comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nubecula peccatcis. pene totã lucẽ
obscurauit eccłie. Assumam gͦ
uocem ꝓpħicam: & flebiliter di¬
cam. Audite me omnes popłi:
& iudete dolorem meum. Hirgines
meȩ & iuuenes mei: abierunt
in captiuitatem. Uere hȩc ẽ cap

Expanded text:
nubecula peccatricis totam pene lucem nubecula peccatricis totam pene lucem obscuravit Ecclesiae. Assumam ergo vocem propheticam, et flebiliter dicam: Audite me, omnes populi, et videte dolorem meum : virgines meae, et juvenes mei abierunt in captivitatem. Vere haec est cap
Abbreviated transcription (Latin):
udite me nẽ qͥ ꝓpe estis &e qui
longe. & qui timetis dñm
& eccłie eius gaudio congaudetis: &
tristitie collugetis. sicut scriptum est.
saudere cum gaudentib: & flere
cum flentib. Uos inqͣm appello. qui
caritatem xp̃i uerissimam tenetis.¬
& ñ suꝑ iniquitate gaudetis. sed
potius congemiscitis: An ex ueri¬
tate uerba oris mei. & an ex iusto
dolore ꝓcedant iudicate: & de¬
tecti sceleris qualitatem inecum
pariter ꝑhorrete. Hirgo nobilis
dicata xp̃o. sapiens. erudita. ru¬
pit in foueam turpitudinis: con¬
cepit dolorem. & peꝑit iniqͥtatẽ:
se ꝑdidit. & eccłiam maculauit.
hinc omnis anima xp̃ianagͣ¬
ue uulnus excepit: quia sc̃m
datum est canib: &
margarite misse sunt ante porcoᷤ.
Arabidis ciim hominib nomen
laceratum est scĩtatis: & ab immũ¬
dis & luteis preciosum conculca¬
tum est ꝓpositum castitatis. Hinc
estus animo meo. hinic insanus do¬
lor: quia unum malum bona
plurima secum trahit: & unius

Expanded text:
udite me nunc qui prope estis, et qui longe, et qui timetis Dominum, et Ecclesiae ejus gaudio congaudetis, et tristitiae conlugetis; sicut scriptum est: Gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus . Vos, inquam, appello qui charitatem Christi verissimam retinetis, et super iniquitate non gaudetis, sed potius ingemiscitis. Advertite verba oris mei, et quae ex justo dolore procedunt, judicate; et detecti sceleris qualitatem mecum pariter perhorrete. Virgo nobilis, dicata Christo, sapiens, erudita, ruit in foveam turpitudinis, concepit dolorem, et peperit iniquitatem: se perdidit, et Ecclesiam maculavit. Hinc omnis anima Christiana grave vulnus excepit; quia sanctum datum est canibus, et margaritae missae sunt ante porcos : a rabidis enim hominibus nomen laceratum est sanctitatis, et ab immundis et luteis pretiosum conculcatum est propositum castitatis. Hinc aestus animo meo, hinc insanabilis dolor; quia unum malum bona plurima secum trahit: et unius
Abbreviated transcription (Latin):
in turres eiꝰ: qͥd agendũ uel qͥdca¬
uendũ sit. Mutata ẽ enĩ ciuitas
dei: idõq alibi dicit dñs. Ecce ego
ierłm pinxi muros tuos: distincta
ẽ currib: de quib insidiator possit
si appropinqͣre ceꝑit dep̃hendi. Ia¬
bet ille exercitꝰ suos. qͥb animas di
obsidere consueuit: ammouere ma¬
cbinas. ut possit turres expugnare
munitas. S: uos inqͥt p̃dicate de tur¬
rib. Est enĩ inturrib ierłm abun¬
dautia. Predicate iustitiã: monete cuͤ¬
todiã. Sapientia enĩ in exitu canit᷑.
& in muroꝵ altissimis p̃dicat᷑. &¬
alibi iterũ dicit. In muris tuis con¬
stitui custodes: dieb & noctib in
finem ñ tacebunt. Narrate gͦ sine
int̾missione. sine fine: aduersarius
uigilat circũit. & rabie ferina q̃rit
qͦs inueniat deuorare. Ideo semꝑca-
nendus ẽ dñs. qui dentes leonũ con¬
terat. & ora confringat: ut nob̾ no¬
cere ñ possint. Ponite in qͥt corda

Expanded text:
in turres eius, quid agendum uel quid cain turres eius, quid agendum uel quid cauendum sit. murata est enim ciuitas dei ideoque alibi dicit dominus: ecce ego, Hierusalempinxi muros tuos; distincta est turribus, de quibus insidiator possit, si appropinquare coeperit; deprehendi. habet ille exercitus suos quibus animas dei obsidere consueuit, admouere machinas, ut possit turres expugnare munitas. sed uos, inquit, praedicate de turribus; est enim in turribus Hierusalem abundantia. praedicate iustitiam, monete custodiam; sapientia enim in exitu canitur et in murorum altissimis praedicatur, et alibi iterum dicit: in muris tuis constitui custodes diebus ac noctibus, in finem non tacebunt. narrate ergo sine intermissione, sine fine. aduersarius uigilat, circuit et rabie ferina quaerit quos inuenerit deuorare. ideo semper canendus est dominus, qui dentes leonum conterat et ora confringat, ut nobis nocere non possint. Ponite, inquit, corda
Abbreviated transcription (Latin):
possit auferri. Ideo illa dicit in canti
cis. tenui eam & ñ dimittã eum: que
dei sapientiã requirebat. & complec¬
tebat᷑ iustitiã dei bra. chiis caritatis
& quibdã fidei &e deuotionis lacertiꝰ
Ipse ẽ enĩ pie mentis amplexus. Com¬
p̃hendamꝰ gͦ & nos qͣntũ possumꝰ in¬
terna misteria ueritatis: & scribamus
ea atq affigamꝰ ea sensib nr̃is. uirtu¬
temq celestis oraculi. Qͣm ut seque¬
retur moys ille ꝑitꝰ in omni sapientia
egyptioꝵ. in montẽ ascendit atq in
nubem intͣuit: ut oꝑta & occulta cog¬
nosc̾e̾t. adherente sibi socio iħu: quia
nemo sine uero ihu. potest incerta sa¬
pientie & occulta comp̃hendere: & idõ
in specie iħ̾unaue ueri saluatoris sig¬
nificabat᷑ affutura p̾sentia: ꝑ qͦm fie¬
rent omnes docibiles dei. qui legem
aꝑiret. eungłium reuelaret: Ergo
qui syon circundeilerint prũdentia
sua & complexi fu̾int intellectu.
ascendentes suꝑ turres eiꝰ. narrant
desuꝑ ei qui ñ potuerit ascendere

Expanded text:
n Canticis dicit: tenui eum et non dimittam eum, quae dei sapientiam requirebat et complectebatur iustitiam dei brachiis caritatis et quibusdam fidei et deuotionis lacertis; ipse est enim piae mentis amplexus. comprehendamus ergo et nos, quantum possumus, interna mysteria ueritatis et scribamus ea atque affigamus ea sensibus nostris uirtutemque caelestis oraculi, quam ut assequeretur Moyses ille peritus in omni sapientia Aegyptiorum in montem ascendit atque in nubem intrauit, ut operta et occulta cognosceret, adhaerente sibi socio Iesu, quia nemo sine uero Iesu potest incerta sapientiae et occulta comprehendere. et ideo in specie Iesu Naue ueri saluatoris ei significabatur adspiratura praesentia, per quem fierent omnes docibiles dei, qui legem aperiret, euangelium reuelaret. Ergo qui Sion circumdederint prudentia sua et complexi fuerint intellectu, ascendentes super turres eius narrant desuper ei, qui non potuerit ascendere
Abbreviated transcription (Latin):
tingere. Q ait dñs. Noli me tang̾e.
Quem putas mortuũ : ad patrẽ
uado. Miraris qͦd in tumulo ñ in¬
uenisti: qͣm celestia p̃stolant᷑. Aut
forte rep̃henditur: quia. xp̃m nͥ fi¬
des ꝑfecta ñ tangit sicut emoroͥsa
plena eum tetigit fide. Unde ait
dñs. Tetigit me aliquis: sentio uir
tutem de me exisse. Quo dicto ag¬
nouit in se illa. qͦd exeunte fuerat
uirtute curata: & statim confessa ÷
sui conscientia. qͦd dñm ipsa tetigis¬
set. Unde dñs ait. Fides tua te sal¬
uam fecit: uade in pace. E xaltatꝰ
ait. Cum exaltatus fuero. omnia
traham ad meipsum. Uel quod fac¬
ta est uoluntas eius. sicut in celo ce
in terra. & repetit dicens. Dͣs uirtu¬
tum nob̾cum. susceptor nrͣ ds iacob.
Repetitio: confirmatio ẽ. Uel qͥa
ñ solum qͣndo natus ex uirgine ẽ.
factus ẽ nob̃cũ. ds: s etiam post
resurrectionẽ ipse dixit. Ccce ego uo¬
biscum sum. usq ad consummatio¬

Expanded text:
tingere et ait dominus: noli me tangere tingere et ait dominus: noli me tangere quem putas mortuum; ad patrem uado. miraris, quod in tumulo non inuenisti quem caelestia praestolantur ? aut forte reprehenditur, quia Christum nisi fides perfecta non tangit, sicut haemorrousa plena eum tetigit fide. unde ait dominus: tetigit me aliquis; sentio de me uirtutem exisse. quo dicto agnouit in se illa, quod exeunte fuerat uirtute curata, et statim confessa est sui conscia, quod dominum ipsa tetigisset. unde dominus ait: fides tua te saluam fecit; uade in pace. exaltatus ait: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me ipsum, uel quod facta est uoluntas eius sicut in caelo et in terra. Et repetit dicens: deus uirtutum n ob i s cum, susceptor no ster deus I acob. repetitio confirmatio est. uel quia non solum, quando natus ex uirgine est, factus est nobiscum deus, sed etiam post resurrectionem ipse dixit: ecce ego uobiscum sum
Abbreviated transcription (Latin):
Uacate gͦ studio cognoscende diumni¬
tatis: nolite terrenis oꝑib occupari.
Ideo rex egyptioꝵ augeri numerum
iubebat laterũ. & cet̾a onera iudeoꝵ.
ne cognosc̾ent dm. & cultui sacro
uacarent: offensus moysi & aãron
uoce scõꝵ qui dicebant. dimitte po¬
pulum dei. ut eamꝰ & seruiamꝰ dño
deo nr̃o. Exaltabor int̾ gentes. & ex¬
altabor in terra. Crat sublimis dñs
in excelsis. id est in angłis & archan¬
głis. in patͥarchis. ꝓpħis. qui de illo
sublimia sensert. nec eum terrenis
imaginib & simulacris scrupeis con¬
ferebant. S ñ erat sublimis in popu¬
lis nationũ. qui deum suũ in atrũ
& speleoꝵ habiculis requirere uide¬
bant᷑. Deniq rep̃hendit᷑ magnale¬
na que xp̃m qͣsi mortuũ flebat: &¬
quasi sepultũ querebat in tumulo.
Unde dicit ad eam xp̃c. Mariã
qͥd ploras. qͣm queris : Nunqͥd eum
qui posset auferri: Audiuit uocẽ
& recognouit eum: & uolebat con¬

Expanded text:
uacate ergo studio cognoscendae diuiniuacate ergo studio cognoscendae diuinitatis, nolite terrenis operibus occupari. ideo rex Aegyptiorum augeri iubebat numerum laterum et cetera onera Iudaeorum, ne cognoscerent deum et cultui sacro uacarent, offensus Moysi et Aaron uoce sanctorum, qui dicebant: dimitte populum dei, ut eamus et seruiamus domino deo nostro. Exaltabor inter gentes et exaltabor in terra. erat sublimis dominus in excelsis, id est in angelis et archangelis, in patriarchis et prophetis, qui de illo sublimia sentiebant nec eum terrenis imaginibus et simulacris scrupeis conferebant, sed non erat sublimis in populis nationum, qui deum suum in antris et spelaeorum habitaculis requirere uidebantur. denique reprehenditur Magdalena, quae Christum quasi mortuum flebat et quasi sepultum quaerebat in tumulo. unde dicit ad eam Chnstus: Maria, quid ploras? quem quaeris? numquid eum qui posset auferri ? audiuit uocem et recognouit eum et uolebat con
Abbreviated transcription (Latin):
ne bella infirmitatis abstulerit: q̃
sunt in corde titubantiũ. Qui enĩ
terrena tnͣsierit. iam ñ dicit foris pus¬
ne intꝰ timores: s dicit. nr̃a autẽ con¬
uersatio in celis ẽ. T̃ransi gͦ mundũ
ut incipias ẽẽ supͣ mundũ. Perasẽ e¬
nim tͣnsire ẽ. uelut dicã expressius¬
tnsfretare. Abstulit gͦ dñs bella q̃
mouebat nob̾ nequitia sp̾italis: &
deuicto diabolo. pacẽ suã nob̃ reliqͥt.
Arcum confregit: de quo ignita ad¬
uersariĩ iacula spargebant᷑. Q scuca
ꝑfidie combussit igni: ut scutũ fid̃i
inuiolabile ꝑmaneret. Uacate inqͥt
&e uidete. quia ego sum dñs. Uox dñi
pͦ bella sedata. Uacate ut nulla ani¬
marũ sit occupatio: ne offusio scła¬
rium ꝑturbationũ. interne oculũ
mentis obducat. Uacate in qͥt ab
errorib. uacate a ꝑturbationib: ua¬
cate a peccatis. Quia omnis qui pec¬
cat ñ uidit dm̃. nec cognouit eum:
sic̃ in epistola dixit iohes eungłista.

Expanded text:
ne bella infirmitatis abstulerit, quae ne bella infirmitatis abstulerit, quae sunt in corde titubantium. qui enim terrena transierit, iam non dicit: foris pugnae, intus timores, sed dicit: nostra autem conufersatio in caelis est. transi ergo mundum, ut incipias esse supra mundum; neQaoai enim\'transire\' estuel, ut dicam expressius,\'transfretare\'. abstulit ergo dominus bella quae mouebat nobis nequitia spiritalis et deuicto diabolo pacem suam nobis reliquit. arcum confregit, de quo ignita aduersarii iacula spargebantur et scuta perfidiae combussit igni, ut scutum fidei inuiolabile permaneret. Uacate, inquit, et uidet quia ego sum dominus . uox domini post bella sedata \'uacate\', ut nulla animarum sit occupatio, ne offusio saecularium perturbationum internae oculum mentis obducat. uacate, inquit, ab erroribus, uacate a perturbationibus, uacate a peccatis, quia omnis qui peccat non uidit deum nec cognouit eum, sicut in epistula sua dixit Iohannes euangelista.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecut᷑. & galliarũ furorẽ exfauit
aduersus arma romana. Eucto se¬
more pompeio: iuniorẽ in hraniarũ
partib debellauit. Qͥa trium uiros lo¬
quar. ex hostib amicos. ex amicis rur¬
sus in hostiles cumultus c̃ẽ. ꝓgressos:
Maria qͦ attido bello infecta sanguine
romanoꝵ: unde faccũ ẽ. ut tedio bel¬
loꝵ ciuiliũ iulio augͥto romanũ de¬
serret᷑ imꝑium: & ita p̃lia intestina se¬
data sc̃. lioc aũ eo ꝓfecit: ut recte apłi
quidem etiã interdusa barbaricis
motib regna patuerunt: ut thome
india. matheo ꝑsica. S tam̃ qͦ plura
obirent spacia terrarũ in exortu eccłie
potestatẽ romami imꝑii toto orbe dif¬
fudit: & dissidentiũ mentes. terrarũ¬
q diuortia donata pace composu¬
it. Didicerunt om̃s hoĩes sub uno
terrarũ imꝑio uiuentes. uniꝰ dei om¬
mpot̾̃ntis imꝑium fideli eloqͥo ꝯfiteri.
Abstulit gͦ bella usq ad fines t̾re.
Qͦa factum ẽẽ ñ dubiũ ẽ. S uide

