comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e. ⁊ filio est int̾ se comꝑata. unꝰ atq idem a nobis̾ absol¬
uenclis singłis ꝓpositionib ordo tencatur. Eemorant
namq d̾i filium. neq ex aliqua subiacente: mat̾ia ge¬
d̾e ex t̾o nithil possit: s eẽ ex hiis que nõ erant. id est crea¬
turam dei ꝑfc̃am: uerintũ nõ suuilem cet̾is creaturis:
ẽẽ autem creaturam. qr scͥptum sit. Dñs creauit me ĩ ttio¬
iuaꝵ suaꝵ: ẽẽ ⁊̃ facturam ꝑfectam. ⁊ nõ simiłe ceteris
facturis: facturam autem ꝑ io quod paulus ar hebreos
uixerit: tauto melior fc̃s angłis. quauto excellencius abhis
possidet nouien. Et Russum. uñ frẽs sc̃i uocationis ce¬
lestis ꝑticipes coguoscite apostolum ⁊ pͥncipeni. sac̾dotũ
Ad infirmãdam uͦ filii ⁊ intutẽ ⁊ potestatẽ ⁊ diuinitatẽ. eo in¬
axime utuntur quod clixent. ꝑat̾ maior me est. Iccuro ã

Expanded text:
Patre et Filio est, inter se comparata, unus atque idem a nobis in absolPatre et Filio est, inter se comparata, unus atque idem a nobis in absolvendis singulis propositionibus ordo teneatur. Memorant namque filium Dei neque ex aliqua subjacente materia gedere ex Deo nihil possit: sed esse ex iis, quae non erant: id est, creaturam Dei perfectam, verumtamen non similem caeteris creaturis. Esse autem creaturam; quia scriptum sit, Dominus creavit me in ium . Esse etiam facturam perfectam, sed non similem caeteris facturis: facturam autem per id quod Paulus ad Hebraeos dixit: Tanto melior factus angelis, quanto excellentius ab his possidet nomen . Et rursum: Unde fratres sancti, vocationis coelestis participes, cognoscite apostolum et principem sacerdotumAd infirmandum vero Filii et virtutem et potestatem et divinitatem, eo maxime utuntur, quod dixerit: Pater major me est . Idcirco autem
Abbreviated transcription (Latin):
corporeus. ⁊ maliuolus. ⁊ infirmꝰ. ⁊ extͣ ĩ moitalitatẽ ẽẽ credat᷑
de absolutissima maiestate. ⁊ te plenissima diuinitate uni¬
geniti filii d̾i. nõ existunamꝰ quemꝙͣ arbitͣturum omnem:
ht̃ sermonem quo usuri erimus addĩ prĩs ꝯtumeliam ꝑtin̾e:
qͣi ex eĩ dignitate decidat siquid eoꝵ referetur ad filum: cũ
pociꝰ houor filii cdignitas sit pat̾na: ⁊̃ gloriosus auctoi sit ex
quo is qui tali gła sit clignus extit̾it. Nichil enim nisi na¬
tum ht̃ filuis: ⁊ geniti honoris admiratõ ĩ honore gen̾antis
est. Cesset ergo opimo contumelie cum quicquid ineẽ filio
maiestatis tocebitur: it ad amplicandam potestatem euᷤ
qui istus moii genuent redundabit. Consequens autẽ¬
est. ut coguitis iam hiis que ad deformatõnem filii. de pa¬
tre confessi sunt: id ipm̃ illut qd̾ de filio ꝓfessi sunt: au¬
bemus ad illa que de pr̃e clicta sunt: ea que deinceps defilio
cõmemorata sunt subiung̾e: ut cle confessione ea que ⁊ de

Expanded text:
rporeus, et malevolus, et infirmus, et extra immortalitatem esse credatur, de absolutissima majestate et de plenissima divinitate unigeniti Dei filii, non existimamus quemquam arbitraturum, omnem hunc sermonem, quo usuri erimus, ad Dei patris contumeliam pertinere, quasi ex ejus 78 dignitate decedat, si quid eorum referatur ad filium: cum potius honor filii dignitas sit paterna; et gloriosus auctor sit, ex quo is, qui tali gloria sit dignus, exstiterit. Nihil enim nisi natum habet filius, et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cessat ergo opinio contumeliae: cum quidquid inesse Filio majestatis docebitur, id ad amplificandam potestatem ejus, qui istiusmodi genuerit, redundabit. 11. Arianoruest, ut cognitis jam iis, quae ad deformationem Filii de Patre confessi sunt, ipsum illud quod de Filio professi sunt aubemus ad illa, quae de Patre dicta sunt, ea quae deinceps de Filio sint commemorata subjungere: ut confessione ea, quae de
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quod si negare uoles a prẽ dcm̃ ind̾i. fiat fitmamẽt̃
audies tussum ꝓphetam dicentem. Ip̃ẽ dixit ⁊ fcã sunt. ip̃e
mandauit ⁊ creata sunt. Quod ergo dcm̃ est fiat firua¬
da qui faciat. Sixit enĩ ⁊ fc̾a sunt. Nõ utiq solum uolu
creanda cessaret. Dicit ergo ficti ts ex quo omĩa sunt ⁊ fac̃
deus ꝑ quem omĩa sb̾. eotẽ pariq nomine ⁊ indicentis signi¬
ficatõe. ⁊ iu efficienti oꝑatõne ꝯfesso. Si autem loqui aude¬
bis nõ de filio dici. ⁊ fecit d̾s: ⁊ ubi ent qd̃ desu est. Omma ꝑ
eũ frã sunt ⁊ illio apostolicum: ⁊ unꝰ dus̃ nr̃ sħc xp̃c ꝑ quẽ

Expanded text:
i, Fiat firmamentum , audies rursum prophetam dicentem, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Quod ergo dictum est, Fiat firmada qui faciat. Dixit enim, et facta sunt, non utique solum voluit, creanda cessaret. Dicit ergo fieri Deus ex quo omnia sunt, et facit Deus per quem omnia, eodem parique nomine et in dicentis significatione et in efficientis operatione confesso. Si autem loqui audebis, non de Filio dici, Et fecit Deus; et ubi erit quod dictum est, Omnia per ipsum facta sunt et illud aposto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ teꝵ oꝑat᷑o consequatur. Scriptum enim ita est. Et
fecit d̾s hommen: ad ymaginem d̾i fecit eũ. Quero si so¬
litario atq ip̃i ad se cuudem fuit sermo: quid hic scien¬
dum existimes. uideo enĩ nũt triꝑtitam significationẽ
⁊ facientis ⁊ sc̃i. ⁊ exempli. Et qui fc̃s est hõ est. t̾̃s̃ autẽ
focit: ⁊ quen fecit: ad imaginem d̾i fecit. Srte solita¬

Expanded text:
eratio consequatur: scriptum enim ita est: Et fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum . Quaero, si solitario atque ipsi ad se eumdem fuit sermo, quid hic sentiendum existimes? Video enim nunc tripertitam significationem, et facientis, et facti, et exempli. Qui factus est, homo est; Deus autem fecit; et quem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ mer diaum iñprecaberis: s ꝑ id quod dictum est
non deus pret me. affirmate contendis. nedĩ filius es
sire Et cui ergo d̾s dixerit. non est deus p̾ter nter Subi¬
cere enm tͥ hic ꝑsonam solitatii non licebit. Dominus
enim cdixit regĩ quem excitauit ex ꝑsona uiroꝵ excel¬
soꝵ. adorancium ⁊ dep̾cancium qũ inte est deus. So¬
litarium res ista nõ rescipit. Inte enum: presentem ue¬
luti ad quem fit feruo significat. qd̾ autem sequitur ĩte
est cleus: non solum eum qui p̃sens est. s enam eum qͥ
manet in p̾sente demonstrat: habitantem ab eo ĩ quo
haditet disc̾nens: ꝑ sone tñ tm̃ clistinctione nongen̾is
Deus enuim meo est: ⁊ in quo est d̾s. d̾s est. Non emin

Expanded text:
praeter te, dictum interpretaberis, si per id quod dictum est, praeter te, dictum interpretaberis, si per id quod dictum est, Non est Deus praeter me , affirmare contendis, ne Dei filius Deus sit? Et cui ergo Deus Pater dixerit, Non est Deus praeter te? subjicere enim hic tibi personam solitarii non licebit. Dominus enim dixit regi quem excitavit, ex persona virorum excelsorum adorantium et deprecantinm, Quoniam in te est Deus. Solitarium res ista non recipit. In te enim praesentem, veluti ad quem sit sermo, significat. Quod autem sequitur, In te est Deus, non solum eum qui praesens est, sed etiam eum 100 qui maneat in praesente demonstrat: habitantem ab eo in quo habitet discernens, personae tamen tantum distinctione, non generis: Deus enim in eo est: et in quo est
Abbreviated transcription (Latin):
uiati sequentur: qui taudem isti sunt. non ĩ obscuro est
Respice ad euuangelista. Petrus dum̃ snũ secuturus pre¬
cingitur. Intuere apostolos. Serius xpi paulus ĩuin¬
culis gloriatur. Et iudeamus: an uinctus xp̃i ihũ ea
que d̾s de filio suo. cdõ fuerat locutus impleu̾it. Preca¬
biat᷑ inquid: qm̃ in de est deuş. Dictum itaq ab apło
recognosce: ⁊ recognitum intellige. D̾s ĩ xp̃o erat mũ¬
dum reconcilidus sͥ. De hĩc sequitur. Et nõ est d̾s p̃t̃
te. Quib continuo idem apostolus ait̃. Unꝰ est enim
tur alius esse qui unus est. Tercio quoq ait. Tues
deus: ⁊ nesciebamus. S ex ꝑsecutore eccłie dixit. Quoꝵ
prẽs ⁊ ex quib xp̃e: qui est suꝑ onniã d̾s. Hii igitur
iruti hec predicabunt: excelsi uiri uecelicet. ⁊ iauo¬
tice ad confessioneni solitarii dĩ prĩc: uõ est ts p̃t̃ me.
Quomoclo ex p̾dicatõne di prĩs dicentis. nõ est deus

Expanded text:
vincti sequentur, qui tandem isti sunt, non in obscuro est. vincti sequentur, qui tandem isti sunt, non in obscuro est. Respice ad Evangelia; Petrus Dominum suum secuturus praecingitur . Intuere Apostolos: servus Christi Paulus in vinculis gloriatur . Et videamus an vinctus Christi Jesu ea, quae Deus de filio suo Deo fuerat locutus, impleverit. Precabuntur, inquit, quoniam in te est Deus . Dictum itaque ab Apostolo recognosce, et recognitum intellige: Deus in Christo erat mundum reconcilians sibi . Dehinc sequitur, Et non est Deus praeter te. Quibus continuo idem Apostolus ait, unus est enim praeter eum videtur alius esse, quia unus est. Tertio quoque ait, Tu es Deus, et nesciebamus. Sed ex persecutore Ecclesiae dixit: Quorum patres, ex quibus Christus, qui est super omnia Deus . Hi igitur vincti haec praedicabunt: excelsi videlicet, et in duotice, ad confessionem solitarii Dei patris, Non est Deus praeter me: quomodo ex praedicatione Dei patris dicentis, Non est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ sabayn excelsi uiri ad eum tͣnsibunt. Et qui tandẽ
existimandus labor egypti. ⁊ mercatus ethiopium ⁊
sabayn: recordemurꝰ orientis magos adorantes dnm̃
⁊ num̾antes. ⁊ labor est ueniendi usq in bechbeem iude
tanti itiñis metiamur. In principium enim labore: to¬
ciꝰ egypti labor demonstratus est. Magis naniq di¬
uine uirtutis oꝑat̾ones falsa reꝵ sp̃e mencientibus po¬
tissimus impie religionis honor a sclõ om̃i deferebat᷑:
is dem magis ex mercatu ethyopum ⁊ sabaym aun
⁊ thutis. ⁊ mytre muña deferentibus. Quod quidem
id ipm̃: ⁊ als ꝓpheta p̃monuit aicens. In conspectu eiͦ
ꝓciclent ethiopes: ⁊ numici eiꝰ limum lingent. Reges
tharsis munera offerent reges arabum ⁊ sabaim mu¬
nera adducent: ⁊ clabitur ei cle auro arabie. In magiᷤ¬
bayni ostenditur: silic niundi error magis adorantib
⁊ electa gencium munera adorato ob hiis dño oblatã.

Expanded text:
et Sabain viri excelsi ad cum transibunt. Et qui tandem et Sabain viri excelsi ad cum transibunt. Et qui tandem existimandus labor Aegypti, et mercatus Aethiopum et Sabain? Recordemur Orientis Magos adorantes Dominum et munerantes, et laborem veniendi usque in Bethlehem Judae tanti itineris metiamur. In principum enim labore totius Aegypti labor demonstratus est. Magis namque divinae virtutis operationes falsa rerum specie mentientibus, potissimus impiae religionis honor a saeculo omni deferebatur. Iisdem Magis et mercatu Aethiopum et Sabain, auri, et thuris, et myrrhae munera deferentibus: quod quidem idipsum et alius propheta praemonuit, dicens: In conspectu ejus procident Aethiopes, et inimici ejus limum lingent. Reges Tharsis munera offerent, reges Arabum et Sabain munera adducent, et dabitur ei de auro Arabiae Psabain ostenditur, scilicet mundi error Magis adorantibus, et electa gentium munera adorato ab his Domino oblata.
Abbreviated transcription (Latin):
neq cum muñib. dixit dñs d̾s sabaoth. L abor egypti
⁊ mercatus ethiopini. ⁊ sabaira iuri excelsi ad te tͣns¬
sibunt. ⁊ tui erunt setui ⁊ postte sequentux alligati.
uinculis: ⁊ adorabunt te ⁊ inte deprecabunt᷑ quĩ inte est
d̾s: & non est deus p̃ter te. Tu enim es dens. & nescie¬
qui adusantur ci ⁊ ibunt eum confusione. Est ne adhͨ
aliquis tem̾itati locus aut ulla relicta est ignorancie oc¬
casio: nisi id tiĩ reliquum sit ut impietas ꝓfessa se pro¬
dat: Deus ex quo omĩa sunt: qui omnia manclandofe¬
cit fcĩ oꝑa sͥ assumens. non utq efficiencla nisi dixis¬
set ut fierent: testatur regem ꝑ se excitatum iustums
edificauteni. sͥ d̾o ciuitatem: ⁊ plebis captuitatem auer¬
talitem nõ cum premio neq cum mun̾̃ib. Gracia e¬
nim: oms saluam᷑. Demnde ita loquitur: qũi postlabo¬
iem ogypti. io est scli captiuitatem. ⁊ m̾catus ethiopũ

