comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis s exilibꝰ suꝑcilus. Ocłis plpilla ftur¬
in non quidẽ magniss pacubis. Aator¬
ocularib plenis. Nlaso a radice si geutui
tiore. deuide paulo recuruo⁊ & iexge¬
mi patulis narib p̃minente. ore rubeo.
crassis & sub druidius labiis. genis compo¬
sitis. mento a confinio maxillarũ decibilit̃
piminente. colore aquilino & uiuido. ñ dũ
sic̃ ei postea contigit cardiaco. uultumiti.
manib pulchris. teretibꝰ digitis. & habili¬
b ad scͥbendũ. Prȩtẽa plaueta suꝑ dalma¬
ticã castancã. euingłm insinistra. modus
crucis in dextera. pallio mediocri adextro
uidelicet humero subpectore suꝑstoma¬
chũ circulatĩ deducto. deinde sursũ ꝑsuns¬
trũ humerũ pͦ tergũ deposito. Cuiꝰ pars al¬
tera suꝑ eundẽ humerũ ueniens ꝓ pͥa re¬
ctitudine. ñ ꝑ mediũ corporis s. ex late¬
re pendeo. Circa u̾ticẽ uͦ tabulę simili¬
tudinẽ. qđ uiuentis in signe est p̃fereus

Expanded text:
gis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furgis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furvis non quidem magnis sed patulis; subocularibus plenis; naso a radice 177 vergentiore, deinde paululum recurvo et in extremo patulis naribus prominente; ore rubeo; crassis et subdividuis labiis, genis compositis; mento a confinio maxillarum decibiliter prominente; colore aquilino et vivido, nondum, sicut ei postea contigit, cardiaco; vultu mitis; manibus pulchris; teretibus digitis et habilibus ad scribendum. Praeterea planeta super dalmaticam castanea, Evangelium in sinistra, modus crucis in dextra; pallio mediocri a dextro videlicet humero sub pectore super stomachum circulatim deducto, deinde sursum per sinistrum humerum post tergum deposito, cujus pars altera super eumdem humerum veniens propria rectitudine, non per medium corporis, sed ex latere pendet; circa verticem vero tabulae similitudinem, quod viventis insigne est, praeferens,
Abbreviated transcription (Latin):
tã. eluobꝰ dextre digitis siguacło er ueit e
roumure uelle p̃cendens. Iusanisteaope
teni psalteriũ retnens. inqͦ hoc septiies¬
hhiuet aĩa mea & laudabit te: Quidiclo
tua adiuuabiuio me. Adextro uͦ cubito
reieul sunsirã  circa scapulas uersus as¬
cendens reflectit᷑. qui ita se habeo. pre¬
guriꝰ siluie matri fecio. Sed & in absidi¬
cula suꝑ fr̃m cellariũ beatꝰ Gregoriꝰ ell̃
artificis magisterio in rotu gipsea pieh̃
osteudiꝰ: statura iusta & beniformats
facie. de pat̾ne fatiei longitudinr & ma¬
ue rotunditate itu mediȩ temꝑata uo
entrocunditute qͣdã deceirtissine uide aoꝰ
elle de cluceai. Barba pat̾no mores u huad¬
ua eemodica. ita caluaster ut ime¬
sio be outis gemellos cincinnos ⁊arusculo
habeat. & dextrorsũ teflexos. orondꝰ
ro durida cefpeciosa. capillo sub ilgo &¬
el erneuet̾ intorto. sub aurieule mediã
ꝓ pendente Fronte speciosa. elatu Mon¬

Expanded text:
tam, duobus dexterae digitis signaculo crucis se tam, duobus dexterae digitis signaculo crucis se munire velle praetendens; in sinistra vero patens psalterium retinens, in quo hoc scrimea, et laudabit te, et judicia tua adjuvabunt me . A dextero vero cubito usque ad sinistrum circa scapulas versus ascendens reflectitur, qui ita se habet: Gregorius Silviae matri fecit. 48. Sed et in absidula post fratrum cellarium Gregorius ejusdem artificis magisterio in rota gypsea pictus ostenditur, statura justa et bene formata, facie de paternae faciei longitudine et maternae rotunditate ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta, barba paterno more subfulva et modica; ita calvaster, ut in medio frontis gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda et spatiosa, capillo subnigro et decenter intorto sub auriculae medium propendente; fronte speciosa, elatis et lon
Abbreviated transcription (Latin):
meno qͥa diminuit consuctudinẽ qͣm ego
constitui. dñs quoq dies eiꝰ diminuit. Qd
egumenꝰ ut audiuit: pͥmo quidẽ contre¬
muit. pͦ uͦ tanto minus cͥdidit. qnͣto lan
gius uitã suã cognoscebat excendi. Et
ecce sub ipsis albis paschalibꝰ in oratorio
seĩ deuerini cũ frĩbus uesꝑtinis assistens
osficuse ardere pariecẽ iudit. quẽ frib s
airiguere uepauio. Quib huinc iuno lento
entib. ipse tandẽ ferulã qͣm tenebat ꝓno
ens. mnauꝰq ppariecẽ circũ ducens. conalis
foas flãmas extinguere. qͣi constabat lis¬
ma eꝰ depascere. Deniq adhospitiũ redios
raute febris ardore succensus. ẽ: uo plien¬
re auldiẽ septimũ nullatenꝰ potuisses i
gͦ dĩ consuluisse putauit se monadnis pau¬
pibꝰ nocuisse ntiut. Ac phoe quoseni¬
fare posse ggoriũ ẽdidit ꝓrsus ostẽnei.

Expanded text:
meno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego meno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego constitui, Dominus quoque ejus dies diminuet. Quod hegumenus ut audivit, primo quidem contremuit, post vero tanto minus credidit, quanto vitam suam longius cognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam teens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offen
Abbreviated transcription (Latin):
i uolent ũ poterat. int̾ uerba sue c̃fessiois¬
spm efflauit. Quẽ iccireo di om̃i potens ani
cruciari uoluit. mori autẽ donec reatũ suũ
confiteretur ñ posse ꝑmisto. ut exemplo sui
cruciatꝰ ostenderet. qͥd consũptores rerũ gre¬
gorii de semetipsis utiq sꝑare debuissent.
Ipsiꝰ qͦq pontificis tempore eiꝰ dẽ patris mo¬
nasterio athanasius p̾fuit. uir qͥdẽ castitate
conspicuus. & sui monasterũ cautissimꝰ exe¬
cutor. Qͥ cũ seuientis in opię tempꝰ agnosce¬
ret ne monachis necessitas fort᷑assis in cũbe¬
semel in anno decreuerat. refectionẽ subdu¬
xit. Qd̾ impune se fecisse ꝑpendeus: etiã
duodecĩ pauꝑum pͣndiũ totidẽq denarios.
qui die depositionis beati gͣgorii ꝓ cõmẽmo¬
ratione duodecĩ abeo qͦndã in uitatorum.
suetudinalit̾ pascebant᷑ penitꝰ interdix̃.
Cũ eiꝰdẽ qͣdragesimȩ tempore. beatꝰ gͦgo¬
mꝰ eidẽ p̃sbitero cui supͣ & monacho in
somnis apparuit dicens. Hade & dic egu¬

Expanded text:
olens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare debuissent. 88. Ipsius quoque pontificis tempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumbesemel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati Gregorii pro commemoratione duodecim ab eo quondam invitatorum, uetudinaliter pascebantur, penitus interdixit: cum ejusdem 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegu
Abbreviated transcription (Latin):
riturꝰ. Cantũ psallite. ut reuideã angłos
qͦi uidebã. & inmiens uob ostendã. Quibꝰ
orantib totꝰ cepit treinere. pallescere. sur¬
sũ desideranter aspicere. Cũ subito sp̃s ad¬
uentare conspiciens. reuolutis t̾ribilit̾ ocłis
monachis iniuit. & abscessit. eosq tanto
t̾rore ꝑculsos dimisio. ut multis noctib soli
lacere timuerint. Eadẽ die sicut poltea
dep̾bensũ est codẽq mom̃to qͣndo p̃sbit̾ mon¬
ens aa ndres pielũ fuerao iipͥcatus o idoon¬
decas fomidi barbiliani positi scilicet ia los¬
tiensi conlustor. Inlectulũ decidit. Nis bor
muttũ cẽ poris contimio languore corres u.

Expanded text:
riturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. Eodem die sicut postea deprehensum est, eodemque momento, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. oinnẽq mensurã curiosissime. xp̃o que¬
renti. uq: Ad scabellũ pedũ eiꝰ portau
de ina obiectione fateor coniuetꝰ erubui.
de qͣ miniũ sic̃ iudistis laborando uexatis
su: & me adhuc lib̾are ñ potui. Cũq si
deea reqrereno ait. Non audeo dicere. qi
qudo uos me clamastis. & ascõ gͦgorio re¬
dire uissussũ. ut uob̾ etiã de mensuris &
consitetudinib mouasterii ponerẽ ratioñe.
diabolꝰ questus.ẽ. putanis qđ nie pat a pe¬
nitentiã remisisset. Qꝓpter beatũ q̃goriĩ
mede dedi. Ile cõmotã calumniã cinlibe
reuelarẽ. Illis magis iniminentibꝰ. & seꝑ
eo dep̾caturos dnm ꝓiiecentibꝰ ut causã
frib reuelaret: de functoꝵ qͦrturdã domo
& inuentiũ merita ꝓferebat dicens. Iste di¬
gnꝰ. ille in dignui. Bursus int̾rogatꝰ. ad
monachos qui pͥdem secũ remanserant. con¬
u̾sus estdicens: onna in quib mͥ detraxii¬

Expanded text:
num, omnemque mensuram curiosissime Christo quaenum, omnemque mensuram curiosissime Christo quaerenti usque ad scabellum pedum ejus portavi. Sed de una objectione, fateor, convictus metui de qua nimium, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, quia quando vos me clamastis, et a sancto Gregorio redire jussus sum, ut vobis etiam de mensuris et consuetudinibus monasterii ponerem rationem, diabolus questus est, putans, quod me Pater ad poenitentiam remisisset. Quapropter beatum Gregorium vadem dedi, ne commotam calumniam cuilibet revelarem. Illis magis imminentibus, et se pro eo deprecaturos Dominum promittentibus, ut causam fratribus revelaret, defunctorum quorumdam domos, et viventium merita proferebat, dicens: Iste dignus, ille indignus est. Rursus interrogatus, ad monachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxis
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã cepit. cuncta sua sanus distri¬
buens. tanto febris ardore correptus est:
uo a diluculo diei t̾cii usq adhorã t̾ciã cũ
ingenti fragore p̃incendio linguã ab ore ꝓ¬
iciens. ultimũ flatũ ꝓtraheret. Quẽ p̾s bite¬
ri tã duritꝰ laborare dolentes. deputatis
illie monachis qͥ cũ psalmodiis eiꝰ exitũ com¬
ps almodiã deserentes deserentes. ñ timue¬
runt int̾ se morienti frĩ de there. Cũ ecce
prb̃i amissarũ sollẽpniis circa horã septi¬
nã remeantes. ioħem prb̃rm quẽ in cͤdibi¬
lit̾ cũ morte luctantẽ reliquerant: leuuis
se hab̾e mirati st̾. eũq nominat̃ el amare
cȩꝑunt. Mox ille ocłos subridendo concu¬
cipio usq uẽ corã xp̃o p̃sidente multis milibꝰ
angłoꝵ cũ diabolo adiudiciu steti. & ad¬
uiuantibꝰ me scis andrea & bregorio cuncts
cunctis eiꝰ obiectionib beue respondi. Scia¬
tis autẽ qͥa monasterł sextariũ. modiũ.
librã. consuecudmẽ. el emiosinarũ & liuin¬

Expanded text:
poenitentiam coepit, cunctaque sua sanus distribuens, tanto febris ardore correptus est, ut, a diluculo diei tertii usque ad horam tertiam cum ingenti fragore prae incendio linguam ab ore projiciens ultimum flatum protraheret. Quem presbyteri tam duriter laborare videntes, deputatis illic monachis, qui cum psalmodiis ejus exitum compsalmodiam deserentes, non timuerunt inter se morienti fratri detrahere; cum ecce presbyteri a missarum solemniis circa horam septimam remeantes, Joannem presbyterum, quem incredibiliter cum morte luctantem reliquerant, levius se habere mirati sunt, cumque nominatim clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concucipio usque nunc coram Christo praesidenti multis millibus angelorum cum diabolo ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autem quia monasterii sextarium, modium, libram, consuetudinem eleemosynarum et lumi
Abbreviated transcription (Latin):
die si ne diune ultionus sententia hancono¬
latenꝰ in currisse. Quẽ flendo erautne qui¬
rere. ut q̃m a nouente p̃posito Frustia uori¬
re ũ poterat: qd cũ ipso cõmiserat mona rhou
reuelareo. liforte añt eiꝰ confessione recinis¬
ensi eũ atautis cruciatibꝰ libaret. At ile co

Expanded text:
da sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, c
Abbreviated transcription (Latin):
responderẽ. Sea li qͣulo quel ibreo migͣntẽ
uideritis. cõpatimiui sorti cõmuni. & nolite
de eo iudicare. qͥ ad tã districti iudicis cũ cͥ¬
minatore suo iudiciũ uadit. His expletis:.
cunctos iubet abscedere. solũ prb̃m qui s
remanere pauescens: alterũ secũ retinuit.
hortatꝰ ut causã ꝓ qua conflixerat saltẽ ł
pandere ñ timeret. At ille uehement̾ inge¬
muit. & conu̾so ad parietẽ capite clamabal
diceus. O andrea. Andrea. hoc anno ꝑeas. qͥ
me pͦuo consilio adꝑiculũ cõpulisti. Questi¬
gio ⁊ acharias medicꝰ qui anno pterito ad
suos iudelicet sarracenos apostatiudo re¬
uersus est asfuit. tactisq timporibꝰ uurare
cepit. prb̃m exeadẽ ualitudine iiumie
monturũ. Quẽ laugind ut audiuit. cũ
ingenti animadusione reppulit dicen.

Expanded text:
responderem. Sed si quando quemlibet migrantem videritis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum presbyterum remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem capite, clamabat, dicens: « O Andrea, Andrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum i
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit. Nã sic̃ a maiorb tͣditur. cũ calũ¬
narũ uecerũ incentores. beatũ bregoriũ ꝓ¬
digũ dissipatoreq multiplicis patͥarchatus
thesauri ꝑstreꝑent : deficiente ꝑsonali ma¬
teria ad comburendos libros eiꝰ cęꝑunt pa¬
rit̾ anhelare. Quoꝵ dũ qͦsdã iã cõbussisseq̃
disputauerat cͦditur uehementiꝰ obstitisse. di¬
cens ad obliterandã eiꝰ memoriã librorũ
exustionẽ nichil ꝓficere . quoꝵ exemplaria
diu̾sis petentib mundi ambitũ penet᷑ssent.
sub iungens immane sacͥlegiũ esse tanti pa¬
tris tot & tales libros exurere. suꝑ cuiꝰ caput
ipse sp̃m scm insimilitudine columbȩ tͣctants
freqñtissime ꝑspexisset. Cũq dudũ deuo¬
tũ popłm diaconꝰ cerneret occasione tẽporis
eũ inuidis resultare in hoc om̃iũ sententiã
dicit᷑ ꝓuocasse. ut si qͦd dixerat iurcitrando
eontirmans mori continuo meriuss: ipsia

Expanded text:
cognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumcognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumniarum veterum incentores, Gregorium prodigum dilapidatoremque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personali materie, ad comburendos libros ejus coeperunt pariter anhelare. Quorum dum quosdam jam combussissent, disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dicitur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. reddere qđ ualeas uiuificante đo Sps
astra petit. lȩti nil iura nocebunt : cui ui¬
tȩ alteriꝰ mors magis ipsa ua esb. Pontifi¬
cis sũmi hoc el audunt᷑ membͣ sepulchro.
q innumeris semꝑ uiuit ubiq bonis. Esu¬
riẽ dapib suꝑauit frigora ueste. atq ani¬
mas monitis texit abhoste sacris. Implebatos
actu qͥc qͥd sermone docebat. ess ut exẽplũ
mustica uba loquens. Ad xp̃m anglos con¬
u̾tro pietate magistra. Ad qͥrens fidi pre¬
mia gente noua. Hic labor. hoc studiũ.
hȩc t̾ cura. hoc pastor agebas ut dño of¬
ferres plurima luera gregis. Hisq di c̃sul¬
factus lȩtare tͥumiphiis. iã mercedẽ oꝑum iã
sine fine tenes. Quo scilicet libalissimo pas¬
tore defuncto: uehem̃tissima fames eodẽ
anno incubuit. & qͣnto patͦno tc̃ roma caru¬
erat. licet rerũ in opia toto pene mundo mõ¬
strauerit: inuidoꝵ tam̃ feritas minime re¬

Expanded text:
tum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus tum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus astra petit, lethi nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis illa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivat ubiqriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu, quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum, mystica verba loquens. Ad Christum Anglos convertit pietate magistra, Adquirens fidei agmina gente nova. Hic labor, hoc studium, haec tibi cura, hoc pastor agebas, Ut Domino offerres plurima lufactus, laetare triumphis, Nam mercedem operum jam sine fine tenes. 69. Quo scilicet liberalissimo pastore defuncto, vehementissima fames eodem anno incubuit: et quanto patrono tunc Roma caruit, licet rerum inopia toto pene mundo monstraverit, invidorum tamen feritas minime re
Abbreviated transcription (Latin):
dictione septima. qͣrto iduũ martiarũ. acar¬
nis corruptione subtractꝰ est incorruptionis
ꝑpetuę gła stiblimandꝰ. Qui uidelicet orm̃i
uite suę tẽpore sic̃ nouas basilicas minime
fabricarat: ita uuntrũ fabricatarĩ ueterũ
sartatecta cũ sũmo studio annualiter
p̾pararat. Qt reditib luminaribꝰ officũs
Atq donarũs ciumulans. in basilica beati
letri apłi fastigiũ de argñto purissimo qđ
aleone pontifice tͥcio inbasilica six ciuuana
fẽẽ Masiȩ nomini dedicata tͣmlatũ. ei snuc
sabricauit: & inbasilica beati Pauli apłi suy
altare nichilominꝰ aliud fastigiũ ꝓcuralus
Huiꝰ ptẽa uenerabile corpꝰ in extrena portic
basilicȩ beati Petri apłi ante secͤtariũ tẽ anti¬
quissimũ. qͦ uidelicet leo. Simpliciꝰ. Gela¬
nullis aliis tumulati suis hactenꝰ epitha¬
phũs p̃dicant᷑ : sepultũ talititulo decora¬
tur. Suscipe tra tuo corpꝰ de corpore sũp¬

Expanded text:
dictione septima, quarto iduum Martiarum, a cardictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptionis perpetuae gloria sublimandus. Qui videlicet omni vitae suae tempore sicut novas basilicas minime fabricarat, ita nimirum fabricatarum veterum sarta tecta cum summo studio annualiter reparabat: quas reditibus, luminaribus, officiis atque donariis cumulans, in basilica beati Petri apostoli fastigium de argento purissimo, quod a Leone Tertio pontifice in basilica Sixtiana sanctae Mariae nomini dedicata translatum est, fabricavit, et in basilica beati Pauli apostoli super altare nihilominus aliud fastigium procuravit. Hujus praeterea venerabile corpus in extrema porticu basilicae beati Petri apostoli ante secretarium tunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simplicius, Gelanullis aliis tumulati, suis hactenus epitaphiis praedicantur, sepultum tali titulo decoratur: Suscipe terra tuo corpus de corpore sump
Abbreviated transcription (Latin):
fuerĩ nostis. ita amaritudo animi & assidua
ex acerbatio atq ꝑ hoc podagre molestia
affecit. ut corpꝰ meũ tanꝗͣ. insepultura sic¬
catũ sit : unde fit utiã raro de lecto sur¬
gere ualȩã. Itẽ eidẽ. Ego intanto gemi¬
tu & occupationibꝰ uiuo. ut addies qͦs ago.
me ꝑuenisse peniteat. solaq mͥ inconsola¬
tione sit mortis expectatio. Inde peto ut
ꝓme orare debeatis. qͣtinꝰ de hoc caruis
carcere citiꝰ educar. ne tantis laborib di¬
utiꝰ torquear. Itẽ anastasio antiodieno.
Rogo ut ꝑ mei cordis infirmitate enixnid
oretis. qͣtinꝰ omĩps dsmentẽ meã amalis
om̃ib ꝓ ur̃a int̾cessione tueat᷑. & citrus
me de dot ꝓcellis huiꝰ tempestatis eripiat.
ex auditus. ꝑ qͣm sc̃e catholicȩ & apłicȩ ro
mane ȩccłȩ Anins tredecĩ. mensibꝰ sex. &
dieb decẽ. doctrinris parit̾ ac oꝑib felicis¬
simis illustrauit. anno imꝑũ foce scdo̾. in¬

Expanded text:
fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio atque per hoc podagrae molestia affecit, ut corpus meum tamquam in sepultura siccatum sit unde fit ut jam raro de lecto surgere valeam. » Item eidem: « Ego in tanto gemitu et occupationibus vivo, ut ad dies quos ago pervenisse me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torquear. » Item Anastasio Antiocheno: « Rogo ut pro mei cordis infirmitate enixius oretis, quatenus omnipotens Deus mentem meam a malis omnibus pro vestra intercessione tueatur, et citius me de tot procellis hujus tempestatis eripiat, exauditus, postquam sedem catholicae et apomanae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex et diebus decem, doctrinis pariter ac operibus felicissimis illustravit, anno imperii Phocae secundo, in
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾qu omĩa ñ tẽporalẽ s ȩtuiã consolationẽ
sionẽ air̃ȩ. beatitudinis hanc me obtiuere
Nã mͦ podagrȩ̨ dolor cruciat. uͦ nescio qͥs
re confligat. & corpꝰ in me anunꝰq deficiat.
Quͣtis autẽ alus necessitatibꝰ extͣ liȩc quȩ p̃tu¬
li infirmitatis afficiar. enuinerare ñualeo.
s. breuit̾ dico. qͥa sic me infectio noxũ huiuo¬
ris iubibit. ut inuere in pena sit. & inoitẽ
desid̾anter ex pectẽ. Qm geuntibꝰ meis solã
ꝓ me pietatis miscłiã dep̾care. ut ꝑcussiõis
suȩ erga me flagella ꝓpitiꝰ mitiget. & pa¬
tientiã colerandi concedat. ne nimio quod
absit tedio ininpatientiã cor erũpat: d
qđ curari ꝑ plagã poterat. culpa crescat ex
murmure. Itẽ Rusticiane patͥcie. De poda¬
grȩ molestia ꝗͣ uob̾ euenisse signastis. &
contristatꝰ uehement̾ sũ & lętatus : lecatꝰ
qͥa humor noxius inferigra uetens. suꝑio¬
poterit dolorib resistens Me &enĩ quẽ qͣlis

Expanded text:
ralem, sed aeternam consolationem sionem vestrae beatitudinis hanc me obtinere nam me modo podagrae dolor cruciat, modo nescio quis re confligat, et corpus in me animusque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra has quas protuli infirmitates afficiar enumerare non valeo, sed breviter dico quia sic me infectio noxii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solapro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae 168 erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod absit, taedio in impatientiam cor erumpat, et quae curari per plagam poterat culpa crescat ex murmure. » Item Rusticianae patriciae: « De podagrae molestia quam vobis evenisse signastis, et contristatus vehementer sum et laetatus. Laetatus, quia humor noxius inferiora petens, superiopoterit doloribus resistens? Me etenim, quem qualis
Abbreviated transcription (Latin):
rutas de mionstrat᷑. Porro in exlites te paedo
positi regł arg olim ascõ benedicto statcte ũ
ipse untã desebens i dialogo regtła qq lauiꝰ
launrio ⁊ eũ cereidosse lucc clari maunifes laar
fresert̃ eis qdẽ uener abilis doceor acanfes tetar.

Expanded text:
ro in exilitate baltei, propositi regularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis docto
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrere euraui. s de assiduitate egͥtudiuũ
ego uob̾ de meipio inuenio aliud qd debec
umuntiare: nͥ qđ peccatis meis facientibꝰ.
uecco ⁊ đ undecĩ menses sunt. qđ ualde rarũ
dolerib p̾mor. ut uita mea mͥ gͣuissima
penasit. Cotidie enĩ in dolore deficio. &
mortis remediũ exspectando suspiro.
lero uͦ huiꝰ urbis & popło. tantifebriũ
laniguores irruerunt. ut pene nullꝰ liber
nullꝰ seruus remanserit. qui. eẽ. idoneus
ad aliqd̾ officiũ uł ministeriũ possit. Deui¬
cins aũ urbibꝰ. strages nob mortalicatis
cotidie muntiant᷑. Africa aũ qͣlit mortali
tanto edo qđ subtiliꝰ cognoiustis. De oriento
ui qͥuenuunt. gͣuiores de solationes nuntiaes.
In his itriq om̃ibꝰ qͥa apppiuqͣnte fine mus.¬
di. generalẽ ꝓcussione. eẽ. cognoscimus:
affligi nimis de ꝓprũs molestũs ñ debenus.
ltẽ eulogio patͥarche alexandrino. Prans¬
acto aimo suauissima sc̃itatis ur̃e scͥpta siis¬

Expanded text:
ravi, sed de assiduitate aegritudinum ego vobis de meipso invenio aliud quod debeam nuntiare, nisi quod, peccatis meis facientibus, ecce jam undecim menses sunt quod valde rarum doloribus premor, ut vita mea mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium exspectando suspiro. In clero vero hujus urbis et populo tanti febrium languores irruerunt, ut pene nullus liber, nullus servus remanserit, qui esse idoneus ad aliquod officium vel ministerium possit. De vicinis autem urbibus strages quotidie mortalitatis nobis nuntianttanto credo quod subtilius cognovistis. De Oriente vero qui veniunt, graviores desolationes nuntiant. In his itaque omnibus, quia, appropinquante fine mundi, generalem percussionem esse cognoscimus, affligi nimis de propriis molestiis non debemus. » Item Eulogio, patriarchae Alexandrino: « Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta sus
Abbreviated transcription (Latin):
His beatꝰ Gregoriꝰ laudib aut idõ uouos pͥn¬
cipes denulcebat: ut audientes qͣles. eẽ. de¬
beant fierent nntiores ꝙͣ mauriciꝰ fuerat.
cuiꝰ tot eͥminib inuoluta tẽpora cognosce¬
bant : Aut qͥa eos s̃ suȩq eccłȩ deuotistimos
ceruens. nͦ eos ad tẏranudẽ ruicos . eẽ. pu¬
tabat. Qͥ sic̃ qͦrũlibet autia liberis uocibus
arguebat. & cont᷑ canones pͥsca suȩ consue¬
tudies uienire neminẽ ꝑmitcebat: ⁊ta
que ẽsuecudinis fuerat nulli penitꝰ dene

Expanded text:
His Gregorius laudibus aut ideo novos principes demulcebat, ut audientes quales esse debebant, fierent mitiores quam Mauricius fuerat, cujus tot criminibus involuta tempora cognoscebant; aut quia eos sibi suaeque ecclesiae devotissimos cernens, non eos ad tyrannidem ruituros esse putabat. Qui sicut quorumlibet vitia liberis vocibus arguebat, et contra canones priscasve consuetudines venire neminem permittebat, ita quae consuetudinis fuerant nulli penitus dene
Abbreviated transcription (Latin):
lendarũ maiarũ indictione sexta. ⁊ mago
Focȩ & l eontie augustor cũ eoruidẽ fa¬
uonralibꝰ litteris romã delata est. Et p qͣmi
aclero & senatu accl ainatũ est eis. inbasili¬
ca iulus. iustu Gregorii in oratorio sancti
cesarii. laceranensi palauo constituta repo¬
nitur. Qut etiã foce imꝑatori rescͥpsio epłam.¬

Expanded text:
lendarum Maiarum, indictione sexta, imago Phocae et Leontiae, augustorum, cum eorumdem favorabilibus litteris Romam delata est, 136 Et postquam a clero et senatu acclamatum est eis in basilica Julii, jussu Gregorii in oratorio sancti Caesarii Lateranensi palatio constituto reponitur. Qui etiam Phocae imperatori ita rescrip
Abbreviated transcription (Latin):
constituet. Imꝑio uͦ cũ ignominia & discri¬
mine decides. Quib auditis mauriciꝰ. d̾m
głificaus pęnitentiã tenuit. s acupidita¬
tis auaricia usq adeo non recessit: qͥn exer¬
citꝰ inꝑiculosis locis iussirilliꝰ hyemarent. &
tͣnsito danubio uictus fibi de sclauoꝵ regio¬
ne ꝑiclitabundi qͤrerent. ne uidelicet ali¬
ñĩtu publica manducarent. Qđ cũ petro p̃¬
toriiferalibꝰ litteris innueret: taxiarchis
uocatis ait. Hinus mͥ uident᷑ gͣuia imꝑato¬
ris p̾cepta. romanos maliena t̾ra hiemate
tubentia. Nã illi ñ obȩlire seuũ est: & rur¬
sus obȩlire seuissimũ est. Nullũ bonũ pa¬
rit auaritia. qͥa mat̾ om̃tũ maloꝵ c̃sistit
qͣ imꝑator languens: horũ maxiioꝵ ma¬
loꝵ causa romanis efficitur. Exercitus itaq
ꝑ taxiarchas hoc audito: ad seditionẽ con¬
u̾titur. exaltatũq suꝑ clipeũ Focã centuri¬
onẽ ex archũ acclamarunt. fugato prȩcore

Expanded text:
constituet; ab imperio vero cum ignominia et discriconstituet; ab imperio vero cum ignominia et discrimine decides. 19. Quibus auditis, Mauricius Deum glorificans, poenitentiam tenuit; sed a cupiditatis avaritia usque adeo non recessit, ut exercitus in periculosis locis hyemare, et transito Danubio victum sibi de Sclavorum regione periclitabundi quaerere, ne videlicet alimenta publica manducarent, Petro praetori feralibus litteris immineret. Qui taxiarchis vocatis, ait: « Nimis mihi videntur gravia imperatoris praecepta, Romanos in aliena terra hyemare jubentia. Nam illi non obedire saevum est, et rursus obedire saevissimum. Nullum bonum parit avaritia, quia mater omnium malorum consistit, qua Imperator languens, horum maximorum malorum causa Romanis efficitur. » Exercitus itaque, hoc per taxiarchas audito, ad seditionem convertitur, exaltatumque super clypeum Phocam per centurionem, exarchum acclamaverunt, fugatoque praetore,
Abbreviated transcription (Latin):
tauꝗͣ ñ reuisurȩ uiltimũ ualedixit. rsu¬
toq cõmunionis accepto ad palatiũ uenit.
cubicłm imꝑatoris ingͥdiens. ad pedes pa
dit. Cui imꝑator assurgens. & ad pedes ni
chi lominꝰ corruit dicens. Ignosce dep̾cor mͥ.
qͥa nẽ ꝓfecto diuina reuelatione doco o
guoui: qđ nichuil inme und suspicabar cõ¬
miseris. S. si quẽ in agiminibꝰ nr̃it cognoses
qui focas soleat uocitari: dicitom. Et plu¬
lippicꝰ diu apd se recogitans ait. Inũ focã
coguosco. qͥ nuꝑ ꝓcurator ab exercitu nun¬
cupatꝰ: contͣdicebat tuo imꝑio. Cũ uͦ mau¬
riciꝰ de qͣlitate illiꝰ inqͥreret:. philippicꝰait.
est qͥdẽ iuuenis & temerariꝰ. at tam̃ tindꝰ.
Et mauriciꝰ. Si timidꝰ inqͥt: ꝓfecto & homici¬
da. Dũq suꝑ huiꝰ modi titubaret: incͤstinũ
magistrianꝰ ab heremitis quib imꝑatoris
p̃ces portauerat rediens responsũ reculit di¬
cens. Ds recepta pęnitentia tua saluabit
animã tuã. & cũ sc̃is te cũ tota domo tua

Expanded text:
 se revisurae, ultimum vale dixit; sacramentoque communionis accepto, ad palatium venit, et cubiculum imperatoris 135 ingrediens, ad pedes ejus procidit. Cui imperator assurgens, ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: Ignosce, deprecor, mihi, quia nunc profecto divina revelatione doctus cognovi quod nihil in me unde suspicabar commiseris. Sed si quem in agminibus nostris cognoscis qui Phocas soleat vocitari, dicito mihi. Et Philippicus, diu apud se recogitans, ait: Unum Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate illius inquireret, Philippicus ait: Est quidem juvenis, et temerarius, attamen timidus. Et Mauricius: Si timidus, inquit, profecto et homicida. Dumque super hujusmodi titubaret, in crastinum magistrianus ab eremitis, quibus imperatoris preces portaverat, rediens, responsum retulit dicens: Deus, recepta poenitentia tua, salvabit animam tuam, et cum sanctis te cum tota domo tua
Abbreviated transcription (Latin):
ponso laceratꝰ martionistu herecicꝰ appa¬
latur. Et cõmoto int᷑ constantinonolini
gui tuniultu: maurieiꝰ dissimulato hu¬
bitueũ uxore & filiis noctu dromonem
coenscendio. fugiensq. apd scm̃ antononoi
neut. At uͦ foeas cũ exercitu in septtonono¬
fens ampator efficit᷑. A quo matirie du¬
silut capore ac filiabꝰ penes calcedone uisi¬

Expanded text:
populo laceratus, Marcionista haereticus appellatur. Et commoto intra Constantinopolim gravi tumultu, Mauricius, dissimulato habitu, cum uxore conscendit, et fugiens apud Sanctum Antomon venit. At Focas cum exercitu in septimum veniens, imperator efficitur; a quo Mauricius cum uxore ac filiis penes Calcedonem mis
Abbreviated transcription (Latin):
riuss. Cũq hoc &ipse uehementiꝰ ꝑnrul¬
ta tempora cũ lacͥmis postularet ⁊ quadã
nocte dormiens uidet apd ȩueã palatũ
portã se corã multo popło ȩneȩ statue
saluatoris assistere. Te uox tribilis facta
est ex ipso incarnati ubi caracberȩ diceus.
Date mauriciũ. Et capientes eũ iudicioꝵ in
inistri: posuerunt eũ iuxta purpureti uni¬
liũ qui illic erat. Cui eadẽ uiox carateriidi
Ibi uis readã tͥ mala. quȩ in hoc icło pped¬

Expanded text:
ruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per mulruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per multa tempora cum lacrymis postularet, quadam nocte dormiens, videt apud aeneam palatii portam se coram multo populo aeneae statuae Salvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox characteris ait: Ubi vis reddam tibi mala, quae in hoc saeculo pe
Abbreviated transcription (Latin):
contistentia qͦcũq uoluerit indinantur
ñ cadueit neq humanis fauorba deptta¬
bat. uoce libera contͣdicens: sius eił ser¬
monibꝰ fregit. deturpauit. atq ĩ nulla
de futuro di iudicio disserendo detruit. At¬
ille lib̾tatẽ uocis tanti pontificis rep̾hensi¬
omsq constantiã ad miratꝰ: qͥa de futo᷑ dei
indicio se t̾ruerat. Adexercendã in eũ tẏrã¬
ndẽ ꝓdere nitebat᷑. Cũ ꝑtinꝰ eodẽ anno iur
uit: a tẏramude beato Gregorio inferenda
semet continuio. & iudiciũ diuinũ qđ ei
minatꝰ fuerat. eito se subiturũ tanto magis
timuto: qͣnͣto beatũ gͣgoriũ cͤdidio ñ posse
mentri. Mox itaq scͥpto p̾ces compositas
tã eudẽ qͣm cunctis patͥarchis ep̃is & mo¬
nachis ciuitatũ siue solitudinũ pecunias
multas cereos & thimiamata destinguit.
hoc potissimũ dep̾cans ut dño supplicareã
qͣtuuꝰ in hoc scło merita suoꝵ malm. reci¬
pet. tantũ a futuris cruciatib redimi iue¬

Expanded text:
inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit:  libertatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei judicio se terruerat, ad exercendam in eum tyrannidem prodire nitebatur, cum protinus eodem anno vir vit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non posse mentiri. 18. Mox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos et thymiamata destinavit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, quatenus in hoc saeculo merita suorum malorum reciperet, tantum ut a futuris cruciatibus redimi me
Abbreviated transcription (Latin):
re suo ꝑͥ clitaretꝰ᷑. Fiducialit̾ ꝓmiserunt. Hac
in cestus udex pollicitatione lȩtatꝰ : magos
iuxta uiã qͣ pontifex ad stationẽ ꝓfecturꝰerãs
in abdito & in edito stare ꝑmisit. ut uide
tͣnseuntes : ñ uideri a tͣnseitibꝰ potiussent.
Cũq magi explanecoꝵ inappulatorumq
ꝓcessionib magnũ pontificẽ cognouisseñ.
iminisso demone tã fortit̾ eiꝰ equũ uex ari
fecert̾. ut neqͣqͣ a sessore siue stratoribꝰ te¬
neri posse putaret᷑: Tc̃ pat̾ gͤgoriꝰ reuelan
te sp̃u demoniacã sũmissionẽ cognoscens.
fac̾to crucis signacło tã caballũ ap̾senti
labe lib̾auit. ꝗͣ. maleficos ex latente cul¬
mine tubens deponi ꝑ pecua cecitate multa¬
b readũ suũ suggestione incesti uidicis confte¬
tib ac pꝰ multũ tẽporis adsacͥbaptismatis gro
uenientibꝰ: lumina qͥdẽ ne magicã relegeron¬
artẽ reddẽ noluit. eos tam̃ ȩccłas tica stipe in¬

Expanded text:
re suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac re suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur. Tunc Gregorius, revelanemoniacam submissionem cognoscens, sancto crucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multaQuos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ aliminibꝰ apłoꝵ de more tͣnsmissũ est
ꝓ reliquiis martyrũ ueuerari debereo. qͣn¬
totꝰ indicareo. Deinͦd aboratione surgens:
in cͦdulos legatos ꝓpiꝰ stare p̾cepit. cul tellĩ
petiit. more scĩsimi papȩ leonis brandeũ
pipugit. de cuiꝰ runctionib sanguis ꝓtinꝰ
emanauit. Qͦmiracło tã legati confusi
ꝙͣ õs qͥ ad erant tͤmefac̾ti : iussu scĩ gͦgorii
cũ eo t̾re ꝓstrati sunt. Nec ante aboratiõibꝰ
cessauert. ꝙͣ cuncta brandei foramina diui¬
nitꝰ el auderent᷑. Quidã p̃terea diuitũ to¬
manoꝵ: relicta coniuge fuerat a pontifice cõ¬
muniõe pͥuatꝰ. Qđ ille molestissime ferens
& auctoritatẽ tanti pontificis euacuare ñ
p̃ualens: magoꝵ suffragia reqͥsiuto. Qui
magnis mmuneribꝰ ꝑsuasi : posse se suis car
minibꝰ a gere ut unmisso de mone tam dui
caballꝰ pontificis uexaret᷑: qͦusq cũ sesso¬

Expanded text:
quod a liminibus apostolorum de more transmissum est quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, mao daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sesso
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ẽ. Illi susceptas reliqͥas ueneratiõe ẽgru
deferentes : pͦ ꝙͣ qͦdã itineris miliaria cori¬
supsero. stultę se tantũ uiaticũ confecisse
murmurare cȩꝑunt. si nesciant utrũ scõ
ossa an magis carnes a romano pontifice su¬
scepissent. Itaq cõmuni consilio remoto
pontificali signacło. reseratisq pixidibus:
particłas brandei repꝑert̃. Mox ad urbis
mȩxua. cũ forore ninuo reu̾tentes : ꝑ ar¬
chidiaconẽ beato bregorio se delusos fuis¬
se. ut ꝓ reliquiis uilẽ pannũ susciꝑent fle¬
bilitꝰ qͥrebant᷑. dicentes dominos suos pul¬
cherrimis ꝑallus abundare: ac ꝑhoc roma¬
noꝵ uilibꝰ brandeis ñ egere. Forte tẽ beatꝰ¬
ggoriꝰ inissarũ solennia cȩlebrabat. Quib
expletis: ab eisdẽ legatis brandeũ corani
cunctis recipiens suꝑaltare cõposuit. seq
cũ oĩb in orationẽ dedit: ut ds omĩps utrũ

Expanded text:
itus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua itus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥsiuit. ꝙͣ obrẽ corpꝰ dominicũ suscept᷑a
ridere p̾sũpserto. At illa diu musitans
tandẽ ꝓrupit. qͥa panẽ inqͥens quẽ ꝓpriis
manib me fecisse cognouerã ÷ tu corpus
dominicũ ꝑ hibebas. Tc sc̃s bregoriꝰ ꝓ in¬
cdulitate mulieris cũ tota plebe se inora¬
tionẽ ꝓstrauit. & pͦ paululũ surgens. par¬
ticulã panis ꝙͣ suꝑ altare posuerat. carnẽ
factã repꝑit. Qmͣ corã cunctis in eͤdule
matͦne de monstrans : ad cͦdulitatis gr̃am
tã illã reuocare potuit. ꝙͣ totũ popłm
confirmare curauto. Rursus qͦq in orati¬
onẽ cũ eisdẽ ꝓstratꝰ: carnis frustũ iupanis
pͥmordia reformauit. Alio qͦq tempore
uir di Gregoriꝰ miracłm pene hiuic simile
pnetͣuit. Nã cũ petentibꝰ reliquiis qͥbꝰ dã occi¬
dentalib ꝑ legatos. in singłis pixidibꝰ subno¬
ninibꝰ petitoꝵ martyrũ braudeũ solitomo¬
re coneludens desuꝑ sigillass: legatis laro¬

Expanded text:
inquisivit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demonstrans, ad credulitatis gratiam tam illam revocare potuit, quam totum populum confirmare curavit. Rursus itaque in orationem cum eisdem prostratus, carnis frustum in panis primordia reformavit. 42. Alio quoque tempore vir Dei Gregorius, miraculum pene huic simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito more concludens, desuper sigillasset, legatis larg
Abbreviated transcription (Latin):
mutas tc̾ tianꝰ ratione parit̾ pietateq
cõmotꝰ eqͦ descendit. nec aute discessit. h
iudiciũ iuduȩ ꝑ semet imminens ꝓfliga¬
ret. Huiꝰ gͦ mansuetudinẽ iudicis asseruntꝰ¬
beatũ Gregoriũ recordatũ. ad sc̃ĩ Petri apłiba¬
silicã. ꝑuenisse. ibiq tã diu suꝑ errorẽ tã cle¬
m̃tissimi pͥncipis defleuisse : qͦusq responsũ
seq̃ñti nocte cȩpiss: se ꝓtraiano fuisse audi¬
tũ. tantũ ꝓnullo ulteriꝰ pagano p̃ces effun¬
d̾et. S cũ de suꝑioribꝰ miraculis romanorũ
sit nemo qͥ dubitet: de hoc qđ apd saxones
legit᷑ huiꝰ prȩcibꝰ tͣiani animã ab inferni
cruciatib lib̾atã. obid maxime dubitare
uidet᷑. qͥa tantꝰ doctor ne qͣꝙͣ p̃sumeret ꝓpa
gano ꝓrsus orare. qͥ qͣrto di alogoꝵ suor libͦ
docuerat. eaudẽ causã esse cur ñ oret᷑ ascĩs
infuto iudicio ꝓpeccatorib ȩt̾no igne dam¬

Expanded text:
 Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio p
Abbreviated transcription (Latin):
slagͣuit. Porro mauricio tẽ auarissimosi¬
mulq rapacissimo pͥncipi suggestionibis
inimicoꝵ. suoꝵ funestissunã legẽ ꝓponenti
ut nullꝰ militũ qͥuidelicet in manu riguatꝰ
fuiss coiriti liceret : int̾ cȩtã sic respondit.
Aahoc potestas suꝑ om̃s hoĩes pietati dñoꝵ
meoꝵ celitꝰ data est: ut qͥbona appetunt
adiuuent᷑. ut cęloꝵ uia largiꝰ pateat. ito
trestre regnũ cęlesti regno faimilet᷑. Et
ecce aꝑta uoce dicit᷑. ut ei qui semel in t̾rena
militia signatꝰ fuerit: nͥ aut expleca miltia
autoꝵ debilitate corporis repulsꝰ xp̃o militans
ñliceat. Adhȩc ecce ꝑme seriuĩ ultimũ suũ¬

Expanded text:
ap. 50. Porro Mauricio tunc avarissimo, simulque rapacissimo principi, suggestionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum qui videlicet in manu signatus fuisset, converti liceret: inter caetera sic respondit: Ad hoc potestas super omnes homines pietati dominorum meorum coelitus data est, ut qui bona appetunt, adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur, ut ei qui semel in terrena militia signatus fuerit, nisi aut expleta militia aut pro debilitate corporis repulsus, Christo militare non liceat. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis gressibꝰ ꝓseqͣtur. Ego aũ consid̾ans u¬
firmitatẽ meã ad apłicȩ sedis culm̃ ñ posse
ꝑtingere. onꝰ hoc malui decliuare. ne in
pastorali regimine imparis ãministͣcioĩs
actione succũbere. S qͥa contire ñ est dm̃
disponentis arbitͥo obedient᷑ secutꝰ sũ qd̾
misericors de inergentis manꝰ uoluit oꝑari.

Expanded text:
mentis gressibus prosequatur. Ego autem considerans imentis gressibus prosequatur. Ego autem considerans infirmitatem meam ad apostolicae sedis culmen non posse pertingere, onus hoc malui declinare, ne in pastorali regimine imparis administrationis actione succumberem. Sed quia contraire non est Domini disponentis arbitrio, obedienter secutus sum quod misericors de me regentis manus voluit operari.
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾ obiuante. iã iãq putridę naufragrũ.
tabulȩ sonant. Flens reminiscor qd̾ ꝑdidi
meę placidũ litꝰ quietis. & suspirando t̾rã
conspicio. ꝙͣ tam̃ rerũ uentis ad u̾santibus
tenere ñ possũ. Si gͦ me fr̃ karissime diligis.
tuȩ mͥ orationis in his fluctib manũ tend.
UIt qͦ laborantẽ me adiuuas: ex ipsa uice
mercedis intius qͦq laboribꝰ ualent̾ exis
tas. Sed qͥa Gregoriꝰ ñ solũ declinare uolu¬
isse qͥn etiã cũ magnaͦ angore anun sũĩ
sac̾dotiũ suscepisse. satis ut opinor ꝓbatꝰ. ẽ:
qͣ discretione id fecerit. uidet᷑ breuit̃ indi¬
candũ. Ne scilicet tantꝰ iuir aut ꝑtinaciȩ.
aut pusillanimitatis uitio saltẽ leuit̃ suc¬
cubuisse putet᷑. Ait enĩ in epła anastasio co
mortalis non ualet : his se necesse est hu¬
mili cordis ceruice subst̾nat. qͣtuiꝰ quo eã
regentis uoliuitas duxerit. illic obedientis

Expanded text:
titer obviante jam jamque putridae naufragium titer obviante jam jamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando terram conspicio, quam tamen rerum ventis adversantibus tenere non possum. Si ergo me, frater charissime, diligis, tu tuae mihi orationis in his fluctibus manum tende, ut quo laborantem me adjuvas, ex ipsa vice mercedis in tuis quoque laboribus valentior exSed quia Gregorium non solum declinare voluisse, quin etiam cum magno angore animi summum sacerdotium suscepisse satis, ut opinor, probatum est, qua discretione id fecerit, videtur breviter indicandum, ne scilicet tantus vir, aut pertinaciae, aut pusillanimitatis vitio saltem leviter succubuisse putetur. 54. Ait enim in epistola Anastasio Correhendere non valet, his se necesse est humili cordis cervice substernat, quatenus quo eam regentis voluntas duxerit, illic obedientis