comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saturnũ celio patri genitalia abci
ma maris concreta uenꝰ nata illd̾ ai¬
unt. qd̃ ꝑ coitũ salsi humoris sub̃a
um officiũ ñ nsi calore confistit. Un¬
de ẽ frigidꝰ inuenerẽ senior. Nam qd̃
saturmis d̾r patri celio uirilia ampo¬
taoee. q̃ in mare cadentia uenerem
dinẽ uocatũ fert̃ ꝓpt̾ amorẽ. Ẽ enim
demon fornicat᷑onis qi iõ alatus pin¬
gitur. qi nicħ amantib ieuiꝰ nicħ mu¬
rabiliꝰ inuenit᷑. puerpingit᷑ qi stultꝰ
ẽ et irrõnabilis ẽ amor. Sagittã ⁊ fas¬
cem tenẽ fingit᷑. Sagittã qr amor cor
uulnerat. fascẽ qr inflãmat. Pan dñt¬
dñt greci. latini siluanũ d̾m rusticoꝵ
ꝙ̃ innature similitudinẽ formauert̃.
eum ex uniuisali elementoꝵ sỹe. ht̃
enĩ cornua insimilitudinẽ radioꝵ soh
dinẽ echeris. fistulã .uii. calamoꝵ gestat.
ꝓpt̾ amormã celi in qua septẽ gt tomi
oe uii. discrimina uocũ. Uillosꝰ ẽ. qr tel¬
lus conuestita ẽ. agit᷑ uentis. pars eiꝰ

Expanded text:
Saturnum Coelo patri genitalia abscie eo spuma maris concreta Venus nata est: illud aiunt, quod coitus salsi humoris substantia um officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri Coelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem dinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis, qui ideo alatus pingitur: quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur; sagittam quia amor cor vulnerat, facem quia inflammat. Pan dicunt Greci, Latini Sylvanum, deum rusticorum, quem in nature similitudinem formaverunt; eum ex universali elementorum specie, habet enim dinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotẽs fecundis imbrib echer: con¬
iugis ingremiũ descendit. Miner¬
na. apud latinos autẽ mineruã uo¬
catam qͣsi deam. ⁊ mimꝰ artiũ uariaꝵ.
hanc enĩ inuentricẽ multoꝵ ingeni¬
oꝵ ꝑbibent. et inde eã artẽ ⁊ rõnem
interptant᷑. qr sine rõne nicħ potest
contineri. Que ratio qr ex solo ammo
nascit᷑. animũq putant eẽ ĩ capite et
gonis fingit᷑ qd̾ illic ẽ om̃is prudenti¬
a q̃ confundit alios. et imꝑitos ac sa¬
xeos comꝓbat. qd̃ et in antiqͥs imꝑa¬
toꝵ status cernimꝰ in medio pectore
lorice ꝓpter insinuandã sap̃iam ⁊ uͥ¬
tutẽ. hec minerua ⁊ tritonia d̾r. tͥcon
enĩ affrice palus ẽ. cͥca qͣm feit᷑ iuir¬
ginali apparinos e etate. ꝓpt̃ qd̃ tri¬
tonia nũcupata ẽ. unde ⁊ tanto ꝓcliuiꝰ
dea credita qͣnto minꝰ origo eiꝰ inno¬
tuit. pallas autẽ dicta. uł ab insula
pallene intracia inqua nutrita ẽ
uł a potoy palleitobori. io ẽ ab haste

Expanded text:
omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium descendit. Minerna. Apud Latinos autem Minervam vocatam quasi deam et munus artium variarum: hanc etenim inventricem multorum ingeniorum perhibent. Et inde eam artem et rationem interpretantur; quia sine ratione nihil potest contineri. Que ratio quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et gonis fingitur, quod illic est omnis prudentia que confundit alios et imperitos ac saxeos comprobat; quod et in antiquis imperatorum statuis cernimus. In medio pectore lorice, ad insinuandam sapientiam et virtutem. Hec Minerva et Tritonia dicitur; Triton enim Africe palus est, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab insula Pallente in Thracia, in qua nutrita est; vel apo tu pallein to dori, id est ab haste
Abbreviated transcription (Latin):
soluat. Nam et ierosolimis tẽplũ reꝑare:
et omnes ueterꝰ legis cerimomia restau-¬
re temptabit. Sed et ille antixp̃c ẽ qͥne
babilonis ẽ qd̾ interp̃r uetꝰ. fuit enĩbelꝰ¬
pater nim regis. rex ałsirioꝵ qͦm qͥdã
saturnũ appellant qd̾ nom̃ et apd̃ assi¬
rios. et apud atros pꝰea cultũ ẽ. Unde:
et lingua punica baas đr. pud assiri
simulatrũ ignomine. Iolũ enĩ fuit.
moab cognom̃to. baal suꝑ montẽ phe¬
gor quẽ latim pͥapũ uocant d̃m ortoꝵ.
fuit antẽ de lapsaco ciuitate elespõti.
de qua pulsus ẽ. et ꝓpt̾ uirilis menbͥ
magnitudinẽ in nũo deoꝵ suoꝵ eũ
greci transtuler̃t. et innumine sacraue¬

Expanded text:
solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare temptabit. Sed et ille Antichristus est Babylonium est, quod interpretpater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant; quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est, unde et lingua Punica Bal deus dicisimulachrum ignominie, idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem, in numero deorum suorum eum Greci transtulerunt et in nomine eius sacrave
Abbreviated transcription (Latin):
yteritũ qd̾̃ infuzo iam necũ atq inuolutõ
ẽ. p̃sens qx int̾ digitos nentis traicit. fi¬
turũ in lanã que in colo implicatũ ẽ eo qd̃
ad huc ꝑ digitoᷤ rientis ad fusũ tamꝙͣ p̃sẽs
t̾am que contexat. t̾ciã q̃ rumpat. Incipi¬
mꝰ enĩ c̃ nascim. sumꝰ cũ uiuimꝰ. desimmꝰ
c̃ int̾imꝰ. fortunã a fortuitis nom̃ hrẽdñt.¬
qͣsi deam qͣndam res humanaᷤᷤ uariiꝰ casibꝰ
et fortuttis illudentẽ. Unde. et cecã appel
ullo examine meritoꝵ et ad bonos ⁊ ad
malos uenit. fatumã a fortuna seꝑant. &
fortuna qͣsi sit in his q̃ fortuitu ueniũt.
nulla palã causa. fatum uio appofitũ sin¬
głis statũ aiunt. Aiunt etͣtres feminaᷤ
cnitas serpentib ꝓpt̃ tres effectꝰ q̃ ĩ aĩas
hominũ multas ꝑturbationes gignũt.
et int̾dũ cogt̃ ita delinq̃re. ut nec fame
nec ꝑiculi sui respectũ hr̃e ꝑmittãt. Ira
q̃ uindictã cupit. cupiditas. q̃ desiderat
opes. libido q̃ appetit uoluptates. Que iõ

Expanded text:
praeteritum, quod in fuso iam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos neentis traicitur: futurum, in lana quae colo inplicata est, et quod adhuc per digitos neentis ad fusum tamquam praesteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim cum nascimur, sumus cum vivimus, desiimus cum interimus. Fortunam a fortuitis nomenquasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellaullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit. Fatum autem a fortuna separant et fortunam quasi sit in his que fortuitu accidunt, nulla palam causa: fatum vero appositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et tres furias feminas crinitas serpentibus, propter tres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame, nec periculi sui respectum habere permittant. Ira que vindictam cupit: cupiditas que desiderat opes: libido que appetit voluptates. Que ideo
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝵ qͣsi numina limphaꝵ lp̃as autẽ
dñt et musas ẽt qͣs nimphas. nec ĩ me¬
rito. namq aque motꝰ musicen efficit.
Nimphaꝵ apd̃ gentiles uariast uoca¬
bula. simphas qͥppe montiũ oreades di

Expanded text:
quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas, quas et nymphas, Nec immerito: nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dic
Abbreviated transcription (Latin):
acumine. partĩexꝑientia longissime in¬
te. partĩ ꝑ deiussũ angłica reuełone. hii
corꝑm aerioꝵ natura uigent. Ante tr̃as¬
gressionẽ qͥdem celestia corpora gerebat̃.
Lapsi uero maeriã qualitatẽ conũisist̃.
nec aeris illius puriora spatia. s ista ca¬
ligmosa tenere ꝑmissi st̃. qui eis qͣsi
carcer ẽ. usq ad tempꝰ iuditii. hist̾ p̃.¬
uatores angłi. quoꝵ diaboł pͥncepsẽ.
Diabolꝰ deorsũ auens. qi quietꝰ incelicł¬
mine stare contẽplit. sed suꝑbie pond̾e
deorsũ corruens cecidit. Grece uõ diabolꝰ.
cͥminator uocat᷑. qd̾ uel crimina inqua
ipse illicit adq̃m referat. uł qi electoꝵ
ĩnocentiã criminib fictis accusat. Unde
et in apocalipsi uoce angłica dr: ꝓiectꝰ¬

Expanded text:
acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque ad tempus iudicii. Hi suntdicitur deorsum fluens, quia quietus in caeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece vero diabolus criminator vocatur, quod vel crimina, in qua ipse inlicit, ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat; unde et in Apocalypsi voce angelica dic
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. neqͣqͣm in istiꝰ modi rebꝰ ing̃cia uisiꝰ
numꝙͣ. Ydolatria ydoloꝵ sernitꝰ siue cł¬
tura interp̃r. Nam latria grece. latine
sict̃ impra suꝑbia siue hominũ siue
demonũ sͥ exhiberi uł iubet uł cupit.
ydolũ autẽ ẽ simulacrs̃ qt̃ hũana effi¬
gie factĩet consecratũ ẽ iuxta uocabłi
interptatõnẽ. ydos enĩ grece formã so¬
nat. et ab eo ꝑdiminitonẽ ydolũ de¬
ductũ eque apud nos formulã facit.
igit᷑ omnis forma uł formula idolũ
se dici exposcit. Inde ydolatͥa omnis
cͥca omne ydolum famulatꝰ ⁊ seruitꝰ.
Quidã uero latim ignorantes g̃ce imꝑ¬
icie dñt ydolum ex dolo sumpsisse no¬
men qd̾ diabolꝰ creaturȩ contracult̃
diumi nõrs inuexit. Demona̾s agreciꝰ
unde et solent responsa aliqͣ dare. In

Expanded text:
istiusmodi rebus in Graecia umquam istiusmodi rebus in Graecia umquam visis. Idolatria idolorum servitus sive cultura interpretatur. Nam λατρεία Graece, Latine sicut inpia superbia sive hominum sive daemonum sibi exhiberi vel iubet vel cupit, Idolum autem est simulacrum quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas a Graecis unde et solent responsa dicere aliqua.
Abbreviated transcription (Latin):
tuerent᷑ imagines uł effigies. tamꝙͣ ĩ
celũ receptis ꝓ quib se int̾ris demoneꝰ
colendi supposueit et s sacrificaria de¬
ceptis et ꝑditis ꝑsuaseit̃. Simulacra
autẽ a similituome nuicupata eo qd̾
manu artificis ex lapide ex aliaq ma¬
teria eoꝵ uultꝰ imitant᷑ in qͦrũ honore
fingunt᷑. Ergo simulacra. uł ꝓeo qd̾ si
falsa et̃. Et notanõ qd̾ latinꝰ sit sermo
inhebreis. Apd̾ eos ydolũ siue simulacr̃
simael dr. ludei dñt qd̾ ismael pͥmꝰ si¬
malacra iuto fecerit. sñtueꝰ autẽ pͥmũ
ꝓmetheũ simulacra hõiũ deluto finxiᷤ¬
se ꝑhibent. ab eo qd̾ natã ẽẽ artẽ simula¬
cra et statuas fingendi. Unde et poete ab
eo hoĩes pͥmũ fcõs ẽẽ confingt̃. figurate
ꝓpt̾ esfigies. Apud grecos autẽ cycropssub:
quo pͥmũ in arche olnia orta ẽ. et athe.¬
niensiũ urbs exminerue appellafone
nom̃ sortita ẽ. hic ꝑrimꝰ omniũ iouẽ ap¬

Expanded text:
tuerentur imagines vel effigies, tamquam in tuerentur imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis et perditis persuaserunt. Simulacra autem a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacra vel pro eo quodfalsa sunt. Et notandum quod Latinus sermo sit in Hebraeis. Apud eos enim idolum sive simulitur. Iudaei dicunt quod Ismael primus simulacrum luto fecerit. Gentiles autem primum Prometheum simulacrum hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confingunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Iovem ap
Abbreviated transcription (Latin):
uita uel meritis coli apd̃ suos pꝰmor¬
tẽ ceꝑinit. ut apd̃ egiptioꝰ ysis apud
cretã iouis. apud mauroᷤ iuba. apd̃ la¬
tinos faunꝰ. apud romanos qͥrins. Eod̃
qͦq mͦ aput athenas minerua. aps̃ sa¬
mũ uino. apud paphon uenꝰ. apud
lennos uulcanꝰ. apud nauros liber. a¬
pud delos apollo. In quoꝵ oe laudib
accessert̃ poete. & compositiꝰ carmimibes
in celũ transtulert. Nam quoꝵ cultũ
dñr. ut esculapio medicina. uulcano
fabrica. ab actib autẽ uocant᷑. ut mer¬
curiꝰ qd meitib p̾est. ⁊ liber alibertate:
fuert &̃ et qͥdam uiri fortes. aut urbiõ
conditores quib mortuis hõies qͥ eos
dilexcit simulatra finxert. ut haberẽt
ex imaginũ contẽplatõne aliqd̃ sola¬
tiũ. Sed pautĩ hc̃ errorẽ ꝑsuadentib
demonib ita in posteros irrepsiese. ut
quos illi ꝓ sola nominis memoria ho¬
norau̾nt: success ores deos estimarent
atq colerent. Simulacroꝵ ususẽ exre
tus. cum ex desiderio mortuoꝵ cõsti¬

Expanded text:
vitae meritis coli apud suos post mortem coeperunt: ut apud Aegyptum Isis, apud Cretam Jovis, apud Mauros Juba, apud Latinos Faunus, apud Romanos Quirinus. Eodem quoque modo apud Athenas Minerva, apud Samum Juno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delphos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et poetae, et compositis carminibus, in coelum eos sustulerunt. Nam quarumdam dicuntur, ut Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, quod mercibus praeest; Liber a libertate. Fuerunt etiam et quidam viri fortes aut urbium conditores, quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt, simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solacium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores deos existimarent atque colerent. Simulacrorum usus exortus est, cum ex desiderio mortuorum consti
Abbreviated transcription (Latin):
Almã qr uniu̾sa ammalia fructib suiˢ
Alit. E enĩ alimentoꝵ nutrix. Terra qd̾
simulaciũ eiꝰ cũ clainis figit᷑. qr tellꝰ hy.¬
eme claudit᷑. ũe aperit᷑ ut frugeᷤ nascã.¬
tur. Qd̃ timpanũ ht̃ sigc̃are uolt orbẽ
t̃re. Qd̃ curru uehi d̾r: qr ipsa ẽ t̾̃ra q̃¬
pendet in aere. Qd̃ sustinet᷑ rotis qd mũ¬
dꝰ rotat᷑ et uolubilis ẽ. Qd̾ leones illi
subiciunt mansuetoᷤ. ut nullũ genꝰoᷤ¬

Expanded text:
Almam, quia universa animalia fructibus suis Almam, quia universa animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Simulacrum ejus cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur, ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare volunt orbem terrae: quod curru vehi dpendet in aere. Quod sustinetur rotis, quia mundus rotatur et volubilis est. Quod leones illi subiciunt mansuetos, ut os
Abbreviated transcription (Latin):
at. Et ideo ambos sagittas habere fi¬
gunt. qd̃ ipsa duos idera de celo radioꝰ
usq ad terrã emittant. Dianã autẽ uo¬
catã. qͣsi duanã. qd̃ luna et die ⁊ nocte
appareat. Ipsam ec lucinã asseuerant. eo
Qd̾ luceati eamd̃ oe triuiã ẽo qd trib fun¬
gat᷑ figuris de qua uingiliꝰ. tria uugimꝰ
ora diane ꝙ eadẽ luma eadẽ diana. eadẽ
ꝓserpina uocat᷑. Sed cum luna fingit᷑
sub lustri splendet amictu. c̃ subcine¬
ta iact calamos latonia uirgo ẽ. c̃ sub¬
nixa sedet solio plutonia conuix. lato¬
nia autẽ diana eo qd̃ latone fuerit filia.
Cererẽ id ẽ t̾ram a creandis frugibꝰ as.¬
serunt dictã. appellantes eam nõibꝰ płi
fiat t̾ra ꝓserpinã qd̾ exea ꝓserpiãt frugeꝰ.
uestã qd̾ herbisuarii uestita sit ⁊ rebꝰ. uł a
in sua stando. eamdẽ ⁊ tellurẽ. ⁊ matrẽ ma¬
gnã fingt̃. Turritã cũ timpano et gallo
et strepitu cimbaloꝵ. Matrẽ uocatã. qd̾
płia pariat. Magnã qr cibũ gignat.

Expanded text:
at: et ideo ambo sagittas hebere finguntur, quod ipsa duo sidera de coelo radios usque ad terras emittant. Dianam autem vocatam, quasi duanam, quod luna die ac nocte appareat. Ipsam et Lucinam asseverant eo quod luceat: eamdem et Triviam, quod tribus fingatur figuris. De qua Virgilius: Tria virginis ora Dianae: quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpina vocatur. Sed cum luna fingitur, . . . . sublustri splendet amictu: Cum subcincta lucet calamos, Latonia virgo est: Cum subnixa sedet solio, Plutonia conjux. Latonia autem Diana, eo quod Latoniae fuerit filia. Cererem, id est terram, a creandis frugibus asserunt dictam, appellantes eam nominibus pfiat terra; Proserpinam, quod ex ea proserpant fruges; Vestam, quod herbis vel variis vestita sit rebus, vel a vi sua stando. Eamdem et Tellurem et Matrem magnam fingunt turritam cum tympano et gallo et strepitu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat: magnam, quod cibum gignat.
Abbreviated transcription (Latin):
douocata. diuicie enĩ antiqͦꝵ ĩ hiꝰ duo¬
b erãt. bene pascere et bene arare.
Cultur᷑ agri. cims aratio. int̾missio in¬
censio. stipulaꝵ. stercoratio. occafio.
Runcatio. cinis ẽ incendiũ ꝑ qd̃ ager
inutilẽ humorẽ exudat. Aratio dic¬
ta: qr de aere priꝰ terre culturã excer¬
bant. anteqͣm ferri finss et usus re¬
ꝑtus. Dupplex ẽ arratio uemalis oe
autupnalis. Int̾missio ẽ qͣ alf̃nis
annis uacuus ager uires recipit.

Expanded text:
do vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere, et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium, per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta, quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex ergo aratio: vernalis' et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires
Abbreviated transcription (Latin):
spes. Unde e etͣio desꝑatio. De ẽ eñ ibipe.
nulaq ꝓgrediendi facultas ẽ. qr dũ qͥsq
peccatũ amat. futurã głam ñ sperat. Ca¬
ritas g̃ce. latine dilectõ int̾p̃retat᷑ qd̾ deo
in se liget. Nam dilectio a duob ĩcipit
autẽ ñ diligit. qͣmus multa bona faci¬
at frustra laborat. omĩs autẽ dilectio
carnalis ñ dilectio sed magis amor dici
solet dilectionis autẽ nom tm̃ in melio¬
rib yeb accipi solet. De ħesi et scismate.