Expanded text:
neque cum muneribus, dicit Dominus Sabaoth. Laborabit Aegyptus, neque cum muneribus, dicit Dominus Sabaoth. Laborabit Aegyptus, et mercatus Aethiopum, et Sabain. Viri excelsi ad te transibunt, et tui erunt servi, et post te sequentur auinculis et adorabunt te et in te deprecabuntur, quoniam in te est deus et non est deus praeter te. tu enim es deus, et nesciequi adversantur ei, et ibunt cum confusione . Estne adhuc aliquis temeritatis locus? aut ulla relicta est ignorationis occasio: nisi id tantum reliquum sit, ut impietas professa se prodat? Deus ex quo omnia sunt, qui omnia mandando fecit, facti opera sibi assumens, non utique efficienda, nisi dixisset ut fierent, testatur regem per se excitatum justum, et aedificantem sibi Deo civitatem, et plebis captivitatem avertentem, non cum praemio neque cum muneribus; gratia enim omnes salvamur. Deinde ita loquitur, cum post laborem Aegypti, id est, saeculi calamitatem, et mercatus Aethiopum
Abbreviated transcription (Latin):
socularia. Ipõꝵ iccirco ait. qui d̾s innasabilis a nlło est:
nos quoq filio inheditatem a dõ pr̃e donam᷑. Legimꝰ
namq. Posce a me: ⁊ clabo tͥ gentes heditatem tuam.
Deo enim ex quo omiã sunt. deus nlłs est: qui sine in¬
itio et̾nus est. Filio autem d̾s pr̃ est: ex eo enĩ d̾s natus
est. Nobis autem ⁊ p̃r ds est. ⁊ filius deus est. Patre defi¬
lio ꝯfitente quod deus nost̃ sit. filio de pr̃e docente. quod
deus nobis sit: dõ tñ filio: a prẽ id est ip̃o in nascibili iur¬
tutis sue nomine nunccupato. Et hec quidem adosee
ꝑysayam autem quam absoluta dei prĩs de dnõ nostͦ
ꝓfessio est. Ait namq. Quoniam sic dicit dominus
filiis ur̃is. ⁊ de filiab ⁊ de oꝑib manuum meaꝵ̾ man¬
date michi. Ego feci terram: ⁊ hominem suꝑ eam Ego
omib syd̾̃ib precepi. ego suscitaui regem cum iusticia:
⁊ omnes uie eius recte. Hic edificabit aiuitatem meã:
⁊ captiuitatem plebis mee ꝯuercet : non cum premio

Expanded text:
t, nosque Filio in haereditatem a Deo patre donamur. Legimus namque, Posce a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Deo enim ex quo omnia sunt Deus nullus est, qui sine initio aeternus est. Filio autem Deus Pater est; ex eo enim Deus natus est. Nobis autem et Pater Deus est, et Filius Deus est: Patre de Filio confitente quod Deus noster sit, Filio de Patre docente quod Deus nobis sit: Deo tamen Filio a Patre, id est, ipso innascibilis virtutis suae nomine, nuncupato. Et haec quidem ad Oseesaiam autem quam absoluta Dei patris de Domino nostro professio est. Ait namque: Quoniam sic dicit Dominus filiis vestris et de filiabus, et de operibus manuum mearum mandate mihi. Ego feci terram, et hominem super eam, ego omnibus sideribus praecepi, ego suscitavi regem cum justitia, et omnes viae ejus rectae. Hic aedificabit civitatem meam, et captivitatem plebis meae convertet, non cum praemio,
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ est. Et fecit d̾s firmamentũ. Ne tñ hic idem ĩauis ac su¬
ꝑfluus sermo existimaretur. si sͥ ip̃e dixisset ut fieret ⁊ tꝰsũ
ip̃e fecisses: quid enim tam alienum ab eo qui solus eẽt ut
gͥ fatiendum dic̾e̾t. cũ uoluntate tm̃ opꝰ eẽt ut fieret: ab so¬
luciꝰ uoluit intelligi significatõnem. hanc nõ ad se tm̃ t̾e̾ resͭ¬
endam: dicento. faciamus hominem ad inaginem ⁊ fui¬
litudmnem nram. Sustulit singulans intelligẽciã: ꝓfessi¬
one ꝯsorcii. Consorcium autẽ eẽ aliquod solitatio ip̃e gͥ nõ
potest: neq iussum recipit solitarii solitutdo. faciamꝰ: neq
quisꝙͣ alieno a se nrañ loquetur. ut̾q sermo ⁊ faciamus
⁊ uram̃ ut solitarium euntem q nõ patitur: ita neq diuer¬
sum a se alienimi q significat. Aut quem sĩ cum audeas so¬
litariam. utrum nõ ipm̃ eimdem q eẽ existimes: aut cum au¬
dias nõ ip̃m neq euntem anne quod solitaruis tm̃ sit in¬

Expanded text:
dictum est, Et fecit Deus firmamentum: ne tamen hic idem inanis ac superfluus sermo existimaretur, si sibi ipse dixisset ut fieret, et rursum ipse fecisset quid enim tam alienum ab eo qui solus esset, ut sibi faciendum diceret, cum voluntate tantum opus esset ut fieret?; absolutius voluit intelligi significationem hanc non ad se tantum esse referendam. Dicendo, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, sustulit singularis intelligentiam professione consortii. Consortium autem esse aliquod solitario ipse sibi non potest. Neque rursum recipit solitarii solitudo faciamus; neque quisquam alieno a se nostram loquitur. Uterque sermo, et faciamus et nostram, ut solitarium eumdemque non patitur; ita neque diversum a se alienumque significat. Aut quaero, si cum audias solitarium, utrum non ipsum eumdemque esse existimes? aut cum audias non ipsum neque eumdem, anne quod solitarius tantum sit in
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Hec est autem uita et̾na. ut cognoscant te solũ
uerum dm̃i. ⁊ quem misisti xpm ihm. tum quod solus
bonus. ne quid sit bonitatis ĩ filio. qr ꝑ eum dictum
qr paulus dixetit. quem temporib suis ostendet nob̾
beatus. ⁊ solus potens. ⁊ rex regũ. ⁊ dñs tominanciũ. tũ
quod hunc nou̾it ĩ conu̾sibilem ⁊ indemutabilem. qr¬

Expanded text:
ens: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Tum quia solus bonus, ne quid sit bonitatis in Filio, quia per eum dictum quia Paulus dixerit: Quem temporibus suis ostendet nobis beatus et solus potens: Rex regum, et Dominus dominantium . Tum quod hunc no
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm per id non est filus d̾s sit. qr post deum ante quẽ
ulłs t̾s sit. ulłs quoꝙ postea ds futurꝰ sit. totiꝰ ob io dcĩ rõ
tͣctanda est. Deus ip̃e sermonis sui testis est. s ⁊ puer eiꝰ
eleatus una cum eo testis est dĩ aute se nõ eẽ ueq post se
futurum. Sufficiens quidem gͥ ip̃i testis est: s testinio¬
nio de se suo testumonium pueri quem elegit admis¬
cuit. unum gͦ duoꝵ testimomioꝵ est: nlłm ante sedu
ẽẽ : ex eo enim omiã sunt. neq post se dm̃. fut᷑ umi: nõ
utiq ex se non fuisse. Erat enim iam puer ĩ testuno¬
mo prĩs hec loquens prier ex tribu ex qua gigni habe¬
bat electus. Id ipm̃ ita in eiuͣigeliis demonstrat. Ecce pu¬
er meus quem elegi: dilectus meus in quo complacuit
anme mee. Non est gͦ aute me alius d̾s. ⁊ post me nõ
erit et̃ne uicdelic ⁊ indenutabilis uirtutis infmitatrm
iico. quod ante ⁊ postea cdeus p̾t̾ se sit ulłs ostendens: pr

Expanded text:
tamquam per id non et Filius Deus sit, quia post Deum, ante quem Deus nullus sit, nullus quoque postea Deus futurus sit: totius ob id dicti ratio tractanda est. Deus ipse sermonis sui testis est, sed et puer ejus electus una cum eo testis est, Deum ante se non esse, neque post se futurum. Sufficiens quidem sibi ipse testis est: sed testimonio de se suo, testimonium pueri quem elegit admiscuit. Unum ergo duum testimonium est, nullum ante se Deum esse; ex eo enim omnia sunt: neque post se Deum futurum; non utique ex se non fuisse. Erat enim jam puer in testimonio Patris haec loquens, puer in tribu ex qua gigni habebat electus. Idipsum ita in Evangeliis demonstrat: Ecce puer meus quem elegi, dilectus meus, in quo complacuit anima mea . Non est ergo ante me alius Deus, et post me non erit: aeternae videlicet et indemutabilis virtutis infinitatem in eo, quod ante et post
Abbreviated transcription (Latin):
minib testimonia subdid̾unti que corrupto intelligẽtiȩ
sensu. solis tm̃ ignorantib blandiantur: spem̃ u̾itatis
scd̃m pͣuitatem int̾̃pretancium p̾stitura. Conant᷑ enim¬
sola d̾i prĩs diuuintate celebͣta: filio auferre qd̾ d̾s est:
ad legis doctorem intelligͤantem quod p̾ceptũ in axi¬
mum eet̃: in lege duõ dicente: Auddi isrł dns̃ d̾s tiuis
d̾s̃. iłꝰ ⁊ mediator dĩ ⁊ hominũ: tum quod solus sapi¬
ens siti ne quid sapientie filio relinqͣtur. scd̃m aposto¬
li dcm̃. ei autem qui potens est uos confiriare scdm

Expanded text:
minibus testimonia subdiderunt, quae corrupto intelligentiae minibus testimonia subdiderunt, quae corrupto intelligentiae sensu solis tantum ignorantibus blandiantur, speciem veritatis secundum pravitatem interpretantium praestatura. 8. Scrisola Dei Patris divinitate celebrata, Filio auferre quod Deus est; ad legis doctorem, interrogantem quod praeceptum maximum esset in lege, Domino dicente: Audi, Israel, Dominus Deus, et unus Mediator Dei et hominum . Tum quod solus sapiens sit, ne quid sapientiae Filio relinquatur, secundum Apostoli dictum: Ei autem, qui potens est confirmare vos
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis opimione. Edita namq est sensꝰ nrĩ ꝓfessio: lic nõ¬
dum sit rõ ꝓfessionis exposita. Tamen nequid ĩ omousii a
patͥb ninccupati. enũciatione ⁊ ĩ ea. quod semꝑ fuetit
ꝯfessione suspitionis relinqueretur: ĩsta memorata sunt
quib ⁊ subsist̾e filumi ĩ sub̾a qua genit᷑ ex prẽ est cognoᷤᷤ¬
ceretur. & prĩ de sub̾a qua manebat ꝑ filii natiuitatẽ
uitħ eẽ clecerptum : ⁊ o mousion prĩ filiũ. nõ decõmemora¬
tis suꝑiis iiciis causis q a scĩs ⁊ doctima dĩ callentibus
uiris ẽẽ memoratum. ne quis forte existimaret adimi
debathantes tẽ ħ̾eticos ad maximam fici secuntatem u¬
surpati. rõnem intelligamus: respondendum oe̾ existi¬
mo h̾eticoꝵ ꝑuersitati: ⁊ onĩs eoꝵ stultas ac mortiferas in¬
stitutiones. euͣigelicis atq apostolicis destimoniis coargu¬
endas.uiesentur enim sͥ de singłis que asserunt p̃stare
rõnem: qr singłis assercionib suis quedam ex diuinis uolu¬

Expanded text:
avitatis opinione. Edita 75 namque est sensus nostri professio, licet nondum sit ratio professionis exposita. Tamen ne quid, in homousii a Patribus nuncupati enuntiatione, et in ea quod semper fuerit confessione, suspicionis relinqueretur: ista memorata sunt, quibus et subsistere Filium in substantia qua genitus ex Patre est cognosceretur, et Patri de substantia qua manebat per Filii nativitatem nihil esse decerptum, et homousion Patri Filium non de commemoratis superius vitiis causisque a sanctis et doctrina Dei calentibus viris esse memoratum; ne quis forte existimaret adimi debacchantes tum haereticos ad maximam fidei securitatem usurpati, rationem intelligamus: respondendum esse existimo haereticorum perversitati, et omnes eorum stultas ac mortiferas institutiones evangelicis atque apostolicis testimoniis coarguendas. Videntur enim sibi de singulis, quae asserunt, praestare rationem: quia singulis assertionibus suis quaedam ex divinis volu
Abbreviated transcription (Latin):
originem: ꝑ unum cuctoꝵ creatõnem ĩ imo ex quo aut¬
toritatem ĩuascibilitatis intelligro: ĩ uno ꝑ quem po¬
testatem raichil differentem: ab auctore uen̾at᷑. cum
ex quo ⁊ ꝑ queni ad ĩd quod creatur. ⁊ ĩ hiis que creata
sunt cõmuuis auctoritas sit. Nouit ĩ sp̃u dñ spm im

Expanded text:
onem. In uno ex quo, auctoritatem innascibilitatis intelligit. In uno per quem, potestatem nihil differentem ab auctore veneratur. Cum ex quo, et per quem ad id creatur in his quae creata sunt communionis auctoritas sit. Novit in Spiritu Deum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicent. Cum enini uiciose a nobis asserant: dici filiũ
semꝑ fuisse: necesse est ĩ exeluclendo quod semꝑ fuetit na¬
tiuitatem ei ꝯfiteantur ex tempore. Si enĩ nõ semꝑ fuit
ent tempus quo nõ fuitꝰ. Si est tempus quo nõ fuit: er̃
añ eũ tempꝰ. qr qui non semꝑ est: ce̾ cepit ex tempore. Qͥ
autem caret tempoie: nõ potest eo carere quod semꝑ est
Respuere se autem io quod semꝑ filius fuerit: ob eam
causam affirmant: ue ꝑ io quod semꝑ fuit sine natun¬
tate ceͣ credatur: tanꝙͣ ꝑ id quod semꝑ fuisse dicit᷑. in

Expanded text:
praedicent. Cum enim vitiose a nobis asserant dici, Filium praedicent. Cum enim vitiose a nobis asserant dici, Filium semper fuisse; necesse est, excludendo quod semper fuerit, nativitatem ejus confiteantur ex tempore. Si enim non semper fuit, erit tempus quo non fuit. Et si est tempus quo non fuit, erit ante eum tempus: quia qui non semper est, esse coepit ex tempore. Qui autem caret tempore, non potest eo carere quod semper est. Respuere se autem id, quod semper filius fuerit, ob eam causam affirmant, ne per id quod semper fuit, sine nativitate esse credatur: tamquam per id, quod semper fuisse dicitur, i
Abbreviated transcription (Latin):
ta utrumq illum ⁊ nature autetioris ⁊ tei eẽ testetur
uniꝰ. Atq iccirco imꝓbare se omousii aunt ꝯfessionem
quod enũciatõ eiꝰ neq filium a prẽ cdistinguat: ⁊ post̾iorẽ
prem mat̾ia que sͥ cũ filio sit cõnunis ostenelat. Betcio
quoq hanc imꝓbandi omousii cani cõminiscuntur.
quod scd̃m u̾bi hꝰ significatõnem ex diuisione pat̾ne sub̾e¬
c̾ẽ filiꝰ existimetur: tanꝙͣ defectꝰ ex eo fuenit: ita ut ĩ duob sit
tes. una diuisa: ⁊ itõ substãcie dicant᷑ uniꝰ. qr porcio desecta
de toto ĩ natura ea sit uude defecta est: nec posse ĩ dñ ca¬
d̾e diuisionis passionem: qr ⁊ demutabit etit si mininu¬
cioni ꝑ diuisionẽ fiat obuoxius: ⁊ ĩ ꝑfc̃s efficietur ꝑfectio
elegant̃ doctrine ꝓphetite. s ⁊ enugelite atrp apo stolice poᷤᷤ¬
se existimant contͣire: ut filii natiuitatem intͣ tempora

Expanded text:
ta, utrumque illum et naturae anterioris, et rei esse testetur ta, utrumque illum et naturae anterioris, et rei esse testetur unius. Atque idcirco improbare se homousii aiunt confessionem, quod enuntiatio ejus neque Filium a Patre distinguat, et posteriorem Patrem materia, quae sibi cum filio sit communis, ostendat. Tertio quoque hanc improbandi homousii causam comminiscuntur, quod secundum verbi hujus significationem, ex divisione paternae sub desectus ex eo fuerit, ita ut in duos sit res una divisa; et ideo substantiae dicantur unius, quia portio desecta de toto, in natura ea sit unde desecta est: nec posse in Deum cadere divisionis passionem, quia et demutabilis erit, si imminutioni per divisionem fiat obnoxius: et imperfectus efficietur, perfecteleganter doctrinae propheticae, sed et evangelicae atque apostolicae 74 posse existimant contraire, ut Filii nativitatem intra tempora
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ita ⁊ hic d̾s sit: indulgenciore tñ ĩ eo adopcionis ⁊
nunccupatõnie affectu: ut ⁊ p̾cet̾is sit adoptatus ⁊ ad¬
optuns aliis maior ip̃e sit filiis: ⁊ excelenciꝰ cunctis nat᷑¬
is creatus creaturis ip̃e cet̾is p̾stet. Nuint ⁊̃ quidam e¬
oꝵ dei omnipotenciam confitentes ĩ similitudinem eñ
d̾i creatum. ⁊ ex nichillo ut cet̾a in et̾ni illiꝰ creatoris sui
ymaginem. constitisse uerbo uidelic de nõ extantibus
iussum eẽ subsist̾e dõ potente similitudinem sus exui¬
ẽẽ prem ⁊ filium auliunt ab autenoribus epĩs p̾dicatũ
ut id subtilit̾ ꝑ spem̃ h̾etice opinionis infirment. dicentes
p̃i qui ⁊ filius: ex infinitate udelicet sua ꝓtensus ĩuir¬
ginemr: ex qua corpus assumeus sͥ ĩ eo corpore quo assũp¬
sit filii nomen addid̾it. Et hoc quidem de o mousion coꝑ
falsitas prima est. Sequens illa est quod affirment ad
enunciationem o mousii significare. quod rei antenoriᷤ

Expanded text:
sunt, ita et hic Deus sit: indulgentiore tamen in eo et adoptionis et nuncupationis affectu, ut et prae ca eteris sit adoptatus, et adoptivis aliis major ipse sit filiis, et excellentius cunctis naturis creatus, creaturis ipse caeteris praestet. Aiunt etiam quidam eorum Dei omnipotentiam confitentes, in similitudinem eum Dei creatum, et ex nihilo 73 ut caetera in aeterni illius Creatoris sui imaginem constitisse: verbo videlicet de non exstantibus jussum esse subsistere, Deo potente similitudinem sui ex ne Patrem et Filium esse audiunt ab anterioribus episcopis praedicatum, ut id subtiliter per speciem haereticae opinionis infirment: dicentes t pater qui et filius, ex infinitate videlicet sua protensus in Virginem, ex qua corpus assumens, sibi in eo corpore, quod assumpsit, filii nomen addiderit. Et haec quidem de homousio eorum falsitas prima est. Sequens illa est, quod affirment id enuntiationem homousii significare, quod rei anterioris
Abbreviated transcription (Latin):
est: cum int̾ unum ⁊ unum. id est ex uno unum. diuinita¬
tis et̾ne. nõ sit scdã natura. Adoraudꝰ gͦ est a filiis dĩ: ⁊ hono¬
nficandus ab angłis dei. Ita ⁊ houor ⁊ uen̾atõ: t̾o adĩ filiis
⁊ angli̾s postulat᷑. Significatõnem honorandi ⁊ eoꝵ ꝑ quos ẽ
honoraudꝰ intellige: silicet ꝑ angłos ⁊̃ filios dĩ d̾s. Ac ne foite
honorem dĩ nõ naturalem existimes postularͥes ⁊ atbitreris
hoc iuloco moysen dehonorando dõ prẽ sensisse. cum tñ pĩ
sit honorandꝰ ĩ filio: tñ bũdictionem ꝙͣ sub eocleni sermone¬
iacob ad ioseph disponit: adu̾te Ait enim. Et que accepta
sunt ei qui apparuit in rubo: ueniant. suꝑ caput ioseph
Nonorandꝰ autem a di angłis d̾s est: ẜ deus qui ⁊ d̾i angls ÷

Expanded text:
est; cum inter unum et unum, id est, ex uno unum, divinitatis aeternae non sit secunda natura. Adorandus ergo est a filiis Dei, et honorificandus ab Angelis Dei. Ita et honor et veneratio Deo a Dei filiis et Angelis postulatur. Significationem honorandi, et corum per quos est honorandus intellige, scilicet per angelos et filios Dei, Deus. Ac ne forte honorem Dei non naturalis existimes postulari, et arbitreris hoc in loco Moysen de honorando Deo patre sensisse, cum tamen Pater sit honorandus in Filio; tamen benedictionem, quam sub eodem sermone ad Joseph disponit, adverte. Ait enim: Et quae accepta sunt ei qui apparuit in rubo, veniant super caput Joseph Honorandus autem a Dei angelis Deus est, sed Deus q
Abbreviated transcription (Latin):
ssus et sufflexero insimuat omĩbꝰ sa¬
fice ꝑficiendis supponere iniũs alit᷑
ꝯsũmationis pͥncipi dõ ꝓpͥam uitam
et suam intellectu alem uniũ sitatẽ
castissimã ipsi oblatam accedere ⁊
ꝯformẽ ⁊ ut possibile dignã existẽ¬
tem Niuino et sa̾ssimo et sacer¬
dotali altari offerente sanctifi ce dei¬
formes intellectus. ierarchice autẽ
manꝰ impositio similitͣ quid̃ mamf¬
estat perfectuam pͥucipalem protec¬
tionem sub e  tanq̃ discipłiis scĩ
custodiunt᷑ patern& Ip̃is quidem
conantem Contͣrias uero eis untuteᷤᷤ
segregantam Rocet aut̾ simul et

Expanded text:
ssus et sufflexio insinuat omnibus sassus et sufflexio insinuat omnibus sanctifice perficiendis, supponere universaliter consummationis principi Deo propriam vitam, et suam intellectualem universitatem castissimam ipsi et oblatam accedere et conformem, et ut possibile, dignam existentem thearchico et sanctissimo et sacerdotali altari, offerente sanctifice deiformes intellectus. Ierarchicae autem manus impositio similiter quidem manifestat perfectivam principalem protectionem, sub qua tanquam disciplinis sancti custodiuntur paterne, ipsis quidem donantem, contrarias vero eis virtutes segregantem. Docet autem simul et
Abbreviated transcription (Latin):
num pedibꝰ inclinans in conspͤtu alta¬
ris siꝑ captid habet ꝑsicientis enͤ
sĩm sacerdorit oextramr ꝑficiendus
ab ipio miuistrancũ ꝯsũmatiiuis iiuo¬
cationibꝰ uni cuiq dut̾ eorͤ cruci forme
signat᷑ a. ꝑficiente sũmo saceredte sig¬
naculum et ꝑ unũ quenq p̃dicatio fi¬
t sacra et ꝯssĩmatuia salutatio salu¬
tante om̃i diuino p̃sente uiro et ꝯs¬
ũmante sũmo sacerdote ad aͥd dictarꝰ
diuinar᷑ ordinationũ ꝯsũmatum.
Umunia que̾dam sunt sismis sa¬
cerdotib et sacerdotibꝰ ⁊ ministris
ad diuinũ altare accessus et incliu¬
atio ierarchice manꝰ inpositio ꝯͣsum¬
matiua salutatio Separata aitem
et discreta sũmis quidem sacerdotibꝰ
eloquiorũ suꝑ caput impositio non
habentib hoc minoribꝰ ordinibꝰ Sa¬
cerdotibꝰ uero ambobus pedibꝰ meli¬
natio non habente hoc ministram¬
tium ꝯsũmatione ministri enim
ut dictum est unũ inclinant pedibꝰ
tantum igit᷑ ad diuinũ altare acce¬

