comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenire potu̾int debent ꝓ acti¬
dentib poni. Sunt eĩ quedã
q̃ accidentib ip̃is adcidunt.
ut si dicamus multũ album.
sum albũ sit imẽsũ. S qr e
piphania in qua albũ ẽ mul¬
me qnͣtitate album qd̾ illi
accidit estimari. similit̾ cũ
longos actus dicimrs ñ qd̾
actus inmensi sint longi di¬
cuntur. Set ex temporis mẽ¬
sura quo continent᷑ actus ac¬
tuũ qͣntitas estimat᷑ Illud¬

Expanded text:
ueniri potuerint, debent pro accidcntibus poni; sunt enim quacdam quae accidentibus ipsis accidunt. Ut, si dicamus 'multum album', sum album sit immensum, sed quod epiphania, in qua album est, mulniae quantitate: album quod illi accidit aestimari. Similiter, cum longos actus dicimus, non quod actus immensi sint longi dicuntur, sed ex temporis mensura, quo continentur actus, actuum quantitas aestimatu
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Qua de causa que de hu¬
sitate densum cet̾a que hus si¬
łia. Set płmq accidit litet ra¬
ro ut quale non parommos a
suia qualitate descendat. ut a
uirtute non pot̃ dici uirtus. s¬

Expanded text:
nere; qua de causa sitate 'densum', caeteraque his similia. Sed plerumque accidit, licet raro, ut qualia non parwnuvmw" a sua qualitate descendant, ut a uirtute non potest dici 'uirtuos
Abbreviated transcription (Latin):
niri ut si dicas ał ẽ qd̾ cibũ
capiat quod mortale sit qd̾
sensu moueatur. ammalã
de subiecto significteur hoĩe.
Eadem tñ ⁊ homine dici nect̃ẽ
ẽ que de ammali dc̃a sunt.
Demde que de homine dcã fue¬
rint. eadem ⁊ de socrate. C̾tum
honimẽ autẽ ammali. Quic¬

Expanded text:
um capiat, quod mortale sit, quod sensu moueatur animal autem de subiecto significatur homine, eadem tamen et de homine dici necesse est quae de animal dicta sunt. Deinde quae de homine dicta fuerint, eadem et de Socrate; certum hominem autem animali. C
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃e sit reperir. It̾oq corpus co¬
herens ẽ. in quo faciendaꝵ du
diuidendo siuelimus t̾minũ
dare. dicamus moto. Modo
autẽ int̾ p̃t̾itum ⁊ futuritmn
tp̃c̃ itu confusum ẽ. ut inc̾cũ
sit quo debeat separan. locꝰ
c̾tumdat. ⁊ corporis ꝑtib octu¬
patur. ita cõmuni t̾mmo ꝑti¬
tur q̃m admod̾ ꝑtitur ⁊ corpꝰ

Expanded text:
cesse sit reperiri. Ideoque corpus cocesse sit reperiri. Ideoque corpus cohaerens est in quo faciendarum ddiuidendo, si uelimus terminum dare, dicamus 'modo'. 'Modo' autem inter praeteritum et futurum tempus ita confusum est, ut incertum sit quo debeat separari. Locus circumdat et corporis partibus occupatur, ita communi termino partitur quemadmodum partitur et corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipĩus qnͣti aliud ẽ coherens. a
seperatum. Coherens ẽ gr̃ame
epiphame̾. corpus. locus. ⁊ tp̃c.
In hus gͥ singular ꝑcium ter¬
minos ñe potest hr̃e mensura.
Si mul namq ut grãme medi¬
o punctum figens qͣiͣ c̾tum mẽ¬
fit t̾minus ille cõmunis ut ĩ¬
c̾tum sit cui ꝑti affixus t̾minꝰ
uideat᷑ ad eo pars irtraq sibi
cohert atq comuncta ẽ. Epi¬
phama que simili de causa
connexi tr̃ ⁊ coherens. demq
siquis hanc diuidere uolu̾it.
haniam diuidit cum ex hac
duas ꝑtes fec̾it. ip̃aꝵ duaꝵ
ꝑcium ip̃a gr̃ame t̾minus in¬
cipit eẽ cõmunis. Sit enĩ ͥ
cõnexa ẽ ut ñ appeat cui tini¬
nus iude atur in fixus. Smmliter
corpus siquis sctare uolu̾iti di¬
uidendi corporis t̾minus gͣme
emm p̃cisio qm gr̃ame facit c̃
epiphana neccẽ ẽ in corpꝰ descẽ
dat. Atq it̾o inc̾tum ẽ siue gr̃a¬
me sũ epiphama cui ꝑti t̾mi¬
nũ ded̾int. cum diuiso corpore
m itraq ꝑte epiphaniam ne¬

Expanded text:
cohaerens, aliud separatum. Cohaerens est gramme, epiphania, corpus, locus et tempus; in his enim singularum partium terminos non potest habere mensura. Simul namque ut grammes medio punctum figens quasi certum menfit terminus ille communis, ut incertum sit cui parti affixus terminus videatur: adeo pars utraque sibi cohaeret atque conjuncta est. Epiphania quoque, simili de causa, connexa dicitur et cohaerens. Denique si quis hanc dividere voluerit, haniam dividit, ex hac duas partes fecerit; ipsarum duarum partium ipsa gramme terminus incipit esse communis: sic enim sibi connexa est, ut non appareat cui terminus videatur infixus. Similiter corpus si quis secare voluerit, dividendi corporis terminus gramme enim praecisio, quam gramme facit cum epiphania, necesse atque ideo incertum est siue gramme siue epiphania cui parti terminum dederint, cum, diuiso corpore, in utraque parte epiphaniam ne
Abbreviated transcription (Latin):
breuem dicimus alt̾am longã
⁊ unam uł duas. Nimir̃ appa¬
ret ħ que diximus ⁊ ad qͣn¬
tum ꝑtin̾e ⁊ seꝑaitͣ oportere
quoꝵ partes posicõem hẽ¬
ant ex qua possit agnosa q̃
pars tiq iungatur. alia
re non possunt. Posicõem a
dico cum udemus. cuiꝰqͣ de
iora. ante. pꝰt̾. longe. iuxta.
Sunt gͦ quoꝵ ꝑtes sͥ mani¬
festa põicõe iungunt᷑. ħ gͣme
epiphania corpus. lecus si
ue in gr̃ame sũ in epiphama si¬

Expanded text:
icimus alteram ʻlongamʼ, et ʻunamʼ vel ʻduasʼ. Nimirum apparet haec quae diximus et ad quantum pertinere et ʻseparataʼ oportere quorum partes positionem habeant ex qua possit agnosci quae pars cuique iungatur, alia bere non possunt. Positionem autem dico cum videmus cuiusque rei riora, ante, post, longe, iuxta. Sunt ergo quorum partes sibi manifesta positione iunguntur haec: gramme, epiphania, corpus, locus. Sive enim in gramme s
Abbreviated transcription (Latin):
uire non potuit pp̃ eas
causas quas suꝑus memora¬
ui accidenciaũ diffinicõm ne¬
c cc̃arius ordo poscebat. Quoꝵ
primũ ẽ qͣntum. net sine cã.
Nam cum aliquid uid̾imus io
neccẽ ẽ qͣntũ sit estimare. Qħi¬
tum u̾o sit inueniri sĩ pot̃. nͥ fu̾it
adhibita m̃sura collectum. Si gͦ
omissa latitudine solam quis
iongitudmẽ uolu̾it emetiri.
longitudo sine latitudome m̃
sit longitudo aliqua q̃ careat
latitudome. S et quod sola qͥs
m̃ciens longitudinẽ gr̃ãme
dr̃ metiri. Emensa u̾o cum lon¬
gitutome latitudo dr̃ epipha¬
nia. Sin aũ ⁊ abcitudo fui̾t mẽ¬
sure sociata. Corpus cuncta ꝑ¬
ficiunt qd̾ t̃m non ita accipimꝰ
qm̃at mos solemus accipere nͣ¬
le nͭ  ad usyam reu̾ti uideamur.
De inde metimur ⁊ locum in qͦ
aliquid ꝯstitutum ẽ. Tempꝰ
quo m̃sure subicit᷑. Nam cum
mouet᷑ aliquid ip̃o motu nec

