comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iam enĩ non erit euadendi locus: qñ eos
eternus ab sorbuerit cruciatus. Nec tam̃
in do ulla estimanda ẽ irȩ aut furoris cõ¬
motio s humano usu quasi iratus aut
furens dicitur: qñ ab ip̃so tam acriter
ac districte peccatoꝵ culpe ferunt᷑. Unde
ad huc subiungit᷑. Fiat habitatio eoꝵ de¬
serta: & in tabernacłis eoꝵ ñ sit qui in ha¬
bitet. Habitationẽ dicit ipsam ciuitatẽ
irłm. in qua cõmuniter babitabant: ta¬
bernacła uero singłos cuiusꝙ domos desi¬
gnant. Ubi potuerunt adu̾sus dnm̃ clama¬
re: ibi a domino ñ ꝑmutunt᷑ habitare.
Loca illa omĩa & hominib plena sunt:
& udeis inania. Quare hoc: Qm̃ quẽ tu per¬
cussisti ꝑ sequiiti sunt: & suꝑ dolorẽ uul¬
nerũ meoꝵ addiderunt. Nos ꝑcussi suimꝰ
a do quia peccauimꝰ. de uulnera sunt pec¬
cata nr̃ã: dolor uulnerũ afflictio. propt̾
peccatũ. ꝑ cussio est mortalitas & corrup¬

Expanded text:
Jam enim non erit evadendi locus, quando eos Jam enim non erit evadendi locus, quando eos aeternus absorbuerit cruciatus. Nec tamen in Deo ulla aestimanda est irae aut furoris commotio: sed humano usu, quasi iratus aut furens dicitur, quando ab ipso tam acriter ac districte peccatorum culpae feriuntur. Unde adhuc subjungitur: 26. Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit, qui inhabitet. Habitationem dicit ipsam civitatem Jerusalem, in qua communiter habitabant. Tabernacula vero singulas cujusque domus designant, ubi potuerunt adversus Dominum clamare. Ibi a Domino non permittuntur habitare. Loca illa omnia et hominibus plena sunt. et Judaeis inania. Quare hoc? 27. Quoniam secuti sunt: et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Nos percussi sumus a Deo, quia peccavimus: et vulnera sunt peccata nostra. Dolor vulnerum, afflictio contra peccatum. Percussio est mortalitas et corrup
Abbreviated transcription (Latin):
illis hȩc intelligamꝰ. ut nos talia deui¬
tennis. Malicia in qͣm illos excecauit. &
ideo subiung̃. Obscurent᷑ ocłi eoꝵ: ne
uideant. Si enim cognouissent: nũqͣm
suꝑbia: prima pena peccati. obscuritas
cordis. Quia suꝑbierunt: ceci facti sunt.¬
n Unde ꝓtinus subditur. Et dorsum eoꝵ
semꝑ incurua. Hoc enĩ semꝑ subsequens est:
ut si ocls m̃tis a suꝑno lumine pruietur. sta¬
tim animꝰ ad ea que retro sunt appetenda
inclinetur. Et hoc est dorsum curuũ habe¬
re: statũ mentis in inferiorib flectere. Se¬
quitur alia pena. Effunde suꝑ eos iram
tuam: & furor irȩ tuȩ comp̃hendat eos.
Ira effunditur: qñ suꝑ eos omĩpotentis
diuindicta multipliciter exercetur. Fu¬
ror uȩ dĩ est: future animaduersio uindic¬
te. Ira autẽ ad presentẽ ꝑcussionẽ ꝑtinet:
furor ad futurã damnationẽ. Ido furor:
q nulłu remediũ. nulla ibi miscdłia. Com¬
p̃hendat inquit eos: tamqͣm fugitiuos.

Expanded text:
illis haec intelligamus, ut nos talia deviillis haec intelligamus, ut nos talia devitemus. Malitia inquam illos excaecavit: et ideo subjungit: 24. Obscurentur oculi eorum ne videant. Si enim cognovissent, numquamsuperbia . Prima poena peccati, obscuritas cordis. Quia superbi erant, caeci facti sunt. Unde protinus subditur: Et dorsum eorum semper incurva. Hoc enim semper subsequens est, ut si oculus mentis a superno lumine privetur, statim animus ad ea, quae retro sunt appetenda, inclinetur. Et hoc est dorsum curvum habere, statum mentis in inferioribus flectere. Sequitur alia poena. 25. Effunde super eos iram tuam: et furor irae tuae comprehendat eos. Ira effunditur, quando super eos omnipotentis Dei vindicta multipliciter exercetur. Furor irae Dei, est futurae animadversio vindictae. Ita autem ad praesentem percussionem pertinet: furor ad futuram damnationem. Ideo furor, quia nullum ibi remedium, nulla ibi misericordia. Comprehendat, inquit, eos, tamquam fugitivos.
Abbreviated transcription (Latin):
sam eoꝵ dicit scripturã sacrã: quã ad ani¬
marũ refectionẽ parauerat eis ds. Hȩc m̃¬
sa facta est illis in laqueum: quia exipsa
sua lege capunt᷑ a xpĩans. & conuincũ¬
tur errare. Quare coram ipsis: Sunt enĩ
tales qui iniquitatẽ suã intelligunt: ce
tam̃ in ea ꝑtinacissime ꝑseuerant. Et la¬
queũ norunt: & tenenda colla subitiunt.
Fiat & in retributionẽ eis: ut mala recipi¬
ant ꝓ malis: & qui ꝑ legem peccauerunt.
puniant᷑ ꝑ legem. Fiat & in scandalum.
Quod enim mauis scandalum udeis fie¬
ri potuit : qͣm quod d̾m & saluatorẽ suũ
quẽ lex & ꝓphetȩ p̾nuntiauert̃. postmod̾o
cecati malicia crucifixerunt: Hinc paulꝰ
ait. Predicamꝰ xp̃m crucifixũ: uideis qͥ¬
dem̃ scandalum. Hoc autem quõd ait. fi¬
at. ñ optando dicit s ꝓpħando: ñ ut fiat.
s quia fiet. nec potest aliter: nisi ut ta¬
lib ista eueniant. Cum audimꝰ dici ꝑ
spm̃ dĩ talia euentura malis: ad hoc in

Expanded text:
sam eorum dicit Scripturam sacram, quam ad animarum refectionem paraverat eis Deus. Haec mensa facta est illis in laqueum, quia ex ipsa sua lege capiuntur a Christianis, et convincuntur errare. Quare coram ipsis? Sunt enim tales, qui iniquitatem suam intelligunt, 349 et tamen in ea pertinacissime perseverant: et laqueum norunt, et tenenda colla subjiciunt. Fiat Et in retributionem eis, ut mala recipiant, pro malis, et qui per legem peccaverunt, puniatur per legem. Fiat et in scandalum. Quod enim majus scandalum Judaeis fieri potuit, quam quod Deum et salvatorem suum, quem lex et prophetae praenuntiaverunt, postmodum caecati malitia crucifixerunt? Hinc Paulus ait: Praedicamus Christum crucifixum, Judaeis, quidem scandalum . Hoc autem quod ait, Fiat, non optando dicit: sed prophetando: non ut fiat, sed quia fiet. Nec potest aliter nisi, ut talibus ista eveniant. Cum audimus dici per spiritum Dei talia eventura malis, ad hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
staret᷑ sustinui. id est expectaui: & non fuit.
Multi enim contristati sunt carnalit̾: nul¬
lus autẽ sp̃italiter. nisi ipse solus. Magna
quoq illi esset consolatio si quos in se cre¬
dentes inueniret. Qd̃ quia ñ inuenit: qͣsi
conquerendo ingemiscit. Unde & adhuc
subiung̃. Et dederunt in escam meã fel:
& in siti mea potauerunt me aceto. Non
dederunt mͥ aliũ cẏbum uel potum:
nisi acetũ cum felle mixtũ. Et hoc figu¬
ra fuit. Dominus sitiebat eoꝵ salutem:
& ipsi ꝓpinabant ei amaritudinẽ & ue
eccłiȩ. Minus enĩ peccauerunt udei cruq¬
figentes in terra ambulantẽ: qͣm qui contẽ¬
nunt in celo residentẽ. Obtulerunt potan¬
dum fel: gust auit dns & noluit bibere.
Si non eos paterem᷑: non omĩno gustaremꝰ.
Quia uero necesse est eos pati: necesse ẽ eos
gustare. S quia in membris xp̃i tales ẽẽ
ñ possunt: gustari possunt. in corpꝰ reci¬
pi ñ possunt. Et qr malã escam dederunt:

Expanded text:
istaretur, sustinui, idest, exspectavi, et non fuit. istaretur, sustinui, idest, exspectavi, et non fuit. Multi enim contristati sunt carnaliter: nullus autem spiritualiter, nisi ipse solus. Magna quoque illi esset consolatio, si quos in se credentes inveniret. Quod quia non invenit, quasi conquerendo ingemiscit. Unde et adhuc subjungit: 22. Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Non dederunt mihi alium cibum vel potum, nisi acetum cum felle mixtum. Et hoc figura fuit. Dominus sitiebat eorum salutem, et ipsi propinabant ei amaritudinem et veEcclesiae. Minus enim peccaverunt Judaei crucifigentes in terra ambulantem, quam qui contemnunt in caelo residentem. Obtulerunt potandum fel, gustavit Dominus et noluit bibere . Si non eos pateremur, nec omnino gustaremus. Quia vero necesse est eos pati, necesse est eos gustare. Sed quia in membris Christi tales esse non possunt, gustari possunt, in corpus recipi non possunt. Et quia malam escam dederunt,
Abbreviated transcription (Latin):
seria: in ipso miscđia. Unde pendens in cru¬
ce dixit: pater ignosce illis qr nesciunt qͥd
faciunt. Tuneant gͥ om̃s qui alios tribu¬
lant: qm̃ in conspectu dĩ sunt. cuiꝰ uindic¬
tam euadere ñ possunt. Et ipsi qui mala
ingerunt remanent miseri: nam qͥ pati¬
untur ꝓpter iusticiã. beati. Dixisti nob̃ pie
dñe quid pateris foris: manifesta etiã quid
intus anxietatis habueris. Et sustinui in¬
qͥt qui simul contristaretur. & ñ fuit: & qͥ
consolaret᷑. & ñ inueni. Quid est hoc: Non¬
ne apłi de dñi morte sunt contristati. Noi¬
ne maria ad monumentũ sedet & plorat:
Nonne duob discipłis ipse dñs dicit in uiaꝰ
quid est quod confertis adinuicẽ ambulan¬
tes & estis tristes: S contristati erant de
morte carnis: solus uero dominus contrista¬
tus est de morte animȩ: ex hoc uidelicet qͦd
om̃s ꝑmanebant in infidelitate. Ido ñ ait.
qui contristaret᷑. s qui simul inquit contͥ¬

Expanded text:
seria, in ipso misericordia. Unde et pendens in cruseria, in ipso misericordia. Unde et pendens in cruce, dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Timeant igitur omnes qui alios tribulant, quoniam in conspectu Dei sunt. Cujus vindictam evadere non possunt. Et ipsi qui mala ingerunt, remanent miseri. Nam qui patiuntur propter justitiam, beati . Dixisti nobis, pie Domine, quid patereris foris: manifesta etiam quid intus anxietatis habueris. Et sustinui inquit qui simul contristaretur, et non fuit: et qui consolaretur, et non inveni. Quid est hoc? Nonne Apostoli de Domini morte sunt contristati? Nonne Maria ad monumentum sedet et plorat? Nonne duobus Discipulis ipse Dominus dicit in via: Quid est quod confertis ad invicem ambulantes, et estis tristes ? Sed contristati erant de morte carnis. Solus vero Dominus contristatus est de morte animae: ex hoc videlicet, quod omnes permanebant in infidelitate. Ideo uon ait, Qui contristaretur, sed qui simul inquit contr
Abbreviated transcription (Latin):
Tu scis imꝓperiũ meum. id est qͣm turpia
uerba mͥ intulerunt: & confusionẽ meã
quã michi imputauert̃: & reuerentiam
meã quã ignominiose me tractauerunt
De falsi criminis obiectione erubescere ñ
est crimen: aut & si crimen est. ñ est illius
cui obicitur: s tam̃ infirmitas humani
anmi plerumꝙ uerecundat᷑ etiã cũ fal¬
sum obicitur.: ñ quia obiectum ẽ: s qr cre¬
ditum. Omĩa hec sunt in corpore dñi. ax
uides afflictum: & eos etiam qͥ affliguriꝰ
uides. In conspecti tuo sunt om̃s qui tri¬
bulant me. Illi tribulant. ego tribulor
inter utrumꝙ tu inspector & arbiter. At¬
tende in illis imusticiã. in me innocentiã.
& unicuiq iuxta merita sua retribue.
Et ne uideretur tribulari tamqͣm ñ pre
periũ expectauit cor meũ & miseriam.
Cormeũ expectauit. id est uoluntas mea pre¬
uidit imꝑperiũ in dictis: miseriã infactis.
tribulantiũ atq crucifigentiũ. In ipsis mi¬

Expanded text:
Tu scis improperium meum, idest, quam turpia Tu scis improperium meum, idest, quam turpia verba mihi intulerunt. Et confusionem meam, quam mihi imputaverunt. Et reverentiam meam. Quam ignominiose me tractaverunt. De falsi criminis objectione erubescere, non est crimen. Aut etsi crimen est non est illius cui objicitur. Sed tamen infirmitas humani animi plerumque 348 verecundatur etiam, cum falsum objicitur: non quia objectum est, sed quia creditum. Omnia haec sunt in corpore Domini. Me vides afflictum, et eos etiam qui affligunt vides. 21. In conspectu tuo sunt omnes qui tribulant me. Illi tribulant: ego tribulor. Inter utrumque tu inspector et arbiter . Attende in illis injustitiam, in me innocentiam: et unicuique juxta merita sua retribue. Et ne videretur tribulari tributari tamqroperium exspectavit cor meam, et miseriam. Cor meum exspectavit, idest, voluntas mea praevidit improperium in dictis, miseriam in factis. tribulantium atque crucifigentium. In ipsis mi
Abbreviated transcription (Latin):
Uelocit̾ gͦ exaudime. Qñ dñs ꝑmitait aut s¬
cit ut in tribulatione aliqua simus: etiã
tunc misericors est. Non enĩ alimentum
subtrahit: s desideriũ mouet. Iam ergo
ultra ñ est quid differas: ꝑuenit tribula¬
tio mea ad mensurã certã calamitatis:
ueniat miscdia tua ad faciendu opusbo¬
uitatis. Dixi ne auertas faciem tuã. s po¬
tius intende animȩ meẽ & libera eam. id¬
est intus diligenter inspice quȩ sit in a¬
miina mea uirtꝰ mansuetudinis: quȩ pu¬
ritas intentionis: ut hoc sit meritũ meę
liberationis. Et ñ propt̾ me tantũ: s etiã
ꝓpt̾ inimicos meos cripe me. slam indig¬
nũ ualde eẽt: si tamqͣm uictores de mea¬
possent gaudere passione. Uel ꝓpter im¬
micoꝵ meoꝵ salutẽ cripe me: ut cũ meani
iuderint liberationẽ & głificationẽ. coniꝰ¬
tant᷑ ab errore & saluentur. Et debes criꝑe.
tuenim nosti. quanta ꝓ tuo amore suftinus

Expanded text:
Velociter ergo exaudi me. Quando Dominus permittit aut faVelociter ergo exaudi me. Quando Dominus permittit aut facit ut in tribulatione aliqua simus, etiam tunc misericors est. Non enim alimentum subtrahit, sed desiderium movet. Jam ergo ultra non est quod differas. Pervenit tribulatio mea ad mensuram certam calamitatis. Veniat misericordia tua ad faciendum opus bonitatis. Dixi ne avertas faciem tuam, sed potius 19. Intende animae meae, et libera eam, idest, intus diligenter inspice, quae sit in anima mea virtus mansuetudinis, quae puritas intentionis: ut hoc sit merEt non propter me tantum, sed etiam propter inimicos meos eripe me. Nam indignum valde esset, si tamquam victores de mea gauderent passione. Vel propter inimicorum meorum salutem eripe me, ut cum meam viderint liberationem et glorificationem, convertantur ab errore et salventur. Et debes eripere: tu enim nosti quanta pro tuo amore sustinui. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia tua. Ea quȩ tibi naturaliter
unest miscđia. beniuolentie & gr̾̃ȩ plena
est: nec scđm illam tantũ postulo exaudi¬
ri. s etiã scdm multitudinẽ miseratiom̃
tuaꝵ. quã ex hibiusti patͥb antiqͥs ⁊ sic̃
noc in diliuuo. sicut danieli in lacu. &
aliis multis. Propt̾ miscłiam tuã ⁊ mi¬
serationes tuas exaudi me. & respice in
me: quaꝵ una est naturalit̾ in te. aliȩ
in beneficioꝵ ex hibitione. Resꝑice inqͣm.
dum hoc dicit: talium est enĩ amator
đs.Sinite in qͥt pariuilos uenire adme:
er dictus est a puritate: puer a simpli¬
citate. ab innocentia. Tales etiam uult
nos eẽ :⁊ unde & dicit. Nisi conu̾si fueritᷤ
& esficiamini sicut paruulus iste: non
intrabitis in regnũ celoꝵ. Ponit & aliã
causã. dicens: qm̃ tribulor tielocit̾ exau¬
di me. Moueat te miscđia tua. moueat
miseria mea. instat tribulatio: ꝓꝑt̾ hoc
opus est ut uelox ueniat tua consolatio.

Expanded text:
sericordia tua. Ea quae tibi naturaliter sericordia tua. Ea quae tibi naturaliter inest misericordia, benevolentiae et gratiae plena est. Nec secundum illam tantum postulo exaudiri, sed etiam secundum multitudinem miserationum tuarum, quam exhibuisti patribus antiquis: sicut Noe in diluvio, sicut Danieli in lacu, et aliis multis: propter misericordiam tuam et miserationes tuas exaudi me: et respice in me. Quarum una est naturaliter in te, aliae in beneficiorum exhibitione. Respice, inquamndum hoc dicit. Talium est enim amator Deus. Sinite inquit parvulos venire ad me, er dictus est puer a puritate, a simplicitate, ab innocentia. Tales etiam vult nos esse. Unde et dicit: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvulus iste, non intrabitis in regnum caelorum . Ponit et aliam caussam, dicens: quoniam tribulor, velociter exaudi me. Moveat te misericordia tua: moveat miseria mea. Instat tribulatio. Propter hoc opus est, ut velox veniat tua consolatio.
Abbreviated transcription (Latin):
uoragine resoluunt᷑ carnaliũ uoluptats.
hoc ex infirmitate m̃broꝵ suoꝵ. Quando
forte caperis ab eo qui te premit ad imi¬
quitat̾e : tenetur quide corpus tuũ. scđm
corpus infixus es. in limo ꝓfundi. S qͣm¬
diu ñ consentis: ñ hesisti. Si autt̃ consentis
hesisti. Oratio gͦ tua ibi sit: ut qm̃ iam te¬
netur corpus tuũ. non teneat᷑ anima tua.
Unde adhuc subditur. Non me dem̃gat
tempestas aquȩ. Demersit scđm carnẽ.
ñ demergat scđm animã: neꝙ absorbe¬
at me ꝓfundum. io est neꝙ inuoluat me
iniquitas. neꝙ urgeat suꝑ me puteus
os suũ. Tunc enim coartat puteus suꝑ
hominẽ os suũ. id est ꝓfunditas iniqͥtati.
quando ñ solum mersus in peccatis ia¬
cet. s etiam ꝑdit aditum confessionis.
homo peccator sum: radiatur aliqͦ lumiẽ.
etiã ꝓfunditas putei. Deinde ponit cau¬
sam quare debeat exaudiri: cũ subiung̾.
Ex audi me domine qm̃ benigna est mi¬

Expanded text:
voragine resolvuntur carnalium voluptatum. voragine resolvuntur carnalium voluptatum. hoc ex infirmitate membrorum suorum. Quando forte caperis ab eo qui te premit ad iniquitatem, tenetur quidem corpus tuum: secundum corpus, infixus es in limo profundi. Sed quamdia non consentis, 347 non haesisti. Si autem consentis, haesisti: Oratio ergo tua ibi sit, ut quoniam jam tenetur corpus tuum, non teneatur anima tua. Unde adhuc subditur: 16. Non me demergut tempestas aquae. Demersit secundum carnem. Non demergat secundum animam. Neque absorbeat me profundum, idest, neque involvat me iniquitas. Neque urgeat super me puteus os suum. Thominem os suum, id est profunditas iniquitatis, quando non solum mersus in peccatis jacet, sed etiam perdit aditum confessionis. homo, Peccator sum: radiatur aliquo lumine etiam profunditas putei. Deinde ponit caussam quare debeat exaudiri, cum subjungit: Exaudi me, Deus, quoniam benigna est mi
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiȩ tuȩ: quid nos faceremus de mul¬
titudine inquitatis nr̃ȩ: Ergo quia dire¬
xiorationẽ meã ad te dñe : quia tempꝰ com¬
plendi beneplacitũ tuũ ꝑme. ut redimas
hominẽ quem formasti: ꝓpter hoc exaudi
me ñ in meritis hominũ. s in multitudiẽ
miscđiȩ tuȩ. & etiã inueritate salutis
tuȩ. ut ꝑ hoc uerax appareas. scilicet dando
salutẽ quã ꝓmisisti. Duo hic posita sunt
ueritas & miscdia. in quib se postulat
exaudiri: in quib etiam sunt uniu̾sȩ uię¬
dñi: miscđia dimittendo peccata. uerita ᷤ
reddendo ꝓmissa. S iam in quo uelit ex¬
audiri: audiamtꝰ. Eripe me de luto ut ñ
infigar. Hinc se postulat liberandu: ubi
se ante dixerat infixum. Et qͦs per lutũ
accipiat: exponit. cũ subiungit. Libera
me ab his qui oderunt me: & de ꝓfundiᷤᷤ
aquaꝵ. Reꝓbi homines. & lutum sunt đu
terrã diligunt: & ꝓfundu aquaꝵ du in

Expanded text:
ricordiae tuae, quid nos faceremus de mulricordiae tuae, quid nos faceremus de multitudine iniquitatis nostrae? Ergo quia direxi orationem meam ad te, Deus: quia tempus complendi beneplacitum tuum, per me redimi hominem, quem formasti: propter hoc exaudi me, non in meritis hominum, sed in multitudine misericordiae tuae, et etiam in veritate salutis tuae: ut per hoc verax appareas, scilicet dando salutem quam promisisti. Duo hic posita sunt, veritas, et misericordia: in quibus se postulat exaudiri: in quibus sunt etiam udia, dimittendo peccata. Veritas, reddendo promissa. Sed jam in quo velit exaudiri, audiamus: 15. Eripe me de luto, ut non infigar. Hinc se postulat liberandum, ubi se ante dixit infixum. Et quos per lutum accipiat, exponit, cum subjungit: Libera me ab his qui oderunt me, et de profundis aquarum. Reprobi homines et lutum sunt, dum terram diligunt: et profundum aquarum, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
quid tu agebas mitissime iħu: Ego uero
orationẽ meã ad te dnẽ. Illi deridebant.¬
& ille orabat: illi infestabant. ille ama¬
bat. Non reddentes inqͥt mału ꝓ malo.
uel maledictum ꝓ maledicto: s econtra¬
rio benedicentes. Hȩc est enim ꝑfectio ca¬
ritatis : diligere inimicos. & orare ꝓillis
Quando malediceris. & quid agas ñ habes:⁊
qñ tibi iact antur obꝓbria & corrigere ñ
uales: nichil tibi reft̾at. nisi ut ores. Hȩc
iustoꝵ arma sunt: ut oraudo uincant. Et
quia nunc tempꝰ est orandi & placandi dm̃:
ideo subdit. tempꝰ beneplaciti ds. Et ce inqͥt
ꝓpħ̃a nunc tempꝰ acceptabile: ecce nc̃ dies
salutis. Uenit gͦ plenitudo temporis: in qͦ
misit ds filiũ suum in terris: in quo bene¬
placitũ est do: & ꝑ quẽ gr̾am suam dedit
gnĩ humano. Unde & dicit. In multitudi¬
ne miscłiȩ tuȩ exaudi me: in ueritate sa¬
lutis tuȩ. Nam si ñ esset multitudo mise¬

Expanded text:
quid tu agebas, mitissime Jesu? 14. Ego vero quid tu agebas, mitissime Jesu? 14. Ego vero orationem meam ad te, Deus. Illi deridebant, ille orabat . Illi infestabant, ille amabat. Non reddentes inquit malum pro malo, vel maledictum pro maledicto: sed econtrario benedicentes . Haec est enim perfectio caritatis, diligere inimicos, et orare pro illis . Quando malediceris, et quid agas non habes: quando tibi jactantur opprobria, et corrigere non vales: nihil tibi restat, nisi ut ores. Haec justorum arma sunt, ut orando vincant. Et quia nunc tempus est orandi et placandi Deum , ideo subdit: Tempus beneplaciti Deus. Ecce, inquit Propheta, nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Venit enim plenitudo temporis, in quo misit Deus Filium suum in terris, in quo beneplacitum est Deo , et per quem gratiam suam generi dedit humano. Unde et dicit: In multitudine misericordiae tuae exaudi me, in veritate salutis tuae. Nam si non esset multitudo mise
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ erat humilior: tanto apud reprobos
despectior apparebat. Et posui uestim̃tũ
meũ cilitium: opposui illis in qua seuirẽt
tũ peccati: qr de peccato damnauit pecca¬
tũ in carne: Non quod caro xp̃i peccatͥx
fuerit: s qr similitudinẽ carnis peccati
babuit. Et ex hoc etiam factus sum illis in
parabolam. Parabola dicitur similitudo
quȩ datur de aliquo: qñ illi maledicitur.
Sic ille uerbi grã pereat: quomͦ ille. Hȩc
est parabola: idest comparatio & simili¬
tũdo maledicti. Adu̾sum me loquebant᷑
qui sedebant in porta: hoc est inpublico.
Ubi ociositas: ibi loquacitas. Publice de
me loquebant᷑. publice aduersabant᷑:
corã omnib diffamabant. Et in me psal¬
lebant: qui bibebant uinũ. Etiam ipsi
potatores deridebant me. Attende o hõ:
quanta ꝓpter te sustinuit ds. Attende
in capite tuo reguła distiplinȩ: formam
uirtutis. Discite inquit a me. qr mitis sũ
& humilis corde: & inuenietis requiem
animab urĩs. Int̾ tot scandala & obꝓbria

Expanded text:
enim erat humilior, tanto apud reprobos despectior habebatur. 12. Et posui vestimentum meum cilicium. Opposui illis in qua saevirent ntum peccati, quia de peccato damnavit peccatum in carne . Non quod caro Christi peccatrix fuerit, sed quia similitudinem carnis peccati habuit. Et ex hoc etiam factus sum illis in parabolam. Parabola dicitur quae datur similitudo de aliquo, quando illi maledicitur. Sic ille verbi gratia pereat, quomodo ille. Haec est parabola, idest, comparatio et similitudo maledicti: 13. Adversum me loquebantur qui sedebant in porta. Hoc est in publico. Ubi otiositas, ibi loquacitas. Publice de me loquebantur. Publice adversabantur. Coram omnibus diffamabant, Et in me psallebant qui bibebant vinum. Etiam ipsi peccatores deridebant me. Attende, o homo, quid pro te sustinuit Deus. Attende in capite tuo regulam disciplinae, formam virtutis. Discite inquit a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Inter tot scandala et opprobria,
Abbreviated transcription (Latin):
excitet: & quantꝰ sit ille qui laudatur
cõmendet. Hinc apłs dicit. Ipse est qui
ascendit suꝑ om̃s celos. In hoc quod ori¬
eutem addidit. etiam ip̃sum locum ex¬
pressit: qm̃ in partib orientis est ubi re¬
surrexit. & unde ascendit. Et qm̃ in
de uenturus est ad iudicandos uiuoᷤ
&̃ mortuos: oftendit quod sequit᷑. Ecce
dabit uoci suȩ uocem uirtutis. Ille qui fu¬
i sine uoce. sicut agnus coram tonden
te.ecce dabit uocem suam: nec uocẽ infir¬
mitatis ⁊ anqͣm iudicandꝰ: s uocem uir¬
tutis tanqͣm iudicaturus. Non enim d̾s
occultus sicut pͥus: s ds manifeste ue¬
niet deus nr̃ & non silebit. Et id̾o da
te głam deo suꝑ ifrł. id est uoce & corde
ostendite dm esse głosum super eos qui st̃
spũaliter isrł: de quib ueraciter dici po¬
test. ecce uere ifraelita. in quo dolus
non est. Tunc erit magnificentia eius &
urtus eius in nubib: quando uidebt̃
filium hominis uenientẽ in nubib cũ

Expanded text:
excitet, et quatenus sit ille, qui laudatur, excitet, et quatenus sit ille, qui laudatur, commendet. Hinc Apostolus dicit: Ipse est, qui ascendit super omnes coelos . In hoc quod Orientem addidit, etiam ipsum locum expressit, quoniam in partibus orientis est, ubi resurrexit, et unde ascendit. Et quoniam inde venturus ad judicandos vivos et mortuos, ostendit quod sequitur: Ecce dabit voci suae, vocem virtutis. Ille qui fuit sine voce, sicut agnus coram tondente se ; ecce vocem dabit suam. Nec vocem infirmitatis tanquam judicandus, sed vocem virtutis tanquam judicaturus. Non enim Deus occultus sicut prius, sed Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Et ideo: 35. Date gloriam Deo super Israel. Id est, voce et corde ostendite, Deum esse gloriosum, super eos, qui sunt spiritualiter Israel. De quibus veraciter dici potest: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Tunc erit Magnificentia ejus, et virtus ejus in nubibus. Quando videbitis Filium hominis venientem in nubibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
et manus eius deo. isi ethyopia credet
do. Sic enĩ preueniet manus eius: idẽ
oꝑa eius. Cuius eus: hisi ipsius ethyo¬
piȩ: Hoc in greco ambiguum ñ est: quia
ibi eius aꝑtissime feminino gn̾e positũ
est. Dicatur gͦ. ethyopia p̃ueniet mauꝰ
eius deo: id est credendo in dm̃ p̃uenier
opera sua. Ex istimo enĩ ait apłs.: iustifi¬
cari hominẽ ꝑ fidem sine oꝑib legis
hinc iam ueluti decursis reb omnib
quas impletas esse iam cernimus. hor¬
tatur ꝓpħa ad laudem xp̃i: ac deinde
futurum euis denuntiat aduentũ. di¬
cens. Regna terrȩ. id est homines de
omĩ gnẽ terrȩ: cantate dđo uoce & corde
psallite deo bona oꝑatione. Nonunũ regnũ
non unã gentẽ tantũ inuitat ad laudẽ
di: neminẽ enim uult ꝑire misericors s.
s om̃s uenire ad cognitionẽ nominis
sui. Unde & subdit. ẜ sallite deo. Et quasi
quereretur. quis est iste d̾s: sequit᷑ & ait.
Qui ascendit suꝑ celum celi ad orientẽ.
Ad hoc replicat. ut ad laudandu d̾m

Expanded text:
redet Deo. Sic enim praeveniet manus ejus, idest, opera ejus. Cujus 341 ejus, nisi ipsius Aethiopiae? Hoc in Graeco ambiguum non est: quia ibi, Ejus, apertissime foeminino genere positum est. Dicatur ergo Aethiopia praeveniet manus ejus Deo, id est, credendo in Deum, praeveniet opera sua. Existimo enim ait Apostolus justificari hominem per fidem, sine operibus legis . Hinc jam veluti decursis rebus omnibus, quas impletas esse jam cernimus: hortatur propheta ad laudem Christi, ac deinde futurum ejus denuntiat adventum, dicens: 33. Regna terrae, id est, homines de omni genere terrae, cantate Deo, voce et corde: psallite Domino, bona operatione. Non unum regnum, non unam gentem tantum invitat ad laudem Dei. Neminem enim vult perire misericors Deus, sed omnes venire ad cognitionem nominis sui . Unde et subdit: Psallite Deo. Et quasi quaereretur, Quis est iste Deus? sequitur et ait: 34. Qui ascendit super coelum coeli ad Orientem. Ad hoc replicat, ut ad laudandum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: nec exaudiuit nisi pauꝑes. Si uis
exaudiri: pauꝑ esto. Noli de te presumere:
nec aliquid querere preter d̾m tutĩ. Si pec¬
cator es. ñ ideo desꝑes: & unctos suos in
peccatis ꝑ quȩ uiderentur repudiari a dõ:
ñ despexit. Inos uinctos non despicit ds̃.
qui sin sunt: id est qui penitentia & satis¬
factione eũ requirunt. Quaꝓpter laudert
illũ celi & terra: m are & omnia reptilia
ineis. Homo rationalis creatura laudet
dm. & ꝑ hominẽ omnis creatura: qm̃ ipsȩ
spẽs & materiȩ rerũ sunt homini causa.
ut ipse laudet auctorẽ suũ & saluatorẽ
ꝑ fidem: deude contemplantẽ ꝑ speciem.
&e edificabunt᷑ ciuitates uidȩ. id est ani

Expanded text:
nus. Nec exaudivit, nisi pauperes. Si vis exaudiri, pauper esto. Noli de te praesumere, nec aliquid quaerere, praeter Deum tuum. Si peccator es, non ideo desperes. Et vinctos suos, in peccatis, per quae viderentur repudiari a Deo, Non despexit. Illos vinctos non despicit Deus, qui sui sunt, id est, qui per poenitentiam et satisfactionem eum requirunt. 35. Quapropter Laudent illum coeli et terra, et mare, et omnia reptilia in eis. Homo, rationalis creatura, laudet Deum, et per hominem omnis creatura: quoniam ipsae species et materiae rerum sunt homini caussa, ut ipse laudet auctorem et Salvatorem per fidem, deinde contemplantem per speciem . Et aedificabuntur civitates Judae, id est, ani
Abbreviated transcription (Latin):
mines mala sua confiteri. atq morib in
melius cõmutari: & sic edificabunt᷑ in ci¬
uitate di: unde ꝑsalmus intitulat᷑. ꝓhis
scilicet qui cõmutabunt᷑. Et in habitabt̃
ibi. id est in illa beata ciuitate. in illa ex¬
celsa syon: & ñ ad horam. s hereditate ac¬
quirent eam. ut possideant illam inet̾mũ.
Et ñ una sola generatio iustoꝵ. s ꝑom̃s
men seruoꝵ eius. id est fidei initatores poᷤ¬
sidebunt eam. Et quia fides sine dilectioẽ
non ualet: continuo adiecit. & qui diligt̃
nom̃ eius habitabunt in ea. Qui ñ ex ti¬
more. s ex amore seruiunt dõ ipsisunt
sem̃. & ipsi mhabitabunt in ea. canquã
in hereditate sua. Nullus ibi heredita¬
bit: nisi ꝑ dilectionẽ. Deus est dilectio.
& qui manet in dilectione. indo manet
& ds ineo. Hic est finis: hȩc est hereditas.

Expanded text:
 moribus in melius commutari: et sic aedificabuntur in civitate Dei, unde psalmus intitulatur pro his, scilicet, qui commutabuntur. Et inhabitabunt ibi, id est, in illa beata civitate, in illa excelsa Sion. Et non ad horam, sed haereditate acquirent eam. Ut possideant illam in aeternum: et non una sola generatio justorum, sed per omnes men servorum ejus, idest, fidei imitatores, possidebit eam. Et quia fides sine dilectione non valet , continuo adjecit: Et qui diligunt nomen ejus, habitabunt in ea. Qui non ex timore, sed ex amore serviunt Deo. Ipsi sunt semen, et ipsi inhabitabunt in ea, tanquam in haereditate sua. Nullus ibi haereditabit, nisi per dilectionem. Deus est dilectio. Et qui manet in dilectione, in Deo manet, et Deus in eo . Hic est finis, haec est haereditas.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. Ieuimũ eius erat. qñ defecerunt
om̃s qui in eum credid̾ant: & sitis eius erat
qͣndo dix̃ mulieri. sitio. da mͥ bibere. Fĩdẽ
quippe illius sitiebat. Et de cruce cũ dicẽt
sitio: fidem illoꝵ querebant. Deniq respi¬
it fel: quod illi obtulerunt. Elegit magis
ieuinare: qͣm amaritudinẽ acciꝑe. Non enĩ
incorpus eius intrant amaricantes. Et
in hoc ieuinio oꝑui. id est humiliaui aĩam
meã. Humilitas erat oꝑimentũ xp̃i: nã¬

Expanded text:
um est. Jejunium ejus erat, quando defecerunt omnes qui in eum crediderunt. Et sitis ejus erat, quando dixit mulieri: Sitio, da mihi bibere . Fidem quippe illius sitiebat: et de cruce, cum diceret Sitio , fidem illorum quaerebat. Denique respuit fel quod illi obtulerunt . Elegit magis jejunare, quam amaritudinem accipere. Non enim in corpus ejus intrant amaricantes. Et in hoc jejunio operui, idest, humiliavi animam meam. Humilitas erat Christi operimen
Abbreviated transcription (Latin):
brantiũ tibi cecidert̃ suꝑ me. Quia enim
corrigebat eos: indem  agis indignati
contra eũ. machinati ft̃ ei mortẽ. Maiora
autẽ obpbria dõ inferre nñ poterant: qͣm
qͦd xp̃m filium eius denegabant. slemo
& nemo honorat patrem: insi qui honorat
runt: quando hii qui exꝓbrabant. eũ occi¬
derunt. S inter hȩc pius dns mansuetu¬
dinẽ suam cõmendat: cũ subiung̃. Et o¬

Expanded text:
robrantium tibi ceciderunt super me. Quia enim robrantium tibi ceciderunt super me. Quia enim corrigebat eos, inde magis indignati contra eum machinati sunt ei mortem. Majora autem opprobria Deo inferre non poterant, quam quod Christum Filium ejus denegabant. Nemo Et nemo honorat Patrem, nisi qui honorat m ceciderunt, quando hi qui exprobrabant, eum occiderunt. Sed inter haec pius Dominus mansuetudinem suam commendat cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ est domesticus aut facie notus. &¬
si de eadem terra sit: tñ extraneũ dicimꝰ.
Hominẽ uero alt̾ius patriȩ: peregrinũ so¬
lemus appellare. Fratrib suis xp̃c extra¬
neus fuerat: quia carnalib parentib suis
uita & morib dissimilis apparebat. fuit
etiam ꝑegrinus scđm quod ait: regnũ meũ
sẏnagogȩ. Extraneus gͦ erat fr̃ib suis:
quando iam ab ipsis ñ credebatur apłis.
Extraneus erat petro: cũ cepisset affirmare
& urare quia non nouisset hominẽ. fũ¬
it quoq peregrinus filiis sẏnagogȩ: unde
& dicebant. Hunc autẽ nescimꝰ. unde sit.
Quare hȩc illi contigerunt: Qm̃ zelus do¬
mus tuȩ comedit me. Telo di comedeba¬
tur. id est int̾uis urebatur:: cũ uendentes
sacrificiũ: quale est ⁊ elus ammaꝵ. Ibi eni¬
ignis dĩ accendit᷑: ubi mens munda ⁊ eli
scĩ ardore concrematur. Hinc est qͦd spc̃
tes facit. Et ꝓpt̾ hunc zelum: obꝓbria exꝓ¬

Expanded text:
qui non est domesticus, aut facie notus, etqui non est domesticus, aut facie notus, etsi de eadem terra sit, tamen extraneum dicimus. Hominem vero alterius patriae peregrinum solemus appellare. Fratribus suis Christus extraneus fuerat, quia carnalibus parentibus suis vita et moribus dissimilis apparebat. Fuit etiam peregrinus, secundum quod ait: Regnum meum synagogae. Extraneus ergo fratribus suis erat, quando jam ab ipsis non credebatur Apostolis. Extraneus erat Petro, cum cepisset affirmare et jurare, quia non novisset hominem . Fuit quoque peregrinus filiis synagogae, unde et dicebant: Hunc autem nescimus unde sit . Quare haec illi contigerunt? 10. Quoniam zelus domus tuae comedit me. Zelo Dei comedebatur, idest, interius urebatur, cum vendentes sacrificium, quale est zelus animarum. Ibi ignis Dei accenditur. Ibi mens munda zeli sancti ardore concrematur. Hinc est quod sanctes facit. Et propter hunc zelum opprobria exp
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtalit̾ uident. figurauit. Et ostendit ali¬
am causam quare non debeant erubesce¬
obpbrium: oꝑuit confusio faciem meã.
obꝓbriũ est: quod obicit inimicus. Nlon es¬
set magnũ quod ait. sustinui: nͥ adiung̾et
ꝓpter tẽ. Si eium sustines quia peccasti: ꝓp¬
ter te sustines. ñ ꝓpt̾ dm. Quȩ autẽ gła est
ait petrus: si peccantes punimini. & suf¬
fertis: Si autem sustines quia mandatũ
di seruasti. merces tibi manet ineternũ:
qm̃ sustinuisti obꝓbria ꝓꝑter dm. Quia
gͦ xp̃c inpassione sua multa obpbria au¬
diebat. & tacens omma ꝓpter dnĩ tolera¬
bat: & quasi uerecundꝰ in facie apparebat.
uirtutẽ mansuetudinis ꝓ signo habebart
confusionis. Quid toleraret ꝓpter dm̃ dix̃.
nc̃ a quib tolerauerit ostendit. Extͣneus
inqͥt factus sum fr̾ib meis: & peregrinus
fiiis matͥs meẽ. Qmuis idẽ dissimilib u̾¬
bis repetere uideatur: tam̃ plus aliquid
sonat ꝑegrinus. qͣm extraneus. siam eũ

Expanded text:
spiritualiter vident, figuravit. Et ostendit aliam caussam quare non debeant erubesceopprobrium: operuit confusio faciem meam. Opprobrium est quod objicit inimicus. Non esset magnum quod ait Sustinui, nisi adjungeret Propter te. Si enim sustines, quia peccasti, propter te sustines, non propter Deum. Quae autem gloria est ait Petrus si peccantes punimini et suffertis ? Si autem sustines, quia mandatum Dei servasti, 345 merces tibi manet in aeternum: quoniam sustinuisti opprobria propter Deum. Quia ergo Christus in passione sua multa opprobria audiebat: et tacens omnia propter Deum tolerabat: quasi verecundus in facie apparebat. Virtutem mansuetudinis pro signo habebant confusionis. Quid toleraret propter Deum, dixit. Nunc a quibus toleravit, ostendit. 9. Extraneus, inquit, factus sum fratribus meis, et peregrinus filiis matris meae. Quamvis idem de similibus verbis repetere videatur, tamen plus aliquid sonat peregrinus, quam extraneus. Nam eum
Abbreviated transcription (Latin):
causa oderunt: & hii deinde confortati ft̃:
in opere. Et hoc similiter iniuste fecerunt:
quia uidelicet causam qua me ꝑsequi. aut
immici fieri debuissent. ñ inuenerunt.
S inter tantã malitiã. suam nob̾ insintiat
innocentiã dominus nr̃ cum subdit: que
si rapui tunc exsoluebam. Quis enĩ rapu¬
it: Adam. Et quid rapuit: Pomũ uetitũ.
bustate inqͥt & eritis sicut dii. Raꝑe uo¬
luerunt diumitatẽ: & amiserunt felici¬
tatẽ. Usurpauerunt sibi quod suũ ñ erat:
& hoc est rapina. Ideo cõmissi sunt exacto¬
ri diabolo: ut penã mortis exoluerent ꝓ
peccato. Xp̃c uero nichil rapuitꝰ qr mini¬
me peccauit: et tñ: peccati debitum idest
ad mortẽ ꝑ iusticiã. Uterq igitur exsol¬
uit mortem. quod est debitum pecͥcati:
cato. S hunc fructũ mortis xp̃i mundꝰ ñ
intellexit: i deo hanc ꝓstulticia reputant.

Expanded text:
caussa oderunt. Et hi deinde confortati atque caussa oderunt. Et hi deinde confortati atque in opere. Et hoc similiter injuste fecerunt, quia videlicet caussam, qua me persequi aut inimici fieri debuissent, non invenerunt. Sed inter tantam malitiam suam nobis insinuat innocentiam Dominus noster, cum subdit: Quae non rapui, tunc exsolvebam. Quis enim Ex Augustino rapuit? Adam. Et quid rapuit? Pomum vetitum. Gustate inquit et eritis sicut Dii . Rapere voluerunt divinitatem, et amiserunt felicitatem. Usurpaverunt sibi quod suum non erat, et haec est rapina. Ideo commissi sunt exactori diabolo, ut poenam mortis exsolverent pro peccato. Christus vero nihil rapuit, quia non peccavit: et tamen peccati debitum, idestad mortem venit per justitiam. Uterque igitur exsolvit mortem, quae est debitum peccati, Acato. Sed hunc fructum mortis Christi mundus non intellexit: ideo hanc pro stultitia reputavit .
Abbreviated transcription (Latin):
pillos capitis mei: qui oderunt me gratis.
Acsi aꝑtius dicat. Sine numero creuert᷑:
qui sine causa me odio habuerunt. Eum
qui nocet. odire: quodã modo humanũ est.
Unde d̃ns in lege tanꝗͣ carualib loq̃ns. atꝙ
eorum infirmitati condescendens: amicos
diligere precepit: atq inimicos odire per¬
misit. Eum autẽ qui ñ nocet habere odio¬
ñsolũ humanũ non est: s etiam diaboli¬
cũ. Odium de inimico uidetur quasi natu¬
rale. quod tam̃ ex corruptione contĩgit
naturȩ : odium uero de innocente. contra
naturam est. Multum ergo distat inter
odiũ. & odium: nam aliud est quõd facił
infu mitas: aliud quod sola instigat ma¬
ittia. In qua in tantũ exarserunt udei: utt
i odio xp̃i & numerũ excessissent. & natu¬
rã & mođu. Quorũ adhucex aggeratur ma¬
licia: cum subinfertur. Confortatisunt qͥ
ꝑsequuti sunt me inmici mei iniuste. Priꝰ
multiplicati ft̃ qui eum gratis id est sine

Expanded text:
pillos capitis mei qui oderunt me gratis. pillos capitis mei qui oderunt me gratis. Ac si aperte dicat: Sine numero creverunt, qui sine caussa me odio habuerunt. Eum qui nocet, odire quodammodo humanum est. Unde Dominus in lege tanquam carnalibus loquens, atque eorum infirmitati condescendens, amicos diligere praecepit, atque inimicos odire permisit . Eum autem qui non nocet, odio habere, non solum humanum non est, sed etiam diabolicum. Odium de inimico videtur quasi naturale, quod tamen ex corruptione contingit naturae. Odium vero de innocente contra naturam est. Multum ergo distat inter odium et odium. Nam aliud est, quod facit infirmitas: aliud est, quod sola instigat malitia. In qua tantum exarserunt Judaei, ut in odio Christi et numerum excessissent, et naturam, et modum. Quorum adhuc exaggeratur malitia, cum subinfertur: Confortati sunt qui persequuntur me inimici mei injuste. Prius multiplicati sunt qui eum gratis, idest, sine
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit: cum subdit. Laboraui clamans:
raucȩ factȩ sunt fauces meȩ. Quid clama
bat xp̃c: Ue uob̃ scribe &e phariser ue mũdo
ab scandalis. Cotidie etiã erat docens in tẽplo¬
& in synagogis. S quia parum in eis fruch¬
ficabat: icdo laborabat. Hinc est quod ꝑ pro¬
pħam ait. Laboraui sustinens. Ido &ẽ rauce
fauces euis dicuntur. ñ quantũ ad se: sed
quatũ ad illos a quib ñ intelligebat᷑. non
credebatur. Tanta autẽ fuit euis ꝑsequi¬
tio. ut ñ solum isti non crederent: s & illi
qui iam crediderant de illo dubitarent
Et hoc est quod subdit. Defecerunt oculi
mei: dum sꝑo ind̾m meũ. Dum enĩ in pas¬
sione ꝑseuerat. atq indm suũ tendens
sperat ut a mortuis resurgat: ocłi etus de¬
fecerunt. quia etiamipsi: apłi qui tanꝙ̃
lucernȩ p̃minebant in corpore xp̃i dubitauer.
Et ne pauci uiderent᷑ illi qui ꝑsequebant᷑
subiunctum est. Multiplicati sunt suꝑ ca¬

Expanded text:
ostendit, cum subdit: 343 4. Laboravi clamans: ostendit, cum subdit: 343 4. Laboravi clamans: raucae factae sunt fauces meae. Quid clama Scribae et Pharisaei . Vae mundo ab scandalis . Quotidie etiam erat docens in templo et synagogis : sed quia parum in eis fructificabat, propterea laborabat. Hinc est quod per Prophetam ait: Laboravi sustinens . Ideo etiam raucae fauces ejus dicuntur, non quantum ad se, sed quantum ad illos, a quibus non intelligebatur, non credebatur. Tanta autem fuit ejus persecutio, ut non solum isti non crederent, sed illi qui jam crediderant, dubitarent. Et hoc est quod subdit: Defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum. Dum enim in passione perseverat, atque in Dominum suum tendens, sperat ut a mortuis resurgat: oculi ejus defecerunt, quia etiam ipsi Apostoli qui tanquam lucernae praeeminebant in corpore dubitaverunt. Et ne pauci viderentur illi qui persequebantur, subjunctum est: 5. Multiplicati sunt super ca
Abbreviated transcription (Latin):
desperati: hi ñ solum limus sunt. s etiã
fixus erat. id est heserat: ut ab illis tene¬
retur & occideretur. Uenit gͦ filius di ad
limũ ꝓfundiꝰ & ñ erat substantia in qua
infixuis est: quia in iniquitate illoꝵ in¬
fixus est. Uitia ex nob̃ & ex nr̃a uolun¬
tate habemus: & uitia ñ sunt substantia.
In his infixus est dominus qñ ꝑsequutio¬
nẽ passus est. ñ in substantia hominum
quȩ ꝑ ipsum facta est: s in uitio iudeoꝵ
quod̾ ꝑ ipsos factum est. Nec ideo infixꝰ sũ
quin possem p̃cauere mͥ: sponte enĩ meipsũ
obtuli. Et hoc est: Ueni in altitudinẽ ma¬
ris: & tempestas demersit me. Mare dicit
eos ꝓpt̃ amaritudinẽ uite: alttudinem.
elationẽ. Uenit gͦ xp̃c nulla coactione. s
spontanea uoluntate. int̾ suꝑbos hoĩes
&e amaros: & seditiosa commotio eoꝵ tan¬
qͣm tempestas uehenens. demersit & ex¬
tinxit eũ. Et in hoc eds eẽ mexcus abiles

Expanded text:
desperati. Hi non solum limus sunt, sed etiam desperati. Hi non solum limus sunt, sed etiam fixus erat, id est, haeserat, ut ab illis teneretur et occideretur. Venit ergo Filius Dei ad limum profundi, et non erat substantia in qua infixus est: quia iniquitate illorum infixus est. Vitia ex nobis et ex nostra voluntecutionem passus est, non in substantia hominum, quae per ipsum facta est, sed in vitio Judaeorum, quod per ipsos factum est. Nec ideo infixus sum, quin possem praecavere mihi. Sponte enim meipsum obtuli. Et hoc est, Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Mare dicit eos propter amaritudinem vitae, altitudinem, elationem. Venit ergo Christus nulla coactione, sed spontanea voluntate inter superbos homines et amaros: et seditiosa commotio eorum, tanquam tempestas vehemens, demersit, et extinxit eum. Et in hoc eos esse inexcusabiles
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occidendum xp̃m preualuerunt.
S num quid hoc possentꝰ nisi ab illo ꝑmis¬
si eẽnt: Unde gͦ canqͣm aliqͥd muitꝰ patiatur
sic clamat: nisi quia caput m̃bra sua pre¬
figurat: Passus est quippe ille quia uo¬
luit: passi sunt mr̃es & noluerunt. Uñde
petro dictum est: alius te cinget. & ducet
quo ñ uis. Qmuis eñ amalis ad bona tͣn¬
seamꝰ. tam̃ ipse transitus aliquantũ est¬
amarus : & habet felquod dederunt do¬
mino in passione iudei: habet etiã quid¬
dam tolerandu. quoꝰ ostendunt qui eũ
aceto potauerunt. Hinc gͦ ut liberem᷑
clamemus: ne forte in pressuris inqui¬
tatis consentiamꝰ. atq irreparabilit̾ ab¬
sorbeamur. Demq quantum eoꝵ mali¬
cia in xp̃m deseuit: ipse insinuat cum
subiungit. Infixus sum in limo ꝓfundi
&̃ ñ est substantia. Terren homines du
ima appetunt. atꝙ alios sibi ad consen¬
tiendii trahere cupiunt: limus sunt. In¬
ter quos sunt nonnulli. sccleratissimi &

Expanded text:
usque ad occidendum Christum praevaluerunt . usque ad occidendum Christum praevaluerunt . Sed nunquid hoc possent, nisi ab illo permissi essent? Unde ergo tanquam aliquid invitus patiatur, sic clamat, nisi quia caput membra sua praefigurat? Passus est quippe ille, quia voluit. Passi sunt martyres, et si noluerunt. Unde Petro dictum est: Alius te cinget, et ducet, quo non vis . Quamvis enim a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei. Habet etiam quiddam tolerandum, quo ostenduntur, qui eum aceto potaverunt. Hinc ergo, ut liberemur, clamemus; ne forte in pressuris iniquitati consentiamus, et irreparabiliter vere absorbeamur. Denique quantum eorum malitia in Christum desaevit, ipse insinuat, cum subjungit: 3. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Terreni homines dum vana appetunt, atque alios sibi ad consentiendum trahere cupiunt, limus sunt: inter quos sunt nonnulli sceleratissimi et
Abbreviated transcription (Latin):
dirigit nos in finem id est in seipsum: psal¬
mus dico habitus ꝓ his exhortandis qͥ
cõmutabunt᷑ de infidelitate ad fidem: de
uetustate ad nouitatẽ: de corruptione ad
in corruptionẽ. Materia psalmi est: xp̃c pas
exequitur suam passionẽ ꝑ multas partes
psalmi. usq ad consummationẽ: unde
& dicit. dederunt in escam meã fel. & cȩ¬
tera. Intentio xp̃i est in hoc opere: nos ad
suam̃ patientiã inuitare. De passione au¬
tem sua sicut mos est ꝓpħicus. orando in¬
cipit dicere. & se patͥs auxiliũ manifestat
in omnib postulare: ut nos quib uiam de¬
monstrauit in tribulationib. & quib pre¬
sertim necessariũ est. exemplo doceat ora¬
re. Dicit ergo:
aluum me fac ds. Et dic̃ causã qͣ¬
re. qm̃ intrauerunt aque. id ẽ
udaici ppłi more aquȩ cum
sonitu &e impetu se extulert̃:¬
& magis ac mag̃ mala infe¬
rendo accesserunt usque ad
animã meã tollenda. Quasi aquȩ uisꝙ¬
ad animã intrauert̃: qñ insensate turbȩ

Expanded text:
dirigit nos in finem, id est, in seipsum. Psalmus, dico, habitus pro his exhortandis, qui commutabuntur, de infidelitate ad fidem, de vetustate ad novitatem, de corruptione ad incorruptionem. Materia psalmi est Christus pexequitur suam passionem per multas partes psalmi, usque ad consummationem. Unde et dicit: Dederunt in escam meam fel, etc. Intentio Christi est, in hoc opere nos ad suam patientiam invitare. De passione autem sua sicut mos propheticus est, orando incipit dicere: et se Patris auxilium manifestat in omnibus postulare: ut nos quibus viam demonstravit, in tribulationibus, et quibus praesertim necessarium, est, exemplo doceat orare. Dicit ergo:alvum me fac Deus. Et dicit caussam quare: Quoniam intraverunt aquae, idest, Judaici populi more aquae, cum sonitu et impetu extulerunt se, et magis mala inferendo, accesserunt, usque ad animam meam, tolledam. Quasi aquae ad animam intraverunt, quando insensatae turbae
Abbreviated transcription (Latin):
ne fungimur. tamqmͣ deo ex hortante ꝑ
nos: obsecramꝰ ꝓ xp̃o reconciliamini d̃o
Non gͦ de solis israelitis unde apłi elec¬
ti sunt: s etiam de ceteris gentib fut᷑os
p̃dicatores xp̃ianȩ pacis. hoc mͦ mystice
ꝓphetatũ est. Ethiopia quoq id est anima
peccatis denigrata. preueniet manꝰ eiꝰ:
id est antecedet uindictam eꝰ: credens
deo ut peccata dimittant᷑. ne peccatrix
remanens puniatur. Uel quia ut hona
oꝑa sequantur. p̃cedit fides : nec ullas̃
bona oꝑa nisi quȩ sequunt᷑ fidemꝰ nichil¬

Expanded text:
ne fungor, tanquam Deo exhortante per ne fungor, tanquam Deo exhortante per nos, obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo. Non ergo de solis Israelitis, unde Apostoli electi sunt, sed etiam de caeteris gentibus futuros praedicatores Christianae pacis hoc modo mystice prophetatum est. Aethiopia quoque, idest, anima peccatis denigrata praeveniet manus ejus, idest, antecedet vindictam ejus, credens Deo, ut peccata dimittantur: ne peccatrix remanens puniatur. Vel quia, ut bona opera sequantur, praecedit fides: nec ulla sunt bona opera, nisi quae sequuntur praec