comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat᷑ saluatori uoxta dignitatẽ rei
nemo potest nisi sp̃s sc̃s : Quomꝰ rursũ in¬
habuare scimonia dĩ quȩ ad nuntiat᷑
ab sp̃u sc̃õ nemo potest msisolus salua¬
mare sc̃s. neq bis sed ꝑfectũ numerũ tri¬
nitatis assumunt. ut multitudinẽ sc̃ita¬
tis manifestent dĩ. Que ẽ trine scitatis
repetita cõmunitas Sc̃itas patris sc̃itas
& sc̃ificati exuno om̃s: qͥ sc̃ĩficat saluator
est iuxcta hoc qđ homo ẽ. adõ patre acci¬
piens sc̃itatẽ Dicunt itaque sc̃s sc̃s sc̃s
tradidit. dñs miliciarũ plena ẽ. om̃is

Expanded text:
nuntiatur a Salvatore, juxta dignitatem rei nuntiatur a Salvatore, juxta dignitatem rei nemo potest nisi Spiritus sanctus: quomodo rursum inhabitare sanctimoniam Dei quae annuntiatur a Spiritu sancto, nemo potest nisi solus Salvamare sanctus, neque bis, sed perfectum numerum Trinitatis assumunt , ut multitudinem sanctitatis manifestent Dei, quae est trinae sanctitatis repetita communitas, sanctitas Patris, sanctitas et sanctificati ex uno omnes . Qui sanctificat Salvator est, juxta hoc quod homo est a Deo Patre accipiens sanctitatem. Dicunt itaque: Sanctus, sancttradidit Dominus militiarum, II. Plena est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & tenebrȩ quȩ suꝑ abrssũ erant ñs̃ ig¬
nite. Utrũq em̃: ex nichilo creatũ ẽ. Audi
in isaia dicentẽ dm̃. Ego dĩ qͥ construꝑxi lucẽ.
& feci tenebras Audi sapientiã in ꝓuerbiis
predicantẽ. Ante om̃s abrssos nata sũ Non
erat ista ingenita: sed quando uł qͦmͦ nata
sint : nescio Uelant᷑ enĩ a seraphin priora
operũ dĩ. idẽ facies dĩ. Similit̃ aut̃ &¬
e. hominũ hoꝵ notitiã polliceri nescientiũ
qͥa homo ea tantũ potest caꝑequȩ media
sunt & ea quȩ post mundũ usq ad consũ¬
mationẽ inudicio s̃ futura. De pęnis
de retributione & hoꝵ quoq multa ab¬
labant sed & contegebant Id ẽ. uelabant:
ut nec modicũ uidet᷑ pͥoꝵ Dico autẽ faciei:
neq paululum qͥd agnoscat᷑ nouissimoꝵ
hoc ẽ. pedũ eiꝰ Et duab: uolabant Aꝑta s̃
media ad contẽplandũ & clamabant alt̃
ad alterũ Non alt̃ ad plures: sed alt̃ ad
alterũ: Audire enĩ sc̃itudinẽ dĩ. quȩ ad¬

Expanded text:
Sed et tenebrae quae super abyssum erant, non sunt ingenitae. Utrumque enim ex nihilo creatum est. Audi in Isaia dicentem Dominum: Ego Deus qui construxi lucem, et feci tenebras . Audi sapientiam in Proverbiis praedicantem: Ante omnes abyssos nata sum . Non erant ista ingenita, sed quando, vel quomodo sunt nata, nescio. Velantur enim a Seraphim priora operum Dei, id est, facies Dei: similiter autem et est hominum horum notitiam polliceri, nescientium quia homo ea tantum potest capere quae media sunt, et ea quae post mundum usque ad consummationem in judicio sunt futura, de poenis, de retributione. Et horum quoque multa ablabant, sed et contegebant, id est sic velabant, ut nec modicum videretur priorum, dico autem faciei: neque paululum 1116 quid agnosceretur novissimorum, hoc est, pedum ejus. Duabus volabant. Aperta sunt media ad contemplandum. Et clamabant alter ad alterum. Non alter ad plures, sed alter ad alterum. Audire enim sanctitudinem Dei quae an
Abbreviated transcription (Latin):
saac & iacob. & uideo dñm sabaoth
sedentẽ & regnantẽ suꝑ excelsum soliũ
quẽ popłs non uidet. Necdũ em orias
mortuus fuerat. Uolo quiddã simile in¬
terponere bone rei : quȩ huic contraria
est. lste ipse orias quã diu uix̃ zacharial
intelligens. ñ fec̃ peccatũ in conspectu dĩ

Expanded text:
Isaac, et Jacob: et video Dominum Sabaoth sedentem, et regnantem super excelsum solium, quem populus non vidit. Nondum enim Osias mortuus fuerat. Volo quiddam simile interponere bonae rei, quae huic contraria est. Iste ipse Osias quamdiu vixit Zacharias intelligens, non fecit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
indit isaias dnm̃ sabaoth sedentẽ suꝑ dri
excelsũ : siqͥs ex nr̃is nouit qͥs fuerit orias
quȩ gesserit. ille potest nosse qͥd docuerit
libris & exparaly pomenon historiã deor
ubiq uideo qͥa necessariũ sit si futurũ ẽ¬
uideã dnm sabaot sedentẽ suꝑ thronũ ea¬
sũ. mori mͥ otiã regẽ. Iste orias ex semus
dauid descendens & regnans in popło uicu
quã dui quidẽ uic̃ taccharias qͥ intelligebit
¶ Sio enĩ scriptũ ẽ. in scđo libro paralr pon¬
non. fec̃ rectũ inc̃spectu dm̃. & sufficiens
fec̃ luminaria magna dño. & cõposuit te
dĩ & multȩ fuer̃ eiꝰ in religione uirtutes
Quando aute mortiuus ẽ ⁊acharias intell¬
gens tunc fec̃ malignũ ¶ Quis hoc qđ fec̃n
lignũ retexerat : ñ sac̃dos Aliꝰ ordo regiꝰ
aliꝰ ordo sac̃dotał. Voluit in gredi teplũ s¬

Expanded text:
idit Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum. Si quis ex nostris novit, qui fuerit Osias, et quae gesserit, ille potest nosse quid docuerit libris, et ex Paralipomenon historia de Osia: ibique videbo, quia necessarium sit, si futurum m Sabaoth sedentem super thronum excelsum, mihi mori Osiam regem . Iste Osias ex semine David descendens, et regnans in populo Juda, quamdiu quidem vixit Zacharias, qui intelligebat sic enim scriptum est secundo libro Paralipomenon, fecit rectum in conspectu Domini. Nec sufficiens isto, fecit luminaria magna Domino, et composuit templum Dei, et multae fuerunt in religione ejus virtutes. Quando autem mortuus est Zacharias intelligens, tunc fecit malignum. Quis hic qui fecit malignum? Rex erat, non sacerdos. Alius ordo regius, alius ordo sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
&uiuentẽ & subsistentẽ iustitiã. sed in ueni
es exꝓpħicis sermonib huͦnc uob̾ misteriũ
exhiberi: Certũ est a capitulo in quo nunc lec¬
tio conquieuit. quis enim in qͥt
surgere fecit ab oriente uistitia: uocauit eã
ad pedes suos. uocat᷑ iustitia
Manifestũ ẽ animalẽ eã eẽ. si ambulet uo¬
cata Uocauit autẽ xp̃m pat̃ qͥa ob nr̃am
salutẽ ad nos it fecerat & descendat de
cȩlo adnos Nemo enĩ ascendit in cęlũ nisi
qui descendit de cȩlo filiꝰ hominis. Uocaũ
enĩ de oriente ñ de isto sensibili sed orien
ad pedes suos. pat̃ uocauit filiũ immo ut
uere dicamꝰ . ds hominẽ uocauit iustitiã
ad pedes suos idẽ: in carnationẽ filii si

Expanded text:
stentem justitiam; sed invenies et a propheticis sermonibus hoc nobis mysterium exhibitum. Certum et a capitulo, in quo nunc lectio conquievit: Quis enim, inquit, surgere fecit ab Oriente justitiam, et vocavit eam ad pedes suos ? Vocavit justitiam. Manifestum est animatam eam esse, si ambulet vocata. Vocavit autem Christum Pater, quo ob nostram salutem, ad nos iter faceret, et descenderet de coelo ad nos. Nemo enim ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. Vocavit eum de Oriente: non de isto sensibili, sed de orientocavit eam ad pedes suos? Pater vocavit Filium, immo ut vere dicamus, Deus hominem vocavit justitiam ad pedes suos, id est, incarnat
Abbreviated transcription (Latin):
fitentes. obliti aũt quasi iã ñ facientes
& dicamꝰ miser ego qm̃ cõpunctꝰ sũ Non
ẽ. cõpunctꝰ ante ꝗ uidet uisionẽ. ante ꝗ
orias moriret᷑ cũ incipit pęnitentiã age¬
re statĩ dic̃ qm̃ cõpunctꝰ sũ Sedꝰqͥs sine
sensu ẽ. uixta in teriorẽ hominẽ cum pec¬
cator sit ñ cõpungit᷑ sed quasi in extio¬
ra membra licet adhibeas stimulũ ñ
sentit mortuũ corpus: Eodẽ mͦ etiã si
ad hibeas peccatori uerba diuina morti¬
to ꝑ peccatũ & ñ agenti pęnitentiã neq m
qͥs autẽ uult saluari & audierit sermo¬
nes arguentes se & corripientes statĩq
Omiser ego. Nec sufficit dicere miser ego
conpungatur : quanto eni plus conpungin¬

Expanded text:
fitentes, obliti autem quasi jam non facientes, fitentes, obliti autem quasi jam non facientes, et dicamus: Miser ego, quoniam compunctus sum. Non est compunctus antequam videret visionem, antequam Osias moreretur: cum incipit poenitentiam agere, statim dicit: quoniam compunctus sum. Si quis sine sensu est juxta interiorem hominem, cum peccator sit, non compungitur: sed quasi in exteriora membra licet adhibeas stimulum, non sentit mortuum corpus: eodem modo si adhibeas peccatori verba divina mortificato per peccatum, et non agenti poenitentiam, neque mautem vult salvari, et audierit sermones arguentis se, et corripientis, statim dicit: O miser ego! Nec sufficit dicere, miser ego: compungamur! Quanto eni
Abbreviated transcription (Latin):
cessus & ingressus m̃s in głam di ẽ si cib
si potus m̃s si om̃nia quȩ facio in głam dĩ
fuint. & ogo particeps sum istiꝰ dicti plena
ẽ tra gła eiꝰ: Cũ gͦ om̃ia ista fecero eleua¬
est quoddã suꝑ liminare a uoce seraphin qua
clamabant: Beatũ ẽ. igit᷑ unũ quẽq nr̃m ita
laborare ut particeps fiat ostii & suꝑlimi
nẽ : & suꝑliminare uerbũ noncupari. Ele¬
uatũ ẽ. suꝑliminare a uoce qua clamabaN
de gła dĩ & dix̃. Omiser ego qm̃ cõpunet
sũ: ante quã udeas insionẽ ñ confiteris te
eẽ. miserũ oisaia ñ ait quã duuix̃ orias.
neq in sensũ meũ uenit quia miser essem
& dico Omiser ego nunc in cipio & egõ
confiteri dño & dicere de me ipso omiser
tens suꝑ peccatis meis fleuero exaudiet
meds̃ & dabit mͥ libatore. & dico grãs¬
camus miser ego. unus qͥsq: recordet᷑ causas
miseriarũ suarũ & delicta  dicamꝰ : Sur¬
gentes ad orationẽ memores qͥdẽ qͣsi con¬

Expanded text:
rocessus, et ingressus meus in gloriam Dei est, si cibus, si potus meus, si omnia quae facio in gloriam Dei fiant, et ego particeps sum istius dicti: Plena est terra gloria ejus. Cum ergo omnia ista fecero, elevasuperliminare a voce Seraphim, qua clamabant. Beatum est itaque unumquemque nostrum ita laborare ut particeps fiat ostii, et superlnem, et superliminare verbum nuncupari. III. Elevatum est superliminare a voce qua clamabant, de gloria Dei: Et dixi: O miser ego quoniam compunctus sum. Antequam videas visionem, non confiteris te esse miserum, o Isaia? Non ait: quamdiu vixit Osias, neque in sensum meum venit quia miser essem.proso, et dico: O miser ego ! Nunc incipio et ego confiteri Domino, et dicere de memetipso: O miser tens super peccatis meis flevero, exaudiet me Deus, et dabit mihi liberatorem, et dicam gracamus, miser ego sum. Unusquisque recordetur causas miseriarum suarum, et delicta, et dicamus surgentes ad orationem, memores quidem quasi con
Abbreviated transcription (Latin):
pphare nolebat. Quia autẽ cõꝑauimꝰ
isaiã & morsen. conponamꝰ & aliã
pocimã cõꝑationẽ isaiã & ionã Ille
mittit᷑ p̃dicare euersionẽ nini. atis.
post tres dies &piget eũ ꝓficisa nõ¬
lentẽ causã maloꝵ ciuitatis iste uͦ
ñ expectans qͥd ei imꝑaret᷑ ut dicena¬

Expanded text:
nolebat. 1125 Quia autem comparavimus Isaiam et Moysem, componamus et aliam proximam comparationem Isaiae et Jonae. Ille mittitur praedicare eversionem Ninivitis post tres dies, et piget eum proficisci nolentem causa malorum civitatis. Iste vero non exspectans quid ei imperaret
Abbreviated transcription (Latin):
mit : qͥa autẽ pͥncipiũ lectionis alteriꝰ in¬
diget expositionis. oremꝰ sũmũ regẽ ut
sermo qͥ uocatꝰ abierat ad nos iterũ re¬
uertatur & pauca uecta possibilitatẽ
nram edisseramꝰ: Et factũ ẽ in anno qo
mortuus ẽ rex orias uidi dñm sedentem
suꝑ thronũ excelsũ & plena erat domꝰ

Expanded text:
Quia autem principium lectionis 1120 altiori indiget expositione, oremus summum regem, ut sermo, qui vocatus abierat, ad nos iterum revertatur, ut pauca juxta possibilitatem nostram edisseramus. II. Et factum est in anno, quo mortuus est rex Osias: Vidi Dominum sedentem supra thronum excelsum, et plena era
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃ia in om̃ib tuũ nom̃ fiat: Nom̃ tuũ
in uocet᷑ suꝑnos aufer opꝓbriũ nr̃m Re¬
uera abstulit opꝓbriũ iħc. ldcirco sur¬
gentes oremꝰ dñm qͥ hunc masit hominẽ
& septẽ mulierũ sp̃s in eo reqͥeuit ut &
nob̵ iste homo tribuat cõmunionẽ harũ
mulierũ. & ad sum̃tes eas fiamꝰ sapientes¬

Expanded text:
ut omnia in omnibus nomen tuum fiat. Nomen tuum invocetur super nos, aufer opprobrium nostrum. Revera abstulit opprobrium Jesus. Idcirco surgentes oremus Deum, qui hunc misit hominem, ut septem mulierum spiritus in eo requiesceret, ut nobis iste homo tribuat communionem harum mulierum: ut assumentes eas fiamus sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
ta qđ corpꝰ ẽ. app̃hendent septẽ mulie¬
res hominẽ unũ dicentes: Panẽ nr̃m
manducabimꝰ Multi abulant homine
& nullũ app̃hendunt mulieres Null
eis placet homo. Non enĩ ꝓpt̃ in opĩa
hominũ unũ hominẽ app̃hendunt
Sed ꝓpt̃ raritatẽ hominis qͣlẽ uoluer̃ ql¬

Expanded text:
assumpsit. Apprehendent septem mulieres hominem unum, dicentes: Panem nostrum manducabimus. Multi ambulant homines, et nullum apprehendunt mulieres, nullus eis placet homo. Non enim propter inopiam hominum unum hominem apprehendunt; non propter raritatem hominis qualem voluer
Abbreviated transcription (Latin):
uident & pͥncipia negotioꝵ. Sic autẽ &
pedes abscondunt ante homines s̃ eraphin.
Nouissima enĩ ut s̃ ñ ualent enarrari . Quis
adnuntiauit. De nouis simis ait scriptura
quȩ uidemꝰ ut tam̃ concedat᷑ qͥa aliqͥd in¬
demꝰ media s̃ quȩ ante mundũ fuerint
post mundũ secutura sint certũ : ñ app̃hen¬
dimꝰ Frunt autẽ alia post mundũ ea igͥ
que scriptas In pͥncipio creauit ds cȩlũ
suita. Terra autẽ erat in insibił & in¬
cõposita : & tenebre erant suꝑ abrssum

Expanded text:
vident et principia negotiorum. Sic autem et pedes abscondunt ante homines Seraphim. Novissima enim ut sunt, non valent enarrari. Quis annuntiabit de novissimis? ait Scriptura . Quae videmus ut tamen concedatur, quia aliqua videmus media sunt: quae ante mundum fuerint, post mundum secutura sint, ad certum non apprehendimus. Erunt autem alia post mundum. Ea igitur quae scripta sunt: In principio fecit Deus coelum et terram, terra autem erat invisibilis incompo
Abbreviated transcription (Latin):
lab entẽ. & reqͥeuit ministro qͥdẽ eo usus ÷
ñ outẽ reqͥeuit : tribulat᷑ ad quẽ cũq ue¬
nerit hominũ : peccat enĩ om̃is homo. ñ
ẽ. iustꝰ suꝑ tra qͥ faciat bonũ & ñ peccet
Nemo mundus a sordib neq si una die sit
uaita eiꝰ. numerati autẽ menses eiꝰ. Igit᷑ suꝑ
nullũ reqͥescit: possumꝰ & de ęuangłio ꝓ¬

Expanded text:
 non requievit. Ministro quidem eo usus est, non autem requievit. Tribulatur ad quemcumque venerit hominem. Peccat enim omnis homo, nec est justus super terram qui faciat bonum, et non peccet. Nemo mundus a sordibus, neque si una die sit vita ejus, numerati autem menses ejus . Igitur super nullum requiescit. Possumus et de Evangelio p
Abbreviated transcription (Latin):
& circũ eunt querentes eũ reciꝑe qͥ
possit auferre oppbrtũ earum¬
Ipse septẽ mulieres : reꝓmittunt ut suũ
panẽ manducent. & uestim̃tis suis oꝑiant᷑
aufert ñ indigent uestim̃tis hominis quẽ ad¬
sumunt meliora habent uestim̃ta qͥã potest
eis homo p̃stare. lauciores habent cibos
quã conditio potest humana largiri suiꝰ
enĩ dĩ s̃. Et ista una septẽ s̃. Sp̃s em̃ dĩ. sp̃s
Ista sapientia patitur opprobriũ amultis
sapientiis in surgentib inse. Iste uerꝰ in tel¬
lectꝰ. sustinet opprobriũ ab intellectib fal¬
sis Istud magnũ consiliũ ob ꝓbrat᷑ amultis
consiliis ñ bonis Ista uirtꝰ. maledicit᷑ a
quadã quȩ cũ ñ sit uirtꝰ repmittit se ẽẽ:
uirtutẽ Ista scientia patit᷑ opꝓbriũ
aquadã falsi nominis scientia nom̃ suũ
subripientes Ista pietas exꝓbrat᷑ ab ea
quȩ cũ se dicat eẽ. pietatẽ impiecas ẽ. &
impios instruit Istȩ timor patit᷑ opp¬

Expanded text:
 circumeunt quaerentes eum recipere, qui possit auferre opprobrium earumIpsae septem mulieres repromittunt ut suum panem manducent, et vestimentis suis operiantur. auferre. Non indigent vestimentis hominis quem assumunt. Meliora habent vestimenta, quam potest eis homo praestare. Lautiores habent cibos, quam conditio potest humana largiri. Cujuenim Dei sunt. Et ista una, septem sunt. Spiritus Ista sapientia patitur opprobrium a multis sapientiis insurgentibus in se. Iste verus intellectus sustinet opprobrium ab intellectibus falsis. Istud magnum consilium opprobratur a multis consiliis non bonis. Ista virtus maledicitur a quadam, quae cum non sit virtus, repromittit se esse virtutem. Ista scientia patitur opprobrium a quadam falsi nominis scientia nomen suum subripiente. Ista pietas exprobratur ab ea, quae cum se dicat esse pietatem, impietas est, et impios instruit. Iste timor patitur opp
Abbreviated transcription (Latin):
lieres igit᷑ quȩrentes quẽ assumant ap¬
p̃hendent septẽ unũ homine. & hoc ex
priorib pendet. & oportet pͥmãs cog¬
noscere quando recipiant septẽ mulie¬
res unũ hominẽ. cũ fortes ierłm hum¬
liati fuerint cũ luxerint techeoꝵ orna¬

Expanded text:
lieres igitur quaerentes quem assumant, apprehendent septem unum hominem. Et hoc ex prioribus pendet, et oportet primo cognoscere quando recipiant 1114 septem mulieres unum hominem. Cum fortes Jerusalem humiliati fuerint, cum luxerint thecae eor
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uirga de radice iesse : ei qͥ suppliciis plectit᷑
Uirga ei qͥ indiget increpatione Uirga ei qͥ ne¬
cesse habet ut arguat᷑ . Ilos uͦ : ei qͥiã erudi¬
tus ẽ. & ñ indiget dura correctione uł cer¬
te ñ indiget pęnis sed ualentiã flore in a¬
pere o ad ꝑfectũ fructũ Primũ enĩ flos

Expanded text:
 virga sapientiae ei qui suppliciis plectitur, virga ei qui indiget increpatione, virga ei qui necesse habet ut arguatur. Flos vero ei qui jam eruditus est, et non indiget dura correctione, vel certe non indiget poenis, sed valenti jam florere incipere, et ad perfectum fructum exire. Primum enim fl
Abbreviated transcription (Latin):
lum scĩs Ꝙbeatꝰ qͥhabetꝰ partẽ in resur¬
rectione pͥma Siqͥs seruauerit lauacrũ
sps sci iste in resurrectionis primȩ partȩ
baptismũ qͥ conbustione purgat᷑ ut qͥcqꝗͥd
Sabuerit lignoꝵ fem & stipule ignisiste¬
ile censumet. Quã obrẽ cũ talia nob pꝰ
morte reside uideamꝰ scripturas diliger¬
tissime ruminantes reponamꝰ eas in cor¬
dib nr̃is & iuxta earũ inuere p̃cepta
nitam̃. ut ante excessionis diẽ si fieri
potest peccatoꝵ sordib emundati cũ

Expanded text:
 et: Beatus qui habet partem in resurrectione prima. Si quis servaverit lavacrum Spiritus sancti, iste in resurrectionis primae parte baptismo, qui combustione purgatur, ut quidquid habuerit lignorum, feni, et stipulae, ignis consumat. Quamobrem cum talia post mortem nobis residere videamus, Scripturas diligenter simul recitantes, reponamus eas in cordibus nostris, et juxta earum vivere praecepta nitamur, ut ante excessionis diem, si fieri potest, peccatorum sordibus emundati cum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla falsarunt etiã in hoc loco ꝓ peccato
uida. peccatũ eoꝵ posuer̃. sed figuralit̃
consideres ut sepe ostendimꝰ. iudã xp̃m
nuncupari forsitan peccatũ uida pecca
lueris sacratiꝰ intelligere de ꝓditore iu

Expanded text:
nulla falsarunt etiam in hoc loco pro peccato nulla falsarunt etiam in hoc loco pro peccato Juda, peccatum eorum posuerunt. Sed si figuraliter consideres, ut saepe ostendimus Judam Christum nuncupari, forsitan peccatum Juda peccatlueris sacratius intelligere de proditore Ju
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃ sibi idola & animȩ uoluntatẽ pu¬
tauer̃ dm̃ & conuersi ad orauer̃ oꝑa ma¬
nuũ suarũ. putantes uera ẽẽ. quȩ fin¬
xerant. Om̃ s igit᷑ tã de insensibili mate¬
ria quã de falsis dogmatib fingentes sibi
deos corripit nunc sermo diuinꝰ dicens
ea manifestabo illis in tẽpr̃ isto oꝑa manu¬
um mearũ ostendã ilł urtutẽ meã In qͦ
tẽpr̃ nisi in isto quo saluator nr̃ assũpsit
corpus humanũ & sciant qͥa ego sũ dñs
Deinde alia seqͥt᷑ ꝓpħia quã nescio quare
apđ septuaginta ñ inuenientes in cęt̾is edi¬
tionib quȩ cũ hȩbreo consentiunt sermo¬
ne repperimꝰ quȩ plena ẽ necessariis reb:
& tã utilib ut possit si animꝰ fuerit at¬
tentus aitiis reuocare lectorẽ. Sic aũt
seqͥt᷑. Peccatũ uida conscriptũ ẽ instilo
ferreo inungue adamantino suꝑ pectꝰ
cordis eoꝵ. Qm̃ difficile ẽ. aliquẽ se ma¬
lũ confiteri. ideo iudȩi qͥ exemplaria non¬

Expanded text:
Al. animae voluptatem putaverunt Deum, et conversi adoraverunt opus manuum suarum, putantes vera esse quae finxerant. Omnes igitur tam de visibili materia, quam de falsis dogmatibus fingentes sibi deos, corripit nunc sermo divinus dicens:i; propterea manifestabo illis in tempore isto opus manuum mearum, ostendam illis virtutem meam : in quo tempore, nisi in isto, quo Salvator noster assumpsit corpus humanum? Et scient quia ego sum Dominus. Deinde alia sequitur prophetia quam nescio quare apud Septuaginta non invenientes in caeteris editionibus, quae cum Hebraeo consentiunt sermone reperimus, quae plena est necessariis rebus, et tam utilibus, ut possit, si animus fuerit attentus, a vitiis revocare Lectorem. Sic autem sequitur: Peccatum Juda conscriptum est stylo ferreo, in ungue adaoniam igitur difficile est aliquem se malum confiteri, ideo Judaei, qui exemplaria non
Abbreviated transcription (Latin):
ut inueniam᷑ auestigia unigeniti tui: hȩc
loquentib ñ sentimꝰ quid petamꝰ. re enĩ
hoc dicimꝰ. fac & nos sic odio haberi ut o¬
suꝑquȩ ꝑsecutionẽ patiam Da in istas in¬
cede calamitates quas apłi sustinuer Di¬
cere qͥppe damͥ partẽ cũ ꝓpħis nolentẽ¬
id pati qđ ꝓpħȩ. om̃iũ in tustissimũ: dicere
Da mͥ partẽ cu apłis nolentẽ ex affectu
pauli uera eloqͥ in laborib plurimũ in
plagis abundant̃ in carcerib: supra mo¬
dũ in mortib sepe: It rłqꝗͣ om̃iũ ẽ iniqͥssi¬
mũ Si itaq uolumꝰ requiescere cũ ꝓpħis
considemꝰ uitas ꝓpharũ quomͦ ex eo qđ
increpabant & arguebant delinquentes iugu¬
lati condẽpnatiq sint lapidati serrati inocci¬
sionẽ gladii occubuer̃ circũ euntes in melotes
inca pͥmib. pellib inegestate in tͥbulatione
& miseria in solitudinib errantes eo tẽpr̃
quo erant srnagoge plurimȩ in isrł nichilo¬
gͦ ẽ siqͥs uult imitari uitas ꝓpħarũ incre¬

Expanded text:
ut inveniamur ad vestigia Unigeniti tui. Haec loquentes non sentimus quae petimus: re enim hoc dicimus: Fac nos sic odio haberi, ut osuper quae persecutionem patiamur: da in istas incidere calamitates quas apostoli sustinuerunt. Dicere quippe, da mihi partem cum prophetis, nolented prophetae, omnium injustissimum est: dicere, da mihi partem cum apostolis, nolentem ex affectu Pauli vere loqui: In laboribus plurimum, in plagis abundanter, in carceribus supra modum, et in mortibus saepe , et reliqua omnia est iniquissimum. Si itaque volumus requiescere cum Prophetis, consideremus vitas prophetarum, quomodo ex eo, quod increpabant et arguebant delinquentes, judicati condemnatique sunt: Lapidati, secti in occisione gladii occubuerunt, circumeuntes in melotis et in caprinis pellibus, in egestate, in tribulatione et miseria, in solitudinibus errantes . Eo tempore quo erant synagogae plurimae in Israel, nihiloergo est? Si quis vult imitari vitas prophetarum, incre
Abbreviated transcription (Latin):
colles quere montẽ inquẽ utso popło dñs
ascendit & secutis eũ discipłi eiꝰ Ex quo a¬
uenatorib aliunde homines nisi de mor¬
tras unde cauernas petrarũ : uenio ad
exordiũ quero aliquã in tp̃tationis occa¬
sionẽ ibiq: inuenio uolentẽ morsẽ inde
dm̃ & dñm. & ꝓmittentẽ atq dicentẽ
ecce ego pono te in cauerna petrae & con¬
spiciens posteriora mea faciẽ aut mea

Expanded text:
es, quaere montem, in quem, viso populo, Dominus ascendit, et secuti sunt eum discipuli, ex quo avenatoribtras, et unde cavernas petrarum? Venio ad Exodum, quaero aliquam interpretationis occasionem, ibique invenio volentem Moysen videm eidem promittentem, atque dicentem: Ecce pono te in caverna petrae, et conspicies posteriora mea, faciem autem meam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ post fidẽ &e mirsteriũ di rursũ ad sce¬
lera conuersus ẽ. cruciatu purget᷑ incendii
Beat qͣlauacrũ accepit sp̃s sc̃i & ignis
lauacro ñ indiget. Miserabił autẽ & om̃i
Fletiu dignꝰ qͥ post lauacrũ sp̃s bapitanđ
est igne . Vtrũq siqͥdẽ habet bapusma¬

Expanded text:
qui post fidem et magisterium Dei rursum ad scelera conversus est, cruciatu purgetur incendii. Beatus qui lavacrum accepit Spiritus sancti, et ignis lavacro non indiget. Miserabilis autem et omni fletu dignus, qui post lavacrum Spiritus baptizandus est igni. Utrumque siquidem habet bap
Abbreviated transcription (Latin):
sit purgare maculas suas && ad sumens
poa quȩ orit᷑ ext̾ra in mundiciã delictoꝵ
ase mundare conauerit. Unde nunc ad
ea loqͥtur sermo diuinꝰ: Si abluta fueris
nitro & multiplicaueris t herbã poan
maculata es in conspectu meo in iniqͥtatib
qar ut sacra uolumina om̃i uirtute s plera
ita & dĩ sermo om̃i uirtute sit plenꝰ: & ba¬
beat istius modi fortitudinẽ quȩ possit pur
et popã qͥb: sordes abluant᷑. Neq uͦ om̃e
peccatũ mtro sermonis & popã potest
uͣ sunt istiꝰ modi deqͥb dicat᷑ ñ ẽ malacma
imponere neq oleũ neq alligaturas sedtra
ura deserta ciuitates urȩ igni exustȩ Sic s
quȩdã peccata quȩ animã sordidant osin¬
digent homine qͥ habeat popã nitriq ser¬
mone : Alia uͦ talias ut ñ possint supradictȩ
sermonis uirtute curari neq enĩ sordib con¬
parantur id arco sciens differentias peccatoꝵ¬
des & sanguinẽ sordes spũ uidicii sangui¬

Expanded text:
sit purgare maculas suas, et assumens sit purgare maculas suas, et assumens poam, quae oritur ex terra, immunditiam delictorum a se mundare contenderit? Unde nunc ad eam loquitur sermo divinus: Si abluta fueris nitro, et multiplicaveris tibi poam, maculata es quia ut sacra volumina omni virtute sunt plena, ita et Dei sermo omni virtute sit plenus, et habeat istiusmodi fortitudinem, quae possit purgaesse poam, quibus sordes abluantur. Neque vero omne peccatum nitro sermonis et poa potest vero sunt istiusmodi, de quibus dicatur: Non est malagma imponere, neque oleum, nec alligaturas, sed terra vestra deserta, civitates vestrae igne exustae : sic sunt quaedam peccata quae animam sordidant, et indigent homine qui habeat poam, nitrique sermonem; alia vero talia sunt, ut non possint supradicti sermonis virtute curari, neque enim sordibus comparantur. Idcirco sciens differentias peccatodes et sanguinem . Sordes spiritu judicii, sangui
Abbreviated transcription (Latin):
Unde debemꝰ magnopere laborare ut quomꝰ
delinquentes portauimꝰ imaginẽ terrestris.
ita ad penitentiã conuersi portemꝰ imaginẽ
ob cuiꝰ inmalũ conuersionẽ nunc peccantes
sermo corripiens ait. Quomͦ conuersa es in
amaritudinẽ uitis aliena : Ego autẽ plan¬
taui eã fructifera : uniuersam uera Etan¬
te dicimꝰ & nunc eadẽ plemꝰ ut intelli¬
gatis repetimꝰ qͥa bonã plantauit uineã¬
hominis animã  sed ipsa uicio suo ad¬
uersus conditoris de prauata sit uolun¬
tate. Ego autẽ plantaui te uitẽ fruca¬
ferã uniuersã uerã: ñ exparte uerã
& mendace ex parte plantaui  sed uni¬
uersa uerã Quomͦꝰ contra plantationẽ
meã conuersa es in amaritudinẽ & facta
Muitis aliena :: Post haec seqͥt᷑. Si abluta
fueris nitro & multiplicaueris tͥ herbã
põpã. maculata es in conspectu meor mim
pcatib: tuis dic̃ dñs Ergo ne arbitrandũ
est qͥa anima peccatrix nitro comata

Expanded text:
Unde debemus magnopere laborare, ut quomodo Unde debemus magnopere laborare, ut quomodo delinquentes portavimus imaginem terrestris: ita ad poenitentiam conversi portemus imaginem ob cujus in malum conversionem nunc peccantes sermo corripiens ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Ego autem plantavi eam fructiferam, universam veram. Et ante diximus, et nunc eadem plenius ut intelligatis, repetimus, quia Deus bonam plantavit hominis animam, sed ipsa vitio suo adversus conditoris depravata sit voluntatem. Ego autem plantavi te vitem fructiferam, universam veram: non ex parte veram et mendacem ex parte plantavi, sed universam veram. Quomodo contra plantationem meam conversa es in amaritudinem, et facta es vitis aliena? Post haec sequitur: Si abluta fueris nitro, et multiplicaveris tibi herbam poam, maculata es in conspectu 867 meo atibus tuis, dicit Dominus. Ergone hoc arbitrandum est, quia anima peccatrix nitro conata
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ ñ fec̃ neq delectat᷑ in ꝑditi¬
one uiuentiũ Creauit enĩ ut eeñt
om̃ia : & salutares generationes
mundi. nec ẽ in eis uenenũ mortis neq
inferm regnũ suꝑ tra Deinde paululum
ultra ꝓcedens: repperio unde sit morsi
met ipsi maliciã atq peccatũ ꝓpria nob̾
attraximꝰ uoluntate. Unde & p̃senti
lectione ꝑ ppħam nunc querit᷑ dĩ iter
quodam᷑ ł dubius inqͥrit quomͦ inqͥbusdã
amara sit anima quam dulcẽ ipse con¬
diderat & ait Quomͦ conuersa es in a¬
maritudinẽ uitis alienȩ  qđ dic̃ tale ẽ
ego feci pedes qͥbus in gredet᷑ mortale
genus quã causa factũ ẽ ut claudicent
plurimi Ego feci om̃ia membra ua¬
lida atq in tegra quomͦ uideo in mul¬
tis debilia atq ⁊inutilia ltaq ñ so¬
lũ pͥmi hominis anima sed uniuer¬
soꝵ adimaginẽ & similitudinẽ facta ẽ : &¬
antiquior e hȩc imago quȩ dĩ ẽ. imagine ta¬
buli : quã post ea nob̾ in dium̾ ob peccatũ

Expanded text:
mortem non fecit, neque delectatur in perditione viventium. Creavit enim ut essent omnia, et salutares generationes mundi, nec est in eis venenum mortis, neque inferni regnum super terram . Deinde paulum ultra procedens reperio unde sit mors: metipsi malitiam atque peccata propria in nobis attraximus voluntate. Unde et in praesenti lectione per prophetam nunc queritur Deus, et quodammodo dubius inquirit, quomodo in quibusdam amara sit anima, quam dulcem ipse condiderat, et ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Quod dicit tale est, Ego feci pedes, quibus ingrederetur mortale genus; qua causa factum est ut claudicent plurimi? Ego feci omnia membra valida, atque integra; quomodo video in multis debilia atque inutilia? Itaque non solum primi hominis anima, sed et universorum ad imaginem et similitudinem Dei facta eior est haec imago quae Dei est, imagine Zabuli, quam postea nobis induimus ob peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
pectore meo signatas imagines peccatoꝵ
Nichil emĩ absconsũ qđ ñ reuelabit᷑ & int̃
se in incẽ cogitationũ accus antiũ siue de¬
fendentiũ: Et nolite ante tẽpus iudicare
donec ueniat dñs & illuminet abscondi¬
ta tenebrarũ & manifestet consilia core¬
dium cui manifesta : utiq ñ sibi qͥa anteꝗ
corde peccatoris exp̃ssa ut resurgant
iusti in głam peccatores uero in ꝯpbriũ

Expanded text:
pectore meo signatas imagines peccatorum. « pectore meo signatas imagines peccatorum. « Nihil enim absconditum, quod non revelabitur: et inter se invicem cogitationum accusantium, sive defendentium. » Et: « nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet consilia cordium. » Cui manifestetur? Utique non sibi, qui antequam corde peccatoris expressa, ut resurgant justi in gloria, peccatores vero in opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ Igit᷑ ut supra diximꝰ suꝑ nos qͥ pec¬
camꝰ uerba ista conuentunt quoꝵ pec¬
cata ñ forinsecꝰ alicubi conscribunt᷑ sed
in conscientia cordis stilo exarata fer¬
reo unguȩ adamantino. Quia autẽ
peccata nr̃a scribant᷑ in corpore exhis
quȩ secunt᷑ in tellige antequã peccatũ
faciã nulla incorde meo peccati ima¬
go uersat᷑ Cũ autẽ conscientia peccati
imagine sũpserit: habeo formam illiꝰ
& semꝑ ante oculos cordis mei delict
pompa de pinget᷑. Et siqͥdẽ ẽẽt peccatũ
meũ a tramento conscriptũ : forsitan
delerẽ illud. Nunc aut̃ scriptũ ẽ in
stilo ferreo & ungue ad amantino
scriptũ ẽ suꝑ pectus cordis mei ut
ante tribunal uenia o conpleat᷑
absconsũ quod ñ manifestabitur
& nichil occultũ qđ ñ palã fiat Nudabit
pectoris mei conscientia & aꝑto corde uide¬
bunt᷑ littere peccatoꝵ quȩ instilo ferreo
inungue adamantino scriptȩ s̃ atq ita
uniuersa expectantiũ multitudo leget in

Expanded text:
. » Igitur, ut supra diximus: super nos, qui peccamus ista conveniunt, quorum peccata non forinsecus alicubi conscribuntur, sed in cordis conscientia stylo exarata ferreo, sculpta ungue adamantino. Quia autem peccata nostra scribuntur in pectore, ex his quae sequuntur intellige. Antequam peccatum faciam nulla in corde meo peccati imago versatur: cum autem conscientia peccati imaginem sumpserit, habeo formam illius, et semper ante oculos cordis mei delicti pompa depingitur. Et siquidem esset peccatum meum atramento conscriptum, forsitan delerem illud: nunc autem scriptum est stylo ferreo in ungue adamantino, scriptum est super pectus cordis mei, ut ante tribunal veniam, et compleatur absconsum, quod non manifestabitur, et nihil occultum quod non palam fiet . Nudabitur pectoris mei conscientia, et aperto corde, videbuntur litterae peccatorum, quae in stylo ferreo, in ungue adamantino sculptae suntuniversa peccantium multitudo leget in
Abbreviated transcription (Latin):
Qui nã isti qͥ ueniunt ab extremis t̾re
Sunt alii pͥmi t̾rȩ s̃ alii nouissimi.
Qui s̃ pͥmi sapientes scłi nobiles diuites
obtimates Qui s̃ extremi: stulta mundi
elegit ds̃ ut confundat fortia & ea quȩ
ñ erant ut destruat quȩ s̃. Ueniant gentes
ab extremo trȩ quasi dexerit de his homa¬
nib Qui s̃ nouissimi suꝑ tra de fatuis de
ignobilib de abiectis dicent. Qm̃ falsa
posseder̃ patres nr̃i simulacra nec ẽ in ilł
utilitas Non qͥa & uera sint idola adqͦꝵ
distinctionẽ ñ falsa dicant᷑ sed idola quȩ
falsa s̃ ꝑnatura nulla ẽ in eis utilitas
Si faciet sibi homo deos & isti ñs̃ dii
ñ solũ de corporeis simulacris faciunt
sibi homines dõs sed & de corde con¬
fingunt Qui em̃ possunt simulare
alium creatore extra uniuersitatis dm̃

Expanded text:
extremis? Sunt alii primi terrae, sunt alii novissimi. Qui sunt primi? Sapientes saeculi, nobiles, divites, optimates. Qui sunt extremi? Stulta mundi elegit Deus, ut confundat fortia, et ea quae non erant, ut destruat quae sunt. Venient Gentes ab extremo terrae: quasi dixerit: de his omnibus qui sunt novissimi super terram, de fatuis, de ignobilibus, de abjectis. Et dicent: Quoniam falsa possederunt patres nostri simulacra, nec est illis utilitas: non quia vera sint idola, ad quorum distinctionem nunc falsa dicantur, sed idola quae falsa sunt per naturam, nulla est in eis utilitas. Si faciet sibi homo deos, et isti non sunt dii. Non solum de corporeis simulacris faciunt sibi homines deos, sed et de corde confingunt: qui enim possunt simulare alium creatorem extra universitatis Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
remur. Si enĩ post fundam̃tũ ih̃i xp̃i
ñ solũ in tuo corde aurũ & argentum
& lapidẽ p̃ciosũ si tam̃ habes aliqͥd
auri uł argenti uerũ suꝑ ȩdifica ueris
ligna fenũ & stipulã qđ ÷ is fieri
cũ anima seducta fuerit a corꝑe utrũ¬
nã ingredi in scã cũ lignis tuis cũ feno
& stipula ut polluas regnũ dĩ an
ppt̃ ligna fenũ & stipulã foris ne¬
siđe & ꝑ auro & argento & lapide
p̃cioso mchil mercedis acciꝑe. Sed neq
hoc aequũ ẽ Quid igit᷑ seqͥt nisi ut
pͥmũ ꝓpt̃ ligna ignis tͥ det̾ qͥ consumat
fenũ uigna uł stipulã: Ds̃ qͥppe ñ apđ
eos qͥ poss̃ in tellige diuina ignis dr̃
ẽẽ consumens & cũ dicat ꝓpħa dĩ¬
nr̃ ignis consumens ẽ ñ ad posuit qͥd
consumat tͥ delinquens de manifesti¬
orib: in tellectũ: neq eñi id qđ ad
imaginẽ & similitudinẽ suã ꝑma¬
met᷑ ignis iste consumit ñ pprias
creaturas sed suꝑ edificata ligna¬

Expanded text:
remur. Si enim post fundamentum Jesu Chriremur. Si enim post fundamentum Jesu Christi, non solum in tuo corde aurum et argentum et lapidem pretiosum, si quid tamen habes aliquid auri et argenti, superaedificaverisligna, fenum et stipulam: quid tibi vis fieri cum anima seducta fuerit a corpore? utrumnam ingredi in sancta cum lignis tuis, cum feno et stipula, ut polluas regnum Dei, an propter lignum, fenum, stipulam foris residere, et pro auro et argento et lapide pretioso nihil mercedis accipere? Sed neque hoc aequum est. Quid igitur sequitur? nisi ut primum propter ligna ignis tibi detur, qui consumat fenum, ligna vel stipulam? Deus quippe noster apud eos qui possunt intelligere divina ignis dicetur esse consumens. Et cur ignis consumens est , » non apposuit quid consumat: tibi relinquens de manifestioribus intellectum. Neque enim id quod ad imaginem et similitudinem suam permanet, ignis iste consumit, non proprias creaturas, sed supe
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃p̃tes sic̃ & cȩt̃ra scđm dispensationẽ
suã auferre uoluerint dĩ uidit nos
istũ locũ cũ cȩt̾is editionib confe¬
rentes inuenimus positũ. Et retribua
ilł pͥmũ duplices iniustitias eoꝵ ut osten¬
dat᷑ quȩ etiã si exposteriorib factis digni
effecti s̃ beatitudine dĩ ad tam̃ qͥa aliqͥn¬
do peccauerint & humanis uitiis ñ ca¬
rebant. pͥmũ oportet eos sua reciꝑe
delicta Et uide si ñ uera sit ratio qͥs
peccata ñ recipit. Nepe ille qͥ post
des fuerimꝰ reuersi & ad huc in ꝑfec¬
to sensu ab apłoꝵ uestigiis recedentes
aut iusta gessimꝰ aliqua aut certe in
ipsa iustitia sint aliqua iueta pecca¬
ta. Quid nob fiat considemꝰ utrum ne
egredientes de p̃senti scło si habuerimꝰ
uitia uł uirtutes recipiemꝰ ꝓ uirtutib
p̃mia. & dimittũnt᷑ nob ea quȩ scien¬
tes peccauimꝰ an plectim ꝓdelicts neq
recipiemꝰ p̃mia ꝓ uirtutib sed neutrũ
& ꝓiustitia recipiemus p̃mia quȩ me¬

Expanded text:
pensationem suam auferre voluerunt, Deus viderit. Nos istum locum cum caeteris editionibus conferentes, invenimus positum: « Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum: » ut ostendatur quod etiamsi ex posterioribus factis digni effecti sunt beatitudine Dei, attamen quia aliquando peccaverunt, et humanis vitiis non carebant, primum oportet eos sua recipere delicta: et vide si non vera sit ratio. Quis peccata non recipit? Nempe ille, qui post des fuerimus reversi, et adhuc imperfecto sensu ab apostolorum vestigiis recedentes, aut injusta gesserimus aliqua, aut certe in ipsa justitia sint aliqua mista peccata, quid nobis fiat consideremus: utrumne egredientes de praesenti saeculo si habuerimus vitia vel virtutes, recipiemus pro virtutibus praemia, et dimittentur nobis ea, quae scientes peccavimus: an plectemur pro delictis, neque recipiemur, et pro justitia recipiemus praemia, quae me
Abbreviated transcription (Latin):
inuistitias eoꝵ. Necessario apositũ ẽ. pͥmũ
Primũ qͥppe ꝓpt̃̾ in iustitias torm̃ta ꝑ¬
petim᷑. Deinde ꝓpt̃ iustitiã coronamur
Neq em̃ econtrario ante tͥbuenda s̃ iusta
& sic reddenda peccata ut cessantib bo¬
nis uitia ȩt̃na ꝑmaneant. Sed ante re¬
cipimꝰ mala & deinde bona ut subla¬
tis intiis uirtutes ꝑmaneant in ȩt̾nũ¬
Obserua omẽm thesaurũ scripturarũ
& inuenies sẽꝑ dm̃ ea pͥmũ cõminan¬
tẽ quȩ tristiã s̃ & ea de inceps inferen¬
tẽ que lȩtitiã p̾beant audientib Occi¬
dit & minficat ꝑcutit & sanat. Ipse
dolores fac̃ & rursũ restituit ꝑ cussit
in tellectu pio consiđa & dicat Dñe qͥs

Expanded text:
num, stipulam. Necessario appositum est primum: primum quippe propter injustitias tormenta perpetimur: deinde propter justitiam coronamur. Neque enim e contrario ante tribuenda sunt justa, et sic reddenda peccata, ut cessantibus bonis vitia aeterna permaneant. Sed ante recipiemus mala, et deinde bona, ut sublatis vitiis virtutes permaneant in aeternua omnem thesaurum Scripturarum, et invenies semper Deum ea primum comminantem quae tristia sunt; et ea deinceps inferentem quae laetitiam praebeant audientibus. Occidit, et vivificat: percutit et sanat; ipse dolorem facit, et rursum restituit, percussit, intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Voluntarie peccantib nob post
cognitionẽ ueritatis iã ultra ñ remanet
bentis aduersarios ꝓpħatũ ẽ de his qͥa
peccatorib: & uenatorib de ꝓfundo in
montib: s̃ abstracti quomͦ recipiant pri¬
unt laudes referre ꝓ gr̃a & in ȩccła con¬
sistentes confiteant᷑ & adorent nom̃ eiꝰ
Dñe fortitudo mea & aduitoriũ & refu¬

Expanded text:
st cognitionem veritatis jam ultra non remanetbens adversarios . Prophetatum est de his qui a peccatoribus et venatoribus de profundo in montibus sunt abstracti, quomodo recipiant priant laudes referre pro gratia: et in Ecclesia consistentes, confiteantur, et adorent nomen ejus: Domine, fortitudo mea, et adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
n mundi hominũ. qͥ in montib conuersant᷑
in collib ambulant in cauernis pe¬
trarũ habitant habet oculos ds̃ n se
absconder̃ a facie mea. Qui sc̃i s : ñ se
abscondunt a facie dĩ. Qui aut̃ in iusti
abscondunt᷑ a facie eiꝰ Adã ꝓtrans gressione
cȩlestis mandati audiuit uocẽ dñi dĩ deam¬
bulantis in paradyso post meridiẽ : Eabs¬
condit  Sc̃s hoc ñ fac̃: sed de c̃scientia actuũ
suoꝵ habet fidutiã addm̃ Si eñ conscien¬
tia nos ñ rep̃hendit fiduciã habemꝰ ad dm̃
a facie dñi habitauit in t̾ra naid Si ad
maloꝵ cõꝑationẽ uenias : meliꝰ ẽ. abscon¬
di a facie dĩ quã fugere eũ In alio quoq
conscientiȩ uulnꝰ inflictũ tenebras & se¬
creta ꝑ qͥrens leuare oculos ñ patit᷑ ad
cȩlũ In alio aut ex desꝑatione nata con¬
tumacia negligit dm̃. Non se absconder̃
ergo a facie mea neq absconditȩ s̃ iniqͥ¬
tates eoꝵ contra oculos meos. Hi supra

Expanded text:
usmodi hominum: qui in montibus conversantur, in collibus ambulant, in cavernis petrarum habitant, habet oculos Deus. « Non se absconderunt a facie mea. » Qui sancti sunt non se abscondunt a facie Domini, qui autem injusti absconduntur a facie ejus. Adam post transgressionem coelestis mandati, « audivit vocem Domini Dei deambulantis in paradiso post meridiem et abscondit se . » Sanctus hoc non facit, sed conscientia actuum suorum habet fiduciam apud Deum. « Si enim conscientia nos non reprehenderit fiduciam habemus ad Deum, a facie Dei, et habitavit in terra Naid . Si ad malorum comparationem venias, melius est abscondi a facie Dei, quam fugere eum. In alio quippe conscientiae vulnus inflictum  Al. creta perquirens, levare oculos non patitur ad coelum: in alio autem ex desperatione nata contumacia negligit Deum. « Non se absconderunt ergo a facie mea, neque absconderunt iniquitates eorum contra oculos meos: » hi, quos
Abbreviated transcription (Latin):
uertis confitentẽ extra petrȩ foramen
quomͦ erret. & ea putet bona eẽ. quȩ nul
fructuum eẽ. arbitratꝰ ẽ bona. nesciens
qͥa uera bona ñ nascunt᷑ in maledicta t̾ra
sed incęlestib: regionib thesaurizabit sibi
in t̃ra. qͥa in t̾ra eẽ thesauros ẽ arbitratus
hac nocte animã tuã repetunt ate sed
uenientes uenatores & querentes anima¬
lia de montib: de collib de cauernis pe¬
trarũ : Etiã illũ cũ eis parit̃ accipient
de uenatione sublimi & ad sublimiora

Expanded text:
vertis consistentem extra petrae foramen? vertis consistentem extra petrae foramen? quomodo erret et ea putet bona esse quae nullfructuum esse arbitratus est bona, nesciens, quia vera bona non nascantur in maledicta terra, sed in coelestibus regionibus. Thesaurizabit sibi in terra: quia in terra esse thesauros arbitratus hac nocte animam tuam repetent a te, » sed venientes venatores, et quaerentes animalia de montibus et collibus, de cavernis petrarum, etiam illum cum eis pariter accipient, et de venatione ad sublimiora
Abbreviated transcription (Latin):
angłs qͥ loquebat᷑ in me Esto in anglo
& ꝑforam̃ eiꝰ angłice uide dm̃ Exemplum
habeo necessariũ ut doceã quomͦ possit a¬
liqͥs in angło consistens uide dm̃ Scriptũ ẽ.
qđ dixerat apparuit angłs dñi sic & re
liqͥs subsecuta est ut diceret ego angls
dñi sed ait ego ds̃ abraã & ds̃ isaac & ds̃
iacob Erat gͦ ibi ds̃ in angło uisibili & ꝑ
foram̃ eiꝰ ap̃parebant posteriora dĩ Quia
igit᷑ nescis quo tẽpr̃ mittant᷑ uenatores
cauernȩ aliquando ne de monte descen¬
das ne delinquas colles ne de cauernis pe¬
trarũ exeas Si eñĩ foris fueris inuentus
dicent᷑ tͥ & quȩ hi qͥ foris s̃ merent᷑ audire
Stulte hac nocte anima tua repente ate
auferet᷑. quȩ aut̃ parasti cuiꝰ er̃  Dicente
autẽ tͥ ista si dixeris destruã a potecas &
maiores adificabo & dicã animȩ meȩ. am¬
ma habes bona posita in annos multos
reqͥesce comede bibe bȩtarȩ animaduertis
de montib & collib descendentes. animad¬

Expanded text:
Angelus qui loquebatur in me , asto in Angelo, r foramen ejus Angelice video Deum. Exemplum liabeo necessarium, ut doceam quomodo possit aliquis in Angelo consistens videre Deum. Scriptum est quod dixerat: Apparuit Angelus Domini, sic et in reliquis subsecuta est, ut diceret: Ego Angelus Domini; sed ait: Ego Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Erat ergo ibi Deus in Angelo visibilis, et per foramen ejus apparebant posteriora ejus. Quia igitur nescis quo tempore mittantur venatores, cave ne aliquando de monte descendas, ne relinquas colles, ne de cavernis petrarum exeas. Si enim foris fueris inventus, dicentur tibi ea quae ii, qui foris sunt, merentur audire: Stulte, hac nocte animam tuam repetent a te: quae autem parasti cujus erunt ? Dicentur autem tibi ista, si dixeris: Destruam apothecas, et majores aedificabo, et dicam animae meae: Anima, habes bona reposita in annos multos; requiesce, comede, bibe, laetare. Animadvertis de montibus et collibus descendentem? animad
Abbreviated transcription (Latin):
douainlic eas celebrandas quomeatime co¬
eda nt habeto sinceritatẽ &t merndue p
amaritudines te sequant᷑ . ee mandicabi
amina ũ sinceritate & uerita teuebaulus
qa ma modiatima comedebat sequeba t̃ cũ

Expanded text:
ceat sic eas celebrandas, quomodo azyma comedantur. Habeto sinceritatem et veritatem, et amaritudines te sequentur, et manducabis azyma cum sinceritate et veritate. Quia Paulus istius modi azyma comedebat, sequebatur eum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi mens gressus & statio obliuiscere ma¬
ris obliuiscere ualliũ  ꝓfundoꝵ ueni ad
sit conuersatio tua ut cũ dies mortis ad¬
uenerit mittant᷑ uenatores Alii qͥdã a
piscatorib qͥ suꝑ assũptionẽ constiuti sunt

Expanded text:
ibi mens, gressus et statio: obliviscere maibi mens, gressus et statio: obliviscere maris: obliviscere vallium ac profundorum: veni ad sit conversatio tua; ut cum dies mortis advenerit, mittantur venatores, alii quidam a piscatoribus, qui super assumptionem constituti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
assumere & aliud corpꝰ induce  tunc scies
qͥd nob ꝓfecerit exemplũ Nemo blasfemet
nemo male laceret : ñ uocetur crimen qđ
ab altero adductũ ẽ. intelligentiã Et tu igit᷑
cũ de scłi istiꝰ fluctib ꝑ discipłos dñi fueris
extractus muta corporis uitia muta sensũ
animȩ : ñ es ille piscis qͥ in salsis uersabaris
undis. sed de ꝓfundo gurgite erutꝰ ad me¬
liora conuertere : Scđm illud apłicũ Nos
autẽ reuelata facie głam dñi contẽplantes
in eandẽ imaginẽ trans formam̃ de gła in
głam quasi adñi sp̃u Et cũ fueris ab apłis
ac discipłis iħu marinis fluctib lib̃atꝰ  noli
querere ꝓfundũ. sed in montib: sit conuer¬
satio tua ut iã ñ habeas opus piscatoribus
qͥ te rursus de fluctib ex trahant ÷ sed aliis
quibusdã quos uenatores scriptura nuncu¬
pat qͥ te post ea uenent᷑ de monte de col¬
le. de locis altiorib ibi sit de ambulatio tua:

Expanded text:
assumere, et aliud corpus induere, tunc scies assumere, et aliud corpus induere, tunc scies quo nobis profecerit exemplum. Nemo blasphemet, nemo male laceret, non vocetur crimen quod ab alterius abductum est intelligentia. Et tu igitur cum de saeculi istius fluctibus per discipulos Domini fueris extractus, muta corporis vitia, muta sensum animae; non sis ille piscis qui in salsis versabaris undis, sed 857 de profundo gurgite erutus ad meliora convertere, secundum illud Apos Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in gloriam, quasi a Domini spiritu . Et cum fueris ab apostolis ac discipulis Jesu marinis fluctibus liberatus, noli quaerere profundum, sed in montibus sit conversatio tua; ut jam non habeas opus piscatoribus, qui te rursus de fluctibus extrahant, sed aliis quibusdam, quos venatores Scriptura nuncupat, qui te postea venentur de monte, de colle, de locis altioribus: ibi sit deambulatio tua,
Abbreviated transcription (Latin):
prueici in nauicula cũ patre ⁊ebedeo
reficientes retia sua: Quos cũ. similit̃ ad
euangłii ministeriũ ꝓuocas sec piscatores
hominũ reddidit Si qͥs gͦ nꝑcta hanc isto¬
riã considet discipłos saluatoris ut habe
rationẽ contextã ut retia quȩ possint suꝑ
animas humanas grro artificis suꝑ fundi
& considet hoc ipsũ cũ sũma ratione
fieri indebit quomͦ ñ tunc tantũ saluator
sed etiã usq ad p̃sentẽ diẽ mittat hominũ
piscatores instituens eos de mari animas
libare & exa cerbissimis fluctib: ad aurã
ꝓducere liberiorẽ. Uerũ illi pisces cũ sa¬
genis retib atq amis extracti de aqua fue¬
rint moriunt᷑. A pđ nos uero cũ aliqͥs fue¬
rit sermonis ret cõp̃hens & eductꝰ de
mari scłi morit᷑ qͥdẽ & ipse sed peccato
sed mundo: ut consurgens xp̃o uiuat dõ
Si possis ad intelligendũ sensũ quẽ cona¬
mur exponere anĩmo inducere pisces
de mari extractos aliã rursus uitã

Expanded text:
us, in navicula cum patre Zebedaeo reficientes retia sua . Quos cum similiter ad Evangelii ministerium provocasset, piscatores hominum reddidit. Si quis ergo juxta hanc historiam consideret discipulos Salvatoris, ut haberatione contextam ut retia, quae possint super humanas animas gyro artificis superfundi, et consideret hoc ipsum cum summa ratione fidei, videbit quomodo non tunc tantum Salvator, 856 sed et usque ad praesentem diem mittat hominum piscatores, instituens eos animas liberare de mari, et ex acerbissimis fluctibus ad auram producere liberiorem. Verum illi pisces cum sagenis, retibus atque hamis extracti de aqua fuerint, moriuntur. Apud nos vero cum aliquis fuerit sermonis rete comprehensus, et eductus de mari saeculi: moritur quidem et ipse, sed peccato, sed mundo: ut consurgens Christo, vivat Deo. Si ergo possis, ad intelligendum sensum quem conamur exponere, animo inducere, pisces de mari extractos aliam rursus vitam