comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse ĩ iusticia: aluis simul fiat
in culpa. Quod dicitur tociẽs
coram dño. coram tabernacu¬
lo. coramaltari. intessigendũ
est ubi per sacra presencia dei
erat. Q uod eciam dicitur to¬
ciens. rogabit pro eo sacerdos
aliosensu dici pt̾ scilz condona¬
bit. uel remissionemfaciet suꝑ
eum ut ostendatur ꝙ ꝑ p̾ce s
sacerdotis remissiofiat crimi¬
nis. Si peccauerit aĩa et au¬
dierit uocem iurantis testisqz
fuerit ꝙ aut ipẽ uidit. aut con¬
scius nnsi iudicauit portabit
imquitatem suam. Q uidã
hoc capitulũ ita intelligẽdũ
putant. Si peccauerit homo
ĩ hoc scil ꝙ audierit uocem
iurantis se ut uerum Dicat.
et fuerit testis .i. consciuis et
ueritatem stiat proeo ꝙ ip̃e
illud de quo rogatur testimo¬
niũ ferre uidit aut alio modo.
conscuis est. Inisi iudicauerit
sicut scit ueritatem: portabit
iniquitatem suam .i. reus erit
uessi peccau̾it aĩa cũ audit.
uocem iurantis falsum et cũ

Expanded text:
esse in justitia: aliis simul fiat esse in justitia: aliis simul fiat in culpa. Quod dicitur, toties coram Domino, coram tabernaculo, coram altari, intelligendum est ubi per sacra praesentia Dei erat. Quod etiam dicitur, toties: Rogabit pro eo sacerdos; alio sensu dici potest: scilicet condonabit vel remissionem faciet super eum, ut ostendatur quod per preces sacerdotis remissio fiat criminis. Si peccaverit anima, et audierit vocem jurantis, testisque fuerit, quod aut ipse vidit aut conscius est, nisi indicaverit, portabit iniquitatem suam. Quidam hoc capitulum ita intelligendum putant. Si peccaverit homo, in hoc scilicet, quod audierit vocem jurantis coram se, ut verum dicat: et fuerit testis, id est conscius, et veritatem sciat pro eo quod ipse illud de quo rogatur, testimonium ferre vidit, aut alio modo conscius est illius, nisi indicaverit sicut scit veritatem, portabit iniquitatem suam, id est, reus erit. Vel si peccaverit anima cum audit vocem jurantis falsum, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fierent. uelsic intelligẽdũ
est. ꝙ deus quedam ꝓpter solã
figurã obẜuare precepit que
iam post agnitam ueritatẽ te¬
nere. peccare est. uel sic. Ut mã¬
datũ large pro p̾cepto et ꝓhibi¬
cione positũ intelligamus. ac
si diceret. Si fecerit quippiã
eoꝵ que ĩmandatis dñi con¬
tinentur. ita quod dehus pre¬
ceptũ est ut nõ fiant. Si quidẽ
ille qui hoc fecit sacerdos est.
qui unctus est. peccans in hoc
et delinquere faciens populũ
Offeret ⁊c̃. Q uod autẽ dicit.
peccauerit delinquere faciens
pplm̃i. uel de omni peccato sacer¬
dotis intelligendũ est. quod sẽꝑ
grauius est. quia cet̾is p̾bet
exemplum delinquẽdi. Uel si
hoc mũdo peccauerit ut faciat
pplu delinquere aliquis sug¬
gerens. uel suadens uerbo suie
exemplo. unde a lii ad peccan
corte sicut in hebreo expressius
habetur. si sacerdos qui unctus
est peccauit ad culpam populi
idest ad similitudinẽ alicuius
de populo qui ualde ĩnoceus
estdot qui alus exemplũ debet

Expanded text:
ntelligendum est quod Deus, quaedam propter solam figuram observare praecepit, quae jam post agnitam veritatem tenere peccare est, vel sic: ut mandatum large pro praecepto et prohibitione positum intelligamus; ac si diceret: Si fecerit quidpiam eorum, quae in mandatis Domini continentur, ita quod de iis praeceptum est, ut non fiant. Si quidem ille, qui hoc fecit sacerdos est, qui unctus est: peccans in hoc, et delinquere faciens populum offeret, etc. Quod autem dicit, peccaverit delinquere faciens populum, vel de omni peccato sacerdotis intelligendum est, quod semper gravius est, quia caeteris praebet, exemplum delinquendi; vel si hoc modo peccaverit, ut faciat populum delinquere, aliquid suggerens, vel suadens verbo sive exemplo, unde alii ad peccandcerte sicut in Hebraeo expressius habetur, si sacerdos, qui unctus est, peccavit ad culpam populi, id est ad similitudinem alicujus de populo, qui valde nocens est, ut qui aliis exemplum debet
Abbreviated transcription (Latin):
racionalis corporalẽ infor¬
mans et racionalem ꝯtin¬
gens. Epiritũ corporeũ
uoco aerem uel pocuis ignẽ
qui p̃sui subtilitate
uideri non pt̃ et corpora in¬
terius uegetando uiuificat
Quedã autẽ begetat tantũ
⁊ nõ sensificat. ficut arbores
herbas et uniuersa int̾ra ger¬
minancia. Quedã uegetat
et sensificat. sicut om̃ia bru¬
ta aĩalia In quibus quedam
nacionẽ non hẽnt. Quedam
sensum et imaginationem
hẽnt Cum itaqz magis
sit sensificari ꝙͣ uegetari
tantũ: constat profecto hãc
uini esse subtiliorem et ubi
magis subtilis est imagie spẽ
est Magis siquidem ĩ corpee
nature appropinquat cum
imaginationẽ format. qͣm
cum sensum prestat. Nichil
sensum uis iaginandicõ.¬
cipitur. quod quidẽ incantũ
sublime est ut quicquid supͣ

Expanded text:
rationalis, corporalem inforrationalis, corporalem informans, et rationalem contingens. Spiritum corporeum voco aerem, vel potius ignem, qui prae sui subtilitate videri non potest, et corpora interius vegetando vivificat. Quaedam autem vegetat tantum et non sensificat, sicut arbores, herbas et universa in terra germinantia. Quaedam vegetat et sensificat, sicut omnia bruta animalia. In quibus quaedam nationem non habent; quaedam sensum et imaginationem habent. Cum itaque magis sit sensificari, quam vegetari tantum; constat profecto hanc vim subtiliorem esse, et ubi magis subtilis est, magis spiritus est. Magis siquidem incorporeae naturae appropinquat, cum imaginationem format, quam cum sensum praestat. Nihil sensum vis imaginandi concipitur, quod quidem in tantum sublime est, ut quidquid sup
Abbreviated transcription (Latin):
corpus diffunditur. Porio
ip̃a uis ignea que exterius
formatasensus dicitur. eadẽ
forma ꝑ ip̃a sensuũ instru¬
mentã per que egreditur
et in quibus formatur na¬
tura operante introrsum
ad cellam fantasticam usq
retrahitur et reducitur atq
imaginacio efficitur. Post¬
ea eadem ymagniatio ab ĩ¬
teriore parte capitis. ad me¬
diam tranfiens i pãm aĩe
racionalis substanciã con¬
tingit. et excitat discrecio¬
nem nntantũ iarn purifi¬
cata et subtilis effecta. ut
ip̃i spiu ĩmediate ꝯũgat᷑.
ueraciter tamen naturam
corporis retmens et ꝓprie¬
tatem. Que quidẽ imagi¬
natio in brutis aĩalibus fã¬
tasticam cellam nõ trans¬
cendit. Ĩ rationasibus autẽ
gendam defer tur et pro¬
greditur Est itaq ima¬
ginatio similitudo corporis
per sensus quidẽ corporeos
ex corporũ contactu cõcep¬
ta extrinsecus atq ꝑ eosdẽ
sensus introrsus ad partẽ
puriorẽ corpore̾spũs reduc¬
ta. ei qr impressa in sũmo

Expanded text:
corpus diffunditur. Porro corpus diffunditur. Porro ipsa vis ignea, quae exterius formata sensus dicitur, eadem formata per ipsa sensuum instrumenta, per quae egreditur et in quibus formatur, natura operante introrsum ad cellam phantasticam usque retrahitur et reducitur, atque imaginatio efficitur. Postea eadem imaginatio ab anteriori parte capitis ad medium transiens, ipsam animae rationalis substantiam contingit, et excitat discretionem: in tantum jam purificata et subtilis effecta, ut ipsi spiritui immediate conjungatur, veraciter tamen naturam corporis retinens et proprietatem. Quae quidem imaginatio in brutis animalibus phantasticam cellam non transcendit: in rationalibus autem gendam defertur et progreditur. Est itaque imaginatio similitudo corporis, per sensus quidem corporeos, ex corporum contactu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsus ad partem puriorem corporei spiritus reducta, eique impressa, in summo
Abbreviated transcription (Latin):
de scendit. Meditacio siquidẽ
est occulte ueritatis studiosa
iuestigatio. Contemplatõ
na inspiracio inflamat ut
drpus autemsensu et
iaginatione ad sp̃m
pus ex qͣuatuor elementis
compositũ est. s in carne et
ossibus maxime t̾ra appet
ꝓpter terrenã soliditatem.
aqua in humoribus. aer con¬
tinetur ĩ pulmone. idcirco
semper ĩ motu est. quia uen¬
tilabrum est cordis ne mimo
calore cor ꝯsumatur et dissol¬
uatur. Sedes ignis est ĩcor¬
de et ideo inferius est latũ
superius acutũ. qm̃ formã
ignis retmnet. Quedã uis
ignea aere temperata a cor¬
de ad cerebrum ascendit tan¬
ꝙͣ in celum corporis nostri.
ibiq purificata et colata
per oculos aures nares cetͬa¬
q instrumenta sensuũ foris
progreditur. et ꝯtactu ext̾io¬
rum formata quinqz senso
corporis facit. uisum uidelicet
tum qui tangendi sensus
ab interiori parte cerebri
ad posteriorẽ transiens et
inde ꝑ ceruitẽ et medullã
spine descendens per totũ

Expanded text:
descendit. Meditatio siquidem descendit. Meditatio siquidem est occultae veritatis studiosa investigatio. Contemplatio na inspiratio inflammat, ut orpus autem sensu et maginatione ad spiritum pus ex quatuor elementis compositum est; sed in carne et ossibus terra maxime apparet propter terrenam soliditatem. Aqua in humoribus, aer continetur in pulmone; idcirco semper est in motu, quia ventilabrum cordis est, ne nimio calore cor consumatur et dissolvatur. Sedes ignis est in corde; et ideo inferius est latum, et superius acutum; quoniam formam ignis retinet. Quaedam vis ignea aere temperata a corde ad cerebrum ascendit, tanquam in coelum corporis nostri: ibique purificata et colata per oculos, aures, nares, caeteraque instrumenta sensuum, foras progreditur, et ex contactu exteriorum formata quinque sensus corporis facit; visum videlicet,tum. Qui tangendi sensus ab anteriori parte cerebri ad posteriorem transiens, et inde per cervicem et medullam spinae descendens per totum
Abbreviated transcription (Latin):
passione ĩmunis existat.uxxiii
iuificatione ⁊ sensifi¬
catione descendit aĩa
ad corpus. Presentia namqz
sua illud uiuificat. colligit
ĩ unũ. atq ĩ uno tenet. difflue¬
re atqz contabescere nõ sinit.
congruentia i eius modũqz
conseruat: nõ tantũ in pus¬
critudine s etiã in crescendo
atqz gignendo Intẽdit se ⁊
aĩa mnͣ tactũ eo calida frgida
uit. Demde ĩnumerabiles di
do audiendo. uidendoq diui¬
dicat atq in hns om̃ibus
ea que scdm̃ naturã sui cor¬
poris sunt appetit. fugit qz
ꝯtraria. Remouet se ab hus
sensibus certo interuallo tẽ¬
porũ et eorũ motus quasi
secũ captiuatĩ et multiplici¬
telligere. uel diuina. uel deum
uel eciã se ip̃am suasqz consi¬
derare uirtutes. abstrahit se
ab omnibz corporeis sensib
quib nõ adiuuatur insi ad
corporeas formas colorosqz
sentiendos. et spũ atqz rõne
se conspicit meditatione at¬
qz contemplatione ad deum
ascendit Deus uero reuelatõe
atꝗ diuina inspiracione ad eã

Expanded text:
passione immunis existat. ivificatione et sensificatione descendit anima ad corpus. Praesentia namque sua illud vivificat, colligit in unum, atque in uno tenet; defluere atque contabescere non sinit, congruentiam ejus modumque conservat, non tantum in pulchritudine, sed etiam in crescendo atque gignendo. Intendit se etiam anima in tactum, et eo calida et frigida,nit. Deinde innumerabiles difdo, audiendo, videndoque dijudicat; atque in his omnibus ea quae secundum naturam sui corporis sunt appetit, fugitque contraria. Removet se ab his sensibus certo intervallo temporum, et eorum motus quasi secum catervatim et multiplicitellegere uel diuina uel deum uel omnino etiam se ipsam suasque considerare uab omnibus corporis sensibus, quibus non adjuvatur nisi ad corporeas formas coloresque sentiendos; et spiritu ac ratione se conspicit, meditatione atque contemplatione ad Deum ascendit. Deus vero revelatione atque divina inspiratione ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est unũ. Cuicquid de¬
formitatis. uelnuitacõis
in xp̃i sacramento spẽtenus
ꝯting̾it. nõ debet a nobis ex¬
torquere fidemberitatis eiꝰ.
qm̃ qui ĩ corpore suo cũ deus
ei preter pcc̃m: mũda sint nõ
uidetur esse ĩmũdius ĩbẽtre
nuris uel canis ꝙͣ inuentre
impenitentis pcc̃oris. Si igni¬
bus comburedicatur hoc ĩ pos¬
sibile est cũ sit omniũ elemẽ¬
toꝵ deus. Si soricũ corrosio¬
ne uel betustatis mucore cor¬
rũpi uideatur. nichil actinet
ad sacramenti substanciã. xͫ
uidelicet qui corrũpi nõ pt̃
uero et similia nõ ueniũt insi
ꝓ asiqͦꝵ negligentia corrigẽ¬
da uel pumenda seu profide
probanda ⁊ exercenda: ut fide¬
les exerceantur et reprobi in¬
durentur. Neccesse est gͦ ut
ea deuocione qua accipitur

