comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natis q temporib qd̾ ⁊ in sua resurrectione sig¬
ificauit itrduo. Puto au̾int᷑ esse int̾ rectũ
corde ⁊ mundũ corde. rectus corde in ea q̃ ante
sunt extenditur. ⁊ que retro sũt obliuiscens. ut
recto cirisu .i. recta fide atq intentione ꝑueni¬
at ubi habitet mundus corde. sicut illã singła
reddenda sũt singulis. Ubi dcm̃ est. Quis ascendet
ĩmontem dñi aut qͥs stabit inloco sco eiꝰ. In¬
nocens manib ⁊ mundo corde. In nocens manib
ascendet ⁊ mundus corde stabit. Illud moꝑe ẽ. il¬
lud infine. Et illic magis intelligendũ qd̾ dc̃m ẽ.
bona ẽ substantia cui nõ ẽ peccatũ in conscientaã
tunt enĩ erit uere bona substantia .i. uere diui¬
tie cũ transierit tota pauꝑtas .i. cõsũmata fi̾t
om̃is infirmitas. Nunc uero auertat se homo a
delicto cũ ꝓficiendo inde discedit. ⁊ renouetur de
delicto mundet cor suũ misereatur ut qd̾ restat

Expanded text:
natisque temporibus quod et in sua resurrectione signatisque temporibus quod et in sua resurrectione significauit in triduo. Puto autem interesse inter rectum corde et mundum corde. nam et rectus corde in ea quae ante sunt extenditur, ea quae retro sunt obliuiscens, ut recto cursu, id est recta fide atque intentione, perueniat ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis. ascendit in montem domini, aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde — innocens manibus ascendet et mundus corde stabit: illud in opere est, illud in fine — et illic magis intellegendum quod dictum est: bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia. tunc enim erit uere bona substantia, id est uerae diuitiae, cum transierit tota paupertas, id est consummata fuerit omnis infirmitas. nunc uero auertat se homo a delicto, cum proficiendo inde discedit et renouatur de ae et ab omni delicto mundet cor suum, misereatur, ut quod restat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hñtem maculã aut rugam. s addadit głiosã
Satis sig̃cauit qñ erit sine macula aut ruga
aut aliquid huĩmcoi. tunc utiq qñ głiosa. Nõ
enĩ modo intantis malis. intantis scandalis
nitanta ꝓmixtione hominũ pessimoꝵ. intan¬
tis obꝓbriis impioꝵ dicendum ẽ eam ẽẽ gło¬
sam. qr reges ei seruiunt ubi ẽ ꝑiculosior ma
se mediator conimicit eccłie ñ fu̾it głificatus
erat datus. qr słx nõ dum efu̾at głificatus.
Quomͦ dicenda ẽ añ resurrõnem suam eccłia
eus eẽ głiosa. mundat ergo eam nũc lauacro
aque m ubis abłuens peccata p̃terita ⁊ pelles
ab sr dũationem maloꝵ angeloꝵ. Seuide ꝑficiens
eius sauitates facit eam occurrere in illam głio¬
sam sine matula ⁊ ruga. Quos enĩ p̃ destimnauit
illos ⁊ ucrauit ⁊ quos uocauit ip̃os ⁊ iustifici¬
uit. si uos auͣ̃ iustiticauit illos ⁊ glificauitin
siu. qd̾ eĩt eccłia dei. ponens ꝓ distunctis ordi¬

Expanded text:
non habentem maculam aut rugam, sed addidit: gloriosam, non habentem maculam aut rugam, sed addidit: gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis opprobriis impiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maise mediator coniunxerit ecclesiae, non fuerit glorificatus erat datus, quia Iesus nondum fuerat glorificatus - quomodo dicenda est ante resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae, in uerbo abluens peccata praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum; deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, isui, quod est Ecclesia Dei, ponens pro distinctis ordi
Abbreviated transcription (Latin):
to. elemosinas faciendo. miurias ignoscendo. in¬
stanter orando. ⁊ ꝓficiendi uires p̃dicando. uera¬
cit̾ q dicendo. dimitte nobis sic̃ ⁊ nos dimitti¬
mus ⁊ ne inferas nos intemptationẽ. s libera
nos a malo. Hoc ꝓrsus agitur ut cor murdet᷑
et pcc̃m om̃e tolletur. Et qd̃ uidex iustus cũ in
chrono sederit. occultum inuenerit minus q
muidatũ eius miscd̃ia remittatur ut deo ui¬
dendo totum sanũ mundum q reddatur. Iudi¬
cium enĩ sine mi scdia sit illi qui ñ facit mĩam¬
spes cẽt quando quidem cũ rex iustus sederit in
throno. quis głiabitur castum sẽ hr̃e cor aut qͥs
głabitur nundum se ẽẽ a peccato. Tunc gͦ per
gebunt in regno patris suisicut sol. T̃unc plene
atq ꝑfecte erit eccłia ñ hñs maculã aut ngã.
aut altod huiꝰmodi. qr tunc etiã erit u̾e głio¬
sa. Cum enĩ nõ tm̃ ait ut exhiberet sĩbi eccłiam

Expanded text:
do, elemosynas faciendo, iniurias ignoscendo, indo, elemosynas faciendo, iniurias ignoscendo, instanter orando et proficiendi uires precando ueraciterque dicendo: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, et: ne inferas nos in temptationem, sed libera nos a malo, hoc prorsus agitur, ut cor mundetur et peccatum omne tollatur et quod iudex iustus, cum in throno sederit, occultum inuenerit minusque mundatum eius misericordia remittatur, ut deo uidendo totum sanum mundumque reddatur; iudicium enim sine misericordia, sed illi qui non facit mispes esset? Quandoquidem cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur se castum habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per gebunt in regno patris sui sicut sol. Tunc plene atque perfecte erit ecclesia, non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi, quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait: ut exhiberet sibi ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
castum sehr̃e cor. qm̃ p̃cessit cũ rex iustus sede¬
tit inthrono. Quantaubet enĩ iusticia sit p̃di¬
tus homo cogitare debet ne aliquid mallo qd̵ ip̃e
ñ iudet inuematur ẽẽ culꝑandum. Cum rex ius¬
tuts sederit inthrono. cuiꝰ cegitationẽ fugere de¬
licta nõ possunt nec illa de qͣuib dcm ẽ. Delicta
quis intelligiti Cum erggo rex iustirs sederit in chrmno
quis głiabit᷑ castum se habe cor. aut quis głiabr
minidum se eẽ a pcc̃o. nisi forte^ Qui uolunt ĩ sua
iusticia nõ in ip̃ius iudicis miscd̃ia głiari. Tam̃
etiam illa uera sunt que respondendo subiecit. qd̾
raluator ait in eunͣgelio. Beati mundo corde
qm ip̃i d̾m uidẽbunt. Et qd̃ dauid dicit. Qius
ascendit in montem dñi aut quid stabit inloco
lcõ eius. ĩ nocens manib ⁊ mundo corde. Item ap̃¬
salontonem. bona ẽ substantia cui ñ ẽ pcc̃m in
conscientia. Item illic Auerte te a delicto. ⁊ darige
sꝑando diligendo. corpus suũ corpus castigan¬

