comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo s capitulatulanos uocãt
nam beneficiis mĩs ita digni
sunt. ut ⁊̃ censualibꝰ us ꝑso¬
lib̾antur. ⁊ hant castrẽse pecu¬
liũ siue ad huc palatiũ obs

Expanded text:
quos capitularios vocant, Nam beneficiis nostris ita digni sunt, ut etiam censualibus vel persoliberentur et habeant castrense peculium, sive
Abbreviated transcription (Latin):
inpalacio militando diu̾sis
Sactibꝰ paruerint intm̃ eius
dignitatis cuius meruerĩt
missiõem obtinere nou̾int
insignia uihis omĩbꝰ p̾feran¬
tur mordine atq ꝯsessu q
posfiore tp̃r regendas ꝓuin¬
cias dignitates q̃ suscepint
palatinas. siquis aut teme¬

Expanded text:
palatio militando diversis actibus paruerunt, in tantum eius dignitatis, cuius meruerint missionem, obtinere noverint insignia, ut his omnibus praeferantur in ordine atque consessu, qui posteriore tempore regendas provincias dignitatesque susceperint palatinas. Si quis autem teme
Abbreviated transcription (Latin):
uiris gẽcium. qua quis dñioasi¬
eno ꝯtra naturam sb̾ies ¶ Serui aũt
ex eo apeslati st̃: ꝙͣ imꝑatorescap¬
cccio̾e solent. qui ĩ macipia dicti st̃.
ꝙ ab hestib manuca̾puitur ser¬
u at̃ aut nascũtur aut fuĩt. nͣasc̾¬
tur ex anͣcilt nrĩs. fuĩt aut iure gẽ

Expanded text:
iuris gentium, qua quis dominio alieno contra naturam subicitur. Servi autem ex eo appellati sunt, quod imperatores capoccidere solent: qui etiam mancipia dicti sunt, quod ab hostibus manu capiuntur. Servi autem aut nascuntur aut fiunt. nascuntur ex ancillis nostris: fiunt aut iure gent
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ uite ip̃iꝰ ꝓcurasse. mõstͣ¬
tus fuĩt eũ ꝙ obseꝙũ ac diligẽtiã fu¬
rioso exhibiñt licet exͣne̾ sit ad euis
successionẽ ꝑueĩre decreuimꝰ euac¬
uata instituttẽ eoꝵ ut pote ĩdigͦr̃
ꝗ furioso sic̃ diximꝰ curã p̃be negle¬
x̃int ita tñ ut tet̾a testĩ capitula ĩ
sui maneãt sirmitate. ¶ Sum̃
depocis parentib incaptiuitated̾

Expanded text:
usque ad finem vitae ipsius procurasse monstratus fuerit, eum qui obsequium ,ac diligentiam furioso exhibuit, licet extraneus sit, ad eius successionem pervenire decernimus, evacuata institutione eorum utpote indignorum, qui furioso, sicut diximus, curam praebere neglexerunt, ita tamen ut cetera testamenti capitula in sua maneant firmitate. Si unum d
Abbreviated transcription (Latin):
li ce coĩone alieni inuenti fuĩnt alii aũ
ꝓpinꝗ agnati ł cegnati religionẽ cath¬
olicã colentes ⁊ coĩcatores eẽ fum̃t app¬
batieos liberis hr̃ticis añ poni ⁊ eoꝵ
domiciliũ habebat̃ res eoꝵuolumꝰ ꝑti¬
nẽ. itaut si ecc̃astite intra annale spa¬
ex̃int eaꝵ dñium nr̃i fisci uirib uen

Expanded text:
licae communione alieni inventi fuerint, alii autem propinqui agnati vel cognati religionem catholicam colentes et communicantes esse fuerint approbati, eos liberis haereticis anteponi et eorum domicilium habebant res eorum volumus pertinere, ita ut si ecclesiastici intra annale spaexerint. earum dominium nostri fisci viri
Abbreviated transcription (Latin):
õs beatissum pat̾arche una ꝯspir¬
acicẽ ⁊ cõcordia fidẽrectissimã pre¬
dicant ⁊ scãs quatuor synodos uice¬
nã constinopolitanã ephesinã pͥ¬
mã ⁊ calcedonẽsẽ amplectiseu re¬
citare nostũtur licẽciã hãtc ꝓhac
maxiẽ cã ingͣtoseos ⁊ ex hr̃des in suo
scͥb̾e testõ ⁊ hec quidẽ ꝓ ingͣtitudĩs
denciã lib̾is catholicis cefrẽtes ui¬
bemꝰ saluis legib q̃ iã cealuis hr̃¬
ticis s̃ ꝓlate ⁊ circa nestorianos ⁊
acephalos ħ obẜuacio ut siqñ par¬
entes inuẽti fuĩnt suĩ uidaico nes¬
torii furori dediti siũ acephaloꝵã
plectantes in saniã ⁊ iõ ab eccẽ ca¬
tholice coĩone seꝑati ñ liceat alios

Expanded text:
s beatissimi patriarchae una conspiratione et concordia fidem rectissimam praedicare et sanctas quattuor synodos, Nicaenam Constantinopolitanam Ephesinam primam et Calchedonensem, amplecti seu recitare noscuntur, licentiam pro hac maxime causa ingratos eos et exheredes in suo scribere testamento. Et hoc quidem pro ingratitudinis dentiam liberis catholicis deferentes iubemus, salvis legibus quae iam de aliis haereticis sunt prolatae, et circa Nestorianos et Acephalos haec observari, ut si quando parentes inventi fuerint sive Iudaico Nestorii furori dediti sive Acephalorum amplectentes insaniam et ideo ab ecclesiae catholicae communione separati, non liceat eis
Abbreviated transcription (Latin):
erit ei simemorate etatis sit mu¬
tuãdi peccuiãs ⁊ rei mobiles ł m
mobiles supponẽdi siũ ip̃iꝰ ꝓpͥe siũ
⁊ legutiẽ etatis fc̃os ita firmos eẽ
d̾cernimꝰ nullos eis quicũ hiꝰmoĩꝑ¬
sonis inmemoratas cãs qͦ p̃dcm̃ est

Expanded text:
erit ei, si memoratae sit aetatis, mutuandi pecunias et res mobiles vel immobiles supponendi, sive ipsius et legitimae aetatis factos ita firmos esse decernimus, nullo eis qui cum huiusmodi personis in memoratis causis quo praedictum est
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eiꝰ ꝓcurare s oĩb lib̾is in ħ negl¬
igentib resuniũsas ab eod̾ delictaᷤᷤ
eccẽ ciuitatis exqͣoritur applicaĩ ĩuẽ¬
taiõ scilicet subpublica attestatoẽ
celebrãdo. ne ꝗd exeius facłtatibus
ꝑeat itaut ꝗc ꝗd exiñ ad ecc̃am per¬
ueñit captiuoꝵ redemptioĩ ꝓfici¬

Expanded text:
em procurare, sed omnibus liberis in hoc neglegentibus res universas ab eodem relictas ecclesiae civitatis ex qua oritur applicari, inventario scilicet sub publica adtestatione celebrando, ne quid ex eius facultatibus pereat, ita ut quicquid exinde ad ecclesiam pervenerit, captivorum redemptioni profici
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuẽ iinhonestã ĩuiriã eis ingessit
sunt adũsus pͥncipẽ seurẽ .p. ¶ Sĩ
cũmalȩficiis ut maleficiis u̾satur.
uelinte parentũ suoꝵ ꝑuenenũ
aut alio modo insidiari tep̃taũit.
Sinouerce sue aut cõcubme prĩs
filiꝰ sese miscuit. ¶Si c eltor ccͣpa
rentes filius exstic̾it ⁊ ꝑsuam dela¬
tcem̃ grauia eos dispẽdia fec̾it sust
petiti ab eo ł unus ex his insua eũ
uoluĩt fiteuissione susciꝑe uel pro
ꝑsona uel debito inquãtũ eẽt qͥ peti¬
tur ꝓbatur ydoneus hec tñ ꝙ defid̾¬
uissione censuimꝰ admascłos tm̃mͦ li¬
benos uolumꝰ ꝑtine. ¶ Sitoniuic¬

