comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei ob sequẽs iudicabĩ ad excremũ gͣuiores penas
exꝑicura. deserta huis omĩb que adu̾sũ dei p̃cepca
dilexit. recurrendo aut̃ ad suꝑna. ac se totam dei
beneficus resum̃do erit similis ei a quo fcã est ⁊¬
erit beata habens eiꝰ simłi̾tudinẽ adꝙ̃ fcã ẽ. sic
enim scͥptum est. ⁊ fecit deus hoĩem ad ymaginẽ
dei qmͣ nos ip̃o intuitu recepturos eẽ. sic d̃ ꝑ io

Expanded text:
obsequens, judicabitur, ad extremum graviores poenas expertura, deserta iis omnibus quae adversum Dei praecepta dilexit; recurrendo autem ad superna, ac se totam Dei beneficiis resumendo, erit similis ei a quo facta est, et erit beata, habens ejus similitudinem ad quam facta est. Sic enim scriptum est: Et fecit Deus hominem ad imaginem Dei . Quam nos i
Abbreviated transcription (Latin):
urõnale ꝙ uirsꝰ induob aĩadu̾tendũ ẽ. quoꝵ
unũ est. quo resiste̾ appetit. obsistentib. altm̾
quod ad ipisci ꝯgruencia. Q et belluas face̾
iaĩsestum est. quib collectis apꝑebit hoĩem
constare ex aĩa quid̃ ⁊ corꝑe. set officuis hac
ꝑticipatõe du̾sis. hiic aut̃ om̃ib p̃sidet illi
potenciã. ac sui fabͥcatoris nõ ꝑse. qr ip̃a ei
se uͥl est. sec ꝑ benignitatẽ dei ꝑ qmͣ anima
est. fu̾it delectata natura. ĩ fi̾orem ĩ se ꝑtem
frenando at q areb tp̃ralib abducẽdo lib̾at.
doloꝵ egestate. in digencie difficultate. mor¬
boꝵ molestus atq insua bona beneficia latgͥ
educit ut insticia inca firmitas maneat regnãdo
scd̃m suam nat᷑am. ⁊ seruienti. p̃stando. cuiꝰ serui¬
eutis si uita fui̾t delectata. ⁊ hec temporalia dile

Expanded text:
uod rursus in duobus animadvertendum est, quorum unum est quo resistere appetit obsistentibus; alterum, quo adipisci congruentia, quod et belluas facere manifestum est. Quibus collectis, apparebit hominem constare ex anima quidem et corpore, sed officiis hac partitione diversis. His autem omnibus praesidet illa potentia fabricatoris, non per se, quia ipsa ex se nihil est, sed per benignitatem Dei per quam anima est, fuerit delectata, naturae inferiorem in se partem frenando, atque a rebus temporalibus abducendo, liberat dolorum egestate, indigentiae difficultate, morborum molestiis, atque in sua bona benefica largitione reducit, ut justitiae in ea firmitas maneat, regnando secundum suam naturam et servienti praestando: cujus servientis si vita fuerit delectata, et haec tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾cati arbicrii si comissus ẽ homo: statim
in p̾ma ꝯditõne mundi. ut sola igilantia m̃¬
Etis ꝑficiente eciam inp̾cepti custodiã ꝑseu̾aret: si
uellet mid quod c̾atus fuãt ꝑman̾e. postqm uͦ sed¬
uctõne s̾pentis ꝑ euam cetidit n ͨ bonũ ꝑdidit ꝑit̾
et iugorẽ arbicrii nõ tñ elcoẽm ne nõ eẽt sint̃
quod emendaret pccm̃. nec m̾ito indulg̾et᷑ quod
noñ arbit̾o dilmsiet. manet itaq ad q̃rendã salute

Expanded text:
ibertati arbitrii sui commissus est homo statim in prima conditione, ut, sola vigilantia mentis adnitente, etiam in praecepti custodia perseveraret, si vellet in eo quod creatus fuerat permanere. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidiet vigorem arbitrii, non tamen electionem: ne non esset suum quod emendaret peccatum: nec merito indulgeretur, quod non arbitrio doluisset. Manet itaque ad quaerendam salutem
Abbreviated transcription (Latin):
inspiratõi: nr̃e pot̃atis ẽ. ut ad ipiscam᷑ quod a¬
d descendũ ãmonitõe cupimus. d̾mi. cmimus. ut
nõ labam᷑ indempto salutis minie. sollicitudinis
nrẽ est et celestis ꝑit̾ aduitorii. ut labam potesta¬
tis nr̃e ec ignanie. nõ tñ ad optinenda sine mo
qui q̃rentes facit inuenire. qui pulsantib app¬
ent. qui pecentib donat. Sicut gͦꝰ incium. saintis
nr̃e dõ misante. et inspirante hre nos edimus.

Expanded text:
rae potestatis est: ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus, divini est muneris. Ut non labamur indempto salutis munere solicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii. Ut labamur, potestat, et ignaviae. Non tamen ad obtinendam sine illo, qui quaerentes facit invenire, qui pulsantibus aperit, qui petentibus donat. Sicut ergo initium salutis nostrae, Deo miserante et inspirante, habere nos credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ milt enmonius. nichil grã equale nt̃
flt ei. nichil ant̾ius post̾ius. ne aũ miꝰ.
nt artiꝰ. nicil ex̾neũ aũ officiale alti. ut
machedoniꝰ. n ꝑ suasione aũ subreptõe ĩcuĩ
nt manicheꝰ. nicħ corporeũ ut melito. et ta¬
lli anus. nicħ corꝑałr estĩgiatũ ut autͦpoma¬
sus. uł uadiamis. nicħ sibi muisibile: ut ou¬
genes. nͭ catis iisibile. ut forcunatꝰ. uicd
morib uł nolunte diu̾sũ. ut martion. nͤ¬

Expanded text:
 nihil gratia aequale, ut vult Ethius: nihil anterius posteriusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil persuasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus: nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus: nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropoformus et Vadianus: nihil sibi invisibile, ut Origenes: nihil creaturis visibile, ut Fortunatus: nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion: ni
Abbreviated transcription (Latin):
io coecͥuus. sp̃c scũs et̾mis. eo ꝙ sit prĩ et filio
coetͥmis. nõ ꝯfusa in una ꝑsona tͥuitas. et sab¬
elluis dicit. n seꝑata aũ diuisa in nat᷑a diui¬
nitas. ut arrius blaphemat. sec alt̾ in ꝑsona
pr̃. alt̾ in ꝑsoua filius. alt̾ inꝑsona spc̃ scũs.¬

Expanded text:
lio coaeternus. Non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit, neque separata, aut divisa in natura Divinitas, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃ci merito non ꝑibunt: sic ẽ intlłigend̾
ut his maĩfestis non inueniat᷑ ẽẽ ꝯͣium. ligna
quippe et fenũ. et stipula non absurde accipi p
anumi cum ã iste dolor urit: si xp̃c in corde fũ¬
damenti ht̃ lotũ. id ẽ ut ei nichil ante ponat᷑
et malũ ut hõ qui tali dolore urit᷑. rebus quas
ita diligit magis carere qͣm xp̃o ꝑ ignem fit
saluus. Si antẽ res hiꝰ temporales ac seculares
temꝑe temptatõis maluerit tenere qͣm xp̃m.
ei infundam̃do non hñit. quia hec p̾ori lo¬
to hñit. tum medificio pͥus non sit ad fund

Expanded text:
fundamenti merito non peribunt, sic intelligendum est, ut his manifestis non inveniatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absurde accipi poCum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtõ inchoat miserã suꝑbiam. si ad seip̃am nõ
uom̃ referat᷑. utit᷑ eciam corꝑib quib d̃ uiuifi¬
cadis ad beneficientiã sic ⁊̃ utit᷑ suo corꝑe qͥb¬
cam adsum̃dis uł respuendis ad ualitudiem
quibd̾ tolerandis ad pacĩam qͥbdã ordĩandis
adiusticiam quibd̾ consid̾andis ad ꝙ ũitatis
docum̃tũ. utit᷑ etiã hiis aquib se astinet ad tẽ

Expanded text:
cto inchoat miseriam per superbiam, si ad se ipsam, non ad Deum referatur. Utitur etiam corporibus quibusdam vivificandis ad beneficentiam; sic enim utitur suo corpore: quibusdam assumendis vel respuendis ad valetudinem, quibusdam tolerandis ad patientiam, quibusdam ordinandis ad justitiam, quibusdam considerandis ad aliquod veritatis documentum: utitur etiam ii
Abbreviated transcription (Latin):
furma ⁊ mod̾ata dñatõ. eiuis ꝑtes ꝯtinẽtia
dem̃cia modesia. Continencia est ꝑ quam cupi¬
ditas consilii gub̃natõne regitur. clem̃cia est ꝑ
quam aĩ tenere modium alicꝰ illecti consitatiq
comicante retinent᷑.  Modestia ẽ ꝑ quã pudor
m̃ti petenda sũt. quod ut monstraret᷑ nec ad ħ
est. pp̃se autem uitanda sunt. nõ ea mͦ q̃ hiis
nitima ẽẽ. absunt aut̃ longissime ꝙ genꝰ fidẽ¬
cia ꝯͣtium ẽ diffidencia ⁊ ea reuiciũ est. auda¬
cia non contͣriũ. set appoĩtum ac ppoi ꝓpinquni
⁊ tñ uiciũ est. sicum cuiq uͥtuti finitim̃ uici¬
um reꝑiet᷑ aut c̾to iam noĩe appellatũ. ut auda¬
cra que fidencie ꝑtinacia que ꝑseu̾ancie finiti¬
ma ẽ. suꝑsticio. q̃ ad religionẽ ꝓpinqͣ est. aut
si ne ullo c̃tonoĩe que oĩa itẽ contͣia reꝵ bonaꝵ
ĩ reb uitandis reponẽt᷑. ¶ Ac. de eo quid̾ gen̾e

Expanded text:
firma et moderata dominatio. Ejus partes, continentia, clementia, modestia. Continentia est per quam cupiditas consilii gubernatione regitur. Clementia, per quam animi temere in odium alicujus illecti concitatique comitate retinentur. Modestia, per quam pudor menti, petenda sunt. Quod ut monstretur, neque ad est. Propter se autem vitanda sunt, non ea modo quae iis nitima esse, absunt autem longissime. Quod genus fidentiae contrarium est diffidentia, et ea re vitium est: audacia, non contrarium, sed appositum ac propinquum, et tamen vitium est. Sic unicuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae fidentiae, pertinacia, quae perseverantiae finitima est, superstitio, quae re- ligioni propinqua est, aut sine ullo certo nomine. quae omnia item uti contraria rerum bonarum in re- bus vitandis reponentur. Ac de eo quidem genere
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝙ ĩ morẽ uestustas uulgi ad ꝓbatõm ꝑdu¬
xit. quod genꝰ pactũ. par iudicatũ. pactũ ẽ ꝙ int̾
aliquos coueĩt par. quod ĩ om̃s equabile est
iudicatũ. dequo alicꝰ aut aliquoꝵ iam sentẽtiis
ꝯftitut᷑ est. ¶ lege ius ẽ. ꝙ ĩeo scͥptũ ꝙ ppło ex¬

Expanded text:
aut quod in morem vetustas vulgi adprobatione perduxit; quod genus pac- tum est, par, iudicatum. pactum est, quod inter ali- quos convenit; par, quod in omnes aequabile est; iudicatum, de quo alicuius aut aliquorum iam senten- tiis constitutum est. lege ius est, quod in eo scripto, quo
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius memoria ⁊ remun̾andi uolũtas ꝯtinẽ
uindicatõ ꝑ qmͣ uis aut inuiria aut oĩo om̃e
cꝓ obfut᷑um ẽ defẽdendo aut ulciscñdo ꝓpulsat᷑.¬
tate añcedentes cultu quodam ⁊ honorant dig¬
nant᷑. Uitas ꝑ qrͣ ĩmutata ca q̃ sĩt. aut fue¬
runt. aut fut᷑a sunt dur. ¶Consuetudĩe uis¬

Expanded text:
rius remunerandi voluntas continetur. Vindicatio, per quam vis aut injuria, et omnino omne quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo propulsaturtate antecellentes, cultu quodam et honore dignamur. Veritas, per quam immutata ea quae sunt aut fuerunt aut futura sunt dicuntur. Consuetudine aute
Abbreviated transcription (Latin):
res et a nꝰ ꝓfectas ⁊ aꝯsuetudĩe ꝓbatas legum
metus ⁊ religio sanxit. ¶ Anat᷑a ꝓfcm̃ ẽ ꝙ non
opĩo genuit. set q̃dam ĩ nata uis ĩseruit ut religi¬
one pietatẽ grãm uindicatõem. obs̾anciã u̾itatẽ.
Religio que suꝑioris cͦdam natẽ ꝙͣ diuinã a ͫ¬

Expanded text:
s et ab consuetudine probatas, legum metus et religio sanxit. Natura jus est, quod non opinio genuit, sed quaedam innata vis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem observantiam, veritatem. Religio est quae superioris cujusdam naturae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate cũ fructu qͦ suo ducũt. qͦ ĩ gl gn̾e
est głia dignitas amplitudo amicicia. ¶ głia
ẽ freqñs de aliquo fama cũ laude ¶ Digͥtas
alicꝰ honestate ⁊ cultu et honore ⁊ ueretun¬
dia digna auctoritas. ¶ amplitudo poten᷑
aut maiestatis aut aliqͣrũ copraꝵ magna ha¬
bundancia. ¶ amicicia ẽ uolũtas erga aliꝙ̃
hic quia de ciuilib taĩs loqͥm᷑ fructus ad ami¬
ciciã ad iungimꝰ. ut eoꝵ qͦ cã petenda uideat᷑
ne forte nos qui de om̃i amicitia drẽ estimarũt.

