comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelut adqͥsitus accedit ꝓpt̃ consortiũ mediş cui concinẽ ꝯsucuit. Qui adqͥstꝰ.
uno tono a pͥncipali pͥncipaliũ scparat᷑. Quȩ pͥncipalis pͥncipaliũ. qr pͥma m
terracordo collocat᷑. quasi cuiꝰdã rectoris nom̃ accepit. Sub pͥncipał demq dr̃
cromaticois. ꝗͣ nos uix forsan recte colorabilẽ memoramus. Et iõ ħ nom̃ acce¬
pit: qi int̃ pͥncipales colores albũ tetrũq quicqͥd int̾iacens iuenit᷑. coloraibile
graua significatione ꝑhibetur. Cigo enarmonios. cromaticos. itẽq diatonos. quã¬
eitentã dm̃s: indicia sunt generũ modulandi. Multiplex quippe tetracordorũ
ratio sic firmatur. Principalis aũ mecdiarũ qi pͥma ẽ medii tetracordi: iõ id noñĩ
usu obedient. Dictũ uero hoc tetracordũ mediarũ. qr in medio locatũ c̃. int̃ pͥncipabõ
caput. Atq ipsius quodãmͦ uincło tã gͦuis modulatio quã acuta neccit᷑. ut in ly¬

Expanded text:
ui adquisitus uno tono a principali principalium separatur, quae principali principalium, quia prima in tetrachordo collocatur, quasi quiusdam rectoris nomen accepit; subprincipalis denique κή – quam nos uix forsan recte colorabilem memoramus, et ideo hoc nomen accepit quia inter principales colores, album taetrumque, quicquid interiacens inuentur, colorabile Graia significatione perhibetur Extentam dicimus, indicia sunt generum ratio sic firmatur. Principalis autem mediarum quia prima est medii tetrachordi ideo id nomen  similbus oboedient: dictum uero hoc tetrachordum mediarum quia in medio locatum est inter principalicaput atque ipsius quodammodo uinculo tam grauis modulatio quam acuta conectitur, ut in Ly
Abbreviated transcription (Latin):
staiua quȩdã qualitas. Baẜatiit hoi autẽ sunt: qui uelut regiões prias
spissi retentant. Mesopigno uͦ. qui media possident. Orytut noi qͥ ulumnã
tenent. Ariyt hoi. qui impositione sonorũ triũ qui sunt spissi nuliꝰ gemnerta
noi qui ueluti qͣndã spẽm & formã sibi pͥncipaliũ uindicabunt. Ideb alttẽ
quidã statarii dicunt᷑ qr diu̾sas excensiones reciꝑe ñ possini. Anii aũuagi.
ierrantes hñtur. qi int̾dũ largiora. int̾dũ minora spacia recepert̃. S his alñ
bus subnectant᷑. A YKANoE IC. dñr a digito. qui mimist᷑ artis &e cantꝰ sit¬
gulos mouet. Est aũ pͥmus a pollice. hi uͦ alii sibi mincẽ congruunt. alii
discrepant &e resultant.S illi ooo ꝙ oni qui sibi inueẽ comunguntur.¬

Expanded text:
sitiua quaedam qualitas. Βαρύπυκνοι autem sunt qui uelut regiones primas spissi retentant, μεσόπυκνοι uero qui media possident, ὀξύπυκνοι qui ultima tenent, ἄπυκνοι qui, in positione sonorum trium qui sunt spissi, nullo genere el βαρύπυκνοι qui ueluti quandam speciem et formam sibi principalium uindicabunt: ideo autem a quibusdam statarii nominantur quia diuersas extensiones recipere non possunt; alii autem uagi et errantes habentur quia interdum largiora, interdum minora spatia receperunt. Sed hi alii bus subnectantur. λιχανοειδεῖς dicuntur a digito qui minister artis et cantus singulos movet, est autem primus a pollice. 947 hi vero alii sibi invicem congruunt, alii discrepant et resultant. sed illi σύμφωνοι, quia sibi invicem coniunguntur
Abbreviated transcription (Latin):
separatarũ. excellentiũ. Et pͥmũ tetracordũ qd̾÷ grauiꝰ incipit a pͥncipali¬
um pͥncipali. ⁊ desint in pͥncipalem mediarũ. SUerũ pͥncipalium ⁊
mediarũ conexũ. Nconunctarũ uocat᷑ erit. tetͣcordũ a mediu in neten
iunctarũ. Atq ab his diuisũ. longeq discretũ. Qd ÷ qrtũ diuisarum a
sub media in necen separatarũ usq oiungit᷑. Qd̾ aũ ex diu̾sis ouinctũ ẽ.
in acutioremsonum &e quintum excellentium ꝓfertur
t irastat a pͥncipaliũ extenta. In mediarũ illa quȩ inad io iota di mcnõ dr̃
Tereiĩ autt̃ coniunetarũ ẽ: qd̾ a mediarum execenta in ultina conumetarã
dincitur. Quartũ uͦ qd̾ ꝑ diuisionẽ fit: a med̾ia in t̾cia aiusarũ conecti solet
Quintũ in acum̃ crigitur. atꝙ in nece exeelentiũ c inbis terminatu sol
¶Hec que drci. artis nĩt doctisumis approbant. Nam ñsi nesciianert qdao

Expanded text:
separatarum, excellentium. et primuseparatarum, excellentium. et primucipalium et mediarum conexum; quod coniunctarum uocatur, erit tetrachordum a media in neten coniunctarum; atque ab his diuisum longeque discretum, quod est quartum, diuisarum a submedia in neten separatarum usque coniungitur; quod autem ex diuersis coniunctum est, in acutiorem sonum et quintum excellentium profertur: et constat a principalium extenta in mediarum illam quae in Lydio iota rectum habet. Tertium autem coniunctarum est quod a mediarum extenta in ultiman coniunctarum ducitur. Quartum uero, quod per diuisionem est, a media in neten diuisarum conecti solet. Quintum in acumen erigitur atque in neten excellentium terminatur. Haec quae dixi, artis nostrae doctis
Abbreviated transcription (Latin):
Spissa sunt: quȩ ꝑ dyeses colligunt᷑. Rariora quȩ tonis. Et in his alia sͥ congru¬
unt. alia discrepant. Sed discrepantiũ nimia multitudo. Conuenientia uͦ per

Expanded text:
spassa sunt quae per diesis colliguntur; rariora quae tonis; et in his alia sibi congruspassa sunt quae per diesis colliguntur; rariora quae tonis; et in his alia sibi congruunt, alia discrepant: sed discrepantium nimia multitudo. Conuenientia uero per
Abbreviated transcription (Latin):
grauitate dissentiat. Scd̾a ꝑspaciorũ ꝑceptionẽ cũ um aut pluriis ꝯiungit
spacus. Tercia ꝑcomunctionẽ sistematis quo aut unũ aut plura recepit. ⁊ quod̾
grauiora. ¶Tlunc iam de diastematis diserendũ. Diastema ẽ uocis spacium
i miesi maiꝰ in tropio possumꝰ imuenire. atq infpaciis alia st composita alia
disiuncta. atq asynteta. Cõposita st̃ ꝗ̃ ꝑ ordinẽ currunt. Incõposta a ã
que ex diu̾sis sibi inincẽ copulant̃. Item alia logica. alia alogica memorant᷑.
Ae racionabilia illa sunt: qͣ consenstis possumus p̃start ꝑportionẽ. Irratio¬
nabilia. quib ñ subẽ ratio. Itẽ alia conuentia. alia discrepantia. tanc alia¬
enarmonea. alia cromatica. alia dyatonica. Itẽ alia archia. alia perissa.
S pͥma equalia sed̃a exeur tentia memorabo. Uerum qualia sunt:
quȩ induas partes ȩquas potert̃ separari. ut tonus in duo emitonia. Ferissa
aũ. quȩ in tͥa emitoma discernunt᷑. Deiñ alia dyastemata spissa. alia rariora.

Expanded text:
dissentiat; secunda per spatiorum perceptionem, cum uni aut pluribus coniungitur spatiis; tertia per coniunctionem systematis, quod aut unum aut plura recipit ‹---› et graviora. 948 Nunc iam de diastematis disserendum. diastema est vocis spatium, quo nihil maius in tropis possumus invenire. 949 atque in spatiis alia sunt composita, alia disiuncta atque asyntheta. et composita sunt, quae per ordinem currunt, incomposita autem, quae ex diversis sibi invicem copulantur. item alia logica, alia aloga memorantur. ac rationabilia illa sunt, quorum consensus possumus praestare portionem, irrationabilia, quibus non subest ratio. item alia conenarmonia, alia chromatica, alia diatonica; item alia artia, alia perissa: sed prima aequalia, secunda excurrentia memorao. Verum aequalia sunt quae in aequas partes poterunt separari, ut tonus in due hemitonia; perissa autem quae in tria hemitonia discernuntur. Deinde alia diastemata spissa, alia rariora:
Abbreviated transcription (Latin):
he excellentiũ extenta. Octauus decimꝰ NET EYΠEΡRΟΛ EOꝵ. id÷ ultima excel¬
lentium. hi st̃ gͥ toni qͥ modulationẽ apte ⁊ cũ rõe componunt:
onstat autẽ omnis modulatio ex grauitate soni. ł accumme. Grauitas
dr̃ quȩ modi quadã emisiõe mollescit. Accum̃ uͭ qd̾ in aciẽ tenuatam
gracilis ⁊ recte modulatiõis extendit᷑. Ex supradictis itaq sonis qui ⁊ singłis
⁊ omnib tropis rite conueniunt: symphoniȩ tres. Quarũ pͥma ẽ dyatessaros.¬
que latine appellatur. ex.iiii.⁊recipit sonos.iiii. spacia tria. ꝓductiones duas
& dimidiã. Nam sonũ id÷ tonũ ꝓductionẽ uocaui. ¶Est aũ hemitoniorũ¬
quinq que ad ꝓductiones plenas ⁊ integras mediatenus ualent dyeseos decẽ.
diesis ũ int̃ tatio ẽ. sic̃ sup̃dixi. quarta pars toni. Sħ simphonia ẽ. in epitri¬

Expanded text:
 excellentium extenta, octauus decimus νήτη ὑπερβολαίων, id est ultima excellentium. Hi sunt igitur soni qui modulationem apte et cum ratione componunt: constat autem omnis modulatio ex grauitate soni uel acumine; grauitas dicitur quae modi quadam remissione mollescit, acumen uero quod in aciem tenuatam gracilis et erectae modulationis extenditur. Ex supra dictis itaque sonis, qui et singulis et omnibus tropis rite conueniunt, smphoniae tres sunt, quarum prima esellatur ex quattuor, et recipit sonos quattuor, spatia tria, productiones duas et dimidiam: nam sonum id est tonum productionem uocaui; est autem hemitoniorumquinque, quae ad productiones plenas et integras mediatenus ualent; dieseon decem: dieseos uero interpretatio est sicut supra dixi, quarta pars toni. Sed haec symphonia est in epitri
Abbreviated transcription (Latin):
lipara iambica nomuinatur quȩ tonos equales mecdiosq custodit. Metoides
que ⁊ nomicos consueuit uocari. quȩ plures sonos exultimis recipit. Sunt ⁊
sub rogantur. nec suas magis poterunt durisiones afferee. hȩ aui sp̃et ⁊ epi dñt
¶ dissentiunt autẽ melopoide ipst modis plarib int̃ se ⁊ gñe ut alia sit enar¬
monios. alra ctomatice. ilia dyatonos. Sp̃e qͦ qi alia ẽ spatoides. aliamesor¬
p̃cunctis sestenia debet adu̾tere. dehine sonos misct̃ atq copontre. choec

Expanded text:
ambica nominatur, quae tonos aequales mediosque custodit; νητοειδής quae et nomica consuevit vocari, quae plures sonos ex ultimis recipit. sunt etprioribus subrogantur, nec suas magis poterunt divisiones afferre. 966 hae autem species etiam tropi dicuntur. dissentiunt autem melopoeiae ipsae modis pluribus inter se et genere, ut alia sit enharmonios, alia chromatice, alia diatonos; systemate, quia alia est hypatoides, alia mesoiprae cunctis systema debet advertere, dehinc sonos miscere atque componere. haec
Abbreviated transcription (Latin):
Eex om̃ib &e.u. constat: recipit sonos .xii. spacia .xi. tonos .ix. semis: emi¬
constans. Quȩ licet multa diuisionũ gña recipiat: tam̃ qr eadẽ ⁊ in drastematis
memoraui p̃tertã. Sunt aũ absoluta ⁊ ꝑfecta sistemata nũo. uii. Et pͥmũ ẽ qd̃
conficitur. Scd̾m qd a pͥncipali pͥncipaliũ. in parameson usq tenditur. Terciũ
qd̾ a sub pͥncipali pͥncipaliũ. in diuisarũ t̾ciũ iungit᷑. Quartũ qd̾ ab extenta
pͥncipaliũ. indiuisarũ dyatonũ ꝓfertur. Qumtũ. qd̾ a pͥncipali mediarum
in neten diuisarũ usq ꝓgredit᷑. Sextũ. qd a subpͥncipali mediarũ. in t̾ciã excel¬
lentiũ thitur. Septimũ. qd̾ a mediarũ extenta. in excellentiũ dyatonon excuriit
Octauũ. qdđ a media excellentiũ. in ultimũ ducit᷑ S. Quib excursis. gña

Expanded text:
est diapente constat, recipit sonos XII, spatia XI, tonos IX et semis, hemiconstans quae, licet multa diuisionum genera recipiat, tamen quia eadem et in diastematis memoraui, praetereo. Sunt autem absoluta et perfecta systemata numero octo: et primum est quod conficitur; secundum quod a principali principaquod a subprincipali principalium in divisarum tertiam iungitur; quartum, quod ab extenta principalium usque in divisarum diatonum profertur; quintum, quod a principali mediarum in neten divisarum usque progreditur; sextum, quod a subprincipali mediarum in tertiam excellentium trahitur; septimum, quod a mediarum extenta in excellentium diatonon excurrit; octavum, quod a media excellentium in ultimam ducitur. 955 Quibus excursis genera
Abbreviated transcription (Latin):
Anesis uͦ cont᷑. Nam ab acuminis culmine. in graue qͥddã seriũq decendit.
titur. ¶ Sunt gͥ inmim̃abiles soni. s sp̃alit̃ ꝑ singłos tropos .xxuiii. tantũ
potert̃ conuenire: qͣ noĩa suꝑius menoraui. Quoꝵ prior ẽ adqͥsit᷑. Qui ideo

