comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inbecillitatẽ nc̃ paulo cleriꝰ. nc̃ paulo tar¬
dius pꝰconceptũ soleant contingere partꝰ.
Qđ ex racione seminũ facile colligi potest.
cũ scđm aeris tẽꝑiẽ ł intemꝑiẽ qͥb dã annis
celeriꝰ. qͥb dam tardiꝰ segetes mat᷑ascant ad
messe. Simili mͦ caut̃ium militis nullum: tͥ
certum p̾b& argum̃tum cũ ꝑ examinationẽ
ferri candentis occulto dĩ iudicio multos
uideamꝰ nocentes lib̾atos. muldos in nocentes
sepe dampnatos. Prȩt̃ea cũ tał ex aminatio
sit in dm̃ temptacio. ñ ÷ mirum si diuino
auxilio deseritur. cũ incaute & sine iudicͥa¬
li sententia ab aliquo suscipit᷑. Unde beatꝰ
aug̃. defendens abraham quod uxorẽ suam
finxit eẽ sororẽ. ita dic̃. Quando hab& homo
quid faciat non deb& temptare dm̃ suum.
tione confessionẽ extorqueri aquolib& sacͥ
ñ censent canones. & qđ scor patrũ docu¬
mento sancitum non est: suꝑstitiosa ad inuen¬

Expanded text:
imbecillitatem, nunc paulo celerius, nunc paulo tarimbecillitatem, nunc paulo celerius, nunc paulo tardius post conceptum soleant contingere partus. Quod ex ratione seminum facile colligi potest, cum secundum aeris temperiem vel intemperiem quibusdam annis celerius, quibusdam tardius segetes maturescant ad messem. Simili modo cauterium militis nullum tibi certum praebet argumentum, cum per examinationem ferri candentis occulto Dei judicio multos videamus nocentes liberatos, multos innocentes saepe damnatos. Praeterea cum talis examinatio sit in Deum tentatio, non est mirum si divino auxilio deseritur, cum incaute et sine judiciali sententia ab aliquo suscipitur. Unde beatus Augustinus defendens Abraham, quod uxorem suam finxit esse sororem, ita dicit: « Quando habet homo quid faciat, non debet tentare Deum suum. tione confessionem extorqueri a quolibet sacri non censent canones, & quod sanctorum patrum documento sancitum non est, superstitiosa adinuen
Abbreviated transcription (Latin):
nobili & strenuo militi sał. Missus a te
clericꝰ anxie & diligent̃ ex tua parte consu¬
luit paruitatẽ meã quid sentirem suꝑ in¬
honesta Euspicione quã coniecisti inuxorẽ
quod cõputatis dieb qui sunt int̾ concep.¬
tum & partim inuenti st̃ minꝰ septẽ dies ꝙ
consuetudo credebatur hab̾e parientiũ.
Auges inde suspitionẽ tuam qđ miles quẽ de
concubitu uxoris tuę̾ suspectum habebas
cũ subisset ex aminationẽ ferrȩ candentis
ad se purgandũ caut̾iatꝰ ÷. nec ullꝰ produ¬
citur accusator aut cestis qui suspicioni
tuȩ nͥ de coniecturis ullũ p̾̃beat argum̃tũ.
ꝓqͥb aliquẽ condẽpnare nec usꝰ maior
nec ulla legũ concedit auctoritas. Primo de
coniectura dierum qui defuisse dicuntur¬
tibi respondeo quia nullũ certũ tͥ faciunt
argum̃tũ. cũ honeste mulieres & uet̾anȩ
causa ueritatis inquirendȩ anobis int̾roga¬
re puerꝑium. cũ scđm alacͥtatẽ nature uł

Expanded text:
nuissimo militi salutem. Missus a te clericus anxie et diligenter ex tua parte consuluit parvitatem meam quid sentirem super inhonesta suspicione quam conjecisti in uxorem quod, computatis diebus qui sunt inter conceptum et partum, inventi sunt minus septem dies quam consuetudo credebatur habere parientium; auges inde suspicionem taum, quod miles quem de concubitu uxoris tuae suspectum habebas, cum subiisset examinationem ferri candentis ad se purgandum, cauteriatus est, nec ullus producitur accusator aut testis qui suspicioni tuae nisi de conjecturis ullum praebeat argumentum. Pro quibus aliquem condemnare nec usus majorum, nec ulla legum concedit auctoritas. Primo de conjectura dierum cui defuisse dicuntur, respondeo, quia nullum tibi certum faciunt argumentum cum honestae 88 mulieres et veteranae causa veritatis inquirendae a nobis interrogare puerperium, cum secundum alacritatem naturae vel
Abbreviated transcription (Latin):
eradicans manus. Intantũ enĩ apud nos in ma¬
iorib popłi habundauit iniquitas. ut nec pat̾¬
nis ammonitionib obȩdiant. nec dm̃ t̾rentẽ
timeant. cũ & exstilitate t̾rȩ famȩ pauꝑes
eoꝵ afficiat. & morbo qui dr̃ sacer ignis multoꝵ
mbra ad p̃cisionẽ. multoꝵ corpora aucat ad
mortem O portune gͥ & importune increpan

Expanded text:
eradicans manus. In tantum enim apud nos in maeradicans manus. In tantum enim apud nos in majoribus populi abundavit iniquitas ut nec paternis admonitionibus obediant , nec Deum terrentem timeant cum et ex sterilitate terrae fame pauperes eorum afficiat. et morbo qui dicitur sacer ignis, multorum membra ad praecisionem, multorum corpora ducat ad mortem. Opportune igitur et importune eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
pontifici. Iuo humilis ȩccłȩ carnotensis
ferre potest eiꝰ humilitas. Nouerit urã pat̃¬
nitas me guidonẽ puteacensem refugam a
dicalis milicie desertorẽ. propt̃ sacrilegia
rum & uiduarum. propt̃ indebitas anga¬
rias. propt̃ intolerabiles ex actiones quas
exercet in possessionib carnotensis eccłȩ.¬
tanquã putridũ menbrũ acorpore ȩccłȩ
p̃cidisse. & sathanȩ cui pene ꝑ omiã famula
genib cordis pat̃̾nitati urȩ̃ supplico ut
sententiã anathematis iuste in eũ factã
apłica auctoritate c̾firmetis. & archiepõ
senonensi. ep̃o aurelianensi. etiã epõ pari¬
siensi. ut idem anathena in eum faciant
rebellium filiorũ prauitatẽ pat̾na seueri¬
tate feriatis. nisi tribulatos mat̾na c̃solatio
tib & pene labentib porrigatis: merito con¬
querendo damabit ȩccła. capđ meũ ple.¬
num ÷ rore. & cicinni mei pleni gutis noc¬
tium: Quia pene totũ corpus ȩccłȩ occu¬
pant uitioium uiepres. & uix inuenitur aliqua

Expanded text:
Pontifici, Ivo humilis ecclesiæ Carnotensis ferre potest ejus humilitas. Noverit vestra paternitas me Guidonem Puteacensem refugam, et clericalis militiae desertorem, propter sacrilegia rum et viduarum, propter indebitas angarias, propter intolerabiles exactiones quas exercet in possessionibus Eccletanquam putridum membrum a corpore Ecclesiae praecidisse, et Sathanae, cui pene per omnia famulatgenibus cordis, paternitati vestrae supplico, ut sententiam anathematis juste in eum factam apostolica autoritate confirmetis et archiepiscopo Senonensi, episcopo Aurelianensi, episcopo etiam Parisiensi, ut idem anathema in eum faciant rebellium filiorum pravitatem paterna severitate feriatis, nisi tribulatos materna consolatitibus et pene labentibus porrigatis, merito conquerendo clamabit Ecclesia: Caput meum plenum est rore, et cicinni mei pleni guttis noctium , quia pene totum corpus Ecclesiae occupant vitiorum vepres, et vix invenitur aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ni urĩ ante & post electionẽ uram sibi usur¬
pauerunt quęsiuit dilectio urã utrũ hab̾em
sentenoiam canonicã huiꝰmodi ausib obuiantẽ. & eorum
rapacitatẽ canonico rigore cohibente. Noua
sunt hȩc genera morboꝵ. & idõ uoua exigunt
genera medicam̃toꝵ. Lam̃ si inspiciamꝰ epłam
ysidori leufredo cordubensi ep̃o directam. pa¬
tent̾ intelligi pot̾it. quia non ꝑtinet ad archi¬
dia conum. p̃t̃ portionẽ suã aliquid de reddi
rochias cũ iussione epĩ. & ornam̃ta. & res basili¬
carum uł parrochiarũ. gesta lib̾tatum eccła¬
sticarum. idem epo refert. Collectã peccuniã
de communione ipse accipit. ⁊ epo differt.
Quib u̾b̾ liqua. quia ultͣ portionem suã nichil
sibi retinere deb&. Qđ si aliqͥd usurpat. decre¬
talem sentenciam papȩ ioħis subeat dicentẽ.
Caliena inuadit ñ exeat impimitꝰ. s qđ inua¬
sit. non simplũ s in qua druplum reddat.
scđm euangłicã sententiã. Si quẽ defrauda¬

Expanded text:
surpaverunt, quaesivit dilectio vestra utrum haberem canonicam sententiam hujusmodi ausibus obviantem, et eorum rapacitatem canonico rigore cohibentem. Nova sunt haec genera morborum, et ideo nova exigunt genera medicamentorum. Tamen si inspiciamus epistolam Isidori, Leufredo, Cordubensi episcopo directam, patenter intelligi poterit, quia non pertinet ad archidiaconum praeter portionem suam aliquid de reditirochias cum jussione episcopi, et ornamenta et res basilicarum vel parochiarum, gesta libertatum ecclesiasticarum idem episcopo refert; collectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert. » Quibus verbis liquet quia ultra portionem suam nihil sibi retinere debet; quod si aliquid usurpat, decretalem sententiam papae Joannis subeat dicentem: « Qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed quod invasit non simplum sed quadruplum reddat, secundum evangelicam sententiam: Si quem defrauda
Abbreviated transcription (Latin):
custodes & paranymphi deputati sumꝰ eandẽ
sponsã casto amore telare debemꝰ. ut eam
sponso suo immaculatã exhib̾e possimus
Sigͦ macula ł ruga decorẽ eius infuscauerit.
nos omĩ studio eurare debemꝰ. ł rugã dup.¬
plicitatis ad simplicitatẽ reducere. uł macu¬
la turpitudinis nitro & sapone debitȩ cor
tore uobis cominissa ꝑ quosdã efr̃ib eiꝰdem ex¬
cłȩ graue scandalũ emersisse cogbuimtis.
partim propt̃ cantorẽ ipsius ȩccłȩ qui con¬
tra sac̾menta quȩ fecit in debitam fibi sedẽ
i ȩccła demeraria ambicioẽ occupauit.
partĩ propt̾ quendã de p̃latis eccłe qͥ pu¬
prudentiam ur̃am docere. s tantũ ut ta
filiali dilectione ad monere. Dec&e enĩ mag¬
nitudinẽ uram ut hȩc uulnera cancrena
ne latius serpant medicinali caut̾io circ¬
sufficitis. adhibete uobiscũ duos aut tres
ex suffraganeis ȩpĩs. quoꝵ consilio & auxilio
scandalum hoc sedare studeatis. ne forte tant̾

Expanded text:
 paranymphi deputati sumus, eamdem sponsam casto amore zelare debemus, ut eam Sponso suo immaculatam exhibere possimus. Si ergo macula vel ruga decorem ejus infuscaverit, nos omni studio curare debemus, vel rugam duplicitatis ad simplicitatem reducere, vel maculam turpitudinis nitro et sapone debitae corrtore vobis commissa, per quosdam ex fratribus ejusdem Ecclesiae grave scandalum emersisse cognovimus, partim propter cantorem ipsius Ecclesiae, qui contra sacramenta quae fecit, indebitam sibi sedem in Ecclesia temeraria ambitione occupavit, partim propter quemdam de praelatis Ecclesiae, qui puprudentiam vestram docere, sed tantum ut talfiliali dilectione admonere. Decet enim magnitudinem vestram, ut haec vulnera cancrena ne latius serpant, medicinali cauterio circsufficitis, adhibete vobiscum duos aut tres ex suffraganeis episcopis, quorum consilio et auxilio scandalum hoc sedare studeatis, ne forte tantus
Abbreviated transcription (Latin):
sam q̃ erat int̾ eũ & gaufridũ concanõ¬
cum suĩ inuitauimꝰ: die & locum ei designaui¬
nus. Et quia incertũ nobis erat utrum ad han
discussionẽ uenturꝰ eẽt an non: nefrustra nos
fatigaremꝰ. ut aduentũ suũ nobis p̾mandaret¬
am monuimꝰ. Adhanc ammonitionẽ nichuil res¬
pondit. nobis uescientib. tamquã ꝑ absentiam
nr̃am sublationẽ uł dilationẽ sententie lucra¬
turꝰ: ad locum p̃signatũ uenit. s iudices qͥbus
Nos itaq ita illusi. alium diem ei statuimꝰ legatũ
ei cũ littis semel & sepiꝰ direximꝰ. ipse uͦ more
solito latebra quę siuit. & litt̾arũ auditũ tanꝗ
uenenũ uitauit. Remittimus itaq p̃dictum
gaufridum pat̾nitati urẽ. ut scđ̾m ordinem
rerum gestarũ. quod uobis ds̃ inspirauerit de
eo statuatis & fatigationẽ enis & miseriam pa
t̃na miseratione sulleuetis. Decet enĩ apłicam
sua cõprehendẽ & uitantes arcũ ferreum inten¬
so arcu ȩneo delonge sagittare. De archid ia

Expanded text:
sam quae erat inter eum et Gaufridum concanonicum suum invitavimus, diem et locum ei designavimus, et quia incertum nobis erat utrum ad hanc discussionem venturus esset, an non, ne frustra nos fatigaremus ut adventum suum nobis praeadmonuimus. Ad hanc admonitionem nihil respondit. Nobis nescientibus, tanquam per absentiam nostram sublationem vel dilationem sententiae lucraturus, ad locum praesignatum venit, sed judices quibus Nos itaque ita illusi alium diem ei statuimus, legatum ei cum litteris semel et saepius direximus. Ipse vero, more solito, latebras quaesivit, et litterarum auditum tanquam venenum vitavit. Remittimus itaque praedictum Gaufridum paternitati vestrae, ut secundum ordinem rerum gestarum, quod vobis Deus inspiraverit de eo statuatis, et fatigationem ejus et miseriam paterna miseratione sublevetis. Decet enim majestatsua comprehendere, et vitantes arcum ferreum intenso arcu aeneo de longe sagittare . Va
Abbreviated transcription (Latin):
duos ȩccłȩ nr̃e p̃latos. decanũ uidelicet et
subdecanũ. qͥ in reb ȩccłasticis quasdã cͥsue¬
tudines habent cõmunes. quasdã propͥas simi¬
lit̃ quosdã reditꝰ cõmunes. quosdã proprios.
Dic̃ itaq decanus quȩdã exhis quȩ separatĩ
longa retentione habuit. subdecanus. deb̃e
eẽ cõmunia. Quo in negotio quia nolunt
iudices in unã conuenire sententiã ut di¬
cant cui in cũbat ꝓbatio. dicenti aut ne¬
ganti. Hanc litẽ ur̃a sententia petimꝰ t̾mi
nari. & fr̃s dissentientes ad concordiam re¬
tere. scđm legis tramitẽ que contͣ petito¬
rem iudicari p̾cipit & possessionẽ in loco suo¬
reman̾e ubi auctor rem quã pait suã
nolentes adquiescere. nisi in refragabili cons¬
tringant᷑ auctoritate. Scͥbat gͦ pat̾nitas urã
qđ uoluerit carnotensi ȩccłȩ de hac dissonanti
scribat & supͣ taxatis epĩs de refrenanda sac̾le¬
gorum plangenda malitia. Cȩt̾a quȩ his ne¬

Expanded text:
nostrae praelatos, decanum videlicet et subdecanum, qui in rebus ecclesiasticis quasdam consuetudines habent communes, quasdam proprias, similiter quosdam reditus communes, quosdam proprios. Dicit itaque decanus quaedam ex ipsis, quae separatim longa retentione habuit subdecanus, decano esse debere communia. Quo in negotio, quia nolunt judices in unam convenire sententiam, ut dicant cui incumbat probatio, dicenti aut neganti, hanc litem sententia vestra petit. et f. dissidentes ad concordiam retere, secundum legis tramitem, quae contra petitorem judicari praecipit, et possessionem suo in loco remanere, ubi actor rem quam petit, suam nolentes acquiescere, nisi irrefragabili constringantur auctoritate. Scribat ergo paternitas vestra quod voluerit Carnotensi Ecclesiae de hac dissonantia. Scribat et suprataxatis episcopis de refrenanda sacrilegorum plangenda malitia. Caetera quae his ne
Abbreviated transcription (Latin):
decet maiestatẽ regiam uilia uł quęlibet
uanitatis lenocinia a sacerdote quęrere. nec
ria pelliũ catinarũ. Quas ubi legi propt̃
honorem urm ualde erubui. nec exparte
ura eas mͥ fuisse missas crede potui. & tm̃
tanquã auobis mͥ fuissent missȩ supͣdicta
bitũ honorẽ seruare curatis. uał. De eo¬

Expanded text:
decet majestatem regiam vilia vel quaelibet vanitatis lenocinia a sacerdote quaerere, nec ria pellium catinarum. Quas ubi legi, propter honorem vestrum valde erubui, nec ex parte vestra eas mihi fuisse missas credere potui: et tamen tanquam a vobis missae fuissent, supradicta bitum honorem servare curatis. Vale. 87 E
Abbreviated transcription (Latin):
locum illũ & diẽ ea auctoritate qua nobis
p̃ceptũ ÷ te inuitamus & si aduocationẽ trãm
uenturꝰ sis certos nos ad p̃sens fieri flagitamꝰ.
uo di grã carnotensis non erat. excu¬
ȩccłȩ minist̃: Gilleb̾to nepoti dõni turonen¬
sis archiepĩ salutẽ. Ad causam te ex p̃cepto
dñi pape adu̾sus gaufridũ concanonicũ tuum
loco inuitauimꝰ. & ut de tuo aduentu certos nos
redderes. quia de obȩdientia tua in certi eramus

Expanded text:
locum illum et diem ea auctoritate qua nobis praeceptum est, te invitamus, et si ad vocationem nostram venturus sis, certos nos ad praesens fieri flagitamus IVO, Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, GISLEBERTO nepoti domni Turonensis archiepiscopi, salutem. Ad causam te ex praecepto domni papae adversus Gaufridum concanonicum tuum loco invitavimus, et ut de tuo adventu certos nos redderes, quia de obedientia tua incerti eramus,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ignorantib uenisti. qͥa cũ iudicib de causa
ñ conueneras uidices ñ inuenisti. In qͦ meliꝰ tibi
absenti potuit suffragari in nocens & simplex
ueritas. ꝗͣ presenti prodesse possit ad nocendũ
multo scrutinio ꝑ quisita palliata duplicitas.
uomͦ enĩ prodesse non posset dolosa absentia. sic
ture prodesse non potest dolosa p̃sentia: qͥa sic̃
nemiꝰ nos & college nrĩ exp̃cepto apłico ut reu̾¬
taris adiudiciũ. & diẽ tibi prȩsc̾bimꝰ loco non
mutato kł sept̾b̃. adquẽ siuent᷑us es. usq ad
assumptionẽ beatȩ maris p̃mandare nobis
ne pigriteris. quia alit̃ adhanc discu̾sionem
conuenire non debemꝰ. nͥ uent᷑um te eẽ. p̃sciamꝰ.
Alioqͥn uitabis arcũ ferreũ. & incurres arcũ aene

Expanded text:
is ignorantibus, venisti, et quia cum judicibus de causa non conveneras, judices non invenisti. In quo melius tibi absenti potuit suffragari innocens et simplex veritas quam praesenti prodesse possit ad nocendum multo scrutinio perquisita et palliata duplicitas. Quomodo enim prodesse non potest dolosa absentia, sic jure prodesse non potest dolosa praesentia, quia sicut nuimus nos et collegae nostri ex praecepto apostolico, ut revertaris ad judicium, et diem tibi praescribimus, loco non mutato, Kal. Septembris; ad quem si venturus es, usque ad Assumptionem beatae Mariae praemandare nobis ne pigriteris, quia ad hanc discussionem aliter convenire non debemus, nisi venturum te esse praesciamus. Alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
Guillelmo eadẽ grã maioris monastii abbati.
sumo pastori in scõ placere proposito. Conti¬
netur in lict̃is ur̃is presbiterũ tanꝗ ad t̾ren¬
dos inimicos suos domũ suã succendisse. & eo
incendio puerũ quendã matrẽ sequentẽ
cũ incendiũ p̃ualuisset occubuisse. Querit
monachus ult̾ius ualeat xp̃i sacramenta
tractare. an omĩ temp̃r a sacerdotali officio
alienꝰ existere. Respondeo itaq uob̾ ex uerb̃
pape nicholai de simili causa cuidã ep̃o
indignatio ex qͥb mortifera illa motio pro¬
diit. in onũb & p̃cipue in dĩ ministris in¬
tam fecisset. & p̃t̃ eiꝰ intentionẽ alicuius¬
mors inopinata inde ꝓuenisset imunis eẽt.

Expanded text:
UILELMO, eadem gratia Majoris-Monasterii abbati, summo Pastori in sancto placere proposito. Continetur in litteris vestris presbyterum, tanquam ad terrendos inimicos, domum suam succendisse, et eo incendio puerum quemdam sequentem matrem, cum incendium praevaluisset, occubuisse. Quaeritmonachus, ulterius valeat Christi sacramenta tractare, an omni tempore a sacerdotali officio alienus existere. Respondeo itaque vobis ex verbis papae Nicolai de simili casu, cuidam episcopo Hindignatio, ex quibus mortifera illa commotio prodiit, in omnibus, et praecipue in Dei ministris intam fecisset, et praeter ejus intentionem alicujus inopinata mors inde provenisset  al.
Abbreviated transcription (Latin):
iecta tua ł promissa bieuit̾ respondeo. postpo¬
sitis omĩb uerbis suꝑ uacuis. fac quod tuum ẽ:
& ego faciã quod meũ.ẽ. Qđ quandiu facere dis¬
tuleris: si distulero facere quȩ tua sunt: non

Expanded text:
jecta tua vel praemissa breviter respondeo, postpojecta tua vel praemissa breviter respondeo, postpositis omnibus verbis supervacuis: Fac quod tuum est, et ego faciam quod meum est. Quod quandiu facere distuleris, si distulero facere ea quae tua sunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
nem resꝑgentes. obicientes michi qđ te &
tibi cõmissa p̃donib ⁊ malefacto rib exposui¬
rim. & multa tͥ mala factis & dictis ingesse¬
rim. Hoc prorsus dico teste ueritate quȩ
ds̃. ẽ. ⁊ c̃scientia mea. qͥa nec te nec tua cui¬
quã exposui. neq ut res monastũi tͥ cõmissi
male tractarent᷑: cũ aliquo tractaui. Uerũ
qͥa frequent̃ exte bibo amara: non ÷ tͥ mi¬
randum. siñ possũ tͥ ꝓpinare dulcia. nec
exhib̾e me patrẽ qui te non inuenio filiũ.
Nl on est gͦ in iustũ si cibi subt̾ho lac matris. qͥ
mͥ debitũ honorẽ non exhibes patris. Noue¬
ris enĩ uanas. eẽ. excasationes quas obtendis
te propt̃ obedientiã romanȩ eccłe. carnoten¬
sis aecła ꝓfessionẽ refutasse. cũ ȩccła roma¬
na a dõ nullam iniustã acceꝑit potestatẽ.
fidẽ uidelicet uiolandi. debita sua cuiq ñ
reddendi. s tantũ quȩ st̃ liganda ligandi.
&e que sunt soluenda soluiendi. Uñ ad omĩa ob¬

Expanded text:
ergentes, objicientes mihi quod te et tibi commissa praedonibus et malefactoribus exposuerim, et multa tibi mala factis et dictis ingesserim. Hoc prorsus dico teste veritate, quae Deus est, et conscientia mea, quia nec te nec tua cuiquam exposui, neque ut res monasterii tibi commissi male tractarentur, cum aliquo tractavi. Verum quia frequenter ex te bibo amara, non est mirandum si non possum tibi propinare dulcia, nec exhibere me patrem, qui te non invenio filium. Non ergo est injustum, si tibi subtraho lac matris, qui mihi debitum honorem non exhibes patris. Noveris enim vanas esse excusationes quas obtendis, te propter obedientiam Romanae Ecclesiae, Carnotensis Ecclesiae professionem refutasse, cum Ecclesia Romana a Deo nullam injustam acceperit potestatem, fidem violandi videlicet, debita sua cuique non reddendi, sed tantum quae sunt liganda ligandi, et quae sunt solvenda solvendi. Unde ad omnia ob
Abbreviated transcription (Latin):
graginaldus carnadꝰ mecũ se negat eẽ parro¬
chianũ qđ iniuste eũ negare si colloquium
int̃ nos hab̾etur & lege ꝓbaremꝰ & consuetudine.
Uerum quia hoc ad p̃sens cõmode fieri non po¬
test. intim eum a nob̾ excõmunicatũ monemꝰ
q̃ rogamꝰ. ut ꝓ excõmunicato in eccłus ur̃is
nicatos dũ in sua parrochia morarent᷑. a ꝓpͥa
eccła recipi non debetestatur. Legit᷑ enim
in c̃cilio meldensi. capło scđo. De illis autẽ
qui infra parrochiã beneficiñ aut heredita.¬
tem habent: ⁊ alt̾ius epĩ parrochiani sunt.
& de loco ad locum it̃ faciunt. rapinas & dep̃¬
cdationes ꝑagunt : placuit ut excõmunicen.¬
tur. nec ante exx parrochia exeant: quã q̃
ꝑpetrarunt digne enĩdent. Quoꝵ excõmu¬
nicato seniori eoꝵ & propͥo epõ significandi
ne eos recipiant antequã illuc redeant u
rapinã fecer̃t. & omĩa plenit̾ emĩdent. A
uersus hanc sententiã tam ꝑspicuã. tã fir
siqͥs stare tẽptauerit: & maliciã impenita¬

Expanded text:
as, quod Reginaldus Canardus meum se negat esse parochianum; quod injuste eum negare, si colloquium inter nos baberetur, et lege probaremus et consuetudine. Verum quia hoc ad praesens commode fieri non potest, interim eum a nobis excommunicatum monemus, et rogamus ut pro excommunicato in Ecclesiis vestris nicatos, dum in sua parochia morarentur, a propria Ecclesia recipi non debere testatur. Legitur enim in concilio Meldensi cap. 2: « De illis autem qui infra parochiam beneficium aut haereditatem habent, et alterius episcopi parochiani sunt, et de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peragunt: placuit ut excommunicentur, nec ante ex parochia exeant, quam quae perpetrarunt digne emendent. Quorum excommunicatio seniori eorum et proprio episcopo significanda est , ne eos recipiant antequam illuc redeant ubi rapinam fecerunt, et omnia pleniter emendent. » Adversus hanc sententiam tam perspicuam, tam firmam, si quis stare tentaverit, et malitiam impoenite
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ pot̾it istos motus in uo bis seda¬
re. et in m̃tis stabilitate
seruare.
ut contra temptatores
urõs dicatis
cũ psalmista. qui tribu¬
lant me exul
us fuero. It hunc modũ possem mul¬
ta ad edificationẽ uram scbe. s his qui cotidie
audiunt sacras
scripturas. uł audi¬
unc salutiferas
ammonitiones puto

Expanded text:
Scripturarum poterit istos motus in vobis sedaScripturarum poterit istos motus in vobis sedare, et in mentis stabilitate servare, ut contra tentatores vestros dicatis cum Psalmista: Qui tribulant me, exsulus fuero . « In hunc modum possem multa ad aedificationem vestram scribere, sed iis qui quotidie audiunt sacras Scripturas, vel audiunt salutiferas admonitiones, puto
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinẽ comitant᷑ m̃tis accidia curiositas
uana gła. ꝑiculose temptationũ ꝓcellȩ. nec
dattr piclitanti animȩ oportuna tranqͥllitis.
nisi idõ increpante repellat᷑. temptacionũ importu¬
na tempestas. hȩc aut̃ si penes uos habueritis. in qͦc̃q.
loco fueritis. in quoc̃q ordine uł habitu deo milita¬
uericis. brauio ȩt̾̃nȩ remunerationis non carebitis.
ea quia sathanas aliquando transfigurat se in
angłm lucis. timeo nesicut sergens antiquus
seddux̃ ȩuã astucia sua. sic callidus temptator¬
⁊ occultas ad ministrationes quoꝵdã mentes sedu¬
ac. & concientias eoꝵ illusionib suis corruptas.
septẽ nequã sp̃uum habitacula faciat. quȩ uela¬
mine uanȩ religionis palliata. domicilia scĩ
spc̃ eẽ. confingat. & ꝑ deceptos sue deceptionis.
muscipulas latitis extendat. Qđ ne fiat scđm
ex dõ sunt. quia discretio spũum cũ consilio

Expanded text:
solitudinem comitantur mentis accidia, curiositas, solitudinem comitantur mentis accidia, curiositas, vana gloria, periculosae tentationum procellae; nec datur periclitanti animae opportuna tranquillitas, nisi Deo increpante repellatur tentationum importuna tempestas. Haec autem si penes vos habueritis, in quocunque loco fueritis, in quocunque ordine vel habitu Deo militaveritis, bravio aeternae remunerationis non carebitis. Sed quia Satanas aliquando transfigurat se in angelum lucis, timeo ne sicut serpens antiquus seduxit Evam astutia sua, sic callidus tentator per occultas administrationes suas quorumdam mentes seducat, et conscientias eorum illusionibus suis corruptas septem nequam spirituum habitacula faciat, qui velamine vanae religionis palliata domicilia sancti Spiritus esse confingat, et per deceptos suae deceptionis muscipulas latius extendat. Quod ne fiat, seex Deo sunt , quia discretio spirituum cum consilio
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰquisq ꝓpͥũ donũ hab& adõ & quia adõ indo¬
mo dei alius ambulat sic alius sic: &e quia omiã
menbra non eundẽ actũ habent. & in eodẽ ip̃
corpore non dicit ultimum m̃brũ non sum
de corpore. quia ultimus sũ nec głat᷑ supre¬
mum meubrum ad uersus inferiora. quia supͥmi
est. Uniuersitatem gͦ corporis xpĩ quantũ inse
destruunt: qui ad paucos solitarios solũm ȩccłan
racit̾ agnoscerent: in ꝑfectioni alioꝵ prudent
ignoscerent. cum nec se ipsos aꝑmixtione malor
immunes intelligerent. cũ dñs de singłis gra¬
dib xpĩanę professionis loquens ꝑ singulos di¬
cat. quia unus assumet᷑ ad numerum elecoꝵ
unus uͦ relinquet᷑ in massa dampnatoꝵ. Non
enĩ beatũ faciunt hominẽ secreta siluarum.
cacumina moncium. si secũ non habeat solitu¬
dinẽ mentis. sabbatũ cordis. tranqͥllitatem
conscientiȩ. ascensiones in corde. sine quib omãn

Expanded text:
unusquisque proprium donum habet a Deo, et quia in dounusquisque proprium donum habet a Deo, et quia in domo Dei alius ambulat sic, alius sic, et quia omnia membra non eumdem actum habent, et in eodem Christi corpore non dicit ultimum membrum: Non sum de corpore, quia ultimum sum, nec gloriatur supremum membrum adversus inferiora, quia supremum est. Universitatem ergo corporis Christi, quantum in se est, destruunt, qui ad paucos solitarios solummodo Eccleraciter agnoscerent, imperfectioni aliorum prudenter ignoscerent, cum nec seipsos a permistione malorum immunes intelligerent; cum Dominus de singulis gradibus Christianae professionis loquens per singulos dicat: Quia unus assumetur ad numerum electorum, unus vero relinquetur in massa damnatorum . Non enim beatum faciunt hominem secreta silvarum, cacumina montium, si secum non habet  al. habeat solitudinem mentis, Sabbatum cordis, tranquillitatem conscientiae, ascensiones in corde, sine quibus omnem
Abbreviated transcription (Latin):
mini aurõ sensu. s scđm statuta p̃cedentium
uro professi estis firmit̃ teneatis: ne dampna¬
tionem eoꝵ qui uota sua irrita facitint in¬
curratis. Hec dicens anachoritarũ uitã non
improbo. eoꝵ uidelic& qui in cenobiis regula¬
rib instructi disciplinis. ordinabilit̾ ad he¬
remum sexedunt. quib ⁊ solitudo paradif᷑ꝰ
& ciuitas carcer: ut actiuam uitã de labore
manuũ uiuentes exerceant. aut dulcedi¬
ne contẽplatiuȩ uitȩ m̃tem reficiant. fon¬
tem uitȩ ore cordis siciant. & eoꝵ quȩ retro
sunt obliti. ad ea ultra non respiciant. Ue¬
rum cũ quidã exhac professione in melotis
stus uicos. castella. ciuitates girando ꝑ lustratł.
sua popłis ostendant. ambiunt fieri magistri qui
cõputandos intelligo. nec cenobitas s gironagos.
aut sarabaitas. Qui corpꝰ xpĩ quo ẽ. eccła tana
ad unum m̃brũ redigunt. ñ attendentes quia

Expanded text:
mini a vestro sensu, sed secundum statuta praecedentium mini a vestro sensu, sed secundum statuta praecedentium vestro professi estis, firmiter teneatis, ne damnationem eorum qui vota sua irrita faciunt, incurratis. Haec dicens anachoretarum vitam non improbo , eorum videlicet qui, in coenobiis regularibus instructi disciplinis, ordinabiliter ad eremum secedunt, quibus est solitudo paradisus, et civitas carcer, ut activam vitam de labore manuum viventes exerceant, aut dulcedine contemplativae vitae mentem reficiant, fontem vitae ore cordis sitiant, et, eorum quae retro sunt obliti, ad ea ultra non respiciant. Verum cum quidam ex hac professione in melotis suis vicos, castella, civitates gyrando perlustrent,sua populis ostentant. Ambiunt fieri magistri qui computandos intelligo, nec coenobitas, sed gyrovagos aut Sarabaitas, qui corpus Christi quod est Ecclesia tanquam ad unum membrum redigunt; non attendentes quia
Abbreviated transcription (Latin):
separatũ reputat pharisaico ferm̃to in flatus
palea fiat. Pret̾ea qui de laborib manuum
necessaria sibi p̃parare non sufficiunt: non
bene ꝓficiunt. quia quȩ in aliis rep̃hendun.
frequent̃ ipsi cõmittunt. dũ uicti penuria uic¬
tus p̃dicant popłis in nocentiã suam. quod
est oues oues uende. p̃dicant ut manducent:
quod ÷ boues uendere. cum tales uenditores
cum uenditorib colũbarum de templo dñs eiece¬
tit & a catholicoꝵ societate eliminandos horũ
similes p̃sigurauerit. Neq enĩ hoc eos excusa¬
re uidetur. quod manusua pecunias non acci¬
punt. s gieritas suos aut secum habent aut
post se mittunt. qui collectionem accipiant
& in quoꝵ uoluerint tisus expendant. Hȩo si
mise considerarent. cłicos. monachos rectores
eccłarũ & monastĩoꝵ. non tantu ctudio lace¬
rarent. Hec scripsi uobis fr̃s. ut non t̾reamini
tonitru uanarũ cõminationũ. neq mouea¬

Expanded text:
separatum reputat, pharisaico fermento inflatus separatum reputat, pharisaico fermento inflatus palea fiat. Praeterea qui de laboribus manuum necessaria sibi praeparare non sufficiunt, non bene prospiciunt quia quae in aliis reprehendunt, frequenter ipsi committunt, dum victi penuria victus praedicant populis innocentiam suam, quod est oves vendere; praedicant ut manducent, quod est boves vendere, cum tales venditores cum venditoribus columbarum de templo Dominus ejecerit , et a Catholicorum societate eliminandos horum similes praefiguraverit . Neque enim hoc eos excusare videtur quod manu sua pecunias non accipiunt, sed Giezitas suos aut secum habent, aut post se mittunt qui collectionem accipiant, et in quorum voluerint usus expendant. Haec in se si considerarent, clericos, monachos, rectores Ecclesiarum et monasteriorum non tanto studio lacerarent. Haec scripsi vobis, fratres, ut non terreamini tonitru vanarum comminationum, neque movea
Abbreviated transcription (Latin):
dis. & unꝰ quisq onus suũ portabit. Et dñs in
euangłio. Qđ intrat inos non quo inqͥnat he¬
minem: s concupiscentia mala que proce¬
dic de corde. & approbatio mali oꝑis quȩ pn¬
cedit de ore. hȩc coinqͥnant hominẽ. Hȩc di¬
uini uerbi p̃tarati ꝓlatores. ⁊ non satis disere¬
ti in lectores minꝰ attendunt. quidũ quasi
ad ligna cedenda procedunt in discretis
sermonib & non sale conditis. canquã im¬
moderatis ictib ꝑcutiunt constientias infir¬
moꝵ. dũ eccłam orb̾ t̾rarum paruipenda¬
tes dicere uident᷑. Eoce. xp̃c hic : & ecce illi
ecce incubiculis. & ecce in deserto. Ita sentier¬
tes: ante tempus usurpant sibi uentilabrum
quo infine uentilanda est domirrica area. tanꝗ
apud cõmunẽ ȩccłam sola remaneat palea. ad
eos uero transeat triticũ. tanquã ibi in dnĩco
orreo recondendum. Inqua presumptione tia¬
de metuendum ẽ: nedũ qui se triticũ apalea

Expanded text:
dis ; et: Unusquisque onus suum portabit , et Dominus in dis ; et: Unusquisque onus suum portabit , et Dominus in Evangelio: Quod intrat in os non coinquinat hominem, sed concupiscentia mala quae procedit de corde, et approbatio mali operis, quae procedit de ore, haec coinquinant hominem . Haec divini verbi praetaxati prolatores, et non satis discreti intellectores minus attendunt: qui dum quasi ad ligna caedenda procedunt, indiscretis sermonibus et non sale conditis, tanquam immoderatis ictibus percutiunt conscientias infirmorum, dum Ecclesiam orbis terrarum parvipendentes dicere videntur: Ecce Christus hic, et ecce illic, ecce in cubiculis, et ecce in deserto . Ita sentientes ante tempus usurpant sibi ventilabrum, quo in fine ventilanda est Dominica area, tanquam apud communem Ecclesiam sola remaneat palea, ad eos vero transeat triticum tanquam in Dominico horreo recondendum; in qua praesumptione valde metuendum est, ne dum qui se triticum a palea
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuatis locis ꝓpͥo iure uiuant: & uictũ sibi de
substancia pauꝑũ ꝑmanũ raptoꝵ & de fȩnore
negociatoꝵ accipiant. Licet enĩ decimȩ & obla¬
tiones pͥncipalit̃ dericali debeant᷑ militiȩ. pocest
b̾e cõmune. Quantomagis cum his pauꝑibus
qui relictis facultatib propͥis. non in angaria
parcendũ. eẽ. non estimo. si abillis adqͦs non
ꝑtinet id ÷ alaicis. decimas ⁊ oblationes acci¬
piant. si in ordinate eas aquib c̃q ꝑsonis ad¬
quirant. si t̾minos transgrediantur antiquos.
id ÷ sisti pendia p̃br̃oꝵ antiquitꝰ insticuta mi¬
norent : aut sibi usurpent. Nec tam̃ idõ mo¬
nachi qui hȩc ignorant aut non ꝓbant de
bent suã collectionẽ deserere. aut abbatib
suis minꝰ obedientes existere. dicente dño de
p̃positis eccłarũ & monastĩoꝵ: sub nomine
ipsarũ rerũ phibendus ÷: his quoꝵ c̃scientia
immunis ẽ. Cũ dicat apłs. Omiã munda min¬

Expanded text:
privatis locis proprio jure vivant et victum sibi de privatis locis proprio jure vivant et victum sibi de substantia pauperum per manum raptorum, et de foenore negotiatorum accipiant. Licet enim decimae et oblationes principaliter clericali debeantur militiae, potest bere commune. Quanto magis cum his pauperibus qui, relictis facultatibus propriis, non in angaria parcendum esse non aestimo, si ab illis ad quos non pertinent, id est a laicis, decimas et oblationes accipiant , si inordinate eas a quibuscunque personis acquirant, si terminos transgrediantur antiquos, id est, si stipendia presbyterorum antiquitus instituta minorent ac sibi usurpent. Nec tamen ideo monachi qui haec ignorant aut non probant, debent suam collectionem  al. collectam deserere, aut abbatibus suis minus obedientes existere, dicente Domino de praepositis Ecclesiarum et monasteriorum sub nomine ipsarum rerum prohibendus est his quorum conscientia immunis est, cum dicat Apostolus, omnia munda mun
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo cõmunio maloꝵs : non maculat aliquẽ com¬
munione sac̾mentorꝵ. s consensio factors. Idem¬
plurimos occupauerit. nichil aliud bonis restat
uastatione mereantur. Nam consilia separatio¬
nis. & in ania sunt. & ꝑniciosa. atq sacrilega.
infirmos bonos: quã corrigant animosos malo
Hec & his similia p̃cones huiꝰ modi non legentes¬
monastĩa sua deserant. propt̃ abbates suos et
ꝓeuratores monastĩoꝵ suoꝵ. qui aliquas deci¬
mas quȩ iure ꝑtinent ad dispensationem
epõꝵ. monastĩis suis ad qͥsierunt. Dicant
m tam subtiles diuinoꝵ iudicioꝵ serutatores.
quid salubriꝰ sit monachis utrũ ꝑmanere cenobi¬
tas sub p̃positoꝵ suoꝵ obedientia quȩ melior est
quã uictime. & ibi uiuere de decimis & fideliũ
oblationib quas ȩccła lege caritatis cõmunicare
pocest. non tancũ monastiis. s &eiam xenodochi¬
is. infirmis. & ꝑegͥnis. auit fieri sarabaitas. ut in

Expanded text:
Ergo communio malorum non maculat aliquem comErgo communio malorum non maculat aliquem communione sacramentorum, sed consensio  al. plurimos occupauerit, nihil aliud bonis restat uastatione mereantur — nis et inania sunt, et perniciosa atque sacrilega, rbant infirmos bonos, quam corrigant animosos maloHaec et his similia praecones hujusmodi monasteria sua deserant propter abbates suos et procuratores monasteriorum suorum, qui aliquas decimas, quae jure pertinent ad dispensationem episcoporum, monasteriis suis acquisierunt. Dicant mihi tam subtiles divinorum judiciorum scrutatores, quid salubrius sit monachis, utrum permanere coenobitas sub praepositorum suorum obedientia quae melior est quam victimae, et ibi vivere de decimis et fidelium oblatiopotest non tantum monasteriis, sed etiam xenodochiis, infirmis et peregrinis: an fieri Sarabaitas, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
inpeccatores & sceleratos popłi. int̾ eos tam̃
erat. unũ cum illis templũ intrabat. eadẽ
sacͣmenta celebrabat. in eadẽ scelerators ho¬
minũ congregatione uiuebat. s clamando
exibat inde. Hoc ẽ. inmundũ ne tangere.
hocẽ. exire inde. & uoluntate non consen¬
tire. & ore ñ parcere. Idem in eodem. Amał
corde semꝑ disiungimini. ad tempꝰ caute. corpore¬
aliquando copulamini. Duob modis non te ma¬
culat malus. sinon c̃sentias. & si redarguas. Hoc.
non cõmunicare. non consentire. Cõmunicat᷑
quippe. quando facto eiꝰ consortiũ uoluntatis uł
approbationis adiungit᷑. Neq gͦ consentientessi¬
tis malis ut approbetis. neque negligentes ut ñ
arguatis. neq suꝑbientes ut exultant̃ arguatiᷤ
dem in epła concilii ad donastitas. Quisquis in
hac ȩccła bene uixerit ñ p̃iudicant ei peccata
aliena. quia in ea unꝰquisq propͥũ onꝰ portabit.

Expanded text:
in peccatores et sceleratos populi? inter eos tamen in peccatores et sceleratos populi? inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat, in eadem sceleratorum hominum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est immundum non tangere, hoc est exire inde, et voluntate non consentire, et ore non parcere. » Idem in eodem : « A malis corde semper disjungimini, ad tempus caute aliquando corpore copulamini. Duobus modis non te maculat malus; si non consentias, et si redarguas. hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Neque ergo consentientes sitis malis ut approbetis, neque negligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis. » Idem in epistola concilii ad Donatistas : « Quisquis in hac Ecclesia bene vixerit, non praejudicant ei peccata aliena, quia in ea unusquisque proprium onus portabit.
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ grã carnotensis ȩccłȩ minist̃: monachis
scribarce sicut triticũ. quia quorsdam sua¬
sionib assensu ur̃o turbati estis. qui phars¬
aico ferm̃to inflati. non dnĩco fruni̾to impi¬
guati. głant᷑ inuilitate cibors. & in non
gaudiũ in spũ scõ. Tales quippe non habentes
exercitatos sensus in intelligentia scripturarũ:
quȩ sapiunt non sapiunt ad sobrietatem. neq
dequib affirmant cũ debita discretione intelli¬
gunt. non putantes pie posse uiuere bonos in
Necedite. exite inde. & non attendentes illud qđ
sequitur. & in mundum ne tetigeritis. quo d
est exire inde. nisi facere quod ꝑtinet ad cor
ꝑsona salua pace fieri potest: Displicuit cͥ
quod qͥsq peccauit. non tetigisti inmundũ.
Aedarguisti. corripuisti. moniusti. adbibuis
ses. clamauit ysaias. clamauit ieremias. cla¬
mauit etechiel. Uideamꝰ sidimiserunt płm
dĩ & se ad gentes alias transtuler̃t. Quã mul¬
ta & quã uehem̃ter increpauit ieremias

Expanded text:
 Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, monachis cribraret sicut triticum , quia quorumdam suasionibus a sensu vestro turbati estis, qui, pharisaico fermento inflati, non Dominico frumento impinguati, gloriantur in vilitate ciborum, et in non gaudium in Spiritu sancto . Tales quippe non habentes exercitatos sensus in intelligentia Scripturarum, quae sapiunt non sapiunt ad sobrietatem , neque de quibus affirmant cum debita discretione intelligunt , non putantes pie posse vivere bonos in Recedite, exite inde ; et non attendentes illud quod sequitur: Et immundum ne tetigeritis , quod est expersona salva pace fieri potest? Displicuit tibi quod quisque peccavit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuistses , clamavit Isaias , clamavit Jeremias , clamavit Ezechiel . Videamus si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer increpavit Jeremias
Abbreviated transcription (Latin):
sis abbas nec meo consilio uoluit acqͥescere
nec iudicio. In hoc uͦ negocio nullã potest ido¬
neam causa p̃tende. nisi forde illam poeticã.
quia omĩs potestas regni impatiens c̃sortis
erit. & nititur qͦdam nouo & hactenꝰ in au¬
dico mandato. quod pociꝰ impugnat carita¬
tem quã sequat᷑ auctoritatem. Qđ tam̃ si in¬
iuolatum manet plus ꝓđic blesensi quam
bone uallensi abbati. Habuit namq blesense
monastĩum partẽ decimarũ ⁊ oblationum
amultis p̃cedentib annis ꝑtinentiũ ad ec¬
clesiam de qua ista contentio orta ẽ. sicut
euidentia rei ꝓbat. & ipse abbas ꝓbare pot̃it.
cũ ei necessariũ fuerit. Hoc int̾im scripsi sol¬
licitudim urę. ne desidiȩ aut contẽptui imputa¬
retis. si nichil me inde tractasse audiretis. Uał.¬

Expanded text:
sis abbas nec meo consilio voluit acquiescere sis abbas nec meo consilio voluit acquiescere nec judicio. In hoc vero negotio nullam potest idoneam causam praetendere, nisi forte illam poeticam, quia omnis potestas regni impatiens consortis erit ; et nititur quodam novo et hactenus inaudito mandato, quod potius impugnat charitatem quam sequatur auctoritatem. Quod tamen si inviolatum manet, plus proderit Blesensi quam Bonaevallensi abbati. Habuit namque Blesense monasterium partem decimarum et oblationum a multis praecedentibus annis pertinentium ad Ecclesiam de qua ista contentio orta est, sicut evidentia rei probat, et ipse abbas prodere poterit, cum ei necessarium fuerit. Hoc interim scripsi sollicitudini vestrae, ne desidiae, aut contemptui imputaretis, si nihil me inde tractasse audiretis. Va
Abbreviated transcription (Latin):
cłȩ minist̃ debitã & deuotã obedientiã. Iurta
consiliũ & admonitionẽ urãm abbates blesen¬
sem & boneuallensem conuocaui adpresen¬
tiam nr̃am. ut ex officii nrĩ debito aut pa¬
cem int̾ eos reformarẽ. aut litẽ quȩ int̾ eos
erat iudiciario ordine t̃minarẽ. Primo ita¬
q aditu ad hoc intendi. ut quartã partem
eccłe de qualis orta est licet nundũ eam quãuis
a me concessã obtinerae a possessorib quietã ei
facerẽ. deinde ut alian quartã nec ame nec
ab aliquo sibi concessam acquirerẽ. quatinꝰ ex
beniuolentia sola sic in alienos labores introire
ꝙ colligerae ubi non sparsit meterce ubi ñ semi¬
nauit. ea tañ conditione ut si de ceto aliquȩ
lites a laicis inde mouerentur. utriq abbates
pro pace obtinenda simul laborarent. siqͥd eẽt
expedendũ simul expedent. & cõmoda in cõ¬
moda ȩqua lance diuiderent. Cũ gͦ huic
dispensationi blesensis abbas & sinon libenter
tam̃ obedient̃ assensũ p̃buisset. bonȩ uallen¬

Expanded text:
nister, debitam et devotam obedientiam. Juxta consilium et admonitionem vestram abbatem Blesensem et Bonaevallensem convocavi ad praesentiam nostram, ut ex officii nostri debito aut pacem inter eos reformarem, aut litem quae inter eos erat judiciario ordine terminarem. Primo itaque auditu adEcclesiae de qua lis orta est, licet nondum eam, quamvis a me concessam, obtineret, a possessoribus quietam ei facerem; deinde ut aliam quartam, nec a me nec ab aliquo sibi concessam, acquirerem, quatenus ex benevolentia sola, sic in alienos labores introiret, et colligeret ubi non sparsit, meteret ubi non seminavit, ea tamen conditione, ut si de caetero aliquae lites a laicis inde moverentur, utrique abbates pro pace obtinenda simul laborarent, si quid expendendum esset, simul expenderent, et commoda et incommoda aequa lance dividerent. Cum ergo huic dispensationi Blesensis abbas et si non libenter, tamen obedienter assensum praebuisset, Bonaevallen
Abbreviated transcription (Latin):
causas inuitaui uł admisi. qui eũ multo meo
labore & sudore. & multis expensis a ueratioe
eadde i ab incendus & direptionib ȩcłasticoꝵ bonoꝵ
proeub secie Inhoc quippe negocio maior pars no
es fanior neeum fuit . s. quidani taluĩ accioni m
finitio ceria ꝓrocessit. & omis conitrouisia sopti
est a pacis oculo confirmata: & in plenarpra

Expanded text:
causas invitavi vel admisi; qui eum meo multo causas invitavi vel admisi; qui eum meo multo labore et sudore et multis expensis a vexatione Ecclesiae, ab incendiis et direptionibus ecclesiasticorum bonorum procul feci. In hoc quippe negotio major pars Ecclesiae et sanior mecum fuit. Sed quidam talium actionum minus diffinitio processit, et omnis controversia sopita est, et pacis osculo confirmata, et i
Abbreviated transcription (Latin):
ad me mitterent duos de clero illo quib missis
cõmisi presentes illiꝰ anni fruct᷑. ut inde cotidi¬
anum panẽ p̃pararent. & cradito ordine con
diud dedi. de reliquo nichil eis dans aut
ꝓmittens. nisi in hoc modico fideles & assid uos
iuenirẽ. tit mͥ bene placeret possessionem
n eis concełẽ. & legitima stipulatioẽ firma¬
ire. Hec dispensatio intratres menses ita de
luosam rerum canonicaliũ amplificationẽ
minuerem dignitatẽ ep̃alem. Panes enĩ illos
uen debant quidã de seniorib. ad ludũ uͦ ale¬
arun dabant. qͥdã de iuniorib & qui se ad
audiebat missã cathecuminoꝵ: subt̃fugiebat
missam sac̃mentoꝵ talis exitꝰ rei reuo cauit
me abintentione mea. non¬
ferrem eis quodnon dedam.
s ne
aggrederer qđ proposueram.
Quib
uerbis liqu& quia de iis que eiscontuli nicħ
om̃ino imminentia regię postestatis abstuli.
nec regem ad dispensationes eccłasticas uel

Expanded text:
ad me mitterent duos de clero illo, quibus missis ad me mitterent duos de clero illo, quibus missis commisi praesentes illius anni fructus, ut inde quotidianum panem praepararent, et tradito ordine, conaliud dedi de reliquo nihil eis dans aut promittens, nisi ut in hoc modico fideles et assiduos invenirem, ut mihi bene placeret possessionem rei eis concedere, et legitima stipulatione firmare. Haec dispensatio intra tres menses ita deppropter infructuosam rerum canonicalium amplificationem minuerem dignitatem episcopalem. Panes enim illos vendebant quidam de senioribus, ad ludum vero alearum dabant quidam de junioribus, et qui se audiebat missam catechumenorum, subterfugiebat missam sacramentorum. Talis exitus rei revocavit me ab intentione 94 mea, ut nferrem eis quod non dederam, sed nec aggrederer quod proposueram. Quibus verbis liquet, quia de his quae eis contuli, nihil omnino imminentia regiae potestatis abstuli, nec regem ad dispensationes ecclesiasticas vel
Abbreviated transcription (Latin):
me contulisse. & eandem contͣ canones immi¬
nencia regiȩ potestatis eisdem frĩb abstulisse.
Cui calũniȩ respondeo extestimonio conscientis
meȩ in merito dicieẽ ablatũ quod canonice¬
probari non potest. uł ame uł ab aliquo eis
fuisse collatũ. nec. eẽ. restituendũ quod proba¬
ri non potest aliquando fuisse statutum. a
itaq pat̾nitati tirẽ quid dederĩ. & qͥd non de¬
dim. & cur dełim. & qua de causa nil ultra
dare uoluerim. Cũ enĩ in quã plurib carno
tensium cłicoꝵ desueuisset disciplinȩ regła¬
ris obseruancia ut de negligentib facerem
lib̾aui apud me ut darẽ eis dimidiã p̃posi¬
turam. ut in de fieret cotidianus panis
quẽ acciꝑent assidui. amitterent tardi.
ut ad qd eos panis int̃ni dulcedo non moue¬
bat. panis corporei refectio prouocaret.
quauis annua eoꝵ p̃benda eis adhoc suffici¬
ens. eẽ. debet. Certus tam̃ de p̃titis eorum
negligentiis. & sollicitꝰ defuturis. precepi eis ut

Expanded text:
nicorum contulisse, et eamdem contra canones imminentia regiae potestatis eisdem canonicis abstulisse. Cui calumniae respondeo ex testimonio conscientiae meae, immerito dici ablatum esse quod canonice potest, vel a me vel ab aliquo eis fuisse collatum, nec esse restituendum quod probari non potest aliquando fuisse statutum. Dicam itaque paternitati vestrae quid dederim, et quid non dederim, et cur dederim, et qua de causa nihil ultra dare voluerim. Cum enim in quampluribus canoms. c.  desuevisset disciplinae regularis observantia, ut de negligentibus facerem liberavi apud me ut darem eis dimidiam praeposituram, ut inde fieret quotidianus panis, quem acciperent assidui, amitterent tardi, ut ad quas  al., quod eos panis interni dulce lo non movebat, panis corporei refectio provocaret, quamvis eorum annua praebenda eis ad hoc sufficiens esse deberet. Certus tamen de praeteritis eorum negligentiis, et sollicitus de futuris, praecepi eis ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiclitari. & in domodĩ magis abiectũ esse
illis prȩesse quib non possem ꝓdesse. Sedo
tantȩ sullimitatis auresa ad fastidiũ uerbi
nolumus onerare. si quia minus de necesa¬
riis dicta sunt. isti fr̃s supplebt̃. & siopus fi¬

Expanded text:
periclitari, et in domo Dei magis abjectum esse periclitari, et in domo Dei magis abjectum esse quam illis praeesse quibus non possem prodesse. Sed quia tantae sublimitatis aures ad fastidium verbis nolumus onerare, si qua minus de necessariis dicta sunt, isti fratres supplebunt, et si opus fu