comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simplicia eẽ aut c̾ce coniun¬
cta. Coniuncta sunt equus cͣ¬
nt. Simplicia cum ħ seꝑant᷑.
⁊ dicantur singula. ut equs
currit. S iam satis de hus q̃
significant dcm̃ puto. Restut
ut eoꝵ que sunt quo pacto a
mente. ⁊ cogitacõe colligimiᷤᷤ
Sensib tenemus que aut ui¬
dendo. aut contrectando. aut
audiendo. aut gustanto. aut
odorando cognoscimus. Mente
sit ꝑs capitis. alia pedum ce¬
te ꝑtes suas aures habeant.
hẽat ꝓpriam linguam. Ip̃e
quoq partes singłe multa
in se hẽant que diuidi ⁊ se¬
paniri possunt. ut caro sit
aliud. aliud corium. aliud
uene. aliud m̾u. aut capilli
alud. Ergo hec mente. ł in¬
tlͣtu colligimus. atq nr̃i sen¬
sus penetrare ñ possunt. Cõ¬
si deramus i illa. ⁊ animi in¬
tencõe cognoscimus ł hommẽ.
uł aliud ammal crescere. se¬
nescere. ñstare. nunc mou̾e
gressum. modo angi curis.
modo securo pestore conqui¬
escere. saintate alias frui.

Expanded text:
simplicia esse aut certe coniunsimplicia esse aut certe coniuncta: coniuncta sunt ʻequus curritʼ; simplicia, cum haec separantur et dicuntur singula, ut ʻequusʼ, ʻcurritʼ. Sed iam satis de his quae significant dictum puto. Restat ut eorum quae sunt quo pacto Armente et cogitatione colligimus: sensibus tenemus quae aut videndo aut contrectando aut audiendo aut gustando aut odorando cognoscimus; mente sit pars capitis, alia pedum cete partes suas aures habeant, habeat propriam lingua, ipsae quoque partes singulae multa in se habeant quae dividi et separari possint, ut caro sit aliud, aliud corium, aliud venae, aliud nervi, capilli aliud; ergo haec mente vel intellectu colligimus ad quae nostri sensus penetrare non possunt. Consideramus et illa, et animi intentione cognoscimus, vel hominem vel aliud animal crescere, senescere, nunc stare nunc movere gressus, modo angi curis modo securo pectore conquiescere, sanitate alias frui
Abbreviated transcription (Latin):
ma que ab uno dicuntur .i.¬
apoenos. hanc dr̃am debemꝰ
agnoscere qd ip̃a paromna
int̾ se quidem pp̃ similitudi¬
nem nomĩs omomimas urit
Illius tñ nominis paroniina
sunt unde nomen acceꝑinti
ut puta a sapiã dicamus.
hominẽ sapientem. sapiens ꝯ¬
silium. Int̾ se ħ omonima st̃.
Obseruari tñ oportet. ut com¬
mutacõem ultime silłe hẽant
Neq ita finiantur paronina
q̃madmod̾ desmmuint ea de qͥb
originem ducunt ut medicĩa
⁊ medicus. Medicina aluis litt̾¬
ie claudĩ. aliis medicus. hanc
⁊ nisi cum sinominis negocõ
cum omonimis nomine fit̾it
copłata: omonima pocius ꝙͣ
paronima nominant᷑. Et si
a malicia iucõsum dicamus
negocõ quid̾ cum sinonimis
conuenit. s ab omonimi
discrepat nomme. Neq enim
uicõsus ⁊ malitia similia sũt
reste irtrumq conuenit. In ul¬
modo. ut si dicamus a sapĩa
stat ħ ⁊ hiis sumlia omoni¬
mis potus debere conungi.
Scire ĩ uerba debemus. ant

Expanded text:
ma quae ab uno dicuntur ima quae ab uno dicuntur iam debemus agnoscere, quod ipsa paronyma inter se quidem propter similitudinem nominis homonyma sunt, illius tamen nominis paronyma dicuntur, unde nomen acceperunt, ut puta a sapientia dicamus hominem sapientem, sapiens consilium: inter se haec homonyma sunt, Observari tamen oportet, ut commutationem ultimae syllabae habeant: neque ita finiantur paronyma quemadmodum desinunt ea de quibus originem ducunt; ut medicina et medicus, medicina aliis litteris clauditur, aliis medicus. Hanc et nisi cum synonymis negotio, cum homonymis nomine fuerint copulata, homonyma potius quam paronyma nominantur. Ut si a malitia vitiosum dicamus, negotio quidem cum synonymis convenit, sed ab homonymis discrepat nomine. Neque enim vitiosus et malitia similia sunt,recte utrumque convenit. In ulmodo, ut si dicamus a sapientstat haec et his similia homonymis potius debere coniungi. Scire etiam debemus verba aut
Abbreviated transcription (Latin):
oruintur que sunt que uidẽ¬
do ꝑcipimus. ꝑceptoꝵ em̃ de¬
erit demonstracõ nisi eoꝵ q̃
dicant᷑ auxilio fu̾int demon¬
strata. Ergo qͣm qͣm postea e¬
a que sunt diffiniturꝰ sit ius¬
tam tñ de tͥbus disputacõm
debemus accipere. Nam de ꝑce¬
ptis qui loquit᷑. ⁊ origniem re¬
rum trahit. ⁊ p̃sidia orõms
monima lege ul dix̾it. ⁊ dece¬
xerit. si de huis que ꝑcipiunt᷑
fuerat tuctaturus tum liq̃¬
at ñ posse dici aliquid nͥ qd̾
ꝑceptum fu̾it nec ꝑcipi aliꝙͥ
posse msi res fi̾it de qͣ ymago¬
tis paronima uideamus que sunt
in omonimoꝵ ⁊ sinoni moꝵ me¬
dio constituta. Et que nec paro¬
nima dͥ possunt nisi in se hu̾it
utroꝵq contrastum. id ẽ nisi
⁊ nomen omonimoꝵ mnegoci¬
um sinonimoꝵ uideant᷑ hr̃e
cõmune. ut asa sapiencia sa¬
pientem. uł medicum a medi¬
cina dicamus. Eadem in me di
⁊ nominie. pp̃ea e recte parom¬
mum dcm̃ ẽ qd̃ aliunde nom̃
deantur paronina ⁊ omoni¬

Expanded text:
oriuntur quae sunt, quae videndo percipimus: perceptorum autem deerit demonstratio, nisi eorum, quae dicuntur, auxilio fuerint demonstrata. Ergo quanquam separatim postea ea quae sunt, definiturus sit; mixtam tamen de tribus disputationem debemus accipere. Nam de perceptis qui loquitur, et originem rerum trahit, et praesidia orationis monyma lege vel dixerit, vel detexerit, si de his quae percipiuntur fuerat tractaturus, cum liqueat non posse dici aliquid, nisi quod perceptum fuerit, nec percipi aliquid posse, nisi res fuerit de qua imagotis, paronyma uideamus quae sunt in omonymorum et synonymorum medio constituta, et quae nec paronyma dici possunt nisi in se habuerint utrorumque contractum id est nisi et nomen omonymorum et negotium synonymorum uideantur habere commune ut a 'sapientia' 'sapientem' uel 'medicum' a 'medicina' dicamus; eadem in medicoet nominis. Propterea recte 'paronymum' dictum est quod aliunde nomendeantur paronyma et omony
Abbreviated transcription (Latin):
in forte errore quodam multũ ⁊
exiguum putemus eẽ contͣna.
ad aliquid dicuntur debere tñs¬
fr̾. nicħ enim multũ uł exiguũ
dĩ nicͥħ alt̾i fu̾it comꝑatum. cũ
enĩ dicimus montẽ breuẽ gͣnͣdi¬
orẽ ẽẽ alt̾um cui comꝑatus ẽ ui¬
dicamus. uel tum dm̃s grande
milii granũ comꝑacõe sui gen̾¬
is in quo b̾uius aliquid mueĩ¬
tur illud eẽ grandius monstͣ¬
mus. ac pp̃ea manifm̃ ẽ mult̃
⁊ exiguum. ł grande ⁊ breue cũ
aliquo comparata siu uocabu¬
lum reꝑire. nec in hoc solo eirat
qui putat multum ⁊ exiguũ
rore decepti ꝯͣia dicimus. fiet
e contͣria uideant᷑ incid̾e. una
enĩ res ⁊ maiora minore. Ab̾uiᷤ
am aiore. uno atq eodem tp̃e po¬
tĩt nominari. Ꝙ fi̾nec rerum
Nec mag̃ in qͣnͣto contͣrieras.
teres emm supͣ ⁊ infr pp̃ celi t̾r̾e¬
undiq u̾sum asserentes tr̾am
sb̃t̾ eẽ celum siꝙꝑ. Contemplã¬
tib emm nob̾ naturam reꝵ t̾ra
que nidetur in medio uͥq sub¬

Expanded text:
Nisi forte errore quodam multum et exiguum putemus esse contraria, ad aliquid dicuntur debere transferri. Nihil enim multum vel exiguum dicitur, nisi alteri fuerit comparatum. Cum enim dicimus montem brevem; grandiorem esse alterum, cui comparatus est, indicamus. Vel cum dicimus grande milii granum; comparatione sui generis, in quo brevius aliquid invenitur, illud esse grandius monstramus. Ac propterea manifestum est, multum et exiguum, grande et breve, cum aliquo comparata sui vocabulum reperire. Nec in hoc solo errat, qui putat multum et exiguum rore decepti contraria dicimus, fiet e contraria videantur incidere. Vna enim res et ʻmaiorʼ a minore et ʻbrevisʼ a maiore uno atque eodem tempore poterit nominari, quod fieri nec rerum ia. Magis in quanto contrarietas teres enim supra et infrundiqueuersum asserentes terram subter esse, coelum super. Contemplantibus enim nobis naturam rerum, terra quae uidetur in medio, ubique sub
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Nunc ea que sunt ex acci¬
dentib quonam modo signi¬
ficentur dicendum ẽ. Sunt
gͥ ex hus alla que in subiec¬
to. ut ẽ sciencia uł color. St̃
enim in sb̃iecto aliquo idem
ĩ año uł corpore. Neq enĩ
sciencia pot̃ eẽ nisi sit anima
sbiesta qua contineatur. nec
significari sciencia posset ni¬
ca ł nec color quisqͣm poss
ẽẽ insi in subiesto corpore. nͨ
signifitati posset insi de sub¬
iecto aliquo colore. ita fit. u
⁊ i sbiecto sunt. ⁊ de subiec¬
to significant᷑. alia u̾o sunt
tidentib que in sbiecto qͥd̃
sunt. Set de subiecto minime
significantur. ut ẽ hec grama¬
tica. ł hic albus color. In sb̾¬
iecto quidem sunt animouł
corpore. De subiecto aũ nõ
significantur. neq enmbis
aliunde uocabłm pondet set
suo ⁊ spetiali nomme desig¬
nantur. In hiis quoq suꝑiꝰ
accidens cõmune nommamꝰ
Infu̾is ubi iam cc̾a ẽ ꝓ parte

Expanded text:
r. Nunc ea quae sunt ex accidentibus, quonam modo significentur dicendum est. Sunt igitur ex iis alia quae et in subieccto, ut est scientia vel color. Sunt enim in subjecto aliquo, id est in animo vel corpore: neque enim scientia potest esse, nisi sit anima subjecta qua contineatur; nec significari scientia posset, nica: vel color quisquam posset esse, nisi in subjecto corpore; nec significari posset, nisi de subjecto aliquo colore: ita fit ut et in subjecto sint, et de subjecto significentur. Alia vero sunt accidentibus quae in subiecto quidem sunt sed de subiecto minime significantur; ut est haec gram matica uel hic albus color, in subiecto quidem sunt animo uel corpore, de subiecto autem non significantur neque enim his aliunde uocabulum pendet, sed suo et speciali nomine designantur. In his quoque superius accidens 'commune' nominamus, inferius ubi iam certa re
Abbreviated transcription (Latin):
niri ut si dicas ał ẽ qd̾ cibũ
capiat quod mortale sit qd̾
sensu moueatur. ammalã
de subiecto significteur hoĩe.
Eadem tñ ⁊ homine dici nect̃ẽ
ẽ que de ammali dc̃a sunt.
Demde que de homine dcã fue¬
rint. eadem ⁊ de socrate. C̾tum
honimẽ autẽ ammali. Quic¬
quid gͦ m hus que de subiet¬

Expanded text:
um capiat, quod mortale sit, quod sensu moveatur», animal autem de subiecto significatur homine, eadem tamen et de homine dici necesse est quae de animali dicta sunt. Deinde quae de homine dicta fuerint, eadem et de Socrate; certum hominem autem animali. Quidquid igitur in iis quae de subie
Abbreviated transcription (Latin):
uenire potu̾int debent ꝓ acti¬
dentib poni. Sunt eĩ quedã
q̃ accidentib ip̃is adcidunt.
me qnͣtitate album qd̾ illi
accidit estimari. similit̾ cũ
longos actus dicimrs ñ qd̾
actus inmensi sint longi di¬
cuntur. Set ex temporis mẽ¬
sura quo continent᷑ actus ac¬
tuũ qͣntitas estimat᷑ Illud
tñ sp̃ale debennus agnoscere.¬

Expanded text:
eniri potuerint, debent pro accidentibus poni. Sunt enim quaedam, quae accidentibus ipsis accidunt, niae quantitate album, quod illi accidit, aestimari. Similiter cum longos actus dicimus, non quod actus immensi sint, longi dicuntur, sed ex temporis mensura, quo continentur actus actuum, quantitas aestimatur. Illud tamen speciale debemus agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
risyaꝵ pocior ẽ spes gen̾e. Mag̃
eñ ꝓxima ẽ sp̃os prime usye
qͣm genus. Siem̃ quisq uelit
ostendere quid sit primausya
facilius monstrabit si dyãt
spẽm qm si dix̃it genus. ut si
quis socratem uo lens dicere o¬
misso eius nomme magis eum
significet si hominẽ dyx̾it qͣm si
ammal. Animal eñ ⁊equum
⁊ aquilam possumus agno sc̾e.
omĩb. ⁊ hus omnia continẽ¬
tur. Ita ĩ spẽs gen̾i. atq id̾o
magis usya ista qmͣ cetem.
uidendum ẽ ⁊̃ ne quam spẽm
solam putamus cadem sit
⁊genus. ut siquis ammal
dix̃it dix̃ igemis. de hinc si
dicat hominẽ. equiim. piscẽ.
las spẽs eẽ. Cum enĩ sint hõ
⁊ equus speties manifeste st̃.
Piscis aũ ⁊ ais genem ⁊ spẽs.¬
mo. equus. aquila. taurus.
equa nirtute usia sunt. ut
enim homo usia ẽ sic ⁊ eqꝰ.
Decursis gͥ ꝑtib per quas usya
diffuntaẽ. ⁊ alio modo eam¬
uoluit diffimie. si ostenderet
ea qule neccẽ ẽ in ea. naturali¬
t̾ iueniri. Ga enm que in ft̃

Expanded text:
 potior est species genere; magis enim proxima est species primac usiae quam genus. Si enim quis uelit ostendere quid sit prima usia, facilius monstrabit si dixerit speciem quam si dixerit gemls; ut, si quis Socraten uolens dicere, omisso eius nomine, magis eum significet si 'hominem' dixerit quam si 'animal' 'animal' enim et equum et aquilam possumus agnoscere. nia sustinentur; ita etiam species generi, atque ideo magis usia ista, quam caetera. Videndum est etiam, ne quam speciem solam putamus, eadem sit et genus: ut si quis animal dixerit, dixit et genus. Deinde si dicat hominem, equum, piscem, las species esse? cum enim sint homo et equus, species manifestae sunt; piscis autem et avis, genera et spemo, equns, aquila, taurus, aequa uirtute usia sunt; ut enim homo usia est, sic et equus Decursis igitur partibus per quas usia definita est, et alio modo voluit eam definire si ostenderet ea quae necesse est in ea naturaliter inveniri. Ea enim quae insunt
Abbreviated transcription (Latin):
hunc homiñe. ł hunc equũ.
uł hanc arborem de subiecto
ħ eadem de accidentib fu̾int
id ẽ ħ color. ħ disciplina inst̃¬
iecto eẽ posse. Q m̃admod̾ eñ
suꝑuis demonstratran ẽ om̃¬

Expanded text:
hunc hominem vel hunc equum vel hanc arborem de subiecto ro, haec eadem de accidentibus fuerint, id est hic color, haec disciplina in subiecto esse posse quemadmodum enim superius demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
ctendou̾ba comungit. hic docta
significatões. S hoc genus am¬
bigurtatum mimitatim cõced
ac ꝓsequi pene infumtũ ẽ. Ita¬
ꝙ locum ip̃m hastenus notas¬
se sufficit ingemo p̃stim tro.
uide nũc ea que diu̾la origĩ
ad huo in duas pͥmas forma
qꝵ una ẽ que contingit dnĩli¬
tate lingͣrum ut cum dicimus
istud ħ umna uox aluid ẽ aud
gos aliuo apud nos sigt. Aͦ
guas nosses aut quot ling
disputaret. Altera forma est
biguitatẽ. diu̾sa tñ eoꝵ org¬
ne que m uno uoeabło sigi¬
catur. quale ẽ illud qd̾ de nepo¬
te supͣposuimus. Q rursus in
duo scindr̃. Aut enĩ sb̾ eodem
genere ꝑtis orõnis fit tam no¬
liũ filii qͣm cum luxuriosum
significat. Aut ut dcm̃ ẽ quis

Expanded text:
ctendo verba contingit. Hic doctussignificationes. Sed hujusmodi genus ambiguitatum minutatim concidere ac prosequi pene infinitum est. Itaque locum ipsum hactenus notasse suffecerit, ingenio praesertim tuo. Vide nunc ea, quae ex diversa origine adhuc in du una est, quae contingit diversitate linguarum; ut cum dicimus, iste, haec una vox aliud apud Graecos, aliud apud nos significaguas nosset, aut qui linguas disputaret. Altera forma est,biguitatem, diversa tamen eorum origine, quae uno vocabulo significantur, quale est illud, quod de nepote supra posuimus. Quod rursus in duo scinditur Aut sub eodem genere partis orationis, sicut nolium filii, et cum luxuriosum significat; aut sub diversis
Abbreviated transcription (Latin):
quo significatur homo sumi
quidã orator qui catiline comi¬
rafom consul opp̃ssit. s ubalit
attendeme nom̃ ip̃m diffims¬
le. Nam simili tullus ip̃e ile
qui uiu̾et digito temonstñ
posset detimendꝰ fret s̃ oiꝰ

Expanded text:
quo significatur homo summus quidam orator, qui Catilinae conjurationem consul oppressit. Subtiliter attende me nomen ipsum definisse: nam si mihi Tullius ipse, qui si viveret, digito monstrari potuisset, definiendus foret,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥn ⁊̃ qualitas que ex forma
ł figura consistit ꝯͣnetatis ig¬
nara ẽ. quid enĩ quadͣto uł
quid tͥgono quid tnlo. quid
cono ł ꝙylindro ꝯͣrium quis op¬
ponat. R egulant̾ gͦ teneamꝰ
contͣnetatis receptͥtem qualit¬
tem. nec oẽm posse ẽẽ nec solã.
Nec illud est omittend̾ ut sci¬
amnus in ꝯriis qͣlitatum sb ea¬
dem cathegoria ẽe alt̾ran sb̃
qua aluro muenit᷑. ut iusticie
bedo. nigredinem quo ẽẽ qͣli¬
tatem necc̃e ẽ. Quo fit ut re¬
głarit̾ contͣrie qualitates ca
qͣlitatem. N amc mag̃ albũ
ł magis ingrũ. ł magis mu¬
sicum uł minus musicũ pos¬
no magis tͥgonum. ł qͣdrato ma¬
gis quab̃tum. Si aut̃ tͥgonum
fu̾it mauis eẽ qm tͥgonum nõ
pot̾.Aut simauis aut minus
fu̾it iam tͥgonum ñ er̃. Seꝑare
tñ placet atq disc̾n̾ereeas qͣli¬
tates que mag̃ ⁊ imus recipi¬
unt ab hiis que humo qͣigͣ
dum comꝑacõme excuserit.
Sit gͦ ħ regula qualitates ip¬
sa sunt in agis ⁊ mamus nõ

Expanded text:
 qualitas quae ex forma vel figura consistit, contrarietatis ignara est; quid enim quadrato, quid trigono, quid circulo vel cono vel cylindro contrarium quis opponat? Regulariter ergo teneamus contrarietatis receptricem qualitatem nec omnem posse esse nec solam. Nec illud est omittendum ut sciamus in contrariis qualitatum sub eadem categoria esse alterum sub qua aliud invenitur; ut iusbedo, nigredinem quoque esse qualitatem necesse est. Itaque fit ut regulariter contrariae qualitates catqualitatem; namque 'magis album' uel 'magis nigrum' uel 'magis musicum' uel 'minus musicum' posno magis trigonum vel quadrato magis quadratius? Si enim trigonum fuerit, magis esse quam trigonum non potest; at si magis aut minus fuerit, iam trigonum non erit. Separare tamen placet atque discernere eas qualitates quae magis et minus recipiunt ab iis quae hunc quasi gradum comparationis excusent. Sit ergo haec regula: qualitates ipsas magis et minus non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẜm illud qd̃ sigͣc̃. tunc ⁊ p¬
sa enunciacõ. ⁊ ĩo ꝙ ab eo ẽ¬
nũciat᷑ smił adu̾tit᷑. unde enĩ
fit qd̾ nõ offendĩ ammi casti¬
tas cum audit̃. manu uen̾e.
pene. bona. pat̾a lamau̾at of¬
fend̾etur. Ant si obscena ꝑs cor¬
poris sordido ĩnuit uulgari
nomine applłaret᷑. In hoc aũ
sensum aĩm̃ ut̾usq deformitã
offenderet. nisi illa turpitudo
luti ñ alia meretͥx. S alit̾ tñ
uidentur eo cultii quo ant
iudicem stare assolet. aliter
eo quo m luxuriosi cubiło ua¬
teret. Sum gͥ tantũ iuim tam¬
q multiplicem appareat eẽ
consid̾acõe sensus nascitur. ꝑt̃
põ explicandam u̾itatẽ. ꝑtim
ad dialeticam. ẜm ad orato¬
em̃ noc disputucõem doceat ĩ¬
eptam. nec eloqñtiam oporte¬
at ẽe m̃dacem. tñ ⁊ milla se¬
ꝑe atꝙ adeo pene semꝑ audi¬
enti. delicias discendi cupido
contempnit. ⁊ in hc imꝑitior
ei dełtandi cura ẽ rethorica
colore asꝑgendum ⁊ oratorẽ

Expanded text:
nc et ipsa enuntiato, et id quod ab eo enuntiatur, simul advertitur. Unde enim fit quod non offenditur aurium castitas, cum audit, Manu, ventre, pene, bona patria laceraverat; offenderetur autem si obscoena pars corporis sordido ac vulgari nomine appellaretur? in hoc autem sensum animumque utriusque deformitas offenderet, nisi illa turpitudo luti non alia meretrix, sed aliter tamen videtur eo cultu, quo ante judicem stare assolet, aliter eo quo in luxuriosi cubiculo jaceret. Cum igitur tantam vim tamque multiplicem appareat esseconsideratione sensus nascitur: partim propter explicandam veritatem, partimad dialecticum, secundum ad oratoenim nec disputationem deceat ineptam, nec eloquentiam oporteat esse mendacem; tamen et in illa saepe atque adeo pene semper audiendi delicias discendi cupido contemnit, et in hac imperitior ei delectandi cura est, rhetorico colore aspergendum; et oratorem,
Abbreviated transcription (Latin):
s et ip̃a res u̾bum uocatiuoe.
Quicquid aũ ex uerbo ñ ai¬
ns s aminis sentit. ⁊ ip̃o
mo tenet᷑ iuctusum. Dicibile
ndum dcõ uocatur. Res autẽ
ũbum in mente conceptõ sui
hõat u̾bum quo significar pꝰ¬
sit siue ñ hẽat. nicħ aliud qͣm
res uocatur ꝓpuo iam nomne.
ħ gͦ qͣtuor distincte teneant᷑
cat qd̾ dyx dicib  ũbum ẽ nec
tũ u̾bum. set᷑ quod i ũbo intł¬
ligitur ⁊ in aĩa continetur
significat qd̾ dixi dcõm uͣbũ ẽ.
S tale quo iam illa duo simł
id ẽ ip̃m u̾bum ⁊ qd̾ sit in aĩo

Expanded text:
ed ipsa res verbum vocatur. Quidquid autem ex verbo non auris, sed animus sentit, et ipso animo tenetur inclusum, dicibile ndum, 'dictio' vocatur. Res autem verbi in mente conceptio, sive habeat verbum quo significari possit, sive non habeat, nihil aliud quam 'res' vocatur proprio iam nomine. Haec ergo quattuor distincta teneantur, cat. Quod dixi dicibile, verbum est; nec tamen verbum, sed quod in verbo intelligitur et in animo continetur, significat. Quod dixi dictionem, verbum est, sed tale quo jam illa duo simul, id est ipsum verbum, et quod fit in animo
Abbreviated transcription (Latin):
lo pauiꝑ accipias ne ullam
ꝑtem suscepti opis p̃timisisse
iudeamur. Stoici autumant.
quos citero i hac re ut ciorro¬
c̾ta rõ explicari possit. Ꝙ qr
hoc modo suggerere facile fu¬
it. Si dicens hoc inf̾mnitum ẽẽ
quibus ub̃ alt̃ius u̾bi origiẽ
int̾p̃tureris. Eoꝵ nirsus a to
originem q̃rendam ẽẽ donec
ꝑueniat᷑ eo ut res consono u̾¬
bi aliqua silitudme cõcinat
ut cum dicimus aeris trani¬
tudinem tractatus ualere.
ut si lemt̾ uel aspere sensũ
em̃ nomiã peperent ꝙ ip̃m
leuo cum dm̃s lemt̾ sonat.
quis item asꝑitutem non ⁊ ip̃o
nomme asperam udicet. lene
sẽ aurib cum dicimus uolu¬
ptas. asꝑum ẽ cum dm̃s gͥc.¬
Ip̃a res ip̃a efficiunt sicut u̾¬
ba senciunt᷑. Mel qͣm suauiꝰ
ut auduntur u̾ba. Sic illa
tanguntur. ħ qͣĩ cunabula u̾¬
boꝵ ẽẽ credrõunt. nͥ sensus re¬
rũ consonaꝵ sensu concorda¬
rent. hiic ad ⁊ ꝑum int̾ se ir¬
r̃ similieudinẽ ꝑcepisse licen¬
ciam nomĩandi. Ut cum uer¬

Expanded text:
lo paulisper accipias, ne ullam partem suscepti operis praetermisisse videamur. Stoici autumant, quos Cicero in hac re ircerta ratio explicari possit. Et quia hoc modo, suggerere facile fuit, si diceres hoc infinitum esse; quibus verbis alterius verbi originem interpretaveris; eorum rursus a te originem quaerendam esse donec perveniatur eo ut res cum sono verbi aliqua similitudine concinat, ut, cum dicimus, aeris tinnitudinem tactus valere, ut si leniter vel aspere sensum eis nomina pepererit. Et ipsum lene cum dicimus, leniter sonat. Quis item asperitatem non et ipso nomine asperam judicet? Lene est auribus, cum dicimus voluptas: asperum est, cum dicIta res ipsae adficiunt, ut verba sentiuntur. 'mel', quam suaviter ut audiuntur verba, sic illa tanguntur. Haec quasi cunabula verborum esse crediderunt, ubi sensus rerum cum sonorum sensu concordarent. Hinc ad ipsarum inter se rerum similitudinem processisse licentiam nominandi; ut cum ver
Abbreviated transcription (Latin):
qr flexum uelud incuriũ me¬
cũ ueteres dix̾nt unde meto̾
qd̾ cantu ambiant᷑ rotaꝵ lĩ¬
gua uecant. persequtai q̃rete
unde metum flexum ditit᷑ ⁊
tis. Instat att exiget. unde.
istud uitis fit nom̃. dico qr uĩ¬
ciat ea que comp̃hen dit. Scru¬
tatur ip̃m uincire unde dcm̃
sit dicimus a uiuis q̃r sicap¬
płłatur requireti redd̃ rõ. ui.¬
sono u̾bum rei qd̃ significat.
gruit. ultra qd requirat ñ ht̃.
Quot modis aut̃ origo u̾boꝵ¬
p uocis uarietur ineptum ẽ
ꝓsequi. Nam ⁊ longum ⁊ mi¬
nus qͣm illa que dõa sunt ne

Expanded text:
quia flexum velut incurvum vietum veteres dixerunt: unde vietos quod cantho ambiantur, rotarum ligna vocant. Persequitur quaerere, unde vietum flexum dicatur: ine vitis. Instat atque exigit unde istud sit vitis nomen: dico quia vincit ea quae comprehenderit. Scrutatur ipsum vincire, unde dictum sit: dicemus, a vi. Vis quare sic appellatur, requiret: redditur ratsono verbum rei, quae significatur, congruit. Ultra quod requirat non habet. Quot modis autem origo ver vocum varietur, ineptum est prosequi: nam et longum, et minus quam illa quae dicta sunt, ne
Abbreviated transcription (Latin):
S hoc ñ semꝑ utiq possumꝰ
Innum̾abilia enĩ sunt u̾ba qͦr̃
rõ ñ reddi possit. Aut nõ est u̾
ego arbitror aut latet utsto¬
ies contendunt uide tñ pau¬
lulum qͦmodo perilenre pu¬
tant ad illa u̾boꝵ cunabula.
uł stupem potuis atq adeo se¬
m̃tum ultͣ qd̾ q̃ri originẽ ue¬
tant. N et si quis qͣm uelit pͥ

Expanded text:
oc non semper utique possumus. Innumerabilia enim sunt verba, quorum ratio reddi non possit: aut non est, ut ego arbitror; aut latet, ut Stoici contendunt. Vide tamen paululum, quomodo perveniri putant ad illa verborum cunabula, vel ad stirpem potius atque adeo sementum, ultra quod quaeri originem vetant, nec si qui
Abbreviated transcription (Latin):
bum ẽ cum a uirgilio ꝓnũci¬
atum ẽ. dcõ fuit. sion enĩ pp̃
se ꝓlatum ẽ. set ut eo signifi¬
carentur ł blla que gessit en¬
eas ł scutum uł cetera arma
que uulcamis enea fabͥcatus
ẽ. Ip̃a u̾o bella uł arma que
gesta aut ingesta sunt abe¬
ad eẽnt uł digito monstrare
possemus aut tangere. que
⁊̃ si non cogituarent᷑ ñ eo tñ fit
nec dicibilia sunt nec dcõnes.¬

Expanded text:
bum est, cum a Vergilio pronuntiatum est, dictio fuit; non enim propter se prolatum est, sed ut eo significarentur vel bella quae gessit Aeneas vel scutum et cetera arma quae Vulcanus heroi fabricatus est. Ipsa vero bella vel arma, quae gesta aut ingestata sunt ab Aeadessent, vel digito monstrare possemus, aut tangere, quae etiamsi non cogitarentur, non eo tamen fit nec dicibilia, nec dictiones
Abbreviated transcription (Latin):
tice sit. tñ int̾ simplicia mim̾¬
atum ẽ. Nãm res diffimcõe il¬
plex quod unum quiddam
uis enĩ unũ u̾bum sit. ñ ħt
tm̃ simplicem significacõem. Si¬

Expanded text:
tum sit, tamen inter simplicia numeratum est. Nam res definitione ilplex, quod unum quiddam uamvis enim unum verbum sit, non habet tamen simplicem significationem, si
Abbreviated transcription (Latin):
ne. alt̾um declinacõe conting̃.
Translõem uoco cum uł simili¬
tudme unum nomẽ fit mltiᷤᷤ
rebus ut tulluis. ⁊ ille in quo
magna eloqñcia fuit. ⁊ statu¬
a eus dr̃. uel ex toto cum pars
totum. ut cum tecta om̃s totuᷤ
quibus loquimur. S tñ u̾ba

Expanded text:
ne, alterum declinatione contingit. Translationem voco, cum vel similitudine unum nomen fit multis rebus, ut Tullius, et ille in quo magna eloquentia fuit, et statua ejus dicitur. Vel ex toto, cum pars totum, ut cum tecta dicimus totas quibus loquimur; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabilia sunt. In seꝑabiliũ autẽ
alie quidẽ sunt ꝑ se. alie u̾o̾ ꝑ
accidens. Nam rõnale ꝑ se m ÷
homini ⁊ mortale ⁊ discipline
eẽ ꝑceptibilẽ. at u̾o aquilũ eẽ
ł simũ scd̾ accidens. nõ ꝑ se. Ille
pitur ⁊ faciunt aliud. Ille u̾o
que scd̾ accidens. nec in sub̾e is̃
tum. ⁊ ille qͥdẽ que ꝑ se sunt. sĩ
suscipiũt. magis ⁊ miꝰ. Ille

Expanded text:
parabilia. Inseparabilium autem aliae quidem sunt per se aliae vero per accidens; nam rationale per se inest homini, et mortale et disciplinae esse perceptibile, at vero aquilum esse vel simum secundum accidens et non per se. Illae piuntur, et faciunt aliud: illae vero quae secundum accidens, nec in substantiatum. Et illae quidem quae per se sunt, non suscipiunt magis et minus: illae
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ma sit: eo quod nicħ sit supͣ
eam genꝰ est gn̾alissimũ. Sic
⁊ homo cũ sit spẽs. postiͣ nõ
sit alia infior spẽs. nere aliqͥd
eoꝵ que possũt diuidi s sola ĩ¬
diuidua. In diuiduuĩ enĩ est so¬
crates ⁊ plato. Spẽs erit sola ⁊
ultia spẽs. ⁊ ut dictũ est spalis¬
sima. Que u̾o sunt inmedio:

Expanded text:
prema sit, eo quod nihil sit supra eam, genus est generalissimum, sic et homo cum sit species post quam non sit alia inferior species neque aliquid eorum quae possunt dividi sed solum individuorum individuum enim est Socrates et Plato, species erit sola et ultima species et, ut dictum est, specialissima. Quae vero sunt in medio,
Abbreviated transcription (Latin):
q gen̾ationis pͥncipium. de¬
hinc ⁊̃ multitudo eoꝵ qͥ sũt
ab uno pͥncipio ut a romu¬
lo. Namq diuidentes ⁊ ab
aliis seꝑantes dicebamuᷤᷤ
oẽm collectionẽ ẽẽ romano¬

Expanded text:
 generationis principium, dehinc etiam et multitudo eorum qui sunt ab uno principio, ut a Romulo, quam dividentes et ab aliis separantes dicebamus omnem illam collectionem esse Romano
Abbreviated transcription (Latin):
ta specisicis diffr̃us ꝑfic̾e spẽs.
uñ ⁊ pͥora sunt naturałr gn̾a.
⁊ simul intimanitia. s que nõ
simul intimantur. ⁊ spẽs qͥd̾
cũ sit̾ Genus est. Genus uo̾ cũ
sit: non omnino erit spes.
nime. amplius. Gen̾a quidem
habundant eaꝵ que sub ipĩs
sunt spẽꝵ ꝯtinencia. spes uͦ¬

Expanded text:
ta specificis differentiis perficere species, unde et priora sunt naturaliter genera et simul interimentia, sed quae non simul interimantur. Et species quidem cum sit, est et genusit, non omnino erit species. nime. Amplius genera quidem excedunt eas quae sub ipsis sunt species, continentia: spe
Abbreviated transcription (Latin):
una autẽ ⁊ eadem uox nuo¬
aliud tͥx simplex aliud ꝯpo
simplici loco ꝓcedit. ꝯ̃posiã
autem qd̃ ex ꝯuincto. Locus
antẽ simplex que origo ⁊ ꝯ¬

Expanded text:
adem non coaliud quidem simplex aliud uero simplici loco procedit, compositum autem quod ex coniuncto. Locus autem simplex est origo et c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtitile solidatum ꝑticulas
claudunt. et enu loca ꝙͥ
simplicia innim corꝑis occupa¬
tã sunt. qr̃ nec locꝰ siue corꝑe
nec soliditas sine loco eritꝰ. Es̃
tentõ autẽ orit᷑ de spẽ extremi¬
tate. uͭ .n. extra ipm̃ meo autẽ
locꝰ eẽ non pot̾it ut dictum est

Expanded text:
ticule soliditatis particulas claudunt; etenim loca quidem simplicia minim corporis occupatiua sunt. Quare nec locus sine corpore nec soliditas sine loco erit. § 55 Contentio autem oritur de spere extremitate. Nihil enim extra idem; in eo autem locus esse non poterit ut
Abbreviated transcription (Latin):
nect̾e est aliud ꝙͥ preter eam
eẽ in quo extremitatis locus
existat. Nich̾ autẽ p̾cer idem
est qr̃ extremitas ꝙͥ in loco
intentione ⁊ temissione. Non

Expanded text:
necesse est aliud quidem prefer idem esse in quo extremitatis locus existat; nihil autem prefer idem est, quare extremitas quidem in loco intensione et remissione; non
Abbreviated transcription (Latin):
tilit̾ autẽ sic specłantes natu¬
ram in actionib latent̾ oꝑ¬
an inuenimꝰ oĩo creaturaꝵ
ocreatorẽ innatura ex actu
nũo. et .n. natura subtiliuit

Expanded text:
tiliter autem speculantes, sicut naturam in actionibus latenter operari inuenimus, sic creaturarum creatorem in natura ex actu; numero etenim naturam stabiliuit.
Abbreviated transcription (Latin):
abilib. et spes̃ qͥd̾ ante sub¬
intelligi qmͣ accidencia. ł si
sint in seꝑabilia. Oꝑtet enĩ
eẽ sub̾tũ: ut illi aliquid acti¬
dat. Accidencia uͦ post̾ioris
gn̾s sunt ⁊ aduentine nateͤ
⁊ spei qͥdem ꝑtitipatio eqͣlit̾
est. accidentis uͦ. uł si inseꝑ¬
abile sit: non eqͣliter. Ethi¬
ops .n. alio ethiope. hẽbit
colorem.ł intensum ampliꝰ
uel remissum scd̃ ingredinẽ.

Expanded text:
. ET SPECIES QUIDEM ANTE SUBINTELLEGI QUAM ACCIDENTIA VEL SI SINT INSEPARABILIA OPORTET ENIM ESSE SUBIECTUM UT ILLI ALIQUID ACCIDAT, ACCIDENTIA VERO POSTERIORIS GENERIS SUNT ET ADVENTICIAE NATURAE. ei quidem participatio aequaliter est, accidentis vero vel si inseparabile sit, non aequaliter: Aethiops enim plus alio Aethiope habebit colorem vel intensum, vel remissum secundum nigredinem.
Abbreviated transcription (Latin):
est eo qd nascitur nectõ fu
fuit uel erit. qd̃ scd̾ tempꝰ¬
dr̃. qũ .n. qd̃ ex instanti est
cum ip̃o instanti simul in
eodem est. qñ uͦ ex eo qd̃
insimul erit. ubi autẽ ⁊ locꝰ

Expanded text:
est eo quod nascitur necessarioerit uel fuitquod ex instanti est cum ipso instanti insimul in eodem est, quando uero ex eo quod insimul erunt; ubi autem et locus
Abbreviated transcription (Latin):
a corꝑis ratõẽ retedunt loci ar¬
cuis cͥptione carent. Hauet
autẽ quis fortasse. q̃stionẽ. idẽ
indiu̾sis ⁊ płib ꝯcludens. et¬
.ni. uox in aurib diu̾soꝵ est.
uox autem ⁊ si aer non est.
eẽ n pot̾it. qr̃e ⁊ aer in aurib

Expanded text:
a corporis ratione deseruntur loci circumscriptione carent. § 51 Mouet autem quis fortasse questionem idem in diuersis et pluribus concludens. Etenim uox in auribus diuersorum est; uox autem, si aer non est, esse non poterit, quare aer in auribus
Abbreviated transcription (Latin):
que est calefate̾ actionem. qͣli¬
tatũ u̾o ꝑticulaniũ positum estͤ¬
trix est ⁊ qualitatum. asꝑitas
.n. ⁊ leue ⁊ similia. qualia sũt
linea u̾o ⁊ suꝑfities ⁊ foliditas
ut longituditus linea. lati¬
tudnis planum. altitudĩs
uo solidum torpꝰ. qͣlitas ⁊ qͣli¬
tatis. ut caliditas calor. si¬
positionis nainz ꝯpõne que¬
dam gen̾atio fit simplitiũ
qmͣ in motiua actione. necc̃e¬
ubi uo̾ locus. hr̃e autẽ torpuᷤᷤ
ea .ni. que ccͣ corpꝰ sunt hr̃e¬

Expanded text:
t actionem. Qualitatum uero particularium positio effectrix est et quantitatum asperitas enim et lene et similia qualia sunt, linea uero et superficies et soliditas ut longitudinis linea, latitudinis planum, altitudinis uero solidum corpus; qualitas etiam qualitatis ut caliditatis calor; sipositionis namque compositione quaedam generatio simplicium fit, quam in motiua actione coubi uero locus; habere autem corpus ea enim quae circa corp
Abbreviated transcription (Latin):
id in quo est. Idem .n. ⁊ qd̾ a¬
bile est aĩe u̾o̾ actio nõ id
mouet in quo est. s ꝯuinc¬
tum. dĩa .n. dũ agit inimo¬
bilis est. mouet autẽ corpus

Expanded text:
id in quo est idem enim et quod abile est, anime uero actio non id mouet in quo est, sed coniunctum anima enim, dum agit, inmobilis est, mouet autem corpus
Abbreviated transcription (Latin):
nis est. passionẽ ex se in id ex
subitit᷑ inf̾r̾e. oĩs .i. actio pas¬
sionis est effectiuã ⁊ onmnẽ
passionẽ infe̾ns actio est. ꝯ¬
tingit autẽ actionẽ actione
n̾ata est. astio .n. ab aĩali il¬

Expanded text:
nem ex se in eo quod subicitur inferre; omnis enim actio passionis effectiua est omneque passionem inferens actio est. Contingit tamen actionem actione neratiua est; actio enim ab animali il
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uͦ etit. ł subsistens uel ꝯ¬
tingens. Eoꝵ u̾o que existen¬
ti ꝯtingunt singłm aut ex¬
age̾ aut pati. aut dispoĩti¬
aut ut eẽ in mora aut hrẽ
nc̃co enunt. S de hus que sub¬
sistunt ⁊ que solum in quo
a gete dicim᷑ ut sedans qͥs
meo nd̾ secat dr̃. Est antẽ

Expanded text:
Hoc uero erit uel subsistens uel contingens. Eorum uero quae existenti contingunt singulum aut exactus aut pati aut dispositiaut in mora aut habere necessario erunt. Sed de his quae subsistunt et quae solum in quo agere dicimur, ut secans quis eo quod secet dicitur. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
in cathegoriis dcã sunt expe¬
dita sunt. uiderur autẽ forma
lor .n. ⁊ passio quedã in actu
ꝯsistunt. In quib dã autẽ du¬
b̃o est utr̃ a natura an ab ac¬
tu incipiant. ut figura inti¬
siẽis. Nam nicħ addicionis
to autẽ siguram eẽ a natura.
sentiri u̾o ab actu. S que ꝯ¬
palam nõ est. Nam ea que
a natura sunt a creatura
existente sum̃t principiũ.
palam uo̾ est creaturam nõ
eẽ. Nichil .ni. ib̃nis omnino
ĩre hiuis creat᷑e
te oꝑatur. Nam sicut ex płi¬
um ꝯuinctione ꝯstitutio que¬
dam pͥoꝵ extedens qnͣtitatẽ
efficitur sic ex singulariũ dis¬
cretõne unũ qiuddam intel¬
ligi eoꝵ p̾cedens p̾dicatõm¬

Expanded text:
de categoriis sunt, expeditae sunt. § 07 Videtur autem forma lor uero et passio quedam in actu consistunt. In quibusdam autem dubitatio est utrum a natura an ab actu incipient, ut in figura incisionis nam nihil additionis co autem figuram esse a natura, sentiri uero ab actu; sed quae cpalam non est; nam ea quae ae a natura sunt, a creature existente principium sumunt; palam uero est creatures non esse nihil enim rationis omnino quare huperatur; nam sicut ex plurium coniunctione constitutio quaedam priorum excedens quantitatem efficitur, sic ex singularium discretione unum quiddam intelligitur eorum excedens praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
ad diu̾sa ꝙͥ sumptum. Nam
turris altitudo sursum est
ad nos. Spere u̾o extremita¬
ti ꝯpata infi̾or est. amplius
ꝯͣium quoq idem silumet fo¬
re ꝯtinget. Si .ii. sursum est
in loco esse.

Expanded text:
ad diuerse quidem sumptum; nam turris altitudo sursum est ut ad nos, spere uero extremitati comparata inferior. § 59 Amplius contrarium quoque idem sibimet fore continget; si enim sursuin loco esse
Abbreviated transcription (Latin):
que in sub̾o sut de sub̾o autẽ
indicibilia. alia uo̾ sensibilia¬
sunt. alia in sensibilia. sensi¬
bile u̾o est qd̃ comp̾henditur
ut est albedo sonus sapor. o¬
dor ⁊ calor. ꝑtussio. ⁊ dultedo.
disciplina. Simpłr autẽ nicẽ
hoꝵ que de sub̾o dñt sensibilia
tẽ ex hũs que ꝓposita sunt.

Expanded text:
quae in subiecto sunt, de subiecto autem indicibilia sunt, alia sunt sensibilia, alia insensibilia; sensibile uero est quod sensu comprehenditur ut est albedo, sonus, sapor, odor et calor, percussio et dulcedo, disciplina. Simpliciter autem nihil eorum quae de subiecto dicuntur sensibilia tem ex his quae preposi
Abbreviated transcription (Latin):
tingit idem ꝓferri additum
ꝯueniẽt᷑ existimo. ⁊ inuaria¬
bili eẽntia ꝯsistens. in aĩa
.ni. alt̾atio ꝯtranetatis reppe¬
riet᷑ ut tͥsticie᷑ gaudii. S tm̃¬

Expanded text:
ingit idem proferri, additum conuenienter existimo "inuariabili essentia consistens"; in anima enim alteratio contrarietatis reperitur, ut tristitiae et gaudii. §
Abbreviated transcription (Latin):
ifferunt autẽ qm̃ ꝓpͥ
um uni soli spei ad est.
qͥuẽ admodũ risibile homini.
In seꝑabile uͦ accidens ut igr̾.
non solum ethiopi s eciã cor¬
uo ad est. ⁊ carboni ⁊ hebeno.
⁊ quib dam aliis. Quare ꝓpͥ¬
um qu̾sim p̾dicatur de eo. cuiꝰ
bile autem accidens: ꝯu̾sim
quidẽ magis ilsa uͦ minꝰ. Sunt

Expanded text:
iffert autem quoniam proprium uni soli speciei adest, quemadmodum risibile homini, inseparabile uero accidens, ut nigrum, non solum Aethiopi, sed etiam coruo adest et carboni et hebeno et quibusdam aliis. quare proprium conuersim praedicatur de eo cuius bile autem accidens conuersiquidem magis, illa uero minus. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uo̾ pꝰsit in spẽ. Oꝑtet enĩ hoĩ¬
nem eẽ. ut sit risibile. ampliꝰ
semꝑ actu est socrates. non sꝑ
risibilis. amplius. qͦꝵ t̾mini
differentes ⁊ ipsa sunt diffiai.
Ast autẽ spẽi quidem sub gn̾e
ẽẽ ⁊ de płibus ⁊ diffe̾ntib nu̾o
in eo qd̃ quid sit predicari et

Expanded text:
 fit in specie; oportet enim hominem esse ut sit risibile. Ampliussemper actu est Socrates, non vero risibilis. Amplius quorum termini differentes, et ipsa sunt differentia; est autem speciei quidem sub genere esse et de pluribus et differentibus numero in eo quod quid est praedicari et
Abbreviated transcription (Latin):
futuro est. qñ autẽ uns̃ iͥ dẽ
pͥmum qd̾ ex futuro. Scd̃o ex
est postea uo p̾sens. dem̃¬
pꝰ aliud qmͣ compositum. a
ud simplex. est autẽ ꝯposit̃
qd̃ inꝯposita actione ꝯsistit.
Simꝑler u̾o qd̃ in simplici re¬
cedit. Ita ⁊ irñ aliud est sim¬
plex aliud ꝯpositum. Simpͣ
eẽ. Compositũ u̾o ut inhora¬
eẽ die ebdomada ⁊ insimilib
amplius autẽ quemadmod

Expanded text:
futuro est. Quando autem unum et idem, primum quidem ex futuro est, secundo ex est, postea uero presens, demmpus aliud quidem compositum aliud uero simplex est autem compositum quod in composita actione consistit, simplex uero quod cum simplici recedit, ita et quando aliud simplex aliud uero compositum: simplex esse, compositum autem ut in hora, die, hebdomada, et similibus. § 41 Amplius autem, quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
iiur. uidet᷑ autẽ nõ omni ad¬
lũ .n. locum occupat. n im¬
potest. Numqmͣ autẽ ꝯtin¬
ti posse occupante ꝑmanente.
¶ Granuĩ ⁊ .n. modio adueniens
retmeri non posset aere quo
implebat᷑ qͥescente. aere autẽ
qmͣobrẽ nec aĩa tͣꝑ erit locał¬

Expanded text:
49 Videtur autem non omni adllum etenim locum occupat neque impotest, numquam autem continet complecti posse occupante permanente. § 50 Granum etenim modio adueniens retineri non posset aere quo implebatur quiescente; aere autem quamobrem nec anima quidem loca
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe enim actionũ unũqd̃
elocalumꝰ. ut amor odiũ gaũ¬
sibiles actiones aĩe appel¬
lamus. dr᷑ quot passio qd̾
in umͣ agit. ut morbus fe
tio. Non .i. est in agente paᷤᷤ
ꝑantis actum suscipit ꝑcu¬

Expanded text:
ime enim actionum unaquequelocauimus; ut amor odium, trissibiles actiones anime appellamus. Dicitur quoque passio quod in naturam agit, ut morbus, fetio. § 32 Non est autem in agente passiquod operantis actum suscipit; percu
Abbreviated transcription (Latin):
multitudiẽm eꝯtrario diuidt̃
qd̃ unũ est. ꝑticipatõe enĩ spẽi
plures hoĩes unus. ꝑticularib
autẽ: iuuis ⁊ ꝯmunis plures
Diuisuiũ enĩ est semꝑ quod sin¬
głare est. Collectiuuĩ est autẽ ⁊
adunatiusi qd̾ cõmune est.
Assignato autẽ gen̾e ⁊ spẽ qͥd

Expanded text:
multitudinem e contrario dividunt multitudinem e contrario dividunt quod unum est; participatione enim speciei plures homines unus, particularibus autem unus et communis plures; divisivum enim est semper quod singulare est, collectivum autem et adunativum quod commune est. Adsignato autem genere et specie quid
Abbreviated transcription (Latin):
spẽb non se sic ht̃. Neq enim
est ꝯmune unũ genus omnisi
ens. nec osa eiꝰdem gn̾s sũt scd̾
unũ sup̃mum genus quẽ ad
quit nuncupabit nõ uniuo¬
ce. Si enĩ unum eẽt conmuẽ
omniũ genꝰ ens. uniuote en¬
pͥma ꝯmunio scd̾ nomẽ est so
nem que scd̾ nomen est. Decẽ
qͥdẽ gen̾alissima sũt. sp̾alissi¬
ma uo in nu̾o quidem quodã
sunt nõ tñ indefunto. In diui
dua autẽ que sunt pꝰ sp̃alissiã
infinita sũt. Qua pp̃ usq ad
sp̃alissima a gen̾alissims des¬
cendẽtem iub plato qͥeste. Des¬
cendẽ autẽ ꝑ media duudentẽ
specificis diffr̃iis. In fnuta in¬
quit reluuenda sunt. Nei
enĩ eoꝵ posse fier disciplinã.
Descendentib gͥ ad sp̃alissĩa.
necesse est diuidentẽ ꝑ multi¬
tudiẽm ire. rsscendentib u̾o ad
gen̾alissima necesse est. colli¬
gere multitudiẽm. Colsectuisi
enim multoꝵ inunã naturam
spẽs est ⁊ mag̃ id: qd̾ genꝰ ÷ ꝑti¬
cularia uo̾ ⁊ singłaria semꝑ ĩ

Expanded text:
 non se sic habet; neque enim est commune unum genus omnium ens, nec omnia eiusdem generis sunt secundum unum supremum genus, quemadmivoce inquit nuncupabit, non univoce; si enim unum esset commune omnium genus ens, univoce enpionem quae secundum nomen est. Decem quidem generalissima sunt, specialissima vero in numero quidem quodam sunt non tamen infinito, indiviDUA AUTEM QUAE SUNT POST SPECIALISSIMA INFINITA SUNT. QUAPROPTER USQUE AD SPECIALISSIMA A GENERALISSIMIS DESCENDENTEM IUBET PLATO QUIESCERE, DESCENDERE AUTEM PER MEDIA DIVIDENTEM SPECIFICIS DIFFERENTIIS; INFINITA, INQUIT, RELINQUENDA SUNT, NEQUE ENIM HORUM POSSE FIERI DISCIPLINAM. Descendentibus igitur ad specialissima necesse est diuidentem per multitudinem ire, ascendentibus uero ad generalissima necesse est colligere multi- tu|dinem. collectiuum enim multorum in unam natu- ram species est et magis id quod genus cularia vero et singularia semper in
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ diffa spẽs agen̾e dictum
est qñ tͦ differret genꝰ asp̃e di¬
rebatur. ẜeliqum .÷ gͥ ut quo
differat spẽs a ꝓpͥo ⁊ accidente
diffr̃iis. Quatuor gͥ sumptis
is ad reliqua. suꝑi demõst̾umꝰ.¬

Expanded text:
autem differt species genere dictum est quando quo differret genus specie dicebatur; reliquum est DIFFERAT PROPRIO ET ACCIDENTE DIFFERENTIA. QUATTUOR IGITUR SUMPTIS RIS AD RELIQUA SUPERIUS DEMONST
Abbreviated transcription (Latin):
nõ simplicit̾ ent qualitas. s
scd̃ id quod gen̾i aduenienteᷤᷤ
diffre: eam ꝯstituerũt. ampliꝰ
diffra quidem in płi̾b: sepe
spẽb ꝯsideratur: quemadmod̾
rõnale: int̾uint hominem.
homo uo̾ int̾emptꝰ: non au¬
fert. rõnale: cum sit deus. am¬
plius. Diffrã quidẽ ꝯponitur
cum alia diffrã. Rõnale enim
⁊ mortale ꝯpositum est in sub¬
stancia homius. Spẽs u̾o
speĩ non componitur. ut gig¬
nat aligͣ aliam spẽm. qͥdã
ennti equus cuidã asmo ꝑ¬
miscet᷑ ad muli gn̾atõm. E¬
quus autẽ simplicit̾ asino ñ

Expanded text:
on simpliciter erit qualitas sed secundum id quod generi advenientes differentiae eam constituerunt. Amplius differentia quidem in pluribus saepe speciebus consideratur quemadmodumrationale interimit hominem, homo vero interemptus non aufert rationale, cum sit deus. Amplius differentia quidem componitur cum alia differentia rationale enim et mortale compositum est in substantia hominis, species vero speciei non componitur ut gignat aliquam aliam speciem quidam enim equus cuidam asino permiscetur ad muli generationem, equus autem simpliciter asino n
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlis est enim ethiops int̾ro¬
gatꝰ. dicis niger ⁊ quemad¬
quo aliis . iiiiʳ. diffat: dictũ
¶Contingit autẽ eciã unũqd̃¬
q alioꝵ diffre ab aliis .iiiiͬ.¬

Expanded text:
lis est» enim «Aethiops» interrogatus dicis «niger», et quemadquo aliis quattuor differat dictum est. Contingit autem etiam unumquodque aliorum differre ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum: ⁊ de spẽ cuiꝰ est ꝓpͥum ⁊
de hiis que sub ipẽ sunt in diui¬
duis. accidens aurẽ ⁊ de sp̃eb. ⁊
de indiuiduis. Namip aĩal de
sunt spẽs ⁊ de hoc equo ⁊ de hoc
boue. que sunt indiuidua. Irrõ¬
est risibile ⁊ de hoĩe. ⁊ de hus qͥ
sunt ꝑticulares. Nigr̃ autem
⁊ de spẽ coruoꝵ ⁊ de hus qui sũt
ꝑticulares. qd̃ est accidens in¬
seꝑabile. Et moui de homnẽ
⁊ equo. qd̃ est artidens seꝑabile.
S pͥncipałr quid̃ de indiuidu¬

Expanded text:
de specie cuius est proprium et de his quae sub specie sunt indiuiduis, accidens autem et de speciebus et de indi- uiduis. namque animal de sunt species, et de hoc equo et de hoc boue, quae sunt indiuidua, inratest risibile, et de homine et de his qui sunt particu- lares, nigrum autem et de specie coruorum et de his qui sunt particulares, quod est accidens inseparabile, et moueri de homine et de equo, quod est accidens separabile, sed principaliter quidem de indiuidu
Abbreviated transcription (Latin):
frãm potestate. asal enĩ hoc
Amplius. Gen̾a qͥd̃ pͥora sunt¬
de hus que sũt sub se posite
u̾o: nõ aufers genꝰ. Nam siꝰ
omnis mtimant᷑. tm̃ sub̾a¬

Expanded text:
ate; animalis enim hoc amplius genera quidem priora sunt his quae sunt sub se positaeuero non auferunt genus; nam si omnes interimantur, tamen sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabile ⁊ in seꝑabile. Namqꝑ
dormire seꝑabile accidens est
⁊ echiopi accidit. potest autẽ
sub intelligi ⁊ coruuꝰ albꝰ. ⁊ echi¬
ops nitens colore p̾ter subiecti
corruptõm. diffinit᷑ autẽ sic fr
actidens est qd̃ ꝯtingit eidem
autẽ insubiecto est subsistens.
omib gͥ det̾minatis q̃ ꝓposita
hiis ꝯmunia ad sinit ⁊ que ꝓpͥa.¬

Expanded text:
abile et in inseparabile; namque dormire est separabile accidens, et Aethiopi accidit potest autem subintellegi et corvus albus et Aethiops amittens colorem praeter subiecti corruptionem. Definitur autem sic quoque: «accidens est quod contingit eidem t in subiecto subsistens. Omnibus igitur determinatis quae proposita eis communia adsint et quae p
Abbreviated transcription (Latin):
le sumatur accidens: tñ pͥus
est illud cui actidit: qmͣ acci¬
dens. Et gen̾a qͥd̃ quẽ ꝑtici¬
pant: eqͣłr ꝑticipant. Acci¬
nẽ .n. ⁊ remissionẽ suscipit

Expanded text:
le sumatur accidens, sed tamen prius est illud cui accidit quam accidens. Et genere quidem quae participant aequaliter participant, accinem enim et remissionem suscipit
Abbreviated transcription (Latin):
sub eodem gen̾e. qd̾ est aĩal diui¬
dunt. ¶assignant autẽ ⁊̃ hoc
modo. Diffrã est qua differũt
a se singula. nam scd̃ genus
nõ differunt. Sumꝰ enim aĩalia
sumꝰ ⁊ nos ⁊ dii. s mortale ap¬
positũ disuirixit nos ab illis.
¶Nt̾ius autẽ ꝑscrutantes ⁊ spe¬

Expanded text:
sub eodem sunt genere quod est animal, dividunt. Adsignant autem etiam hoc modo: «differentia est qua differunt a se singula»; nam secundum genus non differunt sumus enim mortalia mus et nos et dii, sed mortale adpositum disiunxit nos ab illis. Interius autem perscrutantes et spe
Abbreviated transcription (Latin):
ex forma autẽ fig᷑a. sit ⁊ homo
ꝯmunis ⁊ sp̃ał ex mat̾ia quid̾
simiłr ꝓportionalit̾ ip ꝯsistit ex¬
gen̾e̾. Ex forma autẽ diffrã. ło
tũ autẽ hoc asal rõnale morta¬
le homo est quemadmod̾ illic
statua. ¶Describunt auit̃ hi¬

Expanded text:
forma autem figura, sic et homo communis et specialis ex materia quidem similiter proportionaliter consistit genere, ex forma autem differentia, totum autem hoc animal rationale mortale homo est quemadmodum illic statua. Describunt autem h
Abbreviated transcription (Latin):
soli alitui speĩ actid̃
ometrẽ ⁊ qd̃ oĩ accidit ⁊ si non
soli. quẽ admod̾ hosem ẽẽ bipe¬
hoĩ in senectute canescẽ. Quar¬
tũ u̾o in quo ꝯturrit ⁊ soli ⁊ oĩ
⁊ semꝑ quẽadmod̃ hoĩ eẽ risibi¬
le. Nam ⁊ si non ridet tñ risibi¬
le dr̃. nõ qd̃ iam rideat. s quod
autẽ ei semꝑ est natuiale et
eqͦ humibile. ħ autẽ ꝓpͥe noĩ

Expanded text:
soli alicui speciei accidit, ometrem, et quod omni accidit, etsi non soli quemadmodum homini esse bipehomini in senectute canescere, quantum vero in quo concurrit et soli et omni et semper quemadmodum homini esse risibile; nam, etsi non ridet, tamen risibile dicitur, non quod iam rideat, sed quod autem ei semper est naturale; et equo hinnibile. Haec autem pro
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. ⁊ sophronici filius
Si solus ei sit socrates filius
In diuidua ergo dicunt᷑ hi.
in alio eadem erit. Socratis
enuĩ ꝓpͥetates: nuniqmͣ u ãlio
quolibet erunt ꝑticulariũ.
Hee u̾o que sunt hoĩs dico
tates: enĩt eodẽ in płib mag̾¬

Expanded text:
ic-veniens, ut Sophronisci filius, si solus ei sit Socrates filius. Individua ergo dicuntur huiin alio eadem erit; Socratis enim proprietates numquam in alio quolibet erunt particularium; hae vero quae sunt hominis dico tates erunt eaedem in p
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est enĩ homo int̾rogatis
nobis ꝯueniens est dicẽ aĩal.
quale autẽ aĩal in quisiti: qm̃
rõnale ⁊ mortale est tõuenien¬
ter assignabimꝰ. Reb enĩ ex mͣ¬

Expanded text:
"QUID EST" ENIM "HOMO?" INTERROGATIS NOBIS CONVENIENS EST DICERE "ANIMAL"; QUALE AUTEM ANIMAL INQUISITI, QUONIAM RATIONALE ET MORTALE EST CONVENIENTER ASSIGNABIMUS. DEFINIUNT.