comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gesta siluestri pone̾tur silentium
falsarium et uere paleain non tor-¬
ticum / extorto collo in indicium tra¬
here uolo. Quid ars falsarie. unde
sit ꝙ istũd priuilegium Inter fil-¬
nestri gesta non leginius: credo xa¬
pus hic liber est: difficilisq Iuuẽtu
nec uulgo habẽtur: sed tanꝙͣ fasti
olim a pontificibus, aut libri se¬
billu a decem uiris custoditur
luigna greca aut siriata. aut cal¬
daica scriptus est: testatur gela/¬
suis a multis catholicis legi/ uora/¬
gniensis de eo memiit: nos quoq
mille et antiqua scripta exemplaria
uidimus: et in omni fere cathe drali
ecclesia cũ adest siluestri natalis
dies lectitatur: et tamen nemo se
Illi legisse istud ait qd tu affingib:
nemo audisse: nemo somuiasse. An
alia q̃ d̾ fortassis historia est et q̃ nam
ista erit ego aliam ntscio neq absq̃
te aliam dici Interp̾tor: quippe de
ea tu loqueris quã gelasins apud
multas ecclesias lectitari refert

Expanded text:
gesta Silvestri poneretur, silentium gesta Silvestri poneretur, silentium falsarium ac vere paleam, non triticum, optorto collo in iudicium trahere volo. Quid ais, falsarie? unde fit, quod istud privilegium inter Silvestri gesta non legimus? Credo, rarus hic liber est difficilisque inventu nec vulgo habetur, sed tanquam fasti olim a pontificibus aut libri Sibyllini a decemviris custoditur, lingua Greca aut Syriaca aut Chaldaica scriptus est. Testatur Gelatius a multis catholicis legi, Varaginensis de eo meminit, nos quoque mille et antique scripta exemplaria vidimus, et in omni fere cathedrali ecclesia, cum adest Silvestri natalis dies, lectitantur, et tamen nemo se illic legisse istud ait, quod tu affingis, nemo audisse, nemo somniasse. An alia quedam fortassis historia est? et quenam ista erit? Ego aliam nescio nec abs te aliam dici interpretor, quippe de ea tu loqueris, quam Gelatius apud multas ecclesias lectitari refert.
Abbreviated transcription (Latin):
legi: is uero tantum ait gesta sil/¬
nestri legi et hoc rome, cuius eccłie
auctoritatem multe alie sequũtur.
quid uobis ista res prodest: ñ ut In
adducendis testibus mentioi uoluusse
uideanũ:. ignoratur nomen eiurs
qui hoc in decretis ascripsit: et solus
hoc dixit: ignoratur nomen sins
qui scripfit historiam: et solus is
et falsus testis affertur: et boni
uiri uos atq prudentes hoc satis
suꝑq ẽẽ ad tante rei testimonium
existimatis: at uidete ꝙͣtum Inter meũ
Interfit ur̃niq indicium: Ego ne se
hoc quid apud gesta siluestoi priui-¬
legium contineretur pro uero haben¬
dum putarem cum historia Illa
non historiasit sed poetica et Im-¬
pudentissima fabula. ut posterins
ostendam / nec quisꝙͣ alius alicutꝰ
dimitaxat auctoritatis de prim¬
Legio he̾at mentionem : Et Iacobꝰ
uoraginensis propensus In amorem
clericorum ut archrepũs: tñ in gestis
clericorum de donatiõn constantini
ut fabulosa nec digna que Iuter

Expanded text:
legi? Is vero tantum ait gesta Silvlegi? Is vero tantum ait gesta Silvestri legi et hoc Rome, cuius ecclesie auctoritatem multe alie sequuntur, quid vobis ista res prodest, nisi ut in adducendis testibus mentiri voluisse videamini? Ignoratur nomen eius, qui hoc in decretis ascripsit: et solus hoc dicit; ignoratur nomen eius, qui scripsit historiam: et solus is et falso testis affertur. Et vos, boni viri atque prudentes, hoc satis superque esse ad tante rei testimonium existimatis? At videte, quantum inter meum intersit vestrumque iudicium: ego ne si hoc quidem apud gesta Silvestri privilegium contineretur pro vero habendum putarem, cum historia illa non historia sit, sed poetica et impudentissima fabula – ut posterius ostendam – nec quisquam alius alicuius duntaxat auctoritatis de hoc privilegio habeat mentionem. Et Iacobus Varaginensis, propensus in amorem clericorum ut archiepiscopus, tamen in gestis sanctorum de donatione Constantini ut fabulosa nec digna, que inter
Abbreviated transcription (Latin):
possent. hunc eigo uos antorem ꝓfertis:
hiuius testimonio nitinũ hunis cartulã
tante Rei ꝯfirmatiom / ꝯtra sexcenta
probãtionũ gña recitatis:. at ego opecta¬
neram ut aurea sigilla marmoratos
titulos , nulle autores ostenderetis. sed
ip̃e dicitis palea au torem profert.
fontem historie ostendit. et gelasium
ppãm cum multis epis ĩtestimoniũ citat
Ex gestis Inquit filuestoi q̃ ueatus ipa
a catholicis legi cõmeorat : et pro an¬
tiquo usu mult᷑as hoc dicit etclefias
imitari: ĩ quibus legitur cõstantius
et cetera: multo fuperins ubi de libris
legendis et non legendis a gatur etram
dixerat: actus ut̃ĩ siluestri presulis
licet eius p̃scripsit nomen ignoramꝰ
A multis tamen in urbe Roma catho¬
licis legi cognonimus: et pro antiq ͦ
usu hoc iͥmitantur eccłie. mira her
pugnabilio ꝓbatio: dono uobis hoc ge¬
lo q̃tuo id dixisse. nũ id dicit paginã
primlii in beatissimi siluestoi gestis

Expanded text:
possent. Hunc ergo vos auctorem profertis? possent. Hunc ergo vos auctorem profertis? huius unius testimonio nitimini, huius chartulam ad tante rei conf irmationem contra sexcenta probationum genera recitatis? At ego expectaveram, ut aurea sigilla, marmoratos titulos, mille auctores ostenderetis. ,Sed ipse', dicitis, ,Palea auctorem profert, fontem historie ostendit et Gelatium papam cum multis episcopis in testimonium citat: Ex gestis, inquit, Silvestri, que beatus papa a catholicis legi commemorat et pro antiquo usu multas hoc dicit ecclesias imitari, in quibus legitur Constantinus etc.. Multo superius, ubi de libris legendis et non legendis agitur, etiam dixerat: Actus beati Silvestri presulis, licet eius qui scripsit nomen ignoremus, a multis tamen ab urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu hoc imitantur ecclesie.' Mira hec pugnabilis probatio! Dono vobis hoc Geloquitur, id dixisse: num idem dixit paginam privilegii in beatissimi Silvestri gestis
Abbreviated transcription (Latin):
de coetorum nõ iuuenitur: et si quo
In boco huius pei gracianus memuisser
nõ In hoc ubi Isti collocãt seriem ip̃ãm
oris obrumpentes: sedin eo ubi agit de
lodoici pactione mei̾sset. Preterea
dur milia locorum ĩ decretis sunt q̃ ab
huius loci fide dissentiunt : quort unus
est ubi q̃ suꝑius retuli melghiad̃ sba
pomtur. Nomilli eum qui hoc capłm
adiecit᷑: auĩt uotatum paleam/ uel uero
noĩt uel iõ qd q̃ de suo adinuxit/ ad
gratianũ comparata Istar palearum
Iuxta frunẽta existimentur. ut cũq
sit Indignissimũ est crede̾ q̃ ab hoc ad /¬
iecta sunt ea decretorum collertorem
aut ignorasse aut magnifecisse hũisseq
proueris: bene ht̃. sufficit uiciume
primũ qd̵ hoc gratianus ut psti men¬
x Infinitis locis datur Intelligi
et Ignotum et millius auctoritatis
at momẽti hoñs afferunt: Ita etia
stoldum ut ea graciano affixit : que
cum cetc̃ois Illis dictis ꝯ gouere nõ

Expanded text:
decretorum non invenitur. Et si quo decretorum non invenitur. Et si quo in loco huius rei Gratianus meminisset, non in hoc, ubi isti collocant seriem ipsam orationis abrumpentes, sed in eo, ubi agit de Ludovici pactione, meminisset. Preterea duo milia locorum in decretis sunt, que ab huius loci fide dissentiant, quorum unus est, ubi – que superius retuli – Melchiadis verba ponuntur. Nonnulli eum, qui hoc capitulum adiecit, aiunt vocatum Paleam vel vero nomine vel ideo quod, que de suo adiunxit, ad Gratianum comparata instar palearum iuxta frumenta existimentur. Utcunque sit, indignissimum est credere, que ab hoc adiecta sunt, ea decretorum collectorem aut ignorasse aut magnifecisse habuisseque pro veris. Bene habet, sufficit, vicimus: primum, quod hoc Gratianus non ait, ut isti menex infinitis locis datur intelligi  quod unum et ignotum et nullius auctoritatis ae numeri hominem afferunt, ita etiam stolidum, ut ea Gratiano affinxerit, que cum ceteris illius dictis congruere non
Abbreviated transcription (Latin):
solum fieri ꝓpĩanos sed etiam fabricãdi
eccłĩas et predia ꝯstituit tribuenda:
Deniq Idem prefatus princeps do /¬
naria Immensã ꝯ tulit. et fabricam
templi prime sedis bt̃i petri instituit:
ader ut sedem Imperialem Relinq̃ret
et bto petro suisq successoribus
profuturam concederet: En nichil
melchiades a ꝯstantino datum ait ñ pa-¬
la ciuin la terauense et predia. de qͥbz
ubi sunt qui nos in dubium uocare
nõ sinũt donatio ꝯstantini ualeat
necue. cum Illa dona ͦ fuerit aute
siluestoum et Rerum tantũ modo
prinatarum / q̃ Res ꝙ̃ ꝙͣ plana et
aꝑtasit: tñ de ip̃o qd ipsi stolidi
est: Et añ oĩa nõ mrdo ille qui
gracianis uideri uoluit: q̃ nõmilla
ad opuis graciani adiecit : Impro /¬
uitatis arguendus est: uerum etiam
diusticie qui opinantur paginam
primlii apud gracianũ ꝯtineri: qd
neq docti unꝙͣ putarunt: et In
uetustissimis qui busih ediciombus

Expanded text:
solum fieri christianos, sed etiam fabricandi solum fieri christianos, sed etiam fabricandi ecclesias, et predia constituit tribuenda. Denique idem prefatus princeps donaria immensa contulit et fabricam templi prime sedis beati Petri instituit, adeo ut sedem imperialem relinqueret et beato Petro suisque successoribus profuturam concederet». En nihil Melchiades a Constantino datum ait, nisi palatium Lateranense et predia, de quibuUbi sunt, qui nos in dubium vocare non sinunt, donatio Constantini valeat nec ne, cum illa donatio fuerit et ante Silvestrum et rerum tantummodo privatarum? IV Que res quanquam plana et aperta sit, tamen de ipso, quod isti stolidi est. Et ante omnia non modo ille, qui Gratianus videri voluit, qui nonnulla ad opus Gratiani adiecit, improbitatis arguendus est, verum etiam inscitie, qui opinantur paginam privilegii apud Gratianum contineri, quod neque docti unquam putarunt, et in vetustissimis quibusque editionibus
Abbreviated transcription (Latin):
unlus imprimere: et cã uno Ingulare
Ictũ:. Ommnis fers historia que nom̃e
historie meretur Constantinũ a
puero cum pr̃e ꝓstantino coistianum
refert: etiam multo ante pontificatũ
siluestoi ut ensebius eccliãstice sẽptor
historie quẽ Rufinus nõ Impostremis
doctus In latinũ Interp̃tatus uo
uoluina de euo suo adiecit: quorꝭ
u terqz pene constantini temporibus
fuit. adde huc testimoniũ etiam
rõm pontificis qui hiis rebus gerdidis
nõ Interfint sed prefuit nõ testis sed
autor / nõ alieni negocii sei sui nar /¬
nator : is est melchiades papa / qui pro /¬
Dinius fuit añ si lues tr̃um / qui Ita ait
Eteliã ad hoc huc usq peruenit ut
nõ solum gentes sed etiam Romani
ꝑ rincipes  qui tocus orbis mouarchiam
tenebant ad fidem xp̃i et fider
sacramentũ concurrerent: E quibus
uir Religiosissimus Constantinus
primies fidem uitatis patenter a /¬
eeptus : luiam dedit per uniuersum
orbem / sue degentibus Imꝑio non

Expanded text:
e ictu. Omnis fere historia, que nomen historie meretur, Constantinum a puero cum patre Constantio christianum refert multo etiam ante pontificatum Silvestri, ut Eusebius, Ecclesiastice scriptor historie, quem Rufinus, non in postremis doctus, in Latinum interpretatus duo volumina de evo suo adiecit, quorum uterque pene Constantini temporibus fuit. Adde huc testimonium etiam Romani pontificis, qui his rebus gerendis non interfuit, sed prefuit, non testis, sed auctor, non alieni negotii, sed sui narrator. Is est Melchiades papa, qui proximus fuit ante Silvestrum, qui ita ait: «Ecc1esia ad hoc usque pervenit, ut non solum gentes, sed etiam Romani principes, qui totius orbis monarchiam tenebant, ad fidem Christi et fidei sacramenta concurrerent. E quibus vir religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis patenter adeptus licentiam dedit per universum orbem suo degentibus imperio non
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃nauit Regnũq Ip̃m quasi donationẽ
ꝯstantini exequi uellet. ecclesie
Romant esst ⁊ fuisse subioctim
Indicauit Quod successores enis Be¬
nedictus et Clemens ut improbum¬
et iniustum Renocauerut Derum
quid sibi uult Ista ura pontifices Romani
solicitudo ꝙ a singuł imꝑatoribus do /¬
natioẽm ꝯstantini exigitꝭ ꝯfirmari
nisi ꝙ Iuri diffiditis uestro Sed lattre
lauatis utdr̃ nam neq Illa unꝙ̃
funt et quod nõ est ꝯfirmari nõ potest
et quicguid douent cesares decepti xenplo
Constantim faciunt et donare Imps/¬
rium nequemut Age uero demus
constantinũ donasse silusstoum qui
aliqu ando posse disse sed postea uel
Im uel aliquem successorem a pos¬
sessione de sertum ⁊ oquor mĩe de
hiis que pp̃a non possidet pdostea
loguar de hiis que possedet ꝯũd pos¬
sum magis uobis dare / ꝙͣ ut da que
nec firerunt nec eẽ potueount fuisse
oncedam Cañ dico uobis mec Iure

