comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teribus prefidibus suspectis nouis. te
in tnũ Regnũ profecto et longe agonte/
hic altero duante nõne oĩa noua id est
diuebsã atq aduersa erñt regno fers̃
Inter duos fr̃es diuiso: protinus et ppłoꝵ
aniii diuiduntur et prius a scipsis
ꝙͣ exterius hostibus bellum auspicantur.
Idem euenturum In hoc imperio quis
non uidet. An Ignoras hauc olum Impͣ¬
mis fuisse cãm optimatibus cur dicerẽt
citius se in conspectu populi Romani ẽs̃
morituros ꝙ̃ Rogationẽ illam ferri sinorẽt/
ut paro senatus / ac pars plebis ad Iuco /¬
lendum ueros mitterẽtur / duasq̃ urbes
cões ppłi Romani esse Si enim in urbe
tiñ dissenfionũ esset quid in duabus
urbibus futurũ: Ita hoc tempors fi
tantum discordiarum ĩ bno impcoio ts¬
stor ꝯstiam̃ tram ac labores / quid in
duobus Imperiis fict e dege uero / pu/¬
tas ne huic fore qui tibi bellis occu¬
pato, esse auxilio aut̾ ueluit aut scrant

Expanded text:
teribus presidibus, suffectis novis, te teribus presidibus, suffectis novis, te in tuum regnum profecto et longe agente, hic altero dominante nonne omnia nova, idest diversa atque adversa erunt? Regno fere inter duos fratres diviso protinus et populorum animi dividuntur, et prius a se ipsis quam ab externis hostibus bellum auspicantur: idem eventurum in hoc imperio quis non videt? An ignoras hanc olim imprimis fuisse causam optimatibus, cur dicerent citius se in conspectu populi Romani esse morituros, quam rogationem illam ferri sinerent, ut pars senatus ac pars plebis ad incolendum Veios mitteretur duasque urbes communes populi Romani esse? si enim in una urbe tantum dissensionum esset, quid in duabus urbibus futurum? Ita hoc tempore, si tantum discordiarum in uno imperio – testor conscientiam tuam ac labores – quid in duobus imperiis fiet? Age vero, putas ne hinc fore, qui tibi bellis occupato esse auxilio aut velint aut sciant?
Abbreviated transcription (Latin):
gladios / quibus de hereditate de¬
ceruãt porriges: nos ciuitatĩbus q̃
de hac urbe benemerite sunt Iura
cinitatis damus ut ciues Romani suit:
tu a nobas diudiũ imptoii aufere
ne hanc urbem parentem suai agno/¬
scat et in alueariis apũ/ quid̃ si duo
Reges nati sunt alterum qui deterior
est occidimus tu in alueo imperii Romani
ubi uiuis et optimus princeps es alterũ
et hunc deterrimũ et nõ apẽ sed fuccũ
collocandumm putas: prudentiam tuam
uehementer desideranus imperatoi.
Nam quid futurum est si uel te uio uel
post tuam mortem / aut huic parte quã
alienas, aut alteri quam tibi Relinquis /
bellum a barbaris natiombus Inferat᷑
quo Robore militum quibus copiis oc¬
currenus: uix nũt totius Imperii biribꝰ
possuiuis/ tunc poterimus: an ꝑpeturo
membrũ hoc cum illo in concordia erat
ut reor nec cẽ poterit: cum Roma dñari
uelit. nolit pars illa seruire. Qui et
te uiuo brens Intra tpns Renocatis ue/¬

Expanded text:
gladios, quibus de hereditate degladios, quibus de hereditate decernant, porriges? Nos civitatibus, que de hac urbe bene merite sunt, iura civitatis damus, ut cives Romani sint: tu a nobis dimidium imperii aufers, ne hanc urbem parentem suam agnoscat? Et in alveis quidem apium, si duo reges nati sunt, alterum, qui deterior est, occidimus: tu in alveo imperii Romani, ubi unus et optimus princeps est, alterum et hunc deterrimum et non apem, sed fucum collocandum putas? Prudentiam tuam vehementer desideramus, imperator, nam quid futurum est, si vel te vivo vel post tuam mortem aut huic parti, quam alienas, aut alteri, quam tibi relinquis, bellum a barbaris nationibus inferatur? Quo robore militum, quibus copiis occurremus? vix nunc totius imperii viribus possumus, tunc poterimus? An perpetuo membrum hoc cum illo in concordia erit? Ut reor, nec esse poterit: cum Roma dominari velit, nolit pars illa servire. Quin et te vivo breve intra tempus revocatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
nec nos sed teip̃m̃ duricie accuses.
Noñe hac or̃e ꝯstantinus / ñ extirpatã
ab eo uolinus huanitatem / si sua sponte
nõ monebatur motus fuisset: Quid
so haes audire nolusset nõne exant q.
hine facto et or̃e aduer sarentur et
man. An senatus populusq Romanꝰ
sibi tantã in re inchil agendum putasset:
NToñt oratõrem ut ait ꝟgilius grane
pietate ac meritis adnocasset / qui apᵈ̾
cnstantinũ hanc haberet orõnem
Cesar si tu tuoꝵ Iumemor es atq
etiam tui ut nec filiis hereditatem nec
propinquis opes nec amicis honores /¬
nec tibi Imperium ẽẽ Integrum uelis/
nõ tãmen senatus poputusq Romanus
Iuuntinor potest esse sin Iuris /¬
sueq dignitatis : Et enim qnomodo
tantum tibi permittis de Imperio
Romaur qd̵ nõ tño sed nr̃o sanguine
paratum est. Tu ne unũ corpus ĩ
Duis secabis partes : et & uno duo
fficies Regna : duo capita. Suas
uolintates: et quase dnob fratab i

Expanded text:
nec nos, sed te ipsum duritie accuses." nec nos, sed te ipsum duritie accuses." Nonne hac oratione Constantinus, nisi extirpatam ab eo volumus humanitatem, si sua sponte non movebatur, motus fuisset? Quid, si hos audire noluisset, nonne erant, qui huic facto et oratione adversarentur et manu? An senatus populusque Romanus sibi tanta in re nihil agendum putasset? nonne oratorem, ut ait Virgilius, gravem pietate ac meritis advocasset? qui apud Constantinum hanc haberet orationem: „Cesar, si tu tuorum immemor es atque etiam tui, ut nec filiis hereditatem nec propinquis opes nec amicis honores nec tibi imperium esse integrum velis, non tamen senatus populusque Romanus immemor potest esse sui iuris sueque dignitatis. Etenim quomodo tibi tantum permittis de imperio Romano, quod non tuo, sed nostro sanguine partum est? Tu ne unum corpus in duas secabis partes et ex uno duo efficies regna, duo capita, duas voluntates? et quasi duobus fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
terrarum parte alteri tradita: Nun qui
p̾erat centum populis eũ tu cesar uni
p̃ficies: quomodo istud tibi In mentem
uenire potuit: quomodo subita turorum
cepit obliuio ut nehilte misereat amitorl
nichil proximorum nichil filioꝵ: Utinã
nos cesar sa lua tua dignitate atq uictoria
i bello contigisset occumbere . potusꝙͣ
Ista cernanuus : Et tu quidem de Imperio
tuo ad tnũ arbitorum agere potes/ atq
etiam de nobis: uno dimni taxat eocepto/
In. quo ad morte usq erimus cõtinaces
ne a cultu deorum Immortalium de¬
sistanus: multis magnis etiam aliis
emplo futuri: ut scias tua Ista lar /¬
gitas quid meretur de Religione xp̃iana:
Nain si nõ largiois siluestro Impebium
tecum xpĩani ẽẽ boliuiuis: multis factũ
nom Imitaturis : Ein largiois/ nõ mõ
xp̃iani freri non sustinebimus sed
Inuisum de testabile execrandum nobis
hͦ nomen efficies: talesq Reddes ut
tandem tu et uits et mortis nr̃e mi sercaꝵ

Expanded text:
terrarum parte alteri tradita? Num, qui terrarum parte alteri tradita? Num, qui preerat centum populis, eum tu, Cesar, uni preiicies? Quomodo tibi istud in mentem venire potuit? Quomodo subita tuorum te cepit oblivio, ut nihil te misereat amicorum, nihil proximorum, nihil filiorum? Utinam nos, Cesar, salva tua dignitate atque victoria in bello contigisset occumbere potius quam ista cernamus. Et tu quidem de imperio tuo ad tuum arbitratum agere potes atque etiam de nobis uno duntaxat excepto, in quo ad mortem usque erimus contumaces: ne a cultu deorum immortalium desistamus magno etiam aliis exemplo, ut scias tua ista largitas quid mereatur de religione christiana. Nam si non largiris Silvestro imperium, tecum Christiani esse volumus multis factum nostrum imitaturis; sin largiris, non modo christiani fieri non sustinebimus, sed invisum, detestabile, execrandum nobis hoc nomen efficies talesque reddes, ut tandem tu et vite et mortis nostre miserearis
Abbreviated transcription (Latin):
successĩont Imperii feaudas : qui ap̃e cum
pre Regnasti: Quid in te commisimus :
qua inte qua in prĩam q̃ in nomien ro/¬
manũ ac marestatem Imperii Impietate
diqni uidemnr ⁊ quos pcipna optimaq
priuas principatus portione: qui a
priis laribus / a conspectu natalie solii
Ab assueta aura / a uetũsta ꝙ fuc tũdine
Relegenr Penates phana/ sepulchra
exules Reliunquenis: nestio ubi aut qua
terraoum Regione uicturi : quid noe
propinqui quid nos ainici qui tecum
tociens in acie stetimus qui fraties
parentes, filios hostili mucront con -¬
fossos/ palpitantes q conspiciums nec
aliena morte territi sumusꝰ et ip̃i
prote parati mortem oppettre : m̃t
abs te uniuerst deserimue: qui Rome
gerimus ingr̃atus qui urbibus Italie/
qui galliis qui hispaniis/ ceteris pro/¬
incis p̃sumus aut prefuturi sumuis
om̃s ne Renocanuir: omnes priuati
Iubeniur esse. den Iacturam hanc
aliude pensãbis : et quomodo pro merito
ac dignitate uiueze poteris/ Tanta orbis

Expanded text:
successione imperii fraudas, qui ipse una cum patre regnasti? Quid in te commisimus? Qua in te, qua in patriam, qua in nomen Romanum ac maiestatem imperii impietate digni videmur? Quos precipua optimaque prives principatus portione, qui a patriis laribus, a conspectu natalis soli, ab assueta aura, a vetusta consuetudine relegemur. Penates, fana, sepulcra exules relinquemus, nescio ubi aut qua terrarum regione victuri? Quid, nos propinqui, quid, nos amici, qui tecum totiens in acie stetimus, qui fratres, parentes, filios hostili mucrone confossos palpitantesque conspeximus nec aliena morte territi sumus et ipsi pro te parati mortem oppetere, nunc abs te universi deserimur? Qui Rome gerimus magistratus, qui urbibus Italie, qui Galliis, qui Hispaniis, qui ceteris provinciis presumus aut prefuturi sumus, omnes ne revocamur, omnes privati iubemur esse? An iacturam hanc aliunde pensabis? Et quomodo pro merito ac pro dignitate poteris tanta orbis
Abbreviated transcription (Latin):
Illud culmẽ singularis potencie et
p̃cellentiam here sanctimus cuis
amplissimus nr̃ senatus uidetur gloria
adornari Id est patricios et ꝯsules
effici necnon et ceteris dignitatib¬

Expanded text:
illud culmen, singularitatem, potentiam et praecellentiam habere sancimus, cujus amplissimus noster senatus videtur gloria adornari, id est patricios atque consules effici, nec non et ceteris dignitatib
Abbreviated transcription (Latin):
rõns Inceperit, aut qua de sierit / quãdo
per quos/ ĩ ip̃a quoq urbe nescitire:
Interrogo non quos harui rers testes
autoresq proferre possitis: nullos
Respondetis: et nõ pudet uos / non tam
homines ꝙͣ pecudes dicere uerisimile
esse posse disse siluestrum : qd quia
uos non potestis/ ego econ trario do/¬
cebo ad ultimũ usq diem uit̾e con-¬
stantinũ et gradatim deiceps om̃es
cesares possedisse: ne quid hecctit qͥd̾
histere possitis: At pordificile est
et magni opinor operis hoc docere
Quoluantur ommes la tine greteqz
historie / citentur ceteri autorea
qui de Illis meninere tẽmporibus
ac neminem Reperies in hac Re ab
alio distoepare. unũ ex mille testiõ¬
mis sufficiet: Entropins q̃ ꝯstan /¬
tinũ qui tr̃es ꝯstantini filios a patie
Relictos dñõs orbis terrarum uidit
qui de tuliano filio fratois constantiñi
Ita scoibit : hic iuliainis qui fuit¬

Expanded text:
do, per quos, in ipsa quoque urbe nescitur. Interrogo: num quos harum rerum testes auctoresque proferre possitis? Nullos, respondetis: et non pudet vos, non tam homines quam pecudes, dicere verisimile esse possedisse Silvestrum? IX. 31 Quod quia vos non potestis, ego e contrario docebo ad ultimum usque diem vite Constantinum et gradatim deinceps omnes Cesares possedisse, ut nequid habeatis, quod hiscere possitis. At perdifficile est et magni, ut opinor, operis hoc docere. Evolvantur omnes Latine Greceque historie, citentur ceteri auctores, qui de illis meminere temporibus, ac neminem reperies in hac re ab alio discrepare. Unum ex mille testimoniis sufficiet: Eutropius, qui Constantinum, qui tres Constantini filios a patre relictos dominos orbis terrarum vidit, qui de Iuliano, filio fratris Constantini, ita scribit: «Hic Iulianus reru
Abbreviated transcription (Latin):
de latino loquor nichil xelinqui. En
qualis imꝑator qualis rex rõnorum
erit: cuius Regnũ si quis habert nec
aliud habeat oĩo nil habeat᷑: qd si
Itaq palam est siluestrum nõ pos¬
sedisse hoc est cõstantinũ non
tradidisse possessionem : haud du-¬
bium eoit ne ius q̃d ut dixi de/¬
disse possidendi : insi dicis Iͥns