Expanded text:
secutus et Galliarum furorem excitauit aduersus arma Romana. deuicto seniore Pompeio iuniorem in Hispaniarum partibus debellauit. quid triumuiros loquar ex hostibus amicos, ex amicis rursus in hostiles tumultus esse progressos, maria quoque Actiaco bello infecta sanguine Romanorum ? unde factum est, ut taedio bellorum ciuilium Iulio Augusto Romanum deferretur imperium, et ita proelia intestina sedata sunt. hoc autem eo profecit, ut recte per tquidem etiam interclusa barbaricis motibus regna patuerunt, ut Thomae India, Matthaeo Persia. sed tamen, quo plura obirent spatia terrarum, in exortu ecclesiae potestatem Romani imperii toto orbe diffudit et dissidentium mentes terrarumque diuortia donata pace composuit. didicerunt omnes homines sub uno terrarum imperio uiuentes unius dei omnipotentis imperium fideli eloquio confiteri. Abstulit ergo bella usque in fines terrae, quod factum esse non dubium est. sed uide
Abbreviated transcription (Latin):
toto speculat᷑ affectu : letetur fide ciꝰ &
deuotione que complacuit deo. q̃m re¬
pudiata ẽ infidelis. Potest gͥ & hoc pie
est mons. in qͦm is ascendere iubetur.
qui fidem p̾dicat: dicente scͥptura. In
montẽ excelsum ascende qui euuangli¬
notus ẽ deus. Nam ista iudca que¬
in carne ẽ uel littera. ñ agnouit dñm.
Nam si agnouisset: etiã recepisset. S ñ
agnouit que ñ recepit : & iudicia eiꝰ
refugit quib eos ñ ex patre abraham
s ex diaboli semine manare memora¬
bat: qͣm omne peccatũ sem̃ inimiciẽ.
Confessionis autẽ filie peccatũ ñ faci¬
unt. s obumbrant: & ideo beati qͦrũ
tecta sunt peccata. Meritoq exulta¬
bunt filie confessionis ꝓpt̾ iudicia dñi
cum cognou̾int iudicia ciꝰ & uias eiꝰ:
que in hoc scł̃o inscrutabilia & in¬
uestigabilia sunt hominib. & cam
facie ad faciem expectare ceꝑint ueri¬
tatẽ: tunc illa que nunc uident᷑ iN¬

Expanded text:
toto speculatur affectu, ltoto speculatur affectu, ldeuotione quae complacuit deo, quoniam repudiata est infidelis. potest igitur et hoc pie est mons, in quem ascendere iubetur qui fidem praedicat dicente scriptura: in montem excelsum ascende, qui euangelinotus ein carne est vel littera, non agnovit Dominum. Nam si agnovisset, etiam recepisset. Sed non agnovit, quem non recepit, et judicia ejus refugit: quibus eos non ex patre Abraham, sed ex diaboli semine manare memoraam cmne peccatum semen inimici est. confessionis autem filiae peccatum non faciunt, sed obumbrant, et ideo beati quorum tecta sunt peccata..meritoque exultabunt filiae confessionis propter iudicia domini, cum cognouerint iudicia eius et uias eius, quae in hoc saeculo inscrutabilia et inuestigabilia sunt hominibus; sed cum facie ad faciem spectare coeperint ueritatem, tunc quae nunc uidentur in
Abbreviated transcription (Latin):
laus tua in fines terre: iustitia ple¬
na ẽ dext̾a tua. Nonmirũ ẽ si plenꝰ
ẽ iustitie dei : qui ẽ dext̾a dei. Idem
autẽ ẽ uirtus dei: & iustitia dei.Ut
&e scdm id qͦd iustitie di plenꝰ ẽ: eã
iustitie plenitudinẽ in eo ẽẽ qͣm pat̾
habet noueris:  scđ̾m id qͦd uirtꝰ
& iustitia dei patris & sapientia le-¬
gitur: nichil in eo diuine maiestatis
intelligas ẽẽ diu̾sum: s omĩa acce¬
pisse apatre filiũ. & omĩs gle pater¬
ne filium splendorẽ ẽẽ cognoscas.
&e eiꝰ caracterem substantie qui ita
expressit patrẽ. ut in eo totꝰ sit pat̾.
sicut in patre totꝰ ẽ filius. & quia
uidit in sp̃u ꝓpħa laudes xp̃i terris
in omnib p̾dicandas: uelut epilo¬
go qͦdam faciens suscepti sermonis
excessum: ad letitiam nos & cultum
nominis eiꝰ hortat᷑ dicens. Letetur
mons syon id ẽ. qui confidunt in
dño: sicut ipse postea int̾p̃tat᷑ ẽ di¬
cens. Qui confidunt in dño sicut mon̾
syon & cet̾a. Ipse dñs iħc qui ẽ mons

Expanded text:
laus tua in fines terrae; iustitia tua plena est dextera a t u a. non mirum est, si plenus esi iustitiae dei qui est dextera dei. idem autem est uirtus dei et iustitia dei, ut et secundum id, quod iustitiae dei plenus est, eam iustitiae plenitudinem in eo esse, quam pater habet, noueris et secundum id, quod uirtus et iustitia dei patris et sapientia legitur, nihil in eo diuinae maiestatis intellegas esse diuisum, sed omnia accepisse a patre filium et omnis gloriae paternae filium splendorem esse cognoscas et eius characterem substantiae, qui ita expressit patrem, ut in eo totus sit pater, sicut in patre totus est filius. Et quia uidit in spiritu propheta laudes Christi terris in omnibus praedicandas, uelut epilogo quodam faciens sexcessum ad laetitiam nos et cultum nominis ejus hortatur dicens: Laetetur mons Sion; id est, qui confidunt in Domino, sicut ipse postea interpretatus est dicens: Qui confidunt in Domino sicut mons Sion, etc. . Ipse Dominus Jesus, qui est mons
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝑcipite qui habitatis orbẽ
terre. In pͥncipio ipso uocem
dñi salutaris agnoscimꝰ. gen¬
tes nocantis ad eccłiam: ut errori re¬
nuntient. ueritatẽ sequant᷑: & pii
cultus munus agnoscant. S quia
serpentis uenenis infecta erant cor¬
da successionis humane. & peccatis
obnoxia conscientia dum desꝑat ue¬
niam. se reuocare ñ poterat: remedi¬
um pollicet᷑. indulgentiã sponte pie¬
tatis sue largitate ꝓmittit: ut reus
ñ timeat: bene conscius gratuletur:
qͦd bono dño exhibeat ministerium
seruitutis. qui nouerit peccata do¬
nare. honorare uirtutis. Deniq eadem
serie uocationis: etiã in eungłio nos dĩs
adhortat᷑ dicens. Uenite ad me om̃s
qui laboratis &e onerati estis: & ego

