comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum dũo dederis. & apłica uirtute per¬
fectus sequi cȩperis saluatorẽ. tunc indel¬
liges ubi fueris. in exercitu xp̃i quã ex¬
tremum denueris locum. Non planxisti
filias mortuas. & paterni ingenii lacrune
xp̃i timore siccatę sunt. Quanto maior
abraham qui filium uoluntate iugulauit:
Et quẽ heredẽ mundi futurũ audierat.
non desperat etiã post mortẽ cẽ uicturũ.
Iepthe obtulit filiam uirginẽ. & idcirco
inenumeratione scõꝵ ab apło ponitur.
Nolo tantũ ea offeras dño quę potest
fur raꝑe. hostis inuadere. ꝓscriptio tol.¬
lere. quȩ & accedere possunt & recedere.
& instar̾ undarũ ac fluctuũ. a succeden¬
tib sibi dominis occupantur. atq ut
uno cuncta sermone cõprehendã: quȩ¬
uelis nolis in morte dimissurus es.
Illud offerre magnũ est. quod nullus tibi
possit hostis auferre. nulla eripere tyran¬
nidis: quod tecũ ꝑgat ad inferos. immo
ad regna cęlorũ: &e paradisi delitias.

Expanded text:
ipsum domino dederis et apostolica uirtute peripsum domino dederis et apostolica uirtute perfectus sequi coeperis saluatorem, tunc intelleges, ubi fueris et in exercitu Christi quam extremum tenueris locum. non planxisti filias mortuas et paternae in genis lacrimae Christi timore siccatae sunt ? quanto maior Abraham, qui unicum filium uoluntate iugulauit et, quem heredem mundi futurum audierat, non desperat etiam post mortem esse uicturum! Iepthe obtulit filiam uirginem et idcirco in enumeratione sanctorum ab apostolo ponitur. nolo tantum ea offeras domino, quae potest fur rapere, hostis inuadere, proscriptio tollere, quae et accedere possunt et recedere et instar undarum et fluctuum a succedentibus sibi dominis occupanturatque—ut uno cuncta sermone conprehendam-quae-uelis nolis — in morte dimissurus es; illud offer, quod nullus tibi possit hostis auferre, nulla eripere tyrannis, quod tecum pergat ad inferos, immo ad regna caelorum et ad paradisi delicias.
Abbreviated transcription (Latin):
Abite dicens in ꝓfundum inalȩ cupi¬
ditates. Ego uos mergam. ne ips ẽ
mergar auobis. Philosophus głȩ ani.¬
mal &e popularis aurȩ uile mancipiũ.
totã semel sarcinã deposuit: & tu te putas
inuirtutũ culmine constitutũ. si partem
ex toto offeras: Teipsum uult dñs hostiã
iuuam. placentẽ deo. Te inquã non tua.
Et ideo uariis tẽptationib cõmonet quia
multis plagis & dolorib eruditur isrł.
et quẽ diligit dñs corripit. Flagellat om
nem filiumͦ quẽ recipit. Pauꝑcula uidua
duo ęra misit in gazophilacium. & quia
totum obtulit quod habebat : om̃s dicit᷑
in oblatione munerũ dĩ suꝑare locupletes.
quȩ non pondere sui sed offerentũ uolun¬
tate pensantui. Ut mnultis erogauerie
censum tuũ. ut quidã tuã gaudeant lib̃a¬
litatẽ : tam̃ multo plures sunt. quib nicħ
dedisti. Neq eñ darii opes & cresi diuitie.¬
explere ualent pauꝑes mundi. Qđ si te

Expanded text:
\'abite\' dicens \'in profundum, malae cupi\'abite\' dicens \'in profundum, malae cupiditates, ego uos mergam, ne ipse mergar a uobis\'. philosophus, gloriae animal et popularis aurae uile mancipium, totam semel sarcinam deposuit, et tu te putas in uirtutum culmine constitutum, si partem ex toto offeras ? te ipsum uult dominus hostiam uiuam, placentem deo, te, inquam, non tua. et ideo uariis temptationibus commonet, quia multis plagis et doloribus eruditur Israhel et, quem diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium, quem recipit. paupercula uidua duo aera misit in gazophylacium et, quia totum obtulit, quod habebat, omnes dicitur in oblatione munerum dei superasse locupletes, quae non pondere sui, sed offerentium uoluntate pensantur. ut multis erogaueris censum tuum, ut quidam tua gaudeant liberalitate, tamen multo plures sunt, quibus nihil dedisti; neque enim Darei opes et Croesi explere ualent pauperes mundi. quodsi te
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt. Quod periturũ erat inserico.
inuilib pauperum tunicis reseruetur.
Repetunt ate partes suas. Iuncte spon¬
so nolunt uideri pauꝑes : & ignobiles.
Priora ornamenta desiderant᷑. Nec est
quod excuses nobilitatem & diuitias
ponderũ. Respice scm̃ uirũ panima.¬
chium. & feruentissime fidei paulinũ
prb̃m. Qui non solũ diuitias sed seipsos
dño obtulert̃. Qui contra diaboli ter¬
giuersationẽ. Nequaquã pellẽ pro
pelle. sed carnes &e ossa. & animas suaᷤ
dño consecrarunt: qui de exemplo &̃
eloquio. id est & oꝑe oe lingua possint
ad maiora ꝓducere. Nobilis es. sed
ratus. & illi. linmo ex diuitib pauꝑes
norati. Et tu ben̾e quidem facis qđ
scõꝵ diceris usib ministrare: fouere
monachos. eccłiis offerre quã pluri¬
ma. Sed hȩc rudimenta sunt militiȩ
tuȩ. Contempnis aurũ: contẽpsert̃
& mundi philosophi. E quib unus
ut cȩteros sileam. multarũ possessio¬
num pretium piecit in pelagus.

Expanded text:
uolunt. quod periturum erat in serico, uolunt. quod periturum erat in serico, in uilibus pauperum tunicis reseruetur. repetunt a te partes suas, iunctae sponso nolunt uideri pauperes et ignobiles, propria ornamenta desiderant. Nec est, quod te excuses nobilitate et diuitiarum pondere. respice sanctum uirum Pammachium et feruentissimae fidei Paulinum presbyterum, qui non solum diuitias, sed se ipsos domino obtulerunt, qui contra diaboli tergiuersationem nequaquam pellem pro pelle, sed carnes et ossa et animas suas domino consecrarunt, qui te et exemplo et eloquio, id est et opere et lingua, possint ad maiora producere. nobilis es: et iratus: et illi, immo ex diuitibus et innorati. et tu bene quidem facis, quod sanctorum diceris usibus ministrare, fouere monachos, ecclesiis offerre quam plurima; sed haec rudimenta sunt militiae tuae. contemnis aurum: contempserunt et multi philosophi, e quibus unus, ut ceteros sileam, multarum possessionum pretium proiecit in pelagus:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ dignitatis. si sublata cruce xp̃m
sequi. si app̃henso aratro non respices
post tergum. siin sublimi tecto posuĩ
pristina uestum̃ta contempnis. & ut
euadas egyptiã dñam: scłi palliũ dere.¬
linquens. Unde &e helias ad cęlorum
regna festinans. non potest ire cũ pallio:
sed mundi inmnundo uestim̃ta dimitat.
primus es. Non & in xp̃i familia primus
sis: Anquia uxorem habes: Habuit
petrus. Et tam̃ cum reti eã & nauicula
dereliquit. Prouidentissimꝰ dñs & om̃iũ
salutẽ desiderans. mallensq penitentiã
peccatoris quã mortẽ. tulit tibi etiã
excusationẽ hanc. ut non illa te tralut
ad terras. sed tu eã sequaris ad paradisi
regna tendentẽ. Bona liberis paras.
qui te ad dñm precesserunt: ut partes
earũ non indiuitias sororis ꝓficiant. sed
in redemptionẽ animȩ tuȩ atq alĩta
miseroꝵ. Hec monilia a de filiȩ tuȩ ex¬
petunt. his geminis ornari capita sua

Expanded text:
cae dignitatis, si sublata cruce Christum cae dignitatis, si sublata cruce Christum sequi, si adprehenso aratro non respicere post tergum, si in sublimissimo tecto positus pristina uestimenta contemnis et, ut euadas Aegyptiam dominam, saeculi pallium derelinquis. unde et Helias ad caelorum regna festinans non potest ire cum pallio, sed mundi in mundo uestimenta dimittit. primus es, non et in Christi familia primus sis ? an quia uxorem habes ? habuit et Petrus et tamen cum rete eam et nauicula dereliquit. prouidentissimus dominus et omnium salutem desiderans malensque paenitentiam peccatoris quam mortem abstulit tibi etiam hanc excusationem, ut non illa te trahat ad terras, sed tu eam sequaris ad paradisi regna tendentem. bona libens paras, qui te ad dominum praecesserunt, ut partes eorum non in diuitias sororis proficiant, sed in redemptionem animae tuae atque alimenta miserorum. haec monilia filiae tuae a te expetunt, his gemmis ornari. capita sua
Abbreviated transcription (Latin):
iactabat: ad quem diĩs in euangelio.
Unũ tibi inquit deest. Siuis perfectus
ẽẽ: uade uende omia quȩ habes & da
pauꝑib. & ueni sequere me. Qui om̃u
se fecisse dicebat. in primo certamine
diuitias iuncere non potest. Unde &¬
difficulter intrant diuites in regna cȩloꝵ
Quodq expeditos & adlucrũ leuitate
subnixos habitatores desiderat: uade
inquit &e uende non partẽ substantie.
sed uniuersa quȩ possides: & da pauꝑib
non amicis. non consanguineis. ñ ꝓpin.¬
quis. non uxori. ñ libis. Plus aliquid
adãam. Nichil tibi obmetũ inopiȩ re¬
seruaueris. Ne cũ anania dampneris
&e saphyra: sed da cuncta pauperib.
et fac tibi amicos de iniquo mãmona.
qui te recipiant in ȩt̾na tabernacula.
Ut me sequaris ut dnm. mundi posses¬
sionẽ non habeas: ut possis canere cũ
ꝓpħa. Pars mea dñs: ut uerus leuita
nichil de terrȩ hereditate possideas.
Et hoc hortor. Siuis eẽ ꝑfectus. si apli¬

Expanded text:
iactabat, ad quem dominus in euangelio: iactabat, ad quem dominus in euangelio: unum tiesse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus: et veni, sequere me. Qui omnia se dicebat fecisse, in primo certamine divitias vincere non potest. Unde difficile intrant divites regna coelorum, quae expeditos et alarum levitate subnixos habitatores desiderant. Vade, inquit, vende: non partem substantiae, sed universa quae possides: et da, non amicis, non consanguineis, nquis, non uxori, non liberis - plus aliquid addam: nihil tibi ob metum inopiae reseruaris, ne cum Anania damneris et Sapphira — sed d a cuncta pauperibus et fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula, ut me sequaris, ut dominum mundi in possessione habeas, ut possis canere cum propheta: pars mea dominus, ut uerus Leuita nihil de terrae hereditate possideas. et hoc hortor, si uis esse perfectus, si apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
panegiricis ꝓsequantur: quodlȩto uultu
mortes tuleris. filiarũ. quod in quadrage.
simo die dormitionis earũ. lugubrẽ uestẽ
mutaueris. & dedicatio ossum martyris.
candida tibi indum̃ta reddiderit. ut ñ
sentires dolorẽ orbitatis tuȩ quẽ cui.¬
tas unuersa sencir&e: sed ad triumphũ
martiris exultaueris. quod scĩssimam
coniuigem tuã non quasi mortuã. sed
quasi ꝓficiscentem deduxeris: ego te
nequaquã adulatione decipiã. nec lubri.¬
ca laude supplantẽ: loquarq illud poti¬
us. quod te audire condecet. Fili acce¬
dens ad seruitutẽ dei: p̃para animam
tuam ad tempta tionem. Et cũ omia
feceris. dicito. seruus inutilis sum: feci
quod facere debui. Tulisti liberos. quos
ipse dederas: recepisti ancillã. quam ad
breue solatiũ ac cõmodaueras. Non con.¬
tristor quod recepisti. sed ago grãs qđ
dedisti. Quod quondã diues adolescens
omnia quȩ in lege p̃cepta sunt se implesse

Expanded text:
panegyricis prosequantur, quod laeto uultu panegyricis prosequantur, quod laeto uultu mortes tuleris filiarum, quod in quadragsimo die dormitionis earum lugubrem vestem mutaveris, et dedicatio ossium Martyris candida tibi vestimenta reddiderit, ut non sentires dolorem orbitatis tuae, quem civitas uniuersa sentiret, sed ad triumphum martyris exultares, quod sanctissimam coniugem tuam non quasi mortuam, sed quasi proficiscentem deduxeris; ego te nequaquam adulatione decipiam nec lubrica laude subplantem loquarque illud potius, quod tibi audire conducit : fili, accedens ad seruitutem dei.praepara animam tuam ad temptationem. et, cum omnia feceris, dicito: \'seruus inutilis sum; feci, quod facere debui. tulisti liberos, quos ipse dederas; recepisti ancillam, quam mihi ob breue solacium commodaueras. non contristor, quod recepisti, sed ago gratias, quod dedisti\'. quondam diues adulescens omnia, quae in lege praecepta sunt, se inplesse
Abbreviated transcription (Latin):
sione atq contemptui ꝑfectis ẽẽ uirtutẽ:
alia quȩ intrinsecus &e desiderata cogani
dolere perdentem. Ynde audacter dei
rennuit p̃dicationẽ : & dicit. N equaquã
eũ debere laudari. qui nichil de se. sed
totũ extra se dederit. qui ꝓcorio suo. co.¬
ria obtulerit filioꝵ. deposuerit marsupi.¬
um: & fruatur corporis sanitate. Unde
intelligit prudentia tua usq ad hunc
derminũ ꝑuenisse temptationes tuas.
& dedisse te coriũ ꝓcorio. pellẽ ꝓpelle
tua dare. Necdũ aut̃ extentam in te
manũ dei. Nec tactas carnes. nec ossa
drabutha in libris regũ benedirisse dicit᷑
dm̃ & regem: & idcirco lapidatur a po¬
pulo. Sciens aut̃ dñs athletam suũ immo
certamine posse superare : ecce inquit
trado illum tibi. tantũ animam illius
custodi. Caro uiriscĩ datur indiaboli po¬
testatem.: & animȩ sanitas reseruatur.
Namsi illud ꝑcussissoe inquo sensus est
qui statũ mentis euerterat. Laudent te¬
ergo alii. tuasq contra diabolũ uictoriã¬

Expanded text:
sione atque contemptu perfectam non esse uirtutem, alia, quae intrinsecus et de se data cogunt dolere perdentem. unde audacter dei rennuit praedicationi et dicit , nequaquam eum debere laudari, qui nihil de se, sed totum extra I se dederit, qui pro corio suo coria obtulerit filiorum, deposuerit marsuppium et fruatur corporis sanitatem. unde intellegit prudentia tua usque ad hunc terminum peruenisse temptationes tuas et dedisse te corium pro corio, pellem pro peltua, necdum autem extentam in te manum dei nec tactas carnes nec ossa Nabutha in Regum libris benedixisse dicitur deum et regem et idcirco lapidatur a populo. sciens autem dominus athletam suum, immofectoque certamine posse superare: ecce, inquit. trado illum tibi; tantum animam ipsius custodi. caro uiri sancti datur in diaboli potestatem et animae sanitas reseruatur, ne, si illud percussisset, in quo sensus est qui statum mentis euerterat. Laudent te alii tuasque contra diabolum uictoria
Abbreviated transcription (Latin):
qui dolet. nẽ ꝑdat sine causa qđ dolet.
Nunc aut̃ contra luctũ sumenda sunt
arma iit spes nra possit hab̾e uictoria
principalit̾ quoduoluit dñs susciꝑe gratu¬
lemur. Deinde quia hoc nob̃ inmundo
cõmune ẽ. additur nobis peculiare nr̃m.
quod ad requiem deducamur. Sequitur
consũmatio omĩum gaudioꝵ: Quodin
resurrectione inuice nob̾ dño reforman.¬
te reddimur. quod apłs pollicetur. Nolo
uos ignorare fr̃s de dormientib ut non
contristemini. sicut & ceteri qui spẽ suã¬
non habent. Si enĩ credimus quia xp̃s

Expanded text:
qui dolet: ne perdat sine causa quod dolet. qui dolet: ne perdat sine causa quod dolet. Nunc autem contra luctum sumenda sunt arma: ut spes nostra possit habere victoriam. Principaliter quod voluit Deus suscipere gratulemur. Deinde quia hoc nobis in mundo commune est, additur privatim peculiare nostrum, quod ad requiem deducamur. Sequitur consummatio omnium gaudiorum, quod in resurrectione invicem nobis, Domino reformante, reddemur: quod Apostolus pollicetur: Nolo vos ignorare, fratres, de dormientibus: ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent. S
Abbreviated transcription (Latin):
tartari rapiantur. & nos plangimus
euntes ad cęlum: Considera xpianus
talis quid deinceps mereretur. qui nec
imitari contendit exempla scoꝵ. nec
contẽptum habere gentilium: Illiludꝰ
desperando despiciunt: nos & sperando
ddespicere non conamur. Illi seruire¬
mur. quasi totius apud homines iudi.¬
cemus magis quã penes dm̃ : Cõmen¬
dari aliquẽ filioꝵ xp̃i ani nolunt. uel
gratulatione sua deducere ad bona.
gentiles tradere non cunctantur ad
mala. Postremo uel cum ipsa felicitate
nroꝵ morientiũ cogamur animum
flectere. ne desideriis eorũ desideria
nra incipiant reluctare. Esto religiosis
uł uoto ens qui euasit. si non potes
exulta quia placuisse cognoscis tui
participiũ sanguinis xp̃i. maxime qđ
potes contradicere. Et cũ sit om̃ib cõ
munis hic casus: uanus dolor. ẽ. qui
nec primus uidetur ẽẽ nec solus:
concedi. ubi sine aliquo remedio potest
animus fatigari. Sapienter deb& dolea

Expanded text:
tartari rapiantur: et nos plangimus tartari rapiantur: et nos plangimus euntes ad coelum? Considera, Christianus talis quid merebitur deinceps: qui nec imitari contendit exempla sanctorum, nec contemptum habere gentilium? Illi luctus desperando despiciunt: nos et sperando despicere non conamur. Illi serviremur: quasi tutius apud homines judicemus magis quam penes Deum condemnari. Aliquem filiorum Christiani nolunt vel gratulatione sua deducere ad bona. Gentiles tradere non cunctantur ad mala. IX. Postremo vel cum ipsa felicitate nostrorum morientium cogamur animum flectere: ne desideriis eorum desideria nostra incipiant reluctari. Esto religiosus, vel voto ejus quae evasit, si non potes tuo. Exsulta, quia placuisse cognoscis tui participium sanguinis Christo: maxime quod potes contrmunis hic casus, uanus dolor est, qui nec primus uidetur esse nec solus. concedi, ubi sine aliquo ranimus fatigari. Sapienter debet dolere
Abbreviated transcription (Latin):
quebat de uiua filia ne periret. Melius
utiq nunc mortuam scło. credis ẽẽ apud
nutrimenta tua xp̃o. Si luctũ horrueriꝰ.
& te obtulisse pignus deo deputari
poteris scđm uotũ tuũ. habe post abrahã:
si non potes primũ ut ille non dubitauit
offerre. tu saltẽ uidearis de sublato gau.¬
dere. Ab illo dñs postulauit: ate tulit.
Ille iussioni paruit: tu uoluntati con-¬
senti. Illũ ꝑ illicitam legẽ naturȩ ꝓbanit
sibi deuotũ: te saltem ꝑͦlicitã conditionẽ
mortalitatis. annotet religiosũ: in qua
parte xp̃ianũ te poteris apꝓbare. Fru.
bescat incredulitas nr̃a quę nec cum
gentilib deo uult eẽ subiecta. Cõmunis
est nobiscũ illis exitus mortis. & dolores
illoꝵ suꝑamus dolorib nr̃is: Quid
ageremus si peculiare aliquid exigeret
a nobis. quod ad dedecus nr̃m ꝑtin̾et:
Sentilefdolores sepe contempnunt. cũ
non ad ꝓmissa cȩlestia. sedad pȩnas

Expanded text:
quebat de uiua filia ne periret. melius quebat de uiua filia ne periret. melius utique nunc mortuam saeculo credis esse apud nutrimenta tua Christo. Si luctum horrueris, et te obtulisse pignus Deo deputari poteris. Secundum votum tuum habe post Abraham, si non potes primum: ut quod ille non dubitabat offerre, tu saltem  Al. forte videatis de sublato gaudere. Ab illo Dominus postulavit, a te tulit: ille jussioni paruit, tu voluntati consentias. Illum per illicitam legem naturae probavit sibi devotum: te saltem per licitam conditionem mortalitatis annotet religiosum. In qua parte Christianum te poteris approbare. VIII. Erubescat incredulitas nostra, quae nec cum gentilibus Deo vult esse subjecta. Communis est nobis cum illis exitus mortis: et dolores illorum superamus doloribus nostris. Quid ageremus, si peculiare aliquid exigeretur a nobis? Quod ad dedecus nostrum pertinet, gentiles dolores saepe contemnunt, cum non ad promissa coelestia, sed ad poenas
Abbreviated transcription (Latin):
quẽcumq uidemur amittere : sed indiciũ
magis ostendere diffidentiȩ. Michi crede
semel in om̃ib incredulitas meret. Et sicut
non potest fides nosse quod doleat: sic diffi.¬
dentia sola. dolorib inuenitur ancillã.
Namsi dormientes dicimus. dormientes
utiq credere debemus & non mortuos.
uiuet. Si tibi medicus hoc promitteret
quisquã: Nullam sine dubio ꝓmissioni
eius negare poteras omĩno lȩtitiam.
Num quia xp̃s fabricator & resuscitator
ꝓmittit. tion timeas eam plangere. ut
fideliorem xp̃o parit̃ & potentiorẽ medi¬
dim uidearis in promissionem uidicare :
ħed destitutã dicis doleo senectutẽ: qui
debueram meos liberos potuis ante cede¬
re.Ne laborib remanerẽ. Quando de
spiritalib bonis quodcũq tractatur.
qichil est omino de carnalib ante ocdos
pponendũ. Ego tibi melius ꝓfiteor eue.¬
nisse. qui non carnalem sed spiritalem
tauit dñs magis sollicitudinem quę tor.¬

Expanded text:
quemcumque videmur amittere: sed indicium quemcumque videmur amittere: sed indicium magis ostendere diffidentiae. VI. Mihi crede, sola in omnibus incredulitas moeret. Et sicut non potest fides nosse quod doleat, sic diffidentia sola doloribus invenitur ancilla. Nam si dormienteutique credere debemus et non mortuos, uiuet. si tibi medicus hoc promitteret quisquam, nullam sine dubio promissioni eius negare poteras omnino laetitiam: nunc quia Christus fabricator et resuscitator promittit, non times plangere, ut fideliorem Christo pariter et potentiorem medicum uidearis in promissionibus iudicare. sed destitutam, dicis, doleo senectutem, qui debueram meos liberos potius antecedere, ne in laboribus remanerem. quando de spiritalibus bonis quodcumque tractatur, nihil est de carnalibus omnino ante oculos reponendum. ego tibi melius profiteor euenisse, qui non carnalem sed spiritalem tauit magis Dominus sollicitudinem quae te tor
Abbreviated transcription (Latin):
nora dimisissent. Destitutos se amorien¬
tib non queruntur: et uiuos filios aut
ꝓpter honores. aut ꝓpt̾ negotia pere.¬
grinis regionib credunt. et gaudent tota
uita sine affectib cõmorari: dũ modo capiat̃
quod cupiunt. de suis pignorib adipisci. Et
ut ad palatia ꝑgant: peregrinantur ad
studia dignitãtis. Nauigant ad acquiren.¬
da uł adꝰ causas patrimoni aliquas expli¬
candas. cum labore & periculo ꝓficiscentes
om̃s impellunt: Nec secũ uacare quos dili¬
gunt patiuntur. Et ut ad palacia cęli. ad
studia xp̃i. adhonorẽ uite ꝑpetuę. et
patrimoniũ possessionis ȩternȩ. cum secu.¬
ritate ualeant ꝑuenire : N̾emo filios suo
a se libenter gratulatur abscedere. Ad cõpa¬
randa pecc n gaudent tã parentes a filiis.
quã filii a mi ntib ꝓuocante diabolo se¬
parari. S indulgentiam ꝑcipiendam no.¬
lunt ab inuicen đo uocante discerni. ut
appareat non ꝓratione nr̃a nos dolere

Expanded text:
nora dimisissent. Destitutos se a moriennora dimisissent. Destitutos se a morientibus conqueruntur: et vivos filios, aut propter honores, aut propter negotia peregrinis regionibus credunt: et gaudent tota vita sine affectibus commorari, dummodo capiant, quod cupiunt de suis pignoribus adipisci: et ut ad palatia pergant, peregstudia dignitatis nauigant acquirenda uel ad causas patrimonii aliquas explicandas per labores et pericula proficiscentes omnes impellunt, nec secum uacare quos diligunt patiuntur. et ut ad palatia caeli, ad studia Christi, ad honorem uitae perpetuae, ad patrimonium possessionis aeternae cum securitate ualeant peruenire, nemo filios suos a se libenter gratulatur abscedere. Ad comparanda peccata gaudent tam parentes a filiis, quam filii a parentibus, provocante diabolo, separari. Ad indulgentiam percipiendam, nolunt ab invicem, Deo vocante, discerni: ut appareat non pro nostra ratione nos dolere
Abbreviated transcription (Latin):
tu me misistiͦ Ait clara uoce. Lazare ꝓdi
foras. Et factum ẽ. Gaude ergo unde ille
coactus ẽ flere: Ne tu saltẽ uidearis dor¬
mientis felicitatib inuidere. Ab alieno
mundo ꝓprium transiuit ad dm̃: et de
hostili patria. migrauit ad cęlũ. Contra
sic apłs memoratꝰ dicens. Quam diu sumꝰ
in hoc scło: peregrinamur adño. Non
ergo nob̃ luctum debo& incutere quis quã
cum a peregrinatione redire meruerit
ad ꝓpriam regionẽ: maxime cum non
inanis & uacuus redire noscatur. qui xp̃i¬
anitatis mercatus ẽ lucrũ: propter qđ
descendit ad mundi cõmerciũ. Et ego
inquies. nulla ꝓmissionũ cȩlestiũ dubita.¬
tione conturbor: sed sola separatione
dormientis ȩstuans. desolatus pii pignoriᷤ
iactor. Excusatio est hȩc benedictaẽ sine
dubio fragilitatis Humanȩ : quę patro.¬
cinari non potest diffidentiȩ. Si enun
desolationem ferre homines ñ ualerent:
Nunquã prorsus parentes ase sua pig-¬

Expanded text:
tu me misisti, ait clara voce: Lazare, prodi tu me misisti, ait clara voce: Lazare, prodi foris . Et factum est. IV. Gaude ergo unde ille coactus est flere, ne tu saltem videaris dormientis felicitatibus invidere. Ab alieno mundo proprium transivit ad Dominum: et de hostili patria migravit ad coelum. Contra sic Apostolus commemorat, dicens: Quamdiu sumus in hoc saeculo, peregrinamur a Domino . Non ergo nobis luctum debet incutere quisquam, cum a peregrinatione redire meruerit ad propriam regionem, maxime cum non inanis et vacuus redire noscatur, qui Christianitatis mercatus est lucrum: propter quod descendit ad mundi commercium. Et ego, inquies, nulla promissionum coelestium dubitatione conturbor, sed sola separatione dormientis aestuans, desolatus solatio pii pignoris jactor. V. Excusatio est haec, benedicte, sine dubio fragilitatis humanae, quae patrocinari non potest diffidentiae. Si enim desolationes homines ferre non valerent, numquam prorsus parentes a se sua pig
Abbreviated transcription (Latin):
docere non poterat: ne fidem ꝑfidiã facer&̃
quam docebat. Doluit lazarũ nondorini.¬
entẽ. sed potius resurgentẽ: & flebat quẽ
cogebatur ꝓpter saluand os alios scło re¬
uocare. Hanc uita dans dñs ingemiscebat:
quã tu doles ẽẽ sublatã. Contra lacrimas
eius pugnant lacrimȩ tuȩ. & amor tuus
amori eius non conuenit. Hic fletus non
habet potestatẽ. Ille nolebat reddere
laborib quẽ dilexerat: & tu amare cre¬
dis. cui laborum uolebas adhuc restare
torm̃ta: Ceterũ si putas eũ lazarũ dolu.¬
isse : ante non ꝑmisissoe exire qui repel¬
lere poterat mortẽ. aut certe non fleret
qui mortuũ resuscitare post modum ha¬
buerat potestatẽ. Unde apparet sola eũ
causa fuisse cõmotũ: quod ad hostilem
uitã carissimũ reuocare denuo ꝓpter
credituros aliquos & confundendos in¬
credulos urgebatũr. Deniq sic subsecutꝰ
est dicens. Ergo pater. ut credant quia

Expanded text:
docere non poterat, ne fidem perfidiam faceret, docere non poterat, ne fidem perfidiam faceret, quam docebat. Doluit Lazarum non dormientem, sed potius resurgentem: et flebat, quem cogebatur propter alios ad saeculum revocare. Hanc vitam dans Dominus, ingemiscebat, quam tu doles esse sublatam. Contra lacrymas ejus pugnant lacrymae tuae, et amor tuus amori ejus non convenit. Hic fletus non habet pietatem. Ille nolebat reddere laboribus, quem dilexerat: et tu amare credebas te, cui laborum volebas adhuc praestare tormenta. Caeterum si putas eum Lazarum doluisse, ante non permisisset exire, qui repellere potuit mortem: aut certe non fleret, qui mortuum suscitare postmodum habuerat potestatem. Unde apparet, sola eum causa fuisse commotum, quod ad hostilem vitam charissimum revocare denuo, et propter credituros aliquos et confundendos incredulos, urgebatur. Denique sic subsecutus est, dicens: Ergo, Pater, ut credant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis. Dñs inquit dedit. dñs abstu¬
lit. sicut dño placuit ita factũ ẽ: sit
nom̃ dñi benedictũ. Parum ergo non
erat hȩc consolatio contraluctũ. quod
nemolugere debeat cum aliquid reddi.¬
derit alienum : quia fas non erat apud
aliũ retineri: quod dño suo fuerat ne.¬
cessariũ. Additur consolationis alia
ꝓuidentia. quȩ iaculis orbitatis occur¬
rat. Plangere debiumus de scło rece-¬
dentes. si scłi inimicitias contra nos
minime sentiremus. & plangimꝰ dñi
beneficia. qui amouit infirmitati nr̃ȩ
quod prestat: Periclitari uolebat adhuc
qui dolet aliquẽ dormientẽ: & int̾ fluctꝰ
uitȩ p̃sentis uidere cupiebat miserum
laborare. Tantis ac talib tempestatib
uitȩ. dot impugnationes diaboli. tot
corporis bella. tot scłi clades euasit: &
lacrimas fundis. quasi nescias quid in
me: gauderetis quia uado ad patrẽ. Hlane
mas fudit. Resurrectionis ꝓmissor. dolorẽ

Expanded text:
Dominus, inquit, dedit, Dominus abstuDominus, inquit, dedit, Dominus abstulit: sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . II. Parva ergo non erat haec consolatio contra luctum, quod nemo lugere debeat cum aliquid reddiderit alienum: quia fas non erat apud alium retineri, quod Domino suo fuerat necessarium. Additur consolationis alia providentia, quae jaculis orbitatis occurrat. Plangere debuimus de saeculo recedentes, si saeculi inimicitias contra nos minime sentiremus: et plangimus Domini beneficia, qui novit infirmitati nostrae quid praestet. Periclitari volebat adhuc, qui dolet aliquem dormientem: et inter fluctus vitae praesentis videre cupiebat miserum laborare. Talibus ac tantis tempestatibus vitae, tot impugnationes diaboli, tot corporis bella, tot saeculi clades evasit. Et lacrymas fundis, quasi nescias quid in me, gauderetis, quia vado ad Patrem . Plane mas fudit. Resurrectionis promissor dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
ENSDICTO ET ONECTISSIMO¬
parenti tyrasio. Ieronimꝰ. Carita.¬
tis tuȩ scripta ꝑcepi: in quib
animũ tuũ dolore cõmotũ. de
filiȩ dormitione cognoui. Non aliud pͥn-¬
cipalit̃ admiratus sum. quã xp̃iani pec̾.¬
toris inte ablatã uirtutẽ fuisse: ut animũ
flecteres ad dolorẽ. Stupeo murum fidei
penetratũ uulnerib orbitatis: quem
sopire debuerat spes resurrectionis. et
regni cę̧lestis. Nunquã spes cum dolore
concordat. Nec fides aliquando sensit.
quãcũq iacturã. Resurgere credimus
nr̃os & plangimus. Quid faceremus. si
cui nullũ preponere iubemur affectũ.
Quod dederat. abstulit qui creauerat.
Quis ẽ alius qui plangat. quod ad tempꝰ
acceꝑat : Com modauerat. ut haberes
quantocũq tempore uoluisset: & cũ
uellet. rursum auferr&. Nichil abstulit
Creditũ suũ. reciꝑeꝰ decuit creditorẽ:
& nichil aliud decet quã creditori suo
grãs agere mutuantẽ. Sic iob legimꝰ.
quam sequamur deuotissimã uocem

Expanded text:
enedicto et dilectissimo Tyrasio Hieronymus. I. Charitatis tuae scripta percepi, in quibus animum tuum dolore commotum de filiae dormitione cognovi. Non aliud principaliter admiratus sum, quam Christiani pectoris in re ablatam virtutem fuisse, ut animum flecteres ad dolorem. Stupeo murum fidei penetratum vulneribus orbitatis, quem sepire debuerat spes resurrectionis et regni coelestis Numquam spes cum dolore concordat, nec fides aliquando sentit quantamcumque jacturam. Resurgere credimus mortuos, et plangimus? Quid faceremus si cui nullum praeponere jubemur affectum. Quod dederat abstulit qui creaverat. Quis est qui plangat quod ad tempus acceperat? Commodaverat, ut haberes quantocumque tempore voluisset: ut cum vellet, rursum auferret. Nihil abstulit Creditum suum recipere decuit creditorem, et nihil aliud decet, quam creditori suo gratias agere mutuantem. Sic Job legimus, quam sequamur devotissimam vocem:
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc ꝑseuerat ininnocentia. quia diffi.¬
cile ẽ pressam malis innocentiã non dole.
re. & hoc ipso. fide periclitari. quo se uidet
inuiste sustinere quod patitur. Ad quȩ
respondens diabolus. dño ait. Corium ꝓ

Expanded text:
adhucperseuerat in innocentia, quia diffiadhucperseuerat in innocentia, quia difficile est pressam malis innocentiam non dolere et in hoc ipso fide periclitari, quod se uideat iniuste sustinere, quod patitur. ad quae respondens diabolus domino ait: corium pro
Abbreviated transcription (Latin):
& consolantes amicos. tuoꝵ exequias ꝓse¬
cutus ẽ. Perdidit ille simul om̃s diuitias.
&& succedentib sibi maloꝵ nuntiis. ad sin¬
gulas plagas ferebatur immobilis: cõplens
illud de Sapiente p̃coniuim. si fractꝰ illaba.¬
tur orbis. impauidum ferient rumȩ. Tibi
maior pars substantiȩ derelicta est: ut
tantũ tempteris. quantũ ferre potes. Nec
dũ ad eum ꝑuenisti gradũ. ut totis aduer¬
sum te cuneis dimicetur. Diues quondã
dñs & ditior pater. subito orbus & nudꝰ.
Cumq in om̃ib his quȩ contigerant ei
non peccasset corã dño. nec quicquã locutꝰ
eẽt insipiens: exultans dñs inuictoria fa.¬
mulisin. & filii patientiã suũ ducens trium¬
phum: dicit diabolo. Animaduertisti fa¬
mulũ meũ iob. quia nonsit quisquã simi.¬
lis illi suꝑ terrã: Homo innocens uerꝰ dei
cultor. abstinens se ab onũ malo. & ad huc
ꝑseuerat in innocentia. Pult ad didit oe

Expanded text:
et consolantes amicos tuorum exequias proseet consolantes amicos tuorum exequias prosecutus es. perdidit ille simul omnes diuitias et succedentibus sibi malorum nuntiis ad singulas plagas feriebatur inmobilis conplens in se illud de sapiente praeconium: si fractus in inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. tibi maior pars substantiae derelicta est et tantum temptaris, quantum ferre potes. necdum enim ad eum peruenisti gradum, ut totis aduersum te cuneis dimicetur. Diues quondam dominus et ditior pater subito orbus et nudus est. cumque in omnibus his, quae contigerant ei, non peccasset coram domino nec quicquam locutus esset insipiens, exultans deus in uictoria famuli sui et illius patientiam suum ducens triumphum dixit ad diabolum: animaduertisti famulum meum Iob, quia non est quisquam similis illi super terram? homo innocens, uerax dei cultor, abstinens se ab omni malo et adhuc perseuerat in innocentia. pulchre addidit: et
Abbreviated transcription (Latin):
tibi tam crebra orbitas fecerat cariorem.
electũ nobilissimũ generũ. ex quo ut om̃ia
taceam plus meroris quã gaudii suscepisti.
Hic ẽ catalogus temptationũ tuarũ. &e cũ
iuliano tyrunculo xp̃i. pugna hostis
antiqui. Quȩ si adte respicias gaudia st̃:
si ad pugnatorem fortissimũ. lũdus or um¬
bra cert̾aminis. Beato iob post malorũ
examina. uxor pessima reseruata est:
ut ꝑ eam discer& blasphemare: tibi sub.¬
lata est optima. ut miseriarũ solatiũ per¬
deres. Aliud ẽ sustinere quã nolis. aliud
desiderare quã diligas. Ille in toc mortib
filiorũ domus suȩ runam. unum habuit
sepulchrum: et scissis uestib ut parentis
monstraret affectũ. ꝓcidens in terrã. ad.¬
orauit & dixit. Nudus exiui de uentre
matris meȩ. Nudus & redeã. Dñs dedit.
dñs abstulit. sicut dño placuit ita factũ
est: sit nom̃ dñi benedictũ. Iu ut parcis¬
sime dicam. int̾ multoꝵ officia ꝓpinquoꝵ.

Expanded text:
tibi tam crebrae orbitates fecerant cariorem, tibi tam crebrae orbitates fecerant cariorem, electum nobilissimum generum, ex quo, ut omnia taceam, plus maeroris quam gaudii suscepisti. hic est catalogus temptationum tuarum, haec cum Iuliano, tirunculo Christi, pugna hostis antiqui. quae, si ad te respicias, grandia sunt, si ad bellatorem fortissimum, ludus et umbra certaminis. beato Iob post malorum examina uxor pessima reseruata est, ut per eam disceret blasphemare; tibi sublata est optima, ut miseriarum solacium perderes. aliud autem est sustinere, quam nolis, aliud desiderare, quam diligas. ille in tot mortibus filiorum domus suae ruinam unum habuit sepulchrum et scissis uestibus, ut parentis monstraret affectum, procidens in terram adorauit et dixit: nudus exiui de utero matris meae, nudus et redeam. dominus dedit, dominus abstulit; sicut domino placuit, ita factum est. sit nomen domini benedictum. tu, ut parcissime dicam, inter multorum officia propinquorum
Abbreviated transcription (Latin):
rethoricȩ contempnentes. & puerilis
atq plau̾sibilis eloquii uenustatem.
ad scãrum scripturarũ grauitatẽ con-¬
fugimus. ubi uulnerum uera medicina
est᷑. ubi doloꝵ cerca remedia: in quib
recipit unicũ filium mater in feretro.
ubi turbȩ dicitur circũstanti. Non est
ligatus egreditur. Audio te inbreui tẽpore
duas uirgunculas filias iunctis pene extu¬
lisse fu nerib. et pudicissimã ac fidelissimã
conuigem tuã faustinã. immofidei calore
germanã. in qua sola post amissos liberos
acquiescebas. subita tibi doruntione subtra¬
ctam: quasi naufragus inlittore latrones
fugiens ursum. extendensq manũ ad parie.¬
tem a colubro mordeatur: consecuta ret
familiaris damna. Uastatione totus. bar.¬
baro hoste ꝓuintiȩ. & in cõmum depopu.¬
latione priuatas tuarũ possessionũ runas.
abactos arm̃torũ ac pecoꝵ greges. uictos
occisosq seruulos. & unicamꝰ filiam. quã

Expanded text:
rhetoricae contemnentes et puerilis rhetoricae contemnentes et puerilis atque plausibilis eloquii uenustatem ad sanctarum scripturarum grauitatem confugimus, ubi uulnerum uera medicina est, ubi dolorum certa remedia, in quibus recipit unicum ubi turbae dicitur circumstanti: Non est ligatus egreditur. Audio te in breui tempore duas uirgunculas filias iunctis paene, extulisse funeribus et pudicissimam ac fidissimam coniugem tuam Faustinam, immo fidei calore germanam, in qua sola post amissos liberos adquiescebas, subita tibi dormitione subtractam, quasi si naufragus in litore latrones fugiens ursum extendensque manum ad parietem a colubro mordeatur. consecuta rei familiaris damna uastationem totius barbaro hoste prouinciae et in communi depopulatione priuatas tuarum possessionum ruinas, abactos armentorum ac pecorum greges, uictos occisosque seruulos et in unica filia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
frater tuus ausonus in ipso iam
ꝓfectionis articulo cũ michi p̃.¬
sentiam sui tarde dediss&e & cito
abstulisset. atq inpuncto temporis
salue pariter ualeq dixisset: uacuum
se redire arbitratus est. Nisi mearum
ad te aliquid nugarũ. tumultuario ser.¬
mone portaret. Iam dimisso syntema.¬
te equus publicus sternebatur: & no¬
bilemnuuenẽ punicea indutum tunica
balrus ambiebat. Et tam̃ ille apposito
notario cogebat loqui. quȩ uelocit᷑ edita
uelox consequeretur manus: & linguȩ
celeritate frenderent signa uerborum.
ltaq non scribentis diligentia. sed dictan.¬
tis temeritate longum ad te silentium.
rũpo: offerens tibiꝰ nudã officii uoluntatẽ.
At cemporalis ẽ. epła. atq ordine sensuũ
sine lenocinio & cõpositione uerborũ.
ut dotũ in illa meum nichil de oratore
reperias: in ꝓcincto effusam putes. et
habere cupienti ingestũ uiaticũ. Loquit᷑
scriptura diuina. musica in luctu. intẽ¬
pestiua narratio. Ynde nos leporẽ artis

Expanded text:
frater tuus Ausonius in ipso iam profectionis articulo, cum mihi praesentiam sui tarde dedisset, cito abstulisset atque in puncto temporis salue pariter ualeque dixisset, uacuum se redire arbitratus est, nisi mearum ad te aliquid nugarum tumultuario sermone portaret. iam dimisso synthemate equus publicus sternebatur et nobilem iuuenem punicea indutum tunica balteus ambiebat et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae uelociter edita uelox consequeretur manus et linguae celeritatem prenderent signa uerborum. itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate longum ad te silentium rumpo offerens tibi nudam officii uoluntatem. extemporalis est epistula absque ordine sensuum, sine lenocinio et conpositione sermonum, ut totum in illa amicum, nihil de oratore repperias. in procinctu effusam putes et abire cupienti ingestum uiaticum. diuina scriptura loquitur: musica in luctu intempestiua narratio. unde et nos leporem artis
Abbreviated transcription (Latin):
indiumur. et panem comedimus angłoꝵ:
&ł audimus dñm p̾dicantẽ. Meus cibus ẽ.
ut faciã uoluntatẽ eius qui misitmne. &¬
impleam opus eiꝰ. Faciamus igit᷑ uolun¬
tatem eius qui nos misit: & impleamus
opus eius. & xp̃s nobiscũ bibet in regno
eccłȩ sanguinem suũ.il.¬
DSCASA SITUT DERESYR¬
rectione dñi & apparitione. euange¬
liste diuersa narrauerint. In quib
primum quęris : cur matheus dixerit.
uesꝑe sabbati illucescente in una sabbati
dñm surrexisse : & marcus mane surrectionẽ
eius factam eẽ cõmemoret ita scribens. Cũ
aut̃ surrexxisset: una sabbati mane apparuit
mariȩ magdalene. de qua eiecerat septem
demonia. Et illa abiȩns: nunciauit his qͥ

Expanded text:
edimus angelorum et audimus dominum praedicantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eius, qui nos misit, patris et impleamus opus illius et Christus nobiscum bibet in regno ecclesiae sanguinem suum. Quae causa sit, ut de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem daemonia; et illa abiens nuntiauit his, q
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Non est enĩ regnũ di cibus & potus:
sed iustitia & gaudiũ & pax inspũ scd̃.
Nec morses dedit nobis panẽ uerum. sed
dñs iħs ipse coniuua & conuiuũ. Ipse co.¬
medens. & qui comeditur. Illius bibimꝰ
sanguinẽ: oe sine ipso potare non possumꝰ.
Et cotidie in sacrificiis eius de genuine
uitis uerȩ & uinea sorech quȩ int̾pretatur
electa. rubentia musta calcamus: et no.¬
uum exhis uinum bibimus in regno patris.
Nequaquã inuetustate litterȩ sed in noui.¬
tate sp̃s. Cantemus canticũ nouũ. quod
nemo potest canere nisi in regno ȩcclesiȩ:
quod regnum patris ẽ. Hunc panẽ & iacob
comedere patriarcha cupiebat dicens. Si
fuerit dñs ds̃ mecũ. & dederit michi pa¬

Expanded text:
tatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, tatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto . nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcha cupiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi pa
Abbreviated transcription (Latin):
illud nouũ uobiscum in regno patris mei.
d hoc loco eyioa moills
an norum fabulam struunt. in
Qquib xp̃m regnaturum corporalit
eẽ concedunt. et bibeturum uinũ quod
ex illo tempore usq ad consũmationes
mundi nonbiberit. Nos autem audiamus
& comedite: hoc ẽ. corpꝰ meũ. Et calicem
illum eẽ: de quo iterũ locutus ẽ. Bibite ex
hoc om̃s. hic ẽ enĩ calixieus noui testam̃.¬
ti: qui ꝓ multis effundetur in remissionẽ
peccatorũ. Iste ẽ calix. de quo in propħa
legimus. Calicẽ salutaris accipiã: & nom̃
dñi inuocabo. Et alibi. Calix tuus in ebri.¬
ans quã preclarus ẽ. Si enum panis qui
de cȩlo descendit corpus ẽ dñi. et uinũ qđ
discipłis dedit sangius illius est noui testa.
rũ: iudaicas fabulas repellamus. et ascen.¬
damus cũ dño cenaculũ magnũ stratum
atq mundatũ: & accipiamuͦs abeo sursũ
calicem noui testam̃ti. ibiq cũ ed pascba
celebrantes in ebriemur ab eo uino sobrie.¬

Expanded text:
illud novum vobiscum in regno Patris mei . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur peccatorum . Iste est calix de quo in propheta legimus: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Et alibi: Calix tuus inebrians, quam praeclarus est . Si enim panis qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testameeccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrie
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ñ fecit. S neq ħ putas tibi fieri debuisse
quia neminem estĩmas ad bonũ ẽẽ cogendũ.
Adtũde quid apłs dixerit. Qui epãtũ desiderat.
bonũ op̃ concupiscit. & tñ tam multi ut epã¬
tũ suscipiant tenent᷑ inuiti. ꝑducunt᷑. inclu¬
dunt᷑ custodiunt᷑ pacunt᷑ tanta q̃ nolunt donec
eis adsit uoluntã suscipiondi boni oꝑis. Quan¬
to mag̾ uos ab errore ꝑnicioso in quo nobis
ueritatem. ł cognoscendã ł eligendam ñ solũ
ut honorẽ salubͥt᷑ habeatis. s ⁊̃ ne pessime ꝑeati:
Dicis dm̃ dedisse liberũ arbitũ iõ ñ deb̾e cogi hominẽ
adbonũ. Qiͣ. gͦ illi de quib supͣ dixi cogunt᷑ ad bonũ:
A ttñde gͦ quod consideire nonius. Iõ uoluntas bona
misericordit impendr̃. ut mala uolũtas hominis
dirigat᷑. Nã quis nesciat nec damnari hominem
nͥ merito malȩ uolũtatis. nec liberari nͥ bonam

Expanded text:
ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neminem aestimas cogendum esse ad bonum. adtende, quid apostolus dixerit: Qui episcopatum desiderat, bonum opus concupiscit, et tamen tam multi, ut episcopatum suscipiant, tenentur inuiti, perducuntur, includuntur, custodiuntur, patiuntur tanta, quae nolunt, donec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liberum arbitrium, ideo non debere cogi hominem nec ad bonum. quare ergo illi, de quibus supra dixi, coguntur ad bonum? adtende ergo, quod considerare non uis. ideo uoluntas bona misericorditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam
Abbreviated transcription (Latin):
neq agnoscant confessores iniquitatiᷤ non dĩ
timore extorquente penitñciã. s uidiciaria di¬
ligencia crudelissimoꝵ. peccatoꝵ aperiente duri¬
ciam siue illoꝵ qui de homicidio ⁊ de excecato
ae debilitato presbit̾i corpore. siue illor qui se
i posses uidere dolorẽ cord̾ mei ⁊ sollicitudinẽ
ꝓ salute tua fortasse miserereris animȩ
tue placens dõ. in audiendo ubo ñ nr̃o s ipsiꝰ. nec
eĩ scripturas sic in memoria tua figeres. ut
cont᷑ eas cor cdauderes. displicet tͥ quia trãbe¬
ris ad salutẽ cũ tã multos nr̃os ad ꝑniciem tͣx¬
eritis. Quid enĩ uolumꝰ nͥ te comp̃hendi ⁊ pre¬
sentari ⁊ seruari ne ꝑeas: Quod aut̃ aliquantẽ
incorpore lesus es ipse tibi fecisti. qui ium̃¬
to tibi mox admoto uti noluisti. ⁊ te ad t̾ram
gͣuit̃ collisisti. Nã utiq aliꝰ qui adduct̾ es ⁊
tecũ collega tuus illesus uenit. quia talia sibi

Expanded text:
neque agnoscant confessores iniquitatis non dei neque agnoscant confessores iniquitatis non dei timore extorquente paenitentiam sed iudiciaria diligentia crudelissimorum pectorum aperiente duritiam siue illorum, qui de homicidio et de excaecato ac debilitato presbyteri corpore ........, siue i posses uidere dolorem cordis mei et sollicitudinem pro salute tua, fortasse miserereris animae tuae placens deo in audiendo uerbo non nostro sed ipsius nec eius scripturas sic in memoria tua figeres, ut contra eas cor clauderes. displicet tibi, quia traheris ad salutem, cum tam multos nostros ad perniciem traxeritis. quid enim uolumus, nisi te comprehendi et praesentari et seruari, ne pereas? quod autem aliquantum in corpore laesus es, ipse tibi fecisti, qui iumento tibi mox admoto uti noluisti et te ad terram grauiter conlisisti. nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus inlaesus uenit, quia talia sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. ⁊ aperiat᷑ nob̾. s̃iȩ forte fieri possit ut adiuuan
de dño concordes conat̾ ⁊ oraciones urãs tanta de¬
sormitas atq impietas affricanarũ iegionũ de no¬
stris tercis incipiat ab oleri. Si non credis post
ercessũ militũ me uelle ag̾e: pꝰ discessũ militum
cũ seribe. Sienĩ ego p̃sente milite literas meas
amorib atq initituto meo quod mͥ per iugũ snũ¬
inspirare dignat᷑ ẽ. Ep̃c̃ m̃s beniuolenciȩ tuȩ
fortasse pociꝰ litteras misisset si cẽt p̃sens aut
de fint̾na ⁊ uera morte acerbissimi doloris aculeis
excitat᷑. Quẽ dolorem meũ adiuuante miscdĩa
⁊ prouidentia dñi pacis fortasse compensacio
rare dignet᷑. dñe dilectissime frat̃.¬
No mento insigni uultũq canssimo ac
desiderantissimo. filio marcellino augustinꝰ
in dño salutẽ. Gesta que ꝓmisit p̃stancia tua
uehem̃t̃ expecto ⁊ in eccła ⁊ poruensi iã iãq cu¬

Expanded text:
mus, et aperiatur nobis, ne forte fieri possit, ut adjuvante mus, et aperiatur nobis, ne forte fieri possit, ut adjuvante Domino concordes conatus et orationes nostras, tanta deformitas atque impietas Africanarum regionum de nostris terris incipiat aboleri. Si non credis post discessum militum me velle agere, post discessum militum tu rescribe. Si enim ego praesente milite litteras measa moribus atque ininspirare dignatus est. Episcopus meus beniuolentiae tuae fortasse potius litteras misisset, si esset praesens, aut de fraterna et uera morte acerbissimi doloris aculeis excitatus. quem dolorem meum adiuuante misericordia et prouidentia domini pacis fortasse compensatio rare dignetur, domine dilectissime frat CARISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Gesta, quae promisit praestantia tua, uehementer expecto et in ecclesia Hipponiensi iam iamque cu