comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hiss discendi nullus labor erudiendi
S it muͥ p̾tite fluxerunt temꝑa uite.
T emꝑa q̃ restant mercedis spem mͥ p̃stãt
Nec puduit retegi que flagiciosius egi.
Ni suꝑest oꝑis cur ampliꝰ hic remoreris.
Umbre ingrescũt. uenit hesꝑuᷤ astͣ ng escũc
Nox tͣsu solito reditum uibet. gͦ redito.
A ueq tͥ soli commisi pandeꝵe noli.
Qtͣdo monast̾ium claustrales egrediunt᷑.
& pͥterꝑiter flum̃ iordanẽ tͣnsgrediũt᷑:
Ipse domi residens morbo remanebiꝰ agẽte.
Quem tñ euades dño tibi subuemente.¬
Incolimuis factꝰ exi cunctamine dempto
S pero rem purã peto. tẽq reiq figam.
ħ oc aĩata cibo quo tendo cutiu ⁊ ibo
Hic mͥ conductꝰ. uector. uia. patria. fruetꝰ
H oc duce carpe uiã. it tͥ mi pat̾ obiua fiam.
Ihiis oculis it̾m te conferet una dierum.
uic ego tiuic demũ pͥmũ te uisura sup̾mũ.
nde uale dicto zornna fugit illa relicto.
p̃e recedentem nec uł p̃ce respicientẽ:

Expanded text:
Nullus discenti, nullus labor erudiendi. Nullus discenti, nullus labor erudiendi. Sic mihi praeteritae fluxerunt tempora vitae: Tempora quae restant mercedis spem mihi praestNec puduit retegi quae flagitiosius egi. Nil superest operis cur amplius hic remoreris: Umbrae procrescunt, venit hesperus, astra nitescunt, Nox cursu solito, reditum jubet: ergo redito. Quaeque tibi soli commisi, pandere noli. do monasterium claustrales egredientur, Et pariter fluvium Jordanis ingredientur, Ipse domi residens morbo remanebis agente, Quem tamen evades Domino tibi subvenieIncolumis factus exi, cunctamine dempto,Spero rem puram, peto rem, reique figuram: 1273 Hoc animata cibo, quo tendo tutius ibo. Hic mihi conductus, vector, via, patria, fructus. Hoc duce carpe viam, tibi, mi Pater, obvia fiam. His oculis iterum te conferet una dierum, Tunc ego, tunc demum sum te visura supremum. Inde valedicto Zosima fugit illa relicto. Ipse recedentem, nec vel prece respicientem,
Abbreviated transcription (Latin):
Brigore noctno rigeo. cremor igne diurno
& nusq̃ tuta iaceo quasi mortẽ solut a.
ADdit᷑ huic pene uis pulĩus. ardor harene
Nec grauitas hoꝵ lenitur sort e locoꝵ
N am̃ locus ut c̾nis uacat arlure mõte caũm
o quib artet᷑ canis ardor. hiemsq cauet᷑.
Stis hoĩem sane non solũ uiuere pane.
Nec uestim̃tis aut ede resistere mentis.
Om̃ib÷ uictꝰ d̾s. om̃ib om̃is amictus.
Celum tex celi mod̾atuꝵ. adest ꝙ fideli.
Cñ furit̾ aura foris. p̾mit autã fuor amors.
Nec niue nec uentis alget deuotio menti
Ardua nlła bonis spe sideree Regionis.
& in despondi mundũ male conscia mũdi.
Non mͥscripture cordi nõ lectio cur
Nec doctrinaꝵ uł mentio sola sacrarum.
Una fuit tantum deuotio lapsꝰ amant ũ.
Iiq lupanari populo male morigerari.
Si quid honestatis. si moꝵ. si pietatie:
In dimoꝵ monimenta recͣcto libroꝵ:
C elitꝰ ecce dat᷑. deus hec. deus hec oꝑat¬
x p̃t absce mora mentẽ replet. eruditt ora.

Expanded text:
Frigore nocturno rigeo, cremor igne diurno, Et nusquam tuta jaceo quasi morte soluta. Additur huic poenae vis pulveris, ardor arenae. Nec gravitas horum lenitur sorte locorum, Nam locus, ut cernis, vacat arbore, monte, cavernis, Et quibus arcetur canis ardor hiemsve cavetur. Scis hominem sane non solo vivere pane, Nec vestimentis aut aede resistere ventis: Omnibus est victus Deus, omnibus omnis amictus, Coelum Rex coeli moderatur, adestque fideli. Cum furit aura foris, premit auram fervor amoris, Nec nive, nec ventis alget devotio mentis. Ardua nulla bonis spes sidereae regionis, Et mihi despondi mundum male conscia mundi. Non mihi scripturae cordi, non lectio curae, Nec doctrinarum vel mentis sola sacrarum. Una fuit tantum devotio, lapsus amantum, Inque lupanari populo male morigerari. Si quid honestatis, si morum, si pietatis, Si divinorum monimenta retracto librorum Coelitus ecce datur, Deus haec d absque mora mentem replet, erudit ora:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ ex̾ce uiam inoꝑe suo. ualde sut pecta
debed eẽ penitentia q̃ coacta eẽ indet᷑. fa¬
cile est ut homo se nolle putet qd̾ pos¬
se nõ dat᷑. possibilitas optime uolun¬
tatẽ ꝓbat. Si nõ facis dum potes. ma¬
nifeste ostendis qͥa nõ uis. ꝙ ins aũt ĩ
temꝑe sanitatis securior sit peniten¬
tia: tͥñ melior sera ꝗͣ tlła. ante finẽ
Ut uł tunc resipiscas. Qd̾ si forte tͥ suppete
nõ uides tempꝰ boni oꝑis: egred̾e tñ in spe
firma cũ arra bone deuocionis. ssłtũ sera
fuit latͦnis penitentia. s indulgentia
sera nõ fuit. Qd̾ tamdiu penit̾e distulit.
iude ꝗͣ cito accepit. sor contritũ & humi
mortẽ pectatoris. s ut comiertat᷑ et

Expanded text:
 exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Antut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito accepit? Cor contritum et huminon vult peccatoris, sed ut convertatur et
Abbreviated transcription (Latin):
m iratus calem tam deuotumq sodalem
& leo fit lenis ꝙ nomen inhesit harenis.
Ꝙ suꝑ illuxit. ꝙ eum lux p̃uia duxreꝰ
Ꝙ de solatam custode ꝗ intumulat am
N on infestauit fera nõ uolucris lacerauit
n on soluit magnꝰ feruor. nõ integer anñ
Iam depingebat que gła menb cenebat.
S ub calidis uentis incorruptela iacentio
T ot simł & tantis exꝑtus dona tonantis
C uncta recondat᷑ relegit qd ubiq loquat᷑.
Alloquio tali tradens mandata ⁊ odqla¬
S i comes urgem̃ & eam sepelire monem̃
Imͣ nescit mundꝰ cui maio mortrisre ẽ¬
d laudem xp̃i cedet qsd̾ fecerie ist¬
ħ iis nũdã deĩs feritate minisq relictis¬
I enius incedit. & eo leo ꝓmptꝰ obedit.
Ignariisq more momiento labilis hore:
Implet mandatũ ꝑagens opꝰ acceleratũ.
Interea monachꝰ sacratos condidit artus.
Uestis erat nulia nͥ trita uetꝰ q cuculla.
Q ue iux herebat ͥ iam contusa tegebat

Expanded text:
Miratus talem tam devotumque sodalemMiratus talem tam devotumque sodalem leo sit lenis, quod nomen inhaesit arenis, Quod super illuxit, et eum lux praevia duxit; Quod desolatam custode, quod intumulatam Non infestavit fera, non volucris laceravit, Non solvit magnus fervor, non integer annus; Jam depingebat quae gloria membra manebat Sub calidis ventis incorruptela jacentis. Tot simul et tantis expertus dona Tonantis Cuncta recordatur, relegit quod ubique loquatur Alloquio tali tradens mandata sodali: Mi comes, urgemur, et eam sepelire monemur Quam nescit mundus, cui major in orbe d laudem Christi cedet quod feceris isti. His nondum dictis, feritate minisque relictis, Lenius incedit, et ei leo promptus obedit, Ignarusque morae momento labilis horae Implet mandatum, peragens opus acceleratum. Interea monachus sacros ad sternitur artus: Vestis eum nulla nisi trita vetusque cuculla Quae vix haerebat sibi jam con
Abbreviated transcription (Latin):
Comꝑit. hinic eciam post c̾dita sac̃ mariã.
Illuc tͣductam momento moxq solutam.
Q uo uix expletis bisq qͥnq decemq diecit.
U enerat᷑ hiis festꝰ uictũq labore ꝑfestus
Qui noua lamentis testat᷑ꝰ nulnã mentis.
ssidet eranimi. madet imbꝰ doloris opimi.¬
ratus fatis studet officio pietati  opi¬
audib applaudit. cegit artꝰ. summa claudit
N ũc amplexat᷑ uestigia. nimc uenera ⁊
ora. comas iuiltꝰ. erat hiis incuria cultus.
N oꝵ maiestas contemptꝰ. scialor. egestas.
Semina mũda satis lacͥmis pietate uocatis.
Młta senẽ frangũt. labor & talor. & sitiꝰ angũt
Cedit uis annit sinuosis bchia pannis
ꝑ manib nullus ligo s nec sarcutus ullus.
um dolec acꝙ gemit noua suspirra demit
Lumina siccant᷑. quia spe maiora parant᷑
N am leo lugenti similis funus q colenti:
Obseqͥum spondens iramq feramq recõcens¬
U ercice submisso uenit. fastuq remitso
a diecit sanctas humilis collamb̾e plantas

Expanded text:
Comperit hinc etiam post tradita sacra Mariam Illuc traductam momento, moxque solutam, Quo vix expletis bis quinque decemque diaetis Venerat is fessus, victumque labore professus; Qui nova lamentis testatus vulnera mentis Assidet exanimi, madet imbre doloris opimi, Iratus fatis studet officio pietatis, Laudibus applaudit, tegit artus, lumina claudit; Nunc amplexatur vestigia, nunc veneratur Ora, comas, vultus. Erat his incuria cultus; Horum majestas, contemptus, squalor, egestas. 1276 Femina munda satis lacrymis pietate vocatis Multa senem frangunt, labor et calor et sitis angunt; Cedit vis annis, sinuosis brachia pannis, Prae manibus nullus ligo, sed nec sarculus ullus. Dum dolet atque gemit, nova res suspiria demit: Lumina siccantur, quia spe meliora parantur. Nam leo lugenti similis funusque colenti Obsequium spondens, iramque feramque recondens, Vertice submisso venit, fastuque remisso Adjecit sanctas humilis collambere plantas.
Abbreviated transcription (Latin):
RETA potest ingrano sihapis hu-¬
militas dñice incarnationis indelli¬
gi quo accepto homo misit in ortum
suũ qͥa corpus crucifixi saluatoris acci.¬
piens ioseph in orto sepeliuit expari¬
dit ramos in qͥb uolucres celi reqescũt
qͥa p̾dicatores disꝑsit in mũdũ ¶Ab¬

Expanded text:
 Potest in grano sinapis humilitas Dominicae incarnationis intelligi. Quo accepto homo misit in hortum suum, quia corpus crucifixi Salvatoris accipiens Joseph in horto sepelivit. Expandit ramos in quibus volucres coeli requiescent, quia praedicatores dispersit in mundu
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsituri sint ꝑ ignẽ ut ibi qͣiͣ comple¬
ant qͦd hic minꝰ fec̾unt. id̾ dicimꝰ &
de istis faciendũ sentiendũ & de hiisqͥ
inextmis penitent. si enĩ tanta fu
ficiat ad puniendũ pectm̃: lib̾i ab ali¬
is penis tͣnseunt ad uitam. & si inex¬
pleta fu̾it penitentia. qr ꝑfecte ꝓeni¬
tuerunt & ingemuerunt corde̾. Qͥ
s̾ non ad eo conterunt᷑ corde & inge¬
miseunt ꝑ pecc̃o si ante expletionẽ
penitentie decesserunt: ignẽ p̃gato¬
peccm̃ ad penam ec̾nã. ex iusticia uͦ ĩ¬
punitũ ñ dimittit delictũ. aut enĩ
punit hõ aut d̾s. hõ as̃t punit penitẽ¬

Expanded text:
 compleant quod hic minus fecerunt, idem dicimus de istis esse sentiendum, et de his qui in extremis poenitent. Si enim tanta fueficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta fuerat poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conteruntur corde et ingemiscunt pro peccato, si ante expletionem poenitentiae discesserint, ignem purgatopeccatum ad poenam aeternam. Ex justitia vero impunitum non dimittit delictum. Aut enim punit homo, aut Deus. Homo autem punit poenite
Abbreviated transcription (Latin):
exeͤmis &̾ in articło necĩtatis penicẽtiã
hõis infructuosam ẽẽ si u̾afi̾nt. ego scͥp¬
turam audio dicentem. qr in qͣcimq
hora ingemuerit pect̃or saluns erit.
non dixit biduo aut biennio añ mortẽ
n ingemuerit s qͣꝯꝙ hora ĩgemue¬
riti salnus erit. Ergo noli cu ponere
tempꝰ miscd̾ie dei. ne forte iudiciũ cuñ
t̾ ip̃i au̾set᷑ noli pon̾e legẽ q̃ tͥ nõ expedit
peccator es: ama miscdiam. qr si ñ amaᷤᷤ
meraris. Nlec cm̃ sb̾ hac spe secure tͥ pectã¬

Expanded text:
extremis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam esse, si vera fuerit. Ego Scripturam audio dicentem: Quia in quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Non dicit biduo aut biennio ante mortem si ingemuerit, sed quacunque hora ingemuerit, salvus erit. Ergo tu noli ponere tempus misericordiae Dei, ne forte judicium tuum tibi ipsi adversetur. Noli ponere legem quae tibi non expedit. Peccator, ama misericordiam, quia si non amas, non mereris. Nec tamen sub hac spe secure tibi pecca
Abbreviated transcription (Latin):
& quib unguentis lauit d̾s ulcera mentis.
E xpedit ut coram monacho ꝯfũdar ad horã
Ne coram sanctis ꝯfundar ad ora conantis
Hec ait. & flet᷑. rubet. atq referre ueret᷑
S uspicit & nutat. faciem ꝯfusio mutat
Alligat ora ꝓudor. largꝰ fluit ũdiq sudor
Si ꝑs incipit᷑ uix ad postrema uenitur.
S epe mͥ tenere uite precert a. Seuere :¬
Attulit inde pat̾ hinc & censoria mater.
M at̾ ut ÷ moris relegens decreta pudoris
Dedocuit questũ quem nõ ꝯm̃dat honestũ.
Appositisq minis dixit par esto sabinis

