comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis ut baptirandi inprẽ & filio
&e sp̃u scõ ñ ignorent nominũ u̾itatem.
neq uocabulis intelligentiam confun¬
dant. s unum q̃ ita sensu concipiant ut
ẽ: aut nuncupat᷑ agnituri absolutissi¬
me inhis quȩ dicta sunt q̃ neq ñ ipsa
demonstratȩ tͥnitatis smonem t̾cus
lib̾ or si sensim tñ iamꝓfitient̾ incedit.
Nam id q̃ ultra humani sensus intelligẽ¬
tiam dñs de se ꝓfessus est: qͣntis potest
potentiȩ exemplis ad intelligentiȩ fi¬
dem coaptat dicens. Ego inpatre ⁊ p̃r
inme. ut q̃ ab homine ꝑnat̾am hebetẽ
ñ capit᷑. id fides tamrõnabili scĩa conse

Expanded text:
nerationis, ut baptizandi in Patre et Filio nerationis, ut baptizandi in Patre et Filio et Spiritu sancto non ignorent nominum veritatem, neque vocabulis intelligentiam confundant, sed unumquodque ita sensu concipiant, ut est ac nuncupatur; agnituri absolutissime in iis quae dicta sunt, quod neque non ipsa demonstratae Trinitatis sermonem, tertius liber, etsi sensim, tamen jam proficienter incedit. Nam id, quod ultra humani sensus intelligentiam Dominus de se professus est, quantis potest potentiae exemplis ad intelligentiae fidem coaptat, dicens: Ego in Patre, et Pater in me : ut quod ab homine per naturam hebetem non capitur, id fides jam rationabilis scientiae conse
Abbreviated transcription (Latin):
quia intelligentiam magissignifi
cet qͣm expleat. Neq naturis car¬
nis ⁊ sp̃c ⁊ inuisibilium ac tracta¬
bilium coeqͣndis p̾sumpta repu .ii.¬
tet᷑. ꝓtestans & infinitati se huma¬
nȩ intelligentiȩ necessariam & ab
inuidia ẽẽ lib̃am ñ satisfatiendi ex¬
emplis. ꝑgimꝰ itaq de deo locuturi
totius oꝑis modum temꝑauimus.
ut aptissimꝰ legentium ꝓfectibus
conexorum sibi libellorũ ordo suc¬
cederet Michil enim incompositũ
indigestumq placuit afferre. ne oꝑi
mordinata cong̾ies. rusticum q̃ndã
tumultum ꝑturbata uociferatione
p̃beroe. S quia nullus ad p̃rupta
concensus ẽ. nͥ substratis paulatim
gradibꝰ ferat᷑ gressus ad sũma. nos
duũ hoc intelligentiȩ it̾ cliuo quasi
molliore lenuumꝰ ñ iam gradib in¬
cisum s planicie surrepente deuex¬
um. ut ꝓpe sine scandentiũ sensu eũ¬
tium possit ꝓfic̾e conscensus. Pꝰhunc
sequẽs ita sacͣmtum edoceti ditine ge¬

Expanded text:
quia intelliquia intellicet, quam expleat: neque naturis carnis et spiritus, et invisibilium ac tractabilium coaequandis praesumpta reputetur, protestans et infirmitati se humanae intelligentiae necessariam, et ab invidia esse liberam non satisfacientis exempli. Pergimus itaque de Deo locuturi totius operis modum temperavimus, ut aptissimus legentium profectibus connexorum sibi libellorum ordo succederet. Nihil enim incompositum indigestumque placuit afferre: ne operis inordinata congeries rusticum quemdam tumultum perturbata vociferatione praeberet. Sed quia nullus per praerupta conscensus est, nisi substratis paulatim gradibus feratur gressus ad summa; nos duum hoc intelligentiae iter clivo quasi molliore lenivimus non 15 jam gradibus incisum, sed planitie subrepente devexum, ut prope sine scandentium sensu, euntium proficeret conscensus. 21. sequens ita sacramentum edocet divinae ge
Abbreviated transcription (Latin):
illuminet. Standum itaq ꝑfidẽ
sint digna moderetur. Moderet᷑
aũ ñ aliquo mͦ intelligenda s infi¬
nite. Qumetiam conscius sͥ diuine
fuisse łi nat̾am ñ nat᷑e suȩ legib
metiat᷑ .s diuinas ꝓfessiones scdm
magnificentiam diuine de se ꝓtes
nat ce retulerit magis qͣm attułit.
neq cogat id uidi dictis continer.
q̃ añ lectionem p̃sumserit in telli¬
gindum. Cumitaq derebꝰ dierit ser¬
mo concedamꝰ cognitionem sui deo.
dictisq eius pia ueneratione famu¬
lemur. Idoneus enim sͥ testis :: qui
natura di &e natiuitate tractãtis
comꝑationum exempla afferemꝰ.¬
nemo ea existimet ab solute inse
rationis ꝑfectionem continere.
Comꝑatio enim t̾renoꝵ ad deum
riorib tamqͣm suꝑioꝵ indices qͦ¬
rere. ut rerum familiariũ consũ¬
etudine admonente ex sensus nr̃i
conscĩa ad insoliti sensus opinionẽ
educerem̃. Omnis gͥ comꝑatio hoĩ
utilis potius habeatur qͣm dõ apta

Expanded text:
illuminet. Standum itaque per fiilluminet. Standum itaque per fisint digna moderetur; moderetur autem non aliquo modo intelligendi, sed infinitate. Quin etiam conscius sibi divinae fuisse, Dei naturam non naturae suae legibus metiatur, sed divinas professiones secundum magnificentiam divinae de se nat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum itaque de rebus Dei erit sermo, concedamus cognitionem sui Deo, dictisque ejus pia veneratione famulemur. Idoneus enim sibi testis est, qui natura Dei et nativitate tractantes, comparationum exempla afferemnemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Comparatio enim terrenorum ad Deum rioribus tanquam superiorum indices quaerere: ut rerum familiarium consuetudine admonente, ex sensus nostri conscientia ad insoliti sensus opinionem educeremur. Omnis igitur comparatio, homini utilis potius habeatur, quam Deo apta:
Abbreviated transcription (Latin):
tura. s in deo c̾atore ex deonato. Max
sola sane utili acreligiosa p̃dicati¬
one aut dmnatum xp̃m negant
aut u̾umd̾m ñ ẽẽ contendunt. ut
c̾at̾o potentis c̾at᷑e intraunumdm
fidi sacram̃tum relinqͣt. quia nati¬
uitas dei extra uniꝰ dĩ fidem religi¬
onem ꝓtrahat confitentum. S noꝰ
edocti diuinitꝰ neq duos đos p̃di¬
care neq solum. hanc euangelici
ac ꝓpħici p̃conĩ rõnem in confessio¬
nem dei prĩs &e dei filii afferemꝰut
unum infide nr̃a sint ut̃q ñ unus.
neq cundemutrumq neq int̾u̾um
ac falsum aliud confitentes. quia dõ
quos fidi calor &e ignorate mundo
ac sapientibꝰ mundiu̾itatis studiũ
ad legendum uocabit meminisse
oportet t̾renarum m̃tium in firmas
atq inbecillas opiniones ẽẽ abitien¬
das &e pm̃is inꝑfectȩ sententie angus¬
tias religiosa discendi expectatione
laxandas. Nouis enim regn̾atunge¬
nii sensibꝰ opꝰ ẽ ut unum qͦmq con¬
scĩa sua scđm cȩlestis originis munꝰ

Expanded text:
tura, sed in Deo creatore ex Deo nato. Maxisola sane utili ac religiosa praedicatione, aut Deum natum Christum negant, aut verum Deum non esse contendunt; ut creatio potentis creaturae intra unum Deum fidei sacramentum relinquat; quia nativitas Dei extra unius Dei fidem religionem protrahat confitentum. Sed nos edocti divinitus neque duos deos praedicare neque solum, hanc evangelici ac prophetici praeconii rationem in confessione Dei patris et Dei filii afferemus, unum in fide nostra sint uterque, non unus: neque eumdem utrumque, neque inter verum ac falsum aliud confitentes; quia Deo quos fidei calor et ignoratae mundo ac sapientibus mundi veritatis studium ad legendum vocavit, meminisse oportet terrenarum mentium infirmas atque imbecillas opiniones esse abjiciendas, et omnes imperfectae sententiae angustias religiosa discendi exspectatione laxandas. Novis enim regenerati ingenii sensibus opus est, ut unumquemque conscientia sua secundum coelestis originis munus
Abbreviated transcription (Latin):
innatura rerum ẽẽ q̃ aut intra se in¬
telligat. aut p̾stare possit ex sese. Dĩ aũ
u̾tutes scd̾m magnificentiam ȩternȩ
potestatisñsensus. fid̃i infinitate pen¬
debat. ut d̾m inpͥncipio ap̃dm ẽc̃. iu̾¬
c̃co ñ cred̾et quia ñ intellig̾et. s id circo
se meminiss intellig̾e posse si crederce.
daret᷑ errore: ad piȩ confessionis huui
ab solutissimam fidemita insuꝑ per
apłm diuinis dictis edocet᷑. Uidete ne
quis uos spoliet ꝑphilosophiam ⁊ de
ceptionem scdđ̾m traditionem hominũ
scdm elem̃ta mundi & ñ scđm xp̃m.

Expanded text:
in natura rerum esse, quod aut intra se intelligat, aut praestare possit ex sese. Dei autem virtutes secundum magnificentiam aeternae potestatis, non sensu, sed fidei 10 infinitate pendebat: ut Deum in principio apud Deucirco non crederet, quia non intelligeret; sed idcirco se meminisset intelligere posse, si crederet.daretur errore, ad piae confessionis hujus absolutissimam fidem ita insuper per Apostolum divinis dictis edocetur: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa m
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑i sunt ꝑu̾bum eoꝵ inme. ut
& ego inte. ut & ipsi sint in nob̾. uo¬
luntatis potius & unanimitatis ꝙͣ
diuinitatis asserunt ueritatem.
tatis continere ostendetiꝰ. & om̃s
dictorum dñicoꝵ ꝓfessiones re¬
uoluentes. totum atq ꝑfectum
ex apłicis p̃coniis ac sci sp̃c ꝓpͥeta¬

Expanded text:
 verbum eorum in me: ut et ego in te, ut et ipsi sint in nobis : voluntatis potius et unanimitatis quam divinitatis asserunt veritatem. tatis continere ostendimus: et omnes dictorum dominicorum professiones revolventes, totum atque perfectum, ex apostolicis praeconiis ac sancti Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
inreb ad salutem maxime ne¬
cessariis sola ea ad satisfactionẽ
fidi afferre que ꝓpͥa sunt. quia
plerumq blandientes sensum
fallant dictorumnr̃oꝵ in explo¬
ratȩ assertiones. nͥ etiam ꝓposi¬
stionẽm adu̾sarum demonstͣ¬
tȩ inanitates fidem nr̃am in eo
ipso q ipse ridicłȩ t̾ẽ arguant᷑
affirment. Nonus itaq lib totꝰ
in refellendis hisq̃ ad infirman¬
dam unigeniti di natiuitatem
ab impiis usurpant᷑ intentus ẽ.
qui dispensationis oculti ascłis
mist̾ii inmemores. euangłica
fide d̾m atq hominẽ p̃dicari de

Expanded text:
in rebus ad salutem maxime necessariis, sola ea ad satisfactionem fidei afferre, quae propria sunt: quia plerumque blandientes sensum fallant dictorum nostrorum inexploratae assertiones, nisi etiam propositionum adversarum demonstratae inanitates, fidem nostram in eo ipso, quod ipsae ridiculae esse arguantur, affirment. Nonus itaque liber totus in repellendis iis, quae ad infirmandam unigeniti Dei nativitatem ab impiis usurpantur, intentus est: qui dispensationis occulti a saeculis mysterii immemores, evangelica fide Deum atque homine
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis ẽẽt. neq natiuitas nat᷑ã
amisiss. neq natura ñ retinuisset
potestatem. neq potestas ñ etiam cõ¬
scia sibiueritatis ꝓfessione notesc̾et.
Causas gͦ om̃s singłoꝵ gen̾um ita ex
euangłiis excer̾tas subiecimꝰ. ut nec
ꝓfessio tacuerit potestatem. nec po¬
testas exuerit nat᷑am. nec natura nõ
suȩ natiuitatis sit. nec natiuitas ñ
sui nominis ut ꝑ id ñ relinqueretur
impietatis calumpnia. cum dĩ ueri
ex deo uero diumnitatem. scdđm ee nom̃.
⁊ natiuitatem: i nat᷑am. & potestatem.

Expanded text:
nativitatis esset, neque nativitas naturam amisisset, neque natura non retinuisset potestatem, neque potestas non etiam conscia sibi veritatis professione notesceret. Causas ergo omnes singulorum generum ita ex Evangeliis excerptas subjecimus, ut nec professio tacuerit potestatem, nec potestas non exseruerit naturam, nec natura non suae nativitatis sit, nec nativitas non sui nominis: ut per id non relinqueretur impietatis calumnia, cum Dei veri ex Deo vero divinitatem, secundum et nomen et nativitatem et naturam et potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sistere negant. his niti dictorum
dñicoꝵ ꝑfessionibꝰ solent. Quid me
dicis bonum: ꝯemo ẽ bonus nunꝰ
ds. ut cum se dici bonum co argu
ẽ &e indłiñ sit u̾itate quiunus ÷.
quibꝰ dictis etiamħ adimpittatĩ
sue argumenta conectunt. hest¬

Expanded text:
sistere negant; his niti dictorum dominicorum professionibus solent: Quid me dicis bonum? Nemo est bonus nisi unus Deus ; ut cum dici se bonum coarguatest, et in Dei non sit veritate, qui unus est. Quibus dictis etiam haec ad impietatis suae argum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dum em̃tiret᷑ ingenẽ creationis¬
Qrunꝰ fidem ñ excluderet insacram̃¬
to .s natiuitatẽ u̾am nonuni acfidi
c̃ationis subitientes au̾itate unius
dĩ seꝑabilem eum facerent ut c̾atio
substioͣnis ꝑfectionem sͥ diuinitatis
ñ usurparce qͣmu̾itatis natiuitas ñ
deddiss horumgͥ furori respondere

Expanded text:
quae dum ementiretur in genere Dei uniquae dum ementiretur in genere Dei unius fidem, non excluderet in sacramento: sed nativitatem veram nomini ac fidei creationis subjicientes, a veritate unius Dei separabilem eum facerent, ut creatio substitutionis, perfectionem sibi divinitatis non usurparet, quam veritatis nativitas non dediss
Abbreviated transcription (Latin):
ingenia. potentem dĩ naturam ex nat̾ẽ
suȩ infirmitate moderantiũ. Neq ut
ipsiu̾t addinfintatẽ opinandi deinfi¬
nitis rebꝰ emĩg̾ent s intra finem sensus
sui indefinita conclud̾ent. ẽentq sibi
arbit religionis cumreligionis opus
mores. diunoꝵ negligentes p̃ceptoꝵ
em̃datores. Namut decet̾is hereticorũ
stultissimis studiis sileam: de quibus
tm̃ sicubi occasionem sermonis ratio
p̃bebit ñ tacebimꝰ qͥ damita euangłicȩ
fidi corrumpunt sacram̃tum. ut sub
unius dei pia tm̃ ꝓfessione natiuitatẽ
unigeniti dei abnegent ut ꝑtensio sit
potius in hominem qͣm detensio. neq
ut quifiuiꝰ hominis scãm tp̃ra assũptȩ
carnis fuit: idem aña semꝑfũit atq
sit filius dĩ. Neq ineo natiuitas di sit
s. exeodem demsit ait uniꝰ di ut putãt
inuiolabilem fidem series ex solido
incarnem deducta conseruet. dum
usq ad u̾ginem pat̃ ꝓtensus ipse s
natus sit infilium. Alii uͦ quia salu
admitt̾et s creatio falsitatem doc̾e.

Expanded text:
inum, potentem Dei naturam naturae suae infirmitate moderantium: neque ut ipsi usque ad infinitatem opinandi de infinitis rebus emergerent, sed intra finem sensus sui indefinita concluderent; essentque sibi arbitri religionis, cum religionis opus mores, divinorum negligentes, praeceptorum emendatores.stultissimis studiis sileam, de quibus tamen, sic ubi occasionem sermonis ratio praebebit, non tacebimus; quidam ita evangelicae fidei corrumpunt sacramentum, ut sub unius Dei pia tantum professione nativitatem unigeniti Dei abnegent; ut protensio sit potius in hominem, quam descensio: neque ut qui filius hominis secundum tempora assumptae carnis fuit, idem antea semper fuerit atque sit filius Dei: ne in eo nativitas Dei sit, sed ex eodem idem sit; ut unius Dei, ut putant, inviolabilem fidem series ex solido in carnem deducta conservet, dum usque ad virginem Pater protensus, ipse sibi natus 13 sit in filium. Alii vero quia saadmitteret, sed creatio falsitatem doceret,
Abbreviated transcription (Latin):
tauus iamuero lib̾ duobꝰ suꝑiorib
libris de di filio &e de deo uero mul¬
tum adcredentium fidem ꝓficienti¬
bꝰ totus mnunnis di demonstratiõe
detentus: ñ auferens filio dinatiui¬
tatem.s neq ꝑeam duorum deorũ
diunitatem introdiicens. Ac pri¬
mum qͥb mod̾ heretici u̾itatem dĩ
pr̃is ⁊ di filii quia negare ñ possin.
tm̃ elud̾e nit̾ent᷑ edocuit. dissoluẽs
enfineptas eorum &e ridicłas occasi¬
ones. quibꝰ ꝑid q dictum ÷ multitu¬
dinis autem credentium erat aĩa

Expanded text:
tavus jam vero liber, duobus superioribus 18 libris de Dei filio et Deo vero multum ad credentium fidem proficientibus, totus in unius Dei demonstratione detentus est; non auferens filio Dei nativitatem, sed neque per eam duum deorum divinitatem introducens. Ac primum quibus modis haeretici veritatem Dei patris et Dei filii, quia negare non possent, tamen eludere niterentur, edocuit; dissolvens ineptas eorum et ridiculas occasiones, quibus per id quod dictum est: Multitudinis autem credentium
Abbreviated transcription (Latin):
Nemini autem ddubium ẽ congruũ
romaxime piȩ doctrine fuisse. ũt quia
exlege ac ꝓpħis pͥmum dĩ filium. post
etiam d̾m ũum cum sacram̃to unita¬
tis p̃dicassemꝰ. rursum legem ac pro¬
phetas ꝑeuangłia firmantes. pͥmum
exhis dĩfilium pꝰ etiam dm uerum
docemus. Compẽtissimum itaq fuit
post nomenfilit u̾itatem eius ostendẽ.
qͣm qͣm scđ̾m cõmunem sensum ue¬
ritatis absolutionem nuncupatio
filii obtineret. S ne quid adu̾santib
unigeniti di ueritati occasionis ad
falendum & illudendum relinq̃ret᷑.

Expanded text:
Nemini autem dubium est, congruum id maxime pietati doctrinae fuisse, ut quia ex lege et prophetis primum Dei filium, post etiam Deum verum cum sacramento unitatis praedicassemus; rursum legem ac prophetas per Evangelia firmantes, primum ex his Dei filium, post etiam Deum verum doceremus. Competentissimum itaque fuit, post nomen filii, veritatem ejus ostendere: quamquam, secundum communem sensum, veritatis absolutionem nuncupatio filii obtineret. Sed ne quid, adversantibus unigeniti Dei veritati, occasionis ad fallendum et illudendum relinqueretur;
Abbreviated transcription (Latin):
quod egris medicinam. qͣ naufragiss
natatum. q̃ adolescentibꝰ disciplinam
qͣ miliciam ẽẽ crederet imꝑaturis. rerũ
scilicet p̃sentium tolerantiam. ad p̃miũ
beatȩ inmortalitatis ꝓfitientem. quin
inpositi sacerdotii etiam cet̾is p̃dicabat
munus suum ad offitium publicȩ sa¬

Expanded text:
fragis natatum, quod adolescentibus disciplinam, quod militiam esse crederet imperaturis: rerum scilicet praesentium tolerantiam, ad praemium beatae immortalitatis proficientem. Quin  ministerium impositi sacerdotii etiam caeteris praedicabat, munus suum ad officium publicae sa
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ipso ꝓ nob̃ ex mortalitate moriẽ¬
te: ut adimmorta etem unacum eo
excitaremur inmorte. Carnem enĩ
tione carnis nr̃ȩ delicta donaret.
dum eius sit particeps assumptiõe
ñ cͥmine. delens ꝑmortem sententiã¬
mortis. ut noua in se nr̃i gn̾is creati¬
one constionem decreti ant̾ioris ab¬
oleret. crucise figi ꝑmittens. ut ma¬
ledicto crucis oblitterata t̾renȩ dam¬
nationis maledicta config̾et. Omnia
adultimum in homine passus ut po¬
testates dehonestaret. dum d̃s scd̾m
scͥpturas moriturꝰ in hisuincendis in
se ficducia tumpharet. dum in mor¬
talis ip̃e neq morte uincendus ꝓmo
rientium et̾nitate moreret᷑. ħ itaq
adeo gesta ñ succumbunt rursum
naturalib m̃tium sensib. quia in¬
finite et̾nitatis oꝑatio infinitam
metiendi exigat opinionẽ. ut cum
ds homo. cuminmortalis mortuus.
cum ȩt̾nus sepultꝰ ⁊: ñ sit intelligẽ¬
tiȩ rõs potestatis exceptis exceptio.

Expanded text:
mur; ipso pro nobis ex immortalitate morienmur; ipso pro nobis ex immortalitate moriente, ut ad immortalitatem una cum eo excitaremur ex morte. Carnem enim tione carnis nostrae delicta donaret, dum ejus fit particeps assumptione non crimine, delens mortis, ut nova in se generis nostri creatione constitutionem decreti anterioris aboleret; cruci se figi permittens, ut maledicto crucis oblitterata terrenae damnationis maledicta figeret omnia: ad ultimum in homine passus, ut potestates dehonestaret; dum Deus secundum Scripturas moriturus, et in his vincentis in se fiducia triumpharet; dum immortalis ipse, neque morte vincendus, pro morientium aeternitate moreretur. Haec itaque a Deo gesta non succumbunt rursum naturalibus mentium sensibus; quia infinitae aeternitatis operatio infinitam metiendi exigat opinionem: ut cum Deus homo, cum immortalis mortuus, cum aeternus sepultus est, non sit intelligentiae ratio, sed potestatis exceptio;
Abbreviated transcription (Latin):
nos erat cyrographum insententiis. qđ
erat cont᷑ium nob̃. uipsum tulit ẽi medio
asfigens illud cruci exutꝰ carne & potes¬
tates ostentui fecit tumphatis hiscum
fiducia insemet ipso. Respuit captio¬
sas & inutiles philosophiȩ questiones
fides constans. neq humanar᷑ ineptia¬
rum fallat ^ succumbens spolium se p̃¬
bet u̾itas falsitati. ñ scd̾m sensum cõ¬
munis intelligentiȩ d̾m retinens. neq
nitatis plenitudo corporalit̾ inhabi¬
tet. ut duminfinitas ȩt̾ne in eo est
potestatis omnẽ t̾renȩ m̃tis amplex¬
um potestas ȩterne infinitatis excedat.
quinos ad diumitatis suȩ naturam
trahens ñ etiam nunc corporali p̾cep¬
torum obsuantia distrinxerit. neq
ꝑlegis umbram ad sollempnia de
cumcisus auiciis sp̃e cͥminum emun¬
datione purgaret. cum mortuo con¬
sepelirem᷑ inbaptismo ut in ȩt̾nitatiꝰ
uitam rediremus: dum regeneratio
aduitam. mors ẽẽt exuita. & mori¬
entes uitiis immortalitati renascere¬

Expanded text:
tentiis, quod erat contrarium nobis: et ipsum tulit e medio, affigens illud cruci: exutus carnem, et potestates ostentui fecit, triumphatis iis cum fiducia in semetipso . Respuit captiosas et inutiles philosophiae quaestiones fides constans, neque humanarum ineptiarum fallaciis succumbens, spolium se praebet veritas falsitati; non secundum sensum communis intelligentiae Deum retinens, nequenitatis plenitudo corporaliter inhabitet: ut dum infinitas aeternae in eo est potestatis, omnem terrenae mentis amplexum potestas aeternae infinitatis excedat: qui nos ad divinitatis suae naturam trahens, non etiamnum corporali praeceptorum observatione distrinxerit, neque per legis umbram ad solemnia descumcisus a vitiis spiritus criminum emundatione purgaret: cujus morti consepeliremur in baptismo, ut 11 in aeternitatis vitam rediremus; dum regeneratio ad vitam mors esset ex vita, et morientes vitiis immortalitati renascere
Abbreviated transcription (Latin):
tis. scãs eccłiȩ p̃dicationes ab solui
mꝰ. neq quicquã cum dampnatis
ħeticis cõmune eis ẽẽ ꝑmisimꝰ. ut
dampnanda dampnantes. solaue¬
nerabiłr sectanda sequerem᷑. filiũ
testat᷑ pat̾. dum de se ipse ꝓfitetur.
dum apłi p̃dicant. dum religiosi
credunt. dum demones clamant.
dum iudei negantes fatent᷑. dum
ignorantes intelligunt gentes.
fectȩ fidĩ gͣdum: suscepte dispu¬
tationis sermonẽ temꝑauit. Nãq
pͥmum ꝑ inuiolabilis fid̃i sanã
i incorruptam demonstrationẽ
inter sabellium &e hebionem ⁊
hos ñueri dei p̃dicatores lite
certauit. cur sabellius subsiste
ante scła negaret. qͣm creatũ alii
confit̾ent᷑. Ignorabat enim sabel¬
lius subsistentem filium. dũ dm
ũum oꝑatum in corꝑe ẽt ñ ambi¬
git. hii autem negabant natiui¬
tatem & affirmabant creat᷑am.
dum oꝑa eius: di ueri ẽẽ oꝑa non
intelligunt. Liseoꝵ: fides nr̃a ẽ.
Mamdum filium negans in eo

Expanded text:
ttmus, neque quidquam cum damnatis haereticis commune eis esse permisimus, ut damnanda damnantes, sola venerabiliter sectanda sequeremur, filiumtestatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemdum Judaei negantes fatentur, dum ignorantes intelligunt gentes; fectae fidei gradum, susceptae disputationis sermonem temperavit. Namque primum, per inviolabilis fidei sanam et incorruptam demonstrationem, inter Sabellium et Hebionem et hos non veri Dei praedicatores lite certavit, cur Sabellius subsistere ante saecula negaret, quem creatum alii confiterentur. Ignorabat enim Sabellius subsistentem Filium dum Deum verum operatum in corpore esse non ambigit. Hi autem negabant nativitatem, et affirmabant creaturam, dum opera ejus Dei veri esse opera non intelligunt. Lis eorum, fides nostra est. Nam dum filium negat ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferre se se fefellerunt. ut ꝑ exceptio¬
nem di &e unius &e ueri natiuitatem
domino xp̃o adimerent. quiaubinati¬
uitas ẽ. ibi & intelligentia sit u̾itatis.
Nos autem hisdem gradibꝰ quibꝰ id ip̃m
negabat᷑ docentes. nec duos dõs nec so¬
litarium u̾umdm ita exlege ac ꝓpħis
p̃dicauimꝰ ne aut unius d̃i fidem cor¬
rumꝑemꝰ. aut natiuitatem denegare¬
mꝰ. S quia scđd̾m illos creato potius ꝗͣ
to intra intelligentiam uniꝰ ueri dei
natiuȩ meo diuinitatis u̾itas con¬
heticȩ assertionis fraudulentiam
pandit. Namq ut dictis suis fidẽ
fac̾ent dampnantes dicta ⁊ uitia
heticorũ ualentini scilicet &e s a¬
bellii & manichei & ierichȩ pias
eccłiȩ p̃dicationes uelam̃to ꝓfessi¬
onis impiȩ furati sunt. ut correptiꝰ
inmelius ũb̾ irreligiosoꝵ & am¬
bigua significatione mod̾atis. sub
impietatis dampnatione doctnam
pietatis extinguerent. S nos singu¬
loꝵ dictis & ꝓfessionibꝰ demonstra¬

Expanded text:
proferre se fefellerunt: ut per exceptionem Dei et unius et veri, nativitatem Domino Christo adimerent; quia ubi nativitas est, ibi et intelligentia sit veritatis. Nos autem iisdem gradibus, quibus idipsum negabatur, docentes, nec duos deos, nec solitarium verum praedicavimus, ne aut unius Dei fidem corrumperemus, aut nativitatem denegaremus. Sed quia, secundum illos, creato potiusquamto, intra intelligentiam unius Dei veri nativae in eo divinitatis veritas conhaereticae assertionis fraudulentiam pandit. Namque ut dictis suis fidem facerent, damnantes dicta et vitia haereticorum, Valentini scilicet et Sabellii et Manichaei et Hieracae, pias Ecclesiae praedicationes velamento professionis impiae furati sunt: ut correptis in melius verbis irreligiosorum, et ambigua significatione moderatis, sub impietatis damnatione doctrinam pietatis exstinguerent. Sed nos singulorum dictis et professionibus demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
eiusurtutis &e potestatis quȩ dñatu
rupto depͣuatoq sensu impissime ita
intelecta ẽẽ monstrantes. om̃s dicto¬
rum causas exhis ipsis uł int̾rogati¬
onumuł tempoꝵ ut dispensationũ
ꝯnibꝰ attulimꝰ. causis potius u̾ba sub¬
dentes. ñ causas u̾b deputantes. ut cỹ
sitate contͣia sint. pr omnia tua mea
sunt: ꝙ mea tua.: ⁊ it̾m ut cognoscãt
tre. ⁊ pat̾ inme: iit̾um. dedie ⁊ hora
nemoscit neq angłi incelis. neq fili.
n pat̾ solus: intelligant᷑ insingulis
&e ddispensationum p̃dicationes. ⁊ cõ¬
scie potestatis naturał ꝓfessiones. oe
cumidem sit dicti actor utͥusq: de¬
monstratis tñ uirtutibꝰ gn̾um sin

Expanded text:
ejus virtutis et potestatis, quae a dominatu ejus virtutis et potestatis, quae a dominatu rupto depravatoque sensu, impiissime ita intellecta esse monstrantes, omnes dictorum causas ex his ipsis vel interrogationum vel temporum vel dispensationum generibus attulimus, causis potius verba subdentes, non causas verbis deputantes: ut cum rsitate contraria sint: Pater, omnia tua mea sunt, et mea tua ; et, Ut cognoscant em et hora nemo scit, neque angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus . Intelligantur in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum sin
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m ut solum u̾um dm cõ¬
fessus patrem nec uerus ip̃e nec
ds sit. quia solius ueri di exceptio
significate ꝓpͥetates ñ excedat acto¬
rem. Non ambigue autem hoc ab
eo dictum ẽẽ intelligendum quia
idem dix̃it ñ pot̃ filius a se facere
quicq̃m nisi q̃ uid̾it patrem fatiẽ¬
tem. ut cum nichil ñ de exemplo
oꝑis possit oꝑiꝰ nature ineo intelli¬
gat᷑ infirmitas. quia neqͣꝗͣ sit omĩ¬
potentiȩ comꝑandum. q̃ aliene oꝑ¬
ationis subiectum ẽ necessitati. &
rõ intelligentiȩ ħ suadeat momĩb̾
a se posse & ñ posse differre. Differ¬
re autẽ eousq ut de patre deo hec
ita ꝓfessus sit. Pat̾ maior me ẽ icessit
mptessione ab soluta adu̾sandi ca¬
lumnia. qiuia impiȩ uesaniȩ sit hono¬
rem acnat᷑am cłi tͥbuere abnuenti.
autem &e illa hora nemoscit neq an¬
qłincelis neq filiꝰ ñ pat̾ solus. Uttũ¬
fiui nesciat. q̃ pat solus sciat. longe
alienus sit nesciens asciente quia
natura ignorationi subiecta ñ sit

Expanded text:
um : ut solum verum Deum confessus Patrem, nec verus ipse, nec Deus sit; quia solius Dei veri exceptio, significatae proprietatis non excedat auctorem. Non ambigue autem hoc ab eo dictum esse intelligendum, quia idem dixerit: Non potest Filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem : ut cum nihil nisi de exemplo operis possit operari, naturae in eo intelligatur infirmitas; quia nequaquam sit omnipotentiae comparandum, quod alienae operationis subjectum est necessitati; et ratio intelligentiae hoc suadeat, in omnibus a se posse et non posse, differre. Differre autem eo usque, ut de patre Deo haec ita professus sit: Pater major me est et cesset in professione absoluta adversandi calumnia; quia impiae vesaniae sit honorem ac naturam Dei tribuere abnuenti. autem illa et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus ius nesciat quod Pater solus sciat, longe alienus sit nesciens a sciente; quia natura ignorationi obnoxia, non sit
Abbreviated transcription (Latin):
noscentibꝰ nunc adu̾sum negantes
ħeticos itadm te celebrare ne solum.
⁊ eum p̾dicare ne falsum. Explic̃ pͥmꝰ.

Expanded text:
noscentibus, nunc adversum negantes haereticos, ita Deum et te celebrare, ne solum; et eum praedicare, ne falsum. 25-26
Abbreviated transcription (Latin):
totum deberet. cui famũlans nobi¬
litandum se existimaret. ad quem
omnem spei suȩ opinionem referrae
incuius bonitate inter tantas pre¬
sentium negotioꝵ calamitatis tã¬
qͣm tutissimo sibi portu familiariq
requiesc̾it. Ad hunc gͥ uł intelligẽ¬
dum uł cognoscendum studio fla¬
gͣntissimo accendebat᷑. Namq plu¬
res coꝵ num̾osas incertoꝵ deorum
familias introducebant. & uirilem
ac muliebrem sexum indiuinis na¬
turis ẽt̃ existimantes. ortus ac succe̾¬
siones exdiis dorum asserebant. alii
maiores acminores & differentes ꝓ
potestate deos p̃dicabant. n nulli
nullũ omnino dm ẽt̾ affirmantes.
eundem incuriosum rerũ humana¬
rum ac negligentem ꝓnuntiabant.
Aliqui autẽ ipsas illas creaturarum
corporeas conspicabilesq formas in
estm̃tis t̾renis &cęlestibꝰ ad orabant.
Postremo qͥdam insimulacs hominũ.
pecudum. ferarum. serpentum .d eope
suos collocabant. & uniusitatis dñm
& stipitum coartabant. Dignũq iam

Expanded text:
totum ipse deberet, cui famulans nobilitandum se existimabat, ad quem omnem spei suae opinionem referret, in cujus bonitate inter tantas praesentium negotiorum calamitates, tamquam tutissimo sibi portu familiarique requiesceret. Ad hunc igitur vel intelligendum, vel cognoscendum, studio flagrantissimo animus accendebatur. 4. res eorum numerosas incertorum deorum familias introducebant: et virilem ac muliebrem sexum in divinis naturis agere existimantes, ortus ac successiones ex diis deorum asserebant. Alii majores ac minores et differentes pro potestate deos praedicabant. Nonnulli nullum omnino Deum esse affirmantes, eumdem incuriosum rerum humanarum ac negligentem pronuntiabant. Aliqui autem ipsas illas creaturarum corporeas conspicabilesque formas in elementis terrenis et coelestibus adorabant. Postremo quidam in simulacris hominum, pecudum, ferarum, volucrum, serpentum, deos suos collocabant, et universitatis Dom stipitum coartabant. Dignumque jam
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. Iue uos diriget: mominẽ u̾ita¬
tem. ñ enimloquetur a se s q̃cũq au¬
dierit loquȩt᷑. ⁊ uent᷑a annuntiabit
uob̾. Iue mehonorificabit: quia de meo
sumet. hec de płib: ad intelligentiȩ uiã
dicta sunt. quibꝰ & uoluntas mun̾antiᷤᷤ
ce rõ & conditio mun̾is continet᷑. ut qi
infirmitas nr̃a neq pat̾s neq filii capax
ẽet: fidem nr̃ãm de dĩ incarnatione dif¬
ficilem scĩ fps donum qͦdam int̾tessioniᷤ
suȩ federe illummaret Est aũ nunc cõ¬

Expanded text:
ritatis . Ille vos diriget in omnem veritaritatis . Ille vos diriget in omnem veritatem: non enim loquetur a se, sed quaecumque audierit, loquetur, et ventura annuntiabit vobis. Ille me honorificabit, quia de meo sumet . Haec de pluribus ad intelligentiae viam dicta sunt, quibus et voluntas munerantis, et ratio et conditio muneris continetur: ut quia infirmitas nostra neque Patris neque Filii capax esset, fidem nostram de Dei incarnatione difficilem, sancti Spiritus donum quodam intercessionis suae foedere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe omnia in dõ. dm insemetipso: uinuisi¬
bilem. atq incomp̃hensibilem. inhis quȩ
inuisibilia & incomp̃hensibilia sunt
ad orandum. atq ita natura & mun̾is
sp̃m docuit ad orandum: ⁊ lib̾tatem ac
scĩam adorantium. & adorandi infinitatẽ
Discreuit adintelligentiȩ significati¬
onem. eumqui ẽ ab eo cuius ẽ. Nonenim
Habere hr̃iq unum ẽ: neq cadem signi¬
sicatio. continet eum atq ci. Ita cũdic
dominus sp̃c ẽ: nat᷑am infinitatis eius
ostendit. cumuͦ adiecit. uͥ sp̃c domini ibi
bertas est. Hec non q causa postulet dic
luminans. ioħem etiam mut̃o matͥs
inspirans: datus deinde apłis cet̾isq
credentibꝰ ad cognitionem eiꝰ quȩ in¬
ddulta ẽ ueritatis. Quod autem sit offiti¬
um eius in nob. ũbipsius dñi audiamꝰ.
Ait enim. Adhuc multa hẽo q̃ dicam
uob̾: s ñ potestis illa mͦ portare. Exped̾
enimuob: ut ego eam. Siiero: mittã uob̾
aduocatum. & rursum. Ego rogabo pa¬
trem: ialium aduocatum mittet uob̾.

Expanded text:
Deum in semetipso, et invisibilem atque incomprehensibilem in iis quae invisibilia et incomprehensibilia sunt adorandum. Atque ita natura et muneris itu Deum Spiritum docuit adorandum, et libertatem ac scientiam adorantium, et adorandi infinitatem,Discrevit ad intelligentiae significationem eum qui est, ab eo cujus est. Non enim habere haberique unum est, neque eadem significatio continet eum atque ejus. Ita cum dicit, Dominus Spiritus est, naturam infinitatis ejus ostendit; cum vero adjecit, Ubi Spiritus Domini ibi st Domini, ibi libertas est. Haec non quod causa postulet dictluminans, Joannem etiam in utero matris inspirans: datus deinde apostolis caeterisque credentibus, ad agnitionem ejus quae indulta est veritatis. um ejus in nobis, verbis ipsius Domini audiamus. Ait enim: Adhuc multa habeo quae dicam vobis, sed non potestis illa modo portare . Expedit enim vobis ut ego eam; si iero, mittam vobis Advocatum . Et rursum: Ego rogabo Patrem, et alium Advocatum mittet vobis
Abbreviated transcription (Latin):
scła: tollunt᷑ etatis. pone aliq̃ quoo:
uonestua opinione pͥncipium nitenẽ
temꝑs erat enim im tractat᷑. Respite
ad mundum. iuntellige quid deco scͥp¬
tum sit. Inpͥncipio fetit ds celum ee
tram. fic g in pͥncipio quod crtatur.
&e etates continent. q̃ mpͥncipio cõ¬
tinet᷑ ut fieret. al clius autt̾ piscator
ulitat᷑ indoctus lib atemꝑe solutus
ascłis e. uicit omne pͥncipium. Erat
enimq̃ t̃. neq in temꝑe aliquo cor¬

Expanded text:
la, tolluntur aetates. Pone aliquod quod voles tua opinione principium: non tenes tempore, erat enim unde tractatur. Respice ad mundum, intellige quid de eo scriptum sit: In principio fecit Deus coelum et terram . Fit ergo in principio quod creatur, et aetate continens quod in principio continetur ut fieret. Meus autem piscator illitteratus, indoctus, liber a tempore, solutus a saeculis est, vicit omne principium: erat enim quod est, neque in tempore aliquo con
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. & nicħ quod extra sit dere¬
linquunt. S dum nicħultra dicere
audemꝰ. aut forte dum dic̃e molim̃.
occurre. & sine eo ft̃m ẽ nichil. Redi¬
disti actorem. cumsotium ꝓfessus es.
cum enimnicħ sine eo: intelligo ñ
solum quia alius ẽ ꝑqͥm: aliꝰ sine qͦ.¬

Expanded text:
omnia, et nihil quod extra sit dereomnia, et nihil quod extra sit derelinquunt. Sed dum nihil ultra dicere audemus, aut forte dum dicere molimur, occurre: Et sine eo factum est nihil. Reddidisti auctorem, cum socium professus es. Cum enim nihil sine eo, intelligo non solum; quia alius est per quem, alius
Abbreviated transcription (Latin):
ume in solens smo cõmouit. Audio.
mea ꝓgredi possit: redde sacram̃ti
tantipiscator m̃s dispensationem.
& refer adunum omnia sine contu¬
melia. sine abolitione. sine tempore.
dit. hoc erat in principio ap̃ deum.
sum hoc erat inpͥncipio: ñ tenet᷑ tp̃r.¬
cum ds̃ ẽ: ñ refertur ad uocem. Cum
ẽ ap̃ dm: nichil nec offenditur. nec au¬
fert᷑. nam nec aboletur in alt̾um: &
ap̃unum ingenitũ d̾m ex quo ipse
u̾bi. Erat qui dem inpͥncipio: s potu¬
it ñ ẽẽ añ pͥncipium. Etiam hic tibi
aliquid ꝓpiscatore meo: ꝓfero. Quod
erat: ñ potuit ñ fuisse. Erat enim:
ñ ht̃ intempore ñ fuisse.S quid ꝓ se
ilie: omnia ꝑeum fc̃a sunt. Ergo ni
tum. ĩempꝰenim ẽ: spacii ñ in loco
s inetate manentis significata mo¬
d̾atio. & cumabeo omnia. res nulla
& ꝓmiscuus hic fiusti. Omĩa ꝑ eum
fc̃ã sunt: ñ ht̃ modum. Est ingenitꝰ
qui factus a nemine ẽ. Est & ip̃e geni¬
tus abinnato. Sine exceptione sũt

Expanded text:
et me insolens sermo commovet. Audio: mea progredi possit, redde sacramenti tanti piscator meus dispensationem, et refer ad unum omnia sine contumelia, sine abolitione, sine tempore. Ait: Hoc erat in principio apud Deum. Cum hoc erat in principio, non teneturcum Deus est, non refertur ad vocem; cum est apud Deum nihil nec offenditur, nec aufertur: nam nec aboletur in alterum et apud unum ingenitum Deum, ex quo ipse Verbi. Erat quidem in principio, sed potuit non esse ante principium. Etiam hic tibi aliquid pro piscatore meo profero: Quod erat, non potuit non fuisse; erat enim non habet in tempore non fuisse. Sed quid pro se ille? Omnia per eum facta sunt . Ergo si tum. Tempus enim est spatii, non in loco, sed in aetate manentis significata moderatio. Et cum ab eo omnia, res nulla et promiscuus hic fuisti; omnia per eum facta sunt non habet modum. Est ingenitus, qui factus a nemine est: est et ipse genitus ab innato. Sine exceptione sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier g traditionũ memor pat̾nar̃
u tamqͣm samaria inmonte. uł tã¬
qͣm hierłm in templo adorandum
oni existimabat Quod samaria adas¬
oandum dm ꝑtrans gressionẽ legis
locunimonitis eegerat. iudi ũ tepli
a salomone conditum religionis sedem
existimabant. Quorum ut᷑rumq p̃sum¬
tio. aut collis edito. aut exstructe domus
concauo. dm̃ intra qͣm omnia. ⁊ extͣqͤm
nichil ñ eiꝰ capax continebat. Ergo quia

Expanded text:
Mulier igitur traditionum memor paternarum, vel tamquam Samaria in monte, vel tamquam Jerusalem in templo adorandum Deum existimabat: quod Samaria ad adorandum Deum per transgressionem legis locum montis elegerat, Judaei vero templum a Salomone conditum religionis sedem existimabant: quorum utrorumque praesumptio, aut collis edito, aut exstructae domus concavo, Deum intra quem omnia et extra quem nihil ejus capax est, continebat. Ergo quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑqmabomo factus e. s nosegumos
fitos cato fieret ee habitaret u nob.
carne rmouati S. ne forte detineant
scruprlosas m̃tium cogiationes eu¬
ne uragioiis parti atq conceptio uio¬
dendase singłis c̃ dignitas. ut uolun¬
taris humilitatem potestatis ambi¬
tiopcedat u et dignationt̃ dignnites
der sin quat hidcam̃ gͥ que iunt mn¬
nisteria conceptꝰ. Angelus rachariȩ lo¬
quit᷑. sterilipartus eͥffert᷑. Deincensi loco
sacerdos mutus eg̃ditur. iohannes iuo¬
cem adhucut̾o matris detentꝰ erump̃.
Mariam angłus benedicit. matrem
filii dłi uginem pollicet᷑. Iua uͥginitati
suȩ conscia difficultate fc̃i cõmouet᷑.
angłus effitientiam diuinȩ oꝑationis

Expanded text:
m homo factus est. Sed nos eguimus ut Deus caro fieret et habitaret in nobis, carne renovati. Sed ne forte detineant scrupulosas mentium cogitationes, cunae, vagitus, partus atque conceptio, recolenda est in singulis Dei dignitas, ut voluntatis humilitatem potestatis ambitio praecedat, nec dignationem dignitas derelinquat. Videamus igitur quae sint mysteria conceptus. Angelus Zachariae loquitur, sterili partus affertur. De incensi loco sacerdos mutus egreditur. Joannes in vocem adhuc utero matris detentus erumpit. Mariam angelus benedicit, matrem Filii Dei virginem pollicetur. Illa virginitatis suae conscia, difficultate facti commovetur. Angelus ei efficientiam divinae operationis
Abbreviated transcription (Latin):
Mos aũ ñ sp̃m huius mundi accepimꝰ:
s sp̃m quiex dõ ẽ: ut sciamꝰ quȩ adeo
donata sunt nob̾. Accipit᷑ gͦ obscĩam.
Utenim n humani corporis cessanti¬
bus offitii sui causis erit otiosa. nã
ocłis nͥ lum̃ ac dies sit nullus minist̾¬
u erit usus: ut aures nͥ sonus uorue
reodat᷑ munus suum ñ recgnoscent. ut
nares ñ odor flagũit in quo offitio ert
nescient. n qͣis defitiet natura pcausã.
susus hẽt excausa ita & animus huma¬
nus ñ ꝑfidem donum᷑ hauserit habebit
q̃dem nat̾am d̃m intelligendi s lumen

Expanded text:
m hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Accipitur ergo ob scientiam. Ut enim natura humani corporis cessantibus officii sui causis erit otiosa; nam oculis, nisi lumen aut dies sit, nullus ministerii erit usus; ut aures, nisi vox sonusve reddatur, munus suum non recognoscent; ut nares, nisi odor fragraverit, in quo officio erunt nescient; non quod his deficiet natura per causam, sed usus habetur ex causa: ita et animus humanus nisi per fidem donum Spiritus hauserit, habebit quidem naturam Deum intelligendi, sed lumen
Abbreviated transcription (Latin):
confessio ẽ. Patrem& filium si audet
sabellius eundem p̃dicet. & ipsum illũ
ẽẽ quiutrumq sit nuncupatꝰ ut cũ eo
unus sit ambo. ñunum. audiet statĩ
de cũngłuis. ñ semel neq it̾um s freq̃nt̃.
hic ẽ filius m̃s dilectus. in quobene cõ¬
placui. Auditt pat̃ maiorme ẽ. audiet.¬

Expanded text:
confessio. --Patrem et Filium, si audet, Sabellius eumdem praedicet, et ipsum illum esse qui utrumque sit nuncupatus; ut cum eo unus sit ambo, non unum. Audiet statim de Evangeliis non semel neque iterum, sed frequenter, Hic est filius meus dilectus, in quo bene complacui
Abbreviated transcription (Latin):
mum c̃ẽ: tum semꝑinuenies. quia cũ sẽꝑ
intendas. semꝑ est quomtendas. Semꝑ
autẽ locum eus intendere ita tͥ ẽ: ut ei
t̃ẽ sine sine ẽ. S̾inomcodeficiet. ñ nat᷑a
claudetur. Itm reuolue temꝑa. ẽẽ semꝑ
mone defec̃ĩt. dõ tm̃ semꝑ ẽẽ ñ deficit.
Intelligentiam cõmoue: ⁊ totum m̃te
complectere. Nicħ tenes cotum. Hocht
reliquum: Reliquum aũ ħ. semꝑin
Ita religionem intelligentie excedit.
cabilis nature nom̃mpatre. d̾s inuisi¬
bilis meffabilis. infinitꝰ. ad qͦm &e elo¬
qndum sm̃ꝰ sileat. ⁊ inuestigandum
sensus hebetet᷑. &e complectendũ intel¬
ligentia coartet᷑. hc̃ tm̃ ut diximus
pat̃ ẽ. Ip̃e ingenitꝰ ȩt̾nus. hñs inse sẽꝑ
ut semꝑsit. soli filio notus. quia prẽm
nemo nouit nͥ filiꝰ: ⁊ cui uolu̾it filius
reuelare. neq filium nͥ pr̃. Iuis scĩa
mutua ẽ: illis uicissim cognitio ꝑfec¬
ta. & quia prẽm nemo nouit nͥ filius.

Expanded text:
mum esse, eum semper invenies: quia cum semper mum esse, eum semper invenies: quia cum semper intendas, semper est quod intendas. Semper autem locum ejus intendere ita tibi est, ut ei esse sine fine est. Sermo in eo deficiet, non natura claudetur. Iterum revolve tempora, esse semper mone defecerit, Deo tamen semper esse non deficit. Intelligentiam commove, et totum mente complectere; nihil tenes. Totum hoc habet reliquum, reliquum autem hoc semper in Ita regionem intelligentiae excedit, cabilis naturae nomen in Patre. Deus invisibilis, ineffabilis, infinitus: ad quem et eloquendum sermo sileat, et investigandum sensus hebetetur, et complectendum intelligentia coartetur. Habet tamen, ut diximuspater est. Ipse ingenitus, aeternus, habens in se semper ut semper sit. Soli Filio notus: quia Patrem nemo novit nisi Filius, et 31 cui voluerit Filius revelare; neque Filium nisi Pater: illis scientia mutua est, illis vicissim cognitio perfecta. Et quia Patrem nemo novit nisi Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iaminfirmitatẽ s silentium confite¬
bor. Et certe m̃ extorquetur hoc uelle
dum & audatiȩ resistit᷑. & errori cõsu¬
lit᷑ & ignorantie ꝓuiditur. Inm̃sum ẽ
autem qͥ exigitur. incomp̃hensibile qđ
audet᷑. ut ultra p̃finitionẽ di sermo de
deo sit. Posuit nͨ nomina. patrẽ ⁊ filiũ
sp̃m sc̃m. Extra significantiam sermoĩs
ẽ extra sensus intentionem. extra intel¬
ligentiȩ conceptionẽ. quiꝰquid ultra
queret᷑. non eñtiatur ñ attingit᷑. ñ tene¬
tur Merborum significantiam. reup̃iꝰ
natura consumit. Sensus contempla¬
tionẽ. inꝑspicabile lum̃ obcecat. Intel¬
ligentie capacitatem quidquid fine
nullo continet᷑ excedit. S nosnccessitati
huius ab eo qui ħomnia ÷ ueniam de¬
ꝓcantis. audebimꝰ. q̃remꝰ. loquemur.
ce qͥ solum intanta rerum questione
ꝓmittimꝰ. eaquȩ erunt significata cre
quia ñ ip̃e in aliquo. s intra eum oĩa
Semꝑ extra locum: quia ñ continet᷑¬
eo est. Curre sensu. Siquid putas eiulti¬

Expanded text:
non jam infirmitatem, sed silentium confitebor. Et certe mihi extorquetur hoc velle, dum et audaciae resistitur, et errori consulitur, et ignorantiae providetur. Immensum est autem quod exigitur, incomprehensibile est quod audetur; ut ultra praefinitionem Dei, sermo de Deo sit. Posuit naturae nomina, Patrem, Filium, Spiritum sanctum. Extra significantiam sermonis est, extra sensus intentionem, extra intelligentiae conceptionem, quidquid ultra quaeritur, non enuntiatur, non attingitur, non tenetur. Verborum significantiam rei ipsius natura consumit, sensus contemplationem imperspicabile lumen obcaecat, intelligentiae 30 capacitatem quidquid fine nullo continetur excedit. Sed nos necessitatis hujus ab eo, qui haec omnia est, veniam deprecantes, audebimus, quaeremus, loquemur: et, quod solum in tanta rerum quaestione promittimus, ea quae erunt significata credquia non ipse in aliquo, sed intra eum omnia; semper extra locum, quia non contineteo est. Curre sensu si quid ei putas ulti
Abbreviated transcription (Latin):
uotise & enuntiatio negotioꝵ :ielo¬
cutio cogitationũ. hoc ap̃ dm erat.
smo cogitationis et̾nus ẽ: cumqui
cogitat sit ȩt̾nus. Respõ debo tͥ inte¬
rim propiscatore meo paucis. dũ ui¬
demus quomͦ rusticitatem suam ip̃e
defendat. S̾ino in natura ht̃ ut esse
possit. sequens autem eiẽ ut fuerit.
Est uͦ tm̃cum audit᷑. Et qͦmͦ in pͥncipi¬
o erat quod neq añ tempꝰ neq post
tempꝰ ẽ: & nescio anuł ipso ẽt possit
intempore: Loq̃ntium enim sermo
neq ẽ añqͣm loqͣntur. & cumloqu¬
tierunt ñ erit. In eo autem ip̃o quod
loquunt᷑: dum finiunt iamñ erit
adunde ceꝑunt. Hȩc ame: ut ab u¬
no excet̾is. S piscator aliter prose.
Et obiurgabit te pͥus. cur negligent̃
audieris. Namce si sententiam pri¬
mam rudis auditor amiseras. inpͥn¬
cipio eru̾bum. deseq̃nti quid
quere ris. ⁊ u̾bum erat ap̃ dm̃:
fefellerat rusticũ. quid ẽẽt in t̾ c̾e̾ &
or adẽẽ mom̃ti: idenim q in pͥncipio

Expanded text:
t, et enuntiatio negotiorum, et elocutio cogitationum. Hoc apud Deum erat, sermo cogitationis aeternus est, cum qui cogitat sit aeternus. Respondeo tibi interim pro piscatore meo paucis, dum videbimus quomodo rusticitatem suam ipse defendat. Sermo in natura habet ut esse possit, sequens autem ei est ut fuerit; est vero tantum cum auditur. Et quomodo in principio erat, quod neque ante tempus, neque post tempus est? Et nescio an vel ipso esse possit in tempore: loquentium enim sermo neque est ante quam loquantur, et cum locuti erunt non erit; in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, ut ab uno ex caeteris. Sed piscator aliter pro se: et objurgabit te prius, cur negligenter audieris. Nam etsi sententiam primam rudis auditor amiseras: In principio erat Verbum, de sequenti quid quereris, Et Verbum erat apud Deum? fefellerat rusticum, quid esset inter inesse et adesse momenti? Id enim, quod in principio
Abbreviated transcription (Latin):
fica me pat̾. & tu es filius dĩ uiui. Sur¬
repat hebiõ. mitium filit di exmaria
concedens. ⁊ ũbum adieb carnis in tel¬
ligens relegat. Pat̃ clarifica me apud
temetipsum claritate qͣm hũi pͥusqͣm¬

Expanded text:
fica me, Pater ; 40 et, Tu es Filius Dei vivi . Subrepat Hebion, initium filio Dei ex Maria concedens, et Verbum a diebus carnis intelligens. Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adũsus singulas pestes. s cont᷑ omĩs
morbos opem medelȩ cõmunis ĩꝑtit.
ñ infirmanda gn̾e. ñ uincenda nu¬
mero. ñ diu̾sitate fallenda. s una atq
adem adu̾sum singła omniaq cõ¬
aistit. Magnum ẽ emintot inuna ca
remedia ẽc̃ quot morbi sut: oe totidẽ
ueritatis ẽẽ doctͥnas. quotidem erunt
studia falsitatis. Conthantur inunũ
nomina ħeticoꝵ. i omnes scole ꝓdant
audiant unum ingenitum dm̃ prẽ.
& unum unigenitumdi filiũ. ꝑfecti
patͥs ꝓgeniem ꝑfectam ñ ꝑdiminutio¬
nem genitum. ñ exsolido parte aliqͣ
detissum. s omĩa hñtem: genuisse oĩa
consecutum. ñ exdiriuatione fluxu¬
ue deductum. s exomnibꝰ atq in oĩb
natum ab eo qui inomnibꝰ in quibus
ẽ c̾ẽ ñdesinat. lib̾um a tp̃re. solutum
a scłis. ꝑ q̾m omnia fcã sunt. Neq n¬

Expanded text:
non adversum singulas pestes, sed contra omnes non adversum singulas pestes, sed contra omnes morbos opem medelae communis impertit, non infirmanda genere, non vincenda numero, non diversitate fallenda; sed una atque eadem adversum singula omniaque consistit. Magnum est enim; tot in ea una remedia esse, quot morbi sunt; et totidem veritatis esse doctrinas, quotidem erunt studia falsitatis. Contrahantur in unum nomina haereticorum, et omnes scholae prodeant: audiant unum ingenitum Deum patrem, et unum unigenitum Dei filium perfecti patris progeniem perfectam; non per diminutionem genitum, non ex solido parte aliqua decisum, sed omnia habentem, genuisse omnia consecutum; non ex derivatione fluxuve deductum, sed ex omnibus atque in omnibus natum ab eo, qui in omnibus in quibus est esse non desinat; liberum a tempore, solutum a saeculis, per quem omnia facta sunt: neq