comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut usq ad manus ira ꝓsiliat: & quo ratio
longius recedit. audacior exsurgat: seq ip¬
sum retinere animus non ual&. quia factꝰ
est potestatis alienȩ. Et eo furor menbra
in ictibꝰ exerc&: quo intus ipsam membroꝵ
dominã. mentẽ. captiuã ten&. Aliqͣndo au-¬
tẽ manus non ererit : sed in maledictionis
iaculo linguã uertit. Fratris namq inte¬
ritũ p̃cibus exposcit: & hoc dm̃ ꝑpetrare
expetit. qͦd ipse ꝑuersus homo facere uel
metuit uel erubescit. Fitq ut uoto & uo¬
ce homicidium ꝑagat: &iam cum alesione
praximi manib cessat. Aliqͦndo ira ꝑturba¬
to animo qͣsi ex iuditio silenciũ indicit: &¬
quo se foras ꝑ linguã non exprimit. intus
deterius ignescit: ut iratus quisq conlocu¬
tionẽ suã ꝓpoimo subtrahat. & nil dicendo.
quam sit a uersus dicat. Et non numquã
hȩc silentii sȩueritas ꝑ disciplinȩ dispensa¬
tionẽ geritur: si tamen sollicite inintimis

Expanded text:
ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exsurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia, factus est potestatis alienae; et eo furor membra foras in ictibus exercet, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis jaculum linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit, et hoc Deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit, vel erubescit. Fitque ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a laesione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo, quasi ex judicio silentium indicit; et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterius ignescit, ut iratus quisque collocutionem suam proximo subtrahat, et nihil dicendo, quam sit aversus dicat. Et nonnunquam haec silentii severitas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis
Abbreviated transcription (Latin):
menti iracundia confusionis tenebras incu-¬
tit. huic d̾s radium suȩ cognitionis abscon¬
dit. Per ir̃a: scĩ sp̃s splendor excludit᷑. Quo¬
⁊ contra iuxta uetustã translationẽ scriptũ¬
⁊ est. suꝑ quem requiescit sp̃s m̃s. nisi suꝑ
humilẽ. & quietũ. & trementẽ. sermones me¬
os Cũ enĩ humilẽ dicer&: quietũ ꝓtinꝰ
ad iunx̾it. Si ergo srã quietẽ mentĩs subtra¬
hit. suã scõ sp̃ui habitationẽ claudit. Cuius
recessione animus uacuus. ad aꝑtam mox ĩ¬
saniã ducit᷑: & usq ad suꝑficiem ab intimo
cogitationũ fundamento dissipat᷑. Nam irȩ
suȩ stimulis accensũ cor: palpitat: corpus
tremit. Lingua se prepedit: facies ignescit.
Exasperantur oculi : & nequaquã recognos.¬
cunt᷑ noti. Ore quidẽ clamorẽ format: sed
sensus quid loquit᷑ ignorat. In quo itaq
iste ab abrepticiis longe est: qui actionis
suȩ conscius non est.Unde fit plerũq

Expanded text:
menti iracundae confusionis tenebras incumenti iracundae confusionis tenebras incutit, huic deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti spiritus splendor excluditur, quo contra iuxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facexasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus quid loquatur ignorat. In quo itaque iste ab arreptitiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
cia teneri uideat᷑. Sicut scriptũ est: ira ꝑdit
&iam prudentes. Quia scilic& confusus
animus: nequaquã expl& &iam siquid in-¬
tellegere prudenter ual&. Per iram iusti¬
cia relinquit᷑: sicut scriptũ est. Ira uiri: ius¬
ticiã di non oꝑat᷑. Quia dũ ꝑturbata mens
iudiciũ suȩ rationis ex asperat: om̃e quod
furor suggerit rectũ putat. Per irã grã
uitȩ socialis amittitur. sicut scriptũ est.
Noli esse assiduus cũ homine iracundo: ne
discas semitas eiꝰ. & sumas scandalũ animȩ
tuȩ. Quia qui se exhumana ratione non
temperat: necesse est ut bestialiter solus
uiuat. Per ir̃a concordia rũpit᷑: sicut scrip¬
tũ est. Uir animosus parit rixas: & uir
iracundus effodit peccata. Iracundus qͥppe
peccata effodit: qͥa &iam malos qͦs in caute
ad discordiã ꝓuocat peiores facit. Per iram
lux ueritatis amittitur: sicut scriptũ est.
Sol non occidat suꝑ iracundiã urãm: qͥa cuiꝰ

Expanded text:
tia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit tia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes, quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiamsi quid intellegere prudenter valet. Per iram iustitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
nĩmirũ sentencia uera ess&: si in lata con¬
tra tanti uiri pacienciam non fuissae. Sed
nos pensemus qͦd dicit᷑. quãuis ab auditortᷤ
sui uirtute relidat᷑: ut ostendamꝰ quã rec¬
tũ est qͦd ꝓmit᷑. si non inbeato iob ĩiuste
ꝓmeretur. Cũ scriptũ sit tu autẽ dñe cũ
tranqͥllitate iudicas: sciendũ nobis magno¬
pere est. qͥa quociens turbulentos motus
animi. sub mansuetudinis uirtute restrin.¬
gimus: redire ad similitudinẽ conditoris
conamur. Nã cũ tranquillitatẽ mentis ira
diuerberat. dilaniatã quodãmodo scissãq
ꝑturbat: ut sibim&eipsi non congruat. ac
uim intimȩ similitudinis amittat. Qnta
dũ mansuetudo amittitur. suꝑnę imaginis
similitudo uiciatur. Per iram sapiencia ꝑdit᷑:
ut quid quoue ordine agendum sit. om̃ino¬
nesciatur. sicut scriptũ est. Ira. insinu stul¬¬
ti requiescit. Quia nimirũ intelligenciȩ
lucẽ subtrahit: cũ mentẽ ꝑ mouendo con-¬
fundit. Per iram uita amittit᷑ : & si sapien¬

Expanded text:
nimirum sententia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vetdum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omnesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit, quia nimirum intellegentię lucem subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi sapien
Abbreviated transcription (Latin):
se negociis scłaribus: ut ei placeat cui se
Uacate & uidete: qm̃ ego sũ dñs. Quia
igitur nequaquã noticia interna conci¬
pitur. nisi ab externa implicatione cesset᷑:
recte nunc uerbi absconditi & diuini
susurrii tẽpꝰ exprimit᷑. cũ dicit᷑. In horro¬
re uisionis nocturne: qͣndo sol& sopor
occupare homines. Quia nimirũ mens nr̃a
nullomꝰ ad uĩ intimȩ contemplationis ra-¬
pit᷑: nisi studiose prius a terrenoꝵ deside¬
rioꝵ tumultu sopiat᷑. Sed humanꝰ animus
quadã suȩ contẽplationis machina suble¬
uatus: quõ suꝑ se altiora conspicit. eõ inse¬
maeipsõ terribilius contremiscit. Vnde &

Expanded text:
se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tyrannidi in licita cogitando famuletur.
Sc̃i autẽ uiri. qͥa amundi oꝑib non tor¬
pore sed uirtute sopiuntur: laboriosius
dormiunt. quã uigilare potuerunt. Quia
ĩ eo qͦd actiones huiꝰ scł̃i deserentes supe¬
rant. robusto conflictu cotidie contra se¬
ma&eipsos pugnant: ne mens ꝑ neglegenciã
torpeat. ne sub acta ocio addesideria
inmunda frigescat. ne in ipsis bonis desr¬
deriis plus iusto inferueat: ne sub discre¬
tionis specie sibim& parcendo. aꝑfectio¬
ne languescat. Agit hȩc. & ab huius mun-¬
di inquieta concupiscencia se pęnitus¬
subtrahit: ac terrenarũ actionũ strepitũ
deserit. & ꝑ quietis studiũ uirtutibꝰ in¬
tenta. uigilans dormit. Neq enĩ ad contẽ¬
planda interna ꝑducitur: nisi ab his quȩ
ex terius implicant. studiose subtrahatur.
Hinc est enim qͦd ꝑsemae ipsã ueritas dicit:
nemo potest duobꝰ dominis seruire. Hinc
paulus ait. Nemo militans dõ implicat

Expanded text:
tyrannidi illicita cogitando famuletur. tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitussubtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad suꝑna nullo amore rapiunt᷑ : dormi¬
re possunt. sed angelos uidere nequeunt.
qͥa capꝰ in lapide tenere contẽpnunt. St̃
nãq non nulli. qͥ mundi qͥdẽ actiones fu-¬
giunt: sed nullis uirtutib ex ercentur
Hli nimirũ torpore non studio dormiunt:
& idcirco interna non conspiciunt. quia
caput non in lapide sed interra posueruñ.
Quibꝰ. plerũq contĩgit: ut qͣnto securius
ab externis actionib cessant: tanto latius
inmundȩ in se cogitationis strepitũ per¬
ociũ congerant. Unde sub iudeȩ specie.
ꝑ ꝓpħam. torpens ocio anima defletur :
cum dicit᷑. Uiderunt eam hostes: & deri-¬
serunt sabbata eius. Precepto & enĩ legis
ab exteriori oꝑe insabbato cessatur. Hos¬
tes gͦ sabbata uidentes inrident. cũ ma-¬
ligni sp̃s ipsa uacationis ocia ad cogita¬
tiones inlicitas ꝑtrahunt: ut una quȩq
anima quo remota ab externis actioni¬
bus dõ seruire creditur. eo magis eorũ

Expanded text:
sed ad sused ad sure possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
re dormire est: in dierũ labentiũ cur su.
ab appetitu uisibiliũ mentis oculos clau¬
dere. quos primis hominibꝰ seductor ape¬
Iruit. qui dixit. Scit enim ds̃ quod inquo¬
Icũq die comederitis ex eo: aperientur oculi
ũri. Vnde & paulo post subditur. Tulit
Ide fructu illius & comedit : deditq uiro
suo. Qui comedit: & aꝑti sunt oculi
amboꝵ. Culpa qͥppe oculos concupiscentiȩ
aperuit: quos innocencia clausos tenebat.
Angłos uͦ ascendentes & descendentes cerne.¬
re est: ciues suꝑnȩ patriȩ contemplari: uel
nr̃is infirmitatibꝰ condescendant. Et no-¬
tandũ ualde est. qͦd ille dormiens angłos
conspicit. qͥ in lapide caput ponit: quia ni-¬
mirũ ipse ab ex terioribꝰ oꝑibꝰ cessans
interna penetrat: qͥ intenta mente quę
principale est hominis. imitationẽ sui
redẽptoris obseruat. Caput qͥppe in lapi-¬
de ponere est: mente xp̃o inherere. Qui
enĩ a presentis uitȩ actione remoti sunt.

Expanded text:
re dormire, est in dierum labentium cursu re dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tde fructu illius et comedit, deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari vel nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapide caput ponit. Quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans aeterna penetrat, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observat. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine mors carnis intimatur: sicut pauluᷤ
ait. Nolumus autẽ uos ignorare fratres.
Sõno rursum torpor negligenciȩ designat᷑:
sicut ab eodẽ paulo dicitur. Hora est: iam
nos de somno surgere. Et rursũ. Euigilate
iusti: & nolite peccare. Sõno quoq calcatis
carnis desideriis qui es uite figurat᷑: sicut
sponsȩ uoce incanticoꝵ cantico dicitur. Ego
dormio: & cor meũ uigilat. Quia uideli¬
c& scã mens quo se abstrepitu temporalis
concupiscentiȩ comprimit. eo uerius interna
cognoscit. Et tanto alacrius adintima ui-¬
gilat. qͣnto se ab exteriori inquietudine oc-¬
cultat. Qd bene iacob in itinere dormiente
figuratur. qͥ ad caput lapidem posuit &
obdormiuit: a terra scalam cȩlo inherentẽ.
ĩnirum scalȩ dnm̃: ascendentes quoq & des¬
cendentes angłos uidit. In itinere qͥppe
dormire est. in hoc p̃sentis uitȩ transitu. a
rerũ temporaliũ amore quiescere. In itine¬

Expanded text:
nomine carnis mors intimatur, sicut Paulus nomine carnis mors intimatur, sicut Paulus aSomno 163 rursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, et nolite peccare . Somno quoque calcatis carnis desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itine
Abbreviated transcription (Latin):
sub incerta contẽplatione caligamus. Sed
quãuis extremũ de illo aliquid mene¬
concȩperit inconsideratione tam̃ eiꝰ magni¬
tudinis inhorrescit. Et eo magis metuit.
qͥa ipsis contẽplationis eiꝰ uestigiis se impa¬
rem sentit. atq a̾se relapsa eum arcius di¬
ligit: cuius mirã dulcedinẽ ferre non ualenꝰ.
ux hanc sub incerta uisione gustauit. Sed
quia adhoc subleuationis culm̃ minime
ꝑtingitur. nisi pͥus desiderioꝵ carnaliũ in¬
portune pstrepens turba reprimat᷑: recte
÷ re homines. Quisqͥs ea quȩ mundi sunt
agere appetit: quasi uigilat. Quisqͥs uero
internã quietem querens. huiꝰ mundi strepi¬
tũ fugit: uelut obdorme̾scit. Sed pͥus scien¬¬
dũ est: qͥa inscriptura sacra figurate positꝰ.
tribꝰ modis somnꝰ accipit᷑. Aliqndo enĩ sõno
mors carnis. aliqͣndo torpor negglegenciȩ :
aliqͣndo uͦ exprimit᷑ calcatis terrenis deside¬
riis qui es uitȩ. Somni nãq uel dormitiont᷑

Expanded text:
sub incerta contemplatione caligamus. Sed sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid menconceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte tur. --Quisquis ea quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis
Abbreviated transcription (Latin):
considerat. eõ de factis temporalibꝰ grauiuꝰ
tremefacta formidat. Quia tanto se ream
uerius cernit. qͣnto se ab illo lumine discre-¬
passe qud suꝑ se intermicat. conspieit. Sic¬
q fit ut inluminata plus metuat. qͥa magis
aspicit a ueritatis regula qͣnto discordat. eãq
graui formidine suus ipse ꝓuectus quatiat.
quȩ pͥus qͣsi securius nil uidebat. Qũãuis
qͣnta lib& uirtute ꝓfecerit. non iam manifes.¬
tũ aliquid de ȩternitate cõprehendit. sed ad
huc sub cuiusdã caligine imaginationis con-¬
spicit. Unde & hȩc eadẽ. nocturna uisio
dicit᷑. In nocte qppe sicut & superius diximꝰ
dubie: indie autem constant̃ uidemus. Quia
igit᷑ ad contẽplandũ interm solis radium. nu¬
bes se sẽ nr̃ȩ corruptionis interserit. nec ad
infirmos m̃tis nr̃e oculos illud sicut est in¬
cõmutabile lum̃ erũꝑit: adhuc dm quasi ĩ
nocturna uisione cernimꝰ. cum procul dubio

Expanded text:
considerat, eo de factis temporalibus gravius considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comptionis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
deratione colligimus: qͥs susurrii illius ad
nos uenas aperimus. Quia ꝑ hoc qͦd factũ
cernimꝰ. uirtutẽ factoris ad miramur: & ꝑ
ea quȩ st̃ in publico. illud ad nos emanat
qͦd lat& mocculto. Quasi enĩ ꝑquendã ad
nos sonitũ erũpit. dũ consideranda nobis
sua oꝑa ostendit: qͦndo sem&ipsum ut cũq
indicat. dũ quã sit in cõprehensibilis mani¬
festat. Quia igit᷑ considerare eũ digne
non possumꝰ: non eiꝰ uocẽ sed uix susurriũ
audimꝰ. Plene enĩ ꝑpendere: neq ipsa
quȩ sunt creata sufficimꝰ. Recte dicitur.
q̃si furtiue suscepit auris mea. uenas susur¬
srũ eiꝰ. Proiecti qppe a paradysi gaudiis. &
cȩcitatis pęna multati. uix susurrii uenas
adp̃hendimus. qͥa ipsa quoq mira eiꝰ opera
derat: tanto eius fortitudinẽ repressa formi¬
pauor occultȩ contẽplationis. Humana & enĩ
omens quo altius eleuata quȩ sint ȩterna

Expanded text:
deratione colligimus, quasi susurrii illius ad deratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera derat, tanto ejus rectitudinem repressa formipavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis man& uidemꝰ: qͥa acies infirmitatis nr̃e
non sustina hoc qͦd de eius ȩternitatis radio
quaquã nobis loquit᷑ sed susurrat. Quia &¬
si se plene non intimat: qͦddam tamen de
se humanȩ menti manifestat. Tunc autem iã¬
nequaquã susurrat sed loquit᷑: cum eiꝰ nobis
species certa reuelatur. Hinc est enĩ qͦd in euan¬
głio ueritas dicit: palã de patre adnuntiabo
uobis. Hinc qͦd iohannes ait: uidebimus eũ
sicuti est. Hinc paulus dicit: tunc cognoscã
sicut & cognitus sũ. Nunc autẽ diuinũ
susurriũ tot ad nos uenas hab&: quot crea-¬
tis oꝑibꝰ ipsa diuinitas presid&. Dum enĩcuncta
quȩ sunt creata cernimus: in creator
ad miratione subleuam᷑. Nã sicut aqua le¬
niter fluens rimata ꝑuenas querit᷑. ut au-¬
geatur: tantoq se uastius fundit. quanto
uenas aꝑtiores inuenerit: ita nos dũ studi-¬
ose diuinitatis noticiã ex creature eiꝰ consi¬

Expanded text:
tabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae tabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio quaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annuntiabo vobis . Hinc Joannes ait: Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis d̾s latenter insinuat. quibꝰ modis ad
nr̃ȩ intellegenciȩ aute uenit. Aliqͣndo enĩ
nos amore. aliquando terrore cõpungit.
Aliqͣndo p̃sencia quã nulla sint ostendit. &
ad ȩterna diligenda desideriũ ẽrigit. Aligͣn¬
do prius eterna indicat: ut post temporalia
uilescant. Aliqndo nr̃a nob̃ mala aperit:¬
& adhoc nos usq ut de alienis &iam ma-¬
lis doleamus extendit. Aliqͦndo aliena ma-
la nr̃is optutibꝰ obicit: & compunctos mi¬
rabiliter anr̃a prauitate nos corrigit. Ue¬
nas itaq diuini susurrii furtim audire est :¬
occultos diuinȩ aspirationis modos tenuiter
& latenter agnoscere: Quauis adhuc uel su
surriũ uel uenas susurrii intelligere aliter ua¬
leamus. Qui enĩ sufurrat occultȩ loquitur. &
uocẽ non exprimit. sed imitatur. Nos igitur qͦ¬
usq carnis susceptione premimur: nullomͦ
claritatẽ diuinȩ potentię sicut inse incõmu¬

Expanded text:
nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala aliena nostris obtutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter agnoscere. 52. Sususurrium, vel venas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommu
Abbreviated transcription (Latin):
exprimi non potest. Cũ igitur diuina aspi¬
ratio sine strepitu mentem subleuat. uer¬
bũ absconditũ auditur: qͥa sermo sp̃s in
aure cordis silenter sonat. Vnde & subdit᷑.¬
susurriĩ eiꝰ. CUenas suꝑni susurrii auris
cordis furtiue suscipit: quia suptilitatẽ
locutionis intimȩ. ad flata mens. & raptim
& occulte cognoscit. Hisi enĩ se ab exteri¬
oribꝰ desideriis abscondat. interna non
penetrat. & occultatur autẽ ut audiat.¬
& audit ut occultetur: quia & subtracta
a uisibilib inuisibilia conspicit: & repleta
inuisibilibꝰ. uisibilia ꝑfecte contempnit.
Notandũ uͦ qͦd non ait quasi furtiue sus¬
cepit auris mea susurriũ eiꝰ. sed uenas susur¬
rii eius. Susurriũ qͥppe occulti uerbi est:
hȩc ipsa locutio aspirationis internȩ. Uenȩ ft¬
autem susurrii dicuntur causarũ origines:
quibꝰ hȩc ipsa aspiratio ad mentẽ ducit᷑.
Quasi enĩ uenas susurriĩ sui aperit: cum

Expanded text:
exprimi non potest. Cum igitur divina aspiexprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde et subditTYPICE. Venas superni susurri auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ut maneat uobiscũ inȩternũ: spm
ueritatis quẽ mundus non potest accipere.
Sicut enĩ isdem paͣclitus. id est post medi¬
atoris ascensũ. alius humani generis conso¬
lator insem&ipso inuisibilis est: ita omnẽ
quẽ repleuerit. ad desideranda inuisibilia
accendit & qm̃ mundana corda sola uisi¬
bilia diligunt. hunc mundus non accipit.
qͥa ad diligenda inuisibilia non adsurgit. Se¬
culares & enim mentes. qͣnto se foras ꝑdesi¬
deria dilatant: tanto ad receptionem illiu
sinũ cordis angustant. Et qm̃ ualde ĩhu-
mano genere pauci sunt. qui desiderioꝵ
tẽporaliũ sorde purgati. ad ꝑceptionẽ scĩ
sp̃s. ipsa hac purgatione dilatantur: uer¬
bũ hoc absconditũ dicit᷑. quia illud aquibdã
procul dubio incorde concipitur: qͦd amax.¬
ima hominũ parte nescitur. Clel certe hec
ipsa ad flatio sci sp̃s absconditũ uerbũ est:
quia sentiri potest. sed strepitu locutionis

Expanded text:
vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbũ qͥppe absconditũ: inuisibilis filius
uocatur. De quo iohannes ait Inprincipio
erat uerbũ. Qd ipse quoq absconditum
insinuat dũ subiungit: & uerbũ erat apꝰ
dm̃. & ds̃ erat uerbũ. Sed hoc uerbũ ab¬
sconditũ tunc electoꝵ mentibꝰ dicitur: cũ
potestas unigeniti filii credentibꝰ manifes¬
tat᷑. Potest &iam ꝑuerbũ absconditum
allocutio intimȩ aspirationis intellegi
de qua iohannes dicit. unctio eius doc&
uos de om̃ibꝰ. Quȩ nimirũ aspiratio hir.¬
manã mentem contingendo subleuat. &
temporales cogitationes deprimens ȩternis
hanc desideris inflammat: ut nichil ei
ĩã nisi quȩ suꝑna sunt libeat. & cunc̾ta
quȩ inferius de humana pstrepunt cor-¬
ruptione. contemnat. Absconditũ gͦ uer¬
bũ audire est : locutionẽ sc̃i sp̃s corde con-¬
cipere: quȩ ꝑfecto sciri non potest. nisi
aquo haberi potest. Unde & ueritatis uo¬
ce:de hac abscondita locutione dicit᷑. Ego
rogabo patrem. & alium paraclitũ dabit

Expanded text:
erbum quippe absconditum, invisibilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. Quod ipse quoque absconditum insinuat, dum subjungit: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Sed hoc verbum absconditum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam per verbum absconditum, allocutio intimae aspirationis intelligi; de qua Joannes dicit: Unctio ejus docet vos de omnibus . Quae nimirum aspiratio humanam mentem contingendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam, nisi quae superna sunt, libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere. Quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit
Abbreviated transcription (Latin):
ante di oculos a cunctis carnis cogitatio¬
nibꝰ mundus apparere: ne inlicitas cogita¬
tiones mens ꝓferat. & pulcrã animȩ speci¬
em qͥsi pilis fruticantib deformẽ reddat.
Sed qͣnta lib& ut diximꝰ quẽpiã uirtꝰ scãe
conuersationis euexerit: adhuc tamen ei
de uetustate uitȩ nascitur. qͦd toleretur
Unde & ipsi lȩuitarũ pili. radi p̃ceptise:
non euelli. Rasis & enim pilis in carne ra-¬
dices remanent. & crescunt iterũ ut reci
dantur. Quia magno quidẽ studio suꝑfluȩ
cogitationes amputande st̃. sed tam̃ ampu-¬
tari funditus nequaquã possunt. Semꝑ
enĩ caro suꝑflua generat: quȩ semꝑ sp̃s
ferro sollicitudinis recĩdat. Sed hec in
nobis tunc subtilius conspicimus: cũ specu¬
lationis alta penetramus. Unde recte¬

Expanded text:
ante Dei oculos a cunctis carnis cogitatioante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fruticantibus deformem reddat. Sed quantalibet, ut diximus, quempiam virtus sanctae conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate vitae nascitur quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pili radi praecepti sunt, non evelli. Rasis etenim pilis in carne radices remanent, et crescunt iterum dantur, quia magno quidem studio superfluę cogitationes amputandę sunt, sed tamen amputari funditus nequaquam possunt. Semper enim caro superflua generat, quę semper spiritus ferro sollicitudinis recidat. Sed hec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta penetramus. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
mens figitur: qͥa ad semaeipsã ĩmensita¬
te luminis reuerberata reuocatur. Cũq
internã dulcedinẽ degustat. amore ȩstuat:
ire suꝑ seme ipsam nititur. sed ad ĩfirmitatis
suȩ tenebras fracta relabitur. Et magna
uir tute ꝓficiens. uid& quia uidere non
possit hoc qͦd ardenter diligit: nec tamen
ardenter diliger&. nisi aliquatenꝰ uider&.
quia in hac uita quanta lib& qͥs uir tute
ꝓficerit. adhuc tamen corruptionis suȩ
stimulũ sentit: Corpus qͥppe qͦd corrũpr¬
tur ad grauat animã. & deprimit terre¬
na in habitatio sensũ multa cogitantẽ.¬
nis meȩ. Pili & enĩ carnis sunt: quȩlib&
suꝑflua humane corruptionis. Pili carnis
st̃ uitȩ ueteris cogitationes.: quas sic am̃te
incidimus. ut de amissione earũ nullo
dolore fatigemur. Bene autẽ ꝑ moysen
dicitur: leuitȩ radant om̃s pilos carnis
suȩ. Leuita qͥppe: assumtꝰ uocatur. Opor¬
tt gͦ leuitas om̃s pilos carnis radere : qͥa
is qui in obsequiis diuinis assumit᷑. deboe

Expanded text:
figitur, quia ad semetipsam ipsa immensitate luminis reverberata revocatur. Cumque internam dulcedinem degustat, amore aestuat, ire super semetipsam nititur, sed ad infirmitatis suae tenebras fracta relabitur; et magna virtute proficiens, videt quia videre non possit hoc quod ardenter diligit, nec tamen ardenter diligeret, nisi aliquatenus videretquia in hac vita quantalibet virtute quis profecerit, adhuc tamen corruptionis suae stimulum sentit: Corpus quippe, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantenis suae. Pili carnis sunt quaelibet superflua humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes, quas sic a mente incidimus, ut de amdolore fatigemur. Bene autem per Moysen dicitur: Levitae radant omnes pilos carnis suae . Levita quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet
Abbreviated transcription (Latin):
tremuerant: ilico adiunxit. sed non in hoc
iustificatꝰ sũ. Qui autem iudicat me. dñs
est. Ac si dicer&. Et recta egisse me reco¬
lo. & tamen de meritis non presumo: quia
ad eius ex amen uita nr̃a ducit᷑. sub quo nr̃e
fortitudinis & ossa turbantur. Sed cũ menꝰ¬
in contẽplatione suspendit᷑. cũ carnis angus.¬
tias superans. ꝑ speculationis uĩ de liberta¬
te aliquid intimȩ securitatis rimat᷑: stare
diu suꝑ sema& ipsam non potest. Quia &¬
si hanc sp̃s ad sũma ẽuehit: caro tamen
ipso adhuc corruptionis suȩ pondere de¬
orsum premit. Unde & subditur. & cum¬

Expanded text:
tremuerunt, illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo nostrae fortitudinis et ossa turbantur. 57. Conin contemplatione suspenditur, cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Unde et subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
tentione didicerunt. Neq hȩc ad ꝓuectũ con-¬
scientiȩ: sed adscienciȩ ostentationem trahunt.
Unde fit plerũq ut alta sciendo dicant: sed
uiuendo quȩ dicunt nesciant. Siue igitur
ex hereticoꝵ specie. ui delic& non uitã scienciȩ.
sed uerba tenentiũ: seu certe ex ꝑsona amicoꝵ
beati iob qͥ de cognitione ueritatis potuert̃
procul dubio ꝑcipiendo experiri. qͦd studue¬
runt docendo eloqui: hȩc ẽadem quȩ trans¬
currimus subtilius dicta disseramus. Ut
dũ sollicite eliphat̾ sermo discutit᷑. qͣnte sci¬
enciȩ fuerit demonstret᷑. Quã uis in eãdem
sciencia humilitatẽ non tenuit: qͥ cõmune
bonũ sibi specialiter arrogauit. Ait nãq.¬

Expanded text:
tentione didicerunt; neque haec ad profectum contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namq
Abbreviated transcription (Latin):
Sȩpe heretici dm̃ sibi imaginaliter fingunt.
que intueri sp̃ualiter nequeunt. Eiusq uo
cem quasi aurȩ lenis audire se ꝑhibent: qͥa
ad secreta illius cognoscenda. qͣsi esse se cȩte¬
ris familiariores gaudent. Non enĩ ea docet̃
quȩ ds publice loquit᷑: sed quȩ eoꝵ auri qͣsi
latenter aspirantur. Hȩc igitur diximꝰ: ut qđ
sub hereticoꝵ specie ineliphat sermonibꝰ sen¬
ciendũ sit intimemus. Sed qͥa amici beati iob
tanti uiri amici non essent. nisi manifeste
aliquid ex ueritate didicissent. qͥ qũauis insen¬
tenciis correptionis errant. inueritatis tam̃
cognitione non titubant.: hȩc ẽadem paulo
superius uerba replicemus. ut subtilius dis¬
cernamus. quomͦ ea quȩ de ꝑceptione uerita¬
tis dicunt᷑. a recte sentientib ꝓferri uera¬
citer possint. Non numquã uͦ heretici uera¬
quȩdã & sublimĩa locuntur: non quo hȩc di-¬
uinitus ipsi ꝑcipiunt. sed quo ex scȩ ȩccłȩ con-¬

Expanded text:
epe haeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter possint.  quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae con
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ uiri cũ transitoria ꝓsperitas arrid&: fauo¬
rem mundi quasi nescientes dissimulant: &¬
forti gressu interus hoc unde exterius sub
leuantur calcant. Silent autẽ: quia nullis
prauȩ actionis clamoribꝰ pstrepunt. Om̃is
nãq iniquitas: hab& apud sȩcreta d̃i iudicia.
uoces suas. Unde scriptũ est: clamor sodo.¬
moꝵ & gomorrȩ multiplicatus est. Quiescuis
uͦ: cũ non solum nullo cupiditatũ tempora¬
liũ turbulento appetitu rapiunt᷑: uerum
&iam curis p̾sentis uitȩ necessariĩs. in mode¬
ratius occupari refugiunt. Sed hȩc agentẽ

Expanded text:
cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interlevantur calcant. Silent autem, quia nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis namque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Unde scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quiescunt vero, cum non solum nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, verum etiam curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupari refugiunt. 21. Justi cur ass
Abbreviated transcription (Latin):
hoMINES. Sȩpe heretici dũ altiora dicere
conant̾. ipsi sibi testes sunt: qͥa quȩ ꝓferunt
uera non sunt. Innocturna qppe uisione: du-¬
bie cernitur. Rimas gͦ susurrii inpauore noc¬
turnȩ uisionis se ꝑcepisse asserunt: quia ut ea¬
quȩ docent. alta aliis ostendant: uix ea capere¬
se posse denunciant. Sed hinc colligendũ est.
quomͦ audientibꝰ certa esse poterunt: quȩ ipsi
dubie uiderunt. Miro igitur ordine cum
alta loquentes ꝓfluunt: inpa. te factione
stulticiȩ. ipsis suȩ altitudinis uocibꝰ ligantur.
Qntũ uͦ de singularitate sapienciȩ eleuant᷑
ostenditur. cum ꝓtinus subdit: qndo sol& so¬
por occupare homines. Ac si ab hereticis¬
aꝑte diceretur: cum homines inferius dormi¬
unt: nos ad ꝑcipienda suꝑna uigilamus: qͥa
ea nobis nota sunt. ad quȩ uidelic& cognoscen¬
da. cȩteroꝵ hominũ corda torpencia non
adsurgunt. Ac si aꝑtius dicant. In quibꝰ in¬
telligencia nr̃a se erigit: reliquoꝵ om̃ium

Expanded text:
Saepe haeretici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Ut incõprehensibilia se cognouisse indiceNt:
non stetisse sed transisse coram se spm̃ nar-¬
rant. Et uultũ se uidisse in cognitũ simu¬
lant: ut esse se ei cognitos. qui abhumana
mente cognosci non ual& ostendant. Ubi

Expanded text:
Ut incomprehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
de doc trinȩ suȩ altitudine miri uideri
appetunt: qͣsi ꝑtimescunt quȩ fingunt.
& cũ minoris laboris sit audire quã di¬
cere: ad ea ꝓferenda audaces sunt. quȩ
scilic& astruunt. quia ipsi uix audire po¬
tuerunt. Unde adhuc subditur. Et ero¬

Expanded text:
de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
fur est & latro. Uenas itaq diuini susurrii
furtiue suscipit: qͥ ad ꝑcipiendã uirtutis eiꝰ
noticiam deserto publicȩ pͣdicationis ostio.
prauȩ intelligenciȩ rimas quęrit. Quia uͦ
fur & latro qui intrat aliunde tenebras dili'¬
git. & claritatẽ luminis ꝑ horrescit: recte

Expanded text:
fur est et latro . Venas itaque divini susurrii fur est et latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte
Abbreviated transcription (Latin):
heretici audire se simulant. ut auditoꝵ
mentibꝰ quandã prȩdicationis suȩ reueren¬
ciam obducant. Vnde & latenter p̃dicant:
quat nus eoꝵ prędicatio tanto sc̃a. qͣnto &
occulta uideatur. Cõmunẽ autem scienciã
habere refugiunt: ne cȩteris aequales
estiment᷑ & quȩdã noua semꝑ exqͥrunt:
quȩ alii dũ nesciunt. apud imperitoꝵ men-¬
tes ipsi de scienciȩ singularitate głantur.
Quã ut diximus occultã insinuant: quia sci.¬
lic& ut mira ostendere ualeant. hanc se
latenter ꝑcȩpisse confirmant. Unde apud
salomonem hereticoꝵ speciem mulier tenens.
dicit Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt: & pa¬
nis absconditꝰ suauior. Vlnde hic quoq sub¬
ditur. & quasi furtiue suscepit auris mea.
uenas susurrii eiꝰ. furtiue uenas susurrii
ꝑcipiunt: quia socialis scientiȩ gram̃ deseren-¬
tes. ad hanc nequaquã ꝑ ostiũ ingrediunt᷑.
Dño ad testante qui ait. Qui non intrat
ꝑostiũ inouile ouiũ. sed ascendit aliunde. ille

Expanded text:
e simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille
Abbreviated transcription (Latin):
quo ipse innatura sua mutabilitatis uicissi¬
tudinẽ recipit: sed quo post longam patien¬
tiã qͣndo uindictã peccatoris exsequitur. is
qui insem&ipso tranquillus est. pereuntibꝰ
turbulentus uidet᷑. Mens qͥppe reproba qͥa
aduersũ suis actibꝰ iudicẽ conspicit: quasi
cõmotꝰ ei ostendit᷑. qͥa in conspectu illius rea-¬

Expanded text:
quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissiquo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe reproba, quia adversum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius
Abbreviated transcription (Latin):
introrsus trahimus: & introrsus tractũ hunc
exterius reddimꝰ. Flare gͦ ds in uindictȩ re¬
tributione dicit᷑: qͥa ab exterioribꝰ causis intror¬
sus iudicii consiliũ concipit. & ab interno
consilii extrorsus sentenciã emittit. Quasi
flante dõ ab exterioribꝰ aliquid introrsus tra¬
hit᷑: qͣndo foras mala nr̃a conspicit. & intus
iudiciũ disponit. Et rursũ qͦsi flante do
ab interioribꝰ sp̃s̃ extrorsus emittit᷑: qͣndo
ab interno conceptu consilii. exterius iudi¬
ciũ dãpnationis infertur. Bene itaq dicit᷑.
qͦd qͥ dolores seminant. flante do pereunt:
Quia unde foris ꝑuersa faciunt. inde ab inti¬
mis recte feriuntur. Uel certe cũ flare đs
dicit᷑: qͥa & statim irȩ eius sp̃s subinfertur:
apellatione flatus illius. potest ipsa eiꝰ anĩad¬
uersio de signari. Nos qͥppe cum irascim᷑: flatu
furoris inflamur. Ut gͦ uindictã cogitans
dñs demonstret᷑. flare irascendo dicitur: ñ

Expanded text:
introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non