Expanded text:
factum est unum. Quidquid defactum est unum. Quidquid deformitatis vel mutationis in Christi sacramento specie tenus contigerit, non debet a nobis extorquere fidem veritatis ejus, quoniam qui in corpore suo, cum Deus ei praeter peccatum munda sint, non videtur esse immundius in ventre muris vel canis, quam in ventre impoenitentis peccatoris. Si ignibus comburi dicatur, hoc impossibile est cum sit omnium elementorum Deus. Si soricum corrosione vel vetustatis mutatione corrumpi videatur, nihil attinet ad sacramenti substantiam, Christum videlicet qui corrumpi non potevero et similia non veniunt nisi pro aliquorum negligentia corrigenda vel punienda, seu pro fide probanda et exercenda ut fideles exerceantur et reprobi indurentur. Necesse est ergo ut ea devotione qua accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
s quia creditur: qm̃ fide oĩa
sacramenta complentur. bap¬
tismus talis est. qualis est il¬
se ĩcuius uerbo daturr nõ qua¬
lis est ille per cuius misteriũ
ministratur. Porro oleũ illu¬
minat. ungit ⁊ pascit. Illumi¬
nat. ãam fide ungit deuo¬
cione: pastit dilectione. Anas
uere et uinũ homim ĩ corꝑa¬
tũ uita est temꝑalis. Qua¬
ꝓpter hoc sacramento xp̃us
tanꝙͣ caput membris uniri
uoluit. Per q̃m deo patri rege¬
neramur. Percorporis ⁊ san¬
gumis xp̃i participacionem
filio dei ad uitam: ꝯcoͬꝑanur
Per olei unctionẽ: spũs sac̃ti
uirtute ꝯfirmaniuir. Nunꝙͣ
fidelis deus a regnisui ꝯsorcio
eos repellet. quibus tam fami¬
liariter uniri dignatur ĩ hu¬
ius mũdi exilio. Immo mag¬
inhonoris uicissi tudinẽ eis
rependet ĩ mainfesta sue ma¬
iestatis uisione aquibz tam
digne susceptus et adoratus
est ĩ occultis et ꝑegrinis sacͣ¬
mentoꝵ figuris. Non pot̾it
ibi fieri diuersum: quod hic

Expanded text:
sed quia creditur quoniam fide omnia sed quia creditur quoniam fide omnia sacramenta complentur. Baptismus talis est qualis est ille in cujus verbo datur, non qualis est ille per cujus ministerium ministratur. Porro oleum illuminat, ungit et pascit. Illuminat animam fide, ungit devotione, pascit dilectione. Panis vero et vinum homini incorporatum vita est temporalis. Quapropter in hoc sacramento Christus tanquam caput membris uniri voluit, per quem Deo Patri regeneramur. Per corporis et sanguinis Christi participationem Filio Dei ad vitam concorporamur. Per olei unctionem Spiritus sancti virtute confirmamur. Nunquam fidelis Deus a regni sui consortio eos repellet quibus tam familiariter uniri dignatur in hujus mundi exsilio. Imo magni honoris vicissitudinem eis rependet in manifesta suae majestatis visione, a quibus tam digne susceptus et ordinatus est in occultis et peregrinis sacramentorum figuris. Non poterit ibi fieri diversum quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ꝑdet. fide omia sacrrͭꝰ
complentur. Qui gͦ. ddilla fi¬
de et deuocione accedit. ꝙͣuis
incuria ues ignorancia asiqͣ
erroris uerba inserat nõ ideo
minus sacrificiũ fieri creditur
qm̃ precis uiciũ suꝑat p̾cãtis
affectus. Non est attendendũ
quid faciat homo. sz quo amno
et uoluntate faciat.In quatilor
speciebus sacramẽta ecclesie
maxime ꝯsistunt: a qua scil
oloo pane ⁊ uino. Aqua scil licet
oĩbus sit nccͣia. sua tamen ue
te sua fuguint p̾cii quantita¬
tem: ut nullã nisi ĩspũali
gr̃a sibi uendicare uide antur
utilitatẽ. Aqua extinguit
mũdat et candidat p̾ceteris
liquoribus. Idcirco in baptisma¬
te carnis incentina extĩguit.
pcc̃oꝵ tam originasiũ ꝙͣ actu¬
aliũ labem abluit. Innocentie
candorẽ reducit. et dũ sic cele¬
stis patris ymagnniẽ reformat
filios ad opcionis regenerat
unde ẜero tanta uirtus ut cor¬
pus tangat et cor abluat nͥ
faciente uerbo: Nõ quia dicit᷑

Expanded text:
totum perdet. Fide omnia sacramenta totum perdet. Fide omnia sacramenta complentur. Qui ergo ad illa fide et devotione accedit, quamvis incuria vel ignorantia aliqua erroris verba inserat, non ideo minus sacrificium fieri creditur, quoniam precis vitium superat precantis affectus. Non est attendendum quid faciat homo, sed quo animo et voluntate faciat. In quatuor speciebus sacramenta Ecclesiae maxime consistunt, aqua scilicet, oleo, pane et vino. Aqua, lice omnibus sit necessaria, sua tamen vente sua fugiunt pretii quantitatem, ut nullam nisi in spirituali gratia sibi vindicare videantur utilitatem. Aqua exstinguit, mundat, et candidat prae caeteris liquoribus. Idcirco in baptismate carnis incentiva exstinguit, peccatorum tam originalium quam actualium labem abluit. Innocentiae candorem reducit, et dum sic coelestis Patris imaginem reformat, filios adoptionis regenerat. Unde vero tanta virtus ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo? Non quia dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit ne si alter ũ esse de¬
esset. imperfectũ esset. nec cor¬
pus gͦ sme sanguine: nͨ san¬
guis sine corpore iure coĩcatur.
Panis et uniũ ꝓprie ꝓpͥus cib
est nõ bestiaꝵ s hominũ: Ideo
qz xp̃us utriuisqz usus est mi¬
sterio ut singularis. et ꝓpria
hoi crederetur refectio cui
eciam post modũ per aplos a¬
ꝙͣ admmisteri uoluit. ut ad dig¬
nitatẽ tanti misterii nõ solũ
tinere signaret. si penite bel¬
lent. Quoniã ꝑ aquã sumꝰ
regn̾ati et ꝑ sangͥnẽ redemp¬
ti. sanguis ⁊ aqua de lat̾e xp̃i
exiuit. Cum gͦ pro xp̃o uinũ
et a qua sacrificetur pro pplõ
et utrũqz unus sangius fiat.
capitis et membroꝵ unitatẽ
significat. Sicut gͦ unũ uide¬
tis esse quod factũ est. sic unũ
estote uos diligendo uos. Nã
qui accipit misteriũ unitatis
⁊ nõ tenet uniculũ pacis. nõ
misteriũ accipit prose. s te¬
stimoniũ ꝯtrase. Quiautem
unũ hominẽ odio het: qͥcqͥs
deo in bonis oꝑibus optulerit