Expanded text:
 omnes qui habitatis orbem terrae, in principio ipso uocem domini salutaris agnoscimus gentes uocantis ad ecclesiam, ut errori renuntient, ueritatem sequantur et pii cultus munus agnoscant. sed -quia serpentis uenenis infecta erant corda successionis humanae et peccatis obnoxia conscientia, dum desperat ueniam, se reuocare non poterat, remedium pollicetur, indulgentiam sponte pietatis suae largitate promittit, ut reus non timeat, bene conscius gratuletur, quod bono domino exhibeat ministerium seruitutis, qui nouerit peccata donare, honorare uirtutes. denique eadem serie uocationis etiam in euangelio nos dominus adhortatur dicens:? u eni t e ad me omnes qui laboratis et onerati estis,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ iurtutũ: nec pat̾no quis errore la¬
batur. qui suo paratꝰ ẽ stare ꝓposito.
Non metuat lubricũ hereditatis: qui
cupit uestigiũ tenere uircutis. Iniqͥ¬
tas gͦ calcanci nr̃i p̃uaricatio ẽ ade:
ꝑ qͣm plapsus ẽ in contẽptũ & dissi¬

Expanded text:
esse uirtutum nec paterno quis errore laesse uirtutum nec paterno quis errore labatur, qui suo paratus est stare proposito, non metuat lubricum hereditatis, qui cupit uestigium tenere uirtutis. iniquitas ergo calcanei nostri praeuaricatio est Adae, per quam prolapsus est in contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
uaret uenena serpentis : & petrus
rep̃hendit᷑ qͦd excusabat ne sibi dis
pedes lauaret. ideoq dictũ ẽ ei. Nisi
lauero tͥ pedes: ñ habebis mecũ par¬
tem. Quo audito ñ solũ pedes. s etiã
manꝰ obtulit abluendaᷤᷤ. Cui dñs respõ¬
dit. Qui locꝰ ẽ ñ babet necesse ut ite¬
rum lauet. nͥ ut pedes lauet: s est
mundus totꝰ. Ergo dauid dicit. Ini¬
quitates mee suꝑ posuert̃ caput
meũ. qui se nouerat ñniquitate ẽe̾ c̃¬
ceptũ: & in delictis a matre cẽ gen̾a¬
tum. Dñs autẽ qui sua peccata ñ
habuit. nec cognouit ꝓpͥas iniqui¬
tates: ait. Iniquitas calcanei mei cir¬
cundabit me: hoc ẽ iniquitas a de
ñ mea. S ea ñ potest mͥ ẽẽ terrori.
In die enĩ iudicii. nr̃a in nob̃: ñ ali¬
ene iniquitatis flagitia puniuntur.
Uñ reor iniquitatẽ calcanci. magis
lubricũ delinq̃ndi: qͣm reatũ ali¬
inqͥt & pedes. ut calcanei lubricũ
possimꝰ auferre. quo fida statio possit

Expanded text:
uaret uenena serpentis, et Petrus uaret uenena serpentis, et Petrus reprehenditur, quod excusabat, ne sibi dominus pedes lauaret. ideoque dictum est ei: nisi lauero tibi pedes, non habebis mecum partem. quo audito non solum pedes, sed etiam manus obtulit abluendas. cui dominus respondit: qui lotus est non -habet necesse ut iterum lauet nisi ut pedes lauet, sed est mundus totus. Ergo Dauid dicit: iniquitates meae superposuerunt caput meum, qui nouerat in iniquitate esse conceptum et in delictis a matre generatum. dominus autem, qui sua peccata non habuit nec cognouit proprias iniquitates, ait: iniquitas calcanei mei circumdabit me, hoc est iniquitas Adae, non mea. sed ea non potest mihi esse terrori; in die enim iudicii nostra in nobis, non alienae iniquitatis flagitia puniuntur. unde reor iniquitatem calcanei magis lubricum delinquendi quam reatum aliinquit, et pedes, ut calcanei lubricum possimus auferre, quo fida statio possit
Abbreviated transcription (Latin):
remq pulsando. ut & lingua ora¬
ret & mente. Idemq ait. Orabo spũ.
orabo & mente. Psallam sp̃u. psal¬
lam & mente. Huiꝰmodi gͦ uirum
nifestaret abscondita: & inuolu¬
ta ꝓpħici obscuritate sermonis aꝑiret.
Donũ psalteriũ. cum fidei uita con¬
sentit. & caro anime: uirtuti aspirat
uoluntas. Hoc ẽ dulce psalt̾ium. uͥ
canora ẽ disciplina uiuendi: ut im¬
pleat᷑ illud qͦd scͥptũ ẽ. dara erit¬
S lingua mutoꝵ. Sequit᷑. Ut qͥd ti¬
: mebo in die mala: iniquitas calca¬
nei mei cireundabit me. Hoc est
cum os meũ loquat᷑ sapientiã. & me¬
ditatio cordis mei prudentiã. in die
iudicii tunere qͥd possum: Nisi forte
calcanei mei iniquitas mͥ sit abluen¬
da. Alia ẽ iniquitas nr̃a. alia calca¬
nei nr̃i. in quo adam dente serpentiᷤ
uuln̾atꝰ ẽ: & obnoxiã hereditatẽ suc¬
cessionis humane suo uuln̾e dereli¬
quit. ut om̃s illo uuln̾e claudicemus.
Unde dñs discipłis pedes lauit. ut la¬

Expanded text:
remque pulsando, ut et lingua oraremque pulsando, ut et lingua oraret et mente. ideoque ait: orabo spiritu, orabo et mente; psallam spiritu, psallam et mente. huiusmodi ergo uirum niicstaret abscondita et inuoluta prophetici obscuritate sermonis aperiret. bonum psalterium, cum fidei uita consentit et caro animae, uirtuti adspirat uoluntas. hoc est dulce psalterium, ubi canora est disciplina uiuendi, ut impleatur illud quod scriptum est: clara erit lingua mutorum. Sequitur: ut quid timeb o in die m ala? iniquitas calcanei mei circumdabit m e, hoc est: cum os meum loquatur sapientiam et meditatio cordis mei prudentiam, in die iudicii timere quid possum, nisi forte calcanei mei iniquitas mihi sit abluenda? alia est iniquitas nostra, alia calcanei nostri, in quo Adam dente serpentis est uulneratus et obnoxiam hereditatem successionis humanae suo uulneri dereliquit, ut omnes illo uulnere claudicemus. unde dominus discipulis pedes lauit, ut la
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ excluditur. Equa sapientia. ñ facul¬
tates discriminat: s uoluntates. Ille
aptior. qui pͥor affectu: & pocimus
disciplina. Qͦd si meditatio cordis pra¬
dentiam loquit᷑: qͣntomagis ꝑfecta
doctͥna: Deiide ammonem᷑ ñ tumul¬
tuariũ ꝓferre. sermonẽ: s exercitio qͦ¬
dam meditationis. & statera m̃tis int̾¬
ne examinare dicenda. Quia scͥptũ ẽ
alibi. statera fallax ñ bonũ. Inclina¬
bo ad parabolam aurẽ meã. aꝑiã in
psalterio ꝓpositionẽ meã. Sapiens
auditor intendit. atq inclinat aurẽ
suã: ut intelligat parabolarũ figuraᷤ.
Ipsum aurẽ suã dicit saluator: qui
aurẽ habet audiendi. Aꝑit etiã dñs
cdausam ꝓposio̾nẽ suã. cũ aptũ orga¬
num sibi. & uas electionis inuenerit:
qͦd psalt̾ium uocat. Cuius similis pau¬
lus dulcis gre cantilena neruis om¬
nib sibi concinentib resultauit: sc̃i
sp̃s plectro interiorem cordã ext̾io¬

Expanded text:
per excluditur, quia sapientia non faculper excluditur, quia sapientia non facultates discriminat, sed uoluntates; ille aptior, qui prior affectu et proximus disciplina. quodsi meditatio cordis prudentiam loquitur, quanto magis perfecta doctrina! deinde ammonemur non tumultuarium proferre sermonem, sed exercitio quodam meditationis et statera mentis internae examinare dicenda, quia soriptum est alibi: statera fallax non bonum, Inclinabo ad parabolam aurem em meam, aperiam in psalterio propositionem meam . sapiens auditor intendit atque inclinat aurem suam, ut intellegat parabolarum figuras. ipsum aurem suam dicit saluator qui aurem habet audiendi. aperit etiam dominus clausam propositionem suam, cum aptum organum sibi et uas electionis inuenerit, quod psalterium uocat, cuius similis Paulus dulcis gratiae cantilenam neruis omnibus sibi concinentibus resultauit, sancti spiritus plectro interiorem chordam exterio
Abbreviated transcription (Latin):
C contͣrio ẽ & diues in suꝑbia: & pauper
in humilitate. Omnes uocant᷑ ad ecd̃i-¬
am: ut omnes redimant᷑ a xp̃o. Qui
eger ẽ medicũ inuenit: qui sanus. sapi¬
entiam adquirit: captiuus redemptorẽ.
liber remun̾atorẽ. Om̃s edificat scͥp¬
tura diuina. Inea inuenit unusquis¬
q. quo aut uuln̾a sua curet. aut m̾i¬
ta confirmet. Simul autẽ in unũ.
diuites & pauꝑes. Facta uocatio i
qndam humilitatẽ eqͣlitatẽq nos
ꝓuocat: ut neq diues fastidiat ino
pem: neq diuiti pauꝑ inuideat :s.
utrũq sibi grã una connectat. Q uia
oe dñs pauꝑ factꝰ ẽ cum diues ẽẽt: ur
idem & pauꝑũ saluator ẽẽt & diui¬
tum. & subtexuit. Os meũ loquetur
sapientiam. & meditatio cordis mei
prudentiã. Merito omnes uocant᷑.
quia omnib sapientie fons abundat.
nec thesauro pecuniario comparat᷑.
que p̾ciosior thesauris omnib decla-¬
rat᷑. Ideoq nec diues auertit᷑. nec pau¬

Expanded text:
e contrario est et diues in superbia et pauper e contrario est et diues in superbia et pauper in humilitate. omnes uocantur ad ecclesiam, ut omnes redimantur a Christo. qui aeger est medicum inuenit, qui sanus sapientiam adquirit, captiuus redemptorem, liber remuneratorem. omnes aedificat scriptura diuina; in ea inuenit unusquisque, quo aut uulnera sua curet aut merita confirmet. simul autem in unum diuitis et pauperis facta uocatio in quandam humilitatem aequalitatemque nos prouocat, ut neque diupem, neque diviti pauper invideat: sed utrumque sibi gratia una connectat; quia et dominus pauper factus est cum diues esset, ut idem et pauperum saluator esset et diuitum. Et subtexuit: os meum loquetur sapientiam et meditatio c or dis mei prudentiam. merito omnes uocantur, quia omnibus sapientiae fons abundat, nec thesauro pecuniario comparatur quae pretiosior thesauris omnibus declaratur. ideoque nec diues auertitur nec pau
Abbreviated transcription (Latin):
cipite omnes qui habitatis orbem
terre. Possunt om̃s audire. ñ om̃s
tam̃ aurib ꝑciꝑe: nͥ electi dei. Ideo¬
q saluator dicit. qui habet aures
audiendi: audiat. Illas aures di-¬
cit int̾iores hominis sp̾italis: cuius
&e nares legimꝰ dicente iob. Sp̃s
diuinꝰ qui ẽ in narib meis. Non om¬
nes homines has aures & has na¬
res habent. Alia ẽ enĩ forma corpo¬
ris: alia gr̃a sp̾italis. Qui sp̃italis ẽ.:
audit omnia. duuidicat omnia: ani¬
malis autẽ homo ñ ꝑcipit que sunt
sp̃s dei. hic enĩ terrigena ẽ: ille ce¬
lestis. Ideoq addidit. Quiq terri¬
gene & filii hominũ. simul in¬
s unum diues &e pauꝑ. Ut uniuersos uoca¬
ret. Quis ẽ terrigena: Non nͥ filius ho¬
mins. Qui ẽ sp̾̃italis: Non nͥ dei filius.
Ille ex sanguine concretꝰ. & ex carnis &e
uiri uoluptate gen̾atꝰ: iste ex deo natꝰ.
Alius diues in omni uerbo & scientia:
alius pauꝑ. grã tam̃ diues. Quia &
pauꝑ clamauit: & dñs exaudiuit eum.

Expanded text:
cipite, omnes qui habitatis\'orbem terrae. possunt omnes audire, non omnes tamen auribus percipere nisi electi dei. ideoque saluator dicit: qui habet aures audiendi audiat. illas aures dicit interioris hominis spiritales, cuius et nares legimus dicente Iob: spiritus diuinus qui est in naribus 30 meis. non omnes homines has aures et has nares habent; alia est enim forma corporis, alia gratiae spiritalis. qui spiritalis est audit omnia, diiudicat omnia, animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei; hic enim terrigena est, ille caelestis. Ideoque addidit: quique terrig enae et filii hominum, simul in unum diues et pauper, ut uniuersos uocaret. quis est terrigena nisi filius hominis? quis est spiritalis nisi dei filius? ille ex sanguine concretus et ex carnis et uiri uoluptate generatus, iste ex dec natus; alius diues in cmni uerbo et scientia, alius pauper, gratia tamen diues, quia et pauper clamauit et dominus exaudiuit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
in reb aduersis & in fluminib p̃pa¬
rat᷑. In quib fluminib : Audi dicen¬
tem. Eleuauerunt flumina uocẽ suã.
Audi & in euͣngłio. Qui credit in
me sicut dix̃ scriptura: flumina
de uentre eiꝰ fluent aque uiue. Hoc
autẽ dicebat de sp̃u qͣm accipiebant
credentes in eum. In his fluminibꝰ gͦ¬
p̃parat᷑ eccłia. in quib ꝓfluit di gr̃a.
Nii sunt fluuiĩ qui aure ꝑcipiunt
uerbũ dei &e locunt᷑: ut uerbum ef¬
fundant peccorib singłoꝵ. Ideoq
scͥptura dicendo fecit discretionem.¬

Expanded text:
in rebus aduersis et in fluminibus praepain rebus aduersis et in fluminibus praeparatur. in quibus fluminibus, audi dicentem: eleuauerunt flumini uocem suam. audi et in euangelio: qui credit in me, sicut dixit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. hoc autem dicebat de spiritu quem accipiebant credentes ineum. in his ergo fluminibus praeparatur ecclesia, in quibus profluit dei gratia. hi sunt fluuii qui aure percipiunt uerbum dei et locuntur, ut uerbum infundant pectoribus singulorum. ideoque scriptura discretio
Abbreviated transcription (Latin):
ad grãm. ut sine p̃cio redimat᷑ a
cͥmine: & fructũ uite adipiscatur
eterne. Hic sensus ẽ psalmi. qͤm suo
ordine digeremꝰ : cum explicuerimiᷤᷤ
suꝑiorum ium. qualitatẽq uerboꝵ.
Precipiunt᷑ enĩ audire gentes. & au¬
rib ꝑciꝑe : qui inhabitant orbem
terre. Illũ utiq orbem terrarũ. deqͦ
supͣ dix̃. Dñ ẽ terra & plenitude¬
eiꝰ. Ipse suꝑ maria fundauit eam.
&e suꝑ flumina s̾parauit illam: qͣm
greci ecõnomiiñ dicunt. eo qͦd in habi¬
tetur a xp̃o. sicut ipse dix̃. Qm̃ in
habitabo in illis. Inhabitat enim:
ut impleat que uacua uidebant᷑.
eccłia. templum dei & habitacłm
xp̃i : Nec in congrue latini qͥdem¬
dissono sermone. s pari sensu or¬
bem terre nuncupauerunt: eo
qͦo uita scõꝵ qui in habitant᷑ ab spũ
sicut rota in orbem sine ulla cursus sin
offensione uoluat᷑. In tribulationib
gͥ fundat᷑ ęccl̃ia. in tempestatib &
procellis. in sollicitudinib & merore:

Expanded text:
ad gratiam, ut sine pretio redimatur a ad gratiam, ut sine pretio redimatur a crimine et fructum uitae adipiscatur aeternae. Hic sensus est psalmordine digeremus, cum explicuerimus superiorum vim qualitatemque verborum. Praecipiuntur enim audire gentes, et auribus percipere qui inhabitant orbem terrae. Illum utique orbem terrarum, de quo supra dixit: Domini est terra et plenitud. ipse super maria fundauit eum et super flumina praeparauit eum. quem Graeci oixovfiivrjv dicunt, eo quod inhabitetur a Christo, sicut ipse dixit: quoniam inhabitabo in illis; inhabitat enim, ut impleat quae uacua uidebantur. ecclesia, templum dei et habitaculum Christi ? nec incongrue Latini dissono quidem sermone, sed pari sensu orbem terrae nuncupauerunt, eo quod uita sanctorum, qui inhabitantur ab spiritu, sicut rota in orbem sine ulla cursus sui offensione uoluatur. In tiibulationibus igitur fundatur ecclesia, in tempestatibus et procellis, in sollicitudinibus et maerore,
Abbreviated transcription (Latin):
& humilis corde. Deinde ugũ suũ
suaue. & onus leue ẽẽ cõmemorat:
q̃m qui desꝑau̾it medicinã. sanus
eẽ ñ pot̾it. & ideo omnib gͣta est
mansuetudo qͦ uuln̾a int̾ioꝵ curat
animoꝵ. Uentur̾ gͥ ad egrotos. uen¬
turꝰ ut medicus qui gͣuia ulcera
nra curaret: medicamenta ꝓponit
ut audiant homines. & ad reme¬
dium salutis. fidei sedulitate con¬
currant. Sic illa in euͣngłio meru¬
it sanitatẽ: que ꝓfluuio ꝑ duode¬
cim annos sanguine laborabat. Au¬
diuit medicũ uenisse: festinauit con¬
ting̾e dicens. Si tetig̾o fimbriam eiꝰ.
salua ero. Intra se hoc dixit: o xp̃ce
audiuit: & cetigit fimbriã. & uirtus
de saluatore ꝓcessit: que curauit
egram. firmauit inualidam: ꝓflu¬
uium statuit: pietatem ꝓbauit. Si¬
inilit̾ gͦ & hic omnes gentes uocat
ad sapientie fontẽ. atq prudentie.
redemptionẽ omnib pollicet᷑: ut ne¬
mo trepidet. nemo desꝑet: uͥ nullus
excipitur. s omnis anima inuitat᷑

Expanded text:
deinde iugum suum suaue et onus leue esse commemorat, quoniam qui desperauerit medicinam sanus esse non poterit. et . ideo omnibus grata est mansuetudo.quae uulnera interiorum curat animorum. Uenturus igitur ad aegrotos, uenturu- ut medicus, qui grauia ulcera nostra curaret, medicamenta proponit, ut audiant homines et ad remedium salutis fida sedulitate concurrant. sic illa in euangelio meruit sanitatem, quae profluuio per duodecim annos sanguinis laborabat. audiuit medicum uenisse, festinauit contingere dicens: si tetigero fimbriam eius, salua ero. intra se hoc dixit et Christus audiuit, et tetigit fimbriam et uirtus de saluatore processit quae curauit aegram, firmauit inualidam, profluuium statuit, pietatem probauit. similiter ergo et hic omnes gentes uocat ad sapientiae fontem atque prudentiae, redemptionem omnibus pollicetur, ut nemo trepidet, nemo desperet, ubi nullus excipitur, sed omnis anima inuitatur
Abbreviated transcription (Latin):
diosius querant : & enarrent in ꝓge¬
nie alt̾a. que sp̃s foret uirtute ꝑfecti¬
or. Qm̃ gen̾atio suꝑior. ꝑ infirmitatẽ
fidei. ꝑfecte sapientie cognoscere sacͣ¬
menta ñ potuit. & ideo signũ que
rebant: ueritatẽ repudiabant. cum
ntiq ñ ueritas signi. s signũ uerita¬
tis sit. Unde respondit ei dñs. Gen̾a¬
tio neqͣm & adult̾a signũ querit:
pħe. Ad arguendam itaq ꝑfidiam
uideoꝵ. ione exemplum arcessit᷑:
eo qͦd niniuite signo crediderunt.
& p̃dicationem ione qui fuerat in
utero ceti. sequendam putarunt.
Iudei autem nec post resurrectio¬
nem iħu dñi crediderunt: qui de
corde terre post triduum resur¬
rexit. & uiuit ac regnat ꝑ om¬
nia secula. amen:

Expanded text:
diosius quaerant et enarrent in progediosius quaerant et enarrent in progeniem alteram, quae spiritus foret uirtute perfectior, quoniam generatio superior infirmitate fidei perfectae sapientiae cognoscere sacramenta non prebat, veritatem repudiabat; cum utique non veritas signi, sed signum veritatis sit. Unde respondit ei Dominus: Generatio nequam et adultera signum quaerit, tae. ad arguendam itaque perfidiam Iudaeorum Ionae exemplum accersitur, eo quod Nineuitae signo crediderunt et praedicationem Ionae, qui fuerat in utero ceti, sequendam putarunt, Iudaei autem nec post resurrectionem domini Iesu crediderunt, qui de corde terrae post triduum resurrexit et uiuit ac regnat per omnia saecula. amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tempestates asꝑħmas & ꝓcellas. huma¬
nis mouebat affectib cepit suos a¬
mittere. qui uexabat alienos. Gentẽ
omnem euerterat iudeoꝵ: nationes
omnes. suo reuictas tenebat imꝑio.
Ipsuis erant latera. hoc ẽ asprabant
cum eo. Sicut pͥncipis latera dicimꝰ
stipatores eiꝰ & comites. sicut muli¬
er latꝰ est uiri. eo qͦd morigera ei
societate iungatur. ita latera erant
diaboli. qui faciebant ipsius uolui¬
tatem. Hii gͦ nunc sunt mons syon
qui dm̃ speculant᷑ eternum: & ipsi
noctib & dieb intendunt. Uide mͥ
paulum cum ꝑsequeret᷑ eccłiam di
latus aquilonis fuisse uide nunc
cum legitur in eccłia montẽ esse

