comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ailim̃toꝵ sumat nͥ cũ egrotat. Cũ acce¬
ditis ad m̃sam: donec in de surgatis quod
nob̃ ẜm consuetudinẽ legitur sine tu¬
multu et contentõib au dite. Nec sole
nob̾ fauces. suũ cibũ. s aures esuriant u
ne. si alit̾ tractant᷑ ĩ iuctu: ñ deber aliis
molestũ ẽẽ nec ĩuustũ uid̾i eis quos fac̃
alia consuetudo fortores. Nec illos feli¬
ciores putent qr sumũt qd ũ sumũt ipĩ:
ualent ip̃i. Et si eis qͥ uenerũt ex moribꝰ

Expanded text:
alimentorum sumat, nisi cum aegrotat. Cum acceditis ad mensam, donec inde surgatis, quod vobis secundum consuetudinem legitur, sine tumultu et contentionibus audite: nec solae vobis fauces sumant cibum, sed et aures esuriant Dene, si aliter tractantur in victu, non debet aliis molestum esse, nec injustum videri eis quos fecit alia consuetudo fortiores. Nec illos feliciores putent, quia sumunt quod non sumunt ipsi: valent illi. Et si eis
Abbreviated transcription (Latin):
uimã aũ ñ possũt occid̾e: si quicꝙͣꝵ obeẽt fut᷑e
uite quicquid inimci de corporib occisoꝵ fa¬
cere uoluissent. Nisi forte quispiã sic absur¬
dus est: nt contendat eos qui corpus occidũt
ñ debere tumeri añ mortẽ. ne corpꝰ occidant.
et timeri debere pt mortẽ ne corpus occisum
sepelii nõ sinant. Qmi est gͦ qd̾ ait. qui corpꝰ
ctum est .ii. auquid eos fac̾e cũ occidunt. qr
incorpore sensus est occidendo. Postea uero
nicħ hr̃e qd̃ faciant: qr nullus sensus ẽ ĩ cor¬
pore ocend. Multa itaq corꝑa xp̃ianoꝵ t̾ra
ñ texit. s mllum eoꝵ quis quã a celo et terra
seꝑauit. quã totam implet p̃sentia sui qui
nouit uñ resusciter qd̃ creauit. Dicitur qui¬
d̾ ĩ ꝑsalmo. posuerũt mortalia ẜuoꝵ tuoꝵ
escam uolatilib celi. carues scõꝵ tuoꝵ besti¬
is terre. effuderunt sanguinẽ coꝵ tanqm

Expanded text:
nimam autem non possunt occidere, si quidquam obesset futurae nimam autem non possunt occidere, si quidquam obesset futurae uitae quidquid inimici de corporibus occisorum facere uoluissent. nisi forte quispiam sic absurdus est, ut contendat eos, qui corpus occidunt, non debere timeri ante mortem, ne corpus occidant, et timeri debere post mortem, ne corpus occisum sepeliri non sinant. falsum est ergo quod ait: qui corpusctum est enim aliquid eos facere, cum occidunt, quia in corpore sensus est occidendo, postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus sensus est in corpore occiso. multa itaque corporan texit, sed nullum eorum quisquam a caelo et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui nouit unde resuscitet quod creauit. dicitur quidem in psalmo: posuerunt mortalia seruorum tuorum escam uolatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; effuderunt sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
qui eoꝵ corpora ĩ potestatehrẽtro. securi occũ¬
bereut xpĩani: nec capillũ capitis eoꝵ assãt
ꝑiturũ. exhorrans nerimeant cos qui cum
corpus occid̾int ampluis uõ hñt quid faci¬
ant. Uñ ĩ pͥmo libro de ciuitate d̾i sat̾ qnͣtũ
existimo suni locutus at eoꝵ dentẽ retim¬
d̾em. qui barbaricam nastitatẽ p̃cipue ꝙͣ
oraieciã id obicuuit qd̾ sus illic ñ sb̾uem̾t
xp̃c. Quib cũ orusũ fuit. aĩas fideliũ ꝓsue
fidei iuitis ab illo fuisse susceptas: insul¬
tant de cadam̾b ĩ sepultis. Totũ itaq istũ
de sepultura locum. u̾bis talib explicaui.⁊
At .ii. in tanta in quã strage cadauerũ. nec
sepeliri potuerũt. Neq istud pia fides mini¬
ũ reformidat. tenens p̾dictũ nec absunẽ¬
tes bestias resiurecturis corporib offuturas qͦ¬
r̃ capillus capitis nõ peribit. Nullo m̃õ dic̾eo
u̾itas. nolite tu̾e eos qui corpus occidum. a¬

Expanded text:
qui eorum corpora in potestate haberent, securi occumqui eorum corpora in potestate haberent, securi occumberent Christiani, nec capillum capitis eorum asserat periturum, exhortans ne timeant eos qui cum corpus occiderint, amplius non habent quid faciant? Unde in primo libro de Civitate Dei satis, quantum existimo, sum locutus, ut eorum dentem retunderem, qui barbaricam vastitatem, praecipue quam o, etiam id objiciunt, quod su. quibus cum responsum fuerit animas fidelium pro suae fidei meritis ab illo fuisse susceptas, insultant de cadaueribus insepultis. totum itaque istum de sepultura locum uerbis talibus explicaui. At enim in tanta, inquam, strage cadauerum nec sepeliri potuerunt. neque istud pia fides nimium reformidat, tenens praedictum nec abses bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum capillus capitis non peribit. nullo modo diceret ueritas: nolite timere eos, qui corpus occidunt, a
Abbreviated transcription (Latin):
euis. Ut .ii. hoc qd̃ impenditur possit ei ꝓdes¬
se pt᷑ corpꝰ: in ea uita est ad quisitũ qũa ges
ruis ista responsio. Sed qi alia moue̾t quibus
respondũdũ existimo: parũq attende. In ma¬
chabeoꝵ kbris legiuꝰ oblatũ pro mortuis sacͥ¬
etudine cdaret auctoritas tibi ĩ p̾̃cib sac̾dotis
q̃ dño d̾o ad enis altare fimdũtur. locũ suũ
ht̃ etiam cõm̃datio mortuoꝵ. S utr̃ auqͥd
ꝓsit aĩe mortui. locus corporis sui: oꝑosuis in¬
quirend̾ est. Ac pͥmũ utr̃ int̾ sit aliquid ad ĩ¬
fe̾ndam⁊ is augendam misiam pꝰt hanc ui¬
tam spuitib hominũ. si eoꝵ corpora sepul¬
tam. s pociꝰ ẜui religionis nr̃e sactas lrãs
est indend̾. Neq .n. credend̾ est sicut apd̾
maronẽ legitut ĩ sepultos a naingando.
acq mͣseundo inf̾no aĩe ꝓhiberi. qr scilic
nec ripas datur horrendas. et rauca fluc̾ta
tnͣsporrare. priusqũa cedib ossa quieruit qͥs
corxp̃ĩanũ melinet hiis poeticis fabłosisq

Expanded text:
us. ut enim hoc, quod inpenditur, possit ei prodesse post corpus, in ea uita est adquisitum, quam gessicere mea breuis ista responsio; sed quae alia moueant, quibus respondendum existimo, parumper adtende. in Machabaeorum libris legimus oblatum pro mortuis sacretudine claret auctoritas, ubi in precibus sacerdotis quae domino deo ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mortuorum. Sed utrum aliquid prosit animae mortui locus corporis sui, operosius inquirendum est. ac primum utrum intersit aliquid ad inferendam uel augendam miseriam post hanc uitam spiritibus hominum, si eorum corpora sepulum religionis nostrae sacras Litteras est videndum. Neque enim credendum est, sicut apud Maronem legitur, insepultos a navigando atque transeundo inferno amne prohiberi: quia scilicet Nec ripas datur horrendas, nec rauca fluenta Transportare prius, quam sedibus ossa quierunt. Quis cor christianum inclinet his poeticis fabulosisque
Abbreviated transcription (Latin):
quid facere ꝑmissi eeñt. incħ̾ quo minue¬
retur xpĩana defunctoꝵ felicitas fiered᷑i
nicħ inde ad sensũ pꝰt mortẽ uiuentiũ ꝑuẽi¬
ret nich̾ ad detͥm̃tũ saltem ip̃oꝵ corpoꝵ qͦ
minꝰ integrare surg̾ent ꝑtin̾et Et tñ ex
illo humani cordis affectu quo nemorinꝙͣ
ouiꝰq gente uł prĩa poscit solempnitas se¬
pulture ꝯͣstantur ut hoĩes. et qd̾ ad cos pꝰt
mortem ñ ꝑtinet añ mortem suis corꝑib
tum̾et. ita ut inuematur ĩ regnoꝵ libris

Expanded text:
quid facere permissi essent, nihil quo minueretur christiana defunctorum felicitas fieret, nihil inde ad sensum post mortem uiuentium perueniret, nihil ad detrimentum saltem ipsorum corporum. quo minus integra resurgerent, pertineret. Et tamen ex illo humani cordis affectu, quo nemo umqucuiusque gente uel patria poscit sollemnitas sepulturae. contristantur ut homines et quod ad eos post mortem non pertinet, ante mortem suis corporibus timent: ita ut inueniatur in Regnorum libris
Abbreviated transcription (Latin):
quid martius corporib fac̾ent utiq uicħ fa¬
c̾ent qñ in carne omi nita carente nec ancͥt
sentire posset qui iñ migiauit nec aliquid
iñ perdere qui creauti. Sed mt̾ ħ q̃ fiebant
de corꝑib occisoꝵ. cũ marty res nõ ea metuẽ¬
tes magna fortitudine pat̾entur: tñ ap̃ fr̃ẽs
luctis ingens erat qd̾ nulla dabatur potes
de sbtrahere aliquid sicut ead̾ testat᷑ hẏsto¬
rra: crudeliũ custodiũ uigilie ꝑmitcebãt.
Ita cũ illos qͥ occisi fua̾nt ĩ duac̾atione m̃

Expanded text:
quid mortuis corporibus facerent, utique nihil facerent, quando in carne omni vita carente, nec aliquid sentire posset qui inde migravit, nec aliquid inde perdere qui creavit. Sed inter haec quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres ea non metuentes magna fortitudine paterentur; tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur poteste subtrahere aliquid, sicut eadem testatur historia, crudelium custodum vigiliae permittebant . Ita cum illos qui occis
Abbreviated transcription (Latin):
s mag̃ ad exagg̾andam crudelitatẽ eoꝵ qui
ista fec̾unt. ño ad coꝵ infelicitatẽ qui uta per¬
pessi sunt. Qũanis .ii. ħ in ꝯspectu hoim du¬
ra et dira iudeautur: s p̃ciosa in conspectut
dnĩ mors scc̃oꝵ euis. Pm̃ ista onña. id est cu¬
ratio fum̃s. ꝯditio sepulture. pompe execui¬
aꝵ. iuagis sunt ninoꝵ solacia qua sb̾sidia mor¬
tuoꝵ. Si aliquid ꝑdest impio sepultura p̃cio¬
sa. oberit prouilis aut nulla. Preclaras exeqͥ¬
as in ꝯspectu homĩ p̾purato illi diuiti turba
exibuit famuloꝵ: s multo clariores ĩ ꝯspͤtu
dñi ulcõso illi pauperi m̾ist̾iũ p̃buit angłoꝵ
quieũ ñ extulerũt in marmoreũ cumulũ

Expanded text:
 qui ista fecerunt, non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu domini mors sanctorum eius. proinde ista omnia, id est curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio uilis aut nulla. praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diuiti turba exhibuit famulorum, sed multo clariores in conspectu domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extuler
Abbreviated transcription (Latin):
quiritur dũ in hoc corpore uiuitur ut ad
adinuent ista defunctos. Ac ꝑ hoc ẜmea
ce ꝑ illis fc̃a fi̾nt adiuuantur. Sunt .n.
quos nicħ om̃io aduiuant ista. siue ꝑ eis
fiant quoꝵ tam mala sunt mita itͦ nec
talib digni sint ad umari: siue ꝓ eis quo¬
r̃ tam bona. ut talib nõ iudigeant ad¬
ium̃tis. Gñe gͥ uite qu̾ã gessit quisq ꝑ corpꝰ
efficitur ut ꝓsint uł nõ ꝓsint. q̃cũq ꝓ illo
pie fuint cum reliq̃rir corpꝰ. Nam un̾tum

Expanded text:
quiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secse pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum
Abbreviated transcription (Latin):
eccãstica hystoria qũa grece scͥpsit ensebuis
et in latinam linguam u̾tit rufiuus mar¬
tyriun corpora ĩ gallia canib expoĩta. cam̃¬
q reliquias atq ossa mortuoꝵ usq ad ex¬
tremam ꝯsũpt̃om ignib concremata e¬
osd̾q cii̾es fluio rodano ne quid ad me¬
moriã. qualẽtũq relinq̃retur insꝑsos. Qꝵ
ũ ob aliud credendũ est diuiuitꝰ funle ꝑms¬
sum: insi ut disc̾ent xpĩani: ĩ confitendo

Expanded text:
Ecclesiastica Historia, quam graece scripsit Eusebius, et in latinam linguam vertit Ruffinus, martyrum corpora in Gallia canibus exposita, canumque reliquias atque ossa mortuorum usque ad extremam consumptionem ignibus concremata; eosdemque cineres fluvio Rhodano, ne quid ad memoriam qualemcumque relinqueretur, inspersos. Quod non ob aliud credendum est divinitus fuisse permissum, nisi ut discerent Christiani, in confitendo
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo mͥ scͥpsisti perra ꝓ mortit¬
homĩes filie nr̃e religio getẽi¬
sissime flore. q̃ rens a me utr̃ ꝓ sit cuiq pꝰ
mortem ᷑ qd̾ corpꝰ eius ap̃ scĩ aucuiꝰ memio¬
nam sepelitur. Hoc .n. abste uidua meno¬
rata petiu̾at ꝓ defuncto ĩ eis ꝑtib suofilio.
et rescͥpseras consolans eã. idq eciã nũciãs
de cadauere fideł uiuenis cinegii qd̾ mat̾uo
et pio affectu desid̾auit ẽẽ ꝯpletũ. ut .s. in
uerissum felicis confessoris basilica pon̾e¬
tur. Qua ocrõne fcm̃ est: ut ꝑ eosd̾ bala
sentias: Nam dicis ideri t̾ ño ẽẽ manes
motus aĩoꝵ religios oꝵ atq fideliũ ꝓ sus
ista curantiũ. Adiũgis eciam uacare ñ p̾se
qd̾ unu̾sa ꝓ defunctis ecc̃a supplicate cõ¬
sueuit ut ħuic et illud coniai possit. hom̃ĩ
ꝓdesse post mortem si fide suoꝵ humãdo
euis corporitał ꝓuideatur locus in quo
appareat opitulatio eciã isto m̃o q̃ sitascõ¬
rũ ¶ ¶ cũ ħ ita sinti quõ huic opiuioniꝯͣ¬

Expanded text:
ex quo mihi scripsisti per homines filiae nostrae religiosissimae Florae, quaerens a me, utrum prosit cuique post mortem, quod corpus eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. hoc enim abs te uidua memorata petiuerat pro defuncto in eis partibus suo filio et rescripseras consolans eam: idque etiam nuntians de cadauere fidelis iuuenis Cynegii, quod materno et pio affectu desiderauit, esse conpletum, ut scilicet in beatissimi Felicis confessoris basilica poneretur. qua occasione factum est, ut per eosdem perlatsentias. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ista curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud conici possit, homini prodesse post mortem, si fide suorum humando eius corpori talis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sint, quomodo huic opinioni
Abbreviated transcription (Latin):
aũ faciunt facere nolice. Nempe maia faci¬
entes utiq spme sunt. Qũo uis de spinis me
colligere uuam u̾bii Respondebit Nlon est
illa una spmaꝵ sed aliqñ increscens sarmẽ¬
tum implicat se ĩ spͤem et pendet uua int̾
densa spinaꝵ. sed ñ surgit de radice spmarũ
Tu si esuris. et alid nõ habes unde sumas:
caute manum mitte ne lacereris ab spimt
id ne facta mutteris maloꝵ et lege uua nit̾
spmas pendentẽ sed de uite uastentẽ. ad te ꝑ¬

Expanded text:
autem faciunt, facere nolite. Nempe mala faciautem faciunt, facere nolite. Nempe mala facientes utique spinae sunt. Quomodo vis de spinis me colligere uvam verbi tui? Respondebitur: Non est illa uva spinarum; sed aliquando increscens sarmentum implicat se in sepem, et pendet uva inter densa spinarum, sed non surgit de radice spinarum. Tu si esurieris, et aliud non habes unde sumas, caute manum mitte, ne lacereris ab spinis, id est, ne facta imiteris malorum; et lege uvam inter spinas pendentem, sed de vite nascentem. Ad te
Abbreviated transcription (Latin):
ñbonam rõm reddit qui ñ ãsiint errãtẽ
qualẽ reddit qͥ fecit errantẽ: Hoc ẽ qd̾ di
co. Si ĩ catholica ep̃c constitur᷑ ñ bonam
rit errantem a grege dei: qualem rõnem red¬
diturus ẽ hereticus qui nõ solum nõ reuoca¬
uit ab errore. sed eciam ĩpulit in errorem. Sed
rib malis. Iam cõmemoraui. Que dicũt fa¬
cite. que aũ faciunt facere uolite. et nõ uosipĩ
pascunt sed dcus. qr uelint nolint pastores.
ad cos qui bona dñt et mala faciunt. Tu audi
p̃dicantẽ ne fureris. noli initari furantem
si furantẽ umitari uoluens. ip̃e te pascit. frõ
suo tͥ uenena sũmistrat ñõ cibum. Siuero ħ
ab illo audis quod nõ dicit de suo sed de dem̃
potest quid̃ iua de spmis legi. Nam et ipsa¬
de tribulis ficus. Nec iõ tñ quasi calũpnĩe¬
ris dño tuo et dicas. D̾ñe noliusti me q fieri
ñ potest despinis legere uuam et ruisus di¬
xisti mͥ de quibdam. Que dicunt facite. q̃

Expanded text:
non bonam rationem reddit, quia non quaesivit errantem; non bonam rationem reddit, quia non quaesivit errantem; qualem reddet, qui fec Si in Catholica episcopus constitutus non bonam rit errantem a grege Dei; qualem rationem redditurus est haereticus, qui non solum non revocavit ab errore, sed etiam impulit in errorem? 22. ribus malis. Jam commemoravi: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite. Et non vos ipsi pascunt, sed Deus; quia velint nolint pastores, dicit Apostolus ad eos qui bona dicunt et mala faciunt. Tu audi praedicantem, ne fureris: noli imitari furantem. Si furantem imitari volueris, ipse te pascit facto suo: tibi venenum subministrat, non cibum. Si vero hoc ab illo audis, quod non dicit de suo, sed de Dei; non potest quidem uva de spinis legi : nec ide spinis legi : nec ideo tamen quasi calumnieris Domino tuo, et dicas, Domine, noluisti me, quia fieri non potest, de spinis legere uvam: et rursus dixisti mihi de quibusdam: Quae dicunt, facite; quae
Abbreviated transcription (Latin):
tate manifestissima cõiuncuntur. Nos
oues sumus. illi pro nobis rõm reddñt.
Reddant plane malai de morte nr̃a.
De morte oius maligne: reddet malus
pastor malam rõm. Numquid ĩo uiuit
ouĩs qr assignatur pellis ip̃ius. In crepa¬
tur pastor quia neglexit ouem errantẽ
et ppda in fauces lupi irruit ut deuorate¬
tur. Quid illi ꝓdest qr aufert pellem si¬
gnatam: Pater familias uitam ouis ĩ¬
quitit. Sed ecce malus pastor attulit i¬
pellem: reddat de pelle rõm. forte m̃titu¬
rus est. Uidebat de super qui postea uidi¬
cat. Cui u̾ba ficta. ille numerat cogita¬
tiones inspicit. Reddat rom̃ malꝰ pastor
de pelle ouis mortue. Clamaiei u̾ba
tua. et sequi noluit. Redi operam ut agͤ¬
ge ño aberraret. et nõ obtemꝑauit. Plane
de oue mala. Si aũ inspicit deus qi negle¬
xit errantẽ. qr ñ qͥsiuut percuntẽ. quid ꝑdẽ
qd̾ inuenit pellem ex referret. Ip̃am reuo¬
caret. ne pellẽ mortue demõstrareo. Si gͦ

Expanded text:
tate manifestissima convincuntur: Nos tate manifestissima convincuntur: Nos oves sumus, illi de nobis reddent rationem. Reddent plane malam de morte vestra. De morte ovis malignae reddet malus pastor malam rationem. Numquid ideo vivit ovis, quia assignatur pellis ipsius? Increpatur pastor, quia neglexit ovem errantem, et propterea in fauces lupi irruit, ut devoraretur. Quid illi prodest, quia affert pellem signatam? Paterfamilias vitam ovis inquirit. Sed ecce malus pastor attulit pellem: reddat de pelle rationem. Forte mentiturus est? Videbat desuper, qui postea judicat. Cui verba ille ficta numerat, cogitationes inspicit. Reddat pastor malus rationem de pelle ovis mortuae. Clamavi ei verba tua, et sequi noluit: dedi operam ut a grege non aberraret, et non obtemperavit. Plane de ove mala. Si autem inspicit Deus quia neglexit errantem, quia non quaesivit pereuntem; quid prodest quod invenit pellem quam referret? Ipsam revocaret, ne pellem mortuae demonstraret. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
oues meas et nõ pascant ad huc pastoreᷤ
semet ipõs. Cum .ii. dico pascaut oues
meas: illi se pascunt ñ oues meas. auer¬
tam ut ñõ pascant oues meas. Qũo au̾¬
tio ut nõ pasant oues ip̃ius. Q dicunt
fatite. q̃ autẽ faciunt: facere nolite. Tã¬
qũa diceret. Mea dicunt sua faciũt. Si
diceret. Facite securi quod faciũt illosi
dampnabo male uiuentes. uob̾ autẽ
parcam quia secuti estis p̃poĩtos urõs. si
sed se. Sed qm̃ terret ñ solum cecum du¬
centem sed cecum sequentem neq .n.
ais cadit in foueam ducens et nõ cadit
seqñs. sed cecus cecũ ducens ambo in fo¬
ueam cadunt. admonuit oues et ait. Q̾
dicunt facite. q̃ aũ faciunt facere noli¬
te. Cumi .ii. nõ facitis q̃ faciunt mali ꝑa¬
stores: ñ uos ipi pascunt. Cũ aũ facitis
q̃ dñt: ego uos pasco. Mea .ii. dicunt ⁊
nõ faciut. Securi inquint sequimur¬
ep̃os nr̃os. Dicunt hoc sepe heretici qñ ui¬

Expanded text:
oves meas; et non pascent adhuc pastores oves meas; et non pascent adhuc pastores semetipsos. Cum enim dico, Pascant oves meas; illi se pascunt, non oves meas. Avertam, ut non pascant oves meas. Quomodo avertit, ut non pascant oves ipsius? Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Tanquam diceret, Mea dicunt, sua faciunt. Si diceret, Facite securi quod faciunt, ipsos damnabo male viventes; vobis autem parcam, quia secuti estis praepositos vestros: si hsed se. Sed quoniam terret non solum caecum ducentem, sed et caecum sequentem neque enim ait, Cadit in foveam ducens, et non cadit sequens: sed, Caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt ; admonuit oves, et ait, Quae dicunt, facite; quae faciunt, facere nolite. Cum enim non facitis quae faciunt mali pastores, non vos ipsi pascunt: cum autem facitis quae dicunt, ego vos pasco: mea enim dicunt, et non faciunt. Securi, inquiepiscopos nostros. Dicunt hoc saepe haeretici, quando veri
Abbreviated transcription (Latin):
eus de manutua exquiram. Tu autẽ si
pͥmuiciaueris facmoroso uiam eius uoa¬
u̾tatur aͥ ea: et non erir auersus auia sua:
iste ex faciore suo morietur. et tu aiãm
tuam liberabis. Quid est fr̃es: Uideris cꝑͣ
sit tacere ꝑiculosum: Moritur ille et rec¬
te moritur in impietare sua et pec̾o suo
moritur. Negligencia .ii. euis occidit eũ.
Nam pastorem inueniret uiuentẽ qͥ ait.
Uiuo ego dicit dñs. Sed cum fu̾it negli¬
gens uõ ad monente illo qui ad hec est p̃¬
positus et speculator ut ad moneat᷑ et il¬
le iuste morietur. et iste iuiste dampna¬
bitur. Si autẽ dixeris inquit impio. mor¬
te morieris cui ego fuero gladium. con¬
minatus et ille neglexerit uitare ĩminẽ¬
tem gladium et uenerit gladuis et inter¬
fecent cum ille a pcc̃o suo morietirr. tu
auitem ammam tuã liberasti. Propt̾ hoc
ad nos quid̃ ꝑtinet non catere ad uos a
eciam si taceamꝰ de scͥpturis sc̃is u̾ba pasto¬

Expanded text:
ejus de manu tua exquiram. Tu autem si ejus de manu tua exquiram. Tu autem si praenuntiaveris facinoroso viam ejus, ut avertatur ab ea, et non fuerit aversus a via sua; iste in facinore suo morietur, et tu animam tuam liberabis. Quid est, fratres? Videtis quam sit tacere periculosum? Moritur ille, et recte moritur: in impietate sua et peccato suo moritur; negligentia enim ejus occidit eum. Nam pastorem inveniret viventem, qui ait, Vivo ego, dicit Dominus: sed cum fuerit negligens, non admonente illo qui ad hoc est praepositus et speculator, ut admoneat, et ille juste moritur, et iste juste damnatur. Si autem dixeris, inquit, impio, Morte morieris, cui ego gladium fuero comminatus, et ille neglexerit vitare imminentem gladium, et venerit gladius, et interfecerit eum; ille in peccato suo morietur, tu autem animam tuam liberasti . Propter hoc, ad nos quidem pertinet non tacere; ad vos autem, etiamsi taceamus, de Scripturis sanctis verba pasto
Abbreviated transcription (Latin):
pastorib mał pascentib se ipõs ñ oues
et daturũ se eas pastorib bonis pascẽtib
oues nõ se. Uiuo ego dicit dñs deus: nͥ ꝓ
co quod fc̃e sunt oues me ĩ ꝯmesturam
om̃ib bestiis campi oo qd̃ ñ ẽẽt pastor.
Ruisus ad pastorem dicit. Et paulo ante
eo nunc ñ au. ex co quod ñ sint pastores.
Quib enim talib male ertantib male
ꝑcuntib ñ ẽ pastor. et si p̾sens est pastor.
Quia et cũ p̾sens ẽ lux: ño est cecis lux.
E nõ qͥ sierunt pastores oues meas. et pa¬
uerunt pastores seipõs. oues aũ meas
ramoues meas de manib coꝵ inquirit
mortem illaꝵ. Dicit .n. alio ĩ loco ꝑ eũdẽ
ꝓpħam. Eilii hom̃is speculatorem te dedi
domni ifrł. Audies ex ore meo ẜmonem.
et p̾monstrabis eis ex me. In eo cum dix̾o
pec̃ori morte moriers et ñ fu̾is locutꝰ urdi
caueat ĩ puis a uia sua. ille facinorosus
ĩ facinore suo moritur. sanguinẽ autẽ

Expanded text:
pastoribus malis, pascentibus seipsos, non oves; pastoribus malis, pascentibus seipsos, non oves; et daturum se eas pastoribus bonis, pascentibus oves, non se. Vivo ego, dicit Dominus Deus, nisi pro eo quod factae sunt oves meae in comesturam omnibus bestiis campi, eo quod non esset pastor. Rursus pastorem dicit, et paulo ante, et nunc. Non ait, Ex eo quod non sint pastores. Ovibus enim talibus male errantibus, male pereuntibus non est pastor, et si praesens est pastor: quia et cum praesens est lux, non est caecis lux. Et non quaesierunt pastores oves meas, et paverunt pastores sram oves meas de manibus eorum. Auditmortem earum. Dicit enim alio in loco per eumdem prophetam: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel: audies ex ore meo sermonem, et praemonstrabis eis ex me. In eo cum dixero peccatori, Morte morieris, et non fueris locutus, ut caveat impius a via sua; ille facinorosus in suo facinore morietur, sanguinem autem
Abbreviated transcription (Latin):
agricole a falce p̃ciosa merito sterilitatis
sueut utris putaretur. nõ ut amputare¬
tur. Sarmenta ergo illa uͥ p̾ciosa st̃. ĩbi re¬
manserum. Urrisaut crescens per omĩa ⁊
sarmenta sua noui que in illa manser̃
et iuxta se que de illa p̃cisa sunt. Inde tñ
reuooat errantes. qr et de ranus fractis dͥ
apłs. Potens est .n. dens it̾m in serere illos.
Sine dicas oues errantes a grege. sine di¬
cas ligna p̃cisa de uire: nec ad reuocãdas
oues nec rursus ad inserenda ligna minꝰ¬
y doneus est deus. qr ille sĩiis pastor. il¬
le uerus agricola. Et momñe faciem t̾re
disꝑse sunt et non fuit qui requireret.
uo ego dicit dñs deus. Uidete unde cepit
Tanqũa uiratio est d̾i testificatio uite
Erunt gͦ et ĩuementur pastores ñ qͥ sua
et inuenientur plane. oec desunt. nec de¬
crunt. Uideamꝰ gͦ quid dicat dñs qui se di¬
ct uiuere. Utrũ dicat ablaturũ se. ouesa

Expanded text:
agricolae falce praecisa merito sterilitatis agricolae falce praecisa merito sterilitatis suae; ut vitis putaretur, non ut amputaretur. Sarmenta ergo illa ubi praecisa sunt, ibi remanserunt. Vitis autem crescens per omnia, et sarmenta sua novit quae in illa manserunt, et juxta se quae de illa praecisa sunt. Inde tamen revocat errantes: quia et de ramis fractis dicit Apostolus, Potens est enim Deus iterum inserere illos , Sive dicas oves errantes a grege, sive dicas ligna praecisa de vite; nec ad revocandas oves, nec rursus ad inserenda ligna minus idoneus est Deus; quia ille summus pastor, ille verus agricola. Et in omnem faciem terrae dispersae sunt; et non fuit qui requireret, vo ego, dicit Dominus Deus. Videte unde coepit. Tanquam juratio est Dei, testificatio vitae Erunt ergo, et invenientur pastores non quae sua et invenientur; plane nec desunt, nec deerunt. Videamus ergo quid dicat Dominus, qui se dicit vivere: utrum dicat ablaturum se oves a
Abbreviated transcription (Latin):
rautes oues sunt ꝑtotam faciem terre. ñ
om̃s hereciei per totam faciem terre. sed
tñ heretici per toram faciem terre alii hic
alii ibu Nusquam tũ desunt. ip̃i se norũt.
Glua secta in affrica. alia hereas ĩ oriente
alia ĩ egypto. aua ĩ mesopotannia. u̾bigͣ¬
nes peperit. sicut una mr ur̃a catholica
om̃s xpĩanos fideles toto orbe diffusos. N
gͦ mitum si suꝑbia parit discionem. caritas
uintatem. Tam̃ ip̃a catholica mr̃. ip̃e pastor
mea ubiq querit errantes conforteo infir¬
mos. etrat languidos. alligat confractos. a¬
lios ab istis. anos ab illis non se inuicẽ sen¬
cientib. Sed tñ illa om̃s nouit qr cũ om̃i¬
b fusaest᷑ u̾bi grã. In affrica pars est dona¬
ti. Non enuommani sunt in affrica. sed
cum pare donati est. hic catholica. Sunt ĩ
oriente enuomian. Ibi aũ non ẽ ꝑs dona¬
ti. sed cum euuoniianis ibi ẽ catholica. I¬
la sic est tancuĩa uirris crescendo ubiq dif¬
fusa illi sic situr tanꝙͣ sarmenta inutilia

Expanded text:
totam faciem terrae. Non omnes haeretici per totam faciem terrae: sed tamen haeretici per totam faciem terrae. Alii hic, alii ibi, nusquam tamen desunt: ipsi se non norunt. Alia secta in Africa, alia haeresis in Oriente, alia in Aegypto, alia in Mesopotamia, verbines genuit; sicut una mater nostra Catholica omnes Christianos fideles toto orbe diffusos. Non ergo mirum, si superbia parit discissionem, charitas unitatem. Tamen ipsa Catholica mater, ipse pastor in ea ubique quaerit errantes, confortat infirmos, curat languidos, alligat confractos, alios ab istis, alios ab illis non se invicem scientibus. Sed tamen illa omnes novit, quia cum omnibus fusa est. Verbi gratia, est in Africa pars Donati, Eunomiani non sunt in Africa; sed cum parte Donati est hic Catholica. Sunt in Oriente Eunomiani, ibi autem non est pars Donati; sed cum Eunomianis ibi est Catholica. Illa sic est, tanquam vitis, crescendo ubique diffusa: illi sic sunt, tanquam sarmenta inutilia,
Abbreviated transcription (Latin):
bitur genciũ. Cantate dño canticũ no¬
uũ. cantate dño omis terra. Et adorabunt
eũ om̃s reges terre. om̃s gentes ẜuient ilłi.
Quiis enuinerare sufficiat: Prope om̃s pa
ꝑte donati. Quid magnũ est qd̾ qͥro. Eece
peritura: p̾dicta est toto testam̃to testi¬
moniis mansura: Nes una uox ista per
legem per ꝓpħas. per cantica pastoris est

Expanded text:
bitur gentium . Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra . Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Quis enumerare sufficiat? Prope omnis paparte Donati. Quid magnum est quod quaero? EcPeritura praedicta est tot testimoniis mansura? Nec una vox ista per Legem, per Prophetas, per Cantica pastoris est
Abbreviated transcription (Latin):
oritalis pars q̃ contigna est aifrice et oĩo
colli iiranea. Sed afer fuerit cyrenensis.
beatum putas. quod anganatus crucẽ tol¬
lit. Qnͣto melius putas forte diceret alius
marimathia remansisse ercãm xpĩ. quia
ioseps ille diues ab arimathia hñs aute
oculos regum dei ñ anganatus non coa¬
ttus ad crucem dm̃. Cũ ceteri formidarẽt.
petiit a pylato sepeli endũ corpus dñi de
ligno deposuit. obserutus est fumeri. in se¬
pulcro condidit. laudatus est in enuangeli¬
o. Quia ergo de arimathia fuit iste puis
exibens tantum obsequium corpori dñi ĩ
arnnathia remansit eccã: Nut si magis noᷤ
delectat angariatus .i. qui cogitur tolłe
crucem: recte ergo fecuuit imꝑatores ca¬
tholici. qui uos cogunt ad unitatem.¬

Expanded text:
Orientis pars, quae contigua est Africae, et omnino Orientis pars, quae contigua est Africae, et omnino collimitanea. Sed Afer fuerit Cyrenensis. Beatum putas, quod angariatus crucem tulerit? Quanto melius forte diceret alius in Arimathaea remansisse Ecclesiam Christi? Quia Joseph ille dives ab Arimathaea, habens ante oculos regnum Dei, non angariatus, non coactus venit ad crucem Domini: cum caeteri formidarent, petiit a Pilato sepeliendum corpus Domini, de ligno deposuit, obsecutus est funeri, in sepulcro condidit, laudatus est in Evangelio . Quia ergo de Arimathaea fuit iste pius tantum exhibens obsequium corpori Domini, in Arimathaea remansit Ecclesia? Aut si magis vos delectat angariatus, id est, qui cogitur tollere crucem: recte ergo faciunt imperatores catholici, qui vos cogunt ad unitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quidam sy mon anganatus est ut tolłet
crucẽ dm̃i. legim̾ sed quid te aduiuer uo¬
lo scire. Cireneus inquit a fer est. Quare
ip̃e angariatus esd qui crucem tolleret: Ubi
sit cinere: forte nestis. libie pentapolis est
contigua est affrice ad orientẽ magis per¬
tinet uł ĩ distributione ꝑuinciaꝵ imꝑato¬
rum cognosce. Imꝑator drientał mittet ui¬
dicem ad cirenen. breuiter respondeo. Ubi
est pais donati. nõ inuenitur cirene. Ubi
est cirene: nõ muenitur pars donati. Ma¬
nifesta ueritas comũcit errorem. Det mi¬
chi cirene ubi est pais donat. det mͥ pais
donati ubi est cyrene. Mamfestũ est enĩ
frẽs in pentapoli ecc̃am ẽẽ catholic̾a. partẽ¬
ibi donati nonẽe. Sed securi enĩ redeamus
flendos et fleamiis ridendos. Quid dicist:
Meritum cyronensis huius magnũ con¬
memoras. quia tulit crucem dñi. et afrum
dicis. Orientał est. Libia em̃ duob modis
dicitur. uel ista que ꝓprie affrica est uł illa

Expanded text:
quidam Simon angariatus est, ut tolleret quidam Simon angariatus est, ut tolleret crucem Domini . Legimus: sed quid te adjulo scire. Cyrenaeus, inquit, Afer est: quare ipse angariatus est qui crucem tolleret. Ubi sit Cyrene, forte nescis: Lybia est, Pentapolis est, contigua est Africae, ad Orientem magis pertinet. Vel in distributione provinciarum Imperatorum cognosce: Imperator orientalis mittit judicem ad Cyrenen. Breviter respondeo: Ubi est pars Donati, non invenitur Cyrene; ubi est Cyrene, non invenitur pars Donati. Manifesta veritas convincit errorem. Det mihi Cyrenen, ubi est pars Donati; det mihi partem Donati, ubi est Cyrene. Manifestum est enim, fratres, in Pentapoli Ecclesiam esse catholicam, partem Donati ibi non esse. Sed securi irrideamus flendos, et fleamus irridendos. Quid dicis? Meritum Cyrenensis hujus magnum commemoras, quia tulit crucem Domini, et Afrum dicis. Orientalis est. Lybia enim duobus modis dicitur, vel ista quae proprie Africa est, vel illa
Abbreviated transcription (Latin):
tenciam et remissionem pecoꝵ per omes
gentes ĩcipientib ab ierusalẽ. Ecce unde
uenit. Incipientib cum dixit. inde utiq
p̃dixit. Lege diuisionem terre filioꝵ israel
om̃ib cubub in libro iesunane. Aꝑte ibi
dictum est iebus ab affrico que ẽ iherłm.
lege quere. et iuenies. utinã cum mue¬
neris credas. utinam animositatẽ depo¬
nas. Iebus ab affrico q̃ est iherłm. Et dñs.
Incipientib ab iheͣłm. hoc est deus ab affͦ¬
co uemet. Quomodo gͦ a moute umbroso.
dit in celum. Sequere. Et quid lucidiꝰ:
Audis ab affrico. audis de monte ũbroso
legem recitamꝰ. enuangłm recitamꝰ. An¬
et scũs de monte umbioso. Cooperiet mon¬
des umbraenis. et gła euis plena est tetra
in celum. unde misit discipulos suos ubi
eciam ascensurus ait. Non est urm̃ scire
eunangelii eius ab ierłm. ⁊ dest ab affrico et
a monte umbroso .i. a mõte olueti: qr per
om̃s gentes diffamatum est euuangeliũ.
operiet montes umbra eius ꝑtestio enn et

Expanded text:
iam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Ecce unde veniet. Incipientibus cum dixit, inde utiquese praedixit. Lege divisionem terrae filiorum Israel in omnibus tribubus in libro Jesu Nave: aperte ibi dictum est, Jebus ab Africo, quae est Jerusalem . Lege, quaere, et invenies. Utinam cum inveneris, credas; utinam animositatem deponas. Jebus ab Africo, quae est Jerusalem. Et Dominus, Incipientibus ab Jerusalem: hoc est, Deus ab Africo veniet. Quomodo ergo a monte umbroso? dit in coelum. Sequere. Et quid dilucidius? Audis, ab Africo: audisti, de monte umbroso. Legem recitamus, Evangelium recitamus. Auet sanctus de monte umbroso: cooperiet montes umbra ejus, et gloria ejus plena est terra in coelum, unde misit discipulos suos, ubi etiam ascensurus ait: Non enim vestrum esEvangelii ejus ab Jerusalem, id est, ab Africo; et a monte umbroso, id est, a monte Oliveti: quia per omnes gentes diffamatum est Evangelium. Operiet montes umbra ejus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
rem posuerunt. a lucilla excepti sunt. au¬
ctor tocius mali inunida heretitꝰ fuit. In
niunda uñ uentum est. huc cũ tanto ma¬
lo inuscaꝵ uix inuenitur: in cupsionib
habirant. Quomodo mons umbrosus in
quencia. Et scũs de monte mubro. Sed
ostende mͥ partem donati a numidiace
monte umbroso uenire. Inuemes mida omĩa
pingues quidem campos sed frim̃ĩtatorios
ñ oliuietis ferciles nõ cet̾is nemorib ame¬
nõs. Unde gͦ mons umbrosus ĩ numidia.

Expanded text:
rem posuerunt, a Lucilla suscepti sunt. Aurem posuerunt, a Lucilla suscepti sunt. Auctor totius hujus mali Numida haereticus fuit. In Numidia, unde ventum est huc cum tanto malo, muscarium vix invenitur, in cupsonibus habitant. Quomodo mons umbrosus Numquentia, Et sanctus de monte umbroso. Sed ostende mihi partem Donati a Numidia, de monte umbroso venire. Invenis nuda omnia, pingues quidem campos, sed frumentarios: non olivetis fertiles, non caeteris nemoribus amoenos. Unde ergo mons umbrosus in Numidia
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ affricus utiq affrica. O testimoniũ. 2 eꝰ
ab affrico ueniet. Et ab affrica ueniet deꝰ.
Alterum xpm̃ in affrica nasciet ire ꝑ mũ¬
dum heretici ãnũciant. Nogo quid ẽ d̾s
ab affrica ueniet. Si diceretis. deus ĩ affꝰ¬
ca remansit. utiq curpit̾ diceretis. Nunc
ascenderit uñ discipulos misent. ubi cos
spũ sc̃o impleuerit. ubi ꝑ totum mũdũ e¬
uuangelirare uisserit. Et obtẽparunt ⁊¬
quid est deus ab affrico ueniet: Dic totum
et fortassis intelliges. Dus ab affrico ueĩ¬
et. et sc̃s de monte umbroso. Tu mͥ expone.
si iam ab affrita. qũo de moute umbroso
De nuimidia nata est pars donati. Ipĩ mis¬
si sunt pͥmo ĩ dissessionem et tumultum
et scandalũ q̃ rentes ingeniũ uulueri. o¬
Numide miserunt. ẜs cigisitanus misit
u̾ sit cigisi. notum est. Qui missi sunt cle¬
nol. extra cõg̾gauerunt ab ecc̃a et olericoᷤ
cathaginis accedere uoluerunt. Uisitato¬

Expanded text:
ubi Africus, utique Africa. O testimonium! Deus ubi Africus, utique Africa. O testimonium! Deus ab Africo veniet. Ab Africa veniet Deus? Alterum Christum in Africa nasci, et ire per mundum haeretici annuntiant. Rogo quid est, Deus ab Africo veniet? Si diceretis, Deus in Africa remansit, utique turpiter diceretis: nunc ascenderit, unde discipulos miserit, ubi eos Spiritu sancto repleverit, ubi per totum mundum evangelizare jusserit: et obtemperarunt ei, et quid est, Deus ab Africo veniet. Dic totum, et fortassis intelliges. Deus ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso. Tu mihi expone, si jam ab Africa, quomodo de monte umbroso? De Numidia nata est pars Donati: ipsi missi sunt primo in dissensionem, et tumultum, et scandalum, quaerentes ingens vulnus, Numidae miserunt: Secundus Tigisitanus misit; ubi sit Tigisi, notum est. Qui missi sunt clerici, extra congregaverunt ab Ecclesia, ad clericos Carthaginis accedere noluerunt, visitato
Abbreviated transcription (Latin):
tem igne caritatis. splendentem lumme
u̾itatis. Nam dicitur ĩ quodam psalmo
Dexterã tuam notam fao nͥ et eruiditos
corde ⁊̃ sapĩa. Dextͥam nõ edos. et eiuditos
corde in capiencia. Ipĩsunt merdies. ũ¬
sicut meridies. Multis gͦ modis possumus
intelligere meridiem. Sed prorsus affricã
intelligo omĩo affricam intelligo. Accipi¬
o a te forte aliquid meliuis quam saꝑem
insi a te ꝯmemorarer. Affrica sit metidi¬
es. Tunet ecc̃ã tnͣsmarina incidere in re¬
baptiratores timet incidere tanqũa ig¬
nota in greges sodalium quenit ab spõ so
suo ut annũ ciet illi. ubi pascar ubi cubet
ĩ meridie. quia in ip̃o mendie ĩ aliis pas¬
cit. et maliis nõ pascit. in aliis cubat. et ĩ
aliis non cubat. Audiat consilium. ueĩ¬
at ad catholicam eccãm nõ incurrat in
greges sodalui. nõ pasdat edos suos. S
dic aliud. quod dicebat ce cẽ dicturũ. ꝓpha
inquid ait. Deus ab affrico ueniet. Eciam

Expanded text:
ntem igne charitatis, splendentem lumine ntem igne charitatis, splendentem lumine veritatis. Nam dicitur in quodam psalmo: Dexteram tuam notam fac mihi, et eruditos corde in sapientia. Dexteram, non haedos: et eruditos corde in sapientiasicut meridies erunt . Multis ergo modis possumus intelligere meridiem: sed prorsus Africam intelligo, omnino Africam intelligo. Accipio a te aliquid forte melius quam saperem, nisi a te commemorarer: Africa sit meridies. Timet Ecclesia transmarina incidere in rebaptizatores timet incidere tanquam ignota in greges sodalium, quaerit ab sponso suo ut annuntiet illi ubi pascat, ubi cubet in meridie. Quia in ipso meridie in aliis pascit, in aliis non pascit: in aliis cubat, in aliis non cubat. Audiat consilium, veniat ad catholicam Ecclesiam; non incurrat in greges sodalium, non pascat haedos suos. Sed dic aliud quod te dicebas esse dicturum. Propheta, inquit, ait: Deus ab Africo veniet. Et jam
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ nͥ sit ecc̃a. Et respondet ille ut putant
ĩ meridie. Si in solo meridie est: sicut in
affrica: quõ ip̃a int̾rogat uͥ ip̃a sit: At uͦ
portio ecc̃e tnͣsmarine bñ int̾rogat uͥ ip̃a¬
sit de meridie. ne hic erret. Aloguitur u
ris temz ip̃am o pulcra int̾ mulieres.exi.
Exire hereticoꝵ ẽ. Nut cognoscete. ant
exi. Quia si te nõ cognoueris. exitura
es. Oxitura quo. In uestigiis gregũ. se¬
quẽdo malos greges. Ne forto pures quia
oues sequetis. si exis: audiquid sequitur.i
Exitu in uestigiis gregũ. et pasce edos tuos
iam ñ oues. Nostis frẽs ubi erunt edi. ad
sinistram erunt om̃s qui exierunt ab ecc̃a
Lanẽti petro dicitur pasce oues meas.
te.Dic audiamꝰ. Ert sed contra te: qũo hoe
quod putas pro re. Si meridiem inquiunt
int̾p̾camini egyptũ: Multis quid̃ modis
int̾ptamur meridiem. Et egyptum possu¬
mꝰ ad locum mũdi. ex ipam affricam intel¬
ligere. Audistis quid intelligam. Et men¬
diem intelligo feruorem spũalium elagnͣ¬

Expanded text:
i sit Ecclesia: et respondet ille, ut putant, In meridie. Si in solo meridie est, ut dicunt, in Africa; quomodo ipsa interrogat ubi ipsa sit? An vero portio Ecclesiae transmarinae bene interrogat de meridie, ne hic erret? Alloquitur uris temetipsam, o pulchra inter mulieres, exi. Exire, haereticorum est. Aut cognosce te, aut exi: quia si te non cognoveris, exitura es. Exitura quo? In vestigiis gregum: sequendo malos greges. Ne forte putes quia oves sequeris, si exis: audi quid sequitur, Exi tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos; jam non oves. Nostis, fratres, ubi erunt haedi. Ad sinistram erunt omnes qui exierunt ab Ecclesia. Manenti Petro dicitur, Pasce oves meas : ntra te: dic, audiamus. Erit sic contra te, quomodo hoc quod putabas pro te. Si meridiem, inquiunt, interpretaris Aegyptum. Multis quidem modis interpretamur meridiem, et Aegyptum possumus ad locum mundi, et ipsam Africam sic intelligere. Audi quid intelligam per meridiem: intelligo fervorem spiritualium, flagra
Abbreviated transcription (Latin):
dñt᷑ feminã. Temet ipam̃ opulcra inter
mulieres: exi tum uestigiis gregem. et
pasce odos tuos ĩ tab̾nacuł pastoꝵ nõ ĩ
tab̾naculo pastoris. Uide quõ ꝯmine¬
tur sponsus inde ꝙ̃ ad̾m in ꝑiculo qũaus
ille dulcis ab stulit de medio blandimẽta.
Qmͣ blande illa. Anmĩcia mͥ ꝙ̃ daexita¬
mira mea. nͥi pastis. uͥ cubas ĩ m̃idie. Ue¬
m̃tin. mediꝰ dies. qñ ad ũbracula concur¬
rent pastires. et forte iatebit me ubi
tu pascis. et uͥ cubas. et uolo mͥ ãmĩci¬
es. ne forte fiam sicut oꝑta .i. sicut occulta
et nõ cognita. Ego .i. mauifesta sum. sod
ne sicut oꝑta sicut celara incidam super
groges sodaliũ tuoꝵ. Om̃s .n. heretici
a xp̃o exierunt. Om̃s cͥfcĩ sunt pastores
mali: hntes greges suos sb̾ nõie xp̃ĩ. illiꝰ
sodales fuerunt. illius ꝯuiuiũ accere¬
tunt. Sodales.n. dñtur tancͣ uniꝰ cõ¬
uiuii. latina lingua sic dicti sunt soda¬
les quasi simlꝰ edales. eo quod si mł edãt

Expanded text:
pulchra inter mulieres; exi tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum : non in tabernaculo pastoris. Vide quomodo comminetur sponsus: vide quemadmodum in periculo, quamvis ille dulcis, abstulit de medio blandimenta. Quam blande illa? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Veniet enim medius dies, quando ad umbraculum concurrant pastores; et forte latebit me ubi tu pascis et ubi cubas: et volo mihi annunties, ne forte fiam sicut operta, id est, sicut occulta, et non cognita. Ego enim manifesta sum: sed ne sicut operta, sicut celata incidam super greges sodalium tuorum. Omnes enim haeretici a Christo exierunt; omnes qui facti sunt pastores mali, habentes greges suos sub nomine Christi, illius sodales fuerunt, illius convivium acceperunt. Sodales enim dicuntur, tanquam unius convivii. Latina lingua sic dicti sunt sodales, quasi simul edales, eo quod simul edant.
Abbreviated transcription (Latin):
quo cã ne forte uelut oꝑta .i. incognita
siam sr̃ greges sodaliũ tuoꝵ incurram
in greges ħeticoꝵ conantes pon̾e lapidẽ
st̃ lapidem qͥ destruatur ne irruam ĩ re¬
baptores. Annũcia mͥ. Et ille qui ꝯmẽ¬
dat unitatẽ pastoris: qͥ ĩ hac lectione di¬
xit. ego pasdam. pastores aũ reꝑbat. q
se uerissime nõ blande respondeus.h
Se
ꝑ magnitudine periculi nͥ cognoueris ĩ¬
quit temet ip̃am o pulcra int̾ mulieres
Pulcra es int̾ mulieres. sed agnoscete. uͥ
te agnoscis: in toto orbeterraꝵ. Si .n. pul¬
cra: iuntas est inte. uͥ diuisio: reditas est
ñ pulcritudo. Nisi cognoueris tem ipãm
caruem fem̃ natũ ex uͥgnie: crucifixum
resurrexisse a sc̃edisse ĩ celũ. Talem mo
credidisti. talem et isli sonant. Coguoste¬
et te et me. me ĩ celo. te ĩ toto orbe tͥraꝵ.
xio anima mea uͥ pascis. uͥ cubas. Quid q̃¬
riti ᷑ Sccãm: Et ille tanquã ostendñs ecc̃am
dicit in meridiesic illi uolũt. Rñdeat mͥ¬

Expanded text:
quo eam, ne forte velut operta, id est, ignota fiam super greges sodalium tuorum, incurram in greges haereticorum, conantes ponere lapidem super lapidem qui destruatur, ne irruam in rebaptizatores, annuntia mihi. Et ille qui commendat unitatem pastoris, qui in hac lectione dixit, Ego pascam; pastores autem reprobat, qui severissime non blande respondens, sed  magnitudine periculi, Nisi cognoveris, inquit, temetipsam, o pulchra inter mulieres. Pulchra es inter mulieres: sed agnosce te. Ubi te agnosces? In toto orbe terrarum. Si enim pulchra, unitas est in te: ubi divisio, foeditas est, non pulchritudo. Nisi cognoveris temetipsam. carnem factum, natum ex virgine, crucifixum, resurrexisse, ascendisse in coelos: in talem me credidisti, talem et illi sonant. Cognosce te et me; me in coelo, te in toto orbe terrarum. xit anima mea, ubi pascis, ubi cubas. Quid quaerit? Ecclesiam. Et ille tanquam ostendens Ecclesiam dicit, In meridie: sicut illi volunt. Respondeant m
Abbreviated transcription (Latin):
uero unanimus meus. qui simul mecũ
dulces capiebas cibos. Ergo młti sodales
ingran mense dnĩce. exierunt foras ma¬
li sodales. fecerũt oͥ suas m̃sas. erexerũt¬
sͥ altaria contra altare. In eos ista tuuz
errare. Et si putas q meridies affircac̃
ꝙͣ qũa possem obtinere mag̾ ẽẽ m̃di
incrediem partes egẏpti. et illas exui¬
tas sole regiones. uͥ pluuia ñ apparet.
q ip̃e est meridies uͥ feruet medius dies
ibi aũ herenus plena milib seruoꝵ dei
Uñ si ad meridiem locoꝵ uelmꝰi adu̾¬
deserta heremi. Sed ecce consencio meni
m᷑ͣsmarina in aliquoꝵ suoꝵ nauigante
ad affricam collicita ne erret: ĩ uocat
sponsumi suũ eo dicit ei : habũdare h̾e¬
ticos audio in affrica. habundarean¬
andio. Sed qui st cra a te audire uo¬

Expanded text:
meus, dux meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . Ergo multi sodales ingrati mensae dominicae exierunt foras: mali sodales fecerunt sibi suas mensas, erexerunt altaria contra altare. In eis ista timet errare. quanquam possem obtinere magis esse mundi meridiem partes Aegypti, et illas exustas sole regiones, ubi pluvia non apparet: quia ipse est meridies, ubi fervet medius dies. Ibi autem eremus plena millibus servorum Dei. Unde si ad meridiem locorum velimus adverdeserta eremi ? Sed ecce consentio, meritransmarina in aliquo suorum navigante in Africam, sollicita ne erret, invocat sponsum suum, et dicit ei: Abundare audio haereticos in Africa, abundare auaudio; sed qui sint tui, a te volo audire
Abbreviated transcription (Latin):
illi codices cradiderũt. et illi thus ỹdolis
posuerunt. Ille et ille. Quid ad me de
illo. et de illo: Si fecerunt ñ st pastores.
Tu uocõ pastoris edicito. qr nec de illis
uecem pastoris ãnũcias. Tu accusas nõ
ñ credo. Sed acta ꝓferes. asta ꝓfero. Ere¬
dimus tutis. crede et tu meis. Non cre¬
do tuis. noli cred̾e meis. auferantur carte
humane sonent uoces diuine. Ecce mͥ u
nam sqͥture uocem ꝓ ꝑte donati: audi in¬
numerabiles ꝓ orbe t̾raꝵ. Quis eas nuime¬
rat. Quis eas t̾minat: Tñ ut pauca ꝯmemo¬
remꝰ: legem attende pͥmũ d̾i testam̃tum.
In ẜmone tuo benedicentut om̃s gentes a
Et in psalmo. Postula a me et dabo tͥ gẽtes
heditatẽ tuam et possessionẽ tuã u̾os t̾re:
Cõmemorabũtur et ꝯu̾tẽtur ad dmmnõs

Expanded text:
illi codices tradiderunt, et illi thus idolis posuerunt, ille et ille. Quid ad me de illo et illo? Si fecerunt, non sunt pastores: tu vocem pastoris edicito; quia nec de illis vocem pastoris annuntias. Tu accusas, nonnon credo. Sed Acta profers: Acta profero. Credam tuis: crede et tu meis. Non credo tuis: noli credere meis. Auferantur chartae humanae, sonent voces divinae. Ede mihi unam Scripturae vocem pro parte Donati: audi innumerabiles, pro orbe terrarum. Quis eas enumerat? Quis eas terminat? Tamen ut pauca commemoremus, Legem attende, primum Dei Testamentum: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Et in Psalmo, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae . Commemorabuntur et conver
Abbreviated transcription (Latin):
lexit aniuia mea. u̾ pascis. iͥ cubas in
meridie. Ip̃a ad huc dicit. u̾ cribas. ubi
pastis in metidie. Et uide qr ip̃a ad hcͣ
dicit. Sequitur em̃. Ne forte fiam fictt
operta super greges sodalumi tuorum
Duto om̃s peritos imperitosq dit̾nere
genus masculinũ et femininũ. Opera
quero cuius gñĩs sit. ab omĩ homine q̃ro
Masculini an feminini. nnnũcia ĩ quit

Expanded text:
lexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in lexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Ipsa adhuc dicit, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Et vide quia adhuc ipsa dicit. Sequitur enim: Ne forte fiam sicut operta super greges sodalium tuorum. Puto omnes peritos imperitosque discernere genus masculinum et femininum. Operta, quaero cujus generis sit: ab omni homine quaero, Masculini est, an feminini? Annunti