comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facto quereret᷑. Tu tñ ꝑtem
nullũ ante artis institute. lo
um te amare iudeare. Est gͥ
magna ex ꝑte locus hic orato¬
parat colloquia locꝰ ꝯstitutã
pedum. strepitꝰ hominum.
corꝑum umbre. Et si quid est
hiͦ ait pꝰrem. pallor rubor. ti¬
tubatio. si qua alia signa ꝯ¬
turbationis ⁊ ꝯsciencie. ꝑret̾¬
ea restinctꝰ. ignis. gladius.
mouere. De inceps est locꝰ diale

Expanded text:
facto quaereretur; tu tamen patiare facto quaereretur; tu tamen patiare nullum a me artis institutae locum te amare videar. Est igitur magna ex parte locus hic oratoparatus, colloquia, locus, constitutum crepitus, strepitus hominum, corporum umbrae et si quid eius modi; at post rem: pallor rubor titubatio, si qua alia signa conturbationis et conscientiae, praeterea restinctus ignis, gladius cmovere. deinceps est locus diale
Abbreviated transcription (Latin):
Nam alia qꝗ sunt contrarioꝵ
gn̾a uelut ea que cum aliquo
inferunt᷑. ut dupplum simplũ
multa pauca longum breue
maiꝰ minus. St̃ ⁊ illa ualde ꝯ¬
tra que appellantur negãtia ea.
entib. ⁊ si ħ est illito non est
Quid .n. opus exemplo est ͤ Tan¬
tum intelligat᷑ in argumentã¬
to querendo ꝯtrariis omnib. ꝯ¬
traria conuenire. Ab adiunctis
autẽ posui equi exemplum. pau
lo autẽ multa adiungi quȩ sus¬
cipienda. si statuissemus ex
edicto scd̾ eas tabulas possessio¬
nẽ dari. qͥsͣ instituisset. cui testa¬
luenta factio nulla eẽt. S locus
hie magis ad ꝯrecturales cau¬
sas que u̾scut᷑ in uidiciis ualeti
cũ querit᷑ ꝙͥ aut sit. aut eue¬
nerit. aut. futurũ sit. aut ꝙͥ
omnino fieri posset. at loci qͥ
ip̃iꝰ forma tał est. Ad monet
autẽ. ħͥ locus. ut querat᷑ ꝙͥ añ
rem. ꝙͣ cum re. ꝙͥ post rem eue¬
u̾it. Nich ħ ad nos. ad ciconẽ
inquibat gallus nr̃ si quod ad
eum quis tale retułat. ut de

Expanded text:
nam alia quoque sunt contrariorum genera, velut ea quae cum aliquo conferuntur, ut duplum simplum, multa pauca, longum breve, maius minus. Sunt etiam illa valde contraria quae appellantur negantia; ea entibus: Si hoc est, illud non est. Quid enim opus exemplo est? Tantum intellegatur, in argumento quaerendo contrariis omnibus contraria non convenire. ab adiunctis autem posui equidelo ante, multa adjungi quae suscipienda essent, si statuissemus ex edicto secundum eas tabulas possessionem dari, quas is instituisset cui testamenti factio nulla esset. Sed locus is magis ad conjecturales causas quae versantur in judiciis valet, cum quaeritur quid aut sit, aut evenerit, aut futurum sit, aut quid omnino fieri possit. Ac loci quidem ipsius formula talis est. Admonet autem hic locus ut quaeretur quid ante rem, quid cum re, quid post rem evenerit; nihil hoc ad jus. Ad Ciceronem inquiebat Gallus noster, si quis ad eum quid tale retulerat, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
tes. alt̾m similitudis genꝰ col¬
latione sumit᷑. cũ una res uni
par pani ꝯꝑatur hoc modo.
sis sic. Si aqua in pluuia in
urbe nocet. qm̃ res tota ma¬
gis agroꝵͬ aque pluuie arce¬
de ad dicere arbitr̃ non possis
Ex ced̾ similitudis loco ⁊ ex¬
empli sumunt᷑. Ut crassus ĩ
causa curiana exemplis płis
ag̾is de eo qͥ testamento sic
h̾edem instituiss. ut sit si fi¬
usq mortuus pͥusqmͣ in suã
tutelam uenisset. scd̾s heres
obtinuisset que ꝯmemora¬
tõ exemploꝵ ualuit. ea que
uos in respondendo uti mul¬
tum soletis. Facta ⁊̃ exempla
similitudinis hñt iuim s ea
finge mancipio aliquẽ dedisse
qd̃ mancipio dari non potest.
nũ id cͥco id eiꝰ fcm̃ est qui ac¬
tepit. aut nũ is qui mancipio
dedit. ob eam rẽ se nulla te¬
obligauit. In hoc gn̾e orato¬
rib ⁊ philosophis ꝯcessum ẽ
ut muta ⁊̃ loqͣnt᷑. ut mortu

Expanded text:
tes. alterum similitudinis genus contes. alterum similitudinis genus conlatione sumitur, cum una res uni, par pari com- paratur hoc modo: sis, sic, si aqua pluvia in urbe nocet, quoniam res tota magis agrorum est, aquae pluviae arcendae adigere arbitrum non possis. ex eodem similitudinis loco etiam exempla sumuntur, ut Crassus in causa Curiana exemplis plurimis usus est, qui testamento sic heredes instituisset, ut si fiisque mortuus prius quam in suam tutelobtinuisset; quae commemoratio exemplorum valuit, eaque vos in respondendo uti multum soletis. Ficta etiam exempla similitudinis habent vim, sed ea Finge mancipio aliquem dedisse id quod mancipio dari non potest, num idcirco id ejus factum est qui accepit? Aut num is qui mancipio dedit, ob eam rem se obligavit? In hoc genere oratoribus et philosophis concessum est ut muta etiam loquantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
non uibetur. Cõmode ⁊̃ trac¬
tatͫ ħ argumentatio. que ex
gen̾e sumit᷑. ¶Cum ex toto
ꝑtes ꝑsequare hoc mͦ. Si doluᷤᷤ
malus est cum aliud agttur
aliud simulat᷑. enum̾are licet
qͥb id modis fiat. Deinde in eoꝵ
aliquẽ id qd̾ dolo malo factũ
include̾. Quod genꝰ argumẽ¬
ti in primis firmũ uid̾i solet.
Similitudo autẽ que late pa¬
tet. s oratorib ⁊ philosophis
mag̃ qmͣ uobis. ⁊ si .ni. omnes
loci sunt omti disputationũ
ad argumenta suspeditanda.
cũ aliis disputatronib habũ¬
danciꝰ occurrunt aliis augustiꝰ
Itaq gn̾a tͥ nota sunt. ubi aũ
hiis ut are q̃stiones ip̃ẽ te am¬
mouebũt. sunt enim simili¬
tudines que ex plurib colla¬
tionilz ꝑueniunt. q̃ uołt hoc
mͦ. Si tutor fidem p̾stare debet.
si sociꝰ. si cui mandau̾is. si qui
fiduciã acceꝑit. debet ⁊̃ ꝓcura
tor. ħ ex plurib ꝑueniẽs qͦ
uult. appellant inductio. que
mũ usus est insermonib socra¬

Expanded text:
non iube- tur. commode etiam tractatur haec argumentatio quae ex genere sumitur, cum ex toto partis persequare hoc modo: Si dolus malus est, cum aliud agitur aliud simulatur, enumerare licet quibus id modis fiat, deinde in eorum aliquem id quod arguas dolo malo factum includere; quod genus argumenti in primis firmum videri solet. similitudo sequitur, quae late patet, sed oratoribus et philosophis magis quam vobis. Etsi enim omnes loci sunt omnium disputationum ad argumenta suppeditanda, tamen aliis disputationibus abundantius occurrunt aliis angustius. Itaque genera tibi nota sint; ubi autem eis utare, quae- stiones ipsae te admonebunt. sunt enim similitudines quae ex pluribus conlationibus perveniunt quo volunt hoc modo: Si tutor fidem praestare debet, si socius, si cui mandaris, si qui fiduciam acceperit, debet etiam procura- tor. Haec ex pluribus perveniens quo vult appellatur inductio, quae mum est usus in sermonibus Socra
Abbreviated transcription (Latin):
nũ autẽ duo gen̾a pͥma. unũ
que intelligunt᷑. eẽ ea dico q̃
t̾m tangiq possunt. Ut fun¬
dũ edes. ꝑretẽ. stillicidis̃. mã¬
cipiũ. pecudẽ suppellectilem.
ea dico que tangi demonstra¬
tiue nõ possunt. c̾ni tñ ammo
atip intelłigi possũt. ut si u¬
su capionẽ si tutelã si gẽtem¬
nullũ subẽ qͣi corpꝰ. est tã q̃¬
dam ꝯtͥmatio insignita ⁊ mi¬
pͥssa inteluigencie qd̾ nocionẽ
uoco. ea sepe margumentãdo
diffincione explicanda est.
atq ⁊ diffiniciones. alie sĩt
nũ cũ res ea que ꝓposita est
quis uis cuube dicat id eẽ qd̃
in legib senatꝰ ꝯsultis rebus
iuditatis uitis ꝑttoꝵ auctorita¬
te edictis magistratitũ maiore
equitate ꝯsistat. Diuisions̃ &
diffio formas omnes ꝯplectit᷑
que sub eodẽ gn̾e sunt. qd̾ diffi¬
tit᷑ hoc mͦ. ab alienats̃ ẽ. eiꝰ rei
q̃ mancipi est. aut tradictio al¬
teri nenui. aut in uire cessio. ĩ¬
ter qͦs ea uire cuuli fien pͥsũt¬

Expanded text:
uo sunt genera prima, unum quae intelliguntur. Esse ea dico quae cerni tangive possunt, ut fundum, aedem, parietem, stillicidium, mancipium, pecudem, supellectilem,  quae tangi demonstrative non possunt, cerni tamen animo atque intelligi possunt, ut si usucapionem, si tutelam, si gentemnullum subest quasi corpus, est tamen quaedam conformatio insignita et impressa intellegentia, quam notionem voco. Ea saepe in argumentando defini- tione explicanda est. atque etiam definitiones aliae sunt num, cum res ea quae proposita est quis ius civile dicat id esse quod in legibus, senatus consultis, rebus iudicatis, iuris peritorum auctoritate, edictis magistra- tuum, more, aequitate consistat. Divisionum autem definitio formas omnis complectitur quae sub eo genere sunt quod definitur hoc modo: Abalienatio est eius rei quae mancipi est aut traditio alteri nexu aut in iure cessio inter quos ea iure civili fieri possunt
Abbreviated transcription (Latin):
le inuenire. Euis gn̾is ħ sunt
aut pupille debeas recte possis
eodem mͦ soluere. De inceps locꝰ¬
est qr ꝯtrario ducit᷑. Sontrarioꝵ
autẽ gn̾a sunt plura. unũ eoꝵ
que in eodem gne̾ płunũ diffe¬
rt̃ ut sapiã stultitia. Godem
autẽ gn̾t dñr quib oꝓpositis
occurrũt tantmͣ ex regione q̃¬
dam ꝯtraria. ut celeritati tra¬
ditas non debilitas. Ex quib
contrariis argumenta talia
existunt. Si stulticiam fuguꝰ
sapĩam sequam᷑ ⁊ botuitatẽ. si
maliciam. ħ que ẽodẽ gen̾e cõ¬
traria appellant᷑ diu̾sa. Sunt¬

Expanded text:
le invenire; ejus generis haec sunt: aut pupillae debeas recte possis eodem modo solvere. est qui a contrario dicitur. Contrariorum autem genera sunt plura; unum eorum quae in eodem genere plurimum differunt, ut sapientia stultitia. Eodem autem genere dicuntur quibus propositis occurrunt tamquam e regione quaedam contraria, ut celeritati tarditas, non debilitas. Ex quibus contrariis argumenta talia existunt: Si stultitiam fugimus, sapientiam sequamur et bonitatem si malitiam. Haec quae ex eodem genere contraria sunt appellant
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ nomẽ efficit. Apud gretos
sic cum onus sentencia. enei¬
ꝯtrariis efficit ᷑ acutissima sola
in metu non pon̾e: eam quod nͭ
accusas dãpnas: bene qd̃ menta
estimas male nleri : Io qd̾ scis
disse̾ndi gnꝰ attingit omnno
urãs qs in respondendo disputa¬
est cum oratorib ilła ex repug¬
nantib sententiis ꝯmunis cs̾¬
lusibi. que a dialetius. itus
reliqͥ dialetitoꝵ modi plures
sunt. qͥ ex hiis disiunxionib ꝯ¬
stant aut hoc aut illud. Non

Expanded text:
cit apud Graecos suum, sic, cum omnis sententia enqcontrariis conficitur acutissima, solain metu non ponere! eam quam nihil accusas damnas, bene quam meritam edisserendi genus attingit omnino ue in respondendo disputaest cum oratoribus illa ex repugnantibus sententiis communis conclusio quae a dialecticis tertius Reliqui dialecticorum modi plures sunt, qui ex disiunctionibus constant: Aut hoc aut illud; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ appelłamꝰ q sũt u̾ba re¬
rũ note. Itaq ħ id̾ aristotiles
nota. s cum intelligit᷑ qd̾ sig¬
nificet᷑ minꝰ ad laborandum
est de nomine. Multa gͥ in
disputando noticionẽ elicuĩ¬
tur ex u̾bo. ut cum queritur
pͥliminiũ quid sit. nõ dico
q̃ sint p᷑luminii. Nam id ta¬
det in diuisionẽ que talis
est. pꝰ liminiꝯ redeunt ħ hͦ
nauis inulus clitellariꝰ. eqꝰ
nitimo. legitimo. edittimo.
ditullio tulliũ. Sceuola autẽ.
ut que a nobis alienata sunt.
cũ ad hostem ꝑuen̾int. ⁊ ex
suo tanqmͣ limine exienter
ea cũ redierint pꝰ ad idẽ liẽ
post limnio redisse uideant᷑.
Quo gn̾e ⁊̃ ma̾cim causa de¬
fendi potest pꝰ luunio redis

Expanded text:
rerum notae. Itaque hoc idem Aristoteles nota. Sed cum intelligitur quid significet, minus laborandum est de nomine. Multa igitur in disputando notatione eliciuntur ex verbo, ut cum quaeritur postliminium quid sit, non dico quae sint postliminii. Nam id caderet in divisionem, quae talis est: Postliminio redeunt haec: homo navis mulus clitellarius equus nitimo legitimo aedi- timo ditullio tullium; Scaevola autem ut, quae a nobis alienata, cum ad hostem pervenerint, ex suo tamquam limine exierint, hinc ea cum redierint post ad idem limen, postliminio redisse videantur. Quo genere etiam Mancini causa defen
Abbreviated transcription (Latin):
militudine quadã ꝯturbat᷑
non satis acute que sũt dil
cum alitͣ suauitate. S a ufil
ego exemplis nͥ necessario nõ
recedam. Solebat gͥ aquiliuꝰ
collega ⁊ familiaris meus cũ
lica eẽ nultis: querentib. hi
ad qͦs id ꝑtinebat. qͥd eet
ħ est qͣ ad holescenciam fio¬
rem etatis. senectutẽ occasum
utdeuelit diffinire. Transla
nes attinet hactenꝰ. Reliqua
utendũ est. nullã ut ꝑtem re
linques. ut si ꝑtiri ueł tutelas
in scient̾ facias si ullam p̾t̾mi¬
tas. at si stipulationũ aut ui¬
dicioꝵ formulas ꝑtiare non
est uiciosũ. in re infinita p̾ter
mitt̾e aliqͥd qd̃ idẽ indiuisioñ
uiciosum est. Sormaꝵ .n. c̾tꝰ ẽ.
numus q̃ cuitt gen̾i subiciã¬
tur. ꝑtiũ distͥbutio. sepe est in
tio. Itaq in oratoriis artib¬

Expanded text:
militudine quadam conturbatus non satis acute quae sunt seccum aliqua suavitate. Sed ego a vestris exemplis nisi necessario non recedam. Solebat igitur Aquilius collega et familiaris meus, cum blica esse vultis, quarentibus iis ad quos id pertinebat, quid esset si qui adolescentiam florem aetatis, senectutem occasum vitae velit definire. Translatnes attinet, hactenus; reliqua utendum est, nullam ut partem re- linquas; ut, si partiri velis tutelas, inscienter facias, si ullam praetermittas. At si stipulationum aut iudiciorum formulas partiare, non est vitiosum in re infinita praeter- mittere aliquid. Quod idem in divisione vitiosum est. Formarum enim certus est numerus quae cuique gentur. Partium distributio saepe est inftio. Itaque in oratoriis artib
Abbreviated transcription (Latin):
quẽpiã ꝑuenit. Non dũ est dif¬
sinicio. Multis erum modis sñ
heditate teneri petunie mor¬
tuoꝵ possunt. unũ adde u̾bũ
uire. Iam a ꝯmunio nõ res dis¬
iuncta uidebit᷑. ut sit explica¬
ta diffiõ sic. ħeditas est peccu¬
nia. que morte alitꝰ ad quem
piam ꝑuenit iure. Nondum
est satis adde. Nec ea que lega¬
ta testamento. aut possessioe
retenta. Confectũ est itemtꝑ
in illud. Gentiles sunt. qui int̾
se eodẽ nomine sunt. Non ẽ
satis. qui ab ingenuis orun
tasse satis est. Nich̾ enim ui¬
deo sceuolam. pontificẽ ad
hanc diffinicionẽ addisse.

Expanded text:
quempiam pervenit. Nondum est definitio; multis enim modis sine hereditate teneri pecuniae mortuorum possunt. Vnum adde verbum: iure; iam a communitate res diiuncta videbitur, ut sit explicata definitio sic: Hereditas est pecunia quae morte alicuius ad quem- piam pervenit iure. Nondum est satis; adde: nec ea aut legata testamento aut possessione retenta; confectum est. Itemque ut illud : Gentiles sunt inter se qui eodem nomine sunt. Non est satis. Qui ab ingenuis ortasse satis est. Nihil enim video Scevolam pontificem ad hanc definitionem addidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
uisionũ genꝰ quale est osten¬
Dunas. d quid inter se diftãt
plamꝰ dicendũ est. In ꝑticioẽ
qͣͣ membra sunt. Ut corꝑis
pedis ⁊ cet̾a. In diuisione for
Lat. nõ pessime id qmͣ. s in
ensĩ ne si latine dici possit spẽꝵ¬

Expanded text:
visionum genus quale esset, ostendimus, sed quid inter se differant, planius dicendum est. In partitione quasi membra sunt, ut corporis, picis dicens: «in diuisione formllant, non pessime id quidem, sedenim, ne si Latine quidem dici possit, spe
Abbreviated transcription (Latin):
nõ si uyori uit legauit argẽt
omne qd̾ suũ erat. id cͥco q̃ in
nominib fuert̃ legata iꝰ. Mul¬
tũ .n. difft̃ in archane positum
sit argentũ. an in tabulis debe¬
at᷑. ¶ Ex qͣio autẽ sic. nõ debet
ea mulier tui uir bonoꝵ suoꝵ
usũ fruetũ legauit tellis inua¬
riis. ⁊ oleaniis plenis relictis
ea mułr testam̃tũ fecit. qͥ se
in capite nũqmͣ᷑ dimiuit. nõ
eas tabulas possetõ dan. Ad

Expanded text:
gavit argentum omne quod suum esset, idcirco quae in nominibus fuerunt legata sunt. Multum enim differt in arcane positum sit argentum an in tabulis debeatur . ex contrario autem sic: Non debet ea mulier cui vir bonorum suorum usum fructum legavit cellis vinariis et oleariis plenis relictis, ea mulier testamentum fecit quae se capite numquam deminuit, non eas t
Abbreviated transcription (Latin):
modi est argumentiũ. Si oꝑa
eri legatũ est non postea pectu¬
na q̃ nũata domi relistũ est.
non eẽ legata. Forma .n. ex gn̾e
mẽ argenti rermet. legata gͥ
qd̾ int̾dũ qͦ pͥanꝰ accipiatur

Expanded text:
modi est argumentum: Si compaeri legatum est, non potest ea pecunia quae numerata domi relicta est non esse legata; forma enim a genermen argenti retinet; legata igitur quam interdum, quo planius accipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est. nunciũ remisit. qm̃ qͥ
nati sunt patrẽ nõ ꝯseqnͣtur
ꝑ lib̾is man̾e nicħ oꝑtet. ¶A
repugnantib. Si pat̾ famili¬
filio mulier usũ fructũ non
amute. Q̾ enim semel testartĩ¬
to alicui datũ est. id ab eo inbi
to datũ est cui. auferri nõ pot̃.
pugnat enĩ recte accipe ⁊ in¬
solidũ uel fornicatũ. s qui in
piete ꝯmuni. de moliendo dap¬
ni infecti ꝓmiserit nõ debet
restaurare. qd̃ fornx micium
fecit. Nõ enĩ eiꝰ uitio qͥ demolitꝰ¬

Expanded text:
non esset, nuntium remisit; quoniam qui nati sunt patrem non sequuntur, pro liberis manere nihil oportet. A repugnantibus: si paterfamilifilio mulier usum fructum non amittet. Quod enim semel testamento alicui datum est, id ab eo invito cui datum est auferri non potest. Repugnat enim recte accipere et insolidum vel fornicatum. Sed qui in pariete communi demoliendo damni infecti promiserit, non debebit praestare, quod fornix viti fecerit. Non enim eius vitio qui demolit
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonit̾ hꝰ eris alien. nolui
deẽ. ne tatite quidẽ flagitatio¬
i tue. Itaq ħ cum metũ libroᷤᷤ
nõ hab̾em menoria repetita
in ipa nauigatione ꝯscͥpsi tͥ
ex itinere. misi ut mea diligẽ¬
tia mandatoꝵ tuoꝵ te quoq
⁊ si ãmonitore nõ eges. ad
memoriam ntant̃ reꝵ excita¬
is.s iã temp̾us est ad id qd̵
instituimus accedere.
um omnis ratio diligeᷤᷤ
disserendi duas habrat
ꝑtes unã inueniendi. alt̾am
uiditandi utͥusq pͥnceps ut
mͥ quidem uidet᷑ aristotiles
fuit. Stoiti autẽ in alt̾a elabo¬
rau̾int. Iudicandi .n. uias dili¬
ligent̾ ꝑsecuti sunt. eam scĩam
ordine nature c̾te pͥor. Nos

Expanded text:
is alieni nolui deesse ne tacitae quidem flagitationi tuae. Itaque haec, cum mecum libros non haberem, memoria repetita in ipsa navigatione conscripsi tibique ex itinere misi, ut mea diligentia mandatorum tuorum te quoque, etsi admonitore non eges, ad memoriam nostrarum rerum excitarem. Sed iam tempus est ad id quod instituimus accedere. um omnis ratio diligens disserendi duas habeat partes, unam inveniendi, alteram judicandi, utriusque princeps ut mihi quidem videtur Aristoteles fuit. Stoici autem in altera elaboraverunt, judicandi enim viam diligenter persecuti sunt, eam scientiordine naturae certe prior
Abbreviated transcription (Latin):
rez. que abscondite sunt de¬
monstratio ⁊ notato loto fati¬
gare argumentũ aliqd̃ uolu¬
m̾. locos nosse debemꝰ. Sit enĩ¬
ab aristotile appellate sunt hee
tur. ¶Itaq licet diffinire lo¬
cum eẽ argumenti sedẽ. Argu¬
if̃tũ autẽ rõnẽ q̃ rei dubie fa¬
tiat fidem. s ex hiis locis in tͥ¬
b argunita inclusa sunt. alu
ineo ip̃o de quo agitur inh̾ent.
alii assumũt᷑ extͥnsetꝰ. In ip̃o
cũ ex toto. cũ exꝑtib eiꝰ. tũ ex¬
nota. tũ ex hus reb. que qͦdam
mͦ affecte sũt ad id de quo q̃r¬
tur. Extͥnsecꝰ autẽ ea dnr̃. qͣ ab¬
sunt longeq disiuncta sũt. s
ad id totũ de quo disserit᷑ cũ
la iꝰ cuule est equitas ꝯstituta
hiis qͥ eiꝰdem ciuitatis sunt ad
res suas optinendas. Eiuis aĩ
equitatis utił cognitio est.
utił gͦ ẽ iuris tulis scĩa. Tũ¬

Expanded text:
rum quae absconditae sunt demonstrato et notato loco facigare argumentum aliquod volumus, locos nosse debemus. Sic eniab Aristotele sunt eae tur. itaque licet definire locum esse argumenti sedem, argumentum autem rationem, quae rei dubiae faciat fidem. Sed ex his locis in quibus argumenta inclusa sunt, alii in eo ipso de quo agitur haerent, alii adsumuntur extrinsecus. In ipso tum ex toto, tum ex partibus einota, tum ex eis rebus quae quodam modo adfectae sunt ad id de quo quaeritur. Extrinsecus autem ea ducuntur quae absunt longeque disiuncta sunt. sed ad id totum de quo disseritur tum la: Ius civile est aequitas constituta eis qui eiusdem civitatis sunt ad res suas obtinendas; eius autem aequitatis utilis cognitio est; utilis ergo est iuris civilis scient
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾e duici. ne ipi uiris int̾ͥp̾¬
ti. fi̾ uide̾tur iiuria. Et .n. tu
mͥ miͣsq multa sepe cum tauiᷤ¬
ses. intus sũ ne si ego graua¬
rer. aut ingͣcũ id. aut suꝑbũ
lica nec amici ut̾ent᷑. nec ho¬
neste: int̾ arma u̾sari possẽ

Expanded text:
ipsi juris interpreti fieri videretur injuria. Etenim cum tu mihi meisque multa saepe cavisses, veritus sum, ne si ego gravarer, aut ingratum id aut superbum lica, nec amici uterentur, nec honeste inter arma versari possem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes distͥbutũ est. Nam alia
ꝯugata appellamꝰ. alia ex
gn̾o: alia ex forma. alia ex
similitudine. alia ex diffrã.
alia ex ꝯtrario. alia ex tunc¬
tis alia ex antecedentib. ali¬
a ex ꝯsequentib. alia exre¬
pugnantib. aͣ ex causis aͣ
ex effectis alia ex tomꝑatio¬
ne maioꝵ aut pacĩ. aut
minoꝵ. ¶Coniugata dũt
que sũt ex gn̾is u̾bis eidem.
ta ab uno uarie mutant᷑. ut
sapiens sapient sapsa. ħ u̾

Expanded text:
tis distri- butum est. Nam alia coniugata appellamus, alia ex genere, alia ex forma, alia ex similitudine, alia ex differentia, alia ex contrario, alia ex adiunctis, alia ex antecedentibus, alia ex consequentibus, alia ex repugnantibus, alia ex causis, alia ex effectis, alia ex comparatione maiorum aut parium aut minorum. coniugata dicuntur quae sunt ex verbis generis eiusdem. ta ab uno varie commutantur, ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
ea que inficiunt. et .n. quod¬
scd̃ magnitudiñt albedinis
uel alituiꝰ cet̾oꝵ alitͥd aliqͦ¬
alio dr̃ albius albo uel scd̃m
ꝑuitatem minus album uł
iiagis albus equs uł homo. ł
qd libet aliud animal. albuis
margarita dicet᷑. et enim ma¬
ior albedinis qnͣtitas equo
accidat qmͣ margarite. Amplꝰ
autẽ minius ⁊ ꝑuus altõ dr̃¬

Expanded text:
ea quae inficiunt; si enim secundum magnitudinem quidem albedinis uel alicuius caeterorum aliquid dicitur albius aliquo, uel secundum paruitatem minus album uele et magis albus equus uel homo uel quodlibet aliud animal albius margarita diceretur etenim maior abedinis quantitas aequo accidit quam margarita. § 87 Amplius autem minus et paruius alter
Abbreviated transcription (Latin):
sionem cum magis ⁊ minuᷤ
dici ampluis autem equus
motꝰ fregicent̾ sustmet. dr̃¬
Mons autẽ alio monte maior
dr̃ cñ nent̾ crescat uł detres¬
a margarita suꝑeiur. Colli¬
gere gͦ oꝑtet uel margan
tam albiorem. equo ꝓnuncia¬
ri scd̃m magnitudinem sub̾i
uł ꝑuitatem. uel non n. qͥ¬

Expanded text:
ibet cum magis et minus dici. § 83 Amplius autem equus motum frequenter sustinet; dimons etiam alio monte maior dicitur cum neuter crescat uel decresa margarita superetur; colligere ergo oportet uel margaritam quidem albiorem equo pronunciari secundum magnitudinem subiecti uel paruitatem, uel non u
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ hus n simplicia ꝙͥ noĩa
imposita sunt. quahz ca appe¬
lant᷑. s sunt eis nomina arma¬
enues pedite dr̃. ⁊ calciatior
qui cũ caligis ⁊ calciamentis
est. qͣ qui solum cũ calciamẽ¬

Expanded text:
neque simplicia quidem nomina posita sunt quibus ea appellarentur, sed sint eis nomina 'armaeques pedite dicitur, et calciatior qui cum caligis et calciamentis est quam qui solum cali
Abbreviated transcription (Latin):
reppiti uicissim autem possibi¬
lia mẽẽ sedens .n. illico stare pͥ
⁊stans sedere. Quoꝙ autẽ se¬
dente impossibile est eundem
stare. ponentib autẽ nobis

Expanded text:
reperiri, uicissim possibilia esse; sedens enim ilico stare potest et stans sedere, quoquam autem sedente impossibile est eundem stare. § 64 Ponentibus autem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃ alt̾ationem ⁊ albedinẽ
uel nigredinem ⁊̃ qnͣtitatẽ.
ut longitidanẽ. Nth̃ autẽ aliud
est dr̃e albedinem aut longi
digito anulum dꝰ qd̾ tm̃ est

Expanded text:
 alterationem ut albedinem et nigredinem, et quantitatem ut longitudinem; nihil tamen aliud dicere est albedinem aut longitdigito anulum, quod t
Abbreviated transcription (Latin):
sid qmͣ dnr̃ stantia uel seden¬
cia uel apera uel leuia. uel
quel alit̾ disposita sedere autẽ
⁊ iac̾e põtiones non sunt s
denonuinatiue ab eis dicta. So

Expanded text:
 uel stantia uel sedentia uel: aspera uel lenia uel quomodolibet aliter disposita; sedere autem et iacere positiones non sunt sed denominatiue ab eis dicta. § 61
Abbreviated transcription (Latin):
sube ordinatio quał a pͥncipio
ꝙͥ in natura est ut ea que as¬
ꝑis. uel leuib eqͣlib uel me¬
qͣlib inest uel a natura qͥ mo¬
tu ꝯsueto ut sessio. ⁊ accubitꝰ.¬

Expanded text:
e ordinatio quae uel a principio quidem innata est, ut ea quae asperis uel lenibus, equalibus uel inequalibus inest, uel a natura quidem motu consueto, ut sessio et accubit
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ que nasci pot̾ pallidum.
fuscum. mediata ħ oppõita di¬
cuntur. Que uͦ mediata sunt
nõ neccẽ ẽ unum de duob op¬
poĩtis incorpore reppenri. ꝯi enĩ
ingrũ nõ fu̾it pot̾ ẽẽ fuscum.

Expanded text:
ndo nasci potest pallidum vel fuscum, mediata haec opposita dicuntur. Quae vero mediata sunt, non necesse est unum de duobus oppositis in corpore reperiri: si enim nigrum non fuerit, potest esse fuscu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recipiant ꝯͣrieratem possit ad¬
u̾ti. Ent gͥ notum doctis eas qͣ¬
litates que ꝯͣ uss medie sunt
⁊ eas que ex formis figuris q
nascunt᷑ contͣrietatem penituᷤᷤ
extusare. Contͣuis añ medias
dixi. ut ẽ fuscum uł paludũ
ħ emm duo de albedine nigͤ¬
ome q nascuntur. ħ sunt me¬

Expanded text:
non recipiant possit adverti. Erit igitur notum doctis eas qualitates quae contrariis mediae sunt et eas quae ex formis figurisque nascuntur contrarietatem penitus excusare. Contrariis autem medias dixi ut est fuscum vel pallidum; haec enim duo de albedine nigredineque nascuntur ac sunt
Abbreviated transcription (Latin):
plũ ponamus necc̃e ẽ simł
ẽẽ natu ralit̾ s neq duplum
facit ut simplum sit neq sim¬
plũ efficit duplum. hoc loco
confund̾e̾ nos ñ oportet ne qͦ¬
niam cum ille ad aliquid di¬
ctis tract̾aremus id ẽẽ ad ali
q .i. ad aliquid dc̃ã dici ex al¬
t̾o ñ ẽẽ ex alt̾o disputuimꝰ.
a simul uidentur eẽ natura.
Set sp̃ẽ disc̾nunt᷑. Neq enĩ
sͥ meo quod a dñr aliquid
pr̃ant ut ẽ animabidem
gemis. S spẽs lenge discre¬
ta nec uõ aut aqͣaile quic¬
qͣm pedest̾ t̾buit ut sit. aũ
uolatile pedestͥ. aut ommno
alud alt̾i in eo qd̃ ẽ illã sb̾am¬
sb̃mmisttͣ. nullũ q alt̾i aliud
prius ẽ. Set simul omnia ab
ałi .i. ab uno gñe orta nascunt᷑.
iecto in sb̃m. Ut ẽ ortus uł na¬
aut ex subiecto i ñ sb̃m. ut¬

Expanded text:
plum ponamus, necesse est simul esse naturaliter, sed neque duplum facit ut simplum sit neque simplum efficit duplum. Hoc loco confundere nos non oportet ne, quoniam, cum de ad aliquid dictis tractaremus, id esse ad aliqque ad aliquid dicta dici ex altero, non esse ex altero, disputauimus; a simul uidentur esse natura, sed specie discernuntur, neque  eo quod dicuntur, aliquid praestant; ut est animal, idem genus est sed species longe discreta. Nec vero aut volatile quidquam pedestri tribuit ut sit aut volatili pedestre aut omnino aliud alteri in eo quod est ullam sbministrat, nullumque alteri aliud prius est, sed simul omnia ab animali id est ab uno genere orta nascuntur.iecto in subiectum ut est ortus vel naaut ex subiecto in non
Abbreviated transcription (Latin):
deamns. Et pͥmũ ꝯͣietatem re¬
cipere qualitates dubita cõ nlła
ẽ. Quis enĩ dnbitat saluti ꝯͣ¬
rium eẽ langorẽ. Iusticie iniuᷤᷤ¬
ticiam. Calorẽ fgͥori malo boñ
Non eridito lita̾s eriditum. S
hoc nõ m om̃i qͣlitate reꝑies. nã
inpalluido uł fusco. uł q̃ drato

Expanded text:
deamus. Et primum contrarietatem recipere qualitates nulla dubitatio est. Quis enim dubitat saluti contrarium esse languorem, iustitiae iniustitiam, calorem frigori, malo bonum, non erudito litteris eruditum? Sed hoc non in omni qualitate reperies; nam pallido vel fusco vel quad
Abbreviated transcription (Latin):
nobis themisti nr̃a memori¬
a egregis philoso phi magit¬
t̾ium non deẽt adutilitutẽ
tuam de greco in latmam
comitunus. Sclicet ut ex hiᷤ
quoq bonam fiugrẽ stidi
a nob ꝓfesti suscipias. si deñ
lubͥce atq mano sunt cupi¬
ditas retentau̾t. nicħ nã¬
q omisimus in hoc librõ q
posset aut dełtare iam doc¬
tos. aut in docdos manifestiꝰ

Expanded text:
nobis Themistii nostra memoria egregii philosophi magisterium non deesset, ad utilitatem tuam de graeco in latinum convertimus, scilicet ut ex his quoque bonam frugem studii a nobis profecti suscipias, si te non, lubricae atque inanes sunt cupiditas retentaverit; nihil namque omisimus in hoc libro quod posset aut delectare iam doctos aut indoctos manifestius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ duplum enĩ simpli dr̃. ⁊ sim¬
plum dupli. ⁊ suus dñi ⁊ do¬
minus ẜui apparet gͦ hec co¬
pulata uicaria in semet repli¬
tatõe conu̾ti. Si tñ scient̾ ⁊ pru¬
dent̾ ista fiat comu̾sio. Nam si
imꝑite ħ uocabula comu̾tant᷑
oritur magna confusio. Ut si
quis imꝑite dix̾it auis pen¬
nam stulta conu̾sio ẽ. nõ enĩ
penna omnis auis ẽ. Siquid̾
sunt q̃dam penne q̃ ñ sunt
quasdam tenebͣs que em̾gere
ex tathegoriaꝵ similitudine
assolent aꝑire. Siquid cũ dm̃s
pennia pennati. ⁊ capud capu¬
tati uidemur usie ꝑtes in acci¬
dentib ponere. Pena enĩ smne
dubio ꝑsusie ẽ. ł caput uł
moueatur unni̾sa confusio ad¬
caria in semet mutacõe con¬
u̾ti. ħ quis consid̾ato reꝑiet.
nec pennati pẽña. nec capitati
capud resteposse ad aliquid
nominari. si onem̃ ut perati
pennã dicimus sic possumus di¬
c̾e̾ pennepennatũ. ł capitis ca¬
pitatũ. Idnamq qui dix̾imt

Expanded text:
et duplum enim simpli dicitur et simet duplum enim simpli dicitur et simplum dupli, et seruus domini et dominus serui. Apparet ergo haec copulata uicaria in semet replicatione conuerti, si tamen scienter et prudenter fiat ista conuersio; nam, si imperite haec uocabula conuertantur, oritur magna confusio, ut, si quis imperite dixerit 'auis pennam' stulta conuersio est non enim penna omnis auis est, siquidem sunt quaedam pennae quae non sunt quasdam tenebras, quae emergere ex categoriarum similitudine assolent, aperirc; siquidem, cum dicimus 'pennam pennati' et 'caput capitati', uidemur usiae partes in accidentibus ponere penna enim sine dubio pars usiae est uel caput uel moueatur uniuersa confusio, adcaria in semet mutatione conuerti. Hoc quis considerato reperiet nec pennati pennam nec capitati caput recte posse 'ad-aliquid' nominari; non enim, ut pennati permam dicimus, sic possumus dicere pennae pennatum uel capitis capitatum id namque qui dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. quas siquis sepanire
uolu̾it nec ulla societate cõ
ip̃o oxtu nature sciencia scciata.
e. simul namq ut scibile eẽ
cepit hũit scĩam sui. Set nec¬
stratu ẽ. Nunc gͦ tunc cepit ẽẽ
sciencia eius qñ cepit operan
Set cum ip̃o scibili orta ẽ. ⁊ ope¬
racõ postea ẽ consetuta. Disan̾e
enĩ nos oportet operõms exor¬
uõ eus apꝑuisse pꝰca indagacõe
piudencium. quibus depulsis
optima diffimcõẽ ad aliquid
relatoꝵ sꝑ ea si mul uel extin
mus memoria continere. non
omĩa ad aliquid dc̃a isd̾ casi¬
b refr̾i ad eaquib ungunt᷑
sedalia genitiuo casui. aliada¬
tiuo. pleraq ab latiuo copula¬
ri ⁊ gemitiuo quid̾ ut. suus
domii duplũ simpli. datĩo
simile simili par ꝑi. ablatiuo
uͦ sensibile sensu sensibile. sci¬
bile scĩa scibile. Et cetera hniꝰ¬
modi que uariis casib alt̾uiᷤᷤ
societate nectuntur. Inẽ aũ
se pendeant. sit alt̾na conu̾¬
sio que grece dr̃ antistrophe.

Expanded text:
ocant. Quas si quis separare voluerit nec ulla societate confipso ortu naturae scientia sociata est; simul namque ut scibile esse coepit, habuit scientiam sui, sed necstratam. Non ergo tunc coepit scientia eius quando coepit operari, sed cum ipso scibili orta est, et operatio est postea consecuta. Discernere enim nos oportet operationis exoruero eius apparuisse postea indagatione prudentium. Quibus depulsis, optima definitio est ad aliquid relatorum semper ea simul uel extingmus memoria continere non omnia 'ad-aliquid' dicta iisdem casibus referri ad ea quibus iunguntur, sed alia genitiuo casui, alia datiuo, pleraque ablatiuo copulari. Et genitiuo quidem ut seruus domini, duplum simpli; datiuo, simile simili, par pari; ablatiuo uero, sensibile sensu sensibile, scibile scientia scibile, et caetera huiusmodi quae uariis casibus alterius societate nectuntur. Cap. 104.se pendeant, sit alterna conuersio quae graece dicitur aintistrofhv,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in loco ⁊ intempore. utro¬
me in senatu añ horam t̾ciam
pꝰt mensẽ martiũ. Nec ut dixi¬
ras ⁊ millus tractatus indigas
tempore enim ⁊ de loco int̾ sũ
mos pħos uetus ⁊ magna q̃o
ditim᷑. qͣnͣtum emĩ tͣctan¬
do colliginus sub hoc u̾bo
octo sunt quasi quedam sp̃ẽ.
p̾ma spẽs ẽ quociens ammo
hemus aliquto ut iusticiã¬
castitatem uł iniusticiam uł li¬
bidinẽ. Scd̾a quociens incorꝑ¬
e hr̃e aliquro dicimur. ut
albedinem nigredmẽ uaneta¬
tem uł cetera que ꝑ qualita¬
tem corpori msidunt. T̃ercia
de qnͣtitate descendit quoci¬
bere dicimur longitudmẽ.
Qrͣta uͦ crim non in toto cor¬
pore set in ꝑte corporis ali¬
quid hr̃e finanur. ut in di¬
gito anulum inpede calceos
ł coturnos. Qn̾ta spẽs ẽ quo
ciens non incorpore set ctͣ cor¬
ẽ uestis atq indumenta or̃a.
Sexta quociens ip̃as ꝑtes cor¬
poris hr̃e narramur. ut manꝰ
pedes. capud. aut reliqua q̃
sunt in compage menbͦꝵ.

Expanded text:
sunt in loco et in tempore, ut Romae, in senatu, ante horam tertiam, post mensem martium. Haec, ut dixiras et nullius tractatus indigas tempore enimet loco inter summos philosophos uetus et magna quaestio dicimur; quantum enim tractando collegimus, sub hoc uerbo octo sunt quasi quaedam species. Prima est quoties animo habemus aliquid, ut iustitiacastitatem, uel iniustitiam uel libidinem. Secunda quoties in corpore habere aliquid dicimur, ut albedinem, nigredinem, uarietatem, uel caetera quae per qualitatem corpori insidunt. Tertia de quantitate descendit, quotibere dicimur longitudinem. Quarta cum non in toto corpore sed in parte corporis aliquid habere firmamur, ut in digito anulum, in pede calceos uel cothurnos. Quinta species est cum non in corpore sed circa corest uestis atque indumenta omnia. Sexta quoties ipsas partes corporis habere narramur, ut manus, pedes, caput, aut reliqua quae sunt in compage membroru
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlitatei q̃ q̃ connexa sunt. hnͣc
discrecõm damus ut tunc cate¬
gorie ad aliquid socientur q̃t
ut puta si disaplinã qd̾ ẽ genꝰ
is musica spẽs discipline ẽ non
genus qualitati nectenda ẽ. si
enĩ musicam musici musicam
possumus dr̃e. set musici disci
quid mine qualitati nectuntur.
Si quidem affcõm uł hĩtum ħ¬

Expanded text:
litati quoque connexae sunt; hanc discretionem damus, ut tunc categoriae ad aliquid socientur quanut puta si disciplinam dixeris, musica species disciplinae est, non genus, qualitati nectenda est; neque enim musicam musici musicam possumus dicere, sed musici discipquid nunc qualitati nectuntur; siquidem si affectum vel habitum
Abbreviated transcription (Latin):
sauiras aut ambiguitas. Int̾
obscurũ em̃ ⁊ ambiguum h̃
int̾ẽ qd̃ in ambiguo pła se os¬
tendunt. quoꝵ quid pocius ac¬
cipiend̾ sit ignoratur. In ob¬
scuro aut̃ nicħ paut ꝑum
quid atcendatur apparet. Sec
uͥ ꝑum ẽ qd̾ apparet. obscur̃
ẽ ambiguo simile. ueluti si
quis ingrediens it̾ extipiat᷑
obscuritate tenetur. aut uͥ
a li qntłm rarescere neble ce¬
ꝑint. ut uideatut aliquid ꝙ
utrum ua sit aũ t̾re ꝓpus
⁊ itidior cõlor inc̾tum ẽ. hoc
ẽ obscurlim ambiguo sils
cio clara ẽ. Set qua sit ꝑgend̾
non obscintate set ambigui¬
tate dubitatur. Itẽ sunt ob
pictum uideat. qui neq uid̾¬
it aliqñ nec omĩo quale eẽt
qd̾ cuus res pictata sit nesc̃.
Alt̾m gñs ẽ ubires animo pa¬
t̾et nisi sensui cdauderet᷑ sic̃
ẽ homo uinctus in tenebͥs.
mus hoĩem uĩctum ẽẽ dubi¬
tabrt. Tcium gñsẽ in quo

Expanded text:
scuritas aut ambiguitas. Inter obscurum et ambiguum hoc interest, quod in ambiguo plura se ostendunt, quorum quid potius accipiendum sit ignoratur; in obscuro autem nihil, aut parum quod attendatur, apparet. Sed ubi parum est quod apparet, obscurum est ambiguo simile: veluti si quis ingrediens iter, excipiatobscuritate tenetur. At ubi aliquantum rarescere nebulae coeperint, videtur aliquid, quod utrum via sit, an terrae proprius et nitidior color incertum est: hoc est obscurum ambiguo simile. ctio clara est; sed qua sit pergendum, non obscuritate, sed ambiguitate dubitatur. Item sunt obspictum videat, qui neque viderit aliquando, nec omnino quale esset quod cujusce rei pictura sit, nescit. Alterum genus est, ubi res animo pateret, nisi sensui clauderetur, sicut est homo pictus in tenebris: mus hominem pictum dubitabit. Tertium genus est, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
quo ⁊ asꝑitas ⁊ rantas ac
Qlitirtum quidẽ ĩ mim̾o so¬
ciant᷑ s hñt alt̾am intp̃ta¬
cõm suisi quidẽ densũ choar¬
tacõm ninniã comunctaꝵ

Expanded text:
quoque et asperitas et raritas ac qualitatum quidem numero sociantur; sed habent alteram interpretationem sui, siquidem ʻdensumʼ coartationem ni
Abbreviated transcription (Latin):
homo cecitas dici ñ pot̃. c̃la¬
ret gͥ aluid ẽẽ cetum aliud
cetitatẽ. Nec a st̃macõ ⁊ negacõ
tõ ẽ. ꝙ sunt sub affma cõe ne¬
gone q cadencia. Aft̃macõ enĩ
liquid aut negano. alia ũo
sunt q̃ sub hiis mueniunt᷑. s
ẽ. socrates disserit. ñ dissent
uocant. hiis aũ duob mał
Sͥ oppõĩtis mediocͥtas media
repperitur. hanc creacõem ꝑrpa¬
tetiti secuti uircutes medias
eẽ dix̾unt. ut plꝰ insto pleon¬
exian minios usto monexiã
dix̃unt. Int̾ q mala mediã
uisticiam locau̾nt. Simlit
piudenciã posu̾nt. Int̾ libi¬
d mẽ insensibilitatẽq qd̾
uocant. temꝑancia consti¬
tuta ẽ. Iter timditatẽ ⁊ au¬
daciam fortitudo ita occłt̃
qd̾dam genus oppõitoꝵ rtp¬
mala malis muemant᷑ ẽẽ ꝯͣ¬

Expanded text:
itas non potest. Claret igitur aliud esse caecum, aliud caecitatem. Nec affirmatio et negatio idem est quod sunt sub affirmatione negationeque cadentia. Affirmatio enim liquid aut negans; alia vero sunt quae sub his inveniuntur, ut est ʻSocrates disserit, non disseriuocant; his enim duobus malis sibi oppositis mediocritas media reperitur. Hanc rationem Peripatetici secuti uirtutes medias esse dixerunt ut plus iusto pleonexivan, minus iusto meionexivan dicerent: inter quae mala mediam iustitiam locauerunt. Simiiter prudentiam posuerunt; inter libidinem insensibilitatemque quod uocant temperantia constituta est; inter timiditatem et audaciam, fortitudo. Ita occultum quoddam genus oppositorum repmala malis inueniantur esse
Abbreviated transcription (Latin):
cathoegoriam que quarta fu̾it¬
neccͣo t̾ciam uoluit ordinare.
ut discussis atq monstratis
omĩb que tuiq conuemrent
fregñs orta confusio solu̾etur
dissire uolu̾nt. Ita tñ hec
debemus audire qͣi tracta¬
tui necc᷑a. A stute enm ⁊̃ dat
ut auxiliũ philosophu⁊
medelam malepõits t̾mi¬
is querit. pꝰea sue ꝓlacõe sẽ¬
tencie omnia que in ꝓpͥe dif¬
societate et̃ si possit. ⁊ ciruis nis
omine ex alt̾uis conunnttõne
descenort. ut duplum simpłi
cꝗ gͥ ad aliud non suaui sct
alt̾ius comunctõe consiste̾. Eo¬
dem modo acapienda sunt ce¬

Expanded text:
categoriam, quae quarta fucategoriam, quae quarta fuertiam voluit ordinare ut, discussis atque monstratis omnibus quae cuique convenirent, frequens orta confusio solvereturdefinire voluerunt. Ita tamen haec debemus audire quasi tractatui necessaria. Astute enim et dat illis auxilium philosophus et medelam male positis terminis quaerit, postea suae prolatione sententiae omnia quae improprie desocietate esse non possit et cuius vis omnis ex alterius coniunctione descendit; ut duplum simpli igitur ad-aliquid non sua vi sed alterius coniunctione consistere. Eodem modo accipienda sunt ce
Abbreviated transcription (Latin):
nec nũs mag̃ ⁊ mius sus¬
tinet. siquid̾ tres mag̃ aũ
mmus tres nominare dem̃¬
tia ẽ ⁊ tempus ñ pot̃ eẽ tp̃e ma¬
gis aut mimuis. Clagret gͥ
hus expõitis mag̃ ⁊ mimis
in quanto inuenire ñ posse.
om̃i ⁊ in solo muemtur ills̃
c̃ ut omma eius ꝑia aut in¬
ꝑia dicantur. ut nun̾ius .ꝑ.
⁊ impar. Nonne qualis mui¬
m̾us si par ẽ ant impar ñ
in equalis dicatur. Smnlit̾¬
q cius onmia ñ equalia.
⁊ mequalia set paria aut
imꝑia nũcupantur. Cetera
ent similiasͥ potius qͣm ⁊¬
qualia nommamus. ut al¬
bum albo smmile. aut ñ sile̾
dicatur. hoc enĩ u̾bũ spãlit̾
hiis que in qͣnto sunt ui¬
detur i fixum. de aliquid
athegoriaꝵ t̾cia ẽ
que latmne ad aliqͥd
quidẽ hanc t̾tiam ñ ordo sed
tractatus neccĩtas fucit. Nam
pͦt qñtum quale sequebat᷑.
um̃ quomodo in fine qnͣti q̃¬
dam eiusdem genĩs ad alicͥ
uidebant᷑ posse tnsfn̾. hanc

Expanded text:
Nec numerus magis aut minus susNec numerus magis aut minus sustinet, siquidem tres magis aut minus tres nominare dementia est. Et tempus non potest esse tempore magis aut minus. Claret igitur his expositis magis et minus in quanto inveniri non posse. omni et in solo invenitur, illud est, ut omnia ejus paria aut imparia dicantur. Ut numerus par et impar; non aequalis numerus, si par est; aut si impar, non inaequalis dicatur. Similiterque eius omnia non ʻaequaliaʼ et ʻinaequaliaʼ, sed ʻpariaʼ aut ʻimpariaʼ nuncupantur . Cetera ent, ʻsimilia sibiʼ potius quam ʻaequaliaʼ nominamus, ut album ʻalbo simileʼ aut ʻnon simileʼ dicatur. Hoc enim verbum specialiter iis quae in quanto sunt videtur infixum. DE AD-ALIQVID Categoriarum tertia est quae latine ʻad-aliquidʼ, quidem hanc tertiam non ordo, sed tractatus necessitas fecit; nam, post quantum, quale sequebatur; verum, quoniam in fine quanti quaedam eiusdem generis in ad-aliquid videbantur posse transferri, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
siat ex uno eodem ꝙ genere mł
b̾e comungi. Si quid̃ supͣ dici
ñ pot̃. nisi ⁊ infra fu̾it designa¬
tum. Ꝙ si calumpniari qui¬
bͣtam libet supͣ ⁊ mfra. cathe¬
infra ubi aliquid geratur ag¬
noscrair. s ħ ut diximus gar¬
rientiran sint. Nos uero inꝗͣ
huius moccõe tractatus. Ali¬
ud ẽẽ subt̾ ⁊ suꝑ naturale.
aluto ũõ quod cta nos. natu¬
rale eñ ñ pot̃ immitari. t̃m
aũ migracõe hominũ cõmu¬
tatur. ut si quis cum infi̾ori¬
b fu̾it ad suꝑiora conscen¬
dat. aut a suꝑiorib uelit ad
infi̾ora descendere. Omĩa q̃
illi antefuerant cõmutant᷑
Cum descendenti infi̾ora que
fu̾ant suꝑiora cernantur. ⁊i¬
lud queq qͣnͣto mẽ. In om̃i
quidẽ ñ tñ in solo ut nõ re¬
cipiat magis ⁊ minus qd̾ gͦ¬
noton. bipedale enm cum
dicimus. ñ possumus aliud
bipedale maius aut minꝰ
drẽ. s iili eñ modo bipeda¬
Quod si aluio alio ampliꝰ
fu̾it. iam non bipedale set
alt̾ius m̃sure suscip̃ nomẽ.

Expanded text:
sint ex uno eodemque genere, mubere coniungi, siquidem 'supra' dici non potest nisi et 'infra' fuerit designatum. Quod si calumniari quibusdam libet, 'supra'et 'infra' cateinfra' dicimus, ubi aliquid geratur agnoscitur; sed haec, ut diximus, garrientium sint; nos uero in quhuius occasione tractatus aliud esse super et subter naturale, aliud uero quod circa nos; naturale enim non potest immutari, nostrum autem migratione hominum commutatur; ut, si quis, cum in inferioribus fuerit, ad superiora conscendat aut e superioribus uelit ad inferiora descendere, omnia quae illi ante fuerant commutantur, cum descendenti, inferiora quae fuerant, superiora cernantur. Illud quoque quanto inest, in omni quidem, non tamen in solo, ut non recipiat magis et minus, quod grἧττον. Bipedale enim cum dicimus, non possumus aliud bipedale magis vel minus dicere. Simili enim modo bipedaQuod si aliud alio amplius fuerit, jam non bipedalis, sed alterius mensurae suscipit nomen.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius ⁊̃ longa ac duiturna ñ
sit ndetens retractõ. de qua
Unc de qualitate litate
autem quer̃t quid sit qualitas
⁊ qud quale. quoꝵ facił separõ
ẽ. Qͣ litatem namq dicimus
dulcedmnẽ. aust̾itatem. albedĩẽ
ingredinẽ. Qle ũ̾o intlłigitur

Expanded text:
cujus etiam longa ac diuturna non cujus etiam longa ac diuturna non sit indecens retractatio. CAunc de qualitate autem quaerunt quid sit qualitas et quid quale, quorum facilis separatio est; ʻqualitatemʼ namque dicimus dulcedinem, austeritatem, albedinem, nigredinem; ʻqualeʼ vero intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
Siquid̾ calidum ⁊ frigid̾ udẽ¬
tur ꝯͥ oppõms societate coniũc¬
ta. S calidum s̃ fg̾idi calidũ
s̃ĩ frigido oppõĩtum dicimus. ⁊
ustum nõ iniusti iustũ. s in
bꝰ rep̃hendere uicia cet̾oꝵ qui
hanc setus diffimre uolu̾nt.
Demꝙ ⁊ uirtutem malicie ⁊
sciencie. ⁊ ignoranciã qͣi ad ali¬
res postulet. Set ut in docte
disserencium uicia posset os¬
tendere. ħ nanq ut suꝑuis
explicauimus oppõita porciꝰ
qͣm ad aliquid dcã iuidican
dem nec solauidet᷑ posse susciꝑe.
Simile enim cuilibet. ⁊ magis
drẽ. Set hoc nõ inomnib ut di¬
xi que sunt ad aliquid pot̾it
inueniri. Namq nec magis p̃r
nec minus pã dͥ pot̾̃ nec minꝰ
filius nec magis filius. nec
minus duplũ. aut magis du
temus ad aliquid ee quociens
u̾bi gͣ dicimus cuius equris. ł
eĩ dominũ. ł possidentis ꝑͣ mõ¬
stnͣcia ñ ad aliquro dca censenda
sunt. de qua categoria qnͣtum
potiamus explanauimus lic
tanta huic cum cet̾is udeatur

Expanded text:
siquidem calidum et frigidum videntur sibi oppositionis societate coniuncta; sed calidum non frigidi calidum sed frigido oppositum dicimus; et iustum non iniusti iustu, sed inibus reprehendere vitia ceterorum qui hanc secus definire voluerunt. Denique et virtutem malitiae et scientiae ignorantiam quasi ad-alires postulet sed ut indocte disserentium vitia posset ostendere; haec namque, ut superius explicavimus, opposita potius quam ad-aliquid dicta iudicandmnis quidem nec sola, videtur posse suscipere; simile enim cuilibet et magis dicere. Sed hoc non in omnibus, ut dixi, quae sunt ad-aliquid poterit inueniri; namque nec magis pater nec minus pater dici potest, nec minus filius aut magis filius, nec minus duplum aut magis duptemus ad-aliquid esse quoties, uerbi gratia, dicimus 'cuius equus' uel enim, dominum uel possidentis persotia, non ad aliquid dicta censenda sunt. De qua categoria quantum potuimus, explanavimus: licet tanta huic cum caeteris videatur
Abbreviated transcription (Latin):
liorem uolunt. qi faciluis qͣm
cet̾e momines uidĩ in currere. u̾
puta musia muenitur. cũ dm̃
homo gͣmaticus in qͣnto uł alli
uł nngra epiphania. In aliqͥd
prudens pr̃. optimus filius. ĩ
facere dure saltut. in pati fert
fortit̾ uł̾nera. Inicto obscuruᷤᷤ
locus. In tp̃e calidꝰ mensis aut
frigidꝰ. in iacere ꝓmis aut łupi

Expanded text:
orem volunt, quia facilius quam caeterae in omnes videtur incurrere: ut puta in usia invenitur, cum dicimus, homo grammaticus; in quanto, alba vel nigra epiphania; in ad aliquid, prudens pater, optimus filius; in facere, dure saltat; in pati, fert fortiter vulnera; in loco, obscurus locus; in tempore, calidus mensis, aut frigidus; in jacere, pronus aut supi
Abbreviated transcription (Latin):
alias dolorem ꝓper. ex ingro
album. ingrũ ex albo colo¬
re mutare. pitum ex imꝑi¬
to. ex indocto doctum. ex man¬
sueto ftrum. ex feroci mansue¬
tum. Cum gͥ mhus que sunt
alia sensib alimentib colligã¬
b hommes eruoiti malueĩt
Et to qd̃ tignoscitur sensibꝰ
iam dici usyam. Illud autẽ
quod annu tractu colligit᷑
idem accidens nommari uolu¬
erunt. Et qm̃ in permanẽte
usia ea que accidunt meẽ
noscuntur ipãm usyam. y¬

Expanded text:
alias dolorem perpeti, ex nigro alias dolorem perpeti, ex nigro album, nigrum ex albo colore mutare, peritum ex imto, ex indocto doctum, ex mansueto ferum, ex feroci mansuetum. Cum igitur, in iis quae sunt, alia sensibus, alia mentibus colliganbus homines eruditi maluerunt, et id quod dinoscitautem quod animi tractatu colligitur id est ʻaccidensʼ nominari voluerunt. Et quoniam in permanente usia ea quae accidunt inesse noscuntur, ipsam usian