comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sti ad multo ardentiorẽ celestiᷤᷤ głae
cupiditatẽ quod innos inpulisti qͦd
ut credimꝰ & optamꝰ uictores fut᷑os
iuribus tui ser monis animasti. ut
quã quam hoc totum de fide c̃fiten¬
tium & de diuina indulgentia ue¬
nire uideat᷑. tam̃ inmartyrio suotͥ
ex aliquo debitores facti ẽẽ uideant᷑
S ut adidunde digressus sermo uide¬
batur ẽẽ rursus reu̾tatur. quales
littas insicilia qͦq miserimꝰ subiectaᷤᷤ
habetis. Quamquã nob̾ differende
huiꝰ rei necessitas maior in cumbat.
quibꝰ post excessum nobilissimȩ me¬
qui lapsi s̃ possit cũ auctoritate &
c̃silio habere rationẽ. quãquã nob̾
intam ingenti negotio placeat qͥd
& tu ipse tractasti priꝰ ȩccłe pacem
sustinendã. deinde sic c̃solatione
fessorib parit᷑ astantibꝰ laicis facta
lapsoꝵ tractare ratione. ꝑquã enĩ
nob̾ & inuidiosũ & onerosũ uidet᷑
ñ ꝑmultos ex aminare qͦd ꝑ multoᷤᷤ

Expanded text:
sti ad multo ardentiorem caelestis gloriae sti ad multo ardentiorem caelestis gloriae cupididatem, quod pronos inpulisti, quod ut credimus et optamus uictores futuros uiribus tui sermonis animasti: ut quamquam hoc totum de fide confitentium et de diuina indulgentia uenire uideatur, tamen in martyrio suo tibi ex aliquo debitores facti esse uideantur. sed ut ad id unde digressus sermo uidebatur esse rursus reuertatur, quales litteras in Siciliam quoque miserimus subiectas habebis. quamquam nobis differendae huius rei necessitas maiquibus, post excessum nobilissimae mequi lapsi sunt possit cum auctoritate et consilio habere rationem. Quamquam nobis in tam ingenti negotio placeat quod et tu ipse tractasti; prius Ecclesiae pacem sustinendam, deinde sic collatione fessoribus pariter ac stantibus laicis facta, lapsorum tractare rationem. Perquam enim nobis et 44 invidiosum et onerosum videtur non per multos examinare quod per multos
Abbreviated transcription (Latin):
utt᷑as habeas cͣspirantes cũ litt̾is nr̃iᷤᷤ.
quibꝰ scu̾itatẽ eugłice disciplinȩ ꝓ¬
tulerunt: & illicitas petitiones ad
eccłe pudorẽ reuocar̃. ne si hoc fa¬
cile fecissent disciplinȩ euglice ru¬
mas ñ facile sarcirent p̾sertimcũ
nulli magiᷤ tã c̃gruenꝰ ee̾ tenorem
euglici uigorẽ illibatã diguitatẽ ser¬
uare. quã qui se excruciandos & ex¬
carnificandos ꝓeugło furentib tra¬
didissent: ne mr̃ir honorẽ m̾ito
Namqui id quod ht ñ custodit. in eo
ti dum id ex quo possedit uiolat il
lud quod possidebat In quo locoma¬
ximas tͥatq uberes grãs referrede¬
bemꝰ & reddimꝰ. quod illoꝵ carcis
tenebͣs litt̾is tuis illuminasti. qͦd
ad illos uenisti. quomͦ intire potu¬
sti. qͦd illoꝵ animas sua fide & con¬
fessione robustos tius allocutionib
litũsq recͤastĩ. qͦd felicitates eorum
c̃dignis laudib ꝓsecutus accendi¬

Expanded text:
litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, quibus seueritatem euangelicae disciplinae protulerunt et inlicitas petitiones ab ecclesiae pudore reuocarunt, ne si hoc facile fecissent, disciplinae euangelicae ruinas non facile sarcirent, praesertim cum nulli magis tam congruens esset tenore euangelici uigoris inlibatam dignitatem seruare quacarnificandos pro Evangelio furentibus tradidissent, ne martyrii honorem merito ent. Nam qui id quod habet non custodit in eo t, dum id ex quo possidet violat, amittit illud quod possidebat. V. In quo loco maximas tibi atque uberes gratias referre debemus et reddimus quod illorum carceris tenebras litteris tuis ilad illos uenisti quomodo introire potuisti, quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis adlocutionibus litterisque recreasti, quod felicitates eorum condignis laudibus prosecutus accendi
Abbreviated transcription (Latin):
illicitis sacͥficiis manꝰ suaᷤᷤ atq ora
polluer̃ant pollutus ante m̃tib
ꝓpͥis. uñ etiam sunt ipse inanꝰ atq
ora polluta fidem nr̃am c̃sensũq
monstrauimꝰ. Absit enĩ abȩccła ro¬
mana uigorẽ suũ tã ꝓphana faci¬
utate dimitt̾e & neruos seu̾tatis
su̾sa fidi maiestate dissoluere. ut
mis remedia cõmunicationum
sionis uuln̾ib inpͥmant᷑ ut mise¬
ris ad cucrsionẽ maiorẽ eripiant᷑
& penitñtia. Ubi enĩ pot̾it indul¬
gentie medicina ꝓcedere si etiam
ipse medicus int̾cepta penitñtia
indulget ꝑiculis. si tantũmͦ oꝑit
uulnꝰ nec sint necessaria tp̃ris re¬
media c̃ducere cicatͥcẽ. Hocñ ẽ cu¬
rare s si dic̾e uerũ uolumꝰ occidẽ.
Quãquã c̃fessoꝵ qͦq qͦs hic adhuc in
carcere dignitatis suȩ c̃fessioniᷤ in¬
clusit. & ad certam̃ eugłi cũ sua fideᷤ
inc̃fessione iã głose semel coronaũ

Expanded text:
inlicitis sacrificiis manus suas adque ora inlicitis sacrificiis manus suas adque ora polluerant pollutis ante mentibus propriis, unde etiam sunt ipsae manus adque ora polluta, fidem nostram consensumque monstrauimus. absit enim ab ecclesia Romana uigorem suum tam profana facilitate dimittere et neruos seueritatis euersa fidei maiestate dissoluere, ut mis remedia communicationum ssionis uulneribus inprimantur, ut miseris ad euersionem maiorem eripiatur et paenitentia. ubi enim poterit indulgentiae medicina procedere, si etiam ipse medicus intercepta paenitentia indulget periculis, si tantummodo operit uulnus nec sinit necessaria temporis remedia obducere cicatricem? hoc non est curare, sed si dicere uerum uolumus occidere. Quamquam confessoram quoque, quos hic adhuc in carcerem dignitas suae confessionis inclusit et ad certamen euangelicum sua fides in confessione iam gloriose semel coronauit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex heredem fidĩ factum laude ꝓpͥas
labore seruent᷑. ininidiã maximi
criminis intumescunt. lloc nos ñ
falso dicere suꝑiores nr̃ȩ lntte ꝓba¬
uerunt. in quib uob̾sententiã nrãm
dilucida expositione ꝓtulimꝰ. & ad¬
u̾sus eos qui se ipsos infideles illi¬
cita nefarioꝵ. libelloꝵ ꝓfessione
ꝓdid̾ant. quasi euasuri irre¬
tiuentes illos diaboli laqueos ui¬
derent᷑. s etiam adu̾sus illo ᷤ qui
acta fecissent licet p̾sentes cũ fi̾e̾nt
ñ affuissent. cũ p̃sentiã suã utiq
ut sic scͥberent᷑ mandando fecisseqs.
Non ẽ enim inmunis ascelere qui
totum fidi̾ sacramentũ inc̃fessio¬
ne xͥ nominis intelligatur ẽẽ di¬
gestũ qͥ fallaces in ex cusationẽ p̃¬
stigias gͣrit. negauit. & qͥ uult ui¬
deri ꝓpositis adũsus eugłm uel
edictis legib satiffecisse. hoc ipso
iã paruit quo uidi paruisse uo¬
luit. Nec ñ etiã contra illos qͦq qͥ

Expanded text:
exheredem fidexheredem fidlabore serventur, in invidiam maximi criminis intumescunt. III. Hoc nos non falso dicere superiores nostrae litterae probaverunt, in quibus vobis sententiam nostram dilucida expositione protulimus et adversus eos qui se ipsos infideles illicita nefariorum libellorum professione prodiderant, quasi evasuri irretientes illos diaboli laqueos vierentur; sed etiam adversus illos qui accepta fecissent, licet praesentes cum fierent non adfuissent, cum praesentiam suam utique, ut sic scriberentur mandando, fecissent. Non est enim immunis a scelere, qui totum fidei sacramentum in confessione Christi nominis intelligatur esse digestum, qui fallaces in excusatione praestigias quaerit negauit, et qui uult uideri propositis aduersus euangelium uel edictis uel legibus satisfecisse, hoc ipso iam paruit quo uideri paruisse se uoluit. necnon etiam contra illos quoque qui
Abbreviated transcription (Latin):
inscopulos. ut appareat ñ alit̃ salu¬
ti ȩccłastice consuli posse nͥ & hii qͥ
& ẽtra ipsã faciunt. quasi quidã ad¬
u̾si fluctus repellant᷑ & discipline
ipsiꝰ semꝑcustodita ratio quasisa¬
lutare aliqͦd gub̾nacułu intempe¬
state seruetur. Nec hoc nob nuꝑ con¬
siliũ cogitatũ :ͤ nec hec ap̃nos adu̾siꝰ
s antiqua fides disciplina legit᷑ antiqͣ
qͣm nec tantaᷤᷤ de nobis laudeᷤ apłs
ꝓtulit dicendo. ꝙ fides urã p̃dicat᷑
in toto mundo. Nisi iam ex inde ui¬
gor iste radices fidĩ de tp̃ribus illis
mutuatus fuiss quarum laudum
& głae degenerẽ fuisse maximum
crimen ẽ. M inus enim dedecoris est¬
nunquam ad preconium laudis
accessisse quã de fastigio laudis ru¬
isse. Minus est criminis honoratũ
bono testimonio ñ fuisse. quã hono¬
rẽ bonoꝵ testimonioꝵ ꝑdidisse.
Amus ẽ sine p̾dicatione uirtutum
ignobilem sinc laude iacuisse. quã

Expanded text:
in scopulos, ut adpareat non aliter saluin scopulos, ut adpareat non aliter saluti ecclesiasticae consuli posse, nisi si qui et contra ipsam faciunt quasi quidam aduersi fluctus repellantur et disciplinae ipsius semper custodita ratio quasi salutare aliquod gubernaculum in tempestate seruetur. nec hoc nobis nunc nuper consilium cogitatum est nec haec apud nos aduersus s, antiqua fides, disciplina legitur antiqua, quoniam nec tantas de nobis laudes apostolus protulit dicendo: quia fides uestra praedicatur in toto mundo nisi iam exinde uigor iste radices fidei de temporibus illis mutuatus fuisset, quarum laudum et gloriae degenerem fuisse maximum. crimen est. minus est enim dedecoris numquam ad praeconium laudis accessisse quam de fastigio laudis ruisse. minus est criminis honoratum bono testimonio non fuisse quam honorem bonorum testimoniorum perdidisse. minus est sine praeiudicio uirtutum ignobilem sine laude iacuisse quam
Abbreviated transcription (Latin):
me c̃sist̾ntes salꝰ. Quãqͣm benes
c̃scius animꝰ & eugłice discipline
uigore subnirus. & uerus sͥ indecre¬
tis celestib testis effectus soleat se so¬
lo dõ iudice ẽe̾ c̃tentus. nec alteriꝰ
aut laudes petere aut accusationeᷤᷤ
ꝑtimesc̾e. tam̃ geminata s̃ laudec̃¬
digni. qͥ cũ c̃scientiam sciant dĩ soliꝰ
tcipes inueniri. ut intius rebꝰ gestiᷤᷤ
laudẽ tecũ dũ illas ꝓbamꝰ inuenire¬
mꝰ & tuoꝵ c̃silioꝵ bonoꝵ coheredes
om̃s credixemꝰ oꝑati in qͦ dep̾hendi¬
m om̃s eã dẽ eensurȩ & disciplinȩ cõ¬
sensione sociati. Quid enĩ magiᷤ aut
inpace tantũ aut in libellis ꝑsecuti¬
onis tam necessariũ quã debitã seiu̾¬
tatẽ diuini rigoris tenere quã qui
remisit instabili rerũ cursu erra semꝑ
necẽe ẽ huc atq illuc uariis & incer¬
tis negotioꝵ tempestatib dissipetur.
& quasi extqito de manib c̃silioꝵ gu¬
b̾naculo nauẽ ecclastice salutiᷤᷤ: lidass

Expanded text:
MAE CONSISTENTES S. Quamquam bene sibi conscius animus et euangelicae disciplinae uigore subnixus et uerus sibi m decretis caelestibus testis effectus soleat se solo Deo iudice esse contentus nec alterius aut \' laudes petere aut accusationes pertimescere, tamen geminata sunt laude condigni qui cum conscientiam sciant Deo soli ticipes inueniri, ut in tuis rebus gestis laudem tecum dum illas probamus inueniremus et tuorum consiliorum bonorum coheredes omnes credemur operati, in quo deprehendimur omnes eadem censurae et disciplinae consensione sociati. Quid enim magis aut in pace tam aptum aut in bello persecutionis tam necessarium quam debitam seueritatem diuini uigoris tenere? quam qui remiserit instabili rerum cursu erret semper necesse est et huc adque illuc uariis et incertis negotiorum tempestatibus dissipetur et quasi extorto de manibus consiliorum gubernaculo nauem ecclesiasticae salutis inlidat
Abbreviated transcription (Latin):
seret. quã cont̃ quib diabolꝰ ut suiˢ
parc̾et. Neq enim ꝑsequit᷑ & inpu¬
gnat xͥ adu̾sarius. nͥ castra & nuili¬
tes .xͥ. Hereticos ꝓstratos & semel su¬
os factos c̃temnit & pret̾it. Eõ qͣrit
deicere qͦs uidet stare. atq utinã nõ
tua caritate diligimꝰ ut aduentus
ur̃i letissimũ fructũ p̾sentes cũ cȩtiꝰ
ipsi qͦq caꝑemꝰ. Que illic exultatio
omnium fr̃m. qͥ c̃cursus atq com¬
plerus occ̾rentium singuloꝵ uix
oculis adherentium pot᷑satisfieri.
uix uultus ipsi atq oculi plebiꝰᷤ poᷤ¬
S uidendo satiari. De aduentꝰ ur̃i
gaudio cognoscere illic fr̃nitas ce
uentus.imago iã quedã p̾cessit in
uobis. ut quomͦ ioħ̾s p̾cursor eius
uenisse. sic nunc epõ c̃fessore dñi
& sac̃dote redeunte appareat &
dñm iam redire. Uicarias uͦ ꝓ nob̾
ego & college & fr̃ntas omĩs has
hic qͦq insacͥficiis atq inorationib
ac petere. ut qui ꝑfectus ẽ atq ꝑfi¬
ciens custodiat & ꝑficiat inuobis

Expanded text:
t suis parceret. neque enim persequitur et inpugnat Christi aduersarius nisi castra et milites Christi. haereticos prostratos semel et suos factos contemnit et praeterit. eos quaerit deicere quos uidet stare. Adque utinam nunc tua caritate diligimus, ut aduentus uestri laetissimum fructum praesentes cum ceteris ipsi quoque caperemus. quae illic exultatio omnium fratrum, qui concursus adque conplexus occurrentium singulorum ? uix osculis adhaerentium potest satisfieri, uix uultus ipsi adque oculi plebis possunt uidendo satiari de aduentus uestri gaudio. cognoscere illic fraternitas coepuentus, . imago iam quaedam praecessit in nobis, ut quomodo Iohannes praecursor eius uenisse, sic nunc episcopo confessore Domini et sacerdote redeunte appareat et Dominum iam redire. uicarias uero pro nobis ego et collegae et fraternitas omnis has hic quoque in sacrificiis adque in orationibus ac petere ut qui perfectus est adque perficiens custodiat et perficiat in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Querebatur laban.
Infamatur susanna
Arguebatur iohannes.
Negabat rachel.
Docebat moyses.
Plorabat trifena.
Obseruabat maria.
Attendebat onesiforus.
Tristis erat iob.
Iurabat iacob.
Noncredebat pharao.
Mennebatur ieroboam.
Pauebat susanna.
Frubescebat rebecca
Plangebat iheremias.
Postmodũ scrutatis om̃ib inuen¬
tũ ẽ furtũ ap̃beniamin qͣ erat

Expanded text:
quaerebat Laban, infamabatur Susanna, arguebat Joannes, negabat Rachel, docebat Moyses, plorabat Triphaena, observabat Maria, attendebat Onesiphorus, tristis erat Paulus, jurabat Jacob, non credebat Pharao, mentiebatur Hieroboam, pavebat Susanna, erubescebat Rebecca, plangebat Hieremias. Postmodum, scrutatis omnibus, inventum est furtum apud Benjamin, quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
domino. Item a pud malachiam.lles
est uoluptas circa uos dicit dominꝰ
et sacͥficium acceptum non habebe
ex manibus ur̃is. qͣuoniam a soli
ortii usq in occasũ clarificatum est
nomen meum apird gentes et inom̃
loco odores incensi offeruntur nomini
meo. et sacͥfitium mundum. qͣminag
num est nomen meum apird gentel.
dicit dominus. De sacerdotii tͣimsle

Expanded text:
Domino. Item apud Malachiam: Non Domino. Item apud Malachiam: Non est mihi uoluntas circa uos, dicit Dominus, et sacrificium acceptum non habebo ex manibus uestris. quoniam a solis ortu et usque in occasum clarificatum est nomen meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo et sacrificium mundum, quoniam magnum est nomen meum apud gentes, dicit Dominus. QVOD SACERDOTIVM VETVS
Abbreviated transcription (Latin):
& fuit uerbum domini ad nathan
sed erit cum impleti fuerint dies
tui & dormieris cum patribus tuis.
suscitabo semen tuum post te. quierit¬
Hic edificabit michi domum in nõie
meo. & erigam thronum eius inscła.
tu meo. Item in euangelio dominus
dicit. Non relinquetur in templo la¬
pis suꝑ lapidem qui non dissoluatur.
et post triouum aluro excitabitur si
uum celebraretur: apud isaiam. Qͥd
michi multitudinem sacrificiorum
ur̃orum dicit dominus: plenus sil.
holo caustomata arietum et pigua¬
mina agnorum & sanguinẽ tauro¬
rum et hẏrcorum nolo. Iuis emim ex¬
quisiuit ista de manibus ur̃is: It̃
edam carnes taurorum nec sangui¬
nem hiteorum bibam. sacrifica deo
sacrificium laudis et redde altissimo
uota tua. et inuocame in diem pres¬
sure tuȩ et eximam te et clarificabis
me. Item in psalmo eodem. Sacrifici¬
um laudis clarificabit me. et illic
uia est in qua oftendam illi salutaro
dei. Item in psalmo quarto. Sacrifi¬
cate sacͥficium iusticie & sꝑaste in

Expanded text:
 ecce sermo Domini ad Nathan sed cum impleti fuerint dies tui, et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, Hic aedificabit mihi domum in nomine meo et erigam thronum eius usque intu meo . Item in Evangelio Dominus dicit: Non relinquetur in templo lapis super lapidem qui non dissolvetur ; et post triduum aliud excitabitur sinM CELEBRARETUR. Apud Esaiam: Quo mihi multitudinem sacrificiorum vestrorum? dicit Dominus. Plenus sum, holocaustomata arietum et pinguamina agnorum et sanguinem taurorum et hircorum nolo. Quis enim exquisivit ista de manibus vestris? Item edam carnes taurorum, aut sanguinem hircorum bibam. Sacrifica Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Invoca me in die pressurae, et eruam te et clarificabis me . Item in Psalmo eodem: Sacrificium laudis clarificabit me, illic via est in qua ostendam illi salutare Dei. Item in Psalmo IV: Sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in
Abbreviated transcription (Latin):
in columpna nubis. Girum cȩli circui.¬
ui et in ꝓfundum abyssi penetraui.
et fuccibus maris ambulaui et in õi
cerra steti & momni populo & in om̃i
gente pͥmatum habui. et omnium ex¬
ce calcaui. Spes omnis in me uitȩ et
irtutis. ⁊ ransite ad me omnes qui
concupiscitis me. Item in psalmo.
lxxxuiii. Et ego primogenitum porã
cum altissimum apud reges terrȩ. in
gtnum seruabo illi misericordiam meã.
e testamentum meum fidele illi. et
ponam in seculum scłi semen eiꝰ. Si
direlinquerint filii eius legem meã
e in uidiciis meis non ambulaue¬
rint. si iustificationes meas ꝓfana¬
nerint & p̃cepta mea non obseruaue¬
rnt. usitabo in uirga facinora eorũ.
et in flagellis delicta eorum. miscdiã¬
cant te solum uerum deum et quẽ
misisti iħm xp̃m. Ego te clarificaui
in t̾ram. opus ꝑfeci quod dedisti mͥ
ut faciam. & nunc tu clarifica me
imago dei inuisi bilis et pͥmogenit᷑
tocius creature. Item illic. Primoge¬

Expanded text:
in columna nubis. gyrum caeli circuiin columna nubis. gyrum caeli circuiui et in profundum abyssi penetraui et. in fluctibus maris ambulaui et in omni terra steti et in omni populo et in omni gente primatum habui et omnia exte calcavi. In me omnis spes vitae et virtutis. Transite ad me, omnes qui concupiscitis me . Item in Psalmo LXXXVIII: Et ego primogenitum ponam eum, altissimum apud reges terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam et testamentum meum fidele illi, et ponam in saeculum saeculi semen ejus. Si dereliquerint legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et praecepta mea non obseruauerint, uisitabo in uirga facinora eorum et in flagellis delicta eorum. Praennntcant te solum uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. ego te clarificaui in terra, opus perfeci quod dedisti mihi, ut faciam. et nunc tu clarifica me imago Dei invisibilis et primogenitus totius creaturae. Item illic: Primoge
Abbreviated transcription (Latin):
RISIUO PRIMOSENIT UMEUDO
et ipsum ẽẽ sap̃iam dei ꝑ quem
omnia facta sunt: apud salomonemin
pro uerbiis. Dominus condidit me mi
cium uarum suarum in opera sua
ante seculum fundauit me in pͥncipes
ante quam t̾ram faceret. ante quam a¬
byssos constitueret. priusquam ꝓducet
fontes aquarum. antequam montes
collocarentur. ante omnes colles gemut
me dominus fecit regiones et ihabi¬
tabilia et fines in habitabiles sube¬
lo cum pararet cȩlum aderamilli. A cus
secerneret suam sedem suꝑ uentos ua¬
lidos faceret de suꝑ nubes. & cum
confirmatos ponebat fontes sub çelo
qͣn fortia faciebat fundamenta trz eri
penes illum disponens. ego emmceiu
ad gaudebat. cotidie autem iocunda¬
bar ante faciem eius in omni tempe
cum letaretur orbe ꝑfẽcco. Item apus
eundem in eccłiastico. Ego ex ore altifsi¬
mi ꝑdiui ante omnem creaturam. Eͥgo
in cęlis feci ut oriretur lumen inde¬
ficiens. & nebula cexi omnem terram.
Ego in attis habitaui et chronus nĩs

Expanded text:
RISTUM PRIMOGENITUM ESSE, ET IPSUM ESSE SAPIENTIAM DEI, PER QUEM OMNIA FACTA SUNT. APUD Salomonem in Proverbiis: Dominus condidit me in initio viarum suarum, in opera sua ante saeculum fundavit me. In principio antequam terram faceret et antequam abyssos constitueret, priusquam procederent fontes aquarum, antequam montes collocarentur, ante omnes colles genuit me Dominus. Fecit regiones et inhabitabilia et fines inhabitabiles sub coelo. Cum pararet coelum, aderam illi, et cum secerneret suam sedem. Cum super ventos validas faceret desuper nubes, et cum confirmatos ponebat fontes sub coelo, quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram penes illum disponens. Ego eram cui adgaudebat. Quotidie autem jucundabar ante faccum laetaretur orbe perfecto. Item apud eundem in Ecclesiastico: Ego ex ore Altissimi prodiui ante omnem creaturam. ego in caelis feci, ut oriretur lumen indeficiens, et nebula texi omnem terram. ego in altis habitaui et thronus meus
Abbreviated transcription (Latin):
a pud ieremiam. Ecce dies ueniunt
dicit dominus. et consummabo do¬
mum ifrł. et domum uida testamẽ¬
tum nouum. non secundum testa¬
mentum quod disposui patribus
corum in die qua apprehendi manũ
corum ut educerem eos de t̾ra egyp

Expanded text:
atur: ecce dies ueniunt, dicit dominus, et consummabo domui Israhel et domui Iuda testamentum nouum non secundum testamentum, quod disposui patribus eorum in die, quando adprehendi manum eorum, ut educerem eos
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitur loth.
Interficitur finees.
Remittitur ophni.
Tremens moritur heli
Decipitur esau.¬
Dep̃catur abraham.
Tranffertur helyas.
Supprimitur dina.
Includitur noe.
Inpingitur aglor.
Subfigitur
Dampnatur daniel.

Expanded text:
citur Loth, interficitur Phinees, dimittitur Ophni, timens moritur Heli, decipitur Esaudeprecatur Abraham, transfertur Helias, supprimitur Dina, includitur Noe, impingitur Loth, suffigitur Jesus, damnatur Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ unitatis concordiã ubiq iacten¬
tur. S te oportet ut bonũ fr̃em atq
unanimem consacerdotem. ñ qͦt
maligni atq apostate dicant fa¬
cile susciꝑe:s qͦoͦ college tui mode¬
sti ⁊ graues uiri faciant. de uitȩ &
nam cornelii college. nr̃i. ut corne.¬
lium nobiscũ uerius nouis. ñ de ma¬
lignoꝵ & dethentium mendatio.s
ptotum mundum c̃cordi unanimi¬
tate consensit. Nam qͦd cornelium

Expanded text:
cae unitatis concordiam ubique iactencae unitatis concordiam ubique iactentur. sed te oportet ut bonum fratrem adque unanimem consacerdotem, non quid maligni adque apostatae dicant facile suscipere, sed quid collegae tui modesti et graues uiri faciant de uitae et nam Corneli collegae nostri, ut Cornelium nobiscum uerius noueris, non de malignorum et detrahentium mendacio, sed per totum mundum concordi unanimitate consensit. nam quod Cornelium
Abbreviated transcription (Latin):
placitoꝵ capita ẽsepta sunt: At simi
seripsimꝰ ad corneliũ eollegã nr̃mqͥ
& ipse cũ plurimiᷤ eoep̃is habito con¬
silio in eandem nob̾cum sententiam
pari grauitate. & salubͥ mod̾atione.
consensit. De quo tibi nece̾e nẽ fure sẽ¬
bere. ut scias me nh leurt᷑ egisse.s
scđm qͦt litt̾is meis ante complexus
omĩa ad cominune concilii nr̃i ẽsiliũ
distulisse: ⁊ nemini quidẽ ex lapsis
priꝰ communicasse. quando ad hue
erat unde ñtantũ indulgentiã s &
coronam lapsus acciꝑet Postea tn siẽ¬
⁊ collegii concordia. & colligende frͣ¬
nitatis ac medendi uuln̾i̾s utilitas
exigebat. necessitati tp̃rum succubu-¬
isse. ⁊ saluti multoꝵ ꝓuidendu puta¬
rem. Et nẽ abhis ñ recedere que semel
inc̃cilio nr̃o de cominuni collatione
placuerunt: quamuis multa multoꝵ
uocibus uentilentur: & mendacia
aduersum sacerdotes dĩ de diabo
li ore ꝓlata. adrumpenda catholi¬

Expanded text:
placitorum capita conscripta sunt. Ac si miplacitorum capita conscripta sunt. Ac si miscripsimus ad Cornelium collegam nostrum: qui et ipse cum plurimis coepiscopis habito concilio, in eamdem nobiscum sententiam pari gravitate et salubri moderatione consensit. VII. De quo tibi necesse nunc fuit scribere: ut scias me nihil leviter egisse; sed secundum quod litteris meis fueram ante complexus, omnia ad commune concilii nostri consilium distulisse, et nemini quidem e lapsis prius communicasse, quando adhuc erat unde non tantum indulgentiam, sed et coronam lapsus acciperet: postea tamen, sicut collegii concordia et colligendae fraternitatis ac medendi vulneris utilitas exigebat, necessitati temporum succubuisse, et saluti multorum providendum putasse; et nunc ab his non recedere, quae semel in concilio nostro de communi collatione placuerunt, quamvis multa multorum vocibus ventilentur, et mendacia adversus sacerdotes Dei li ore prolata ad rumpendam catholi
Abbreviated transcription (Latin):
moyse tune adhue confessore nẽ iã
mr̃e subsebente: ut lapsis infirmis
& in exinui constitutiᷤᷤ pax daret᷑. Que
litterȩ: ꝑ totũ mundu misse. sunt. &
innoticiã om̃ibꝰ eccłiis & uniu̾siᷤ fr̾ibꝰ¬
destinatum ꝑsecutione sopita cum
data ẽ facultas in unũ conueniendi
copiosus eꝑoꝵ. numerus. qͦs integͦs
& in columes fides sua. & d̾ni tutela
ꝓtexit. inunum conuenimꝰ. & scͥptis
diu ex utͣq parte ꝓlatiᷤᷤ temꝑam̃tũ
salubri modatione librauimꝰ. ut
nec intotum spes communicationiᷤ
& pacis lapsis denegaret᷑ ne plus
desꝑatione deficerent. xeo qͦo sibi ec¬
cła clauderet᷑ secuti scłm gentiliter
uiuerent. nec tñ rursus censura eu¬
angelica solueret᷑ ut ad communi¬
cationem temere ꝓsilirent s trahe¬
retur dui penitentia & rogaret᷑ dolen¬
ter pat̃na clementia. & examinaregͣ
cause & uoluntates & necessitates.
quẽ adte ꝑuenisse confido. ubi singła

Expanded text:
Moyse tunc adhuc confessore nunc iam Moyse tunc adhuc confessore nunc iam martyre subscribente, ut lapsis infirmis et in exitu constitutis pax daretur. quae litterae per totum mundum missae sunt et in notitiam destinatum, persecutione sospita, cum data esset facultas in unum conveniendi, copiosus episcoporum numerus, quos integros et incolumes fides sua et Domini tutela protexit, in unum convenimus: et scripturis diu ex utraque parte prolatis, temperamentum salubri moderatione libravimus, ut nec in totum spes communicationis et pacis lapsis denegaretur, ne plus desperatione deficerent, et eo quod sibi Ecclesia clauderetur, secuti saeculum, gentiliter viverent: nec tamen rursus censura evangelica solveretur ut ad communicationem temere prosilirent, sed traheretur diu poenitentia, et rogaretur dolenter paterna clementia, et examinarentur causae et voluntates et necessitates quem ad te pervenisse confido, ubi singula
Abbreviated transcription (Latin):
inunum conuenire indulgentia
diuina ꝑmitt̾et. tẽ cõmunicato &
lib̃rato de omniũ collatione c̃silio.
statueremꝰ quod fieri oport̾et. Siqͥs
uͦ ante consilium nr̃m & ante sen¬
tentiã nr̃am de omniũ consilio sta¬
tutã. Lapsis temere communicare
uoluisse ipse a communicatione
abstineret᷑. Quod etiã romã adcle¬
rũ tc̃ adhuc sine ep̃o agentẽ: ⁊ ad
confessores maximum prsb̾rm. &
cet̾os incustodia constitutoᷤ. nunc
meccła cũ cornelio uinctos ple¬
nissime scͥpsi. Qd̃ me scͥpsisse de coꝵ rescͥptis
potesdinoscere: Nam inepła sua
ita posuer: quãqͣm nob̾ intã ingen¬
te negocio placeat gͦo & tu ipse
tractasti. priꝰ eẽ eccłe pacẽ susti¬
nend̾a. deinde si collatione con¬
silioꝵ. cũ ep̃is. prb̃ris. diaconis. confeˢ¬
soribꝰ parit᷑ astantibꝰ laicis facta. la¬
psoꝵ tractare rationem. additũ est
etiã nouatiano tune sc̾bente. & qͦd scͥ¬
pserat sua uoce recitante: & prb̃ro

Expanded text:
in unum conuenire indulgentia in unum conuenire indulgentia diuina permitteret, tunc communicato et librato de omnium conlatione consilio statueremus quid fieri oporteret, si quis uero ante consilium nostrum et ante sententiam de omnium consilio statutam lapsis temere communicare uoluisset, ipse a communicatione abstineretur. Quod etiam Romam ad clerum tunc adhuc sine episcopo agentem et ad confessores Maximum presbyterum et ceteros in custodia constitutos, nunc in ecclesia cum Cornelio iunctos, plenissime scripsi, quod me scripsisse de eorum rescriptis potes noscere. nam in epistula sua ita posuerunt: quamquam nobis in tam ingenti negotio placeat quod tractasti, prius Ecclesiae pacem sustinendam, deinde, sic collatione consiliorum cum episcopis, presbyteris, diaconis, confessoribus pariter ac stantibus laicis facta, lapsorum tractare ratietiam Nouatiano tunc scribente et quod scripserat sua uoce recitante et presbytero
Abbreviated transcription (Latin):
acies adhuc inter manꝰ ẽẽt. & p̾lium
glosi certaminis in ꝑsecutione ferue¬
ret toto hortatu. & pleno impetu
militũ uires fu̾ant excitande: & ma¬
xime lapsoꝵ m̃tes classico quoda nr̃ȩ
& reparandȩ salutiᷤᷤ dabat᷑ occasio.
adconfessionis potius ardorẽ & mar¬
iyrii głam nr̃is increpiti uocibꝰ ꝓuo¬
carentur: Deniq cũ de quibꝰda ad me
prb̃ri & diaconi scͥpsissent eos in mo¬
deratos ẽẽ. & ad cõmunicationẽ acci¬
enda.festinant᷑ urgere. rescͥbenᷤ eis
inepła mea. que extat & hoc addidi.
Eͥ si nimium ꝓꝑant habent insua
potestate quod postulant. tp̃r ipso
sibi plusqͣm quod postulant largi¬
ente. Acies adhuc geritur: & agon
cottidie celebrat᷑ s commissi uere
& firmiter penitet. & fidi calor pre¬
ualet. qͦd differri ñ potest: pot̃ coro¬
nari. De eo tam̃ qͦd statuendii esse
circa causam lapsoꝵ distuli ut cũ
quies & tnquillitas data ẽẽt. & ep̃oᷤᷤ

Expanded text:
acies adhuc inter manus esset, et praelium acies adhuc inter manus esset, et praelium gloriosi certaminis in persecutione ferveret, toto hortatu et pleno impetu militum vires fuerant excitandae, et maxime lapsorum mentes classico quodam nostret reparandae salutis dabatur occasio, ad confessionis potius ardorem et martyrii gloriam nostris increpiti vocibus provocarentur. Denique cum de quibusdam ad me presbyteri et diacones scripsissent, eos immoderatos esse, et ad communicationem accipiendam festinanter urgere, rescribens eis in epistola mea quae exstat, et hoc addidi: « Qui si nimium properant, habent in sua potestate quod postulant, tempore ipso sibi plus quam postulant largiente. Acies adhuc geritur, et agon quotidie celebratur: si commissi vero et firmiter paenitet, et fidei calor praeualet, qui differri non potest potest coronari. de eo tamen quod statuendum esset circa causam lapsorum distuli, ut cum quies et tranquillitas data esset et episcopis
Abbreviated transcription (Latin):
stuantis animi sollicitudo suspensa.
Quõ tm̃ uideo pꝰ primã sententiã epłe
tuȩ nouatiani litus pꝰmodũ te esse
pono. graues uiros & semel suꝑpe
trã solida stabilitate fundatoᷤ. ñ dico
aura leui. s nec uento acturbine
cõmoueri. ne animꝰ dubiꝰ ⁊ incertus
uariis opinonibꝰ uelut quibꝰdã uen¬
& apposito suo cũ quada leuitatis re¬
phensione mutetur. Ed ne uł ap̃te¬
÷ ap̃quemquã nouatiani litt̃ȩ faci¬
ant. ut desid̾asti fr̃ rationẽ reitͥ bre¬
uit̃ ex ponã. Et quidẽ. pͥmũ qm̃ de
meo qͦq actu motus uidis. mea ap̃
it& ꝑsona & causa purganda ẽ: ne
me aliquis existimet aꝓposito meo
leuit̃ recessisse: Et cũ euglicum u
plna && censura pͥore flexisse. ut hiᷤᷤ
qui libellis conscientiam suã macu¬
lau̾int. uł nefanda sacͥficia cõmise¬
rint laxanda pacẽ putauerĩ. Eͦt
unrumq ñ sine librata diu & pon¬
derata ratione ame factũ ẽ. Nam cũ

Expanded text:
stuantis animi sollicitudo suspensa. stuantis animi sollicitudo suspensa. Quoniam tamen uideo post primam sententiam epistulae tuae Nouatiani litteris postmodum te esse pono graues uiros et semel super petram solida stabilitate fundatos non dico aura leui sed nec uento aut turbine commoueri, ne animus dubius et incertus uariis opinionibus uelut quibusdam uentetur et a proposito suo cum quadam leuitatis reprehensione mutetur. quod ne apud te uel apud quemquam Nouatiani litterae faciant, ut desiderasti, frater, rationem rei tibi breuiter exponam. et quidem primum, quoniam de meo quoque actu motus uideris, mea apud te et persona et causa purganda est, ne me aliquis existimet a proposito meo leuiter receplina et censura priore flexisse: ut his, qui libellis conscientiam suam maculaverint, vel nefanda sacrificia commiserint, laxandam pacem putaverim. Quod utrumque non sine librata diu et ponderata ratione a me factum est. IV. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus antoniano fri salutem.
concordiã collegii sac̾dotaliᷤ firmiter
obtinentes. & catholice ȩcclȩ. cohe¬
rentes. quibus significasti cũ nouatia¬
no te ñ cõmunicare. s sequi consiliũ
nr̃m ⁊ cum cornelio coepo nr̃o unũ
tenere consensum. Scͥpsisti etiam
ut exemplum earundẽ litt̾arum
ad cornelium collegã nr̃m t̃nsmite.¬
rem ut deposita omĩ sollicitudine
iam sciret te secum. hoc ẽ eũ catho¬
lica eccła cõmunicare: S enimsup¬
uenert̃ postmodum aliȩ. lnt̃e tue ꝑqͥn¬
tum conp̃sb̾rum misse: inquibꝰ animad¬
u̾ti animum tuum nouatiani litt̃s
motum. nutare coepisse. Nam ⁊ cũ cõ¬
silium ⁊ consensũ tuũ firmit᷑ fixisses
desidasti inhis litt̾is ut rescrib̾em tibi
quã heresim nouatianꝰ intͦdixisset id̃¬
ł corneliꝰ quaratione trophimot n
rificatis cõmunicet. Quod quide siꝑ
sollicitudine fidi anxie. curas. & rei
dubie: ueritatẽ sollicitꝰ exploras re¬
p̾hendenda ñ ẽ intimore diuinoe¬

Expanded text:
YPRIANUS ANTONIANO FRATRI SALUTEconcordiam collegii sacerdotalis firmiter obtinentes, et catholicae Ecclesiae cohaerentes: quibus significasti cum Novatiano te non communicare, sed sequi consilium nostrum, et cum Cornelio coepiscopo nostro unum tenere consensum. Scripsisti etiam, ut exemplum earumdem litterarum ad Cornelium collegam nostrum transmitterem; ut, deposita omni sollicitudine jam sciret te secum, hoc est cum catholica Ecclesia, communicare. II. Sed enim supervenerunt postmodum aliae litterae tum conpresbyterum missae, in quibus animaduerti animum tuum Nouatiani litteris motum nutare coepisse. nam cum et consilium et consensum tuum firmiter ante fixisses, desiderasti in his litteris ut rescriberem tibi quam haeresim Nouatianus introduxisset uel Cornelius qua ratione Trofimo et turificatis communicet. quod quidem si pro sollicitudine fidei anxie K curas et rei dubiae ueritatem sollicitus exploras, reprehendenda non est in timore diuino ae
Abbreviated transcription (Latin):
tianꝰ usurpat. nuqͥd iccͥco nõ cathe¬
drȩ renuntiare debemꝰ. & qͥa noua¬
tianꝰ altare collocare & sacͥficia of¬
ferre contͣ fas nitit᷑. ab altari sacͥficiiᷤ
cessare nõ oportet. ne paria & simi¬
lia cum illo celebrare uideam᷑ uanũ
ꝓrsus & stultũ ẽ. ut qͥa nouatianus
extra eccłam uendicat sͥ u̾itatiᷤᷤima¬
ginẽ relinquat eccsȩ u̾itatẽ. Ap̃noᷤᷤ
aut̃ ñ noua aut repentina re ẽ ut
baptihando ᷤᷤ censeamꝰ eoᷤ qͥ abheticiᷤᷤ
adeccłam ueniunt. quando anni
sint iam multi. & longa etaᷤᷤ ex qͦ sub
agͥppino bonȩ memoriȩ uiro. c̃ueni¬
entes inunũ epĩ plurimi hoc statu¬
erint.atq ex inde inhodiernũ tot
milia heticoꝵ in ꝓuinciis nr̃iᷤ ad
eccłam conu̾si ñ asꝑnati sint neq
cunctati immo ⁊ rationalit̾ ⁊ liben¬
ter amplexi sint in lauacͥ uitaliᷤ & sa¬
lutarĩ baptismi g̃am consegͣrentur¬
ħ eq enm difficile ẽ doctori uera ⁊ legit¬

Expanded text:
tianus usurpat, num idcirco nos cathetianus usurpat, num idcirco nos cathedrae renuntiare debemus ? et quia Nouatianus altare conlocare et sacrificia offerre contra fas nititur, ab altari et sacrificiis cessare nos oportet, ne paria et similia cum illo celebrare uideamur? uanum prorsus et stultum est, ut quia Nouatianus extra ecclesiam uindicat sibi ueritatis imaginem, relinquat ecclesia ueritatem. Apud nos autem non noua aut repentina res est ut baptizandos censeamus eos qui ab haereticis ad ecclesiam ueniunt, quando anni sint iam multi et longa aetas ex quo sub Agrippino bonae memoriae uiro conuenientes in unum episcopi plurimi hoc statuerint adque exinde in hodiernum tot milia haereticorum in prouinciis nostris ad ecclesiam conuersi non aspernati sint neque cunctati, immo et rationabiliter et libenter amplexi sint, ut lauacri uitalis et salutaris baptismi gratiam consequerentur. neque enim difficile est doctori uera et legi
Abbreviated transcription (Latin):
modo teneamꝰ ipsi potestatiᷤ nr̃e. ho¬
norẽ & rationẽ acu̾itatis firmitatẽ.
I ã nouatianꝰ simiarũ more.: ꝗͣ cũ ho¬
mines ñ sint humana unitantur
uult eccłȩ catholicȩ auctoritatem
sͥ& u̾itatem uindicare: quando ip¬
se mnȩccła ñ sit unmo adhuc insuꝑ
contra ecclam rebellis & hostiᷤᷤ extit̾it
Sciens & enim unum e̾e baptisma
hoc unum sibi uindicat ⁊ noᷤ here
caput & radicẽ tenemꝰ ꝓcerto scimꝰ
& fidimꝰ niħ illi extraeccłam licere.
& baptisma quod ẽ unũ ap̃ no ẽẽ
ubi & ip̃se baptĩhatus priꝰ fuerat
quando diuineuntatiᷤᷤ & rationẽ
& uitatem tenebat. Quod su n eccła
baptizato ᷤᷤ rebaptihandoᷤ foriᷤᷤ extͣ
eccłam nouatianꝰ ex istimat a se in¬
ciꝑe debu̾at. ut pͥor extrario & he¬
retico baptismo rebaptiharet᷑. qui
quia hoc nouatianꝰ fac̾e audet. nos
putemꝰ ũ ẽẽ faciendum. Quid eg qͥa
& honorẽ cathedrȩ sac̃dotaliᷤᷤ noua¬

Expanded text:
modo teneamus ipsi potestatis nostrae homodo teneamus ipsi potestatis nostrae honorem et rationis ac ueritatis firmitatem. nam Nouatianus simiarum more, quae cum homines non sint humana imitentur, uult ecclesiae catholicae auctoritatem sibi et ueritatem uindicare, quando ipse in ecclesia non sit, immo adhuc insuper contra ecclesiam rebellis et hostis extiterit. sciens etenim unum esse baptisma, hoc unum sibi uindicat ut apud se caput et radicem tenemus pro certo scimus et fidimus nihil illi extra ecclesiam licere et baptisma quod est unum apud nos esse, ubi et ipse baptizatus prius fuerat, quando diuinae unitatis et rationem et ueritatem tenebat. quod si in ecclesia baptizatos rebaptizandos foris extra ecclesiam Nouatianus existimat, a se incipere debuerat, ut prior extrario et haeretico baptismo rebaptizaretur, quiquia hoc Nouatianus facere audet, nos putemus non esse faciendum? quid ergo? quia et honorem cathedrae sacerdotalis Noua
Abbreviated transcription (Latin):
deat᷑ de h̾eticoꝵ baptismo. qͥ foriᷤ
positi & extra ȩccłam constituti.
uendicant sͥ rem nec iuriᷤ sui nec po¬
testatiᷤ. Quod noᷤ nec ratũ possumus
nec legitimum computare. quando
hoc ap̃eoᷤᷤ constet ẽẽ illicitũ. Et qͣm
iam suꝑhac re q̃ sentire mꝰ littiᷤ nr̃iᷤ
exp̃ssimꝰ. ut compendiũ face̾m ex
emplũ carundem litt̾arum tͥ misi.
ꝗͣ in c̃cilio cũ plures ade̾e̾mꝰ decre¬
de eade re querenti rescͥpserim. &
nunc qͦq cũ inunũ conuenissemus
tam ꝓuinciȩ africe quã numidie
ep̃i num̾o .lxx. ⁊.i. hoc ide denuo
sent̾ntia ñra firmauimꝰ. statuentes
unũ baptisina ẽẽ quod sit in eccłã
catholica constitutum. ae ꝑhoc
ñ rebaptibaris: baptizari a nobiꝰ
quicumq ab ad ultera & ꝓphana
aqua uenientes abluendi sunt &¬
scificandi salutaris aquȩ u̾itate.
rebaptizare eos quos a nob̾ sollici¬
tant quando ad nos omĩno ñ ꝑti¬
nearit qͥd hoste eccłȩ faciant: dum¬

Expanded text:
deatur de haereticorum baptismo, qui foris positi et extra ecclesiam constituti uindicant sibi rem nec iuris sui nec potestatis. quod nos nec ratum possumus nec legitimum conputare, quando hoc apud eos esse con stet inlicitum. et quoniam iam super hac re quid sentiremus litteris nostris expressimus, ut conpenemplum earundem litterarum tibi misi, quid in concilio, cum plures essemus, decrede eadem re quaerenti rescripserimus. Et nunc quoque, cum in unum convenissemus tam provinciae Asiae quam Numidiae episcopi LXXII, hoc idem denuo sententia nostra firmavimus, statuentes unum baptisma esse, quod sit in Ecclesia catholica constitutum, ac per hoc non rebaptizari sed baptizari a nobis; quicunque ab adultera et profana aqua venientes abluendi sunt sanctificandi salutaris aquae ueritate.rebaptizare eos quos a nobis sollicitant, quando ad nos omnino non pertineat quid hostes ecclesiae faciant, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ut quedam recentia institutionᷤᷤ
sue fundamenta constituat. Cum&.
iam pͥdem pom̃s ꝓuincias ⁊ urbes
singulas ordinati sint epĩ metate
antiqͥ. infide integͥ. inp̾ssura ꝓbati.
in ꝑsecutione ꝓmpti. ille suꝑeoᷤ crea¬
re alios pseudo epõs audeat: quasi
possit aut totũ orbẽ noui conatus
obstinatione ꝑagrare: aut ȩcclastici
corꝑis conpaginem discordiȩ. sue
semuinatione rescindere. nescien sei¬
sinatieoᷤ semꝑ int̾inicia feru̾e mere¬
menta uͦ habere ñ posse: nec augere
qͦt illicite ceꝑint.s statim cũ praua
sua emulatione defic̾e. E ꝑatum aĩ
tenere ñ posset: etiã si ep̃c ipse priꝰ¬
ipsos sustineamꝰ ne abunitate quã dns
constiunt recedamꝰ ⁊ dicat. sustinenteᷤᷤ
muicem indilectione satisagentes
seruare unitatem sp̃s in uinculo paciᷤ¬

Expanded text:
tat, ut quaedam recentia institutionis tat, ut quaedam recentia institutionis suae fundamenta constituat, cumque iam pridem per omnes prouincias et per urbes singulas ordinati sint episcopi in aetate antiqui, in fide integri, in pressura probati, in persecutione proscripti, ille super eos creare alios pseudoepiscopos audeat: quasi possit aut totum orbem noui conatus obstinatione peragrare aut ecclesiastici corporis conpaginem discordiae suae seminatione rescindere, nesciens schismaticos semper inter initia feruere, incrementa uero habere non posse nec augere quod inlicite coeperint, sed statim cum praua sua aemulatione deficere. episcopatum autem tenere non posset, etiaipsos sustineamus, ne ab unitate quam Deus constituit recedamus, et dicat: Sustinentes invicem in dilectione, satis agentes servare unitatem spiritus i
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ penã comminat᷑ s ueniã ma¬
gis ⁊ indulgentiã pollicet᷑. Unde
dñs in eugło beatoᷤ dic̃ plangenteᷤ.
quia qui plangit miam ꝓuocat. qͥ
nec dolorẽ. indelictoꝵ. suoꝵ. toto
corde ⁊ manifesta lamentationis
suȩ confessione testantẽ ꝓhibendoᷤᷤ
omimo censiumꝰ abspe conmuni¬
cationis ⁊ pacis. Si mninfirmitate
rogare illoᷤᷤ ñ delicti penitentias:
mortis urgentis ammonitio com¬
inpͥmo loco nec curiosoᷤᷤ ẽẽ debere.
quid ille doceat. cumforiᷤᷤ doceat
lic& ⁊ philosophiã uł eloq̃ntiam
suam supbis uocibꝰ p̾dicet. qͥ nec
fr̃nam caritatẽ ecclastica unitate te¬
nuit. & iam quod priꝰ fu̾at amisit Ni
unus epõr multoꝵ concordiȩ nu¬
merositate diffusus. ille pꝰdi tradii¬
onem post conexam ⁊ ubiq comun¬
ctam catholice eccłȩ unitatẽ huma¬
nam conetur eccłam fac̾e: ⁊ ꝑpluri¬
mas ciuitates nouos suos apłoᷤᷤ mit¬

Expanded text:
tibus nec poenam comminatur, sed veniam matibus nec poenam comminatur, sed veniam magis et indulgentiam pollicetur. unde Dominus in euangelio beatos dicit plangentes, quia qui plangit misericordiam prnec dolorem delictorum suorum toto corde et manifesta lamentationis suae professione testantes prohibendos omnino censuimus a spe communicationis et pacis, si in infirmitate rogare illos non delicti paeniteutia sed mortis urgentis admonitio conprimo in loco nec curiosos esse debere quid ille doceat, cum foris doceat.licet et philosophiam uel eloquentiam suam superbis uocibus praedicet, qui nec fraternam caritatem nec ecclesiasticam unitatem tenuit etiam quod prius fuerat amisit nisunus episcoporum multorum concordi numerositate diffusus, ille post Dei traditionem, post conexam et ubique coniunctam catholicae ecclesiae unitatem humanam conetur ecclesiam facere et per plurimas ciuitates nouos apostolos suos mit
Abbreviated transcription (Latin):
ricors & pius ẽ & patiens & multe
miserationis. & qui sententiã flectat
adu̾sus miliciã irrogatã. Inpsal¬
mis etiã legimꝰ censurã parit̃ & cle¬
mentiã d̃i conminantiꝰ simul atq
parcentiᷤ pumentis ut corrigat. & cũ
correxit misereat᷑ reseruatis. Uisita¬
bo inquit in uirga facinora eoꝵ &
inflagellis delicta eoꝵ mĩam aut̃
ait. Quis ẽ ex uob̾ hõ. quẽ si petierit
filiꝰ eiꝰ panẽ lapidẽ porrigat illi. aut
dns carnałe̾ patrem & dĩ patͥs eter¬
nã largãq pietatẽ qͦdsi iste int̃ris
neq pat offensus graiit̃ afilio peccato¬
re & malo. si tñ eundem pꝰmoclum
uidit reformatum. & depositi pͥori¬
bꝰ uitȩ delictis ad sobrio & bonoᷤ mo¬
res. & ad innocentie disciplinã peni¬
tentie dolore correctũ gaud& & gra¬
tulatur & susceptũ quẽ ante ꝓiecerat
eũ uoto pat̾nȩ exultationiꝰ amplecti¬
tur: quantomagiᷤ unus ille ⁊uer̾ pat̾
bonꝰ ⁊ misericors ⁊ pius immo upsa

Expanded text:
rs et pius est et patiens et multae miserationis, et qui sententiam flectat, adversus malitiam irrogatam. In Psalmis etiam legimus censuram pariter et clementiam Dei comminantis simul atque parcentis, punientis ut corrigat, et cum correxerit reservantis. Visitabo, inquit, in virga facinora eorum, et in flagellis delicta eorum. Misericoait: Quis est ex vobis homo quem si petierit filius ejus panem, lapidem porrigat illi; aut Dominus carnalem patrem, et Dei Patris aeternam largamque pietatem. Quod si iste in terris nequam pater offensus graviter a filio peccatore et malo, si tamen eum postmodum viderit reformatum, et depositis prioris vitae delictis, ad sobrios et bonos mores, ad innocentiae disciplinam poenitentiae dolore correctum; gaudet et gratulatur, et susceptum quem ante perdiderat, cum voto paternae exsultationis amplectitur: quanto magis unus ille et verus pater, bonus, misericors, pius, imo ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tollat᷑. Qd si inuenimꝰ apenit̃ntia
ꝑsacerdotes eius pacem posse concedi
Admittendus ẽ plangentiũ gemitus.
⁊ penitentie fructus dolentibꝰ non
negandus:⁊ quia ap̃ inferoᷤ confessio¬
ñest. nec ex homologesis illic fieri
potest qui extoto corde penituint
def ⁊impsa domo reseruari. qͥ ad eccłam
suam uenturꝰ de illis utiq quoᷤ mea
nitus inuen̾it iudicabit. Apostate
ĩ ⁊ desertores uł adu̾sarii ⁊ hostes
& xp̃i ecclam dissipanteᷤ nec si ocei¬
si ꝓ nomine foriᷤᷤ fui̾nt ad mitti

Expanded text:
tollatur. Quod si invenimus a poenitentia tollatur. Quod si invenimus a poenitentia sacerdotes ejus pacem posse concedi, admittendus est plangentium gemitus, et poenitentiae fructus dolentibus non negandus. Et quia apud inferos confessio non est, nec exomologesis illic fieri potest, qui ex toto corde poenituerint in ipsa Domino reseruari, qui ad ecclesiam suam uenturus de illis utique quos in ea intus inuenerit iudicabit. apostatae uero et desertores uel aduersarii et hostes et Christi ecclesiam dissipantes, , nec si occisi pro nomine foris f
Abbreviated transcription (Latin):
ingemisce. ⁊ pabluendo ⁊ purgan¬
do delicto tuo largit᷑ ⁊ frequent᷑ opi¬
re.s extra ecclam post omĩa ista mo¬
rieris. Quecumq ad pacẽ ꝑtinent
facies.s nullam pacem quã queri
accipies. Quis non statim ꝑeat. qͥs
non ipsa despatione deficiat: Qͥs
non animum suum aꝓposito la¬
mentationis auertat: Oꝑaritu
ꝑitia omni rusticitatis exerce eñl¬
turis dilignter insiste:s nullã mes
capies. nulla de arhoribꝰ poma de-¬
cerpe ᷤ uł si ei cin dnm ⁊ usũ nauiũ
suadeas ⁊ dicaf. Mat̾iam de excellen¬
ussimis siluis mercare fr̾ carinam
p̃ualidis ⁊ erectis roboribꝰ intexe.
clauo fimibus ⁊ uelis ut fabricetur
atq armetur nauis oꝑare. s cũ hec
fec̾is. fructũ de actibꝰ eiꝰ ⁊ cursibus
ẽ iter doloris ac pentindi uiam.
ut cum inscͥpturis dns ds reu̾ten¬
tibꝰ adse ⁊ penitñtibꝰ blandiat᷑ nr̃a
duricia ⁊ crudelitate dũ fructus
penitñtiȩ int̃dicit᷑ penit̃ntia ipsa

Expanded text:
ingemisce, et pro abluendo et purganingemisce, et pro abluendo et purgando delicto tuo largiter et frequenter operare, sed extra Ecclesiam post omnia ista morieris; quaecumque ad pacem pertinent facies, sed nullam pacem, quam quaeris, accipies. » Quis non statim pereat, quis non ipsa desperatione deficiat, quis non animum suum a proposito lamentationis avertat? Operari tu  Agrum peritia omni rusticitatis exerce, culturis diligentcapies nulla de arboribus poma decerpes.\' uel si ei cui dominium et usum nauium suadeas dicas: \'materiam de excellentibus siluis mercare, frater, carinam praeualidis et electis roboribus intexe, clauo funibus uelis ut fabricetur adque armetur nauis operare, sed cum haec feceris, fructum de actibus eius et cursibus abscidere iter doloris ac paenitendi uiam, ut cum in scripturis Dominus Deus reuertentibus ad se et paenitentibus blandiatur, nostra duritia et crudelitate, dum fructus poenitentiae intercipitur, poenitentia ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
suamuocem ñ possunt abydolatȩ
crimine. cum constet de apłica ꝓba¬
tione mechos ⁊ fraudatores quibꝰ
illi cõmunicant idolatras ẽẽ. Nob̾
autem scd̾m fidem nr̃am ⁊ diuinȩ
p̾dications datam formã compe¬
tit rauo u̾itatis. unumquemq in
peccato suo ipsum teneri. nec pos¬
sealium ꝓalt̾o reum fieri cũ d̃ñs
p̃moneat ⁊ dicat. Instieia insti suꝑeũ
erit: ⁊ scelus scelerati suꝑeum erit. ⁊.
it᷑um. non morientur patres ꝓfiliis.
⁊ filii non morientur ꝓpatribꝰ. umus¬
quisq inpeccato suo moriet᷑. Quod
legentes scilicet ⁊ tenentes. neminẽ
putamus a fructu scificationiꝰ spe
pacis arcendum. cum sciamꝰ iuxta
scripturarum diuinarumfide au¬
ctore ⁊ hortatore ipsodo ⁊ adagen¬
dampenitentiã peccatores redigi
tium caduca deceptio. o hereticȩ in¬
stitutionis inefficax ⁊ uana tradiuo.
hortari ad satisfactionis penitentiã.
⁊ subtrahere de satisfactione medi¬

Expanded text:
suam vocem non possint ab idololatriae suam vocem non possint ab idololatriae crimine, cum constet de Apostolica probatione moechos et fraudatores, quibus illi communicant, idololatras esse. Nobis autem secundum fidem nostram et divinae praedicationis datam formam competit ratio veritatis, unumquemque in peccato suo ipsum teneri nec posse alterum pro altero reum fieri, cum Dominus praemoneat et dicat: Justitia justi super eum erit, et scelus scelerati super eum erit . Et iterum: Non morientur patres pro filiis, et filii non morientur pro patribus. Unusquique in peccato suo morietur . Quod legentes scilicet et tenentes neminem putamus a fructu satisfactionis et spe pacis arcendum, cum sciamus juxta Scripturarum divinarum fidem, auctore et hortatore ipso Deo, et ad agendam poenitentiam peccatores redigi,antium et amentium caduca deceptio! o haereticae institutionis inefficax et vana traditio! hortari ad satisfactionis poenitentiam et subtrahere de satisfactione medi