Expanded text:
ngesserit. sunt adversus principem seu rempublicam. Si cum maleficis ut maleficus versatur, vel vitae parentum suorum per venenum aut alio modo insidiari temptaverit. Si novercae suae aut concubinae patris filius sese miscuerit. Si delator contra parentes filius extiterit et per suam delationem gravia eos dispendia fecerit sustpetiti ab eo, vel unus ex his in sua cum noluerit fideiussione suscipere vel pro persona vel debito, in quantum esse qui petitur probatur idoneus. Hoc tamen quod de fideiussione censuimus ad masculos tantummodo liberos volumus pertinere. Si convic
Abbreviated transcription (Latin):
ingͣti upãs noĩatĩ ingͣtitudinis cãs
parẽtes suos in seruert̃ testõ. s qr ca
usas ex ꝗb ingͣtilib̾i debeant iudic¬
ari indiũsis legib dispẽsas ⁊ ñ aꝑte
declaratas inuẽimꝰ quaꝵ alique nͦd
igne nob̾ adingͣtitudiẽm uises̃ a

Expanded text:
atim ingratitudinis causas parentes suo, inseruerint testamento. Sed quia causas, ex quibus ingrati liberi debeant iudicari, in diversis legibus dispersas et non aperte declaratas invenimus, quarum aliquae nec dignae nobis ad ingratitudinem visa
Abbreviated transcription (Latin):
t̃litigatores aliqñ ꝯting̃ unã ꝗdẽ
ꝑtẽ suis allegoĩb renũciare alterã.
uero se scientẽ malas cãs hre post
cognitionalia c̃tamiã ⁊ dilatoẽs
quas ꝓbonũ cã leges conceount n¬
olle confit̃i allegoẽs sibi sufficere
netito caẽ qualitas agnoscatur.

Expanded text:
tores aliquando contingit unam quidem partem suis allegationibus renuntiare, aliam vero scientem se malas causas habere post cognitionalia certamina et dilationes, quas probationum causa leges concedunt, nolle confiteri allegationes sibi sufficere, ne cito causae qualitas agnoscatur,
Abbreviated transcription (Latin):
serenitatis nr̃e ꝙ inter euthachiũ u¬
irũ reũentissim̃ theone tiuitatis
misene fuisset cã ꝯmota processit
quos applło uentilanat᷑ dubitãtes
ad nr̃am clem̃ciã retulert̃. anẜle

Expanded text:
serenitatis, quod cum inter Eustathium virum reverentissimum Tloae civitatis lmissenae fuisset causa commota, processit quos appellatio ventilabatur, dubitantes ad nostram clementiam retulerunt, an se
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ ꝑuenĩt filia ⁊ parentes dist¬
ułint ea maĩtocopulare ⁊ forsitã
ex hec cõtig̃it in suũ corpus eam pec¬
care aut si ne consen su parentũ ma¬
rito selibo tñ coniũgere ħ admgͣti¬
tudĩem filie uolumus imputari.
dã exhis aut lib̾is eis ñ existẽtib alii
eiꝰ cognati ꝗ abintestato ad eiꝰ hr̃dit¬
atẽ uocantur obsequm ei ⁊ curam
conpetẽtem non p̃buĩnt si qd̃ atali
sanus fuĩt ĩsirmitate erit ei potes¬
tas utr̃ uelic negligentẽ filiũ uel fi¬
lios aut regnatos ingratũ uł ingͣtõ
in suo scͥb̾e tẽitõ. ł si aliqͦ furoris mor¬
bo eum detentum exͣneus aliꝗ suid̾¬
rit siuis neglectum ub̃ is uelccgͣtis
aut aliis ab coscͥptis hr̃oib ⁊ pro i¬
uscd̾ia uoluit eum ꝓcurare. damus
ditatẽ uecant᷑ scͥptis dirigẽ ut eũ ꝓ¬
mo furiosũ susceptũ sumptib ꝓpͥis

Expanded text:
etatem pervenerit filia et parentes distulerint eam marito copulare, et forsitan ex hoc contigerit in suum corpus eam peccare aut sine consensu parentum marito se, libero tamen, coniungere, hoc ad ingratitudinem filiae nolumus imputari, uidam ex his aut liberis ei non existentibus alii eius cognati qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur obsequium ei et curam competentem non praebuerint, si quidem a tali sanus fuerit infirmitate, erit ei potestas utrum velit neglegentem filium vel filios aut cognatos ingratum vel ingratos in suo scribere testamento. Si autem in furoris morbo eum detentum extraneus aliquis viderit a suis neglectum liberis vel cognatis aut aliis ab eo scriptis heredibus et pro misericordia voluerit eum procurare, damus ditatem vocantur scriptis dirigere, ut eum pmo furiosum susceptum sumptibus
Abbreviated transcription (Latin):
quid uelit sñ aliqͣ int̃missione ꝓpo¬
nere ꝙ siñ fec̃it tũc ad eiꝰ maliciã
suꝑandã alius unꝰ m̃sis indulgea¬
tur abiudice. Suiͦ ⁊ sic distułit
altius unius dilacio p̃beaͬtur ita
ut siusq ad p̃dcõs tres m̃ses quos
litigatorib protrahentib cõcesii¬
nuis suas nonꝓposiĩt allegoẽs
tunc cognitor nõ ampluis expeit

Expanded text:
elit sine aliqua intermissione proponere. Quod si non fecerit, tunc ad eius malitiam superandam alius unus mensis indulgeatur ab iudice; si vero et sic distulerit, alterius unius ei dilatio praebeatur: ita ut si usque ad praedictos tres menses quos litigatoribus protrahentibus concessimus suas non proposuerit allegationes, tunc cognitor non amplius expecta
Abbreviated transcription (Latin):
c ꝑfectissime a coitidiano uidi¬
ciorum usu imp̃is rerum docu¬
ñts apꝑet. ¶ Quam formamñ
solum inhac egrogia urbe. s in
omnibus nr̃is ꝓuintiis.ce si

Expanded text:
fectissime a cottidiano iudiciorum usu in ipsis rerum documentis apparent. Quam formam non solum in hac regia urbe, sed et in omnibus nostris provinciis, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
cõne continentur. nͥ fin̾t ꝓ uocat̃.
¶Sineio uens p̾sto exqnacumq
causa nõ fu̾it. ce alius nelit de¬
fensionem. subie. nulla uiffr̃a
int̾accões ĩrem uł ꝑsonales in¬
troducenda pot̃ ħ̃ fac̾e̾. ita tamen
ut satis dacõm iudicatum solui
ꝓ litis p̾stet estimacc̃e. nemo enĩ

Expanded text:
tione continentur nisi fuerit provocatum. Si vero reus praesto ex quacumque causa non fuerit et alius velit defensionem subire, nulla differentia inter actiones in rem vel personales introducenda, potest hoc facere, ita tamen ut satisdationem iudicatum solvi pro litis praestet aestimatione. nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
satis dacõnis sollempnes scipsa¬
cõnes firmare. uł ex ͣ iuidicium
ꝓcuratoris fedenissor existit. pro
omĩb uidicant̃. solui satis dacõis
cͤlausul iͦ. u̾ ce deypotheca suaꝵ ñ
cõuenire cõplłitim sũ iniudicio
ꝓmisent sũ exͣ iudiciũ cauei̾t ut
tam ip̃e qmͣ h̾edes eius obligent᷑

Expanded text:
satisdationis sollemnes stipulationes firmare vel extra iudicium procuratoris fideiussor existit pro omnibus iudicatam solvi satisdationis clausulis. ubi et de hypotheca suarum rerum convenire compellitur, sive in iudicio promiserit sive extra iudicium caverit, ut tam ipse quam heredes eiu
Abbreviated transcription (Latin):
siu̾o mꝑsonam actoris quidẽ ꝑte
eadem optinebãt. qui diximus
ĩaccõe qua iuirem agitur abeiꝰ¬
u̾o ꝑte uero ꝑte cumquo agitur
siquidem alieno noĩe quis int̾¬
ueniet omĩmodo satis daret.
qi nemo defensor ĩaliena re. sũ

Expanded text:
sonam, ab actoris quidem parte eadem obtinebant quae diximus in actione qua in rem agitur. ab eius vero parte cum quo agitur, si quidem alieno nomine aliquis interveniret, omnimodo satisdabat, quia nemo defensor in aliena re sine
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpedim̃to sunt. quo minus rem
suam ip̃i exequi pꝰsint. ¶ꝓcura¬
tor neq c̾eris u̾bis. n p̾sente ad¬
u̾sario. ĩmo ⁊̃ ꝑ pleruiq ignoran¬
te eo constituttu ciicũq enĩ ꝑ¬
miseris rẽ suam ag̾e̾. & defend̾e̾
is tuus ꝓcurator intlłigat᷑ tu¬
tores. o curatores ꝙ aumouũ
cõstituunt᷑ pͥmo libro expõĩtũ ẽ.
usũ ampħra eꝰ olĩ enĩ si ĩnrẽ
agebat᷑ satis dare pͣossessor con¬
plłebatur ut siuictus nec rẽ illã
restitu̾et. nec litis estimacõm. po ⁊t

Expanded text:
impedimento sunt quo minus rem suam ipsi exsequi possint. Procurator neque certis verbis neque praesente adversario, immo plerumque ignorante eo constituitur: cuicumque enim permiseris rem tuam agere aut defendere is procurator intellegitur. Tutores et curatores quemadmodum constituuntur, primo libro expositum est. usum amplexa est. Olim enim si in rem agebatur, satisdare possessor compellebatur, ut, si victus nec rem ipsam restitueret nec litis aestimationem, pot
Abbreviated transcription (Latin):
solui. uñ aũt sic applłatur: fa¬
cile ẽ ntlłig̾e. namq stipulat᷑
quis ut soluatur sibi ꝙ fuerit
ndicatum. młto mag̾ is qui in
rem accõm cõueniebatur: satis¬
dare cogebatim si alieno nonune
udiciũ accipiebat ¶ ip̃e aut̃ qui
ĩrem agebat sisuo nomine pete¬
bat. satis dare nõ cogebatur. ¶ ꝓ¬
curator u̾o si irem agebat. satis¬
dare uibebatin ratam rẽ dnm̃ ha¬
biturum. ꝑicłm enĩ erat ne it̾m
dñs deeadem re exꝑiretur. ¶Tuto¬

Expanded text:
appellabatur, facile est intellegere. namque stipulabatur quis, ut solveretur sibi quod fuerit iudicatum. multo magis is qui in rem actione conveniebatur, satisdare cogebatur, si alieno nomine iudicium accipiebat. ipse autem qui in rem agebat, si suo nomine petebat, satisdare non cogebatur. procurator vero si in rem agebat, satisdare iubebatur ratam rem dominum habiturum: periculum enim erat, ne iterum dominus de eadem re experiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uare. ¶Si aut̃ ꝑprocuratorem
lis uł infertur uł suscipitiu in
actoris cluidem ꝑsdna. si nõ man¬
datin actis insinuatum ẽ. nł p̃¬
sens uñs litis. ĩuidicio ꝓcurto¬
ris sui ꝑsonam nõ confirmau̾it
ratam rem dnm̃ h̾iturũ satis da¬
cõm dare ꝓcurator cõpelliturca
dem obseruando. & sitittor uł cu¬
rator. uł alie tales ꝑsone q̃ alienar¬

Expanded text:
ur. Sin autem per procuratorem lis vel infertur vel suscipitur, in actoris quidem persona, si non mandatum actis insinuatum est vel praesens dominus litis in iudicio procuratoris sui personam confirmaverit, ratam rem dominum habiturum satisdationem procurator dare compellitur, eodem observando et si tutor vel curator,
Abbreviated transcription (Latin):
inforo tue ceisitudinis cũ hac le
acciꝑe. huic subclite legi. ut ẜm
eã omĩa dentur desc̾ptoẽm nãq
iõ.asede tuadat uolumꝰ. ut nec
uocantur ad brẽuiatoẽs adultãri
aliquid horum que anob̾ dispõi

Expanded text:
in foro tuae celsitudinis cum hac legaccipere huic subditae legi, ut secundum eam omnia dentur. Descriptionem namque ideo a sede tua dari volumus, ut nec vocantur breviatores adulterari aliquid horum
Abbreviated transcription (Latin):
lum habentis ħ cuinẽ ip̃e p̃sides
ut ꝑoĩa ĩ adultãta maneãt q̃ a nob
cdispoĩta sũt dificultatem uõ nu¬
llus habebit horum qui adcon¬
sulats ueniũt honorẽ. simali¬
ocrẽ ita faties expensam nom̃ tꝑiͣ
fiet. ⁊ enim om̃t quicquicdacte¬
nus consuiatꝰ. hñtes honorẽ crex
foro me celsituamis ⁊ gliossissi
mis nr̃i p̾fectis. aut :⁊ aliunde ꝑ
nimificentiã nr̃ãm ꝑcipiebãt᷑
ci nũc eis dabimus ⁊ abeis quidẽ
fatientas expensas adbreuiante ᷤᷤ
anob̾ aut̃ largitatem nõ inmino¬
rantes. oĩb enĩ a nob̾ edictis ĩꝑa¬
toris excipiatur fortima. cui ꝙ
ip̃a leges ds̃ subiecit̃ legẽ. aĩarã
tori qui est iugis iudesines. cõ¬
siuiatus õĩb ciuitatib ⁊ popuł
gentibq insinguł que placẽt
custribuenti. Aduẽit aũt. cũ ip̃e

Expanded text:
habentis hoc cui nunc ipse praesides, ut per omnia inadulterata maneant quae a nobis disposita sunt. Difficultatem vero nullus habebit horum qui ad consulatus veniunt honorem, si mediocrem ita faciens expensam nomen tempori fiet. Etenim omne quicquid hactenus consulatus habentes honorem et ex foro tuae celsitudinimis nostris praefectis aut etiam aliunde per munificentiam nostram percipiebant, et nunc eis dabimus, ab eis quidem faciendas expensas adbreviantes, a nobis autem largitatem non minorantes. Omnibus enim a nobis dictis imperatoris excipiatur fortuna, cui et ipsas deus leges subiecit, legem animatam i quidem iugis indesinens est consulatus omnibus civitatibus et populis gentibusque in singulis quae placent distribuenti, advenit autem cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuabitur ꝓpłs. S siquidẽ eriter¬
ꝓcessus pͥmꝰ ꝙ suscepit consulatũ
mel exhibe̾clũ ⁊ pꝰ illuo ꝙ dititur
tocus cdiea ut inuita delectatõe cõ¬
diebit populum ħ ꝙ uocatur pan¬
paͣpon. iatine silua ꝯspecta. ⁊ cũ
bestus pugnantes hoĩes ⁊ uĩcẽte ᷤ
audatiaᷤ insr̾ ⁊ intẽp̃te bestie qn¬
cum uo̾ faciet ꝓcessum qui ad che¬
atrũ deducit. quemaborna uocãt
ut iuscena ⁊ ricticulorũ ẽ locꝰ tra¬
ienclis ⁊ thẽmelicis choris ⁊ spec¬
tacuł uniu̾sis. atq anitliib aꝑ¬
tũ ẽ theatrũ. Rursus quidẽ spec¬
taculu equorũ c̾tantiũ editi.¬

Expanded text:
abitur populus. Sed erit quidem ei processus primus quo suscipit consulatum mel exhibendum; et post illud quod dicitur totius diei, ubi et multa delectatione complebit populum hoc quod vocatur pancarpon Latine silva conspectum, et cum bestiis pugnantes homines et vincentes audacia, insuper et interemptae bestiae. Quintum quoque faciet processum qui ad theatrum ducit, quem pornas vocant, ubi in scena ridiculorum est locus tragoedis et thymelicis choris, et spectaculis universis atque auditibus apertum est theatrum. Rursus quidem spectaculum equorum c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ admillessimũ ꝓpeanniũ ueĩes
crecdimꝰ oportere. cãm conprehẽd̾e
⁊ inmensitatẽ enis recidentes ad
bñplacitas consulares statuere
expensas. quatenus continua sit
romanis. Oĩb aut̃ boĩs uiris exi¬
stat accessibiles quoscũq huiꝰoxĩ
nos dignos eẽ honc̃e decreuimꝰ. Cũc¬
rasiquidem ꝑscrutantes ꝓspeximꝰ
quantũ eẽ conueĩat ꝙ datũ ẽ aoriͣ

Expanded text:
et ad millesimum prope annum veniens credidimus oportere causam comprehendere, et inmensitatem eius recidentes ad beneplacitas consulares statuere expensas, quatenus continua sit Romanis, omnibus autem bonis viris existat accessibilis quoscumque huiusmodi nos dignos esse honore decreverimus. Cuncta siquidem perscrutantes perspeximus, quantum esse conveniat quod datur. A
Abbreviated transcription (Latin):
tomunib honorare ppłm. nec ħr
uit̃dicimus. nõtam̃ aurũ spar¬
gere sinimꝰ. nõ ininotis alicui
nõ maioris. omĩo nõ mẽdiica¬
ratteris. aut pondei̾s. s argẽ¬
tum sicut p̾diximus solũau¬
rũem̃ spargere uouebatur ĩ¬
nere p̾stet fortue fastigiuo
angentumuo qd̾ mox pt᷑ aurũ

Expanded text:
to muneribus honorare populum, nec hoc interdicimus. Non tamen aurum spargere sinimus, non minoris alicuius, non maioris omnino, non medii characteris aut ponderis, sed argentum, sicuti praediximus, solum. Aurum enim spargere revolvatur imnere praestat fortunae fastigium; arg
Abbreviated transcription (Latin):
hãt diffinta ẽ a nod̾ ⁊ cura illã
expensarmmmensura. Decet ẽ
friueas ⁊ coniuigis cla̾ita̾te. Si
nõ decorabitur mulier penus
p̃t̃ conuigẽ ⁊ matrẽ. ⁊ illequi¬
dem om̃ib moclis qm̃uxores cor¬
ruscãt raictus maĩtorũ. ħ lege
dante matres uõ siconsul hoc.
aforte. nõ uxor silii ⁊ mund ori¬
gis sinec ꝑtines adgenus sit hor
eiũ ⁊ pure illicitum existebat. Sꝑ¬
gere aũt inseptẽ his ꝓcessi oĩb
ppło consulẽ meluis uos de sigͣ¬
uimus. sicut martiam eliueox¬

Expanded text:
habeat, definita est a nobis et circa illam expensarum mensura: decet enim frui eas et coniugis claritate. Si non decorabitur mulier penitus praeter coniugem et matrem, illae quidem omnibus modis, quoniam uxores concoruscant radiis maritorum hoc lege dante, matres vero, si consul hoc forte, non uxor filii, et multo magis si nec pertinens ad genus sit: hoc enim et pure illicitum existebat. Spargere autem in septem his processionibus populo consulem melius nos designavimus, sicut Marcia
Abbreviated transcription (Latin):
gete que uocant᷑ iniuarisia. c ĩ
melis ⁊⁊ indecautis. ⁊ quatrian¬
gut ⁊ talib. quantoenĩ in moaͣ
sunt que sparguntur tatopłes
suscipientes erũt. Sitq reim̃snã
dantis uirius ⁊ uoluntas siue
nicħ̾ aut mediocre aut tr̃ascẽdẽs
ppło engancdi. hoc enĩnconsu¬
laui diffinimꝰn inuitos spargẽ
cogentes. n uolentes ꝓhib̾etes.
S deargendo quidem s̃pargẽdo
ꝓcessioĩb sicut ip̃e recte se hre
putauit. Solo ꝓhibito aurum
a nob̾ decieta dictasũt ⁊ cõscͥpta
indescͥptõe que hac conientur
loge transcentti aliquid oiõ aut

Expanded text:
e vocantur miliarisia et in melis et in caucis et quadriangulis et talibus. Quanto enim minora sunt quae sparguntur, tanto plures suscipientes erunt. Sitque rei mensura dantis virtus et voluntas sive nihil aut mediocre aut transcendens populo erogandi. Hoc enim in consulatu definimus, neque invitos spargere cogentes neque volentes prohibentes. Sed de argento quidem spargendo processionibus, sicut ipse recte se habere putaverit, solo prohibito aurum a nobis decreta sunt et conscripta, in descriptione quae hac continetur lege transcendi aliquid omnino aut
Abbreviated transcription (Latin):
legi grãmꝙ suffitiat ꝓ nichilo
nes głosissimis cõsulib aut au¬
rum spargere. aut uas amarcã
cis. ⁊ quadriangut mediotribꝰ
egerint quiconsuiarẽ edẽt miu̾i¬
firentiam. ⁊ in his soł conciliet̃
popiuares nequaꝙͣ demaximuis
lucris. dec̾tantes sectuões ex̾cẽt
adinuicem. ⁊ ueĩent usq adal¬
t̃ñas plagas quas ꝑfustes gladios
⁊ lapides egert̃ frequẽt᷑ rẽ oĩeũ
nob̾ ocdibilẽ i debamꝰ enim eos
contendẽtes quidẽ ⁊ mał in nu¬
mis implentes. altuiros occascẽ
sprsorum. ⁊ abeis abrẽptorũ.
domideferetes om̃ioxdo nich̾
S eadie inebetanb ⁊ poratic̃ibꝰ¬

Expanded text:
legi gratiam, quod sufficiat pro nihilo nos gloriosissimis consulibus aut aurum spargere aut vasa maiora, cis et quadriangulis mediocribus egerint qui consularem edent munificentiam et in his solis concilient populares, nequaquam de maximis lucris decertantes seditiones exercent ad invicem et venient usque ad alternas plagas, quas per fustes et gladios et lapides egerunt frequenter, rem omnino nobis odibilem. Videbamus enim eos contendentes quidem et malis innumeris implentes alterutros occasione sparsorum et ab eis abreptorum, domi vero deferentes omnino nihil, sed ea die in ebrietatibus et potationib
Abbreviated transcription (Latin):
huius legis corrũpẽs quãtũ in
inmensitate consulatꝰ desuit.¬
ꝓptã nos sr̃fluas ulas datioẽs q
expensas adbreuiamꝰ. ⁊ inppło
effusas ꝓcessicẽs ⁊ spectacula ad
bñ sehñtem deduximus men¬
surã rite aliquid denuĩs decentiꝰ
considerãtes itẽ spargere argẽ¬
tum. ut neq quicꝙ̃ dare eorũtẽ
consulum dimntentes uolũta¬
tib. ut nob̾ sit̃ ampliꝰ. ⁊ sẽꝑex
suo uocabiis tp̃s adornẽt qui
ꝓ dispõitum ẽ transcentit᷑ rite
ut pote nr̃am p̃uaĩcatꝰ ẽ legem. di¬
consules cause minẽ sitatẽ. nõ for¬
uari. hãc nullus igͥ eã eg̾cti p̃suorat
nõs considerãtes omib ꝓposunnꝰ
sr̃̾ datioĩb equalitatẽ nullipẽitꝰ
licentiam dantes exire mensurã
que hac continetur lege nisum
solo argento. inꝓccessioĩb spã¬
sicut sepe diximꝰ uoluntatib.
Ip̃is quoq qui hoc acciꝑe cõsue¬
uerunt maxime gr̃a in hac lenrã

Expanded text:
huius legis corrumpens quantum in inmensitate consulatus desia nos superfluas illas dationes et expensas adbreviavimus et in populum effusas processiones et spectacula ad bene se habentem deduximus mensuram, rite aliquid decentius de numeris considerantes, id est spargere argentum aut neque quicquam dare eorundem consulum dimittentes voluntatibus, ut nobis sint amplius et semper ex suo vocabulo tempus adornent: qui quod dispositum est transcendit, rite utpote nostram praevaricatus legem diconsules, causae inmensitatem non forervari hanc. Nullus igitur eam egredi praesumat, nos considerantes omnibus proposuimus super dationibus aequalitatem, nulli penitus licentiam dantes exire mensuram quae hac continetur lege, nisi in solo argento in processionibus sparsicut saepe diximus, voluntatibus. Ipsis quoque qui haec accipere consueverunt maximae gratiae in hac n
Abbreviated transcription (Latin):
nullam spetierũ antiquitus sta¬
tutarũ cerelin quẽs unã siqui¬
dẽ aliã adinuẽtre in appã cluaq
contiuare que nocatar thea¬
atrum ci nõ priori horũ contẽtas¬

Expanded text:
nullam specierum antiquitus statutarum derelinquens. Vnam siquidem aliam adinvenire mappam duoque continuare quae vocantur theatrum
Abbreviated transcription (Latin):
adũsarios eius ex̃cuisse qd̾ litẽa¬
pud pedaneũ idicẽ ad edictum
aut eundẽ ysichiũ appllasse ⁊
cam̃ contigit recurrẽ ad tuã cogͥ¬
tcem̃ ⁊ dimnlis inuidicio tue cel¬
situdĩs ex̃ceret᷑ recessisse ꝙ d̾ acer¬
taminib apd̾ te gestis arbitros aũ¬
exelegisse coẽs ex sxt̃o.⁊ ap̃ illos cõ¬
currisse ⁊ q̃dam ex̃cuisse pꝰ ea uͦ ne¬
glexisse q̃ electos arbitros. non
aut ꝑsecutos ap̃ eos motã litem
s transacto biennuo uti adũsaiõs
eius qr non pꝰsit condep̃nato ex ce¬
ri intuo iudicio tałlis. s oport̾e
ei cõfirmaĩ semel biennio trans¬
acto illũ uero ꝑp̃ea ñ exꝑsecutũ ap̃
tuam głiam eo ꝙ. litẽ apd̾ electos

Expanded text:
adversarios eius exercuisse quidem litem apud pedaneum iudicem, addictum autem eundem Hisychium appellasse; et causam contigit recurrere ad tuam cognitionem, et dum lis in iudicio tuae celsitudinis exercetur, recessisse quidem a certaminibus apud te gestis, arbitros autem elegisse communes ex scripto et apud illos concurrisse et quaedam exercuisse; postea vero neglexisse quidem electos arbitros, non autem persecutos apud eos motam litem, sed transacto biennio uti adversarios eius. quia non possit a condemnato exerceri in tuo iudicio talis lis, sed oporteret eam confirmari semel biennio transacto; illum vero propterea non perexecutum apud tuam gloriam, eo quod litem apud electos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ int̾peliationei legum nob̾
p̃bent occõnes ꝓsalute subditaꝵ
conscribendaꝵ adicionẽ nãq no¬
b̾quidã patronũs fecit qr legẽ
uolentẽ appellantẽ ⁊ ꝑbienni¬
um tacentẽ aut c̃te ex̃centẽ ꝗd̾ ñ¬

Expanded text:
pellationes legum nobis praebent occasiones pro salute subditorum conscribendarum Aditionem namque nobis quidem patronus fecit, quia lege volente appellantem et per biennium tacentem. aut certe exercentem
Abbreviated transcription (Latin):
decies milies plusꝙͣ bienuũ tp̃s
excessit aut excedat deinceps aut
in om̃i negõ in quo aliquid tale¬
agitur ⁊ inmedio mõte caẽ apd̾
applłatoĩs iudicẽ aut ñ moͣteali¬
cuconstantiam rursusreũtat᷑
iterum adiudices appłlon causã
aliis ꝗdem om̃ib liceat uti ꝑti¬

Expanded text:
decies milies plus quam biennii tempus excessit aut excedat. Deinceps autem in omni negotio, in quo tale aliquid agitur et in medio motae causae apud appellationis iudicem aut non motae alicircumstantiam rursus revertatur iterum ad iudices appellationis causa, aliis quidem omnibus liceat uti
Abbreviated transcription (Latin):
tos aut uenisse non tñ posse itiq
bienniũ p̃teriit. nãꝗ semł uidiceᷤ
alios elegit non ẽ iustũ ut tacit᷑m¬
tate culpet eius ꝗ p̃pea lesus est qr
his q̃ gesta sunt deelecteẽ iudicũ
credidit ⁊ iõ ñ ẽ executus. n conple¬
uit litẽ utic eo ꝙ apud iudices illoᷤ
sit exc̃utatũ negociũ. ħ gͥ in omĩ
catur scema quatenus nicħ inui¬
ste circa nrd̃s subiectos agatur. Si
uero ⁊̃ postꝙͣ d̾ ẜuierint electos ii¬
dices biennii transeat tꝑ̃s̃. tunc
os modos negotiis uale scĩmus. ⁊¬
aliis oĩb q̃ de applłatiuis c̃tamini¬
b pͥscis deã sunt legib ⁊ a nob̾ inl¬

Expanded text:
tos autem venisse, non tamen posse uti quod biennium praeteriit. Nam qui semel iudices alios elegit, non est iustum ut taciturnitatem culpet eius qui propterea laesus est, quia his quae gesta sunt de electione iudicem credidit et ideo non est executes neque complevit litem illic, eo quod apud iudices illos sit exercitatum negotium. Haec igitur in omni catur schema, quatenus nihil iniuste circa nostros subiectos agatur. Si vero etiam postquam deseruerint electos iudices biennii transeat tempus, tuncos modos negotiis valere volumus, aliis omnibus, quae de appellationis certaminibus priscis dicta sunt legibus et a nob
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Gor̾ a. His nr̃e sereuitatis
edictis ciuitatũ tabulariis
erit flama suppliciũ sicuiꝰ qmͣ
fraude ambitus potestate ĩ ius¬
ta cuiuspiam ꝓfitentur ĩmu¬
uitas ac nõ scd̾m p̾cedentem
diffinitce omnns omĩno aboli¬
ta sp̃aliũ muinitatũ gr̃anc
cessitas tͥbutarie sunctioĩs
sirmata censitorũ ꝑ eqͣtoꝵ ꝓ

Expanded text:
 . His nostrae serenitatis edictis civitatum tabulariis erit flamma supplicium, si cuiusquam fraude ambitu potestate iniusta cuiuspiam profiteretur immunitas, ac non secundum praecedentem definitionem omnes omnino abolita specialium immunitatum gratia necessitas tributariae functionis firmata censitorum peraequatorum
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Gr̾.ã. Si quis forte der̾to¬
re agro tecto ue suscepitato
ap̾sediu passus fu̾it delitesc̃e
si nohuiꝰ rei ꝯscius fũit p̃diñ
quo latunt teftor amnissice pũa¬
tur.si quis añ deẜtorem ꝓdidit
medioctis loci ingemius im¬
munitate pociatur. ueq solũ
debis lcquimͦ ꝗ ꝓxĩe siguis fe¬
licib applicati mlicie tudim̃¬

Expanded text:
 . Si quis forte desertorem agro tectoque susceperit atque apud se diu passus fuerit delitescere rei conscius fuerit, praedii, in quo latuerit desertor, amissione puniatur. Si quis autem desertorem prodiderit mediocris loci ingenuus, immunitate potiatur. Neque solum de his loquimur, qui proxime signis felicibus applicati militiae rudime
Abbreviated transcription (Latin):
babebit᷑ quis qs belli tp̃r abenit
reccati aut̾ioris suppuciũ ñ ci¬
mebit. ꝯmu̾o flagiciosa igna¬
ti iudicis offerat᷑ degeneri mor¬
te gladiũ subiturus. Si aut̾rec¬
uł dissimuiatc̃e distułit. patmo¬
mi ati existimatõns dampno¬

Expanded text:
berit peccati anterioris supplicium non timebit. sin vero flagitiosa ignati iudicis offeratur, degeneri morte gladium subiturus. Si autem recvel dissimulatione distulerit, patrimonii atque existimat
Abbreviated transcription (Latin):
blicũ q̃ stũ incerta mendicitas
nocauit inspectis exploretur
insingłis ⁊ in teg̾tas cõpum
⁊ roburannoꝵ atq inhertib
⁊t absa ulla debilitate indicã¬
tibꝰ necessitas inferatur. ut co
ꝓditor studiosus ⁊ diligens
nataliũ sola lib̾tas ꝑseqͥtur
colonatu ꝑpetuo fulciatur. qͥs¬
quis hꝰ mõs leuitudinẽ ꝓdidi̾t
ac ꝓbanerit salua dnĩs accione
ineos qui uł latebrani forte
sugituus uł m̃dacitatis sub¬
eunde ꝯsiliũ p̾stit̾unt. denau¬

Expanded text:
blicum quaestum incerta mendicitas vocabit, inspectis exploretur in singulis et integritas corporum et robur annorum, atque inertibus et absque ulla debilitate miserandis necessitas inferatur, ut eorservilis, proditor studiosus et diligens natalium sola libertas prosequatur, colonatu perpetuo fulciatur, quisquis huiusmodi lenitudinem prodiderit ac probaverit: salva dominis actione in eos, qui vel latebram forte fugitivis vel mendicitatis subeundae consilium praestiterunt. GRA
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ serenissime nr̃e ꝯuigis post
finitam nulitiam sen atorio fu̾¬
uit ꝯsortio sociati. licere quoc̾
ad aspiciendos agros suos uł
obaliam cãm ꝓfiscici uolu̾int.
ciugło uti cum hoc adimplen¬
dum eoꝵ desideriũ. ⁊ ad nulliꝰ
lesiõem respic̾e iudeatur

Expanded text:
 serenissimae coniugis, post finitam militiam si senatorio fuerint consortio sociati, licere, quotiens ad adspiciendos agros suos vel ob aliam causam proficisci voluerint, cingulo uti, cum hoc ad implendum eorum desiderium et ad nullius laesionem respicere videatur
Abbreviated transcription (Latin):
eumichum sacri cubiculi
munst̾is adhesurum. si uõ
cuidam fu̾it molent̾ cetortꝰ
sacrum ausus sit militarecu¬
biculum liceat dño destina¬
tum sacra exlege cubiculan¬
is in t̾pellare iudicium ⁊ eũ
quem ꝓbaĩt uolente seuł
insciose sacrum penetsse cu

Expanded text:
sacri cubiculi ministeriis adhaesurum. Si vero cuidam fuerit violenter extortus, sacrum ausus sit militare cubiculum, liceat domino destinatum sacra ex lege cubiculariis interpellare iudicium et eum, quem probaverit nolente se vel inscio sacrum penetrasse cu
Abbreviated transcription (Latin):
est obsequiis occupatos ⁊ au¬
le penefbilib inherentes in¬
dicia diu̾sa obire nõ posse ab
obẜuatõe alioꝵ t̾bunalium
lib̾amus ut insublimitatis
solum mõ tuo iudicio pposi¬
tas adu̾sꝰ secrcipiãt accõnes.
uł iam insaciũ cubiculum
cuiꝰ piã lib̾alitate donati. ali¬
oue titło dareuł dandi p̾nci¬
palib obsequus ĩherere uł
aut̃ meruerũt uł postea me¬
rueñt lic ulła int̾ueĩente sc̾¬
ptura ulła ꝯfictõe gestoꝵ pꝰ¬
ꝙͣ de notissimis cubicularus
suint sociati. ad ꝯditiõem lib̾¬
tatis ingenutatis q rapiã¬
tur. raptiq udeantur hoc ñ
solum cirta suꝑstites. s ã c̾¬
ca mortnos uolumꝰ custodĩ.
nam cũ hec pͥmlegiũ iudeat᷑
ut nõ famuloꝵ sic̾ pͥuate ꝯdi¬
toĩs boĩes s lib̾oꝵ honestis
utantur obsequiis ꝑiniquũ
est cos dum taxat pati fortu¬
ne det̾ioris inꝯmoda. ꝯte¬
stam̃ta adem ad similitudinẽ
alioꝵ qui ingenuitatis infus
decoranti ꝓsua liceat eis cte

Expanded text:
est obsequiis occupatos et aulae penetralibus inhaerentes diversa iudicia obire non posse, ab observatione aliorum tribunalium liberamus, ut in sublimitatis solummodo tuae iudicio propositas adversus se excipiant actiones. vel iam in sacrum cubiculum cuiuspiam liberalitate donati aliove titulo dati vel dandi principalibus obsequiis inhaerere vel ante meruerunt vel postea meruerint, licet nulla interveniente scriptura, nulla confectione gesto devotissimis cubiculariis fuerint sociati, ad condicionem libertatis ingenuitatisque rapiantur raptique videantur. Hoc non solum circa superstites, sed etiam circa mortuos volumus custodiri. nam cum hoc privilegium videatur ut non famulorum, sicut privatae condicionis homines, sed liberorum honestis utantur obsequiis, periniquum est eos dumtaxat pati fortunae deterioris incommoda. Sed testamenta quidem ad similitudinem aliorum, qui ingenuitatis infulis decorantur, pro sua liceat eis condere
Abbreviated transcription (Latin):
angarias sine pangarias uł
q̃ paraueredos in postũ dispo¬
sitõẽ tui culminis. uł alicuiꝰ ca¬
iupma dait coganturs ne sor¬
didis astu pti niun̾ib decꝰ mi¬
nist̾u ꝙ militãdo iudebantur

Expanded text:
angarias sive parangarias vel etiam paraveredos in posterum dispositione tui culminis vel alicuius calumnia dare cogantur, ne sordidis adstricti muneribus decus ministerii, quod militando videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
ppe his qui ad talia conuẽuĩt ox¬
gnũ deiuidinum si quid p̃uai¬
can fu̾int. horumqueꝯ petunt
aut quidlã colludium fiat aut
aliquid p̃t̃ utilitatem uiriꝰq
gerat᷑ partis. Nã q̃ maledicta hic
oĩũ tr̃ibiłia inminebũt. ⁊ q̃ in¬
fert̃ eloquia diuina peccantibꝰ.
nãq in pͥori ꝓhibitioẽ alienan¬

Expanded text:
ppe his qui ad talia conveniunt magni dei iudicium, si quid praevaricati fuerint horum quae competunt aut quoddam colludium fiat aut aliquid praeter utilitatem utriusque geratur partis. Nam etiam maledicta his omnium terribilia imminebunt et quae inferunt eloquia divina peccantibus, namque in priori prohibitione alienat
Abbreviated transcription (Latin):
creentur. italegem inhus qui
procreantur uate. quidã aut̃ sic
fatue. aut callide int̃p̃taiͣ iussi
sũt legẽ. ut ⁊̃ si añ cõstimioẽ
natisint aliqui uł siuaide sĩt
senes putẽt eos lił̾i. tãꝙͣ enĩ
mõ natos. ⁊ nõ longe p̾cedẽtes
legẽ cumutiq nos hñc hu᷑imꝰ
intellectumut sicoherẽt quidẽ
ti hrẽnt ex lege datã lib̾tatem.
nasiex lib̾is nascantummatͥb

Expanded text:
rocreantur, ita legem in his qui procreantur valere. Quidam autem sic fatue aut callide interpretari nisi sunt legem, ut etiam si ante constitutionem nati sunt aliqui, vel si valde sint senes, putent eos liberari tamquam enim modo natos et non longe praecedentes legem: cum utique nos hunc habuerimus intellecti haberent ex lege datam libertatem.na, si ex liberis nascantur matribus,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor dabãt lex licen̾tiã hr̃e conmnu¬
tare. S ⁊̃ uenabiles domos q̃
regiominiũ dicate st̃ dõ. Sic eĩ
ut enamdec̾tũ int̾̃poãt᷑ cũ om̃i
subtilitate ⁊ iure uirando. ⁊ ap̃

Expanded text:
prior dabat lex, licentiam habere commutare, sed etiam venerabiles domos quae regi omnium dicatae sunt deo, sic tamen ut etiam decretum interponatur cum omni subtilitate et iureiuran
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliquafiat circonscͥptio siue ang¬
ere uoluĩt dõtẽm aut p̃p̃ nͣũpcias
donattẽm non licealiud quid̾ fac̃ẽ
aliud aut̃ inpͥorib manere set utrũ¬
q celebrare om̃ino augmãtũ et nõ

Expanded text:
ne aliqua fiat circumscriptio, sive augere voluerit dotem aut propter nuptias donationem, non licere alio quidem facere alio autem in prioribus manere, sed utrumque cel
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣuhoc qd̾ ⁊̃ nr̃i patͥs dicat cõñstitu¬
cio ⁊ necontig̃it augm̃tũ non ipã
trumq ĩ mobiles res meluis estumo
bilib fieri obłcem quatenus sit pal¬
am ⁊ indubitatũ quid ꝗ̃ abinicio
fuit. quid aut pꝰ ea additum est.
ulieris oĩno ꝑinmobiles res celebr
res pͥuilegium undiq indubitato
augm̃to existente uir aut̃ ⁊ inre¬
b mobilib faciat augm̃tum sciat
mobilib scͥbat augm̃tũ sciat pͥm¬
legiuim non habitura nisi mnanti¬
qua sola dote non infigurato exis¬
tente augm̃to. Qd̃ emm abinicio
fcm̃ est intotosine suspitione et ꝙ
aũt̃ postea machinatũ est contra
treditores hoc ip̃o introducit medi¬
tationem ⁊ ledi homines exdato
anobis totib pͥulegio nullo uolu¬
imus modo. Siuero nonfiuĩt debi¬
tum ccͣ uirũ ullum ti suspicio ccͣ
creditores circonuencrones tunc ⁊

Expanded text:
quod etiam nostri patris dicit constitutio. Et ne contingat augmentum non ipsa trimque inmobiles res, melius est in inmobilibus fieri oblationem, quatenus sit palam et indubitatum, quid quidem ab initio fuit, quid autem postea additum est. mulierem omnino per inmobiles res celebrares privilegium undique indubitato augmento existente, vir autem etiam in rebus mobilibus faciat augmentum; nulla mobilibus scribat augmentum, sciat privilegium non habituram nisi in antiqua sola dote, non in figurato existente augmento. Quod enim ab initio factum est, in toto sine suspicione est; quod autem postea machinatum est, contra creditores hoc ipso introducit meditationem, et laedi homines ex dato a nobis dotibus privilegio nullo volumus modo. Si vero non fuerit debitum contra virum ullum neque suspicio contra creditores circumventio
Abbreviated transcription (Latin):
ẜo nubentiũ mulierũ. ⁊ ant̃ nup¬
tiał doãtionis adicere pͥorib bñ
sehr̃e c̾didimus. p̾scis nãq cõ¬
stitiitonib p̾bentib electõem
exponere filus cautieem quia
moriens ħ restitueret suie cũ ñ
uale̾t dare cautroẽm aut nollꝰz
manere forte quitum res. apt̃ fi¬
lios añ nupniał dõationis. sou̾it¬
rent aũt ei f̃ciã partẽ e

Expanded text:
ecundo nubentium mulierum et antenuptialis donationis adicere prioribus bene se habere credidimus. Priscis namque constitutionibus praebentibus electionem pacta, et exponere filiis cautionem quia moriens haec restitueret, sive cum non valeret dare cautionem aut nollet forte, manerent quidem res apud filios antenuptialis donationis, solverent aute
Abbreviated transcription (Latin):
uañdum. si i aũt omĩs forte cõ ͦ¬
sistat inpeccumis. aut aluis ox¬
bilib reb ant̃ nuptialis doãtio.
Tertiã usurarum partẽ ꝑcipiẽtẽ
marrẽ cum cautõe i amdiffinita
nõ exigere afii. s uirum insi fõte

Expanded text:
autem omnis forte consistat in pecuniis aut aliis mobilibus rebus antenuptialis donatio, tertiam usurarum partem percipientem matrem cum cautione iam definita non exigere a filiis aurum, nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
ei communes leges. Si adiuri al¬
tĩus nuptias ueniat hõeste ⁊ oĩ
luxuria abstineat. ⁊ fruatur suc¬
cessicẽ filiorum sic enim eos ad hrc
amplius dilig.⁊ ñ qiͣ quodam
oclibiles respraet. penis subclita sit
amai̾s. Sicut enimpatres si ad fa
ueniẽt nuptias nõ frauramꝰ fi¬
liorum succe ssicẽm. nec quelib
ẽ lex aliquid tale clicens. sic ne
matres p̾uabimus filiorum sue¬
oqum exabsurlitate legis iz p̃¬
moriantur filii omnes nõ relin¬
quentes filige uit nepotes nic̾l¬
ominus suppliiũ manz. ⁊ nẽ su¬
ecedit eis mat̾. nͣeẽ sisine filiis
moriantur s expellitur abeorũ
mhumane successiõe. frustra
quidem pa̾iens. frustra simul
⁊ nutriens pplecales nuptias
subiecta penis. s succedẽt quidẽ
ilł aliqui exlonga cognatioe. Mr̃
aũt irratiõabilit expelliur. Qͣ¬
pp̃ ⁊ ip̃a succedat filus ⁊ sit ħ lex
elemens ⁊ mittis. ⁊ matres fili¬
is concilians. ¶colligente
igͥ hĩ legis partem sanctimus

Expanded text:
ei communes leges, sed et ad viri alterius nuptias veniat honeste et omni luxuria abstineat et fruatur successione filiorum. Sic enim eos adhuc amplius diliget et non quasi quosdam odibiles respiciet, poenis subdita sic amaris. Sicut enim patres si ad secundas veniant nuptias, non fraudamus filiorum successione, nec quaelibet est lex aliquid tale dicens, sic neque matres privabimus filiorum sucoquin ex absurditate legis, licet praemoriantur filii omnes, non relinquentes filios aut nepotes, nihilominus supplicium manet, et non succedit eis mater, nec si sine filiis moriantur, sed expellitur ab eorum inhumane successione, frustra quidem pariens, frustra simul et nutriens, propter legales nuptias subiecta poenis; sed succedent quidem illis aliqui ex longa cognatione, mater autem inrationabiliter expellitur. Quapropter et ipsa succedat filiis, et sit haec lex clemens et mitis et matres filiis concilians. Colligentes igitur huius legis partem sancimus:
Abbreviated transcription (Latin):
nlliores inħ ꝑiculum patientes
añnuptiali doãtiõe in peccimiis
nõ hñtes coactos aũt oĩa paĩna
uent̾e. qiłatenus ex soluert᷑. añ¬
nuptialis dc̃ationis debnum. Ad
nuptiali conãtice ueniẽnͣte. ꝓptã¬
uidieamus oportere hũc clare or¬
dinem eause ut siꝗͣs ꝯtuͣit rẽs nc
dẽ õs inmobiles sũt. maneat hoꝵ.
usus ap̃matr̃e ⁊⁊ ip̃a eũ colligat.
⁊ nõ resp̾uat n exigas filios pro
harum extimatiõe usuras. ꝙ q
filus suꝑstitib aut sionnẽs ino̾¬

Expanded text:
res in hoc periculum patientes, antenuptiali donatione in pecuniis non habentes, coactos autem omnia paterna vendere, quatenus exsolveretur antenuptialis donationis debitum, ad nuptiali donatione veniente: pudicavimus oportere hunc dare ordinem causae, ut, si quis cdem omnes immobiles sunt, maneat horum usus apud matrem, et ipsa eum colligat et non respuat neque exigat filios pro horum aestimatione usuras, sed et filiis superstitibus, aut si omnes mo
Abbreviated transcription (Latin):
stinere penas sicut sustinet ⁊ p̃r
indotem. Inhrditate aũt filiorũ
⁊ mater secundum subiectas
uoceturq mr̃ ad filii hrͣtutatem
siũ pã ueniat. Añt nuptiali uo
tium. n secunlũ quantum hĩs
existet filii fruat̾ur. s ħ filiorũ
sit solum lucrum eis alege datr̃.
⁊ nõ uideatur ẽẽ pas hłditatis
filii. s adhuc añt nuptiat dcãtõĩs
nõ abitiens nam q̃ ꝯpent tenere¬

Expanded text:
re poenas, sicut sustinet et pater in dote, in hereditate autem filiorum et mater secundum subiectas voceturque mater ad filii hereditatem, stium neque secundum quantum heres existet filii fruatur, sed hoc filiorum sit solum lucrum eis a lege datum, et non videatur esse pars hereditatis filii, sed adhac antenuptialis donationis non abiciens na
Abbreviated transcription (Latin):
adẜas uell uenire nuptias siue
n̾it. sͣ e nimͦ maiores peãs adu̾¬
sus mulieres que ad sedas ue̾uĩt
inrinuptias fatimuoi ex hoc
eas adnecc̃itatem delucimus a¬
ut metucastarũ nuptiarum. l
sccłe sint ab his quidem abstme¬
ant. ⁊ descendant adquas damĩ¬
t̃clictas ꝑmixtoẽs ⁊ forsan ⁊̃ ad
ẜuorum corruptoẽs. Et qm̃ nõ
luxurientur. ꝯdequaquã igͥ uałe
uolumus. n inquinto libro co¬
dicis cognouimus. nr̃e piedatis
poĩtam cõnstutuioemͣ dec̾nente
dehr̃ditatib filiorum quos matrẽ
ad scd̾as nuptias uementeeuer¬
deunt preuntẽs. n insextolibꝰ
eiuis deꝯ scͥpͣtioĩs subiitulo t̃tuli¬
añi quidemulierib disputat.
¶Secundis quidem nuptiis
modis omnib mr̃ cum fr̃ib ad
filui hrͣcditatem. ⁊ hãc hãt firme
nicħ ex sccłis ledenda nuptiisꝙ
cum filia sũccedat. hrͣclitati aut
q̃ sũccedẽs hãc inre fragabilit᷑.
hãt nich ex spe scd̾arum ledenda

Expanded text:
as vellet venire nuptias sive non. Nec enim amariores poenas adversus mulieres, quae ad secundas veniunt viri nuptias, facimus, neque ex hoc eas ad necessitatem deducimus aut metu castarum nuptiarum, licet secundae sint, ab his quidem abstineant et descendant ad quasdam interdictas permixtiones, et forsan etiam ad servorum corruptionesluxurientur. Nequaquam igitur valere volumus neque in quinto libro Codicis cognominis nostrae pietatis positam constitutionem, decernentem de hereditatibus filiorum, quos matres ad secundas nuptias venientes viderunt praeobeuntes, neque in sexto libro eiusdem conscriptionis sub titulo Tertulliani, qui de mulieribus disputat secundas quidem nuptiis modis omnibus mater cum fratribus ad filii hereditatem et hanc habeat firme, nihil ex secundis laedenda nuptiis. cum filia succedat hereditati, aut etiam succedens hanc inrefragabiliter habeat, nihil ex spe secundarum laedenda
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiarum s domina eiꝰ dehrͣlita¬
tis. cumfilia absolute cõsistens.¬
¶ Op̃timũ itaq ẽ atq lauda¬
bie ⁊ dignum orõe ut mulieres
ita se hõeste tractent quatenus q̃
semel adilirum uenerũt ẜuet
inuis latum moriontiũ thorum
⁊ huuis medimulieres ⁊ miraõ
pa̾it̃ ⁊ lautamus ⁊ nõ ꝓculanĩrꝰ¬

Expanded text:
nuptiarum, sed domina eiusdem hereditatis cum filia absolute consistens. Optimum itaque est atque laudabile et dignum oratione, ut mulieres ita se honeste tractent, quatenus quae semel ad virum venerunt, servent inviolatum morientium torum: et huiusmodi mulierem et miramur pa
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias partẽ quadã añ nuptia¬
ł doãtioĩs aut aliquã rẽ exea uł to¬
tam donet ut ꝑaliũ forte. auen ox.¬
dum. detñ ad ma̾itũ ueĩet scd̃m:
palam ẽẽ qr sr̃uenientib scd̾is

Expanded text:
nuptias partem quandam antenuptialis donationis aut aliquam rem ex ea vel totam donet, aut per alium forte alienet modum, deinde ad maritum veniat secundum, palam esse, quia supervenientibus secundis
Abbreviated transcription (Latin):
lioꝵ ꝙ nos introcluximus pͥmi Qnt¬
⁊ sanctimus. nuꝑ deħ scͥbentes le¬
gem̃: Et ẜi quandã quidẽ partẽ m
erit contratus firmus. Scd̾m quã¬
damuo in firmus apparebit. ħ ẽ
tritur ad filii successores infirmꝰ
erit. ut suñr solafilio succedẽs in¬
ueniatur omnis rursus firmus
erit. ¶Quiauõ cc̃ binubos.
pͥene commũnes ⁊ iurisunt et
nuiliere̾s. ⁊ ille quidem in dote
ad secundas nuptias ueĩens pe¬

Expanded text:
quod nos introduximus primi et sancivimus nuper de hoc scribentes legem. Et secundum quandam quidem partem erit contractus firmus, secundum quandam vero infirmus apparebit; hoc equod transmittitur ad filii successores, infirmus erit: ut, si mater sola filio succedens inveniatur, omnis rursus firmus erit. Quia vero contra binubos poenae communes et viri sunt et mulieris, et ille quidem in dote ad secundas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa. ħ ⁊̃ de electiõe c alienatõe. ⁊
gñaulege ⁊ p̃sentẽ q̃stiõem det̃¬
miare. ci in futuro mouenctis
õmiub dare. decisioẽm ⁊ sãctimꝰ
ad filios nementes. siquidemfiliꝰ¬

Expanded text:
am de electione et alienatione et generali lege et praesentem quaestionem determinare et in futuro movendis omnibus dare decisionem. Et sancimus, ad filios venientes, si quidem filiu
Abbreviated transcription (Latin):
sancimus. pͥus sieẽnt inreb ox¬
bilib omnia ant̃ nuꝑtiat doãtoĩs
consistentia. ¶Illud quaq.
ducum ac̾be quidem sancirum
ra io aũt inuicutio examinatũ
existimauimus oportere clara
lege conpic̾ii. ⁊ rratere usui :
reducere aduditia ꝓcomumi po¬
sirum aduetõio. Sienn conĩu¬
gantur aliquid altiͣu᷑is cumido

Expanded text:
us prius, si essent in rebus mobilibus omnia antenuptialis donationis consistentia. Caput V Illud quoque dudum acerbe quidem sancitum, raro autem in iudicio examinatum aestimavimus oportere clara lege complecti et tradere usui et deducere ad iudicia, pro communi positum adiutorio. Si enim coniungantur aliqui