comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
upra dccã ÷ quod angłi
qui ystiterunt ⁊ grãm confis¬
mati surit ⁊ qui ceciderunt a grã
desdrti sunit. ⁊ boni quidem in tantr̃a
confirmati sunt ꝑ grãm quid pecture
nequeunt. mali uero ꝑ maliciara add¬
eo sunt costinadi quid bonara uolũ¬

Expanded text:
upra dictum est quod angeli qui perstiterunt, per gratiam confirmati sunt; et qui ceciderunt, a gratia Dei deserti sunt. Et boni quidem in tantum confirmati sunt per gratiam, quod peccare nequeunt. Mali vero per malitiam adeo sunt obstinati, quod bonam volun
Abbreviated transcription (Latin):
boni posurat sem mali ⁊ mai bo¬
ur. ¶ad quod diciraus. q bomi n¬
ta gtñ cõfirmati sunt ut nõ quea¬
nt̃ fieri mali. ⁊ mali ade in ma¬
uicia obdirtati sunt ut nã ualeant

Expanded text:
boni possunt fieri mali, et mali boni. Ad quod dicimus quia boni tanta gratia confirmati sunt, ut nequeant fieri mali; et mali in malitia adeo obdurati sunt, ut non valeant
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uimẽce turbatõne clamãdi ad
diuins uolũtati. ut si pussante mo¬
lestiã c̾stant᷑: ꝓ riusd̾ amotrone o¬
rent. S si naqueunt uitare dicant
fuit ꝙ ap̃t̃ clamans nõ audit᷑ ad
salutem corꝑalem. Botiũ quidem
petiit .s. ut nõ moretet᷑. s meliꝰ er¬
at ut moreretur qd̃ ⁊ fcm̃ est.

Expanded text:
imminente turbatione clamandi ad divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt vitare, dicantfuit, quod Christus clamans non exauditur ad salutem corporalem. Bonum quidem petiit, scilicet, ut non moreretur; sed melius erat ut moreretur, quod et factum est. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
uis. ac si drẽt. bi de ce inmẽ: qr
potes aliquid ꝓpͥum uelle. ut dꝰ
aliud uelit. Conceditur hoc hu¬
mane fragilitati. Ide̾ alibi. apẽ ĩ
nise sco̾ duas nat̾as. ait gm̃ pr̃¬

Expanded text:
vis. Ac si diceret: Vide te in me, quia potes aliquid proprium velle, ut Deus aliud velit. Conceditur hoc humanae fragilitati. Idem alibi, super psin se secundum duas naturas. Ait enim: P
Abbreviated transcription (Latin):
angłos. S cũ uenit plenitudo temporis.
missa est nõ ut impleret angłos. nec ut
eẽt angel  ᷤ nec ut eẽt cũ hõib uel in ho¬
minib. ut antia in pr̃ib erat ⁊ in ꝑpħis. S
ut ipm̃ u̾bũ fieret cͤaro .i. homo.

Expanded text:
angelos. Sed cum venit plenitudo temporis missa est non ut impleret angelos, nec ut esset angelus, nec ut esset cum hominibus vel in hominibus, ut antea in patribus erat et in prophetis, sed ut ipsum Verbum fieret caro, id est homo.
Abbreviated transcription (Latin):
it. quia sarebat eos si cenigissent sic̃ deos fut᷑os. tã¬
ꝙͣ eis drumitatem inui& et qui eos homines fec̃¬
lacere nõ pot̾at sollintauit aliqua exꝑiendi rũ¬
piditas. cum mulrerem uid̾et acepta illa esca ñ
mrente p̾ditus erat ullo mͦ credidisse qd̃ diabolꝰ¬

Expanded text:
it, quia sciret eos si tetigissent, velut deos futuros, tanquam eis divinitatem invideret, qui eos homines fecelatere non poterat, sollicitauit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem uideret accepta illa esca non mente praeditus erat, ullo modo credere po
Abbreviated transcription (Latin):
S qd̾ nolo ald̾ fatio. dicit ⁊̃ qd̵ homo sb̾¬
icctus pcccato facit ꝙ nõ iult. qr nat᷑ałr
uult bonũ. s uoluntas hec semꝑ caret:
esfc̃tu nisi gͣrã dei ad iuuet sliberet᷑. sĩ
homo sbicctus pocõ est uult quid̾e malũ

Expanded text:
sed quod nolo, illud facio. Dicit enim quod homo subjectus peccato facit quod non vult, quia naturaliter vult bonum. Sed voluntas haec semper caret effectu, nisi gratia Dei adjuvet et liberet. Si homo subjectus peccato est, vult quidem malum
Abbreviated transcription (Latin):
notare inpuma Risione ccͣ pelagianoᷤ
ita direns. oꝑa diatgli que uixia dmiͣ
actus sunt nõ res. Idem in qͣtͣa. Om̃e in
de fec̃tu bomi. qͣmobrem ꝙ uat᷑a nõ est.
deus nõ fecit. quid nat᷑a est om̃e ꝙ fecit.

Expanded text:
notare in prima responsione contra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt, non res. Idem in quarta responsidefectu boni. Quamobrem quod natura non est, Deus non fecit; quia natura est omne quod fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
it deus . s miquitas est ꝑũsio qmͣ feat ħo.
nat᷑e oñis ꝑ ipm̃ fcẽ sunt. Inquitas per
ipm̃ fcã no est. qr iniquitas nõ est su¬
b̾a. In illo hẏmuo tͥũ pureroꝵ. uinu̾sa t̃¬
at᷑a lauaaus deũ ꝯmemoratur. laudãt
enĩ oĩa dm̃. s que fecit aeus. laudat
ibi serpens dĩ s nõ auaritia. oĩa repti¬
lia ibi noĩa sunt s nõ aliqua uinia.
bitia enĩ ex nob̾ ⁊ cr urã uolũtate ha-¬
bemus e⁊ utia nõ sunt suba. Intendãt

Expanded text:
it Deus, sed iniquitas est perversio quam fecit homo. Naturae omnes per ipsum factae sunt; iniquitas per ipsum non facta est, quia iniquitas non est substantia. In illo hymno trium puerorum universa creatura laudans Deum commemoratur. Laudant enim omnia Deum, sed quae fecit Deus. Laudat ibi serpens Deum, sed non avaritia. Omnia reptilia ibi nominata sunt, sed non aliqua vitia. Vitia enim ex nobis et ex nostra voluntate habemus, et vitia non sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
simile est illiu̾bo dei qd̾ patro est natũ de pr̃ie
eeñcia. tale est aut̃ ac si drẽm. de pr̃is sc̃ia. de
pr̃is sapĩa. uel quod est exp̃ssius de pr̃e eẽncia.
de pr̃o scĩa. de pr̃e sapĩa.ex hoo ita intlłectu.
u̾bũ dei pr̃is ungenitꝰ filius ꝑ omĩa prĩ d¬

Expanded text:
simile est illi Verbo Dei, quod natum est de Patris essentia. Tale est autem ac si dicerem: De Patris scientia, de Patris sapientia; vel, quod est expressius, de Patre essentia, de Patre scientia, de Patre sapientia. Ex hoc itaque intellectu, Verbum Dei Patris un
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qua fit hõ d morte lib̾etur. Testi¬
⁊ falsa supponamus ireheditates h̃ant
indigentes adipuant: cur ño siant il
triad aire dicant stupratores capiat
diuicias uidetur bonus ut radigenti¬
b eas largiatur. cũ nillũ malã sit
si ꝓ lono fiat. ⁊uis hoc dicat. niłi qui
res hũanas mores q conatur ileges
Subũtere. qd̾ ciĩ faciimu nõ dicaeur

Expanded text:
cum qua fit, homo de morte liberetur? Testacum qua fit, homo de morte liberetur? Testaet falsa supponimus, ne haereditates habeant lindigentes adjuvant? Cur non fiant illtricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et leges subvertere? Quod enim facinus non dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
stat eẽ potã in alo bone cause obtentur
nullo qiͣi bono fine. ulła uelud bona ĩ¬
centõne fatrenda lunt. Ea quippe oꝑ¬
a hõium si cãs hadueñt bonas uł ma¬
ias. uũc sunt bona ñc sunt malarai
iso sunt ꝓ se ipã peccata. sic̃ uictũ p̃b¬
cordis ⁊ nt̃ta fide. ⁊ contubitus ꝯuiga¬
lis qñ fit tã gñandi. si ea fide siat ut
ꝯignantur regeu̾andi. ħ rursus ma-¬
la sunt simalas hãnt sãs. uł ut si
iactantre causa pascitur pauꝑ. aut
lasciue cã cũ uxore ꝯtũbitur. aut fi¬
lii gñãtur nõ ut deo s ut diabolo n
ut furta. stupra. adult̾ia. haspheni¬
it. quis disat cãis bomis ẽẽ facienda
uł peratꝯ nõ eẽ. ł quid est absur¬
dius iusta cẽ pccã. quis dicat. furemͦ
duntib ut habeamus qd demꝰ pauꝑ¬
ib. aut faĩsa testimduia ꝓferamus.
u̾o ude innocentes ledatitur s potui
Saluentur. duo enĩ bona his suntuit
inops alatur. ⁊ unorens nõ pu niatꝰ.
aut quis dicat adult̾ui eẽ ut ꝑ illã¬

Expanded text:
 peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla velut bona intentione facienda sunt. Ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint bonas, seu malas, nunc sunt bona, nunc mala, quae non sunt per se ipsa peccata: sicut victum praebcordiae cum recta fide: et concubitus conjugalis quando fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pauper, aut lasciviae causa cum uxore concumbitur, aut filii generentur non ut Deo, sed ut diabolo nuut furta, stupra, blasphemiae, quis dicat causis bonis esse facienda, vel peccata non esse; vel, quod est absurdius, justa peccata esse? Quis dicat: Furemur divitibus, ut habeamus quid demus pauperibus; aut: Falsa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur. Aut quis dicat adulterium esse fa
Abbreviated transcription (Latin):
cogeris. scias de ueccitate uenire infir¬
trutatis eoꝵ quib aliquid suades aue
infirmitas utiꝙ malum: bũ nos cotidi¬
e lib̃ati p̃camur. dñtes. lib̾a nos amallo.
I̾oq nõ ditit. q amplius est malum est
tu .n. nõ fatis malũ quibñ utelis iuii¬
cõne. s amalo est illiꝰ qui ałr nõ credit.
.i. ab infirmitace que aliqũ pena est. aliqũ
pena ⁊ culꝑa. Ibi gͦ dominius ꝓhibuit ue¬
suafit bonũ indulsit meͣcuiuur ei

Expanded text:
cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades, quae infirmitas utique malum est, unde nos quotidie liberari precamur dicentes, libera nos a malo. Ideoque non dixit, quod amplius est, malum est. Tu enim non facis malum, qui bene uteris juratione; sed a malo est illius qui aliter non credit, id est, ab infirmitate, quae aliquando poena est, aliquando poena et culpa. Ibi ergo Dominus prohibuit suasit bonum, indulsit necessari
Abbreviated transcription (Latin):
.iiͦi. sĩc ioͦl testatur dicens. sol com̃tetur in tene¬
magnus ⁊ hortibilis. magnus ueto dr̃ p̃p magna
cio.ꝗue ibi fient. cum aut̃ fc̃m fuũit celum noũ
⁊ neua t̾ta. tunc er̃ lux lune sicut lux solis
lucebit. ⁊ tunc ño er̃ uicissitũdo dici ⁊ uoc

Expanded text:
ur dicens, c. 2: Sol convertetur in tenemagnus et horribilis. Magnus vero dicitur, propter magna quae ibi fient. Cum autem factum fuerit coelum novum, et terra nova, tunc erit lux lunae sicut lux solis,lucebit et non erit vicissitudo diei et noc
Abbreviated transcription (Latin):
feret  ab  uno nec unum de diu̾so. ex¬
ubescant zͦ saleluani qui dñt ipm̃ et̃
piẽm qui est filius ꝯfundentes ꝑsonas.
qiui ⁊ dẽ situt pripassiani q dicunt pee¬
in fuase passum. Arrini ueto dñt aliu¬
S duas. prem̃ maiorẽ. filiũ rmorenꝑ.
noli hoc drẽ tu catholice. in medio Etͦ
naiuga utrũq ꝑiculosum latus de ui¬
ia. ⁊ dic pat᷑ pat᷑ ẽ. ⁊ filuis filius ẽ.¬

Expanded text:
eret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem fuisse passum. Ariani vero dicunt aliused duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere tu, catholice. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita: et dic: Pater Pater est, Filius Filius e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonaꝵ insinuare ꝓpa et̃nitat est inquid
in pr̃e. spẽt in ymagine. usus inmineie.¬
⁊ qr nõ paediens mediocris auctoritatit
intractacõne scripturaꝵ ⁊ assercõne fi¬
⁊ num̃is. et̾nitatis spẽi ⁊ usus. abditã
ħcrutatus intelligñciam quantũ ualeo.
nõ eutti  sẽcutũ aibitͦr enitatis uocabu¬
lo. nisi quod pat̃ nõ ht̃ prem de quo sit.
filius aut̃ de þrẽ ẽ ut sit atq ut illi co¬
et̃nus sit⁊ Imago .n. siꝑfecte implet illd̾
cuius ẽ ymago ip̃ã coẽquat  ei nõ illud
ymaginis sutͦ in qͥua ymagine spem no

Expanded text:
 insinuare propria: Aeternitas est, inquit, in Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum et assertione fiet muneris, aeternitatis, speciei, et usus, abditam scrutatus intelligentiam, quantum valet, non eum secutum arbitror in aeternitatis vocabulo, nisi quod Pater non habet patrem de quo sit, Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae; in qua imagine speciem no
Abbreviated transcription (Latin):
imłitudo uͦ¬
ẽ indiffetens eeñcia unde quibdam nõ
indecte uidetur nõie equalitatis uł siłi¬
tudinis nõ aliquid poni s rernoueri. ut
ea rõerelacõne didatur filius equalis
prĩ qr nec maior ẽ eo nec minor. ⁊ hoc
̃ unitatẽ señcie. Ita ⁊ similis dicitur qr
nec diu̾sus uec alienus nec in aliquo di¬
ssimilis. ⁊ hoc pp̃ eeñcis simplicitatem. nõ
gͦ scd̾m quod̾ filius ẽ gen̾itus a prẽ e¬
qualis uł inequalis ẽ prĩ. nec similis uł

Expanded text:
similitudo vero indifferens essentia. Unde quibusdam non indocte videtur nomine aequalitatis vel similitudinis non aliquid poni, sed removeri ut ea ratione dicatur Filius aequalis Patri, quia nec major est eo, nec minor, et hoc propter unitatem essentiae. Ita et similis dicitur, quia nec diversus, nec alienus, nec in aliquo dissimilis, et hoc propter essentiae simplicitatem. Non ergo secundum quod Filius est genitus a Patre, aequalis vel i
Abbreviated transcription (Latin):
que fecit ꝑ ip̃ãm. est aut̃ meffabilis quidã ꝯp¬
lexus prĩsͭ ⁊ ymaguus qui nõ ẽ sine ꝑfrut᷑¬
cõne. sine caritate. sine gaudio. illa uero
dileccõ. delectacõ. felicitas uł bentitudo. si
tam̃ aliqua hũana uoce digne dicitꝰ  usus ab
illo appłłata est breuit᷑ ⁊ est intͥnitate spũs
s. nõ genitus s gentoris geniti q suauitas.
ingeniti largitate atq ubertate ꝑfundens
⁊ ineuignate gaudeat cognosdens deum ⁊g
dum. qm̃ unus est deus s tam̃ trinitas. Eece
habes qualit̃ u̾ba hylarii p̃missa accipienda si¬
nt. licet tante sint ꝓfunditatis. ut ⁊̃ adhibita
ex põne uix aliquatenus ea intelligere uale¬
at humanus sensus. cum ⁊ ipã eoꝵ explanacõ
qm hic abi edidit płimũ in se habeat diff̃i¬
cultatis ⁊ ambiguitatis.
on scd̾m p̃missam expõnem distingunt᷑ ͤ
hic tres ille ꝓpͥetates suꝑuis assignate. s ip̃e
ypostases distincre ab inuicem monstrunt᷑
Etnitat tam̃ noie. eadem inde designada ꝓpͥ¬

Expanded text:
. Est autem ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicituillo appellatus est, et est in Trinitate Spiritus sanctus non genitus, sed genitoris genitique suavitas, ingeniti largitate atque ubertate perfundens in aenigmate, gaudeat cognoscens Deum, et dum; quoniam unus est Deus, sed tamen Trinitas. Ecce habes qualiter verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguitatis.ndum praemissam expositionem distinguuntur hic tres illae proprietates superius assignatae, sed ipsae hypostases distinctae ab invicem monstrantur; aeternitatis tamen nomine eadem videtur designata propr
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃s. sic̃ simuile nichil sibi ẽ. simłitudo
ni ut ait hylan sibi ip̃i nõ ẽ. idem
⁊ equale auquid sibi nõn dicitur. ac
ꝑ hos sic̃ simłie ita ⁊ equale relatĩe
d̾icit᷑ dicitur gͦ relatue filius equa¬

Expanded text:
uia sicut simile nihil sibi est similitudo enim ut ait Hilarius, sibi ipsi non est, ita et aequale aliquid sibi non dicitur; ac per hoc sicut simile, ita et aequale relative dicitur. Dicitur ergo relative Filius aequa
Abbreviated transcription (Latin):
uel donatũ relatius ad dantẽ ⁊ ad il¬
lum cui donat. daus aut̃ siue dona¬
dat. uł donati referr᷑ ⁊ ad donantẽ ⁊
ad recipientẽ. qr nõ potest aliquid dici
datũ tsi ab aliqͥuo ⁊ alicui detur. cũ
mutacõ fiat non indante.

Expanded text:
t ad dantem, et ad illum cui datur. Dans autem sive donadati vel donati refertur et ad dantem et ad recipientem, quia non potest aliquid dici datum, nisi ab aliquo et alicui detur. Cum mutatio fit, non in dante.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsntuta fint. ħ enĩ ꝑ ceiostes pocestates m
ꝑadiso insibili fcm̃ esfecredrud̃ est. ut ꝑ an¬
głicũ imĩstiũ ibi essot quedam ignea custod¬
ia. nõ tã fuͣstra s qr aliquio signficat de
ꝑadiso spũali cherubm euã int̃preta ple¬
incudo scr̃e. hec est cantas. qr plenitudo regis
est diltft̾o. Gladius aũ flãneus tempor ales paffoes
sunt aus uersanles sũt. qm̃ tempora uolu¬
bi lia sunt. Illa g᷑ ad custodiam uiam ligmi-
ince Iõ posita sunt añ ꝑ adisũ. qr ad uitam
nõ rodditur nsi ꝑ cherubin .s. phenitudin

Expanded text:
estes potestates in radiso visibili factum esse credendum est, ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio . Gladius autem flammeus poenae temporales sunt, quae versatiles sunt, quia tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia ad vitam non reditur n
Abbreviated transcription (Latin):
orit̾i facit ⁊ plumari dat. scit itaq deut
qnͣta sit młtitudo pulicũ ⁊ culicũ. ꝑ mus¬
saꝵ. ad piscium ⁊ quet uascantͤ quot¬
uemeriant᷑ s nõ scit hoc ꝑ mom̃ta sin¬
gula im̃o simul ⁊ semꝑ omĩa. Neq ita
scit ut eandẽ hãt ꝓuidenciam iracõna¬
biliũ ⁊ tõnabilium. i. ut codem modo pe¬
nitus ꝓuideat itracõnabilib ⁊ tõnabilib¬
los ad custodiam delegͥauit.

Expanded text:
facit oriri, et pluviam dat. Scit itaque Deus quanta sit multitudo pulicum, culicum et muscarum et piscium, et quot nascantur quotve moriantur; sed non scit hoc per momenta singula; imo simul et semel omnia. Neque ita scit, ut eamdem habeat providentiam irrationabilium et rationabilium, id est, ut eodem modo penitus provideat irrationabilibus. Rationabilibulos ad custodiam delegavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dñi illa alt̃natĩ uł ꝑticulatĩ scite
neget. ꝙͣ ꝑ diu̾sa temporũ memẽta. sic illa
cognouit sic̃ ꝑ uaria mom̃ta illoꝵ quedã
daficuit q̃dãm incipiunt. neq alis aliis¬
q iracõnalib ita ꝓuidet quẽ ad modũ rõ¬
nabilib. Numquid .i. ut ait apłt cura ẽ¬

Expanded text:
ut Deum illa alternatim vel particulatim scire neget, nec per diversa temporum momenta sic illa cognovit, sicut per varia momenta illorum quaedam deficiunt, quaedam incipiunt. Neque illis aliisque irrationabilibus ita providet, quemadmodum rationabilibus; numquid enim, ut ait Ap
Abbreviated transcription (Latin):
t liaet ideoz
sit deo uelle quod eẽr nõ tñ dicen¬
dũ ẽ dmi eẽ omtua que nult. qd̾ qui¬
dam de dei uoluntate nõ recit senq̃¬
entes nobis obicumt dicentes. si idẽ
E deo uelle quod eẽ. Gͦ c̃ dm̃t dñi¬

Expanded text:
t licet idem sit Deo velle quod esse, non tamen dicendum est Deum esse omnia quae vult; quod quidam de Dei voluntate non recte sentientes, nobis objiciunt, dicentes: Si idem est Deo velle quod esse, ergo cum dici
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta sunt. nolens gͦ siue uelle
luntas eeãcia ẽ sempit̃na ⁊ in ꝯm¬
ntabilis. licet ea natientur ⁊ crans¬
enut que ei subiecta sunt. que nͤ
po ͤ ast iuusta nec mala quia de¬
nis est.

Expanded text:
sunt. Volens ergo sive velle luntas essentia est sempiterna et immutabilis licet ea varientur et transeant, quae ei subjecta sunt, quae non potest esse injusta vel mala, quia Deus est.
Abbreviated transcription (Latin):
de penitentib ageudum est. si nͦ qui i ͦs pond̾e pot̃
etatem ht̃ ꝓ se loquatur. Io .xx.
endo. uł fidem peta. dñis de sacͤm̃to fid̾i id esse int¬
elligendum. quod respondeat᷑ pet̃e cum tefcur ad
sid̾i sacͣm̃tum. ⁊ coũtere se ad dm̃ pp̃ comisionis
satͣmentum.

Expanded text:
de poenitentibus agendum est. Si vero pro eo loquatur. Si vero Credo, vel: Fidem peto, dicimus de sacramento fidei id esse intelligendum, quod respondetur petere cum defertur fidei sacramentum, et convertere se ad Deum propter conversionis sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ irsponsio fidei sit in cathetissmo cuchermine
tinũ . a diuracio cathecisius inifcto. Catherizare
est inilruere. ut desimbolo ⁊ tudil̃tis ad̾i. txoeri¬
ciencia ⁊ integͥtas est collata. catheusmꝰ ⁊ exorcis¬
mus neophitor sumt mag̃ꝙ sacmentalia qͣm sa¬
cramcnta dici debent. scophitꝰ nouicius int̃pẽ uł
fitem conũsus in disciplina teligiose com̃is a cõnis tudis
ħ gͥ p̃cedunt bap̃m non quod sine istis nõ possit urrꝰ

Expanded text:
 responsio fidei fit in catechismo, tinum adjuratio; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcicientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum sunt, magisque sacramentalia quam sacramenta dici debent. Neophytus novitius interpretatur vel fidem conversu praecedunt, non quod sine istis non possit esse
Abbreviated transcription (Latin):
cor cenenit ꝑfici pot̃. aut tibet. nam si ilit̾ p̃sẽ¬
teput abitur sacͣmenta. sicet aut̃ p̃sbitis cang̃e bap¬
tszatos olco iu pectore. s non cͥsmate signare in
frorte ᷤ ultus uͦ huiꝰ sacͣmenti eit donacõ sp̃t sci ad
rebur.qui i bap̃o datur sd remissionem. uñ urba

Expanded text:
fici potest aut debet. Nam si aliter praesreputabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem.
Abbreviated transcription (Latin):
de sacͣmento fid̾i emn fide m̃tis ł agit. si de sacͣmeato:
cur. xtat᷑ nõiatim distingunt᷑ ꝑsone. si nͦ de
an ullisd facturꝰ ꝑuiaꝰ rtspondetur cum c̾uerit. sid̃
cx om̃ib poupis diabł spondetur abtenũciate. qd̾
si non s̾uaũit factus adultꝰ tenebẽ ip̃e uł sponsd¬

Expanded text:
amento fidei, an de fide mentis ibi agitur? Si de sacramento, cur nominatim distinguuntur personae? Si vero de An illud facturus parvulus spondetur cum creverit, sicut et omnibus pompis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel spons
Abbreviated transcription (Latin):
ix. de tͥ. ait. nature inquit cui contͣ dicis he¬
tice hec unitas ẽ.ut ita ꝑ se agat filius ne
a se agat. ⁊ ita nõ a se agat ut ꝑ se agat.
Intellige filium sapientẽ ⁊ ꝑ eum prem̃ ageti¬
tem. non a se agit cũ pat̾er in eo manere
monstratur. ꝑ se agit cum scd̾m natiuit atẽ
filii agit rp̃e que placita sunt. infirmus sit
nõ a se agendo nisi a deo ipe agit. Non sit
uero unitate natine. s que agit in quib
plocet nõ ꝑse agit. sic̃ gꝰ inquiunt fili¬
us ⁊ se agitꝰ s non ã se. ida filius deb dici

Expanded text:
ui contradicis, haeretice, haec unitas est, ut ita per se agat Filius ne a se agat, et ita non a se agat ut per se agat. Intellige Filium agentem, et per eum Patrem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agi
Abbreviated transcription (Latin):
harencia pr̃it. hec ⁊ huis simꝑlia tamqm
sophistica ⁊ a uentate lõginꝗͣ cuntis q ĩ
teosogia ꝑicis pencia abicimus responsicẽ
indigna addueenees. id tam̃ adicientes qr
una tr̃ ẽ sapientia patris. s non uno
modo dgit dicit᷑. Ilam sapiencia patris
dicitur illa quam gennit. ⁊ sapientia prĩs
dicitur ea qua sapiens ẽ. diu̾sa ẽ gͦ tõ
dicti. illa .R dicitur pr̃is qr eam genuit
eadem sapientia que ⁊ ea qua sapiens est. sine

Expanded text:
ia. Haec et his similia, tanquam sophistica et a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, quia una tantum Sapientia Patris, sed non uno modo dicitur. Nam Sapientia Patris dicitur illa quam genuit, et Sapientia Patris dicitur ea qua sapiens est. Diversa est ergo ratio dicti. Illa enim dicitur Patris, qui eam genuit; quia Sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
una tm̃ sit sabiencia patris. quod non
nõ ẽ. gͥ ẽ aliqna sabencia patris qua sa¬
piens nõ ẽi ẽ aut̃ sapiencia prĩs ingenita
⁊ ea sapiens ẽ. est gͦ quedam sapĩa pr̃is
qua sapiens ẽ. ⁊ ipsã non ẽ aliqua sapien¬

Expanded text:
um sit Sapientia Patris. Quod non non est. Est igitur aliqua Sapientia Patris, qua sapiens non est. Est autem et Sapientia Patris ingenita, et ea Pater sapiens est. Est ergo quaedam Sapientia Patris, qua sapien
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ sapiens ase neq de se s a
yatre s de pare: Queri aug̃ sob ucrũ
filius sit sabiens se ipõ uł ꝑ se ip̃m̃. quidam
dicunt mulciplieẽ ħ fieri int̾elligñciam. ⁊ ẜo di¬
stinguẽdum fore ita. cũ dicis filiũ ẽẽ sapie¬
ntem se ip̃o uł ꝑ se ipm̃. si sui natura ⁊
eeñcia sapientẽ eẽ intelligas. berus fit ĩ¬
tellectus. si uero a seipõ uł de se ipõ sapientẽ

Expanded text:
neque de se, sed de Patre et a Patre. Quaeri autem solet utrum Filius sit sapiens seipso vel per seipsum? Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapie
Abbreviated transcription (Latin):
re lectorem istam sibi debere nrnm
sufficere dispucatõnem. Silegat ⁊ a¬
lia. ¶Helius forte ꝯsid̾ata atq cracta¬
ta. n ta que hic mouere possunt iu¬
te discutiat. hos firmiter tenens. qd̾
deus hoĩem assũpsit. hõ indeum tͣnsi¬
uit ñ nat᷑e u̾sibilitate s dci diguatõne.
ut nec deus muttretur in hũam sbam
assumendo hõiem. nec hõ indiuiniã
głisicatus in deum. qr mutatio ł u̾si¬
bilitas natͣe diminutõ irem ⁊ ab oliti¬
onem substantre facit.

Expanded text:
re lectorem istam sibi nostram sufficere debere disputationem; sed legat et alia melius forte considerata atque tractata, et ea quae hic movere possunt, vite discutiat; hoc firmiter tenens quod Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum; quae mutatio vel versibilitas naturae diminutionem et abolitionem substantiae facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ tñ ut cultus diunutati debitus ei
exhibeatur qui cultus idilactone.⁊
sacnficii er hibitions atq reũatia ꝯ¬
siftit. que latine di᷑ pietas. grece aut̃
tħose bia .i. dei cultus. ux et eusebia .i.

Expanded text:
non tamen adeo ut cultus Divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione, atque reverentia consistit. Qui Latine dicitur pietas, Graece autem theose
Abbreviated transcription (Latin):
est. nõ ut appat̾et eius ip̃a substancia qua ⁊ ipẽ ĩ¬
risibłis ⁊ in ꝯmutabilis est sic̃ pat̃ ⁊ filius. S ut
ext̾iorib uisis corda hominũ ꝯmota atemꝑasio
nec in itus cͤaturis magis erat qmͣ in alus
S ad aluid. In illic .n. erat ut ꝑ eas ad hõĩ¬
nes penrentes ostend̾e̾t᷑ in illis ẽẽ ad quos¬

Expanded text:
s ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis
Abbreviated transcription (Latin):
hor̃es sunt treati. qua cet̾is aĩalib p̾fũt.
que crcat᷑a in reb ceatis ertistentissĩma
cũ adeo iustificatur a de formi formam
in formosam mutatur formam. erat enĩ
nit̃ uicia naturi bona. hec aut̃ ymago
ra᷑ est ł intellec̾tus. cũ sͦ uolũtas de nat᷑a¬
lib sit q̃r ipã uoluntas nẽ semꝑ bona est.

Expanded text:
homines sunt creati, qua caeteris animalibus praesunt; quae creatura in rebus creatis excellentissima, cum a Deo justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura bona. Haec autem imago, ratio est vel intellectus. Cum ergo voluntas de naturalibus si
Abbreviated transcription (Latin):
impietate adoratur. Suscepit enĩ a̾t̃
de
carut marre caruẽ accepit.
hec sine impiecate a ũbo dei¬
dei assũpta adoratur a nob̾. qr ueͤ
tro carnem eius in auducet: nͥ pͥũ ad¬
oret. S qui adorat nõ t̾̃ram intust᷑
S illũ pocius cuiꝰ scabellũ est pp̃ quẽ

Expanded text:
impietate adoratur. Suscepit enim de tede carne Mariae carnem accepit; haec sine impietate a Verbo Dei assumpta adoratur a nobis, quia nemo carnem ejus manducat nisi prius adoret; sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est, propter quem
Abbreviated transcription (Latin):
S creatura. uec coletidus est ouũo
nec ut deus adorandus. dicente apło.
Coluerũt ⁊ scrurem̃t pociuis cicatẽ¬
qmͣ citatori. S illi ad li replicabũt
et dicent. quid est ꝙ carnem eius
qmͣ creat᷑am eẽ nõ iregas simłꝰ ẽ di¬
umuutate ad oras. ⁊ei nõ nimus qmͣ
diuumtati deseruis : ego dm̃tam car¬
nem ĩmo ꝑfcam in rp̃o hũantatẽ
iõ ad oro: ꝙ adiuinitate susceptaet
deitati unita est: ut nõ aliũ ⁊ alium
dei eẽ ꝯfitear. demq si hoĩem seꝑaũ¬

Expanded text:
creatura, nec colendus est omnino, nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo: Coluerunt et servierunt potius creatquam Creatori . Sed illi ad haec replicabunt et dicent: Quid est quod carnem ejus quam creaturam esse non negas simul cum divinitate adoras, et ei non minus quam divinitati deservis? Ego Dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem, ideo adoro quod a divinitate suscepta et deitati unita est, ut non alium et alium, esse confitear. Denique si hominem sepa
Abbreviated transcription (Latin):
stasim. bnus s̾. lp̃e est deus ꝑfec¬
tus ⁊ hõ ꝑfcc̾tus. qũe adoramus cũ
patre ⁊ spũ. una adoratõne cũ in¬
qtammata carue enis. nõ mador¬
abilem curuẽ oicntes. adoratur am̃
muna u̾bi ỹpostasi. que ypostasis ge¬
uerata est. Nõ ceaturs ueneratõirẽ
oramnuis: s uuitam deitati inu nã
ypostasim dci u̾bi ouab reduc̃tis na¬
Nẽ aũ quartam appno ꝑsonam int̾¬

Expanded text:
stasim. Unus ergo Christus est Deus perfectus, et homo perfectus; quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem oramus, sed ut unitam deitati in unam hypostasim Dei Verbi duabus reductis naNon enim quartam appono personam in Tr
Abbreviated transcription (Latin):
perierat netmendax mansit ꝯiugis appłło
erat catmiaula miytio. p̃p quod fidele ꝯuigiũ¬
tẽter insinuatur. quod ex temꝑe quo uit̃cedit
ꝯsensus uoluntarius ac maritał qui sol ꝯiu¬
giũ facit im̃ ꝯͣuiges sunt sponsus ⁊ spõsa

Expanded text:
perierat nec mendax manserat coniugis appellatio, erat carnis ulla commixtio. erat quippe denter insinuatur quod ex tempore quo intercedit consensus voluntarius ac maritalis qui solus Conjugium facit veri conjuges sunt sponsus et sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ retitacio tatheciuntuor uom̃ium. ip̃e p̃mo¬
nũ humetũ stola ponitur. ⁊ casula in dicł ie¬
iunii cõplicat᷑. qiucqͥd laboris ⁊ sustinẽtie
ĩhac uita tołatur. qͣi in leua ꝑtat᷑ ponoc intex¬
tera .i. in et̾nitate reqͥes habeatur. hic ordo ab

Expanded text:
 recitatio catechumenorum nominum. Ipse praemolaevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva portatur, donec in dextera, id est, in aeternitate, requies habeatur . Hic ordo ab
Abbreviated transcription (Latin):
nalium ⁊ mortalium distinguit suꝑ hũc locum
iussit temꝑe purgare curemns. qr sine ꝯfessione
cm̃dacõnis pcc̃a neq̃unt dimiti. s ⁊ gͣma coe¬
qͣlib pandenda sunt cum deest sac̃tos ⁊ urget
ꝑicłm. uenialia nͦ ⁊̃ sac̃dotã oblata copia licet
confĩti cocquali ⁊ sifficit ut quib placet. set
tm̃ ex ꝯtemptu nõ p̃ͣmiitatur sacdos. tutius tũ¬

Expanded text:
nialium et mortalium distinguit super illum locum:jusserit tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis, peccata nequeunt dimitti. Sed et graviolibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abs sac̃dotali iudicio se ipm̃ dño uł altari
reꝯciliare licet. quod ec̃castice institucõni ⁊
consuctudini penitꝰ repugnat. pocius gͦ si
pus lice pcc̃ani publice ꝯfite te reũ ⁊ em̃da.
si uͦ occłte deliquisti ⁊̃ sic nõ taceas. nec tñ dico
ut publices. taciturnĩtas ciũ pcc̃ĩ ex suꝑbia
nascitur coidis. iõ enĩ pcc̃m suũ quis celat ne
reputetur foris qualem sc iam diuino ꝯspͤtui
exibuit. quod ex fonte suꝑbic nascitur spẽs
enĩ suꝓbie est se uolle iustum uid̾i qui pc̃c̃or÷¬

Expanded text:
et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui peccator
Abbreviated transcription (Latin):
la uolinitas quidem mała fuit illius aĩe. s illa
tͥnsiit. macła est ⁊̃ si peuite contempuit. sct
hoc est pcc̃m aliud a p̃cedenti. que gͥ macła re¬
est aĩa quons penitet sicut erat dum ip̃a pͣua
erat uoluntas. sic̃ cĩ qui tang̃ morticinũ uł
aliud ĩmund̾ ita pollutꝰ est post actum quous:
lauatur sicut fuit dum tang̃et: ita post actũ
pct̃i ita polluta remanet aĩa sic̃ fuit ĩ ip̃o ac¬
tu pcc̃i qr ita longe est a deo ꝑ dissimłitudinem
qui est uita ⁊ mundicsa m̃tis sic̃ fuit dum pc̃cm¬

Expanded text:
illa transiit. Macula etiam est, si poenitere contemnit; sed hoc est peccatum aliud a praecedenti. Quae ergo macula reest anima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita est longe a Deo per dissimilitudinem, qui est vita et mundi
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾nendi nõ om̃s hñt sac̃dotes. Uñ dolendum
est atq lugcend̾. Multi enĩ lic indisc̾ti atq scĩe
qua emine di sac̃tos exortes sac̃tocii grad
reciꝑe p̃sumũt. iuta ⁊ scĩa co indigni qui nͤ
ante sac̃docium nec post scĩam hñt disc̾nendi:
qui ligndi sunt nł soluendi. iõ illam clauẽ
i consecracõne nõ recipiunt ꝑ semꝑ scĩa¬

Expanded text:
discernendi, non habent omnes sacerdotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sacerdotium, nec post, scientiam habent discernendi qui ligandi sint vel solvendi. Ideoque illam clavem in consecratione non recipiunt, quia se
Abbreviated transcription (Latin):
s. t̾.e.s. ⁊ in c. hunc inquid locum quidam non
incelligentes aliquid sumũt de suꝑcilio phatiscor.
ut dampnare innoxios uł solũe se noxios putent.
cum apud dm̃i non sm̃a sac̃totimi s itorum uita
queratur. in lcuitico se ostend̾e sac̃dotib uibent᷑¬
leꝓsi. quos illi nõ faciũt leꝓsosuł minidos s. disc̃¬
nunt qui nuuidi uł inmundi sunt. ita ⁊ hic. aꝑte¬

Expanded text:
 celis. Hunc, inquit, locum quidam non intelligentes aliquit sumunt de supercilio Phariseorum, ut dampnare innoxios vel / solvere se putant noxios, cum aput deum non sentencia sacerdotum, sed reorum vita queratur. In Lleprosi, quos illi non faciunt leprosos vel mundos, sed discernunt qui mundi vel immundi sunt. Ita et hic ape
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est a teo elongacio. aĩe macła intellr̃ a qua
purgatur ĩ pẽn̾a. hoc aut̃ solꝰ teus fac̃ solꝰ sus¬
citat aĩam ⁊ illumĩat. quod sac̃dotes nequeũt
ait . boni toctores recte medici dñt qui uiuẽ¬
tes curare minist̾io possunt s: non mor tuos sus¬

Expanded text:
tur, a qua purgatur in Poenitentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes nequeunt,ait: Boni doctores recte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos sus
Abbreviated transcription (Latin):
s Q⁊ illi soli licite ⁊ digne id agt̃. nec subditos mala
sac̃dotis uita iedit sibona facuunt que ille dicit. Uñ
xg̃i multi dum plus uitam sãcdotum qͣm suam dis¬
cuciunt in erroris foueam dilabunt᷑. mĩnus consid̾ã¬
tes quod nõ cos uita sãcdotũ lederit si hñlt bonis

Expanded text:
sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ag̃c̃e nsi mens ab inquitate reuoccturꝰ. ¶squi g
a malis sic mentem itnotat ut ꝯrinsa plan¬
gat. ⁊ plangenda quutt̃e nõ uelit. nec sat̃fa
qui sic plangit contiuisa. ut plangenda uoluntate
uł oꝑe ꝯmitt̃e non desinat. ille ⁊ qmĩ posflatͥmas
repetit queflenit lauatur ad tempus s non est

Expanded text:
agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat, ut commissa plangat, et plangenda committere non velit, nec satisfaqui sic commissa plangit, ut plangenda voluntate vel opere committere non desinat. Ille etiam qui post lacrymas repetit quae flevit, lavatur ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
mittendis ⁊ in retincudis cłpis. id iuris ⁊ offico
hñt cuͣngłici sac̃dotes quod olim sub legt ħ̾e
bantlegales in curandis leꝑsis. hi g ptcã diui¬
atunt uł retinẽt dnmnisa ado uł ietenta indicãt
⁊ oibendunt. ponũt cnĩ sãc̃dotes nom̃ dĩ suꝑ
pnĩc confitentib inponũt. soluũt
cũ d̾ ea aliquid dimittũt uł ꝑ eam
purgatos ad sacͣm̃toꝵ ꝯmimionem admittũt
quẽ modũ suꝑius lc̃o notauit ⁊ s uhuc ipẽdum

Expanded text:
mittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim habebant sub lege legales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super Poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt, quem modum superius Leo papa notavit. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutis pͥnatur si qua p̃cessit ⁊ nͣturaliũ
bonoꝵ elisionẽ patitur. uñ intelłeus ostãt
obtunditur ⁊ totꝰ hõ int̾ior obtenebtat᷑. ⁊ ita.q.
caligine quadã mens abuoluitur que ta¬
ligo pena ptt̃i est. hano uͦ dͦ pellit cum

Expanded text:
i qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc vero Deus pellit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ligant uł soluunt. ⁊ indignos sacm̃tis admit¬
tũt. ⁊ dignos admiti aitent. s intelligendũ
est hoc ĩ ilł quoꝵ m̃ita solui uł ligari postulãt.
tint uł ligauint adhibentes clauem disc̾cõn
itor m̃itis. soluũtur uł ligantur in celis .i. apd̾¬

Expanded text:
ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum est hoc in illis quorum merita solvi vel ligari postulant. vunt vel ligant, adhibentes clavem discretionis reorum meritis, solvuntur vel ligantur in coelis, id
Abbreviated transcription (Latin):
.s. m̃tis qͣtagine ac cecitate ⁊ debito futit pe¬
ne. alt̾m curan ꝑ dm̃ alt̾m solui ꝑ sac̃totem.
patitur enĩ ꝑ pcc̃m qͣsdam tenebras int̃iores ⁊
macłas. a quib nin lib̾etur ꝓicictur ĩ tent¬
bras ext̃iores. cum aut̃ lib̾atur ab hiis suscitat᷑
a morte. pct̃i. Uñ apłꝰ. Surge qui t̾orinis ⁊
rrsicitat. ac pulsis tencbͥs int̾iorib ⁊ macłis
eam illũat ⁊ mundat qui aĩe faciem lauat.
ĩ resurrͦcõnelꝯri sigͣtum cisseassctunt quẽ¬

Expanded text:
mentis contagione ac caecitate, et debito futurae poenae, alterum curari per Deum, alterum solvi per sacerdotem. Patitur enim per peccatum quasdam tenebras interiores et maculas, a quibus nisi liberetur, projicietur in tenebras exteriores. Cum autem liberatur ab his, suscitatur a morte peccati. Unde Apostolus: Surge qui dormis, et resuscitat, ac, pulsis tenebris interioribus et maculis, eam illuminat et mundat, qui animae faciem lavat; in resurrectione Lazari signatu
Abbreviated transcription (Latin):
hũane fragilitati ꝗͣuis ꝑua tñ trebra surrẽꝵ¬
unt q̃ sicollecta cc nos suĩtt ita nos grauabũt
⁊ oppͥment sic̃ inũ aliquad gͣnte pccm. quid
enĩ int̃est ad naufragum an uno grandi fluo¬
tu nauis oꝑiatur ⁊ obmattir. an paulatun sur¬
⁊ in hiis ũbis humiliãtes aĩas nr̃as cotidianam
ag̃s pnĩam nõ cessamus.

Expanded text:
humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subur; et his verbis humiliantes animas nostras, quotidianam agere poenitentiam non cessamus.
Abbreviated transcription (Latin):
c oritur questio młtiplex. pͥmo
ceis ꝯfessione ꝑ solam cordis ꝯtͥcfõnẽ
pcc̃m alicui dimiitat᷑. Sed̾o an aliqũ
sufficiat ꝯfit̃i dõ sine tãc᷑tote tcio an
laico fideli fcã ualcat ꝯtessio. in hiis enĩ ⁊̃
tocti dũisa sentire ĩueniũtur q st̃ his uaria
ac pene usa tradisse uident᷑ toctores. dñt enĩ
quidam sine ꝯfessione oris ⁊ sãtfactõe oꝑis nẽ¬
minẽ a pc̃co inuꝑidari si tempꝰ illa faciendi

Expanded text:
c oritur quaestio multiplex. Primo oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis neminem
Abbreviated transcription (Latin):
di scĩa ⁊ potentia usdicandi r ligandi ⁊ solucti¬
di. qua dignos reciꝑe indignos d exclud̾ȩ a
regno etc̃asticus usdex. ꝑ sic̃ ht̃ us ligandi i ta⁊
gͦ. pui soluendi ius nõ ht̃ noc ligandi ht̃. ⁊ incͤ.
c̾tum est quod etc̃e utͣm: licet. hesis utͣm non

Expanded text:
di scientia, et potentia judicandi, id est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, qui sicut habet jus ligandi, ita sErgo qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: Certum est quod Ec
Abbreviated transcription (Latin):
labore querit xram. laborat eiũ mens pa ciendo
issionis. ip̃i cnĩ sac̃totes ꝑlus iam possũt ꝓfice.
orem apud hõies crubesc̃e nõ ũctur. tñ qr ẽm̃
do. ne multia pmĩe remediis atteãtur. dũ aut
ciubescunt aut timent inimitis sua facta
irsctare. quib possuit legum ꝑcelli constitu
publicetur conscĩa pñitentis. sx hiis aliisq

Expanded text:
labore quaerit gratiam. Laborat enim mens patiendo eissionis. Ipsi enim sacerdotes plus possunt proficere, orem apud homines erubescere non veretur; tamen quia do, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutpublicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque
Abbreviated transcription (Latin):
cordis contͥctõnem sxquo penitẽs
uotũ hũit ꝯfitendi. quid post¬
ca dimittat᷑ ci a sac̃dote. uid̾o
enĩ quo uincło eum ligat .s. tp̃rł
nem deus ꝑ se ipm̃ sino mĩst̾io sac̃totis ⁊ debitum
oĩo relaꝑat ⁊ aĩam int̾ius purgat a contagiõe¬
⁊ fetore pct̃i: q̃uid gͦ mundat. quid gͦ dimitrit

Expanded text:
cordis contritionem, ex quo poenitens votum habuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdote. Video enim quo vinculo eum ligat, scilicet,nem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitumomnino relaxat, et animam interius purgat a contagio, et fetore peccati, quid igitur mundat, quid dimittit
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ dĩ ꝑ ꝯfelsionem. p̃cepit cnĩ dñs¬
mũdandis ũt ostend̾ent ora sãc̃totib. docens
corꝑali p̃sencia ꝯfitenda pccã nõ ꝑscͥptũ
manifestanda. dixit cnĩ ora monstͣte. ⁊
om̃is nõ unus ꝓ om̃ib nõ alium statuatis
nuncium qui ꝓ uob̾ offerat iimus a
moyse statͣum. s qui ꝑ uos pͤtastis ꝑuos
erubeseitis. etubescẽcia ⁊ ip̃a ꝑtem hab
ut nemo penittiet in occłto. in hoc enĩ quod ꝑse ip̃m
dicit sãc̃toti ⁊ erubescentiam iũcit timore offensi
cͥminale erat in oꝑ̃one. ⁊ si non statim purgat᷑
fit tũ ueniale quod ꝯmisat mortale tnultim caĩ
sãtfactõnis obtulit qui erubescẽcie dñians nͣ eor
que ꝯmisit nũcio dĩ negauit. teus em̃ huisicors
est intus eit. sicut s̾uat mĩã ĩ iusticĩa ita et¬

Expanded text:
judicium Dei per confessionem. Praecepit enim Domundandis, ut ostenderent ora sacerdotibus; docens corporali praesentia confitenda peccata, non per scripta manifestanda. Dixit enim: Ora monstrate et omnes; non unus pro omnibus, non alium statuatis nuntium qui pro vobis offerat munus Deo Moyse statutum; sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis. Erubeut neminem poeniteret in occulto. In hoc enim quod per dicit sacerdoti, et erubescentiam vincit timore offensi, quod criminale erat in operatione, et, si non statim purgatur, fit tamen vitale quod commiserat mortale. Multum enim satisfactionis obtulit qui erubescentiae dominans nihil eorum, quae commisit, nuncio Dei denegavit. Deus enim misericors et justus est; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
neget patitur tͥbulõnes. famẽ. ꝑsecuc̃onem. uł flã¬
masuł bellias. uł ip̃am crucem timore gehĩme ulło
modo ista culꝑt unda sunt. imo ⁊ hic laudanda est
pacia. nõ eiũ dr̃e pot̾imus melius ei fuisse ut
xp̃m̃ negͣndo nich eoꝵ pat̃etur. Ut illud quo ait᷑
obtinendũ. nõ ad sxt̃mi iudicu tolłabilius su¬

Expanded text:
neget patitur tribulationes, famem, persecutionem, vel flammas, vel bestias, vel ipsam crucem, timore gehennae, nullo modo ista culpanda sunt, imo et haec laudanda est patientia. Non enim dicere poterimus melius ei fuisse ut m negando cuncta illa vitaret: ut illud quod ait obtinendum, non ad extremi judicii tolerabilius su
Abbreviated transcription (Latin):
Ium gͥ ex hiss aliis płib q testimoniss ꝑspicuum fiat
⁊ indutabilit̃ constet pcc̃a pͥmũ deo deinde sac̃to¬
ti esse confitend a ⁊ si ip̃e tefuĩt ⁊̃ socio. illud ioħis
cere ⁊ semel. nec oꝑͣ publicar corã młtis quod
occultũ est. qd̾ noͥtaͣut diccus. nõ tibi dico u̾
te ꝑdas ĩ publicũ. sic̃ enĩ publica noxa publi¬
co eget remedio: ita ocłta sec̃ta confessione
⁊ occłta sãt factõne purgatur. nec necc̃e est
s lingua cordis nõ carͣnis spud uerum iudi¬
cem io iugiter ꝯfit̃i debemus. lm̃ ioht̃ ait.¬

Expanded text:
Cum ergo ex his aliisque pluribus testimoniis perspicuum fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan. cere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus. Unde i
Abbreviated transcription (Latin):
non es ponitens. It̃ innocẽtius scdus. ⁊moneriꝰ
frẽs nrõs ne falsis pñitenciis aĩas laicor decipi
⁊ in inf̾num ꝑtͣhi paciantur. falsam aut̃ pñiaᷤ
Iuł cum sic agitur de uno ut nõ discedatur ab alio.
cͥminis ⁊ odium ꝯmittendi cum desid̾io sat̃faci¬
eudi afft̃. iudas enĩ pũituisse legr̃ sine assecucõ

Expanded text:
non es poenitens. Item Innocentius II: Admonemus fratres nostros, ne falsis poenitentiis laicorum animas decipi, et in infernum pertrahi patiantur. Falsam autem poenito poenitentia agitur; vel cum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio. criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi affert. Judas enim poenituisse legitur, sine assecution
Abbreviated transcription (Latin):
cst qiũ ieus. ingͣtus enĩ extitit q̃ plenꝰ uͥtutib
bilice: huo est. deo accepcior iõ enĩ ada plus p̾caũ
qͣr õĩ bono habundanit. ano ⁊ modo offendñs ⁊
tͥmeat̃  uno uicio. ponat se oĩo ĩ indicio ⁊ p̃ate
sac̃dotis nͭ sui su̾ans sibrut omia eo iubente
paratꝰ sit fac̃e ꝓ recipienda uita aĩc que facet
ꝓ uitanda corꝑis morte. ⁊ hoc cũ tesid̾io ꝑ intã
recuꝑat insinitã. cũ gaudio cnĩ deb fac̃e immo

Expanded text:
tus enim exstitit, qui plenus virtutibus bilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Etiam alio modo offendens in trimentum ab uno vitio. Ponat se omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corporis morte; et hoc cum desiderio, quia vitam rec