comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actus s et siquis me finis in
te destinare non pigeat. nec
uerearis ne forte multum de
meo exitu contristandus sit. ẽ
me ad proprietates sustinere
non ambigat. Erit autẽ gnͣde
solatium. si didicerit post me
non imperitus uir aliquis aut
in doctus ignonius diuini uerbi
misterium et eccłiastici ordinis
disciplinam uel dotrine regulã
nesciens: susceperit cathedram
meam. Scit enim quia si indoctꝰ
et insciuis doctoris locum accipi¬
at: sine dubio discipuli et audi¬
tores ignorantie tenebris ob¬
uoluti. ininterctum demergen¬
tur. Unde et ego domine mi ia¬
cobe cum hec ab eo precepta sꝰ¬
ceperimi: neccesse habui implere
quod uisserat. Indicans tͥ et de
his ipsis simul. et de illis breui¬
ter comprehendens que per si¬
gulas quasq urbes ingrediẽs
aut inp̾dicatione sermone pro¬
tulerit. aut ingestorum uirtu¬
te perfecerit. Qmͣis tͥ de his.
plura iam plemꝰ aute descrip¬
ta. ipso iubente transiniserĩ:

Expanded text:
actuum, sed qui me finis in actuum, sed qui me finis in te destinare non pigeat. Nec verearis, ne forte multum de meo exitu contristandus sit, cum id me pro pietate sustinere non ambigat. Erit autem ei grande solatium si didicerit quod post me non imperitus vir aliquis, aut indoctus, atque ignorans divini verbi mysterium, et ecclesiastici ordinis disciplinam, vel doctrinae regulam nesciens, susceperit cathedram meam; scit enim quia si indoctus et inscius officium doctoris accipiat, sine dubio discipuli et auditores ignorantiae tenebris obvoluti, in interitum demergentur. Unde et ego, mi domine Jacobe, cum haec ab eo praecepta susceperim, necesse habui implere quod jusserat, indicans tibi et de his ipsis, simul et de illis breviter comprehendens, quae per singulas quasque urbes digrediens, aut in praedicationis sermones protulerit, aut in gestorum virtute perfecerit; quamvis tibi de his plurima jam et plenius ante descripta, ipso jubente, transmiserim,
Abbreviated transcription (Latin):
tum obedire ceperit monitis p̾¬
fuerit. his om̃ibus ipse non lcqͣ.
unus est et ipse ex illis qui exa¬
minare dei eccami uolunt. Et c̃
corpore uobistũ esse iudeatur:
mente et animo contra uos.
et est multo nequior hostis
quam illi qui foris sunt. et eui
deuter minuci sunt. hic enim
per amititie spetiem. que mimi¬
ti sunt gerit. et eccł̾iam disꝑ¬
git et uastat. Et cum hec di¬
risset in medio coram omnib
manũ mchi impofuit et in
cathedra sua ingenti ueretũ¬
dia fractum sedere mnecompu¬
lit. Cumq sedissem: hec ad me
rursus locutus est. Depretor
te clemens coram onimibus qͥp̃¬
sentes sunt ut postea qm sicut
nature debitum ẽ iite presẽ¬
tis finem fecero: iacobo fratͥ
quos ante fidem annos gesse¬
ris. esed et qͣłr michi abinitõ
usq adfinem comes itiueris
et actuum fn̾is. queq per sin¬
głas ciuitates me disputante
sollicitus auditor exceperis. qͥz
inpredicationibus meis nel
uerborum fuerit officium uel

Expanded text:
cum obedire ceperit monitis prcum obedire ceperit monitis prfuerit his, quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis, qui exterminare Dei aecclesiam volunt; et cum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est, et est multo nequior hostis hic, quam illi, qui fodenter inimici sunt. Hic enim per amicitiarum speciem, quae inimici sunt gerit, et Ecclesiam dispergit ac vastat. Et cum haec dixisset, in medio coram omnibus manus mihi imposuit, et in cathedra sua, ingenti verecundia fatigatum, sedere me compulit. Cumque sedissem, haec ad me rursum locutus est: Deprecor te, o Clemens, coram omnibus qui praesentes sunt, ut posteaquam sicut naturae debitum est vitae praesentis finem fecero, Jacobo fratriquos ante fidem animos gesseris, sed et qualiter mihi ab initio usque ad finem comes itineris et actuum fueris, quaeque per singulas civitates me disputante sollicitus auditor exceperis, quique in praedicationibus meis vel verborum fuerit ordo vel
Abbreviated transcription (Latin):
ge magis et refuge ne lau¬
deris abimquis et ne pessi¬
ma male agentibus diliga¬
ris: s potius tu semꝑ proptꝰ
iustam dispensationem ereqͥs¬
simam regulam diligens. a
xpisto collandari merearis.
hec cum dixisset et his sum¬
lia qm plura: rursum respiti¬
ens ad populum dix̃. Sed et
uos karissimi fratres et cons¬
ui mei huic qui presidet uob̾
adueritatem docendam inõi¬
bus obedite: scientes quod si
quis hunc contristauerit xͣ
omnes pariter in cõsensu et
unauimitate positis. ꝓp̾ter
quod et uos salutem conseqͥ
et ille possit obtemperantib
sibi uobis promptius imposi¬
ti oneris pondus uehere. Qe
obtempenare debetis. et uolim¬
tati eius absq commnonitione
obedire. et auertere. uos abeo.
cui ipsum sentitis aduersum.
S nec loqui his quibus ipse ñ
loquitur: ut uusquisq qui ĩ
culpa est dum cupit oĩm nr̃m
amicitiam recipere. festinet
recontiliari ei qui in ommibus
preest ⁊ ꝑ hoc redeat ad salutẽ.

Expanded text:
ge magis et refuge ne lauge magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris, sed potius, propter justitiae dispensationem et aequissimam regulam disciplinae, a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset et his similia quamplurima, rursum respiciens ad populum, dixit: Sed et vos, charissimi fratres, et conservi mei, huic qui praesidet vobis ad veritatem docendam inbus obedite; scientes quod si quis hunc contristaverit, Chomnes pari et consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit, obtemperantibus sibi vobis, promptius impositi oneris pondus evehere. Qobservare debetis et voluntati eius absque commutatione obsecundare et avertere vos ab eo, cui ipsum sentitis adversum, sed nec loqui his, quibus ipse non loquitur, ut umisquisque, qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amicicias ferre, festinet cicius reconciliari ei, qui omnibus preest. Et per hoc redeat ad salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
desideruis inquis uelut extibus
noxiis congregata est. Quã
itiq tum euomuerit quis et
abiecerit: ingentis egritudiniꝰ
liberabitur morbo: s tñ post
uonirtum que ad sanitatem
ꝑtinent sumat. Uerumptñ
scitote cuncti: quod supra õs
uos laboret ep̃c. quia unusqͥs¬
que uestrum suum ꝓprium
referet laborem. Ille uero et
suum et singulorum. Oele
bus pre esse te noueris singu¬
los prout poteris iuua: quia
licitudines portas. Unde et
ego nunc tibi inuingens dis¬
peusationem: scio quia acci¬
pio gratiam magis quam
presto. Sed esto confidens et
fortiter ferens certus quia la¬
boris tui meritum recipies.
cum ad portum quietis in co¬
luen hanc perduxis nauẽ.
Ibi mercedes et prenna pro
omniũ salute suscipies: si hic
proominũ incoliuitate ui¬
gilaueris. Itaq site multi
ex fratribus propter rigorẽ
iusticie odio habuerint: ex
ħ quidem non lederis: s ex hꝰ¬
modi odiis amor tibi concili¬
abittr dei. Et ideo satis a¬

Expanded text:
desideriis iniquis, velut ex cibis desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo; si tamen post vomitum, quae ad sanitatem pertinent sumat. Verumtamen scitote cuncti quod supra omnes vos laboret episcopus; quia unusquisque vestrum suum proprium fert laborem, ille vero et suum et singulorum. Proptbus praeesse te noveris, singulos prout potueris juva,licitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens dispensationem, scio quia accipio gratiam magis quam praesto. Sed esto confidens et fortiter ferens; certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis incolumem hanc provexeris navem. Ibi mercedes et praemia pro omnium salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque si te multi e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujuscemodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo sat
Abbreviated transcription (Latin):
nauis. diligenter iustruant.
que in suo tempore gerenda
sunt. Et episcopus tamquã
ꝑ retia uigilantꝰ et sollicite
gub̾uatos uerbo custodiat:
xpistus saluator donimꝰ. gu¬
beruator eccłie diligatur ab
ouinibus et ipsius solius p̾¬
ceptis ac uissis: credat et ob¬
audiat. om̃is ecc̃a deo queq ĩ¬
desmenter supplicetur acune¬
tis de prosperitate uentorum
naiugantes omnẽ tribulati¬
onem et onme ꝑiculum sꝑ¬
fundum istius uite humae
pelago nauigantes in quo e¬
suriendũ sit et sitiendũ. nudi¬
tatem queq ferendam mor¬
bum etiam corporis et egri¬
tudines tolerandum. in suꝑ
inomnib insidus ac dolori
bus sepe laborandum. Qiippe
et dispgendos se no numiqͣui
nou̾int. s aliq̃n etiam congre¬
gandos. Uomitꝰ quoq et sugil¬
lationes ferendas cum ex confeᷤ¬
sione pcc̃orum et reiectione tri¬
minũ uelut male congregati
in uisceribus fellis iactur fa¬
tienda est. et abitienda prorsus
ritudo peccati. si qua forte ex

Expanded text:
navis diligenter, et instruant navis diligenter, et instruant quae in suo tempore requirenda sunt. Episcopus tanquam proreta vigilanter et sollicite gubernatoris verba custodiat Christi. Salvator Dominus, gubernator Ecclesiae suae, diligatur ab omnibus, et ipsius solius praeceptis ac jussis credat et obediat omnis Ecclesia. Deo quoque indesinenter supplicetur a cunctis de prosperitate ventorum. Navigantes omnem tribulationem et omne periculum sfundpelagus navigantes, in quo esuriendum sit et sitiendum; 462 nuditatem quoque ferendam, morbos etiam corporis et aegritudines tolerandas. Insuper et hominum insidiis ac dolo saepe laborandum, quippe qui dispergendos se nonnunquam noverint, sed aliquando etiam congregandos; vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum et rejectione criminum, velut male congregati in visceribus fellis, jactura facienda est, et abjicienda prorsus amaritudo peccati, si qua forte ex
Abbreviated transcription (Latin):
Hypocrite eiũt et dolosi: piratiꝰ
similes habeantur. Iani uero
rabidus et tartarea caripdiᷤ
saxis illisa: naufragia ac mor¬
tifere sub mersiones. quid a¬
liud existimanda sunt ꝙͣ pecca¬
ta: Restat igitur ut ħ crirsu
ꝓspero tuta. possit portum desi¬
derate urbis iitrare. ita deo poᷤ¬
sint precẽ fundere nauiganteᷤ
ut mereantur audiri. Audiri
autem adeo ita demum me¬
rebitur:si orattones ipse bomiͤ
moribus et bomis operibus ha¬
adiuuent. S ante hec cũ qui
eto spiritu epibate idest laici
in suis imusquisq resideant
locis: nedum per inquietudi¬
nem et incustod itos inutiles¬
q decursus passim uagari ce¬
perint. uł ab officio suo nau¬
tas impediant uel iu alterum
latus per inquietudinem eo¬
rum naiuis pressa depereat.
Nautologt de mercedibus com¬
moneant et nichil om̃ino qd̾
addiligentiam uł ad discipli¬
nam pertinet dyaconi negli¬
gant. Presbr̃i uelut naute ap¬
tent singula ad instructionẽ

Expanded text:
Hypocritae autem et dolosi, piratis Hypocritae autem et dolosi, piratis similes habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea charybdis, et saxis illisa naufragia, ac mortiferae submersiones, quid aliquid aliud aestimanda sunt, quam peccata? Restat igitur ut haec navis cursu prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare, ita Deo precem fundere navigantes, ut mereantur audiri. Audiri autem a Deo ita demum merebitur quis, si orationes ipsae bonis moribus et bonis operibus adjuventur. Sed ante omnia cum quiete et silentio, epibatae id est laici in suis unusquisque resideant locis, ne forte per inquietudinem et inconditos inutilesque discursus, si passim vagari coeperint, vel ab officio suo nautas impediant, vel in alterum latus per inquietudinem eorum navis pressa demergatur. Naustologi de mercedibus commoneant, et nihil omnino quod ad diligentiam vel ad disciplinam pertinet, diaconi negligant. Presbyteri, velut nautae aptent singula ad instructionem
Abbreviated transcription (Latin):
gis sumini que pax nominã
gus diuersis elocis et rogioni¬
bus uiros portat ad unam
potentis regni urbem prope¬
rare cupientes. Sit ergo na¬
dem̃ pro rete officium episcopͦ
impleat: pbr̃i nautarũ: dya¬
com dispensatores teneant¬
n autologis conferantur. Epi¬
bate autem : tocius fraterinta¬
tis multitudo sit similis. Ip¬
sum quoq mare: hic mundꝰ
habeatur. Uentorum uero
uarietates et turbinum: di¬
uersis temptatõib conferã¬
tur. ꝑ secutiones et tempta¬
tiones ac pericula: fluctibus
erequentur. terren uero spi¬
ritus qui nel detorrentibus
uł de conuallibus spirant:
psendo prophetarum et sedu¬
ctorum inproba doctrine uer¬
ba ducantur. ꝓ munctorii uͦ
et loca confragosa: hi qui in
potest atibus seculi sunt iudi¬
ces et peritula minantur &
estibus uerbenantur. dubus
mente et deꝓmissionis uerita¬
te nutantibus conferantib.
Atq hii qui irrationabiles fi¬
dem nr̃uam iatione discutiũt.

Expanded text:
mmi Regis, quae pax nominatummi Regis, quae pax nominatugus diversis e locis et regionibus viros portat, ad unam 461 potentis regni urbem properare cupientes. Sit ergo naficium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneantnaustologis conferantur; epibatis autem totius fraternitatis multitudo similis sit; ipsum quoque mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum, diversis tentationibus conferantur; persecutiones tribulationes et pericula, fluctibus exaequentur. Terreni vero spiritus, qui vel de torrentibus, vel de convallibus spirant, pseudoprophetarum et seductorum, seu pravae doctrinae verba ducantur; promontoria vero et loca confragosa, hi qui in potestatibus saeculi sunt judices, et pericula minantur etaestibus verberantur, dubiis mente et de repromissionum veritate nutantibus conferantur, atque his qui irrationabili fidem nostram ratione discutiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
egrotant. sollicite perquirãt.
et plebi si forte ignorant ĩ¬
dicent de his ut et ipsi uisitẽt
eos. et que neccessaria sunt pre¬
beant eis. cũ constientia eius
qui preest. Quod tamen eti¬
am siclam fecerint: non pec¬
cabunt. Sed et de peregrins
similiter episcopo suggerãt
refouendorum: et cetera his
similia que ad cultum eccłie
et ad disciplinam eius permna¬
nent dyacomibus cure sit ca
thezizant hoc est qui uerbo ĩ¬
striuit. Incipientes primo
oportet ⁊ ut ipsi instructi sint
masuuides: esse talem ut pro¬
‸ ingenio discentium semet ip¬
sum possit aptare. et uerbi
ordinem prou̾id̾entis capaci¬
tate dirigere. Debet ergo ipse
ad prime esse eruditus et doc¬
tus . ixceprehensibilis. inatu¬
rus inpauidus. sic̃ ipsi proba¬
bitis forte clementem hunc
post me. Multum est autem
si ego nunc de singulis que
unusquisq habere debet pro
ut concordiam teneatis. per
quod solum possitis portis qͥe¬
tis intrare. et ciuitatem re¬

Expanded text:
aegrotant, sollicite perquirant, aegrotant, sollicite perquirant, et plebi si forte plebs ignorat indicent de his, ut et ipsi visitent eos, et quae necessaria sunt praebeant eis cum conscientia ejus qui praeest. Quod tamen etiamsi clam fecerint, non peccabunt. Sed et de peregrinis similiter episcopo suggerant refovendis; et caetera his similia quae ad cultum Ecclesiae et disciplinam ejus pertinent, diaconis curae sint. Qui catechizant, id est, qui verbo instruunt incipientes, primo oportet ut ipsi instructi sint,mas rudes, esse talem ut pro ingenio discentium semetipsum possit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipse apprime esse eruditus et doctus, irreprehensibilis, maturus, impavidus, sicut ipsi probabitis fore Clementem hunc post me. Multum est autem, si ego nunc de singulis quae unusquisque habere debeat prosut concordiam teneatis, per quod solum potestis portum qutis intrare et civitatem su
Abbreviated transcription (Latin):
ut referant hec ad episcopũ
et commnoneri aheo possit is
qui in precip itium lapsus ẽ:
ut reuccetur et non corruat
in peccatũ. Negligentiores
quosq et eos qui rariꝰ ad au¬
diendumi uerbum dei accedt̃
nec sollicite adepiscopi trac¬
tatum conueniunt ipsi cõ¬
moneantur et hortantur. Si
enim assidui sunt ad audiẽ¬
dum: non solum uite eter¬
ne ex salubri cõmunione ca¬
pient lucra : uerũ et quetũq
ille sunt tristicie uł merores
que ex presentis uite neccessi¬
tatibus et cladibus tẽꝑum ue¬
niunt. queq malorum sermo¬
iubus in corde suo uelut iacła
defixa circunferunt abicient᷑
omnia predicationis u̾itate
et uite et̾ne doctrina et eruditi¬
one purgata. Alioquin si mł¬
to tempore auditum subtra¬
hant a uerbo dei et renianeãt
incultu uitiorum : sine dubio
sentibus eccupati. Et quid a¬
luid nisi ad ignem talis ħ ter¬
ia prepanabitur: Dehis ergo ut
dixi: dẏaconib cura sint. Sed
et eos qi secindui carnem

Expanded text:
ut referant haec ad episcopum, ut referant haec ad episcopum, et commoneri ab eo possit is qui in praecipitium lapsurus est, uti revocetur, et non corruat in peccatum. Negligentiores quoque, et eos qui rarius ad audiendum verbum Dei accedunt, nec sollicite ad episcopi tractatum conveniunt, ipsi commoneant et hortentur. Si enim assidui sint ad audiendum, non solum vitae aeternae ex salubri commonitione capiunt lucra, verum et quaecunque illae sunt tristitiae vel moerores quae ex praesentis vitae necessitatibus et cladibus temporum veniunt, quaeque malorum sermonibus in corde suo velut jacula defixa circumferunt, abjiciuntur omnia praedicatione veritatis, et vitae aeternae doctrina, et eruditione purgata. Alioquin si multo tempore auditum subtrahant a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio sentibus occupati. Et quid aliud, nisi ad ignem talis haec terra praeparabitur? De his ergo, ut diximus, diaconis cura sit. Sed et eos qui secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
peccare pot̾it. si semper añ cculoꝰ
suos dei iuditium ponat. quod
ĩfine mũdi certum est agitan¬
egerunt. conseqnͣtur repofita¬
bona. pcc̃ores autem ut conse¬
quantur preparatas et condi¬
tas penas: De quibus ita futu¬
ris dubitare om̃iuo ñ possũ.
Si quidẽ ħomnna ita esse uen¬
tura uerus nobis propheta
predixerit. Uude et uos qui e¬
stis ueu prop hete discipuli.
abitite acordibus urĩs ante
oninia discordias et amioꝵ
dissentiones: exquibus omne
nitatem et simplicitatẽ tota
his que superius memoraii¬
mus latenter irrepserit: non
erubescat qui anime sue curã
gerit confit̾i ħ ei qui preest ut
abipso ꝑ uerbum dei et cõsiliũ
salubre turetur. quoi possit fi¬
de integra et operibus bonis
penas et̾ui ignis euadere et ad¬
perpetue uite premia perueni¬
re. Diaconi uero eccłie tam¬
qmͣ cculi sint ẽp̃i oberranteᷤ
et circum lustrantes trim u̾e
sciant uicinũ fieri precipitio
et proximum esse peccato:

Expanded text:
peccare poterit, si semper ante oculos peccare poterit, si semper ante oculos suos Dei judicium ponat? Quod in fine mundi certum est agitanegerunt, consequantur bona reposita; peccatores autem ut consequantur praeparatas et reconditas poenas, de quibus ita futurum dubitare omnino non possumus. Siquidem haec omnia ita esse ventura verus nobis propheta praedixit: unde et vos, qui estis veri Prophetae discipuli, abjicite a cordibus vestris ante omnia discordias et animorum dissensiones, ex quibus omne nitatem ac simplicitatem tota hiis, que superius memoravimus, latenter irrepserit, non erubescat, qui anime sue curam gerit, confiteri hec huic, qui preest, ut ab ipso per verbum dei et consilium salubre curetur, quo possit fide integra et operibus bonis penam eterni ignis eperpetuae vitae praemia pervenire. Diaconi vero Ecclesiae tanquam oculi sint episcopi, oberrantes et circumlustrantes 460 cum verecvideant vicinum fieri praecipitio et proximum esse peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
c̾sistit. Ubi aũt pax et bonitas:
ibi ⁊ salus. ꝓp̾ter qd̾ cõmunes fa¬
cite cibos uros ur̃os c̃ his qui se¬
tundum deũ frẽs sunt. qr ex ca¬
mercamiii. Multo aũt sollitiꝰ
esuriẽtes reficite. ⁊ sitientib po¬
tũ date. nudis uestim̃tũ. egro¬
tos iusitate: et eosqui in carce
sunt prout possibile est iuua¬
te. ꝑegrinos satis ꝓmpte ĩdomi¬
bus uũs suscipite. Et ne omñia
nunc sigillattm dicam omne
rio eos qui asalute aliem sũt:
Si qui exfũbus negotia hñt
int̾ se apud cognitores scłi ño
oĩmodo obaudiant institutis
eorum. Sr̃ om̃ia aũt auari¬
tiam fugite: que homines
eccasione presentis lutri ab
et̾nitatis seꝑat bonis. Ponde¬
na. men suras. st ateras ꝓ locis
quibuscumiq equissĩa custodi¬
te. Deposita: fidełr restituite.
Que omma est si ita qͣ sunt
his similia: tñ demũ sollicite
et diligiter implebitis. si futur
dei uiditium sine int̾missione
mur̃o corde uoluatis. Quis enĩ

Expanded text:
sistit. Ubi autem pax et bonitas, ibi et salus. Propter quod communes facite cibos vestros cum his qui secundum Deum fratres sunt, quia pemerebimini. Multo autem sollicitius esurientes reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum; aegros visitate, et eos qui in carcere sunt, prout possibile est, juvate; peregrinos satis prompte in domibus vestris suscipite. Et ne omnia nunc singulatim dicam, omnerio eos qui a salute alieni sunt, Si qui ex fratribus negotia habent inter se, apud cognitores saeculi nomni modo obediant statutis eorum. Super omnia autem avaritiam fugite, quae homines occasione praesentis lucri ab aeternis separat bonis. Pondera, mensuras, stateras, pro locis quibusque aequissima custodite; deposita fideliter restituite. Quae omnia, et si qua sunt similia his, ita demum sollicite et diligenter implebitis, si futurum Dei judicium sine intermissione in vestro corde volvatis. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
eus indicare ꝙ triste ÷. ꝙ qͥdem
ncc̃e est l tarde ꝓferre. Hie de¬
nq ipse petrꝰ qui ꝓ mim̾isa
karitate. ꝙͣ erga õs hõĩes ge̾¬
bat palam cũ om̃i fidutia ad¬
uersante etiã tyrãno tocius
mũdi bonũ predicare ñ desti¬
tit. et regẽ oĩm scłoꝵ perorbẽ
terre et usq ad ip̃iꝰ rome urb̾
huius noticiã ut etiã ipsa
saluaretur inuex̃. Hic inquã
ꝓpͥetate patiẽdo iñ: presentẽ
uitam fimuit. Ipsis &̃ dieb
quib uite finem sibi ĩminen¬
tem p̾sensit: ĩconuẽtu fratiũ
positus app̾hensa manu ma
repente con surgens: ĩ aurib¬

Expanded text:
dem necesse est, licet tarde, proferre? Hic denique ipse Petrus, qui pro immensa charitate quam erga omnes homines gerebat, palam cum omni fiducia adversante etiam tyranno totius mundi bonum praedicare non destitit, et Regem omnium saeculorum per orbem terrae et usque ad ipsius Romanae urbis hujus notitiam, ut etiam ipsa salvaretur, invexit; hic, inquam, pro pietate patiendo volens praesentem vitam finivit. In ipsis autem diebus quibus vitae finem sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens, in aurib
Abbreviated transcription (Latin):
ħ decretũ sit et inceł. Ligabit
enĩ ꝙ oportet ligari. et soluet
quod expedit solui. tamꝙͣ qui
ad liquidꝰ ecc̃e regulã nou̾erit.
Ipsum ergo audite: scientes qr
quicumq cõtristau̾it dectorem
ueritatis peccat in xp̃m et pa¬
et uita careb̾. Ip̃m aũt qui p̾¬
est ceti̾s : oportet medici iicẽ
agere et non fere lestie furore

Expanded text:
c decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Ipsum ergo audite, scientes quia quicunque contristaverit doctorem veritatis, peccat in Christum, et Paet vita carebit. Ipsum autem qui praeest caeteris, oportet medici vicem agere, et non ferae bestiae furore
Abbreviated transcription (Latin):
men ducitur formcatio: cuiꝰ
speties sunt quidem plures. si¬
cut et ipse nobis clemens di¬
ligenter exponet. uerump¬
tñ prima speties adulterii.
uxore non esse contemptum.
et mulierem ũ proprio tan¬
tum seruare seuiro. Siergo
castus fuerit quis: potest et
humanus et misericors fie¬
sicut adulterii uenenumi cũc¬
tis malis ꝑuitius osius ẽ: ita¬
et amor superaus et caritas
totius bom fastigium tenet.
picite ad om̃s: orfanis ex hi¬
bete uosmet ip̃os parentes in¬
dius : iuroꝵ curam impendi¬
te. cum om̃i castitate que nor¬
cessaria sunt prebentes. Iuni¬
ores tamen uiduas: nuptiis
copulate. His qui ignorant
artifitia: exquirite aliquas
honestas occasiones. quibus
ictum neccessarium querãt.
Artificibus uero: operã ꝓui¬
dete. Debilibus misericordiã
facite. Scio aute omnia hec¬
facturos uos sicaritatem p̾
ceteris etante om̃ia mur̃o cor
mentum: si frequent inter
sales suos cum suis fratrib sumat.

Expanded text:
men ducitur fornicatio, cujus men ducitur fornicatio, cujus species sunt quidem plures, sicut vobis et ipse Clemens diligenter exponet. Verumtamen prima species adulterii est, mmodo non esse contentum, et mulierem non proprio tantum servare se viro. Si ergo castus fuerit quis, potest et humanus et misericors fiesicut adulterii venenum cunctis malis perniciosius est, ita amor fraternus et charitas totius boni fastigium tenet. picite ad omnes. Orphanis exhibete vosmetipsos parentes. Viduis virorum curam impendite, cum omni castitate, quae necessaria sunt praebentes. Juniores tamen viduas nuptiis copulate. His qui ignorant artificia, exquirite honestas aliquas occasiones quibus victum necessarium quaerant; artificibus vero operam providete, debilibus misericordiam facite. Scio autem haec omnia facturos vos, si charitatem prae caeteris et ante omnia in vestro mentum, si frequenter intesales suos cum 459 fratribus suis sumat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis etatis comugii lege preue¬
niant. S in prouestiorib qͥd̾
curã hr̃e huuismodi negligãt.
qr in multis etiã cũ senuerit
corpus cõcupiscẽtia iuget. Ne
forte ergo fornicationis labes
cirasione accepta tanqm ue¬
nenum pessimũ serpat inuo¬
bis: cauere et anteuenire nec¬
cessariũ est nequod in nobis
adulterii occultum caleat in¬
cendium. Et quid in ommibꝰ
peccatis adulterio grauiꝰ: Se¬
tundũ namq in penis obti
etiam si sobrie iuxerint. ꝓp̾¬
erconite: et adornate sponsã¬
xp̃i ad pudicitiam. Sponsã
ta fuerit absponso: ingenti¬
bus abeo douis et honorib
honorabitur. Et nos uelut
inuustri sponse et amiti spõ¬
sr ingẽti gaudio et leticia per¬
fruemim: Siuero sponsa hec
legalib thoris uos autem pe¬
nas dabitis. si forte per ur̃am
negligentiam uł desidiam op¬
presserit contagio seuei petcati.
Iccirco igitur om̃ia sobrietatis
et puditine sollititn dinẽ gerat.
ualde emĩ apuddeum grauetͥ¬

Expanded text:
tis aetatis conjugali lege praevetis aetatis conjugali lege praeveniant, sed ne in provectioribus quidem curam habere hujusmodi negligant, quia in multis, etiam cum senuerit corpus concupiscentia viget, ne forte ergo fornicationis labes occasione accepta tanquam venenum pessimum serpat in nobis, cavere et antevenire necessarium est, ne quod in nobis adulterii occultum calescat incendium. Et quid in omnibus peccatis adulterio gravius? Secundum namque in poenis obtinetiam si sobrie vixerint. Proexcolite et adornate sponsai ad pudicitiam. Sponsam ta fuerit a sponso suo, ingentibus ab eo donis et muneribus honorabitur; et vos, velut ministri sponsae, et amici sponsi, ingenti gaudio et laetitia perfruemini. Si vero sponsa haecregalibus toris. Vos autem poenas dabitis, si forte per vestram negligentiam vel desidiam obrepserit contagio saeva peccati. Idcirco ante omnia sobrietatis et pudicitiae sollicitudinem gerite. Valde enim apud Deum grave cri
Abbreviated transcription (Latin):
sollicrtudines derelinquant.
Ꝙ si ipsa ut dignum dispẽ¬
sare sufficias. et u̾itatis u̾bo
habũdantiꝰ et studiosuis de¬
seruut. si emĩ mundialib fue¬
ris occupatus et te ipsum deci¬
pies et eos qui te audiunt.
Non emĩ potĩs q̃ ad salutem
ꝑtinent plemꝰ singuł quib¬
tumq distingere. et ex eo fiet
ut et tu tamꝙͣ qͥ ñ dccuerio
que ad salutem hominũ per¬
tinent puniaris et discipłi
ꝑ ignorantiã ꝑeant. Ictirto¬
gͦ tu quidẽ ad ħ solũ uocato. uti
oportune et sũ int̾missione
dreas uerbum dei per quod
salutẽ consequi possunt. Illi
u̾ cum tanta reuerentia uer¬
bũ suscipiant: ut qui sciant
legatũ te et pietonẽ ẽẽ u̾ita¬
uã esse ligatum et ĩ cel. et qd̃¬
cumq solu̾is sr̃ tertã etiam
iͥ esse soluẽdum: qm̃ quidem
expedit solues. Et ad te quidẽ
qui pre es: ista sint monita
et his similia. Ad p̾sbr̃os uͦ ista
studentes adolescentes lupti¬
is uingant. quo calore feruẽ¬

Expanded text:
sollicitudines derelinquant; sollicitudines derelinquant; quo ipsam, ut dignum est, dispensare sufficias, et veritatis verbo abundantius et studiosius deservire. Si enim mundialibus curis fueris occupatus, et teipsum decipies, et eos qui te audiunt. Non enim poteris quae ad salutem pertinent plenius singulis quibusque distinguere. Et ex eo fiet ut et tu tanquam qui non docueris quae ad salutem hominum pertinent, puniaris, et discipuli per ignorantiam pereant. Idcirco tu quidem ad hoc solum vacato, ut opportune et sine intermissione doceas verbum Dei, per quod salutem consequi possint. Illi vero cum tanta reverentia tua verba suscipiant, ut qui sciant legatum te et praeconem esse veritagaveris, esse ligatum et in coelo; et quodcunque solveris super terram, etiam ibi esse solvendum. Quoniam quidem expedit solves. Et ad te quidem qui pret his similia. Ad presbyteros vero itiae studentes adolescentes nuptiis jungant, quo calorem ferven
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũptũ ⁊ breuit te de ip̃ius
dispensatõis ordine: corã om̃i¬
b ꝯmonere nctͣium duco. Te
bilr uiu̾e atq sũmo studio in¬
ti. ut om̃s urte huius cocauio¬
nes abicias. ne fideuissor existaꝰ
ne aduocatus litiũ fias ne bel
Neq enim iudicẽ aut cogni¬
torem scłariũ negocioꝵ ho¬
die te ordinare uult xpistus:
utine prefccatus presentibue
homimiũ curis. ñ possis u̾bo
dei uaccare. et secũdum uta¬
tis regulam se c̾u̾e bonos a
mał. Ista nãq opera que tibi
minꝰ ꝯgruere suꝑiꝰ exposumus.
exhibeant sibi ĩuicẽ discẽtes. id
est laici et te iremo cocupet ab
studiis ꝑ q̃ salꝰ om̃ib dat᷑. Sicut
emĩ michi impietatis crimen ÷
negletis uerbi dĩ studiis solli
ꝑam fidłr dederint: te uero se¬
turum facere ⁊ his quib debeᷤᷤ
uaccãtem om̃s ꝯͥter laborant.
Q si forte a seniet ipsis ħ laiti
non intelligunt ꝑ dẏaconos
edccẽdi sunt. ut tͥ solius eccłie

Expanded text:
Verumtamen et breviter te de ipsius Verumtamen et breviter te de ipsius dispensationis ordine coram omnibus commonere necessarium duco. Te biliter vivere et summo studio niti ut omnes vitae hujus occupationes abjicias, ne fide jussor existas, ne advocatus litium fias, neve iNeque enim judicem aut cognitorem saecularium negotiorum hodie te ordinare vult Christus, uti ne praefocatus praesentibus hominum curis, non possis verbo Dei vacare, et secundum veritatis regulam secernere bonos a malis. Ista namque opera, quae tibi minus congruere superius exposuimus, exhibeant sibi invicem discentes, id est laici; et te nemo occupet ab his studiis per quae salus omnibus datur. Sicut enim tibi impietatis crimen est, neglectis veperam fideliter dederint. Te vero securum facere et his quibus debes vacantem, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edocendi sunt, ut tibi solius Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
bens ꝯsid̾ationẽ et ñ qd̃ incom¬
nume om̃ib expedit ꝓuidẽs. S
certꝰ esto quod neccesse ẽ te susci¬
pere om̃e peritulum: quia nec
ergo ꝓsalute oĩm ab obsecra¬
tione cessabo. Qnͣto gͦ titiꝰ mͥ¬
sticie ꝑcula etiã et ꝯꝓpbria in¬
eruditi uulgi indocibiłq c̃tiliẽ
q̃ tota m̃te scio ꝙ constanter
coronã. s et illud te cupio me
cũ iusta ratione ꝓspice̾: qnͣdo
maxime oꝑa tua ĩdiget xp̃s.
ñc cũ ĩimtꝰ aduersus sponsã
eiꝰ c̾mouet bellũ. an infut᷑o
tͥumphab̾. nec ult᷑ ulliꝰ oꝑa
indigebit: Quis ñ etiã ꝑin
sensus intelligat qd̾ istd̾ est
tẽporis in quo opera tua xp̾cre¬
quirit: Tota igitur mente
inp̾senti uccͣitate prebe oꝑa
tua: et auxilium in preliis
exhibe regi optimo renum̾a
suscipe ep̃atꝰ officiũ: eo maxĩe
quo eccͣsticas dispens ationeᷤ
ame probabiłr diditisti. ut
salus eoꝵ qui per nos cõfuge¬
runt ad dm̃ nequaꝙͣ uacillet.

Expanded text:
bens considerationem, et non quod in combens considerationem, et non quod in commune omnibus expedit providens. Sed certus esto quod necesse est te suscipere omne periculum, quia nec ego pro salute omnium ab obsecrando cessabo. Quanto ergo mihi s, pericula etiam et opprobria ineruditi vulgi indocilisque conciliem; quae tu tamen, scio quod constanter coronam. Sed et illud cupio, te mecum justa ratione, perspicere, quando maxime opera tua indiget Christus, nunc cum inimicus adversus sponsam ejus commovet bellum, an futuro triumphabit, nec ultra ullius opera indigebit? Quis non etiam parvi sensus intelligat quod istud est tempus in quo operam tuam Christus requirit? Tota igitur mente in praesenti necessitate praebe operam tuam, et auxilium in praeliis exhibe Regi optimo remunerasuscipe episcopatus officium, eo maxime quo ecclesiasticas dispositiones a me probabiliter didicisti, ut salus eorunt ad Deum, nequaquam vacillet.
Abbreviated transcription (Latin):
cente: ego clemens procidens
ad pedes eius rogabã extusans
me. et declinans honorẽ cathe¬
dre uł potestatẽ. At ille respon¬
dens. ꝓ ħ inquit ñ me rogau̾is.
hoc enim fĩ prestitũ est michi.
et eo mag̃ quo extrisas. Quia
÷ hec cathedra eũ qui cup̃ eam
et auclict̃ expetit ñ requirit: s
urnatum morib et u̾bo dei eru¬
ditũ. Q si esset aliquis meli¬
or. si qui inͥ auditor tamqͣm se¬
dulus extitisset. si quis tam
plene doctrine mee rõnem ce¬
pisset. s et ecoͣsticas dispositõeᷤ
tã plene diditus: habẽs aliũ
talem. nou te eligerẽ. bonũ
opus suscipere uolentem. Sr̃¬
fliuim est ergo aliũ querere:
c̃primitias eoꝵ qui degentib
ꝑ me saluantur et p̾cipne hꝰ
urbis te primum obtulerim
deo. S et aliud intuere quia
si periculum peccati times sus¬
cipere refugiẽs ecc̃e gub̾nacła:
c̾tus esto quia amplius pecra᷑
qui populũ dei uelt̾ ĩfluctib
uare sb̾t̾fugis tui tantũ modo ha¬

Expanded text:
cente, ego procidens ad pedes ejus, rogabam, excusans me et declinans honorem cathedrae vel potestatem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me rogaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quod excusas; quia haec cathedra eum qui cupit eam, et audacter expetit, non requirit, sed ornatum moribus et in verbis eruditum. Quod si esset alius melior, si quis mihi alius adjutor tam sedulus astitisset, si quis tam plene doctrinae meae rationem cepisset, sed et ecclesiasticas dispositiones a me tam plene didicisset; habens alium talem, non te cogerem opus bonum suscipere nolentem. Superfluum est ergo alium quaerere, cum primitias eorum qui ex gentibus per me salvantur, et praecipue hujus urbis, te primum obtulerim Deo. Sed et aliud intuere, quia si periculum peccati timens, suscipere refugis Ecclesiae gubernacula, certus esto quia amplius peccas, qui populum Dei velut in fluctibus ssis, subterfugis: tui tantummodo ha
Abbreviated transcription (Latin):
carnem capillosq reducat ex
puluere qui lignum fructus
folia in magtia mole arboriᷤ
ex paruo cotidie semine restau¬
rat: Cum ergo dubitans an¬
mus de resurtectionis potentia
rationem querit. earum rerũ
q questiones inferende sunt q̃
incessanter funnt et tamen
ratione comprehendi nequa¬
quam possunt. ut dum non
ualet ex usione rei penetrare
quod conspicit. de promissione
diume potentie credat quod
picite ad huius resurrectionis¬
gloria qm in se ueritas osten¬
dit. tota intentione festinant
terrena desideria que ab auctore
separant fugite quia tanto al¬
tius ad conspectum dei onimpo¬
tentis pertingi qnͣto medita¬
tionem dei ⁊ hommnum singła¬
rit᷑ amatis. Qui uiuit ⁊ regñ
cum patre inunit̾ spiritus sc̃i

Expanded text:
carnem, capillosque reducat ex carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod picite. Ad hujus resurrectionisgloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Mediatorem Dei et hominum singularius amatis. Qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
les. Constituamus namq̃
ante cculos cuiuslibet arbo¬
ris miram magnitudinem
cogitemus unde oriendo cepit.
que ad tantam molem crescẽ¬
do peruenit inuenimus proclꝰ
dubio eius originem pariussi¬
mum semen. Consideremus
nunc. uͥ in illo paruo grano senu¬
nis latet fortitudo ligni. asperi¬
tas cortitis saporis odoris q mag¬
nitudo ub̾tas fiuctuum uiridi¬
tas foliorum. Contrectatum
namq semmis granum non
est ualidum. Unde ergo pro¬
cessit ligni duritia non est as¬
perum. unde asperitas cortitis
erumpit non est saporum.un¬
de sapor infructib : Olfatum
nichil redolet. unde odor in fru¬
ctibus flagrat. nl inse uiride
ostendit. unde foliorum uiri¬
ditas exiuit : Cuncta ergo in
semnie simul latent que ta¬
men n̾ simul ex semme prode¬
unt. Exsemine quippe pro¬
ducitur radix exradice prodit
uirgultum ⁊ uirgulto orit᷑
fructus in fructu etiam pro¬
ducitur semen addamus ergo
qr⁊ semen latet insemine. Qͥd
igitur mirum si ossa. neruo̾

Expanded text:
les. Consles. Consante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem; cogitemus unde oriendo coepit, quae ad tantam molem crescendo pervenit. Invenimus procul dubio ejus originem, parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum; unde ergo processit ligni duritia? non est asperum, unde asperitas corticis erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus? olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos,
Abbreviated transcription (Latin):
Pauca nobis de ipsa resurret¬
tionis fide loquenda funt. Mł¬
ti et enim sicut ⁊ nos aliqnͣ¬
do fumus dum carnem ipu¬
tredinem ossaq inpuluerem
redigi per sepulcra conspitiũt
reparari expuluere carnem et
ossa diffidunt. Sicq apud
se quasi ratiorinantes dicunt
Quando ex puluere homo re¬
ducitur quando agitur ut ci¬
nis ammetur.: Quibus bre¬
iter respondemus quia lon¬
ge mmus est deo reparare ꝙ
fuit. quam creasse quod non
fuit. Aut quid inirum si ho¬
minem expuluere reficit.
qui simuil omnia ex nichilo
creauit. Mirabilius namq
est celum et terram ex nulł
existentib condidisse. qm ip¬
sum hominem extra repara¬
re. Sed cinis attenditur et
incarnem redire posse despera¬
tur et diuine operationis ur¬
tus comprehendi quasi ex ra¬
tione queritur. Qui scilicet
quia euis cotidiana dei mi¬
ratula exassiduitate iuluer̃
ilam ⁊ ecce in uno grano par¬
uissimi seminis latet tota
que nascitura est arboris mo¬

Expanded text:
pauca nobis de ipsa resurrecpauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem, ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando homo ex pulvere reducitur? Quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus, quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris mo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. terror eius nos ad usũ
bone operationis exerceat me¬
tus illius uitam nr̃am apͣ¬
uitate compescat. Michi fra¬
tres credite quia tanto tune
erimus seturi deeius presen¬
tia. qnͣto nunc esse satagi¬
mus suspecti deculpa. Certe
si aliquis ur̃m cumsuo adu̾¬
sa cansam dicturus in meo
uiditio die crastino esset ex¬
hibendus totam fortasse noc¬
tem in sonmnem duceret quid
sibi dici posset. quid obiectio¬
nibus responderet secum sol¬
licita: estuanti mente uer¬
saret ne me mueniret aspin
uehementer metueret ne ꝙͥ
me apparerere nonus formi¬
daret. Sed quid ego : aut qͥd
ego: minirum non longe
post futurus post hominem
uermis atq post uermen pl¬
uis. Siergo tanta tura perti¬
mescitur iuditium pulueris
qr irtentione cogitandum ÷
qua formidine prouidendũ
tante iudicium maiestatis:
Sed quia sunt non nulli qui
de resurrectione cartus incerti
sunt et tunc rectius docemus
sietiam cordium ut̾orum q̃¬
stionibus cocultis occurrinuis.

Expanded text:
tur. Terror ejus nos ad usum tur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dest interesse festis hominũ
si deesse contingat festis an¬
gelorum: Umbra uenture
sollemuitatis est sollemni¬
tas presens. Idcirco hane an¬
nue agimus ut ad illam q̃
non est amnia s continua
perducamur. Cum ħ statu¬
to tempore geritur. ad illius
desiderium memoria nr̃a re¬
feratur. frequentatione ergo
gandii temporal ad eternã gau¬
dia mens icalescat et ferue¬
at ut ex ueritate leticie per¬
fruatur inpatria quod de unnb
gaudii meditatur inuia. Uitã
q componite. is qui mittis
resurrexit ex morte. qmͣ dist̾c¬
tus inuiditio ueniat preuide¬
te. Certe indie tremendi ex a¬
minis sui cum angelis cum
archangelis. cum fronis et
dommnationibus cum princi¬
patibus ac potestatibus ap¬
terris ardentibus. cunctis ui¬
delicet elementis in fui obseqͥi
terrore commotis. Hunc gͦ
tanti pauoris uidicem ante
cculos pomte. hunc uenturũ
timete. ut hunc cum uenerit
non tunidi s securi iudeatis.
Tmmendus est gͦ ne timea¬

Expanded text:
dest interesse festis hominum, dest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc agimus annue, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis, ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria, quod de umbra gaudii meditatur in via. Vitam que componite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat, praevidete. Certe in die tremendi examinis sui cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus apterris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timea
Abbreviated transcription (Latin):
nomine eqrum multitu¬
do exprimatur qui intra
satramenti baptismatis
tenentur. Antiquus ergo
hostis generis humani fluui¬
tis euadentibus inuentrem
sue malicie genus humanũ
traxit. De quo recte dicitur.
absorbebit fluium ⁊ non
mirabitur quia pro magno
non habet cum infideles ra-¬
pit s graue est ualde quod
subditur ⁊ ht̃ fidutiam qd̃
influat iordanes mos eius.
Quia postqͣm infideles quos¬
q amundi origine rapuit
ad huc se posse suscipere eti¬
am fideles presumnt. Nam
ore pestifere persuasionis eoᷤ
cotidie deuorat inquib acon¬
fessione fidei reproba uita dis¬
cordat. Nec ergo fratres kĩi
tota intentione pertimescẽ¬
te hoc apud uos sollicita mẽ¬
te cogitate. Ecce paschalia
sollemnia aginus sed ita
nuiendum est nobis ut perue¬
nire ad eterna festa meream̃.
Transeunt cuncta que tempo¬
raliter festiua celebrantur
curate qui is sollemintatib
inter estis ne ab eterna sollẽ¬
nitate separaͤmii. Quid pro¬

Expanded text:
nomine eorum multitunomine eorum multitudo exprimitur qui intra sacramentum baptismatis continentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvitis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Hoc ergo, fratres charissimi, tota intentione pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid pro
Abbreviated transcription (Latin):
rat exclamauit. Letificat
ualde quod sequitur. Beati
qui non uiderunt ⁊ credide¬
runt. In qua minirum sẽ¬
tentia nos spetialiter signa¬
ti sumus quieum quem car
ne non uidimus mente re¬
tinemus. Nos signati simiꝰ
si fidem nostram operib seqͥ
qui exercet operando quod cre¬
dit quo contra de his qui fi¬
dem uerbotenus tenent pau¬
lus dicit. confitentur se nos¬
se deum factis autem negãt.
Hinc iacobus ait fides sine
operibus mortua est. Hinc
ad beatum iob deantiquio ho¬
ste genieris humami domi¬
mis dicit. absorbebit fluu¬
um : non mirabitur. ht̃
fidutiam quod influat ior¬
danes mos eius. Quid enĩ
per fluuiũ designatur nisi
humam generis fluxus:
quod iudelicet genus ab or¬
tu ad finem defluit.⁊ quasi
aque more usq ad compẽt¬
tem t̾minum excarnus li¬
quote percurrit. Quid per
iordanem nisi baptizatoꝵ
forma signatur. Quia in
lordane flumine ipse auictor
ledemptionis nr̃e baptizan
dignatus est. recte iordamͤ

Expanded text:
rat, exclamavit. Laetificat rat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati ne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus opequi exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et fiduciam habet quod influat Jordanis in os ejus . Quis enim per fluvium designatur, nisi humani generis fluxus. Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit. Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis