comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic facias quecũq facies. tanquã spectet aliqͥs. om̃ia
nob̾ mala solitudo ꝑsuadet. cum iam ꝑfec̾is tantũ ut
sit tibi. etiam tui reũentia licebit. dimittat pedagogũ.
Int̾im aliquoꝵ te auctoritate custodi. ¶Tunc p̾cipue¬
Si quietus. Si temꝑans. aliõqͥn ĩ turbam tibi atere¬
abicieñdus. iͣ minuendus est. ut si qñ res exiget. nicħ
nos detineat. nͨ ĩpediat quo miꝰ ꝑati simꝰ. quod qñq
faciendũ est: statim facere.xxuii. Clamo michi ip̃e.¬
numera annos tuos. et pudebit eadem uelle. q̃ uolue¬
nõ emitur. Et puto si uenalis esset. nõ hrẽt emptorẽ.
ac mala cotidie emitur.¶Nũquã nimis dicitur. quod
dũ est. nõ ante tibi ullus placebit locus. ¶Inicium¬
est salutis. noticia pcc̃i. egregie michi hoc dixisse uide¬
tur epycurus. Nam qui pectare se nescit corrigi non
uult̃. dep̾hendas te. oportet anteqmͣ emendes. Quidã
uiciis głiantur. tu existimas aliquid de remediõ cogi¬

Expanded text:
 sic facias, quaecumque facies, tamquam spectet aliquis; omnia nobis mala solitudo persuadet. Cum iam profeceris tantum, ut sit tibi etiam tui reverentia, licebit dimittas paedagogum; interim aliquorum te auctoritate custodi, aut Csi quietus, si temperans. Alioquin in turbam tibi a te reabiciendus, ita minuendus est, ut si quando res exiget, nihil nos detineat nec inpediat, quo minus parati simus, quod quandoque faciendum est, statim facere. VALE. Seneca Lucili" Numera annos tuos, et pudebit eadem velle, quae voluenec emitur. Et puto, si venalis esset, non haberet emptorem. At mala cotidie emitur. Sed accipe iam quoddum est. Non autem tibi ullus placebit locus. Iest salutis notitia peccati." Egregie mihi hoc dixisse videtur Epicurus. Nam qui peccare se nescit, corrigi non vult; deprehendas te oportet, antequam emendes. Quidam vitiis gloriantur; tu existimas aliquid de remedio cogi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nec domũ ẽẽ hoc corpus. s hospiciũ. et quidẽ breue
hospicium. quod relinqñdũ est. Ubi te grauẽ hospiti
.XXXII. Et u̾tutes exhortabor. et intia conu̾berabo. licet
aliquis minium ĩmod̾atũq ĩ hac ꝑte me iudicet. nõ
desistam ꝑsoqui noquiciam. et efccũs effatissĩõs inhi¬
bere. et uoluptates ituras. ĩ dolorem ꝯpesc̾e. et uotis
neum fames reddet. ideo nõ est ante edendũ quam
ltia imperet. Expcãbo ergo. nec ante credam. quam
ant bonĩ panem hr̃e cepero. aut malũ fastidire desiero¬
nisi cum deesse ceperũt. Utebamur em̃ illis. nõ quiã
debebamus. eod quiã habebamus.xxxu. hominis bo¬
num non erit ni homine. nisi cum illi racio ꝑftã est.
Quud̃ autem hoc bonum. dicam. liber animus erectus.
alia subitiens sibi: se nułli. ¶ Uis tu relictis ni quibus¬
umci te necesse est. dum in aliena niceris ad bonum
at purus emulator dei. Super humana se extolleus.

Expanded text:
tur, nec domum esse hoc corpus, sed hospitium, et quidem breve tur, nec domum esse hoc corpus, sed hospitium, et quidem breve hospitium, quod relinquendum est, ubi" te gravem esse hospiti  et virtutes exhortabor et vitia converberabo. Licet aliquis nimium inmoderatumque in hac parte me iudicet, non desistam persequi nequitiam et adfectus efferatissimos inhibere et voluptates ituras in dolorem compescere et votis neum fames reddet. Ideo non est ante edendum quam illa imperat; exspectabo ergo nec ante edam quam aut bonum panem habere coepero aut fastidire desieronisi deesse coeperunt; utebamur enim illis, non quia debebamus, sed quia habebamus. Quamnum non est in homine, nisi cum illi ratio perfecta est. Quod autem hoc bonum ? Dicam: liber animus, erectus, alia subiciens sibi, se nulli. vinci te necesse est, dum in aliena niteris, ad bonum endatus ac purus, aemulator dei, super humana se extollens,
Abbreviated transcription (Latin):
parat. ¶ uoluptatẽ natura nc̃ciis reb admũcuit. nõnt
illam pet̾emus. s ut ea sinc quib nõ possumꝰ uiũe. gͣcio¬
ra nobis ĩlliꝰ fac̾et accessio. si suo ueĩat iure. luxuria
est. gͦ iñtrantib resistamus. quia facilius nõ recipiũ¬
tur. quã exeunt.¶Qũatũ possumus. alubrico receda¬
mus. In sicco quoq paꝵ fortiter stamis. ¶uicia nostra¬
quia amamus. defendimus. et malumꝰ excusare illa ꝙͣ
excut̾e. satis natura homim̃ dedit roboris. si illo utam᷑.
nec iur̃es nr̃as colligamus. ac totas ꝓ nob̾. certe nõ ꝯͣ¬
nos cõtuiemus. concitemus. Nolle ĩ causa est. ñ posse
ꝯtumax est. nõ põt uinci. suũ postit᷑. s ut quicꝙͥ na᷑m¬
excedit. sciãs p̾cariũ ẽẽ. nõ nccͣm. esuriõ. edendũ est.
Utrũ hic panis sit̃ płebeius. an sumlagineꝰ. ad naturã.
nich̾ ꝑtinet. illa uẽtrẽ nõ uułt delcãri. sed ĩpleri. xx¬
xi. Sic uir peudens iñ hoc natũ hoĩem ut uita defimg̾e¬

Expanded text:
t. voluptatem natura necessariis rebus admiscuit, non ut illam peteremus, sed ut ea, sine quibus non possumus vivere, grata nobis illius faceret accessio; suo veniat iure, luxuria est. Ergo intrantibus resistamus, quia facilius, ut dixidico. Quantum possumus, nos a lubrico recedamus; in sicco quoque parum fortiter stamus. Ocquia amamus, defendimus et malumus excusare illa quam excutere. Satis natura homini dedit roboris, si illo utamur, si vires nostras colligamus ac totas pro nobis, certe non contra nos concitemus. Nolle in causa est, non posse contumax est, non potest vinci, suum poscit—sed ut quicquid natuexcedit, scias precarium esse, non necessarium. Esurio; edendum est. Utrum hic panis sit plebeius an siligineus, ad naturam nihil pertinet; illa ventrem non delectari vult, sed impleri.  scit in hoc natum hominem, ut vita defungere
Abbreviated transcription (Latin):
athleta magnos sp̃e ad c̾tam̃ aff̾re. qui nũꝙͣ suggillatꝰ
est. Ille qui sanguiẽm suũ uidit᷑. cuiꝰ dentes crepuere.
sub pugno. ille qui supplantatus adũsariũ toto culit
corꝑe. nec piecit añi. ꝓiectus. Qui: quotiens cecidit.ꝯ
tumacior resurrexit᷑. cũ magna spe descendit ad pug

Expanded text:
athleta magnos spiritus ad certamen adferre, qui numquam suggillatus est; ille, qui sanguinem suum vidit, cuius dentes crepuere sub pugno, ille, qui subplantatus adversarium toto tulit corpore nec proiecit animum proiectus, qui quotiens cecidit, contumacior resurrexit, cum magna spe descendit ad pathleta magnos spiritus ad certamen adferre, qui numquam suggillatus
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ni natalis est .xu. O. quã bene cum quib dã ageretur.
si a se nõ aberrarẽt. nũc pͥmũ se ip̃os sollicitant corrũ¬
pũt. t̾ritant. Quid ꝓdest mare traitere. Urbes muta¬
re: Si ius ista quibus urgens effug̾e. nõ alibi sis. oꝑtet.
s alius. ¶ Non quia difficilia sũt quedam. nõ audemus.
s quia ño audemus: difficiliã sunt. xui. Inuidiã effu¬

Expanded text:
egrinabaris." O quam bene cum quibusdam ageretur, si a se aberrarent! Nunc premunt se ipsi, sollicitant, corrumpunt, territant. Quid prodest mare traicere et urbes mutare ? Si vis ista, quibus urgueris, effugere, non aliubi sis oportet, sed alius. sed quia non audemus, difficilia sunt. Si tame
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ores redi. aliquid cotidie adu̾sus pauꝑtatẽ. aliquid ad¬
ũsus mortem auxilii ꝯpara. nec miꝰ adũsus cer̾as pestes.
et cũ multa ꝓcurreris: Unũ excerpe. quod illo die ꝯco¬
quas. ¶ Honesta inquit epycurꝰ res est. leta pauꝑtas.
ꝯueĩt. dues est. nõ qui parũ hc̃. s qui plus cupit pau¬

Expanded text:
priores redi. Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adpriores redi. Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adversus mortem auxilii compara, nec minus adversus ceteras pestes; et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hconvenit, dives est. Non qui parum habet, sed qui plura cupit, pau
Abbreviated transcription (Latin):
trahere ꝙ ĩ aĩo fidełr eodeat. slusqͣ est: q ubiqꝙ est
uitam in ꝑegͥnatõne xigẽtib. hoc euenit. ut młta hos¬
picia habeant. nullas amicitias. Idem accidat. ncc̃e est
hiis qui milliꝰ se ingenio familiariter applicant. s omĩa
cursim et ꝓperãter transułtũt. Non ꝓdest cibus nͨ cor
pori accedit. qui statĩ sũptus emit̾titur. Nichil oque sa¬
nitatem inpedit̃. quã remedioꝵ crebra mutatõ. Nõ ueĩt
uulnus ad cycat̾tem. in quo medicam̃ta cẽpt̃atur. Nõ
ꝯualescit planta que sepe transf̾cur. Nicħ tã utile est
quod in transitu ꝓsit. distͥngit᷑ libroꝵ multitudo. Itaq
cum legere nõ possis quãtum hũis. satis est hr̃e qnͣtũ
legas. S modo inquis. hunc librũ euoluere uolo. modo¬
illum. fastidientis stomachi est multa degustare. Que
Ubi uariã sunt et diũsa nĩquinant. nõ alũt. ꝓbatos
itaq semꝑ lege. et si qñ ad alios dũti libuerit: ad

Expanded text:
iter sedeat. Nusquam est, qui ubique est. Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus necpori accedit, qui statim sumptus emittitur. Nihil aeque sanitatem impedit, quam remediorum crebra mutatio. Non venit vulnus ad cicatricem in quo medicamenta tentantur. Non convalescit planta, quae saepius transfertur, nihilque tam utile est, quod in transitu prosit; distrahit multitudo librorum. Itaque cum legere non possis quantum habeas, satis est habere, quantum legas. illum". Fastidientis stomaci est multa degustare, que, ubi varia, sunt et diversa, inquinant, non alunt. Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
lens ueram hoĩs estim̃atõm ĩ ire. et scire qualis sit.
nudũ inspice. ponat patͥmõium. ponat honores. ⁊ alia
fortue mendaciã. corpus ipm exuat. aĩm̃ ĩ tuere. qͣł
quãtusq sit alieno an suo magnus . lxxix. Illud est ꝙ¬
imꝑ itos ĩ uexatõne corꝑit male ht̃. nõ assueuerunt
aĩo esse ꝯtẽti: multũ illis cũ corꝑe fuit. idõ uir mag¬
nus. ac p̾dens. aĩm didiicit a corꝑe. ⁊ młtũ cũ meliore.
ac diuina ꝑte ũsatur. cũ hac querula. ac frugili ꝙͣ¬
id ꝙ extremũ minatur. Noli mala tua tibi ip̃i facere
grauiora. ⁊ te q̃ relis onerare. Leuis est dolor. si nichil illi
opimo adiecerit᷑. contra. si exhortari te ceꝑis. et dic̃e. nichil
est. aut c̾te exiguũ est. duremꝰ. iam certe desinet. leuem
illum dum putas facies. ¶Nichil agere te credis. si tẽ¬
ꝑans eger sis. ostendes morbũ posse suꝑari. uł certe sus¬
tinẽri. est michi crede u̾tuti etiam ĩ lectulo locus. ħ¬

Expanded text:
les veram hominis aestimationem inire et scire, qualis sit, nudum inspice; ponat patrimonium, ponat honores et alia fortunae mendacia, corpus ipsum exuat. Animum intuere, qualis quantusque sit, alieno an suo magnus. Si rectin vexatione corporis male habet: non adsueverunt animo esse contenti. Multum illis cum corpore fuit. Ideo vir magnus ac prudens animum diducit a corpore et multum cum meliore ac divina parte versatur, cum hac querula et fragili quid quod extremum minatur. Noli mala tua facere tibi ipse graviora et te querellis onerare. Levis est dolor, si nihil illi opinio adiecerit; contra, si exhortari te coeperis ac dicere: " Nihil est aut certe exiguum est. Duremus; iam desinet"; levem illum, dum putas, facies. Omniperans aeger sis ? Ostendes morbum posse superari vel certe sustineri. Est, mihi crede, virtuti etiam in lectulo locus.
Abbreviated transcription (Latin):
dum erat. liIi. Eligamus nõ eos qui u̾ba magna cełi¬
tate p̃cipitant. et ꝯñes locos uoluũt. et ĩ p̾uato cͥcu¬
lantur. s eos qui uitam docent. qui cũ dix̾inc. qͥd faci¬
endũ sit. ꝓbant faciendo. qui docent quid uicandũ sit.
nec unꝙͣ ĩ eo quod fugiendũ dixerũt. dep̾henduntur.

Expanded text:
sunt, eligamus non eos, qui verba magna celeritate praecipiant et communes locos volvunt et in privato circulantur,sed eos, qui vita docent, qui cum dixerunt, quid faciendum sit, probant faciendo, qui docent, quid vitandum sit, nec umquam in eo, quod fugiendum dixerunt, deprehenduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑto hostio uiu̾e.¶Bona ꝯsciã turbam aduocat. mala
etiam ĩ soli tudiñe. anxiã. atq sollicita est. Si honesta
sunt que facis: om̃s sciant. si turpia: quid refert ne¬
nunẽ scire. cũ tuscias: O. te miserũ. si ꝯtẽꝑuis hũc¬
testem. xliiii. Bona mens om̃ĩb patet. om̃s ad hoc su¬
mus nobiles. xlU. Lectio certa ꝓdest. Uatia delcãt.
qui quo destinauit᷑ ꝑueĩre uult. unã seqͣtur uiã. ñ ꝑ
multas uagetur. nõ ire istuc. s ertare est.xluii. Sñc¬

Expanded text:
aperto ostio vivere: bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia est atque solicita, si honesta sunt que facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias? o te miserum si contemnis huse legunt. Bona mens omnibus patet, omnes ad hoc sumus nobiles. Nec Qui, quo destinavit, pervenire vult, unam sequatur viam, non per multas vagetur. Non ire istuc, sed errare est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dissice et cõculca ista. q̃ extͥnsecus splendẽt. que tibi pro
autem hoc. de tuo: te ip̃o. ⁊ tui optima ꝑte. corpusculum
quoq etiam. si nichil fieri sine illo potest. magis neces
sariam rem crede. ꝙͣ magnã. Uanas sugg̃it uoluptates.
breues. ⁊ pẽitendas. ac nisi magna od̾atõne tẽꝑentur.
ĩ ꝯͣrium abituras. Ita dico in p̾cipiti. uoluptat ad dolorẽ
uergit. nisi modũ tenuerit. modũ aũt tenere ĩ eo dif¬
ficilimũ est. quod bonũ ẽẽ credideris.xxu. Pane et aqmͣ¬

Expanded text:
dissice et conculca ista, quae extrinsecus splendent, quae tibi promautem hoc " de tuo" ? Te ipso et tui optima parte. Corpusculum quoque, etiam si nihil fieri sine illo posariam rem crede, quam magnam: vanas suggerit voluptates, breves, penitendas; et nisi magna moderatione temperentur, in contrarium abituras. Ita dico in precipiti voluptas ad dolorem verget, nisi modum tenuerit: modum autem tenere in eo difficile est, quod bonum esse credideris. Seneca
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tem magno cursu. ac totis uiribus tende. Si q̃uid est
quo teneris. aut expedi aut ĩcide. ¶ Facile est pascere¬
paucos uentres. et bñ institutos. et nicħ aliud desid̾am¬
tes qmͣ impleri. ꝑuo fames ꝯstat. Magno: fastidiũ. pau¬
ꝑtas ꝯtenta est desid̾iis instantib sat̾facere. Si uis ua
care animo. aut pauꝑsis. oꝑtet. aut pauperi siłis .xuiii.
In ip̃a secitate animꝰ ad difficilia se p̃paret. et ꝯtra ĩ uirias
fortune inter beneficia firmetur. ¶ Nemo alius est deo¬

Expanded text:
mentem magno cursu ac totis viribus tende. Si quid est, quo teneris, aut expedi aut incide. paucos ventres et bene institutos et nihil aliud desiderantes quam inpleri. Parvo fames constat, magno fastidium. Paupertas contenta est desideriis instantibus satis facere. care animo, ut pauper sis, optes, aut pauperi similis.In ipsa securitate animus ad difficilia se praeparet et contra iniurias fortunae inter beneficia firmetur. Miles in me
Abbreviated transcription (Latin):
nẽtiã expauisti. forte mĩꝙͣ uentura sũt. certe no uene
rint. ¶ Int̾ cet̾a mala . ħ quoq ht̃ stulticia. semꝑ ĩcipit
uiũe. .xiiii. Non nego indulgendũ corꝑi. suiendũ ne¬
go. multis enĩ seruiet: qui corꝑi seruit. qui ꝓ illo ni¬
inium timet. qui ad illud om̃ia rest̾. Sic̃ gerere nos de¬
bemus. ñõ tã quã p̃p corpus uiu̾e debennius. s tã qmͣ nõ
possimus sine corpore huiꝰ nos nimius amor. timorib
ĩ quiẽtat. sollicitud̾ib onerat. ꝯtumeliis obicit᷑. hones¬
tum ei uile est. cui corpus mimis carũ est.xu. maiore co¬

Expanded text:
est; ille, qui sanguinem suum vidit, cuius dentes crepuere sub pugno, ille, qui subplantatus adversarium toto tulit utelam. Non nego indulgendum illi; serviendum nego. Multis enim serviet, qui corpori servit, qui pro illo nimium timet, qui ad illud omnia refert. Sic gerere nos debemus, non tamquam propter corpus vivere debeamus, sed tamquam non possimus sine corpore. Huius nos nimius amor timoribus inquietat, sollicitudinibus onerat, contumeliis obicit. Honestum ei vile est, cui corpus nimis carum est. Agatur
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑ didisse credidit. at qui instat. et onerat pͥora se¬
quẽtibus. etiam ex duro. ⁊ ĩ memori p᷑tore grãm extẽ¬
dit. ¶ Beneficiũ est beniuola actio. tribuens gaudi¬
um. capiensq tribuendo. et in id ꝙ facit. ꝓna. ⁊ spõte
sua ꝑata. Itaq nõ quid detur reft̾. aut quid fiat. s¬

Expanded text:
se perdidisse cito credidit; at qui instat et onerat priora sequentibus, etiam ex duro et immemori pectore, gratiam extunis Beneficium est benevola actio, tribuens gaudium capiensque tribuendo et in id quod facit prona et sponte sua parata. Itaque non quid detur refert, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dimius. que em̃e nollemus. si domus nr̃a pro illis esset
danda. si amenũ aliquod fructuosum ue prediimrad ea
pudoris. et lib̾tatis et tẽporis. a dõ nichil est cuiq se ui¬
ta possũ cibi ostend̾e. que acquisit̾a acceptaq lib̾tatem
nob̾ extorserint. nr̃i essemus: si ista nr̃a nõ eeñt. Qͥ¬

Expanded text:
dimus. Quae emere nollemus, si domus nobis nostra pro illis esset dimus. Quae emere nollemus, si domus nobis nostra pro illis esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad eapudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilta possum tibi ostendere, quae adquisita acceptaque libertatem nobis extorserint; nostri essemus, si ista nostra non essent.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc optimũ m̃ se gñosus animus. quod cõtitatur ad ho¬
nesta. Neminẽ excelsi ĩgenii uirũ. hũiłia delcãnt. et
delcañt. s etiam placent. et desinit eẽ remedio locus.
pienti uiro incessus modestior ꝯuẽĩt: ita or̃o pressa. nõ
seruator. et tustos. hic prout a nob̾ tractatus est. iͨ nos
ip̃e tractat. Bonus u̾o uir. sine deo nemo est. ¶lauda¬
ĩ hoĩe. quod nec eripi põt. nec dari. quod ꝓpͥum hoĩs ÷.
Queris. quid sit̃ animus et ratõ in animo ꝑftã. Rõna¬
le enĩ animal est homo. Cõsũmatur itaq bonũ eius.
si id impleuit. cui nascitur. Quid est autem quod ab
illo ratio exigat: Rem facilimam scdm̃ nat᷑am suã
uiũe. S hanc dissimilem facit cõis ĩsania. In uicia. alter
alterum trudimus. Qũõ aũt renocari ad salutẽ possunt.
quos nemo retmet. populus impellit: xlii. Ex eo stupor¬
nr̃ apparet. quod ea sola putamꝰ emi. pro quib pecuni am
soluimus. ea gratuita uocamus pro quib nos ip̃os impẽ¬

Expanded text:
hoc optimum in se generosus animus, quod concitatur ad honesta. Neminem excelsi ingenii virum humilia delectant et delectant, sed etiam placent, et desinit esse remedio locus, pienti viro incessus modestior convenit, ita oratio pressa non nostrorum observator et custos. Hic prout a nobis tractatus est, ita nos ipse tractat. Bonus vero vir sine deo nemo est; ain illo, quod nec eripi potest nec dari, quod proprium hominis est. Quaeris quid sit ? Animus et ratio in animo perfecta. Rationale enim animal est homo. Consummatur itaque bonum eius, si id inplevit, cui nascitur. Quid est autem, quod ab illo ratio haec exigat ? Rem facillimam, secundum naturam suam vivere. Sed hanc difficilem facit communis insania; in vitia alter alterum trudimus. Quomodo autem revocari ad salutem possunt, quos nemo retinet, populus inpellit? VALE. Seneca Lunoster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ipsos inpen
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩbus tanꝙͣ deus uideat. ⁊ sic loquere cũ dõ. tã ꝙͣ hoĩes
assistit. aliquẽ h̾eat animus quẽ u̾eatur. cuiꝰ auctorita¬
te etiam secretũ suũ sanctius fatiat. O felicẽ illũ. qui
nõ p̾sens tantũ. s etiam cogitatus em̃dat. O felicem.
qui sic aliquẽ uereri põt. ut ad memoriãm quoq eius
se ꝯponat. atq ordiẽt. Qui sic̃ aliquẽ u̾eri põt. aitoent

Expanded text:
hominibus tanquam Deus uideat, sic loquere cum Deo, tanquam homines assistit. Aliquem habeat animus quem vereatur, cujus auctoritate etiam secretum suum secretius faciat. O felicem illum, qui non aspectus tantum sed etiam cogitatus emendat! O felicem, qui sic aliquem vereri potest, ut ad memoriam quoque se componat atque ordinet! Qui sic aliquem vereri potest, cito erit
Abbreviated transcription (Latin):
uerba. sint oꝑa. Nullos autẽ peius mereri. de omĩb mor¬
talib iudito. quã qui philosophiam. uelut quoddã ar¬
tificiũ uenale. didicerũt. qui ałr uiuũt. ꝙͣ uiuẽndũ eẽ¬
p̃cipiũt.¶Om̃ia q̃ dicũt. que turba audiente iactant.
aliena sunt. dixit illa. plato. dixit. zenon. dixit. crisip¬
pus. et passidonius. et ingens agmẽ. tot. ac taliũ. qũo
ꝓbare possint sua eẽ. moustrabo. faciant que dix̃int.
slemo nt̃m quid uerendũ esset excussit. s metũ alter
alt̾i tradidit᷑. Nlemo ausus est ad id quo ꝑturbabatur.
acced̾e. et naturam. ac bonũ timoris sui nosse. Itaq
res falsa et ĩanis est. ht̃ adhuc fidem. quia nõ coarguit᷑
tanti putemus oculos intend̾e. Iam apparebit ꝙͣ breuia.
tanta reꝵ uelocitas ꝓperet. ab hac diuina ꝯtemplatõne
abductũ animũ. in sordida et hũilia ꝑtraximus. ut
seris aureos lectos. et gẽmeam suꝑlectilem. Que est

Expanded text:
verba, sint opera. Nullos autem peius mereri de omnibus mortalibus iudico quam qui philosophiam velut aliquod artificium venale didicerunt, qui aliter vivunt quam vivendum eum. Omnia quae dicunt, quae turba audiente iactant, aliena sunt; dixit illa Platon, dixit Zenon, dixit Chrysippus et Posidonius et ingens agmen nostrorum tot ac talium. Quomodo probare possint sua esse, monstrabo: faciant, quae dixerint. Nemo nostrum quid veri esset, excussit, sed metum alter alteri tradidit; nemo ausus est ad id, quo perturbabatur, accedere et naturam ac bonum timoris sui nosse. Itaque res falsa et inanis habet adhuc fidem, quia non coarguitur. Tanti putemus oculos intendere; iam apparebit, quam brevia, tanta rerum velocitas properet. Ab hac divina contemplatione abductum animum in sordida et humilia pertraximus, ut seris aureos lectos et gemmeam supellectilem. Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. suspitõsi pauidi q sb̃sistite. et fera. et pistis spe ali¬
qua oblectante decipitur. muña ista fortime putatis.
tum płĩũ potest. ista uiscata bñficia deuitet. ĩ quib
hic̃ quoq miserrimi fallimur:. habere nos putamus.
habemui. in p̃cipitia cursus iste deducit. huiꝰ emmnẽtis
uite exitus cad̾e est. Chanc sanam ac salubrẽ formam¬
uite tenete. ut corpori tantũ indulgeatis. qnͣtũ bone
ualitudinĩ. satis. Sitis ÷. durius tractandũ est. ne aĩo
male pareat. Cibus famẽ sedet. potio sitim extĩguat.
Uestis arceat frigus. domus munim̃tũ sit. adũsus in¬
festa corꝑis. hanc utrũ cespes exexerit. aut uanꝰ lapis
gẽtis aliene nichil int̾est. Scitote tam bene hominẽ
cułmo. quã auro regi. Cõtempnite omĩa q̃ suꝑuacuus la¬
bor. uelut ornam̃tũ. ac decꝰ ponit. Cogitate nichil preter
animũ esse mirãbile. cui magno: nichil magnũ est .x. lu¬

Expanded text:
num suspitiosi et pavidi subsistite: et fera et piscis spe aliqua oblectante decipitur; munera ista fortune que putatis, antum plurimum potest, ista viscata beneficia devitet, in quibus hoc quoque miserrimi fallimur; habere nos putamus, haeremus. In praecipitia cursus iste deducit. Huius eminentis vitae exitus cadere est. Deinvitae tenete, ut corpori tantum indulgeatis, quantum bonae valitudini satis est. Durius tractandum est, ne animo male pareat. Cibus famem sedet, potio sitim extinguat, vestis arceat frigus, domus munimentum sit adversus infesta corporis. Hanc utrum caespes erexerit an varius lapis gentis alienae, nihil interest; scitote tam bene hominem culmo quam auro tegi. Contemnite omnia, quae supervacuus labor velut ornamentum ac decus ponit. Cogitate nihil praeter animum esse mirabile, cui magno nihil magnum est."
Abbreviated transcription (Latin):
applłare. ꝑegͥnũ bellũ. et extra naturã. nec aliunde
⁊̃ monachũ sumens pͥncipiũ. ꝙͣ de corrupte ac torpi¬
de m̃tis ignauia. et płmq ĩcio renũciatõis male ar¬
repto. et erga deum tepido amore fundato. Impos¬
sibile est eũ qui uictus ĩ exigua scype ꝯcupiẽ. semel
nĩ suo corde radicẽ susceꝑit. nõ maioris desid̾i ꝓti¬

Expanded text:
appellare, peregrinum bellum et extra naturam nec aliunde in monacho sumens principium quam de corruptae ac torpidae mentis ignauia, et plerumque initio abrenuntiationis male arrepto et erga deum tepido amore fundato. sibile namque est eum, qui uictus in exigua stipe concupiscentiae semel in corde suo radicem susceperit, non maioris desiderii proti
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ñc est exptãtio. qua credimus affuturũ finẽ
mũdi. om̃ia corruptibilia trãsitura. resurrecturos
ꝓͣmĩtis singłos. et in ꝑpetuũ. atꝙ ĩẽt̾nuĩ debitis fimni¬
ꝯditoris. tantam dũ taxat. qnͣta c̾ature adc̃atorem
fĩ pot̃. ut ex eis reꝑato angłico nuĩo. suꝑna illa cun¬
tas im̃ploatur. Ubi rex est nͥginis filius. eritq gau¬
diũ sempit̾mĩ. delcãtio. cibus. opus. laus perpetua

Expanded text:
lium exspectatio, qua credimus adfuturum finem mundi, omnia corruptibilia transitura, resurrecturosmeritis singulos et in perpetuum atque in aeternum debitis finimplatio conditoris—tanta dumtaxat, quanta a creatura ad creatorem fieri potest,—ut ex eis reparato angelico numero superna illa ciuitas impleatur, ubi rex est uirginis filius eritque gaudium sempiternum, delectatio, cibus opus, laus perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
queris. animus hic̃ nisi purus. ac scũs est. deũ ñ capit
quod nlła diuisio. simile ꝯfuso est. quicquid usq in pł¬
aĩoꝵq rector eligebatur. Idõq sũma felicitas erat
gentiũ. ĩ quib nõ pot̾at pot̾entior ẽẽ. nisi melior. totũ
enĩ quãtũ uult potest. qui se nͥ quod debet. nõ putat
cilium fastidio fecimus. ¶Iam rusticitatis et miserie
debet. In omĩa p̾mittendus ost animꝰ cogitand̾̃ nõ
quicquid solet. s quiequid potest fieri . Ui. Nulla res
obtinet freqñter aspici. frequẽter audiri Concor

Expanded text:
quaeris ? Animus. Hic nisi purus ac sanctus est, deum non capitquod nulla divisio; simile confuso est, quidquid usque in puaque rector eligebatur, ideoque summa felicitas erat gentium, in quibus non poterat potentior esse nisi melior. Tuto enim quantum vult potest, qui se nisi quod debet non putat cilium fastidio fecimudebet. In omnia praemittendus animus cogitandumque non quidquid solet, sed quicquid potest fieri. Quid enim esceptorum obtinet frequenter aspici, frequenter audiri. Occur
Abbreviated transcription (Latin):
ram auri. atq argenti. in hoc ꝓp̾etatem reꝵ mõstrare cu¬
pientes. Que significatõ nature diffinetur hoc mͦ. Nata
est uñãqm᷑q rem ĩ formans. specifica diff̾e̾ntia. Cũ igitur
tot mõis. uł dicatur. uł diffiniatur natura.tã catholici.
qmͣ nestorius scdm̃ ułtĩam diffinitõm. duas ĩ xp̃o natu¬
ras esse ꝯstituũt. Noꝵ enĩ eisdem in deũ. atq hoiẽm dif¬

Expanded text:
tem rerum monstrare cupientes: quae significatio naturae definietur hoc modo: Natura est unamquamque rem informans specifica differentia. Cum igitur tot modis vel dicatur vel definiatur natura, tam Catholici quam Nestorius, secundum ultimam definitionem, duas in Christo naturas esse constituunt, neque enim easdem in Deum atque hominem dif
Abbreviated transcription (Latin):
albatis moysi pͥma. moyses. Nccẽ est m̃tem quo recͦ¬
rat. cui ue pͥncipałr inh̾eat. nõ hñtem. ꝑ singlas ho¬
ras atq mom̃ta. pro ĩcursuũ uarietate mutari. atq
ex hiis que extͥnsecus accidũt. ⁊̃ illũ statum ꝯtinuio tnͣs¬
formari. qui sibi pͥmuis occurrerit. ¶ płmq nõ nlłi tã¬
to zelo coditẽ seruant. ut eum ne leuiter qͥdẽ legi
ułꝰ ꝯtĩgi ab aliq̃uo sinant. Et nde occõnes impaciẽtie
at mortis ĩ currũt. unde mouẽtur stipendiã dacĩe
et caritatis acquirere. cũq om̃s diuicias suas ꝓ xp̃i
amore disꝑserint. pͥstinũ tam̃ cordis affcm̃ in rebus
minimis retentantes. et pro ip̃is nõ nũꝙͣ mobilit̾
ir̃ascentes. ueluti qui nõ hñt apłicam caritatẽ. ex
omib ĩ fructuosi. stilesq reddũtur. ¶ Nõ tantũ est¬

Expanded text:
quo recurrat cuiue principaliter inhaereat non habentem per singulas horas atque momenta pro incursuum uarietate mutari atque ex his quae extrinsecus accedunt in illum statum continuo transformari qui sibi primus occurrerit. Hinc nato zelo codicem seruant, ut eum ne leuiter quidem legi uel contingi ab aliquo sinant, et inde occasiones inpatientiae ac mortis incurrunt, unde monentur stipendia patientiae et caritatis adquirere, cumque omnes diuitias suas pro Christi amore disperserint, pristinum tamen cordis affectum in rebus minimis retentantes et pro ipsis nonnumquam mobiliter irascentes, ueluti qui nou habeant apostolicam caritatem, ex omnibus infructuosi sterilesque redduntur. quod in sp
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam̃ ꝑpetuam. us puritatis uł securitatis quiẽtẽ tri¬
buet post laborem. Quicꝙ aũt ꝓfunda fuĩt u̾tute deuic¬
tum. absq ulla ĩquietudinis suspitõne ꝯpoĩtũ. iugem
pacis uictori ꝯfert firmitatem. Quãobrẽ. donec temp¬
tari nos carnis ꝯmotõne sentimus. nouĩmus nos ad cas¬
titatis. nͨ dñ ꝑuẽisse fastigiã. s ad huc sub ꝯtinẽtie in¬
os esse sẽꝑ euẽtus .xui. Hec est ꝯsũmatõ castitatis. ut
iugilãtem mõachũ. oblectatio libidinis nlła perstͥngat.
ut qͥescentẽ: sompnioꝵ nõ fallat illusio. s cũ dormien¬
ti tantũ ꝑ sopite m̃tis ĩcuriam ꝯmotõ carnis obrep¬
xerit. ꝙ̃ admodũ sine ulla titillatõne uoluptatis ex ci¬
tata est. Ita etiam sine ullo p̾ritu corꝑis conquiescat.

Expanded text:
tamen perpetuam securitatis quietem tribuit post laborem. Quidquid autem profunda fuerit virtute devictum, absque ulla inquietudinis suspicione compositum, jugem pacis victori conferet firmitatem. Quamobrem donec pulsari nos carnis commotione sentimus, noverimus nos ad castitatis necdum pervenisse fastigia, sed adhuc sub inatis, ut vigilantem monachum oblectatio libidinis nulla perstringat, ut quiescentem somniorum non fallat illusio; sed cum dormienti tantum per sopitae mentis incuriam commotio carnis obrepserit, quemadmodum sine ulla titillatione voluptatis excitata est, ita etiam sine ullo pruritu corporis conquiescat.
Abbreviated transcription (Latin):
cheramonis. cap̃.iiii. Nũquã erit efficax insatuẽtis
auctoritas. nͥ eam effcũ oꝑis sui cordi affixerit audientis.
UI. Tria sũt que faciũt homines a uicus tẽꝑare. Id. aut
metus gehẽne. siue p̾sentiũ legũ. aut spes. atq desid̾iũ
regni celoꝵ. aut affcũs boni ip̃ius. amorq u̾tutũ. Colło¬
tinebit᷑. Uii. Primus pudicicie gradus est. ne uigilans
impugnatõne carnali. monachꝰ elidatur. Scd̾us: ne mẽs
illius uoluptariis cogitatõib ĩ moretur. Tertiꝰ: ne femĩeo
lans. uł sim̃plicem carnis ꝑferat motũ. Qũitus: ne cũ
memoriãm gnõnis hũane. uł tractatus ratio. uł ncc̃itas
lciõnis nigesserit᷑. Subtilissimus mẽtem uolũptarie actõ¬
nis ꝑstͥngat assensus. Set uelut opus qͦddam. simplex. ac
minist̾iũ huãno genĩ ncc̃io ꝯtributum. tͣnqͥllo ac puro
cordis ꝯtẽpletur intuitu. nicħq ampliꝰ de eꝰ recordatõe
tasmatib fem̃arum. us dormiens illudatur.x. Quicqͥd¬

Expanded text:
ctio laxaretur. Numquam enim erit efficax instituentis auctoritas, nisi eam effectu operis sui cordi affixerit audientis.. Tria sunt quae faciunt homines a vitiis temperare, aut metus gehennae sive praesentium legum, aut spes atque desiderium regni coelorum, aut affectus boni ipsius, amorque virtutum. Eiritur. primus itaque pudicitiae gradus est, ne uigilans inpugnatione carnali monachus elidatur, secundus, ne mens illius uoluptariis cogitationibus inmoretur, tertius, ne femineolans uel simplicem carnis perferat motum, quintus, ne, cum memoriam generationis humanae uel tractatus ratio uel necessitas lectionis ingesserit, subtilissimus mentem uoluptariae actionis perstringat adsensus, sed uelut opus quoddam simplex ac ministerium humano generi necessario contributum tranquillo ac puro cordis contempletur intuitu nihilque amplius de eius recordatione tasmatibus feminarum vel dormiens illudatur. Lic
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. uẽtris coheret inedie. Non ht̃ ꝑpetuã castimõie
puritatẽ. quisquis nõ iugem temꝑantiẽ equalitatẽ. te¬
nere ꝯtentus est. ꝙͣuis distͥcta ieuinia succedente suꝑflua
remissione uacuantur. et in castͥmargie uicium ꝓtinus
collabũtur. melior est rõnabilis cotidiana cũ mod̾atõne

Expanded text:
moniae puritatem, quisquis non jugem temperantiae aequalitatem tenere contentus est. Quamvis districta jejunia, succedente superflua remissione, vacuantur, et in gastrimargiae vitium protinus collabuntur: Melior est rationabilis cum moderatione
Abbreviated transcription (Latin):
mens pro ꝯditõne nature. nũꝙͣ põt ociosa ꝯsistere.
s ncc̃e est eam. nisi ꝓuisũ hũit. Ubi suos exerteat
motis. et ĩ quib iũgitet occupetur.: ꝓpͥa mobilita¬
te discurre. et ꝑ omĩa uolitare. donec longo exercicio
memoriẽ sue matĩas suas debeat p̃patare: erga quas
cͥcũagat indefessor uolatus ⁊ ĩmorandi robur acqui
rat Collatõ ysaat iͭ. Omĩs monachi finis. cordisq ꝑfec¬
tio. ad iũgẽ atq ĩdiruptã orõnis ꝑseũantiam tendit.
et quãtum humane fragisitati ꝯceditur. ad ĩ mobilẽ tnͣs¬
quillitatem m̃tis. ac ꝓpetuã nititur puritatẽ.Quicqͥd
ante orõnis horam aĩa nrã ꝯceꝑit. ncc̃e est ut orã tib¬

Expanded text:
 pro conditione naturae numquam potest otiosa consistere,  pro conditione naturae numquam potest otiosa consistere, sed necesse est eam, nisi provisum habuerit ubi suos exerceat motus, et in quibus jugiter occupetur, propria mobilitate discurrere, et per omnia volitare, donec longo exercitio,memoriae suae materias debeat praeparare, erga quas circumagat indefessos volatus, et immorando robur acqui custodiri. Omnis monachi finis, cordisque perfectio, ad jugem atque indiruptam orationis perseverantiam tendit, et quantum humanae fragilitati conceditur, ad immobilem tranquillitatem mentis ac perpetuam nititur puritatem. Quidquid ante orationis horam anima nostra conceperit, necesse est ut
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ detͥm̃ti. si ĩtellex̃imus nos nicħ amplius acqͥ¬
sisse. nec dubitemus nos retrorsum om̃imodis reuoca¬
tos. qua die nõ senserimus ad suꝑiora ꝓg̾ssos. ¶ Mens
in uno eodemq statu ꝑman̾e nõ p̃ualet. idest. ut nͦ
augm̃ta u̾tutũ capiãt. noc detͥm̃ta sustineat. siõ acqͥ¬
sisse enĩ eius minuisse est. qr desmens ꝓficiendi appetitꝰ
nõ aberit a ꝑiculo recidendi. Idõq iugis celle ꝯmora¬
tio retentanda ÷. Cociens enĩ etiam reũsus quis. ne¬
lut nouus mea. et incipiens ħitator titubabit. atq
turbabitur. quociens ab eadem fũit euagatus. Illam
nãq quã incella refidens acquisierat animi inten¬
tõm. si fuit relaxata. recuꝑare rursus nõ sine labore
pot̾it ac dolore. Et ꝑ ħ reductus retro. nõ de amisso co¬
gitabit ꝓfiũ. quẽ suꝑ addisc̾e potuit. si e cella nõ
fuisset digressus. s gaudebit si illũ statũ de qͦ reci¬
dit : sem ipm̃ senserit recepisse Collatio sereni.¬

Expanded text:
indicium detrimenti, si intellexerimus nos nihil amplius adquisisse, nec dubitemus retrorsum nos omnimodis reuocatos, qua die non senserimus ad superiora progres eodemque statu manere non praeualet, id est ut nec augmenta uirtutum capiat nec detrimenta sustineat. nOn adquisisse enim eius minuisse est, quia desinens proficiendi adpetitus non aberit a periculo recedendi. Ideoque iugis cellae conmoratio retentanda est. totiens enim etiam reuersus quis uelut nonus in ea et incipiens habitator titubabit atque turbabitur, quotiens ab eadem fuerit euagatus. illam namque quam in cella residens adquisierat animi intentionem, si fuerit relaxata, recuperare rursus non sine labore poterit ac dolore, et per hoc reductus retro non de amisso cogitabit profectu, quem superadicere potuit si e cella non fuisset excussus, sed gaudebit potius, si illum statum de quo reccidit semet ipsum senserit recepisse. nam si
Abbreviated transcription (Latin):
eruannur. In ꝓsꝑis ne extollanur. Incessabili iugitate
fundenda est huiꝰ inquã u̾̃siculi meditatõ ĩ tuo pecto¬
re indirupta uoluatur. hũc in oꝑe quolib seu ministe¬
riõ uł itin̾e ꝯstitutus. decantare nõ desmãs. hũc: et dor¬
miens. ⁊ residens. et ĩ ultimis nat᷑e᷑ ncc̃itatib meditare.
Tria sũt que uagã m̃tem stabilem faciũt. Uigilie. me¬
ditatio. et or̃o. Quaꝵ assiduitas. et iugis intentõ. cõ¬
ferũt aĩe stabilem frmitatẽ. ¶ ꝑ parũ orat quisqͥs illo¬
tantũ tẽꝑe quo genua flectũtur. orare ꝯsueuit. Nũ ꝙͣ
ũo orat. quisquis etiam flexis genib enagatõne cordis
qualitũq distrayitur. Et idc̃co quales orãtes uolumus
inueĩti. tales nos esse oportet ante tempus orõnis. Neccẽ
est .n. mẽtẽ ĩ tẽꝑe supplicatõis sue de statu p̾cedẽti forma¬
ri. illisq eã cogitõib orantẽ. uł ad celestia sublimari. uł
ad terrena dem̃gi. quib: ante orõnem fuĩt mimorata.

Expanded text:
servemur ne extollamur, incessabili jugitate fundenda est. Hujus, inquam, versiculi meditatio in tuo pectore indirupta volvatur. Hunc in opere quolibet, seu ministerio, vel in itinere constitutus decantare non desinas. Hunc et dormiens, et reficiens, et in ultimis naturae necessitatibus meditare.tria sunt quae uagam mentem stabilem faciunt, uigiliae, meditatio et oratio, quarum adsiduitas et iugis intentio conferunt animae stabilem firmitatem. quae tamen alitantum tempore, quo genua flectuntur, orare consuevit. Numquam vero orat, quisquis etiam flexis genibus evagatione cordis qualicumque distrahitur. Et idcirco quales orantes volumus inveniri, tales nos esse oportet ante tempus orandi. Necesse est enim mentem in tempore supplicationis suae de statu praecedente formari, illisque eam cogitationibus orantem, vel ad coelestia sublimari, vel ad terrena demergi, quibus ante orationem fuerit immorata.
Abbreviated transcription (Latin):
tentibus płimũ const̾. ut carnaliũ passionũ ip̃as mat̾i¬
as sibi p̾mitus subtrahant. quib põt. uł occõ. uł recor¬
datio eaꝵdem passõnũ egrotanti adhuc aĩe generari
sctẽ est enĩ ut morbo duplici. dupłx ad hib̾atur curatiõ
Nͥam corpori ne ꝯcupiscen᷑ in esstm̃ tẽptet ꝓrumpere.
nc̃tio effigies et mat̾ia illiciens sũtrahenda est. Et aĩe
nichomiꝰ. ne eam uł et cogitatõne ꝯcipiat. actentior
meditatio scͥpturaꝵ et sollicitudo ꝑuigil. ac remotio
qui carere eis ĩ uitate desid̾ant. quia freqñtia hominũ
mag̾ arguuntur. et dũ lacessita crebrius mãifestant᷑.
cełeri meditina. ꝑuẽĩ unt ad salutemNłła tenꝰ¬

Expanded text:
dentibus plurimum confert ut harum carnalium passionum ipsas materidentibus plurimum confert ut harum carnalium passionum ipsas materias sibi primitus subtrahant, quibus potest vel occasio vel recordatio earumdem passionum aegrotanti adhuc animae generari. Necesse est enim ut morbo duplici duplex adhibeatur curatio. Nam corpori ne concupiscentia in effectum tentet prorumpere, necessario effigies et materia illiciens subtrahenda est; et animae nihilominus, ne eam vel cogitatione concipiat, attentior meditatio Scripturarum et sollicitudo pervigil ac remotio qui carere eis in veritate desiderant, quia frequentia hominum magis arguuntur; et dum lacessita crebrius manifestantur, celeri medicina perveniunt ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
uigisantia monast̾ũ. statuta ꝯuellere. tm̃dẽq est
ałbatis trãsire p̃ceptũ. ut legas. qnͣtũ si ꝯtẽpnas.
ut dormias. si ec alius suꝑbie fomes est ꝑ ieumio
frem̃. ꝙͣ pro refectõne neglig̾e. nꝰ quod ꝑniciosiora.
et a remediis longiquiora sũt uitiã. que sub specie
uͥtutũ. et ymagiẽ spũaliũ reꝵ uidentur enĩgere. qmͣ
ĩlla que ad ex aꝑto pro carnali uoluptate gĩgnũtur.
hec enĩ uelut palam expoĩti. et maĩfesti langores. ⁊
argiũtur ꝯminꝰ. et sanãtur. Illa u̾o dũ sb̾ p̃cextu uͥ¬
Utrum quis ꝑturbõm cupiditatis erga opes ãplas.
atꝙ magnificas. an erga uilisor es ex̃ceat sp̃ẽs nisi ꝙ¬
in eo rephensibiłr iudicandus est. quod qui maxima spreue¬
rit: minimis obiurgetur. Idõq ꝑfciõm cordis abrenũcia¬
tõ ista nõ obtinet. quiã cũ censum ħeat pauꝑis: ñ abie¬
cit diuitis uolũtatem. Collatõ serpionis. Puritati stu¬

Expanded text:
antia monasterii statuta conuellere, tantundemque est abbatis transire praeceptum ut legas, quantum si contemnas ut dormias, nec alius superbiae fomes est pro ieiunio fratrem quam pro refectione neglegere, nisi quod perniciosiora et a remediis longinquiora sunt uitia quae sub specie uirtutum et imagine spiritalium rerum uidentur emergere, quam illa quae ex aperto pro carnali uoluptate gignuntur. haec enim uelut palam expositi ac manifesti languores et arguuntur comminus et sanantur, illa uero, dum sub praetextu uiutrum quis perturbationem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas an erga uiliores exerceat species, nisi qilior iudicandus est, quod qui maxima spreuerit minimis obligetur P ideoque perfectionem cordis abrenuntiatio ista non obtinet, quia cum censum habeat pauperis, non abiecit diuitis uoluntatem. V. CONLATIO ABBATIS SARAPI
Abbreviated transcription (Latin):
Cum orãtes nos nulla int̾pellaiũt hesitatõ. et fiduci¬
am petitõis nr̃e quadã desꝑatõne deiec̾it. s obtinuisse
nos ĩ ip̃a orõis effusione. quod poscimꝰ sens̃imus. nõ ambi¬
gaminis p̃ces ñas ad deũ efficacit᷑ penetrasse. Cantũ eni
quis ex audiri atq obtm̃e m̃ebitur. qnͣtũ uł ĩ spici se a
ẏmagiẽm future b̾itudinis ⁊̃ hoc corꝑe possid̾e m̃eatur.
et quodã modo arrã celestis illiꝰ ꝯũsatõis et głie. ĩcipiat
ut eo usq extenuosa mens ab om̃i situ carnali. ad spũ¬
alia cotidie sublimetur. donec om̃ĩs euis ꝯũsatõ. gm̃is uo¬
lutatio cordis. Una et uigis effiçiat᷑ or̃o. ¶ ꝓximꝰ cogni¬
tõni est. qui quid debeat ĩ quir̃e p̾denter agͣnoscit. slec
ad ꝑpetuam dei memoriam possidendam: hec inseꝑabist
scͥpturaꝵ exceptus est instrõ. Recipit eñĩ om̃s affcũs.

Expanded text:
Cum orantes nos nulla interpellauerit haesitatio et fiduciam petitionis nostrae quadam desperatione deiecerit, sed obtinuisse nos ipsa orationis effusione quod poscimus senserimus, non ambigamus preces nostras ad deum efficaciter penetrasse. tantum enim quis exaudiri atque obtinere merebitur, quantum uel inspici se a possidere mereatur, et quodammodo arrham coelestis illius conversationis et gloriae incipiat ut eo usque extenuata mens ab omni situ carnali ad spiritalia quotidie sublimetur, donec omnis ejus conversatio, omnis volutatio cordis, una et jugis efficiatur oratio. CAPUTad perpetuam Dei memoriam possidendam, haec inseparabiliter Scripturarum excerptus est instrumento. Recipit enim omnes affectus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Satius est cenodoxie uitio qu̾ecũq pulsari. quã inci¬
dere in fornicatõis ardorem. unde reꝑari. aut nõ uale¬
at. aut uix ualeat post ruinam. ¶Pulcre abb̾s. ma
ꝯtẽpnens nõ sensisset esuriem. Rndit. Quia ħ nuł¬
lus est ieiumi tui testis. qui te suis laudibus mitriat
aut sustentet. Ibi autẽ te digitus hõim ⁊ cenodoxie

Expanded text:
 enim est oenodoIÎae uitio quemcumque pulsari quam incidere in fornicationis ardorem, unde reparari. ant non ualeat ant uix ualeat post ruinam. quem sensum contemnens non sensisset esuriem, respondit: quia hic nullus est ieiunii tui testis qui te suis laudibus nutriat atque sustentet: ibi autem te digitus hominum et cenodoiiae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium uicioꝵ. t̾cie quoq abrenũciãtõis fastigia cõ¬
scendimus. ꝑ quã nõ solũ omĩa que in hoc mũdo ge¬
rũtur. uł ꝑticłatim ab om̃ib possidentur. uerũ etiã
ipãm cũctoꝵ elem̃toꝵ plenitudiẽm. que putatur esse
mag̾fica. tãquã uaĩtati sb̾iectam. et mox transitu¬
rã. tͣnscendentes animo. ac m̃te despicimus. Intuẽtes
Que enĩ uidentur tẽꝑaliã sũt. Que aũt nõ uidentur:
et̃na. et s ͣ demũ. illud supp̃mũ m̃eam᷑ audire qd̾ dicitur
ad abraham. ueni int̾ram. quã tibi m̃ostraño. ꝑ quod
euidenter ostenditut. quod nisi quis tres suꝑiores il

Expanded text:
astigia conscendemus, per quam non solum omnia quae in hoc mundo geruntur uel particulatim ab hominibus possidentur, uerum etiam ipsam cunctorum elementorum plenitudinem, quae putatur esse magnifica, tamquam uanitati subiectam et mox transituram transcendentes animo ac mente despicimus, intuentes entur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna : ut ita demum illud supremum mereamur audire quod dicitur ad Abraham, Et veni in terram quam tibi monstravero . Per quod evidenter ostenditur quod nisi quis tres superiores ill
Abbreviated transcription (Latin):
sibi unusquisq ꝯcedat. quãtũ sustentatõ carnis. nõ
quãtũ desid̾ium saturitatis exposcit. In utraq .n ꝑte
sustinebit᷑ maximũ det̾mentũ. quisquis mẽqualita¬
tẽ tenẽs. nũc uentre ieuinioꝵ ariditate ꝯstringit.
nũt escaꝵ niietate dictendit. Ut enĩ mẽs cibi ina¬
nitate lassata: ꝑdit̾ orõnũ uigorem. dũ carnis nimi¬
a lassitudĩe p̃granata cõdormitare ꝯpellitur. Ita
rursũ nimiẽtate uoracitatis opp̃ssa. emitt̾e ad deũ
p̃ces puras. leuesq nõ pot̃it.¶ Recens esce ꝑceptõ.¬
ra nona refcĩonis tempꝰ indultũ est. ĩ quo reficiẽns mo¬
nachꝰ. nõ solũ ĩ nocturnis uigiliis. leuis ac uacuns. uer̃
etiam ĩ ip̃is uesꝑtinis sollẽpnitatib. digesto iam cibo

Expanded text:
cibi unusquisque concedat, quantum sustentatio carnis, non quantum desiderium saturitatis exposcit. In utraque enim parte sustinebit maximum detrimentum, quisquis inaequalitatem tenens, nunc ventrem jejuniorum ariditate constringit, nunc escanitate lassata perdit orationum uigorem, dum carnis lassitudine nimia praegrauata condormitare conpellitur, ita rursum nimietate aoracitatis oppressa emittere ad deum preces puras leuesque non poterit. sed nec castra nona refectionis tempus indultum est, in quo reficiens monachus non solum in nocturnis uigiliis leuis ac uacuus, uerum etiam in ipsis uespertinis sollemnitatibus digesto iam cibo
Abbreviated transcription (Latin):
atio. monachũ quo sompni grauissimi torpor in uoluit.
sã ꝑ excessum ꝯtinẽtie debilitatũ. quẽq ad illũ statũ
reuocari. ncc̃e est in quo negligens quisq ꝑ iñcuriam
poree uoluptatis ĩ dissolutõm noxiam labam ᷑. ⁊ ante
etiã si horreat ingerenda. Utrũq enĩ bellũ adu̾sarũ
factõne ꝯsurgit. et ꝑiciosius ꝯtinentia ĩ mod̾ata ꝙͣ
sacietas remissa suppłantat. ab hac namq ad mẽsu

Expanded text:
atio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. atio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. nam per excessum continentiae debilitatum quemque ad illum statum reuocari necesse est, in quo neglegens quisque per incuriam poreae voluptatis in dissolutionem noxiam dilabamur, et ante etiam si horreat, ingerenda. Utrumque enim bellum adversarii factione consurgit, et perniciosius continentia immoderata quam saturitas remissa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt om̃es iuuenes pari modo. uł f̾uentes sp̃u. uel
disciplinis ac moribus optimis nstituti. Ita nec se¬
nes quidem cuncti. Uno modo. uł ꝑfcĩ possunt uł ꝓba¬
tissimi reꝑirĩ. diuicie enĩ senũ nõ sũt caniciescapi¬
metiende.¶Nõ om̃ium senioꝵ quoꝵ capita sanici¬
uestigiã sectanda. seu traditõnes ac moĩta stipendia
s eoꝵ quos laudabiłr uitam suam. ac ꝓbatissime cõ¬
ꝑimus in iuuẽtute signasse. nec p̃sumptõib ꝓpriis.
s maiõꝵ traditõibus mstitutos. Sunt emm no᷑ nuł¬
li. quoꝵ etiam quod est lugubrius maior est młti¬
tudo. qui in tepore suo. quẽ ab adolescenͣ sua ꝯceꝑũt.
atq ignauiã senescentes auctoritatẽ sibi. nõ matiͦ¬
debet disc̾tõis bonũ uͥtute hũilitatis acquiri. q̃ nos
illesos ab utraq põt̾ nimietate suare. Uetus nãq
sunt. ad unĩ eñĩ finem. nimiẽtas ieiũnĩ. ac uoraci¬
tas ꝑuenit. eodemq dispendio uigiliaꝵ ĩmodata ꝯtimu¬

Expanded text:
sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus optimis instituti, ita nec Senes quidem cuncti uno modo uel perfecti possunt uel probatissimi repperiri. diuitiae enim senum non sunt canitie capirco non omnium seniorum, quorum capita canitisectanda uestigia seu traditiones ac monita suscipienda, sed eorum, quos laudabiliter uitam suam ac probatissime conperimus in iuuentute signasse nec praesumptionibus propriis, sed maiorum traditionibus institutos. sunt enim nonnulli, quorum etiam, quod est lugubrius, maior est multitudo, qui in tepore sto quem ab adulescentia conceperunt atque ignauia senescentes auctoritatem sibi non maturdebet discretionis bonum uirtute humilitatis adquiri, quae nos inlaesos ab utraque potest nimietate seruare. uetus namquesunt. ad unum enim finem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continu
Abbreviated transcription (Latin):
curramus. ac memoriam nr̃am. ad recordatõm spũ aliũ
reꝵ et desid̾iũ ꝑfciõnis. spẽq future bitud̾is erigamus.
siccẽ est ut orte cogitatõnes ex inde spũales in hiis que
meditati sumus. mẽtẽ faciant ĩ morari. Sin u̾o desidiã
seu negligẽtiã suꝑati. uiciis et ociosis ꝯfabulatõib oc¬
cupemur. seu curis mũdanis. ⁊ suꝑfluis sollicitudinibus.

Expanded text:
curramus, ac memoriam nostram ad recordationem spiritalium rerum et desiderium perfectionis, spemque futurae beatitudinis erigamus, necesse est ut ortae cogitationes exinde spiritales, in his quae meditati sumus mentem faciant immorari. Sin vero desidia seu negligentia superati, vitiis et otiosis confabulationibus occupemur, seu curis mundanis et superfluis sollicitudinibus