comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mutatõem c̾tũcisionis et lega¬
lis constiturõnis sac̾dotes uga¬
ti st̃ s p̃uaricando formcatores
exist̾ nec cũ uniore filio damat̃
qui ad pattẽ suũ recurrit dicẽs
pat̾ peccaui in ceł et corã te et
malũ ad ultu uelud eis cõstitut
sit in cõsuetuline hut. ¶ Qͣp̃ ⁊¬
tunicam meam pulue̾ pccõꝵ
in puiredine pccõꝵ se fouẽt ¶hic̃
et enim ceci surcliet muti st̃ eã¬
nec aucliẽdo nec alios docẽdo⁊
hus modis tediũ in omib ꝯsti¬
tutis ordinib eccẽ est et ipã ue¬
lud sine baculo incedit qm̃ oẽs ꝯ
suetucdlines sue iam pene defeceit̃
Cum .n. sol in nube obnubila¬
tus fuit gaudium iocũditatis ĩ
tes fuas ni ꝓp̾etate sua qĩ abs d̾o
sunt cõplent ¶Ego enĩ iustiti¬
a que de antiauo cõsilio surrexit
ad iuditiũ dei clamo de hus qͣri¬
moniã faties̃ q̃ palliũ meũ a me
abstraxeit᷑. et qui oĩb oruam̃tis
meis me destituert̃ et iudices eoꝵ
adũsus ipsos in aduitoriũ meũ ad

Expanded text:
 mutationem circumcisionis et legalis constitutionis sacerdotium ligati sunt, sed preuaricando fornicatores existunt nec cum iuniore filio clamant, qui ad patrem suum recurrit dicens: 22Pater, peccaui in celum et coram te. 23Et malum adulterii, uelut eis constitutum sit, in consuetudine htunicam meam puluere peccatin putredine peccatorum se fouent. 25Hinc etenim ceci, surdi et muti snec audiendo nec alios docendo. 26Et hiis modis tedium in omnibus constitutis ordinibus ecclesie est et ipsa uelut sine baculo incedit, quoniam omnes consuetudines sue iam pene defecerunt. 27Cum enim sol in nube obnubilatus fuerit, gaudium iocunditatis in tes suas in proprietate sua quasi absque Deo sint complent. Ego enim qu que in antiquo consilio surrexi, ad iudicium Dei clamo, de hiis querimoniam faciens qui pallium meum a me abstraxerunt et qui in omnibus ornamentis meis me destituerunt et iudices eorum aduersum ipsos in adiutorium michi adu
Abbreviated transcription (Latin):
regentes et utile dicẽtes ꝙ̃ꝙͣ e
ligut᷑ et sic infideles existẽtes qr
n se comfidt᷑ nec a semetipsis
bilata ẽ qm̃ ista fatiẽtes inda¬
ritate illa me nõ aspituit᷑ qͣ a
terre aspersa ẽ qmͣ illi ꝯtamirãt
qui a sancta et bona ꝯu̾satoẽ
seculo relicto trinicã bonã ĩdu¬

Expanded text:
regentes et utile dicentes quicquid regentes et utile dicentes quicquid eligunt et sic infideles existentes, quia in se confidunt nec a se ipsis bilata est, quoniam ista facientes in claritate illa me non inspiciunt qua a terre aspersa est, quam illi contaminant qui sancta et bona conuersatione seculo relicto tunicam filii D
Abbreviated transcription (Latin):
ed ipam̃ fatiem uelud
solis spłedore fulgẽtẽ habẽs
qm̃ semꝑ corã deo spłedida ⁊ ĩmu¬
tabilis est forti clamore suꝑũ u¬
dicem inuocat et uestes suas a
isti muliebris debilitatis iurilẽ for
in alio modo qmͣ apłi seu ceteri
antiq̃ prẽsea constituert᷑ ꝯsistant
ꝑ que onã p̃mitus ectła uelud sol
lucebat et iustitia coronata erat qm̃
et pp̃ clyadema et regales uestes
suas honoratur. Iustina enĩ deiꝑ
eccãsticas lisciplinas et per onnã
ad illas spectantia coronata ⁊ or¬
nata est et ipã est materia oĩũ
legaliũ iustificatõnũ que ab oĩ¬
potenti deo constiture et igne spẽ
mõtes clamat et uox ipĩus ad ce¬
lũ sonat atq ꝯquerit᷑ ꝙ prim̃ fcã
mons scitatis in ectã mͦ in mõte
sanctitatis destrusta iacet ¶ Ilã
ego iustitia dei lubrici noce dico
corona mea scismate eiraͣtiũ m̃
qui magrĩ deberent habe̾ ac
uirgã illius pati magrĩ cẽ uolt̃
atq petuła̾ti ꝯstitutõc semetipõs

Expanded text:
ed ipsa, faciem uelut solis splendorem fulgentem habens, quoniam semper coram Deo splendida et inmutabilis est, forti clamore supernum iudicem inuocat et uestes suas a isti muliebris debilitatis uirilem fortin alio modo quam apostoli seu ceteri antiqui patres ea constituerant consistant, per que omnia primitus ecclesia uelut sol lucebat et iusticia coronata erat, queet propter diadema et regales uestes suas honoratur. 15Iusticia enim Dei per ecclesiasticas dispositiones et per omnia ad illas spectantia coronata et ornata est et ipsa materia est omnium legalium iustificationum que ab omnipotenti Deo constitute et igne Spirimontes clamat et uox ipsius ad celum sonat atque conqueritur quod primum facta mons sanctitatis in ecclesia, modo in monte sanctitatis destructa iaceat. 17Nam ego iusticia Dei lugubri uoce dico: 18Corona mea scismate errantium menqui magistrum deberent habere ac uirgam illius pati, magistri esse uolunt atque petulanti constitutione semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
Qp et in irrisionẽ helye ꝓphe ꝯ
qiͣ illudendo dicebat ꝙ cdlamaret̃
noce maiore deus .ii. illoꝵ baal for¬
sitan loq̃retur aut in diu̾sorio eẽt
ãt in iti̾e aut c̾te dormiret ãt̃ ex¬

Expanded text:
 et in irrisionem Helye prophetquasi illudendo dicebat quod clamarent uoce maiori Deus enim esset Baal et forsitan loqueretur aut in diuersorio esset aut in itinere aut certe dormiret, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
ardenti si de uelut ad couiuir
p̃nimia multitu dĩe occisos di¬
nis hos duos ue̾ scĩtatis uiros
nec signa nec miracła eoꝵ ob¬
suscare usdebit eos crudeli
ut supͣdc̃m est aureꝰ nũs bõꝵ¬

Expanded text:
ardenti fide velut ad convivium pro nimia multitudine occisos dinis hos duos verae sanctitatis viros nec signa, nec miracula eorum offuscare, jubebit eos crudeli ut supra dictum est, aureus
Abbreviated transcription (Latin):
cent atꝙ pli̾ma signa ĩ sole
⁊ suna ⁊ stellis ⁊ ĩ aquis ⁊ cetĩs
elem̃tis ⁊ cͤaturis apparebũt. ita
⁊̃ ut lel uelut ĩ ꝑictura. ĩportẽ¬
tis suis futa᷑ mala p̃nuncient.
¶uñ ⁊̃ tanta tristicia ilło t̃pe ho¬
mines dccuꝑabit ut mori qͣi
ꝓ nichilo ducãt ¶Qui aũt in
catholica side tunc ꝑ fc̃erunt
ĩmagna cõtritõne expectab̃t̃.
quid deus ordiñare uelit ut
hee tribulatõnes ħ mõ ꝓcetãt
usꝙ. dũ filiꝰ ꝑditõis os suũ adꝙͣ¬
riã ꝑtẽ aꝑiat s cũ ille u̾ba
falsitatis ⁊ decept̃nũ suaꝵ pro¬
tuli̾t celũ ⁊ t̾ra cõtremiscent
magno flatu uenti ita tunc
nebit ¶Pauiꝰ quppe doct᷑nam
sũa multis miraculis tã fortit̾
corroborauit ⁊ illã paurdissins
ubis tam honeste decorauit ut
qͣi ad finẽmundi descẽdẽs de¬

Expanded text:
cent. 173Atque plurima signa in sole et in stellis et in aquis et in ceteris elementis et creaturis apparebunt, ita ut etiam uelut in pictura in portentis suis futura mala prenuntient. 174Unde etiam tanta tristitia illo tempore homines occupabit, ut mori quasi pro nichilo ducant. 175Qui autem in catholica fide tunc perfecti erunt, in magna contritione exspectabunt quid Deus ordinare uelit. 176Et hee tribulationes hoc modo procedent, usque dum filius perditionis os suum adrinam aperiat. Sed cum ille verba falsitatis, et deceptionum suarum protulerit, coelum et terra contremiscent,magno flatu venti tacta tunnebit. Paulus quippe doctrinam suam multis miraculis tam fortiter corroboravit, ac illam profundissimis verbis tam honeste decoravit, utquasi ad finem mundi descendens de
Abbreviated transcription (Latin):
tes ĩducẽt. ¶ Nã cũ post multad̾
tribulatões qͣs hoĩes in imiasio¬
nib aliaꝵ gẽtiũ ⁊ ĩ se metipis
cum diuisione un ꝑii ꝑpesti
erant iam uelut ĩ quiete re¬
cederint.. Iterũ repẽte mlte
hẽses ⁊ multe ꝯͣrietates eccͣstice
dignitatis ebulliẽt Imĩnda
quo młr. ĩ eode tẽpore ⁊̃ mũdũ¬
qͥ adã absorduit illũ ħ mͦ cũ
om̃i turba sua ĩflabit ut nͦ
aliquid boni ĩ ip̃ma intret n
⁊̃ eo ẽẽ posfit. In abditis n
⁊ usqi ad pleuos estatis sue di¬
es occultabitur nec se ꝑ diu̾sita¬
tes q̃ ĩ se erunt manifestabit
usq dum se płenũ. ⁊ suꝑhabũ¬
dantẽ ĩ cunctis ĩiqͥtatib cogno¬

Expanded text:
inducet. 167Nam cum post multas tribulationes, quas homines in inuasionibus alienarum gentium et semetipsis cum diuisione imperii perpessi erant, iam uelut in quiete resederint, iterum repente multe hereses et multe contrarietates ecclesiastice dignitatis ebullient. 168Inmunda quoque mulier in eodem tempore inmundqui Adam absorbuit, illum hoc modo cum omni turba sua inflabit, ut nec aliquid boni in ipsum intret, nec in eo esse possit. In abditis enim et usque ad plenos dies aetatis suae occultabitur, nec perversitates, quae in se erunt, manifestabit, usquedum se plenum et superabundantem in cunctis iniquitatibus cogno
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidẽ rectã ht̃ aliqͥd magni
tenet qr ꝑ illã celeste regnũ
intrabit. ¶ Qui uero fidẽ
testatis dĩ existit. qr anteqũa
hõ formatꝰ fuisses deus erat
⁊ postqũa hõ corpłr finiet᷑
deus ĩ uͥtute sua ꝑdurat

Expanded text:
 fidem rectam habet, aliquid magni tenet, quia per illa celeste regnum intrabit. 194Qui uero fidem testatis Dei existit, quia antequam homo fornicatus fuisset Deus erat et postquam homo corporaliter finietur Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
ostꝙͣ en och ⁊ elyas
ꝑfiliu ꝑ dĩconis moitẽ cor¬
poralẽ subier̃t seqͣces illiꝰ mult
gaudebũt qm̃ eos defecisse uidebt̃
s deinde cũ sp̃c uite eos suscita¬
li̾t gaudĩ illoꝵ ĩtimor̃e ⁊ tristi¬
cia ati ĩmagnã ad mirac̃onẽ

Expanded text:
autem Enoch et Elias per filium perditionis mortem corporalem subierint, sequaces illius multum gaudebunt, quoniam eos defecisse videbunt; sed deinde cum spiritus vitae eos suscitalerit, gaudium illorum in timorem et in tristitiam atque in magnam admira
Abbreviated transcription (Latin):
hõib ut genua sua ad omni¬
potentẽ ꝑatr̃e sicũ flectãt quo¬
ciens iudicia eius ꝓm̾entur
quatinus pp̃ uulnã sua que
ĩ carne passus est ⁊ q̃ p̃r ĩpiꝰ sꝑ¬

Expanded text:
ut genua sua ad omnipotentem patrem suum flectant, quotiens iudicia eius promerentur, quatinus propter uulnera sua que in carne passus est et que pater ips
Abbreviated transcription (Latin):
ut nobis qui ⁊̃ afflictione
tam corporis quã anime
estis manũ suam tam fortẽ
⁊ ĩuĩncibilẽ porrigat quatinꝰ
a dyabolo ab om̃i malo nos
eripiat sic filiꝰ ad patr̃e loquit᷑¬
⁊ m̃b̃ra sua illi com̃dat acilla
castigat ut uero capiti suo
nouissimi ꝑ dicoris ea ab sor

Expanded text:
ut vobis qui in afflictione tam corporis quam animae estis, manum suam fortem et invincibilem porrigat, quatenus a diabolo et ab omni malo vos eripiat. » Sic Filius ad Patrem loquitur, membraque sua illi commendat, ac illa castigat, ut vero capiti suo novissimi proditoris ea absor
Abbreviated transcription (Latin):
tãs ꝓp̃ones uobis ꝓposuit
qui uos ñ ẽt̃ uolust si cut
spm̃ qui carne co oꝑatꝰ ñ est
⁊ qui nõ oꝑatur cum nata
caro hõim sit c̾eatura ñ sit

Expanded text:
tiones uobis proposuit, qui uos esse uoluit sicut spiritum qui carne coopertus non est et qui non operatur, cum nata caro hominum sic creata non sit
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ hõis ĩcendit ⁊ qũo iste¬
hõ contͣ naturã. suã frigidꝰ eẽ
possit. S qua rõe hõ omit¬
tet quin carñe aliã caleface̾t
hõ .n. ille q̃ magr̃m uestrũ
ẽẽ dicitis. legent q̃ supͣ modũ
e uobis de dat quia sic uiueᷤᷤ
uos uissit. Ego aũt dico uos
⁊̃ hiis duob modis .s. calo¬
ris ⁊ frigoris estate atꝙ iñ
uicẽ uos fouete ut p̃dc̃m¬

Expanded text:
corpus hominis incendit. Et quomodo iste contra naturam suam frigidus esse possit? Sed qua ratione homo omitteret, quin carnem aliam calefaceret? Homo enim ille, quem magistrum vestrum esse dicitis, legem quae supra modum est vobis dedit, quia sic videre vos jussit. Ego autem dico: Vos in his duobus modis videlicet caloris et frigoris estote, atque in invicem vos fovete, et p
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ariditate cũ filio d̾i florẽt.
ĩ qͦ oĩa ornam̃ta animaꝵ ap¬
parẽt qr uetꝰ hõ om̃s abhõi¬
natoc̃s hoĩ ꝓfert ¶ Nouus
autẽ omẽm Cc̃ificatoẽm uͥtu¬
tũ edificat. ⁊ iõ cũ ad hanc
sc̃ficatõm ueni̾s erubesce
antiquũ serpentẽ qͥ semz ip̃m
a b̾atitudinis loco deiecit: ꝑ
tͥ ornatõrẽ caue ne ꝑ flagͣtõm
mẽtis tue sr̃ eũ ascendas di¬
cẽs: uolo suꝑ illũ aut sicut
ñ ambłas s ꝑ deuia ĩcedis.
¶Qͣ pp̃ stude ĩ hũilitate deo
seriure. et ĩ sr̃biabachari nec
te ꝑ ĩmitatõem silatoĩs suꝑ
illũ extolle. qui uixͣ examĩatõ¬
nẽ maiori desid̾io et̾ne uite

Expanded text:
e cum filio Dei floret, in quo omnia ornamenta animarum apparent, quia uetus homo omnes abhominationes hominum profert, nouus autem omnem sanctificationem uirtutum edificat. 51Et ideo cum ad hanc sanctificationem perueneris, erubesce antiquum serpentem, qui semetipsum a beatitudinis loco deiecit, pete ornatiorem, caue ne per flagrationem mentis tue super eum ascendas dicens: 54«Uolo super illum aut sicut non ambulas, sed per deuia incedis. 57Quapropter stude in humilitate Deo seruire et non in superbia bachari nec te per uanitatem simulationis super illum extolle qui iusta examinatione maiori desiderio eterne uite
Abbreviated transcription (Latin):
memorrã fatiatis ⁊ sb̾ditis
uob̾ eã dẽ face̾at suadeatis. nã
mlta audiuimꝰ de uob̾ unde
ualde gaudeꝰ ꝙ possitis arch̾a
d̾i scrutari. ⁊ de occł̾tis suis ñ
inodica maĩfestare. Pinde cle¬
mentiã urãm petimꝰ ut ꝙ in¬

Expanded text:
 faciatis, et subditis vobis eadem facere studeatis. Nam multa audivimus de vobis, unde valde gaudemus, ut possitis arcana Dei scrutari, et de occultis suis non modica manifestare. Proinde clementiam vestram petimus, ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatoĩb suis ĩ magna in¬
stabłitate ꝑ inflatã sr̃biam
se ad uoland̃ eleuãs ¶ Et qm̃
isti resto fid̾i prm suoꝵ non
adherẽt idc̾co sꝑ noui ⁊ rudeᷤᷤ
ĩ magna stabilitate hac ⁊

Expanded text:
cogitationibus suis et in magna instabilitate per inflatam superbiam se ad uolandum eleuans. 39Et quoniam isti recto federi patrum suorum non adherent, idcirco semper noui et rudes in magna instabili
Abbreviated transcription (Latin):
monitꝰ fui̾s. ut ꝑ fideles labo¬
res tuos ad tabnadm illud
uenias ꝙ sẽꝑ ĩ nuptiali uita
habũdat. ita ꝙ assidue in
sinci̾tate ⁊ honore ⁊ scĩficatõe

Expanded text:
monitus fueris ut per fideles labores tuos ad tabernaculum illud uenias quod semper in nuptiali uita habundat, ita quod assidue in sinceritate et honore ac sanctificatione
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ix ead̃ ui u̾boꝵ meoꝵ ex¬
pellẽs te. qm̃ ulłm saporẽ
suauitatis ꝑ efficatiam ope¬
ratois tue exhibẽs ad inte
gustꝰ ex or ois ꝓicitur
añꝙͣ ĩ uẽtõ ip̃ius recipiat᷑.¬

Expanded text:
t ex eadem ui uerborum meorum expellens te, quoniam nullum saporem suauitatis per efficaciam operationis tue exhibens, ad intergustus ex ore hominis proicitur antequam in uentrem ipsius recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
tunica mea ĩduti ꝑegͥni st̃ ĩ ue¬
natõe mundi ¶ O plãgendum
⁊ lugẽd̾ ẽ ꝙ celum ruptũ est. ⁊
ꝙ dies obscuratꝰ ẽ. nc̃ gͦ denariꝰ
reuocandꝰ ẽ ĩ at̾ũ uocis laudis¬
¶ O filii ifrł qͣre corũpitis dul¬
cissimã caritatẽ q̃ ĩ me alto in
ꝓfund̾ aspitiẽte fluit plenissĩo
oꝑe ¶ Et qͥa ip̃a fluit ĩme ideo
stat ĩ for uͥgnus. qr sicut ĩ u̾gine
illã ꝑ garrulitatẽ mͦmãtoĩs sue.
uñ ⁊̃ fugit ab eis ĩ altitudinẽ
illã uñ uenit ⁊ plangͭ. qr filii
ip̃ius qͦs plenis u̾berib enut̾uit
defitiũt nolẽtes tͥgi a putred̾ie
uolãtiũ mẽtiũ ¶ O ip̃i miseri
qͣre se adiũgt̃ miserie alienatõ¬
nis ⁊ ꝑeg̾natoĩs auferẽtes se de

Expanded text:
tunica mea induti peregrini sunt in vexatione mundi. O plangendum et lugendum est! quod coelum ruptum est, et quod dies obscuratus est! Nunc ergo denarius revocandus est in atrium vocis laudis. O filii Israel, quare corrumpitis dulcissimam charitatem, quae in me alto in profundum aspiciente fluit plenissimo opere. Et quia ipsa fluit in me, ideo stat in forma virgae, quia sicut in virgine illam per garrulitatem murmurationis suae. Unde etiam fugit ab eis in altitudinem illam unde venit et plangit, quia filii ipsius, quos plenis uberibus enutrivit, deficiunt, nolentes tergi a putredine volantium mentium. O ipsi miseri! quare adjungunt se miseriae alienationis et peregrinationis, auferent
Abbreviated transcription (Latin):
obnubilati st̃ qͥ celos fregerũt
Qͥd ẽ h ¶ Sic̃ fmamẽtũ celũ
ĩ om̃ib ornamẽtis suis .s. in
sole ⁊ luna ⁊ ĩ stellis illusttͣ
orbẽ. ⁊ sicut fab̾ de lignis facit
ligna. de lapidibz lapides. ⁊ de
aliis instrumẽtis ĩ str̃a alia. sic
⁊ isti deberẽt reliq̃ ppło lucere
⁊ bonũ it ond̾e ¶ S caritas ĩ
eis scissa ẽ ita ꝙ uͥginitas que
deberet ĩ eis luc̾e̾ sicut sol ⁊ ĩ¬
duitas sicut luna ⁊ reliquus
ppłs sicut stelle ĩ luẽ suo de¬
fitũt. qr dultia mat̾na uis¬
cera illos nõ calefatĩt. sed
tortuosa młier plena rugis
⁊ ngredine plenaq iuperei
morib ac stridẽtib dentib
horribił existẽs ĩ hiis oĩb
q̃ facit. pessime istos ẜ moreᷤᷤ
¶ Ipĩ .n. uestẽ ĩnocẽtie scindũt

Expanded text:
coelum fregerint. Quid est hoc? Sicut firmamentum coeli in omnibus ornamentis suis, scilicet in sole, in luna et stellis illustrat orbem; et sicut faber de lignis facit ligna, de lapidibus lapides, et de aliis instrumentis alia instrumenta, sic et isti deberent reliquo populo lucere et bonum iter ostendere; sed charitas in eis scissa est, ita quod virginitas quae deberet in eis lucere sicut sol, et viduitas sicut luna, et reliquus populus sicut stellae in lumine suo, deficiunt, quia dulcia materna viscera illos non calefaciunt, sed tortuosa mulier plena rugis et nigredine, plena vipereis moribus ac stridentibus dentibus horibilis existens in his omnibus quae facit, pessime istos secundum mores . Ipsi enim vestem innoce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unamtͦq sub̾am. una qͥdẽ
spẽ ꝑticipari. płib autẽ acti
dentib ⁊ seꝑabilib ⁊ inseꝑ¬
abilib. et spes̃ qͥd̾ ante sub¬
intelligi qmͣ accidencia. ł si
sint in seꝑabilia. Oꝑtet enĩ
eẽ sub̾tũ: ut illi aliquid acti¬
dat. Accidencia uͦ post̾ioris
gn̾s sunt ⁊ aduentine nateͤ
⁊ spei qͥdem ꝑtitipatio eqͣlit̾
est. accidentis uͦ. uł si inseꝑ¬
abile sit: non eqͣliter. Ethi¬
ops .n. alio ethiope. hẽbit
colorem.ł intensum ampliꝰ
uel remissum scd̃ ingredinẽ.

Expanded text:
m una quidem specie participare, pluribus autem acci- dentibus et separabilibus et inseparabilibus; et spe- cies quidem ante subintellegi quam accidentia, uel si sint inseparabilia — oportet enim esse subiectum, ut illi aliquid accidat —, accidentia uero posterioris generis sunt et aduenticiae naturae. et speciei quidem participatio aequaliter est, accidentis uero, uel si inseparabile sit, non aequaliter; Aethiops enim alio Aethiope habebit colorem uel intentum amplius uel remissum secundum nigredinem.
Abbreviated transcription (Latin):
affectiones pruirbant᷑ p̾ceꝵ¬
ta subpeditant᷑. aliis lib̾s qͦs
potis mecum lege̾ cũ uoles ad
io autem qd te uelle senseram
cumulane satisfactum eẽ debeᷤ
uoluntati tue. Nlam ne pͥt̾ue
aliquod ad quod argumentũ
i omni tõne repꝑpiendũ ꝑa
neret pła qmͣ ate desid̾ata e¬
rat sũ ꝯplexus. fecuꝑ nuod se¬
ꝑe libales uenditores solent
ut cũ edes fundunt uendidit
tutis cesis receptis. Confedant
di causa apte loco suo positum
ti mancipio dare debiumꝰ drna¬

Expanded text:
affectiones perturbantur, praecepta suppeditantur aliis libris, quos poteris mecum legere, cum voles. Ad id autem quod te velle senseram, cumulate satisfactum esse debet voluntati tuae. Nam ne praeterirem aliquid quod ad argumentum in omni ratione reprtineret, plura quam a te desiderata erant sum complexus fecique quod saepe liberales venditores solent, ut, cum aedes fundumve vendiderint rutis caesis receptis, concedant di causa apte et loco positum quasi mancipio dare debuimus orna
Abbreviated transcription (Latin):
num autem quatũq de re sit
duo gn̾a sunt. unũ cognitio¬
ius. Alter actionis. Cognicio¬
nis sunt hee quaꝵ finis est
scsa. ut si quenat᷑ a natura ne¬
sit ius ꝓfectum. an ab aliqua
quasi ꝯdirione hominũ ⁊ pac¬
tione. Actionis autẽ hi sunt
exempla sunt. sit ne sapien¬
tis ad rem.p. accedere. Cogni¬
tionis questioẽs tͥꝑtite sũt
cum an sit aut quod sit. aut
quale sit queritur. Hoꝵ pͥmũ¬
iiͦi. ꝑtes distͥbuta est. Quaꝵ
uñ ortum. Tercia que id tã
effecͥit. Qrͣta in qua de muta¬
tione rei querit᷑. Sit nec ne
sit ortum ut cum quenit᷑ na¬
tura. an doctrina possit uͥtꝰ.
a efficiatur. De ꝯmutatione
sic. possit ne eloquencia ꝯmu¬
tatione aliqua qu̾ti minfan¬
ciam. Cum autem quod sit
quent᷑. noticia explicanda
est ⁊ ꝓpͥetas ⁊ diuisio ⁊ par

Expanded text:
tem quacunque de re sint, duo sunt genera, unum cognitionis, alterum actionis. Cognitionis sunt hae quarum finis est scientia, ut si quaeratur: A natura jus profectum sit, an ab aliqua quasi conditione hominum et pactione? Actionis autem hujusmodi exempla sunt: Sitne sapientis ad rempublicam accedere? Cognitionis quaestiones tripartitae sunt, cum an sit, aut quid sit, aut quale sit, quaeritur. Harupartes distributa est, quaruUnde ortum sit? tertia, Quae id causa effecerit? quarta, in qua de mutatione rei quaeritur: Sit necne sautem sit ortum, ut cum quaeritur natura an doctrina possit efficia efficiatur? De commutatione sic, Possitne eloquentia commutatione aliqua converti in infantiam? Cum autem quid sit quaeritur, notio explicanda est, et proprietas, et divisio, et par
Abbreviated transcription (Latin):
stamentis. in stipulationib
inreliquis reb que ex siͥpto
agunt᷑ posse ꝯtrou̾sias easdẽ
existere. hoꝵ rractationes in
inpͥntipiis quib non benuo¬
li ut dociles. ut atterĩ suit.
qui audiant efficiendum est
ꝓpͥis locis. Iterq narrationeᷤ
ut ad suos fines spectent.l.
ut plane sint. ut b̾ues eui¬
dentes. ut credibiles. ut mo¬
d̾are. ut tum dignitate que
qmͣqm᷑ in tota orõne eẽ debent.

Expanded text:
n stipulationibus, in reliquis quae ex scripto aguntur, posse controversias easdem existere. Horum tractationes in in principiis, quibus ut benevoli, ut dociles, ut attenti sint qui audiant, efficiendum est propriis locis. Itemque narrationes ut ad suos fines spectent, ut planae sint, ut breves, ut evidentes, ut credibiles, ut moderatae, ut cum dignitate. Quae quanquam in tota oratione esse debent,
Abbreviated transcription (Latin):
quedã ht̃ ⁊ maxime amplifi¬
cationẽ. cuꝰ affeatꝰ hic debet
eẽ ut aut ꝑturbentur animi
aut rraiuillent᷑. ⁊ si ita iam
affecti ante sint. ut augeat
eoꝵ motꝰ aut secet nrõ. huis

Expanded text:
quaedam habet, et maxime amplificationem, cujus effectus hic debet esse, ut aut perturbentur animi aut tranquillentur, et si ita jam affecti ante sint, aut augeat eorum motus, aut sedet oratio. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ genus forma quedam dif¬
finicionis. Si.n. querat᷑ idem¬
ne sit ꝑtinacia. ⁊ ꝑseu̾antia
difficionib indicandum est.
Loci autẽ ꝯueniunt in eius
gnis questionẽ ꝯsequentes anĩ¬
cedentes. repugnantes. ad uĩc
ti ⁊ duo hui qui sumunt᷑ ex
causis ⁊ effectis. Nam si rem
pugnat illi non repugnat.
adut si huic rei ħ illus alia
causa est. aut si ex alio hoc
ex alio illud effectum est. ex
quo uis hoꝵ id de quo qr̃. idẽ
ne aliud an sit inueniri pot̃.
at t̾cium gn̾s questionis in
sunt. In illud autẽ gñs in qͦ
de expectando fugiendo ꝙ qr.
adhibent᷑ ea que sunt. aut
omnis ratio dirigenda est. Cũ
autẽ de equo ⁊ miquo disserit᷑
equitatis loci colligunt᷑. hu
c̾nunt᷑ biꝑtito. ⁊ natura ⁊ in¬
stituto. Narura ꝑtes hs̃ duos
Instraituto autẽ equitatis in¬
ꝑtita est. una ꝑs leginma est
altera ꝯueniens. Tertia motuᷤ
uetustate firmata. atq ine

Expanded text:
enus forma quaedam definitionis est. Si enim quaeratur idemne sit pertinacia et perseverantia, definitionibus judicandum est. Loci autem convenient in ejus generis quaestionem, consequentes, antecedentes, repugnantes, adjunctis etiam duobus iis qui sumuntur ex causis et effectis. Nam si hanc rem i repugnat, illi non repugnat; aut si huic rei haec, illius alia causa est; aut si ex alio hoc, ex alio illud effectum est: ex quovis horum id de quo quaeritur idemne an aliud sit inveniri potest. ad tertium genus quaestionis, in sunt. In illud autem genus in quo de expetendo fugiendoque quaeritur adhibentur ea quae sunt aut omnis oratio dirigenda est. cum autem de aequo et iniquo disseritur, aequitatis loci conligentur. Hi cernuntur bipertito, et natura et instituto. Natura partes habet duas, Institutio autem aequitatis tripertita est; una pars legitima est, altera con- veniens, tertia moris vetustate firmata. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qr̃ quale quid sit. aut sim
do fugiendo q de equo ⁊ miquo.
de honestate ⁊ tupi. Conꝑatio¬
nũ autẽ duo. Unum de eodem
⁊ alio. Alt̾um de maiore ⁊ mino¬
ri. ¶De expetendo ⁊ fugien¬
do huimoi. Si expetende diuicie
fugienda pauꝑtas. De equo
⁊ iniquo: equũ ne sit ultisci
il quocũꝙ in uiriam acceꝑis.
de honesto ⁊ turpi. honestum¬
ne sit ꝓ patͥa mori. ¶Ex alt̾o
autẽ gn̾e quod erat biꝑtitum
unũ est de eodem ⁊ alio. ut si
querat ᷑ quid int̾ sit int̾ amit̃
⁊ assensatorẽ regẽ ⁊ tyrannũ
altum de maiore ⁊ minore. Ut
si querat᷑ eloquentia ne płis
dũ ad officium sit. cũ trr̃. Sus¬
cipiendi ne sint lib̾i ad mouẽ¬
le. icitationes. miseratõ es tꝑ
flebiles. nirsus q orõ. tã ira¬
cundiã restĩgens. tũ metum
eripiens. tũ exultantẽ letici¬
am ꝯpͥmens. tũ egritudinẽ
abstergens. ħ cum imꝓpositis

Expanded text:
aeritur quale quid sit, aut simpdo fugiendoque, de aequo et iniquo, de honesto et turpi. Comparationum autem duo, unum de eodem et alio, alterum de majore et minore. De expetendo et fugiendo hujusmodi: Si expetendae divitiae, si fugienda paupertas. De aequo et iniquo: Aequumne sit ulcisci a quocunque injuriam acceperis? De honesto et turpi: Honestumne sit pro patria mori? Ex altero autem genere quod erat bipartitum, unum est de eodem et alio, ut si quaeratur quid intersit inter amicum et assentatorem, regem et tyrannum. Alterum de majore et minore, ut si quaeratur: Eloquentiane plurisdum. Ad officium sic, cum quaeritur: Suscipiendine sint liberi? Ad movenlae incitationes miserationesque flebiles. Rursusque oratio, tum iracundiam restinguens, tum metum eripiens, tum exsultantem laetitiam comprimens, tum aegritudinem abstergens. Haec cum in propositis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que afferunt austoritatẽ.
Ingenium. etas. opes fortuna.
tis spacio ꝓbatos. dignos qui¬
b credatur putant non recte
fortasse. S uulgi opmio ux
mutari potest. ad eaniq om̃ia
dirigunt. ⁊ qui uidicant ⁊ qͥ
existimant. Qui enim relz hus

Expanded text:
sunt quae adferant auctoritatem: sunt quae adferant auctoritatem: ingenium opes aetas fortuna tis spatio probatos dignos quibus credatur putant; non recte fortasse, sed vulgi opinio mutari vix potest ad eamque omnia dirigunt et qui iudicant et qui existimant. Q
Abbreviated transcription (Latin):
a quigatis. a gn̾e. a formis a
similitudine. a diffrã a contrͣi
ab adiunctis. a ꝯseqñtib ab
añtedentib a repugnantib
a causis. ab effectis. a ꝯꝑars̃¬
p̾ter ea sedes argumenti que¬
rendaa sit. S qmĩ ita a pͥncipio
diuisimus ut alos locos dic̾e̾¬
mus. in eo ipõ de quo ambigi¬
tur herere de quib satis est
dictum. alios assumi extͥnsecꝰ
de hus pauca dicamꝰ. Ut si ea
nicħ omnino ad urãs disputa¬
tiones ꝑtinent s tñ totã rem
sibunt᷑ ut ⁊̃ in alioꝵ manꝰ sint
uentura det᷑ oꝑa ut qmͣpłimum
hiis quos recta studia delectãt
ꝓdeẽ possimus. ħ gͦ argumen¬
tatio que dr̃ artis expetꝰ in te¬
stimonio posita est. Testimoniũ
autem nunc dnis omne qd̃ ab
aliqua re externa sumit᷑ ad fa¬
tiendam fidem ꝑsona autẽ nõ
quascumi testimonii pondus
ht̃ ad fidem enim faciendã. aue¬
toritas querit᷑. S auctoritatẽ
aut natura aut tempꝰ affert.
Nature auctoritas in uͥtute est
maxima. In temꝑe autẽ multa

Expanded text:
a coniugatis, a genere, a formis, a similitudine, a differentia, a contrariis, ab adiunctis, a consequentibus, ab antecedentibus, a repugnantibus, a causis, ab effectis, a comparatpraeterea sedes argumenti quaerenda sit. sed quoniam ita a principio divisimus, ut alios locos diceremus in eo ipso de quo ambigitur haerere, de quibus satis est dictum, alios adsumi extrinsecus, de eis pauca dicamus, etsi ea nihil omnino ad vestras disputationes pertinent; sed tamen totam rem scribuntur, ut etiam in aliorum manus sint ventura, detur opera, ut quam plurimum eis quos recta studia delectant prodesse possimus. haec ergo argumentatio, quae dicitur artis expers, in testimonio posita est. Testimonium autem nunc dicimus omne quod ab aliqua re externa sumitur ad faciendam fidem. Persona autem non qualiscumque est testimoni pondus habet; ad fidem enim faciendam auctoritas quaeritur; sed auctoritatem aut natura aut tempus adfert. Naturae auctoritas in virtute inest maxima; in tempore autem multa
Abbreviated transcription (Latin):
inuolentia. in sania. Nam ⁊
praui sepe iudicau̾ĩt aliquod
nũ uinũ in samam multa se¬
pe patefacta sunt. Multi ⁊ ĩ
tes odiosas imprudent̾ intid̾ꝰ¬
unt ut staerio nuꝑ accidit.
qui ea locutꝰ est bonis uiris.
sub ascultantib piete. int̾po¬
sito quib patefactis iniudiciũ
ꝙ ꝓlatis ille rei capitał iure
dampnatꝰ est. huic sinule qͥd¬
dam de latedemonio pausonia
accepimꝰ. Concursio aurẽ for¬
tuitaꝵ reꝵ tał est. ut si in tu¬
entum. casu cum aut ag̾etᷤ
aliqͤ quod ꝓfe̾ndum non eẽt
aut dic̾etur. In hoc gn̾e ⁊̃ il¬
la est in palamedẽ ꝯrecta suspi¬
cionũ ꝓdicionis multitudo.
¶Qd̃ genus refutare int̾dum
forma uulgi quedã multitudĩs
testimoniũ. Que autẽ uͥtute
fidem. faciunt ea biꝑtita sũt
ex quib alt̾um natura ualet
altum in dustͥa. Deoꝵ .n. uͥtus
natura excellit hominũ autẽ
industͥa. Diuina ħ fere sunt
testimonia pͥmum orationis
Oracła.n. ex eo ip̃õ appellata

Expanded text:
sania. Nam et parvi saepe indicaverunt aliquid, num vinum insaniam multa saepe patefacta sunt. Multi etiam in res odiosas imprudenter inciderunt, ut Staieno nuper accidit, qui ea locutus est bonis viris subauscultantibus pariete interposito, quibus patefactis in iudiciumque prolatis ille rei capitalis iure damnatus est. Huic simile quiddam de Lacedaemonio Pausania accepi- mus. concursio autem fortuitorum talis est, ut si interventum est casu, cum aut ageretur aliquid quod proferendum non esset, aut diceretur. In hoc genere etiam illa est in Palamedem coniecta suspicionum proditionis multitudo; quod genus refutare interdum fama vulgi, quoddam multitudinis testimonium. Quae autem virtute fidem faciunt, ea bipartita sunt. Ex quibus alterum natura valet, alterum industria. Deorum enim virtus natura excellit, hominum autem industria. Divina haec fere sunt testimonia: primum orationis, oracula enim ex eo ipso appellata
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰꝙ omĩs ordo ⁊ ornatus. de¬
inceps ac reuolatꝰ auiũ aitꝑ
cãtꝰ. demde eius dẽ eris sonctꝰ.
multa significata uisis. Qui¬
lent. ad fidem faciendã testi¬
monia deoꝵ. in omne uͥtutis
opinio ualet płimũ. Opño
est autẽ non mͦ eos uͥtutem
hẽre qui hãnt. s eos ⁊̃ qui
hẽre uideant᷑. Iraq qͦs in ge¬
nio. quos studia quos doctͥna
constantẽ ⁊ ꝓbatam. ut cato¬
nis lesii. scipionis alioꝵq
lint. Nec solum eos censent
eẽ tales. qui in honorib ppłi.
⁊ scͥptis sepe auctoritas petit᷑
ad façiendam fidem. Ex posiᷤᷤ
omnib locis. illud pͥmũ in¬
telligendũ est. nec ułlam et̃
disputationẽ. in qͣ non aliquis
locus ncurrat nec fere omties
gen̾a. alt̾um infinitũ defini¬
tum alterĩ. Definitũ est nd̾
ypotensm greti nos causam
Infiitũ quod tesin illi appel¬
lant. nos ꝓpositũ p̾sumus
nõare. causa cͥcis ꝑsonis. loci
temꝑib. accionib negotus.
c̾nit᷑ aut in omnib. aut in

Expanded text:
e omnis ordo et ornatus; deinceps aerei volatus avium atque cantus; deinde ejusdem aeris sonitus multa significata visis, quilent ad fidem faciendam testimonia deorum. In homine virtutis opinio valet plurimum. Opinio est autem non modo eos virtutem habere qui habeant, sed eos etiam qui habere videantur. Itaque quos ingenio, quos studio, quos doctrina constantem et probatam, ut Catonis Laeli Scipionis aliorumlint; nec solum eos censent esse talis qui in honoribus populet scriptis saepe auctoritas petitur ad faciendam fidem. expositis mentandi locis illud primum intellegendum est nec ullam esse disputationem in qua non aliquis locus incurrat, nec fere omnis era: alterum infinitum definitul alterum. Definitum est quod upo/qesin Graeci, nos causam; infinitum quod qe/sin illi appellant, nos propositum possumus nominare. causa certis personis locis temporibus actionibus negotiis cernitur au
Abbreviated transcription (Latin):
disserit᷑. deꝙ hiis reb que hiͤ
sunt ꝯttane occurrũt. statur
aut iuris aut nomiis qd̃
idẽ ꝯtingit in laudationib.
Nam aut negari potest id
fasi eẽ qd̃ laudet᷑. aut non eo
nomine afficiendũ qd̾ lauda¬
tur effec̾it. aut omnino nõ
Ee. laudabile quod nõ recte

Expanded text:
disseritur, deque his rebus quae his sunt contrariae, incurrunt status aut juris, aut nominis; quod idem contingit in laudationibus: nam aut negari potest id factum esse quod laudatur, aut non eo nomine afficiendum quo laudator affecerit, aut omnino non esse lauda
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑a sũt gͥ gn̾a causaꝵ. Iuditii.
delib̾ationis. laudationis.
quaꝵ finis ipĩ declarant qͥ¬
b utendum locis sit. Nam
iudicii finis est uis. ex quo
⁊̃ nom̃. Iuris autẽ ꝑtes tũ
exposite. cum equitatis. deli¬
b̾andi finis utilitas est. Cuꝰ¬

Expanded text:
ausarum, judicii, deliberationis, laudationis; quarum fines ipsi declarant quibus utendum locis sit: nam judicii finis jus est, ex quo etiam nomen. Juris autem partes tum expositae, cum aequitatis. Deliberandi finis utilitas, cu
Abbreviated transcription (Latin):
in hus nulla spẽs uirtutis est
tñ int̾dum ꝯfirmat᷑ fides. s
hibetur. Magna est us ad ꝑsu¬
credit᷑ hiis qui exꝑti sunt. fact
⁊̃ neccessitas fidem. que cum
a corꝑib tũ au̾nis nascitur.
¶Nam ⁊ u̾b̾ib tormentis igne
cundia motutr nectessitatis uĩ
hñt affert auctoritatẽ ⁊ fidem

Expanded text:
in iis nulla species virtutis est, tamen interdum confirmatur fides, si hibetur magna enim est vis ad persucreditur eis qui experti sunt. facit etiam necessitas fidem, quae tum a corporibus tum ab animis nascitur. Nam et verberibus tormentis igni cundia metu, quia neces- sitatis vim habent, adferunt auctoritatem et fidem
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ in re. tradidũt. libebit
gͥ diligent̾ argumentoꝵ cogni
tationib suis disputare. Comuũc¬
tꝰ huio causaꝵ loco ille locꝰ est
qui efficit᷑ ex causis. ut enim
causa effectum inditat sic qͥ ef¬
fectũ que fu̾it causa demonsit᷑
hic bocꝰ suppeditare solet orato¬
rib ⁊ poetis sepe ⁊̃ philoso¬
phis. s hiis qui ornate ⁊ copi¬
ose loqui possunt. mirabilem
copiam dicẽdi cũ densiciauit
quid ex quaq re sit futurum.
Causaꝵ .n. cognitio cognicionẽ
euentoꝵ facit. Reliqus est. ꝯ¬
ꝑationis locus. tuiꝰ gnꝰ ⁊ exem¬
pluiti supra positum ut cetoꝵ
nũc explitanda tractano esti
¶Comꝑatur gͥ ea omnia que
sic ꝯꝑatur. ut plura bona pau¬
ciorib bonis ante ponant᷑. pau¬
ciora mala malis płib. Duit ͦ¬
mora bona breuioribz longe
⁊ late ꝑuagata angustis. ex
que ple̾s mutant᷑ ut faciant¬
¶ Spẽ autẽ ꝯꝑant᷑ ut ante po¬
nant᷑ que pp̾ se expectanda¬

Expanded text:
uxorem viro tradiderunt. Licebit uxorem viro tradiderunt. Licebit igitur diligenter argumentorum cognittationibus suis disputare. coniunctus huic causarum loco ille locus est qui efficitur ex causis. Vt enim causa quid sit effectum indicat, sic quod effectum est quae fuerit causa demonstrat. Hic locus suppeditare solet oratoribus et poetis, saepe etiam philosophis, sed eis qui ornate et copiose loqui possunt, mirabilem copiam dicendi, cum denuntiant quid ex quaque re sit futurum. Causarum enim cognitio cognitionem even- torum facit. Reliquus est comparationis locus, cuius genus et ex- emplum supra positum est ut ceterorum; nunc explicanda tractatio esComparantur igitur ea omnia quae sic comparabuntur, ut plura bona paucioribus bonis anteponantur, pauciora mala, malis pluribus; diuturniora bona brevioribus, longe et late pervagata angustis, ex quaeque plures imitentur et faciant. Specie autem comparantur, ut anteponantur, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ turbatoẽs aĩ ꝙͣuis sint bo¬
lũtarie. Obuirgatione.n. ⁊ am¬
monicioe deiciunt᷑. tñ hñt tan¬
tos motꝰ ut ea que uolunta¬
nia sunt aut nectessaria int̾¬
dũ aut t̾te ignorata iudeant ͫ
Tota gͥ locoꝵ causa explicato
ex eoꝵ diffr̃a in magnis qd̃
causis uel oratoꝵ uł philoso¬
phoꝵ. magna argum̃toꝵ sup¬
petit copia. In urĩs autẽ si nõ
ub̾icer at fortasse subtilior. pͥ¬
uata .n. udicia maximar̃ ꝙͣ¬
dentur ẽẽ prudencia. Nam
⁊ assũt multũ ⁊ ad hibentur
in ꝯsilia ⁊ patronis diligen¬
tib at eoꝵ prudenciã ꝯfugi¬
entib. hastas ministnt᷑. In
omnib hus gͥ iudiciis in qui¬
b ex fide bona est additũ. ubi
uo ⁊̃ ut int̾ bonos bene age̾
oꝑteat. In pͥmis ꝙ in arbrtͥo
rei uxori in quo est. qd̃ melui
lũ malũ. illi fidem bonam. illi
ei cuiꝰ ea negocia fuissent. ꝙͥ
eũ qͥ mandass esĩ ne tui man¬
datũ fuisset. alt̾um alt̾i pĩa
te oꝑt̾et. Quod uirũ uxori qͥd

Expanded text:
sunt voluntariae—obiurgatione enim et admon- itione deiciuntur—tamen habent tantbs motus, ut ea quae voluntaria sunt aut necessaria interdum aut certe ignorata videantur. toto igitur loco causarum explicate, ex earum differentia in magnis quidem causis vel oratorum vel philosophorum magna argumentorum suppetit copia; in vestris autem si non uberior, at fortasse subtilior. Privata enim iudicia maximarvidentur esse prudentia. Nam et adsunt multum et adhibentur in consilia et patronis diligentibus ad eorum prudentiam confugientibus hastas ministrant. in omnibus igitur eis iudiciis, in quibus EX FIDE BONA est additum, ubi vero etiam VT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET in primisque in arbitrio rei uxoriae, in quo est QVOD EIlum malum, illi fidem bonam, illi ei' cuius ea negotia fuissent, quid eum qui mandasset, eumve cui mandatum esset, alterum alteri prateret, quid virum uxori, quid
Abbreviated transcription (Latin):
atis aduentitiis. In tegra con¬
taminatis iocundaminꝰ iocun¬
nõ neccis sua alietus. tara uul¬
garib. de siderabilia hũs quib
facile carere possis. ꝑfecta mi¬
choatis. tota ꝑtib. rõne iugẽ¬
cia rõnis ex ꝑtib. uoluntaria
neccessariis animata in ani¬
matis naturalia nõ naturali¬
b artificiosa non artificiosis.
¶Uis autẽ in ꝯꝑatione sic c̾ni¬
tꝰ᷑. Efficiens causa grauior ꝙꝓ
non efficiens. que se ipĩs ꝯ¬
oꝵ potestate sunt. Stabilia ĩ¬
c̾cis. que eripi non possunt
huis que pꝰsunt. ¶lffectio
autẽ ad res aliquas est h̾i
dec̾iora que hiis sunt ꝯtratia.
¶pariũ autẽ ꝯꝑatio nec elati¬
onẽ ht̃. nec sũmissionẽ. est .n.
equalis. Multa autẽ sũt que
equalitate ipã ꝯꝑant᷑ que ita
fere ꝯcludunt᷑. Si ꝯsilio uiua

Expanded text:
 adventitiis, integra contaminatis, jocunda minus jocunnon necessariis, sua alienis, rara vulgaribus, desiderabilia his quibus facile carere possis, perfecta inchoatis, tota partibus, ratione vigentia rationis expertibus, voluntaria necessariis, animata inanimatis, naturalia non naturalibus, artificiosa non artificiosis. Vis autem in comparatione sic cernitur: Efficiens causa gravior quam non efficiens; quae se iporum potestate sunt; stabilia incertis; quae eripi non possunt eis quae possunt. Adfectio autem ad res aliquas est huiudeteriora quae eis sunt contraria. parium autem comparatio nec elationem habet nec summissionem; est enim aequalis. Multa autem sunt quae aequalitate ipsa comparantur; quae ita fere
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi enuim cecidissent abiegne
at cum in atutis nauĩ erispi sul¬
cans igneũ fulmen in lectũ est
ne anuni sine uolũtate. sine o¬
pinione: suũ quasi opus efficiãt
uelut omne int̾eat. quod ortũ
sit. alie aut uoluntate efficũ¬
t᷑. aut ꝑturbatione aĩ. aut hĩ¬
tii. aut natura. aut arte aut
ut uiciũ in die crescat. Arte ut
bñ pingat. Casu ut bñ nauig

Expanded text:
nisi enimc ecidissent abiegnae nisi enimc ecidissent abiegnae At cum in Ajacis navem crispisulcans igneum fulmen injectum est, ne animi, sine voluntate, sine opinione suum quasi opus efficiant, vel ut omne intereat quod ortum sit; aliae autem aut voluntate efficiunt aut perturbatione animi aut habitu aut natura aut arte aut ut vitium in dies crescat; arte, ut bene pingat; casu, ut prospere
Abbreviated transcription (Latin):
qͦͥdamꝰ. uͥ locꝰ tempꝰ. mat̾ia fer
efficiẽdũ ⁊ quedã afferunt ꝑ
se adiuuaminia. ⁊ si nõ nectiã
ut amori causã ꝯgressio at
tułit. amor flagicio. Ex hoc
gnie causaꝵ ex et̾nitate pen¬
dencisĩ factĩ a stoitis nestitur.
Altir ut eaꝵ causaꝵ. effici sine¬
qͥb effici ns̃ pot̃. gn̾a diuisi
aic ⁊ efficiencis̃ diuidi possũt.
Sunt a alie cause que plaue
efficiunt nulla re adiuuante.
alie que adiuiuari ueluit ut sa¬
pĩã efficit. sapientes sola ꝑ se.
iicid̾it causa efficiens aliquod
nectio sine dubitatione licebit
qd̃ efficit᷑ ab ea causa ꝯcludere.
sum autẽ erit tał causa ut mn
ea non sit efficiendi necessitas.
necessario ꝯclusio non sequi. atz
efficiendi neccessariam errorẽ
auferre non ferre solet. hoc aũ
sine quo ns̃ efficit᷑ sepe ꝯturbat.
Nou .n. sne parentib. es. fili pꝰ
eignendi necessaria. hoc gͥ sie
quo non fit ab eo i quo certe
at diligent̾ est seꝑandũ. Ilud
non est tanqmͣ dicat᷑. Utinam

Expanded text:
quodam modo, ut locus tempus materia ferrefficiendum et quaedam adferunt per se adiuvantia, etsi non necessaria, ut: Amori congressio causam attulerat, amor flagitio. Ex hoc genere causarum ex aeternitate pendentium fatum a Stoicis nectitur. Atque ut earum causaeffici non potest genera divisi, sic etiam efficientium dividi possunt. Sunt enim aliae causae quae plane efficiant nulla re adiuvante, aliae quae adiuvari velint, ut: Sapientia efficit sapientis sola per se; incident causa efficiens aliquid necessario, sine dubitatione licebit quod efficitur ab ea caiisa concludere. cum autem erit talis causa, ut in ea non sit efficiendi necessitas, necessaria conclusio non sequitur. Aefficiendi necessariam errorem adferre non fere solet; hoc autem sine quo non efficitur saepe conturbat. Non enim, si sine parentibus gignendi necessaria; hoc igitur sine quo non fit, ab eo in quo certe fit, diligenter est separandum. Illud enim est tanquam: Utinam
Abbreviated transcription (Latin):
ailia negatio tursus adiungat᷑.
⁊ ex hũs pͥmumi sumpseris
ut qd̵ relinquat᷑ tollendum
sit. hiis t̾cius appellat᷑ ꝯcdusio¬
nis modus. Ex ħ illa rethoꝵ
ex ꝯtrariis ꝯclusa que ip̃i enei¬
aie ma ea. appellant non qd̃
omnis sententia ꝓpͥo nomine.
eneialeala non dicat᷑. ut hom̾¬

Expanded text:
alia negatio rursus adjungitur, alia negatio rursus adjungitur, et ex his primum sumpseris, ut quod relinquitur tollendum sit, is tertius appellatur conclusionis modus. Ex hoc illa rhetorum ex contrariis conclusa, quae ipsi enthymemata appellant, non quod omnis sententia proprio nomine enthymema non dicatur, sed ut Hom
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antecedencia ⁊ repugnantia.
ꝙ rem id coheret cum re netaͣo
⁊ quitqͥo repugnat id eiꝰmodi
repugnantiã reppiendi ar¬
gumenta. loiꝰ simplex est
tractandi tͥplex. Nam quod
nit̾ est cum ħ sup̃seris petu¬
niam num̾atam mulieri debe¬
N. Sum sit argentum omne
legatũ urrum hoc modo ꝯdu¬
das argumentũ. Si peccunia
signata est augentũ est. legata
est mulieri. est aurem peccunia
signata argentũ. legata gͥ. An
ullo modo. Si num̾ata peccunia
non est legata. non est num̾a¬
ta peccunia argentũ est. ante
num̾ata pectunia argentum.
legata gͥ est an ĩllo modo. Nõ
est legatum argentum est. ⁊
non est legata iulata peccunia
legatum autẽ argentũ est.
legata gͥ numerata peccunia.
alppellant autr̃ diabetiti eam
ꝯdusionem argumenti. in qua
ts̃i pͥmũ assũpseris ꝯsequittr
id qd annexum est. Primum
ꝯclusionis modũ tum u̾o qd̃
annexum est negaris ut id
Q cui fiu̾t annexum negan¬
dum sit. s cd̾s u̾o appellatur
ꝯeludendi locꝰ. Sum autem

Expanded text:
et antecedentia et repugnantia. e rem, id cohaeret cum re necessario; et quidquid repugnat, id eius modi repugnantiam, reperiendi argumenti locus simplex est, tractandi triplex. Nam quid interest, cum hoc sumpseris, pecuniam numeratam mulieri deberi cui sit argentum omne legatum, utrum hoc modo concludas argumentum: Si pecunia signata argentum est, legata est mulieri. Est autem pecunia signata argentum. Legata igitur est; an illo modo: Si numerata pecunia non est legata, non est numerata pecunia argentum. Est autem numerata pecunia argentum; legata igitur est; an illo modo: Non et legatum argentum est et non est legata numerata pecunia. Legatum autem argentum est; legata igitur numerata pecunia est? appellant autem dialectici eam conclusionem argumenti, in qua, cum primum adsumpseris, consequitur id quod adnexum est primum conclusionis modum; cum id quod adnexum est negaris, ut id quoque cui fuerit adnexum negandum sit, secundus is appellatur concludendi modus; cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
tn eaꝵ causaꝵ. que non sũt es̃¬
stantes. alie sunt ꝑspitue. alie
latẽt. ꝑspicue sũt. que appeti¬
tũ aĩ iudiciũq tangunt. latẽt
centi efficit᷑ . attp ⁊̃ ea q̃ fuint
ꝑtĩ sint ignorata ꝑtĩ uolũta¬
ria. Ignorata que nectessitate
effecta sunt. uoluntaria q̃ ꝯsi¬
lio. Que autẽ fortuna ignora¬

Expanded text:
e non sunt constantes aliae sunt perspicuae, aliae latent. Perspicuae sunt quae appetitionem animi iudiciumque tangunt; latent tenter efficitur. Etiam ea quae fiunt partim sunt ignorata partim voluntaria; ignorata, quae necessitate effecta sunt; voluntaria, quae consilio. quae autem fortuna, vel ignora
Abbreviated transcription (Latin):
dus est sextꝰ. Septimꝰ autẽ.
non ⁊ hoc ⁊ illud. Non autẽ
ħ gͥ illud. ex hiis modis ꝯclu¬
siones innum̾abiles nascũ¬
tꝰͫ. In quo est fere dialetita.
¶S ne hee ꝙͥ qs exposur ad
haric institutionẽ neccessarie.

Expanded text:
dus est sextus. Septimus autem: Non et hoc et illud; non autem hoc; illud igitur. Ex eis modis conclusiones innumerabiles nascuntur, in quo est tota fere dialektikh/. Sed ne hae quidem quas exposui ad hanc institutionem necessariae.
Abbreviated transcription (Latin):
uire ciuli. S ħ patẽt lacius.
Causaꝵ gͥ gn̾a duo sunt. Uñ
ꝙͥͣ siaui id qͥ sub ea subiunctũ
est certe efficit ut ignis accẽ¬
dit. Alesi ñ qͥ naturã efficiẽdi

Expanded text:
jure civili. Sed haec patent latius: causarum enim genera duo sunt: unum quod vi sua id quod sub ea subjectum est, certe efficit, ut ignis accendit; alterum quod naturam efficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
crgnis
aiores nos res
scͥbere ing̾ssos
G. trebati ⁊ hus
libris qͦs breui
femꝑe satis multos edidimꝰ
dĩgniores ⁊ cursu ip̃õ reuota¬
uit uoliuitas tua. Post enim
metũ intusculano eẽs ⁊ in bi¬
bliotesa. seꝑati ut̾q nr̃m ad
suũ studium libellos qiͦs uellet
euolueret. incidisti in aristote¬
lis topita quedam. que sunt
ab illo płib libris explicata.
qua in scͥptione ꝯmotus. ꝯtinuo
a me libroꝵ eoꝵ sentẽciam reqͥ¬
sisti. qmͣ cũ tͥ exposuissẽ .s. disci¬
plinã inueniẽdoꝵ argum̃toꝵ
ut sine ullo errore ad eam rõ
nẽ una ꝑueniremꝰ. ab anistoti¬
O mecũ ut tͥ illa trad̾em egisti.
Cum autẽ ego te tã urdan¬
di laboris nũ sausa ꝙ tp tua
id int̾ eẽ arbitrarer. uelut ip̃e
eos ꝑ te lege̾s. uelut totam
rõnem a doctissimo quodam
urp̃q ut ex te audiebam exꝑ
norare respondit. Q qd̃ mini¬
me sum amiratꝰ. eum philo¬
sophum rethori non ẽẽ togͥ¬
tum qͥ ab ipĩs philosophis. p̾¬

Expanded text:
ronis aiores nos res scribere ingressos, C. Trebati, et his libris, quos brevi tempore satis multos edidimus, digniores e cursu ipso revocavit voluntas tua. Cum enim mecum in Tusculano esses et in bibliotheca separatim uterque nostrum ad suum studium libellos quos vellet evolveret, incidisti in Aristotelis Topica quaedam, quae sunt ab illo pluribus libris explicata. Qua inscriptione commotus continuo a me librorum eorum sententiam requisisti; quam cum tibi exposuissem, disciplinam inveniendorum argu- mentorum, ut sinionem via perveniremus ab Aristoteo, mecum ut tibi illa traderem egisti. Cum autem ego te non tam vitandi laboris mei causa, quam quod tua id interesse arbitrarer, velut eos per te ipse legeres, vel ut totam rationem a doctissimo quodam Utrumque ut ex te audiebam es enorare respondit. Quod quidem minime sum admiratus eum philosophum rhetori non esse cognitum, qui ab ipsis philosophis pr
Abbreviated transcription (Latin):
aimꝰ est amiꝰ. ualeat eqͥtas q̃
parib in causis paria iuira de
ritate ducunt᷑. Itaq greci ta¬
les argumentatoẽs. a e ticnos.
respondeas. qrã .p. sceuola id
ꝑietis ꝯmunis regẽdi causa
cectũ ꝓic̾e̾t᷑. ex quo tecto in
eiꝰ edes qui ꝓtexiss aqͣ deflu¬
eret.id tͥ us uid̾i. huis gͥ bo
se cis qui sunt expositi ad ẽẽ
qͥo dam signifucb ⁊ demonstͣ¬
gͥ hactenus satis est. tͥ qͥdẽ
tam acuto ⁊ tam occupato
ad has discendi epulas rece¬
pi.sic accipiã ut relitͥaꝵ sit
potꝰ aliqͥd. qd̾ te hunit ꝑatiar
nõ saciatũ discede̾. ¶ Qnͣdo

Expanded text:
 est usus. Valeat aequitas, quae paribus in causis paria iura desiritate ducuntur. Itaque Graeci talis argumentationes ate/xnous am P. Scaevola id parietis communis tegendi causa tectum proiceretur, ex quo tecto in eius aedis qui protexisset aqua deflueret, id tibi ius videri. his igitur locis qui sunt expositi ad omne quibusdam significatio et demonstigitur hactenus satis est, tibi quidem tam acuto et tam occupato? ad has discendi epulas recepi, sic accipiam, ut reliquiarum sit potius aliquid, quam te hinc patiar non satiatum discedere. O