comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine uita. Uelut saucios mundi turbi¬
nib & p̾focatos scłi fluctib homines
uiuificaturus dicit᷑ petrus: ut quia mi¬
rabat᷑ refecta nauicła palpitantiũ pisciũ
numerũ uiuentiũ onustam eccłam ho¬
minũ multitudine plus miret᷑. Tota gͥ
Series lectionis mysticũ continet intel¬
lactum. Nam& insuꝑiore loco ubi seders
innauicła dñs ait petro duc in altumr a&
arate retia ur̃a incapturam: utiq non
in eũ docet piscationis in profunduor
instrum̃ta iacere. quã p̃dicationis in altũ
s: fide homines congregare. Hoc enim
oꝑat᷑ fides interris: qđ rete oꝑabat᷑ in
fluctib. Nams ic̃ rete quos continet ua¬
gire non patit᷑: ita & fides errare quos
colligit non ꝑmittit: s sic̃ suo captos
Sinu ꝑducit ad nauem. ita & hic congre¬
gatos gremio quodam deducit a dreqͥẽ
Ut autem intelligas quia despũali pis¬
catione dñs loquebat᷑: ait petrus. Pre¬
ceptor ꝑ totam noctem laborantes nicħ

Expanded text:
sine vita. Velut saucios ergo mundi turbisine vita. Velut saucios ergo mundi turbinibus, et praefocatos saeculi fluctibus homines vivificaturus dicitur Petrus, ut qui mirabatur refertam naviculam palpitantium piscium numero, viventium onustam Ecclesiam hominum multitudine plus miraretur. Tota igitur series lectionis mysticum continet intellectum. Nam et in superiori loco, ubi sedens in navicula Dominus ait Petro: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, utique non tam eum docet piscationis in profundum instrumenta jacere, quam praedicationis in altum sed fide homines congregare. Hoc enim operatur fides in terris, quod rete operatur in fluctibus. Nam sicut rete quos continet vagari non patitur, ita et fides errare quos colligit non permittit; et sicut ibi captos sinu quodam perducit ad navem, ita et hic congregatos gremio quodam deducit ad requiem. Ut autem intelligas quia de spirituali piscatione Dominus loquebatur, ait Petrus: Praeceptor, per totam noctem laborantes nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Empus ammon&e fratis.
ut euuangelii capitilus¬
quod nuꝑ lectum ẽ. disseramꝰ: in quo ait
ad petrũ dñs. ad huc in eiꝰ nauicła constitu¬
tus. Noli tunere. ex hoc ianeris homines
Quid eñ erat cause. cũ incaptura pisciior
refectas nauicłas discipłi mirarent᷑: Salua¬
tor petro non id ꝓmittebat qđ dicebat. Sed
spondebat qđ penitꝰ ignorabat. Hoc est
impsa inqua erat nauicła. ꝓpalpitantib
piecib uiuificandor hominũ copiã lar¬
giri: cũ utiq in nauicła uiuificari homi.¬
nes non soleant sed portari. nec refoueri
nauigio sed trepidare uestigio. Uide
engo ne ista nauicła nonsit nauicula
quȩ petio regenda tribuit᷑ : s Sit eccła¬
que apło gubnanda cõmittit᷑. Ipsa enĩ
naiuis ẽ. quȩ de mundanis turbinibus
uelut defluctib eleuatos. non necare s:
uiuificare consueuit. Namsic̃ et̃tuas¬
utilis subleuatos pisc̃ib degigite sau¬
ti ã petineat. ita & nauis eccłȩ libatos de
enĩ uiuificat᷑. nisi qđ paulo ante fuerit

Expanded text:
empus admonet, fratres, ut Evangelii capituluquod nuper lectum est disseramus, in quo ait ad Petrum Dominus adhuc in ejus navicula constitutus: Noli timere, ex hoc jam homines Quid enim causae erat cur, cum in captura piscium refertas naviculas discipuli mirarentur, Salvator Petro non id promitteret quod discebat, sed sponderet quod penitus ignorabat? Hoc est in ipsa in qua erat navicula, pro palpitantibus piscibus vivificandorum hominum copiam largiretur: cum utique in navicula non vivificari homines soleant, sed portari; non refoveri navigio, sed trepidare vestigio. Vide ergo ne ista navicula non sit navicula, quae Petro mergenda tribuitur, sed sit Ecco gubernanda committitur. Ipsa enim navis est quae de mundanis turbinibus, velut de fluctibus elevatos non necare, sed vivificare consuevit. Nam sicut cymba sutilis sublevatos pisciculos de gurgite sauciat et retentat, ita et navis Ecclesiae liberatos de enim vivificatur, nisi quod paulo ante fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
imitari satagamus:& nos cũ illo beati &
symonis. hoc ẽ obedientis xp̃o. nomen
congruet: nos ꝓpter simplicitatem fidei
non ficte. acceptamq ad nõ grãm uirtutũ.
filii columbe uocabim: congaudensq ip¬
se spũalib animȩ nr̃e ꝓfectib. dicet /quã
pulchra es amica mea. quã pulchra es: o
Supra petram fidĩ. aurum. argentũ. lapi¬
des p̃ciosos. Hoc ẽ ꝑfecta uirtutũ oꝑa
construentib. nil tribulationũ ignis
detrim̃ti afferat. nulli temptationuos
turbines preualeant: quinpotiꝰ aduer¬
sitatib ꝓbati. accipiemꝰ coronam uitȩ:
quã ille nob̾ ante scła promisit. qui ui¬
uit &e regnat ds. cũ patre inunitate sp̃s

Expanded text:
gimus, et nos cum illo beati et Simonis, hoc est, obedientis Christo nomen congruet: nos propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam virtutum, filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus, dicet: Quam pulchra es, amica mea, quasupra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus nihil tribulationum ignis detrimenti afferat, nihil tentationum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre in unitate S
Abbreviated transcription (Latin):
plicitatis nescii: idõq as apientia spiritꝰ
omnimodis auersi: dequib supradic¬
tumẽ. quia xp̃m non intelligentes.
alii iohannem baptistã. ałii autẽ heliã
alii uͦ hieremiam. aut unũ ex ꝓpħis eũ

Expanded text:
plicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus plicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes, alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii
Abbreviated transcription (Latin):
cempora: ipse ẽ enĩ dĩ uirtꝰ & dĩ sapien¬
tia. quȩ dicit. Dñs possedit me in icio
uiarum suarum :antequã quicquaor
facerre apͥncipio. Petrus filius sp̃s sci.
exeo tempore quo ab ipso illuminatꝰ.
gratiam diuine cognitionis accepit.
Et quia una uoluntas. eadẽ ẽ oꝑatio
sc̃e trinitatis. recte cum dixiss et bea¬
tus es symon bariona. idẽ fili gratiȩ
spũalis. ꝓtinus adiunxit quia caro
&r sanguis non reuelauit tibi: sed pat̃
m̃s qui incelis ẽ. Pater quippe filio co
limis sacre scriptẽ ꝓbabit᷑ exemplis.
Dicit namq depatre apłs. Misit d̃s
sp̃m̃ filii sui incorda nr̃a. Dicit ipse filiꝰ
spũ scõ apłs. Hec autem omnia oꝑat᷑
unꝰatq idem sp̃s: diuidens singłis pro¬
ut uult. Pat̃ ergo mittit spm̃. filiꝰ mittit
sp̃m: sp̃s ip̃se. ubi uult spirat: quia pro¬
ei caro & sangis reuelare nequibat. Ca
ro & sanguis recte intelligunt᷑ homine.
Sapientia carnis inflati. columbine sim¬

Expanded text:
 Dei sapientia quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset, Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quippe filio collimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra . Dicit ipse Filius Apostolus: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit Spiritum: Spiritus ipse ubi vult, spirat: quia proei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae sim
Abbreviated transcription (Latin):
eiuuangłio. tales non pastores s mercen¬
narios potiꝰ uocat dicens quia lupo
ueniente mercennarius fugit. quia
meitennarius ẽ: & non ꝑtinet a deũ
de ouib. Ueri autẽ pastoris &r ciuisin¬
cra ẽ cura de ouib eudens atq specia

Expanded text:
Evangelio tales non pastores, sed mercenarios potius vocat dicens, quia, lupo veniente, mercenarius fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Veri autem pastoris, et cui sincera est cura de o
Abbreviated transcription (Latin):
qua dm̃ extoto corde. tota anima. tota
utute. ꝓximũ autẽ tamquã nos ip¬
sos diligere iubem᷑. Et neutra harum
dilectio. sine alt̾a ualet ẽẽ ꝑfecta. quia
nec ds uere sine ꝓximo: nec sine deo
uere potest ꝓximus amari. Unde
dñs tociens interrogato petro ana
diligeret. & illo respondente quodeũ
ipso teste diligeret. adiungebat ꝑsin.¬
gła. ita concludens. Pasce oues meas
siue pasce agnos meos. Ac si aꝑte dica.
hȩc sola & uera ẽ ꝓbatio integri indo¬
minũ amoris: si erga fratres studueris
curam solliciti exercere laboris. Nam
quicumq fr̃ĩ opꝰ pietatis. qđ ualet. im¬
pendere negligit. minꝰ iustose condi¬
torem diligere ostendit. cuiꝰ mandatii.
insustentanda ꝓximi necessitate cons¬
tempnit. Que ꝓfecto caritas qĩnsine
diuine gratie inspiratione minime
possit haberi. tacite quodã modo dñs
insinuat qui petrũ de illa interioģal
simonẽ eũ ioħis. qđ numquã alias cs¬
nominat. Symon inquit ioħis. dilis

Expanded text:
um ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris; nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Simonem eum Joannis, quod nusquam alias, cognominat. Simon, inquit, Joannis, diligis
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet nr̃ȩ ordinẽ ad exempla bone¬
rũ dirigendo. & inꝓpos ita uitȩ recti¬
tudine ad mortem usq ꝑsistendo: &so¬
ciĩ conuersationis eor existentes. Socu
etiã remunerationis meream̃ effici:
Hoc aut̃ ita ꝑficiemꝰ si iuxta huius
sacratissime lectionis tenorem. & re-¬
demptorem nr̃m debito affectu cõplec¬
timur. & erga ꝓximoꝵe s alutem frat̃na
sollicitudine uigilamꝰ ip̃so opitulan¬
te qui hȩc &e nos facere iubet. & se fae¬
ta remunerare pollicet᷑. iħu xp̃o dño¬

Expanded text:
videlicet nostrae ordinem ad exempla bonovidelicet nostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque persistendo, ut socii conversationis eorum existentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Redemptorem nostrum debito affectu complectimur, et erga proximorum salutem fraterna sollicitudine vigilamus, ipso opitulante qui haec et nos facere jubet, et se facta remunerare pollicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui liba uoce p̃dixat. se occidi prodño
non aliud eẽ. quam gratissimã dõ mun¬
dissimãq hostiam offerri. Clarificaũ
ergo &e paulus dm̃. clarificauerunt
⁊ ceteri apłi. qui & ipsi puro corde
xp̃i diligebant: ipsi sincera intenti¬
one oues xp̃i curabant. Q uodenim
petro dictũ ẽ pas ce oues meas. om̃ib
utiq dictũ ẽ. Hoc namq erant cȩteri
apłi qđ fuit petiis sedprimatꝰ petrodat᷑.
ut unitas eccłȩ conm̃det᷑. Pastores sunt
om̃s.s grex unus ostendit᷑. qui & aba¬
postolis omĩb tunc unanimi consen¬
sione pascebat᷑. & deinceps asuccess orib
eoꝵ. cõmuni cura pascit᷑. Quoꝵ pluri¬
mi conditoremsuũ morte.om̃s autem
uita sua clarificare ꝓbant᷑. Nonsolũ
autẽ maxima illa ȩccłȩ luminarias
& reliqua elector turba. uel uiuendo ul
moriendo dm̃ suo quiꝰq tempore clan¬
ficat: Quor uestigia nos quoq frane
mei. nr̃o tempore s equi oportet: ut uit

Expanded text:
qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum, clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successoribus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum autem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigia nos quoque, fratres mei, nostro tempore sequi oportet, et vitae
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ. maxima exparte agones ips ius
& labores ꝓxp̃o describendo. compleuit.
Testat᷑ hoc & ipse. qui opꝰ scriptoꝵ suoꝵ
qđ quatuordecĩ epłis conclusit solo ut
ita dixerim xp̃i odore resꝑsit. Quicqͥd
enĩ ibi legeris. aut fidei archana reuelat.
aut bonoꝵ oꝑum fructꝰ ostendit. aut
celestis regni gaudia ꝓmittit. aut quid
ipse tribulationũ hȩc p̃dicans sustinu¬
aut generali exhortatione. qđ om̃ib
qui pie uolunt uiuere inxp̃o. ꝑs ecu¬
tiones deẽe nonpossint insinuat:
Testat᷑ quantũ uita sua dm̃clarificau̾it.
cũ iniuincłis positꝰ & apꝓinquans pas¬
sioni timotheo ꝑepłam exempluor
sui oꝑis ꝓponit.dicens. B onũ certam̃
certaui. cursũ consũmaui: fidem ser-¬
uaui. Monstrabat qualit̃ morte clari-¬
ficaturus ẽẽt. cũ p̾misit. Ego enĩ iam
inmolor: & tempꝰ meȩ resolutionis in-¬
stat. O quam precios a inconspectu dñi
mors sc̃i illiꝰ qui aꝑtissime nouerat

Expanded text:
apostolorum maxima ex parte, agones ipsius apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia promittit, aut quod  Al., quid ipse tribulationum hic praedicans sustinuaut generali exhortatione, quod omnibus qui pie volunt vivere in Christo, persecutiones deesse non possunt, insinuat. Testatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus, et appropinquans passioni, Timotheo per Epistolam exemplum sui operis proponit, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus esset Deum cum praemisit, Ego enim jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
euuanglista subs equent᷑ insinuat. cũ ait.
Hoc autem dixit significans qua mor¬
te clarificaturus eẽt dm̃. Clarifi cauit
quippe petrus morte sua dm̃. quando
hoc indicio. cunctis quantũ ds̃ eẽt colen¬
dus amanduisq monstrauit: dũ ipse da¬
ta optione mallet crucis subire torm̃tũ.
quam acelestis uerbi predicatione cessa¬
re. Qui notandũ qđ non solum morte
s & uita sua. & passionib quȩ mortẽ
precess erant. dm̃clarificauit. Clarifica¬
uit namq uita dm̃. qui ꝑ omnia quȩ
gesdit: nonsuã ꝓpͥam sedconditoris sui
uoluntatem laudemꝙ querebat Clari¬
ficauit & passionib quẽ aꝓpositis su¬
ꝑni amoris obsequiis: nulla ꝑsequenti¬
um ualuit reuocare pressura. Uerum
scũ memoria beati petri.etiam coapłi
eiꝰ pauli hodie natalicia celebramus.
ta.uel passionib. uel morte dĩn clarifica-¬
uerit. Clarificauit utiq & ipse. Testat᷑
enĩ lucas euangłista. qui librũ actuuim

Expanded text:
evangelista subsequenter insinuat cum ait: evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant, Deum clarificavit. Clarificavit namque vita Deum, qui per omnia quae gessit non suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia celebramus, ita, vel passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum
Abbreviated transcription (Latin):
imnpintu habet. Unde nunc ipse pꝰꝗqͣ
pascendas oues suas petro. hoc ẽ ple¬
bes docendas gubnandasq commisit
Sibsequent̃ addidit dicens. Amenam̃
dicotibi cũ ẽes iunior cingebas tẽ. &
anbulabas: cũ autem senueris: exten
des manus tuas: & alius te cinget. ꝙ
ubet quo cu nonuis. In extensione¬
& enĩ manuũ. positionem menbror
eiꝰ qua crucierat aptandꝰ insinuat incinc
ductu quo nollet ipsa mortis ac passi¬
onis acerbitatem indicat. quã corporał
eiꝰ infirmitas horrebat. cuiꝰ animi firmi¬
tas spũał. etiam aduersa ꝓ dño letabat᷑
extendes inquiens manus tuas. & aliꝰ
te cinger: & ducet qͦ ñ uis. Ac si patent
dicat. Q uanta me karitate diligas hinc
liquido ꝓbabis. cũ ꝓparuuloꝵ meoꝵ
uitausq ad mortẽ certando ꝑueneris
Et ut illi incorpore possint pariter &e
m̃te seruari. ipse torm̃ta corporis ommia
quea duersariuo infligere lib&e. forti
m̃tis constantia colerabis. Quod ipse qͦ

Expanded text:
mptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter addidit, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambudes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . In extensionetenim manuum positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cincductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritualis etiam adversa pro Domino laetabatur Extendes, inquiens, manus tuas, et alius te cinget et ducet quo tu non vis. Ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
rii cesaris subquo ipse regnabat. In
cuiꝰ partes ueniens iħs: interrogabat
discipłos suos dicens. Quẽ dicunt ho.¬
mines ẽẽ filiũ hominis: Non autem
quasi nesciens. sententiã dese uel dis ei¬
płorꝑ uel extraneor inqͥrit᷑: s: id̃o disci¬
pulos quid de se sentiant interrogat:
ut confessionẽ recte fidei illorꝑ digna
mercede remunerr. Namsic̃ interroga¬
tis generalit̃ omĩb. petrus responoit
unus ꝓom̃ib: ita qđ petro dñs respon¬
dit. inpetro omnib respondit. Idoqͥd
alii dese sentiant inquirit: ut exposi¬
tis pͥmo sententiis errantiũ. discipli
ꝓbarent᷑ ueritatẽ suȩ confessionis. non
de opinione uulgata. Sed de ipso ꝑcepi¬
se dñicȩ reuelationis archano. Quem
inquit oicunt homines eẽ filiũ homi¬
nis: Pulchre homines appellat. eds
qui defilio hominis tantũ loqui nou¬
rant: qui diuinitatis eiꝰ archana nesce¬
bant. Nam qui diuinitatis eiꝰ myftens

Expanded text:
n cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
hominum. Ex his ergo duab nauicls
ȩccła inaltum assumit᷑. quia dñin cum
apłoꝵs doctrina sus cepit. Si nagoga
in quã remanet ad terras. quasi terrens
inherens oꝑationib. Eccła autẽ mal¬
titudinẽ reuocat᷑. tamquam celoꝵ pis¬
funda sacram̃ta discutiens. In illã sell

Expanded text:
hominum . Ex his ergo duabus naviculis hominum . Ex his ergo duabus naviculis autem Ecclesia in altum assumitur, quia Dominum cum apostolorum doctrina suscepit. Synagoga, inquam, remanet ad terras, quasi terrenis inhaerens operationibus: Ecclesia autem in altitudinem evocatur, tamquam coelorum profunda sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Uͥq miseret᷑. ubiq ꝓdest. Int̾ra positꝰ
ꝑ cactũ languores corpor sanat: Inma¬
ri constitutꝰ ꝑdoctrinã eurat uulnera
animarũ: S uideamꝰ quȩ sit ifta naui¬
cła symonis petri. quam addocenduo
deduab mag̃ oportunã dñs iudicauit:
quȩ & iͤ tũ saluatorem p̃ftet abiniuria.
naui. & grauib in iuriis lacessitum:
Naiugauit enĩ cũ moyse in mari rubro
quando popłi isrł ꝑundariĩ fuenta
transuexit: s grauib ẽ. affectꝰ iniuiriis.
s ic̃ ipse ait ineuuangłio adiudos. Sicre¬
deretis moysi: & michi crederetis. In¬
iuria ȩ. autem s aluatoris ẽ. increduliti
synagoge. Ergo petri nauem eligit mo¬
ysi deserit. Hoc ẽ. sꝑnit synagogam
ꝑ fidiȩ. fidelem ass iunit eccłam. Due
enĩ quasi nauicłȩ addñm destinate
sunt: quȩ in hoc tamquã inimari mude
salutẽ hominib piscarent᷑. Sic̃ ait dĩs
apłis. Uenite faciam uos pis catores

Expanded text:
Ubique miseretur, ubique prodest. In terra positus Ubique miseretur, ubique prodest. In terra positus per tactum languores corporum sanat; in mari constitutus, per doctrinam vulnera curat animarum. Sed videamus quae sit ista navicula Simonis Petri quam ad docendum de duabus magis opportunam Dominus judicavit, quae et tutum Salvatorem praestet ab injuria, navi, et gravibus injuriis lacessitum. Navigavit enim cum Moyse in mari Rubro, quando populum Israel per undarum fluenta transvexit: sed gravibus est affectus injuriis, sicut ipse ait in Evangelio ad Judaeos: Si crederetis Moysi, et mihi crederetis . Injuria autem Salvatoris est incredulitas Synagogae. Ergo Petri navem elegit, Moysis deserit, hoc est, spernit Synagogam perfidam, fidelem assumit Ecclesiam. 4. Duae enim quasi naviculae a Deo destinatae sunt, quae in hoc, tamquam in mari, mundo salutem hominibus piscarentur, sicut ait Dominus apostolis: Venite, faciam vos piscatores
Abbreviated transcription (Latin):
adaudiendũ illũ mag̃ irruerent quã rogaut̃e:
& medicinã salutis nons ꝑarent ꝑhumi¬
litatis grãms ed ꝑimportunitatis in iuriã
ita ut irruentes sic̃ ait ęuuangłiũ turbas
ad dnm iħm non desertum separar&. non
synagoga repelleret non reuerentia di¬
uinitatis arceret. Hẽ. enĩ consuetudo in¬
firmantium. ut dũsꝑant siuis egritudi¬
nib medicinã: ab importuna peticione
non loco ꝓhibeant᷑. non tempore. non pu¬
dore.: sed quanto plus medet᷑ ille quisa¬
nat. tanto ampli ille imporcunus est
qui laborat. Ergo cũdñs iħe abirruen¬
tib turbis semotꝰ. int̾ra ẽẽ non possit.
que erat petri om̃i festinatione unam¬
conscendit.: ut importunitatis iniuriã
uela quarꝑ nat᷑a repelleret. quia eũ doc¬
toris reuerentia minime cohercebat. atq
exinde cepit denauicła petri adomnes
doctrine suȩ uerba ꝓfundere. Uidete
miscdiam saluatoris. Seꝑat᷑ qͥd corꝑe doc
trinȩ. tam̃ his utilitate coniungitur:

Expanded text:
 quam rogarent: et medicinam salutis non sperarent per humilitatis gratiam, sed per importunitatis injuriam; ita ut irruentes, sicut ait Evangelium , turbas a Domino Jesu non desertum separaret, non Synagoga repelleret, non reverentia divinitatis arceret. Haec est enim consuetudo infirmantium, ut dum sperant suis aegritudinibus medicinam, ab importuna petitione non loco prohibeantur, non tempore, non pudore: sed quanto plus medetur ille, qui sanat, tanto amplius ille importunus est, qui laborat. 2. Ergo cum Dominus Jesus ab irruentibus turbis semotus, in terra esse non posset, navem Petri omni festinatione conscendit, ut importunitatis injuriam vel aquarum natura depelleret: quia eam doctoris reverentia minime coercebat: atque exinde coepit de navicula Petri ad homines doctrinae suae verba profundere. Videte misericordiam Salvatoris: strinae tamen iis utilitate conjungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cis flãmis tuis. Suꝑari caritatis xͥ
flãma non potuit: & segnior fuit ig¬
nis qui foris usit: quã qui intus ac¬
cendit. Seuisti ꝑsecutor. martyri con-
seuisti: ⁊ auristi palmã dũ augeres pe¬
nã. Nam quid non aduictoris głam
ingeniũ tuũ repperit. quando in hono¬
rem transierunt triumphi eciã instrum̃
ta supplicii : Gaudeamꝰ gͥ dilectiss imi
gaudiospũali. & defelicissimo incliti ui¬
ri fine. gloriem᷑ in dño qui ẽ. mirabilis
in scĩs suis: in quib nob̃ ⁊ presidiuor
contulit et exempluos: atq ita ꝑuniuer¬
sum mundum clarificauit gloriam suã.
ut a solis ortu usq ad occasum. leuiticor
luminũ choruscante fulgore. quã clari¬
ficata ẽ. hierosolima stephano. tam illu¬
stris fieret roma laurentio. Cuiꝰ oratu
& patrocinio adiuuari nos sine cessa¬
tione confidimꝰ: ut quia om̃s sic̃ apłs

Expanded text:
cis. Flammis tuis superari charitatis Christi cis. Flammis tuis superari charitatis Christi flamma non potuit, et segnior fuit ignis qui foris ussit quam qui intus accendit. Servisti, persecutor, martyri, cum saevisti; auxisti palmam, dum aggeras pnam. Nam quid non ad victoris gloriam ingenium tuum reperit, quando in honorem tranta supplicii? Gaudeamus igitur, dilectissimi, gaudio spirituali de felicissimo inclyti viri fine. Gloriemur in Domino, quod mirabilis in sanctis suis , in quibus nobis et praesidium constituit et exemplum; atque ita per universum mundum clarificavit gloriam suam, ut a solis ortu usque ad occasum, leviticorum luminum coruscante fulgore, quam clarificata est Jerosolyma Stephano, tam illustris fieret Roma Laurentio. Cujus oratione et patrocinio adjuvari nos sine cessatione confidimus: ut 340 quia omnes, sicut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
stitu in amissibiles condidat faculta tes
Que tanto integriꝰ erant saluȩ. quanto
sanctꝰ ꝓbabant᷑ expense . fremit predo
frustratꝰ: & inodiũ religionis que talẽ
diuitiarũ usum instituisset ardescens.
dureptionũ thesauros potiores aggre¬
dit᷑. apud quem nullã denariorũ sub̾ã
repperisset. Illud depositũ quosacratiꝰ
erat diues ut auferret renuntiare. xͦ.¬
laurentiũ iubet: & solidissimã illao
leuitici animi fortitudinem. diris pa-¬
rat urgere suppliciis. Quor uͥ pͥma
nil obtinent. uehem̃tiora succeduni:
Hacertos & artꝰ multa uerberũ secti¬
one concisos. subiecto p̃cepit igne tor¬
reri: ut ꝑcratẽ ferream quȩ iã defer-¬
uore continuo iũ inse haberet uren-¬
di conuersors alt̾na mutatione m¬
bror fieroe cruciatꝰ uehem̃tior. &
pena ꝓductior. Nichil optines. nicħ
ꝓficis seua crudelitas. Subtrahitur
inuentis tuis materia mortalis: &
laurentio in celos ab eunte tu defi-¬

Expanded text:
stitu inamissibiles condiderat facultates. stitu inamissibiles condiderat facultates. Quae tanto integrius erant salvae, quanto sanctius probabantur expensae. Fremit praedo frustratus, et in odio religionis, quae talem divitiarum usum instituisset ardescens, direptionem thesauri potioris aggreditur, apud quem nullam denariorum substantiam reperisset; illud depositum, quo sacratius erat dives, auferret, renuntiare Laurentium jubet, et solidissimam illam levitici animi fortitudinem diris parat urgere suppliciis; quorum ubi prima non obtinent, vehementiora succedunt: laceros artus et multa verberum sectione concisos subjecto praecepit igne torreri; ut per cratem ferream, quae jam de fervore continuo vim in se haberet urendi, conversorum alterna mutatione membrorum fieret cruciatus vehementior, et poena productior. Nihil obtines, niproficis, saeva crudelitas. Subtrahitur inventis tuis materia mortalis, et Laurentio in coelos abeunte tu defi
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo. de xp̃i pͥncipalit amore cõ¬
cepta non solum ipsa non cederet. sed
alios exemplo suȩ tolerantie roborarce
Cum enĩ furor gentiliuo potestatum
inelectiss ima queq xp̃i menbra seui¬
ret. acp̃cipue eos qui ordinis erant
sacerdotał impedirent: in leuitao
laurentiuo qui non solũ ministeri.¬
o sacramentor. s eciã dispens atione
eccłasticȩ substantiȩ p̃minebat im¬
piꝰ ꝑsecutor efferbuit: duplicẽ sibi p̃dã
deuniꝰ uiri cõprehensione ꝓmittens.
Quẽ si feciss sacrȩ pecuniȩ traditoreor.
faceret ec iam uere religionis exortẽ
Armat᷑ itaq itaq gemina face. homo
petuniȩ cupidus. & ueritatis mimic̃¬
Auaricia. ut rapiat aurũ: impietate
ut auferat xp̃m. Postulat s abinma¬
cłato sacrarii presule. opes eccłasticas
qͥb auidissimꝰ in hiabat inferri. Cui
leuita castissimꝰ uͥ eas repositas hab̾ꝙ
obtulit greges: in quore uictu atq ue¬

Expanded text:
fortitudo, de Christi principaliter amore confortitudo, de Christi principaliter amore concepta, non solum ipsa non cederet, sed etiam alios exemplo suae tolerantiae roboraret. Cum enim furor gentilium potestatum in electissima quaeque Christi membra saeviret, ac praecipue eos qui ordinis erant sacerdotalis impeteret, in levitam Laurentium, qui non solum ministerio sacramentorum, sed etiam dispensatione ecclesiasticae substantiae praeeminebat, impius persecutor efferbuit, duplicem sibi praedam de unius viri comprehensione promittens, quem si fecisset sacrae pecuniae traditorem, faArmatur itaque gemina face homo pecuniae cupidus et veritatis inimavaritia, ut rapiat aurum; impietate, ut auferat Christum. Postulat sibi ab immaculato sacro praesule opes ecclesiasticas, quibus avidissimus inhiabat inferri. Cui levita castissimus ubi eas repositas habereum pauperum obtulit greges, in quorum victu atque ve
Abbreviated transcription (Latin):
mit. nulla cuiusquam benignitas pos¬
sit equari. quia aliud ẽ. ꝓ iusto mori ho¬
minem sua necessitate moriturum.
liud ꝓimpiis occumbere a debito mo¬
tis alienum: multum tamen uniuel¬
sis hominib eciã martyres contuler̃
quorũ fortitudine ita eiꝰ largitor usus
edñs ut penã mortis & atrocitateor
crucis nulli suor uellet ẽẽ terribilem.
s multis fecisset imitabilẽ. Si ergo nul¬
lus bonꝰ sibi soli ẽ. bonꝰ. nec cuiꝰquam
sapientis sibi tantũ ẽ. amica sapienti¬
a.⁊ hec uerarum natura uirtutũ ẽ.
ut multos a tenebroso abducat errore.
qui earũ clarus ẽ. lumine: aderudien¬
dũ dĩ popłos nulla utilior forma quao
na tnsurs exempla quam uerba. ⁊ plus
ẽ. oꝑe docere quã uoce. In quo excellen¬
dssimo gn̾e doctrinȩ. beatus mar¬
tya laurentius cuiꝰ passione hodier
ii dies illustris ẽ quã głosa polleat
dignitate. eciã ꝑsecutores ipsius sentire
potuerunt: quã illa mirabił animi

Expanded text:
mit , nulla cujusquam benignitas posmit , nulla cujusquam benignitas possit aequari, quia aliud est pro justo mori hominem sua necessitate moriturum, aliud pro impiis occumbere a debito mortis alienum, multum tamen universis hominibus etiam martyres contulerunt, quorum fortitudine ita ejus largitor usus est Dominus, ut poenam mortis et atrocitatem crucis nulli suorum vellet esse terribilem, sed multis faceret imitabilem. 338 Si ergo nullus bonus sibi soli est bonus, nec cujusquam sapientis sibi tantum a; et haec verarum natura virtutum est, ut multum a tenebroso abducat errore, qui earum clarus est lumine, ad erudiendum Dei populum nulla est utilior forma, quamtamen sunt exempla quam verba, et plus est opere docere quam voce. In quo excellenssimo genere doctrinae beatus martyr Laurentius, cujus passione dies hodiernus illustris est, quam gloriosa polleat dignitate, etiam persecutores ipsius sentire potuerunt, cum illa mirabilis animi
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem euangłici illi uiri dicentes.
Nonne cornr̃m erat ardens innobis
inuia: Ubi ergo cor aidet: flãmaor
menbra non sentiunt. Ubi xp̃i ignis
oꝑat᷑. diaboli necẽẽ ẽ. uincat᷑ incendiũ
⁊ubi dĩ sp̃s feruet. frigida fit flamma
mortalium. Et hinc ẽ. Km̃i. quod
trium phum beati laureNti. totus
ubiq mundus consona hodie deuo.¬
cione concelebrat: hinc quod insuꝑa¬
bilem fidem eiꝰ letior roma miratun
quia radiis ȩterni solis accensus igne
Iscłi pacient̃ sustinuit ⁊ confidenten
UM omniuos dilectissi¬
mi suma uirtutũ. ꝙ toeiꝰ
plenitudo iusticiȩ de illo
amore nascitur. quo d̃s
proximusq diligit᷑. in nulł profecto
hic amor sublimiꝰ excellere. clarius¬
q fulgere. quã inbeatis simis marti¬
ribus inuenitur. qui dño iħu xp̃o
ꝓomnib hominib mortuo. tam pro¬
pinqui sunt imitatione haritatis.
qua insimilitudine passionis. Quãts
enim illi dilectioni qua dñs nos rede¬

Expanded text:
invicem evangelici viri dicentes: invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. Et hinc est, carissimi, quod triumphum beati Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter Cum omnium, dilectissimi, summa virtutum et totius plenitudo justitiae de illo amore nascatur quo Deus proximusque diligitur; in nullis profecto hic amor sublimius excellere, clariusque fulgere, quam in beatissimis martyribus invenitur; qui Dominoomnibus hominibus mortuo tam propinqui sunt imitatione charitatis quam similitudine passionis. Quamvis enim illi dilectioni, qua Dominus nos rede
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis anuni eẽt ȩt̃na purgatios et corpꝰ
quod corrumpentib flãmis p̃sens uita
desereret. ad incorruptionem uiuendi
dampnata morte transiret. Uere inꝯ¬
parabile salutaris huiꝰ fidei sacram̃tũ.
quo ꝑtorm̃ta beatitudo
querit᷑ ⁊ flãmis refrigeriũ p̃paratur.
ut ait patriarcha dauid. uerbis marty-¬
rũ dicens. Transiuimus ꝑ ignem &
a quam. & induxisti nos in refrigeriuo
Transibat ꝑignem & aquam beatus lau¬
rentius:cũ hinc eũ mortifera mundi
flãma torreret hinc celestis irrigui
uitał unda ꝑfunderet. Transibat ꝑig
nem & aquã: cũ uim furentis incendii
diuini fontis clementia temꝑaret.Ar¬
debat gͦ laureNtUs. s uincebat ig¬
nis ille dequo ait saluator. Ignem ue¬
ni mittere interra. & quid uolo nisi
ut ardeat: O nouũ inirandũ q certa
men. uniꝰ eius dẽq uiri. Et flammis
corpꝰ urebat᷑ ⁊ ardentis fidi calore m̃s
ignita feruebat: sic̃ lo quebantur ad

Expanded text:
fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumque! nius ejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
bitans & insemet ipso se fidem xp̃o suo.
.i.eccłasticas opes in pauꝑibus seruatu¬
rum. Apter qđ ꝓtinꝰ ad tribunal rapit᷑ im¬
piors uia simplicitate innocens: uirtute
fortissimus: nichil sane aliud deferens
iudicanti quã uiue mentis constantiã.
⁊ illese conscientiȩ puritatẽ: deuotam
dõ offerens animã:⁊ castissimũ tradeis
ꝑ sequenti corpus adpenam: illud ȩuan¬
gelicum seruans. Nolite timere eos qͥ
occidunt corpus.animã autẽ non pos¬
sunt occidere. Excogitat᷑ itaq in lau¬
rentium ferale tormentũ: ut qui me¬
tu mortis non mouebat᷑. acerbitate
supplicii frangeret᷑. S quem suaruor
confortabat multitudo uirtutũ. non
poterat uincere penarum magnitudo
Parat᷑ gͦ craticła igne succensas quȩ triuor¬
phalis martyris ⁊ animuo fatigarte &
corpꝰ exureret. S ignara ueri ꝑsequenti¬
um turba: idiabolicis obcecata tenebris.
non uidebat qđ adustio illa menbror

Expanded text:
bitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, bitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudoergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara veri turba persequentium, et diabolicis obcaecata tenebris, non videbat quod adustio illa membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
ci sermonis armauit. Nam cũ idem lau¬
rentiꝰ passionẽ pat̾nã ut piiss imꝰ filius
in consolabili merbre defferet. syxtus p̃¬
scientia scĩ sp̃s edocente futã dinoscens. ait
illi. Depone fili omnẽ demea morte tristi¬
ciam. Nec enĩ diu mea te contristabit ab¬
sentia. pꝰ triduũ me sequeris. Quo respon¬
so mens deuota ꝑcepto: indubitatã susci¬
piens obtimo abantistite xp̃i martyre
ueritatẽ. nicħ mag̾ p̃omĩb curat. quã
ut auaricia ꝑsequentis quod demorte
sc̃õꝵ contristabat. eccłaoi. dep̃da eccłȩ
gaudiũ non haberet:
Inuenit uir prudentissimꝰ. unde acͥus
suũ possit corquere tortorem. Omneo
gͥ eccł e censũ. cunctaq sacͥ uasa mini¬
sterii. ne ea sacͥlegꝰ macłaur aspectus. con¬
uocatis in opũ turbis pia erogatione dis.¬
tribuit ⁊ ut futurus martyr. in retributiõe
cȩlesti pariter ⁊ mercede sui sanguinis.
i tantȩ libalitatis p̃mio ditaret᷑: non du¬

Expanded text:
ci sermonis armavit. Nam cum idem Lauci sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Christi martyre, veritatem, nihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non du
Abbreviated transcription (Latin):
icut patrũ nr̃or frotres la¬
rissiminon incerta relatione
apłice sedis sacerdotio funge¬
retur. ⁊ scĩssimo laurentii archidia co¬
ni ministerio romana floreret eccła
inuidia ardente diaboli. aduersus nom̃
ifidem xp̃i. flamma durissime ꝑsecuti¬
onis in canduit: atq ut ꝑniciosius do¬
minicũ gregẽ ferał bestiȩ rabies insati¬
ata laniaret: nocendi artifex inimicus
ꝑuigił prius molit᷑ custodiã pastoris
eripere. Et id eo sixtũ ante om̃s sũmuor
dĩi sacerdotẽ furor gentił aggreditur.
Utecclastica m̃bra tã ualido truncata
capite: uelut munimine p̃sidii cȩlestis
amoto. cruentꝰ ꝑsecutor in uaderet. Sed
magnus ille syxtus. qui cõmissis adõ sibi
ouib affuerat pastor int̾ris: aderat patro¬
nus ecȩlo. Deniq scm laurentiũ quasi iã
pontificis sui solatio destitutũ ad sube¬
unda supplicia manꝰ pagana ꝑquirit.
quẽ mirabilis syxtus aduersus omnia
seuientis mundi mala uaticinio ꝓpħi¬

Expanded text:
icut patrum nostrorum, fratres carissimi, non incerta relatione tus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio propheti
Abbreviated transcription (Latin):
camino ignis inclusos inpenarũ deam¬
bulasse fiãmis: & igneos globos pedib
conculcare. Unde & beatus laurentiꝰ¬
penarũ suarum flãmis ambulant. Sic
iste impso supplicii sui igne discumbit
Illi uestigiis pedum conculcarunt in¬
cendia: sic iste laterum suors diffusione
restinguit. Illi in quã stantes inpena
eleuatis manib orabant dñm: sic aũ iste¬
ꝓstratꝰ insua pena toto corpore dñm de¬
p̃cat᷑. Iterum gͦ beatus laurentius
indorsũ supinus uertit᷑. & renes eiꝰ ignib
exurunt᷑: ut impleret᷑ psalmi ꝓpħia qͥ
duplici se postulat igne comburi. Nam
sidesolo mundi igne loqueret᷑: sufficet
renes tantum exurendos incendus ob¬
tulisse. Cor autẽ: nisi xp̃i flãma nonurit
Atq idõ ad cõpbandã deuocionẽ suao
geminũ sibi ignẽ postulat: ut luctami¬
ne habito. oftendat inse plus posse anio¬
rem xp̃i. quã penã tyranni. Oremus

Expanded text:
camino ignis inclusos in poenarum suarum deamcamino ignis inclusos in poenarum suarum deambulasse flammis, et igneos globos pedibus conculcasse . Unde et beatus Laurentipoenarum suarum flammis ambulant, hic et in ipso supplicii sui igne discumbit; illi vestigiis pedum conculcaverunt incendia, iste laterum suorum diffusione restinguit. Illi, inquam, stantes in poena elevatis manibus orabant Dominum; hic autem prostratus in sua poena toto corpore Dominum deprecabatur. Iterum beatus Laurentius in dorsum supinus vertitur, et renes ejus ignibus exuruntur; ut impleretur psalmi prophetia quae tique postulat igne comburi. Nam si de solo mundi igne loqueretur, sufficeret renes tantum exurendos incendiis obtulisse. Cor autem nisi Christi flamma non uritur: atque ideo ad comprobandam devotionem suam geminum sibi ignem postulat; ut luctamine habito ostendat in se plus posse amorem Christi, quam poenam tyranni. Honoremus
Abbreviated transcription (Latin):
li enĩ beatꝰ laurentiꝰ laborabat ĩ cendio.s
guit aidorẽ. Quã uis enĩ infauilla mnbra
soluant᷑: fidĩ tñ fortitudo non soluit᷑
Corporis detrimentuor sustinet. s lucẽ
salutis acquirit. Non enĩ fratres beaiꝰ
laurentiꝰ. breui uł simplici passione
ꝑimit᷑. Nam qui gladio ꝑcutituu. ii.¬
semel morit᷑. Qui inflamarum camil¬
no mergit᷑. uno impetu lib̾at᷑. Hic
autem longa & multiplici pena cri¬
ciat᷑: ut mors ei non sit ad suppliciũ
& desit adfinem. dicit᷑ enior ab illo seuis¬
simo ꝑsecutore. hec illi constituta pena.
ut ardentiũ exposita mole carbonũ. in¬
suꝑ cum ferrea crate distentũ lenta
flãma consumeret: ut non tã inflãman¬
do cito interi meret hominẽ. quã diu ex¬
uiendo corqueret. Ita ẽ iiũ latꝰ exustũ
ꝑ secutor cerneret: aliud latꝰ ignib obice¬
irt exurendũ. Legimꝰ anania azariam
& misahel beatissimos pueros. a rege in

Expanded text:
rali enim beatus Laurentius laborat incendio: rali enim beatus Laurentius laborat incendio: favilla membra solvantur, fidei tamen fortitudo non solvitur: corpus quidem detrimentum sustinet, sed lucrum salutis acquirit. Non enim, fratres, beatus Laurentius cita vel simplici passione perimitur. Nam, qui 582 gladio percutitur, semel moritur, qui flammarum camino mergitur, uno impetu liberatur; hic autem longa et multiplici poena cruciatur, et mors ei non desit ad supplicium, et desit ad finem. Dicitur enim ab illo saevissimo persecutore haec illi continuata poena, ut ardentium exposita mole carbonum, insuper ferrea crate distentum lenta flamma consumeret, ut non tam inflammando cito interimeret hominem, quandiu exurendo torqueret; ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus ignibus objiceret exurendum. Legimus Ananiam, Azariam et Misaelem beatissimos pueros a rege in
Abbreviated transcription (Latin):
EATISSIMIIAUREN¬
Ni martyris cuius nata¬
lem hodie celebramus.
passionẽ nosse uoscredo:
& quanta in ꝑsecutione ꝑ¬
tulerit dilectionem ur̃am scue pos se
non dubito. Tanta enĩ martyrio eius¬
gła extitit: ut passione sua munduo
illuminauerit unuersuo. Illumina¬
ne quo ipse succensus ẽ: ⁊ flaminis
quas ipse ꝑtulit. omniuo xp̃ianorũ
corda calefecit. auis eñ hoc exemplo
eternũ grhenne non patiat᷑ incendiu'
Beati gͥ laurenti i exemplo ꝓuocamur
ad martyriuoi: accendim adfidem. in¬
calescimus addeuocionem. Et siinno¬
bis ꝑsecutoris flãma de ẽ: fidei tam̃
flãma non de ẽ. Non ardemus quidẽ
toris ignẽ legimꝰ in ȩuangłio. dicente
eodẽ dño. Nescitis quia ignem uem
mittere interrãi&e quid uolo nisi ut de¬
cendat᷑: Quo igne succensi illi duo dis
rum non sentit incendiũ: Et dũ xp̃i
ardet desidio. ꝑ secutoris penã non sen¬
tit. In quantũ enĩ in illo audor ferbuit.
in tantũ supplicii flama frigeseit. Corꝑi¬

Expanded text:
Beatissimi Laurentii martyris, cujus Natalem hodie celebramus, passionem nosse vos credo; et quanta in persecutione pertulerit, Dilectionem vestram scire posse non dubito. Tanta enim ejus martyrii gloria exstitit, ut passione sua mundum illuminaverit universum. Illuminane quo ipse succensus est; et flammis quas ipse pertulit, omnium Christianorum corda calefecit. Quis enim hoc exemplo aeternum gehennae non patiatur incendium? Beati igitur Laurentii exemplo provocamur ad martyrium, accendimur ad fidem, incalescimus ad devotionem Etsi nobis persecutoris flamma deest; fidei tamen flamma non deest. Non ardemus quidem toris ignem legimus in Evangelio, dicente eodem Domino, Nescitis quia veni ignem mittere in terram? et quid volo, nisi ut accendatur ? Quo igne succensi Amahus et rum non sentit incendia: et dum Christi ardet desiderio, persecutoris poena non ardet. In quantum enim in illo fidei ardor fervet, in tantum supplicii flamma frigescit. Corpo
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ quã honoratum uidemꝰ. Ut quid gͦ
alibi q̃rimꝰ quidsit ministrare xp̃o. & non
pociꝰ inistis uerbis ipsis agnoscimꝰ: Cuo
enĩ dic̃.: siqͥs mͥministrat me sequat᷑. hoc
intelligi uoluit. a csi dicerr. Siqͥs me ñ
sequit᷑. non mͥ ministrat. Ministrant gͦ
as. non suas. Sic̃ enĩ alibi scriptũ est. qui
se dicit in xp̃o man̾e̾. debet sic̃ ille ambu¬
lauit & ipse ambulare. Debet eciã si porri¬
git esurienti panem. demiscdia facere. non
de iactantia: non aliud ibi querere quam
opꝰ bonũ. nesciente simstra quid faciat
dext̾a: id ẽ. ut alienet᷑ in tentio cupidita¬
tis. ab oꝑe liaritatis. Qui sic ministrat.
xp̃o ministrat: rectẽq illi dicet᷑. Cũ uni.
eximinimis meis fecisti: mͥ fecisti. Nec ea
tantũ que ad miscdiam ꝑtinent corꝑaleor.

Expanded text:
potius quam honoratum videmus. Utquid ergo potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitaChristo ministrat, recteque illi dicetur: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea tantum quae ad misericordiam pertinent corporalem,