Expanded text:
anesis uero contra: nam ab acuminis culmine in graue quiddam seriumque descendit. anesis uero contra: nam ab acuminis culmine in graue quiddam seriumque descendit. titur. Sunt igitur innumerabiles soni, sed specialiter per singulos tropos uiginti octo tantum poterunt conueire: quorum nomina superius memoraui. Quorum pri
Abbreviated transcription (Latin):
Sedam de spaciis. Terciã de sistematis Q uartã de gñe. Qumtã de toms. Scitã
de conutationib. Septimã de modulatiõe. quã melopciã uocant. Ae priꝰ
de fonis. ubi: artis elem̃tũ. Somis qͥrpe tanti apud nos lociẽ. qnti in geo¬
naeti ieis s̃ignũ. in arithineticis singulũ. Ptongos. sonos dm̃s. Uerũ ptongꝰ ar̃
uocis modulate particula ua. intentione ꝓducta. Est autẽ intentio quã
dĩs chasin: in qua uox consistit ac pscucrat sonꝰ᷑ ptons. uł spitialiter¬
hibẽtur ut si quẽ admodũ nob̾ scribend ũ sit cogitemus. ita ħ uirtꝰ ptongi docet
quid uel acuminis exeramꝰ. uel lenius remittamꝰ. ¶ Uierũ existis alia fa¬
eiunt. alia patiunt᷑. faciunt intentio ł remissio. patiunt᷑ acum̃ &e grauitas.
ł ductio aũ ẽ hoc ⁊ epythasis uocis cõmotio a locograuiore in acutũ locum.

Expanded text:
secundam de spatiis, tertiam de systematis, quartam de genere, quintam de tonis, sextam secundam de spatiis, tertiam de systematis, quartam de genere, quintam de tonis, sextam de commutationibus, septimam de modulatione, quam melopoeiam uocamus. Ac prius de sonis, ubi artis est elementum. Sonus quippe tanti apud nos loci est, quanti in geometricis signum, in arithmeticis singulum. Phthongos sonos dicimus: uerum phthongus dicitur uocis modulatae particula una intentione producta; est autem intentio, quam dicimus, tasis, in qua uox consistit ac perseuerat. Sonus phthongus uel speciat uoce perhibentur: ut si quemadmodum nobis scribendum sit cogitemus, ita haec uirtus phthongi docet quid uel acuminis exeramus uel lenius remittamus. Verum ex istis alia faciunt, alis patiuntur: faciunt intentio uel remissio, patiuntur acumen et grauitas. Productio autem est – hoc est epitasis – uocis commotio a loco grauiore in acutum locum,
Abbreviated transcription (Latin):
grauiorũ tioporũ. is qui acutiores sunt neocaaMRano oreiiai fiunt.
¶ erũ tropi singłi qͦ tetracorda faciunt quina. Terracordũ aũ ẽ affectio
quȩdã sonorũ .iͦi. ꝑ ordinẽ cõposttorũ. quorũ extremi sͥ debeant ꝯuenire.
Sn hec posterius. Nunc ad inchoam̃torũ ratũ ordinẽ redeamꝰ. Edicta enĩ iõ
p̃ira dicta st̃. ut altius tenent̃ res. Primo qͥppe lassus exurge hernon eã uir
mat̾is rractus. efficiens exercitiũ etꝰ Cuiꝰ tres itidẽ parces. id melapeia.¬
Siiune p̾mo de uoce ide de sonitus totꝰ parente dñio ͫ Om̃is uox in duo gña
diuiauuir continuũ atq diuisũ. Contimiũ ẽ. uelut iuge coloqunũ. diusa.
continuũ modũ seruat. nec alt̾ius fręquenti diuisione p̃eidit᷑. ut ꝑncran
tasca diducimꝰ. dyastematica nominat᷑ ⁊ ei parti que armonica uocat᷑ ap¬
tanda ẽ. Que quide armonica ht̃ partes disputationis. Vii. Erimã de soms :

Expanded text:
grauiorum troporum his, qui acutiores sunt, προσλαμβανόμεναι fiunt. Verum tropi singuli quoque tetrachorda faciunt quina. Tetrachordum autem est affectio quaedam sonorum quattuor per ordinem compositorum quorum extremi sibi debeant conuenire. Sed haec posterius. Nunc ad inchoamentorum ratum ordinem redeamus: praedicta enim ideo prima dicta sunt ut altius teneretur res. Primo quippe, cum Lasus ex urbe Hermionea uir quidam materiae tractus efficiens exercitium eius, cuius tres itidem partes, id enunc de prima uoce, uelut de sonitus totius parente, dicemus. Omnis uox in duo genera diuiditur, continuum atque diuisum: continuum est uelut iuge colloquium, diuisum continuum modum seruat nec alterius frequenti diuisione praeciditur, ut prontasque deducimus, diastematica nominatur et ei parti quae harmonica uocatur, aptanda est. Quae quidem harmonica habet partes disputationis septem: primam de sonis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiuinctarũ ultima. q in ħ tetracordo finc̃ ht̃. ¶ Om̃e autẽ tetracordũ ꝯnincta¬
rum iõ diccũ: qr medie ipsi quȩ ꝑfectã symphoniã pͥma cõpleuit adiungit᷑.
ac ꝓducente media sequentẽ tonis ille qui seqͥt᷑ sonus parameson notat᷑. qd̾ hẽ
satis ꝓxinũ sonis adiunctȩ modulatiõis offendat. Dehinc diuisarũ tria quȩ
plenĩ systema draptson funt.: uñ disiunctar a tra ꝑhibet᷑ fost hanc soni gec̃
omibus fatigatua. S Horum gͥ sonorũ id: ptongon sunt alis qa oditeat

Expanded text:
t. Omne autem tetrachordum coniunctarum ideo dictum quia mediae ipsi, quae perfectam symphoniam prima compleuit, adiungitur ac, producente media sequentem tonum, ille qui sequitur sonus παράμεσος nominatur, quod hunc satis proximum sonus adiunctae modulationis offendat; dehinc diuisarum tertia quae plenum systema diapason finit unde diuisarum tertia perhibetur; post hanc soni ceteronibus fastigatur. Horum igitur sonorum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tiier. sioma autẽ hoc mͦ melos accipit ꝑ enitoniũ ⁊ emiconiũ ce dria emitoma
ciuie me positapuenient. Ingrauẽ uͦ ꝑ diu̾sĩ recurite. at uͦ dratonũ psis con¬
uentum sonis in acum̃ quidẽ ita accipiet modulationẽ. ut ꝑ emitoniũ i tona
⁊ tonu modũ inegrũ cõplat. At uero grauiorẽ ꝑ contrariũ crdint ꝑsequit.
pcadmune maxime dyatono utim̃.S horũ alia modulam̃ ꝑ agogen alia ꝑ¬

Expanded text:
 in acumen melos accipit: per hemitonium et hemitonium et tria hemitonia quae incomposita prouenient; in grauem uero ex diuerso recurret. At uero diatonum, ipsis contentum sonis, in acumen quidem ita accipiet modulationem ut per hemitonium et tonum et tonum modum integrum compleat; at uero grauiorem per contrarium ordinem persequetur: sed nunc maxime diatono utimur. Sed horum alia modulamur per ἀγωγήν, alia
Abbreviated transcription (Latin):
is athlantiades auditis: licet risum
inhibere uix posset : ne infacetus
tamen et impar lepidulis uideretur
hylaro susurramine sic respondit
icet urgues uoluptas
T halamos iire suadens¬
F amens exeret peritas.
B reis ambitus puellas
Deniumq nec iugalis.

