comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parte iã dicta sunt : s iterata des¬
criptione narrantur. Nec nos itaq
pigeat eadẽ breuiter exponendo
enĩ solum inhis uerb̃ nouũ addi¬
tur. qđ dictũ ẽ. cũ stantib stabant.
Sũt autẽ quidam qͥusq ad hoc ꝓ¬
ficiunt. ut tͣrena quȩ accipiunt
bene dispensare nouerint miseri¬
cordiȩ oꝑibꝰ intendant. opp̾ssis
sub ueniant. Hi uidelicet uadũt
meo qđ se a ꝓxnni utilitatẽ ten¬
dunt. Cum hͥs gͦ rotȩ gradiuntur.
qr sacra eloquia dictoꝵ suoꝵ pas¬
sus ineoꝵ itinere disponunt. Et
sũt alii qui infide quã acceꝑunt
ita ad tenendum fortessunt. ut ad¬
uersis quibq resistere ualeant.
et ñ solum minue ad ꝑuersitatẽ
trahantur ꝑfidiȩ: s etiã ꝑuersa
loquentes impugnent. eosq ad
rectitudinem ꝑtrahant. Cũ istis
stantib stant ȩtiam rote : quia eis
rectitudinẽ suã sacri eloquii uer¬
ba confirmant. cũ ineis audiũt.
State ⁊ tenete tradiciones quasdi¬

Expanded text:
parte jam dicta sunt, sed iterata desparte jam dicta sunt, sed iterata descriptione narrantur. Nec nos itaque pigeat eadem breviter exponendo enim solum in his verbis novum additur, quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt autem quidam qui usque ad hoc proficiunt, ut terrena quae acceperunt bene dispensare noverint, misericordiae operibus intendant, oppressis subveniant. Hi videlicet vadunt, in eo quod se ad proximi utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sacra eloquia dictorum suorum passus in eorum itinere disponunt. Et sunt alii qui in fide quam acceperunt ita ad tenendum fortes sunt, ut adversis quibusque resistere valeant, et non solum minime ad perversitatem trahantur perfidiae, sed etiam perversa loquentes impugnent, eosque ad rectitudinem pertrahant. Cum istis stantibus stant etiam et rotae, quia eis rectitudinem suam sacri eloquii verba confirmant, cum in eis audiunt: State et tenete traditiones quas di
Abbreviated transcription (Latin):
qđ stepħs uideis ꝑfidiantibus
dicere uos semꝑ spui scõ restitis¬
tis. nec int̾ lapides timuit: quod
petrus fustib cesus ne in nomine
iħu loqueret᷑ cum magna lib̾ta¬
te respondit. obedire oportet dõ
magis quã hominib: quod paulꝰ
cathenarũ uincuł constringitur.
s tam̃ uerbũ dei ñ ẽ. alligatũ.
Siuitȩ sp̃s ad penicentie lam̃ta
cõpungit: sequunt᷑ ꝓtinus et¬
rotȩ. Cum scripturȩ sacrȩ uerba
dauid penitentiã ꝓfer̃. qͥuod rex
rep̾hensus a ꝓpħa : qe subiectus
cȩlesti regi ñ fuit. subiecto incre¬
panti ñerubuit confiteri quod
fecit. qđ publicanus qͥ reatũ sue
neqͥciȩ cognouit. ⁊ si in iustus ad
templũ uenit. iustificatꝰ atẽplo
rediit: quod petrus negationis
maculas lacrimis lauit. quod
latro qͥ meruce cognouit culpã.
inipsam iam mortẽ inuenit
ueniam. Dequib adhuc rotis:
eadem ꝓpħa replicat atq subiun¬
gic. Cum euntib ibant. et cũ stan¬
cib stabant. ⁊ cum eleuatis a terra

Expanded text:
 Stephanus Judaeis perfidiantibus diceret: Vos semper Spiritui sancto restitistis , nec inter lapides timuit ; quod Petrus, fustibus caesus, ne in nomine Jesu loqueretur, cum magna libertate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus ; quod Paulus catenarum vinculis stringitur , sed tamen verbum Dei Si vitae spiritus ad poenitentiae lamenta compungit, sequuntur protinus rotae, cum Scripturae sacrae verba David poenitentiam proferunt. Quod rex reprehensus a propheta, quia subjectus coelesti regi non fuit, subjecto increpanti non erubuit confiteri quod fecit . Quod publicanus, qui reatum suae nequitiae cognovit , etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Quod Petrus negationis maculas lacrymis lavit . Quod latro, qui in cruce cognovit culpam suam, in ipsa jam morte invenit veniam . De quibus adhuc rotis eadem propheta replicat atque subjungit: « Cum euntibus ibant, et cum stantibus stabant, et cum elevatis a terra,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. pennȩ anĩmalium rectȩ alt̾uiᷤ
ad altũm tenduntur. Nanidũ ille
mͥ uerbũ p̃dicationis exhibet. et
lumine ueritatis excorde modo
ignorantiȩ tenebras expellit. dũq
illi ego quia fortasse amundihus
potente oppͥmitur. solacium mee
de fensionis imꝑtior. atq huncꝰ
deiuolenti manib euello: uicisi
nobis pennas nr̃as tendimꝰ. ut
nos affectu & ope uicaria ex bono
quod accipimus tangamꝰ. Unde
bene pͥmus pastor ammonet di¬
cens. Onĩum finis apꝓpinquauit.
Estote itaq prudentes ⁊ uigllate
in orationib: ante omia mutuã
in uobis met ipsis liaritatẽ con

Expanded text:
dit, pennae animalium rectae alterius dit, pennae animalium rectae alterius ad alterum tenduntur. Nam dum ille mihi verbum praedicationis exhibet, et lumine veritatis ex corde meo ignorantiae tenebras expellit, dumque illi ego, quia fortasse a mundi hujus potente opprimitur, solatium meae defensionis impertior, atque hunc de violentis manibus evello, vicissim nobis pennas nostras tendimus, ut nos affectu et ope vicaria ex bono quod accepimus tangamus. Unde bene primus pastor admonet, dicens: Omnium finis appropinquavit. Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus; ante omnia mutuam in vobismetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
Sub firmam̃to autẽ pennȩ eoꝵ. recte
alti̾us adaltũm. Tunc penne uir¬
tutũ sub firmam̃to rectȩ sũc: qͣndo
bonũ qđ alt̃ habet. hoc alt̾i impen¬
dit : ut qͥt̾renam substantiam acci¬
pit. indigentis ꝓximi inopiã sub¬
leuet. Qui doctrinȩ gr̃a plenus ẽ.
ignorantis ꝓ xiiui tenebras. u̾bo
suȩ p̃dicationis illustret. Qui tem¬
porali potestate subnixus ẽ: opp̃ssos
nentia bona sua dendo declinet.
Qui grãm curationis accipit: int̾tes¬
sione sua saluti infirmantiũ pie
& humilit̾ impendat. Qͥ at̾renis
actib lib̾ solidõ uacare meruit:
ꝓdelinquentibꝰ ꝓximis exoret. fĩt
autẽ sepe ut quit̾rena substantia ni¬
mis occupatur: orationi ñ quantũ
debae inuigilet. Et fit plerumq ut
is qui ad exorandum dñm cunctis
mundi onerib exutus uacat: sus¬
tentationem uiuendi ñ habeat. S
dum diues porrigit alim̃tum atq
uestimentũ pauꝑi: ⁊dũ pauꝑ ora¬
tionẽ suã animȩ diuitis impen¬

Expanded text:
e eorum rectae alterius ad alterum. 21. Tunc pennae virtutum sub firmamento rectae sunt, quando bonum quod alter habet, hoc alteri impendit, ut qui terrenam substantiam accepit, indigentis proximi inopiam sublevet; qui doctrinae gratia plenus est, ignorantis proximi tenebras verbo suae praedicationis illustret, qui temporali potestate subnixus est, oppressos nentia, bona suadendo, declinet; qui gratiam curationis accepit, intercessione sua saluti infirmantium pie et humiliter impendat; qui, a terrenis actibus liber, soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Fit autem saepe ut qui terrena substantia nimis occupatur orationi non quantum debet invigilet. Et fit plerumque ut is qui ad exorandum Dominum cunctis mundi oneribus exutus vacat sustentationem vivendi non habeat. Sed dum dives porrigit alimentum atque vestimentum pauperi, et dum pauper orationem suam animae divitis impen
Abbreviated transcription (Latin):
nib tenent: eoꝵ mentes ꝓte¬
git: recte sub iungitur. exten¬
ti suꝑ capita eoꝵ de suꝑ. fi̾r¬
mam̃tum hoc quod insimilitu¬
dine christalli suꝑ capita ani¬
malium apparet. et horribile
et extentũ ẽ. qe bonoꝵ mentes
unde t̾ret. inde ꝓtegit. Si enĩ pa¬
uendus ineoꝵ cordib ñ eẽt: ꝓtec¬
tor et mͦ apeccatis. et pꝰ asuppliciis
ñ fuisset. Qui autẽ semꝑ considant.

Expanded text:
nibus tenent, eorum mentes protenibus tenent, eorum mentes protegit, recte subjungitur: Extenti super capita eorum desuper. Firmamentum hoc quod in similitudinem crystalli super capita eorum animalium apparet, et horribile et extentum est, quia bonorum mentes unde terret, inde protegit. Si enim pavendus in eorum cordibus non esset, protector et modo a peccatis et post a suppliciis non fuisset. Quia au
Abbreviated transcription (Latin):
Quis autẽ nesciat. cuiꝰ pulchri¬
tudinis sit christallũ: & mirum
qͦmͦ in hoc christallo. conueniat.
pulchritudo cum pauore. S om¬
nib uera scientib constat: quia
redemptor humani generis.
cum uidex apparuerit. et specio¬
sus iustis : ⁊ t̾ribilis erit inuistis.
Quẽ enĩ mansuetũ aspiciunt
electi : hunc eundẽ pauendum
atq tͣribilem conspiciunt rep¬
bi. S hunc idõ tũc electi tͣribi¬
lem ñ uidebunt: qe mͦ tͣrorem
illiꝰ consid̾are nͣcessant. Studio¬
se enim consid̾ant: quã tͣribił
adiudiciũ ueniat. culpas ante¬
actas de flent. umnminentes
declinant. pauorẽ illiꝰ cotidie
ante oculos mͣtis ponunt: et
quando trem̃dus appareat. si¬
ne cessatione suspectisunt: atq
cotidie tim̃do agunt. neqͣndo
uenerit ꝑtimescant. Similitu¬
do gͦ suꝑ capita animalium
firmanenti : quasi aspectus
christalli horribilis. Et qe ipse
pauor eiꝰ. quẽ in siuis cogitatio¬

Expanded text:
Quis autem nesciat cujus pulchriQuis autem nesciat cujus pulchritudinis sit crystallum? Et mirum quomodo in hoc crystallo conveniat pulchritudo cum pavore. Sed omnibus vera scientibus constat quia Redemptor humani generis cum judex apparuerit, et speciosus justis, et terribilis erit injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc eumdem pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo tunc electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non cessant. Studiose enim considerant quam terribilis ad judicium veniat, culpas anteactas deflent, imminentes declinant; pavorem illius quotidie ante oculos mentis ponunt, et quam tremendus 1232 appareat sine cessatione suspecti sunt, atque quotidie timendo agunt ne quando venerit pertimescant. Similitudo ergo super capita animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis. Et quia ipse pavor ejus, quem in suis cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
quod aspicitur. cuiꝰ habeat si¬
muilitudinẽ subinfercur cũ dr̃.
Quasi aspectus christalli horribił.
Christallum sic̃ dictumẽ. exaqͣ
congelescit: ⁊ robustũ fit. Sci¬
mus uero quanta sit aquȩ mo¬
bilitas. Corpꝰ autẽ redemptoris
nr̃i qe usq ad mortẽ passioni
subiacuit. aquȩ simile iuxta
aliqͥo fuit: quia nascendo. crescen¬
do. lasescendo. esuriendo. sicien¬
do. moriendo. usq ad passionẽ
ens ꝓpħa ait. Exultauit ut gi¬
gas : adcurrendã uiam suam.
S quia ꝑresurrectionis suȩ
głam. exipsa sua corruptione
iincorruptionis uirtute con¬
ualuit: quasi christalli mo¬
re exaqua durauit. ut millo
et haec eadem natura eẽt. et
inipsa iam quȩ fuerat corrup¬
tionis mutabilitas ñ eẽt. Aqua
gͦ inchristallũ uersa ẽ: qͣndo
corruptionis eiꝰ infirmitas
ꝑresurrectionẽ suã. ad incorrup¬
tionisẽ. firmitatẽ ꝑmutata.
S notandum qđ hoc christallũ
horribile. idẽ. pauendum dr̃.

Expanded text:
quod aspicitur, cujus habeat siquod aspicitur, cujus habeat similitudinem subinfertur, cum dicitur: « Quasi aspectus crystalli horribilis. » Crystallum, sicut dictum est, ex aqua congelascit et robustum fit. Scimus ergo quanta sit aquae mobilitas. Corpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passioni subjacuit, aquae simile juxaliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, et esuriendo, sitiendo, moriendo usque ad Passionem ens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruptione in incorruptionis virtutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura esset, et in ipsa quae jam fuerat corruptionis mutabilitas non esset. Aqua ergo in crystallum versa est, quando corruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem mutata. 20. Sed notandum quod hoc crystallum horribile, id est pavendum, dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
inhac corruptione positis. terri¬
biles atq pauende sunt: quarũ
nunc gaudia qe sensum nr̃arũ
m̃tium excedunt: suꝑ capita
animaliũ eẽ. memorantur. Qłs
enĩ incarne corruptibili positꝰ.
cõp̃hende ualeat. quȩ sit illa
angłoꝵ in effabił et sine fine
letitia. quȩ beatitudo sine de¬
fectu. uultum uide creatoris.
atq inenis delectatione: sine
inmutatione ꝑsistere: Potest
autẽ firmam̃ti nomine. ipse ꝑ
figuram nr̃ redẽptor intelligi.
uerus ds̃ suꝑ omĩa. ⁊ factꝰ inter
omia homo ꝑfectus: inqͦ natu¬
uirum dexterȩ cuȩ: ⁊ suꝑ filiũ
hominis quem confirmasticͥ.
H umana et enim natura. pͥusquã
acrtatore omĩum susciꝑetur t̾ra
erat: nã firmamentũ ñerat. Pec¬
catori quippe homini dictũ est.
t̾raes et int̾ram ibis. Ac pꝰquam
assũpta ẽ. ab auctore omĩum atq
incelos subleuata. ⁊ suꝑ angłos
ducta: firmam̃tum facta est
quȩ t̾ra fuit. S firmam̃tum

Expanded text:
in hac corruptione positis, terriin hac corruptione positis, terribiles atque pavendae sunt. Quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita animalium esse memorantur. Quis enim in carne corruptibili positus comprehendere valeat quangelorum ineffabilis et sine fine laetitia? quae beatitudo sine defectu vultum videre Creatoris atque in ejus dilectione sine immutatione persistere? Potest autem firmamenti nomine ipse per figuram noster Redemptor intelligi, verus Deus super omnia, et factus inter omnia homo perfectus, in quo natuvirum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi . » Humana etenim natura, priusquam a Creatore omnium susciperetur, terra erat, nam firmamentum non erat. Peccatori quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » At postquam assumpta est ab Auctore omnium atque in coelis sublevata, et super angelos ducta firmamentum facta est, quae terra fuit. Sed firmamentum
Abbreviated transcription (Latin):
dño duob modis exponimus.
ut lectoris iudicio quid eligen¬
dum censeat relinquamꝰ. Possũt
enĩ firmam̃ti nomine. celestes
potestates intelligi. Qđ firmam̃¬
tum recte quasi aspectus chris¬
talli dr̃: quia uidelicet et chris¬
tallũ forte quidẽ nimisẽ: seraqͣ
solidatur. Et natura angłica qͣn¬
do creata ẽ. lib̾um arbitriũ acce¬
pit : ut utrum uellet in humili¬
tate ꝑ sistere. ⁊ in omĩpotentis
dei conspectu ꝑmanere: an ad
suꝑbiam leuaret᷑. et ab eatitudi¬
ne cadet. ꝑ similitudinẽ aqua fuit.
s qe cadentib aliis: sci angłi in
sua beatitudine ꝑstiter̃: atq ac
ceꝑunt inmunere. ut ȩtiã cade
omino ñ possunt. Ineis natura
sua qe iam duci mutabilit̾ ñ po
test. quasi inmagnitudine chris¬
talli durataẽ. Qđ christallũ hor¬
ribile et extensum suꝑ capita
animalium dr̃: qe ille potestates
angłicȩ. quȩ omĩpotentis dĩ cons¬
pectui assistunt. nobis adhuc

Expanded text:
Domino, duobus modis exponemus, Domino, duobus modis exponemus, ut lectoris judicio quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte quasi aspectus crystalli dicitur, quia videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatur. Et natura angelica, quando creata est, liberum arbitrium accepit, utrum vellet in humilitate persistere, et in omnipotentis Dei conspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitudine caderet, per similitudinem aqua fuit. Sed quia cadentibus aliis, sasua beatitudine perstiterunt, atque hoc acceperunt in munere, ut jam cadere omnino non possint: in eis natura sua, quia jam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudinem crystalli durata est. Quod crystallum horribile et extensum super capita animalium dicitur, quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis Dei conspectui assistunt, nobis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sis uiuificastime. Iustificationes enĩ
p̃cepta dñi dicuntur: in quib nos
corrigendo iusti ficat. Dequib psalmis¬
ta aꝑtius dicit. Intuis iustificatio¬
nib
meditabor: ñ obliuiscar sermones
tuos. Ineis itaq nosiuuificat: qe
ꝑ hec nobis spãlem uitã demonstrat.
tura intenebris uitȩ pͣsentis: fac¬
ta ẽ. lum̃ itineris. Hinc &e enim
petrus ait. Cui benefacitis inten¬
dentes : quasi lucerne lucenti in
caliginoso loco. Hinc psalmista dic̃.
Lucerna pedib meis uerbũ tuum
dñe : ⁊ lum̃ senitis meis. Scimꝰ
tam̃ qr̾ et ipsa nobis nr̃a lucerna
obscura ẽ : nͥ hanc nr̃is m̃tibus
ueritas illustret. Unde itu̾m psal¬
nuista ait. Qm̃ͣ tu illuminas lu¬
cernã meã dñe: ds̃ m̃s illu¬
mina tenebras meas. Quid enim
lucerna ardens. nͥ lum̃ ẽ: S lum̃
creatũ nobis ñlucet: nͥ illumine¬
Et similitudo suꝑ capita animaliũ
firmam̃ti: quasi aspectus chris¬
talli horribilis. extenti suꝑ capi¬
ta eoꝵ de suꝑ. Naec largiente

Expanded text:
sis vivificasti me . » Justificationes enim praecepta Dei dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus Psalmista apertius dicit: « In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . » In eis itaque nos justificat, quia per haec nobis spiritalem vitam demonstrat, tura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: « Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae candenti in caliginoso loco . » Hinc Psalmista dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . » Scimus tamen quia et ipsa nobis nobscura est, nisi hanc nostris mentibus veritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminecapita animalium firmamenti, quasi aspectus crystalli horribilis, extenti super capita eorum desuper. 18. Haec, largiente
Abbreviated transcription (Latin):
Uł cerce qe duo sunt p̾̃cepta karita¬
tis. dilectio uidelicet dĩ. ⁊ dilectio
ꝓximi: ꝑquȩ utraq nos sacrae scrip
ture dicta uiuificant. Scđo gͦ dr̃.
dilectionẽ dĩ ⁊ pximi capimꝰ inelo¬
quiis diuinis. Perp̃cepta enĩ scrip¬
turȩ sacrę reuiuiscimꝰ: qui mortui¬

Expanded text:
l certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae utraque nos sacrae Scripturae dicta vivificant. Secundo ergo dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per praecepta enim Scripturae sacrae reviviscim
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥncipatus culmine de iectus.
orasse se ȩtiam ꝓdeicientib confi¬
tet᷑. quod nemo scoꝵ adcȩlestem
głam nͥ pacientiam seruando
ꝑuenit. quod ipse auctor acre¬
dẽptor generis humani. sputa.
scolaphos. spineam coronã. crucẽ.
lanceam ꝑtulit : et tam̃ ꝓꝑsecu¬
torib orauit. Siuitȩ sp̃s legen¬
tis animum adstudium p̃dica¬
tionis excitat. statim sequunt᷑
⁊ rotȩ: qͥe in sacris eloquiis inue¬
nit. quod moyses iubente dño
contra regẽ egypti inqͣntis se¬

Expanded text:
de principatus culmine dejectus, de principatus culmine dejectus, orasse se etiam pro dejicientibus confitetur; quod nemo sanctorum ad coelestem gloriam nisi patientiam servando pervenit. Quod ipse auctor et redemptor generis humani, sputa, colaphos, spineam coronam, crucem, lanceam pertulit, et tamen pro persecutoribus oravit . Si vitae spiritus legentis animum ad studium praedicationis excitat; statim sequuntur et rotae: quia in sacris eloquiis invenit quod Moyses jubente Domino contra Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
in eẽ. ꝑhibetur. Certe si legentis
animum sp̃s uite in zeli feruore
cetigerit. ꝓtinus insacris eloquiis
uidet qm moyses ad castra redi¬
ens. et popłm ꝑ idola peccasse cog¬
noscens hunc ꝑferuorem sp̃s gla¬
diis strauit. quod finces ꝑ sequendo
luxuriã. iram dñi gladio placauit.
quod petrus m̃tientes sibunae uer¬
bo ꝑculit et occidit. qđ paulus ne¬
gligentib discipłis uirgam mina¬
tur. Si spͣs uite legentis animũ
ad seruandam pacientiam tangit.
statim sequuntur ⁊ rote. qe insa¬
cris eloquiis inuenit. qđ moy ses
et aaron cũ loquentes recta ꝑse¬
cutionẽ popłi passisunt: ad cab̾¬
naculũ concurrer̃ ꝓipso popło
exorantes quẽ fugiebant. Sc̃a
autẽ eoꝵ mens ⁊ timorem suꝑ¬
bientium ꝑtulit. & tam̃ contra
eos adodium ñ erupit. Pacientia¬
enĩ uera ẽ: quȩ ⁊ ipsum amat
quẽ portat. Nam tolerare s odisse
ñ ẽ: uutus mansuetudinis: s
uelam̃tum furoris. Ineisdem qͦq
eloquiis inuenit quod samuel

Expanded text:
inesse perhibetur. Certe si legentis animum spiritus vitae in zeli fervore tetigerit, protinus in sacris eloquiis videt, quod Moyses ad castra rediens, et per idola populum peccasse cognoscens , hunc per fervorem spiritus gladio stravit; quod Phinees persequendo luxuriam , iram Domini gladio placavit, quod Petrus mentientes sibimet verbo perculit et occidit , quod Paulus negligentibus discipulis virgam minatur . Si spiritus vitae legentis animum ad observandam patientiam tangit, statim sequuntur et rotae; quia in sacris eloquiis invenit , quod Moyses et Aaron cum loquentes recta persecutionem populi passi sunt, ad tabernaculum cucurrerunt pro ipso populo exorantes, quem fugiebant. Sancta autem eorum mens et timorem superbientium pertulit, et tamen contra eos ad odium non erupit. Patientia vero est, quae et ipsum amat, quem portat, nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamen furoris. In eisdem quoque eloquiis invenit , quod Samuel,
Abbreviated transcription (Latin):
nantur.: Ipse quippe dari uincen¬
tib solent. Unde et de his quoq
qui incertamine martẏrii anti¬
quum hostẽ uicerant. et iam uic¬
tores inpatria gaudebant: scrip¬
tum ẽ. Palme inmanib eorum.
⁊ clamabant uoce magna dicen¬
tes. salus dõ nr̃o qui sedet suꝑ
thronum et agno. Palmas quippe
inmanib hab̾e ẽ. uictorias it
oꝑatione tenuisse. Cuius retribu¬
tionis palma ibi retribuitur. ubi
iam sine certamine gaudetur. Uis
de ⁊ hic non dicitur palmȩ ante
frontes: s ante frontes pictura pal¬
marum. Ibi enĩ uictoriȩ palma ui¬
debitur: ubi iam sine fine gaude¬
bitur. Nam hic plerumq Scõs
uiros aspicimus mira agere. uir¬
tutes multas facere. leꝓsos munda¬
re. demonia eicere. tactu egritudines
corporum fugare. ꝓpħiae spũ uentu¬
ra p̃dicere. Cuncta itaq hec necdũ
palmae sunt: s adhuc pictura pal¬
marũ. Nam haec aliquando dant᷑
et reꝓbis: unde ꝑ euangłium ue¬

Expanded text:
nantur? Ipsae quippe dari victonantur? Ipsae quippe dari victoriae solent. Unde de his quoque qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, et jam victores in patria gaudebant, script: Et palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna, dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . Palmas quippe in manibus habere est victorias in operatione tenuisse. Cujus operationis palma ibi retribuitur, ubi jam sine certamine gaudetur. 1363 Unde et hic non dicitur: Palmae ante frontes, sed ante frontes pictura palmarum. Ibi enim victoriae palma videbitur, ubi jam sine fine gaudebitur. Nam hic plerumque sanctos viros aspicimus mira agere, virtutes multas facere, leprosos mundare, daemonia ejicere, tactu aegritudines corporum fugare, prophetiae spiritu ventura praedicere. Cuncta haec necdum palmae sunt, sed adhuc pictura palmarum, nam haec aliquando dantur et reprobis. Unde et per Evangelium Ve
Abbreviated transcription (Latin):
incontẽplationẽ nram. multa co¬
gitationib circumeundo ꝓficimꝰ.
sicut exempla bonoꝵ sepe quȩ¬
rimus. ut inmorib ꝙ ficiamus.
Nam cum iam cogitat animꝰ ad mę¬
liora transire. quic qͥo meliꝰ de alis
audire possit ex quirit. nu̾c huius.
nunc scĩ alteriꝰ uitã uentilat. unde
et electus quidã qui in expanso si¬
nu scãe aeccłiae ꝑ uniuersũ mun¬
dum mentis oculos miserat. bonoꝵ
uitam ad imitationẽ requirens di¬
cebat. Circubo ⁊ immolabo intab̾¬
naculo eius hostiam iubilationis.
nis circuibat: quia nͥ animũ huc
illucq adbonoꝵ uitã exquirendã
mitteret ipse usq ad iubilationis
sacrificium non ꝑueniret. Cũ uero
scĩ uiri intra aeccłiam adloca sũma
ꝑducuntur. eoꝵ uita quasi in spe¬
culo ponitur. ut cuncti uideant
bona que debeant imitari. Unde
et adhuc apte subditur. Et ante
frontes pictura palmarum. Quid
ꝑpalmas. nͥ p̃mia uictoriȩ de sig-¬

Expanded text:
in contemplatione nostra multa coin contemplatione nostra multa cogitationibus circumeundo perficimus: sicut exempla bonorum saepe quaerimus, ut in moribus proficiamus. Nam cum jam cogitat animus ad meliora transire, quidquid melius de aliis audire possit, exquirit: nunc hujus, nunc sancti alterius vitam ventilat. Unde et electus quidam, qui in expanso sinu sanctae ecclesiae, per universum mundum mentis oculos miserat bonorum vitam ad imitationem requirens, dicebat: « Circuibo et immolabo in tabernaculo ejus hostiam jubilationis . tiam circumibat: quia nisi animum huc illucque ad bonorum vitam exquirendam mitteret, ipse usque ad jubilationis sacrificium non perveniret. Cum vero sancti viri intra Ecclesiam ad loca summa perducuntur, eorum vita quasi in speculo ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imitari. Unde et adhuc apte subditur: « Et ante frontes pictura palmarum. » Quid per palmas, nisi praemia victoriae desig
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ adhuc ꝑ officium in ino ia-¬
cent. Nisi enim & his qui des¬
pecti uidentur. omp̃s ds̃ lum̃
concẽplationis in fundet. fenestrȩ
inuestibulis non fuissent. Uidemtꝰ
itaq alios insũmis locis scãe
aeccłiae constitutos. alta de cę-¬
lestib loqui. miro studio in quan¬
tum illustrata mens sufficit suꝑ¬
nae patriȩ secreta rimari. fenes¬
trȩ sunt in frontib. Alii uͦ in scaẽ
aeccłiae sinu continentur. ⁊ des¬
pecti humanis oculis uidentur.
s a pd̃ se sapientiae studiis ua¬
cant. ad cȩlestia anhelant. atq
inquantum p̃ualent quȩ sint
aet̾na gaudia considerant. fenes¬
trȩ itaq obliquȩ sũt. s in uestibu¬
girum habet. dũ incogitatione
sua dicit animꝰ. Putas ne hoc. pu¬
tas ne illud ẽ. quasi circumit ut
inueniat qđ querit. Cui cũ in cir¬
cum scriptũ lum̃ erumꝑe in ag-¬
nicionẽ ceꝑit: quasi ꝑ obliquam
fenestrã radius uenit. Sic quippe

Expanded text:
tamen adhuc per officium in imo jatamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videntur omnipotens Deus lumen contemplationis infunderet, fenestrae in vestibulis non fuissent. Videmus itaque alios in summis locis sanctae Ecclesiae constitutos alta de coelestibus loqui, miro studio, in quantum illustrata mens sufficit, supernae patriae secreta rimari: fenestrae sunt in frontibus. A ii vero in sanctae Ecclesiae sinu continentur, et despecti humanis oculis videntur, sed apud se sapientiae studiis vacant, ad coelestia anhelant, atque, in quantum praevalent, quae sint gaudia aeterna considerant: fenestrae itaque obliquae sunt, sed in vestibugyrum habet, dum in cogitatione sua dicit animus: Putasne hoc? putasne illud est? Quasi circuit ut inveniat quod quaerit. Cui cum incircumscriptum lumen erumpere in agnitione coeperit, quasi per obliquam fenestram radius veritatis venit. Sic quippe
Abbreviated transcription (Latin):
mi. sepius remoti. aliquando
ętiam coniuigati ꝑ cipiunt.
Si gͦ nullum ẽ fi̾deliũ officiũ.
a quo possit gr̃a contẽplationis
ex cludi. quis qͥs cor intus habet.
illustrari etiam lumine contem¬
plationis potest : quia uitra por¬
tam undiq ꝑ circuitũ fenestre
obliquę constructe sunt. ut nemo
ex hac̃ gr̃a quasi de singularita¬
te glorietur. nullusse donum
ueri luminis estimet hab̃e pri-¬
uatum. quia ineo quod se hab̾e
p̃cipuu̾ putat. sepe alter ẽ. di¬
tior quem habere apud se boni
aliquid ñ putat. Unde hic quoq
adhuc apte sub iungitur. Simi¬
lit̾ autem erant ⁊ in uestibulis fe¬
nestrȩ ꝑgirum intrinsecꝰ. Post¬
quam dixxit fenestras in frontibꝰ
ad iungit fenestras in uestibulis
ꝑ girum intrinsecꝰ: qe ñ solum
alta scãe aeccłiae membra quȩ
p̃minent. habent contẽplationis
grãm. s plerumq hoc donũ ȩtiã
illa mẽbra ꝑcipiunt. quȩ ⁊ si iã
ꝑ desidium ad sumina emicant.

Expanded text:
mi, saepius remoti, aliquando mi, saepius remoti, aliquando etiam conjugati percipiunt. Si ergo nullum est fidelium officium, a quo possit gratia contemplationis excludi, quisquis cor intus habet, illustrari etiam lumine contemplationis potest: quia intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae constructae sunt, ut nemo de hac gratia quasi de singularitate glorietur. Nullus se donum veri luminis aestimet habere privatum: quia in eo quod se habere praecipuum putat, saepe alter est ditior, quem habere apud se boni aliquid non putat. Unde hic quoque adhuc apte subjungitur: « Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus. » Postquam dixit « fenestras in frontibus, » adjungit « fenestras in vestibulis per gyrum intrinsecus. » Quia non solum alta sanctae Ecclesiae membra, quae proeminent habent contemplationis gratiam, sed plerumque hoc donum etiam illa membra percipiunt quae, etsi jam per desiderium ad summa emicant,
Abbreviated transcription (Latin):
usibilia cogitantur. lum̃ inuisi¬
bile ad mentem non admutitur.
S quisquis iam lumini contẽpla¬
tionis intendit. curare magno¬
ꝑe debet. ut m̃tem semꝑ in humi¬
litate custodiat. num quã de gr̾a
qua in funditur extollat. et ipsas
quȩ mentes contẽplantiũ signant.
quales sint obliquae fenestrȩ con¬
sideret. Per obliquas & enĩ fenes¬
tras lum̃ intrat. & fur nõ iitrat:
quia hii qui ueri speculatores
sunt. semꝑ sensum in humilita¬
tẽ depͥmunt. atq ad eoꝵ mͣtes
intelligentia contẽplationis in¬
trat. s iactantia elationis non
intrat. Et patent itaq fenestrȩ
⁊ munitȩ sunt : quia & aꝑta ẽ.
in m̃tib eoꝵ grͣa qua replentur.
et cam̃ ad se ad uersarium ingre¬
di ꝑsuꝑbiam ñ ꝑ mittunt. No¬
tandum uͦ quod intra portam
undiq ꝑcircuitũ fenestrȩ obli¬
quȩ eẽ. memorantur. Non enĩ
contemplationis gr̃a summis
datur et minimis non datur:
s sepe hanc summi sepe mini¬

Expanded text:
visibilia cogitantur, lumen invisivisibilia cogitantur, lumen invisibile ad mentem non admittitur. Sed quisquis lumini contemplationis intendit, curare magnopere debet, ut mentem semper in humilitate custodiat: nunquam se de gratia qua infunditur, extollat, et ipsas quae mentes contemplantium signant, quales sint obliquae fenestrae consideret. Per obliquas etenim fenestras lumen intrat, et fur non intrat, quia hi qui veri speculatores sunt, semper sensum in humilitate deprimunt, atque ad eorum mentes intelligentia contemplationis intrat, sed jactantia elationis non intrat. Et patent itaque fenestrae et munitae sunt: quia et aperta est in mentibus eorum gratia, qua replentur, et tamen ad se adversarium ingredi per superbiam non permittunt. Notandum vero, quod intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae esse memorantur. Non enim contemplationis gratia summis datur, et minimis non datur: sed saepe hanc summi, saepe mini
Abbreviated transcription (Latin):
ternitate contẽplantes uident. s
exipso exiguo laxatur sinus m̃¬
tium in augmento feruoris ⁊ amo¬
ris &amoris ⁊ inde apud se am¬
plȩ sunt. unde ad se ueritatis lu¬
nien quasi ꝑ angustias admutũt.
Quȩ magnitudo contẽplationis.
qe concedi non nisi amantibus
potest: inthalamis obliquȩ fe¬
nestre eẽ. ꝑhibentur. uel inhis
quȩ uixta thalamos non iam
extrinsecus. sed eẽ. intrinsecus
dicuntur. Nam de eisdẽ fenestriᷤᷤ
subditur. Et in frontib eorũ quę
erant intra portam undiq per
circuitũ. Erant enim inchalamiᷤ.
erant ⁊ in frontibꝰ eorum. quȩ in¬
tra portã undiq ꝑ circuitum
fuerant constructa. quia qui cor-
intus habet. ipse quoq lum̃ cõ¬
cẽplationis suscipit. Nam qui ad¬
huc exteriora in moderatius co¬
gitant. quae sint de aet̾no lumi¬
ne rimȩ contẽplationis ignorant.
Neq enim cum corporearum rerũ
imaginib illa se in fusio incorpo¬
reae lucis capit. quia dũ sola

