comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malis inmala p̾cipitabatur tocus
adiuncta ꝑti eoꝵ qui peccau̾nt an¬
gelorum ⁊ luebat impie desertiomiꝰ
dignissunas penas.Adiram quippe dei
ꝑtinet iustam quicquid ceca ⁊ indomi¬
ta concupiscentia faciunt libent̾ mali
⁊ quicquid manifestis aꝑtisq penis pa¬
ciuntur inuiti. Non sane creatoris desis¬
tente bonitate ⁊ malis angłis submi¬
nistrare uitam uinatemq potentiã
que subministratio si auferatur int̾i¬
ta dampnataq nascẽtium formare
alimenta donaremelius iudicauit.
demalis benefacere qͣm mala nislla eẽ
ꝑmitiere. Et si quidem inmeluis hoĩm
reformationẽ nullam ꝓrsus ẽẽ uolu¬
isset sicut impiorum nulla estange¬
lorum ñ nem̾ito fieretut nͣ que deũ
deseruit que p̾ceptum sui creatoris ꝙ
custo dire facillime posset sua male u¬
tens potestate calcauit atq trans gres¬
sa est que inse sui conditoris ymaginẽ
ab eius lumine contuma citer au̾sa ui¬
olauit que salubrem seruitutẽ ab eus

Expanded text:
malis in mala praecipitabatur totius adjuncta parte eorum, qui peccaverant, angelorum, luebat impiae desertionis dignissimas poenas. Ad iram quippe Dei pertinet justam, quidquid caeca et indomita concupiscentia faciunt libenter mali et quidquid manifestis apertisque poenis patiuntur inviti; non sane Creatoris desistente bonitate, et malis angelis subministrante vitam, vivacemque potentiam; quae subministratio si auferatur, interta damnataque nascentium formare alimenta donare. Melius enim judicavit de malis benefacere, quam mala nulla esse permittere. Etsi quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluisset, sicut impiorum nulla est angelorum, non immerito fieret, ut natura quae Deum deseruit, quae praeceptum sui Creatoris quod custodire facillime posset sua male utens potestate calcavit, atque transgressa est; quae in se sui Conditoris imaginem ab ejus lumine contumaciter aversam violavit; quae salubrem servitutem ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quisq fallatur siue mentiatur
ut cum falli minus quam me̾¬
tiri sit malum quantũ ꝑtinet
ad hoĩs uoluntatem tñ longe̾ sit to¬
lerabilius inhis que areligione st̃
se uincta mentiri quam in his sñ
quoꝵ fide ł notitia deus coli ñ pot̾
exemplis intueamur quale sit si
quispiam dum mentitur. inuere
nuntiet aliquẽ mortuum ⁊ alius
libet longa tp̃ra moriturũ. Nõne
illo modo mentiri ꝙͣ isto mͦ fallu ĩ¬
comparabiliter p̾stat multoq mi¬
noris mali est inillum trrorem a¬
liquem inducere quam inistumaba¬
liquo induci
dam nullo malo inquibdam eciã¬
ñ nullo modo fallimur.

Expanded text:
quisque fallatur sive mentiatur, ut cum falli quam mentiri minus sit malum, quantum pertinet ad hominis voluntatem; tamen longe tolerabilius sit in his quae a religione sunt sejuncta, mentiri, quam in iis sine quorum fide vel notitia Deus coli non potest, exemplis, intueamur quale sit, si quispiam dum mentitur, vivere nuntiet aliquem mortuum; et alius post quamlibet longa tempora moriturum: nonne illo modo mentiri quam isto modo falli imcomparabiliter praestat, multoque minoris mali est in illum errorem aliquem inducere, quam in istum ab aliquo induci?dam nullo malo, in quibusdam nonnullo etiam bono fallimur.
Abbreviated transcription (Latin):
agis opus est udicare atqz di¬
noscere cum se sathanas tranffi¬
gurat ł ut inangelum lucis ne fallẽ¬
do inaliqua ꝑniuosa seducat. Nam
ñ mouet auera rectaq snia qua qͥsq
uitam fidelem gerit nullum est inre¬
ligione ꝑ iculum ł cum se boũ fingẽs
ea fatit siue diit que bonis angelis
congruunt ⁊̃si credatur bonus non
est error xp̃iane fidei ꝑiculosus aut
morbidus. Cum u̾o ꝑ ħ aliena ad sua ĩ¬
cipit dr̃e ducere tunc eum dino sc̾e̾nec
ire posteuni magna ⁊ nec̃cia iugilã¬
cia est. sed qd̃ unsquisq hoĩm ydoneꝰ¬
ñ est om̃s mortiferos eius dolos euade̾
nisi regat atq iueatur d̃s. De illa hꝰ
rei difficultas ad hec est utilis ne sit
spes sibi quisq aut hõ alt̾ alt̾i s d̾c
sius õib. id .n. nobis potuis expedi¬
re prorsus pioꝵ ambigit nemo. Qñ¬

Expanded text:
agis opus est dijudicare atque dignoscere, cum se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est. Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficultas ad hoc est utilis, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus suis omnibus. Id enim nobis potius expedire prorsus piorum ambigit nemo.
Abbreviated transcription (Latin):
temq angeli quis explicet cumqͣ¬
lib corporib apparent hõibus
ut ñ solum cern̾entur u̾m ⁊̃ tange¬
rentur ⁊rursus Non solida corpu
tum est in ꝓpħarum libro. Et dixitmn̾
nioꝵ hm̃s. qiuppe ineuuangelio. Ecre
angłs dñi apparuit illi insompnis
dicens. his .n. modis uelut indicãt
se angeli contrectabilia corpora nõ
hr̃e faciuntq fa difficillimam ques¬
tionẽ. Qũo patres eis pedes elauerũt
qũo iacob cum angło tam solida cõ¬
trectatione luctatussit. Cum ista q̃¬
runttur ⁊ ea sicut pot̾ quisq comectat
ñ initiliter excercentur ingenia s
si habratur disceptio moderata et
absit error opinantiũ se scire qd̃ nesci
mentur ł negentur ł diffiniantur cũ
discrimine qñ sine trimine nesciuntur.¬
angelum lucis.¬

Expanded text:
temque angeli quis explicet cum qualibus corporibus apparuerint hominibus, ut non solum cernerentur, verum etiam tangerentur; et rursus non solida corpultum est in Prophetarum libro, Et dixit mihniorum: habemus quippe in Evangelio, Ecce Angelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corpora non habere: faciuntque difficillimam quaestionem, quomodo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adhibeatur disceptatio moderata, et absit error opinantium se scire quod nesciunmentur, vel negentur, vel definiantur cum discrimine, quando sine crimine nesciunturangelum lucis
Abbreviated transcription (Latin):
cͤaro factum est induas naturas
uidet uidet ⁊ patrem Ego inpatre
scd̃m qd̃ ipse deus incarnatus dic̃.
pater.maior me est.¬
carnem fcm̃ unam hr̃e diuinita¬
tis sue carnisq ꝑsonam. Deus .n
u̾bum plenam naturam huma¬
nam ita sibi ueratiter unire dig¬
natus est qr ꝑmanente diuinita¬
te sua ita u̾bum caro factum est
ut quamus naturaliter non ħ
sit u̾bum quod caro qd̃ duarũ
naturarum ueritas manet in xp̃o¬

Expanded text:
caro factum est duas naturas videt, videt et Patrem ; et, Ego in Patre, secundum quam ipse Deus incarnatus dicit, Pater major me estcarnem factum unam habere divinitatis suae carnisque personam. Deus enim Verbum plenam naturam humanam ita sibi veraciter unire dignatus est, et permanente divinitate sua ita Verbum caro factum est, ut quamvis naturaliter non hoc sit Verbum quod caro, quia duarum naturarum veritas manet in
Abbreviated transcription (Latin):
inhorreum paleas ã cõburet igni ĩ¬
extingubili. Qñ ꝑ iuiditiũ iustũ
segregabit icistos ab iniustis bo¬
nõs a malis rectos aꝑuersis bonos
constitucta dextris molos asinistͥs¬
sempiterna atq incominutabili
prolata siña iniqui omnes ibunt
incombustionem et̾nam iustrã
inuitam eternam. Iniqui semper
arsuri cum diabolo iusti autẽ reg¬
ec it̾m .xl. capitula ad regulam
nere fidei firmissime ꝑtinan¬
tia fideliter crede fortiter trede uera¬
citer pacienterqz defende ⁊si quem
contra hec dogmatizare cognoue¬
rit tanquam pestem fuge ⁊ tau¬
quam heretitum abice. Ita enim
ista que pouumus fidei catholice
congruunt ut si quis non solũ
omnib s ⁊ iam singuus uoluerit
contra ire meo qd̃ singulichoꝵ con¬
tumatiter repugnat ⁊ his contrari¬
a docere non dubitat hereticus ⁊ fi¬
dei xp̃iane inimicus atq exhec oĩ¬
b catholicis anatħatizandus appa¬
reat. Quamuis igitur ⁊ angustia
tꝑris ⁊ festinatio portitoris compu¬

Expanded text:
in horreum; paleas autem comburet igni inexstinguibili , quando per judicium justum segregabit justos ab injustis, bonos a malis, rectos a perversis; bonos constituet a dextris, malos a sinistrissempiterna atque incommutabili prolata sententia, iniqui omnes ibunt in combustionem aeternam; justi autem in vitam aeternam: inique semper arsuri cum diabolo; justi autem regta capitula ad regulam verae fidei firmissime pertinentia fideliter crede, fortiter tene, veraciter patienterque defende. Et si quem contraria his dogmatizare cognoveris, tanquam pestem fuge, et tanquam haereticum abjice. Ita enim ista quae posuimus fidei catholicae congruunt, ut si quis non solum omnibus, sed etiam singulis voluerit contraire, in eo quod singulis horum contumaciter repugnat, et his contraria docere non dubitat, haereticus et fidei Christianae inimicus, atque ex hoc omnibus catholicis anathematizandus appareat. Quamvis igitur et angustia temporis, et festinatio portitoris compu
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ꝑire posse aliquem eoꝵ quos
deus p̾destinauit ad regnum neq
quemtr eorum quos d̾s ñ predesti¬
nauit ad iutam ulla posse ratione
saluari predestinatio .Ni. illa gratu¬
ite donationis est p̾paratio qͣ nos
apł̃s ait predestinatos inadoptio¬

Expanded text:
 perire posse aliquem eorum, quos Deus praedestinavit ad regnum; neque quemquam eorum, quos Deus non praedestinavit ad vitam ulla posse ratione salvari: praedestinatio enim illa gratuitae donationis est praeparatio, qua nos Apostolus ait: « Predestinatos in adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
cipem fieri non posse iuite eterne
si ante finem uite hꝰ catholice non
fuerit redditus atq incorporatus
ecce. Quia si hẽam inquit apłc c̃em
fidem ⁊ noucrim omnia satramẽ¬
ta caritatem autem ñ hẽam nichil
sum. Nam ⁊ indieb diluuii nemi¬
nem legimus extra archam potius¬
se saluari.¬
qui extra ecc̃am catholicam prese¬
tem finiunt uitam inignem eter¬
num muros qui paratus est dia¬
bolo ⁊ angelis eius.¬

Expanded text:
cipem fieri non posse vitae aeternae, si ante finem vitae hujus catholicae non fuerit redditus atque incorporatus Ecclesiae. Quia si habeam, inquit Apostolus, omnem fidem, et noverim omnia sacramenta, charitatem autem non habeam, nihil sum . Nam in diebus diluvii, neminem legimus extra arcam potuisse salvariqui extra Ecclesiam catholicam praesentem finiunt vitam, in ignem aeternum ituros, qui paratus est diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
se qid̾ hoĩem quem nec ignorancia
lutterarum nec aliqua ꝓhibet im¬
becillitaᷤtem ł adu̾sitas u̾ba sc̃e legiꝰ
ac euuangelii siue legere siue exore
tuiusdam predicatoris audire sed
diuinis mandatis obedire neminẽ
posse nisi quem deus gracia sua p̾¬
uenerit. ut qd̾ audit corpore ⁊̃ cor¬
de ꝑcipiat ⁊ accepta diuinitus bo¬
na uoluntate atq uirtute man¬
data dei facere ⁊ uelit ⁊ possit. Neq
enim qui plantat est aliqiuid nec
qui rigat sed qui incrementuum dat
deus Qui eciam oꝑatur innobis et
uelle ⁊ perficere ꝓbona uoluntate.
tabili non solum presencia ⁊
mutabiliter ẽẽ notissima cui dicit᷑
beus qui eccultorum est cognitor qͥ
scis omnia antequam fiant.¬
deum incõmutabilem rerum oĩm.
atq oꝑmtam suorum quam hu¬
manorum certissimum cognito¬
uem ante omnia scła scire quibus
ẽet ꝑ fidem gr̃am largiturus sine
qua nemo potest exinitio mundi
usq ad finem areatu pec̃ci tam ori¬
ginalis quamactualis ab solur Qs

Expanded text:
se quidem hominem quem nec ignorantia litterarum, nec aliqua prohibet imbecillitas vel adversitas, verba sanctae legis et Evangelii, sive legere, sive ex ore cujusquam praedicatoris audire; sed divinis mandatis obedire neminem posse, nisi quem Deus gratia sua praevenerit, ut quod audit corpore, etiam corde percipiat, et, accepta divinitus bona voluntate atque virtute, mandata Dei facere et velit et possit. Neque 529 enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus : qui etiam operatur in nobis et velle et ptabili non solum praeterita emutabiliter esse notissima, cui dicitur: Deus, qui occultorum es cognitor, qui scis omnia antequam fiantDeum incommutabilem, rerum omnium atque operum tam suorum quam humanorum certissimum cognitorem, ante omnia saecula scire quibus esset per fidem gratiam largiturus: sine qua nemo potuit ab initio mundi usque in finem, a reatu peccati tam originalis quam actualis absolvi. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
filium dei adiudicandos uiuos mor¬
tuosq uenturum ut hoĩes quos
⁊ caritate sc̃e mr̃is ecc̃e usq uifinem
ꝑ seueranciam donet insuo aduentu
resuscitet glorificet ⁊ scd̾m ꝓmissionẽ
suam equales scĩs angelis faciat ⁊ ad
eum statum ꝑducat in quo ꝑ fecte q̃
tum unituiq donat deus boni sint e¬
⁊ ab ip̃a ꝑfectione de inceps mutari
ñ possunt. ubi diu̾sa erit sc̃orum gła
s una erit oĩm uita eterna diabolũ
u̾o ⁊angelos eius inignem eternũ
a xͦ eẽ mnritendos ubi nunquam care¬
bunt pena quam eis p̃parauit diui¬
na iusticia. Cum ip̃o ⁊̃ diabolo iniqͦs¬
⁊ impios ⁊ iniquos homines dequib
scriptura dicit. Imittantur ⁊̃ illum.
qui sunt exꝑte euis. Pro eo qd̃ eum
in malis oꝑib mutati sunt ⁊ ante
finem p̾sentis mee congruam pe¬
nitentiam non egerunt resumptis
corporib supplicio eterne combusti¬
onis casuros.

Expanded text:
Filium Dei ad judicandos vivos mortuosque venturum, ut homines, quos et charitate sanctae matris Ecclesiae usque in finem perseverantiam donat, in suo adventu resuscitet, glorificet, secundum promissionem suam aequales sanctis Angelis faciat , et ad eum statum perducat, in quo perfecte, in quantum unicuique donat Deus, boni sint, et ab ipsa perfectione deinceps mutari non possint: ubi diversa erit sanctorum gloria, sed una erit omnium vita aeterna. Diabolum vero et angelos ejus in ignem aeternum a Christo esse mittendos, ubi nunquam carebunt poena quam eis praeparavit divina justitia: cum ipso autem diabolo impios et iniquos homines, de quibus Scriptura dicit, imitantur autem eum qui sunt ex parte illius , pro eo quod eum in malis operibus imitati sunt, et ante finem praesentis vitae congruam poenitentiam non egerunt, resumptis corporibus supplicio aeternae combustionis arsuros.
Abbreviated transcription (Latin):
filius dei ꝓ impiis occidendis. In hoc
autem pro impiis adnuntiatur
occisus. Testante apło qd̃ xp̃c cum
mici essemus recontiliati sumus
deo permortem filii euis.¬
nem factum eandem humanam
carnem semper ueram hr̃e qua
de uirgine u̾bum deus natus est qͣ
cructficus ⁊mortuus est qr resur¬
rexit ⁊ incelum ascendit ⁊ indext̾a
dei sedit qua etiam uenturus est
iudicare niuos ⁊ mortuos. pp̃ ꝙ ab
angelis apłi audierunt. Sit ueni¬
et quemadmodum uidistis eum
euntem incelum. Et beatus iohes
ait. Ecceueniet cum nubibus ⁊ ui¬
debit eum omnis ccł̃s ⁊ qui eumꝯ
fixerunt ⁊ uide bt̃ cum omnes trib t̾re
tale.¬

Expanded text:
Filius Dei pro impiis occidendus: in hoc Filius Dei pro impiis occidendus: in hoc autem pro impiis annuntiatur occisus, testante Apostolo quia Chrimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejusnem factum eamdem humanam carnem semper veram habere qua de Virgine Verbum Deus natus est, qua crucifixus et mortuus est, qua resurrexit et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedit , qua etiam venturus est judicare vivos et mortuos. Propter quod ab angelis apostoli audierunt: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum ; et beatus Joannes ait: Ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum confixerunt, et videbunt eum omnes tribus terrae tale
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sine diuinitate conceptã
inutero uirginis priusquam sus¬
ciperetur a uerbo s ip̃m u̾bum deũ
sue carnis acceptione conceptum
ipsamq carnem uerbi incarnati¬
oneconceptam.¬
genitum dm̃ u̾bum carnem factũ
se pronobis obtulisse sacrificiũ ⁊
hostiam deo mnodorem suauitatis
Qui cum patre ⁊ sp̃u sc̃o apatriar¬
chis ꝓpħis ⁊ sacerdotib tp̃re uet̾is
testamenti animalia sacrificaba¬
re non cessat. Inillis enun carna¬
fuerat oblamrus ⁊ sangiuinis que
erat effusurus inremissionem pec¬
catorum nr̃orum. In isto autem sa¬
crificio gr̃arum actio atq cõme¬
moratio carnis xp̃i quam ꝓnobrs
obtulit ⁊ sanguinis quem prono
uii deus effudit. Dequo beatꝰ paul
diit inactib apłorum. Attendite
sc̃s posuit ep̃cos regere ecc̃am dei.
qͣ ad quisiuit sanguine suo. Inił
ergo sacrificiis qd̃ nobis ẽẽt dona¬
dum figurate significabatur. in
hoc autem sacrificio qd̃ nobis ia
donatum sit euidenter ostendit᷑
In illis sacrificiis prenuntiabantur

Expanded text:
 sine divinitate conceptam in utero Virginis, priusquam susciperetur a Verbo; sed ipsum Verbum Deum suae carnis acceptione conceptum, ipsamque carnem Verbi incarnatione conceptamgenitum Deum Verbum carnem factum, se pro nobis obtulisse sacrificium et hostiam Deo in odorem suavitatis: cui cum Patre et Spiritu sancto a patriarchis, a prophetis et sacerdotibus tempore Veteris Testamenti animalia sacrificabare non cessat. In illis enim carnafuerat oblaturus, et sanguis, quem erat effusurus in remissionem peccatorum nostrorum. In isto autem sacrificio gratiarum actio atque commemoratio est carnis Christi, quam pro nobis obtulit, et sanguinis quem pro nobis idem Deus effudit. De quo beatus Paulendite sanctus posuit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo . In illis ergo sacrificiis quid nobis esset donandum figurate significabatur; in hoc autem sacrificio quid nobis jam donatum sit, evidenter ostenditur. In illis sacrificiis praenuntiabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ratio tolerandos id est siue inecc̃a
gunt ł fr̃es ad aliquod malum opꝰ
mortifera imittatione non ducut
Nec posse aliquẽ intra ecc̃am catho¬
licam recte credentem beneluiuentẽ
quam peccanti nec consensionem
p̾beat nec fauorem. Utiliterq ma¬
los abonis intra ecc̃am tolerari si ħ
cum eis bene uiuendo ⁊ bene monẽ¬
do agatur. ut ⁊ uidentes ⁊audientes
que bona sunt mala sua respiriant
ecc̃am dum taxat catholicam con¬
stitutis non debere nisi operum dis¬
similitudine separari. Ut cum qͥb
diuina communicant sacramẽta
non habeant bona oꝑa quib illi
sunt criminosi cõia. Infinem uero
scł̃i bonos a malis ⁊ iam corpore se¬
parandos qñ uenit xp̃c hñs uentila

Expanded text:
ratio tolerandos, id est, si vel in Ecclesia ratio tolerandos, id est, si vel in Ecclesia argunt, vel fratres ad aliquod malum opus mortifera imitatione non ducunt. Nec posse aliquem intra Ecclesiam catholicam recte credentem beneque viventem iquam peccanti nec consensionem praebeat, nec favorem; utiliterque malos a bonis intra Ecclesiam tolerari, si hoc cum eis bene vivendo et bene monendo agatur, ut et videntes et audientes quae bona sunt, mala sua respuant, et Ecclesiam duntaxat catholicam constitutis non debere nisi operum dissimilitudine separari, ut cum quibus divina communicant sacramenta, non habeant mala opera, quibus illi sunt criminosi, communia. In fine vero saeculi bonos a malis etiam corpore separandos, quando veniet Christus ha
Abbreviated transcription (Latin):
cias quo instituras diuinitus ⁊ be¬
nedictas ⁊ melius qd̃ si quisquam
sine coniugio sit ut liberius atq
plenius cogitet que sunt dei qũo
placeat deo tñ illis qui comtinenci¬
am non nouerunt nullum essepec¬
catum qui sił mulier nulut uł uir
uxorem ducat. Nec solas primas mip¬
cias a deo institutas s ⁊ iam scd̃as
⁊ t̾tias ꝓ eorum qui se continereñ
possunt infirmitate concessas Cis
uero qui siue coningati siue a cõ¬
iugio lib̃i continentiam deo uoue
runt admodum ẽẽ dampnabilesi
ue illi coniugale opus uoluerĩt
appetere quo senon accessuros ł ill
repeterea quo se recessuros illi lib̾a¬
catholicam ec̃cam ⁊ intra eam
usq infinem scłi frumento mixtas
paleas contineri hoc est bonis malos
sacramentorum communionemis¬
ceri momni ꝓfessione sue cł̾icorũ
siue monacorum siue laicorum bo
bonos deserendos s ꝓ bonos malisin
quantum exigit fidei ⁊ caritatis

Expanded text:
tias quoque divinitus institutas et betias quoque divinitus institutas et benedictas; et melius quidem esse si quisquam sine conjugio sit, ut liberius atque plenius cogitet quae sunt Dei, quomodo placeat Deo ; tamen illis qui continentiam non voverunt, nullum esse peccatum si vel mulier nubat, vel vir uxorem ducat. Nec solas primas nuptias a Deo institutas, sed etiam secundas et tertias, pro eorum qui se continere non possunt, infirmitate concessas. Eis vero qui sive conjugati, sive a conjugio liberi continenrunt, admodum esse damnabiles, si vel illi conjugale opus voluerint appetere, quo se non accessuros, vel illi repetere a quo se recessuros; illi liberacatholicam Ecclesiam, et intra eam usque in finem saeculi frumento mixtas paleas contineri, hoc est, bonis malos Sacramentorum communione misceri: et in omni professione, sive clericorum, sive monachorum, sive laicorum, bonos deserendos, sed pro bonis malos, in quantum exigit fidei et caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
catholice non fuerit aggregatus
quantascumq elemosinas fece
rit nullatenus posse saluari. Om̃i
enim homini qui ecc̃e catholice
nontenet unitatem neq baptis¬
mus neq elemosina quamilibet
copiosa neq mors pro nominexͥ
uitas perseuerat que ducit ad mortẽ.
qui iutra ect̃am catholicam bap¬
titantur accepturos ẽe uitam eter¬
nam s eos qui ꝑceptosbap̃materec¬
t̾e uiuunt .i. qui se abstinuerint
a uiciis ⁊ aconcupiscenciis carnis.
Regnum enim celorum sicut infĩ¬
deles heretici atq scismatici nõ h̃e¬
bunt sic catholici criminosi posside¬
re non poterunt.
q scõs hoĩes exceptis illis qui
Sic neminem uinere posse semper¬
sua usq infinem iuite presentis
aturam dei ẽẽbonam ⁊ nichil retci¬
endum quod cum gr̃arum accio¬
ne ꝑcipitur. Et dei seruos qui a car¬
ib ⁊ uno abstinent non tanquã
immunda quea deo facta sunt res
puere s aforciore cibo ⁊ potu ꝓsola
castigatione corporis abstinere. siup¬

Expanded text:
catholicae non fuerit aggregatus, quantascunque eleemosynas fecerrit, nullatenus posse salvari. Omni enim homini qui Ecclesiae catholicae non tenet unitatem, neque baptismus, neque eleemosyna quamlibet copiosa, neque mors pro nomine Chvitas perseverat quae ducit ad mortem.qui intra Ecclesiam catholicam baptizantur accepturos esse vitam aeternam, sed eos qui percepto baptismate recte vivunt, id est qui se abstinuerunt a vitiis et concupiscentiis carnis. Regnum enim coelorum sicut infideles, haeretici atque schismatici non habebunt, sic catholici criminosi possidere non poterunt.que sanctos homines, exceptis iis qui hic neminem vivere posse; sempersua usque in finem vitae praesentis aturam Dei bonam esse et nihil reiiciendum esse quod cum gratiarum actione percipitur; et Dei seruos, qui a carnibus aut uino abstinent, non tamquam immunda quae a Deo factpuere, sed a fortiori cibo et potu, pro sola castigatione corporis abstinere. Nup
Abbreviated transcription (Latin):
unus iħ̾c cui ⁊ p̃r dicit. Exutero ante
luciferum genui te. ubi sigc̃atur
ante omne tp̃c sine initio eterna
natiuitas de quo ⁊ euuangelista
dicit qr uocatum est nomen eius
ihx quod uotatum est ab angelo
priusquam inutero conciperetur.

Expanded text:
Unus Jesus, cui et Pater dicit: Ex utero ante luciferum genui te : ubi significatur ante omne tempus sine initio aeterna nativitas; de quo et evangelista dicit, quia vocatum est nomen ejus Jesus, quod dictum est ab angelo, priusquam in utero co
Abbreviated transcription (Latin):
solueris suꝑterram erunt soluta ⁊
incelis. Inquatumq igitur homo e¬
tate ueram pecc̃oꝵ suorum penitẽ¬
tiam egerit ⁊ uitam suam deo illumi¬
nante correxerit non priuabitur in¬
duigentie munere. Quia deussicnt ꝑ
ꝓphetam dicit. non uult mortẽ mo¬
rientis quantum ut reuertatur a
uia sua mala ⁊ uiuat anima eius.¬

Expanded text:
erunt soluta et erunt soluta et in coelis . In quacunque igitur homo aetate veram peccatorum suorum poenitentiam egerit, et vitam suam Deo illuminante correxerit, non privabitur indulgentiae munere, quia Deus, sicut per prophetam dicit, non vult mortem morientis, quantum ut revertatur a via sua mala,
Abbreviated transcription (Latin):
nullas inse maleuoluntatis reliqͥaᷤᷤ
habebunt ita illi qui erunt supplici¬
o ignis eterm cum diabolo ⁊ ange
lis eius deputati sicut nullam dete¬
rius ulterius habebunt reqiuem
sic bonam nullatenus habere pote¬
runt uoluntatem. Et sicut cohere
li cumulabit ip̃a malignitas p e¬
nam qñ exteriorib deputati tene¬
bris nullo illustrabuntur interio
homo egerit ꝙ̃ libet iniquus ꝙ̃libet
annosus si toto corde renuntiaue¬
rit peccatis preterits qz pro eis in
conspettu dei non solum corporis s
⁊̃ cordis lacrimas fuderit qr maloꝵ
oꝑm latrimas bonis oꝑib diluere
curau̾it dĩm peccatorum indulgẽ¬
tiam mox habebit. hec enim nob̾
si conu̾sus fueris ⁊ ingemueris
saluus eris. Et alio loco d̾r. fili pec¬
casti ne adiuas iterum. hec dep̾te¬
ritis deprecare ut tibi dimiitant᷑
pro peccatis deprecatio si deprecanti ñ
tholica gerat. Cun deus inꝑsona bean
petri ligandi soluendiq potestatẽ

Expanded text:
nullas in se malae voluntatis reliquias nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt in supplicio ignis aeterni cum diabolo et ejus angelis deputati, sicut nullam ulterius habebunt requiem, sic bonam nullatenus habere poterunt voluntatem. Et sicut cohaereli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiorhomo egerit, quamlibet iniquus, quamlibet annosus, si toto corde renuntiaverit peccatis praeteritis, et pro eis in conspectu Dei non solum corporis, sed etiam cordis lacrymas fuderit, et malorum operum maculas bonis operibus diluere curaverit, omnium peccatorum suorum indulgentiam mox habebit. Hoc enim nobisSi conversus fueris, et ingemueris, salvus eris . Et alio loco dicitur: Fili, peccasti; ne adjicias iterum, sed et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur pro peccatis deprecatio, si deprecanti non tholica gerat: cui Deus in persona beati Petri ligandi solvendique
Abbreviated transcription (Latin):
ata sunt ꝑmanebit quorum gła e¬
rit ꝓ factorum bonorum diu̾sita¬
te diu̾sa. Omnia tñ corpora siuemaᷤᷤ¬
culorun siue feminarum quicũq
in illo regno erunt gloriosa erunt
Ille autem uidex noiit quantam n¬
nuniq sit daturus gloriam qui ĩ
glorificare disposuit. Tp̃c uero ac¬
quirendi uitam eternam inistataᷤ̃ᷤ¬
tum uita deus ⁊ hominib dedit uͥ
ẽẽ uoluit etiam penitentiam fruc¬
tuosam. Ideo autem hic pnĩa fruc¬
tuosa est qr potest hic homo deposi
re. Et intimore dei ea gerere que pla¬
teant deo qd̃ qui in hac uita ñ fecert̃
habebit quod penitentiam infuto
sło de malis sius s indulgenciam ĩ
conspectu dei non inueniet. Qd̾ ⁊ si e¬
enim ita tulpabitur iniquitas sua
ut nullatenus possit ł diligi ł desi¬
derari iusticia. Uoluntas emmeoꝵ
talis erit ut habeat in se semꝑ ma¬
lignitatis sue supplicium nunt᷑p¬
tñ possit recipere bonitatis affectũ
qr sicut illi qui cum xp̃o regnabt̃

Expanded text:
ata sunt, permanebit: quorum gloria eata sunt, permanebit: quorum gloria erit pro factorum bonorum diversitate diversa. Omnia tamen corpora, sive masculorum, sive feminarum, quaecunque in regno illo erunt, gloriosa erunt: ille autem judex novit quantam unicuique sit daturus gloriam, quia iglorificare disponit . 36. Tempus vero acquirendi vitam aeternam in ista tantum vita Deus hominibus dedit, ubi voluit esse etiam poenitentiam fructuosam. Ideo autem hic poenitentia fructuosa est, quia potest hic homo depositre, et in timore Dei ea gerere quae placeant Deo. Quod qui in hac vita non fecerit, habebit quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet: quia 517 etsi eenim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi, vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se semper malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum. Quia sicut illi qui cum Christo regnabunt
Abbreviated transcription (Latin):
que dabituriustis. Qm̃ a corporib corũ
non auferetur corruptio ignobilitas ⁊
infirmitas in quib seminantur Que
oblec morte non extinguetur ut illud
iuge tormentum corpori ⁊anime sit
mortis eterne supplitium. Iuste uero
anime quas hic redemptor deus gratis
hic iustificationis gr̃a diuinitus ac¬
ceꝑunt. Et inquib urstificati ꝑ fidẽ
incaritate dei proximiq uixerunt reg¬
ni celestis et̾na beatitudine pocient᷑
glorifitatis eciam corporib suis que
sine dubio carnis natura quam d̾s
creauit ueranter ꝑmanente.Non
sicut hic animalia s sp̃ualia tunc
habebunt. s c̃orum enim seminat᷑
corpus animale surgit corpus sp̃u¬
ale. Inhis ꝑ illam immutationem
que solis dab nur iustis implebitur
quod oportere dicit apłs irt corrup¬
tibile hoc induat incorruptionem
⁊ mortale hoc induat im mortali¬
tatem. Inquib sexus masculinus
ł femineus situt eadem corpora cre¬

Expanded text:
quae dabitur justis: quoniam a corporibus impiorum quae dabitur justis: quoniam a corporibus impiorum non auferetur corruptio, et ignobilitas, et infirmitas in quibus seminantur: quae ob hoc morte etiam non exstinguentur, ut illud juge tormentum corpori atque animae sit mortis aeternae supplicium. Justae vero animae, quas hic Redemptor Deus gratis hic justificationis gratiam divinitus acceperunt, et in quibus justificatae per fidem, in caritate Dei proximique vixerunt, regni coelestis aeterna beatitudine potientur: glorificatis etiam corporibus suis, quae sine dubio, carnis natura, quam Deus creavit, veraciter permanente, non sicut hic animalia, sed spiritalia tunc habebunt. Sanctorum enim seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. In his per illam immutationem, quae solis dabitur justis, implebitur quod oportere dicit Apostolus , ut corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem. In quibus sexus masculinus vel femineus, sicut eadem corpora cre
Abbreviated transcription (Latin):
reatu inicium sumit. Inquo quisqͥs¬
tam quam ab eius obligatione sol¬
uatur. si unus diei ł u nuis hore spa
est eam cum eodem corpore int̾ mi¬
rabilia gehenna supplicia sustine̾
ubi diabolus cum angelis suis inet̾¬
num arsurus est qui ⁊ primus pet¬
tauit ⁊ peccatum primis hominib
ꝑ suasit. ubi cum eo ⁊̃ fornicarii y¬
dous sermentes adulterii molles
masculorum concubitores fures
omnes qui oꝑa carnis agunt. De
urte terminum a uiis suis malis
conu̾si non fuerint et̾nis ignib
exurentur. Omnis enim homo qͥ
in hec scło usq ad finem iniqui¬
tatum delectatione ⁊ cordis obdu¬
ratione ꝑmanserit sicut hic eũ
noxia triminum delectatio tenu¬
quoꝵ resurrectio sed sine mutati¬
one quam solis deus fidelib ⁊ exfi¬
de assiste uiuentib daturus est ħ
est enim qd̃ ait beatus paulus
mutandos ait ⁊ nos immutabun᷑
resurrectionem carnis cõmimem
immutationis tñ gr̃am non habebunt

Expanded text:
reatu initium sumit. In quo quisqreatu initium sumit. In quo quisqniat quam ab originali obligacione solvatur, si unius diei vel unius hore spacest eam cum eodem corpore interminabilia Gehenne supplicia sustinubi diabolus cum angelis suis in aeternum arsurus est, qui et primus peccavit, et peccatum primis hominibus persuasit: ubi cum eo etiam fornicarii, idolis servientes, adulteri, molles, masculorum concubitores, furesomnes qui opera carnis agunt de vitae terminum a viis suis malis conversi non fuerint, aeternis ignibus exurentur. Omnis enim homo qui in hoc saeculo usque ad finem in iniquitatum delectatione et cordis obduratione permanserit, sicut hic eum noxia criminum delectatio tenuquorum resurrectio, sed sine immutatione, quam solis fidelibus et ex fide juste viventibus daturus est Deus. Hoc est enim quod ait beatus Paulus:mutandos, ait: Et nos immutabimur . resurrectionem carnis communem, immutationis tamen gratiam non habebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
expectamus Testatur enim beatus
petrus qid̃ deus angelis peccantib
non peꝑcit s carcerib caliginis
inferi detrudens tradidit inudicio
pumendos reserirari. Dehominib
quo uiuis ac mortuis uidicandis
beatus paului hec ait. Testificor corã
deo ⁊ shec iħu xp̃o qui iudicaturus est
uiuos ⁊ mortuos ⁊ aduentum ipsins
⁊ regnum eius intuuis ad uertn ab
illo primi hominis corpore qd̃ dens
deterra plasmauit usq ad oĩm ho¬
minum corpora que animam qñ¬
q uiuere ceperunt. Abillo resuscita¬
buntura quo ꝯꝑante creata sunt
singula uero corpora illis singulꝰ
sius animabus in resurrectionered¬
derctur quos in maternis ut uiue
intiperent uentribus hr̃e ceperũt.
uel scilicet a nime ex illo examine
iusti iudicis meisdem singulis cor¬
porib suis accipiant retributionẽ
siue regni sine supplicii inquibus
siue bonam suie malam qualita¬
tem uite presentis habuerunt. Qua
te incipit que ab originali peccati

Expanded text:
exspectamus. Testatur enim beatus exspectamus. Testatur enim beatus Petrus quia Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferni detrudens, tradidit in judicio puniendos reservari . De hominibus quoque vivis ac mortuis judicandis beatus Paulus hoc ait: Testificor coram Deo et Christo Jesu, qui judicaturus est vivos et mortuos, et per adventum ipsius et regnum ejus . In cujus adventu ab illo primi hominis corpore quod Deus de terra plasmavit, usque ad omnium hominum corpora, quae animata quandoque vivere coeperunt, ab illo resuscitabuntur, a quo operante creata sunt. Singula vero corpora illis singulis suis animabus in resurrectione reddentur, quas in maternis, ut vivere inciperent, ventribus habere coeperunt: ut scilicet animae in illo examine justi Judicis in eisdem singulis corporibus suis accipiant retributionem, sive regni, sive supplicii, in quibus sive bonam, sive malam qualitatem vitae praesentis habuerunt. 34. te incipit, quae ab originalis peccati
Abbreviated transcription (Latin):
bene uiuendo subsistere nisi que pot̃
de deo ipsiusdei munere cogitare. ħ ã
natura intellectualis manimab est.
hominum ac spiritib angelorum. Deus
quippe cognoscendi acdiligendi se nisi
angelis ⁊ hominibus indidit faculta¬
tem Qiub pp̃ arbitrii lib̾tatem q̃ ma¬
xime debuit untellectualis creature cõ
ferri ita cognoscendi ac diligendi
se facultatem uoluntatemq donaũ
ut etiamunusquisq ⁊ habere posset
⁊ ꝑdere.si quis tñ ea sponte ꝑderet
ut ẽẽnt illius scẽ cogitationis initia
gratuite dono bonitatis denuo reno¬
uandis quib uellet infundere. Cuiꝰ
furt inipso creationis exordio nut¬
lis precedentib meritis sp̃c ⁊ corpo¬
ra lotis atti affectionib prout ip̃e
sapiens uoluit congruit mirabiłr
ordinare Angeli ergo atq homines
ꝓ eo qd̾ rationales sunt facti eter¬
nitatis ac beatitudinis donum in
ip̃a nature sp̃ualis creatione diui¬

Expanded text:
beate vivendo subsistere, nisi quae potest beate vivendo subsistere, nisi quae potest de Deo, ipsius Dei munere, cogitare. Haec autem natura intellectualis in animalibus est hominum, et spiritibus Angelorum. Deus quippe cognoscendi ac diligendi se non nisi Angelis et hominibus indidit facultatem. Quibus propter arbitrii libertatem, quae maxime debuit intellectuali creaturae Creatoris benignitate conferri, ita cognoscendi ac diligendi se facultatem voluntatemque donavit, ut eam unusquisque et habere posset, et perdere; si quis tamen sponte eam ut illius esset sanctae cogitationis initia gratuitae dono bonitatis denuo renovandis quibus vellet infundere, cujus fuit in ipso creationis exordio nullis praecedentibus meritis spiritus et corpora locis atque affectionibus, prout ipse sapiens voluit, congruis mirabiliter ordinare. Angeli ergo atque homines pro eo quod rationales facti sunt, aeternitatis ac beatitudinis donum in ipsa naturae spiritualis creatione divi
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ostendunt ⁊ sanctos an¬
gelos creaturam ẽẽ sc̃e trinitatis
cuius ꝑ singulas res quas utiq sic̃
uoluit fecit apparet mirabilis quia
sapientia indispositione qr iurtꝰ¬
estinopere. Quosdam igitur sp̃c sic
rent. Illos utiq desituros quosda̾
exaqua quosdam sicut uoluit oĩ¬
tis nullum fecit hr̃e consorcuum
Quos ⁊ et̾nos creauit ⁊ eis facui¬
tatem atq intelligentiam cogi¬
tande cognoscende diligendeq di¬
uinitatis inseruit. Quos tamen
gerent turus se tales creatos oꝑe
cognouissent cum eorum ut tales
fierent uuilla merita precessissẽt
Ut autem h ec dilectio haberet ius¬
tam ⁊ congruam laudem uolunta¬
tis qͦ eis tribuit libertatem ut esset
eis possibile siuead eum qui supra eos
est intentionem sc̃e dilectionis erig̾e
sine adse ładea queinfra eos sunt
praue cupiditatis semet ipsos pond̾e
declinare. Non estigitur natura que
meternum possit suie misere siue

Expanded text:
autem omnia ostendunt etiam sanctos Anautem omnia ostendunt etiam sanctos Angelos creaturam esse sanctae Trinitatis: cujus per singulas res, quas utique sicut voluit fecit, apparet mirabilis et sapientia in dispositione, et virtus in opere. 31. Quosdam igitur spiritus sic rent. Illos itaque desituros quosdam ex aqua, quosdam, quia sic voluit Omnitis habere fecit naturale consortium; quos et aeternos creavit, et eis facultatem atque intelligentiam cogitandae, cognoscendae, diligendaeque divinitatis inseruit. Quos tamen gerent, cujus se tales creatos opere cognovissent; cum eorum, ut tales fierent, nulla merita praecessissent. Ut autem haec dilectio haberet justam et congruam laudem, voluntatis quoque eis tribuit libertatem; ut esset eis possibile, sive ad eum qui supra eos est intentionem sanctae dilectionis erigere, sive ad se vel ad ea quae infra eos sunt pravae cupiditatis semetipsos pondere declinare. 32. Non est igitur natura, quae in aeternum possit, sive misere, sive
Abbreviated transcription (Latin):
porum grauat nulla lutulenta ma¬
teries id est angelicos sp̃c quis non
uideat non uiis nature esse c̃ deo
s factos ex nichilo. Quorum naturał
mutabilitas ineo cognoscitur qid̃ eiꝰ¬
dem creature pars est indeteriuis per¬
mutata deinde qd̃ hi qui deprauati
non sunt licet illuis dono a quo cũ
non ẽẽnt facti sunt indefensa qr in
quantum creatiure angelice gratis
datum est ꝑfecta dilectione contem¬
platione atq exultatione nuisititu¬
dinem dulcedinis dm̃ incessabilitersu¬
mant nec ab eo naturali conditio¬
ne deficiant. Et si in herentib deo nͥl
inest deuariatione corporis qd̃ colla¬
to sibi eterne incorruptionis atq ĩ¬
commutabilitatis munere nichilĩ
sesenciunt mutationis in est tam̃
singulis termimis naturalis quo
a sẽ inuicem discermumtr q d̃ nul¬
lus eorum est in alio. Et tum unie¬
orum opus quodlbet iniungit᷑
alius qͦ alt̾i oꝑi implendo diuine
potestatis deputatur arbctͥo. hec

Expanded text:
porum nulla gravat lutulenta maporum nulla gravat lutulenta materies, id est, angelicos spiritus, quis non videat non unius naturae esse cum Deo, sed factos ex nihilo? Quorum naturalis mutabilitas in eo cognoscitur, quia ejusdem naturae pars est in deterius permutata. Deinde quia ii qui depravati non sunt licet illius dono a quo, cum non essent, facti sunt, indefessa, et in quantum creaturae angelicae gratis datum est perfecta dilectione, contemplatione, atque exsultatione multitudinem dulcedinis Domini incessabiliter sumant; nec ab eo naturali conditione deficiant, etsi inhaerentibus Deo nihil inest de varietate temporis; quia collato sibi aeternae incorruptionis atque incommutabilitatis munere, nihil in se sentiunt mutationis: inest tamen singulis terminus naturalis, quo a se invicem discernuntur; quia nullus eorum est in alio; et cum uni eorum opus quodlibet injungitur; alius quoque alteri operi implendo divinae potestatis deputatur arbitrio. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
lumen quo suum possent aut agnos¬
cere aut diligere treatorem Ipsos qͦ
ales esse non dubim est. Quis aude¬
at blasphemo sp̃n ⁊ceco corde eius¬
dem nature cuius est deus ł putare ł
dicere cum deus utiq naturalit̾in¬
cõmutabilis omnno sit ⁊ inmen¬
fecit diu̾sitatem sue oꝑationis ostẽ¬
dit. In quib dam. enim .i. qui terre¬
nis ac mortalib sunt incerti corpo¬
rib ⁊ si nullus est losalis motus
tid̃ ꝑ locorum corporalum partes
tum ip̃i incorporib sunt non ꝑti¬
tulatim sunt sed sicut intotis tor¬
porib ton sicineorumdem corpo¬
rum ꝑtib toti sunt. Tamen cogi¬
tationum uarietas diuersitatem
ineis cuinsdam tp̃ralis mononis
ac mutationis ostendit dũ modo
aliquid nesciunt modo scunt mͦ
uolunt modo uolunt modo sapi¬
unt modo desipuint modo iniqui ex
iustis modo iusti sunt exiniquis mͦ
pietatis illustrantur lumine modo
deprauantur tenebroso impietatis
errore. Illos qͦ quos terrenorum cor¬

Expanded text:
lumen, quo suum possent aut cognoslumen, quo suum possent aut cognoscere aut diligere Creatorem. 29. Ipsosales esse non dubium est, quis audeat blasphemo spiritu et caeco corde, ejusdem naturae cujus est Deus, vel putare, vel dicere; cum Deus utique naturaliter incommutabilis omnino sit et immenfecit, diversitatem suae operationis ostendit. In quibusdam enim, id est, qui terrenis ac mortalibus sunt inserti corporibus, etsi nullus est localis motus, quia per locorum corporalium partes, cum ipsi in corporibus sint, non particulatim sunt, sed sicut in totis corporibus toti, sic in eorumdem corporum partibus toti sunt: tamen cogitationum varietas diversitatem in eis cujusdam temporalis motionis ac mutationis ostendit; dum modo aliquid nesciunt, modo sciunt; modo volunt, modo nolunt; modo sapiunt, modo desipiunt; modo iniqui ex justis, modo justi sunt ex iniquis; modo pietatis illustrantur lumine, modo depravantur tenebroso impietatis errore. 30. Illos quoque quos terrenorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
tione uariatur. Nisi enim natura¬
liter in comiutabilis ipse eẽt nun¬
quam in reb mirabilib ordo qui¬
dam consilii ac dispositionis eius
incomutabilis ꝑmaneret. Deus igi¬
tur reꝵ corporreare atq incorpore¬
oꝵ creator inmensus eo primum
se nullum ẽẽ corpus ostendit ci d̾
quibdam corporib uitam ñ dedit
cum corpora omnia ipse treauerit.
Ipse enim naturaliteriuta est qr
si uita non eẽt nec uiuentia cor¬
pora non fecisset. Neq enim fac̃
rem non uiuentem nisi res uiuẽs.
son igitur unius nature cum deo sunt
corpora que uiuere omnino non possũt
ac sic neq illa corpora unus nature st̃
tum deo quib singulis singulos bru¬
tos atq irrationabiles sp̃c quib eadẽ
corpora que uiuificarentur ac sensifi¬
carentur inseruit. S nec ip̃i bruti sp̃c
unius nature cum deo sunt quos licet
uimificandis sensificandisq cognos¬
catur inseruisse corporib ipse tñ sp̃i¬
bus nullum intelligendi largitus ẽ

Expanded text:
tione variatur. Nisi enim naturatione variatur. Nisi enim naturaliter incommutabilis ipse esset, nunquam in rebus mutabilibus ordo quidam consilii ac dispositionis ejus incommutabilis permaneret. 28. Deus igitur rerum corporearum atque incorporearum creator immensus, eo primum se nullum esse corpus ostendit, quia quibusdam corporibus vitam non dedit, cum corpora omnia ipse creaverit. Ipse autem naturaliter vita est, quia si vita non esset, non viventia corpora non fecisset. Neque enim facit rem non viventem, nisi res vivens. Non igitur unius naturae cum Deo sunt corpora, quae omnino vivere non possunt. Ac sic neque illa corpora unius naturae cum Deo sunt, quibus singulis singulos brutos atque irrationabiles spiritus, quibus eadem corpora vivificarentur ac sensificarentur, inseruit. Sed nec ipsi bruti spiritus unius naturae cum Deo sunt, quos licet vivificandis sensificandisque cognoscatur inseruisse corporibus; ipsis tamen spiritibus nullum intelligendi largitus est
Abbreviated transcription (Latin):
sue. Que omma ostendunt huins¬
cemodi naturarum illum ẽẽ opifi¬
cem. Cuius millus lanis aut angꝰ¬
tus locus qr nec mimis inangustis
quam iulans totus est. Nec mutat᷑
tp̃re qui solus potest uolumina tẽ¬
porum non temporali uolubilrta¬
te s ⁊̃ stabilitate mirabiłr ordina¬
re. Aeq enim tp̃re cogitat quemad¬
modum tp̃rm series reꝵe discessio¬
ne ac successione transcurrat. Nec a¬
liqua molis quantitate termina
mundi ꝑtes ꝑtib suis est ipse diffu¬
sus ut maiores mundi ꝑtes suis
maiorib impleat. Et minores ma¬
iorib implendo nusquam tñ totꝰ
infudat. Ipse est enu deus qui ait
Celum ⁊ terram ego implebo. Om̃ia
igitur que fecit idem sp̃c ⁊ corpora¬
sũma ⁊ ua celestia atq terrestria
uiuentia ⁊ quib facultatem uine̾
di dedit in effabiliter ubiq totus
dñs deus ⁊ implet ⁊ continet. Nec in
his quedunduntur ipse diuidit᷑
nec illis que mutantur illa muta¬

Expanded text:
suae. Quae omnia ostendunt hujussuae. Quae omnia ostendunt hujuscemodi naturarum illum esse opificem, cui nullus latus aut angustus locus est, quia non minus in angustis quam in latis totus est; nec mutatur tempore, quia solus potest volumina temporum, non temporali volubilitate, sed aeterna stabilitate mirabiliter ordinare: neque enim in tempore cogitat quemadmodum temporum series rerum decessione ac successione transcurrat; nec aliqua molis quantitate terminatmundi partes partibus suis est ipse diffusus, ut majores mundi partes suis majoribus impleat, et minores minoribus implendo, nusquam tamen totus se infundat. Ipse enim est Deus qui ait: Coelum et terram ego impleo . Omnia igitur quae fecit, idsumma et ima, coelestia atque terrestria, viventia et quibus facultatem vivendi non dedit, ineffabiliter ubique totus Dominus Deus et implet et continet; nec in iis quae dividuntur ipse dividitur, nec in iis quae mutantur ulla muta
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m qui prĩs ⁊ faii unus sp̃c ẽ
depatre ⁊ filio procedere dicit enĩ
filius. Cum uenerit sp̃c uau̾itatis
qui a pr̃e procedit ubi suum esse
sp̃m docuit qr ip̃e est ueritas. Defi¬
lio quo ꝓcedere sp̃m sc̃m ꝓpħica

Expanded text:
ii unus spiritus est de Patre et Filio procedere. Dicit enim Filius: Cum venerit spiritus veritatis, qui a Patre procedit : ubi suum esse spiritum docuit, quia ipse est veritas. De filio quoque procedere Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
filium .i. unram extrinitate ꝑ so¬
nam soluis patris ẽẽ filium sp̃m
uero sc̃m ip̃m quo unam extri¬
nitate ꝑsonam non soluis patris
s simul patris ⁊ alii ẽẽ sp̃m osten¬
dens enim dei filius se solun esse de
patre genitum ait. sic enim dilex̃
deusmundum ut filium suum
unigenitum daret. Et paulo post̾.
Qui autem non credit iam iudica¬

Expanded text:
 unam ex Trinitate personam, solius Dei Patris esse Filium; Spiritum vero sanctum, ipsum quoque unam ex Trinitate personam, non solius Patris, sed simul Patris et Filii esse Spiritum. Ostendens enim Dei Filius se solum esse de Patre genitum, ait: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret ; et paulo post, Qui autem non credit jam judica
Abbreviated transcription (Latin):
ut simus inuero filio eius iħu xp̃o
hic est uerus deus ⁊ uita eterna. Qui
utiq qm̃ uerus deus est ⁊ iamu̾ita ᷤ
est. sicut ip̃e nos edocet dicens. Ego
ritas ⁊ utiq non potest naturałr
uerus deus non esse qui ueritas ẽ.
Quem etiam dm̃n paulus apłs confi¬
tetur dicens. membra ur̃a templũ¬

Expanded text:
t scimus in vero Filio ejus Jesu Christo, hic est verus Deus, et vita aeterna. Qui utique quoniam verus Deus est, etiam veritas est, sicut ipse nos edocet, dicens: Egoritas Et utique non potest naturaliter verus Deus non esse, qui veritas est. Quem etiam Deum Paulus apostolus confitetur, dicens: Membra vestra templu
Abbreviated transcription (Latin):
li ⁊ sꝑc sc̃i unam quidem ẽẽ naturaᷤᷤ
solum esse super quem illa uoxso¬
lus patrem sonuit qñ iniordane
scd̃m carnem baptizatus est unige¬
nitus deus qui carnem solus accẽp̃
qui inspecie columbe suꝑ xp̃m et
baptizatum ⁊ ascendentem ab aqͣ
descendit ⁊ quinquagesimo diepͦ
resurrectionem xp̃i fideles inuno
lo co positos ulinguarum igne¬
arum uisione adueniens repleũ
pater deus ⁊ illam carnem quo so¬
lus homo factus est unigenitus d̾i
repleuit opera ẽẽ tocius sc̃e trini¬
tatis .i. unius dei qui fecit omnia
incelis ⁊ interra usibilia ⁊ inuisi¬
bilra.

Expanded text:
ritus sancti unam quidem esse naturam, solum esse super quem illa vox solius Patris insonuit, quando in Jordane secundum carnem baptizatus est Unigenitus Deus, qui carnem solus accepit;qui in specie columbae super Christum baptizatum et ascendentem ab aqua descendit, et quinquagesimo die post resurrectionem, Christi fideles in uno loco positos, in linguarum ignearum divisione adveniens replevitPater; et illam carnem, qua solus homo factus est Unigenitus Deus; replevit, opera esse totius sanctae Trinitatis, id est unius Dei, qui fecit omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia.