comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñnscõs uiros ⁊sitis dõ dignos seꝑ fuisse manisestũ est. nec alios quã
p̃ etas aut sacerdotes aut reges : Et tã magnũ fuit ipsius unedio¬
nis misteriũ. ut in iudaico popło. ñ om̃s illud.s satis pauci de pl¬
rimis mererent᷑ acciꝑe. Ethoc usq ad aduentũ dñĩ nri iħru xpĩ.¬
quẽ ds oleo lȩtitia .i sco spu p̃cȩtis ꝯscitib: suis uncxit. Ex qͦ tpr
credentesilli ⁊ baptismatis ipsius sc̃ificatione purgati ñ aliqͣnti sicut
uocabulũ descendit ⁊ nom̃. Id nom̃ ille frustra sortit᷑: qͥ ap̃m minime
S si xpĩanũ te. cẽ. delectat: quȩ xpi sunt gere: ⁊ merito tͥ xp̃ĩan nom̃
assume: Aut forsitan ñ: ẽẽ.s uocari desidas. hoc satis soedũ ⁊ miserũ. ẽ: te
uelle uocari ꝙ ñsis. lemo enĩ ita transit ad ap̃m ut axp̃ĩ anꝰ appellet᷑

Expanded text:
nctos viros et satis Deo dignos semper fuisse manifestum est, nec alios quam Prophetas aut sacerdotes aut reges. Et tam magnum fuit ipsius unctionis mysterium, ut in Judaico populo non omnes illud, sed satis pauci de plurimis mererentur accipere; et hoc usque ad adventum Domini nostriae caeteris consortibus suis unxit . Ex quo tempore credentes illi et baptismatis illius sanctificatione purgati, non aliquanti, sicut vocabulum descendit et nomen; quod nomen ille frustra sortitur, qui Christum minime Sed si christianum te esse delectat, quae Christi sunt gere, et merito tibi christiani nomen assume. Aut forsitan non esse, sed vocari desideras? Hoc satis foedum et miserum est, te velle vocari quod non sis. Nemo enim ita transit ad Chri
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑. quã ꝗ &iã sic distingui potest. Ns̃ ds̃m̃s respice me. qͣre me
dereliqͥsti lenge a salute mea. Iãꝗ dicer&. relinquendome. hoc ÷̃.
non me exaudiendo longe factꝰ es a solute mca. p̃senti scilice salute
sui corporis dic̃ ꝗrt ȩcclesia. hec ex ꝑsona insirmitatis dicit¬
carnis peccati quã tͣns sigurauit in eã quã sũpsit ex uirgine.
sumilitudinẽ carnis peccati. haec spons ex ꝑsona sponsȩ loquit᷑

Expanded text:
ic distingui potest: Deus, deus meus, respice me; quare me dereliquisti longe a salute mea? tamquam diceret: Relinquendo me, hoc est non me exaudiendo longe factus es a salute mea praesenti scilicet salute sui corporis dicit, quod est ecclesia; haec ex persona dicit infirmitatis carnis peccati, quam transfigurauit in eam, quam sumpsit ex uirgine. similitudinem carnis peccati; haec sponsus ex persona sponsae loquit
Abbreviated transcription (Latin):
ec eos audia m̃
qͥ negant ȩccłiã dĩ om̃ia peccata põsse. dimittere¬
dimit tere
Itaq miseri dũ inpetropetrã ñ intellignt ⁊ uolt̃ cređedatas
accłiaȩ claues regnicȩlorũ ipsi cas demanib amuser Istisunt
qͥuiduas sinupserint tãꝗadulteras dãpnant ⁊ suꝑ doctrinã
agnoscere munda nos põ tiꝰ. qua mondos uocarent: Nolentes
enĩ sipeccauerint corrigi nichilaliud eleger̃ n cũ hoc mundo
dã pnari. Nãqͥb ueniã peccatoꝵ negant nec eos aliq scĩtate custodum¬
s: egris sub trahunt medicinã ⁊ uiduas sua suri cogunt qͦs nubere
ñ ꝑmittunt. onenĩ prudentiores habendi st̃ quã paulus apłs. qͥ

Expanded text:
ec eos audiamus, qui negant Ecclesiam Dei omnia peccata posse dimittere. Itaque miseri, dum in Petro petram non intelligunt, et nolunt credere datas ecclesiae claues regni caelorum, ipsi eas de manibus amiserunt. isti sunt, qui uiduas, si nupserint, tamquam adulteras damnant et super doctrinam nt agnoscere, mundanos se potius quam mundos uocarent. nolentes enim, si peccauerint, corrigi, nihil aliud elegerunt nisi cum hoc mundo damnari. nam quibus ueniam peccatorum negant, non eos aliqua sanitate custodsed aegris subtrahunt medicinam; et viduas suas uri cogunt, quas nubere non permittunt. Non enim prudentiores habendi sunt, quam Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
scłi reddita ÷ ep̃ĩ qͥꝑsidiȩ arrianoꝵ in illa ꝑtͣbatione osenserant
multi correcti redire in catholicã deleger̃. dãpnanteᷤ siue ꝙ
crediderant siue ꝙ se tredidisse simulauerant: hosȩccłia catho¬
lica mat̃no recepit sinu tãꝗ petrũ p̃fletũ negationis ꝑgalli
cantũ ad monitũ. aut tãꝗ eund p̃prauã simulationẽ pauliuoce¬

Expanded text:
scopi, qui perfidiae Arrianorum in illa persecutione consenserant, multi correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes siue quod crediderant siue quod se credisse simulauerant. hos ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis per galli cantum admonitum aut tamquam eundem post prauam simulationem Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
licã ueniunt ñ iterant speciẽ pietatis quã hñt s accipiunt
uirtutẽ pietatis quã ñ hñt. Nã i ãputatos ramos denuo posse
maxime q hoc eis displicuit ĩ ȩccłia catholica ꝙuere tatholicȩ
ȩccłiã ut tãꝗ uera mat̃ nec peccantib siliis suꝑbe in sult&.
nec correctis difficile ignoscat. Non enĩsine causa int̃om̃s
adom̃s dr̃ amas me : pasce oues meas. Peb&egͦ. ȩccłia catholica
correctis ⁊ pietate firmatis filiis lem̃ t̃ ignoscere cũ ipsi petro
saeci cũ aurẽ serui gladiopͥdidiss&e: icũ ipsum dm̃ ternegassae
icũ insimulationẽ pꝰea suꝑstitiosã laps eeae uideamꝰ ueniã ci
ocessam. eũq correctũ atq firmatũ usq ad dñicȩ passionis¬

Expanded text:
licam ueniunt, non iterant speciem pietatis, quam habent, sed accipiunt uirtutem pietatis, quam non habent. nam et amputatos ramos denuo posse maxime, quia hoc eis displicuit in ecclesia catholica, quod uere catholicae Ecclesia, ut tanquam vera mater nec peccantibus filiis superbe insultet, nec correctis difficile ignoscat. Non enim sine causa inter omdicitur: amas me? pasce oues meas. debet ergo ecclesia catholica correctis et pietate firmatis filiis libenter ignoscere, cum ipsi Petro set et cum aurem serui gladio praecidisset et cum ipsum dominum ter negasset et cum in simulationem postea superstitiosam lapsus esset, uideamus ueniam esse concessam eumque correctum atq
Abbreviated transcription (Latin):
filius m̃ sestu. ego hodie genuite. Postula ame⁊ dabotibi g̃s hereditatẽ
tuã ⁊ possessionẽ tuã t̃minos terrȩ: lalia multasiue inuet̾is. si ue in no-¬
ui testam̃ti libris quȩ scripta st̃ ut aꝑtissi me declarent ȩccliã ap̃i ꝑ orbẽ
t̃rȩ eẽ diffusa. Qđ cũ eis obicimꝰ dict̃ iã om̃ia ista fuisse cõpleta.
anteꝗ ee& pars donaa . S: pꝰea totã ȩccłiã perisse ⁊ ĩ sola parte donati¬
reliqͥas eiꝰ remansisse otendt̃ : Olingua suꝑbã i nefariã nec si uere
sicuiuerent ut uł int̃se pacẽ p̾ea custodirent I c̃aut̃ ñ ad tendt̃

