comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ dem̃bris auo eius dignũẽ
ut credatur. hiis te gaudiis ue¬
nerabilis soror d̾s omp̃c intro¬
ducat: ip̃e q tibi sit p̾miñ
cum assumit qui fc̃s ẽ p̃cium
cum redemit. Commoda me
moysi ⁊ a arõ ducib tuis: scĩt
uidelicet uitali ⁊ rodulto pb̾ris.
Qui in delicet nou̾int qr ic cirto
contͣ morem epłe titulos inser¬
uimus.ut. in elimati atq pro¬
lixi stili duplex fastidiũ leua¬

Expanded text:
de membris quoque illius dignum est ut credatur. His te gaudiis, venerabilis soror, Deus omnipotens introducat, ipseque tibi sit praemium, cum assumit, qui factus est pretium, cum redemit. Commenda me Moysi, et Aaron ducibus tuis, sanctis videlicet Vitali et Rodulpho presbyteris; qui videlicet noverint, quia idcirco, contra morem epistolae, titulos inseruimus, ut inelimati atque prolixi styli duplex fastidium leva
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑcipiunt ut et̾ntlit̾ uiuãt
in effabilit̾ gaudeant: ⁊ ꝙ est
longe p̾stancius. ad eius con¬
ditoris similituomẽ comi a¬
lescant. Sicut enim ioh̾s e¬
unͣgelista testatur cum appa¬
ruerit similes erimus ei qm̃
iuidebimus eum situti ẽ. Tmic
mors absortaẽ in uictoriam
omĩq in humana natura
funditus corruit corruptela.
De hac porro ciuitate scẽ ille
ioh̾s ait. qr singule porte eiꝰ
erant ex singulis margari¬
tis ⁊ platea nuitatis aurum
mundum tamqmͣ uitrum ꝑ¬
lucidum. Seciua ĩ mox adie¬
claritas dĩ illuminat eam. ⁊

Expanded text:
ercipiunt, ut aeternaliter vivant, ineffabiliter gaudeant: et, quod est longe praestantius, ad ejusdem Conditoris similitudinem convalescant. Sicut enim Joannes evangelista testatur: « Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . » Tunc mors absorpta est in victoria ; omnisque humanae naturae funditus corruit corruptela. De hac porro civitate sanctus ille Joannes ait: « Quia singulae portae ejus erant ex singulis margaritis, et platea civitatis aurum mundum, tanquam vitrum perlucidum . » De qua etiam mox adjeclaritas Dei illu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi utslitatis occasio p̾beatur
usq incrastinum siue ꝑendie
incorrupta seruetur. Portatis
ostio adhibete recinatula salu¬
brit̃ ori ur̃o. Auceps ñ enuttit
accipitrem insi anserem uide¬
at : ⁊ monathus dimitat lĩ¬
guam suam siloguendi netes¬
sitas ñ assistat: De dignat᷑
uenator catulum soln̾e. nisi
lepus appareat: iuliorem ht̃
monachus linguam suam
ꝙͣ ad nullius salutẽ uł cõmo¬
dũ mutilit soluat : Sudat
lapis in manu oppugnanciũ
frustranõ intenditur: ⁊ rõna¬
le os adeffundenda irrõnabi
pharetre ut exea sagittaleui¬
ter ñ exeat: ñ parcitur lin¬
gue ut mordax in ꝙlibet ũ¬
bum uelut ictum nulñs nõ
Quanos argum̃tatione defẽ¬
dere: qiua nos possumus arti¬
ficiosa extusatione purgare.
Numquid ñ facilius ẽ atq tnͣ¬
quillius tacere qmͣ loqui. Nũ¬
quidñ laboriosins ẽ linguam

Expanded text:
nisi utilitatis occasio praebeatur, usque in crastinum, sive perendie incorrupta servetur. Portatis,ostio, adhibete retinacula salubriter ori vestro. Auceps non emittit accipitrem, nisi anserem videat, et monachus dimittet linguam suam, si loquendi necessitas non assistat? Dedignatur venator catulum solvere, nisi lepus appareat; viliorem habeat monachus linguam suam, quam ad nullius salutem, vel commodum inutiliter solvat? Sudat lapis in manu oppugnantium non intenditur, et rationale os ad effundenda passim pharetrae, ut ex ea sagitta leviter non exeat; non parcitur linguae, ut mordax in quemlibet verbum velut ictum vulneris non qua nos argumentatione defendere, qua possumus artificiosa nos excusatione purgare? Nunquid non facilius est atque tranquillius facere quam loqui? Nunquid non laboriosius est linguam
Abbreviated transcription (Latin):
Docuerunt linguamsuam lo¬
qm mendatium: ut miq̃ age¬
cendo utiq sine pcc̃o melius
quieuissent. Et si forte quẽ¬
libet frẽm in lingua se fati¬
gare iugit̾ delectat: paulum
audiat quid cornchiis dicat.
Quid ergo fr̃s: Cum conueni¬
tis unusquisq ur̃m psalmũ
ht̃ doctrinã ht̃. apocalipsim ht̃.
om̃ia adedificationẽ fiant. Si
quẽ crgo tedet linguam siram
rigida silencii tensura cõpes¬
cere. orando. psallendo. legẽ¬
do. siue ⁊̃ edificationis u̾ba
proferendo. studeat eam salubͤ¬
ter ex̃tere: ne cuinũc ardet lĩ¬
gua in loquendi contupiscẽ¬
tia dampnationis sue postino¬
dum comburatur inpena. Ne¬
q emĩ negligent̾ audiendum
ẽ: ꝙ diues ille pctebat refrige¬
rari linguam suam. Quia crucl¬

Expanded text:
«Docuerunt linguam suam loqui mendacium; ut inique agecendo utique sine peccato melius quievissent. Et si forte quemlibet fratrem in lingua se jugiter fatigare delectat, Paulum audiat quod Corinthiis dicat: «Quid ergo, fratres? cum convenitis, unusquisque vestrum psalmum habet, doctrinam habet, Apocalypsin habet, omnia ad aedificationem fiant .» Si quem ergo taedet linguam suam rigida silentii censura compescere, orando, psallendo, legendo, sive etiam aedificationis verba proferendo, studeat eam salubriter exercere, ne cui nunc ardet lingua in loquendi concupiscentia, damnationis suae postmodum comburatur in poena. Neque enim negligenter audiendum est quod dives ille petebat refrigerari linguam suam, quia cruci
Abbreviated transcription (Latin):
tergiu̾satio ista ẽ. ut ⁊ ego ũi¬
tatem proferam. qmͣ turenti¬
as uidere ⁊ de euisdem coneris
in quisitione contendere: at qͥs¬
nam huie conglobate respon¬
siom ẽ ictus: ut ꝑ assercores ĩn¬
tatem in quiras. ⁊ prelatã u̾ita¬
tem uidere contempnas: Si li¬
cet tibi eligere cui credas: ergo
elig̾e liceat ⁊ ꝙ tredas. Scilicet
tibi electione tua uendicare ꝙ
orum regulas rumpis. ut dee¬
lectione feras libitum. ñ de ius¬
ta disceptatione iudicium. Nõ
enim ꝙ debes. s ꝙ. placet dicis.
tati ñ credis. ⁊ hanc ñ abditis¬
ñ queris. Sum ꝑ semet ip̃am
ꝙ ũm sit de seu̾itas clamat. ⁊

Expanded text:
tergiversatio ista est, ut ego veritatem proferam, quam tu renuas videre, et de ejusdem coneris inquisitione contendere? Aut quisnam hic conglobatae responsionis est ictus, ut assertores veritatis inquiras, et prolatam veritatem videre contemnas? Si licet tibi eligere cui credas, ergo eligere liceat et quod credas. Si licet tibi electione tua vindicare quod oc ita judiciorum regulas rumpis, ut de electione feras libitum, non de justa disceptatione judicium. Non enim quod debes, sed quod placet dicis; tati non credis, et hanc in abditis quaeris, dum per semetipsam quid verum sit de se veritas clamat
Abbreviated transcription (Latin):
tas dicit egosum uia ⁊ tu inde¬
uiis uiam q̃ris : U̾itas dicit e¬
go sum uita ⁊ tu uite p̾cones
inquiris: U̾itas dicit quisitit
ueniat ⁊ bibat. ⁊ tu qui scientẽ
potet adscscis. Uitas dicit ego
a deo exiui ⁊ ueni m hunc mũ¬
dum. ⁊ tu eligis qui sit ille qui

Expanded text:
tas dicit: Ego sum via ; et tu in deviis viam quaeris! Veritas dicit: Ego sum vita; et tu vitae praecones inquiris! Veritas dicit: Qui sitit, veniat et bibat ; et tu qui sitientem potet, asciscis! Veritas dicit: Ego a Deo exivi, et veni in hunc mundum ; et tu eligis quis sit ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
incorde xp̃i signacłm ñ exp̃ssit.
ut ergosc̃a anima xp̃i caracte¬
re utrobiq signetur: eumĩ
corde suo signaculum ponat.
ut amoris eius facib medul¬
litus mardescat. Ponat ĩ cõ¬
seq̃nter inbrachio: ut piisoꝑi¬
b ualent̃ insistat. Signacu¬
lum paulus incorpore suo ue¬
lud in brachio ih̃m posuerat.
cũ dicebat. Ego stigiataie¬
su incorpore meo porto. Sig¬
nacłm sr̃ corih̾m posuerat. cũ
alibi gratulabundus aiebat.
mundo. Cuius sane stigma¬
ta exp̃ssa gerebat incorpore.
eius se signatulum hrẽ głia¬
batur inmente. Porro autẽ
⁊ iste celestis sponsus electum
qiuẽq suum sibi signatulum
ponit. eum q grata uice tani¬
qmͣ ne de memoria de leatur
atrendit. Iuxͣ ꝙ zorobabel du¬
ti uidee pollicetur dicens. In
illa die suscipiam te ⁊ orobabel
serue mĩs: ⁊ ponamte sit̃ sig¬
naculum inconspectu meo. E
contͣ de quodam rege reprobo
dñs dicit. Si fu̾̃it iethonias

Expanded text:
in corde Christi signaculum non expressit. in corde Christi signaculum non expressit. Ut ergo sancta anima Christi charactere utrobique signetur, eum in corde suo signaculum ponat, ut amoris ejus facibus medullitus inardescat. Ponat etiam consequenter in brachio, ut piis operibus valenter insistat. Signaculum Paulus in corpore suo velut in brachio Jesum posuerat, cum dicebat: « Ego stigmata Jesu in corpore meo porto . » Signaculum super cor posuerat, cum alibi gratulabundus aiebat: mundo . » Cujus sane stigmata expressa gerebat in corpore, ejus se signaculum habere gloriabatur in mente. Porro autem et ipse coelestis Sponsus electum quemque suum sibi signaculum ponit eumque grata vice tanquam ne de memoria deleatur, attendit: Juxta quod Zorobabel duci Judaeae pollicetur, dicens: « In illa die suscipiam te, Zorobabel serve meus, et ponam te sicut signaculum in conspectu meo . » Et contra de quodam reprobo rege Dominus dicit: « Si fuerit Jechonias
Abbreviated transcription (Latin):
sa dicit in cantitis. Fascitulus
mirre dilectus mĩs mͣ: int̾ ub̃a
mea cõmorabitur. Quideĩ
ꝑmirram amarissimam iu¬
delicet aromatis sp̃eciem qͣ ⁊̃
tur: Quidaluid int̾ nb̃a  insi
cordis lotus agnoscitur. Quis¬
quis gͥ amore continuo xp̃m¬
titur. quisquis imitandi gr̃a
passionis enis mnisf̾ium iugit᷑
meditatur. Huic profecto mir¬
re fascitulus xp̃c efficitur: at¬
int̃ euis ub̃a cõmorabr̃. unde ⁊
idem sponsus ad sponsam. Po¬
ne meait ut signatulum suꝑ
cor tuũ ut signatulum sr̃ bra¬
chiũ tuũ. Sepenos obreime¬
moriam qmͣ obliunoni trad̾e
nolumus digio nr̃o uł bra¬
thio signũ ałaꝙ in nodamus:
ut dum signũ freq̃uter attẽ¬
dimus res qmͣ int̾cipere po¬
dissimulat iam quodam mͦ
sponsimi sr̃ cor signaculum po¬
suit: s suꝑ brachium oĩo nõ
posuit. Quisquis u̾o bonis o¬
ꝑib uidetur intentꝰ. s a diui
ni torpet incendio frigidus¬
amoris iam iste scĩtatis ima¬
ginẽ sr̃ brachiũ posuit. s ad h

Expanded text:
is: « Fasciculus myrrhae, dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur . » Quid enim per myrrham, amarissimam videlicet aromatis speciem, qua ettur? Quid aliud inter ubera, nisi locus cordis agnoscitur? Quisquis igitur amore continuo titur, quisquis imitandi gratia passionis mysterium jugiter meditatur, huic profecto myrrhae fasciculus Christus efficitur, atinter ejus ubera commoratur. Unde et idem Sponsus ad sponsam: « Pone me, ait, ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum . » Saepe nos, ob rei memoriam quam oblivioni tradere nolumus, digito nostro vel brachio signum aliquod innodamus; ut, dum signum frequenter attenditur, res, quam intercipere podissimulat, jam quodammodo sponsum super cor signaculum posuit, sed super brachium omnino non posuit. Quisque vero bonis operibus videtur intentus, sed a divini amoris torpet incendio frigidus, jam iste sanctitatis imaginem super brachium posuit, sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
totus inut̾o sic eclausus fcũs hõ:
qr totus d̾s totum suscepit ho¬
minẽ inunitate ꝑsone ut u̾¬
bum caro eẽt: nec se admiscu¬
it ut confunderetur sub̃a u̾bi
in carnẽ ac si dno liquores adin¬
uicem s ut conniret sibi susci¬
piendo hommẽ sine diuisione
⁊ sine ulla cõmixtione in dm̃.
ac ꝑ hoc in effabilit licet falsus
o dicantur prẽs. Ceterum de
liquore seminis. ⁊ de coagulo

Expanded text:
totus in utero sit clausus factus homo, totus in utero sit clausus factus homo, quia totus Deus totum suscepit hominem, in unitate personae, ut Verbum caro esset; nec se admiscuit, ut confunderetur substantia Verbi in carnem, ac si duo liquores adinvicem, sed ut uniret sibi suscipiendo hominem sine divisione et sine ulla commistione in Deum. Ac per hoc ineffabiliter, licet fassus o dicantur patres. Caeterum de liquore seminis et de coagulo
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ de lege. iõ adhibuit. ut
ius reserasse xp̃m sicut ceteri
primogeniti. sed ut ostende¬
ret eum sublege fc̃m. ⁊ de uul¬
na uirginis prodisse: nõ qui
amqmͣ luculenter diffimẽs
⁊ breuit aute ait. Tunc inqͥt
clausum reliquisti uterum.
de inde addidit obscuriora mi¬
sterii ⁊ ait. Dicam tñ ꝙ intu¬
bitulum nature conficitur.
In uuluagͦ nirginis: sangͥs
genitalis ⁊ semeneis. humor
fuit. Huius sanguinis humo¬
ris q sub̃am: telatam carnẽ
intus fecit. accessit quo sp̃c
mauit. Formata quo distin¬
xit in formam hominis ani¬
matam in quad̃s inclusus
lintam̃tis suis tenebatur. Ec¬
ce dixi tibi inquit quẽ ad mo¬
dum peꝑit.ita peꝑit quẽad¬
modum aute concepit. In
quib nimir̃ dictis. si ad sim¬
plicitatem dictorum ⁊ ad fa¬
miliaritatẽ ꝑsonarum at¬
tendis lector: hec bĩ agꝰtin u̾¬
ba funt. Si aũ ad calumpni¬
antium astucias: nec d̾s u̾bñ
ullis inclusis ẽ limam̃tis cor¬
poreis qui ẽ inmensus. qmͣuis

Expanded text:
monium de lege ideo adhibuit, ut vam Virginis reserasse, sicut caeteri primogeniti; sed ut ostenderet eum sub lege factum, et de vulva Virginis prodisse, non qui am, quam luculenter definiens et breviter ante ait: Tu, inquit, clausum reliquisti uterum. Deinde addidit obscuriora mysterii, et ait: Dicam tamen quod in cubili naturae conficitur. In vulva igitur Virginis sanguis genitalis et semen ejus humor fuit. Hujus sanguinis humorisque substantiam celatam carnem intus fecit: accessit quoque Spimavit, formata quoque distinxit in formam hominis animatam, in qua Deus inclusus liniamentis suis tenebatur. Ecce dixi tibi, inquit, quemadmodum peperit; ita peperit quemadmodum ante concepit. In quibus nimirum dictis, si ad simplicitatem dictorum, et ad familiaritatem personarum attendas, lector, haec beati Augustini verba sunt. Si autem ad calumniantium astutias, nec Deus Verbum ullis inclusus est liniamentis corporeis, qui est immensus, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
conceptu nec in partu. Seata
rum contaminata reliquaꝵ
ad se admisit. nec exeue cõlu¬
mone filium suscepit: nec sb̃
maledc̃o indolorib ⁊ angusti¬
uĩs enixa dm̃mn peꝑit. Uñ con¬
stat. qr sicut clanso utõ con¬
cepit. ita ⁊ clauso nt̃o peperit᷑¬

Expanded text:
conceptu, nec in partu. Beata conceptu, nec in partu. Beata rum contaminata reliquaruad se admisit, nec ex Evae colluvione filium suscepit, nec sub maledicto in doloribus et angustiis enixa Dominum peperit. Unde constat quia sicut clauso utero concepit, ita et clauso
Abbreviated transcription (Latin):
ut uirgotunt negetur uirgi¬
nitatẽ ꝑdidisse. qñ nullus ẽ
appetitus. n ulla possibilitas
coeundi. u integritas cõmẽ¬
datur uirginis: ⁊ honor atq
incormptio carnis. Alio quĩ
nos uiri qr nescimus illuis sexꝰ
naturam int̾rogemus iuirgi¬
nes. int̾rogemus eqne ⁊ ma¬
tronas coniugio copulatas.
uirgies siquidem: ut sciamꝰ
quid sit integritas carnis et
sanguinis. Coniugatas u̾o: si
ẽ usla corruptio inpartu aut
dolor nisi p̾cesserit sangninis
contaminatio: ⁊ seminis sus¬
ceptio. Non emmlibenter
uobis ueretundiam in tuti¬
mus kĩme: qui nõ sine mag¬
nopudore de hiis loquimur.
S eximie pietatis honorem
uobis. ⁊ decus uirtutis. bĩssime
uirginis pudicitiam p̃dica¬
rem corruptam. ⁊ in contami¬
natam: ⁊ abomni contagio¬
ne prime originic confit̾i alie¬
nam. Dequa siint̾rogemus iir¬
guies norunt incorruptionis
gr̃am. s nestiunt fecundita¬
tem prolis. Siño q̃ramus a¬
pud coningium dedicatas: sci¬
unt quidem maledictionis e¬

Expanded text:
ut virgo tunc negetur virginitatem perdidisse, quando nullus est appetitus, neque ulla possibilitas coeundi; sed integritas commendatur virginis, et honor atque incorruptio carnis. Alioquin nos viri, quia nescimus illius sexus naturam, interrogemus virgines, interrogemus aeque et matronas conjugio copulatas; virgines quidem, ut sciamus quid sit integritas carnis et sanguinis; conjugatas vero, si est ulla corruptio in partu aut dolor, nisi praecesserit sanguinis contaminatio, et seminis susceptio. Non enim libenter vobis verecundiam incutimus, charissimae, qui non sine magno pudore de iis loquimur. Sed eximiae pietatis honor est vobis, et decus virtutis beatissimae Virginis pudicitiam praedicare incorruptam et incontaminatam, et ab omni contagione primae originis confiteri alienam. De qua si interrogemus virgines, norunt incorruptionis gratiam, sed nesciunt fecunditatem prolis. Si vero quaeramus apud conjugio dedicatas, sciunt quidem maledictionis E
Abbreviated transcription (Latin):
legitur obumbrata. at u̾oisti
nisu quo possunt conantur
ast ipulare uirginẽ muttio
peperisse. ⁊ pudicicie contume¬
lias in ferre. Uñ assumũt illud
exeungelio cum impleti eẽnt
dies purgationis eius qñ ob¬
tułunt ih̾m in ierłm ut siste¬
rent eum dño sic̃ scriptum ẽ
in lege dñi: qr om̃e masculimũ
uosabr̃. Ecce inquiũt cũ dic̃
completos purgatõnis eius.
ostendit euͣnͣgelista legali
nature eam subiacuisse: ⁊ sor¬
dib eo inquinatã fuisse simł
⁊ iesum uuluam mr̃is aꝑuis¬
se. Qui profecto temerariias¬
sertores dumita sentiũt: totũ
desipunt ⁊ destruũt ꝙ sane doc¬
trine ẽ: ꝙ rudimenta fidĩ dexͦ¬

Expanded text:
legitur adumbrata. At vero isti nisu quo possunt, conantur astipulari Virginem in vitio peperisse, et pudicitiae contumelias inferre. Unde assumunt illud ex Evangelio: Cum impleti essent dies purgationis ejus, quod obtulerunt Jesum in Jerusalem, ut sisterent eum Domino, sicut scriptum est in lege Domini qvocabitur . Ecce, inquiunt, cum dicit completos dies purgationis ejus, ostendit Evangelista legi naturae eam subjacuisse, et sordibus coinquinatam fuisse, simul et Jesum vulvam matris aperuisse. Qui profecto temerarii assertores, dum ita sentiunt, in totum desipiunt, et destruunt quod sanae doctrinae est, quod rudimenta fidei de
Abbreviated transcription (Latin):
dierum purgationis euis: nil¬
la alia causaẽ: quͣ expletio ⁊
consuetudo legis. Purgatio u̾o
⁊ seꝑatio reliquaꝵ feminaꝵ
multis excãis ẽ: in qua ⁊ uicia
purgantur animaꝵ ⁊ nicia
corpoꝵ. Uñ septem deputan¬
tur dies in mundi: quib sed̾e
iubetur mułr insanguine in¬
mundo in mundissima irxͣ
dies ut sedeat in sanguine pu¬
ro om̃ib tñ dieb istis. mułr
in mũda erat ⁊ sordida mul¬
tis exiciis donec redintegͣ¬
retur status tocius corporis ⁊
sa narentur thori. sanguisq
cessaret a feruore uitiatus:
sicq cinundatis sordib mu¬
lier diuinus purgaretur hos¬
tiis ⁊ mun̾ib. S beata ma¬
ria nõ talib eguit sacrifici¬
is que scãm de se genuit osti¬
am ꝑ qm mundus purgatus
ẽ. Nam qd dicit eunͣgelista
qr om̃e masculinũ adaꝑiẽs
ñ ideo dicit ut nos cogat cre

Expanded text:
dierum purgationis ejus nuldierum purgationis ejus nulla alia causa est quam expletio et consuetudo legis. Purgatio vero et separatio reliquarum feminarum multis ex causis est in qua et vitia purgantur animarum, et vitia corporum. Unde septem deputantur dies immundi, quibus sedere jubetur mulier in sanguine immundo immundissima juxta tres, ut sedeat in sanguine puro ; omnibus tamen diebus istis mulier immunda erat et sordida multis ex vitiis, donec redintegraretur status totius corporis, et sanarentur corpora, sanguisque cessaret a fervore vitiatus, sicque emundatis sordibus, mulier divinis purgaretur hostiis et muneribus. Sed beata Maria non talibus eguit sacrificiis, quae sanctam de se genuit hostiam, per quam mundus purgatus est. Nam quod dicit evangelista: Quia omne masculinum adaperiens non ideo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ minist̾io promulgauit. Nõ
enim sic completi dies purga¬
tionis eius dñr: cũ beata uirgo
purgatione eguerit ullius de
cepta ⁊ nstituta uet̾m in eõ
seruantur iure ad tempus qͦ¬
usq cessante lege: gr̃a succede¬
ret. Et hec ẽ completio dierũ
scd̾m consuetudinẽ legis. ⁊ ñ
scd̾m necessitatẽ purificatio¬
nis. Quia beata ⁊ intem̾ata uir¬
ginitas in matulata ⁊ incor¬
rupta ꝑ mansit: nullis coinqͣ¬
nata sordib nullis uexata e¬
ue crutiatib. Non pot̾ fi̾ iuxͣ
angeli uotem. qui gandiuni
uniũsorum affert: ut tormẽ¬
ta mortu suo mr̃i attułit.in¬
ter angeloꝵ ex cubias ⁊ lan¬
desũ credo ꝙ mr̃i gemitus ⁊
dolores tristiciasq eue con¬
traxit. Et ideo alia erat pur¬
gatio illa feminaꝵ inqua pur¬
gabantur ñ minus delicta aĩ¬
a purgatio marie in qua ñ
aliud qmͣ promist̾io consuetu¬
do legis seruatur: qr nulł ege¬
bat purgam̃tis. que dm̃ de se
oĩum purificatorẽ genuit ĩ¬
carnatum. Porro complecio

Expanded text:
in mysterio promulgavit. Non enim sic completi dies purgationis ejus dicuntur, quasi beata Virgo purgatione eguerit ullius delaecepta, et instituta veterum in eo servantur jure ad tempus, quousque cessante lege, gratia succederet. Et haec est completio dierum secundum consuetudinem legis, et non secundum necessitatem purificationis, quia beata et intemerata virginitas immaculata et incorrupta permansit, nullis coinquinata sordibus, nullis vexata Evae cruciatibus. Non potest fieri juxta angeli vocem, qui gaudium universorum affert, ut ipseta in ortu suo matri attulerit. Inter angelorum excubias et laudes non credo quod matri gemitus, et dolores, tristitiasque Evae contraxerit. Et ideo alia erat purgatio illa feminarum, in qua purgabantur non minus delicta ania purgatio Mariae, in qua non ob aliud quam pro mysterio consuetudo legis servatur, quia nullis egebat purgamentis, quae Deum de se omnium purificatorem genuit incarnatum. Porro completio
Abbreviated transcription (Latin):
płime conduntur pagine scrip¬
turarũ. Islic prudentiam tua
sollert̃ inquirat quid melius
nal equissimi iudicis rõnem
redditurus asustas. unũ scio
qr si a mundi uanitatib ul¬
la posses rõne conu̾ti fieres ꝓ¬
culdubio os di. preco xp̃i. tuba
telestis eloquii destructor dia¬
boli edificii fundator et̾m. Esses
postremo lumen eccłie: ac mmii¬
rus in expugnabił milicie xp̃i

Expanded text:
plurimae conduntur paginae Scripplurimae conduntur paginae Scripturarum. Illic prudentia 700 tua solerter inquirat, quid melius nal aequissimi judicis rationem redditurus assistas . Unum scio, quia si a mundi vanitatibus ulla posses ratione converti, fieres procul dubio os Dei, praeco Christi, tuba coelestis eloquii, destructor diaboli, aedificii fundator aeterni; esses postremo lumen Ecclesiae, ac murus inexpugnabilis militiae Chri
Abbreviated transcription (Latin):
fconte: in eiusoculo repente
uulmis oboritur. ꝙ eum do¬
nec aducit in honesta defor¬
mitate fedauit. Postmodum
u̾o dum or̃onis studioromam
ꝑg̾et aminẽ q tenis admod̾
gurgitis transuadaret: cum
cet̾i om̃s uadum illesi transine¬
arent solus equus illius subi¬
to sine cessore reꝑtus ẽ. Requi¬
rentes gͥ eũ dun ꝑ alueuin
fluminis huc illucq discur¬
runt: undis obritũ exani¬
me cadauer mnueniũt. Hoc
itaq modo dum sc̃o ꝓposito
uagationis sue. quis quilias
p̃tulit: utriꝰq laboris meri¬
tum delusus amisit. u̾in e¬
go dum dulcedine tue ca¬
ritatis illectus. sermonem
duitus prothrao: nõ clam
me ẽ ꝙ modum iam cõpen¬
dii epularis exedo. Porro
aũ non ego te ꝑitũ rudis ab¬
moneo ñ de scripturis exem¬
res tm̃ domesticas retuli ut co¬
tidianis stomathum dapibus
hñtem. uilib ad edendum sili¬
quis uł herbis uirentib exti¬
tarem. Ad tue ergo te remit¬
to mentis armariũ: ubi certe

Expanded text:
fronte, in ejus oculo repente fronte, in ejus oculo repente vulnus oboritur, quod eum, donec advixit, inhonesta deformitate foedavit. Postmodum vero dum orationis studio Romam pergeret, amnemque tenuis admodum gurgitis transvaderet, cum caeteri omnes vadum illaesi transmearent, solus equus illius subito sine sessore repertus est. Requirentes igitur eum, dum per alveum fluminis huc illucque discurrunt, undis hunc obrutum exanime cadaver inveniunt. Hoc itaque modo dum sancto proposito vagationis suae quisquilias praetulit, utriusque laboris meritum delusus amisit. Verum ego dum dulcedine tuae charitatis illectus, sermonem diutius protraho, non clam me est, quod modum jam compendii epistolaris excedo. Porro autem non ego te peritum rudis admoneo, non de Scripturis exemres tantum domesticas retuli; ut quotidianis stomachum dapibus, hebetem vilibus ad edendum siliquis, vel herbis virentibus excitarem. Ad tuae igitur te remitto mentis armarium, ubi certe
Abbreviated transcription (Latin):
tinii memoria me sepus cola¬
phizare ñ destitit : Sepe fate¬
or michi malignus hostis hoc
scema ꝓposuit: ⁊ illos ẽẽ felices
at bĩssimos quitam iotunde ni¬
u̾ent ꝑsuadere temptauit. S
huius bĩtudinis iicium dixi¬
mus: conseq̃nt̃ ⁊̃ quofine ⁊cłu¬
seruit attexamus. Namdum
ꝑ quinq fere annorum lustͣ
inhac luxuriosa uoluptate
uixissent: ante annũ cũ cõ¬
mune ip̃uit urbis flaglaret
incendium. inuna domo re¬
ꝑti. ut̃q simul igne cõsump¬
ti sunt. Sic sic inmirum flã¬
malibidinis iguẽ meruit cõ¬
bustionis: ⁊ quid dulcis uita
contuli̾t. amarus proh dolor
exitus demonstrauit. Sut
ad eos redeam qui cõiisionem
suam ⁊ poslicent᷑ ⁊ fallunt. p̾s¬
biter quidam maurus noĩe.
aute annos paucos se michi
deuote cõmisit: meq certum
qr monachus in heremo fieret
reddidit. Paulopost mutatũ
deo pepig̾at molait. Sed
ut cecitas mentis erumꝑet
in suꝑficiem carnis. ⁊ caligo ñ
latebat licuido pigetur in

Expanded text:
inii memoria me saepius colaphizare non destitit; saepe, fateor, mihi malignus hostis hoc schema proposuit, et illos esse felices ac beatissimos, qui tam jucunde viverent, persuadere tentavit. Sed hujus beatitudinis initium diximus, consequenter etiam quo fine concluserint attexamus. Nam dum per quinque fere annorum lustra in hac luxuriosa voluptate vixissent, ante annum, cum commune ipsius urbis flagraret incendium, in una domo reperti, uterque simul igne consumpti sunt. Sic sic nimirum flamma libidinis ignem meruit combustionis; et quid dulcis vita contulerit, amarus, proh dolor! exitus demonstravit. Sed ut ad reos redeam, qui conversionem suam et pollicentur, et fallunt, presbyter quidam Maurus nomine, ante annos paucos se mihi devote commisit, meque certum, quia monachus in eremo fieret, reddidit; paulo post mutatum Deo pepigerat, violavit. Sed ut caecitas mentis erumperet in superficiem carnis, et caligo quae latebat liquido pingeretur in
Abbreviated transcription (Latin):
data seruanda iures mentib
tus: qr ihc nec dum erat cĩari¬
ficatus. Huic cĩoni salua docto¬
rum reu̾entia: ꝙ nũt occurrit
duas tunicas det ñ hñti: ⁊ ciui
ht̃ escas similit̾ fatiat. Sicut
diuitis. Iste siquidem dicit.
truiht̃ duas tanitas det non
hñti ille induebatur purpu¬
ra ⁊ bisso: qui ht̃ estas simiłr
fatiat ille epulabatur totidie
splendide. S in utro durus
⁊ m humanus conuintitur
dum ⁊ nudum lazarum canes
ling̾ent. nec uestiret ⁊ cupiẽ¬
ti saciari demitis que cadebãt
de mensa. uictum sibi fundi¬
tus de negaret. Magna res:
ñ nimirũ silongum ht̃ initiũ

Expanded text:
data servanda vires mentibus data servanda vires mentibus tus, quia Jesus necdum erat clarificatus . » Huic quaestioni, salva doctorum reverentia, quod nunc occurrit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . » Sicut t peccata divitis. Iste siquidem dicit: Qui habet duas tunicas, det non habenti; ille induebatur purpura et bysso. Qui habet escas similiter faciat; ille epulabatur quotidie splendide, sed in utroque durus et inhumanus convincitur, dum et nudum Lazarum canes lingerent, nec vestiret et cupienti satiari de micis, quae cadebant de mensa, victum sibi funditus denegaret. Magna res, non mirum, si longum habet initiu
Abbreviated transcription (Latin):
etro km̃o. petius salutẽ.
Queris ame dilectissime
fili: quid sibi uelit ꝙ momeli¬
ait. Nonnulli putant p̃cep¬
ta uet̾is testamentis districtio¬
ra ẽẽ qm noui. S hi nimirũ
in prouida consideratione fal¬
luntur. Iuilloemi ñ tenatta
s rapina multatur: ibi res ĩ¬
iuste sublata restitutione nͣ¬
druplici punitur. hic autem
diues iste ñ abstulisie aliena
rep̾henditur: s sua ñ dedis¬
se. Quib utiq u̾bis doctorĩ¬
signis hoc dum tacat appro¬
bare intitur. qr si diues ille
inuet̾i testam̃to fuisset in uẽ¬
tus tartareis penis nullatenꝰ
eẽt ad dictus. Iuxta ergo hãc
assertionem ictirco ꝑiit: q sub
nouagr̃a constitutus eunͣge¬
lium seruare contempsit.S
iam tunc nouũ testamentũ
illuxisse dicatur. cum xͨ nec d̾
incruce suspensus. nec dum
ꝑ resurrectionis ⁊ ascensionis
głiam fu̾at sublimatus: Ĩme
ipm̃ euͣngelium ꝙ seruari p̃¬
postremo nec sp̃c sc̃s hominũ
corda repleu̾at: qui ad man¬

Expanded text:
tri, PETRUS salutem. Quaeris a me, dilectissime fili, quid sibi velit, quod in homiliait : « Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi: sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur; ibi res injuste sublata restitutione quadruplici punitur. Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed sua non dedisse. » Quibus utique verbis doctor insignis hoc duntaxat approbare nititur quia, si dives ille in Veteri Testamento fuisset inventus, tartareis 223 poenis nullatenus esset addictus. Juxta ergo hanc assertionem idcirco periit, quia sub nova gratia constitutus Evangelium servare contempsit. Sed jam tunc Novum Testamentum illuxisse dicatur, cum Christus necdum in cruce suspensus, necdum per resurrectionis et ascensionis gloriam fuerat sublimatus? Imo ipsum Evangelium, quod servari prPostremo nec Spiritus sanctus hominum corda repleverat, qui ad man
Abbreviated transcription (Latin):
Ad affirmandum namq ꝙ d̃s
neq̃at uirginem reparare p̾
lapsum: q̃ conseq̃nt̾ adiciunt.
Numquid hoc potest d̾s ag̾e
cormpta: iam neq̃at fĩ. ut rur¬
sus sit integra. Ꝙ terte qnͣtũ
Etm quo aliquid fuisse ⁊ fcm
non fuisse: unum idemq ĩue¬
niri non pot̃. Contraria quippe
fuit. Que enim contraria sũt.
in uo eodem q subiecto cõgni¬
ere neq̃unt. hec porro impos¬
sibilitas recte quidem dr̃. si ad
nature mopiam referatur: ab¬
sit autẽ ut ad maiestatẽ sit ap¬
plicanda diuinam. Qui enim
nature dedit originẽ: facilecũ
uult nature toslit necessitatẽ.
Nam quireb p̾sidet conditis.
legib ñ subiacet conditoris:
⁊ tm naturam condidit na¬
turalem ordinem adsue dici¬
onis arbitnum u̾tit. Quiq c̾a¬
ta q̃lib. dñanti nature subee
constituit sue dñationis im¬
pio nature ob seq̃ntis obediẽ¬
tiam reseruauit. Consideran¬
ti plane liquido patet qm̃ ab
rerum conditor inquod uo¬
luit nature uira uira muta¬

Expanded text:
Ad affirmandum namque quod Deus nequeat virginem reparare post lapsum, quasi consequenter adjiciunt: Nunquid hoc potest Deus agercorrupta, jam nequeat fieri ut rursus sit integra. Quod certe quantum m quoque aliquid fuisse et factum non fuisse unum idemque inveniri non potest. Contraria quippe fuit. Quae enim contraria sunt in uno eodemque subjecto congruere nequeunt. Haec porro impossibilitas recte quidem dicitur, si ad naturae referatur inopiam: absit autem, ut ad majestatem sit applicanda divinam. Qui enim naturae dedit originem, facile, cum vult, naturae tollit necessitatem. Nam qui rebus praesidet conditis, legibus non subjacet conditoris: et qui naturam condidit, naturalem ordinem ad suae deditionis arbitrium vertit: quicunque creata quaelibet dominanti naturae subesse constituit, suae dominationis imperio naturae obsequentis obedientiam reservavit. Consideranti plane liquido patet quoniam ab rerum conditor in quid luit naturae jura muta
Abbreviated transcription (Latin):
sic om̃ia insue p̾sencie consti¬
tuta conspectu uno ac simpli¬
ci contemplatus intuitu. ut
sibi nũquã penitus uł p̃terita
transeant uł futura succedant.
Cui dumsemꝑ eẽ atq idem eẽ
ẽ ꝑ et̾nitatem dumomine qd̃
labitur citiun scribit. intrase¬
met ip̃m oĩum cursus tẽpoꝵ
claudit: ⁊ sic̃ intͣ se sine transi¬
tu cohibet omĩa tempora: ⁊¬
ta nichilominus intra se sine
spaciis uniu̾sa continet losa.
t̾ram ego impleo. Hint ẽ ꝙ

Expanded text:
sic omnia in praesentiae suae constituta conspectu uno ac simplici contemplatur intuitu, ut sibi nunquam penitus vel praeterita transeant, vel futura succedant. Cui dum semper esse atque idem esse est per aeternitatem, dum omne, quod labitur, circumscribit, intra semetipsum omnium cursus temporum claudit. Et sicut intra se sine transitu cohibet omnia tempora, ita nichilominus intra se sine spaciis universa continet loca. terram ego impleo. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis ergo desiderat sp̃ali¬
um segetum ub̾tate ditesce.
desudet nũc agrum sui corpo¬
ris. discipline ac continẽtie
uomere continuo labore sul¬
glebas sarculo sarciente con¬
fringat: dum qiuicquid durũ.
dum quicciuid in fecundum.
inse rep̾hend̾it iugis pnĩe
contunsionib terat: nec de¬
sinat gule prurientis urticat
atq inhorrescentes carnali¬
um desid̾iorum uepres radi¬
citus extirpare quo uberes
prouentus spuitaliũ segetũ
ualeant suicordis rura pro¬
ferre. Uñ ⁊idem salomon ait.
Qui oꝑatur t̾ram suã satura¬
uitur panib: qui sectatur o

Expanded text:
Quisquis ergo desiderat spiritualiQuisquis ergo desiderat spiritualium segetum ubertate ditescere, desudet nunc agrum sui corporis disciplinae ac continentiae vomere continuo labore sulglebas, sarculo sapiente confringat, dum quidquid durum, dum quidquid infecundum in se reprehenderit, jugis poenitentiae contusionibus terat; nec desinat gulae prurientis urticas atque inhorrescentes carnalium desideriorum vepres radicitus exstirpare, quo uberes proventus spiritualium segetum valeant sui cordis rura proferre. Unde et idem Salomon ait: « Qui operatur terram suam saturabitur panibus; qui sectatur o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑuineam uiri stulti: ⁊ ecte
totum repleu̾ant urtice. o¬
ꝑuerant suꝑficiẽ eius spine
⁊ materia lapidũ destructa
erat. Quid enĩ ager uł uinea
pigri hominis  nisicaro cuius¬
libet ociosi. insp̃alis agritultu¬
re laborib desudare nolentis:
Quid aũ urtice. nͥgule prurigi¬
nes ⁊ carnales illecebre: Quid
deniq spine sunt. insi passio¬
nũ tarnaliũ punctiones: Qͥ
postremo materia lapidum:
nisi caritate media cũi ꝑmixta
coherentium structura iurtu¬
tũ: ager ergo pigri ⁊ stulti ho¬
minis urticis spinisq replet᷑:
cũ caro cuĩpiam ociose uinen¬
tis ñ ꝑdisciplinam continui la¬
boris extolitur: s in uolupta¬
tis ares lasciuie mollit de sid̾i
o enutritur. Lapidum quoq
maceria labefcã diruitur:
tꝑtota uirtutũ fabrica uelt̃
inpactis incontinentie arie¬
tib dissipatur. princeps enĩ
cocoꝵ destruxit muros ierłm
Cotorum aũ princeps. iure af¬
seritur uent̾ cui nimirũ a
cotis laborioso oꝑe seruitur.¬

Expanded text:
iri stulti, et ecce totum repleverant urticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . » Quid enim ager, vel vinea pigri hominis, nisi caro cujuslibet otiosi in spiritualis agriculturae laboribus desudare nolentis? Quid autem urticae, nisi gulae prurigines et carnales illecebrae? Quomodo denique spinae sunt, nisi passionum carnalium punctiones? Quid postremo maceria lapidum nisi charitate media cum permista cohaerentium structura virtutum? Ager ergo pigri et stulti hominis urticis spinisque repletur, cum caro cujuspiam otiose viventis, non per disciplinam continui laboris excolitur, sed in voluptatis atque lasciviae mollitur desiderio et enutritur. Lapidum quoque maceria labefacta diruitur, quia tota virtutum fabrica, velut impactis incontinentiae arietibus, dissipatur. Princeps enim coquorum destruxit muros Hierusalem. Coquorum autem princeps jure asseritur venter, cui nimirum a co
Abbreviated transcription (Latin):
petre. uuln̾a sunt redempto¬
ris. Que profecto ñ casu quĩ¬
q sunt. lãtee scilicet ⁊ clauo¬
rum: s qr nos fueramus qͥn¬
q sensuũ uuln̾ib sauciati
ꝑ has quinq plagas. saluti su¬
mus ꝑpetue restituti. Iste
his ergo foraminib di colũ¬
ba consistit: qr scã q̃lib a¬
nima totã ꝓprie salutis spẽ
in sui redemptoris passione
constituit. Ibiuesit abanti¬
pitris incursu defenditur. qr
a cunctis malignorũ sp̃uum

Expanded text:
e vulnera sunt Redemptoris, quae profecto non casu quinque sunt, lanceae scilicet et clavorum; sed quia nos fueramus quinque sensuum vulneribus sauciati, per has quinque plagas saluti sumus perpetuae restituti. Istaehis ergo foraminibus Dei columba consistit, quia sancta quaelibet anima totam propriae salutis spem in sui Redemptoris passione constituit. Ibi velut ab accipitris incursu defenditur, quia a cunctis malignorum sp
Abbreviated transcription (Latin):
medullitus anhelare: mollia
q̃q ⁊ iocunda contempnere:
dura u̾o ⁊ asꝑa prodiuio libẽ¬
ter amore: Hanc ebrietatem
fr̃s km̃i continna nobis necẽe
ẽ orõnit instantia q̃rere. hãc
uelut aridis mentis nr̃e faci¬
b. tota debemus intentione
sitire. Querat ergo assidue a¬
nimanrã hunc spm̃: quoue¬
getante uiuat. quo illustran¬
te uideat: quo docente sapi¬
at: quo duce in offeuso amo¬
ris tursu ad prĩam tendat.

Expanded text:
medullitus anhelare, mollia medullitus anhelare, mollia quaeque et jucunda contemnere, dura vero, et aspera pro divino libenter amore perferre? Hanc ebrietatem, fratres mei, continuae nobis necesse est orationis instantia quaerere; hanc, velut aridis mentis nostrae faucibus tota debemus intentione sitire. Quaerat ergo assidue anima nostra hunc Spiritum, quo vegetante vivat, quo illustrante videat, quo docente sapiat, quo duce, inoffenso amoris cursu ad patriam tendat.
Abbreviated transcription (Latin):
deo ẽ. Quis ẽ aũ sp̃t inundi: Ille
profecto ẽ. qui suadet hominec
diuma p̃cepta cõtempn̾e: t̾re¬
nit negotiis delectabilit̾ in here¬
re mundane dñationis culmẽ
appetere: carnalis illecebre pas¬
sionib turpit̃ subiacere : tran¬
sitorie possessionis fines exten¬
dere: tumido suꝑ biefastu suꝑ
proximos uira potestatis am¬
bire. Et contͣ spt̃ qui ex deo est.
quas replet mentes adcelestia ꝓ¬
uocat: ⁊ expulso torporis ⁊ ne¬
gligentie frigore ad amorem
diuinũ inflaminat  pecalan¬
tia carnis desidĩa reprimit: et
lib̾um cor abonn t̾rena delecta¬
tione suspendit. Ille reddit ho¬
minẽ ad despitienda prosꝑa ri¬
gidum: ad adñsa suꝑanda ro¬
bustum. Ille exhibet bñ iuẽ¬
tib humilĩt subditũ ille obi¬
cit praue agentib iniura lib̾e
auctoritatis erectum. Ille quẽ
etate ueratiter ebris de quib
amale insanientib dicebat᷑
qr musto plem sunt isti: Nũ
ta despicere atq ad ea que nõ
indentur totomentis desid̾io

Expanded text:
 Quis est autem spiritus mundi? Ille profecto est qui suadet homines divina praecepta contemnere, terrenis negotiis delectabiliter insudare, mundanae dominationis culmen appetere, carnalis illecebrae passionibus turpiter subjacere, transitoriae possessionis fines extendere, tumido superbiae fastu super proximos jura potestatis ambire. Econtra, Spiritus qui ex Deo est, quas replet mentes ad coelestia provocat, et, expulso corporis et negligentiae frigore, ad amorem divinum inflammat, petulantia carnis desideria reprimit, et liberum cor ab omni terrena delectatione suspendit. Ille reddit hominem ad despicienda prospera rigidum, ad adversa superanda robustum; ille exhibet bene viventibus humiliter subditum; 111 ille objicit prave agentibus in jura liberae auctoritatis erectum; ille, quem etate veraciter ebrii, de quibus a male insanientibus dicebatur: «Quia musto pleni sunt isti .» Nuta cuncta despicere, atque ad ea quae non videntur, toto mentis desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
ñtimide s fidenter aggredim᷑:
qr de quo loqui uolumius. ab ip̃o
concipinus ut loqui digne ua¬
Rimo itaq notand̾
annisu memorie cõ
spc mereatur afflari. Licet cone¬
tur. licet ad tp̃c eniti uideatur̃
sus assurg̾e:: nũqͣm deo placiti
oꝑis ualet fructus afferre.ar¬
bor namq solo radicitiss fixa suc¬
cos exfuligine concipit: quib
ꝑ int̾iora diffusis. ⁊ in increnen¬
ta se roboris engit: ⁊ g̾men enł¬
tit. Quiq aũ fideles arbores su¬
mus: intra sc̃e nemus eccĩe il¬
lius sũmi agricole dispõne plã¬
rati. Quam plantationẽ. pan¬
lus indicabat ephesiis: cumdi¬
cebat. Ut det nobis scd̃m diui¬
cias głie sue uirtutẽ corrobora¬
ri ꝑ sp̃m eius inint̾iorẽ hominẽ¬

Expanded text:
n timide, sed fidenter aggredimur, quia, de quo loqui volumus, ab ipso concipimus ut loqui digne vaimo itaque notandum annisu memoriae comsancti Spiritus mereatur afflari, licet conetur, licet ad tempus eniti videatur, sus assurgere, nunquam Deo placiti operis valet fructus afferre. Arbor namque solo radicitus fixa succos ex uligine concipit, quibus per interiora diffusis, et in incrementa se roboris erigit et germen emittit. Quique autem fideles arbores sumus intra sanctae nemus Ecclesiae, illius summi Agricolae dispositione plantati. Quam plantationem Paulus indicabat Ephesiis, cum dicebat: «Ut det vobis secundum divitias gloriae suae virtute corroborari per Spiritum ejus in interiorem homine
Abbreviated transcription (Latin):
pħa ꝑhibet dicens. Et enim sir¬
maiit orhem t̾re qui nõ com¬
mouebit᷑. Siergo ut in fruc¬
tuose arbores arescere nolu¬
mus si securib extidi. ac depu¬
tari ignib utilit̾ formidarins.
m illa suꝑnorũ ciuiũ prĩa. in hu¬
manitate redemptoris nr̃i. ꝑca
ritatis glutinũ spei nr̃e radix
semꝑ nihereat: ad proferendes
bone oꝑationis fructus. in robͤ
fortitudinis firmit̾ cõnalescat.
S sic̃ arbor si sine gestantis suc¬
ti humore deseritur: protinus ex
germen pot̾it ẽẽ fecunda. Ille
desid̾ium excitat: iures in fundit.
Illustrat si qiuidem ut uideamus
prouocat ut uelimus: roborat
ut bona que uolumus. imple¬
re ualeamus. Ex illa nempe fe¬
cunditate ꝓdeunt lacrime nr̃e
ex illa compunctiones m̃tiumͭ
ex illa confessio pcc̃orum. Sicut
labitur: ita ⁊ eadem anima si
sp̃t uinificator abscesserit. necc̃e
ẽ moriatur. Sine cuius uideli¬
cet muñe nec ad agnitionem
dĩ qualibet rõne ꝑtingere. nec
ea que dĩ sunt. possumus alicͣte¬

Expanded text:
perhibet, dicens: «Etenim firmavit orbem terrae, qui non commovebitur .» Si ergo ut infructuosae arbores arescere nolumus, si securibus excidi ac deputari ignibus inutiliter formidamus, in illa supernorum civium patria, in humanitate Redemptoris nostri per charitatis glutinum spei nostrae radix semper inhaereat, ut ad proferendos bonae operationis fructus, in robur fortitudinis firmiter convalescat. Sed sicut arbor si vegetantis succi humore deseritur, protinus exsgermen poterit esse fecunda. Ille desiderium excitat, vires infundit. Illustrat siquidem, ut videamus; provocat, ut velimus; roborat, ut bona quae volumus implere valeamus. Ex illa nempe fecunditate prodeunt lacrymae nostrae, ex illa compunctiones mentium, ex illa confessio peccatorum. Sicut labitur, ita et eadem anima, si Spiritus vivificator abscesserit, necesse est moriatur, sine cujus videlicet munere nec ad agnitionem Dei qualibet ratione pertingere, nec ea quae Dei sunt possumus aliquate
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Sic menarrabili modo be¬
ata maria ⁊ mr uirgo ẽ. dũ
fructus ꝑ egrinationis excitit.
integritas dispendium ñ incur¬
rit. Apud qm ita celestis ꝓui¬
dencia negotii ip̃ius conditio¬
nem disposinit: nt magis obe¬
dientiam exib̾et in mandato
cum honorificentiã agnosc̾et
ex angelo. Neq enim fidem de¬
rogat nuncii: q̃ dignitatẽ intł¬
ligit. nuntiante sibi angelo ⁊

Expanded text:
ria. Sic inenarrabili modo beria. Sic inenarrabili modo beata Maria et mater virgo est, dum fructus peregrinationis exstitit, et integritatis dispendium non incurrit. Apud quam ita coelestis providentia negotii ipsius conditionem disposuit, ut magis obedientiam exhiberet in mandato, cum honorificentiam agnosceret ex angelo. Neque enim fidem derogat nuntii, quae dignitatem intelligit, nuntiante sibi angelo et
Abbreviated transcription (Latin):
mrĩs eius. mrĩs nr̃e eccĩe forma
constituitur: ip̃a eam mt̃ pro¬
cellas scłi frementes aspiciat:
ip̃a int̃cursus mundiales con¬
tinua orõne confoueat. Neq
enim dubium illa q̃meruit ꝓ
lib̾andis darepreciũ: posse lib̾¬
atis imꝑtiri suffragium. Nr̃a
int̾ hec or̃o iugis ad dnm diri¬
gatur. ut qui ꝑ honore noĩs
sui inscera illa que scĩficauit
intrauit ͥ nos sedulitate debi¬
ta ueneramr: ꝓ sit nobis ad
remedium. ꝙ ꝑ eam se nobis
dedit inp̃ciũ. Mento beatama
nas tunc ⁊̃ letabatur. tum singu¬
larẽ medicinam pudico alno
gestabat. Senciebat quidem¬
tiuidem pondera uentris: que
pudorem ñ ꝑdiderat castitatis.
mirabatur partus insignia:
q̃ nulla nou̾at uiri contagia.
O bene fetunda uirginitas: q̃
nouo mauditoq genere. ⁊ m̃r
diti posuit ⁊ uirgõ. Pepit eum
a quo cepit: portauit. a quo cre¬
ata extitit. Si quidem ip̃e est
auctor marie: qui ẽ ortus ex mna¬

Expanded text:
matris ejus, matris nostrae Ecclesiae forma matris ejus, matris nostrae Ecclesiae forma constituitur, ipsa eam inter procellas saeculi frementes aspiciat, ipsa inter cursus mundiales continua oratione confoveat. Neque enim dubium illam quae meruit pro liberandis dare pretium, posse liberatis impartiri suffragium. Nostra inter haec oratio jugis ad Deum dirigatur, ut qui pro honore nominis sui viscera illa quae sanctificavit intravit, nosque sedulitate debita veneramur, prosit nobis ad remedium, quod per eam se nobis dedit in pretium. Merito beata Manas tunc etiam laetabatur, cum singularem medicinam pudico alvo gestabat. Sentiebat quidem pondera ventris, quae pudorem non perdiderat castitatis. Mirabatur partus insignia, quae nulla noverat viri contagia. O bene fecunda virginitas, quae novo inauditoque genere, et mater dici possit et virgo! Peperit eum a quo coepit, portavit a quo creata exstitit; siquidem ipse est auctor Mariae, qui est ortus ex Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tipiens uirgo. pariens uirgo:
uirgo gramda: uirgo fecũda.
uirgo ꝓpetua. Quid miraris ħ
oħo : Dm̃ sic nasci oportuit:
qũ dignat᷑ ẽ eẽ ħ o. Int̾ea toto
affectu ad auxilium bẽ uirgi¬
nis nos conferamns: nos ima¬
nimes. enus om̃i insu pr̃otinia
imploremus. Et dum nos eã
supplici obsequio frequenta¬
mus int̾ris  ip̃a nos sedula p̃¬
ce cõmendare dignetur ince¬
lis: apd̃ dñm dm̃ nr̃m qui intri¬
nitate uiuit ⁊ regnat d̃s ꝑinfi¬
dilectissim. auctorinr̃o mł¬
tum nos debere conditos plũ
redemptos: redemptiomiꝰ nr̃e
cõmeritum ueneremur. et
illum sacratissimũ uterum.
ex quo homini d̾s unitus ap¬
paruit: ⁊ si nõ honorificamus
m̃itis. saltem celebremus ob
partim eius fulgore resꝑas:
tam arrogancia cm̃ gula ꝑ¬
diderat: huuis satre uirginis
partus ñ solum restaurauit
diruta: s ⁊̃ tribuit sempit̃na.
Et iccirco cunctis p̾comis uene¬
remur auctricem: que dum
auctorẽ suũ contepit. excelsũ

Expanded text:
iens virgo, permanens virgo; virgo gravida, virgo fecunda, virgo perpetua. Quid miraris, o homo? Deum sic nasci oportuit, quando dignatus est esse homo. Interea toto affectu ad auxilium beatae Virginis nos conferamus, omnes unanimes ejus omni nisu patrocinia imploremus. Et dum nos eam supplici obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis apud Dominum Deum nostrum, qui in Trinitate vivit et regnat Deus per infidilectissimi, auctori nostro multum nos debere conditos, plus redemptos, redemptionis nostrae commercium veneremur, et illum sacratissimum uterum, ex quo homini Deus unitus apparuit, etsi non honorificamus meritis, saltem celebremus obspartim ejus fulgore respersatam arrogantia quam gula perdiderat, hujus sacrae Virginis partus non solum restauravit diruta, sed etiam tribuit sempiterna. Et idcirco cunctis praeconiis veneremur auctricem, quae dum auctorem suum concepit, excelsum
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝙ nascetur ex cescm̃ uoca¬
bitur filius dĩ hiis maria au¬
ditis  iam fidĩ semine graui¬
da. prius ⁊ xp̃m mẽnte. quã
uentre concipiẽs: idit ange
sus uirginis panditur: spõsus
Et qui toto mundo nõn capit᷑
puelle innupte mẽbris infs̃i¬
dĩtur. Namandite fĩs quomͦ

Expanded text:
quod nascetur ex te Sanctum, vocaquod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . His Maria auditis, jam fidei semine gravida, et prius Christum mente quam ventre concipiens, respondit Angelsus Virginis panditur, coelestiet qui toto mundo non capitur, 47 puellae innuptae membris infunditur. Nam audite, fratres, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑit saluatorẽ. Electa qͥp¬
pe ẽ iurgo integra. cin fenii¬
ditas mñs daretur: ⁊ fcã est fe¬
cunda m̃r in qua uirginis in¬
tegritas scruaretur. Sienim
cogitemus iurginẽ. q̃ sine con¬
cupiscencia carnis concepit car¬
nem. ⁊ sine niro concepit ui¬
rum. ⁊ si uoluerimus quere
rerõnẽ in ip̃a nr̃a inquisitio¬
ne subcumbimus cum scrip¬
tum sit gen̾ationẽ eius quis
enarrabit. Nam ⁊ ip̃a beata
maria tirius hodie natalicia
celebramus: quẽ credendo pe¬
ꝑit. credendo conceꝑit. Deni¬
q cum diuinũ issi partumũ an¬
gelus nũciasset: at illa quip¬
pe castitatis conscia. diuine
dispensationis ignara: ange
tibi. Nonexpauescas partum
uirgo nec metuas: n multũ
sis mexꝑta formidine. Tm̃cre¬
de ⁊ concepisti: ama ⁊ peꝑisti.
inde nonẽ ꝙ metuas. Et uirt᷑
altissimi obumbrabit tibi: inde
ẽ ꝙ gaudeas. Tunc enm seque¬
retur dolor partum: si p̃cederet
libido conceptum. Nũt u̾o sp̃c
rescigerabit tibi te: subsua

Expanded text:
perit Salvatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris daretur; et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Si enim cogitemus virginem, quae sine concupiscentia carnis concepit carnem, et sine viro concepit virum, et si voluerimus quaerere rationem, in ipsa nostra inquisitione subcumbimus, cum scriptum sit: Generationem ejus quis enarrabit ? Nam et ipsa beata Maria, cujus hodie natalitia celebramus, quem credendo peperit, credendo conceperat. Denique cum dominicum illi partum angelus nuntiasset, ac illa quippe castitatis conscia divinae dispensationis gratia, angeltibi . Non expavescas partum, virgo, nec metuas, neque multum sis inexperta formidine. Tantum crede, et concepisti; ama, et peperisti. erinde non est quod metuas, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; inde est quod gaudeas. Tunc enim sequeretur dolor partum, si praecederet libido conceptum. Nunc vero Spirrefrigerabit tibi sub umbracu