comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur eos qui fugiunt interdum receptui. Nocm receptur qn
quos exercitus recipit. Vnde &signac receptui canere dicim tu
lasicasu cornucc quae conuocandi causccerant facta & a
lendo clasica dicebcentur. Dequibus uirgilius clasicason¬
quesonan ccpat ama sonas autem. Non tube sicut areibi
sed aregina sistro uocal ectur feminarum exercrtur¬
instrumenta sun. Vnde & ubi reponutur. a mariad¬
tasunt. Itemanmna & tela orniuingonerum. sed
armasunt quibus ipsi tuemur telas unt queco e¬
timus. Nam cermec dupliciasunt id est uel quilius percu
uel quiliits exegimur. Cermec autem propriaedictasunt
eoq uos armos tegunt. Ncem arma uel ab amis dicuntur
Gedensis ferrum tantum Cladius uero totus pri¬
cceautem apellatus glcedius quodgulam diuidit. Id esi
ceruicem secat. ad hocenim primum est factus. Pan
r ec menbra securibus ieogis ceduntur collum glpa
tum. Acies autem glccdii ab acuminedicta. Copuius¬

Expanded text:
tur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur tur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. Classicacalando classica dicebantur. De quibus Virgilius: Classica jamque sonant. Apud Amazonas autem non tuba sicut a regibus, sed a regina sistro vocabatur feminarum exercituinstrumenta sunt; unde et ubi reponuntur, armaria dicta sunt. Item arma et tela omnium generum; sed arma sunt quibus ipsi tuemur, tela sunt quae emittimus. Nam arma duplicia sunt: id est vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma autem proprie dicta sunt eo quod armos tegunt. Nam arma vel ab armis dicuntur,sed ensis ferrum tantum, gladius vero totus. Proprie autem appellatus gladius, quod gulam dividit, id est cervicem secat. Ad hoc enim primum est factus; nam cetera membra securibus magis caeduntur, collum gladio tantum. Acies autem gl
Abbreviated transcription (Latin):
C&er asigno diueriis praelata imaginibus secundum inditarẽ
consu&udinem existunt. perquas exercitus ꝑ mixcione proli¬
rum agnusc&. Nuema est qua signumdatur in hoste dicta
auoce qua sibucina. Nampagani agrestis que a domnem hi sumbua¬
na cedconpita conuocabantur: propriae ergo hoc agrestibus
siguum fuit dequo propercius liucina cogebant. priscus ad
orma quiritis huiusclangor bucinam dicitur Tubam
praadonibus excogitatam cumdis persi circamaritimas
ccunces non facile adquam quece pracede occasionemuoce
ntbucina conuocatur uentoplerum que obstrepente
Hinc postea bellicis cirtaminibus adhibita est ad denonçi¬
anda signa bellorum. & ubiex audire prae co pertumul¬
tum non poterat sonitus tubȩ clangentis ad tinger&.
ubam autem dictam quasito fam Id est cauam. Item
tubam quasitibiam. Inter tulnam autem & bucinar.
aueteres difcernibant : Nam bucinar: insonars sol¬
dum canitur ut bella conmitantur. Interdum utinsequ¬

Expanded text:
Caetera signa diversis praelata imaginibus secundum militarem Caetera signa diversis praelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus permixtionem preliorum agnoscit. Buccina est qua signum datur in hostem: dicta autem a voce quasi vocina. Nam pagani agrestesque, ad omnem usum buccina ad compita vocabantur: proprie ergo hoc agrestibus signuarma Quirites. Huius clangor bucinum dicitur. Tubampraedonibus excogitatam, cum dispersi circa maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut bucina convocantur, vento plerumque obstrepente. Hinc postea bellicis certaminibus adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco per tumultum non poterat, sonitus tubae clangentis adtingeret. Tubam autem dictam quasi tofam, id est cavam. Item tubam quasi tibiam. Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans soldum canitur ut bella committantur, interdum ut insequan
Abbreviated transcription (Latin):
Ina gela oruci dicunur quod exhis exer¬
qitus & pugnandi & uicturiae receptui accepit sin¬
bolon Nam antꝑuocem tubae autpittibolum adricon¬
tur exercitus legionum Principalia signa aquilae
seferunł. Quamille proindicio uicturiae acceptamtitilae
suae. Auspicatus eam legioni signumdedit. Quo factum est
dit demceps militum signis commit teritur. Cuius mem in
Cucanus dicens. Signapares ccquilces & pilaminantia pilis
raconum signa ab appollinis mortepitonis serpentii inqui¬
coatasunt. Dehinc agrecis & romanis inbellogertari coepert̃.
p̃ilam insigno constitiurs& fertura gustus pran ternatio¬
uissibi incuncto orbe subiectas ut malus figuram orbis ostend¬
rit uixilum & ipsud signum bellum contractum nomenꝰ abens
beli diminucione quasi uelixillum. Subromolo autem fascicul
sem prouexillis milites habuerun. Hmc mnanibuli appellan¬
tur: Manibulus enim dicimus fascesfem quodmanum implean.

Expanded text:
gna bellorum dicuntur quod ex his exercitus et pugnandi et victoriae receptui accipit symbolon. Nam aut per vocem tubae, aut per symbolon admonetur exercitus. Legionum principalia signa: aquilae, se ferunt; quam ille pro indicio victoriae acceptam tutelae suae auspicatus, eam legioni signum dedit; quo factum est ut deinceps militum signis committeretur. Cuius meminit Lucanus dicens 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in cuncto orbe subjectas, ut melius figuram orbis ostenderet. 5. Vexillum, et ipsum signum bellicum tractum nomen habens a 377 veli diminutione, quasi velillum. Sub Romulo autem fasciculos feni, pro vexillis, milites habuerunt. Hinc et manipuli appellantur. Manipulos enim dicimus fasces feni, quod manum impleant.
Abbreviated transcription (Latin):
sum ceriois remediumest secccus pallens plenus. meũ
Locum demissus quoaries ꝑcutitla xder iorac rum mo¬
ioriuiss acilscedes pluteisart radoi cotuer stius¬
rernto qademopere sa cierdoostiobicintum ubias¬
iudes comtulo mnlis fit quod murus foditur &equo &
polipius es scutus maiorhetus deo quodelipa i
tis &s iaculis corpusmunit Cipius auteo pedr
est scutus equitum. Scutum apellatueucate
Lipius onte fertur umbo scutis parsmediaest qua¬
siumbi licus ÷ ancile uocatur scu turpioeus r
parte uolati aneissum acrotindum

Expanded text:
ulsum arietis remedium est saccus paleis plenus et in eum locum demissus quo aries percutit; laxo enim saccorum lioribus facilius cedunt. Plutei sunt crates coriopere faciendo hosti obiciuntur. Musculus cuniculo similis fit, quo murus perfoditur; ex quo et Clipeus est scutus maior, dictus ab eo quod clipet, id  et iaculis corpus munit. Clypeus autem peditum est, scutus equitum. Scutum appellatum eo qclipeus antefertur. Umbo scuti pars media est, quasi umbilicus. Ancile vocatur scutum breve et parte veluti ancisum ac rotundum
Abbreviated transcription (Latin):
currerom astis ccereouerunt. a quoromani exoriuntur
Et quiec unxilla romeenorum coccodecorantur siue quod
inans gaud& sangune cel bos zeppheris & perenis tem¬
pestatibus praesinos floris. & terrece uene tosaquis uela¬
ere quiec cerileosunt colorem: Luteor idest crocos igni
& solii Purporeos irisa crauerunt que marcum dicimus
quod irus plurimis colores habeat sic quo dum at expec¬
tacione doorum cultibus atque olimentis mundiał illus

Expanded text:
currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terrae, venetos aquis vel aeri, quia caeruleo sunt colore, luteos, id est croceos, igni et soli, purpureos Iri sacraverunt, quam arcum dicimus, quod is plurimos colores habeat. Sicque, dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis
Abbreviated transcription (Latin):
tehunus por agit: atque tranisit. celius alio tempore sequen
alium
perimncom t aneniuam montalitatis us que ad propriam m&a
adfnem cursus uenerat. denliebat. & currebatꝰ Nuoqu
deditis auteno aiunt propterca pede currere quia pedilis
cuiistiur norteditate olhoc ec siperiori parte cirns
Ad infenorce. Idest aboriente ad oceidentem quicensorr
os oniuntur & occidunt. Nudi currunt. quice &homines in
sececulo nullcco roliquie sunt restospeccio currunrt quasi¬
terutam &mortem nihil distat. sed hec ecigitur pro¬
irea caugas: quoque elecen Totuco. Idemgentiler
&iaencolores oquorum iunxerurt rorcosenim soli Idẽ
ignicdbos aeri prasinor teneuenetos mari adsimlantes
tem roseos ccestaticurrere. uoluerunt. quo digre i. coloris
sint &cunstatum flauescunt: celbos hiene quo dnitgla¬
picles &figoribus uniueritocaner cant Ceri prcesinor ui¬
ridi colore quicotuno pamphinus denicctur: Item rosos

Expanded text:
tae hujus peragit, atque transit, alius alio tempore sequens tae hujus peragit, atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam metaad finem cursus venerat, desiliebat, sive quod s. 1. Pedites autem aiunt propterea pede currere, quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiore parte currunt ad inferiora, id est, ab Oriente ad Occidentales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et mortem nihil distat. Sed haec igitur pro. Circa causas quoque elementorum idem gentiles etiam colores equorum iunxerunt, russeos enim soli, id est igni, albos aeri, prasinos terrae, venetos mari adsimilantes. Item russeos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant. Veri prasinos viridi colore, quia tunc pampinus densatur. Item russeos
Abbreviated transcription (Latin):
es qubus quer lin as solibiges. Lune trgecr infermo iegeer ioui destletu¬
ros Lucifero &npero iaer auerunt quadrezam. Ideosoli urguut̃ quia
ꝑquatuor tempora annus uertitur tteri ccestato autuono
Fahiemnor biga lune quõgemino cursu. cumsole contendit sibnequia
& poste &die ud&ur. Iungunt enim unum equi nigrum al terã
candidum trgcidus infens quicchis ꝑtrer ce&ates hominesa¬
gec inaeximnus cursus currit. Ioui prepter quod inceximiuii deo¬
rum suorum. cunene credunt. Ideo autem rotis quadnges cis¬
reredicuł. Siue quicemundus iste circalisu. celentate trans¬
currit: siue prop tersolem quieeuolulili ambiturotat Sieit
Ait ennius indepatefacit radis rota candida celum
xI. deseptem. Spacus
Septen spacia qua drigo curriuđ referentes hoc ad cursum¬
D Septenistellecrium. quibus mundum regidicurł . Siue adeur¬
sum. septem dierum. presentiumꝰ quibus ꝑactis uitece teu¬
munus consumatur quorumfinis est. creata Idest iudiciũ

Expanded text:
igas soli, bigas lunae, trigas inferis, sejugas Jovi, desultores lucifero et hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli jungunt, quia per quatuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno, et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia die et nocte videtur: jungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia ii per tres aetates hominega maximus currus currit Iovi, propter quod maximum deorum suorum eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat; sicut ait EnniusAnn. 558: Inde patefecit radiis rota candida caelum. § 37 De septem spatiis. Septem spatia quadrigae currunt referentes hoc ad cursum septem stellarum, quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis vitae terminus consummatur; quorum finis est creta, id est iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
Pe tacuhiae
iriopinon ceuera liter nominatur. uolup¬
tectes que non periem&ipsee inquinani sedpea
que illiegolr untur Dic taautem spoc tacula eoqđ
io minibus puplica ibi praeboatur inspectio haec&
uera nim cupata quodin ludis gerantur autuocenis lu

Expanded text:
pectacula ut opinor generaliter nominantur voluptates, que non per semetipsas inquinant, sed per ea que illic geruntur. Dicta autem spectacula, eo quod hominibus publica ibi prebeatur inspectio. Hec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur, aut in scenis. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
otuseot es⁊ aque castori & polluci deputan turenhaeꝗpecres
quibus equos ccmercurio distributos storicqo docent d&edo tepd¬
qui oquostris ludiest: quen greci ippon apellãt : Sed &emart se
lous nludis equisunt consecrati. & ipse quaditns pinime ⁊ Er cen¬
sisanter lidi eo dicti uel acir cumeundo uel quo dubipans etand¬
hct circerses abensibis circa quos currebant: Si quideor ano lit¬
eci carinces flininum. Currus agittantes gladios inordine in
ipelitore ponebant: Et erat artis equum circa pericula torqe¬
ro nde & circensis dicti putantur quasi circumensis Il deciRec¬
cuius edes medio spatio & effigies defastigio ccedes ebriei
qpodnom pirtauerit sub tecto consecrandum queni in cpertoha¬
bend Est autem circus omne illud spatium. quod em cuire equi
solont I imcromeni dctum putent a circurtu equoruna
eoquodibi errcumm& ces equi curraN: greceuero. acincae
absolis filico quecepatrisuo hoogenus certaminus Insttunt¬
adserunt noncupatum. Ꝙcebea circi apellatio elos aracien¬

Expanded text:
atus est. Itaque Castori et Polluci deputantur haec species, quibus equos a Mercurio distributos historiae docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quem Graeci ἵππιον appellant; sed et Martis et Iovis in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundoautem circenses ab ensibus, circa quos currebant. Fabula ore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripe litore ponebant; et erat artis, equos circa pericula torquere: inde et circenses dicti putantur, quasi circumenses. Cirprincipaliter, cuius edes medio spatio et effigies de fastigio edis emicat, quod non putaverunt sub tecto consecrandum, quem in aperto haberent. Est autem circus omne illud spatium quod circumire equi solent. Hunc Romani dictum a circumitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Greci vero a Circe solis filia, que patri suo hoasserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumen
Abbreviated transcription (Latin):
Cuneis enum corporeis teb pondus uetura dedit : suum quo que regi& omnia : Nondus priu¬
atłiquiores. Sec&terint seisto hac arte experimentior fuit. Pondus dictũ eo qđ inftt¬
tera liberatum pendecet: hinc & pensum: Abusiuie cuitẽ ponduis libra una est: Undec
dipondius dictũ est quasi duo pondera qđ nom̃ ad huc in usur&in &ur. Trutina egem¬
na ponderũ lances aequali examine pendens facta propter talentu &centenaru
pendenda sicut momentuna. ꝓparua modicaque pecunia : haec & monita uocatu : Idem &c fpa¬
tera nomen ex numero habens qđ duob: lancis &iuno in medio stilo libratoci aequalit

Expanded text:
cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondusCarcunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondusCarantiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria adpendenda; sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Idem et statera nomen ex numero habens, quod duobus lancis et uno in medio stilo librata aequalit
Abbreviated transcription (Latin):
laborisds inssania &gallia eruitur plubũ Nam in brittcenia summoteso coreo
abigne defendit Ecũ st natureris ferrique dierissima si abs questagno fuerit urtur & oremo
uocatur. Defecacior estenim hoc m & allũ omnibus m&allis huius trea genera : Vnum
łexpini arboribus fluit. qđ sucinũ dicitur : Alterum in & allum qđ naturaliter mu¬
nitur & in precio hab&urTerciũ qđ fit deribus pastibus auri& angerłi unaquas partes
&uiã sinaturalẽ soluas inuenies. undeniha interesse natum Anfastũ utrũque en imeius¬
em paturae est. Electrũ qđ est uatulrales cius modi. Natura est ut in cmnuiuus
lumi na clocrius cunctis m&allis fulgeat & ueninũ ꝓdat : Nasi eo in fundas uininũ stridorẽ
edit & colores uarios in modũ. arcus cȩlestis emittit¬
onderũ ac men surarũ iubat cognoscere modũ : Non omnicorporadia sicut scriptum est
asumimis usque adima : In mensurũ &numero &pondere disposita sunt ad que formatis

Expanded text:
Laboriosius in Hispania et Gallia eruitur plumbum. Nam in Britannia summo terrae corab igne defendit, et cum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stanno fuerit, uritur et crevocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. 2. Hujus tria genera. Unum, quod ex pini arboribus fluit, quod succinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur, et in pretio habetur; tertium, quod fit detiamsi naturale solvas, invenies inde nihil interesse natum an factum: utrumque enim ejusdem naturae est. Electrum, quod est naturale, ejusmodi naturae est, ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit, et colores varios in modum arcus c § 25 De ponderibus. Ponderum ac mensurarum iuvat cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata;
Abbreviated transcription (Latin):
us rubiginem tralnt: Cum ferro magnes lapns concordiam hab&. sola enim hacẽma¬
teria iumab hoc lapide accepit. r&enitque longo tempore: Exeodem lapide arci¬
tactus quidam. al exandrie templum concamerauit. Vnde in eosimulacrum fer¬
ro inaere pendere uider&ur. Ferrum accensum igni nisidur&ur hictibus
conrumpitur. Fubens non est abile ad tondendendum neque antequam al¬
re incipioet : Necio ł alumine inlitum ferrũ fitaeris simile. Purganiem
fesꝰ nubigo & scorra: Rubigo est uiciũ rodens ferrũ ł seg&es quasi rodigo mutita
littera. Haec & rogo aberudendo: Nam erugo uiciũ est ferri aberudend
dicta Non ab ȩrameNo : Scoria uero purgamentec & sordes sunt que igne
ex quo euntur. &dilto scoria quia deferro excutitur: Rubigine autem
car& fessum. ficerusa &gipso & liquidapice ꝑunguitur. Item rubigo fera¬

Expanded text:
celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet; sola enim haec macelerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet; sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, conrumpitur: rubens non est habile ad tundendum neque antequam albescere incipiat: aceto vel alumine inlitum ferrum fit aeris simile. Purgamenta ferri, rubigo et scoria. Robigo est vitium rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera; haec et aerugo ab erodendo; nam aerugo vitium est ferri ab erodendo dicta, non ab aeramento. Scoria vero purgamenta et sordes sunt quae igne exquoquuntur: et dicta scoria quia de ferro excutitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferra
Abbreviated transcription (Latin):
demodo etuor efsnditurr. Sdullũ aũ corpus tamdensis int̃ secoherenteibus. deoupli¬
utis elemenłis quã ferrũ. Vnde mestillidurieia cũ fragore Fermauteni mu& allum
penc ubique repperitur. sed exomnibus generibus palmas aerico ferro ditur. Scres
eñ hoc eũ uestibis suis pellibusꝙ mittunt᷑ secunda pastico Neque lia generae ferri
ex mera acie temperatur. Caerisenim ad insc&eur mollior eã plexus differencia
ferri plurima iuxteterrȩ genus. Nũ aliud molle plũbum quiuicinum retarum
& clicuorũ uribus aptum . Aliut fragide &ȩrosum cultura terrae conueniens
d breuitate soluplac& clauisque calicarus. Aliud rubiginem. celerius sent
Stricturȩ uocantur haeonines qđ non in aliis mecillis adstringenda abte uocabulo
positio : Aquarũ uero summa differencia ẽ quibus ferrũ candens mergitur q
cior fit acies unde & tenuiora. ferram̃too ole orestingui mos est peuquã fragilli¬
etem durentur : A ferro sangis humanus sesculciscitur contactũ namo

Expanded text:
inde 293 modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et implicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico, neque alia genera ferri ex mera acie temperantur. Caeteris enim admiscetur mollior complexus. 3. Differentia ferri plurima juxta terrae genus. Nam aliud molle, plumboque vicinum, rotarum et clavorum usibus aptum; aliud fragile, et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet, clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocantur hae omnes, quod non in aliis metallis, a stringendo apte vocabulo imposito. Aquarum vero summa differentia est qior fit acies; unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur; contactum namque
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ appendens seliquas nobem. qui triplicatus conculam facit: Concula
draga una & dimi dia adinpl&ur ciatipondus docĩ dragmis ad penditar
qui & iam aguib: dam causatus nominat᷑. Oxi falus fit. si quinq dragncceaa¬
duntur ad doĩ. A citabulus quastapars ominae est uo d&ci draqmas
adpenditur cotula emina est habais ciatorro quae ideirco cotulauo¬
catur. quia cote grecosermone incisiodicit᷑. & emina sextarii induo equa
facit. sex carius ducerum librarum est quibis ad sumptus nomi naturũ¬
m&itur sotariis. a quo & sȩetami nomen deder̃. Congũ autecon aconse¬
endo idest por augm̃ tum crescendo uocatur. undo postea pacunia beno¬
ficu gratia dari cepta conqarium appellatũ est. Unus quisque enim suitem¬
poris imperator faborem populi captans. adiciebat ut langior uidoritur in
donis: Congariũ autẽ spocia lit̃ mñsura est. liquidorum cuius pemsi

Expanded text:
hmae, appendens siliquas novem, quod triplicatum chonculam facit. Choncula hmae, appendens siliquas novem, quod triplicatum chonculam facit. Choncula drachma una et dimidia adimpletur. Cyathi pondus decem drachmis appenditur, qui etiam a quibusdam causatus vel lassatus nominatur. Oxybaphus fit, si quinque drachmae adduntur ad decem. adpendens. Cotyla emina est habens cyatos sex; quae idcirco cotyla vocatur, quia cote Graeco sermone incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa facit. Sextarius duarum librarum est. Qui bis adsumtus nominatur bmetitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem a congiendo, id est per augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul
Abbreviated transcription (Latin):
nos enim talentum est septuaginta duarum librarum. sicut plautus ostendit
quiait duotalenta esse centum quadraginta libras: Est aũ triplex id ÷ mi
medius. summus minor quinquaginta: Medius seꝑtuaginta duarũbi¬
rũ suminuscentum uiginti constat : Centenarum Nomeri nomen est eo qđ centum
ubrarũ ponderis sit. qđ pondus ꝓpt̃ perfeccionem centenarii nomeri instituer̃
romani.
ii.CMensura est res aliqua modo suo
uel tempore circum in scripta. Haeo aut cor poris est aut temporis : Corpores
am sui orb̵ haber& mensurã : quod geo metrices pruescrutare audent temporis
ut m̃ sura orarum & dierũ & annorũ. Unde & metire pedes orarum dicimus
hoc est mensurare. propriue autẽ iñsurceuo cata quod ea fruges metiuntur
adq frumentũ. id est humida & sicca ut modius erra hones urnas
anforas meisurarũ parsminima coclear quod est dimidiapars drag¬

Expanded text:
nos autem talentum esse septuaginta duarum librarum, sicut PlautusMost. 644 ostendit, nos autem talentum esse septuaginta duarum librarum, sicut PlautusMost. 644 ostendit, qui ait duo talenta esse centum quadraginta libras. Est autem triplex; id est minor, medius, summus. Minor quinquaginta, medius septuaginta duarum librarum, summus centum viginti constat. Centenarium numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit. Quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani. is. Mensura est res aliqua modo suo e animoque finitur. Hec autem corporis est aut temporis: corporis, ut ropriam sui orbis habere mensuram, quod geometrici perscrutare audent. Temporis, ut mensura horarum et dierum et annorum: unde et metire pedes horarum dicimus, hoc est mensurare. Proprie autem mensuram atque frumentum, id est, humida et sicca: ut per modios, urnas et amphoras. Mensurarum pars minima cochlear, quod est dimidia pars drac
Abbreviated transcription (Latin):
leri semis est quasi sẽmis assisQuudrantẽ ebraei similiter. condrantem uoeant. &uo¬
catus quadrã quodunciae quastam pastã adpendeat. Sicel qui latino sermone siclus cor
mipte appellatur. ebrgũ pomen est. ab esis apiteos uncit pondus: Apud latinos aut̃ &re¬
cos quar tapars uncie est &stateris medi&as: Drãmas appendens duas. Vndecum inlit¬
is diuinis legitur siclus uncia est. cũ uero ingentilium quarta uncia est par
Vncia dicta qđ uniuersitatẽ minorum punderũ sua unitacte uincfat id ⁊ con¬
mecitur ł quia librã effecit : duo d&cies computatur. libraduo d&im uncias
ꝑfecitur. & inde hab&ur ꝑfacti ponderis genus. quia tot constat uncus qđ m̃¬
b: annis dicta aũ libra qđ sit libera & cuncta intrase pondera p̃dictu o¬
cludat mna in ponderib centũ dramis appendit᷑ &ẽ nomen grocum :
tulenło maiuscuius uarium apud diuersas gentes pondus heb&ur Ecpud roma¬

Expanded text:
deris semis est, quasi semis assis. 17. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant, et vocatur quadrans, quod unciae quartam partem appendat. 18. Sicel, qui Latino srupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conmetitur, vel quia libram efficit duodecies computatus. 20. Libra XII unciis perficitur, et inde habetur perfecti ponderis genus, quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra, quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta concludat. 21. Mna in ponderibus centum drachmis appenditur, et est nomen Graecum, talento maius. Cuius varium apud diversas gentes pondus habetur. Apud Roma
Abbreviated transcription (Latin):
los tresElatinum signi ficat obolos iiii. E latinũ demons¬
trat obolos quinq: Obolos uero se propterea caracterem non ha¬
bent eoquod in una dragma see ueniant. quod est pondus dinarii
argenti Hetalittora significat siliquas octo. Id est tremissem
N latinũ signficat nomis mee gecum idest rohdum. ip roti adianeta
b&. Ion hecet dimidium solidum. Y uirgula diue. & uno angulo aleua
indectlim sede uidentes. significant dragnã quamenta mobcen appellant
Nr lahum adiunto gam ma greco significat semuntia. Io gamma
autem dacue litterue. S. laqnum infine adiunltum sionificat un cicm
A labda precum permedium sui: i. latinum adi&tum nanifiait libram

Expanded text:
los tres. F Latinum significat obolos quattuor. E Latinum demonslos tres. F Latinum significat obolos quattuor. E Latinum demonstrat obolos quinque. Oboli vero sex propterea characterem non habent, eo quod in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant. NΓ. N Latinum adiuncto Gamma Graeco significat semiunciam. Γo Gamma autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram
Abbreviated transcription (Latin):
culs pecgt qn murhabce urna Medimna ñ suraore quinqr madi¬
onel o teo ͥ quimo nte lagna ł inqua uocatur ide dimdia. eoquo d
quinq modims mciceturꝰ qui est dimi dius numorus aper peto di¬
nario : Artabamensura est. aput ueoyptias setariorum septua qui¬
ta duorum conposita ex numero propter septua gnta & duagentes
uel linguas quae orbem inple uer̃ : Ftomor quin decim modiorum uin
append& : siorus trigurta modiorũm iñ sura conpletur. Hic & hebra¬
coser mone discendit quiuo catur chorus a similitudino collis Coria
eñ hebraice colles appellantur. coacer uatem̃ modu triginea ins¬
tar colles uidentur & honus cumeli efficiun :
ondoris signa plerisque ignota sunt . & in de errorem legentibus
faciunt : quapropt̃ formnus eorũ & carusteses: ut aueteribus
signata sunt subiciamus. ⁊ littera sign ficat dimidium obolum
uir gulue qualiter iacens & porrata simpliciter significat obono¬
lumtꝰ geminata. uir qula duo obolisunt. I. lagnũ siaificat obo¬

Expanded text:
n habet urnam. Medimna mensura est quinque modiorum. Medimna autem Latina lingua vocatur, id est dimidia, eo quod quinque modiis metiatur, qui est dimidius numerus a perfecto denario. Artaba mensura est apud Aegyptios sextariorum septuaginta duorum, conposita ex numero propter septuaginta et duas gentes vel linguas quae orbem inpleverunt. Gomor quindecim modiorum onus adpendet. Corus triginta modiorum mensura inpletur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur 'cor' a similitudine collis: 'corea' enim Hebraice colles appellantur. Coacervati enim modii triginta instar collis videntur, et onus cameli efficiunt. § 27 De signis. Ponderis signa plerisque ignota sunt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subiciamus. Z littera significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et porrecta simpliciter significat obolum. = Geminata virgula duo oboli sunt. T Latinum significat obo
Abbreviated transcription (Latin):
uocati sunt : Quieos primũ apud latinos imaginib: uotauit eccitulo nominis su
praes cripsit: Hioles dicuntur a sac colo quoconduntur. a contenencdo Id qđ corin&
ꝓppellatũ. In nomis matcetria ꝙ runt᷑ in & allũ figura &pondus siexis aliquidde¬
fuerit Nomisma nonerirt. Tria sunt ccũ genera argenti & uri &aernis signatu
factũ exinfactũ: signatũ est. qđ innũ mis est faltũ. Quod inuasis & signis infoctũ
qđ in massis qđ & graue dicit᷑ id ÷ massa : Innoticiã aũ formarũ m&ulla itec uoner
dũ esũ quoũ ꝙ casuardenites silue ex quo quereN terrã quȩ cale factis uenis foditriuos
cous cuoro puer set sustust : siueigitur aesillud fuerit siueaurũ cũ inloca teise depro¬
sor maueroreret simnp set sigurã in quã illud ł yfluens riuos ł ꝯaipiens licunde pr¬

Expanded text:
rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit et titulo nominis sui rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit et titulo nominis sui praescripsit. Folles dicuntur a sacculo quo conduntur, a continente id quod continetur appellatum. In nomismate tria quaeruntur: metallum, figura et pondus. Si ex his aliquid defuerit, nomisma non erit. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis et signis; infectum, quod in massis; quod et grave dicitur, id est massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens ri
Abbreviated transcription (Latin):
tundũ signato exquorũ m&allis. Quãuis postea fuisse facta pocunia. Nom̃ tam̃ aera
nom̃ eegroco. latinoq sermone conpositũ: Nãtes graece repositũ dicunt. Latine¬
qdiun stũ sonat repositũ aurũ Auraria nonĩ hab& abauro. Tributa uero eoqđ
sse noma nũ populũ constat utiq qui praerant in singulis pastib: tribuni dicerextur. Vn¬
de&iã sumptus quosdabant populi tributa nominaminauer̃: V&tigalia sunt tributa
uehendo dicta Stipendiũ abstpendia nominatdem: Atł qui enĩ &pendere po
soliqerant magis quã ad numerare : Non i appellecta ẽ quamonit Nequa fraus in
& allo ł inponderae fiat Nomis ma ẽ soledus aureus ł asgenteus suo aereus quila
mis madicitur quia nominib: principũ effigusq signatur. Prius nũmus argirus Nuti¬
cu pabatur quiaquã plurimũ exargento ꝑcutiebatur: Nũmi aũ anuma romanorum

Expanded text:
nondum signato, ex quorum metallis, quamvis ponondum signato, ex quorum metallis, quamvis ponomen ex Graeco Latinoque sermone conpositum. Nam θες Graeci repositum dicunt, Latiniunctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. Tributa vero, eo qisse Romanum populum constat, ut etiam qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur: unde etiam sumptus, quos dabant populi, tributa nominarunt. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta appellata est quia monet ne qua fraus in metallo vel in pondere fiat. Nomisma est solidus aureus vel argenteus sive aereus, qui ideo nomisma dicitur quia nominibus principum effigiisque signatur. Prius nummus ἄργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
tura eĩ easit utubi unauena ad paruerit ibi spossit alterius inqui¬
di Qcptẽ sunt autẽ genera m&allorũ aurũ aregentũ aes clectrũ stugii
dor auri
traleeniẽ it mecallorin: splendor plus fulget iucecila repcus Ino dicatiu¬
disri quorĩ ful ger ⁊plenelilos recddos obridiũ anudisu qued obra
slondorer Qstem colori s obtimi qđ hebrei opur grece eirron uocant Dratea
habebect & nomen: Decoreo enĩ pecodũ xummi incidebattur & signabansur
Postea a saturnino aereus numurinuentus. Ipsienĩ signare numost uesembi
Apaurei alntiquos peceuiũ dicẽbetanra peco dibus. Inquib eorũ constebat uni uer in substanea¬
Qimd dore quos iuesulocabitibr quierat diues modo uero pecumi osus aNliquissimi uondũ
duro argdntoq in uerło. draeutebantur Nã prius aerȩ apocunia musum fuit post añ¬
genteco  Deindeaurea subsecuta ẽ. sed ab eaq coepit & nom̃ rocinuit : Vnde & cerariũ
ietũ quiprius aestantũ inusũ fuit. &ipsud solũ recondebatur auro & argenti

Expanded text:
ius inquindi. Septem sunt autem genera metallorum: aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, endor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hirum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei 'ophaz', Graeci κιρρὸν dicunt. Brattea habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi apud antiquos peculium dicebatur a pecudibus, in quibus eorum constabat universa substanunde et pecuarius vocabatur, qui erat dives, modo vero pecuniosus. 5. Antiquissimi, nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta, sed ab ea qua coepit nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsum solum recondebatur, auro argentoque
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur .III. Vnicuiquȩ uũt punderi  certus est modus Nominib: ꝓpriis designttus¬
V Calcus minima pras ponderis Quasto pars oboli est constans lentis geminis grans
pellatus autem calcus qđ sit paruuilus sicut & lapis calculus qui adeominimts
ut sine molestia sui calc&tur : Silica uice sima quafta pars solidi est : Ab arbore
cuius semen est uocabulũtenens : Ceratimoli pars media est. habens silicã unã
semis: Hunc latinitus seme obolũ uocat. Cerictim aũ grece. litine siliea cornũ

Expanded text:
urata. Unicuique autem ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum
Abbreviated transcription (Latin):
cȩguttȩ similis cũ uariotẽ diuersorũ colorũ corinto primũ
repertur exeo colũ nȩ ingenter. liminaque fiunt ae traber
Caristeũ uirideoptimũ nom̃ ab aspectu habenr eo quod gratur
nt hnrqui genimar scul fiunt : eiur enim uiriditur refecit oculor
Numidicũ marmor nunndia mittat ad cutẽ rucũ demittit¬
Crocũ similem unde & nomen accepit. Noneritis redin marra
& liminũ uru aptũ est : Luculleũ marinor narcitur bitheo in¬
sula cuilucullur consul nomen dedit: quid electatur illo prini
roma inuexit. solũ que penehoc marmor ab amatore nom̃ ac¬
cepit est & linlensis : Tnefian appellatur a colorecinerir cuius
lapidir alligatio contrarerpentir luudatur : ebur ab arro idõ
secuntur: E que multũ auri decorẽ tribuunt. Venur tate colo¬
rũ primorda eius arupecaucaro fabulaeferunt: primoteũ
primu frumntũ raxieius indurr roferro acdigito circũ darre

Expanded text:
cae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum cae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. Caristeum viride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Numidicum marmor Numidia mittde et nomen accepit; non crustis, sed in massa et liminum usu aptum. Luculleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpentes laudatur. Ebur a barro, id esecuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse,
Abbreviated transcription (Latin):
eximii ligiłmur cognonidto hic apud paron insulã nartitur
unde &pariur non cupatur magnitudo eius qualanciscrate¬
ras que non excodat ungentis &i preaptur: coralliticur in
asia reptur menrura nonultra cubitabina. candore pxi¬
mo eboris ad quadã simi litudine ediuero niger: Alabar¬
dicus terrae suȩ nomine noncupaturpurpure is pec¬
tur nimilir iste inoriente igniliquatur adq adisumuttri
sumndtur. Tebaicur inter stinetur aur eirgut tir inuenit¬
inuenitur in parte egrptia scriptu cudiculis adterrenda collo¬
ria quadã utilitate naturali conueniens: Sieniter cirea
rienm̃ uel tebarnascitur. trabes exeo facere regis: Marmor
autem quȩ in officinis rupibus gignuntur : Ex quib: itusiuis
diuersi coloris maculis distinctur hicuius primũ usũ insulae
eĩ cladae dederunT: Hesbiur libidior est paulo huio. sed &
ipre diuersis coloris macular habens: Corinteus ammonia¬

Expanded text:
eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, unde et Parius nuncupatus. Magnitudo eius, qua lances craterasque non excedat; unguentis et ipse aptus. Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum vitri funditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte Aegypti adscripta, coticulis ad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. Syenites circa Syenem vel Thebas nascitur. Trabes ex eo fecere reges. Marmora autem, quae in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammonia
Abbreviated transcription (Latin):
ter serpenciũ maculir pimile est. unde auocabulum slumpptt
Duo eius genera mollũ candidũ. nngrum durũ augusteũ
&tiberiũ: In aegipto augusti hactiberu primũ princi¬
patur reꝑta sunt. dipfeneneia corũ est ab ophite Cũillut
ut prȩdiximur serpentiũ maculis rimilir. haec maculis
diuerso modo colligunt: Nam augusteũ undatĩ est: erir¬
pũ inuerticis tiberiũ sparra Non concioluta caniciae.
purpuritis. exaegrpto est rupens candidur int̃uenienti¬
b punctis. nominireius caura quod rubeat purpora:
Basaniter ferrei colorib siue duricia unde & nomen
eidatũ est. inuentur in aegrpto & hiopia E labastristis
lapis candidus inter instinctur uarus colorib ex quo euan¬
golici illius unguenti uasculum fuit cauant enĩ hunc
aduara ungentaria. qm obtime seruare in corrupta dicit᷑.
Nascitur circa thebas egopciar &da mascũ siriae c&erir
candidior ꝓbatissimus uero mindia: Parius candorir

Expanded text:
tes serpentium maculis simile est, unde et vocabulum sumpsit; tes serpentium maculis simile est, unde et vocabulum sumpsit; duo ejus genera, molle candidum, nigrum durum. 4. Augustaeum, et Tiberium in Aegypto Augusti, et Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, cum illud, ut praediximus, serpentium maculis sit simile. Haec maculas diverso modo colligunt; nam Augustaeum undatim est crispum in vertices, Tiberium sparsa, non convoluta canitie.Porphyrites in Aegypto est rubens, candidis intervenientibus punctis. Nominis eius causa quod rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: inventus in Aegypto et Aethiopia. Alabastrites lapis candidus, intertinctus variis coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris
Abbreviated transcription (Latin):
tr igne resistenr sifniur mollir & candidur excale factur
oleo igrescit adq durirc& : Iupidir quoque medicin aliũ
mostariorũ apigmentorũ urib: apti: edirur praccipuur
&in decolaticur: Tebaicur quoq & baruniter lapidir. nihil
exsese remittentes Specularir. lapiruocatur est. quod uttri
more trans luceat: Reppestur primũ inspania e&cer¬
ori circase gobriga urbem: Inuenitur enĩ subterra.
ad marmora Nã inter lapidir & marmora . differeneia
est Nam marmora dicuntur eximii lapider quȩmim aeu¬
lir & colerib cõmendatur: Marmor: permo grecus est.
a uiriditate uocatus & quã ius postere &alnr eo larir
inueniantur.
Nomentamen pristinũ a uiriditate tenuerint: Marmnorum
coloris & genera. h nunierabilia sunt : Nontamen omnia
erupib exciduntur. sed multu subterra sparrasunt. &p
ciosis simi generis. Nicut lace dȩmoniũ uiri decuncunctis rep¬
tũ priur apud lace daemoniur unde uocabulã traxit opii¬

Expanded text:
ter igni resistens. 35. Siphinius mollis, et candidus, excalefactus ter igni resistens. 35. Siphinius mollis, et candidus, excalefactus oleo nigrescit, atque durescit. 36. Lapides, quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum 260 usibus apti. Ephesius praecipuus, et inde Chalazius. Thebaicus quoque, et basanites lapides nihil ex sese remittentes. 37. Specularis lapis vocatus est, quod vitri more transluceat, repertus primum in Hispania citeriore, et circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra, ad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvisinveniantur, nomen tamen pristinum a viriditate retinuerunt. Marmorum colores et genera innumerabilia sunt: non tamen omnia e rupibus exciduntur: sed multa sub terra sparsa sunt, et pretiosissimi generis, sicut Lacedaemonium viride cunctis tum prius apud Lacedaemones, unde et vocabulum traxit. 3. Ophi
Abbreviated transcription (Latin):
marmors cunididiq ad que traur lucenr exquo quodam templum
centractũ est aquondã roge somb auro is quib clausis claritar intur
diurna erat: Emiter horis sitinlis in quod arium conditũ faerun
parioq: similircandore &duriciã minus tintũ ponderonir
quipurur uocitur: of traciter uocatur. quod rimnilitudinem
testȩ habeat. usureuir ꝓpomice: Melaniter lapis dictur
est eo quod melleũ &dulcẽ. sucũ emittat: hirmirir lapis
arper & indomitur &omnia udterens ex quo lapide gem¬
mȩ teruntur: Cristtis colorib similis. ocreae inuenit
in aegrptũ: aemniter similir nntro seddurior. gignitur
sed lacteus cũ resoluitur remordem uehementer: Coru¬
nus albur est durior que parior. molliciur uelutiui ridir
a gran dir: inuenitur in aegrpto : Turculanus aloco italix
dictur dirnlire ignetraditur: Sabinur furcur addito
oleo &iã luctre fertur est & quida uiridis lapir. uehemeu¬

Expanded text:
marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostr lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, sed durior, gignitur sed lacteus cum resolvitur, remordens vehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igne traditur. 34. Sabinus fuscus, addito oleo, etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehemen
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod siexi prum uestir fuerit contexta. contraignẽ reristat:
&igne in porita non ardect. sedrplendore accepto nitiscat
& est sisi aluminis similir: Veneficis reristens omnibur specia¬
liter magorũ: Batraciter similir est testȩ. lami norȩ prsibilis
galuctiter colore cinercurgustu suauir. sedideo uocatur qđ
quidã dere lactcum ad tritur demittat: obrur lapis ingerest¬
trans lucidur &uitrihaberr similitudinem. penitur iurpeculir par¬
&u propter imaginũ umbrar. reddendar gemmar multiexeo
saciunt Narcitur inindia &mpino italiae : mitridar, lapis
riuntur in indiraquilarũ aunt binor inuenire marẽ & feminã
nec sine iur parere aquilis horũ marculor durursimi lir gallae
subrutilis femineur uero purpllur aemollir. Allegatipartur
eleritatẽ faciunt &iã aquib: aliquid uuluae excidunt nipcito
parturientib auferantur. fingites capadociȩ lapir duriciã

Expanded text:
eo quod si ex ipso vestis fuerit contexta contra ignem resistat, eo quod si ex ipso vestis fuerit contexta contra ignem resistat, et igni imposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat, et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. 20. Ostracites similis est testae laminosus scissibilis. Gallactites colore cinereus, gustu suavis, sed ideo sic vocatus, quod quidam de se lacteum attritus dimittat. translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt: nascitur in India et in Samnio Italiae. Mithridax lapis riuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia