comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adnõ s ꝙͣ ip̃i sibi fecu̾nt. ille
din non amando: iste plus a
quisq legem fac̾e potuer nõ
t̃ñ eam in conmutabili et̾ne
legis ordini sub duce potuer
Tunc autem dixĩm q̃mq fe¬
suum imitari creatorem ut
sicut ip̃e sͥ lex. sui q iuris est
ita is qͦ se ipm̃ rege̾t ⁊ legem sͥ
suam faceret uoluntatem gͣ¬
ue utiqo ⁊ importabile iugũ.
suꝑ om̃s filios adam Heu m¬
clinans ⁊ incuruans c̾uices
grauatus gemebat qui dicelut
Quare posuisti me ꝯtrarium
Ubi dixit factus sum michima
ip̃i grauis. ostendit ꝙ lex ipse
non effugisse legem indicauit
Soc quippe ad et̾nam iustam q
ai legem ꝑtinuit ut qui a deo
uoluit suauit̾ regi: penaliter
ale ip̃o regeretur. quiq sponte
ingum suaue ⁊ honus leue ca¬
ntans abiecit ꝓprie uoluntatiᷤ
honus importabile pat̾etur in¬
legem euasit nec tñ cum deo ĩ
lua luce. in sua requie in sua
qła remansit subiectus potesta
n⁊ sub motus felicitati Dñe d̾s
meus cur nou tollis pocm̃ me¬

Expanded text:
d quam ipsi sibi fecerunt: ille Deum non amando, iste plus alquisque legem facere potuerunt: non tamen eam incommutabili aeternae legis ordini subducere potuerunt. Tunc autem dixerim quemque sisuum imitari Creatorem: ut sicut ipse sibi lex, suique juris est, ita is quoque se ipsum regeret, et legem sibi suam faceret voluntatem. Grave utique et importabile jugum super omnes filios Adam, heu! inclinans et incurvans cervices gravatus gemebat qui dicebat: Quare me posuisti contrarium Ubi dixit, Factus sum mihimet ipsi gravis, ostendit quod lex ipse non effugisse legem indicavit. Hoc quippe ad aeternam justamque Dei legem pertinuit, ut qui a Deo noluit suaviter regi, poenaliter a seipso regeretur: quique sponte jugum suave et onus leve charitatis abjecit, propriae voluntatis onus importabile sustineret inlegem evasit; nec tamen cum Deo in sua luce, in sua requie, in sua gloria remansit, subjectus potestati, et submotus felicitati. Domine Deus meus, cur non tollis peccatum me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi bonum eque ut nr̃m di¬
ligunus. Nam qui mag̾ aut.
caste diligere bonum ꝙ utico pp̃
ẽ sibi uõ aut̾ qũ bonus ẽst in
se. Quappt̾ noui̾t inse dirigi:

Expanded text:
ximi bonum, aeque ut nostrum, diligimus. Nam qui magis, autcaste diligere bonum, quod utiqueest sibi, non autem quoniam bonus est in se. Quapropter noverit in se dirigi
Abbreviated transcription (Latin):
institutihꝰ fint ip̃a regule auc¬
toitas inqͣ ħ id̾ precipitur. ⁊ ne
aanus ł integͥs uirib monachꝰ
mutandihꝰ capitłi inueniri po¬
terat sicut in quibidã aliis eid̃

Expanded text:
nstituti hujus fuit ipsa Regulae auctoritas, in qua hoc idem praecipitur, et ne sanus et integris viribus monachus mutandi hujus capituli inveniri poterat, sicut in quibusdam aliis e
Abbreviated transcription (Latin):
rus est nobis: Cum gͦ gemi¬
num teneamus nr̃e salutis
dinum. geminã sanguinis ⁊
sp̃c effusionem Neutra sine al¬
t̾a prodest. Nam nec sp̃c datur
nisi credentibr. incrucifixũ ne
fides ualet sinõ oꝑatur ex dile¬
tione Dilectio aut̃ donũ sp̃t:¬

Expanded text:
rus est nobis . 9. Cum ergo geminum teneamus nostrae salutis indicium, geminam sanguinis et Spiritus effusionem, neutra sine altera prodest. Nam nec Spiritus datur nisi credentibus in Crucifixum, nec fides valet, si non operatur ex dilectione. Dilectio autem donum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur fuge fres tuos ⁊ tui
tuam uis inuenire salutem fu¬
ge inqͣ de medio babilonis fuge
a fatie gladu aquilonis Paus
sumus cum panib occurrere fugi¬
enti. Abfem tuum me nominaᷤᷤ
obsequrum dico non ꝙ exigã s
ꝙ exhibeam. sicut f .h. nõ uenit
s. d .t ꝓ multis Uerumtñ si dig¬
num iudicas accipe ꝯdiscipłm
ꝙ̃ magistrum eligis. Unus sit
om̃i credenti.

Expanded text:
enitur . Fuge fratres tuos et tu, si tuam vis invenire salutem. Fuge, inquam, de medio Babylonis, fuge a facie gladii aquilonis. Parati sumus cum panibus occurrere fugienti. Abbatem tuum me nominas; Obsequium dico, non quod exigam, sed quod exhibeam: sicut Filius hominis  pro multis. Verumtamen si dignum judicas, accipe condiscipulum, quem magistrum eligis. Unus sit omni credenti .
Abbreviated transcription (Latin):
cantem. ex uno uidelicet mo¬
moriens ex alt̾o mortuos sus¬
citans quid inͥ prodesse potest
ꝙ in ip̃o moritur. absꝙ eo qd̵
unuificat: Deniq ip̃e ait Ca¬
ro nõ ꝓdest quicꝙͣ. spc̃ est qui
inuificat Quid est aut̃ uim¬
ficat nisi iustifirat: Cum eĩ
mors aiuime poc̃m sit. anima.¬
bio iustitia est. qm̃ iustris ex fide
uiuuit. Iustus aut̃ quis est nisi
qui amanti se deo uicem repen¬
dit amoris: Qd nonfit nisi re¬
uelante sp̃u ꝑfidem homini et̾¬
num dei ꝓpositum suꝑ sua salu¬
te futura. Que sane reuelatio
mul accipieus muno spũ et
unde se p̾sumat amatum. et
uide reclamet ne gratis amatꝰ
sit. Hoc itaq est illud sacrũ
secretumq ꝯsilium ꝙ apatre
filius inspũ sc̃o accipiens. siuis

Expanded text:
cantem, ex uno videlicet moriens, ex altero mortuos suscitans; quid mihi prodesse potest quod in ipso moritur, absque eo quod vivificat? Denique ipse ait: Caro non prodest quidquam, Spiritus est qui vivificat . Quid est autem, vivificat, nisi, justificat? Cum enim mors abio justitia est, quoniam justus ex fide vivit. Justus autem quis est, nisi qui amanti se Deo vicem rependit amoris? quod non fit nisi revelante Spiritu per fidem homini aeternum Dei propositum super sua salute futura. Quae sane revelatio mul accipiens in uno Spiritu, et unde se praesumat amatum, et unde redamet, ne gratis amatus sit. 10. Hoc itaque est illud sacrum secretumque consilium, quod a Patre Filius in Spiritu sancto accipiens, suis,
Abbreviated transcription (Latin):
le illucescente iusticie. abiec¬
tis oꝑib tenebrarum induit᷑
arma lucis. ⁊ is ꝙ̃ prior uita as
ꝓpria conscientia tantͣ reuera
filium gehenne deputauerat
andorib sempit̾nis ad tantam
uisitantis se orientis ex alto
dignationem respirans głari
uicino reuelata fatie exłtans
nouo in lumine speculatur ⁊
dicit. Signatum ẽ suꝑ nos.¬