Expanded text:
abere cor? quoniam praecessit: cum rex iustus sederit in throno. quantalibet enim iustitia sit praeditus homo, cogitare debet, ne aliquid in illo, quod ipse non uidet, inueniatur esse culpandum, cum rex iustus sederit in throno, cuius cogitationem fugere delicta non possunt nec illa, de quibus dictum est: intellegit? cum ergo rex iustus sederit in thronhabere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato, nisi forte isti, qui uolunt in sua iustitia, non in ipsius iudicis misericordia gloriari? Tamen etiam illa uera sunt, quae respondendo subiecit, quod saluator ait in euangelio: beati mundicordes. quoniam ipsi deum uidebunt, et quod Dauid dicit: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundSalomonem: bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia; item illic: auerte te a delicto et dirige sperando, diligendo, corpus castigan
Abbreviated transcription (Latin):
me dicitis bonũ nemo bonus nisi solus d̾s. Hanc
item ꝓpositionẽ om̃ino nõ soluit s opposuit ueld̾
ex adu̾so alia testimonia quib ꝓbaret dẽ. ⁊ hoĩem
bonũ. dixit enĩ ẽẽ respondendũ qd̾ idem dñs a¬
libi ait. Bons homo debono thessauro cordis
sui ꝓfert bona. ⁊ malus. Et iterũ qui solem
suũ oriri facit suꝑ bonos ⁊ malos. Et alibi scup¬
tum ẽ. inquit bona bonis creata sũt abmitio.
Et iterũ qui sũt bomi erũt hĩtatores terre. Cui
sic rꝑdendum ẽ ut ⁊ sllud intelligatur quõ dic¬
tum sit. nemo bonus nisi unus d̾s. siue om̃ia
que creata sũt. qmͣuis ea deus fecerit bona ual¬
de. creatori tam̃ comꝑata nec bona sũt. cui cõ¬
parata nec sũt. altissime quippe ⁊ ꝓprio modo
quodam de se ip̃o dixit. Ego sum qui sũ sicut
dcm ẽ. nemo bonus nisi unus d̾s. quemad¬
modũ de iohe dcm ẽ. Non erat ille lumẽ cum
dñs dicat eũ ẽẽ lucernam. sicut discipislos
quib dixit. uos estis lux mundi. Nemo ac¬

Expanded text:
me dicis bonum? nemo bonus nisi solus deus\'. hanc item propositionem omnino non soluit, sed opposuit uelut ex aduerso alia testimonia, quibus probaret esse et hominem bonum. dixit enim esse respondendum quod idem dominus alibi ait: bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et iterum: qui solem suum oriri facit sutum est, inquit, « Bona bonis creata sunt ab initio » : et iterum, « Qui sunt boni, erunt habitatores terrae » . Cui sic respondendum est, ut et illud inteliegatur quomodo dictum sit: nemo bonus nisi unus deus. siue quia omnia quae creata sunt, quamuis ea deus fecerit bona ualde, creatori tamen comparata nec bona sunt, cui comparata nec sunt — altissime quippe et proprio modo quodam de se ipso dixit: ego sum qui sum. sic dictum est: nemo bonus nisi unus deus, quemadmodum de Iohanne dictum est: non erat ille lumen, cum dominus eum dicat esse lucernam sicut discipulos, quibus dixit: uos estis lumen mundi; nemo ac
Abbreviated transcription (Latin):
li nostis bona data daxe filiis ur̃is. quanto magis
pater ur̃ qui incelis ẽ dabit bona petentib se. cũ
ait utiq pat̾ ur̃ filios dei iam ẽẽ monstrauit.
quos tam̃ adhuc malos c̃ẽ nõ tacuit. Ille tam̃
nõ soluit qũo ⁊ isti boni sũt. ⁊ nemo sit bonus
nisi unus d̾s. unde est ille ãmonitus quint̾ro¬
gauerat quid bom faceret ut illũ quereret cuĩ
gr̃a bonus eẽt. cui bonũ eẽ hoc ẽ ip̃m eẽ. qr incom¬
nuitabilit̾ bonus. ⁊ nõ potest oĩno malus eẽ.¬
bitur. Et ad hoc respondit multis testimoniis uo¬
lens ostend̾e posse ẽẽ in homine castũ cor. nectñ
dicit qũo accipiendum sit quos posuit contͣ se
dici Quis głiabitur castum se habere cor qña p̃¬

Expanded text:
iliis uestris, quanto magis pater uester qui in caelis est dabit bona petentibus se! cum ait utique pater uester, filios dei iam esse monstrauit, quos tamen adhuc malos esse non tacuit. ille tamen non soluit, quomodo et isti boni sint et nemo sit bonus nisi unus deus. unde est ille ammonitus, qui interrogauerat quid boni faceret, ut illum quaereret, cuius gratia bonus esset, cui bonum esse hoc est ipsum esse, quia incommutabiliter bonus nor?\' et ad hoc respondit multis testimoniis uolens ostendere posse esse in homine castum cor nec tamen dicit quomodo accipiendum sit, quod proposuit contra se dici: quis gloriabitur castum se habere cor?
Abbreviated transcription (Latin):
tem inquit ag̃ ip̃m iob ⁊ miracilũ tenut e tera¬
ds bot̃s. Item apud saionem de sap̃i seuii uera
daces ĩcerunt allius memores. uixi au uerater
ꝓõꝵ nõ est inuentũ mendatiũ. sine macula ner
dhec ⁊nos respondemus amomentes quomõto
om̃ĩs homo mendax. Hoc testimoniũ sonatre
apia quod ip̃e posit dum añ meraces ĩuenẽ¬
tur inclla. Qii ꝓcisl dubio ñ mitla s micpis

Expanded text:
 inquit, \'apud ipsum Iob: et miraculum tenuit ueracis hominis; item apud Salomonem de sapientia: uiri mendaces non erunt illius memores; uiri autem ueraces um non est inuentum mendacium; sine macula sunt\\ ad haec et nos respondemus ammonentes, quomodo omnis homo mendax. hoc et testimonio sonat de sapientia, quod ipse posuit: uiri autem ueraces inuenientu
Abbreviated transcription (Latin):
re sententiam ñ audeo rep̃hendere. quemqm nec
defendereualeam. set plane quisqͥs negat nos o¬
rare delere. ne intremus intemptationem Ne¬
gat aũ hoc qui contendit ñ ad peccãtũ gb̃e di
aduitoriũ nõ eẽ homum necessariũ. set sola
lege accepta humanã suffic̃e uoluntatem
ab aurob om̃ium remouendũ ⁊ ore oĩum

Expanded text:
re sententiam non audeo reprehendere, quamquam nec re sententiam non audeo reprehendere, quamquam nec defendere ualeam. sed plane quisquis negat nos orare debere, ne intremus in temptationem — negat autem hoc qui contendit ad non peccandum gratiae dei adiutorium non esse homini necessarium, sed sola lege accepta humanam sufficere uoluntatem — ab auribus omnium remouendum et ore omnium
Abbreviated transcription (Latin):
disceruit. set udeat quid agatur. Se dñica or̃o¬
ne ubi ditinius. dimitte nobis debita nra. esd̾
nisi fallor nõ opus eẽt dice̾. si ninqm uł in
lapsu lingue. ut inoblectanda cogitatione ei¬
dem peccari destderus aliqnͣtulum consentre¬
mits. s tentũ modo dicendum eẽti ue nos inferas
intemptationẽ set libera nos a malo. ⁊ec iacob
apłs diceret. ĩmultis offendimus oũs Nõ enĩ
atudit nili cui mala concupra cont̾ iustitae ra¬
tionem appetendo seu uitando fatrendũ uł ditẽ¬
dum uł cogitandum aliquid qd̃ nõ debint sul
fallens fure p̾ualens siadet. Postremo si excepto
illo capite nt̃o sui corporis laluatore asseruntur
uł fuisse inhac uita ui ẽẽ aliqui hoĩes iusti sine
aliquo pcc̃o siue mumqͣm ⁊ sentiendo desideriis eĩ
sit beatus sine peccato. Aliter aũ beatus cui nõ
ĩputat dñs peccatũ. ñ nimis existimo reluctan¬
dum. Scio enĩ quibdam ẽẽ insũ quoꝵ dẽha

Expanded text:
discernit, sed uideat quid agatur de dominica oratiodiscernit, sed uideat quid agatur de dominica oratione, ubi dicimus: dimitte nobis debita nostra. quod, nisi fallor, non opus esset dicere, si numquam uel in lapsu linguae uel in oblectanda cogitatione eiusdem peccati desideriis aliquantum consentiremus, sed tantummodo dicendum esset: ne nos inationem, sed libera nos a malo, nec Iacobus apostolus diceret: in multis offendimus omnes. non enim offendit, nisi cui mala concupiscentia contra iustitiae rationem appetendo seu uitando faciendum uel dicendum uel cogitandum aliquid, quod non debuit, siue fallens siue praeualens persuadet. postremo, si excepto illo capite nostro, sui corporis saluatore, asseruntur uel fuisse in hac uita uel esse aliqui homines iusti sine aliquo peccato, siue numquam consentiendo desideriis eiussit beatus sine peccato, aliter autem beatus cui non imputat dominus peccatum — non nimis existimo reluctandum. scio enim quibusdam esse uisum, quorum de hac
Abbreviated transcription (Latin):
ture ubi apłs dicit. ꝑunũ hoĩem peccatũ intra¬
uit in mundũ. ⁊ ꝑ pcc̃m mors : ⁊ ita in dm̃s hy¬
mines ꝓtransiit in quo om̃s peccauerunt Et
necesse est ut impia contentione asserat ẽẽ pos¬
se hoĩes qui sine mediatore xp̃o liberante anꝑ
saluante sint liberi salui ꝙ a peccato cũ isledi¬
terit. Non ẽ opus sanis medicus. s male hũtib
nõ uenit uocare iustos set pecõres. Siisquis q
dicit post acceptam remissionera pcc̃oꝵ. quen q̃
hoĩem ita iuste uixisse ihac carne. uł uiuere ut
nullũ hẽat om̃ino peccatũ contradicit ap̃ło tohi
contractum ẽ. cuiꝰ pectati desideriis ne obediam̃
paulus apłs p̃cipit nõ aũ peccare qui eidem
pcc̃o quiuis nncarne ħĩtanti. adnullũ opus
malũ om̃o consentit ut fcĩ uł dicti uł cogitati
qm̃uis ip̃a concup̃ĩa moueatur que alio modo
peccati nom̃ accepit qd̾ ei consentire peccare sit
nobis ꝙ moueatur ĩuitis. subtilit᷑ quidẽ ista

Expanded text:
m peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et necesse est ut inpia contentione asserat esse posse homines, qui sine mediatore Christo liberante atque saluante sint liberi saluique peccato, cum ille dixerit: non est opus sanis medicus, sed male habentibus, non ueni uocare iustos, sed peccatores. quisquis autem dicit post acceptam remissionem peccatorum ita quemquam hominem iuste uixisse in hac carne uel uiuere, ut nullum habeat omnino peccatum, contradicit apostolo Iohanni, contractum est, cujus peccati desideriis ne obediamus Paulus Apostolus praecipit ; non autem peccare, qui eidem peccato quamuis in carne habitanti ad nullum opus malum omnino consentit, uel facti uel dicti uel cogitati, quamuis ipsa concupiscentia moueatur, quae alio modo peccati nomen accepit, quod ei consentire peccare sit nobisque moueatur inuitis: subtiliter quidem ista
Abbreviated transcription (Latin):
ueressime tunterunt homini multa rmachona
cessent ab om̃ pcc̃o. ẽunc enĩ ei malta enunt inasa
ut nõ opus habeat dicere. lstera nos a malo. e ̃¬
las ⁊ uunc om̃us qui ꝓficit recta intentione ꝓfitẽa
recedit ab om̃i pc̃o ⁊ tanto in de longiq psoriẽ
qnͣto ꝓlenitiudiui iustitie pfection ꝓpniquio:¬

Expanded text:
erissime tunc erunt homini multa bona, cum recesserit ab omni peccato. Tunc enim nulla erunt mala, ut non opus habeat dicere: « Libera nos a malo. » Quamvis et tunc omnis qui proficit recta intentione proficiens, recedit ab omni peccato, et tanto inde longinquior, quanto plenitudini justitiae perfectioniqu
Abbreviated transcription (Latin):
ches se ladit peccatoꝵ meoꝵ signasti miquitties
meas insacciso. ⁊ annotasti si quid in uitis trais¬
gressus sume. Aestmonia eugo ques pauitus trans
sq̃ uiri iob nos sicut potumus quemad modam
sint accipienda monstrauimus. nectã mle dor
uit qd̾ eundem iob drxisse ꝓposuit. Quis enĩ est
muridus a põo: nec infans cuiꝰ ẽ diei imne uita

Expanded text:
Nihil te latuit peccatorum meorum. Signasti iniquitates Nihil te latuit peccatorum meorum. Signasti iniquitates meas in sacculo, et annotasti si quid invitus transgressus sum . Testimonia ergo quae posuit de verbis sancti Job, nos sicut potuimus, quemadmodum sint accipienda monsuit, quod eundem Iob dixisse proposuit: quis enim est mundus a peccato? nec infans cuius est diei unius uita
Abbreviated transcription (Latin):
exfide uiuit. ⁊ ideo fides eius ẽ uita eius. Scit enĩ
qr nõ hbitat incarne eius bonsĩ ubi hĩtat pcc̃m
sethionei consentiendo uiuit ex fide qr ĩuocat de¬
um ut adiuuetur pugnans contͣ pccm. qd̾ ut
oĩno sbi nõ sit adiacet ei uelle. set ꝑficere bonũ nõ
adiacet. ñ facere bonũ nõ adiacet s ꝑficere. Nam
meo qd̾ nõ consentit bonũ facit. ⁊ i eo qd̾ odit cõ¬
eum peccat ignoscit bonũ facit. ⁊ in eo qd̃ petit di¬
mitti sibi debita sua. ⁊ neracit̾ dicit qd̾ dimittit.
etiam ip̃e debitorib suis. ⁊ orat ne inferat᷑ intem¬
ptationem. s liberetur amialo bons̃ facit. ei tñ
ꝑficere bonũ ñ adiacet. Qd̃ tunoerit qñ concup̃a
illa que habitat in menbris eĩ milla erit. Non
ergo eum rep̃hendit cor enis. qͣnͣdo rep̃hendit pec¬
catũ qd̃ ħ̃itat in menbris eiꝰ. ⁊ nõ ht̃ quã repre¬
hendat infidelitatẽ eius. Ita nec infide suauita

