comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit. cũ ex iudoo fcũs ẽ xp̃ianus. At u̾o qͥ hoc
capłm scripsis. uidetur ille mͥ nulla ꝓrsus re¬
ligione fuisse sb̾nxus. Qua pp̃ si quid de cetero
in lesionẽ nr̃e fidei de scripturis q̃rentes ĩuene¬
ritis. tunc demũ id nob opponete mem̃to. cum
uob̾ ꝑuideritis nõ eẽ conttariũ. ꝙ̃ad modũ et
illud ꝙ de petro soletis afferre tanꝙͣꝑ idẽ iud̾ it
aliqñ de celo demissũ uas in qui eeñt omĩa
gnã aĩaliũ et ẜpentes. atq eo attonito et ad¬
mirante uox audita sit ad eũ dicens. Petre qͥs¬
quid in uase iides: mac̾ta et manduta. Cui idẽ
respondens. Dñe ꝯmini e inguit et ĩmũdum:
nõ contingami. Et it̾m uox ad eũ. Qꝑ ego scĩfi¬
caui: ĩmũdũ ne uocetis. Qꝑ quid̃ ipm̃ licet
et per allegoriã aliud quiddam et no̾ indif¬
ferentiam uideatur sig̾care ciboꝵ: tñ quia
uobis et hoo ĩtelligere placet. uestamini igͥ

Expanded text:
uit, cum ex Iudaeo factus est christianus. at uero qui hoc uit, cum ex Iudaeo factus est christianus. at uero qui hoc capitulum scripsit, uidetur ille mihi nulla prorsus religione fuisse subnixus. Quapropter si quid de cetero in laesionem nostrae fidei de scripturis quaerentes inueneritis, tunc demum id nobis obponere mementote, cum uobis peruideritis non esse contrarium . quemadmodum et illud, quod de Petro soletis adferre, tamquam idem uiderit aliquando de caelo demissum uas, in quo essent omnia genera animalium et serpentes atque eo adtonito et admirante uox audita sit dicens ad eum: Petre, quicquid in uase uides, macta et manduca. cui idem respondens: domine, commune, inquit, et inmundum non contingam. et iterum uox ad eum: quod ego sanctificaui, inmundum ne uocaueris. quod quidem ipsum licet et per allegoriam aliud quiddam et non indifferentiam uideatur significare ciborum, tamen, quia nobis et hoc ita intellegere placet, uescamini igitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid ꝙ eciam cũ tres in mũdo religiones suro.
q̃ mentos purgationẽ ꝑitꝰ in castimoniis et ab¬
stinentia ritu qmͣus diu̾sissimo poniũ. dico ã
iudeos et xpĩanos et gentes. ex quauam istaꝵ
religionũ ẜmo hic ueniat ñ põt inueniri qui
docet nicħ eẽ nõ stm̃. Certe ex uidaismo nõie¬
minime. Itidem eo paganissimo. qr ipm̃ quo¬
q discriminat cibos. Nec quicꝙͣ int̾est insi qd̃
hebreus in quibdam aĩalib a pagano dissẽ¬
tit. Restat xpĩana fi des cuiꝰ si ꝓprium hoc eẽ pu¬
tas ncħ existimare pollutũ. prius est ut fatea¬
cetera reticeam: moticina tũ et ĩmolata ĩ qͥ¬
nam̃itũ existimant eẽ nõ ꝑuũ. Aito si et auo¬
bis iure xpĩamtatis hoc agicur. ne huiꝰ qͥdõ
gͦ religionis sñia est q̃ omnẽ penit᷑ ĩ mũdoꝵ
abstiuentiam tollit. Quoꝵ sum gͦ a paulo
id dici potuit ꝙ nulli sit religiom ꝯuemiens.¬
Et .n. apłs tam religionẽ exuit ꝙͣ ritũ muta¬

Expanded text:
quod etiam cum tres in mundo religiones sint, quae mentis purgationem pariter in castimoniis et abstinentia ritu quamuis diuersissimo reponunt, dico autem Iudaeos et christianos et gentes, ex quanam istarum religionum sermo hic ueniat, non potest inueniri, qui docet nihil esse non sanctum ? certe ex ludaismo minime; itidem ex paganismo, quia ipsum quoque discriminat cibos; nec quicquam interest, nisi quod Hebraeus in quibusdam animalibus a pagano dissentit. restat christiana fides, cuius si proprium hoc esse putas nihil existimare pollutum, prius est, ut fateacetera reticeam, morticina tamen et inmolata inquinamentum existimant esse non paruum; aut si et a uobis iure christianitatis hoc agitur, ne huius quidem ergo religionis sententia est, quae omnem penitus inmundorum abstinentiam tollit. quorsum ergo a Paulo id dici potuit, quod nulli sit religioni conueniensreligionem exuit quam ritum muta
Abbreviated transcription (Latin):
quo ini scripsetint nequaꝙ̾ motescere. et per
ip̃os uł familiarissimos eoꝵ in posteros ꝓdi ꝯmẽ¬
dariq meruerunt. Nonnie ut alios omitiam
sb̾ ypocritis medici nobilissiim noie quidã libri
ꝓlati a nstoritatẽ a medicis nõ recẽpti suno.
lec eos adun nõ nulla similitudo rerũ ato
conftater ĩpares uidicati sum et qd ab eo tẽꝑe.
quo terera scripta eius nõ motuerũo quod ue
euis eẽnt. Hos aũ libros quib illi qui de tnͣsiiso
ꝓferũtur comꝑati respiuintur inde ꝯstar ẽẽ y
pocritis. im̃ si quis hoc neget nẽq caitẽ refelli¬
tur. sed ridettir. nisi qi sic eos ab ip̃o ẏpocritis tp̃e
usꝙ ad hoc tp̃e et denceps successionis series co¬
m̃dauio ut hinc dubuakre demẽtis sio: Natonis
anstotilis. cicetonis. uarronis. alioꝵ q eiꝰmodi
austoꝵ libros. unde nouerunt homines qd̃ ip̃oꝵ
suo. nisi eadem tp̃m sͥmes succedentiũ conte¬

Expanded text:
quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati in auctoritatem a medicis non recepti sunt ? nec eos adiuuit nonnulla similitudo rerum atquconstaret, inpares iudicati sunt, et quod ab eo tempore quo et cetera scripta eius non innotuerunt, quod uere eius essent. hos autem libros, quibus illi. qui de trauerso proferuntur, conparati respuippocratis, unde si quis hoc neget, nec saltem refellitur, sed ridetur, nisi quia sic eos ab ipso Hippocratis tempore usque ad hoc tempus et deinceps successionis series commendavit, ut hinc dubitare dementis sit? Platonis, Aristotelis, Ciceronis, Varronis, aliorumque ejusmodi auctorum libros, unde noverunt homines quod ipsorum sint, nisi eadem temporum sibimet succedentium conte
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. quod prius qm̃ circumcid̾erur. cre¬
didit deo: et deputatũ est illi ad iusticiam: Eꝑ
tanti pendit ut uos non ob aliuid dicat filios
eius ẽẽ effectos. qui euis carne ꝓpagati nõ su¬
mus. nisi ꝙ eius fidei uestigia id quamur ¶S
quid uob̃ faciam. quos contra testimoman
scripturaꝵ ua obsurde fecio iniquitas ut quic¬
quid aduersum nos in de platum fui̾t non
ẽẽ dom̃ ab apło sed a nestio quo saisario sb̾
a xpiana doctrina aꝑte aliena est ꝙꝓ p̾dicatu
doctrina demonioꝵ ut eam sb xp̃ĩane doctne
nõie defendere mula ex parte possitis. isil dica¬
tis falsas ẽẽ scupturas apłoꝵ. Infelices inimici
anime nrẽ que inqmͣ littere ullum habebũt
apsoꝵ sint incertum ẽ. et hec erit c̾tum scͥpsisse
apłos. quod huic eccẽ contiarii heretici ꝓ ferunt.
plata sum et ĩo repudiata. qr uł hiis que ip̃orũ
cẽ constaret: mimine cogruerũt. uł eo tẽpore

Expanded text:
Abraham, quod, priusquam circumcideretur, creAbraham, quod, priusquam circumcideretur, credidit deo, et deputatum est illi ad iustitiam ? quod tanti pendit, ut nos non ob aliud dicat filios eius esse effectos, qui eius carne propagati non sumus, nisi quod eius fidei uestigia sequamur. Sed quid uobis faciam, quos contra testimonia scripturarum ita obsurdefecit iniquitas, ut quicquid aduersum uos inde prolatum fuerit, non esse dictum ab apostolo, sed a nescio quo falsario sub a christiana doctrina aperte aliena est quam praedicatis doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse Scripturas Apostolorum. Infelices inimici animae vestrae, quae unquam litterae ullum habebuntApostolorum sint incertum est; et hoc erit certum scripsisse Apostolos, quod huic Ecclesiae contrarii haeretici proferunt prolata sunt, et ideo repudiata, quia vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uitam cuniqmͣ posse p̃stari. ꝙ sibi p̾standimi¬
m hac uita nõ comꝑataum̃t bonum est uob̾
ut dum hic inuitus istum relĩquatis etrorẽ.
et uĩtatem catholice. fidei cognoĩcatũ atq te¬
neatos. Alioqͥn longe aberit quod oͥ pollicetur
minstis cũ fieri ceperit: ꝙ inusto minatur
dens. Ne uita autem prĩarchaꝵ iam qnͣtum
catis arbittatus sum homini maledico ño
panca respondi. Quib ño utiq in morte cor¬
restis uł post passionem suam ĩtificatis testi¬
moniũ dñs ꝑ hibebar. cũ uideos ad moneret
ut si abrahe filii eeñt: fc̃a abrahe facerent.
et qd̾ idem abraham euis diem uidere concu¬
puierit. gauinisq fum cũ uidisset et ꝙ ĩ eiis
sinũ. idest nescio cuiꝰ quiete felicitans mag¬
nũ abditũq secretũ abstulerint angeli pa¬
uꝑem illum erumpnũosũ a diuite suꝑbien¬
te ꝯtẽptum. Quid dicam de apło paulo: an
forre eo ip̃e post mortem iustificatum laudat

Expanded text:
uitam cuiquam posse praestari, quod sibi praestandum iuitam cuiquam posse praestari, quod sibi praestandum in hac uita non conparauerit. bonum est uobis, ut, dum hic uiuitis, istum relinquatis errorem et ueritatem catholicae fidei cognoscatis atque teneatis. alioquin longe aberit, quod sibi pollicetur iniustus, cum fieri coeperit, . quod iniusto minatus est deus.' De uita autem patriarcharum iam, quantum satis arbitratus sum, homini maledico non pauca respondi: quibus non utique in morte correctis uel post passionem suam iustificatis testimonium dominus perhibebat, cum Iudaeos admoneret, ut si Abrahae filii essent, facta Abrahae facerent, et quod idem Abraham eiusdem diem uidere concupiuerit gauisusque fuerit, cum uidisset, et quod in eius sinum, id est nescio cuius quietae felicitatis magnum abditumque secretum abstulerint angeli pauperem illum aerumnosum a diuite superbiente contemptum. quid dicam de apostolo Paulo? an forte et ipse post mortem iustificatum laudat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s in turo miser. qũo in tuto qͥ te
prĩarchas odisse dicis ĩpuros. et dm̃
adhuc plangis ĩpitrũ: Terte illis
pñarchis pꝰ aduentũ salnatoris p̾stitam pur¬
gationẽ et datam b̾am requiem concessisti.
Deus aũ nr̃ eo post aduentũ salatoris ad huc
iacer in tenebris. ad huo flagitiis om̃ib m̾gio᷑
achus in tͥpura om̃ib uolitatur. Ita non so¬
lum itta iloy hominũ melior etat do ur̃o. uenĩ
eciam mors ip̃a felicior. in quib autẽ sedib erãt
usti qui exierant de hac uita. prius ꝙͣ xp̃e ĩ car.¬
ne uenisser et utrum eciam ip̃os ad aliquid̃
melius passio xp̃i cnͣstulent. qui in eum uen¬
turum. passurum. resurrecturũ nõ tm̃ credi¬
indagandum est. si quõ ad liquidum indaga¬
ri porest. non huic temeritates opmantiũ con¬
secrande quoꝵ lices hominũ. ne dum tam exe¬
crabilis herens ꝑu̾sitates minis longla ułta¬
te aberrantiũ. frustra gͥ sane per hanc obliqͥ¬
tatem pollicetur faustus aliquid post hanc

Expanded text:
o in tuto, miser? quomodo in tuto, qui te patriarchas odisse dicis inpuros et deum adhuc plangis inpurum? certe illis patriarchis post aduentum saluatoris praestitam purgationem et datam beatam requiem concessisti; deus autem uester et post aduentum saluatoris adhuc iacet in tenebris, adhuc flagitiis omnibus mergitur, adhuc in inpuris omnibus uolutatur . ita non suita illorum hominum melior erat deo uestro, uerum etiam mors ipsa felicior. in quibus autem sedibus erant iusti, qui exierant ex hac uita, priusquam Christus in carne uenisset, et utrum etiam ipsos ad aliquid melius passio Christi transtulerit, qui in eum uenturum, passurum, resurrecturum non tantum crediindagandum est, si quo modo ad liquidum indagari potest, non hinc temeritates opinantium consectandae quorumlibet hominum, nedum tam execrabilis haeresis peruersitates nimis longe a ueritate aberrantium. frustra sibi sane per hanc obliquitatem pollicetur Faustus aliquid post hanc
Abbreviated transcription (Latin):
uos ad hiꝰ scͥptuas tam incõsonantes et uari¬
as nũꝙͣ sane sine uiditio ac rõne aures aiteri¬
mus. sed contemplantes om̃ia. ex aliis aua cõ¬
ferentes ꝑpendimꝰ utrũ eoꝵ quidq a xp̃o dici.
potu̾it nec ne. Multa .n. a maiorib nr̃is eloqͥis
dñi nrĩ inserta uerba sum. que nõie signata
ip̃ĩus. cũ eius fide ñ conruant p̃seruĩ qr ut ĩa
sepe ꝓbatum nob̾ est. noc ab ip̃o hec sium nec
ab eins apłis scripia. sed multo posi eoꝵ asssip¬
tionem a nescio quib et ip̃is intꝰ se nõ con¬
cordantib seniusdei ꝑ famas opinionesq
derentur errores. ac mẽdatia sua ẜm eos se
scripasse mentiti sunt Sed udens. ¶de hocĩ¬
t̾im ut inqm᷑ capło tetum nõ nimiũ ego co¬
tẽderim. cum mͥ sslud satis ad p̾sidurar sir qd̃
aute posin. et quod nec ip̃is uob negare lic
phetas irł. tartareis intenebris iaciusse peo
m̃iuis suis. Unde si uncẜͣ lib̾ati a xp̃o ad lum̃
redusti sum. quid hoc ad odium attinet nite

Expanded text:
usmodi scripturas, tam inconsonantes et uarias, numquam sane sine iudicio ac ratione aures adferimus; sed contemplantes omnia et cum aliis alia conferentes perpendimus, utrum eorum quidque a Christo dici potuerit necne. multa enim a maioribus uestris eloquiis domini nostri inserta uerba sunt, quae nomine signata ipsius cum eius fide non congruant, praesertim quia, ut iam saepe probatum a nobis est, nec ab ipso haec sunt necab ejus Apostolis scripta; sed multo post eorum assumptionem a nescio quibus et ipsis inter se non concordantibus semi-Judaeis per famas opinionesque derentur, errores ac mendacia sua secundum eos se scripsisse mentiti sunt. Sed videris: de hoc interim, ut inquam, capitulo tecum non nimium ego contenderim; cum mihi illud satis ad praesidium sit quod ante posui, et quod nec ipsis vobis negare licet, phetas tartareis in tenebris jacuisse pro meritis suis: unde si unquam liberati a Christo ad lumen reducti sunt, quid hoc ad odium attinet vitae
Abbreviated transcription (Latin):
et aquilone. et recumbent in regno dei. hoc u̾o
ipña quidiꝰ qr multi excludentur a regno dei. qͥ¬
oꝑa enis. nec matħs sctibere p̾t̾miam. Sed de a¬
braham illic et ysaac et iacob nullam facit õ¬
no m̃tionem ¶tem de centurione et puero qͦ
eciam lucas quid̾ scripsit. sed eque ip̃e de abra¬
ham illic ysaac eo iacob nncħ om̃io testatur. u̾

Expanded text:
et aquilone, et recumbent in regno Dei . Hoc vero et aquilone, et recumbent in regno Dei . Hoc vero ipsum quidem, quia multi excludentur a regno Dei, qopera ejus, nec Matthaeus scribere praetermisit ; sed de Abraham illic, et Isaac, et Jacob nullam facit omnino mentionem. Item de Centurione et puero ejus etiam Lucas quidem scripsit; sed aeque ipse de Abraham illic, et Isaac, et Jacob nihil omnino testatur
Abbreviated transcription (Latin):
nem spͥnagoge sue iudei de centurione pa¬
gano meruerint. Nec tũ omĩsariam. et lu¬
cas hoo uerbum rericuit puto recognans ne
forte fuisseo uerum. Sod locũ tñ mutat apłi
catep id alteri cuidam caie longe dusiili
idest ubi dicit iħt ad discipulos suor. Con¬
tendite intrare ꝑ angustũ ostium. Maltu
.ni. uenient querentes in trare et nõ poter̃
Cum aũo intrauerit inquit pr̃samilias et
clauserit iannam. incipietis ioris stare et pul¬
care dicentes. Dne aꝑi nobis. Et respondẽs
dicit Nescio nos. Tmc incipietis dice̾. Mãdu¬
cammꝰ et bibunꝰ coramte. et in plateis urĩs
et sẏnagogis docuisti. Et dicet nob̾. Nestio ñ¬
de estis. Distedite a me om̃s oꝑarii iͥquita¬
tis. Ibi etio fletꝰ et stridor dentiũ cũ iuderitis
abeaham. et ysaac eo iacob et om̃s ꝓphetas
ittoemntes in regnũ dei. nos aũ expelliso¬
ras. Et uenient ab oriente et octidente et austro

Expanded text:
nem synagogae suae Iudaei de centurione panem synagogae suae Iudaei de centurione pagano meruerint. nec tamen omnifariam et Lucas hoc uerbum reticuit, puto recogitans, ne forte fuisset uerum; sed locum tamen mutat ad.. plicatque id alteri cuidam causae longe dissimili, id est ubi dicit Iesus ad discipulos suos: contendite intrare per angustum ostium; multi enim uenient quaerentes intrare et non poterunt. cum autem intrauerit, inquit, pater familias et clauserit ianuam, incipietis foris tare et pulsare dicentes: domine, aperi nobis. et respondens dicet: nescio uos. tcavimus et bibimus coram te, et in plateis nostris et synagogis docuisti. Et dicet vobis: Nescio unde estis; discedite a me omnes, operarii iniquitatis. Ibi erit fletus et stridor dentium, cum videritis Abraham, et introeuntes in regnum Dei, vos autem expelli foras: et venient ab oriente et occidente et austro
Abbreviated transcription (Latin):
tenturionem. qr eẽt eo ip̃e gentilis. ĩ quo tñ
tanta fuisser fides inuenta. filios autemu re¬
gni appellans indeos in quib nilla eẽt ĩtẽ¬
tã fides. at ueto lucas. qmiqmͣ et ipẽ ut nocm̃
hoc es memorabile intꝰ xp̃i muabilis gesta ĩ¬
serendũ pitsim̃ enssgelio suo: de abrahã tñ
ctum id iam satis fuisser a matheo. cut hoc
gestum ntum ꝯmemorat erga centurio¬
nem et puerum eius. ꝙ eque longe satis
insinuatum iam fuisser nobis mathei co¬
llertia : Sed fłm est. Namq eo de obrecia¬
tione ip̃a adueniendi sħm matheus qͥd̾
dicit quod enm sciens ꝑ semeo i pm̃ centu¬
rio ueneru ad eum. rogatinꝰ medelam .ł
lucas añ nõ. sed qr maiores natu ad cum
miserit indeoꝵ. Qui ne forte sꝑneretur
ingressi sunt ei dicentis. dignum eẽ ci id
p̃staten qm̃ quid̾ diligeret gentẽ suam
et synagogam ip̃e edificasset sibi tanqrͣ
eo hoo ad dei filmm ꝑtineter. sed edificatio¬

Expanded text:
centurionem. quia esset et ipse gentilis, in quo tamen centurionem. quia esset et ipse gentilis, in quo tamen tanta fuisset fides inuenta, filios autem regni appellans Iudaeos, in quibus nulla esset inuenta fides. at uero Lucas quamquam et ipse ut necessarium hoc et memorabile inter Christi mirabilia gesta inserendum putauerit euangelio suo, de Abraham tamectum id iam satis fuisset a Matthaeo, cur ergo gestum ipsum commemorat erga centurionem et puerum eius, quod aeque longe satis insinuatum iam fuisset nobis Matthaei sollertia? sed falsum est. namque et de obsecratione ipsa adueniendi legum Matthaeus quidem dicit, quod enim idem per semet ipsum centurio uenerit ad eum rogaturus medelam, Lucas autem non, sed quia maiores natu ad eum miserit Iudaeorum, qui ne forte sperneretur ingressi sunt ei dicentes dignum esse, cui id praestaret, quoniam quidem diligeret gentem suam et synagogam ipse aedificasset sibi. tamquam et hoc ad dei filium pertineret, si aedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
tem dm̃. idc̾toq solam ip̃o curam h̾uie ihm̃
dedruditier filii eget auxilio qui coluit prẽmũ
Sed uideris. consentiam ut in qm hactenus
i celum reductos eos. nõ qi mereremt᷑. sed qr
uimcaat diuina clementia ium pcc̃oꝵ. U̾mptsi
certos credentiũ scribentiũ ip̃a uarietas facit.
ono quodam parit᷑ narrem. cuiꝰ puer timo ĩ¬
iħo qr .s. tantã fidem nõ inuenisseo misrł. ꝙͣ
tam in illo hoĩe et gentili qmͣuis et pagano
eo quod dixerit idem ñ se fuisse tam dignu
uo seͥ tectimi sliñ untares iͥo. sed id rogarẽ clu¬
ur nibereo uer bo es sanaretur puer sinis. soł
tñ mathens hoc adicit iħm ꝓsecutũ eẽ ut dice¬
ret amen dico nob̾ qi multi uenient ab oriẽ¬
te et occidente et recumbent cũ abraham et
ysuac. eo iacob in regno celoꝵ. filios aũt regni
intrent in tenebras ext̾iores. Multos quidẽ
qui uenturi forent paganos significans pp̃

Expanded text:
tem deum idcircoque solam ipsorum curam habuisse Iesum. tem deum idcircoque solam ipsorum curam habuisse Iesum. retrudit et filii eget auxilio, qui coluit patrem? sed uideris; consentiamus, inquam, hactenus in caelum reductos eos, non quia mererentur, sed quia uincat diuina clementia uim peccatorum. Uerucertos scribentium ipsa uarietas facit. one quodam pariter narrent, cuius puer tunc int tantam fidem non inuenisset in Israhel, quantam in illo homine gentili quamuis et pagano, eo quod dixerit idem non se fuisse tam dignum, ut sub tectum suum intraret Iesus. sed id rogare ut iuberet uerbo, et sanaretur puer suus, solus tamen Matthaeus hoc adicit Iesum prosecutum esse, ut diceret: amen dico uobis, quia multi uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum; filios autem regni mittent in tenebras exteriores, multos quidem. qui uenturi forent, paganos significans propter
Abbreviated transcription (Latin):
humanꝰ adco eẽ põt. uo in hoc ei displiceat tã¬
te benignitatis offm̃. Sed nõ tñ idcirco dice¬
inꝰ eo latroñ uitas ac mores nob̃ ꝓbabiles
ẽẽ debere qr iħc latroni indulgentiã dederit
aut qr publicanit eo merecricib ignorit er¬
rata. dixerites quod eciã p̾cederent ip̃i ad reg¬
nũ celoꝵ. eos qui se suꝑbe gesseruit in iusticia
Namq in adult̾io dẽp̾hu̾sam mulierem ꝙͣ¬
dam uideis accusantib absoluit ip̃e p̾cipi¬
ens ei ut iam peccare desisteret. Qua pp̃si ho¬
rum cale quid et circa abraham egit et ysa¬
ac et iacob. ip̃i gr̃as: decet eũ talia oꝑari cͥca
animas. qui solem suũ facit orrri super b̾os
sonserint aliqũ nr̃i lib̾atoris hanc graciam.
P̾resertim cũ de ip̃oꝵ fuiis magꝰ xpĩatia coster
ecc̃a. qm̃ de seĩe abraham. et ysaac. et iacob. E
ais utiq illos quid̾ ydola coluisse. hos õĩpotẽ¬

Expanded text:
humanus adeo esse potest, ut hoc ei displiceat tanhumanus adeo esse potest, ut hoc ei displiceat tantae benignitatis officium. Sed tamen non idcirco dicemus et latronum vitas ac mores nobis probabiles esse debere, quia Jesus latroni indulgentiam dederit; aut quia publicanis et meretricibus ignoverit errata, dixeritque quod etiam praecederent ipsi ad regnum coelorum eos qui se superbe gesserunt . In injustitia namque et in adulterio deprehensam mulierem quandam Iudaeis accusantibus absoluit ipse praecipiens ei, ut iam peccare desineret. quapropter si horum tale quid et circa Abraham egit et Isaac et Iacob, ipsi gratias; docet eum talia operari circa animas, qui solem suum oriri facit super bonossenserint . aliquando nostri liberatoris hanc gratiam, praesertim cum de ipsorum filiis magis christiana constet ecclesia quam de semine Abraham, Isaac et Iacob. sed ais utique illos quidem idola coluisse, hoc uero omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
ab ouente es occidente et recũbeno cũ
abraham et ẏsaac eo iacob in regno ce¬
oꝵ. uos gͦ quare nõ accipitis peĩarchas: Abso no ᷤ qͥd̾
hoc sane nos eus eẽ iam olem̃nie pomimꝰ qui mi¬
sertus sit nõ illins nũti cuiꝰ fuisse negare ño pos¬
sis improbabilem uitam. sic ꝑ hoc eo uideoꝵ ꝑa¬
ipĩ quid̾ flagitiosissimi uo fere moỹses indicao e¬
oꝵ ꝓ nepos. sue quit auuis hystorie huiꝰ conditor ⁊
que dicitur geneseos. qui eoꝵ uitas nob odio
fastidioq dignissimas scripio sint csi iam es
ipi in regno celoꝵ. sint in loco quo nõ credide¬
rant miqñi nec spauerant. ut fere ex eoꝵ liqͥ¬
do libris apparer dum mõ constet nob̾ eciam ꝯ¬
fitentib longo intͦlialo de terra ac penali
sionem ꝑuenire ad hoc ipm potuisse si ꝑue¬
nennt quod scriptum de eis est. Neq .ni. qr
et latronem qñdam de cruce lib̾aum idẽ doꝰ
nt̃. et ip̃o eodem die secum fururũ dixit eum
in paradyso prĩs si. quisixͣ inuideri aut in¬

Expanded text:
occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Vos ergo quare non accipitis Patriarchas? Absit nos quidem hoc sane nos ejus esse jam clementiae ponimus qui misertus sit, non illius meriti cujus fuisse negare non possis improbabilem vitam: ac per hoc et Judaeorum paipsi quidem flagitiosissimi, ut fere Moyses indicat eorum pronepos, sive quis alius historiae hujus conditor est, quae dicitur Geneseos, qui eorum vitas nobis odio omni fastidioque dignissimas scripsit; sint tamen et ipsi jam in regno coelorum, sint in loco quem nec crediderant unquam, nec speraverant, ut fere ex eorum liquido libris apparet: dummodo tamen constet, vobis etiam confitentibus, longo intervallo de tetra ac poenali sionem pervenire ad hoc ipsum potuisse, si pervenerunt, quod scriptum de eis est. Neque enim quia et latronem quemdam de cruce liberavit idem noster Dominus, et ipso eodem die secum futurum dixit eum in paradiso Patris sui , quisquam inviderit, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
qnta cantate doceamꝰ: uerũ a doctis eciã qnͣta
humilitate distamꝰ. doce ergo queso ꝙꝑ doceã
doce ꝙ teneã. et dic mͥ si aĩe si gillatim singuł
hodieq nascentib fũit. uͥ ĩ ꝑuuł peccent ut ĩ¬
digeant in sacram̃to xpĩ remuissione pocĩ percã¬
tes madam ex quo caro ẽ ꝓpagata pcc̃: aut si
no pectant qua iusticia creatoris ita pcc̃o obligã¬
tur alieno. cum ex inde ꝓpagatis m̃bris morta¬

Expanded text:
quanta charitate doceamus, verum a doctis etiam quanta quanta charitate doceamus, verum a doctis etiam quanta humilitate discamus? Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in paruulis peccent, ut indigeant in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati; aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris morta
Abbreviated transcription (Latin):
posset. nsi tu breuit scribere qm respond̾e ualu¬
ubes. credo ne suꝑfluo laborares ubi ego eem̃ ꝙ
putabas id optime scire ꝙ ille q̃sui̾at. Ecceuo¬
lo ut illa suĩa eciã m̃asit. s nõdũ ẽe conf̾moi
misisti ad me discipulos ut eam remdoceam
qm nd̃dũ ip̃e didici. doce gͦ ꝙ doceã. nam ut do¬
ceam mnsti a me flagitant eisq me si ẽ aua mł¬
ta et hoc ignorare ꝯfiteor. et fortasse qmuis
qui erat unꝰ illoꝵ quos delectabat uocari rabi
uñ eciã ad u̾m magrm nocte uenerat q fortã¬
sis crubestebat disce̾ qͥ doc̾e ꝯsueu̾at me aũ
magrm̃ pot̾ audire qmͦ uelut magrm̃ tele¬
ctat audiri. recolo .n. qui dix̾it eis quos p̾ cen̾s
eciã ꝑ iechro. nec alns corneliũ eciã ꝑ priorẽ
petrũ. nec aliꝰ petrũ enam ꝑ post̾i̾orẽ paulũ
tas quid si ĩo adhuo ista nestimꝰ ut ea neq o¬
rando n legendo n cogitando et rõcinando
ĩuenire potumꝰ. ut ꝓbemꝰ nõ solũ indoctosi

Expanded text:
posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos prae cetetiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem tas. Quid si ideo adhuc ista nescimus, et ea neque orando, neque legendo, neque cogitando et ratiocinando invenire potuimus, ut probemur non solum indoctos
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s. qr sicut om̃s hoĩes ꝑ primã. hoc est ꝑ¬
est et hic om̃s et ibi om̃s. qr sicut om̃s qui mo¬
riuntur uõ insi in adam morultur ita om̃s qͥ
uiuificabũtur ño nisi ĩ xp̃o uiuificabũtur
ac ꝑ hoc quisqͥs nob̾ dix̾it ꝙ qm resurrectõe mor

Expanded text:
est sest et hic omnes et ibi \'omnes\', quia sicut omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur. ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit q
Abbreviated transcription (Latin):
piari qd  dm̃ dare aĩas adulterinis ꝯceptib ui¬
deatur indignũ. im̃ conantur astruere meritis
geste añ carne uite aĩas quasi ad ergastula hiꝰ
iuste posse ꝑduci nõ me moues multa cogitãtẽ
quib ħ possit calũpia reffitari. et qd ip̃e respo

Expanded text:
niari quod Deum dare animas adulterinis conceptibus viniari quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum, unde conantur astruere meritis gestae ante carnem vitae, animas quasi ad ergastula hujus mundi juste posse perduci: non me movet multa cogitantem, quibus haec calumnia possit refutari. Et quod ipse re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpham qui hoc diuinioꝰ inspirata didicerat di
magnerei etia morralib id̃uales hñtib aĩas d̾i
largitate ꝯtessa ẽ. unde si ħo ⁊ faciendi artifex
cͥmus nouit quas quib moras uocib tribuat
currat et tͣsdas qnͣtomag̾ deus cuiꝰ sapĩa ꝑ ꝙͣ¬
fecit oĩa longe om̃ib artib p̃fe̾nda ẽ uulla ĩ
naturis nascentib et occidentib tprm̃ spacia
qͥ tanqm sillabe ac ũba ad ꝑticulas huiꝰ scłi ꝑ¬
ta et p̾finita dẽposcit. p̃cite ꝑmittit hoc cũ eci¬
am de arboris folio dix̾im et de nr̃oꝵ mĩo capil¬
loꝵ qnͣtomag̾ de hoĩs ortu et occasu cuĩ tp̃ał
uita bremi᷑ ꝑductiꝰue nõ tendr qm̃ deus dispõi¬
tor tprm nouit uniu̾sitatis mod̾am̃i ꝯsonate
id eciã qd aiuint. õẽ qd̾ in tpr̃ cepit ẽẽ ĩmortale
eẽ nõ posse qr om̃ia orta occidũt et aucta senes¬
mouet fitem nrãm ut .n. alia taceam cep̃ ẽẽ ĩ
Adu̾sus rufinũ posiusti quosoam huic siñe calũ¬

Expanded text:
am, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dimagnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuatcurrat et transeat, quanto magis deus, cuius sapifecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pta et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus dispositor temporum nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non possemovet fidem nostram. Ut enim alia taceam, coepit esse in osdam huic sententiae calum
Abbreviated transcription (Latin):
huic opimoni qm defendiuolo indeaturõe
ꝯtrariũ ãmonendã tñ credidi prudentiam
ete nam licet nemo faciat optando ut uer̃
sit qd̾ uerũ nõ esti tñsi fieri posset optarem
ur hec siña uera eẽt sicut opto ut si uera est
abs te liquidistime atq ĩuistissime diffũ¬
datu Hec aũ difficultas eciã illos coquitur
qui ia existentes alibi aĩas ab initio diuinoꝵ
oꝑi ĩparatasa d̾o inulti oꝑinantur ĩ corpora
nam et ab hiis hoo idem q̃nitur siaĩe ĩculpa¬
te obedientes ueniunt comitsinir cur ĩꝑnu¬

Expanded text:
huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam ere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut. si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in
Abbreviated transcription (Latin):
mũ atq ĩuistuliiũ requirendũ ẽ qd̾ uos nõ
cogat dm̃ credere ullaꝵ aĩaꝵ sine culpa aliqua
dampnatorẽ. nam uł cm̃dem uales uł plus
ẽ forsitã creare qsi fingere et tñ scriptũ ẽ cor
mũdũ crea mined̾s. nec ĩõ putari põt aĩa hoc
loco optare se fieri priqm aliquid eẽt. sicuo ĩa
existens creatur ĩ nouatione iistĩe sic iam existe̾
fingitur ꝯformatione doctrine nec illud qd̾ ĩ
ecc̃aste scuiptũ esti tũc ꝯu̾tetur int̾ram puluis
sicut fint et sp̃o reu̾terur ad dnm̃ quidedit il
putant ed̃ aĩas. ña sicut ꝯu̾titur ĩquiunt
pulius ĩ r̃tam sicur fut et tñ caro dequal̾
dcm̃ est ad hoiem̃ nõ reũtitur ex quo ppaga¬
ta est. sed ad terrã uñ primꝰ homo fc̃s est. sic
et ex illius un᷑ spũ ppagatus nõ tñ ad eum
rei̾ititur sedad dm̃ aquo illi datꝰ est uerũq
hoc cestimoniũ ita pro istis sonat ut ño oĩmͦ

Expanded text:
mum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non mum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illputant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tdictum est, ad hominem non revertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est: sic  ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed contra cypriani auiã opinionẽ ubi qd̾ i
uidendũ fuit fortasse nõ uidit. sentiat qͥsq
fitem nemo sentiat qui ex umiꝰ delicto om̃s
in ꝯtempnation̾ẽ duci p̾dicat. ex qua ꝯtẽp¬
natione nõ lib̾at nnsi gr̃a dei ꝑ iħ mn xpm̃ dñm
uiuificantur. Contra ecc̃ẽ fũdatissimum
morem nemo sentiar ubi ad baptismũ a pẜ par
uuloꝵ sola corpora currentur baptizandi offeren¬
cur et mortui que cũ ia suno q̃ renda c̾a atq reddẽ¬
da est quare dampnẽtur aĩe que noue creantur
singuł quib q nascentib si p̾ter xp̃isacram̃tũ
puuli moriantur dampnari .n. eas si sic de corꝑe
exierm es sc̃a scͥptura eo sc̃a ẽ restis ecc̃a. uñ illa
de aĩaꝵ nouaꝵ creatione siña si hano fidem fimn¬
datissimã nõ oppugnat sic eo mea. si oppugnar
ño sit et tua. Nolo dicatur mͥ ꝑ hac sũa debere
qui fuixit singillatim corda eoꝵ aliquid fortissi¬

Expanded text:
Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi. quod Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi. quod uidendum fuit. fortasse non uidit, sentiat quisqufidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat. ex qua condemnatione non liberat nisi gratia dei per Iesum Christum uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum paruuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint, et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissi
Abbreviated transcription (Latin):
getunt i rͦruem iudicii. ¶ Quid hic gͦ de ił
infantib ĩ telligendũ est qui priusqm possẽo
ag̾e uł bñ uł male sine baptismo exuti sunt ni¬
cħ hic detalib dom̃ ẽ. sed si caro eoꝵ ĩo ño restir.¬
gen qr nec bomi aliqͥd egerunt nec mali. nec il
illa etate defuncti sunt in qua nicħ bñ us male
age potuerunt. Si aũ illi int̾ sc̃os resurgent .i.
intꝰ eos qui bñ egerunt int̾ quos ed illi resurre¬
cturissit insi int̾eos qͥ male eger̃ ne aliquas
humanas aĩas credamꝰ corpora sua nõ receptu¬
ras siue in resurrectone inte sue ĩ resurretło¬
no iidicii q̃ siña priusqmͣ refellatur ip̃a no¬
uitate iam displicen deinde quis ferao si credãt
fidem firmissimã seruans ad corrigendos eoᷤ
qui putabant ante octauũ diem natiuitatis
no ẽẽ ꝑuulũ baptizandũ ño carnem s aĩam
dixit non ẽe ꝑdendam. et mox natũ rite bap¬
tizari posse cum suis quibdã coep̃is censuit.

Expanded text:
ectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui. priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illatia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi, sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ro u̾o eius nõ resurget ĩ xp̃o nõ ꝑcepto ante mor¬
temsssiꝰ sacram̃to hauc opĩonem ñ qmͣ audiui
ñqm legi. sed plane audiui eo credidi p̃p ꝙ et lo¬
cutus sum. qr uemet hora qũ om̃s qui st̾ ĩ mo¬
nuñtis audient uocem eiꝰ et ꝓcedent qui bñ

Expanded text:
ro uero eius non resurget in Christo non percepto ante morro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum. quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et
Abbreviated transcription (Latin):
bũtur eciã ꝑuuli quisme sacram̃ti eiꝰ ꝑticipati¬
one de uira exeuus hic ꝑfecto et ꝯtra apsi p̾dica¬
credit ecc̃a. et ip̃e ĩa ꝯtra iouinianũ dispitt̾as
et exponens ionam ꝓpħam sicut paulo aute
ꝯmemoraui fide ueracissima definisti: credo
ĩ ꝑuulos causã requito. qr neq aĩaꝵ si noue
fumo singule singuł. singile uideo ee ullũ
milla etate pocm̃ nec a d̾o dampnari aliqmͣ cre¬
do qmͣ uidet nullũ hr̃e pccm̃. au forte dicendũ
est in ꝑuulo carnem solam ẽe pcci. nouã u̾o illi
aĩam fieri qua sed̾m dei p̾cepta iiuẽte ĩ adiuto¬
rio gr̃e xp̃i. et ip̃i carm edomite ac sb̾iugate pos¬
sit incorruptionis m̾itum ꝯparari. sed qr ĩ par
uulo aĩa nõdum id ag̾e potest nisi xp̃i accepe¬
ito sacram̃tũ per hano grãm carmeiꝰ ad quirir
qd̾ illius morib nõdũ potuit. si aũ sine illo sa¬
cram̃to aĩa ꝑuuli exienit ip̃a quidẽ in et̾ua ui¬
ta erit uñ eam nullum pocm̃ potuit separare. ca¬

Expanded text:
buntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicacredit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruuulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, ca
Abbreviated transcription (Latin):
ppagata est tanqm in carcem crudi. Illã u̾o
opinionẽ qd̾ ex una fiant om̃s aĩe nec discu¬
tere uolo nisi ncc̃e sit atq utinã ista de qua
nũc agimꝰ. si uera ẽ. sic abs te defendaturut
notis ardentib exoptem et exspectem ut per
te mͥ dñs huiꝰ rei auferat ignorantiã tñ si
qd̃ ab sit minime meruero pacĩam mͥa dño¬

Expanded text:
 ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero  ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patien
Abbreviated transcription (Latin):
illi sͥ iudentur de hac facisiꝰ exire q̃one qui
aĩam asseuerãt ꝑ mitis uite pͥoris singulas
ĩnngui corporib ĩplicari. hos. hoc .n. putant
grã xp̃i lib̾at pusillos cũ magnis. hoc quid̃
catoꝵ pussllos cũ magnis s ĩ alia suꝑioro ui¬
ta peccare aĩas et inde p̾cipitari ĩ cart̾es car¬
neos nõ credo ñ adquiesco ñ ꝯsentio. Primio
q pernescio quos cͥcuitꝰ id agũt istuit post
nescio qnͣta uolumina scłoꝵ it̾m ad istã sarci¬
nam corruptibił caris et supplicia putãda
redeũdũ sio qua opĩone quid horribiliꝰ cogia¬
ri possit ignoro. deinde quis tand̾ iustꝰ defumitꝰ
ẽ. de quo nõ susti ueradñt et solliciti ẽe debea¬
m ne in sii abrahe peccans ĩ flãmas illiꝰ di¬
uitis deiciatur: curin. ño et pꝰ hoc corpꝰ peccati
possit si etañ potuit. Postremo longe aliud ẽ ĩ
adam peccasse. uñ dicit apłs. ĩ quo om̃s pec¬
cauerumt et aliud ẽ extra adam. nescio ubi

Expanded text:
ui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant gratia Christi liberat pusillos cum magnis. hoc quidemcatorum pusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmittur in corpore tota facaitate ꝑ disce̾ tem
dixi occultissimam audatiore asseueratione ꝙͣ
debui. ña puentre ista ad noticiã temonũ ꝑ ñ¬
nilla eciã exꝓmĩta ꝯ ꝑtũ est. s utrũ signa que¬
dam tentur ex corꝑe cogitantis̃ ilł sensibilia
uos aũlatentia. an alia ui er ea spiritali ista co¬
gnoscant auo difficillime põt ab hõib. Aut oĩo
ño p̃or inueniri. Hic lib̾ sic ĩcip̃. Quodã die

Expanded text:
primuntur in corpore, tota facilitate perdiscere, rem dixi occultissimam audaciore asseueratione, quam debui; nam peruenire ista ad notitiam daemonum per nonnulla etiam experimenta conpertum est. sed utrum signa quaedam dentur ex corpore cogitantium illis sensibilia, nos autem latentia, an alia ui et ea spiritali ista cognoscant, aut difficillime potest ab hominibus aut omnino non potest inueniri. Hic liber sic incipit: Quodam die
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ aũ decͥtum est te amare suscipere cołe mi¬
tari tuaq dc̃a quasi mea defend̾e. certe eciã in
dyalogo ꝙ̃ nuper edidib̾itudinis tue ut dig¬
facultatem. ne si aperta se luce ꝑdidat foras ex¬
pulca moriatur: sanste et uenerabiles filietu
etastochiũt et paula et genere suo. et exhorta¬
tione tira digne gradũitur. spuitalit̾q salut̃ãt
beatitudiem tuam. omnisq frateruitas q̃
nobitum dño saluatori serure conatur. scm¬

