comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Regis. Cap̃.uii. Siquis clericꝰ adulte¬
rasse. aut confessus aut conuictus¬
fuerit. depositꝰ ab officio suo cõmu¬
nione concessa inmonastĩo totouite¬
concł. cap̃.xx. Siciꝰ uxor adultata
ꝑfectione consequi scđm pͥstinos
Clerici qui sine consultu epĩ sui
uxores duxerint aut iuduã aut
repudiatã. uł meretricẽ inc̃iugiũ
aut diaconis non ꝓrsus ex eorum
numero. qui ministĩo sacro deseriu

Expanded text:
elian. III. Si quis clericus adulterasse aut confessus fuerit aut convictus, depositus ab officio suo communione concessa in monasterio toto vitcontinetur: Si cuius uxor adulterata perfeccionem consequi secundum pristinos Clerici qui sine consultu episcopi sui uxores duxerint, aut viduam, aut repudiatam, vel meretricem in conjugium aut diaconus, non prorsus ex eorum numero qui ministerio sacro deserviu
Abbreviated transcription (Latin):
Rit coneł cap̃. Lxix. Si qͥs habens
uxorẽ semel fuerit lapsus: placuit
eum quinquennio agere debere
nas obseruandũ eꝰ. ICap̃. Lxxuiii.¬
Siquis fidelis habens uxorem cũ
iudea uł gentili fuerit mechatus
a cominunione arceatur. Qđ si aliꝰ
eum detexerit. pꝰ quinqqueninum
acta legitima pęnitentia poterit
si quęcũq clericorũ uxores peccaue¬
rint. ne forte licentiã peccandi
plus habeant : accipiant mariti
earum hanc potestatẽ p̃ter necem.
custodiendi ligandi indomo sua.
adieiunia salitifera ñ mortifera
eascogentes. ita ut inuicẽ sibi cleri¬
ci pauꝑes auxilium ferant. si serui¬
cia non habeant. Cum uxoribus
aut̃ ipsis qui peccauerint. nec
cẏbos sumant. nisi forte ad timorẽ
dei acta penitentia reũtantur:¬

Expanded text:
ium, cap. 69. Si quis habens uxorem semel fuerit lapsus, placuit eum quinquennio agere debere nas observandum est. CAP. Si quis fidelis homo habens uxorem cum Judaea vel gentili fuerit moechatus, a communione arceatur. Quod si eum alius detexerit, post quinquennium, acta legitima poenitentia, poterit si quaecunque clericorum uxores peccaverint ne forte licentiam peccandi plus habeant, accipiant mariti earum hanc potestatem, praeter necem, custodiendi ac ligandi in domo sua, ad jejunia salutifera, non mortifera eas cogentes: ita ut invicem sibi clerici pauperes auxilium ferant, si servitia non habeant. Cum uxoribus autem ipsis qui peccaverint, nec cibos sumant, nisi forte ad timorem Dei, acta poenitentia, revertantur
Abbreviated transcription (Latin):
i forte ut fertur rex de qͦ agitur
pꝰ legalit̾ initum coniugium
cum alia aliqua carnis cõmixtione
negocium cũ c̃bendi exercuit. negari
non pot̾ adultĩum ꝑpetrasse. eti am¬
si femina quã duxit uxorẽ de his
de quib acousatur rea fuerit fortas¬
sis inuenta: qm̃ pꝰ legalit̾ initum
conuigium ante legalẽ diffinitionẽ
presumpsit ilicita. Cap̃ xxi.
cripturarũ testimoniis atq scõꝵ
dictis manifestatur qđ c̃cubinã
cum qua adulterasse dr̃ rex si uolu¬
erit inconuigium sibi sociare p̃ualeat.
uiđ si aut uxor legalit̾ accepta &
noxia erga eũ inuenta mortua fue¬
rit corpore. si inuenta fuerit anima
adõ mortua. ut ipsius cũ ea copula
incestus. ⁊ nullo comugi nomine
deputandus. legalit̃ comꝓbet᷑. Itẽ
Est aliud obseruandũ. necꝰ ante legiti¬
mã penitentiã scđm leges ȩccłiȩ
susceptã atq ꝑ actã. & rec̃ciliationẽ
adeptã. multominꝰ eidẽ deqͣ agitur
concubinȩ se copulet. Qm̃ nec dđ

Expanded text:
i forte, ut fertur, rex de quo agitur, post legaliter initum conjugium cum alia aliqua carnis commistione negotium concumbendi exercuit, negari non potest adulterium perpetrasse, etiamsi femina quam duxit uxorem, de his de quibus accusatur, rea fuerit fortassis inventa, quoniam post legaliter initum conjugium, ante legalem definitionem praesumpsit illicita. CAP. 261.Scripturarum testimoniis atque sanctorum dictis manifestatur, quod concubinam cum qua adulterasse dicitur rex, si voluerit, in conjugium sibi sociare praevaleat: videlicet si aut uxor legaliter accepta, et innoxia erga illum inventa, mortua fuerit corpore, vel si inventa fuerit anima adeo mortua, ut ipsius cum ea copula incestus, et nullo conjugii nomine deputandus legaliter comprobetur. Item. Est aliud observandum, ne ante legitimam poenitentiam secundum leges Ecclesiae susceptam atque peractam, et reconciliationem adeptam , multo minus eidem, de qua agitur, concubinae se copulet. Quoniam nec David
Abbreviated transcription (Latin):
Iste abrahe eciã usq ad dec̾repitam
senectutẽ fornicationis obicit crim̃.
ꝓfecto quia & pꝰ mortẽ saͬre alterã
duxit. ubi & si nullum intelligeret᷑
rei abdite sacramentũ : propt᷑ hoc
solum id facere debuit abraham
ne putarent heretici adũsus apłm
quib eciã tertullianus astipulator
assistit. pꝰ uxoris mortẽ crimen eẽ.
ducere uxorem Item. Dsqͥ masculũ
& feminam ꝓpagandi generis causa
nuptiali castitate coniunxit. &
testamento ꝑmittuntur licitas eẽ
mei. & uideant me scđas &tercias
nuptias in domino concessisse. Qui
scđas & tertias non dampnaui. pͥmũ
potui dampnare matrimonium.
mo. ñ damnari in eccłia digamiã
immo nec diganiã. & ita licere

Expanded text:
repitam senectutem fornicationis objicit crimen, profecto quia et post mortem Sarae alteram duxit . Ubi etsi nullum intelligeretur rei abditae sacramentum: propter hoc solum id facere debuit Abraham, ne putarent haeretici adversus Apostolum quibus etiam Tertullianus astipulator assistit post uxoris mortem, crimen esse ducere uxorem . Item . Deus qui masculum et feminam propagandi generis causa nuptiali castitate conjunxit, etTestamento permittuntur, licitas esse mei, et videant me secundas et tertias nuptias in Domino consensisse. Qui secundas et tertias non damnavi, primum potui damnare matrimonium? non damnari in Ecclesia digamiam, imo nec trigamiam, et ita licere
Abbreviated transcription (Latin):
i ep̃orũ. Exconcł ap̃ alteũ habito
presente conrado rege. Cap̃ xui.
ae fidelium honorẽ catholicorum.¬
& p̃cipue ob multitudinũ scandala
eruenda. & funditus extẏrpanda.
& ꝑturbationes quȩ nouit̃ exorte s
& oruintur. nec ñ ut om̃s sciant
nos epõs tales dĩ miscđia nequaqͣm
fuisse quales dicimur. exemplum
scĩ leonis. pp̃. qui suꝑ quattuoreuan-¬
gelia iurans corã popło se purgauit.
fuerit epc̃. Ex eodẽ conł. Cap̃.XXuUI.
tatutũ & rationabilit̃ scđm scõs

Expanded text:
episcoporum. Ex concil. apud Alth. habito episcoporum. Ex concil. apud Alth. habito praesente Conrado rege, cap. 16. et fidelium honorem catholicorumraecipue ob multitudinum scandala eruenda et funditus exstirpanda, et perturbationes quae noviter exortae sunt et oriuntur, nec non ut omnes sciant, nos episcopos tales Dei misericordia nequaquam fuisse quales dicimur, exemplum S. Leonis papae, qui super quatuor Evangelia jurans coram populo se purgavit, fuerit episcopus. Ex eodem comm., c. 36. Statutum et rationabiliter s
Abbreviated transcription (Latin):
sente karolo imꝑatore. Cap̃.u.
Nouidendũ ẽ. ne ep̃i ꝓpt̾ suã quietẽ
ad remotiora loca secedentes. & suũ
ministerium negligentes. proprias
deserant ciuitates: sed aut parrochi¬
as suas cum officii efficatia circ̃eant.
aut cũ religione insuis ciuitatibus
canonice cũ filiis sis degant. prb̃os
tiã sibi commissos. doctrina. castitate.
& sobrietate. atq hospitalitate. scđm
suum ministerium ordinari cõpellant:
seruitutis requirunt. Ex concł ap̃ tribu¬
rias habito tẽpore arnulfi regis. Cp̃xxui.
Delata ẽ. corã scã sẏnodo querimonia
plebium. eo qđ sint quidã ep̃i.
nolentes ad p̃dicandũ uł ad confirman¬
dũ suas ꝑ annum parrochias circire.
qui tam̃ exigant. ut mansiones qͥb
inꝓfectione uti debuerant. alio p̃cio
redimant qui parare debent. quȩ
duplex infamia & negligentia. &
auaricia. scẽ sẏnodo horrori fuit
magno:. & statuer̃ nequis ultra
exerceat id cupiditatis ingenium.
&ut sollicitiores sint ep̃i de sis gre¬

Expanded text:
sente Carolo imp., cap. 5. Providendum est ne episcopi propter suam quietem ad remotiora loca secedentes et suum ministerium negligentes, proprias deserant civitates, sed aut paroechias suas cum officii efficacia circumeant, aut cum religione in suis civitatibus canonice cum filiis degant. Presbyteros etiam sibi commissos doctrina, castitate et sobrietate, atque hospitalitate secundum suum ministerium ordinari compellant. servitutis requirunt. Ex conc. apud Triburias habito, praesente Arnulfo rege, cap. 26. Relata est coram sancta synodo querimonia plebium, eo quod sint quidam episcopi, nolentes ad praedicandum vel ad confirmandum suas per annum paroechias circuire, qui tamen exigant ut mansiones quibus in profectione uti debuerant, alio pretio redimant qui parare debent: quae duplex infamia et negligentia, et avaritia sanctae synodo horrori fuit magno, et statuerunt ne quis ultra exerceat id cupiditatis ingenium, et ut sollicitiores sint episcopi de suis gre
Abbreviated transcription (Latin):
Ex dictis teo doti archiepiscopi:
nordinatione epĩ. ipse qui ordiat
missã celebrare debet. & qͥ ordinat᷑
& adocłorũ ꝑtinent̾ illecebras
unde uigor animi emolliri posse
credatur: ut de aliquib generib
musicorũ. alusq ñ nullis reb om̃s
dĩ se abstinere debent: quia ꝑ auriũ
ocłorũq illecebras. uitiorũ turba
adaminũ ingredi solet. hist. uonum
quoq turpium & obscenorũ insolen¬
tias iocorũ. ipsi animo effugere cętisq
sacerdotib effugienda p̃dicare debens.

Expanded text:
Ex dictis Theodoti archiepiscopi. n ordinatione episcopi, ipse qui ordinat missam celebrare debet, et qui ordinatur lorum pertinent illecebras, unde vigor animi emolliri posse credatur, ut de aliquibus generibus musicorum, aliisque nonnullis rebus, omnes  se abstinere debent; quia per aurium oculorumque inlecebras vitiorum turba ad animum ingredi solet. Histrionum quoque turpium, et obscenorum insolentias iocorum et ipsi animo effugere ceterisque sacerdotibus effugienda praedicare debent.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate corporis xp̃i & sanguinis abigatis.
Hoc enim ore sumitur. qđ fide creditur:
Anatholio ep̃o missa: Aliter enim
inȩccła dĩ quȩ corpꝰ ẽ. xp̃i. nec rata sunt
sacerdotia. nec uera sacrificia. nisi in nr̃ȩ
ꝓprietate naturȩ uerus nos pontifex
reconciliet. uerus immaculati agni san¬
guis emundoe. Qui licet inpatris sit
dext̃a constitutus. in eadem tamen
carne quam sumpsit exiurgine. sacra¬
mentum ꝓpitiationis exequitur. Itẽ
in sermone de passione domini:
Fefellit ergo illum malignitas sua.
intulit supplicium filio di qđ cunctis
filiis hominum in remedium uerteretur.
fudit sanguinem iustum. qui reconcilian¬
do mundo. & p̃mium ẽẽt. & poculum
Sc̃s augustinus in omelia paschali

Expanded text:
ueritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. ueritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur. Anatholio episcopo missa: Aliter enim in ecclesia dei que corpus est Christi, nec rata sunt sacerdotia nec uera sacrificia, nisi in nostre proprietate nature uerus nos pontifex reconciliet, uerus immaculati agni sanguis emundet. Qui licet in patris sit dextera constitutus, in eadem tamen carne quam sumpsit ex uirgine sacramentum propitiationis exequitur. Item in sermone de passione domini: Fefellit ergo illum malignitas sua, intulit supplicium filio dei, quod cunctis filiis hominum in remedium uerteretur. Fudit sanguinem iustum, qui reconciliando mundo et premium esset et poculum. Sanctus Gregorius in omelia paschali
Abbreviated transcription (Latin):
fusuri sunt. qui me crucifigent. ipsum
quidem & non ipsum: Ipsum inuisibiliter.
non ipsum uisibiliter Unde & subditur.
&e sinecesse ẽ. illud uisibiliter celebrari.
necesse ẽ. tam̃ inuisibilit̾ intelligi. IN
sermone ad neophitos: Hoc accipite in
pane. quod pependit incruce. & hoc
accipite incalice : quod effusum ẽ. de xp̃i
latere Erit enim illi mors non uita qui
existimauerit mendacem uitã. Leo papa
in sermone de ieiunio. UiI. mensis.
Hanc confessionẽ dilectissimi toto corde
promentes. impia bereticorũ commenta
respuite. ut ieiunia ur̃a &e elemosinȩ¬
nulla cogitatione erroris polluantur
Tunc & enim sacrificii munda ẽ. oblatio:
&e miscđie sc̃a largitio. quando si qui ista
dependunt. qd̾ oꝑantur intelligunt.
Nam dicente dño. nisi manducaueritis carnẽ
filii hominis & biberitis eius sanguinem ñ
habebitis uitam inuobis: sic sacrȩ mensȩ
cõmunicare debetis. &ͣ nichil prorsus de

Expanded text:
fusuri sunt qui me crucifigent, ipsum fusuri sunt qui me crucifigent, ipsum quidem et non ipsum, ipsum invisibiliter, non ipsum visibiliter. Unde subditur: Et si necesse est illud visibiliter celebrari, necesse est tamen invisibiliter intelligi. In sermone ad neophytos. Hoc accipite in pane, quod pependit in cruce; et hoc accipite in calice, quod effusum est de Christi latere. Erit enim illi mors non vita, qui aestimaverit mendacem vitam. Leo papa in sermone de jejunio septimi mensis. Hanc confessionem dilectissimi toto corde promentes, impia haereticorum commenta respuite, ut jejunia vestra et eleemosynnulla cogitatione erroris polluantur. Tunc etenim sacrificii munda est oblatio, et misericordiae sancta largitio, quando si qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente Dfilii hominis et biberitis sanguinem eius non habebitis uitam in uobis, sic sacre mense communicare debetis ut nichil prorsus de
Abbreviated transcription (Latin):
orib Itẽ in omelia .ii. psalmi . xxxiii.
Accesserunt iudei ut iħm crucifigerent. nos
ad eum accedamus ut corpꝰ eius & sanguinem
accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt.
nos manducando crucifixum & bibendo
illuminamur. & post aliqua uere magnꝰ ds̃
& magna miscdia eius. uere qui nobis dedit
manducare corpus suum. in quo tanta
ꝑpessus ẽ. & sanguinem suum bibere:
Item in omelia psalmi. Lxu. Modo
homicidis donatus est fusus sanguis inno¬
centis. & ipsum sanguinem quẽ ꝑ isaniã
fuder̃: ꝑ gr̃am biber᷑. Itẽ in omeł psalmi xxuiii.
Suscepit xp̃c de terra terram. quia caro de
terra ẽ: & de carne mariȩ carnem accepit.
& quia in ipsa carne hic ambulauit. c&e
ipsam carnẽ admanducandũ ad salutem
dedit. nemo autem illam carnem manducat.
nisi prius ad orauerit: Item meadem:
Non hoc corpus quod uidetis manduca¬
turi estis. & bibituri illum sangiunem quẽ

Expanded text:
oribus. Item in homilia undecima psalmi XXXIII: oribus. Item in homilia undecima psalmi XXXIII: Accesserunt Judaei ut Christum crucifigerent, nos ad eum accedamus, ut corpus et sanguinem ejus accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt, nos manducando crucifixum et bibendo illuminamur. Et post pauca: Vere magnus Deus, et magna misericordia ejus, vere qui nobis dedit manducare corpus suum, in quo tanta perpessus est, et sanguinem suum bibere. Item in homilia psalmi LXV: Modo homicidis donatus est fusus sanguis innocentis, et ipsum sanguinem quem per insaniam fuderunt, per gratiam biberunt. Item in homilia psalmi XXVIII. Suscepit Christus de terra terram, quia caro de terra est, de carne Mariae virginis carnem accepit, et quia in ipsa carne hic ambulavit, et ipsam carnem ad manducandum ad salutem dedit, nemo autem illam carnem manducat, nisi prius adoraverit. Item in eadem Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem
Abbreviated transcription (Latin):
de altari dominico ipsum dominicũ corpꝰ
ꝑ manum sacerdotis accipimꝰ. Sp̃uali uͦ ore
cordis sp̃ualit̾ comeditur & bauritur. qm̃
suauit̃ & utilit̾ sicut beatꝰ aus̃ dicit. in
memoria reconditur. qđ unigenitꝰ filiꝰ dei
ꝓsalute mundi carnẽ accepit. in cruce pe¬
pendit. resurrexit. apparuit. ascendit.
sed caro non descendit decęlo. hoc ẽ.carnẽ
assumpsic in terris ex uirgine. Quomͦ ergo
panis descendit decȩlo. & panis uiuus
diuinitatis & corporis Et tu qui accipis
carnẽ diuinȩ illi substantiȩ in illo participa¬
Cpopło patrum. & nunc non pluat :
si cognoscis pluit. & cotidie pluit decȩlo
manna seruientib sibi E corporeum illud
manna hodie plerisq in locis inuenitur.
sed nunc non ẽ. tanti res miraculi. qr uenit
quod ꝑfectũ ẽ: ꝑfectum autem panis de
cȩlo corpus ex uirgine. de quo satis euuan¬
gł̃m te docce. quanto prestantiora hȩc suꝑi¬

Expanded text:
de altari Dominico, ipsum Dominicum corpus de altari Dominico, ipsum Dominicum corpus per manum sacerdotis accipimus. Spirituali vero ore cordis spiritualiter comeditur et hauritur, quando suaviter et utiliter, sicut beatus Augustinus dicit, in memoria reconditur, quod unigenitus Filius Dei pro salute mundi carnem accepit, in cruce pependit, resurrexit, apparuit, ascendit. sed caro non descendit de coelo, hoc est carnem assumpsit in terris ex Virgine. Quomodo ergo panis descendit de coelo, et panis vivus?divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem divinae illius substantiae, in illo participamanna populo patrum, et nunc non pluat. Si cognoscis, pluit, et quotidie pluit manna de coelo servientibus sibi. Et corporeum illud manna hodie plerisque in locis invenitur: sed nunc non est tanti res miraculi quia venit quod perfectum est, perfectum autem panis de coelo, corpus ex Virgine, de quo satis Evangelium te docet quanto praestantiora haec superi
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide uiuit. scrutari argumentis. &
conciꝑe rationẽ nonquerit Mauult
enim cȩlestib mysteriis nunc fidẽ adhi¬
bere. ut ad fidĩ p̃mia ualeat quandoq
ꝑuenire. quã in his quȩ comprehendi
non possunt. suꝑ uacue laborare. sci¬
ens scriptũ eẽ. altiora te ne quesieris.
& fortiora te ne scrutatꝰ fueris. s quȩ
precepit tͥ ds̃ illa cogita semꝑ. & IN
plurib oꝑib eius ne fueris curiosus:
Sic credimus uere salubrit᷑q manducari
cȩlestib incorruptũ In eptis enĩ si dicas
ꝓpt̃ea sareptenã uiduã non potuisse
comedere oleum quo plenus erat lechitꝰ
suus. quia sacra testante historia. lechitus
dicat. Abiit & fecit iuxta ũbum hęliȩ.
& comedit ipse & illa. & domus eiꝰ : Non
dissimili grauaris uecordia. si ic circo molia¬
ris astruere. non posse ab eccłia sumi carnẽ
ac sanguinem redemptoris. quia apłs dicit.
quidẽ ore manducamus & bibimꝰ. quoties

Expanded text:
ex fide vivit , scrutari argumentis, et ex fide vivit , scrutari argumentis, et concipere ratione non quaerit. Mavult enim coelestibus mysteriis nunc fidem adhibere, ut ad fidei praemia valeat quandoque pervenire, quam in his quae comprehendi non possunt, supervacue laborare, sciens scriptum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutalus fueris, sed quae praecepit tibi Deus, illa cogita semper, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus . Si credimus vero salubriterque manducari coelestibus incorruptum. Ineptis enim, si dicas propterea Sareptanam viduam non potuisse comedere oleum, quo plenus erat lychnus suus, quia sacra testante historia lychnus dicat: Abiit et fecit juxta verbum Heliae, et comedit ipse et illa, et domus ejus . Non dissimili gravaris vecordia, si idcirco moliaris astruere, non posse ab Ecclesia sumi carnem et sanguinem Redemptoris, quia Apostolus diquidem ore manducamus et bibimus, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
palpabile. mortale incruce. ẽ. positũ. uo-¬
caturq ipsa carnis immolatio quȩ sac̃dotis
manib fit. xp̃i passio. mors. crucifixio.
non rei ueritate. sed significanti myste
rio. sic sacram̃tum fidi. quod baptisma
intelligit᷑ fides est: Semel immolatꝰ est
xp̃c insemetipso. & tam̃ cotidie immolat᷑
in sacramento. quod ita intelligendũ ẽ.
quia manifestatione sui corporis indis¬
tinctione membrorũ suorum om̃ium.
uerꝰ ds. & uerus homo semel tantũ in
cruce pependit. offerens patri seipsũ
hostiam uiuã. passibilẽ. mortalẽ. uiuorũ
ac mortuorũ redemptionis efficacẽ. eorũ
scilic& quos altitudo diuini consilu redi¬
mendos iudicauit. p̃sciuit. predestinauit.
uocauit. modis atq temporib quib id
fieri congruebat. Quonã modo panis
efficiatur caro. uinũq conũtatur in
sanguinẽ. utriusq essentialit̃ mutata
natura. uł uerũ insecessum uadant
more cyborum communiũ. iustus qui

Expanded text:
palpabile, mortale in cruce est suspensum, uopalpabile, mortale in cruce est suspensum, uocaturque ipsa carnis ipsius immolatio que sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non rei ueririo, sic sacramentum fidei quod baptisma intelligit, fides est. Semel immolatus est Christus in semetipso, et tamen quotidie immolatur in sacramento, quod ita intelligendum est, quia manifestatione sui corporis in distinctione membrorum suorum omnium, verus Deus et verus homo, semel tantum in cruce pependit, offerens Patri seipsum hostiam vivam, passibilem, mortalem, vivorum et mortuorum redemptionis efficacem, eorum scilicet quos altitudo divini consilii redimendos judicavit, praedestinavit, vocavit modis atque temporibus, quibus id fieri congruebat. Quonam modo panis efficiatur caro, vinumque convertatur in sanguinem, utriusque essentialiter mutata natura, vel utrum in secessum vadant more ciborum communium, justus qui
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ẽ. figmentũ terreni itineris. aliud
incȩlum ueritas ascendentis: Nec aliquis
ita desipuerit. ut ꝓpt̾ea abnegare p̃sumat
fingentem se longius ire ẽẽ. uerũ xp̃m.
baptismum uocat. Uerꝰ aut̃ baptismus
constat non tã ablutione corporis quã
fide cordis. quẽ ad modũ apłica doctrina
tradit dicens fide mundans corda eoꝵ:
interrogatio indm̃. alterũ tam̃ significat᷑
ꝑ alterum Nã ꝑ ablutionẽ quȩ corpori
extrinsecus adhibetur. purgatio animȩ
exprimitur. quã fides interior oꝑatior.
rei cuiꝰ mysteriũ ẽ. censeri noĩe ꝯsueuit:¬
Huius rei causa ẽ. similitudo. quã in
sacramento & inre sacram̃ti repperiri
seꝑ necesse ẽ. sic̃ inbaptismo ⁊ infide.
utrumq enim lauat. purgat. purificat.
illud carnẽ: istud mentẽ. Sic̃ gͦ cęlȩstis
panis qui uere xp̃i caro ẽ. suo mͦ uocat᷑
corpꝰ xp̃i. cum re uera sit sacramentũ
corporis xp̃i. illius uidelicet. qđ uisibile

Expanded text:
aliud est figmentum terreni itineris, aliud aliud est figmentum terreni itineris, aliud in celum ueritas ascendentis. Nec aliquis ita desipuerit, ut propterea abnegare presumat fingentem se longius ire esse Christum  Augustinus baptismum uocat. Verus autem baptismus constat non tam ablutione corporis quam fide cordis, quemadmodum apostolica doctrina tradit dicens: Fide mundans corda eorum interrogatio in Deum . » Alterum tamen significatur per alterum. Nam per ablutionem quae corpori extrinsecus adhibetur, purgatio animae exprimitur, quam fides interior operatur.rei, cujus mysterium est, censeri nomine Huius rei causa similitudo est quam in sacramento et in re sacramenti reperiri semper necesse est. Sicut in baptismo et fide. Vtrumque enim lauat, purgat, purificat. Illud carnem, hoc mentem. Sicut ergo celestis panis que uera Christi caro est suo modo uocatur corpus Christi cum re uera sit sacramentum corporis Christi, illius uidelicet quod uisibile,
Abbreviated transcription (Latin):
die alimur. xp̃i corpus &e sanguis uocant᷑.
non solum quia essentialit̃ idem sunt. qua¬
litatib multũ discrepantes. uerũ etiã eo
loquutionis modo quo res significans.
significatȩ sei solet uocabulo nuncupari:
Nec iuste quisquã mouebitur : sed eadem
caro idemq sanguis siu ipsorum sacram̃ta
existant. scđm aluid atq aliud accepta :
cum ipse dñs iħc pꝰ resurrectionẽ suam.
sui ipsuis diu̾sa temporũ ratione typy
gesserit oe figuram: Apparens enim
duob discipłis. loquutusq eis quantũ
satis eẽ. iudicauit. dum fyxit se longiꝰ
ire. sicut beatus augustimis dicit.⁊
significauit se pꝰ paucos dies incęlum
a cominum hominum uita. quȩ ipsis ẽ.
duob discipłis euidentissime figurata
licet ire se fingens. longius suo tempore
ascendentis incȩlum. idem eiusdẽ. nec tam̃
usquequaq eiusdem. Uerꝰ nãq ds̃ &e uerꝰ
homo : & fingens & ascendens: uerũ tam̃

Expanded text:
die alimur, Christi corpus ac sanguis uocantur, die alimur, Christi corpus ac sanguis uocantur, non solum quia essentialiter idem sunt qualitatibus plurimum discrepantes, uerum etiam eo locutionis modo quo res significans significate rei solet uocabulo nuncupari. Nec iuste quisquam mouebitur si eadem caro idemque sanguis sui ipsorum sacramenta existant secundum aliud atque aliud accepta, cum ipse dominus Iesus post resurrectionem suam sui ipsius diuersa temporum ratione tipum gesserit et figuram. Apparens enim duobus discipulis locutusque eis quantum satis esse iudicauit, dum finxit se longius ire, sicut beatus Augustinus dicit, significauit se post paucos dies in celum a communi hominum uita, que ipsis et duobus discipulis euidentissime figurata?licet ire se fingens, longius suo tempore ascendentis in celum. Idem eiusdem nec tamen usquequaque eiusdem. Verus namque deus et uerus homo et fingens et ascendens; uerumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
Caro eius ẽ. quã forma panis oꝑtã insacra¬
mento accipimus. & sanguis euis quẽ sub
umi specie ac sapore potamꝰ. caro uidelica¬
carnis. ⁊ sanguis sacramentũ ẽ. sanguinis:
Carne ⁊ sanguine utroq iniusibili. intelli¬
gibili. spuali. significatur corpꝰ uisibile
uirtutum. & diuina maiestate Quorum
alterum dum frangitur. & inpopłi salutẽ
diuiditur. alterum uͦ effusũ de calice ab¬
ore fidelium sumitur : mors eius incruce.
&e sangiis eius de latere emanatio figurat᷑.
Utrumq beatus gregoriꝰ & sollert̃ attendit.
&e enucleate. in .iiii. dialogi libro exponit
dicens. Cuis quippe caro ibi sumitur.
Cius sanguis non iã inmanꝰ infidelium.
sed in ora fidelium funditur. Pensandũ gͦ
ẽ. quale sit hoc sacrificium qđ ꝓ absolutiõe
nr̃a. mortẽ unigeniti filii semꝑ imitatur.
Imitatur dixit : non oꝑatur Quia resur¬
gens exmortius iã ñ moritur. mors illi ñ
dominabitur. Caro gͦ ⁊ sanguis quib ad

Expanded text:
caro eius est quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uideliccarnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine utroque invisibili, intelligibili, spirituali significatur corpus visibile virtutum, et divina majestate. Quorum alterum dum frangitur, et in populi salutem dividitur, alterum vero effusum de calice abore fidelium sumitur, mors ejus in cruce, et sanguinis ejus de latere emanatio figuratur. Utrumque beatus Gregorius solerter attendit, et enucleate in quarto libro Dialogorum exponit dicens: Ejus quippe caro ibi sumitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fideliuest quale sit hoc sacrificium quod pro absolutione nostra mortem unigeniti filii semper imitatur. Imitatur dixit, non operatur, quia resurgens ex mortuis iam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Caro ergo et sanguis quibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uidebitis quia non eo mͦ qͦ putatis
erogat corpꝰ suum. uł tunc intelligetis
quia gr̃a euis non consumitur morsibꝰ:
Itẽ. Donec scłm finiatur. sursum ẽ dñs:
sed tam̃ etiam hic nobiscum ẽ. ueritas
dominus. Corpus enim in quo refurrexit
confessusest dr̃. & dñs consolans nos. qui
incelo iam xpm̃ sedentem manib contrec¬
tare non possumus. sed fide contingere:
ait illi Quia uidisti me thoma credidisti
beati qui non uider̃ & crediderunt

Expanded text:
tunc videbitis, quia non eo modo quo putatis tunc videbitis, quia non eo modo quo putatis erogat corpus suum, vel tunc intelligetis, quia gratia ejus non consumitur morsibus. Item: Donec saeculum finiatur, sursum est Dominus, sed tamen hic etiam nobiscum est veritas Dominus. Cconfessus est Deum, et Dominus consolans nos, qui in coelo jam Christum sedentem manibus contrectare non possumus, sed fide contingere, ait illi: Quia vidisti me, Thoma, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit᷑. etiam sic illa sp̃s & uita sunt.
sed tibi non sunt. Sp̃ualit̾ intelligite
quȩ loquutus sum: non hoc corpꝰ quod
uidetis manducaturi estis. & bibituri
illum sanguinem quẽ fusuri sunt qui
me crucifigent: Sacramentũ aliquod
uob commendaui: spũalit̾ intellectũ
uiuificabit uos caro autẽ non ꝓ dest:
quicquã Sed quomͦ illi intellexer̃: carnẽ
quippe sic intellexer̃. quomͦ incadauere
uenditur. aut in macello dilaniatur. Sciens
autem iħs: ait Hoc uos scandalizat quia
dixi uobis do uob̃ carnẽ meam manducare
& sanguinem meum bibere. Si ergo iu¬
ditis filium homins ascendentẽ ubi erat
prius quio ÷ hoc : hinc soluit qđ illos
mouerat. hinc aꝑuit: unde fuerant
scandalizati. hic plane: si intelligerent
Illi autem putabant erogaturũ corpus
suum. ille dixit se ascensurum incȩlum.¬
utiq integrum. Cum uiditis filiũ hõĩs
ascendentem ubi erat prius. certe uel

Expanded text:
carnaliter? etiam sic illa Spiritus et vita sunt, carnaliter? etiam sic illa Spiritus et vita sunt, sed tibi non sunt. Spiritualiter intelligite quae locutus sum. Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi, spiritualiter intellectum vivificabit vos, caro autem non prodest quidquam. Sed quomodo illi intellexerunt. Carnem quippe sic intellexerunt, quomodo in cadavere vendautem Jesus ait: Hoc vos scandalizat, quod dixi, do vobis carnem meam manducare et sanguinem meum bibere. Si ergo videritis filium hominis ascendentem, ubi prius erat? Quid est hoc? Hinc solvit, quod illos moverat; hinc aperuit, unde fuerant scandalizati; hinc plane, si intelligerent. Illi autem putabant erogaturum corpus suum; ille dixit se ascensurum in coelum integrum. Cum videritis filium hominis ascendentem ubi erat prius, certe vel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in memoria nr̃a om̃i amno fit. Quo¬
tiens pascha celebratur. ñ qͥd totiens
xp̃s occiditur: S tam̃ anniũsaria
rȩcordatio rep̃sentat. quod olim factũ
ꝑes & saturabuntur Edent contempo¬
tores scłi. & mutabuntur & laudabt̃
dominum qui requir̃ eũ Laus dñi
eructatio saturitatis eius: uiuent corda
In expositione psalmi . L. iiii.
Prima inquit heresis indiscipłis xp̃i.
uelut aduricia sermonis eius facta ẽ:
Cum enim diceret. nisi quis manduca¬
uerit carnem meam & biberit sangui:¬
nem meum non habebit uitã eternã:
illi non intelligentes dixer̃ adiniuce:
Durus ẽ. hic sermo. Quis potest eum
audire ⁊ Dicentes quia durus ẽ. hic
sermo separauer̃ se ab illo. remansit
cum .xii. discedentib illis instruxit
eos qui remanserant. Sp̃s ẽ. inquit qui
uiuificat: caro nichil ꝓdest. Uerbaquȩ
loquutus sum aduos. sp̃s & uita sunta.
spũalit̃. sp̃s & uita sunt. Intellexis ti

Expanded text:
est, in memoria nostra omni anno fit. Quoest, in memoria nostra omni anno fit. Quoties pascha celebratur, nunquid toties Christus occiditur? Sed tamen anniversaria recordatio repraesentat quod olim factum peres et saturabuntur. Edent contemptores saeculi, et mutabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Laus Domini eructatio saturitatis ejus, vivent corda In expositione Psalmi LIII et XCVIII. Prima, inquit, haeresis in discipulis Christi, velut a duritia sermonis ejus facta est. Cum enim diceret: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit vitam aeternam : illi non intelligentes, dixerunt ad invicem: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Dicentes quia durus est hic sermo, separaverunt se ab illo, remansit cum duodecim; discedentibus illis, instruxit eos qui remanserant. Spiritus est, inquit, qui vivificat, caro nihil prodest. Verba quae locutus sum vobis, spiritus et vita sunt Spiritus et vita sunt: intellexisti
Abbreviated transcription (Latin):
urentes pęnitentiȩ gemitus. qͥb: suꝑbia
sanatur eus. qui dolet se inimicũ eius¬
Item Cum ait dñs. qui amat animad
suam ꝑdet eã : nonutilitatẽ uetare
putandus ẽ. qua deb&e qͥsq conseruare
animam suam. sed figurate dictum.
quem ne.habet perũsum scilicet atq
p̃posterũ. quo inclinatur tẽporalibus
ut ȩt̃na nonquerat Scriptum est:
Da misericordi. & non suscipias peccatorẽ.¬
Intelligas peccatorẽ figurate dictum
ꝓpeccato. ut peccatũ eius non suscipias.
Intitulo psalmi tercii. tractans de iuda
traditore domini. eum inquit adhibuit
ad conuiuium. in quo corporis &e sangui¬
nis sui figuram discipłis commendauit
Semel xp̃c mortuus ẽ. iustus ꝓiniustis.
& scimus & certum habemꝰ & spe
immobili retinemus. quia xp̃s resur-¬
gens amortuis iã ñ moritur. mors illi
ultͣ ñ dominabitur. Uerba ista apłi st̃:
tam̃ ne obliuiscamur. quod semel factũ

Expanded text:
urentes paenitentiae gemitus, quibus superbia urentes paenitentiae gemitus, quibus superbia sanatur eius, quo dolet se inimicum Item cum ait Dominus: Qui amat animam suam perdet eam : non utilitatem vetare putandus est, qua debet quisque conservare animam suam, sed figurate dictum: quem nunc habet, perversum scilicet atque praeposterum, quo inclinatur temporalibus ut aeterna non quaerat. Scriptum est: Da misericordi, et ne suscipias peccatoreIntelligas peccatorem figurate dictum, pro peccato, ut peccatum ejus non suscipias. Item in psal. III, tractans de Juda traditore Domini. Eum, inquit, aad convivium, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit Semel Christus mortuus est justus pro injustis ; et scimus, et certum habemus, et spe immobili retinemus, quia Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Verba ista Apostoli sunt, tamen ne obliviscamur quod semel factum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla putecur figurata loquutio. Si pre-¬
ceptiua loquutio ẽ. aut flagitiũ. aut faci¬
nus uetans. aut utilitatẽ. aut beneficien¬
tiam iubens: non ÷ figura. Si autẽ flagi¬
tium aut facinus uidetur iubere. autꝰ
utilitatẽ. aut beneficientiã uetare. figura.¬
ta ẽ. Nisi manducaueritis inquit carnẽ
filii hominis. & sanguinẽ biberitis. non
habebitis uitã in uobis facinus uidetur¬
aut flagitium iubere. figura gͦ ÷ p̃cipieis
passioni dñi ẽẽ. cõmunicandũ. & suatut̃
atq utiliter recondendum in memoria.
quod ꝓnobis caro eius crucifixa ẽ. &¬
uulnerata Ait scriptura. Si esuerierit
inimicus tuus ciba illũ. si sitit potũda
illi. Hic nullo dubitante beneficientiã
p̃cipit sed qđ sequitur. Hoc enĩ faciens.
carbones congeres suꝑ caput eiꝰ. maliuo¬
lentiȩ facinus putes iuberi Ne gͥ dubita¬
ueris figurate dictũ. & cum possit duplicit̃
interp̃tari. unomͦ ad nocendũ. altero ad

Expanded text:
nulla putetur figurata locutio. Si praenulla putetur figurata locutio. Si praeceptiua locutio est aut flagitium aut facinus uetans aut utilitatem aut beneficientiam iubens, non est figurata. si autem flagitium aut facinus uidetur iubere aut utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. nisi manducaueritis, inquit, carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis, facinus uel flagitium uidetur iubere: figura ergo est, praecipiens passioni dominicae esse communicandum et suauiter atque utiliter recondendum in memoria, quod pro nobis caro eius crucifixa et uulnerata sit. sait scriptura: si esurierit inimicus tuus, ciba illum, sitit, potum da illi. hic nullo dubitante beneficientiam praecepit; sed quod sequitur: hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, cum possit dupliciter interpretari, uno modo ad nocendum, altero ad
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit: non hoc ueneratur quod uidet᷑
lib̾ ẽ. tempore seruitutis. quo carnalib
animis ñdũ oportet signa illa reuelari.
quorum iugo edomandi sunt Ialesspua¬
& auxilia ministrauit. Hoc uͦ tempore.
postea quã resurrectio dñi nr̃i manifestis¬
simum indicium nr̃ȩ lib̾tatis illuxit. nec
corum quidem signorũ quȩ iã intelligimus
oꝑatione graui honerati sumus. sed quȩdã
pauca ꝓmultis eadẽq factu facillima ce
intellecti augustissima & obseruatione
castissima. ipse dñs. & apłica tradidit discipli¬
na. sicut ÷ baptismi sacramentum. & celebra¬
tio corporis & sanguinis dñi. quȩ unꝰqͥsq
cum ꝑcipit. quo referantur imbutus agnos¬
cit. q ea non carnali seruitute. sed sp̃uali po¬
tius lib̾tate ueneretur: & paulo inferius:
Seruabitur inquit in loquutionib figuratis
regula huiusmodi. ut tadiu uersetur dili¬
genti ratione qđ legitur. donec ad intellectũ¬

Expanded text:
intelligit, non veneratur quod videtur intelligit, non veneratur quod videtur liber est tempore servitutis, quo carnalibus animis, nondum oportet signa illa revelari, quorum jugo edomandi sunt. Tales spirituaet auxilia ministravit. Hoc vero tempore postea quam resurrectio Domini nostri, manifestissimum indicium nostrae libertatis illuxit, nec eorum quidem signorum quae jam intelligimus, operatione gravi onerati sumus, sed quaedam pauca pro multis eademque factu facillima, et intellectu augustissima, et observatione castissima, ipse Dominus et apostolica tradidit disciplina. Sicut est baptismi sacramentum, et celebratio corporis et sanguinis Domini, quae unusquisque cum perceperit, quo referantur imbutus agnoscit, ut ea non carnali servitute, sed spirituali potius libertate veneretur. Et paulo inferius . Servabitur, inquit, in locutionibus figuratis regula hujusmodi, ut tandiu versetur diligenti ratione q
Abbreviated transcription (Latin):
mentum inuisibilis gr̃ę. uisibilis forma:
Dignũ ẽ. res pret̃ speciẽ quã ingerit sensib
aliud aliquid ex se faciens incognitionẽ
uenire: In tertio Ap̃ianalib̾tas. eosquos
inuenit sub signis utilib tanꝙͣ prope
inuentos. int̃preta tis signis quib subditi
erant: eleuatos ad eas res quarũ illa signa
sunt libauit: Ex his factȩ sunt ȩccłȩ sc̃oꝵ
israhelitarũ. Quos autẽ inuenit subsignis
inutilib non solum seruilẽ inoꝑationem
sub talib signis. sed Etiam ipsa signa frus¬
trauit. remouitq omĩa. ut acorruptione
multitudinis simulatorum deorũ. quã sepe
ac ꝓpͥę scriptura fornicationẽ uocat. ad uniꝰ
dĩ cultum gentes conũterentur. nec subipsis
iam signis utilib seruiturȩ. sed excitature
potius animum in eorum intelligentia
sp̃uali: Sub signo enim seruit. qui oꝑatur
aut ueneratur aliquã rem nesciens quid
significae. Qui uͦ oꝑatur aliquod signũ
diuiitus institutũ. cuiꝰ iñ significationẽq

Expanded text:
mentum invisibilis gratiae visibilis forma. Signum est res praeter speciem, quam ingerit sensibus aliud aliquid ex se faciens in cogro tertio. Christiana libertas eos, quos invenit sub signis utilibus, tanquam prope inventos, interpretatis signis quibus subditi erant, elevatos ad eas res quarum illa signa sunt, liberavit. Ex his factae sunt Ecclesiae sanctorum Israelitarum. Quos autem invenit sub signis inutilibus, non solum servilem in operationem sub talibus signis, sed etiam ipsa signa frustravit, removitque omnia, ut a corruptione multitudinis simulatorum deorum quam saepe ac proprie Scriptura fornicationem vocat, ad unius Dei cultum gentes converterentur: nec sub ipsis jam signis utilibus serviturae, sed excitaturae potius animum in eorum intelligentia spirituali. Sub signo enim servit, qui operatur, aut veneratur aliquam rem nesciens quid significet. Qui vero operatur aliquod signum divinitus institutum, cujus vim significationemque
Abbreviated transcription (Latin):
aut si hoc nollent non possent eiꝰ eẽ. discipłi
ꝓpt̃ea eleger̃ abire & iam amplus cũeo
non ire: Procul aũtat ds. abȩccła sua talẽ
sententiã: Sic nempe int̾ris immolatum
xp̃m manducamus & bibimꝰ. ut incȩlestibꝰ
addexteram patris integer semꝑ existat
&e uiuus: Dum frangitur hostia. dũ sanguis
de calice in ora fidelium funditur. qͥd aliud
quã dominici corporis incruce immolatio.
eiusq sanguinis delatere effusio designat᷑.
Nosautẽ inspecie panis & uni quã uidemꝰ¬
honoramus. nec similit̾ pendimꝰ has duas
pendebamus. cum fidelit̃ fateamur ante

Expanded text:
aut si hoc nollent, non possent ejus esse discipuli, aut si hoc nollent, non possent ejus esse discipuli, propterea elegerunt abire, et jam amplius cum eo non ire. Procul avertat Deus ab Ecclesia sua talem sententiam! Sic nempe in terris immolatum Christum manducamus et bibimus, ut in coelestibus ad dexteram Patris integer semper existat et vivus. . Dum frangitur hostia dum sanguis de calice in ora fidelium funditur: quid aliud quam Dominici corporis in cruce immolatio ejusque sanguinis de latere effusio designatur? Nos autem in specie panis et vini quam videmhonoramus. Nec similiter pendimus has duas pendebamus cum fideliter fateamur ante
Abbreviated transcription (Latin):
gens exmortuis iã ñ moritur. mors illi ultͣ
non dominabitur. sed sicut dicit andreas
comestȩ. & uere sangius eius sit bibitus.
ipse tamen usq in tempora restitutionis
om̃ium incȩlestib ad dexteram patris
integer ꝑseuerat & uiuus: Si queris modũ
quo id fieri possit. breuit̃ ad presens res¬
pondeo. Mysterium fidei ẽ: credi salu-¬
briter potest. uestigari utilit̾ ñ potest.
Qui manducat carnẽ meã &e bibit sangiunẽ
meum. inme manet & ego in eo. nec qm̃
manducamus. partes de illo facimus:
qui cum audirent dicentẽ dñm. nͥ mandu¬
caueritis carnẽ filii hominis. & biberitis
eius sanguinẽ: non habebitis uitã in uob̃.¬
continuo responder̃. durus ẽ. hic sermo.¬
& quis potest eum audire: putauer̃ nãq
sicut beatus augustinꝰ dicit inmultis locis.
qd̾ in terris degentẽ dñm infrust a eẽnt
con cisuri. & sic carnes eiꝰ aut elixas in lebe¬
tib aut assas inuerib ẽẽnt. comesturi.

Expanded text:
gens ex mortuis iam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Sed sicut dicit Andreas commeste et uere sanguis eius sit bibitus, ipse tamen usque in tempora restitutionis omnium in celestibus ad dexteram patris integer perseuerat et uiuus. Si queris modum quo id fieri possit, breuiter ad presens respondeo. Misterium est fidei credi salubriter potest, uestigari utiliter non potest.Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum in me manet et ego in eo. Nec quando manducamus partes de illo facimus. li, qui cum audirent dicentem dominum: Nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem non habebitis uitacontinuo responderunt: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Putaverunt namque, sicut beatus Augustinus dicit in multis locis, quod in terris degentem Dominum in frusta essent concisuri, et sic carnes ejus, aut elixas in lebetibus, aut assas in verubus essent comesturi:
Abbreviated transcription (Latin):
beatus augustinus in xͦ lib deciuitate dei
eisdem uerbis pene inquit. dona eius
innobis nosq ipsos uouemus & reddimus
& beneficiorum eius solemnitatib festis
& dieb statutis dicamus sacramusq memo¬
riam ne uolumine temporũ ingrata sub¬
repat obliuio. Unde etiam in psalmolxxx.
tr̃s ait. ecce innouauit nos ap̃ẽ. donauit
om̃ia peccata. Cum non obliuiscimur
munus saluatoris. nonne cotidie xp̃s un
cogitationis cotidie nobis sic immolatur.
quasi cotidie nos innouet: quia pͥma
gr̃a sua nos innouauit. Item ambrosuis¬

Expanded text:
beatus Augustinus in decimo libro De civitate Dei beatus Augustinus in decimo libro De civitate Dei eisdem verbis pene inquit: Dona ejus in nobis, nosque ipsos vovemus et reddimus, et beneficiorum ejus solemnitatibus, festis et diebus statutis dicamus, sacramusque memoriam, ne volumine temporum ingrata subrepat oblivio. Unde etiam in Psalmo LXXX fratribus ait: Ecce innovavit nos Christus, donavit omnia peccata, cum non obliviscimur munus Salvatoris. Nonne Christus quotidicogitationis quotidie nobis sic immolatur, quasi quotidie nos innovet, quia prima gratia sua nos innovavit. CAP. 7. - Qu
Abbreviated transcription (Latin):
& popłs parit᷑. In xp̃o econtrario semel obla¬
ta ẽ ÷ hostia ad salutẽ sempit̾nã potens.
Quid gͦ nos. non ne ꝑsingulos dies offerimꝰ:
Offerimus. sed ad recordationẽ mortis eius
& una ẽ. hostia non multȩ. Quomͦ una
& non multȩ : quia semel oblatus ẽ. xp̃s hoc
autem sacrificium exemplũ ẽ. illius. id¬
ipsum semꝑ idipsum. proinde hoc est
sacrificium: alio quin qm̃ in multis locis
offertur. multi sunt xp̃i. Nequaquam:
& illic plenus: Sicut enim quod ubiq of
fertur unum corpus ẽ. & non multa corpora:
ita & unim sacrificium. Pontifex autem
ille ẽ. qui bostiam obtulit nos mundantẽ.
Ipsam offerimus etiam nune: quȩ tunc
oblata confumi non potest. Quod nos
facimus: in cominemorationẽ sit eiꝰ quod
factum ẽ. Hoc enimi facite ait in meam
cominemorationem: non aliud sacrificiũ
sed ipsum semꝑ offerimus. magis autem
sacrificii recordationem oꝑ amur. Unde &

Expanded text:
et populus pariter. In Christo econtrario semel oblaet populus pariter. In Christo econtrario semel oblata est hostia ad salutem sempiternam potens. Quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Offerimus, sed ad recordationem mortis ejus, et una est hostia, non multae. Quomodo una et non multae? Quia semel oblatus est Christus. Hoc autem sacrificium exemplum est illius, idipsum semper idipsum, proinde unum hoc est sacrificium; alioquin, quoniam in multis locis offertur, multi sunt Christi? Nequaquam, istens, et illic plenus. Sicut fertur unum corpus est, et non multa corpora, ita et unum sacrificium. Pontifex autem ille est, qui hostiam obtulit nos mundantem. Ipsam offerioblata consumi non potest. Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus quod factum est: Hoc enim facite, ait, in meam commemorationem , non aliud sacrificium, sed ipsum semper offerimus, magis autem sacrificii recordationem operamur. Unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare. quia dñsẽ. cuiꝰ inministerio
ed inista carne ac sanguine nil cruentũ
nil corruptibile mens humana conci¬
piat. sed uiuificatricẽ substantiã. atque
saluatricem in pane & uino. ꝑ que sidigne
collata. Item in eodem.
naẽ. eccłȩ hostia. ille autem multȩ st̃.
ꝓpt̃ hȩc enim nec fortes erant qr multȩ:
Quid autem opꝰ erat multis. dic michi una¬
forte & ualens & efficax. cunct̾ã repellit
ualitudinem. Si ergo semel impositũ totũ
oꝑatum fuerit: ostendit uirtutẽ ut non
ulterius apponatur. Si uͦ semꝑ apponit᷑.
manifestũ indiciũ ẽ. minꝰ illud p̃ualuisse.
medicamentũ. Uirtus quipye illius est
ut semel apponatur. & non frequenter.
Sic etiam hic Sienim ab om̃ib eẽnt. lib̾ati
peccatis. nequaquã ꝑsingulos dies offerret
quis sacrificia: Proinde peccati cõmemora.¬
tio fuit non absolutio: quia qͥotidie eisdẽ
purgantur hostiis etiam ipsi sacerdotes:

Expanded text:
judicare, quia Dominus est cujus in ministerio judicare, quia Dominus est cujus in ministerio ed in ista carne ac sanguine nil cruentum, nil corruptibile mens humana concipiat: sed vivificatricem substantiam, atque salvatricem in pane et vino, per quae si digne collata. Item in eamdem. Una est Ecclesiae hostia, illi autem multae sunt. Propter hoc enim nec fortes erant, quia multae. Quid autem opus erat multis, dic miforte, et valens, et efficax, cunctam repellit valetudinem. Si ergo semel impositum totum operatum fuerit, ostendit virtutem, ut non ulterius apponatur. Si vero semper apponitur, manifestum indicium est, minus illud praevaluisse medicamentum, virtus quippe illius est, ut semel apponatur et non frequenter, sicut etiam hic. Si enim ab omnibus essent liberati peccatis, nequaquam per singulos dies offerret quis sacrificia. Proinde peccati commemoratio fuit, non absolutio, quia quotidie eisdem purgantur hostiis, etiam ipsi sacerdotes,
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib uł mundis utendũ ułimmundis
p̃cipitur abstinendũ Si scd̾m hunc intel¬
lecꝰtũ dicamus summũ dm̃ leges hominib
ꝓmulgasse : dignauidebitur humana
maiestate legislatio. Si uͦ assideamꝰ litterȩ.
piamus quȩ seripta funt: erubesco
confiteri dm̃ tales leges dedisse: Uidebunt̃
enim magis elegantes leges hominum.
uerbi gr̃a romanorum. atheniensiũ lace¬
lla igitur sunt nob̃ expetenda in quib
ꝑfectio. in quib ueritas ẽ: hic ũbra hic
imago ẽ: illic ueritas umbra in lege. imago
quasi homo offertur. quasi recipiens pasfi¬
onẽ. & offert se ipse quasi sacerdos. ut pecca¬
ta nr̃a dimittat. hic nnagine. ibi inueritate
Ibi ap̃ patiem quasi aduocatus pro nobis
interuenit: Itẽ in epła .i. ad corinthios O ap u¬
euoto animo & cum timore accedendũ
ad commnunicationẽ docet. ut sciant
om̃s se reuerentiã deb̾e ei. ad cuiꝰ corpus
sumendũ accedunt. Hoc enim ap̃ sedebent

Expanded text:
ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legislatio. Si vero assideamus litterae, piamus quae scripta sunt, erubesco confiteri Deum tales leges dedisse. Videbuntur enim magis elegantes leges hominum, verbi gratia, Romanorum, Atheniensium, LaceIlla igitur sunt nobis expetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in lege, imago quasi homo offertur: quasi recipiens passionem et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat, hic in imagine, ibi in veritate. Ibi apud Patrem quasi advocatus pro nobis intervenit. Item in epistolam ad Corinthios. Devoto animo, et cum timore accedendum ad communionem docet, ut sciant omnes se reverentiam debere ei, ad cujus corpus sumendum accedunt. Hoc enim debent apud se