comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tm ques aomeditur non minuatur.
di comnidit uegetetur. Nam molo
Nus uegitat comedendo: sed minuitur
usqu comeditur. Quando autem cep¬
apetimiscomedere iusticiam. comedere
spientim comedere illum in mortalem
atum e nos uegetamur & cibusille non
naniuitur: Sic enim nouit odłs pasciluce:
netim̃ minuit lucem. Nonenim minor
at in. qua iuidetur a plurib: plurimt̃eũ
adisles puscit: & tam̃ tanta ẽ. quanta erat:
Eetamen illi pascuntur: e illa nõ minuit᷑.
⁊ aecdit hocdeus luciquam fecit ad ocło
atnis. quid ẽ ipe lux ad oculos cordis::
Siergo laudaretur tibi aliqiuis cibus
ngnus. quem pransurus eses: parare
nentirm. Laudatur tibi deus: para mẽ
hea.:o ipsa hora nunc est. Quando. quid:
Quando mortui audient uocem filii dei:
e qui audierint uiuent. Quigͦ non aucli¬
tunt: nonuiuent. Quid est. qui audierĩt:
Qui crediderint & optemꝑauerint: iliuẽt.
rgo antequam crederent & obedirent mor¬
du iacebant. & ambulabant: &e mortui erãt.

Expanded text:
ut tamen quod comeditur non minuatur, et qui comedit vegetetur. Nam modo cibus vegetat comedendo; sed minuitur cibus qui comeditur: quando autem coeperimus comedere justitiam, comedere sapientiam, comedere illum immortalem cibum; et nos vegetamur, et cibus ille non minuitur. Si enim novit oculus pasci luce, nec tamen minuit lucem: non enim minor erit lux, quia videtur a pluribus; plurium oculos pascit, et tamen tanta est quanta erat; et illi pascuntur, et illa non minuitur: si Deus dedit hoc luci, quam fecit ad oculos carnis; quid est ipse lux ad oculos cordis? Si ergo laudaretur tibi aliquis cibus magnus, quem pransurus esses, parares ventrem: laudatur tibi Deus, para menthora, et ipsa hora nunc est, quando: quid? quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent. Qui ergo non audierint, non vivent. Quid est, qQui crediderint et obtemperaverint, ipsi vivent. Ergo antequam crederent et obedirent, mortui jacebant: et ambulabant, et mortui erant.
Abbreviated transcription (Latin):
atur: quia non ibi fit ut minuatur. Ec¬
ce quanta tuli: a. nondum dixi quod ibi
erit. Ecce iam uita ẽ. iam mnolumitas est.
iam nulla poena. nulla fames. nullasitĩ.
nullus defectus. nichil horum: & tamen
non dixi quod oculus non uidit. nec au¬
ris auris audiit. nec incor hominis as¬
cendit. Si enim dixi. falsum ẽ qd̾ scriptũ
est. quod oculus non uidit. nec auris au¬
diuit. nec in cor hominis ascendit. Unde
enim ascenderet in cormeum ut dicerem.
quod in cor hominis non ascendit: Credi¬
tur. & non uidetur. Non solum non uide¬
tur: sed nec dicitur. Quomodo ergo credit᷑:
si non dicitur: Quis credit quod nõ audit:
tatur. Si cogitatur. & dicitur: & in auribꝰ
hominum intrat. Et quia non diceretur.
nisi cogitaretur: & incor hominis ascen¬
dit. Iam ecce ipsa questio tante rei cont᷑¬
bat nos: ut non possimus uerbiᷤᷤ explica¬
re questionem. Quis explicat rem : atten¬

Expanded text:
atur, quia non ibi fit ut minuatur. Ecatur, quia non ibi fit ut minuatur. Ecce quanta tuli, et nondum dixi quid ibi erit. Ecce jam vita est, jam incolumitas est, jam nulla poena, nulla fames, nulla sitis, nullus defectus, nihil horum; et tamen nondum dixi quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Si enim dixi, falsum est quod scriptum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Unde enim ascenderet in cor meum, ut dicerem quod in cor hominis non ascendit? Creditur, et non videtur: non solum non videtur, sed nec dicitur. Quomodo ergo creditur, si non dicitur? Quis credit quod non audit? tatur: si cogitatur et dicitur, et in auribus hominum intrat. Et quia non diceretur nisi cogitaretur, et in cor hominis ascendit. Jam ecce ista quaestio tantae rei conturbat nos, ut non possimus verbis explicare quaestionem. Quis explicat rem?
Abbreviated transcription (Latin):
tus aliquos peccorum. aut frugum. qͥ in
cua possessione nascerentur. ut emeres
nescio quid uoc magnum & preclarum.
quo uiueres in hac t̾ra felix: & hoc eme si
us. Noli querere quid habeas: sed qualiᷤᷤ
sis. ł es ista teualet. Tantiualet: quantũ
estu. Te da &habebis illam. Q uid turba¬
ris. quid ęxestuas: Nunc quesiturus este.
aut ep empturus es te: Ecce tu qui es.
qualis es: date illi rei: &e habebis illam.
sed malus sum inquies: et forte menon
accipit. Dando te illi. bonus eris: ut huie
fidei promissioniq qua te dãs. noc ẽ bonũ
eẽ. Cum autem bonus fueris. p̃cium ipsiꝰ
eris. & habebis non quod dixi solam salu¬
tem. incolumitatem. uictum. & sine fine
uitam: non hoc solum habebis: adhuc
alia tollo. Non ibi erit lassari & dormi¬
re: non ibi erit esurire & sitire. Nonibi e¬
rit crescere & senescere: quia uecnasci
erit. ubi numeri in tegrimanent. Nume¬
rus qui est: ipse ẽ. Nec opus est ut auge¬

Expanded text:
tus aliquos pecorum aut frugum, qui in tus aliquos pecorum aut frugum, qui in tua possessione nascerentur, ut emeres nescio quid hoc magnum et praeclarum, quo viveres in hac terra felix. Et hoc eme, si vis. Noli quaerere quid habeas, sed qualis sis. Res ista te valet. Tantum valet, quantum es tu. Te da, et habebis illam. Quid turbaris? quid exaestuas? Numquid quaesiturus es te, aut empturus es te? Ecce tu qui es, qualis es, da te illi rei, et habebis illam. Sed malus sum, inquies, et forte me non accipit. Dando te illi, bonus eris. Ut huic fidei promissionique te des, hoc est bonum esse. Cum autem bonus fueris, pretium ipsius rei eris, et habebis, non quod dixi solum, salutem, incolumitatem, vitam, et sine fine vitam; non hoc solum habebis, adhuc alia tollo. Non ibi erit lassari et dormire: non ibi erit esurire et sitire: non ibi erit crescere et senescere; quia nec nasci erit, ubi integri numeri manent. Numerus qui est, ipse est; nec opus est ut auge
Abbreviated transcription (Latin):
remoueamiis ab illa quicqͥd hic molestũ
patimur. Facilius enim inuenimus quid
ibinõ sit: quam quidibi sit Ecce hic uiui¬
mus. uiuemus &e ibi. Salui sumus quando
non egrotamus. neq aluid aliquid dolet in
corpore: saluierimus & ibi. Et quando nob
bene ẽ. in hac uita nullas poenas patimur:
nullas patiemur & ibi. Pone hicergo ho
minem iuuentem saluum. nullas penas
patientem: si ei donaret quisquam ut sẽꝑ
sic ee̾t. & hoc bonum nonfiniret. quantũ
gauderet. quantum extolleretur. quo¬
modo senon caperet leticia. sine pena. si¬
ne crucratu. sine fine uite: Si hoc solum
quantierat emendu si uenale eẽt. ꝗͣ tũ
quicquid haberes. etiam sitotum mũdũ
possides. Et tamenuenale ẽ: eine si uis. Nec
multum exestues de remagna: ꝓpt̾ p̃cii
magnitudinem: t̃antum ualet: quantũ
habes. Ad aliquid ergo magnumet precio¬
sum comparandum comparares anraum.¬
aurum uel argentum. ł pecuniam. uel fruc¬

