comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita seu̾itas ht. sicut eiuld̃ ep̃s peticio conti
contra ip̃m ca aliqua mota siue ꝓbata ẽ sub¬
ex hoc collig̾e ualeas. utrum adhuc mnexz¬
lio demorari. ancerte ineccłia. ⁊ officio suo
si nulla contra eum cͥminalis causa que
exilio ut deposicione digna ẽ. mota siue
ꝓbata ẽ. is ep̃c qui eo suꝑstitȩ ꝑu̾lȩ. ⁊ contͣ¬
canones mnȩccłia eius ordinari p̃sumpsit.
sac̃docio pͥuatus ab om̃i eccłiastico ministio
repellatur. Qui etiam eidem dilectissimo

Expanded text:
ita se veritas habet, sicut ejusdem episcopi petitio contincontra ipsum causa aliqua mota sive probata est, subex hoc colligere valeas, utrum adhuc in exsilio demorari, an certe in ecclesia sua et officio suo si nulla contra eum criminalis causa, quae exsilio vel depositione digna est, mota sive probata est, is qui eo superstitecanones in Ecclesia ejus ordinari praesumpsit, sacerdotio privatus, ab omni ecclesiastico ministerio repellatur. Qui etiam eidem dilectissimo
Abbreviated transcription (Latin):
tionib Prohibentur accusare alii ꝓpt̾
iexum ⁊ etatem ut mulier. ⁊ pupillus. alii
pp sacram̃tum. ut qui stipendium m̃ent᷑.
alii ꝑꝑ magistratum. ⁊ potestatem uiqua a¬
gentes sine fraude mius euocari ñ possũt.
alui pp̾ delictum ꝓpͥum ut infames. alii p̃p̃
turpem q̃stum. ut qui duo uidicia ad uer¬
condicionem suam ut lib̾tim contra patro
qui falsum testimonium subornati dixe
mortem ue ꝓpinquoꝵ defendant. ab ac¬
cusacione ñ exluduntur lib̾i. lib̾tiq ñ
eius intencdant. s ut possessionẽ recipiant.
Nam ⁊ si filius ñ quid̃ ꝓhibitus ẽ. de fc̃o
matris q̃i si dicat suppositum ab ea parcũ
qͦ mag̾ coħetlem hãt. s eam ream lege cor¬
nelia ei fac̾e ꝑmissum ñ ẽ. ab alio delatũ.
alius deferre ñ pot̾. s eum qui abolicione
publica uł pͥuata. int̾ueniente. aut desis¬
deterentem. duius ieuerus. ⁊ antoninus. tes¬
scpserunt. Famosi quoq accusantes sũ ulla
dubitacione ãmittuntur. milites qͦ ad hãc

Expanded text:
tionibus: Prohibentur accusare alii propter sexum vel etatem, ut mulier et pupillus; alii propter sacramentum, ut qui stipendum merent; alii propter magistratum et potestatem, in qua agentes sine fraude, in ius evocari non possunt; alii propter delictum proprium, ut infames; alii propter turpem questum, ut qui duo iudicia adverconditionem suam, ut libertini contra patronqui falsum testimortemve propinquorum defendent, ab accusatione non excluduntur. Liberi libertique non s intendant, sed ut possessionem recipiant. nam et filius non quidem prohibitus est de facto matris queri, si dicat suppositum ab ea partum, quo magis coheredem haberet, sed ream eam lege Cornelia facere permissum ei non est.Ab alio delatum alius deferre non potest: sed eum, qui abolitione publica uel priuata interueniente aut desisdeferentem divi Verus et Antoninus rescripserunt. Famosi quoque accusantes sine ulla dubitatione admittuntur. Milites quoque, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nunc aut̃ scͥpsi uob̾. ñ cõmisc̾i forncariis.
Siquis aũ fr̃ nominat᷑. aut fornicator aut¬
b idot seruiens. aut auarꝰ aut maledicus. aut
ebriosus. aut rapax. cum eiusmõi nec ey
bum sum̾e. Quid enim mͥ de his qͥ fõris
sunt uidicare: N ne de his qui intꝰ sunt
uos iudicatis: de his aũ qui foris sunt. iu
dicabit ds. auferte malum auobmecipiᷤᷤ
ab eccłie cõmunione. ut si ꝑuidicuĩ aufer¬
ri ñ possunt. tolerentur pocus. ne ꝑu̾se
eos quos fuge uidr uinciat ad gehennã
usq adultimum uentilabrum. uł ĩtͣ
illa recia. uͥ pisces honi cum mał usq
id segregacionẽ que futura ẽ in littore

Expanded text:
unc autem scripsi uobis non commisceri, si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis seruiens aut auarus aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum eius modi ne quidem cibum sumere. quo enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sunt uos ijudicabit. Auferte malum a vobis ipsisab Ecclesiae communione: ut si per judicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perveeos quos fugere videtur, vinciat ad gehennam.usque ad ultimum ventilabrum ; velut intra illa retia, ubi pisces boni cum malis usque ad segregationem, quae f
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. ꝙ suus cñ emulus ultͦnens egit. qui dui stacient
illius ęccł̃iam inuiste p̾ripuit. Idcirio mag¬
noꝑc monemus reuerentiã tuam. ut que
te forte ignorante giezica cupiditate ꝑacta
eẽ udntur. tue fr̾nitatis censura. cełi em̾¬
dacione corrigantur. s. ⁊ restituendo eccłie
pͥe iam dictium sac̾dotem. atq ei reddendo
rem. ⁊ nullatenus canonica instituta ali¬
cuius temitate contempni ꝑmittas. qr
facientem ⁊ consicientem par pena cons¬
tringit. Item gg ioħi defensori.
uod
quidam fr̾ de falsis capis se accu¬
latum. neq aliquid ordinabiłr fc̃m sed
inuiste asserit. se. condempnatum. di¬
lignter queitndũ ẽ. pͥmo si iudiciũ or¬
dinabiłr ẽ habitun. si alii acculatores.¬

Expanded text:
potuit: quae suus tamen aemulus ultroneus egit, qui injuste illius ecclesiam praeripuit. Idcirco magnopere monemus reverentiam tuam, ut etiam quae, te forte ignorante, Gieziaca cupiditate peracta esse videntur, tuae fraternitatis censura celeri emendatione corrigantur. Scilicet restituendo ecclesiae propriae jam dictum sacerdotem, atque ei reddendo orem, et nullatenus canonica instituta alicujus temeritate contemni permittas, quia facientem et consentientem par poena perstringuod quidam frater de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabi
Abbreviated transcription (Latin):
nus ex uob̃ me traditurꝰ ẽ. bñdixit ex
iudiciariam potestatem. confessus. aut ꝯ¬
iuictus. exclusus ñ ẽ. Ame uͦ qui nulł indi
ꝑocculti iuidicii. sũtñtiam dampnatũ ab¬
eo. uos tñ adhuc illum ꝑ tolerantiam susti¬

Expanded text:
dixit: ex judiciariam potestatem confessus aut convictus exclusus non est. A me vero, qui nullis indigper occulti judicii sententiam damnatum habeo, vos tamen adhuc illum per tolerantiam susti
Abbreviated transcription (Latin):
ie. uł dampnum ꝑtulisse. dato sacramito
firmau̾it. eidem ep̃o restitriere condemp¬
netur. Si aũ ałr qmͣ an̾fati ep̃i. peticio ꝯ¬
tinet actum cẽ forsitan ꝑhibetur. subtilit
ꝓ tusticie ordo suaserit. udicand̃. Quia gͥ
stephanus ep̃c moctio suo quetlam ficta
⁊ de falsis se capituł accusatum. neq aliqͥd
ordinabiłr fcm. ⁊ iniuste se asserit. condẽp¬
natum. dilignt qͥrend̃ ẽ. P̾mo. si uidici¬
um ordinabiłr ẽ habitum. si alii accusa¬
tores. alii testes fuerunt. Dem̃ causarũ
qualitas examinanda. si digna exilio
ł deposicione fu̾it. ñ eo. si eo p̾sũte sub
dictum ẽ. si p̾scͥptis actum ẽ sip̃elicentiã¬
respondendi ac defenñh se huit. S
⁊de ꝑsonis accusantium ac testificanti¬
um subtilit̾ querend̃ ẽ cuiꝰ condicionis¬
sunt. cuiusue opinionis. ⁊ ne in opes sit.
Ne forte aliques contra p̾fatum pasto

Expanded text:
o sacramento firmaverit, eidem episcopo restituere condemnetur. Si autem aliter quam antefati episcopi petitio continet actum esse forsitan perhibetur, subtiliter quod justitiae ordo suaserit judicandum. Quia ergo Stephanus episcopus in odio suo quaedam ficta, et de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est primo si judicium ordinabiliter est habitum, aut si alii accusatores, alii testes fuerunt. Deinde causarum qualitas est examinanda, si digna exsilio vel depositione fuit. Aut si eo praesente sub dictum erespondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est cujus conditionis, cujusve opinionis, et ne inopes sint, ne forte aliquas cont
Abbreviated transcription (Latin):
rimo semꝑ omĩa dilignt̃ inqui ꝯdempñr.¬
rice. ut cum iusticla ⁊ caritate diffimatis.
neminem condempnetis. añ uum ⁊ iustũ
iudicium. nullum iudicetis subpositionis
arbito. s pͥmum ꝓbate.⁊ p̾ea caritatiuam
tibꝰ datur intelligi. ꝙ nullus ẽ condemp¬
uandus. nisi iuidicio ordinabiłr habeat᷑ uͥ
aut conuincatur. aut reum se ip̃e confite¬
atur. Uum ħ de illis intellign̾da sunt. quoꝵs
cͥiunna sunt occulta. Eet̾m quȩ manifesta

Expanded text:
rimo semper omnia diligenter inquirere, ut cum justitia et charitate diffiniatis, neminem condemnantes ante verum et justum judicium. Nullum judicetis suspicionis arbitrio; sed primum probate et postea charitativam tibus datur intelligi, quod nullus est condemnandus, nisi, iudicio ordinabiliter habito, aut convincatur aut reum se ipse confiteatur. Verum hoc de illis intelligendum est, quorum crimina sunt occulta. Ceterum que man
Abbreviated transcription (Latin):
otum sit cuȩ frrnę caritat ꝙ iste prb̃eied¬
pauꝑ nomine xͦforus. desua angustia
ad nr̃am clem̃tiam lacͥmabiłr sit conq̃stꝰ.
biłr fuisse deiectum. nam ut ip̃e refert.
tua diligñtia ꝑtres uices inquisicione fc̃a
nuua inse neq detormcationis cͥmine. neq
pa. nisi quia sue pauꝑtatis ca que petebãt᷑.
aut consñtire noluit. aut adimplere nõ¬

Expanded text:
otum sit tuae fraternitati quod iste presbyter, nomine Christophorus de sua angustia ad nostram clementiam lacrymabiliter sit conquestus, biliter fuisse ejectum. Nam, ut ipse refert, tua diligentia per tres vices inquisitione facta, nulla in se, neque de fornicationis crimine, neque pa: nisi quia suae paupertatis causa, quae petebantur, aut consentire noluit, aut implere no
Abbreviated transcription (Latin):
sit. meccli̾am suam moĩs om̃ib reuocet᷑.
hii uͦ qui contra dĩ timorẽ. ⁊ statuta cano¬
num eum condempnauert̃. ex cõmuni¬
eati inmonastio ad agn̾dam penitñtiã.
ui. mn̾sib sunt mittendi. ita sane ut si
cuiꝗͣ eoꝵ mortis contig̾it inminere dis¬
cͥmen. iuatici ei bñdictio ñ negetur. Ip̾e
aut̃ cui eo uiuente locum eius tem̾arię
ambuut. p̾uatus sac̾docis ab om̃i misti̾o
ip̃e ad nos trauimitat. aut ap̃ se m̃cꝰ¬

Expanded text:
omnibus revocetur. Hi vero qui eum contra Dei timorem et canonum statuta condemnaverunt, excommunicati in monasterium ad agendam poenitentiam in sex mensibus sunt mittendi, ita sane ut si cuiquam eorum mortis contigerit imminere discrimen, viatici ei benedictio non negetur. Ipse autem qui eo vivente locum ejus temerarie ambivit privatus sacerdotio ab omni ministerio ipse ad nos transmittat, aut apud se in cu
Abbreviated transcription (Latin):
icut sñ iudicio quemꝗͣ nolumꝰ decodem.
condempnari. ita q̃ iuste disfinita st̃.
nulla patimur excusacione differre. Item
libr accusatum absq legitimo. ⁊ ido¬
neo accusatore fiat. nam ⁊ dñs n̾r iħc xͦ ui

Expanded text:
icut sine judicio quemquam nolumus condemnari, ita quae diffinita fuerint, nulla patimur excusatione differri. » Et libet accusatum, absque legitimo et idoneo accusatore fiat. Nam et dominus noster I
Abbreviated transcription (Latin):
ad purgacionẽ. Sexto: si remediũ fit ei¬
dandum qui causa dilacionis uocẽ appella¬
cionis exhibu̾it. Septimo. si laici monachi
uł quilib inferioꝵ ordinum. in accusacioẽ
maioꝵ sunt audiendi. Octauo. qͦmͦ debe¬
at fi accusacio. an scptii. an sine scͥpto. Qd̾¬
aũ nullus sine iudiciario ordine dampna
quã fũtntiam ferre nͥ possumꝰ. nͥ aut
Tonuictum aut sponte conbessum. Item ꝯ¬
stantinus imꝑator. de¬
udex cͥminosum discuciens. ñ añ su̾̃tñtrã
ꝓferat. qm aut reum ip̃e confiteatur se.
aut piuocentel testri conuincatur.

Expanded text:
ad purgationem? Sexto, si remedium sit ad purgationem? Sexto, si remedium sit dandum ei, qui causa dilationis vocem appellationis exhibuerit? Septimo, si laici, monachi vel quilibet inferiorum ordinum in accusatione majorum sint audiendi? Octavo, quomodo debeat fieri accusatio, an in scriptis, an sine scriptis? Qautem nullus sine judiciario ordine damnarintiam ferre non possumus, nisi aut in convictum aut in sponte confessum. Item Constantinus imperator: Iudex criminosum discutiens, non ante sententiam proferat, quam aut reum ipse se confiteatur, aut per innocentes testes convincatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iseuitate disciplina ꝑata ẽ ulcise. ostñadñtesqͥb
accusantibꝰ uł testificantibꝰ quilibe sũt
coniuncendi. quo uidice quisquis debeat
qͣ remedio pꝰsit iublenari si accusatores dete¬
cerint an reus sit cogndus. ad purgacionẽ
uut faciluis piteat ꝙ dict sumus eremplõ
ponatur. sub ocłis. inquo auctoritates hinc
intde controu̾santes distinguantur. ⁊ quid
scoꝵ patrum sutiat auctoritas liquido inti
nis alaico impe¬
titur. duo mo¬
nachi. unus sub¬
diaconus. ⁊ duo U¬
leuite adusus ip̃m
testimoniũ ferunt.
ametropolitano suo sentit se p̾grauari. in
ip̃a uentilacione causȩ tres extestibꝰ deficuit᷑.
siue ᷤ ꝓmissione decepti. siue canonica exa
inmanifestis iudiciarius ordo sit requirendꝰ.
Scd̃o: an expoliatꝰ ad alitͦ sit uidicandus.
Tercio: qua pena sint ferienchi. qui in ac¬
cusacione uł testificacione detec̾int. Quarto:
si duoꝵ testimonio sit condempnandꝰ. Quĩ¬
to. si deficientib accusatorib sit cogñdus.

Expanded text:
arata est ulcisci, ostendentes quibus accusantibus vel testificantibus quilibet sint convincendi; quo judice quisque debeat quo remedio possit sublevari; si accusatores defecerint, an reus sit cogendus ad purgationem. Et ut facilius pateat quod dicturi sumus, exemplum ponatur sub oculis, in quo auctoritates hinc inde controversantes distinguantur, et quid sanctorum Patrum sentiat auctoritas liquido intimnis a laico impetitur; duo monachi, unus subdiaconus, et duo Levitae adversus ipsum testimonium ferunt; a metropolitano suo sentit se praegravari; in ipsa ventilatione causae tres ex testibus deficiunt, sive promissione decepti, sive canonica examin manifestis judiciarius ordo sit requirendus? Secundo, an exspoliatus ab aliquo sit judicandus? Tertio, qua poena sint feriendi qui in accusatione vel testificatione defecerint? Quarto, an duorum testimonio sit condemnandus? Quinto, si deficientibus accusatoribus sit cogendus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseruum dĩ diaconem. qui tunc eccłiastici
pat̾monii curam gessit. fiuisle dispositum:
ti. quociens al consignandos infantes cg¬
diminiultra modum grauar minime de¬
biussent. Summa enim p̃fixa fuerat uob̾
ut audiendo. consñtientib aiue abeis suĩ
dotib ꝓlaborib cłicorum dari debuis¬
sec. atq ħ quod tunc placuit. s sicut nũc
dr: ininime custoditur. Uñ fr̾itatem
uriam ammoneo. ut subiectis ur̃is graues¬
ignorare.ꝙ. siracusane ciuitatis ep̃c. int̾ alia
que incaucionum suar̾ pagia spopondit.

Expanded text:
Servumdei diaconum, qui jam tunc ecclesiastici patrimonii curam gessit, fuisse dispositum uti, quoties ad consignandos infantes egredimini, ultra modum gravari minime debuissent. Summa enim praefixa fuerat, vobis, ut audio, consentientibus, quae ab eisdem ro labore clericorum dari debuisset. Atque hoc, quod tunc placuit, sicut nunc dicitur, minime custoditur. Unde fraternitatem vestram admoneo, ut subjectis vestris non gravesignorare, quod Syracusanae civitatis episcopus inter alia, quae in cautionum suarum pa
Abbreviated transcription (Latin):
tissime discernere deruit. quaiꝰ contra ponti ꝑe¬
ficum suorum rapacitates. necc̾itas ut comꝑi¬
inus tanlem compulit inpublicum exam̃
eiusdens in quisicio patefer. indiscreto moda¬
mune parrochitanes excłieiꝰ p̃grauantes. dum
ineractionib suꝑfliuus frequenteł exstunt:
pene usq ad exinanicionẽ extreme uircutis.
quaidam basilicas ꝑdinisse ꝓbantur. Ne gͦ
fiat de cet̾o quod constat hactenus mordim
te p̾sumptum: ñ amplus qm̃ duos solidos
carensem annua illauone expecet inferri.
uisitat: nulli pmultitudine onerosus ens¬
tat. nec umquam qͣuinquagenarũ num¬
eristimationis excetlat. aut amplius qm̃ una
die ꝑunam quamq basilicam remorandi
correptiomi ꝓcul dubio canonum subiaceb̾.
tanqm constitucionum synodalium tranis¬
gressor.⁊ priscorum pr̾um edictorum corru¬

Expanded text:
tissime discernere decuit, quas contra pontificum suorum rapacitates necessitas ut comperimus tandem compulit in publicum examen evidens inquisitio patefecit indiscreto moderamine parochianas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus superflui frequenter existunt, pene usque ad exactionem extremae virtutis quasdam basilicas perduxisse probantur. Ne ergo fiat de caetero quate praesumtum, non amplius quam duos solidos carensem annua illatione sibi expetat inferri,  dioecesim visitat, nulli prae multitudine onerosus exsistat, nec unquam quinquagenarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam remorandi correptioni procul dubio canonum subjacebit tanquam constitutorum synodalium transgressor et priscorum Patrum edictorum corru
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicator. si ꝓprii sumptꝰ desunt: afrrib acci¬
piant.⁊ idemn fu̾s. illius potñtia ne grauent᷑.
łxemplo apłi pauli. qui nequam grauaret:
arte ⁊ manib uictum querebat. Item exconuł¬
toletano .uiii. Ult̾ duos solidos aparpochiani¬

Expanded text:
roprii sumtus desunt, a fratribus accipiat, et item fratres illius potentia non graventur, exemplo apostoli Pauli, qui, ne quem gravaret, arte et manibus victum quaerebat. C. VIII. Ultra duos solidos a parochiani
Abbreviated transcription (Latin):
nio nr̃e cõg̾acionis decernit att
eas engndas c̃ondidint: ab ep̃is ipĩs dirute
exesie reparentur. Sinuͦ eas maliunt cedẽ:
ab earumdł eccłiarum cultorib. subcura ⁊
sollicitudine sui pontificis reꝑacio eisdem
dͥdebitas unusquisq ep̃c assequi uolu̾it: fa¬
cultas illi omĩmoda erit: Ita uidelicet. ut
cttra ip̃s it̾ias nullus ep̃orum quippiam
pregiis inquisicionib a parrochitanii et¬
diis engat. nicħq de p̾diis ip̃arum ecdĩa¬
rum ciuqm ca stipendii dare p̾lumat.S

Expanded text:
ngregationis decernit atque eas exigendas crediderint, ab ipsis episcopis dirutae ecclesiae reparentur. Sin vero eas maluerint cedere, ab earumdem ecclesiarum cultoribus sub cura et sollicitudine sui pontificis reparatio eisdem sibi debitas unusquisque episcopus assequi voluerit, facultas illi omnimoda erit, ita videlicet ut citra ipsas tertias nullus episcoporum quidpiam pro regiis inquisitionibus a parochianis ecclesiis exigat, nihilque de praediis ipsarum ecclesiarum cuiquam causa stipendii dare praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
cesis suȩ pbro ultra duos soł cathedratici
ap̃dicto ep̃o. s de omium eporum sicilie
ꝑsonis. competũti sollicitudine custodire
ñ desinat. nec ip̃a qͦ prandia enormia fĩ.
ad consignificacionem uenienti susceptio¬
nis parare conuutium. quia nec eo p̾certu
pauꝑib incuti dampnum uolumꝰ. aut

Expanded text:
cesis presbytero ultra duos solidos cathedratici a praedicto episcopo, sed de omnium episcoporum Siciliae personis competenti sollicitudine custodire non desinat, nec ipsa quoque prandia enormia fieriad consignationem venienti susceptionis praeparari convivium, quia nec eo praetextu pauperibus incuti damna volumus aut
Abbreviated transcription (Latin):
Obseruandum mõis omĩb ẽ. ut si qñ eis
ꝑag̃nde parrochiȩ neccĩtas incumbit:
ui confirmandis hominibĩ inquuendis
reb em̃datione dignis. inp̾dicatione u̾bi
di. in lucris ammar̾. pocuus ꝗ̃ indep̾da¬
dis ⁊ spoliandis hominib. ⁊ scandalirãdiᷤ fr̃ib¬
dis oprandẽt᷑. ⁊ si qñ eis ad ꝑagñtdum minis¬

Expanded text:
Observandum etiam modis omnibus est, ut si quando eis Observandum etiam modis omnibus est, ut si quando eis peragrandae parochiae necessitas incumbit, in conrebus emendatione dignis, in praedicatione verbi Dei, in lucris animarum potius quam in depraedandis et spoliandis hominibus et scandalizandis fratribus operam dent. Et si quando eis ad peragendum minis
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus ep̃os. ꝑ partochias suas ñ sac̃¬
dotałr. s crudełr deseiure. ⁊ dum scpͥtum
sit. forma estote gregi. ñ u̾ dnantes incler̃.
qui exactiones diocesi suȩ uł dampna in¬
fligunt: iõ tensemus excepto ꝙ uet̾um con¬
stitutiones a parrochiis lire uibent ept̾is. u
alia que ilł hucusq p̾sumpta sunt. dene¬
gentur. hoc ẽ. nłq mangariiᷤ pb̃is. aut
diacones. net aliquib fatigentur indictio¬
nib. ne iudeamur in ȩccłia dĩ exactores
pociusqm̃ dĩ pontifices nominani. Hii uͦ
cłici tam locales qm diocesiani qui se ab
ep̾o grauari cognou̾int: querelas suas ad
metropolitanum deterre ñ differant. ⁊ me¬
tropolitanus ñ moretur hieuis mõi p̃sũpti-¬
ones au̾tere. Item ex ꝯcił. gabilonensi. Apar¬
auendum sane ẽ: ne cum ep̃i gant¬
ꝑ parrochias suas ꝑagint. qnͣdam
ñ solum erga subditos. s erga socios tyri
grãrum actione. s cum quadam uidi¬
ciauia inuentione. stipendia abeis exgat.

Expanded text:
novimus episcopos per parochias suas non sacerdotaliter, sed crudeliter desaevire, et dum scriptum sit: Forma estote gregi, non ut dominantes in clero , exactiones dioecesi suae vel damna infligant; ideoque censemus, excepto, quod veterum constitutiones a parochiis habere jubent episcopos, ut alia quae illis huc usque praesumpta sunt, denegentur: hoc est, neque in angariis presbyteri aut diacones, neque in aliquibus fatigentur indictionibus, ne videamur in Ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nominari. Hi vero clerici tam locales quam dioecesani, qui se ab episcopo gravari cognoverint, querelas suas ad metropolitanum deferre non differant, et metropolitanus non moretur ejusmodi praesumptiones coercere. avendum sane est, ne cum episcopi parochias suas peragrant, quamdam non solum erga subditos, sed erga socios tyrangratiarum actione, sed cum quadam judiciaria invectione stipendia ab eis exigant.
Abbreviated transcription (Latin):
baptizandis iuste creditur impo¬
nendus. cum qnͣti pecierint. ł ad regene¬
q̃ die dedicacionis fu̾it̾ offerẽtiũ deuocione¬
collata. consuetudinem que generałr om̃ib
eccłiis ẽ p̾scͥpta seruab. ¶ Cathedraticum ꝙ
dietatem. uł t̾ciam partem oblacionum qͥ ⁊¬
auctoritatib ep̾o debr. intellign ẽ. nec illa

Expanded text:
baptizandis juste creditur imponendus, cum quanti forte petierint, vel ad regeneperfluam constitutionem modis omnibus removebis, ut unusquisque aut in vicina baptizetur arbitrio. Cathedraticum etiam non dietatem vel tertiam partem oblationum, quae die dedicationi
Abbreviated transcription (Latin):
tia. quib ħ assignatur lege. iuirantib his
quorum int̾ ẽ: exeorum contractua nich ad
lesionem diuinȩ domꝰ effici. solito reditu ipiꝰ
res quȩ fuit. eum diuino iuri dedicaretur. ñ¬
in muniendo nͥ insertam parcem. Aut siob
cladem diminuta fu̾it.: tunc constante. Nunc
pensi&̾e. uiemphiteosꝰ detur. Quod si res p̾cio¬
sa quid ẽ. parum tñ aut nicħ p̾stet pensionis:
ies subtilit̾ estimanda ẽ. ut exħ uifta pensio

Expanded text:
tia, quibus hoc adsignatur lege, jurantibus his tia, quibus hoc adsignatur lege, jurantibus his quorum interest, ex eo contractu nihil ad aesionem divinae domus effici, solito reditu ipsius rei, qui fuit, quum divino juri dedicaretur, non minuendo nisi in sextam partem, aut si ob cladem deminuta fuerit, tunc pro constante nunc pensione in emphyteusim detur. Quod si res pretiosa quidem est, parum tamen aut nihil praestat pensionum, res subtiliter aestimanda est, ut ex ha
Abbreviated transcription (Latin):
hanc obseruacionem hisdem penis iubia¬
cet que inreb: mimobilib ꝓdicͣes luit Sis
aut̾ debitum exmobilib solui naiali pͥmo
res immobet speciali decur pignor euuus
fruetus c̃ondito qͥ reputet. tam insortem
qua inusuras. usq ad quartam centesime.
cum aqͥuo orcdinatur habitis abiq difpẽ¬
dio gestis. uiret maiore parte ibidem ser¬
uientium confñtiente. ⁊ debitum urgere. nͥ
exmobilib solu posse. Quod subseqiuito. ꝑ¬
ut plui offerenti detur p̾cio mois om̃ib ꝓ
debito dando. Aliter enim res emptor ñ ꝯ
dampnum aiuinȩ domꝰ. Emptore nͥ in
uento. res estimata districte creditor detͦ.
um. Sit tñ ea res mediocris int̾ ceteras. in¬
specta ipsuis qualitate. ⁊ qͣnͣtitate i. ⁊ hone¬
re. ⁊ is creditor hic intelligatur. qͥ i. qd̃
credidit. ꝓbat inutilitates religiose domꝰ
ꝓcessisse. Sicut aut̃ alienacio rerum eccłie
int̾dur. ita ꝓhibetur. nequa st̾ilis ei detur
ut inmmunitas eiusdem uenerande domꝰ

Expanded text:
hanc observationem, iisdem poenis subjaceat, quae in rebus immobilibus proditae sunt. Si autem debitum ex mobilibus solvi non valet, primo res immobiles specialiter dentur pignori, quarum fructus creditor sibi reputet tam in sortem quam in usuras usque ad quartam centesimae.cum, a quo ordinatur, habitis absque dispendio gestis juret, majore parte ibidem servientium consentiente, et debitum urgere, nec ex mobilibus solvi posse. Quo subsecuto, ut plus offerenti detur, pretio modis omnibus pro debito dando. Aliter enim res emtori non codamnum divinae domus. Emtore vero non invento, res aestimata districte creditori detur um. Sit tamen ea res mediocris inter ceteras, inspecta ipsius qualitate, et quantitate, et onere. Et is creditor hic intelligatur, qui quod credidit probat in utilitatem divinae domus processisse. § 2. Sicut autem alienatio rerum ecclesiae interdicitur, ita prohibetur, ne qua sterilis ei detur ut immunitas ejusdem venerandae domus
Abbreviated transcription (Latin):
pecarie a nemine de reb eccłiasticis fĩ
p̾sumãtur nͥ qͣnt de quauitate conue¬
iuenti datur. ex ꝓpͥo: duplum accipiant ex re¬
b eccliȩ in suo tm̃ qui dederunt nomine.
si res ꝓpͥas ⁊ excłiasticas fructuario usu tenere
uolu̾int. Si aut̃ res pͥas ad p̾sens dimiserint:
ex reb excłiasticis tͥplum fłuctuario usu insuo
tm̃ quis nomine sumnat. quia sic eas quemq
tractare ut alienar̃ dispensatorẽ conuenit:
potestate quis cogatur facere p̾cariam de
tineat. neminem euui ñ uult contra utilita
eccłie. ut dispenset necc̾itatem hn̾tib
cum om̃i reuerentia. ⁊ timore di particrpare¬
⁊̃ eum oportet que necc̃ia sunt. Si tñ ip̃e
aut quicum eo sunt trs indigeͣnt aliquo.¬

Expanded text:
ecariae a nemine de rebus Ecclesiasticis fieri praesumantur, nisi quantum de qualitate convenienti datur ex proprio, duplum accipiatur ex rebus Ecclesiae, in suo tantum qui dederit nomine, si res proprias et Ecclesiasticas usu fructuario tenere voluerit. Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesiasticis triplum fructuario usu, in suo tantum quis nomine sumat, quia sic eas quemque tractare, ut alienarum rerum dispensatorem convenit, potestate quis cogatur facere precariam de tineat, neminem cui non vult contra utilitatesiae ut dispenset necessitatem habentibus. Cum omni reverentia et timore Dei participare eum oportet quae necessaria sunt: si tamen ipse aut qui cum eo sunt fratres indiguerint aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
am ul i bulans p̃ter honorem cathedre
tollat. neq t̾tiam partem exquauunq ob¬
Lauone ppłi in ercłiis parrochialib ft̃as: so¬
głii annis ro̾ ep̃o fiat. Nam si t̾tiam partẽ
illam ep̃e tollit. lumꝰ ⁊ saera tecta abstulit
excłie. Simiłr ⁊̃ parrochiales elici seruili mo¬

Expanded text:
 visitat, praeter honorem cathedrae lesias, neque tertiam partem ex quacunque oblatione populi in ecclesiis paroechialibus reqinde ratio fiat. Nam si tertiam partem illam episcopus tollat, lumen et sacra tecta abstulit ecclesiae. Similiter ut parochiales clerici servili mo
Abbreviated transcription (Latin):
susceꝑit. ñ minus qm̃ alt̾us tantȩ qnͣtitatis
qnͣte acceꝑat redditus. cum ip̾orum p̾diorũ
diño. ⁊reb immobilib eorumq colonis. ⁊ mã¬
cipiis eccliȩ derelinquat. N enim acondiciõe
osa. quo infinito. res utt pleno iuire ꝑueniat
indomum iam dictam. nec tͥbutis quid̃ sint
grauata maiorib ea res que dat᷑ inuicem. ꝯͥ¬

Expanded text:
susceperit, non minus quam alterius tantae quantitatis, quantam acceperat, reditus, cum ipsorum praediorum dominio, et rebus immobilibus, eorumque colonis et mancipiis ecclesiae derelinquat. Nisi enim hac conditione osa. Quo finito res utraque pleno jure perveniat in domum jam dictam, nec tributis quidem gravata majoribus sit ea res, quae datur invicem,
Abbreviated transcription (Latin):
directa usflicione aliquid distrahatur: ap̃
duos. uł tres. compiunciales. aut incinos e¬
p̃os c̾am qͣ necc̾e sit. uendi pͥmitui com¬
ꝓbetur. ut habita discu̾sione sac̾dotuli. corum
iubscͥptione. que fc̃a fu̾it uendicio. uł trans¬

Expanded text:
ahatur, apud duos vel tres comprovinciales vel vicinos episcopos causa, qua necesse sit vendi, primitus comprobetur, ut, habita discussione sacerdotali, eorum subscriptione quae facta fuerit venditio vel trans
Abbreviated transcription (Latin):
stantib adhuc habitacionib colligebat᷑ aut
pͥus exeo edificante ex aditii illi ꝑestimatio¬
nem pensionib medietas det̾ religioss do¬
nacionis .t. citea tormam legis accip̃. rem qͥdẽ
cum om̃i increm̾to medii temꝑis restituat.
acius aut̃ ꝙͦ dedit nullam hat actionem. do
t̾m. E reditor qͦ restititta repignorata c̾diti
cadat. ne qn dedit iepetat. inmo statun

Expanded text:
stantibus adhuc aedificiis colligebatur, aut, prius eo reaedificante, ex additis illis per aestimationem pensionibus medietas detur religiosae donationis titulo citra formam legis accepit rem quidem cum omni incremento medii temporis restituat: ejus autem quod dedit nullam actionem cotantumdem. Creditor quoque, restituta re pignorata, crediti cadat, nec quod dedit repetat, imo statim
Abbreviated transcription (Latin):
parrochie t̾minos. aut uis inuadat. s unꝰ
⁊ plebem sͥ cõmissam custediat. ut añ tͥbunal
et̾ni iudicis ex om̃ib sͥ commissis roem red¬
p̾dia colunt᷑. ꝓuentus decimationum
baptis mał eecłiȩ assignatus debi ꝑsolui.
Quia gͦ p̾dia ħ intra t̾minos nr̃e diocesis
continent᷑. ⁊ ꝑuentus decimationỹ nob̃ legi¬
Shis ita respondr. decime adeo constitutȩ
suit ꝓmorsen. ut ꝑsoluerent a pplo filus¬
leui ꝓministio in quo deseruiebant en
intab̾nacło. Naccipiebant filii leui dec¬
mas nisi abeis ꝓquib offerebant p̾ces ⁊
sacrificia. Quia gͦ nos seruimꝰ dño intab̾¬
nacło offerendo ꝓistis p̾ces ⁊ sacrificia. ⁊

Expanded text:
erminos, aut jus invadat, sed unus et plebem tibi commissam custodiat, ut ante tribunal aeterni judicis, ex omnibus sibi commissis rationem redpraedia coluntur, proventus decimationum baptismali ecclesiae assignatus debet solvi. Quia ergo praedia haec intra terminos nostrae dioecesis continentur, et proventus decimationum nobis legiHis ita respondetur: Decimae a Deo constitutae sunt per Moysen, ut persolverentur a populo filiLevi pro ministerio, in quo deserviebant ei in tabernaculo. Non accipiebant filii Levi decimas, nisi ab eis, pro quibus offerebant preces et sacrificia. Quia ergo nos servimus Domino in tabernaculo, offerendo pro istis preces et sacrificia,
Abbreviated transcription (Latin):
dam baptismał eccłie
cladib bellorum p̾ssi.
hostili metu compul¬
si: domulia sua tras¬
tulert̾ inaliam dio¬
cesim p̾dia tñ antiq̃
ñ desierunt cołe. ceꝑunt ꝑsolue decimas illi
excłiȩ uicuius diocesim transiert̾.⁊ ap̃ eam
qͥ elegerunt sepulturas. t̃ ransactis .l. annuis
cłici quib quondam ꝑ soluerant decimas
ceꝑunt mouere qõem in eos. qui abistis acci¬
piunt pͥmicias. ⁊ decimas. ueniunt ad cãm.
Nodo pͥmum q̃r. si ali quorũ domicilia st̃
indiocesi huuis baptismał excłie debeant ill
ꝑsoluere decimas. ⁊ celebrare suas exequias. ap̃
eã eccłiam. inqua quondam ħ fiebant a parẽtibꝰ
edrum. Secd̾o an pͥscͥptione tꝑis iui ꝑcipi¬
endi decimai ⁊ funerand collat. Quod pͥ¬
ori eccłiȩ hec om̃ia uire ꝑsoluenda sunt. ac¬
tores his argum̃tii ꝓbare contendunt. Cons¬
tat unamq̃q baptismalem eccłiam ħre di¬
ocelim sͥ legitime assignatam. sicut ⁊ parro¬
chiales eccłie ħnt parrochias distributas. Uñ

Expanded text:
dam baptismalis ecclesiae, cladibus bellorum pressi, hostili metu compulsi, domicilia sua transtulerunt in aliam dioecesim, praedia tamen antiqua non desierunt colere; coeperunt persolvere decimas illi ecclesiae, in cujus dioecesim transierunt, et apud eam sibi elegerunt sepulturclerici, quibus quondam persolverant decimas, coeperunt movere quaestionem in eos, qui ab istis accipiunt primitas et decimas; veniunt ad causam . Modo primum quaeritur, si illi, quorum domicilia sunt in dioecesi ecclesiae, et celebrare suas exsequias apud eam ecclesiam, in qua quondam haec fiebant a parentibus eorum? Secundo, an praescriptione temporis jus percipiendi decimas et funerandi tollatur? iori ecclesiae haec omnia jure persolvenda sint, actores his argumentis probare contendunt. Constat unamquamque baptismalem ecclesiam habere dioecesim sibi legitime assignatam, sicut et parochiales ecclesiae habent parochias sibi distributas. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
dicium inquacumq cã facile paciatur ad¬
muti imo unius testis responsio omino
testes ad cãs postulentur alienas. si socii ⁊ par¬
ticipes cͥminis ñ dicantur. s fides ab his no¬
ꝑ actorẽaut abhis ꝑ quos tuerant postulati
sumptꝰ competñtes ministrentur. ⁊̃ si inpe¬
cuniaria cã ab alt̾utra parte testes suit. ꝓdu¬

Expanded text:
judicum in quacunque causa facile patiatur admitti; imo unius testis responsio omnino testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his noatorem, vel ab iis, per quos fuerant postulati, sumtus competens ministretur, etiamsi in pecuniaria causa ab alterutra parte testes produ
Abbreviated transcription (Latin):
cusator culpabilis in accusacione inuenit᷑.
accusaro ualeat. Sedõ an infra xiiiiͦʳ. nũ¬
incͥminali c̃a testari quis possit. Iercio:
utr ab accusacione ꝓhibitus. ꝑsonam tes¬
tificantis possit assum̾e. Quarto: an id̃
possit eẽ accusator ⁊ testis. Quinto. andie
constituta ñ occurrens a cõmunione sit re¬
mouentꝰ. Sexto: si inep̃oꝵ iudicio accusa¬
toris ꝑsona culpabilis inuenta fu̾it. anad
assercionem ꝓpͥe cause de cet̾o sit ammitẽ¬

Expanded text:
cusator culpabilis in accusatione invenitur; cusator culpabilis in accusatione invenitur; accusare valeat? Secundo, an infra decimum quiminali causa testari quis possit? Tertio, an ab accusatione prohibitus personam testificantis possit assumere? Quarto, an idem possit esse accusator et testis? Quinto, an die constituta non occurrens a communione sit removendus? Sexto, si in episcoporum judicio accusatoris persona culpabilis inventa fuerit, an ad assertionem propriae causae de caetero sit admitten
Abbreviated transcription (Latin):
nem suam p̾fide p̃bente. Sin si delictum
⁊ingeniũ an ut inseruum constitui opor
tus. frustra płat dar sͥ potestatem accusã¬
dieum. Qusd se suum dñm eẽ fatetur. cã uͦ
familiarib ł seruuis cuuissib domꝰ cuiꝰ¬
cumq cͥminis delator atq accusator em̃se¬
it. eius existimationẽ cap̃. atq fortunas
petiturꝰ. cuius familaritate inheserit.l
q accusationiis exordio ultore gladio teriat᷑.
Uocem enim funestam int̾cidi oportet. po¬
tius q̃ audiri. Maiestatis aũ cͥmen excipimus
hedum ue eẽ p̾sumpserint. eodemq qͦ ser¬
uil supplicio tenebuntur liuturi penas an̾
ꝓhibite dilacionis exordium.
iexromunicacione
constitutꝰ ep̃m accusa
sercionẽ sue cause adducit. ꝓhibitꝰ ab accu¬
sacione adolescentem accusatorem. ⁊ se testem
facit. Adolescens ꝑsonam accusatoris. ⁊ testiᷤ
gerere cupit. die statuta adiudicui electoꝵ
udiciu ep̾o minime occurrit. acõmun¬
one suspenditur. tand̃ renouato udicio ac¬

Expanded text:
 ante sciri, si delictum liberum, an ut in servum constitui oporttus, frustra postulat sibi dari potestatem accusandi eum, qui se suum dominum esse fatetur. Causa vero familiaribus vel ex servis cuiuslibet domus cuiuscumque criminis delator atque accusator emerserit, eius existimationem caput atque fortunas petiturus, cuius familiaritati vel que accusationis exordio ultore gladio feriatur. Vocem enim funestam intercidi oportet potius quam audiri. Majestatis autem crimen excipimus.haeredumve esse praesumserint, eodem quo servi supplicio tenebuntur, luituri poenas ante prohibitae delationis exordium.excommunicatione constitutus episcopum accusarsertionem suae causae adducit; prohibitus ab accusatione adolescentem accusatorem et se testem facit; adolescens personam accusatoris et testis gerere cupit; die statuta ad judicium electorum judicum episcopus minime occurrit; a communione suspenditur; tandem revocato judicio ac
Abbreviated transcription (Latin):
inuito denuntietur intestimoniu dicat¬
adu̾sus socer̃. gener̃. uitͥcum. pͥuignum
sobrinũ. sobrinam. sobrino natlm eos ue
qͥ pͥor gradu sunt. Item ne lib̾to ipsius. li¬
b̾orum ue eius parentũ. iuri uxoris. Item.

Expanded text:
inadversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Item ne libberorum eius, parentium, viri uxoris, item
Abbreviated transcription (Latin):
accusator simul eẽ ⁊ iudex ⁊ testis. qm̾ in ñ
om̃i iuidicio.iiii ꝑionas semꝑ necc̾e ẽ eẽ .i. ui¬
tes legitimos. Iudices aut̃ debent uti eqͥtate
testes u̾itate. accusatores intensione ad am¬
plificandam cãm. defensores extenuatione

Expanded text:
or simul esse et iudex vel testis quoniam in omni iudicio IV personas semper necesse est esse: iuneos atque testes legitimos. Iudices autem debent uti equitate, testes veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione
Abbreviated transcription (Latin):
tu̾it cͥm̃. ꝙ ep̃o illatum fu̾it. tunc ꝓbari opor¬
tet accusatum ꝑsonas. Ut pͥmo quid̃ ħereti¬
cis ñ liceat accusaciones contra orthodoxos
heticos eẽ denegamus audite seqñtia. hencõ¬
aut̃ inquiunt dm̃s tam eos ꝙolim abȩccłia
ꝓiecti sunt. qmͣ qui pꝰ ħ a nob̾ anathematra¬
ti sunt. Porro si adhuc nei su credatis: audite
quid subdr. pͥt̾ hos aut̃ aiunt. ⁊ eos qui fidem
quid̃ simiłr simulant confit̾i scismaticos ẽẽ
⁊ eos ꝑseorsum acõmunicantib nob̃ ep̃is
collectas faciunt. Dem̃ uͦ ⁊ si quidã abeccłia sr̃
causis quibꝰdam rep̾hensi sunt. ⁊ ꝑiest aut ex¬
comimunicati. siue exclero. siue ex laicali orch.¬
ne. nec his liceat accusare ep̃m añꝙ̃ ꝓͥo cͥmi¬

Expanded text:
iscopo illatum fuerit, tunc probari oportet accusantium personas, ut primo quidem haereticis non liceat accusationes contra orthodoxos haereticos esse denegetis, audite sequentia: « Haeretiautem, inquiunt, dicimus tam eos, qui olim ab Ecclesia projecti sunt quam qui post haec a nobis anathematizati sunt. Porro si adhuc nec sic creditis, audite quod subditur: Praeter hos autem, aiunt, et eos qui fidem quidem sanam simulant confiteri. Schismaticos etiam, et eos qui seorsum a communicantibus nobis episcopis collectas faciunt. Deinde vero, et si quidam ab Ecclesia super causis quibusdam reprehensi fuerunt, et projecti aut excommunicati sive ex clero, sive ex laicali ordine, nec his licere accusare episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
rochia coicet. Accusator aut̃ eius si nuꝗͣ diebꝰ
causȩ dicende de fu̾it. a cõmunione ñ remoueat᷑.
Siui aliqñ defuit subtrahens se. restituto incom
ita tñ ut nec ip̃i cauie adimatur. facultas ꝑ a
gende. si se addiem statutum ñ noluisse. s ñ

Expanded text:
r autem ejus, si nunquam diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur. Si vero aliquando defuerit, subtrahens se, restituto in commita tamen ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem occurrere non noluisse, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
honestatis ⁊ exstimationis sint. ⁊ negocii
qualitas ac iudicis motꝰ cum his concur¬
rit. sequ̾da sunt omĩa testimonia. Si uͦ ex
his quidam eorum aliud dix̃uit. Licet un¬
pari nũo. c̾dñdum ẽ ꝙ nature negocii con¬
uenit.⁊ꝙ. inimiciciȩ aut gr̾e suspicione ca¬
ret. confirmabitt uidex motum aĩ sui ex
argiuntis ⁊ testimoniis. que rei abtiora eẽ ꝯ¬
portet. s ad sinceram destimonioꝵ fił cesti¬
monia quib pocius lux u̾itatis assistit. Itẽ.
inꝑͣ eorum exploranda erunt. inpͥmis conchi¬
cio ciuiusq utr̃ quis decurio. an plebe us sit.
lan honeste.⁊ inculpate uitȩ. An uͦ notatꝰ
quis ⁊ rep̾hensibił an locuplebs an egenꝰ
sit. lucͥ c̾a quid facile admutat. uł an unicꝰ
ei sit adũsus quem testimoniũ fert. uł amicꝰ
e sit ꝓquo testimonium dat. Nam si care¬
at suipicione testimoniũ. uł ꝓpt̾ ꝑsonam

Expanded text:
honestatis et estimationis sint et negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrerit, sequenda sunt omnia testimonia. Si vero ex his quidam eorum aliud dixerint, licet impari numero, credendum est quod nature negotii convenit et quod inimicitie aut gratie suspicione caret confirmabitque iudex motum animi sui, ex argumentis et testimoniis et que rei aptiora et portet, sed ad sinceram testimoniorum fidem, et testimonia, quibus potius lux veritatis assistit. Item lque in persona eorum exploranda erunt imprimis conditio cujusque, utrum quis decurio, an plebeius sit, an honestae et inculpatae uitae an uero notatus quis et reprehensibilis: an locuples uel egens sit, ut lucri causa quid facile admittat: uel an inimicus ei sit, aduersus quem testimonium fert, uel amicus ei sit, pro quo testimonium dat. nam si careat suspicione testimonium uel propter personam
Abbreviated transcription (Latin):
um inuiti. Item. Is quiͣ de tractandi testi¬
monii ca aberit. Item. is qui ex̾citui pte¬
bendam condux̾t. s nec pupuł testimo¬
iudicio reus erit. aut qui ininor xx an
monium dicant. Pretor qͦ testimonium

Expanded text:
etractandi testimonii causa aberit, item is qui quid exercitui praebendum conduxerit. Sed nec pupillis testimoiudicimonium dicant. Praetor quoque testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sidem adeat. aut libellos offerens. aut que¬
relai suas ap̾ acta deponens. In aliis aut̃ cruimi¬
nalib causis dignum ẽ. ut inscͥpͥtiones ꝓpo¬
nantur. que magnitudine uideł cͥminis tp̃s¬
q designent. ut alt̾utram partem digna le¬
gum terrere. possit auctoritas. Inscͥptio sẽꝑuͦ¬
fiat ut calionẽ calumpniator recipiat. Quia
an̾ inscͥptionẽ nemo deb uidicar ł damp¬
nari. cum ⁊ scłi leges ħ ⁊ ead̃ retineant.¬

Expanded text:
potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta deponens. § 5. In aliis autem criminalibus causis dignum est ut inscriptiones praeponantur, quae magnitudinem videlicet criminis tempusque designent, ut alterutram partem digna legum terrere possit auctoritas. III. fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem remo debet judicari vel dampnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant
Abbreviated transcription (Latin):
głio ait. Suꝑ moysi cathedram sederunt scbe
stat ꝙ mali pastores dum sũtutia iusti erami¬
nis aliorum cͥmina feruuit. sͥ ip̃is nocent. dr̃
sñ exemplo sue em̃dacionis aliorum uicia cor¬
rig̾e curant. subditis uͦ ꝓsunt. si eorum increpa¬
cione correpti. uł sñtntia cohertiti. lutam sã
ininelius cõmutare. didicerint ac ꝑ hoc dum
abeccłia tołati fu̾int. eorum uidiuũ subtlug̾e

Expanded text:
io: Super cathedram Moysis sederunt Scribae stat, quod mali pastores, dum sententia justi examinis aliorum crimina feriunt, sibi ipsis nocent, dum sine exemplo suae emendationis aliorum vitia corrigere curant; subditis vero prosunt, si, eorum increpatione correcti vel sententia coerciti, vitam suam in melius commutare didicerint. Ac per hoc, dum ab ecclesia tolerati fuerint, eorum judicium subterfugere
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ si seruus dũ putaret᷑ lib̃. ex delegatiõe
sententã dix̃: ꝙͣ uis postea in seruitutẽ de¬
pulsus sit. sentñtia ah eo dicta rei iudicatȩ
firmitatẽ ht̃.¬
N digestis .t. depꝰlãndo. Infames: ñ posst̃
ẽẽ ꝓcuratoreᷤ. ł patͦm causar̃ Sunt aut̃ tres
ordines edrum qui pꝰłare ꝓhibentur. Est¬

Expanded text:
en, si servus, dum putaretur liber, ex delegatione sententiam dixit, quamvis postea in servitutem depulsus sit, sententia ab eo dicta rei judicatae firmitatem tn Digestis tit. de postulando Infames non possunt esse procuratores vel patroni causarum. Sunt autem tres ordines eorum, qui postulare prohibentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ pelagus pp̃ sindue magistio milicum:.
Uartas quas nob̃ dedit lucidius si illo tp̃r
adu̾sarius ipiꝰ illic p̾sens fu̾sset ualide
erant. s quia adu̾sario absente gesta que no¬
b̃ recensuit facta leguntur. talia leges ñ rec¬
dñi consuetam conscientie ur̃e sinceritatẽ
inħ qͦ negotio conseruantes. om̃em ꝑsonis que
u̾itatem cause istius scire possunt faciats ait¬
putam. formidinẽ ⁊ nr̃is p̾suitat conspectib tac¬
niente legib ⁊ũitati t̾mniũ detis. Item ncho¬

Expanded text:
Item Pelagius Papa Sindulae Magistro militum. Chartae, quas dedit nobis Lucidius, si illo tempore adversarius ipsius illic praesens fuisset, validae erant. Sed, quia adversario absente gesta, quae nobis recensuit, facta leguntur, talia leges non recini consuetam conscientiae vestrae sinceritatem in hoc quoque negotio conservantes, omnem personis, quae veritatem causae istius scire possunt, faciatis amputari formidinem, et vestris praesentari conspectibus, tactentem legibus et veritati terminum detis. C.
Abbreviated transcription (Latin):
g̾r. si debitum scͥptum sit. ⁊ ꝓbacio solutionis
ꝓfenitur. alitigantib ꝑtestes sñ scͥptura tũ
susceptibilem eam ap̃ iudices eẽ uolumꝰ. dr̃
ad hoc ip̃m testes assumunt᷑. ut ꝑhibeant tes¬
timonium ꝓfacienda sollłcituctine aut ꝓme
moria sc̃a alicui iam fc̃e solucionis ⁊ ꝓcon¬
monia inania et extransitu ꝓhibita aut ab eo¬
hic deẽẽ qui ꝑꝑ aliud opꝰ adueniens. audiuit
aliquo dicente se accepisse ab aliquo aurũ
aut deb̾e alicui nulla rõe uale censemus.

Expanded text:
 Si debitum scriptum sit, et probatio solutionis proferatur a litigantibus per testes sine scriptura, tunc susceptibilem eam apud judicem esse volumus, dum ad hoc ipsum testes assumantur, ut perhibeant testimonium pro facienda solutimoria alicui jam factae solutionis, et pro conautem inania et ex transitu perhibita testimonia ut si propter aliud opus adveniens audivit aliquem dicentem se accepisse ab aliquo aurum, aut debere alicui nulla ratione valere censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. testes qui ad calumpniã aliquid tes¬
tificantur. nec eorum uoces tanꝗͣ płimum
amutunt᷑. quos tep̃m quid̃ di̾sitas simul
riem gestoꝵ testis ex suo nicħ adiciat.
Plerumq testis dum adseriem gestorũ¬
aliquid ex suo adicit coram testimonii fidẽ
partis mendacio decolorat. Nicħ gͥ ꝙ bonũ¬
uidr addendum ẽ. Item felix pp̃. Ab sens
bsens nec accusare nec accusari pot̃.¬
ꝑ alium accusare aut accusari ñ .pͭ. nec

Expanded text:
sunt testes qui ad calumniam aliquid testificantur, nec eorum voces tanquam plurium admittuntur, quos temporum quidem diversitas simul riem gestorum testis ex suo nihil adjiciatPlerumque testis dum aliquid ad seriem gestorum ex suo adjicit, totam testimonii fidem partis mendacio decolorat. Nihil igituvidetur, addendum est. C. XVIII. Absens per alium nec accusare, nec accusari pot alium accusari aut accusare non potest, nec
Abbreviated transcription (Latin):
accusacione pͥori exstunt. ñ añ eẽ acceptabi¬
les maccusacione ep̃t. aut aliorum cłicorũ
ꝗͣ innonios semetipsos illatorum sͥ ostũdint
cͥminum. Quod aut̃ ꝑicłi regłe huius imine¬
at contemptoribꝰ ñ ignoratis ¶ Scdã aut̃¬

Expanded text:
accusatione priori consistunt, non ante esse acceptabiles in accusationem episcopi, aut aliorum clericorum, quam innoxios semetipsos illatorum sibi ostenderint criminum. Quid autem periculi regulae hujus immineat contemptoribus, non ignoratis. Praet
Abbreviated transcription (Latin):
N dicas hermanum Beod chiep̃o.¬
ep̃m suꝑ quibꝰdam freqñter fuisse accu¬
satum ꝓquib quia ex parte ipsiꝰ ꝑͥ de ẽ.
nos uni parti addiicrim̃ alt̾iꝰ cecłe. ꝓcul
dubio ñ possumus. qamuis nec usq ad¬
huc qui fu̾int illi exxessus dix̾s ner ntrũ¬

Expanded text:
ndicas Hermannum episcopum super quibusdam frequenter fuisse accusatum, pro quibus quia ex parte ipsius persona deest nos uni parti ad discrimen alterius credere procul dubio non possumus, quamvis nec usque adhuc qui fuerint illic excessus dixeris, nec utru
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sine scͥpto difficile. ꝑ scͥptum aut̃ ñ reti
piatur. Quia ꝑ scͥpͥturam nullus accufare
m̾ia que adulus absentes inom̃i nego¬
cio aut loco aguntur. aut uidicantur.
omino euacuentur. Qm̃ absentem uullus
addicit. nec ulla lex dampnat. Itẽ mar. ppͣ¬

Expanded text:
scripto difficile, per scriptum autem tur, quia per scripturam nullus accusari mnia que adversus absentes, in omni negotio aut loco, aguntur aut iudicantur, omnino evacuantur. Quoniam absentem nullus addicit, nec ulla lex damnat. Item Dam
Abbreviated transcription (Latin):
da. int̾rogatus aꝓpħa sññtiam indiuitẽ dedit
qui ouem pauꝑis rapuit. dicens. iudiciũ ẽ mor¬
tis uiro huic. Item salomon cum amore mu¬
liercular̃ dõs gn̾tum cołet. tñ uniusa plebs is¬
rłitica ad cius uidicium confluebat. Sie ⁊ achab
qmuis colet baal. tñ .x. tͥbus uidicabat. Mutti

Expanded text:
da interrogatus a propheta, sententiam in divitem dedit, qui ovem pauperis rapuit, dicens: Judicium mortis est viro huic. Item, Salomon, quum amore muliercularum deos gentium coleret, tamen universa plebs Israelitica ad ejus judicium confluebat. Sic et Achab, quamvis coleret Baal, tamen decem tribus judicabat. Multi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊gr̃anus. Neganda ẽ accusatis nͥ suas suoꝵ¬
q iuirias ꝑsequantur. licentia cͥminandi.
impari uł minor cͥmine pꝰquam secͥmi¬
ue quo p̾muntur exuerunt. ita tñ ut ⁊ ip̃i
inscͥptionem contra eos ⁊̃ pendñte accusati¬

Expanded text:
anus: Neganda est accusatis, nisi suas suorumve iniurias prosequantur licentia criminandi in pari vel minori crimine, priusquam se crimine quo premuntur exuerint, ita tamen ut et ipsi insc