comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us pusulũ aĩal libus
grecũ illi nom̃ ẽ. Qͥcqͥd
uo ex eo tͣhit latmũ fit. ali
dñt mures qd̃ ex humore t¬
qumꝰ. His m plenilunioie
rrescit. sic̃ qͥdam maturi¬
na augent᷑ q rursus minu¬
ite luna deficĩt. Sorex
itimnũ ẽ eo qd̾ rodat. ⁊ ĩ mod
dre p̾cidat. Antiqͥ aũ sceicẽ.
suricẽ dicebant. sic̃ ⁊ clodũ
undũ. Mustela dicta . ꝙ. mͦ
uugꝰ. Nam telum alongi¬
dola i domib uͥ nutrit ca¬
tulos suos tͣnsft̾ mutatq se¬
dem. serpentes etiam mures
mustelarũ. Alt̾um .n. silue¬
stre ẽ distans magnitudine
terum in domib oberrans.
falso aũ opmnant᷑. qui dñt
mustelam ore conciꝑe. aure
effund̾e ꝑtum. Mus araneũ
cuiꝰ morsu aranea ẽ. Est ĩ sar¬
dinia aĩal ꝑ exiguũ aranei
forma q̃ solifuga dr̃. qͦd idem
fugiat. In metaslis argenta¬
riis płima ẽ occulto reptans
⁊ ꝑ imprudentiam suꝑsedẽ¬
tib pestem facit. Talpa dic¬
ta qd̃ sit dampnata cecitate

Expanded text:
us pusillum animal. us pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore thumus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longidola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, terum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum, aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
uocatum ab stridore spinarũ
qͣs t̾go lassatas emittit ut caneᷤᷤ
uulu̾et inseqñtes. Emd̾s bes¬
tiola ex eo nũcupata qd̃ ĩ aqͥs¬
u̾setur ⁊ maxse. in mlo. q̃ s
ĩuen̾it dormientem cocodm¬
lũ uolutat se i licto pͥmĩ
⁊ intrat ꝑ os eiꝰ muentre
d carpeni omĩa intranea es
sic morit᷑. Yyseneomon greq
uocatꝰ eo qd odore suo ⁊ salus¬
De qͦ dracontiꝰ ait. Prẽciditli
illus ium cuiꝰcumq uenen
Suillus aũ ⁊ a setis ẽ nũcu¬
patꝰ. Dic etiam serpentes in¬
sequit᷑ Qͥ cum adu̾sus aspidẽ
pugnat caudam erigit: qmͣ
aspis maxĩe incipit obserua¬
suam tͣnffert decepta corrip¬
tur. Musio appellatꝰ qd̾ mu¬
rib infestus sit. Hũc uulgꝰ
tanto acute c̾uit ut fulgore
luminis noctis tenebͣs suꝑer
Inde ⁊ agͤco uenit catus.i.
Tenebrosos enĩ ⁊ occultos cu¬
niculos effodit ⁊ eicit p̾dã
rotundissimo m̃bro. uł qd̃¬
sit fauos petat. ⁊assidue mel¬
la captet. De minutis aĩa

Expanded text:
vocatum ab stridore spinarum, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquiersetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubDe quo Dracouillus vim cuiuscumque veneni. Suillus autem a saetis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur; qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observasuam transfert, decepta corripitur. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus det. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, idTenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. De minutis anima
Abbreviated transcription (Latin):
sit p̾ssum hre nasum. Alii simi¬
as. latine sermone uocatos ar¬
bitrant᷑. eo qd̾ multa in eis si¬
mlitudo rõnis humane senti¬
tore sed̾ fl̾m. Hii elem̃toꝵ sa¬
gacisonĩna luna exultant me
Daucaua tͥstant᷑. fetus qͣs amãt
qnͣdt. suportant. neglecti circa
bẽnti Iinia enĩ cum cauda ẽ¬
qͣrͣquidam cruram uocant. Si fi̾¬
ge uillose st̃ comis. manimis
ꝓminentib. dociles ad feritatis
obluuonem. Cenocefali ⁊ ip̃i si¬
miles smiris. S facie ad mod̾
canis. Inde ⁊ nucupati. Satẏri
oi facie ad modũ gͣta. ⁊ gesticu¬
latis motib inquieti Gallitͥces
toto pene aspͤtu a cet̾is distant.
Sũt enĩ in facie ꝓducta. barba
⁊ lata cauda. Leontofonos bes¬
tia modica: ⁊ ex eo ita uocata. qr
capta exuritur. eiusq cin̾e asꝑ¬
se carues. ⁊ posite ꝑ cõpita seͥ¬
mitarũ leones uecant. siqnͣtu¬
lũcumq ex illi sumpserint. Hy¬
tͥx aĩal in affrica ermatii silẽ

Expanded text:
sit pressum habere nasum. Alii simisit pressum habere nasum. Alii simias Latino sermone vocatos arbitrantur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa bent; simia enim cum cauda equam quidam cruram vocant. Spingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie in modum canis, unde et nuncupati. Satyrii facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Histrix animal in Africa erinacii simile,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is aĩalib hñt. NIamq soli sua
noĩa recognoscũt. dños suos di¬
ligũt. dñoꝵ tecta defendunt.
ꝓ dnĩs siui se morti obiciũt. nõ¬
luntarie cũ dnõ ad p̾dam cͣrũt.
corpꝰ dnuĩ sui etiam mort̾uũ cꝰ¬
todiũt ⁊ ñ relinquint. Qͦrum
post̾mo nature ẽ exͣ hoĩes eẽ ñ
posse. In canib duo st̃ expectan¬
da. aut fortitudo. aut uelocitas
nũ st̃. ꝑ diriuatõem dicti. Li¬
nati ex lupis ⁊ canib cum int̾
se forte miscent᷑. Solent ⁊ inde
femine canes noctuq insiluis al¬
ligate. admitti ad tigres bestias
a quib insiliri ⁊ nasci ex eodẽ
fetu canes adeo ac̾rimos ⁊ forteᷤᷤ
ut in ꝯplexu leones ꝓst̾nãt. Nul¬
pis dicta qiͣ uolupis. Est enĩ uo¬
lubilis pedib ⁊ nũqmͣ rectis iti¬
uerib. s tortuosis anfractib
turrit fraudulentũ aĩal insi¬
diisq decipiens. Nam dũ nõ
habu̾it escam. fingit mortẽ. sic
t̾ follicantib. licet ⁊ capellarũ

Expanded text:
nt. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. num sunt, per diminutionem dicti. Lynati ex lupis et canibus, cum inter se forte miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicqter follicantibus; licet et capellarum
Abbreviated transcription (Latin):
acuta freqñt̾ parere ñ pꝰse. Ni¬
ciantur enĩ intͥnsetus se mouẽ¬
tib catulis. Pardꝰ scd̾s pꝰt pan¬
terem ÷ genꝰ nariũ ⁊ uelocissi¬
mũ ⁊ p̾ceps ad sangͥnem ¶al¬
tu .n. ad mortẽ ruit. Leo pardꝰ
ex adult̾io leene ⁊ ꝑdi nasct¬
cit leonẽ cum parda. aut par¬
dũ cũ leena ꝯcũbere. ⁊ exutro
coitu degen̾es ꝑtꝰ creari: ut mu¬
lus ex eqͣ ⁊ asmo. Rinoceron a
grecis uocatꝰ. latine int̾p̃r ĩ na¬
re cornu. Idem ⁊ monocerõ .i.
unicornis eo qd̾ unũ cornu in
media fronte h̃eat pedũ .iiiiͦ.
ita acutum ⁊ ualidũsim̃ ut qͦc¬
qͥd ĩpetierit aut uentilet. aut
ꝑforet. Nlam ⁊ cũ elefante sepe
ꝓst̾nit. Tante aũ fortitudinis

Expanded text:
ibus frequentur parere non posse; viibus frequentur parere non posse; vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Pardus secundus post pantherem est, genus varium ac velocissimum et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nasccit, leonem cum pardo aut pardum cum leaena concumbere, et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus ex equo et asina. Rhinocerota graece vocatus, latine interpretatur, in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephante semper prosternit. Tantae autem fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
uocata ꝓpt̾ uolucͤm fugam.
Ita enĩ nõĩant ꝑse ⁊ medi
sagutam. Est enĩ bestia ua¬
nis distrcta maculis. urtu¬
te ⁊ uelocitate mirabił ex cͦ
noĩe flum̃ tygris appellatur.
qͥd is rapidissimꝰ sit omĩum
suiuioꝵ. Has mag̃ hircania
signit. Pant̾ dictus. siue qd
õium aĩalium sit amicꝰ excep¬
todracone sine qr ⁊ sui gn̾is
sccietate gaudet. ⁊ ad eandem
sił̾itudinẽ qͥcqͥd accipit reddͭ
nutis orbicłis suꝑpicta ita ut
cculatis ex fuluo circulis igͣ
uł alba distinguat᷑ uarietate.
cause rõmanifa̾ ẽ. Nam cũ
i ut̾o mat̾s coaluere catuli¬
maturisq ad nascendũ iuri-¬
b pollent. diũt temꝑũ mo¬
ras. Itaq on̾atam fetib uul¬
uã samꝙͣ obstantẽ ꝑtui un¬
guib lacant. Efuudit isia
ꝑtum. seu pociꝰ dnnttit dolore
cogente. Ita postea corruptis
⁊ cicatricosis sedib genitale
sem̃ infusum ñ erit acceptum.
s irritum resilit. Nam plimꝰ
dicit aĩalia cũ acutis ungub¬

Expanded text:
vocata propter volucrem fugam; ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; ex cuius nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hyrcania gignit. Panther dictus, sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone, sive quia et sui generis societate gaudet et ad eandem similitudinem quicquid accipit renutis orbiculis superpicta, ita ut oculatis ex fulvo circulis, nigra vel alba distinguatur varietate. causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matmaturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras. Itaque oneratam fetibus vulvam tanquam obstantem partui unguibus lacerant, effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis ungu
Abbreviated transcription (Latin):
pes. Hoc genꝰ ferarũ in hyꝑbo¬
reis nascit᷑ montib. Om̃i ꝑte
corꝑis leones st̃. alis ⁊ facie aqͥ¬
lis siłes eqͥs uehem̃t̾ infesti.
Nam ⁊ hoĩes uisos discerpũt.
Cameleon ũ ħt unũ colorem¬
ut pardꝰ. Dictus aũ ita qd¬
cameleontis corpuscłm
lores qͦs uidet facillima ꝯn¬
facilis corpulenta. Cameleo¬
ꝑdus dictꝰ qd̾ dũ sit ut ꝑdi
albis maculis suꝑasꝑsus.
lo eqͦ similis. pedib bubalo
capite tam̃ camelo ẽ siłis h
ethiopia gignit. Linx dit
qd̃ in lupoꝵ gen̾e numeratu
bestia maculis distincta. tgi¬
ut pardꝰ s siłis lupo. Unde:
ille licos iste lincis. Huiꝰ u¬
rinã ꝯu̾t̾e se in duriciam p̾¬
osi lapidis dñt qͥ liguriꝰ ap¬
pellatur. qd̃ ⁊ ip̃as linces se¬
tire hoc docum̃to ꝓbatꝰ᷑. Nã
egestum liquorẽ a renib in
qnͣtũ potuerint ꝯtegũt ĩnn¬
dia qͣdam nature ne talise¬
gestio transeat musũ humi¬
nũ. Linces dicit plimiꝰ scd̃