Expanded text:
voluit, ne si alterum deesset, imperfectum esset. Nec corpus ergo sine sanguine, nec sanguis sine corpore jure communicatur. Panis et vinum proprie proprius cibus est non bestiarum, sed hominum. Ideoque Christus utriusque usus est ministerio, ut singularis et propria hominum crederetur refectio, cui etiam postmodum per apostolos aquam admisceri voluit, ut ad dignitatem tanti mysterii non solum tinere significaret, si poenitere vellent. Quoniam per aquam sumus regenerati et per sanguinem redempti, sanguis et aqua de latere Christi exivit. Cum ergo pro Christo vinum et aqua sacrificetur pro populo, et utrumque unus sanguis fiat, capitis et membrorum unitatem significat. Sicut ergo unum videtis esse quod factum est, sic unum estote vos diligendo inter vos. Nam qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Qui autem unum hominem odio habet, quidquid Deo in bonis operibus obtulerit,
Abbreviated transcription (Latin):
modo ingens furor exagitat
Nec illud adeo mirũ ꝙ uarus
qualitatibz diuersisqz ꝑtur¬
bacionibz ꝑ singula momẽta
afficior: s illud supra modũ
stupend ũ quos sub eodem pe¬
ne momento sepe ꝯtrarus
affectionibus tangor. nunc
odio nũc amore ducor. modo
gaudio modo merore detra¬
hor. Quã sepe intra mira gra¬
tulacionis mee tripudia su¬
ꝑueniens subitoqz emergens
tristicie causa me uehemẽter
ꝯtutit ac deicit: et omẽ illã
exultantis anmi mei solẽp¬
nitatẽ subitõ merorẽ uertit
cepe diu multũq dilecta.
ninio post modũ odio prose¬
quor: et uehementer appro¬
bata atq desiderata subito
meret: quis om̃es bariacoĩs
mee modos explicare suffi¬
ciat: Pene quot sunt diuer¬
sitates rerũ tot sunt uarie

Expanded text:
modo ingens furor exagitat. modo ingens furor exagitat. Nec illud adeo mirum, quod variis qualitatibus diversisque perturbationibus per singula momenta afficior; sed illud supra modum stupendum, quod sub eodem pene momento saepe contrariis affectionibus tangor: nunc odio, nunc amore ducor; modo gaudio, modo moerore detrahor. Quam saepe inter mira gratulationis meae tripudia, superveniens subitoque emergens tristitiae causa me vehementer concutit ac dejicit, et omnem illam exsultantis animi mei solemnitatem subito in moerorem vertit! Saepe diu multumque dilecta nimio postmodum odio prosequor, et vehementer approbata atque desiderata subito meret? quis omnes variationis meae modos explicare sufficiat? Pene quot sunt diversitates rerum tot sunt varie
Abbreviated transcription (Latin):
fetens flama tartarea ⁊ oĩa
mala. Discute adhuc te ip̃m
ut scias quid desit tibi: ne ĩ
illa ultima discussione corã
omnibus confundaris si in¬
uenta fuerit in te ĩiquitas
igne pensare ⁊ suffi¬
cienter estimare nõ
ualeo que sit illa tam multi¬
plex cogitationũ meaꝵ uolu¬
bilitas. et tam inquieta et
infatigabilis uelocitas. que
per tam multa. tamuaria et
tam infinita discurrere me
facit. nulla enĩ hora ⁊ nullo
temporis momento quiesd̾e¬
locoꝵ. et uolumina tempoꝵ¬
mira festinacione ꝑ trãseo.
undiq patet michi facilis
transitus agilis discursus
de sũmis ad yma. de ymis
ad sũma. De pͥmis ad nouis¬
sima de nouissimis ad pͥma
Digne explicare nõ possum
quot alternacõis modos mo¬
mentaneis ꝑmutacionibus
ĩ duo. et ꝙͣmultiformiter me
alternãtiũ uicissitudinũ
motibus uariare consueui et
quibus ꝑturbacionibus coti¬
die afficior. Modo me ĩ fidu¬
ciam erigo modo ĩdiffidẽciã

Expanded text:
fetens, flamma tartarea, et omnia fetens, flamma tartarea, et omnia mala. Discute adhuc te ipsum, ut scias quid desit tibi, ne in illa ultima discussione 362 coram omnibus confundaris, si inventa fuerit in te iniquitasigne pensare, et sufficienter aestimare non valeo, quae sit illa tam multiplex cogitationum mearum volubilitas, et tam inquieta et infatigabilis velocitas, quae per tam multa, tam varia, tam infinita discurrere me facit. Nulla enim temporis momento quielocorum, quae tot volumina tempomira festinatione pertranseo. Undique patet mihi facilis transitus, agilis discursus, de summis ad ima, et de imis ad summa; de primis ad novissima, de novissimis ad prima. Digne explicare non possum, quod alternationis modos momentaneis permutationibus induo, et quam multiformiter me alternantium vicissitudinum motibus variare consuevi, et quibus perturbationibus quotidie afficior. Modo me in fiduciam erigo, modo in diffidentiam
Abbreviated transcription (Latin):
modo ibi non es. Qm̃iergo
falsa sunt hec: noli a modo
tasia cogitare: s iacta cogita¬
tũ tuũ in dño. qui tefecit et
refecit elegit et uocauit iudi¬
cabit et saluabit. O quanti
et transeunt et tecũ manere
nõ possunt. Considera quã
multi modo moriũtur. quib
si hora ad agendam peiiten¬
tiã ꝯcederetur que tibi ꝯces¬
sa est. quo modo per altaria
et ꝙͣ festinanter cuirerent
et ibi flexis gemibus. uel c̾te
toto corpore in t̾ram ꝓstrato
tamdui suspirarent plorarẽt
et orarent. Donec plenissimã
pcc̃oꝵ ueniã a deo consequi
mererentur. Tu uero come¬
dendo bibendo iocando ⁊ ridẽ¬
do tempus ociose uiuendo
perdis: quod tibi ĩdulserat
deus ad acquirendã grãm
et ad promerendã gliãm
Cogita eciã quot aĩe ĩ in¬
fero nunc cruciantur sine
te tenere nõ pt: saltẽ tene¬
at et t̾reat timor iudicii. me¬
tus gehenne. laquei mortis
dolores inferi: ignis urens.
uermis corrodens. sulphur

Expanded text:
modo ibi non es. Quoniam ergo modo ibi non es. Quoniam ergo falsa sunt haec, noli amodo talia cogitare, sed jacta cogitatum tuum in Domino, qui te fecit et refecit, elegit et vocavit, judicabit et salvabit. 73. O quoet transeunt, et tecum manere non possunt! Considera quam multi modo moriuntur; quibus si haec hora ad agendum poenitentiam concederetur, quae tibi concessa est, quomodo per altaria, et quam festinanter currerent, et ibi flexis genibus, vel certe toto corpore in terram prostrato tamdiu suspirarent, plorarent, et orarent, donec plenissimam peccatorum veniam a Deo consequi mererentur? Tu vero comedendo, bibendo, jocando, et ridendo, tempus otiose vivendo perdis, quod tibi indulserat Deus ad acquirendam gratiam, et ad promerendam gloriam. Cogita etiam quot animae in inferno nunc cruciantur sine te tenere non potest, saltem teneat et terreat timor judicii, metus gehennae, laquei mortis, dolores inferni, ignis urens, vermis corrodens, sulphur
Abbreviated transcription (Latin):
custos cordis Abbas¬
ꝙͣ modicũ et cupidũ
cor habes. Paruũ est ⁊ magna
cupit. uix ad unius milui
refectionẽ suffic̾e poss: et
totus mũdus ei nõ sufficit¬
.Solo corde ꝑ totũ mũdũ uago
motu discurris. S ine pedib
curris: smne manibus oꝑaris.
alas nõ hẽs et uolare nõ ces¬
sas. Diuicias cotidie a gregas
et saciari nõ potes epulas
ad refectionẽ  etͣ inde nõ co¬
medis. hec et illa cogitas: et
falsum est quod cogitas. Au¬
di quo modo. Ut de cetero tibi
caueas. Forsitan cogitas mo¬
do de soli; uelaliquo amico tuo
aut de te ip̃o. Sũmus est sol
falsus est quẽ cogitans fin¬
gis: qm̃ ille certis socis ⁊ tẽ¬
poribus cursũ suũ per agit
Istum uero ꝯstituis ubi uie. Sũ
mus est ille amicus tuꝰ. falsꝰ
est iste quẽ cogitans fingis.
qm̃ ille ubi sit nestis istũ autẽ
ubibis fingis. Porro te ip̃m
hoc loco esse sentis: et tamen
figmento cogitacõnis uadis
ub̃i uis et loqueris cũ quibus
uis. et hoc uerũ non est. quia

Expanded text:
custos cordis, quam modicum et cupidum cor habes! parvum est, et magna cupit. Vix ad unius milvi refectionem sufficere posset, et totus mundus ei non sufficit. Solo corde per totum mundum vago motu discurris. Sine pedibus curris, sine manibus operaris, alas non habes, et volare non cessas. Divitias quotidie congregas, et satiari non potes: epulas ad refectionem paras, et inde non comedis: haec et illa cogitas, et falsum est quod cogitas. Audi quomodo, ut de caetero tibi caveas. Forsitan cogitas modo de sole, vel de aliquo amico tuo, aut de te ipso. Si unus est sol, falsus est iste quem tu cogitans fingis: quoniam ille certis locis et temporibus cursum suum peragit, istum vero constituis ubi vis. Si unus est ille amicus tuus, falsus est iste quem cogitans fingis: quoniam ille ubi sit, nescis; istum autem ubi vis, fingis. Porro te ipsum hoc esse loco sentis, et tamen figmento cogitationis vadis ubi vis, et loqueris cum quibus vis, et hoc verum non est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
a domino mirabiliter esse cu¬
rati ꝑhibentur. Nec illud solũ
esse factũ reor ad reꝑacionẽ
to de collirio quedã scupta
reperi: que a sanctis patrib
spiritaliter intellecta cogno¬
sioꝵ dicta huic interponere lec¬
ciom. bestat igr̃ ut peticioni
tue satiffaciam: et quod diu
distuli debitũ petitori reddã¬
ẽ hoĩe qui microcosinꝰ
id est minor mundus
aꝑpessatur.

Expanded text:
a Domino mirabiliter esse cua Domino mirabiliter esse curati perhibentur. Nec illud solum esse factum reor ad reparationeto, de collyrio quaedam scripta reperi, quae a sanctis Patribus spiritaliter intellecta cognoliorum dicta huic interponere lectioni. Restat igitur ut petitioni tuae satisfaciam, et quod diu distuli, debitum petitori reddae homine, qui microcosmus, id est minor mundus, appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ogas me frater
de medicina a¬
si medicum scri¬
bere ceperam tibi transmitt̾e
nõ omittã. Sicut enĩ dicis
ea multis utilia fore credis.
Nec solum si attente ꝯside̾nt᷑
aĩas ĩcolumes seruant. sed
eciam corporibus humanis sa¬
nitatẽ prestant. Breui siqͥdẽ
sermone docent: que corpori
et aĩe prosunt uel nocent.
Tue autẽ discreciomi notum
cupio fieri ꝙ ea que de medi¬
cina aĩe scribere ceperã ꝑ neg¬
ligenciã priusꝙͣ alibi scrpta
potero sine dilacione tibi trãs¬
mittere curabo. Nec mireris
si ea que multo labore quesita
sius in locis ordinauerã minꝰ
ordinate et quasi quasdam
excepciones ĩ unũ collecta
componã. Sz forsitam dicet
aliquis. Noua sunt que reqͥ¬
ris nec in diuina pagnia re¬
periuntur scripta. Inmo qr
quedam de hus i duina pa¬
gnia reperiũtur sccipta. Ideo
ad edificacionẽ claustraliũ
memorie ꝯmendata resiqui.
In enuangelio si quidẽ de lepro¬
so deparalitico. defebricitãte
et de multis aliis legitur qd

Expanded text:
ogas me, frater de medicina aem medicum scribere coeperam, tibi transmittere non omittam. Sicut enim dicis, ea multis utilia fore credis. Nec solum, si attente considerentur, animas incolumes servant, sed etiam corporibus humanis sanitatem praestant. Brevi siquidem sermone docent quae corpori et animae prosunt vel nocent. Tuae autem discretioni notum cupio fieri quod ea quae de medicina animae scribere coeperam, per negligentiam, priusquam alibi scripta potero, sine dilatione tibi transmittere curabo. Nec mireris si ea, quae multo labore quaesita suis in locis ordinaveram, minus ordinate et quasi quasdam excerptiones in unum collecta componam. Sed forsitan dicet aliquis: Nova sunt quae requiris, haec in divina pagina reperiuntur scripta. Imo quia quaedam de his in divina pagina reperiuntur scripta, ideo ad aedificationem claustralium memoriae commendata reliqui. In Evangelio siquidem de leproso, de paralytico, de febricitante, et de multis aliis legitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nubere querit intrat thasamũ
suũ id est mentis secretũ ꝑat
lectulũ pure conscĩe. spargit
uirtutũ flores ⁊ dicit. Ecce tu
pulcher es dilecte mi ⁊ decorꝰ
lectulus nr̃. floridus. tigna do¬
moꝵ nr̃aꝵ cedrina laqueaua
Tu uero lrĩne exue te sollici¬
tudine seculari. exorna thala¬
nũ mentis tue uirtutũ flori¬
bus et fac aĩam tuam talem
quã sũmi regis ad optet filiꝰ
Qui cũ patre et spiritu sancto
uiuit et regnat per et̾na sclã¬

Expanded text:
nubere quaerit, intrat thalamum nubere quaerit, intrat thalamum suum, id est, mentis secretum, parat lectulum conscientiae, spargit virtutum flores, et dicit: Ecce tu pulcher es, di ecte mi, et decorus, lectulus noster floridus, tigna domorum nostrarum cedrina, laquearia, Tu vero, charissime, exue te sollicitudine saeculari, exorna thalamum mentis tuae virtutum floribus, et fac animam tuam talem, quam summi regis adoptet Filius. Qui cum Patre, et Spiritu sancto vivit, et regnat per aeterna sa
Abbreviated transcription (Latin):
ardentes ĩ manibus ur̃is. Intꝯ
enĩ ardent per affectũ carita¬
tis. exteruis bero sucent per
exemplum fom operis. hn dut
aquas manib: nõ enĩ tantũ
deflent sua pcc̃a. s eciã alie¬
na. hoc est enĩ aquã dare ma¬
nibus. lacͥmis succurrere pec¬
cator reatibus. Martyres
uero diuersa carmũ genera
ministrant. stephanus car¬
nes lapidatas. Iohanes oleo
frixas. laurencius igne assas
uincencius sale sparsas. y po¬
litus dissipatas. Dat Iohan¬
nes caput in disco. Iacob suũ
prebet ꝑcussoribus. portat
dyomsus suũ ꝓprns manib
sabmnus absasas manus. sz
et uirgines ministrant tene¬
ras carnes. Agathes ubera
agnes ustulata latera. mhar¬
gare ta carnes uirgis cesas
tecla flammis ereptas. Ibi au¬
ditur marie tympanũ ⁊ dd̾.
cũ cantorib cytharã ꝑcutit
Post diuersa autẽ diuine sc̃p¬
ture fercula: post tympanũ
mortificate carnis. post dulce
melos cythare que morũ con¬
cordiam designat aĩa que xͦ

Expanded text:
ardentes in manibus vestris . Intus ardentes in manibus vestris . Intus enim ardent per affectum charitatis, exterius vero lucent per exemplum boni operis. Hi dant aquas manibus, non enim tantum deflent sua peccata, sed etiam aliena, hoc est enim dare aquam manibus, lacrymis succurrere peccatorum reatibus. Martyres vero diversa carnium genera ministrant, Stephanus carnes lapidatas, Joannes oleo frixas, Laurentius igne assas, Vincentius sale conspersas, Hippolyus dissipatas, dat Joannes caput in disco, Jacobus suum praebet percussoribus, portat Dionysius suum propriis manibus, Sabinus abscissas manus. Sed et virgines ministrant teneras carnes, Agatha ubera, Agnes ustulata latera, Margarita carnes virgis caesas, Tecla flammis ereptas. Ibi auditur Mariae tympanum, et David cum cantoribus citharam percutit. Post diversa autem divinae scripturae fercula, post tympanum mortificatae carnis, post dulce melos citharae, quae morum concordiam designat, anima quae Christo
Abbreviated transcription (Latin):
trahitur. manu et saliua id est
exemplo boni operis et uerbo
exhortacionis ad bonũ ꝯu̾tit᷑
Quidã bero sineis ĩ duũtur
et nõ bysso qui enĩ nõ tantũ
pcc̃a carins que sunt quasi
grossiora fila relinquũt. sed
etiã cogitacionũ delicta subti¬
liter exammnant. hii de bys¬
so induũtur. hiis enĩ filis: te¬
sa texitur. religionis. Induũt᷑
hii tumca tasari ⁊ cigũtur
balteis. Tunnca talaris est ĩ
bonis operibus perseuerancia
songammitatis balteus quo
renes cingũtur est castitas
ꝑ quã luxurie fluxa restrin¬
gũtur. hec est igitur tumca
Ioseph. hic est baltheus ionache¬
.Alu bero puipura uestĩtur q̃
colorem sanguineũ mutatur
hanc purpurã primꝰ tinxit
xp̃us. hac indutus pͥmus xpo
ministrauit stephanus. In spi¬
ritalib siquidẽ nupciis diu̾sa
diuersi ministrant: confesso¬
res abluendis manibus aquas
p̾bent lummaria succendunt
Scriptũ est enim dehuis. Gint
lumbi urĩ precincti et lucerne

Expanded text:
trahitur, manu et saliva, id est, trahitur, manu et saliva, id est, exemplo boni operis et verbo exhortationis ad bonum convertitur. Quidam vero lineis induuntur et non bysso, qui enim non tantum peccata carnis, quae sunt quasi grossiora fila, relinquunt, sed etiam cogitationum delicta subtiliter examinant, hi bysso induuntur, his enim filis tela texitur religionis. Induuntur in tunica talari, et cinguntur balteis. Tunica talaris est in bonis operibus perseverantia longanimitatis Balteus, quo renes cinguntur, est castitas per quam luxuriae fluxa restringuntur: haec est igitur tunica Joseph, hic est balteus Jonathae. Alii vero purpura vestiuntur, quae colorem sanguineum imitatur, hanc purpuram primus tinxit Christus. Hac indutus primus Christo ministravit Stephanus. In spiritalibus siquidem nuptiis diversa diversi ministrant. Confessores abluendis manibus aquas praebent, luminario succendunt. Scriptum est enim de his: Sint lumbi vestri praecincti; et lucernae
Abbreviated transcription (Latin):
mimolabore mũdiciã cariis
quefierũt. byssus de t̾ra na¬
scitur et fit ex lino quod cũ
erradicatur in aquã mittit᷑.
inde extractũ ad radios solis
siccatur. sitatũ malleis
frangitur. fractũ manibus fri¬
catur. ferri patitur diuisioẽs
ut ab aristis et scupa separr tͬ
ducitur infil ũ. fit tela tran¬
sit in usus uestiũ. Sed byssus
nõ dicitur nsi subtilitate fi
li tenuitatẽ cũ candore cõmi¬
tetur. Sz aĩa iusti induitur
bysso et opatur li nũ cũ mẽs
seꝑata a terrenis desiderns
oꝑatur bonũ. Sub aquis du
tenetur et postea sole siccat᷑
quia post pccmlacͥmis irri¬
gata radio contemplacõme
issummatur. Sed qui tasis
est malleum patitur: manib
fricatur a stupa disiungitur
quia tribulacionẽ ꝑsequẽtiũ
nõ ueretur s tribulacionis as¬
siduitate purgatur. Cũ autẽ
linũ trahitur ĩfilũ aleua in
dexterã traducitur manu uer¬
titur saluus humetatur. sic
mens cũ a uiciis ad uirtutes

Expanded text:
nimio labore munditiam carnis nimio labore munditiam carnis quaesierunt. Byssus de terra nascitur, et fit ex lino, quod cum eradicatur, in aquam mittitur, inde extractum ad radios solis siccatur, siccatum malleis frangitur, fractum manibus fricatur, ferri patitur divisiones, ut ab aristis et stupa separetur ducitur in filum, fit tela, transit in usum vestium. Sed byssus non dicitur, nisi subtilitatem fili et tenuitatem cum candore comitetur. Anima autem justi induitur bysso, et operatur linum, cum mens separata a terrenis desideriis operatur bonum, sub aquis diu tenetur et postea sole siccatur, quia post peccatum lacrymis irrigata radio contemplationis illuminatur. Sed qui talis est malleum patitur, manibus fricatur, a stupa disjungitur, quia tribulationem persequentium non veretur, sed tribulationis assiduitate purgatur. Cum autem linum trahitur in filum, a laeva in dexteram traducitur manu, vertitur, salivis humectatur: sic mens, cum a vitiis ad virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es anmi sensus aliquid
de eobene senciunt. Olfatus
odoris fragranciã sentit. gu¬
stus saporis dulcedine. uisus
puscritudinẽ. auditus delecta¬
bilia. tartus suauia. S hec ĩ
aĩo spiritasĩ. Quandoq re¬
periũtur. Animꝰ enĩ odorat
dũ spiritalia cogitat. Audit
dũ attendit. uidet dũ intessi¬
git. gustat dũ delectatur.
tangit dũ operatur. ueniũt
igitur ex egipto aĩe ad nup¬
cias que mũdo renũciantes
deo spiritaliter ꝯuiugũtur
ut generent sobolem uirtutũ
ꝑ temporis incrementũ. Que
fuerant pauꝑes. qr diuiciis
celestibus diu caruerant. me¬
domo mentis sue lupanar
libidmose uoluptatis erexe¬
rant. S tulte quia mundi
sapienciã secute fuerant. ig¬
nobiles. quia pcc̃o seruierant
s xp̃us pauperẽ di tat. igno¬
bilem sublimat. meretricem
et lilia conualiũ tenentes. ta¬
sares tunicas hẽntes: balteis
cinctos diuersa portãtes fer¬
cula. hii quibysso uestiũtur
et tenent lilia sunt iusti qui

Expanded text:
omnes animi sensus aliquid omnes animi sensus aliquid de eo bene sentiunt. Olfactus odoris fragrantiam sensit; gustus saporis dulcedinem, visus rerum pulchritudinem, auditus delectabilia, tactus suavia, sed haec in animo spiritualiter quandoque reperiuntur. Animus enim odorat dum spiritalia cogitat, audit dum attendit, videt dum intelligit, gustat dum delectatur, tangit dum operatur. Veniunt igitur ex Aegypto animae ad nuptias, quae mundo renuntiantes Deo spiritaliter conjunguntur, ut generent sobolem virtutum per temporis incrementum. Quae fuerant pauperes, quia divitiis coelestibus diu caruerant; medomo mentis suae lupanar libidinosa voluptatis erexerant; stultae, quia mundi sapientiam secutae fuerant; ignobiles, quia peccato servierant. Sed Christus pauperem ditat, ignobilem sublimat, meretricem et lilia convallium tenentes, talares tunicas habentes, balteis cinctos, diversa portantes fercula. Hi, qui bysso vestiuntur, et tenent lilia, sunt justi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur itaq ꝯtraria ꝯtrariis ss¬
intrant enim uirtutes rece¬
dentibus uiciis. hic est autẽ
adolescentulaꝵ cursus uitu¬
tũ scil ꝓfectus. Currant gͦ
iuuenes ⁊ uirgines sẽnes cũ
iumoribus. Sz qui plus dili¬
git uelocius currit. Precurrit
sponsa .i. aĩa perfecta: subse¬
cũtur. adolescentule .i. minus
ꝑfecte. unde uenuĩt ⁊ quo cur¬
runt: Exegipto ad mipcias
Ad cuiꝰ nuptias : Sũmi regis
filii. qui sunt qui uenũt. Pui
peres et meretrices stulti. et
ignobiles. et tamen dñs nup¬
ciarũ partitur eis munera
sua diuidens singulis prout
uult. Nec tantũ trahit eos
odor unguentoro. sz sapor for¬
culoꝵ. fercusa enĩ illa deum
sapunt. Ibi audient noua tã¬
tica amoris cantica canit enĩ
sponsa. Osculetur me ostulo
oris sui. Ibi enĩbidebũt regẽ
indecore suo. speciosum forma
prefiliis homniũ. Ibi tangẽt
fimbriam uestimenti eius. ut
cesser fluxus sanguinis idest
fluxa uoluptas carnis. Sic

Expanded text:
tur itaque contraria contrariis, sutur itaque contraria contrariis, subintrant enim virtutes recedentibus vitiis: hic est autem adolescentularum cursus, virtutum scilicet profectus. Currant ergo juvenes et virgines, senes cum junioribus . Sed qui plus diligit, velocius currit. Praecurrit sponsa, id est, anima perfecta, subsequuntur adolescentulae, id ese. Unde veniunt, et quo currunt? Ex Aegypto ad nuptias. Ad cujus nuptias? Summi regis filii. Qui sunt qui ad eas veniunt? Pauperes et meretrices, stulti et ignobiles, et tamen Dominus nuptiarum partitur eis munera sua dividens singulis prout vult . Nec tantum trahit eos odor unguentorum, sed etiam sapor ferculorum Fercula enim illa Deum sapiunt. Ibi audient nova amoris cantica. Canit enim sponsa: Osculetur me osculo oris sui . Ibi enim videbunt regem in decore suo , speciosum forma prae filiis hominum . Ibi tangent fimbriam vestimenti ejus, ut cesset fluxus sanguinis , id est, fluxa voluptas carnis. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
cula misere carnis. De hoc cur¬
su dicit aplũs. Currebatis be¬
ne quis uos impediuit. Infu¬
mi currunt ut sam fiant. qͥ
enĩ delectatur odore unguen¬
toꝵ: tactu sanabũtur eorum
O dor unguentoꝵ est fragrã¬
cia uirtutũ: unctio eoꝵ exhibi¬
cio est beatoꝵ operũ. Unguẽti
si quidem spiritalis tres spẽs
esse dicũtur: prima uidelicet
ꝑquã timores compͥmũtur.
secunda perquã confractõnes
solidantur. tertia ꝑ quã dolo¬
res extrahuntur. unguentũ
⁊ enim humilitatis tĩmorem
curat elacionis. Unguentũ
consdlacionis lesionẽ refouet
fracte mentis. unguento siqͥdẽ
confessionis ab intimis ius extra¬
hitur inueterati doloris. Sed
tũc oꝑatur cicius quando assi¬
due exhortacionis manufri¬
catur. Tenet ⁊ qñq medici¬
nalis pocionis similitudinẽ
confessio. Sicut per pocionẽ
curantur interiora uentris. sic
per confessionẽ infir me pur¬
gantur uiciamentis. Eurã¬

Expanded text:
cula miserae carnis. De hoc curcula miserae carnis. De hoc cursu dicit Apostolus: Currebatis bene, quis vos impedivit? Infirmi currunt ut sani fiant, qui enim delectantur odore unguentorum, tactu sanantur eorum. Odor unguentorum, fragrantia virtutum est; unctio eorum, exhibitio est bonorum operum. Unguenti siquidem spiritalis tres species esse dicuntur, prima videlicet per quam tumores comprimuntur, secunda per quam confractiones solidantur, tertia per quam dolores extrahuntur. Unguentum etenim humilitatis tumorem curat elationis. Unguentum consolationis laesionem refovet fractae mentis. Unguento autem confessionis ab intimis vis extrahitur inveterati doloris. Sed tunc operatur citius quando assiduae exhortationis manu fricatur. Tenet etiam quandoque medicinalis potionis similitudinem confessio, sicut enim per potionem curantur interiora ventris, sic per confessionem infirmae pugnantur vitia mentis. Curan
Abbreviated transcription (Latin):
doloscentulis et dicat. In odo¬
re unguentoꝵ tuoꝵ tͣrĩmus:
adolescentule dilexerunt te
ninis. Curranus igitur
ut unganiur. Sũt enĩ qͥdã
qui nõ currunt: quia mumii
fetoris assiduitate imbuti
fragranciã uiitutũ non sen¬
cuint. Sunt abii qui lento
passu incedunt: et sic aut
uix aut nunꝙͣ ꝑueniũt. len¬
to siquidẽ passũ gradiuntur
quia minoꝵ uirtutũ gradib
nnitũtur. Sunt ⁊ alii qui
currũt quoꝵ due spẽs sunt
scil qui currũt et ꝑueniũt
alii uero quidũ currũt qͥbus¬
dam occurrunt ꝯfabulant᷑.
eis. s dum morantur. quo tẽ¬
debant obliuiscũtur. Curre¬
bat cornelius currebat ⁊ za¬
cheus. uterqz fide et oꝑe cur¬
refat. Currunt ananias
et saphira: currũt et non
currunt et claustrales. Illi
autemdetinentur. qñqz delec¬
tamentis mũdi ne exeant.
amondo: istiuero reuocantur
delectacionibus carnis ut rede¬
ant admundũ. Impedumt
gͦ cursum bom operis: offendi¬

Expanded text:
dolescentulis, et dicas: In ododolescentulis, et dicas: In odore unguentorum tuorum currimus: adolescentulae dilexerunt te nimis . Curramus igitur ut ungamur. Sunt enim quidam qui non currunt, quia nimii fetoris assiduitate imbuti fragrantiam virtutum non sentiunt. Sunt alii qui lento passu incedunt, et sic aut vix aut nunquam perveniunt. Lento siquidem passu gradiuntur, quia minorum virtutum gradibus innituntur. Sunt et alii qui currunt, quorum duae species sunt, scilicet qui currunt et perveniunt, alii vero qui dum currunt quibusdam occurrunt, et confabulantur eis, sed dum morantur quo tendebant obliviscuntur. Currebat Cornelius, currebat Zachaeus, uterque fide et opere currebat. Currunt Ananias et Saphira, currunt et non currunt et claustrales. Illi enim detinentur quandoque delectamentis mundi, ne exeant a mundo; isti vero revocantur delectationibus carnis, ut redeant ad mundum. Impediunt ergo cursum boni operis offendi
Abbreviated transcription (Latin):
pñtis uite intencionẽ resi¬
querit ad eam ultra nullo mͦ
redeat: qm̃ ip̃e iam suo uidi¬
cio se polluit qui eam prius
ideo deseruit quia pollutam
Causa enĩ seꝑacionis: est oc
duitas fortassis quid uel ꝙͫ
ꝑmittit nec fetorẽ cure stlã¬
ris discernũt nares nisi que
flagranciã consueuerat bom
odoris. Sz qui remotus est
a fetore qui moratur inter.
odoriferos uirtutũ flores:
et bonoꝵ operũ uelut a roma¬
tũ reficitur odore qui carns
mũdicia delectatur. et puri¬
tatem cordis obẜuat: talis
pcc̃i fetentẽ nebulam sentit
et contammantẽ suꝑflui¬
tatis euitat sabem. Eice igr̃
uxorem et sic eicies cũ uxore
fetore. idest de domo mentis
curã expelle secularem. Non
enĩ sane cohabitabunt simul
ammꝰ spiritalis et cura sclã¬
nis dum celestibus inheret
dum interius diuine cõtem¬
placionis rore suffunditur
et gr̃e spũ alis dulcedine frui
nit odorem. Ueni igitur lrm̃e
ut currat adolostens cum a¬

Expanded text:
praesentis vitae intentionem relipraesentis vitae intentionem reliquerit, ad eam ultra nullo modo redeat, quoniam ipse jam suo judicio se polluit, qui eam prius ideo deseruit, quia pollutam Causa enim separationis est occduitas fortassis quid, et prapermittit, nec fetorem curae saecularis discernunt nares, nisi quae fragrantiam consueverint boni odoris; sed qui remotus est a fetore qui moratur inter odoriferos virtutum flores, et bonorum operum velut aromatum reficitur odore, qui carnis munditia delectatur, et puritatem cordis observat, talis peccati fetentem nebulam sentit, et contaminantem superfluitatis evitat labem. Ejice igitur uxorem, et sic ejicies cum uxore fetorem, id est, de domo mentis curam expelle saecularem. Non enim sane habitabunt simul animus spiritualis et cura saeculanis, dum coelestibus inhaeret, dum interius divinae contemplationis rore suffunditur, et gratiae spiritualis dulcedine fruitnit odorem. Veni igitur, charissime, ut curras adolescens cum a
Abbreviated transcription (Latin):
prior maritus recipere eam
beatus gregoꝰ dicat. homo in¬
quit uxorem accipit cũ actioĩs
t̾rene suscipit curam. Cuiꝰ cũ
cognouerit feditatẽ dat libel¬
lum repudii et dimittit eam
de domo sua: quia ip̃a sepe ter¬
rena actio que priusquã hrẽt᷑
fortiter amabatur. cũ habita
uidetur. dimittit gͦ eam ui.
de domo sua; ut amorem eius
abiciat de mente sua. Quo
egressa alterũ uirum accipit.
quia terrenã actionẽ quã tu
deseris a sius concupiseit. sz
fortasse etiam ip̃a modium
Inq uentura est. ut eã b̾tilit̾
Dimintat. Bene autẽ dicitur.
dmuisent cam. uel certe mor¬
tiuus fuerit: quia unusquisq
terrenã turam aut dimittet
aut morietur. idest. aut nõ
ei ex aĩo suctũbit aut ꝓpea
funditus ĩ aĩe uita: succũbit
Qiue gͦ eam sequens maritꝰ
dimiserit suie mortuus fu̾it
maritus prior nõ eam ĩ uxo¬
rem poterit recipere. quia pos¬
luta est. ut uidelz hus qui
semes terrenã curam. atq

Expanded text:
prior maritus recipere eam prior maritus recipere eam beatus Gregorius dicat: « Homo, inquit, uxorem accipit cum actionis terrenae suscipit curam. Cujus cum cognoverit foeditatem, dat libellum repudii, et dimittit eam de domo sua, quia saepe ipsa terrena actio, quae priusquam haberetur fortiter amabatur, cum habita um polluta videtur. Dimittit ergo eam vir de domo sua, ut amorem ejus abjiciat de mente sua. Quae egressa alterum utrum accipit, quia terrenam actionem, quam tu deseris, alius concupiscit, sed fortasse etiam ipsi in odium quandoque ventura est, ut eam utiliter dimittat. » Bene autem dicitur, dimiserit eam, vel certe mortuus fuerit, quia unusquisque terrenam curam aut dimittet, aut morietur, id est, aut non ei ex animo succumbet, aut propter eam funditus in animae vita succumbet. Sive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive mortuus fuerit, maritus prior eam in uxorem non poterit recipere, quia polluta est, ut videlicet is, qui semel terrenam curam, atque
Abbreviated transcription (Latin):
fectatur. Ez careͬ poniũ pulcri¬
tudine coloris: si uoluptas pu¬
uetur honore mũdane pt̃atis.
O dorem bero sapor sequitur. q̃n
opere desideriuĩ uoluptatis imi¬
pletur. Monstrat dyabolus
eue ponu colorem per sugge
enĩ dyabolus. delectatur caro
spũs consentit. Adhibenda est
igitur custodia ne dominetur
sensualitas. sz succumbat. ne
stultitia carms ammũ pͥuet¬
a uirtute racõnis. In cassum
forsitan hortor te lrarissime
ne ducas uxorem. quia forsi¬
tan aliquã duxisti. Si autẽ
Suxisti uide si placeat caue
nesit ancilla ne adultera ne
feda. Per moysen et enĩseptũ
est. Si acceperit homo uxorem
et habuerit eam et nõ muene¬
rit grãm ante oculos eius ꝓpͥ
aliquã feditatẽ scribet libellũ
repudii et dabit ĩ manũ eus
et dimittet eam de domo sua:
Cumqz egressa alterũ maritũ
duxerit et ille quoq oderit eã
dederitqz libellũ repudn et di¬
miserit eam de domo sua. uel
certe mortuus fu̾it nõ poterit

Expanded text:
fectatur. Sed caret pomum pulchrifectatur. Sed caret pomum pulchritudine coloris, si voluptas privetur honore mundanae potestatis. Odorem vero sapor sequitur, quando opere desiderium voluptatis impletur. Monstrat diabolus Evae pomi colorem per suggesenim diabolus, delectatur caro, spiritus consentit. Adhibenda est igitur custodia, ne dominetur sensualitas, sed succumbat, ne stultitia carnis animum privet virtute rationis. forsitan hortor te, charissime, ne ducas uxorem, quia fortassis aliquam duxisti. Si autem duxisti, vide utrum placeat; cave ne sit ancilla, ne adultera, ne foeda. Per Moysen etenim scriptum est: « Si acceperit homo uxorem, et habuerit eam, et non invenerit gratiam ante oculos ejus propter aliquam foeditatem, scribet libellum repudii, et dabit in manu ejus, et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque libellum repudii, et dimiserit eam de domo sua, vel certe mortuus fuerit, non poterit