Expanded text:
dignitate, tum fructu quoque suo ducunt. Quo in genere est gloria, dignitas, amplitudo, amicitia. Gloria est frequens de aliquo fama cum laude. Dignitas, alicujus honesta et cultu et honore et verecundia digna auctoritas. Amplitudo est potentia, aut majestas, aut aliquarum copiarum magna abundantia. Amicitia, voluntas erga aliqueHic quia de civilibus causis loquimur, fructus ad amicitiam adjungimus, ut eorum quoque causa petenda videatur, ne forte qui nos de omni amicitia dicere existimarint
Abbreviated transcription (Latin):
ut siconcesserimus quod generet suam esse
ad seuerent eccłam matrẽ. que filios pocu¬
it de xp̃i baptismate generare. ⁊quia uñã
oporcet esse eccłam. ex hoc iam nrãm nõ eẽ
eccłam criminentur sͥ iaũt dixerimꝰ qd̵ nõ
generat. cur ergo inquiunt apud nos nõ re¬
nascuntur. per baptismum qui transeunt
a nobis ad uos cum apud nos fuerint bapti¬
zari s i non dum natisunt. quasi ex hoc
generat uñ separata est. ⁊ non ex hoc uñ
coniuncta est. s eparata est enima uincu¬
lo cantatis ⁊ pacis.set uincta est in uno
baptismate. I taq una est occła que sola
catholica nõatur. ⁊ quidquid suum habet
in conmunionibus diuersorum. a sua unita

Expanded text:
ut, si consenserimus quod generet, suam esse ut, si consenserimus quod generet, suam esse asseuerent ecclesiam matrem, quae filios potuit de Christi baptismate generare, et quia unam oportet esse ecclesiam, ex hoc iam nostram non esse ecclesiam criminentur; si autem dixerimus: "non generat "cur ergo" inquiunt "apud uos non renascuntur per baptismum qui transeunt a nobis ad uos, cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt?" quasi uero ex hoc generat unde separata est, et non ex hoc unde coniuncta est. separata est enim a uinculo caritatis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. itaque una est ecclesia, quae sola catholica nominatur, et quidquid suum habet in communionibus diuersorum a sua unita
Abbreviated transcription (Latin):
ins acris misterus. habeant angelicam. et
propheciam. quemadmodum cayphas et
saul. ut aliquando prophetent. quos fuis¬
se dampnabiles sc̃a scriptura testaturs
sacramenta non tamtum sciant sec ⁊ habeãt
sicut habuit. simon magus s̃ i fidem sicut
de̾bant cum dicerent. quid ubis nebis ⁊ ci¬
bi est fili dei scimus quiscis. s ⁊ dispectiant
etiam ip̃i substanciam suam pauperibus si¬
c̃ mł̃ti ñ solum in catholica. set indiuersis u¬
heresib faciunt. Si aliqua in gruente per¬
secutõne. tradant ad flaminas nobiscum cor¬
pus suum. ꝓfide quam parit̾ conficentur.
tamen quia separati hec agunt. non suffe¬
rentes inuieem indilectõne. neq studentes
seruare unitatem spiritus in iunculo pacis.
Cantatem utiq non habendo. etiam cũ illis
ominibus que nichil eis prosunt adecernam
salutem peruenire non post̃ s et uidentur
sibi argutissime querere. utrum generet fili¬
os baptismus xp̃i in parte donaci an non ge

Expanded text:
in sacris mysteriis habeant angelicam et in sacris mysteriis habeant angelicam et prcphetiam quemadmodum Caipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon magus, si fidem, sicut  non credebant cum dicerent: quid nobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —, si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire non possunt. Sed uidesibi argutissime quaerere utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati, an non gen
Abbreviated transcription (Latin):
lum pacis. N ec ideo se putent sanos esse
quia dicimus eos habere aliquid sanum.
nec rursus. ideo pucent curandum eẽ. ꝙ
sanum est. quia ostendunus aliquid uul¬
neratum. Itaq insatramenti sanitate
quia contͣ nos ñ sunt.. pro nobis sunt. In
scismaticus aũt uulnere. quid quid cum
xp̃o non colligunt. spargunt. Non ex¬
tollentut ex his que habent. Quod tancũ
per ea que sana sunt superbes occules du¬
cunt. ⁊ uuluns suum non dedignentur.
humiliter uitueri. nec solum qͥd adsit
set etiam ꝙ des it attendãt. uideant
quam multa. ⁊ quam magna nichil ꝓsuit.
siunum quid defuerit. ⁊ udeatur quid sit
ip̃m unum. N ec me in hoc audiant set a¬
płm.s̾ i lingius hominum inquid loquar
⁊ angelorum. caritatẽ aũt ñ habeam fac¬
tus sum eramentum sonans. ⁊ cubalum
timens. ⁊ si habuero omnem fidem ut mon¬
tes transferam. caritacem̃ nõ habeam ni¬
chil sum . Q uod ergo eis prodest si et lingã

Expanded text:
lum pacis. nec ideo se putent sanos esse, lum pacis. nec ideo se putent sanos esse, quia dicimus eos habere aliquid sanum, nec rursus ideo putent curandum esse quod sanum est, quia ostendimus aliquid uulneratum. itaque in sacramenti sanitate, quia contra nos non sunt, pro nobis sunt, in schismatis autem uulnere quidquid cum Christo non colligunt spargunt. non extollantur ex his quae habent. quid tantum per ea quae sana sunt superbos oculos ducunt? et uulnus suum dignentur humiliter intueri nec solum quid adsit, sed etiam quid desit adtendant. Uideant quam multa et quam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum, nec me in hoc audiant, sed apostolum: si linguis hominum, inquit, loquar et angelorum, caritatem autem non habeam, factus sum aerametiam et si habuero omnem fidem ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. quid ergo eis prodest, si et linguam
Abbreviated transcription (Latin):
te corporis graui uuluere sauciatus si di¬
rerit medicus meritur in de nisi curetur.
nõ opinor illi qui eum adduxerunt.I ta
desipiunt ut consideratis. atq muneratiᷤ
ceceris mnenbris eius sanis. respõdeant me¬
dico ⁊ dicant. Ergo ne ista sanator men¬
bra non ualent ad eius uitam. ⁊ unumi
illud uulneratum nalet ad mortem. Non
utiq hoc dicunt. set curandum offerunt
Nec ideo tamen quia curandum offerunt.
medicum rogant. ut eciam illa que sana st̃
curet. set illi uni loco medicinam instant̾
adhibeat. uñ mors salus ceteris imminet¬
⁊ nisi sanetur adueniet. Quid ergo prode¬
st homini uẽl sola fides. uel sanum for¬
tasse solum fidei sacramentum ubi letali
uulnere. scismatic perempta est sanitas
caritatis. per cuiꝰ scliꝰ perempcionem. etiã
illa integra. trahuncur ad mortem. quod
no fiat non cessat mĩa dei per unitatem.
scẽ eccłe se sue. ut ueniant ⁊ curentur ꝑ
medicim̃tum reconciliationis per uincu¬