Expanded text:
rupes. Hoc genus ferarum in Hyperborupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis nascitur montibus. Omni parte corporis leones sunt; alis et facie aquilis similes; equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpunt. Chamaeleon non habet unum coloremut pardus. Dictus autem ita aeleontis corpusculum ad colores quos videt facillima confacilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces dicit Plinius Secu
Abbreviated transcription (Latin):
corpis uocatũ putant. qd̾ formã
montis p̾ferant. Grece enĩ mõs
ro uocatur. Unde ⁊ uox eius bar
lũ ori admouet. ⁊ est angui si¬
milis uallo munitꝰ eburno. Lx
boues lucas dictos ab antiquis
romam boues qr nullũ aĩal.
gnͣdius inidebant. lucas qr ĩ lu¬
cama illos pͥmꝰ pirrus in p̃lio
dbiecit romanis. Nam ħ genuᷤᷤ
aĩantis in reb bellicis aptum.
In eis enĩ ꝑse ⁊ indi ligneis t᷑ri¬
b collocatis. tãqmͣ de muro iacu¬
lis diicãt. Intellcũ aũ ⁊ memo᷑
młta ugent gͤgatim incedũt
motu quo ualent salutãt. mu¬
rem fugiũt. au̾si coeũt. Qndo
aũ ꝑturiunt in aqͥs uł in ĩsuliᷤᷤ
dumitũt fetus ꝓpt̾ dͣcones. qr ĩ
inuci st̃ ⁊ ab eis ĩplicanti necan¬
tur. Biemuo .n. portant fetꝰ nͨ
ampliꝰ qmͣ semł gignũt nͦ plu¬
trecentos ap̃ affricam ⁊ idiam
elefanti pͥꝰ nascebant᷑. nc̃ sola
eos india gignit. Griphes uo¬
cant᷑ qd̾ sit aĩal pennatũ ⁊ qͣd¬

Expanded text:
d formam montis praeferat; Graece enim mons ro vocatur; unde et vox eius barrlum ori admovet; et est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est; in eis enim Persae et Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; murem fugiunt; aversi coeunt; quando autem parturiunt, in aquis vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt nec plutrecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. Grypes vocatur, quod sit animal pinnatum et quad
Abbreviated transcription (Latin):
nalis. qͥ se eunuchũ ip̃e fac̃
cupiens euade dampno testi¬
ntisi canes uocant. Mesus
pur ditꝰ ad ore suo formẽe¬
tui aiͣ orsus: Nam auit eo
nifornies genare ꝑtus pcar¬
um cũ ꝓtulit ursa. S hoc
Laturitas ꝑtus fac̃. Demq
icesimo die gen̾at. Unde e¬
ienit ut p̾cipitata fecũditas
informis ꝓcreetur. Ursoꝵ cap̃
nualidũ. ius maxima ĩ bͣchis
⁊ lumbis. Unde int̾dum erecti¬
nsistunt. Lupꝰ gͤca diriuatio¬
ne inlingũa nr̃am tͣnsfcur.
grete amorib appellat᷑. qd̾ ra¬
ne rapacitatis que ĩuenit tru¬
udit. Alii lupos uocatos auĩt
qnͣ leopos qd̾ ꝙͣ leonis ita sit il¬
de pede p̾sserit: ñ uiuit. Rapax
aũt bestia ⁊ cruores appetens.¬
De gͦ rustici am̃t uocem hõiem
ꝑdere. si eũ lupꝰ pͥor uide̾rit.
Unde ⁊ sb̾ito tacenti dr̃. Lupꝰ
in fabula. Certe sise p̾usũ¬
senserit. deponit feritatis au¬
datiam. Lupi toto anno ñ am¬
plius. qmͣ duodecim dies coeũt:
famẽ dui portant. ⁊ pꝰ longa

Expanded text:
e facit, cupiens evadere damno testiPontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et cartum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Graece a moribus appellatur, quod rabie rapacitatis quaequae invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonis, ita sit ild pede presserit non vivit. Rapax autem bestia et cruorDe quo rustici aiunt vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur: Lupus est in fabula. Certe si se praevisenserit, deponit feritatis audaciam. Lupi toto anno non amplius dies duodecim coeunt; famem diu portant, et post longa
Abbreviated transcription (Latin):
ior semꝑ uirens ⁊ lenitate ma¬
t̾ie elem̃toꝵ apicib apta. Uñ¬
rũ qd̃ corrupte uulgo iorandrũ
uocat᷑: qd̾ sit folis lauri siłib
flore ut rosa arbor uenenata. In¬
tͥficit a enĩ ałia. ⁊ medet᷑ serpen¬
tiũ uexationes. Herbitũ uoca

Expanded text:
bor semper virens, et lenitate mabor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unon, quod corrupte vulgo lorandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum voca
Abbreviated transcription (Latin):
Populꝰ aũ ⁊ salix ⁊ tiliũ molles
mat̾ie st̃. ⁊ ad scuplturã apte. Ui
men uocari eo qd̾ uim hẽat mł¬
tam uiroris. Nat᷑a enĩ eiꝰ talis ẽ
ut etiam si arefacta abluat᷑ ui¬
rescat. Deinde extisa atq ĩ hu¬
mo fixa. radicib sese ip̃a demer¬
gat. Mirice qmͣ latini tramari¬
am uocant ex amaritud̾ie noĩa¬
ta. Gustꝰ enĩ eiꝰ nimis amatꝰ ẽ.
Hec arbor in solitud̾ie ⁊ saxosa
humo nascit᷑: ex qͣ etiam arbore
dicta. eo qd̃ magis littorea arbor
porem aptam scribunt mulieꝵ
necessitatib płimis. Lentiscus
qd̾ cuspis ip̃us lentꝰ sit ⁊ molliᷤ
Nam lentum dicimꝰ qͥ caid flexi¬
bile est. Unde ⁊ lentum uimẽ
⁊ uites. Uirgilus. ⁊ lentes uiteᷤ
ꝓfiexibiles. Hiuiꝰ fruitꝰ oleũ desu¬
dat cortex resmã qͦ mastix appel¬
latꝰ. Cuiꝰ płima ⁊ melior ĩ chio
grecũ ẽ nom̃ ex ꝑte alatinis cor¬
ruptũ. Dixos appellat᷑ ap̃ eos ar¬

Expanded text:
Populus autem, et salix, et tilia, mollis Populus autem, et salix, et tilia, mollis materiae sunt, et ad sculpturam aptae. 48. Vimen vocatur, eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim 338 ejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, virescat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur, ex qua etiam arbore dicta, eo quod magis littorea arbor orem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis. Lentiscus, quod cuspis ipsius lentus sit et mollis: nam lentum dicimus bile est. Unde et lentum vimen et vites. Virgilius: et lentae vites, pro flexibiles. Hujus fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur, cujus plurima et melior in Chio Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, ar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ asꝑis munꝰ leta ẽ. Larex cui
hoc nom̃ a castello laricino i¬
ditũ ẽ. ex qͦ tabule taegulis
affixe flãmã repellunt. neq
ex se carbonẽ ambuste esficũt.
Dopulꝰ dcã qd̾ ex eiꝰ calce młtitudo
nascatur. Cuiꝰ genꝰ dupłx ẽ. Nã
alt̾a est alba. alt̾a nigͣ. Alba aũ
ppłs dicta: quia folia eiꝰ una ꝑte
st̃ alba. alt̾a uirida. Dec arbor bi¬
color hñs qiͣ noctis ⁊ diei notas qͦ
temꝑa ortu solis occasuq ꝯstant.
Gen̾at etiam resinam cͥca herida¬
nũ fluuiũ. uł ut alii memorant
infinib syrie. Tiliam dñt uoca¬
tam eo qd̾ utilis sit ad usum celo¬
rũ nrtore ⁊ leuitate iaculandi. Es
enĩ genꝰ mat̾ie leuissime gͤ ⁊ a¬
est. Salix dicta qd̾ celerit̾ saliat
hoc ẽ uelocit̾ crescat. arbor leuta
uitib habilis uniciendis. Cuiꝰ
seĩs hãc dñt ẽẽ uatam. ut si quis
illud ĩ poculo hauserit lib̾is care¬
at. S ⁊ feĩas infecundas efficit.

Expanded text:
et asperis minus laeta est. 44. Larix, cui et asperis minus laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur. Cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est enim genus materiae levissim47. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit.
Abbreviated transcription (Latin):
rinis qd̾ ea soliti erant dirgen¬
tiũ querentib responsa p̾caie
arbor multũ annosa sic̃ legͣ de
qͤrtu manibre sb̾ qͣ ħitauit abͣ¬
ham a ͤ ftur us ad constanͥtiͥs
rasse. Huiꝰ fructu galla appel¬
latur ex quib una agrestus hon¬
pore atq nodoso. qͤ medicamim¬
bus ⁊ incaustis adhibet᷑: alt̾a ba¬
lanis. lenis. ac leuis. ⁊ numium
cessaria. Fraxinꝰ uocari ft̾ur.
qd̾ magis in asꝑa loca mõtana¬
q fraga nascant᷑. huc ꝑ diri¬
uationẽ fraximꝰ. sic̃ amonte mõ¬
hastis. Taxus uenenata arbor
unde ⁊ toxica uenena expͥmũt᷑.
Ex hac artus parthi ⁊ akie gẽtes
faciũt. Unde ⁊ poeta. Istireos
par. Robur aũ gen̾alit̾ dr̃ ex
oĩ mat̾ia quicqͥd ẽ firmissimũ.
anmne. Pxima enĩ aqͦ uascit᷑
n facile extͣ undas uiuit. Hĩc
⁊ ten̾a ⁊ mollis qr ĩ humecto
loco nutrit᷑. Ulmꝰ nom̃ accep̃
qd̃ uligmosis locis ⁊ humidis
melus ꝓficit. ⁊am mõtanis

Expanded text:
ernus, quod ea soliti erant dii genernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis rasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium cessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte monhastis. 40. Taxus venenata arbor unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt. Unde et poeta: Ityreos par. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. 42. amne. Proxima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis
Abbreviated transcription (Latin):
typͥssi ramos ꝓpe rogum consti¬
tuere solebant. ut odorem ca¬
dauerum dum urerent᷑ opͥpme¬
rent iocũditate odoris sui. Iuni¬
perus grece dicta. siue qd̃ ab am¬
plo mangustũ fiit ut ignis:
siue qd̃ conceptum du teneat
ignẽ adeo ut si prime ex eiuis
tin̾e fu̾int oꝑte us ad annũ
ꝑueniant. Piro enĩ ap̃ grecos
rescit in lapidem. Cuiꝰ lignum
nigrũ ẽ. ⁊ cortex lenis ut lau¬
ri. S indicum matulosũ est
in ꝑuilis distinctionib albis.
ac fulius. ethiopicũ uͦ qd̾ p̾stan¬
cuis accipitur in nullo ẽ matła¬
tum s ⁊ ngrũ. Leu̾e ⁊ corneũ
Est aũ mareotica palus in india.
prndiis uligat᷑ ut infantẽ ui¬
su iugra ñ t̾reant. Platanꝰ a la¬
titudine folioꝵ dicta. uł qd̾ ip¬
sa arbor patula sit ⁊ ampla. Na
platos greti latinũ uocant.
Expͥssit huiꝰ arboris scͥptura ⁊
nom̃ ⁊ formã dicens. qiͣ plata¬
nus dilatata sũ in plateis. Est
aũ tenerrimis foliis ac molli¬

Expanded text:
cypressi ramos prope rogum consticypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Iuniperus Graece dicta sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Graecos rescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India, epundiis inligatur ut infantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expressit huius arboris Scriptura et nomen et formam dicensnus dilatatus sum in plateis.' Est autem tenerissimis foliis ac molli
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ p̾cet̾is arborib longe eat. ⁊
in excelsum ꝓmineat. Cuiꝰ na¬
tura exꝑs est. t̾ren humoris ac
marinos. qr ex ea naues fiunt.
Hanc quidam gallicũ uocant.
ꝓpt̾ candorem. Est aũt sine no
.i arboris humor ardentis: cuiꝰ
folia ad cyp̾ssi siłitudinẽ respõ¬
dent. Lignũ uͦ iccundi odoris
ẽ ⁊ dui durans. nͨ a tinea ũqmͣ
ext̾minatur. De qͣ ꝑsius. Et
cedro ligna loqutus ẽ scilicet
ꝓpt̾ durabilẽ ꝑpetuitatẽ. Uñ
⁊ in templis ꝓpt̾ diut᷑ nitatem
ex hoc ligno lacunaria fuit.
Huiꝰ ligni resma cedria dicit᷑
qf in conseruandis libris ad eo
est utilis. ut ꝑliiti ex ea nͨ
tineas patiant᷑. nͨ temꝑe con¬
senescant. Nascitur pacreta
asfrica atq syria. Cyparissus¬
ditas. Nnic ⁊ fructus eiꝰ comis
qr botunditas eius talis ẽ ut co
dro pene ꝓximiã ħt urtutẽ
Tem ploꝵ quo trabib aptũ
ĩpenetbili soliditate nũꝙͣ om̾
cedit: s ea qͣ in pͥncipiõ fu̾it
firmitate ꝑseuerat. Antiqui

Expanded text:
 ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac marinos; quia ex ea naves fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodγρόν, id est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero jucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur. De qua Persius: Et cedro digna locutus. Scilicet propter durabilem perpetuitatem. Unde et in Templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Hujus ligni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis, 335 ut perliti ex ea, nec tineas patiantur, nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa, atqditas. Hinc et fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut codro pene proximam habet virtutem; templorum quoque trabibus aptum, inpenetrabili soliditate numquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
lignis uirtute carentib. De ꝓpri
ẽ. uł qd̾ oppansis ẽ ranus ĩ modͤ
palme hoĩs Est enĩ arbor insigͤ
uictorie ꝓceroq ac decors uirgul¬
to duturns q uestita frondib:
⁊ folia sua sine ulla successione ꝯ¬
seruãs. Hane greci fenicẽ dũt ꝙe
ꝑhibet᷑. q᷑ dũ in młtis locis nas¬
catur ũ ĩ omĩb fructus ꝑficit
matͣitatem. Freqñt̾ aũ in egyp¬
to ⁊ i sẏria. Fructꝰ aũ eiꝰ dacti¬
li a digntoꝵ siłitud̾ie nũcupati
st̃. quoꝵ etiam ⁊ noĩa uariant᷑
Nam alii appellant᷑ palmule
siłes mirobalani. Alu thebaici
qui ⁊ nicholai. Abii mucales.
a u̾bo laudis dicta. Hac enĩ cũ
laudib uctoꝵ capita corona¬
bant᷑. Ap̃ antiqͦs aũ laudea no¬
minabat᷑: pꝰea.d. litt̾a sb̾lata
⁊ sbrogata .r. dicta ẽ laurꝰ. ut
in auriculis qͤ mitio audicule
es dr̃. Hanc arborẽ greci daf¬
nat iuriditatem. In de illa pociꝰ
uictores coronant᷑. Sola quo

Expanded text:
lignis virtute carentibus. § 7 De lignis virtute carentibus. § 7 De el quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione servans; hanc Graeci phoenicem dicunt, perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem; frequenter autem in Aegypto et Syria. Fructus autem eius dactyli a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae es dicitur. Hanc arborem Graeci δάφnat viriditatem; inde illa potius us coronabantur. Sola quoque
Abbreviated transcription (Latin):
soluant᷑. In his duple grã co
loris ⁊ odoris. Austro enĩ florẽ
soluũt᷑. Rephiro fuĩt. Germ̃e di¬
cunꝰ surculũ p̾gnantẽ a gendo.
Uñ ⁊ g̾mmnatio. Fructus nom̃
accepit a frumine .i. eminẽte gut¬
turis ꝑte qͣ uescunt᷑. Inde ⁊ fru¬
ges. fructus aũ ꝓpͥe dur᷑ agroꝵ¬
⁊ arboꝵ quib utiq utims. In a¬
nimalib uͦ abusiue ⁊ tͣnslatme
uocari fructum. Poma dicta ab
opimo .i. a copie ub̃tate. Mat᷑a
dur᷑ qr apta st̃ ad mandendum.
fiant. dura st̃ ad mandendũ. lig¬
na dicta qr incensa ꝯu̾tuntur ĩ
det. Hastula a tollendo nũcu
le anibuste: aut ligna cauata a
fungis nõie accepto: qͥd̾ ita capi
q in fomite flãmã. Torris lignũ
adustũ qͤm uulgꝰ titionẽ appellat
extͣcͣtum foco semiustũ extinctũ.
Estruilie stipule ĩmixte surculiͤ
ac folus aridis. Sũt aũ purgam̃¬
ta t̾rarum. Caries putredo ligno¬
rũ. dictum ħ nom̃ qd̃ eueniat

Expanded text:
solsolloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, zephyro fiunt. Germen dicimus surculum praegnantem, a generando unde et germinatio. Fructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte, quo vescimur; unde et fruges. Fructus proprie dicuntur agro arborum, quibus utique utimur; in animalibus vero abusive et translative vocari fructum. Poma dicta ab opimo, id est a copia ubertatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; fiant, dura sunt ad mandendum. Ligna dicta quia incensa convertuntur in det. Astula a tollendo nuncuplae ambustae, aut ligna cavata; a fungis nomen acceptum, quod ita capia76: Rapuitque in fomite flammam. Torris lignum adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat
Abbreviated transcription (Latin):
lat. Truncus ẽ statura arboris
insistens radici. Corticem ue¬
t̾es coricem uocabant: Dictꝰ aũ
cortex qd̃ coriũ lignũ tegat.
Liber ẽ corticis ꝑs int̾ior dictꝰ
a lib̾ato cortice .i ablato. Est eĩ
mediũ quiddã int̾ lignũ ⁊ cor¬
ticem. Rami st̃ qͥ de trunco ma¬
nant sic̃ a ramꝰculus cet̾a. Sur¬
culi a p̾cisione serre nũcupati.
Uirgultum ẽ qd̃ de radice pul¬
lulat. ramꝰ qui de ip̃o robore
arboris nascitur. ⁊ qiͣ mutile
ab agricolis amputat᷑. Et hĩc
dictum uirgultũ qr ex uirga
a uiriditate uł qr pacis inditi¬
ũ ẽ qͦd ui regat. Unde hanc u¬
tunt᷑ magi ad placandos int̾
se serpentes. ⁊ idcdo mea os
sustment illigatos. Hanc eti¬
am phi. ac reges ⁊ magrĩ ⁊ nũ¬
tii ⁊ legati utunt᷑. Flagella di
uocatas qiͣ comas. Folia grece
filia dicunt᷑. Inde ẽ ad nos hoc
nom̃ ꝑ diriuationẽ tͣnslatũ.
Flores noĩati qd̾ citosdefluãt
de arborib qiͣ ftuores qd̾ cito

Expanded text:
lat. Truncus est statura arboris lat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arab agricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, quia ex virga a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hanc utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et legati utuntur. Flagella dicuasi comas. Folia Graece φὑλλα dicuntur, inde est ad nos hoc nomen per derivationem translatum. 21. Flores nominati, quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito
Abbreviated transcription (Latin):
Tropo antifrasm. eo qd̃ ñ luce¬
at. siue qd̃ a luce in eo lucebãt
funalia uł cerei ꝓpt̾ nemoꝵ
tenebras. Saltus ẽ densitaᷤᷤ
arboꝵ alta uocata ħ noĩe eo
qd̃ exiliat in altum ⁊ insbli¬
me ꝯsurgat. Auiaria secreta
uemora dicta qd ibi aues fre¬
qñtant. Recidua arbora st̃ qͤ
aliis sectis repullulant. Alii
recidiua arboꝵ a cedendo dñt.
qr post casũ nascunt᷑. Alii a
recidendo ⁊ repullando dixe¬
rũt. Ergo recidiuũ ubi mor
aut casus. Insitio dr̃ cũ fisso
trunco surculus fecunde ar¬
bois st̾ili: inseritur. aut cłõꝵ
ĩpositio cũ intiso cortice lobꝰ
aliene arboris g̾mer ĩmittũt.
Plante st̃ de arborib. planta¬
ria uͦ qͤ ex seminib nata st̃
cum radicib ⁊ a t̾ra ꝓpͥa tͣns¬
f̾i̾uitur. Cespites frutites
sũt qiͣ cuspides uł qiͣ circa pe¬
des.Frondes qd̾ ferant uirgul¬
rũ. Oculi nodi st̃ ex quibꝰ frõ¬
des exeunt. Radex appellatꝰ

Expanded text:
tropo antiphrasi, eo quod non lucetropo antiphrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funalia vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta, vocata hoc nomine eo quod exiliat in altum et in sublime consurgat. Aviaria secreta nemora, dicta quod ibi aves frequentant. Recidiva arborum sunt quae aliis sectis repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo et repullulando dixerunt. Ergo recidivum, ubi mors aut casus. Insitio dicitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum inpositio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inmittitur. Plantae sunt de arboribus; plantaria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgularum. Oculi nodi sunt ex quibus frondes exeunt. Radix appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ris fixis radicib adħent. Ut¬
inio alt̾um gignit᷑ Nam dũ
sem̃tem in t̾ram ieceris. Herba
pͥus oritur. dehinc ꝯfota ꝯsur¬
git in arborem ⁊̃ infra ꝑuũ tẽ¬
pus. qmͣ herbam uid̾as arbustã
suspicis. Arbusta arbor nouel¬
la ⁊ ten̾a in qͣ insertio fieri pot̾:¬
⁊ dicta arbusta qͣ arbores hasta.
Alii arbustũ locum in es arbo¬
res sũt uolũt acciꝑe sic̃ salic¬
gulte nouelle ⁊ urentes. Arbor
aũt ⁊ fructifa ⁊ st̾iis: arbos u
ñ ũ fructif̾a. Geu̾e aũ femini¬
no arbores dicimꝰ. poma uͦ neut᷑.
srutex breuis ⁊ appellatꝰ qͥd̾ frõ
t̾ram fronde tegat cuiꝰ pluralei
nom̃ frutecta. Arbor alta ẽ. sil¬
ue. ¶iliͥa dicta qiͣ xilua qd̾
ibi ligna cedant᷑. Nam greti
xlldn lignũ dñt. Multa enĩ
mologiam recipiunt. Nemꝰ a
numb nũcupatum qr paga¬
n ibi idola constituebãt. St̃
enĩ nemora arbores maiores
umbrose frondib. Lucꝰ ẽ dẽ¬
fitas arboꝵ solo lucem detͣhẽs.

Expanded text:
radicibus adhaerent. Utuno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salicgultae novellae et virentes. Arbor autem et fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fructifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silve. Silva dicta quasi xylva, quod ibi ligna caedantur; nam Graeci ξύλον lignum dicunt. Multa enim mologiam recipiunt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens,
Abbreviated transcription (Latin):
idõ a grecis tale nom̃ accepit. eo
qd̃ ligni eiꝰ fructꝰ sit dulcis. xi̾lo
dulce. Huiꝰ arboris pomo suctꝰ¬
ci odorem refat. Pmꝰ arbor picea
mus eo qd̾ desudet picem. Nã¬
aũ insulis hꝰ arboris lacmia elec¬
trũ gignit. Gucta enĩ defluẽs

Expanded text:
ideo a Graecis tale nomen accepit, eo ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni ejus fructus dulcis, ξύλον dulce. Huci odorem referat. Pinus arbor picea mus eo quod desudet picem. autem insulis hujus arboris lacryma electrum g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾tit. ⁊ ad inf̾e̾nda poma ar¬
busta seqñtia p̾uenit. Abella¬
ne abellano campanie oppido
uͥ hũndant cognõiate st̃. Hee
agrecis pontice appellantim.
eo qd̾ circa ponticum mare ha¬
bundãt. Castaneam latini a
greco appellant uocablõ. Hãc
ꝓpt̾ qd̃ fructus esꝰ gemini ĩ mo¬
dum testituloꝵ intra follicłin
lare ꝯsueuit. Nex ab eleto uo
cata. Buꝰ enĩ arboris fructũ hoͥ
pͥmũ ad uicttum sibi eleg̾unt.
Onde ⁊ poeta. Mortales pͥmi ruc¬
tabant gutture glandẽ. Prius .n.
qmͣ frumenti usus eẽt: antiqui
hoĩes glandem uixerũt. Suberi¬
es arbor ex qͣ ualidissimꝰ cortex na¬
tatorsꝰ extͣnit᷑. Et idõ appeliata
suberies eo qd̃ fructus eiꝰ sues e¬
⁊ dicta sb̾eries qiͣ sb̾eties. Fagus
⁊ esculus arbores glandife̾ sõ uo
cate credunt᷑. qd̾ haꝵ fructibus
olim hoĩes iuxerunt. cbumq
sumpserũt. escamq habuerint.
Nam esculus ab esca dicta. fagꝰ

Expanded text:
vestit, et ad ferenda poma arvestit, et ad ferenda poma arbusta sequentia praevenit. 24. Avellanae ab Avellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Hae a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundent. 25. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc propter quod fructus ejus gemini in modum testiculorum intra folliculumlare consuevit. 26. Ilex ab electo cata. Hujus enim arboris fructum homines primum ad victum sibi elegerunt, unde poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. 27. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus ejus sues e dicta suberies, quasi subedies. 28. Fagus et aesculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod harum fructibus olim homines vixerint, cibumque sumpserint, escamque habuerint. Nam aesculus ab esca dicta, fagus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiastata serpenti f̾tur ĩt̾imi.¬
Si comorꝰ sic̃ ⁊ morꝰ greca no᷑
st̃. Dicta aũ sicomorꝰ eo qd̾ sit
foliis siłis mora. Hanc latini
celsam appellant ab altitudĩe
qr ñ ẽ breuis ut morꝰ. Nux
appellata qd̾ umbͣ uł stillicidiũ
folioꝵ eiꝰ fe ꝓximis arborib no¬
ceat. Banc alio noĩe latim iu¬
glandem uocant qͥs iouus gͥan¬
dem. fuit enu hes arbor ꝯse¬
crata roui. Cuł pomum tantã
uim ht̃ ut missum int̾ suspͤ¬
tos herbaꝵs uł fungoꝵ cibos
quicquid meis uirulentũ est
exsudet. rapiat. atq extingt.
ponia tecta corio duriore.ut
pince. nuces abellane. glandeᷤ
castanee. amigdale. Dinc et
nuclei diti qd̾ sint duro corio
tecti. At contͣ poma omĩa mol¬
lia mala dicta. s cum adiec¬
tione t̾rarum in quib antea
longa uocatur. Hanc alii mi¬
De qͣ uirgiliꝰ. Cumse nux pluri¬
ma silius induit in florem..
Cũctis enĩ arborib p̾or se flore

Expanded text:
superjactata serpenti feruntur interisuperjactata serpenti feruntur interiSycomorus, sicut et morus Graeca nomina sunt. Dicta autem sycomorus, quod sit foliis similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. 21. Nux appellata, quod umbra vel stillicidium foliorum ejus proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini Juglandem vocant, quasi Jovis glandem. Fuit enim haec arbor consecrata Jovi, cujus pomum tantam vim habet, ut missa inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, exsudet, rapiat atque exstinguat. omnia tecta corio duriori, ut pineae, avellanae, juglandes, castaneae, amigdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma, omnia mollia, mala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus antea longa vocatur. Hanc alii nuDe qua Virgilius: Cum se nux plurima silvis induet in florem. Cunctis enim arboribus prior se flore
Abbreviated transcription (Latin):
maturescente alt̾ oboritꝰ. Dinc
⁊ carites a copia noĩate. Ficuse¬
gẏptia fecudior ft̾ur. cuiꝰ lig¬
nũ i aqͣ misslm ilico m̾gitur
⁊ cũ in limo aliqnͣdui iacuerit
demde in suꝑficiem sustollitur.
u̾sa uice nature qñ madefcm̃ de¬
buit humoris pond̾e̾ reside̾. An¬
tea athlete ficis alebant᷑. pͥusꝙͣ
eos phitagoras ex̾citator ad car¬
nis usum qui fortior cib ẽ tͣns¬
tradisset. Asenib in cibo sepuiᷤᷤ
sumptꝰ ficꝰ. rugas eoꝵ fert᷑ dis¬
tende. Tauros quo ferocissimoᷤ
ad fici arborẽ colligatos. repen¬
te mansuesc̾e dñt. Capͥficris
appellata eo qd̾ parietes quib
i nascit᷑ carpit. Fumpit enĩ
⁊ ꝓdit ex lat̾ib quib ꝯcepta
ẽ. Alii capͥficum putant dictũ.
qd̃ ficus arbor eius remedio fe¬
cundet᷑. Morus agrecis uocata
qmͣ latini rubũ appellant eo qd̾
emĩ mor̃a siluestres fructꝰ affe̾ns
quib in deserto pastores fameꝰ
at penuria ꝯfouet᷑. Huiꝰ folia

Expanded text:
ro maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantur, priusquam eos Pythagoras exercitator ad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus rugas eorum fertur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem conligatos repente mansuescere dicunt. Caprificus appellata eo, quod parietes, quibus innascitur, carpat: rumpit enim et prodit ex latebris, quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum, quod ficus arbor ejus remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quoenim morus silvestris fructus afferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur: hujus folia
Abbreviated transcription (Latin):
lo breuore: unde ⁊ appellata qd̃
pilule forͣm h̃eant eiꝰ poma. Pi¬
rus uocata uidet᷑ qd̾ in ignis spe¬
ciem deformata ẽ. Nam ħ genꝰ
pomi ab amplo incipit ⁊ man
gustum funt. sic̃ ignis. Pirus
aut̃ arbor. fructꝰ eius pira ẽ. Cuiꝰ
młte spẽs ex quib crustua
st̾ pira. ex ꝑte rubentia ab oppi¬
do crustiuo noĩata. Poma pi¬
ri uim̃tis impoĩta. uł si panca
uehem̃t̾ oñosa eẽ diciuit᷑. Cera¬
sus a ceraso urbe ponti uocata.
Nam lucullꝰ cum cerasum ciui¬
tatem poriti delesset: hec genus
pori inde aduexit ⁊ a ciuitate
cerasiũ appellauit. Arboraũ ce
durũ añ unde ⁊ cornum appel¬
latum ẽ. Est aũ arbor alta ha¬

Expanded text:
lo breviori; unde et appellata, quod lo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma. Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerdurum; unde et cornum appellatum est. Est autem arbor apta ha
Abbreviated transcription (Latin):
fructum fe̾ns cõmestibilẽ ma¬
iorem pipere. gustu suauẽ. un¬
de ⁊ mella uocata ẽ. Coͥmella ꝙͣ
latim ob colorem prunũ uocãt.
alii a multitudine enixi fructꝰ
iuxam appellant. Quiꝰ gem̾s da¬
mascena melior a damasco op¬
pido unde pͥus asportata ẽ dcã.
Cuiꝰ solũ pomũ stomaco med̾i
ꝓbarur. Nam cet̾a noxia ꝑhi¬
bentur. Sec sola sirbor gũmi
glutinosũ ⁊ ꝯpactinum distil¬
lat qͦ ⁊ medici ⁊ scͥptores utim¬
tur. Oleomella nascit᷑ ĩ palma¬
ria siue cuutate ex co ita appella¬
ta qd̃ ex trunco oleũ defluat ĩ cras¬
situdine mellis sapore suami. Po¬
melida sorbo siłis mediocͥs arbor
⁊ flore candidulo. Dicta qid̃ duice¬
do sit eius fructus ⁊ acuto sapore
ꝯmixta. Hec arbor etate durat
exiguat. Melofos arbor maffrica
punica lingꝰ uotata ex qͣ ꝓfluit
lent suctꝰ qui a loco amoniatus
noĩat᷑. Mespula arbor spmosa
fructus siłitudine malor.s pau

Expanded text:
fructum ferens comestibilem, mafructum ferens comestibilem, maiorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. Coccymela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta. Cuius solum pomum stomacho mederi probatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum et conpactivum distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitud
Abbreviated transcription (Latin):
Malũ ꝑficũ cuiꝰ breuis ad mod̾
uita ꝯcessa ẽ: tͥum generũ ft᷑
eẽ duracenũ. armeniacũ. ⁊ ꝑ¬
sicũ. Duracenũ nũcupatũ eo
qd̃ pomũ eꝰ ingustu acorem
referat. Armeniacũ dr̃ qd̾ pͣ
tum. ꝑsicum uocatum qd̃ eã
arborem pͥmꝰ in egypto se u̾tit
ꝑsius a quo se oriendos ptolomei
fe̾bant. Hec in psida fructũ ge¬
n̾at int̾fectoꝵ ap̃ nos aũ iocund̃
ac suaue. Hoꝵ aliud prͥecox. aliud
uocatur estiuũ. Medica arbor cuiꝰ
nom̃ etiam in carminib man¬
tuanis inclaririt absportata pͥm̃
a medis. unde ⁊ uocabłm sumpsit.
Hanc greci cedromelam. latini
folia cedri odorem refa̾nt. Malũ
poeta intelligi uoluit cumi tͣdit
ex illa fou̾i aĩam. Bec arbor pe¬
ne omĩ tempe plena ẽ ponris
ba. ꝑtim adhͨ inflore st̃ posita.
qd̃ in cet̾ib arborib rarum mel¬
la qmͣ greci laton appellant. qͤ
uulgo ꝓpt̾ forͣm ⁊ colorem faba
Mrica dicit᷑. Arbor ẽ enĩ magna

Expanded text:
Malum Persicum, cuius brevis admodum Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem referat. Armeniacum dicitur quotum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolomaei ec arbor in Persida fructum generat interfectorium, apud nos vero iocundum et suavem; horum aliud precox, aliud vocatur estivum. nomen etiam in carminibis Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis, unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρὸμηλον, Latini folia cedri odorem referant. Malumpoeta intelligi voluit cum tradat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est pomis, e sunt posita; quod in ceteris arborum rarum est. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syrica dicitur. Arbor est enim magna,
Abbreviated transcription (Latin):
młte arbores noĩa ex ꝓuincis
⁊ cuutatib de quib allatae st̃
acceꝑunt. Ugiliꝰ amantibꝰ qͥd
ex malo queri soleat ostendit
ab oppido qd̾ ẽ in insula creta:
de t ͦ greci dic̾e solent urbiũ eẽ¬
cretensium matrẽ cidoniã ex cuiꝰ
pomo cidonitũ conficit᷑. Fit qͦ
ex ea ⁊ unũ quo languẽtũ de¬
sideria fallunt᷑. Nam spẽ ⁊ gu¬
stu ⁊ odore ciuꝰlib ium uet̾is
ymaginẽ rep̾̃sentat. Malomel¬
lum adulcedine appellatum
qd̃ fructꝰ eius mellis saporem
melimella placent. Malũ pu¬
nicũ dici eo qd̃ ex punica regi¬
one sit genꝰ eius translatum.
I̾dem ⁊ malogͣnatum eo qd̾ in¬
tra corticis rotunditatẽ gͣnoꝵ
retineat mltitudinẽ. Arbor
res maloꝵ agrecis appellati st̃
Agrestium aũ maloꝵ flores gͦ¬
alii albi. alii purpurei. alii ro¬
sei reꝑꝑiunt᷑. sile̾s florib mali
punici Negant medici mari
punici cibo corꝑa nr̃a nut̾ri. S
eo sic opmant᷑ utendũ ut me¬
dicare pocus nõ alere uideant᷑.

Expanded text:
 arbores nomina ex provinciis vel civitatibus, de quibus allatae sunt, acceperunt. Virgilius amantibus, quid ex malo quaeri soleat ostendit. ab oppido quae est in Insula Creta, de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam, ex cujus pomo Cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum, quo languentium desideria falluntur: nam specie, et gustu, et odore cujuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Melimelum a dulcedine appellatum, vel quod fructus ejus mellis saporem melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor res malorum a Graecis appellati sunt Agrestium autem malorum flores Gralii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a
Abbreviated transcription (Latin):
Intͣ ⁊ extͣusiam st. relatio face.
⁊ pati. Appellatas aũt cathego¬
rias ꝯstat: quia ñ possũt mã
ex subiꝰtis agnosci. Quis enim
quid sit hõ possit agnosc̾e nͥ

Expanded text:
intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
greco in latinũ tnͣstulit uit¬
pͥma eqͥuoca scd̃a uniuoca.
t̾cia denoĩatina. Equiuoca st̃.
S ñ eadẽ disfinitio. ut leo
Nam qnͣtũ ad nom̃ ꝑtinet.¬
⁊ uerus. ⁊ pictus. ⁊ celestis leo
net. alit̾ uerꝰ diffinit᷑. alit̾
pictus. alit̾ celestis. Nnio¬
rerũ unũ nom̃ ẽ ⁊ disfiitõ.
ut uestis. Nam ⁊ birus ⁊
tunca ⁊ nom̃ ⁊ uestis posst̃¬

Expanded text:
Graeco in Latinum transtulit Vicprima equivoca, secunda univoca, tertia denominativa. Equivoca sunt, non eadem definitio ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo nem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuorerum unum nomen est et definitio ut « uestis ». Nam et byrrhus et tunica et nomen uestis h