Expanded text:
niri non potuit propter eas causas quas superius memoraui, accidentium definitionem necessarius ordo poscebat. Quorum primum est quantum, nec sine causa; nam, cum aliquid uiderirnus, id necesse est quantum sit aestimare. Quantum uero sit inueniri non potest, nisi fuerit adhibita mensura collectum. Cap. 72. Si ergo, omissa latitudine, solam quis longitudinem uoluerit emetiri, longitudo sine latitudine mensit longitudo aliqua quae careat latitudine, sed quod solam quis metiens longitudinem grammhvn dicitur metiri. Emensa uero cum longitudine latitudo dicitur eipifavneia. Sin autem et altitudo fuerit mensurae sociata, corpus cuncta perficiunt; quod tamen non ita accipimus quemadmodum solemus accipere naturale, ne ad usian reuerti uideamur. Cap. 73. Deinde metimur et locum in quo aliquid constitutum est. Tempus quoque mensurae subicitur; nam, cum mouetur aliquid, ipso motu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquto s qd̾ faciunt passiõẽ.
Melnamq indłcessit ñ a dul¬
cedine aliquid passum. Set dł¬
cem gͦtantib efficit passionẽ.
passiue aũ qͣlitates rectius di¬
cundur albedo ⁊ igredo ⁊ eoꝵ
non insi añe ł corporis passi¬
one nascunt. ut emm ingres¬
is passio ẽ. ut pallescat uł ru¬
bescat amme. que cum turpi¬
tudimꝯ u̾etundiam fr̾e nõ qui¬
u̾it. qĩ ad optentum sui san¬
guuns copiam mext̾iores ꝑ¬
tes corporis fundit. eo qd̃ fit
ut pudore nimio rubescamꝰ.
pailor quoz simili amme
passiõe consistit. Cum ꝑcul¬
sa metu mimo ad cordis ul¬
flora confugit. eamq sangͥ¬
nis insequit᷑ adeo ut de s̾tum
sangume qd̾ ẽ in conspestu cor¬
pus albescat. Nec amime passi
iugit̾ ꝑ seueret. simili passi¬
one asserant euenisse. hee gͥ
quo qͣlidates passiue censẽt᷑.
Sm uõ ad breue tempꝰ exti¬
ta̾nt ita ut cito discedant paᷤ¬
siones eus pocius nomina

Expanded text:
aliquid, sed quod faciunt passionem. Mel namque ut dulce sit, non a dulcedine aliquid passum est, sed dulcem gustantibus efficit passionem. Passivae autem qualitates rectius dicuntur, albedo et nigredo, et horum nonnisi animae vel corporis passione nascuntur; ut enim nigresis passio est, ut pallescat vel rubescat, animae quae, cum turpitudinis verecundiam ferre non quiverit, quasi ad obtentum sui, sanguinis copiam in exteriores partes corporis fundit, eoque fit ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque simili animae passione constat, cum perculsa metu nimio ad cordis ulteriora confugit eamque sanguis insequitur adeo ut, desertum sanguine quod est in conspectu, corpus albescat. Haec animae passioiugiter perseveret, simili passione asserant evenisse. Hae igitur quoque qualitates passivae censentur; sin vero ad breve tempus exstiterint ita ut cito discedant, ʻpassionesʼ eas potius nominam
Abbreviated transcription (Latin):
hus potentia naturat ad u̾ti¬
tur. q̃ eos fuat. uł langori cre¬
brius sb̃iacere uł retinere ꝑ¬
peuam sospitutem. durum
quidẽ qd̃ fl̾itate nature cor¬
rupcõnem sui ñ facile admit¬
tat. Molle uõ in quo ẽ nͣ lux¬
uriosior nec ad contraria repe¬
llenda sufficiens. Tcurm qͣ¬

Expanded text:
his potentia naturalis advertihis potentia naturalis advertitur, quae eos facit vel languori crebrius subjacere, vel retinere perpetuam sospitatem. Durum quidem est, quod firmitate naturae corruptionem sui non facile admittat; molle vero, in quo est natura laxior, nec ad contraria repellenda sufficiens. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
fas. hĩtus ẽ affcĩo amini lon¬
go tempore ꝑ seuerans ut est
litus ⁊ disciplma que ꝑseuera¬
cõe sui ⁊ ꝑpetuitate tempons es¬
timat᷑ msi forte eas languor a¬
liquis corporis ⁊ casu miesta de¬
bilitas amputau̾it. Afftĩo ũo
ẽ mutabilis mentis impulsio
ł cuptoitas leuis que br euiq̃e
deleatur. hitus ergo ⁊ affcõ un¬
den potest. Ab hac namq ici¬
piti ⁊ si ip̃a ꝑmansit. hĩtus na¬
tenebit. hoc loco non ẽ incon¬
gruum quod sepe quelitum
ẽ b̾ui tractatu dissoluat ac
docere quid uirtutem discipli¬
bilis dĩ tantum modo u̾satur
uͥtus u̾o om̃s antinc ꝑtes am¬
plecettur. õm q anima suo
imꝑio gub̾nat ⁊ regit ut ira¬
tundiam domet. ⁊ cupioitateᷤ
platis artub ꝑnũtiamus
aliquid de futuro eos qͦ dicinꝰ
uł cursores. u ł pugillatores fo¬
re. ñam qd̾ iam hac arte uł stu
dio teneantur. Set quo uide¬
andur põicõne corporis hac fa¬
cilius impletini. Silit̾ ⁊ sa¬
lubres ⁊ imbecilles dicimus.

Expanded text:
abitus est affectio animi longo tempore perseverans, ut est virtus et disciplina quae perseveratione sui et perpetuitate temporis aestimantur, nisi forte eas languor aliquis corporis et casu iniecta debilitas amputaverit. Affectio vero est mutabilis mentis impulsio vel cupiditas levis quae brevi tempore deleatur. Habitus ergo et affectio videri potest ab hac namque incipit et, si ipsa permanserit, habitus naprium non tenebit. Hoc loco non est incongruum - quod saepe quaesitum est - brevi tractatu dissolvere ac docere, quid virtutem discipliodo deuersatur, uirtus uero omnes animae partes amplectitur omnemque animam suo imperio gubernat et regit, ut et iracundiam domet et cupiditates platis artubus, promlntiamus aliquid de futuro eosque dicimus uel cursores uel pugillatorios fore; non quod iam hac arte uel sdio teneantur, sed quod videantur positione corporis haec facilius impleturi. Similiter salubres vel imbecilles dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
drãm. pp̃eaq similit̾ respuen¬
dum ẽ. Duo sunt reliqua que
t̾tis signis id in quo fu̾int po¬
t̾unt demonstrare. id ẽ i solo
⁊ momini. Dubitare enĩ nõ
pot̃ quincum muen̾is pronũ¬
cies quid sit id in quo in ẽẽ co¬
gnoscitur. Alt̾m ẽ in solo non
in onmi quid̃ uirtutis eiusdẽ.
um̃pt̃n quod ad diffimendã
rem necc̃o querend̾ sit si prim̃
ñ pot̾it inueniri. suinc gͥ ut¬
designet usyam ab in omni¬
si in solo argumentari incip̃
primis denique diait cõmu¬
ne hoc ẽẽ cuilibet usie ut in
subiecto ñ sit. Cumgͥ nec ge

Expanded text:
reaque similiter respuendum est. Duo sunt reliqua; quae certis signis, id in quo fuerint, poterunt demonstrare, id est in solo et in omni. Dubitari enim non potest, quin cum inveneris, pronunties quid sit id, in quo inesse cognoscitur. Alterum est in solo, non in omni, non quidem virtutis ejusdem, verumtamen quod ad definiendam rem necessario quaerendum sit, si primum non potdesignet usian, ab in-omni-non-in-solo argumentari incipit primis. Denigue dicit commune hoc esse cuilibet usiae, ut in subiecto non sit. Cap. 67. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
risyaꝵ pocior ẽ spes gen̾e. Mag̃
eñ ꝓxima ẽ sp̃os prime usye
qͣm genus. Siem̃ quisq uelit
ostendere quid sit primausya
facilius monstrabit si dyãt
spẽm qm si dix̃it genus. ut si
quis socratem uo lens dicere o¬
misso eius nomme magis eum
significet si hominẽ dyx̾it qͣm si
ammal. Animal eñ ⁊equum
⁊ aquilam possumus agno sc̾e.
omĩb. ⁊ hus omnia continẽ¬
tur. Ita ĩ spẽs gen̾i. atq id̾o
magis usya ista qmͣ cetem.
uidendum ẽ ⁊̃ ne quam spẽm
solam putamus cadem sit
⁊genus. ut siquis ammal
dix̃it dix̃ igemis. de hinc si
dicat hominẽ. equiim. piscẽ.
las spẽs eẽ. Cum enĩ sint hõ
⁊ equus speties manifeste st̃.
Piscis aũ ⁊ ais genem ⁊ spẽs.¬
mo. equus. aquila. taurus.
equa nirtute usia sunt. ut
enim homo usia ẽ sic ⁊ eqꝰ.
ea qule neccẽ ẽ in ea. naturali¬
t̾ iueniri. Ga enm que in ft̃
cuiq. aut in solõ. ⁊ momini.
aut in solo inon monn. aũ
in omĩ ⁊ ñ in solo: aut non in

Expanded text:
 potior est species genere; magis enim proxima est species primac usiae quam genus. Si enim quis uelit ostendere quid sit prima usia, facilius monstrabit si dixerit speciem quam si dixerit gemls; ut, si quis Socraten uolens dicere, omisso eius nomine, magis eum significet si 'hominem' dixerit quam si 'animal' 'animal' enim et equum et aquilam possumus agnoscere. nia sustinentur; ita etiam species generi, atque ideo magis usia ista, quam caetera. Videndum est etiam, ne quam speciem solam putamus, eadem sit et genus: ut si quis animal dixerit, dixit et genus. Deinde si dicat hominem, equum, piscem, las species esse? cum enim sint homo et equus, species manifestae sunt; piscis autem et avis, genera et spemo, equns, aquila, taurus, aequa uirtute usia sunt; ut enim homo usia est, sic et eqea quae necesse est in ea naturaliter inueniri. Ea enim quae insunt cuique, aut in solo et in omni, aut in solo et non in omni, aut in omni et non in solo, aut nec in
Abbreviated transcription (Latin):
ontinet iste decem
nature u̾ba libellꝰ
que iam u̾batenẽt
rerum rde stupenda. Omẽ ꝙ
in nr̃m ꝑot̾it decurrere sens̃
Qui legit ingenium uet̾um
mirabile lauder.Atq suum
studeat tali exertere labore.
Exornans tituł uite data tp̃a
honestas. Nunc augustino p¬
lacuit tnsfre magr̃o. De uete¬
rum gazis grecoꝵ daue lati¬
no. Qui tͥ rex magnus sophi¬
e sectator amator. Munere qͥ
tali gaudes mͦ mitto legend̾.¬

Expanded text:
ontinet iste decem naturae verba libellus, Quae jam verba tenent, rerum ratione stupenda, Omne quod in nostrum poterit decurrere sensum. Qui legit, ingenium veterum mirabile laudet, Atque suum studeat tali exercere labore, Exornans titulis vitae data tempora honestis. Hunc Augustino placuit transferre magistro De veterum gazis Graecorum clave Latina: Quem tibi rex, magnus sophiae sectator, amator, Munere qui tali gaudes, modo mitto legend
Abbreviated transcription (Latin):
sis autem geñb hoc ꝓuem¬
re non posse.¶ Rursus az  ad
ea que dicuntur itu̾tit᷑ qͣm¬
qͣm supuuis dix̃imus alt̃m
sine altero tractare non posse
Nam ⁊ qui dicit aliquid de eo

Expanded text:
sis autem generibus hoc provenire non posse. Rursus Aristoteles ad ea quae dicuntur revertitur, quamquam superius dixerimus alterum sine altero tractari non posse nam et qui dicit aliquid, de eo
Abbreviated transcription (Latin):
b comp̃hensa ẽ. pp̃ea ꝙy ante
fuisse scibile in quopossit scienai¬
a reperiri. hoc argumento gͥ mõ¬
strant multu eẽ huius/ cathego¬
rie quib nõ ⁊ ⁊ ortus ⁊ octasus
dem sensibilia ante fu̾int. Ele¬
menta em̃ quibus omne corp
constat ande fu̾nt quam corpuᷤ.
ex hus aliquid nasceretur m
quo sensus existeret. hus gͥ ar
gumentis ostendunt diffinici¬
onẽ cathegorie que ad aliquid

Expanded text:
bus comprehensa est proptereaque ante bus comprehensa est proptereaque ante fuisse scibile in quo possit scientia reperiri. Hoc argumento igitur monstrant multa esse huius categoriae quibus non ortus et occasus idem sensibilia ante fuerint; elementa enim quibus omne corpus constat ante fuerunt quam corpus ex his aliquod nasceretur in quo sensus existeret. His igitur argumentis ostendunt definitionem categoriae quae ad-aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
siis. Cumuero dominũ tułis
non suus apparet. Simlit̾
duplum ⁊ simplum alt̾utiũ
se uł int̾imutit .ł. ostendũt.
Apparente enim duplo nas.¬
titur simplum. duplo ꝑcũ¬
te: nec simplũ pot̾it ꝑman̾¬
e. Similit̾ ꝙꝰ simplũ ñ fit:
nec duplum ẽ at si simplũ
us dinoscatur. ħ uia ẽ qua
de beinis adu̾tere nec recte
dici ad aliquid nisi cum ca¬
tecaston pros. catecaston.
anaferetei. hoc ẽ singłre ad
singulare reftur. Si quidẽ
tun dicinus duplum sme
dubio non generalit̾ set sp̃aut̾
hoc duplum dicimus. ⁊ huiᷤ
simpli duplum dicimus. Ac
sippo dicimus uultu ẽẽ consiłẽ.
Cet̾um quo pacto uel quis uꝰ
uelint mouere suꝑfluam qõe.
asserentes muemri posse ad ali¬
quid dcm̃ qd̾ ante sit ⁊ pꝰea nas¬
catur qd̃ de ip̃o debeat nuincu¬
pari. ut iam uideantur ħ duo
net ortu nec occasu sͥ eẽ comĩ¬
cta. ac dant exempla sciblus
cos ante grãme uł cͥculꝰ fuit.
Set eoꝵ scĩa postea a sapienti¬

Expanded text:
seruus, cum uero dominum tuleris, nec seruus apparet; similiter duplum et simplum alterutrum se uel interimunt ucl ostendunt apparente enim duplo nascitur simplum, duplo pereunte nec simplum poterit permanere; similiterquc si simplum non sit, nec duplum est, at si simplum us dinoscatur, haec uia est, qua debemus aduertere non recte dici ad-aliquid nisi cum kaqevkaston pro;" kaqevkaston ainafevretai, hoc est singulare ad singulare refertur; siquidem, cum dicimus 'duplum', sine dubio non generaliter sed specialiter hoc 'duplum' dicimus, et huius simpli duplum dicimus. Ac ten Chrysippo dicimus uultu esse consimilem caeterum quo pacto uel quis ueluelint mouere superfluam quaestionem asserentes inueniri posse 'ad-aliquid' dictum quod ante sit, et postea nascatur quod de ipso debeat nuncupari, ut iam uideantur haec duo nec ortu nec occasu sibi esse coniuncta. Ac dant exempla scibiliscos ante grammhv uel circulus fuit, sed eorum scientia postea a sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ⁊ enim docente cognorimꝰ.
eoꝵ gen̾um que mt̾ se diu̾sa
sunt. nec drãs easdem posse¬
gressictũ. Si uelis sp̃em di¬
cas hommẽ ł auem. ł equũ.
Ninquidnã ⁊ de disciplina e

Expanded text:
Hoc enim docente cognovimus, eorum generum quae inter se diversa sunt, nec dgressutum; si uelis speciem, dices hominem uel auem uel equum. Numquidnam et de discipline e
Abbreviated transcription (Latin):
neccͣo t̾ciam uoluit ordinare.
ut discussis atq monstratis
omĩb que tuiq conuemrent
fregñs orta confusio solu̾etur
dissire uolu̾nt. Ita tñ hec
debemus audire qͣi tracta¬
tui necc᷑a. A stute enm ⁊̃ dat
ut auxiliũ philosophu⁊
medelam malepõits t̾mi¬
is querit. pꝰea sue ꝓlacõe sẽ¬
tencie omnia que in ꝓpͥe dif¬
societate et̃ si possit. ⁊ ciruis nis
omine ex alt̾uis conunnttõne
descenort. ut duplum simpłi
cꝗ gͥ ad aliud non suaui sct
alt̾ius comunctõe consiste̾. Eo¬
dem modo acapienda sunt ce¬

Expanded text:
ertiam voluit ordinare ut, discussis atque monstratis omnibus quae cuique convenirent, frequens orta confusio solvereturdefinire voluerunt. Ita tamen haec debemus audire quasi tractatui necessaria. Astute enim et dat illis auxilium philosophus et medelam male positis terminis quaerit, postea suae prolatione sententiae omnia quae improprie desocietate esse non possit et cuius vis omnis ex alterius coniunctione descendit; ut duplum simpli igitur ad-aliquid non sua vi sed alterius coniunctione consistere. Eodem modo accipienda sunt ce
Abbreviated transcription (Latin):
usyam. Extra qm nec inueni¬
ti aliquid nec cogitari pot̾. Nͤ
c̃ una de categorũs decem. ap¬
pllatias uͦ et̃ categorias constat
agnoscere isi aliqm̃ gͥ hoĩẽm
ponat ante oculos qiͣ subiect᷑
hominẽ. Ne autẽ ꝓg̾dientem
tractatu in quo płmis exẽm¬
plis opꝰ ẽ eadem ad docendũ
nomina repetantur. ac sepe at¬
cidat. ut uł ortensu. uł altiuᷤᷤ
celsuis usye. freqñtuta exem¬
pla infastidium recid̾ent. ali¬
a hus uocabula quib ad diᷤ¬
serendum philosophi ut̾en¬
tur inflexit. Itaq ortensiũ
xantum ⁊ hus similia. este¬
casta. uocauit. E steta qd ta¬
stu senciant᷑. athoma qd̾¬
d iurdi. ⁊ setari nequeant. ols
enĩ tredat ortensium cedipos
se ꝑ ꝑtos. qd̾ si fiat ortensiris iã
non erit. Enarithina quod sĩt
num̃i unius. Catecasta quod sĩ¬
gularia. neq eñ hec in uno qͦ¬
uis geminari possunt. demde¬

Expanded text:
οὐσίαν, extra quam nec inveniοὐσίαν, extra quam nec inveniri aliquid nec cogitari potest. Haec est una de categoriis decem. Appellatas vero categorias constat agnoscere nisi aliquem sibi hominem ponat ante oculos quasi subiectum ʻhominiʼ? Ne autem, progrediente tractatu in quo plurimis exemplis opus est, eadem ad docendum nomina repetantur ac saepe accidat ut vel ʻHortensiiʼ vel altius celsius usiae frequentata exempla in fastidium reciderent; alia his vocabula, quibus ad disserendum philosophi uterentur, inflexit: itaque Hortensium, Xanthum, et his similia, vkasta uocauit: aiisqhta quod tactu sentiantur, atoma quod diuidi et secari nequeant quis enim credat Hortensium caedi posse per partes? Quod si fiat, Hortensius iam non erit, e{n aipiqmw'/ quod sint numeri unius, kaqevkasta quod singularia neque enim haec in uno quouis geminari possurlt.
Abbreviated transcription (Latin):
leomb quis q fieri solet uł
bubus imponatꝰ nomina in ĩ¬
m̃sũ tend̃ unius cuiusq cog¬
nicõ. ⁊ acies mentis obtundr
S cum leonem ł taurum dix̃¬
iz. om̃s qui ubiq sb̾ uno no¬
mine nature succidunt. u̾m
oroms uis que infinta gña
ꝓcreandi uanetate singłis uo¬
cabuł colligau̾at. pum fecise
iusa ẽ. insi eandẽ coharttta in
unum singulari ñcupacõe
concluderet. Id̾oꝙ ⁊ hommẽ
⁊ feram. ⁊ equum dyxit animal
dans cunctis nom̃ ꝙ omma pꝰ¬
si deret nec minus ea que sme
anima sunt breui ex inm̃sa
demonstracõe signauiti N am
tum arbori nucis.⁊ castance.
⁊ glandis.ł mali ceteraq in¬
explicabilia gen̾a nirgłtoꝵ
surtulum uocans. singulan oĩ¬
a ⁊ cõmuni uocabulo adstru¬
xit. ꝯmilit̾ ornam̃toꝵ diu̾sos
lapides compendiose uocaũ
genera spetiau nota conciliaᷤᷤ¬
se. tñ nigenti quodam ⁊ capa¬
ti ad infinitum nomimne om̃e
quicquid ẽ comp̃hendens dix̃

Expanded text:
leonibus, quod fieri solet, vel leonibus, quod fieri solet, vel bobus imponat nomina, in immensum tenditur uniuscujusque cognitio, et acies mentis obtunditur: sed cum leonem, vel taurum dixeris, omnes qui ubique sunt, sub uno nomine naturae succidunt. Verum orationis vis, quae infinita genera procreandi varietate singulis vocabulis colligaverat, parum fecisse visa est nisi eadem coacta in unum singulari nuncupatione concluderet; ideoque et hominem et feram et equum dixit ʻanimalʼ dans cunctis nomen quod omnia possideret. Nec minus ea quae sine anima sunt brevi ex immensa demonstratione signavit; nam, cum sit arbor et nucis et castaneae et glandis et mali ceteraque inexplicabilia genera virgultorum, ʻsurculumʼ vocans singulari omnia et communi vocabulo astrinxit. Similiter ornamentorum diversos lapides compendiose vocavit genera speciali nota concilians, tamen ingenti quodam et capaci ad infinitum nomine omne quidquid est comprehendens dixit
Abbreviated transcription (Latin):
um omĩs scĩa discipli¬
na q artium diu̾sarũ
ñ mli orde tructetur. Nullus tã¬
o fili in quo uis genere pollens ĩ¬
uentus ẽ qui de ip̃uis orõms uel¬
let orignie principioue tractare.
di de om̃ib cupidus ab ip̃nᷤᷤ
cepit examine. Quam sciret
ex octohus quas gramatici ꝑte
orõms uocant: cam solam rec¬
te applłari orõnis ꝑtem que
indicaret aliquid. uocabuloq
signaret. Itnq solas orõms ꝑ¬
ms pocuis qm partes eus dei¬
e nominari: Nomen namq ꝑ¬
sonam demonsit᷑. u̾bum qd̾
adu̾tere quo compendi
paulatim oyo cohartata pe
gradus cuncta que sunt uno
uocabulo capta concluserit.
Nam cum sit diu̾sa inim̾a¬
bilisq mortalium nuncupaci¬
o nec tomp̃hendi possit nomi¬
num tam lata diu̾sitas. uno¬
tantum uocabulo cum hoĩem
dix̾is noscis ẽẽ om̃o. Similit̾ ⁊
atq ille. ⁊ qͣm qͣm sit hoꝵ no¬
minũ quoq infinnta compre¬
hensio. Equum cum quis dix̃¬
it tũ monstrabit om̃s. Et siqͥs

Expanded text:
um omnis scientia disciplinaque artium diuersarum nonnisi oratione tractetur, nullus tamo fili, in quouis genere pollens inuentus est qui de ipsius orationis uellet origine principioue tractare, di de omnibus cupidus, ab ipsius coepit examine quam sciret ex octo his quas grammatici partes orationis uocant eam solam recte appellari orationis partem quae indicaret aliquid uocabuloque signaret. Itaque solas orationis pnis' potius quam 'partes eius' debere nominari: nomen namque personam demonstrat, uerbum quid aduertere quo compendio paulatim oratio, coartata per gradus, cuncta quae sunt uno uocabulo capta concluserit. Nam cum sit diuersa innumerabilisque mortalium nuncupatio nec comprehendi possit nominum tam lata diutamen vocabulo cum hominem dixeris, noscis omnes. Similiter et atque ille. Et quanquam sit horum nominum quoque infinita comprehensio, equum tamen cum quis dixerit, monstrabit omnes. Et si quis
Abbreviated transcription (Latin):
sbiecto significantur que per
ip̃a se cognoscipossunt ut am¬
mal intlłigi ñ pot̃ nisi de sb̃iec¬
to hominoe. Sic homo adu̾ti ñ
pot̃. nisi de subiesto aliquo ho¬
mine dignoscatur.¶ Nunc qm̃
de tategoriaꝵ omĩum gm̃ibus

Expanded text:
to significantur, quae per seipsa cognosci non possunt, ut animal intelligi non potest nisi de subjecto homine, sic homo adverti non potest nisi de subjecto aliquo homine dignoscatur. Nunc quoniam de categoriarum omnium generibus
Abbreviated transcription (Latin):
ti dixunt. Sme dubio tñ il¬
lud oportet a nob̾ agnosci
ut pociorem usẏam acadenti¬
b dicimus. Sic pocius atho¬
hominẽ uł hunc leonem.
huis que fu̾int cõmuma. uł ꝯ¬
muni uocata alium nomine
uidicare Rursus ad ea que sig¬
mficantur aͥ ᷤ regressurus est
quot modis ea que sunt sigͥ¬
ficari assolent monstraturus.
Ex huis gͥ que sunt alia de sb¬
iecto significantur. ⁊ i ibice¬
tonon sunt ut homo. De sub¬
iesto quide significantur ali¬
quo homine. n enim homo
diciposset msi eẽt ali quis de
quo dic̾etur. In subiesto al
millo ẽ cum ip̃e sit usya qͣm
suꝑius diximus in nullo ũ¬
qͥͣm sõiacenti ẽc̃ quippe cũ
sit cet̾is ip̃a sb̃iesta. Alia u̾s
nec in sbiecto sunt nec de li¬
lecto significantur. ut ẽ cice¬
ras. nec in sbiecto ẽ q usia :
Nec de sbiec̾to aliquo signifi¬
catur. Siquid̾ cuma se ortum
hosit alunte .¶Dca sunt deꝰ
que ad usyam ꝑtinent quo pa¬
cto significantur. Quoꝵ suꝑiꝰ¬

Expanded text:
tiʼ dixerunt. Sine dubio tamen illud oportet a nobis agnosci, ut potiorem usian accidentibus dicimus, sic potius ἄτομhominem vel hunc leonem, iis quae fuerint communia vel communi vocata ʻanimaliumʼ nomine iudicare. Rursus ad ea quae significantur Aristoteles regressus est, quot modis ea quae sunt significari assolent monstraturus. Ex his igitur quae sunt, alia de subiecto significantur et in subiecto non sunt; ut est homo, de subiecto quidem significatur aliquo homine neque enim ʻhomoʼ dici posset nisi esset aliquis de quo diceretur, in subiecto autem nullo est, cum ipse sit usia quam superius diximus in nullo umquam subiacenti esse quippe cum sit ceteris ipsa subiecta. Alia vero nec in subiecto sunt nec de subiecto significantur; ut est Cicero nec in subiecto est, quia usia est, nec de subiecto aliquo significatur, siquidem a se ortum possit aliunde. Dicta sunt duo quae ad usian pertinent quo pacto significentur, quorum supe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cum dicimus ip̃m ñm so¬
lum dicentes ñ aliquid corpo¬
nilit̾ numerantes ñ uidemus
eius dext̾am uł simstram. Qͥ¬
ppe cum in u̾bo sit. ⁊ in nuillo
sit corpore posicõem suaꝵ ꝑi¬
um ñ pot̾ demonstrare nͥ for¬
te oroinẽ dix̾imus qd̾ unum
sequunt᷑ duo. posicõ aũ in
hus dum taxat ñ pot̃ iueni

Expanded text:
enim cum dicimus ipsum numerum solum dicentes, non aliquid corporaliter numerantes, non uidemus eius dexteram uel sinistram: quippe cum in uerbo sit et in nullo sit corpore, positionem suarum partium non potest demonstrare; nisi forte ordinem dixerimus, quod unum sequuntur duo; positio autem in his dumtaxat non potest inueni
Abbreviated transcription (Latin):
alias dolorem ꝓper. ex ingro
album. ingrũ ex albo colo¬
re mutare. pitum ex imꝑi¬
to. ex indocto doctum. ex man¬
sueto ftrum. ex feroci mansue¬
tum. Cum gͥ mhus que sunt
alia sensib alimentib colligã¬
b hommes eruoiti malueĩt
Et to qd̃ tignoscitur sensibꝰ
iam dici usyam. Illud autẽ
quod annu tractu colligit᷑
ac seꝑe mutatur sẏmbebicõ
idem accidens nommari uolu¬
erunt. Et qm̃ in permanẽte
usia ea que accidunt meẽ
noscuntur ipãm usyam. y¬

Expanded text:
alias dolorem perpeti, ex nigro alias dolorem perpeti, ex nigro album, nigrum ex albo colore mutare, peritum ex imto, ex indocto doctum, ex mansueto ferum, ex feroci mansuetum. Cum igitur, in iis quae sunt, alia sensibus, alia mentibus colliganbus homines eruditi maluerunt, et id quod dinoscitautem quod animi tractatu colligitur ac saepe mutatur sumbebhkov" id est 'accidens' nominari uoluerunt. Et quoniam in permanente usia ea quae accidunt inesse noscuntur, ipsam usian
Abbreviated transcription (Latin):
estimatetur. et oriundie qõi
gencius ac diffinre aqd̾ eẽt¬
accidens ut callumpnianti¬
b aditus clauderetur. Defi¬
ẽ aliquo. ñ ut pars sit que
tam. sme eo in quo ẽ potest
unqͣm eẽ. s ec diffinicõ addi¬
ta ppeaẽ quia dic posset. ⁊
digitum uł pedem in subiesto
ẽẽ id ẽ incorpore. hoc gͥ exclu¬
sit cauta diffimcõe dicendo
id ẽẽ in subiect̾o qd̾ pars eius
b dici posset aqͣm uł umum
in quodam cado qi in sbiecto
eẽ. Set id oriri docta diffimcõ
non sunt addens id ẽt̃ in sb¬
iecto quod sme eẽ sbiesto ñ
possit. uinum aũ uł aqua si¬
ne cado in quo fu̾it posse eẽ
ea hoc loco debemus adũte
qua arte diffimcõ dispona¬
tur. ꝑmum enim hnͣc ꝑ irm̃¬
sum tendi oportet inopientẽ
agenere. Dehinc paulatim
currendo ꝑ ꝑtes ꝑuenire de¬
bet ad id in quo possit soł¬
eẽ id qd̾ diffinitur. ut hic
qui signa formant ꝓrmo i¬
mensum sub deligunt lapitẽ. de¬
de hinc paulatim minuendo i¬
⁊ abscidendo suꝑslua ad form¬

Expanded text:
stimaretur, et oriundis quaesgentius, ac definire quid esset, ut calumniantibus aditus clauderetur. Defiest aliquo, non ut pars sit quaedam, neque sine eo in quo est potest unquam esse. Haec definitio addita propterea est, quia dici posdigitum uel pedem in subiecto esse, id est in corpore; hoc igitur exclusit cauta definitione, dicendo id esse in subiecto quod pars eius bus dici posses aquam uel uinum in quodam cado quasi in subiecto esse; sed id oriri docta definitio non sinit, addens id esse in subiecto quod sine subiecto esse non possit uinum autem uel aquam sine cado in quo fuerit posse essap. 37. Interea hoc loco debemus aduertere qua arte definitio disponatur. Primum enim hanc per immensum tendi oportet, incipientem a genere, dehinc pcurrendo per partes devenire debet ad id, in quo solum est id, quod diffinitum est: ut hi qui signa formant, primo mensum sibi deligunt lapidem, dehinc paulatim minuendo et abscindendo superflua ad form
Abbreviated transcription (Latin):
Itto qd̾ de hiis que signfic̃a¬
tur nonde hus que sig̾nt dit¬
fendum putauit. In hus ã
inficant᷑. neq ulla diffr̃e nomi¬
nũ reddr̃ rncõ. ut ensis. mucio
gladius. hec enĩ cur unam rẽ
niina multis eque nominibꝰ reᷤ
singulas tenent. u̾m in hũꝯ
amus que duudunt᷑ in ꝑte ᷤᷤ
duas. Aut enĩ fortuitu fuĩt
aut hominũ uoluntute nascunt᷑
fortiuitu fuint cum quodam casu
simile quis att̾i nomen accipit.
uoluntate: cum similitudo no¬
minis ex industͥa imponentis

Expanded text:
irco quod de his quae significantur, non de his quae significant, disserendum putauit in his autnificant, neque ulla de differentia nominum redditur ratio, ut 'ensis', 'mucro', 'gladius': haec namque, cur unam rem nyma multis aeque nominibus res singulas tenent. Verum in his amus quae diuiduntur in partes duas: aut enim fortuitu fiunt aut hominum uoluntate nascuntur. Fortuitu fiunt cum, quodam casu, simile quis alteri accipit nomen; uoluntate, cum similitudo nominis ex industria imponentis
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Nunc ea que sunt ex acci¬
dentib quonam modo signi¬
ficentur dicendum ẽ. Sunt
gͥ ex hus alla que in subiec¬
to sunt. ⁊ significant᷑ de sbiᷤ¬
to. ut ẽ sciencia uł color. St̃
enim in sb̃iecto aliquo idem
ĩ año uł corpore. Neq enĩ
sciencia pot̃ eẽ nisi sit anima
sbiesta qua contineatur. nec
significari sciencia posset ni¬
ca ł nec color quisqͣm poss
ẽẽ insi in subiesto corpore. nͨ
signifitati posset insi de sub¬
iecto aliquo colore. ita fit. u
⁊ i sbiecto sunt. ⁊ de subiec¬
to significant᷑. alia u̾o sunt
tidentib que in sbiecto qͥd̃
sunt. Set de subiecto minime
significantur. ut ẽ hec grama¬
tica. ł hic albus color. In sb̾¬
iecto quidem sunt animouł
corpore. De subiecto aũ nõ
significantur. neq enmbis
aliunde uocabłm pondet set
suo ⁊ spetiali nomme desig¬
nantur. In hiis quoq suꝑiꝰ
accidens cõmune nommamꝰ
Infu̾is ubi iam cc̾a ẽ ꝓ parte

Expanded text:
r. Nunc ea quae sunt ex accidentibus, quonam modo significentur dicendum ests alia quae et in subjecto sunt, et significantur de subjecto, ut est scientia vel color. Sunt enim in subjecto aliquo, id est in animo vel corpore: neque enim scientia potest esse, nisi sit anima subjecta qua contineatur; nec significari scientia posset, nica: vel color quisquam posset esse, nisi in subjecto corpore; nec significari posset, nisi de subjecto aliquo colore: ita fit ut et in subjecto sint, et de subjecto significentur. Alia vero sunt accidentibus quae in subiecto quidem sunt sed de subiecto minime significantur; ut est haec gram matica uel hic albus color, in subiecto quidem sunt animo uel corpore, de subiecto autem non significantur neque enim his aliunde uocabulum pendet, sed suo et speciali nomine designantur. In his quoque superius accidens 'commune' nominamus, inferius ubi iam certa re
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis omĩb audierit quoꝵ
ista sunt nomina. ñ tñ in illo
asꝑitatem maximã. ⁊ ipoc
iudicẽt ẽẽ lemtaten. Cnsue¬
tudine mouetusensis cum
lia unumꝑ se tͣnseuntes so¬
nos qiͣ hospitum notos aut
ignotos recipiant. Arte aut̃
mouetur auditor: cũ enũci¬
id ẽ ex sensu ⁊ arte de uerbo
iudicatur. cum id qd̾ aures m̃ci¬
untur rõ notat. Et mͥta poni¬
tur ut dr̃ optimus. Mox ut au¬
rem longa una silła ⁊ duebͤ¬
ues hꝰce. nominis ꝑcusserint. a¬
nimus statun pedem dactilũ
agnoscit. Scĩa u̾o non scd̃m
murncħ iliud qͣm rẽ ip̃am
ituet᷑. Suius illud signũ ẽ
qd̾ accepto ut ẽ cum augͦtiõ
nominato. ⁊ cħ alud qͣm e¬
go ip̃e cogitor ab eo cui notꝰ
occurrit. si forte hoc nom̃ ł
qui me ignorat audient. L
qui alium uouit qui augꝰ¬
tinus uocatur. Qum ã smił¬