Expanded text:
go hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae, et alia multa, siue in ueteris siue in noui testamenti libris quae scripta sunt, ut apertissime declarent ecclesiam Christi per orbem terrae esse diffusam. quod cum eis obicimus, dicunt iam ista omnia fuisse conpleta, antereliquias eius remansisse contendunt. o linguam superbam et nefariam ! nec si uere sic uiuerent, ut uel inter se pacem postea custodirent. nunc autem non adtendunt
Abbreviated transcription (Latin):
muos uos aut̃ sedete inciuitate. qͦ adusq induamini uirtute ex
cũ essent illi inciuitate sicut eos ante monuerat ĩpleuisse illos itaut
loquerent᷑ linģus: Nlã diuersȩ nationes quȩ tc̃ aderant unꝰqͥsq au.¬
dientiũ linguã suã intelligebant: S isti hõies decipiuneos qͥne¬
gligente incatholica side ⁊ ipsasidẽ suã quȩ inscriptis manifestata ÷

Expanded text:
os; vos autem sedete hic in civitate, quousque induamini virtute ex ctum; et cum essent illi in civitate, sicut eos ante monuerat, implevisse illos, ita ut loquerentur linguis. Nam diversae nationes quae tunc aderant, unusquisque audientium suam linguam intelligebant . Sed isti homines decipiunt eos qui negligentes cathol
Abbreviated transcription (Latin):
quib: ⁊ mares ⁊ feminȩ ꝑtinent ad salutẽ. nec mares fastidi ut
qr marẽ suscepit. nec feminas: qr defemina natꝰ ÷: Huc accedit
nob ꝑfeminã nasceret᷑. ut deutraq nat᷑a .i. feminina. &
masculina : uictus diabolus cruciaret᷑̃. qm̃ de ambarũ
sub uersione letabat᷑. cui parũ suerat ad poenã si ambȩ

Expanded text:
quibus et mares et feminae pertinent ad salutem, nec mares fastidiuit, quia marem suscepit, nec feminas, quia de femina natus est. huc accedit nobis per feminam nasceretur: ut de utraque natura, id est feminina et masculina, uictus diabolus cruciaretur, quoniam de ambarum subuersione laetabatur; cui parum fuerat ad poenam, si ambae
Abbreviated transcription (Latin):
deat dicere om̃s popłos gentiũ. qͦmͦ ad huc accedt̃ ȩcdiȩ dĩ ⁊ ĩdĩ filiũ
festinant̃ credt̃. inanit̃ ficere q ñ eos aliqͥs donatista baptitat: Sine
dubioisti execrant᷑ hõies ⁊ eos sine dilatiõne relinquerent᷑ sup̃m quȩre:¬
rentꝰsi eccliã diligerent᷑ si libi essent: iaurt̃ dea tiã integrã retinereꝵ:
ec eosaudiamꝰ qͥ quãuis neminẽ rebaptizent: pͣcidunt se tñ ab uni¬
tate: luciferiani magis dici ꝗ catholici maluer. In co enĩ ꝙ intelligt᷑
baptisma xp̃i ñ ee. repetendũ : recte faciunt: Sentiunt enĩ sacra.¬
mentũ sc̃m lauacri nusꝗ e̾ẽ nͥ ex catholica ȩccłias eã formã secũ
sarmenta p̃cisa quã in ipsa uite anteꝗ p̾cident᷑: acceꝑant Hist̃¬

Expanded text:
deat dicere omnes populos gentium, qui modo adhuc accedunt ecclesiae dei et in dei filium festinanter credunt, inaniter facere, quia non eos aliquis donatista baptizat? sine dubio ista exsecrarentur homines et eos sine dilatione relinquerent, si Christum quaererent, si ecclesiam diligerent, si liberi essent, si aurem dexteram -integram retinerent. Nec eos audiamus, qui quamuis neminem rebaptizent, praeciderunt se tamen ab unitate et Luciferiani magis dici quam catholici maluerunt. in eo enim, quod intellegunt baptisma Christi non esse repetendum, recte faciunt. sentiunt enim sacramentum sancti lauacri nusquam esse nisi ex catholica ecclesia, sed eam formam secum habere sarmenta praecisa, quam in ipsa uite, antequam praeciderent
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃ sp̃m sc̃m. quẽ in euanglio dñis ꝓmisit discipłis. aut in paulo
apło uenisse aut inmontano ⁊ pscilla sic̃ cata friges dict̃ aut
innescioqͦ manite ł manicheo sic̃ oanichei dict̃: Iaenĩ cecist̃isti
ut scripturas m inifestas ñ intelligant aut tã negligentes salutis
suȩ : ut om̃ino ñ legant. Quis eñĩ cũ legerit ñ intelligat ł in euglio

Expanded text:
itum sanctum, quem in Evangelio Dominus promisit discipulis, aut in Paulo apostolo venisse, aut in Montano et Priscilla, sicut Cataphryges dicunt, aut in nescio quo Manete vel Manichaeo, sicut Manichaei dicunt. Tam enim caeci sunt isti, ut Scripturas manifestas non intelligant; aut tam negligentes salutis suae, ut omnino non legant. Quis enim, cum legerit, non intelligat vel in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
fallacit̃ apparuisse ocuł hõium s. ambo illa corporã uera corpera
cedimꝰ Sicut enĩ ñ oportuit ut hõies fallerae filius di : sic ñ decebat
ut hõies saller& &iã sp̃s sc̃s S om̃ĩ potenti dõ qͥ uniũ sã creat᷑ã
de nichilo fabricauit ñ erat difficile uerũ corpꝰ colũbȩ sine aliqͥ
colũ boͥrũ ministiosigurare. Si cut ei ñ suit difficile uerũ corpꝰ
in utero mariȩ sine uirili semine fabricare cũ creat᷑ a corpo¬
rea ⁊ inuiscerib seminȩ. ad formandũ hõiem. ⁊in ipso mundo
ad formandã colũ bã ĩꝑio dñi uoluntatiq seruir&. S stulti
hõies ⁊ miseri ꝙ aut ipsi facere ñ posst̃. aut inuita sua ñ quã
uider̃: ⁊ ab om̃i potente dõ fieri ñ potuisse credunt.
ec cos audiamꝰ qͥ ppt̾ea uolunt cogere : ut int̃ crȩat᷑as siliũ dĩ

Expanded text:
fallaciter apparuisse oculis hominum; sed ambo illa corpora uera corpora credimus. sicut enim non oportebat, ut homines falleret filius dei, sic non decebat, ut homines falleret spiritus sanctus: sed omnipotenti deo, qui uniuersam creaturam de nihilo fabricauit, non erat difficile uerum corpus columbae sine aliorum columborum ministerio figurare, sicut ei non fuit difficile uerum corpus in utero Mariae sine uirili semine fabricare, cum creatura corporea et in uisceribus feminae ad formandum hominem et in ipso mundo ad formandam columbam imperio domini uoluntatique seruiret. sed stulti homines et miseri quod aut ipsi facere non possunt aut in uita sua numquam uiderunt, et ab omnipotente deo fieri potuisse non credunt. Nec eos audiamus, qui propterea uolun
Abbreviated transcription (Latin):
de incȩlũ Nonenĩ intelligunt qm̃ corpꝰ ñ ascendit incȩlũ disenĩ
ascendit in celũ corpꝰ aut̃ ñ ascendit s leuatũ ÷ incaelũ illole¬
uante: qͥ ascendit di eni qͥsq descendat uerbi grã demonte nudus¬
Cũ autẽ descendit uestiat se. ⁊ uestitꝰ iterũ ascendat. recte utiq
dicimꝰ nemo ascendit. n qͥ descendit. Nec uestẽ sid amꝰ quã secũ
qͥnegant ad dexterã patris sede filiũ. Dicñt enũ Nũ qͥd dĩpat᷑
he latꝰ deatrũ aut sinistrũ sicuti corpora: siec nos hoc dedõ¬

Expanded text:
 corpus non ascendit in caelum; dominus enim ascendit, corpus autem non ascendit, sed leuatum est in caelum illo leuante, qui ascendit. si enim quisque descendat uerbi gratia de monte nuduscum autem descenderit, uestiat se et uestitus iterum ascendat, recte utique dicimus: nemo ascendit, nisi qui descendit, nec uestem consideramus, quam qui negant ad dexteram patris sedere filium. dicunt enim: numquid deus pater habet latus dextrum aut sinistrum sicuti corpora
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ carnẽ solã. Erunt enĩ multũ nec intelligñt idõ carnẽ solã
nominatã cẽ. in eo ꝙ dictũ ẽ uerbũ caro factũ ÷̃. ꝙ hõium
oculis ꝓpt̃ quos facta ÷ illa susceptio caro sola potuit apparere.
lã si absurdũ ÷ iualde indignũ ut humanũ sp̃m hõ illeñ
habuerit sicut suꝑiꝰ tractauimꝰ : quantomagis in digñ ÷ & ab¬

Expanded text:
am nominatam esse in eo quod dictum est, Verbum caro factum est, quia hominum oculis, propter quos facta est illa susceptio, caro sola potuit apparere. Nam si absurdum est et valde indignum ut humanum spiritum homo ille non habuerit, sicut superius tractavimus; quanto magis ab
Abbreviated transcription (Latin):
cedamn Net cosaudiam᷑ qͥ tale corpꝰ dñm nr̃m habuisse dicñt
quale apparuit in colũ ba quã uidit ioħs baptista descen.¬
dentẽ decelo i manentẽ suꝑ eũ in signo sp̃s scĩ: Ita cnĩ ꝑsuadẽronant᷑
siliũ dĩ natũ ñ. ee defemina q si carnalib: ocuł tũ oportebat
atolũba illa de ouo nata ÷ aiunt ri tam̃ himanis oculis potuit
apparere.Quib: pͥmũ illud respondendũ ÷. ꝙ ibi legimꝰ inspecie
unde enĩ credis in colũbe specie demonstratũ c̃ẽ. spm̃ sc̃m nisi

Expanded text:
a. Nec eos audiamus, qui tale corpus Dominum nostrum habuisse dicunt, quale apparuit in columba quam vidit Joannes Baptista descendentem de caelo et manentem super eum in signo spiritus sancti. ita enim persuadere conantur filium dei natum non esse de femina, quia, si carnalibus oculis eum oportebat nctus. non enim et columba illa de ouo nata est, aiunt, et tamen humanis oculis potuit apparere. quibus primo illud respondendum est, quod ibi legimus in specie unde enim credis in columbae specie demonstratum esse spiritum sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
tudine fut᷑a ÷ sic̃ apłs dicit qrisimul nos excitabit : i simul
sede fec̃ incȩlestib Quã uis enĩ corpꝰ nr̃m. ñ dũ ibisit: tñspes
nr̃a iã ibi est: Propt̃ ea iipse dñs pꝰresurrectionẽ iussit disci¬
płis suis qͦs piscantes inuenit : ut indexterã partẽ muitterei
retia Qđ cũ fecissent. coeꝑunt pisces qͥ magni erant .i iustos

Expanded text:
citavit, et simul sedere fecit in coelestibus . Quamvis enim corpus nostrum nondum ibi sit, tamen spes nostra jam ibi est. Propterea et ipse Dominus post resurrectionem jussit discipulis quos piscantes invenit, ut in dexteram partem mitterent retia. Quod cum fecissent, ceperunt pisces, qui omnes magni erant , id est, justos
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite iudicare: neiudice t᷑ deuob̾. Non enĩ tollit nob̾ in
intelligentiã iudicandĩ cũ ⁊ ꝓpheta dic̃: Si uere iustiuiã
diligitis recta nidicate silu hõiũ. Et ipse dñs dicat: olite
iudicare ꝑsonalit̃ : sed iustũ iudiciũ iudicate. S illo lo co
ubi uetat iudicare. illud admon&. ned ã pnemꝰ aliquẽ. Cui uł
cogitationib: ñ aperta est : uł nescimꝰ qͣlis pꝰea suturꝰ sit Sicgͦ

Expanded text:
nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. non enim tollit nobis intellegentiam iudicandi, cum et propheta dicat: si uere iustitiam diligitis, recta iudicate, filii hominum, et ipse dominus dicat: nolite iudicare personaliter, sed iustum iudicium iudicate. sed illo loco, ubi uetat iudicare, illud admonet, ne damnemus aliquem, cuius uel cogitatio nobis non aperta est uel nescimus, qualis postea sit futurus. sic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
s. quãuis carnali. tam̃ amore dñi fecerat Itaq ad monitꝰrecondit
glidiũ iste aut̃ nec uicł hoc fec̃. Sed qͥdẽ cũ ep̃o ceciliano causam
cũ dicerae audientib: ep̃is romȩ qͦs ipse petierat: nichileoꝵ quȩ inten:¬
derat potuit ꝓbare ⁊ sic remansit in scimate. ut suo gladio moreret᷑
sehab ep̃cisam: Petrus enĩ erraes in amorednĩ : seruo ñ libo aurẽ
deatrã pͣcidit Ex qͦ significat eos qͥgladio scismatis feriunt᷑ ⁊ seruos

Expanded text:
 quamuis carnali, tamen amore domini fecerat. itaque admonitus recondit gladium; iste autem nec uictus hoc fecit, siquidem cum episcopo Caeciliano causam cum diceret audientibus episcopis Romae, quos ipse petiuerat, nihil eorum quae intenderat potuit probare; et sic remansit in schismate, ut suo gladio moreretur. se habere praecisam. Petrus enim errans in amore domini seruo, non libero aurem dexteram praecidit. ex quo significat eos, qui gladio sc
Abbreviated transcription (Latin):
siunt qͥ ꝑ fecte sapientes siunt. Nec sciunt enĩ ꝓpͥũ hõis illius
sacramentũ ⁊ putant hocsolũ pluscũ habuisse int̃ ceteros dase¬
beatissimos ꝙ de uirgine natꝰ est. ꝙ ipsũ sibene osidant fortassis
credant. Idõ illũ hoc p̃ter cȩteros meruisse : ꝙ aliqͥd ꝓpͥũ pͣter
cȩteros ht̃ &iã ista susceptio. Aliud ÷ sapientẽ tantũ sieri ꝑ
sapientiã dĩ: ⁊ aliud ÷ ipsã ꝑsonã sustinere sapientie dĩ: Quãuis
enĩ eadẽnat᷑. sit corporis xcclesiae multũ tñ distare. int̃ caput &
menbra cȩta qͥs non intelligat : Si enĩ ȩcclesiȩ caput ÷ ille homo
cuiꝰ susceptione uerbũ caro factũ ÷: ⁊ habitauit in nob:¬

Expanded text:
fiunt, qui perfecte sapientes sunt. Nesciunt enim proprium illius hominis sacramentum, et putant hoc solum eum plus habuisse inter caeteros beatissimos, quod de virgine natus est. Quod ipsum si bene considerent, fortassis credant ideo illum hoc praeter caeteros meruisse, quod aliquid proprium praeter caeteros habet etiam ista susceptio. Aliud est enim sapientem tantum fieri per Sapientiam Dei, et aliud ipsam personam sustinere Sapientiae Dei. Quamvis enim eadem natura sit corporis Ecclesiae, multum tamen distare inter caput et membra caetera quis non intelligat? Si enim Ecclesiae caput est homo ille, cujus susceptione Verbum caro factum est, et habitavit in nob
Abbreviated transcription (Latin):
uell& subtilitatẽ intẽporis momento redigere: ⁊ ꝑclausa hostia poss& intrare :¬
ec eosaudiamꝰ qͥ negant ipsũ corpꝰ secũ leuasse incȩlũ dñm nr̃m. &
cõmemorant in euangłio ꝗ scriptũ ÷ slemo ascendit incȩlũ nͥ qͥ descen¬

Expanded text:
uellet subtilitatem in temporis momento redigere, ut per clausa ostia posset intrare? Nuellet subtilitatem in temporis momento redigere, ut per clausa ostia posset intrare? Nec eos audiamus, qui negant ipsum corpus secum leuasse in caelum dominum nostrum et commemorant in euangelio quod scriptum est: nemo ascendit in caelum, nisi qui de c
Abbreviated transcription (Latin):
t̃n inea passione i morte animȩ eoꝵ occisȩ st̃. Dicit enĩ dñs:
Nolitetimere eos qͥ corpꝰoccidunt. anime aut̃ nichil posst̃ facere. Sic ꝓͦ
martyres passos ⁊ mortuos dicimꝰ in corporib: quȩ potabant si neanimar̃
interfectione. ł morte sic dĩ filiũ passũ ⁊ mortuũ dicimꝰ. in hõiem
in aliqͦ suisse mentitũ: Nec nos moueat ꝙ clausis hostiis subito
eũ apparuisse discipłis scriptũ ÷ ut ꝓpt̃ ea negemꝰ illud fuisse corpꝰ
humanũ qr cont᷑ nat᷑am huiꝰ corporis uidemꝰ. ẽẽ ꝑclausa hostia
in trare : Om̃ia enĩ possibilia st̃ dõ: Nã ⁊ ãbulare suꝑ aqͦs otranat᷑ am
huiꝰ corporis. eẽ manifestũ ÷: ⁊ tñ ñ solũ ipse dñ sante passionem
ãbu lauit s &iã petrũ ambulare fecit . Itagͦ. ⁊ post resurrectionẽ
de corpore suo fecit ꝙ uoluit.Si enĩ potuit ante passionẽ clarisi-¬
care illud si c̃ splendorẽ soł qͥre ñ potuit ⁊ pꝰpassionẽ ad qͥntam

Expanded text:
t. dicit enim dominus: nolite timere eos, qui corpus occidunt, animae autem nihil possunt facere. sicut ergo martyres passos et mortuos dicimus in corporibus, quae portabant, sine animarum interfectione uel morte, sic dei filium passum et mortuum dicimus in homine, in aliquo fuisse mentitum. nec nos moueat, quod clausis ostiis subito eum apparuisse discipulis scriptum est, ut propterea negemus illud fuisse corpus humanum, quia contra naturam huius corporis uidemus esse per clausa ostia intrare. omnia enim possibilia sunt deo. nam et ambulare super aquas contra naturam huius corporis esse manifestum est; et tamen non solum ipse dominus ante passionem ambulauit, sed etiam Petrum ambulare fecit. ita ergo et post resurrectionem de corpore suo fecit, quod uoluit. si enim potuit ante passionem clarificare illud sicut splendorem solis, quare non potuit et post passionem ad quantam
Abbreviated transcription (Latin):
capitula descript̃is quȩ simplices hõies ñ intelligt̃
iꝑ illa decipiunt animas imꝑitas quȩrendo unde sit
malũ sic̃ inisto capitulo faciunt. ꝙ ab apło scriptũ ÷
rectore har̃ tenebrar̃ . ⁊ sp̃u alia neqͥtiȩ incȩlestib:
Quȩr̃ .ii. deceptoreꝰ illi ⁊ ĩ t̃rogant hoĩem script᷑as diuinas
ñ intelligentẽ unde sint ĩ cȩlo rectoreᷤᷤ te nebrarũ ut
res ponlere ñ potuerit. tͣducat᷑ ab eis pcuriositatẽ. qr om̃is
⁊i bonis morib: ⁊ uera pietate munitꝰ: ꝗuis eoꝵ heresim nesciat
respond&e illis tñ. Nec i. decipi potest qͥiã nquit qͥdꝑtincat
ad ap̃ianã sidẽ quȩ catholica dr̃ ꝑorliẽ terrar sparsa & ẽtra¬

Expanded text:
capitula de Scripturis, quae simplices homines non intelligunt; capitula de Scripturis, quae simplices homines non intelligunt; et per illa decipiunt animas imperitas, quaerendo unde sit malum. Sicut in isto capitulo faciunt, quod ab Apostolo scriptum est, Rectores harum tenebrarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus. Quaerunt enim deceptores illi, et interrogant hominem Scripturas divinas non intelligentem, unde sint in coelo rectores tenebrarum: ut cum respondere non potuerit, traducatur ab eis per curiositatem; quia omnis et bonis moribus et vera pietate munitus est, quamvis eorum haeresim nesciat, respondet illis tamen. Nec enim decipi potest, qui jam novit quid pertineat ad christianam fidem, quae catholica d
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃rinenoib potnis esse iacectã sine aliqͦ peccati
crimi& Nc̃ uͦ infelices ad huc audent dicere nec tota
posse purgari. ⁊ ipsã partẽ quȩ purgari ñ potuerit.
ꝓsicere ad uinculũ ut inde inuoluat᷑ ⁊ illiget᷑ malitiȩ
sepulchrũ n sic ibi sẽꝑsit pars ipsa dĩ misera quȩ nichil
peccauit : ⁊ affligit᷑in ȩt̃ es̃ farceretenebrarũ. Hoc
illi dicunt. ut simplices animas fallant. Sedqͥs tam
sĩplex ÷ ut ista ñ sentiae ee. sacrilega. Quib: affirman
om̃i potentẽ diñ naec essitate fuisse opp̃ssum. ut partẽ
suã bonã ⁊ in nocent̃ tantis cladib obruendã. i tanta
immunditia inqͥn̾ãtũ dare ⁊ ñ totã libare posse.
⁊ ꝙ liberare ñ pot̾it : et̃nis uincuł colligar&uis gͦ
istã ñ execret᷑ : Quis ñ intelligat impiã. ee. ⁊ nefandã :¬
S illi quando capiunt hoĩes. non ista pͥus dict̃ Qua si
dicerent riderent᷑ aufugarent᷑ ab hõib s eligunt

Expanded text:
ribus ac poenis esse iactatam sine aliquo peccati crimine. nunc uero infelices audent adhuc dicere nec totam posse purgari; et ipsam partem, quae purgari non potuerit, proficere ad uinculum, ut inde inuoluatur et inligetur malitiae sepulcrum, et sic ibi semper sit pars ipsa dei misera, quae nihil peccauit et affigitur in aeternum carceri tenebrarum. hoc illi dicunt, ut simplices animas fallant. sed quis tam simplex est, ut.ista non sentiat esse sacrilega, quibus affirmant omnipotentem deum necessitate oppressum esse, ut partem suam bonam et innocentem tanare posset; et quod liberare non potuerit, aeternis vinculis colligaret? Quis ergo ista non exsecretur? quis non intelligat impia esse et nefanda? Sed illi quando capiunt homines, non ista prius dicunt; quae si dicerent, riderentur, aut fugerentur ab omnibus: sed eligunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne quitgs cȩlestib. ⁊obauimꝰ &iã istũ acrẽ trepaimũ.
talũ uocari Oportẽ crede aduers diabolũ ⁊ angoscĩ
alio loco diabolũ pͥncipẽ potestatiᷤ aeris hui appellat
quis illelo cꝰubiait spũ alia neqͥtiae in caelestib: possit
⁊ alit̃ in telligi ut ñ ipsos pͣuaricatore angłos in celestib
eẽ . dixerit s nos potius de quib: aliolocodic̃ conuersa.¬
docceitaq: ipse apłs dicens. Nonsic pugno q̃si acrẽ cedcis
ẜ castigo corpꝰ meũ ⁊ inserui tutẽ redigo neforte aliis
p̃dicass ipse rȩpb: inueniar. Itẽ dic̃ Imitatores iei
mundrsicut dedño dixerat. cuiꝰ se imitatorẽ. c̾e̾.¬
ꝓsitet. Imitemꝰ .gͦ. ⁊ nosillũ sicut hortat᷑. ⁊ castige¬
mꝰ corpꝰ nr̃m uinseruitutẽ redigamꝰ. simundũ
uolumꝰ uincere qr ꝑ illicitas delectationes suas. &

Expanded text:
et probauimus etiam istum aerem terrae proximum caelum uocari, oportet credere aduersum diabolum et angelos eius ipse apostolus alio loco diabolum principem potestatis aeris huius appellat. quamuis ille locus, ubi ait: spiritalia nequitiae in caelestibus, possit et aliter intellegi, ut non ipsos praeuaricatores angelos in caelestibus esse dixerit, sed nos potius, de quibus alio loco dicit: conuersaDocet itaque ipse apostolus dicens: non sic pugno quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in seruitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; item dicit: imitatores mei mundi, sicut de domino dixerat, cuius se imitatorem esse profitetur. imitemur ergo et nos illum, sicut hortatur, et castigemus corpus nostrum et in seruitutem redigamus, si mundum uolumus uincere, quia per inlicitas delectati
Abbreviated transcription (Latin):
quo modo possumꝰ uincere aAbolũ. quẽ non uidemꝰ
Sed habemꝰ magistrũ qͥ nob de monstrare dignatꝰ :
quo modo inuisibiles hostes uincant᷑. De illo enĩ dicit
apł̃s. Exuensse carnẽ pͥncipatꝰ ⁊ potestate s exẽplauit.
siducialit̃ triũ phans eos insem& ipso. Ibi eñ uincunt᷑
in imice nob inuisibiles potestates. ubi uincunt᷑
inuisibiles cupiditates. Et idõ qr in nobis ipsis uinci¬
mus tẽporaliũ rerũ cupiditates. nec eẽ ÷ ut in nob
ipsis uincamꝰ illũ qui ꝑ ipsas cupiditates regnat
in homine. Quando enĩ dictũ ÷ diabolo ⁊ eiram
manducabis dictũ est peccatori. terra es. ⁊ in
terrã ibis . Datꝰ est gͦ incibũ diaboli peccator. Non
simꝰ terra. si nolumꝰ manducari a serpente. Sicut
.i. ꝙ̃ manducamꝰ in nr̃m os. ⁊ corpꝰ ouertimꝰ ut cibꝰ

Expanded text:
modo possumus uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntur inuisibiles cupiditates. et ideo quia in nobis ipsis uincimus temporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine. quando enim dictum est diabolo: terram manducabis, dictum est peccatori: terra es, et in terram ibis. datus est ergo in cibum diaboli peccator. non simus terra, si nolumus manducari a serpente. sicut enim quod manducamus, in nostrum corpus conuertimus, ut cibus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nũ utiq ꝙꝑint̾iore soculos uidet᷑ inqͥnatis m̃tib: uidĩ
ñ possa. Nc̃ aut̃ qr uisibilit̃ nos cõmonere dignatꝰ ÷ ut ad
inuisibilia pͣꝑ ara. displic& auaris. qr ñ aureũ corpꝰ habuit
licatis qr crutiatꝰ : Displic& timidis qr ÷ mortuus est.
Et ut ñ uitia sua uideant᷑ defend̾e : ñ in hõiedicunt
sibi hoc displicere .s insilio dĩ. Non enĩ intelligunt
quidsit ȩt̃nitas dĩ quȩ hõiem assũpsit. ⁊ qͥd ipsa hu

Expanded text:
iores oculos uidetur, inquinatis mentibus uidere non possent. nunc autem quia uisibiliter nos commonere dignatus est, ut ad inuisibilia praepararet, displicet auaris, quia non aureum corpus habuit;licatis, quia cruciatus est; displicet timidis quia mortuus est. et ut non uitia sua uideantur defendere, non in homine dicunt sibi hoc displicere, sed in filio dei. non enim intellegunt, quid sit aeternitas dei, quae hominem adsumpsit, et quid ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ut possae deillis mund fabricari sic dict̃ dm̃
ꝑuenisse ad uictoriã cũ magnis calamitatib ⁊ cruti¬¬
atib: ⁊ miseriis menbroꝵ suoꝵ. Qua menbra dicunt e̾e.
cõmixta tenebrosis uiscerib pͥncipũ illoꝵ. ut eos
tẽꝑarent: iasurore copescerent. Et ñ in telligunt
tã sacrilegã ee sectã suut credant om̃i potentẽ

Expanded text:
de illis fabricari. Sic dicunt Deum pervenisse ad victoriam cum magnis calamitatibus et cruciatibus et miseriis membrorum suorum: quae membra dicunt esse commixta tenebrosis visceribus principum illorum, ut eos temperarent, et a furore compescerent. Et non intelligunt tam sacri
Abbreviated transcription (Latin):
liabona : qua boc munto uisibili continent᷑ Non
qr ipse dñs⁊ huiꝰ mundi.s pͥnceps cupiditatũ earũ
quib: ospicit᷑ om̃e qđ transit: ut ei subiaceant qͥ
negligunt ȩẽnũ dm̃ ⁊ diligt̃ instabilia ⁊ mutabillã
Radix: enĩ om̃i ũ maloꝵ cupiditas. quã quidã appe¬
tentes a side errauerunt : ⁊ inseruer̃ sedolorib multis.
Perhanc cupiditatẽ regnat in hominẽ diabolus. ⁊ coreiꝰ
ten& : Iales sunt om̃s qui diligunt istũ mundũ.
Alittit᷑ aut̃ diabolus foras. quando extoro corde renũ.¬
tiat᷑ huic mundo. Sic enĩ renuntiat᷑ diabolo qͥpͥn¬¬
ceps : huiꝰ mundi cũ renuntiat᷑ corruptelis ⁊ popis
⁊ angelis eiꝰ Idõq ipse dñs triũ phantẽ nat᷑am hominis

Expanded text:
lia bona, quae hoc mundo uisibili continentur, non lia bona, quae hoc mundo uisibili continentur, non quia ipse dominus est huius mundi, sed princeps cupiditatum earum, quibus concupiscitur omne quod transit, ut ei subiaceant qui neglegunt aeternum deum et diligunt instabilia et mutabilia. radix enim est omnium malorum cupiditas: quam quidam adpetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis. per hanc cupiditatem regnat in homine diabolus et cor eius tenet. tales sunt omnes, qui diligunt istum mundum. mittitur autem diabolus foras, quando ex toto corde renuntiatur huic mundo. sic enim renuntiatur diabolo, qui princeps est huius mundi, cum renuntiatur corruptelis et pompis et angelis eius. id
Abbreviated transcription (Latin):
millo ꝑmanentes uincamꝰ : Et dĩ quidẽ uirtꝰ atq: sapi¬
entia. ⁊ uerbũ ꝑ ꝙ facta sunt om̃ia. qui filius dĩunicꝰ ÷
suꝑ om̃em creaturã seꝑ in cõmutabilis man&e. Et qm̃ sub
illo ÷ creatura &iã quȩ ñ peccauit . quanto magis subillo :
om̃is creatura peccatriox. Ego qm̃ subillo st̃ om̃s sci angłi
multo magis sub illo st̃ om̃s p̃uaricatores angłi. quoꝵ
di abolus pͥnceps ÷ Sed quia naturã nrãm deceperat
dignatꝰ ÷ unigenitꝰ dĩ filius ipiã nat᷑am nr̃ãm suscipere . ut
deipsa di abolus uinceret᷑. Et quẽ ipse sẽꝑ subse ht̃ &iã
sub nobis eũ facer& esse. ipsũ signisicat dicens. Prin¬
ceps huius mundi missus foras. Non quia ex tramis
sus est quom quidã heretici putant s foras ab ani¬
mis eoꝵ qui coherent uerbo dĩ ⁊ ñ diligt̃ mundũ.
Cuiꝰ ille pͥnceps ÷ qr dominat᷑ eis qui diligt̃ tẽpora¬

Expanded text:
in illo permanentes uincamus. et dei quidem uirtus atque sapiin illo permanentes uincamus. et dei quidem uirtus atque sapientia et uerbum, per quod facta sunt omnia, qui filius dei unicus est, super omnem creaturam semper incommutabilis manet. et quoniam sub illo est creatura etiam quae non peccauit, quanto magis sub illo est omnis creatura peccatrix! ergo quoniam sub illo sunt omnes sancti angeli, multo magis sub illo sunt omnes praeuaricatores angeli, quorum diabolus princeps est. sed quia naturam nostram deceperat, dignatus est unigenitus dei filius ipsam naturam nostram suscipere, ut de ipsa diabolus uinceretur et, quem semper ipse sub se habet, etiam sub nobis eum esse faceret. ipsum significat dicens: princeps huius mundi missus est foras, non quia extra mundum missus est, quomodo quidam haeretici putant, sed foras ab animis eorum, qui cohaerent uerbo dei et non diligunt mundum, cuius ille princeps est, quia dominatur eis, qui diligunt tempora
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibile hoc induere incorruptionẽ: ⁊ mortalehoc
induere immortalitatẽ. Cũ .i. hoc fãctũ suerit iã
non eritcaro ⁊ sanguis sed caȩleste corpꝰ. Nonsic acci¬
piendũ est. quasi carnis non sit sutura substantia.
s ⁊ carnis ⁊ sanguinis nomine ipsã corruptionẽ
quȩ utiq in regno illo ñerit ubi caro incorrupti¬
biberit. qũ auis nalit̾ possit intelligi. ut carnẽ &
sanguinẽ. opera carnis. ⁊ sanguinis dicisse accipiamꝰ
lexerint: hic libersic incipit. Coronauicmit¬
orona uictoriȩ ñ ꝑmittit᷑. xp̃iati o¬
nͥ certantib Indiuinis autẽ scripturis asnastet
inuenimꝰ ꝓmitti nobis coronã: siuicerimꝰ: Sedð
ne longũ sit multa cõmemorare: apł apłm paulũ¬
mranifestissime legit᷑. Opꝰ ꝑfeci cursum consũmauia
sidẽ seruaui. iã sumere est corona iustitiax. Debemꝰ gͦ
cognoscere quis sit ipse aduersarius. quẽ siuicerimꝰ . c̃o.¬
ronabim̃: Ipse ÷ enĩ quẽ dñs ds̃ nr̃. pͥor uicit ut &ĩã nos

Expanded text:
incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem; cum enim hoc factum fuerit, iam non erit caro et sanguis, sed caeleste corpus, non sic accipiendum est, quasi carnis non sit futura substantia, sed carnis et sanguinis ne utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Quamvis et aliter possit intelligi, ut carnem et sanguinem opera carnis et sanguinis dixisse accipiamuslexerint. Hic liber sic incipit: Corona vorona uictoriae non promittitur nisi certantibus. in diuinis autem scripturis adsidue inuenimus promitti nobis coronam, si uicerimus. sed, ne longum sit multa commemorare, apud apostolumanifestissime legitur: opus perfeci, cursum consummaui, fidem seruaui; iam superest mihi corona iustitiae. debemus ergo cognoscere, quis sit ipse aduersarius, quem si uicerimus coronabimur. ipse est enim, quem dominus noster prior uicit, ut etiam nos
Abbreviated transcription (Latin):
sidẽ deseruer:⁊xp̃iani uocari uolt̃. Nlãsi nobcũ fatent̃
nat᷑am nr̃am . ñ sanari nͥ recte faciendo. fateant᷑ eã ñ in¬
firmari nͥ pecrando Et̃ idõ ñ: credendũ. animã nr̃am
necessitate in deterius mutaret᷑. Am̃ om̃i mͦ in cõmu¬
tabił intelligit᷑ ds̃. s ab eis qͥ ñ in contentione: lemir¬
latione ⁊ uanȩ gła cupiditate amant loqͥ ꝙ nesciure.
s humilitate xp̃i ana sentiunt de dño inbonitate &
insimplicitate cordis quȩr̃ illũ. hanc xͦ imbecillitatẽ
nram susciꝑe dignatꝰ : silius dĩ ⁊ uerbũ caro factũ est. ⁊
habitaũ in nobꝰ. ñ qr ȩt̃nitas illa mutata ÷ s qr mutabilẽ
creat᷑am mutabilib hõi ũ ocuł ostendit quã ĩ cõmu¬
tabili maiestate suscepit. St̃ aut̃ stulti qͥ dict̃ Quare ñ
pottrat alit̃ sapientia dĩ lib̾ are hoi es nͥ susciꝑ& hõiem¬

Expanded text:
idem et christiani uocari uolunt. nam si nobiscum fatentur naturam nostram non sanari nisi recte faciendo, fateantur eam non infirmari nisi peccando. et ideo non est credendum animam nostram mni modo incommutabilis intelligitur Deus, sed ab eis qui non in contentione et aemulatione et vanae gloriae cupiditate amant loqui quod nesciunt, sed humilitate christiana sentiunt de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerunt eum . Hanc ergo imbecillitatem nostram suscipere dignatus est filius dei, et uerbum caro factum est et habitauit in nobis: non quia aeternitas illa mutata est, sed quia mutabilem creaturam mutabilibus hominum oculis ostendit, quam incommutabili maiestate suscepit. Sunt autem stulti, qui dicunt: quare non poterat aliter sapientia dei homines
Abbreviated transcription (Latin):
duo passeres asse ueneunt: ⁊ unꝰ eoꝵ ñ cadit in terrã sine uolun¬
tate patris ur̃i :÷ hoc enĩ dixi uolens ostende qͥcqͥd uilissimũ hõies
putaꝵ om̃i potentia dĩ gubnari. Sic .ii ⁊ uolatilia celi ab eopasci
⁊ lilia agri ab eo uestiri ueritas loqͥt᷑ quȩ capillos aiã nr̃os
numeratos e̾e̾ dic̃ d qm̃ mundas animas rationales ꝑseipsũ dĩs
curat siue in obtimis i magnis angłis. siue in hõib: tota sibi uoluntate
seruientib cet̾a si ꝑ ipsos guł nat. uUerissi me dici potuit &iã
ildud abapło. Non .ii debob cura t̃ do. Inscript̾is enĩ sca ds̃ hoĩes¬

Expanded text:
duo passeres asse ueneunt? et unus eorum non cadit in terram sine uolunduo passeres asse ueneunt? et unus eorum non cadit in terram sine uoluntate patris uestri. hoc enim dixit, uolens ostendere quidquid uilissimum homines putant omnipotentia dei gubernari. sic enim et uolatilia caeli ab eo pasci et lilia agri ab eo uestiri ueritas loquitur, quae capillos etiam nostros numeratos esse dicit. sed quoniam mundas animas rationales per se ipse deus curat, siue in optimis et magnis angelis siue in hominibus tota sibi uoluntate seruientibus, cetera uero per ipsos gubernat, uerissime dici potuit etiam illud ab apostolo: non enim de
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb: auferuntꝰ tẽporalia. qidiligt̃ ea Illiatit̃ qͥ aufer̃ gauden
s. tał lȩtitiacȩcitas ÷ ⁊ sũma miseria:. Ipsa ii magis implicat
animã ⁊ admaiora torm̃ta ꝑducit. slãgaudaer i piscis. ando
hamũ ñuidens escã isarat s cũ piscator eũ adducere toꝑit
gant᷑. Uenia tẽpꝰut sentiant qͣnta torm̃ta cũ auiditate
Crutiatꝰ uͦ corporis malas animas miserabilit̃ affligit : Bonas
aut̃ fortit̃ purgat. Sic sit ut i malus homo ⁊ malus angłs di.¬
uinȩ ꝓuidentiae militent. s nesciunt. qͥd boni deillis oꝑat᷑
ds̃. non itaq ꝓmeritis officii . s ꝓmeritis malitiȩ ftipendiant᷑
S ut haeanimȩ quȩ hñt uoluntatẽ nocendi ⁊ rationẽ cogitandi.
sub diuinis legib ordinatȩ sint. nealiqͥd in iustũ qͥsq patiat᷑
ita iom̃ia animalia ⁊ corporalia ingnẽ suo ⁊ ordine suo diuinȩ
ꝓuidentiȩ legib subdita administrant᷑: Idõ dñsait. Nonne

Expanded text:
 auferuntur temporalia, quia diligunt ea; illi autem, qui auferunt, gaudent. sed talis laetitia caecitas est et summa miseria; ipsa enim magis inplicat animam et ad maiora tormenta perducit. nam gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, gantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate cruciatus uero corporis malas animas miserabiliter adfligit, bonas autem fortiter purgat. sic fit, ut et malus homo et malus angelus diuinae prouidentiae militent; sed nesciunt, quid boni de illis operetur deus. non itaque pro meritis officii sed pro meritis malitiae stipendiantur. Sed ut hae animae, quae habent uoluntatem nocendi et rationem cogitandi, sub diuinis legibus ordinatae sunt, ne aliquid iniustum quisque patiatur, ita omnia, et animalia et corporalia, in genere suo et in ordine suo diuinae prouidentiae legibus subdita administrantur. ideo dominus dicit: nonne
Abbreviated transcription (Latin):
atq angłis seruire cogt̃ qͥb: om̃ib si reñtiam rediga¬
oꝰ inseruitutẽ corpꝰ nr̃m .S neqͥs forte hoc ipsũquȩ.¬
rat qͦmͦ fiat ut corpꝰnrm seruituti subitiamꝰ. facile
intelligi ⁊ fieri potest. sipͥus nosm& ipsos subiciamꝰ
ad monem̃ ut tota uoluntate serui amꝰ dño dõ nr̃o.
aut̃ diuinȩ ꝓuidentiȩ seruiunt .s. alis oboediunt
demalis ⁊ debonis benefaciat. Qd .ii. iuste sit : bene
sit. Iuste aut̃ st̃ beati boni ⁊ iuste mali poenaspati.¬
unt᷑. Ergo idemał idebonis benefacit ds̃: qm̃ om̃ia iuste facit.
Bonist̃ aut̃ qͥ tota uoluntate dõ seruiunt. maliaut̃. ne:¬
ꝙ in hac uita scđm carnẽ quã porta iusti. multa grauia

Expanded text:
 eius seruire cogunt: quibus omnibus si renuntiauimus, redigamus in seruitutem corpus nostrum. Sed ne quis forte hoc ipsum quaerat, quomodo fiat, ut corpus nostrum seruituti subiciamus, facile intellegi et fieri potest, si prius nos ipsos subiciamusadmonemur, ut tota uoluntate seruiamus domino deo nosttamen diuinae prouidentiae seruiunt; sed alii oboediunt de bonis et de malis bene faciat. quod enim iuste fit, bene fit. iuste autem sunt beati boni, et iuste mali poenas patiuonis et de malis bene facit deus, quoniam omnia iuste facit. boni sunt autem, qui tota uoluntate deo seruiunt, mali autem nequod in hac uita secundum carnem, quam portant, iusti multa grauia
Abbreviated transcription (Latin):
go aut sumxpe in quo om̃s uiuaficant᷑. non
adã inqͦ oñis moriunt᷑. Acꝑ hoc diseite homuines ꝑgr̃am noui
testamenti. iã uitã concupiscere sẽprẽnã. Uud ꝓmagno
ita uos uultis adno de morte libari sicut libati sunt paties nr̃i
quando comendabat ds̃ &iã terrenae felicitatis p̃t̃señ ee aliit̃
largitort. Illa felicitas adueterẽ hominẽ ꝑtin&. que uetu¬
filii hominũ. Nlonenĩ sine causa familiarissime disine uangłio
siliũ se hominis dicit. magisquã hominẽ. nec sine causa. in
tisqi comunis. Slñtaliã honunes noui ꝓpͥã quandã. ⁊ aiumnen¬
itorũ consortioseꝑatã: quȩ ad nouũ ꝑtin& sacramentũ:

Expanded text:
cantur, non Adam, in quo omnes moriuntur. Ac per hoc discite, homines, per gratiam testamenti noui iam uitam concupiscere sempiternam. quid pro magno ita uos uultis a domino de morte liberari, sicut liberati sunt patres nostri, quando commendabat deus etiam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertinet, quae uetufilii hominum. non enim sine causa familiarissime dominus in euangelio se filium hominis dicit magis quam hominem nec sine causa in ntisque communis. sed habent aliam homines noui propriam quandam et a iumentorum consortio separa
Abbreviated transcription (Latin):
redeant. Uerũ hoc non mͥ ad insipientia facies s potiꝰ ut sapiã
ꝙ ia ꝑ noui testamenti gram ate expectare. qd desiđare qͥd
poscere debeã Clamo qͥ ppe. ego ut mͥbona tẽꝑalia ñ auferant᷑.
uaut̃ in sc̃o habitas liusisrł.
Holo ut derelinquas
concupiscentiã mea qua carnalẽ felicitatẽ reqͥro. uicrũ
hȩo ÷ insordib: uetustatis. tuaut̃ quȩris munditiã nouitatis.
oneraudiendo istã cupiditatẽ relinqͥs. q caritatẽ inqͥhabites
queris li aritas autẽ dĩ diffundit᷑ incordib: nr̃is ꝑspm̃ scm̃ qͥdat:¬

Expanded text:
 ad insipientiam facies, sed potius ut sapiam, quid iam per noui testamenti gratiam a te eipectare, quid desiderare. quid poscere debeam. clamo quippe ego, ut mihi bona temporalia non auferantur, tu autem in sancto habitas, laus Israhel. nolo, ut derelinquas concupiscentiam meam, qua carnalem felicitatem requiro; uerum haec est in sordibus uetustatis, tu autem quaeris munditiam nouitatis; non exaudiendo istam cupiditatem relinquis, quia caritatem, in qua habites, quaeris; caritas autem dei diffunditur in cordibus n
Abbreviated transcription (Latin):
carnis interontũa. qm̃ uerbũ caro factũ est: ⁊ habitauit in nobis:
udi potĩ medicinȩ uocẽ qua sinaris ut uideas dim̃i quẽ tͥ uiden¬
dũ distulit. hõiem aut̃ uidendũ attulit. Occidendũ optulit
imitandũ contulit: credendũ t̃ nstulit ut ista side a diudendũ
dñ ntais oculus sanaret᷑. Qiud eͦ dedignam᷑ audie uocẽ corperis
exore capitis: &tdesia inillo patiebat᷑ quando ꝓpẽccatis patiebat᷑
sicut &iã ipse iȩcełia patiebut᷑. quando pillo acclia patiebat. Na

Expanded text:
nia, quoniam uerbum caro factum est et habitauit in nobis; audi potius medicinae uocem, qua sanaris, ut uideas deum, quem tibi uidendum distulit, hominem autem uidendum adtulit, occidendum obtulit, imitandum contulit, credendum transtulit, ut ista fide ad uidendum deum mentis oculus sanaretur. quid ergo dedignamur audire uocem corporis ex ore capitis? ecclesia in illo patiebatur, quando pro ecclesia patiebatur, sicut etiam ipse in ecclesia patiebatur, quando pro illo ecclesia patieba
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃ dictũ. ut sei nocił ꝑ sequentiũ abiectissimũ quiddam &
contentissimũ de monstrarae s non ÷ contẽpnenda altitudo secre:¬
ti ꝓfunditasq misterui. p̃sertĩ in eis uerbis quȩ tanto saluatori
in ꝓphetiȩ pͣdicatione coaptant᷑. Nie ÷ hinc sensus eligantis¬
simꝰ apͥorib: idõ se hoc nomine axp̃m p̃nuntiari uoluisse qi ue
mis decarne sine concubitu nascit᷑ sicut natꝰ uille de uirgine.
silĩ hõis uermis. Picredine ꝓmortalitate posuit. quȩ ta
uelut conceptã gerit momendi necessetatẽ. inqua pecrando
otrus ⁊ homo n⁊siliũ hominis uerme. natũ depitt ed meo
tꝗ putre hoc ÷ demortalitate: montalẽ acꝑhocinhis uerb̃
psalnii. aliũ sensũ quȩrere ad monuit. illo quidẽ saluo neq
replato. ut n solũ scrutem᷑ ꝗ ait ego aut̃ sũ uermis s aidillud

Expanded text:
tum. ut se in oculis persequentium abiectissimum quiddam et contemptissimum demonstraret; sed non est contemnenda altitudo secreti profunditasque mysterii praesertim in eis uerbis. quae tanto saluatori in prophetiae praedicatione coaptantur. dictus est hinc sensus elegantissimus a prioribus, ideo se hoc nomine Christum praenuntiari uoluisse, quia uemis de carne sine concubitu nascitur, sicut ille natus est de virgine. et filius hominis uermis. putredinem pro mortalitate posuit, quae iam uelut conceptam gerit moriendi necessitatem, in quam peccando contrusus est homo, et filium hominis uermem natum de putredine quasi putrem, hoc est de mortalitate mortalem. ac per hoc in his uerbis psalmi alium sensum nos quaerere admonuit illo quidem saluo neque reprobato, ut non solum scrutemur, quod ait: Ego autem sum uermis, sed etiam illud
Abbreviated transcription (Latin):
d teclamauer̃ ⁊ salui factist̾. inte sꝑauer̃. ⁊ ñstꝰ ꝯfusi. Illos qͥppe
pitres int̃ inimicos suos uiuentes. ⁊diuitus implesti nabhostib
erusti gleuiosasq uictorias reportare fecisti. ⁊ diu̾sis eosmortib
libasti. Pro alio subiecisti ne femiret᷑ arietẽ: aliũ de pucrẽ¬
dine sanũ meidupla quae amiserat reddidisti. Aliũ int̾leones
esurientes. illesũ in tegrũq: seruasti Alioꝵ int̃flã masde ãbu¬
lantes grata uoce laudatꝰ es. Iale aliqͥd in xp̃o expestabant
fieri iudai. unde ꝓbarent. siuere dĩ silius. ee &. Epxeoꝵ ꝑsona¬

Expanded text:
. illos quippe patres inter inimicos suos uiuentes et diuitiis implesti et ab hostibus eruisti gloriosasque uictorias\' reportare fecisti et de diuersis eos mortibus liberasti. pro alio subiecisti, ne feriretur, arietem; alium de putredine sanum et ei dupla, quae amiserat, reddidisti; alium inter leones esurientes inlaesum integrumque seruasti; aliorum inter flammas deambulantium grata uoce laudatus es. tale aliquid in Christo expectabant fieri Iudaei, unde probarent, si uere filius dei esset.
Abbreviated transcription (Latin):
quare me dereliqͥstĩ sicaiã audiuimꝰ apĩ uocẽ in aeccłia patienttis
aule. saule qͥd me ꝑsequeris. Cu itaq ñ exaudim̃ ad tepalia
bona retinenda ł adipiscenda qͣndo ꝓhis dep̃cafĩ dm̃. ineo ꝙ
nos uon exiudit : dereliqͥt nos s ad potiora quae uultut intelli¬
gamꝰ ipferamꝰ.: ⁊ concupiscamsꝰ ñnos derelinqͥt. unde seqͥ t̃ psalinꝰ
idic̃. Clamaui adtepdiẽ nec eraudies ⁊ nocte : hic aia subaud&
net exaudies sed uide quid adiungat. ⁊ñ ad insipientiam. hocgͦ.

Expanded text:
isti uocem in ecclesia patientis: Saule, Saule, quid me persequeris? Cum itaque non exaudimur ad temporalia bona retinenda uel adipiscenda, quando pro his deprecamur deum, in eo, quod nos non exaudit, derelinquit nos; sed ad potiora, quae uult, ut intellegamus et praeferamus et concupiscamus, non nos derelinquit. unde sequitur psalmus et dicit: Clamaui ad te per diem nec exaudies et nocte — etiam hic subauditur nec exaudies\' —: sed uide\\ quid adiungit: et non ad insipientiam mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
iltum apłm audio dicentẽ Fidessine oꝑib: mnortua ÷ Piulus
neomenii ⁊ sabbato ihuꝰ modi cetorũ quȩ lexfieri ante pceꝑit
fecerit: mortuus ÷ ꝗuis se simul&. ee fidele.s dic̃ qͥs illud apłi diceita.
arde enĩ credit᷑ ad iustitiã. ore aut̃ ofessio sit ad salutẽ.Stulte hoc
baptismũ implet᷑ intpr. ꝙ ut baptitet᷑ qͥs. sola c̃fessio desidat᷑ ⁊ sides:
abluisse qͥd ꝓdest: audi qͥd dicat dis hõi semel sanato: Sañ factes ultiꝰ¬

Expanded text:
us et neomenia, et sabbato, et hujusmodi caeteris, quae Lex fieri ante praecepfecerit mortuus est, quamvis se simulet esse fidelem. Sed dicit quis illud Apostoli, dicentis, Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Stulte, hoc Baptismi impletur in tempore: quo ut baptizetur quis, sola confessio desideratur et fides. abluisse quid prodest? Audi quid dicat Dominus homini semel sanato: Ecce sanus