Expanded text:
removeamus ab illa quidquid hic molestum removeamus ab illa quidquid hic molestum patimur. Facilius enim invenimus quid ibi non sit, quam quid ibi sit. Ecce hic vivimus, vivemus et ibi. Salvi sumus quando hic non aegrotamus, neque aliquid dolet in corpore: salvi erimus et ibi. Et quando nobis bene est in hac vita, nullas poenas patimur: nullas patiemur et ibi. Pone ergo hic hominem viventem, salvum, nullas poenas patientem: si ei donaret quisquam ut semper sic esset, et hoc bonum non desineret, quantum gauderet? quantum extolleretur? quomodo se non caperet laetitia sine poena, sine cruciatu, sine fine vitae? Si hoc solum quanti erat emendum, si venale esset, quantum ficeret quidquid haberes, etiam si totum mundum possideres. Et tamen venale est: eme si vis. Nec multum exaestues de re magna propter pretii magnitudinem. Tantum valet, quantum habes. Ad aliquid ergo magnum et pretiosum comparandum parares aurum, vel argentum, vel pecuniam, vel fruc
Abbreviated transcription (Latin):
esanatores p̃sentis uitȩ temporalis atq
muendȩ. sic proilla laborare ut quandlo
enerit mortis metus quicquid possit̃t
aciant: non ut auferant. seq ut differãt
nortem: quantum homo laborat qͣndo
nors imminet: fugiendo. latendo. quic¬
iua habet dando. et se redimendo. labo¬
ando cruciatus molestiasq sustinendo.
medicos adhibendo: & quicqͥd aluid homo
pocest. U idete qiua consumptis laborib
efacultatib suis ut aliquantum uiuat
potest facere: ut semꝑuiuat non potest.
Siergo labore tus &e tanto conatuagitur.
tantisimpendiis. tanta instantia tanta
inigilantia tanta cura agitur. ut aliꝗͣntũ
lutatur: quomodoagendum ẽ. ut semꝑ
uuatur Et si prudentes dicuntur.
stulti sunt qui sic uiuunt ut perdant
eternum diem: Hoc solum ergo nob
promitti popotest. ut duicescat nob uttũ q
manus dĩ ex hoc quod habemus modo: qr
de munere ipsius habemus ut uiuamus.
ce salm simis. Ponamusergo nob ante ocłos
talem uitam cum ꝓmittitur ȩterna: ut

Expanded text:
itae temporalis atque finiendae, sic pro illa laborare, ut quando venerit metus mortis, quidquid possunt faciant, non ut auferant, sed ut differant mortem. Quantum homo laborat, quando mors imminet, fugiendo, latendo, quidquid habet dando, et se redimendo, laborando, cruciatus molestiasque sustinendo, medicos adhibendo, et quidquid aliud homo potest? Videte quia consumptis laboribus et facultatibus suis, ut aliquantum vivat, potest facere: ut semper vivat, non potest. Si ergo labore tanto, tanto conatu, tantis impendiis, tanta instantia, tanta vigilantia, tanta cura agitur, ut aliquantum plus vivatur; quomodo agendum est, ut semper vivatur? Et si prudentes dicuntur, stulti sunt, qui sic vivunt, ut perdant aeternum diem? promitti potest, ut dulcescat nobis utcumque munus Dei, ex hoc quod habemus modo: quia de munere ipsius habemus ut vivamus, ut salvi simus. Ponamus ergo nobis ante oculos talem vitam, cum promittitur aeterna, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hora & nunc ẽ quando mortui idest infide¬
les audient uocem filii dĩ. id: euangłium.
et qui audierint. ict÷ qui obedierint iuuẽt.
it: iustificabuntur: & infideles iã nõ ert̃:

Expanded text:
hora, et nunc est, quando mortui, id est, ihfidehora, et nunc est, quando mortui, id est, ihfideles, audient vocem Filii Dei, id est, Evangelium; et qui audierint, id est, qui obedierint, vivent, id est, justificabuntur, et infideles jam non erunt:
Abbreviated transcription (Latin):
mentiuinẽ: hec resurrectio interioris
non ista sola est. Restat & corporis. Qui
resurgit manima: bono suo resurget in
corpore. Non enuim omnes resurgiunt in
anma: om̃s resurrecturi sunt incorpore.
In anima inquam non omnesresurgũt
sed qui credunt & obȩdiunt: quia qui
audierint uiuent. Sicut autem aita
apłs: non omnium est fides. Siergo nõ
omĩum fides: nonomnes resurgunt in
anima. Cum uenerit hora resutrectioniꝰ
corporis: omnes resurgent. Boni sint. mi¬
lisint: omnes resurgent. Sed qui prius
resurgit manima: bono suo resurgit i
corpore. Qui resurgit in anima: resur
git in corpore ad uitam. Qui nõ resurgit¬
inama in anrina: resurgit in corpore ad
poenam. Qiua ergo dominis cõmenda¬
uit nob̾ resurteccionem istam animar̃.
adquam omnes debemus festinare. in
qua laborare ut uiuamus. & uiuendo
usq ad finem ꝑseueremus: restabat ut
commendaret nob̾ ȩtiam resurrectionẽ
corporum. quȩ futura ẽ. infine scłi. S
audite quomodo et ipsam cõmendaure.

Expanded text:
 Resurrectio corporis non ista sola est, restat et corporis. Qui resurgit in anima, bono suo resurgit in corpore. Non enim omnes resurgunt in anima: omnes resurrecturi sunt in corpore. In anima, inquam, non omnes resurgunt: sed qui credunt et obediunt; quia qui audierint, vivent. Sicut autem ait Apostolus, Non omnium est fides . Si ergo non omnium est fides, non omnes resurgunt in anima. Cum venerit hora resurrectionis corporis, omnes resurgent: boni sint, mali sint; omnes resurgent. Sed qui prius resurgit in anima, bono suo resurgit in cgit in corpore ad vitam: qui non resurgit in anima, resurgit in corpore ad poenam. Quia ergo Dominus commendavit nobis resurrectionem istam animarum, ad quam omnes debemus festinare, in qua laborare ut vivamus, et vivendo usque in finem perserveremus; restabat ut commendaret nobis etiam resurrectionem corporum, quae futura est in fine saeculi. Sed audite quomodo et ipsam commendavit.
Abbreviated transcription (Latin):
inea felicitate qua ex¬
cecantur &e homines
qui obluuscuntur d¬
dm̃. Hoc nosse pͥmitũ.
& xpĩano corde tenere cdebemus. o
presentis temporis bona nos factole

Expanded text:
in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis bona nos factos e
Abbreviated transcription (Latin):
bit dm̃ ꝓmissorem: Huncenimoua
promissum ẽ. nomo cecus corde nones
nec ei potest ostencli in presenti. qua
cui ꝑmittitur sit futurus. Qiuare
natus si posset uerba loquentis int.
cum ipse loqui non posset. nec amses
necaliquidagere: sed sicut eu mo
infirmum iacentem. indigiuim
tem. post paucos annos talis eris atae
se. et illum quamts quod ꝓmitaena
uideret: tamen suam considerans m¬
tatem non crederet. & iuderet tamens
ꝓmittebatur. Nobis autem tanquan
fantib in hac carne atq infirmitatei
iudetur. Et erigitur fides qua credmi
quod non uidemus: ut mereamur utle
quod credimus. Quicumq irridet hanc
dem ut ideo putet. non sibi eẽ credendir
quia non uidet. quando uenerte quodũ
credebat. erubescet. confusus separabit
separatus dampnabitur. Qui autemo
diderit segreg᷑at᷑ ad dext̾am. & stabre cĩ
magna fiducia & leticia int̾ illos quils
dicetur. uenite benedicti patris meis

Expanded text:
it Deum promissorem. Nunc enim quod ei promissum est, homo caecus corde non percipit: nec ei potest ostendi in praesenti, quid ipse cui promittitur sit futurus. Quia et infans natus si posset verba loquentis intelligere, cum ipse loqui non posset, nec ambulare, nec aliquid agere, sed sicut eum videmus infirmum, jacentem, indigum opis quentem, post paucos annos talis eris: attendens se et illum, quamvis quod promitteretur, videret; tamen suam considerans infirmitatem, non crederet, et videret tamen quod promittebatur. Nobis autem tanquam infantibus in hac carne atque infirmitate videtur: et erigitur fides qua credimus quod non videmus, ut mereamur videre quod credimus. Quicumque irridet hanc fidem, ut ideo putet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti P
Abbreviated transcription (Latin):
creditur colitur. Cum colitur: cresctisl
Cum crescitur: capitur. Adhuc enimo
ista carne quamdui ꝑegrinamur adũ
ad angłos scõs qui hec uident infarte
sumus: lactandi fide. pascendi specits
enum dicit apłs. Quamdui sumus in ceꝵ
peregrinamur a domino. Per fidemet
ambulamus: nõ ꝑ speciem. Uenturi sui

Expanded text:
creditur, colitur; cum colitur, crescitur; creditur, colitur; cum colitur, crescitur; cum crescitur, capitur. Adhuc enim in ista carne; quamdiu peregrinamur a Domino, ad Angelos sanctos, qui haec vident, infantes sumus, lactandi fide, pascendi specie. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non
Abbreviated transcription (Latin):
Senerando dedit. Quia genuit dse
est silius. Uerumtamen filius deps
genitus. non pater de filio. Et semos
semꝑ ergo genitus. Quis hoc capit
genitum: Omnis enim homo cuma
genitum: occurrit. Ergo erat cemp
quando nonerat iste qui genitusest
ergͥdicimus: Honsic. Non erat tate
ante filium: quia omnia ꝑ ipsunto
sunt. Si omnia ꝑ ipsum facta sun ũ
tempora ꝑ ipsum facta sunt. Nuris
possint ẽẽ tempora ante filium ꝑx
facta sunt tempora: Tolle ergo otii
pora: semꝑest cum patre filius. Ati
cum patre filius: et tamen filius sate
genitus. Si semꝑ genitus: sempacĩ
genitore quigenitus est. Nunquinbe
uidi inquies tii: aliquem generate
& semper cum illo quem generaut
Sed precessit ille qui generauit.: ett
ꝑtinet. quod oculus non uidit. Quot
quomodo dicatur: non potest dici qui
nec auris audiuit. nec incor bomins
ascendit. Credatur: et colatur. sum

Expanded text:
emetipso. Generando dedit: quia genuit, dedest Filius. Verumtamen Filius de Patre genitus, non Pater de Filio: et semper Filius; semper ergo genitus. Quis hoc capiat semper genitum? Omnis enim homo, cum audit genitum, occurrit illi: ergo erat tempus, quando non erat iste qui genitus est. Quid ergo dicimus? Non sic: non erat tempus ante Filium, quia omnia per ipsum facta sunt . Si omnia per ipsum facta sunt; et tempora per ipsum facta sunt; quomodo possent esse tempora ante Filium, per quem facta sunt tempora? Tolle ergo omnia tempora; semper cum Patre Filius. Si semper cum Patre Filius, et tamen Filius, semper genitus: si semper genitus, semper cum genitore erat qui genitus est. 5. Genevidi, inquies tu, aliquem generantem, et semper cum illo quem generavit: sed praecessit ille qui generavit, et sepertinet, quod oculus non vidit. Quaeris quomodo dicatur? Non potest dici: quia nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Credatur, et colatur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis pagam insultare de penitena loi
instituta est in eccłia. & contͣ non milbs
ses tenuit eccłia catholica istam uerda¬
dicerent quibdam peccatis non cẽ dina
penittentiam: exclusi sunt de eccłia. et
heretici facti sunt: In quibꝰ cumq pe¬
catis: non ꝑdit uiscera mater uera. sigo
solent inde ȩtiam pagani quasi islitart
nob̃. nescientes quid loquantur. quindͥ
ad uerbum dĩ quod linguas infancuim
fecit disertas: nondum ꝑuenerunt. Pos
inquiunt facitis ut peccent homines: qu
illis ꝓmittis ueniam si egerint pentai
Dissolutio est.ista: non ammonios Is
hanc sententiã egͣaggerant u̾ba et
quisq potest. lingua sonant uł trea¬

Expanded text:
ianis Pagani insultare de poenitentia quae instituta est in Ecclesia: et contra nonnullas haereses tenuit Ecclesia catholica istam verdicerent, quibusdam peccatis non esse dandam poenitentiam; et exclusi sunt de Ecclesia, et haeretici facti sunt. In quibuscumque peccatis non perdit viscera pia mater Ecclesia. Ergo solent inde etiam Pagani quasi insultare nobis, nescientes quid loquantur; quia ad verbum Dei, quod linguas infantium facit disertas, nondum pervenerunt. Vos, inquiunt, facitis ut peccent homines, cum illis promittitis veniam, si egerint poenitentiam. Dissolutio est ista, non admonitio. In hanc sententiam exaggerant verba, quanta quisque potest; lingua vel sonanti, ve
Abbreviated transcription (Latin):
manducauerunt. Susfecerat ut duat
cẏbum spłialem manducauerun bea¬
dem inquit. Cundem non inuens qurea
intelligam. nisi eum quẽ manducmusoe
quod nunc ego accipio: Ergo nchiliois
est scanda lum crucis. uomodo qͦ eire
nisi quia addidit spãlem: Nam quis
na illud sic acceꝑunt ut tantum mods
digentiȩ suȩ corporali satistieri putas
et uentrem suum pasci non mentẽ:
magnum manducauerunt. Factur.
ẽ. corum indigentiȩ. Alios deus pabe
alis aliquid nunciauit. hui tales qͥd¬
bum corporalem manducauerunt: noN
xuum spalem. Quos ergo dicit patres nrõs.¬

Expanded text:
manducaverunt. Suffecerat ut diceret, Cibum spiritualem manducaverunt. Eumdem, inquit. Eumdem non invenio quomodo intelligam, nisi eum quem manducamus equod ego nunc accipio? Ergo nihil modo est scandalum crucis. Quomodo ergo eumdem, nisi quia addidit spiritualem? Nam qui manna illud sic acceperunt, ut tantummodo indigentiae suae corporali satisfieri putarent, et ventrem suum pasci, non mentem; nihil magnum manducaverunt, factum satis est eorum indigentiae. Alios Deus pavit, aliis aliquid nuntiavit. Hi tales cibum corporalem manducaverunt, non cibum spiritualem. Quos ergo dicit patres nos
Abbreviated transcription (Latin):
ricor inpenitens thesaurizaint sibuiram in
di iȩ. & reua lationis instiiudiciidĩ: qui
mddit unicuiq scdm oꝑa sua: Opus ẽ gͦ.
ut hictimor mentes obsideat. Opus ẽ: ut
ille qui peccare ñ uult. p̃sentem sibi cogiaet.
Non inpublico solum: s etiã indomo. Non
indomo solum: s incubiculo innocte. in
imlecto suo. incorde suo. Ergo si tulerispor¬
cum penitentiȩ: desꝑatione augebuntur
parcita. Eoce nichil dicunt illi qui putãt
loõ augere peccata quia portum peniten¬
dȩ in xpãna fide ꝓponitur. Quid ergo:
puidere debuit ne desꝑando augeantur
Quomodo enim re uera auget peccata qui
esꝑauerit: sic potest augere peccata et
qui ueniã sꝑauerit: ut dicat sibi faciam.
certus ẽ. tibi. Nonne ad hoc te ammo a inr¬
nec scriptura dicens. ne tardes conũ¬
ci ad dominum : neq differas de die indiem:
Subito enim uenit ir. aeius: & intempore
uindirte disperdor. de: Ecce ad utrumq ui¬
gilauit ꝓ nob̾ prouidentiadĩ. Ne desꝑando

Expanded text:
t sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Opus est ergo ut hic timor mentes possideat, opus est ut ille qui peccare non vult, praesentem Deum sibi cogitet, non in publico solum, sed etiam in domo; non in domo solum, sed et in cubiculo, in nocte, in lecto suo, in corde suo. Ergo si tuleris portum poenitentiae, desperatione augebunt peccata. Ecce nihil dicunt illi, qui putant ideo augeri peccata, quia portus poenitentiae in christiana fide proponitur. Quid ergo? providere debuit ne sperando augeantur. Quomodo enim revera auget peccata qui desperaverit, sic potest augere peccata et qui veniam speraverit: ut dicat sibi, Faciam certus est tibi. Nonne ad hoc te admonet Scriptura, dicens: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te ? Ecce ad utrumque vigilavit pro nobis providentia Dei. Ne desperando
Abbreviated transcription (Latin):
dero in cȩlum tuillic es: si descendo minfernũ
atles. Qu aitum potesta xpõ debitor fugere:
quim iti infernum: Adẽ iste creditor: & ibi
quid facturus es. nisi quod sequitur: Si
assu nsero pennas meas in directum & uola¬
ueio unextiemus maris. idẽ. spes mea finem
illis hiarititis adtolłar. Impleg auas alas
lontenes dilige primum sc̃ te ipilim. &¬

Expanded text:
dero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, dero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades. Quantum potest a Christo debitor fugere, quam ut eat in infernum? Adest iste creditor et ibi. Quid facturus es, nisi quod sequitur? Si assumpsero pennas meas in directum, et volavero in extrema maris : id est, spe mea finem alis charitatis attollar. Imple ergo duas alas charitatis. Dilige proximum s
Abbreviated transcription (Latin):
non dimitis ex corde. Ecce oras. ecceuenit
orandi hora. incipis uerba illa uel audi¬
re uel dicere. dictis et auditis suꝑioribꝰ uen¬
turus es ad hunc u̾sum. Aut ii non uenturꝰ
quo iturus: Neignoscas inimico: deuiabis
a rpõ. Plane si in oratione deinabis ait nolis
deatur: sic dimitto quomodo dimittis:
ergo quia hoc non potes dicere. & non uis
dimittere.: deuiabis ab hoc uersu. & p̃ter¬
mittes et dices quod sequit᷑: ne nos patiaris
induci in temptationẽ. Ibi te capit creditor
tuus. cuiꝰ quasi faciem deuitabas. Quomͦ
quisq in uico cum occurrerit ei cui aliqui cł
debet. si ad manum ẽ. diu̾ticulum. dimictit
quod ibat. ꝙ it ꝑ aliam partẽ ne faciem ui¬
deat creditoris: hoc tu in isto u̾su te fecisse
arbitratus ẽs. Icuitasti dic̃e. dimitte sicut
Quem deuitas. quis deuitas: quoibis ubit ui eẽ.
possis. & ille non eẽ : Dicturus es. quoibo a
spũ cuo. et a facietu a quo fugi im: Si ascen¬

Expanded text:
non dimittis ex corde. Ecce oras, ecce venit non dimittis ex corde. Ecce oras, ecce venit orandi hora, incipis verba illa vel audire vel dicere. Dictis et auditis superioribus, venturus es ad hunc versum. Aut si non venturus, quo iturus? Ne ignoscas inimico, deviabis a Christo? Plane si in oratione deviabis, ut nolis deatur, Sic dimitto quomodo et tu dimittis: ergo quia hoc non potes dicere, et non vis dimittere, deviabis ab hoc versu, et praetermittes, et dices quod sequitur, Ne nos patiaris induci in tentationem: ibi te capiet creditor tuus, cujus quasi faciem devitabas. Quomodo quisque in vico cum occurrerit ei cui aliquid debet, si ad manum est diverticulum, dimittit quo ibat; et it per aliam partem, ne faciem videat creditoris. Hoc tu in isto versu te fecisse arbitratus es: devitasti dicere, Dimitte, sicut ego Quem devitas? quis devitas? Quo ibis, ubi tu esse possis et ille non esse? Dicturus es, Quo abibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascen
Abbreviated transcription (Latin):
nigna domo tantus pat̾fumilias nõ pascat
oparium suum: Erit et ibi sed quod suffic̃
bidabit deus dotum: necessitati non cupi¬
atiti. operare gͦ intrepidꝰ. Extende manꝰ:
escrat amalech. S hinc ut diri aliquid
domo tua cũ dederis uelminus uides qd̾
biuidebas: non ibi uides cum dederis. do¬
ps iterum det deus. Pic michi cum dimict̃
mo: iende eium dimittis. seo nichil amitĩ
unq uam de uena intiore manabat. Tenẽ
iuon cont̃ frẽm: obturasti fontem. Nonso¬
Im ergo nichil ꝑdis cum ignoscis: s habun¬
omus irrigaris. Caritas non angustat
omsbi lapidem offensionis. q auicibi facĩ
gusti.as.U. indicibome: uleiscar me.
pilliostendam. ego faciam. Aestiuas.
laboras. cuilibet ignoscendo. esse securum ui
uere. securum orare. Nam ecce quid acturus
es. oraturus es : Oraturus es. quid dicam :¬
Quando odie oraturus es. annon oraturus
iraet hodio impletus: uindictã mini t aris.

Expanded text:
magna domo tantus paterfamilias non pascat magna domo tantus paterfamilias non pascat operarium suum? Erit et ibi, sed quod sufficiat tibi. Dabit Deus necessitati totum, non cupiditati. Operare ergo intrepidus, extende manus, deficiat Amalech. Sed hinc, ut dixi, aliquid in domo tua cum dederis, vel minus vides quod ibi videbas: non ibi vides cum dederis, donec iterum det Deus. Dic mihi, cum ignoscistuo? Inde enim dimittis, sed nihil amittis.tanquam de vena interiore manabat: tenes odium contra fratrem, obturasti fontem. Non solum ergo nihil perdis, cum ignoscis; sed abundantius irrigaris. Charitas non angustatur. Ponis ibi lapidem offensionis, et tu tibi facis angustias. Vindicabo me, ulciscar me, ego illi ostendam, ego faciam: aestuas, laboras, cui licet ignoscendo esse securum, securum vivere, securum orare. Nam ecce quid acturus es? Oraturus es. Quid dicam quando? Hodie oraturus es. An non es oraturus? Ira et odio impletus, vindictam minaris:
Abbreviated transcription (Latin):
eces dicat: ibi precanti respondit. Nouit quo
nie res agatur incelo: quomodo impetra
possint desiderata. Dimitti uis: dimitte.
e Quid enim habes quod dõ prestes:a quo
sut prestetur tibi: Nunquid iam xp̃c¬
se saluator interra ambulat: Nunquid
suscipit illum modo in domium gaudens
ticheus: Nunquid ei ospiciũ et epulas p̃parat
marcha: Nichil horum inoiget. ad dexteram
patris sedet: s quando uni ex minimis meis
fecistis: michi fecistis. Hec est extensio
manuum: sub quadeficit amalech. Et
orgas quidem pauꝑi: quando aliquid das
alirienti. Forte quod dederis minus habebis:
ẜindomo non incelo.S̾ hic quoq in terra
quo iuibente prestiti. ipse supplet quod de¬
disti: de hac re cum loqueretur. apłis ait: qui
mnistrat semen seminanti. & panem in esteã
sibministrabit. Operarius enim es dĩ quando
das egenti. Seminas hieme: quod metas es¬
titi: auid ergo metuis infidelis. ne in hac

Expanded text:
preces dictat, ibi precanti respondet: novit quo preces dictat, ibi precanti respondet: novit quo jure res agatur in coelo, quomodo impetrari possint desiderata. Dimitti vis? dimitte, ait. Quid enim habes quod Deo praestes, a quo vis ut praestetur tibi? Numquid jam Christus salvator in terra ambulat? Numquid suscipit illum modo in domum gaudens Zacchaeus ? Numquid ei hospitium et epulas praeparat Martha ? Nihil horum indiget, ad dexteram Patris sedet. Sed quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Haec est extensio manuum, sub qua defecit Amalech. Et erogas quidem pauperi, quando aliquid das esurienti: forte id quod dederis minus habebis, sed in domo, non in coelo. Sed hic quoque in terra, quo jubente praestitisti, ipse supplet quod dedisti. De hac re cum loqueretur Apostolus, ait: Qui administrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit . Operarius enim Dei es, quando das egenti: seminas hieme, quod metas aestate. Quid ergo metuis, infidelis, ne in hac
Abbreviated transcription (Latin):
huius itineris impeditor. Esto uigil et sobri
crur fuit. in illa extenditur apłs cumdit
mundꝰ mͥ crucifixus ẽ. et ego mundo. Eg
deficiat amalech. uincatur non impetis
futurum putare: aut penitus desptrib is¬
ficere. Alt̾natio enim illa. defectus
dinis in manus serui dĩ moysi: fora
natio tua fuit. Aliquande enĩ intemx¬
Deponebat ille paululum manus: Mri
li ergo timere adẽ. in tinere auxiliator:
qui in egipto non defuit liberador la
tie. aggredere uiam. p̃sume securus a¬
quando ille deponebat manus: aliquanb
erigebat. Namen uictus ẽ. amalech. Neli¬
re potuit: suꝑare non potuit. Itaq ati
nemur iam de alt̾a loqui penitentissa
scripturis scĩs ostendi est alia ꝓperdur
in oratione cotidiana: dominus oures
docuit. Qind ad patrem dicamis ostado
& in his u̾bis posuit. dimicte nos̃ debci
dimittat oramus: Certe mortuus ẽ
ut dimittat᷑. nisi ꝓpter manus defiand

Expanded text:
hujus itineris impeditor: esto vigil et sobriuhujus itineris impeditor: esto vigil et sobriucrux fuit. In illa extenditur ApostMundus mihi crucifixus est, et ego mundo . Ergo deficiat Amalech, vincatur, et non impediat futurum putare, aut penitus desperando deficere. Alternatio enim illa defectus et fortitudinis in manibus servi Dei Moysi, forte alternatio tua fuit. Aliquando enim in tentDeponebat ille paulum manus, non abat me . Noli ergo timere: adest in itinere auxiliator, qui in Aegypto non defuit liberator. Noli timere, aggredere viam, praesume securus. Aliquando ille deponebat manus, aliquando erigebat; tamen victus est Amalech . Rebellare potuit, superare non potuit. CAPUT Inemur jam de altera loqui poenitentia. Scripturis sanctis ostendi. Est alia quippe qin oratione quotidiana, ubi Dominus orare nos docuit, quid ad Patrem dicamus ostendit, et in his verbis ut dimittat oramus? Certe mortuus estut dimittatur, nisi propter manus deficien
Abbreviated transcription (Latin):
factum te putas. Si uolueris nonerit. s ꝑiculosa
est uia. Neq enum cum rubruan mare tͣnsiero:
iam ero int̾ra ꝓmissionis. Ductus est ille po.¬
płs ꝑ longua deserta. Interim ab egypto li¬
berare. Quid gͦ putas defuturum tibi auxi¬
liatorem inina eum qͥ te eruit de uetusta cap¬
tiuitate: N ouos cuos inimicos non conpes¬
cit : qui te a uetustis hostib lib̾auit: Tantũ
intrepidꝰ transi. intrepidꝰ ambula: obediens
esto. noli amaricare moysi. illi cuiuscipum
ille portabat: in hac obedientia fateor non
desunt hostes. Sicut enim non deerant qui
sequerentur fugientes: ita non deerant qui
impedirent ambulantes. Prorsus lmĩ figurȩ
tristet moysen. Noli ẽẽ aqua amara: quam
post mare rubrum ille popłs lnon potuit bib̃e.
erat enim et ibi demptatio. et tañ et ista qͣndo
eueniunt quando amaricat popłs. ostendimus
in aquam mitentibꝰ. P lane hostem itineri
extensȩ sint. Deficiat amalech temptator: &

Expanded text:
facturum te putas, si volueris non erit. Sed periculosa facturum te putas, si volueris non erit. Sed periculosa est via: neque enim cum Rubrum mare transiero, jam ero in terra promissionis: ductus est ille populus per longa deserta. Interim ab Aegypto liberare. Quid ergo, putas defuturum tibi auxiliatorem in via, eum qui te eruit de vetusta captivitate? Novos tuos inimicos non compescit, qui te a vetustis hostibus liberavit? Tantum intrepidus transi, intrepidus ambula, obediens esto: noli amaricare Moysi illi, cujus typum ille portabat in hac obedientia. Fateor, non desunt hostes. Sicut enim non deerant qui sequerentur fugientes, ita non deerant qui impedirent ambulantes. Prorsus, charissimi, tristet Moysen: noli esse aqua amara, quam post mare Rubrum non potuit ille populus bibere. Erat enim et ibi tentatio. Et tamen ista quando eveniunt, quando amaricat populus, ostendimuin aquam mittentibus. Plane hostem adversantem itineri extentae sint, deficiat Amalech tentator et
Abbreviated transcription (Latin):
rent. U eni ergo ad baptismum ingredere
intrepidus uiam ꝑ mare rubrum. Noli ẽẽ
de peccato pret̃ito tanquam de egẏptio se¬
quente sollicitus. P remebant te peccata tua
duro onere seruitutis. sed in egipto in amo¬
re huius scłi: in ꝑegrinatione longinqua
Cogebant te sectari. opera terrena: tanqͣ
lateres facere: oꝑa lutea oꝑibaris. premente
premente peccato. Ueni securus ad baptismum.
usq ad aquam hostis sequi poterit ibi moriet᷑.
Time aliquid de uita p̃ternta. Crede aliquid
remansurum tuorum peccatoꝵ si aliquio re¬
mansit egiptiorum. Audi uocem pignorum.
Ego inquit de p̃teritis peccatis non timeo omĩa
michi m aqua scã ꝑ eccłiȩ sue ętiam caritatem
dimitinon dubito: s timeo futura peccata:
Placet gͦ in egypto reman̾e: Interim hostem
presentem euade. Iui. iam te premit eci am
subiugauit: De futuri quid tibi hostis medita¬
ris: Quodiam fecisti. et sinolueris erit: et quod

Expanded text:
rent. Veni ergo ad Baptismum: ingredere rent. Veni ergo ad Baptismum: ingredere intrepidus viam per mare Rubrum; noli esse de peccato praeterito tanquam de Aegyptio sequente sollicitus. Premebant te peccata tua duro onere servitutis, sed in Aegypto, in amore hujus saeculi, in peregrinatione longinqua; cogebant te sectari opera terrena, tanquam lateres facere, opera lutea operabaris. Premunt te peccata, veni securus ad Baptismum: usque ad aquam hostis sequi poterit, ibi morietur. Time aliquid de vita praeterita, crede aliquid remansurum tuorum peccatorum, si aliquis remansit Aegyptiorum. Audio vocem pigrorum: Ego, inquit, de praeteritis peccatis non timeo, omnia mihi in aqua sancta per Ecclesiae etiam charitatem dimitti non dubito; sed timeo futura peccata. Placet ergo in Aegypto remanere? Interim hostem praesentem evade, qui jam te pressit, et jam subjugavit. De futuris quid tibi hostes meditaris? Quod jam fecisti, etsi nolueris erit: quod
Abbreviated transcription (Latin):
semel. Interrogat hoc. audit ꝑpe cum tedio
ipsius petri. Miratur enm interrogari se. aꝑ
te scio. s ȩtiam cotiens interrogari cum semel
sufficeret respond̃ e etiam nescienti: sed tanꝗͣ
pleatur. Certio confiteatur ꝑ amorem: qui
ter negauerat ꝑ timorem. Quod ergo dñs
totiens interꝯgabat: dubitationem illam
hȩc: Non ad fraudem sed ad iocunditatẽ
clausa erant. N eq enim tam dulcit̃ cape¬
rentur: si prõpta uid̾entur. Respiciat ergo
negotium suũ. cum petiturus baptismum:
quem alloqui ceꝑit. Mare rubrum: baptismꝰ
erat. P opłs transsiens baptizabatur. T̃ransitus
ipse baptismus erat: sed innube. Adhuc enĩ
nubilabatur quod p̃nunciabatur. adhuc oc¬
cuitabatur quod ꝓmittebatur. Iam modo
precessit nubes. manifestatione ueritati.
serenitas facta ẽ: quia precessit et uelum ꝑ
quod loquebatur moyses. Hoc uelum et iN
templo pendebat ne secreta templi uiderentur.
sed in cruce dnĩ uelum concissumẽ. ut pate¬

Expanded text:
semel. Interrogat hoc, audit prope cum taedio semel. Interrogat hoc, audit prope cum taedio ipsius Petri: miratur enim interrogari se a praescio, sed etiam toties interrogari cum semel sufficeret respondere etiam nescienti. Sed tanquapleatur: tertio confiteatur per amorem , quia ter negaverat per timorem . Quod ergo Dominus toties interrogabat, dubitationem illam haec? Non ad fraudem, sed ad jucunditatem clausa erant. Neque enim tam dulciter caperentur, si prompta vilescerent. Respiciat ergo negotium suum competiturus Baptismum, quem alloqui coeperam. Mare Rubrum Baptismus erat, populus transiens baptizabatur: transitus ipse Baptismus erat, sed in nube. Adhuc enim nubilabatur quod praenuntiabatur: adhuc occultabatur quod promittebatur. Jam modo recessit nubes, manifestae veritatis serenitas facta est: quia recessit et velum, per quod loquebatur Moyses. Hoc velum et in templo pendebat, ne secreta templi viderentur: sed in cruce Domini velum conscissum est, ut pate
Abbreviated transcription (Latin):
tor si: figurata ẽ. mors ipstus dubitationis
in monte. O mira mistia. Hoc eerte exxposi¬
dum et intellectum: quanto ddulcuis quam
unna: ad petram nata ẽ. dubitatio: in
nonte mortua est. Quando fuit humilis
p̃c: In passione quasi petra iacebat: ante
los. Merito in illo dubitabatur. Humilitas
a: nichil magnum p̃tendebat. Merito ipsa
umilitite. factus est lapis osfensionis. Resur¬
dione autem clarificatus: magnus apparuit.
am mons est. Iam ergo illa dubitatio quȩ
taerat ad petram: inmonte moriatur. ag¬
ssant discipłi salutem suam: reuocent
moriatur moyses in monte: non intret in
terram ꝓmissionis. nolumus ibi dubitatio¬
nem moritatur. Ostendat nob̃ eam xp̃s
Mori trepidauit petrus: & negauit ter
Pecra enim erat. xp̃c. resurrexit. mons factus
ẽ. firmauit et petrum : sed moritur dubi¬
catio. Q uomodo moritur: Petre amas me:
Cordis inspector. cordis cognitor. interrogat
& uult audire quod amatur: et parum est

Expanded text:
Moysi figurata est mors ipsius dubitationis; Moysi figurata est mors ipsius dubitationis; sed in monte. O mira mysteria! Hoc certe expositum et intellectum, quanto dulcius quam manna? Ad petram nata est dubitatio, in monte mortua est. Quando fuit humilis Christus in passione, quasi petra jacebat ante oculos: merito in illo dubitabatur, humilitas illa nihil magnum praetendebat. Merito ipsa humilitate factus est lapis offensionis: resurrectione autem clarificatus magnus apparuit, jam mons est. Jam ergo illa dubitatio, quae nata erat ad petram, in monte moriatur. Agnoscant discipuli salutem suam, revocent moriatur Moyses in monte. Non intret in terram promissionis: nolumus ibi dubitationem; moriatur. Ostendat nobis eam Christus mori. Trepidavit Petrus: et negavit ter. Petra enim erat Christus. Resurrexit, mons factus est: firmavit et Petrum. Sed moritur dubitatio. Quomodo moritur? Petre, amas me? Cordis inspector, cordis cognitor interrogat; et vult audire quod ametur, et parum est
Abbreviated transcription (Latin):
ne dubitas. quia petrȩ imminere uirgam ui¬
is: Ad eo spem suam quam. gerebant᷑ dis¬
qli tunc ꝑdiderunt de domino: Quodammͦ
atrxepta est. quando crucifixum uiderunt:
quando planxerunt occisum. Inuenit eos
post resurrectionem loquentes inter se de hac
re tristi colloquio. et denens ocłos eorum. ne
abeis agnosceretur. non se auferens credentibꝰ.
sa difftrens dubitantes de se: tanquam ter¬
cum colloquaidorem sermoni cõmiscuit:
et quesiuit ab eisunde loquerent᷑. Miran¬
cur illi quia solus ignorat: quod in eo facl¬
tum fuerat qui querebat. Tu solus inqui¬
unt ꝑegrinaris in ierbn: et cõmemorant
quegesta sint de iħu. Et continuo iam des¬
ꝑationis sue medullas aꝑiunt: & uulnus
medico. licet nescientes ostendunt. Nos
autminquiunt sꝑabamus: quod in illo
mamptio ẽẽt isrł. Ecce facta ẽ. dubitatio
quia lignum accessit ad petram: impleta est
imontem et morere. ꝑ mortem corporalem

Expanded text:
hoc . Dubitas, quia petrae imminere virgam vihoc . Dubitas, quia petrae imminere virgam vides. Ideo spem suam, quam gerebant dli, tunc perdiderunt: quodam modo intercepta est, quando crucifixum viderunt, quando planxerunt occisum. Invenit eos post resurrectionem loquentes inter se de hac re, tristi colloquio; et tenens oculos eorum ne ab eis agnosceretur, non se auferens credentibus, sed differens dubitantes, se tanquam tertium collocutorem sermoni commiscuit, et quaesivit ab eis unde loquerentur. Mirantur illi, quia solus ignorat quod in eo factum fuerat qui quaerebat. Tu solus, inquiunt, peregrinaris in Jerusalem? Et commemorant quae gesta sint de Jesu. Et continuo jam desperationis suae medullas aperiunt, et vulnus medico licet nescientes ostendunt: Nos autem, inquiunt, sperabamus quod in illo redemptio esset Israel . Ecce facta est dubitatio, quia lignum accessit ad petram: impleta est in montem, et morere. Per mortem corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
dest adinq uiendum cõmouent t pu¬
uerit animum: Uideo enim &e postꝰ de
dubitationem et post iram dĩ. et poti
nas mortis. ce post remotionem abinta.¬
tione ꝑopłi in terram ꝑmissionus ins
deum sic dicere admox sen: tanqui d
amicum quo et antea loquebatur. i
adeo ut et ipsi ihu naue obedientie ea¬
plum de moyse ꝓponatur. et hoceunc
neat deus: ut sic ei seruiat quomor:
uiuit moy ses. Et sic se pollicet᷑i i
eo fucurum quomodo cum miila
simꝰ repiehendere. sed intelliger dilta¬
nem moysi. Figura petra iacens sgei
moyses dubitans. Et ibi dubitaut e
ꝑcussit. Hinc facta ẽ. dubitatio mris
quando lignum accessit. ad pecranꝰ
ueloces preuolent: immo cardos
lignum accessit ad petram: Dus
yses Figura erat petri illiuis: ternģe
auare pecrus dubitauit: Quia lignum
qtoꝵ dribit ꝓpinquauit. Cum mortis suȩ ge¬
ns idest crucem ipsam p̾nunciaret iħs: ipse
penis expauit. absit domine a de. non erit

Expanded text:
et ad inquirendum commoverit et provocaverit animum. Video enim et post illam dubitationem, et post iram Dei, et post minas mortis, et post remotionem ab introductione populi in terram promissionis, multa Deum sic dicere ad Moysen, tanquam ad amicum, quomodo et antea loquebatur: usque adeo ut ipsi Jesu Nave obedientiae exemplum de Moyse proponatur, et hoc eum moneat Deus, ut sic ei serviat, quomodo servivit Moyses; et sic se pollicetur cum eo futurum, quomodo cum Moyse.passim reprehendere, sed intelligere dubitationem Moysi. Figura petra jacens, figuMoyses dubitans. Et ibi dubitavit, ubi percussit. Hinc facta est dubitatio Moysi, quando lignum accessit ad petram. Jam veloces praevolant, imo tardos lignum accessit ad petram: dubiMoyses. Figura erat Petri illius ter negantis. Quare Petrus dubitavit? Quia lignum petrae propinquavit. Cum mortis suae genus, id est, crucem ipsam praenuntiaret Dominus, ipse Petrus expavit: Absit a te, Domine, non erit
Abbreviated transcription (Latin):
quid enim feceris. quȩcum peccaueris. adhuc
inhac uita es: unde te omĩno si sanari nollet
auferret Cur ergo ignoras quia patientia
dĩ ad penitentiam  de adducit: Qui enim
clamando non tibi ꝑsuasit ut non recederes.
parcendo clamat ut redeas. Intuere dauid
regem. Iam utiq et ipse illius temꝑis sacra¬
menta ꝑceꝑat. Iam utiq circumcissus erat.
Nam ad hoc dicit apłs. accepisse scm̃ ab ra¬
ham signaculum iusticię fidĩ. Iam ȩtiam
unctus erat unctione uenerabili. qua regale
sacerdotium prefigurabatur. ecclesie: Re¬
pente autem factus et adult̃ii et homicidii
reus. non frustra tam̃ de tam immani et
abrupto ꝓfundo sceleris penitens clamaui
ad dominum dicens. Auerte faciem tuam
a peccatis meis: & om̃s iniquitates meas dele
Quo tandem merito. nisi quia item dicit.
inquitatem meam ego cognosco et porg
nieum ante me ẽ. semꝑ: Quid ademꝙ¬
tulit domino. unde ulum ꝑpiciant ss.

Expanded text:
quid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc quid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, auferret. Cur ergo ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? Qui enim clamando non tibi persuasit ut non recederes, parcendo clamat ut redeas. Intuere David regem: jam utique et ipse illius temporis sacramenta perceperat, jam utique circumcisus erat, Nam ad hoc dicit Apostolus sanctum Abraham signaculum justitiae fidei recepisse . Jam etiam unctus erat unctione venerabili, qua regale sacerdotium praefigurabatur Ecclesiae. Repente autem factus et adulterii et homicidii reus, non frustra tamen de tam immani et abrupto profundo sceleris poenitens clamavit ad Dominum, dicens: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Quo tandem merito, nisi quia item dicit: Iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper? Quid autem obtulit Domino unde illum propitiaret sibi?
Abbreviated transcription (Latin):
Fiant aures due antendentes in uocẽ obsecrationis meȩ
Si iniquitates obseruauens domine. domine
quis sustinebit: Quoniam apud te ꝓpiciatio
est. De tali ꝓfundo ninuntȩ camauerunt: et
banc ꝓpitiationem inuenerunt: Facilusq est
uacuata cõminatio propħe: quam humiliatio
penitentiȩ. Hic fortasse dicis: Sedego iam bap¬
cata dimissa sunt. utilis factus sum nimis. ite¬
rans uiasmeas. et canis orribilis occłis dei:
conuersus ad uomidum suum. Quo ibo a fa¬
spũ euis: et a facie eius quo fugiam: lluo
fr̃s. nisi ad cius mnisdiam penitendo: cuius
potestatem peccando contempseras: Nemo
enim recte fugit ab illo: nisi ad illum. Ab eiꝰ
seueritate: ad eius bonitatem: Quis enum
locus te excipiet fugientem. ubi eius p̃sentia
te non inueniat : Si ascenderis in cęlum ibi
est: si descend̾is in infernum adẽ. Recipe ergo
pennas tuas in directum et nabita in spe.
in extrema huius scłi: & enim illuc manus
sua deducet . et ꝑducet de dextera sua. Quic¬

Expanded text:
ures tuae intendentes in vocem obsecrationis meae. Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit? Quoniam apud te propitiatio est . De tali profundo Ninivitae clamaverunt, et hanc propitiationem invenerunt: faciliusque est evacuata comminatio Prophetae, quam humiliatio poenitentiae . Hic fortasse dicis: Sed ego jam baperita dimissa sunt; vilis factus sum nimis iterans vias meas, et canis horribilis oculis Dei, conversus ad vomitum suum. Quo abibo a spiritu ejus? et a facie ejus quo fugiam? Quo, frater, nisi ad ejus misericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
soectutem uita lasciuia blasphema. sacri¬
iega. ꝑdita: &. num̃ant sibi quid ille qui
canti fecit ñ senex mortiuis ẽ. Nunquid
atendit idõ illum peccatorem et sceleratum
em̃ mortuum. ut ostend̾et in illo d̾s patien¬
cuam: expectans penitentiã. Uñ apłi dicit:
gnoras qr patientia dĩ ad penitentiam te ad

Expanded text:
senectutem vitam lascivam, blasphemam, sacrisenectutem vitam lascivam, blasphemam, sacrilegam, perditam. Enumerant sibi: Quid? ille qui tanta fecit, non senex mortuus est? Numquid attendis ideo illum peccatorem et sceleratum senem mortuum, ut ostenderet in illo Deus patientiam, exspectans poenitentiam? Unde Apostolus dicit: Ignoras quia patientia Dei ad p
Abbreviated transcription (Latin):
.. si uincuntur: non consentiunt. ĩand
quomͦ uincantur. breuit᷑. iccipialato
catis licentiam: quia portum pentded
pollicemur. Si claudetur aditus paula
nonne ille peccator tantomagis augil̃
peccata pecitis. quantom igis sibi dp¬
raret ignosci: Diceret enĩ sbi ecce plꝰ
ecce scelus aminisi: iammichi uene ie
est locus. Penitentia infructuosac. d
Quia ibi non inuenio caritatem. i
pascam cupiditatẽ. Q uare enum m
am: Ibi michi locus omĩs claususi ͥ
quicquid non fecero ꝑdo: quia uita quȩ
post banc mortem futura ẽ. non mͥ dabitur.
auare ergo non seruio libidinib meis ut eas
mpleam & saturem. et faciam quicquid
ñlret sed lib&: Diceretur et fortassis. sed mi¬
i capieris. accusabis. corqueberis. punie¬
sis. Sciunt ista homines mali. ab hominibꝰ
dici. ⁊ int̾ homines se uiu̾e: atcendunt no¬
cos male et scelerate uiuentes. impunita
hab̾e peccata. Occultare possunt: redim̃e
quȩ occultare ñ possunt: redimere usq in

Expanded text:
si vincantur, non consentiunt. Tamen quomodo vincantur, breviter accipiat Chacatis licentiam, quia portum poenitentiae pollicemur. Si clauderetur aditus poenitentiae, nonne ille peccator tanto magis adderet peccata peccatis, quanto magis sibi desperaret ignosci? Diceret enim sibi: Ecce peccavi, ecce scelus admisi, jam mihi veniae nullus est locus; poenitentia infructuosa est, Quia ibi non invenio charitatem, hic saltem pascam cupiditatem. Quare enim me abstineam? Ibi mihi locus omnis clausus est, hic quidquid non fecero, perdo; quia vita quae post hanc futura est, non mihi dabitur. Quare ergo non servio libidinibus meis, ut eas impleam et saturem, et faciam quidquid non licet, sed libet? Diceretur ei fortassis: Sed miser capieris, accusaberis, torqueberis, punieris. Sciunt ista homines mali ab hominibus dici, et inter homines servari; attendunt multos male et scelerate viventes impunita habere peccata: occultare possunt, redimere quae occultare non possunt; redimere usque in
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est moysi: Hoc enim placuit deo
cert mysterii. dispensationisꝙ grã. quod
ipse in terram ꝓmissionis non introduceret
popłm. Eligitur alius iħenaue. et istehomꝰ
non hoc uocabatur: Uocabatur auses Et
cum ei introoucendum popłm moyse c
cõmendaret: uocauit eum &e mutauit: no¬
men et appellauit eum iħm: ut nonperꝰ
moysen sed ꝑisim. idest non ꝑ legem sed
ꝑgram. p̃płs dĩ no in cerram ꝓmissionis
nntraret. Sicut. uitem iħs aic non ueriu.
sed siguratuis.: ita etiam cerra ꝓmisins
uii non uera sed figurata. Ili nnos

Expanded text:
dictum est Moysi hoc enim placuit Deo dictum est Moysi hoc enim placuit Deo certi mysterii dispensationisque gratia quod ipse in terram promissionis non introduceret populum, eligitur alius Jesus Nave; et iste homo non hoc nomine vocabatur, vocabatur Auses . Et cum ei introducendum populum Moyses commendaret, vocavit eum, et mutavit ei nomen, et appellavit eum Jesum: ut non per Moysen, sed per Jesum, id est non per legem, sed per gratiam populus Dei in terram promissionis intraret. Sicut autem Jesus ille non verus, sed figuratus; ita etiam terra promissionis illa non vera, sed figurata. Illa enim