Expanded text:
de iis hominibus audierit, quorum ista sint nomina, non tamen et in illo asperitatem maximam et in hoc iudicet esse lenitatem? Consuetudine movetur sensus, cumalia, utrum per se transeuntes sonos quasi hospites notos an ignotos recipiant. Arte autem movetur auditor, cum enuntiid est et sensu et arte de verbo judicatur, cum id, quod aures metiuntur, ratio notat, et nomen ita ponitur; ut dicitur, optimus: mox ut aurem longa una syllaba et duae breves hujus nominis percusserint, animus ex arte statim pedem dactylum agnoscit. Sensum vero non secundum mus nihil aliud quam rem ipsam intuetur, cuius illud signum est quod accepit: ut cum Augustino nominato nihil aliud quam ego ipse cogitor ab eo cui notus occurrit, si forte hoc nomen vel qui me ignorat audierit, vel qui alium novit qui Augustinus vocetur. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ilia que de u̾boꝵ rõne trastar¬
ut uno nomine res multae
multis nominib tes una nuncu¬
petur. hus reb qͣuinum nom̃
complectitur duo uocabula
ars de dit. ex hiis alia omoni¬
ma. alia smonia uocaret. O¬
moniina sunt cum res quidẽ
plures commune nomẽ accipi¬
unt. Int̾pretacõe uo euisdẽ ri
seꝑantur. ut homo pictus ⁊ ue¬
rus. In hoc namq idẽnomẽ ẽ.
p̃tacõm hominis redeas inuẽĩ¬
capiat. ⁊ uim rõnis ad mmitat.
cum depicto idem ñ possis diẽ.
nett̃io mueniunt᷑ eẽ disparia.
Regłarit̾ autem accipere debe¬
possit eẽ cõmune tum cet̾i̾s
ñ uns set plures. Set siom¬
isso nomme signis potuis ce¬
monstrare uelis quis sit u¬
le citero. quis alius. quis t̾tiuis.
alia de alio signa natrunda
sunt. Ut alium crassũ dicas.
alt̾um renuem. ł longus di.¬
catur alius. alt̾ breuis. can¬
dido colore quis. alt̾ ingro.
lo sociata nomine omomma
sunt dcã uocabło iuncta rei
int̾pretacõe discreta. sinoni¬

Expanded text:
 quae de verborum ratione tractanut uno nomine res multae, et multis nominibus res una nuncupetur. His rebus quas unum nomen complectitur, duo vocabula ars dedit, ut ex his alia homonyma, alia synonyma vocaret. Homonyma sunt, cum res quidem plures commune nomen accipiunt, interpretatione vero ejusdem rei separantur, ut homo pictus et verus. In hoc namque idem nomen est: rpretationem hominis redeas, invenicapiat et vim rationis admittat; cum de picto idem non possis dicere, necessario inveniuntur esse disparia. Regulariter autem accipere debepossit esse commune cum caeteris, non unus sed plures. Sed si, omisso nomine, signis potius demonstrare uelis quis sit ille Cicero, quis alius, quis tertius, alia de alio signa narranda sunt, ut alium crassum dicas, alterum tenuem, uel longus dicatur alius, alter breuis, candido colore quis, alter nigro.lo sociata nomine, 'omonyma' dicta sunt, uocabulo iuncta, rei interpretatione discreta. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
ne dicunt᷑ quodtumq singł¬
are dc̃m fu̾it aut usyam sigͥ¬
ficat. aut qͣntitatem. aut qͣli¬
tatemr aut aliquid. aut iace̾
aut facere. aut pati. aut ubi.
aut qͣndo. aut hãe. hec sunt
cathegonie decem. Quar̃ pͥma
⁊ aliamtra. ⁊ extra. Qualitaᷤᷤ
qͣnͣtitas ⁊ iacere imp̃a usia
g̾. Mox enim ut usyam uł
hominẽ uł equum diximꝰ
ad u̾tamus necc̃e ẽ bipedea¬
lem t̾pedalem. aut album.
aut ingnĩ aut stantẽ. aut
iacentem. ħ in ipã usya sunt
⁊ sine hac ip̃a nõ possunt. a¬
hit̃. Et locus enĩ ad usyam ñ
ꝑtinet. ⁊ tempus.⁊ uestiri ⁊ ar
armari. ab usya seꝑata sunt
alia sunt cõmunia idẽ intra
⁊ extra usyam ad aliquid ⁊
facere ⁊ pati. ad aliquid ut
mauis ⁊ minus. Utra q enĩ
dici non possunt. isi comũc¬
to alt̾o quo mauis sit uł mi¬
nus. ꝓpt̾ea gͦ unũ in se ht̃ a
luo extra se. Item facere extͣ
ẽ ⁊ intra ut cedere quisq dici
non pot̃. nisi alt̾um cedat. uł
legete. nisi ipẽ legens aliudsit

Expanded text:
dicuntur, quodcumque singulare dictum fuerit aut usian significat aut quantitatem aut qualitatem aut ad aliquid aut iacere aut facere aut pati aut ubi aut quando aut habere. Hae sunt categoriae decem, quarum prim, alia et intra et extra. Qualitas, quantitas et iacere in ipsa usia sunt mox enim ut usian vel hominem vel equum dixerimus, advertamus necesse est bipedalem, tripedalem, aut album aut nigrum, aut stantem aut iacentem; haec in ipsa sunt, et sine hac esse non possunt. A habere et locus enim ad usian non pertinet, et tempus et vestiri et armari ab usia separata sunt. Alia sunt communia, id est et intra et extra usian: ad aliquid, et facere et pati; ad aliquid, ut maius et minus utraque enim dici non possunt nisi coniuncto altero quo maius sit vel minus; propterea ergo unum in se haliud extra se. Item facere, extra est et intra, ut caedere quisque non potest dici, nisi alterum caedat; vel legere, nisi ipse legens aliud sit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ in equiuocis t̾cium genus
posueramus tote ambiguita¬
tum forme possunt exist̾e qd̾ ĩ
stat illud genus ambiguũ ꝙ
ĩ scͥpturis soł reppertair. Qui tͦs
sunt spẽs. Aut em̃ spacõ silla¬
rum fit dale ambiguum. au
acumine aut utroq. Spacõ
ut cum scͥbr̃ uemit. de tempo¬
re nnc̾tum ẽ pp̃ occltum pͥme
silłe spacum: a cumine aut̃
ut cum scͥbr̃ pone. utrũ¬
aũ ab eo qd ẽ pono anant
dcm̃ ẽ pone sequens. Namq
hanc dedenit ꝓ spmalegem.
Inc̾cum ẽ pp̃ latentem culmĩs
locum. At uero ex utroq fiti s¬

Expanded text:
d in aequivocis tertium genus posueramus, tot ambiguitatum formae possunt existere quot in stat illud genus ambiguum, quod in scriptis solis repperitur, cuius tres sunt species. Aut enim spatio syllabarum fit tale ambiguum aut acumine aut utroque: spatio, ut cum scribitur, venit, de tempore incertum est, propter occultum primae syllabae spatium. Acumine autem, ut cum scribitur, pone, utrum ab eo quod est pono, an ut dictum: Pone sequens, namque hanc dederat Proserpina legem. incertum est propter latentem acuminis locum. A vero ex utroque fit,
Abbreviated transcription (Latin):
nera suspensa sunt interim .I.
rogatum. uł qd uocatum. insi
accessit genus apofuticon idẽ
dam confmandi sinãm. que a¬
liquid aut addat aut demat
ẽ. celum hoc ñ ẽ uolubile. Ipł¬

Expanded text:
nera suspensa sunt atque simplirrogativum, vel quid vocativum, naccesserit genus aipofantikovn id est ndam confirmandi sententiam quae aliquid aut addat aut demat est', 'coelum hoc non est uolubile'.
Abbreviated transcription (Latin):
c ñ solum ꝓpͥe set ⁊ pͥmitꝰ dicã¬
tur hi ad huc quim scol non
sunt. Om̃s tñ qui in lita̾s ui¬
uunt nom̃ hoc usurpatũ est.
Aut ab efficiente effc̃m ut ci¬
tero ẽ liber citome. ãut ab ef¬
fecto efficiens ut terror qui ter¬
rorem: aut a continente qd̾ ꝯ¬
tmetur. ut domus ĩ qui in dom
os dicuntur. aut conu̾sa uice u̾
cognominetur. uides ut arbitͦs
quam faciat in u̾bis ambigu¬
itatem. Que ã ad eandẽ origii¬
em ꝑtinencia condoõe declina
conis ambigua ẽẽ diximus ta¬
lia sunt. fac u̾bi cã q̃mꝙͣ dix¬
fimenta sunt. It̃ scͥbere qui di¬
cit inc̾cum ẽ utrum infunto a¬
ciau̾it. homo qͣmus unim
nom̃ sit ⁊ una enunciacõ tm̃

Expanded text:
primitus dicantur ii qui adhuc in schola sunt; omnes tamen qui in litteris vivunt, nomen hoc usurpant. Aut ab efficiente effectus, ut Cicero est liber Ciceronis: aut ab effectu efficiens, ut terror, quia terrorem fecit. Aut a continente quae continentur, ut domus etiam qui in domo sunt dicuntur: aut a conversa vice, ut cognominetur. Vides, ut arbitror, quid faciat in verbis ambiguitatem. Quae autem ad eamdem originem pertinentia conditione declinationis ambigua esse diximus, talia sunt. Fac verbi causa quemquam dixinienda sunt. Item 'scribere' qui dicit, incertum est utrum infinitivo antiaverit. 'homo' quamvis unum nomen sit et un
Abbreviated transcription (Latin):
nocõm ad u̾bium utiq ad ñbĩi
ẽ. ⁊ nomẽ ẽ nomen. Sed̾m ali¬
nom̃ ẽ. Item pos creticus q̃n ꝙͥ
costut. Quod ã significat lon¬
ga silła. ⁊ b̾uis ⁊ longa ẽ. Ita
⁊ hoc secund̾ aliam nocõm cre¬
ticus incħ ẽ aliud qͣm creticus ⁊
dactius ñ ẽ. Sccundũ aliam uͦ
creticus nõ est creticus q dacti¬
lus est Sctund̾ item genus qd̾
u sum dc̃m ẽ ꝑtinere duas ht̃ for¬
mas. N amequiuoca in de sunt
aut ex eadem origine. aut ex di¬
u̾sa. Ex eatem origine applło q̃
qͣmius uno nomine ac ñ fb̃una
diffimcõe teneant᷑. uno tm̃ qͣĩ
fonte demanant. ut ẽ illud qd̃
tullius ahomo. ⁊ statua. ⁊ codex
⁊ cadauer mtlłigi pot̃. Nonpos¬
sunt quidẽ istu una diffinicõe

Expanded text:
 utique adverbium est et nomen est nomen, secundum alinomen est. item 'pes creticus' quandoconstat, quod autem significat longa syllaba et brevis et longa est. Ita et hic secundum aliam notionem 'creticus' nihil est aliud quam creticus et dactylus non est, secundum aliam vero 'creticus' non est creticus quia dactylus est. Secundum item genus, quousum dictum est pertinere, duas habet formas. Nam aequivoca inde sunt aut ex eadem origine aut ex diversa. Ex eadem origine appello, quae quamvis uno nomine ac non sub una definitione teneantur, uno tamen quasi fonte demanant; ut est illud quod 'Tullius' et homo et statua et codex et cadaver intellegi potest. non possunt quidem ista una
Abbreviated transcription (Latin):
br̃. Cuius exemplũ in sm̃a qui¬
dẽ aꝑtius appareti ut siquis
dis. an dactili ⁊ poete põitum
sit. Quoꝵ illud ex arte. hoc ex
usu loqñdi accip̃r. S in simp¬
audientib enũciet supra os

Expanded text:
r? Cuius exemplum in sententia quidem apertius apparet, ut si quis dis an dactylici poetae positum sit, quorum illud ex arte hoc ex usu loquendi accipitur. Sed in simpaudien
Abbreviated transcription (Latin):
foeda ñ fit. qd̾ si a foeditate
porci dcm̃ ẽ. ut ñ nlłi uolunt.
Redit gͦ ad illam uicinitatẽ
cum it qd̾ sit ab eo qd̾ sic no¬
minat᷑. Nam ⁊ ista omnino
uicinitas late patet.⁊ ꝑmus¬
tas ꝑtes sccatur. aut ꝑ eẽnci¬
am ut hor ip̃m a foeditate i¬
porci ꝑ quẽ foedus efficit᷑. aut
aut ꝑ id qd̃ continet ut urb̃e
ab orbe appllatam uolunt.
qd̃ auspicato loco tutumdu
continet᷑. ut si quis orcum i¬
mutata .d. lr̃a affirmat ab or¬
d̾o nominatum aut ab usiõẽ.
ut horreum dm̃is ⁊ iͥ tͥticum cõ¬
nis nomme que summa ꝑs
gladii ẽ. totum gladiũ uocãt.
uł a toto pars. ut capillus
qͣiͣ capitis pilus. quid ultra
ꝓuehar. quicquid aliud aĩ¬
mari pot̾ a similitudme reꝵ
⁊ sonoꝵ. aut simlitudmẽ reꝵ

Expanded text:
foeda non sit. Quod si a foeditate porci dictum est, ut nonnulli volunt, redit origo ad illam vicinitatem, cum id quod fit ab eo per quod fit nominatur. Nam ista omnino vicinitas late patet et per multas partes secatur: aut per efficientiam, ut hoc ipsum a foeditate porci, per quem foedus efficiatur—aut aut per id quod continet, ut urbem, ab orbe appellatam volunt, quod auspicato loco circumducontinetur, ut si quis horreum mutata d littera affirmet ab hordeo nominatum; aut per abusionem, ut cum hordeum dicimus, et ibi triticum cononis nomine, quae summa pars est gladii, totum gladium vocant; vel a toto pars, ut capillus quasi capitis pilus. Quid ultra provehar? Quidquid aliud annumerari potest, aut similitudine rerum et sonorum, aut similitudine rerum
Abbreviated transcription (Latin):
greciuotant. Ut quo pastopͥn¬
cipium ałis cor dicimus. qta pͥn
det᷑ aduincta. ab uno ẽ cum
dicinmis a medicina medicinͣ¬
dicinale p̃ceptran. medicinał
nsus. Ab uno i cuncta descẽ¬
dunt. ad unum ẽ ut ilia pocio
saiubris ẽ. Ille medicus s alu¬
bris. ferramentum illud salu¬
bre. ħ emm cuncta unũ. id ẽ
tur. t̾cio de hus que dicuntur
quas natum peꝑit. Secundo
ꝑcipiunt᷑ ea quoꝵ ymagines
tunt᷑. Id namq qd̾ quis cõ¬
cipit ammo lingua ꝓseq̃nte
declarit. Set ut eritoito nr̃e e¬
tatis themisto philosopho¬

Expanded text:
Graeci uocant ut, quo pacto 'principium animalis' cor dicimus, ita 'pridetur adiuncta. Ab uno est cum dicimus a 'medicina' 'medicinadicinale praeceptum', 'medicinalis usus'; ab uno enim cuncta descendunt. Ad unum est ut 'illa potio salubris est', 'ille medicus salubris', 'ferramentum illud salubre': haec enim cuncta unum, id estquae dicuntur. quas natura peperit: secundo percipiuntur ea, quorum imagines runtur. Id namque quod quis concipit animo, lingua prosequente declarat. Sed ut Themistio nostrae aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
equiuoca nideamus. in quibͤ
ambiguitatum ꝑflexo qpe
infinita siluescat. Conabor tñe¬
as ingenera c̾ta distinguere. u¬
tr̃ aũ conatum meran facultas
scquat᷑ tu iudicabis. Ambigui¬
tatum gͥ que ab equiuotis ueĩ¬
unt. ꝑma gña tͥa sunt. unũ ab
arte. alt̾m ab usu. t̾cium ab uͥ¬

Expanded text:
equivoca videamus, in quibus ambiguitatum perplexio prope infinita silvescit: conabor tamen eas in genera certa distinguere. Utrum autem conatum meum haec facultas sequatur, tu judicabis. Ambiguitatum igitur, quae ab aequivocis veniunt, primo genera tria sunt: unum ab arte, alterum ab usu, tertium ab u