Expanded text:
o loquor nihil relinqui? En qualis imperator, qualis rex Romanus erit, cuius regnum si quis habeat nec aliud habeat, omnino nil habeat? Quod si itaque palam est Silvestrum non possedisse, hoc est Constantinum non tradidisse possessionem, haud dubium erit ne ius quidem, ut dixi, dedisse possiden
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rela Int̾cesserit : et qd nõ minul
admirari debeas ꝑ quos hoc gestum
sit / quo tẽmpors / quomodo ꝙͣ diu ꝓrsus
Ignotum: putes in siluis inter arbores
Regnasse siluestoum: nõ Rome, et inter
homines: et ab ibernis Imbribus fugo /¬
pibusq nõ ab hominibus crectum :
quis non habet cognatum, qui paulo
plã lectitarit: quot reges Romis. quot
ꝯsules quot dictatores, quot tabum ple¬
bis, quot censores, quot ediles treati
fueruit, nemoq ex tanta hoim copia

Expanded text:
cesserit, et quod non minus admirari debeas per quos hoc gestum sit, quo tempore, quomodo, quandiu prorsus ignotum. Putes in silvis inter arbores regnasse Silvestrum, non Rome et inter homines, et ab hibernis imbribus frigoribusque, non ab hominibus eiectum. Quis non habet cognitum, qui paulo plura lectitarit, quot reges Rome, quot consules, quot dictatores, quot tribuni plebis, quot censores, quot ediles creati fuerint? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nõ obstare ⁊ nichilominus
putari siluestoum possedisse. atq
omnia preter mortem p̾terq naturã
tunc eẽ dicimus administratã postꝙͣ
ille a biit quos prouiciis urbibusqz
rectores siluester p̾posint᷑: que bella
gessit: quas nationes ad arma spectã¬
tes oppͥssit: per quos hec adminiserauit.
nichil horum scimus respondetĩs
Ita puto minimo tempore hec gesta
sunt et ideo nemo uidit: E ge fuit
in possessione siluester: quis en de
possessione derecit: Nam perpetuo
ĩ possessione nõ fuit neq successorũ
aliquis saltem usq ad gregoriũ magnũ/
qui et ip̃e caruit possessione/ qui exͣ
possessionem est: nec se abea derectũ
probare potest  is profecto nĩꝙͣ posse/¬
dit: et si se possedissẽ dicat Insanit:
uides ut te insanũ etiam ꝑrobo: aliogĩ
dic quis papam deiecit: ip̃e ne ꝯstãtinus
an eius filii an Iulianus, an quis alius
cẽsar profer noure expulsoris: profer

Expanded text:
quoque non obstare et nihilominus quoque non obstare et nihilominus putari Silvestrum possedisse atque omnia preter morem preterque naturam tunc esse dicamus administrata. Postquam ille abiit, quos provinciis urbibusque rectores Silvester preposuit? que bella gessit? quas nationes ad arma spectantes oppressit? per quos hec administravit? ,Nihil horum scimus', respondetis. Ita puto nocturno tempore hec omnia gesta sunt et ideo nemo vidit. Age, fuit in possessione Silvester. Quis eum de possessione deiecit? Nam perpetuo in possessione non fuit neque successorum aliquis, saltem usque ad Gregorium Magnum, qui et ipse caruit possessione. Qui extra possessionem est nec se ab ea deiectum probare potest, is profecto nunquam possedit et, si se possedisse dicat, insanit. Vides ut te insanum etiam probo, alioquin dic, quis papam deiecit: ipse ne Constantinus an eius filii an Iulianus an quis alius Cesar? Profer nomen expulsoris, profer
Abbreviated transcription (Latin):
tradi: Nũ postea ꝑ uniuersam Ita/¬
liam circũdduxit : adiit cum illo
gallias: adiit hispanias: adiit germa¬
nos: ceterumq occidentem: aut se
granabantur tantum ambo ambire
terrarum / quibusnam tam Ingene
officium delegarunt qui et cesaris
uice traderent possessionẽ: et siluestor
acciperent: magni ii uiri atq eximie
auctoritatis ẽẽ debuerunt: et tr̃ q̃ fue¬
runt Ignoranus. Et quantum in hiis
pere subest pondus nr̃a memoria ut
exempla uetusta omittam nũꝙͣ alit̾
factitatum uidimius : cum quis aut urbis
aut Regionis aut prouincie dominus
factus est: Ita demiũ traditam existimari
possessionem : si magrãtus pristmi
se tĩme siluester fieri non postulasset
tamen magnificencie constantini in-¬
tererat ut declararet nõ uerbo se
sed Re possessionem tradere: suos prefi¬
des amonere: aliosq ab illo sustitui
Iubers. Non traditur possessio , non
sidebant: et nouus dominus Illos
sũmopere non audet᷑. sed fac Istud

Expanded text:
tradi. Num postea per universam Itatradi. Num postea per universam Italiam circunduxit? adiit cum illo Gallias, adiit Hispanos, adiit Germanos ceterumque occidentem? Aut si gravabantur ambo tantum obire terrarum, quibus nam tam ingens officium delegarunt, qui et Cesaris vice traderent possessionem et Silvestri acciperent? Magni ii viri atque eximie auctoritatis esse debuerunt, et tamen qui fuerint ignoramus. Et quantum in his pere subest pondus! Nostra memoria, ut exempla vetusta omittam, nunquam aliter factitatum vidimus, cum quis aut urbis aut regionis aut provincie dominus factus est, ita demum traditam existimari possessionem, si magistratus pristini si tunc Silvester fierinon postulasset, tamen magnificentie Constantini intererat, ut declararet non verbo se, sed re possessionem tradere, suos presides amovere aliosque ab illo substitui iubere. Non traditur possessio, que sidebant, et novus dominus illos summovere non audet. Sed fac istud
Abbreviated transcription (Latin):
lasq de assensu siluestroi profeore
possitis ueras Incorruptas sinceras
Nũ protinus donata sunt que in talib
continentur: ubi possessio: ubi manꝰ
traditio nam si cartam mõ ꝯstãtinub
dat nõ gratificari siluestro uoluit sed
illuds̃ uerisimile est dicitis qui do/¬
nat quippiam eum et possessionẽ toadẽ
uidete quid loquamini. cum possessiõs
non esse datam constet, et an datũ
fit Ius ambigatᵒ. uerisiile est q̃
possesfrontin nõ dedit cũ ne ius quid
darẽ uoluisse : an nõ coustat posses/¬
sionem nũꝙͣ fuisse traditam: qd nt/¬
gare impudentissimũ est: Nũquid
siluestrum ꝯstantinus in capitolium
quasi toimphantem Inter frequẽtiũ
q̃ritum sed infidelium plausum duxit
in sella aurea/ assestente unintoso
senatu collocauit: magr̃atus pro
sua quẽq dignitate Regere, salu-¬
tare / et a dorare iussit. hoc eyga
nouos principes fieoi solet. non tmn
aliquod palatii in uelut lateranest

Expanded text:
las quoque de assensu Silvestri proferre las quoque de assensu Silvestri proferre possitis veras, incorruptas, sinceras: num protinus donata sunt, que in tabulis continentur? Ubi possessio? ubi in manus traditio? Nam si chartam modo Constantinus dat, non gratificari Silvestro voluit, sed illudere. ,Verisimile est', dicitis, ,qui donat quippiam, eum et possessionem tradere'. Videte, quid loquamini, cum possessionem non esse datam constet et, an datum sit ius, ambigatur. Verisimile est, qui possessionem non dedit, eum ne ius quidem dare voluisse. An non constat possessionem nunquam fuisse traditam, quod negare impudentissimum est? Nunquid Silvestrum Constantinus in Capitolium quasi triumphantem inter frequentium Quiritum, sed infidelium plausum duxit? in sella aurea assistente universo senatu collocavit? magistratus pro sua quenque dignitate regem salutare et adorare iussit? Hoc erga novos principes fieri solet, non tantum aliquod palatium velut Lateranense
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃stantinũ Inter tõt impedimenta nuĩꝙͣ
funsse facturum ut rem romanã sil¬
nestro exmaxĩa partẽ donaret qd̵ Isti
aiunt. Age porro ut credamno istam
donationem de qua facit pagina ur̃a
mentione debet constare etiam de
acceptatrone siluestoi, ñt de illa
non constat. At credibile est dicitis
ratam hanc habuisse donationẽ/ Ita
credo nec Ratam hũisse mõ uerũ etiã
petiisse rogasse precibus ex torssisse
credibile est: Quid uos credibile ꝙ p̃t̾
opinionẽ est hoĩm dicitis : nec quia ĩ
pagina priuilegii de donatione fit
mentio putandum est fuisse accepta¬
tum / sed ecõtrario qr nõ fit mencir
de acceptatione dicendum est non
fuisse donatum : Ita plus ⁊tra uos
facit hunc rospuisse ꝙͣ illum dare
uoluisse: et beneficium in inuitum
nõ ꝯfertur. Neq uers tantum do/¬
nat᷑a respuisse siluestoum suspicari
debemus sed tacite etiam Iudicasse/
nec illum dare iure. nec se Iure

Expanded text:
Constantinum inter tot impedimenta nunquam Constantinum inter tot impedimenta nunquam fuisse facturum, ut rem Romanam Silvestro ex maxima parte donaret, quod isti aiunt. II Age porro, ut credamus istam donationem, de qua facit pagina vestra mentionem, debet constare etiam de acceptatione Silvestri. Nunc de illa non constat. ,At credibile est', dicitis, ,ratam hunc habuisse donationem.' Ita credo, nec ratam habuisse modo verum etiam petiisse, rogasse, precibus extorsisse credibile est. Quid, vos credibile, quod preter opinionem est hominum, dicitis? Nec quia in pagina privilegii de donatione fit mentio, putandum est fuisse acceptatum, sed e contrario, quia non fit mentio de acceptatione, dicendum est non fuisse donatum. Ita plus contra vos facit hunc donum respuisse quam illum dare voluisse, et beneficium in invitum non confertur. Neque vero tantum donata respuisse Silvestrum suspicari debemus, sed tacite etiam indicasse nec illum dare iure nec se iure
Abbreviated transcription (Latin):
intum lene: cuius ad extremũ ut Iam
finem faciam: Illam de hac res sinam̃
accipe: quam quasi inter me et te
tulit: Reddite que sunt cesaris cesari
et que funt dei deo. duo fit ut nec tu
cesar tua relinquere, neqz egs que¬
sunt cesaris accipe̾ debeam que uel
si milies offeras nuĩꝙͣ accipiam:
Ad hanc siluestri oronem apłico ui
dignam quid ẽẽt qd̾ amplius constan/¬
tinus posset opponere Qd cum Ita
sit, qui aint donationẽ ẽẽ factam/
nõne Iuiuriosi sunt ĩ constantinu
quem surs priuare Imperiũq Ro¬
manũ aiunt uoluisse cõuellere: In¬
iupiosi in senatum ppłm q Romanum
Italiam totumq occidentẽ, quẽ contra
Ius fasq nit᷑ari imperiũ ꝑmisisse
imuriosi In siluestrum quem Indignã
sancto uiro donatioem acceptam hũisse/
Inuriosi In sumũ pontificatum cui
licere terrenis potiri Regnis. et
Romanũ moderari Imperiũ arbitrãt
hec omnia eo ꝑtinent. ut appareat

Expanded text:
meum leve. Cuius ad extremum, ut iam meum leve. Cuius ad extremum, ut iam finem faciam, illam de hac re sententiam accipe, quam quasi inter me et te tulit: Reddite, que sunt Cesaris, Cesari, et que sunt Dei, Deo, quo fit, ut nec tu, Cesar, tua relinquere neque ego, que Cesaris sunt, accipere debeam, que, vel si millies offeras, nunquam accipiam." Ad hanc Silvestri orationem apostolico viro dignam, quid esset, quod amplius Constantinus posset opponere? Quod cum ita sit, qui aiunt donationem esse factam, nonne iniuriosi sunt in Constantinum, quem suos privare imperiumque Romanum voluisse convellere? iniuriosi in senatum populumque Romanum, Italiam totumque occidentem, quem contra ius fasque mutari imperium permisisse? iniuriosi in Silvestrum, quem indignam sancto viro donationem acceptam habuisse? iniuriosi in summum pontificatum, cui licere terrenis potiri regnis et Romanum moderari imperium arbitrantur? Hec tamen omnia eo pertinent, ut appareat
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi dabo omnia Regna mundi si ca /¬
deno in terram adoraueris me: quare
cesar cum pace tua dictum sit/ noli
michi dyabolus effici qui xp̃m id est
me regna mundi a tedata accipere
Iubeas malo eñ illa sperntos ꝙͣ pos¬
sidere : Et ut aliquid de infidelibus
sed ut spero futuris fidelibus loquar/
noli me de angelo lucis reddeo e Illis
angelum tenebrarũ quoꝵ corda ad
pietatem ducere uolo, non ipsoru
ceruici ingum Imponere: et gladio
qd est uorbum dei / nõ gladio ferreo/
michi subiicere. ne de teriores effi¬
ciantur: ne recalcitrent: ne cormi
me feriant : ne nomen dei meo iori¬
tati eurore blasphemẽt. filios michi
carissimos uolo xeddere. nõ seruos
adoptare nõ emere gnare non
manu captre / aĩas dorum offerri sa¬
coificium deo/ non diabolo corpora/
discite a unt iͥnquit dñs qui mitis sũ
et humilis corde: capite Ingũ meum
et innemetis requiem anĩmabus uris:
Iugum enm meũ suaue est et pondꝰ

Expanded text:
Tibi dabo omnia regna mundi, si caTibi dabo omnia regna mundi, si cadens in terram adoraveris me. Quare, Cesar, – cum pace tua dictum sit – noli mihi diabolus effici, qui Christum, idest me regna mundi a te data accipere iubeas, malo enim illa spernere quam possidere; et – ut aliquid de infidelibus, sed ut spero futuris fidelibus loquar – noli me de angelo lucis reddere illis angelum tenebrarum, quorum corda ad pietatem inducere volo, non ipsorum cervici iugum imponere, et gladio, quod est verbum Dei, non gladio ferreo mihi subiicere, ne deteriores efficiantur, ne recalcitrent, ne cornu me feriant, ne nomen Dei meo irritati errore blasphement. Filios mihi carissimos volo reddere, non servos; adoptare, non emere; generare, non manu capere; animas eorum offerre sacrificium Deo, non diabolo corpora. Discite a me, inquit Dominus, qui mitis sum et humili corde. Capite iugum meum et invenietis requiem animabus vestris. Iugum enim meum suave et pondus
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus et tũ fecisti eam speluncã latronũ /
Non ueni In mudum inquit dominus
ut iudicem mundum: sed ut liberem eũ
et ego qui Illi successe cã mortiũ er̃o:
cui in personam petri dictum est
Conuerte gladium tuũ in locũ suũ
ommes enum qui acceperint gladiun
gladio ꝑibunt: ne defendere quid
nobis ferro nos licet: siquidem de¬
fendere dñm petrus uolebat Enmi
auriculam ascidit seouo: et tu diuiciaꝵ
aut comparandarum aut tenendaꝵ
causa uti ferro nos Iubes: nr̃a ptas
est pt̃as elauium: dicente dño Tibi
do clanes Regni celorum: quodcunq
liganeris super terram erit ligatium
et in celis. et quodcunq solueris
super terram erit solutum et in celis.
et porte inferi nõ preualebunt adu̾sus
eas nichil ad hanc p̃tãtem nchil ad
hanc dignatioẽm nchil ad hoc Regnũ
adduci potest ergo qui ꝯtentus non
est aliud sibi quoddam a dyabolo postu-¬
lat. qui etiam dño dicere ausus est

Expanded text:
gentibus et tu fecisti eam speluncam latronum”. gentibus et tu fecisti eam speluncam latronum”. “Non veni in mundum”, inquit Dominus, “ut iudicem mundum, sed ut liberem eum.” Et ego, qui illi successi, causa mortium ero? Cui in persona Petri dictum est: “Converte gladium tuum in locum suum, omnes enim, qui acceperint gladium, gladio peribunt”. Ne defendere quidem nobis ferro nos licet siquidem defendere Dominum Petrus volebat, cum auriculam abscidit servo: et tu divitiarum aut comparandarum aut tuendarum causa uti ferro nos iubes? Nostra potestas est potestas clavium dicente Domino: “Tibi dabo claves regni celorum, quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in celis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in celis, et porte inferi non prevalebunt adversus eas. Nihil ad hanc potestatem, nihil ad hanc dignationem, nihil ad hoc regnum adiici potest. Quo qui contentus non est, aliud sibi quoddam a diabolo postulat, qui etiam Domino dicere ausus est:
Abbreviated transcription (Latin):
seclaria Igitur indicia si habueritis
contemptibiles q̃ sunt in ecclesia eos
constitinte ad Indicand̾: at qui Indices
De Rebus/ ꝯtroueosis tñi modo Iudicabãt:
nõ etiam tributa uigebant: ego eoiga.
qui stio a dño Interrogante petro a
quibusuam roges terre accipeõet tributũ
censumue/ a filiis, an ab alienis. et cum
hic respondisset ab aliens / ab eod̃ dictum
ergo aĩberi sunt filii: qd si omes filii int̾i
sunt cesar. ut certe funt. om̃s liberi cõnt.
nichil qui sꝙͣ soluet. Igi tur non est opus
michi tua donatione qr assecuturus
sum p̃ter laborem / quem ut nõine debto
Ita mõme possum ferre. quid ꝙ necc̃e
haberem potestatem excercere sangnis
pmuire sontes / bella gerere urbes dioipe/
Regrones ferro igniꝙ uastare / alitẽt
non est qd sperem posse me treri que
tradidisses. ꝓsi hec fecero / sacerdos
pontifex / xp̃i uicarius nõne Illum ĩ
me tonantem audiam atq dicentem: domꝰ
mea comus orõnis uocabitux: omibus

Expanded text:
Secularia igitur iudicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in ecclesia, eos constituite ad iudicandum.” Atqui iudices de rebus controversis tantummodo iudicabant, non etiam tributa exigebant: ego exigam? Qui scio a Domino interrogatum Petrum a quibusnam reges terre acciperent tributum censum ve, a filiis an ab alienis? Et, cum hic respondisset ab alienis, ab eodem dictum: “ergo liberi sunt filii”. Quod si omnes filii mei sunt, Cesar, ut certe sunt omnes liberi erunt, nihil quisquam solvet. Igitur non est opus mihi tua donatione, qua nihil assecuturus sum preter laborem, quem ut minime debeo, ita minime possum ferre. 25 Quid, quod necesse haberem potestatem exercere sanguinis, punire sontes, bella gerere, urbes diripere, regiones ferro ignique vastare? Aliter non est, quod sperem posse me tueri que tradidisses. Et si hec fecero, sacerdos, pontifex, Christi vicarius sum? Ut illum in me tonantem audiam atque dicentem: “Domus mea domus orationis vocabitur omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nõe i ip̃m etiam posteritatis empłũ :¬
quõ dorum q̃ uicti sunt ntuis fuigã
cepit: nemo latuit: nemotimuit. S¬
O admirabilem casum / xoͣnũ imꝑiu
tantis laboribus tanto conore partũ
tam placide, tam quiete a xp̃ianis sa¬
cerdotib uel partum est uel amissum /
ut nullus conor / nullũ bellum nuilla
q̃uela Int̾cesserit : et qd nõ minul

Expanded text:
posteritatis exemplum? Omnino eorum, qui victi sunt, nemo fugam cepit, nemo latuit, nemo timuit? O admirabilem casum! Imperium Romanum tantis laboribus, tanto cruore partum tam placide, tam quiete a christianis sacerdotibus vel partum est vel amissum, ut nulius cruor, nullum bellum, nulla querela intercesserit, e
Abbreviated transcription (Latin):
et pontifices rõnos appellat ui -¬
carios petri: quase uel uinat petẽꝰ
uel miuori dignitate fuit ceteri ꝓͣ
petrus fuit. Nõne et illud barbari
est a nobis nr̃oq Imperio. quase
Imꝑiũ hẽãt anm̃ ꝯcedendi et p̃tãtem
Nec fuit ꝯtentus dicere obtineat/
nͥ etiam diceret ꝯ cessam cum sãtis
alterum ẽẽt et illũd firmos pa/
metu labantur. Et Illud terrena
Imperialis potentia/ duo adrectina
sine copła. et iᵈ uetcer auter hono¬
mansnetũdo lactantiana ⁊ loquẽtiã
redolet: cum de poten imꝑni sere¬

Expanded text:
Et pontifices Romanos appellat viEt pontifices Romanos appellat vicarios Petri, quasi vel vivat Petrus vel minori dignitate sint ceteri, quam Petrus fuit. Nonne et illud barbarum est: a nobis nostroque imperio? quasi imperium habeat animum concedendi et potestatem. Nec fuit contentus dicere optineant, nisi etiam diceret concessam, cum satis alterum esset. Et illud firmos patrmetu labantur. Et illud terrena imperialis potentia: duo adiectiva sine copula. Et illud veneranter honomansuetudo! Lactantianam eloquentiam redolet cum de potentia
Abbreviated transcription (Latin):
est nr̃a t̾rena Imꝑialis potentia Ita¬
enis sacrosanctã romanã ecclefiam de/¬
plius ꝙ̃ nr̃m Imperiũ teor enũq thrõnũ
sedem sacratissimam bt̃i petri gloriose¬
exaltari: tribuentes et ptãtem. et
gliam/ et dignitatem/ atq uigorem
et honorificentiam imperialem ⁊ Reui¬
uiste paulisper formiane lactanci: Re/¬
steq huic a sino tam uaste Iuimaniterq
Rudenti: Ita uerborum turgentiũ tre/¬
pitum delectatur ut eadem repetat
et inculcet que modo dix̾at: hunc
ne In modum euotur loquebantur
Cesarum scribe : dicam agasones:
Slegit sibi Illos ꝯstantinus nõ ꝑa/¬
tronos sedcẽ patronos: In terposuit
Illudee ut muntrũ redderet cõcinorẽ
honesta xatio barbars loqui ut ue¬
mistus currat or̃o: si modo quid in
tanta scabricie uenustum ẽẽ potest.
Eligentes principem aplort uel dus
uicaxirs nõ eligis petorn et eius
deinceps uicarium. sedaut hunc
Uoclusis Illis aut illos hoc pocluso

Expanded text:
est nostra terrena imperialis potentia est nostra terrena imperialis potentia ejus sacrosanctam Romanam ecclesiam deplius quam nostrum imperium et terrenum regnum sedem sacratissimam bexaltari, tribuentes ei potestatem et gloriam et dignitatem atque vigorem et honorificentiam imperialem. Revivisce paulisper, Firmiane Lactanti, resisteque huic asino tam vaste immaniterque rudenti. Ita verborum turgentium strepitu delectatur, ut eadem repetat et inculcet, que modo dixerat. Hunc ne in modum evo tuo loquebantur Cesarum scribe, ne dicam agasones? Elegit sibi illos Constantinus non patronos, sed esse patronos, interposuit illud esse, ut numerum redderet concinniorem. Honesta ratio barbare loqui, ut venustius currat oratio, si modo quid in tanta scabritia venustum esse potest. Eligentes principem apostolorum vel eius vicarios: non eligis Petrum et eius deinceps vicarios, sed aut hunc exclusis illis aut illos hoc excluso?
Abbreviated transcription (Latin):
qui Regit alios ppłos ip̃e bocatur ppłus
subiacens. Qd inauditum est. nam
in hoc ut in multis ep̃łis gregorius
testatur differt. rõmus princeper a
cet eois:, ꝙ solus est princeps liberi
ppli. Ceterum Ita sit̾ ut uis. nõne et
a lii ppłe subiacent: an alios quoq si¬
gnificas: Quomodo istud fieri triduro
poterat ut omnes populisubiacẽtes
Imꝑio Rone eccłie Illi decretõ a dessent
Cam et si nomy om̃es Rex ppłos Iudicabat
quid añꝙͣ subiecisset xõno pontifici ppłm
constantinus subrectum uocaret: Quĩq
ii qui subiacẽtes uocantur faciendo dicũ¬
tur p̾fuisse decreto: Quĩd ꝙ hoc ipsum
dicinitur decreuisse. ut suit subiacẽtes
et ut ille cui subiacent hos he̾at subia/¬
centes: Quid agis aliud infelix nnfi ut
Iudices te uolintatem fallendi halere
facultatem nõ habere: Sligentes nõb
Ipsum principem apłoꝵ uel eius uicarios
firmos apud deum eẽ prõnos et sicut

Expanded text:
Qui regit alios populos, ipse vocatur populus Qui regit alios populos, ipse vocatur populus sibiacens, quod inauditum est. Nam in hoc, ut in multis epistolis Gregorius testatur, differt Romanus princeps a ceteris, quod solus est princeps liberi populi. Ceterum ita sit ut vis: nonne et alii populi subiacent? an alios quoque significas? Quomodo fieri istud triduo poterat, ut omnes populi subiacentes imperio Romane ecclesie illi decreto adessent? Tam et si num omnis fex populi iudicabat? Quid, antequam subiecisset Romano pontifici, populum Constantinus subiectum vocaret? Quid, quod ii, qui subiacentes vocantur, faciendo dicuntur prefuisse decreto? Quid, quod hoc ipsum dicuntur decrevisse, ut sint subiacentes et ut ille, cui subiacent, hos habeat subiacentes? Quid agis aliud, infelix, nisi ut indices te voluntatem fallendi habere, facultatem non habere? Eligentes nobis ipsum principem apostolorum vel eius vicarios firmos apud Deum esse p
Abbreviated transcription (Latin):
tiberirqz prerggatinam ferenti ut
Iesus prodeo coleretur. repugnanit:
ob tacitam tamen mõ indignationei
offense senatorie dignitatio. et ut
scias qu antum senatus ualeat anto /¬
ritas ne proddo coleretur obtiunt.
Quio ꝙ ais optimates quos aut
pͥmarios in re publica uiros Intel /¬
ligimius qui cur nominarẽtur cum
de ctis ingrãtibus silenciũ sit: at
exs q̃ populares non sunt beniuo/¬
lenciam populi aucupãtes sed optimi
cuiꝰ q et bonarum partiũ studiosr
ac defensores ut cicero quadam or̃es
cimus cathonem ex optimatibus.
quoꝵ differenci ain sa lustuis Sypli¬
cauit. neq hii optimates magis ꝙͣ
populares ac ceteri bomi uiri debutont
in ꝯsilio adhiberi. Sed quid mirum
si adhibentur optimates/ bbi cũctus
populus si homini credimus cũ senatu
et cesare indicanit: et is quid rõne
ercłit subiacens : Et quis Iste est ppłus
rõmis ne /: et cur nõ dicitur ppłus rõmis
potius ꝙ̃ ppłus subiacens : que nona ista

Expanded text:
Tiberioque prerogativam ferenti, ut Tiberioque prerogativam ferenti, ut Iesus pro deo coleretur, repugnavit ob tacitam tantummodo indignationem offense senatorie dignitatis, et ut scias, quantum senatus valeat auctoritas, ne pro deo coleretur, optinuit. 40 Quid, quod ais optimates? Quos aut primarios in re publica viros intelligimus qui cur nominentur, cum de ceteris magistratibus silentium sit? aut eos, qui populares non sunt, benivolentiam populi aucupantes, sed optimi cuiusque et bonarum partium studiosi ac defensores, ut Cicero quadam oratiocimus, Catonem ex optimatibus, quorum differentiam Salustius explicavit. Neque hi optimates magis quam populares aut ceteri boni viri dicuntur in consilio adhiberi. Sed quid mirum, si adhibentur optimates, ubi cunctus populus, si homini credimus, cum senatu et Cesare iudicavit, et is quidem Romane ecclesie subiacens? Et quis iste est populus, Romanus ne? At cur non dicitur ,populus Romanus' potius quam ,populus subiacens'? Que nova ista
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiã Rõña cum cesare de crenisst: Quid
ꝙ uis Interfuisse sa trages O cantes
E scipes sic loquũtur cesares: sit cõ¬
cipi solent decreta Romana: Quis
unꝙͣ satrapas in ꝯsiliis rõnorum noĩocoꝵ
audiunit: non teneo meoria unqͣ legisse
me ullũ nõ modo rõnũ sed ne in rõnoꝵ
quid ꝓĩciis satxapam nominatũ. At
hit imꝑatores sacrapas uocat / eosqr
senatui pponit: cũ om̃es honores etram
q principi de fermtur Eantum a
senatu deteonantur: adimicio pploq
Romano / ħuic est ꝙ in lapidibus uetistis
aut tabulis ereis aut ni̾mismatis duas
lras bidennus scriptas S. C. id est
senatus s sulto: uel quatuor .S.p. q.¬
x. hoc est uenatus ꝓpłusq Romanꝰ
et ut tertulianus memimit cũ pontuus
pilatus de adinirandis xp̃i actionib
ad tiberium cesarem nõ ad senatum
seripsisset. siquid̃ ad senatum scribe̾.
De mags rebusq magrãtus ꝯ suene¬
pant: senatus hant Rem Indigne tulit

Expanded text:
ecclesia Romana cum Cesare decrevisse. Quid, ecclesia Romana cum Cesare decrevisse. Quid, quod vis interfuisse satrapes? O caudex, o stipes! Sic loquuntur Cesares? Sic concipi solent decreta Romana? Quis unquam satrapes in consiliis Romanorum nominari audivit? Non teneo memoria unquam legisse me ullum non modo Romanum, sed ne in Romanorum quidem provinciis satrapem nominatum. At hic imperatoris satrapes vocat eosque senatui preponit, cum omnes honores, etiam qui principi deferuntur, tantum a senatu decernantur aut iuncto populoque Romano. Hinc est, quod in lapidibus vetustis aut tabulis ereis aut nomismatis duas litteras videmus scriptas: SC, idest senatus consulto, vel quatuor: SPQR, hoc est senatus populusque Romanus. Et, ut Tertullianus meminit, cum Pontius Pilatus de admirandis Christi actionibus ad Tiberium Cesarem, non ad senatum scripsisset siquidem ad senatum scribere de magnis rebus magistratus consueverant, senatus hanc rem indigne tulit
Abbreviated transcription (Latin):
uera Inquit: nec me argolita deꝰ
gente nrgabo hoc p̾mũ. dein falsa
subiecit. Ita hoc loco nõ synon facit:
qui cum auero Incepisset adietit in
eo prinilegio Ita Int̾ cetera legitur.
utile iudicanimus unacũ ommbus
sa trapis nr̃ĩs / et uninebso senatu/
optimatibus et cuncto populo Iui /¬
perio Rõne eccłie subiacenti / ut si¬
cut beatus petons in t̾ris uitarins
dei uidetur ẽẽ ꝯstitutus. Ita et põ¬
tifices Ipsuis principis apłoꝵ / uice
principatus. potestaten amplius q̃
terrene Impsoialis nr̃e serenitatiꝰ
mansnetudo habere uide tur cõtessa
a nobis nr̃oq imꝑio obtineant.
Escelerate atq malefice / cadem quã
affers in testimonium historia, ait lon-¬
eotempore neminem senatorii ordinis
uoluisse accipẽ Religronẽ xp̃ĩanam et
ꝯstantinũ panꝑes solicitasse p̾cio ad
uaptismũ : Et tu ais Intra prinatos
statim dies senãtũ optimates / satrapasꝰ
quase iam xp̃ĩanos/ dehonest anda

Expanded text:
/ vera, inquit, nec me Argolica de / vera, inquit, nec me Argolica de gente negabo; / hoc primum. Deinde falsa subiecit. Ita hoc loco noster Sinon facit, qui, cum a vero incepisset, adiecit: In eo privilegio ita inter cetera legitur: utile iudicavimus una cum omnibus satrapis nostris et universo senatu, optimatibus etiam et cum cuncto populo imperio Romane ecclesie subiacenti, ut, sicut beatus Petrus in terris vicarius Dei videtur esse constitutus, etiam et pontifices ipsius principis apostolorum vicem, principatus potestatem amplius, quam terrene imperialis nostre serenitatis mansuetudo habere videretur, concessam a nobis nostroque imperio optineant. scelerate atque malefice, eadem, quam affers in testimonium, refert historia lono tempore neminem senatorii ordinis voluisse accipere religionem christianam et Constantinum pauperes sollicitasse pretio ad baptismum: et tu ais intra primos statim dies senatum, optimates, satrapes quasi iam christianos de honestanda
Abbreviated transcription (Latin):
posteoitati prospicit. En cui impeoiũ
Romanũ administrand ꝯͥmittas: q̃
tai magne Rei tantoqz aut lucro
aut ꝑiculo Indormnt: siquid sub¬
lata cartula priuilegii donatioẽm
utiq etate procedente probare nõ
poterit. pagniam priuilegii appellat
Homo uesanns. Priuilegium ne tu-
libet uelut pñtem Insectariꝰ uocas
donationẽ orbis terrarum / et hoc
M pagina bis esse scriptum: Et Ist
titutus absurdus est: qualia cetera
ꝙistimeniuis: Constantimuis Imꝑator
quarto die su baptisinatis priuilegiũ
rõne eccłie pontifici contulit: ut in
tõte orle Romano sacerdotes Ita hunc
caput habeant ficut indices Regem.
hoc in ip̃a siluestri historia ꝯtmeto
ex quo dubitari nõ potest ubi nam
seriptum significetur p̾mlegnum
so more eorum qui mendacia machi¬
nãtur/ a uero Incepit. ut sequẽ tib
que falsa sunt conciliet fidem. ut
synon aprid uirgiliũ / cuucta equidem
tiberex fusoĩt quecunq fatebor

Expanded text:
posteritati prospicit? En cui imperium posteritati prospicit? En cui imperium Romanum administrandum committas? qui tam magne rei tantoque aut lucro aut periculo indormit, siquidem sublata chartula privilegii donationem utique etate procedente probare non poterit. Paginam privilegii appellat homo vesanus. Privilegium ne tu – libet velut presentem insectari – vocas donationem orbis terrarum? et hoc in pagina vis esse scriptum et isto num? Si titulus absurdus est, qualia cetera existimemus? Constantinus imperator quarto die sui baptismatis privilegium Romane ecclesie pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut iudices regem. Hoc in ipsa Silvestri historia continetur, ex quo dubitari non potest, ubinam scriptum significetur privilegium. Sed more eorum, qui mendacia machinantur, a vero incepit, ut sequentibus, que falsa sunt, conciliet fidem, ut Sinon apud Virgilium: Cuncta equidem tibi, rex, fuerint quecunque, fatebor
Abbreviated transcription (Latin):
ignem/ Lapidea contra a quas que
ad Iosephi enũ ut ĩdem scripsit per¬
mansit: ut suũ in homines bene¬
firiũ semꝑ extaret Et apud rõͣnos
priores adhuc agrestes cum parus
et Rore lit̾tere essent Tamen le¬
ges duodecim tabularum in es
fuere incise que ĩ capta atq
Incensa a gallis urbe Incolinies
postea funt Reperte: a deo duo
maxima In rebus humanis diu /¬
turnitatem temporis et fortimie
uiolenciam uincit crocũ spectã
proudentia: Constantinus uo
orbis terrarum donatione papiro
tm̃ et atr̃amento siguit ^Rd p̃ser /¬
tun machinator fabule quisq Iat
funit faciat constantinũ ditentẽm
se credere nõ defore qui donatiõcm
hanc impia audacia Resciderent.
hoc times constantine: et nõ caues
ne hii qui Romain siluestro triperet
cartulam quoq surriperent: Quid
ip̃e siluestex pro se nichil agit. Ita
omnia ꝯstantino Remittit: Ita secu¬
uns ac segnis est in tanto negocio.
nichil sibi nichil eccłit᷑ sue/ nichil

Expanded text:
ignem, lapidea contra aquas, que ignem, lapidea contra aquas, que ad Iosephi evum, ut idem scribit, permansit –, ut suum in homines beneficium semper extaret. Et apud Romanos rusticanos adhuc et agrestes, cum parve et rare littere essent, tamen leges XII tabularum in es fuere incise, que in capta atque incensa a Gallis urbe incolumes postea sunt reperte. Adeo duo maxima in rebus humanis, diuturnitatem temporis et fortune violentiam, vincit circumspecta providentia. Constantinus vero orbis terrarum donationem papyro tantum et atramento signavit? cum presertim machinator fabule, quisquis ille fuit, faciat Constantinum dicentem se credere non defore, qui donationem hanc impia aviditate rescinderent. Hoc times, Constantine, et non caves, ne ii, qui Romam Silvestro eriperent, chartulam quoque surriperent? Quid, ipse Silvester pro se nihil agit? ita omnia Constantino remittit, ita securus ac segnis est in tanto negotio? nihil sibi, nihil ecclesie sue, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
immnerito cum ẽẽt apud dariũ Regẽ
porta ꝯtentio quid foret in ax̃ime
ualid̾ / et alius aliud diceret tributa
sit̃ palmas uitati: Quia cũ sacerdo/¬
trbus nõ socularibus, in res est:
eccłiastita magis ꝙͣ secłãdia sunt
exempla repetenda: Iudas machabeꝰ
cum dimissis Romami legatis fedus¬
et amicitiam a senatu ĩpetrassẽt
curauit ꝟba federis ĩ es incidendas
hierosolimamq portanda: Tacto de
uaepideis decalogi tabulis quas dens
mosi dedit Ista uotam magnifica
constantim et tam Inauditardena.¬
aouillis neqiĩ auro neq ĩ argẽto/
Uieq ĩ ee neq ĩ marmore neq¬
da pdstremo ã libris probari documẽtis¬
ii n potest: sed tantion s isti coe diuis
xi. carta sine membrana obal¬
prinus nuisices autor ut est apud
Iosephum cum essẽt a minoribus
per manuis tradita opinio res
humanas semel aqͣ Iterum Igni
de ndas doctoinam suam dnab̾ꝰ
colu̾nis inscripsit la tericia contia

Expanded text:
immerito, cum esset apud Darium regem immerito, cum esset apud Darium regem exorta contentio, quid foret maxime validum, et alius aliud diceret, tributa sit palma veritati. Quia cum sacerdotibus, non cum secularibus mihi res est, ecclesiastica magis quam secularia sunt exempla repetenda: Iudas Maccabeus, cum dimissis Romam legatis fedus amicitiamque a senatu impetrasset, curavit verba federis in es incidenda Ierosolimamque portanda. Taceo de lapideis decalogi tabulis, quas Deus Moysi dedit. Ista vero tam magnifica Constantini et tam inaudita donatio nullis, neque in auro neque in argento neque in ere neque in marmore neque postremo in libris, probari documentis potest, sed tantum, si isti credimus, in charta sive membrana. Iobalprimus musices auctor, – ut est apud Iosephum – cum esset a maioribus per manus tradita opinio res humanas semel aqua, iterum igni delendas, doctrinam suam duabus columnis inscripsit – latericia contra
Abbreviated transcription (Latin):
In hac antem tnũ priulegium non
Immeritus qd si istud in uita siluestoi
non legitur : ꝙ tu in ea legi tradidisti
quid in tant̾a re Iocari es ausus et
leniũ hoi cupiditatem elude̾: sed stul¬
tus sum qui Ilalius potins ĩsector auda¬
tiam / ꝙͣ istorum dementiam: qui crcdi¬
depount si quis apñd grecos / apñd he¬
breos apud barbaros diceret ħ ͦ ee
meniorie proditum/ nõne iuberetis
nominari auctorẽ proferri codicem et
locum ab interprete fideli expomi
añꝙͣ crederetis: nc̃ de lingna ur̃a
de notissrõ oodice sit mentio. et uos
tam Incredibile factum ant non
Inquiritis. aut cum scoiptin non xe/¬
periatis tam prona estis credulitate/
ut pro scoipto habeatis atq ꝓuero:
Et hoc titulo ꝯtenti teoras miscetis
et maria: et quase nuillum subsit
dubium. eos q̃ uobis non credunt/
terrore bellorum aliisq̃ mimis
prose quimini. Bone Iesu ꝙͣta uis
sine magno cogͣtu ab omnubus dolis
et fallariis se ip̃a defendit: ut nõ

Expanded text:
In hac autem tuum privilegium non In hac autem tuum privilegium non invenimus. Quod si istud in vita Silvestri non legitur, quid tu ita legi tradidisti? Quid in tanta re iocari es ausus et levium hominum cupiditatem eludere? Sed stultus sum, qui illius potius insector audaciam quam istorum dementiam, qui crediderunt. Si quis apud Grecos, apud Hebreos, apud barbaros diceret hoc esse memorie proditum, nonne iuberetis nominari auctorem, proferri codicem et locum ab interprete fideli exponi, antequam crederetis? Nunc de lingua vestra, de notissimo codice fit mentio, et vos tam incredibile factum aut non inquiritis aut, cum scriptum non reperiatis, tam prona estis credulitate, ut pro scripto habeatis atque pro vero. Et hoc titulo contenti terras miscetis et maria et, quasi nullum subsit dubium, eos, qui vobis non credunt, terrore bellorum aliisque minis prosequimini. Bone Iesu, quanta vsine magno conatu ab omnibus dolis ac fallaciis se ipsa defendit, ut non