comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas cordis. amoris uindm. cõsorciũ cari¬
tatis. ħ que simultates tollit. beua cõ¬
pescit ꝯꝑmit itas. suꝑbos calcat. hũleꝰ
aniat. discordes̾ sedat. inimicos cõcordat
.cunctis ÷ placita. nõ requirit alienũ. ni¬
cħ̾ ceputat suũ doc amare q̃ odisse nõ
nouit. nescit extolli. nescit inflari. hãc
ergo qui accepit teneat. qui ꝑdidit re¬
petat. qui amisit acquirat quĩ qui in
ead̾ nõ fui̾t inuentus abdicatur a parre
nus eificitur. Respuit enĩ miuiꝰ oblat̃
qui dare legis ꝯtempsit bonũ. nec pocit
ad heditatem diũ ꝑuenire qui cectam̃¬
tum noluerit obgnare nõ põt cõcordi¬
ain hr̃e cum xp̃o qui discors uoluerit
eẽ cum xͥano. contuinacie ergo tͥm̃ est
ꝙ iubetur contempn̾e ꝙ p̃cipit᷑ nolle
inimicicias quas enade̾ nõ potuit nͨ ille
qͥ pͥmus eas inuenit. Inicio namq ini¬
micicias in ꝓchoplauctũ dum ẜpens exe¬
rit int̾ficitur. dum hõi m̃uid ip̃e ꝓsterꝰ¬

Expanded text:
tas cordis, amoris uinculum, consortium caritatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: quoniam qui in eadem non fuerit inventus, abdicatur a Patre, it enim munus oblatum, qui datae legis contempserit bonum; nec poterit ad haereditatem Domini pervenire, qui testamentum noluerit observare. Non potest concordiam habere cum Christo, qui discors voluerit esse cum Christiano. Contumaciae ergo crimen est quod jubetur contemnere, quod praecipitur nolle, quas evadere non potuit nec ille, qui eas primus invenit? Initio namque inimicitias in protoplastum dum serpens exerit, interficitur; dum homini invidet, ipse proster
Abbreviated transcription (Latin):
atale sc̃ Ioħis int̾ cet̾a q̃ dicenda
ta ocã st̃ de tanta q̾one anͣta iñ toto ꝑicło
a sollicitis dici tebuerunt sollicitos nos
aũt facit nõ ip̃a sentencia iam olim in
eccłia catholica sũma auctoritate fũdata
s disputatõnes quoꝵdã quemͦ cresc̾e ⁊¬

Expanded text:
atali sancti Joannis inter caetera quae dicenda ta dicta sunt de tanta quaestione, quanta in tanto periculo a sollicitis dici debuerunt. Sollicitos autem nos facit, non ipsa sententia jam olim in Ecclesia catholica summa auctoritate fundata, sed disputationes quorumdam, quae modo crebre
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nechocꝰ gͥratũ ꝙ offetunt nec illud saciaͭ ͤ
ꝙ reseruant dicit dñs ad cayn cũ offerret
mun̾a si aũt recte offãs recte aũt nõ diuidas
pectasti quieste sic i tuxane nõ recte duũuidis
qui de tanco aurotuo maiorẽ partẽ mam¬
mone seruas qmͣ dño sargins sic nãq anami¬

Expanded text:
tur; nec est hoc gratum quod offerunt, nec illud satiabile quod reservant. Dicit Dominus ad Cain, cum offerret munera: Si autem recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Sic et tu, Christiane, non recte dividis, qui de tanto auro tuo majorem partem mammonae reservas quam Domino largiaris; sic namque Anani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat nestientem. nõ enĩ fallit nos aut
adulatõne pocius un apłs iub cũ diit
s in hũilitate mentis alt̾ alt̾m ex istiman¬
tes suꝑiorem sibi Non hocita debemꝰ exi¬
si bonũnr̃m quo illo uidemur suꝑiores eẽ
nõ sit occultũ. iste cogitatõnes depmentes
suꝑbiam ⁊ acuentes caritatem faciũt ona¬

Expanded text:
perat nescientem. Non enim falli nos, aut perat nescientem. Non enim falli nos, aut adulatione potius uti Apostolus jubet cum dicit: sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem\', sibi. non hoc ita debemus exisi bonum nostrum, quo illo uidemur superiores esse, non sit occultum. istae cogitationes deprimentes superbiam et augentes caritatem faciunt on
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a nr̃a sustepit nõ attendit sua s nr̃a ita
nos libent̾ ad eius ĩmortalitatẽ m̃uitẽ on̾a
nr̃a portemꝰ huic cogitatõni accedit eciam
illa cogitatõ qr ille sustepa hõie nos autĩ
hoĩes sumꝰ ⁊ consid̾are debemiꝰ ꝙ egͥtudinem
siue aĩe siue corporis qm̃ in hoĩe alio uide
mꝰ ⁊̃ nos hr̃e potuimꝰ aut possumꝰ. hoc ergo
exibeamꝰ ei cuiꝰ infirmitatẽ portare uolumꝰ
ꝙ ab illo nob̾ uellemꝰ exiberi. di forte nos
iñ ea essemus ⁊ip̃e nõ esset ad hoc ꝑtinet
potuisse uñ cupiebat aliũ lib̾are ꝯpaciẽco
etiã pocius id agebat nõ menciendo sit̃ qͥdã
suspicantur. ⁊ hii maxime qͥ mendaciis su¬
is cefendendis q̃ negare nõ possũt alituiꝰ
magni ex patrociniũ requirunt. dem̃ eciã
ulud cogitand̾ nullũ eẽ hoĩe qui nõ possit
iñ quo sine dubio possit te ẽẽ suꝑior q̃ cogita¬
cio ad ꝯtinendam ⁊ edomandam suꝑbia
fortaite maioris pond̾is bona quib sesu¬

Expanded text:
attendit sua, sed nostra, ita et nos libenter ad eius imitationem inuicem onera nostra portemus. Huic enim cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus et considerare debemus, quod aegritudinem siue animi siue corporis, quam in homine alio uidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus et ipse non esset. ad hoc pertinet potuisse, unde cupiebat alium liberari. Compatiendo enim potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime, qui mendaciis defendendis quae negare non possunt, alicujus magni exempli patrocinium requirunt. Deinde etiam lud cogitandum nullum esse hominem qui non possit in quo sine dubio possit esse superior. Quae cogitatio ad contundendam et edomandam superbiam fortasse majoris ponderis bona, quibus te su
Abbreviated transcription (Latin):
quid enĩ dines ie cui successat᷑ regio ⁊ nõ ĩue¬
niebat uͥ pon̾et sructus suos ⁊ se ꝯsiliũ ĩue¬
nisse gaudebat destruendi uete̾s apothecas ⁊
ꝯstruendi nouas ampliores ut mipleret eas
⁊ dicet aĩe sue. dĩa mea hẽs multa bona ñ

Expanded text:
nim dives ille, cui successerat regio, et non inveniebat ubi poneret fructus suos, et se consilium invenisse gaudebat destruendi veteres apothecas, et construendi novas ampliores, ut impleret eas, et diceret animae suae, Anima, habes multa bona in
Abbreviated transcription (Latin):
mali st̃ expͤtatis a me forte scirequid tpe
redim̾e dicturꝰ sum ꝙ pauci audiut paua
ferũt. ꝑ auci agg̾duntur pauo agũt tũ
dicam qm̃ ip̃i pauci qui me audituri sunt
int̾ malos uiuũt. pedini̾e tempꝰ hoc  qñ
aliquis cͥ m̃feit litem pde aliquid ut do̾
 temporis c̾te qñ ꝓ cuiꝰ necestitatib ꝓcedis
ad ꝑublicũ das nũmos ⁊ emis t̾ ꝑanem
aut uinũ aut oleũ. aut lignũ aut aliqmͣ
suplectilem. das t accipis. aliquid amittis
aliquid acquiris hoc ÷ emi̾̃e. nam si nch̾
amittas ⁊ habeas ꝙ nõ h̾ebas. aut ĩuensti
aut donũ occepisti aut ħ̾editatẽacquisisti

Expanded text:
mali sunt. Exspectatis a me forte scire, quid est tempus redimere. Dicturus sum quod pauci audiunt, pauci ferunt, pauci aggrediuntur, pauci agunt: tamen dicam, quoniam ipsi pauci qui me audituri sunt, inter malos vivunt. Redimere tempus, hoc est, quando aliquis tibi infert litem, perde aliquid, ut Deo itatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut aliquam supellectilem: das et accipis, aliquid amittis, aliquid acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃c̃ am̃ dies mali st dies malos fc̃es due res
faciuĩt malicia ⁊ miseria ꝑ maliciã homũ t
miseriã hõmũ dicuntur dies mali cecerum
dies isti qnͣtũ ꝑtin ad spacia horaꝵ ornatiat᷑
outũt uites agunt tempora ont᷑ col occidit̃
sol tñseũt tempora. cui molesta ił tempora
si hoĩes sibi nõ sunt moleni: gͦ dies małos ai¬
cut dpei oue res faciũt ꝙisla homũ ⁊ maliti¬
a hõiũ.s missa hõiũ ꝯmunis ⁊ nẽ d maliai¬
a ẽẽ ꝯĩs ex quo enĩ lapsus ÷ adam ⁊ de padyso
expulsus nũꝙͣ fuerunt dies nͥ mali Istos pu¬
etos qui nascunturꝰ int̾togemꝰ qr a plora¬
tu m̃cipiũt qui ⁊ rit̾e possunt. nasat᷑ ⁊ statĩ
plorat post nestio quot dies rid qũ plora¬
bat nascens ꝓpħa suecalamitatis erat᷑ ia
timore ⁊ si bñ uixi̾t ⁊ si iustꝰ fu̾it e̾te nñ medi¬
is põitus temptatõnib semꝑtimebit. quid

Expanded text:
es mali sunt. Dies malos, fratres, duae res faciunt, malitia et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum ducuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum, ordinati ducunt vices, agunt tempora; oritur sol, occidit sol, transeunt tempora. Cui molesta sunt tempora, si homines sibi non sunt molesti? Ergo dies malos, sicut dixi, duae res faciunt, miseria hominum et malitia homi communis. Ex quo enim lapsus est Adam, et de paradiso expulsus, nunquam fuerunt dies, nisi mali. Istos pueros qui nascuntur, interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post nescio quot dies ridet. Quando plorabat nascens, propheta suae calamitatis erat: lactimore. Et si bene vixerit et justus fuerit, certe in mediis positus tentationibus semper timebit
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ acculisti ⁊ hic multa iñuenisti aliꝙ̾ hĩc tet̃
ab laturꝰ es ⁊ hoc forte amore diuiciaꝵ tre¬
pidas confic̾i audi ⁊ hoc. ⁊ hoc apłs dicat qͥ
te nõ palpat Nich̾ intulimiꝰ iñ hũc mundũ¬
Utiꝙ qñ nati sumꝰ s nec auf̾te aliꝙ ꝑ ossum :
utiq qñ de mũco exiemꝰ. Nicħ actulisti nitħ hĩc
infantes recedunt de medio parentes serui
clientes. recedunt te medio turbe obsequẽtes
⁊ agnoscences pu̾ diuites flentes. Pariant
sit diues ⁊ pauꝑ. pariant sił młr ꝑauꝑ ⁊ mu¬

Expanded text:
nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri: audi et hoc. Et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat. Nihil intulimus in hunc munduutique quando nati sumus; sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de mundo exiemus. Nihil attulisti, nihil hinc o nascuntur infantes, recedant de medio parentes, servi, clientes; recedant de medio turbae obsequentes, et agnoscantur pueri divites flentes. Pariant simul dives et pauper, pariant simul mu
Abbreviated transcription (Latin):
tur a nob̾ qui petũt a quib petũt. qͥd petũt
Qui petũti oĩes. a quib petũt: ab hõib
Qui ꝑetũt. mortales. a quib petũt. a morta
Qui petũts̃ fragiles. a quib petũt. a fta¬
gilib. Qui petũt᷑ inisĩ a quib petũt ⁊ a mi¬
seris expecta sb̾am facultatũ tales st̃ qͥ pe¬
tũt quales st̾ a quib petũt. Qmͣ frontẽ hes
petendo ad dnm̃ tuũ Qui nõ agnoscis parẽ
tuũ siõ sũ inꝙ talis absit a me ut tuł sim In¬
flatus inseritatus Ista ioquit᷑ de pannoso d a
ego nudos int̃̾rogo sõ int̾rogo ĩuestib qua¬
ies sitis S qͣles nati fueritis.ambo nudi am¬
bo infirmi. ambo misa̾m uitã inchoances id
ambo plorantes ecce recole diues pͥmordia
tua uide ucrũ huc aliquid attuleris Iam
ueristi ⁊ tanta inuenisti Dico rogo te quid
attulisti Dic quid attułis: aut si dic̾e eru¬
bescis. apłm audi sticħ intulimꝰ in hũc mũd̾¬
such inquit intuliꝰ in hũc mũdũ s foiteq

Expanded text:
nobis, qui petunt, a quibus petunt, quid petunt: Qui petunt? homines. A quibus petunt? ab hominibus. Qui petunt? mortales. A quibus petunt? a mortalibus. Qui petunt? fragiles. A quibus petunt? a fragilibus. Qui petunt? miseri. A quibus? a miseris. Excepta substantia facultatum, tales sunt qui petunt, quales sunt a quibus petunt. Quam frontem habes petendo ad Dominum tuum, qui non agnoscis fratrem tuum? Non sum, inquit, talis: absit a me ut talis sim. Inflatus, obsericatus ista loquitur de pannoso. Sed ego nudos interrogo: non interrogo in vestibus quales sitis, sed quales nati fueritis. Ambo nudi, ambo infirmi, ambo miseram vitam inchoantes, ideo ambo plorantes. Ecce recole dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Dic quid attuleris? Aut si dicere erubescis, Apostolum audi: Nihil intulimus in hunc mundNihil, inquit, intulimus in hunc mundum. Sed forte quia
Abbreviated transcription (Latin):
excruciãt ad epta timore amissionis ꝙͣ ꝯcupita
a deptõis ardore. Talib bonis ñ fuĩt hoĩes bomi. s
aliũde boni stĩ uñ utendo facũt ut ista sit bona
nã inde nccẽ ÷ fiat hõ bs̃ unde sit bonꝰ. hoĩes ant̃
boni ⁊ iã ĩ hac uita uident᷑ p̃stare ñ ꝑia solatia
Nã si pauꝑtas angit. si luctus mestificat. si dolor
corꝑis inquietat si ꝯt̾stat exiliũ.s. ulła aha ca¬
lamitas uexat. assint boni hoĩes qͥ ñ solũ gaude̾
cũ gaudentib. umꝰ ⁊̃ flere cũ flentib norĩt. ⁊
ralubrit᷑ loq̾ ⁊ colloqͥ stũint. płimũ illa asꝑa le
niunt᷑ releuant᷑ gͣuia. suꝑant᷑ adn̾ca. S ille hoc
hĩtent ĩ pr̃a. ⁊ cohĩtent mali hõies in quibꝰ neõ sit cui
fides hõit᷑ a quo ñ dolus fraus.ire. discordie. Insidie¬

Expanded text:
excruciant adepta timore amissionis, quam concupita adeptionis ardore? Talibus bonis non fiunt homines boni, sed aliunde boni facti, bene utendo faciunt ut ista sint bonanam inde necesse est fiat homo beatus, unde fit bonus. Homines autem boni etiam in hac uita uidentur praestarenon parua solacia. nam si paupertas angit, si luctus maestificat: si dolor corporis inquietat, si contristat exilium, si ulla alia calamitas uexat, adsint boni homines, qui non solum gaudere cum gaudentibus uerum etiam flere cum flentibus norunt et salubriter adloqui et conloniuntur, relevantur gravia, superantur adversa. Sed ille hoc habitetur in patria, et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, discordiae, insidi
Abbreviated transcription (Latin):
alioqͥn ñ ip̃amauilt. ⁊ iõ nͨ decent̾ uult. ħ oc opta¬
bat ⁊ ꝓ hoc orabat qͥ dicebat. D iuicias ⁊ pauꝑta.¬
Aut pauꝑ stũs furerit ꝑiũrẽ nom̃ dĩ mei. uides
c̾te ⁊ istã sufficĩam nõ appetit pp̃ se ip̃am s pp̃ salu¬
tẽ coꝑꝑis ⁊ congruent̃ hĩtũ ꝑsone hoĩs: quo hĩtu
ñ sit incõnẽĩens eis cũ quib honeste officiose ꝙ

Expanded text:
o nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertaaut pauper factus furer et iurem nomen dei mei. uides certe et istam sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personnon sit inconveniens eis cum quibus honeste officioseque
Abbreviated transcription (Latin):
tib ingrati sunt ⁊ adu̾sus parentes extol¬
luncur. Qrͣ: qr uli genuerunt. isti nuptiaꝰ
ꝯtempserunt uñ ngratieeñt qui nupci¬
as contempsissent ñ illi gemissent: S
melior ÷ filius pr̃e suo cõuĩgato qr ipe nõ
ouxit uxorem ⁊ melior ÷ filia int̃e sua ma
nullo mõ melior. si melior sine dubitatõ¬
ne humilior si ius te inueniri meliorẽ
mẽroga aĩa tuã sruides ibi inflatõnẽ ubi
continentib expedit cad̾e ut in eo ip̃o in quo se
 ħo ⁊ appetit uũ cecidit dyobolus. nuꝑcias cõ¬
tempsisti bñ fecisa aliquid melius elegisti s
noli supbire ce nuptiis hõ natꝰ. de suꝑbia ã¬
głi ceciderunt si singła̾ nr̃a boͣ consicerem
melior prẽ tuo qui nupcias contemꝑsisti ⁊
galis ista duo si ꝯparentur melius ÷ uiud ꝙͣ
illud. auis dubitat s actendo alia duo suꝑ¬
biam ⁊ hũilitatem in istis duob int̾togo uos
⁊ hiis respondete mͥ. Quid ⁊ melius suꝑbra an
huilitas: respondes hũilicas. Iunge uiam

Expanded text:
tibus ingrati sint, et adversus parentes extollantur. Quare? Quia illi genuerunt, isti nuptias contempserunt. Unde ingrati essent qui nuptias contempsissent, nisi illi genuissent? Sed melior est filius patre suo conjugato, quia ipse non duxit uxorem: et melior est filia matre sua marerbior, nullo modo melior: si melior, sine dubitatione humilior. Si vis te invenire meliorem, interroga animam tuam, si vides ibi inflationem. Ubi continentibus expedit cadere, ut in eo ipso in quo se homo, et appetit unde cecidit diabolus. Nuptias contempsisti, bene fecisti; aliquid melius elegisti: sed noli superbire. De nuptiis homo natus est, de superbia angeli ceciderunt. Si singula vestra bona considerem, melior es patre tuo, qui nuptias contempsisti; galis. Ista duo simul si comparentur, melius est illud quam illud: quis dubitat? Sed addendo alia duo, superbiam et humilitatem; in istis duobus interrogo vos, et de his respondete mihi: Quid est melius, superbia, an hu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑ legẽ sunt operabãt᷑ iñ m̃bus nrĩs uͭ fr̃c¬
tum ferrent morti. nũt aũt en acuati st̃ a lege
mortis iñ qua tenebamͣ᷑ ĩ ut ẜuamꝰ ĩ nouita¬
accusare atq culpare uidic hoc ⁊ ipẽ iudͭ sen¬
sit se nõ incelligi ⁊ ꝯͣ obsturitatẽ u̾boꝵ suoꝵ
quis quid possit ꝯͣdic̾e ⁊ p̾or hoc uoluit dic̾e

Expanded text:
 legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti: nunc vero evacuati sumus a lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitaaccusare atque culpare. Vidit hoc et ipse, vidit, sensit se non intelligi, et contra obscuritatem verborum  quid poss
Abbreviated transcription (Latin):
talem escam ⁊ talẽ potũ dicet᷑ ñ manduca¬
u̾itis crͣnem meam ⁊ biberitis sang̾nem
meum nõ habebitis uitã iñ uob̾ ⁊ ħ dice
ret de uita quis alius ꝙͣ ẽ ip̃a uita erita
illi hõimors nõ uita qui mendatẽ putauit

Expanded text:
manducaveritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis . Et hoc dixit de vita quis alius quam ipsa vita? erit autem illi homini mors non vita, qui mendacem putaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ib sie ⁊ non hoc solum ꝙ inc̾atis
totũ inuenio ibi s tanꝙͣ in c̾atore. Qͣnͣto
amplius ꝙ ħ uisibilia. illa innisibilia. ħ
temporalia ila et̾na. ħ ꝯmutabilia illa
iꝯmutabilia ħ corruptibilia illa mcor¬
nrõ gras ago menarrabiles ꝙ ex hoc
loco scrupulosissimo ⁊ laboriosissimo
in firmitaiẽ meam lib̾are dignatus est
ꝙͥ det̾atura pocuiniꝰ colligꝰe aut sensu cor¬
poris. aut cogitatõne animi iuenarra¬
bilit̾ tñscendẽ c̾atorem. s uis ullũ mente
conting̾e s purga mentẽ. purga cortuũ¬
gi: Mundũ fat ocłm cordis b̃i enĩ mundo
corde qr ⁊ ip̃i dm̃ uidebunt nõ aũt nõ mundato
corde quid potuit misericordius ꝓcurari aut
donari ab eo nͥ illud u̾bum de quo tanta ⁊ tã
multa diximꝰ ⁊ nich dignũ diximꝰ ñ ut illud

Expanded text:
go ibi simul, et non hoc solum quod in creaturis: totum invenio ibi, sed tanquam in Creatore, tanto amplius, quod haec visibilia, illa invisibilia; haec temporalia, illa aeterna; haec commutabilia, illa incommutabilia; haec corruptibilia, illa incorstro gratias ago inenarrabiles, quod ex hoc loco scrupulosissimo et laboriosissimo infirmitatem meam liberare dignatus est, quid de creatura potuimus colligere, aut sensu corporis, aut cogitatione animi, inenarrabiliter transcendere Creatorem. Sed vis illum mente contingere? Purga mentem, purga cor tuumgi. Mundum fac oculum cordis: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Non autem mundato corde, quid potuit misericordius procurari aut donari ab eo, nisi ut illud Verbum, de quo tanta et tam multa diximus, et nihil dignum diximus; nisi ut illud
Abbreviated transcription (Latin):
nire qis uiuenis ÷ qui nõ castam nent ouc̾e ipe¬
oiem: ⁊ si accepturus est uirginẽ quis nõ m̃tat᷑¬
tam tesid̾at Intactam q̃tis. intactus esto. purã
si fĩ nõ posset nec illa poiset qr nõ aia põt totiat¬
te ꝙ fi̾ põt ⁊ ula ut posset d̾s regit s tu głiosi¬
oreris si feci̾s. ar głiosior: illã p̃mit parentũ cu¬
stodia refrenat infirmioris sexus ip̃a uecundia
p ostremo leges tunz quastu nõ times ĩo ergo głi¬
osior eris si feds q tu si fecis dm̃ times hc uia

Expanded text:
est, qui non castam velit ducere uxorem? Et si accepturus est virginem, quis non intactam desideret? Intactam quaeris, intactus esto. Puram Si fieri non posset, nec illa posset. Quia vero itest. Et illam, ut possit, Deus regit. Sed tu gloriosior eris, si feceris. Quare gloriosior? Illam premit parentum custodia, refrenat infirmioris sexus ipsa verecundia: postremo leges timet, quas tu non times. Ideo ergo gloriosior eris, si feceris: quia tu si feceris, Deum times. Habet illa
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatẽ tuã iace pacient̾ añ medicũ cum
t̾ atq hesitant̾ intelligis postes clarius et
cercius nõ ille crescit s cu ꝑficis ⁊ qiͣ tecũ
cepto d̾i ne inf̾i̾ores nõ solidiores remaneatiꝰ¬
.arborem attendite petitpͥus ut sursũ ex¬
crescat ficit radicem in h̃iuli ut u̾ticẽ cendat
ad çelum sũꝙͣ nititur ñ ab hũilitate: tu &
p̃bend̾e̾. sine radite auras petis ruina ⁊ ista
nõ int̾mentum ħitante xp̃o ꝑ fidẽ in cordibꝰ
nr̃is in catitate radican̾u atq fundami utĩ¬

Expanded text:
firmitatem tuam, jace patienter ante medicum. Cum ter atque haesitanter; intelligis postea certius et clarius. Non ille crescit, sed tu proficis, et quasi tecum aecepto Dei; ne inferiores, non solidiores remaneatis. Arborem attendite: ima petit prius, ut sursum excrescat; figit radicem in humili, ut verticem tendat ad coelum. Numquid nititur nisi ab humilitate? Tu autem prehendere; sine radice auras petis? Ruina est ista, non incrementum. Habitante Christo per fidem in cordibus vestris, in charitate radicamini atque fundami
Abbreviated transcription (Latin):
pocm̃ mortuũ u uos ãmonuerã qr mortu
ũ dixit absconditũ latens nõ apparẽs Mͦ
uidete ꝙͣ u̾e ita dcm̃ sit pccm̃ ñquit ut appa¬
reat pccm nõ oixit ut sit qr erit ⁊ qñ nõ ap¬
parebat pccm s ut appareat pcc̃m qr cõcu

Expanded text:
m mortuum est. Ubi vos admonueram, quia mortuum est, dixit, absconditum latet, non apparet. Modo videte quam vere ita dictum sit: Peccatum, inquit, ut appareat peccatum. Non dixit, Ut sit; quia erat et quando non apparebat. Peccatum ut appareat peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ qui res uucitas obuias cogitatõnib su¬
is ꝓrsus ita abiciunt ut nec delectentur. st̃
qm celectanturt nõ consenciũt nũd̾ ꝑ fcã
mors ẽ. s quodã mo inchoata. delectatõmi ac¬
cedit consencio Iani ÷ iia dampnacio post

Expanded text:
enim qui res illicitas obvias cogitationibus suis prorsus ita abjiciunt, ut nec delectentur. Sunt qui delectantur, et non consentiunt: nondum perfecta mors est, sed quodam modo inchoata. Delectationi accedit consensio: jam est illa damnatio. Post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxime ccͣ scõs d̾i. ẜ uicia debita obsequia
religiosti. reddunt᷑ enĩ nõ dantur dicente a
ad hec ⁊ in u̾bo dñ edificamꝰ uos. Nolite pi¬
gri ẽẽ ad sustipiendos scõs alñ nescientes
ex caritate suauitarem: uuit hõ occurre
deest ꝑatatut ꝙ ab est. distendit᷑ añnuᷤ
slã si marcha illa suffice̾t ad uutorium
sororis nõ posteret multa st̃ diu̾sa sũt
qr carnal.a sr̃̾ qr temporalia st̃. ⁊ si doͣ

Expanded text:
et maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Aad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, aritate suavitatem. Vult homo occurrere deest, paratur quod adest; distenditur animus. Nam si Martha ad illa sufficeret, adjutorium sororis non posceret. Multa sunt, diversa sunt, quia carnalia sunt, quia temporalia sunt: etsi bona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fulget de celo uł ꝙ exibecut de iut̾na gau¬
tent. ⁊ quõ misi uidentur qui hoc uide non
poisũt Ego aũt qrͣ loquor qrista dico nͥ ut
horter om̃s ad clamandum cum tnͣsit iħe
lucem ꝯmendo sc̃ĩtati ur̃e amandani qmͣ for¬
te nõ iudetis. credite dui nũdum udetis ⁊
ciꝯmate ut uideatis. anͣta putatur iñfelici¬
tas hĩnũ qui lucẽ istã corlem nõ uident ex¬
cecatus aliquis ꝯtinuo dicit᷑ iratũ dim̃i ha¬
buit aliquid mali ꝯmisit hoc uxoi tebiedi¬
cobat iuro. clamabat ille pp̃ hedum de fui to
etet slo lebat sonũ furti audire mdomo sua
illa defendens fcm̃ suũ olꝓbo ꝑcuciebat ma¬

Expanded text:
 fulget de coelo, vel quod exhibetur de lucerna, gaudent. Et quomodo miseri videntur, qui hoc videre non possunt? Ego autem quare loquor, quare ista dico, nisi ut horter omnes vos ad clamandum, cum transit Jesus? Lucem commendo Sanctitati vestrae amandam, quam forte non videtis. Credite, dum nondum videtis; et clamate, ut videatis. Quanta putatur infelicitas hominum, qui lucem istam corporalem non vident? Excaecatus est aliquis: continuo dicitur, Iratum Deum habuit, aliquid mali commisit. Hoc uxor Tobiae dicebat viro. Clamabat ille propter haedum, ne de furto esset; nolebat sonum furti audire in domo sua: illa defendens factum suum, opprobrio
Abbreviated transcription (Latin):
bat discipłm cemptans eum ipã aũt stiebat
cuud esseo facturꝰ. Eit enĩ temptatõ adducẽs
pccm qͣ d̾s neminem temptat ⁊ est temptacio
om̃e temptandi It̃ cum audim̾ qui credidĩt ⁊
baptizatus fu̾it saluus erit nõ utiq intelligimꝰ
eo modo credentes quo ⁊demones c̾dunt ⁊ con¬
tremiscunt nec in eo nũo daptizatos iñ qͦ ma¬
gis symon bapnzari potuit s saluus c̃e non
potuit sicut gͦ cum dice̾t quis credidi̾t ⁊ bapti¬
z atus fu̾it sabuus erit nõ om̃s credentes s quo
dam intuebatur in ea scil constitutos fide
q̃ apło distinguente ꝑ dilcõnem oꝑatur ita
cum dixit qui blasphemau̾it in spm scm̃ nõ¬
ħt remissionem met̾nũ nõ oem̃ s quemdã
blaspheniantis spm̃ scm̃ intendebat reatum
quo quisq fu̾it obligatus nulla ungͣ remissi¬
one soluetur Illud ĩ ꝙ ait qui mandutat¬
nec ⁊ ego in eo quomodo intellecturi sumus

Expanded text:
iebat quid esset facturus . Est enim tentatio adducens peccatum, qua Deus neminem tentat: et est tentatio omne temtandi. item cum audimus: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non utique intellegimus eo modo credentes, quo et daemones credunt et contremescunt, nec in eo numero baptizatos, in quo magus Simon baptizari potuit, sed saluus esse non potuit. sicut ergo cum diceret: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non odam intuebatur; in ea scilicet constitutos fide, quae Apostolo distinguente, per dilectionem operatur : ita cum dixit, Qui blasphemaverit in Spiritum t remissionem in aeternum, non omnem, sed quendam blasphemantis spiritum sanctum intendebat reatum, quo quisque fuerit obligatus, nulla umquam remissione soluetur. Illud etiam quod aego in eo , quomodo intellecturi sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
ilboꝵ s abi audiendi studiosissimꝰ nũcupat᷑
ita eo more quo scripture loquntuir᷑ ⁊ quem
nouit occliastica consuetudo quis qͥs uniu̾sa
sua uita qua istam gerit crͣnem quatalib
longitudine ꝓtendatur queq u̾ba uł ore ł¬

Expanded text:
 verbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more quo Scripturae loquuntur, et quem novit ecclesiastica consuetudo, quisquis universa sua vita, qua istam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanet᷑. sum hiis gͦ fraudib repleuerĩt
sacculos suos uideas illos letos ⁊accuratos
pinarũ suaꝵ dm̃i uolunt ẽẽ ꝑticipem dicit
milites Quid faciemus ⁊ nos: ait illis
ioh̾es sieminẽ concuciatis sieq calũpmã
faciatis s contenti estote stipendus urĩs
hic iam cognost̾e de d oĩs hõ qͥ militat
ñ on em̃tantimi de hic militantib s̃cript̾ã
loquit᷑ qui armata milicia detinentur
s quisquis milicie sue ciñgło utitur digni¬
tatis sue miles ascribitur acq i̾o ħ sontẽ¬
q rectorib quiq stipendia sibi publice de¬
creta consequitur si amplius ãrit tanꝙͣ
calũpniator ⁊ concussor ioħis sententia

Expanded text:
vix permanet. Cum his ergo fraudibus repleverint vix permanet. Cum his ergo fraudibus repleverint sacculos suos, videbis laetos illos et accuratos pinarum suarum Deum volunt esse participem. Dicit milites; quid faciemus et nos? Ait illis Iohannes: Neminem concutiatis, aut calumpniam faciatis, sed contenti estote stipendiis vestris’. Hic iam cognoscere se debet omnis homo qui militat. Non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur, qui armata milicia detinentur, sed quisquis milicię suę cingulo utitur, dignitatis suę miles ascribitur. Atque ideo hec senten Quicumque stipendia sibi publice decreta consequitur, si amplius querit, tamquam cumulator et concussor Iohannis sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum. Magist̾ quid faciemꝰ. atille dixit
slicħ amplius exigatis ꝙͣ ꝙ constitutũ ÷ uo
t̾rogant ne aut ignorantes plus exigendo
pccm incidant aut cessantes publitã decipi¬
ant functionẽ. Hic aũt moderate p̃cipit ut ⁊
iniquitas locũ nõ habeat ⁊ꝯstitutũ ħeat
nectigal efftm sion enĩ dixit nicħ exigatis s
nicħ amplius exigatis uñ incelligimꝰ ꝙ aꝑud
saris cesari igit᷑ ꝙ cesar p̃cipit ferendum
ꝙ imꝑator indicit᷑ tolerand̾  S fit intolera¬
bile cũ illud p̃da exactõnis accumulat. hoc
łib suis ut quos indefeusos uiderĩt ip̃os po¬
cius ꝑ se quantur ⁊ putent se necessitatis
decepisse publicas nͥ domos deceperiñt orpha
lib̾i habeant᷑  canꝙͣ ignoci uiles ⁊ misi̾. ui¬
dua aũt si qua fu̾it aut sic inuiriis exagi¬
tatur ut nubat. aut si uolu̾it in castitans
ꝑman̾e ꝓpoĩto dando mu̾a in facultate

Expanded text:
ad eum: Magister, quid faciemus? At ille dixit: ad eum: Magister, quid faciemus? At ille dixit: nihil amplius exigatis quam quod constitutum est vobis liciti interrogant, ne aut ignorantes plus exigendo in peccatum incidant, aut cessantes publicam decipiant functionem. Hic autem moderate praecipit ut et iniquitas locum non habeat, et constitutum habeat vectigal effectum. Non enim dixit: Nihil exigatis, sed nihil amplius exigatis. Unde intelligimus quod apud saris Caesari . Igitur quod Caesar praecipit ferendum est; quod imperator indicit tolerandum est. Sed fit intolerabile, dum illud praeda exactionis accumulat. Hoc leribus suis, ut quos indefensos viderint ipsos potius persequantur, et putent se necessitates decepisse publicas, nisi domos deceperint orphanoliberi habeantur tanquam ignoti, viles et miseri. Vidua autem si qua fuerit, aut sic injuriis exagitatur ut nubat, aut si voluerit in castitatis permanere proposito, dando munera sua in facultate
Abbreviated transcription (Latin):
ut rem fanuliarẽ pocius augeas iudecur
militantib st̃ stipenda consticuta ne dum
sumptꝰ q̃ritur p̃da grasset᷑ illud aũt qͣle est
cum oberrorem aliꝙ̃ a semorib arguũt᷑
ł imputatur alicui de uł cur ebrius fuenit
Curres alienas ꝑ uasit. cedem ut turbulẽ¬
tus ad misi̾t statim respondeat. Quid habe¬
bam fat̾e hõ scłaris autmiles: sũquid
monachũ sum ꝓfessus aut cłicuni: qiͣ oĩt
qui cł̾i̾tus nõ ÷ aut monachꝰ possit ei ut̾e
ꝙ nõ ucet. Sunctis g̾ officiis sacris litteris
p̃scribit᷑ norrea uiuendi oĩs ad bñuiuendũ
ꝓuocatur ꝓuocatur sexus etas aut dig̾tas
Igitur se nemo excuset publitis actib sie¬
mo de occupatõne milicie ꝯqueratur apud
oem̃i xͥanũ pma honestatis d ẽẽ mulieia
Nam ut id ꝙ dicimꝰ auctoritate or̃głica con¬
ꝓbemꝰ uideamꝰ lcõnem q̃ paulo añ decursa eit
ait enĩ ewͣngłiũ uenerunt aũt ⁊ publicani
ad ioħ̾ em ut bapti arentur ab eo ⁊ dixerũt

Expanded text:
 potius augeas, videtur militantibus sunt stipendia constituta; ne dum sumptus quaeritur, praeda grassetur. Illud autem quale est, quod cum ob errorem aliquem a senioribus arguuntur, et imputatur aliquibus de illis, cur ebrius fuerit, cur res alienas pervaserit, caedem cur turbulentus admiserit, statim respondeat: Quid habebam facere homo saecularis et miles? Nunquid monachum sum professus aut clericum. Quasi omnis qui clericus non est aut monachus, possit ei licere quod non licet. Cunctis igitur officiis, sacris in Litteris, praescribitur norma vivendi, omnis ad bene vivendum provocatur sexus, aetas et dignitas. Igitur nemo se excuset publicis actibus, nemo de occupatione militiae conqueratur. Apud omnem christianum prima honestatis debet esse militiaate evangelica comprobemus, videamus lectionem quae paulo ante decursa est. Ait enim Evangelium: Venerunt autem et Publicani ad Joannem ut baptizarentur ab eo; et dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓcc̃a dixit crñ septuagies sepcies dixit
qr ulud undetim duc sepcies fuĩt septuagi
es septies. oĩa gͦ pcc̃a dimim uoluit qui ea
añ orat dicitos dimũte ⁊ dimittetur tibi
cabo tibi siõ enĩ mentitur u̾tus. Nõ enĩ fallit
tare piẽm. Si em̃ imitari nõ uis exhen¬
dari ꝓpͥonis faciet gͦ ista uob̾ iñquit pat̾
ur celestis si nõ remisi̾tis unusquisq fr̃ib
urĩs ex cordib urĩs. sie dicas in lingua᷑¬
ignosco ⁊ torde disr̃s. suppliciuĩ em̃ ostendit¬
uocem tuam homo audiuit. ꝯscism tuam d̾s
inspicit Si dicis dimitto. dimitte meluis cũ
clamas ore ⁊ dimuttis in corde ꝙͣ blandus ore
plinati ⁊ nolunt uapulare qui sic ꝑscribũt
nob qñ uolumꝰ dare disciplinam peccaui
ignosce mͥ. ego ignoui. ⁊ it̾m p̾tat ignosce

Expanded text:
enim peccata dixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc ses septies. Omnia ergo peccata dimitti voluit qui ea nim Deus, Dimitte, et dimittetur tibi. cabo tibi. Non enim mentitur Veritas; non enim fallit, tare Patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredari disponis, Faciet ergo ita vobis, inquit, Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque fatribus vestris ex cordibus Ignosco, et corde differas supplicium vocem tuam, homo, audit, conscientiam tuam Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, quam blandus ore, t nolunt vapulare, qui sic perscribunt nobis, quando volumus dare disciplinam, peccavi, ignosce mihi, ignovi: Et iterum peccat, ignosce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ plante ut sit aliqua blasphemia ⁊ aliꝙ u̾bũ
missionẽq mereatur qr si om̃e acceꝑimiꝰ quis
poti̾t saluari:. Si aũt rursus nullum puta
queri a nob dñs uoluit i̾o nõ expressit. Que
n inꝙͣ uoluit nõ negari solent em̃ scriptẽ
ita loqui ut qñ aliquid sic dicitur ut necs ex

Expanded text:
 plane ut sit aliqua blasphemia et aliquod vemissionemque mereatur. Quia si omne acceperimus, quispoterit saluari? si autem rursum nullum putauquaeri a nobis dominus uoluit; ideo non expressit. quaeri, inquam, uoluit, non negari. solent enim scripturae ita loqui, ut, quando aliquid sic dicitur, ut neque ex
Abbreviated transcription (Latin):
impenitencie ꝯͣ spm̃ sc̃m in quo unitas ⁊ societaᷤᷤ
ꝯmunionis ꝯg̾gatur eccłie nũꝙͣ illi teniittetur
ꝙ. hoc sibi clausit u̾ remutit᷑ ⁊ m̾ito dampnabĩ
cũ sp̃u qui in se ipm diuisus ẽ ħ ⁊ ip̃a eronͣgłica¬
testimoniã nos admonent si ea ꝑscrutem᷑ atten¬
cius. Nam ⁊ scd̾m lucam quid̾ nõ ibi ħ dicit dñt
u̾ respondit eis aui dixerunt ꝙ nñ pũcipe demo¬
nũ eicis demones nõ ei remitti qͥ blasphema
ꝙͣ ꝙͣ non negligenter p̃t̾eundum quoloco dem̃
sit. loquebatur enĩ de hiis qui eum cõfersi es¬

Expanded text:
impoenitentiae contra spiritum, in quo unitas et societas communionis congregatur ecclesiae, nunquam illi remittetur, quia hoc sibi clausit, ubi remittitur et merito damnabitur cum spiritu, qui in se ipso divisus est, divisus et itestimonia nos admonent, si ea perscrutemur attentius. Nam secundum Lucam quidem non ibi hoc dicit Dominus, ubi respondet eis qui dixerunt quod in principe daemoniorum ejicit daemones, non ei rquoque non negligenter praetereundum quo loco dictum sit. Loquebatur enim de his qui eum confessi es
Abbreviated transcription (Latin):
re q̃ nociũa st̾ ⁊ estimare falsa ꝓ ueris. qd̾ de
deo uł suspicari nephas ẽ. Nõ ẽ .n. natura que
possit falli. qͣnto magis de ꝯiugiis dubitari ñ¬
hõ gaudet cũ fui̾t dignatõnẽ dĩ adeptꝰ ⁊ melio¬
rari se credit dñ sacͣm̃tũ c̾atoris addiscit. Qd
utiq nõ assequeret᷑ͫ ñ natꝰ. Eurgͦ plangit qd̾
gaudet ⁊ qd̾ głatꝰ se didicisse ꝯdẽpnat.Si.n.¬
gaudet ꝙ didicit ñ ã didicisse ñͥ natꝰ finsset sñ
dubio bonũ ẽ nasci qr fructꝰ natĩtatis ẽ cogni
tõ ui̾tatis. Si aut̃ malũ ẽ nasti: ñ erit bona
cogniꝰ. Eui .n. rei ꝓderit cognitõ si dãpnatur
natiuitas. qr si ñ expedit nasti nͨ d. Iane est
uͭ distat dãpnãdꝰ. S qr neõ tã hebes ẽ ut neg

Expanded text:
re quae nociva sunt, et aestimare falsa pro veris: quod de Deo vel suspicari nefas est. Non est enim natura, quae possit falli: quanto magis de conjugiis dubitari nhomo gaudet cum fuerit Dei dignationem adeptus, et meliorari se credit dum sacramentum Creatoris addiscit, quod utique non assequeretur, nisi natus. Cur ergo plangit quod gaudet, et quod gloriatur se didicisse, condemnat? Siisset; sine dubio bonum est nasci, quia fructus nativitatis, cognitio est veritatis. Si autem malum est nasci, non erit bona cognitio. Cui enim rei proderit cognitio, si damnatur nativitas? Quia si non expedit nasci nec debet, inane est ut discat damnandus. Sed quia nemo tam hebes est, ut neget
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ĩpetrare. qr si fati erat ĩ petrare debet ad suꝑ¬
plicat. ꝯi aut̃ fati ẽ supplicare ⁊ ñ ĩpetrare siuꝰ¬
tũ ẽ tatũ. qr supplicare facit hoĩem qũe sot nũ
ipetrare. Qͥ si nescit an possit ĩpetrare qd̾ illũ
dacit. su ppsicare Tuidũ erit facũ ⁊ carẽł rõne¬

Expanded text:
at, impetrare deberet quod supplicat. Si autem fati est supplicare et non impetrare, stultum est fatum; quia supplicare facit hominem, quem scit non impetrare. Quod si nescit an possit impetrare, quod illum facit supplicare; improvidum erit fatum, et carens ratione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃uaricatõnẽ aut̃ ade corruptõni sb̾iecti ⁊ morti
st̾ P hac re accipiant a iudice deo ult᷑ ꝙͣ fua̾t con¬
cessũ ade ⁊ ĩ futuro ⁊ głosi sint. et̾nã hẽant uitã
⁊ adoptati filii dĩ uocent᷑ ut lucrũ sit qr nati sũt
ex ħ iam reu̾tar ad reliqͣm ꝑtẽ lcõis cũ poĩtus
eẽt hõ ĩ ꝑ adyso ħ accepit mandata. Ex oĩ m̃qͥt
ligno qd̾ ẽ ĩ ꝑadyso ad escã edes. De ligno aut̃
uꝰ dinostit᷑ bonũ ⁊ malũ ñ edetis ex eo. Oĩa ligna
q̃ memorat fructuũ st ad edend̾ creatoꝵ. Deniq uno
noĩe ligna dñr s uaria ĩtlłigũt᷑ in fructibꝰ. oĩa tñ
ligna sẜ̃ ⁊ edendi unũ ẽ genꝰ ꝙͣuis diu̾sa sẜq̃ edant᷑.
Eñ .n. młta fructuũ ligna creasset hoĩ ad edend̾
sic̃ dixi de uno ligno edi ꝓhibuit. ut reue̾ntiã
creatoris ex aliqͣ ꝑte hr̃ent. qͥ oĩa ĩ pate accepãt
dũ una reẜuata ẽ arbor c̾ licentiã ñ hr̃ent. ut

Expanded text:
uaricationem autem Adae corruptioni subiecti et morti sunt, pro hac re accipiant a iudice deo ultra quam fuerat concessum Adae, ut in futuro et gloriosi sint et aeternam habeant uitam et adoptati filii dei uocentur, ut lucrum sit, quia nati sunt. Ex hoc iam reuertar ad reliquam partem lectionis. cum positus esset homo in paradiso, haec accepit mandata: ex omni, inquit, ligno, quod est in paradiso ad escam, edes; de ligno autem, unde dinoscitur bonum et malum, non edetis ex eo. omnia ligna, quae memorat, fructuum sunt ad edendum creatorum. denique uno nomine ligna dicuntur, sed uaria intelleguntur in fructibus; omnia tamen lignenim multa fructuum ligna creasset homini ad edendum, sicut dixi, de uno ligno edi prohibuit; ut reverentiam Creatoris ex aliqua parte haberent, qui omnia in potestate acceperant, dum una reservata est arbor, cujus licentiam non haberent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
libari si ꝓhib̾et᷑ gn̾ari. natꝰ .n. cogno uisti casũ
tuũ ⁊ data oꝑa id egisti ut remeares ad patricã
ageuo̾ si natꝰ̾ ñ eẽs cessar cognitõ nͨ ꝓseq̃retur
lib̾ario. Itaq si gaudes aĩam lib̾ari faue natiui¬
tati. Nã si natĩtati resistis inimicꝰ es aĩaꝵ. aut si ma
eã in libris urde scͥptũ hẽtis ut alĩpna suscepte
aĩe exeuntes de corꝑib soli tͣdant᷑ ꝙ̃ dm̃ ur̃ aꝑasse
ꝑitis aĩaꝵ. siã gaudetis cũ maĩchei uo cami̾. P ħ. n
nom̃ libãtõnẽ ur̃am flagitatis qd̾ utiq nesciretis
nonãti eetis. lenge ita appae ꝑ y poc̾sim niꝙtias
uos ꝯdẽpnare. scĩmoniã eĩ ꝓsttentes latent̾ m̃̃dicie
sine eĩ uir iustꝰ uellec exire de scło suffic̾e̾ sͥ putãs
crem̃tũ face̾t in dei ꝑceptõne ut plenã hr̃et fidei
sue m̾cedẽ. Deniq natũ saluatorẽ accipiens in
manibꝰ bñdixit dm̃ ⁊ dixit. Dñe nc̃ dimtis s̾uũ

Expanded text:
liberari, si prohiberetur generari? natus enim cognouisti casum tuum et data opera id egisti, at remeares ad patricam age uero, si natus non esses, cessaret cognitio nec prosequeretur liberatio. itaque si gaudes animam liberari, faue natiuitati; nam si natiuitati resistis, inimicus es animarum. Aut si Maneam in libris uestris scriptum habetis, ut a luna susceptae animae exeuntes de citis animarum. nam gaudetis, cum Manichei uocamini. per hoc enim nomen liberationem uestram flagitatis quod utique nesciretis, nisi nati essetis. longe itaque apparet per hypocrisin nuptias uos condemnare. sanctimonium enim profitentes latenter inmunditiae Symeon enim uir iustus uellet exire de saeculo sufficere sibi putans incrementum faceret in Dei perceptione, ut plenam haberet fidei suae mercedem. Denique natum Salvatorem accipiens in manibus benedixit Deum, et dixit: Domine, nunc dimittis servum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt s qr male ꝯu̾sati st̃. s eĩ ñ natis ꝓ missũ est
regnũ celoꝵ ut natĩtati ĩputent quibꝰ ñ dabit᷑ pro¬
missũ ẽ aut̃ natis bñ agentib. ut n natĩtas ꝓsit
male agentr n obeẽ possit bñ agenti. a fidelib
eĩ ⁊ lnñ agentib meliorat᷑ natĩtas.ab infidelibus
aut̃ ⁊ male agentib det̾i̾orat᷑. Sic .n. ẽ natiuitas
⁊ ñ bona s mala uocabi᷑. Ita ⁊ natĩtati si bõa accidat
doctna bonos faciet fruct. Si aut̃ mala malos
faciet fructꝰ. Ita sic̃ nccͣia ẽ arbor uͭ si u̾ inserat᷑. ita⁊
nctͣia ẽ natĩtas uͭ sit uͥ ꝓsiciat᷑ S respondet᷑ eꝯt᷑.

Expanded text:
sunt, sed quia male conversati sunt. Neque enim non natis promissum est regnum coelorum, ut nativitati imputent, quibus non dabitur: promissum est autem natis bene agentibus, ut neque nativitas prosit male agenti, neque obesse possit bene agenti. A fidelibus enim et bene agentibus melioratur nativitas: ab infidelibus autem et male agentibus deterioratur. Sic enim est nativitas, non bona, sed mala uocabitur. ita et natiuitati si bona accedat doctrina, bonos faciet fructus; si autem mala, malos faciet fructus. ita sicut necessaria est arbor, ut sit ubi inseratur, ita et necessaria est natiuitas, ut sit ubi proficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ ĩꝑstũs fuit. Ego ã ñ solũ hõim s ⁊ cũcta q̃
fecit d̾s que
ñ possit dici accepisse dico fc̃a
gen̾ã aĩaliũ ĩ suo ꝑfc̃a sũt¬
ꝑfe ctus ẽ. ut potens. sit disc̾ne̾ mala a bonis.
ñ pͭ ĩpleat sensu. Et quõ ausi st̃ hoĩem ꝑfoñ nasci
dic̾e̾ ⁊ totũ scire qũe uident nicħ ultͣ nosde ꝙͣ hic
discitꝰ. Qd̾ .n. hic ñ discit᷑ nescit̃. deniq qm̃ hicñ discit
discit. de aliis nouit de se nestit. Neq qualis sit n añ
corpꝰ an post corpꝰ sit. Ntã si sic ꝑstũs eẽt ut nlłtꝰ ege̾t

Expanded text:
perfectus fuit. Ego autem non solum hominem, sed et cuncta quae fecit Deus, quae non possunt dici accepisse Spiritum genera animalium in suo perfecta suntperfectus est, ut potens sit discernere mala a bonis, non potest impleat sensu. Et quo modo ausi sunt hominem perfectum nasci dicere et totum scire, quem uident nihil ultra nosse quam hic discitur? quod enim hic non discit nescit. denique quoniam hic non discit discit, de aliis nouit, de se nescit, neque qualis sit neque ante corpus an post corpus sit. Nam si sic perfectus factus esset
Abbreviated transcription (Latin):
Eũ ã legitꝰ. fecit d̾s ⁊ bñdixit qd̾ fecit. qͥrͣ hĩc di sputet.
qͥs dubitet. qͥs qd̾ bñdcm̃ audit maledoñ putet
nͥ alio sp̃u animet᷑. Qd̾ quid̾ si hõis uox eẽ dice̾t᷑.
forte aliqͣ fallatra crede̾t᷑. d̾s d̾r loqui ⁊ dubitas. dr¬
bñdic̃ ⁊ reꝓbas. s forte sd̾ dĩ noĩe moyses errorem
ĩduxit. satis tͥ faciant signa ⁊ ꝓdigia ꝑ moysen
fcã ĩ egypto. Suadeant tͥ mirabilia q̃ in rubro ma-¬
ri gesta st̾ ad liba̾tõnẽ filioꝵisrł. Audi magos
confitentes. qr digitꝰ dĩ ẽ h. ꝯsentientes a pło di¬

Expanded text:
utem legitur: \'fecit deus. et: \'benedixit quod fecit., quis hinc disputet? quis dubitet? quia quod benedictum audit, maledictum putet, nisi alio spiritu animetur? quod quidem si hominis uox esse diceretur, forte aliqua fallacia credeit, et reprobas? Sed forte sub Dei nomine Moyses errorem induxit? Satis tibi faciant signa et prodigia per Moysen facta in Aegypto; suadeant tibi mirabilia quae in Rubro mari gesta sunt ad liberationem filiorum Israel. Audi magos confitentes quia digitus Dei est hic . Consenti Apostolo di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhõ ẽ bñdc̃o. uͭ słitꝰ ex mare ⁊ semĩa ppaco acane
hũani crestes ⁊ młtiplicaretꝰ suꝑ t̾rã. Et ut sicit ꝑ
culturã melioranda erãt reĩa: ita ⁊ hõi genꝰ ad hibita
cura id stude̾t ut catoris cogͦ ne ꝑcepta uitã suã fre¬
naret ad ꝓme̾nd̾ eũ u simł oĩa ꝓfice̾nt ad laudẽ

Expanded text:
iter ex mare et femina propago generis humani cresceret et multiplicaretur super terram: et ut sicut per culturam melioranda erant semina, ita et hominum genus adhibita cura id studeret, ut Creatoris cognitione percepta, vitam suam frenaret ad promerendum eum, ut simul omnia proficerent ad laudem
Abbreviated transcription (Latin):
tes dm̃ sic pͤtant ut nestiant iudicatum dm̃. Qui aut̃
audiuit ⁊ tͣctauit ap̃ se ⁊ uotũ ht̃ pcandi ñ dͭ uĩcat᷑
co gente aliqͣ cã s uelit pͨcare duxũ ẽ ignosci ei. Nã
grã ñ ꝑmansit ut in lib̾tate durar s itm̾ se sb̾iect
cãm uͭ huit credenti remͣtant᷑ pctã ne teneat᷑ in
intĩs sigtͫ ferẽs secũ eiucte mortis ac spoliate lic

Expanded text:
ant, ut nesciant iudicaturum deum. qui autem audiuit et tractauit apud se et uotum habet peccandi, non ut uincatur cogente aliqua causa, sed uelit peccare, durum est ignosci ei. Nam gratia non permansit, ut in libertate duraret, sed iterum se subjecit causam, ut huic credenti remittantur peccata, nec teneatur in inferis, signum ferens secum evictae mortis ac spoliatae, licet
Abbreviated transcription (Latin):
ũmia gͦ intẽꝑantiã corꝑis mitigant motꝰ adu̾sus
repͥmũt. p̃ssuxã aĩe auferũt. Sic̃ ait dñs. Nolite
dediti eẽ in̾ esca ⁊ crapula ne gͣuentꝰ corda ur̃a.
liꝰ recognoscit. sic̃ .n. ĩ speculo sordido ñ se talem
ligit qua deuotõne obsequi debeat redemptori

Expanded text:
junia ergo intemperantiam corporis mitigant, motus adversos reprimunt, pressuram animae auferunt, sicut ait Dominus: Nolite dediti esse in esca et crapula, ne graventur corda vestra . lius recognoscit. Sicut enim in speculo sordido non se talem hligit qua devotione obsequi debeat Redemptori.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eoꝵ q̃ uictanda st̃ lictĩs ⁊ exẽplis oñdit. sicut
p̃sens lectio ꝯtestat᷑. Dei gͦ famulus sc̃s thobias
⁊ si tẽptatões adueni̾nt a dei timore nõ recedamꝰ. n
auxiliũ aliunde ꝙͣ ab eo sꝑemꝰ. memores scͥptũ eẽ.
in deo. licet ad tẽpꝰ tribłones orte siu̾nt ꝑ iñsidiaᷤᷤ
sathane exempla nos docent scõꝵ uiroꝵ ñ ħ a deo

Expanded text:
e vitanda sunt, litteris et exemplis ostendit, sicut praesens lectio testatur. Dei ergo famulus sanctus Tobias et si tentationes advenerint, a Dei timore non recedamus, neque auxilium aliunde quam ab eo speremus, memores scriptum esse, in deo. licet ad tempus tribulationes ortae fuerint per insidias satanae, exempla nos docent sanctorum uirorum no
Abbreviated transcription (Latin):
emũdo qr ħ credidit seg̾gatꝰ a mñdanis iustificatꝰ:.
iñtredibilib mag̃ ꝯmũtit. Hõ .n. iam arid̾ ⁊ de
uxore anitula sem̃ se credidit hĩturũ qd̾ p̃ copia
miari ñ possit. ñ ħ magis respiciens qd̾ ostensũ

Expanded text:
e mundo, quia hoc credidit, segregatus a mundanis iustificatus ee mundo, quia hoc credidit, segregatus a mundanis iustificatus eincredibilibus magis committit. Homo enim jam aridus et de uxore anicula semen se credidit habiturum, quod prae copia numerati non posset: non hoc magis respiciens quod ostensum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ac mĩti fides ẽ qͣm cũ rebꝰ incredibilibꝰ dare nõ
ambigit. Int̾ ceca ⁊̃ saluatorẽ uidẽ dignꝰ extitit᷑
iñ spẽ tũc fucure incarnatõis dicente ⁊ ꝓbante dño ad
iudeos. abrahã pr̃ uẽ cupiuit ut uide̾t diẽ meũ ⁊ uidit
⁊ gauisusẽ. Qui .n. mi̾to pat̾ fidei fcũs ẽ dignũ fuit
ut fucuroꝵ filioꝵ suoꝵ spem p̃uide̾t q̃ ꝓpicio ⁊ ꝓuido¬
deo hẽditatis grã ab humano ⁊ pio pr̃e iñ filios ob¬
seq̃ntes redundar. Uideamꝰ nũc qd credidit fides ħ
ut ad tantũ honorẽ ⁊ głam diuino iudicio ꝑueĩret.
fidem .n. laudauimꝰ. S qͥd tredidit nũdũ diximꝰ. educẽs
⁊ eĩ hũc dñs oñd ͭ ei stellas celi ⁊ dixit. si potes nume¬
rare eas sic erit sem̃ tuũ ⁊ credidit abrahã deo ⁊ depu¬
tatũ ẽ illi ad iustĩam. Nõ magnũ eẽt credidisse do̾
nͥ qr qd̾ credidit m̃dꝰ nõ credend̾ ⁊ stultũ iudicat. qr
istud in spe reꝵ nature nõ ẽ. Unde a brahã. unus

Expanded text:
eius ac meriti fides est, quam cum rebus incredibilibus dare non ambigit, inter cetera etiam saluatorem uidere dignus exstitit in specie tunc futurae incarnationis dicente et probante domino ad Iudaeos: Abraham pater uester cupiuit, ut uideret diem meum, et uidit et gauisus est. qui enim merito pater fidei factus est, dignum fuit ut futurorum filiodeo hereditatis gratia ab humano et pio patre in filios obsequentes redundaret. Uideamus nunc quid credidit fides haec, ut ad tantum honorem et gloriam diuino iudicio perueniret. fidem enim laudauimus, sed quid credidit, nondum diximus. educens etenim hunc dominus ostendit ei stellas caeli et dixit: si potes numerare eas? sic erit semen tuum. et credidit Abraham deo et deputatum eat illi ad iustitiam, non magnum esset credidisse deo, nisi quia quod credidit mundus non credendum et stultum iudicat, quia istud in spe rerum naturae non est. unde Abraham unus