Expanded text:
ternitate contemplantis vident, sed ternitate contemplantis vident, sed ex ipso exiguo laxatur sinus mentium in augmentum fervoris et amoris: et inde apud se amplae fiunt, unde ad se veritatis lumen quasi per angustias admittunt. Quae magnitudo contemplationis, quia concedi nonnisi amantibus potest, in thalamis obliquae fenestrae esse perhibentur, vel in his quae juxta thalamos non jam extrinsecus. sed esse intrinsecus dicuntur. Nam de iisdem fenestris subditur: « Et in frontibus eorum quae erant intra portam, undique per circuitum. 18. Erant enim in thalamis, erant et in frontibus eorum, quae intra portam undique per circuitum fuerant constructa, quia qui cor intus habet, ipse quoque lumen contemplationis suscipit. Nam qui adhuc exteriora immoderatius cogitant, quae sint de aetne rimae contemplationis ignorant. Neque enim cum corporearum rerum imaginibus illa se infusio incorporeae lucis capitur, quia dum sola
Abbreviated transcription (Latin):
buli portae interioris ꝓpͥnquat.
figuretur spes : sine quibꝰ trib
iuitutib quisqͥs iam uti ratione
potest. in gredi ad cȩlestis aedifi¬
cii portam non potest. Habeatur
gͦ fides in porta. quȩ introducat
ad in telligentiam. caritas ma
trio. quȩ mͣtẽ dilacet in amorẽ.
spes in loco. qui qͥnquaginta des¬
cribitur cubitis. quia ꝑ desidia
atq suspiria. in troducit animũ
ad secrete gaudia quietit᷑. Dequa
quiete. ⁊ si ad huc sic̃ ẽ. ueritatis
lum̃ non cernimus iam tamen
ꝑ rumas intelligentiȩ aliqͥd uide¬
mus. Unde ⁊ hic subditur. Et
fenestras obliquas inthalamis.
Infenestris obliquis pars illa
ꝑ quã lum̃ intrat angusta ẽ. s
pars interior quȩ lum̃ suscipit
lata. quia mentes concẽplantiũ
quam uis aliqͥd tenuit᷑ de uero
lumine uideant. in semet ipsis
tam̃ magna amplitudine dila¬
tantur. Quȩ uidelicet ipsa quȩ
conspiciunt. caꝑe pauca uia pos¬
sunt. exiguũ ualde ẽ. qđ de ae¬

Expanded text:
buli portae interioris propinquat, buli portae interioris propinquat, figuretur spes, sine quibus tribus virtutibus quisquis jam uti ratione potest, ingredi ad coeleste aedificium non potest. Habeatur ergo fides in porta, quae introducit ad intelligentiam, charitas in atrio, quae mentem dilatat in amorem; spes in loco 1361 qui quinquaginta describitur cubitis, quia per desideria atque suspiria introducit animum ad secreta gaudia quietis. De qua quiete etsi adhuc, sicut est, veritatis lumen non cernimus, jam tamen per rimas intelligentiae aliquid videmus. Unde et hic sufenestras obliquas in thalamis. » In fenestris obliquis pars illa, per quam lumen intrat, angusta est, sed pars interior quae lumen suscipit lata, quia mentes contemplantium, quamvis aliquid tenuiter de vero lumine videant, in semetipsis tamen magna amplitudine dilatantur. Quae videlicet et ipsa quae conspiciunt capere pauca vix possunt. Exiguum valde est, quod de ae
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatione erit. in cuiꝰ nobis
uisione iam minus aliqͥd salutis
et gaudii non erit. Hinc etiã iu¬
beleus idẽ. annus quinqua gesimꝰ
in requiẽ datus ẽ: quia quisquis
ad omĩpotentis dĩ gaudia aet̾na
terius ñ habebit. Notandũ uero
quia locus qui describitur. ꝑqͥn¬
quaginta cubitos tendi. ⁊ ad fa¬
ciẽ uestibuli portȩ interioris ꝑ-¬
tingere memoratur. Non ergo
hoc loco ꝓpħa iam ipsũ uestibu¬
lũ portȩ interioris. s locũ interiꝰ
qui tendit aduestibulũ portȩ ita¬
terioris narrat. ꝑ quem locum
utiq sic̃ diximꝰ spes nr̃a signat᷑.
quae dum aet̾nam requiẽ querit
m̃tem aduestibulũ portae interio¬
ris ducit. Hoc ipsum enĩ qđ desi¬
damus caelestia: quod ad ꝓmissa
gaudia suspiramꝰ. qđ aet̾nae uitȩ
requiem querimꝰ. iam ad interioris
uestibuli faciẽ ꝓ pinquamꝰ. Sig¬
netur gͦ ꝑ portam fides. ꝑ atrium
caritas. ꝑ locũ uͦ qui ad faciẽ uesti¬

Expanded text:
contemplatione erit, in cujus nobis contemplatione erit, in cujus nobis visione jam minus aliquid salutis et gaudii non erit. Hinc etiam Jubilaeus, id est, ann. quinquaginta in requiem datus est, quia quisquis ad omnipotentis Dei gaudia aeterna terius non habebit. Notandum vero quia locus qui describitur, per quinquaginta cubitos tendi ad faciem vestibuli portae interioris, pertingere memoratur. Non ergo hoc loco propheta jam ipsum vestibulum portae interioris, sed locum interius, qui tendit ad vestibulum portae interioris narrat; per quem locum utique, sicut diximus, spes nostra signatur; quae, dum aeternam requiem quaerit, mentem ad vestibulum portae interioris ducit. Hoc ipsum enim, quod desideramus coelestia, quod ad promissa gaudia suspiramus, quod aeternae vitae requiem quaerimus, jam ad interioris vestibuli faciem propinquamus. Signetur ergo per portam fides, per atrium charitas: per locum vero qui ad faciem vesti
Abbreviated transcription (Latin):
solidat. ne concuciatur fluctib
tu multuũ t̾renoꝵ. Dequa ⁊ ꝑ
paulũ dicitur. Quã sic̃ anchorã
habemus animȩ tutã ac firmã¬
et incedentẽ usq ad interior a
uelaminis. dequib in terioribus
hic quoq sub uingitur. Etante
faciem portȩ quȩ ꝑtingebat usq
ad faciẽ uestibuli porte interioris:
quinquaginta cubitos. Hoc quod
hoc loco dicitur: ante faciẽ portȩ.
non exterior s interior ante portã
locus describitur. dum usq ante
faciẽ uestibuli porte interioris ꝑ¬
tingere ꝑhibetur. unde ⁊ isdẽ locꝰ
quinquaginta cubitis dr̃ m̃suratꝰ.
Perquinquagenariũ quippe nume¬
rum: requies aeterna signatur.
Habet autẽ septenarius numerus
ꝑ fectionẽ suã: quia eo die dierũ
numerus ẽ. cõpletus. ⁊ ꝑ legem
sabatum in requiẽ datũ ẽ. Ipse
ginta et nouem ducitur. Cui si
monas additur. ad quinqua gena¬
rium numerũ ꝑuenitur. quia om¬
nis nr̃a ꝑfectio in unius illius

Expanded text:
solidat, ne concutiatur fluctibus solidat, ne concutiatur fluctibus tumultuum terrenorum. De qua et per Paulum dicitur: Quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmaet incedentem usque ad interiora velaminis. » De quibus interioribus hic quoque subjungitur: « Et ante faciem portae, quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris quinquaginta cubitos. » Hoc quod hoc loco dicitur, « ante faciem portae » non exterior, sed interior ante portam locus describitur, dum usque ad faciem vestibuli portae interioris pertingere perhibetur. Unde et idem locus quinquaginta cubitis dicitur mensuratus. Per quinquagenarium quippe numerum, requies aeterna signatur. Habet enim septenarius numerus perfectionem suam, quia eo die, dierum numerus est completus, et per legem saginta et novem dmonas additur, ad quinquagenarium numerum pervenitur: quia omnis nostra perfectio in illius unius
Abbreviated transcription (Latin):
parte iam diximꝰ. pacientia enum
uera ẽ. quȩ ⁊ ipsum amat quem
p ortat. Nam tolerare s odisse non ÷
uirtus mansuetudinis: s uela¬
m̃tum furoris. Et notandũ quod
hoc ipsum atrium portȩ dicitur.
Porta quippe nr̃a : est aditus ad-
regnum. Et dm̃ ⁊ ꝓ ximũ ꝑ fec¬
te amare : iam ad ingressum reg¬
ni ẽ. tendere. Inquantum enim
quisq amat : in tantum ad ingres¬
sum ꝓpinquat. In quantũ uero
amare negligit. intantũ ingredi
recusat. quia nec studet uidere
quod appetat. Tunc gͦ habemꝰ
atrium porte. quando ex latitu¬
dine caritatis ad suꝑ nã uitam
quã adhuc contingere minime
possumꝰ. iam ꝑdesiderium intra¬
mus. Itaq cũ bonũ opus erga
ꝓximum agitur: restat ut eiꝰdẽ
boni oꝑis intentio discernatur.
si non p̃sentis grãe retributionẽ
querit. s spem suã animus adfu¬
turam ꝓmissionẽ tendit. ut extẽ¬
poralib aet̃na. ex t̾renis cȩlestia
sꝑet. Spes enĩ cȩlestiũ m̃tem

Expanded text:
parte jam dixparte jam dixa est quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. Et notandum quod hoc ipsum atrium portae 1360 dicitur. Porta quippe nostra est aditus ad regnum. Et Deum ac proximum perfecte amare jam ad ingressum regni est tendere. In quantum enim quisque amat, in tantum ad ingressum propinquat. In quantum vero amare negligit, in tantum ingredi recusat, quia nec studet videre quod appetit. Tunc ergo habemus atrium portae, quando ex latitudine charitatis ad supernam vitam quam adhuc contingere minime possumus jam per desiderium intramus. Itaque cum bonum opus erga proximum agitur, restat ut ejusdem boni operis intentio discernatur, si non praesentis gratiae retributionem quaerit, sed spem suam animus ad futuram promissionem tendit, ut ex temporalibus aeterna, ex terrenis coelestia speret. Spes enim coelestium mentem
Abbreviated transcription (Latin):
aut timor aut odia angustent.
Siquis enim de uerbo dĩ loquitur.
et caritatem quam p̃dicat inm̃te
non seruat. a edificii frontẽ habet.
s atrium ante frontẽ non habet.
Siquis elemosinam indigentibus
largitur. et ꝑ hanc fortasse incorde
ex tollitur. nec ex caritate. ꝓximi
in opiȩ sub uenit. sed se elatione
tacita extollit. frontẽ quidem
in aedificio ostendit. s uixta fron¬
tẽ atrium non fecit. Siquis illa¬
tas aꝓximo contumelias tolerat.
⁊ mala obiecta tacitus portat.
magna ẽ. pacientia quam demonᷤ¬
trat. S si dolorem in corde ñ ha¬
beat. si lucrari ad tranquillitatem
man suetudinis etiã ipsũ quima¬
le excesserat querat. nã si pacien¬
dã exterius ad hibens. int̾ dolorẽ
tenet. nec amat eum quẽ susti¬
net. habet quidem frontẽ in aedi¬
ficio. s ante frontẽ atrium non ha¬
bet. quia is qui se angustiȩ odiorũ
subdidit. ꝓ fecto caritatis latitu¬
dinẽ amisit. Nam sic̃ in suꝑiore

Expanded text:
aut timor aut odia angustent. aut timor aut odia angustent. Si quis ergo de verbo Dei loquitur, et charitatem quam praedicat in mente non servat, aedificii frontem habet, sed atrium ante frontem non habet. Si quis eleemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi inopiae subvenit, sed se elatione tacita extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et mala objecta tacitus portat, magna est patientia quam demonstrat, sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillitatem mansuetudinis etiam ipsum qui male excesserat quaerat. Nam si patientiam exterius adhibens intus dolorem tenet, nec amat eum quem sustinet, habet quidem frontem in aedificio, sed ante frontem atrium non habet, quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiori
Abbreviated transcription (Latin):
ue ẽ. et onus leue. si inp̃ceptis dĩ
uae durȩ sunt quȩ custo diuntur.
S hanc nobis questionẽ ciems
ipsa caritas soluit: quia uia dei
et inchoantibꝰ angusta ẽ. ⁊ ꝑ fecte
iam uuientibꝰ lata. Et dura sunt
ꝓponimus. et tam̃ onus dei leue ẽ.
post quam hoc ferre ceꝑimus. ita
ut ꝓ amore eius et ꝑsecutio placeat.
et om̃is ꝓeo afflictio inm̃tis dul¬
cedinẽ ueniat. sic̃ scĩ quoq apłi
gaudebant. cum ꝓdño flagella to¬
lerabant. Ipsa gͦ angusta porta aman¬
tib lata fit. ipse uiae durę spãlit̾
currentib molles et plane fiunt.
Dũ enĩ scit animus se pro tempora¬
libꝰ doloribꝰ gaudia aet̾na reciꝑe.
exhoc incipit quo affligitur amare.
A trium gͦ ante frontes ẽ. idẽ. in ꝑfec¬
tione oꝑis. latitudo dilectionis.
Et notandum qđ dicitur. undiq ꝑ
circuitũ. ut uidelicet homo ꝑ
om̃e quod agit. semꝑ se incarita¬
tis amplitudine dilatet. ne hanc

Expanded text:
ve est et onus leve, si in praeceptis Dei ve est et onus leve, si in praeceptis Dei viae durae sunt quae custodiuntur? Sed hanc nobis quaestionem citius ipsa charitas solvit, quia via Dei et inchoantibus angusta est, et perfecte jam viventibus lata. Et dura sunt proponimus, et tamen onus Dei leve est, postquam hoc ferre coeperimus, ita ut pro amore ejus etiam persecutio placeat, et omnis pro eo afflictio in mentis dulcedine veniat, sicut sancti quoque apostoli gaudebant cum pro Domino flagella tolerabant . Ipsa ergo angusta porta amantibus lata fit, ipsae viae durae spiritaliter currentibus molles et planae fiunt; dum enim scit animus se pro temporalibus doloribus gaudia aeterna recipere, et hoc incipit quod affligitur amare. Atrium ergo ante frontes ejus est in perfectione operis latitudo dilectionis. 14. Et notandum quod dicitur Undique per circuitum, ut videlicet homo per omne quod agit semper se in charitatis amplitudine dilatet, ne hunc
Abbreviated transcription (Latin):
genarium numerum ꝑ fectio. quid
ꝑ frontes aedificii. nisi ipsa opera
egentib dare. ⁊ ꝓbono oꝑe pacient᷑
aduersa sustinere. quid aliud quã
frontes sunt aedificii cęlestis.
Quia pulchritudo oꝑum exterioꝵ
ornat tab̃naculũ dĩ: qđ adhuc latet
intrinsecus. S iste frontes habent
atrium undiq ꝑcircuitũ: qͥe iN
hoc magna sunt oꝑa. si haec inm̃te
dilatat amplitudo caritatis. Deca¬
ritate quippe scriptũ ẽ. Latũ man¬
datum tuũ nimis. Dehac iterum
psalmista ait. Statuisti in loco spa¬
cioso pedes meos. S ecce dũ loqͦr
animo occurrit. quomodo lata ẽ.
caritas. si ꝑcaritatem ꝑtingitur
ad dm̃ : et ꝑsemet ipsam ueritas
dicit. Intrate ꝑ angustam portam.
Rursum psalmistam audio di¬
centẽ. P ropter uerba labiorum
tuoꝵ ego custodiui uias duras.
Atq in euangłio dñs dicit. Iugũ
enim meum suaue ẽ: et onus meũ
leue ẽ. Quomͦ gͦ lata caritas. si an¬
gusta porta: quomodo iugũ sua¬

Expanded text:
genarium numerum perfectio, quid genarium numerum perfectio, quid per frontes aedificii, nisi ipsa opera algentibus dare, et pro bono opere patienter adversa sustinere, quid aliud quam frontes sunt aedificii coelequia pulchritudo operum exteriorum ornat habitaculum Dei, quod adhuc latet intrinsecus. Sed istae frontes habent atrium undique per circuitum, quia in hoc magna sunt opera, si haec in mente dilatat amplitudo charitatis. De charitate quippe scriptum est: Latum mandatum tuum nimis . De hac iterum Psalmista ait: Statuisti in loco spatioso pedes meos . 13. Sed ecce, dum loquor, animo occurrit quomodo lata est charitas. Si per charitatem pertingitur ad Deum, et per semetipsam Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Et rursum Psalmistam audio dicentem: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Atque in Evangelio Dominus dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quomodo ergo aut lata charitas, si angusta porta? aut quomodo jugum sua
Abbreviated transcription (Latin):
cendentẽ & crescentẽ. & afferebat
unum triginta. unum sexaginta.
⁊ unum centum. Fructus etenim
t̾rae bonȩ triginta affert: cũ mens
ꝑ fectionem fidei quȩ ẽ. intrinitate
conceꝑit. Sexaginta affert : cum
bonȩ uite oꝑa ꝑfecta ꝓtulerit. Cen¬
tum uͦ affeit: cum ad aet̾nę uitȩ
contẽplationem ꝓfecerit. Sinistra
enim nr̃a ẽ. uita p̃sens. dextra uͦ ẽ.
uita uentura. Et recte ꝑcentenariũ
numerũ. aetñȩ uitȩ contẽplatio
de signatur: q̃uia cũ post triginta
ac sexaginta ad centesimum nume¬
rum cõputando ꝑuenimꝰ. isdẽ cen¬
tenarius numerus indextrã tran¬
sit. Fides atq oꝑatio adhuc insinis¬
tra ẽ. quia hic adhuc positi et credi¬
mus quod ñ uidemꝰ. et oꝑamur ut
uideamꝰ. Cũ uͦ iam se animꝰ incontẽ¬
plationẽ aetñȩ uite suspenderit.
quasi aodexterã manũ cõ potus
ꝑuenit. Fecit itaq frontes: ꝑsera¬
ginta cubitos. Quia enim ꝑsexa¬

Expanded text:
cendentem et crescentem, et afferebat cendentem et crescentem, et afferebat unum triginta, et unum sexaginta, et unum centum . Fructus etenim terrae bonae triginta affert, cum mens perfectionem fidei, quae est in Trinitate, conceperit. Sexaginta affert, cum bonae vitae opera perfecta protulerit. Centum vero affert, cum ad aeternae vitae contemplationem profecerit. Sinistra enim nostra est vita praesens, dextera vero est vita ventura. Et recte per centenarium numerum aeternae vitae contemplatio designatur, quia cum post triginta ac sexaginta ad centesimum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra emus quod non videmus, et operamur ut videamus. Cum vero jam se animus in contemplatione aeternae vitae suspenderit, quasi ad dexteram manum computus pervenit. Fecit itaque frontes per sexaginta cubitos; quia enim per sexa
Abbreviated transcription (Latin):
huc in grediendi potestas nonẽ.
portȩ undiq ꝑ circuitũ. Sepe iã
diximꝰ senario numero ꝑfectionẽ
boni oꝑis de signari: non illud
sequentes quod conatisunt huiꝰ
scłi sapientes astruere. dicentes
id curo senarium numerũ eẽ. ꝑfec¬
tum. quia suo ordine numerat᷑
ꝑ ficitur. ut cũ unus. duo. tres.
dicuntur. senarius numerue¬
impleatur. Uel quia intrib partibꝰ
diuiditur. id est sexta. tercia. ⁊ dimi¬
dia iuidelicet in uno duobꝰ et tribꝰ.
S id cuto senariũ numerũ dicimꝰ
eẽ. ꝑ fectũ. quia sic̃ paulo ante
dictum ẽ. sexto die ꝑfecit deus
omĩa oꝑa sua. Qm̃ uero peccatori
homini legẽ dedit. quȩ indecem
p̃ceptis ad scripta ẽ. ⁊ sex decies
ducta. insexagenarium surgunt.
recte ꝑ sexaginta cubitos bonorũ
oꝑum ꝑ fectio designatur. Quod a¬
ꝑte ȩtiam dñs in eu̾głio designat:
qui cum parabolam seminantis
exponeret dixit. Aliud cecidit iN
t̾ram bonam. ⁊ clabat fructum as¬

Expanded text:
huc ingrediendi potestas non esthuc ingrediendi potestas non estportae undique per circuitum. 12. Saepe jam diximus senario numero perfectionem boni operis designari, non illud sequentes quod conati sunt hujus saeculi sapientes astruere, dicentes idcirco senarium numerum esse perfectum, quia suo ordine numeratus perficitur, ut cum unus, duo, tres dicuntur, senarius numeruimpleatur; vel quia in tribus partibus dividitur, id est sexta, tertia et dimidia, videlicet in uno, duobus et tribus; sed idcirco senarium numerum dicimus esse perfectum, quia, sicut paulo ante dictum est, sexto die perfecit Deus omnia opera sua . Quoniam vero peccatori homini legem dedit, quae in decem praeceptis scripta est, et sex decies ducta in sexagenarium surgunt, recte per sexaginta cubitos bonorum operum perfectio designatur. Quod aperte etiam Dominus in Evangelio designat, qui, cum parabolam seminantis exponeret, dixit: Aliud cecidit in terram bonam, et dabat fructum as