Expanded text:
tempestates asperrimas et procellas humatempestates asperrimas et procellas humanis mouebat affectibus. coepit suos amittere qui uexabat alienos. gentem omnem euerterat Iudaeoium, nationes omnes suo reuictas tenebat imperio, ipsius erant latera, hoc est adspirabant cum eo. sicut principis latera dicimus stipatores eius et comites, sicut mulier latus est uiri, eo quod morigera ei societate iungatur, ita latera erant diaboli qui faciebant ipsius uoluntatem. hi ergo nunc sunt mons Sion, qui deum speculantur aeternum et ipsi noctibus et diebus intendunt. uide mihi Paulum, cum persequeretur ecclesiam domini, latus aqui- lonis fuisse, uide nunc, cum legitur in ecclesia, montem erse
Abbreviated transcription (Latin):
rĩnosic. qͦd latine significat bone¬
radicis exultationẽ uniuerse cerre.
Soensum quidem cundem aduertimꝰ
quia diuina in nob̾ dei pa¬
tris dona laudant᷑. qui dedit nob̃
exultationẽ. bona fundatã. radi¬
ce. dm̃ uidelicet ib̃m. ueram & fecun¬
dissimam uitem. de qua sacͣmenta
&e diuturna letitia. qͦd his
abluat᷑ omne peccatum & conscientia
interna mundet᷑: C locutionemq c̃¬
uenire cognoscimꝰ: quia bene radi¬
cata exulcatione letam᷑. qui exulta¬
mus in xp̃o. Seculi enim lecitia tem¬
poralis ẽ: ꝑpetua autem letitia eius
qui gaudet in dño. Mons syon. la¬
tera aquilonis: ciuitas regis magni.
Nͣs in gradib eiꝰ dinoscetur: cum sus
cipiet eam. Que sit exultatio uniũ
greiuit. Itaq qui ante erant lat̾a aqͥ¬
lonis. id est sociĩ &e inherentes di¬
bolo. cui dicitur. exurge aquilo. ut
ueniat auster. facti sunt xp̃o fide¬
les. Ipsi sunt enim de quib dicitur.
Qui confidunt in dño sicut mons
nis intelligibilis flatꝰ gͣuis: quib

Expanded text:
od Latine significat \'bonaradice exultatione uniuersae terrae1, sensum quidem eundem aduertimus, quia diuina in nobis dei patris dona laudentur, qui dedit nobis exultationem bona radice fundatam, deum uidelicet Iesum, ueram et fecundissimam uitem, de qua sacramenta et diuturna laetitia, quod his abluatur omne peccatum et conscientia interna mundetur, elocutionemque conuenire cognoscimus, quia bene radicata exultatione laetamur qui exultamus in Christo. saeculi enim laetitia temporalis est, perpetua autem laetitia eius qui gaudet in domino. M Sion S ion, latera aquilonis s, ciuitas regis magni. deus in gradibus eius dinoscitur, cum sus cipiet eam. cur sit exultatio uniuergauit. itaque qui erant ante latera aquilonis, id est socii et inhaerentes diabolo, cui dicitur: exurge, aquilo, ut ueniat auster, facti sunt Christo fideles. ipsi sunt enim de quibus dicitur: qui confidunt in domino sicut mons nis intellegibilis graues flatus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quat deo. ur̃a cognitio: tanto p̃cel¬
lentior eiꝰ nob̾ uidet᷑ eẽ maiestas. De¬
iq thomas qui ante dicebat. nͥ uidõ
in manib eiꝰ fixuras clauoꝵ. & mit¬
tam inanũ meã in latꝰ eius ñ credam:
uͥ misit digitum suũ. & euidentia re¬
surrectionis cognouit indicia. ammi¬
rans intra se dei gr̃am. dñs inqͥt meꝰ
& deus meus. Tunc gͦ plenissime di¬
uiuitatẽ eiꝰ dñationẽq confessus est:
ii eum resurrexisse ñ dubitauit ab
inferis. Deniq in syon hymnꝰ d̾m de¬
uehementiꝰ p̃dicat᷑: Addidit. Dilatãs
intolerabiliũ peccatoꝵ gmina pullu¬
labant: uͥ erat meror tristie & gemitꝰ.
exultationẽ toto orbe diffudit. Itaq
conscientiaͥ hominũ que ante flagioꝵ
suorũ gͣgitib dim̃sa lugebat. nunc
ꝑ indulgentiã xp̃i. & remissionẽ pec¬

Expanded text:
quat Deo nostra cognitio, tanto praecelquat Deo nostra cognitio, tanto praecellentior ejus nobis videtur esse majestas. Denique Thomas qui ante dicebat: Nisi videro in manibus eius fixuras clauorum et mittam manum meam in latus eius, non credam, ubi misit digitum suum et euidentia resurrectionis cognouit indicia, admiralls intra se dei gratiam: dominus, inquit, meus et deus meus. tunc ergo plenissime diuinitatem eius dominationemque confessus est, ubi eum resurrexisse non dubitauit ab inferis. denique in Sion hymnus deum deuehementius praedicatur? Aintolerabilium peccatorum germina pullulabant, ubi erat moeror tristitiae et gemitus, exsultationem toto orbe diffudit. Itaque hominum conscientia quae ante flagitiorum suorum gurgitibus demersa lugebat, nunc per indulgentiam Christi, et remissionem o
Abbreviated transcription (Latin):
Uespe autẽ sabbi que lucessit in pri¬
ma sabb̃i. Nichil pulcriꝰ: nichil exp̃s¬
sius. Ante resurrectionẽ sabbatum
dixit: post resurrectionẽ pͥmã sab¬
bati nuncupauit. Ioħ̃es qͦ euͣngłista.
Die inqͥt pͥma sabbati uenit mane
maria magdalena cum ẽe̾nt adhuc
mane ꝓ grã. S isti expressius scd̃m
euͣngłium amoto. quasi recusso ue¬
lamine. Dauid autẽ sub lege positus
& moderationẽ tenuit debite cautio¬
nis. & misteriũ non rep̃ssit: ut scdã
sabbati diem dñicam declararet: quo
uideis ordinem numeri putaret ẽẽ
seruatum: & sp̃itale sacͣmentũ ag¬
nosceret reuelatum. Audiamꝰ gͥ qͥd
dicat: qui in scda sabb̃i deo psallit.
Magnus inquit dñs & laudabilis
nimis. in ciuitate dei nr̃i. in loco
scõ eiꝰ. Non gͦ u̾q d̾s magnus &
laudabilis ẽ: Ille quidẽ uͥq magnꝰ
& potenꝰẽ: s angusta mens ñ capit
magnitudinẽ diuine eiꝰ potestatis
oe gr̃e. Qͣnto autẽ magis appropin¬

Expanded text:
uespere autem sabbati, quae lucescit in priuespere autem sabbati, quae lucescit in primam sabbati. nihil autem pulchrius, nihil expressius. ante resurrectionem sabbatum dixit, post resurrectionem primam sabbati nuncupauit. Iohannes quoque euangelista dicit: prima sabbati uenit mane Maria Magdalena, cum adhuc mane pro gratia. sed isti expressius secundum euangelium quasi recusso uelamine, Dauid autem sub lege positus et moderationem tenuit debitae cautionis et mysterium non repressit, ut secunda sabbati diem dominicam declararet, quo Iudaeis ordinem numeri putaret esse seruatum et spiritale sacramentum agnosceret reuelatum. audiamus igitur quid dicat qui in secunda sabbati deo psallit. M agnus, inquit, dominus et laudabilis nimis in ciuitate dei nostri, in loco sancto eius. non ergo ubique deus magnus et lauet potens est; sed angusta mens non capit magnitudinem divinae ejus potestatis et gratiae. Quanto autem magis appropin
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is flagitiis se p̃buit ĩ molandũ. t
sanguine suo mundũ lauaret. cuiꝰ
peccatũ nullo alio mͦ pocuisset abo¬
leri: Etenĩ si de scĩs uiris apłs dixit
templũ dĩ uos estis. & sp̃s sc̃s inhabi¬
tat in uobis: qͣnto magis carnẽ dñi
iħu templũ d̃ĩ dixerim. qui sẽꝑ plenꝰ
Sentio de me uirtutẽ exisse. Que uir¬
tus om̃iũ uulnera acerba sanabat.
Potest & illud intelligi qͦd dix̾ susce¬
pisse se.cum popło dei miscd̃iã in me¬
dio templi eiꝰ: Qm ipse eccliam suã
fundauit. & ppagauit in et̾num. Qm
ipse uere cum filio suo unigenito hãc
gram plebi sue contulit. qui edifica¬
torem etiã demonstrauit dicens: hic
edificauit mͥ ciuitatẽ. Que diffusa
toto orbe t̾rarũ: fecit ut tota terra
plena laudis eiꝰ ẽẽt & nominis. Sic̃
enĩ scͥptum ẽ. laudis eiꝰ plena ẽ t̾ra:
ita scͥptũ ẽ datũ ẽ ei nom̃ suꝑ omne¬

Expanded text:
ris flagitiis se praebuit immolandum, ut sanguine suo mundum lauaret, cuius peccatum nullo alio modo potuisset aboleri ? etenim si de sanctis uiris apostolus dixit: templum dei uos estis et spiritus sanctus habitat in uobis, quanto magis carnem domini Iesu templum dei dixerim, qui semper plensentio de me uirtutem exisse, quae uirtus omnium uulnera acerba sanabat! potest et illud intellegi, quod dixit suscepisse se cum populo misericordiam dei in medio templi eius, quoniam ipse ecclesiam suam fundauit et propagauit In aeternum, quoniam uere ipse cum filio suo unigenito hanc gratiam plebi suae contulit, quem aedificatorem etiam demonstrauit dicens: hic aedificabit mihi ciuitatem, quae diffusa toto orbe terrarum fecit, ut tota terra plena laudis eius esset et nominis. sicut enim scriptum est: laudis eius plena est terra, ita scriptum est: datum est ei nom
Abbreviated transcription (Latin):
quit enĩ d̃s iuidos. &e statĩ secuta est
ruina synagogam. Qͦd si eã xp̃c
ñ descruisset: nunqͣm eã suppre¬
mũ secutũ ẽẽt excidiũ. A ꝑuimꝰgͦ
qͦd dictũ ẽ : ds in medio eiꝰ ñ com¬
mouebit᷑. Sequit᷑. Aduiuabit eã
deus diluculo. Q uo significat᷑:
quia resurrectio matutina adium̃toꝵ
nob̾ celestiũ. subsidia confert. que
noctẽ reppulit. diẽ refudit. dicente scͥp¬
tura. Surge qui dormis. & exurge a
mortuis: & illuscescet tͥ xp̃c. Uide¬

Expanded text:
quit enim Dominus Judaeos, et statim secuta est quit enim Dominus Judaeos, et statim secuta est ruina Synagogam. Quod si eam Christus non deseruisset, numquam eam supremum secutum esset excidium. Aperuimus ergo quod dictum est: Deus in medio ejus non commovebitur. 14. Sequitur: Adjuvabit eam Deus diluculo. Quo significatur quia resurrectio matutina adjumentorum nobis coelestium subsidia confert, quae noctem repulit, diem refudit, dicente Scriptura: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illucescet tibi Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dei filius. nec alicuiꝰ erroris offensiõe
titubauit: aut corꝑał illeceb᷑ nutauit in¬
pulsu: scilicet qͥa ñ reliqͥt animã eiꝰdi
gr̃a. s inseparabilis in ea mansit qͦd
ab omni colluiuone delicti. immacu¬
lata durau̾it. Unde &e ad patrem
dei filius dix̃: nec derlinques animã
meã in inferno. Ergo quia suberat
ei. nec incarne peccare: diuine ait.
Ego in patre: & pat̾ in me. Q alibi.
Traditus sum & ñ egrediebar. Ab¬
eo utiq ñ egrediebat᷑. cui dix̃ pꝰea.
Exurrexi. & adbuc tecũ sum. Ubi
autẽ aliqͥs gͣuius peccat: cõmoue¬
tur in eo ds̃. ut ab eo tnͣseat. Unde
& ade peccanti deambulare uisus
est. & stephano stare: qͥa ille in p̃ua¬
ricatione lapsus ẽ. hic in martyrio
coronatꝰ. & in Zacharie libro ita scͥp
est. Ambulauit in cõmotione in¬
dignationis ire sue dñs. Simile &e
in eungłio dictũ iudeis. Ecce relin¬
quet᷑ uob̾. domꝰ ur̃a deserta. Dereli¬

Expanded text:
dei filius nec alicuius erroris offensione dei filius nec alicuius erroris offensione titubauit aut corporalis inlecebrae nutauit inpulsu, siue quia non reliquit animam eius dei gratia, sed inseparabilis in ea mansit, quod ab omni conluuione delicti inmaculata durauerit. unde et ad patrem dei filius dixit: nec derelinques animam meam in inferno. ergo quia suberat ei nec in carne peccare, diuine ait: ego in patre et pater in me est, etalibi: traditus sum et non egrediebar. abeo utique non egrediebatur, cui dixit postea: exsurrexi, et adhuc tecum autem aliquis gravius peccat, commovetur in eo Deus, ut ab eo transeat. Unde et Adae peccanti deambulare visus est, et Stephano stare; quia ille in praevaricatione lapsus est, hic in martyrio coronatus. Et in Zachariae libro ita scriptum est: Ambulavit in commotione indignationis irae suae Dominus . Simile et in Evangelio dictum est Judaeis: Ecce derelinquetur vobis domus vestra deserta . Dereli
Abbreviated transcription (Latin):
sermo sapientie. alii fides in eodem
sp̃ũ: alii gr̃a curationũ in uno sp̃u.
alũ oꝑatio uirtutũ. hec enĩ omnia
oꝑat᷑ unꝰ atq idem sp̃s: diuidens
singłis ꝓut uult. Hii sunt impetꝰ
fluminis: cum se in gr̃am ministe¬
rioꝵ oꝑationis atq uirtutis spon¬
taneadiuisione tnͣsfundit. Huius gͥ
fluminis suꝑnis meatib ciuitas
illa in qua ds inhabitat irrigat᷑.
& sanctificat᷑ altissimi tabernacu¬
lum: omĩs anima que inhabitat᷑
in.xp̃o. uel corpꝰ illud qͦd uirgo ge¬
ñauit. De quo gabriel angłs dix̃.
Q̾ qͦd nascet᷑ ex te sc̃m : uocabit᷑ fi¬
lius dei. Bonũ tabernaculũ : qͦd
nulla potuert̃ obumbrare peccata.
Amnirabile templũ dei. & aula
celestis. qͦd solutũ corrumpi ñ po¬
tuit: s inter triduũ resurrexit.
resuscitatum ab ipso qui mortuus ui¬
debat᷑. Iec mirũ: qͣndo ds in medio ci¬
uitatis eius erat. Nec commotꝰ ẽ. siue
quia nulliꝰ peccati plapsione cõmotꝰẽ

Expanded text:
sermo sapientiae, alii fides in eodem sermo sapientiae, alii fides in eodem spiritu, alii gratia curationum in uno spiritu, alii operatio uirtutum. haec enim omnia operatur unus atque idem spiritus, diuidens singulis prout uult. hi sunt impetus fluminis, cum se in gratiam ministeriorum operationis atque uirtutis spontanea diuisione transfundit. His igitur fluminis superni meatibus ciuitas illa in qua deus inhabitat inrigatur et sanctificatur altissimi tabernaculum, omnis anima quae inhabitatur a Christo uel corpus illud quod uirgo generauit, de quo Gabriel angelus dixit: et quod nascetur ex te sanctum uocabitur filius dei uiui. bonum tabernaculum, quod nulla potuerunt obumbrare peccata, admirabile templum dei et aula caelestis, quod solutum corrumpi non potuit, sed intra triduum resurrexit resuscitatum ab ipso qui mortuus uidebatur. nec mirum, quando deus in medio ciuitatis eius erat nec commotus est, siue quia nullius peccati prolapsione commotus est