Expanded text:
le illucescente justitiae, abjecle illucescente justitiae, abjectis operibus tenebrarum, induitur arma lucis; et is quem prior vita ac propria conscientia, tanquam revera filium gehennae, deputaverat ardoribus sempiternis; ad tantam visitantis se Orientis ex alto dignationem respirans, gloriari vicino revelata facie exsultans, novo in lumine speculatur, et dicit: Signatum est super nos
Abbreviated transcription (Latin):
inspiratio. anboni dese quippi¬
am teneat et̾na p̾destinatio:
At uo si suꝑna eum misatio di¬
uant̃ qͣndoq respexit inmisit¬
q spm̃ ꝯpunctionis. qͣtuius
iuge miscat ⁊ resipiscat. lnun
uitain domet carnem. amet
primum damet ad deum. ꝓ¬
exqͣ deinde suꝑni luminis gra¬
tuita iuisitatione ⁊ subita ma¬
mutatr̃e dextẽ excelsi agnos¬
cat se ñto quid nonz iam ire
s gr̃e filium quippe qui pat̾¬
num erga se diuine bonitatu
exꝑitur affectum q se utiq
hactenus intantum latuerat
ut non solum nesciret utrũ¬
uam dignus foret amore au
odio. uerum ⁊̃ odium magis
⁊ non amorem ꝓpria illi ꝯu̾sa¬
tio testaretur erant enun te¬
nebre suꝑ fatiem abyssi sion¬
ne i tͥ uidetur qͣi de ab ysso pro¬
fumdissuma ac tenebrosissĩa
horrende ignorantie in aliam
qͣndam qͦ trahi abyssum. e re¬
⁊ lucidam claritatis et̾ne: &
tunc demum qͣsi diuidit deus
lucem atenebris. cum poc̃or so¬

Expanded text:
inspiratio, an boni de se quidpiinspiratio, an boni de se quidpiam aeterna teneat praedestinatio. At vero si superna eum miseratio dignanter quandoque respexerit, immis compunctionis, quatenus ingemiscat et resipiscat, mutet vitam, domet carnem, amet proximum, clamet ad Deum, pex qua deinde superni luminis gratuita visitatione, et subita mutatione dexterae Excelsi, agnoscat se merito quidem non jam irae, sed gratiae filium; quippe qui paternum erga se divinae bonitatis experitur affectum; quod se utique hactenus in tantum latuerat ut non solum nesciret utrumnam dignus foret amore an odio, verum etiam odium magis, et non amorem propria conversatio testaretur: erant enim tenebrae adhuc super faciem abyssi; nonne is tibi videtur quasi de abysso profundissima et tenebrosissima horrendae ignorantiae, in aliam quamdam quoque trahi abyssum e reet lucidam claritatis aeternae? 7. Et tunc demum quasi dividit Deus lucem a tenebris, cum peccator, so
Abbreviated transcription (Latin):
amorem p̾sumit se qͦ esse de nui¬
m̾o beatoꝵ. sciens nunir̾ qr qͦs
iustificauit. illos ⁊ magnifira¬
uit Quid enim: Audit se uo¬
cari cum timore ꝯcutitur. sen¬
tit ⁊ iustificari cũ amore ꝑfũ¬
ditur. ⁊ de magnificc̃e diffidet ͤ
Initiatur ꝓuehitur de sola cõ¬
summatõe desꝑabit: Nempe
insapientia est amor dei is dũ¬
taxat qui itu̾m ex fide est exqͦ
⁊ nr̃a sit iustificatio: Quidit
nͥ ꝯsummatio insapientia ẽ.
ip̃a ꝙͣ infine sꝑamus de diuinͭ
illa ⁊ deifica uisione głificõ e
Sic abyssus abyssum inuotat
cuiꝰ sapientie nõ est numus
cor hominis prauum et in¬
strutabile mira sua bonitate
⁊ potentia educit madinua
namus hominẽ inscło scłi ad¬
huc ⁊ sue carius amore reten¬
tum ⁊ cum t̾restris hominis
maginem portet incubantem
t̾renis nil de celestib cogitantẽ
quis hunc non uideat horren¬
dis curum fusum tenebris nͥ
quippe cui nullum adhuc sue
salutis signum eluxit. cui nec¬
dum inaliquo int̾na testetur

Expanded text:
esumit se quoque esse de numero beatorum, sciens nimirum quia quos justificavit, illos et magnificavit . Quid enim? audit se vocari, cum timore concutitur; sentit et justificari, cum amore perfunditur: et de magnificatione diffidet! Initiatur, provehitur: et de sola consummatione desperabit! Nempe in sapientia est amor Dei, is duntaxat qui interim ex fide est, ex quo et nostra fit justificatio? Quid item nisi consummatio in sapientia est ipsa, quam in fine speramus, de divina illa et deifica visione glorificatio? Sic abyssus abyssum invocat cujus sapientiae non est numerus, cor hominis pravum et inscrutabile mira sua bonitate et potentia educit in admirnamus hominem in saeculo, saeculi adhuc et suae carnis amore retentum, et, cum terrestris hominis imaginem portet, incubantem terrenis, nil de coelestibus cogitantem. Quis hunc non videat horrendis circumfusum tenebris, nisi quippe cui nullum adhuc suae salutis signum eluxerit; cui necdum in aliquo interna testetur
Abbreviated transcription (Latin):
moris argumentum. Xp̃c mo¬
ritur ⁊ m̾etur amari Sp̃c
asficit ⁊ facit amari Ille facit
cur ametur. iste ut ameturz
Ille multam suã dilectcẽm ĩ
nob̾ ꝯmendat. iste ⁊ dat. In
illo c̾mintis ꝙ amemus: ab
isto sumimus unde amemus
Caritatis gͥab illo occasio. ex
isto affectio. Quanta ꝯfusio
dei filium ingratis occulis cer¬
n̾e̾ morientem. Qd quid̾ facile
ꝯtingit si desit sp̃c Nunc aut̃
s. qͥ .d. nobis. amati a mamꝰ
amantes amplus amari.
m̾emur Si enim cum adhuc
inimici eẽmus reconciliatid
sumus ꝑ mortem filii etus: ir¬
tomag̾ reconciliati salui ern
inurta ip̃us. Quid enim: Q

Expanded text:
moris argumentum! Christus momoris argumentum! Christus moritur, et meretur amari. Spiritus afficit, et facit amari. Ille facit cur ametur; iste, ut ametur. Ille suam multam dilectionem in nobis commendat, iste et dat. In illo cernimus quod amemus; ab isto sumimus unde amemus. Charitatis igitur ab illo occasio, ex isto affectio. Quanta confusio, Dei Filium ingratis oculis cernere morientem! quod quidem facile contingit, si desit Spiritus. Nunc autem s est nobis , amati amamus, amantes amplius meremur amari. Si enim cum adhuc inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam se olone p̃i u̾mis ulissimꝰ
⁊ odio dignissimus sempit̾no
tñ ꝯfidit amari qm̃ se sentit
amare. inmo qi amare se pre¬
sentit reclamare non ꝯfundr
lam apparet inlumine tuo. o
in accesubilis lux. quid boni
penes te ⁊ cum malus ees eẽt
man̾et homiuncłm. amat pro¬
inde nõ inmĩto qr amatus est
snmĩto. Amat snͥ fine q sñ pͥn¬
cipio se cognoscit amatum Pro¬
dit in lucem ad misiꝰ ꝯsolati¬
onem maguum ꝯsilium qd
ab et̾no latuerat. insinu et̾¬
nitatis. ꝙͣ nolit deus uidelicoe
huiꝰ archani indicem spm̃ iꝰti¬
ficantem eoq ip̃o testificantẽ
spũi tuo ꝙ filius dei ⁊ ip̃e sis
agnosce ꝯsilium d̾i iniustificõe
tui. Confit̾e ⁊ dic. Consilium
c̾te predestinatio ip̃a potius
p̾destinatione ꝙ ip̃a sit p̾paratõ
ri diffidat qui iam amat Libẽ
amauit ⁊ uecdum amantea:
lectionis spm̃ pignus spm̃ ha¬
bes ⁊testem fidelem ih̾m ⁊ hc̃
crucifixum. Ogeminũ ip̃mq
firmissimum d̾i erga nos a¬

Expanded text:
am se, o bone Pater, vermis vilissimus et odio dignissimus sempiterno, tamen confidit amari, quoniam se sentit amare: imo quia se amari praesentit, non redamare confunditur. Jam apparet in lumine tuo, o inaccessibilis Lux, quid boni penes te, etiam cum malus esset, miserum maneret homonculum. Amat proinde non immerito, quia amatus est sine merito: amat sine fine, quia sine principio se cognoscit amatum. Prodit in lucem ad miseri consolationem magnum consilium, quod ab aeterno latuerat in sinu aeternitatis: quod nolit videlicehujus arcani indicem spiritum justificantem, eoque ipso testificantem spiritui tuo, quod filius Dei et ipse sis. Agnosce consilium Dei in justificatione tui; confitere et dic, Consilium certe praedestinatio ipsa potius praedestinatione, quod ipsa sit praeparatio. ri diffidat, qui jam amat. Libenamavit et necdum amantes? dilectionis pignus Spiritum, habes et testem fidelem Jesum, et hunc crucifixum. O geminum, ipsumque firmissimum Dei erga nos a
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ĩorem. fuge curam ext̾iorem
ut expedito ⁊ uacante in t̾uo sen¬
su dicas ⁊ tu cum samuele Loqͥs
blico Secretum consilium secret
q̃rit ⁊ auditum. Auditui tuo pri
si sobria eam aure ꝑceꝑis. Abra¬
he p̾cipitur exire de t̾ra ⁊ de cogne¬
tione sua. ut iid̾e ⁊ possid̾e men¬
retur t̾ram iuiuentium Iacobn
licto frẽ ⁊ pr̃ia iordanem tͣnsiit
baculo ⁊ excipitur rachelis an¬
plexib Ioseph dominatur egy¬
to m̾catione furtiua pr̃i sb̾las
rex decorem eius. obliusti pͦ.s.¬

Expanded text:
interiorem, fuge curam exteriorem, ut expedito et vacante interno sensu, dicas et tu cum Samuele: Loqueblico. Secretum consilium, secretum quaerit et auditum. Auditui tuo gaudsi sobria auro perceperis. Abrahae praecipitur exire de terra et de cognatione sua, ut videre et possidere mereretur terram viventium . Jacob relicto fratre et patria Jordanem transit in baculo , et excipitur Rachelis amplexibus . Joseph dominatur Aegypto , mercatione furtiva patri sublatus Rex decorem ejus, oblivisci p
Abbreviated transcription (Latin):
ma pars est que non aufert᷑
metͥnum: Quid istud: Nec occłs
minem ambulat. qui uidelicz
ut manifestius dicam. carni ad¬
huc atquiescit ⁊ sanguiui quid
illuo sit penitus nescit. qr caro
non ꝑcipit ea qͥ sunt sp̃e dei Be¬
ati qui auduint. uos aut̃ dixi
Osculum neꝙͣ ꝙ solos tuos sir
soles beare amicos ut dei fatias
inmicos ꝯseq̾nter ⁊ indignos
ꝯsilio beatoꝵ Plane enim qui
amicus uult eẽ tuus. inimucꝰ
dei ꝯstituitur Qd si seruus nes¬
cit quid fatiat domuinus eiꝰ qͣnto
minus inimicus: Porto autẽ
itaq mundi excluditur a ꝯsilio
amicoꝵ dei qui nõ spm̃ hꝰ mun¬

Expanded text:
ma pars est, quae non auferetur ma pars est, quae non auferetur aeternum. Quid istud? Nec oculusminem ambulat, qui videlicet, ut manifestius dicam, carni adhuc acquiescit et sanguini, quid illud sit, penitus nescit; quia carnon percipit ea quae sunt spiritus Dei . Beati qui audiunt: Vos autem dixi aeculum nequam, quod solos tuos sic soles beare amicos, ut Dei facias inimicos, consequenter et indignos consilio beatorum! Plane enim qui amicus vult esse tuus, inimicus Dei constituitur. Quod si servus nescit quid faciat Dominus ejus, quanto minus inimicus? Porro autem itaque mundi excluditur a consilio amicorum Dei, qui non spiritum hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
q ⁊ dignitates adde ⁊ mundi sa¬
usꝙ: Nonsolum enim nõ sẽꝑ
ut pote qui nõ semꝑ erit uer̃
uerum nec dinquidem Duisi¬
quid ista inte mundus hr̃e non
potĩt ⁊ te quipe ip̃m in breui nõ
hĩturus. nam breues dies hoĩs
sunt Mundus quid̃ cum suis
ꝯcupiscentus transit s te priꝰ
emittit ꝙͣ ipẽ ꝑtransit Quid te
sine fine delectat amor mox fi¬
mendꝰ: Nos u̾o te non tua di¬
liguns Tua sint. aquo sunt.
Uu tue ꝓmissionis memor tui
nob̾ copiam dutius nõ nega¬
iũs. amantib te sinc̾it̾ et ama¬
tuuis ꝑhempnit̾. Pure siquidẽ
nos amantes muita ur̃a ĩ mor¬
teqͦ non erimus seꝑati. Nam
ea q̃ inte uł potius t̃ appetimus
non huius corporis sunt nec hꝰ
Quin mino posito corꝑe eo plus
simile hñt cum supͣ enumi̾atis
eoꝵ ue similib que utiq insũt
t non ex pr̃e s ex mundo Quid
hoꝵ enim uł non p̾uenit morᷤ
e non inuenit ⁊ Atu̾o ista opti¬

Expanded text:
que dignitatum adde et mundi saque dignitatum adde et mundi sausque? Non solum enim non semper, utpote qui non semper erit, verum nec diu quidem. Diu siquidem ista in te mundus habere non poterit, et te quippe ipsum in brevi non habiturus, nam breves dies hominis sunt. Mundus quidem cum suis concupiscentiis transit; sed te prius emittit, quam ipse pertransit. Quid te sine fine delectat amor mox finiendus? Nos vero te, non tua diligimus: tua sint, a quo sunt. Tu tuae promissionis memor, tui nobis copiam diutius non negaris, amantibus te sinceriter, et amaturis perenniter. Pure siquidem nos amantes in vita nostra, in morte quoque non erimus separati. Nam ea quae in te, vel potius tibi appetimus, non hujus corporis sunt, nec huquinimo posito corpore plus simile habent cum supra enumeratis eorumve similibus, quae utique insunt tibi, non ex Patre, sed ex mundo. Quid horum enim vel non praevenit mortem, vel non invenit? 3. At vero ista opti
Abbreviated transcription (Latin):
suo .ẜ. ꝙ filio Quid opus
est u̾bis: feruens sp̃c ⁊ uehe¬
mens desid̃ium aꝑiri sola lin¬
gua non sufficit. Lo qͣntur nb̃
affcm̃ tuum ⁊ reuqͤ menbra:
Pre sens meluis ⁊ innotesces
nob̾ ⁊ nos cognosces. Iã dud̾
ab inuicem tenemur altͥutr̃
debitores. ego fideł cure tu hu¬
nił obedientie. ꝓbet utrumq
cestimonium ꝑhib spũi nr̃o ꝙ¬
fal di sumus ⁊ nos cũ suscitãs
ex oꝑib mortius largitur oꝑa
uite. Non ex folus. nõ ex florib
s ex fructu arbor bona malaue
omoscitur. Deniq a fructib
u̾ba discernunt iit̾ filios dei ⁊
filios diffidentie. Oꝑib deide
desid̾ium ⁊ aꝑi tuum ⁊ exꝑire
nr̃m. Desidauimus p̾sentiam
tuam qͥrimus optatam inmo
pmissam exigimus Cur tanto:
slil mea saue expecimus de cͣrne
⁊ sanguine. Aut ꝓficere ex te cu¬
pimus aut ꝓdẽe tͥ Generositas
sanguinis. ꝓcĩtas corporis. form̃
elegans uiuenir decor. p̃dia. pa¬
latia. inmensa suppellex. infule¬

Expanded text:
uod filio. 1. Quid opus est verbis? Fervens spiritus et vehemens desiderium aperiri sola lingua non sufficit. Loquantur nobis affectum tuum et reliqua membra. Praesens melius et innotesces nobis, et nos cognosces. Jamdudum ab invicem tenemur alterutrum debitores, ego fidelis curae, tu humilis obedientiae. Probet utrumque, testimonium perhibet spir Dei sumus et nos, cum suscitans ex operibus mortuis largitur opera vitae. Non ex foliis, non ex floribus, sed ex fructu arbor bona malave dignoscitur. Denique a fructibus,  et non verba discernunt inter filios Dei et filios diffidentiae. Operibus proinde desiderium et aperi tuum, et e. Desideramus praesentiam tuam, quaerimus optatam, immo promissam exigimus. Cur tanto? Nil in ea sane expetimus de carne et sanguine. Aut proficere ex te cupimus, aut prodesse tibi. Generositas sanguinis, proceritas corporis, forma elegans, juvenilis decor, praedia, palatia, immensa supellex, infulae
Abbreviated transcription (Latin):
nos noir iuenit sensus quibꝰ
pũs ꝯmittat archanum texit
prabolas turbis ut andientes
non audiant. ⁊ uidentes nõ iu¬
telligant. Cet̾m amici seoriũ
aicoiunt. Uob̾ datum est nosse
num secretumq innotuit cõ¬
silium Nouit dñs qui sunt eiꝰ
S ꝙ notum erat dei manifes¬
tatum est hominib sec alio ᷤᷤ
sane dignatur tanti ꝑticipati¬
one mistii nͥ eos ipõs quos suoᷤᷤ
p̾sciuit ⁊ p̾destinauit siam qͦs
p̾destinauit hos ⁊ uocauit Qͥs
enim saue nͥ uocatus ad dei acce¬
det ꝯsilium: Quos aut̃ uoca¬
uit hoa ⁊ iustificauit. Oritur
quippe sol nõ is qui cotidie ori¬
ri cͥnitur suꝑ bonos ⁊ malos
s qui solis ad consilium uoca¬
tis ꝓpħica ꝓnutiatõe ꝓmitti¬
euadit innouam haut lurem
lucis filius de potestate tenebra¬
rum si tũ iam fident̾ deo dic̾e

Expanded text:
nos non invenit sensus, quibus Patris committat arcanum, texit parabolas turbis, ut audientes non audiant et videntes non intelligant. Caeterum amici seorsum andiunt: Vobis datum est nosse num secretumque innotuit consilium. Novit Dominus qui sunt ejus: sed quod notum erat Dei, manifestatum est hominibus. Nec alios sane dignatur tanti participatione mysterii, nisi eos ipsos quos suos praescivit et praedestinavit. Nam quos praedestinavit, hos et vocavit. Quis enim sane nisi vocatus, ad Dei accedat consilium? Quos autem vocavit, hos et justificavit. Oritur quippe Sol, non is qui quotidie oriri cernitur super bonos et malos, siquidem solis ad consilium vocatis prophetica pronuntiatione promittievadit in novam hanc lucem lucis filius de potestate tenebrarum, si tamen jam fidenter Deo dice
Abbreviated transcription (Latin):
nz põcores inconsilio iustoꝵ. Est
quippe iustoꝵ consilium plumi
uellus Est fons signatus cui a¬
lienus nõ ꝯmunicat Est sol iꝰti¬
iustoꝵ siquid̃ ymbris ⁊ lucis ex¬
ꝑtes infecumdos ac tenebrosoᷤᷤ
ꝯfusos a et au̾sos subsannat
⁊ notat. He inquiens gens q̃
non audieͣns uocem dei sui Nõ
uultis omisĩ. dice̾ cum daid.
sas. intumum optimũq nõ re¬
quiritis ui̾tatis auditum. filii
tes ꝯsilium cogitantis cogitati¬
oues pacis s ⁊ loq̃ntis pacem in

Expanded text:
neque peccatores in consilio justorum. Est neque peccatores in consilio justorum. Est quippe justorum consilium, pluviut pluvia in vellus: est fons signatus, cui alienus non communicat: est sol justijustorum siquidem imbris et lucis expertes infecundos ac tenebrosos, confusos et aversos, subsannat et notat: Haec est, inquiens, gens quae non audivit vocem Dei sui . Non vultis, o miseri, dicere cum David, sas, intimum optimumque non requiritis veritatis auditum. Filii tes consilium cogitantis cogitationes pacis, sed et loquentis pacem in
Abbreviated transcription (Latin):
cognosc̾e sicut cognitus ẽ cum
uidelz dauir e ip̃i p̾sentire ali¬
quid de sua ip̃ius futura beati¬
tudine. ꝙ̃ ad mod̾ ab et̾no latu¬
it inp̾destinante plenius appa¬
riturum in beatificante. de qͣ tñ
iam ꝑcepta siuimet ex ꝑte noti¬
cia. uiti̾m quid̃ głetur inspe nõ¬
dum tñ insecuritate Quã mise¬
mine quis credidit auditui ur̃o
male securi amatores ur̃m seor¬
sum a iustis ꝯsilium sqͣma sqͣ¬
me ꝯuungitur ⁊ nõ est spiratu¬
lum inuob̾ Bẽtis inqͣm ⁊ uos o
impii ꝯmunicatum ad iniucẽ
cente scͥptura pietas est cialtus
dei. ꝓfcõ quisquis plus amat mũ¬
dum ꝙͣ deum impius atq idola¬
tra ẽẽ ꝯuincitur colens ⁊ s̾iuẽs
cirature potius ꝙͣ creatori Hñti¬
b aut̃ ut dcm̃ est scĩs. atq ĩpiis
suum ad se quib q consilium.
magnum ꝓculdubio int̾ utsꝙ
chaos firmatum est. Nam quõ
iustus longe se facit a ꝯsilio ⁊¬
concilio malignantium. ita nec
resurgunt oĩno impii in uiditõ

Expanded text:
cognoscere, sicut et cognitus est; cum videlicet datur et ipsi praesentire aliquid de sua ipsius futura beatitudine, quemadmodum ab aeterno latuit in praedestinante, plenius appariturum in beatificante. De qua tamen jam percepta suimet ex parte notitia, interim quidem glorietur in spe, nondum tamen in securitate. Quam misemine, quis credidit auditui nostro?male 115 securi amatores, vestrum seorsum a justis consilium. Squama squamae conjungitur, et non est spiraculum in vobis. Habetis, inquam, et vos, o impii, communicatum ad invicem cente Scriptura, Pietas est cultus Dei, profecto quisquis plus amat mundum quam Deum, impius atque idololatra esse convincitur, colens et serviens creaturae potius quam Creatori. Habentibus autem, ut dictum est, sanctis atque impiis suum ad se quibusque consilium, magnum procul dubio inter utrosque chaos firmatum est. Nam quomodo justus longe se facit a consilio concilio malignantium, ita nec resurgunt omnino impii in judicio,
Abbreviated transcription (Latin):
p.⁊. e.g. tua utgratis mittas.
spm̃ filii tui clamantem incord¬
bus filioꝵ adoptionis .a. pat̾ Ro
quippe spũ qui aguntur hii fili
sunt nec pr̃no ꝓrsus arcendi ꝯ¬
tia. ignorantes spm̃ salutarem
nec participantes consilium q
solus soli pr eructat fiuo exrep¬
to cui filius uolui̾t reuelarez
Quis cognouit sensum dñi au¬

Expanded text:
 tua: ut gratis mittas Spiritum Filii tui clamantem in cordibus filiorum adoptionis, Abba, Pater. Hoc quippe spiritu qui aguntur, hi filii sunt, nec paterno prorsus arcendi ctia, ignorantes spiritum salutarem nec participantes consilio, quod solus soli Pater aructat Filio, excepto cui voluerit Filius revelare! Quis cognovit sensum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Ab et̾uo ꝓp̃ predestinationẽ in et̾¬
num pp̃ beatificationem. Alt̾a
carens principio altera nesciẽs
finem. Siquid̾ quos ab et̾no
p̾destinat in e̾m̾um beatificat
iut̾cedente sane media uocatr̃e
una cum iustificõe dum taxat ĩ
adicitis Sic ad ortum solis uisti¬
cie sacramentum absconditũ
ascłis de p̾destinatis ⁊ beatificã¬
dis enigere quodam modo incip̃
ex abysso et̾nitatis d̾ quiscy uo

Expanded text:
 propter praedestinationem, in aeternum propter beatificationem. Altera carens principio, altera nesciens finem. Siquidem quos ab aeterno praedestinat, in aeternum beatificat, intercedente sane media vocatione una cum justificatione, duntaxat in adultis. Sic ad ortum Solis justitiae sacramentum absconditum a saeculis de praedestinatis et beatificandis, emergere quodammodo incipit ex abysso 113 aeternitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
recta facit attestatur utibe¬
atus augustinus in ubro de
morib eccłie catholice ꝯtra
manicheos scribens dicit.Cõ¬
tinent se igitur hii qͥ possũt.
qui tam̃ sunt innumerabłes:
⁊ a carnib ⁊ auino. duas ob
causas. uł ꝓpt̾ fratrum inbe¬
cillitatem. iii ꝓpt̾ lib̾tatem
suam. Caritas precipuecꝰto¬
ditur. caritati uittus. carita¬
ti sermo. caritati habitus a
uultus aptatur. Coitur inu
nam conspiratur q caritatẽ
ania sint om̃ia. si ħ ad sit pli¬
na sint omĩa: Hanc uolan
tanqͣm deum nefas ducittr.
Hanc siquis offendit: unam
diem durare nõ sinitur. Huis
⁊ similib satisfecimus nisi
uĩa tuendi ⁊ magis dispona¬
tis que ur̃a sunt litigando.
desfend̾e quam ꝓbate ratõni
⁊ auctoritati acquiesce̾ Trã¬
seamus ad reliqua

Expanded text:
recta facit, attestatur: vti beatus Augustinus in libro de moribus Ecclesiæ Catholicæ contra Manichæos scribens, dicit. Continent se igitur hi qui possunt, qui tamen sunt innumerabiles, & a carnibus, & a vino: duas ob causas, vel propter fratrum imbecillitatem, vel propter libertatem suam. Charitas præcipue custoditur, charitati victus, charitati sermo, charitati habitus, charitati vultus aptatur. Coitur in vnam, conspiraturque charitatē. ania sint omnia: si hæc adsit, plena sint omnia. Hanc violare, tanquā Deum, nefas ducitur. Hanc si quid offendit, vnam diem durare non sinitur. His & similibus satisfecimus, nisi vestra tuendi, & magis disponatis quæ vestra sunt litigando defendere, quam probatæ rationi, & auctoritati adquiescere. Transeamus ad reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ultra iam lat̾e nõ ferens ne mħ
ind̾ dissimilit̾ ab roseph ex au¬
uito celate ptetatis erupit seco
ut̾tati adiumgens rep̾ssit motũ
temꝑaiit zelum pacem cũ iusti¬
cafecit Tunc de purissimo pla¬
adipectoris fonte talium credoi
lmpidissimi cogigitatõnũ riun¬
li ebullierunt. Quid opus est ĩ¬
dignari: Mise̾ri potis oꝑtet ⁊
nõ obluusci ꝙ scͥptum est Mi¬
sicordiam uolo ⁊ nõ sacͥfitium

Expanded text:
ultra jam latere non ferens, ne in hoc quidem dissimiliter ab Joseph , ex abdito celatae pietatis erupit, seque veritati adjungens repressit motum, temperavit zelum, pacem cum justitia fecit. 2. Tunc de purissimo placidi pectoris fonte talium 66 credo limpidissimi cogitationum rivuli ebullierunt: Quid opus est indignari? misereri potius oportet, et non oblivisci quod scriptum est: Misericordiam volo, et non s
Abbreviated transcription (Latin):
importunitati iix tand̃ ad qri¬
euimus. Hominem gͦ relini¬
sum ꝑegͥnum. solum si ctapis
ꝙ suscepimimus ⁊ ita suscep¬
mus nõ erit uob̾ indignum
mel tantum ꝯmissam culpas
talemq culpam dimitt̾e cun
fas non est ne usqi quid sepa¬
agies septies pecrantib inuos
reue̾ntiam urãm quoquomͦ nͥ
fendimus sepe deum testor qd
corpore nõ possum mente ad us
supplici transeo sepe genib fleais
humilit̾ satiffatiens uob̾ asta¬
re me uideo Utinam ip̃e quisd
mͥ fortasse inspirat uob̾ quoq
sptͥ sentire fatiat quã flebilis qͣ
miserabilis tamꝙͣ presens ad se¬
nudus hum̃os uirgasq in ma¬
nib gestans ⁊ qͣi ad urãmius¬
sionem uapulare paratus peto
ueniam grãm tremebundus
expecto Hec qualit̾ uob̃ paterie
cepta sint ur̃o siuos nõ graual
atus scire flagitamus rescͥp¬
cont si satis iam securi de in¬
ꝯigentia consolemur si quo
minus magis ut dignum est

Expanded text:
importunitati vix tandem acquiimportunitati vix tandem acquievimus. Hominem ergo religiosum, peregrinum, solum, si culpa est quod suscepimus et ita suscepimus, non erit vobis in dignum semel tantum commissam culpam, talemque culpam dimittere; cui etiam fas non est ne usque quidem septuagies septies peccantibus in vos Reverentiam vestram quoquo modo offendimus, saepe Deum testor, quod corpore non possum, mente ad vos supplici transeo, saepe genibus flexis humiliter satisfaciens, vobis adstare me video. Utinam ipse qui id mihi fortasse inspirat, vobis quoque Spiritus sentire faciat quam flebilis, quam miserabilis, tanquam praesens, ad genudus humeros, virgasque in manibus gestans, et quasi ad vestram jussionem vapulare paratus, peto veniam, gratiam tremebundus exspecto! Haec qualiter vobis, Pater, accepta sint, vestro, si vos non gravat, citius scire flagitamus rescripto; ut, si satis, jam securi de indulgentia consolemur; si quo minus, magis ut dignum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ auob̾ recedens a nob̾ receptus
sit. Quid dicam: Sidixõ nõ re¬
cepimus ꝙ utiq snͥ pcc̃o dicere
possem mentior plane. Si dixo
recepimus quid sed. iuste ex¬
cusare me uelle uideor S tutiꝰ
respondebo peccauimus Uer̾¬
tñ qͣntum: Non ad deffensi¬
onem dico. Aquo enĩ ille nõ
reciperetur Quis inꝙͣ stm̃ illũ
ant pulsantem repelle̾t aut
susceptum expelłet: Quis n̾o
scit si de ur̃a habundantia nos¬
tram deus uolu̾it suppłe̾ mo¬
piam ut scilicet unum de mł¬
tis qui forte apud nos religio¬
si tũc erant ad nos dirigẽt no¬
b̾ quid̃ ad solatium s nichomiꝰ
uob̾ ad głam. Filius quippe sa¬
piens gła est prĩs. Demiq nõ
eum p̾uenimus sollicitando.
ñ circumuenimꝰ attrahendo
quo uos desereret ład nos ueni¬
ret quin potuis rogantẽ pussã¬
tem supplicantẽ nõ prius deus
scit ꝯsensimus recipere ꝙͣ remͣ¬
tere ad uos temptammus siõ
aut̾ eo ad quiescente eius nos

