comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mobedĩam obedĩa frangat ⁊ elacõnis tamorẽ
hm̃litatis deuocõ p̾mat. ꝯueĩens et᷑ nalde ẽ
ut nos qui peccando deo ꝯtinaces fuiꝰ ꝑe¬
int endo hoibus eciam seriis dei supplices simꝰ
et hõ qui ad dei grãm ꝯfernãdam mediatore
nõ eguit iam eam recuꝑare nõ il ꝑ horẽm
mediatorẽ passit. Nam ⁊ hoc salub̾rim̃ est
pectatori ut dscat ꝙͣ longe peccando a deo
re peĩtenti aditus idulgencie aꝑit᷑. ge¬
inat gͦ pectator ⁊ suspiret.⁊ anxeius ꝙ pecel¬
to suo timeat ⁊ expauescat. sallicitꝰ discarrat
anxibatares ⁊ it̾ cessores querat. ꝓst̾uat se
hm̃lit̃ hoĩ qui noluit huiłr astare cͤãtori
dãpnabilis fait elacõ. sed iam ꝓpt̾ te corã
hoĩe ꝓst̾m nõ sit q̃so despicabłis denocõ. pea¬
magnũ ẽ qd̾ abstali nec parũ ẽ qđ reddo
s qͣm suams ⁊ iocũda dei nr̃i miseracõ. torũ¬

Expanded text:
obedientiam obedientia frangat, et elationis tumorem humilitatis devotio premat. Conveniens ergo valde est ut nos qui peccando Deo contumaces fuimus poenitendo hominibus etiam servis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatorem non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediatorem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori, ut discat quam longe peccando a Deo re poenitenti aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator, et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat, et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini qui nodamnabilis fuit elatio; sed jam propter te coram homine prosterni non sit quaeso despicabilis devotio. Magnum est quod abstuli, nec parum est quod reddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri misera
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ salmis erit nõ ẽẽ dcm̃ de saluacõne qͣ in
futo tͥbint᷑ sed de illa pocius que ĩ p̾senti in¬
ab solucõe pectõꝵ ꝯdonat᷑. nõ necc̃ẽ tamẽ ẽ¬
nas dice̾ qd peccator ab oĩ debito absolnatar
stacim ex quo geme̾ cepit donͣ totã ꝯsecut᷑
fui̾t p̾miũ remediũ qd d̾s ad optmendam
ueniam instituit. hoc ẽ ancẽ remediũ nͭ cor¬
de peĩteat ⁊ ore ꝯficeat᷑ delictũ. qd c̃ fe¬
cerit Iam amplus debitar dãpnacõnis nõ erit
etiam si sac̾ facõ restat quã ꝓ pectato ꝑsoluit
sͥd si forte peccator uere peĩtedt s it̾ ͭ¬
rente articło nectĩtatis ad ꝯfessionẽ uenire
nõ possit ꝯfident̾ pronũcio qr ĩ eo sũmꝰ sa¬
cerdos complet qd mortalis nõ potuit. ⁊ apd̾
dm̃ iam fcm̃ constat qd hõ qͥdꝰ nere noluit
sed nõ ualuit adĩplere. qr ꝯfessionẽ nõ ꝯtẽp̃
id qd dcñ est q̃nacũq hora ĩgenuerit pet¬
cltor salmis erit de p̾senti salute acapiter

Expanded text:
 salvus erit, » non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sed de illa potius quae in praesenti absolutione peccatorum condonatur. Non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito suo absolvatur, statim ex quo gemere coepit, donec totum consecutus fuerit remedium, quod Deus ad obtinendam veniam instituit. Hoc est autem remedium, ut corde poeniteat, et ore confiteatur delictum: quod cum fecerit, jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvit. Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis ad confessionem venire non possit, confidenter pronuntio quod in eo summus sacerdos complet, quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessiid quod dictum est: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit, de praesenti salute accipitur;
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ debitũ. qui si sponte grãm collatã abi¬
at inctũ ꝓfecto est nt illi gram̃ accepisse
nõ ꝓsit. Sed dics mͥ. si post peĩtenciã fac¬
tam peccanti itm̾n pͥora demio pectã ĩputã¬
tur nbi ẽ qd dicit᷑ ᷑ q nlłm bonũ irremu¬
na nõ fuit ant si bona fit ostñde remuin̾a¬
cionẽ ip̃ius. Quid gͦ  sõne tͥ magna ren¬
peitenciam egit dimissũ ẽ pecciũ suũ. ꝙͣdiu
mitũ fuit p̃mĩ ꝑmãsit. Uolebas tu hanc
lib̾tatem dari hõibus ut cũ m̾ĩtũ dedissẽt
⁊ pͥmiũ accepissent Rursũ qñ ip̃is placer¬

Expanded text:
ollatam abjicit justum profecto est ut illi gratiam accepisse non prosit. Sed dicis mihi: Si post poenitentiam factam peccanti iterum priora denuo peccata imputantur, ubi est quod dicitur, quia nullum bonum irremuna non fuit; aut si bona fuit, ostende remunerationem ejus. Quid ergo? Nonne tibi magna rem ei peccatum suum. Quandiu meritum fuit praemium permansit. Volebas tu hanc libertatem dare hominibus ut cum meritum dedissent et praemium accepissent, rursum quando placer
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ calpa reu̾sa ẽ reusa est ⁊ pena. qͣ ꝓfeco
repetita nõ fuisset si culpa reu̾sa nõ fuisset.
qndo nenit culpa secuta Ẽ ⁊ pena. qnͣdo coerecta
est culpa sotͣcca est pena. qnͣdo reu̾sa ẽ calpa
ren̾ta est ⁊ pena. unũ contͣ intũ ⁊ dno ꝯͣ duo
ponit᷑ tantũ reponit᷑. Quid tͥ indec ᷑  snde
s potes. si ante efadere nõ potes noli ꝯten¬
dere sed dep̾care. Nõ tibi expedit ut intus
ĩtidiciũ cũ deo. auere gͦ miscd̾iam ut nsti¬
ciam portare poisis. Incipit xu. pars

Expanded text:
autem culpa reversa est, reversa est et poena; quae profecto repetita non fuisset, si culpa reversa non fuisset. Quando venit culpa, secuta est poena. Quando correcta est culpa, subtracta est poena, quando reversa est culpa, reversa est et poena. Unum contra unum, et duo contra duo ponitur, tantum reponitur. Quid tibi videtur? responde si potes. Si autem respondere non potes, noli contendere, sed deprecare. Non tibi expedit ut intres in judicium cum Deo. Quaere ergo misericordiam, ut justitiam portare possis. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
sia nc̃ mortuos pectatis ꝑ solam gr̃am suã
ĩt̾ius mnificans ad ꝯpuc̃cõnẽ accendit atq
uinificatos ꝑ ꝯfessionẽ foras nenire p̾cipit
ac sic demũ ꝯfitentes ꝑ m̾st̾iũ sac̾dotum
ab ext̾i̾ori iũcalo hoc ẽ a debito dap̃nacõis
ab soluit. bene antẽ debitũ dap̃tiacõis ext̾nis
uĩcalũ dicit ͦ ꝙ ꝑtinet ad tenebras ext̾iores
quas en ad̾e digmis nõ est qͥsqͥs pͥus in hac
uita a teneb̾s int̾ioribꝰ solui nõ mẽtͫ. Sed
male inqũt de sac̾date dm̃ facitis qui ei
p̃tatem dim̃tendi peccã id soli deo ꝯpetit
tͥbnstis. siõ ego sac̾dotes deos facio. serao
dims qͥ mẽtiri nõ potest sac̾dotes deos diq
Dĩis inqͥt nõ detͣhes ⁊ pͥncipi ppłi tui nõ ma¬
le dices. Itti nͦ ꝯtͣ legis p̾ceptũ diis detͣhunt

Expanded text:
m gratiam suam interius vivificans ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem foras venire praecipit; ac sic deinde confitentes per ministerium sacerdotum ab exteriori vinculo, hoc est, a debito damnationis absolvit. Bene autem debitum damnationis exterius vinculum dicitur; quia pertinet ad tenebras exteriores quas evadere dignus non est, quisquis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . Isti vero contra legis praeceptum diis det
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpuctõnẽ huiliato dimissa fuerũt. Hac gͦ
liget᷑ nõ satis diligent᷑ aitendũt. Snobͫ enĩ
madis peccator ligat᷑ꝰ ẽ. bgatus ẽ obdura¬
cõne metis. ligatas ẽ debito fat᷑e dãpna¬
cõnis. ꝙͣdin nãq gr̃a dei cũ hoĩe est solutꝰ

Expanded text:
punctionem humiliato dimissa fuerunt. Hac ergligetur, non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationis. Quandiu namque gratia Dei cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtestatem rem̃tendi pecc̃a
quidã soli deo ita ascrib̾e conãt᷑ uͭ̃ ĩ
eã horem ꝑticipem fieri posse ulło mͦ ꝯcedant.
et ad ꝯfarmacõnẽ huiꝰ assercõnis adducant
m̃dacõnẽ illius lepsi quẽ dñs pͥus ꝑ sem ipm̃
saĩtaci restituit. ac sic deinde ad sac̾dotes

Expanded text:
testatem remittendi peccata quidam soli Deo ita ascribere conantur, ut in ea hominem participem fieri posse nullo modo concedant. Et ad confirmationem hujus assertionis adducunt mundationem illius leprosi, quem Dominus prius per semetipsum sanita
Abbreviated transcription (Latin):
irato ̃ ꝓpiciũ mutatus nõ ẽ qui suis npi
ꝓpious nõ est: abfit. sed necce est sic fieri
qr alit᷑ reatas nr̃i scełis nõ pocest expiariiat¬
cesse est sic fieri. qr deus hoc eciã qd dareił¬
siderat a se p̾cipit postulari. Nectẽ ẽ gͦ ls

Expanded text:
 qui suis nunquam propitius non est, absit! Sed necesse est sic fieri, quia aliter reatus nostri sceleris non potest expiari. Necesse est sic fieri; quia Deus hoc etiam quod dare desiderat, a se praecepit postulari. Necesse es
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝯͥent̃ pͭ accipi. q pͥus d̾s adest ꝑ graciã
ut cor ad peĩtenciã ꝯpũgat. Demde adest
tremo id qd de psalmista opponũt. dixi
abluit quo ħ exire ad oꝑa nõ ꝑm̃tit. unde
recte ꝑ psalmistam dicitꝰ dixi ꝯficebor adu̾¬

Expanded text:
st accipi, quod prius Deus adest per gratiam ut cor ad poenitentiam compungat, deinde adest,tremo id quod de Psalmista opponunt. Dixi: abluit quo haec exire ad opera non permittit. Unde recte per Psalmistam dicitur: Dixi: Confitebor
Abbreviated transcription (Latin):
Instũ gͦ indiciũ indica si ins nt bona tria iã ps̃
ꝑ culpã mortua itm̃ ꝑ insticiã ninificent᷑ noli
irasci neq ĩiriam tibi fi putes si mala tua iã
p̾dem ꝑ peĩtẽtiam excusata itm̾ ꝓpt̾ maliciato
tuam ĩputent᷑ꝰ. Sed deus inqͥs dixit de malis mes
qñ peitenciã egi ꝗd ea m ãplins nõ ĩputaret. sir
⁊ dens dixit de boms tuis qñ petcasti qd ampliꝰ
ed nõ remm̾aret. Si gͦ ꝓpt̃ dictũ dei stare deb
ꝯmodo tno uis ut deus mẽciat᷑ tibi antem te¬
ledi sentis ꝓ m̾tate ip̃ms ꝯsernãda laboraf

Expanded text:
stum ergo judicium judicia; si vis ut bona tua jam pridem per culpam mortua iterum per justitiam vivificentur. Noli irasci, neque injuriam tibi fieri putes, si mala tua jam pridem per poenitentiam excusata, iterum propter malitiam tuam tibi imputentur. Sed Deus, inquis, dixit de malis meis quando poenitentiam egi, quod ea mihi amplius non imputaret. Similiter et Deus dixit de bonis tuis quando peccati quod amplius ea non remuneraret. Si ergo propter dictum Dei stare debet commodo tuo vis ut Deus mentiatur. Ubi autem laedi te sentis, pro veritate ipsius conservanda laboras.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ est sicot adult̾iñ ⁊ far tũ ⁊ forncacio
⁊ hũilitas ⁊ castitas singnle u̾tutes sunt
et qͥ dnos hoiẽs diligit tiõ dnabꝰ dilectoĩbus
diligit sed una karitate ⁊ una dileccõne so
q homo iste bis hoĩcidiũ fecit pͥmo qñ pẽitã¬
doꝰ radtilgenciã obciuit. sid̾o añ post ĩdal

Expanded text:
furtum et fornicatio  et castita singulae virtutes sunt. Et qui duos homines diligit, non duabus dilectionibus diligit, sed una charitate et una dilectione. Sic ergo homo iste his homicidium fecit; primo poenitendo indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
eritis retenta erñt ac si aꝑenis dicet ᷑ tantã
nobis p̃tatem in ligandis ⁊ soluendis pecta¬
tis tͥ buo ut qͥsqͥs a nob̃ ligari meruetit.
apud me solitas eẽ nõ possit et qͥsq̾s a uol¬
absolui neruerit iam apud me ligatas nõ
sit  Andiant horẽs ⁊ inclłigant pecedtores¬

Expanded text:
eritis, retenta erunt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit, jam apud me ligatus non sit. Audiant ho
Abbreviated transcription (Latin):
deͥ siłitudine nõ idẽ m̾tate. Idem qr siłe
ii nõ idem qr ullud. nnia siłitndo ageadi
no cam̃ accõ una. Si gͦ dicor ꝓ p̾t̾icis delic¬
tis idcto puturi deb̾e qr post iua dimissa ad
silia ꝑpecͣnda rodeo ego sic iustũ fateor si
hoc mꝑ illis pmuri dicor qͦmͦ isla ꝑpetͣre di

Expanded text:
. Idem quia simile illi, non idem quia illud. Una similitudo agendi, non tamen actio una. Si ergo dicor pro praeteritis delictis idcirco puniri debere, quia post illa dimissa ad similia perpetranda redeo; ego sic justum esse fateor, si hoc modo pro illis puniri dicor quomodo illa perpetrare dic
Abbreviated transcription (Latin):
esse ut ille indelic qui p̾ͥus ꝑ ꝯc̾cõnẽ cordis
intꝰ a dnõ ab soluit ᷑ post mod̾ ĩ ꝯfessione oris
ab eis ab solutꝰ esse ostãdat᷑. ad antẽ ĩ sola
sionẽ qͦ oris esse necc̃iam qr si quis eciã past
ĩpetͣtam nemã peccatoꝵ ꝯfiteri ead̾ peccata
sua neglexerit qͣ instittcõnis d̾ie ꝯtẽp̃cor¬

Expanded text:
esse, ut ille videlicet qui prius per contritionem cordis intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola sionem quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem peccata sua neglexerit, quasi institutionis divinae co
Abbreviated transcription (Latin):
Sistiat q tu nariabilit faccas es sine de
dono mabis sine de malo bonus. et qñ de
bonacoran idet q̃pntat tibi peccã tua ꝙ
pelem te ⁊ ist̾ait quẽ digne puimat. qnͣdo
qnie peidentem te idet perc̃a tua ꝯdonat

Expanded text:
it quod tu variabiliter factus es, sive de bono malus, sive de malo bonus. Et quando te peccatorem videt, imputat tibi peccata tua, quia talem te discernit quem digne puniat; quando autem poenitentem te videt, peccata tua t
Abbreviated transcription (Latin):
sernaret᷑ nõ ad correccõnẽ sed ad dap̃nacõnẽ
om̃e iudiciũ ex̾ceret᷑. ꝓpt̃ea poĩti fut̃ hoĩes
indices nice dei ut culpas sb̾iectoꝵ examinã¬
do castigent ut ĩ fine cã uenit index d̾s cor¬
rectos saluare possit quos corrigendos hũano
indicio sb̾ietit. Data sut̃ gͦ indicia ⁊ cont᷑ calpas
din̾sas expiandas correccõnũ ⁊ sat̾ fcõinĩ modꝰ
ac mensura rõnabili diffimcõe p̾figit ͦ. et ẽ.
scͥptus lib̾ peĩtencialis ĩ quo qͣ spiritalis medi¬
cine antidota ꝓpoñt᷑᷑. ubi medici aĩarũ acci

Expanded text:
non ad correctionem, sed ad damnationem omne judicium exerceretur. Propterea positi sunt homines judices vice Dei, ut culpas subjectorum examinando castigent, ut in fine eum venerit judex Deus, correctos salvare possit, quos corrigendos humano judicio subjecit. Data sunt ergo judicia, et contra culpas diversas expiandas, correctionum et satisfactionum modus ac mensura rationabili definitione praefigitur; et est scriptus liber poenitentialis in quo quasi spiritualis medicinae an
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tatis bonitas. Non neit libent̃ sine boĩta¬
te m̾tas. ant si uenit nõ uenit de ꝑtibꝰ illis
⁊ de regione illa ubi salns est. Querũt hoiẽs
lit ꝰ pecc̃a ip̃oꝵ ad eos ren̾tant᷑ postꝙͣ semł dimis¬
sa faint. scire hoc uolut̃ ⁊ can̾e hoc uolunt
qͣre gͦ hoc sare nolũt qd̃ canere nolunt nͥ
q cariositas eos tͣhit cñ bonitas nõ delectet
Querũt hoc si forte eis dicat᷑ qr nõ ita ẽ pen¬
dent ad mĩciũ corꝑis su s forte qͥs uemat qͥ
dicat eis qd̃ audire uolũt qͣrũt qiͣ m̾tatem¬

Expanded text:
t bonitas. Non venit libenter sine bonitate veritas, aut si venit, non venit ex partibus illis, et de regione illa ubi salus est. Quaerunt homines utrum peccata ipsorum ad eos revertantur postquam semel dimissa fuerint. Scire hoc volunt, et cavere hoc nolunt. Quare ergo hoc scire volunt quod cavere nolunt, nisi quia curiositas eos trahit cum bonitas non delectet? Quaerunt hoc si forte eis dicatur quia non est ita; pendent ad nuntium torporis sui; si forte quis veniat qui dicat eis quod audire volunt. Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusticiam eius ⁊ hec oĩa adicient᷑ uob̃. Regñ
dei uĩtas est. insticia eius boĩtas. hec duo si q̃¬
sieris sicut debes. oet̾a oĩa gͣtis apponent᷑ qͣre
gͦ quere̾ laboras illa que gratis hab̾e potes. Si
ista q̃ris sine illis ant nõ habes ant si habes
utilit̃ nõ habes. si illa q̃ris sine istis ⁊ illa ha¬
bes ad salutẽ ⁊ ista ad ntilitatẽ. oĩa inqͥt hec
adicient᷑ uobꝰ. młca sũt hec. illa panca sũt Duo
enĩ sũt ibi. hic płima ĩueniñt᷑ et tam̃ plus ua

Expanded text:
ustitiam ejus; et haec omnia adjicientur vobis . Regnum Dei veritas est, justitia ejus bonitas: haec duo si quaesieris sicut debes, caetera omnia gratis apponuntur. Quare ergo quaerere labores illa quae gratis habere potes? Si ista quaeris sine illis, aut non habes, aut si habes, utiliter non habes. Si illa quaeris sine istis, et illa habes ad salutem, et ista ad utilitatem. Omnia, inquit, haec adjicientur vobis. Multa sunt haec; illa pauca sunt. Duo enim su
Abbreviated transcription (Latin):
uo sñt nolũtas ⁊ opus nolũtatis. dens
nolũtatẽ pensat. hõ opus indicat. S
sũt itm̃ oꝑa alia occulta que nescĩt᷑ alia dn¬
bia qr nõ disc̾nũt᷑ alia maĩfesta .i. uł ita ma¬
la nt nõ ualeant abscondi siue icd bona nt
de hus nõ possit dubitari. Occalta ⁊ dabia di¬
mno indicio reseruãt ᷑. que autẽ maĩfesta sc̃

Expanded text:
uo sunt, voluntas et opus voluntatis. Deus voluntatem pensat, homo opus judicat. Sed sunt iterum opera alia occulta quae nesciuntur, alia dubia quae non discernuntur, alia manifesta, id est vel ita mala ut non valeant abscondi sive ita bona, ut de eis non possit dubitari. Occulta et dubia divino judicio reservantur. Quae autem manifesta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lans illesa tͣnsit sed ꝙͣ̃ms ꝓcal sit enis ore ꝯbusta
denorat᷑. a mustelis tam̃ uĩcit᷑ quas illic boiẽt
inferñt can̾uis ĩ qͥbus delitescũt. Itaq m̾tela
enĩ parens ille rerũ sine remedio ꝯstituit. Est
antẽ lõgitadine semipedalis albis maculis liiatꝰ¬

Expanded text:
lans inlaesa transit, sed quam procul sit, eius ore conbusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis in quibus delitescit; itaque eo enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis; albis maculis lineat
Abbreviated transcription (Latin):
eel phegor inc̾pͣtat᷑ simłatͫ ignominie
i dolũ enĩ fuit moab tognom̃to baal saꝑ
mõtem phegor quẽ lacini p̾apũ nocant deũ
ortoꝵ. fuit antẽ de lapsato cuntate hellespõti
de qua pulsus est et ꝓpt̃ mrilis m̃b̾ magͥta¬

Expanded text:
eelphegor interpretatur simulacrum ignominiae; idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum. 25. Fuit enim de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est, et propter virilis membri magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
gelio qui xpm̃ natũ ãmĩcianerũt. postea ħ
mĩe soli mathatici uocãt᷑ cuiꝰ artis sõa usq
a enãgłin fuie ꝯcessa nt xpo edito nemo
n̵ horas nat̾itatis hoĩitũ specłant᷑ diu̾so et
disili facto s Sortilegi dcĩ sũt qui sub noĩe

Expanded text:
iaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ta. alia tͣnͣslacõ habet oui erat insigne caster
Rr gemini sũt castores .s. esstor ⁊ poltax quos
gentiles p̾cipne ĩ ꝑiculo maris m̃ocant ⁊ id̾o
ĩ latore maris eis templũ fecerant. hoc aut̃
ex alia tͣuslacõne enidẽtius ẽ ubi dic᷑ em erat

Expanded text:
ta. Alia translatio habet cui erat insigne Castorum, qui gemini sunt Castores, scilicet Castor et Pollux, quos gentiles praecipue in periculo maris invocant, et ideo in littore maris eis templum fecerant. Hoc autem ex alia translatione evidentius est, ubi habet
Abbreviated transcription (Latin):
hũatia teta ꝑ peccm̃ corrupta fu̾at ⁊ toca ꝓpt̃s
catũ dap̃nacõm debita erat. Et idcto si totil d¬
naca fiuisset in rasticia nõ fansset. uenit antẽi
cõnẽ. Et quos ꝑ miscd̾iam saluauit nõ sũ instiaa
salnanit qr ĩ enis pͣtate exat ut hoc inste face̾ pass

Expanded text:
humana tota per peccatum corrupta fuerat, et tota propter peccatum damnationi debita erat; et idcirco si tota damnata fuisset, injustitia non fuisset. Venit autem gratia tionem. Et quos per misericordiam salvavit, non sine justitia salvavit, quia in ejus potestate erat ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
angłi m̃do pacem mĩciant dicentes głia ĩ excelsis
d̾o ⁊ ĩ t̾ra pax hoĩbus bone uolũtatis. Sed adhuc
suꝑerat hoĩ ut sicut restarrãdo dãpnĩ placiluer ar
nram ita qͦ pro ꝯtep̃ta sac̾faciendo dignꝰ fieret eo a¬
dere penam. sed hoc ꝯenciꝰ fori fieri nõ pot̾at il
penã quã nõ debebat sponte ⁊ obedient̾ susciꝑet.
nt de pena quã ꝑ ĩobediãm mu̾erat eripi dignis
qͥ n᷑ pene debnisset. Sed talis ulłas ĩueniri pot̾at

Expanded text:
angeli mundo pacem nuntiabant, dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sed adhuc super erat homini, ut sicut restaurando damnum placaverat iram, ita quoque pro contemptu satisfaciendo dignus fieret evadere poenam. Sed hoc convenientius fieri non poterat, nisi ut poenam quam non debebat sponte et obedienter susciperet, ut de poena quam per inobedientiam meruerat eripi dignus qui nihil poenae debuisset. Sed talis nullus inveniri poterat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfiliũ anpiliũ. sic itaq oportet ut int̾im deponat iesi¬
ea auxiliatoris. Ita dñtaxat ut pͥmo horem torũ sibi dri¬
se in dig̾e consiho. demide ec am desfecca suñ sencali
uͣlis legis toctis hõ ditussus e sibi. postea ⁊ teme
seͥpte legis cogͦsenti ĩgrorãciam suã datã ⁊̃ confileũ

Expanded text:
auxilium. Sic itaque oportet ut interim deponat peis, postea auxiliatoris, ita duntaxat ut primo hominem totum sibi dise indigere consilio, deinde etiam defectum suum sentiat, tempore naturalis legis totus homo dimissus est sibi; postea in tempore scriptae legis cognoscenti ignorantiam suam datum est consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
satface̾t. homo uͦ nͣ habuit qd digne do ꝓ ablato
dãpno recompẽ saret. et qr si ꝗd de rotiabto
esset. sed nec horẽm ꝓ hoĩe redde potui q rasti⁊¬
ĩnocentẽ abstułat ⁊ neminẽ nͥ pectorem ĩ neait
suchil g̃ hõ merint urde: diñ sibi placdre pousz
qr sine sua sie se ipm̃ daret. digna reꝯpensacõ
nõ esset. uidens gͦ dens hoĩem sua uͥ̾tute ingũ
dap̃nacõnis enadere nõ passe misertus ẽ eiꝰ. ⁊ pͥm̃

Expanded text:
sfaceret. Homo vero nihil habuit quod digne Deo pro ablato damno recompensaret, quia si quid de irrationabili esset. Sed nec hominem pro homine reddere potuit; quieminem nisi peccatorem invenit. Nihil ergo homo invenit. Unde Deum sibi placare posset, quia sive sua, sive seipsum daret, digna recompensatio non esset. Videns ergo Deus hominem sua virtute jugum damnationis evadere non posse, misertus est ejus; et primum
Abbreviated transcription (Latin):
sudm talem effice̾t quẽ tandẽ nõ solũ miscdit᷑ s eodͥm
inste ad salm̃ indicare uałet. Tͥa gͦ hec in reꝑacõne hoĩs
pͥmo loco ꝯsid̾anda occurrũt. dempꝰ locus remediñ. ⁊ẽpꝰ
Ẽ p̾sens inca ab micio m̃di usq ad finẽ seculi locus ẽ
m̃dus iste. Remediñ ĩ tͥbus constat. in fide in sac̾mtis
ĩ oꝑibus bonis. Tempꝰ longũ ne ĩparat᷑ p̾ocupet᷑. locꝰ asꝑ
nt p̾uaricaltor castiget᷑ͦ. Remediũ efficax ut ĩfhaꝰs inet ᷑¬

Expanded text:
m juste ad salutem judicare valeret. Tria ergo hic in reparatione hominis primo loco consideranda occurrunt: tempus, locus, remedium. Tempus est praesens vita ab initio mundi usque ad finem saeculi. Locus est mundus iste. Remedium in tribus constat: in fide, in sacramentis, in operibus bonis. Tempus longum, ne imparatus praeoccupetur. Locus asper, ut praevaricator castigetur. Remedium efficax, ut inf
Abbreviated transcription (Latin):
Atq hõm̃nũ ut miseri sint ꝓpt̃ pͥmoꝵ m̾itum
pectatoꝵ sed eciam de singaloꝵ oꝑibus ꝓpͥis
que gerũt arbitͥo uolũtatis. Nescimꝰ enĩ quo
indicio dei bonus ille sit pauꝑ mabus ille sit
dines. Iste gaudeat qm̃ ꝓ suis ꝑditis moribꝰ
eciari debinsse ꝑfuadet. Exeat de indicio
nõ solũ inultas xm eciam dap̃natꝰ moc ens
aut inqͥtate indicis p̾ssus aut fassis obrucas
testiõmis. ghͣrio scelestus adu̾sarus eius non
solũ ĩpumnitꝰ xͥm eciam uindicaltꝰ insultet q̃ piꝰ
optime naleat pins lãgoribus tabescalt latͦn¬

Expanded text:
miseri sint propter primorum meritum peccatorum, sed etiam de singulorum operibus propriis quae gerunt arbitrio voluntatis. Nescimus enim quo judicio Dei bonus ille sit pauper; malus ille sit dives. Iste gaudeat quem pro suis perditis moribus ere debuisse persuadet; exeat de iudicio non solum inultus, uerum etiam damnatus innocens, aut iniquitate iudicis pressus aut falsis obrutus testimoniis, e contrario scelestus aduersarius eius non solum inpunitus. uerum etiam uindicatus insultet; inpius optime ualeat, pius languore tabescat; lat
Abbreviated transcription (Latin):
uc aĩs ante oculos calpa reduat᷑ ⁊ mẽs
sriꝑ gehenne incendia suo gͣiaus is
igne cruciat᷑
ecesse est ut sepius cogitemꝰ qͣles erimꝰ
dit uidicii pissimis angeloꝵ ꝯfpectibꝰ
offendi ⁊ et̾no uidia racõnem de libris cõsõẽ
redditari. Remotis enĩ oĩbus ꝓbacõibus certũ
test es contͣ eam nõ deforis alũde s intas
de semet ip̃a profendos. adicenda erut nõ¬

Expanded text:
mnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. Necesse est saepius cogitemus quales erimus in die judicii purissimis angelorum conspectibus offerendi, et aeterno judici rationem de libris conscientiae reddituri. Remotis enim omnibus probationibus, certum testes contra eam non de foris aliunde, sed intus de semetipsa proferendos; adjicienda eru
Abbreviated transcription (Latin):
bile si nõ poti̾t. Nõ etũ ẽ uera uita tͥ ubi feli¬
cit̾ uinit᷑. nec uera incorrupcõ il ubi satus ulło
dolore corrũpit᷑. Ubi antẽ infelix mori non
sint᷑ ⁊ ut ita dicam mors ip̃a nõ morit᷑ ᷑ ⁊ abi
dolor ꝑpetins nõ int̾i̾mit sed affbgit ip̃a cor¬
inpcio ⁊ nõ funt ᷑ ͫ hoc ĩ scͥpturis sacͥt sda mors
dicit᷑. Nec pͥma tam̃ qua sinĩ corpus aĩã reli¬
q̃re cogit᷑ net scd̃a qua penale corpus aĩa relĩ¬
fre nõ ꝑm̾tit ᷑ͦ hoĩ acadisset si nemo petasset
micissima sane oĩũ pena erit eoꝵ qͥ p̾t̾ peccatũ¬

Expanded text:
vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, et ut ita dicam mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit ipsa corruptio et non finitur; haec in Scripturis sanctis secunda mors dicitur. Nec prima tamen qua suum corpus anima relinquere cogitur, nec secunda qua poenale corpus anima relinquere non permittitur homini accidisset, si nemo peccasset. Mitissima sane omnium poena erit eo
Abbreviated transcription (Latin):
lad qd ait p̃destinatos ꝯformes ymagniis filii
deiꝰ pͣ sic accipi. nt ꝙ̃adm̃ nob̾ ille mortalitate
ita nos illi efficiam᷑ ĩmortalitate ꝯformes. Si
autẽ in hiis u̾bis qua forma resarrectara sit
corꝑa suaꝰ admoniti sicut illa mẽsura ita
ista ꝯformacio nõ qͣnt᷑ ᷤ intlłigenda est sed eta¬
tis. Resurgent itaq omẽs tam magni corꝑe
qͣnti uł erant nł futi erant ĩ mnemli etãte
Si quis nͦ ĩ eo corꝑis mͦ ĩ quo defuc̾tas ẽ resar

Expanded text:
 Praedestinatos conformes fieri imaginis Filii Dei , potest sic accipi, ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes. Si autem in his verbis qua forma resurrectura sint corpora sumus admoniti, sicut illa mensura, ita et ista conformatio non quantitatis intelligenda est, sed aetatis. Resurgent itaque omnes tam magni corpore quam vel erant vel futuri erant juvenili aetate. Si quis vero in eo corporis modo in quo defunctus est, re
Abbreviated transcription (Latin):
tem donauit t̾renis amũ corꝑibus ut por¬
tent᷑ ĩ aere ĩmortalibꝰ factis corꝑibꝰ hõĩm̃
nõ poti̾t donare uͥtutẽ qua ĩ celo eciam
ualeant habitare: Nã cũ t̾renori corpoꝵ
sicat honꝰa gestando sentire ꝯsueuimꝰ qnto
tam̃ menbra sue carmt̃ lemora portat aĩa
cũ in sanitate robusta sãt ꝙ cũ ĩ lãgnore st̃¬

Expanded text:
t portentur in aere, immortalibus factis corporibus hominum, non poterit dare virtutem qua in coelo etiam valeant habitare? Nam cum terrenorum corporum, sicut onera gestando sentire consuevimus, qtamen membra suae carnis leviora portat anima, cum in sanitate robusta sunt, quam in languore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hostia se ipm̃ ĩ ard cracis ꝓpt̃ peccata gm̾s
ing̾di ens celestia ⁊ t̾rena pacificaut. In qͦ
apparet qͣnta sic excellencia sac̾dotalis officii
ꝑ qd cocidiem altari passio xp̃i celebͣtur et
rens qͥsq a peccato ꝯu̾sus deo reꝯciliat᷑. dͥbus
oĩbus de sacdotali afficio bͤut̃ ꝑtͣctatis ãmo

Expanded text:
 crucis propter peccata generis ingrediens coelestia et terrena pacificavit. In quo apparet quanta sit excellentia sacerdotalis officii, per quod quotidie in altari passio Christi celebratur, et reus quisque a peccatis conversus Deo reconciliatur. Quibus omnibus de sacerdotali officio b
Abbreviated transcription (Latin):
c̾dotibus supͣdc̃a idc̾co singłarit̃ reseruata sũt
ne ead̾ ꝓrsus auctͣitas pͭtatis ab oĩbus passim
uendicata infi̾ores erga supͣpõĩtos insolentes
redd̾et ⁊ soluto obediencie ninculo scandalũ
gñaret. presbit̾i successores ⁊ ucarii sunt
.lxx. discipłoꝵ qui p̾cedebant dinũ ihmm̃ ĩ oem̃
cuntatem ⁊ locũ quo ip̃e erat uenturus. Ita
qͥppe pbr̃i qui adintores sũt ep̃oꝵ rudes populos
cathetizando miciant baptizando uncati ecc̃e
incorporant. et in oĩbus sacm̃tis usq ad in ams
ĩposicõnem ppło dei m̾strant. Epĩ uͦ successoreᷤᷤ
st̃t apłoꝵ qui ex necãtate ad adintoriũ ⁊ sap¬
plem̃tũ sui officii in tanta młtitudine ppłoꝵ
ꝯsilio ⁊ auxilio młtitudinẽ tantm faciliꝰ gu¬
b̾naret. Sine infi̾oris sine saꝑioris sint ordinis
sñm pontificis dũ ppłos delinqñtes ad peniten¬
ciam uocant ⁊ oracõnũ suarũ medicam̃to sa¬
nant. unde apłus dicit. deus erat ĩ xpõ mũdũ

Expanded text:
otibus supradicta idcirco singulariter reservata sunt, ne eadem prorsus auctoritas potestatis ab omnibus passim vindicata, inferiores erga superpositos insolentes redderet, et soluto obedientiae vinculo scandalum generaret. Presbyteri successores et vicarii sunta discipulorum qui praecedebant Dominum Jesum in omnem civitatem et locum quo ipse erat venturus . Ita quippe presbyteri qui adjutores sunt episcoporum, rudes populo catechizando initiant, baptizando unitati Ecclesiae incorporant, et in sacramentis usque ad manus impositionem populo Dei ministrant. Episcopi vero successores sunt apostolorum, qui ex necessitate ad adjutorium et supplementum sui officii, in tanta multitudine populorum consilio et auxilio multitudinem tantam facilius gubernaret. Sive inferioris sive superioris sint ordinis summi pontificis, dum populos delinquentes ad poenitentiam vocant, et orationum suarum medicamento sanant. Unde Apostolus dicit: Deus erat in Christo mundum
Abbreviated transcription (Latin):
sait a dyacono lenite hostias saꝵ altare ꝓ pũs
testam̃ti qr nõ om̃es md̾e debent aut possius
alta imstiori que oꝑiũt᷑ a leuitis. pp̃ albis di¬
ti nestibus asistãt altari. ut candore uestis ul¬
cia aite sigͥficet᷑ tatidi q ad hostias ⁊ ĩmads
acedant. Tales enĩ dimm̃i decet hab̾e ñstͦs as

Expanded text:
hostias super altare ponunt, testamenti, quia non omnes videre debent aut possunt alta mysteriorum quae operiuntur a levitis. Ipsi albis induti vestibus assistunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros
Abbreviated transcription (Latin):
res int̾ hoĩes ⁊ dm̃ ⁊ p̾cepta dei ad pplm̃ defe¬
rant m̾tatẽ p̾dacando ⁊ p̾ces ppłi deo offerãt
ꝓ pecc̃oribus int̾cedendo. mediator autẽ ut ait
apłus uni nõ est qr discordes reꝯciliare no po¬
test qͥ utͥnq societatis pacis ⁊ anuocie uincło

Expanded text:
res inter homines et Deum, et praecepta Dei ad populum deferant, veritatem praedicando, et preces populi Deo offerant pro peccatoribus intercedendo. Mediator autem, ut ait Apostolus, unius non est , quia discordes reconciliare non potest, qui utrinque societatis pace, et a
Abbreviated transcription (Latin):
latas munit ⁊ simstrũ ut ex hoc intlbigãt
se ꝑ arma insticie ꝗ dextͥs ⁊ a sistͥs eẽ in¬
micos. ut eos nec adu̾sa frangant nec ꝓspera
extollant. Accpiñt ⁊ calicem cũ tuno ⁊ ꝑate¬
nam cũ hostus de manu ep̃i. qͣtinꝰ huis istͦ¬
mencis pͨtatem se accepisse agnoscant. placa¬
biles deo hostias offe̾ndi. ad ip̃os nãq ꝑcinet
sacͣm̃tũ corꝑis ⁊ sangͥnis dñi ĩ alcario di ꝯfi¬

Expanded text:
latus munit et sinistrum, ut ex hoc intelligant se per arma justitiae a dextris et a sinistris esse munitos, ut eos nec adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino, et patenam cum hostiis de manu episcopi, quatenus his instrumentis potestatem se accepisse agnoscant, placabiles Deo hostias offerendi. Ad ipsos pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altario Dei confi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑfectõis qd̾ dat᷑ ex temꝑe ⁊ acapit᷑. quia temꝑale nõ
ẽ illi eẽ a patͤ ⁊ filio sed et̾nũ ꝓ quo dari dicit᷑ cũ ue
⁊ filii. et cã dat ᷑ ex temꝑe dat . et dat᷑ a pat᷑ ⁊ filio. Et
dari a patͤ ⁊ filio nõ aliud illi ẽ qͣm cũ dat᷑ esse a patͤ¬
⁊ filio. ex eo qd̾ et̾tiũ ẽ illi a patͤ ⁊ filio. Et ẽ ĩ t̾mta¬

Expanded text:
perfunctionis qui datur ex tempore et accipitur; quia temporale non est illi esse a Patre et Filio, sed aeternum. Pro quo dari dicitur: cum vet Filii. Et cum datur ex tempore datur et datur a Patre et Filio; et dari a Patre et Filio, non aliud illi est quam cum datur esse a Patre et Filio; ex eo quod aeternum illi est a Patre et Filio. Et est in Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa que ẽ in ip̃a ⁊ dibgit ip̃a sapĩam suã. et ꝓcedic
amor ex ip̃a ⁊ sapĩa sua quo amat eam grĩtam de se. ⁊
in se manentẽ nõ d̾idit a se. Et apparent t̾ͥa q̃dam in
nno. mẽs sapĩa ⁊ amor. et est mẽt. et sapĩa de mẽte.
et de mẽte ⁊ sapĩa amor. Et surgit t̾nicas q̃dam ⁊ uni¬
tas nõ recedit. Et sũt simł tͥnitas ⁊ unntas scdm̃ p̾catẽ¬

Expanded text:
iam suam; et procedit amor ex ipsa; et sapientia sua quo amat eam genitam de se, et in se manentem non dividit a se. Et apparent tria quaedam in uno: mens, sapientia et amor: et est mens et sapientia de mente; et de mente et sapientia amor; et surgit Trinitas quaedam, et unitas non recedit, et sunt simul Trinitas et unitas secundum pote
Abbreviated transcription (Latin):
estimacõne ⁊ possibłitate rei essit. magis autẽ ea
ponẽda ĩ usam loqñdi q̃ se sponte acõmodant ⁊ nͦ
qtialit̾ dens nõ solũ iuis sed trimis sit.
ad mntatẽ d̾icatis spectant uera esse consid̾at
nõ potuit ĩ oꝑe sno maĩfestatus ẽ. et indit eñ racõ hn¬
mana nõ i se qr ĩ rasiołis fait s m siłitudĩe sua qm̃ ad

Expanded text:
stimatione et possibilitate recessit. Magis autem ea ponenda in usum loquendi quae se sponte accommodant; et qualiter Deus non solum unus sed trinus sit. ad unitatem deitatis spectant vera esse considerat. non potuit, in suo opere manifestatus est; et vidit eum ratio humana
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo solam carnem sapientes ⁊ q̃ carnis sũt solũ ꝯsid̾an¬
tes estimant. qiͣ corꝑaliũ sordiũ ⁊ pollucõnũ ĩ qͥnacõnes
inesse dicat᷑ͦ tantũ frmolũ ẽ ut nͨ responsione sit
dignũ. cũ ip̃e soñs cͤatus corꝑeis sordibus inqͥnari non
possit. Si enĩ spñs sordes corporee contingũt dicant ip̃i
qͦmͦ aĩa hũana ĩ carne posita ĩmacłata eẽ possit cũ car¬
nis hñane sordibus nlła inqͥnacõ uł pollucõ maior ĩ tiem¬
ri possit: Dicant de carne lepsi cuiꝰ eciã ꝯtaccũ homo
ea enam pollucõne mñdet᷑ : postͤmo respõdeant qͥd po

Expanded text:
s sunt solum considerantes existimant quasi corporalium sordium et pollutionum inquinationes stantialiter inesse dicatur; tam frivolum est ut nec responsione sit dignum cum et ipse Spiritus creatus corporeis sordibus inquinari non possit. Si enim spiritus sordes corporeae contingunt, dicant ipsi quomodo anima humana in carae posita immaculata esse possit, cum carnis humanae sordibus nulla inquinatio vel pollutio major inveniri possit? Dicant de carne leprosi cujus etiam contactum homo ea
Abbreviated transcription (Latin):
ne scisma menciũ fieret in plura pͥncipia ⁊ nõ esset
certa salus. Et melius ẽẽ ⁊ ꝯsom̃ iu̾tati magis ⁊ ꝯsen¬
ꝯu̾sionẽ que ab illo exist̾e̾nt oĩa. alioqn dissipacõnem
eẽ uniu̾sitatis sine capite ⁊ pͥnciͦ ⁊ med̾atore. Et cla¬
mauit illi nat᷑a foris ⁊ contestata ẽ ad eandem iu̾tatẽ
et dixit opus miũ anccorẽ unũ. ⁊ ꝯcordia mia ꝯsiliũ
unũ. et mnia ẽ adm̾istͣno ꝓuidencia nna. Et maĩfestꝰ¬

Expanded text:
ne schisma mentium fieret in plura principia: et non esset certa salus. Et melius esse et consonum magis veconversionem quae ab illo existerent omnia. Alioqui dissipationem esse universitatis sine capite et principio et moderatore. Et clamavit illi natura foris, et contestata est ad eamdem veritatem; et dixit opus unum et auctorem unum; et concordia una consilium unum, et una administratio providentiam unam. Et manifest
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ de hiis que supͣ exꝑienciam sũt opͣ sentire. De
illo sane eendi mͦ qͥ nõ ẽ ab et̾no ⁊ eo ip̃õ utiq
npxta p̾dc̃am rõnem nͨ a semet ip̃o cotidiano et
młtiplici certificam᷑ exꝑim̃to. In cessant᷑ enĩ ui¬
demꝰ alia ced̾e alia succed̾e ⁊ que pͥus qͥd̾ non
erant ĩ actũ ꝓdire. hoc ĩ hõĩbus hoc ĩ ałibꝰ ĩces¬
sant̃ indemꝰ. Idem ĩ arbustis ⁊ ħ̾bis cotidiams

Expanded text:
re, de illo sane essendi modo qui non est ab aeterno, et eo ipso utique juxta praedictam rationem, nec a semetipso, quotidiano et multiplici certificamur experimento, incessanter alia videmus secedere, alia succedere, et quae prius quidem non erant in actum prodire; hoc in hominibus, hoc in animalibus incessanter videmus. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
fide app̾hendimꝰ. Sũt nãq patͥbus celitus renela
⁊ tam ml̾tis tam magnis tam miris signis uł ꝓdi¬
giis diuiitꝰ ꝯfirmata ut gͣuis uideat᷑ esse demen¬
cie in hiis aliqnͣtłm dubitare. Innumꝰa itdq mira¬
cula ⁊ talia que nõ nͥ diuinitꝰ fieri possũt ĩ hmodi¬
nob̾ fidem faciũt ⁊ dubitare nõ simĩt. utim᷑ itaq

Expanded text:
fide apprehendimus. Sunt namque patribus coelitus revelata, et tam multis, tam magnis, tam miris prodigiis divinitus confirmata, ut genus videatur esse dementiae in his vel aliquantulum dubitare. Innumera itaque miracula, et alia quae nonnisi divinitus fieri possunt, in hujusmodi fidem faciunt, et dubitar
Abbreviated transcription (Latin):
ħ oĩa ꝓbent᷑ me legiise nõ recolo. habũdant ĩ hr̃s
aĩbus auctͣites sed nõ eq̃ ⁊ argam̃tacõnes. In hñs oĩbꝰ
exꝑim̃ta desunt argum̃ta rarescũt. Pͥuto itaq
me nõ nͥ fecise sicut suꝑius iam dixi si ĩ hmoĩ stu¬
dio studiosas mentes poto uł ad madicũ admuare
U
t̃ igͥ plane ⁊ ꝑspicue u̾itas solida nelut ĩ mo¬
bili fu̾dam̃to insistat inde rõcinacõis nr̃e or¬
Do miciũ sumat unde nemo dubitare ualeat uł

Expanded text:
se non recolo: abundant in his omnibus auctoritates, sed non aeque et argumentationes; in his omnibus experimenta desunt, argumenta rarescunt: puto itaque me non nihil fecisse, sicut superius jam dixi, si in hujusmodi studio studiosas mentes potero vel ad modicum adjuvare ut igitur plane et perspicue veritatis solido, et velut immobili fundamento insistat, unde ratiocinationis nostrae ordo initium sumat, unde nemo dubitare valeat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
itu sistere sed semꝑ ad int̾iora ⁊ ꝓfu̾diora intelli¬
gencie ꝓperare ⁊ cũ oĩ studio ⁊ sũma diligencia
insistere. ut ad eoꝵ intlligẽtiam quȩ ꝑ fidem te¬
nemꝰ coridians ĩ crem̃tis ꝓfic̾e̾ ualeamꝰ. In hoꝵ ple¬
na noticia ⁊ ꝑfeita intlłigencia uita optinet᷑ et̾na¬
platõne sũma iocũditas. Hee sũt sũme dinicie
hee sempit̾ne delicie. In hoꝵ gustu intima dul¬
cedo. ĩ eoꝵ frnicõne infinita delecclcõ. De illis ita¬
itilq ꝓposuimꝰ agere in hoc oꝑe que in bem᷑ ex cal¬
tholice fidei regulã nõ de qͥb̾cũq sed de et̾is cͤd̾e
Nlam de redẽpcõnis nr̃e sacͣm̃tis ex temꝑe factis
que cred̾e iubem᷑ ⁊ credimꝰ n in hoc oꝑe intendimꝰ.¬

Expanded text:
subsistere, sed semper ad interiora et profundiora intelligentiae properare, et cum omni studio, et summa diligentia insistere, ut ad eorum intelligentiam quae per fidem tenemus quotidianis incrementis proficere valeamus. In horum plena notitia et perfecta intelligentia vita obtinetplatione, summa jucunditas. Hae sunt summae divitiae, hae sempiternae deliciae, in horum gustu ultima dulcedo, in horum fruitione infinita delectatio. De illis itaque proposuimus agere in hoc opere, quae jubemur ex catholicae fidei regula, non de quibuscunque, sed de aeternis credere. Nam de redemptionis nostrae sacramentis ex tempore factis, quae crede
Abbreviated transcription (Latin):
dital. ⁊ cã sũma ⁊ auctentica aitestacõne ꝓbata
ce ip̃o cooꝑante ⁊ sermonẽ ꝯfirmãte seq̃ntibus
signis. hinc ẽ utiq qd̃ ꝑfecte fideles ꝑaciores st̃
mori ꝓ fide ꝙͣ fidem abnegare. Nichil enĩ ꝓcl
dubio firmius tenet᷑ ꝙͣ qd constanti fide app̾den᷑

Expanded text:
dita, et cum summa, et authentica attestatione probata, teipso cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis, hinc est utique, quod perfecte fideles paratiores sunt mori pro fide quam fidem abnegare. Nihil enim procul dubio firmius tenetur quam quod constanti fide appre
Abbreviated transcription (Latin):
pelut de intimo qͦdam sapĩe secretario eruptas
cõmune deduce̾. Malti ad hoc minꝰ digni młt ad
oc minꝰ idonei. młti ad hoc mmꝰ stndiosi. et qd̾ sẽꝑ
sieri posset p̾ ocnlis hab̾e deb̾emꝰ uix ał raro cogĩ¬
tamꝰ. Cũ qnali queso studio qͣnto desid̾i̾o deb̾emꝰ illi
fumbe negorio. illi inhiare spectaculo de qͦ pendet
salnãdoꝵ oĩ sũma b̾atitndo: Credo autẽ me nõ
feasse si det᷑ mͥ mentes studiosas ĩ hꝰmõi negocio
modito adiunare ⁊ ad tale stndiũ tepidas mẽ¬
es meo stndio ꝓuocare.

Expanded text:
nu elicere, et velut de intimo quodam sapientiae secretario erutas in commune deducere. Multi ad hoc minus digni, multi ad hoc minus idonei, multi in hoc minus studiosi, et quod semper, si fieri posset, prae oculis habere deberemus, vix vel raro cogitamus. Cum quali, quaeso, studio quandoque desiderio deberemus illi incumbere negotio, illi inhiare spectaculo, de quo pendet salvandorum omnium summa beatitudo? Credo autem me nonnihil fecisse, si detur mihi mentes studiosas in hujus negotio vel in modico adjuvare et ad tale studium tepidas mentes meo studio provocare.
Abbreviated transcription (Latin):
uera sũt de et̾nis cred̾e. nͥ det᷑ ⁊ hoc ip̃m qd̾ cͣditur
cũ rõnis aitestacõne conuiacere. Net nob̃ suffici¬
at illa et̾noꝵ noticia que ẽ ꝑ fidem solam nͥ appre¬
hendamꝰ ⁊ illam que ẽ ꝑ intlligenciam si nͨ dñ ad
illam sufficimꝰ que est ꝑ exꝑienciam. Hec ĩ oꝑis nr̃i
p̾facõne pͥmisimꝰ ut aĩmos nr̃os   hꝰmodi studiũ at¬
adtrenciores ⁊ ardenciores redd̾emꝰ. magni meriti
⁊ enĩ esse putamꝰ ĩ hmodi ex̾cicio młtũ stadiosus
fore etiam si nõ detur id ipm̃ qd̾ intendimꝰ pro
uoto ꝑficere

Expanded text:
m quod creditur cum rationis attestatione convincere. Nec nobis sufficiat illa aeternorum notitia quae est per fidem solam, nisi apprehendamus, et illam quae est per intelligentiam, si necdum ad illam sufficimus quae est per experientiam. Haec in operis nostri praefatione praemisimus, ut animos nostros ad hujusmodi studium attentiores et ardentiores redderemus: magni etenim meriti esse putamus in hujusmodi exercitio multum studiosos fore, etiamsi non detur idipsum quod intendimus, pro voto perficer
Abbreviated transcription (Latin):
gñalit̃ sed condcõnalit̃ negandã ꝓpenit᷑ cũ dicit ͦ
Nisi credid̾itis nõ intlłigetis. Non gͦ debent excita¬
tos sensus hñtes de taliũ intlłigencia ꝯꝑanda despe¬
rare dñ tã se senciant firmos in fide ⁊ ꝑ oĩa pro¬
bate canstancie ĩ fidei sue assercione.. ꝙ¬

Expanded text:
 neganda proponitur, cum dicitur: Nisi credideritis non intelligetis. Non ergo debent exercitatos sensus habentes, de talium intelligentia comparanda desperare, dum tamen se sentiant firmos in fide, et per omnia probatae constantiae in fidei suae assertione.
Abbreviated transcription (Latin):
facit qd̾ sic facit nt nõ faciat male qd̾ sic facit. eiꝰ¬
modi cansis atq rõibꝰ qͥdam inducũt ᷑ ut dicant dm̃
suoꝵ oꝑum mẽfuram ac lege ita astͥctũ atq alliga¬
ac ꝑ hoc plane ĩfintã uã arq ĩmensam d̾initatis
potũciam sb̾ t̾mino ac m̃sura alligare ꝯuĩcũt᷑. qͥ usq

Expanded text:
facit, quia sic facit, ut non faciat male in eo, quod sic facit. Ejusmodi causis, atque rationibus quidam inducuntur, ut dicant Deum suorum operum mensura, ac lege ita astrictum, atque alligaAc per hoc plane infinitam illam atque immensam divinitatis potentiam sub termino ac mensura alligare convincuntur, qui usque
Abbreviated transcription (Latin):
occulto nõ ex̾ceret᷑. Si uͦ absconditꝰ totus eẽt fides qͥd̾
ad sciam nõ adinuaret᷑ ⁊ infidelitas de ignorãcia ex¬
casaret᷑. qͦ ꝙͣ oportuit ut ꝓd̾et se occultũ deus ne
totus celaret᷑ ⁊ ꝓrsus nesaret᷑. et rursñ aliqͥd ꝓdicũ
se ⁊ agicũ occultaret ne totus maifestare᷑. ut ad eẽt

Expanded text:
occulto non exerceretur. Si vero absconditus totus esset, fides quidem ad scientiam non adjuvaretur, et infidelitas de ignorantia excusaretur. Quocirca oportuit ut proderet se occultum Deus ne totus celaretur et prorsus nesciretur; et rursum ad aliquid proditum se et agnitum occultaret ne totus manifestaretur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ponant᷑ euiꝰ dimnitmã uascula .q. fic¬
tilia uescula. fictilia dc̃a eo qd fiant et
fac̾e̾ plasmare. unde ⁊ figuli dicũt᷑. et
Ias fictile dicͣ fictũ nõ illud ĩ quo m̃d
mendaciũ est. sed qd̾ format᷑ ut sic
et habeat aliqnã formã. ita dict ysidorus¬

Expanded text:
ponantur, cuius diminutivum vascula quasi vescula. Fictilia dicta, q, formare et plasmare. Unde et figuli dicuntur. vas fictile dicitur: non fictum illud quod mendacium est; sed quod formatur ut sit, et habeat aliquam formam, sicut jamdu
Abbreviated transcription (Latin):
itencia plectet᷑ ał młtet᷑ ⁊ sine spe ꝯuigii
maneat¬
ni spĩtalem ꝯpatͤm habet cmꝰ filũ al
ufiliam de lanacͦ sacͥ fontis accepit es
enis uxor ꝯmat᷑ nõ est liceat ei defũto es¬
pat᷑ suo enis indnam duc̾e̾ in uxorem s ab̃¬

Expanded text:
sine spe conjugii maneatQui spiritualem compatrem habet cujus filium vel filiam de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ciñ eciam nob est quasdã femĩas desidi¬
ose qͣsdam nͦ frandulent̃ at a uiris suis
seꝑent᷑: ꝓp̾os filios coram epĩs ad ꝯfirmãdũ de¬
misse unde nos digñ duximꝰ ut si qua muu¬
lier filiũ scuĩ defidia aut frande aliqꝰ coram
epõ tenu̾it ad ꝯfirmãd̾ ꝓpt̃ fallaciã suam dõ¬

Expanded text:
 etiam nobis est quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse, unde nos dignum duximus ut si quae mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmand
Abbreviated transcription (Latin):
oponitͦ adn̾saria iltas fugat᷑. pͥm̃ ad arma
scdm̃ ad telã. pͥm̃ ad defensionem scdm̃ ad
ĩpngnacõnem. Tnsio pectaris ꝯpñctõnem
cordis designat. pectus tũdit᷑ ut cogitacõnes
pͥue nane ⁊ desidĩa prana de corde pellant᷑ͤ.
hũilitatem ⁊ reu̾enciam sine eciam ueme pos¬
talacõnem sigͥficant. Expansio manuũ ka¬
ritatem ⁊ affectus bom ãplicudiẽm demõsit᷑.¬

Expanded text:
. Primum ad arma, secundum ad tela. Primum ad defensionem; secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris compunctionem cordis designat. Pectus tunditur, ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio manuum charitatem et affectus boni amplitudinem demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
tasire passint. Sicut gͦ rapind ẽ ⁊ uolẽ¬
cia hmoi bona hõi tustẽ possidenci collene
sia sarsegiũ ẽ ⁊ plusꝙͣ rapina ista ucclese
mste possidnti dufre. Decimas antẽ uͦ
m᷑ usur pare aut retiere sine saclegn cl¬
pa nõpossut aͥ hn soli ad quoꝵ sustũtacẽm

Expanded text:
. Sicut ergo rapina est et violentia ejusmodi bona homini juste possidenti tollere, sic sacrilegium est et plusquam rapina ista Ecclesiae juste possidenti auferre. Decimas autem quoquo modo usurpare aut retinere sine sacrilegii culpa non possunt, nisi soli ad quorum sustentationem
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalit̃ tecũ ut tu ꝑ corꝑalem p̾senciam ad
spũalem querendã exciteris ⁊ ĩeĩendã Adiu¬
ueris qñ ĩ maĩbus sacͣm̃tũ eius tenes corpo¬
ralit̃ tecã est. qñ ore fascipis corꝑalit̃ tecũ
ẽ. qnͣdo mãducas ⁊ qnͣdo gustas corꝑalic̾
ceps corꝑalis p̾sencia q̃renda non est s spũa¬
sit. melins ẽ tͥ ut eat ĩ mentẽ tuam ꝙͣ in
uentͤm tuũ. cibns iste aĩe nõ corꝑis et. Noli

Expanded text:
ralem poenitentiam ad spiritalem quaerendam exciteris, et inveniendam adjuveris. Quando in manibus sacramentum ejus tenes, corporaliter tecum est. Quando ore suscipis, corporaliter tecum est. Quando manducas et quando gustas, corporaliter ceps corporalis poenitentia quaerenda non est, sed spirituasit. Melius est tibi ut eat in mentem tuam quam in ventrem tuum. Cibus iste animae non corporis est. Nol