Expanded text:
 pede inclinans in conspectu altaris, super caput habet perficientis eum summi sacerdotis dextram, perficiendus ab ipso ministrantium consummativis invocationibus. Unicuique autem eorum cruciforme signatur a perficiente summo sacerdote signaculum, et per unumquemque recitatio fit sacra, et consummativa salutatio, salutante omni divino praesente viro, et consummante summo sacerdote ad aliquid dictarum divinarum ordinationum consummatum. mmunia quidem sunt summis sacerdotibus, et sacerdotibus, et ministris, ad divinum altare accessus, et inclinatio, ierarchicae manus impositio, crumativa salutatio. Separata autem et discreta summis quidem sacerdotibus eloquiorum super caput impositio, non habentibus hoc minoribus ordinibus. Sacerdotibus vero ambobus pedibus inclinatio, non habente hoc ministrantium consummatione. Ministri enim, ut dictum est, uno inclinant pede tantum. Igitur ad divinum altare acce
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ quid̃ sacerdos ad ierarchicã
ꝯsũmationẽ acceoens utroq pede
indinans ante conspͤtum diuim al¬
caris suꝑ caput hab& deo cradita elo¬
quia ierarchicam mauũ Et hoc mͦ
ꝑficiente eum sit̃mo sacendte sãssi¬
mis inuocationib ꝯssĩmat᷑ Sãcerioᷤ N¬
aut̃ utroq pede iuclinans in consp᷑

Expanded text:
Summus quidem sacerdos ad ierarchicam consummationem accedens, utroque pede inclinans ante conspectum divini altaris, super caput habet Deo tradita eloquia, et ierarchicam manum, et hoc modo a perficiente eum summo sacerdote sanctissimis invocationibus consummatur. Sacerdos autem utr
Abbreviated transcription (Latin):
ducem Cruci forme aut̃ signaculũ
om̃ium similit᷑ camaluĩ ꝯcuspiscẽ¬
cidrum int̾dictionẽ et dei imutatͥce᷑ e¬
uitam respicientem recte in irileꝰ
ihũ ⁊ diuinissima᷑ uitam usq ad
Sacram bero ꝯsũmationũ ⁊ ꝯssmu¬
dos reboat misterio declarante quo¬
modo amicꝰ dei scĩficator manifest
ator est diuine electionis Non ipse
ꝓpͥa gr̃ã ꝑficiendos in sanctificatiuã
ducens ꝯsũmationem Sed a. deo m¬
otus in om̃s ierarchicas sanclificati¬
ones. Sie moyses legalis sanclificator
neq fint᷑rem &ͥ est aaron in sacer¬
dotalem ꝯsũmationẽ ducit et dnuc
um esse et sanctisicum estimans do
nec diuinitꝰ in hoc motꝰ .a. par̃fecti¬
onis principe deo sacendtum ꝑfecit
Sed et diuinus noster et primꝰ sancti¬
ficus factꝰ est enim et hoc sp̃ nos h¬
umanisstuiꝰ ihs Non se ipm glorifica¬
uit ut eloquia auint Sed qui loq¬
utꝰ est ad eum. Cu sacenos in etͤmĩ¬

Expanded text:
 signaculum, omnium similiter carnalium concupiscentiarum interdictionem, et Dei imitatricem vitam, respicientem recte in virilem Jesu et divinissimam vitam usque ad Sacram vero consummationum et consummdos reboat, mysterio declarante, quomodo amicus Dei sanctificator est thearchicae electionis, non ipse propria gratia perficiendos in sanctificativam ducens consummationem, sed a Deo motus in omnes ierarchicas sanctificationes. Sic Moyses legalis sanctificator neque fratrem, qui est Aaron, in sacerdotalem consummationem ducit, et amicum Dei se esse, et sanctificum aestimans, usque dum divinitus in hoc motus, a perfectionis principe Deo sacerdotium perfecit. Sed et divinus noster et primus sanctificus, factus est enim et hoc super nos humanissimus Jesus, non seipsum glorificavit, ut eloquia aiunt, sed qui locutus est ad eum: Tu sacerdos in aet
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽ Ip̃e aut diuiniores uir¬
cutes ꝯppͥis et subiͦtas sue ꝑfection¬
is sacra scientia cognos cuat Si̾mi¬
lit qm̃ diuinarũ sunt actionũ
ymagines Ipse sanctificatiue diͤ¬
põties bene ornati ⁊ in ꝯfusi duun¬
arum openitionũ. erdinis in se¬
met ipsis oftendentes ordinatas il¬
luminatne s in pͥmas et medias
et ultimas sacras actiones et ordina¬
tiones in discretionibꝰ iemrchicis or¬
dinate sunt Manifestantes ut diiꝰ
gat pͥmum deinde illumin̾at ⁊
illuminatos ꝯsũmat ad dĩformẽ
ꝑfectionem Merito pontificalis
diuinar̃ ymaginis indiscretas
se rpam alt̾nat ordinationes uir¬
tutes. Op erose oftendens diuinas oꝑ¬
ationes in sanctissimis et in ꝯfusis or¬
dinib ponderare et in ꝯfuse statutaᷤ
Sed qm̃ sanctificat ordinationes et
particiones uiitutes q eoꝵ et oper¬
ationes diximꝰ qmͣtum nobis possi

Expanded text:
majestatem. Aliae autem diviniores virtutes cum propriis et subjectas suae perfectionis sacra scientia cognoscunt. Similiter quoniam divinarum sunt actionum imagines, aliae sanctificativae dispositiones bene ornati et inconfusi divinarum operationum ordinis, in semetipsis ostendentes ordinatas illuminationes in primas, et medias, et ultimas sacras actiones et ordinationes, in discretionibus ierarchicis ordinatae sunt, manifestantes, ut diximus, gat primum, deinde illuminat, et illuminatos consummat ad deiformem perfectionem: merito pontificalis divinarum imaginum in discretas seipsam alternat ordinationes et virtutes, operose ostendens thearchicas operationes in sanctissimis et inconfusis ordinibus ponderate et inconfuse statutas. Sed quoniam sanctificas ordinationes et participationes virtutesque earum et operationes diximus, quantum nobi
Abbreviated transcription (Latin):
ua disposicio in manifestissimas
sacerdotum sanctificationes reducens
purgatos et imꝑfectot diuidicant et
inflãmans mundatiuis eloquioꝵ ill¬
uminatiomibꝰ ⁊ doct̾nis ⁊ adhuc innt¬
ondos sacertotib inꝯfuse separansꝑ.
pp̃ auod ꝯsanctis eam statuit postiᷤᷤ
ierarrbyca legis latio ad sacra proue¬
nentiũ intͦitum imꝑfectissimis pur¬
gationibꝰ insinuans. ⁊ ad sanctas
eoꝵ ꝰ inspͨtiones ⁊ ꝯmunicatione s
accessum: purgatuuꝰ iitutib tra¬
dens et ꝑ eas eos impollutos accipi¬
ens Ostensus est igit᷑ a. nobis ponti¬
fectiuus. sacendotum aut̾ illumi¬
natiuus ⁊ iuciducus. Ministm̃¬
cium. uͦ purgatiuꝰ ⁊ discretiuis
scilicet iemirhico ordine non per¬
ficẽre taitum sed et illuminare
simul ⁊ mondare cognoscente ⁊
sacerdotum uircute habente in
se ip̃a ꝯilluminatiua ⁊ purgati¬
uam scianciam Ip̃e quid̃ entin
minores in ea Que melioma sunt

Expanded text:
a dispositio, in manifestissimas sacerdotum sanctificationes reducens purgatos, et imperfectos dijudicans, et inflammans mundativis eloquiorum illuminationibus et doctrinis, et adhuc immundos sacerdotibus inconfuse separans. Propter quod et sanctis eam statuit portis ierarchica legislatio, ad sacra provenientium introitum in perfectissimis purgationibus insinuans, et ad sanctas eorum inspectiones et communicationes accessum purgativis virtutibus tradens, et per eas eos impollutos accipiens. Ostensus est igitur a nobis pontifectivus: sacerdotum autem illuminativus et luciducus: ministrantium vero purgativus et discretivus: scilicet ierarchico ordine non perficere tantum, sed et illuminare simul et mundare percipiente, et sacerdotum virtute habente in seipsa cum illuminativa et purgativam scientiam. Aliae quidem enim minores in ea, quae meliora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
oluunt et ad occasum in ab renunt¬
iationem statuunt. Et iterum ad
ortum crans ducunt. Purgatiue enĩ
funt ordinationis et iurtutis rep¬
eliere uniuers alit uibentes adue¬
nientib pͥoris uite amictus et pͥo¬
ris ꝯuersationis cenebrosum osten¬
dentes et docente eos reordinandos et
cendere. Purgatisi a gͦ est inꝯͥnstͣti

Expanded text:
olvunt, et ad occasum in abrenunciationem statuunt, et iterum ad ortum transducunt--purgativae enim sunt ordinationis et virtutis--repellere universaliter jubentes advenientibus prioris vitae amictus, et prioris conversationis tenebrosum, ostendentes et edocentes eos reordinandos, a cendere. Purgativa igitur est ministrati
Abbreviated transcription (Latin):
ficas ostendens ꝑ sacratissima sẏm¬
bola et comtemplatores ad ueni ent¬
es ꝑficiens et sanctarum teletarum
comunicatores. In stĩmum autem sa¬
tes. Ministranciũ uero ordo purg¬
atius et dissimilium discretuuis
ant in sacerdotum sanctificationeᷤ
inspͨtionem et ꝯmunicationem¬
coaptatos. Inde in sancta cheogene¬
sia min̾istri aduenientem uetus¬

Expanded text:
ficas ostendens per sacratissima symbola, et contemplatores advenientes perficiens, et sanctarum teletarum communicatores: in summum autem sates. Ministrantium vero ordo purgativus et dissimilium discretivus, ante in sacerdotum sanctificationes inspectionem et communicationemcoaptatos. Inde in sanctam theogenesiam ministri advenientem vet
Abbreviated transcription (Latin):
autem luciducꝰ ordo in sanctas h¬
ostiar̃ inspͤtiones manuducit ꝑfec¬
tos subdiuinoꝵ ͤ pontificaliũ ordimt̃
et pꝰ eum sacrificans ꝓpͥas sacras acti¬
ones in quibꝰ hoc quid̃ ipse agit dei Sacertotum uidelices ordo.

Expanded text:
autem luciducus ordo in sanctas hostiarum inspectiones manuducit perfectos sub divinorum pontificalium ordine, et post eum sacrificans proprias sacras actiones, in quibus quod quidem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
t siquis propt̾ea qd̾ nmnꝙͣ pr̃ filiꝰ intelligi¬
tur: eo qd̾ filiꝰ nunꝙͣ p̃r intelligitur. alium
sit filiꝰ scd̃m qd̾ dem̃ est. alius est qui testimonium
ꝑhibet de me. qui me misit p̃r. pp̃ hanc ꝑiam ĩ eoc
intesligendã ꝓprietatem ꝑsone. prĩs ⁊ filii. tienᷤ¬

Expanded text:
t si quis, propterea quod numquam Pater Filius intelligitur, et quod Filius numquam Pater intelligitur, alium sit Filius, secundum quod dictum est, Alius est qui testimonium perhibet mihi, qui me misit Pater : propter hanc piam in Ecclesia intelligendam proprietatem
Abbreviated transcription (Latin):
aniũciat uerbum d̾i. ⁊ it̾o angelim q
ꝑticipantẽ uixta nirtutem ꝓpriami. hoc
est scom̃ gͣduui. exproprio officio sib dat̃
limatum. ad manifestatiuã sumilitudinẽ
eo lilicet angeloꝵ. qi ĩ hoc sumilis est angelis
ꝗs secreta di ad etuditionem subiectoꝵ mani¬
fecao ut reuelas. slec mirum si honunes au¬
seli uocantur cum ⁊ anglĩ ⁊ homines. partter
uiil uocats suũtt. Hos est qd̃ dicit̃. Inuemes aut̃e
Q ⁊ teos theologia uocat. ipãs celestes ⁊ super¬
nas eeñcias hoc est angelos. ⁊ non solum illos:
si licet mirabiles ⁊ amicissimos d̃i. Quare au¬
tem uł angeli. ut homines oui uoceut : qau¬
sam sub iurigit: ꝙ uicelicet diuitas. cũ Ett

Expanded text:
annuntiat verbum Dei: et ideo angelum, quia « participantem juxta virtutem propriam, » hoc est, secundum gratiam ex proprio officio sibi datamlimatum ad manifestativam similitudinem eorum scilicet angelorum, quia in hoc similis est angelis quod secreta Dei ad eruditionem subjectorum manifestat vel revelat. Nec mirum si homines angeli voInvenies autem, quod et deos theologia vocat ipsas coelestes, et superiores essentias, » hoc est angelos, et non solum illos, scilicet « mirabiles, et amicissimos Dei. » Quare autem homines angeli, vel homines dii vocentur, causam subjungit: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nes sumꝰ est nominat᷑ ab eloquuis angelus
i omni potentis: Sis enĩ singulantatem ꝓ¬
prietatis non ẜt̃ quare expressionẽ appellatõ¬
uis assumitꝰ Contͣrium uidetur: ut no¬
men discretionis ad cõmunionẽ deducat᷑
S tñ inoruit uon est contͣna ratio ista
siue assercio ut estimo aũ diffinitis. hoc
est huis qui ante diffunta sunt. silicet
de discretione singuloꝵ. In hoc enĩ qs tũ
c̃ munonem appellationis concedinus
pluriũc discretionent non tollimꝰ singu

Expanded text:
nes « summus est, nominatur ab eloquiis angelus Dei omnipotentis? » Si enim singularitatem proprietatis non habet, quare expressionem appellationis assumit? Contrarium videtur, ut nomen discretionis ad communionem deducatur. Sed tamen inquit, « non est contraria ratio ista, » sive assertio, « ut existimo, ante definitis, » hoc est, iis quae ante definita sunt, scilicet de discretione singulorum. In hoc enim, quod talem communionem appellationis concedimus plurium, discretionem non
Abbreviated transcription (Latin):
oreni cõnuingnem ĩ ꝑticipationẽ cuncto¬
rum uenit: q̃le est hoc qd̾ orolo scõꝵ che¬
tubiti ꝑticipat sapienciam ⁊ scienciã
rubii ꝑticipant. ⁊ ip̃e quitem sapienciã
⁊ scionciã s tũ ꝑticularẽ ⁊ subiectam ad

Expanded text:
tionem cunctorum venit: quale est hoc, quod ordo sanctorum cherubim participat sapientiam, et scientiam rubim, « participant et ipsae quidem sapientiam, et scientiam; sed tamen particularem, et subjectam ad
Abbreviated transcription (Latin):
iiũsali ⁊ suꝑposita uirtute maiorum
oruatuum .i. excellenciorum ordinũ. ut si¬
licet non ꝑticipent. iuitute suꝑiorum se¬
cundum illam unu̾isitatem sine totali¬
tatem. uel plenitudinẽ. quͣ illi ꝑticipat̃
⁊ nõ possunt aliqũ cõuenient᷑ nomẽ illoꝵ

Expanded text:
rtute majorum ornatuum, » id est excellentiorum ordinum, ut scilicet non participent virtutes superiorum secundum illam universitatem, sive totalitatem, vel plenitudinem, qua illi participant. Et tamen possunt aliquando convenienter nomen illorum
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑ insitam rationem d̾s conformibus
⁊ simlib. ꝑticipare quidema sapienciam
aliquomioto onũb cõmune est: s actente
⁊ prmo. hoc est expresse. ⁊ principalit̾ eã
ꝑticipare. aut scc̃o. ant etiam infra cũ
ꝑtiaipare neqͣꝙ om̃ib cõmuneest. s

Expanded text:
insitam rationem Deo conformibus et similibus. Participare quidem sapientiam aliquo modo omnibus commune est. Sed « attente et primo, » hoc est, expresse et principaliter « eam participare, aut secundo, aut etiam infra eam participare, nequaquam omnibus commune est. »
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ est cõmune. Quod qr unũ. id est ꝯ¬
nuine cunctis este in eo simul onĩs cõ¬
uinti sunt ⁊ sociati. Scou̾i id itaq qd̾
comiune cunctis est singularia no¬
mina ad cõmaunẽ significatõnẽ thũ¬
tur: q sicut dixiꝰ illud etiam qd̃ ꝑ ex¬
cellenciam aliquib ꝓprium est. ꝑ ꝑtici

Expanded text:
ibus est commune. Quod quia unum, id est commune cunctis est, in eo simul omnes conjuncti sunt et sociati. Secundum itaque quod commune cunctis est, singularia nomina ad communem significationem trahuntur; quia, sicut diximus, illud etiam, quod per excellentiam aliquibus proprium es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scissa saxa. ⁊ sepulcra patencia. ⁊ mortui resurgen¬
tes testant᷑: ⁊ homo gentilis ꝑfidie confitet᷑. uirtu¬
tis nat᷑am. agnoscit in geffit: nature ueritatem pro¬
fitetur ĩ nomine. Tanta rõ uenitatis. ⁊ tauta uis fi¬
dĩ est : ut uincat uoluntatem ueri necessitas: ⁊ xpm̃
dominũ glorie et̃ne uere dĩ filiũ eẽ nec qͥ crucifixe

Expanded text:
et scissa saxa, et sepulcra patentia, et mortui resurgenet scissa saxa, et sepulcra patentia, et mortui resurgentes testantur, et homo gentilis perfidiae confitetur; virtutis naturam agnoscit in gestis, naturae veritatem profitetur in nomine. Tanta ratio veritatis, et tanta vis fidei est, ut vincat voluntatem veri necessitas, et Christum Dominum glori
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum inte est auferens: aufetres quoq si tͥ liceret
⁊ nomen. S qr id non licetr naturam nomini nõ telĩ¬
quis: ne qd̃ filus dr᷑ uerꝰ dĩ filius sit. Habueras ĩ cõfessi
one eor quib desauente. uento ⁊ turbato mari ĩ uerbi
iussu erat restituta tͣnquillitas. ut ⁊ tu uerum dĩ fi¬
lumi coufitereris: ⁊ eoꝵ uoce utereus. uere dĩ filius est.
S te seuiens sp̃t in naufragiun uite rapit: ⁊ mentis
tue motib tanqͣm fluctuoso mati ĩcumbens ꝓcella to
debit᷑. qr existim abit᷑ ẽẽ apostoloꝵ: michi tñ ⁊ si muius
prestitit admiratõnis. plus tũ affert auctoritatis.
uerũptũ ⁊̃ genciũ ĩ eo fidem sume. Audi enĩ uit̾ se¬
uas crucis custocdias romane cohortis. edomitum ad
fidem militem. Loquit᷑ namq conspectis tante uir¬
tutis oꝑatõnib centutio. Uere filiꝰ di erat iste. Hoc pꝰ
emissum spm̃ discissum templi uelum. ⁊ mota terra

Expanded text:
quantum in te est auferens, auferres quoque si tibi liceret quantum in te est auferens, auferres quoque si tibi liceret et nomen. Sed quia id non licet, naturam nomini non relinquis: ne quod filius dicitur, verus Dei filius sit. 171 51. Chrione eorum, quibus, desaeviente vento et turbato mari, in verbi jussu erat restituta tranquillitas, ut et tu verum Dei filium confitereris, et eorum voce utereris: Vere filius Dei est . Sed te saeviens spiritus in naufragium vitae rapit, et mentis tuae debitur, quia existimabitur esse Apostolorum; mihi tamen etsi minus praestat admirationis, plus tamen affert auctoritatis. Verumtamen etiam gentium in eo fidem sume; audi enim inter saevas crucis custodias 172 Romanae cohortis edomitum ad fidem militem. Loquitur namque conspectis tantae virtutis operationibus centurio: Vere Dei filius erat iste . Hoc, post emissum spiritum, discissum templi velum, et mota terra,
Abbreviated transcription (Latin):
imi di iuidaice impietatis corsorcio miscuisti. Quam
enim illi dampuatõnis ĩ eum causam attuleruit:
test̾at᷑ dicentes. Et scõm legem clebet mori: qmĩ filiũ
dĩ se fecit̃. Anne non hoc etiam impie tue uotis oppro¬
brium estt cur se filium dĩ aicat quem tu eẽ asseras
cteatinam: Ille dei ꝯfitendo se filium. teus mortiᷤ
ab hũs uidicat᷑ : tu eum d̾i filium negando. quero
quid iudices. ꝓfessio enĩ eiꝰ ita udeis ut tͥ displic
Interrogo an cliu̾se ab eis sentencie maneas: a quib
nõ diu̾sus sis uoluntate. Efadem enim filium dĩ eñ
c̃ẽ impietate tu negas. illi tñ oo crimine minore qͦ
eo qd̃ nescuuit. potest adhuc ĩ tuto salus eẽ si creclant. tͥ
iam omia clausa sunt ad salutem. qui negas qd̃ ig¬
norate iam non potes. Non eium ignoras ẽẽ filiũ dei:
usq a t̾o ut adopcionis nomen indulgeas: ut credt᷑am
connuncupatam filium meuciatis. Nat᷑am autem

Expanded text:
um Dei, Judaicae impietatis consortium miscuisti. Quam um Dei, Judaicae impietatis consortium miscuisti. Quam enim illi damnationis in eum causam attulerint testantur, dicentes: Et secundum legem debet mori, quoniam filium Dei se fecit . Anne non hoc etiam impiae tuae vocis opprobrium est, cur se filium dicat, quem tu esse asseras creaturam? Ille, Dei confitendo se filium, reus mortis ab his judicatur: tu, eum Dei filium negando, quaero quid judices? Professio enim ejus ita Judaeis, ut tibi displicet. Interrogo an diversae ab eis sententiae maneas, a quibus non diversus sis voluntate? Eadem enim filium Dei eum esse impietate tu denegas. Illi tamen eo crimine minore, quod eo quod nesciunt, potest adhuc in tuto salus esse si credant: tibi jam omnia clausa sunt ad salutem, qui negas quod ignorare jam non potes. Non enim ignoras esse filium Dei; usque adeo ut adoptionis nomen indulgeas, ut creaturam connuncupatam filium mentiaris. Naturam autem