comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt necis dñi ⁊ saluatoris mundi. Sed
pagam antiquitatis clusa uerum se te¬
nere ꝯtendunt. qr qd̾ ant̾iis est inquiũt
falsum ẽẽ nõ põt. qr antiquitas aut uetꝰ
ꝯsuetudo p̾uidicet u̾itatem. possent enĩ
honncide aut molles aut adulteri uł cet̾i
crminosi ꝑ hoc illicita sua defend̾e q antiqͣ
sunt. ⁊ ab ip̃o mundi pͥncipisi cepta. cam
hinc magis intelligere deberent errorem
sim̃. qr qd̾ rep̾hensibile est turpe eib ma¬
le ceptum ꝓbatur. qd̾ aut honestũ ⁊ scm̃
est digne colitur. nec posse turpe ⁊ rep̾¬
hensibile añ scm̃ ẽẽ. ⁊ ir rep̾hensibile. ⁊
ad postremũ paganoꝵ traditõ ab hoĩe
a deo data est : euidens rec eit. In monte
enĩ apparint maiestas dei ad dandam le¬
gem hõib. ⁊ ut hunic fides possit haberi
p̾misit signa młta ⁊ ꝓdigia fc̃a ĩ egypto
qd̾ hodieq libri testant᷑ a ꝑtholomeo re¬
conditi in bibliothecam alexandrine. Si

Expanded text:
sunt necis Domini et Salvatoris mundi? Sed sunt necis Domini et Salvatoris mundi? Sed Pagani antiquitatis causa verum se tenere contendunt, quia quod anterius est, inquiunt, falsum esse non potest. Quasi antiquitas aut vetus consuetudo praejudicet veritati. Possent enim homicidae, aut molles, aut adulteri, vel caeteri criminosi per hoc illicita sua defendere, quia antiqua sunt, et ab ipso mundi initio coepta; cum hinc magis intelligere deberent errorem suum, quia quod reprehensibile et turpe eat male coeptum probatur, quod autem honestum et sanctum est digne colitur; nec posse turpe et reprehensibile ante sanctum esse et inreprehensibile. Et ad postremum paganorum traditio ab homine a deo data est, euidens res est. in monte enim apparuit maiestas dei ad dandam legem hominibus et, ut huic fides possit haberi, praemisit signa multa et prodigia facta in Aegypto, quod hodieque libri testantur a Ptolomeo reconditi in bybliotecam Alexandriae. sic
Abbreviated transcription (Latin):
dant qmͣ põt inundꝰ uͥtutum. tamen ges¬
taꝵ nunc usq apparet ubra. qr em̃ dem¬
pus nõ est faciendaꝵ uͥtutum. inicio emĩ fi̾
oꝑtuit ⁊ semen fidei ꝑ hanc crementum
faceret. tamen ⁊̃ modo demonia nõĩata
cruce xp̃i t̾rentur. ⁊ suspensius fiat fugã¬
tur. ⁊ de paganoꝵ formidine ⁊ metu no¬
minate crucis responsa dare non possint.
Si eꝓpbriũ est mors xp̃i: quere t̾rori est:
res enĩ que ex crimine uenit nõ timeri
debet s ꝯtempni quis em̃ timeat hoĩem
ꝓ crimine suo occisum. ac si ĩnnocẽs fu̾it
timeri tñ nõ põt s doleri. Itaq insi sen¬
tirent demoma de paganoꝵ ne sacͣmen¬
tum eẽ crucem xp̃i noĩata ea nõ t̾reren¬
tur. ⁊ ut ꝓpͥus dicam nsi rei eẽnt nõ ti
centis morte reus est cũ nom̃ eiꝰ fu̾it me¬
moratum timor app̾hendit cor eiꝰ. recorda¬
tõne enĩ hĩta delicti reum se indet qͣnto
magis demoma uł dii gentium qui scĩ

Expanded text:
dant, quam potest mundus? uirtutum tamen gesdant, quam potest mundus? uirtutum tamen gestarum nunc usque apparet umbra. quia enim tempus non est faciendarum uirtutum — initio enim fieri oportuit, ut semen fidei per hanc crementum faceret —, tamen etiam modo demonia nominata cruce Christi terrentur et, si inpensius fiat, fugantur et di paganorum formidine et metu nominatae crucis responsa dare non possunt. Si obprobrium est mors Christi, quare terrori est? res enim, quae ex crimine uenit, non timeri debet, sed contemni. quis enim timeat hominem pro crimine suo occisum? ac si innocens fuerit, timeri tamen non potest, sed doleri. itaque nisi sentirent demonia uel di paganorum sacramentum esse crucem Christi, nominata ea non terrerentur et, ut proprius dicam, nisi rei ecentis morte reus est, cum nomen ejus fuerit memoratum, timor apprehendit cor ejus. Recordatione enim habita delicti reum se videt. Quanto magis daemonia, vel dii Gentium, qui rei
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ acipitur. ant ut rimiq refel̃it᷑. ut qu non
esendet nõ audeat accusare. quare au̾̃t cun
It clarificari ꝑ eam ce testatus sit. nam ⁊ ait.
potestatem hc̃o ponendi aĩam meam. ⁊ po¬
testatem hẽo it̾um sumendi eam. nõ gͦ coactꝰ
es mori qui potestatem hũit ⁊ mori ⁊ resur¬
ere. hanc quiabnuit nõ pot̾it dice̾ iolent᷑
sui mortem illatam. Si enĩ istam negat nec
mortuũ illum pot̾it asseuerare. qr hec illic
ꝯtmentur: ubi morti traditus legit᷑. nemo
cm̃ ex suꝑioris postrema aut ex postremns
corꝑis eib. De mortuis aũt ꝙ resurgant do¬
lo dicunt stultum credere uident enĩ exẽ¬
pla quib credibile uidicet᷑. Omĩa emĩ semi¬
na usib necessaria nsi desoluta fu̾int re¬
nasti rursus nõ poterunt. Si hec ĩ mundo
hommũ causa decrenit. cur ilłoꝵ ip̃oꝵ cor¬
ꝑib sĩ hec p̾staturus credatur. stultum pu¬
tant nisi quia ip̃i stulti sunt quib deo nõ

Expanded text:
accipitur aut utrumque refellitur, ut, qui non accipitur aut utrumque refellitur, ut, qui non defendet, nec at clarificari se per eam testatus sit. nam et ait: potestatem habeo ponendi animam meam et: potestatem habeo iterum sumendi eam. non ergo coactus est mori, qui potestatem habuit et mori et resurgere. hanc qui abnuit, non poterit dicere uiolenter illi mortem inlatam. si enim istam negat, nec mortuum illum poterit adseuerare, quia haec illic continentur, ubi morti traditus legitur. nemo enim ex superioribus postrema aut ex postremis corporis est. De mortuis autem quod resurgant, dolo dicunt stultum credere. uident enim exempla quibus credibile iudicetur. omnia enim semina usibus necessaria, nisi dissoluta fuerint, renasci rursus non poterunt. si haec in mundo hominum causa decreuit, cur illorum ipsorum corporibus si haec praestaturus credatur, stultum putant, nisi quia ipsi stulti sunt, qui plus deo non
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas p̾dicatõms uͥtutis destimonio ꝓba¬
ret᷑. ut qui u̾bis ꝯtradice̾ paratierant ui¬
dentes uͥtutem ꝯtradice̾ nõ anderent. Que
enĩ maior pot̾it ẽẽ testificatõ u̾itatis qmͣ
est oꝑatõ lurtutis : Si quis aũt oꝑa uͥtutũ
deneget accusans scͥpturas: quomͦ pot̾it
stultam fidem nr̃am dicere denegans scͥpͥ¬
dendꝰ est. eodem loco uirtus testis inuenitur
⁊ si cui absurdum iudet᷑ legenti xp̃m dei
filiũ crucisixũ reuoluat: ⁊ innemet resit¬
rexisse enm a mortiis. ⁊ intesligat nõ ocu
ose enm mortiũ ẽẽ neq intũ qui potuit
restirgere s ẽẽ mist̾um. Quicũq gͦ est ille
aut tacebit de cruce. qr si dix̾it stultam
crucẽ: nõ pot̾it dic̾e stultam resurrectõ¬
nem. excusat enĩ resurrectõ crucẽ. Aut
si locutus fuerit de cruce nõ pot̾it nega¬
re ꝓuidenciam eẽ in eam ꝙͣ indet testimo¬
mo̾ resurrectõius firmari. Aut ut rumo¬

Expanded text:
ueritas praedicationis uirtutis testimonio probaueritas praedicationis uirtutis testimonio probaretur, ut, qui uerbis contradicere parati erant, uidentes uirtutem contradicere non auderent. quae enim maior poterit esse testificatio ueritatis, quam est operatio uirtutis? Si quis autem opera uirtutum deneget accusans scripturas, quo modo poterit stultam fidem nostram dicere denegans scripdendus est, eodem loco uirtus testis inuenitur. et si cui absurdum uidetur legenti Christum dei filium cruci fixum, reuoluat et inueniet resurrexisseose eum mortuum este neque inuitum, qui potuit resurgere, sed esse mysterium. quicumque ergo est ille, aut tacebit de cruce - quia, si dixerit stultam crucem, non poterit dicere stultam resurrectionem; excusat enim resurrectio crucem — aut, si locutus fuerit de cruce, non poterit negare prouidentiam esse in ea, quam uidet testimonio resurrectionis firmari; aut.utrum
Abbreviated transcription (Latin):
tute que ad illudendas mentes hõmi inuenta¬
fidem dedimꝰ qnͣto magis huic qmͣ diuinam
⁊ deificam: om̃ia signa que dm̃ inuocant ꝯ¬
testantur. nõne digne stulti iudicarem᷑: si
uirtutib nõ cred̾emus qui sermonib cre¬
dideramꝰ. nõne rõnabilit̾ imꝓuidi ⁊ incõ¬
sulti uocarem᷑: si aduocantẽ spem nõ seque¬
remur qui desperatõni fueramus obnoxii.
tua ⁊ desoluta corꝑa rursus reꝑari ad ui¬
tam. om̃s philosophi ⁊ sectaꝵ iuentores
diu̾sis disputatõnib inuicẽ se ꝯfaderunt.
nuliꝰ ad alt̾um tͣnͣsiens. qr unus qͥsq in quo
imbutus fuerat ꝑmanebat. ꝑ id qd̾ enim
uerba ꝯtradictõnis obnoxia sunt milłꝰ alt̾ũ
suꝑabat. nõ enĩ erat unde se quis uictorem
ostend̾et: s inuicẽ ꝯtradictõnib se fatigã¬
tes mĩme alter alt̾i ꝓsuadebat. hinic fcm̃ est
ut dei ꝓuidencia cuns sensus inuestigari
nõ põt p̾dicatõni sue uͥtutem adiunge̾t: it

Expanded text:
tute, quae ad inludendas mentes hominutute, quae ad inludendas mentes hominufidem dedimus, quanto magis huic, quam diuinam et deificam omnia signa, quae deum inuocant, contestantur! nonne digne stulti iudicaremur, si uirtutibus non crederemus, qui sermonibus credideramus ? nonne rationabiliter inprouidi et inconsulti notaremur, si aduocantem spem non sequeremur, qui desperationi fueramus obnoxii ?tua et dissoluta corpora rursus reparari ad uitam. omnes philosofi et sectarum inuentores diuersis disputationibus inuicem se confoderunt, nullus ad alterum transiens, quia unus quisque in quo imbutus fuerat permanebat per id quod enim uerba contradictioni obnoxia sunt, nullus alterum superabat; non enim erat unde se quis uictorem ostenderet, sed inuicem contradictionibus se fatigantes minime alter alteri persuadebat. Hinc factum est ut dei prouidentia, cuius sensus inuestigari non potest, praedicationi suae uirtutem adiungeret, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fidem traderet ꝑ qmͣ deciꝑentur. credentes
gͥ pͥus nõ nos stulte credidisse ꝓbemꝰ. deinde
cãm actori auctoris. Cum errore degeremꝰ
in quo nec nõ manent pagam ulłis ututũ
signis attracti. s midis u̾bis que sacra uo¬
cant ꝑcipimꝰ ꝓdesse putantes. nõ qd̾ diui¬
nitas ꝯmendauerat: s qd̾ uetus ꝯsue¬
tudo tradiderat. In qͥua quod latet
diu̾siꝰ silusi uanitatib millam spem salutis
agnouimꝰ. Quid enĩ ꝓdesse pot̾at res ab hõi¬
bus inuenta : ut aũt ad fidem dei accederemꝰ:
⁊ filiũ eiꝰ incarnatum ⁊ crucifixũ cred̾emꝰ:
nõ u̾bis suasum est nobis sed reb. Uidimus
enĩ mortuos excitatos lepids mũdatos ceco
nato ccłos restitutos ⁊ demonia eiecta ⁊ simł
om̃s infirmitates curatas. mĩc qͣndo stulti
fuumꝰ iudicet᷑ cũ mudis uerbis credidimꝰ aũt
cũ reb: Sine dubio enĩ res aute uerba sũt.¬
Si gͦ traditõni humane milia suadente uir.¬

Expanded text:
fidem traderet, per quam deciperentur credentes. fidem traderet, per quam deciperentur credentes. igitur prius non nos stulte credidisse probemus, deinde causam acturi auctoris. Cum in errore degeremus, in quo nunc manent pagani, nullis uirtutum signis adtracti, sed nudis uerbis quae sacra uocant percepimus prodesse putantes, non quod diuinitas commendarat, sed quod uetus consuetudo tradiderat, in qua — quod non latet - diuersis inlusi uanitatibus nullam spem salutis agnouimus, quid enim poterat prodesse res ab hominibus inuenta? ut autem ad fidem dei accederemus et filium eius incarnatum et cruci fixum crederemus, non uerbis suasum est nobis, sed rebus. uidimus enim mortuos excitatos, leprosos mundatos, caeco nato oculos restitutos, demonia eiecta et simul omnes infirmitates curatas. Nunc quando stulti fuimus iudicetur: cum nudis uerbis credidimus, aut cum rebus ? sine dubio enim res ante uerba suntsi ergo traditioni humanae nulla suadente uir
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ dehonestari uidentur. facile enĩ
nuitatores inuenit dehonestata nobłitas.
Si gͦ porro iam pͥdem ꝓꝑder hoc prudentes
sibi uidebantur: quia cui feda inuentõ dis
pliceret nõ erat. Nunc qr dei mistdia il¬
lustratũ est gemis humanuĩ. ⁊ declaratũ
crimen ẽẽ qd̾ ꝓ lege cedebat. stultum aũt
qd putabai᷑ prudent̾ inuentũ. uł ab hcͣ
applłatõne cessare deberent ꝑ manere uo¬
lentes in detecto crimine cognoscentes
nomen sapĩe a se aliemĩ ẽẽ. S uͭ addant
ad cuiulũ ꝯfessionis sue in stulticia de¬
p̾hensi fatuos uocant a quib ꝯuincunt᷑.
S fidem nr̃̾am ⁊ post̾itatem accusant.
In p̃ceptis aũt nõ negant nichil posse re¬
p̾hendi qui fidem nr̃am accusant. nõma¬
gis ꝯtra nos s ꝯtra auctorem nr̃m suscipi¬
unt. Nos enĩ stultos qui quasi rei fatue
fidem dederimꝰ. illum añt mendacẽ ⁊ cͥcͥũ¬
uentorem necuõ ⁊ maliciosũ ꝓnũciant qͥ

Expanded text:
dicuntur, dehonestari uidentur; facile enim dicuntur, dehonestari uidentur; facile enim imitatores inuenit dehonestata nobilitas. Si ergo porro iam pridem propter hoc prudentes sibi uidebantpliceret, non erat; nunc quia Dei misericordia illustratum est genus humanum, et declaratum crimen esse quod pro lege credebatur, stultum autem quod putabatur prudentia inventum; vel ab hac appellatione cessare deberent, permanere nolentes in detecto crimine, cognonomen sapientiae a se alienum esse. Sed ut addant ad cumulum confessionis suae, in stultitia deprehensi fatuos uocant, a quibus conuincuntur. sed fidem nostram et posteritatem accusant, in praeceptis autem non negant nihil posse reprehendi. qui fidem nostram accusant, non magis contra nos, sed contra auctorem nostrum suscipiunt nos enim stultos, qui quasi rei fatuae fidem dederimus, illum autem mendacem et circumuentorem nec non et malitiosum pronuntiant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sitatem hẽret ex turpidine ꝯu̾satõne auc¬
toꝵ. Demq sacra que liberi uocant: inhones.¬
tã ⁊ uanissima sunt ⁊ plena furoris. diffici¬
le enĩ inpurꝰ nõ iracundꝰ est. Deniq ubiq
cũ pͥapo pictus iudetur cum quo in honeste
uiuebat. hoc modo subsunt ⁊ cet̾a sacra
eoꝵ. s ut posteri hiis inuentõnib caꝑent᷑
subtilitate ⁊ astucia fcm̃ est sachane. ꝙͣ ꝙͣ
nõ sĩne ꝯsilio ubi pͥus ista inuenta sunt. In¬
uentis tam̃ singłis asꝑsit quedam p̾stigia ꝑ
que illicet hoĩes ad errorem. ⁊ sic fcm̃ est
ut ꝑ traducem antiquitatis ꝯmendaretꝰ
fallacia ⁊ excusaretur turpis inuentõ: per
ꝯsuetudinem enĩ cepit turpe nõ uderi qd̾
turpe erat. Nam cũ dehonestant᷑ aliqui
pͥmo erubeidunt. postea uero blandiente
ꝯsuctudine recedit pudor mutata fronte.
p̾terea si młtos uideat tales namq estus
turpidinis tunc est: qnͣdo hii qui nobiles

Expanded text:
uersitatem haberet ex turpitudine et conuersatione aucuersitatem haberet ex turpitudine et conuersatione auctorum. denique sacra, quae Liberi uocant, inhonesta et uanissima sunt et plena furoris; difficile enim inpurus non iracundus est. denique ubique cum Priapo pictus uidetur, cum quo inhoneste uiuebat. Hoc modo sunt et cetera sacra eorum; sed, ut posteri his inuentionibus caperentur, subtilitate et astutia factum est satanae. quamquam non sine consilio illius ista inuenta sunt, inuentis tamen singulis aspersit quaedam praestigia, per quae inliceret homines ad errorem, et sic factum est ut per traducem antiquitatis commendaretur fallacia et excusaretur turpis inuentio. per consuetudinem enim coepit turpe non uideri, quod turpe erat nam cum dehonestantur aliqui, primo erubescunt; postea uero blandiente consuetudine recedit pudor mutata fronte, praeterea si multos uideat tales. nam quaestus turpitudinis tunc est, quando hi, qui nobiles
Abbreviated transcription (Latin):
plenas accedente quodam cũ gladio ⁊ irrũ¬
pente intestina supradc̃a. qui se lib̾atorem
appellet. Sunt ⁊ altera mhonestiora. Ecce
qͣntis modis turpiter illuduntur qui se
sapientes appellant. S quia hec ĩ denebris
patunit᷑ putant posse nesciri. Ista enim
om̃ia que a malis ⁊ turpib muenta ⁊ or¬
dinata sunt in occulto: sc̃a xp̃iana fides ꝓ¬
didit ⁊ detexit. p̾dicata enĩ fideꝯsiolintes
qui audiebant quid bom ⁊ scĩtatis publice
ꝓmitt̾et᷑ ꝯtulerunt se ad fidem occulta illa
inhonesta ⁊ turpia relinquentes. ⁊ qͥmõ
ꝑ ignoranciam illisi sunt confitent es.
tunc eñ iam p̾dem om̃s in hos ꝓpe uͥtebant᷑
errore. ⁊ iccͥco sibi prudentes iudebant᷑: quia
qui respond̾et nõ erat. Nam qmqͣm om̃es
errarent sub imo fallacie noĩe ydolatrie:
imusqͥsq tamẽ uxta mores suos ⁊ ꝯu̾satõ¬
nem ordinauit culturam. ut unus error di¬

Expanded text:
plenas accedente quodam cum gladio et inrumplenas accedente quodam cum gladio et inrumpente intestina supra dicta, qui se liberatorem appellet. Sunt et cetera inhonestiora. ecce quantis modis turpiter inluduntur, qui se sapientes appellant! sed quia haec in tenebris patiuntur, putant posse nesciri. ista enim omnia, quae a malis et turpibus inuenta et ordinata sunt in occulto, sancta Christiana fides prodidit et detexit. praedicata enim fide considerantes qui audiebant, quid boni et sanctitatis publice promitteretur, contulerunt se ad fidem occulta illa inhonesta et turpia relinquentes et quo modo per ignorantiam inlusi sunt confitentes. tunc enim iam pridem omnes prope in hoc uertebantur errore et idcirco sibi prudentes uidebantur, quia qui reprehenderet non erat. nam quamquam omnes errarent sub uno fallaciae nomine, idolatriae unus quisque tamen iuxta mores suos et conuersationem ordinauit culturam, ut unus error di
Abbreviated transcription (Latin):
dicare. in eos qui ꝯseruis suis dñi ⁊ dei nom̃ ⁊ głam
ꝑtierunt. Dehinc ꝯsid̾e̾ntur p̾cepta. Lex
nr̃a quos stultos uocant antistites ⁊ minis.¬
tros sine crimine scõs ⁊ irrep̾hensibiles
p̾cipit ordinari. Eꝯtra añt paganoꝵ tra¬
ditõ antistites ⁊ ministros ydones sibi esse
nõ pone: nisi ex uiris tͣnffigurent᷑ in femi¬
nas. ut licent̾ ⁊ puplice muliebria patiã¬
tur. ⁊ discussis in aqua inhoneste crimbus
mollem quassatamq nocem ⁊ turpẽ emit.¬
tant. qd̃ si puplice facerent: ab om̃i ppło̾
lapidarent᷑. ⁊ cinocefalus ille qui nutabũ¬
dus ꝑ om̃ia se ctunifert loca querens mẽ¬
bra adult̾io siuiis uiru sidis. ꝙo Ecce quib
ministris siueipagistris pagani prudẽcie
lantur. alii aũt sicut ales alas ꝑcutunt
uocem coracis imitantes. alt̾i u̾o leonum
more fremũt. alii aut ligatis mambus
intestinis pussinis ꝓiciuintꝰ suꝑ foueas aqͣ

Expanded text:
dicare in eos, qui conseruis suis domini dei nomen et gloriam dicare in eos, qui conseruis suis domini dei nomen et gloriam partierunt. Dehinc considerentur praecepta. lex nostra, quos stultos uocant, antestites et ministros sine crimine sanctos et inreprehensibiles praecipit ordinari; e contra autem paganorum traditio antestites et ministros idoneos sibi esse non posse, nisi . ei uiris transfigurentur in feminas, ut licenter et publice muliebria patiantur et discussis in aqua inhoneste crinibus mollem quassatamque uocem et turpem emittant. quod si publice facerent, ab omni populo lapidarentur. et Cynocefalus ille, qui nutabundus per omnia se circumfert loca quaerens membra adulteri Osiris, uiri Isidis: ecce quibus ministris sine magistris pagani prudentiaelantur. alii autem sicut ales alas percutiunt uocem coracis imitantes; alteri uero leonum more fremunt; alii autem ligatis manibus intestinis pullinis proiciuntur super foueas aqua
Abbreviated transcription (Latin):
destant᷑. xp̃iani aut ut pote pauꝑes quos
stultos uocant noũ deum colũt in mistlo
ex quo sunt om̃ia. ne aliquid quod ⁊ eo
ꝯditu est uenerant᷑. Ip̃e enĩ solum suffic̾e̾ sͥ
⁊ habundare sciunt ad salutem. Non ignorã¬
des quia si głiam ⁊ nomen eiꝰ aliis deput aue¬
rint offendent enm. qr millus imꝑator ꝓmͣ¬
tit ut nomine eiꝰ tribuni ⁊ comites adorent᷑.
Confantur mĩc leges ut ideatur ubi sit pͥ¬
dencia. qui creatorem colit aut qͥ creaturã.
qui dñm aut qui seruos. põt fieri ut in a¬
liqua domo p̾ter unũ alius dñs appeliatur.
ut pagani litus forensib instructi qui sibi
prudentes uident᷑ in uno mundo ab uno deo
ꝯdito młtos deos deasq uen̾antur. ꝓcura¬
tores enĩ ⁊ actores mundi dm̃ ⁊ dei nomine
nũcuparunt. cũ inꝑpuidi detegantur. Illud
aũt asserere qd̃ ꝑniciem ꝑiat: inpuidi est.
⁊ stulti. qm̃ ncͣce est dm̃ iniuriam suam uĩ¬

Expanded text:
testantur. Christiani autem, utpote pauperes, quos testantur. Christiani autem, utpote pauperes, quos stultos uocant, unum deum colunt in mysterio, ex quo sunt omnia, nec aliquid, quod ab eo conditum est, uenerantur. ipsum enim solum sufficere sibi et abundare sciunt ad salutem non ignorantes quia. si gloriam et nomen eius aliis deputauerint, offendent eum, quia nullus imperator permittit ut nomine eius tribuni et comites adorentur. Conferantur nunc leges, ut uideatur ubi sit prudentia: qui creatorem colit aut qui creaturam, qui dominum aut qui seruos? potest fieri ut in aliqua domo praeter unum alius dominus appelletur, ut pagani litteris forensibus instructi, qui sibi prudentes uidentur, in uno mundo ab uno deo condito multos deos deasque uenerantur. procuratores enim et actores mundi domini et dei nomine nuncuparunt, cum inprouidi detegantur. illud autem asserere, quod perniciem pariat, inprouidi est et stulti, quoniam necesse est deum iniuriam suam uin
Abbreviated transcription (Latin):
dencia ubi ⁊ ep̾hensio nuła est nram aũt
legem stultam dicunt: ut ꝓhibeant ab ea.
s sublatis nõib prudencie ⁊ stulticia ⁊ sub¬
mota om̃i inuidia. ꝙͣ parit defensio ambaꝵ
paratũ ip̃e leges int̾ se ꝯfligant. ut appa¬
reat ubi sit prudencia ⁊ ubi stulticia.
Q p̾sente signo crucis obimitescit pagani¬
tas. ⁊ si adẽ ꝙͣ uocant stultũ prudencia
illa sacra illoꝵ respondere non audent. re¬
pͥmitꝰ exta illorũ ⁊ occultatꝰ reu̾encia xp̃i¬
ane maiestatis. Magna res ut illa n qmͣ
uocant prudenciam metuat illam qmͣ
appellant stulticiam. Confamus mĩc teno¬
rem legen pagam deos deasq colere se
eciam litt̾is ꝓfitent᷑. ⁊ uerum est. quod
dicunt. qr ⁊ masculos colunt ⁊ femmas.
Ianus enĩ ⁊ saturnus ⁊ iouis ⁊ m̾curnis
⁊ apolło. ⁊ ceti. Item inm̾ua ⁊ ysis ⁊ fluxilla
⁊ uenus. ⁊ flora meretͥx cũ cet̾is. dii deeq
sicut hystorie tam grecoꝵ qmͣ romanoꝵ

Expanded text:
dentia, reprehensio nulla est. nostram autem dentia, reprehensio nulla est. nostram autem legem stultam dicunt, ut prohibeant ab ea. sed sublatis nominibus prudentiae et stultitiae et submota omni inuidia, quam parit defensio ambarum partium, ipsae leges inter se confligant, ut appareat ubi sit prudentia et ubi stultitia. sed praesente signo crucis obmute- scit paganitas et, si adest, quam uocant stultum, prudentia illa, saera illorum respondere non audent; reprimitur enim exta illorum et occultatur reuerentia Christianae maiestatis. magna res, ut illa, quam uocant prudentiam, metuat illam, quam appellant stultitiam. Conferamus nunc tenorem legum. pagani deos deasque colere se etiam literis profitentur; et uerum est quod dicunt, quia et masculos colunt et feminas. Ianus enim et Saturnus, Iouis et Mercurius et Apollo et ceteri, item Minerua et Isis. et Frui illa et Uenus et Flora meretrix cum ceteris dii deaeque sunt, sicut historiae tam Graecorum quam Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
digni sint ministri suꝑstitõnis illoꝵ. Nũquid
accusari põt huiꝰ. quẽ lex facit talem. Ideo
eiũ amisso uiri ⁊ actu ⁊ hĩtu in mulierem
tͣnfformatur: ut licent̾ muliebͥa patiatur.
que gͦ putant᷑ ẽẽ mist̾ia ubi de honesto in¬
honestũ fit: ⁊ de incorrupto corruptum : cũ
hic fit uere cultus religionis. ut de turpib
honestos faciat. ⁊ de indisciplinatis modes¬
tos. Quomͦ cultores eius emuli possunt ẽẽ
bone uite : qnͣdo mist̾ia legis eoꝵ sine cinedit
celebͣri nõ possunt. Si gͦ lex eoꝵ hiis delec¬
tatur : pccõr erit ⁊ stultꝰ: quisquis nõ fu̾it
talis. Idãq stultos nos appellant. Colentes
enĩ hec turpia prudentes ab hiis uidicant᷑
euitante ᷤᷤ aũt ⁊ fugientes stulti. qd̾ quidẽ
callide ⁊ astute ab ip̃is uidetur aptatum.
Icͥtto enĩ legi sue applicant nom̃ prudencie:
ut ꝯtegant rep̾hensibilia eius quia pru¬

Expanded text:
digni sint ministri superstitionis illorum. numquid digni sint ministri superstitionis illorum. numquid accusari potest huius modi, quem lex facit talem? ideo enim amisso uiri et actu et habitu in mulierem transformatur, ut licenter muliebria patiatur. Quae ergo putantur esse mysteria, ubi dehonesto inhonestum fit et de incorrupto corruptum, cum hic sit uere cultus reli. gionis, ut de turpibus honestos faciat et de indisciplinatis modestos? quo modo cultores eius aemuli possunt esse bonae uitae, quando mysteria legis eorum sine cinedis celebrari non possunt? si ergo lex eorum his delectatur, peccator erit et stultus quisquis non fuerit tatis. ideoque stultos nos appellant. colentes enim haec turpia prudentes ab his iudicantur, euitantes autem et fugientes stulti. quod quidem callide et astute ab ipsis uidetur aptatum. idcirco enim legi suae adplicant nomen prudentiae, ut contegant reprehensibilia eius, quia, ubi pru
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ honestum scccur: publicari nõ tiaet᷑
Ilud aũt qd̾ turpe et in honestũ est ꝓhibẽ¬
te pudore nõ põt publicari. Qmͣobrem
pagami mist̾ia sua in tenebris celebnͣt.
uel in eo pͣdentes. erubestunt enĩ palam
iłludit᷑. pia eñ que illic uice legis agũt
nolĩt manfestarine aͥ pͥdẽtet se ducũt
hebetes hiis uideant᷑ quos stultos appellant.
S ne forte hinc illis stulti uideam᷑ quia lex
np̾ia castitatem miscdi̾am contmnenciã p̾dica
apud ilłos enĩ hec srulta sunt. qr om̃is bonꝰ
maslo malus est. ⁊ prudens stulto insensatꝰ
est. Nam in tantũ castitatem execrantur
ut eciam cinedis delectant᷑. magist̾io eoꝵ
subiecti. qui nsi tales fuerint ydonei non
erinit ip̃i si dicendũ est religioni. ꝓpt̾ea enĩ
abscinduitꝰ᷑ ⁊ hĩtũ ĩmutant. ut de uiris
quasi femine fiant. ⁊ contͣ naturã sb̾iecti
muliebria patiantꝰ. ut tunc demũ apti et

Expanded text:
quod honestum scitur, publicari non timetur; quod honestum scitur, publicari non timetur; illud autem, quod turpe et inhonestum est, prohibente pudore non potest publicari. quam ob rem pagani mysteria sua in tenebris celebrant, uel in eo prudentes. erubescunt enim palam inludi; turpia enim, quae illic uice legis aguntur, nolunt manifestari, ne qui. prudentes se dicunt hebetes his uideantur, quos stultos appellant. Sed M forte hinc illis stulti uideamur, quia lex nostra castitatem, misericordiam, continentiam praedicat. apud illos enim hace stulta sunt, quia omnis bonus malo malus est et prudens stulto insensatus est. nam in tantum castitatem exsecrantur, ut etiam cinedis delectentur magisterio eorum subiecti, qui nisi tales fuerint, idonei BOA erant ipsi, si dicendum est,. religioni. propterea enim absciduntur et habitum inmutant, ut de uiris quasi feminae fiant et contra naturam subiecti muliebria patiantur, ut tunc demum apti et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pcõis suis cruciari in hac ꝑte minime se
reos ẽẽ defendent in hoc cyĩ retorquẽtes.
quib  nõ mandassent ut deos illos colere
ceperunt. Igit᷑ quo pudore fidem nr̾am re¬
p̃hendendam aut ridendam putant. quoꝵ
centis. ego sum dens: ⁊ nõ est alius pͥt̾ me.
Qd̾ si nudis uerbis diceret: nõ erat ei cre¬
dendum ne siłes paganis uideremur. qui
nulla deoꝵ suoꝵ signa maiestatis uidentes
colere eos ceꝑunt. ⁊ qd̾ penis eit in hones¬
tetur. pia enĩ illic agunt᷑ que pudoris
est reuelare. ⁊ prudentes se appellant.
quia de lege sua sicut asamarda illu¬
dintur. Porro aũt deus nr̃ teste uirtute
coli se mandaint. ⁊ ut nichil suspicõnis
relinq̃ret: legem ip̃am honestam ⁊ scãm
⁊ ut dõ dignũ est tradidit. Nos uero qui
stulti a paganis dicim᷑ deo nr̾o nõ credi¬
uissemus. Hinc est unde nichil apud nos
in tenebris nichil occulte gerit᷑. Om̃e emĩ

Expanded text:
pro peccatis suis cruciari, in hac parte minime se pro peccatis suis cruciari, in hac parte minime se reos esse defendent in hos crimen hoc retorquentes, quibus cum non mandassent, ut deos illos colere coeperunt. Igitur quo pudore fidem nostram reprehendendam aut ridendam putant, quorucentis: ego sum deus et non est alius praeter me? quod si nudis uerbis diceret, non erat ei credendum, ne similes paganis uideremur, qui nulla deorum suorum signa maiestatis uidentes colere eos coeperunt et, quod peius est, inhoneste. turpia enim illic aguntur, quae pudoris est reuelare, et prudentes se appellant, quia lege sua sicut a samardaco inluduntur. Porro autem deus noster teste uirtute coli se mandauit et, ut nihil suspicionis relinqueret, legem ipsam honestam et sanctam et, ut deo dignum est, tradidit. nos uero, qui stulti a paganis dicimur, deo nostro non crediuissemus.. Hinc est unde nihil apud nos in tenebris, nihil occulte geritur. omne enim,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ eciam ip̃m magnũ ⁊ sũmũ fatentꝰ et
negligunt eum. Si enĩ fieri debet ab illo mã¬
dari oꝑtint qui auctor eoꝵ dicitꝰ᷑. Si aũt ab illo¬
mandatũ nõ esb: p̾sũptõ est. ⁊ ad penam
ꝓficiet nõ ad p̾miũ. qr ad ꝯtumeliam ꝑti¬
net conditoris. ut ꝯtempto dño colantur
serui. ⁊ sp̾co imꝑatore adorentur comites.
Quom᷑ istud impunitũ erit qd̾ eciam in hcͣ
unta uindicari ⁊ quidem acermnꝰ indeamꝰ
S forte ab hiis ip̃is elem̃tis dicant manda¬
tũ ostendẽt alicui p̾ceptum. legant aliqũ
aliquid illos locutos quos si nõ ostendunt qͥ
pena digni sunt qui auctores p̾sũpte ⁊ cõ¬
ficte religionis detegiunt᷑. Libera sunt ex
hac impietate elementa. Ip̃a enĩ lumina¬
ria mundi accusabant illos apud iudicem
deum. quia in hac consilii uanitate mĩme
se auctores ostendunt. Silr̾ ⁊ illi quos cũ
constet hoĩes fuisse nuĩcupant cũ ceꝑint

Expanded text:
quem etiam ipsi magnum et summum fatentur, et quem etiam ipsi magnum et summum fatentur, et negligunt eum. Si enim fieri debet, ab illo mandari oportuit, qui auctor eorum dicitur. Si aumandatum non est, praesumptio est et ad poenam proficiet, non ad praemium, quia ad contumeliam pertinet conditoris, ut contempto domino colantur serui et spreto imperatore adorentur comites. quo modo istud inpunitum erit, quod etiam in hac uita uindicari, et quidem acerbius, uideamus? Sed forte ab his ipsis elementis dicant mandatum. ostendant alicubi praeceptum, legant aliquando aliquid illos locutos. quod si non ostendunt, qua poena digni sunt, qui auctores praesumptae et confictae religionis deteguntur? libera sunt ex hac impietate elementa. ipsa enim luminaria mundi accusabunt illos aput iudicem deum, quia in hac consilii uanitate minime se auctores ostendunt. similiter et illi, quos, cum constet homines fuisse, deos nuncupant, cum coeperint
Abbreviated transcription (Latin):
debeat eẽ hõib. ac ꝑ hoc uana ⁊ inams
assertõ est. quicqͥd enĩ sine deo est stabile
eẽ nõ põt. Mamfesta em̃ ẽẽ que dico ꝓbant
libri eoꝵ in quib nichil diumũ nichil dõ
iubente legitur ꝯstitictũ. s singłos uiros pp̃
quaidam causas diu̾sa asserut institunte
nimimũ sacrificia. ⁊ hos qui nulliꝰ meriti
uide̾nt᷑ ut que staturant digne statuisse
ꝓbarent. Qñ gͦ quos deosapellant nicħ
hoꝵ mandaie legunt᷑. qua auctoritate
hnĩ faciũt. aut accepto ferri putatnt
qd̾ nõ ꝓbant mandatum. cũ si eciam
mandatũ ꝓbaretͣ: examinandũ pͥus fu¬
erat si dignũ eẽt. aut debitũ hnis obedire
quoꝵ milla agna aut ꝓdigia ad ꝯmenda¬
tõnem dunutatis in rebus gestis existe.¬
rent. S solent ab hiis exclusi ad elem̃ta
ꝯfugͥe. dicentes hec recolere quoꝵ gub̾¬
nacdłis regit᷑ inta hũana. a quib ũ supͤ¬
reqͥrmmꝰ si mandatum est aut ussum a deo

Expanded text:
debeat esse hominibus: ac per hoc vana et inanis debeat esse hominibus: ac per hoc vana et inanis adsertio est. quicquid enim sine deo est, stabile esse non potest. manifesta enim esse quae dico probant libri eorum, in quibus nihil diuinum, nihil deo iubente legitur constitutum, sed singulos uiros propter quas- . dam causas diuersa adserunt instituisse numinum sacrificia, et hos, qui nullius meriti uiderentur, ut quae statuerant digne statuisse probarentur. quando ergo quos deos appellant nihil horum mandasse leguntur, qua auctoritate hi faciunt aut accepto ferri putant, quod non probant mandatum, cum, si etiam mandatum probaretur, examinandum prius fuerat, si dignum equorum nulla signa, aut prodigia, ad commendationem divinitatis in rebus gestis existerent? Sed solent ab his exclusi ad elementa confugere, dicentes haec se colere quorum gubernaculis regitur vita humana. A quibus, ut suprimus si mandatum est aut jussum a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiectus emĩ de celis ꝯfugit ad t̾ras. ut me¬
ditatam deitatem in suꝑnis expleret in¬
suꝑiorib. Unde dicit apłus. ita ut ĩ templo
dei sedeat ostendens se quasi sit deus. qͦ quo
em̃ todo desidiũ sinim implere uult et
dãpnari. furor enĩ plemis mimis putat
eẽ dampnari: qmͣ nõ explere aiuiditatẽ
erporis. adu̾sus paganos . cxi. coccetꝰ
ua rõne pagam adu̾sus nos audeant
ꝯgredi. aut fidem nr̃am impugnare
de putent. absolutum ẽẽ nõ uideo. Ciuppe
cũ milla hẽant assertõnum suaꝵ docim̃¬
ta suꝑstitionis sue dicam qmͣ religionis.
NIam que cauta nõ hñt ꝓferunt ut ip̃i
potuis nouaꝵ rerum auctores ⁊ defen¬
sores hẽantur. pͥmo em̃ in loco deos se asse¬
runt colere quoꝵ nulla insignia nulla dãt
testimonia. Illos em̃ deos appellant. qui se
ausi nõ sunt hoc noĩe nũcupare. homines
deoꝵ auctores hẽantur cum deus auctor

Expanded text:
proiectus enim de caelis confugit ad terras, ut meproiectus enim de caelis confugit ad terras, ut meditatam deitatem in suerioribus. Unde dicit Apostolus: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens sese quasi sit Deus . Quoquo enim modo desiderium suum implere vult et damnari: furore enim plenus minus putat esse damnari, quam non explere aviditatem erroris. ADVERSUS PAGANOS. CXIV. --Qua ratione Pagani adversus nos audeant congredi, aut fidem nostram impugnare, se autem putent absolutos esse, non video. Quippe cum nulla habeant assertionum suarum documenta, superstitionis suae magis dicam quam religionis. Nam quae cauta non habent, proferunt, ut ipsi potius novarum rerum auctores et defensores habeantur. Primo enim in loco deos se asserunt colere: quorum nulla insignia, nulla dant testimonia. Illos enim deos appellant, qui se ausi non sunt hoc nomine nuncupare, ut homines auctores deorum habeantur, cum Deus auctor
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitꝰ enĩ eis. tollite portas pͥncipes ur̃i ⁊
eleuamini porte et̾nales ⁊ introibit rex
głe. nsi emĩ dollatur error de mentibus
increduloꝵ : nõ pot̾unt susdiꝑe fidẽ uniꝰ
dei in xp̃o. hoc enĩ edocentur. ⁊ sublatis
portis ꝑ qͣs itꝰ ad mortẽ scdm q̃ sũt ꝑfidia
a dyabolo cepta suscipiant fidei sa cmenta
per que itur ad uitam. Ista sut enin que
significat in et̾nalib portis. qr ueritas fi¬
dei et̾nitas est. ꝑfidia antem temꝑalis est.
qr mendaciũ adm̃uentõ dẏaboli est. dyabolus
eñ ceptam p̾uaricatõnem in celis semina¬
uit in t̾ris młtoꝵ deoꝵ suadens culturam
int̾ quos pͥncipatum hẽret. caput em̃ et
pͥncipiũ uoliit eẽ cet̾oꝵ. qd̾ nõ ei debebat᷑
s saluatori unde ꝑsequit᷑ eum usq ad ter¬
ram. ut ꝯpͥmens eum ostendat erroris eiꝰ
p̃naricatõnem mamfestata in seuerita¬
te. Unde dcm̃ est. ueritas de t̾ra orta est.

Expanded text:
dicitur enim eis: tollite portas principis uestri et dicitur enim eis: tollite portas principis uestri et eleuamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. nisi enim tollatur error de mentibus incredulorum, non poterunt suscipere fidem unius dei in Christo. hoc enim edocentur, ut sublatis portis, per quas itur ad mortem secundam, quae sunt perfidia a diabolo coepta, suscipiant fidei sacramenta, per quae itur ad uitam. ista sunt enim, quae significat in aeternalibus portis, quia ueritas fidei aeternitas est, perfidia autem temporalis eat, quia mendacium adinuentio diaboli est. diabolus enim coeptam praeuaricationem in caelis , seminauit in terris multorum deorum suadens culturam, inter quos principatum haberet. caput enim et principium uoluit esse ceterorum, quod non ei debebatur, sed saluatori. unde persequitur eum usque ad terram, ut conprimens eum ostendat erroris eius praeuaricationem manifestata in se ueritate. unde dictum est: ueritas de terra orta est.
Abbreviated transcription (Latin):
est. nõ natura s ordĩe. ad hanc gͦ causã
agendam nõ aliũ oꝑtuit uenire nisi xp̃ii
bolum uenit: s ⁊ maiifestare se ip̃m oĩ
creature. ut reꝓbata ꝑsona dỹaboli hũc
ẽẽ cognosd̾ent cuiꝰ pͥncipatũ ⁊ potestatẽ
p̾sũꝑserat sathanas. ⁊ de cedo cognita
ueritate relinquerent errorem. ꝓ cer
de deo sit ⁊ caput siune pͥncipiũ eoꝵ. om̃i¬
ur qui in celo sunt siue i tr̾a. qui a
nͥtute ⁊ potencia quassiꝑauit tiramnũ
sathanam mainfestatus est ip̃e esse cuiꝰ
imꝑiũ p̾sũpserat impuis dyabolus qui
est sathanas. dum enĩ uult imque deus
dici ut dominaret᷑ potenciis spiritalib.
unde increpatur a ꝓphã dicente. tu enĩ
inquit dixisti in corde tuo ponam sedem
meam in mibib ⁊ ero siłic altissimo. mł¬
dos decepit quoꝵ ꝯspicione pͥnceps erroris
est fcũs. qui in psalmo ꝯmouentur ut re¬
icientes mendaciũ suscipiant u̾tatem.

Expanded text:
est non natura, sed ordine. Ad hanc ergo causam est non natura, sed ordine. Ad hanc ergo causam agendam non alium oportuit uenire nisi Christbolum uenit, sed et manifestare se ipsum omni creaturae, ut reprobata persona diaboli hunc esse cognoscerent, cuius principatum et maiestatem praesumserat satanas, et de cetero cognita ueritate relinquerent errorem pro cerde deo sit et caput siue principium eorum omnium, quae in caelo sunt siue in terra, quia uirtute et potentia, qua superauit tyrannum satanan, manifestatus est ipse esse, cuius imperium praesumserat impius diabolus, qui est satanas. Dum enim uult inique deus dici, ut dominaretur potentiis spiritalibus — unde increpatur a profeta dicente: tu enim, inquit, dixisti incordetuo:ponam aedem meaminnubibus et ero similis altissimo —, multos decepit, quorum conspiratione princeps erroris est factus, qui in psalmo commonentur, ut reicientes mendacium suscipiant ueritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
rõni. Seruũ eñ ꝯtͣ dauid regem reuelã¬
tem ioab cũ sernus eiꝰ misus est ꝑsequi ⁊
trucidare. ⁊ ꝯtra absalon in pr̃em impnĩ
serus muĩcta res est. qͣnto mag̃ ad tiran¬
indẽ dyaboli uincendam scĩ angłi unius de
młtis suffecerat efficacia. quippe cũ legamꝰ.
qr repugnans ꝯtͣ michael archangłm ꝑ du¬
rari nõ pot̾at. s ꝓiectus in terram est.
hec gͦ metũ sepe repugnans hoc solum sci¬
ebam. qr ideo ip̃e a pr̃e missus est ne ad in
erat nõ enĩ satiffiebat ad tam magnam
⁊ admirabilem cãm. nͥ et aliud cõp̾hen¬
deret᷑ mod ꝓficet ad archanũ intellm.
Sic stm̃ est ut amini adu̾terem cansam
hoc popostisse ut hic ueniret qui uenit.
Ip̃m enĩ enĩ ratõ tangebat ut ad eum
ꝯpͥmendũ ueniret qui dignitatem eius
⁊ meritũ usurpasset. post dm̃ enĩ pr̾em
dẏabolus deus dici uoluit. qd ⁊̃ nũc usq cõ¬
tendit. cum utiq nõ illum res ꝯtingeret
s eẽt hoc filii dei. qui post pr̃em deum scd̾t

Expanded text:
oni. Servum enim contra David regem rebellantem, Joab conservus ejus missus est persequi et trucidare, et contra Absalon in patrem impium servis injuncta res est : quanto magis et tyrannidem diaboli vincendam unius de multis suffecerat efficacia; quippe cum legamus quia repugnans contra Michael archangelum perdurare non potuit, sed projectus in terram est ? Hoc ergo mecum saepe reputans, hoc solum sciebam, quia ideo ipse a Patre missus est, ne ad inerat. Non enim satisfaciebat ad tam magnam et admirabilem causam, nisi et aliud comprehenderetur, quod proficeret ad arcanum intellectum. sic factum est, ut animaduerterem causam hoc poposcisse, ut hic ueniret qui uenit. ipsum enim ratio tangebat, ut ad eum conprimendum ueniret, qui dignitatem eius et meritum usurpasset. post deum enim patrem diabolus deus dici uoluit, quod etiam nunc usque contendit, cum utique non illum res contingeret, sed esset hoc filii dei, qui post patrem deum secundus
Abbreviated transcription (Latin):
fatuum sal. sit lucerna sine igniculo. sit nõ
nat cetus non accendit extinctus tuautẽ
cum conditum ab eo cibum deuores cur i¬
sulsum argius conditorem. Quaniobrem¬
buas cuus baptisma ꝑbas: aut reꝑbes cuis
baptisma qm̃ non putes sacerdotem. Neq
icum penitentem per manus impõnẽ inno¬
tre et filio et spũ scõbaptitatus homo tem

Expanded text:
atum sal, sit lucerna sine igniculo, sit oculnet caecus, non accendat exstinctus. Tu autem cum conditum ab eo cibum devores, cur insulsum arguis conditorem? De ignicbuas, cujus baptisma probas: aut reprobes ejus baptisma, quem non existimas sacerdotem. Nequeicum poenitentem per manus impositionem, et invotre et Filio et Spiritu sancto baptizatus homo, tem
Abbreviated transcription (Latin):
homines sunt. ut ibi pardus et edus. ln¬
pus eragis. Ita hic iusti et pcc̃ores .i.
uasa antea et argentea: cum liueis et
fictilib conmorantur ꝑuolitata ẽ ar
cha i diluuio ꝑiclitatur ect̃a ĩm̃do
Egressus est noc iniueam plantauit et bibẽs
et beatus cyprianus contritos iacus fug̾e
nec bibere de aqua auena. Idcirco hereti¬
corum baptisma repbans: ad stephanũ
tunc comane urb̃ eͦpiscopum qui beato
xit. sed conatus eius frastra fuit. Demq
et nobis maiores nrĩ et illiꝰ sui tradidere
tasma domini corpus assenabatur. Gala¬
tas ab obseruatione legis traductos: apłos
it̾m perturit. Corithios resurrectionem
carnis non credentes plurimis argumen
b fuit die noctuq nuptias faciens obteno
net auditu erubescendos editus sompi¬

Expanded text:
homines sunt. Ut ibi pardus et haedi, lupus et agni: ita et hic et justi et peccatores, id est, vasa aurea et argentea, cum ligneis et fictilibus commorantur. Habuit arca in diluvio, periclitatur Ecclesia in mundo. Egressus Noe vineam plantavit, et bibens est beatus Cyprianus contritos lacus fugere, nec bibere de aqua aliena: et idcirco haereticorum baptisma reprobans, ad Stephanum tunc Romanae urbis episcopum, qui a beato xit, sed conatus ejus frustra fuit. Deniquet nobis majores nostri, et illis sui tradidere tasma Domini corpus asserebatur; Galatas ad observationem Legis traductos, Apostolus iterum parturit; Corinthios resurrectionem carnis non credentes, pluribus argumentdiaconis fuit, die noctuque nuptias faciens, obscoenos et auditu quoque erubescendos coitus somni
Abbreviated transcription (Latin):
eccam dicas sed synagogam uec cłi̾cos dei.
sed creatura et ydolorũ cultores quomodo
in dispari causa eamratione asseris te te¬
n̾i: lucifer̾ dixit. ualenter quidem et fixo gͦ¬
du ei ibi in faciem dimicantem repelł. S
post tergum ced̾is. sed nuda spicuł dorsa ñ
ytegis. Esto quippe apud arrianos ne bapã¬
quia uec remissionem pecõrũ acceꝑint to¬
tum hoc iuctorie mee ꝓficit et argumen¬
torum tuorum palestra michi palmã su¬

Expanded text:
cas esse, sed synagogam; nec clericos Dei, sed creaturae et idolorum cultores, quomodo in dispari causa eamdem asseris rationem te tenere? 10. L. Valenter quidem et fixo gradu me tibi in faciem dimicantem repellis; sed post tergum caederis, et nuda a spiculis dorsa non protegis. Esto quippe apud Arianos ne bapdari, quia necdum remissionem peccatorum acceperint; totum hoc victoriae meae proficit, et argumentorum tuorum palaestra, mihi palmam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽnt iam familiare est eis dicere fcm̃ de ecc̃a
disse quid plura: cum audientium circu¬
lum luminaria iam in plateis accensa sol¬
uerent et inconditam disputationẽ nox
nt in seccetam porticum primo mane c̾o
ꝯuenissent uisum est utriusq sermonem
om̃s ħeretici xp̃iani sunt. lucifãnus dixit ꝙ̾¬
inhereticum dixistͥ cpĩ anũ negasti. Ortodoxi

Expanded text:
et ut jam familiare est eis dicere, factum de Ecclium descendisse. Quid plura? dum audientiam et circulum lumina jam in plateis accensa solverent, et inconditam disputationem nox ut in secretam porticum primo mane conv convenissent, visum est utriusque sermonem omnes haeretici Christiani sint? L. dixit, Quem haereticum dixeris, Christianum negasti. O. dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ut qm̃ in creatoris deuotõne fideles imueni¬
untur. ꝑ p̾uarnatõnem aũt ade corrup¬
tõni ⁊ morti subiecti sunt. pro hac re acci¬
piant a iudice deo ultra qmͣ fuerat con¬
cessum ade. ⁊ in futuro ⁊ głosi sunt et̾
nam hẽant uitam. ⁊ adoptati filii dei
nocentur. ⁊ lucrum sit quia nati sũt.
ex hoc iam reu̾tar ad reliquã ꝑtem le¬
ctõnis. cum positus esset homo ĩ ꝑaduo
autẽ unde denoscitur bomim ⁊ malum
nõ ederis ex eo. om̃ia ligna que memorat
fructuum sunt ad edendũ creatoꝵ. demq
uno noĩe ligna dicut᷑. s uaria intelligũ¬
tur in frnctib. om̃ia tñ sunt ligna. ⁊ e
dendi unũ est gemis qͣmius diu̾sa sunt
que edant᷑. cum emĩ młta fructuũ ligna
creasset hõĩ ad edendũ sicut dixi de uno
ligno edi ꝓhibint. ut reu̾enciam creato¬
ris ex aliqua ꝑte hẽrent. qui om̃ia in
potestate acceꝑant. dum ima resu̾ata
est arbor. cuiꝰ licenciam nõ hẽrent. ut me¬

Expanded text:
m in creatoris deuotione fideles inueniuntur, per praeuaricationem autem Adae corruptioni subiecti et morti sunt, pro hac re accipiant a iudice deo ultra quam fuerat concessum Adae, ut in futuro et gloriosi sint et aeternam habeant uitam et adoptati filii dei uocentur, ut lucrum sit, quia nati sunt. Ex hoc iam reuertar ad reliquam partem lectionis. cum positus esset homo in paradiso, autem, unde dinoscitur bonum et malum, non edetis ex eo. omnia ligna, quae memorat, fructuum sunt ad edendum creatorum. denique uno nomine ligna dicuntur, sed uaria intelleguntur in fructibus; omnia tamen ligna sunt et edendi unum est genus, quamuis diuersa sunt quae edantur, cum enim multa fructuum ligna creasset homini ad edendum, sicut dixi, de uno ligno edi prohibuit, ut reuerentiam creatoris ex aliqua parte haberent, qui omnia in potestate acceperant, dum una reseruata est arbor, cuius licentiam non haberent, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum est equalitatem hauc de ꝓprieta¬
te natiuitatis descendere: ꝓprium .n. se .i. uer̃
dicens dei filium equalem se faciebat d̾o. hoc ẽ
Unde dicit qui me uidet: iudet et patrem per
id quod s̾stantiui sunt: Qui imum uidet am¬
bos uidet. Sicut .n. ħt pater uitam in semet
ip̃o ita et dedrt filio habere iutam hoc est eqͣ¬
lem sibi pr̃ genuit filium et omĩa que prĩsa
faii sunt et que sunt filii prĩs sunt. et uemo
potest quicquã rapere de manu prĩs neq de
manu filii et sb̾recit. Ego et p̃r unum sumus.
et uerba que inquit loquor uob̾ a meipso
nõ loquor pater autem manens ime ipse
loquitur et opera que facio ip̃e facit. Credi¬
te michi quod ego in patre pater in me. ali¬
ognin pp̃ opera ip̃a credice. quia enĩ gn̾ati¬
o nõ asemet ip̃a est sed ab eo qui genuit. Id¬
cito quicquid facit fcm̃ dicit prĩs sui. hec
om̃ia. illud firmet quia id̾o uerus dicitur
filius dei xp̃c: ut de ip̃o natus credatur alt̾¬

Expanded text:
manifestum est aequalitatem hanc de proprietate natiuitatis descendere? proprium enim se, id est uerum, dicens dei filium aequalem se faciebat deo. Hinc est unde dicit: qui me uidit, uidit et patrem. per id quod enim consubstantiui sunt, qui unum uidet ambos uidet. sicut enim habet pater uitam in semet ipso, sic dedit et filio habere uitam, hoc est aequalem sfilii sunt et quae sunt filii patris sunt: et nemo potest quicquam rapere de manu patris neque de manu filii. et subiecit: ego et pater unum sumus, et: uerba quae, inquit, loquor uobis, a me ipso non loquor, pater autem manens in me ipse loquitur; et opera quae facio ipse facit. credite mihi, quod ego in patre et pater in me; alioquin uel propter opera ipsa credite. quia enim generatio non a semet ipsa est, sed ab eo qui genuit, idcirco quicquid facit, factum dicit patris, ut per haec omnia illud firmetur, quia ideo uerus dicitur filius dei Christus, ut de ipso natus credatur
Abbreviated transcription (Latin):
põt ex sm̃a pccĩ genus intelligi : grande
delicti intelligi. Scimus enĩ eciam alios
hac dampnatos sm̃a cũ sciantur aliter
deliquisse. ⁊ aman enĩ ⁊ sodomite cum
om̃ib siuis ꝑisse nostunt᷑. Ita enĩ ficit
⁊ uius pccĩ rei diu̾sa feriantur sm̃d¬

Expanded text:
sententia peccati genus intelligi? Grande delicti intelligi. Scimus enim alios hac damnatos sententia, cum sciantur aliter deliquisse. Et Amorrhaei et Sodomitae cum omnibus suis periisse noscuntur. Ita enim fit ut et unius peccati rei di
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possimnus aliis dare utam. Rmppe
cũ nec in potestate nr̃a sit eadem uita.
Ile aũt ideo dicit᷑ uitam in se hẽre. quia
potens est inuificare ⁊ creare que uult.
ut sint ⁊ iuuant. ad hoc enĩ natus dr᷑
ut om̃ia possit facere que facit pater.
quia sic ht̃ uitam in se sicut ht̃ ⁊ pat̾.
hoc est om̃ia ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o fecisse. Sic eũ
genuisse ut hẽret in se intam ꝑ qmͣ oĩa
possit facere. nõ quia ip̃e aliud est quͣͣ
uita. s dum hoc põt uita eiꝰ ut ⁊ uiuat
⁊ alia possit creare que uiuant uitam
dr᷑ hẽre in semet ip̃o. Nos em̃ uiuimꝰ.
s nõ hẽmus sic uitam in nobis ip̃is ut ⁊
aliis demꝰ uitam. Quem sensũ ⁊ apłus
paulus memorat int̾ cet̾a dicẽt. qui esb
ymago minsibilis dei pͥmogenitꝰ ante
om̃em creaturam. qm̃ in ip̃o condita
sunt om̃ia in celis ⁊ in terra. iusibilia.

Expanded text:
non possumus aliis dare uitam, quippe non possumus aliis dare uitam, quippe cum nec in potestate nostra sit eadem uita; ille autem ideo dicitur uitam in se habere, quia potens est uiuificare et creare quae uult, ut sint et uiuant. ad hoc enim natus dicitur, ut omnia possit facere quae facit pater, quia sic habet uitam in se sicut habet et pater, hoc est omnia per ipsum et in ipso fecisse, sic eum genuisse, ut haberet in se uitam, per quam omnia possit facere. non quia ipse aliud est quam uita, sed dum hoc potest uita eius, ut et uiuat et alia possit creare quae uiuant, uitam dicitur habere in semet ipso. nos enim uiuimus, sed non habemus sic uitam in nobis ipsis, ut et aliis demus uitam. quem sensum et apostolus Paulus memorat inter cetera dicens: qui est imago inuisibilis dei, primogenitus ante omnem creaturam, quoniam in ipso condita sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia