comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. s. pͥncipiũ ad quod recurrimꝰ. ⁊ formã
ꝙͣ seqͥmur. ⁊ grãm qͣ recõciliamur. unũ.s.
quo auctore ꝯditi sumꝰ. ⁊ siłitudinẽ eiꝰ. per
ꝙͣ ad unitatẽ reformam᷑. ⁊ pacem qͣ unita¬
ti adħemꝰ. s. dm̃i qui dixͣ. fiat uerbum ꝑ
est: ⁊ donum benignitatis eius. que pla¬
cuit. qd̾ ab eo ꝑuerbum factum est. ⁊ re¬
cõciliatum est auctori  nͦt nõ int̾iret. Ee¬
ce ostensum est qͣlit̾ incͤaturis aliqͣtenus
ymago tͥnitatis indicat᷑. Non enĩ ꝑ cͤat᷑a¬
rum ꝯtẽplationẽ susficiens noticia tͥni¬
tatis pot̾ hab̾i uł pot̾it sine doct᷑ne uł
int̾ioris insprintõnis reuelatione. Unde¬
ut magi phamonis int̾cio signo. aduiuam᷑ tñ¬

Expanded text:
sumus; principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur; unum quo auctore conditi sumus, et similitudinem per quam ad unitatem reformamur, et pacem qua unitati est, et donum benignitatis ejus; qua placuit quod ab eo per Verbum factum est, et reconciliatum est auctori ut non interiret. Ecce ostensum est qualiter in creaturis aliquatenus imago Trinitatis indicatur; non enim per creaturarum contemplationem sufficiens notitia Trinitatis potest haberi vel potuit, sine doctrinae vel interioris inspirationis revelatione. Undut magi Pharaonis in tertio signo. Exod.
Abbreviated transcription (Latin):
et inipõ pr̃e uenamur. que forma est oĩum
que ab uno facta sunt et ad unũ referũt᷑.
que tñ omĩa nec fierent aprẽ ꝑ filium. ne¬
qr suis finib salua eẽnt. nͥ d̾s sĩane bonꝰ eis¬

Expanded text:
et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium quae ab initio facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃i sunt intellectu ꝯspicientes tͥnitatẽ
intelligans. huiꝰ enĩ t̾nitatis uestigium.
in creaturis apparet. ħ enĩ que ante diuina feã
sunt: ⁊ unitatẽ qͣmdam in se ostendunt et
spẽm ⁊ ordinem. Nam qͥcqͥd hoꝵ creatoꝵ ⁊ usĩ
aliquid est. sicut sunt nat᷑e᷑ corpoꝵ ⁊ animaꝵ
et aliqͣ sp̃e formãtur. sic̃ sunt sig᷑e uł qͣlitates
corꝑum ac doct᷑ne. uel artes animaꝵ. ⁊ ordi¬
nem aliquem petit. aut tenet. sicut sunt
pond̾a uł locationes corpoꝵ ⁊ amores et dele¬
ctationes animaꝵ ⁊ ita incͤaturis plucet ue¬
stigium tͥnitatis. In illa. enĩ tͥnitate: sũma ori¬
go est om̃nim rerũ ⁊ ꝑfectissima pulcͥtudo. et
beatissima delectatio. Sũma autẽ origo ut
augꝰ. ostendit ĩ li. de u̾a religione intelligrt᷑
d̾s pr̃ a quo sunt omĩa. a quo filius ⁊ sp̃e sõs
ꝑfectissima pulcͥtudo intelligitur. filius .s.¬
ui̾tas pr̾s. nulla ex ꝑte ei dissimilis. ꝙͣ cũ ip̃õ

Expanded text:
facta sunt, intellectu conspicientes, Trinitatem intelligamus. Hujus enim Trinitatis vein creaturis apparet. Haec enim quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt, et et ordinem. Nam quidquid horum creatorum, et unum aliquod est, sicut sunt naturae corporum, et animarum; et aliqua specie formatur, sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac doctrinae vel artes animarum; et ordinem aliquem petit aut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, atque amores aut delectationes animarum. Oportet igitur ut stigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Summa autem origo, ut Augustinus ostendit in libro De vera religione, intelligitur Deus Pater a quo sunt omnia, a quo Filius et Spiritusfectissima pulchritudo intelligitur Filius, scveritas Patris, nulla ex parte ei dissimilis; quem cum ipso,
Abbreviated transcription (Latin):
est. firmissime tene pͥmos: hoĩes bonos.
et rectos ẽẽ cͤatos. ẽ lib̾o arbitͥo. quo
possent siuellent ꝓpͥa uoluntate peccare
pectasse. Recte gͥ dr᷑ homo nat᷑alit̾ uelle
bonum. q sn bona et recta uoluntate. ꝯditꝰ
num semꝑ uult. et malũ odit. Alium ã
diro motum ẽẽ: m̃tis: qͦ menc relicta su¬
ꝑioꝵ lege: subicit se ꝑccĩs. eis q oblectat᷑
Iste motꝰ ut aũit. añꝙͣ alicui assit grã:

Expanded text:
est: Firmissime tene primos homines bonos et rectos esse creatos cum libero arbitrio, quod possent si vellent propria voluntate peccare, peccasse. Recte ergo dicitur homo naturaliter velle bonum, quia in recta et bona voluntate conditus num semper vult, et malum semper odit. Alium autem dicunt motum esse quo mens relicta superiorum lege subjicit se peccatis, eisque oblectatur. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
engendi sunt clerici: qͥ digne pꝰsint do¬
mmica sacͣmenta tractare. Meluis est
qui psint digne opꝰ dei ex̾cere ꝙͣ młtos
inutiles qͥ ordinatorii gͣue hoñ inducãt
T̃ales .n. decet ẽẽ ministꝰs xp̃i qͥ septifor¬

Expanded text:
gendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant. Tales enim decet esse ministros
Abbreviated transcription (Latin):
to electi sunt. ad custodiã tẽpli. ut ñ in¬
qd̾etur in illd̾ inmundꝰ. Dicti sunt autẽ
hostiarii. qd̾ p̃sint hostiis tẽpli. ip̃i .n. te¬
nentes clauẽ. oĩa intꝰ ⁊ exͣ custadiũt atq
int̃ bonos ⁊ malos. hñtes iudiciũ dignos

Expanded text:
to electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem hostiarii, eoquod presint hostiis templi. Ipsi enim tenentes claves omnia intus extraque custodiunt atque inter bonos et malos habentes iudicium dignos
Abbreviated transcription (Latin):
indicatẽ. quid int̾rogatẽ. legend̾ sit̃. ubi
sit in orõne facienda distinstio. ħ̃ enim
male su̾ata: intellectum tͦbant ⁊ ad ri
sũ alios ꝓuocant. aurib ⁊ cordi ꝯsulere
deb uox lectoris. ħ osficiũ dñs ĩpleuit: ꝯ¬

Expanded text:
indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lectoris. Hoc officium implevit
Abbreviated transcription (Latin):
ex osfõ legat in eccła ꝓpħias ⁊ lectõnes
Unde ⁊ ei uidente ppło t̾dit᷑ ab ep̃o. codex
diumnar̃ lectosi ⁊ dicit᷑ ei. accipe ⁊ esto
ꝓuehit᷑ lit̾tar̃ scĩa debet ẽẽ instructꝰ. ut
sensũ u̾boꝵ intelligat. uim accentiũssei¬

Expanded text:
ones. Unde et ei, vidente populo, traditur ab episcopo codex divinarum lectionum, et dicitur: Accipe, et esto provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accent
Abbreviated transcription (Latin):
ecundꝰ est gͣdus. lector. Lectores ale¬
gendo. sic̃ psalmiste. applis canẽdis
uocati sinnt. Illi .i. p̃dicant ppłis. qͥd seqͣn¬
tur. Isti canunt. ut excitͤant ad ꝯpũctionẽ
animos audientiũ. licet lectores qͥdã ita mi

Expanded text:
ecundus est gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita mi
Abbreviated transcription (Latin):
cont la sorona n signaculũ e q signat᷑ els
mꝑtẽ sotas ministũ diuini. Corona re¬
gale decꝰ significat ⁊ seriure d̾o regnare
ẽ. Unde ministͥ etͤareges ẽẽ debent. uit
se ⁊ alios regant. Quib petrꝰ aiti uuos
estis genꝰ electũ. regaie sacͥdotiũ ⁊ eͦ
Sũmitas capitis desuꝵ nudatur. ⁊re
eoꝵ mens ad deũ lib̾a monstret᷑ q̃ reue¬
lata facie głam d̾i ꝯtẽplet᷑. Sũmitas.n.ca¬
pitis. emmẽcia mentis. Denudatõ capitis
÷ reuelatio m̃tis. Clericꝰ enĩ secrecoꝵ dei ig
gnarꝰ eẽ nõ debet. Tondent᷑ ⁊̃ eius capilli

Expanded text:
ti. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decus significat, quia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli
Abbreviated transcription (Latin):
tadur qd̾ homines repientur iixͦ nu¬
merum angeloꝵ. qui oecidert̃. ire illa
celestis eruitas nec suoꝵ ciuitũ num̾o
pͥuetur nec maiori copia regnet. Ꝙ
te fraudabitur. aut ub̾iori etrã copia
fortasse regnabit. Neq .n. numerut̃
aut scõx hominũ aut ĩmudoꝵ demo¬
nũ nomiꝰ. In quoꝵ locum succeden¬
tes filii catholice matͥs. que sterilis ap¬
parebat inderris. mea pace de qͣ illi
cecid̾unt sine ullo tẽꝑis t̾mino ꝑma¬
nebunt. S iloꝵ ciuiũ numerꝰ. siue
qui est sue qui futs siue qui futurꝰ ẽ
incõtẽplatione eius artificis est: qui uo
seruari qͣm corruit de angelis. s plus
non asseriti¬

Expanded text:
tatur quod homines reparentur juxta numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia regnet. Qute fraudabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. Neque etiam numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui fuit, sive qui futurus est, in contemplatione ejus artificis est, qui vocsalvari, quam corruit de angelis; sed plus non asserit
Abbreviated transcription (Latin):
am epilogo
ostensum est quid sit origiale peccm̃ eoqͣ¬
uter a ꝑentib i filios et per carnẽ in a¬
est. Non enĩ qr ex carne tracta ab adam
descendit. s eiꝰ ꝯceptꝰ est. celebratꝰ nõ lege

Expanded text:
m epilogo. Jam ostensum est quid sit originale peccatum, et qualiter a parentibus in filios, et per carnem in aest. Non enim quia ex carne tracta ab Adam descendit; sed ejus conceptus est celebratus non lege
Abbreviated transcription (Latin):
se gn̾are non potuit. nicħ.n. d̾o meliꝰ ge
nuit equalem. si. enim uolute et non
potuit: insurmꝰ ẽ. Si poduit ⁊ noluit
muidꝰ est. S non ualet huiꝰ siłitud̾is
inducto: ꝙr filium genuit de sub̾a
Sua. It̾oq si poss gignere equalẽ et
non gigneret. inuidꝰ eẽt. alia uͦ que
non de sub̾a sua facit: meliora fac̾e

Expanded text:
se generare non potuit -- nihil enim deo melius -- debuit aequalem. Si enim uoluit et non potuit, infirmus est. Si potuit et noluit,  non valet hujus similitudinis inductio, quia Filium genuit de substantia sua. Ideoque si posset gignere aequalem et non gigneret, invidus esset; alia vero quae non de substantia sua facit, meliora facere
Abbreviated transcription (Latin):
& ut malũ qd̾ intendebat lib̾e ꝑsuade¬
ret. Et malũ quod mulier timuit negãdo
remouit. et ĩꝓmisionẽ ad didit ut eiꝰ ꝑ sua¬
sio ciciꝰ reciꝑetur: ꝓmissionẽ dupplicauit
Unam nãq ꝯmestionẽ suadens duo in p̃¬
mio ꝓposuit. similitudinẽ d̾i sciam q boni ⁊
die comed̾itis. In ani gła. In ꝓmissione deita¬
tis. c̃ dixit. Eritis sic̃ du. Auaricia inpro¬
missiõe scĩe. ẽ dppit. Scientes bonũ et ma-

Expanded text:
 ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et die comederitis; inani gloria in promissione deitatis, cum dixit eritis sicut dii; avaritia in promissione scientiae, cum dixit s
Abbreviated transcription (Latin):
ausa et orgo pͥma poci: res bona exti¬
tit qr añ pͥmũ pocm̃. nõ erat aliqͥd
malũ: uñ ouetur. Cũ enĩ origiẽ et cansã
hu̾it. aut ex bono art ex malo hu̾it. s malũ
añ non erat. Ex bono gͥ ortũ est. pͥus enĩ
in angło ortum. est pecm̃. et pꝰea in homĩe
et quid erat angłs. nͥ bona nat᷑a d̾i. Non ex
d̾o ortum est. malũ qd̾ fuit in angło. nõ ex
alio qͣm ex angło. Ex bono gͥ ortũ fuit
qͥ dix̾at. si ex nat᷑a pecem̃. ÷ tẽ mala est
ntatura. ait queso. ut si pot̃. respondeat.
manifestum ẽ ex uoluntate mala. taqͣm
ex arbore mala. fi̾ omĩa oꝑa mala tamqͣm
fructꝰ malos. s ipãm malã uoluntatẽ uñ
dicit exortam nisi ex bonos dico gͦ qr auo¬
luntate malum nullũ ꝓcessit. s ex bono
originẽ hu̾it. hic apꝑere dr ᷑ pͥmã cam̃ et
originem mali: bonã fuisse nat᷑am. ⁊ nͥo¬
minꝰ ostenditur cꝰ pcc̃i fuit cã .s. male uo¬

Expanded text:
ausa et origo prima peccati res bona extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum enim originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est. Prius enim in angelo ortum est peccatum, et postea in homine. Et quid erat angelus, nisi bona natura Dei? Non ex Deo ortum est malum quod fuit in angelo; non ex alio quam ex angelo; ex bono ergo ortum est.  dixerat: Si ex natura peccatum est, tunc mala est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? Si enim ex alum malum praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic aperte dicitur primam causam et originem mali, bonam fuisse naturam. Et nihilominus ostenditur cujus peccati fuerit causa,
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis non ecatis. Sacerdos. nomen
ħt cõpositrm ex gͣco ⁊ latino qd̾ ẽ sacrũ
dans. Siue sacer dux. Sicut .n. rex a regẽ¬
do. ita sacdos a sacͥficando uocatꝰ ẽ. Consec̃t
enĩ ⁊ scĩficat antistes Sac̾dos dẽs ẽ abeo ꝙ¬

Expanded text:
dignitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus est ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
dei bñdro̾e̾. Qui cũ ordinat᷑ inungunt᷑
ei manꝰ ⁊ ut intelligat se accepisse gra
q latꝰ. qr debet ẽẽ mimitꝰ armis iusticie¬
uino. ⁊ pathenã ꝯ hotiis ut ꝑ ħ sciat se
accepisse potestatẽ placabies d̾o hostias
osfe̾ndi. hic ordo a filiis aaron sũpsit in¬
iciũ ẜũmos .n. pontifices ⁊ minores sa¬
cͥdotes instituit deus ꝑ moysem. qͥ ex p̃¬
cepto dei aaron in simiũ portificem fui¬
os nͦ eiꝰ unxit in minores saceretes x ꝙͦ du¬

Expanded text:
ficere. Hic cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse gratque latere, quia debet esse munitus armis justitiavino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in summum pontificem, filios vero ejus unxit in minores sacerdotes.
Abbreviated transcription (Latin):
liuitate fit peccm̃. Non gͦ d̾o nolẽte
uł uolente. s nõ uolente fũit mala.
qr non subest dei uoluntati ut ma¬
lum fiat. uel non fiat. Eł ut fi̾ sinat
qr bonum est sinere mala fł. ⁊ utiq
nec ea fi̾. uł ẽẽ bonum est
od ligend̾ sit illd̾ augi mala¬
i6ꝰ. fieri bonũ est.

Expanded text:
luntate fit peccatum. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique nec ea fieri vel esse bonum est. ligendum sit illud Aug.: Mala fieri bonum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nolle fi̾. S tm̃ nõ uelle fieri.Si. em̃
fiunt maia. It̾ si nollet mala fi̾. uł no
llet non fi̾ et tamen fierent ompẽ
non eẽti cum eiꝰ uoluntas hñe uolũta¬
tis esfectu impediretur. soq non cõce¬
dunt dni uelle mala fi̾. nͨ maloꝵ au¬
ctor intelligatur. Nec cõcedunt eum ue¬
maloꝵ monstretur. Uñ et eiͣgelista

Expanded text:
nolle fieri, sed tantum non velle fieri. Si enim fiunt mala. Item, si nollet mala fieri, vel vellet non fieri, et tamen fierent, omnipotens non esset, cum ejus voluntas humanae voluntatis effectu impediretur. Ideoque non concedunt Deum velle mala fieri, ne malorum auctor intelligatur; nec concedunt eum vemalorum monstretur. Unde et Evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o eẽ. ⁊ aliud magnum ẽẽ. s hoc id̾ ÷ illi esse
quod ÷ magnum esse. ꝓꝑt̾ea sic̃ non dm̃is. tͤs
essentias: sic nõ dm̃s. ts magnrtudĩes: sed¬

Expanded text:
Deo 'esse' et aliud 'magnum esse', sed hoc idem illi est 'esse' quod 'magnum esse', propterea sicut non dicimus tres essentias, sic non dicimus tres magnitudines.
Abbreviated transcription (Latin):
pientia que essencia. Ioq qd̾ de sapĩa hoc
qua sapiens est: ita nec essentiã qͣ est. Ut
enim sapiã sapiens est: ⁊ podencia potens:
ita et essentia ip̃e est. Cademq est saprã
⁊ potencia. que essencia. patet itaq ex
p̃dictis. qr pater essenciã diumã nonge¬
nuit:

Expanded text:
pientia quae essentia; idepientia quae essentia; idequa sapiens est, ita nec essentiam, quae est. Ut enim sapientia sapiens est et potentia potens; ita et essentia ipse est, eademque est sapientia et potentia, quae essentia. Patet itaque ex praedictis quia Pater essentiam divinam non genuit.
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd̾ gn̾atur ẽ aprẽ d̾s. s pater eo ꝙ ge¬
n̾at et est et d̾s est. et si ita ost: nõ genits
gignens s gignẽtiꝰ genitꝰ cansa est ut et sit
et deus sit. Simili rõne ꝓbat augꝰ inli. uiͦ.
de tͥn qd̾ pater nõ est sapiens sapiã qͣm
genũ. qr si nõ ea sapiens est. ea est. hoo enĩ÷¬
ꝑ illam sapiãm ꝙͣ genu sapiena pater est ꝙ̃
enĩ aliud dicimꝰ ꝯ dicimꝰ ħ illi est esse qd̃ sa¬
ꝑe: nisi eo est qd̵ sapiens̾ gͦ que causa illi ẽ
ut sapiens sit. etiã ipã illi cã est ut sit.
Si gͦ sapiã qͣm genuit causa illi est: ut sa
ꝑiens sit. ⁊ causa illi est ut sit. s cãm prĩ¬
qͣ sit apr̃e genitã nullo mͦ qͥcqͣm dix̾it sa¬
piãm. Qͥd enĩ est: insaniꝰ est. Ita gͦ sipater
genuit essentiã. que est essentia ꝙͣ genuit
cã est ei ut sit. Non gͦ essentiã qͣ est essẽ¬
tiam genuit. Nam in illa simplicitade ĩ qͥt
augꝰ. qr ñ ẽ aliudsaꝑe ꝙͣ esse. eadem ibi sa¬

Expanded text:
illud quod generatur, est a Patre Deus; sed Pater eo quod generat, et est et Deus est; et si ita est, non genito gignens, sed gignenti genitus causa est, ut et sit et Deus sit. Simili ratione probat Aug., in lib. quod Pater non est sapiens sapientia, quam genuit; quia, si ea sapiens est, ea est. Hoc eniam quam genuit, sapiens Pater est. Quid enim aliud dicimus, cum dicimus Hoc illi est esse quod sapere, nisi Eo est, quod sapiens est? Ergo quae causa illi est ut sapiens sit, etiam ipsa illi causa est ut sit. Si ergo sapientia quam genuit, causa illi est ut sit sapiens, et causa illi est ut sit. Quiqua sit, a Patre genitam, nullo modo quisquam dixerit sapientiam, quid enim est insanius? Ita ergo si Pater genuit essentiam qua est, essentia quam genuit causa est illi ut sit. Non ergo ipsam quae est essentiam genuit. Nam in illa simplicitate, ut inquit Aug., quia non est aliud sapere quam esse, eadem est ibi sa
Abbreviated transcription (Latin):
ssent. nͥ eis susfragaret᷑ uoluntas u̾bis ex¬
p̃ssa de p̃senti. q̃ legitime facit int̾ eos
matͥmoniũ. Nã ⁊ consensus occultꝰ de p̃sẽti
ꝑ u̾lu exp̃ssus conuigiũ facit̃. licet ñ sit
ibi honestꝰ cͣcctꝰ. s matͥmoniũ ñ sanxit
consensus. qͥ mocculto fu̾it. Si .n. alt̾ al¬
tm̾ duisit. ñ cognoscit᷑ iudicio ecͤc redire
⁊ man̾e cõ ꝯnge. qr ñ pot̃ ꝓbari testib
ꝯtractꝰ. qui in occulto ÷ fc̃s. qd̾ si ip̃i qͥ ĩ
occulto sibi cõserit eũdẽ cõsensũ uolũta¬
rie in manifesto ꝓfiteant᷑. tũc utiq uolũ
nunt ad sanxiend̾ cõuigiũ. qd pͥus occulte
su̾at cõtrnctũ. Uolũtas gͥ u̾bie exp̃ssa in
occulto. ad ħ susst᷑gt ut fiat ꝯuigiũ ma¬
nifeste uͦ exp̃ssa suffragat᷑. ut sanctiatet
¶ si expedierit

Expanded text:
eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non cogitur judicio Ecclesiaem conjuge, quia non potest probari testibus contractus, qui in occulto est factus. Quod si ipsi qui in occulto sibi consenserunt, eumdem consensum voluntate in manifesto profiteantur, tunc utique propria rrunt ad sanciendum conjugium, quod prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et  si expedierit.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ est: res p̃ter spẽm qͣm ingerit sensib
aluid aͥd ex se faciens. mognitõnẽ uenire .s cognitom
Signoꝵ uͦ alia sunt nͣlia. ut fumꝰ sig̃it ig¬
nem. alia data. ⁊ eoꝵ q̃data sunt: q̃dam
sunt sacͣmenta: q̃dam non. Omẽ .n. sacͣ¬

Expanded text:
vero est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacr
Abbreviated transcription (Latin):
npiam reddunt: faise doctͥne institutis.
fidei sanctitatem coirũꝑe molientes. aurũq
pͥuriginem sub nouello sui desid̾is dogmate
aliis ingerentes. qui ꝯtẽptioni studentes cͥc
u̾itatem sine fed̾e bellant. Int̾ ueri nãq ass¬
ertionem ⁊ placrti desfensionẽ ꝑtuiax pug.¬
na est dum se ⁊ u̾itas tͤenet.⁊ se uoluntas
t̾e atq hora oppilare. ne uirꝰ neqͥtie in alios
esfund̾e queant ⁊ luc̾nam u̾itatis ĩ cudelabͦ

Expanded text:
impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas rtere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candel
Abbreviated transcription (Latin):
upientes aliquid de penuria ac denui¬
tate nr̃a. cum pauꝑcła in garophila¬
tium dñi mitt̾e. ardua scand̾e opus ul¬
tra ui̾res nr̃as agere p̃sũpsimꝰ. ꝯsũmatoĩs fidu¬
ciam. laboris q mercedem in samaritano sta¬
tuentes. qͣui prolatis ineuratõnẽ semi uiui
duob denarus: seͥmꝑ eroganti cuncta redd̾e ꝓ¬
fessus est. delectat nos u̾itas pollicentis: d ed
cerrec inmensitas laboris desid̾ium hortat᷑ͦ
ꝓfiẽiendi. S dehortatur ifirmitas deficiẽdi.
qͣm uincit zelus domꝰ d̾i Quo mardescẽtesi
fidem uram adu̾sus eirores carnaliu atq ani¬
inaliũ hominũ dauiticeᷤ tiuris cdipeis mimire
uł potiꝰ munitã ostend̾e. ac theologicar̃ inqͥli¬
tionum. abdita apire. nͦ nõ ⁊ sacͤmtoꝵ ecͣcsticoꝵ¬

Expanded text:
upientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
Demonstrunde u̾itatis cõplexi nͦ ꝑrcło im̃pie
ꝓfessionis inseriiit tẽꝑato int̾utr̃q mod̾am̃e
utentes. sicut᷑i uͦ par̃ uox nr̃a insonuit: nõ
apͥertis discessit limitib. Non gͥ deb hic
labor euiꝙͣ pigro uł młtũ docto uid̾i super¬
fluus cũ multis impigͥs multisq indoctis
cõplicans patrũ sentẽtias appositis eoꝵ testi¬
morius ut nõ sit neccesse querenti: libroꝵ
numerositatẽ euolũe. cui breuitas collecta¬
nõ solũ pium lectorẽ. s ⁊̃ liber̃ correptorem᷑
desid̾o. maxine uͥ ꝓfunda u̾satur tu̾tas
q̃stio. que utmã tot ħeret inuentores quot

Expanded text:
exi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis,complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaetiam liberum correctorem desidero, maxime ubi profunda versatur veritatis quaestio, quae utinam tot haberet inventores quot
Abbreviated transcription (Latin):
nõ abigamꝰ oẽm̃ꝰ eloquii sermonẽ calũpnie at¬
q cc̃dictõi eoꝵ emuloꝵ semꝑ fuisse obnoriu.
qr dissentientib uolũtatũ motib dissentiens
quoq fit anmmioꝵ sensus. ut cũ om̃e dem̃ sa¬
d̾ alus. aut udetur aut cõplacet u̾itati uł
non intdłecte uł osfendenti ipietatis error
obuitat᷑. ac uoluntatis iuidia resultet. qͣm
qui non rationi uoluntatẽ subiciunt. nec
doctͥne studium impendunt. s hus qͣ sopnia¬
runt. sapĩe u̾ba coaptere nittũt᷑. ñ ueri sed
placiti rõnem sectãtes. quos iniqͣ uolũtas
non ad intelligentiã u̾itatis. s ad desfensiõ¬
nem placentiũ incitat. non desid̾antes doc̾i
u̾itatem. s ab ea ad fabłas ꝯu̾tentes auditũ.
Quoꝵ ꝓfessio est mag̾ placita ꝙͣ docenda cũ¬
quirere. nec docenda desid̾are. s desid̾atis do¬
ctrmã cͤaptare hũt rõnẽ sapiẽ in suꝑstitõe

Expanded text:
calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dd aliis aut videtur, aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntatis invidia resultet; quamqui non rationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
olet autem
queri. quare factus est sol. si luxcie¬
iia faciendo diei sufficiebat. ad quod bat.¬
dici pot̃ qm̃ lux illa forte suꝑiores ꝑtes
illustrabat. et ad illiũatõnes inferioꝵ
solem fiꝰ oportebat. Uel potiꝰ id̾o: qr fc̃o sole:
diei fulgor auctꝰ est. ampliori enĩ multo
sol est. non quod ipã sit sol s sic ei iuĩcta:
ut dise̾ni non ualeat.
Qͦmͦ accipiend̾

Expanded text:
olet autem quaeri quare factus est sol, si lux illa ad faciendum diem sufficiebat. Ad quod dici potest quoniam lux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7. Quomodo accipiend
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ quod facit. Item aut debet dunict̾e
recte dimictit. Si uͦ deb diitt̾e: gͦ
non deb fac̾e. Si ã nõ deb. nec decet
qr deb illud facere. ⁊ quod debet illd̃¬
facere: non pot̾ illud dimiterez¬

Expanded text:
 quod facit. Item, aut debet dimittere recte dimittit; si vero debet dimittere, ergo non debet facere. Si autem non debet nec quia debet illud facere: et quod debet facere, non pot
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ex p̃cepto cͤatoris se reu̾endo subic̃.
ex hac humilitate ⁊ obediencia d̾o mag̃
querit infi̾orib se. ⁊ si ñ ab illis. s ꝑ illa
ad̾o. ꝑpet̾ eruditõnẽ ⁊̃ instituta sunt. ũ
ꝑ id qd̃ foris in sp̃e uisibłi c̾nit᷑. ad inui¬
sibilem uirtutẽ. q̃ initꝰ ẽ agnoscendam:
mens euudiatur. s .ii. qui añ pccm̃ sñ
medio dni uidebat. ꝑ pccm̃ ad̾o ħuit.
ut nẽqat diuina caꝑe. nͥ humanis ex¬

Expanded text:
sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per peccatum adeo hebuit, ut nequaquam divina que
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hõ occiosus ẽẽ ñ possit. ꝓponit᷑ ei utilis
⁊ salubris ex̾c̾itatõ in sacram̃tis. qͣ unã
⁊ noriam declinet occupatõnẽ. son .n.
facile capitur a tẽptatore. qui bono uacat
ꝑis facito. ut te occupatũ diabolus inue¬
De tͥplici gn̾e̾ ex̾citatõnis

Expanded text:
o otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat  aliquid operis facito, ut te occupatum diabolus inveDe triplici genere exercitationis
Abbreviated transcription (Latin):
formatio ostenditur. cum art fiat lux. et
facda est lux. ħ gͦ angłica nat᷑uͦ pͥus tene¬
bre et pꝰea lux fuit: qr pͥus hu̾it informi¬
tatem et in ꝑfectionem. denĩ formatõnis
ꝑfectõnem. et ita diuisit lucem ac tene¬
bras. Nam ie ait auoꝰ. suꝑ geñ. hꝰ c̾ature
informitas et imꝑfectio fuit. añqͣm for¬
marecur in amore eͥatoris. Formata uͦ¬

Expanded text:
formatio ostenditur cum ait: Fiat lux, et facta est lux. Haec ergo angelica natura prius tenebrae, et postea lux fuit, quia prius habuit informitatem et imperfectionem, deinde formationis perfectionem; et ita divisit Deus lucem a tenebris. Nam, ut ait Aug. super Genes.: Hujus creaturae informitas et imperfectio fuit antequam formaretur in amore Conditoris. Formata
Abbreviated transcription (Latin):
bat. filiꝰ dei deus. ⁊ non caro tr̃ c̃ anima
qͣm sibi acceꝑat: anathema siti Sane gͥ di¬
ci pot̃. qd̾ mortuus ÷ deus. ⁊ nõ mortuus
passus est dei falꝰ ⁊ ñ passus: passa ÷ t̾oia ꝑ
⁊ ñ passa. crucifixum est uerbum ⁊ ñ cruer¬

Expanded text:
non caro tantum cum anima quam sibi acceperat, anathema sit. Sane ergo dici potest quod mortuus est Deus, et non mortuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non cruci
Abbreviated transcription (Latin):
ccanones. Qi dormierit ẽ duab sororib ⁊
ima ex eis añ fu̾it uxor. Neutm ex ipĩs
lentur. It̃ nͦ ꝓpͥe uxori licet redd̾e debitũ
qͣm sibi redd̾it illicitã. sororẽ eiꝰ cognosoẽ¬
do. nͦ ⁊̃ pꝰ mortẽ uxoris licet ei uł adul¬
t̾e copłari ĩ cõiuigiũ. It̃ ⁊ acharias xpͣ.¬

Expanded text:
canones. Qui dormierit cum duabus sororibus, et una ex illis ante fuerit uxor, neutram ex ipsis ec propriae uxori licet sibi reddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec post mortem uxoris licet ei vel adulterae copulari in conjugium. Item Zacharias p
Abbreviated transcription (Latin):
pena pecrĩ. ñ peccm̃ et eoꝵ qui qͣi simplici¬
ter nesciunt nõ renuentes uł ꝓponentes sei¬
re que uenunẽ plene excusati s sic forta¬
sse ut minꝰ puniatur. Uñ augꝰ. ad ualen¬
tinũ. Sis auss̾t ᷑ excusatio qui mandata
dei nouerunt. ꝙͣ solent here homines de
ignorancra. ⁊ licet gͣuiꝰ sit peccare scient̾
qͣm nescient̾. ñ id̾o tam̃ ꝯfugiend̾ ẽ ad
ignorancie tenebras ut in eis quisꝙͣ ex¬
cusatõnẽ reqͥrat. Aliud ẽ enĩ tiescise: a¬
luid scire noluisse qr in eis qui indellig̾e

Expanded text:
i, non peccatum; et eorum qui quasi simpliciter nesciunt, non renuentes vel proponentes scire, quae neminem plene excusat, sed fortasse ut minus puniatur. Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui intel
Abbreviated transcription (Latin):
deus per id quod est. atq id ipm est. nullo mͦ
ẽẽ mutabilem. Ac ꝑ hoc multominꝰ uisibilem¬
Utrũ demones intret corꝑa

Expanded text:
Deus, per id quod est atque idipsum est, ullo modo esse mutabilem, ac per hoc multo minus esse visibilemUtrum daemones intrent
Abbreviated transcription (Latin):
subdiaconoꝵ. Grece ypodiacones uocãt᷑
qͦs subdiacones dicimꝰ. Qͥ ideo sic appellãt᷑
qr subiacent p̃ceptis ⁊ osficiis leuitar̃. Oblatõ¬
calicẽ pathenã ad altare xͥ desf̾re. ⁊ leuitis
t᷑dere eis q ministrare. Urceolũ uͦ ⁊ aqͣm
aqͣm p̃bere. hus lex cortinencie ĩponitur
Mundamini qui fertis uasa domini. Ad hoᷤ
pallas. ⁊ subtractoria lauare hii cum ordi¬
nant᷑ accipiũt de manu ep̃i. pathenã et¬
calicẽ uacuũ. ab archidiacono uͦ: urceolũ¬

Expanded text:
subdiaconorum. Graece hypodiacones vocantur, quos nos subdiacones dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblatiocalicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare. Urceolum quoque et aquam praebere. His lex continentiae imponitur, Mundamini qui fertis vasa domini! Ad hos pallas et substratoria lavare. Hii cum ordinantur, accipiunt de manu episcopi calicem vacuum
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃e. u̾issime pr̃ dr ᷑. qr nec aliqͥd est.
qd̃ ei ad patiend̾ corruptionẽ inferre
ualeat. nec aliqͥd ad faciend̾ impedi¬
i̾itum auferret. Manisestum ẽ itaq
dmñ om̃mo nil posse pati ⁊ omĩa fac̾e
pꝰse p̃t̾ea sola. quib eiꝰ dignitas led̾e¬
tur. enisq excellencie derogaretur. In
se non eẽt posse. s nõ posse. Nemo gͦ

Expanded text:
erissime praedicatur, quia nec aliquid est quod ei ad patiendum corruptionem inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum afferre. Manifestum est itaque Deum omnino nihil posse pati, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae derogaretur; in sse non esset posse, sed non posse. Nemo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m locum aͥs longe fit ad̾o. et meo lõge
fit. Quod ab eiꝰ similitud̾ie recedit. et tã¬
To longiꝰ qͣnto fit dissimilior. Illa autẽ ut
ꝑtiripatõe sunt siłia d̾o. recipiũt dissimi¬
litudinẽ. at ipã simmlitudo. nullo mͦłex a¬
similitudo prĩs filiꝰ sit. ex nulla ꝑte prĩs
possit ẽẽ dissimilis. Cuiꝰ ꝑticipatõne simi¬
lia sunt q̃ꝯq d̾o similia sunt. ⁊ illa pꝰssit

Expanded text:
dum locum, aliquis longe fit a Deo; at in eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa autem, ut participatione similia sunt Deo, recipiunt dissimilitudinem. At ipsa similitudo nullo modo ex asimilitudo patris filius sit, ex nulla parte patri possit esse dissimilis; cujus participatione similia sunt, quaecumque Deo similia sunt, et illa
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾ior. In alio: qr in diabolo. oui suasit. In ip̃o q
uoluntate lib̾i arbitͥi ꝯsensto. Et cũ liberũ ar¬
bitriũ sit bonum ex re utiq bona in alus ile
ꝯsensus ꝓuenit. et ita ex bono malĩ in anauit
De ħ autẽ in seq̃nti plenꝰ cractabtmꝰ: ẽ origo ma¬
li.⁊ inqͣ re coalescat muestigabitur¬

Expanded text:
deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum liberum arbitrium sit bonum, ex re utique bona malus ille consensus provenit, et ita ex bono malum manavit. De hoc autem in sequenti plenius tractabimus, cum origo mali, et in qua re coalescat, investigabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ex płib dicã. añ me nõ fuit aliꝰ deus et
pꝰ me non erit. Qͥi gͦ hoc dicit: pat̾ anfi¬
liꝰ : Si filius ande me inꝗnit. ñ fuit aliꝰ
d̾s. Si pater posme in qͥt: non erit. hro
pͥor ẽ ⁊ ille posti̾orẽ nõ h̾t. Inuioẽ .n. inse
et pat̾ in filio. et filiꝰ in pre cognosertur

Expanded text:
e pluribus dicam: Ante me non fuit alius Deus, et post me non erit. Quis ergo hoc dicit? Pater an Filius? Si Filius: Ante me, inquit, non fuit alius Deus. Si Pater: Post me, inquit, non erit, hic priorem, et ille posteriorem non habet. Invicem enim in se, et Pater in Filio, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ego pono aiam meã. ut itm sumã eã. Ne¬
mo eam tollit ame. s ego pono ipam̃ ame¬
ip̃o potestatẽ habeo ponendi eam. ⁊ itm̾ su¬
mendi eam. hic aiãm dic̃ emissã. aquo e¬
missa est: a se ip̃ã. Non ẽ emissa: qr se ip¬
sam nõ posuit nͦ u̾bũ aiãm posuit uł car¬
nẽ. Cam gͦ animam posuit s potestate
in se manentis d̾itatis. potẽtia gͦ d̾itatis
ar̃a diuisa ẽ acarne. s neutͣm au̾bo dei.

Expanded text:
sumam eam; nemo tollit eam a me, sed ego pono eam; a meipso potestatem habeo ponendi eam, et iterum sumendi eam; hic animam dicit emissam. A quo emissa est? A seipsa non est emissa, quia seipsam non posuit; nec Verbum animam posuit, nec carnem. Caro ergo animam posuit, sed potestate in se manentis deitatis. Potentia ergo deitatis anima divisa est a carne, sed neutrum a Verbo Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ ⁊ aiãm seꝑauit. s neutͣm au̾do dei
Caro gͥ ponit ⁊ sumit aiãm ñ potesta¬
te suar s potestate inhabitantis carnem
d̾itatis. hic eiuident̾ tͣditur nec aiam nec
carnẽ au̾bo d̾i in morte duusã. ut aliqͦ
mͦ soluta fu̾it unio. Uñ angꝰ ꝯͣ feliciañ
absit ut sic xp̃s sensi̾t mortẽ. ut qͣntũ¬
uite fons arniss. Sensit gͥ mortẽ parti¬
cipatõne humani asfectꝰ. ꝙ̃ sponte susce¬
ꝑat. nͦ nat᷑e sue ꝑdidit potenciã. ꝑ qm
cũcta iuuificat: Sic in sepusc carnẽ suã¬

Expanded text:
m separavit, sed neutrum a Verbo Dei. Caro ergo ponit et sumit animam, non potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animam nec carnem a Verbo Dei in morte esse divisam, ut aliquo modo soluta fuerit unio. Unde Aug. contra Felicianum: Absit ut Cvitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
ł siłitudinẽ alicꝰ rei. q̃ duo ougenes ita dic̃
distare. ut ydolũ sit qd nichil ħt simile sui
ciẽ s̃pentis. uł auis. uł aliꝰ rei. ⁊ statuat ad
orand̾. non ydoluni s siłitudinẽ facit. Qui uͦ
facio spem̃. ꝙͣ ñ uidit ocłs s animꝰ sibi fing̃
Ut siqͥs humanis m̃bris cap̃ canis. uł arietis
formeti uł in uno habitu hoĩs duas facies.

Expanded text:
vel similitudinem alicujus rei; quae duo Origenes ita dicit distare, ut idolum sit quod nihil habet simile sui;ciem serpentis vel avis vel alterius rei, et statuat ad orandum, non idolum sed similitudinem fecit. m non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies,
Abbreviated transcription (Latin):
in eucħ. ambigue disserit urdetur.n.
aꝓpbure peccã ꝑentũ p̃cedentiũ impu¬
tare ꝑuulis. uon om̃iũ tamen qui fu¬
erunt ab adan. ne importabili et nimia
sarcina inpena et̾na gͣnadent᷑ ꝑuuli.

Expanded text:
 3, ambigue disserit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli;
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. ⁊ tͥnitatẽ in unitate. Intelligit eñi
Intelligit .n. qr si duo essent. uł ut̾q insusfi¬
oiens esset: uł ałr suꝑflueret. qr si aliqͥd de¬
ceret uni qd̾ ħeret alter: non ess ibi sũma ꝑ¬
ꝑfectio. Si uͦ nͭ uni deesset qd̾ ħeret alter. ꝯ
mimo essent omia: alter suꝑflueret. Intel¬
lexit gͦ unum esse deum. unũ omĩum acto¬
rem. ⁊ uidit qr absq sapĩa non sit. qͣi res
fatua. ⁊ so nitellexit eum ħere sapiãm q̃

Expanded text:
itatem in unitate. Intelligit enim Intelligit enim quia si duo essent, vel uterque insufficiens esset, vel alter superflueret; quia si aliquid deesset uni quod haberet alter, non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent omnia, alter superflueret. Intellexit ergo unum esse Deum omnium auctorem, et vidit quia absque sapientia non sit, quasi res fatua;
Abbreviated transcription (Latin):
lius iudicauit d̾s. de mał bona fa¬
cere. qͣm mala nulla ꝑmittere. Ex
hoc itaq sensur dem̃ est. ac uerum
est bonum eẽ mala fi̾. qr ex malis
que fiunt bonis qui scd̃ ꝓpositum
uocati sunt sancti. accedit bonitas
a. utilitas. Talib enĩ ut ait apłs ĩ
bonum cooꝑantur omiã ⁊̃ mala qr
eis ꝓsunt. que aliis facientib obst̃.

Expanded text:
lius judicavit Deus de malis bona facere, quam mala nulla permittere. Ex hoc itaque sensu dictum est ac verum est: Bonum est mala fieri, quia ex malis quae fiunt, bonis qui secundum propositum vocati sunt sancti accidit bonitas, id est, utilitas. Talibus enim, ut ait Apostolus, in bonum cooperantur omnia etiam mala, quia eis prosunt, quae aliis facientibus obsunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uidee bonĩr fuit .s. nobis. Nee si
bonũ est illi uł illi: inde seqt᷑᷑ qd̾
simpliciter bonum est. qd̾ inse et
facienti: bonum ẽ
Qͣ driꝑtita boni

Expanded text:
Judae bonum fuit, scilicet nobis; nec si bonum est illi vel illi, inde sequitur quod simpliciter bonum est, quod in se et facienti bonum est. 8. Quadripartita boni
Abbreviated transcription (Latin):
cis absencia. sic̃ silentiũ nõ ÷ aliqͣ res.
S ubi sonꝰ non est silentiũ dr᷑. Et nu¬
ditas: non aliqͣ res est. s incorꝑe ubi
Qͦ sensu tenebre dicant᷑ ñ
esse aliquid ⁊ quo dicant᷑ esse ali-

Expanded text:
cis absentia; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi Quo sensu tenebrae dicantur non esse aliquid, et quo dicantur esse ali
Abbreviated transcription (Latin):
omia que itt̾ra naseuntur. siue aĩa¬
lia siue arbores uł ħbe et similia ab
humore nicipiunt formari atq nutͥ¬
ui. Hus om̃ib uocabulis uocata ÷ ula
informis mat̾ia ut res mognita uoꝙ.
uocabulis insinuaret᷑ inꝑit̾drib. et ñ
uuo tãtũ. Nam si uno tm̃ sigẽaret᷑

Expanded text:
omnia quae in terra nascuntur sive animalia, sive arbores, vel herbae et similia, ab humore incipiunt formari atque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis vocabulis insinuaretur imperitioribus, et non uno tantum; nam si uno tantum significaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtineat miãs suas nõ et̾no supplicio fidem
daudo s leuam̃ ad hibendo ł intponendo eͥ¬
ciatib q nec psm̃s ait ad finiendã irã
suam. uł pꝰ nĩ suã s in ira sira. Que si so¬
la eẽt alienari a regno carere magna mł
ut ei possint nulla torm̃ta q̃ nouimiꝰ cõꝑa¬
ri. si illa sit et̾na Ista aũ sit ꝙͣlib mul¬
supplicio aliqd̾ leuamen adhiberi. Uñ ñ¬
ñ inꝯgͣe diei pot̃ dm̃. ⁊ si uste id possit
ruert̃ s aͥd eis qͣntñq mali sunt de pe¬

Expanded text:
tiones suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna mulst poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet mulsupplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, ruer
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾
inuestigandum ẽ qͥd sit. De ħ .ii. scĩ docto¬
res sb̾oscure locuti sunt atq scolatici lecto¬
res: uaria senserunt. Quidam enĩ pit¬
tant originale peccm̃. ẽẽ reatũ pene pro
peccõ pͥmi hominis .i. debitũ uł obnoxi¬
etatẽ qr obnorii. et additi sumꝰ pene tẽ¬
pͣli et et̾ne ꝓ pͥmi hom̃is actuali peccõ
qr ꝓillo ut aiunt. omĩb debetur pena
et̾na. nisi ꝑ gram̃ lib̾entur. Iusta hoꝵ
sendenciam. oportet dici ong̾male peccm̃
uec culpam ẽẽ nec penam. Culpã ñ ẽẽ
nec originale peccm̃. est pena. Quod eciam¬

Expanded text:
diligenter investigandum est, quid sit. De hoc enim sancti doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam enim putant originale peccatum esse reatum poenae pro peccato primi hominis, id est, debitum, vel obnoxietatem, qua obnoxii et addicti sumus poenae temporali et aeternae pro primi hominis actuali peccato, quia pro illo, ut aiunt, omnibus debetur poena aeterna, nisi per gratiam liberentur. Juxta horum sententiam oportet dici originale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse e originale pecc
Abbreviated transcription (Latin):
honnem̃. Non duo filii d̾s et homo. s unꝰ dei
nat᷑a humana in homĩẽ xͦ mͥuit. ut in uui¬
tatem ꝑͤ unici filii dei singłariter assũpta
que bona uoluntas. que bona oꝑa p̃cessert̃¬
oña fuit d̾o hͦ. Et hoc ei singłare bñficium
p̃stitum est. ut singłarit̾ ꝓm̾etur deum:
slempe ex quo hõ ẽẽ cepit. non aliud cepit

Expanded text:
hominem, non duo filii, Deus et homo, sed unus Dei natura humana in homine Christo meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singulariter esset assumpta? Quae bona voluntas, cujus boni propositantea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, ut singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo homo esse coepit, non aliud coepit
Abbreviated transcription (Latin):
caro. Idem qͦ m li. de. p̃destinatõne scõꝵ. Ille
ac suscipiente d̾o u̾bo. ip̃e hõ ex quo ẽẽ cep̃
filiꝰ dei uiucꝰ eẽ cepit. Item homo quiꝯq
m̾itis assecutꝰ. S ex quo homo ẽẽ ceꝑto:¬
et ex illo est et ds. uñ dem̃ est ubo ca¬

Expanded text:
caro. Idem quoque in lib. de Praedestinatione sanctorum: Ille ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Item homo quicumqmeritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo est et Deus. Unde dictum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inrefragabiłr uerum est qd̾ deus pator
genuit filu. Io q̃rit ͦ utr̃ ꝯcedend̾ sit. ꝗd̾
d̾s genuit deum. Si .n. d̾s genuit deum
uidetur qd̾ ant se deum aut aliũ genu̾it
Si uͦ alium dñi genuit: ñ ÷ tm̃ unꝰ deus.
Si autem se ipm̃ d̾s genuit. aliqͣ res se
ipãm genuit̃. ad quod respondentes dicimꝰ
sane ⁊ catholice ꝯcedi. quod unꝰ imũ genu̾¬
qr d̾s pater deum filium genuit. Insim¬
bolo quoq scͥptum est. lumen de liũe
dm̃ uerum de deo uero. Qd̃ uͦ additur gͦ
genuit se deuur: uł alium deum neutr̃
gen̾u̾it. manifestum est. qr unꝰ tm̃ d̾s est
cie deum: ut se ipm̃ ip̃e genu̾it. ed plus
errant. qd̾ nõ solũ d̾s. ita non est sed
nec spũalis nec corꝑalis datura. Nulla.
.n. res est. que se ipãm gignat ut sit et¬

Expanded text:
 irrefragabiliter verum est, quod Deus Pater genuit Filium. Ideo quaeritur utrum concedendum sit quod Deus genuit Deum. Si enim Deus genuit Deum, videtur quod aut se Deum, aut alium deum genuerit. Si vero alium deum genuit, non est tantum unus Deus. Si autem seipsum Deus genuit, aliqua res se ipsam genuit. Ad quod et respondentes, dicimus sane et catholice quia Deus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Quod vero additur, ergo genuit se Deum, vel alium Deum; neutrugenuit manifestum est, quia unus tantum Deus est. tiae Deum, ut seipsum ipse genuerit, eo plus errat, quod non solum Deus ita non est, sed nec spiritualis nec corporalis creatura: nulla enim omnino res est quae se ipsam gignat ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atura lib̾abit᷑ a su̾itute corruptionis. in li¬
b̾tatẽ głe filioꝵ dei. hanc lib̾tatẽ hũit hõ
añ peccm̃. qͥa om̃i carebat misła. ⁊ nullatã¬
gebatur molestia. ⁊ pleniꝰ hebrt n futura
b̾itudine. ubi miser ẽẽ nõ ꝑot̾it. s in hac
uita que est. que est int̾ pͥmũ peccm̃. ⁊ ul¬
timam ꝯfirmatõnẽ. neno amusi̾a liber

Expanded text:
creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Hanc libertatem habuit homo ante peccatum, quia omni carebat miseria, et nulla angebatur molestia; et plenius habebit in futura beatitudine, ubi miser esse non poterit. Sed in hac vita, quae est inter primum peccacatum et ultimam confirmationem, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui origniali tm̃ ten̾etur peccõ hiui u̾bis
Mritissima sane pena eoꝵ erit. qui p̃ter
pccim̃ quod origiale tͣxerunt: nullũ ĩ suꝑ
addid̾unt. et incet̾is que addid̾unt tanto
qͥsq ibi tolerabiliorem ħebit dãpnatõnẽ:¬

Expanded text:
qui originali tantum tenentur peccato, his verbis: Mitissima sane poena eorum erit, qui praeter peccatum quod originale contraxerunt, nullum insuper addiderunt; et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque ibi tolerabiliorem
Abbreviated transcription (Latin):
Mens enĩ cũ se cognoseit: notici¬
am sui gignit. ⁊ est sola ꝑens sue noticieł
Tereiꝰ est amor qui de ip̃a mẽte ⁊ noticia
ꝓceclit cum mens cognoscentͥ se cliligit se sts̃
mor quidam ꝯplexꝰ est ꝑentis et prolis Ꝙ d

Expanded text:
Mens enim cum se cognoscit, notitiam sui gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est amor, qui de ipsa mente et notitia rocedit, dum mens cognoscit se et diligit se; non mor quidam complexus est parentis et prolis. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
ab ut̾o scificatꝰ se ñ ẽẽ dignũ fateat᷑
solu̾e corrigiã calciam̃ti ih̃u. qr illiꝰ uni¬
onis mod̾ inuestigare alus q explicare
non erat sufficiens. Nõ sunt gͥ audiẽdi
qͥ nõ u̾imi homiẽm. filrũ d̾i suscepisse
dñt. neq natũ de femiã. s falsã carnẽ

Expanded text:
ab utero sanctificatus, se non esse dignum fateatur solvere corrigiam calceamenti Jesu, quia illius unionis modum investigare, aliisque explicare non erat sufficiens. Non sunt ergo audiendi ui non verum hominem Filium Dei suscepisse dicunt, neque natum de f