comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus. cum se primo miles roma¬
nus ꝑgalilee uel samarie fines
cepiss diffundere ꝑtinere dici¬
mus. ut tũc fugere quisq. cũ
fug̾e adhuc tempus ẽet accele¬
rat. Dies autẽ ultionis hiift̃
dñici uidelicet sanguinis ilti¬
one petentes.
t autẽ pregnantib ⁊ nu-¬
trientib millis diebus.
uepresente captiuitate preg¬
nantib ⁊ nutrientib siue
mãmantib ut quidã inter¬
pretantur. quarũ uel uterist
manus filiorũ sarcina pregra¬
uante fuge necessitatem non
minimũ impenderunt. lege re¬
gum hiscoriam. ubi uxor iona¬
the malum captiuitatis.po¬
pera fuga uitando. lapsum
sinu filium perpetuo claudũ
recepit. Erit enim pressura ma¬
gna super terram: ⁊ira popu¬
lohuic. Hec pressura ⁊ ira ppło
illi usq hodie per omnes gẽtes
disperso indunduacomes ad¬
heret. nõ tamen ineternum
adhesura credenda est. Nampꝰ¬
qͣm ordinem euisdem pressu¬
re uelire dominꝰ oscendit dicẽs.

Expanded text:
pus, cum se primo miles Romapus, cum se primo miles Romanus per Galilaeae vel Samariae fines coepisset diffundere pertinere dicamus, ut tunc fugere quisque, cum fugere adhuc tempus esset, acceleraret. Dies autem ultionis hi sunt, Dominici videlicet sanguinis ultionem petentes. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. Vae praesente captivitate praegnantibus et nutrientibus sive mammantibus, ut quidam interpretantur, quarum vel uteri et manus filiorum sarcinae praegravatae fugae necessitatem non minimum impediunt; lege Regum historiam, ubi uxor Jonathae malum captivitatis propera fuga vitando, lapso suo filio, perpetuo illum claudum recepit. Erit enim presuras magna super terram, et ira populo huic. Haec pressura et ira populo illi usque hodie per omnes gentes disperso individua comes adhaeret, non tamen in aeternum adhaesura credenda est: nam postquam ordinem ejusdem pressurae vel irae Dominus ostendit dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
Um autẽ iuideritis circũ¬
dari ab exercitiuierłm.
tũc scitote quia appropinqͣt
desolatio eius. Hactenus ea q̃
ꝑ quadraginta annos. necdũ
fine adueniente futura erãt.
hic ipse finis desolationis q̃
aromano exercitu facta est.
dr̃i uerbis exponitur. Tũc
qui in uidea sunt. fugiant
inmontes. Eccl̃iastica nairathi¬
storia cunctos qui inuidea xp̃i-
morum excidio ꝯmonitos adomino.
loco decessisse. ⁊ transiordanem in
cuutate quadam puella nomine
donec desolatio uidee compleretur
habitasse. Et qui in medio eius
dicedart. Et qui in regionib nõ
intrant in cam: quia dies ultio¬
nis hii sunt: ut impleant᷑ oĩa
que scripta sunt. Uidetur quidẽ
ad ꝯgruam ꝑtinere ammorutio¬
nera: ut qui extra sunt nõ ĩ eã
intrent. Qui audẽ in mectio ft̃
quomodo discedent ab exercitu
iam cuutate cucumdata: Nisi
forte quod premisit tunc. idest tr̃
qui in iudea sunt fugiant. nõ
ad ip̃m tempus obsidionis. sed
ad ꝑximum ante obsidic̃emtẽ¬

Expanded text:
 Cum videritis circudari ab exercitu Jerusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio ejus, etc. Hactenus ea quae per quadraginta annos necdum fine veniente futura erant, hinc ipse finis desolationis, quae a Romano exercitu facta est, Domini verbis exponitur. Tunc qui in Judaea sunt fugiant in montes. Ecclesiastica narrat historia, cunctos qui in Judaea erant morum excidio commonitos a Domino loco decessisse, et trans Jordanem in civitate quadam Pella nomine donec desolatio Judaeae compleretur habitasse. Et qui in medio ejus, discedant: et qui in regionibus, non intrent eam. Quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia quae scripta sunt. Videtur quidem ad congruam pertinere admonitionem ut qui extra sunt, non in eam intrent. Qui autem in medio sunt quomodo discedent ab exercitu jam civitate circumdata? nisi forte quod praemisit, tunc, id est, tunc qui in Judaea sunt fugiant, non ad ipsum tempus obsidionis, sed ad proximum ante obsidionem tem
Abbreviated transcription (Latin):
grecus hoc interpres ausus est
facere. nec latinus. Sic mansit
nõ est interpretatum: ut hono¬
rem haberet uelamento secreti.
Non ut ẽet negatum. s ne uile¬
sceret midatum. Igitur uerũ
dico uobis u̾itas dicit. Que
utiq ⁊ si nõ diceret: mentiri õĩ¬
no nõ poss. Tamen ꝯmendat.
inculcat dormientes quodãmͦ
excitat. Intentos facit. cõtemp¬
ni nõ uult. amen inquiens di¬
co uobis: quia nõ preteribit
generatio hec. donec omnia fiãt.
Generatic̃em autem aut om̃e
hominũ genus dicit. aut spe¬
cialiter uideorum. Celum et
terra transibunt: uerba autẽ
mea nõ transient. Celum qd̃
transibit nõ echereum suie sy¬
dereum. s aerium. a quo ⁊ aueᷤᷤ
celi. ⁊ nubila celi cognomĩãt᷑.
intelligere debemus petro at¬
testante qui ait. quod celi erãt
priꝰ ⁊ t̾ra de aqua ⁊ ꝑ aqͣm con¬
sistens uerbo dei ꝑ que ille tũc¬

Expanded text:
Graecus hoc interpres ausus est Graecus hoc interpres ausus est facere, nec Latinus. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti, non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Igitur Verum dico vobis Veritas dicit, quae utique et si non diceret, mentiri omnino non posset. Tamen commendat, inculcat, dormientes quodammodo excitat, intentos facit, contemni non vult: Amen, inquiens, dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Generationem autem aut omne hominum genus dicit, aut specialiter Judaeorum. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transient. Coelum quod transibit non aethereum, sive sidereum, sed aereum, a quo et aves coeli et nubila coeli cognominantur, intelligere debemus. Petro attestante, qui dicit quod coeli erant prius, et terra de aqua, et per aquam consistens verbo Dei, per quae ille tu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m prope est estas. Ita ⁊ uos
cum uideritis hec fieri: scitote
q̃m prope est regnum dei. Aꝑ¬
te ergo docet. quia sicut ex fru¬
stu arborum uentura estas
agnoscitur. ita exruina mũ¬
di prope ee cognoscitur regi¬
num dei. Quib profecto uer¬
bis ostenditur. quia fructꝰ
mundi ruina est. uꝰd hoc enĩ
crescit ut cadat. Ad hoc ger¬
minat. ut queq germina¬
u̾it cladib cõsumat. Bene
autem regnũ dei estati com¬
paratur: quia tc̃ meroris no¬
scri nubila transeunt. ⁊ iite
dies eterni solis claritate ful¬
gescunt. Que omĩa cũ mag.¬
na certitudine ꝯfirmantur.
cum sententia subiungitur
qua dicitur. Amen dico uob̃
quia nõ preteribit generatio
hec: donec om̃ia fiant. Multũ
quippe ꝯmendat dominꝰ qd̃ita
prenuntiat. Quodammodo si
dici fas est: iuratio eius est.
amen dico uobis. Amẽ enim
interpretatur ucrum: ⁊ tamẽ
nõ est interpretatũ. cum potu¬
iss dici uerum dico uobis. Nec

Expanded text:
quoniam prope est aestas: ita et vos quoniam prope est aestas: ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Aperte ergo docet quia sicut ex fructu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est, ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc geminat ut quaecunque germinaverit cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. Quae omnia cum magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Multum quippe commendat Dominus, quod ita pronuntiat: quodammodo si dici fas est juratio ejus est, Amen dico vobis. Amen enim interpretatur verum, et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici Verum dico vobis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
euis tanto tũc districtiꝰ senci¬
ant. quanto ñc cernicẽ cordis
ad eius pacientiam nõ incli-¬
nant. S quia hec contra re¬
probos dicta sunt. mox ad
electorum consolatiõem uer-¬
ba uertuntur. Nam subdit᷑.
iis autẽ fieri lxx¬
incipientib. respicite
⁊leuate capita uestra
q̃m appropinqͣt redemptio
nr̃a. Cum plage inquit mũ¬
di crebestunt. cum t̾ror indicii
urtutib ꝯmotis oscendit᷑.
leuate nos capita. idest exhi¬
larate corda. quia dum finit᷑
mundꝰ cui amici nõ estis.
prope fit redemptio qͣm que¬
sistis. Inscriptura etenim
sacra sepe caput ꝑ mente po¬
nitur. quia sicut caꝑite regñt᷑
membra. ita cogitatiões mente
disponuntur:. Leuare itaq ẽ
capita: mentes nr̃as ad gaudi¬
a patrie celestis erigere. Quod
autẽ calcari mundꝰ ac despici
debrat. prouida dominꝰ compa¬
ratione manifestat.Nam se¬
quitur.
t dixit illis similitudi¬
nem.Uidete ficulneam
⁊omnes arbores. Cum produ¬
cunt iam ex se fructum: scitiᷤ

Expanded text:
tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate capita vestra, quoniam appropinquat redempvestra. Cum plagae, inquit, mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate vos capita, id est exhilarate corda. Quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesitis. In Scriptura etenim sacra, saepe caput pro mente ponitur. Quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Quod autem calcari mundus, ac despici debeat, provida Dominus comparatione manifestat. Nam sequitur: Et dixit illis similitudinem: Videte ficulneam, et omnes arbores, cum producunt jam ex se fr
Abbreviated transcription (Latin):
pasche dies in azimis panib
est celebrari preceptus ⁊nos qͣ¬
si pascha perpetuum facientes.
semper ex hoc mundo tnͣsire p̾¬
cipimur. Una quippe die ag¬
no ĩmolato ad uesperam. sep¬
tem ex ordine dies secunt᷑ a a-¬
in plenitudine tempoꝵ passuˢ
in carne. ꝑ omne nobis huuis
seculi tempus. qd̃ septem dieb
agitur. in azimis sinceritatiˢ
⁊ u̾itatis precepit ẽẽ uiuendũ.
totoq semꝑ nisu desideria scl̃i
quasi egipti retinacula fuge¬
re. ⁊ quasi a mundana conũ¬
satione secretam solitudinem
iter nos ammonet subire uir¬
tutum. Et querebant principes
saceidotũ ⁊ scribe. quomodo
eũ interficerent. Timebant u̾o
plebem. Hec ante bidrũ pasche
congrrgatis principib sacerdo¬
tum. ⁊ seniorib populi ac scribis.
in atͥum caiphe matheus acta te¬
statur. Timnebant uerc plebem ñ
seditionem metuentes. s cauendes
ne anxilio popsi de siuis manib
tolleretur.

Expanded text:
paschae dies in azymis panibus paschae dies in azymis panibus est celebrari praeceptus, et nos quasi pascha perpetuum facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur. Una quippe die agno immolato ad vesperam, septem ex ordine dies sequuntur ain plenitudine temporum passus in carne, per omne nobis hujus saeculi tempus, quod septem diebus agitur, in azymis sinceritatis et veritatis praecipit esse vivendum: totoque semper nisu desideria saeculi, quasi Aegypti retinacula fugere, et quasi a mundana conversatione secretam solitudinem inter nos admonet subire virtutum. Et quaerebant principes sacerdotum et scribae, quomodo eum inplebem. Haec ante biduum Paschae, congregatis principibus sacerdotum, et senioribus populi, ac scribis, in atrium Caiphae, Matthaeus acta testatur. Timebant vero plebem, non seditionem metuentes, sed caventes, ne auxilio populi de suis manibus tolleretur.
Abbreviated transcription (Latin):
situm uocari quodagnus dei
qui peccata mundi tolleret. in
eo de hoc mundo uel ipse ẽẽt
transiturus. uel nos salubri
transitu quasi de egiptia ser¬
uitute ducturus. hoo sane uyec
neteris instrumentiliterã int̾
pascha ⁊ arima distat. quod
pascha ipse solus dies applłat᷑.
in quo agnus occidebatur ad
uesperam. hoc est qͣrtadetima
luna primi mensis: quintade¬
cima autẽ luna qͣndo egressũ ẽ
de egipto succedebat festuitas
azimorum. cuiꝰ septem diebus
io est usq ad uicesimam pͥmã
eiusdem mensis diem ad nespe¬
ram est statuta sollempnitas.
Uerum euͣngelii scriptura indif¬
ferent̾ ⁊ diem azimoꝵ ꝓ pascha:
⁊ pro dieb azimoꝵ pascha pon̾e
solet. Dicit enim lucas. Dies festꝰ
azimoꝵ qui d̃r pascha Itemio¬
hannes cum primo azimorũ
die. idest quintadecima luna
res ageretur: ait. Et ipsi nõ in¬
troierunt in pretoriũ. ut nõ cõ¬
taminarentur. s manduca¬
rent pascha. quia indelicet et

Expanded text:
situm vocari, quod Agnus Dei, situm vocari, quod Agnus Dei, qui peccata mundi tolleret, in eo de hoc mundo vel ipse esset transiturus, vel nos salubri transitu, quasi de Aegyptia servitute ducturus. Hoc sane juxta Veteris Testamenti litteram inter Pascha et azyma distat, quod pascha ipse solus dies appellatur in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est, quarta decima luna primi mensis. Quinta decima autem luna, quando egressum est de Aegypto, succedebat festivitas Azymorum. Cujus septem diebus, id est usque ad vicesimum primum ejusdem mensis diem, ad vesperam, est statuta solemnitas. Verum Evangelii Scriptura indifferenter et diem azymorum pro pascha, et pro diebus azymorum pascha ponere solet. Dicit enim Lucas: Dies festus Azymorum, qui dicitur Pascha. Item Joannes, cum primo Azymorum die, id est quinta decima luna res ageretur, ait: Et non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha . Quia videlicet et
Abbreviated transcription (Latin):
respiramus. iuxta eum qui dix̃.
Ego antẽ sicut oliua fructifera
in domo dñi: speraui ĩ misccłia
dei mer: idest sicut is qui miscd̾ie
fructum quib ualiit impen¬
dit. mei adomino miserendum
ẽẽ nõ ambigo. Et ad nos quoꝙ
audiendos omnis ppłs mani¬
cat. cum uel discussis opib te¬
nebraꝵ. uel eunctis dei gr̃a ne-¬
bulis pressuraꝵ. sic ut in dieho¬
neste ambulantes. nõ in cõmes¬
sationib ⁊ ebrietatib. nõ filii
lucis imitantur.
ce dr phase. nõ apassione ut ple¬
riq arbitrantur. s a fnsitu no¬
minatur. eo quod ext̾minator
uidens sanguinẽ in forib isra¬
elitai ꝑtransierit. nec ꝑtussĩt
eos: uel ipse dominꝰ prebens au¬
xiliũ populo suo desupet ambu¬
larit. Cuiꝰ sacramentũ uocabu¬
li sublimiꝰ exquirens euingelissa
ioh̾es ait. Sciens ih̾c quia ue¬
nit eius hora: ut tͣnseat exhoc
mundo ad patrem Ubi mani¬
feste declarat. ideo festiuitatis
huiꝰ diem per legem mistice tͣn¬

Expanded text:
respiramus. Juxta eum qui dixit: respiramus. Juxta eum qui dixit: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini, speravi in misericordia Dei mei . Id est, sicut is qui misericordiae fructum, quibus valuit impendit, mei a Domino miserendum esse non ambigo. Et ad nos quoque audiendos omnis populus manicat, cum vel discussis operibus tenebrarum, vel evictis, Dei gratia, nebulis pressurarum, sicut in die honeste ambulantes, non in comssationibus et ebrietatibus nos filii lucis imitantur .dicitur phase, non a passione, ut plerique arbitrantur, sed a transitu nominatur, eo quod exterminator videns sanguinem in foribus Israelitarum, pertransierit, nec percusserit eos, vel ipse Dominus praebens auxilium populo suo, desuper ambularit. Cujus sacramentum vocabuli, sublimius exquirens evangelista Joannes ait: Sciens Jesus quia venit ejus hora, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Ubi manifeste declarat ideo festivitatis hujus diem per legem mystice tran
Abbreviated transcription (Latin):
populus manicabat ad eũ
in templo: audite eum. Que
uerbis precipit dominꝰ: suis
cõfirmat exemplis. Nam qui
nos ante repentinũ iudicii
unm̾salis aduentũ. ante in¬
certũ singuloꝵ nr̃m exitum
deliciis simul. ⁊ curis huiꝰ uite
neglectis aduigilandum hor¬
tatur. ⁊ orandum. ⁊ ipse impẽ¬
dente sue tempore passionis
doctrine. uigiliis ⁊ pretib instat.
pariter ⁊exemplo insinuans.
hoc ẽẽ digne deo uigilare. uel dc̃o
uel fc̃o proximis quib q uiam
u̾itatis ostendere ⁊ cos pro quib
passurus erat. uel uerbo ad fidẽ
prouocãt. uel patri oratiõe cõmẽ¬
dans. Et nos quoꝙ cum inter ꝓs¬
pera sobrie ⁊ iuste ⁊ pie ꝯu̾sam᷑
int̾ adu̾sa uero numqͣm de diui¬
ne misccłie celsitudine desperamꝰ.
dieb ꝓfecto cunctis intemplo
docenius. quia fidelib opcris
boni formam prebemus. Nocti¬
b uero in monte oliueti mora¬
mur. quia in tenebris angusti¬
aꝵ gaudii sp̾italis cõsolatiõe

Expanded text:
populus manebat ad eum populus manebat ad eum in templo, audire eum. Quae verbis praecipit Dominus, suis confirmat exemplis. Nam qui nos ante repentinum judicii universalis adventum, ante incertum singulorum nostrum exitum, deliciis simul et curis hujus vitae neglectis, ad vigilandum hortatur et orandum, et ipse impendente suae tempore passionis, doctrinae vigiliis, et precibus instat, pariter et exemplo insinuans hoc esse digne Deo vigilare, vel dicto vel facto proximis quibusque viam veritatis ostendere, et eos pro quibus passurus erat, vel verbo ad fidem provocans, vel Patri oratione commendans. Et nos quoque cum inter prospera sobrie, et juste, et pie conversamur, inter adversa vero nunquam de divinae misericordiae celsitudine desperamus, diebus profecto cunctis in templo docemus, quia fidelibus operis boni formam praebemus. Noctibus vero in monte Oliveti moramur, quia in tenebris angustiarum gaudii spiritalis consolatione
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ credidissent. credendo
ntiq tunerent. Timendo au¬
tẽ impendens ꝑiculũ caue¬
rent. s illi econtra torpendo
qm uiste dictum sit ꝓbant.
filius hominis ueniẽs pu¬
tas inueniet fidem interra.
uigilate itaq om̃ĩ tempore
orantes ut digni habeamini
fugere ista omĩa que futura st̃
⁊stare ante filium hominis.
Qui ante filium hominis ssa¬
re. eiq iixta apocalipsim io¬
his die noctuq intemplo eiꝰ
seruire desiderat. nec ab eius as¬
pectib inignem eternũ male¬
dictus abici. nõ solum ab ille¬
cebris secularib castigari. s
⁊orare ⁊ uigilare. ⁊ hoc nõ cer¬
tis quibusdam dieb. s omĩ
tempore facere debet uxta ssd̃
psalmus ait. Benecdicam do-¬
minũ in omĩ tempore: semper
laus erus inore meo. Sic nam¬
q merebitur habitare in domũ
domiri. in seculum seculi lan¬
date illum. erat autem dieb
docens in templo: noctib uero
exiens morabatur in monte.
qui nocatur oluieti. Et omnis

Expanded text:
Si enim credidissent, credendo Si enim credidissent, credendo utique timerent, timendo autem impendens periculum caverent; sed illi e contra torpendo, quam juste dictum sit probant, Filius hominis veniens putas inveniet fidem in terra? Vigilate itaque omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt, et stare ante Filium hominis. Qui ante Filium hominis stare, eique juxta Apocalypsin Joannis die noctuque in templo ejus servire desiderat, nec ab ejus aspectibus in ignem aeternum maledictus abjici, non solum ab illecebris saecularibus castigari, sed et orare, et vilare, et hoc non certis quibusdam diebus, sed omni tempore facere debet, juxta quod psalmus ait: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Sic namque merebitur habitare in domo Domini, in saeculum saeculi laudare illum. Erat autem diebus docens in templo, noctibus vero exiens morabatur in monte, qui vocatur Oliveti. Et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
muos repentina dies illa.
Tanqͣm laqueus enim super¬
ueniet inom̃s. qui sedentsu¬
ꝑ faciem omnis terre. Ostul¬
tam presumpticẽm cordis
humani que lamentabilẽ
finem cupiditatis. ebrietatiꝰ
⁊ crapile. nec ĩpo uidice con¬
testante p̾uideat. s edictum re¬
gis eterni more serui neqͣm po¬
stquam didicert sꝑnat. Et
certe siquis nobis ꝑitus ac
sapiens medicus preciperet.
attendite inquiens uobis.
ne quis uerbi gr̃a de illius ist
illuis herbe suco auidius su¬
mat. qd̃ si fecerit: repentinus
ei suꝑueniet interitus. qͣnto
quisq studio premoneritis
medici mandata seruaret.
ne uidelicet uetitũ gustan
doꝑiret. At nc̃ animare si¬
mul ⁊ corporũ saluator ac
bam ⁊ crapule utandam. nec
nõ ⁊ curaꝵ seculariũ uelut
mortiferos suros ẽẽ cauẽdos.
Et qnti tamen nr̃m hiis nõ
solum sauciari. s etiam cõ-¬
sumi nõtiment. Nulla credo
alia causa. nisi quia fidem
quam medici prebent. dictẽ
dñi prebere ꝯtempnunt.

Expanded text:
os repentina dies illa. Tanquam laqueus enim superveniet in omnes, qui sedent super faciem omnis terrae. O stultam praesumptionem cordis humani, quae lamentabilem finem cupiditatis, ebrietatis, et crapulae, nec ipso judice contestante, praevideat, sed edictum Regis aeterni more servi nequam, postquam didicerit, spernat. Et certe si qui nobis peritus ac sapiens medicus praeciperet: Attendite, inquiens vobis, ne qui verbi gratia de illius vel illius herbae succo avidius sumat; quod si fecerit, repentinus ei superveniet interitus, quanto quisque studio praemonentis medici mandata servaret, ne, videlicet, vetitum gustando, periret? At nunc animarum simul et corporum Salvator ac bam et crapulae vitandam, nec non curarum saecularium, velut mortiferos succos esse cavendos, et quanti tamen nostrum his non solum sauciari, sed et etiam consumi non timent! Nulla credo alia causa nisi quia fidem quam medicis praebent, dictis Domini praebere contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ñc habet. specie ꝑ ignem
t̃gitur. ⁊ tamen in sua sem¬
ꝑ natura seruatur. Unde ꝑ
psalmistam d̃r. Mutabis
ea ⁊ mutabunt᷑. Quam qui¬
dem ultimam ꝯmutaticẽm
suam ipsis nobis ñc uicissi¬
tudinib nunciant. quib
nr̃is usib indesinent᷑ alt̾nãn.
Nam terra a sua specie hye¬
mali ariditate deficit: u̾na¬
li humore uiridescit. Celum
cotidie caligine noctis obdu¬
citur. ⁊ duirna claritate re¬
nouatur. Hinc ergo huic fide¬
lis quisq colligat. ⁊ interi¬
rehec ⁊̃tamen ꝑinnouatio¬
nem refici. que ꝯstatñc assi¬
due uelut ex defectu reparari.

Expanded text:
quam nunc habet specie, per ignem quam nunc habet specie, per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam, ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore virescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et divina claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari.
Abbreviated transcription (Latin):
nũc sunt. ⁊ t̾ra eodem uerbo re-¬
positi sunt igni reseruati. ĩ die
iudicii ⁊ ꝑditionis hominum
impioꝵ aperte docens. quia nõ
alii celi sunt igne ꝑituri. qͣm
qui ab aqua percliti. hoc est in¬
aniahec ⁊ nubilosa uentosi a¬
eris spacia. Neq enim aqua
diluiii que quendecim tantũ
cubitis montiũ cacumina tͣn¬
scendit ultra aeris etherisq cõ¬
finia ꝑuenisse. credenda est. Qͦ¬
cumq autẽ ꝑuenire potuit.
eo nimirum ucta prefatam
beati petri sentenciam ⁊ igniᷤ
test quomodo dicat eccl̃iastes.
generatio preterit. ⁊ generat̃o
aduenit. tra uero in eternum
stat. S aperta ratione: celũ
⁊ t̾ra ꝑ eam qͣm t̃c habent y¬
maginem tͣnseunt. Attamẽ
ꝑ ẽentiam sine fine subsistũt
Precerit enim figura huiꝰ mũ¬
di. Et ad ioh̃em angelus. Erit
inquit celum nouum. ⁊ t̾ra
noua. Que quidem nõ alia
condenda sunt s hec ip̃a reno¬
uantur. Celum igit᷑ et terra
et tͣnsit. ⁊ erit. quia ⁊ abea

Expanded text:
sunt, et terra, eodem verbo depositi sunt, igni reservati in diem judicii, et perditionis hominum impiorum , aperte docens quia non alii coeli sunt igne perituri, quam qui aqua perditi, hoc est inania haec et nebulosa ventosi aeris spatia. Neque enim aqua diluvii, quae quindecim tantum cubitis montium cacumina transcendit, ultra aeris aetherisque confinia pervenisse credenda est. Quocunque autem pervenire potuit, eo nimirum, juxta praefatam beati Petri sententiam, ignis qtest quomodo dicat Ecclesiastes: Generatio praeterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat . Sed aperta ratione coelum et terra per eam, quam nunc habent imaginem transeunt, attamen per essentiam sine fine subsistunt. Praeterit enim figura hujus mundi . Et ad Joannem angelus: Erit, inquit, coelum novum et terra nova ; quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovanda. Coelum ergo et terra et transit et erit, quia et ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
quam repromisit deus diligẽ¬
tib se.
ttu aliqͣndo conuersus:
cõfirma fr̃es tuos Sicut
ipse tuam inquit fidem ne sa¬
thana temptante deficiat orã¬
doprotexi: ita ⁊ tu infirmiores
quosq frẽs exemplo tue penitẽ¬
tie. ne de uenia forte desperent.
erigere ⁊ ꝯfortarememerto. Qd̃
idem ⁊ post resurrectic̃em exhor¬
tatur. cum ei tertio sese amare
ꝓfitenti. detebat enimut timorẽ
terne negationis tetne confessi¬
onis amor elueret. tertio nichil¬
mendat.
Ui dixit. Domine: tecum
paratus sum ⁊ in carcem
t in mortem ire. At ille dixit. Di¬
co tibi petre. nõ cantabit hodie
gallus: donec ter abneges nosse
me. Quia dixerat se dominꝰ pro
pecri fide rogasse. conscius ille p̾-¬
sentis affectus. fidciq ferueritis.
s futuri casus nestius nõ credit
seullatenus ab eo posse deficere.
uerum qui solus nouit quid sit
in homine. ne qui fideliũ suo. uł
modum tempus. ac numerum
negationis eius predicit. ⁊ qͣsi

Expanded text:
quam repromisit Deus diligenquam repromisit Deus diligentibus se . Et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. Sicut ipse tuam inquit fidem, ne Satana tentante deficiat orando protexi, ita et tu infirmiores quosque fratres exemplo tuae poenitentiae, ne de venia forte desperent, erigere et confortare memento. Quod idem et post resurrectionem exhortatur, cum ei tertio sese amare profitenti decebat enim ut timorem ternae negationis, ternae confessionis amor elueret tertio nihilcommendat. Qui dixit ei: Domine, tecum paratus sum et in carcerem, et in mortem ire. At ille dixit: Dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec abneges nosse me. Quia dixerat se Dominus pro Petri fide rogasse, conscius ille praesentis affectus fideique ferventis, sed futuri casus nescius, non credit se ullatenus ab eo posse deficere. Verum qui solus novit quid sit in homine, ne qui fidelium suo vel modum, tempus, ac numerum negationis ejus praedicit, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
comino. ostendit ⁊ cos si nõ
uiuantis se dr̃i eẽt opitula¬
tic̃e protecti. eadem procella
cum ceteris potuisse conteri.
Uerum cum sathanas experit
eos temptare ⁊ uelut qui trrti-¬
cum purgat uentilando cõcu¬
tere decet nullius fidem adia-¬
bolo. nisi deo ꝑmittente temp¬
tari. Sathane quippe ad cribñ¬
dum bonos expetere est. ad af-¬
fuctiõem eorum malicie estib
anhelare. Quo enim eorũ tem¬
pore temptaticẽm inuidens ap¬
petit. eo illorum quasi probatiõ¬
nem deprecans petit. Cum uero ꝑ
petro rogans saluator. nõ ut nõ
temptetur. s ut nõ deficiat. fides
eius obsecrat. hec est ut postlap¬
sum negationis adstatum pri¬
stinum penitendo resurgat. insi¬
nuat utile scĩs ẽe temptationũ
flamnis examinari. ut uel tẽp¬
tari quia fortes fuerint appare¬
ant. uel cograta ꝑ temptatões
sua infirmitate. fortiores fieri¬
discant. ⁊ sic eur probati fuint
accipiant. ⁊ ipsi coronam uite.

Expanded text:
Domino, ostendit et eos, si non Domino, ostendit et eos, si non juvantis se Domini essent opitulatione protecti, eadem procella cum caeteris potuisse conteri. Verum cum Satanas expetit eos tentare, et velut qui triticum purgat ventilando concutere, docet nullius fidem a diabolo nisi Deo permittente tentari. Satanae quippe ad cribrandum bonos expetere est, ad afflictionem eorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans perit. Cum vero pro Petro rogans Salvator non ut non tentetur, sed ut non deficiat fides ejus obsecrat, hoc est, ut post lapsum negationis ad statum pristinum poenitendo resurgat, insinuat utile sanctis esse tentationum flammis examinari, ut vel tentari quia fortes fuerint appareant, vel cognita per tentationes sua infirmitate fortiores discant, et sic, cum probati fuerint, accipiant et ipsi coronam vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
le. de quo alias dicitur: Bea¬
ti qui esuriunt ⁊ siciunt iui¬
sticiam: qm̃ ipsi saturabũt᷑
fruendo scilicet olim desidera¬
to ⁊ amato gaudio ueri ⁊ in¬
cõcussi bomi.
t sedeatis super thronoᷤ.
iudicantes duodecim
trib israel. Hec est illa quam
psalmus canit. immutatio
dextere excelsi. ut qui nũc hu¬
miles gaudent ministrare¬
sublimes uide perpetue dapib
alantur. Qui hic intemptati¬
onib iniuste iudicanti cum
domino ꝑmanẽt. illic cum eo
suꝑ temptatores suos iusti iu¬
dices ueniant. Et quanto huic
mundo magna humilitate
despecti sunt. tanto tũc accep¬
tis sedib maiore culmine
potestatis extrescant.
it autem dominꝰ. Symõ.
symon ecce sathanas ex¬
petuut uos: ut cribraret situt
tuticũ. Ego autem rogam ꝑ
de ut nõ deficiat fides tua.
Ne gloriarentur undecim a¬
pli suis uenuib tribuerent.
qd̃ soli pene inter tot milia
uideoꝵ dicarentur intemp¬
tationib permansisse cum

Expanded text:
le de quo alias dicitur: Beale de quo alias dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam , quoniam ipsi saturabuntur. Fruendo, scilicet, olim desiderato et amato gaudio veri et inconcussi boni. Et sedeatis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Haec est illa quam psalmus canit immutatio dextrae Excelsi , ut qui nunc humiles gaudent ministraresublimes vitae perpetuae dapibus alantur; qui hic in tentationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores suos justi judices veniant, et quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excrescant. Ait autem Dominus: Simon, Simon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua. Ne gloriarentur undecim apostoli, suisve viribus tribuerent quod soli pene inter tot millia Judaeorum dicerentur in tentationibus permansisse cum
Abbreviated transcription (Latin):
corruunt. Sicut ergo pater dis¬
posuit filio regnum. quem fc̃m
obelientem usq mortem mor¬
tem autem crucis exaltauit ⁊
donaint illi nomen quod ẽ suꝑ
om̃e nomen. sic ⁊ filus idem ꝑ¬
manentes secum in temptati¬
onib eternũ ducet ad regnum.
Si eiũ conplantati fr̃ĩ sumus¬
similitudimi mortis eius: sirit
⁊ resurrectionis erumus. Acuiꝰ
sublimitate promissi: iudas
infelix excipitur. Nam ⁊ ante¬
qͣm hec dominꝰ diceret. exisse
credendus est. qui nõ modo per¬
manere cum illo intemptati¬
onib spreuit. uerum ipsos tẽp¬
tationum eius inuit aucco¬
res. Excipuntur ⁊ illi qͥ au¬
ditis incomprehensibilis sa¬
cramenti uerbis abierunt
retro: etiam nõ cura illo am¬
bulabant. Nõ enim recedẽtes
adomino: nisi quotquot pe¬
nitendo redierunt potuere
saluari. Ut edatis ⁊ bibatis
suꝑ mensam meam in regno¬
meo. Mensa hec ꝓposita õib
scĩs ad fruendum. celestis est
gloriauite. Cibus potusq il¬

Expanded text:
corruunt. Sicut ergo Pater discorruunt. Sicut ergo Pater disposuit filio regnum, quem factum obedientem usque ad mortem, mortem autem crucis, exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen , sic et filius idem permanentes secum in tentationibus aeternum ducet ad regnum. Si enim complantati facti sumussimilitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . A cujus sublimitate promissi Judas infelix excipitur. Nam et antequam haec Dominus diceret, exisse credendus est. Qui non modo permanere cum illo in tentationibus sprevit, verum ipsos tentationum ejus juvit auctores. Excipiuntur et illi qui, auditis incomprehensibilis sacramenti verbis, abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant. Non enim recedentes a Domino, nisi quotquot poenitendo redierunt, potuere salvari. Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno. Mensa haec proposita omnibus sanctis ad fruendum, coelestis est gloria vitae. Cibus potusque il
Abbreviated transcription (Latin):
bo ministrandi possint omĩa
que deus in carne gessit intel¬
ligi. Nam ⁊ ip̃m sui sangiũs
sacramentũ. in ministrandũ
nobis se effundere significat
cum dicit. Sicut filius homĩs
nõ uenit ministrari s misere:
⁊ dare animam suam redempti¬
onem pro multis. Et hoc quoq
maiorib eccl̃ie pretipuũ mĩstnͣ¬
digenus imitandũ ostendens.
ut nõ solum misccł̃is elemosine
doctrine salutans sp̃alis exera¬
pli ministeria fr̃b impendamꝰ:¬
⁊ ego dispono uobis sicut dispo-¬
suit michi pater meus regnũ.
Non inchoatio pacientie. s ꝑsene¬
rantia celestis regni gloria do¬
natur. quia nimirũ ꝑseuerã¬
tia. que alio nom̃e constantia
uocatur. Robur quoddam ⁊ for¬
trtudo mentis cunctai¬
q itaut dixerim est columpna
nntutũ: que cum bene recta ⁊
firma consistit. nichil est certiꝰ
nichil tutiꝰ bonis morib. Quod
si aliquo deiciatur inpulsatur¬
bine. nõ sola labitur. Omnia
enu prorsus animi bona sunt

Expanded text:
bo ministrandi possint omnia bo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis, eleemosynae, doctrinae salutaris, spiritalis exempli ministeria fratribus impendamet ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum. Non inchoatio patientiae, sed perseverantia coelestis regni gloria donatur. Quia nimirum perseverantia quae alio nomine constantia vocatur, robur quoddam et fortitudo mentis, cunctarumque ut ita dixerim est columna virtutum. Quae cum bene recta et firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus. Quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labitur; omnia enim prorsus animi bona simul
Abbreviated transcription (Latin):
sapientẽ dr̃. Ducem te consti¬
tuerunt: noli extolli:s esto
m illis quasi iinius ex illis.
hinc etiam petrus ait. Nõ
dominantes in clero: s for¬
ma fc̃ĩ gregi. Et tamen non¬
nõ nũqͣm grauiꝰ delinquitur.
s inter ꝑuersos plus equalitaᷤ
quam disciplina custoditiR.
Quia erim falsa pietate supe¬
ratus. ferire heli delinquentes
filios noluit. apud districtum
uidicem semetip̃m cum filiis
crudeli dampnatiõe ꝑcussit.
Unde necesse est ut rectorẽ subdi¬
tis. ⁊ matrem pietas. ⁊ patrẽ
exhibeat disciplina. Atq inter
hec sollicita circumspectic̃e pro¬
uidendum. ne aut districtio
rigida. aut pietas sit remissa.
Nam quis maior est qui recũ¬
bit an qui ministrat: Nõ ne
qui retumbit: Ego autẽ ĩme-¬
dio nr̃m sum: sicut qui muĩstrat
Ad uerba exhortationis sumet
adiungit exempla. que ioh̾es
eungelista plenius ꝯmemorãs
inter cetera scribit. Si ego la
re pedes. Quamus ⁊ iam uer¬

Expanded text:
sapientem dicitur: Ducem te constisapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonnunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est, ut rectorem subditis et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam quis major est, qui recumbit, an qui ministrat? Nonne qui recumbit? Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavre pedes . Quamvis etiam ver
Abbreviated transcription (Latin):
nefici uocantur. Cos autẽ
nõ sic. S qui maior est in
uobis: fiat sicut iunior. Et
qui precessor est: sieut ministra¬
tor. Ceitantib de prioratu disci-¬
pulis. puis magister ets non
mite contentionis arguit. sed
formam quam sequantur.
humilitatis. modesta ratiõe
describit. In qua tamen for¬
ma obtinenda maiores ⁊ p̃¬
cessores. idest doctores eccl̃ie
nõ minima discretice op habẽt
ne uidelicet regum gentium
instar dñari subiectis. seq
ab eis gaudeant suꝑuatius
laudib actolli: s ad exẽplũ
regis extremi quasi iuniores
eis quib regendis presunt
efficiantur ac ministri. quia
nimirũ necesse est ut sicbene
agentib ꝑ humilitatẽ sint
sccii. quaten ꝯtͣ delinquentiũ
uicia ꝑ zelum iusticie sint e¬
recti. ut ⁊ bonis in nullo se
preferant. ⁊ cum pͥnoꝵ culpa
exigit. potestatem sui ꝑtinus
prioratus agnoscant. Ne enĩ
presidentis animꝰ ad elatcẽm
potestatis sue delectatione
rapiatur. recte ꝑ quendam

Expanded text:
ur. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
sessione repellitur. sibi nõ priꝰ
anima a ratiõe possidetur.
Custodem igitur ꝯditionis
nr̃e pacientiam dominꝰ esse
monstrauit. quia inipsa noᷤ
possidere nosmet ip̃os docuit.
Pacientia autem uera est alie¬
na mala equanimiter perpeti:
contra eumquoq qui mala
irrogat. nullo dolore mouen.
Nam qui sic proximi malapor¬
tat. ut tamen tacitus dolecit.¬
⁊ tempus digne retributiõis
querat pacientiam exhibet
sed oscendit.

Expanded text:
sessione repellitur, si non prius sessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera est, aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat, nullo dolore moveri. Nam qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
re consecrationis comamm
trire iubentur. ⁊ nouacula
suꝑ caput samuel. nõ ascen¬
disse ꝑhibetur. At contramu¬
lier captiua. ut mulier uiro
isrłite nubere queat. mũdatꝰ
alepra. ut eccl̃ie ꝯmĩcare
mereatur. omnes sui corporsͤ
pilos precipiuntur eradere.
quia uidelicet omis sapienti¬
um cogitatio. que bona pla¬
cens ⁊ perfecta est. saluatur
inꝑpetuum. ⁊ apud dñmest
merces euis. Stultorumũo
prauorumq quasi dei aspe-¬
stib indigna radix operũ
cogitatio. penitendo debet ex¬
cidi. Et in pacientia n̾ra pos¬
sidebitis animas ur̃as. Id¬
tirco possessio anime inuir¬
tute pacientie ponitur. quia
radix omĩum cusdosq uir¬
dutũ pacientia est. ꝑ patiẽ¬
tiam uero: possidemus aias
nr̃as. quia dum nobis ipsis
cominari discimus. hec ip̃m
incipimus possidemus quod
sumus. Sic enim conditimi¬
rabilit̾ sumꝰ. ut ratio anima
⁊ anima corpus possideat.
Ius uero animo acorpoꝵs poᷤ¬

Expanded text:
re consecrationis comam re consecrationis comam nutrire jubentur , et novacula super caput Samuel non ascendisse perhibetur . At contra mulier captiva, ut viro Israelitae nubere queat, mundatus a lepra, ut Ecclesiae communicare mereatur, omnes sui corporis pilos praecipiuntur eradere , quia, videlicet, omnis sapientium cogitatio, quae bona placens et perfecta est, salvatur in perpetuum, et apud Dominum est merces ejus. Stultorum vero pravorumque, quasi Dei aspectibus indigna radix, operum cogitatio poenitendo debet excidi. Et in patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis pos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ab illis patim᷑. de quoꝵ
mentib presumebamus. quͥa
cum dampno corporis malanõ
truciant amisse saritatis. S
quia dura surit que predicũt᷑
de afflctic̃e mortis: protinus
cõsolatio subditur de gaudio
resurrectionis cum d̃r. Et ca¬
pillus de capite ur̃o nõ ꝑibit.
Scimꝰ quia caro incisa dolet.
sapillus nõ dolet incisus. Ait
ergo martyrib sius. Capillus
de capite nr̃o nõ peribit. uide¬
licet aperte dicens. cur time¬
tis ne pereat. quod incisum
colet. quando ⁊ illud ĩ uobis
ꝑire nõ potest. quod incisũ
nõ dolet: Aliter. Capillus de
capite cdiscipłoꝵ domini nõ
ita dicam at tenuissima co¬
que de eccuslta cordis radice qͣsi
decrebro cesaries exit. apud in¬
stum iudicem conseruata dig-¬
na mercede donabitur. Undẽ
recte proph̾a ut bonorum etiã
cogitationũ merita dño qͣm
sint accepta demonstraret. ⁊
rliquie inquit cogitationũ
diem festum agent tibi. Uñ
etiam nazareni in lege tempo¬

Expanded text:
quae ab illis patimur, de quorum quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Et capillus de capite vestro non peribit. Scimus quia caro incisa dolet, capillus non dolet incisus. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis, ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Aliter: Capillus de capite discipulorum Domini non ita dicam, ac tenuissima coquae de occulta cordis radice, quasi de cerebro caesaries exit, apud justum judicem conservata, digna mercrecte Propheta, ut bonorum etiam cogitatuum merita Domino quam sint accepta demonstret: Et reliquiae, inquit, cogitationum diem festum agent tibi . Unde etiam Nazareni in lege tempo
Abbreviated transcription (Latin):
qui aut persequendo mortes
inferunt. aut uidendo nõ imi¬
tantur. Mors quippe iustoꝵ
bomis madiutoriũ est. malis
in testimõium. ut inde ꝑuer¬
si sine excusatic̃e ꝑeant. unde
electi exemplum capiunt. ut
uiuant. S auditis tot terro¬
rib turbari poterant infirmoꝵ
corda. atq ideo cõsolatio ad¬
uingitur. cum protinꝰ subin¬
fertur. Ponite ergo incordib
nr̃is nõ premeclitari quem¬
admodum respondeatis. Ego
enĩ dabo uobis os ⁊ sapienti¬
am. cui nõ poterunt resistere
⁊ contradicere om̃s aduersa¬
rii ur̃i. Ac si aperte membris
sius infirmitatib dicat. No¬
lite terreri. nolite ꝑtimesc̾e.
uos ad certamen acceditis:
s ego prelior. Uos uerba editiᷤ
hego sum qui loquoe
Trademini autẽ aparentib
⁊ frĩb ⁊ cognatis. ⁊ amicis. ⁊
morte afficient ex uobis. ete¬
ritis odio omnib propt̃ nom̃
meum. Minorem dolorem
mala ingerunt que ab extra¬
neis inferuntur. Plus uero in
nobis ea tormenta seuinnt.

Expanded text:
qui aut persequendo mortes qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere. Vos ad certamen acceditis, sed ego praelior. Vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Trade et cognatis, et amicis, et morte afficient ex vobis, et eritis odio omnibus propter nomen meum. Minorem dolorem mala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur; plus vero in nobis ea tormenta saeviunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rores q de celo: ⁊ signa magna
erunt. Et hoc tempore eodemqz
completa. quisquis iosephi
hiscoriam legerit mueniet.Nã
⁊ scella gladio similis ut perhi¬
bet per annũ totũ supra hiero¬
solunam pendens infausto tre¬
pidos cuies portento terrebat.¬
⁊ currus itidem equitesq arma¬
ti peraera discurrere. ac morẽ
bellantiũ imitari. per dies qͣ¬
draginta sunt uisi. s ⁊ uitu¬
la sacrifitiis admota. inter
ĩmolantiũ manꝰ erxa est
agnã. Quo autẽ hec merito
ꝯtigerint protinus subinfer¬
tur cum dr̃. S ante hec omia
iicient nobis manꝰ suas. ⁊
ꝑsequentur. tradentes in
sina
dias. trahentes ad reges ⁊ presi¬
des propt̾ nomen meum. Hec
quippe iudaice geriti. uel sola
nel maxima causa exitii fue¬
rat. quiaꝑ dñi saluatoris occi-¬
sic̃ẽm nominis quoq eius pre¬
cones simul ⁊ ꝯfessores impia
crudelitate nexauit. Corctinget
autẽ uobis intestimõiũ. Testi¬
mõiũ uidelicet quorum nisi eoꝵ

Expanded text:
roresque de coelo, et signa magna roresque de coelo, et signa magna erunt. Et haec tempore eodem completa quisquis Josephi Historiam legerit, inveniet. « Nam et stella gladio similis ut perhibet per annum totum supra Hierosolyma pendens infausto trepidos cives portento terrebat; et currus itidem equitesque armati per aera discurrere, ac morem bellantium imitari per dies quadraginta sunt visi. Sed et vitula sacrificiis admota inter immolantium manus enixa est agnam . » Quo autem haec merito contigerint, protinus subinfertur, cum dicitur: Sed ante haec omnia injicient vobis manus suas, et persequentur tradentes in synadias, trahentes ad reges et praesides propter nomen meum. Haec quippe Judaicae genti vel sola, vel maxima causa exitii fuerat, quia post Domini Salvatoris occisionem, nominis quoque ejus praecones simul et confessores impia crudelitate vexavit. Continget autem vobis in testimonium. Testimonium, videlicet, quorum, nisi eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nõdum statim finis. Orelia
ad hostes pertinent: seditiões
ad ciues. Que utraq atẽpore
dominice passionis in poplõ
indeoꝵ qui sibi pro saluatore
seditiosum latronem elegit:
satis suꝑq constat habun¬
dasse. S hiis precurrentib
apsi ne terrearitur. ne ihero¬
solunam uideamq deserãt
amonentur. quia uidelicet
nõ statim finis. qui in qua¬
dragesimũ potius differẽdꝰ
sit annum. idest desola¬
do patrie. suppremũq urbiᷤ
ac templi sequatur excidĩi.
Tunc dicebatillis. Surget
gens contra gentem. ⁊ regnũ
alduersus regnum: ⁊ t̾remotꝰ
magni per loca. ⁊ pestilentie ⁊¬
fames. Constat hec ante finem
desolationis templi. hoc esttem¬
pore iudaice seditionis ad litte¬
ram contigisse. Notest antem
regnum cõntra regnura ⁊ pe-¬
stslentia eorum quoꝵ sermo
serpit ut cancer. ⁊ fames audi-¬
endi uerbi dei. ⁊ ꝯmotio uniu¬
se terre. ⁊ auera fide separatio.
eccl̃ie iuctoriam faciunt. Ter

Expanded text:
non statim finis. Praelia, non statim finis. Praelia, ad hostes pertinent. Seditiones, ad cives. Quae utraque a tempore dominicae passionis in populo Judaeorum, qui sibi pro Salvatore seditiosum latronem elegit, satis superque constat abundasse. Sed his praecurrentibus, apostoli ne terreantur, ne Jerosolyma Judaeamque deserant, admonentur. Quia videlicet non statim finis, qui in quadragesimum potius differendus sit annum, id est, desolatio patriae, supremumque urbis ac templi sequatur excidium. Tunc dicebat illis: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum, et terrae motus magni erfames. Constat haec ante finem desolationis templi, hoc est, tempore Judaicae seditionis ad litteram contigisse. Potest autem regnum contra regnum, et pestilentia eorum quorum sermo serpit ut cancer, et fames audiendi verbi Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio iEcclesiae victori
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑueniemus ad regna. Qui qm̃
ip̃o quod tricenarius inchoauit.
baptismo totius sit eccl̃ie sordes
expiaturus. eorundem quoc nu¬
merorum mystica cognatio decla¬
rat quia uidelicet triginta equa¬
lib suis ꝑtib computata pariũt
amplius duodecim. qui est patͥ¬
archarum et apłorum numerus:
⁊ fiunt quadraginta duo Habẽt
enum partes tricesrmam unum:
quintam decimam duo: decimã
tria. sextam quinꝙ: quintã sexͭ
terciam decem: dimidiam .xx. Qͤ
consummant u̾bi mystice nt di¬
ximus innuit᷑ totam eccl̃ie ꝑfec¬
tionem in xp̃i fide ⁊ gr̃a consistẽ᷑
que apatriarthis primo agnita. a¬
płorum est latius uoce diffamata:
nec esse nomen aliud sub celo inqͦ
oporteat nos saluos fieri: quom in
quadraginta duob nulla est ꝑ¬
ticula: que non equalib tricena¬
rii numeri contineatur in partib.
Tricenarius gͦ numerus sins par¬
tib quadragesimum complet ⁊
scd̃m: quia dñs eccl̃iam sin bap¬

Expanded text:
tis perveniemus ad regna. Qui quoniam tis perveniemus ad regna. Qui quoniam ipso quod tricenarius inchoavit baptismo, totius sit Ecclesiae sordes expiaturus, eorumdem quoque numerorum mystica cognatio declarat. Quia videlicet triginta aequalibus suis partibus computata pariunt amplius duodecim, qui est patriarcharum et apostolorum numerus, et fiunt quadraginta duo. Habent enim partes, tricesimam, unum; quintam decimam, duo; decimam, tria; sextam, quinque; quintam, sex; tertiam, decem; dimidiam, quindecconsummant: ubi mystice, ut diximus, innuitur totam Ecclesiae perfectionem in Christi fide et gratia consistere, quae a patriarchis primo agnita, apostolorum est latius voce diffamata: nec esse nomen aliud sub coelo in quo oporteat nos salvos fieri, quomodo in quadraginta duobus nulla est particula, quae non aequalibus tricenarii numeri contineatur in partibus. Tricenarius ergo numerus suis partibus quadragesimum complet et secundum, quia Dominus Ecclesiam sui bap