comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qũauis ħ ꝓhibitio nõ sit mortał sed me¬
dicinał. msi aut sponte confessum aut ĩ a¬
liquo siue scłar siue ecc̃astico iudicio no¬
minatum atq ꝯunctũ. Quis .n. sͥ utrũ¬
q audet assumere: ut cuiquã ip̃e sit et ac¬
cusator et uidex cuiꝰ modi regulam eciam
paulus apłs ĩ ead̾ ad cornchios epła bre¬
uit̾ insunuasse intelligitur. Cum quibus¬
ꝯmemoratis criminib ecc̃astici iudiciie
formã ad omĩa simiua ex quibdã dari
fornicariis non utiq formcaniis huł mũdi.
aut auaris. aut raptorib. aut y doł ẜuiẽ¬
tib. auoqͥu debueratis de hoc mũdo exire.
nõ .n. possunt homines ĩ hoc mũdo uiuen¬
tes nisi cũ talib iuiuere. nec eos luctifac̾e
possunt facere xp̃o. si eoꝵ colloquiũ cõui¬
ctumq uitauerut. Uñ et dñs cũ publi¬
canis et poc̃orib comedens nõ est opus ĩ

Expanded text:
quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo sive saeculari, sive ecclesiastico judicio nominatum atque convictum. Quis enim sibi utrumque audeat assumere, ut cuiquam ipse sit et accusator et judex? Cujusmodi regulam etiam Paulus apostolus in eadem ad Corinthios Epistola breviter insinuasse intelligitur, cum quibusmemoratis criminibus, ecclesiastici judicii formam ad omnia similia ex quibusdam daret. fornicariis, non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exire . Non enim possunt homines in hoc mundo viventes, nisi cum talibus vivere, nec eos lucri possunt facere Christo, si eorum colloquium conviviumque vitaverint. Unde et Dominus cum publican
Abbreviated transcription (Latin):
diei uita super t̾tam. Exceptis gͦ talib de
quoꝵ ordine ac m̾ito ĩ fututa illa q̃ ꝓmit¬
titur sorte scõrũ uelle amplsꝰ q̃ rere modu¬
lum hoĩm excedie ppĩetate. Creditur eis
ꝓdesse ad spititalem salutẽ: qd̾ ecc̃asticei
auctoritatis pertotũ orbẽ tͥraꝵ tam simo
robore custoditu cetͥoꝵ hõim nullus tr̃a¬
sit ad xpm̃ ut incipiat ẽẽ qd̃ ño erat nͥ eũ
peniteat fuisse qd̾ erat. Hec pͥma pũa p̃¬

Expanded text:
diei unius super terram . Exceptis ergo talibus, de quorum ordine ac merito in futura illa, quae promittitur, sorte sanctorum, velle amplius quaerere, hominum modulum excedit; pie tamen creditur eis prodesse ad spiritualem salutem, quod ecclesiasticae auctoritatis per totum orbem terrarum tam firmo robore custoditur: caeterorum hominum nullus transit ad Christum, ut incipiat esse quod non erat, nisi eum poeniteat fuisse quod erat. Haec prima p
Abbreviated transcription (Latin):
¶uam sit utilis ac sit ne¬
cessaria pnĩe medici¬
na facillime homines
ĩtelligũt: qui se hoĩes eẽ
meminiẽt̃: Scͥptũ est
n. Deus suꝑbis resisͭ.

Expanded text:
uam sit utilis et necessaria poenitentiae medicina, facillime homines intelligunt, qui se homines esse meminerunt. Scriptum est enim, Deus superbis resistit,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Nemo arbitretur fr̃as pp̃ ea se con
m̃ta alraris accedere quoꝵ talia crimina
nõ ignorat. ¶uiti .n. corriguntur ut petrus:
multi colerantur ut uidas. multi nesciũt᷑
donoc uemiat dñs et illuminet abseondita
tenebraꝵ et manifestabit cogitationes cor¬
cusare dũ se per illos cupiunt excusare. Ple¬
riq aũ boni xpĩani pp̃ea tacend et sufferũt
auoꝵ pcc̃a q̃ nouerũt qr docum̃tis sepo de¬
seruntur ut ea q̃ ipĩ scũt uidicib eccãsti¬

Expanded text:
cti. Nemo arbitretur, fratres, propterea se consamenta altaris accedere, quorum talia crimina non ignorat. Multi enim corriguntur, ut Petrus: multi tolerantur, ut Judas: multi nesciuntur, donec veniat Dominus, qui illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes corcusare, dum se per illos cupiunt excusare. Plerique autem boni christiani propterea tacent, et sufferunt aliorum peccata quae noverunt, quia documentis saepe deseruntu
Abbreviated transcription (Latin):
uebonum siue malum. constitat se añ
faciem suam nec hoc ei postea fiat. Nã
minatur hoc deus pcc̃ori dicens. Argu¬
ainte et statuam te ante faciem cuã
atq ita constituto in corde iudicio ad sit
actusatͥx cogiratio: testis con scĩa carni¬
tur. ut se indignũ homo udicet ꝑtici¬
patione corporis et sanguĩs dñi ut qui
seꝑari a regno celoꝵ timet per isltimã
sũam sũ iudicis per eccastic̃a discipli¬
nama sacram̃do celestis panis int̾im sepa¬
retur u̾setur ymago ante ocłos futuri iu¬
dicii: ut cum alii accedunt ad altare d̾i quo
sit contremiscẽda illa pena qua ꝑcipienti¬
b aliis uitam et̾nam. alii ĩ mortẽ p̾cipitẽ¬
tur et̾nam. Gd hoc .n. altare quod nũc ĩ ect̾a
est nit̾ta põitum t̾renis ocuł expõitum ad
ininistͥoꝵ diuinoꝵ signacula celebranda
multieciam scelerati possunt acced̾e. cum
deus ꝯm̃dat ĩ hoc tp̃e pacĩam suam ut ĩ fu¬

Expanded text:
ve bonum, sive malum . Constituat se ante ve bonum, sive malum . Constituat se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat. Nam minatur hoc Deus peccatori, dicens: Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnitur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini: ut qui separari a regno coelorum timet per ultimam sententiam summi judicis, per ecclesiasticam disciplinam a Sacramento coelestis panis interim separetur. Versetur ante oculos imago futuri judicii: ut cum alii accedunt ad altare Dei, quo ntremiscenda illa poena, qua percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Ad hoc enim altare, quod nunc in Ecclesia est in terra positum, terrenis oculis expositum, ad mysteriorum divinorum signacula celebranda, multi etiam scelerati possunt accedere: quoniam Deus commendat in hoc tempore patientiam suam, ut in fu
Abbreviated transcription (Latin):
illud .ii. expͥmitꝰ ũo hom̃is: Hoc ex reliqͥ¬
is neceris dictum est. Utrumq .n. agiꝰ
in hac uita. Paulatim aũ nouitas acced̾
et paulatim uetustate cedente succedit
Cum uero utrumq accedit agitur ĩ sta¬
dio summus nec solum percutimꝰ adu̾sa¬
riũ bonis oꝑib. sed eciam pcc̃a in eautiꝰ
euitando ꝑcutimur. neq nunc quis ñm
niceri. sed quis crebriuis feriat. quis for¬
cuis confligat atrenditur. donec auos se¬
cum in sẽpit̾nã mortem ꝑtrahat. qui
homimstanti lapsus inuidit: et ab a¬
liis trium phantib in fine dicatur. U̾
est mors contentio tua. ubi est mors acule̾
tuus. Sod neq facilus ab inmico dei
catis sb̾eunda est que legis decalogus con-¬
dicetur a dño. sicut id̾ apłs ait. Si enim
nos iudicaremꝰ. a dño nõ iuidicaremur.
ascendat itaq homo adu̾sim se tribu¬
ual m̃tis sue. si timet issud quod nos oꝑ
exibon ante cribunal xpi ut illic recipi¬
at uus quisq que per corpus gessit si¬

Expanded text:
eliquiis veteris dictum est: utrumque enim agimus in hac vita. Paulatim autem novitas accedit, et paulatim vetustate cedente succedit. Cum vero utrumque agitur, in stadio sumus; nec solum percutimus adversarium bonis operibus, sed etiam peccata incautius evitando percutimur. Neque nunc quis nostrum vicerit, sed quis crebrius feriat, quis fortius confligat attenditur; donec alios secum in sempiternam mortem pertrahat, qui homini stanti lapsus invidit, et ab aliis triumphantibus in fine dicatur: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Sed neque facilius ab o illis peccatis subeunda est. Quae Legis decalogus condicetur a Domino, sicut idem apostolus ait: Si enim nos judicaremus, a Domino non judicaremur . Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, si
Abbreviated transcription (Latin):
damini. Nam illud exeirabile ẽ qd̾ ip̃ quos¬
dam addit. er dicit. S uos iniquitatẽ faci¬
tis et fraudatis et fraudatis hoc fr̃ib. Exceptiᷤ
tñ iniquitatib et fraudib hoc ipm̃ hr̃e ĩ t̾
se iudicia et lites de scsarib reb delictumẽe
dicit. qd̃ tñ fe̾ndũ ẽẽ ãmonet. si uł ecc̃astico
iudicio lites hꝰtemodi fimantur. Hinc est e¬
Quod eciam de femina similit̾ notat uł
illud cum ait. Et it̾m ad ipm̃ esto te nei
nos temptet sathanas pp̃ intẽperanciam¬

Expanded text:
damini? Nam illud exsecrabile est, quod propter quosdamini? Nam illud exsecrabile est, quod propter quosdam addit et dicit: Sed vos iniquitatem facitis, et fraudatis, et hoc fratribus . Exceptis tamen iniquitatibus et fraudibus, hoc ipsum habere inter se judicia et lites de saecularibus rebus, delictum esse dicit: quod tamen ferendum esse admonet, si vel ecclesiastico judicio lites hujuscemodi finiantur. Hinc est eQuod etiam de femina similiter notat. Vel illud cum ait, Et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet satanas propter intemperantiam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dispensatores u̾bi d̾i. et ministri sacm̃
diaria multitudo et q̃dam ꝓuĩcia magnire¬
gis. Qmͣ ne forte falsa suspicione auaricie
miles ille fidelissimꝰ atq fortissimꝰ apłs pan¬
lus offenderet suis stipendiis militauit. Et uͥ
m̾istrationẽ. Qnͣtogͦ mag̾ ecc̃e ꝓmĩciales scła¬
rib negociis obligati. occupati. cotidianam
debent agere pmĩam: Qui quͣsius a furtios
a rapinis. a fraudib. ab adult̾iis et formcati¬
onib. om̃ios luxuria. a crudelitate odiorum
et mimicitiaꝵ ꝑtinacia ab om̃i deniq ydola¬
trie feditate spectacłoꝵ nugacitate heresum
atq scimatũ impia uanitate atq ab omĩb
hiiꝰcemodi flagiciis et facmorib ĩ munespu¬
ti atq integriẽe debent. Tũ pp̃ adm̾istratõm
rerũ familiaꝵ et conuigioꝵ artissima iũcła
tam multa peccaut. Ut ũ tam de isto mũdi
puluere asꝑgicim luto obliui uideantur.
mag̾ iniquitatẽ patimini quare ñ pociꝰ frau¬

Expanded text:
hoc dispensatores verbi Dei et ministri Sacramdiaria multitudo, et quaedam provincia magni regis? Quam ne forte vel falsa suspicione avaritiae miles ille fidelissimus atque fortissimus apostolus Paulus offenderet, suis stipendiis militavit: et ubi ministrationem . Quanto ergo magis Ecclesiae ribus negotiis obligati, quotidianam debent agere poenitentiam? Qui quamvis a furtis, a rapinis, a fraudibus, ab adulteriis et fornicationibus omnique luxuria, a crudelitate odiorum et inimicitiarum pertinacia, ab omni denique idololatriae foeditate, spectaculorum nugacitate, haeresum atque schismatum impia vanitate, atque ab omnibus hujuscemodi flagitiis et facinoribus immunes, puri atque integri esse debeant: tamen propter administrationem rerum familiarium, et conjugiorum arctissima vincula, tam multa peccant, ut non tam de istius mundi pulvere aspergi, quam luto obliniri videantur. magis iniquitatem patimini? quare non potius frau
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑatum. ne tibi ab homĩb nescientib cͥo
loquantur obiciatur illa apostoliea sentẽ¬
cia. si .n. que destruxi ħ eadem iterum edi
ect̾e xp̃i magnificabant deum audientes
ser paruo peccato ad correctionem siue
penitentia posse transire. Sed nimis im¬
pridens error est hic uelle calumpniari
ecc̃am quam tot diuinis cestimoniis
primum pacem enis accipiunt illos am¬
plius humilitando istos leuius suscipi¬

Expanded text:
atum, ne tibi ab hominibus nescientibus, quid loquantur, obiciatur apostolica illa sententia: Si enim, quae destruxi, haec eadem iterum aedisti magnificabant deum audientes, seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. Ecce agnus dei. ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. Sed ut discipuł suis satͥfaceret:¬
maret. ꝙ ip̃e de ilło dicebat ut post excessũ
suum sine dubitatione aliqua discipłi sui
xpm sequerentur. Ita et saluatoru se mariam
arguit dicens. Aundum ascendi ad peem̃ .i. ad¬
huc cortuum humi p̃ssum est quem si ñõ uides.
non credes. Si .n. ad dm̃ cor eleuasset cum dis

Expanded text:
dixerat: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Sed cum adhxerat: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccamaret, quod ipse de illo docebat, ut post excessum suum sine dubitatione aliqua discipuli sui Christum sequerentur. ita et saluator in se Mariam arguit dicens: nondum ascendi ad patrem, id est: adhuc cor tuum humi pressum, est, quae, si non uides, non credis\'. si enim ad deum cor eleuasset, res
Abbreviated transcription (Latin):
tes faceres: int̾rogans nescire se dixit diem
et horam futur uidicii. Sed ut nob̾ ꝓdeẽt:
nogauit se scire ꝙ scit. Ignorantib ergo nob̾
ne audrremus ꝙ contrã nos eẽt dixit se nes¬
cixe. Nunquid si alicui in dolore posito. gla¬
dium poscenti ut se ꝑmiat qui ht̃ responde¬
at se non hr̃e mendacii arguendꝰ erit negãt:
quod si ñ neget sciat contrariũ. paganos sb̾¬

Expanded text:
tes faceret, interrogatus nescire se dixit diem tes faceret, interrogatus nescire se dixit diem et horam futuri iudicii, sed ut nobis prodesset, negauit se scire quod scit. ignorantibus ergo nobis ne audiremus quod contra nos esset. dixit se nescire. numquid, si alicui in dolore posito gladium poscenti, ut se perimat, qui habet respondeat se non habere, mendacii arguendus erit negans, quod, si non neget, sciat contrarium ?
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem est etiam illud quia in saluatore
om̃s chesauri sapientie et sciencie sunt ab¬
sconditi. Om̃ia .n. sacram̃ta pat̾na ipĩ sũt
coguita et omnẽ creaturã ipẽ metitur et uͭ
pater uidicat ꝙ̃ ꝙͣ. Sed om̃e iudicium ded̾
filio et nemo scit que sunt in do nͥ sie di que
est et xp̃i. Quomodo gͦ et diem et horam futi᷑
idicii nescire. dicendus est cuiꝰ sp̃c̃ que ĩ d̾o
sunt nouit. quem dixit quia de euis acciͤpitur:
di ergo qui de eius accepit nouit que futura
sunt quomodo nõ sciet xp̃e qui nob̾ misit spi.¬
ritum scm̃: et potest fierit iudex nesciat diẽ
futuri uidici quippe cum om̃ia signa dederit
qñ speretur forte etiam hos dicatur ueuere
nescire quib dixit. Amendico nob̃ ꝙ nestio
nos nec uirgines stultas et inppuidas dicer᷑ ne
ergo est ut dicat se uescire ꝙ scit. Denq sie a¬
it. Uigilate quia nescitis qua hora dñs ũruẽ
turus sit. Ut ergo sollicitos nos et uigilan

Expanded text:
ad salutem. Est etiam illud, quia in saluatore ad salutem. Est etiam illud, quia in saluatore omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi, omnia enim sacramenta paterna ipsi sunt cogPater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ; et nemo scit quae sunt in Deo, nisi Spiritus et Christi. Quomodo ergo et diem et horam futuri judicii nescire dicendus est, cujus Spiritus quae in Deo sunt, novit, de quo dixit quia de ejus accepit ? Si ergo qui de ejus accepit novit quae futura sunt, quomodo non sciet Christus qui misit Spiritum sanctum? Et potest fieri ut judex nesciat diem futuri judicii? quippe cum omnia signa dederit quando speretur. Forte etiam hos dicatur vere nescire, quibus dicit: Amen dico vobis, quod nescio vos . Nec virgines stultas et improvidas dicetur ergo est ut dicat se nescire quod scit. Denique sic ait: Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit . Ut ergo soll
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa et scientia illi cedat ut sci se nescire in¬
sapientiam comp̾hendisse: sicut diui. .lxuii.¬
cit ad colosenses. Nemo uos circũueniat per
philosophiam et manem seductionẽ scd̾m
elem̃ta huius mũdi et non scd̾m xpm̃ et iłłe¬
do corporalit̾ hoc est nich indig̾e ad salutem
eum qui credit in xpm̃ et illi hoc habunda¬
re quia plenitudo d̾mitatis in fide eius est.
et it̾m in ead̾ epła int̾ cet̾a ait. Aemo uos ob¬
ducat in humilitationẽ cordis et suꝑstitu¬
tione angelorũ que uidet extollens se fru¬
stra inflatus mente carnis sue et ño tenẽs
caput ex quo omẽ corpus sb̾ministratum
et ꝑductum crescit ĩ intrementũ dei. Sed
itaq credentes in xpm̃ caput tocuus princi¬
patus et potestatis uen̾antur uulluis indi¬
gent. Sed totum quod ad salutem opus est
hñt nicħ ilł oberit infĩora que ad salutem
nicħ conferunt nescire qñ id quod necessa¬
rum est. norunt. Huꝰ modi ergo totũ scire
dicendi sunt. qui hoc scuint quod illi ꝑficiat

Expanded text:
ia et scientia illi cedat: ut scire Chrisapientiam comprehendisse, sicut dicitur ad Colossenses, Nemo vos circumveniat per philosophiam et inanem seductionem, secundum elementa hujus mundi, et non secundum Chri corporaliter; hoc est nihil indigere ad salutem eum, qui credit in Christum, sed illi hoc abundare, quia plenitudo diuinitatis in fide eius est. et iterum in eadem epistula inter cetera ait: nemo uos seducat in humiliatione cordis et in superstitione angelorum, quae uidet extollens se, frustra inflatus mente carnis suae et non tenens caput, ex quo omne corpus subministratum et productum crescit in crementum dei. si itaque credentes in Christum caput totius principatus et potestatis uenerantur, nullius indigent, sed totum, quod ad salutem opus est, habent, nihil illis oberit inferiora, quae ad salutem nihil conferunt, nescire, quando id quod necessarium est norunt. huius modi ergo totum scire dicendi sunt, qui hoc sciunt, quod illis proficiat
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. ñ dum .n. sciebat scriptutã qr oporte¬
bat eum a mortius resurgere. Sedmana qͥa
non illum uidebat resurrexisse no crodebat
minius enĩ amor dribitare illam faciebat.
Deuico quos diuginits si iomodum paci¬
antur non eos euadere credimus. Quos aũ
odimus si iam ꝑe mortem sint Incredulũ no¬
b̾ est. Mauie ergo qm̃ obstupuerat ec merorem
paciebatur per amorem quã oportuerat secͥ
discipulorum fidem primum se ostenoit dñs
ut desmeret a merore nõ tamen sineindigna¬
ctione. hinc audit noli me tangere ħ est carna¬
lem sensum qͣueris abstine te et spiritalia se¬
quere que non uidentur. Nundum .ni. incͥs
ascendi ad prẽm. tale est hoc quale illud b̾i¬
ioħ̾is bapẽ mutentis discipulos suos ad ioħẽ
et dicentis. Ite et dicite ioħ̾es bap̃a misit nos
ad te dicens. Tues qui uentur᷑ es au alium
expectamus sb̾ sua persona discipulorũ suoꝵ

Expanded text:
credidit; nondum enim sciebant scripturas, quia oportecredidit; nondum enim sciebant scripturas, quia oporteret eum a mortui resurgere. sed Maria. quia non illum uiderat resurrexisse non credebat. nimius enim amor dubitare illam faciebat. denique;. quos diligimus, si incommodum patiantur, non eos euadere credimus; quos autem odimus, si iam prope morti sint, incredulum nobis est. Mariae ergo, quoniam obstupuerat et maerorem patiebatur prae amore, quam oportuerat sequi discipulorum fidem, primum se ostendit dominus, ut desineret a maerore, non tamen sine indignatione. hinc audit: noli me tangere, hoc est: \'carnalem sensum sequeris, a quo abstine te et spiritalia sequere, quae non uidentur\'. nondum enim, inquit, ascendi ad patrem. Tale est hoc, quale illud Iohannis baptistae mittentis discipulos suos ad Iesum et dicentis: ite -et dicite: Iohannes baptista misit nos ad te dicens; tu es, qui uenturus es, an alium expectamus? sub sua persona
Abbreviated transcription (Latin):
sint et qui utuntur hoc scło quasi ño utantur
et qui emunt: tanquam non possidentes qui
ergo ħ sic ħt quasi non ħat reliquisse udetur.
Quando .n. non p̾sumit de hiis neq se iactat.
Sed humiliter incedit. non tm̃ ħ̾itu. Sed et mͥ¬
te dispensatorem se haꝵ et ministrum datũ
intelligens: om̃ia sua reliquisse iudetur. ħ
eñi relinqui dicitur quod a desid̾io recedit.
et gram non ħt.. C.lxx. Quid est ut salua¬
ctor dicat mane se uolenti tangere causa gau¬
dii noli me tangere. Nondum enim ascen¬
di ad patrem cuni legatur a ceteris mulie¬
ribus et tactus et adoratus. ooocococco¬
Adignantis uba sunt dicentis noli me tauge.
Rũaiuis .ii. desid̾aret saluatorem aliis damẽ
resurrestionem eiuis credentib ħ ad monumẽ¬
tum stabat plorans. quam iam gaudere opor¬
tuerat. Audierat .i. a iohanie et petro apłis tͣ¬
rearesurrexisse dñm sic enĩ ħ̾et et uidit et lin¬
theamina et sudarium munum locum et

Expanded text:
sint et, qui utuntur hoc saeculo, quasi non utantur sint et, qui utuntur hoc saeculo, quasi non utantur et, qui emunt, tamquam non possidentes. qui ergo haec sic habet, quasi non habeat, reliquisse uidetur. quando enim non praesumit de his neque se iactat, sed humiliter incedit non tantum habitu, sed et mente, dispensatorem se harum et ministrum datum intellegens omnia sua reliquisse uidetur. hoc enim relinqui dicitur, quod a desiderio recedit et gratiam non habet. LXX. QVID EST UT SALUATOR DICAT MARIAE UOLENTI SE TANGERE CAUSA GAUDII: NOLI ME TANGERE; NONDUM ENIM ASCENDI AD PATREM\', CUM LEGATUR A CETERIS MULIERIBUS ET TACTUS ET ADORATUS? Indignantis uerba sunt dicentis: noli me tangere. quamuis enim desideraret saluatorem, aliis tamen resurreetionem eius credentibus haec ad monumentum stabat plorans, quam iam gaudere oportuerat. audierat enim a Iohanne et Petro apostolis resurrexisse dominum. sic enim habes: et uidit linteamin et sudarium in unum locum et
Abbreviated transcription (Latin):
apłis p̾dicantib ħ magis defendebant q̃ car
udeos qui obtrectantes legis spuitale̾s: uisi¬
bilib erant sb̾iesti et ut ħ uere ao comparatio¬
neui legis fidei infiria ostenderet etiam int̾¬
posita sua persona ħ denotat qui utiq eorum
emulus fuerat uehement̾. Cognitio autem
xp̃o ħ contemptui estimauit quia multum
diffeit gr̃a dei per xpm̃: a lege fcõrum. . C. lxix.¬
Saluator ait. Si quis non reliquerit omnia
sua .i. domum et agrum et cetera non potest
meus ẽẽ discipulus. et contra euuangelista.⁊
ueuit inquit iosephs ab arumnathia homo di¬
ues quiet ip̃e discipulus erat iħu expectansi
regnum dei. Quiꝰ est ut euuangelista ꝑfitea¬
tur discipulumcum quem saluator nogau̾
Nam et zacheus diues erat et coenelius cẽ¬
turio diues et mulieres que illi ministrabãt
de facultatibus sis. oocoooorco¬
unc sensum paucis ab soluit ap̾
diceus. Qui hñt quasi non hñtes

Expanded text:
is praedicantibus haec, magis defendebant quae cais praedicantibus haec, magis defendebant quae caJudaeos, qui obtrectantes Legis spiritualis, visibilibus erant subjecti: et ut haec vere, ad comparationem legis fidei, infirma ostenderet, etiam interposita persona hoc denotat, qui utique eorum aemulus fuerat vehementer. Cognito autem Christo, haec contemni aestimavit, quia multum differt Gratia Dei per Christum a Lege factorum. LXXSALUATOB AIT: \'QVI NON RELIQVERIT OMNIA SUA.\', ID EST DOMUM ET AGRUM ET CETERA, NON POTEST MEUS DISCIPULUS ESSE\' ET CONTRA. EUANGELISTA: \'UENIT,\' INQVIT, \'IOSEPH AB ARIMATHIA, HOMO DIUES, QVI ET IPSE DISCIPULUS ERAT IESU, EXPECTANS REGNUM DEI\': QVID EST UT EUANGELISTA PROFITEATUR DISCIPULUM EUM, QVEM SALUATOR NEGAUIT? NAM ET ZACHEUS DIUES ERAT ET CORNELIDS CENTURIO DIUES ET MULIERES, QVAE ILLI MINISTRABANT DE FACULTATIBUS SUIS. Hanc sensum paucis absoluit apostolus dicens: qui habent quasi non habentes
Abbreviated transcription (Latin):
In mari uero neptiũ In infi̾s aũ. diffant a
plutotiem apertam creaturã mũda pagamꝰ¬
nam colunt p̾t̾ito creatore. Nam uidei. lxuiii mil¬
hoc modo sb̾ elem̃tis. d̾o autẽ seruiebant. qͥr eis¬
ħ ip̃a mandata dederat. Obseruant. enĩ ue¬
omemias salbata. pecorũ sacrificia. In itõ m̃¬
tis septimi mensis tuba canere qͥnto decimo
a̾ die mensis septimi medullas palmaꝵ et
ramos ligni spissos et ramos salicis circun¬
fere et in casis .uii. dieb hĩtare. ħ ergo obseruã¬
ctes: recte sb̾ elementis dicuntur seruisse. Hec
.n. ex elementis sunt xpĩam autẽ nomsb̾ele¬
m̃tis. Sed supra elementa doͥ seruiunt. ad ie¬
rusalem celestem pperantes. ĩ spũ dm̃ adorãt¬
uit nõ in uisibilib et mundanis. Sed ĩ aĩo
mentis sbiestos dicit fuisse quã supra memoea¬
ui. Ex alia autem parte leg̃ spinitalem fuissera¬
tionem quia et peccare ꝓhibuit et diligendũ
ex om̃i parte dm̃ mandauit et sp̃e in xp̃o et hu¬

Expanded text:
in mari vero Neptunum: in inferis autem Plutonem: aperte creaturam mundanam colunt, praeterito Creatore. Nam Judaei hoc modo sub elementis, Deo tamen serviebant, qui haec ipsa mandata dederat. Observant enim neomenias, sabbata, pecorum sacrificia. Initio mensis septimi tuba canere, quinto decimo autem die mensis septimi medullas palmarum et ramos ligni spissos, et ramos salicis circumferre, et in casis septem diebus habitare. Haec ergo observantes, recte sub elementis dicuntur servisse: haec enim ex elementis sunt. Christiani autem non sub elementis, sed supra elementa Deo serviunt, ad Jerusalem coelestem properantes, in spiritu Deum adorant, non in visibilibus et mundanis, sed in animo mentis subjectos dicit fuisse, qua supra memoravi: ex alia autem parte, Legis spiritualem fuisse rationem, qua et peccare prohibuit, et diligendum ex omni corde Dominum mandavit, et spem habere
Abbreviated transcription (Latin):
perẽ se p̃sente ñ patit᷑ qͥ misi̾s sẜ̾uenit qͥ ĩdigẽ¬
tib succurtit qͥ c̃ merentib meret qrti dolorem
alt̾uus qriasi ꝓpͥũ sentit qui ad flecũ flecib pro¬
uocatur alienis cus om̃iũ ꝯmimis ẽ domꝰ. cui̾ia¬
nua nemini clandit᷑ cuiꝰ mẽsam pruiper nusllꝰ
qͥ panꝑ mũdo efficitur ut d̾o locuiplex fiat qnũt
homimes habet᷑ ingłitis ut corã d̾o et angeł głorꝰ¬

Expanded text:
perem se praesente non patitur, qui miseris subvenit, qui indigentibus succurrit, qui cum moerentibus moeret, qui dolorem alterius quasi proprium sentit, qui ad fletum fletibus provocatur alienis, cujus omnium communis est domus, cujus janua nemini clauditur, cujus mensam pauper nullus qui pauper mundo efficitur, ut Deo locuples fiat; qui inter homines habetur inglorius, ut coram Deo et Ange
Abbreviated transcription (Latin):
turi. et prolapsi sunt: renoriar tursꝰ ad peni¬
tentiam uuusus crucifigentes sͥmet ip̃is filiũ
dei et ostũtu hñtes. Quemdam ad saluatorẽ
accessusse et quid faciendo uitam et̾nam ꝑciꝑet
ĩt̾ rogasse: eimangelista testatur cui ita est.
sertia mandata. Non dixi serua tm̃ fidem. Nã
si sola fides queriturr super flue iubentur m̃a¬
data seruari. s absit tit ego dnm̃ meũ aliqͥo
dicam p̃cepisse superflaũ. S dicũt hoc illi qͥ
peccando iam filii ꝑditionis effc̃ĩ sunt. et hoc tm̃
solatium hr̃e se credunt: si alios secum potu¬
erint morti perpetue mancipate. Nam si teus
ꝑcc̃orẽ nõ punit uͥ est illud ꝓpheticũ. Si iustꝰ
rux salins erit pecõr et impius uͥ parebunt:
Et alibi. Qrrua pccõres peribũt. Et item defici¬
ant pcc̃ores a t̾ra et iniquiita ut nõ sint. Er
item. sicut deficit fumus deficiant. sicut flu¬
it cem a facie ignis ita pcc̃ores pereant a faci¬
e dei. Nullum hͥ tantum incredrilũ nec infi¬

Expanded text:
olapsi sunt, renovari rursus ad poenitentiam, rursus crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes . Quemdam ad Salvatorem accessisse, et quid faciendo vitam aeternam perciperet interrogasse, evangelista testatur: cui ita a Domino serva mandata . Non dixit, serva tantum fidem. Nam si sola fides quaeritur, superflue jubentur mandata servari. Sed absit ut ego Dominum meum aliquid dicam praecepisse superfluum. Sed dicunt hoc illi, qui peccando jam filii perditionis effecti sunt; et hoc tantum solatium se habere credunt, si alios secum potuerint morti perpetuae mancipare. Nam si Deus peccatorem non punit; ubi est illud propheticum, Si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt ; et alibi, Quia peccatores peribunt ? et iterum, Deficiant peccatores a terra et iniqui, ita ut non sint ; et iterum, Sicut deficit fumus, deficiant; sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei ? Nullum hic tantum incredulum et infi
Abbreviated transcription (Latin):
erant quibtam ꝑuitiosum errorẽ destruere ac
sepelire pot̾amus s ue legentẽ diutius fatige¬
inus sufficiant patica de plurimis. Respondeat
m̃ ille ciritis tał est sensus adam a d̾o fc̃s homo
prmitis in primo statu mundi ꝑfidie an pcc̃atã
dampnatus est. In quo nuicħ fuisse incredulitatis
ĩuemio p̃ter iñ obedientiã. curus tam illedãp¬
natus est. et omnes suo dampnantur exẽplo
rat condempnatus ẽ. Quid plura: Uniñsus
hic mundꝰ at dilruno interiret. nõ perfidie t̃a
s criminũ: logo fuisse. Sodonia. et gomorra
nt repentino cremarentur intendio: nisllan
carisam incredrilitatis inticnio. nͥ pccõrũ et
scelerumq scriptura eudentissime sigc̃at
et dicit homines sodomite pessimi erant et pcc̃o¬

Expanded text:
erant, quibus tam perniciosum errorem destruere ac erant, quibus tam perniciosum errorem destruere ac sepelire poteramus: sed ne legentem diutius fatigemus, sufficiant pauca de plurimis. Respondeat mihi ille cujus talis est sensus: Adam a Deo factus est homo primus in primo statu mundi, perfidiae an peccati causa damnatus est ? In quo nihil fuisse incredulitatis invenio praeter solam inobedientiam, cujus causa ille damnatus est, et omnes suo damnantur exemplo. rat, condemnatus est . Quid plura? Universus hic mundus ut diluvio interiret, non perfidiae causam, sed criminum lego fuisse . Sodoma et Gomorrha ut repentino cremarentur incendio, nullam causam incredulitatis invenio, nisi peccatorum et scelerum : quod Scriptura evidentissime demonstrat, et dicit, Homines Sodomitae mali et peccato
Abbreviated transcription (Latin):
nullum dinine scĩe lumẽ ẽ sus nitunt᷑ laq̃is
ĩplicare et implet᷑ in illes saluatoris nr̃i sentẽ¬
tia dicentis. Cecus si ceco ducatum p̃stet: ambo
ĩ foueam cadunt. Nam si nullum crimẽ s sola
ꝑfidia ꝯdempnat. gͦ scruri pcc̃amtis et liberi et
sme causa deus dedit mandata istĩe. si sola sñ
iusticie oꝑa: fides prodest. Uñ tam ħͥ ip̃ius tam
celestus: tam peifidris. egnorantie error obrep¬
serit: scire nõ possumus. nisi forte ex illis qͥ hoc ex¬
emplo in lege rieteripoprilũ sedricebant et secũ
et̾ne morti et perpetuo tradebant int̾itui. De qrub
scriptumẽ. Nolite audire sermones ꝓpħaꝵ qͥ pro
acorde suo et nõ ab ore dñi. Dicunt .n. hiis qui
repellunt u̾brim dñi pax erit nob̾ et om̃ib qru
tiadunt ĩ uoluntatib suis. omi qui uadit in er¬
rore cordis sui dicunt nõ nement suꝑ me mala.
Multa quid̃ nob̾ ĩmo tocius iegis testimonia ad¬

Expanded text:
nullum divinae scientiae lumen est, suis nituntur laqueis nullum divinae scientiae lumen est, suis nituntur laqueis implicare. Et impletur in illis Salvatoris nostri sententia dicentis, Caecus si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt . Nam si nullum crimen, sed sola perfidia condemnatur; ergo securi peccamus et liberi. Et sine causa dedit Deus mandata justitiae, si sola sine justitiae opera fides prodest. Unde hic tam impius, tam scelestus, tam perfidus ignorantiae error obrepserit, scire non possumus; nisi forte ex illis qui hoc exemplo in Lege veteri populum seducebant, et secum aeternae morti et perpetuo tradebant interitui, de quibus scriptum est, Nolite audire sermones prour, et non ab ore Domini. Dicunt enim his qui repellunt verba Domini, Pax erit vobis; et omnibus qui vadunt in voluntatibus suis, omni qui vadit in errore cordis sui dicunt, Non venient super te mala . Multa quidem nobis, imo totius Legis testimonia ad
Abbreviated transcription (Latin):
unt et te multorum spoliis uix pauci degũtur
non talemelemosinam q̃uit deus: nec niult imi¬
pretatem de ait̾ius crudelitate p̾stari. Ielius
ẽ .n. te nõ fac̾e elemosinam ꝙͣ tde paucos re¬
gis: inde płimos facias denudari. Unde ⁊num
uestias: plutes spoliari uestitos. Illam el̾am
tib et delib̾a ei de tue iusticie fructib. Nam
illam ab hominatur et reprobat. q̃ de lacrimis
p̾statur alienis. Qͥd .ii. prodest si te unꝰ bñdicat.
unde plurimi maledictunt et quid conft̃ tͥ illa
mendrim est ꝙ deus nõ heãt ende suos pauie
nori quos ita insipientie as ĩprridentie tene¬
brosa ignorantia fallit ac decipit ut fidem eͣm
hr̃e se simulant. sine iusticie operib aprid deñ ͥ
censeant ꝓfcituram. hoc erroris gñe sine metu
crimina nefanda ꝯmittũt. drim credunt dermmi
nõ cͥminũ. s ꝑfidie tm̃ ultorẽ et erusmodi nõ so¬
lrm se ip̃os ꝑisse contenti sunt. s et alios. ĩ quibꝰ

Expanded text:
unt, et de multorum spoliis VIX pauci teguntur. unt, et de multorum spoliis VIX pauci teguntur. Non talem eleemosynam Deus quaerit, nec vult pietatem uni de alterius crudelitate praestari. Melius est enim te non facere eleemosynam, quam unde paucos tegis, inde plurimos facias denudare; et ut unum vestias, plures spoliare vestitos. Illam eleemstis laboribus, et deliba ei de tuae justitiae fructibus . Nam illam abominatur et reprobat, quae de lacrymis praestatur alienis. Quid enim prodest, si te benedicat unus, unde plurimi maledicunt? Vel quid confert tibi illa mendum est quod Deus non habeat unde pauperes novi, quos ita insipientiae et imprudentiae tenebrosa ignorantia fallit ac decipit, ut fidem quam habere se simulant, sine justitiae operibus apud Deum sibi censeant profuturam: et hoc erroris genere sine metu crimina nefanda committunt, dum credunt Deum non criminum, sed perfidiae tantum ultorem. Et ejusmodi non solum se ipsos perisse contenti sunt, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ad te expando manus. Quam nsta quam in¬
maculata labia et ab omĩ mẽdatio libera qrn¬
b tͥ ut mͥ miserearis p̾ces fundo iste potest im
quitie et auaricie profunda caligo cecauit. ut
cum illis ꝑsꝑe cesserit. ꝙ aut pauperem per
potentiam ninxerunt. Aut innocentem testi¬
monis falsis obruicrunt. auit infirmũ uirtu¬
te suꝑam̃int ant furtũ fecereint aut rapi¬
nauis doo grãs agãt quo opitulante talia
ppetrasse ecedunt. et tam iniquũ deum in¬
dicent: uit pritent erm suorum scelerum eẽ par¬
ticipen. Stulti et miseri. ⁊isty adeo suis miqnti¬
tatib excecati. ut non intelligant. deo ñõ posse
placere ꝙ ꝓhibet et qͣi imũ cumen satis nonsit.
ma adinc male sentiendo de t̾o̾ adiciant et aliud
ałqͣ ticro per hoc se rustificari existimant. quide
sba pamerum exiguam elemosiam faciant et
de co ꝙ płimis abstułunt uni quiedam minimũ
largiuntur. Cibatur imus unde plures estiri¬

Expanded text:
ad te expando, manus; quam justa, quam imad te expando, manus; quam justa, quam immaculata labia et ab omni mendacio libera, quibus tibi, ut mihi miserearis, preces fundo. Talis enimquitiae et avaritiae profunda caligo caecavit, ut cum illis prospere cesserit quod aut pauperem per potentiam vinxerint, aut innocentem testimoniis falsis obruerint, aut infirmum virtute superaverint, aut furtum fecerint, aut rapinam; Deo gratias agant, quo opitulante talia perpetrasse se credunt, et tam iniquum Deum judicent, ut putent eum scelerum suorum fuisse participem. Stulti et miseri usque adeo suis iniquitatibus excaecati, ut non intelligant Deo non posse placere quod prohibet: et quasi unum crimen satis non sit, nisi adhuc male sentiendo de Deo adjiciatur et aliud. Alii vero hoc se justificari existimant, quod de substantia pauperum exiguam eleemosynam faciant; et de eo quod plurimis abstulerunt, uni quiddam minimum largiuntur. Cibatur unus unde plures esuri
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilego acq polluto. quo fuat. paulo ante
ant falsa locutus aut turpia. p̾ces ad dimñ
pridens et miser quid te maioꝵ pccõꝵ onere
granas. Quid deum pret̃ ꝯtemptum et in¬
inriam irrogas. Quid ad prouocandã eins ce
seus tram. cestimoniũ pene tue. sceleratas ad
dm̃ porngis masnus ad quas ille non respi¬
cit qui non nͥ sc̃as et ĩmaculatas qͥ uissit off̾¬
ri: Qrud ore illo dm̃ rogas quo paudo ante
locutus es male. curus quãnis multiplicen¬
tur ab hominat᷑ p̃ce: sicut scriptum est. cum
extendentis manus nrãs. au̾tam faciem me¬
anuncam ab eis. et si multiplicau̾itis p̃ces:
non exaudiam. manus nr̃e sanguine plene
srint. lauamini mundi estote. auferte necͥ¬
tias ab animis terĩs bñ sͥ ille conscits õe de¬
bet. et ceitus. et sue innocentie fidus. qui
Ille autem ad diũ mito extollit manus. ille
p̃ces bona conscĩa fundit qui potest dicere
re sint ab om̃i frande et inintia. et rapina. cͣ

Expanded text:
polluto atque sacrilego, quo fuerat paulo ante polluto atque sacrilego, quo fuerat paulo ante aut falsa locutus aut turpia, preces ad Dominpudens et miser? Quid te majorum peccatorum onere gravas? Quid Deo praeter contemptum injuriam irrogas? Quid ad provocandam celerius ejus iram, in testimonium poenae tuae sceleratas ad Deum porrigis manus, ad quas ille non respicit, qui non nisi sanctas et immaculatas sibi jussit offerri? Quid ore illo Deum rogas, quo paulo ante locutus es male: cujus quamvis multiplicentur, abominatur preces, sicut scriptum est: Cum extenderitis manus vestras, avertam faciem meam a vobis; et si multiplicaveritis preces, non exaudiam: manus enim vestrae sanguine plenae sunt. Lavamini, mundi estote, auferte nequitias ab animis vestris . Bene sibi ille conscius esse debet et certus, et suae innocentiae fidus, qui lle autem ad Deum merito extollit manus, ille preces bona conscientia fundit, qui potest dicere,rae sint ab omni fraude et injuria et rapina, quas
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is immuindia et anaricia nec noĩetur int̾
uos sicut decet scõs. aut tmpitudo aut stul¬
tloqͥum. ant scurilitas que ad rem nõ per¬
tinet sed magis gr̃aꝵ actio. Hoc .n. scitote.
Ille se mĩto xpĩantm iudicet: qui hec pre¬
cepta custodit. qrni sc̃s. humił. et prudẽs
eouistus est quim mĩe et iustĩe operib
nullus xpĩanitatis est actus. in quo ꝯu̾isato
nulla iusticie est sed nequitia et impietas et
scelus: Illum xp̃ianum putas. qrni opprimit
miseꝵ qui pariperem graniat qui res concup¬
iscit alienas qui ut se diuitem faciat plures
efficit indigentes qui lucris gaudet ininstis.
qui te alienis lacrimis cibum capit qrai miso¬
ũ dicatur int̾itu miꝰ os assidue mendatõ uiola¬
tur cints labia non nͥ indigna et obscena et
scelestia loqunitur et turpia. Cui cum iube¬
atur distribriere sua inuadit aliena et ad oc¬
clesiam talis aridenter accedit et teni̾e et mi¬
portune impias expandit. manus illicito rai¬
tu et insomium cruore molatas et ore illo

Expanded text:
nominetur inter vos, sicut decet sanctos, aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinet, sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote, Ille se merito christianum judicet, qui haec praecepta custodit, qui sanctus, humilis, et pudicus, et justus est, quinullus christianitatis est actus, in quo conversatio nulla justitiae est, sed nequitia, impietas et scelus? Illum christianum putas, qui opprimit miserum, qui pauperem gravat, qui res concupiscit alienas, qui ut se divitem faciat, plures efficit indigentes, qui lucris gaudet injustis, qui de alienis lacrymis cibum capit, qui miserorum ditatur interitu, cujus os assidue mendacio violatur, cujus labia nonnisi indigna et obscena et scelesta loquuntur et turpia, cui cum jubeatur distribuere sua, invadit aliena? Et ad ecclesiam talis audenter accedit, et temere et importune expandit impias manus, illicito raptu et insontium cruore violatas: et ore illo
Abbreviated transcription (Latin):
xĩt: celestia nõ capiet. nͥ humana contempsent:
nõ potest possitere ditina. Nec quisc se xp̃aa¬
mim udicet. nisi qͥ xp̃i et doctͥnam sequitur et i¬
mitatur exemplum. S tu illum xp̃iantumn pri¬
tas cuius uinceͣ pane itillus saturatur estrriẽt
cuiꝰ potu cognoscit cuiꝰ nemo nudꝰ tegitur uesti¬
m̃tis cuiꝰ puꝑ nemo fonietur auxilio cuiꝰ boirũ
nintatur bonos. s trridet poꝰ et sb̾samnat. et pau¬
ꝑes ꝑsequi non cessat absit ħ am̃tib om̃iũ xͥano¬

Expanded text:
t, divina non capiet: nisi humana contempserit, non potest possidere coelestia. Nec quisquam se christianum judicet, nisi qui Christi et doctrinam sequitur et imitatur exemplum. Sed tu illum christianum putas, cujus nunquam pane ullus saturatur esuriens, cujus potu mentis, cujus pauper nullus fovetur auxilio, cujus bonum i in nullo imitatur bonos, sed irridet potius et subsannat, et pauperes persequi non cessat? Absit hoc a mentibus Christiano
Abbreviated transcription (Latin):
si illam nonhrũt: sͭ frustra blanditur. Si
uare p̃ceptum est. qtid te nunc agere con¬
uenit xpĩanum qͥ mimicum tuũ iuberis
amare: orñ .n. innocens nõ eris uel cui eõ
pot̾is. malus qru inimicis ẽẽ p̾ciꝑis bonus:
S tu forsitan et ꝓximum odis. cui nec exte¬
rum odisse cõceditur et frẽm persoquieris
sa estimes et de solo tͥ nomine blandiaris:
qualemte ẽe oporteat. Audi apłm dicentẽ.
Qui fuuabatur sa nõ furetur magis anĩ
labor et operando manib suis qd̃ bonũ est¬

Expanded text:
si illam non habuerit, sibi frustra blanditur de ssi illam non habuerit, sibi frustra blanditur de servare praeceptum est; quid te nunc agere convenit christianum, qui inimicum tuum juberis amare? Quando enim innocens non eris? vel cui esse poteris malus, qui inimicis praeciperis esse bonus ? Sed tu forsitan et proximum odis, cui nec externum odisse conceditur: et fratrem persequeris, aestimes, et de solo tibi nomine blandiaris; qualem te esse oporteat, Apostolum audi dicentem, Qui furabatur, jam non furetur: magis autem laboret operando manib
Abbreviated transcription (Latin):
niturscriptum est. Innocentes et recti adhe¬
serunt mͥ et alibi mandatur et dicitur. Casto¬
di innocentiam et ide oqrutarem qm̃ sunt
reliquie homim pacifico. Qnantum innocẽ
tia prestet et conferat. etiam si sero seruet᷑
ipħe darud testimomo comprobatur cũ qui
gͣiter ante peccasset p̾canidican se non
timet ex quo inuocentiam nosse cepit. sicut ñe
gressus sum. Sciebat gͥ sibi iam non me¬
tuendum eẽ iudittum quia innocentiam
uel sero cognonerat alio in loco dicit. Ile ã
ꝓpter innocentiam sustepisti. Suscepit post¬
modum pp̃ innocentiam deus: quid ꝓpter ma¬
litiam ante repulerat. Innocentes uero nec
confundi coram deo posse: manifestum est.
cum dicitur. Quanto tempore innocentes
custodierint iustitiam: non confundentur
Nrcħ enim deo dignius nicħ cariis ẽẽ potest.
ut innocentia tota obseruatione tencatur.
licet qus in aliis oꝑib deuotuis appareat.

Expanded text:
scriptum est, Innocentes et recti adhaescriptum est, Innocentes et recti adhaeserunt mihi . Et alibi mandatur et dicitur, Custodi innocentiam, et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico . Quantum innocentia homini praestet et conferat, etiamsi sero servetur, prophetae David testimonio comprobatur, qui cum graviter ante peccasset, postea judicari se non timet, ex quo innocentiam nosse coepit, sicut ipsentia mea ingressus sum . Sciebat igitur sibi jam non metuendum esse judicium, quia innocentiam vel sero cognoverat. Et alio in loco dicit, Me autem propter innocentiam suscepisti . Suscepit postmodum propter innocentiam Deus, quem propter malitiam ante repulerat. Innocentes vero nec confundi coram Deo posse, manifestum est, cum dicitur, Quanto tempore innocentes custodierint justitiam, non confundentur . Nihil enim Deo dignius, nihil charius esse potest, quam ut innocentia tota observatione teneatur. Licet quis in aliis operibus devotus appareat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ut maliciam suo excludat ex corde. ꝙͣ ut ne¬
qratiam intra pectoris sui consciãm nõ admit¬
tat. ꝙͣ ut bonitatem teneat. iusticiam serriet.
pruitatem mentis custodiat. Esto ĩnocens sitis
cum xpo titiere. Esto simplex si ius regnare
cũ xp̃o. Quidt᷑ pdest malitia q̃ in mortem tra¬
si rognum xp̃i diugis: audiqnomodo illud
meteatis adipisci. Qiuis est inqrnt homo ã
mut uitam. et cuper dies iudere bonos. Co¬
hibe linguam tuã amalo. et iabiatua ne lo¬
qntur dolam. Du̾te a malo et fac bontim
inquire pacem et sequere cam. Huius modi
enim iomines deus honorat et diuigit. Qrui
malum nesciunt. q nimentrri non norunt qͦꝵ
dolum labia nõ loqunitur. In quib nõ nsi
bonitas uidetur et priritas. Iuocentia ẽ que
nos conẽdat d̾o. Simplicitas que facit reg¬
nare cum xp̃o. Qnomodo non nisi innocentẽs
diligat. et ꝯͥ tielit ẽẽ conrunctos: testimomis
plitimis declantur. Sicut in spsalmis deda¬

Expanded text:
quam ut malitiam suo excludat ex corde, quam ut nequam ut malitiam suo excludat ex corde, quam ut nequitiam intra pectoris sui conscientiam non admittat, quam ut bonitatem teneat, justitiam servet, puritatem mentis custodiat. Esto innocens, si vis cum Deo vivere. Esto simplex, si vis regnare cum Christo. Quid tibi prodest malitia, quae in mortem trasi regnum Christi diligis, audi quomodo illud merearis adipisci: Quis est, inquit, homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte a malo, et fac bonum; inquire pacem, et sequere eam . Hujusmodi enim homines Deus honorat et diligit, qui malum nesciunt, qui mentiri non norunt, quorum dolum labia non loquuntur, in quibus non nisi bonitas videtur et puritas. Innocentia est quae nos commendat Deo: simplicitas est quae facit regnare cum Christo. Quomodo Deus nonnisi innocentes diligat, et sibi velit esse conjunctos, testimoniis plurimis declaratur, sicut in Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
non nemistis ad me. Non quia malum gesse¬
runt s qrnabonum nõ fecerũt: condempnã¬
tur. Ex hoc em̃ quisq prudens et sapiens re¬
cognostat ꝙͣ spẽ illi ħre possint qui uersantur
ĩ malis. quanto etiam illis uita negatur qͥ ma
drio sunt qͥtb bomi eruditi indentur et mali.
est famulus. Nonenim a nos hoc solũ poscit̾
ut non uuiendo male. serui esse dyaboli te¬
signamus: sed muendo bene deo seriure nde¬
amur. Nam quisq qui nec malum uidetur o¬
perati uec bonum. cuius seruus udeatur eẽ:
ignoro riel quomodo uitam atͥo pot̾it separare
petuam ꝙͣ bñficiendo non m̾uit. Nemo in qͥt
sensu ꝓprio decipiat et illudat. nemo se uana
fari̾t hrimantis. prus. hospitał. reguinus. cle¬
nens. ichenne non euadet incendia. Pens
malos non amat non diligit pcc̃ores. Quis¬
q malum fec̾it mimit᷑ est dei. Quusq sine do¬
lo non fu̾it: partem hre non põt cũ xpõ. Aich̾:
d̾andum irch̾ꝙ plus totis nitib enttendũ

Expanded text:
non venistis ad me . Non quia malum gesserunt; sed quia bonum non fecerunt, condemnantur. Ex hoc enim quisque prudens et sapiens recognoscat, quam spem illi habere possint qui versantur in malis, quando etiam illis vita negatur qui maduo sunt quibus boni servire videntur et mali: est famulus. Non enim a nobis hoc solum poscitur, ut non vivendo male servi esse diaboli desinamus, sed vivendo bene Deo servire videamur. Nam quisquis qui nec malum videtur operari nec bonum, cujus servus videatur esse ignoro: vel quomodo vitam a Deo poterit sperare perpetuam, quam bene faciendo non meruit. Nemo, inquam, sensu proprio se decipiat et illudat, nemo se vana fuerit humanus, pius, hospitalis, benignus, clemens, gehennae non evadet incendium. Deus malos non amat, non diligit peccatores. Quisquis malum fecerit, inimicus est Dei. Quisquis sine dolo non fuerit, partem non potnihilque plus totis viribus enitendum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̃parat᷑ ẽ dyabolo et angelis eiꝰ. estiiui.n.
et ñ dedistis mandrcare et c̃. Non dixit uti¬
q qr nõ credidistis mͥ. Unde intelligi datur
oos non incredulitatis causa. s p̃p bonoeum
operũ stilitatem fuisse dampnatos. Nemogͥ ai

Expanded text:
 Pater meus diabolo et angelis ejus. Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare, etc. . Non dixit utique, quia non credidistis mihi: unde intelligi datur, eos non incredulitatis causa, sed propter operum sterilitatem esse damnandos. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
petrus apłs manifestissime docet. ei det̾ius a¬
liquid qui post agnitã iusticie. niam peccaru̾t:
euenire cum dicit. Si enĩ refugientes coinqui
sunt eis post̾ia det̾iora priorib. Melius erat¬
agnntionẽ retrorsum ꝯu̾ti ab oo ꝙ illis tradi¬
tum est scõ mãdato. Contingit .nͥ. eis illud
Unde ꝓu̾bii. Canis reu̾sus ad suũ nomitũ
et sus lota uolutabro luti. hoc et beatus apꝰ.

Expanded text:
Petrus apostolus manifestissime docet, ei deterius aPetrus apostolus manifestissime docet, ei deterius aliquid, qui post agnitam justitiae viam peccaverit, evenire, cum dicit: Si enim refugientes coinquinsunt eis posteriora deteriora prioribus. Melius eagnitionem retrorsum converti ab eo quod illis traditum est sancto mandato. Contingit enim eis illud veri proverbii, Canis reversus ad suum vomitum; et, Sus lota in volutabro luti . Hoc et beatus apostolus