Expanded text:
is Atlantiades auditis licet risum inhibere uix posset, ne infacetus tamen et impar lepidulis haberetur, hilaro susurramine sic respondit: «Licet urgeas, Voluptas, thalamos inire suadens, tamen exeret peritas breuis ambitus puellas; demumque nec iugalis
Abbreviated transcription (Latin):
fit duob: ut aut singillatim separatȩ inducantur. aut plures conun¬
tim. Dm̃s aũ eas uarie: aut ꝑ simplicẽ ꝓpositionẽ aut ꝑ particionem.
aut ꝑ figuras qͣs dianoeas dñt. Qͥ locus multiformis ẽ. sam pene tot st̃
occasiones indricende quȩstionis in hoc gñe: qͦt st̃ sigure sententiarũ.

Expanded text:
fit duobus, ut aut singillatim separatae inducantur aut plures coniunfit duobus, ut aut singillatim separatae inducantur aut plures coniunctim. Inducimus autem eas uarie: aut per simplicem propositionem aut per partitionem aut per figuras, quas διανοίας dicunt. Qui locus multiformis est; nam paene tot sunt occasiones inducendae quaestionis in hoc genere, quot sunt figurae sententiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
tas grata discrimimat. In artificialia artificia diudumt̃ iꝑrȩ iudicia.
in rumores. in tormenta. in tabulas. iusiurandũ. in testes: quȩ similit̃
quemadmodum & artificialia tractat orator. In argumentis autẽ ca¬
uendum ẽ ne in aliqua parte nob̃ noceant: ne int̾ se discrepent. ne
uulgaria sint. nec cum adu̾sario cõmunia. ne alte repetita aut supra
dignitatẽcause. aut infra dignitatẽ. De confirmatione breuit̃ me-
moraui. ¶ Nunc rep̃hensionis p̃cepta uideamis. Rep̃hendit᷑ enim
accio adu̾sarii aut rem arguendõ cũ aut totũ argum̃tũ aut partes
euis contͣfacere monstrauimꝰ. aut repugnando. cum docemꝰ falsa eẽ
uestionum duo sunt gn̾a. Dicitur enim ꝓ egumenos: quȩ a nob̃
inducit᷑ ut confirmetur. Ab adu̾sariis autẽ quȩ infert̃ ⁊ repel-¬
landa est dr̃ anantea. Uerum suꝑior quęstio quȩ a nob̾ infertur modis

Expanded text:
tas Graia discriminat. 560 Inartificialia argumenta dividuntur in praeiudicia, tas Graia discriminat. 560 Inartificialia argumenta dividuntur in praeiudicia, in rumores, in tormenta, in tabulas, in iusiurandum, in testes, quae similiter quemadmodum et artificialia tractat orator. in argumentis autem cavendum est, ne in aliqua parte nobis noceant, ne inter se discrepent ne vulgaria sint, ne cum adversario communia, ne alte repetita aut supra dignitatem causmoraui; nunc reprehensionis praecepta uideamus. Reprehenditur enim actio aduersarii aut redarguendo, cum aut totum argumentum aut partes eius contra facere monstrabimus; aut repugnando, cum docemus falsa esse estionum duo sunt genera; dicitur enim προηγούμενος quae a nobis inducitur, ut confirmetur; ab aduersariis autem quae infertur et repellenda est, dicitur ἀναγκία. Verum superior quaestio, quae a nobis infertur, modis
Abbreviated transcription (Latin):
A simili. cunis sp̃es sunt quinq. Exemplum similitudo fabula image
id÷ uerisimile. quod de comedia sumitur: aAddunt quidã ⁊ apologos.
ut sunt ȩsopi. Frgo crrca rem locos exequar: qui sunt a dissimili. a pari. a
contrario. ꝑ ꝓpositionẽ ⁊ negationẽ ad aliquid. qd̾ figuratur casib quatuor
Genitino. datiuo. accusatiuo. ablatiuo: ab int̃se collidentib ꝑ habitionẽ.
⁊ amissionẽ. A maiore adminus. a minore admanis. a p̃cedenti. ab eo qđ
simile est. uel a comunctis. a conseq̃ntib. Postrem loci funt duo: ab euer¬
coniugatis: quod quasi unctum ẽ ꝑsone qualitati: ut qui eũ qͥ hostilia
sentiat hostem ẽẽ dicamus. Itẽ qualitate: ut si iracunde fecit sine ratiõe
fec̃it. A quantitate ut siseruus est: eodem modo faccum ẽ. A comunctis
magistratuũ ornamenta sunt. Item particionẽ id÷ dieresm ꝑ omnes

Expanded text:
a simili, cuius, species sunt quinque: exemplum, similitudo, fabula, imago, a simili, cuius, species sunt quinque: exemplum, similitudo, fabula, imago, †id est veri simile, quod de comoedia sumitur, addunt quidam et apologos, ut sunt Aesopi. ergo circa rem locos exsequar, qui sunt a dissimili, a pari, a contrario, per positionem et negationem, ad aliquid quod figuratur casibus quattuor: genetivo, dativo, accusativo, ablativo, ab inter se collidentibus per habitionem et amissionem, a maiore ad minus, a minore ad maius, a praecedenti, ab eo quod simul est vel a coniunctis, a consequentibus. post rem loci sunt duo: ab evenconiugatis, quod quasi iunctum est personae qualitati, ut si eum, qui hostilia sentiat, hostem esse dicamus. item ‹a› qualitate, ut, si iracunde fecit, sine ratione fecerit; a quantitate, ut, si †servus est, eodem modo factum sit; a coniunctimagistratuum ornamenta sunt. item per partitionem, id est diaeresi
Abbreviated transcription (Latin):
dolo malo factum sit: ambigitur. Uides gͦ hoc in particione a concessis
duxisse: quod sibi proderat: de argumentatione.
Rgumentatio ẽ elocutio. qua argumenta ipsa t̾bis exequimur.
Argum̃ta uero quib causa ꝓbatur. Argum̃tatio diuiditur in du¬
as partes: in confirmationẽ ⁊ reprehensionẽ. Argumentorum genera
duo sunt. Artificiale ⁊ martificiale. Sed artificiale locos principales
habet quatuor. Ante rem: in re. Circa rem: post rem. Ante rem ueri
duniditur in locos.uͣn. a ꝑsona. are. a causa. a tempore. a loco. a modo. a
materia. In re autem: locisunt duodecim. A toto. a parte. agenere. ab
specie. a differentia. ꝑ. ui. cncunstantias. Qui locus recipit inse etiã a
maiore adminus. & aminore ad maius. a ꝓpͥo. a definitione. a nomine.
a multiplici appellatione. ab micio ad ꝓgressionẽ. uel profectũ. a ꝑfeca.¬
one ad micium uel consummationem. Circarem: loci sunt decem.

Expanded text:
dolo malo factum sit ambigitur. vides ergo hunc in partitione a concessis dolo malo factum sit ambigitur. vides ergo hunc in partitione a concessis duxisse, quod sibi proderat. 557 Argumentatio est elocutio, qua argumenta ipsa verbis exsequimur, argumenta vero quibus causa probatur; argumentatio dividitur in duas partes; in confirmationem et reprehensionem. argumentorum genera duo sunt, artificiale et inartificiale. sed artificiale locos principales habet quattuor; ante rem, in re, circa rem, post rem. ante rem vero dividitur in locos septem: a persona, a, re, a causa, a tempore, a loco, a modo, ab materia. in re autem loci sunt duodecim; a toto, a parte, a genere, ab specie, a differentia, per septem circumstantias qui locus recipit in se etiam a maiore ad minus et a minore ad maius, a proprio, a definitione, a nomine, a multiplici appellatione, ab initio, a progressione vel profectu, a perfectione vel consummatione. 558 circa rem loci sunt decem;
Abbreviated transcription (Latin):
agi oportuerit. Qd̃ quintius uadimoniũ non deseruerit secundum quẽ
ex edicto possidere non potuerit: qđ ⁊ ꝓcuratorẽ habuerit. & absens de¬
fensus sit ⁊ ñ latitau̾it: ⁊ ceti creditores quieti sint & qđ ante missum at
ut fuendo cominuni expelleretur quam ꝓseriptio eiuis imperaret᷑: &e q
ui de uita sit eiectus. contra quã pretor usserit. His gͥ manifestatum ẽ
int particionẽ questiones eẽ ponendas: quȩ in exequitione sint deuul-¬
gande. Ut idex ⁊ nob̃ attentus fiat: ⁊ ꝓmissorũ copia ñ grauetur:
Illud ⁊̃ inspiciendum quȩ nob̾ cum diu̾sa parte conueniant: que i
controuersiam deuocentur. Et ea quȩ conueniunt tunc enimieranda
si nob prosunt. Ut cicero ꝓ maito tullio ait Dampnũ passũ eẽ marcũ
tulliũ: conuenit micbi cum adu̾sario. Ui hominib armatis rem gestam
ẽẽ non inficiantur: a familia .p. fabii comiissam negare non audent. Iam

Expanded text:
agi oportuerit; quod Quintius vadimonium non deseruerit. secundum, quod agi oportuerit; quod Quintius vadimonium non deseruerit. secundum, quod ex edicto possidere non potuerit; quod et procuratorem habuerit et absens defensus sit et non latitaverit, et ceteri creditores quieti sint; et quod ante missum sit, ut fundo communi expelleretur, quam proscriptio eius imperaretur, et quia inde vi sit eiectus contra quam praetor iusserit. his igitur manifestum est intra partitionem quaestiones esse ponendas, quae in exsecutione sint divulgandae, ut iudex et nobis attentus fiat et promissorum copia non gravetur. illud etiam inspiciendum, quae nobis cum diversa parte conveniant, quae in controversiam devocentur. et ea, quae conveniunt, tunc enumeranda, si nobis prosunt, ut Cicero pro Marco Tullio ait 'damnum passum esse Marcum Tullium convenit mihi cum adversario; vi hominibus armatis rem gestam esse non infitiantur; a familia P. Fabii commissam negare non audent; an
Abbreviated transcription (Latin):
Sbreuit̃ comp̃hendit. ut ẽ pro quitio. Negamus te bona publii quinti
possedisse ex dicto p̃toris. Et primo sic incipit nullã causam fuissȩ postulans¬
de proscriptionis. Huic subicit. nec ex edicto possideri potuisse. Ad extremũ
nec possessa ẽẽ. Hec inquit tria cum docuero: ꝑorabo. Ammadu̾̃tis corpus
totius orationis ꝑ hȩc liniamenta digestum ẽẽ : Talis autẽ debet eẽ par¬
ticio: ut singulȩ partes eins plurimas questiones in se contineant. Nam si
suerint ⁊ ꝑ meidentes questumculas deruiata: onerabitur ipsa particio.
⁊ ex hoc rebuntur iudices rerum copiam fugiendam. Ideo ⁊ tullus entadẽ
quintiana sic partitus ẽ: ut singula capita plures quęstionũ artid on
tinerent. Et enim primum illũ non funsse causa postulandȩ ꝓseriptionis:
uide quanta contineat. Quod pecuma debita sexto neuio ñ fuerit: ⁊ alit̃

Expanded text:
comprehendit, ut est pro Quintio «negamus te bona Publii Quintii comprehendit, ut est pro Quintio «negamus te bona Publii Quintii possedisse ex edicto praetoris»; et primo sic incipit, nullam causam fuisse postulandae proscriptionis; huic subicit, nec ex edicto possideri potuisse; ad extremum, nec possessa esse. «Haec» inquit «tria cum docuero, perorabo». Animaduertis corpus totius orationis per haec liniamenta digestum esse. Talis autem debet esse partitio, ut singulae partes eius plurimas quaestiones in se cofuerit et per incidentes quaestiunculas dirivata, onerabitur ipsa partitio, et ex hoc rebuntur iudices rerum copiam fugiendam. ideo et Tullius in eadem Quintiana sic partitus est, ut singula capita plures quaestionum articulos continerent. etenim primum illud, non fuisse causam postulandae proscriptionis, vide quanta contineat: quod pecunia debita Sexto Naevio non fuerit et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ante quid nob̃. cum adu̾sario conueniat. quid in dubiũ uocet᷑ edicimus.
¶Propositiones: aut nudȩ sunt aut raciom subiecte. Nudȩ: ut affectasti tyran¬
ndem. Raciomi su biectȩ. affectasti tyrannidẽ. Arma enim domi habes.
¶Omnes autem sumiuntur aut simpliciter aut ꝑ inductionẽ. Simpliciter ut si
dicas. Docebo ꝓditorem. Pinductionẽ: ut si suꝑioris meminimꝰ ⁊ sequentẽ in¬
troducimus. Ut si dicas quonam docui iniustã legẽ. docebo inutilem. Propo
nimus autem aut ꝑ concessionẽ aut ꝑ p̃teritionẽ. ꝑ concessionẽ: cum grãm fa¬
cientes enis quod diximus. prius aliquid introducimus. Vt sidicas concedo
int̾mi occisum: s ab hoc int̾emptũ nego. ꝑp̃teritionẽ: cum ita transimus ad
alt̾am ꝓpositionẽ. ne suꝑiorẽ int̾im concedamus. Ut si dicas. Nunc quoniã do¬
cui ignominioso accionẽ de pͥuatis reb tm̃ negari: docebo de ꝓditioĩs cͥmine ñ

Expanded text:
ante, quid nobis cum adversario conveniat, quid in dubium vocetur, edicimus. ante, quid nobis cum adversario conveniat, quid in dubium vocetur, edicimus. 555 Propositiones aut nudae sunt aut ratione subiecta: nudae, ut 'affectasti tyrannidem'; ratione subiecta, 'affectasti tyrannidem; arma enim domi habes'. omnes autem sumuntur aut simpliciter aut per inductionem: simpliciter, ut si dicas 'docebo proditorem'; per inductionem, ut si superioris meminimus et sequentem introducimus, ut si dicas' quonnimus autem aut per concessionem aut per praeteritionem: per concessionem, cum gratiam facientes eius, quod diximus prius, aliquid introducimus, ut si dicas «concedo interim occisum, sed ab hoc interumptum nego»; per praeteritionem, cum ita transimus ad alteram propositionem, ne superiorem interim concedamus, ut si dicas «nunc quoniam docui ignominioso actionem de priuatis rebus tantum negari, docebo de proditionis crimine
Abbreviated transcription (Latin):
E t ł̃ cynͣ. ¶larrationis ⁊̃ elementa sunt sex psona. casus locus tempus.
matia. res.¶Item narrationũ aliȩ continue. aliȩ partiles uocantur: Continuie
quȩ ꝑpetuo contextu sine ulla int̾ruptione dicuntur. Partiles: quib uel
argum̃tũ. uel digressio aliqua interponitur. Narramus autẽ modissex. au¬
gentes aliquid aut tenuantes precereuntes aut monentes. docentes gr̃am ł
iudiã comparantes. Post narrationem quidẽ digressionẽ quã parebasin
uocant. oportte adiungẽ. quo ł incitamus uidices ł delenimus. S quoniã
pars orationis non ẽ ⁊ ñ semꝑ arripienda ẽ eam placuit p̃terire: de ꝓpositiõe.¬
Ropositio aut nr̃a ẽ aut adu̾sariorum. aut communis. Nr̃a: ut cedẽ
Pobicio. Aduer sar iorũ: me çȩdem fecisse dicit. Communis: uter igit᷑
nr̃ m cedem admiserit queritur. Piopostiones: aut pͥncipaliũ q̃ shionimist᷑.
dupliciter fiunt. Aut enim simpliciter quod dicturi sumus ostendimus: aut

Expanded text:
 narrationis etiam elementa sunt sex: persona, causa, locus, tempus, materia, res. item narrationum aliae continuae, aliae partiles vocantur; continuae, quae perpetuo contextu sine ulla interruptione dicuntur; partiles, quibus vel argumentum vel digressio aliqua interponitur. narramus autem modis sex: augentes aliquid aut tenuantes, praetereuntes aut monentes docentes, gratiam vel invidiam comparantes. Post narrationem quidem digressionem, quam παρέκβασιν vocant, oportet adiungere, quo vel incitamus iudices vel delenimus. sed quoniam pars orationis non est et non semper arripienda est, eam placuit praeterire. 553 Propositio aut nostra est aut adversariorum aut communis: nostra, ut 'caedem obicio'; adversariorum, 'caedem me fecisse dicit'; communis, 'uter igitur nostrum caedem admiserit quaeritur'. 554 propositiones aut principalium quaestionum sunt dupliciter fiunt; aut enim simpliciter, quid dicturi simus, ostendimus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Tu quoq ignis flos eo. clauis ⁊ claucopis athens.
An mage noctinide tͥ traditur alitis usus.
đ iuigil in somnes ducat sollercia curas.
Pectore saxificã dicunt horrere medusam.
Ed̃ paunidũ stupidet sapiens sollertia uulg̾
Arrib urbanis uet̾es tͥ templa sacrarunt.
Q đ ratio amplificet. qd̾q ẽ elatior urbes.
Hinc de patre ferunt. sine matris sedẽ natã.
Prouida osiliũ qđ nescit curia matrum.
Consultisq uirũ p̃sis. binc dicta iunrago.

Expanded text:
tuque ignis flos es cluis et glaucopis Athene. tuque ignis flos es cluis et glaucopis Athene. An mage noctiuidae tibi traditur alitis usus, quod uigil insomnes ducat sollertia curas? Pectore saxificam dicunt horrere Medusam, quod pauidum stupidet sapiens sollertia uulgum. Arcibus urbanis ueteres tibi templa sacrarunt, quod ratio amplificet, quodque est elatior, urbes. Hinc de patre ferunt sine matris foedere natam, prouida consilium quod nescit curia matrum, consultisque uirum praesis; hinc dieta uirago.
Abbreviated transcription (Latin):
irgo armata. decens. rerum
sapientia uirtus
E thereus fomes. mens ⁊ sollertia fati.
Ingeniũ mundi. prudentia sac̃ tonantis
Ardor doccificus nr̃eq industria sortis.
Quȩ facis arbitriũ sapientis p̃uia curȩ
Acrationis apex. diũq hõiũq sacernꝰ.
Altra terga means rapidis ac splendñtis olỹpi
Celsior una ioue. flãmantis circulꝰ ethrȩ¬
Et tac. in numeris. pͥor igni. t̃cia lunȩ.
Quã docco assimular̃ habitu qͥ agalmata firmatĩ.
Binc nã t̾gemine rutilant de u̾tice cristȩ
Qđ dux sanguineo p̃sulq chorusca duello
Uel tͥ qdđ fulget rapit᷑q triangulꝰ ignis
H inc tibi dat clypeũ sapĩa qd̾ regat orbẽ
Uelrationis op̃e qđ spumea plia poscatł
Hastã ⁊̃ ulbrars penetrabile monstrat a cum̃.
Lẏmphaseũ magis ẽ ⁊ cutũ circ ulꝰ ambit
Hinc nã uernicomȩ frondent tͥ mũa oliuȩ
Artes cura uigil. ꝑte qd̾̃ discat oliuo
G laucã dant uolucrẽ qd lumine concolor ignies:

Expanded text:
irgo armata decens, rerum sapientia, Pallas, aetherius fomes, mens et sollertia fati, ingenium mundi, prudentia sacra Tonantis, ardor doctificus nostraeque industria sortis, quae facis arbitrium sapientis praeuia curae ac rationis apex diuumque hominumque sacer nus, ultra terga means rapidi ac splendentis Olympi, celsior una Ioue, flammantis circulus aethrae, ἑπτὰς in numeris, prior igni, tertia Lunae, quam docto assimulant habitu qui agalmata firmant: Hinc nam tergeminae rutilant de uertice cristae, quod dux sanguineo praesulque corusca duello, vel tibi quod fulget rapiturque triangulus ignis. Hinc tibi dant clipeum, sapientia quod regat orbem, vel rationis opem quod spumea proelia poscant; hasta etiam uibrans penetrabile monstrat acumen, Lymphaseum magis est et scutum circulus ambit. Hinc nam uernicomae frondent tibi munera olivae, artes cura uigil per te quod discat oliuo: Glaucam dant uolucrem, quod lumina concolor igni es,
Abbreviated transcription (Latin):
arrationum gña sunt quatuor. historia. fabula. argumentum. ne¬
gocialis uel uidicialis assertio. Historia ẽ ut luiii. fabula ẽ neq uera
neq uerisimilis. ut dampnim in arborẽ uersam. Argum̃tum ẽ: quod
non facta. s quȩ fieri potuerunt continet. ut in comediis patrẽ timeri.
⁊ amari meretricem. Iudicialis autem narratio est: rerum gestarum aut
uerisimiliũ exposicio. Narrationis autẽ laudes tres sunt. Ut lucida sit.
ut uerisimilis ut breuis. Et his contraria uicia uocantur. Lucida est
curuitu rem monstremus. Uerisimilis: si nichil affectate. ⁊ quasi exna¬
tura exponere iudeamur. Breuis: siñ ultra quam res exigit: ⁊ ꝓlixe
fundatur assertio. ¶ Harrationum. aliȩ sunt ipsius cause ⁊ negotii
alie uicidentes. Ipsius cause sunt sine quib res quȩ agitur intelligi ñ pot̃
Incidentes: quȩ aut ꝓbationis ꝰ aut exempli agendi. aut inuidiȩ. aut uo¬
luptatis extrinsecus efferuntur. Nonnulli quinq sp̃es narrationis

Expanded text:
arrationum genera sunt quattuor: historia, fabula, argumentum, negotialis vel iudicialis assertio. historia est, ut Livii; fabula neque vera est neque veri similis, ut Daphnen in arborem versam; argumentum est, quod non facta, sed quae fieri potuerunt, continet, ut in comoediis patrem timeri et amari meretricem: iudicialis autem narratio est rerum gestarum aut veri similium expositio. 551 Narrationis laudes tres sunt, ut lucida sit, ut veri similis, ut brevis; et his contraria vitia vocantur. lucida est  non longo circuitu rem monstremus; veri similis, si nihil affectate et quasi ex natura exponere videamur; brevis, si non ultra quam res exigit et prolixe fundatur assertio. Narrationum aliae sunt ipsius causae et negotii, aliae incidentes. ipsius causae sunt, sine quibus res, quae agitur, intellegi non potest; incidentes, quae aut probationis gratia aut exempli aut augendi aut invidiae aut voluptatis extrinsecus afferuntur. 552 nonnulli quinque species narrationis
Abbreviated transcription (Latin):
lort qsalt̃ obseruandum ut breiuis sit. Si quios commot uouit ntaqt̃i. guant¬
renons est ad sententiã ꝓferendã: dim aut aduisaris rascitur ant tar
ims ereur laes imis. aut rerũ adficcatione cõmotꝰ ¶ Sic doserent: inunt¬
ipse ylerous ut ad germanarum ecũ nubentisq t̃nsint. absequ mnut
Siuo conspecai asserta: dẽtiunans: ad phplologiȩ conseo sũ fiducia pmpti¬
one prer io. ouism ũitic̃t̃ ocosculata: cum sonitu mehil em suens ac si cuipet
Faciebar. soroiumꝙͣ consortio societatiq ꝑmiscunt᷑

Expanded text:
liter obseruandum, ut breuis sit, si quidem commotus iudex statim dimittendus est ad sententiam proferendam, dum aut aduersariis irascitur aut tuis miseretur lacrimis aut reorum afflictatione coipse Cyllenius, ut ad germanarum coetum nubentisque transiret obsequium. quo conspecto asserta determinans ad Philologiae consessum fiducia promptiore perrexit eiusque verticem deosculata cum sonitu nihil enim silens, ac si cuperet, faciebat sororum se consortio societatique permiscuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ̾sionẽ. id cũ pͥmã illã q̃stionẽ tractamus quȩ scd̾a ẽ. dem q̃ pͥma.
fciã eã q̃stionẽ quã adu̾sarii intułit hisdẽ modis refutare possumꝰ.
Et adicere solemus: cũ aliquid aut obscure adu̾sarius posuerit. aut agen¬
di potius causa dix̾it ꝗͣ ꝓbandi. aut cum gradũ facimꝰ ñȩ ꝓpositiõis.: aut
cum adu̾sarii ꝓpositionẽ in nr̃am partẽ conu̾timꝰ.: ꝗͣ peristrophen uo
dumn e tã aues caraeione fecm utt qnimimnsta setroneo su ⁊ã semp uteta
An er boalcosis tuo mlla pars orauois ẽ s epy lo sigt iette spmerisimos uotarte
habro momaraioñt p̃dieiã m dirationẽ qra oi iosin sinis pnses tionus rarcon
belcrois metorarł Sroy nous er locs agrita driosin dirs msertuone q̃ aerosi
meuz ange mus se conq̃ lioios miseratio his loris Angu hnt ncauisit res pł amnis¬
idignatio. Pntciorẽ ⁊ ̃ ñ ifine tm orationis ute naur. si nm atiuꝑnisent¬

Expanded text:
stionem tractamus, quae secunda est, dein quae prima. Etiam eamquaestionem, quam aduersarii intulerint, isdem modis refutare possumus, et adicere solemus, cum aliquid aut obscure aduersarius posuerit aut augendi potius causa dixerit quam probandi, aut cum gradum facimus nostrae propositionis, aut cum aduersarii propositionem in nostram partem conuertimus, uocamus, aut cum secunda proposita quaestione primam tractamus. Εt hoc faciendum, uel cum ose ponatur, quamquam aliquando irridendi aduersarii causa,si hoc augeat, de quo modis imminuuntur: adiectione uerborum, immutatione, detraetione. Hypophora est autem intentio aduersae artis, anthypophora responsio eius. Anacephalaeosis est ueluti a capite causae breuis repetitio quaestionum. Anacephalaeosi non semper utendum e
Abbreviated transcription (Latin):
siluanũ harundinis enodis fistula sibilatrix.
rurestris faunũ tẏbra decuerunt. Uerũ seq̃ns
heroũ preclue enitiit admiratione conuentꝰ.
Nam orpheuis. amphẏon. arionq doctissimi:
aurata om̃s testudine consonantes. flexani¬
mum pariter reddidere concentum.
am trax qͦ duri rũꝑe regna erebi

Expanded text:
Siluanum harundinis enodis fistula sibilatrix, Siluanum harundinis enodis fistula sibilatrix, rurestris Faunum tibia decuerunt; uerum sequens heroum praeclui enituit admiratione conuentus: nam Orpheus, Amphion Arionque doctissimi, aurata omnes testudine consonantes, flexanimum pariter edidere concentum. Nam Thrax quo duri rumpere regna Erebi
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem cuncticine uoluptatis admisit.
Quo canore diutius circumstantium pectora
deorumq mulcente: illȩ egressorum pauloañ
turbe aduentum uirgins p̃euntes. ac tanti
comitatus p̃ambulare insunt᷑. Sed non casse
dulcedinis nec sine aliqͦ sonori modulaminis
argumento aut oꝑe reuertuntur. Nam
eratime cẏpridis filia. ⁊ ymeros cupidinis
assecutor. itemq tersike famulitio dyone
concinentes: gratissime intrauere pͥmũ.
Sed puer monauliter sonabat. ¶ost hos
psallentes. pyto. uoluptas. & gr̃ȩ admixtis ly¬
re uocib atq ipse armonicis dissultantes
motib aduenere dextra leuaq. Interea pre¬
cedebat numerus heroum crmitorũq sapi¬
entium. Qui omnes modulatione quidẽ
leni paruaq uoce qualibet dulcedine mur¬
murantes. S alii laudes eorũ ymnosq quã
plurimi. alii musicos tonos quos mͦ comꝑeatł
retexebant. Uerum quidã ꝑ mediũ agrestes
canoriq semidei. Quorũ hẏrcipedẽ pandora.

Expanded text:
tudinem cuncticinae uoluptatis admisit. tudinem cuncticinae uoluptatis admisit. Quo canore diutius circumstantium pectora deorumque mulcente, illae egressorum paulo ante turbae aduentum uirginis praeeuntes ac tanti comitatus praeambulae reuisuntur; sed non cassae dulcedinis nec sine aliquo sonori modulaminis argumento aut opere reuerterunt: nam Eratine, Cypridis filia, et Himeros, Cupidinis assecutor, itemque Terpsis e famulitio Dionae, concinentes gratissime, intrauere primum, sed puer monauliter sonabat. Post hos psallentes, Pitho, Voluptas et Gratiae, admixtis lyrae uocibus atque ipsae harmonicis dissultantes motibus, aduenere; dextra laeuaque interea praecedebat numerus heroum crinitorumque sapientum qui omnes modulatione quidem leni paruaque uoce qualibet dulcedine murmurantes: sed alii laudes deorum hymnosque quam plurimi, alii musicos tonos quos modo compererant, retexebant; uerum per medium quidam agrestes canorique semidei: quorum hircipedem pandura,
Abbreviated transcription (Latin):
Tumͦ quȩ mando ocłos delecta decoros
Reconde mentis intimo.
Docciloquũ chelis iuuenẽ cõplexa lacertis
Fecunda redde pignera:
is hymeneo diutius uelut fecennina quadã
licentia ꝑsonante geminanteq crebrius¬
que placuisse ratus: maxima circumstantiũ
multitudo tritonide dioneq comitata digredit᷑.¬
& ad nos reductȩ tandem uirginis studio ꝓperas¬
te concurrit᷑. Uerum tam puellarum quȩ
deas dominȩ consecutȩ pone forte constitant.
quam heroum populus qui iussus aduenãt.
ꝓꝑabat. Illȩ ut psallendi materiem discedent.
hi ut sacri uultus memoriam recenserent:¬
¶ Nec mora. Et ecce quȩdam suauitas intẽptata.
aulideq dulcedinis cantꝰ insonuit. ac melodiȩ
ultra cuncta rerum. oblectamina recinentes.
auditum mirantiũ compleuere diuum. Non
enim simplex quidam ex unius mat̾iȩ tinm¬
tibus modulatus. s omniũ organicarum
uocum consociata ꝑmixtio. quandam pleni¬

Expanded text:
Tu modo, quae mando, oculos deiecta decoros, Tu modo, quae mando, oculos deiecta decoros, reconde mentis intimo: doctilocum pulchris iuuenem complexa lacertis, fecunda redde pignera». His, Hymenaeo diutius — uelut fescennina quadam licentia — personante geminanteque crebrius, placuisse ratus. Maxima circumstantium multitudo Tritoniden Dionenque comitata digreditur et ad nos reductae tandem uirginis studio properanter concurritur. Verum tam puellarum quae, deas dominas consecutae, pone forte constiterant quam heroum populus qui iussus aduenerat, properabat: illae ut psallendi materiem discerent, hi ut sacri uultus memoriam recenserent; nec mora et ecce quaedam suauitas intemptata aulicaeque dulcedinis cantus insonuit ac melodiae ultra cuncta rerum oblectamina recinentes auditum mirantium compleuere diuum: non enim simplex quidam et unius materiae tinnitibus modulatus sed omnium organicarum uocum consociata permixtio quandam pleni
Abbreviated transcription (Latin):
urea flãmigerũ cũ luna subeg̾it orbẽ:
Rosis iugabo lilia.
Uirgo ds̃q sacro sociabunt feda lecto¬
G Fulcris parate cinnama
Hesperus intactã seruet licet usq puellã
Nuptam uideb̃ fosphore
Nec martis lacrimȩ p̃ssi nec urib ungues.
Nexus ualebunt rũpere.
Nec thalamos metuas. eris hoc qd̾ nino tonanti ẽ.
Q ue nunc sorore dulcior
Si placuit docti sollertia sacra mariti
Magis placebunt oscula
Aurora exoriens roseis spectabit ocellis
Flores resecti premia.
Ipse ego pallentẽ speculabor luce puellam
S ese oculentem uisibus
Conscia iã ueneris. noua serta parate napee.
Crocumq lecto spargite
Inq thorum uiolas certatĩ fundite conchis
P uluinar almum cometis
Crinale spicum pharetris deꝓme cupido
Libens capillum soluere.
Flãmea uirgineũq obnub̾e sueta pudorẽ.
Regina de me ꝓnuba.
Teblandũ teneri que conscia sola doloris
Uenus decens solabitur
Quȩ ñc̃ dura nouo noscens cõmitt̃e amore
P arabit illa pectora

Expanded text:
urea flammigerum cum Luna subegerit orbem, rosis iugabo lilia: uirgo deusque sacro sociabunt foedera lecto; fulcris parate cinnama. Hesperus intactam seruet licet usque puellam, nuptam uidebis, Phosphore: nec matris lacrimae pressi nec uiribus ungues nexus ualebunt rumpere. Ne thalamos metuas: eris hoc quod Iuno Tonanti est, quae nunc sorore dulcior; si placuit docti sollertia sacra mariti, magis placebunt oscula. Aurora exoriens roseis spectabit ocellis floris resecti praemia: ipse ego pallentem speculabor luce puellam sese occultem uisibus. Conscia iam ueneris noua serta parate, Napeae, crocumque lecto spargite inque torum uiolas certatim fundite conchis: puluinar almum comite; crinale spicum pharetris deprome, Cupido, libens capillum soluere; flammea, uirgineum quae obnubere sueta pudorem, regina, deme, Pronuba. Te blandum, teneri quae conscia sola doloris, Venus decens solabitur; quae nunc dura nouo nescia committere amori parabit illa pectora.
Abbreviated transcription (Latin):
nunc comprehensa. post longe occultationis
obliuia de fuga reuocatur reducit᷑q latibulis:
¶Hanc gͥ reꝑtam post scła nemorosa. ⁊ tandẽ
in usum melicum carmenq ronouatam.
tam uolupe est quam conducit audire.
Cȩccix uͦ eruditionis doctissime sacrȩq ger¬
manȩ. cum renouata lux fuerit intromis¬
sȩ: intentioris curȩ examine ꝓbabuntur.
his orsis iouialib phebus admonitus.
uirginẽ sibi ꝓrsus accommodam admis¬
surus egreditur. Uerum paphie remean¬
tis filiȩ gratulatione concussa. annuit
puero. precinneret nuptiale carmen. Itaq
hẏmeneus alacri tandem uigore luminatꝰ.
nec ipsa iã renuente tritomide: sic cepit:

Expanded text:
nunc comprehensa, post longae occultationis nunc comprehensa, post longae occultationis obliuia de fugae reuocatur reduciturque latibulis: hanc igitur repertam post saecula numerosa et tandem in usum melicum carmenque renouatam tam uolupe est quam conducit audire; ceterae uero eruditionis doctissimae sacraeque germanae, cum renouata lux fuerit, intromissae intentioris curae examine probabuntur». His orsis Iouialibus Phoebus admonitus uirginem sibi prorsum Accomodam admissurus egreditur. Verum Paphie, remeantis filiae gratulatione concussa, annuit puero praecineret nuptiale carmen; itaque Hymenaeus, alacri tandem uigore luminatus nec ipsa iam renuente Tritonide, sic coepit:
Abbreviated transcription (Latin):
dotem ducere feminam iuro nullis legibus ꝓhib̃i.
ac tunc iupit̃ periti patris eruditione cõmonitꝰ.
habeo inquit mea pignora gratulandum. qd̾ fas
asserit quid quid uos uelle cognoui. Neq enĩ fastu¬
osa rigioꝰ elatione defugiam. aut ur̃m crebrius
accelare consiliũ. aut doctarũ uirginũ examina¬
re sollertiam desidis ignauiȩ dissimulatione pi¬
guerit: presertim cum t̾ris indecent̃ expulsas.
solis oporteat adherere sydib. Nunc igitur
p̃cellentissimam feminarũ armoniã. que mer¬
curialium sola suꝑẽ audiamus. Hec quippe ⁊
suꝑum curas prȩ cunctis pot̾it ꝑmulcẽ. ethera
cantib nimerisq lȩtificans. & nr̃a tantũm
cupit celebrare palatia. exorsa t̃rigenȩ stolidi¬
tatis ignauiã. quam melicorũ indocilis auget
sine fine mortalitas. Deniq iam pridẽ hoĩes
dirutaq gignasia. abscedens orbe t̾risq damp¬
nauit. ac uix uel cyllemde indagantis excursib

Expanded text:
dotem dicere feminam uiro nullis legibus prohiberi. dotem dicere feminam uiro nullis legibus prohiberi. Ac tunc Iuppiter, periti patris eruditione commonitus: «Habeo — inquit —, mea pignera, gratulandum quod fas asseritur quicquid uos uelle cognoui. Neque enim fastuosa rigidus elatione defugiam, aut uestrum crebrius accelerare consilium aut doctarum uirginum examinare sollertiam desidis ignauiae dissimulazione piguerit praesertim cum, terris indecenter expulsas, solis oporteat adhaerere sideribus. Nunc igitur praecellentissimam feminarum, Harmoniam, quae Mercurialium sola superest, audiamus: haec quippe et superum curas prae cunctis poterit permulcere, aethera cantibus numerisque laetificans, et nostra tantummodo cupit celebrare palatia, exosa terrigenae stoliditatis ignauiam, quam melicorum indocilis auget sine fine mortalitas; denique iam pridem homines dirutaque gymnasia, abscedens orbe terrisque, damnauit ac, uix Cyllenidae indagantis excursibus