comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gilantes iueniat. suiꝰ noctiᷤᷤ
dupłc ratio est. siue qd̃ in
passus est siue qd̾ postea ead̾̃
hora qua resurrexit ad uidi¬
candum uenturus ẽ. Eo aũt
tantur ad sacͣm̃torum signi¬
ficationem inspiciamꝰ. ꝓpt̾
initium enĩ noue uite ⁊ ꝓpt̾
nouũ hoĩem quem iubemur
induere ⁊ exuere uet̾em. ex¬
purgantes uetus f̾mentum
ut simus noua comsꝑsio qm̃
pascha nr̃m ĩmolatus ẽ xp̃c.¬
ꝓpt̾ hanc gͦ uite nouitatem
pͥmus m̃sis nouoꝵ in anni
m̃sib celebrationi paschali
inystice attributꝰ ẽ. Qed u̾o
t̾cie ebdomadis die pascha cele¬
brat᷑ id qui dies occurrerit a
qͥnta decima in iucesimã pͥmam
hoc significat. qr in toto tem¬
pore seculi qd̾ septenario dier̃
num̾o agitur. uũc t̾ciũ tempꝰ
hoc sacmentum aꝑuit. Primũ
enĩ tempus est ante leg̾em. ẜm
sub lege. t̾cium sub gr̃a. uͥ iam
manif᷑m est satͣmentum piuis
occultum. in ꝓpħico enigmate.
surrectio dnĩ tͥduana ẽ. Qd̃ uͦ¬

Expanded text:
es inveniat. Cuius noctis duplex ratio est: sive quod in passus est; sive quod postea eadem hora, qua resurrexit, ad iudicandum venturus est. Eo autem tantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et propter novum hominem, quem iubemur induere et exuere veterem, expurgantes vetus fermentum, ut simus nova consparsio, quoniam pascha nostrum inmolatus est Copter hanc ergo vitae novitate primus mensis in anni mensibus celebrationi paschali mystice attributus est. 15. Quod tertiae hebdomadae die Pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in vicesimam primam, hoc significat quia in toto tempore saeculi, quod septenario dierum numero agitur, nunc tertium tempus hoc sacramentum aperuit. 16. Primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. Ubi jam manifestatum est sacramentum prius occultum in prophetico aenigmate, surrectio Domini triduana est. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dies dnicus ñ omittetur.
Sasche aũ uocabulum ñ gre¬
cdum s hebreum est. nͦ a passi¬
s a transitu hebreo u̾bopas¬
cha appenatum est. eo qid̾ tũc
ppłs dei ex egipto transierit.
set inquit iħ̾c quia uenit ho¬
ra ut transiret de mũdo ad pa¬
trem. Cuiꝰ nox iõ ꝑ iugil du¬
citur ꝓpt̾ aduentum regis
ac dni nr̃i. ut tempꝰ rrͦnis

Expanded text:
etur. Pascha autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeorum est, nec a Passised a transitu Hebraeo verbo Pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. set, inquit, Jesus, quia venit hora, ut transiret de mundo ad Patrem. Cujus nox ideo per vigiliam ducitur propter adventum Regis, ac Dei nostri, ut tempus Res
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquitꝰ eccłia pascha ꝙͣ¬
ta detima luna cũ uideis
delebrabat quocumq die occur¬
reret. Quẽ ritũ scĩ patres in
nicena sỹnodo ꝓhibuerũt cõ¬
stituentes ñ solum lunã pas¬
chalem ⁊ m̃sem inquir̾e s eti

Expanded text:
ntiquitus Ecclesia pascha quarta decima luna cum Iudaeis celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
merus diuidit᷑ inħis. prmĩ
⁊ simplum. scd̃m ⁊ ꝯpositũ
ꝑtib diuidi pot̾ ut duo et
merus est qui diuidi eqͥs ꝑ¬
tib nequit. uno medio uł
deficiente uł suꝑante ut
reliqui. Parit̾ par numerꝰ÷:
qui scd̃m parem num ꝑit̾
diuidit᷑ quous ad indiuisi¬
bilem ꝑueniat unitatẽ ut¬
rius unũ qui singularis in¬
duusibilis est. Parit̾ imꝑ est.
qui in ꝑtes equas recipit sec¬
tionem : S ꝑtes eius mox m¬
dissecabiles ꝑmanent. ut sex
duuseris: incurres ĩ numerũ¬
q ad unitatem ñ ꝑueniunt
ut .xx.iiii. Hii enĩ i medieta¬
tem diuisi duodetm faciunt.
rursũq maliam medietatẽ¬

Expanded text:
merus dividitur in his: primum et simplum, secundum et conpositum, partibus dividi potest, ut merus est, qui dividi aequis partibus nequit, uno medio vel deficiente vel superante, ut reliqui. Pariter par numerus est, qui secundum parem numerum pariter dividitur, quousque ad indivisibilem perveniat unitaterius unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles permanent, ut sex diviseris, incurris in numeruque ad unitatem non perveniunt, ut XXIV. Hi enim in medietatem divisi XII faciunt rursumque in aliam medietate
Abbreviated transcription (Latin):
sex: deuide in aliam tres. ⁊ ult̾
diuisionem ñ recipit sectio il¬
la: S ante uintatem ĩuenitͤ
t̾s quẽ secare ñ possis. Imꝑit
impar est: qui ab imꝑi num̾o
sint imꝑes num̾i ab imꝑib̾
etiam ꝑtib diuidunt᷑. ut sep
parium num̾oꝵ alii alii sim¬
plices st̃. alii compositi. alii
mediocres. Simplices st̃ qui
nullara aliam ꝑtem hñt nͥ
solam unitatem: ut t̾uarius
solam t̾ciam. ⁊ qͥnaruis solã
qͥntam. ⁊ septenarius solam
septuam. His eñ una pars
sola est. Compositi st̃ qui ñ
solum unitate mentiunt᷑.s

Expanded text:
sex, deinde in aliam tres et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Impariter impar est, qui ab impari numero sint impares numeri, ab imparibus eparium numerorum alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. 123 7. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent nisi solam unitatem, ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam. His enim una pars sola est. Compositi sunt, qui non solum unitate metiunt
Abbreviated transcription (Latin):
litea⁊ tꝰ discipmas mathema¬
ticas. udo̾ pͥmam eẽ uoluerimt.
qm̃ Na u̾t sit nuila alia moi¬
get disciplina. Musica aut ⁊
geometta. ⁊ astronomia que
feruntur. ut suit art subsis¬
fant istuis egent auxilio.

Expanded text:
inter disciplinas mathematicas ideo primam esse voluerunt, quoniam ipsa ut sit, nulla alia indicat disciplina. Musica autem et geometria et astronomia quae sequuntur, ut sint atque subsistant, istius egent auxilio.
Abbreviated transcription (Latin):
tis sc̃ia solu̾e possum. Datum
est ⁊̃ nobis ex aliꝗͣ ꝑte sẜ nu̾o¬
tũ consist̾e disciplma: qnͣdo ho¬
ras ꝑeam discimꝰ. qñ de men¬
siũ curriculo disputamꝰ. qͣndo
spatumi anni redeuntis agnos¬
cimꝰ: ꝑ numerũ siquid̾ ne cõ¬
fundam᷑ instruimꝰ. Tolle num
une scłõ compotum: ⁊ cũcta ig¬
norancia ceca complectit᷑: nec
differri pot̾ a cet̾is animalib.
qui calculi nesat rõem. De¬

Expanded text:
artis scientiae solvere possunt. Datum est etiam nobis ex aliqua parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam dicimus, quando de mensuum curriculo disputamus, quando spatium anni redeuntis agnoscimus. Per numerum siquidem ne confundamur instruimur. Tolle numime seculo computum et cuncta ignorantia ceca complectitur; nec differre potest a ceteris animalibus, qui calculi nescit rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
platitum uoluntatis uocabu¬
lum accepunt ab eo qͥ niss no
nma indidit. Sex aũt ⁊ sep¬
tem a greco uenuint. In mul¬
tis enim nõib que ĩgreco
aspirationem hñt. nos ꝓ aspi¬
ratione. s pormł. Inde ẽ pro
decem. Dicti aũt decem a gre¬
ca ethimnologia eo qd̃ lingent
⁊ ꝯuingant infra iacentes ni¬
uł ligare ap̃ eos dr̃. Porro u¬
gniti dicti. qd̾ sut decem uisͣ.
genti .ii. ꝓ .u. lt̾a posita. tri
ganta qd̾ a euario denario gig¬
nant᷑. sic usq ad nonagnita
Centum u̾o e uocati a tanto.
qd̾ est circulus. Ducenti a dno
centum. Sic ⁊ reliqui us ad
mille. Mille aũ a multitud̾ie
uñ ⁊ miricia qrͣ młticia. Inde
⁊ militia que greci mutatasit¬
elucet. Non enĩ frustra ĩ lau¬
dib dei dictum ẽ. Om̃ia ĩ mẽ¬
sura ⁊ num̾o ⁊ pondẽ fecisti
Senarus namq qui ꝑtib
suis ꝑfectus est. ꝑfectionem
mũdi qͣdam numeri sui sig¬
nificatione declarat. Siłr ⁊¬
qͣdraguita dies quib moyses¬

Expanded text:
placitum voluntatis vocabulum acceperunt ab eo qui numeris nomina indidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. 3. In multis enim nominibus, quae in Graeco aspirationem habent, nos pro aspiratione s ponimus. Inde pro decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes nuvel ligare apud eos dicitur. Porro viginti dicti quod sint decem bis geniginta, quod a ternario denario gignantur, sic usque ad nonaginta. 5. Centum vero vocatia cantho, quod est circulus, ducenti a duo, et centum, sic et reliqui usque ad mille. Mille autem a multitudine, unde et militia, quasi multitia; inde et milia, quae Graeci mutata litelucet. Non enim frustra in laudibus dei dictum est: omnia in mensura, et numero, et pondere fecisti. Senarius nanque qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi, quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et XL dies quibus Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
ccpsuse. Ac demide a mitpoma¬
dio diffuslus eẽ oispositan q̃
ap̃ satmos pͥmum apuleuis.¬
demde. demide loetius transtũ¬
lerunt.
lerunt. Quid sit numetus
Unnerus aũ est multitudo
ex unĩtatib constituta. Nd̃
uuumi sem̃ numeri eẽ ñ nułm.
numinus nom̃ dedit: ⁊ a
sui freqũtatione uocabulũ m¬
didit. Unus a greco nom̃ tra¬
bit. Greci enĩ unum ena dnt

Expanded text:
sse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam; quam apud Latinos primus Apuleius, deinde Boetius transtulerunt. § 3 Quid sit numerus. Numerus autem est multitudo ex unitatibus constituta. Nam unum semen numeri esse, non nummus nomen dedit, et a sui frequentatione vocabulum indidit. Unus a Graeco nomen trahit; Graeci enim unum ἕνα dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo posito. utputa flum̃
qr fluendo creuit. a fluendo
a. Nam dum iuderis unde
ortũ est nom̃: ciciꝰ uim eius
intelligis. Oĩs enĩ rei inspec¬
tio echmo logia cogͥnita pla¬
mor ẽ. Non aũt oĩa nõia a

Expanded text:
facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo a. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autem omnia nomina a
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Cuiꝰ hec us est ut qd du¬
biũ est. ad aliqd simile qd̾ ñ
ẽ. dubiũ refatur. ⁊ incerta
cͥtis ꝓbent᷑. Octo aut̃ modis
ꝯpatio analogie colligit᷑. idẽ
qualitate comꝑatione. gen̾e.
numo. figura. casu. extremi¬
dine temꝑum. Si qͥd de bis
unũ defu̾it:iam ñ ẽ anaio¬
gulã. ut lepus ⁊ lupꝰ totum
ꝯuenit. s dissentiũt casu fa¬
ait enĩ lupi lepores. Nam re¬
gularit̾ est dũ queris utrũ
trames masculurũ fit an fe
natione limes ⁊ erit mascu¬
liiũ Item finis inc̾ti gen̾iᷤ
esse credis similis ẽ illi panis
indeclinatõe ⁊ erit masculmũ.
Item ex comꝑatione positiuoꝵ
ut si dicas. doctus magnus.
positiui st̃ ⁊ sui similes. fit ⁊
ꝑ deminutionẽ utputa funẽ
masculmũ eẽ funicusus ostẽ¬
dit. sic̃ marmor neutri gñis.
marniusculũ ẽẽ indicat. Nam
genꝰ qd̾ in pͥncipalitate ẽ: id
ẽẽ solet ĩ deminutione. s hoc
ñ semꝑ. ut pistrinũ pistril¬
la. S scire debemꝰ ex positõe

Expanded text:
d dubium est, ad aliquid simile quod non est dubium referatur, ut incerta certis probentur. Octo autem modis comparatio analogie colligitur, id est qualitate, comparatione, genere, numero figura, casu, extremidine temporum, si quidem de his unum defuerit, iam non est analogulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminutione. Sed hoc non semper, ut 'pistrinum', 'pistrilla'. Sed quia scire debemus ex positione
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ a q̃damᷠ scd̾m qͣlitatẽ qͣ geni¬
ta st̃. s iuxta arbitͥum hu¬
mane uoliuitatis uocabula ac¬
ceꝑunt. Sũt aũt ethimologie
noĩum aut ex causa date. ut
gine ut hõ qr fit ex humo aũ
ex ꝯͣriis ut a lauando lotꝰ dũ
lotum ñ sit mũd̾. ⁊ lucus ꝙ
umbͣ opacus parum luceat.
Q̾dam etiam fcã st̃ ex noĩm
diriuatione. ut a prudencia
pͥdens. Q̾dam aũ ex uocib ut

Expanded text:
quaedam non secundum qualitatem qua genita sunt, sed juxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etymologiae nominum, aut ex causa datae, utgine, ut homo quia sit ex humo; aut ex contrariis, ut a LAVANDO lutum, dum lutum non sit mundum, et lucus, quia umbra opacus, parum luceat. 4. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a PRUDENTIA prudens. Quaedam etiam ex vocibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gͥuralis. Uilis auilla. Nulliꝰ enĩ
urbanitatis ẽ. Uersipellis eo qd̃
eo qd̃ sine memoria euanescat.
Uesanꝰ. nõ ꝓprie sanꝰ. Imolentꝰ qr
⁊ sat̃ bibit ⁊ difficile meb̾atur.
Uexatus .i. portatꝰ ab eo qd̃ est
sit ⁊ portasse. Heneficus eo qd
uenenũ mortis causa ꝑauit au
p̃stitit. aut uendidit. Pector qrͣ
nabulator. auenatõe sciliez qua
bestias ꝑ̃mit. Qͣtuor aũ st̃ uena¬
toꝵ officia. Uestigatores. Inda

Expanded text:
gularis. 278. Villis a villa, nullius enim urbanitatis est. Versipellis, eo quoeo quod sine memoria evanescat. 280. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit, et difficile inebriatur. Vexatus, id est, portatus, ab eo quod est sit portasse. 281. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi nabulator, a venabulo, scilicet, quo bestias premit. Quatuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, inda
Abbreviated transcription (Latin):
la uulpecule: ut ꝑ narrationẽ
fictam ad id qd̾ agit᷑ uerax fig¬
inficatio ref̾atur. iuide ⁊ heso¬
pitales st̃ fabule ad moꝵ fi¬
nem relate uł sic̃ m libͦ uidi¬
cũ ligna sͥ regem requirũt
⁊ loquũt᷑ ad oliuam. ⁊ ad ficit
Qd totum utiq ad mores fm¬
git᷑. ut ad rem que intenditꝰ
ficta quid̃ narratione. s uera¬
ci significatõe ueniat᷑. Sic ⁊
demostenes orator fabula us
est ad u̾sus philippũ. Qͥ cũ ab
athemiensib posfularet ut s̃
decem oratores darent᷑ ut disce¬
feret fixit ille hanc fabulam
ꝙ dissuad̾et: dicens lupos aliqñ
pastorib quoꝵ diligentiã deai¬
pere uoliussẽt suafisse. ut ĩ am¬
ut si canes in quib erat cã uir¬
gioꝵ uire illis tradent᷑ annu¬
use pastores ⁊ in spem securita¬
tis dedisse canes. qͣs ouiũ s¬
anũ iugilantusimos custodes
habebant. Tuc̃ lupi adempta
oĩ formidĩe: omẽ qd̃ in gregibꝰ
illis erat. ñ ꝓ sacietate tm̃. ue¬

Expanded text:
la uulpecule, ut post narrationem la uulpecule, ut post narrationem fictam ad id, quod agitur, uerax significatio referatur. Vnde et Esopi tales sunt fabule ad monem relatae; vel sicut in libro Judicum ligna sibi regem requirunt, et loquuntur ad oleam, et ad ficum, quod totum utique ad mores fingitur, ut ad rem quae intenditur, ficta quidem narratione, sed veraci significatione, veniatur. 7. Sic et Demosthenes orator fabula usus est adversus Philippum, qui cum ab Atheniensibus postularet ut sibi decem oratores darentur, et discederet, finxit ille fabulam, qua dissuaderet dicens: lupos aliquando pastoribus, quorum diligentiam decipere uoluisset, suasisse ut in amut si canes, in quibus erat causa iurgiorum, iure illis traderentur, annuisse pastores et in spem securitatis dedisse canes quos ouium suarum uigilantissimos custodes habebant, tunc lupi adempta omni formidine omne, quod in gregibus illis erat, non pro sacietate tantum ue
Abbreviated transcription (Latin):
ut urbes arbores. montes. petre
flumina. Libistice aũ dũ hoĩ¬
nũ cũ bestiis aut bestiaꝵ cum
Fabulas pdete qͣstom delectan¬
di causa finxͥunt: qͣgdam ad
natam rerĩ: ñ nullas ad mo¬
res hoĩm int̾ptatist̃. Delectã¬
di causas fictas: ut eas qͣs uul¬
gd dnt ieł qͣles plantꝰ ⁊ terẽ¬
tius composuerũt. Ad nat᷑am
teru fabulas fingũt. ut uul¬
rectus est ignis. ut illa tͥfor¬
mis bestia. pͥma leꝯ. postma
drato. media ipã chimera. id
caprea. etates hoĩm ꝑ eam uo¬
lentes distinguere qͣrũ ferox
⁊ horrens. pͥma ẽ adolescentia
ut leo. dimidiũ ite tempꝰ lu¬
aidissimũ ut caprea. eo qd̾ acu¬
tissime uideat. Tut̃ sit senect᷑ꝰ
casib inflexis ut draco. sic ⁊ y¬
pocentauri fabulam ẽẽ ꝯfictã.
idẽ hoĩem equo mixtũ. ad ex¬
pͥmendã humane iite ueloctta¬
tem. qr equũ constat ẽẽ uelo¬
cissimũ. Ad mores. ut ap̃ ora¬
tiũ. nrus loquit᷑ muri ⁊ m̾te¬

Expanded text:
ut urbes, arbores, montes, petre, ut urbes, arbores, montes, petre, flumina; Lybistice autem dum hominum cum bestiis aut bestiarum cum Fabulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quasdam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius composuerunt, ad naturam rerum fabulas fingunt ut Vulrectus est ignis, ut illa triformis bestia: Prima leo, postrema draco, media ipsa Chimera, id est caprea, etates hominum per eam uolentes distinguere, quarum ferox est et horrens prima adolescentia ut leo, dimidium uite tempus lucidissimum ut caprea eo quod acutissime uideat, tunc fit senectus casibus subiacens inflexis ut draco, sic et Ippocentauri fabulam esse confictam, id est hominem equo mixtum, ad exprimendam humane uite uelocitatem quia equum constat esse uelocissimum, ad mores ut apud Horacium mus loquitur muri et muste
Abbreviated transcription (Latin):
poemate clausula breuis⁊. Dcm̃
ciem elegiaci ubi p̾missio uno
longioreꝰ alt̾ breuior ꝯponitur¬
atq ita in singulis quib q me¬
iorib seqũtes inmorec qi clau¬
inteatis subiectos. ut ẽ apud
deest. ⁊ ipĩ p̾cedentib siles o
mmores. Centones ap̃ grãma¬
ticos uocari solent qui de carmi¬
oꝑa more ceutenario ex multiᷤ
huic inde compositis in unum
sarciũt corpus ad facustatem
cuiꝰq mat̾ie. Deniq ꝓba uxde
adelfi centonem ex uugino de
fabrica mundi ⁊ eũgłas plenis¬
sune exp̃ssit. Mat̾ia ꝯposita se¬
riam ꝯcumantis. Sic quo ⁊
qͥdant põponius ex eod̾e poeta
nit᷑ cet̾a stili sui otia titirem
m xͥ honorem composuit simi¬
lit̾ ⁊ eneitos. De fabula
uenisse traditur alchimon cre¬
toniensis. appellant᷑ q hesopice
qr is ap̃ frigas in hac re polluit
Sũt aut̃ fabule aut hesopice
aut libistice. Hesopice st̃ cum
aĩalia muta int̾ se sermorinas¬
se fingunt᷑. uł q̃ aĩam ñ hñt

Expanded text:
poemate clausula brevis est; ciem elegiaci, ut premisso uno longiore, alter brevior componitur et in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clauintegris subiectos, ut est apuddeest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones apud Grammaticos vocari solent, qui de carmiopera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cuiusque materiae. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Vergilio de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia conposita seriam concinnatis. Sic quoque et quidam Pomponius ex eodem poeta inter cetera stili sui otia Tityrum in Christi honorem conposuit: similiter et de Aeneidos. De fabula rimus inuenisse traditur Alcimon Crotoniensis appellanturque Esopice quia is apud Frigias in hac re poluit. Sunt autem fabule aut Esopice aut Lybistice. Esopice sunt cum animalia muta inter se sermocinasse finguntur uel que animam non habent
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ ñ impediũt legẽ¬
tib in his que utilia dix̾unt.
Multi enĩ sapientes p̃cita hor¬
nũ gesta. ad institutionẽ pre¬
sentiũ historus indidert̃. Sq¬

Expanded text:
gentium non impediunt legentes in iis quae utilia dixerunt. Multi enim sapientes praeterita hominum gesta ad institutionem praesentium historiis indiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
itant .e de generib hystorie.
enus hystorie t̾plex est. G¬
phemeris namq appelat᷑
uuꝰ diei digestio. ħ ap̃ nos d¬
ariũ uocat᷑: Nam qd̾ latim dĩ¬
urnĩ greci ephemerida ditũt
Balendaria appenant᷑. q ĩm̃ses
gestis omiales nor̃auerũt. Py¬

Expanded text:
IV. 741 De generibus historiae. 1. Genus Historiae triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diarium, Graeci ephemerida dicunt. 2. Kalendaria appellantur quae in menses gestis annales nominaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Snĩt. Epitaphiũ grece. latme
suꝑ tumulũ. Est enĩ titullus mor¬
tuoꝵ. qui i dormitatione eoꝵ
sit qui iam defuncti st̃. Schitur
enĩ ibi uita. ⁊ mores. ⁊ etas eoꝵ.
Poesis dr̃ greco noĩe opꝰ multoꝵ
libroꝵ. Poema uniꝰ. Idillonꝑ
paucoꝵ u̾suũ disticon. duorit̃

Expanded text:
nc. Epitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitione eorum fit, qui iam defuncti sunt. Scribitur enim ibi vita, mores et aetas eorum. Poesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum, poema unius, idyllion paucorum versuum, distichon
Abbreviated transcription (Latin):
torib opmant᷑. ñ nulli sace¬
domone. Namq tnͣseunte m
traiciam. xepse rege ꝑsarũ . tum
spartarie ungmes sub hostii me¬
tũ neꝙ neq egredi urbem. ne
conditis contib celebrũt. appel¬
latur aut̃ bucolicũ de maiore¬

Expanded text:
 opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Graeciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines, sub hostili metu, neque egredi urbem audenconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum a
Abbreviated transcription (Latin):
longe pꝰ dauid. Ymni aũ ex
greco mn latiũ laudes intͥptã¬
tur. Epithalamia st̃ carmma.
nubentium q̃ decantant᷑ ⁊ scola¬
strcis mn ponorẽ sponsi ⁊ spons
Deo pͥmũ salomon edidit i lale¬

Expanded text:
longe post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum laudes interpretantur. 18. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur a scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edidit in lau
Abbreviated transcription (Latin):
oracula appolimis sunt edita. Nã
cũ in parnaso phitonem serpen¬
tem in uindictam matͥs sagit¬
tis inseq̃retur: accole delfici
hoc uiũ metro hortati st̃ dicẽtes
minis ꝯueniat miseris. Terẽ¬
cianꝰ hos elegos dic̾e solet qd̃
eaus ula talis tstib ut tdũt
aptior eẽt modis. Hoc aũ ux
omĩo constat. a quo sit ĩuẽtũ.
isi qr aẜ nos ennius eo porũ
sus ẽ. Ilam ap̃ grecos sic ad is
lex grãmaticoꝵ pondet ut sub
llidice tes religata sit. Nam q̃¬
dam eoꝵ coloforũ qͥndã. qui¬
dim archilortũ auitorẽ atꝙ. m¬
uentorem uolut̃. Sucolicum

Expanded text:
oracula Apollinis sint edita. Nam oracula Apollinis sint edita. Nam cum in Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, dicentes, minis conveniat miseris. Terentianus hos elegos dicere solet, quod clausula talis tristibus, ut tradunt, aptior esset modis. Hic autem vix omnino constat a quo sit inventus, nisi quia apud nos Ennius eum prior usus est. Nam apud Graecos sic adhuc lis Grammaticorum pendet, ut sub iudice res relegata sit. Nam quidam eorum Colophonium quendam, quidam Archilochum auctorem atque inventorem volunt. Bucolicum
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑ uiri qiͣ aerei ⁊ celo dig¬
ni. apt̾ sapientiam ⁊ fortitu¬
dinem. Eͦd metrũ auctoritate
cet̾a metͣ p̾cedit unũ ex oĩb
tam maximis oꝑib aptũ qͥmͣ
ꝑuis: suauitatis ⁊ dulcedinis
eque capax. Quib iurtutib
nom̃ solum obtinuit ut heroi¬
cũ uocaret᷑. ad memorandas sci¬
licet heroum res hoc est fortiũ¬
¶am ⁊ p̃ cet̾is simplicissimũ
ħetur. constatꝙ duob pedib
dactilo ⁊ spondeo: ac sepe pene
uł ex hoc uł ex ilo. insi qd̾ tem¬
qm̃ si instruatur a singulis Uĩ
nomii. Longe aute ferecidei¬
⁊ honierũ cecinisse ꝓbat᷑. Nn¬
de apparet antiqͥus fuisse ap̃
hebreos studiũ carminũ . qmͣ
ap̃ gentiles. Si quid̾ ⁊ iob moy¬
si temꝑib ad eqͣtus. exametio
uersu dactuio spondeoq decur¬
ut ałii putant ferecides syras.
Qd metrũ ante homerũ phithi¬
si dcm̃ ẽ. post homerũ heroitũ
nõiatũ. Pbithiũ aũt uocatũ
uolunt. eo qd̃ hoc gn̾e metri

Expanded text:
lantur viri quasi aerii et caelo diglantur viri quasi aerii et caelo digni propter sapientiam et fortitudinem; quod metrum auctoritate caetera metra praecedit, unum ex omnibus tam maximis operibus aptum quam parvis, suavitatis et dulcedinis aeque capax. 10. Quibus virtutibus nomen solum obtinuit, ut Heroicum vocaretur ad memorandas scilicet heroum res. Nam, et prae caeteris simplicissimum habetur, constatque duobus pedibus, dactylo et spondeo; ac saepe pene, vel ex hoc, vel ex illo, nisi quod temquam si instruatur a singulis. 11.nomii, longe aet Homerum cecinisse probatur. Unde apparet antiquiora fuisse apud Hebreos studia carminum, quam apud gentiles. Siquidem et Iob Moysi temporibus adequatus, exametro versu, dactilo spondeoque decurut alii putant, Pherecydes Syrus. Quod metrum ante Homerum Pythium dictum est, post Homerum heroicum nominatum. Pythium autem vocatum volunt eo, quod hoc genere metri
Abbreviated transcription (Latin):
buntur it ab inuentorestes
sillabarũ. Apedib metͣ uora¬
ta. ut dactilica. iambica trocha¬
ita Atrocheo enĩ trochaicũ me¬
trũ nascit᷑. A dactilo dastilicũ.
sic ⁊ alia a suis pedib. Aniso
ut exametrũ. pentametrũ. tri¬
metrũ. Nam senarios u̾sus
nos ex nuo pedũ uocamꝰ. Nos
gͥci qr geminos ferũt. tͥmetros
dñt. Exametͦs aũt latmos pͥ¬
mũ fecisse enusꝰ tradit᷑ eosq
longos uocauit. Ab iuentoribꝰ
appellata dñr. ut anacreonticũ
salficũ. Archiloicũ. Nam ana¬
crebntica. metͣ: anacreon com¬
posuit. Saffica: saffo mulier
gen̾e cretensis. Simonidia
quo metͣ simonides poeta
liricus composuit. Afreqũtato¬
rib ut asclepiadia. Non enĩ
ea esclipeus inuenit: s ꝓ in¬
de ita uocata qd̃ ea idem elegã¬
tissime ⁊ freqũtatissime usus
sit. A reb que scͥbunt᷑. ut he¬
roicum. elegiatum. bucolicũ
Neroicum enĩ carmen dictum.
qͦd ab eo uiroꝵ fortiũ res ⁊ fcã
narrant᷑. Nam heroes appel¬

Expanded text:
buntur, vel ab inventoribus, syllabarum. 6. A pedibus metra vocata, ut dactylica, iambica, trochaica. A trocheo enim trochaicum metrum nascitur; a dactylo dactylicum, sic et alia a suis pedibus. A numero vero hexametrum, pentametrum, trimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus; hos Graeci quia geminos feriunt, trimetros dicunt. Hexametros autem Latinos primum fecisse En'longos' vocant. Ab inventoribus metra appellata dicuntur, ut Anacreonticum, Sapphicum, Archilochium. Nam Anacreontica metra Anacreon conposuit; Sapphica Sappho mulier genere Cretensis. Simonidia quoque metra Simonides poeta lyricus conposuit. A frequentatoribus, ut Asclepiadia. Non enim ea Asclepius invenit, sed proinde ita vocata quod ea idem elegantissime et frequentissime usus sit. A rebus quae scribuntur, ut heroicum, elegiacum, bucolicum. Heroicum enim carmen dictum, quod eo virorum fortium res et facta narrantur. Nam heroes appel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qmͣ muꝰ note rei. ꝑ simili¬
tudmẽ eis q̃ mag̃ nota ẽ.
pandit᷑ demonstratõ. Hluus
spẽs st̃ tres icon. parabola pa¬
radignia idest ymago. ꝑabo¬
patio exemplum. Icon ẽ yma¬
go. cũ figuram rei ex siłl ge¬
nere conamur exp̾mere. ut
oĩa m̾curio siłis uocemo co¬
loremq ⁊ crines flauos ⁊ m̃e
ꝑatio ex dissimilib reb ut
qͣuaus i arius est fere libie
uisus leo cõminꝰ hostem con¬
sedit ubi leoni cesarem ꝯꝑauit.
ñ ex suo s ex alieno genere
compationẽ faciens. Paradig¬
ma ił est exemplũ diti upͣ
fc̃ĩ alicuł. aut ex simili aut¬
es dissimili gen̾e ꝯuement¬
Iam fortit᷑ ꝑ iit ap̃ ipponẽ
scipio qmͣ utice cato. Oii
a pari. a maiore. aminore.
Apari ac ueluti magno in
ppło cum sepe cohorta ẽ sedi
potuit manes arcesce̾ ꝯui¬
gis orpheus creicia fbetus
cẜtbara fidib q canoris. Q¬

Expanded text:
 minus notae rei per similitudinem ejus quae magis nota est panditur demonstratio. Hujus species sunt tres; icon, parabola, paradigma, id est, imago, coexemplum. 32. Icon est imago, cum figuram rei ex Simili genere conamur exprimere, ut: Omnia Mercurio similis, vocemque coloremque comparatio ex dissimilibus rebus, ut, qualis in arvis Aestiferae Libyae viso leo cominus hoste Subsedit; ubi leoni Caesarem comparavit, non ex suo, sed ex alieno genere similitudinem faciens. 34. Paradigmpli vel exemplum dicti vel facti alicuius ex simili vel dissimili genere convenitam fortiter periit apud Ypponem Scipio quam Utice Cato’; a pari, a majore, a minore. A pari: Ac veluti magno in populo cum saepe coorta est Seditpotuit manes arcessere conjugis Orpheus Threicia fretus cithara fidibusque canoris q
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qd̾ pedib mordĩe suo
dispositis cco fine mod̾ant
ꝑ articulos qui cesa ⁊ m̃bra
noĩaut. Qui ne longius pro¬
sustm̃e mod̾. statuit ratioln¬
ad heret richimꝰ qui n ẽ ere¬
fuie mod̾atus: s tñ rationa¬
bilit̾ ordimnatis pedib currit.
meros memini si ũba tep̾em.
.Carmẽ uocat᷑: quicqͥd pedib
continet᷑: Cui datum nom̃
existimant. seu qͦd carptan ꝓ¬
nũtiaret᷑. Unde hodie lanant
qm̃ purgantes discerpũt car:¬
iirare dicimꝰł seu qͦd q ista
sauerent. carere m̃te existiͣ¬

Expanded text:
ab eo quod pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderantur per articulos, qui cesa et membra nominantur, qui ne longius persustinere, modum statuit ratio unadheret rythmus, qui non efine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit; meros memini, si verba tenerem. 4. Carmen vocatur quidquid pedibus continetur; cui datum nomen existimant, seu quod carptim pronuntiaretur unde hodie lanam quam purgantes discerpunt, carmiuare dicimus, seu quod qui illa canerent carere mente existi
Abbreviated transcription (Latin):
rosa de prosa state
est ꝓdusta oro ⁊ alege me¬
tri soluta. ꝓsum .n. antiqͥ
ꝓductum dicebant ⁊ retum.
Unde ait uarro ap̃ plantum.
ꝓsis bectis significare restis.
unde etiam q̃ ñ est ꝑflexa nu¬
mero s recta ꝓsa cõ dr̃. i¬
resttun. ꝓducendo. Alii ꝓsamn
auit dictam. ab eo qd nt pro¬
p̾ust: uł ab eo qd spaciosiua
ꝓruat ł excurrat. nullos t̃
antiqui orem quam fuss r¬

Expanded text:
rosa. 1. Prosa est producta oratio, et a lege metri soluta. Prosum enim antiqui productum dicebant, et rectum. Unde ait Varro apud Plautum prosis lectis significare rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed rectarectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo quod sit profusa, vel ab eo quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibiantiquiorem curam fuis
Abbreviated transcription (Latin):
maguꝰ cui ꝑpete mento. ꝓflu¬
it cceanꝰ. ⁊ flumina crub er¬
rant. Mentũ enĩ ⁊ timꝑa ⁊ cri¬
nes ñ ad occeanũ ꝑtinẽt s ad
hoĩes. Sic ⁊ alia rerũ noĩa de
alio gen̾e in aliud genꝰ decen¬
tissime decoris gr̃a tͣnfferũt᷑.
ut orõ ꝑornet᷑. Metafora autẽ
aũ ꝑtis uniꝰ est. ut fluctuare
segetes ñ potes dic̾e segetare
fluitus: aut antistropha ẽ idr
recipca. ut temigiũ alaꝵ. ⁊gã
⁊ ale nauiũ. ⁊ alarũ remigia.
dicunt᷑. Catacrisis ẽ aliene rei¬
git᷑. Hec quia ñ ht̃ ꝓpriũ alie
initisq ferunt᷑. frontib ⁊ lõ¬
ga sulcant uada salsa carma.
Dũ facies ⁊ frons cantũdẽ aĩali¬
ũ ⁊ hõmi sit. Qͦd nom̃ si pce¬
lemsis est tropus a p̾cedente ꝙ
do. nã ꝑ manꝰ u̾ba. ꝑ arũdinẽ
lut̾e significate st̃. Metonome¬
alia significatione ad aliam
ꝓxmutatem tͣnslata. Eit aũ
qd̃ ꝯtinet᷑ ostendit. ut t̾beat᷑

Expanded text:
magnus cui perpete mento Proflumagnus cui perpete mento Profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, et tempora, et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. 5. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetare fluctus; aut antistropha est, id est, reciproca, ut remigium alarum. Nam et alae navium, et alarum remigia dicuntur. 6. Catachresisgitur, hec, quia non habet proprium, alieniunctisque feruntur frontibus’ ga sulcant vada salsa carina. Dum facies, et frons tantum animalium et hominum sint. Quod nomen si poelempsis est tropus a praecedente do. Nam per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. Metonymialia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem continetur ostendit, ut theatra
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ fuint aũt a ꝓpria significa¬
tõne ad ñ ꝓpͥam similitudinẽ
quoꝵ oĩum noĩa difficillimũ
tafora. est u̾bi alicuiꝰ iisurpata
translatio. sic̃ cũ dicimꝰ fluctu¬
are segetes. g̾minare uites. dũ
in his reb auctꝰ ⁊ geminas ñ
locutiones ad ea q̃ intelligenda
stͣ. ꝓpt̾ea figuratis amictib ob¬
tegunt᷑. ut sensud legentis ex̾ce¬
ant ⁊ uenuda atq ĩ ꝓmptu u¬
modis. Ab aĩali ad aĩale. ut ałi¬
geros constendit equos meta¬
forice loquens: mriscuit q̃dru¬
pedi alas auis: ⁊ quo cursu des̾¬
ta petiuerit. misciut uolatili eꝰ¬
sum qͣdrupedis ab maĩali ad in¬
animale. ut pontũ pisꝰ arat.
sulcũ premit alta carma. Mis¬
cuit usum t̾re aquis. dum ara¬
re ⁊ sulcũ p̃m̾e ad t̾ram ꝑtine¬
at ñ ad mare. Ab maĩali ad aiã
le florida uiuentꝰ. Muscuit flo¬
res ĩm̃ales inuentuti q̃ aĩam
ht̃. Ab aĩali ad maĩale. ut tu
neptune. pat̾ cui timꝑa cana
crepanti cuicta salo resonant

Expanded text:
tur. Fiunt autem a propria significatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum taphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensum legentis exerceant et ne nuda atque in promptu uor: ab animali ad animale, ut, aligeros conscendit equos; metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, et quo cursu deserta petiverit, miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut, Pontum pinus arat; sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. 4. Ab inanimali ad animale, ut florida juventus; miscuit flores inanimales juventuti quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant,
Abbreviated transcription (Latin):
gas pastoꝵ. Huiꝰ tiopi plure
tem pronia. antifrasis. eingnu
carientisinos. paroeniia. sarras¬
mos antismos. yronia. est sen¬
iactet in aula eolus. ⁊ clauso
uentoꝵ cartere regnet. Et quõ
aula si carcer est ⁊ Soluit᷑ eñ
ꝓnũtiatõe. Nam carcer ꝓnũ¬
tiatõ estꝰ iactet ⁊ aula. pronia
tiatõem annũtiat ꝑ yronie
stẽm que laudindo deridet. An
tisfrasic est sermo econtro i
intelligendꝰ. ut lucus q taret
luce enmiam nemoꝵ umdm̃
⁊ manes. idest mites. ⁊ modem¬
ti ami suit t̾ribiles ⁊ ĩmones
⁊ pure ⁊ enmenides fure qroͤ
Hoc tropo ⁊ nani athiantes
⁊̃ ceci uidentes. ⁊ iullgo ethi¬
opes aigentei appeilant: Int
yroniam aũ ⁊ antifrasin hor di¬
stat. qͦd yronia ꝓnũtiatione
obscura que disficile intellitur
nisi aꝑiat᷑ ut est illud. de co¬
medente exiuit cib ⁊ de forte
eg̾ssa est dulcedo significans
ex ore leonis fauũ extͣctũ. In¬
ter allegoriam aũt ⁊ enigia

Expanded text:
gas pastorum. Hujus tropi plures gas pastorum. Hujus tropi plures II, ironia, antifrasis, enigma, carientismos, paremia, sarcosmos, antismos. iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia tiationem enuntiatur, per ironiae speciem, quae laudando deridet. 24. Antiphrasis est sermo e contrario intelligendus, ut lucus, quia caret luce per nimiam nemorum umbram: et manes, id est, mites, et modesti, cum sint terribiles et immanes; et Parcae et Eumenides Furiae, quod Hoc tropo, et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. 25. Inter ironiam autem, et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione obscura, quae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, signex ore leonis fauum abstractum. inter allegoriam autem et aenigma
Abbreviated transcription (Latin):
ten. Nam illud in medio pa¬
rentbesio est. Themesis ẽ sec¬
tio uniꝰ noĩs ꝑ int̾positionẽ
tora. si uobus audendi extre¬
ma cupido est c̾ta sequi que
sit reb fortuna uidetis: exͣ¬
cessere om̃s ailitis arisq re¬
lictis dii. quib iiꝑiũ ħste¬
terat sucturritis urbi icen¬
se: moriam: ⁊ in media ar¬
ma curamꝰ. Ordo talis ẽ. Inne¬
ues fortulima pectora. frustia
succueritis urbiincense. quia
me sequi audentem extrema
eccedens ultͣ qm credend̾ ẽ. ut
sidera uerberat unda ⁊ t̾ram
int̾ fluitus aꝑit. Noc enĩ m̾
uͥt fidem aliquid augetur
nͨ tam̃ atͣmite signifitande
dricant᷑ excedant. ut uolũtar
loqñtis ñ fallentis appureat. Qe
durior saxo. Allegoria ẽ alie¬
nilodͥum. Aluo enĩ soriat at¬
⁊ᵈ iutelligit᷑ ut tres littore cͥ¬
uos conspicit errantes ubi t᷑s
duces belli puniai. uxt̾a bella
puiica significant᷑. Et inbu¬
colicis. aurea mala decẽ mi¬
suidest ad augustum decẽ eglo¬

Expanded text:
tem, nam illud in medio patem, nam illud in medio parenthesis est. 19. Tmesis est sectio unius nominis per interpositionem ectora, si vobis audendi extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes aditis arisque relictis dii, quibus terat; sucurritis urbi incensae; moriamur, et in media arma ruamus. Ordo talis est: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae, quia me sequi audentem extrema,excedens ultra quam credendum est, ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae indicatur excedant, ut voluntas loquentis non fallentis appareat; quo durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis, Aurea mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclo
Abbreviated transcription (Latin):
tigꝰ boũ. balatꝰ ouiũ. Perifrasis
est ctumloqͥum dum res ina
płimis u̾bis significat᷑ ut au¬
tas. uitales carpit. Significa¬
uit enĩ ꝑ copulationẽ ilboꝵ
unam rem hoc est uiuit. Hic
aut̃ tropus gemimꝰ est. Nam
aut u̾tatem spendide ꝓducit.
aũ feditatem cͥtuitu euitat.
Neritatem splendide ꝓducit.
sic̃ ⁊ iam pͥma nouo sꝑgebat
lumine t̾ras. thitani croceui
linquẽs aurora cubile. uult
enĩ dice̾. iam lucescebat aut
Hoc enĩ circuitu euitat obste¬
nitatem ⁊ decent̾ ostendit ꝯ¬
cubitum. yꝑbaton transcen¬
sio cũ u̾bũ aut sentñcia ordĩe
anastrofe. ysteroproteron pa¬
renthesis. themesis. Snithesis
git. fluctus. ⁊ ad equiora uenit.
Antea enĩ ad equora uenit. ⁊
sit tetigit stuctus. Parenthe¬
sis udi int̾ponimꝰ sm̃am nr̃am
Q ex medio remota iteg̾ ser¬
mo ꝑdurat. ut eneas. neq pa¬
t̾us consiste mentẽ passus a¬
mor rpidũ ad naues p̃mit¬
tit achatem. Est enĩ ordo ie¬
neas radidum p̾mutit acha¬

Expanded text:
 boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est, vivit. Hic autem tropus geminus est; nam aut veritatem splendide producit, aut foeditatem circuitu evitat. Veritatem splendide producit, am prima novo spargebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile. Vult enim dicere: 'iam luciscebat', aut: Hoc enim circuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sententia ordine anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. git fluctus, et ad aequora venit. Ante enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. 62 18. Parenthesis, ubi interponimus sententiam, qua ex medio remota, integer sermo perdurat, ut, Aeneas neque enpatrius consistere mentem Passus amor rapidum ad naves praemittit Achatem. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Acha
Abbreviated transcription (Latin):
ut ennius: s nc̃ in pͥncipio u̾s
tantũ ut est illud. sena sedens
suꝑ arma nc̃ ui medio. ut q̃q¬
aspͥera dumnis nc̃ in fine. ut so¬
la mͥ tales casus cassandra caue¬
bat. Omoeoptoton est cũ płima
noĩa ꝑ unum casũ denũciant᷑¬
ut est illud. s neq currentem
s is cognoscit eũtem. tollentẽ¬
q manꝰ saxũq ĩmane mouen¬
tem. Omo eotelenton ẽ cũ ino
mͦ plurima u̾ba finiũt᷑. ut abi¬
it. abscessit euasit. erupit. ꝑo

Expanded text:
ut Ennius, sed nunc in principio versus ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Qaspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut illud ‘sed neque currentem sed nec cognoscat euntem tollentemque manum saxumque immane moventem’. Sed omeoptoton est cum uno modo plura verba finiuntur, ut ‘abiit abscessit evasit erupit’. O
Abbreviated transcription (Latin):
silempsis est. ꝓ multis un ut᷑
eat illud. utrũqͦ armato miltte
complent. cũ ñ uno s misltis mn¬
litib. Item ꝓ uno młti. ut m
se. Anadiplosis ẽ qñ ab eodem
u̾bo qͦ pͥor u̾sus finiuit seqũs
orpheus. Orpheus in slluis ĩ¬
t̾ delfinas orion. Anafora est
nia ncensa tuaq arma secut:
nos tumidũ sub te ꝑmensi
classib eqr. Epanafora ẽ ĩ u¬
no u̾su ꝑ pͥncipia sensuũ eiꝰ
te. liquror deuere lacus. Epiteu¬
ses. est in uno sensu ꝯgemina¬
unibs. Epanalemsu ẽ sermo¬
ms in pͥncipio u̾sus poĩti eiꝰdẽ m
crescit. Paranomasia ẽ mn signi¬
ficatione diu̾sa dittio pene npã
ut itud. abire. ñ obrre te ꝯueit
idest exulem fierran mori Sche¬
siso nomaton. młtitudo nõmũ
ta. ut nubila .nix. gnͣdo ꝓcellez
fulinina uenti. Parameon ẽ mł¬
titudo u̾boꝵ ex una lict̾a in thoan¬
tiũ. quale est dpual ennium. Oti¬
tetute tati tͥ tanta tyranne tu¬
duĩ ñ toto u̾su utitur hac figa

Expanded text:
syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in se. Anadiplosis est, quando ab eodem verbo quo prior versus finivit, sequens Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Arion. Anaphora est nia incensa tuaque arma secuti, nos tumidum sub te permensi classibus aequor. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum eiuste liquidi flevere lacus. Epizeuxis in uno sensu congeminaumbras. Epanalempsis est sermonis in principio versus positi eiusdem in crescit. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: 'Abire an obire te convenit?' id est exulem fieri, an mori. Schesis onomaton multitudo nominumta, ut: Nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tudum non toto versu utitur hac figura
Abbreviated transcription (Latin):
que ͤ ꝯtͣrio sine ꝯunctionib so¬
lute ac simplicit̾ effert᷑. ut ue¬
nimꝰ. uidimꝰ. placuit. Antithe¬
ton est il ꝯtͣria contͣriis opponũ¬
tur. ⁊ snĩe pulchritudinẽ reddt̃.¬
ut est illud. frigida pugnabãt
calidis humentia siccis. Mollia
cum duris. sine pond̾e̾ uñtia
contͣriũ n̾ba intelligunt᷑. ut da¬
re classib austros: cũ uentis na¬

Expanded text:
e contrario sine conjunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut, venimus, vidimus, placuit. 21. Antitheton est ubi contraria contrariis opponuntur, et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., cum ventis na
Abbreviated transcription (Latin):
lie sue. Carientisimos ẽ tropꝰ
quo dura dictu. gͣtius ꝓferũt᷑
uti. cum int̾rogantib nob̃ nũ¬
qt nos q̃ sierit aliquis. respon¬
detꝰ hona fortuna. unde intel¬
ligit᷑ neminẽ nos q̃sisse. Pa¬
ficat᷑ adu̾sis resistendũ. Tem¬
porib. ut. lupus in fabula.
ꝑdere: si eũ lupꝰ pͥor iuderit.
Onde ⁊ subito tacenti dr̃ istd̾¬
ꝓubiũ. lupꝰ in fabuła: Sar¬
casmos est hostilis irrisio aũ
amaritudĩe. ut referes gͦ hec
⁊ nãtius ibis pelide genitori:
illi mea tristicia fasta degene¬
tem neoptolomũ narrare. me¬
urbamtas sine rracũdia ut ÷.¬
alud. Qui bauiũ nĩ odit amet
tua carmina meui. atq idem
uingat uulpes ⁊ mulçeat hyr¬
cos idest qui biũ nõ ꝯdit.
ꝓ pena ei ꝯtingat. ut diligat
meniũ. fuerũt aũ meius
t rauiꝰ poete pessimi. ⁊ inimi¬
faciat que contͣ nat᷑am st̃. id

Expanded text:
luere. charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, ut cum interrogantibus nobis, numquis nos quaesierit, respondetur bona fortuna, unde intellegitur neminem nos quaesisse. paficatur aduersis resistendum. temporibus, ut: lupus in fabula Tperdere, si eum lupus prior uiderit; unde et cum subito tacenti dicitbium, Lupus in fabula. 29. Sarcasmos est hostilis irrisio, cum amaritudine, ut: Referes ergo haecet nuntius ibis Pelidae genitori; illi mea tristia facta degeneremque Neoptolemum narrare meacundia, ut illud: Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos, id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimifaciat q
Abbreviated transcription (Latin):
bero qui uniũ ap̃ grecos ĩueĩt.
Itẽ ꝑ esficientem id qd̾ esficitr᷑
sic̃ pigrũ frigꝰ qd̾ pigros hõĩeᷤ
faciat. ⁊ timor pallidꝰ eo qd̃
pallidos hoĩes reddat. At cont᷑
Qaq addit stena feris. Spumã¬
cia frena dix̃. tũ utiq ñ ip̃a fa¬
ciant spumas. s equꝰ qui ea ge¬
rit spumis cõsꝑgat in fusis. An¬
tonomasia ẽ ꝓͥ noĩe id uicẽ
noĩs poĩta. ut maia genitꝰ ꝓ
m̾curio. Qui tropus fit mõis
puer atq impar ꝯgressus ali̾¬
achilli. Epitheton ẽ suꝑ po
nomasiam aũt ⁊ epitheton ħ
differt qd̾ artonomasia ꝓ uice
nois ponit᷑. Epitheton aũ nũ
qmͣ sine noĩe. Quib duob tro¬
tendimꝰ. uł laudamꝰ. Sine doche

Expanded text:
 apud Graecos invenit. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod pigros homines faciat, et 'timor pallidus' eo quod pallidos homines reddat. At contratiaque addit frena feris. 'Spumantia frena' dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus, qui ea gerit, spumis conspargat infusis. Antonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Qui tropus fit modis puer atque inpar congressus Achilli. Epitheton, supra nomnomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia pro vice nominis ponitur, epitheton autem numquam est sine nomine. Quibus duobus trotendimus, vel laudamus. Synecdoch
Abbreviated transcription (Latin):
gd. unde ⁊ pepigit fedus. Pla¬
citum quo similit̾ ab eo qtͦ
placet. Alii dñt pactum ẽẽ ꝙ
uolens quis facit. placitumi
uo etiam uolens comperat
ueluti qñ quisq paratus fit
in udicio ad respondendum
qd̃ nemo pot dic̾e pactum s
placitum. Mandatum dictũ
qdͣ olim ĩ cõmisso negocio al¬
t alt̾i manũ darait. Fatũ u̾o
qi rationabile ⁊ pectum. Un¬
de ⁊ qui pollicet᷑ dicit. Satũ
eẽ ꝓfiteor. Noc est firmũ at
E more. Qyrogphum cautõ
Emptio ⁊ uenditio est. perũ
ꝯmutatio atq ꝯtractus ex ꝯ¬
uenientia ueniens. Emꝑtio
aũt dicta. qd̾ a me tͥ sit. Nen¬
ditio qrͣ uenũdatio id a nũ¬
dinis. Donatio est cuiꝰlz rei
tͣnsactio. Dictam aũt dñt do¬
nationẽ qiͣ domi actionẽ ⁊ do¬
tem qiͣ doitem. precedente .ai.
in nuptiis donatione dos
sequit: Nam antiquus mup¬
tiarũ erat ritus. quo se ma

Expanded text:
unde et pepigit. Placitum quoque similiter ab eo, quod placeat. Alii dicunt pactum esse quod volens quisque facit; placitum vero etiam nolens conpellitur, veluti quando quisque paratus sit in iudicio ad respondendum; quod nemo potest dicere pactum, sed placitum. Mandatum dictum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat. Ratum vero, quasi rationabile et rectum, unde et qui pollicetur dicit: 'Ratum esse profiteor', hoc est, firmum atque ex more. Chirographum. Cautio. Emtio et venditio est rerum commutatio atque contractus ex convenientia veniens. Emtio autem dicta, quod a me tibi sit: venditio quasi venundatio, id est a nundinis. Donatio est cuiuslibet rei transactio. Dictam autem dicunt donationem quasi doni actionem, et dotem quasi do item. Praecedente enim in nuptiis donatione, dos sequitur. Nam antiquus nuptiarum erat ritus quo se ma
Abbreviated transcription (Latin):
hic imꝑator aut etiã appellet᷑.
Qͦmͦ aut cui tandẽ ħ lib̃ a uero
ĩꝑabit qͥ ñ pot̾ cupiditatibꝰ su¬
is imꝑare. Refrenet pͥ libid̾ies.
sꝑnat uoluptates. iratũdiã te¬
neat. coh̾ceat auaritiã. cet̾as aĩ
labes repellat. Tũ ĩcipiat aliis
ĩꝑare. cũ ipẽ ĩꝓbissimis dñis de¬
decori ac turpitud̾ie parere desi¬
erit. Dũ qͥdẽ his obediet. ñ mͦ
Preclare enĩ ẽ ħ usurpatũ a doc

Expanded text:
hicimperator, aut etiam appelletur, odo, aut cui tandem hic libero imperabit, qui non potest cupiditatibus suis imperare? refrenet primum libidines, spernat voluptates, iracund amteneat, cocrceat avaritiam, ceteras animi labes repellat: tum incipiat aliis imperare, cum ipse improbissimis Dominis, dedecori, ac turpitudini parere desierit, dum quidem his oboediet, non modo Praeclar