Expanded text:
Et quibus unguentis lavit Deus ulcera mentis. Et quibus unguentis lavit Deus ulcera mentis. Expedit ut coram monacho confundar ad horam, Ne coram sanctis confundar in ora Tonantis. Haec ait, et fletur; rubet, atque referre veretur. Suspicit et nutat, faciem confusio mutat, Alligat ora pudor, largus fuit undique sudor. Si pars incipitur, vix ad postrema venitur. Saepe mihi tenerae vitae praecepta severae Attulit inde pater, hinc et censoria mater: Mater, ut est moris, relegens decreta pudoris, Dedocuit quaestum quem non commendat honestum Appositisque minis, dixit: Par esto Sabinis
Abbreviated transcription (Latin):
Id speciale bonũ ueni ꝑ lustra leonum.
Inde reportet᷑ quo xp̃c glorificecur
e xeat a tenebͥs hec fax. ħ gẽma celebtis.
Non ułt abscondi d̾s inclita lumma mudi.
A d radios quoꝵ laxat᷑ hiems anmoꝵ.
Gͦ qd̾ egisti refer in p̃conia xp̃i
q bñ narrat᷑ quo ꝑximus edificat
C rimituis÷ uere moꝵ docum̃ta silere
Hec ait & lacͥmis ad uota recurrit opirus.
Q ͣm serierscelerũ uł q̃ contagia rerum :
M i pat̾ exploras. plus crimine nosse laboras.
Quem nõ offendam. si tͤpe si reticendam:
Si nullũ uetitã facinꝰ digessero uitam:
Quas aures poteris p̾stare ꝓbͥs milierpr
Qius ue memor moris feret ħ monum̃ta pu
Qͥ d seqͣraut qͥd agã: pud hãc ostẽde̾ plagã
Si si celet᷑ plage medicina. luetur
Obruta laus xp̃i luit᷑ discrimine trist
Cũ mala sanant᷑ nͥ grates hinc referant᷑
Ad caput ingratũ constat remeare reatũ.
Net sic offendam uitam recitalo pudendã.

Expanded text:
Ad speciale bonum veni, per lustra leonum; Ad speciale bonum veni, per lustra leonum; Inde reportetur, quo Christo glorificetur. Exeat e latebris haec fax, haec gemma celebris. Non vult abscondi Deus inclyta lumina mundi, Ad radios quorum laxatur hiems animorum. Ergo quid egisti refer in praeconia Chri bene narratur, quo proximus aedificatur! Criminis est vere morum documenta silere. Haec ait, et lacrymis ad vota recurrit opimis, Quam seriem scelerum, et quae contagia rerum, Mi Pater, exploras? plus crimine nosse laboras Quem non offendam, si turpem, si reticendam, Si nullum veritam facinus digessero vitam? Quas aures poteris praestare probris mulieris? Quisve memor moris feret haec monimenta puQuid sequar, aut quid agam? pudet hanc ostendere plagam. Sed si celetur, plagae medicina luetur. Obruta laus Christi luitur discrimine tristi! Cum mala sanantur, nisi grates hinc referantur, Ad caput ingratum constat remeare reatum: Ne sic offendam, vitam recitabo pudendam,
Abbreviated transcription (Latin):
E x ope celesti fit si qd̾ habet᷑ honesti.
& uenit a suꝑis ut agas bñ uł mediteris.
Nos leuis umb᷑ sumꝰ nos actꝰ t᷑bine fumꝰ
Nos agri fenũ. pͥmũ caro pꝰea s cenum.
F orma perit rerũ dat᷑ alta queq dieꝵ
Dũ sic mutam᷑ taciti qͦ testificamur:
Q uid res ꝓmittat. quo nos nat᷑a remittat.
Quid sumꝰ aut erimꝰ. qͦ tendimꝰ. unde uenimꝰ.¬
Postea nil tem̾e zozimas ratꝰ ex muliere.
Culpam cognoscit. ueniã p̃ce suplice poscit.
Urget eam lacͥmis & suspiratib imis
N e qua sibi celet. s que sit & unde reuelet.
Q uo sustentat᷑ iuictu. qͥs eam d̃omitet᷑
A ddit & ista pat̾. refer ħ sc̃illitia matͤ
ꝓ derit audiri. uult & deus hec apẽriri
H oc iter ille seni suggessit. eo duce uons
Ille timere parũ dedit. in regione feraꝵN
Ditexit gressum. firmauit robore fessis
L eniit algores. docuit colerare uapores ⁊pp
Quis nͥ iuuisset d̾s: ħ tam dura tilisset:

Expanded text:
Ex ope coelesti fit, si quid habetur honesti, Ex ope coelesti fit, si quid habetur honesti, Et venit a superis vel agas bene, vel mediteris. Nos levis umbra sumus, nos actus turbine fumus, Nos agri fenum, primum caro, postea coenum. Forma perit rerum, datur altera quaque dierum: Dum sic mutamur, taciti quoque testificamur Quid res promittat, quo nos natura remittat, Quod sumus aut erimus, quo tendimus, unde venimusPostea nil temere Zosimas ratus ex muliere, Culpam cognoscit, veniam prece supplice poscit: Urget eam lacrymis et suspiratibus imis, Ne qua sibi celet, sed quid sit, ut unde revelet, Quo sustentetur victu, quis eam comitetur. Addit et ista Pater: Refer, o sanctissima mater! Proderit audiri, vult Christus haec aperiri. Hoc iter ille seni suggessit, eo duce veni: Ille timere parum dedit in regione ferarum, Direxit gressum, firmavit robore fessum, Leniit algores, docuit tolerare vapores. Quis, nisi juvisset Deus, haec tam dura tulisset?
Abbreviated transcription (Latin):
Namdũ młtimodas diuini pectoris odas
Longius extendit tanꝗͣ suspensa pependit
Aere. iai tota ꝓcul a tellure Remot a
& tanꝗͣ t̾re nollet contagia ferzRe¬
T orpus purgatũ sursũ stecit inde leuatum
S ic monacho coram suꝑ infuit hospes ad horã.
E ternũ suꝑis socianda caro mulieꝵie¬
T. alib expauit zozimas monstrũ q putauit
Aut aliquid uere qd̾ dissonet a muliere
S ꝙ fallat᷑ docet hec fratremq lucrat
Qui male t᷑batus redit ad se sic reuocatus
Ei mͥ quo raperis. qͥd agis pat̾. unde moueriᷤ.
Q uis stupor hͥ mentis. bñ sentio ꝙ male sentis.
In me peccasti dum me fantasma putasti.
S um mulier misere sortis rea plꝰ mulieꝵ e
S um caro mortalis. palpatica. matertalis.
& que si nescis anima iuget. indiget escis.
t emꝑe mutat᷑. saniẽ. cin̾es ꝙ minat᷑.
ħ oc ego qd̾ mͦ sum. de me ꝓmit̾te possum.
Non ascribat᷑ mͥ. nam deus ħ oꝑatur

Expanded text:
Nam dum multimodas divini pectoris odas Nam dum multimodas divini pectoris odas Longius extendit, tanquam suspensa pependit Aere, jam tota procul a tellure remota, Et tanquam terrae nollet contagia ferre. Corpus purgatum sursum stetit inde levatum. Sic monacho coram superum fuit hospes ad horam, Aeternum superis socianda caro mulieris. Talibus expavit Zosimas, monstrumque putavit, Aut aliquid vere quod dissonat a muliere. Sed quod fallatur docet haec, fratremque lucratur, Qui male turbatus redit ad se, sic revocatus: Hei mihi quo raperis? quid agis, Pater? unde moveris? Quis stupor hic mentis? bene sentio quod male sentis: In me peccasti dum me phantasma putasti, Sum mulier miserae sortis, rea plus muliere, Sum caro mortalis, palpatica, materialis, Et quae, si nescis, anima viget, indiget escis, Tempore mutatur, saniem cineresque minatur. Hoc ego quod modo sum de me promittere possum: Non ascribatur mihi, nam Deus hoc operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Hiis mulier sedit. la tͥmisq rogantiᷤ obelit
S urgit᷑ & pautis p̃missis illa Requirit⁊
Q ue par sanctaꝵ quis sit statꝰ ecelesiaꝵ
Quo studio regum tractet᷑ santio legum
Q ua populus cura seruet mortalia nira
I lle refert m̾itis eius precib q beatie
x p̃icolas letos & festa pace quiet ue
& florere fidem. post hec ꝑsuadet ⁊ esdem
U t que nunc floret ne qñ marceat oret
Antidoto q precũ confortet & excitet equũ
In reuerendaꝵ rectorib ecclesiar uin
Pła suꝑ memorat. ea paret. st̾nituiz orat
Astra subit mente. grates agit ore silente
M ens in secreto pulsat clamore quiet
S ignaq clamoris dat motꝰ nõ sonus oris
Dũ sic orat᷑. zorinias stupet & uenerat᷑
Ora. comas. nultũ. pietatis habentia cultũ
Psallentes ꝙ genas iam fimeris omine plenaᷤ
Quicqͥd sꝑatir uirtutem testificatuꝵ
Cuncta beatoꝵ sunt argument a labozz
S subiere satis mirabiliorza relati

Expanded text:
His mulier cedit, lacrymisque rogantis obedit. His mulier cedit, lacrymisque rogantis obedit. Surgitur, et paucis praemissis, illa requirit: Quae pax sacrarum, quis sit status Ecclesiarum, Quo studio regum tractetur sanctio legum, Qua populus cura servet mortalia jura? Ille refert meritis ejus precibusque beatis, Christicolas laetos et festa pace quietos, Et florere fidem. Post haec persuadet eidem, Ut quae nunc floret, ne quando marceat, oret; Antidotoque precum confortet et excitet aequum In reverendarum rectoribus Ecclesiarum. Plura super memorat; ea paret, sternitur, orat: 1266 Astra subit mente, grates agit ore silente, Mens in secreto pulsat clamore quieto, Signaque clamoris dat motus, non sonus oris. Dum sic oratur, Zosimas stupet et veneratur Ora, comas, vultum, pietatis habentia multum, Pallentesque genas jam funeris omine plenas. Quidquid spectatur, virtutem testificatur Cuncta beatorum sunt argumenta virorum. Sed subiere satis mirabiliora relatis;
Abbreviated transcription (Latin):
Dera loqui det᷑. transgressor suris habetis:
Q ui rogat illa dari q̃ possũt iure negari.
T uuir. tu pͥdem monachꝰ. tu p̾sbit idem
Hus tͥb urgeris parere preci mulieris¬
in e peccatrici bñdiceꝵe non benedici
p̃ cipit ex more sacro manꝰ uncta liquoꝵ e
Officii cuiꝰ est gracia muneris husũs
Intulit ista pater claret satis o sacra matꝰ.
C laret qͣntoꝵ mater sacra sis meritoꝵ.
N am licet ignotꝰ fuerim longe ꝙ remotꝰ.
Net dictũ tibi sit que uita quis ordo mͥ sit.
O m̃ia noinsti. nom̃ qͣ non tacuist
Ista docent qnͣti sis & ꝗͣ grata facta tonanti.
Cui sit gͦ places: hunc flectas hũc mplaceᷤ.
S i petis ip̃e dabit. pete uotũ. nita uinabit.
Uita beatoꝵ uotit sucturrit⁊ Eoꝵmi.
H anc ds̃ attendit & premia digna rependit
Nullus ei flexus uenit ex discͥmine sexus
Net ꝓ ꝑsona dat᷑ anfertur ue coror Ia
G r̾a uł meritum dat uniciuiq petitum

Expanded text:
Vera loqui detur, transgressor juris habetur Vera loqui detur, transgressor juris habetur Qui rogat illa dari, quae possunt jure negari: Tu vir, tu pridem monachus, tu presbyter idem, His tribus urgeris parere preci mulieris. Te peccatrici benedicere, non benedici, Praecipit ex more sacra manus uncta liquore, Officium cujus gratia est muneris hujus. Intulit ista Pater: Claret satis, o sacra mater! Claret quantorum, mater sacra, sis meritorum. Nam licet ignotus fuerim, longeque remotus, Nec dictum tibi sit quae vita, quis ordo mihi sit, Omnia novisti, nomen quoque non tacuisti. Ista docent quanti sis, et quam grata Tonanti. Qui sic ergo places, hunc flectas, hunc mihi places: Si petis, ipse dabit; pete, votum vita juvabit. Vita beatorum votis succurrit eorum: Hanc Deus attendit, et praemia digna rependit. Nullus ei flexus venit ex discrimine sexus Nec pro persona datur auferturve corona; Gratia vel meritum dat munus cuique petitum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ilia gradũ fint. manib q sõobsita dint
Femina sũ ⁊orima scelerũ molimine pͥma.
e. aꝑs pannoꝵ confundor ad ora uiroꝵ
Nec sinit os u̾ti pudor inguinis haut cooꝑti.
E qͥate famulũ xp̃i famłũ scio q̃q petisti:
Sient si dederis quo ꝓb  cegã mulieris¬
U is loquar aut restẽ. ret᷑ u̾tꝰ da mͥ uestẽ
Inde cuculla dat᷑. qͦ femina cecta ꝓfatt᷑
Cur pat̾ inseq̃ris latebͣ misere mulieris
Cur aut qͦ cͣsus. fremit ħͥ leo. mͣmat urtꝰ
Q d̾ sꝑare bomĩ potes in regione leonum
Hec ea dũ memorat. monachꝰ pst̾nit᷑ orat.
U t bñdicat᷑. s & hoc ea strata precat
Femina. scẽ pat̾. monachꝰ scissima mater
Clamitat ut̾q bñdit incultat uteꝵ q
Hec ratio litis. ħ unica lis heremitit
Cetera ꝑs uite consors fuit & sine lit e
Dum sic certat᷑. sacra femina talia tat᷑.
Osfendis uere dum uir petis amisheꝵ e:
ħ tͥ preberi qd̾ debet uir mulier

Expanded text:
Illa gradum fixit, manibusque subobsita dixit: Illa gradum fixit, manibusque subobsita dixit: Femina sum, Zosima, scelerum molimine prima; Expers pannorum confundor ad ora virorum, Nec sinit os verti pudor inguinis haud cooperti: Sed quia te Christi famulum scio, quod petiisti Fiet, si dederis quo probra tegam mulieris. Vis loquar aut restem; versus retro da mihi vestem. Inde cuculla datur, qua femina tecta profatur: Cur, Pater, insequeris latebras miserae mulieris? Cur, aut quo cursus? Fremit hic leo, murmurat ursus. Quod sperare bonum potes in regione leonum? Haec ea dum memorat, monachus prosternitur, orat Ut benedicatur, sed et haec ea strata precatur Femina: Sancte Pater; monachus: Sanctissima mater. Clamitat uterque; Benedic, inculcat uterque. Haec ratio litis, haec unica lis eremitis; Caetera pars vitae concors fuit et sine lite. Dum sic certatur, sacra femina talia fatur.Offendis vere, dum vir petis a muliere Hoc tibi praeberi quod debet vir mulieri.
Abbreviated transcription (Latin):
Que legis & sequeris uestigia sunt milieris
Femina p̃cedit que nͨ tͥ femina cedit
Ut pete sic uita te prec̾it hec heremit a
Hec meruit iatebris ut sit ubiq celebs
In lateb̾s didicit muĩdũ bñ uinc̾e uicit
Imbrib infecta. nigͣ phebo. tͣu̾a senet a
Hispida ꝓmendas ꝑtes. in tecta tegendas
Horrescunt illi ninei modiciq capilli¬
U ix attingentes hum̾os iuix colta tegenteᷤᷤ
Impexi. rari. soliti sine lege uagari
Femina tota p̾us iam totũ respuit huiꝰ
t ota camo p̾dem. mͦ cota rebellis esdem
Femina mortales bñ dedignata sodale
Oblatum casu zorimã fugit alite passu
Hanc zorimas seqͥt᷑. rogat ũ stec ñ minꝰ it᷑
Ille magis solito clamat. mod̾antiꝰ ito
Auisqͥs es expecta. uetor ire. laboro senecta
Expecta fessũ. nõ sum fera. suppͥme gressum
Hinc delictoꝵ ueniam suspiro meorum
Ne fuge siste parũ. uerearis lust᷑ feraꝵ
Q ui nõ audisti saltem ꝓ nomine xp̃i

Expanded text:
Quae legis et sequeris, vestigia sunt mulieris. Quae legis et sequeris, vestigia sunt mulieris. Femina praecedit, quae nec tibi femina cedit: Ut pede, sic vita te praeterit haec eremita. Haec meruit latebris ut nunc sit ubique celebris, In latebris didicit mundum bene vincere, vicit, Imbribus infecta, nigra Phoebo, curva senecta, Hispida promendas partes, intecta tegendas, Horrescunt illi nivei modicique capilli, Vix attingentes humeros, vix colla tegentes, Impexi, rari, soliti sine lege vagari. Femina tota prius, jam totum despuit hujus Tota caro pridem, modo tota rebellis eidem Femina mortales bene dedignata sodales Oblatum casu Zosimam fugit alite passu. Hanc Zosimas sequitur, rogat ut stet, nec minus itur Ille magis solito clamat: Moderantius ito, Quisquis es, exspecta, vetor ire labore, senecta: Exspecta fessum, non sum fera, supprime gressum,Hic delictorum veniam suspiro meorum; Nec fuge, siste parum, verearis lustra ferarQuid non audisti saltem pro nomine Christi?
Abbreviated transcription (Latin):
H ec & miratus ⁊ orimas & ferre paratus
N il ratus sacrius ꝗͣ ritum canonis huiꝰ
Hunc simł aduent reuolutio cẽꝑis: exit
e xit. ꝙ a cella ꝓficiscit᷑ ad noua belia
T ransit iordanem portans ꝓ tẽꝑe panẽ
&sic ingressus latebras heremi ꝙ recenꝰ.¬
U ota deo soluit noua cantica p̾tore uolus.
Solus agit uitã sacͣ facta ꝓbãt ħemitã
Ex quo lucessit: iter urget. nocte qͥescit
Stratꝰ humi plorat. sociũ sͥ q̃rit & orat
Qui solaret᷑ curas. pariter pateretur
actib insteret suꝑans suꝑare doceret
Quid petit asseqͥt᷑. socuisq uie reperit᷑
Nam maiore moza solita dũ psalleret hora
Tanꝗͣ c̾r̾encem qͣndam s ueste carentem
Uidit̾. & expauit. qm̃ fantasma putaiit
Uisu tͣbatus crucis ÷ signo renocatus¬
U irib hunc sumptis: it inuestigat eñtis
Curritobest parũ labor. etas. linst̃ feraꝵ
Sancte senex ꝓpera insurus spe melior a

Expanded text:
Haec admiratus Zosimas, et ferre paratus Haec admiratus Zosimas, et ferre paratus Nil ratus est sacrius quam ritum canonis hujus. Hunc simul advertit revolutio temporis, exit; Exit, et a cella proficiscitur ad nova bella, Transit Jordanem, portans pro tempore panem Et sic ingressus latebras eremique recessus, Vota Deo solvit, nova cantica pectore volvit, Solus agit vitam, sacra facta probant eremitam. Ex quo lucescit iter urget, nocte quiescit. Stratus humi plorat, socium si quaerit et orat, Qui solaretur curas, simul et pateretur, Actibus instrueret, superans superare doceret. Quod petit assequitur, sociusque viae reperitur Nam majore mora solita dum psalleret hora, Tanquam currentem quemdam, sed veste carentem, Vidit et expavit, quoniam phantasma putavit: Visu turbatus signo crucis est revocatus. Viribus hinc sumptis, iter investigat euntis, Currit, obestque parum labor, aetas, lustra ferarum. Sancte senex, propera, visurus spe meliora,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ars ut poscebat mos ip̃e. domi remanebat.
Nͥ on seruaturi bona ꝯuemientia furi
S ne scõꝵ foret expers officioꝵum
C ella parata sacris studiis aĩe e lauacris
o rnatu fest d pauꝑ. s diues honesto
ꝑ gebant quorsũ dabat optio qͥsq seorsũ
Quisq pari uoto crescebat. teste remot o
ꝑ sallere ꝓstratus. lacrimis abolere reat᷑
Suplicus lacere carnis tͥ xp̃e placer e
Letari de de socio. duce fine quiete
t e p̃cendebat. dabat. expectabat. amabat
belli tutamen. testẽ. dradema. iuuamen
hiis insistebant studiis. ꝑiter q fouebant:
C orda sacris u̾bis. carnẽ radice uł herbis
ꝑ s quota gestabat panẽ. ꝑtem recreabat:
f ructꝰ palmaꝵ ꝓ mensis deliciaꝵum
ꝓ dape festiua glans aut siluestris oliira
ħ ec in deserto sumebant tempore certo
& certis horis requiem modicũq soporis
T̃alib expletis triginta nouem q dietis
C ella pecebat᷑. rea remeabãt cũ celebrat᷑¬

Expanded text:
. Pars, ut poscebat mos ipse, domi remanebat, . Pars, ut poscebat mos ipse, domi remanebat, Conservaturi bona convenientia furi; Sed ne sanctorum foret expers officiorum Cella parata sacris studiis animaeque lavacris, Ornata festo pauper, sed dives honesto. si 1264 Pergebant, quorsum dabat optio, quisque seorsum. Quisque pari voto certabat teste remoto Psallere prostratus, lacrymis delere reatus, Suppliciis lacerae carnis tibi, Christe, placere, Laetari de te socio, duce, fine, quiete. Te praetendebat, dabat, exspectabat, habebat Belli tutamen, testem, diadema, juvamen. His insistebant studiis, pariterque fovebant Corda sacra verbis, carnem radice vel herba. Pars quota gestabat panem, partem recreabat Fructus palmarum pro mensis deliciarum: Pro dape festiva glans, aut silvestris oliva. Haec in deserto sumebat tempore certo, Et certis horis requiem modicumque soporis. Taliter expletis triginta novemque diaetis, Cella petebatur, remeabant cum celebratu
Abbreviated transcription (Latin):
S i quid poscebat res aut pat̾ ip̃e iudebat.
c ura fuit cuiq parere reiq patriq
p astor agenda qͥdem monst̃bat ꝙ agebat ⁊ id̾¬
ꝑ lusꝗͣ prelatut cunctis seruire paratus
n ec magis hortari consuetꝰ ꝗͣ famulaꝵi
Ille beatoꝵ decus & speculũ monachoꝵ
Iux erat in teneb̾s. ibi clautꝰ. ubiq celebͥs
hoꝵ pͥmatus. scola iuris. uͥga reatus
C rux sibi. forma gregi. uia uite. głã legi.¬
g narus gaudenti guaud̾e̾.dolore dolẽt
t emꝑe qͦ sacro plebs purificata lauacro
In ueniam scelersĩ sũmã decimare dieꝵ
I ncipit ex cella ꝓdibant ad noua belia
S pͥus excessus abbati quisq ꝓfessus
p̃ confortabat mentẽ corpiisꝙ unabat
s acram̃toꝵ gustu modico q ciboꝵ
Inde petebat᷑ benedictio sancta dabat᷑
Oscisla iungebant. tũc tandẽ claust᷑ patebãt.
Iamq uale dicto. cetu q loco q relict o
E rex simł exibat. heremũ duitꝰ adibat¬

Expanded text:
Si quid poscebat res, aut Pater ipse videbat, Si quid poscebat res, aut Pater ipse videbat, Cura fuit cuique parere, reique, patrique. Pastor agenda quidem monstrabat, agebat et idem, Plusquam praelatus cunctis servire paratus; Nec magis hortari consuetus, quam famulari. Ille beatorum decus, et speculum monachorum, Lux erat in tenebris, ibi clausus, ubique celebris Morum primatus, schola juris, virga reatus, Crux sibi, forma gregi, via vitae, gloria legi; Notus gaudenti gaudere, dolere dolentiTempore quo sacro plebs purificata lavacro In veniam scelerum summam decimare dierum Incipit, et cella prodibant ad nova bella, Sed prius excessus abbati quique professus Praeconfortabat mentem, corpusque juvabat Sacramentorum gustu, medicoque ciborum. Inde petebatur benedictio sueta: dabatur, Oscula jungebant, tunc tandem claustra patebant. Jamque valedicto coetuque locoque relicto, Grex simul exibat, eremum divisus adibat
Abbreviated transcription (Latin):
Iram. liuorem. lides. maledicta. timorem
Sal pisces. uinũ. pulm̃tũ. stͣmina. linum
N on attingebant quib uti crim̃ habebant
NI on sapor hiis olerũ. nõ res. nĩ mentio uersi.
N ec crinis comptꝰ. nec erat meditatio sũptꝰ.
n emo uł in me ĩpensa uestis uł disꝑe mensa :
Inuidit patri. uł frater demiq frat:¬
Ciliciũ uestis. male mollia cingula resti⁊
G audia lapsoꝵ. reditus dolor erroꝵeoꝵ
Lectio uita pr̃ium. monitꝰ ꝯcordia fratrũ
I n u̾bis. hoꝵ deus. aut sacͣ gesta prrioꝵ
In iugilando more. ꝓcul ociã. psalmꝰ in ore
a tcenuata caro cͥce mlta fomite Raro
f letib & creb̾s uilgabat facta latebris¬
U ilgi rumores. fora. causas exteriores
m om̃tum moꝵ non nouerat ullus eoꝵ
H uiꝰ erat causa locꝰ abditꝰ. hostia clausa¬
I anitor austerꝰ. grex pastor. ut̾q seuerꝰ
I sti clanstrales nec certos officiales
N ec si pastorem demas. habuere priorẽ

Expanded text:
Iram, livorem, lites, maledicta, tumorem, Iram, livorem, lites, maledicta, tumorem, Sal, pisces, vinum, pulmentum, stramina, linum: Non attingebant, quibus uti crimen habebant; Non sapor his olerum, non res, non mentio rerum, Nec crinis comptus, nec erat meditatio sumptus. Nemo vel impensa vestis, vel dispare mensa, Invidit Patri, non frater denique fratriCilicium vestis, male mollia cingula restis Gaudia lapsorum reditus, dolor error eorum. Lectio vita Patrum, monitus concordia fratrum. In verbis horum Deus, aut sacra gesta piorum: Invigilando more procul otia, psalmus in ore, Attenuata caro cruce multa, fomite raro, Fletibus et crebris vulgabat facta latebris: Vulgi rumores, fora, causas exteriores, Momentum morum non noverat ullus eorum. Hujus erat causa, locus abditus, ostia clausa, Janitor austerus, grex, pastor, uterque severus, Isti claustrales nec certos officiales, Nec, si pastorem demas, habuere priorem.
Abbreviated transcription (Latin):
C ur uenias aꝑi. zozimas ait opto doceri.
& pectatoꝵ releuaRi mole meorum.
Asꝑitas culcus. nox suplex. gratia iusltus:
Signa sacre mentis uotũ uiuere petentis.
R espondit ꝙ pat̾. nemo karissime frateꝵ.
n emo leuat morbis aĩam nͥ conditor orbis.
Praua coherceri bona poscas inte doceN
S i tñ hic cetus placet. aut locꝰ ip̃e quietꝰ.
Si magnꝰ modicis uis iungi. palma miricis.
Q uideas humilis si ꝓderit usus ouilis.
Ulege nobiscum pastus istius ibiscum
e sca fouens mentẽ post hanc nͥ esurientẽ.
N il anime sacius ꝗͣ pasci insib huius
In nuit hiis eqͥdem zozimas. & mãsit ibidẽ
M ansit. & incella noua iura. sac̾rima bella
U idit. laudaint. didicit. s̾uauit. amauit.
t am gregis hortatu crescens ꝗͣ tela rotatu
Huiꝰ cura gregis sũmi dilectio regie
legis doctores audire. docere minoree
N olle fauere ius pendere legib ut
n lła loqͥ cemere. qĩ dira uenena cauere

Expanded text:
Cur venias, aperi. Zosimas ait: Opto doceri, Cur venias, aperi. Zosimas ait: Opto doceri, Et peccatorum revelari mole meorum. Asperitas cultus, vos supplex, gratia vultus, Signa sacrae mentis, votum juvere petentis. Responditque Pater: Nemo, charissime frater, Nemo lavat morbis animam nisi Conditor orbis, Prava coerceri, bona poscas inde doceri. Si tamen hic coetus placet, aut locus ipse quietus, Si magnus modicis vis jungi palma miricis, Stes: videas; humilis si proderit usus ovilis, Et lege nobiscum pastus istius ibiscum,Esca fovens mentem post hanc nihil esurientem: Nil animae satius, quam pasci visibus hujus. Annuit Mansit, et in cella nova vita sacerrima bella Vidit, laudavit, didicit, servavit, amavit, Tam gregis hortatu crescens, quam tela rotatu. Hujus cura gregis summi dilectio gregis, Legis doctores audire, docere minores, Nolle favere cuti, jus pendere, legibus uti, Nulla loqui temere, quasi dira venena cavere,
Abbreviated transcription (Latin):
Nil oblectat᷑. caro seruit. mens dominat᷑
S tñ ÷ dubius finis certaminie huins.
Cũ q potes subici nõ debes dicere uici
Nam quis uincat᷑ uł uincat fine ꝓbat᷑
p̃ mia uictoꝵ pendent in fine laborum
Ut scriptura sonat finis nõ pugna coronat.
Cũ bñ pugnabis. cum cuncta sb̃acta putabis:
Que magis infestat uincenda suꝑbia restat.
Hec nͥ uincat᷑. tͥ sũma corona negatuꝵ
ꝓ hdolor. hiis telis suꝑatur sepe fidelis
H ac lue nõ nunꝗͣ rosa uercit᷑ in saliuncã.
I sti portento sodes obstare mement
N e uł te tanctum presumas credere sanctũ.
U ł te pre sanctis m̾itum ꝓmissa tonantis.
Ml̾ti sunt qui te suꝑant examĩne uite
Q uos ut cognoscas iordanis littora poscas.
R egem celoꝵ colit gͤrex monachoꝵ um
Cũ monachis habites. qd̾̃ agũt. age. cet̾a uites.
e x. festina. dilatio magna Ruin Ia.
Ext. abit ꝓpere. pulsat q fores patireꝵe.
I nde salutatus abbas est panca ꝓfatus

Expanded text:
Nil obluctatur, caro servit, mens dominatur. Nil obluctatur, caro servit, mens dominatur. Sed tamen est dubius finis certaminis hujus; Cumque potes subjici, non debes dicere: Vici. Nam quis vincatur, vel vincat, fine probatur. Praemia victorum pendent in  f. a fine laborum Ut Scriptura sonat, finis, non pugna coronat. Cum bene pugnabis, cum cuncta subacta putabis, Quae post infestat, vincenda superbia restat. Haec nisi vincatur, promissa corona negatur. Proh dolor! his telis superatur saepe fidelis; Hac duce nonnunquam rosa vertitur in saliuncam. Isti portento, sodes, obstare memento, Nec vel te tantum praesumas dicere sanctum, Vel te prae sanctis meritum promissa Tonantis. Multi sunt qui te superant examine vitae, Quos ut cognoscas, Jordanis littora poscas. Regem coelorum colit illic grex monachorum. Cum monachis habites, quid agunt, age; caetera vites. Exi, festina: dilatio, magna ruina. Exit, abit propere, pulsatque, fores patuere: Inde salutatus abbas est pauca profatus.
Abbreviated transcription (Latin):
T alib ille modis dũ psalmis instat & odis¬
U i dit celoꝵ secreca futurir eoꝵ¬
U idit. & edidicit qua spe tot prelia uicit
S pe zozimas captꝰ sacros ita creuit ĩ actꝰ
U t stagnũ riuo. uł torpens ignis olino
& ꝯͣ uotum retulit laudabile totum
Illic innumeri populi uenerre docez
Q uos ut poscebat locus etas. ordo. docebat
Uincens maiores. ut stellas luna minores
Hec dum ꝯsueuit zozimas: elatio creuit.
Dixit & ħ secũ. quicqͥd iubet ordo uł equũ:
eligo. sector. amo. discenda tenendaq clami
ħ puer elegi. puer hec or plura ꝑegi
Iam tt̃ orco ggis iam remꝰ ⁊ anchorã legis¬
Iam dignus celis. sacer actu. m̃de. loquelis.
Unus cum mundo pugnaui fine secundo.
Miratͥx hoꝵ plebs. clerus. grex monachoꝵ:¬
in e petit. audit. amat. ꝑagit qd̾ uox mea clamat.
Talia dũ iactat zorimas. m̃itũ q retractat:
Quidam sb̾rexit cui st̃s illa reterit.
Iam bñ certasti. bene que licuit suꝑast⁊

Expanded text:
Talibus ille modis dum psalmis instat et odisTalibus ille modis dum psalmis instat et odis, Vidit coelorum secreta, futurus eorum; Vidit et didicit qua spe tot praelia vicit. Spe Zozimas captus sacros ita crevit in actus, Ut stagnum rivo, vel torpens ignis olivo. vit, Et contra votum retulit laudabile totum. Illuc innumeri populi venere doceri, Quos, ut poscebat locus, aetas, ordo, docebat, Vincens majores, ut stellas luna minores. Haec dum consuevit Zosimas, elatio crevit. Dixit et haec secum: Quidquid jubet ordo vel aequum Eligo, sector, amo, discenda tenendaque clamo; s. Haec puer elegi, puer haec et plura peregi. Jam tunc ordo gregis, jam remus et anchora legisJam dignus coelis, sacer actu, mente, loquelis: Unus cum mundo pugnavi fine secundo. Miratrix horum plebs, clerus, grex monachorum Me petit, audit, amat, peragit quod vox mea clamat. Talia dum jactat Zosimas meritumque retracta Quidam subtexit cui spiritus illa retexit. Jam bene certasti, bene qua licuit superasti;
Abbreviated transcription (Latin):
icut hiems laurũ nõ urit. nͨ rogꝰ auiĩ
sͦ ⁊orimã puerũ nͨ opes nec gła rerũ
Quas cito labentes & noria queq docentes
S p̃uit. deuouit. animo q manuq remour
& monachus factus: monachi uigilauit ĩ act̃
ꝓ ponens q sequi doctores iuris & eeri
Institit annoꝵ legem cohibere ⁊uor
I nstitit. inꝙ breui mutatis morib eui
Mores doctoꝵ transcendit doctor eoꝵ
U t pueri metas euasit debilis etas
C reuerunt dona. creuit siml ipsa corona
Nil magis huic hon̾i ꝗͣ menbͣ quiete fou̾i
Nil magis ingratũ qͣ non punire reatum
C uiꝰ erat testis. modicꝰ sopor. asꝑa uestis
& cibus & stratus. mͦ gła. tunc cruciatus
Uestis erat mouachi. color & caro nescia bachi¬
I õ caro. s pellis mat᷑. pallida. trita flagellis
Docta reluctari sibi. spiritui famulaꝵi
Hiis in torm̃tis sacre modulatio mentis
x p̃o psallebat si quando lingua tacebat
A sanie busti mens semꝑ conscia iust
S e non dimouit. deus hec. hõ cetera nouit

Expanded text:
icut hiems laurum non urit, nec rogus aurum; Sic Zosimam puerum nec opes, nec gloria rerum. Quas cito labentes, et noxia quaeque docentes Sprevit, devovit, animoque manuque removit. Et monachus factus monachi vigilavit in actus; Proponensque sequi doctores juris et aequi, Institit annorum legem cohibere suorum: Institit, inque brevi mutatis moribus aevi, Mores doctorum transcendit doctor eorum. Ut pueri metas evasit debilis aetas, Creverunt dona, crevit simul ipsa corona. Nil magis huic oneri, quam velle quiete foveri; Nil magis ingratum, quam non punire reatum. Hujus erat testis modicus sopor, aspera vestis, Et cibus et stratus, modo gloria, tunc cruciatus. Testis erat monachi color, et caro nescia Bacchi: Non caro, sed pellis macra, pallida, trita flagellis, Docta reluctari sibi, spiritui famulari. His in tormentis, sacrae modulatio mentis Christo psallebat, si quando lingua tacebat. A sanie busti mens semper conscia justi Se non dimovit; Deus haec, homo caetera novit.
Abbreviated transcription (Latin):
s emina sanctoꝵ mercede beata Lalurrũ :
Ad tumulũ uehit᷑. famulante fera seplit᷑.
Inde senex repedat. iubet ut leo u̾na recedat.
isa domi recitat. delictis partere uitat.
Increpat. hortat᷑. spondet hona. dura minat᷑.
Sic ubi compleuit uiginti lustͣ quieuit.

Expanded text:
emina sanctorum mercede beata laborum, Ad tumulum vehitur, famulante fera sepelitur. Inde senex repedat, jubet ut leo verna recedat. Visa domi recitat, delictis parcere vitat: Increpat, hortatur, spondet bona, dura minatur. Sic ubi complevit viginti lustra quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
P ostq̃ sunt longo ꝯsumpti temꝑe panes:
M ens herens dño curas abstruxit inanes.
Extunc usq mͦ temptatio prisca resedit.
Extunc usq mͦ rationi sensus obedit.
Usq mͦ cibus exterior. cũ frondib herba.
U sq mͦ cibus interior. celestia uer ba
Uestes quas habui scidit attͥuit q uecustaᷤᷤ.
Nuda dehinc tenui regiones sole ꝑustas.
In quib algores nimios nimiosq calores:
Horis noctn᷑is. horis ꝑpessa diur mie:
Supleo p̾terite scelus & dispendia uite.
Muto iocis hunnos. purgo merore cachinos.
Pena uoluptatem redimit. sicis eb̾etatẽ
Pauꝑtas luxũ. labor ocia. glarea mulsũ
Erux mollem stratũ. deuotio sacͣ reatũ
T ot tormenta fere fero qͦt ꝓbͣ preteriere.
Q uicqͥd pectauit caro. carnis uictima lauit.
S cit deus ip̃oꝵ testis. merces q laboꝵum.
Sepe sb̾ artenti cancro bruma q rigenti

Expanded text:
Postquam sunt longo consumpti tempore panes, Postquam sunt longo consumpti tempore panes, Mens haerens Domino curas abstraxit inanes, 1272 Extunc usque modo tentatio prisca resedit, Extunc usque modo rationi sensus obedit, Usque modo cibus exterior cum frondibus herba, Usque modo cibus interior coelestia verba. Vestes quas habui, scidit trivitque vetustas, Nuda dehinc tenui regiones sole perusta, In quibus algores nimios, nimiosque calores Horis nocturnis, horis perpessa diurnis, Supplico praeteritae scelus et dispendia vitae. Muto jocis hymnos, purgo moerore cachinnos, Poena voluptatem redimit, sitis ebrietatem, Paupertas luxum, labor otia, glarea mulsum, Crux mollem stratum, devotio sacra reatum. Tot tormenta fere fero quot probra praeteriere. Quidquid peccavit caro, carnis victima lavit. Scit Deus ipsorum testis, mercesque laborum. Saepe sub ardenti cancro, brumaque rigenti
Abbreviated transcription (Latin):
Atemptamentis reuocarem c̾mina mentis
H uc animo uenio. gemo. lacͥmor. hostia fio
Quero reformari. precor inueterata nouari
P ost holocausta precũ redit & m̃s bona secũ.
Post fletum cordis fugit om̃is mentio sordis
hiis medicam̃tis residebant ulcera m̃tis.
& redimuoꝵ sartago flagicioꝵ um:
Que male feruebat penitꝰ frigere solebat.
Preterea flentem miserabilit̾ ꝙ iacentẽ.
E ircum fiagebat splendor. totã ꝙ cegebat.
M issus aberrantem renocare. leuate labãtẽ
S pem ꝯferre lonã dare uim. mõstr̃e coronã.
T ria tͥennia. bina tetrennia sic abiere.
Linib effera. mittib asꝑa mixta fuerre.
T ersit & abluit. inde salus fuitͥ. inde qͥeui.
ꝑ tot lustra fere duo panes esca fuer e.
Quos mecum gessi si mł huc ex ũte recessi.
Aruerant & duruerant. ꝓpͥñq colorem:
ꝑ diderant & desierant conferre uigorẽ
I nde tñ reuelare famẽ ꝑ parta solebam.
Aiuid biberem cum deficerẽ uix ĩueniebã.

Expanded text:
A tentamentis revocarem lumina mentis. A tentamentis revocarem lumina mentis. Huc igitur venio, gemo, lacrymor, hostia fio, Quaero reformari, precor inveterata novari. Post holocausta precum redit et stat mens bona secum, Post fletum cordis fugit omnis mentio sordis. His medicamentis residebant ubera mentis, Et redivivorum sartago flagitiorum, Quae male fervebat penitus frigere solebat. Praeterea flentem miserabiliterque jacentem Circumfulgebat splendor, totamque tegebat Missus aberrantem revocare, levare labentem, Spem conferre bonam, dare vim, monstrare coronam. Trina triennia, bina tetrennia sic abiere, Lenibus aspera, mitibus effera mista fuere. Tersit et abluit; inde salus fuit, inde quievi. Per tot lustra fere duo panes esca fuere, Quos mecum gessi simul huc ex urbe recessi. Aruerant et duruerant, propriumque colorem Perdiderant et desierant conferre vigorem, Inde tamen relevare famem perparca solebam. Quid biberem cum deficerem vix inveniebam.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uo magis intendi dapib studio q bibendi
Dum mͥ sordebat modus. ebrietasq placebat
Urbib & ꝑegre uicium de discitur egre
Preposito ꝙ moꝵ subit hostis ubiq locoꝵ
P ectora firma parũ mala mentio deliciar¬
U rget & infestat. furit eua. uirũ q molestat
eua cibum mortis cupit in uitalib ortis
E i mͥ namq̃dam pudet edeꝵe. s cñ edam
Disce nichil tutum. nͥ primo carne solutum
S emꝑ erit presto qd̃ instet & obstet honeste
E stu ludendi. desideꝵio q carierIdi
Execrandoꝵ modulos & carmen amorum
Uror & ad mentẽ retro male respicientem
Amplexus uetiti redeunt & mille marit
Oscula captant᷑. ad mundũ uota uagant᷑
Uirtus est hon̾i. pudet ultra lege tener
Tedet. atq iugis postpono seriã nugie
S oliuagam turbis heremũ conuecib urbiz
h ec ad defectum pulsant fantasmata rectum
& germen moris suffocat imago furori
Donec ad eximiam precib conuersa mariã

Expanded text:
Quo magis intendi dapibus, studioque bibendi. Quo magis intendi dapibus, studioque bibendi. Dum mihi sordebat modus, ebrietasque placebat, Urbibus et peregre vitium dediscitur aegre. Proposito morum subit hostis ubique locorum. Pectora firma parum mala mentio deliciarum Urget et infestat, furit Eva, virumque molestat. Eva cibum mortis cupit in vitalibus hortis. Hei mihi! nam quaedam pudet edere, sed tamen edam. Disce nihil tutum nisi primo carne solutum: Semper erit praesto quod et instet et obstet honesto. Aestu nubendi desiderioque canendi Exsecrandorum modulos et carmen amorum Uror et ad mentem retro resipiscentem Amplexus vetiti redeunt, et mille mariti, Oscula captantur, ad nuptum vota vagantur; Virtus est oneri, pudet ultra lege teneri; Taedet atque jugis, postpono seria nugis, Solivagam turbis, eremum conventibus urbis. Haec ad defectum pulsant phantasmata rectum, Et germen moris suffocat imago furoris, Donec ad eximiam precibus conversa Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
T unc mͥ delicias. tunc luxs̃ carnis ademi.
Tũc scelerũ tempꝰ studio meliore redemi
S  te u̾boꝵ tedet fortasse meorum
S olq rota celeri uolat. in docilis recit̾u
Grecede pater. tunc ille. piissima mater:
Du age qd̃ sequit᷑. nicħ aptiꝰ hoc apetit᷑
D ic ancilla dei. suꝑest ꝑs magna diei
N il magis ad uotum cedit ꝙͣ dicere totum
Dissere si memores quos sit ibi passa labores
U nde tͥ uictus. quis & unde parat᷑ amictus
S i qua rebellauit temptatio nec suꝑauit
Si prius infestus carnis deferbuit estus¬
S ic ea mota senis precib consedit harenis
& rorans lacͥmis subiungit calia primis
Annos uidenꝯs quadruplicit̾ q nouenos
M i pat̾ expleui. post lapsum flebilis eui
N ec tñ absq graus certamine o cͥmina laui
⁊emptor enĩ rursus. fit post sãcͣ uota recur su
Ad pigm̃toꝵ calices. luxumq cilit Ui
Pisces egipti. uini q cupido esict
M e miseram tangũt. & eo uehem̃tiꝰ angunt

Expanded text:
Tunc mihi delicias, tunc luxum carnis ademi; Tunc mihi delicias, tunc luxum carnis ademi; Tunc scelerum tempus studio meliore redemi. Sed te verborum taedet fortasse meorum, 1271 Solque rota celeri volat indocilis retineri. Ergo recede, Pater. Tunc ille: Piissima mater, Dic age quod sequitur, nihil aptius hic aperitur. Dic, ancilla Dei; superest pars magna diei, Nil magis ad votum cedit quam dicere totum. Dic age, si memor es, quos sis ibi passa labores, Unde tibi victus, quis et unde paratus amictus; Si qua rebellavit tentatio, nec superavit; Si prius infestus carnis deferbuit aestus. Hic ea mota senis precibus consedit arenis, Et rorans lacrymis subjunxit talia primis: Annos undenos quadrupliciterque novenos, Mi Pater, explevi post lapsum flebilis aevi, Nec tamen absque gravi certamine crimina lavi. Tentor enim rursus, fit post sacra vota recursus Ad pigmentorum calices, luxumque ciborum; Pisces Aegypti, vinique cupido relicti Me miseram tangunt et eo vehementius angunt,