comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exclamãt & gemitꝰ edũt. Uĩcunt᷑ .n. dolõe qr deest illis in¬
spirata patientia. Nostri aũt de de iuris tatẽa: pue̾i & muli¬
ertulȩ tortores suos taciti iuĩcũt. & expͥmẽ illis gemitũ nec
ignis põt Eant Romani annitio glorient᷑ aut Regulo: qͦꝵ
alter necandũ se hostib tradidit qđ captiuũ puduit uiue̾
alter ab̃ hostib dephensus. Cum iudẽt mortem se uitãe nõ
posse manũ foco iniecit ut ꝓ facinõe suo fatisfacẽt hosti: q̃m
uoluit occidẽ eaq pͥena ueniã quã nõ meruerat accepit. Eete
sexꝰ ĩfirmus & fragilis ȩtas dilacerãi se toto corꝑe uriq ꝑpe¬
tit nõ netessitate qͦr licet uitare si uelint. sed uoluntate quia
confidunt in deo.

Expanded text:
exclamant et gemitus edunt, uincuntur enim dolore, quia deest illis inexclamant et gemitus edunt, uincuntur enim dolore, quia deest illis inspirata patientia: nostri autem, ut de uiris taceam, pueri et mulierculae tortores suos taciti uincunt et exprimere illis gemitum nec ignis potest. eant Romani et Mucio glorientur aut Regulo, quorum alter necandum se hostibus tradidit, quod captiuum puduit uiuere, alter ab hostibus deprehensus cum uideret mortem se uitare non posse, manum foco iniecit, ut pro facinore suo satisfaceret hosti quem uoluit occidere, eaque poena ueniam quam non meruerat accepit: ecce sexus infirmus et fragilis aetas dilacerari se toto corpore urique perpetitur non necessitate, quia licet uitare si uelint, sed uoluntate, quia confidunt deo.
Abbreviated transcription (Latin):
tã ĩplacabile putẽt ut iudeat᷑ ia is christianꝰ eẽ nõ posse: qui
diis eoꝵ coactus ĩuit᷑q libarit. nͥ forte cõtaminatos semel aĩos¬
ita putant posse transferi ut sua sponte iã face̾ ĩcipiãt qđ ꝑ
turm̃ta fec̾ut quis offmꝰ libens obeat qd ab ĩ uria coepit: qs
cũ iudeĩt lateꝵ suoꝵ cicatrites nõ magis odẽit deos ꝑꝑ quos
ȩt̾na poenaꝵ ĩsignia & ĩpressas ĩ iusce̾ib sus notas gestae: Ita
fit ut data diuinitꝰ pate & qui fuer̃t uniu̾si redeant & alius
ꝑꝑ miraculũ iĩtutis nouus popuł accedat. Nam cu uideat
carnifices ĩuictam tenẽ patientiã existimãt ud qd res est nec
cõsensu tam multoꝵ nec ꝑseuerãtiã morientuũ̃ uanã ẽẽ nec
ipam patientiam sine deo cruciatus tantos posse suꝑare. latͦ¬
nes & robusti corꝑis uiri ei mõi lacerationes ꝑferre nõ quẽ

Expanded text:
tam inplacabilem putent, ut uideatur is iam Christianus esse non posse qui tam inplacabilem putent, ut uideatur is iam Christianus esse non posse qui diis eorum coactus inuitusque libarit? nisi forte contaminatos semel putant animum translaturos, ut sua sponte iam facere incipiant quod per tormenta fecerunt. quis id officium libens obeat quod ab iniuria coepit? quis cum uideat laterum suorum cicatrices, non magis oderit deos, propter quos aeterna poenarum insignia et inpresfit ut, data divinitus pace, et qui fuerint aversi, redeant, et alius propter miraculum virtutis novus populus accedat. Nam cum videat carnifices invictam tenere patientiam, existimant, id quod res est, nec consensum tam multorum, nec perseverantiam morientium vanam esse, nec ipsam patientiam sine Deo cruciatus tantos posse superare. Latrones et robusti corporis viri ejusmodi lacerationes perferre nequeunt:
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs ȩtas & gens & regio & natio unis ac parib aĩs deo
ẜuiant. eadem sit u̾biq pat̾ientia: idẽ cõtẽptꝰ mõtis ĩtelli¬
gere debuerãt aliꝗd ĩ ea re eẽ roĩs: ꝙ nõ sine cã usq ad
mõtem defendat᷑ aliꝗd fũdam̃ti ac soliditatis ꝙ eã religionẽ
nõ tm̃ ĩuiriis & uexatione nõ soluat sa augeat semꝑ & fa¬
ciat firmiorem. Nam & ĩ hoc qͦ illoꝵ malit̾ia cõuĩcit᷑ qui
eu̾tisse se funditꝰ religionẽ dei opinant᷑. si hoĩes ĩgnau̾ũt
Cum & deo satisfacebe liceat & nulł sie tã mal dei cultor. ꝗn
data facultate ad placandu deum reu̾tatur a qđ duotiõe
maiore. Pectati .n. cõscientia & metꝰ poene religiosorẽ facit & sep̃
multo firmior est fides quã reponit poenitentia. Si gͦ ip̃i cũ
deos suos sibi arhitrarẽt iratos. tñ donis & sacrificis & odõib
placãĩ eos credunt. Quid ẽ tandem cur deu ñr̃m ta ĩmitem

Expanded text:
omnis aetas et gens et regio unis ac paribus animis deo omnis aetas et gens et regio unis ac paribus animis deo seruiat, eadem sit ubique patientia, idem contemtus mortis, intellegere debuerant aliquid in ea re esse rationis quod non sine causa usque ad mortem defendatur, aliquid fundamenti ac soliditatis quod eam religionem non tantum iniuriis et uexatione non soluat, sed augeat semper et faciat firmiorem. nam et in hoc quoque illorum malitia conuincitur, quod euertisse se funditus religionem dei opinantur, si homines inquinauerint, cum et deo satisfacere liceat et nullus sit tam malus dei cultor quin data facultate ad placandum deum reuertatur et quidem deuotione maiore. peccati enim conscientia et metus poenae religiosiorem facit et semper multo firmior est fides quam reponit paenitentia. si ergo ipsi cum deos sibi arbitrantur iratos, tamen donis et sacrificiis et odoribus placari eos credunt, quid est tandem cur deum nostrum tam inmitem,
Abbreviated transcription (Latin):
sacrifitio post au̾̃ti aũt non post̾ a deo. Ualet .n. ui sua uẽitas
quis est tñ tam extors tamq cęcꝰ qui mõ udeat ĩ utra
sit ꝑte sapĩa: Sa illi malitia & furore cętant᷑ ne uide¬
ant stultosq ẽẽ arbitrant᷑ qđ cu heant in sua potestate
supplitia uitare cruciãi tñ & mori malũt. cũ possit̃ ex eo
ip̃o ꝑ iudẽ nõ ẽẽ stultitiã ĩ quã tanta hoĩu milia ꝑ orbẽ.
totu ura & pari m̃te cõsentiant. Si .n. feminȩ ĩexus ĩ fir¬
mitate labunt᷑. Nam ĩterdu isti muliebrẽ aut anilem
suꝑstitionẽ uocãt uiri terte sapiũt si pue̾i si adolescẽtes
ĩpuidi st̃ ꝑ ȩtatẽ maturi ac senes hñt stabile iuditiũ. si
ima ciuitas desipit. cętere utiq ĩnuabiles stultę eẽ nõ
post̾ si una ꝓiũtia si una natio prudentia taret. ceteras
om̃s hr̃e ĩtelligentiã recti necesse est. Cum u̾õ ab ortu
solis usq ad octasũ lex diuina suscepta sit: & om̃s sexus

Expanded text:
sacrificio possunt, auerti autem non possunt a deo: ualet enim ui sua ueritas — quis est tandem tam excors tamque caecus quin uideat in utra sit parte sapientia? sed illi malitia et furore caecantur, ne uideant, stultosque esse arbitrantur qui cum habeant in potestate supplicia uitare, cruciari tamen et emori malunt, cum possint ex eo ipso peruidere non esse stultitiam in quam tanta hominum miliatotum una et pari mente consentiant. Si enim foeminae sexus infirmitate labuntur nam interdum isti muliebrem aut anilem superstitionem vocant, viri certe sapiunt. Si pueri, si adolescentes i sunt per aetatem, maturi certe ac senes habent stabile iudicium. si una ciuitas desipit, ceterae utique innumerabiles stultae esse non possunt. si una prouincia, una natio prudentia caret, ceteras omnes habere intellegentiam recti necesse est. cum uero ab ortu solis usque ad occasum lei diuina suscepta sit et omnis sexus,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis medietas orrontis. bed. s ⁊ꝰ eqͥncctiał. a es̃. designent᷑ australẽ po¬
lũ nota. ⁊. hiemale solsticiũ nocascr̃dens ĩ orronte nota .h. notat. de¬
nde ccłi ꝑ utrũq polũ tͣnseuntis. qͣrta ⁊ hti deducat᷑. Q gͦ.h. nt. note
motu suo palellos ĩsꝑa descbũt cͥcłos. et sꝑe reuolittõ suꝑ polos ittͥusq
cou̾ducit᷑ ꝯstat notas . h. et .t. ad arcũ. ab. nũdiam cͥcłi umno et eodẽ t̃ꝑe
pit deueire ꝙp̃ siłes ꝑalelloꝵ cͥcłoꝵ portõnes. tẽpꝰ ã qͦ nota.h. ad mecdiũ
celũabortu suo ꝯscendit. ẽ qͣntitas arcꝰ .ta. de linea eqͥnoctiali. tp̃s aũ
a medio sub t̾ra celo adoriens ẽ qͣntitas arcꝰ. Ẽt. ꝙ nĩ apparet qup̃is die
itpͣs ẽ qͣntitas arcꝰ. ad. ta. Duplicis uͦ noctis tẽpꝰ ẽ qͣntitasarcꝰ qinad ẽt.
diuplꝰ ost ẽ g arcꝰ te. diffr̾a eqͥnoctiał ⁊ minime diei. cũ e. sit mediꝰ ꝓũctꝰ

Expanded text:
 equinoctialis AEG designentur. Australem polum nota Z, hiemale solsticium ascendens in orizonte nota H notat. Deinde circuli per utrumque polum transeuntis quarta ZHT deducatur. Quia ergo H et T note motu suo paralellos in spera describunt circulos, et spere revolutio super polos utriusque circumducitur, constat notas H etlellorum circulorum portiones. Tempus autem quo nota H ad medium celum ab ortu suo conscendit est quantitas arcus TA de linea equinoctiali. Tempus autem a medio sub terra celo ad oriens est quantitas arcus GT. Quod inde apparet quia ipsius diei tempus est quantitas arcus ad TA duplicis, vero noctis tempus est quantitas arcus qui ad GT duplus est. Est ergo arcus TE differentia equinoctialis et minime diei, cum E sit medius punctus
Abbreviated transcription (Latin):
ibit smꝰ et. qͦsite eleuatõns. Y Postto gͦ areu. eh .xxx. gͣduũ ĩuenies . te. pur¬
tib .xxuii. punctis .l. t̾iari. Q si arcũ. eh. ponas eẽ ꝑtiũ . lx. reꝑies arcum.
te. exꝑtib. lun. punctis xlinii. Ex hiis gͦ ꝯstans ẽ ꝙ prima ⁊ odiaci ꝑs. xii. ort¬
sin. siue ascensionis tempꝰ. ꝑtib. xxxuii. punctis .l. linee dico eqͥnoctiał t̾iat
qͣnt᷑. de eqͥnoctiali linea ꝑtes.xxxii. puncta . xui. Nam ascensus cꝰlibet zochyaci
de p̃ħndi. et pide qdꝰ uni qͣrte accidit altiꝰ accidere necce est. dũ ccłs eqͥnoctialis

Expanded text:
ibit sinus ET quesite elevationis. Posito ergo arcu EH xxx graduum, invenies arcum TE partibus xxvii punctis l terminari. Quod si arcum EH ponas esse partium lx, reperies arcum TE ex partibus lvii punctis xliiii. Ex hiis ergo constans est quod prima zodiaci pari sive ascensionis tempus partibus xxxvii punctis l -- linee dico equinoctialis -- nquuntur de equinoctiali linea partes xxxii puncta xvi. Nam ascensus cuiuslibet ⟨quartdeprehendi. Et vide quod uni quarte accidit alteri accidere necesse est, dum circulus equinoctialis
Abbreviated transcription (Latin):
ou⁊ oitai recte spere oitegonalit᷑ insistat. Suffic̃ ẜͦ inqsto eleuat̾onũ uriꝰ qͣ¬
ter adhndũ oñs. Eindent᷑ ꝙͣ exhiis dephencdit᷑. qͦt horis rectis pars ⁊ od yaci ẽ¬
est uł obliqͣ hiis qui orironte declun utunt᷑.
¶eeit capitũ ẽ punctũ sũmitatis capit̾.⁊ ẽ po¬
lus orizontis. Natitudo regionis ẽ distantia
cenit capit̃ ab eqͥnoctiali. et ẽ arcꝰ mĩcliam int̾
cenit capit̾ ⁊ cͥcłm eqͥnoctiałe int̾ ceptꝰ ꝓ longi¬
tudo regionis ẽ clistantia eiꝰ ab orientis ł occidẽ¬
tis pͥcipio. et ẽ arcꝰ ꝑalelli ad eqͥnoctialẽ int̾ ce¬

Expanded text:
nsistat. Sufficit ergo inquisitio elevationum unius quarte ad habendum omnes. Evidenter igitur ex hiis deprehenditur quot horis rectis pars zodyaci cerest vel obliqua hiis qui orizonte declivi utuntur. Cenit capitum est punctum summitatis capitum et est polus orizontis. Latitudo regionis est distantia cenit capitum ab equinoctiali et est arcus meridiani inter cenit capitum et circulum equinoctialem interceptus. Longitudo regionis est distantia eius ab orientis vel occidentis principio et est arcus paralelli ad equinoctialem inter ce
Abbreviated transcription (Latin):
Rcũ orrontis ĩqͦuis climate. qͥ ẽ uit̾ ortũ tͦpyci. ⁊ eqͥ¬
noctialẽ ꝑ assignatũ minimi diei arcͣ ĩuestiga¬
re. uñ patebit ꝙ si ducat᷑ siꝰ dimidii arcꝰ diei mi¬
niine ĩ sinũ ꝑfcõnis maxĩe decłonis ꝓductũq
diuidat᷑ ꝑ sinũ qͣdrantis. exib̾ smꝰ ꝑfcõnis ar

Expanded text:
rcum orizontis in quovis climate qui est inter ortum tropyci et equinoctialem per assignatum minimi diei arcum investigare. Unde patebit quod si ducatur sinus dimidii arcus diei minime in sinum perfectionis maxime declinationis, productumque dividatur per sinum quadrantis, exibit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ittr᷑q locũ dep̃hñd̾i̾s. ip̃e ẽ aqͦ cã ĩ eqͣlitatis ĩcipit uł desinit. Uide gͦ
portõ ccłi signoꝵ. nt̾ ħ duo loca qͣnta sit. aut ex ꝑte libre. aut exꝑte ari¬
etis. ⁊ cũ qͣnta port̾oe eqͣnoctiał eleuet᷑. Nã diftra portois ⁊ odiaci adsuã
cłonẽ ip̃a ẽ diffr̃a qsita diei medioe̾s ad dies diffe̾ntes cũ agͤgata fu̾it et
qr qͣntũ dies mediocͥs add̾ suꝑ ilies diffe̾ntes ex ꝑte arietis tm̃ dies dif¬
ferentes add̾t. suꝑ diẽ mediocrẽ exꝑte libre. ꝑalã ꝙ dies diffe̾ntes maio¬
res addũt. suꝑ dies disf̾ntes minores. duplũ collecte diffr̃e. Palã ⁊̃ ꝙ dif¬

Expanded text:
is, ipse est a quo causa inequalitatis incipit vel desinit. Vide ergo portio circuli signorum inter hec duo loca quanta sit aut ex parte Libre aut ex parte Arietis, et cum quanta portione equinoctialis elevetur. Nam differentia portionis zodiaci ad suam elevationem ipsa est differentia quesita diei mediocris ad dies differentes cum agregata fuerit. Et quia quantum dies mediocris addit super dies differentes ex parte Arietis tantum dies differentes addunt super diem mediocrem ex parte Libre, palam quod dies differentes maiores addunt super dies differentes minores duplum collecte differentie. Palam eti
Abbreviated transcription (Latin):
minimos ĩ eor ꝓport̾one. ⁊ ẜ qd̾ p̃misimꝰ. qr xuni ẽ maximꝰ eos nu̾ans ẽ.
nũs m̾siũ pͥmꝰ. reducens siłem ꝯiũctõnẽ. ccli. m̃ses ⁊ nũs reu̾siom̃ diu̾si¬
dhꝰ rei notitiã eligñda ẽ echipsis. qͣꝑs lime ⁊ nõ tota obscurat᷑. ⁊ ꝑs obscu¬
rata aͣ ust᷑ ł sit aũ septẽtonał. detinendũ. expͤtanda ẽ i  siłiũ tenebͣͣ e
clipsis ⁊ eiꝰ dẽ magnit᷑u᷑. ⁊ exeadẽ ꝑte. ⁊ ut nͥl diu̾sitatis p̃p̃ diu̾sitatẽ lime.
accidat. ⁊ ut eclipsis scd̾a ad eunde̾ nodũ ꝓueniat. ad ꝙ̃ pͥma. nã si neccĩo
redibit eadẽ latitudo. tp̃s gͦ int̾ hꝰ nallt mi duas eclipses dep̃hñsĩ ẽ ild̾ qd̾
m̃ses ⁊ fuĩt nitĩm reuołones latitud̾is .u. milia. ⁊ nõgñte.⁊ ixmi. reuo¬

Expanded text:
 eos numerans, est numerus mensium primus reducens similem coniunctionem ccli menses et numerus reversionum diversiAd huius rei notitiam eligenda est eclipsis qua pars Lune et non tota obscuratur et pars obscurata an australis sit aut septentrionalis detinendum. Expectanda est itaque similium tenebrarum eclipsis et eiusdem magnaccidat et ut eclipsis secunda ad eundem nodum proveniat ad quem prima. Nam si necessario redibit eadem latitudo. Tempus ergo inter huiusmodi duas eclipses deprehensum est illud qmenses et fiunt interim revolutiones latitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
a polo orrzontis ex oꝑe .xxxxͤ. scd̃i libri uł ex tabuł ad hoc ĩciiate ꝯstitutis addisae
hꝰ gͦ arrꝰ cordã mediatã. ⁊ cordã mediatã illiꝰ arcꝰ qui eiad ꝑfcõnẽ qͣrte defic̃ qͤ est coꝵ¬
da altitͥun ꝰ lime sume. ⁊ ꝑ lx. utͣmq diuide. hoc est redige̾ ad posti̾orẽ diffrãm sum̃¬
do ꝑ unũ gͣdũ unũ int̾. ꝙq ex corda altitͥu ͥiᷤᷤ ꝓueni̾t de distantia lie a centͦ t̾re mi¬
nue. ⁊ religũ inse ductũ suꝑ id qd̾ ex corda elongo̾nis exut inse ⁊̃ ductũ adde. ⁊ agͤ¬
gati radicẽ extͣhe. Post ħ admit̾ corde elongõis redigens. ĩ lx. młtiplica. ⁊ ꝑ radicẽ
agͣgati diuidei ⁊ exibũt mit̾a. ⁊ scd̾a q̃ arcuab̾. Nam arcꝰ qui ꝓuen̾it erit diu̾sitas¬

Expanded text:
a polo orizontis ex opere xxxve secundi libri vel ex tabulis ad hoc inclinate constitutis addisce. Huius ergo arcus cordam mediatam et cordam mediatam illius arcus qui ei ad perfectionem quarte deficit que est corda altitudinis Lune sume, et per lx utramque divide. Hoc est redigere ad posteriorem differentiam sumendo per unum gradum unum minutum. Quodque ex corda altitudinis provenerit de distantia Lune a centro terre minue. Et reliquum in se ductum super id quod ex corda elongationis exiit in se etiam ductum adde, et agregati radicem extrahe. Post hoc ad minuta corde elongationis redigens, in lx multiplica et per radicem agregati divide. Et exibunt minuta et secunda que arcuabis. Nam arcus qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ntecedens hanc
Illa que plus antetedit hacis.
Que est inter duos pedes urse añcedetes ⁊ ĩt̾ gemnos

Expanded text:
ntecedens hanc Illa que plus antecedit hanc Illa que est inter duos pedes Urse antecedentes et Geminos
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. Digit᷑ ad pũctũ tc̃ occñs. ⁊ si infine eclips̾ ħ ꝯtigit̾ extͤmitas obscura
d̾igit᷑ adpinictũ tc̃ oriens. Ꝙ si luna maliguo tẽpoꝵ eclips. latitudinẽ ha¬
oceñtis declinat obscuritas. et hoc in parcẽ latitudinis lune.⁊ si hoc infine eclips
fui̾t declinat in ꝑtẽ orientis ẜ qͣntitatẽ assignati angłi. ⁊ hoc sẽꝑ ieandẽ ꝑtẽ lati¬
tudinis lume. ⁊ si in medio eclips̾. sol non totꝰ obscurat᷑ ꝑs eius obscura eã ꝑtẽ orrõ¬
tis respicit ad qͣm descend̾ circłs sr᷑ centr̃᷑ soł ⁊ insũ locũ line ⁊ polos ⁊ odiaci
tͣnsiens. Si iõ sol totꝰ obscurat᷑ ineclips̾ medio nõ h̃nt ꝑtẽ tenebre eo qd̾ nõ est

Expanded text:
ra dirigitur ad punctum tunc oriens. Quod si Luna in aliquo temporum eclipsis latitudinem hanti in partem occidentis declinat obscuritas, et hoc in partem latitudinis Lune. Et si hoc in fine eclipsis fuerit, declinat in partem orientis secundum quantitatem assignati anguli, et hoc semper in eandem partem latitudinis Lune. Et si in medio eclipsis Sol non totus obscuratur, pars eius obscura eam partem orizontis respicit ad quam descendit circulus super centrum Solis et visum locum Lune et polos zodiaci transiens. Si vero Sol totus o
Abbreviated transcription (Latin):
sũ locũ lune adpͥncipiũ assignatȩ hore sic̃ ĩpenłtima qͥnti d̾r addisce. ⁊ siłr ad finẽ
ip̃ius hore de m̃ minue minorẽ locũ de maiore:nã qd̾ relniqͥt᷑ ẽ uisus motꝰ lime
idhorã assignatã. alit̾ sume diu̾sitatẽ asp̾. in lõgtͥt ͤ ad pͥncipiũ date hoce. ⁊ siłr su¬
me ad finẽ date horȩ ⁊ diffrãm int̾ diu̾sitates accipe. ⁊ si diu̾sitas ad pͥncipiũ hore ma¬
ior fuit̾ deme diffrãm de diu̾so moti lime ad ipͣm horã. ⁊ si minor adde. nã qd̾ ꝓuent̃t
pꝰt diminutonẽ uł addito̾nẽ est uisus motꝰ lime ad eã horam.

Expanded text:
sum locum Lune ad principium assignate hore sicut in penultima quinti dicitur addisce, et similiter ad finem ipsius hore. Deinde minue minorem locum de maiore. Nam quod relinquitur est visus motus Lune ad horam assignatam. Aliter sume diversitatem aspectus in longitudine ad principium date hore et similiter sume ad finem date hore. Et differentiam inter diversitates accipe. Et si diversitas ad principium hore maior fuerit, deme differentiam de diverso motu Lune ad ipsam horam; et si minor, adde. Nam quod provenerit post diminutionem vel additionem est visus motus Lune ad eam horam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ segu h. leqre multo ustior esset difficultas oꝑis qͣm utilitas impendii
isũ locũ lune in cͥcło signor̾ ex u̾o lune loco cognnito
conprehendere.
Du̾sitatẽ a spꝰtꝰ lime ĩ lõgit̾ accipe
ex sup̃dc̃is. ⁊ cũ luna orientali orrroitti ꝓpior fu̾it .i. cũ ab ascendente : muꝰ ꝙc.

Expanded text:
 et hec equare multo iustior, esset difficultas operis quam utilitas impendii. ⟨V.27⟩ Visum locum Lune in circulo signorum ex vero Lune loco cognito conprehendere. Diversitatem aspectus Lune in longitudine accipe ex supradictis. Et cum Luna orientali orizonti propior fuerit, idest cum ab ascendente minus xc
Abbreviated transcription (Latin):
cordã duplã illã ip̃iꝰ reflexi portõnẽ. qͣ sectoni
int̾ iacet ⁊ fixĩoi. ẽt alia ꝓportõne qͣm ħt cor¬
da arcꝰ duplantis infi̾orẽ sub sectone alt̾ius
reflexi portõnẽ ad cordã arcꝰ duplicis ad eũdẽ
reflexũ cuiꝰ pars est totũ.
¶Euidentie gͣ. ꝓportõ corde arcꝰ
duplicantis arcũ. c̃a. ad cordã arcꝰ duplicantis arc᷑. ea. ꝯponitur exgemina ꝓ

Expanded text:
lam ipsius reflexi portionem que sectioni interiacet et fixioni, et alia proportione quam habet corda arcus duplantis inferiorem sub sectione alterius reflexi portionem ad cordam arcus duplicis ad eundem reflexum cuius pars est totum. Evidentie gratia, proportio corde arcus duplicantis arcum GA ad cordam arcus duplicantis arcum EA
Abbreviated transcription (Latin):
Dedieuor eãt̃ ad mitliem
Que est sub genu teetro
Que est sub genu sinistco citruato.
Ditte oelens ⁊ͣ coniuactatum

Expanded text:
Declivior earum ad meridiem Que est sub genu dextro Que est sub genu sinistro curvato 9 Antecedens duarum coniunctarum
Abbreviated transcription (Latin):
Illa que est post istam suꝑer caudam.
Illa que est post illam in origine caude.
Atrionalis ad hoc latere.
Meridiana luarum que sunt in hocilatere sequente

Expanded text:
Illa que est post istam super caudam Illa que est post eam in origine caude 2Septentrionalis ab hoc latere Meridiana duarum que sunt in latere sequente
Abbreviated transcription (Latin):
notitie subpon̾e̾. ¶sit q elongatõ suꝑ arcũ eceñtrici. qͦ est long ͦ duplex
am. nota. ⁊ duco ꝯtingentẽ.ek ⁊ ad punctũ ꝯtͣactꝰ semidiamectr. ink̾.⁊ ꝯtinuo
duo pũcta. Me. est gͦ ppot̾tam ostendẽ qͣnta appareat . m.li. sb aᷝnͦ. Rem. Nã ħ qͣn¬
titas maxĩe diu̾sitatis est. q̃ apͣ punctũ .m. ꝯtingit. Quiagͦ nota est elongato
cent᷑ .im. a pũcto .a. ⁊ ip̃a ꝯsistit supͣ pũctũ .e. notus est a ᷝnͥ ᷤᷤ aem. ⁊ anͥꝰᷤ gin est. ad
a. est rectꝰ. est gͦ ꝯporto. ed. ad utͣmq istax .ie. id. nota. s ed. ẽ notax ꝑtiũ respͤto
semidyamet᷑. ea. utͣq illaꝵ hoc respectu nota ẽ. s ⁊ dm. eodẽ resp̾tu ẽ notaꝵ ꝑ
tiũ. qr̃ cũ ipã subtendat᷑ aͥᷤ recto. qͣ ẽ ad .i. erit .im. tm si addat᷑ .ie. erit no¬

Expanded text:
M sitque elongatio super arcum ecentrici que est longitudo duplex AM nota. Et duco contingentem EK et ad punctum contactus semidiametrum MK, et continuo duo puncta M E. Est ergo propositam ostendere quanta appareat MK sub angulo KEM. Nam hec quantitas maxime diversitatis est que aput punctum M contingit. Quia ergo nota est elongatio centri M a puncto A et ipsa consistit supra punctum E, notus est angulus AEM. Et angulus qui est ad utramque istarum LE LD nota. Sed ED est notarum partium respectu semidyametri EA; utraque illarum hoc respectu nota est. Sed et DM eodem respectu est notarum partium; quare cum ipsa subtendatur angulo recto qui est ad L, erit LM. TM si addatur LE, erit no
Abbreviated transcription (Latin):
ptoł ⁊ ẜ alhateg̃.x.gx.⁊ xl. mit̾. Pꝰalã gͦ qd̾ motꝰ latitud̾is in sexto m̃se lu¬
nari. iter̃ cadit infra t̾inos eclipticos solares u̾sus nodũ. qrͣ ex p̃missa possibile
est itmm̃ solẽ eclipsam. YPar est demost ͦ. si sumas arcũ. Edh. Nã ip̃e necciõ minor
ẽ arcu qͥ relinqͥt᷑ de motu latitudis in .ui. m̃sib ꝓectis integͥs reuołonib.⁊
arcꝰ. cde. maior est eodẽ: Iꝯsiłis est de mõsb ͣ cca lunã. Nã arcꝰ. ac. ułge. It̾q ar¬

Expanded text:
 x gradus et xl minuta. Palam ergo quod motus latitudinis in sexto mense lunari iterum cadit infra terminos eclipticos solares versus nodum. Quare ex premissa possibile est iterum Solem eclipsari. Par est demonstratio si sumas arcum FDH. Nam ipse necessario minor est arcueodem. Consimilis est demonstratio circa Lunam. Nam arcus AC vel GE itemque ar
Abbreviated transcription (Latin):
m̃idigni qui sit z. ⁊ sit e. pũctũ u̾nale.⁊ sit zht. det̾ians diffram eleua¬
to̾nũ tociꝰ qͣrte ab ĩctio capͥcorni ad finẽ Pisciũ tͣnsiens ꝑ pũctũ cõe ori¬
rõtis ⁊ eqͥdistãtis tͦpic.h. ẽ gͦ. et. tota diffr̾a. ⁊ palã ꝙ id̾e arcꝰ. et. ẽ diffr̾a̾
dimidia diei eqͣlis ad mininũ. sit itm qͣrta magni cͥcħ. ⁊.lil. dec̾ians
diffrãm eleuatõnũ porcionis minoris ꝙͣ cũq uoluo. ⁊ sit pisciũ tͣnsiẽs
ꝑ pũctũ .k. cõe orizontis. ⁊ illiꝰ eqͥ distantis. cꝰ distantia ab eqͥnoctiali¬

Expanded text:
i sit Z. Et sit E punctum vernale, et sit ZHT determinans differentiam elevationum tocius quarte ab initio Capricorni ad finem Piscium transiens per punctum commune orizontis et equidistantis tropici H. Est ergo ET tota differentia, et palam quod idem arcus ET est differentia dimidia diei equalis ad minimum. Sit iterum quarta magni circuli ZKL determinans differentiam elevationum porcionis minoris quamcumque voluero, et sit Piscium, transiens per punctum K commune orizontis et illius equidistantis c
Abbreviated transcription (Latin):
ia aut̃ oꝑandi eade᷑ est qͣm de soł eqͣtione diximꝰ.¬
edium motũ latitudans lime rectificare.
uatuor sut᷑ qͣ ip̃ hoc obr̃uanda st̃ in duab eclipsibꝰ notis. pͥmũ ut par sit
qͣntitas tenebrix exdiamꝰ lune ĩ duab eclipsib. Scdo uͥ ambe. et lipses sint
ap̃ eundẽ nodũ capitis uł caude. t̾ cio ut ꝯtingant ex eadẽ᷑ ꝑte cͥcłi signor .ĩ.¬

Expanded text:
Via autem operandi eadem est quam de Solis equatione diximLune rectificare. Quatuor sunt que propter hoc observanda sunt in duabus eclipsibus notis: primum ut par sit quantitas tenebrarum ex diametro Lune in duabus eclipsibus; secundo ut ambe eclipses sint aput eundem nodum Capitis vel Caude; tercio ut contingant ex eadem parte circuli signor
Abbreviated transcription (Latin):
pisc̾. ⁊ luii. int̾a fẽ. ꝙ̃ motũ assignat linea. ea. seꝑata a linea .ei. ĩmobili
⁊ mouet᷑ centꝵ epicicli ĩ die una motu medio longitud̾i scd successioẽ
signoꝵ apͥncipio arietis .xiii. grr. xi. int̾. exgͣdib orb̾signoꝵ ꝙ̃ motũ
assignat linea. ehb. seꝑata alinea . ei. ĩmobili sddm arcũ.bl. ut sit centire
picicli. in pũcto .b. est gͣ motꝰ lati ᷤᷤ in eadẽ die. suꝑ arcũ. ab. ꝯuĩctũ ex duob
arcu.bi. qͥ est lonͣg. ⁊ arcu. ia. qͥ ẽ sic̃ motꝰ nodi .xm.6R. ⁊xiiii. int̾a. ⁊ mo

Expanded text:
ii minuta fere, quem motum assignat linea EA separata a linea EL immobili. Et movetur centrum epicicli in die una motu medio longitudinis secundum successionem signorum a principio Arietis xiii gradus et xi minuta ex gradibus orbis signorum, quem motum assignat linea EHB separata a linea EL immobili secundum arcum BL ut sit centrum epicicli in puncto B. Est ergo motus latitudinis in eadem die super arcum AB coniunctum ex duobus ar
Abbreviated transcription (Latin):
põẜ utͥusq c̃sum med̾iũ. Ieqͣł longͣi longior
in epiciclo noĩat᷑ pũctũ illd̃ in sĩtate epi¬
cicli ex gͣ pͥncipiũ reuołonis lime ĩepicilo
attendit᷑. Nlongitudo longior ũñ in epicielo dẽ
punctũ epicicli. ad qđ linea educta a cñtro
mũdi ꝑcentꝵ epicicli ꝑuenit. ẽ qͣtio medi¬
e diu̾sitatis uł port̾onis siue argum̃ti. nõta᷑

Expanded text:
 utriusque cursum medium. Equalis longitudo longior in epiciclo nominatur punctum illud in summitate epicicli ex quo principium revolutionis Lune in epiciclo attenditur. Longitudo longior vera in epiciclo dicitur punctum epicicli ad quod linea educta a centro mundi per centrum epicicli pervenit. Equatio medie diversitatis vel portionis sive argumenti nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊una eclipsiũ ꝯtingat apͭ inũ nodũ. alia ap̃ aliã. ⁊ ponã ad ħ exͫ ptolomes
P ma har̃ duar̾ eclipsiuũ ẽ ea qͤ supͣ noĩata ẽ que funt ĩ scd̾o anno mardoche
⁊ eclipsati sũt de lima. tͦͤs digiti ex ꝑte mĩdiei. ⁊ sa eclipsis ẽ ea ꝑqͣm oꝑatꝰ
est abrachis. qͤ fuit ĩ xxͦ. aioꝵ darii. gmi regnauit r̾t philippũ. ⁊ celi¬
psata ẽ qͣrta diamet̾ siłr lune exꝑte mĩdiei. ⁊ tp̃s int̾ mediũ duax eclip

Expanded text:
liam. Et ponam ad hoc exemplum Ptolomei. Prima harum duarum eclipsium est ea que supra nominata est que fuit in secundo anno Mardochei, et eclipsati sunt de Luna tres digiti ex parte meridiei. Et secunda eclipsis est ea per quam operatus est Abrachis que fuit in xxo annorum Darii qui regnavit post Philippum, et eclipsata est quarta diametri similiter Lune e
Abbreviated transcription (Latin):
Que teqiuit᷑ banc insponclili quarta
Qlte est post istam inspondili quinta
ue sequit᷑ eam inspondili sexda
S equins luarum que sut inspina.
Antecedins duarum.¬

Expanded text:
Que sequitur hanc in spondili quarta Que est post illam in spondili quinta Que sequitur hanc in spondili sexta Sequens duarum que sunt in spina Antecedens duarum
Abbreviated transcription (Latin):
fui̾t q motꝰ minor ad longiorẽ longit᷑ ma
xima diffr̃a motꝰ diũs ad motũ mediũ col¬
ligͥit᷑ cũ apparu̾it discessus stelle a longiorilõ¬
git᷑ qͣrta circłi. seqͣq qd apparñs ꝑmeat̃o u¬
mꝰ qͣrce ab auge maioris tẽꝑis sit. ⁊ ꝑmea¬
tio alt̾iꝰ qͣrte ab augis oppm̃ est minoris tẽ¬

Expanded text:
otus minor ad longiorem longitudinem, maxima differentia motus diversi ad motum medium colligitur cum apparuerit discessus stelle a longiori longitudine quarta circuli. Sequiturque quod apparens permeatio unius quarte ab auge maioris temporis sit, et permeatio alterius quarte ab augis oppositum est minoris tem
Abbreviated transcription (Latin):
dia et qͣrta ꝯstabit. Docet aut̃ ħ obseruatio uniꝰ ꝑtis ⁊ medie cordã ex ꝑte
una punctis. 34. scd̃is.iii. ꝯstare retenta dico dcã dyamet᷑ dĩone.
Ad eũdẽ demq modũ arcꝰ medie ꝑtis. ⁊ .2ͨ. corda puncta. 47. ħre scd̾a .s.
to ⁊ deĩ̾ceps om̃s corde Note occ᷑rut᷑ u̾m cordã uniꝰ gͣdus sub c̾ta u̾itate
nulla dep̃hendit rõ. Qͣuis enĩ adarcũ uniꝰ gͣdus x medii corda ꝯstiterit
p̃senti intentiõi netc̾ia ẽ. Sũmo gͥ studio ⁊ ĩdustͥa ꝙͣuis nõ uerissime
tñ om̃is sensibił erroris ꝑicło depulso uniꝰ gradus corda. ꝑ cordã uniꝰ gͣdꝰ

Expanded text:
dia et quarta constabit. Docet autem hec observatio unius partis et medie cordam ex parte dia et quarta constabit. Docet autem hec observatio unius partis et medie cordam ex parte una punctis 34 secundis 15 constare, retenta dico dicta dyametri divisione; ad eundem denique modum arcus medie partis et quarte corda puncta 47 habere secunda 8. to et deinceps omnes corde note occurrunt. Verum cordam unius gradus sub certa veritate nulla deprehendit ratio. Quamvis enim ad arcum unius gradus et medii corda constiterit, presenti intentioni necessaria est. Summo igitur studio et industria, quamvis non verissime tamen omnis sensibilis erroris periculo d
Abbreviated transcription (Latin):
No. punctis. z z. ⁊ scd̾is fere tͥbus. S et latꝰ exagom supͣ qd̾ arcꝰ. Go. gra¬
duũ cͣuat᷑. sõ. itid̃ ꝑtib t̾minari: adeundẽ qͦ modũ qr latꝰ tetͣgoni
existens .ꝯo. ꝑtiũ cordã qͣdratũ medie dyamets duplat potentialit᷑. latꝰ itẽ
tͥgonale ens .ño. gͣduũ corda: medie dyametͦs qͣ dratũ potentialit̾ tͥplat᷑
tͥbꝰpunctis .iii. scd̾is. pꝰ4. eqͣri diligens examiinator ꝯꝑiet. manente
dice pͣdicta dyamet᷑ .in. 120. eqͣs dit᷑ones sectõne. A dħ ex eodẽ teore¬
umate cũ sit corda arcui. ꝯ6. subtensa exꝑtibꝰ. Sa pictis .&. scd̃is
2a. fere t̾mandã eẽ s obͥus uestigator agnoscet Amp̃. exeguentiũ de¬
mõstratõne ꝯstat ad c̾torũ arcuũ diffr̃as cordas multas posse ĩueniri
a2 a cordis p̃cognitis. Deinceps płrimas diu̾soꝵ̾ arcuũ cordas ĩuenire.ũ¬
uentas scd̃m arcũ mediare sciemꝰ. Ut pote arcꝰ.⁊d̃. ꝑtiũ cordã. ⁊ dem̃¬

Expanded text:
secundis fere tribus; sed et latus exagoni supra quod arcus 60 graduum curvatur 60 itidem partibus terminari. Ad eundem quoque modum quia latus tetragoni, existens 90 partium corda, quadratum medie dyametros duplat potentialiter, latus item trigonale ens 120 graduum corda medie dyametros quadratum potentialiter triplat, tribus punctis 55 secundis 23 equari, diligens examinator compariet manente dico predicta dyametri in 120 equas porciones sectione. Adhuc ex eodem teorumate cum sit corda arcui 36 subtensa ex partibus 37 punctis 4 secundis 37 fere terminandam esse sobrius vestigator agnoscet. Amplius exequentium demonstratione constat ad certorum arcuum differentias cordas multas posse inveniri.ue 72 cordis precognitis. Deinceps plurimas diversorum arcuum cordas invenire inventas secundum arcum mediare sciemus, utpote arcus 12 partium cordam, et de
Abbreviated transcription (Latin):
linea ip̃m arcũ secans educat᷑. donͨ cũ dyamet᷑ ꝑreli¬
qͣũ eundẽ arcꝰ t̾mũ extͣcta ꝯcrat. fiet.pport̾o linee: p̃t̾
centre tͣnseuntis ad ꝑtẽ. sui extͥnsecã. sic̃ ꝓportõ corde
dupli arcꝰ de qͦ s̃ mo est. ad corclã dupli arcꝰ illiꝰ que¬
arcũ . G̃a. secat. altã. ha e. ẜ dyametiꝵ exͣcta. fiet gͦ tͥangłs. Geb. totał

Expanded text:
atur donec cum dyametro per reliquum eundem arcus terminum extracta concurrat, fiet proportio linee preter centrum transeuntis ad partem sui extrinsecam sicut proportio corde dupli arcus de quo sermo est ad cordam dupli arcus illiuarcum GA secat, altera HAE secundum dyametrum extracta. Fiet ergo triangulus GEB tota
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. dae. simul ualñt luos rectos. ⁊ qr angłi ad eande̾ dista̾tiã
a pũcto eqͥno. sut᷑ eqͣles. Accid̾ ut angłi qͦ duo eiꝰdẽ apũcto cͦpico
oocidñtales ĩ ambab ꝑtib erũt noti. ⁊ ħ ẽ qd̾ ꝓponit᷑.¬
ota poli altitudine ⁊ tͦpicoe distantia angłm
diffr̾amq̃ ẽ int̾ regiõis latitudinẽ ⁊ maxi¬
mã decłonẽ cũ latitudo maior fiũt. a quarta
cͥcłi diminuas. uł cũ minor fui̾t adelitias
relniguet᷑ angłi sub capite libre. aqͦ si qͣnti¬
tatẽ distantie int̾ duos tͦpicos abiecĩs resi.¬
duũ erit angłs sub capite arietis ema. mio¬

Expanded text:
anguli ad eandem distantiam a puncto equinoctii sunt equales, accidit ut anguli quoque duo eiusdem a puncto tropico occidentales in ambabus partibus erunt noti, et ota poli altitudine et tropicorum distantia anguludifferentiam que est inter regionis latitudinem et maximam declinationem cum latitudo maior fuerit a quarta circuli diminuas, vel cum minor fuerit additias, relinquetur angulus sub capite Libre. A quo si quantitatem distantie inter duos tropicos abieceris, residuum erit angulus sub capite Arietis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpicĩãte tͣnsferẽdũ ⁊ latinis aurib ꝯfferedũgesui. In qͦ oꝑe si qͣ
forte difficultas lectorẽ offend̾it ne ħ estiet ĩt̾pretis incio acci¬
disse ł mat̾ie gͣuitatẽ. Est it lib ⁊ ĩ ar¶ to gͣuissimꝰ tũ qi scĩ
nes geometͥce ex industria subtͣhũt᷑ tãꝙͣ negocis nõ rudib s
s ꝑitis instituto. Deum igit᷑ scĩe datorẽ adiutone ĩuoco.

Expanded text:
propitiante transferendum, et Latinis auribus offerendum censui. In quo opere si qua forte difficultas lectorem offenderit, ne hanc extimet interpretis vitio accidisse, sed materiae gravitate. Est enim liber etiam ines ex industria subtrahuntur, tanquam negotio non rudibus, sed peritis instituto. Deum ergo scientiae auctorem adjutorem invoco.
Abbreviated transcription (Latin):
ita sint: suꝑest ut ꝓpõitum aggrediamur.¬
ata cirtuli dyametro. latera derago¬
ni. pentagom. exagoni. tetͣgom atq
triangłi om̃iũ ab eodẽ circło cixcũscͥptor
reperire. eorolł. uñ manif estũ est qđ
si nota fu̾it circłi dyamet̃. ⁊ p̃noĩatala¬
tera erũt nota. Corde qͦ q̃ residuis semi¬
circłi arcub intendint᷑ note erũt:
¶meetur
enĩ suꝑ ag. dyametrũ semixͥcłis. a bg. sicq. dbi a cent pb¬

Expanded text:
ita sint superest ut propositum aggrediamur.ita sint superest ut propositum aggrediamur.ata circuli dyametro latera decagoni, pentagoni, exagoni, tetragoni, atque trianguli omnium ab eodem circulo circumscriptorum reperire. Corollarium. Unde manifestum est quod si nota fuerit circuli dyameter et prenominata latera erunt nota, corde quoque que residuis semicirculi arcubus intenduntur note erunt. Lineetur enim super AG dyametrum semycirculis ABG, sitque DB a cent
Abbreviated transcription (Latin):
um tã gͣuitate corꝑis qͣm qͣntitate pond̾is sit ma-¬
xĩa ideo ꝙ ĩmobilis: ip̾iꝰ tn̾ͥ crassitudo comꝑatõe
infinitatis applani respectu ꝙ distantie fixoꝵ
luminũ insensibłis ⁊ uicem centri obtin̾e ꝓhyfi¬
ca indagatõe comperta est. Ad hec duos principa¬
les ⁊ sibim inuicem contrarios motꝰ supioꝵ sa¬
ne aĩaduerti etiã fides ocłata comꝓbauit. qͦrũ
alter semꝑ ab oriente in occid̾ntẽ pari ⁊ eadẽ
concitatõe ꝑ circło̾s ⁊ int̾ se ⁊ ad eũ qͥ om̃ium
spaciosissimꝰ eqͥnoctialem ꝑalellos totũ mũdaue ma-¬
chine corpꝰ mouet ⁊ agitat. cuiꝰ cͥcũ uolutõ cͥca cele¬
stis sꝑe polos indefeise consistit. alt̾ e gͣrio solẽ ⁊ lunã
⁊ qͥnꝙ erraticas cea alios diu̾sosq polos cͥcũducit ⁊
torqt. Ius feͥrme ad̾o fides conciliata est: ut si qͥs t
iuste calũpniãs ohuiet. aũ cauillator uerũ scient᷑
inficiãs. aũ m̃ite captꝰ ñ indigne estimet᷑. Que cui

Expanded text:
um tam gravitate corporis quam quantitate ponderis sit maxima ideoque immobilis, ipsius tamen crassitudo comparatione infinitatis applani respectuque distantie fixorum luminum insensibilis, et vicem centri obtinere physica indagatione comperta est. Ad hec duos principales et sibimet invicem contrarios motus superiorum sane animadverti etiam fides oculata comprobavit, quorum alter semper ab oriente in occidentem pari et eadem concitatione per circulos et inter se et ad eum qui omnium spaciosissimus equinoctialem paralellos totum mundane machine corpus movet et agitat, cuius circumvolutio circa celestis spere polos indefesse consistit. Alter e contrario Solem et Lunam et quinque erraticas circa alios diversosque polos circumducit et torquet. Hiis firme adeo fides conciliata est ut si quis etiam iuste calumpnians obviet, aut cavillator verum scienter inficians aut mente captus non indigne estimetur. Que cum
Abbreviated transcription (Latin):
ota solis altitudine ꝓport̾onẽ umbre iacentis ad
gͥoͥmonẽ erectũ. uł umbre u̾se ad gomonẽ ia¬
centẽ ĩuenire. ⁊ ꝯu̾sũ nota ꝓportione umbͣ ad
qͣntas libet. ⁊ ꝓductũ diuidas ꝑ cordã altit᷑. exi¬
monis in semychametr̃ ꝓuenit diuidas. exi¬
bit smꝰ quesite altitudinis. S̾ gͦ ccłus altitudims.
erect᷑. ⁊ .d. alcitudo soł ab f. qͣi orrzonte erit gͦ radiꝰ soł ꝑ su̾mitatẽ
gnomõis. de ÷. ⁊ longitudo umibre. Gr̃. p̃p siłitudinẽ gͦ tͥangłor. et
pari rone. si eb. sit gnomo iacens. ⁊ bc. umbra u̾sa ponatur. Rursũ s
b̃e. ⁊ sz. sint nota. gͦ e basis que subtend̾ angło recto nota. cuiꝰ
ad. ed semydyametr᷑ est pportio. ut. ẜẽ. ad et. siłi mͦ. hf̃. arcꝰ pot̃ igno¬
tesce ꝑ umbrã. G̃p. Sigͦ .h. sit maxͣ soł in meridie alt̃. ⁊d. minima
ent. dh. distantia a duor tͦpicor. ⁊ eius meͤ maxima decło creculi

Expanded text:
ota Solis altitudine proportionem umbre iacentis ad gnomonem erectum vel umbre verse ad gnomonem iacentem invenire; et conversum nota proportione umbre adquantaslibet, et productum dividas per cordam altitudinis, eximonis in semydyametrum provenit dividas, exibit sinus quesite altitudinis. Si⟨t⟩ ergo circulus altitudinis erectus et D altitudo Solis ab F quasi orizonte. Erit ergo radius Solis per summitatem gnomonis DEZ et longitudo umbre GZ. Propter similitudinem ergo triangulorum ET Pari ratione si EB sit gnomo iacens et BC umbra versa ponatur. Rursum si GE et GZ sint nota, ergo EZ basis que subtendit angulo recto nota, cuius ad ED semydyametrum est proportio ut GE ad ET. Simili modo HF arcus potest ignotescere per umbram GP. Si ergo H sit maxima Solis in meridie altitudo et D minima, erit DH distantia a duorum tropicorum et eius medietas maxima decli
Abbreviated transcription (Latin):
unlibet dduo cͥcħ ꝑalell cͥcło eqͣnoctiali eiꝰdẽ lãgi¬
tuinis. a duob tͦpycis siuie ab ip̃o equim̃ eqͣles
arcꝰ orrontis resecant. ex utͣq ꝑte eqͣnoctialis
⁊ fit alt̾natim nox umꝰ chiei alt̾ius eqͣlis.
E pecita iadẽ ecadẽ fig̾a ĩ ipsa duos ccłos.hl. ⁊ łem . ꝑalellos eqͥnoc¬

Expanded text:
uilibet duo circuli paralelli circulo equinoctiali eiusdem longitudinis a duobus tropycis sive ab ipso equinoctiali equales arcus orizontis resecant ex utraque parte equinoctialis, et fit alternatim nox unius diei alterius equalis. Repetita itidem eadem figura, i
Abbreviated transcription (Latin):
ut len udlui posit tencͣuit᷑ inserta. qͦtiens opꝰ erit ꝑeas epari latꝰ lauuue qͣdrate
suꝑ lineã m̃icianã ĩ plao ꝓtͣctã erectũ ꝯstituemꝰ. suꝑfitie minoris ĩcluse ad
muau obusas sieq aptabimꝰ et firmabimꝰ ut latꝰ suppm ori zonti eq̃listet. ⁊ suꝑ¬
rrties ererta a mĩdyano nõ cleclinet. quoꝵr pͥmũ arte liuelli effities scd̾m exꝑien¬
tia ꝑpendicsi : s oł gͦ umbã cͥca utͣmq solstitiũ ĩ om̃i mĩdie obe̾uaus. dã eui

Expanded text:
per eas operari. Latus lamine quadrate super lineam meridianam in plano protractam erectum constituemus superfitie minoris incluse ad meridiem obversa. Sicque aptabimus et firmabimus ut latus suppositum orizonti equidistet et superfities erecta a meridyano non declinet, quorum primum arte livelli effities, secundum experientiam perpendiculi. Solis ergo umbram circa utramque solstitium in omni meridie observans, tamdi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝯsidat̾onẽ repperire. ¶PAnit᷑ itaq lamina qͣdratt
forme cubitał. uł eo amplius m̃sure ad unguẽ polita. ⁊ planissima. ĩ cͥ
una suꝑfitie cͥcłs ut modic̃ extͣ labrũ relinquat᷑. describit᷑. Ipm q labrũ
tissime planat᷑. Post ħ minoris qͣntitatis et foͣr᷑ orbicłaris. nͨ minꝰ pla¬
naqͣr lamina ad spissitud̾iem labri ĩ alia relicti spissa. ut cũ ea suꝑ cen¬
trũ inserta fu̾it. ĩ ima cũ labro fiat insuꝑfctie. ⁊ inhꝰ minoris duob pũc¬
tis ꝑ dyametrũ oppositis due erigut᷑ eqͣles ⁊ ꝑ om̃ia sͥ siłes pine sic ut
liñea secans ittͣmq ꝑ mediũ pinnulã erecta sit suꝑ dyametrũ ⁊ aduab
t̾is dyamet᷑ due ĩ dirctã ꝓmiueait : lingłe ĩextͤinitate  tillime.i q r ũ ercc offcm̃¬

Expanded text:
et considerationem repperire. Paratur itaque lamina quadrate forme cubitalis vel eo amplius mensure ad unguem polita et planissima, in cuius una superfitie circulus ut modicum extra labrum relinquatur describitur. Ipsumque labrum tissime planatur. Post hec minoris quantitatis et forme orbicularis nec minus plana quare lamina ad spissitudinem labri in alia relicti spissa ut cum ei super centrum inserta fuerit, in una cum labro fiat superfitie. Et in huius minoris duobus punctis per dyametrum oppositis due eriguntur equales et per omnia sibi similes pinne sic ut linea secans utramque per medium pinnulam erecta sit super dyametrum. Et a duabus terminis dyametri due in directam promineant lingule in extremitate sua gratillime, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lunaris płrib gͣdib distat. a centͦ t̾re. ⁊ p̃t̾ ħ ħt aliam cam̃ remotõis a t̾ra. semidi¬
ametr̃ epicioli. io manifeste sñ sibił ẽ uarictas remoto̾nis eiꝰ. ⁊ uarietas diametri.
orro albategni eclipses tã solares qͣm limares a se uisas. ⁊ cognitas ĩuenit multũ di¬
u̾sificari tam qͣntitate ꝙͣ tꝑ̃. abhiĩs exlipsib sic̃ ꝑ ꝯstitutões. ⁊ opꝰ ptolomei accid̾e
de buer̃ ut ait. Cam̃ gͦ ꝑ scrutans deuariatõe qͣntii as edlipsiũ. dixit minorẽ eẽ dia¬

Expanded text:
m remotionis a terra, semidiametrum epicicli; ideoque manifeste sensibilis est varietas remotionis eius et varietas diametri. Porro Albategni eclipses tam solares quam lunares a se visas et cognitas invenit multum diversificari tam quantitate quam tempore ab hiis eclipsibus sicut per constitutiones et opus Ptolomei accidere debuerunt ut ait. Causam ergo perscrutans de variatione quantitatis eclipsium, dixit minorem esse dia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣntitatẽ semidiametir umbre. ĩueniemꝰ semidiam̃ umbre ꝯtin̾e̾ gemidia¬
metr᷑ lime bis: eiꝰ ts qntas fe̾. Et Nota ꝙ diamet̾ lie eiꝰdẽ qͣntitatis reputa¬
Tͣ cũ arcu cin subtendit᷑. Nã arcꝰ ccłi magni ꝑcentr᷑ lue tendens. ⁊ ad t̾inos se¬
midiamotͦꝵ lune hinc iñ t̾inatꝰ pene recte linee subtense sp̃ magnitudĩ ẽ cͥcłi
⁊ bͣuitatẽ arcꝰ eqͣtur eodẽ mͦ. de semndiamet᷑ umbre intlłge. Neq it uiꝰ diami̾ lune
tis excuntes. ⁊ limã ex oppõis pinictis ꝯtingentes neccĩo minꝰ diamͦ lime inclu¬
Sinit qͣmuis modicũ ⁊ in sensibile pp̃ magnã lue distantiã. Cod̾ mͦ ĩ solȩ accipiẽs erit
surare. unde etiam manfesta erit quantitas di¬
ametͥ unibre in lue transitu ad semidiame¬
trum terre.
It gͦ centrũ t̾reipuctũ .i. ⁊ centr᷑ lie in maiori sua distantia pũctũ. tt ⁊ magnꝰ

Expanded text:
 semidiametrum umbre continere semidiametrum Lune bis et eius tres quintas fere. Et nota quod diameter Lune eiusdem quantitatis reputatur cum arcu cui subtenditur. Nam arcus circuli magni per centrum Lune tendens et ad terminos semidiametrorum Lune hinc inde terminatus pene recte linee subtense propter magnitudinem circuli et brevitatem arcus equatur. Eodem modo de semidiametro umbre intellige. Neque enim veri diametri Lune tis exeuntes et Lunam ex oppositis punctis contingentes necessario minus diametro Lune includunt quamvis modicum et insensibile propter magnam Lune distantiam. Eodem modo in Sole accipiendum eritsurare. Unde etiam manifesta erit quantitas diametri umbre in Lune transitu ad semidiametrum terre. Sit ergo centrum terre punctum N et centrum Lune in maiori sua distantia punctum T et ma
Abbreviated transcription (Latin):
notã dunsĩs. ꝑ iru. ł noctm siłr. exibit nũs eqͣliũ horar̃ diei ł noctis qͣm q̃¬
sieris. ⁊ si nũm eqͣliũ horarũ dẽpsi̾s. de xxiiii. remanet nũs horar̃ noctis
q ĩeqͣlis hora .xii. ꝑs diei dr̾ qͣntacũq dies sit. tempꝰ u̾õ hore aseñsio gͣdus
equał ꝑalã ꝙ si arc̃ diei in xii. diuiserimꝰ exibũt tꝑ̃a q̃ sũt qͣntitas hore
ĩeqͣlis diei. ⁊ de horis noctis siłr. aut si uolm̃s ꝯsid̾a scd̾m ascensi oẽs qͥd ĩ¬

Expanded text:
similiter, exibit numerus equalium horarum diei vel noctis quam quesieris. Et si numerum equalium horarum diei dempseris de xxiiii, remanet numerus horarum nocima pars diei dicitur quantacumque dies sit, tempus vero hore ascensio gradus equalis, palam quod si arcum diei in xii diviserimus, exibunt tempora que sunt quantitas hore inequalis diei, et de horis noctis similiter. Aut si volueris, considera
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝯuĩctone uisa. Sũt ⁊ alii t̾m mnfra qͦs cũ luna fui̾t
applicata soli. neccẽ est limã uł solẽ pati eclipsimꝰqͥn:
detectois. Icͥa solaris. pͥncipiũ mediũ. ⁊ finis. ł digitꝰ e¬
dipsis ẽ ꝑs .xͫnͣ. diametͥ. siue soł siue lue obscurata.
more sunt nnt̾a ĩ linea tͣnsitꝰ lune ꝑ qͤ luna tota morat᷑
sub umbͣ Pꝰetitioes due sũt Y ẽ enehͣs ĩ circło lunari ad
eã ꝑtẽ orrõtis declinare inqͣm u̾git arcꝰ circłi magni
tͣnseũtisꝑ duo centͣlime ⁊ ũbre.I ẽenebͣs ĩsolari cͥcło

Expanded text:
in coniunctione visa. Sunt et alii termini infra quos cum Luna fuerit applicata Soli, necesse est Lunam vel Solem pati eclipsim. Quindetectionis. Tria solaris: principium, medium, et finis. Digitus eclipsimore sunt minuta in linea transitus Lune per que Luna tota moratur sub umbra. Petitiones due sunt. Tenebras in circulo lunari ad eam partem orizontis declinare in quam vergit arcus circuli magni transeuntis per duo centra Lune et umbre. Teneb
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ ec lipses q̃rende sĩ. ¶epus uͦ albategni est ut si nõ ꝯueni̾nt sol ⁊ lia ĩ egde̾ mi¬
nuto post eqͦticẽs p̃misso mͦ fc̃ãs. distantia q̃ int̾ eos reꝑtafin̾t sumat᷑. ⁊ ꝑ eã port̾o
eqͣtur. uidel duplicamdo distantiã.  ꝑ eã accipiendo eqͣtionẽ portõnis qͣ⁊ pũcti¬
effiod̾r ⁊ addendo eã sr̃ port̾o̾nẽ si ꝯuictio uã futa est post mediã ubstthendo sipt
ꝙ si ueł distantie reꝑte sextã ⁊ octauã ꝑtẽ acciꝑe. nã hec ẽ egͣtio fẽ addenda uł sbtea¬
henda portõm sic̃ exꝑientia tẽptatũ ẽ. ꝑ hanc gͦ eqtĩ port̾onẽ simplcẽ eqͣtionẽ lu¬

Expanded text:
atum eclipses querende sunt. Opus vero Albategni est ut si non convenerint Sol et Luna in eodem minuto post equationes premisso modo factas, distantia que inter eos reperta fuerit sumatur. Et per eam portio equatur videlod si velis, distantie reperte sextam et octavam partem accipere. Nam hec est equatio fere addenda vel subtrahenda portioni sicut experientia temptatum est. Per hanc ergo equatam portionem simplicem equationem Lu
Abbreviated transcription (Latin):
exͥ cã. art infigã p̃mi ssa. ⁊ qr luna morã nõ ht. ⁊ m. siue linea. ⁊t. eiꝰ eqͣł ꝯtinet m̃it̃ casꝰ
q̃ q̃rimꝰ. nã a puncto .m. incidit ĩ eclipsĩ. usq ad puctũ.z. ⁊ a puncto.z. excidit abeclipsi
usq ad puctũ. t. Ꝙ aut̃ linea est nota. am. que. subtendit᷑ angło recto. ⁊ ẽ nota scd̃ qͣu¬
titatẽ. intt̾or a .z. latitudo ad mediũ eclips. er̃ ⁊m. nota . s. cũ a qͣdrato linee. am. dẽpse¬
ris qͣdratũ linee . za. ⁊ reliqͥ radicẽ sũpsis. Utim̃ i hus lineis canꝙͣ rectis pp̃ insensibilẽ
ad mediũ eclipłis minor medietate duoꝵ diamet᷑. qͣntitate suꝑante diametr̃᷑ lue
Sonamꝰ tͣ pͥncipiũ more. inpũcto. F. ⁊ educamꝰ rectã. afm. erit gͦ. fi. iͨtͣ diamet̾ lu

Expanded text:
a premissa, et quia Luna moram non habet, ZM sive linea ZT eius equalis continet minuta casus que querimus. Nam a puncto M incidit in eclipsim usque ad punctum Z, et a puncto Z excidit ab eclipsi usque ad punctum T. Quia autem linea est nota AM que subtenditur angulo recto et est nota secundum quantitatem minutorum AZ latitudo ad medium eclipsis, erit ZM nota, scilicet cum a quadrato linee AM dempseris quadratum linee ZA, et reliqui radicem sumpseris. Utimur enim hiis lineis tanquam rectis propter insad medium eclipsis minor medietate duorum diametrorum quantitate superante diametrum Lune. Ponamus itaque principium more in puncto F et educamus rectam AFM. Erit ergo FN ut semidiameter Lu
Abbreviated transcription (Latin):
ex dc̃is pactet. s uer̃ qr arcꝰ cͥcłi decliuis obligꝰ est ad c̾cłm signoꝵ.⁊ obhoc mitã casus:
more añ eolipsim diu̾sa sũt amtt̾is casus: more post eclipsim. Si ħ diffinitias scire qͣ¬
ris. resumemꝰ siłem pͥori fig̾am. ⁊ in ea lineã tͣnsitꝰ line: Mzt. Quol mͦ obliqͣtã. ⁊ erit. inz
sis.⁊ ar. latitudo lime ad mediũ eclipsis. q̃ ꝑ motũ latitudinis egͣtũ est. nota ⁊ ea lati¬
tudo lie ad pͥncipiũ et lipsis. ⁊ ad. latitudo ad finẽ eclipsis. Ita ut̾a casus ⁊ dimi¬

Expanded text:
clivis obliquus est ad circulum signorum, et ob hoc minuta casus et more ante eclipsim diversa sunt a minutis casus et more post eclipsim, si hec diffinitius scire queris, resumemus similem priori figuram, et in ea lineam transitus Lune MZT quolibet modo obliquatam. Et erit MZ sis, et AZ latitudo Lune ad medium eclipsis que per motum latitudinis equatum est nota, et EA latitudo Lune ad principium eclipsis, et AD latitudo ad finem eclipsis. Itaque minuta casus et dimi