comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unu̾sis gentib ĩtelligat᷑. ꝓpinquante ig̃ huiꝰ seculi t̾mino
huã naꝵ reꝵ statu cõmutaĩ necesse est. & ĩdeterius neqtia
ĩualescente ꝓlabi ut iam nr̃a hȩc tempora ꝗb iniꝗtasa
malitia usq ad sũmu gradum creuit ĩ illiꝰ ta ĩsanabi¬
lis mali cõꝑatione. felicia & ꝓpe aurea possint iudicãi
Ita .n. iustitia rarescet & ĩpietas & auaritia & cupiditas
& libido crebescet ut si qui forte cu fuerĩt boni p̃dę
sint sceleratis ac diuexent᷑ undiq ab ĩiustis. soliaũt mali
opulenti sit᷑ boni uõ ĩ oĩb cõtumeliis atq ÷̃ egestate iactãt
Confondetur om̃e uis & leges ĩteribũt. nihil quistpͣ tuẽ
hebit nͥ aut male qͣsitu aut defensu male. Audatia
& ius oĩa possidebunt. Non fides ĩ hõib nõ pax nõ hũa¬
nitas non pudor nõ ueitas erit. atq ita neq secũitas neq

Expanded text:
uniuersis gentibus intellegatur. propinquante igitur huius saeculi termino uniuersis gentibus intellegatur. propinquante igitur huius saeculi termino humanarum rerum statum commutari necesse est et in deterius nequitia inualescente prolabi, ut iam nostra haec tempora, quibus iniquitas et malitia usque ad summum gradum creuit, in illius tamen insanabilis mali conparatione felicia et prope aurea possint iudicari. ita enim iustitia rarescet, ita inpietas et auaritia et cupiditas et libido crebrescet, ut si qui forte tum fuerint boni, praedae sint sceleratis ac diuexentur undique ab iniustis, soli autem mali opulenti sint, boni uero in omnibus contumeliis atque in egestate iactentur. confundetur omne ius et leges interibunt. nihil quisquam tunc habebit nisi aut quaesitum aut defensum manu, audacia et uis omnia possidebunt. non fides in hominibus, non pax, non humanitas, non pudor, non ueritas erit atque ita neque securitas neque
Abbreviated transcription (Latin):
motis ꝑ sictũ pp̃łs grade̾tur. Conatusq rex ȩguptioꝵ ꝑ fugas
ĩ seꝗ cõeunte ĩstatu suũ pelago cu oĩb copiis ĩterceptꝰ est
qd facinꝰ tam clarũ tãq mirabile ꝙͣuis ad pñs uirtutem
ꝙͣ deus idem ĩ extrema tempoꝵ cõsumatione facturꝰ ẽ libe¬
rabit .n. plebem suã de graui ẜuitute mũdi. s& qm̃ tunc
una plebs dei & apud unã gentem fuit egyptus sola per¬
cussa est. Nuc aũt qr ppłs dei ex õib lingius cõgregatꝰ
apud om̃s gentes cõmorat᷑ & ab his dñantib p̾mit᷑. Hecesse
est nationes uniu̾sas .i. orbem totu cęlestibus plagis uerbe¬
rari. Ut iustus & cultor dei ppłs liberetur. Et sic̃ tũc sigͣ
facta st̾ quib futura clades ȩgyptiis oñdẽt᷑. ita ĩ ultimo fiͦ¬
ent ꝓdigia miranda ꝑ oĩa elem̃ta mũdi ꝗb ĩmiñes exit̾

Expanded text:
motis, ut per siccum populus graderetur. Conatusque rex Aegyptiorum profugos motis, ut per siccum populus graderetur. Conatusque rex Aegyptiorum profugos insequi, coeunte in statum suum pelago, cum omnibus copiis interceptus est. quod facinus tam clarum tamque mirabile quamuis ad praesens uirtutem quam deus idem in extrema temporum consummatione facturus est: liberabit enim plebem suam de graui seruitute mundi. sed quoniam tunc una plebs dei et aput unam gentem fuit, Aegyptus sola percussa est, nunc autem quia populus dei ex omnibus linguis congregatus aput omnes gentes commoratur et ab his dominantibus premis nationes id est orbem totum caelestibus plagis uerberari, ut iustus et cultor dei populus liberetur. et sicut tunc signa facta sunt quibus futura clades Aegyptiis ostenderetur, ita in ultimo fient prodigia miranda per omnia elementa mundi, quibus imminens exitus
Abbreviated transcription (Latin):
fictus est ut nille annis ĩ hoc mũdo uiueras. ita nũc
ex hoc trestri seculo ꝑfectus homo fingit ut uiuificat
a deo ĩ hoc eodẽ mũdo ꝑ annos mille dominet qũo
aũt cõsũmatio futura sit & qualis exitus hũanis reb
reꝵ & occasu post breue tempꝰ adnũtiant describentes
qĩ fatigati & dilabentis mũdi ultimam senestũte. quȩ uo
a pħis & uatib ⁊ futura eẽ dicantur priusꝙͣ suꝑueniat¬
illa extrema cõclusio collecta ex omnibus & coater¬
uata subnectam.
Est ĩ archanis scaꝵ literaꝵ transcendisse ĩ egyptũ cogẽte
inopia rei frum̃tariȩ pͥncipem hebreoꝵ cum oĩ domo & cognatõe.
cuiꝰ & posteri eum duitiꝰ ĩ ȩgypto cõmorantes ĩ magn̾a gẽte
creuissent & magno atq ĩtolerando ẜuitutis iugo pͥmerent᷑.
ꝑcussit ȩgyptum deus ĩsanabili plaga & populum suũ lib̾au
traductum medio mari cũ discissis fluctib & ĩ utraq ꝑte di¬

Expanded text:
fictus est, ut mille annis in hoc mundo uiueret, ita nunc fictus est, ut mille annis in hoc mundo uiueret, ita nunc ex hoc terrestri saeculo perfectus homo fingitur, ut uiuificatus a deo in hoc eodem mundo per annos mille dominetur. quomodo autem consummatio futura sit et qualis exitus humanis rebus rerum et occasum post breue tempus adnuntiant describentes quasi fatigati et dilabentis mundi ultimam senectutem. quae uero a prophetis et uatibus futura esse dicantur, priusquam superueniat extrema illa conclusio, collecta ex omnibus et coaceruata subnectam. Est in arcanis sanctarum litterarum transcendisse in Aegyptum cogente inopia rei frumentariae principem Hebraeorum cum omni domo et cognatione. cuius posteri cum diutius in Aegypto commorantes in magnam gentem crpercussit Aegyptum Deus insanabili plaga, et populum suum liberavit, traductum medio mari cum discissis fluctibus, et in utramque partem di
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fine sexti millesimi anni malitia oĩs aboleat᷑ ȩ t̾ra
& regnet ꝑ annos mille iustitia sitq tranꝗlitas & re¬
quies a labõĩb quos mũdus iam du ꝑfert. Ueꝵ qͣtenus
id uerãt ordine suo explicabo. sepe diximꝰ minora &
exigua magnoꝵ figuras & p̾mostratienes eẽ ut hũc due¬
diem nr̃m ꝗ ortu solis occasuq finit diei magni spẽ
ger̾e que cirtuitus annoꝵ mille det̾minat. Fodẽ mõ
&e figuratio t̾reni hõis celestis populi p̃ferebẽ in posteꝵ
fictione nam sic̃ ꝑfectis õib que ĩ usum hõis molieus
est deus ipm̃ hoĩẽm sexto die ultim̃ fecit eumq ĩdu¬
xit ĩ hunc mũdu tanꝙͣ ĩ dom̃ iam diligenter ĩstru.¬
ctam. Ita nũc sexto die magno uerꝰ homo u̾bo dei fin¬
gitur. Ideo spiritualis populꝰ docerina & pceptis dei ad
iustitiam figurat᷑ & sic̃ tunc mõtalis acq ĩꝑfectusȩ t̾ra

Expanded text:
in fine sexti millesimi anni malitia omnis aboleatur e terra, in fine sexti millesimi anni malitia omnis aboleatur e terra, et regnet per annos mille justitia; sitque tranquillitas, et requies a laboribus, quos mundus jamdiu perfert. Verum quatenus id eveniat, ordine suo explicabo. Saepe diximus, minora et exigua magnorum figuras et praemonstrationes esse; ut hunc diem nostrum, qui ortu solis occasuque finitur, diei magni speciem gerere, quem circuitus annorum mille determinat. Eodem modo etiam figuratio terreni hominis coelestis populi praeferebat in posterum fictionem. Nam sicut perfectis omnibus, quae in usum hominis molitus est Deus, ipsum hominem sexto die ultimum fecit, eumque induxit in hunc mundum, tanquam in domum jam diligenter instructam: ita nugitur, id est sanctus populus doctrina et praeceptis dei ad iustitiam figuratur. et sicut tunc mortalis atque inperfectus e terra
Abbreviated transcription (Latin):
est ut rõ eluceit. Mundu deus ex hoc reꝵ natina
ad mirabile opus sic̃ archanis sacrę sc̃pturȩ cõtinet᷑
sex dieꝗ spatio cosũmauit diemq sep̃tim̃ quo ab opib
siuis regeuerat sanxit. hic dũt dies sabbat ꝗ ligit
hebreoꝵ a nũo nom̃ accepit. uni septenari numerus
legitimꝰ ac plenus est. Nam & dies septem st̃ quib ꝑ uicẽ
reuolutis orbes cõfitiuntur annoꝵ & septẽ stellȩ ꝗ̃ nõ occi¬
dunt & septẽ sidera q̃ uocantur errantia. quoꝵ dispes
cursus & in equabiles motus reꝵ ac tempoꝵ uarietates
efficẽ credũt᷑. Egͦ qm̃ sex diebus cuncta dei oꝑa ꝑftã
mũdum netesse est dies .n. magnus dei mille annor
circulo t̾minatur. sic̃ iudicat ꝓpheta. ꝗ dicit añ oculos
tuos dñe mille añi tanꝙͣ dies unus & sic̃ deus sex illos
dies ĩ tantis reb fabricandis laborauit: ita & religio
eiꝰ & uẽitas in his sex milib annoꝵ labora netessẽ est

Expanded text:
est, quo ratio eluceat. Mundum deus et hoc rerum naturae est, quo ratio eluceat. Mundum deus et hoc rerum naturae admirabile opus, sicut arcanis sacrae scripturae continetur, sex dierum spatio consummauit diemque septimum, quo ab operibus suis requieuerat, sanxit. hic est autem dies sabbati, qui lingua Hebraeorum a numero nomen accepit, unde septenarius numerus legitimus ac plenus est. nam et dies septem sunt quibus per uicem reuolutis orbes conficiuntur annorum et septem stellae quae non occidunt et septem sidera quae uocantur errantia, quorum dispares cursus et inaequabiles motus rerum ac temporum uarietates efficere creduntur. ergo quoniam sex diebus cuncta dei opera perfmundum necesse est. dies enim magnus dei mille annorum circulo terminatur, sicut indicat propheta, qui dicit: ante oculos tuos, domine, mille anni tamquam dies unusdies in tantis rebus fabricandis laboravit: ita et religio, et veritas in his sex millibus annorum laboret necesse est,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendam ut & iustis m̾ces digna soluatur & poena
merita impis irrogetur. plato &e multi alii pħoꝵ cum
ignorarent originem rez supmuq illud temp̃ quo mũ¬
dus eẽt effectus multa milia seculoꝵ fluxisse dix̾ũt
ex quo hic pulchẽrimꝰ mũdus extiterit ordinat secuti
fortasse chaldeos qui ut cico tradit ĩ libro d diuinatõe
pͥmo quadraginta septuaginta milia annoꝵ monume¬
tis comp̃hensa se hr̃e delirant ĩ quo seqr posse argui non
putabant. liberũ sibi trediderunt ẽẽ mẽtiri Nos aũt
quos diuinȩ litterȩ ad sciam ueritatis erudiũt pͥncipũ
mũdi funẽq cognouimꝰ de quo nc̃ ĩ fine oꝑis disscten¬
qui abexordio mũdi seculoꝵ mila enũant nũdu sextu
millesimũ eẽ annu cõclusum. Quo nũo expletot
sumationẽ fieri necesse est & hũanaꝵ roꝵ statu in
melius reformari: ciuiꝰ rei arguĩtu pͥus enãtandum

Expanded text:
ostendam, ut et iustis merces digna soluatur et poena ostendam, ut et iustis merces digna soluatur et poena merita inpiis inrogetur. Plato et multi alii philosophorum cum ignorarent originem rerum supremumque illut tempus quo mundus esset effectus, multa milia saeculorum fluxisse dixerunt, ex quo hic pulcherrimus mundi extiterit ornatus, secuti fortasse Chaldaeos, qui, ut Cicero tradit in libro de diuinatione primo, quadringenta septuaginta milia annorum monumentis conprehensa se habere delirant: in quo se quia posse argui non putabant, liberum sibi crediderunt esse mentiri. nos autem, quos diuinae litterae ad scientiam ueritatis erudiunt, principium mundi, finemque cognouimus: de quo nunc in fine operis disseur philosophi, qui ab exordio mundi saeculorum millia enumerant, nondum sextum millesimum annum esse conclusum: quo numero expleto, consummationem fieri necesse est, et humanarum rerum statum in melius reformari; cujus rei argu
Abbreviated transcription (Latin):
Quonia de ĩmortalitate aĩę diximꝰ: sequitur ut deceamꝰ qua¬
tenuis hõi & qñ tribuatur ut in hoc quoq prauitatis ac
stultitię sue ꝓspitiant errores qui mõtales quosdam decre¬
tis placitisq mõtaliũ deos ẽẽ factos opinantur uł qđ ates
ĩuen̾ant uł ꝙ usum querunq frugum docuerãt uel ꝙ
utilia uitȩ hoiuĩ ꝓdiderant uł ꝙ ĩmanes bestias ĩ tergme¬
rant. Quȩ m̾ita ꝙͣ longe ab ĩmõtalitate semota st a
docuimꝰ ĩ priorib libris & nũe docebimꝰ ut appareat so¬
lam ẽẽ iustitia. quȩ uitam hõi pariat ęt̾nam & solu
deuz qui ȩterne uite p̾miu largiatur. Nam illi qui
suis meritis ĩ mõtales facti ẽẽ dic̾ũntur qr nec iustitia
nec ulla in his u̾ã fuit uirtus: nõ ĩ mõtali tatem sibi s&e
mõtem pectatis ac libidinib qͥsierũt neq celeste pͥmin
sa iferna supplitia meruer̃t: quę pendent simł tum
his õib qui eos coluerũt. Cuiꝰ inditũ ꝓpiꝗͣtite temp

Expanded text:
Quoniam de immortalitate animae diximus, sequitur ut doceamus quatenus homini et quando tribuatur, ut in hoc quoque prauitatis ac stultitiae suae perspiciant errores qui mortales quosdam decretis placitisque mortalium deos esse factos opinantur, uel quod artes inuenerant uel quod usum I quarundam frugum docuerant uel quod utilia uitae hominum , prodiderant uel quod inmanes bestias interemerant. quae, merita quam longe ab inmortalitate semota sint, et docuimus in prioribus libris et nunc docebimus, ut appareat solam esse iustitiam quae uitam homini pariat aeternam, et solum deum qui aeternae uitae praemium largiatur. nam illi qui suis meritis inmortales facti esse dicuntur, quia nec iustitia nec ulla in his uera uirtus fuit, non inmortalitatem sibi, sed mortem\' peccatis ac libidinibus quaesierunt neque caeleste praemium, sed inferna supplicia meruerunt, quae pendent simul cum iis omnibus qui eos coluerunt. cuius iudicii propinquare tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq trepidabunt om̃s & ad luctuosum illu soñitu cõtre¬
mistent. Tu uõ ꝑ iram dei adu̾sus hoĩes ꝗ iustitiã non
agnouer̃t. seuiet ferru. ignis. fames mõbus & suꝑ omĩa
metus semꝑ ĩpendens. tunc orabũt deu & nõ exaudiet
Optabitur mors & nõ ueniet ne nox ꝗdem reꝗem timoi
dabit nec ad oculos sõnꝰ acced& s& aias honi solicitudo
ac iugilia materabit. Plorabunt & gement & dentib stri¬
dent gratulabunt᷑ mõtuis & uiuos plangẽt. his & aliis pla-¬
rib malis solitudo fiet ĩ terra & erit deformat᷑ orbis
atq deptus. qđ ĩ carminib Sibyllinis ita dr̃. Ecoi. no
Ita .n. cõficietur hũanu genus ut uix decima ꝑs hominũ
relinquatur & ũ mille ꝓcesẜant. uix ꝓdent tentu. de
cultorib &̃ dei duȩ ꝑtes ĩteriũt & tertia quę fuerit

Expanded text:
itaque trepidabunt omnes et ad luctuosum illum sonitum contreitaque trepidabunt omnes et ad luctuosum illum sonitum contremescent. tum uero per iram dei aduersus homines qui iustitiam non adgnouerint, saeuiet ferrum ignis fames morbus, et super omnia metus semper inpendens. tunc orabunt deum et non exaudiet, optabitur mors et non ueniet. ne nox quidem requiem timori dabit nec ad oculos somnus accedet, sed animas hominum sollicitudo ac uigilia macerabit, plorabunt et gement et dentibus strident, gratulabuntur mortuis et uiuos plangent. his et aliis pluribus malis solitudo fiet in terra et erit deformatus orbis atque desertus: quod in carminibus Sibyllinis ita dicitur: ἔσται ita enim conficietur humanum genus, ut uix decima pars hominum relinquatur, et unde mille processerant, uix prodient centum. de cultoribus etiam dei duae partes inter
Abbreviated transcription (Latin):
aere uolucres & ĩ mari pistes ꝓdigia q ĩ cęlo mirabi¬
lia mentes hom̃ maxĩo terrore cõfudent & trines
cometaꝵ & solis tenebre & color lunȩ & cadẽtiũ sideꝵ
lapsus. nec tñ hȩc usitato mõ fient s& existẽt subito
ignota & ĩuisa oculis astra sol ĩ ꝑpetuũ fuscabit᷑ ut ux
nnter noctem diemq discernat. Iuna iã nõ trib đfitiet
horis se ppꝰ sanguiẽ offusa meatus extraõ dinarios paga
ut nõ sit hõi ꝓmptum dut siderum cursus aut rone
tempoꝵ agnoscore.fiet .n. uel estas in hyeme uł hyens
ĩ estate. Tunc annus breuiabitur & mensis minuetur & dies
ĩ angustu coartabrͣ. Stelle uõ trebẽrimȩ cadent: ut celu õe
cȩtu sine ullis lumib appaxeat mõtes q altissimi dcident
& planis equabũt᷑ mare ĩnauigabile constituet᷑ ac ne ꝗd
malis hõiu terrȩq desit. audietur e cęlo tuba quod hoc

Expanded text:
aere uolucres et in mari pisces. prodigia quoque in caelo mirabiaere uolucres et in mari pisces. prodigia quoque in caelo mirabilia mentes hominum maximo terrore confundent, et crines cometarum et solis tenebrae et color lunae et cadentium siderum lapsus. nec tamen haec usitato modo fient, sed existent subito ignota et inuisa oculis astra. sol in perpetuum fuscabitur, ut uix inter noctem diemque discernat, luna iam non tribus deficiet horis, sed perpetuo sanguine offusa meatus extraordinarios peraget, ut non sit homini promptum aut siderum cursus aut rationem temporum agnoscere: fiet enim uel aestas in hieme uel hiemps estate. tunc annus breuiabitur et mensis minuetur et dies in angustum coartabitur, stellae uero creberrimae cadent, ut caelum omne caecum sine ullis luminibus appareat. montes quoque altissimi decident et planis aequabuntur, mare innauigabile constituetur. ac ne quid malis hominum terraeque desit, audietur e caelo tuba: quod hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cebit ĩfanda dictu & execrabilia molietur noua cõsila
ĩ pectore suo uolutabit ut ꝓpͥum sibi cõstituat imꝑium
leges cõmuta & suas santiat cõtaminabit diripiet spo¬
liabit octid&. Deniq ĩ mutato nõĩe atq imꝑii sede trans¬
lata cõfusio ac ꝑturbatio hũai gn̾is consequetur. Tu uõ de¬
testabile atq abominandu tempꝰ exista quo nulli hoũi
sit uita ibꝰcunda. Eruentur funditꝰ ciuitates atq ĩ teribt̃
& cõruptus ac pestilens fiet mõ ĩpõtunis imbrib modo
ĩutili siccitate nũc frigõib nẽ estib nimiis nec terra
hõĩ dabit fructum nõ seges quicꝙͣ nõ arbor nõ iutis
fera sed cu ĩ flore spemꝰ maxĩam dederĩt ĩ fruge de
apient. fontes qꝰ cum flum̃ib arestent ut ne pot̾ qdꝰ
suppetat & aquȩ ĩ sanguinẽ aut amaritudines mutđ¬
buntur pꝑ hȩc defitient & ĩ terra quadrupedes & in

Expanded text:
cebit, infanda dictu et exsecrabilia molietur, noua consilia cebit, infanda dictu et exsecrabilia molietur, noua consilia in pectore suo uolutabit, ut proprium sibi constituat imperium, leges commutet et suas sanciat, contaminabit diripiet spoliabit occidet: denique inmutato nomine atque imperii sede translata confusio ac perturbatio humani generis consequetur. tum uero detestabile atque abominandum tempus existet, quo nulli hominum sit uita iucunda. eruentur funditus ciuitates atque interibunt et corruptus ac pestilens fiet, modo importunis imbribus, modo inutili siccitate, nunc frigoribus, nunc aestibus nimiis; nec terra homini dabit fructum: non seges quidquam, non arbor, non vitis feret. Sed cum in flore spem maximam dederint, in fruge de ut ne potus quidem suppetat, et aquae in sanguinem aut amaritudinem mutabuntur. propter haec deficient et m terra quadrupedes et m
Abbreviated transcription (Latin):
aut prȩstare si uelit põt: Qui cũ ętates suas ĩ studio pħoꝵ¬
pħye conterãt/ neq aliũ q̃nꝙͣ neꝙ se ip̃os si nã paululũ ob¬
stitit post̾ fat̾e melio̾es. Itaq sapĩa illoꝵ ut pluxim̃ efficiat
nõ excidit᷑ uitia s abscondit. pauca uõ dei pręcepta sic totũ
hoĩe ĩmutãt & exposito uet̾ẽ nouũ reddũt ut nõ cognoscas
eundem esse

Expanded text:
qui cum aetates suas in studio philosophiae conterant, neque alium quemquam neque se ipsos, si natura paululum obstitit, possunt facere meliores. itaque sapientia illorum, ut plurimum efficiat, non excindit uitia, sed abscondit. pauca uero dei praecepta sic totum hominem inmutant et exposito uetere nouum reddunt, ut non cognoscas eundem esse
Abbreviated transcription (Latin):
fiũt facile cito pateãt mõ aures & pectꝰ sapĩa sitiat nemo
uereat᷑ nos aquã nõ uẽdimꝰ nec solem m̾cede p̾stamꝰ. dei fos
uberimꝰ atq plenissimꝰ patet cũctis. & hoc cęleste lum̃ uniu̾sis

Expanded text:
fiunt, facile, cito, pateant modo aures et pectus sapientiam sitiat. nemo fiunt, facile, cito, pateant modo aures et pectus sapientiam sitiat. nemo uereatur: nos aquam non uendimus nec solem mercede praestamus. dei fons uberrimus atque plenissimus patet cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
plus ualẽ nam. dei aũt p̾cepta. qr & simplicia & uera st̾. ꝙͣtũ
ualeãt ĩ aĩs hoiu cottidiana exꝑimẽta demostrant. Da mͥ iurũ
ꝙ sit iracũdꝰ maleditꝰ effrenatus. pautissimis dei u̾bis tã placidũ
ꝙ ouẽ reddam. Da tupidũ auaꝵ tenatẽ iã tibi liberalẽ eũ dabo
& pecunia suã plenis mãib largiẽtem. Da timidũ doloris ac
martis. iam trutes & ignes & ꝑicula a taurũ cotenet.Da libi¬
dinosu adulteꝵ ganeonẽ iam sobriu castu cõtinẽtem iudebis
Da erudem & sangiũs appetentem rã ĩ uerã clemẽtiã furor
ille mutabitur. Da ĩuistu ĩscipiẽtem peccatorẽ cõtinuo & ȩg
ȩquus & prudes & inocẽs ei̾t. Uno .n. lauatro malitia õis abo¬
lebit᷑ tanta diuine sapĩȩ uis est ut ĩ hõis pectus ĩfusa ñẽ
delictoꝵ stultitia uno semel ĩpetu expellat. ad qđ efficiedũ
nõ m̾cede nõ libris nõ lucubrationib opus est. gratis ista

Expanded text:
 dei autem praecepta quia et simplicia et uera sunt, quantum ualeant in animis hominum, cottidiana experimenta demonstrant. da mihi uirum qui sit iracundus maledicus effrenatus, paucissimis dei uerbis tam placidum quam ouem reddam. da cupidum auarum tenacem, iam tibi eum liberalem dabo et pecuniam suam plenis manibus largientem. da timidum doloris ac mortis, iam cruces et ignes et Perilli taurum contemnet. da libidinosum adulterum ganeonem, iam sobrium castum continentem uidebis. da cruaeiem et sanguinis aapetenteIll, lam in meram clementiam furor ille mutabitur. da iniustum insipientem peccatorem, continuo et aequus et prudens et innocens erit: uno enim lauacro malitia omnis abolebitur. tanta diuinae sapientiae uis est, ut in hominis pectus infusa matrem delictorum stultitiam uno semel inpetu expellat: ad quod efficiendum non mercede, non libris, non lucubrationibus opus est. gratis ista
Abbreviated transcription (Latin):
Quero ig̾ ꝗd hic potũit ars magita moliri ciuiꝰ ꝑitia nhil almid qͣ
ad cĩcũscribendos oculos ualet. Itẽ secessurꝰ orandi cã sic̃ solebat i
mõtẽ p̃cepit discipulis ut nauiculã sument seq p̃cedeñt atq illi
urgente ia uesꝑe ꝓfecti cõtrario uẽto laborãe ceꝑunt. Cuq iam
mediũ fretu tenent cũ pedib mare ĩgressus cõsegutꝰ est cos
tanq̃ ĩ solio gradiens nõ ut poetȩ orionẽ mñtũt᷑ ĩ pelago ĩcedentem
qui dem̾sa corpis ꝑte humo supereminet undas & rine cũ ob¬
dormiss& ĩ n aui ac uentꝰ usq ad extremũ ꝑitulũ seuire coepissa&
excitat᷑ a sõmo scilere uẽtũ ꝓtinꝰ ussit & fluctus ꝗ maxĩ fere
bant cõgescere statĩq sb̃ u̾bo eiꝰ trãgllitas q̃sȩcuta est. Mlẽtiũt
cogẽt uentos obseq maria suie. morbos tedere. ĩferos obedire
qđ qł eadem Sibyllȩ cãminib suis añ docuert̃: quaꝵ una sup̃¬

Expanded text:
ur quid hic potuerit ars magica moliri, cujus peritia ad nihil aliud quam ad circumscribendos oculos valet. Idem, secessurus orandi gratia, sicut solebat, in montem, praecepit discipulis, ut naviculam sumerent, seque praecederent. At illi, urgente jam vespere profecti, contrario vento laborare coeperunt. Cumque jam medium fretum tenerent, tum pedibus mare ingressus consecutus est eos tamquam in solido gradiens, non ut poetae Orionem mentiuntur in pelago incedentem, qui demersa corporis parte umero supereminet undas. et rursus cum obdormisset in naui ac uentus usque ad extremum periculum saeuire coepisset, excitatus e somno silere uentum protinus iussit et fluctusbantur, conquievere, statimque sub verbo ejus tranquillitas insecuta est. Mentiuntur  suo cogeret ventos obsequi, maria servire, morbos cedere, inferos obedire. Quid quod eadem Sibyllae carminibus suis ante docuerunt? quarum una, cu
Abbreviated transcription (Latin):
b has eiꝰ uirtutes & oꝑa diuina cu magna illu multitudo sequẽt᷑
ascendit ĩ mõtẽm qͥndã ⁊ destu ubi adoraẽt ubi cũ triduo morat̾
eẽt. ac fame ppłs laborara uocauit distipulos suos qens ꝙͣtos
secu cibos gestarẽt. At illi qnq panes & duos pisces ĩ pera se
hr̃e dixunt. Afferri ea uissit ac multitudiem ꝑ qnquagenos
distributã discumbę. qđ cũ discipuli facuĩt frangebat ip̃e panẽ
minutatis cãneq pisciu cõminuebat & utͣq ĩ manib eiꝰ auge¬
bantur & cũ apponi illa populo discipulis ĩperasẜ̾: saturata
impleti. Ꝙđ aut dici aut fie̾i̾ põt mirabiliꝰ: At id futuꝵ Sibylla
cetinꝰat olim cuiꝰ u̾ẜ tales feruntur. ep dꝓroie aua trep̃le¬

Expanded text:
b has ejus virtutes, et opera divina, cum magna illum multitudo sequeretuascendit in montem quemdam desertum, ut ibi adoraret. Ubi cum triduo moratus esset, ac fame populus laboraret, vocavit discipulos, quaerens quantos secum cibos gestarent. At illi quinque panes et duos pisces in pera se habere dixerunt. Afferri ea jussit, ac multitudinem per quinquagenos distributam discumbere. Quod cum discipuli facerent, frangebat ipse panem minutatim carnemque piscium comminuebat: et utraque in manibus eius augebantur. et cum adponere illa populo discipulis imperasset, saturatainpleti. quid aut dici aut fieri potest mirabilius? at id futurum Sibylla cecinerat olim, cuius uersus tales feruntur: ἐκ τ\'
Abbreviated transcription (Latin):
adi cõplenda oiã satis nõ sit. Ennabo ig̾ illa breniter atꝙ
gen̾ati sine ulla ꝑsonaꝵ ac lotoꝵ designatõe ut ad exponẽda
passionis eꝰ crucisq rõne possim ꝑuenire. quo iã dudũ fesum
or̃o.  irtutes eiꝰ fuert̃ quas apollo põtentifitas appellanit
Qđ qͥcunq iter faciebat egros ac debiles & om̃i mõboꝵ gñe
laborates uno ũbo unoq mom̃to reddebat ĩ columes adeo sil¬
m̃bris oĩbi capti. recepos repente uirib xoborati ip̃i letulos suo
reportarent ĩ. quib fuerant paulo añ delati enlaunalisuto suc pe¬
reb tution tfflgis no m̃o gradiendi s ã cũtendi dabat facie¬
tatem iTum qũ s cerea liuĩã ĩ altissimis tenebris erant eoꝵ oculos
ĩ pristinũ restituebat aspectum. mutoꝵq linguas ĩ eloꝗũ ẜmonẽq
soluebat. Itẽ surdoꝵ patefactis au̾ib ĩsinuabat auditũ. pollutos
& asꝑsos maculis repurgabat. Et hȩc oĩã nõ manib aut aliqua

Expanded text:
enda omnia satis non sit. enumerabo igitur illa breuiter atque generatim sine ulla personarum ac locorum designatione, ut ad exponendam passionis eius crucisque rationem possim peruenire, quo iam dudum festinat oratio. uirtutes eius fuerunt quas Apollo portentificas appellauit, quod quacumque iter faciebat, aegros ac debiles et omni morborum genere laborantes uno uerbo unoque momento reddebat imembris omnibus capti, receptis repente viribus roborati, ipsi lectulos suos reportarent, in quibus fuerant paulo ante delati. Claudis vero ac pedum vitio afflictis, non modo gradiendi, sed etiam currendi dabat facultatem. Tunc quorum caeca lumina in altissimis tenebris erant, eorum oculos in pristinum restituebat aspectum. Mutorum quoque linguas in eloquium sermonemque solvebat. Item surdorum patefactis auribus insinuabat auditum: pollutos, ac aspersos maculis, repurgabat. Et haec omnia non manibus, aut aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Nec miꝵ utiq ꝙ u̾bo facẽt mirabilia cũ ip̃e eẽt dei u̾bũ celesti
ũtute ac potãte sb̾nixu. Nec satis fuit ꝙ uires ĩbecillis redde̾t᷑
ꝙ debilib ĩtegritatẽ ꝙ ęgris & languẽtib sanitatẽ: nͥ ã mor¬
tuos suscitaret uelut e somno solutos ad uita reuocaret. Que
uidẽtes tũ iudȩi demonita potẽtia fie̾i arguebat. Cum oĩa sic̃
futura ut scã st̃ archanȩ illoꝵ litę cõtinerent. I egebat quippe
&̃ cũ alioꝵ ꝓpħaꝵ tũ Isaye u̾ba dicentis. Confortamini manus
resolute & genua debilia cõsolamini. ꝗ estis pusilli aĩo nolite
Tu aꝑient᷑ oculi cȩtoꝵ & aures surdoꝵ audient. Iu saliet da¬
udus uelut ciuis & plana e̾i̾t lingua mutoꝵ qr rupta est in
desto aqua & riuus ĩ terra sicienti. S  Sibylla eadem cȩcinit

Expanded text:
et mirabilia, cum ipse esset dei uerbum caelesti uirtute ac potestate subnixum. nec satis fuit quod uires inbecillis redderet, quod debilibus integritatem, quod aegris et languentibus sanitatem, nisi etiam mortuos suscitaret uelut e somno solutos ad uitamque reuocaret. quae uidentes tunc Iudaei daemonica potentia fieri arguebant, cum omnia sic futura ut faum prophetarum tum Esaiae uerba dicentis: confortamini, manus resolutae, et genua debilia, consolamini. qui estis pusilli animi, nolittunc aperientur oculi caecorum et aures surdorum audient: tunc saliet clodus sicut cernus et plana erit lingua mutorum, quia rupta est in deserto aqua et riuus in terra sitienti. sed et Sibylla eadem cecinit
Abbreviated transcription (Latin):
ueiamꝰ ad oꝑa illa mirãda: ꝓ que cum eent ea celestis cuditia
uĩtutis magu uidei putuũunt. Cum pͥm̃ coepit adolescẽtiat
est ab Iohane ꝓp̃ħa ĩ Iordanȩ fliñe ut lauacro spiritali pecata
nõ sua quȩ utiq nõ hẽbtit s carnis quã gerebat aboler& ut
qͥnad modũ uideos suscepta tĩcucisione sic &̃ gentes baptismo
ꝓpurfici roris ꝑfusione saluae̾t. Tum uox audita de celo est¬

Expanded text:
iamus ad opera illa miranda, quae cum essent caelestis indicia uirtutis, magum Iudaei putauerunt. cum primum coepit adolescere, tinctus est ab Iohanne propheta in Iordane flumine, ut lauacro spiritali peccata non sua, quae utique non habebat, sed carnis quam gerebat aboleret, ut quemadmodum Iudaeos suscepta circumcisione, sic etiam gentes baptismo id est purifici roris perfusione salua
Abbreviated transcription (Latin):
mis faucib trahant. hoc cibatu atq potu đĩ & ceci
uidebũt & surdi audient & muti loqntur & claudi⁊
ambulabũt & stulti sapient & ȩgroti ualebũt & mõ¬
tui reuiuiscent. Quisꝗs .n. cõruptelas terrȩ uĩtute cal¬
cauẽĩt. hunc arbiter ille sũmus & uerax ad uitã lucẽq
ꝑpetuam suscitabit. Nemo diuitis nemo fastibus ne¬
mo &̃ regia potestate cõfidat. Immotalem ista nõ faciũt
Ham ꝗcunq rõnem hõis abietẽĩt ac p̾sentia secitus
ĩ humu se ip̃e prostraueĩt tanꝙ desertor dm̃ & im¬
peratoris & patris sui punietur Intendamꝰ egꝰ iustitiȩ q̃ nos
in seperabilis comes ad deu sola ꝑducet. &dũ spiritus hos
reget artus ĩ frãgibilem militiã deo militemus uigiliasq
ut uictores ac deuicto adu̾sario triumphantes pͥmiu
uirtutis qđ ip̃e promisit a domino consequamuꝵ¬

Expanded text:
mis faucibus trahant. Hoc cibatu atque potu Dei, et caeci mis faucibus trahant. Hoc cibatu atque potu Dei, et caeci videbunt, et surdi audient, et muti loquentur, et claudi ambulabunt, et stulti sapient, et aegroti valebunt, et mortui reviviscent. Quisquis enim corruptelas terrae virtute calcaverit, hunc arbiter ille summus, et verax, ad lucem vitamque perpetuam suscitabit. Nemo divitiis, nemo fascibus, nemo etiam regia potestate confidat: immortalem ista non faciunt. Nam quicumque rationem hominis abjecerit, ac praesentia secutus, in humum se ipse prostrauerit, tamquam desertor domini et imperatoris et patris sui punietur. intendamus ergo iustitiae, quae nos inseparabilis comes ad deum sola perducet, et dum spiritus hos regit artus, infatigabilem militiam deo militemus, stationes ut uictores ac deuicto aduersario triumphantes praemium uirtutis quod ipse promisit a domino consequamu
Abbreviated transcription (Latin):
exuoragine libera se quisq du lica. dũ facultas ad est
seq ad deum tota m̃te cõu̾tat. ut illũ diẽ securꝰ expectet.
quo preses dñusq mũdi deus de singuloꝵ factis & togi¬
tationib udicabit. Quȩcũq hic expetunt᷑ nõ tm̃ negli¬
gat. sa & fugiat potiorẽq aĩam suam uidica ꝙͣ bona
ista fallatia: quoꝵ incerta & caduca possessio ẽ. augñt
nda st̃̾. nihil nobiscũ ferre possumꝰ ñ uitã bene atq
ĩnocenter actam. Illȩ ad deu copiosus illȩ opulẽtꝰ adue¬
niet cui adstabũt cõtinẽtia. miẜicõdia patientia caritas
fides. hȩc est hr̃ditas nostra: quȩ nec eripi cuiꝙ̃ ñ
transferri ad alteꝵ põt. Et quis est qui hec bona
parare & acgrere sibi uelit: Ueniãt ꝙ esuruĩt ut
cęlesti cibo saturati sempit̾nam famẽ ponãt: ueniant
ꝗͥ sitiũt ut aquam salutarem de ꝑhẽni fonte plenissi¬

Expanded text:
ex voragine liberet se quisque dum licet, dum facultas adest, ex voragine liberet se quisque dum licet, dum facultas adest, seque ad Deum tota mente convertat; ut illum diem securus expectet, quo praeses dominusque mundi Deus de singulorum factis cogitationibusque judicabit. Quaecumque hic expetuntur, non tantum negligat, sed et fugiat; potioremque animam suam judicet, quam bona ista fallacia, quorum incerta et caduca possessio est; migrant enda sunt. Nihil nobiscum ferre possumus, nisi vitam bene atque innocenter actam. Ille ad Deum copiosus, ille opulentus adveniet, cui astabunt continentia, misericordia, patientia, charitas, fides. Haec est haereditas nostra, quae nec eripi cuiquam, nec transferri ad alterum potest. Et quis est, qui haec bona parare, et acquirere sibi velit? Veniant, qui esuriunt: ut coelesti cibo saturati, sempiternam famem ponant; veniant, qui sitiunt: ut aquam salutarem de perenni fonte plenissi
Abbreviated transcription (Latin):
tib: mari cĩcumdeditꝰ amnibq distinxit & quicꝗd in
hoc oꝑe mũdi cõflauit ac ꝑfecit enibilo ꝑspectis ex¬
roribus hoũi ducem misit qui nobis iustitię iurd
pander& hunc sequam̃ om̃s hũc audiamꝰ huic đuotissiẽ
pareamus qm̃ solus ut ait Lucretiꝰ
Ueridicis hominũ purgauit pectora dictis.
Et finem statuit torpedinis atq timoris
Expoũtq bonũ sũmu quo tendimꝰ omnes
Quid forae: atq uia mõstrauit limite ꝑuo
Quo possemꝰ ad id recto cõtendere cursu.
Nec mõstrauit tm̃ sa & p̾cessit: ne quis dificultatis gratia
iter iũtutis hõrera. deseratur si fieri põt uia ꝑditionis
& fraudis ĩ qua mors uoluptatis illecebris ad opta celat᷑
& ꝙͣto quisq anis ĩsenectutẽ uergentib apprõpinquaẽ
cernit illum diem. quo sit ei ex hac uita demigrandu
cogitet ꝙͣ purus abscedat ꝙͣ inotens ad uiditũi ueniat: non
cupidius & ardentius hauxiendis libidinib ĩcendãt. Qua

Expanded text:
mnibusque distinxit, et quidquid est in hoc opere mundi, conflavit ac perfecit e nihilo, perspectis erroribus hominum, Ducem misit, qui nobis justitiae viam panderet: hunc sequamur omnes; hunc audiamus; huic devotissime pareamus; quoniam solus, ut ait Lucretius, Veridicis hominum purgavit pectora dictis, Et finem statuit cuppedinis, atque timoris; Exposuitque bonum summum, quo tendimus omnes, Quid foret; atque viam monstravit limite parvo, Qua possemus ad id recto contendere cursu. Nec monstravit tantum, sed etiam praecessit, ne quis difficultatis gratia iter virtutis horreret. Deseratur si fieri potest via perditionis et fraudis, in qua mors voluptatis illecebris adoperta celatur. Et quanto quisque annis in senectutem vergentibus appropinquare cernit illum diem, quo sit ei ex hac vita demigrandum, cogitet quam purus abscedat; quam innocens ad judicem veniat: non cupidius, ut ardentius hauriendis libidinibus intendant. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
iñ si sapientes si beati eẽ uolumꝰ cogitãda & ꝓponẽda st̾
nõb nõ tm̃ terrentiana illa molendum eẽ usq ĩpistrmo
uapulandũ. hñde cõpedes: s& his multo atrotiora. cãcer
catene. tom̃ta patienda. sbstinendi dolores mors đniq
ip̃aꝙ suscipienda est & ferẽda cũ liqͥat cõscientiȩ nr̃e
nec fragilem istã uoluptatem sine poena nec iũtute
sine duino ymio fore. Aniu̾sos ig apõtae oꝑam
dare. ut uł se ꝙͣ pͥmũ ad rectam uiam dirigãt uł sus¬
ceptis oꝑatisq uirtutib: huiꝰ uite laborib pacienter
exactis cõsolatorem deũ hr̃e mereãt᷑. Pater n. ñr̃ ac dñs

Expanded text:
inde si sapientes, si beati esse uolumus, cogitanda et proponenda sunt inde si sapientes, si beati esse uolumus, cogitanda et proponenda sunt nobis non tantum Terentiana illa: molendum esse usque in pistrino, uapulandum, habendae compedes, sed his multo atrociora, carcer catenae tormenta patienda, sustinendi dolores, mors denique ipsa et suscipienda est et ferenda, cum liqueat conscientiae nostrae nec fragilem istam uoluptatem sine poena nec uirtutem sine diuino praemio fore. uniuersos igitur oportet operam dare, ut uel se quam pnmum ad rectam uiam dirigant uel susceptis operatisque uirtutibus et huius uitae laboribus patienter exactis consolatorem deum habere mereantur. pater enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
Quonia decursis ꝓpõiti oꝑis septem spatiis ad metã per¬
uecti sumꝰ. suꝑest ut exortemur om̃s ad suscipiẽdã cum
uera religione sapiãm cuiꝰ uis & offitiũ ĩ eo u̾tit᷑ ut cõ¬
temptis terrestrib & abiectis errõib quib antea tene¬
bam fragilib ẜuientes & fragilia cõcupiscentes: ad ęter¬
na cęlestis thesauri p̾mia dirigam᷑. Que ut caꝑe possimꝰ
ꝙͣ pͥmũ omitendȩ st̃ huiꝰ pñtis uitȩ illicibiles uoluptates
que aĩas. hõiu ꝑnitiosa suauitate deliniũt ꝙͣta felici¬
tas extimãda est subtractum his labib t̾re ꝓficisci ad
illu eꝗssim̃ iudicem parentẽq idulgentissim̃. ꝗ ꝓ labo¬
rib requiem ꝓ mõte uitam ꝓ tenebris claritatem pro
t̾renis ac breuib bonis et̾na ac cęlestia largit᷑ cũ qua
m̾cede acerbitates ac miẜie quas ꝑpetim̃ ⁊̃ hoc mundo
faciẽtes oꝑa iustitie cõferi & coequãi nullo mõ post. Pro¬

Expanded text:
Quoniam decursis propositi operis septem spatiis ad metam peruecti sumus, superest ut exhortemur omnes ad suscipiendam cum uera religione sapientiam, cuius uis et officium in eo uertitur, ut contemptis terrestribus et abiectis erroribus quibus antea tenebamur, fragilibus seruientes et fragilia concupiscentes, ad aeterna caelestis thesauri praemia derigamur: quae ut capere possimus, quam primum omittendae sunt huius praesentis uitae inlicibiles uoluptates, quae animas hominum perniciosa suauitate deleniunt. quanta felicitas aestimanda : est subtractum his labibus terrae proficisci ad illum aequissimum iudicem parentemque indulgentissimum, qui pro laboribus requiem, pro morte uitam, pro tenebris claritatem, pro terrenis ac breuibus bonis aeterna et caelestia largiatur: cum qua mercede acerbitates ac miseriae quas perpetimur in hoc mundo facientes opera iustitiae, conferri et coaequari nullo modo possunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
tib sctm̃ dei caput cingimꝰ qr cõuocati ab ip̃o cĩcũ fusi undiq
adeu magro & doctore deo assistimꝰ regemq illu mũdi & oũi
uiuentiũ dñs coronamꝰ. Qđ uõ ad crute spectat magna ĩ ea
uis ac rõ est quã nc̃ conabor oñdẽ. Deus nãq sic̃ superius
exposui cũ cõstitiuss hoiẽs liberãe. magr̃m iũtutis legauit in¬
terram qui & p̃ceptis saluta̾ib formaẽt hoĩes ad ĩocentĩã & oꝑib factisq
pñtib iustitiȩ uiam pander& qua gradiẽs homo & doctorẽ suum
seq̃ns ad iutam et̾nam ꝑueniret. Is ig̃ corporatꝰ est & ueste carnis
ĩdutus: ut hoĩ ad quem docendu uen̾at uirtutis exͣ & ĩcitam̃ta prȩ¬
beret. S& cũ ĩ õib uite officiis iustitiȩ specimẽ p̾buiss& ut dolõis
q pacĩẽtia mõtisq cõtemptũ. ꝗb ꝑfecta & cõsum̃ata fuit uĩtꝰ

Expanded text:
tibus sanctum Dei caput cingimus; quia convocati ab ipso, et circumfusi undique tibus sanctum Dei caput cingimus; quia convocati ab ipso, et circumfusi undique ad eum, magistro ac doctori Deo, assistimus, regemque illum mundi et omnium viventium Dominum coronamus. Quod vero ad crucem spectat, magna in ea vis ac ratio est, quam nunc conabor ostendere. Deus namque sicut superius exposui cum statuisset hominem liberare, magistrum virtutis legavit interram, qui et praeceptis salutaripraesentibus iustitiae uiam panderet, qua gradiens homo et doctorem suum sequens ad uitam aeternam perueniret. is igitur corporatus est et ueste carnis indutus, ut homini, ad quem docendum uenerat, uirtutis exempla et incitamenta praeberet. sed cum in omnibus uitae officiis iustitiae specimen praebuisset, ut doloris quoque patientiam mortisque contemptum, quibus perfecta et consummata fi
Abbreviated transcription (Latin):
ita &ẽ passio nõ simplex nec suꝑuacua nec fortuita p̾cessit s&
ut illa quȩ fecit magna iũtute ac potãte doctrine eiꝰ sigficabãt
sic ea que passus est odio futurã cẽ sapĩam nũciabãt. Aceti .n.
potꝰ ac fellis cibus acerbitates & amaritudines ĩ hac uita se¬
amara spetimem nob futuroꝵ torm̃toꝵ dabat que morãtib ĩ
hoc seculo uirtus ip̃a ꝓponit. Tñ illiꝰmõi potus & cibus in os
setũt᷑ qm̃ ueritas acerba est & ĩuisa õib ꝗuĩtutis exꝑtes uita
suam mõtiferis uoluptatib dedũt. Nam corona spmea capiti
eiꝰ ĩposita id declarabat fore ut diuinã sibi plebem de nocẽ¬
tib cõgregara. Corona .n. dr̃ cĩcũstãs ĩ orbe ppłs. Nos aũt qui
añ cognitionẽ dei fuimꝰ ĩusti. spine .i. mali ac nocẽtes eramꝰ
ignorantes ꝗd eẽt bonũ & a iustitię notione atq opib alieni
oĩa scelere ac libidine polluebamꝰ plecti uõ ex dumis & sen

Expanded text:
uita praecessit. Sed ut illa, quae fecit, magnam virtutem ac potestatem doctrinae ejus significabant: sic ea, quae passus est, odio futuram esse sapientiam nuntiabant. Aceti enim potus, ac fellis cibus, acerbitates et amaritudines in hac vita seamara specimen nobis futurorum tormentorum dabat, quae morantibus in hoc saeculo uirtus ipsa proponit, tamen illiusmodi potus et cibus in os secuntur, quoniam ueritas acerba est et inuisa omnibus qui uirtutis expertes uitam suam mortiferis uoluptatibus dedunt nam corona spinea capiti eius inposita id declarabat, fore ut diuinam sibi plebem de nocentibus congregaret. corona enim dicitur circumstans in orbem populus. nos autem, qui ante cognitionem dei fuimus iniusti, spinae id est mali ac nocentes eramus, ignorantes quid esset bonum, et a iustitiae notione atque operibus alieni o
Abbreviated transcription (Latin):
ppł ex õib linguis & trib cogregatũ eẽ sb alias suas uẽtuꝵ᷑
signũq illđ maxͫ atq sublime frontib suis susceptir. Cuiꝰ rei
figura iudȩi &̃ nũc exhibent. cũ limina sua de cruõe agnĩ
notant. Deus .n. ꝓtussurꝰ ȩgyptios ut ab ea plaga ĩmunes facẽt
hebrȩos p̃cepat his ut agnũ cãdidu sine matula ĩmolarẽt. ac signũ
liminib suis de sanguiẽ eiꝰ ĩponent. Itaq cũ egyptioꝵ pͥmo¬
genita una nocte ĩterissent. hebrȩi solo signo crucis sangũis tuti
fuer̃t. nõ qr cruor peccudis tãtã ĩse ium gerebat. ut hoĩb sa¬
luti eẽt s& imago fuerat reꝵ futuraꝵ. Agnis .n. candidus siñ
ĩ sua fronte cõscripẜunt. frons aũt sum̃ũ lim̃ est hõis & lignũ
sangiuẽ delibutũ trucis significatio. Deniq imolatio peccudisab¬

Expanded text:
populum ex omnibus linguis et tribubus congregatum, sub alas suas esse venturum, populum ex omnibus linguis et tribubus congregatum, sub alas suas esse venturum, signumque illud maximnm, atque sublime, frontibus suis suscepturum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli signo sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset: sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine in sua fronte conscripserint. Frons enim summum limen est hominis; et lignum sanguine delibutum crucis significatio e
Abbreviated transcription (Latin):
deponẽdo sp̃m & resum̃di suffixꝰ itaq eu spũ deposuerat.
neciu carnfices nõ putauer̃t ossa eiꝰ suffringere. sic̃ mos eoꝵ
detractu est & sepulcro diligentꝰ ĩclusu quȩ oĩa idcĩco ftã st̃
ne lesu ac deminutu corpꝰ ad resurgendu ĩ habile reddẽtur.
Illa ꝙ p̃cipua fuit tã cur deus crucem maluit: ꝙ illa exaltãĩ
cum fuit necesse oĩbq gentib passionẽ dei notescere. Ham
qm̃ is ꝗ patibulo suspendit᷑ & conspiciuis ẽ õĩb & cet̾is altior
crux potiꝰ electa est quę significar& illu tã conspituũ tãq subli-¬
mẽ futuꝵ ut ad eu cognosçendu pariter & colendu cunctę
nationes ex om̃i orbe contũrent. Deniq nulla gens tã ĩ huma¬
na est nulla regio tã remota cui aut passio eiꝰ aue sublimitas
maiestatis ignota sit. Extendit gͦ ĩ passioẽ manꝰ suas orbemq
dim̃sus est ut iã tuc̃ op̾̃dẽt ab ortu solis usq ad octasu magm̃

Expanded text:
onendi spiritum et resumendi. subfixus itaque quia spiritum deposuerat, necessarium carnifices non putauerunt ossa eius suffringere, sicut mos eordetractum est et sepulchro diligenter inclusum. quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac deminutum corpus ad resurgendum inhabile redderetur. illa quoque praecipua fuit causa cur deus crucem maluerit, quod illa exaltari eum fuit necesse omnibusque gentibus passionem dei notescere. nam quoniam is qui patibulo suspenditur, et conspicuus est omnibus et ceteris altior, crux potius electa est, quae significaret illum tam conspicuum tamque sublimem futurum, ut ad eum cognoscendum nationes ex omni orbe concurrerent. Denique nulla gens tam inhumana est, nulla regio tam remota, cui aut passio ejus, aut sublimitas majestatis ignota sit. Extendit ergo in passione manus suas, orbemque dimensus est, ut jam tunc ostenderet, ab ortu solis usque ad occasum, magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ad scdera uł ĩsaciabiles uoluptates ad flagitia cõpellũt & đde¬
toꝵ maculis ĩustos labe afficiũt sempit̾na. Iatentia mõtuoꝵ cor¬
pora crexit. eosq nõib suis ĩclamatos a mõte reuocauit. Qa
uita resignasse: completisq houi temporib adiecisse temꝑa¬
ꝑpetua. archana mortis reuelasse. Soe hȩc ĩ enãrabilis potãs
imago uĩtutis maiõĩs fuit. ꝗ̃ demõstrabat tanta ui hĩtura
eẽ doctrinã sua. ut gentes ĩ toto orbe quę alienȩ adeo sbie¬
cte morti fuer̃t cognitione ueri lũĩs aĩatę ad ĩ mõtalitatis
p̃mia ꝑuenirẽt. Cõs .n. recte mõtuos existimauẽis ꝙ datore
uitȩ deum nestientes. atq aĩãs suas a cęlo ĩ t̾ram depͥmẽtes t
ĩ laqueos ȩterne mõtis ĩcũrũt. Quȩ ig̾ tũc faciebat in pñti.
ymagines erant futuroꝵ. quȩ ĩ lesis affectisq corꝑib exhibe¬

Expanded text:
ad scelera uel insatiabiles uoluptates ad flagitia conpellunt et dedead scelera uel insatiabiles uoluptates ad flagitia conpellunt et dedecorum maculis inustos labe adficiunt sempiterna. iacentia mortuorum corpora erexit eosque nominibus suis inclamatos a morte reuocauit. quid cursam uitam resignasse, conpletis hominum temporibus adiecisse, arcana mortis reuelasse? sed haec inenarrabilis potestas imago uirtutis maioris fuit, quae demonstrabat tantam uim habituram esse doctrinam suam, ut gentes in orbe toto, quae alienae a deo subiectae morti fuerunt, cognitione ueri luminis animatae ad inmortalitatis praemia peruenirent. eos enim recte mortuos aestimaueris, qui datorem uin laqueos aeternae mortis incurrunt. Quae igitur tum faciebat in praesens, imagines erant futurorum; quae in laesis affectisque corporibus exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
re̾nt. Nam ꝗ rõne diuinitatis ignorat is uẽ elingiuis & mutꝰ
maiestatemq dei singulais ĩ t̾pretari tũ demũ offõ ñẽ sue
fungit᷑ ꝙͣ diu aũt falsa loꝗtur ĩ usu suo nõ ẽ & iõ ĩfans sit
necesse est qr diuina ꝓloꝗ nõ põt. pedes ꝗppe claudoꝵ ad off
gradiendi reformauit. laudabilis diuini opis fortitudo s figu̾a
dam Is .n. uere claudꝰ existimand̾ est ꝗ taligine ac tenebs
ĩ sipiẽtiȩ ĩplicatꝰ & quo tendat ignarꝰ offensibilib & caducis
gressib ꝑ uiã mõtis icedit. Itẽ labes & maculas ĩgnatoru
corpoꝵi repũgauit. Non exigua ĩmõtalis potẽtiȩ oꝑa. uer id
portendebat hȩc uisꝙ pectatoꝵ labib ac uitioꝵ maculis
ĩꝗnatos doctrina eiꝰ pinificatũã eẽt eruditione iustitiȩ lȩꝓsi .n.
uere atq elephantiat debent hr̃i quos. uł ĩfinite cupiditates

Expanded text:
rerent. nam qui rationem diuinitatis ignorat, is uere elinguis et mutus rerent. nam qui rationem diuinitatis ignorat, is uere elinguis et mutus is interpretari, tum demum officio naturae suae fungitur, quamdiu autem falsa loquitur, in usu suo non est: et ideo infans sit necesse est qui diuina proloqui non potest. pedes quoque claudorum ad officium gradiendi reformauit. laudabilis diuini operis fortitudo: sed figura dam. is enim uere claudus existimandus est qui caligine ac tenebris insipientiae inplicatus et quo tendat ignarus offensibilibus et caducis gressibus per uiam mortis incedit. item labes et maculas inquinatorum corporum repurgauit. non exigua immortalis potentiae opera: uerum id portendebat haec uis, quod peccatorum labibus ac uitiorum maculis inquinatos doctrina eius purificatura esset eruditione iustitiae. leprosi enim uere atque elephantiaci debent haberi quos uel infinitae cupiditates
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius passionis docet. Quȩtunq .n. passus est nõ fuer̃t mania
sa hũert figuram & significãtia magnã. sic̃ & diuina illa opa
aliꝗd ĩfutuꝵ. Aꝑuit cęcoꝵ luã celestis uirtꝰ & lucẽ nõ uidẽ¬
tib reddidit. s hoc facto sigͥficabat fore ut cõu̾sus ad gẽtes
q̃ deũ nesciebant ĩsipientiu pectoa illuminae̾t luce sapientiȩ
& ad uẽĩtatẽ cõtemplandã oculos cordis aꝑiret. Uere .n. cȩa st̃
ꝗ cęlestia nõ uidentes & tenebris ignorantię tĩcũ fusi t̾rena&.
fragilia uen̾ant. Patefecit aures surdoꝵ nõ utiq hactenꝰ uis illa
cȩlestis oꝑata est. s& declarabat breui fore. ut ꝗ erãt u̾itatis
exꝑtes. & audirẽt & ĩtelligẽt diuinas dei uoces. uẽ .n. surdos
dixẽ̾is ꝗ cȩlestia & uera &e faciẽda nõ audiũt. Mutoꝵ linguas
uirtuti alia sigficatio quȩ oñdẽt mox futuꝵ ut reꝵ ꝙ cele¬
stiũ nuꝑ ignari ꝓcepta sapĩȩ disciplina de deo & uẽitatẽ disse¬

Expanded text:
docet. quaecumque enim passus est, non fuerunt inania, sed habuerunt figuram et significantiam magnam sicut etiam diuina illa opera aliquid in futurum. aperuit caecorum lumina. caelestis uirtus, lucem non uidentibus reddidisse: sed hoc facto significabat fore ut conuersus ad gentes quae deum nesciebant insipientium pectora inluminaret luce sapientiae et ad ueritatem contemplandam oculos cordis aperiret. uere enim caeci sunt qui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circumfusi terrena et fragilia uenerantur. patefecit aures surdorum. non utique hactenus uis illa caelestis operata est: sed declarabat breui fore ut qui erant ueritatis expertes, et audirent et intellegerent diuinas dei uoces. uere enim surdos dixeris qui caelestia et uera et facienda non audiunt. mutorum linguas uirtuti alia significatio, quae ostenderet mox futurum ut rerum caelestium nuper ignari percepta sapientiae disciplina de deo et ueritate disse