comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opiuandũ est extͣrõnem fid̾i ce̾ ĩtelligenciam. potestatis.
.Quartꝰ denide lib ũtium sui exereticoꝵ doctrinis auspicat᷑
se ip̃m uiciis quib ficles eccłie iifamatur expurgans. ip¬
sam illam ꝑfidie expositionem a multis oliui editam ꝓferẽs:
et sub dolecos ac ꝑ n impũssime unũ dm̃ ex loge defendisse
cõuincens: omnib legis ⁊ ꝓphetaꝵ testimoniis ita clemõstra¬
tis ut sine dõ xp̃o unum dm̃ ꝯfiteri irreligiositas sit: ⁊ con¬
fesso unigento d̾o xp̃o nõ unũ dmu predicare perficlia sit
Quint᷑ uero tenet enn responsionis ordin̾e: quem h̾etici ĩ¬
stituerant ꝓfessionis. Namq cum unum dm̃ p̾dicare se
scõm legem ementiti eẽñt. umum quoq dm̃ uerum exeat̾e̾
ꝓferre se fefellerinit: ut ꝑ exceptionem d̾i. ⁊ unius ⁊ ueri

Expanded text:
opinandum est, extra rationem fidei esse intelligentiam potestatis. opinandum est, extra rationem fidei esse intelligentiam potestatis. Quartus deinde liber initium sui ex haereticorum doctrinis auspicatur, se ipsum vitiis, quibus fides Ecclesiae infamatur, expurgans: ipsam illam perfidiae expositionem a multis non olim editam proferens, et subdole eos, ac per id impiissime, unum Deum ex lege defendisse convincens, omnibus legis ac prophetarum testimoniis ita demonstratis, ut sine Deo Christo unum Deum confiteri irreligiositas sit; et confesso unigenito Deo Christo, non unum Deum praedicare perfidia sitQuintus vero tenuit eum responsionis ordinem, quem haeretici instituerant professionis. Namque cum unum Deum praedicare se secundum legem ementiti essent; unum quoque Deum verum ex eadem proferre se fefellerunt: ut per exceptionem Dei et unius et veri
Abbreviated transcription (Latin):
diuo quasi lemiore molliore leniuimus: nõ iam gͣdibus
in cisum. s planicie surrepente deuexũ ⁊ ut ꝓpe sine scant̾e̾
huiꝰ sermonis libellum sequens ita sacͣmentũ ⁊ docet diui¬
ne gen̾atõnis ut baptizancdi ĩ pr̃e. ⁊ filio. ⁊ spñ sc̃õ noui
ignorent nominũ uenitaten. neq uocabulis intelligẽ¬
ciam ꝯfunclant: s unũ quodq ita sensu cõcipiant ut est
ac nuncupat᷑. agnituri absolutissime ĩ hiĩs que clicta sũt
qd̾ noq nõ ipã ueritas sit nominis. neq nõ. nomen sit ue
uitatis sernionem: t̾cius liber ⁊ si sensum tñ iam ꝓficien¬
t̃ incedit. Nam id quod ultͣ humam sensus intelligenciã
dĩs de se ꝓfessus est: qͣntis potest potencie exemplis ad ĩtel¬
ligencie fidem coaptat: dicens. Ego ĩ prẽ. ⁊ pr̃ in me: ut quod
abͥdinuine ꝑ nat᷑am hebecem nõ capit᷑. id̾ ficles iam rationa¬
bilis sciencie conseqͣtur: qr ueq nõ credendum de se d̾o̾ est: noq

Expanded text:
livo quasi molliore lenivimus non 15 jam gradibus incisum, sed planitie subrepente devexum, ut prope sine scandentihujus sermonis libellum, sequens ita sacramentum edocet divinae generationis, ut baptizandi in Patre et Filio et Spiritu sancto non ignorent nominum veritatem, neque vocabulis intelligentiam confundant, sed unumquodque ita sensu concipiant, ut est ac nuncupatur; agnituri absolutissime in iis quae dicta sunt, od neque non ipsa veritas sit nominis, neque non nomen sit verinitatis sermonem, tertius liber, etsi sensim, tamen jam proficienter incedit. Nam id, quod ultra humani sensus intelligentiam Dominus de se professus est, quantis potest potentiae exemplis ad intelligentiae fidem coaptat, dicens: Ego in Patre, et Pater in me : ut quod ab homine per naturam hebetem non capitur, id fides jam rationabilis scientiae consequatur: quia neque non credendum de se Deo est, neque
Abbreviated transcription (Latin):
filio: neq ĩ creatura. s ĩ t̾o creatore exd̾o nato. Maxime
engo ꝓperamꝰ ex ꝓpħecis atq euugelicis p̾coniis uesamã
eoꝵ ignorãciam q cõfund̾e qui sub uutꝰ dei sola saue
intͣ uuũ dĩ fidei sacͣmentum relinqͣt: qr uatiuitas dei exͣ
uiuꝰ clei fidem religionẽ ꝓtͣhat ꝯfitenciũ. S nos edocti di¬
uinitꝰ: neq duos deos predicare. neq solũ: hanc euugeliciᷤᷤ¬

Expanded text:
filio; neque in creatura, sed in Deo creatore ex Deo nato. Maxime ergo properamus ex propheticis atque evangelicis praeconiis vesaniam eorum ignorantiamque confundere, qui sub unius Dei, sola sane intra unum Deum fidei sacramentum relinquat; quia nativitas Dei extra unius Dei fidem religionem protrahat confitentum. Sed nos edocti divinitus neque duos deos praedicare neque solum, hanc e
Abbreviated transcription (Latin):
tateni ĩ ueꝰ ntate sp̃e subsistere negant: hũs niti dictoꝵ domi¬
nicoꝵ ꝓfessionib solent. Quid me dicis bonum. nemo est bo¬
nus. nisi unus cłs: ut cum clici se bonũ coarguat. ⁊ nõ nͥ uñ
est: ⁊ ind̾i̾ non sit uentate qui unus est. Quib clictis etiã
hec ad impietatis sue argumenta conectunt. Hec est autẽ
uita et̃na. ut cognoscant de solũ uerum deum. ⁊ quem mi

Expanded text:
est, divinitatis subsistere negant; his niti dictorum dominicorum professionibus solent: Quid me dicis bonum? Nemo est bonus nisi unus Deus ; ut cum dici se bonum coarguat, et non nisi est, et in Dei non sit veritate, qui unus est. Quibus dictis etiam haec ad impietatis suae argumenta connectunt: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem m
Abbreviated transcription (Latin):
tociꝰ oꝑis modũ temꝑauimꝰ: ut aptissim̾ legenciũ ꝓfectib
conexoꝵ sͥ libelloꝵ orlo succed̾et. Nichil onĩ incõpositum
indigestum q placuit afferre: ne opens ĩ ordiuata con¬
gͣdiendi mitia ordiuantes arduum hoc ĩtelligencie iter

Expanded text:
 temperavimus, ut aptissimus legentium profectibus  temperavimus, ut aptissimus legentium profectibus connexorum sibi libellorum ordo succederet. Nihil enim incompositum indigestumque placuit afferre: ne operis inordinata congradiendi initia ordinantes, arduum hoc intelligentiae iter
Abbreviated transcription (Latin):
expenelat. Optimꝰ enĩ lector est qui dictoꝵ iutelligen¬
ciani expecteti ex dictis pociꝰ quani inponat: & retulent
magis qͣm attulent: neq cogat id uideti dictis continen
quod añ lectionem p̾sumpserit intelligendum. Cum itaq
nͥ ꝑ se cognitus non est: Si qua uero nos de nͣ d̾i ⁊ dde na¬
tiuutate tractantes comꝑationũ exempla afferemꝰ: ue¬
mo ea existimet absolute inse rõnis perfectionẽ ꝯtinere.
nente. ex sensꝰ nr̃i ꝯsciencia ad insolliti sencꝰ opimonent
uõ apta: qr ĩtelligenciã magis significet ꝙͣ expleat: ueq
nat᷑is carnis ⁊ spẽ. ⁊ ĩ uisibiliũ ac tͣctabiliũ coeqͣndis p̃sump¬
ta reputet᷑: ꝓtestans. ⁊ infirmitati se humane ĩtelligẽ¬
cic necessariã ⁊ ab ĩuidia ẽe̾ lib̾am nõ satis facientis ex¬
empli. ꝑgemꝰ itaq de d̾o locut᷑i dei u̾bis: sensum tã noᷤᷤ¬
trum rerum nostraꝵ specie in buentes. Ac primum ita o

Expanded text:
entiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum ergo nisi per se cognitus non est. Si qua vero nos de natura Dei et nativitate tractantes comparationum exempla afferemus, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. nente, ex sensus nostri conscientia ad insoliti sensus opinionem magis significet, quam expleat: neque naturis carnis et spiritus, et invisibilium ac tractabilium coaequandis praesumpta reputetur, protestans et infirmitati se humanae intelligentiae necessariam, et ab invidia esse liberam non satisfacientis exempli. Pergimus itaque de Deo locuturi Dei verbis, sensum tamen nostrum rerum nostrarum specie imbuentes. 20. Ordo to
Abbreviated transcription (Latin):
est ex nichillo substitiss. & ħ omĩa ultͣ intelligencie huma¬
ne meciens sensum ᷑ qi rõ cõmuniũ opinonũ cõsilii celestis ⁊̃¬
capax. hoc solũ putet ĩ nat᷑a rex eẽ. qd̾ aut mͣtͣ se iutelligat aũ
prestare possit ex sese. D̾ĩ aut̃ uirtutes scdm magnificenciam
et̃ne potestatis nõ sensu s fitei infinitate pendebat: ut dm̃
ĩ pͥncipio apud deũ ẽẽ: & u̾bũ carnem fcm̃ habitasse ĩ nobis
nõ idcirco. ũ crederet. qr nõ intellig̾et: s iccirco se meminisset

Expanded text:
est, ex nihilo substitisset: et haec omnia ultra intelligentiae humanae metiens sensum, quia ratio communium opinionum consilii coelestis incapax, hoc solum putet in natura rerum esse, quod aut intra se intelligat, aut praestare possit ex sese. Dei autem virtutes secundum magnificentiam aeternae potestatis, non sensu, sed fidei 10 infinitate pendebat: ut Deum in principio apud Deum esse, et Verbum carnem factum habitasse in nobis, non idcirco non cre
Abbreviated transcription (Latin):
apud cłm ce̾ cõperit Baussimã cleĩ huiꝰ salutauis cognito¬
nis fidem ẽẽ. s p̾miũ maximũ noscit: qr ⁊ sui eũ nõ receꝑ¬
ut ⁊ rocipientes in filios dei aucti sunt. nõ ortu carms s
fid̾i: ẽẽ antem filios dei nõ nocessitatem e̾e̾ s potestatem:
qr ꝓposito uniu̾sis dĩ munere nõ natura gignencium af¬
feratur: s uoluntas p̾miũ ꝯseqͣt᷑. Ac ne nł ip̃m quod u¬
nicuiq ẽc̃ cłi filiũ sit potestas in aliquo infirmitatem
fid̾i trepide impediret. ꝙ ꝑ sui difficultatẽ egerrume sꝑ¬
ctͣ. quod ⁊ magis optat᷑. ⁊ minꝰ credit᷑. u̾bũ d̾s caro feñi :¬
corporis. caro eẽt: habitauit ĩ nobis. ut cdũ habitat nõ aliud
qͣm d̾s maneret: dũ ã habitat ĩ nobis. nõ aliud ꝙͣ nr̃e carnis
d̾s caro fc̃s eẽt: ꝑ dignat̾onẽ assumpte carnis nõ ĩ ops suoꝵ:

Expanded text:
taris cognitionis fidem esse, sed maximum praemium noscit: quia et sui non receperunt, et recipientes in filios Dei aucti sunt, non ortu carnis, sed fidei. Esse autem filios Dei, non necessitatem esse, sed potestatem: quia proposito universis Dei munere, non natura gignentium afferatur, sed voluntas praemium consequatur. Ac ne id ipsum, quod unicuique esse Dei filio fit potestas, in aliquo infirmitatem fidei trepidae impediret; quia per sui difficultatem aegerrime speretur, quod et magis optatur, et minus creditur: Verbum Deus caro fnon nostri corporis caro esset, habitavit in nobis: ut dum habitat non aliud quam Deus maneret: dum autem habitat in nobis, non aliud quam nostrae carnis Deus caro factus esset, per dignationem assumptae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
cionis nostre ea sola rõ ẽẽ intellig̾et᷑. ut qd̃ nõ ect̃ ẽ cepis¬
suo ꝑtim corporis metu. Qui cum ot constantem soutenci¬
am suam. pia de deo ꝓ fessione retiueret. ⁊ sollicitã de se
atq occaluro secũ ut putabat habitaculo suo curã rece¬
pisset: pꝰ cognitõnem legis ac ꝓphetaꝵ. Isti modi quoq
doctrine euugelice atq apostolice instituta cognoscit. In
pͥncipio erat u̾bũ. ⁊ u̾bũ erat apud dm̃: ⁊t̾s erat u̾bũ᷑ Hoc

Expanded text:
tionis nostrae ea sola esse ratio intelligeretur, ut qtionis nostrae ea sola esse ratio intelligeretur, ut qsuo, partim corporis metu. Qui cum et constantem sententiam suam pia de Deo professione retineret, et sollicitam de se atque hoc occasuro secum, ut putabat, habitaculo suo curam recepisset, post cognitionem legis ac prophetarum istius modi quoque doctrinae evangelicae atque apostolicae instituta cognoscit: In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
quo maiꝰ offitiũ prestare conlitori suo mimꝰ ne posset:
qͣm ut tñi eũ ẽẽ intellig̾et qͣnt᷑ ⁊ ĩtelligi nõ potest ⁊ pͥ
credi: dum intelligenciã ⁊ fites oͥ necessanie teligioniᷤ
assumit: ⁊ infinitas et̾ne potestatis excedit. Suberat
aut̾ hus omĩb naturat adhuc sensus ut pietatis ꝓfessi¬
onem spes aliqua ĩcormpte beatitu dinis aleret: qͣm sancta
de doo opingo ⁊ boni mores quodam uidncis milicie stipen¬
dio mererent᷑. Neq enĩ fuictus aliquis eẽt bene de d̃o
opmari. cum omnem sensum mors ꝑmieret: & occasus
quidam nature clefitientis aboleret. Porro autem non
c̾e̾ hoc clignũ d̾o rõ ip̃a suadebat deduxisse eum ĩ hanc
ꝑticipem consilii prudencie qr uitam hominẽ sub defectõ¬
ne nuendi & et̾nitate moriendi: ut mid trũ non exist¬
ens substitueret᷑ ne substitutus existeret: cũ constitu¬

Expanded text:
quo majus officium praestare Conditori suo minusve posset, quo majus officium praestare Conditori suo minusve posset, quam ut tantum eum esse intelligeret, quantus et intelligi non potest, et potest credi: dum intelligentiam et fides sibi necessariae religionis assumit, et infinitas aeternae potestatis excediautem omnibus his naturalis adhuc sensus, ut pietatis professionem spes aliqua incorruptae beatitudinis aleret, quam sancta de Deo opinio et boni mores quodam victricis militiae stipendio mererentur. Neque enim fructus aliquis esset, bene de Deo opinari: cum omnem sensum mors perimeret, et occasus quidam naturae deficientis aboleret. Porro autem non esse hoc dignum Deo ratio ipsa suadebat, deduxisse eum in hanc participem consilii prudentiaeque vitam hominem sub defectione vivendi et aeternitate moriendi: ut in id tantum non exsistens substitueretur, ne substitutus exsisteret; cum constitu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq celum. ether. t̾ra. maria. ⁊ uniu̾sitas omĩs est: que
ex ornatu suo ut ⁊̾ grecis placet digne. R̾: oͦ. c.i. x.oͦ.¬
cͦud est mũdus iincupari intletur. S si hanc ipsam
terum pulchritudinem ita sensus naturali meciatur in¬
stinctu. ut ⁊̃ in quarundam uolucrũ ac pecudum accrõ
specie ut dum iuifra sentenciam sermo est sensus tñ
id ip̃m intelligens nõ eloqͣtur quod tñ russum dumser¬
mo omĩs ex sensu est sensus sͥ ip̃e loqͣtur ĩtelligens nõ ne
huiꝰ ip̃iꝰ pulchiitudinis dominũ necesse est tocius pulc̾¬
tudinis pulchenmũ intelligi: ut cum et̾ni oruat᷑ sui spe¬
cies. sensum intelligencie omĩs effugiat opinionem
tñ ĩtelligencie. sensus nõ relinqͣt ornatꝰ : Atq ita pulche¬
quod̾a ac specula pulchenme huiꝰ sentencie requiescebat
nõ sͥ relictũ quicꝙͣ. aliud a natura sua intelligens: ĩ

Expanded text:
itaque coelum, aether, terra, maria, et universitas omnis est, quae itaque coelum, aether, terra, maria, et universitas omnis est, quae ex ornatu suo, ut etiam Graecis placet, digne κόσμος, id est, mundus nuncupari videtur. Sed si hanc ipsam rerum pulchritudinem ita sensus naturali metitur instinctu, ut etiam in quarumdam volucrum ac pecudum accidit specie, ut dum infra sententiam sermo est, sensus tamen id ipsum intelligens non eloquatur; quod tamen rursum, dum sermo omnis ex sensu est, sensus sibi ipse loquatur intelligens: nonne hujus ipsius pulchritudinis Dominum necesse est totius pulchritudinis esse pulcherrimum intelligi; ut cum aeterni ornatus sui species sensum intelligentiae omnis effugiat, opinionem tamen intelligentiae sensus non relinquat ornatus? Atque ita pulchequodam ac specula pulcherrimae hujus sententiae requiescebat, non sibi relictum quidquam aliud a natura sua intelligens, in
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Nullus sine d̾o̾ locus: neq ullus nõ ĩ d̾o locus est. In
celis est: in inferno est. ultͣ mana est. In est interior: exce¬
dn ext̾uor. Ita cũ ht̃ atq habetur: neq nõ ĩ aliquo ip̃e: na¬
intelligencie sensu animꝰ gauderet. quod hnc in parente
suo & creatore ĩ mense et̾uitatis infuntatem ueneraretur. tũ
studio achuc intenciore ipãm illam infuniti ⁊ et̾m domini e¬
sui speciem querebat: ut uicitcuiscriptã inmẽsitatem
ĩ aliquo pulcre ĩtelligencie oe̾ opinaret᷑ ornatu. In quib
cũ religiosa meus intͣ becillitatis sue conclud̾et᷑ emrorem:
hũc de deo pulcherine sentencie modũ propheticis uo¬
cib apprehendit. De magnitudiue enim operũ ⁊ pulcrtu¬
dine creaturaꝵ: ꝯsequent̃ genetationũ cõditor ꝯspicitur.
Magnoꝵ creator ĩ maxinus est ⁊ pulchermoꝵ ꝯditor ĩpul¬
cheriinis est: & cũ sensum ipm egrediat᷑. oꝑatõ. omnem
tñ sensum longe necesse est operator excedat. Pulchrum

Expanded text:
tua . Nullus sine Deo, neque ullus non in Deo locus est. In coelis est, in inferno est, ultra maria est. Inest interior, excedit exterior. Ita cum habet, atque habetur; neque in aliquo ipse, nintelligentiae sensu animus gauderet, quod hanc in parente suo et creatore immensae aeternitatis infinitatem veneraretur; tamen studio adhuc intentiore ipsam illam infiniti et aeterni Domini sui speciem quaerebat, ut incircumscriptam immensitatem in aliquo pulchrae intelligentiae esse opinaretur ornatu. In quibus cum religiosa mens intra imbecillitatis suae concluderetur errorem, hunc de Deo pulcherrimae sententiae modum propheticis vocibus apprehendit: De magnitudine enim operum, et pulchritudine creaturarum, consequenter generationum conditor conspicitur . Magnorum creator in maximis est, et pulcherrimorum conditor in pulcherrimis est. Et cum sensum ipsum egrediatur operatio, omnem tamen sensum longe necesse est excedat operator. Pulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
arbrtͣbat᷑ ꝙͣ ita eiun ultͣ intelligencias reꝵ ẽẽ: ut ĩ qͣntũ
se ad aliquem p̾sumpte licet opinionis modũ mens in¬
fiuita ꝓ̃tend̾et: ĩ tantũ omnẽ ꝑsequentis se uat᷑e ĩfini¬
tatẽ infiuitas iniuoderata et̾uitatis excecłet. Quod cũ¬

Expanded text:
arbitrabatur, quam ita eum ultra intelligentias rerum esse, ut in quantum arbitrabatur, quam ita eum ultra intelligentias rerum esse, ut in quantum se ad aliquem praesumptae licet opinionis modum mens infinita protenderet, in tantum omnem persequentis se naturae infinitatem infinitas immoderata
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dei ⁊̃ si adopimonem religiose ĩtelligencie ꝓfic̃e
Plus tñ significatonis utͦ spectꝰ seusu cõtinet quam
exceptus auditu. Nam ꝯclusum palno celũ tussũ deo
thronꝰ est et terra que pugillo continetur ead̾e ⁊ sca¬
bellum pedũ eiꝰ est ue ĩ throno ⁊ scabello scd̃m habitũ
ꝯsidentis ꝓtensio speciei corporee posset intelligi: cũ
id quod gͥ thronꝰ ⁊ scabellũ est tussum ip̃a illa iufi¬
nitas potens palmo ac pugillo cõp̃hendente cõclud̃¬
et: s ut ĩ hus cunctis originib creaturaꝵ t̾s intͣ. extͣq a
⁊ supereninens ⁊ int̾nus id est circuufusus ⁊ infusᷤ in
omnia nosceret᷑: cũ ⁊ palmꝰ pugillus q contiuens potes¬
tatem nature ext̾ioris ostend̾et: ac thronꝰ & scabellum
substrata e̾e̾ ut int̾no exteriora monstͣret: cũ ext̾iora
Hisgͥ religiosis unis de deo opinionib ueti studio de¬
tentꝰ animꝰ delectabat᷑. Neq enĩ aliud quid dignũ ẽẽ t̾o

Expanded text:
tem Dei, etiamsi ad opinionem religiosae intelligentiae proficit, plus tamen significationis introspectus sensu continet, quam exceptus auditu . Nam conclusum palma coelum rursum Deo thronus est; et terra, quae pugillo continetur, eadem et scabellum pedum ejus est: ne in throno et scabello, secundum habitum considentis, protensio speciei corporeae posset intelligi, cum id, quod sibi thronus et scabellum est, rursum ipsa illa infinitas potens palma ac pugillo apprehendente concluderet; sed ut in his cunctis originibus creaturarum Deus intra extraque, et supereminens et internus, id est, circumfusus et infusus in omnia nosceretur, cum et palma pugillusque continens potestatem naturae exterioris ostenderet; ac thronus et scabellum substrata esse ut interno exteriora monstraret, cum exteriora His igitur religiosissimis de Deo opinionibus veri studio detentus animus delectabatur. Neque enim aliud quid dignum esse Deo
Abbreviated transcription (Latin):
nidebatur. S magnificencie ⁊ uirtutis sue erat a nob̾
opꝰ intelligendum. Namq cũ esse ei ꝓprũ eẽt qui man¬
ens semper nõ ⁊̃ aliqũ cepisset: et̾ni ⁊ ĩ cortuptĩ dei dig¬
nꝰ de se hic tussum auditus est sermo. Qͥ tenet celum
palmo et t̾ram pugillo. & Russũ. Celum mͥ thronifi¬

Expanded text:
videbatur: sed magnificentiae et virtutis suae erat a nobis videbatur: sed magnificentiae et virtutis suae erat a nobis opus intelligendum. Namque cum esse ei proprium esset, qui manens semper non etiam aliquando coepisset; aeterni et incorrupti Dei dignus de se hic rursum auditus est sermo: Qui tenet coelum palma, et terram pugillo ; et rursum: Coelum m
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est extͣ se quod sui cẽt. prestantus reliquisset. atq
ita onimpotentiam et̾nitateni q ñ nisi penes unũ ẽẽ
qi neq ĩ oĩpotencia ualiduis infirmius q ueq ĩ et̾nitate
post̾ius anterius ue congiueret: i d̾o ant̃ nicħ nͥ et̾nii
c̃ aĩo reputans: ĩcidi ĩ eos libros quos a moyse atq ꝓpħis
scͥptos ẽẽ hebreoꝵ religio tͣdebat: in quib ip̃o creatore doo
genciam humauã seimone loqueret᷑. Non enĩ aluid ꝓ ꝯ¬
sinentis est aliqũ. neꝙ oepti: & id qd̾ cum incorupte¬
beaticudinis potestate perpetuuni est nõ potuit aut po¬
tent aliqͣnto non ẽẽ. diumum omne neq ab olicioni neꝑ
exordio obnotium est. & cũ ĩ nlło a se dei delit et̾nitas: dig¬
ne hoc solum quod eẽt ad ꝓtestationem incorrupte sue
et̾uitatis ostendit. Et ad hanc quidem iunfuntatis signi
ficatõuem: satis fecisse sermo cdicentis ego sum qui sum

Expanded text:
cesse est extra se quod sui esset praestantius reliquisset: atque cesse est extra se quod sui esset praestantius reliquisset: atque ita omnipotentiam aeternitatemque non nisi penes unum esse; quia neque in omnipotentia validius infirmiusque, neque in aeternitate posterius anteriusve congruecum animo reputans, incidi in eos libros, quos a Moyse atque a prophetis scriptos esse Hebraeorum religio tradebat: in quibus ipso creatore Deo gentiam humanam sermone loqueretur. Non enim aliud prosinentis est aliquando, neque coepti: sed id, quod cum incorruptbeatitudinis potestate perpetuum est, non potuit aut poterit aliquando non esse; quia divinum omne neque abolitioni, neque exordio obnoxium est. Et cum in nullo a se Dei desit aeternitas; digne hoc solum, quod esset, ad protestationem incorruptae suae aeternitatis ostendficationem satisfecisse sermo dicentis: Ego sum qui sum,
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͥ a. ipsas illas creaturaꝵ corporeas cõspicabilesq for¬
mas ĩ elementis terrenis & celestib adorabãt. Postremo
quid̾a in simulachris homnnũ. pecudun. feraꝵ uolu¬
crum. Serpenciũ. cdeos suos collocabant: ⁊ uniu̾sita¬
tis dim̃i atq ĩfinitatis arentem. ĩtͣ angustias ietal¬
nõ erat actores eos uentatis existimare: qui ndicula ⁊
feda ⁊ irreligiosa sectantes ipsis illis manissimaium
sentenciaꝵ suaꝵ opimionib clissiderẽt. S int̾ ħ animiꝰ
sollicit᷑ utili ac necessaria ad cognitionem dm̃ sui uia
uitens. cum neq ĩ curiã deo reꝵ. a se cõditarũ dignam
fore arbitret᷑. neq uature potenti atq ĩ cormpte cõpete¬
re sexus deoꝵ̃ ⁊ successiones satoꝵ atq ortoꝵ ĩ telligeret:
porro ant̃ diuinũ et et̾nĩ nichil nͥ unũ e̾ẽ ⁊ ĩ differrens ꝓ
certo habebat: qr. id qd̾ sͥ ad id. qd̾ ẽ auctor eet nichil ne¬

Expanded text:
Aliqui autem ipsas illas creaturarum corporeas conspicabilesque forAliqui autem ipsas illas creaturarum corporeas conspicabilesque formas in elementis terrenis et coelestibus adorabant. Postremo quidam in simulacris hominum, pecudum, ferarum, volucrum, serpentum, deos suos collocabant, et universitatis Dominum atque infinitatis parentem intra angustias metalnon erat, auctores eos veritatis ex sistere, qui ridicula et foeda et irreligiosa sectantes, ipsis illis inanissimarum sententiarum suarum opinionibus dissiderent. Sed inter haec animus sollicitus, utili ac necessaria ad cognitionem Domini sui via nitens, cum neque incuriam Deo rerum a se conditarum dignam esse arbitraretur, neque naturae potenti atque incorruptae competere sexus deorum, et successiones satorum atque ortorum intelligeret: porro autem divinum et aeternum nihil nisi unum esse et indifferens pro certo habebat, quia id quod sibi ad id quod esset auctor esset, nihil ne
Abbreviated transcription (Latin):
re pacient̃. tñ hi ipĩ ñ satis mͥ itonei ad bene beate¬
q uiuendum auctores q iudebantur cõmunia tm̃. & cõ¬
ueniencia humano sensui doctͥnaꝵ precepta statuentes
Qͤ cum ñ ĩtelligere beluuũ ect̃: intellecta tũ ñ ag̾e ultͣ
beluiue immauitatis ẽẽ rabiem uderetur. Festinabat
cere: cui se totũ ipse cdeberet: cui famulans nobisitandũ
se existimabat: ad quem omẽm spei sue opuuonẽ refer¬
ret: ĩ cuiꝰ bonitate int̾ tantas p̾senciũ negocioꝵ calami¬
tates tãꝙͣ tutissimo sibi portu familiari q requiesceret.
Ad hunc igit᷑ uł ĩtelligendum uł cognoscendum dituio
ĩ certoꝵ cleoꝵ familias intreducebant: ⁊ uirilem ac mulie¬
brẽ sexũ in cliuinis naturis agere existinantes: ort᷑ acsuᷤ¬
cessiones ex diis deoꝵ asserebant. Alii maiores ac mino¬
ꝑleriq uero dm̃ quidem e̾e̾ opinone publica loq̃bat᷑ s hũc
eunt̾e ĩcuriosũ reꝵ humanaꝵ̾ ac negligẽtẽ ꝓnunciabãt

Expanded text:
re patienter: tamen hi ipsi non satis mihi idonei ad bene beateque vivendum auctores videbantur, communia tantum et convenientia humano sensui doctrinarum praecepta statuentes: quae cum non intelligere beluinum esset, intellecta tamen non agere, ultra beluinae immanitatis esse rabiem videretur. Festinabat cere, cui se totum ipse deberet, cui famulans nobilitandum se existimabat, ad quem omnem spei suae opinionem referret, in cujus bonitate inter tantas praesentium negotiorum calamitates, tamquam tutissimo sibi portu familiarique requiesceret. Ad hunc igitur vel intelligendum, vel cognoscendum, studio incertorum deorum familias introducebant: et virilem ac muliebrem sexum in divinis naturis agere existimantes, ortus ac successiones ex diis deorum asserebant. Alii majores ac minoPlerique vero Deum quidem esse opinione publica loquebantur, sed hunc eumdem incuriosum rerum humanarum ac negligentem pronuntiabant.
Abbreviated transcription (Latin):
puenicie ignoratione usq ad senectutis deliramenta
consum̾et: ⁊ idcuco ad aliqͣs se paciencie & continẽcie
&e placabilitatͥe uirtutes ⁊ doctͥua ⁊ opere tͣustulisse. qd̾
bene agere atq ĩtelligere iel demum bene uiuere eẽ
opmabant᷑: uitã autẽ nõ ad mortem tm̃ ab ĩmorta¬
li: deo tͥbui existimandam: cum boni largitoris nõ ẽẽ
ĩtelligeret᷑ iuuendi iocundissimũ sensum ad tristisi¬

Expanded text:
pueritiae ignoratione usque ad senectutis deliramenta pueritiae ignoratione usque ad senectutis deliramenta consumeret: et idcirco ad aliquas se patientiae et continentiae et placabilitatis virtutes et doctrina et opere transtulisse, quod bene agere atque intelligere, id demum bene vivere esse opinabantur: vitam autem non ad mortem tantum ab immortali Deo tribui existimandam; cum boni largitoris non esse intelligeretur, vivendi jucundissimum sensum ad tristissi
Abbreviated transcription (Latin):
existimabit᷑. quiescere & abundare: necesse est huuc
erindem scd̃m sui cuiꝰq gen̾is sensum nob̾ atq uni¬
u̾sis rõnis ex pertib belius ẽẽ cõmunem: quib om¬
nib natura ip̃a ui sũma reꝵ copia & securitate fa¬
mulante sine cura habendi. copia redundet utendi.
Ac mͥ pleriq mortaliũ nõ ob aliã quit̾e cãm hanc ĩep¬
te ac belume uite cõsuetudiuem: ⁊ respuisse a se. ⁊ coar¬
guisse ĩ aliis uident᷑ ꝙͣ quod natura ipsa auctore ii¬
pulsi indignũ homine ẽẽ existimau̾unt in officium se
uentus tm̃ & in ercie uatos arbitrati. ⁊ in hanc uitã
nõ ob aliqua preclari facinoris aut bone artis studia
ce̾ deductos aut hanc ipsam uitam ñ ad aliquẽ ꝓfec¬
tũ ẽẽ et̾uitatis udultam: ꝙͣ ꝓfc̃o nõ ambigeret᷑ inu¬
nus dei nõ ẽẽ reputandũ. cũ t̾antis afflicterata ango¬
rib & tot molestiis impedita. se se ip̃am atq intͣ sea

Expanded text:
existimabitur, quiescere et abundare; necesse est hunc existimabitur, quiescere et abundare; necesse est hunc eumdem, secundum sui cujusque generis sensum, nobis atque universis rationis expertibus beluis esse communem: quibus omnibus, natura ipsa in summa rerum copia et securitate famulante, sine cura habendi copia redundat utendi.Ac mihi plerique mortalium non ob 3 aliam quidem causam hanc ineptae ac beluinae vitae consuetudinem et respuisse a se, et coarguisse in aliis videntur, quam quod, natura ipsa auctore impulsi, indignum homine esse existimaverunt, in officium se ventris tantum et inertiae natos arbitrari; et in hanc vitam non ob aliqua praeclari facinoris aut bonae artis studia esse deductos, aut hanc ipsam vitam non ad aliquem profectum esse aeternitatis indultam quam profecto non ambigeretur munus Dei non esse reputandum, cum tantis afflictata angoribus, et tot molestiis impedita, sese ipsa atque intra se a
Abbreviated transcription (Latin):
ircumspicienti mͥ proprium uite
humane ac religiosum offitium qd̾
uel a natura manans. uł a pruden¬
tum studus profectum dignum aliqͥd
hoc concesso sͥ ad intelligenciam diui¬
no muuere dbtineret: multa quiclem aderant que
opimione cõmuni efficere utilem atq optandam
uitã uidebantur. maxime q ea que & nt̃ & semꝑ
antea potissima int̾ mortales habentur. ocium si¬
mul atq õpulencia: quod aliud sine altero mali
pocius matena. qͣm boni eẽt occasio: quia et quieᷤ̃ᷤ
in ops prope quoddam uite ipsuis esse intelliga¬
tur exilummi: & opulens in quietudo tanto plus ca¬
lamitatis afferat. quanto maiore ii. dignitate his
Atq hec quidem qͣmꝙͣ ĩ se sũma atq optima uite
blandimenta cõtiuiant. tñ nõ multum uidentur
a ꝯsuetudine c̃ẽ beluine oblectatõnis aliena: quib
ĩsaltuosa loca ac maxͤ pabulis leta euagantibus
assit & securitas a labore: & sacietas ex pascuis słã
si hic optimus & absolutissimꝰ uite humane usus

Expanded text:
ircumspicienti mihi proprium humanae vitae ac religiosum officium, quod vel a natura manans, vel a prudentum studiis profectum, dignum aliquid hoc concesso sibi ad intelligentiam divino munere obtineret, multa quidem aderant, quae opinione communi efficere utilem atque optandam vitam videbantur, maximeque ea quae et nunc et semper antea potissima inter mortales habentur, otium simul atque opulentia, quod aliud sine altero mali potius materies, quam boni esset occasio; quia et quies inops prope quoddam vitae ipsius intelligatur esse exsilium, et opulens inquietudo 2 tanto plus calamitatis afferat, quanto majore indignitate his Atque haec quidem quamquam in se summa atque optima vitae blandimenta contineant, tamen non multum videntur a consuetudine esse beluinae oblectationis aliena: quibus in saltuosa loca ac maxime pabulis laeta evagantibus, adsit et securitas a labore, et satietas ex pascuis. Nam si hic optimus et absolutissimus vitae humanae usus
Abbreviated transcription (Latin):
niti. a pr̃e. plenũ grã ⁊ ueritate̾ ⁊ cet̾a. ꝓficit mens ultͣ na¬
turat sensus uitelligẽciã: ⁊ plus de deo quã opiuabat᷑ doce¬
t᷑. Ereatorẽ enĩ suũ dm̃ ex cło cliscit: u̾bũ dñ ⁊ apud dm̃ ĩ
principio ẽẽ audit: mũdi lumen in mũdo manens ⁊ a
mundo nõ recoguitũ intelligit. uenientem quoq ĩ sua
a suis nõ receptum recipientes autem sub filei sue nũto
ĩ dei filios ꝓfecisse cognoscit nõ ex complexii camiis. neq
ex conceptu sanguinis. neq ex corpoꝵ uolũtate s ex deo na¬

Expanded text:
niti a Patre, plenum gratia et veritate . Proficit mens ultra naturalis sensus intelligentiam, et plus de Deo quam opinabatur edocetur. Creatorem enim suum Deum ex Deo discit: Verbum Deum, et apud Deum in principio esse audit. Mundi lumen in mundo manens, et a mundo non recognitum intelligit. Venientem quoque in sua, a suis non receptum: recipientes autem sub fidei suae merito in Dei filios profecisse cognoscit; non ex complexu carnis, neque ex conceptu sanguinis, neque ex corporum voluntate, sed ex Deo na
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Hic iã mens trepicla ⁊̃ anxia plus spei ĩuenit qͣni ex¬
pectabat. Ac pͥmũ ad cognitõnem dĩ patris imbuit᷑: ⁊ quod
antea de creatoris sui et̾nitate ⁊ infinitate. ⁊ specie. naturali
ñ ĩ d̾o fidem laxans. qr ex doꝰ diñ audit: nõ ad nature cliu̾si¬
tateni ĩ t̾ui ex deo clecidens qr plenũ grã ⁊ u̾itate dm̃ ex

Expanded text:
Hic jam mens trepida et anxia plus spei invenit, quam exspectabat. Ac primum ad cognitionem Dei patris imbuitur. Et quod antea de Creatoris sui aeternitate, et infinitate, et specie, naturali non in deos fidem laxans, quia ex Deo Deum audit; non ad naturae diversitatem in Deum ex Deo decedens, 9 quia plenum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Abͣh̃am enĩ holocausto filii dilectõnẽ ꝙͣ ad deun
habebat docuerat. D̾s tũ cognouit cum loquit᷑. E qͥ
añ nescire nõ urcelligendus est: necesse est iccirco tt̃
ĩtelligat᷑ cognouisse qr loquit᷑. Et de plurinis qͥd̾e
qr de sciencia d̾i testamento uet̾i continent᷑. Hec

Expanded text:
Abraham enim, holocausto filii, dilectionem quam ad Deum habebat docuerat: Deus tum cognovit, cum loquitur. Et quia ante nescire non intelligendus est; necesse est idcirco tunc intelligatur cognosse, quia loquitur. Et de plurimis quidem, quae de scientia Dei Te
Abbreviated transcription (Latin):
hiuic fidei nostre impie ꝑfidie tue occurrat assercio
ut aliena ab intelligencia d̾i ueni sit̃ hec necessita¬
tis. confessio: anĩ am̃ clico uobis. nõ potest filiꝰ ab
se facere quicqͣm nisi qd uid̾at prem facientẽ. Nisi
duplicem responsionẽ duplex uideoꝵ ĩdignato exi¬
giti s hec plane infirmitatis ꝓfessio nichil a se fat̾e
filium posse nͥ qd̃ uid̾it pre̾n facientem. Quod si
uideis ⁊ molati sabbati reatum obicientib ⁊ eqͣli¬
tatem ĩ xp̃o d̾ĩ ꝑ ꝓfessum sͥ dñi prẽm nõ ferentib

Expanded text:
huic fidei nostrae, impiae perfidiae tuae occurrat assertio; ut aliena 292 ab intelligentia Dei veri sit haec necessitatis confessio: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Nisi duplicem responsionem duplex Judaeorum indignatio exigit; sit haec plane infirmitatis professio, nihil ab se facere Filium posse, nisi quod viderit Patrem facientem. Quod si Judaeis et violati sabbati reatum objicientibus, et aequalitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
rem uoluntas. aut post silenciũ sermo: aut post oc¬
ciuim opꝰ: ut aut nelle aliquid nͥ ad uolendum
motꝰ sit nõ putet᷑᷑ aut loqui quid nͥ pt̾ silẽciũ souẽt
uerba nõ possit: aut agere aliquid nͥ ĩ opꝰ exeat nõ
nitelligat᷑. Nõ subiacet uature legib aquo lege̾
omĩs natura sortit᷑: neq ĩ aliqͣ ĩfirmitate. aut de¬
ne ip̃m quid̾e se omipoteucie uirtute fraudulaũ
dicens. Omĩa quecumq facit pr̃. eadem ⁊ filius
facit similit̃. Nõ est difficultas ubi nõ est ĩfirmi¬
tas. qr clifficultati subiacet impotens efficiendi po¬
testas. Sifficultatis enĩ nat᷑a que modum non

Expanded text:
rem voluntas, aut post silentium sermo, aut post orem voluntas, aut post silentium sermo, aut post otium opus: ut aut velle aliquid, nisi ad volendum motus sit, non putetur; aut loqui quid, nisi post silentium sonent verba, non possit; aut agere aliquid, nisi in opus exeat, non intelligatur. Non subjacet naturae legibus, a quo legem omnis natura sortitur: neque in aliquo, infirmitate aut dene ipsum quidem se omnipotentiae virtute fraudavit, dicens, Omnia quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter . Non est difficultas, ubi non est infirmitas; quia difficultati subjacet impotens efficiendi potestas. Difficultatis enim natura in
Abbreviated transcription (Latin):
tͣmentũ uescit̃ ut taceat. econtͣrio uecesse est ideo
diem prẽm solus ostendat᷑ scue qr nõ tacet. faolit¬
autẽ corporaliũ demirtatõnum nouitates ĩ prẽ ⁊
filio existinati: ut aliqũ pr̃ filio aut loqͣtur. aut ta¬
ceat. Nobis quidem nõ numqͣm uocem missam de
celo meniinimꝰ: ut sacͣmentũ apud nos filii. pat̾ui
dcĩ significatõ firmaret: sicut dũs ait̃. Non propt̃
me uox hec uenit̃ de celo: s pp̃ uos. Cet̾um nat᷑a
d̾i nõ eget cõpositis humani officii necessitatibu ᷤ
lingue motu. temꝑamento oris: sp̃c uisu. aetis
pulsu. Ds simplex est. Religione nr̃a intelligendꝰ
est: piotate ꝓficendꝰ est. Sensu uero nõ ꝑseque ndꝰ
est s adorãdꝰ: qr uatura mod̾ata. ⁊ ĩfirims nature¬
infinite. ⁊ potentis sacͣinentum intelligencie opi¬
nione nõ occupat. Non est iraq diu̾sis cõposita sb̾¬
staucia diuinitatis ꝑtib ut sit ĩ eo aut post stupo¬

Expanded text:
cramentum nescit, ut taceat; e contrario necesse est, ideo cramentum nescit, ut taceat; e contrario necesse est, ideo diem Pater solus ostendatur scire, quia non tacet. autem corporalium demutationum novitates in Patre et Filio existimari, ut aliquando Pater Filio aut loquatur, aut taceat. Nobis quidem nonnunquam missam vocem de coelo meminimus; ut sacramentum apud nos Filii, paterni dicti significatio firmaret, sicut Dominus ait: Non propter me vox haec venit de coelo, sed propter vos . Caeterum natura Dei non eget compositis humani officii necessitatibus, linguae 314 motu, temperamento oris, spiritus nisu, aeris pulsu. Deus simplex est, religione nostra intelligendus est, pietate profitendus est: sensu vero non persequendus est, sed adorandus; quntiae opinione non occupet. Non est itaque diversus compositae divinitatis partibus: ut sit in eo aut post stupo
Abbreviated transcription (Latin):
sa nõ possunt. S forte id qd̾ solũ prem filiꝰ ait
scire : filiũ qui se nescire clixerit. nescire cõfumet.
Nisi prẽm plaue solum scire dixisset: maximi
ꝑiculi res intelligẽcie nr̃e relinqueret᷑: ne for¬
te existimaretur ip̃e nescire. Nam cum ĩ ea qd̾ neᷤ¬
it. dispensat̃o ei pociꝰ abscondite sciencie ꝙͣ nat᷑a:
sit nesciendi: ꝑ id qͦ nc̃ qd̾ solus p̃r scit. nõ ignoras¬
se credendꝰ estr qr sicut suꝑiꝰ docuimꝰ sciencia apud
dm̃ nõ cognoscendi id qd̾ uescietit urcelligencia
est s loquẽdi : ⁊ ꝑ id qd̾ solus p̃r scit filiꝰ nõ ĩtelligi¬
tͣ nescire: cũ filiꝰ iccirco. se nescire dicat. ne ⁊ alii
sciante ⁊ prem̃ ob id solũ dicat scire. ne ⁊ ip̃e nõ
nesciat. Si enĩ tc̃ cognouisse d̾s dr᷑ amari: seab
abraham. cum hoc nõ celauit ab ħer uecesse est ut
t̾o scienciã nõ de repentina cognitione sumente:
s in tempore ꝓtestante. Si itaq diẽ filiꝰ scd̃m sa¬

Expanded text:
lat. --Sed forte id, quod solum Patrem Filius ait scire, Filium, qui se nescire dixerit, nescire confirmet. Nisi plane Patrem solum scire dixisset, maximi periculi res intelligentiae nostrae relinqueretur, ne forte existimaretur ipse nescire. Nam cum in eo, quod nescit, dispensatio ei potius, absconditae scientiae, quam natura sit nesciendi; per id quoque nunc, quod solus Pater scit, non ignorasse credendus est: quia, sicut superius docuimus, scientia apud Deum, non cognoscendi id quod nescierit intelligentia est, sed loquendi. Et per id, quod solus Pater scit, Filius non intelligitur nescire; cum Filius idcirco nescire se dicat, ne et alii sciant: et Patrem ob id solum dicat scire, ne et ipse non nesciat. Si enim tunc cognovisse Deus dicitur, amari se ab Abraham, cum hoc non celavit Abrahae ; necesse est, ut Deo scientiam non de repentina cognitione sumente, sed in tempore protestante. Si itaque et diem Filius secundum sa
Abbreviated transcription (Latin):
tis etucliens neq se nescire respõdit ⁊ facultatẽ
ipĩs scĩe nõ ꝯcessam e̾e̾ demõstͣns id ipm̃ ĩ sacm̃¬
to pat̾ne potestatis consistere est ꝓfessus. Nõ gͦ
qr uescire se diem ⁊ momientũ filiꝰ dicit᷑ nescire
credendꝰ est. Sicut neq t̃ scdm hoiõm aut flegt
auro dormit. aut tuistis est d̾s. obnoxius ẽe̾ aut
latͥmis. aut timori. aut sõpno ẽẽ ꝯfitẽdꝰ. ẜ sal¬
ua ungeniti in se uenitate scd̃ni catnis ĩfir¬
mitatem. flecũ. sõ puum. ĩediam. Sitim. Lascla¬
tudinem metũ. pari necesse est. scd̃m hominẽ
natura diei atq ore ꝓfessus e̾e̾ urcelligaturĩ

Expanded text:
pondit: et facultatem ipsis scientiae non concessam esse demonstrans, id ipsum in sacramento paternae potestatis consistere est professus. Non ergo, quia nescire se diem et momentum Filius dicit, nescire credendus est, sicuti neque cum secundum hominem aut flet, aut dormit, aut tristis est, Deus obnoxius esse aut lacrymis, aut timori, aut somno est confitendus: sed salva Unigeniti in se veritate, secundum carnis infirmitatem, fletum, somnum, inediam, sitim, lassitudinem, metum, pari necesse est secundum hominem natura, diei atque horae professus esse intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
rauciã sciat. ptꝰ sailenciũ int̾roget. ptͦ urt̾ingat̾o¬
nẽ audiat. s ꝑfcã in sacͣmento unitatis sue ma¬
nens ut huĩt derõ nereuuratem ita habuit ⁊ u¬
nu̾sitaris sunt: tenuit scienciã silicet ⁊ uolunta¬
pr̃ ꝑ signific atõnem filiꝰ uellec: s cũ omiã que
prĩs sunt sua eeñt ĩ ea fuit ꝓprictate uature ue
aliud aliquid ꝙͣ pr̃ aut uellet aut sciret. Fłd de¬
monstͣcionẽ uero natiuitatis plerumq demonstͣ
łit se significat ⁊ prem. Quod autem id ip̃m ue¬
lit nõ ambigue ostendre dicens. Pat̾ quos mͥ dediᷤᷤ¬
ti. uolo ut ubi ego sum : ⁊ illi sint mecum. Cũ
ergo pr̃ uelit nos cum xp̃o ẽe̾ in quo scdm apos¬
tolũ elegit nos. añ ꝯstitittionẽ mũdi. ⁊ ipm̃ ilłd
filius uelit. silicet ẽe̾ uos secum uoluntas ad na

Expanded text:
iam sciat, post silentium interroget, post interrogationem audiat: sed perfecta in sacramento unitatis suae manens, ut habuit de Deo nativitatem, ita habuit et universitatis sunt tenuit, scientiam scilicet, aut voluntar significationem Filius vellet. Sed cum omnia, quae Patris sunt, sua essent; in ea fuit proprietate naturae, ne aliud aliquid, quam Pater, aut vellet, aut sciret. Ad demonstrationem vero nativitatis plerumque demonstrmisit, significat et Patrem. Quod autem id ipsum velit, non ambigue ostendit dicens: Pater, quos mihi dedisti, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum . Cum ergo Pater velit nos cum Christo esse, in quo secundum Apostolum elegit nos ante constitutionem mundi, et ipsum illud Filius velit, s
Abbreviated transcription (Latin):
co demõstͣtum est a nobiȩ: ne aito d̾s pt᷑ silencium
locutꝰ ad filium. aut filiꝰ ptꝰ ignorationẽ scire exis
ꝑ loquent̾e nõ ĩtellig̾et: ⁊ nõ nesciri aliqͥd. nͥ ueᷤ¬
cet. S nõ expectat ut dixi has nature difficultateᷤ.
ut tc̃ sciat cum ignorare destit̾it: tc̃ audiat cum
loqui p̃r ceꝑtt̃. Nature sue cum eo tanqͣm unige¬
niti unitatẽ : nõ ambigue docuit̃ dicens. omĩa qͤ
prĩs suti mea sunt. Nor enĩ ille nũc de optinen¬
do locutꝰ est: qr aliud ẽ extrinsecꝰ subsistencia sua e̾e
aluid est ĩ suis atq ip̃m se c̾e̾: quoꝵ unũ est possi¬
d̾e. celum. t̾ras. miusdũ q totũ: aliud est se ipm̃
ĩ hiĩs significare que sua sunt. Sua autẽ nõ ita
tanqͣm ext̾na subiaceantꝰ s qd̾ ex suis ip̃e subsist

Expanded text:
co demonstratum a nobis est, ne aut Deus post silentium locutus ad Filium, aut Filius post ignorationem scire existper loquentem non intelligeret, et non nesciri aliquid nisi scet. Sed non exspectat, ut dixi, 315 has naturae difficultates, ut tunc sciat cum ignorare destiterit, ut tunc audiat cum loqui Pater coeperit. Naturae suae cum eo, tamquam unigeniti, unitatem non ambigue docuit dicens: Omnia, quae Patris sunt, mea sunt. Non enim ille nunc de obtinendo locutus est; quia aliud est extrinsecus subsistentia sua esse, aliud est in suis atque ipsum se esse: quorum unum est possidere coelum, terras, mundumque totum, aliud est se ipsum in his significare quae sua sunt, sua autem ita, non tamquam externa subjaceant, sed quod ex suis ipse subsista
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ maneant qd autẽ filiꝰ uesciat ĩ quo omneᷤ
thesauti sapiencie ⁊ sciencie abscõditi sunt ta¬
cendi dispensatõ sit. sicut ⁊p̃e dns̃ restatꝰ est cũ
querẽtib apostolis de temporib respondit. Non ÷
eetũt eoꝵ. Ipĩ c̾te nc̃ ptꝰ resurtexionẽ iftemporibus
ĩt̾rogant: quib añ ĩ t̾rogatõnib dcm̃ est. ne fi¬
lium quit̾e scire. ne cuĩ iud̾i possit scdm̃ aure
ĩtellexisse. uescire filiũ. cum ipĩ eum tãꝙͣ sciẽ¬
tem ea russus int̾rogent. s sacͣmentũ nesciendi
dispensatõneni uitelligentes ẽẽ tacẽdi nc̃ ptꝰ re¬
surrectõnẽ loquendi tempꝰ iam arbͥtantes esse.
ĩ t̾rogarte. atq illis filiꝰ uõ iã se nescire ait.s qd̾
sacõnem ẽẽ intelligunt. nõ infirnutatem nõ fi¬

Expanded text:
Filius maneant; quod autem Filius nesciat, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi sint, tacendi dispensatio sit: sicut ipse Dominus testatus est, cum quaerentibus Apostolis de temporibus respondit: Non est est eorum. Ipsi certe nunc post resurrectionem de temporibus interrogant, quibus ante interrogantibus dictum est, ne Filium quidem scire: nec videri possunt secundum aurem intellexisse nescire Filium; cum ipsi eum tamquam scientem rursus interrogent. Sed sacramentum nesciendi, dispensationem esse intelligentes 317 tacendi, nunc post resurrectionem loquendi tempus jam arbitrantes esse, interrogant. Atque illis Filius non jam se nescire ait; sed qusationem esse intelligunt, non infirmitatem; nos Fi
Abbreviated transcription (Latin):
manarum passionũ assumpcionem in illa ĩcon¬
taminate nature sue beata et̾uitate sine catins
nr̃e suscepcione mansisse: Nos enĩ imugenitimi
dm ĩ forma d̾i manentẽ. ĩ natiua d̾i mansisse ꝓfi¬
tem᷑ : neq unitatẽ forme seruilis ĩ naturã diuine

Expanded text:
manarum passionum assumptionem, in illa incontaminatae naturae suae beata aeternitate sine carnis nostrae susceptione mansisse? Nos enim unigenitum Deum in forma Dei manentem in natura Dei mansisse profitemur, neque unitatem formae ser
Abbreviated transcription (Latin):
do sꝑareo: cura q ꝑ uugili. incertum ipĩn nõ am¬
bigendi tũ temporis deti̾et. Ita enĩ dñs ait Ideo
⁊ uos estote parati: qr nescitis qͣ hora filiꝰ homimᷤ
uenturꝰ est. Et rssum. Beatus ille seruus qͦm
ad erirrem fuit necessana: s ad ꝑ seueranciã nͨ ne¬
gatum id ad detͥmentum est: qd̾ ignoratum tͥbu¬
it. incrementum uesciencie securitas negligenciã
fid̾i dissimulate excitaret. s p̃paratõnem irremis¬
sã expectat̾õ ĩ diffinita recineret: que mͦ fims me¬
tuendum semꝑ caueret aduentum. illo eligente
sompni tempus ad fuitimi: patrefamilias uero
domus clãni semꝑ timore iugilante. Qͣmqͣm gͥ¬

Expanded text:
do speraret; curamque pervigilem incertum ipsum, non amdo speraret; curamque pervigilem incertum ipsum, non ambigendi tamen temporis, detineret. Ita enim Dominus ait: Ideo et vos estote parati, quia nescitis qua hora filius hominis venturus est . Et rursum: Beatus ille servus quemad errorem fuit necessaria, sed ad perseverantiam. Nec negatum id ad detrimentum est, quod ignoratum 311 tribuit incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excitaret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae modo furis metuendum semper caveret adventum, illo eligente somni tempus ad furtum: patrefamilias vero domus, damni semper timore, vigilante. 68.
Abbreviated transcription (Latin):
que hominũ. cũ ea nescto que aut nõ suit ĩ tẽpore
ꝯfitẽda: aut nõ agnoscuntur ad meritum. Intelligẽ
nescire creditur: apostolus itaq cõtͣdicit. In quo st̃
onĩs thegauts sapiencie ⁊ scĩe abscõcsi. Est gͦ abscõ¬
sa sciencia: que qr abscondenda est int̾dum ⁊ nestienda
ꝯ fitenda est : ut e̾e̾ possit. abscondita. Nani si etit in
ꝓtestatõne nõ t̾ ĩ secreto manebit. Negat gͦ se scire
ut sciencia possit eẽ abscõdita. Quod si iccrco nes¬
cit irt sciencia maneat absconcdita ł nõ ꝑ nat᷑ã uescit
omiã sciensi qd̾ iccirco tm̃ ut asconsum sit nescit.
Cur autem diei sciencia absconsa sit nõ ĩ obscuro est.
Namq mouens nos ureraissa fide ratentos semper
manerer sccuritatẽ coguitionis defuite ademit:
ut pendule expectarõnis in certo mens sollicita
festinantẽ aduentꝰ diẽ semꝑ expectaret. sẽꝑ expectã¬

Expanded text:
quae hominum: cum ea nescit, quae aut non sint in tempore quae hominum: cum ea nescit, quae aut non sint in tempore confitenda, aut non agnoscuntur ad meritum. 67. Quam sanescire creditur, Apostolus ita contradicit: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi . Est ergo absconsa scientia: quae quia abscondenda est, interdum et nescientia confitenda est, ut esse possit absconsa. Nam si erit in protestatione, non etiam in secreto manebit. Negat ergo se scire: ut scientia possit esse abscondita. Quod si idcirco nescit, ut scientia maneat absconsa; non per naturam nescit omnia sciens, quod idcirco tantum, ut absconsum sit, nescit. Cur autem diei scientia absconsa sit, non in obscuro est. Namque monens nos irremissa fide intentos semper manere, securitatem cognitionis definitae ademit: ut pendulae exspectationis incerto mens sollicita, festinans et adventus diem semper exspectans, semper exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
telligendus est: nescire s loquens. Neq enĩ nat᷑a
feit ut qui absens laratum mortuũ sepulchrum¬
q sciat. sepulchri locũ uesciati ⁊ qui cogitationes ui¬
det. mulietis fulem nõ cognou̾it. ⁊ qui necessitatẽ
nõ ht̃ de aliquo iuit̾rogandi. dissensionẽ apostoloꝵ
ignorau̾it. m ⁊ qui uouit̃ omiã ea ipã q̃ nõ uescit diᷤ¬
pensatõ est. aliqñ nescire se loqui : dũ at apud ab¬
hani sciencia dissimulat᷑ in tempꝰ. aut apud stul¬
tas uirgines ⁊ ũquitatis oꝑanos cognitõ negatur
ĩdignis: aut in sacͣmento filii hominis int̾togat̃o
ignorãtis ex homine est: ĩ his se om̃ib uetitati tor¬
Assumpserit autem ita nõ ut in uat᷑am ĩfirmam
natura indemutabilis sit redacta: s ut in natura
uem natũ. manens d̾s uerbũ. sepissime ĩ ea est ꝓ¬
fessione: qr hõ est. cum tñ ⁊ ꝓtestatͥo di̾ ea sit sepe

Expanded text:
telligendus est nescire, sed loquens. Neque enim natura telligendus est nescire, sed loquens. Neque enim natura fert, ut qui absens Lazarum mortuum sepultumque sciat, sepulcri locum nesciat; et qui cogitationes videt, mulieris fidem non cognoverit, et qui necessitatem noignoraverit. Sed ei, qui novit omnia, ea ipsa quae non nescit, dispensatio est aliquando nescire se loqui: dum aut apud Abraham scientia dissimulatur in tempus, aut apud stultas virgines et iniquitatis operarios cognitio negatur indignis, aut in sacramento filii hominis, interrogatio ignorantis ex homine est: in his se omnibus veritati corassumpserit autem ita, non ut in naturam infirmam natura indemutabilis sit redacta, sed ut in natura nem natum, manens Deus Verbum, saepissime in ea est professione, qua homo es