comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i latere incouisecus hoc modo depicte sunt.
t exuniis superbie deorsum abiettis ꝓpter
ignem ⁊ uermes. qui sub pede soale depitte st̃.
¶In scd̾a scalla depingitur dolor. ⁊ iuxta eũ
transinigratio labylonis incipiens a ioachim.
⁊ ita oblique descendens usq ad pedem secũde
soale. sbiq exiens ab archa in babylonem. cu¬
ius situs in nrappa mundi ibidem constat
Iuxta terciam scalam amor pingitur.Q.una
de uirginib cum ardente lamꝑade. ⁊ irase olet
expectans aduentum sponsi. ¶ Singule autẽ
uiroutes una manu sursum porrecta. gestũ
ascendentis exprimunt. In hoc ⁊̃ differentia
attendenda est. quia in saalis ascendũt hoĩes
iuxta soalas intrinsecus pet campos dispoñ¬
tur uirtutes. ¶In calore occidentis iuxta pedẽ
primo saale. mislier quedam nuda pubetenꝰ
de cau̾na pioredit. foliĩs supraditti rami ob¬
umibrata. contra quam a latere incentor uici¬
orum. ignem de ore ⁊ narib enuttit. ad expui¬

Expanded text:
a latere intrinsecus hoc modo depictae sunt.a latere intrinsecus hoc modo depictae sunt.it, exuviis superbiae deorsum abjectis, propter ignem et vermes, qui sub pede scalae depicti sunt. In secunda scala depingitur dolor, et juxta eum transmigratio Babylonis incipiens a Joachim, et ita oblique descendens usque ad pedem secundae scalae, ibique exiens ab arca in Babylonem, cujus situs in mappa mundi ibidem constat. Juxta tertiam scalam amor pingitur quasi una de virginibus cum ardente lampade et vase olei, expectans adventum sponsi. Singulae autem virtutes, una manu sursum porrecta, gestum ascendentis exprimunt. In hoc etiam differentia attendenda est, quia in scalis ascendunt homines, juxta scalas intrinsecus per campos disponuntur virtutes. In calore occidentis juxta pedem primae scalae mulier quaedam nuda pubetenus de caverna procedit foliis supradicti rami obumbrata, contra quam a latere incentor vitiorum ignem de ore et naribus emittit, ad expri
Abbreviated transcription (Latin):
In frigore acidentis aquila. ut illuminet cecos. In
cilore occidentis uitulus. ut carnem mattet. In
oalore orientis hono. ut hominem ad originem
suam reuocet. ¶Per librum uite qui ad aqͥlonẽ
respiat ascendunt qui a frigore orientis. ⁊ qui a
frigore ocaidentis. ⁊ p̃pea utraq parte a sũmita¬
te inferioris scale intruisecus manus cum uo¬
lumine aꝑto deorsum extenditiu ut quasi a
libro uite ueniens hino inc̾pat. huic erudiat.
¶In uno scripta est inc̾patia ue. uẽ. ue. ¶In
altero scripta est eruditio uido In principio feat
deus celum ⁊ t̾ram. secundum quod significa¬
tio ascensionum utoiusq exigit: ¶ Per lignum
uite ascendunt. qui a calore orientis ⁊ qui a ca¬
lore octidentis. ꝓpter ca in utraq parte de sum¬
mitate inferioris scale ramus tenditur deor¬
sum. hinc habons folia. hinc fructum. ut qͣi
a ligno uite ueniens hos pascat. illos obum¬
bret. Uirtutes autem contra singulas scalas

Expanded text:
In frigore occidentis aquila, ut illuminet caecos. In In frigore occidentis aquila, ut illuminet caecos. In calore occidentis vitulus, ut carnem mactet. In calore orientis homo, ut hominem ad originem suam revocet. Per librum vitae, qui ad aquilonem respicit, ascendunt qui a frigore orientis, et qui a frigore occidentis, et propterea utraque parte a summitate inferioris scalae intrinsecus manus cum volumine aperte deorsum extenditur, ut quasi a libro vitae veniens, hinc increpet, hinc erudiat. In uno scripta est increpatio. Vae, vae, vae. In altero scripta est eruditio Judae. In principio creavit Deus coelum et terram , secundum quod significatio ascentionum utriusque exigit. Per lignum vitae ascendunt, qui a calore orientis, et qui a calore occidentis, propterea in utraque parte de summitate inferioris scalae ramus tenditur deorsum, hinc habens folia, hinc fructum, ut quasi a ligno vitae veniens hos pascat, illos obumbret. Virtutes autem contra singulas scalas
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim se in unum. colligit. quo usq ad
summmum perueniat. ¶Ubi autem pͥmim
cecidit ibi pͥmum ascendit .i. in frigore oriẽtis
⁊ ibioalcat caput serpentis .i. superbram. R¬
ea ascendit a calore aridentis. ⁊ ibi calcat uẽ¬
trem serpentis .i. concupiscentiam. Postea as¬
cendit a frigore aradendis. ⁊ ibi calcat pectus
serpentis i. ignorantiam. Postea reu̾titur ad ca¬
lorem orientis ubi creatus fuit. ⁊ inde ascendens co¬
tum s̾pentem complicatum deorsum p̾mit. ita ut
in singulis stalis qui ultimus ẽ ascendentium ser¬
pentem pede utrumq stipitem salle. amplexum sio
caloare indeatur. ¶ Duo autem stipites corpus ⁊
animam designant. quos spens amplectituꝵ
quia in utroq ad huo quo quomodo dñatur S
hii qui per tͣmites .i. diuina precepta ascendunt.
ubiq deorsum serpentem premunt: ¶Sunt ĩ
in quatuor angulis arche. quatuor euangeliste
depicti. In frigore orientis lea ut terreat elatosi

Expanded text:
paulatim se in unum colligit, quousque ad paulatim se in unum colligit, quousque ad summum perveniat. Ubi autem primum cecidit, ibi primum ascendit, id est in frigore orientis, et ibi calcat caput serpentis, id est superbiam. Postea ascendit a calore occidentis, et ibi calcat ventrem serpentis, id est concupiscentiam. Postea ascendit a frigore occidentis, et ibi calcat pectus serpentis, id est ignorantiam. Postea revertitur ad calorem orientis, ubi creatus fuit, et inde ascendens totum serpentem complicatum deorsum premit, ita ut in singulis scalis qui ultimus est, ascendentium serpentem pede utrumque stipitem scalae amplexum sic calcare videatur. Duo autem stipites corpus et animam designant, quos serpens amplectitur, quia in utroque adhuc quoquomodo dominatur. Sed ii qui per tramites, id est divina praecepta ascendunt, ubique deorsum serpentem premunt. Sunt etiam in quatuor angulis arcae quatuor evangelistae depicti. In frigore orientis leo, ut terreat elatos.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma scala est temꝑantia. Sc̃d̾a: prudentia t̾na
fortitudo. ¶Sut eciam singule u̾tutes iste in
sius lais depitte. quatuor angulos responde̾ fa¬
çimus .iiiiͦ. ꝑtib mundi a quib colliguntur
hii qui ad premium suꝑne remumeratõis ascẽ¬
dunt electi dei. a calore orientis. a frigore orien¬
tis. a calore occidentis. a frigore occidentis. Calor o¬
uientis. est f̾u̾or sp̃uał frigꝰ orientis ẽ timor sr̃¬
bie. Calor occidẽtis ꝯcupiscĩa carnis. frigꝰ eccidẽ¬
tis. cecitas ignorantie. ¶In calore orientis creatꝰ
fuit pͥmus hx̃. pꝰea sr̃biendo tͣnsiuit ad frigus
orientis. Q. ad aquilonem. ad ꝯsortumi drabolr
Deinde: ꝑ concupiscentiã carnis ceadit. ad ca¬
lorẽ occidentis. ⁊ per ignorantiã ad frigꝰ ꝯcciden¬
tis. Sic ꝙ ꝑet iiiiͦ. ꝑtes inundi diffusuis ẽ. ⁊ dis¬
sipatus. ¶Cum antem colligitur. ⁊ reuoratur
pͥmum de .iiii. partib mundi ad archam. id ẽ
ad eccłiam accedit ⁊ inde sursum ascendens

Expanded text:
antia, secunda prudentia, tertia fortitudo. Sunt etiam singulae virtutes istae in suis locis depictae. Quatuor angulos respondere facimus quatuor partibus mundi, a quibus colliguntur ii qui ad praemium supernae remunerationis ascendunt, electi Dei, a calore orientis, a frigore orientis, a calore occidentis, a frigore occidentis. Calor orientis est fervor spiritualis, frigus orientis est timor superbiae. Calor occidentis concupiscentia carnis, frigus occidentis, caecitas ignorantiae. In calore orientis creatus fuit primus homo, postea superbiendo transivit ad frigus orientis quasi ad Aquilonem ad consortium diaboli. Deinde per concupiscentiam carnis cecidit ad calorem occidentis, et per ignorantiam ad frigus occidentis. Sicque per quatuor partes mundi diffusus est et dissipatus. Cum autem colligitur et revocatur, primum de quatuor partibus mundi ad arcam, id est ad Ecclesiam, accedit, et inde sursum ascendens
Abbreviated transcription (Latin):
cimus qui intitulatur de trsb dieb. In scdã
soala sic scribitur. ¶Hic ascendunt hii qͥ
ad iustitutionem recte iuuendi meditatio¬
ni diuine legis iningilant. Audientes scrip¬
turam dicentem. Etce constitui te ut enel
geremia ĩuenitur. qui pͥmus in hac scala

Expanded text:
cimus, cui titulus est de tribus diebus. In secunda cimus, cui titulus est de tribus diebus. In secunda scala sic scribitur: Hic ascendunt ii qui ad institutionem recte vivendi meditationi divinae legis invigilant, audientes Scripturam dicentem: Ego constitui te ut evellJeremia invenitur, qui primus in hac scala
Abbreviated transcription (Latin):
per singulas mansiones .x quatinꝰ hii duo
anguli ordine libroꝵ distintti respondeant
aquilonari lateri columpne. qd̾ liber uite
appellatum ẽ. De cinus rei ip̃sterio. post ca la¬
tuis trattabimus ⁊ sicut supra fattum ẽ. ita
¶Hic quoq singulos libros t̾nis gradib scd̾
ascensum distinguinius. Exalt̾a uero parte
scalarum. ab eodem angulo sursum scribo
ad primam scalam sic hic ascendunt hii qͥ
post ignorantiam primam cognitionem dei
in creatuus accipiunt. docente scriptura.⁊ dicẽ¬
te.In principio feat deus celum. ⁊ t̾ram. Qͥa
genesis in hac scala primus liber est. hic u̾¬
sus autem isb imo sursum distinguitur. trib
gradib quod significat tria in oꝑib dei
ad miranda. indelicet immensitatem pul¬
critudinem. utiitatem.Immensitas ad po¬
tentiam. pulcritudo ad sapienciam. utilieas
ad benignitatem pertinet. Que siqͥs plenꝰ
uosse uolu̾it. inspicat tractatum quem fe¬

Expanded text:
per singulas mansiones decem, quatenus hi duo per singulas mansiones decem, quatenus hi duo anguli ordine librorum distincti respondeant Aquilonari lateri columnae, quod liber vitae appellatum est. De cujus rei mysterio postea latius tractabimus. Et sicut supra factum est, ita hic quoque singulos libros ternis gradibus secundum ascensum distinguimus. Ex altera vero parte scalarum ab eodem angulo sursum scribo ad primam scalam sic: Hic ascendunt hi qui per ignorantiam primam cognitionem Dei in creaturis accipiunt, docente Scriptura et dicente: In principio fecit Deus coelum et terram . Quia Genesis in hac scala primus liber est. Hic versus autem ab imo sursum distinguitur tribus gradibus, quod significat tria in operibus Dei admiranda, videlicet immensitatem, pulchritudinem, utilitatem. Immensitas ad potentiam, pulchritudo ad sapientiam, utilitas ad benignitatem pertinet. Quae si quis plenius nosse voluerit, inspiciat tractatum, quem fe
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: qr iste in ista soala suppremus libroꝵ
est. cuus finis talis est. Et hic u̾sus excliseoꝰ
per singulos passus trib gradib distinguitur
miseriam. carm̃ ad futuram głiam. ue ad gehẽ¬
nam. ⁊ oportet. ut qui per timorem proficiunt.
ũ solum gehennam timeant s ⁊ de presenti mi¬
seria doleant. ⁊ futuram głiam diligant. Sed tñ
in hac scala timor principaslis. ¶In secũda scala
scribitur sic hic ascendunt lugentes p̾sentis
uite exilium ꝓp̃ uasa domus dũi. que caꝑtiua
ducuntur in lubylonem. ħ ideo dicitur quia in
fine paralipomenon qui in illa scala est supp̾¬
mus: hoo narratur. ⁊ hic u̾sus similiter petꝰ sĩ¬
gulos passus trib gradib distinguitur ꝓꝑter
supradicta trra. s hic dolor est principalis. ¶ In
tercia scala sic scribitur. Hic ascendunt suspi¬
rantes ad prĩam suspensi ad reditum sponsi.
⁊ dicentes. ueni domine iħ̃u xp̃e. ¶ Item a fri¬
libri idem .xxx.s. qui in pͥori angulo dispositi sũt.

Expanded text:
dicitur, quia iste in ista scala supremus librorum est, cujus finis talis est. Et hic versus extrinsecus per singulos passus, tribus gradibus distinguitur miseriam, carmen ad futuram gloriam, vae ad gehennam. Et oportet ut qui per timorem proficiunt, non solum gehennam timeant, sed et de praesenti miseria doleant, et futuram gloriam diligant. Sed tamen in hac scala timor principalis est. In secunda scala scribitur sic: Hic ascendunt lugentes praesentis vitae exsilium, propter vasa domus Domini, quae captiva ducuntur in Babylonem. Hoc ideo dicitur, quia in fine libri Paralipomenon qui in illa scala est supremus hoc narratur. Et hic versus similiter per singulos passus tribus gradibus distinguitur, propter supradicta tria, sed hic dolor est principalis. In tertia scala sic scribitur: Hic ascendunt suspirantes ad patriam, suspensi ad reditum Sponsi, et dicentes: Veni, Domine Jesu Christe . Item a fritriginta, scilicet qui in priori angulo dispositi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
silomonis per .xii. scalas .i. per apostolicam doc¬
trinam. Per decem tramites .i. decem precepta
legis. A quatuor angulis mundi. fide t̾nitatis
imbuti ⁊ doctͥna euangelica. ¶Afrigore orien¬
tis sursum scͥpti st̃.xix. libri diuine pagie per
ordinem ĩ singulis mansionio decem. ħ ẽ ad
singulos passus singuli in latere scislar. de fo¬
ris ordinati.⁊ unus quisq libroꝵ ext̾ius. trib
gradib distinguitur. pp̃ triplicem intelligen¬

Expanded text:
Salomonis; per duodecim scalas, id est per apostolicam docSalomonis; per duodecim scalas, id est per apostolicam doctrinam, per decem tramites, id est per decem praecepta legis, a quatuor angulis mundi fide Trinitatis imbuti et doctrina evangelica. A frigore orientis sursum scripti sunt triginta libri divinae paginae per ordinem in singulis mansionibus decem, hoc est ad singulos passus singuli in latere scalarum deforis ordinati, et unusquisque librorum exterius tribus gradibus distinguitur, propter triplicem intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
coniugati secunda continentes. t̾ria uirgines.
uel ita. prima mansio. utentes mundo. Secunda
fugientes mundum. tercia obliti mundum. uł
ita prima mansio. repentia. Secunda: aimbulan¬
tia. Tercia mansio uolantia. ¶Item pet singłos
angulos ascendentib a frigore orientis .i. a suꝑbia.
Prima mansio est timor. Secunda est dolor t̾ria
est amor ascendentib a oalore occidentic .i. a con¬
arpiscentia carnus. prima mansio est pacientia.
Secunda: miscdĩa. tercia: compunctio. Ascendenti¬
b a frigore occidentis .i. ab ignorantia Prima
Secunda prudentia. terca est fortitudo. ¶Ideo ꝑ
quatuor angulos arche. erecte sunt sursum.
xii. scale. per singulos angulos. tres. in una qͣz
mansione quatuor in singutis angistis sĩgu¬
le ⁊ umaqueq scala .x. passib distinguitur qͥ
ad suppremum cubitum. quasi ad deum uiri ⁊
Quasi lx. fortes qui ambiunt lectulum salo

Expanded text:
sunt conjugati, secunda continentes, tertia virgines. sunt conjugati, secunda continentes, tertia virgines. Vel ita: Prima mansio utentes mundo, secunda fugientes mundum, tertia obliti mundum. Vel ita: Prima mansio sunt repentia, secunda ambulantia, tertia volantia. Item per singulos angulos ascendentibus a rigore orientis, id est a superbia, prima mansio est timor, secunda est dolor, tertia est amor. Ascendentibus a colore occidentis, id est a concupiscentia carnis, prima mansio est patientia, secunda misericordia, tertia compunctio. Ascendentibus a frigore occidentis, id est ab ignorantia, prima secunda prudentia, tertia est fortitudo. Ideo per quatuor angulos arcae erectae sunt sursum duodecim scalae, per singulos angelos tres, in unaquaque mansione quatuor, in singulis angulis singulae; et unaquaeque scala decem passibus distinguitur, qui ad supremum cubitum quasi ad Deum viri etquasi sexaginta fortes qui ambiunt lectulum Salom
Abbreviated transcription (Latin):
minatoem ext̾iori qͥdem trãbi in capite ascci¬
bo nature. int̾iori aũ suppono legis. medie. uͦi
gr̃e. hoc signifioare uolens ꝙ iste tres trabes
ut̾ͥmq posite significant homines naturss
legis. scripte legis. ⁊ gr̃e. de quib sr̃ius larcuti
sumus. de ĩscriptionib mãsionum. ¶.ui.
Nuscͥptiones mansionũ tales st̃. In dextro
latere prime mansioni in scͥbo fides. secũde
mansiomi syes. t̾cie mansioni carttas. CIt
sinistro latere pͥme mansioni. insotibo scientia
secunde mansioni inscribo disaplma. t̾cie bonitas.
fiori latere pͥme mansioni inscribo recta. Secunde¬
tinus hec ultima dispositio supradittis singislis
respondeat sic. recta fides. utilis spes necessartia
caritas. Item recta scientia. utilis disciplina. neces¬
sarra bonitas. Item recta natum. utilis lex. neces¬
saria grã.. ¶ Sunt alie differentie ad huc quib
altitudo arche distinguatur.: ¶Pma mansio

Expanded text:
rminationem, exteriori quidem trabi in capite ascrirminationem, exteriori quidem trabi in capite ascribo naturae, interiori autem suppono legis, mediae vero gratiae; hoc significare volens quod istae tres trabes utrinque positae significant homines naturalis legis, scriptae legis et gratiae, de quibus superius locuti sumnscriptiones mansionum tales sunt: in dextro latere primae mansioni inscribitur fides, secundae mansioni spes, tertiae mansioni charitas. In sinistro latere primae mansioni inscribitur scientia, secundae mansioni inscribitur disciplina, feriori latere primae mansioni inscribitur recta, secundtenus haec ultima dispositio supradictis singulis respondeat sic habe, recta fides, utilis spes, necessaria charitas. Item recta scientia, utilis disciplina, necessaria bonitas. Item recta natura, utilis lex, necessaria gratia. Sunt aliae differentiae adhuc, quibus altitudo arcae distinguatur. Prima mansio
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium sub uno capite xp̃o. ¶In superiori qͦ
cormi super capita duarum tͣbium que in
longitudinem uadunt. pono mons sỹon. in
sinistro later aquilonis. subtus contra me¬
dium: cuutas regis magni. Dextre namq tͣ¬
bes gemine significant mentem sỹon. Hoc est
populum udeoꝵ in utroq sexu. ⁊ sinstre
latera aquilonis. hoc est popislum gentiũ
simliter in utraq sexii ad fidem concurren¬
tium ⁊ umam ciuitatem dei hoc est eccłiam
ex utroq facientium. Propterea in superiori
latere ⁊ tram̃positio trabium ⁊ diuisio tytu¬
lorum. fatta est. inf̾ius ã ⁊ ductꝰ unus⁊ ty
tulus imiꝰ. qr hiĩ duo ppłi qui pͥus in se ipsio
diuisi fuerant in fide post modum xͥ inumi
foĩ sunt. ¶Deide: in dextro corni superius
capitib tͥum tͣbium q̃ in longitudĩem por¬
biguntur ꝑ tͣnsł̾isum superscribo homines
post ea in simistro cormi qiͣ hunus tytuli det̾¬

Expanded text:
fidelium sub uno capite Christo. In superiori quoque fidelium sub uno capite Christo. In superiori quoque cornu super capita duarum trabium, quae in longitudinem vadunt, pono mons Sion; in sinistro, latera aquilonis, subtus contra medium, civitas Regis magni. Dextrae namque trabes geminae significant montem Sion, hoc est populum Judaeorum in utroque sexu; et sinistrae latera aquilonis, hoc est populum gentium similiter in utroque sexu ad fidem concurrentium; et unam civitatem Dei, hoc est Ecclesiam, ex utroque facientium. Propterea in superiori latere et transpositio trabium et divisio titulorum facta est, inferius autem et ductus unus, et titulus unus, quia hi duo populi prius in seipsis divisi fuerant, in fide postmodum Christi unum facti sunt. Deinde in dextro cornu superius capitibus trium trabium, quae in longitudinem porriguntur, per transversum superscribo homines, postea in sinistro cornu quasi hujus tituli dete
Abbreviated transcription (Latin):
latitudinem manum uerto et incipi¬
ens sursum a dextro comu usqͣ ad lineam ge¬
nerationis gemmas tͣgbes porrigo ⁊ abinde
sursum .i. a linea generationis. usq ad suus¬
trum cormi. similiter duas .s. easdem. sed trans¬
posicas. Deinde uero a dextro cornu in sinistrũ
continuo ductu sine transpositione. duas idẽ
trabes protendo Hoo modo laterib secundum
longitudinem et latitudinem compositis ĩ¬
scriptiones eorum taliter distinguo. ¶In dex¬
tro latere a fine usq ad finem arche sccibo tre¬
centoꝵ aisbitoꝵ erit longitudo eius. de con¬
tra: in simstro latere. in parte prima pono tem¬
pus tiaturalis legis. in secunda tempus scͥp¬
te legis. in terria: tempus gr̃e. ut quasi pri¬
nus centenarius sit tempus nlturalis. secũ¬
dus: tempus scripte legis. tertius: tempus
gracie. ¶In superiori parte a dextri lat̾e̾ usq
ad sinistrum scribo. quinquaginta cubitorum
latitudo eius. ¶Contra: in inferiori latere ꝙͣ
expositionem huius tituli scribo. uniuersitas

Expanded text:
latitudinem manum verto et incipiens sursum a dextro cornu usque ad lineam generationis geminas trabes porrigo, et ab inde sursum, id est a linea generationis usque ad sinistrum cornu, similiter duas signo, easdem quidem sed transpositas. Deinde vero a dextro cornu in sinistrum continuo ductu sine transpositione duas ibidem trabes protendo. Hoc modo lateribus secundum longitudinem et latitudinem compositis inscriptiones eorum taliter distinguo: In dextro latere a fine usque ad finem scribo, trecentorum cubitorum erat longitudo ejus. Econtrario in sinistro latere in parte prima pono tempus naturalis legis, in secunda tempus scriptae legis, in tertia tempus gratiae, ut quasi primus centenarius sit tempus naturalis legis, secundus tempus scriptae legis, tertius tempus gratiae. In superiori parte a dextro latere usque ad sinistrum scribo, quinquaginta cubitorum latitudo ejus. Econtrario in inferiori latere quasi expositionem hujus tituli scribo, universitas
Abbreviated transcription (Latin):
hic ascendunt licite utentes mundo. qiͣ repti¬
lia in archa ⁊ filiĩ istł in campo edentes. ⁊ bi¬
benites ⁊ uidentes a longe gliam det. hic u̾sus
qͥnq ⁊ semis gͣdĩb distingunt᷑. pp̃ bonam oꝑonẽ¬
¶ In scdã scala scͥbitur. Hic ascendunt obluuscẽ¬
tes.⁊ fugientes mundũ. ꝙiͣ quadrupedia iam am¬
bulantia in archa. ⁊ alron cum seniorib filioꝵ
ifrł in ascensu montis. Hic a̾ uersus .ui. gradib
distinguitur p̃p ꝑfectionem oꝑis. ad qmͣ isti ũ
ꝓmoti sunt. ¶In t̾cia scala scribitur. Hic ascen¬
dunt obliti mundũ. ꝙ uolatilia in archa ⁊ moy¬
ses solus sr̃ u̾ticem montis in nube cun dño. Hic
ã uersus .uii. gͣdib distinguit᷑. quia talos cum
perfectione oꝑis hñt ⁊ requiem mentis. ¶ Snen¬
dum ã qd̾ isti gradus forinsecꝰ semꝑ u̾sib ascͥben¬
di sunt. ut int̾ gradus. ⁊ scalas uersus ip̃i sur¬
sum ꝓtendantur. ⁊ uariis colorib distinguẽdi.
Nos ad significandam hystoriam iuiridem co¬

Expanded text:
Hic ascendunt licite utentes mundo quasi reptilia in arca, et filii Israel in campo edentes, et bibentes, et videntes a longe gloriam Dei. Hic versus quinque et semis gradibus distinguitur propter bonam ope In secunda scala scribitur: Hic ascendunt obliviscentes et fugientes mundum quasi quadrupedia jam ambulantia in arca, et Aaron cum senioribus filiorum Israel in ascensu montis. Hic autem versus sex gradibus distinguitur propter perfectionem operis, ad quam isti jam promoti sunt. In tertia scala sic scribitur: Hic ascendunt obliti mundum quasi volatilia in arca, et Moyses solus super verticem montis in nube cum Domino, hic autem versus septem gradibus distinguitur, quia tales cum perfectione operis habent et requiem mentis. Sciendum aute quod isti gradus forinsecus semper versibus ascribendi sunt, ut inter gradus et scalas versus ipsi sursum protendantur, et variis coloribus distinguendi. Nos ad significandam historiam viridem co
Abbreviated transcription (Latin):
¶In tercia soala sic scribitur. Hic ascendũt
hii qui int̾iori oculo ertiundat᷑o int̾ue uiisio
nis lumen contemplari siciunt. Q. de babylo
qui primus in hac scala est. Hic autem u̾sus dis¬
tinctionem ñ habet. s unus ductus coloris ab imo
snosum trahitur quia contemplatio uniformis
est. ⁊̃ simplex. ¶Item: a calore occidentis ab ĩ¬
mo sursum ex uno latere soalarum drium imo
ductu hic u̾sus scosbitur. Hic ascendunt hii
qui ab estu uitioꝵ. ad lignum uite refugiũt¬
⁊ sub foliis eius . a. sub umibraculo nũdiam.
a feruore se abscondunt. Hic autem uersus¬
de foris ab imo sursum distinguitur.lxuii.
nus. ¶Isti autem gradus significant. quod
in euangelio de remissione peccatoꝵ dicitur
septuagies septies. Septem enim uiuu̾sitatẽ
gressionem significant. que hic ascendentibris
relaxatur. ¶In altero autem latere pͥme sca¬
le scribitur. hic ascendunt hii qui pet ab stinẽ¬
tiam. ⁊ afflictionem mortificant membͣ sua

Expanded text:
In tertia scala sic scribitur: Hic ascendunt ii qui interiori oculo emundato internae nis lumen contemplari sitiunt, quasi de Babyqui primus in hac scala est. Hic autem versus distinctionem non habet, sed unus ductus coloris ab imo sursum trahitur, quia contemplatio uniformis est, et simplex. Item a calore occidentis ab imo sursum ex uno latere scalarum trium, uno ductu hic versus scribitur: Hic ascendunt ii qui ab aestu vitiorum ad lignum vitae refugiunt, et sub foliis ejus quasi sub umbraculo meridiano a fervore se abscondunt . Hic autem versus foris ab imo sursum distinguitur septuagnus. Isti autem gradus significant, quod in Evangelio de remissione peccatorum dicitur: Septuagies septies . Septem enim universitatem gressionem significant, quae hic ascendentibus relaxatur. In altero autem latere primae scalae scribitur: Hic ascendunt ii qui per abstinentiam et afflictionem mortificant membra sua,
Abbreviated transcription (Latin):
entali ut inde quasi a principio mundi ꝑ om̃s
ternis perflueret uuuersa propago gen̾is hu¬
mani. Deinde capito regnoꝵ primum in oriẽ¬
te apudassirios fait. nouissimis autem tem¬
porib seculi ad romanos in occidente positos
potestas sũma destendit. Incipientib ergo no¬
bis ab origine rerum et per opera restaura¬
tionis secudum longitudinem arde decurrẽ¬
tib. ad fiuem ⁊ consũmationem unuersoꝵ
semita stratu est per medium seculi ut trau¬
seuutib alatere hĩc inde ꝓateant quecumq
siue ad aquilonem sine ad austrum hoc ẽ ad
dextram ⁊ sinistram qͣi extra archam in dili¬
uio frant. Spotio sa quidem sed non fastidi¬
osa erit ista deambulatio ubi intrinsecus dã¬
tarum rerum uaria oblectatio transeuntib
erit obura ⁊ rursum per fenestram ꝓsꝑicien¬
tib foris tam mirabilis confusio ⁊ fluttu¬
atio mutabilitatis mundane oculis longe
lateq de tua ac firmissima statione intuen¬

Expanded text:
entali, ut inde quasi a principio mundi per omnes entali, ut inde quasi a principio mundi per omnes terras proflueret universa propago generis humani. Deinde caput regnorum primum in oriente apud Assyrios fuit, novissimis autem temporibus saeculi ad Romanos in occidente positos potestas summa descendit. Incipientibus ergo nobis ab origine rerum omnium et per opera restaurationis secundum longitudinem arcae decurrentibus ad finem et consummationem universorum, semita strata est per medium saeculi, ut transeuntibus a latere hinc inde pateant quaecunque sive ad aquilonem sive ad austrum, hoc est, ad dextram et sinistram quasi extra arcam in diluvio fiant. Spatiosa quidem, sed non fastidiosa erit ista deambulatio, ubi intrinsecus tantarum rerum varia oblectatio transeuntibus erit obvia, et rursum per fenestram prospicientibus foris tam mirabilis confusio et fluctuatio mutabilitatis mundanae, oculis longe lateque de alta specula ac firmissima statione intuen
Abbreviated transcription (Latin):
ad int̾iora oculis considerare .I. Arcius ip̃a bona
amabimus si incissim miserie quoq ⁊ pericłi
ex omnib que uel intrinsecus uel extrincecus
uideris mirabilia quantum uolilis et dignũ¬
nͣ iudicau̾is interrogare. Introducam autem p̾¬
otu mum te in ꝑte suꝑiori donius hoo est in fronte
que est ad orientem ut ingressus nr̃ simł fiat
ab untio imuidi ⁊ ab initio seculi. Nam quia
longitudo domus trecentoꝵ cubitoꝵ superior
frons orientem taugit. inferior autem usq ad
occidentem peruenit. Latus u̾o sinistrum ad au¬
strum ⁊ dextrum ad aquilonem respicit quia
diuina prouidentia decursum rerum sic ordi¬
nauit. ut ea que in principio seculi facta sũt̃
in oriente quasi in principio mundi fierent tã¬
temq decurrentib cemporib ad finem seculi
rerum summa ad octidentem descenderet hoc
est ad finem mnundi. Ideo primus homo post̾ qmͣ
creatus est positus est mortis eden in plagnori¬

Expanded text:
ad interiora oculis considerare. I. Arctius ipsa bona ad interiora oculis considerare. I. Arctius ipsa bona amabimus, si vicissim miseriae quoque et periculi ex omnibus, quae vel intrinsecus vel extrinsecus videris mirabilia, quantum volueris et dignum judicaveris interrogare, rimum te in partem superiorem domus. hoc est in frontem, quae est ad orientem ut ingressus noster simul fiat ab initio mundi, et ab initio saeculi. Nam quia longitudo domus trecentorum est cubitorum, superior frons orientem tangit, inferior autem usque ad occidentem pervenit. Latus vero sinistrum ad austrum et dextrum ad aquilonem respicit, qui divina providentia decursum rerum sic ordinavit, ut ea quae in principio saeculi facta sunt, in oriente quasi in principio mundi fierent, tandemque decurrentibus temporibus ad finem saeculi rerum summa ad occidentem descenderet, hoc est ad finem mundi; ideo primus homo postquam creatus est, positus est in paradiso; in plaga ori
Abbreviated transcription (Latin):
in semita iandatoꝵ aioꝵ ut recolentes ii¬
serationes eus que a seculo sunt in eiꝰ amo¬
re exatemus cor nr̃m ⁊ accendamus deside¬
rium. Cum autem ingressi fu̾imus ego
ducam te precedens per omnia a pͥma frõ¬
te domus usq ad int̾iora penetralium in
longum ⁊ latum ⁊ altum uinu̾sa lustrãbi¬
mus cenacula ⁊ tristega tandem conscendimꝰ
⁊ non cessabimus donec ad solium regis per¬
ueniamus. Deambulabimus per cuntta oꝑa
restaurationis nr̃e ab exordio usq ad consũ¬
mationem secli seauidum decursum tempo¬
rum euentus rerun ⁊ fatta hominum. Cum
in truiseais. q̃ sunt contemplati fũimus ego a¬
liqñ aꝑiam fenestram arte ⁊ alt̾natim ea q̃
foris sunt respicientes in aquis huiꝰ dilumi
oculos renonabimus. Magis enim delectabi¬
le erit alt̾iuis uiciba nunc ea que euasimus
quasi de quadam statione mala prospice̾. uũc
ea que inuenimus ⁊ possidemus bona reductis

Expanded text:
in semita mandatorum suorum, ut recolentes miin semita mandatorum suorum, ut recolentes miserationes ejus, quae a saeculo sunt, in ejus amore exerceamus cor nostrum, et accendamus desiderium . Cum autem ingressi fuerimus, ego ducam te praecedens per omnia a prima fronte domus usque ad interiora penetralium, in longum, et latum, et altum, universa lustrabimus caenacula, et tristega, tandem conscendemus et non cessabimus donec ad solium regis perveniamus. Deambulabimus per cuncta opera restaurationis nostrae ab exordio usque ad consummationem saeculi secundum decursum temporum, eventus rerum et facta hominum. Cumque intrinsecus quae sunt contemplati fuerimus, ego aliquando aperiam fenestram arcae, et alternatim ea, quae foris sunt, respicientes in aquis hujus diluvii oculos mentis renovabimus. Magis enim delectabile erit alternis vicibus, nunc ea, quae evasimus quasi de quadam statione, mala prospicere nunc ea quae invenimus et possidemus bona reductis
Abbreviated transcription (Latin):
di huius amantes. In eis iugiter exerreamꝰ
cor nr̃m. Aetificemus animum. accendanus
affectum. habemus ibi fontes lucidissimos.
habemus prata florida campos planos et
speçiosos. uineas uberes. greges feçiuuidos
messem fercilem. pomeria fructifera. hortos
irriguos ⁊ omntum deliciap̃ gña que mens
bene pocest appetere uel feliciter possidere.Ar¬
bores fruttifere sunt. homines iusti bonorum
operum exempla nobis ad refectionem portã¬
tes fontes sunt sapientes. campi hunules ui¬
nee per discipliuam semetipsos excolentes di¬
uersis urtutib quasi orti ⁊ prata u̾ratites
messe laboris sui alios reficientes ⁊ gregem
fidelium uerbo ⁊ exemplo alios ad fidem tͣ¬
hendo ⁊ quasi pariendo multiplicantes. Has
delicias in domo dei extrinsecus habemue ex¬
ceptis illis singularib epulis quib mater
reficit. Ingrediam᷑ ergo nunc ⁊ dominus
dux nõbis erit. ut dirigat gressus nostros

Expanded text:
di hujus amantes. In eis jugiter exerceamus di hujus amantes. In eis jugiter exerceamus cor nostrum. Laetificemus animum nostrum, accendamus affectum. Habemus ibi fontes lucidissimos. Habemus prata florida, campos planos et spatiosos, vineas uberes, greges fecundos, messem fertilem, pomaria fructifera, hortos irriguos, et omnium deliciarum genera, quae mens bene potest appetere vel feliciter possidere.bores fructiferae sunt homines justi bonorum operum exempla nobis ad refectionem portantes, fontes sunt sapientes, campi humiles, vineae per disciplinam semetipsos excolentes, diversis virtutibus quasi horti, et prata vernantes, messe laboris sui alios reficientes, et gregem fidelium verbo, et exemplo alios ad fidem trahendo, et quasi pariendo multiplicantes. Has delicias in domo Dei extrinsecus habemus, exceptis illis singularibus epulis, quibus mater reficit. Ingrediamur ergo nunc, et Dominus dux erit nobis, ut dirigat gressus nostros
Abbreviated transcription (Latin):
quis in exĩlium nñ reditus amplius sperari
non posset ire eum compelleret non sũ mag¬
no gemitu ⁊ dolore de prr̃a domo enret. Li¬
benter ergo exit ut redeat iuudere ea que
foris sunt aliquando appetit ut uel dicior ł
recentior ad sua reu̾tatur. Mansionem autẽ
perpetuam non nͥ ui domo prĩs sui. ⁊ cum
domesticis eius int̾ quos natus ⁊ cum quib
enutritus est hr̃e desiderat cum illis uiuere.
⁊ inter illos senescere ab illis optat nec in
morte separari ut neo moriens deerat quo ᷤ
uiuos notos ⁊ caros habebat. hanc cupit
semper hr̃e societatem hanc mransionem
has delicias. hanc iocunditatem. Nicha
extra hro requiit nichil amplius ꝯcupis¬
cit. Taliter studeamus conu̾sari in domo
domini ⁊ inuenieniuis pacen. pariter ⁊ re¬
quiem ⁊ iocuuditatem. Simus simplices a¬
liena non concupiscentes delectationes qͣs
nobis deus preparauit que in domo eius in¬
uenuntur magis quam oblectamenta iñ¬

Expanded text:
quis exsilium, unde reditus amplius sperari quis exsilium, unde reditus amplius sperari non posset, ire eum compelleret, non sine magno gemitu et dolore de patria domo exiret. Libenter ergo exit, ut redeat, videre ea quae foris sunt, aliquando appetit ut vel ditior vel recentior ad sua revertatur. Mansionem autem perpetuam non nisi in domo patris sui, et cum domesticis ejus, inter quos natus, et cum quibus enutritus est, habere desiderat, cum illis vivere et inter illos senescere, ab illis optat nec in morte separari, ut nec moriens deserat, quos vivos, et notos, et charos habebat. Hanc cupit semper habere societatem, hanc mansionem, has delicias, hanc jucunditatem. Nihil extra requirit, nihil amplius concupiscit. Taliter studeamus conversari in domo Domini, et inveniemus pacem pariter, et requiem, et jucunditatem. Simus simplices aliena non concupiscentes, delectationes quas nobis Deus praeparavit, quae in domo ejus inveniuntur, magis quam oblectamenta mun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ precer illas cotidranas ⁊ domesticas epu¬
las quib domi pascitur eciam foris cibarqis s¬
uoꝵ non nunquam degustatis ad priores le¬
ticias renonatu. Gaudet nouellos fructus
decerpere ⁊ spicas in maturis ad huc granis
igne tostas confricare. botros maturescẽtes
eligere auicularum nidos explorare ⁊ uel
oua uel pullos inuentos cum magno gau¬
dio ⁊ toipudio domum deportare ⁊ q̃i de sua
uenatione licet tenui magis quam de ali¬
enis copiis refectionem querere. Si forte cap¬
nonerit prem suum auo quam itm siue ad
uillam siue ad castellum sine ad nindinas
siue. ad sollempnitates ⁊ in prorimo reditu¬
rum optat simul ire ut illa noua ⁊ insoli¬
ta iudeat ut reuersus possit sodalib suis
narrare que id̾it. Quis cultus hominumꝰ
quis sicus locoꝵ que magnitudo urbium q̃
cessitudo domoꝵ que copia rerum uenalium
quid inuer̾it quid emerit quid attulerit. Re¬
uersurus ergo libenter aliquando ext. s si

Expanded text:
et praeter illas quotidianas et domesticas epuet praeter illas quotidianas et domesticas epulas, quibus domi pascitur, etiam foris cibariis servorum nonnunquam degustatis ad priores delicias renovatur. Gaudet novellos fructus decerpere, et spicas immaturis adhuc granis igne tostas confricare, betros maturescentes eligere, avicularum nidos explorare, et vel ova, vel pullos inventos cum magno gaudio et tripudio domum deportare, et quasi de sua venatione, licet tenui, magis quam de alienis copiis refectionem quaerere. Si forte cognoverit patrem suum quoquam iturum sive ad villam, sive ad castellum, sive ad nundinas, sive ad solemnitates, et in proximo rediturum, optat simul ire ut illa nova, et insolita videat, ut reversus possit sodalibus suis narrare quae viderit, quis cultus hominum, quis situs loco rum, quae magnitudo urbium, quae celsitudo domorum, quae copia rerum venalium, quod invenerit, quod emerit, quod attulerit. Reversurus ergo libenter exit, sed si
Abbreviated transcription (Latin):
lias. animus autem quasi filius delicatus aur
in domo prĩs sui tantum delicate nutritur
qirantum tenere diligitur. Consideremus gͦ
quomodo uinat pariuilus in domo prĩs sui
quia in domo dei oportet ⁊ nos taliter con¬
uersari. Ipse namq dicit nisi efficiamni si¬
cut parulus iste non intrabitis in regnũ
celoꝵ. Quid ergo paruulus: Non est solli¬
citus nec concupiscit. ludo simplici ⁊ innocẽ¬
ti exerret se intm̃ modestica diligit ut ad
regnum eciam tranfflatus magis antiqͣ
requirat. ⁊ solitis interoẽ desideret. Cognosat
posseillonem prĩs sin nunc in camꝑo. nunc
in orto. nuno mn pomeriis. nuno in pratis
nuno ad fontes nunc ad uineas discurrit.
Sirigulis anni temporib proprias delectatio¬
nes h̾o. In uere arantes ⁊ seminantes se qui¬
tur in estate metentes.⁊ in autumpuo uin¬
denuantes comitatur. uͥq pastum. uͥq iocũ.
ilq refectionem. ilq delectationem inuerua

Expanded text:
lias, animus autem quasi filius delicatus, qui lias, animus autem quasi filius delicatus, qui in domo patris sui tantum delicate nutritur, quantum tenere diligitur. Consideremus ergo quomodo vivat parvulus in domo patris sui, quia in domo Dei oportet, et nos taliter conversari. Ipse namque dicit: Nisi efficiamini sicut parvulus iste, non intrabitis in regnum coelorum . Quid ergo parvulus facit? D. Non est sollicitus, nec concupiscit, ludo simplici, et innocenti exercet se, in tantum domestica diligit, ut ad regnum etiam translatus magis antiqua requirat, et solitis interesse desideret. Cognoscit possessionem patris sui, nunc in campo, nunc in horto, nunc in pomeriis, nunc in pratis, nunc ad fontes, nunc ad vineas discurrit singulis anni temporibus, proprias delectationes habet. In vere arantes et seminantes sequitur, in aestate metentes et in autumno vindemiantes comitatur. Ubique pastum, ubique jocum, ubique refectionem, ubique delectationem invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
non erit ampluis quod timendum sit qñ
nec mundus foris clducum nec homo int
corruptum aliquid habebit .I. Et post ꝯm̃¬
ingresi in domumi. domini quid ibi faciemne
D. Erimus in pace perpetua ⁊ iocunditate. Om̃s
qui ibi manent non laborant nec solliciti sũt
quea nec iudigentus illic est presentium nec ti¬
mor futuroꝵ .I. Quid ergo faciemus ibi si nou
lisborabimus: D̾. uiium est ibi omnium ꝯtem¬
plari mirasbilra dei. ⁊ laudare eum in operib
suis. Et si onetosum cibi non esset unum exem¬
plum proponerem. in quo quemadinodum
in illo interiori cordis habitacino conuersaꝵ
debeas patenter demonstrarem .I. Inmo u̾o
hoo nehementer expeto nec onerosum ullate¬
nus esse poterit quod desid̾antem aninum ad
effectum desid̾ii sui perducit. D. Habitaculum
illud int̾ius quod propter uarias rerum sum¬
litudines nuno archam nunc domum appesta¬
re solemus quasi domus est diuitis prĩstami¬

Expanded text:
non erit amplius quod timendum sit, quando non erit amplius quod timendum sit, quando nec mundus foris caducum, nec homo intus corruptum aliquid habebit. I. Et postfuerimus in domum Domini, quid ibi faciemus? D. Erimus in pace perpetua et jucunditate. Omnes enim qui ibi manent, non laborant neque solliciti sunt, quia nec indigentia illic est praesentium, nec timor futurorum. I. Quid ergo faciemus ibi, si non laborabimus? D. Unum est ibi omnium contemplari mirabilia Dei, et laudare eum in operibus suis. Et si onerosum tibi non esset, unum exemplum proponerem, in quo quemadmodum in illo interiori cordis habitaculo conversari debeas, patenter demonstrarem. I. Imo vero hoc vehementer expeto, nec onerosum ullatenus esse poterit, quod desiderantem animum ad effectum desiderii sui perducit. D. Habitaculum illud interius, quod propter varias rerum similitudines, nunc arcam, nunc domum appellare solemus, quasi domus est divitis patrisfami
Abbreviated transcription (Latin):
ut ordinaret in ea caritatem suam quam
facile in illa iocunditate uniu̾sa mundi ħ
oblectamenta despicere quam in illa securi
aduersa non timere .i. Quomodo intrabr¬
mus in domum dominu: D. In multitudine
nusodĩe eius .I. Quid est in multitudine
miseticordie euir D. Quia multa ẽ misia
nr̃a. id cirro multitudo nusodĩe nobis ne
cessaria. Quotiens enim metis ad seinz ipãm
redire suosq affectus ⁊ cogitationes parit̾
ad secretum int̾ne contemplationis retra¬
here nititur tot obalstentes aditum ei mn
resq ipsam retrabendo stabilem esse non
sinunt. Sed expecenda est atq imploranda
diuena nusericordia que nos promoneat qͦ¬
ciens ab ingressu quietis intune nr̃ua misra
nos retardat .I. Ecte ingredinur in domũ
domini quam diu permanebimne ibi ͦ D.
Doneo transeat iniquitas. donec cessent a¬
que diluuis in aica nos esse oportet. post¬
ea securi exhibimus. Quia funto hoo sealo

Expanded text:
ut ordinaret in ea charitatem suam , quam ut ordinaret in ea charitatem suam , quam facile in illa jucunditate universa mundi hujus oblectamenta despicere quam in illa securi adversa non timere. I. Quomodo intrabimus in domum Domini? D. In multitudine misericordiae ejus. I. Quid est in multitudine misericordiae ejus? D. Quia multa est miseria nostra, idcirco multitudo misericordiae nobis est necessaria. Quoties enim mens ad semetipsam redire, suosque affectus et cogitationes pariter ad secretum internae contemplationis retrahere nititur, tot obsistentes aditum ei ingresque ipsam retrahendo stabilem esse non sinunt. Sed expetenda est atque imploranda divina misericordia, quae nos promoveat quoties ab ingressu quietis intimae nostra miseria nos retardat. I. Ecce ingredimur in domum Domini quandiu permanebimus in ea? D. Donec transeat iniquitas, donec cessent aquae diluvii, in arca nos esse oportet, postea securi exibimus, quia finito hoc saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
inmensuram quinquaginta cubitoꝵ cor tu¬
um dilatas. Quando uero scientiam diuine
scripture studio ⁊ assiduitate camprehendis
iu altitudinem trignita cubitoꝵ cor tuum
erigis. Longitudo igitur arce in tempore est
latitudo in multitudine. altitudo in operu
quantitate. Sine eciam longitudo consid̾ari
potest ingestis. hoo est hystoria latitudo ĩ sa¬
cramentis. ħ est allegoria altitudo in uirtu¬
tib . ħ est tropologia ut inhis finib conclu¬
datur omnnis scriptura diuina/. De his descͥp¬
tionib in alio quidem queni de arca compo¬
suimus libro plura diximus que omnia hͥ
recapitrilare ñ oꝑtet hoo antem solum nũc.¬
restat ut intremus in hoc salutare hĩtacu¬
lum quatinus ⁊ mala ista que foris sunt ef¬
fugere ⁊ delectationes illas dulcedims. dei
quas ipse ab scondit diligentib se intus ua¬
leamus inuenire. Hec est enim domus dei et
cella uinaria uͥ rex sponsam suam ĩtroduxit.

Expanded text:
in mensuram quinquaginta cubitorum cor tuin mensuram quinquaginta cubitorum cor tuum dilatas. Quando vero scientiam divinae Scripturae studio et assiduitate comprehendis, in altitudinem triginta cubitorum cor tuum erigis. Longitudo igitur arcae in tempore est, latitudo in multitudine, altitudo in operum quantitate. Sive etiam longitudo considerari potest in gestis, hoc est historia, latitudo in sacramentis, hoc est allegoria, altitudo in virtutibus, hoc est, tropologia, ut in his finibus concludatur omnis Scriptura divina. De his scriptionibus in alio quodam libro, quem De arca composuimus, plura diximus, quae omnia hic recapitulare non oportet. Hoc autem solum restat ut intremus in hoc salutare habitaculum, quatenus et mala ista quae foris sunt effugere et delectationes illas dulcedinis Dei, quas ipse abscondit diligentibus se, intus valeamus invenire. Haec est enim domus Dei et cella vinaria, quo rex sponsam suam introduxit,
Abbreviated transcription (Latin):
Latitudo antem eius in quinquaguita cui¬
bitos ⁊ altitudo in triguita diffinitur. quia
omnis multitudo fidelium inquib ⁊ ꝓꝑcer
quos hec facta sunt per septies seꝑtem. id est
quadraginta nonem uno adiecto capite xp̃o
exprimitur. ⁊ omnus summa gestoꝵ que a
principio deus fecit pp̃ hominem in triginta
uoluminib diuine pagine continetur. docebo
ergo te quid facias. Calca ⁊ contempne cadu:¬
ca hec ⁊ transitoria ⁊ ecce de diluuio emer¬
sisti. Considera iugiter ⁊ meditare teꝑatõis
tue saccamenta ⁊ diuine pietatis tͥ impen¬
sabeneficia ⁊ in aream intrasti. Quando ã
cogitationem tuam ab exordio mundi us
ad fiuem seculr̃ contemplationem mirabiliũ
dei ducis. ⁊ quid propter nr̃am salutem uł sub
naturali lege. uel subscripta. uel tandem sub
gr̃a operatus at perpendis. quasi .coc. tubito¬
rum longitudinem in corde tuo metiris. Qũ
autem unu̾sitatem fidelium consideras quasi

Expanded text:
Latitudo autem ejus in quinquaginta cuLatitudo autem ejus in quinquaginta cubitos, et altitudo in triginta definitur, quia omnis multitudo fidelium, in quibus et propter quos haec facta sunt, per septies septem, id est quadraginta novem uno adjecto capite Christo exprimitur, et omnis summa gestorum, quae a principio Deus fecit propter hominem, in triginta voluminibus divinae paginae continetur. Docebo ergo te quid facias. Calca et contemne caduca et transitoria, et ecce de diluvio emersisti. Considera jugiter et meditare reparationis tuae sacramenta et divinae pietatis tibi impensa beneficia, et in arcam intrasti. Quando autem cogitationem tuam ab exordio mundi usque ad finem saeculi in contemplationem mirabilium Dei ducis, et quid propter nostram salutem vel sub naturali lege, vel sub scripta, vel tandem sub gratia operatus sit perpendis, quasi trecentorum cubitorum longitudinem in corde tuo metiris. Quando autem universitatem fidelium consideras, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitatis impaciens ⁊ uarietate reficerẽt
⁊ panctate in unum congregarent.⁊ sicut pͥ¬
us homo per iustbilia. a contemplatione dei
ceciderat. ita nutio per iussbilia dei opera ad¬
monitus ad ipsum it̾m contemplandum re¬
surgere consuesdat. Quia rursum ipsa restau¬
rationis opera quedam per homines. quedam
per angelos. quedam per semetipsum oꝑatus
est deus cum de oꝑib hominum ad oꝑa an¬
geloꝵ ⁊ iterum de oꝑib angeloꝵ ad oꝑa dei
contemplanda transimus quasi de prima
mansione ad secundam. ⁊ de secunda ad t̾ciã
manconem. in sp̃ali archa ascendimus et
tandem ipsum supremum. in quo archa con¬
sumatur cubitum tanginus. quando per
opera dei ad eius agnitionem peruenimus.
Archa autem in longitudine trecentorum
cubitoꝵ porrigitur quia sicut dictum est o
pora restaurationis nr̃e a principio mundi
usq ad finem per tria tempora nature. leg̃.
⁊ gr̃e. quasi per tres centenarios extenditur

Expanded text:
stabilitatis impatiens, et varietate reficerent stabilitatis impatiens, et varietate reficerent et paucitate in unum congregarent. Et sicut prius homo per visibilia a contemplatione Dei ceciderat, ita nunc per visibilia Dei opera admonitus ad ipsum iterum contemplandum resurgere consuescat. Quia rursum ipsa restaurationis opera quaedam per homines, quaedam per angelos, quaedam per semetipsum operatus est Deus, cum de operibus hominum ad opera angelorum, et iterum de operibus angelorum ad opera Dei contemplanda transimus, quasi de prima mansione ad secundam, et de secunda ad tertiam mansionem in spirituali arca ascendimus, et tandem ipsum supremum, in quo arca consummatur, cubitum tangimus, quando per opera Dei ad ejus cognitionem pervenimus. Arca autem in longitudine trecentorum cubitorum porrigitur, quia, sicut dictum est, « opera restaurationis nostrae a principio mundi usque ad finem per tria tempora, naturae, legis et gratiae, quasi per tres centenarios extenditur. »