Expanded text:
d, a vobis recedens, a nobis receptus d, a vobis recedens, a nobis receptus sit? Quid dicam? si dixero: Non recepimus quod utinam sine peccato dicere possem, mentior plane; si dixero, Recepimus quidem, sed juste, excusare me velle videor. Sed tutius respondebo, Peccavimus. Verumtamen quantum? Non ad defensionem dico: a quo enim ille non reciperetur? quis, inquam, sanctum illum aut pulsantem repelleret, aut susceptum expelleret? Quis vero scit si de vestra abundantia nostram Deus voluerit supplere inopiam, ut scilicet unum de multis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad solatium, sed nihilominus vobis ad gloriam? Filius quippe sapiens gloria est patris . Denique non eum praevenimus sollicitando, non circumvenimus attrahendo, quo vos desereret, vel ad nos veniret; quin potius rogantem, pulsantem, supplicantem non prius, Deus scit, consensimus recipere, quam remittere ad vos tentavimus. Non autem eo acquiescente, ejus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseqͥntur. Alioqͥn nũ filius m̾s
erat iste: Qiuis u̾o irasci filio po¬
teste Nisi foite tunc tantum
filius fuit dum mecum fuit ⁊
ñ etiam cũ me desu̾it. S qñqͥ
q corpore ad tempus recessit etiã
animo reced̾e potuit: Ant
forte iil ip̃a mors eum mͥ auffer¬
ncc̃itas animoꝵ sese amantiũ
lib̾tatem angustat: Certus sũ
q nec locoꝵ distantia. nͨ corpoꝵ
ł morsur absentia disiumgere
potit quos unus sp̃r uegetat u¬
na caritas ligat Deniq si iuis¬
toꝵ anume in mantidei sunt
ꝓfrõ ⁊ qui iam in ip̃o deposit a
carne quiescunt. ⁊ qui ip̃i ad¬
huc incarne ũ scd̾m carnem
militamus simul ꝓculdubio
sumus Meus gͥ erat unus
meus erit defunctus meum in
prĩa recognostam. Si quis est
qui demanu deipossit eruere
⁊ ame illum sꝑare ualebit Ita¬
q ꝓ filio quid̃ ur̃a uob̃ affectio
satiffecit. S de nob̾ pat̾ quide¬
rit: Que inꝙͣ de nob̾ dignaub̾
satiffactio placebit s Quibus
uriꝙ ꝓ grandiiniuria impoi̾̃tis

Expanded text:
nsequentur . Alioquin num filius meus erat iste? quis vero irasci filio potest? Nisi forte tunc tantum filius fuit, dum mecum fuit, et non etiam cum me deseruit. Sed nunquid quia corpore ad tempus recessit, etiam animo recedere potuit? aut forte vel ipsa mors eum mihi poternecessitas animorum sese amantium libertatem angustat? Certus sum quia nec locorum distantia, nec corporum vel mors vel absentia disjungere poterit quos unus spiritus vegetat, una charitas ligat. Denique, si justorum animae in manu Dei sunt , profecto et qui jam in ipso, deposita carne, quiescunt, et qui ipsi adhuc in carne non secundum carnem militamus, simul procul dubio sumus. Meus ergo erat vivus, meus erit defunctus, meum in patria recognoscam. Si quis est qui de manu Dei possit eruere, et a me illum separare valebit. 3. Itaque pro filio quidem vestra vobis affectio satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, inquam, de nobis digna vobis satisfactio placebit, quibus utique pro grandi injuria imponitis
Abbreviated transcription (Latin):
dumo. Audiuimus eĩ ꝙ audito
eius obitu mox uelut inmemoi
pristine calumpnie s ñ ami¬
atre consolatorem potiis qui
ultorem uos exhibustis Parr̃
quippe uos cognonistis ut res
exigebat nõ uidicem Ideoq qd̃
pietatis ꝙ caritatis est ut uere
filio pr impend̾e studinstis Ꝙ
melius quid laudabilius qua
uob̾ dignius ag̾e poteratis:
quis ħ crede̾t: uere nemoscit
qͥsunt inhomine nisi spͥr hoĩs
qui meo est. Ubi est nunc illa
haust̾i̾tas illa sem̾tas illa i¬
dignatio que olim millum li¬
gua uultus. occuli t̾ribiliter
ostentare ⁊ intentare solebãt
Ad unum nempe numtium
demorte filii pat̾na nstera cõ¬
simulatoria s dispensatoria.
ac ꝑ ħ̾ transitorta erant dispa¬
ruerunt Illa u̾o queuera e¬
rant si latebant caritas pie¬
tas bn̾ignitas apparuerunt
Si quid inreligio animo ur̃o¬

Expanded text:
duino. Audivimus enim quod, audito ejus obitu, mox velut immemor pristinae calumniae, sed non amicitiae, consolatorem potius quam ultorem vos exhibuistis. Patrem quippe vos cognovistis, ut res exigebat, non judicem. Ideoque quod pietatis, quod charitatis est, ut vere filio pater impendere studuistis. Quid melius, quid laudabilius, quid vobis dignius agere poteratis? Sed quis hoc crederet? Vere nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Ubi est nunc illa austeritas, illa severitas, illa indignatio, quae olim in illum lingua, vultus, oculi, terribiliter ostentare et intentare solebant? Ad unum nempe nuntium de morte filii, paterna viscera comia, quae simulatoria, sed dispensatoria, ac per hoc transitoria erant, disparuerunt; illa vero quae vera erant, sed latebant, charitas, pietas, benignitas apparuerunt. Siquidem in religioso animo
Abbreviated transcription (Latin):
tatutum estut .S.¬
ꝑ omĩa monastĩa ł eccł̃as
q̃ ad duniacum ꝑtinent tnͣsfi¬
guratõ dñi eo more quo puri¬
ficatõ sc̃ẽ marie exrepta ꝓcessicẽ
cũ l̾conib responsoriis ⁊ osfitiis
ad diem ꝑtinentib celebretur.
Causa instituti hꝰ fit ip̃a ad¬
mirabie post natuntatẽ uel re¬
surrectionem x tͣnffiguratois
etus nulli alii di sollempnitas
infior dignitas. ⁊ antiqul ato
mod̾nus multarum porbeme¬

Expanded text:
TATVTVM est, vt per omnia Monasteria, & Ecclesias quæ ad Cluniacum pertinent, Transfiguratio Domini eo more quo Purificatio sanctæ Mariæ, excepta processione, cum Lectionibus, Responsoriis, & officiis ad diem pertinentibus, celebretur. Causa instituti huius fuit ipsa admirabilis post Natiuitatem, vel Resurrectionem Christi Transfigurationis eius, ninferior, dignitas, et antiquus atque modernus multarum per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
apłica sede concessum uidemꝰ.
Cuius sedis presules c̃ mag¬
ni sapientia ⁊ religione fue¬
rint. ⁊ quorumdam exipsis
mĩta miraculoꝵ qͦ fuigore
sollempnit̾ inmundo claru¬
erint. incredibile est. aut de¬
cipi intalib potuisse. autqͣ
conscientiam suam talia a¬
gere uoluisse. Eo namq aĩo
ea intentione. qua nr̃oꝵ tẽ¬
porum apłici quieti mona¬
chorum ꝓuidentes. ea que
diximus qͣmpluribꝰ monas¬
terus contulu̾nt. antiquio¬
res qͦ romane eccle presriles
simili de causa in multis a
iugo epõꝵ libera ẽẽ monaste¬
ria decreuerunt. Unde bea¬
tus gregorius inepła casto¬
rino ariminensi ep̃õ : Lu¬
minoso inquit alb̃e refẽn¬
te plurimis in monasteriis
multa a presulib pͥiuiditia
atq gauamina monachos
tulisse comꝑimus. Oꝑtet g
ut tue frnitatis pronisio de¬

Expanded text:
Apostolica Sede concessum videmus. Apostolica Sede concessum videmus. Cuius Sedis Præsules cum magni sapientia & religione fuerint, & quorundam ex ipsis merita miraculorum quoque fulgore solemniter in mundo claruerint: incredibile est, aut decipi in talibus potuisse, aut contra conscientiam suam talia agere voluisse. Eo namque animo, ea intentione, qua nostrorum temporum Apostolici quieti monachorum prouidentes, ea quæ diximus quampluribus monasteriis contulerunt: antiquiores quoque Romanæ Ecclesiæ Præsules simili de causa in multis a iugo Episcoporum libera esse Monasteria decreuerunt. Vnde beatus Gregorius in Epistola Castorio Ariminensi Episcopo: Luminoso, inquit, Abbate referente, plurimis in monasteriis multa a Præsulibus præiudicia atque grauamina monachos pertulisse comperimus. Oportet ergo, vt tuæ fr
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent. s afirndatoribus.
quicam inpprio alodio con¬
struxerant rogati in ꝓpriam
retinuer̃ atq soli romano p̃o¬
tifici eam inet̾num sb̃iacẽ¬
re decernentes pluribus ħ
pruilegiis ꝯfirmau̾nt
Precepto u̾o ipĩus qm̃ ab ip̃o
ut pote minium remoto ñ
ualemus aquolibet catho¬
lico ep̃o crisma. oleum. sa¬
cros ordines. eccłarum ⁊ ci¬
mit̾toꝵ consecrationes ⁊ ce¬
t̾a hiis similia suscipimus
atq apłice sedi. cui nõ obedi¬
ie nez ne fas est inhus ⁊ in
omib obedimus. ⁊ ideo nec
infringimus. Si aut̃ ad hui
ꝑstatis ⁊ nos male ag̾e iac¬
tatis. illum ꝙ̃ obtendimus
impetite. ⁊ nob̾ dimissis de
hiis cum tp̃oagite. Nos enĩ
qr contraire nõ debemus obe¬
dire uolumus. nec de eius
umꝙͣ ꝙ nulli mortalum
licitum est iditio tudicare
Hcc nõ soli cluniacenses ob¬
tinent sed ⁊ quampluribus
datum cernimus ⁊ longe añ
clumiacum conditum młtis
aliis monasteriis ab eadem

Expanded text:
ferrent, sed a fundatoribus, ferrent, sed a fundatoribus, qui eam in proprio alodio construxerant rogati, in propriam retinuerunt, atque soli Romano Pontifici eam in æternum subiacere decernentes, pluribus hoc priuilegiis confirmauerunt. Præcepto vero ipsius, quoniam ab ipso vtpote nimium remoto non valemus: a quolibet Catholico Episcopo chrisma, oleum, sacros ordines, Ecclesiarum & Cimiteriorum consecrationes, & cætera his similia suscipimus, atque Apostolicæ Sedi, cui non obedire nefas est, in his, & in omnibus obedimus: & ideo nec infringimus. Si autem adhuc perstatis, & nos male agere iactatis: illum quem obtendimus impetite, & nobis dimissis de his cum ipso agite. Nos enim quia contraire non debemus, obedire volumus, nec de eius vnquam, quod nulli mortalium licitum est, iudicio iudicare. Hoc non soli Cluniacenses obtinent, sed & quampluribus datum cernimus: & longe ante Cluniacum conditam, multis aliis monasteriis ab eadem
Abbreviated transcription (Latin):
licitum optinet. Ita quippe ue¬
nientes nõ solum illa eccłia
ciꝑe. retin̾e. atq foue̾ debent
⁊ multa inuectre extol¬
respondemus. istud u̾itati ꝯtͣ¬
rium opposita fronce exist̾e
qm patet nos ꝓprium epm̃ ha¬
bere. Quis enim rectior quis
le est quem cet̾is preesse. non
humana s diuina auctorita
sanxit: Nonne i le est. cui u¬
dictum ẽ. tu conuisus confir¬
ma tr̃s tuos: Nonne ille esti
nui dcm̃ est tibi dabo claues
iegni celorum⁊ Et cy cumq
ligau̾is suꝑt̾ram erit ligatũ
super t̾ram erit solutum et
incelis. Hunc unum solum
⁊ maximum nos habe̾ ep̃m
dimus. ab hoc solo si causa ꝙ
ab sit exigeret. interdici. sus¬
suspendi. excoĩcari possemus
Hoc ipũis sc̃e sedis irrefraga¬
bilis sanxit auctoritas. nec
unius tantum s multorum
decreta inde apud nr̃am ma
tricem eccłam ꝯseruantur
Hec ipsi ita condiderunt. ñ
ut hanc de qua loquimur.
cluniacensem eccłiam altĩ
ep̃o prius eam possidenti au¬

Expanded text:
licitum obtinet. Ita quippe velicitum obtinet. Ita quippe venientes, non solum illa Ecclesia, cipere, retinere, atque fouere debent.  multa inuectione extolrespondemus istud veritati contrarium opposita fronte existere: quoniam patet nos proprium Episcopum habere. Quis enim rectior, quis le est, quem cæteris præesse non humana, sed diuina auctoritas sanxit? Nonne ille est, cui dictum est, Tu conuersus confirma fratres tuos? Nonne ille est, cui dictum est, Tibi dabo claues regni cœlorum? Et quodcumque ligaueris super terram, erit ligatum sucoelis? Hunc unum solum et maximum nos habere episdimus: ab hoc solo, si causa quod absit! exigeret, interdici, suspendi atque excommunicari possemus. Hoc ipsius sanctae sedis irrefragabilis sanxit auctoritas: nec unius tantum, sed multorum decreta inde apud ntricem Ecclesiam conseruantur. Hæc ipsi ita condiderunt, non vt hanc, de qua loquimur, Cluniacensem Ecclesiam alteri Episcopo prius eam possidenti au
Abbreviated transcription (Latin):
sihorum aliꝙ defu̾it licett
fr̃i etiam inuito alłe locũ
sibi tam mnutilem inmotã
noxium et ꝑnit̃osum desere¬
re. atq sue anime interitum
modis om̃ib declinare. locũ¬
q alium inquo hoc ꝙ prius
nõ poterat implere possit:
querere. Si enĩ occulus erir¬
endus.si manus uł pes ab¬
scidendus est.sipater.mat̾
uxor filii. fr̃s. ⁊ sorores sunt
odiendi ne xp̃c amittatur.
nicħ plane relictum est. cui
poni. Neq enim uoti uł pro¬
fessionis transgressor dici
monachus potest.si loco qͥ
uotum imple̾ nõ sinebat. di¬
misso. ad eum inquo uotũ
ꝑsoluere queat transmigͣt
ut cum ꝓph̾a dicere ualeat.
Reddam tibi uota mea que
distixi̾nt labia mea. Ar¬
guendus potius eẽt ⁊dignu
morte udicandus si tanten
i dispendium pariipendens
mortem suam stulta patien¬
tia sustineret. Hinc eccła clu¬
niacensis ab apłica sede ꝯces¬
sionem retinet taliter ad se
uenientes recipere. ꝙ tamẽ
nõ ut pruatum aut singla¬
re. s uelut om̃ibꝰ ꝯmune et

Expanded text:
si horum aliquod defuerit, licet fratri, etiam inuito Abbate, locum sibi tam inutilem, immo tam noxium & perniciosum deserere, atque suæ animæ interitum modis omnibus declinare, locumque alium in quo hoc quod prius non poterat, implere possit, quærere. Si enim oculus eruendus, si manus vel pes abscindendus est, si pater, mater, vxor, filij, fratres & sorores sunt odiendi ne Christus amittatur: nihil plane relictum est, cui æponi. Neque enim voti, vel professionis transgressor dici monachus potest, si loco qui votum implere non sinebat dimisso, ad eum in quo votum persoluere queat, transmigrat: vt cum Propheta dicere valeat, Reddam tibi vota mea, quæ distinxerunt labia mea. Arguendus potius esset, & dignus morte iudicandus: si tantæ rei dispendium paruipendens, mortem suam stulta patientia sustineret. Hinc Ecclesia Cluniacensis ab Apostolica Sede concessionem retinet, taliter ad se venientes recipere, quod tamen non vt priuatum aut singulare, sed velut omnibus commune, &
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e. Sigͦ illis hac de causa li¬
cuit ꝙ in anteriorib canõib
nõ inueniebatur sanctire. pla¬
ne ⁊ istis licitum fuit eadem
ratione ea dequib nos impe¬
titis dec̾nere ⁊ constituere. ut
sicut illi ex parte. ita isti ex
toto. qr sic expedire uidebant.
monachos ab epõꝵ opp̾ssiõib
liberarẽt. Nam quicquid po¬
testatis uetustissimi ⁊ pͥmi
obtinuerunt. id totũ in recẽ¬
tissimos ⁊ nouissimos tͣns¬
fuderunt. Qd̃ gͥ eccla dei tã¬
tis temporib sub tot ⁊ tantis
pr̃ib ratum habuisse cognos¬
citur irritum fieri debere quis
iudicare audeat. nisi quise
sanctis patrib meliorem tu¬
mente suꝑbie spn uidicat :
De hiis ita.

Expanded text:
facere. Si ergo illis hac de causa lifacere. Si ergo illis hac de causa licuit, quod in anterioribus Canonibus non inueniebatur, sancire: plane & istis licitum fuit, eadem ratione ea de quibus nos impetitis decernere & constituere: vt sicut illi ex parte, ita isti ex toto, quia sic expedire videbant, monachos ab Episcoporum oppressionibus liberarent. Nam quicquid potestatis vetustissimi & primi obtinuerunt, id totum in recentissimos & nouissimos transfuderunt. Quod igitur Ecclesia Dei tantis temporibus sub tot & tantis Patribus ratum habuisse cognoscitur: irritum fieri debere quis iudicare audeat, nisi qui se sanctis Patribus meliorem tumente superbiæ spiritu iudicat? De his ita.
Abbreviated transcription (Latin):
securitate tractare ante actũ
nos ostitium que incenobu
rgimine exhibuimus infor¬
mat. Et quia in plurimiꝰ mo¬
nastiis multa apresulib pre¬
uiditia. atq grauamina mo¬
nachos ꝑtulisse crgnoscimꝰ.
oportet ut nr̃e fr̾nitatis ꝓuisi¬
o de futtura quiete eoꝵ salubͥ
disponat ordinatione. qͣtinus
ꝯu̾santes in illis indei serui¬
tio gr̃a illius suffragante m̃¬
te libera ꝑseuent. Sed ne ex
ea que magis emendanda ẽ
rius enumeranda curauimꝰ
ita studio frͥnitatis ep̃oꝵ de¬
beant custodiri ut ex eis non
possit ult̾ĩus infẽndo inquie¬
tudinis occasio repperirr¬
nr̃i ihu xp̃i. ⁊ ex auctoritate be¬
ati petri apłoꝵ principis ꝓhi¬
bemus. cuius uice huic roma¬
ne eccłe presidemus ut nulbꝰ
epõꝵ aut secularium ultra pͥ¬
sumat de redditib ł reb uel
cartis monasteriorum. ł de celli
ł uillis que ad ea ꝑtinent qͦꝯce¬
mͦ. ł qualibet occasione minu¬
ere. ꝑ dolos łmmissiones alqͣs

Expanded text:
securitate tractare, anteactum securitate tractare, anteactum nos officium, quod in Cœnobij regimine exhibuimus, informat. Et quia in plurimis monasteriis multa a Præsulibus præiudicia atque grauamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet o de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis in Dei servitio, gratia illius suffragante, mente libera perseverent. Sed ne ex ea quae magis emendanda est rius enumeranda curavimus, ita studio fraternitatis episcoporum debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferendae inquietudinis occasio reperirtri Iesu Christi, & ex auctoritate beati Petri Apostolorum Principis prohibemus, cuius vice huic Romanæ Ecclesiæ præsidemus, vt nullus Episcoporum aut secularium vltra præsumat de redditibus, vel rebus, vel chartis Monasteriorum, vel de Cellis, vel villis quæ ad ea pertinent, quoc qualibet occasione minuere, vel dolos, vel immissiones aliquas
Abbreviated transcription (Latin):
ponat ordinatc̃e quatinus ci¬
i̾isantes inillis indei seruit
gr̃a illius susfragante mẽo
liba ꝑseue̾nt. Missas qͦ pu¬
blicas incenobio fieri om̃imꝰ
phibemus. ne indei seruoꝵ te¬
cessib ⁊ eoꝵ receptaculis nia
ppłaris prebeatur ocrasio con¬
uentus qi nõ expedit aĩab
eoꝵ. Nec audeat ibi ep̃c cathe¬
dram collocare uł quamlibet
potestatem ex̾cere imꝑandi nͦ
aliquam ordinationem ꝙͣ uis
leissimam fatiendi. nisi ab
albẽ fu̾t irgatus. qͣtinus mo¬
nachi semꝑ maneant in abba¬
tum suoꝵ potestate. ut remo¬
tis uexationib ac cunctis gͣ¬
uaminib. diuinum opus cũ
sunina animi deuotione per¬
fitiant. It̾ ip̃e alibi. Uisitãdi
exhortandiq gr̃a ad monas¬
terium quotiens placuerit
ab antistite ciuitatis accedat᷑
Set sic caritatis offitium il¬
lit impleat ep̃c ut grauamẽ
aliqd̃ monasterium nonin¬
currat. S ⁊ alio inloco. Quam
sit necessarium monastĩoꝵ
quieti ꝓspicere ⁊ de eoꝵ ꝑpetua

Expanded text:
 quatinus conuersantes in illis, in Dei seruitio gratia illius suffragante, mente libera perseuerent. Missas quoque publicas in Cœnobio fieri omnimodo prohibemus: ne in Dei seruorum recessibus, & eorum receptaculis, vlla popularis præbeatur occasio Conuentus, quia non expedit animabus eorum. Nec audeat ibi Episcopus Cathedram collocare, vel quamlibet potestatem exercere imperandi, nec aliquam ordinationem quamuis leuissimam faciendi, nisi ab Abbate fuerit rogatus, quatinus monachi semper maneant in Abbatum suorum potestate, vt remotis vexationibus ac cunctis grauaminibus, diuinum opus cum summa animi deuotione perficiant. Item ipse alibi. Visitandi, exhortandique gratia ad monasterium quotiens placuerit, ab Antistite ciuitatis accedatur. Sed sic charitatis officium illic impleat Episcopus, vt grauamen aliquod monasterium non incurrat. Sed & alio in loco. Quam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere, & de eorum perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
si addid̾o nõ temẽ id me p̾sumere
putaiĩm Neq enim uł ipsi de
nr̃a adeo humilitate diffidimꝰ
petituri ꝙ rationabile iusũ fuit

Expanded text:
si addidero, non temere id me praesumere putaverim. Neque enim vel ipsi de nostra adeo humilitate diffidimus, petituri quod rationabile visum fu