comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si tibi difficile est. per onines libros
uigilantem cordis oculum ducere. in hoc
loco saltem diligentius quȩ referuntur ad¬
uerte. Prima inquit exite sors chaath. et
facta est filiis aaron. sacerdotib qui erant
inleuitis. Cui primam sortem decebat ex¬
ire. cui oportebat primatus dari. nisi aa¬
ron primo pontifici. primo inuitȩ meri¬
tis. primo in honorib et uirtute . certũ
est apud nos nunc saltem quod non sit
sors ista fortuita. sed assit uirtus superna.
gubernans eam secundum diuinȩ proui¬
dentiȩ uditium. Ubi ergo filiis a aron
prima babitacula sors hȩc iusta decernit:
Intribu inquit uida. et intribu symeon.
et intribu beniam. persortem ciuitates
tredecim. uides quomodo electis uiris in
electis tribub habitacula dispensantur.
Quos autem oportuit secundam sortem
suscipere: filios inquit chaath. qui reliqui
erant post filios aaron. et quas tribus isti ac¬
cipiunt : Intribu inquit effrem. et intribu

Expanded text:
Sed si tibi difficile est per omnes libros Sed si tibi difficile est per omnes libros vigilantem cordis oculum ducere, in hoc saltem loco diligentius quae referuntur adverte. Prima, inquit, exit sors Caath, et facta est filiis Aaron sacerdotibus qui erant in Levitis. Cui prima sors debuit exire, cui oportebat primatum dari, nisi Aaron primo pontifici, primo in vitae meritis, primo in honoribus et virtute? Certum est apud nos nunc saltem quod non sit sors ita fortuita, sed adsit virtus superna, gubernans eam secundum divinae providentiae judicium. Ubi ergo filiis Aaron prima habitacula sors haec justa decernit? In tribu, inquit, Juda, et tribu Simeon, et in tribu Benjamin, per sortem civitates duodecim. Vides quomodo in electis viris, et in electis tribubus habitacula dispensantur. Quos autem oportuit secundam sortem suscipere? Filios, inquit, Caath qui reliqui erant post filios Aaron. Et quas tribus ipsi accipiunt? In tribu, inquit, Ephraim, et in tribu
Abbreviated transcription (Latin):
et tertũ uel quarti. quamprimo om¬
nium obseruauimus innumeris. Sost¬
ea enim quam ordinate fuerant duode¬
cim trib per quatuor orbis terre par¬
tes. circa archam testamenti dñi excu¬
bias agere. et statutȩ sunt tres quidẽ
tribus aboriente. et tres ab africo. uel
ameridiano. Tres autem adnare quod
est adoccidentem. tres uero adahuilonẽ.
qui est septentrio. ibi etiam isti perquat¬
tuor orbis terrȩ partes eodem ordine de¬
putantur. Et aboriente quidem ubi erat
trib uida. quȩ erat inter ceteras prima.
a aron atq eius filii collocantur. Chaath
uero filii qui erant reliqui. archam te¬
stamenti dnĩ leuare ihumeros. & tubis
canere statuuntur. ita ut prima tuba ce¬
cinisset. mouerent castra ii qui erant ab
oriente. Cum uero secunda cecinisset. ii
qui erant ameridiano consurgerent. Ter¬
tia ab occidente. quarta abaquilone.
ordine geritur: Intuere diligentius. et
momini scriptura hec ita inuenies ordina

Expanded text:
et tertii, vel quarti, quam primo omet tertii, vel quarti, quam primo omnium observavimus in numeris: postea enim quam ordinatae fuerant duodecim tribus per quatuor orbis terrae partes circa arcam testamenti Domini excubias agere: et statutae sunt tres quidem tribus ab oriente, et tres quidem ab Africo, et meridiano, tres autem ad mare quod est ad occidentem, tres vero ad aquilonem, qui est septentrio: ubi etiam isti per quatuor orbis terrae partes eodem ordine deputantur, et ab oriente quidem, ubi erat tribus Juda, quae erat inter caeteros prima; Aaron atque filii ejus collocantur: Caath vero et reliqui qui erant filii arcam testamenti Domini levare in humeros et tubis canere statuuntur; ita ut cum prima tuba cecinisset, moverent castra hi qui erant ab oriente; cum vero secunda cecinisset, hi qui erant a meridiano consurgerent; tertia ab occidente, quarta ab aquilone. ione et ordine geritur. Intuere diligentius, et in omni Scriptura haec ita invenies ordinata.
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit. inbeniamin. et post modum ad
ceteros inquib fuit ultimus dan. Ita ne¬
cesse est esse aliquam rationem &iam
inordine sacerdotalis et leuitice sortis. ut
alii prima. alũ secunda. alii uero tertia.
sors ducatur. per quas illa uelilla loca uni¬
cuiq decernantur. dicuntur autem filii
ẽẽ leui gerson et chaath & merari. Et
ostencditur prima. tenuisse inhonore cha¬
ath. quia filii chaath fuerunt amrom mo
pars quidem plebis effecta est sacerdotalis.
quȩ est a aron et filĩ eiuis. Moyses autem
insacerdotali orctine. aut siquid &iam
plus insacerdotali ẽẽ potest. habendus ẽ.
Alia uero ẽ ratio defiliis eius. Ceteri autẽ
et filiis chaath secundum ordinem tenu¬
eruit. intribu leui. qui sunt exisachar
et chebron et orel. Tum deinde post¬
hoc accipiunt partem post chaath ex
filuis leui. gersom tertio loco. Nouissimꝰ
uero omnium merari. Hec autem est:
differentia primi ordinis. et secundi.

Expanded text:
cecidit in Benjamin, et postmodum inter cecidit in Benjamin, et postmodum inter caeteros in quibus fuit ultimus Dan: ita necesse est esse aliquam rationem etiam in ordine sacerdotalis et Leviticae sortis, ut alii prima, alii secunda, alii vero tertia sors ducatur, per quas illa vel illa loca unicuique decernuntur. Dicuntur autem filii esse Levi, Gerson, et Caath, et Merari, et ostenditur primatum tenuisse in honore Caath, hoc est, qui filii Caath fuerunt ex Amram:pars quidem quaedam plebis effecta est sacerdotalis, quae est Aaron et filii ejus. Moyses autem in sacerdotali ordine, aut si quid etiam amplius sacerdotali esse potest habendus est: alia vero est ratio de filiis ejus. Caeteri autem ex filiis Caath, secundum tenuerunt in tribu Levi. Si qui sunt ex Issachar et Chebron et Ohoc accipiunt partem propter Caath, e filiis Gerson tertio loco, novissimus vero omnium Merari. Haec est autem differentia primi ordinis, secundi,
Abbreviated transcription (Latin):
orties filii israhel acceperunt sor¬
tes suas interra. leuitis autem in¬
hereditate solus sufficit ds̃. Ue¬
et primitias defructib afiliis isrł perprecep¬
tum dei. oportebat eos &iam deterra ut
ita dicam et dehabitaculis decimas acci¬
pere. hoc est enim abomnib decunas ac¬
cepisse. Et icdeo accedentes primarũ uiri
qui erant infiliĩs leui adeleararum sacer¬
dottim. et adiħm filium naue. et ad prin¬
cipes tribuum filiorum isrł. inselon inter¬
ra chanaan. dixerunt. Dñs precepit inma¬
nu moysi dari nobis ciuitates adinhabitan¬
dum. et suburbana earum animab nr̃is.
ciuitatib sorrem fieri. neforte indiscrete
et fortuitu inter leuitas celebrata diuisio
uderetur. Sicut ergo distributio sortis
quȩ facta est: infiliis istł. habuit rationẽ
qua quis prima sorte dignus haberetur.
et alius secunda. dequa prout potumus
iam ante tractauimus. Sed et deiis qui ꝑ
moysen tiltra iorcdanem. et abiħu interra
repromissionis acceperunt. ubi prima sors

Expanded text:
Omnes filii Israel acceperunt sortes suas in terra. Levitis autem haereditas solus sufficit Deus. Veet primitias de fructibus a filiis Israel per praeceptum Dei, oportebat eos etiam de terra, ut ita dicam, et de habitaculis decimas accipere, hoc est enim, ab omnibus decimas accepisse. Et ideo accedentes primarii viri, qui erant de filiis Levi ad Eleazarum sacerdotem, et ad Jesum filium Nave, et ad principes tribuum filiorum Israel in Selom in terra Chanaan dixerunt: Dominus praecepit in manu Moysi dari nobis civitates ad habitandum, et suburbana earum animalibus nostcivitatibus sortem fieri: ne forte indiscrete et fortuito inter Levitas celebrata divisio videretur. Sicut ergo distributio sortis, quae facta est in filiis Israel, habuit rationem, qua quis prima sorte dignus haberetur, qua et alius secunda, de qua ut potuimus jam ante tractavimus; sed et hi qui per Moysen ultra Jordanen et ab Jesu in terra repromissionis accipiunt, ubi prima sors
Abbreviated transcription (Latin):
millo altari offerebantur: quod habebat
primogenitus populus. sed insto ubi iħs
erat. hic cȩlestes hostię. hic uera sacrificia cõ¬
summantur. Eit ergo unus grex. et unus
pastor. illi priores iusti. et qui nunc sunt
xp̃iani. Uolo autem aclhorum oblationem
memoriam facete. &iam hystoriȩ cuiꝰdam.
si tamen dñs donare dignetur. ut explana¬
tionem spiritualem inuenire possimus.
Cacdebat aliquando populus indeserto. et
moriebatur. Uenit aaron pontifex. et ste¬
tit ĩmedio eorum. qui moriebantur. et
eorum qui uiuebant. ne ultra uastatio
mortis ꝓficeret &um inceteros. uenit &¬
nunc pontifea meus dñs. et itercessit me¬
dius inter morientes et uiuos. idest inter
eos qui exiudeis suam presentiam suscepe¬
runt. et inter eos qui non solum non su¬
sceperunt. sed semetipsos magis quam illũ
occiderunt. dicentes. Sanguis eius super
nos. et super filios nros. Unde et omius
sangis uistus qui effusus est super terrã.

Expanded text:
illi altari offerebantur quod habebat illi altari offerebantur quod habebat primogenitus populus, sed in isto ubi Jesus erat. Hic coelestes hostiae, hic vera sacrificia consummantur. Fit ergo unus grex, et unus pastor, illi priores justi, et qui nunc sunt Christiani. Volo autem ad horum probationem memoriam facere etiam historiae cujusdam, si tamen Dominus donare dignetur ut explanationem ipsius spiritalem invenire possimus. Cadebat aliquando populus in deserto et moriebatur . Venit Aaron pontifex, et stetit in medio eorum qui moriebantur et eorum qui vivebant, ne ultra vastatio mortis proficeret etiam inter caeteros. Venit verus pontifex meus et Dominus, et intercessit medius inter morientes et vivos, id est, inter eos qui ex Judaeis suam praesentiam susceperunt, et inter eos qui non solum non susceperunt, sed semetipsos magis quam illum occiderunt, dicentes: « Sanguis illius super nos, et super filios nostros ; » unde et « omnis sanguis justus qui effusus est super terram,
Abbreviated transcription (Latin):
figura et imago ueri altaris habeatur. nefor¬
te crastino inquiunt placeat uobis dicere.
quia iordanis finitimus est inter uos et
nos. et ipse determinat. et ideo non habetis
portionem in altario nr̃o. Hȩc illi responsa
miserunt. Sed uide amus nos. quid ficti
huius contineat sacramentum. Prior popłs
circumcisionis in ruben. qui fuerat primo¬
genitus designatur. Sed et gad quidem ip¬
se primogenitus ẽ exlia. et manasse nichi¬
hominus primogenitus. Quod autem di¬
co primogenitus. secundum tempus loqͦr.
Hȩc ergo dicuntur. ne inter nos et illos.
qui ante aduentum xp̃i fuerunt iusti.
diuisio aliqua ac separatio uideretur: sed
ut ostenderet sententia. & si ante aduen¬
tum xp̃i fuerant. fritres camen nrõs esse.
licet enum habuerint altare. tunc ante
aduentum saluatoris. sciebant tamen et
sentiebant. quia non esset illud altare uerỹ.
secl quia forma et figura erat futuri ueribu
hostiȩ et que possent auferre peccata. non

Expanded text:
figura et imago veri altaris habeatur, ne forfigura et imago veri altaris habeatur, ne forte crastino, inquit, placeat vobis dicere quia Jordanis finitimus est inter nos et vos et ipse decernit, et ideo non habetis portionem in altari nostro. Haec illis responsa miserunt. Sed videamus quid facti hujus continet sacramentum. Prior populus circumcisionis in Ruben, qui fuerat primogenitus, designatur; sed et in Gad, qui et ipse primogenitus est ex Zelfa; et Manasse nihilominus primogenitus. Quod autem dico primogenitus, secundum tempus loquor. Haec ergo dicuntur, ne inter nos et illos qui ante adventum Christi fuerant justi, divisio aliqua ac separatio videretur; sed ut ostenderetur, etiamsi ante adventum Christi fuerant, fratres tamen nostros esse. Licet enim habuerint altare tunc ante adventum Salvatoris, sciebant tamen et sentiebant quia non esset illud altare verum, sed quia forma et figura futuri veri hostiae et quae possent auferre peccata, non
Abbreviated transcription (Latin):
b et precib deculerunt. quia nondum re¬
ꝓmissiones consecuti sunt. expectantes ut
xim nr̃a uocatio compleretur. sicut dicit
apłs. Tunc demum perfectionem quȩ abeis
dilata fuerat. consequantur. cum munerib
quȩ accipiunt abiħu. ut unusquisq habi¬
tet inpace. omni bello atq omni impugna¬
tione cessante. Post hȩc lectum est nobis.
quia filiĩ ruben. et filii gad. et dimidia tri¬
bus manasse. qui erant transiordanem edi¬
ficassent aram ingentem. filii israhel reliꝗ
gnorantes quare hec ara fuisset extructa.
ut si forte tanquam discedentes adõ hoc fecis¬
sait. uelut apostatȩ effecti. et contra man¬
datum dĩ gerentes. ex pugnarentur areli¬
quis filiis israbel. Sin aliter. ut noscerent
causmi. Illi uero satis fatiunt deara. et di-¬
cunt. Scimus quia altare ur̃m est apud¬
uos. ubi iħs habitat. Nos autem fecimus¬
hoc altare adsimilitudinem illius altaris.
quod apud uos structum est. ut et apud nos

Expanded text:
bus et precibus detulerant; et quia nondum rebus et precibus detulerant; et quia nondum repromissiones consecuti sunt, exspectantes ut etiam nostra vocatio compleatur, sicut dicit Apostolus, nunc demum perfectionem quae eis dilata fuerat consequantur, cum muneribus quae accipiunt ab Jesu, ut unusquisque habitet in pace, omni bello atque omni impugnatione cessante. Post haec lectum nobis est quia filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus Manasse, qui erant trans Jordanem, aedificarent aram ingentem; filii vero Israel reliqui, ignorantes quare haec ara fuisset constructaut si forte tanquam discedentes a Deo hoc fecissent, velut apostatae effecti, et contra mandatum Dei gerentes, expugnarentur a reliquis filiis Israel; sin aliter, ut noscerent causam. Illi vero satisfaciunt de ara et dicunt: Scimus quia altare verum est, Jesus apud vos habitat; nos autem fecimus altare hoc ad similitudinem illius altaris quod apud vos constructum est, ut apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
gent circumcisione. Quod autem dicit pe¬
triuas macheras. hoc est exsaxo cultros non
ferro. artificis opere fibricatos. illud ostendit
quod sermo dĩ qui circuicidere. inauditoꝵ
cordib immunditias potest. non ẽ ex arte
gramatica. uel rethorica ueniens. neq doc¬
torum malleis edomitus. aut studiorũ cul¬
tib elimatus. sed ex illa petra descendens
que demonte sine manib abscisa est. et orbẽ
terre compleuit. ac dona spiritualia creden¬
ben. et filios gad. et dimidiam tribum ma¬
nasse. qui secum militauerant. adhostes ifra¬
heliticos superandos. et dimitit. eos ire ad
hereditatem suam. Datis his &iam mimerib
quib dam. sicut scriptum est. In quo uidet᷑
illud indicari mysterium. quod cum pleni¬
tudo gentium introierit. et quȩ repromis¬
si sunt eis ad nõ ibu perceperint illi qui per
moysen eruditi et instructi fuerant. et qui
nobis incertamine positis auxilia orationi¬

Expanded text:
gent circumcisione. Quod autem dicit pegent circumcisione. Quod autem dicit petrinas machaeras, hoc est, de saxo cultros, et non ferro artificis opere fabricatos, illico ostendit quod sermo Dei, qui circumcidere auditorum cordibus immunditias potest, non est ex arte grammatica vel rhetorica veniens, neque doctorum malleis edomitus, aut studiorum cultibus elimatus, sed ex illa petra descendens quae de monte sine manibus abscisa est, et orbem terrae complevit, et dona spiritalia credenben, et filios Gad, et dimidiam tribum Manasse, qui secum militaverant ad hostes Israeliticos superandos, et dimittit eos ire in haereditatem suam, datis his etiam quibusdam muneribus, sicut scriptum est. In quo videtur illud indicare mysterium, quod cum plenitudo gentium introiret, et quae repromissa sunt eis a Domino Jesu reciperent illi qui per Moysen eruditi et instructi fuerant, et qui nobis in certamine positis auxilia orationi
Abbreviated transcription (Latin):
probria egẏpti circumferre. Quid ꝓdest
ambulare perheremum. hoc est qupd
nos iuuat inbaptismo seculo renuntiasse.
et morum nr̃orum pristinas sordes ac ui¬
tiorum carnalium immunditias retur¬
re: Oportet ergo post digressionem rubai
maris. hoc est post grãm baptismi. aufer
egẏptiacis carere possimus opprobriis.
sonuntur ergo ille ipse macere petrinȩ.
et cultri lapidei. quib secundo circum¬
cisi sumus abibu ineo loco. quem petit
ibs et accipit. In loco quem possidet ĩnan¬
ma iusti. impso recondit et macberas. Si¬
pe ostendimus macheram uerbum dĩ dictũ.
quo uerbo absciduntur et purgantur peccia.
de anunab audientium. Hec ergo uirtus
uerbi diuini reconditur ineo loco. cui da¬
tur sermo scientie. et sermo sapientię. ut op¬
portuno tempore anima illa quȩ perdonũ
spiritus repleta est uerbo sapientiȩ. et uerbo
scientiȩ. ꝓferat istas macheras in eccłia. et
circumcidat secundo eos. qui secunda indi¬

Expanded text:
probria Aegypti circumferre? Quid enim prodest probria Aegypti circumferre? Quid enim prodest ambulare per eremum? hoc est, quid nos adjuvat in baptismo saeculo renuntiasse, et morum nostrorum pristinas sordes ac vitiorum carnalium immunditias obtinere? Oportet ergo post egressionem Rubri maris, id est, post gratiam baptismi, auferrnostrum, ut ita demum Aegyptiacis carere possimus opprobriis. Ponuntur ergo illae ipsae machaerae et cultri lapidei, quibus secundo circumcidimur ab Jesu, in eodem loco quem petit Jesus et accipit; in loco quem possidet in anima justi, in ipso recondit et machaeras. Saepe ostendimus machaeram verbi Dei dictum, quo verbo abscidantur et expurgentur peccata de anima audientium. Haec ergo virtus verbi divini reconditur in eo loco cui datur sermo scientiae et sermo sapientiae, ut opportuno tempore anima illa quae per donum Spiritus sancti repleta est verbo sapientiae et verbo scientiae, proferat machaeras in Ecclesia, et circumcidat secundo eos qui secunda indi
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamus ergo quis ẽ iste locus. in quo
habitare debet iħs. In monte inquit ef¬
frem. hoc est in monte fructifero. Qui
putas sunt innobis montes fructiferi.
in quib habitet iħs.: illi profecto. inquib
et mente ac spe semper excelsi sunt. Et licet
pauci ẽẽ possint tales. tamen siuel pauci
super reliquos omnes. quos nondum¬
dignos suo habitaculo principaliter iu¬
dicauerit. Nunc ergo uideamus. quȩ
sint macherȩ petrinȩ. quib circũcidit
iħs filios israhel. Si oretis ꝓnobis. ut sermo
nrͣ uiuens sit. et efficax. et acutior super
omnem macheram. prestabit et nobis
dñs iħs. ut uerbum dĩ quod loquimur.
aduos circumcidat omnem immundi¬
tiam. resecet impuritates. abscidat uitia
deauditorib. et amputet omne quouis
mentis. et efficatia naturalis obtegitur.
et sic peruerbum dĩ quod nunc machera
petrina dicitur. circuncidemini et uos¬
abiħu. & audietis quia abstulit opprobri¬
prodest exisse deegẏpto. et nobiscum op¬

Expanded text:
Videamus ergo quis est iste locus in quo cupit habitare Jesus: In monte, inquit, Ephraim, hoc est, in monte fructifero. Qui putas sunt in nobis montes fructiferi in quibus habitet Jesus? In illis profecto in quibuset mente ac spe excelsi sunt. Et licet pauci esse tales possint, tamen si vel pauci super reliquos omnes, quos nondum sub habitaculo principaliter induxit. Nunc ergo videamus quae sunt machaerae petrinae quibus circumcidit Jesus filios Israel. Sed oretis pro nobis ut sermo noster vivens sit et efficax, et acutior super omnem machaeram, praestabit et nobis Jesus Dominus ut verbum Dei quod loquimur ad vos circumcidat omnem immunditiam, resecet impuritatem, excidat vitia de actoribus, et amputet omne quo vis mentis et efficacia naturalis obtegitur; et sic per verbum Dei, quod nunc machaera petrina dicitur, circumcidemini ab Jesu: et audietis quia hodie abstuli opprobriprodest exisse de Aegypto, et nobiscum op
Abbreviated transcription (Latin):
iħu filio naue. Sedhȩc figuraliter continge¬
bant illis. quȩ nobis ꝓponerentur adformã.
ut et nos seruemus preceptum illud quod
iste opere impleuit. quod dicitur. Quanto
est. Site ducem ordinauerint. ne extolla¬
ris. sed esto inter eos quasi unus exipsis.
uide ergo quomodo dux erat poptili ipse
qui eos introduxerat in terram sanctam.
interram repromissionis. Ipse erat successor
moysi. et non ipse sibi permittit sumere.¬
sortem terrȩ. sed expectat ut accipiat por¬

Expanded text:
Jesu filio Nave. Sed figuraliter contingeJesu filio Nave. Sed figuraliter contingebant illis quae nobis proponuntur ad formam, ut et nos servemus praeceptum illud quod et iste opere implevit, quod dicitur: « Quantest: « Si te ducem ordinaverint, ne extollaris, sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Vide ergo quomodo duxerat populum, ipse qui eos introduxerat in terram sanctam, in terram repromissionis: ipse erat successor Moysi, et non ipse sumere permisit sortem terrae, sed exspectat ut accipiat por
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem et humilitatem. beati iħu
quia uere dignus erat ferre nomen iħu
dñi. et saluatoris nr̃i declarat. Ait enim.¬
Et declerunt inquit filuĩ isrł sortem iħu
filio naue insemetipsis. perpreceptũ dñi.¬
et declerunt ei ciuitatem quam petiit
t haminasare quȩ est inmonte effrem.
et eclificauit ibi ciuitatem. et habitauit
mea. Ipse est qui dedit hereditatem om¬
nib filiis uida. qui cdedit effrem et dimi¬
diȩ tribui manase. Ipse dedit et magnifi¬
co ilłi chaleb filio ieffone hereditatem. ipse mi¬
sit ternos persingulas tribus. qui uniuersã
terram peragrarent. Aatq describerent inlibro.¬
et reclirent eo ostenderent sibi. Ipse nusit
omnib sortes. et se innouissimis reseruauit.
Quare putas uoluit eẽ omnium nouissimus.
sine dubio ut esset omnium primus. Et
nec ipse sibi hereditatis sortem presumit.
sed apopulo accepit. Et illi dat populus
hereditam. aquo ipse perceperat. Sic enum
scriptum est. Et dederunt filii ifrł sortem

Expanded text:
suetudinem et humilitatem beati Jesu, qui dignus erat ferre nomen Jesu Domini et Salvatoris nostri, declarat; ait enim: Dederunt enim, inquit, filii Israel sortem Jesu filio Nave in semetipsis praecepto Domini: dederunt civitatem quam petivit Thamnath Saraa, quae est in monte Ephraim; et aedificavit civitatem, et habitavit in ea. Ipse est qui dedit haereditatem omnibus filiis Juda, qui dedit Ephraim et dimidiae tribui Manasse; ipse dedit magnifico illi Caleph filio Jephone haereditatem; ipse misit ternos per singulas tribus, qui universam terram peragrarent atque describerent, et ostenderent sibi; ipse misit omnibus sortes, et se in novissimis reservavit. Quare putas voluit omnium esse novissimus? Sine dubio ut esset omnium primus. Et nec ipse sibi haereditatis sortem praesumpsit, sed a populo accepit; et illi dat populus haereditatem, a quo ipse acceperat; sic enim scriptum est: Et dederunt filii Israel sortem
Abbreviated transcription (Latin):
retur. ex sarra uel ille isrł. exiacob uel
ille abraham exabram. et ut certum ẽ.
quod unus quisq uel angelorum uel ho¬
minum exiis quȩ sibi inuinguntur of¬
fitiis. et actib &iam nomina sortiatur.
typum et imaginem iste quȩ interrissum
continent. quȩ nunc inhanc scripturam.
mystice nobis per iħm naue filium designãt᷑.¬
Et deipsis puto ciuitatib dictum. edifica¬
buntur ciutates uidȩ. et habitabunt ibi.
et hereditabunt eas. Deipsis &iam dñs et
saluator dicit. quia multȩ mansiones sunt
apud patrem. Et deipsis credendum est
ciuitatib seruo illi qui bene negotiatus fu¬
erat dñm dicere. Habe potestatem supra
decem ciuitatsb. et alii supra quinq ci¬
uitates. Hȩc dediuisione sortium terrȩ
uidȩ ꝓferre aduos inquantum fas est¬
fuit. ausi sumus scriptura ꝓuocante. quę
celis. quȩ nobis occasionem dederunt. sen¬
tire dehis omnib quod misteria inhis cȩ¬

Expanded text:
retur ex Sarai, et ille Israel ex Jacob, vel retur ex Sarai, et ille Israel ex Jacob, vel ille Abraham, et ut certum est, quod unusquisque angelorum vel hominum ex his, quae sibi injungantur officiis et actibus etiam nomina sortiuntur: typum et imaginem istae quae in terris sunt continent, quae nunc in hac Scriptura mystice nobis per Jesum Nave filium designantur. De ipsis puto civitatibus dictum: « Aedificabuntur civitates Judae, et habitabunt ibi, et haereditabunt eam . » De ipsis etiam Dominus et Salvator dicit, « quia multae mansiones sunt apud Patrem meum ; » et de ipsis credendum est civitatibus servo illi qui bene negotiatus fuerit Dominum dicere: « Habe potestatem supra decem civitates , » et alii supra quinque. Haec de divisione sortium terrae Judae proferre ad vos, in quantum fas fuit, ausi sumus Scriptura provocante, quae coelis, quae nobis occasionem dederunt sentire de his omnibus quae mysteria in his coe
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates. singulis quibusq tribub conscri¬
buntur. nisi quia ut diximus illa cȩlestia
loca. in quib et ierusalem. et sion esse no¬
minatur. sine dubio et cetera quȩ his uel
uicina. uel comuncta sunt. loca hoc inse
cause et rationis continebant. incelis.
quod sorte distribui gubernabatur inbꝰ
tertis. hoc ergo est quod dispensauit di-¬
uina sapientia. nomina quedam lo¬
corum scribi inscripturis. quȩ mysticã
quandam interpretationem contine¬
ant. perquȩ indicetur nobis. quia hȩc
certis quibusq rationib et non casu uel
fortuitu fieri dispensentur. Sicut enim
non est putandum. quod fortuitu acci¬
derit. uerbi causa. ut ille angelus micha¬
caretur. alius uero raphahel. et ut ad
humana descenciam. sicut non fuit for¬
tuitu. ut ille patriarcha habraham uo¬
caretur. et ille isaac. et alius ifrahel. Sed
ne infemmis quidem casu accidit. sed cer¬
ta et diuma ratione. ut illa sarra uoca¬

Expanded text:
civitates singulis quibusque tribubus conscricivitates singulis quibusque tribubus conscribuntur: nisi quia illa coelestia loca, in quibus Jerusalem et Sion memoratur esse, sine dubio et caetera, quae his vel vicina, vel conjuncta sunt loca, hoc in se causa et ratione continebant in coelis, quod sorte distribuendo figurabatur in terris. Hinc ergo est quod dispensavit divina sapientia nomina quaedam locorum scribi in Scripturis, quae mysticam quamdam interpretationem contineant. Per quae indicatur vobis, qui haec cernitis, quibusque rationibus et non casu vel fortuito fieri dispensentur. Si enim non est putandum quod fortuito acciderit, verbi causa ut ille angelus Michar, alius vero Raphael et ut ad humana descendam sicut non fortuito ut ille patriarcha Abraham vocaretur: et ille Isaac, et alius Israel, sed ne in feminis quidem casu accidit, sed certe divina ratione ut illa Sara voca
Abbreviated transcription (Latin):
tem dirimantur offitio. Sic enim et apo¬
salutis. Adhorum igitur imitationem
sortes duci per iħm. & hereditatem per
unamquanq tribum. diuina dis pensa-¬
tione decerni. et per ineffabilem ꝓuiden¬
tiam dĩ. ac presentiam uhis sortib ad¬
plar.Qm̃quidem lex umbra dicitur ha¬
beri futurorum bonorum. et sicut dicit
uenerunt. quia accessistis ad sron mon¬
tem. et adciuitatem dĩ uiuentis ierusa¬
lem cęlestem. est aliqua incelis ciuutas.
quȩ dicitur ierusalem. et mons sion.
nam eẽt otiosum hoc et sine causa. qd̃¬
beniamin insorte sua accepit ierusalẽ.
et montem syon. nisi quia cȩlestis illius
ierusalem. ratio sine dubio hoc exigebat.
ut non alii quam beniam dari deberet
ierusalem terrestris. quȩ illius cȩlestis fi¬
guram seruat. ac formam. Si militer
autem debethlehem dicendum est. quod¬
non certa quadam ratione. inuide sortẽ
decernitur. uel chebron. uel aliȩ singule

Expanded text:
tem dirimantur officio. Sic enim et Apotem dirimantur officio. Sic enim et Apo capiunt salutis? » Ad horum igitur imitationem sortes, et duci per Jesum haereditatem, et per unamquamque tribum divina dispensatione decerni; et per ineffabilem providentiam Dei a praesentibus in his sortibus adeatur. Quoniam quidem lex umbram dicitur habere futurorum bonorum, et sicut dicit istum venerunt, quia « accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . » Est aliqua in coelis civitas quae dicitur Jerusalem et mons Sion. Non est utique hoc sine causa qBenjamin in sorte sua accepit Jerusalem et montem Sion. Quia coelestis illius Jerusalem ratio sine dubio hoc exigebat, ut jam aliqua Benjamin dari deberet Jerusalem terrestris, quae illius coelestis figuram servat ac formam. Similiter autem de Benjamin dicendum est quod certa aliqua ratione in Judae sortem decernitur, vel Hebron, vel al
Abbreviated transcription (Latin):
illius anime. uerbi causa. ut ille petri custos¬
ẽẽ sortitus sit. et alius pauli. uel alius unius
infantis deecclesia. dequorum angelis dicit
dñs. quia semper uident fatiem patris qui
icelis est. Dequib utiq dubitandum non
est. quod iuditio dĩ qui uel illorum dig¬
nitatem uel nr̃e animȩ adliquidum per¬
spicit qualitatem unius cuiusq nr̃m custo¬
diam sortiantur. sorte quadam mystica
xp̃i dispensatione directa : Ego autem
quantum adopinionem meam spectat.
puto audenter dicendum &iam deiis
uirtutib quȩ mundi huius ministeria
susceperunt. quod non fortuitu. uel casu
fluenta suffitienter exhibeat. Alia imbriũ.
alia uentorum. alia marinis. alia autẽ
terrestrib animalib. uel singulis quib ꝙ
interra gignentib animalib presit. sed
ẽẽ inhis singulis sacramenta ineffabilia
diuinȩ dispensationis. ut orline suociinc¬
ta et competenti per unamquanq uirtu¬

Expanded text:
illius animae, verbi causa, et Petri custosillius animae, verbi causa, et Petri custos fortuitu sit, et alius Pauli, vel alius unius infantis de Ecclesia, de quorum angelis dicit Dominus « quia semper vident faciem Patris qui in coelis est ; » de quibus utique dubitandum non est quod judicio Dei, qui vel illorum dignitate vel nostrae animae aliquid perspicit, et qualitatem uniuscujusque nostrum et custodiam sortitur sorte quadam mystica Christi dispensatione directa. Ego autem, in quantum ad opinionem meam spectat, puto audenter dicendum etiam de his virtutibus quae mundi hujus ministeria susceperunt, quod non fortuitu vel casu ifluenta sufficienter exhibeat, alia imbrium, alia ventorum, alia marinis, alia autem terrestribus animalibus singulis quibusque a terra gignentibus praesit: et esse in his singulis sacramenta meffabilia divinae dispensationis, ut ordini suo cuncta et competenti per unamquamquam virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tem suscipere. ut uerbi causa egyptiorum.
alii autem angelo yduneorum. alii mo¬
abitarum. et alii indiam uel unamquãq
nationem earum. quȩ sunt super terras.
sed et ibi etiam. si secundum numerum an¬
glorum dĩ dicantur sorte gentes ẽẽ diuisȩ.
tamen illa sors sicut inbominib dixinus.
quia cłĩ uiditium quod in occulto est sors
pindit inpublico. ita &iam ibi fuisse cre¬
denclum ẽ. ut promerito et uirtute sua unꝰ¬
quisq angelus illam. uel illam gentem indi¬
uisione susceperit. Et quid dico demagnis
et degeneralib reb. cum ne persingulos qui¬
dem nr̃m absq huiusinodi sorte. quȩ dĩ u¬
ditio dispensatur. euenire dicendum est.
uerbi causa. ut alius nr̃m talem uel talem
uitam statim anatiuitate sortiatur. Uel cer¬
te illud quod erga homines geri exscriptu¬
ris sanctis sepe docuimus. quod etboni an¬
geli assint homini et contrariĩ. quod non¬
utiq fortuitu. et absq uiditio ille angelus

Expanded text:
lam suscipere, verbi gratia Aegyptiorum: lam suscipere, verbi gratia Aegyptiorum: alii autem angelo, Idumaeorum, Moabitarum; et alii Indiam vel unamquamque nationem earum quae sunt super terram. Sed et ibi etiamsi secundum numerum angelorum Dei dicantur sorte gentes istae divisae, tamen illa sors, sicut in hominibus diximus, quia Dei judicium quod in occulto est sors pandit in publico, ita etiam ibi fuisse credendum est, ut pro merito et virtute unusquisque angelus etiam et illam gentem in divisionem susciperet. Et quid dico de magnis et de generalibus rebus, cum ne per singulos quidem nostrum, absque hujusmodi sorte quae Dei judicio dispensatur, evenire dicendum est? Verbi causa, ut alius quidem nostrum talem vel talem vitam novitate sortitur; vel certo illud quod erga homines geri ex Scripturis sanctis saepe docuimus, quod et boni angeli adsint hominibus, et contrarii; quod utique fortuito et absque judicio sit ille angelus
Abbreviated transcription (Latin):
sideat aliqua uirtus huic offitio. quȩ uer¬
bi causa iħu filio naue nunc sortem heredi¬
tans distribuendi. non adaliquam grãm.
sed secundum hoc quod scit dõ placere. ductũ
prebeat sortis. et illi quidem fatiat euenire
quȩ prima sunt. quem scit apud dm̃ prinx̃
locum tenere. quo hoc quod in occultis ha
betur. ipud dm̃. sortis gubernatione etiam
hominib demonstretur. Alium uero face¬
re secundi loci. & alium tertii. Quod itage¬
stum. non solum interris arbitror. uerũ &.iã
incelestib. & huiusmodi sortem quȩ apud
dñmi meritorum contemplatione distingui¬
air. & iam illo tempore habitam. cũ diui¬
deret excelsus gentes. et disseminaret filios
adam̃. et constitueret fines gentium secun¬
dum numerum angelorum. Et facta est
portio dñi iacob. funiculuis hereditatis eius is¬
rahel. Uides ergo. quia ethic partem iacob¬
et funiculum ifrł. dñi dicit eẽ sortium :
Nonergo fortuitu arburanclum est. persor¬

Expanded text:
sideat aliqua virtus huic officio, quae versideat aliqua virtus huic officio, quae verbi causa Jesu filio Nave nunc sorte haereditatem distribuendi, non aliquam gratiam, sed secundum hoc quod scit placere Deo, ducatum praebeat sortis, et illi quidem faciat evenire quae prima sunt, quem scit apud Dominum primum locum tenere, ut hoc quod in occultis apud Deum habetur, sortis gubernatihominibus demonstretur, alium vero facere secundi loci et alium tertii, quod non solum in terris arbitror, verum etiam in coelestibus et hujusmodi sorte, quae apud Domimum meritorum contemplatione distinguitur, etiam illo tempore habeatur; cum dividerit Excelsus gentes, et disseminaverit filios Adam , et constituerit filios gentium secundum numerum angelorum Dei; et facta est portio Domini Jacob, funiculus haereditatis ejus Israel. Vides ergo et hic partem et funiculum Domini Israel dicit esse sortem. Nunc ergo fortuito arbitrandum venisse sor
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis eius. ut simus in laudem głe eius.
qui ante sperauimus iuxp̃o. Sed et ad the
salonicenses hȩc scribentem. Grãs agentes
dõ patri. qui idoneos nos fecit. in parte sor¬
tis scõrum inlumine. Tam multis igitur
exscripturis sanctis. decominemoratione
sortium testimoniis congregatis. quo ex
multorum locorum consideratione uirtu¬
tum rei possimus diligentius apprehende¬
re. Michi quidem ex his omnib uel euidens
acdhuc sensus aelliquidum patere non po¬
tuit. uel etiam dere tanta enuntiandi et
ꝓferendi archam metus insedit. Illud ta¬
men inquantum res patitur. contigisse
suffitiat. quod nobis abapłis sors ducta
designat. quia ubi exfide itegra. et ora¬
tione premissa sors ducitur. ea quȩ dei
uoluntas continet iocculto. sors homi¬
nib declarat inmanifesto. Secundum
interiorem uero indellectum. sicut paulꝰ
uidetur indicare cum dicit. In parte sor
et insupernis uirtutib sors agatur. et pre¬

Expanded text:
voluntatis ejus, ut simus in laudem gloriae ejus voluntatis ejus, ut simus in laudem gloriae ejus qui ante speravimus in Christo ; » sed ad Colossenses haec scribentem: « Gratias agentes Deo Patri, qui idoneos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine . » Tam multis ex Scripturis sanctis de commemoratione sortium testimoniis congregatis, quo ex multorum locorum consideratione virtutem rei possimus diligentius apprehendere, mihi quidem ex his omnibus vel evidens adhuc sensus ad liquidum patere non potuit, vel etiam de re tanta enuntiandi et proferendi animi metus insedit. Illud autem, in quantum res patitur, contigisse sufficiet, quod nobis ab apostolis sors ducta designat; quia ubi fide integra ac oratione praemissa sors dicitur, ea quae Dei voluntas continet in occulto sors hominibus declarat in manifesto. Secundum interiorem vero intellectum, sicut Paulus videtur indicare cum dicit: « In parte soet in supernis virtutibus sors agitur; et prae
Abbreviated transcription (Latin):
uel ibi contempnuntur sortes. aut ne ibi
quidem earum usus abicitur. & inueni¬
o quod aliquando cum deesset niumuero
inloco ude alium subrogari. conueni¬
entes apłi. qui utiq multo sapientiores
erant. quam ii qui nunc episcopos. uel
presbiteros. uel diaconos orcdinant. ele¬
gerunt duos. et statuerunt inmedio.
nec tamen deeis sibimet ipsis iuditium
permiserunt. ut illum facerent. quem
ipsi uoluissent. sed orantes inquit mise¬
runt sortem. ut ex illis duob quos statu¬
erant inconspectu dm̃i. idest ioseph quiuo¬
calutur barnabas qui cognominatus est
cecidit inquit sors super mathiam. et
annumeratus est cum undecim apłis.
Precedente namq oratione. non iam
casu sed ꝓuicdentia sors diuinum iuditi¬
um deferebat. Sed adhuc querebam in
nio paulum adephesios scribentem. dice¬
re dexpõ. In quo inquit sorte uocati
sumus. predestinati secundum ꝓpositum eiꝰ
qui omnia operatur secundum conscilium

Expanded text:
vel ibi contemnerentur sortes, aut ne ibi vel ibi contemnerentur sortes, aut ne ibi quidem earum usus alibi diceretur, et invenio quod aliqin locum Judae alium subrogari, convenientes apostoli qui utique multo sapientiores erant quam hi qui nunc episcopos, vel presbyteros, vel diaconos ordinant et elegerunt duos, et statuerunt in medio, nec tamen de his sibimetipsis judicium permiserunt, ut illum facerent quem ipsi voluissent; « sed orantes, inquit, miserunt sortem, » ut ex illis duobus quos statuerant in conspectu Dei, id est, Joseph qui vocabatur Barnabas, qui cognominatus est Cecidit, inquit, sors super Mathiam, et annumeratus est cum Christi apostolis . » Praecedente namque ratione, non jam casu sed prudentia sors divinum judicium deferebat. Sed adhuc quaerebam in nio Paulum ad Ephesios scribentem, dicere de Christo: « In qua, inquit, sorte vocati sumus, praedestinati secundum propositum ejus qui omnia operatur secundum consilium
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. Quȩ ergo sit ratio sortium apud me¬
met ipsum. requirebam. ut exmultis te¬
stimonuis scripturȩ quod latebat agnosce¬
rem. Inueniebam sane inscripturis &. iã
gentiles homines usos ẽẽ sortib. tum cũ
nauigaret ionas. et tempestas urgeret.
Auit namq ii qui nauigabant. Mit¬
tamus sortem. et sciamus cuius causa
hȩc tanta malitia est. Quasi sors tantũ
ualeret. ut prodere eum posset. cuius
causa periculum nauigantib inmine¬
ret. Et quamuis gentiles essent. & aliemi
acognitione dĩ. non tamen iuihac opinio¬
ne falluntur. sed quod uerum erat prodi¬
ionam. Querens ergo dehis. inuenio et
salomonem inprouerbiis dicentem. Con¬
tradictiones cohibet sors. & inter potentes
definit. Ueluti cessare ostendens contradic¬
tiones. ubi mutitur sors. Sed cumhec inte¬
stamento ueteri non pauca referri desorti¬
b inuenirem. conuerti me &iam adno¬
uum testamentum. ut uiderem siforte

Expanded text:
Jacob. Quae ergo ratio sit sortium apud meJacob. Quae ergo ratio sit sortium apud memetipsum requirebam, ut ex multis testimoniis Scripturarum, quod latebat agnosceremus. Inveni sane in Scripturis etiam gentiles homines usos esse sortibus, tunc cum navigaret Jonas et tempestas urgeret. Aiunt namque illi qui navigabant: « Mittamus sortem et sciamus cujus causa haec tanta malitia sit , » quasi sors tantum valeret, ut prodere possit, cujus causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent, et alieni a cognitione Dei, non tamen hac opinione falluntur, sed quod verum erat prodiJonam. Quaerens ergo de his, invenio et Salomonem in Proverbiis dicentem: « Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti cessare ostendens contradictiones, ubi mittetur sors. Sed cum haec in Testamento Veteri non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte
Abbreviated transcription (Latin):
sorte diuisit tribui ruben. et tribui gad.
et dimidiȩ tribui manassȩ. quȩ popos¬
cerant transiordanem accipere terram
illam. quam ceperunt filii isrł. Dedit au¬
tem iħs secundum preceptum dñi chaleb
filio ieffone. et tribui uida sortem. dedit
autem et tribui effrem. et illi quȩ super
erat dimidiȩ tribui manasse. Et post
hȩc congregauit inquit ineccłia filios
istabel. et dixit. Mittam sortem. et ꝓ¬
feram inconspectu dnĩ sortem. si prius
describentes terram. attulerinis mic hi
descriptionem eius. Et ita post hec sorti¬
b missis. hereditas populo dĩ distribuit.
et agitatur sors ista non fortuitu sed secũ¬
dum hoc quod predestinatum est adõ.
deniq trib beniamin. prima ibi accepit
sortem. ubi erat ieruialem. Post hȩc trib
simeon secunda post hȩc ysachar. deuide
rabulon. deinde aser. post etiam neptalĩ.
deinde dan. In quib nouissime ueniut
tresille trib quȩ exconcubinis descenderant

Expanded text:
sorte divisit tribui Ruben et tribui Gad sorte divisit tribui Ruben et tribui Gad et dimidiae tribui Manassae, quae poposcerant trans Jordanem, accipere terram illam quam poposcerant filii Israel. Dedit autem ipse Jesus secundum praeceptum Domini Chaleb filio Jephonae, et tribui Juda sortem. Dedit autem Ephrem, et illi quae super erat tribui Manasse: et post haec congregavit in Ecclesia filios Israel, et dixit: « Mittam sortem et proferam in conspectu Domini, si prius describentes terram attuleritis mihi descriptionem ejus, » et ita post haec sortibus missis haereditas populo Dei distribuitur: et agitatur sors ista non fortuitu, sed secundum hoc quod praedestinatum est a Deo. Denique tribus Benjamin primam ibi accepit sortem ubi erat Jerusalem. Post haec tribus Simeon secundam: post haec Issachar, deinde Zabulon, deinde Aser, post haec etiam Nephthalim, deinde Dan : in quibus novissime veniunt tres illae tribus, quae ex concubinis descenderant
Abbreviated transcription (Latin):
nconsuetudine quidem hominum cũ
aliquid sorte diuiditur. forteutu uide¬
tur sors illa adillum. uel alia adaliũ
cadere. inscriptura autem sancta non
est na. Et aliquotiens querebam apud
memet ipsum. si dere tanta ac tali. pa¬
tres sancti orationib iuditium cominisis¬
sent. Quod si esset hoc apud sanctos ita
gestum. iam dealiis hominib uel genti¬
b nichil mirum uideri. si nichil habere¬
tur eximium iniis quȩ asanctis dicum¬
tur sorte diuisa. Sed uideamus. si forte
quod nobis quid uirtutis contineatur in
sortib manisestet. Incipiamus igitur a
leuitico. ubi scriptum est. Et accipient in
quit duas sortes. Sors una dño. et sors
una apompeo. hoc est transmissori. Et
super quencumq uenerit sors apompei.
accipient hẏrcum illum. et abducent¬
illum in locum heremi uiuum. et di¬
mittent eum ibi indimissionem suam.
alium uero hyrcum immolabunt dño.
et reliqua quȩ ibi sunt. quȩ utiq sci¬
unt qui legunt. Et iterum ibi moyses

Expanded text:
consuetudine quidem hominum, cum aliquid sorte dividitur, fortuitu videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere. In Scriptura autem sacra non ita est: et aliquoties quaerebam apud memetipsum si dere tanta ac tali patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videres, si nihil haberetur eximium in his quae a sanctis dicuntur sorte divisa. Sed videamus si forte itum quod nobis quid virtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipiamus ergo a Levitico, ubi scriptum est: « Et acquit, duas sortes, sors una Domino, et sors una Apopompaeo, hoc est transmissori. Et super quemcunque venerit sors, Apopompaei accipient hircum illum et abducent in locum eremi vivum, et dimittent illum in dimissionem suam, alium vero hircum immolabunt Domino, » et reliqua, quae ibi sunt, quae utique sciunt, qui legunt. Et iterum: ubi Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
re dĩ. et hereditate diuina. Sed qm̃ ad dñ
et saluatorem nr̃m ea quȩ deiħu scribuntur
referre consueuimus. fortassis &iam noster
omnis hic populus cdat aliquam partem meo
chño iħu. cum uelut locum quenlam ha¬
bitationis ei tribuit. Sedne inunosum ul¬
deatur eẽ quod dicitur. requiramus quomͦ¬
ei nos cdamus. serui eius habitationis locum.
Ego si possem bonus fieri. darem locum filio
dĩ inme. ut acceptum ame locum inani¬
ma mea. dñs iħs edificaret eum. et adorna¬
ret. et faceret meo muros in expugnabiles
et turres excelsas. et edificaret in me man¬
sionem si mererer dignam se et patre. Et
ita adornaret animam meam. ut capacẽ
cam suȩ sapientiȩ etõ totius sanctitatis effi¬
secum intrare. et inea facere mansionem.
ꝙ cenare &iam apud talem animam cybos

Expanded text:
re Dei et haereditate divina. Sed quoniam ad Dominum et Salvatorem nostrum ea quae de Jesu scribuntur referre consuevimus, fortassis etiam noster omnis hic populus dat aliquam portionem meo Domino Jesu, et velut locum quemdam habitationi ejus tribuit. Sed ne injuriosum videatur esse quod dicitur, requiramus quomodo ei damus nos servi habitationis locum. Ego si possum bonus fieri, dabo locum Filio Dei in me; et acceptum a me locum in anima mea Dominus Jesus aedificat, et facit in eo muros inexpugnabiles et turres excelsas, ut aedificet in me mansionem, si mererer, dignam se et Patre: et ita adornet animam meam, ut capacem eam suae sapientiae et totius sanctitatis effisecum intrare, et in ea facere mansionem, et coenare etiam apud talem animam cibos
Abbreviated transcription (Latin):
expellere omne quicquid non bene fruc¬
tificat. et abscidere fructum peccati. et
expurgare fructus iustitiȩ. Sed et rafam
inquit expelle. uel potius expurga dete
rafam. Rafaim inuenimus interpretatũ
resoluta mater. Est manima nr̃a uirtus
quedam. quȩ parit seusus. et uelut ma¬
ter est eorum sensuum. uel intellectuum.
qui ꝓcedunt a nobis. secundum quod elici¬
tur insacramento deanima. quasi demuliere.
Salua autem erit per filiorum generationẽ.
sipernanserit infide et ueritate. Ista ergo ma¬
ter. hoc est ista uirtus. animȩ. illis inquib
fortis et ualida est. acrobusta. generat
sensus ualidos ac potentes. et qui superari
a contradicente non possunt. inalus autẽ
uirtus ista resoluta ẽ. et remissa. quȩ in¬
dicatur exsensib cum languidi quidem
ꝓferuntur. & inepti. et nichil inse fortitu¬
iinis continentes. Hoc ergo significatur sub
nomine rafam. ut huiuscemodi denobis
matres remissas. quȩ sensus enerues et inu¬

Expanded text:
expellere quidquid non bene frucexpellere quidquid non bene fructificat, et abscidere fructus peccati, et purgare fructus justitiae. Sed et Raphaim, inquit, expelle, vel potius expugna de te. Raphaim invenimus interpretatum resolutae matres. Est et in anima nostra virtus quaedam quae parit sensum, et velut mater est eorum sensuum vel intellectuum qui procedunt ex nobis, secundum quod dicitur in sacramento de anima quasi de muliere: Salva erit autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et veritate . Ista ergo mater, hoc est, ista virtus, animae illi in qua fortis et valida ac robusta generatio generat sensus validos et potentes, et qui superari a contradicente in te non possunt. In aliis autem virtus ista resoluta est et remissa, quae indicatur ex sensibus, cum languidi quidam referuntur et inepti, et nihil in se fortitudinis continentes. Hoc ergo significatur sub nomine Raphaim: et hujuscemodi de nobis matres remissas esse, quae sensus ineruditos et inu
Abbreviated transcription (Latin):
bi obedientem. & subditam facere carnẽ.
uerendum est ne ueniat farao exegypto
&captiuam ducat infelicem animam.
& captiuos nos ducere legi peccati. Inue¬
nies quomodo ille farao qui est auctor
conscribit. Post hec etiam uidendum est.¬
quod filiĩ ioseph. questionem mouent he
reditatis. et maiorem sortem requirunt.
dicentes adiħm. Quare nobis declisti ihe¬
reditatem sortem unam. & pedaturam unã :
ego autem populus multus sum. et dominꝰ
bedixit me. Si ergo et nos populus sumus
abiħu. Populus multus es. ascende insaltũ
et munda tibi ipsi. & para locum iunterra.
& expurga ferereos. et rafam. Necesse est¬
ergo nos eicere ferezeos. Inuenumus. iutem
ferereos interpretari fructificationem. Sed
sicut sepe iam diximus dealiis nominib.
& in hoc duplex est interpretatio. Est enĩ
fructificatio bona. et fructificatio mala.
sicut et ineuangeliis designatur. Quia ar-¬
bor bona bonos fructus facit. et arbor ma¬

Expanded text:
bi obedientem et subditam facere carnem, bi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infelicem animam, et captivos ducere nos in legem peccati, invenies quomodo ille Pharao, qui est auctor conscripsit. qua. Filii vero Joseph quaestionem movent de haereditate majore; sortem requirunt, dicentes ad Jesum: Quare nobis dedisti in haereditate sortem et pedaturam unam? Ego autem populus multus, et Dominus me benedixit. Si ergo et nos populus multusab Jesu: Populus multus, ascende in saltum, et munda tibi ipsi, et para tibi locum in terra, et purga Pherezaeos et Raphaim. Necesse est nos ejicere Pherezaeos. Invenimus autem Pherezaeos interpretari fructificationem. Sed sicut saepe jam diximus de aliis omnibus, et in hoc duplex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et fructificatio mala, sicut in Evangeliis designatur, « quia arbor bona bonos fructus facit . »