Expanded text:
mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mimihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis tuae, ut digfacultatem, ne, si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Sanctae et uenerabiles filiae tuae, Eustochium et Paula, et genere suo et exhortatione tua digne gradiuntur specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori seruire conantur. s
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o salutem. uirũ ueneta¬
baem fr̃em cueũ filium dignationis tue orosi¬
um pb̃rm et sui metito et teiubente suscepi.
S incidit tp̃c difficillimũ. qñ mͥ tacere melius
futo qũi loqui. ica ut nr̃a scudia cessarent et i¬
uixta apium carmina extetur facondia. ita¬
ꝙ duob libellis cuis quos mes nõĩ deditasti
erudentissimis et om̃i eloqñtie splendore ful¬
gentib ad tempꝰ respondere non potui non ꝙ
quicqmͣ in illis rep̾hendendũ putem: sed qr
uxtabeatũ apłm. unusquisq in suo seusic ha
bundat alius quid̃ sio alius aũsic. certe quiccͥe¬
didici potuit et tam sublimi ingenio de scrip¬
tutaꝵ facrarũ haurir fontib a te positũ acq
desertũ est. sed queso reuerentiã tuam parũ
per paciaris laudare tuũ ingeniũ. nõ . i. int̾
nos eruditioniscã disserimꝰ. cet̾menuili et ma¬
xime heretici si diu̾cas int̾ nos suĩas iuderũt
de amimicalũpmabũtur rancore descendere

Expanded text:
isto salutem. Uirum honorabilem, fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium presbyterum et sui merito et te iubente suscepi. sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta Appium canina exerceretur facundia. itaque duobus libellis tuis. quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus ad tempus respondere non potui, non quo quicquam in illis reprehendendum putem, sed quia iuxta beatum apostolum unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic. Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso reverentiam  Al. per patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere.
Abbreviated transcription (Latin):
li baptizantur xp̃i grã ñ sb̾uenert. nõ .n. es ex
ulł qui m̃o noua qͥdã garrire ceper̃ dicẽtes nl¬
lũ reatũ ẽẽ ex adam trastuĩ qͥꝑ baptismũ ĩ ĩfã¬
te soluatur qd̃ te sapere si scirem ĩmo insite id
ño sapere scirem. nequaqm̃ hoc abs te q̃rendñ¬

Expanded text:
i gratia non subvenerit. Non enim es ex illis qui modo nova quaedam garrire coeperunt, dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per Baptismum in infante solvatur. Quod te sapere si scirem, imo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quae
Abbreviated transcription (Latin):
le aliqͥd eciã nescientes paciũtur uł sactam̃¬
to xp̃i iam mibuti st̃. qr sine societate umꝰ me¬
diãtoris lib̾ari a dãpnatione ñ possũt ut possit
sit ab solui nͥ eciã de hiis ꝑuuł respondeatur
qui post grauissimos cruciatꝰ sine sacram̃to xͥaue¬
da ẽ quib in suꝑ et dãpnatio p̾ͥpatata ẽ. Nam
et de baptismo ꝑuuloꝵ in eod̾ libro nõ quidem
sufficientꝰ s qfntũ illi operi sat̾ ẽẽ uidebatur ut¬

Expanded text:
le aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit ssit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Chrida est, quibus insuper et damnatio praeparata est? Nam et de baptismo parvulorum in eodem libro, non quidem sufficienter, sed quantum illi operi satis esse videbatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ilłlam imã nouas aĩas q̃ ño erant fac̾e s ex
illa una q̃ iamerat eas c̾are uł ex fonte aliquo
sine thesauro quodã ꝙ̃ cũc fecit eas mitt̾e faci¬
lo respondetur eciã ulł sex dieb młta dm̃ c̾asse
ex hiis naturis quas ĩa c̾auerat sicut ex aquis
alicer eo pides. ex t̾ra aũ arbores. fenũ et aĩalia
s ꝙ ea q̃ nõ erant tũc fecerit mamifestũ ẽ. nlła
n. erat tałi mullus piscis. nlła arbor nlłm a ĩał
et bñ intlłr ab ħiis creatuus reqͥeuisse q̃ nõ e¬
tes mut̾e nec de seipõ tanqm suas ꝑticłas iro¬
rare uec te illa una originase craħe nec pͥditis
añ eatnẽ p̾missis caruis uĩcuł ꝯpedire. sed uo¬
uas creare singulas singuł suã cuq nascenti

Expanded text:
sicut illam unam nouas animas, quae non erant. facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam, quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, manifestum est; nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his creatis requieuisse, quae non etes mittere nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas singulis suam cuique nascenti,
Abbreviated transcription (Latin):
locum scriptum hiis litt̾is inseram. nanutase
ht̃ de cruciatib aũ corporis quib affliguntur
ꝑiuili quoꝵ ꝑ etatem nulla pcc̃a sunt si aĩe
quib aĩantur ñ priusqmͣ ip̃i hoĩes ẽẽ ceꝑĩt
maior q̃ rela et quasi misicors depomi solet õ
d̾e quid mali ferũt ut ista pat̾entur quasi pꝰ¬
pꝰsit cũ aũ bomi aliquid oꝑatur deus ĩ em̃dã¬
tione maioꝵ cũ ꝑuuloꝵ suoꝵ qui eis carisũt dolo¬
rib ac mortib flagellantur cur ista nõ fiant
qñ cũ cłissierint pro nõ fc̃is erit in quib fc̾a
st̃. p̃p quos aũ fc̃a st̃ aut meliores erũc si tp̃ali¬
b ĩꝯmodis em̃dati rectiꝰ elegerũt uiu̾e. aut ex¬

Expanded text:
locum secerptum his litteris inseram. nam ita se locum secerptum his litteris inseram. nam ita se habet: \'De cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet. cum dicitur: Quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi popossit! cum autem boni aliquid oiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur, cur ista non fiant, quando, cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis e