comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
satio. & quodam semꝑ turbine uentis
ipsis mobilior quib uoluit᷑ atq huc
& illuc sepe iactatur. Utiq accusatis
crebra naufragia. Quis uos naiugare
compellit: Quasi ñ inuidia opum &
t̾ras faciatis intutas: & ad latrocinũ
plurimos excitetis. Mare ñ ad naui¬
gandũ ds fecit: s ꝓpt̾ elementi pulcͥ¬
tudinẽ latius pelagi fudit equora:
certe ut freto includeret terras. ne
longuis uagus & exul errares. S tem¬
pestate iactatur mare. Timere gͦ ñ usur¬
pare debetis. Elem̃tũ in nocens nichil¬
deliquit: temeritas humana. sibi ẽ ip̃a
discrimini. Deniq qui ñ nauigat:
nescit timere naufragium. Dñs dix̃.
Dominamini pisciũ maris s ñ dix̃ na¬
iugate influctib maris. Deniq et
ꝓpha ionas qui missus in niniuem
ut peuitentiam p̾dicaret qr uoluit
nauigare ut fugeret ei facie dm̃ tem¬
pestate turbatur: & sorte ductus &
ractatus in mare. exceptus ẽ a ceto.
ẜpħa quoq dauid ait cum di circa

Expanded text:
rsatio et quodam semper in turbine, uentis rsatio et quodam semper in turbine, uentis ipsis mobilior, quibus uoluitur atque huc et illuc saepe iactatur. utique accusatis crebra naufragia: quis uos nauigare conpellit? quasi non inuidia opum et terras faciatis intutas et ad latrocinium plurimos excitetis ? mare non ad nauigandum deus fecit, sed propter elementi pulchritudinem. latius pelagi fudit aequora certe, ut freto includeret terras, ne longius tu uagus et exul errares. sed tempestate iactatur mare: timere ergo, non usurpare debetis. elementum innocens nildeliquit, temeritas humana sibi est ipsa discrimini. denique qui non nauigat nescit timere naufragium. dominus dixit: dominamini piscium maris, non dixit: enauigate in fluctibus. denique et propheta Iona, qui missus est in Nineuem, ut paenitentiam praedicaret, quia uoluit nauigare, ut fugeret a facie dei, tempestate turbatus et sorte ductus et iactatus in mare et exceptus a ceto est. Propheta quoque Dauid ait, cum dei circa
Abbreviated transcription (Latin):
uisione tyri. quã luxuriosam cognoui¬
mꝰ urbem. iłoq notia uisio ẽ ñ septuna
aut octaua. qd̾ ea neq legem custodiat.
neq euangłii grãm. cum & sabbo legiti¬
mo ignes libidinis adolere sit uetitum.
& euangłii serie octauus dies resurrecti¬
onis uluceat. Idem aut̃ dies pͥmꝰ atꝙ
octauus. qr dñca dies in se recurrit. Lu¬
xuria gͦ nec fidem habet nec obseruan¬
tiã discipline. Liycuria seminarũ & origo
uicioꝵ ẽ. Nec arbitremim me adu̾sus
apłm dixisse. quia ille ait. auariciã
radicem ẽẽ uicioꝵ omniũ. qm̃ luxuria
ipsuis ẽ mat̾ auaricie. Etem̃ cum exhau¬
serte luxuriando quis ꝓpͥas facultates.
querit postea auara compendia. Audis¬
tis quid hodie lectum sit: Meiratores
inquit fenicium. transmeantes mare
in aqua multa.
uicine ut locis. ita & uiciis. Merrato¬
res sunt. anegociationib ꝑiculosa
tͣnffretatione maris lucella q̃rentes.
Sollicita uita hominũ inquieta conũ¬

Expanded text:
uisione Tyri, quam luxuriosam urbem cognouiuisione Tyri, quam luxuriosam urbem cognouimus. ideoque nona uisio est, non septima aut octaua, quod ea neque legem custodiat neque euangelii gratiam, cum et sabbato legitimo ignes libidinis adolere sit uetitum, et euangelii serie octauus dies resurrectionis inluceat. idem autem dies primus atque octauus, quia dominica dies in se recurrit. luxuria ergo nec fidem habet nec obseruantiam disciplinae, luxuria seminarium et origo uitiorum est. nec arbitremini me aduersus apostolum dixisse, quia ille ait auaritiam radicem esse uitiorum omnium, quoniam luxuria ipsius est mater auaritiae. etenim cum exhauserit quis luxuriando proprias facultates, quaerit postea auara conpendia. audistis quid hodie lectum sit. mercatores inquit Phoenicum transmeantes mare; in aqua multa suicinae ut locis ita et uitiis, mercatores a negotiationibus periculosa transfretatione maris lucella quaerentes. sollicita uita hominum, inquieta conue
Abbreviated transcription (Latin):
cum om̃s illas trib patrum. cum de
petra biberint aquã. manna mandu-¬
carent. gentes ualidissimas uncerent.
ce ñ erat in illis ullus infirmus. Ubi uͦ
carnes desiderare ceꝑunt & desicłiis in
egyptum conu̾tebant᷑. neqͣqͣm ex tot
milib hominũ in t̾ram repmissionis p̾t̾
duos ꝑuenire meruerunt: Itaꝙ quid bo¬
m sit sob̾etas. quid mali intemꝑantia
hinc colligere datur. qͣndo inmurm᷑a¬
bant reqͥrentes egipti delicias. aserpen-¬
tib mordebantur. qͣndo ꝑ maris rubri
tͣnsibant semitã. aquã bibebant. Non
gͥ ueremur exemplũ. ñ fugimus delici¬
as: Ne nos futuroꝵ bonoꝵ adeptione
desudent. Et quid alioꝵ utar sententiis:
Ipsi bene pasti ac luxuriosi: quid sibi
sperent audiamꝰ. Inducit enĩ eos ysai¬
as ꝓpħa dicens. Manducemꝰ & bibamꝰ:
cras eni moriem᷑. Meritoq exclamat.
ululate naues karchaginis. que ꝑiert̃
& amplius ñerunt. Eto ẽ dictum de

Expanded text:
cum omnes illae tribus patrum, cum de cum omnes illae tribus patrum, cum de petra biberent aquam, manna manducarent, gentes ualidissimas uincerent, et non erat in his ullus infirmus r ubi uero carnes desiderare coeperunt et desideriis in Aegyptum conuertebantur, nequaquam ex tot milibus hominum in terram repromissionis praeter duos peruenire meruerunt. itaque quid boni sit sobrietas, quid mali intemperantia hinc colligere datur: quando immurmurabant requirentes Aegypti delicias a serpentibus moriebantur, quando per maris rubri transibant semitam, aquam bibebant. non igitur ueremur exemplum, non fugimus delicias, ne nos futurorum bonorum adeptione defrudent? i Et quid aliorum utar sententiis? ipsi bene pasti ac luxuriosi quid sibi sperent audiamus. inducit enim eos Esaias propheta dicentes: manducemus et bibamus; cras enim moriemur, meritoque exclamat: ululate naues Cartaginis, quia perierunt et amplius non erunt. quod est dictum de
Abbreviated transcription (Latin):
suos precipit int̾rogare. ille in plateis in¬
uerecundos etiean uris sub conspestu
adolescentularũ intemꝑantiũ choros
ducunt. iastantes comam. trahentes
tunicas. scisce amictus nude lacertos.
plaudentes manib. psaltantes pedib
ꝑsonantes uocib. irritantes in se uiue¬
nũ libidines. Ootu hystrionico. pe¬
tulanti ocło. dedecoroso ludibrio spec¬
tat coronam adolescentiũ. & fit mise¬
rabile theatrum int̾ saltantiũ ruinas.
&e spestantiũ lapsus. Celum impuro
contaminatur aspectu: t̾ra turpi sal¬
tatione polluitur. que ꝑ obscenis salta¬
tib u̾beratur. Quom pacient̾ loquar.
pie p̃teream. conuenient̾ defleamꝰ. Ui¬
num nob̾ tantarũ aĩaꝵ danina intu¬
lit. Eteñ siuinũ & mulieres discede
& do faciunt qͦd uel ebrietas uel libĩdo
p̃uaricationis ilecebre sint. si singla
ait sapiens ante nos quidam. Mulier
ebriosa. ira magna. Quid aut̃ mirũ si
iuros decipiunt anime feminarum.

Expanded text:
suos praecipit interrogare. illae in plateis insuos praecipit interrogare. illae in plateis inuerecundos etiam uiris sub conspectu adulescentulorum intemperantium choros ducunt, iactantes comam, trahentes tunicas, scissae amictus, nudae lacertos, plaudentes manibus, saltantes pedibus, personantes Uocibus, inritantes in se iuuenum libidines motu histrionico, petulanti oculo, dedecoroso ludibrio. spectat corona adulescentium et fit miserabile theatrum. inter saltantium l\'uinas et spectantium lapsus caelum inpuro contaminatur aspectu, terra turpi saltatione polluitur, quae perobscaenis saltatibus uerberatur. quomodo patienter loquar, pie praeteream, conuenienter defleam? uinum nobis tantarum animarum damna intulit. etenim si uinum et mulieres discedere a deo faciunt, quod uel ebrietas uel libido praeuaricationis inlecebrae sint, si singulaait sapiens ante nos quidam: mulier ebriosa ira magna. quid autem mirum, si uino decipiuntur animae feminarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ putant nocere uiscerib. uinolentoꝵ
impetus fluentoꝵ. Eliphantes quoꝙ
ferunt ꝓmuscide haurire aque plurimu̾:
eos tamen ad sedandam sitim moderato
potu esse contentos. S si forte ab aliquo
campone fueruit mercede fraudati in¬
dignantes replere concauum ꝓmuscideas
non ut ebibant s effundant. Atꝙ ita
momentaneis inundationib irrigare
tab̾nam de quo se putauerant uindican¬
dos. Siccantur ad potum subito lac us
ac repente funditur. natant omĩa. Cui
ñ mirum tam immania beluarũ corꝑa
suꝑfluum nil tenere : S quid de uiris
loquam᷑. q̃n etiã femine quas oportet
sollicitiorem castitati sobrietatis adhib̾e
custo diam usꝙ ad ebrietatem bibunt :
Deinde surgentes quas etiam intra se¬
creta domus. uel audiri ab eis ñ conue¬
nit uel uideri. uel ꝓdire in publicum. ñ
uelato capite uultu. ꝓcaci. Apłs mulieres
tacere etiam in eccłia iubet. domi uiros

Expanded text:
us putant nequaquam nocere uisceribus uinolentorum us putant nequaquam nocere uisceribus uinolentorum impetus fluentorum? elefantos quoque ferunt promoscide haurire aquae plurimum, eosdem tamen ad sedandam sitim moderato potu esse contentos, sed si forte ab aliquo caupone fuerint mercede fraudati, indignantes replere concauum promoscidis, non ut ebibant, sed effundant, atque in momentariis inundationibus inrigare eius tabernam de quo se putauerant uindicandos. siccantur ad potum subito lacus ac repente funduntur, natant omnia: cui non mirum tam immania beluarum corpora superfluum nil tenere? Sed quid de uiris loquamur, quando etiam feminae, quas oportet sollicitiorem castitati sobrietatis adhibere custodiam, usque ad ebrietatem bibunt? deinde surgentes, quas etiam intra secreta domus uel audiri ab alienis non conuenit uel uideri, prodire in publicum non uelato capite, uultu procaci! apostolus mulieres tacere etiam in ecclesia iubet, domi uiros
Abbreviated transcription (Latin):
rent nesciebant. Unde pleriꝙ boni udi¬
ces. ea que ꝑ eb̾etatem dicta essent. te¬
nenda ad cͥmen ñ putauert̃. Pleriꝙ ⁊̃
uino utuntur ut eculeo. & quib torm̃¬
ta fielitiunt. uoce ꝓditionis sue tẽtant
bibendo. ut patrie statum. salutẽ ciuiũ.
defensionis sue ꝓdant consilia. Uirtus ii.
plerumq iuncit dolorem: fidem aũt potꝰ.
potꝰ excludit. Cognoui plerosq fiduciales
exulceratos nom̃ suũ negasse. Quis int̾
insidias texit qͦd latere cupiebat: Etͥoͥ
retexam aucditum mͥ ñ poculi s ꝓ fluuuii
genus quo in ora hominũ. temꝙͣ ꝑ fisto¬
las fuit canales uina fundant᷑. hoĩes
hos an utres uerius estimari: Tam̃ ipsi
utres nisi moderata tͣnffusio sit: sepe
rumpunt᷑. ꝑ cornu etiã fluentia in fau¬
ces hominũ uina decurrunt. & siqͥs res¬
pirauerit cõmissum flagitiũ. soluta acies
loco motꝰ habetur. Aqua decurrens alli¬
bano cautes sub rupe soluit. quomͦ mollibꝰ

Expanded text:
rent nesciebant. unde plerique boni iudirent nesciebant. unde plerique boni iudices ea quae per ebrietatem dicta essent tenenda ad crimen non putauerunt. plerique etiam uino utuntur ut eculeo et quibus tormenta non eliciunt uocem proditionis eos temptant bibendo, ut patriae statum, salutem ciuium, defensionis suae prodant consilia; uirtus enim plerumque uincit dolorem, fidem autem potus excludit. cognoui plerosque fidiculis exulceratos nomen suum negasse: quis inter cymbia texit quod latere cupiebat? quid retexam auditum mihi non poculi, sed profluuii genus, quo in ora hominum tamquam per fistulas aut canales uina funduntur? homines hos an utres uerius aestimarim ? tamen ipsi utres, nisi moderata transfusio sit, saepe rumpuntur; per cornu etiam fluentia in fauces hominum uina decurrunt, et si quis respirauerit, conmissum flagitium, soluta acies: loco motus habetur. aqua decurrens a Libano cautes rupeas soluit, quomodo mollib
Abbreviated transcription (Latin):
nem & similitudinẽ dĩ facti sumꝰ: sp̃u
scõ repleti ẽẽ debemus. Quid aut̃ obtes¬
tationes potantiũ loquar. qͥd memorẽ
sacramenta. que uiolare nefas arbitͣut᷑:
bibamus inqͥunt. Opto salutem imꝑatoꝵ.
ut qui ñ biberit fiat reus indeuotionis.
Uidetur enĩ ñ amare imꝑatorẽ: qͥ pro
salute euis ñ biberit. Copiose deuotio¬
nis obseqͥum. Bibamus ꝓ salute exer¬
citus bibamꝰ ꝓ comitũ uirtute. ꝓ filio¬
rũ sanitate. Et hec uota ad ł̃m ꝑtin̾e
iuidicant. siccut illi qui calices ad sepul¬
chra martyrum deferunt. atq illic in
uesꝑam bibunt: alit̾ se posse exaudiri
posse ñ credunt. O stulticia hominũ
que ebrietatem sacrificium putant. qͥ
existimant illis ebͥetatem placere. qͥ ieiu¬
nio passionem sustinere didicerunt.
Qnͣtos de intemꝑanti conuiio noui¬
mus ad tormenta uenisse. dum de ꝑ
ebrietatem de imꝑio suo certant. ⁊ sͥ regna
ꝓmittunt: honores alii pollicentur. In¬
felices ad penam ducti sunt: quicͥqͥd dice¬

Expanded text:
nem et similitudinem dei facti spiritu sancto repleti esse debemus. Quid autem obtestationes potantium loquar ? quid memorem sacramenta, quae uiolare nefas arbitrantur? \'bibamus inquiunt. \'opto salutem imperatorum, ut qui non biberit fiat reus indeuotionis; uidetur enim non amare imperatorem qui pro eius salute non biberit.s o piae deuotionis obsequium ! \'bibamus pro salute exercitus, pro comitum uirtute, pro filiorum sanitate\'. et haec uota ad deum peruenire iudicant sicut illi qui calices ad sepulchra martyrum deferunt atque illic in uesperam bibunt; aliter se exaudiri posse non credunt. o stultitia hominum, qui ebrietatem sacrificium putant, qui existimant illis ebrietatem placere qui ieiunio passionem sustinere didicerunt. quantos de intemperanti conuiuio nouimus ad tormenta uenisse! dum per ebrietatem de imperio suo certant et sibi regna promittunt, honores aliis pollicentur, infelices ad poenam ducti sunt, qui quid dice
Abbreviated transcription (Latin):
ratis. s benedictionis gr̃am. Hanc pe¬
cuniam fenerat popls nationũ. qui
sciuit acciꝑe feneratũ. qui sciuit cer¬
nere. qui sciuit excutere. Recusasti
indicta fenoris spũalis: egere cepisti.
De te gͥ di filio dictum ẽ: mutuabitur
peccator &e non soluet. Tibi dr̃. aduena
qui ẽ in te ascendit suꝑ te: tu aut̃ des¬
ignorat. In inferno semꝑ ẽ: qͥ non as¬
cendit ad xp̃m. In sũmũ aut̃ ppłs
qui u̾bum recipit: ħͥ ħt fidi ome
patͥmoniũ. De hoc dicit lex. Hic tͥ
fenerabit : tu auẽ non fenerabis ei.
hic tͥ fenerabit: erit caput: tu aut̃
eris cauda. Hoc ẽ. ille erit pͥmus:
tu ultumꝰ & abiectus. Auferam a ui¬
dea caput & caudam: initiũ & finẽ.
Initium xp̃m. qui int̾rogatꝰ quis esser
respondit. mitiũ quod et loquor uob.
finem quoq xp̃m dicit. ipse ẽ enim
finis legis ad usticiam om̃i credenti.
Ergo qui ñ credit adiusticiam. nec
initim nec finenẽ ht̃. s ipse sui funs
ẽ. Cognouimꝰ fenꝰ legitimũ. cognos¬

Expanded text:
ratis, sed benedictionis gratiam. hanc pecuniam faenerat populus nationum, qui sciuit accipere faeneratum, qui sciuit cernere, qui sciuit excutere. recusasti indiga faenoris spiritalis: egere coepisti. de te igitur a dei filio dictum est: mutuabitur peccator et non soluet. tibi dicitur: aduena qui est in te ascendet super te, tu autem designorat, in inferno semper est qui non ascendit ad Christum, in summo autem populus qui uerbum recipit. hic habet fidei omne patrimonium, de hoc dicit lex: hic tibi faenerabit, tu autem non faenerabis ei: hic tibi erit caput, tu autem eris cauda, hoc est: ille erit primus, tu ultimus et abiectus. auferam a Iudaea caput et caudam, initium et finem: initium Christum, qui interrogatus qui esset respondit: initium, quod et loquor uobis. finem quoque Christum dicit; ipse est enim finis legis ad iustitiam omni credenti. ergo qui non credit ad iustitiam nec initium nec finem habet, sed ipse sui finis est. Cognouimus faenus legitimum, cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eñi homo ebrius: nisi creatura suꝑflua:
Itaꝙ sic ait. Sicut fleui iazer deflebo
te uitis: quia deserta ẽ cuutas iarer
& infra. Uiũ erat in torcularib tuis.
mane ñ calcauerunt: meridie aut̃ non
fecerunt. Iarer moithic. Mepiccor facta
suꝑflua ẽ. Mod̾atio enĩ. naturalis ẽ. Supͣ
mensuram quicqͥd ẽ: suꝑfluũ habet᷑. Ita

Expanded text:
est enim homo ebrius nisi creatura superflua? est enim homo ebrius nisi creatura superflua? itaque sic ait: sicut fletum Iazer deflebo te, uitis, quia deserta est ciuitas Iazer, et infra: uinum erat in torcularibus tuis: mane non calcauerunt, meridie autem non fecerunt. Iazer rcotyotc rcspioooc, factura superflua est — moderatio enim naturalis est, supra mens
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ eadem dñs ꝑ iheremiã locutꝰ ẽ di¬
cens.Bibite & inebͥamini & uomite
& cadetis & non surgetis. Hinc etiã
uane ymagines incerti uisus. instabi¬
les gressus. umbras sepe tͣnsilunt sic̃
foueas Nutat his t̾ra subito exigit᷑.
inclinari uidetur. & qͣsi uertat᷑ tunen¬
tes in faciem riunt. & solem manib
app̃hendunt. aut concurrentib mon¬
tib sͥ uidentur includi. Murm᷑ in au¬
rib tamꝗͣ maris fluctuantis. pauor &
resonantia fluctu littora: cum canes
uiderint leones arbitrant᷑ &e fuguuit.
Alii risu soluunt᷑ incondito. alii incon¬
solabili merore deplorant: alii irrationa¬
les cernunt pauores. Uigilantes som¬
niant: dormientes litigant. Cita
his somniũ est: somnus his multꝰ ẽ.
Excitari nullis uocib possunt. qͣnto¬
libet stimulandos impulsu pites.
nisi resipuerint uigilare ñ posst᷑. Uñ
bñ iheremias huimodi hominẽ t̃ãꝙͣ
suꝑ fluam creat᷑am defladũ putat. Qͥt

Expanded text:
nisi eadem dominus per Hieremiam locutus est dinisi eadem dominus per Hieremiam locutus est dicens: bibite et inebriamini et uomite: et cadetis et non surgetis. Hinc etiam uanae imagines, incerti uisus, instabilis gressus. umbras saepe transiliunt sicut foueas. nutat his terra, subito erigi et inclinari uidetur, quasi uertatur. timentes in faciem ruunt et solum manibus adprendunt aut concurrentibus -montibus sibi uidentur includi. murmur in auribus tamquam maris fluctuantis fragor et resonantia fluctu litora. canes si uiderint, leones arbitrantur et fugiunt. alii risu soluuntur incondito, alii inconsolabili maerore deplorant, alii inrationabilis cernunt pauores. uigilantes somniant, dormientes litigant. uita his somnium est, somnus his multus est. excitari nullis uocibus possunt: quantolibet stimulandos inpulsu putes, nisi resipierint, uigilare non possunt. unde bene Hieremias huiusmodi hominem tamquam superfluam creaturam deflendum putat. quid
Abbreviated transcription (Latin):
exagitabat enĩ eos sp̃c neqͣm. qui reple¬
ta ei se corpora mouere consueuit. Et
ille cum defuerit tremor desinit: ebͥe¬
tas auit ꝑpetuũ dat tremorẽ. Sudant
uinũ corꝑa temulentoꝵ. si leuiꝰ conti¬
geris uinum expͥmis. Ebrietas fom̃¬
tum libidinis ẽ. ebrietas incentiuũ
insanie. eb̾etas uenenũ insipientie. ħ
sensus hominũ mutat & formas: ꝑ
hanc fiunt ex hominib equi ad¬
hunientes. Siquid ẽ naturali uapor
corꝑis calidi. & pret̾ nat᷑am uini calore
flammat. cohibere se non queunt. &¬
in bestiales libidines excitantur. ut
nullũ tempꝰ p̃scͥptum habeant qd̾ de¬
ceat indulgere. Concubitu uocem amit¬
tunt. colore uariant᷑. oculis ignescunt.
ore anelant.fremunt narib. in furorẽ
inardescunt. sensu excidunt. Hinc fre¬
nesis ꝑiculosa. hinc caleuli grauis pe¬
na. hinc exitialis cruditas. hunic uomiitꝰ
frequens. semesas epulas cũ int̾noꝵ
uscerũ cruore tundentiũ. Mentior:

Expanded text:
exagitabat enim eos spiritus nequam, qui repleexagitabat enim eos spiritus nequam, qui repleta a se corpora mouere consueuit. et ille cum defuerit tremor desinit, ebrietas autem perpetuum dat tremorem. sudant uinum corpora temulentorum: si leuius contigeris, uinum exprimis. ebrietas fomentum libidinis, ebrietas incentiuum insaniae, ebrietas uenenum insipientiae. haec sensus hominum mutat et formas. per hanc fiunt ex hominibus equi adhinnientes, siquidem naturali uapore corporis calidi et praeter naturam uini calore flammati cohibere se non queunt et in bestiales libidines excitantur, ut nullum tempus praescriptum habeant, quo deceat indulgere concubitu. uocem amittunt, colore uariantur, oculis ignescunt, ore anhelant. fremunt naribus, in furorem inardescunt, sensu excidunt. hinc frenesis periculosa, hinc calculi grauis poena, hinc exitialis cruditas, hinc uomitus frequens semesas epulas cum internorum uiscerum cruore fundentium. mentior,
Abbreviated transcription (Latin):
natione conterit᷑. Qua ratione calix
aureus: Qm̃ qui ueritate deficitur.
q̃rit ilecebram. ut inspicientes saltem¬
uasa preciosa ad bibencũ aliquos pos¬
sit iuicere. Constitue ante oculos pom¬
pam huĩ scli. Uides speciosam illece¬
bram. s manem gr̃am. Non te indu¬
cant aurea uasa & argentea. Habemꝰ
& nos theseurũ inuasis fictilib. Uas
Ue siceram mane sectantes. Aureũ ẽ
hoc uas. poculũ ẽ in eo. pocłi: uene¬
num mortis. uenenũ libidinis uene¬
nũ ebrietatis ẽ. Hoc qui biberit: com¬
mouet᷑ & cadit. Cõmouet᷑ ñ solum cor¬
pore: s etiã corde turbatur. Cõmoueri
enĩ. peccatiẽ. Deniq cham exiens al
conspectu dei habitauit int̾ra neath:
qd int̾pretatione significat commotio¬
nẽ. Ergo qui calice aureo inebͥatur:
peccato mouetur. Quid te sub maledic¬
to constitius cam. illiꝰ parricide ut tre¬
mas atoꝵ mouearis: S & ꝑsequutores
dñi transeuntes mouebant capita sua.

Expanded text:
natione conteritur. qua ratione calix natione conteritur. qua ratione calix aureus ? quoniam qui ueritate deficitur quaerit inlecebram, ut species saltem pretiosa ad bibendum aliquos possit inlicere. constitue ante oculos pompam huius saeculi: uides speciosam inlecebram, sed inanem gratiam. non te inducant aurea uasa et argentea; habemus et nos thensaurum in uasis fictilibus. uas t Christi. uae siceram mane sectantes! aureum est hoc uas, poculum est: in eo poculo uenenum mortis, uenenum libidinis, uenenum ebrietatis est. hoc qui biberit commouetur et cadit. commouetur non solum corpore sed etiam corde turbato; commoueri enim peccati est. Denique Cain exiens a conspectu dei habitauit in terra Naid, quod interpretatione significat commotionem. ergo qui calice aureo inebriatur peccato mouetur. quid te sub maledicto constituis Cain illius parricidae, ut tremas atque mouearis? sed et persecutores domini transeuntes mouebant capita sua:
Abbreviated transcription (Latin):
ce sicera. Deniq hebrei om̃ẽm potũ qͥ in¬
ebriat siceram nomine uocant. Non im¬
merito gͥ ue illis qui mane potum ebͥe
tatis requirunt. quib conueniebat do
laudes referre. preuenire lucem. & oc¬
currere oratione soli iusticie. Quis nos
uisitabit & exurget nob si nos xp̃o ñ
uino ⁊ sicere surgamꝰ. Pii hymni dĩc
tur &e tu tytharam tenes: Psalmi ca¬
nuntur & tu psatt̾ium sumis aut tym¬
pañi: Merito ue qͥa salutem relinqͥs
tab̾nas uinũ querit᷑. excutiunt᷑ tapetãs
accubitũ festinet sternere. lageness
argenteas & aureos calices exponunt.
Ue inqͥt ista querentib. Calix aureus
babylon in manu diũ ineb̾ans omñe
t̾ram. Auino eius biberunt om̃s gõ.
do cõmote st̃ &e subito cecidit babylon
&ẽ contͥta ẽ. Calix gͦ aureus contͥtus ẽ. qi
babylon contrita ẽ. que ẽ calix aureus.
S qͣmius auro se iactet &e precio: ĩ dñi
&e ipsa ẽ potestatẽ. Deniꝙ diuina indig.¬

Expanded text:
acit, sed et sicera. denique Hebraei omnem potum qui inacit, sed et sicera. denique Hebraei omnem potum qui inebriat sicerae nomine uocant. Non inmerito ergo uae illis qui mane ebrietatis potum requirunt, quos conueniebat deo laudes referre, praeuenire lucem et occurrere oratione soli iustitiae, qui suos uisitat et exurgit nobis, si nos Christo, non uino et sicerae surgamus. piis hymni dicntur, et tu citharam tenes? Psalmi canuntur, et tu psalterium sumis aut tympanum. Merito vae, quia salutem relinquis, tabernas. uinum quaeritur, excutiuntur tapetes. accubitum festinant sternere, lagynas argenteas, auratos calices exponunt. uae,inquit,istaquaerentibus! calix aureus Babylon in manu domini inebrians omnem terram. a uino eius biberunt omnes gentes, ideo commotae sunt. et subito cecidit Babylon et contrita est. calix ergo aureus contritus est, quia Babylon contrita est, quae est calix aureus. sed quamuis auro se iactet et pretio, in domini et ipsa est potestate. denique diuina indig
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iudicia tam ꝙͣ reges. Fit ñ nunꝙͣ grauior
tumultus qr uino mens ꝑu̾titur ebrii. &
ñ meminit regis uel magistrat᷑ ut scͥptũ ẽ.
& omĩa ꝑtalenta facit loqui & ñ memine¬
rint cum bib̾int amicitie nec frat̾ne neces¬
situdinis. s post tumultũ sumunt gladios.
& cum a uino mersi fuerint & resurrexe¬
rit ñ meminerint ipsi que gesserint. Ha¬
bent gͦ etiam dignam mercedem. Tumultꝰ
p̃terieram. Certe gͦ citharam psalteria
Tympanaq cognouimꝰ comuuiis huiꝰmo¬
di frequent̾ adhiberi. ut uino ⁊ cantu ex¬
citentur libidines. Pleriq etiã ꝑsico more
mulieres dignas. temulentoꝵ consortio
incuci iubent & ab his fialas accipiunt:
atꝙ illis se substernunt sedentib. Et hũc
metum sacrate habent obseruationis ebeta¬
tis mysterium. Habent gͦ uinum e barba¬
ri. Libenter his romani indulgent. ut &e
ip̃i soluant᷑ in potus. & eneruati ebͥetate

Expanded text:
ergo et iudicia tamquam rei. fit nonnumquam grauior ergo et iudicia tamquam rei. fit nonnumquam grauior tumultus, quia uino mens peruertitur ebriosi: et non meminit regis nec magistratus, ut scriptum est, et omnia per talenta facit loqui. et non meminerunt, cum biberint, amicitiae nec fraternae necessitudinis. sed post tumultum sumunt gladios et cum a uino mersi fuerint et surrexerint, non meminerunt ipsi quae gesserint. habent ergo etiam dignam mercedem tumultus. praeterieram certe ego citharam psalteria tympana, quae cognouimus conuiuiis huiuscemodi frequenter adhiberi, ut uino et cantu excitentur libidines. plerique etiam Persico more mulieres dignas temulentorum consortio induci iubent et ab his fialas accipiunt atque illis se substernunt sedentibus. et hunc ritum sacratae habent obseruationis, ebrietatis ministerium. habent ergo uinum et barbari: libenter his Romani indulgent, ut et ipsi soluantur in potus et eneruati ebrietate
Abbreviated transcription (Latin):
sodome uinea eoꝵ est: & uitis eoꝵ uites
gomorre. Uua eoꝵ uua fellis. ⁊ botrus
amaritudinis inipsis. Putatis me tamꝙͣ ui¬
no crapulatum. intemꝑantius ieunii pre¬
dicationi hc̃ miscuisse sermonẽ. & ad huc ꝓpt
hos fortissimos uros qͣnta preterii qͣnto mi¬
nora dixi qͣm dñs locutus ẽ: Audistis qͥd
ꝑ moy sen dixerit. audite quid in libro sermo¬
nũ yseie scͥptum ẽ. Inuehitur enĩ dñs in hꝰ
sectantur siceram: qui ebrii sunt uesꝑe. Nã
uinũ eos comburit. Cum cythara enĩ ꝙ
psalterio & tẏmpanis uinũ bibunt: oꝑa
aut̃ cłi ñ respiciunt & oꝑa manuũ eiꝰ ñ con¬
sid̾ant. Eui ue inquit cui iudicia cui tumultꝰ:
Diu̾sa singulis: temulentis omĩa. Ue enĩ
his qui ebrii sunt uesꝑi. Quidgͥ illis qui ꝙr
ante uesꝑam ce freq̃nter in luce madent:
Ergo ue sibi debitum habent ⁊ certatiões
conserunt. in lites incidunt uel ꝓsiliunt.
ueniunt ad iudicia uel uocant᷑. Habent

Expanded text:
Sodomae uinum eorum est et uitis eorum uitis Sodomae uinum eorum est et uitis eorum uitis Gomorrae: uua eorum uua fellis, botrys amaritudinis in ipsis. Putatis me tamquam uino crapulatum intemperantius ieiunii praedicationi hunc miscuisse sermonem: et adhuc propter hos fortissimos uiros quanta praeterii, quanto minora dixi quam dominus locutus est! audistis quid per Moysen dixerit, audite quid in libro sermonum Esaiae scriptum est. inuehitur enim dominus in sectantur sicera, qui ebrii sunt uesperi; nam uinum eos comburet. cum cithara enim et psalterio et tympanis uinum bibunt, opera autem dei non respiciunt et opera manuum eius non considerant. cui uae inquit, cui iudicia, cui tumultus? diuersa singulis, temulentis omnia. uae enim his qui ebrii sunt uesperi! quid igitur illis qui et ante uesperam et frequenter in lucem madent? ergo uae sibi debitum habent concertationes. conserunt lites, in caedem prosiliunt, ueniunt ad iudicia uel uocantur. habent
Abbreviated transcription (Latin):
niq undemie temꝑe si uineam intͣiunt:
solent ebͥetate succendi. Quid te delectant
damna sine gra. rogas ad iocunditatem.
cogis ad mortẽ. inuitas ad pͣndiũ: nec¬
ferre ius ad sepulchrum. Cibos ꝓmittis:
tormenta irrogas: uina p̃tendis. uenena
infundis. Om̃e enĩ qd nocet: uenenũ ẽ.
Tollit sensus. uiscera exurit: somnũ in¬
festat. caput uexat. Etiam maior
excluditur. non uinũ ueneno. Merito
d̾s ꝑ moysen ñ solum ueneno s etiam dͣ¬
conũ ueneno. uinũ comꝑauit dicens. fu¬
ror draconũ iunũ illoꝵ: & ira aspidum in¬
insanabilis. Et pulchre addidit insana¬
bilis. Multi enĩ a reliquo serpentiũ uene¬
no curant᷑. nemo ab ebͥetate. Ueneno caro
uuln̾atur: mens sine noxa. Ebrietas
ad corꝑis mortẽ: menti etiã cͥmen adiun¬
git. Ad uerte aut ⁊ ꝑfidie uenenũ. uni
declaratũ nomine. Ait enĩ supra dealie¬
nigenis qui nesciunt đm̃. De uinea enĩ

Expanded text:
nique uindemiae tempore si uineam intrauerint, nique uindemiae tempore si uineam intrauerint, solent ebrietate succendi. quid te delectant damna sine gratia ? rogas ad iocunditatem, cogis ad mortem: inuitas ad prandium, ecferre uis ad sepulchrum: cibos promittis, tormenta inrogas: uina praetendis, uenena suffundis. omne enim quidquid nocet uenenum est. tollit sensus, uiscera exurit, somnum infestat, caput uexat. etiam maior excluditur, non ninum ueneno. mento deus per Moysen non solum ueneno sed etiam draconum ueneno uinum conparauit dicens: furor draconum uinum ill orum et ira aspidum insanabilis. et pulcre addidit insanabilis; multi enim a reliquo serpentium ueneno curantur, nemo ab ebrietate. certe ueneno caro uulneratur, mens sine noxa est: ebrietas ad corporis mortem mentis etiam crimen adiungit. aduerte autem et perfidiae uenenum uini declaratum nomine. ait enim supra de alienigenis, qui nescirent deum: de uinea enim
Abbreviated transcription (Latin):
cillant. rident seruuli. dñoꝵ obꝓbria
manib suis portatĩ. Militem bellatore
imponunt equo. Itaq hac atq illac tãꝙͣ
nauigia sine gubernatore fluctuant:
& tamꝙͣ uulnere icti int̾ram defluunt:
nͥexcipiant᷑ a seruuł. Alii referuntur
in scutis. fit pompa ludibrii. Quos ma¬
ne insignes armis exspectaueras uultu
minaces: eosdem uespe c̾nas etiam a
puerulis impune rideri. Sine ferro
uuln̾atꝰ. sine pugna int̾fectus: sine
hoste turbatus. sine senectute tremuł.
In ip̃o uiuentutis flore nascente. quis
tale miscuit furoris poculũ. quis tantũ
infudit mentis pocnum : ꝑiclitat᷑ hõ
lutum ẽe de corpore. & ip̃e sibi reus est in¬
same uoluntarie. corruptele spontanee.
Tñ nec uos excusamini qui uocatis ut
amicos. & emittitis ut inimicos. Qnto
meluis in t̾ram tuã uina fucdisses. s et
t̾ram in ebriat. & asꝑiores etiã ipsas fe¬
ras reddit. si uni contigerit odor. De¬

Expanded text:
cillant. rident seruuli dominorum opprobria, cillant. rident seruuli dominorum opprobria, manibus suis portant militem bellatorem, inponunt equo. itaque hac atque iliac tamquam nauigia sine gubernatore fluctuant et tamquam uulnere icti in terram defluunt, nisi excipiantur a seruulis. alii referuntur in scutis, fit pompa ludibrii. quos mane insignis armis spectaueras, uultu minaces, eosdem uesperi cernas etiam a puerulis inpune rideri sine ferro uulneratos, sine pugna interfectos, sine hoste turbatos, sine senectute tremulos, in ipso iuuentatis flore marcentes. Quis tale miscuit furoris poculum, quis tantum infudit mentibus uenenum ? periclitatur homo lutum esse de corpore et ipse sibi reus est insaniae uoluntariae, corruptelae spontaneae. tamen nec uos excusamini, qui uocatis ut amicos et emittitis ut inimicos. quanto melius in terram tua uina fudisses! sed et terra inebriat et asperiores etiam ipsas feras reddit, si uini contigerit odor. de
Abbreviated transcription (Latin):
immunis iniurie ẽ: in conuiuiis ⁊ si ma¬
nũ reuocet a uino. ori eiꝰ infundit᷑. Om̃s
inebabunt᷑ uictores. uictiq om̃s ebrii ia¬
cent pleriq sopiti. Nec portari eos ad se¬
pulchrum licet. Pͥusqͣm is qui pascit. de
omĩb se uindicatũ uiderit ut ulciscat᷑
dispendium. Qui aut̃ dãna ñ sentit:
hanc mense sue glam putat. si ex ea
uuln̾ati om̃s ac saucii tamꝙͣ de arena
& inde ad conuiuiũ reportari. repleri ut
exhauriant. ⁊ exhaurire ut bibant. Si
quis uerecundior fui̾t ut erubescat surg̾e.
cum iam ĩmoderat᷑ potus non possit teneri.
anhelare uehementus. gem̾e. sudare. sig¬
nis ꝓdere qd̾ pudeat confiteri. Ibi unusqͥsq
pugnas enarrat suas. ibi forcia facta sua
predicat. Narrant trophea uino madidi.
& sonno soluti. Nesciunt mente. qd̾ lingͣ
ꝓferant. Unusqͥsꝙ stercit. putet. dormitat.
dimicat. & si qͣndo surrectum fu̾it. uiri p̃¬
liatores stare non possunt. Egressu ua¬

Expanded text:
inmunis iniuriae est: in conuiuiis etsi mainmunis iniuriae est: in conuiuiis etsi manum reuocet a uino, ori eius infunditur. omnes inebriantur, uictores uictique omnes ebrii iacent plerique sopiti. nec portari eos ad sepulchrum licet, prius quam is qui pascit de omnibus se uindicatum uiderit, ut ulciscatur dispendium. qui autem damna non sentit hanc mensae suae gloriam putat, si ex ea uulnerati omnes ac saucii tamquam de harena et inde ad conuiuium reportari, repleri ut exhauriant et exhauriri ut bibant. si quis uerecundior fuerit, ut erubescat surgere, cum iam immoderatos potus tenere non possit, anhelare uehementius, gemere, sudare, signis prodere quod pudeat confiteri. ibi unusquisque pugnas enarrat suas, ibi fortia facta sua praedicant, narrant tropaea uino madidi et somno soluti nesciunt mente quid lingua proferant. unusquisque stertit et potat, dormit et dimicat, et si quando consurrectum fuerit, uiri proeliatores stare non possunt, egressu ua
Abbreviated transcription (Latin):
ueniatur scdas. At uͥ consũmate fu̾i̾nt e¬
pule. putes iam ẽẽ surgendũ: tum de inte¬
gro potum instaurant suũ. Cum consũma¬
u̾uit. tc̃ inchoare se dicunt. t̃c deferuntur
tiale. tc̃ maximi cratheres quasi instrum¬
ta belloꝵ. Ac ne inde hoc mod̾atũ arbi¬
treris: mensura ꝓponitur. certat᷑ sub u¬
oice. sub lege decernit᷑. Agonithetes illis fu¬
ror ẽ stipendiũ debilitas. uictorie p̃mum.
Culpa pendit anceps dui: & dubiũ belli
euentus. Furor enĩ illi ẽ preliaris: cedunt
pincenarũ manꝰ uina fundentiũ: ⁊ coqͦꝵ
labores calida ministrantiũ. Cedunt qui
mensuras ipsas bonas suꝑeffluentes. di¬
ligenti uibrant examine. ne quid effun¬
dant. Non cedunt bibentes: sola illa
sunt sine excusatione certamina In bello
siquis se inferiorem uidit. arma conu̾tit.¬
& meretur ueniã. Hic siquis calicem
conu̾tat. urgetur ad potũ. In scaminate
siquis manũ leuat exors qͥdem palme. s

Expanded text:
erueniatur secundas. at ubi consummatae fuerint eerueniatur secundas. at ubi consummatae fuerint epulae, putes iam esse surgendum: tunc de integro potum instaurant suum, cum consummauerint, tunc incohare se dicunt, tunc deferuntur fialae, tunc maximi crateres quasi instrumenta bellorum. ac ne inmoderatum hoc arbitreris, mensura proponitur, certatur sub iudice, sub lege decernitur. agonithetes illis furor est, stipendium debilitas, uictoriae praemium culpa. pendit anceps diu et dubius belli euentus; furor enim ille est proeliaris. cedunt pincernarum manus uina fundentium et cocorum labores calida ministrantium, cedunt qui mensuras ipsas bonas. supereffluentes diligenti librant examine, ne quid effundant: non cedunt bibentes. Sola illa sunt sine excusatione certamina. in bello si quis se inferiorem uiderit, arma conuertit et meretur ueniam: hic si quis calicem conuertat, urgetur ad potum. in scammate si quis manum leuat, exors quidem palmae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
posita argentea. pompã arbitreris. Corm
in medio uino plenũ: ñ p̃liaris. s epula¬
ris. Instrum̃tũ bucine. qd̾ discumbentes
incertam̃ accendat. pͥmo minorib po¬
culis. uelut ferentariis pugna p̃ludit᷑.
Uerum hec ñ sobͥetatis sp̃es: s bibendi
disciplina. Etem̃ tͣgediarum auctores.
pͥmo sensim uocem excitant. donec inde
uocis aꝑiant iter. ut postea magnis possint
clamorib ꝑsonare. Ita isti quoꝙ ꝓlixio
irritent situm. ne forte restinguant eam.
& saciati postea bibere ñ possint. Ergo
lͥi res calere ceꝑit. poscunt maiorib pocłis.
feruor inardescit marcius. cibo sitis exestu¬
at: & ubi ĩminui usa ẽ. a potu meratiore
reparatur. Certant pocula cum ferculis:
&e unt̾ morsus sepe remitunt᷑. Deinde ꝓce¬
dente potu. longuis contentuisq diu̾sa ⁊
magna c̾tamina quis bibendo p̃cellat. no¬
ta graauis scut excuset. siquis temꝑandum
forte uinũ putet.⁊ hec donec ad mensas ꝑ¬

Expanded text:
posita argentea, pompam arbitreris: cornu posita argentea, pompam arbitreris: cornu in medio vini plenum, non praeliaris, sed epularis instrumentum buccinae, quod discumbentes in certamen accendat. 47. Primo minoribus poculis velut ferentariis pugna praeluditur. uerum haec non sobrietatis species, sed bibendi est disciplina. etenim ut tragoediarum actores primo sensim uocem excitant, donec udae uocis aperiant iter, ut postea magnis possint clamoribus personare, ita isti quoque in prinritent sitim, ne forte restinguant eam et satiati postea bibere non possint. ergo ubi res calere coeperit, poscunt maioribus poculis, feruor inardescit Martius, cibo sitis exaestuat et, ubi inminui uisa, potu meraciore reparatur. certant pocula cum ferculis et inter morsus saepe remittuntur. deinde procedente potu longius contentiusque diuersa et magna certamina quis bibendo praecellat. nota grauis, si quis excuset, si quis temperandum forte uinum putet. et haec donec ad mensas p
Abbreviated transcription (Latin):
ne phylosophy auditoriũ disputantis
ingressus sit. Quo audito coronas ut
aunt sensim detrax̾it. unguenta det̾ͥ¬
serit. scortis uale dicerit. phylosophus
postea tantus euaserit. ut ẽet sob̾etatis ex¬
emplũ. qui fuerat ante ebrietatis ludibũ.
Non eñi unũ emendatũ illis iniudeo. ut
doceam genus eoꝵ luxurie a me ñ ẽe si¬
mulatũ. Certe ille si respͥuit. a uino: fuit
tñ semꝑ temulentus sacͥlegio. A pace gͥ¬
hinc adolescentis lubricus ad comuiua
p̃liatoꝵ uenimꝰ: int̾ arma pͣndendũ ẽ stipa¬
toris. Hinc sunt bellici qui ministrant
succ uncti auro. & babilonicis lumbos
suffulti balteis. aureis torqueis nitent
colla. aureis bullis zonam tegunt. au¬
reis thecis cultros includunt suos quib
uimicent. Cum epulis diuidendis assis¬
tunt pueri. coma nitentes ex gente bar¬
barica. Ad hos electi usus ꝑ singularũ
uistantias etatũ uices. cernas ppłoꝵ diu̾¬
soꝵ ordines. aciem ordinatã. putes uasa ex¬

Expanded text:
ne philosophi auditorium disputantis ne philosophi auditorium disputantis ingressus sit, quo audito coronas, ut aiunt, sensim detraxerit, unguenta deterserit, scortis uale dixerit, philosophus postea tantus euaserit, ut esset sobrietatis exemplum qui fuerat ante ebrietatis ludibrium. non enim unum emendatum illis inuideo, ut doceam genus eorum luxuriae a me non esse simulatum. certe ille si resipuit a uino, fuit tamen semper temulentus sacrilegio. Apage hinc adolescentes lubricos, ad convivia praeliatorum venimus. Inter arma prandendum est, stipatores hi sunt bellici qui ministrant, succincti auro, et Babylonicis lumbos suffolti balteis: aureis torquibus nitent colla, aureis bullis zonam tegunt, aureis thecis cultros includunt suos, quibus dimicent cum epulis dividendis. Assistunt pueri coma nitentes, ex gente barbarica ad hos usus electi, per singularum distantias aetatum vices. Cernas populorum diversorum ordines, aciem ordinatam putes: vasa ex
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ diuiti cedit. ut pote qui pauꝑẽ ẽẽ
se nescit. ñ infirmꝰ ualido cui omissa in
bibendo ẽ fortitudo. ñ mendicꝰ locupleti.
ñ ignobilis honorato. cum bibentes il¬
lum regem habeant. qͥ bibendo suꝑauit
uiros. Meritoq scͥptum ẽ. equalis uita
hominib. uinũ inebͥetatate. S utinã
& qd̾ sequit᷑. audires. Bibas ilud mod̾ã¬
te. ut sis sobrius. Non habes qd̃ accu¬
ses. Uinũ in iocunditate creatũ ẽ. ñ in
ebrietate ab initio. Exultatio anime
& cordis ẽ: si mod̾ate bibas. Immod̾atior
aut̃ potus in iracundiã concitat: e rui¬
nas multas efficit. S forte dicant has
ẽe potiones uulgariũ ⁊ hominũ leuis¬
fortissimoꝵ conuuiua. Nongͦ hic un¬
gͥentatꝰ ad olescentulus aut coronatus
rosis ꝓferetur. qualẽ ferunt fuisse illũ
qͥ delibut᷑ ungͣentis. redimitꝰ floribus.
sub nixus m̾etricib ante lucanũ potu
ebrius. & diurno cereoꝵ comitatꝰ lumi¬

Expanded text:
pauper diuiti cedit, utpote qui pauperem esse pauper diuiti cedit, utpote qui pauperem esse se nescit: non infirmus ualido, cui omnis in bibendo est fortitudo: non mendicus locupleti, non ignobilis honorato, cum bibentes illum regem habeant qui bibendo superauit uiros. meritoque scriptum est: aequalis uita hominibus uinum in ebrietate. sed utinam et quod sequitur audires: bibas illud moderate, ut sis sobrius! non habes quod accuses uinum. in iocunditatem creatum est, non in ebrietatem ab initio. exultatio animae et cordis est, si moderate bibas, inmoderatior autem potus in iracundiam concitat et ruinas multas efficit. sed forte dicant has esse potationes uulgarium et leuisfortissimorum conuiuia. non ego hic unguentatos adulescentulos aut coronatos rosis proferam, qualem ferunt fuisse illum qui delibutus unguentis, redimitus floribus, subnixus meretricibus, antelucano pOt\'l ebrius et diurno cereorum comitatus lumi
Abbreviated transcription (Latin):
feruet enĩ uinũ in his: ⁊ nescuint qͥd
loque̾nt᷑. Diuites st̃. dũ ineb̾antur:
mox uͥ uinũ digesserint. cernunt se
ẽẽ mendicos. Uno die bibunt multo¬
rũ dierũ labores. de ebrietate ad ar¬
ma consurgitur. calicib tela succedunt.
ẜ iuno sanguis effunditur: & ip̃m san¬
gͥnem uina fuclerunt. Qm fortes sͥ ho¬
mines uident᷑ in uino: qͣm sapientes.
qͣm diserti qͣnto etiã pulchri ac decori:
Cum stare ñ posst̃. mens necesse ẽ titu¬
bet. lingͣ balbutiat. pallor ex sanguis
ora suffiuidat. fecor ebrietatis horrescat.
Barbari in ferrũ ruunt: popłi in rpas.
Siquis eoꝵ pugno fuerit ꝑcussus: uide¬
as ma saucium uni lacͥmas funcdere.
Miserabilis epilogus. decantare uinũ ħ.
temulentia aut̃ mollit ce resoluit corda
temulentoꝵ. Sicut enĩ ignis ꝓbat fer¬
rum durũ: ita ⁊ uni incendio etiã suꝑ¬
boꝵ hominũ cor liquescit. Om̃s sͥ in uino
equales uidentur. nullus inferior. non

Expanded text:
feruet enim uinum in his, nesciunt quid feruet enim uinum in his, nesciunt quid loquantur. diuites sunt, dum inebriantur; mox ubi uinum digesserint, cernunt se esse mendicos. uno die bibunt multorum dierum labores. de ebrietate ad arma consurgitur, calicibus tela succedunt. pro uino sanguis effunditur et ipsum sanguinem uina fuderunt. quam fortes sibi homines uidentur in uino, quam sapientes, quam diserti. quantum etiam pulchri ac decori, cum stare non possint! mens necesse est titubet, lingua balbutiat, pallor exsanguis ora suffundat, <ut>faetor ebrietatis horrori sit. barbari in ferrum ruunt, uulgus in rixas. si quis eorum pugno fuerit percussus, uideas ora saucium uini lacrimas fundere, miserabiles epilogos decantare. habet unum hoc temulentia, ut emolliat et resoluat corda temulentorum; sicut ignis enim probat ferrum durum, ita et uini incendio etiam superborum hominum cor liquescit. omnes sibi in uino aequales uidentur, nullus inferior. non
Abbreviated transcription (Latin):
enũ prandiũ: fere non tangebant suũ.
Ieuinantib epule uolant: pͣndentib
ped̾es uarcillant. Ieuinantib de telo
manna descendit: epulantib culpa
p̃uaricationis ascend̾.S quid hoc est
Uum de ieunio disputo. strepitus au¬
dio coniuiuoꝵ Nisi fallor in sermone
meo redoluit prandium. Sonus gͦ lit¬
teraꝵ inuitat: impatientie exempla ñ
t̾rent. Et em̃ qui ieuinantẽ e ea que le¬
gis sunt ferentem expectare ñ passus ẽ.
ppłs itaq sedit manducare &e bib̾e. ⁊ sur¬
rexerunt ludere. Uidemꝰ saclegium eb̾e¬
tati fuisse coniunctũ. Nam sicut mat̾
fidei continentia: ita ꝑfidie mat̃ eb̾etas
ẽ. In qd facinus ñ ista p̃cipitat: Sedent in
forib tab̾naꝵ homines tunicã ñ hñtes.
nec sumptũ seq̃ntes diei. de imꝑatorib
&e potestatib iudicant. ĩmo sͥ regnare
uidentur. & exeicitib imꝑare. fiunt ebͥe¬
tate cdiuites. qui fiunt ueritate inopes.
Aurum donant. dispensant pecunias:

Expanded text:
enum prandium. ferae non tangebant suum. enum prandium. ferae non tangebant suum. ieiunantibus epulae uolant, prandentibus pedes uacillant: ieiunantibus de caelo mauna descendit, epulantibus culpa praeuaricationis ascendit. Sed quid hoc est? dum de ieiunio disputo, strepitus audio conuiuiorum. nisi fallor, in sermone meo redoluit prandium. sonus ergo litterarum inuitat, inpatientiae exempla non terrent. etenim qui ieiunantem et ea quae legis sunt ferentem expectare non passus est populus utique sedit manducare et bibere et surrexerunt ludere. uidemus sacrilegium ebrietati fuisse coniunctum. nam sicut mater fidei continentia ita perfidiae mater ebrietas est. in quod facinus non ista praecipitat? sedent in foribus tabernarum homines tunicam non habentes nec sumptum sequentis diei. de imperatoribus et potestatibus iudicant, immo regnare sibi uidentur et exercitibus imperare. fiunt ebrietate diuites qui sunt ueritate inopes. aurum donant, dispensant pecunias p
Abbreviated transcription (Latin):
cibi ad tempꝰ amarior. s salubris in reli¬
quũ: Ipsa corꝑa dulcib frequent᷑ inflant᷑.
ce melle iecur tenditur: idem tam̃ esce
amaritudine temꝑat᷑. Id̃o ñ mediocͥs:
s laudata questio. De manducante exi¬
uit esca ce de forte dulce. Alii hñt de tͥsti
Dulce. greti codices maxime: s & forte
laboriosũ est. Exit enĩ dulce de tͥsticia
uel labore. Noli gͦ te iactare cum ieui¬
nas: noli głari. ne nicħ tͥ ꝓsit ieiuniũ.
Que enĩ ad ostentationẽ fiunt: ñ infu¬
turũ fructum iam extendunt suũ. s
p̃sentiũ mercedẽ consumunt. Hehas
in deserto erat. ne quis ieuinantẽ uidẽt.
nisi soli coru qui eũ pascerent. Helyseꝰ
in deserto erat: ubi ñ mueniret᷑ esca. nͥ
amara. Ioh̾es in deserto erat: uͥ solas
locustas aut mel siluestre inueniret.
euinantib. epule pio angłoꝵ ministĩo
deferebant᷑. Prandebat daniel int̾ ie¬
uinantes leones. Ille prandebat ali¬

Expanded text:
cibi ad tempus amarior, sed salubris in relicibi ad tempus amarior, sed salubris in reliquum? ipsa corpora dulcibus frequenter inflantur et melle iecur tenditur, idem tamen escae amaritudine temperatur. ideo non mediocris, sed laudata quaestio: de manducante exiuit esca et de forti dulce. alii habent: et de tristi dulce, Graeci codices maxime. sed et forte laboriosum est; exit enim dulce de tristitia uel labore. noli ergo te iactare, cum ieiunas. noli gloriari, ne nihil tibi prosit ieiunium; quae enim ad ostentationem fiunt non in futurum fructum iam extendent suum, sed praesentium mercedem consumunt. Helias in deserto erat, ne quis ieiunantem uideret nisi soli corui, cum pascerent. Helisaeus in deserto erat, ubi non inueniretur esca nisi amara. Iohannes in deserto erat, ubi solas locustas aut mel siluestre inueniret. ieiunantibus epulae pio angelorum ministerio deferebantur. prandebat Daniel inter ieiunantes leones. ille prandebat ali
Abbreviated transcription (Latin):
& omnẽ sordem conscientie tue dilue.
Ect̾minat faciem suam: qui aliud
corde gerit. aliuo foris p̃tendit. Non
nos uelut quodam peripetasmate oꝑia¬
mus: qd̾ intus ẽ foris luceat. qd̾ foris
ẽ intus oꝑ etur. Nemo in ieuinio cul¬
pam includat: pure ferat innocentiam
Ieuiniũ enĩ culpe int̾fectoriũ ẽ nemo a¬
matorib p̃optet dulcia. Dulcis uolup¬
tas uidetur: amarũ ieuniũ. Hoc ama¬
ro. illũd dulce tollatur. Solent amara
etiam ip̃is plus ꝓdesse corporib. Sic̃
enĩ cum intimis pueroꝵ uiscerib uer¬
mes ex cibi in digestione nascuntur
extingui non querunt. nisi cum¬
amarior potꝰ infunditur. aut meclicam̃¬
toꝵ uis molescit asꝑior quoꝵ odore mo¬
riantur: ita ꝓfundũ anime uirtꝰ ing̾ssa
ieuiis̃ culpam latenter int̾cit. Quid
esau seruũ fratri suo fecit̾. ñne esca ad
horam dulcis. amara in post̾um: Quid
iacob dñm frĩ dedit. nonne contemptꝰ

Expanded text:
et omnem sordem conscientiae tuae dilue. et omnem sordem conscientiae tuae dilue. exterminat faciem suam qui aliud corde gerit, aliud foris praetendit. non nos uelut quodam peripetasmate operiamus: quod intus est foris luceat, quod foris est intus operetur. nemo in ieiunio culpam includat, pure ferat innocentiam; ieiunium etenim culpae interfectorium est. nemo amarioribus praeoptet dulcia. dulcis uoluptas uidetur, amarum ieiunium. hoc amaro illud dulce tollatur. solent amara etiam ipsis plus prodesse corporibus. sicut enim cum in intimis puerorum uisceribus uermes ex cibi indigestione nascuntur extingui non queunt nisi cumamarior potus infunditur aut medicamentorum uis inolescit asperior, quorum odore moriantur, ita profundum animae uirtus ingressa ieiunii culpam latentem interficit. quid Esau seruum fratri suo fecit? nonne esca ad horam dulcis, amara in posterum? quid Iacob dominum fratri dedit? nonne contemptus