantum sit deitas, vel nunquid possit deus sibi similem facere, aut cur non ante per mille milia seculorum creaverit deus orbem, quam fecerit, et huiusmodi. Et dum responsa prudentum percipiunt, factis ratiunculis quibusdam frivolis in contrarium et auditis doctorum replicationibus atque conclusionibus, quasi non satis illis satisfactum sit, quatientes, si videantur, paululum caput, et torquentes cum cachinno faciem, et circumstantes etiam intuentes, non aliter quam si indulgeant reverentie respondentis, pretereunt. Et tandem, quod ex ore probatissimorum hominum intellectus eorum tenuis et remissus excepit, servavitque memoria,
Abbreviated transcription (Latin):
applaudant ⁊ sompno bmoqz marcẽtos. suas illis laudes ingerant
Et sapientes uiros. eorũqz labores ĩ sua luce ꝑmatãt, cũ ml ignaro
indecenciꝰ hoĩe. il indocto fastidiosiꝰ aute quid diem miserũ at
caducũ mortalitatis sue. corpus infelicis aĩe fecere sepultrũ. hn
quippe tã fetida oleuit ĩfanna ut rudẽtes asimnos. grũmẽtes sues
mugientesq boues sapiẽtes possint cũ pacĩa audire. eos audire
nõ pũt/ Eant iterũ tales ⁊ bentri deẜuiãt ⁊ uedũ alios rep̾hẽdere
si appere si qñ sobrn sł ĩ cõuẽtu hoͫ erubestãt ¶Rx. aduersus eos qͣ cũ
non sint sapientes cupuĩt aꝑꝑere.
uospectabit ⁊ hoc opꝰ spẽs hom̃ altera. morib forte mĩꝰ redar¬
seu si nõ putãt ut ab aliis credãt᷑ exoptãt ⁊ quad̃ ficta gͣuetate ber¬
borũ. ⁊ morũ ponderositate bisis aliqñ nõ nullis libellis bulgariũ

Expanded text:
applaudant, et somno vinoque marcentes, suas illis laudes ingerant applaudant, et somno vinoque marcentes, suas illis laudes ingerant et sapientes viros, eorumque labores in sua luce permittant, cum nil ignaro indecentius homine, nil indocto fastidiosius, ante quidem diem miserum atque caducum mortalitatis sue corpus, infelicis anime fecere sepulcrum. Hi quippe tam fetida olent infamia, ut rudientes asinos, grunnientes sues, mugientesque boves, sapientes possint cum patientia audire, eos audire non possunt. Eant iterum tales, et ventri deserviant, et, nedum alios reprehendere, sed apparere, si quando sobrii sunt, in conventu hominum erubescant! CAP. III Adversus eos, qui, cum non sint, sapientes cupiunt apparere. rospectabit et hoc opus species hominum altera, moribus forte minus redarseu si non putent, ut ab aliis credatur, exoptant, et quadam ficta gravitate verborum et morum ponderositate, visis aliquando non nullis libellis vulgarium,
Abbreviated transcription (Latin):
uiso oꝑe. ridentes dicant O. insipidus hõ. quãtũ dultissime quietis
quantũ temporis optimi ꝑdidit quãtũ fruioli laboris ĩpẽdit. quot
mẽbranas amisit ⁊ ĩcassũ uersiculos exarauit nõne sacius fuerat
amasse. potasse. dormisse ⁊ tã grande tempꝰ uoluptatib triusse: ꝙ̃
has stpsisse nugas. ¶ profecto qui se prudentes hr̃i bolũt stultissi
sentiant. dãpnãdo probanda ĩ mortẽ concidũt equã cũctis .O. sanũ
O. uenerabile iudlͫ ex lenonũ bacanalib. ex senatu gnatanicorũ. ꝙx
ganeis mãduocorũ atq bibionũ. ex meretritãtiũ emissũ forncib.
S quid multa horũ ego uituꝑacões Illustriũ birorũ splendidas lau¬
des arbitror. tũ turpitudĩs ꝑticipẽ. a turpib laudatũ existimẽ. badãt
gͥ tales ⁊ cauponib lanistis. certariis atq meretriculis gannientes

Expanded text:
viso opere, ridentes dicant: O insipidus homo, quantum dulcissime quietis, viso opere, ridentes dicant: O insipidus homo, quantum dulcissime quietis, quantum temporis optimi perdidit, quantum frivoli laboris impendit, quot membranas amisit et incassum versiculos exaravit! Nonne satius fuerat amasse, potasse, dormisse, et tam grande tempus voluptatibus trivisse, quam has scripsisse nugas? Profecto, qui se prudentes haberi volunt, stultissisentiant, damnando probanda, in mortem concidunt equam cunctis. O sanum, o venerabile iudicium ex lenonum bachanalibus, ex senatu gnatonicorum, ex ganeis mandurcorum atque bibionum, ex meretricantium emissum fornicibus! Sed quid multa? Horum ego vituperationes illustrium virorum splendidas laudes arbitror, cum turpitudinis participem a turpibus laudatum existimem. Vadant igitur tales et cauponibus, lanistis, cetariis atque meretriculis gannientes
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ. ⁊ paulatĩ conterent᷑ hostes. ĩ debilius pͥmo corripienda sũt
sacula Sũt hi ut reliquũ sinamꝰ buatꝰ hoĩes quid infam qͥs tãta
loquacitas ẽ. ⁊ detestadlĩs arrogãtia. ut adu̾sus oĩa. quoꝵcũq prolatissioꝵo
hom̃ p̾sumãt clamorib ferre sinãm eos floccifat̾e bilipendẽ ⁊ si queãt
turpi dampnare sermone qui postꝙͣ boatu sonoro qiͣ maxinũ suũ
p̾dicent decus. se ydiotas confessi sunt ueluti uel ampliꝰ in sũam
ignauiam initi possint. sũmũ bonũ cõmessacionib. libidĩb ⁊ merti
ocio uacare existimãtes ĩganeis atq lupanarib. spumencia bio
y se tenentes pocula ⁊ externa eructãtes crapula. eruditoꝵ hom
uigilias meditatões et studia. honestosqz labores ⁊ modestiã. spuraido
ore dampnare. ⁊ suis obscenitatib fedare conãt᷑. ex quo fiet ut hoc

Expanded text:
manus et paulatim conterantur hostes, in debilius primo corripienda sunt manus et paulatim conterantur hostes, in debilius primo corripienda sunt iacula. Sunt hi, ut reliquum sinamus vulgus, homines quidam insani, quibus tanta loquacitas est et detestabilis arrogantia, ut adversus omnia quorumcunque probatissimorum hominum presummant clamoribus ferre sententiam, eos flocci facere, vilipendere et, si queant, turpi damnare sermone. Qui postquam boatu sonoro, quasi maximum suum predicent decus, se ydiotas confessi sunt, veluti nil amplius in suam ignaviam inici possint, summum bonum comesationibus, libidinibus, et inerti ocio vacare existimantes in ganeis atque lupanaribus spumantia vino pre se tenentes pocula et externa eructantes crapula, eruditorum hominum vigilias, meditationes et studia, honestosque labores et modestiam spurcido ore damnare et suis obscenitatibus fedare conantur; ex quo fiet, ut, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃ẽ rex optime. cui laboraui du. bña metũ generosũ p̾tꝰ opponas. se¬
oncurrent ut fit ad spectaculũ noui oꝑis nõ so . buggus ĩeꝑ¬
tũ. sed et eruditi. cõuement hoĩes. ⁊ pꝯꝙͣ undiq prosptauerit
loni dubitẽ qͥn aliqui biri suit probitate benerables. ⁊ integre mẽtis at
scĩe. quia tua seꝙ̃tes uestigia cõmẽdãda laudabũt et affeccõe quad̃
sacra mĩꝰ probanda redarguent/ quib ego bñdicere. grãs ag̾e. obseg̃a
p̾stare. ⁊ eoꝵ tenebor laudare iusticiã. S longe numerosior multitudo
corona ĩcircuitu scã ĩriias mĩꝰ bñ cõpacti oꝑis et quastũq mãdas
si q̃ erũt ĩpĩget oclõs. aiuidior bidisse quid mordeat ꝙͣ iueĩsse qͥd
liorib roĩb ut cõculte ncce ẽ Sane nõ in totũ simt̃ agiẽ. nã ciocũ¬
uẽtus sorsan oppͥmerer facile. s distĩctis acieb ut assuescant ctamĩ

Expanded text:
amen, ut et ipse, o rex optime, cui laboravi diu, una mecum generosum pectus opponas, seamen, ut et ipse, o rex optime, cui laboravi diu, una mecum generosum pectus opponas, seConcurrent, ut fit, ad spectaculum novi operis non solum vulgus inetum, sed et eruditi convenient homines; et postquam undique prospectaverint, non dubitem, quin aliqui viri Sint probitate venerabilesscientie, qui, tua sequentes vestigia, commendanda laudabunt, et affectione quadam sacra minus probanda redarguent. Quibus ego benedicere, gratias agere, obsequium prestare, et eorum tenebor conlaudare iustitiam. Sed longe numerosior multitudo, corona in circumitu facta, in rimas minus bene compacti operis et quascunque mendas, si que erunt, impinget oculos, avidior vidisse, quid mordeat quam invenisse, lioribus rationibus ut conculcem, necesse est. Sane non in totum simul agmen, nam circumventus forsan opprimerer facile, sed distinctis aciebus, ut assuescant certamini
Abbreviated transcription (Latin):
redargues ⁊ cõmẽdabis q̃ laudãda cõꝑies Magñũ quippe ymo maxim hoc
michi erit. ⁊ Iam spe ipã letor ⁊ gaudeo ¶Ceterũ cũ iã bisũ illud ĩ amitoꝵ
manꝰ uisandũ tradideris ⁊ tua licẽcia prodibit ĩ meͫ. Reor nõ equa sic aboĩl
ponderabit᷑ lance. nec nouũ hoc erit sub sole. trahit sua quẽq boluptas¬
¶¶Preterea liuor edax. letalis biuẽtiũ pestis. ade̾ occupauit a p̾meuo hoꝰ
pectora. ut Rarissima eo exurẽte. equa ĩquẽ manis p̾stent᷑ iudicia. quã
ob cãm ĩ eũ surgent Rabido latratu plurinii ⁊ quas cõꝑient partes.
minꝰ acri soliditate firmatas. morsu impio aufferent ⁊ discerpent.
aduersus quos. quoꝵ ex beteri more. Iam uerba ⁊ obieccões auiolor. ut sã
dixi. ne longus labor resoluat̾ facile ⁊ ignitis agentib spiculis euolet

Expanded text:
redargues, et commendabis, que laudanda comperies. Magnum quippe, imo maximum hoc redargues, et commendabis, que laudanda comperies. Magnum quippe, imo maximum hoc michi erit, et iam spe ipsa letor et gaudeo! Ceterum, cum iam visum illud in amicorum manus visendum tradideris, et tua licentia prodibit in medium, reor, non equa sic ab omnibus ponderabitur lance; nec novum hoc erit sub sole, trahit sua quemque voluptas. Preterea livor edax, letalis viventium pestis, adeo occupavit a primevo hominum pectora, ut rarissima, eo exurente, equa in quem mavis prestentur iudicia. Quam ob causam in eum surgent rabido latratu plurimi, et quas comperient partes minus acri soliditate firmatas, morsu impio auferent et discerpent. Adversus quos, quorum ex veteri more iam verba et obiectiones ariolor, ut iam dixi, ne longus labor resolvatur facile et, ignitis agentibus spiculis, evolet
Abbreviated transcription (Latin):
A
hoc añꝙͣ alibi gradũ flectat ĩ satras celsituͣ ͤ tue manꝰ. ut cuis
Iussu fcm̃ ẽ. se pͥmo illiꝰ exponat iudicio. ⁊ eid̃ probirib prestet obseqũ.
quod pꝰ ꝙͣ beiigne susceptũ cõspexeris om̃e ⁊ sublim ingenio tuo partes
tue claritatis euaserit ꝙͣtũcũqz ob librorũ penurĩã. mlt̾is ĩ locis nõ satis ⁊̃¬
tegrũ pictẽ. ⁊ forsam legẽs. latentes nuper sub rudi cortite sensq. nũc pro¬
ductos ĩ lucẽ. nõ alit̾ ꝙͣ si ex igneo globo. recẽtes scaturire latices bideas.
mirabũdus aspicies teqz ip̃m̃ modesta quad̃ delectatõe laudabis. ꝙiã dudu
de poetis uera arbitratus sis. eos. s. nõ fabulosos simpliciter fuisse hoĩes
ut inuidi quid̃ uolũt s eruditissimos quid̃ ac dm̃o quod̃ aĩo rartificio
p̾ditos uerũ collectis om̃ib. qualis de oꝑe toto. tua futura existimac̃o sit
nõ satis certũ habeo hoc tñ mecũ cogito. te de corꝑe ⁊ mẽbris. sola agente

Expanded text:
a hoc, antequam alibi gradum flectat, in sacras celsitudinis tue manus, ut, cuius iussu factum est, se primo illius exponat iudicio et eidem pro viribus prestet obsequium. Quod postquam benigne susceptum conspexeris omne, et sublimi ingenio tuo partes aserit, quantumcunque ob librorum penuriam multis in locis non satis integrum putem. Et forsan legens latentes nuper sub rudi cortice sensus nunc productos in lucem, non aliter, quam si ex igneo globo recentes scaturire latices videas, mirabundus aspicies, teque ipsum modesta quadam delectatione laudabis, quod iam dudum de poetis vera arbitratus sis, eos scilicet non fabulosos simpliciter fuisse homines, ut invidi quidam volunt, sed eruditissimos quidem atque divino quodam animo et artificio preditos. Verum, collectis omnibus, qualis de opere toto tua existimatio futura sit, non satis certum habeo; hoc tamen mecum cogito te de corpore et membris, sola agente
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ r ip̃ẽ ꝑfcũs ẽ di quid tñ temerariꝰ egi ccͣ hoc tuo Iussu rex optime
impulsus egi. ⁊ ob id siccͣ hãt ꝑtẽ nũꝰ bñ egerĩ. imponat᷑ onꝰ celsetudĩ
tos honnẽs bide̾ quod indoctus nõ uiderit s aliqñ indoctos bidisse qd
mĩne uiderunt eruditi. hõ eĩ sũ ego ⁊hõĩem pcasse nec nouũ ẽ nec
mirabile. ait enĩ flaccꝰ qũqz bonꝰ dormitat homeꝰ. Centũ pretra
argo fuere oculi bini ⁊ b̃ni passim doriẽtes bigilãtib reliqs ⁊ tñqͣn

Expanded text:
m et ipse perfectus est! Si quid tamen temerarius egi circa hoc, tuo iussu, o rex optime, impulsus egi, et ob id si circa hanc partem minus bene egerim, imponatur onus celsitudini tos homines videre quod indoctus non viderat, sed aliquando in doctos vidisse quod minime viderant eruditi. Homo enim sum ego, et hominem peccasse nec novum est, nec mirabile; ait enim Flaccus: quandoque bonus dormitat Omerus. Centum preterea Argo fuere oculi, bini et bini vicissim dormientes, vigilantibus reliquis, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ triũ linguarũ mirablr̃ eruditũ quẽ ignorãtie eoꝵ hy in testẽ trahẽ sata¬
gũt. tac̃ta poetarũ carmĩa diligencia studuisse ꝑciꝑent atq seruasse me¬
morie. ut nl fere absq eoꝵ testiõnio firmasse bideat᷑ bideant si nõ credũt
int̾ alia. libri eꝰ hebraicarũ qõnũ prologũ. ⁊ adi̾ctant nuĩquid eũ to ͫ teren¬
cianũ ẽẽ sentiãt uideãt nũquid sepi ͤ uraciũ atq birgiliũ sibi quod̃ mõ asptores

Expanded text:
ie eorum hi in testem trahere satagunt, tanta poetarum carmina diligentia studuisse percipient, atque servasse memorie, ut nil fere absque eorum testimonio firmasse videatur. Videant, si non credunt, inter alia libri eius Hebraicarum questionum prologum, et advertant, nunquid eum totum Terrentianum fuisse sentiant, videant, n