Expanded text:
desperatio. Deest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est; quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Caritas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se liget. Nam dilectio a duobus incipit, autem non diligit, quamvis multa bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solet. De haeresi et schismate
Abbreviated transcription (Latin):
hoc puto eẽ bonũ. hoc puto ẽẽ uerũ.
Religio appellata qd̃ ꝑeam umideo re¬
ligamꝰ animas nr̃as ad cultũ diuinũ
uncło seruiendi. sed̾ ubũ cõpositũ ẽ a
religendo idẽ eligendo. ut ita latinũ
iuideat᷑ religio sict̃ eligio. Tria autẽ st̃
que in religionis cultu ad colendũ d̾m
ĩomnib ꝑ qͥrunt᷑. idẽ fides spes et caritaꝰ.
Infidẽ qͥd credendũ inspe qo sꝑandũ ĩ ca¬

Expanded text:
hoc puto esse bonum: hoc puto esse verum. Religio appellata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum compositum est a religendo, id est, eligendo: ut ita Latinum videatur, religio, sicut eligio. Tria sunt autem, quae in religionis cultu ad colendum Deum in hominibus perquiruntur: id est, Fides, Spes, Charitas. In fide quid credendum: in spe quid sperandum: in c
Abbreviated transcription (Latin):
beror. Neutralia. qi nec agunt. nͨ paciũt᷑
ut iaceo. sedeo. his si .r. litt̾am adicis: ñ¬
consonãt latina. Cõmunia dñr. qr &
agunt. & paciunt᷑. ut amplector. Hec
similit̾. deposita .r. litt̃a. latina ñ st̃.
Deponentia u̾o dñr. qi depont̃ futitẽ¬
poris participiũ. a significõne passiua.

Expanded text:
beror'; neutralia, quia nec agunt nec patiuntur, ut 'iaceo', 'sedeo'. His si R litteram adicis, non sonant Latine. Communia dicuntur quia et agunt et patiuntur, ut 'amplector'. Haec similiter, deposita R littera, Latina non sunt. Deponentia vero dicuntur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione pas
Abbreviated transcription (Latin):
tegunt᷑ dicte a solo pedum. Itẽ solee
materiales ex materia corio intext̾a.
Socci cuiꝰ diminit̃m socelli appella¬
tunde qd̾ soccum hañt inquo pars
plante inicitur. Callicule. callige. ut
a cauo pedum dicte uł qr ligant᷑. Nlã
socci non ligant᷑. sed tm̃ intromittunt᷑.
Cernui socei st̃ sine solo lingulati qͦs noꝰ
culponei. rustica calciam̃ta st̃. Bexea
calciamenta mulierũ gt̃. Corrigie a
coriis uocant᷑. uel aconligafone qͣsi

Expanded text:
teguntur, dicte a solo pedum. Item solee teguntur, dicte a solo pedum. Item solee materiales ex materiali corio intexta. Socci cuius diminutivum socelli, appellati inde quod soccum habeant, in quo pars plante iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum dicte, vel quia ligantur: nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati quos nos sculponeae rustica calciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vocantur, vel a conligatione, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tonantiq uoce carmina cantaturi.
Est enĩ calciamentũ in modũ crepida¬
rũ. quo eroes utebant᷑. sed tale est. ut
indextro et in leuo conueniat pede.
Bareae calci̾mentũ comedoꝵ erat sic̃ẽ
tragedoꝵ coturni quos quidã eciã ca¬
lones appeliant. eo qd̾ ex salice fierent.
Nam greciut diximꝰ lignũ cala uoca¬
bant. Talares calcei socci st̃ qui et inde
nominati uident᷑. qd̾ ea figura st̃ ut cõ¬
tingant talum sict subtꝰulares qd̾ sub
talos st̃. quasi sub talares. Obstrigilli
st̃ quisplantas consiti st̃. ex suꝑiori
parte corrigiũ trahit᷑. ut constringãt
unde et nominant᷑. Osas puto abos
pͥmũ factas et q̃mius nc̃ ex alio gne.¬
nom̃ tam̃ pͥstinũ retinẽt. mullei si.¬
miles sunt coturnoꝵ solo alto. suꝑi¬
ori autẽ parte cunioseiᷤ. uel aenis mal¬
leolis. ad quos lora deligabant᷑. dicti
St̃ a colore rubro. qualis ẽ mulli pisciꝰ.
Solee sunt quib tantũ pedũ plante

Expanded text:
tonantique voce carmina cantaturi. tonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laevo conveniat pede. Baxeae calciamentum comoedorum erat, sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstrigilli sunt qui per plantas consuti sunt, et ex superiori parte corrigium trahitu ut constringantur; unde et nominantur. Osas puto ab os primum factas, et quamvis nunc ex alio genernomen tamen pristinum retinent. Mullei similes sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscis. Solee sunt quibus tantum pedum plante
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ insertis filo porcoꝵ setis. suũt
idẽ consuãt. quasi setores. Caligarios
uero non a callo pedum. sed a calordẽ
ligno uocatos. sine quo consu calciam̃¬
ta non possunt quas greci calopodas dñt.
fiebant autẽ prius ex salice tantũ. hĩc
et calciamenta dicta. qd̃ in calo. idẽ
ligno uocatos fiant. ⁊ qd̃ calcent᷑. Crepi.¬
das greci ante repertas usi St̃. Est aũ
genus singłari forma. et idemułq pe¬
di aptum. uel dextro uel sinistro. Cre¬
pidas autẽ dictas. qd  sonostringant᷑.
siue a pedum crepitu in ambulando.
Calceos reges utebant᷑. et cesares. forma
eoꝵ patricios calceos romulus repegit.
quatuor corrigiaꝵ. ad sutaq liͣna. hos
solipatricii utebant᷑. luna autẽ in eis
ñ sideris formã. sed notã centenarii
numeri significabat. qd initio patri¬
cii senatores centũ fueit. Ocree tibia¬
lia calcimenta st̃. dicta qd̾ crurategãt.
Coturni st̃. quib calciabant᷑ tragedi.
qui inteatro dicturi erant. et alta ĩ.¬

Expanded text:
d insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasi setores. Caligarios vero non a callo pedum, sed a calo, id est ligno, vocatos, sine quo consui calciamenta non possunt, quas Graeci καλόποδας dicunt: fiebant autem prius ex salice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in calo, id est ligno, fiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur et Caesares. Forma eorum   . Patricios calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta in
Abbreviated transcription (Latin):
sit. p̃mmio motu conũsiomꝰ sue
amplius incalescit. cuiꝰ ignẽ dñt pħilo¬
sophi aqua nutriri. et eccio elem̃to.
uirtutẽ luminis et caloriꝰ accipere. und̾
uidemꝰ eũ sepiꝰ madidũ atq rorantẽ.¬

Expanded text:
nimio motu conversionis suae amplius incalescit. Cuius ignem dicunt philosophi aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde videmus eum saepius madidum atque rorantem.
Abbreviated transcription (Latin):
braamanñ .c. genuit ysaac ⁊ isma¬
el. aquo ismaelite. iñ cclxxxiiii. Isa¬
ac anñ. lx genuit iacob. argiuoꝵ regnũ
inchoat. ĩ ccc xliuii. lacobanñ .xci. ge¬
nuit ioseph. phoroneus grecie leges de¬
dit. ĩ ccexxos losephanñ. ex grecia se¬
getes habere cepiti m̃d .xlu. hebreoꝵ ser
introra quadrigã iunxit. indccloi. Gotho¬
mehi anñ xl. Cathmꝰ litf̾as grecis dedit.
m̃idccxcui. Aoch. anñ.lxxx. fabule ficte
dicine artem inuenit. cytharã reꝑit. ñi¬
dccccxu. Gedeon anñ .xl. mercurꝰ liram
condidit. iũ. decec lui. abimelech anñ.
ii. chorꝰ ingrecia inuentꝰ ẽ. ñi deccobyui
Tola annis .xxii. pͥamꝰ regnauit introia.
sn. doccc lixxi. lair anñ xxii. carmentiꝰ
latinas litteras inuenit. nĩi.iii. leꝑte an¬
ñ .ui. hercules flãmis se miecit. iiii.uiiii.
esebon anñ .uii. Alexander helenã rapo¬
it. iiĩi.xui. Lapdon anñ .uiii. trora capta

Expanded text:
braham ann. C genuit Isaac et Ismahel, a quo Ismahelitae. IIIMCCLXXXIV. Isaac ann. LX genuit Iacob. Argivorum regnum inchoat. IIIMCCCXLIV. Iacob ann. XC genuit Ioseph. Phoroneus Graeciae leges dedit. IIIMCCCCXXXIV. Ioseph ann. CX. Graecia segetes habere coepit. IIIMDXLIV. Hebraeorimus quadrigam iunxit. IIIMDCCLV. Gothonihel ann. XL. Catmus litteras Graecis dedit. IIIMDCCXCV. Aoth ann. LXXX. Fabulae fictadicinae artem invenit citharam repperit. IIIMDCCCCXV. Gedeon ann. XL. Mercurius lyram condidit. IIIMDCCCCLV. Abimelech ann. III. Chorus in Graecia inventus. IIIMDCCCCLVIII. Tola ann. XXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMIX. Abessa ann. VII. Alexander Helenam rapuit. IVMXVI. Abdon ann. VIII. Troia capta
Abbreviated transcription (Latin):
brosos enĩ ed ocultos cuniculos effo.¬
dit. et eicit: p̃dam qͣm inuenerit. Me¬
lo uel qd̃ sit rotundissimo m̃bro. ⁊
qd̃ fauos petat. et assidue mella captet.

Expanded text:
brosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet.
Abbreviated transcription (Latin):
numꝗͣ sinagogã dixeit. sed semꝑ eccłã
siue discernendi c̃a siue qd̾ int̾ cong̃ga.¬
tonẽ unde et sinagoga. et conuocatio¬
nẽ unde eccła nom accepit. distat ali¬
qͥd qd̾ scilicet cong̃gari et pecora solẽt.
quoꝵ et gͥges ꝓprie dicimꝰ. Conuocari

Expanded text:
m Synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde synagoga, et convocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distat aliquid, quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus: convocari
Abbreviated transcription (Latin):
iudices eamdẽ litterã theta. appone¬
bant ad eoꝵ noĩa. quos supplicio affi
idest a morte. Unde &e ht̃ ꝑ mediũ. te¬
lum. idẽ mortis signũ. De qua qͥdã ait.
Omultũ ante alias infelix litt̃a tbeta.
Tercia thau figurã demonstrãs dñice
crucis. Undeͣ hebraice signũ interp̃¬
tat᷑. De qua dictum ẽ in etechiele per¬
na thau in frontes uiroꝵ gementiũ
ce dolentiũ. Reliquas ũo duas. sdest sũ¬
enĩ. pͥncipiũ. ipse: et finis dicens. ego
sum alpha. ce u. Concurrentib enĩ ĩ
se inuicẽ: alpha. adu. usq deuoluit᷑. &
rursꝰ .u. ad alpha replicat᷑. ut ostend̾et
in se dñs ⁊ ñcii dec̾sũ ad finẽ ⁊ finis dec̃¬
sum ad initiũ. Omnes autẽ litt̃e. a pd̃
g̃cos. & ũba compoñt. & nũos faciũt. Nã
alpha litt̃a. apud eos. uocat᷑ in numeriᷤ
unũ. Ubi autẽ scribunt betha: uocant᷑
duo. Ubi scribt̃ gama: uocãt᷑ in nũis
pud eos. nũos hñt. latini autẽ. nuõs ad

Expanded text:
iudices eandem litteram Θ adponebant ad eorum nomina, quos supplicio affic, id est a morte. Unde et habet per medium telum, id est mortis signum. De qua quidam: O multum ante alias infelix littera theta. Tertia Τ figuram demonstrans Dominicae crucis, unde et Hebraice signum interpretatur. De qua dictum est in Ezechielo angelna thau in frontes virorum gementium et dolentium.' Reliquas vero duas sumenim principium, ipse finis, dicens: Ego sum alpha et ω: concurrentibus enim in se invicem alpha ad ω usque devolvitur, et rursus ω ad alpha replicatur: ut ostenderet in se Dominus, et initii decursum ad finem, et finis decursum ad initium. 10. Omnes autem litterae apud Graecos et verba componunt et numeros faciunt. Nam alpha littera apud eos unum. Ubi autem scribunt Beta, vocatur duo; ubi scribunt Gamma, vocatur in numeris pud eos numeros habent. Latini autem numeros ad
Abbreviated transcription (Latin):
adiecta ẽ. Unde. oe aplerisq aspirato po¬
tat᷑ ẽẽ ñ litt̾a. que ꝓinde aspiratõnis no¬
ta dr. qr uocẽ eleuat. Aspiratõ enĩ ẽ sonꝰ¬
uberius eleuatꝰ. cui contraria ẽ ꝓsodia . so.
dicat᷑. ꝑ .c. enĩ unaũsa expͥmimus . Qlit¬
terã. nec greci resonant nec hebrei. Ex¬
ceptisenĩ latinis. hanc nulla alia lingra
ht̃. hec priꝰ ñ erat᷑. Unde. et ipsa suꝑuacy

Expanded text:
osita est, unde a plerisque aspiratio putatur esse, non littera; quae proinde aspirationis nota dicitur, quia uocem eleuat. Aspiratio enim est sonuberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonusdicatur: per C enim universa exprimimus. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei. Exceptis enim Latinis hanc nulla alia lingua habet. Haec prius non erat. U
Abbreviated transcription (Latin):
uit latinitas .y. &ez. ꝓpt̾ nomina scił gͥca
Et hee apud romanos usq ad augusti
tempꝰ ñ scͥbebant᷑. s ꝓ .⁊ duas.ss. pone¬
.i. scribebant. Unicuiq autẽ litt̾ȩ tria acci¬
dunt. nom̃. quomͦ uocet᷑. figura qͦ carac¬
tere signet᷑. potestas. que uocalis. q̃ cõso¬
oris sonis. atq discretis. Nam pꝰqͣm eas a¬
nimatũtert. et nõia illis et figuras ĩ po¬
sueit. figuras autẽ ex placito paitĩ. par¬
¶ timex
uni. sict exilis fit sonus. ita tenus uugo¬
la. alters᷑ pinguis fit sonꝰ. sict & plana fi¬
gura. Potestatẽ autẽ. natura fignia uolun¬
tas. ordinẽ dedit. Inter figuras littaꝵ.
& apicem ueteres distinxeit̃. apicẽ dc̃m:
ꝓpt̾ hoc qd̾ longe sit a pedib. & in cacu¬
mine litte apponat᷑. est enĩ linea lacẽs
suꝑ litt̃am. equalit̾ ducta. figura autẽ.
qua tota litt̾a scribit᷑. De u 0 c e.

Expanded text:
vit et haec apud Romanos usque ad Augusti tempus non scribebantur, sed pro Z duas S poneI scribebant. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quomodo vocetur; figura, quo caractere signetur; potestas, quae vocalis, quae consodederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula, alterius pinguis sonus, sicut et plena figura. Potestatem autem natura dedit, voluntas ordinem et apicem. Inter figuras litterarum et apicem veteres dixerunt, apicem dictum propter quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterae adponatur. Est enim linea iacens super litteram aequaliter ducta. Figura autem, qua tota littera scribi
Abbreviated transcription (Latin):
rõnale discernit᷑ ab irratõnabilib mu¬
tis que ñ hñt rõnem. Cum dr morta¬
le. discernit᷑ ab angelis qui nesciũt mor¬
tẽ ꝓprium ut risibile. Hõ ẽ enĩ. qd̾ ridet.
& hoc pret̾ hominẽ. nuluꝰ animalisẽ.
Accidens ut color incorpore. doctrina ĩ
ammo. hec enĩ tẽpoꝵ uaritate. ⁊ accidt̃
& mutant᷑. et ẽ ex omnib his qͥnq par¬
rõnale mortale risibile boni maliq
capax. Sic eciã in om̃iꝰ rõne sub̃anciali
tam du interpoñe debemꝰ sp̃es. et dif¬
ferentias. qͣmdiu seclusis om̃ib q̃ hoc
idem ẽẽ posst̃. ad id ꝑueniat᷑. ut ꝓpͥetaᷤ
iam certa teneat᷑. ysagogas autẽ ex g̃co
in latinũ transtulit uictorinꝰ orator.
cõmentũq eiꝰ qͥnq libris boetiꝰ edidit.¬
mo conclusꝰ ẽ. Instrumnta cathegoria¬
ñ eadem diffinigo. ut leo. Nam qͣntũ ad
nom̃ ꝑtinet. et uerꝰ &e pictꝰ. ⁊ celestis leo

Expanded text:
rationale, discernitur ab inrationalibus murationale, discernitur ab inrationalibus mutis, quae non habent rationem. Cum dicitur mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his qrationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tandiu interponere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit.mo conclusus est. Instrumenta categoriam est, sed non eadem diffinitio. Ut Leo. Nam quantum ad nomen pertinet et verus et pictus et celestis, Leo
Abbreviated transcription (Latin):
homo. t̾renũ. lam exclusũ ẽ id qd̾ aut e¬
ũo ut bibes. q̃ ꝓpt̃ aminalia posita ẽ. que
multis pedib innitunt᷑. Itẽ rõnale ꝓpt̃
illa que rõne egent. Mortale autẽ ꝓpt̃
id qd̾ angłs ñ ẽ. postea discretis atq seddo
Est enĩ solũ hominis qd̾ ridet. Sic ꝑfecta
ẽ omnis ex parte diffinitio ad hoĩem de¬
clarandũ. Cuiꝰ discipline diffinitionẽ ple¬
nã existimauert̃ aristotiles et tulliꝰ ex
gñe et differentiis confistere. Edam p̾ea
pleniores. indocendo eiꝰ ꝑfectã sub̃alem
diffinitionẽ in quinq partib uelt ĩmẽ¬
bris suis diuisert̃. quaꝵ pͥma ẽ de gñe.
scd̾a de sp̃e. t̾cia. de differencia. Qrͣta ẽ de¬
ꝓpͥo. Qnta. de accidenti. Genꝰ ut animal.
Est enĩ uocabłm gn̾ale. et cõe omniũ a¬
nimãl habenciũ. Sp̃es: ut homo. ẽ enĩ
specialitas. qua seꝑatur qͥdẽ a ceteriꝰ ami¬
mantib. Diffr̃a: ut rõnale mortale. his
enĩ differt homo a ceteris. Cum enĩ dr

Expanded text:
 jam exclusum est id quod aut aeut bipes, quae propter animalia posita est quae multis pedibus innituntur. Item rationale, propter illa quae ratione egent; mortale autem propter id quod angelus non est. 4. Postea discretis atque secluest enim solum hominis quod ridet; sic perfecta est omnis ex parte definitio ad hominem declarandum. Cujus disciplinae definitionem plenam existimarunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. 5. Quidam postea pleniores in docendo ejus perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, velut in membris suis, dividerunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidenti. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a ceteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ost lapidũ gñã ueniamꝰ ad mar
marmora. Nã int̾ lapides et man
eximii lapides. q̃ maculis et colorib cõ¬
mendant᷑. Marmor sermo grecꝰ ẽ a uiri¬
ditate uocat᷑. qͣmuis pꝰea et alii colores
inueniant᷑. nom tñ pristinũ auiridita¬
te retinuert. Marmoꝵ colores oe gn̾aĩ
numerabilia st̃. si tam̃ omĩa e rupib
excidut᷑. s multa sub t̾ra sparsast̃. oe
p̃̾ciosissimi gnĩs. sict̃ lacedomioniũ u¬
serpentiũ maculis similis ẽ. uñ ⁊ uoca¬
butũ sumpsit. Duo eiꝰ gña. molle ⁊ can.
ludut p̃diximꝰ. serpentit̃ maculis sit
similis. hec macusis diũso mͦ colligĩ¬
tur. Nã augͦceum undatĩ ẽ. crispũ in
uertices. tibium sparsa. ñ conuoluta
canicies. purpurites ex egipto ẽ rubẽs.
candidꝰ interuemẽtib punctis. Noĩs

Expanded text:
ost lapidum genera veniemus ad marmora. Nam inter lapides et marm eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a viriditatomnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa sunt, et pretiosissimi generis: sicut Lacedaemonium viserpentium maculis simile est, unde et vocabulum sumpsit; duo ejus genera, molle candidulud, ut praediximus, serpentium maculis sit simile. Haec maculas diverso modo colligunt; nam Augustaeum undatim est crispum in vertices, Tiberium sparsa, non convoluta canitie. 261 5. Porphyrites ex Aegypto est, rubens candidis intervenientibus punctis. Nominis
Abbreviated transcription (Latin):
pis candidꝰ int̾stinetꝰ uaris col oribꝰc
quo euunͣgłici illius unguenti uascu¬
lũ fuit. Cauant enĩ hunc ad uasa un¬
guentaria qm̃ optime seruare ĩcorrup.
ta dr. Nascit᷑ cͥca thebas egiptias. ⁊ da¬
mascũ sirie. ceteris candidior. ꝓbatiꝰ¬
simꝰ ũo in india. Pariꝰ coloris eximii.
ligidinꝰ cognointo. hic apud paron in¬
sulam nascit᷑ unde et pariꝰ nũcupat᷑.
Magnitudo eiꝰ qd̃ lances craterasq ñ

Expanded text:
pis candidus interdistinctus variis coloribus; quo evangelici illius unguenti vasculum fuit . Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, qta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, unde et Parius nuncupatus. Magnitudo eius, qua lances craterasque n
Abbreviated transcription (Latin):
nominũ hñt. qͣre sicuocent᷑. pirrichiꝰ dic¬
tus. qr hic assidue uel incertamine. uł ĩ
ludo puerili sepiꝰ freq̃ntabat᷑ apirro. Spõdeꝰ
d̃n: qr tractim sonat. Nam spondeus trac¬
tus qͥdam drn dest sonus. qui fundebat᷑
cͥca aures sacrificantiũ. Unde. & hii qͥti¬
biaᷤ canebant in sacris gentiliũ spondia.¬
les noĩabant᷑. T̃rocheus ũo abeo dictꝰ ẽ.
qͦd̾ celerem conũsionẽ faciat cantilene.
ce qͣsi rota celeriter currat in metris. Tro
ledicti aut liuoris infundat. Tribrachꝰiᷤᷤ.
qui & chorius appellat᷑. dictꝰ aũ ł brachu.
trib breuib. Molosus dictꝰ. a sattatione
molosoꝵ. qͣm exercueit armati. Anape¬
stus appellatꝰ. qi remissionibꝰ et ludis. hic

Expanded text:
nominum, quare ita vocentur. Pyrrichius dictus est, quia hic assidue vel in certamine, vel in ludo puerili saepius frequentabatur. Spondeus dicitur quia tractim sonat. Nam spondeus tractus quidam dicitur, id est sonus, qui fundebatur circa aures sacrificantum. Unde et hi, qui tibias canebant in sacris gentilium, spondiales nominabantur. Trochaeus vero ab eo dictus est, quod celerem conversionem faciat cantilenae, et quasi rota velociter currat in metris. Τροχledicti aut livoris infundat. Tribrachys qui et chorius appellatur, dictus tribrachys, tribus brevibus. Molossus dictus a saltatione Molossorum, quam exercuerunt armati. Anapaestus. Appellatur quia remissionibus et ludis hic
Abbreviated transcription (Latin):
barte fraus et mendatiũ et ꝑu
rium numꝙͣ ab est. postremo et
odium et dampna rerũ. unde et ali¬
qͣndo ꝓpter hec scelera interdicta le.¬
gib fuit. De pila. Pila ꝓprie dicit᷑ qd̃
sit pilis plena. hẽc et fera aferendo.
uel feriendo dicta:. de quarũ genere
et pondere dorcatius sic tradidit.
sleutu parce pilos uiuacis condere
ceruiᷤ. Uncia donec erit genła suꝑad¬
dita librũ. Inter species pilarũ sũt
trigonaria. et arenata. Trigonaria
ẽ. quia intres iudit᷑. Arenata. qua in
gregẽ dum ex cuculo ad stanciũ. ex¬
pectantiũq emiss a ultra iustum
spaciũ pulam excipere. lusũq inire
consueit. cubitalẽ tusũ appellant.
cum duo comiꝰ ex ꝓximo. ac pene¬
conũictis cubitis pilam feriũt. surã d̾r
dare. qui pilam orure ꝓlato feriendũ

Expanded text:
arte fraus et mendacium atque periurium numquam abest, postremo et odium et damna rerum; unde et aliquando propter haec scelera interdicta legibus fuit. De pila . Pila proprie dicitur quod sit pilis plena. Haec et sfera a ferendo vel feriendo dicta. De quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit 1: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminam super addita libram. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est quia inter tres luditur. Arenata, qua in grege, dum ex circulo adstantium spectantiumque emissa, ultra iustum spatium pilam excipere lusumque inire consueverunt. Cubitalem lusum appellant quum duo comminus ex proximo ac peneconiunctis cubitis pilam feriunt. Suram dicitur dare qui pilam crure prolato feriend
Abbreviated transcription (Latin):
ost marmoꝵ gn̾a gẽme sequunt᷑.
que multũ auri decorẽ tribuũt.
uenustate coloꝵ. pͥmordia esꝰ amon.¬
te caucaso. fabule ferunt ꝓmetheũ
pͥmũ fragmentũ saxieius in clusisse
ferro ac digito cͥcumdasse. hisq initis
marũ innumerabilia ẽẽ traduntur.
ex quib nos eati que pͥncipalia st̃.
siue notissima ad notaumꝰ. bẽme
uocate qd̾ instar gũmi luiceãt. p̃ciosi
laꝑides  dicti ꝯt̃: qr care ualent siue
ut auilib discerni poss int. seu qd
rarisint. Om̃e enĩ qd̾ rarũ ẽ. magnũ
et p̾ciosum uocat᷑. sict̃ et in samue.¬

Expanded text:
ost marmorum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis marum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum quae principalia sunt sive notissima adnotavimus. Gemmae vocatae quod instar gummi transluceant. Pretiosi lapides ideo dicti sunt quia care valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est magnum et pretiosum vocatur; sicut et in Samue
Abbreviated transcription (Latin):
pora concipiunt᷑. hinc et parente cre¬
atores uocant᷑. Caro autẽ ex quatuor e¬
lementis conpatta est. Nam t̾ra incar¬
ne ẽ. aer inanelitu. humor in sanguine.
ignis incalore uitali. habẽt enĩ ĩ nobisẽ¬
lem̾ta q̃q suam partẽ. cui qͥd debet᷑ com¬
page resoluta. Caro autẽ et corpͦ diu̾sa
incorpore caro. Nlam caro q̃ uiuit. sdẽ
et corpͦ. Corpꝰ qd̾ ñ uiuit idem nec carõ.
Nam corpꝰ dici. aut qd̾ post uitã ẽ mor¬
tuũ: aut sine uita ẽ conditũ. Interdũ
icũ uita corpꝰ. & ñ caro ut herba. et lig¬
num. Sensꝰ corporis qͥnq st̃. uisusau¬
dit᷑. odoratꝰ. gustus. et tactus. Ex quib
duo aꝑunt᷑ et olaudunt᷑. duo semꝑ pa¬
tentes st̃. Sensꝰ dicti: qr ꝑ eos aĩa subti.¬
lissime totũ corpꝰ agitat iugore senciẽ

Expanded text:
pora concipiuntur. Hinc et parentes crepora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime to
Abbreviated transcription (Latin):
ammã poneres S anima dicta ꝓpt qd uuit
spiret incorpore. Idem animũ idẽ ẽẽ
manereret. sine mente: animã durare.
Unde et amentes. Nã mentẽ uocari:
ut sciat. animã ut uelit. Mens autẽ
uocata. qd̾ emineat ĩ anima. uł qd̃ me¬
minit. Unde. et ĩmemoreᷤ amentes.
Quappt̾ si amma. s qd̾ excellit ĩ aĩa:
mens uocat᷑. tamꝗͣ capd̾̃ eiꝰ uł oculus.
Unde et ip̃e homo scd̃m mentẽ ima¬
go dei dicit᷑. Ita autẽ hec omĩa adiũc
⁊ aᷤ anime. ut una ressit. ꝓefficientii
enĩ causaꝵ. diu̾sa nomina sortita ẽ a¬
nima. Nam et memoria mẽs ẽ. Unde
&ẽ inmemores am̃teᷤ. Dũ gͦ uiuificat
corpꝰamma ẽ. dũ uult animꝰ ẽ. dum
scit mens ẽ. Dũ recolit memoria esti
tencia nõm accepit. Corpꝰ d̾ri eo qd̵ cor¬
rumptũ ꝑit. Solubile enĩ atq mor¬
tale ẽ aͣlquando soluend̾. Caro autẽ acͤ¬
ando ẽ appellata. Crementũ ã. semenẽ
masculi. Unde. et animaliũ ⁊ hõiũ cor¬

Expanded text:
animam ponere? Sed anima dicta est propter spiret in corpore. Item animus idem est manere, et sine mente animam durare. Unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, ut emineat in anima, vel quod meminit. Unde et immemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima, mens vocatur, tanquam caput ejus, vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est. Unde et immemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus scit, mens est: dum recolit, memoria est: tentia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum cor
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ caluarie dextra leuaq subiacẽt. Que
iõ sic nũcupant᷑. qr mouent᷑. ipsaq mo¬
bilitate q̃ei tẽpors quib̾dã interuallis
mutant᷑. facies dicta ab effigie ibiẽ enĩ
tota figura hoĩs. et uniꝰcuiꝰq ꝑsone cog¬
nitio. Uultꝰ uero dictꝰ eo qd̾ ꝑ eũ animi
uoluntas ostendit᷑. Scd̾m uoluntatẽ
utraq Nlã facies simplicit accipit᷑ de
umꝰcuiꝰq naturali aspectu. Uultꝰ ã ani¬
moꝵ qͣlitatẽ sig̃cat. frons ab ocłoꝵ

Expanded text:
evaque subjacent. Quae ideo sic nuncupantur, quia moventur, ipsaque mobilitate, quasi tempora, quibusdam intervallis mutantur. 33. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis, et uniuscujusque personae cognitio. 34. Vultus vero dictus, eo quod per eum animi voluntas ostenditur; nter se, nam facies simpliciter accipitur de uniuscujusque naturali aspectu, vultus autem animorum qualitates significat. Frons ab oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ipso etatis increm̃to positꝰ. et ad auxiliũ
s̃paratꝰ. Nam uiuare: hominiꝰ ẽ opꝰ aliqs̃
conferentis. Sict autẽ tricesimꝰ ꝑ fectee
tatis ẽ amꝰ in hominib. ita in pecudi¬
bꝰ uel iumentis terciꝰ robustissimꝰ. uia
numcupatꝰ qd maior ineo ins eẽt qͣmĩ
feminis. unde et uirtꝰ nom̃ accepit. suie
qd̃ ui agat feminã. Mulier ũo a molli¬
tie tamꝙͣ mollier detracta litt̃a uł mo¬
tata appellata ẽ mulier. utriq eñ for¬
titudine. & in becillitate ammoꝵ ⁊ cor.¬
poꝵ separant᷑. sed ideo uirtꝰ maxima
uni: mulieriꝰ minor. ut paciens mio eͦ¬
set. scilicet ne feminis repugnantibꝰ li¬
bido cogeret uiros. Aliud appet̾e. aut
ruptonẽ. et hoc ex lingua sacre scͥpture.
Nam eua statim facta de latere sin uiri.
ñ dum contractaᷤ luiro mulier appella¬
ta ẽ. dicente scriptura. Et formauit eã
ĩ mulierẽ. Uirgo a inridiori etate dictaẽ.

Expanded text:
ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viro esset, scilicet, ne, feminis repugnantibus, libido cogeret viros aliud appetere, aut s, ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in mulierem. 21. Virgo a viridiore aetate dicta est,