Expanded text:
te corporis graui uulnere sauciatus, si dite corporis graui uulnere sauciatus, si dixerit medicus: \'moritur inde nisi curetur\', non opinor illi qui eum adduxerunt ita desipiunt, ut consideratis adque numeratis ceteris membris eius sanis respondeant medico et dicant: \'ergone ista sana tot membra non ualent ad eius uitam, et unum illud uulneratum ualet ad mortem? non utique hoc dicunt, sed curandum offerunt. nec ideo tamen quia curandum offerunt medicum rogant, ut etiam illa quae sana sunt curet, sed illi uni loco medicinam instanter adhibeat, unde mors etiam saluis ceteris inminet et nisi sanetur adueniet. quid ergo prodest homini uel sana fides uel sanum fortasse solum fidei sacramentum, ubi letali uulnere schismatis perempta est sanitas caritatis, per cuius solius peremptionem etiam illa integra trahuntur ad mortem? quod ne fiat, non cessat misericordia dei per unitatem sanctae ecclesiae, ut ueniant et curentur per medicamentum reconciliationis, per uincu
Abbreviated transcription (Latin):
rumpunt s i nichil faciunt eorum qiue ĩ
illa societate acceperunt. in om̃ibus sepa¬
rati sunt. ⁊ ideo quem sibi sociauerint: si
uenire ad eccłam uoluerit. debet omniaqͥ
non acceꝑit accipere s i nero non nulla
eadem faciunt. non se in eis separauerunt.
P roinde si quem sibi sociauennt. ex ea ꝑ¬
te nectit᷑ ercle. in qua nec illi separati sũt¬
⁊ ideo siuenire ad eccl̃am uoluerit. in eo
sanacur. ubi laniatꝰ errabat. Ibi nero sanꝰ
conectebatur. non curatur sed agnoscitur
Ne cum sana curare uolumus pocuis uulne¬
remus. I taq isli qued baptirant sanant
a uulnere idolatrie uel infidelitatis .s et
grauiuis ferunt uulnere scismatis. I dola¬
tras enuim in populo dei gladius interemit¬
scisinaticos aũt terre hiatus ab sorbuit et
apłs s i abeãt inquoͥt omnem fidem
ita ut mentes tranferam caritatẽ ꝯũt ñ
habeam nichil sum.si que aũt adouex¬
tur ad medicum. in aliqua necessaria par¬

Expanded text:
rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in illa societate acceperunt, in omnibus separati sunt, et ideo quem sibi sociauerint, si uenire ad ecclesiam uoluerit, debet omnia quae non accepit accipere. si uero nonnulla eadem faciunt, non se in eis separauerunt proinde si quem sibi sociauerint, ex ea parte nectetur ecclesiae, in qua nec illi separati sunt; et ideo, si uenire ad ecclesiam uoluerit, in eo sanatur ubi laniatus errabat, ubi uero sanus conectebatur, non curatur, sed agnoscitur, ne, cum sana curare uolumus, potius uulneremus. itaque illos quos baptizant sanant a uulnere idolatriae uel infidelitatis, sed grauius feriunt uulnere schismatis. idolatras enschismaticos autem terrae hiatus absorbuit. et apostolus si habeam, inquit, omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeamnihil sum. Si quis adducatur ad medicum in aliqua necessaria par
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ubi nen erat contra eccłam. set pro ec¬
cła. ⁊ in illa tantũ separatione culpandus
ubi si colligeret spargeret. Et si forte ueni¬
ret ad ecełam. Non ilsud quod habedat ibi
acciperet. set in quo aberrauerat emẽdaret
Neque enim ⁊ cornelii gentilis hominis
orationes non suut exaudite atpelemosi¬
ne nõ sunt accepte. I imo ⁊ angłm ad se
micti: ⁊ missum meruit intueri: per quẽ
posset utiq sine hominis alicuius accessu
ciucta uecessaria discere .s et qm̃ quid¬
quid boni in oracõnib ⁊ elemosinis habe¬
bat prodesse. illi nõ poterat. nisi per iuincu¬
lum xp̃iane societatis ⁊ pacis iu corporare¬
tur eccłe. Iubetur muti ad petrum. et
onis aduingitur. cui sola benorum operũ
similitudine uingebatur. ꝑ erniciose qui¬
ꝑpe concẽpneret. bonum quod nondum ha¬
bebat. superbiens ex illo quod habebat Sic
etiam qui seipõs a societate ceterorum se¬
parãtes caritate uolaca unitatis uinculũ

Expanded text:
fuit ubi non erat contra ecclesiam sed pro ecfuit ubi non erat contra ecclesiam sed pro ecclesia, et in illa tamen separatione culpandus ubi si colligeret spargeret, ut si forte ueniret ad ecclesiam non illud quod habebat ibi acciperet, sed in quo aberrauerat emendaret? Neque enim et Corneli gentilis hominis orationes non sunt exauditae aut elemosynae non sunt acceptae; immo et angelum ad se mitti et missum meruit intueri, per quem posset utique sine hominis alicuius accessu cuncta necessaria discere. sed quoniam quidquid boni in orationibus et elemosynis habebat prodesse illi non poterat, nisi per uinculum christianae societatis et pacis incorporaretur ecclesiae, iubetur mittere ad Petrum et onis adiungitur, cui sola bonorum operum similitudine iungebatur. perniciose quippe contemneret bonum quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum separantes caritate uiolata unitatis uinculum
Abbreviated transcription (Latin):
Si nichil in illo corrigendum erat. secur
sit: Ergo quisquis extra conmunionem
eccłe constitutus. cosligit in xp̃i nomine
disscciatꝰa sccietate xp̃iana. Atq ita fal¬
sum erit illud qui non est metum ad uer¬
sum me est ⁊ qui mecum non colligit. sꝑ¬
git p̾ iaũt quod discipuli dñi per ignoran¬
cam facere uoluerunt. id ineo corngen¬
dum est. qued dominus dixit. nolite prohi¬
bere. cur hoc ip̃e prohiberi prohibunt. ⁊ quo¬
medo erit uerum quod ibi ait. qui cum ccͣ
uos non est prouobis est. I n hoc enun fac¬
to non contra eos. set pro eis erat. ubi per
nomen xp̃i sanitates operabatur. Ot ergo
utraq sentencia uera sit. sicuti ⁊ uera est
⁊ illa ubi ait. Qui nõ mecum auersum me
est. ⁊ qui mecum non colligit spargit. ⁊
illa ubi ait. Nolice prohibere. quienun
iuos non est pro uobis est Quid res¬
cat intellengendum. nͥ quia ille intanti
nominis ueratione uerieratõne cõfirmãd̃

Expanded text:
si nihil in illo corrigendum erat, securus si nihil in illo corrigendum erat, securus sit ergo quisquis extra communionem ecclesiae constitutus colligit in Christi nomine dissociatus a societate christiana; adque ita falsum erit illud: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit. si autem, quod discipuli domini per ignorantiam facere uoluerunt, id in eo corrigendum est quod dominus dixit: nolite prohibere, cur hoc ipse prohiberi prohibuit? et quomodo erit uerum quod ibi ait: qui contra uos non est pro uobis est? in hoc enim facto non contra eos sed pro eis erat, ubi per nomen Christi sanitates operabatur. ut ergo utraque sententia uera sit, sicuti uera est, et illa ubi ait: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit et illa ubi ait: nolite prohibere. qui enim contra uos non est pro uobis est, quid restat intellegendum, nisi quia ille in tanti nominis ueneratione confirmandus
Abbreviated transcription (Latin):
pace disceptare acq fluctuare. ut du cõcili¬
orum insuis quib q regionib diuersa stacu¬
camutauerũt. donet plenario. tocius orbis
concilio quod saluberime sanciebatur eciam
remotis dubitationib firmaretur. Ex eu¬
głio profero certa documenta. quib dño ad¬
iuiuante demonstro. qmͣ recte placuerit. et
uere secundum deum ut hoc inquoquam scis¬
matico. uł heretico eccłastica medicina cura¬
ret in quo uulnere separaret batur ⁊ luo
aũt quod sanum maneret. agnitum pocui
approdaretur. quam in probatum uuluera¬
retur. Terce dominꝰ u eugłio dicit. qui non
est mecum. aduersus me est. ⁊ qui mecum
non colligit spargit. T amen cum ad eum
difipuli reculissent uidisse se quendam meiꝰ
nomine pellentem demonia ⁊ prohibusse. qr
cum illis eum non sequebatur. N olite ĩ quit
ꝓhibere. qui cumtra ues nonest. prouobis
est. Non pocest enim quis quam in meo no¬
mine facere aliquid. ⁊male loqui de me

Expanded text:
pace disceptare adque fluctuare, ut diu concilipace disceptare adque fluctuare, ut diu conciliorum in suis quibusque regionibus diuersa statuta nutauerint, donec plenario totius, orbis concilio quod saluberrime sentiebatur etiam remotis dubitationibus firmaretur, ex euangelio profero certa documenta, quibus domino adiuuante demonstro quam recte placuerit et uere secundum deum, ut hoc in quoquam schismatico uel haeretico ecclesiastica medicina curaret in quo uulnere separabatur, illud autem quod sanum maneret agnitum potius adprobaretur quam inprobatum uulneraretur. certe dominus in euangelio dicit: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligdiscipuli rettulissent uidisse se quendam in eius nomine pellentem daemonia et prohibuisse, quia cum illis eum non sequebatur: nolite, inquit, prohibere; qui contra uos non est, pro uobis est. non potest enim quisquam in meo nomine facere aliquid et male loqui de me.
Abbreviated transcription (Latin):
orem inqua primianus est de recepto mar¬
unianistarum baptismo reprehendũt.
⁊ singile conantur a sserere. apud se tm̃¬
modo uerum baptismum remansisse. nec
om̃ino esse alibi neq in toto orbe tranim
qua eccła cacholica ex panditur. Nec ĩipsa
grandiorem parte donatinec inceteris pretse
unam ex munitissimis partib que omẽs
particule si aduertere uoluerint uocem nõ
hominis sec ip̃ius manifestissime uentatis.
⁊ animosum sp̃m sue peruersitatis edomare
non utiq a parte donati maiorẽ de qua p̾ri¬
sa pͥcise st. s ad ipam iunditatem radicis ea¬
tholice. de anditate propria reuerc̾entur. Om¬
nes quippe isti ubi contra nos non sunt. pro
nobis sunt. ubi aũt nobiscum nõ colligunt
spargunt. Iam enun ne uidear. humanis
argumentis id agere qm̃ questionis: huius ob¬
scuritas priorib eccłe temporib autescisma de¬
nati magnos uiros ⁊ magna caritare predi¬
tos patres ep̃os. ita inter se conptlit salua

Expanded text:
orem in qua Primianus est de recepto Maxorem in qua Primianus est de recepto Maximianistarum baptismo reprehendunt et singulae conantur adserere aput se tmodo uerum baptismum remansisse nec omnino esse alibi neque in toto orbe terrarum qua ecclesia catholica expanditur nec in ipsa grandiore parte Donati nec in ceteris praeter se unam ex minutissimis partibus! quae omnes particulae si aduertere uoluerint uocem non hominis, sed ipsius manifestissimae ueritatis, et animosum spiritum suae peruersitatis edomare, non utique ad partem Donati maiorem de qua praecisa praecisae sunt, sed ad ipsam uiriditatem radicis catholicae de ariditate propria reuertentur. omnes quippe isti ubi contra nos non sunt pro nobis sunt, ubi autem nobiscum non colligunt spargunt. Iam enim, ne uidear humanis argumentis id agere, quoniam quaestionis huius obscuritas prioribus ecclesiae temporibus ante schisma Donati magnos uiros et magna caritate praeditos patres episcopos ita inter se conpulit salua
Abbreviated transcription (Latin):
confert ⁊ prat deus per conmunionem catho¬
licam illis qui ueniunt ab aliquaheresi uel
scismate ubi baptismum xp̃i acceperunt. idẽ
non ut baptisini sacrainentum incipiant n¬
habere quod non hẽbant s ut prosit eis qd̃¬
inutiliter habebant. Q ua prepter inter
uos ⁊ ip̃os quod̃ amodo cardinales donatistas
quorum ep̃s apud cartaginem primianus est
iam de hac re nulla est controuersia s oluit
enim deus per maximianistas eam finm.
ut quod cantate suadente nolebant exemplo
suo cogente fatẽantur. sec ad huc unde ꝓpt¬
ea disputamus. ne illi sibi uideantur aliqͥd
dicere. qui nec istis conmunicant. quiap̃
se pocuis quanto pauciores tanto sincerioreᷤᷤ
donatistas remansisse contendunt Qui si
maximianiste soli eent: nec ip̃rum salutẽ
centenpnere deberemus. Quanto ergo ma¬
gis. quia eadem parsdonati in multa mi¬
nutissima frustra concisa est. que om̃s mi¬
nute particile hanc unam multo grandi¬

Expanded text:
confert et praestat deus per communionem cathoconfert et praestat deus per communionem catholicam illis. qui ueniunt ab aliqua haeresi uel schismate ubi baptismum Christi acceperunt, id est non ut baptismi sacramentum incipiant habere quod non habebant, sed ut incipiat eis prodesse quod habebant. Quapropter inter nos et ipsos quodammodo cardinales Donatistas. quorum episcopus apud Karthaginem Primianus est, iam de hac re nulla est controuersia. uoluit enim deus per Maximianistas eam finiri, ut quod caritate suadente nolebant exemplo suo cogente fateantur. sed adhuc inde propterea disputamus, ne illi sibi uideantur aliquid dicere qui nec istis communicant, qui aput se potius quanto pauciores tanto sinceriores Donatistas remansisse contendunt. qui si Maximianistae soli essent, nec ipsorum salutem contemnere deberemus; quanto ergo magis, quia eadem pars Donati in multa minutissima frusta concisa est, quae omnes minutae particulae hanc unam multo grandi
Abbreviated transcription (Latin):
legio sicut consilium eoꝵ clamat inscismate
baptirauerunt totam istam soliit questionẽ.
totam contentõnem abstulit. N ichil onnine
interuos ⁊ eo denatistas. qui primiano con¬
municant dereliquid. G num dubitetur ñ
solum haben. set etiam dari posse yaptismũ
xp̃i ab eis qui ab eccĩa seꝑabant  sͥ icut e¬
nim ip̃i eo quos felicianus inicamace bapti¬
⁊auit. S erum baptismum accepisse. faten
cognutur quieos secum nun habent. in ip̃o
baptismo quẽ inscismate perceperunt.s̾ ic
nos dicimus baptismum xp̃i esse etiam ext̾
conmunionem catholicam qũe dant illi qui
ab eadem conmunone precisi sunt. quia eũ
cum preciderentur nõ amiserunt. ⁊ quod ip¬
si se putant contulise illis quos felicianus ĩ
scismate baptrauit. cum eos sibi reconcilia¬
uerunt. Id est nonut acciperent quod nõ habe¬
bant set non ut prodesse dis quod in utilitor in
scismate acceperant ⁊ habebant. H oc uere

Expanded text:
lego, sicut concilium eorum clamat, in schismate lego, sicut concilium eorum clamat, in schismate baptizarunt, totam istam soluit quaestionem, totam contentionem abstulit. nihil omnino inter nos et eos Donatistas qui Primiano communicant derelinquit, unde dubitetur non solum haberi, sed etiam dari posse baptismum Christi ab eis qui ab ecclesia separantur. sicut enim ipzavit, verum Baptismum accepisse fateri coguntur, quia eos secum nunc habent in ipso Baptismo quem in schismate perceperunt: sic nos dicimus Baptismum Christi esse etiam extra communionem catholicam, quem dant illi qui ab eadem communione praecisi sunt, quia eum, cum praeciderentur, non amiserunt. Et quod ipsi se putant contulisse illis quos Felicianus in schismate baptizavit, cum eos sibi reconciliaverunt; id est, non ut acciperent quod non habebant, sed ut prodesset eis quod inutiliter in schismate acceperan
Abbreviated transcription (Latin):
illuc transeund̃ eẽ dubitares. A ccipe ita¬
q mparte donati. si incerturm est esse i¬
peceatum. Quis dubitet certum ẽẽ ꝓecea¬
tum non ibi pocius accipere ubi certũ est ñ
esse peccatum. Illi nero ciui per ignora¬
ciam ibi baptiszantur arbutrantes ip̃a
esse eccłam xp̃i: in istorum quidem conpa¬
racõne minus peccant. Sacrilegio tamẽ
sismatis uulnerantur Nl on ideo non gra¬
uiter qued ali gramius. cum enim dictũ
est quid dam tollerabilius erit sodomis¬
in die uidici quam uobis. N on idõ dic¬
tum est quia sodomite non torquebun¬
tur. sec quia illi grauius torquebũcur.
Quam quam fuerat hoc fortasse occultũ
aliquando ⁊ in certum. bnde aũt sa¬
nantur hii qui auercunt. ⁊ corrigũ¬
tur. unde grauantur hii qui cum iam
ignoreare non permittatur inperniciẽ
suam pertinacit᷑ seuiũt. dampnatõ tͥppe
marinuanistarum. ⁊ receptõ. dapnacortũ
his quos extra eorum conmunionem in sacri-¬

Expanded text:
illuc transeundum . esse dubitares. accipere itailluc transeundum . esse dubitares. accipere itaque in parte Donati si incertum est esse peccatum, quis dubitet certum esse peccatum non ibi potius accipere ubi certum est non esse peccatum? illi uero qui per ignorantiam ibi baptizantur, arbitrantes ipsam esse ecclesiam Christi, in istorum quidem conparatione minus peccant, sacrilegio tamen schismatis uulnerantur non ideo non grauiter, quod alii grauius. cum enim dictum est quibusdam: tolerabilius erit Sodomisin die iudicii quam uobis, non ideo dictum est quia Sodomitae non torquebuntur, sed quia illi grauius torquebuntur. Quamquam fuerat hoc fortasse occultum aliquando et incertum. unde autem sanantur hi qui aduertunt et corriguntur, inde grauantur hi, qui cum iam ignorare non permittantur, in perniciem suam pertinaciter saeuiunt. damnatio quippe Maximianistarum et receptio damnatorum cum his quos extra eorum communionem in sacri
Abbreviated transcription (Latin):
quot diebus fecens. tot dierum malum
facturus es. ⁊ dicipotest mais malum fien
plurium dieruum. minus aũt paucorum in¬
A ullum aũt malum fieri dici nõ potest Qd
aũt opus est. hoc t̾a execrabile malũ uelu¬
nodie uel una hora cõmittere E oc enimqui
sibi concedi uult. potest ab eccła uel ab ip̃o dẽ
petere. ut nsibi uel uno die apostatare con¬
cedat N am cur unius diei esse apostata time
lic non reste accipi. illi ad ques migraturuᷤ
es dicunt.E ecte uero illic accipi illi a quib
migraturus es dicurit illud itaq qued hu
dicunt ques ipse post ponis contra dicenci¬
bus illi ques ipe ante ponis. aut falsũ est
aut ut micius dicatur incertum uera g
falsis aut incertis certa prepone. Illic eiũ
quo migraturus es cum alibi acceperis re¬
cte posse accipi quod desideras. non illi tã¬
tum. ad ques transiturus es. s tu ip̃e qui
transiturus es confiteris s i enim utrum
reste illic poss accipi dubitares. etiam

Expanded text:
quot diebus feceris, tot dierum malum quot diebus feceris, tot dierum malum facturus es, et dici potest maius malum fieri plurium dierum, minus autem paucorum, nullum autem malum fieri dici non potest. quid autem opus est hoc tam execrabile malum uel uno die uel una hora committere? hoc enim qui sibi concedi uult potest ab ecclesia uel ab ipso deo petere, ut sibi uel uno die apostatare concedat. nam cur unius diei esse apostata timeallic non recte accipi illi ad quos migraturus es dicunt, recte uero illic accipi illi a quibus migraturus es dicunt. illud itaque, quod hi dicunt quos ipse postponis contradicentibus illis quos ipse anteponis, aut falsum est aut ut mitius dicatur incertum. uera ergo falsis aut incertis certa praepone. illic enim quo migraturus es, cum alibi acceperis, recte posse accipi quod desideras non illi tantum ad quos transiturus es, sed tu ipse qui transiturus es confiteris. si enim utrum recte illic possit accipi dubitares, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
illius quippe promissioĩb tamquam telis ⁊
iaculis inter tͦenri mimitissima constitutis
no solum cauetur sec etiam expugnatur ũ¬
mico induens lupos suos pellib ouium. ii¬
ut dicant. ecc̃e hic est xp̃c ⁊ ecce illic. ut ab
uniuersitate ciutatis sr montem constitu¬
te ad particulas in sidiarum suarum mulcoᷤᷤ
soparẽt ⁊ ingulates absumant. ⁊ cum bee
noueruit. eligunt con extra conmunionẽ¬
.unitatis corporis xp̃i. accipere baptis mũ
xp̃i. ad eanidem cõmunionẽ colx cũ eoꝙ
alibi acceperuit. post ea migraturi. s ciẽ.¬
tes enim huiͦ sunt aduersus eccłam xp̃i.
baptismũ xp̃i. uel eo ip̃o die quo accipiurnt.
Qud si seleratum est quis est qui dicat ꝑ
mitat᷑ mͥ ihec urnodie scelꝰ amitte si eñi
transicurus est ad catholicam. quero cau¬
sam quid aliud responsurus est. nisi qrma¬
lum est esse in parte donati. ⁊ esse nõ esse
inunitate catholica. ħ & igitur malum

Expanded text:
illius quippe promissionibus tamquam telis et illius quippe promissionibus tamquam telis et iaculis in turri munitissima constitutis non solum cauetur, sed etiam expugnatur inimicus, induens lupos suos pellibus ouium, ut dicant: ecce hic est Christus, ecce illic et ab uniuersitate ciuitatis super montem constitutae ad particulas insidiarum suarum multos separent et iugulatos absumant. et cum hoc nouerint, eligunt extra communionenitatis corporis Christi accipere baptismum Christi, ad eandem communionem cum eo quod alibi acceperint postea migraturi. scientes enim habituri sunt aduersus ecclesiam Christi baptismum Christi uel eo ipso die quo accipiunt. quod si sceleratum est, quis est qui dicat: tur mihi uno die scelus admittere\'? si enim transiturus est ad catholicam, quaero causam. quid aliud responsurus est, nisi quia malum est esse in parte Donati et non esse in unitate catholica? hoc igitur malum
Abbreviated transcription (Latin):
te militaris quia extra miliciam a deserto¬
rib ⁊ hab̾i ⁊ accipi potest. set tamem extra n¬
miliciam nec hñda nee accipienda est. ⁊ red¬
ducto uei perducto ad miliciã nͨ mictanda nͦ
iceranda est. Uũptam̃ alia causa est eorum qͥ
m istos hereticos in prudent̾ in currunt ip̃am
ee xp̃i eccl̃am existimantes. Alia eorum qͥ
nouerũt non esse catholicam ecclam. nisi eã
que sicnt promissa est toto t̾rarum orbe di¬
funditur ⁊ extenditur usq ad fines terre in
Que crescens inter ⁊uzania ⁊ in tedio scanda¬
lorum requiem futuram desiderans dicit in
psalmis a finib terre ad te clamaui cum te¬
deret anima mea inpetra exaltasti me. pet¬
tra aũt erat xp̃s. In quo nos iam resuscita¬
tos ⁊ in celo consendentes dicit appłs. nõ dum
inre set in spe. ⁊deoq sequitur psalmus et
dicit. D eduxisti me. quia factus es spes me¬
a. turris fortitudinis a facie mimici. Ex

Expanded text:
tae militaris, quia extra militiam a desertotae militaris, quia extra militiam a desertoribus et haberi et accipi potest, sed tamen extra militiam nec habenda nec accipienda est et reducto uel perducto ad militiam nec mutanda nec iteranda est. uerumtamen alia causa est eorum qui in istos haereticos inprudenter incurrunt ipsam esse Christi ecclesiam existimantes, alia eorum qui nouerunt non esse catholicam ecclesiam nisi eam quae, sicut promissa est, toto terrarum orbe diffunditur et extenditur usque ad fines terrae, quae crescens inter zizania et in taedio scandalorum requiem futuram desiderans dicit in psalmis: a finibus terrae ad te exclamaui, cum taederet anima mea: in petra exaltasti me. petra autem erat Christus, in quo nos iam resuscitatos et in caelo considentes dicit apostolus nondum in re, sed in spe. ideoque sequitur psalmus et dicit: deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinisafacieinimici. ex
Abbreviated transcription (Latin):
rẽt. non illic recte accipi quod in catholica
recte accipi certum haberet. grauiter pes¬
caret. in rebus ad salutem etiam anime ꝑ¬
tinentibus. uel eo solo quos certis ĩ certa
p̾poneret. E ecte quipe hominem ĩ eccla ca¬
tholica baptiari. eo ip̃o certus est quod
etiam alibi baptitatus huc transire deccs¬
uit. non aũt recte apud donatistis hominem
batirar saltem in certum habeat cum hecll
udiant: quorum sentenciam donatistis ã¬
ce ponendam esse certum habet. ⁊ ĩ certis cr¬
ta preferendo. hic baptiretur ubi pronter¬
ea certus est recte fier. quia ⁊ cum aliqͥd
facere cogitabat. huc transeudum ẽẽ decix¬
uerat. Iam uero si quis non intelligit qtͦ¬
modo fien possit ut quod ibi esse confitem
non ibi recte dari dicamus. I llud attendat
quia nec recte ibi ẽe dicimus. quod ⁊ illi dic¬
cunt. in his qui ab eorum conmunione disce¬
dunt. Inciantur etiam similitudinem no¬

Expanded text:
ret non illic recte accipi quod in catholica ret non illic recte accipi quod in catholica recte accipi certum haberet, grauiter peccaret in rebus ad salutem animae pertinentibus uel eo solo, quod certis incerta praeponeret. recte quippe hominem in ecclesia catholica baptizari eo ipso certus est, quod etiam alibi baptizatus huc transire decreuit. non autem recte aput Donatistas hominem baptizari saltem incertum habeat, cum hoc illi dicant quorum sententiam Donatistis anteponendam esse certum habet, et incertis certa praeferendo hic baptizetur, ubi propterea certus est recte fieri, quia et cum alibi facere cogitabat huc transeundum esse decreuerat. Iam uero si quis non intellegit quomodo fieri possit, ut quod ibi esse confitemur non ibi recte dari dicamus, illuc adtendat, quia nec recte ibi esse dicimus, quod et illi dicunt in his qui ab eorum communione discedunt. intueantur etiam similitudinem no
Abbreviated transcription (Latin):
rus est esse baptismum xp̃i. etiam apud ne
quod illi solinon dicunt. Iam enimi decreuit ⁊
⁊ certus est est ĩ quibus disentimus nes il¬
lis eẽ preponendos ⁊ ta ergo quod nos solidi¬
cius. recte apud nos accipi magis credicur᷑
est quam nõ recte apud nos accipi. quia hoc
illi soli dicunt. ¶ adem regula quod nos soli
dicimus nõ recte apud illos accipi magis cre¬
diturꝰ est quam id quod illi soli dicunt᷑. Id ẽ
rette apud illos accipi. frustra itaq sibi inde¬
tur securus ibi accipere. quod esse quidem
bi utriq dicimus. s et ibi ẽe accipiendũ ño u¬
triq dicunus. E legit aũt ip̃e in eo quod nõ u¬
triq dicimus nobis pocius in herere. Hic ergo
securus accipiat ubi etiam ⁊ ẽẽ. ⁊ resteaccipi
certum est. Illic aũt non accipiat. ꝙ essei¬
bi quidem dicimus. set ibi accipiendum esse
non dicimus quorum sencenciam decreuit e¬
ligere. Quamquam etiam si dubium habe¬

Expanded text:
rus est esse baptismum Christi etiam aput nos rus est esse baptismum Christi etiam aput nos quod nos soli t certus est, in quibus dissentimus, nos illis esse praeponendos. ita ergo quod nos soli dicimus recte aput nos accipi magis crediturus est quam non recte aput nos accipi, quia hoc illi soli dicunt. eadem regula quod nos soli dicimus non recte aput illos accipi magis crediturus est quam id quod illi soli dicunt, id est recte aput illos accipi. frustra itaque sibi tur securus ibi accipere, quod esse quidem ibi utrique dicimus, sed ibi esse accipiendum non utrique dicimus. Elegit autem ipse, in eo quod non utrique dicimus, nobis potius inhaerere. Hic ergo securus accipiat, ubi et esse et recte accipi certus est: illic autem non accipiat, quod esse ibi quidem dicunt, sed ibi accipiendum esse non dicunt quorum sententiam decreuit eligere. quamquam etiamsi dubium habe
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim nos eligit sequi in his que illi nõ di¬
cunt ea nero que utriq dicimus pͥponit. his
que nos soli dicimus satis est nobis: quod e¬
a que illi nõ dicunt. ⁊ nos soli dicimus prepo¬
uit eis que illi soli dicunt. Esse aũt in cathe¬
lica baptismum: nos dicimus illi nõ dicunt.
R ecte accipi in catholica baptismum. nos di¬
cunus illi non dicunt. N en recte accipi in ꝑ¬
te donati baptismum. nos dicimus illinõ ãi¬
cunt .s icut ergo icd pocius credit ꝙ nes soli
dicimus ẽẽ credendum: ita hoc pocius faciat
quod nos soli dicimus esse faciendum. Qued
aũt utriq dicimus esse credendum. hoc si ica
putant robustius credat: quam id quod a
solis dicitur nõbis. E obustius enim credi¬
turus est esse baptismus xp̃i in parce dona¬
ti. quod ab utrisq nostrum dicitur. qm̃ esse
baptismum ĩ catholica. ꝙ asolis eatholicis tan¬
tum modo dicitur. s̾ et rursus magis creditu¬

Expanded text:
si enim nos elegit sequi in his quae illi non disi enim nos elegit sequi in his quae illi non dicunt, ea uero quae utrique dicimus praeponit his quae nos soli dicimus, satis est nobis quod ea, quae illi non dicunt et nos soli dicimus, praeponit eis quae illi soli dicunt. esse autem in catholica baptismum nos dicimus, illi non dicunt; recte accipi in catholica baptismum nos dicimus, illi non dicunt; non recte accipi in parte Donati baptismum nos dicimus, illi non dicunt. sicut ergo id potius credit quod nos soli dicimus esse credendum, ita hoc potius faciat quod nos soli dicimus esse faciendum. quod autem utrique dicimus esse credendum, hoc, si ita putat, robustius credat quam id quod a solis dicitur nobis. robustius enim crediturus est esse baptismum Christi in parte Donati quod ab utrisque nostrum dicitur, quam esse baptismum in catholica quod a catholicis tantummodo dicitur. sed rursus magis creditu
Abbreviated transcription (Latin):
te illic accepi sicut non dubitat illic pre¬
deẽ etiam ꝙ alibi aceeperit. D uo sunt enun
que dicimus: ⁊ ẽẽ in cacholica baptismum.
⁊ illic tantum recte accipi. uerunt ẽẽ a
te accipi. Horum duorum illi unum mag¬
no opere affirmant. Id esse est ibi baptis¬
mum: nõ aũt illic recte accipi nolunt fate¬
ri. harum quatuor sententiarum tres nos¬
tre tantum sunt. una uero utriq dicuus.
Nam ẽẽ in catholica baptismum: ⁊ rec̾te
illic accipi. ⁊ apud donatistas nõ recte acci¬
pi. noz tantum dicimus. ẽẽ uenim baptis¬
mũ ⁊ apud donatistas ⁊ illi asserunt ⁊ nos
concedimus. Quis quis ergo uult baptizari ⁊
certusn est iam nostram sibi eccłam. ad xp̃ia¬
nam salutem esse diligendam. ⁊ in ea sola
prodesse baptismum xp̃i. etiam si alibi acce¬
ptum fuerit. set ideo in parte donati uult
baptiran quia esse ibi bapen ñ illi soli nez nor
soli. set utriq dicimus. attendat alia tria. i¬

Expanded text:
te illic accipi, sicut non dubitat illic prote illic accipi, sicut non dubitat illic prodesse etiam quod alibi acceperit. Duo sunt enim quae dicimus, et esse in catholica baptismum et illic tantum recte accipi; utrumque horumte accipi; horum duorum illi unum magnopere adfirmant, id est esse ibi baptismum, non autem illic recte accipi nolunt fateri. harum quattuor sententiarum tres nostrae tantum sunt, unam uero utrique dicimus. nam esse in catholica baptismum et recte illic accipi et aput Donatistas non recte accipi nos tantum dicimus, esse uero baptismum et aput Donatistas et illi asserunt et nos concedimus. quisquis ergo uult baptizari et certus est iam nostram sibi ecclesiam ad christianam salutem esse deligendam et in ea sola prodesse baptismum Christi, etiamsi alibi acceptum fuerit, sed ideo in parte Donati uult baptizari, quia esse ibi baptismum non illi soli neque nos soli, sed utrique dicimus, adtendat alia tria.
Abbreviated transcription (Latin):
te accepturus. si statim etiam de hac uita n¬
emnigrauerit. nõ eum nisi catholicum depu¬
tamus. si aũt fuerit a corporali morte libe¬
ratus cum se catholice congregatõni etiam
presencia corporali reddiderit unde numquã
corde discesserat. nõ solũ ñ improbamus qd̃
fecit set etiam securissime uerissime q laudamꝰ
quia presentem deum credidit cordi suo ubi u¬
nitatem seruabat. ⁊ sine sancti baptusimi sa¬
cramento quod ubitumq inuenit nõ heminũ
set dei ẽẽ cognouit noluit ex hac uita migrare.
Si quis aũt cum possit in ip̃a catholica accipe¬
re ꝑ aliquam mentis peruersitatem elegit ĩ
scismate baptizari. si etiam post ea uriure ad
catholicam cogitat qr certus est ibi prodesse
sacramentum quod alibi accipi quidem po¬
test prodesse aũt non potest p ro cul dubio
ꝑuersus ⁊ iniquus est ⁊ tanto ꝑniciosius in¬
quanto sciencius. I ta enim noñ dubitat rec¬

Expanded text:
te accepturus, si statim etiam de hac uita te accepturus, si statim etiam de hac uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationi etiam praesentia corporali reddiderit unde numquam corde discesserat, non solum non inprobamus quod fecit, sed etiam securissime uerissimeque laudamus, quia praesentem deum credidit cordi suo ubi unitatem seruabat et sine sancti baptismi sacramento, quod ubicumque inuenit non hominum sed dei esse cognouit, noluit ex hac uita emigrare. si quis autem, cum possit in ipsa catholica accipere, per aliquam mentis peruersitatem eligit in schismate baptizari, etiamsi postea uenire ad catholicam cogitat, quia certus est ibi prodesse sacramentum, quod alibi accipi quidem potest, prodesse autem non potest, procul dubio peruersus et iniquus est et tanto perniciosius quanto scientius. ita enim non dubitat rec