Expanded text:
ex fide uiuit, et ideo fides eius est uita eius. scit enim ex fide uiuit, et ideo fides eius est uita eius. scit enim quia non habitat in carne eius bonum, ubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino ibi non sit, adiacet ei uelle, sed perficere bonum non adiacet. non facere bonum non adiacet, sed perficere. nam in eo quod non consentit, bonum facit, et in eo quod odit coneum peccat ignoscit, bonum facit; et in eo quod petit dimitti sibi debita sua et ueraciter dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis et orat, ne inferatur in temptationem, sed liberetur a malo, bonum facit. ei tamen perficere bonum non adiacet, quod tunc erilla quae habitat in membris eius nulla erit. non ergo eum reprehendit cor eius, quando reprehendit peccatum quod habitat in membris eius et non habet quam reprehendat infidelitatem eius. ita nec in uita sua, id
Abbreviated transcription (Latin):
uis post concup̃ias suas nõ eat. qd̾ si fecerit tũc
uere ip̃e fecit. ut cedat ut consentiat ut desiderio
peccati obediat. eunc enĩ cor eius rep̃hendit. quia
ip̃m rep̃hendit. nõ illud pcc̃m eius qd̃ habitat in
menbris eius. Cũ uo nõ sinit regnare pcc̃m insuo
mortali corpore ad obediendum desideriis eius. nec
exhibet menbra sua arma iniquitatis. peccato in¬
est quidem peccatũ in meisbris enis. s nõ regnat.
qr nõ obeditur desideriis eiuus. Et ideo dimm nõ qd̾
uuslt agit.i. ñ uult concupisc̾e ⁊ concupiscit. con¬
sentit legi qr bona ẽ. Hoc enĩ uult ⁊ ip̃e qd̾ lex. qr
uult ip̃e nõ concupisc̃e. ⁊ lex dicit Nõ concupis¬
ꝓtifldubio consentit legi concupiscit tam̃ qr nõ
ẽ sine peccato. set iam nõ ip̃e oꝑatur illud. s id qd̾
uullo hĩtat peccatum. Ideo nõ ip̃m rep̃hendit cor
eius inom̃i uita eus. hoc ẽ infide eius. qr iustus

Expanded text:
uis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. tunc eum cor eius reprehendit, quia ipsum reprehendit, non illud peccatum eius, quod habitat in membris eius. cum uero non sinit regnare peccatum in suo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisprocul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur illud, sed id quod in illo habitat peccatum. ideo non eum reprehendit cor eius in omni uita eius, hoc est in fide eius, quia iustus
Abbreviated transcription (Latin):
modo loricanuir: Assumimus quoꝙ iudiciu.
qd̾ etiam ccͣ nos ꝓ nobis facimus. qnͣdo peccata
nr̃a accusando dampnamus. Unde scriptum ẽ.
iustus ip̃e sui accusator ẽ. in pͥmordio sermonis
Hinc item dicit. iusticia uestitus eram ⁊ circũ¬
dedi in iudiciũ sicut clamidem. Nam ⁊ ista ue¬
stis belli magis solet ẽẽ qmͣ pacis. ubi adhuc
expugnatur concupiscentia. nõ ubi erit plena
siue aliquo ꝓrsus hoste ustitia. Nouissima ĩ nui¬
ca morte destructa. Qd̾ aũ iterũ ait idem sc̃s
iob. Non enĩ rep̃hendit me cor meũ iom̃i uita
mea tunc nos in ista uita in qua exfide uiuimꝰ.
Non rep̃hendit cor nrm si eadem fides in qua
corde creditur ad iustitiam ñ negligit rep̃hendere
ptc̃m nr̃m. Unde dicit apłs. Non enĩ qd̃ uolo
fatio bonũ s qd̃ odi malũ hoc ago. Bonũ ẽ enĩ¬
ñ concupiscere ⁊ hoc bonũ uisit iustus qͥ exfide
uiuit ⁊ tam̃ facit quod odit qr concupiscit. qm¬

Expanded text:
modo loricamur. assumimus quoque iudicium, modo loricamur. assumimus quoque iudicium, quod etiam contra nos pro nobis facimus, quando peccata nostra accusando damnamus. unde scriptum est: iustus ipse sui accusator est in primordio sermonis. hinc item dicit: iustitia uestitus eram, et circumdedi mihi iudicium sicut chlamydem. nam et ista uestis belli magis solet esse quam pacis, ubi adhuc expugnatur concupiscentia., non ubi erit plena sine aliquo prorsus hoste iustitia nouissima inimica morte destructa. Quod autem iterum ait idem sanctus lob: non enim reprehendit me cor meum imea : tunc nos in ista vita, in qua ex fide vivimus, non reprehendit cor nostrum, si eadem fides qua corde creditur ad justitiam, non negligit reprehendere peccatum nostrum. Unde dicit Apostolus, Non enim quod volo facio bonum: sed quod odi malum, hoc ago . Bonunon concupiscere, et hoc bonum uult iustus, qui ex fide uiuit; et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iniustẽ petebat qui ueracit̾ dabat. Et qd̾ dicit
de dño. multas enĩ contriciones meas fecit sine
ei multe contritiones. s pp̃ ꝓbationẽ patĩe. Nara
pp̃ peccata sine quib ut alibi confitet᷑ nõ fuit
pautiora se pati debuisse iudicat. Item qd̾ dicit
uras enĩ custodiui. ⁊ nõ delinant amandatis tuis.
neq discedam. Qustodit uas dei qui ñ sic exorbi¬
tat᷑ ut eas telinquat. s meis currendo ꝓfititiet¬
si alcqrñ ut infirius offendit aut titibat ꝓficit
aũ minuendo pcc̃a donet pueniat ubi sñ pcc̃o sit
Non enĩ alit̾ potest eo mͦ ꝓficere. nisi custodien¬
do uias eius. Declinat aũ amandatis dñi atq
discedit apostata. ñ ille qui enam si h̃t peccatũ.
confligendi tam̃ cũ eo ꝑsenterantiam ñ derelin¬
quitidonec eo ꝑueniat ubi nislla cũ morte cõ¬
tentio remanebit. Inisto ergo conflictu ĩ duum᷑
ea iusticia qua hic ex fide uuitur. ut ea quodã¬

Expanded text:
non iniuste petebat, qui ueraciter dabat. Et quod dicit non iniuste petebat, qui ueraciter dabat. Et quod dicit de domino: multas enim contritiones meas fecit sine ei multae contritiones, sed propter probationem patientiae. nam propter peccata, sine quibus, ut alibi confitetur, non fuit, pauciora se pati debuisse iudicat. Item quod dicit: uias enim eius custodiui et non declinaui a mandatis eius neque discedam, custodit uias dei, qui non sic exorbitat, ut eas relinquat, sed in eis currendo proficit, etsi aliquando ut infirmus offendit aut titubat; proficit autem minuendo peccata, donec perueniat ubi sine peccato sit. non enim aliter potest eo modo proficere nisi custodiendo uias eius. declinat autem a mandatis domini atque discedit apostata, non ille, qui, etiamsi habet peccatum, confligendi tamen cum eo perseuerantiam non relinquit, donec eo perueniat, ubi nulla cum morte contentio remanebit. in isto ergo conflictu induimur ea iustitia, qua hic ex fide uiuitur, et ea quoda
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Unde dñs dicit. Date elemosias ⁊ ecce
om̃tamuda sunt uobis. Demꝙ hoc dicet᷑ iustis
ĩ regnũ ꝓmissũ icuris. Esuriui enĩ ⁊ declistis m
manducare ⁊ cet̾a huiꝰ modi. S aliud ẽ eẽ sũ poc̃o
quod desolo inhac uita unigenito dcm̃ ẽ. Alutd
eẽ sine querela qd̾ demultis iustis ⁊ inhac uita
dici potuit. qm̃ est quidam mrodus bone uite de
quo etiam in istꝗ humana conu̾satione iusta
querela ẽẽ nõ potłut. Quis enĩ iuste q̃ritur de
homine qui nemini urale uult ⁊ quib potest
fideliter consulit. nec contra cuiꝰ qutam ĩuirias
tenet libidinem umdacandi ut ueracit̾ dacat
sicut ⁊ nos dimittuns debitorib nr̃is. Et tam̃
eo ip̃o qd̃ uetũ dicit. dimte sic̃ ⁊ nos dimitti¬
mus. sine peccato se nõ ẽẽ declarat. Inde ẽ qd dicit
nicħ iniquũ erat ĩmanib meis. Set oratio mea
munda. Hinc enĩ erat munda oratio. qr ueniã

Expanded text:
uerunt. unde dominus dicit: date elemosynas, et ecce uerunt. unde dominus dicit: date elemosynas, et ecce omnia munda sunt uobis. denique hoc dicetur iustis in regnum promissum ituris: esurii enim, et dedistis mihi manducare et cetera huius modi. sed aliud est esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat. Inde est quod dicit: nihil iniquum erat in manibus meis, sed oratio mea munda. hinc enim erat munda oratio, quia ueniam
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus enĩ uir ⁊ sine querela fcũs sum inderisu. Nõ
intelligens posse dici hoĩem dici iustum. qui ꝑfec¬
tioni iusticie płimũ accessit ita ut ei ꝓximus
fieret qd̃ multos ⁊ in hacuita potuisse inqua
exfide uiuitur ñ negamus. Hoc t illo destuoĩo
confirmatur qd̾ iste conseq̃nter adiuxit ab eod̃
tob dem̃. Ecce ego ip̃e ꝓximus sũ uidatio meo
et scio qr iustus inueniar. Hocem̃ ẽ iudiciũ de qͦ
alibi dicitur. It educet qiͣ lum̃ ipsticiamtua
et iudiciũ tuũ itelut meridient. Deniq ñ dixit
ubi sũ s ꝓximus sum. Qd̃ si iudiciũ suũ iflõ
intelligi uoluit. non quo ip̃e tudicabit. s quo
infine iudicandus ẽ. Iusti nullo uidicio ĩueni¬
enturꝰ. Om̃s qui nõ fallacit̾ dicunt. diite no¬
bis debita nr̃a sicut ⁊ nos dimittinues debito
rib nr̃is. Ohanc enĩ dimissionẽ iustuĩuenient᷑
eo quod eã que hic hẽbant pec̃a elemosinis dele¬

Expanded text:
iustus enim uir et sine querella factus sum in derisu, non iustus enim uir et sine querella factus sum in derisu, non intellegens posse dici hominem iustum, qui perfectioni iustitiae plurimum accessit, ita ut ei proximus fieret: quod multos etiam in hac uita potuisse, in qua ex fide uiuitur, non negamus. Hoc et illo testimonio confirmatur, quod iste consequenter adiunxit ab eodem Iob dictum: ecce ego proximus sum iudicio meo, et scio quia iustus inueniar. hoc enim est iudicium, de quo alibi dicitur: et educet uelut lumen iustitiam tuam et iudicium tuum uelut meridiem. denique non dixit: ibi sum, sed: proximus sum. quodsi iudicium suum illud intellegi uoluit, non quo ipse iudicabit, sed quo in fine iudicandus est, iusti in illo iudicio inuenientur omnes qui non fallaciter dicunt: dimitte nobis debita ribus nostris. per hanc enim dimissionem iusti inuenientur et quod ea quae hic habebant peccata elemosynis dele
Abbreviated transcription (Latin):
meditus. set male habentib. Isto certe ioh̃is apo¬
stoli testimonio qd̾ ad istam sñiam iltumũ po¬
suit itbi ait. Hec ẽ caritas dei ut mandata eius
seruemus. ⁊ mandata enis grauia ñ sũt debent
itaꝙ cõmoneri caritati dei ñ ẽẽ graue mandatũ
nr̃is. ñ humane uolintatis cui plus dando qͣ
oportet ignorant iustitiam dei. que tam̃ cautas
tunt ꝓfecta erit cũ penalis timor oĩs abcessent
Post het pposuit testimonia que contra eos dici
lolenti nes ea solurt s cõmemorando qͣi contͣcia
q̃stiones aittus inligauit. Aut enĩ testimonia
scripturaꝵ que ex diuerso ponenda sũt his qui
arbitrii libertatem ift nõ peccandi possibilitatẽ
impite existimant se scripturaꝵ auctoritate pos¬
se destruere. Obicere enĩ solent inquit qd̾ sc̃s iob
dixerit. quis mundus ẽ a peccato. nec infans cui
ẽ imius diei uita suꝑt̾cam. Demde qĩ respondet
piut testimonio aliis testimoniis qͥd ire iob ditit

Expanded text:
is apostoli testimonio, quod ad istam sententiam ultimum posuit, ubi ait: haec est caritas dei, ut mandata eius seruemus; et mandata eius grauia non sunt, debent utique commoneri caritati dei non esse graue mandatum rium humanae uoluntatis, cui plus dando quam oportet ignorant iustitiam dei: quae tamen caritas tunc perfecta erit, cum poenalis timor omnis abscesserit. Post haec proposuit testimonia, quae contra eos dici solent, nec ea soluit, sed commemorando quasi contraria quaestiones artius inligauit. ait enim: \'testimonia scripturarum, quae e diuerso ponenda sunt his qui arbitrii libertatem uel non peccandi possibilitatem inperite existimant se scripturarum auctoritate posse destruere. obicere enim solent\', inquit, quod sanctus Iob dixerit: quis mundus est a peccato? nec infans, cuius est unius diei uita super terram\'. deinde quasi respondet huic testimonio aliis testimoniis, quod ipse Iob dixerit:
Abbreviated transcription (Latin):
nuentũ inore cor m̃datiũ Ideo engo sine macula
su̾t. qr si cut ip̃i dnmseriit debitor sir e macul
allis deo dimittente mundati sũt. lcde n os ut la¬
lumus exposius. quomado a capiend oa ntea¬
monia que ꝓslia causa ⁊memorauit. speent qeso
sit acrpiendumm qd̾ scriptum ẽ am̃is hõ iendaxr
or̾no noꝰ soluit nec soluere potert nsi conreto der¬
rore quo credit boĩem sine adiutorio gr̃e dei ꝑ so¬
lam poriam uoluntatem ppsse eẽ uertrerae ⁊ u sa¬
lam que sequitur qͥstionem ꝓposiuit. neciosu

Expanded text:
nventum in ore ipsorum mendacium. Ideo ergo sine macula sunt, quia sicut ipsi dimiserunt debitoribus suis, sic illis Deo dimittente mundati sunt. Ecce nos, ut valuimus, exposuimus quomodo accipienda e sua causa commemorauit. ipse autem quomodo sit accipiendum quod scriptum est: omnis homo mendax. omnino non soluit nec soluere poterit nisi correcto errore, quo credit hominem sine adiutorio gratiae dei per solam propriam uoluntatem posse esse ueracem. Sic aliam quae sequitur quaestionem p
Abbreviated transcription (Latin):
Quis aũ nesciat cũ p̃ceptum generale sit caritad
aũ indei p̃eptis que atimendo conantur implere
set ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ ⁊ facit p̃cepti
sarcinam leitem. Non solum ñ p̃mentẽ onere põ¬
derum uerum ⁊ sublenantẽ uice pernaꝵ. que
tñ caritas ut hẽatur etiam tanta quanta incorpe
mortis huĩ haberi patest. parum ẽ nr̃e uoluta¬
sepe dicendumẽ. nõ ꝑ nos ip̃os. s ꝑspm̃ scrã qui
datus ẽ nobs. Non aliam ob cam scciptura cõme¬
morat. ñ ẽẽ grauia dntina p̃cepta. nisi aut aĩa
qite illa grauia sentit intelligat nõ dũ se accepis¬
se uires. quib talia sint p̃cepta dñi qualia cõ¬
mendantur lenia scilicet atꝙ suauta: ⁊ oret ge¬
mitu uoluntatis ut imperet. donũ facilitatis.
Qui enĩ ditit. frat cor nreũ in macislatũ ⁊ itimne¬
ramea dinge scd̃m u̾bum tuũ. ⁊ ne dñetur mͥ

Expanded text:
quis autem nesciat, cum praeceptum generale sit caritas quis autem nesciat, cum praeceptum generale sit caritas autem in dei praeceptis, qui ea timendo conantur implere; sed perfecta caritas foras mittit timorem et facit praecepti sarcinam leuem, non solum non prementem onere ponderum, uerum etiam subleuantem uice pinnarum. quae tamen caritas ut habeatur etiam tanta quanta in corpore mortis huius haberi potest, parum est nostrae uoluntasaepe dicendum est, non per nos ipsos, sed per spius est nobis. nec aliam ob causam scriptura commemorat non esse grauia praecepta diuina, nisi ut anima quae illa grauia sentit intellegat nondum se accepisse uires, quibus talia sint praecepta domini qualia commendantur, leuia scilicet atque suauia, et oret gemitu uoluntatis, ut impetret donum facilitatis. qui enim dicit: fiat cor meum inmaculatum, et: itinera mea dirige secundum
Abbreviated transcription (Latin):
bit intabernaculotuo ant quis raquiescet ĩ mõte
sc̃õtuo. Qru ingreditur sine macula ⁊ ꝯpatur us¬
ticiam. et alibi ⁊ ero minaculatus cũ eõ. ⁊ alib
Beatiin macilatimina qui ambulant inlegedũi
Item apud sałom ẽ. diligit deus sc̃a corda. Accep¬
ti sunt aũ alli om̃s iiaculati hoꝵ testimomoꝵ
aliqua currentes exhortantur ut ꝑfecte currant.
aligua ip̃m finem cõmemorant quocurrendõ
ꝑtendant. Iugredi aũ sine macisla nõ absuide. ⁊¬
ꝑfectionem inrephensibiliter currit. Carens crimi¬
nib dampnabilib atꝙ ip̃a pcc̃a uenalia. nõ ne¬
eligens mundare elenosinis Ingressum quippe her
ẽitẽt nr̃m quo tendimus ad ꝑfectionẽ irrep̃heni¬
aũ oratio. iebi ueratiter dicite. dimitte nobis sic̃
etuos dimitimus ut dum ñ rep̃henditur qd̾ nõ
cum ad eam uenerimus iam nõ sit om̃ino qd̃
ignoscendo mundetur. Deiide iste adhibet testimo¬
nia quib ostendat ñ ẽẽ grauia diuina p̃cepta.

Expanded text:
in tabernaculo tuo? aut quis requiescet in monte sancto tuo? qui ingreditur sine macula et operatur iustitiam; et alibi: et ero inmaculatus cum eo; et alibi: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini; item apud Salomonem: diligit dominus sancta corda; accepti sunt autem illi omnes inmaculati\'. horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant, aliqua ipsum finem commemorant, quo currendo pertendant. ingredi autem sine macula non absurde etui ad ipsam perfectionem inreprehensibiliter currit, carens criminibus damnabilibus atque ipsa peccata uenialia non neglegens mundare elemosynis. ingressum quippe, hoc est iter nostrum, quo tendimus ad perfectioneautem oratio, ubi ueraciter dicitur: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, ut, dum non reprehenditur quod non cum ad eam uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo mundetur. Deinde iste adhibet testimonia, quibus ostendat non esse grauia diuina praecepta.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ apparuerit similes ei erimus. qm̃ iudebimꝰ
eũ sicuti ẽ. T̃mit poc̃m nullũ erit qr infirmitas
net int̾ior. nec exterior ulla remanebit ⁊ om̃is
qui ht̃ hanc spem ieũ scĩsicat sesicut ⁊ ip̃e scũs ẽ.
Saficat se nõ ꝑse ip̃m set credendo inallũ ⁊ muocã¬
doillũ. qui scificat scõs suos ciiꝰ sc̃ificanionis effec¬
tio que nunt ꝓficit ⁊ crescit de die in diem. Om̃s
infiritans reliquias ablatura ẽ. Item dicunt

Expanded text:
ruerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas nec interior nec exterior ulla remanebit. Et omnis qui habet hanc spem in eum, sanctificat se, sicut et ipse sanctus est. Sanctificat se, non per se ipsum, sed credendo in illum et invocando illum qui sanctificat sanctos suos: cujus sanctificationis perfectio, quae nunc proficit et crescit de die in diem, omnes infirmitatis reliquias ablatura est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ut uideamini ab eis. ne istum nr̃m
cursũ fine humane głie metiremur. Non ẽ inex¬
positione iusticie ip̃ius exsecutus nisi ista tria
tesumũ. elemosinas. or̃ones. Ieiunio scĩlicet uni¬
uersam corporis castigatõem significans. Elemo¬
sinis cem̃ beniuolentiam ⁊ beneficientiam uel
dandi uł ignoscendi. Et ordne insinuans om̃s
regulas scĩ desiderii. Ut qm̃ incastigatione corpo¬
ris frenatur cõcup̃ta. que nõ frenari s õmo eẽ
nõ debet. nec erit miłia ꝑfectõe iusticie. ubi mi¬
lum erit õĩo peccatũ ⁊ sepe musu rerũ etiam cõ
cessaꝵ atq licitaꝵ exserit in moderatõem sitam.
In ip̃a it̾̃o benefitientia qua nistus consulit pro¬
ximo quedam funt qute obsint cũ ꝓdesse puta¬
ta sint. Et aliqñ ꝑ infirmitatẽ. uł cũ minus
sufficitur necc̃ctatib alioꝵ ut parũ in eis ꝓficit
qd̃ benignitatis ac lãboris impenditur. subrepit

Expanded text:
hominibus, ut videamini ab eis; ne istum nostrum hominibus, ut videamini ab eis; ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est in expositione iustitiae ipsius exsecutus nisi tria ista: ieiunium, elemosynas, orationes; ieiunio scilicet uniuersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuolentiam et beneficientiam uel dandi uel ignoscendi et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii: ut quoniam in castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae non frenari, sed omnino esse non debet nec erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit ocessarum atque licitarum exserit immoderationem suam, in ipsa uera beneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fiunt quae obsint, cum prodesse putata sint, et aliquando per infirmitatem uel, cum minus sufficitur necessitatibus aliorum uel parum in eis proficit, quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit
Abbreviated transcription (Latin):
nrentum comꝑatur. Non enĩ ad saturitatẽ iusticie
tui hinc exierit quisq ꝑueniet nisi ad eam cum
hicẽ esutiendo ⁊ sitiendo cucurcerit beati quipre
qui esununt ⁊ sittunt iustrctam. qm̃ ip̃i satira¬
binitur. Quam dui ergo ꝑegrinantes a dño ꝓfi
fide uiuit. hec ẽ nr̃a in ip̃a ꝑegrinatione uisticia
ut ad tllant ꝑfectionem plenitudinemq ꝑuemia
mus uisticie. Uhi specie decoris iusticte iample¬
na ⁊ ꝑfecta caritas erit. tunc ip̃lus ctusles rec¬
titudine ⁊ ꝑfectione tendamus. castegando corpus
nr̃m ⁊ serutitti subitiendo. ⁊ elemosinas indamn¬
dis beneficus ⁊ dimittendis que in nos sũt cõ¬
missa. peccatis hylarit̾ ⁊ excorde factendo ⁊ c̃om
ra. hec est nũc nr̃a iusticia qua currimus esurien¬
tes ⁊ sitientes ad ꝑfectionem plenitudinem ꝙ uis¬
ticie ut ea postea saturemur unde dñs meimͣige¬
lio cũ dixisset nolite facere iusticiam ur̃ãm corã

Expanded text:
meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic est esuriendo et sitiendo cucurrerit; beati quippe qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Quamdiu ergo peregrinantes a domino per ra in ipsa peregrinatione justitia, ut ad illam perfectionem plenitudinemque justitiae, ubi in specie decoris ejus jam plena et perfecta charitas erit; nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus, castigando corpus nostrum et servituti subjiciendo, et eleemosynas in dandis beneficiis, et dimittendis quae in nos sunt commira. Haec est nunc nostra justitia, qua 74 currimus, esurientes et sitientes, ad perfectionem plenitudinemque justitiae, ut ea postea saturemur. Unde Dominus in Evangelio cum dixisset: Nolite facere justitiam vestram coram
Abbreviated transcription (Latin):
ficiatur ⁊ nũc inpͥfitientib agitur ⁊ om̃imodõ
impletur contentione mortis absumpta. ⁊ carita¬
te que credendo ⁊ sꝑando mitritur uidendo ⁊ opti¬
nendo ꝓfecta deiceps instituit diumus testimoni¬
is agerẽ. qd̾ intendit quod quale sit diligentuts
aduertamus. Testimonia inquit quib ꝓbatur pie¬
ceptum ẽẽ homini ut absꝙ poc̃õ sit. Adhot idemus
nõ utrũ p̃ceptum sit q̃ritur qd̃ ualde manifestũ ẽ
S hoc ip̃m qd̾ p̃ceptum ẽẽ constat utrũ incorpore
mortis hitiꝰ possit impleri. ubi caro concupiscit ad
lumus faciamus. De quo corpore mortis hrũ nõ
om̃is liberatur qui fiit hancuitam. s qui inbac
uita susceꝑit gram. ⁊ ne ĩuanũ suscipiat bonis
oꝑib egerit. Aliud ẽ enĩ exire de hoc corpore qd̾
om̃s homines dies uite huiꝰ ultimus cogit. alni
ẽ aũ liberari de corpore mortis huiꝰ qd̃ sola dei
pertit. Post hanc aũ uitam m̃ces ꝑfictens redditur
S eis tantũ aquib nihac uita eiusdẽ merredes

Expanded text:
ficiatur, et nunc in proficientibus agitur et omni modo implebitur contentione mortis absumpta et caritate quae credendo et sperando nutritur uidendo et obtinendo perfecta. Deinceps instituit diuinis testimoniis agere quod intendit. quod quale sit, diligentius aduertamus. \'testimonia\', inquit, \'quibus probatur praeceptum esse homini ut absque peccato sit. ad hoc respondemus: non utrum praeceptum sit quaeritur, quod ualde manifestum est; sed hoc ipsum, quod praeceptum esse constat, utrum in corpore mortis huius possit impleri, ubi caro concupiscit adulumus faciamus. de quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sola dei gpertit. post hanc autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis
Abbreviated transcription (Latin):
cuius culpa ẽ. Qd̾ si dixerit inquit tua ẽ: sden¬
dum ẽ quomͦ mea si esse nõ possum. Nos iedemus
nullum cũ eis dehus uerbis ẽẽ debere confuctum.
quia nõ ẽ ausus dicere hominẽ sine peccato esse¬
uł aliquem. uł se ip̃m s tantũ modo eẽ posse. R
dit qd̾ neꝙ nos negamus qñ aũ possit. ⁊ ꝓ quẽ pos¬
sit hoc q̃titurꝰ. Si enĩ modo ẽ nõ om̃i aĩe tideli posi¬
te incorpore mortis huiꝰ orandum ẽ ⁊ dicen dũ
dimutte nobis debita nr̃a. Cum iam ĩ scõ bap̃mo
uniu̾sa fu̾int dimissa p̃terita. quisquis aũ fide

Expanded text:
cujus culpa est? Quod si dixerit, inquit, Tua est: respondencujus culpa est? Quod si dixerit, inquit, Tua est: respondendum est, Quomodo mea, si esse non possum? Nos respondemus, nullum cum eis de his verbis esse debere conflictum: quia non est ausus dicere hominem esse sine peccato, vel aliquem, vel se ipsum, sed tantummodo esse posse, rdit. quod neque nos negamus. quando autem possit et per quem possit, hoc quaeritur. si enim modo est, non omni animae fideli positae in corpore mortis huius orandum est et dicendum: dimitte nobis debita nostra, cum iam in sancto baptismo u
Abbreviated transcription (Latin):
remetietur uobis. Peccatum ẽ aũ cum it nõ est ca¬
ritas que ẽẽ debetͥ. isł minor ẽ qm debet sie hoc
uitari uoluntate possit sũ nõ possit. Quia si po¬
test p̾sens uoluntas hoc facit. Si aũ nõ potest p̃¬
terita uoluntas hoc fecit. ⁊ tñ intari potest. non
qnͣdo uoluntas suꝑba laudatur. s qͣndo humilis
adiuuatur. Post hec ille qui ista conscripsit in
troducit ꝓsonam suam qͣi cũ altero disptitantẽ
et facit se int̾rogari. ⁊ qiͣ ab nit̾rogante subdati.s d
das michi hoĩem sine peccato. Et ꝑedait do tibi
qui ẽẽ possit. Et rursus ab int̾rogante dicit᷑ei. qͥs
est: Et ixdet ip̃e tu. Qd̾ si dixerts inquit ego eẽ
nõ possum tespondendum ẽ citĩ culpa nõ est. Od̾
si dixeris mea dicendum ẽ. Quomodo tua ẽ
si ẽẽ nõ potes. Iterũ se facit interrogari ⁊ dicis¬
ibi. tu ip̃e sine petcato es. quid dicis hominẽ
sine pcc̃o ẽẽ posse. Et respondet qd̾ nõ sum sine pcc̃o.

Expanded text:
remetietur uobis. peccatum est autem, cum uel non est caritas quae esse debet uel minor est quam debet, siue hoc uitari uoluntate possit siue non possit; quia si potest, praesens uoluntas hoc facit, si autem non potest, praeterita uoluntas hoc fecit; et tamen uitari potest, non quando uoluntas superba laudatur, sed quando humilis adiuuatur. Post haec ille qui ista consctroducit personam suam quasi cum altero disputantem, et facit se interrogari, et quasi ab interrogante sibi dici: Da mihi hominem sine peccato. Et respondet: Do tibi qui esse possit. Et rursus ab interrogante dicitur ei: Quis est? Et respondet: Ipse tu, Quod si dixeris, inquit, Ego esse non possum: respondendum est, Cujus culpa est? Quod si dixeris, Mea: dicendum est, Et quomodo tua est, si esse non potes? Iterum facit se interrogari et dici sibi: Tu ipse sine peccato es, qui dicis hominem sine peccato esse posse? Et respondet: Quod non sum sine peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ pcc̃m mors. ⁊ ita in om̃s homines ꝑtransit.
Sine pcc̃o nõ sumus. qr sine illꝰ infirmitate ñ¬
dũ sumus. donec illa renouatione que fit de die
in diem. qm̃ scd̃m ipãm ex deo nati sumꝰ infir¬
mitas tota sanetur inqua expͥmo hoĩe nati su¬
mus. ⁊ inqua sine pcc̃o nõ sumus. cuiꝰ reliqui
in diem minuantur inꝓficientib. Si dixerimꝰ¬

Expanded text:
peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, sine peccato non sumus, quia sine illius infirmitate nondum sumus, donec illa renouatione, quae fit de die in diem, quoniam secundum ipsam ex deo nati sumus, infirmitas tota sanetur, in qua ex primo homine nati sumus et in qua sine peccato non sumus. cuius reliquiiin diem minuantur in proficientibus, si dixerim
Abbreviated transcription (Latin):
corpore. Ubi satis ostendit eẽ. tam̃ innr̃o morta¬
li corpore qd̃ ꝓmittendum nõ sit ut regnetieur
ergo usta concip̃ia ñ mutata ẽ ea uoluntate
qͣmuoluntatem satis euidenter exp̃ssit apłs di¬
cens ut nõ ea que uultis faciates si fatile pocet
uoluntas uoluntatẽ mutari. Nec sane isto modo
naturã siue anime siue corporis qm̃ d̾s creauit
et quetota bona accusamus. s eim dicimus poria
uoiunntate uitiatam sine dei gr̃a nõ posse senati.

Expanded text:
corpore, ubi satis ostendit esse tamen in nostro mortacorpore, ubi satis ostendit esse tamen in nostro mortali corpore, quod permittendum non sit ut regnet — cur ergo ista concupiscentia non mutata est ea uoluntate, quam uoluntatem satis euidenter expressit apostolus dicens: ut non ea quae uultis faciatis, si facile potest uoluntas uoluntate mutari? nec sane isto modo naturam siue animae siue corporis, quam deus creauit et quae tota bona est, accusamus; sed eam dicimus propria uoluntate uitiatam sine dei gratia non posse sanari.
Abbreviated transcription (Latin):
et inuotando ꝓficuit ⁊ p̾terita o lipscentes iea
que ante sat excendunt. Ad hoc enĩ lexista pcupit
udcũ inhiis implendis homo defeceritũ se ex¬
taltit sumbita turmdus. s ad grãm corfiegiꝰt fa¬
tagtatus at sic eũ lexterrendo ad xp̃m diligend̾
pedagogi idricat officio. Iterũ queren dum ẽ moͥt
natura. sinatura ꝑt̃m nõ ẽ. si utoluntade ꝓfacile
pot noluntas uoluntate mutari. Respondemus
amonentes ẽẽ cogitandũ qnta sit ista p̾sumptio
qua di nõ solum posse qd̾ quidẽ adiuuante ara
dei negandũ nõ est. s etiam ꝓtacile posse uolunta¬
tem uolinitate mutari. Cũ dicat apłs. caro con¬
enĩ inuicem adũsantur ut nõ ea q̃ iucltis faci¬
atis. on enĩ ait hec inuitem adu̾santur ut que
potestis facere nolitis s ñ ut ea que uultis facia¬
tis. Cur gͦ concup̃ia carius que utiq culpabilis
atq uitiosa ẽ. nicħ ꝙ ẽ aliud qñ cesid̾ium ꝑct̃i
qdͣ idem apłs p̃cipit ne regnet innr̃o mortali

Expanded text:
ficiunt, et praeterita obliviscentes, in ea quae ante sunt extenduntur. Ad hoc enim lex ista praecipit ut cum in his implendis homo defecerit, non se extollat superbia tumidus, sed ad gratiam confugiat fatigatus; ac sic eum lex terrendo, ad Christum diligendum paedagogi perducat officio. Iterum quaerendum est, inqnatura. Si natura, peccatum non est; si voluntate, perfacile potest voluntas voluntate mutari. Respondemus admonentes esse cogitandum quanta sit ista praesumptio, qua dicitur non solum posse, quod quidem adjuvante Dei gratia negandum non est, sed etiam perfacile posse voluntatem voluntate mutari, cum dicat Apostolus: Caro conenim inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. non enim ait: haec inuicem aduersantur, ut quae potestis facere nolitis, sed ut non ea quae uultis faciatis. cur ergo concupiscentia carnis — quae utique culpabilis atque uitiosa est nihilque est aliud quam desiderium peccati, quod idem apostolus praecipit, ne regnet in nostro mortali
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. s dñs qui u̾bum ꝯsũmans ⁊ breuians fe¬
cit suꝑ t̾ram in diiob p̃ceptis dixit legemi. ꝓpbas¬
q pendere. ut intelligeremits qͥcquid aliud diui¬
uitus p̃teptum ẽ inhiis duob habere finem.
et ad hec duo eẽ referendũ. Siliges dñm d̾m
tuũ extoto corte tuo. ⁊ extota animatua e
extota mentetua. ⁊ diliges ꝓximũtuũ tan

Expanded text:
ed dominus, qui uerbum consummans et breuians fecit super terram, in duobus praeceptis dixit legem prophetasque pendere, ut intellegeremus, quidquid aliud diuinitus praeceptum est, in his duobus habere finem et ad haec duo esse referendum: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota men