comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raicibus. Scdtoletre nolentibus. Siuc enim grauiahaec. siuel cuia animus tolerantis facit.
Namsearit ⁊ahilet tamleue quod nonci grauesit quiinuitus facit. Sic nihil est tamgaue quod ñ
ei quud libenter exequitur leue ẽẽ uideatur. Nisi forte antiquis illis priscȩ iuistuũ uiris fabus
fabricus cinonnatis. graue fuisse existimamus. quod pauperes crant. quidiuites ẽẽ nolebant
Ccumomnia scilic& studia . omnes conatussuos ad communia emolumenta conferrent. Et crescenti
rei publice uites priuata pauꝑtate ditarentur: Numquid parcamillam tuncagrestemq uitan
cumgemitu et colore tolerabant: Cumuiles acrusticos cibos ante ipsos quibus coxerant focos sume¬
T eosq ipsos capere nisi aduesperam nonlicer&. Numquid aegre ferebant quod auara acd
ntia auritalenta non premerent. Cum &iam argentiusum legibus coercerent:
.xii... cum patricium hominem. quodusq ad decem argenti libras diuescẽ uolu

Expanded text:
rantibus sed tolerare nolentibus. siue enim grauia haec siue lenia; animus tolerantis facit. nam sicut nihil est tam leue, quod non ei graue sit qui inuitus facit, sic nihil est tam graue, quod non ei qui id libenter exequitur leue esse uideatur. nisi forte antiquis illis priscae uirtutis uiris, Fabiis, Fabriciis, Cincinnatis, graue fuisse existimamus, quod pauperes erant qui diuites esse nolebant, cum omnia scilicet studia omnes conatus suos ad communia emolumenta conferrent et crescentes reipublicae\'uires priuata paupertate ditarent. numquid parcam illam tunc agrestemque uitam cum gemitu et dolore tolerabant, cum uiles ac rusticos cibos ante ipsos quibus coxerant focos sumerent, eosque ipsos capere nisi ad uesperam non liceret? numquid aegre ferebant, quod auara ac diuite conscientia auri talenta non premerent, cam etiam argenti usum legibus coercerent? ia non haberent, cum patricium hominem, quod usque ad decem argenti libras dines esse uol
Abbreviated transcription (Latin):
Niud deineps  Dedit sclic& legem. preceptis imbuit in seicutione formauit
Iundautem posthacc secutũ est. Practerit homo mundatũ sacrum . stnrtntã saũ
paradisum perdidit. poenum dampnationis excepit. Quis nonhis omnibus cegubet¬
atoremdm uideat etiudcm. Constituitenim adam in paradiso in eioconte e xpulit
cum. In constitutione. ordinatio est: Inexpulsione. iudiciums Quardo ⁊t cut
loco uoluptatis posut. ordinauit. Quando autem reum deregno expulit iudidũ
irgo hocdeprimo homine. idest depatre. Quiddescrundo idest defilio ⁊ futairsr
iquit scriptura sacra postmultos dies utofferr& caip defrucabus terrac minei
aeuidentiore udiciodidicam. pito quodecum inlis quic iandiximus quaclan cenur us

Expanded text:
itutione formauit. quid autem post haec secutum est? praeteriit homo mandatum sacrum, sententiam subiit, paradisum perdidit, poenam damnationis excepit. quis non in his omnibus et gubernatorem deum uideat et iudicem ? constituit enim Adam in paradiso innocentem, expulit reum. in constitutione or.dinatio est, in expulsione iudicium. quando enim eum in loco uoluptatis posuit, ordinauit, quando autem reum de regno expulit, iudicauit. ergo hoc de primo homine, id est de patre. quid de secundo, id est de filio? factum est, inquit scriptura sacra, post multos dies, ut offerret Cain de fructibus terrae munera de euidentiore iudicio dei dicam, puto quod etiam in his quae iam diximus qua
Abbreviated transcription (Latin):
solũ refugiunt: Sed&iam oderunt & execrantur. & non modo auditã nonreuerentur aus
tiunt. Scdmaior &iam suꝑbientes ꝑuigatiae ꝑduellione contempnunt. Et ideo tacent a¬
quiloqui possunt. dũipsis int̃dũmalis parcunt. pec uolunt eis uim apte ꝓmere uertes¬
faciant eos iniesta acrius ueritate peiores: Inter haec uastantur pauperes. uiduae gemunt
adhostes fugiant. neꝑsecutionis publicȩ ad flictione moriantur. quaerentes scilic& apud
urbaros romanã huma nitatẽ. quia apud romanos barbarã in humanitatẽ ferre non

Expanded text:
solum refugiunt, sed etiam oderunt et exsecrantur, et non modo auditam non reverentur aut solum refugiunt, sed etiam oderunt et exsecrantur, et non modo auditam non reverentur aut metuunt, sed majore etiam superbientis pervicaciae perduellione contemqui loqui possunt, dum ipsis interdum malis u parcunt, ; nec uolunt eis uim apertae promere uerfaciant eos ingesta acrius ueritate peiores. -inter haec uastantur pauperes, uiduae gemuntad hostes fugiant, ne persecutionis publicae. adflictione moriantur. quaerentes scilicet apud barbaros Romanam humanitatem, quia apud Romanos barbaram inhumanitatem ferre non
Abbreviated transcription (Latin):
tronibus pares: Iin hac conditione. immo in hocscdus res deuoluta est ut nisiquis malus
fuerit saluuscẽ non possit: Seduidedic& cumtõtsint quibonos uastant. Sunt fortases
qui qui inuastationẽ hac̾ succurrant. Quiut scriptũ est. Eripiant egenũ & paupere
demanu peccatoris nonest qui faciat bonũ nonest pene usq adunũ. Ideodixit per
usq adunũ: quiatanta est raritas bonorũ ut pene unus ẽc̃ uideatur Quis eniues¬
tis ad ab orantibus opemtribuat cũimꝓborũ hominũ uiolentiae. &iam sacerdotes a
Nonresistant: Namauitacent plurimieorũ. autsimiles sunt tacentibus Etians
loquantus & hocmulti nonin constantia sed consilio ut putant atq ratione ex estane
ueritatẽ proferre nolunt. quia cam aures improborũ hominũ sustinere Nompossuns

Expanded text:
nt ipsis latronibus pares in hac conditione; immo in hoc scelus res devoluta est, ut nisi quis malus nt ipsis latronibus pares in hac conditione; immo in hoc scelus res devoluta est, ut nisi quis malus fuerit, salvus esse non possit. V. Sed videlicet cum tot sint qui bonos vastant, sunt fortasse aliqui qui in hac vastatione succurrant; qui, ut scriptum est, eripiant egenum et pauperem de manu peccatoris . Non est qui faciat bonum, non est pene usque ad unum . Ideo dixit, pene usque ad unum quia tanta est raritas bonorum, ut pene unus esse videatur. Quis enim vexatis atque laborantibus opem tribuat, cum improborum hominum violentiae etiam sacerdotes Domini non resistant? Nam aut tacent plurimi eorum, aut similes sunt tacentibus, etiamsi loquantur; et hoc multi non inconstantia, sed consilio, ut putant, atque ratione. 99 Exsertam enim veritatem proferre nolunt, quia eam aures improborum homines sustinere non possunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
grauius: quodplurimi fecribuntur apaucis. quibus exactio publica. peculiaris est pried
quifiscalis debiti ticulos facunt quacstus c̃ẽ priuatos: &C hox ponsum tantũ. sepenenfti
Noniuidiees solũ. sedͥe&siam iudicibus obsquentes. quaeenis nonmodo urbes. sedeuiã mun¬
pia atq uici ubi ⁊ donquodłcuriales fuerint tottrrannis int: quanquã forte hocpora
gratulentur: quia potens & honoratũ cẽ uideatur: Nam& latrones ferme om̃s gudenus
glorant᷑ siatrociores admodũ quasunt cẽdicantur: Quis ergo utdixi locus est. ubi pones
cpalibus cuirtatũ uiduarũ &pupillorũ uiscera deuorentur . Ii cũhis ferme scoru omue
Nam & hos quasiuiduas acpupillos habent. quiatuerisea utprostudio professionis¬
olunt: aut pinnocentia atq humilitate non possunt. Nemoitaq horũtutus est p
ulli admodũ prec̃ sũmos uastatione latrocinis populantis immunes. Nisi quipis l

Expanded text:
grauius, quod plurimi proscribuntur a paucis, quibus exactio publica peculiaris est praeda, grauius, quod plurimi proscribuntur a paucis, quibus exactio publica peculiaris est praeda, qui fiscalis debiti titulos faciunt quaestus esse priuatos, et hoc non summi tantum, sed paene infimi, non iudices solum, sed etiam iudicibus obsequentes. quae enim sunt non modo urbes sed etiam municipia atque uici, ubi non quot curiales fuerint, tot tyranni sunt ? quamquam forte hoc nomine gratulentur, quia potens et honoratum esse uideatur. nam et latrones ferme omnes gaudent et gloriantur, si atrociores admodum quam sunt esse dicantur. quis ergo, ut dixi, locus est, ubi non a principalibus ciuitatum uiduarum et pupillorum. uiscera deuorentur et cum his ferme sanctorum omnium? nam et hos quasinolunt, aut pro innocentia atque humilitate non possunt. Nemo itaque horum tutus est, neque ulli admodum praeter summos a vastatione latrocinii populantis immunes, nisi qui fueri
Abbreviated transcription (Latin):
aq uicini: illud est grauius. quod nec ꝓpinqui quidem protinquitatis iura conseruen,
scnĩ se ꝓximissuis ꝓximũ reddit: quis soluit caritate quodse agnoscit debere nino¬
ine : qui s est hoc animo quod uocatur: quastam ꝓpinquus corde quã sanguine : inquo
ponluridus maliuolentiae Telus ard& : Cuius non sensum liuor inuasit : cuius non prosperitas
lena suppliciũẽ. Quis non bonũ alterius malũsuũ credit: cuiita sufficit felicitas ua. aut
uim aliũ uelitẽẽ felicẽ nouũ & inaestimabile. Nunc implurimis malũc̃: paru alicuiẽ. si ipsesit
lx. Nisi alter fuerit in felix: Iamuero illud quale quã sacuũ. qua ex hac ipsa impi&ate des¬
idens. quã alienũ ab irbaris quã famil. are romanis. quod se inuicem exactione proscribunt¬
immo Nominuicem: Nam hoctolerabilius ferme osses sipater&dur quisq quod fecera. illue

Expanded text:
atque uicini: illud est grauius, quod nec propinqui quidem propinquitatis iura conseruant. atque uicini: illud est grauius, quod nec propinqui quidem propinquitatis iura conseruant. quis enim se proximis suis proximum reddit? quis soluit caritati quod se agnoscit debere uel nomini? quis est hoc animo, quod uocatur P quis tam propinquus corde quam sanguine, in quo non luridus maliuolentiae zelus ardet, cuius non sensum liuor inuasit, cui non prosperitas aliena supplicium est P quis non bonum alterius malum suum credit? cui ita sufficit felicitas sua, ut etiam alium uelit esse felicem ? Bonum et inaestimabile nunc in plurimis malum est: parum alicui est si ipse sit felix, nisi alter fuerit infelix. iam uero illud quale, quam saeuum quam ex hac ipsa impietate descendens, quam alienum a barbaris quam familiare Romanis, quod se inuicem exactione proscribuntinuicem: nam hoc tolerabilius ferme esset, si pateretur quisque quod fecerat: illud est
Abbreviated transcription (Latin):
sterii prauitate fluxerit: Aeper inde &iam hocnr̃m crimenest. quod populi barbarorũ¬
ucicẽ coeperunt. Porro autẽ quantũ ad conuersationẽ gothorũ autuuandalorũ ꝑtin&
ud est in quoeis aut praeponere nos. aut&iam comparare possimus: ac primũ utdeaf¬
r̃tu et caritate dicam. quã praccipuã dñs doc& cẽuistutẽ. & quã non solũ ꝑom̃s scripturas
cras. Sed&iam ꝓscipse cõmendat dicens. In hoc sci&ur quod discipuli meiestis siuos inuicẽ
gtatis. Omnes seferre barbari quo imodo sunt unius gentis et regiȩs mutuo amant.
ns pene romani mutuo ꝑsequuntur: Quiseñĩciuis. Non inuid& ciui quis plenã uicino
chib& caritatẽ : Om̃s quippe ase & silocononabsunt. affectu absunt: & sihabitatione
inguntur. mente disiunctisunt. Atq utinam hodic& sit pessimũ malũ. utinã ciues tantũ

Expanded text:
sterii prauitate fluxerunt, ac perinde etiam hoc nostrum crimen est, quod populi barbarorusterii prauitate fluxerunt, ac perinde etiam hoc nostrum crimen est, quod populi barbarorue coeperunt. , IIII. Porro autem quantum ad conuersationem Gothorum aut Wandalorum pertinet, quid est in quo eis aut praeponere nos aut etiam comparare possimus? ac primum ut de affectu et caritate dicam, quam praecipuam dominus docet esse uirtutem et quam non solum per omnes scripturas sacras, sed etiam per se ipse commendat dicens: in hoc scietur, quod discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis: omnes se fere barbari, qui modo sunt unius gentis et regis, mutuo amant, omnes paene Romani se mutuo persequuntur. quis enim cinis non inuidet ciui? quis plenam uicino exhibet caritatem? omnes quippe a se, etsi loco non absunt, affectu absunt, etsi habitatione iunguntur, mente disiuncti sunt. atque utinam hoc, licet sit pessimum malum, utinam ciues tantum
Abbreviated transcription (Latin):
n&c libidirem. et quandoq her&aco pacientiadĩ faciat plena fidei noscere ueritat¬
No xime cũsciateos forsitan athalica nonindignos : ide. quosuideit catholicis uta
comnaratione prestare: Om̃saute sti dequidus. ⁊ quimur actuua. alisunt augos
indie uidici pumiendisint. Nullus potest scire nisiudex: interimiderto cs utreor patientiam d̃co
damnderomanis her&icis quorum innumera multitudo est Nihildicimus: Neq autromanis eos
it burbaris comparamus: quia & infidelitate romanis sunt d&ceriores. & foeditate uitae barba¬
isturpiores: Sed hoc nos nonsolũ noniuua. Sed &uam supraid quod a nobis ipsis grauam᷑
iatꝰ quia & hii quos tales causamur eẽ romanis̃. unde in tellegere possumus. quid mne¬
tatur omnis romana respublica. Cũ pars romanorũ offendatdm̃ uita pars & infidelita¬
e pariter etuita. Saiuoeo quod &iam ipsẽ quondam heresis barbarorũ deromani ma¬

Expanded text:
renet libidinem, et quandoque haereticos patientia dei faciat plenam fidei noscere ueritatrenet libidinem, et quandoque haereticos patientia dei faciat plenam fidei noscere ueritatem, maxime cum sciat eos forsitan catholica non indignos fide, quos uideat catholicis tutae comparatione praestare. omnes autem isti, dein die judicii puniendi sint, nullus potest scire nisi judex. Interim idcirco eis, ut reor, patientiam Deus am de Romanis haereticis, quorum innumera multitudo est, nihil dicimus, neque aut Romanis eos aut barbaris comparamus, quia et infidelitate Romanis sunt deteriores et foeditate uitae barbaris turpiores. sed hoc nos BOU solum non iuuat sed etiam supra id, quod a nobis ipsis grauamur, grauat, quia et ii, quos tales causamur esse, Romani sunt. unde intellegere possumus, quid mereatur omnis Romana respublica, cum pars Romanorum offendat deum uita, pars et infidelitate pariter et uita, saluo eo, quod etiam ipsae quondam haereses barbarorum de Romani magi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonergo miremur quod multis cacdimur: qui inonin. centia. sed rebellione peccamus
Scientes enĩbona. Nonbane agimus: & discruionẽ recte ac praue intellogentes. prauasa¬
mur: legem legimus & legitima calcamus: et adhoctantũ p̃ceptorũ sacrorũ scita cogn¬
mus. ut grauius post nt̃dicta peccemus: dm̃colere nos dicimus. & diabolo obtemptramu
t posthaet uolumus utbona adõ accipiomus. cũmalis mala semꝑ addamus: fieri uolunta
ira⁊ adõ cupimus. cũdinos facere nolumus quasi superiores nosdõ ag mus: uolumu
ut uoluntatȩ nr̃ãe ds̃ iugit̃ pareat. Cũom̃ nc uoluntatieius iugiter̃ pugnemus: Sedili
iustus est lics ossimus iniusti Castigatenĩ q ios castigandos putat. patitii:. quospitat
pacieiios u rũq adunamrem uult. oficere: ut etcastigatio incatholicis peccandirqs¬

Expanded text:
abit multis. III. Noti ergo miremur, quod multis caedimur, quia non inscientia sed rebellione peccamus. abit multis. III. Noti ergo miremur, quod multis caedimur, quia non inscientia sed rebellione peccamus. scientes enim bona non bene agimus et discretionem recti ac praui intellegentes praua sectamur : legem legimus et legitima calcamus et ad hoc tantum praeceptorum sacrorum scita cognoscimus, ut grauius post inter dicta peccemus: deum colere nos dioimus et diabolo obtemperamus. et poet haec uolumus ut bona a deo aceipiamus, cum malis mala semper addamus: fieri uoluntatem nostram a deo cupimus, cum dei nos facere nolimus quasi superiores nos deo agimus. uolumus ut uoluntati nostrae deus iugiter pereat, cum omnes nos uoluntati eius iugiter repugnemus. sed ille iustus est, licet nos simus iniusti; castigat enim quos castigandos putat, patitur quos putat esse patiendos. utrumque ad unam rem uult proficere, ut et castigatio in catholicis peccandi ref
Abbreviated transcription (Latin):
eniq apud nossunt heretici. apud se nonsunt: Nam intantũ secathelicos eẽ iudicant:
inosipso titulo her&icae appellationis infament: Quodergo illi nobis s. hoc nos illis:
oseos iniuriã diuinae generationt facere cestisumus. quod minorẽ putre filiũdicant illi
uos iniuriosos patri existimant. quia acquales cẽ credamus. ueritas apud nosest : Sedilli api
c̃ẽ pracsumunt: honordi apud nosest. sedilli hoc arbitrantur honorem diuinitatis eẽ quod
dunt In officiosi sunt. Sedillis hoc est sumũ religionis officiũ impisunt. Se hocput ant ueto
ꝓhocipso falsae opinionis eritr eꝰ maxime cũscuat eos cafacere quaenesciunt. Nrosautẽ ueglo¬
illos id sacere quod putent rectũ nr̃os quodsciant eẽ ꝑuersũ. Etideo iusto i hicio illos pact¬
tiadĩ sustinere. Nosanim aducrsione castigat. Quia ignosci aliquatenus ignorantiuc

Expanded text:
denique apud nos sunt haeretici, Apud se non sunt; nam in tantum se catholicos esse iudicant\', denique apud nos sunt haeretici, Apud se non sunt; nam in tantum se catholicos esse iudicant\', ut nos ipsos titulo haereticae appel- lationis infament. quod ergo illi uobis sunt, hoc nos illis. nos eos iniuriam diuinae generationi facere certi sumus, quod minorem patre filium dicant; illi nos iniuriosos patri existimant, quia aequles esse credamus. ueritas apud nos est, sed illi apud se esse praesumunt. honor dei apud nos est, sed illi hoc arbitrantur honorem diuinitatis esse, quod credunt. inofficiosi sunt, sed illis hoc est summum religionis officium: impii sunt, sed hoc putant uerampro hoc ipso falsae opinionis errore in die iudicii ros scientes, illos id facere, quod putent rectum, nostros quod sciant esse peruersum. et ideo iusto iudicio illos patientia dei sustinet nos animaduersione castigat, quia ignosci aliquatenus ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
abent. Nam etsiqui gentiũ barbarorũ s. qui in librissuis minus uideantur scripturã saci
nter polatã habere. ud delaceratã. habent tam̃ uaerem magistrorũ traditione corruptã,
aphoc traditionẽ potius quã scripturã habent : qui a non hoc r&ent quod legis ueritas
ud&. Sed quod prauitas malȩ traditionis inseruit, Barbari quippe homines. romane
nmo potius humanȩ eruditionis expertes quinihil omnino sciunt. Nisi quod ad oct.¬
ussuis audiunt: quod audiunt. hoc sequuntur: Ac sic necesse est eos quitotius litteraturae
eseientiae ignareͥ. sacramentũ diuinaelegis doctrina magis quã lectione cognoscunt. Doc¬
inam potius retinere quãlegem: Itaq eis traditio magistrorũ suorũ et doetrina inu&era
quasi lexest: quia hoc sciunt tantũ modo quod docentus: her&iciergosunt sed ñscientes

Expanded text:
habent. nam et si qui gentium barbarorum sunt, qui in libris suis minus uideantur scripturam sacram habent. nam et si qui gentium barbarorum sunt, qui in libris suis minus uideantur scripturam sacram interpolatam habere uel dilaceratam, habent tamen ueterum magistrorum traditione corruptam ac per hoc traditionem potius quam scripturam habent, quia non hoc retinent, quod legis ueritas suadet, sed quod prauitas malae traditionis inseruit. barbari quippe homines, Romanae immo potius humanae eruditionis expertes, qui nihil omnino sciunt nisi quod a doctoribus suis audiunt, quod audiunt, hoc sequuntur, ac sic necesse est eos, qui totius litteraturae ac scientiae . ignari sacramentum diuinae legis doctrina magis _\\ quam Lectione cognoscunt, dectrinam potius retinere quam legem. itaque eis traditio magistrerum suorum et doctrina inueterata quasi lex est, quia hoc scinut tautummodo quod docentur. haerdiioi ergo sunt sed nwi scientes.
Abbreviated transcription (Latin):
eidem. quacabauetoribus quondam malis & malesunt int̃polata et maletradita : Acperhoc
um noneadem quia nompos sunt penitus dici ipsa. quae sunt in aliqua siu paste uiciata. in co¬
lomitatẽ enĩ non habent. quaeplenitudinẽ ꝑdider̃: Nec statdm suũ omnino seruant quae sacra¬
hentorũ uistute priuatas. Nosergo tantũ scripturas sacras. plenas. in uiolatas integras
ubemus. quieas uel in fontesuo bibimus. uel cefte depurissimo fonte haustas ꝑministerium
urae trans lationis haurimus. Nostantomodo bene legimus: atq utinã quã benelegimi
umbene adimpleremus: Seduereor quod qui nonbene obseru ainus. Nec bene lectitamus.
uia minor reatus est scã non legere. quã lecta uiolare. Ceterȩ quippe nationes aut nonha¬
ent logẽdĩ. autdebilem et conuulneratã habent: Ac ꝑ hoc ut diximus. Non habent quaesic

Expanded text:
eadem, quae ab auctoribus quondam malis et male sunt interpolata et male tradita ? ac per hoc eadem, quae ab auctoribus quondam malis et male sunt interpolata et male tradita ? ac per hoc iam non eadem, quia non possunt penitus dici ipsa, quae sunt in aliqua sui parte uitiata. incolumitatem enim non habent quae plenitudinem perdiderunt, nec statum suum omnino seruant quae sacramentorum uirtute priuata sunt. nos ergo tantum scripturas sacras plenas inuiolatas integras habemus, qui eas uel in fonte suo bibimus uel certe de purissimo fonte haustas per ministerium purae translationis haurimus: nos tantummodo s bene legimus. atque utinam quam bene legimus, tam bene adimpleremus. sed uereor, quod qui non bene obseruamus nec bene lectitamus, quia minor reatus est sancta non legere quam lecta uiolare. ceterae quippe nationes aut non habent legem dei aut debilem et conuulneratam habent, ac per hoc, ut diximus, non habent quae sic
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. quosoccidunt uenena uitiorũ: Sediam dehis & antea satis diximus. et sita res postiul¬
rit &iam posthuec iuuantedño aliqua dicemus. interim quiaduo superius barbaroris
genera uel sertas eẽ memorauimus. paganorũ atq her&i corũ. quia depuganis iam utarbits
sitis fecimus. deher&icis quoq ut causa poscit subiciamus Potest eñi quis piãdicere c&¬
si a paginis lex diuina nonexigit ut mandita faciant quaenon sciunt ceste adher &ui csst
git quisciunt: eademenĩ &iamillos legere quaenoflegimus eosdem apudillos prophaas
eosdem a postolos eosdem eiu angelistas ẽẽ: Acphoc aut pãminus ab illos logẽ neglegi ql
inobis. aut &iam multo magis. quiacum eadem legu̾nt scripta quaenr̃i. multo faciunt deteriora
qũ pr̃i: utrũq ergo uideamus eadem inquis legunt illi quae leguntur a nobis. quomodõ

Expanded text:
tum, quos occidunt uenena uitiorum. sed iam de his et antea satis diximus et, si ita res postulauetum, quos occidunt uenena uitiorum. sed iam de his et antea satis diximus et, si ita res postulauerit, etiam post haec iuuante domino aliqua dicemus. II. Interim quia duo superius barbarorum genera uel sectas esse memorauimus, paganorum atque haereticorum, quia de paganis iam, ut arbitror, satis fecimus, de haereticis quoque, ut causa poscit, subiciamus. potest enim quispiam dicere: etiamsi a paganis lex diuina non exigat, ut mandata faciant, quae non sciunt, certe ab haereticis exigit, qui sciunt: eadem enim etiam illos legere, quae nos legimus, eosdem apud illos . prophetas dei, eosdem apostolos, eosdem euangelistas esse, ac per hoc aut non minus ab illis legem neglegi quam a nobis, aut etiam multo magis, quia cum eadem legant scripta quae nostri, multo faciunt deteriora quam nostri. utrumque ergo uideamus. eadem, inquis, legunt illi, quae leguntur a nobis. quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
do agis immo illa ꝓteest contra illã: illaeũ tibi consulqͥt sc̃a: dicendo. Tucontta illam uens
praua faciendo: Neccontra illamtantũ. Sed&am contrate: hoc ipsoeni quod contra illã &
aliter ergonos dedominica lege quaerimur. quã queri deoptimo medico. impatiens aegrot
sol&. quitũ ingrauescere sibi morbcis uitiosuo fecerit imperitiã medentis accusit: quasi uero
curate ullam infirmitatẽ prȩcepta possint. sicis ponoboedierit infirmus. Autsanare qu
obseruantia ualeat quã medicus eiimperat. sieamsibi acgrotus ipse pomprestat: Ouidu
stomachũ abstinentia. Sistatimdulcia subsequantur: quid conferunt fren&ũco silentias
cũ stantiũ quãsuus clamor occidit: Aut quid prodesse poterit antidotũ cuisu ꝑfunditus
uenenũ : et nobis itaq lex ẽ antidotũ. seduitiositas uenenũ sanare nos nonpotest legiso¬

Expanded text:
do agis. immo illa pro te est, tu contra illam. illa enim tibi consulit sancta dicendo, tu contra illam uenis do agis. immo illa pro te est, tu contra illam. illa enim tibi consulit sancta dicendo, tu contra illam uenis praua faciendo, nec contra illam tantum sed etiam contra te; hoc ipso enim, quod contra illam, ealiter ergo nos de dominica lege querimur, quam queri de optimo medico impatiens aegrotus solet: qui cum ingrauescere sibi morbos uitio suo fecerit, imperitiam medentis accusat. quasi uero curare ullam infirmitatem praecepta possint, si eis non oboedierit infirmus, aut sanare quemquam obseruantia ualeat, quam medicus ei imperat, si eam sibi aegrotus ipse non praestat. quid iuuant stomachum absinthia, si statim dulcia subsequantur ? quid conferunt frenetico silentia circumstantium, quem suus clamor occidit? aut quid prodesse poterit antidotum, cui superfunditur uenenum? et nobis itaque lex est antidotum sed uitiositas uenenum. sanare nos non potest legis antido
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum haec posse quaediximu. sitantissit xp̃ianorũ ÷. fideliũ reatuac du
crent praet̃ mittentes mandatacñi quaesciant quã puganȩ genrs ⁊uae niesciaN.
aluibriorem his fuisse ignorantiã quã agnitionẽ .c co.. raeoseẽ ad modũ q od ignouerint
edegemtibibonã ipse fecisti. Scimusem̃ inquit quialexbonaẽ. etsi quis ealegitime utatur.
Sciens hoc quo diusto lex nonest posita: Ac ꝑhoc iustuseẽ incipe. eteris liber alege quia nonpat
uenire lex contramores. quaciam hab&dir immoribus Scimus enĩ inquit quial exbona est sq
ea legitima utatur. Sciens hoc quodiustolex Non est posita. Sediniustis & nonsubditis. Sedi
Õhomo qu̾atulegi aduersaris. peclex contrate bene p̃cipiendo. Sedtu contralegẽ male iues¬

Expanded text:
aduersum haec posse, quae diximus, si tantus sit Christianorum infidelium reatus, ut plus aduersum haec posse, quae diximus, si tantus sit Christianorum infidelium reatus, ut plus peccent praetermittentes mandata domini quae sciant, quam paganae gentes. quae nesciant, salubriorem his fuisse ignorantiam quam agnitionem, et contra eos esse admodum quod agnouerint lege utere et legem tibi bonam ipse fecisti. scimus enim, in-. quit, quia lex bona est, si quis ea legitime utatur, Sciens hoc quod iusto lex non est posita. ac per hoc iustus esse incipe et eris liber a lege, quia non potest uenire lex contra mores, quae iam habetur in moribus. scimus enim, inquit, quia lex bona est, si quis ea legitime utatur, sciens hoc, quod iusto lex non est posita, sed iniustis; et non subditis, sed ex tibi, o homo, quam tu legi aduersaris, nec lex contra te bene praecipiendo, sed tu contra legem male uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
postponit dicens Siautẽ p̃putiũ iustitias legis custodat. Nonne p̃putiũ illius incircũcisio¬
re reputabitur. Etiudicabit quod exnatura est p̃putiũ Lozẽ consũmansic quiplitaerã &i
re quilegemdi habemus espe: nimus. quãilios quint iubent omnino pecnor̃. Nemoenĩ e no¬
ua contempnit Concupiscentt̃t quippe apostolus Nesciebum inquit. pusile. edicer&s.
uoncupisces Neq enĩ p̃uaricantur alege quã non habent. quia usc. iptũe. ubi nonẽlex
ucep̃uaricatio Acꝑhoc si non p̃uaricantur alege qua ñhabent. er gone contempnunt loris
nus illica nonhabent. pos habem u: illi inaudita pisiciunt. Nos lecta calcamus. er ideo
apudillos ignorantiaẽ. apud nos praeuar to. quiaminoris criminis reatus est. legem nesere
CIO INFIDILSIMOS QUOSO ET UEMTATI DIUINE INCAPACIS DICTRE

Expanded text:
postponit dicens: si autem praeputium iustitias legis custodiat, nonne praeputium illius in circumcisiopostponit dicens: si autem praeputium iustitias legis custodiat, nonne praeputium illius in circumcisione reputabitur, et iudicabit id, quod ex natura est praeputium, legem consummans, te, qui per litteram et esse, qui legem Dei habemus et spernimus, quam illos qui nec habent omnino nec norunt. Nemo enim ignota contemnit. concupiscentiam quippe, apostolus, nesciebam, inquit, nisi lex diceret: non concupisces. neque enim praeuaricantur a lege, quam non habent, quia, ut scriptum est, ubi non est lex, nec praeuaricatio. ac per hoc, si non praenaricantur a lege quam non habent, ergo nec contemnunt legis mus: illi ea non habent, nos habemus;, illi inaudita non faciunt, nos lecta calcamus. et ideo apud illos ignorantia est apud nos praeuaricatio, quia minoris criminis reatus est legem nescire cio infidelissimos quosque et ueritatis diuinae incapaces dicere
Abbreviated transcription (Latin):
Non cognoscere ueritatẽ. quã cognoscentibus retrorsũ reflecti atradito sibi mandato
ontie t illis res ueri ꝓuerbii: Canis reuersus adsuum uomitũ. aut sues lota inuo¬
mundi atq imuritatib uiuunt. Audi qui dchisdem in eodemloc dicat: Sienĩ inqut
refugients coi quinationes mundi .i. agnitione dñinr̃i & conseruators ihũxp̃i. his rurs
impliciti superant᷑. factas illis pm ssima peiora nrioribus: Quod quidem & beai
paulus ineundẽmodũdicit: Ciraũcrsio quidẽ ꝓdest silogẽ custodias Siautẽ puaricats
igissis. Circu̾cisiotua p̃pcitiũ factaẽ: Circũcisionẽ autẽ xp̃ianitatẽ intellegendã. Ipse cuiden¬
dssine doc& dicens. Noseni sumus circũcisio quispũdõ seruimus. et nonincarne. Confidimh
uper hoc uidemus quod malas xp̃iancis paginis comparat : N ec compurat tantũ. Sedpena

Expanded text:
non cognoscere ueritatem quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi mandato. non cognoscere ueritatem quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi mandato. ontigit illis res uulgaris: sicut canis reuertens ad uomitum suum, et ut sues lota, qumundi atque impuritatibus uiuunt, audi, quid de isdem in eodem loco dicat: si enim, inquit, refugientes coinquinationes mundi in agnitionem domini nostri et conseruatoris Iesu Christi his rursus impliciti superantur, facta sunt illis nouissima -peiora prioribus. quod quidem et beatus apostolus Paulus in eundem modum dicit: circumcisio quidem prodest, si legem custodias: si autem praeuaricator legis sis, circumcisio tua praeputium facta est. circumcisionem autem christianitatem intellegendam ipse euidentissime docet dicens: nos enim sumus circumcisio, qui spiritu deo seruimus et non in carne confidimus. ac per hoc uidemus, quod malos . Christianos paganis comparat, nec comparat tantum, sed paene
Abbreviated transcription (Latin):
ostonditur, dequo ardore quiplurimũ hab& feruenscẽ agnoscitur. et fidelis quinihilom¬
no hab&. frigidus eẽ intellegitur. acpaginus. Quiuero inter utrũq ud peutrũ ẽ. tepiduis
itq exosusestño xp̃ianus. Et ideo adcuindicitur: utinam autcalidus esses autfrigidus.
Uunc autẽ quia tepiduses incipiam te euomere exoremeo: Hoc est dicere: utinã autcalore
& fidem haberes bonorũ xp̃ianorũ. Autceste fridui. &ignorantiã pagnorũ: autenim fide
te calida dõ insinuar& autceste ad prȩsens ad huc legis ignorantia aliquatenus excusar&
Nuncautẽ quia yp̃m iam agnouisti. & noglegis quẽ agnouisti. quisuscepistꝰ quasi inta¬
đ ꝑfideiagnitionẽ piceris ꝑteporẽ. Quod quidem &iam beatus a postolus pecrus eui¬
dent᷑ e xposuit dicens deuitiosis actepidis. Id est m ile uiuentib xp̃ianis: melius erat ills

Expanded text:
ostenditur: de quo ardore qui plurimum habet feruens esse agnoscitur et fidelis: qui nihil omostenditur: de quo ardore qui plurimum habet feruens esse agnoscitur et fidelis: qui nihil omnino habet frigidus esse intellegitur ac paganus; qui uero inter utrumque uel neutrum est, tepidus atque exosus est domino Christianus, et ideo ad eum dicitur: utinam aut calidus esses aut frigidus: nunc autem, quia tepidus es, incipiam te euomere ex oremeo. hoc est dicere: utinamis aut calorem et fidem haberes bonorum Christianorum aut certe frigus et ignorantiam paganorum. aut enim fides te calida deo insinuaret aut certe ad praesens adhuc legis ignorantia aliquatenus excusaret. nunc autem quia Christum iam agnouisti et neglegis quem agnouisti, qui susceptus es quasi int fidei agnitionem proiceris per teporem. quod quidem etiam beatus apostolus Petrus euidenter exposuit dicens de uitiosis ac tepidis, id est male uiuentibus Christianis: melius erat illis
Abbreviated transcription (Latin):
re Nonfacit peccatũ suũ Ipsi obest tantũ modo quae peccauerit. sacroscm̃ autẽdi nomen
sacrilega blasphemantiũ maledictione nonledit: Quiuero blasphȩmare alios peccans
fecerit. necesse est peccatũ huius supra criminis humani ẽe mensurã. quia ꝑ conuitia plurimo¬
confitentur & factis negant: Quiut idem apostolus ait. Ad quiescunt legis & sciunt uolun¬
ꝓbant quod profitentur. &impugnant ꝓfessionẽsuã morib: suis: magisenĩ dampnabilisestn
litia. quãtitulus honitatis accusat: et reatus impiest. piũ nom̃. unde&iam saluator ina por¬
lypsi ad tepidũ xp̃ianũ ait. utinam autcalidus esses autfridus: Nuncautẽ quiatepidus es i¬
cipiamte euamere exoremeo. Omnẽ xp̃ianũ dñs fidem acspĩiub& eẽ feruentẽ. Sicenist¬
tũẽ. Vt simui spuferuentes cdñoseruient Iphecergo feruore sps̃ fidei religiose ardor

Expanded text:
mare non faciat, peccatum suum ipsi obest tantummodo, qui peccauerit, sacrosanctum autem dei nomen mare non faciat, peccatum suum ipsi obest tantummodo, qui peccauerit, sacrosanctum autem dei nomen sacrilega blasphemantium maledictione non laedit. qui uero blasphemare alios peccans fecerit, necesse est peccatum huius supra criminis humani esse mensuram, quia per conuicia plurimoconfitentur et factis negant, qui, ut idem apostolus ait, adquiescunt legi et sciunt uolunprobant quod profitentur, et impugnant professionem suam moribus suis. magis enim damnabilis est malitia, quam titulus bonitatis accusat, et reatus impii est pium nomen. unde etiam saluator in Apocalypsi ad tepidum Christianum ait: utinam aut calidus esses aut frigidus: nunc autem, quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo. omnem Christianum dominus fide ac spiritu iubet esse feruentem. sic enit: ut simus spiritu feruentes, domino seruientes. in hoc ergo feruore spiritus fidei religiosae ardor
Abbreviated transcription (Latin):
iimicos dñi ꝓpt̃ uerbũ hoc. filius quiexte natus est mori&ur. Et quid posthaec deposito
silic& diademate. ꝓiectis gemmis. exutus purpuris. remota omni splendoris regiȩdignitate :
hisomnib: solitarius gemens clusus sacca squalidus. fl&u madidus cinere sordidatus. uitã
piruulisui. tot lamentationũ suffragiis p&er&. & piissimũdm̃ tanta p̃cũ ambitione pulsar&.
Sic rogans et obsecrans. obtinere Non potuit: cũtam̃ quod fortissimũ p&entib adiumentũ ẽ.
imnp&raturũ se qu od sicadõ p&er& credidiss&e: Ex quo intellogi potest quod nullũ penitus
ioruis piaculi crimenest. quã blasphemandi causam gentib dare Quicũq enĩ sineblasphe¬
nia aliorũ grauit̃ errauerit. sibitantũ ad fest dampnationẽ: Quiautẽ blasphemare alios
fecerit. multos secũ praecipitat immortẽ: Et necesse erit utsit ꝓtantis reus quantas secum trax̃
nreatũ: Nec solum hoc. Sed quicũq peccator ita peccat. ut alicis tam̃ peccatosuo blasphe¬

Expanded text:
imicos domini propter uerbum hoc, filius, qui ex te natus est, morietur. et quid post haec? deposito scilicet diademate proiectis gemmis, exutus purpuris remoto omni splendore regiae dignitatis, cum pro his omnibus solitarius gemens clusus, sacco squalidus fletu madidus cinere sordidatus, uitam paruuli sui tot lamentationum suffragiis peteret et piissimum deum tanta precum ambitione pulsaret, sic rogans et obsecrans obtinere non potuit,. cum tamen, quod fortissimum petentibus adiumentum est, impetraturum se quod-sic a deo peteret credidisset. ex qua intellegi poteat, quod nullum penitus maioris piaculi crimen est,. quam blasphemandi causam gentibus dare. quicumque enim. sine blasphemia aliorum grauiter errauerit. sibi tantum . adfert damnationem: qui autem blasphemare alios fecerit multos secum praecipitat.. in mortem, et necesse erit ut. sit pro tantis reus, quantos secum traxerit in reatum, nec solum hoc, sed quioumque, peccator ita peccat, ut alios tamen peccato suo blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
qua dequitiã cur nil prestantius quãrapinã s disce uel apagano homine uerũbonũ cart¬
debes ceteros non malignitate superare: legiquaadam inquodam loco. Nemo malus pisi
e itus Sicũ saper& bonus eẽ malit, Et tuergo sitamen redire adhuc adsanitatẽ potis ex¬
ĩbnt idtasĩas. dñ ubere sapientiã. Sieni noptas uelsapiens omnino ẽẽ uelsanus ex uendus
reminim &i cõnattanduses. abdicare itaq ateroso neabddiceris axp̃o: Rͤipudiate utre
ꝓ.i. Diligeitaq hanc tam salubrẽ ꝑditionẽ ut adsequaris ierã salutẽ. Liberandusenia

Expanded text:
quam nequitiam cur nil praestantius quam rapinam? disce uel a pagano homine uerum bonum: caritquam nequitiam cur nil praestantius quam rapinam? disce uel a pagano homine uerum bonum: caritdebes ceteros non malignitate superare. legi quondam in quodam loco: nemo malus nisi stultus: si enim saperet, bonus esse mallet. et tu ergo, si tamen. redire adhuc ad sanitatem potes, exue nequitiam, si uis habere sapientiam. si enim optas uel sapiens omnino esse uel sanus, exuendus tibi omnino et commutandus es. abdicare itaque a te ipso, ne abdiceris a Christo: repudia te, ut eam. dilige itaque hanc tam salubrem perditionem, ut adseqaris ueram salutem. liberandus
Abbreviated transcription (Latin):
dis. nullus potest c̃ẽsecurus facilius priecipitati alpina rupe torrentes aut incendiauents
exignata toscrantur: Nonsic percuntes utitadxerim puitȩ huarybdis uoracitate aut
scylleis ut auint carib deuorant᷑: ex turbas possessiunculis suis uicinostuos. habitatione acfacul
tate ꝓximostuos: Nũquid ut scriptũẽ suꝑterrã solus habitabis: hoc unũ quippeẽ qđ obtinere
ne maior s s̃ potestate. & minores humilitate : scis profecta&iam ipse ad quẽ niunc loquimꝰ
Dequo loquamur: et idem dequo nunc querimur debes agnoscere qũe hanclaude ueneremuir.
Atq utinam multeẽnt quilaudarentur. salubritas eẽt omniũ gencrositas plurimorum:
Sed esto tu noblis cẽ laudibilis: Cur uelis quȩso eẽ dampnabilis : Cur tibi iniustitia Nuil
amicius: cur auaritia nil iocundius: Cur rapacitate Nilcarius : Cur niliudicas preciost

Expanded text:
dus, nullus potest esse securus. Facilius praecipitati Alpina rupe torrentes aut incendia ventis dus, nullus potest esse securus. Facilius praecipitati Alpina rupe torrentes aut incendia ventis exagitata tolerantur. Non sic pereuntes, ut ita dixerim, nautae Charybdis voracitate aut Scyllaeis, ut aiunt, canibus devorantur. Exturbas possessiunculis suis vicinos tuos, habitate proximos tuos. numquid, ut scriptum est, super terram solus habitabis ? hoc unum quippe est, quod obtinere atione, maiores sunt potestate et minores humilitate. scis profecto etiam ipse, ad quem nunc loquimur, de quo loquamur, et idem, de quo nunc querimur, debes agnoscere, quem hac laude ueneremur. atque utinam multi essent, qui laudarentur: salubritas esset omnium generositas plurimorum. sed esto tu nolis esse laudabilis: cur uelis, quaeso, esse damnabilis P cur tibi iniustitia nil amicius cur auaritia nil iucundius cur rapacitate nil carius? cur nil iudicas pretiosius
Abbreviated transcription (Latin):
tionistuae Nimi&ate peccauit: Cȩcus quidem factus es affectutuo. &notatur acuncas atq rep̃¬
henditur: Secdtam̃ tuhocmagis ei obnoxius factuses. quia se ab omnib fecit ꝓtuoumare culpa
ri. Quidergo simile a pud barburos gothos: quis corũ amantib not& : q uidiligo tten
insequitur: quis carisui mucrone iugulatur : Tuamants ꝑsequeris tuofserentib munera
munus amputas. tudiligentes ꝓxmos nocas. & ñ mȩdus pex pauescis quidfeceris siuadicit̃
dĩ presens piedã ꝑexima flagellatione sensis ses ãddȩs in suꝑ er adiunges malis priorib poua
crimina: Confidera quaetemancant grauiora facientẽ cũminora soleat edam ꝑdemores
uindicare contenus estciã que sumus amicorũtuorũ & sodaliũ latrocinus: sufficiat uxa¬
tos fuis se pauperes : sufficiat spoliatos ate fuisse mendicos paene nullus uixtate intrepi¬

Expanded text:
tionis tuae nimietate peccavit. Caecus quidem factus est affectu tuo et notatur a cunctis atque reprtionis tuae nimietate peccavit. Caecus quidem factus est affectu tuo et notatur a cunctis atque reprehenditur: sed tamen tu hoc magis ei obnoxius factus es, quia se ab omnibus fecit pro tuo amore culpari. XI. Quid ergo simile apud barbaros Gothos? quis eorum amantibus nocet, quis diligentem insequitur, quis cari sui mucrone iugulatur? Tu amantes persequeris, tu offerentibus munera manus amputas, tu diligentes proximos necas: et non metuis, non expavescis? Quid faceres, si iudicium dei praesens non etiam proxima flagellatione sensisses? Addis insuper et adiungis malis prioribus nova crimina. Considera, quae te maneant graviora facientem, cum minora soleant etiam per daemones vindicari. Contentus esto iam, quaesumus, amicorum tuorum et sodalium latrociniis, sufficiat vexatos fuisse pauperes, sufficiat spoliatos a te fuisse mendicos: paene nullus iuxta te intrepi
Abbreviated transcription (Latin):
ts Nẽ hoc conuersio. sed a uersio quiiam pridẽ ut fama ẽ opus&iam. honesti matrimonii
rdiquistis. tandẽ scelere cessate. Et quidem iustũe. ut ab omni sodere: Sedtam̃ siñ ab omni.
quia hoc fortasse durũ et impossibile eẽ creditis: ceste uel amaximo eꝗꝓdigioso: esto uxti
te quicũq illees uicinistare nonualeant: esto pauperes habitare non possint. estosis ꝑsecu¬
ior multorũ inopũ. uastatorq: miserorũ: esto ad flictor omniũ: dũ modo extraneorũs ⁊ andẽ
queso ueltuis parce : et si ñ omnib: tuis quia etiã hoc forsitan honerosũs tibret graueiudicas
cuis omnib: parcas: parce saltem uel illis tuis quite pad finib: tantũ aliis aut ꝓpinquis. Sedꝑ¬
cognoscit: Sedquidate t am̃ cui hocipsũ prestitit qđ errauit. hocenĩ pluseidebes. quiadlec¬

Expanded text:
quod agitis: non est hoc conuersio sed auersio. qui iam pridem, ut fama est, opus etiam honesti matrimonii quod agitis: non est hoc conuersio sed auersio. qui iam pridem, ut fama est, opus etiam honesti matrimonii reliquistis, tandem a scelere cessate. et quidem iustum est ut ab omni scelere, sed tamen, si non ab, 30 omni, quia hoc fortasse durum et impossibile esse creditis, certe uel a maximo et prodigioso. esto iuxta te, quicumque ille es, uicini stare non ualeant, esto pauperes habitare non possint, esto sis persecutor multorum inopum. uastatorque miserorum, esto adflictor omnium, dummodo extraneorum: tandem, quaeso, uel tuis parce, et si non omnibus tuis, quia etiam hoc forsitan onerosum tibi et graue iudicas, si tuis omnibcognoscit. Sed quid ad te tamen, cui hoc ipsum praestitit, quod erravit? Hoc enim plus ei debes, quia dilec
Abbreviated transcription (Latin):
cũmulti alii tũ precipue illi nouorũ honorũ religiosi ambitores. et postacceptũ pue¬
nitentiae Nomen amplissimȩ acprius non habite potestates emptores: adeo nonseo¬
lares tantũ. Sedplus &iam qua sȩculares eẽ uoluer̃. ut ñ sufficer& eis. quod antefu¬
rant. Nisi pluseẽnt postea quã fuissent. Quomodo igitur tales isti penitntiã se egist
Nonpenitent. sicutetiam illi deconuersione acdõ aliquid cogitasse. quiã coniugibus pro¬
priis abstinentes. arerũ alienarũ ꝑuasione non abstinent: et cũꝑfiteant᷑ continentiã cos¬
porũ : in continentia debacchabant᷑ animorũ: Nouũ prorsus conuersionis genus licta
Non faciunt. Et in licita cõmittunt: temperant a concubitu. & nontemperant arapina
Quidagis stulta ꝑsuasiõ peccata int̃dix̃ ds̃. ñmatrimonia: Nĩ conueniunt ur̃is stuchis. facta

Expanded text:
cum multi alii tum praecipue illi nouorum honorum religiosi ambitores et post acceptum paecum multi alii tum praecipue illi nouorum honorum religiosi ambitores et post acceptum paenitentiae nomen amplissimae ac prius non habitae potestatis emptores. adeo non saeculares tantum sed plus etiam quam saeculares esse uoluerunt, ut non sufficeret eis quod ante fuerant, nisi plus essent postea quam fuissent. quomodo igitur tales isti paenitentiam se egisse non paenitent, sicut etiam illi de coneuersione ac deo aliquid cogitasse, qui a coniugibus propriis abstinentes a rerum alienarum peruasione non abstinent, et cum profiteantur continentiam corporum, incontinentia debacchantur animorum? nouum prorsus conuersionis genus. licita non faciunt et inlicita committunt: temperant a concubitu et non temperant a rapina. quid agis, stulta persuasio? peccata interdixit deus non matrimonia. non conueniunt uestris studiis facta
Abbreviated transcription (Latin):
c& laicitantũ modo. Nonquidam &iam cdericorũ seculares tantũmodo. Non multioũ
rdigiosae. immo subspecie religionis uitiis saccularib mancipati. quiscilic& postu&er
flagitiorũ probã etcrimina titulo sibim& scitatis inscripeo. Non conuersatione alii
sed pro feisione. Nomen tantũ demutauere. Nonuitam & suma diuini cultus habitũ
magis qua actũ. ex iftimantes uestẽ tantũ modo ex uere nonmentẽ. Vnde illis emi¬
nore inuidia criminoss putant quicũ pęnitentiã quasi egisse dicantur. Sicut mors
pristinos. ita&i am habitũ nonrelinquunt. Nam taliter ferme omnia agunt ut eos
uontam putes antea penitentiã criminũ egisse. quã postea ipsius p̾enitentiae penitor
Nec tam prius penituis se quod male uixerint quã postea quod se promiserint bene
ẽe uicturos: Scuint me uerũ loqui. & testimoniũ mihi &iam conscientiasua dicunt.

Expanded text:
licet laici tantummodo non quidam etiam clericorum, saeculares tantummodo non multi etiam licet laici tantummodo non quidam etiam clericorum, saeculares tantummodo non multi etiam religiosi, immo sub specie religionis uitiis saecularibus mancipati : qui scilicet post ueterum flagitiorum probra et crimina titulo sibimet sanctitatis inscripto non conuersatione alii sed professione nomen tantum demutauere non uitam et summam diuini cultus habitum magis quam actum existimantes, uestem tantummodo exuere non mentem. unde illi se minore inuidia criminosos putant, qui cum paenitentiam quasi egisse dicantur, sicut mores pristinos ita etiam habitum non relinquunt? nam taliter ferme omnia agunt, ut eos non tam putes antea paenitentiam criminum egisse quam postea ipsius paenitentiae paenitere, nec tam prius paenituisse quod male uixerint quam postea, quod se promiserint bene esse uicturos. sciunt me uerum loqui et testimonium mihi etiam conscientia sua dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
irorũ immanitates. Nolentẽ dm̃. Propeest ut eum nonꝑmittamus. ut parcat. Namcũi
puillũumquã iniustitiae signũ cadere aut apparere possit : sic agimus utsieniorir itates nro¬
hũ sclerũ nonulciscitur. iniustuscẽ uideatur. Seduidelic& peccator fuit aliquando
aliquis fortasse iam non est : aut est ullus criminũ modus & non prius est utderitaho mine¬
quamdeiniquitate disedant. Quisenim noncũipsis iniquitatibussuis moritur. &cũipsis admo¬
dũ atq imipsis soderibus sepelitur. ut ueredehis proph&acũ illud rectissime dicipossit.
Sedͥpulchra eorũ domuseorũ in a&ernũ & comparatis ium̃tis in sipientib & similes facasi
illis: Atq utinam iumentis melius quippe fuerat beluina imprudentia deuias sepllio
peius eacriminosius. quia nonignorantiadĩ. Sed dspectione peccarunt: Atq hoc uide¬

Expanded text:
nostrorum immanitates nolentem deum, prope est ut eum non permittamus ut parcat. nam cum in nostrorum immanitates nolentem deum, prope est ut eum non permittamus ut parcat. nam cum in eum nullum umquam iniustitiae signum cadere aut apparere possit, sic agimus, ut, si enormitates nostrorum scelerum non ulciscitur, iniustus esse uideatur.- X. Sed uidelicet peccator fuit aliquando aliquis, fortasse iam non est. aut est ullus criminum modus et non prius est ut de uita hominequam de iniquitate discedant? quis enim non cum ipsis iniquitatibus suis moritur et cum ipsis admodum atque in ipsis sceleribus sepelitur? ut uere de his propheticum illud rectissime dici possit: sepulchra eorum domus eorum in aeternum, et comparati sunt iumentis insipientibus et similes facti sunt illis. atque utinam iumentis! melius quippe fuerat beluina imprudentia deuiasse. illud peius et criminosius, quia non ignorantia dei sed despectione peccarunt. atque hoc uide