comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis apud uos reus inuemar. nͥ ũrã
fidelib indiciis p̾muniero sc̃itatem.
gr̃a bñficientie liberał astͥnxit. Hic
cũ p̾dictã eccłiam suscepisset: mag¬
nã temporalib curã. maiorẽ sp̃ualibꝰ
homos ẽs impendit. Ip̾ãm gͥ thesau¬
ris ornatã. instruã edificiis possessio¬
nib reddidit ampliatã. ad eo qd̾ ꝓ .xiii.
canonicis quos scłares appellant. ipsis¬
q pauꝑib moriens ibidẽ . xxxui. cano¬
meos regłares. cũ om̃i eoifitioꝵ suf¬
ficientia ⁊ reddituũ copia dereliqͥt.
Cũq eã intẽꝑalibꝰ nobilẽ reddidisset:
in sp̃ualibꝰ semꝑ nobiliorẽ studuit
exhib̾e. uir magnificꝰ ⁊ om̃i scĩtate
laudabił. cui nec sc̾itas magnificen¬
tiã tolłet. nec magnificentia scĩtatẽ.
Quod bonũ ap̃decessoribꝰ ur̃is uiris a¬
płicis. honorio pͥmũ. pꝰmodũ innocẽ¬
tio. deniq eugenio: iadriano ceptũ ẽ.
⁊ firmatũ: p̾cedente siqͥdẽ głiosissimi

Expanded text:
tis apud vos reus inveniar, nisi vestram fidelibus indiciis præmuniero sanctitatem. gratia beneficentiæ liberalis astrinxit. Hic cum prædictam ecelesiam suscepisset, magnam temporalibus curam, majorem spiritualibus homo sanctus impendit. Ipsam igitur thesauris ornatam, instructam ædificiis, possessionibus reddidit ampliatam, adeo quod pro XIII canonicis, quos sæculares appellant, ipsisque pauperibus, moriens ibidem XXXVI canonicos regulares cum omni ædificiorum sufficientia et reddituum copia dereliquit. Cumque eam in temporalibus nobilem reddidisset, in spiritualibus semper nobiliorem studuit exhibere vir magnificus, et omni sanctitate laudabilis, cui nec sanctitas magnificentiam tolleret, nec magnificentia sanctitatem. Quod bonum a prædecessoribus vestris viris apostolicis, Honorio primum, postmodum Innocentio, denique Eugenio et Adriano cœptum est et firmatum ; præcedente siquidem gloriosissimi
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾am. Item. nͥ habu̾it lib̾tatẽ: misera e¬
deteriꝰ est. miserã ẽẽ: quam ñ ẽẽ. Meliꝰ in¬
qͥt ei erat: si natꝰ ñ fuisset homo ille. De
uda dictũ est. Qm̃ meliꝰ erat ei natũ ñ ẽẽ :¬
ꝙͣ. adeiꝰmi miseriã natũ eẽ. Idõ dñripat᷑s¬
Rͥm̃i ut statꝰ eccłie ꝯseruet᷑ incolumis:
oportet unitati eiꝰ. ilib̾tati sollicite ꝓuid̾i.
utͣq eñi his diebꝰ hac tempestate sic̃ nosmi¬
serabilit̾ exꝑim. młtis urget᷑ in cõmodis.
młtis in iuriis infestat᷑. qr alt̾am scind̾e
nitit᷑ scismaticoꝵ ambitio: alt̾am q̃rit
auferre uiolentia tirannoꝵ. Utrumq
tñ eis ꝑd̃ĩ grãm impossibile erit. Impossi¬
bile siqͥdẽ est. spu̾ale eccłiastice unitatis
patre auetore in dissolubili federe cone¬
rũ est et firmatũ. Impossibile ẽ. suam
eccłie dĩ tollere lib̾tatẽ. ꝙͣ dñici sangͥniᷤ
ꝯscecrauit effusio. Licet eñi palee de area

Expanded text:
substantiam. Item, nisi habuerit libertatem, misera esubstantiam. Item, nisi habuerit libertatem, misera edeterius est miseram esse, quam non esse. Melius, inquit, ei erat si natus non fuisset homo ille , de Juda dictum est, quoniam melius erat ei natum non esse, quam ad ejusmodi miseriam natum esse. Ideo, domimi, ut status Ecclesiae conservetur incolumis, oportet unitati ejus et libertati sollicite provideri. Utraque enim his diebus, hac tempestate, sicut nos miserabiliter experimur, multis urgetur incommodis, multis injuriis infestatur, quia alteram scindere nititur schismaticorum ambitio, alteram quaerit auferre violentia tyrannorum. Utrumque tamen eis per Dei gratiam impossibile erit. Impossibile siquidem est, spirituale ecclesiasticae unitatis Patre auctore, indissolubili foedere connexum est et firmatum. Impossibile est suam Ecclesiae Dei tollere libertatem, quam Dominici sanguinis consecravit effusio. Licet enim paleae de area
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ intendit᷑: duo st̃ studiosiꝰ obseruanda.
causa scił et tempꝰ. Et cãm qͥdẽ ratio sub¬
ministrat. tempꝰ aũ oportunũ redoit occa¬
sio. Oecasio aũ est. oportuuitas sumpta
ex temꝑe. sic̃ uiro placuit eloq̃nti. Ita est.
tẽ: ip̃m ducit᷑ ociosum. Su mportune di¬
ctũ fu̾it: reputat᷑ infestũ. Que aũ ociosa
uł infesta ft̃: raro desid̾atos assequuntur
euentꝰ. Et id cũ multa de scͥpt᷑is scĩs possent
utilit̾ ac ꝓbabilit̾ in cõmune ꝓferri. ad ea
potissimũ sermo ꝯu̾tendꝰ est: ad que nos
et urgens necessitas impellit. et euidens
inuitat utilitas. d qͥd: Ad tractandũ uo¬
b̾cũ deunitate et lib̾tate eccłie d̾i. Sine hiͦ
eñi duab ñ pot̾ eccłia salua ꝯsistere. Sed
nͦ ꝯsistere qͥdẽ. Quia nͥeccłia habu̾it unita¬
teni: ñ erit una. Si una ñ fu̾it: non erit.
Om̃e eñi qd̾ est. icõ est. qr unũ est. Qoͦ aut̃
unũ non ẽ: admittit parit̾ cũ unitate

Expanded text:
liter intenditur duo sunt studiosius observanda, causa scilicet et tempus. Et causam quidem ratio subministrat, tempus autem opportunum reddit occasio. Occasio autem est opportunitas sumpta ex tempore, sicut viro placuit eloquenti. Ita est. tem, ipsum ducitur otiosum. Si importune dictum fuerit, reputatur infestum. Quae autem otiosa vel infesta sunt, raro desideratos assequuntur eventus. Et ideo cum multa de scriptis sanctis possent utiliter ac probabiliter in commune proferri, ad ea potissimum sermo convertendus est, ad quae nos et urgens necessitas impellit, et evidens invitat utilitas. Ad quid? Ad tentandum vobiscum de unitate et libertate Ecclesiae Dei. Sine his enim duabus non potest Ecclesia salva consistere, sed nec consistere quidem, quia nisi Ecclesia habuerit unitatem, non erit una. Si una non fuerit, non erit: omne enim quod est, ideo est, quia unum est; quod autem unum non est, amittit pariter cum unitate
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝯmumeatio pluriũ. nͨ soliditatẽ minu¬
it participatio diu̾soꝵ. Sic est. totuis tͥ
coheredẽ hereditatis admittit. quã totã
in nichilominꝰ reꝓmitcit. ¶ͦ en̾i spũale
est neq t̾minis cireũ scͥbit᷑. nec aliquib
angustiis coartat᷑. nec impensũ iarescit
impendio. nec aliqua pot̾ integͥtatis sue
detĩta sentire. Totũ itaq ꝓuob̾ obtuli.
totũ ꝓuentui meo nicħlominꝰ reserua¬
ui. cũ scił utͥq sic cesserit in salutẽ. ut
et iter ur̃m cũ ꝓsꝑitate dirige̾t. et mͥ
grãm diuine ꝓpitiationis augeret.

Expanded text:
dit communicatio plurium, nec soliditatem minudit communicatio plurium, nec soliditatem minuit participatio diversorum. Sic est: totus tibi cohaeredem haereditatis admittit, quam totam mihi nihilominus repromittit. Quod enim spirituale est, neque terminis circumscribitur, nec aliquibus angustiis coarctatur, nec impensum rarescit impendio, nec aliqua potest integritatis suae detrimenta sentire. Totum itaque pro vobis obtuli, totum proventui meo nihilominus reservavi, cum scilicet utrique sic cesserit in salutem, ut et iter vestrum cum prosperitate dirigeret, et mihi gratiam divinae propitiationis augeret.
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ offerri p̾ciosiꝰ. nicħ efficatiꝰ pot̾.
nicħ ei qui offert uł ei ꝓ quo offert᷑ u¬
tiliꝰ. si dignitati sacͥficii. ꝑsonarũ in¬
dignitas ñ obsistat. Oportet eñi offerẽ¬
tẽ puras manꝰ inferre. ne qd̾ in p̾ciabi¬
le est. om̃iq uen̾atione dignissimũ
uł sub p̾cii recidat utilitatẽ. uł causis
indigniorib expendat᷑. e portet eum
ꝓ quo offert᷑ fide recognosc̾e. caritate cõ¬
plecti. ꝓsequi desid̾io. totãq sͥ in eo diui¬
ne ꝓpitio̾cionis fiduciã collocare. his aũ
concurrentib utͥusq partis u̾sat᷑ utilitã.
ut qui ꝓ aliis offerunt: ꝓseipsis inueniã¬
tur offerre. Magnũ sane p̾dicandũq
bñficiũ qd̾ erogatũ alii ꝓficit. ip̃mq ni¬
chilominꝰ adiuuat erogantẽ. Quoscũq
eñi sacerdos effusa caritatis latitudine
complectat᷑. totũ simul om̃iũ. totũ uniꝰ¬
cuiꝰq est sigillatim. nec integͥtatẽ. diui¬

Expanded text:
Nihil offerri pretiosius, nihil efficacius potest, Nihil offerri pretiosius, nihil efficacius potest, nihil ei qui offert, vel ei pro quo offertur utilius, si dignitati sacrificii personarum indignitas non obsistit. Oportet enim offerentem puras manus inferre, ne quod impreciabile est, omnique veneratione dignissimum, vel sub pretii recidat vilitatem, vel causis indignioribus expandatur. Oportet eum pro quo offertur fide recognoscere, charitate complecti, prosequi desiderio, totamque sibi in eo divinae propitiationis fiduciam collocare. His autem concurrentibus utriusque partis versatur utilitas, ut qui pro aliis offerunt, pro se ipsis inveniantur offerre. Magnum sane, praedicandumque beneficium, quod erogatum alii proficit, ipsumque nihilominus adjuvat erogantem. Quoscunque enim sacerdos effusa charitatis latitudine complectatur, totum simul omnium, totum uniuscujusque est sigillatim, nec integritatem divi
Abbreviated transcription (Latin):
eos mansuetudo ur̃a pociꝰ decreu̾it cõ¬
ponendum patͥ uirato. qm̃ uir bone
opinionis est. fides indubitata pot̾it
tas destinauit. aput eũ qͥ ꝑferendas
acceꝑat: aliquãdui sustrterunt. Uñ
fe̾m ẽ. ut eas ñ ꝑfecturi. nͨ ꝑficiscentiᷤᷤ
acceꝑim s ꝓfecti. quẽ nec resalutare
possem. nͨ si qͥd concepissem animo:
remandare. feci gͦ qd̾ potui holocau¬
mirũ pinguedine complaceret ip¬
samq oblationẽ deuotꝰ impinguaret
offerentis affectꝰ. holocaustũ inꝙͣ ob¬
tuli medullatũ. in quo scił medullã
diuinitatis corporea sp̃es obumbraret.
ꝓcedensq de intimi cordis medullis ora¬
tio suã sac̾ficio ꝯtineret melodiã. Hic
ille uitulus saginatꝰ ẽ. hic mons ille
coagulatꝰ i pinguis: hic xp̃e ille unctꝰ
oleo exultationis p̃participibꝰ suis. de
cuiꝰ pleuitudine licet om̃s acceꝑint.
ipsa tñ effusio ñ minuit effundentẽ.

Expanded text:
eos mansuetudo vestra potius decreverit comeos mansuetudo vestra potius decreverit componendum, patri jurato, quoniam vir bonae opinionis est, fides indubitata poterittas destinavit, apud eum qui perferendas acceperat aliquandiu substiterunt. Unde factum est ut eas non profecturi, nec proficiscentis acceperim, sed profecti: quem nec resalutare possem, nec si quid concepissem animo remandare. Feci ergo quod potui; holocaumirum pinguedine complaceret, ipsamque oblationem devotus impinguaret offerentis affectus. Holocaustum, inquam, obtuli medullatum, in quo scilicet medullam divinitatis corporea species obumbraret, procedensque de intimi cordis medullis oratio suam sacrificio contineret melodiam: hic enim ille vitulus saginatus est , hic mons ille coagulatus et pinguis ; hic Christus ille unctus oleo exsultationis prae participibus suis, de cujus plenitudine licet omnes acceperint, ipsa tamen effusio non minuit effundentem.
Abbreviated transcription (Latin):
noĩc retinet᷑ fc̃mq tam enorie ñ a
scłari ꝑsona: s acłico qͦdã ip̃oq domes¬
tico nr̃o. ułdomestici filio fieri p̃dicat᷑
cie rigoe incorrecta relinquere. nec
gio ꝯfitet᷑. s iusiums quas detestatur
eccłia nicħlominꝰ impudent̾ expos¬
cit. Quod siusuras qm̃ bodiose sunt
in sumptũ exhibitioĩs impense pue¬
ro malignitas astuta ꝯũtit: respon¬
demꝰ. uͥ pͥncipał obligatio sublata ẽ:
puerũ oe accessioriss ñ teneri. s ei in¬
uiriarũ compet̾e potiꝰ actionẽ. qd̾ ĩ¬
genuum puerũ lib̾alib artib applican¬
dum. subouetũ pat̾ ꝓpositis. ñ ꝑmise¬
rit officiis applicari. Deniq ego ouẽ
meã a uob̾ tamꝙͣ a iudice aduersus
ꝯficentẽ de cͥminib instant̾ exposco
uob̾q ꝓuidendũ ẽ. ut cͥca hoc uobis
sinceritas fame. nob̾ caritas fr̃nita¬
ꝯtingat elabi. nos a reo fortassis iniu¬
dicem actione subsidiaria ꝯu̾temur.
Quod si nõ ulciscendũ delictũ hoc. s uit̾

Expanded text:
nomine retinetur, factumque tam enorme non a saeculari persona, sed a clerico quodam, ipsoque domestico vestro, vel domestici filio fieri praedicattiae rigor incorrepta relinquere, nec gio confitetur, sed et usuras quas detestatur Ecclesia nihilominus impudenter exposcit. Quod si usuras, quoniam odiosae sunt, in sumptum exhibitionis impensae puero malignitas astuta convertit, respondemus ubi principalis obligatio sublata est, puerum de accessoriis non teneri, sed eum injuriarum competere potius actionem, quod ingenuum puerum, liberalibus artibus applicandum, subductum patri, propositis non permiserit officiis applicari. Denique ego ovem meam a vobis, tanquam a judice, adversus confitentem de criminibus instanter exposco, vobisque providendum est, ut circa hoc vobis sinceritas famae, non charitas fraternitam, quod absit! contingat elabi, nos a reo fortassis in judicem actione subsidiaria convertemur. Quod si non ulciscendum delictum hoc, sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥ sanguis in irritũ deuocari. Et licet
exieriit a nob̾ aliqͥ qui nob̾cũ erant.
s de nob̾ non erant: ñ est scissa tñ u̾itas
unitatis ꝓpt̾ eos quos seꝑauit a nobis
pͥe malici̾a pͣuitatis. Et licet hii quos
carnes nũas. infirinant᷑ ⁊cadunt: et
si cͥca diripiendas inutiles sarcinas
occupant᷑: eccłia tñ di nicħlominus
que disponenda sunt. lib̾a potestate.
potestate retrudit in carc̾em. ubi eos
nimirũ qͣsi cũ pedib qͥb̾oã uincło ana¬
thematis et obꝓb̃o ꝑpetue maledictioĩs
atturgit. In quo ̃ laudabile uidetur
oꝑari uirtꝰ diuina miracłm. dũ nobis

Expanded text:
 sanguis in irritum devocari. Et licet exierint a nobis aliqui qui nobiscum erant, sed de nobis non erant, non est scissa tamen veritas unitatis propter eos, quos separavit a nobis propriae malitia pravitatis. Et licet ii quos carnes nostras, infirmantur et cadunt. Et si circa diripiendas inutiles sarcinas occupantur, Ecclesia tamen Dei nihilominus quae disponenda sunt libera potestate spirituali potestate retrudit in carcerem, ubi eos nimirum, quasi compedibus quibusdam, vinculo anathematis, et opprobrio perpetuae maledictionis astringit. In quo etiam laudabile videtur operari virtus divina miraculum, dum no
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit eiꝰ p̃dicatio gͣtiosa. Cuiꝰ eñ uita
ꝯtempuit᷑: restat ut p̾dicatio ⁊tempnat᷑.
Timere ht̃ ne forte incipientẽ loqui. sta¬
tim. uox diuina repͥmat et ꝯdempnet.
Quare tu enarras iusticias meas qui ꝓ¬
iecisti sermones meos retrorsũ: ꝑfecti¬
o scĩe querit᷑. ut hãt p̾dicator unde pos¬

Expanded text:
 praedicatio gratiosa. Cujus enim vita  praedicatio gratiosa. Cujus enim vita contemnitur, restat ut ejus praedicatio contemnatur. Timere enim habet ne forte incipientem loqui statim vox divina reprimat, et condemnet: Quare tu enarras justitias meas, qui projecisti sermones meos retrorsum? Perfectio scientiae quaeritur, ut habeat p
Abbreviated transcription (Latin):
m dñi nr̃i qui p̾sidet Romani uide¬
licet pontificis inumgit auc̃toritas. Et
ego qͥdẽ munus iniuictũ magis de neces¬
sitate obedientie: quam de animi uolũ¬
tate suscipio. Mallem ut iualiũ declinã¬
set ista dignatio. cuiꝰ et uita ꝯm̃dabilior
eẽt: et maior scientie et eloqñtie pleni¬
tudo. Es eñi ego sũ qͥd in aurib tot tam
prudentiũ. tam uen̾abiliũ ꝑsonarum
qͦmilibet ⁊ mͥ debeã usurpare sermoneme
Set qͥs ego sũ qͥ mandato Romani ponti¬
ficis auoeã obuare: Angustie mͥ st̾ un¬
diq Int̾ uerecundiã ⁊ necessitatẽ ꝯstitu¬
tus sum. Altera me monet ut sileã. al¬
ter quasi quadã uolentia ꝑtrahit ad
loqñdũ. Obeoiendũ eñi ẽ sine mora. s.
uerecundia linguã repͥmit. obstruit
intellectũ ⁊ a facie reu̾entie ur̃e stupore
qͦdã reodit pauidũ. iꝯfusũ. Scio eñĩ qr
tͥa solent in p̾dicatione requiri. Sc̃itas
ꝯu̾sationis. plenitudo. scientie. fecundi¬

Expanded text:
 nostri qui praesidet, Romani videlicet pontificis, injungit auctoritas. Et ego quidem munus injunctum magis de necessitate obedientiae, quam de animi voluntate suscipio. Mallem ut in alium declinasset ista dignatio, cujus et vita commendabilior esset, et major tam scientiae quam eloquentiae plenitudo. Quis enim ego sum, qui in auribus tot, tam prudentium, tam venerabilium personarum quemlibet mihi debeam usurpare sermonem? Sed et quis ego sum, qui mandato Romani pontificis audeam obviare? Angustiae mihi sunt undique. Inter verecundiam et necessitatem constitutus sum. Altera me monet ut sileam, altera quasi quadam violentia pertrahit ad loquendum. Obediendum enim est sine mora, sed verecundia linguam reprimit, obstruit intellectum, et a facie reverentiae vestrae stupore quodam reddit pavidum et confusum. Scio enim quia tria solent in praedicatore requiri, sanctitas conversationis, plenitudo scientiae, fecundi
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtate dãpnatã. religiosus ep̃s res
ditib edificiis. or nam̃tis:iea ad quam
płimũ intendebat religione funoa¬
uerat ip̃amq de pauꝑe diuitẽ. pͣdicabi¬
lẽ ee obsenra. de ignobili fidic ł terce
fecerat głosam. Quod fẽm. tota sane
ubiq religio ꝯm̃dabat. si qͥs ułerfuisã
i om̃s caritatẽ. uł ordinis uellet at¬

Expanded text:
paupertate damnatam religiosus episcopus redditibus, ædificiis, ornamentis et ea ad quam plurimum intendebat religione fundaverat, ipsamque de paupere divitem, prædicabilem de obscura, de ignobili, si dici fas est, fecerat gloriosam. Quod factum, tota sane ubique religio commendabat, si quis vel effusam in omnes caritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipse reqͥsierit solueremꝰ: Mutuatꝰ
est peccator et ñ soluet. nos aut̃ dño
miserante soluemꝰ. qͥ ꝯfitem nos in
artificio eiuili. s re ip̃a int̾ueniente
naturalit̾ obligatos. Utinã bone iħ̾u det᷑
et mͥ tecũ et sp̃ualib tuis temporalia mea
ꝯmutare. utinã sangͥnẽ meũ tͥ ꝓtuo re¬
ciꝑe placeat in solutũ. ułqr creditr⁊ de¬
biti sangͥnis scił tui et mei inuicẽ esti¬
matio ñ ꝯcurrit. saltẽ benignissima

Expanded text:
cum ipse requisierit, solveremus? Mutuatus est peccator, et non solvet : nos autem, Domino miserante, solvemus, qui confitemur nos non artificio civili, sed re ipsa interveniente naturaliter obligatos. Utinam, bone Jesu, detur et mihi tecum pro spiritualibus tuis temporalia mea commutare. Utinam sanguinem meum tibi pro tuo recipere placeat insolutum, vel quia crediti et debiti sanguinis, scilicet tui et mei, invicem aestimatio non concurrit, saltem benignissima
Abbreviated transcription (Latin):
tatii uris om̃s tanqͣ. ex debito pe¬
sus nͥ aliqua creoerer importunita¬
te compelli. Cum em̃ pͥncipi nr̃a
simꝑ at officiosa p̾sentia: ñ tã me
deuoniom mee morẽ g̾rere. ꝙ ad

Expanded text:
tatibus vestris omnes, tanquam ex debito, pesus, nisi aliqua crederer importunitate compelli. Cum enim principi nostra semper sit officiosa praesentia, non tam me devotioni meae morem ger
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd suꝑ tanto negotio in ꝯsulta ur̃a
sapientia diffinire. ne głam suã alt̾i
dedisse uideret᷑. ⁊ reu̾entiã urãm mi¬
noris ꝙͣ debuit estunasse. q̃ tñ suꝑhoc
ipsiꝰ abinitio uoluntas extit̾it. młtic
declarauit indiciis i exp̾ssit. qm̃ patͥs
alexand̾ nũtios ilitt̾as. cũ reuentia
semꝑ excepit ⁊gr̃a. nullũq se alium
suscepturñ. adhibita sepe corã om̃ib
asseu̾atione p̃dix̃. Porro litt̾as oct᷑ no¬
uit̾ oblatas renuit. manu regia ueld̾
ĩmuĩdũ aliqͥo sordidũq ꝯtingere. s in
cõtẽptũ ciꝰ legnee tabelle qm̃ ipse de
pulu̾e sustulit manib offerentis im¬
postns ipit statĩ corã nuntio post
doisũ suũ: qmͣ sublumꝰ potuit risu
multitudinis que aderat proseqñte
ãmbiguitate firmatã. ap̃mq ur̃m
igis breu̾entiã q̃sisse ꝯfiliũ. qm
ꝓ al solieꝵ a qͦlibet suꝑ hoc negocio

Expanded text:
aliquid super tanto negotio inconsulta vestra aliquid super tanto negotio inconsulta vestra sapientia diffinire, ne gloriam suam alteri dedisse videretur et reverentiam vestram minoris quam debuit aestimasse. Quae tamen super hoc ipsius ab initio voluntas exstiterit, multis declaravit indiciis et expressit, quoniam Patris Alexandri nuntios et litteras cum reverentia semper excepit et gratia, nullumque se alium suscepturum, adhibita saepe coram omnibus asseveratione, praedixit. Porro litteras Otto oblatas renuit manu regia, velut immundum aliquid sordidumque, contingere, sed in contemptum ejus ligneae tabellae, quam ipse de pulvere sustulit, manibus offerentis impositas, ipse statim coram nuntio post dorsum suum quam sublimius potuit, risu multitudinis quae aderat prosequenteambiguitate firmatam, ipsumque vestrum magis ob reverentiam quaesisse consilium quam pro absolvenda qualibet super hoc n
Abbreviated transcription (Latin):
agnitione u̾itatis illustret. ipeces
eiꝰ aiusticie tͣmne ulłarenꝰ ab eriare
ꝑmitrat. Siẽ em̃ om̃s qͦs ad opp̾ssio¬
nẽ ẜ om̃ ecełie rabida teutonioi fu¬
roris ꝓuexit iudia uͥtꝰ altissimi
manifesta deiecit.⁊ sic̃ oĩb qͦs deuono
gallicana fuscep̾ uctooiã ic̃mꝑ cõ¬
tulit ex tumphũ. Cũq multas ⁊stet
cei̾tis regiones habundasse poetẽtis
sola galłia monitia ñ habuit. s sin¬
penitꝰ qualitate discũssa. factisq
electionũ plemꝰ exploratis: in ꝑsonã
scĩssimi patris alexandri deuere ci¬
thobicriserenissimi regis sui bñpla¬
cito ꝯuenerunt. litt̾asq eiꝰ ⁊ nuncios
passim ⁊ suscipiunt ⁊ honorant. S
qͥa int̾ ip̃m ⁊ pͥncipẽ nr̃m dõ uolen¬
te nouit̾ ẽ. reformata ꝯcordia: pla¬
cuit ob grãm ip̃iꝰ ad mom̃tũ differ¬
re publicande susceptionis edictũ:
donec iste ñr eccłrã regni sui ꝯsulu
ũri ꝯnuentia ꝯfirmasse. Neq enim
prudentia regał excellentie decuit

Expanded text:
pedes ejus a justitiae tramite nullatenus aberrare permittat. Sicut enim omnes quos ad oppressionem Romanae Ecclesiae rabida Teutonici furoris provexit invidia virtus Altissimi manifesta dejecit, sic omnibus quos devotio Gallicana suscepit victoriam semper contulit et triumphum. Cumque multis constet caeteras regiones abundasse portentis, sola Gallia monstra non habuit, sed sinpenitus qualitate discussa, factisque electionum plenius exploratis, in personam sanctissimi Patris Alexandri, de vere Catholici et serenissimi regis sui beneplacito convenerunt, litterasque ejus et nuntios passim et suscipiunt et honorant. Sed quia inter ipsum et principem nostrum, Deo volente, noviter est reformata concordia, placuit ob gratiam ipsius ad momentum differre publicandae susceptionis edictum, donec iste noster Ecclesiam regni sui consuluivestri conniventia confirmasse. Neque enim prudentiam regalis excellentiae decuit
Abbreviated transcription (Latin):
scolas auunculo ꝯm̃ddauit. uatꝰ qd̾ ip̃m
ad ꝓpensiorẽ pueri curã ꝓpinqͥ grã sã¬
giunis inelinaret. Ille u̾o his q̃ ad exhi¬
bitionẽ pueri ꝯparata fuerant ꝓfusius
erogatis. Puerũ ip̃m euidã cłico no¬
mine pignoris obligauit. licet ꝯtctꝰ¬

Expanded text:
scholas avunculo commendavit, ratus quod ipsum ad propensiorem pueri curam propinqui gratia sanguinis inclinaret. Ille vero his quae ad exhibitionem pueri comparata fuerant, profusius erogatis, puerum ipsum cuidam clerico nomine pignoris obligavit, licet c
Abbreviated transcription (Latin):
tis declinare malitiã i grassantis su¬
ꝑbie ualuert repelłe prauitatẽ. Sed
neq nom̃ partis tantilla eoꝵ meret᷑
exceptio. nͨ uniu̾sitatẽ nr̃am partis
docet appelłone censeri. qr ꝑditorũ
segregatio nũm ñ minuit electoꝵ
nͨ detͥmentũ sentit area dñ sigͣnis
manentib palee uentilabro purgẽ¬
te discedunt. Ig oĩa recensenti ma¬
nifestũ. quo scĩtatis delus ꝯsecrauit
mitia: ꝓcessũ iuncta preͥdentie forti¬
tudo direxit. patientia debito ꝯsum¬
mabit effectui. pacem dõ uolente ꝑ¬
senirantie fides in concussa p̃stabit
Nichil hic caruale. nicħ terrenũ ni¬
chil eorũ ad pͥuatã utilitatẽ õculi
respexerunt. s ad ꝯmune bonũ et
honorẽ eccłie totis eos ꝯstat anhelas¬
se desideriis totisuirib infudasse. pre¬
dicabit᷑ itaq nom̃ eoꝵ et amari usq
ad mare excellentie ipsoꝵ gła ꝑsona¬
bit. Formãq dabit postis ⁊ exemplũ.

Expanded text:
tis declinare malitiam et grassantis sutis declinare malitiam et grassantis superbiæ valuistis repellere pravitatem. Sed neque nomen partis tantilla eorum meretur exceptio, nec universitatem nostram partis decet apellatione censeri, quia perditorum segregatio numerum non minuit electorum, nec detrimentum senit area Domini, si granis manentibus paleæ ventilabro purgante discedunt. Igitur omnia recensenti manifestum quod sanctitatis zelus consecravit inita, processum juncta prudentiæ fortitudo direxit, patientia debito consummabit effectu, pacem Deo volente perseverantiæ fides inconcussa præstabit. Nihil hic carnale, nihil terrenum, nihil vestri ad privatam utilitatem oculi respexerunt, sed ad commune bonum et honorem Ecclesiæ totis vos constat anhelasse desideriis, totis viribus insudasse. Prædicabitur itaque nomen vestrum, et a mari usque ad mare excellentiæ vestræ gloria personabit, formamque dabit posteris et exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
obuiart. Ego gͥ qui qͣntũ dĩpnosa sit
suspicatio pͥncipũ. licet ĩ nocens fre¬
q̃ntib detͥm̃tis agnoui: occasionem
censiri p̾stolandã. qua uł ab eo sicut
qñq muterer. uł aliqua me traħ̾e ne¬
cessitatis instantia uideret᷑. Que qͥa
differebat᷑. nicħ eñi ouerosũ mͥ u̾re

Expanded text:
obviare. Ego igitur qui quantum damnosa sit obviare. Ego igitur qui quantum damnosa sit suspicatio principum, licet innocens, frequentibus detrimentis agnovi, occasionem censui postulandam, qua vel ab eo sicut quandoque mitterer, vel aliqua me trahere necessitatis instantia videretur. Quae quia differebatur nihil enim onerosum mihi ve
Abbreviated transcription (Latin):
tñ arbitrat᷑ id de ur̃a ꝯscientia uel
uoluntate ꝓced̾e. s eis te dut᷑na apd̃
uos ꝯmoratione parat᷑ occasio: iau¬
datrã ꝯparat assiduitas impunita
fallendi. Addit unpetratu facile qͥc¬
qͥd ab eiꝰ emulis implorat᷑. uota aut̃
eiꝰ exqͥsita. subtilitate discuti. uł te¬
diosa dilatione suspendi. Si qͦsgͦ
de suis uiros auctoritatis loqͦr ad
p̾sentiã urãm uenire ꝯtĩgat: hii
qͥ familiariꝰ ei assistũt incertum
suspicionis in malũ. fallaci statim
adulatione ꝯfirmãt. Consueuit
eñi ills hominũ genꝰ de minimis
i ꝓpima sibrietre. et sic̃ uit̾ eos nulla fi¬
desest: sio nullꝰ u̾e caritatis affectꝰ uniꝰ¬
cuiꝰq studiũ estraliũ qͥb pot̾ modis ex¬
clud̾e. ut solitarie oͥ familiaritatis pͥui¬
legiũ gandeat ad qͥsisse. Accessurũ sibi
putant: qͥc qͥd alii fu̾it derogatũ. ꝓuen¬
tus suos reputat alioꝵ st̃ ꝑutilitatib

Expanded text:
tamen arbitratur id de vestra conscientia vel tamen arbitratur id de vestra conscientia vel voluntate procedere, sed eis de diuturna apud vos commoratione paratur occasio, et audaciam comparat assiduitas impunita fallendi. Addit impetratu facile quidquid ab ejus aemulis imploratur, vota autem ejus exquisita subtilitate discuti, vel taediosa dilatione suspendi. Si quos ergo de suis viros auctoritatis loquor ad praesentiam vestram venire contingat, hi qui familiarius ei assistunt, incertum suspicionis malum, fallaci statim adulatione confirmant. Consuevit enim illud hominum genus de minimis maxima fabricare, et sicut inter eos nulla fides est, sic nullus verae charitatis affectus; uniuscujusque studium est, alium quibus potest modis excludere, ut solitariae sibi familiaritatis privilegium gaudeat acquisisse. Accessurum sibi putant quidquid alii fuerit derogatum, proventusque suos reputant aliorum semper utilitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ab anglia ad pedes ut̾e
beatitudinis amplectendos de¬
bui eucurnͥsse. s expectanda fuit oe¬
casio: qua me magis tͣxisse necessi¬
tas uid̾et᷑. quã deuotio ꝑduxisse. Am¬
mꝰ siqͥdẽ pͥncipis nr̃i aliqͣntulũ ab ea
qua sc̃ĩtatẽ uiãm ꝯplexꝰ ẽ: caritate:¬
desciuit. ad eoluit uit̾ familiares suos
sꝑau̾it grãm inuenisse. Ait ĩ oportu¬
nitatib suis ẽẽ difficilẽ. in postula¬
tionib scrupulosũ. acceptos uob̾ ẽẽ.¬
i uigit̾ in curia demorari qͦsdã qui
m̃daciis suis głam regie serenitatiᷤ
offuscant. Conuenire siqͥdẽ ad apłi¬
cã sedẽ ex multis partib multos.
quoꝵ aures illi praue ueneno ma¬
lignitatis inficiunt. ut sic opinio¬
nẽ eiꝰ qͣi tͣnsinissa ad om̃s gentes de¬
latione deigrent. furtiue qͥdẽ idagi.
ut iniqͥtatis oꝑante uuft̾io: qͣntoma¬
gis ressilentio p̾menda dr̃ tãto dif¬
fuudat᷑ in płes. qͣntoq secretiꝰ agit᷑.
tanto sit efficatior ad nocendũ. Non

Expanded text:
egressus ab Anglia ad pedes vestrae beatitudinis amplectendos debui cucurrisse sed exspectanda fuit occasio, qua me magis traxisse necesstas videretur, quam devotio perduxisse. Animus siquidem principis nostri aliquantulum ab ea, qua sdescivit, adeo ut inter familiares suos speraverat gratiam invenisse. Ait in opportunitatibus suis vos esse difficilem, in postulationibus scrupulosum, acceptos vobis esse et jugiter in Curia demorari quosdam, qui mendaciis suis gloriam regiae serenitatis offuscant. Convenire siquidem ad apostolicam sedem ex multis partibus multos, quorum aures illi pravae veneno malignitatis inficiunt, ut sic opinionem ejus quasi transmissa ad omnes gentes delatione denigrent. Furtive quidem id agi, ut iniquitatis operante mysterio quanto magis res silentio premenda dicitur, tanto diffundatur in plures, quantoque secretius agitur, tanto sit efficacior ad nocendum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cert̾ regna. Regnũ sathane. regnum
mũdi. Regnũ celoꝵ. Et de regno qͥdem
mundi a regno sathane manifestiꝰ. S
et regnũ celoꝵ uim patit᷑. ⁊ uolenti ra¬
piunt illud. Ita oĩa regna unitas fidei.
et sices unitatis expugnat. Totis itaq
studiis debemꝰ insist̾e. et alt̾ alterũ cohor¬
tari: ut stemꝰ simł. qr si stet̾imꝰ simł. alt̾i
ab alt̾o plus fiducie uͥtutis accrescet.
Si stet̾imꝰ simul: adu̾sariis nr̃is ñ tm̃
resist̾e̾ pot̾imꝰ: s et cũ fiducia ꝓuocare.
Sistet̾imꝰ simł: eccłia di apparebit t̾ri¬
bilis ut castrorũ acies ordinata. Sremꝰ
inqͥt ille ꝓpħa. stemꝰ simł. Qs ẽ adũsarius

Expanded text:
cerunt regna; regnum Satanae, regnum mundi, regnum coelorum. Et de regno quidem mundi et regno Satanae manifestius; sed et regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Ita omnia regna unitas fidei, et fides unitatis expugnat. Totis itaque studiis debemus insistere, et alter alterum cohortari, ut stemus simul; quia si steterimus simul, alteri ab altero plus fiduciae et virtutis accrescet. Si steterimus simul, adversariis nostris non tantum resistere poterimus, sed et cum fiducia provocare. Si steterimus simul, Ecclesia Dei apparebit terribilis, ut castrorum acies ordinata. Stemus, inquit ille propheta, stem
Abbreviated transcription (Latin):
stantiꝰ: qr ꝯfidit qd̾ p̾ces nr̃e ap̃carita¬
tẽ urãm utilẽ sine difficultate sortian¬
tur effectũ. Gaudet qd̾ amatori iusti¬
cie u̾itatis sit delegata cognitio. qd̾
p̃cum nr̃aꝵ suffragio munitꝰ accedit.
religio caritati ꝯcuriat. licet aut̃
pluralitas instrum̃toꝵ uiã possit aꝑire
iudicio: omnẽ tñ ab soluet testiũ nu¬
merositas:i ueritas notorta q̃stionem.
desertaq ꝓuocatio. motũ iudicis ex¬
citabit. quan scił adu̾sariꝰ huiꝰ censuit
oppouendã. eo qͥdẽ astu. ut ei uacaret af¬
fectatã rapinã in bona pauꝑis licentiꝰ
exerc̾e. Uerũ qͥo in malefidei possessorẽ
sine titulo sine pͥncipali cã qͥd indeser¬
torẽ appelłonis suꝑ sũptib et expensis
decernendũ sit: ur̃a ꝑitia ñ ignorat.
ne scił uis aut dolus impunita p̾t̾eant.
uł umm̾itũ patiat᷑ in nocentia deͥcm̃tũ.
Porro negociũ nob̾ in expedito Rom̃ põ¬
tineis collocauit auctoritas sublato ni¬

Expanded text:
stantius, quia confidit quod preces nostrae apud charitatem vestram utilem sine difficultate sortiantur effectum. Gaudet quod amatori justitiae veritatis sit delegata cognitio, quod precum nostrorum suffragio munitus accedit, religio charitati concurrat. Licet autem pluralitas instrumentorum viam possit aperire judicio, omnem tamen absolvet testium numerositas et veritas notoria quaestionem, desertaque provocatio motum judicis excitabit, quam scilicet adversarius hujus censuit opponendam, eo quidem astu, ut ei vacaret affectatam rapinam in bona pauperis licentius exercere. Verum quid in malae fidei possessorem sine titulo, super principali causa; quid in desertorem appellationis super sumptibus et expensis decernendum sit, vestra peritia non ignorat: ne scilicet vis aut dolus impunita praetereant, vel immeritum patiatur innocentia detrimentum. Porro negotium vobis in expedito Romani pontificis collocavit auctoritas, sublato ni
Abbreviated transcription (Latin):
riuitam̃ nos grãm istã pusillanmi¬
rate desꝑatioĩs excludimꝰ. qͦtiẽs des¬
ꝑato uͥtutis effectu hũanis fauoribꝰ
inclinam.⁊ accelerato u̾itatis tꝰticie¬
q naufragio salutaris exꝑientie p̾¬
pedimꝰ euentũ. Oportebat magis
scd̾m doctͥnã psalmiste sꝑare ĩ dño.
⁊ fac̾e bonitatẽ. qm ñ de reliqͥt sꝑan¬
tes in se in temꝑe tͥbulatioĩs: undie
suꝑborũ sine aduitorio. O portebat
in mandatis eiꝰ ⁊ iustificatiõĩb exer¬
ceri. ñ statĩ manꝰ umbelles captiuã¬
das inferre. qr ñ pot̾ seqͥ sine ꝯcer¬
tatione uictoria. nͨ corona siue le¬
gitimo certamine ꝓuenire. Lex
aũ certaminis est: uti uirib uirru¬
tẽ pacientie: ilonganimitatis ain¬
plecti. ñ int̾ initia tͣhi fauoribꝰ. et
desꝑato diuine bonitatis aurilio¬

Expanded text:
rumtamen nos gratiam istam pusillanimirumtamen nos gratiam istam pusillanimitate desperationis excludimus, quoties desperato virtutis effectu humanis favoribus inclinamus, et accelerato veritatis justitiaeque naufragio salutaris experientiae praepedimus eventum. Oportebat magis, secundum doctrinam Psalmistae, sperare in Domino et facere bonitatem , quoniam non derelinquit sperantes in se in tempore tribulationis et in die superborum sine adjutorio. Oportebat in mandatis ejus et justificationibus exerceri, non statim manus imbelles captivandas offerre, quia non potest sequi sine concertatione victoria, nec corona sine legitimo certamine provenire. Lex autem certaminis est uti viribus, virtutem patientiae et longanimitatis amplecti, non inter initia trahi favoribus, et des
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa largiant᷑. nͨ offensã ratioĩs
attendunt. dũ hominũ sͥ p̾cauisse
uideant᷑ offensã. Mentiunt᷑ gͥ affec¬
tatos de p̾rogatiua potentie sue potiꝰ
qͣm dem̾ito rõnis effectꝰ et noĩe neces¬
sitatis indulgẽciã quãlibet excusan¬
tes. diuine gre bonitatẽ ñ sustinent
exꝑiri. s humanũ fauorẽ p̾ õĩbꝰ auspi¬
cantes. firgaces auixe̾s. i manes uẽtos
gunt in cõtẽptũ que tñ in uirtute
sc̃oꝵ debet apparere t̾ribił ut castroꝵ
acies ordinata. Solebat si qͥdẽ t̾ribił
supp̾mis potestatibꝰ immiu̾e. eaꝵq
patient̾ expugnare potentiã. dum
ibulatioĩb ꝯstant̾ exposita: lib̾ati¬
ouẽ ñ nͥ de lib̾atore pauꝑũ expectabat
lulio eñi dñs pauꝑẽ apotente et in¬
opcm eui ñ ꝯparet adiutor. qm̃ fioe¬
lis est. neq uires nas patit᷑ uirib
temptatiõis excedi. s fac̃ cũ temptati¬
one ꝓuentũ ut possimꝰ susti̾e. be¬

Expanded text:
omnia largiantur, nec offensam rationis omnia largiantur, nec offensam rationis attendunt, dum hominum sibi praecavisse videantur offensam. Metiuntur igitur affectatos de praerogativa potentiae suae potius quam de merito rationis effectus, et nomine necessitatis indulgentiam quamlibet excusantes, divinae gratiae bonitatem non sustinent experiri, sed humanum favorem prae omnibus auspicantes, fugaces auras et inanes ventos gunt in contemptum, quae tamen in virtute sanctorum debet apparere terribilis ut castrorum acies ordinata . Solebat siquidem terribilis supremis potestatibus imminere, earumque patienter expugnare potentiam, dum tribulationibus constanter exposita, liberationem non nisi de liberatore pauperum exspectabat. Liberat enim Dominus pauperem a potente, et inopem cui non comparet adjutor , quoniam fidelis est, neque vires nostras patitur viribus tentationis excedi, ssustinere . Ve
Abbreviated transcription (Latin):
facta ft̃: dissunulare necesse ẽ. qr ñ
posst̾ hab̾e remediũ. uł si qͥd recom¬
pensatioĩs hñt. discreta mansuetu¬
dine dispensare. Culpã tñ indulgẽ¬
cia p̾uenire ñ debet. ne securitas a¬
lat audaciã. et ad delinqñdũ fidu¬
cia remissioĩs inuitet. Debet gͦ seu̾i¬
tas ꝓhibitos cohib̾e ꝯceptꝰ. ne teme¬
tario ⁊ pleant᷑ effectu: debet nicħlominꝰ
exceisus illicitos ꝯgrua aĩadu̾sione
painire. nͥ reũ uł uiolentia potesta¬
tis eripiat. uł penitentia temꝑet
disciplinã. Tẽ eñi in potestate iu¬
dicisest. mollire sententiã. imitiꝰ
iudicare qm leges. cũ rerũ uł ꝑsona¬
rũ m̃ita postulant. aut instantia
nebessitatis extorquet. In estiman¬
da tñ necessitate ñ ꝯuenit pusilla¬
nimes inueniri. neuͥtuti subduxis¬
se mat̾iã. uł de diuina uideam᷑ gr̃a
desꝑare. Scio qͦstã dispensationũ.
ꝓdigos tante benignitatis exist̾e̾.
ut nicħ reseruent legib affectib

Expanded text:
facta sunt, dissimulare necesse est, quia non possunt habere remedium, vel, si quid recompensationis habent, discreta mansuetudine dispensare. Culpam tamen indulgentia praevenire non debet, ne securitas alat audaciam, et ad delinquendum fiducia remissionis invitet. Debet ergo severitas prohibitos cohibere conceptus, ne temerario compleantur effectu, debet nihilominus excessus illicitos congrua animadversione punire, nisi reum vel violentia potestatis eripiat, vel poenitentia temperet disciplinam. Tunc enim in potestate judicis est mollire sententiam, et mitius judicare quam leges, cum rerum vel personarum merita postulant, aut instantia necessitatis extorquet. In aestimanda tamen necessitate non convenit pusillanimes inveniri, ne virtuti subduxisse materiam, vel de divina videamur gratia desperare. Scio quosdam dispensationum prodigos tantae benignitatis existere, ut nihil reservent legibus, affectibus
Abbreviated transcription (Latin):
tudine nr̃a. qd̾ nos accepimꝰ de pleni¬
tuo me.xͥ. Hic ordo ẽ. Unguentũ p̾ce¬
dit incapite a capite descendit in
barbã. barbã ꝗdẽ aaron. A barba usq
in boram uestimenti defluxit. Aea¬
A p̃latis in ppłm. insubiectos. In capi¬
te aũ om̃is ꝑfectionis ẽ plenitudo.
om̃ĩs ꝑfectio plenitudinis. In ipso
eñĩ habitat oĩs plenitudo diuinitati᷑
In ipso totꝰ sp̃o patͥs. Nicħ̃ ibi ꝑfectiõi
decinetũ est. nicħ ibi plenitudini derogatũ
E de plenitudine ista nos õs accepimus.
maiores et minores. De plenitudine qͥdẽ.
s ñ plenitudinẽ ipsã. Sibi enĩ plenitu¬
dinẽ reseruauit. Circa nos aũ diuisio¬

Expanded text:
tudine nostra, quod nos accepimus de plenitudine nostra, quod nos accepimus de plenitudine Christi. Hic ordo est: unguentum praecedit in capite; a capite descendit in barbam, barbam quidem Aaron: a barba usque in oram vestimenti defluxit. Aa praelatis in populum, in subjectos. In capite autem omnis perfectionis est plenitudo, omnis perfectio plenitudinis. In ipso enim inhabitat omnis plenitudo divinitatis In ipso totus Spiritus Patris. Nihil ibi perfectioni detractum est. Nihil ibi plenitudini derogatum; et de plenitudine ista nos omnes accepimus, majores et minores. De plenitudine quidem, sed non plenitudinem ipsam, sibi enim plenitudinem reservavit. Circa nos autem divisio
Abbreviated transcription (Latin):
in bono malũ. ⁊ itõ ad reuocationem
ioꝵ qͥ forta sunt sũma caritate debe¬
mꝰ intend̾e. ut ipsi unitati nr̃e possĩt
dũo miserante conecti. qͣtinꝰ hi qui
quietẽ eccłiastice lib̾tatis impugnãt.
meliore ducti ꝯ filio resipiscant. et
ram de reuocatione eoꝵ ꝙͣ. istoꝵ peni¬
tentu crescat fecunditas unitatis.
uin ꝯcussa seruet᷑ desid̾ande tnqͥllitas
lib̾tatis. Alhoe scił omne nosꝯueuit
diligentiã adhib̾e. omnẽ ꝓpt̾ hoc su¬
stinere uęxationẽ. omne ꝑicłm exꝑi¬
ri. Hoc em̃ speciale debitũ nr̃e ꝓfessi¬
onis est. Ep̃i sumꝰ. Ad hoc sacͣmentis
eccłiasticis sc̃ificari uoluimꝰ. ditari
beneficiis honoeib illustrari. Exea ĩ
oausa hic pͥmas obtinemꝰ in ꝯcilio ca¬
theoras. pͥmos incenis recubitꝰ saluta¬
tiones in foro. Ex eadẽ cã ppłoꝵ nobis
multitudines inclinant᷑. ut de manu
m̃a partẽ aliꝙͣ. ꝯmisse nob̾ bñdictioĩs
accipiant. Quert̃ eñi acciꝑe de pleni¬

Expanded text:
in bono malum: et ideo ad revocationem eorum qui foris sunt summa charitate debemus intendere, ut ipsi unitati nostrae possint, Domino miserante, connecti, quatenus ii qui quietem ecclesiasticae libertatatis impugnant, meliore ducti consilio resipiscant, et tam de revocatione eorum quam istorum poenitentia crescat fecunditas unitatis, et inconcussa servetur desiderandae tranquillitas libertatis. Ad hoc scilicet omnem nos convenit diligentiam adhibere, omnem propter hoc sustinere vexationem, omne periculum experiri. Hoc enim speciale debitum nostrae professionis est: episcopi sumus. Ad hoc sacramentis ecclesiasticis sanctificari volumus, ditari beneficiis, honoribus illustrari. Ex ea etiam causa hic primas obtinemus in concilio cathedras, primos in coenis recubitus, salutationes in foro. Ex eadem causa populorum nobis multitudines inclinantur, ut de manu nostra partem aliquam commissae nobis benedictionis accipiant. Quaerunt enim accipere de pleni
Abbreviated transcription (Latin):
actus est. ex quo ad aliudregnũ. et tͣns¬
marinas regiones a monast̾io tuo si¬
ne̾ ep̃i tui benedictione ⁊ ꝯscientia dis¬
cessisti. Quanta aũ int̾im idẽ monaste¬
riũ in sp̾ualib et temꝑalibꝰ detͥmenta
ꝑpessum sit: et fr̃s senciunt et tota
regio ꝓtestat᷑. Nunciat᷑ uͦ nob̾ te ĩ an¬
głia nicħ nͥ lites i calumpinias exere̾e.
et cũ graui monast̾ii sumptu sine u
tilicã totã disqͥrere regiont̃. Suꝑ qͦ
reuocandũ te duximꝰ. et inuirtute
obedientie inuingendũ: ut infiai
uł augusti dispositis reb illis utilit̾ ad
monast̾iũ reu̾taris. nͥ uł infirmitate uł
tempestate maruia fu̾is ipeditꝰ. Nosse
et eñi debes qd̾ ꝓpensior cura aĩab ẽ. im¬
pendenda: quã rebꝰ. Idõq nͥ infra diem
assignatã uen̾is: nostͥ mitt̾e manda

Expanded text:
actus est, ex quo ad aliud regnum et transmarinas regiones a monasterio tuo sine episcopi tui benedictione et conscientia discessisti. Quanta autem interim idem monasterium in spiritualibus et temporalibus detrimenta perpessum sit, et fratres sentiunt, et tota regio protestatur. Nuntiatur vero nobis te in Anglia nihil nisi lites et calumnias exercere, et cum gravi monasdisquirere regionem. Super quo revocandum te duximus et in virtute obedientiae injungendum, ut infra Kal. Augusti dispositis rebus illis utiliter, ad monasterium revertaris, nisi vel infirmitate, vel tempestate marina fueris impeditus. Nosse etenim debes quod propensior cura animabus est impendenda quam rebus. Ideoque nisi infra diem assignatam veneris, nos tibi manda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ ip̃e sic̃ asserit ñ de malicia qͦlibet:
s̃ de sola simplicitate ꝯmisit. Existi¬
mauit eñi fẽm illd̃ ad tenorẽ iura¬
menti publici ñ spectare. neq se re¬
ligionẽ credidit exced̾e sacramẽti:
si ñ cõicabat aliis. qd̾ singłarit̃ de sola
ipsiꝰ uolũtate pendebat. Conuentꝰ
aũ a fr̾ib ñ restitit imꝓbe. nͨ suꝑbe
respondit. s statĩ errorem suũ si tñ
error erat. ad publicã corrig̾e uolu¬
it uoluntatẽ. In qͦ sic̾tũ est. nͨ p̾cessis¬
se maliciã. nͨ suꝑbrã succesfisse: deli¬
cti qͣntitas fines clem̃cie ñ excedit.
pot̾etq ex hoc nũc Rom̃ pontificis
miscdia subuenire: inqua nob̾ diui¬
na bonitasriremediũ salutare ꝯstitu¬
itri re fugiũ singłare. Siqͥdẽ qnͣtũ ad
culpã satis uindicatũ est. qr hõi uere¬
cundo ad maierẽ penã ꝯfusio quã
magna etiã deͥtͥm̃ta ꝓcedit. Porro
cũ ei adueniã simplicitasaucħlomi¬
nus ad grãm deuocio suffragat᷑. qr

Expanded text:
 ipse asserit, non de malitia qualibet, sed de sola simplicitate commisit. Existimavit enim factum illud ad tenorem juramenti publici non spectare, neque se religionem credidit excedere sacramenti, si non communicabat aliis quod singulariter de sola ipsius voluntate pendebat. Conventus autem a fratribus non restitit improbe, nec superbe respondit, sed statim errorem suum, si tamen error erat, ad publicam voluit corrigere voluntatem. In quo si certum est nec praecessisse malitiam, nec superbiam successisse delicti quantitas fines clementiae non excedit, poteritque ex hoc nunc Romani pontificis misericordia subvenire, in qua nobis divina bonitas et remedium salutare constituit, et refugium singulare. Siquidem quantum ad culpam satis vindicatum est, quia homini verecundo ad majorem poenam confusio, quam magna etiam detrimenta procedit. Porro cum ei ad veniam simplicitas, nihilominus ad gratiam devotio suffragatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s sp̾uit eos. Nonne utiliꝰ erat ip̃am
hominũ grãm de diuina bonitate
sꝑare. ⁊ ñ ei de diuinitatis offensa
parare mat̾iam. cũ corda eciã regũ
in inanu dei sunt.⁊ ea qͦ uoluerit
inclinabit: Ad hec. Exꝑim̃to di¬
dicimꝰ diuino qͦdã iudicio sepiꝰ eue¬
nire. qd̾ hii qͥ ob affectationẽ fauo¬
ris humani reu̾entiã diuine ma¬
iestatis offendũt. diune qͥdẽ dis¬
pendiũ faciunt. s humanã quã

Expanded text:
s sprevit eos . Nonne utilius erat ipsam hominum gratiam de divina bonitate sperare, et non ei de divinitatis offensa parare materiam, cum corda etiam regum in manu Dei sint, et ea quo voluerit inclinabit . Ad haec experimento didicimus divino quodam judicio saepius evenire quod hi qui, ob affectationem favoris humani, reverentiam divinae majestatis offendunt, divinae quidem dispendium faciunt, sed h
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝗͣ boni maioris increm̃ta tol¬
lunt᷑. Eccłia eñi cos qͥ ad suꝑiora desi¬
d̾io ꝑfectioĩs aspirant. ñ ꝑmittit oc¬
casionibꝰ impediri: quin libero erũ¬
pant ad maiora ꝯtensu. sicq pͥme
imꝑfectioĩs pͥuilegia remouet. ut
gr̃am noue ꝑfectioĩs amplectens:
uetera nouis ñ tã uideat᷑ solu̾e: qͣm
implere. At u̾o sac̾s ueteꝵ instituti¬
ones in deteriꝰ deuocare ñ ꝯuenit. uͭ
auctoritatẽ p̾b̾e defectꝰ. ut inde fom̃¬
ta comparent᷑ audacie uñ tum̾i d̾buit

Expanded text:
nequaquam boni majoris incrementa tolnequaquam boni majoris incrementa tolluntur. Ecclesia enim eos qui ad superiora desiderio perfectionis aspirant non permittit occasionibus impediri, quin libero erumpant ad majora consensu, sicque primae imperfectionis privilegia removet, ut gratiam novae perfectionis amplectens, vetera novis non tam videatur solvere quam implere. At vero sacras veterum institutiones in deterius devocare non convenit, nec auctoritatem praebere defectus, ut inde fomenta comparentur audaciae, unde timeri
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ q̃ religiose semel infiituta noscũt.
Nos tñ errores p̾decessoꝵ a successoribꝰ
posse corrigi ñ negamꝰ r ip̃oꝵ eciã ĩ me¬
liꝰ posse bona mutari. uͥ maior seił muta¬
tionẽ suadet utilitas. nullũq sentit re¬
ligio detm̃tũ. Inp̾nidiciũ siqͥdẽ religio¬
nis nicħ̾ agendũ est. eui qͥcqͥd adu̾satur
diuine ꝯstat ẽẽ ꝯͣriũ uoluntati. Quan¬
mirũ rõe scłares canonicos qͦs appellant
ꝓregłarbꝰ inducendis uidimꝰ amoneri.
licet eccłie eoꝵ in eo statu aliqͣ seois a¬
pllce pͥuilegia meruissent. In qͥbꝰ ꝯstat
auctoris animũ pociꝰ ꝯtẽplari ꝯuenit:
ꝙͣ. apices amplȩxari. qm̃ in nullo uo¬
luntas ip̃iꝰ offendit᷑. uͥ uoluntatis in¬
ctꝰ excludit᷑. nͨ deuotiomi tͥminꝰ assi¬
gnat᷑. Semꝑ eñi in aut̾iora lib̾e debẽt
studia scitatis extendi. sicq oportet
int̾ptari que scͥpta funt. ne nr̃is ui¬
deant᷑ ꝓcessibꝰ inuid̾e. qr tẽ recte suus
minori bono fauor impendit. cũ

Expanded text:
noscuntur. Nos tamen errores praedecessorum a successoribus posse corrigi non negamus, et ipsorum etiam in melius posse bona mutari, ubi major scilicet mutationem suadet utilitas, nullumque sentit religio detrimentum. In praejudicium siquidem religionis nihil agendum est, cui quidquid adversatur divinae constat imirum ratione saeculares canonicos quos appellant, pro regularibus inducendis vidimus amoveri, licet Ecclesiae eorum in eo statu aliqua sedis apostolicae privilegia meruissent. In quibus constat auctoris animum potius contemplari convenit quam apices amplexari, quoniam in nullo voluntas ipsius offenditur, ubi voluntatis inctus excluditur, nec devotioni terminus assignatur. Semper enim in anteriora libere debent studia sanctitatis extendi, sicque oportet interpretari quae scripta sunt, ne nostris videantur processibus invidere, quia tunc recte suus minori bono favor impenditur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ linguã. Nulla mͥ in memetipso fidu¬
cia est. s ad sc̃itatẽ p̾cipientis. et m̃ita
fortassis largiet᷑ grã illiꝰ qui dix̾. aꝑi
ostuum: et ego ad implebo illuo. Os
meũ obedientie necessitas aꝑit. ut inã¬

Expanded text:
quam linguam. Nulla mihi in memetipso fiduquam linguam. Nulla mihi in memetipso fiducia est, sed ad sanctitatem praecipientis, et merita fortassis largietur gratia illius qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Os meum obedientiae necessitas aperit, ut