Expanded text:
privavit regnumque ipsum, quasi donationem privavit regnumque ipsum, quasi donationem Constantini exequi vellet, ecclesie Romane fuisse et esse subiectum iudicavit, quod statim successores eius, Benedictus et Clemens, ut improbum iniustumque revocarunt. Verum quid sibi vult ista vestra, pontifices Romani, sollicitudo, quod a singulis imperatoribus donationem Constantini exigitis confirmari, nisi quod iuri diffiditis vestro? Sed laterem lavatis, ut dicitur, nam neque illa unquam fuit, et quod non est, confirmari non potest, et quicquid donant Cesares, decepti exemplo Constantini faciunt, et donare imperium nequeunt. Age vero, demus Constantinum donasse Silvestrumque aliquando possedisse, sed postea vel ipsum vel aliquem successorum a possessione deiectum. Loquor nunc de iis, que papa non possidet, postea loquar de iis, que possidet. Quid possum vobis magis dare, quam ut ea, que nec fuerunt nec esse potuerunt, fuisse concedam? Tamen dico vos nec iure
Abbreviated transcription (Latin):
bonacosaris partiris ¶ Cuo Iite
Imperium toausfers: quare sciat
quisquis cum qui dico Imperator Io -¬
manor̾ ne Iudice se non esst augu/¬
stum nec cesarẽ nec imꝑatorem nnisi
Ronre Imperiũ teneat et inse operã
det ut urbem Romã Recuperet plane
de ꝑmxum Nam cesares Ioli pores
a digebantinc insmrand inter ponere
quo nũc cesares obstringñtire se ꝙtrmm
humana ope prestari põt nchil ĩnunitiroes
se dula ad aucturos/ Non ea Re tam̃
uocati anguste ꝙ impdonu augere
ddeberent ut aliqui sentrunt la tine li gue
Imꝑiti Cum emim augustus quasi sacet
ab auiũ gristu dictus quas In auspiciis
adhibere solebant grecormni quoq tẽ/
sũmus pontifex ab angendo angustus
spualia miuuit Itaq urdeas ut quisq
pessimus est simmoꝵ pontificum
et maximne defendende huic donacioni
Incumibert qualis bonifacins octanus
qui celestimitubis pieti infertis
decepit hic et de donatione con/¬
stantini scribit et Regem foancie

Expanded text:
bona Cesaris partiris? cur in te bona Cesaris partiris? cur in te imperium transfers? Quare sciat, quisquis est, qui dicitur imperator Romanorum, me iudice se non esse nec Augustum nec Cesarem nec imperatorem, nisi Rome imperium teneat, et, nisi operam det, ut urbem Romam recuperet, plane esse periurum. Nam Cesares illi priores, adigebantur iusiurandum interponere, quo nunc Cesares obstringuntur: se, quantum humana ope prestari potest, nihil imminuturos sedulo adaucturos. Non ea re tamen vocati Augusti, quod imperium augere deberent – ut aliqui sentiunt Latine lingue imperiti –, est enim Augustus quasi ,sacer' ab avium gustu dictus, que in auspiciis adhiberi solebant, Grecorum quoque testasummus pontifex ab augendo Augustus spiritualia minuit. Itaque videas, ut quisque pessimus est summorum pontificum, ita maxime defendende huic donationi incumbere, qualis Bonifacius octavus, qui Celestinum tubis parieti insertis decepit. Hic et de donatione Constantini scribit et regem Francie
Abbreviated transcription (Latin):
spitandum est cum scianus quid sigis¬
mũdus fecerit princeps alius op /¬
timus et fortissinius Sed Iam af/¬
fecta etate minus fortis quem per
Italiam pancis scipatoribus sceptum
in dĩe uiere uidimius. Rome etiam
fame xituꝵ insi cũ sed nõ gratis
extorsit em dnation ⁊ugenins
panisset Ilcum Romã ueuisset
et proamꝑatore Romanꝵ coro/¬
naretur. nõ alit a pp̃a coronari po¬
tuit ꝙ̃ Constantin donatioñ Ratam
haberet Eadem oĩa de Integro dona-¬
ret quid magis ꝯtrariũ ꝙͣ pro Im/¬
quem et ꝯfiteats et iytum in se est
dñm Romani impdoii faciat ac
Ratam hẽre donatiõtin que uera si
fit mcgil imꝑatori de imperio Re /¬
liqui fiat quod ut ar̃bitror nec pneri
fecissent quo minus nup si ip̃a
seti arrogat Ce saris coronationen
que populi Romani ẽe de beret
Si tu papa et potes grecum Impe /¬
ratorem prinare Italia prouintiisqr
occidentis et latinũ Iinperatorem
facis Cur pactiomibus utlois ẽ Cur

Expanded text:
spieandum est, cum sciamus, quid Sigisspieandum est, cum sciamus, quid Sigismundus fecerit, princeps alioquin optimus ac fortissimus, sed iam affecta etate minus fortis? quem per Italiam paucis stipatoribus septum in diem vivere vidimus, Rome etiam fame periturum, nisi eum – sed non gratis, extorsit enim donationem – Eugenius pavisset. Is cum Romam venisset, ut pro imperatore Romanorum coronaretur, non aliter a papa coronari potuit, quam Constantini donationem ratam haberet eademque omnia de integro donaret. Quid magis contrarium quam pro imquem et confiteatur et, quantum in se est, dominum Romani imperii faciat? ac ratam habere donationem, que vera si sit nihil imperatori de imperio reliqui fiat? Quod, ut arbitror, nec pueri fecissent. Quo minus mirum, si papa sibi arrogat Cesaris coronationem, que populi Romani esse deberet. Si tu, papa, et potes Grecum imperatorem privare Italia provinciisque occidentis et Latinum imperatorem facis, cur pactionibus uteris? cur
Abbreviated transcription (Latin):
est quantum ille eẽ uoluit. Non
enm hereditario nomine ad Impe /¬
uium ueni sed pacto ut si imꝑater
eẽ uolo hec et hec innicem pp̃e
ꝓ mictam d icam nichil donasse
do Imperio Constantinũ at Isto
modo cam agerẽ greci Impdoatoris
et me omni fraudare Iuperii di/¬
gnitate. hac enim rõne pp se dicit
facere imperatorẽ me qͣi quendam
uicarium suũ et insi promitt am¬
non factuꝵ et insi pareã me abdi-¬
caturo duminodo omma michi det
omiia fatebor. omnia patistar
michi tãmen crede si Romã et ĩusciã
possiderem tñ abest ut facerem que
facio ut etiam frnstra michi pastalis
donatioiis sicut, Reor false caueret
cantilenam Nunc ꝯ cedo que nec
tento nec hitup me spero de Iure
ppe Inquirere non ad me pertinet
sed ad constantinopolitãn illum Angu-¬
stum Iam apnd me excusãtus es Lo doice
et quisquis alius princepo est lodoici
similis Quid de Illoꝵ Imperatorum
ciõ sumis pontificibus pactione su -¬

Expanded text:
est, quantum ille esse voluit. Non est, quantum ille esse voluit. Non enim hereditario nomine ad imperium veni, sed pacto, ut si imperator esse volo hec et hec invicem pape promittam. Dicam nihil donasse ex imperio Constantinum? At isto modo causam agerem Greci imperatoris et me omni fraudarem imperii dignitate. Hac enim ratione papa se dicit facere imperatorem me quasi quendam vicarium suum et, nisi promittamnon facturum et, nisi paream, me abdicaturum. Dummodo mihi det, omnia fatebor, omnia paciscar. Mihi tamen crede, si Romam ego ac Tusciam possiderem, tantum abest, ut facerem que facio, ut etiam frustra mihi Pascalis donationis – sicut reor false – caneret cantilenam. Nunc concedo, que nec teneo nec habiturum esse me spero. De iure pape inquirere non ad me pertinet, sed ad Constantinopolitanum illum Augustum.' Iam apud me excusatus es Ludovice, et quisquis alius princeps es Ludovici similis. Quid de aliorum imperatorum cum summis pontificibus pactione su
Abbreviated transcription (Latin):
Romanam cinitatem cum ducatu
suo et suburbanis atg̃ uiculis oĩb
et territoriis enis montans atq
maritinus littorib et portubus
ceu cunctis cinitatib castellis opidis
ac uillis in Tuscie partrbus. Tu ne
lodoice cum pascale pascisteris
si tua idest imporii Remani sunt
Ista cur alteri concedis si Isuns
et ab eo posfidentut quid actinet
te illa ꝯfirmare q̃ tulum etiã
ex Imperis Romano tuũ̃ eoit
si caput Iosam Impeoii amisisti
de Roma dicitur Romanns imꝑator
Quid cetera que possides tua ne
an pascalis sut credo tua dices
nichil ergo ualet donatio ꝯstantini
si abeo pontifice dõca tu possides
si ualet quoiure pascalis tibi cetera
sidet quid sibi uult tanta aut tna
In illum aut illuis In te de Imꝑro
So mano laygiris Muierito Igitur
pactum appellas qͣr quandam col/¬
lufionem sed quĩ faciam Inquies
Repetam armis que papa occupat
At Io se iam factus est me potentior
Repetam Iure at ius meũ tantũ

Expanded text:
Romanam civitatem cum ducatu Romanam civitatem cum ducatu suo et suburbanis atque viculis omnibus et territoriis eius montanis atque maritimis litoribus et portubus seu cunctis civitatibus, castellis, oppidis ac villis in Tuscie partibus. Tu ne, Ludovice, cum Pascale pacisceris? Si tua, idest imperii Romani sunt ista, cur alteri concedis? si ipsius et ab eo possidentur, quid attinet te illa confirmare? Quantulum etiam ex imperio Romano tuumerit, si caput ipsum imperii amisisti? A Roma dicitur Romanus imperator. Quid, cetera que possides, tua ne an Pascalis sunt? Credo, tua dices: nihil ergo valet donatio Constantini, si ab eo pontifici donata tu possides. Si valet, quo iure Pascalis tibi cetera ssidet? Quid sibi vult tanta aut tua in illum aut illius in te de imperio Romano largitio? Merito igitur pactum appellas quasi quandam collusionem. ,Sed quid faciam', inquies, ,repetam armis, que papa occupat? At ipse iam factus est me potentior. Repetam iure? At ius meum tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tii non negant sed fatentur af-¬
fermant conseruant. Ingens ar /¬
guinentum nirifica disputatio
Nam de quo tu lo quepis imꝑatore
Si de greco qui ueous fuit Imps¬
rator negabo confessionen om
de latino libent̃ confitebor Et eñ
quis nescit Imꝑatorem latinũ gratis
factum ẽẽ a simmo pontifice ut
opinor utephano qui grecũ imꝑa /¬
terem ꝙ auxilium non ferret Italis
prinauit Latinumq fecit Ita ut
plura imꝑator app̃ ꝙ̃ pp̃a ab im-¬
peratore acciperer sana traganas
opes quibuses pactiomibus sõli Achiles
et patroclus Inter se parti sunt
qd etiam nn uidetur Indicare Lo/¬
doici u̾ba cum ait: E go codoitus
imperator Romanus Angustus
statuo et concedo per ħoc̃ pactimi
cnfrrmationis nr̃e dibi bt̃o petro
principi apłors et per te uicario
tuo dño pastali su̾mo pontifici et
successoribus Imperpetuũ sicut
a prede cessoribus noĩs usq m̃e
in nr̃a potestate et ditione tẽmist

Expanded text:
tini non negant, sed fatentur, aftini non negant, sed fatentur, affirmant, conservant?' Ingens argumentum, mirifica defensio! Nam de quo tu loqueris imperatore? Si de Greco, qui verus fuit imperator, negabo confessionem, sin de Latino, libenter etiam confitebor: etenim quis nescit imperatorem Latinum gratis factum esse a summo pontifice, ut opinor, Stephane? qui Grecum imperatorem, quod auxilium non ferret Italie, privavit Latinumque fecit, ita ut plura imperator a papa quam papa ab imperatore acciperet. Sane Troianas opes quibusdam pactionibus soli Achilles et Patroclus inter se partiti sunt. Quod etiam mihi videntur indicare Ludovici verba, cum ait: Ego Ludovicus Imperator Romanus Augustus statuo et concedo per hoc pactum confirmationis nostre tibi, beato Petro, principi apostolorum, et per te vicario tuo, domino Pascali, summo pontifici, et successoribus eius in perpetuum, sicut a predecessoribus nostris usque nunc in vestra potestate et dicione tenuistis,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ Cophas enm dicunt uocari
miacum quod grete scribunt
qd̵ apud eos Interpretatur. petrus
non caput. Est enu petrus et
petra grecum uocabulum stulteq
per etsimolygiã la tinam exponit
Pdetra quasi pede trira Et metro /¬
politanũ ab archiepo distingunt
uoluntq Illum a mensura cinitatis
dictum Cum grece dicatis non
me trõpolis Bed
matex cinitas sine urbo Et prĩar /¬
clam quasi prem prin et papain
ab Inceriectione pape dictum et
fidem orthodoxai quase Recte q̃le
Et symonem media orrepta cum
legendum sit media longa ut
platonẽ et cathonon et multa
suilia que trau eo ne culpa aliqͣꝵ
omnes sumos pontifices uidear
Iufectari hec dicta sunt ut nemo
miretur si donatioñ Constantini
cometiciam fuisse pape multi nõ
potuerunt de phendere Tametsi
as aliquo cormi ortain ẽẽ hant
fallaciam Reor At dicitis cue
imperatores quorum d trimento
Res Ista cedebat de nation Constan/¬

Expanded text:
suum: Cephas enim dicunt vocari suum: Cephas enim dicunt vocari iacum, quod Greci Κηφᾶσ scribunt, quod apud eos interpretatur Petrus, non, caput'. Est enim ,Petrus' et ,petra' Grecum vocabulum stulteque per etymologiam Latinam exponitur petra puasi pede trita. Et metropolitanum ab archiepiscopo distinguunt voluntque illum a mensura civitatis dictum, cum Grece dicatur non , metropolis', sedmater civitas sive urbs; et patriarcham quasi ,patrem patrum', et papam ab interiectione 'pape' dictum, et fidem orthodoxam quasi ,recte glorie', et Simonem media correpta, cum legendum sit media longa ut Platonem et Catonem, et multa similia, que transeo, ne culpa aliquorum omnes summos pontifices videar insectari. Hec dicta sint, ut nemo miretur, si donationem Constantini commenticiam fuisse pape multi non potuerunt deprehendere, tam et si ab aliquo eorum ortam esse hanc fallaciam reor. V ,At', dicitis, ,cur imperatores, quorum detrimento res ista cedebat, donationem Constan
Abbreviated transcription (Latin):
m̃t mimos reprobos desteriiiis
sꝑanus abiitinius doctomã Reꝓbam
non disceruimus sed Retinebimmo sed
cum bona miscebimus sedi pro bona
de fendemus ⁊ go uero ut Ingenne
feram sentenciam gesta siluestoi
nego ẽt a pocorfa quia ut dicit En¬
sebius quid̃ fer tur auctore sed fal /¬
sa atq Indigna que legantur axi¬
stimo cum In aliis tum uero In eo qd̾
narratur dedracone de Hhauro de
lepra / sp̃ quã Reprobandam tanta
Repetii Neq eum si naaman lepro/¬
sus fuit ꝯtrimo et Constantinum
leprosum fuisse dicenis de Illo
benda est fidet quam alteri cuid̾
de uespis nitra nares uespasiani
indificantib et Rana porti a
nerone emissa unde la teranũ uo¬
catum locum dicunt ꝙ Ibi Rana
Rateat/ quasi sopulcro quod nec
uespe ip̃e nec rane si loqui posset
dixissent insi ad deos capitolinos
hoc Referunt quasi illi loque con/¬
suessent et hoc fieri Iussiffent
Sed quid mioer hec non Intelligẽ
pontifices cum nomen Ignorent

Expanded text:
t. Nummos reprobos discernimus, t. Nummos reprobos discernimus, separamus, abiicimus: doctrinam reprobam non discernemus, sed retinebimus? Sed cum bona miscebimus? Sed pro bona defendemus? 79 Ego vero, ut ingenue feram sententiam, gesta Silvestri nego esse apocrypha, quia, ut dixi, Eusebius quidam fertur auctor, sed falsa atque indigna que legantur existimo, cum in aliis tum vero in eo, quod narratur de dracone, de tauro, de lepra, propter quam refutandam tanta repetii. Neque enim, si Naaman leprosus fuit, continuo et Constantinum leprosum fuisse dicemus. De illo benda est fides quam alteri cuidam de vespis intra nares Vespasiani nidificantibus et de rana partu a Nerone emissa, unde Lateranum vocitatum locum dicunt, quod ibi rana lateat in sepulcro: quod nec vespe ipse nec rane, si loqui possent, ur, nisi ad deos Capitolinos hoc referunt, quasi illi loqui consuessent et hoc fieri iussissent. Sed quid mirer hec non intelligere pontifices, cum nomen ignorent
Abbreviated transcription (Latin):
uañture que Illoꝵ somines temporẜ
nescierunt Neq adeo admiratior
sanctoꝵ derogo nec ip̃oꝵ diuina
oxa abimo cum sciam tm̃ fiddi qͣrtũ¬
est granm̃ sinaꝑis montes etram posse
transferre ño descendo ea et tutor
sed mnsceri cum fabulis nõ sino nec
persnaderi possimm hoc scriptores
alnes fuisse ꝙ infidoles qui hoc age¬
rent in derisum xpĩanorum Si het
figmenta per docosos homines in
manus Imperitorum delatã accĩ¬
percentur pro ueris autfideles
habentes quid̃ enm lationem dei
gestib sanctorum uerũetiam dei
gentoris atqz adeo xp̃i improba
quedam et psendeuangelia striberr
nõ formidaxpunt Et sumus ponti¬
fx lot libros appellat apocrifos
qrase nchil uicii sit insi ꝙ eorum
Imorat ⁊ anctor quasi credibilia
sunt que narrantur quasi sancta
et ad ꝯfirmationẽ Religionis
pertinentia ut iam nõ mimus culpe
Sit penes hunc qui mala probar
q̃ penes Illum qui mala oxcogita /¬

Expanded text:
narrantur, que illorum homines temporum narrantur, que illorum homines temporum nescierunt. Neque ego admirationi sanctorum derogo nec ipsorum divina opera abnuo, cum sciam tantum fidei, quantuest granum sinapis, montes etiam posse transferre. Immo defendo illa et tueor, sed misceri cum fabulis non sino. Nec persuaderi possum hos scriptores alios fuisse quam aut infideles, qui hoc agerent in derisum christianorum, si hec figmenta per dolosos homines in manus imperitorum delata acciperentur pro veris, aut fideles habentes quidem emulationem Dei,gestis sanctorum, verum etiam Dei genitricis atque adeo Christi improba quedam et pseudevangelia scribere non reformidarunt. Et summus pontifex hos libros appellat apocryphos, quasi nihil vitii sit, nisi quod eorum ignoratur auctor; quasi credibilia sint, que narrantur; quasi sancta et ad confirmationem religionis pertinentia, ut iam non minus culpe sit penes hunc, qui mala probat, quam penes illum, qui mala excogitavi
Abbreviated transcription (Latin):
pisone ꝙ a mitio sabino Terciã
a cornelio cuius rei socium addit
Bucanum ꝙ a curcio consule
cui collegã fuit. M. Gennuiciꝰ
Neq uo dissũlauerim ualerĩ
non plane posse Reprehendi ꝙ
Ita loquatur cum paulo post gram̃t
et seuere subiciat. Nec me pre¬
terit de mõtũ et uoce deorum ĩmor¬
talium huams oculis auribusq
perceptis ꝙͣ in ancipiti opĩmione
extimaͦ uersetux Sed quia nõnona
dicinitur sed tradita Repetinitue
fidem auctores uendicont de uoce
deorum dicit᷑ ꝓpt̃ innonẽ monetã
et pp̃ sumulatonmn fortane quod bis
loqitũ fuigitur hais ꝟbis Rit̾e me
matrone uidistis Rite dedicastis
At uero nr̃i fabulatores passun
Iuducunt Idola loquentĩa. quod ipĩ
gentile et ⁊dolors cultores nõ di¬
cunt Et finceris negant quã
ꝓpĩam affirmant apnd illos pau/¬
cissima niratula non fide auctorẜ
fed̾ ueluti sacr̃a quid ac Religiosa
uetustatis ꝯmendacione intrntur
apũd istos quedani Recentiora nar /

Expanded text:
Pisone, quod a Mettio Sabino, tertiam Pisone, quod a Mettio Sabino, tertiam a Cornelio, cuius rei socium addit Luctatium, quod a Curtio consule, cui collega fuit M. Genutius. 77 Neque vero dissimulaverim Valerium non plane posse reprehendi, quod ita loquatur, cum paulo post graviter et severe subiiciat: «Nec me preterit de motu et voce deorum immortalium humanis oculis auribusque percepto, quam in ancipiti opinione estimatio versetur. Sed quia non nova dicuntur, sed tradita repetuntur, fidem auctores vendicent». De voce deorum dixit propter Iunonem Monetam et propter simulacrum Fortune, quod bis locutum fingitur his verbis: «Rite me, matrone,» vidistis, «rite dedicastis». 78 At vero nostri fabulatores passim inducunt idola loquentia, quod ipsi gentiles et idolorum cultores non dicunt et sincerius negant quam christiani affirmant. Apud illos paucissima miracula non fide auctorum, sed veluti sacra quadam ac religiosa vetustatis commendatione nituntur; apud istos recentiora quedam
Abbreviated transcription (Latin):
aisse nõ Respondisse adcectũq
fabule postea uocem Reddidisse
atq de mitu quoq palain est illos
eõ mentitos uel ꝙ motũ simulari
auellebant aut illud int̾ ꝑ retati
sunt sua sponte eẽ factum uel qua
metsi luuis Inquit nõ dmusse
sod milites ꝙ cmsset exclamasst¬
que tamen boni scriptores nõ de fen-¬
dunt facta sed dicta excusant nõ
prout idem luuus ait datur hec
uenia antiquitati ut miscendo hña¬
na diuinis p̃mordia brbmm angui-¬
stiora faciat et alibi Sed in rebus
tam antiquis si qua similia ueri
sunt pro ueris accipiantur. Satis
habeam hec ad ostentationem
cene gandentis miraculis aptiora
ꝙ̃ ad fidem neq affirmare neq
refellere est opere precium Ce¬
rentins uarro hiis duobus et prior
et doctior et ut sentio granior
auctõr ait triplicem hĩstoriam de
lacu Curcio a totidem auctoribz
proditam unam a proculo ꝙ Is
lacus Ita sit appellatus a Curtio
qui se in eui derecit Alterain a

Expanded text:
annuisse, non respondisse, adiectumque annuisse, non respondisse, adiectumque fabule postea vocem reddidisse. Atque de nutu quoque palam est illos esse mentitos, vel quod motum simulacri avellebant autem illud interpretati sunt sua sponte esse factum vel, quaet si Livius inquit non annuisse, sed milites, quod annuisset, exclamassQue tamen boni scriptores non defendunt facta, sed dicta excusant, nam prout idem Livius ait: «Datur hec venia antiquitati, ut miscendo humana divinis primordia urbium augustiora faciat», et alibi: «Sed in rebus tam antiquis, si qua similia veri sunt, pro veris accipiantur, satis habeam, hec ad ostentationem scene gaudentis miraculis aptiora quam ad fidem, neque affirmare neque refellere est opere pretium». Terentius Varro his duobus et prior et doctior et, ut sentio, gravior auctor, ait triplicem historiam de lacu Curtio a totidem auctoribus proditam, unam a Proculo, quod is lacus ita sit appellatus a Curtio, qui se in eum deiecit, alteram a
Abbreviated transcription (Latin):
ut propemodum posset Imusticie
accusaxi qui ones eupis ꝯm sisset
et homines magnã errorum suoꝵ
hrent excusationem Osi tantũ
olim licebat denombus et nñt
In Infideles uel magis licerer
quod mĩmne uidenino ne ullr ab
eis hmõi fabule profermitur Ta-¬
cebo de a liis populis dicam de Ro-¬
manis apud ques pancissima miratia
fermitur eaq uetusta atq Incerta
Dalerins maximus ait hiatum
Illum terre In medio foro cuin se
In enm curtius armatum adepto
equo ĩmisisset Iterum cohisse inq
pristinam formam cõt̾inuo Ren̾tisse
Item Innonẽ mouetã cũ a quodam
milite. Rom ano captis uehirs per
Iocum Iutrogata eẽt an Romaii
migrare uellet Respondisse uelle
quoꝵ nentrũ. Tntius luas scutit
et prior anctor et granior Nain
et hiatum permansisse uult nec
tam fuisse subitum ꝙͣ uetustum etiã
ante conditam urbem appellatumq
curtiũ. Laciũq In eo delicuisset
Curtius metius sa bimues Romanor
fugiens impressione et iuuoneꝰ

Expanded text:
Ut propemodum posset iniustitie Ut propemodum posset iniustitie accusari, qui oves lupis commisisset, et homines magnam errorum suorum haberent excusationem? Quod si tantum olim licebat demonibus et nunc apud infideles vel magis liceret, quod minime videmus, nec ulle ab eis huiusmodi fabule proferuntur. Tacebo de aliis populis, dicam de Romanis, apud quos paucissima miracula feruntur eaque vetusta atque incerta. Valerius Maximus ait hiatum illum terre in medio foro, cum se in eum Curtius armatum adacto equo immisisset, iterum coisse inque pristinam formam continuo revertisse; item Iunonem Monetam, cum a quodam milite Romano captis Veiis per iocum interrogata esset, an Romam migrare vellet, respondisse velle. Quorum neutrum Titus Livius sentit et prior auctor et gravior, nam et hiatum permansisse vult nec tam fuisse subitum quam vetustum, etiam ante conditam urbem appellatumque Curtium lacum, quod in eo delituisset Curtius Mettius Sabinus Romanorum fugiens impressionem; et Iunonem
Abbreviated transcription (Latin):
concbitu geniti diciitus quid
deurgato postea uictu nõ potuus
aut prodiisset aut fuisset extinctus
Omira honn demencia qui hiis
auilibus deliramentis fidem habent
Iam uero ꝙ̃ du hoc factitum est
qñ fieri ceptum ante aduentum
saluatoris den postea nichil hor
scitur pndeat᷑ nos pudeat harum
nemaꝵ et leuitatum plusꝙͣ mimce
Erubescat xpiams homo qͣui ueri /¬
tatis sic ac lutis filium nonuãt ꝓloqui
q̃ non modo uera non funt. sede nec
ueisimilia At ẽm̃ Inquiunt hanc
demones potest atem In gentibus
obtiebant ut eas diis sernientes
Illuderent / Siletẽ impedi tissum
homines ne dicam sceleratissimos
qui fabulis uris semper tale uela /¬
mentum obtenditis. non desiderat
sincipitas xpĩana prõciniũ falsitatꝭ
satis porse suꝑ ꝙ sua ipsuus luce
ac ueditate descenditur siue istit¬
ꝯmẽticiis ac presagiosis fabellis
bitrio demonũ tradiderat gdiuis
hũanũ ut tam manifestis tan
Imꝑrosis miracalis se ducerẽtu

Expanded text:
concubitu geniti dicuntur. Quid, concubitu geniti dicuntur. Quid, denegato postea victu non potius aut prodiisset aut fuisset extinctus? O miram hominum dementiam, qui his anilibus deliramentis fidem habent! Iam vero quandiu hoc factitatum est? Quando fieri ceptum? Ante adventum Salvatoris an postea? Nihil horum scitur. Pudeat nos, pudeat harum neniarum et levitatis plus quam mimice, erubescat christianus homo, qui veritatis se ac lucis filium nominat, proloqui, que non modo vera non sunt, sed nec verisimilia. 'At enim', inquiunt, 'hanc demones potestatem in gentibus optinebant, ut eas diis servientes illuderent'. Silete, imperitissimi homines, ne dicam sceleratissimos, qui fabulis vestris tale semper velamentum optenditis. Non desiderat sinceritas christiana patrocinium falsitatis, satis per se superque sua ipsius luce ac veritate decommenticiis ac prestigiosis fabellis bitrio demonum tradiderat genus humanum, ut tam manifestis, tam imperiosis miraculis seducerentur?
Abbreviated transcription (Latin):
oognostant idest si doctissimi quiq
latinorum pleriq grecorum singuli
hebreorum Illam ut fabulam dampnãt
Ego non hanc adumbratam ex tlla
dammabo q̃ millis scriptoris aucte
fulcitur et que ingr̃am multo suꝑat
stulticia Nam quis belire super tẽs¬
raneam domu edificauerat quibus
Illic eam collocanerat et ne pro¬
diret ãtq adurlaret uolant em̃ dra¬
cones ut quid aint et si alii negãt
Imꝑauerat Quis genus Illud cibi
excogitaͬͣ quis seminas easq̃ uir /¬
giies at scĩmoniales descendere
preceperat necuise frłdis. An
tenebat draco quis eẽt dies hałedaꝵ¬
et tam parco Raroq ciboerat contentꝰ
nec uirgines tam altum specum tam ĩma¬
nem et esurientem beluam exhoriebãt
eredo blandiebatur eis drato ut femĩs
et uirgumbus ut cibaria efferentĩb
Credo etiam cum illis fabulabature¬
et quid in honore dictum fit etiam
corbat Nai et alexander et scipio
ex draconis serpentisbe cum mr̃e

Expanded text:
agnoscunt, idest si doctissimi quique agnoscunt, idest si doctissimi quique Latinorum, plerique Grecorum, singuli Hebreorum illam ut fabulam damnant, ego non hanc adumbratam ex illa damnabo, que nullius scriptoris auctoritate fulcitur et que magistram multo superat stultitia? Nam quis belue supterraneam domum edificaverat? Quis illic eam collocaverat et, ne prodiret atque avolaret volant enim dracones, ut quidam aiunt, et si alii negant, imperaverat? Quis genus illud cibi excogitaverat? Quis feminas easque virgines ac sanctimoniales descendere preceperat nec nisi kalendis? An tenebat draco, quis esset dies kalendarEt tam parco raroque erat cibo contentus? Nec virgines tam altum specum, tam immanem et esurientem beluam exhorrebant? Credo, blandiebatur eis draco ut feminis, ut virginibus, ut cibaria afferentibus; credo etiam, cum illis fabulabatur: quid ni, honor dicto, etiam coibat? Nam et Alexander et Scipio ex draconis serpentis ve cum matre
Abbreviated transcription (Latin):
S ominũ mani per medias afforce
apenas dum Iter faceret ae dor /¬
miret ullum comitum suorum ser¬
pentis afflatu uidit extructum Neꝙ
ip̃i ppłi ob id aerem seutrunt᷑ pe¬
stilentem E t si quid fabulis cre¬
diius et cymera et ydra et cerbesꝰ
sine noxa crnspecti sunt ac tacti ddd sut
tur non potuis Romani occidissent
non põterant Inquis At multo grã¬
diorem seppentem in afforca ad Ripã
bragade regulus occidit hyme uero
uet obstoncto ore specus facile dat
Interimers an intebant Ita opinor
pro der colebant ut babilomi fete¬
uunt. Cur ergo ut dainel Illum di¬
citur occidisse nõ et siluester ħñc
perdidisset Ideo cõmentor fabuls
noluit draconem Interimi ne plane
damelis narraͦ Referri uideretur
Qd̃ si hreroninius uir doctissimus
ac fidelissimus in terpres apoli¬
narisq et origenes atq Eusebiꝰ
et nõmilli clii narrationẽ uel
fetam̃ eũ affirmant si eam Indei
In ueteris tẽstamenti archicipo nõ

Expanded text:
hominum manu per medias Africe hominum manu per medias Africe arenas, dum iter faceret ac dormiret, ullum suorum comitum serpentis afflatu vidit extinctum neque illi populi ob id aerem sentiunt pestilentem, et si quid fabulis credimus, et Chimera et Hydra et Cerberus sine noxa vulgo conspecti sunt ac tacti. Adhuc quin eum Romani potius occidissent. Non poterant, inquis? At multo grandiorem serpentem in Africa ad ripam Bagrade Regulus occidit, hunc vero vel obstructo ore specus facile erat interimere. An nolebant? Ita opinor, pro deo colebant, ut Babylonii fecerunt. Cur ergo, ut Daniel illum dicitur occidisse, non et Silvester hunc perdidisset? Ioco commentor fabule noluit draconem interimi, ne plane Danielis narratio referri videretur. 74 Quod si Hieronymus, vir doctissimus ac fidelissimus interpres, Apollinarisque et Origenes atque Eusebius et nonnulli alii narrationem Beli fictam esse affirmant, si eam Iudei in veteris instrumenti archetypo non
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ mei ꝯtinere dispntabo etiam
a liquid de fabula siluestoi quia et
om̃is In foc questro uersãtur et michi
cum sguo sit cum pontifici bus Roamo
de pontifice Romano potissime
loqui de cebit ut Ex birr exemplo
facile aliorum ꝯrectura capiatur
et ex multis Ineptiis que Ibi nar /¬
rantur unam tantum de dracont
actingam et doceam ꝯ̃ stantinum
non fuisse leprosum ⁊t emm gesta
siluestri ab ensebio quodam greco
Somine ut interpres testatur com/
rensirca ait quitquũ grecia mendax
adeo in histrio unde draco illi
uenerat Rome dracones nõ gig̾nũt
unrde etiam illi uenenũ in affrica
tin pestiferi dracones ab ardore
Regionis ẽe dicintur. Unde pre /¬
terea tñ ueneni ut tam speciosãm
ciuitatem peste corrumpat psertum
cum In tam alto specu demersus cẽt
ad quem centum quinquaguita gradib
Sestenderetur sexpentes Excepto
forsan bafilico non afflatu sed morsu
uious inspirant atq Intermund
nec catho cesarem fugiens cũ tanta

Expanded text:
animimeicontinere. Disputabo enim animimeicontinere. Disputabo enim alomnis in hoc questio versatur et mihi, cum sermo sit cum pontificibus Romanis, de pontifice Romano potissimum loqui decebit, ut ex uno exemplo facile aliorum coniectura capiatur. Et ex multis ineptiis, que ibi narrantur, unam tantum de dracone attingam, ut doceam Constantinum non fuisse leprosum. Etenim gesta Silvestri ab Eusebio quodam Greco homine, ut interpres testatur, compcensura ait: «quicquid Grecia mendax audet in historia». Unde draco ille venerat? Rome dracones non gignuntur. Unde etiam illi venenum? In Africa tantum pestiferi dracones ob ardorem regionis esse dicuntur. Unde preterea tantum veneni, ut tam spatiosam civitatem peste corrumperet, presertim cum in tam alto specu demersus esset, ad quem centum quinquaginta gradibus descenderetur? Serpentes, excepto forsitan basilisco, non afflatu, sed morsu virus inspirant atque interimunt. Nec Cato Cesarem fugiens cum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
tarito p̃teriri Rome ex aucte ꝓpe
ostenditur codex biblie et ꝙ̃ Reliquie
sẽtoꝵ lũibus semper accenss bñdicãt
seriptum cirographo Iero  queris
arguinentum quia multũ ut Inquit
Agilius est pictã uestis et auri Res
que magis hiero ͫ manu Iudicat
scriptum non ẽẽ Illum ego dili-¬
gentus inspectum comꝑ i scriptum
ẽẽ iussu Regis ut opmor Roberti
cirographo hominis Imperiti huie
sumle est ħ ꝙ decem milice hmõi
Rome sunt quod Inter cetera Reli¬
giosa de monstrat In tabella effi-¬
gies petoi et pauli quam siluester
cnstantino ab eisis apłis In sõms
admonito In confrrmaͤᵐ uisirĩs
Ehibuit Non hoc dico qu neg em
effigies Illas cẽ aplorum utinamq
tam uera eẽt epła nomine lentũli
missa de effigie xp̃i q̃ non minus
Imꝓbe ementita est ꝙͣ priuilegum
qd̵ ꝯfutamius Sed quia tabella Illa
a siluestro nõ fuit ex hibita Constan/¬
tiuo in quo nõ fuit in co admira uem¬

Expanded text:
ito preteriri: Rome ex auctoritate pape ito preteriri: Rome ex auctoritate pape ostenditur codex Biblie tanquam reliquie sanctorum luminibus semper accensis, quod dicant scriptum chirographo Hieronymi. Queris argumentum? quia multum, ut inquit Virgilius, est pictai vestis et auri, res, que magis Hieronymi manu indicat scriptum non esse. Illum ego diligentius inspectum comperi scriptum esse iussu regis, ut opinor, Roberti, chirographo hominis imperiti. Huic simile est, quanquam decem milia huiusmodi Rome sunt, quod inter religiosa demonstratur in tabella effigies Petri et Pauli, quam Silvester Constantino ab eisdem apostolis in somnis admonito in confirmationem visionis exhibuit. Non hoc dico, quia negem effigies illas esse apostolorum -utinamque tam vera esset epistola nomine Lentuli missa de effigie Christi, que non minus improbe ementita est quam privilegium, quod confutavimus –, sed quia tabella illa a Silvestro non fuerit exhibita Constantino. In quo non sustineo admirationem
Abbreviated transcription (Latin):
toris exhibuisse offĩcium et hoc
non per medium i frael sed per
cananers atqz egiptios id est por
Infidelem cuntatem ubi non tam
Imperium erat orbis tdorarum
ꝙ Qomoniũ et demones colentium
populoꝵ Bnde ut pontificalis
apex nõ uilescat sed magis ꝙͣ Imꝑni
terrem dignitas głia et potentia
decoretur ẽẽ tam palacium nõm
ꝙͣq Romanain urbem et omnes Italie
sine occidentalium Regionũ ꝓuru¬
cias coca ciuitates beatissimo põ¬
tifici et uniͨi pp̃e Siluestro tra¬
dimus ac Relinquimus et abeo et
successoribus per pragmaticam
constitum decremimus dispouẽdas
atq mr̃i sancte Romans ecclefie
permauendas Te hoc in orõne
Romanoꝵ atq siluestoi multa
disser minꝰ huis loci est ut di¬
camus neminem fuisse facture
ut natrones uno. cunctas uero
donationis Inuolueret et qui
mnunitissima queque supirins
est executus Lorum calcers/
luite amina equore nõ referret
nominatim prouiicias quas

Expanded text:
toris exhibuisse officium, et hoc toris exhibuisse officium, et hoc nonper medium Israel, sed per Chananeos atque Egyptios, idest per infidelem civitatem, ubi non tam imperium erat orbis terrarum quam demonum et demones colentium populorum. Unde ut pontificalis apex non vilescat, sedmagis quam imperii terreni dignitas gloria et potentia decoretur, ecce tam palatium nostrum quamque Romanam urbem et omnes Italic sive occidentalium regionum provincias, loca, civitates beatissimo pontifici et universali pape Silvestro tradimus atque relinquimus et ab eo et a successoribus eius per pragmaticum constitutum decrevimus disponendas atque iuri sancte Romane ecclesie permanendas. De hoc in oratione Romanorum atque Silvestri multa disseruimus. Huius loci est, ut dicamus neminem fuisse facturum, ut nationes uno cunctas verbo donationis involveret et, qui minutissima queque superius est executus: lorum, calceos, linteamina equorum, non referret nominatim provincias, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
debita opera prenaricari et un-¬
diq ausas ad se reprehendend̃ p̃bere
In godem loco ait fugro et dincam
Resuorectionem pepnĩtari ⁊ Imꝑii
cesarii et̃ Imitacionẽ Que dño
Iut se maxime discrepant Odeu̾
testor non Iuuemo quibus ubis
ꝙͣ uerborum atrocitate confoditum
hunc perditissimũ nebulonem Ita
omnia uba plena insanre enounit
Constantinũ non tm̃ officio silem
moisi qui sumũ sacer dotem iussu
dei ornanit sed secreta misteoia
facit exponentem quod difficiliumũ
est iis qui duu in sacois lors sunt
usati. Cur non fecisti etiam Con¬
stantinũ pontificem maximũ ut
multi imꝑatores futrunt ut dõmo¬
dius ipsins ornamẽta in alterum
sumũ pontificem tranferentur.
Sed nescisti historias ago Itaq
deo etiain hoc nomme grãs ꝙ
Istam neph andissimam mentem
nõnsi Iustultissimũ horẽm cadeie
permisit qđ etiam posteriora de¬
clarant Nanq aaron sedenti
in equo moisem Induxit dextra /¬

Expanded text:
dedita opera prevaricari et undedita opera prevaricari et undique ansas ad se reprehendendum prebere? In eodem loco ait phrygio et dominicam resurrectionem representari et imperii Cesarei esse imitationem: que duo inter se maxime discrepant. Deum testor, non invenio, quibus verbis, qua verborum atrocitate confodiam hunc perditissimum nebulonem, ita omnia verba plena insanie evomit. Constantinum non tantum officio similem Moysi, qui summum sacerdotem iussu Dei ornavit, sed secreta mysteria facit exponentem, quod difficillimum est iis, qui diu in sacris litteris sunt versati. Cur non fecisti etiam Constantinum pontificem maximum – ut multi imperatores fuerunt –, ut commodius ipsius ornamenta in alterum summum pontificem transferrentur? Sed nescisti historias. Ago itaque Deo etiam hoc nomine gratias, quod istam nefandissimam mentem non nisi in stultissimum hominem cadere permisit. Quod etiam posteriora declarant, nanque Aaron sedenti in equo Moysem inducit dextra