comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam clareualł abbatis canonizatio¬
ne ꝓpositum et ꝓ quoydam similia poᷤ¬
tulanciũ scandalo aturonensis con
faciente nob̾cum dño signum in bo¬
num. qui hoc pietans opus. urĩs serua¬
uerit manib ꝯsumimandum. Nos
simi confessoris recordatione sollitita
tidemorantes. qͦmͦ scilicet et in seip̃o
religionis et sc̃imonie p̃rogatiua mag¬
nifitus. et unuĩse eccłie dei. specialit̾
autem ordini ur̃o fide et doctrina uti¬
lis extit̾it. et copiosissime fructuosus ⁊
confisi de misccłia dei. et beatorũ apo¬

Expanded text:
dam Clarae-Vallis abbatis canonizatione propositum, et pro quorumdam similia postulantium scandalo, a Turonensis concfaciente nobiscum signum in bonum, qui hoc pietatis opus nostris servavit manibus consummandum. Nos simi Confessoris recordatione sollicita memorantes, quomodo scilicet et in se ipso religionis et sanctimoniae praerogativa magnificus, et universae Ecclesiae Dei, specialiter autem Ordini vestro fide et doctrina utilis exstiterit, et copiosissime fructuosus: confisi de misericordia Dei, et beatorum apo
Abbreviated transcription (Latin):
haberet obsequium suum et frmm suo¬
rum. in eo qd̾ diximus spũalis frnetuᷤ
desiderio constitutus. Subito uͦ stansĩ
ip̃a oratione moiceit̃clusis oculis.
uidit undiq exicinis montib tãtã
diũsi habitus et diũse condicionis ho¬
minum multitudinem in inferiorem
magnifice consolatus. exortatus ẽ etiã
frẽs suos comionens eos demisclĩa
dei mnqͣm desperare.

Expanded text:
haberet obsequium suum et fratrum suohaberet obsequium suum et fratrum suorum: et in eo quod diximus spiritualis fructus desiderio constitutus, subito stans in ipsa oratione, modice interclusis oculis, vidit undique ex vicinis montibus tantam diversi habitus et diversae conditionis hominum multitudinem in inferiorem ini visione magnifice consolatus, exhortatus est etiam fratres suos, commonens eos de misericordia Dei nunquam desperare.
Abbreviated transcription (Latin):
pius ex foliis fagi conficiebant. Pant̃
instar ꝓphetici illius ex ordeo et milio
et uitia erat. itaut aliqnͣdo religiosus
uir quidam appositum sibi in hospicio
ub̾tim plorans clam asportau̾it: qi ꝓ
miraculo omibostendendum. qd̾ inde
uiuerent honies et tales homines.
At uirum deiminus ilta mouebãt. Sũ¬
ma ei sollititudo de salure multorum
tur ppssidere: ut erga omẽs anunas
mat̃num gerereideat᷑ affc̃m. Erãt gͦ
uehemens in p̃cordiis eius sc̃ĩ desicłui
et sc̃e humilitatis conflictꝰ. Modo enĩ
seipm̃ deiciens fatebatur indignũ. ꝑ
quem fructus aliquis ꝓueniret: modo
oblitus sui estuabat flagrantissimo
ardore. ut nullam nisi exmultorum
salute consolationem posse admitt̃e
uid̾etur. Sane fiduciam caritas pa¬
riebat: s eandem castigabat humi¬
litas. Contigit aũt inter hec. ut aliqͣn¬
int̾uallum: egressus foras et uicina
loca cirtiuens. orabat dm̃ ut acceptũ

Expanded text:
pius ex foliis fagi conficiebant. Panis, pius ex foliis fagi conficiebant. Panis, instar prophetici illius, ex hordeo et milio et vicia erat, ita ut aliquando religiosus vir quidam appositum sibi in hospitio, ubertim plorans, clam asportaverit, quasi pro miraculo omnibus ostendendum, quod inde viverent homines, et tales homines. 26. At Virum Dei minus ista movebant. Summa ei sollicitudo de salute multorum,tur possidere, ut erga omnes animas maternum gerere videatur affectum. Erat ergo vehemens in praecordiis ejus, sancti desiderii, et sanctae humilitatis conflictus. Modo enim seipsum dejiciens, fatebatur indignum, per quem fructus aliquis proveniret: modo oblitus sui, aestuabat flagrantissimo ardore, ut nullam nisi ex multorum salute consolationem posse admittere videretur. Sane fiduciam charitas pariebat, sed eamdem castigabat humilitas. Contigit autem inter haec, ut aliquanintervallum, egressus foras, et loca vicina circumiens, orabat Deum, ut acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
misit in cor abbatis stephĩ ad etlifican¬
dam domum clareuallis mitt̃e frẽs eiꝰ.
Quib abeuntib ip̃m eciam domnum
bernartlum p̾fecit abbatem: mirãtib
saneillis tanqͣm maturis et strenus
tam in religione qͣm in sclo̾ uiris et
timentib ei tum ꝓ tenerioris etate
iuuentittis. tum ꝓ corporis ĩfirmita¬
te. et minori usu ext̃ioris occupatiõi.
Erat aũt claraualł locus in t̾ritorio
lingonensi. non longe a fluuio alba.
antiqua spelunca latronum: et antiqͥ¬
tus clicebatur uallis absintialis ⁊ seu
ꝓpt habundantis ibi absuitii copiam:
seu ꝓpt̃ amaritudinem doloris incidẽ¬
cium ibi in manus latronum. Ibi gͦ ĩ
loco horroris et uaste solituctuus con¬
sederunt uiri illi uirtutis: facturi de
spelunca latronum templum d̾i et do¬
mum orõnis. Ubi simplicit᷑ aliqnͣto
tempore deo seruierunt: in pauꝑtate
sp̃c̃. in fame et siti: in frigore et nudita¬
te. in uigiliis muttis. Pulmentaria se¬

Expanded text:
misit in cor abbatis 1073 Stephani ad aedificanmisit in cor abbatis 1073 Stephani ad aedificandam domum Clarae-Vallis mittere fratres ejus. Quibus abeuntibus ipsum etiam domnum Bernardum praefecit abbatem, mirantibus sane illis, tanquam maturis et strenuis tam in religione quam in saeculo viris, et timentibus ei tum pro tenerioris aetate juventutis, tum pro corporis infirmitate, et minori usu exterioris occupationis. Erat autem Clara-Vallis locus in territorio Lingonensi, non longe a fluvio Alba, antiqua spelunca latronum, quae antiquitus dicebatur Vallis absinthialis, seu propter abundantis ibi absinthii copiam, seu propter amaritudinem doloris incidentium ibi in manus latronum. Ibi ergo in loco horroris et vastae solitudinis consederunt viri illi virtutis, facturi de spelunca latronum templum Dei, et domum orationis. Ubi simpliciter aliquanto tempore Deo servierunt in paupertate spiritus, in fame et siti, in frigore et nuditate, in vigiliis multis. Pulmentaria sae
Abbreviated transcription (Latin):
mo sibi originis sue fonte magis qͣm in
decurrentib exposicionũ riuis sapere tes¬
tabatur. S̾cõs tamen et ortodoxos earũ
expositores humilit̃ legens nequa qͣm sen¬
sib eorum suos sensus equabat: s fubi¬
ciebat formandos et uestigiis eorum in
herens. sepe de fonte unde illi hauserant.
et ip̃e bibebat. Inde est qd̾ plenus spũ. qͦ
omnis sc̃a scriptura diuinit᷑ est inspira¬
ta. tam confidenter et utilit ea usq ho¬
die sicut apłs dicit. utitur ad docendũ.
ad arguendum. ad corripiendum. ad¬
quicquid de ea affert in medium sic pa¬
tens et placens esficit: et cirta id unde
agitur effitax admonendiur. ut mirẽ¬
tur omnes tam setulari qͣm spãli p̃dc̃ĩ
doctrina in ũbis gr̾e que ꝓceclunt de ore
um aut̃ complacit eiꝰ.
ei. qui eum segregauit a scło. et uo¬
cauit᷑ ut ampliore grã reuelaret glori¬
am suam in eo et multos filios dĩ qui
erant disꝑsi ꝑ eum congregaret in unũ:

Expanded text:
imae sibi originis suae fonte magis, quam in imae sibi originis suae fonte magis, quam in decurrentibus expositionum rivis sapere testabatur. Sanctos tamen et orthodoxos earum expositores humiliter legens, nequaquam eorum sensibus suos sensus aequabat, sed subjiciebat formandos: et vestigiis eorum fideliter inhaerens, saepe de fonte unde illi hauserant, et ipse bibebat. Inde est quod plenus Spiritu, quo omnis sancta Scriptura divinitus est inspirata, tam confidenter et utiliter ea usque hodie, sicut Apostolus dicit, utitur ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum quidquid de ea affert in medium, sic patens et placens efficit, et circa id unde agitur efficax ad movendum, ut mirentur omnes tam saeculari quam spirituali praediti doctrina, in verbis gratiae quae procCum autem complacuit ei qui eum segregavit a saeculo, et vocavit, ut ampliore gratia revelaret in eo gloriam suam, et multos filios Dei, qui erant dispersi, per eum congregaret in unum;
Abbreviated transcription (Latin):
essis aut̃ tempore fr̾ib ad secan¬
dum cum feruore et gaudio sc̃i
spẽ occupatis: cum ip̃e qi impotens et
nescius laboris ip̃ius seclere sibi et requi¬
escere uberetur. ad moclum contristatꝰ.
ad orõnem confugit: cummagnis lacri¬
mis postulans a deo tlonari sibi grãtiam
metendi. Nec fefellit simplicitas fider:
desicsium religiosi. Continuo namq qd̃
peciit impetrauit. Et ex illo die in illo la
pere deuocior: qnͣto se in hoc ip̃o facutta¬
tem ex solo dei dono reminiscitur acce¬
pisse. feriatus aũt ab huiꝰmodi labore
uł oꝑe. iugit̾ aut orabat. aut legebat aut
meditabatur ad orandum si se solitudo
offerre urebatur. sinaũr: ubicũq seu
apd̃ se. seu in turba eẽt solitudinem cor¬
dis ip̃e abi efficiens ubiq solus erãt:
Canonicas autem scͥpturas simplititer
et seriatim libentius ac sepius legebat. nͨ
ullis magis qͣm ipãrum ũbis eas intelli¬
gere se dicebat: et quicquid in eis diuine
sibi elucebat ueritatis ac uirtictis in pͥ¬

Expanded text:
essis tempore fratribus ad secandum cum fervore et gaudio sancti Spiritus occupatis, cum ipse quasi impotens et nescius laboris ipsius, sedere sibi et requiescere juberetur, admodum contristatus, ad orationem confugit, cum magnis lacrymis postulans a Deo donari sibi gratiam metendi. Nec fefellit simplicitas fidei desiderium religiosi. Continuo namque quod petiit, impetravit. Et ex illo die in labore ipere devotior, quanto se in hoc ipso facultatem ex solo Dei dono reminiscitur accepisse. Feriatus autem ab hujusmodi labore vel opere, jugiter aut orabat, aut legebat, aut meditabatur. Ad orandum si se solitudo offerret, ea utebatur: sin autem, ubicunque, seu apud se, seu in turba esset, solitudinem cordis ipse sibi efficiens, ubique solus erat. Canonicas autem Scripturas simpliciter et seriatim libentius ac saepius legebat, nec ullis magis quam ipsarum verbis eas intelligere se dicebat: et quidquid in eis divinae sibi elucebat veritatis aut virtutis, in pr
Abbreviated transcription (Latin):
aliqndo sc̃s a pratis: et obiuam
habuit mulierem pariuilum filiũ ĩ
brachiis deportantem: quem delonge
attulerat ad eum. ab utero matͥs ha¬
bentem manum aridam. et brachiũ
totum. Motus aũt lacrimis matris
q or̃one continuo signans puerum
et brachium et manum eiꝰ dixit muli¬
eri utuocaret filium suũ. Nocau᷑ illa
infantemꝰ et ille accurrit: et utroq bͣ

Expanded text:
anctus a pratis, et obviam habuit mulierem parvulum filium in brachiis deportantem, quem de longe attulerat ad eum, ab utero matris habentem manum aridam, et brachium tortum. Motus autem lacrymis matris que oratione continuo signans puerum, et brachium et manum ejus, dixit mulieri ut vocaret filium suum. Vocavit illa infantem, et ille accurrit, et utroque b
Abbreviated transcription (Latin):
satra sollempnia. femina ciiꝰ ibsdẽ
ꝑ antios decem cecitas omib inno¬
tuerat: sub manu uiri dei intran¬
tib omnib unsum recepit.
pud monast̾iolum ubi iona

Expanded text:
sacra solemnia, femina cujus ibidem per annos decem caecitas omnibus innotuerat, sub manu Viri Dei, mirantibus omnibus, visum recepit. Apud Monasteriolum quo
Abbreviated transcription (Latin):
esto iam ab hac hora. Quid plura:
Statim depositus statim sanatus ẽ
statim libere gracliebatur. repletu̾ stu¬
pore et extasi: in eo qd̃ contigerat sibi.
S et uicin eius et not parĩt congra¬
tulantes. dominum collaudabant:
qui miserabilis hominis. et m̃itum
pietatis excessit. Nude eciam locus
ab incolis demonstratur. uͥ signum
tam euidens diuine uͥtutis effulsit:
uͥ senex claudus ex multis annus to¬
ta inferiori corporis sui parte p̾mor

Expanded text:
esto jam ab hac hora. » Quid plura? Statim depositus, statim sanatus est, statim libere gradiebatur repletus stupore et exstasi in eo quod contigerat sibi. Sed et vicini ejus et noti pariter congratulantes Dominum collaudabant, qui miserabilis hominis et meritum pietatis excessit. Unde etiam usque hodie locus ab incolis demonstratur, ubi signum tam evidens divinae virtutis effulsit, ubi senex claudus ex multis annis, tota inferiori corporis sui parte pr
Abbreviated transcription (Latin):
fructum undiq colligẽt. atq iterũ
ꝓpagaret. ubiq contigit ut cle filiis
sius in hisꝑanias mitteret: in illiꝰ qͦq
sicut et in cet̾is gentib fructum ali¬
quem habere desiclerans. De quorũ
nũo albertus quidam faber. in loco
cui nomen est suꝑpadum grauissima
ualitutine occupatus: ꝑ multum
iam tempus iacebat paraliticus in
et ut sui misereatur exorat. Eadem
autem clie qua uir beatus in cla¬
raualle ꝓ eodem paralitico ad petici¬
onem sui illius abbatis orauit: tur¬
rente uelociter uerbo uirtutis ⁊ uir¬
tute orõnis illei hispanis repente
conualuit. tanquiam uasplenum a¬
qua suo senciens capiti suꝑfundi.
Regressus gͥ abbas cum p̃clictũ fra¬
trem incolumem repperisset: cdiligẽ¬
ter sciscitatus ab eo modum et tẽ¬
pus sue lib̾ationis certissime cõꝑit

Expanded text:
fructum undique colligeret, atque iterum propagaret ubique; contigit ut de filiis suis in Hispanias mitteret, in illis quoque sicut in caeteris gentibus fructum aliquem habere desiderans. De quorum numero Albertus quidam faber in loco, cui nomen est Superadum, gravissima valetudine occupatus, per multum jam tempus jacebat paralyticus in et ut sui misereatur exorat. Eadem autem die qua Vir beatus in Clara-Valle pro eodem paralytico ad petitionem sui illius abbatis oravit, currente velociter verbo virtutis, et virtute orationis, ille in Hispaniis repente convaluit, tanquam vas plenum aqua suo sentiens capiti superfundi. Regressus quidem abbas cum praedictum fratrem incolumem reperisset, diligenter sciscitatus ab eo modum et tempus suae liberationis, certissime co
Abbreviated transcription (Latin):
tes int̾im quasclam. et et̃no p̃elec¬
ta loca consilio excellentius iusi¬
tans. reples speciali grã sct̃tatis.
fac domine spiritali semꝑ frumẽ¬
to habundare uallem quam ut
faceres re quam nomine clariorẽ.
dignatus es tam exine claritatiꝰ
siderib illustrare duob: custodi do¬
mum in qua tibi geminum hoc tã
p̃ciosum depositum custoditur. fĩ¬
at nobis cleniq iuxta uerbum tu¬
um: et ubi est thesaurus tuus. ibi
sit et cortuum: ibi grã et miscclia
et respectus assidue pietatis omib
adsit in tuo ibidem nomine congre¬
gatis: qd̃ est suꝑ omne nomen. si

Expanded text:
tes interim quasdam, et aeterno praeelectes interim quasdam, et aeterno praeelecta loca consilio excellentius visitans, reples speciali gratia sanctitatis. Fac, Domine, spirituali semper abundare frumento Vallem, quam ut faceres re quam nomine clariorem, dignatus es tam eximiae claritatis sideribus illustrare duobus. Custodi domum, in qua tibi geminum hoc tam pretiosum depositum custoditur. Fiat nobis denique juxta verbum tuum, ut ibi est thesaurus tuus, ibi sit et cor tuum , ibi gratia et misericordia, et respectus assiduae pietatis omnibus adsit in tuo ibidem nomine congregatis, quod est super omne nomen, si
Abbreviated transcription (Latin):
ui ueniat. opem sibi postulat exi¬
beri. Causantib illis ꝑiculum. fi¬
quidem uerebantur. omnimoctis
inquit oportet: ut sc̃i malachie tu¬
mnulum petam. Cum enim nocte
preterita uix tenuiter obdormissẽ.
exꝑgefactus subito audiui uocẽ
clicentem michi. Sanatus iã ab
altera egritudine tua: si ab alta
ius sauari ep̃m pete. fecerunt illi
ut ille uoluit: et contumo factum
est. sicut dictum erat ad illũ. Eadẽ
die sanus factus: post paticissimoᷤᷤ
dies iter arriput: et incolumis ẽ¬
reuersus ad suos. Tiuim in hoc oꝑe
sp̃m. tuum agnoscimus pat̃ clultiᷤ¬
sime zelum: tuam consulerationẽ.
Tuum hoc opus sic deferre college
tuo. ut hunc quoq ei communica¬
res honorem: cum quo uerius et
honorificentius gloriaris in celis.
Immo uero tui sunt hec omma
oꝑis. tui muneris deus nr̃. Cu e¬
num omnem replesti ab inicio tẽ¬
paris teriam p̃sentia diuinitatis.
omnem aliquando repleturus glo¬
ria maiestatis: cuius tamen par¬

Expanded text:
um veniat opem sibi postulat exhium veniat opem sibi postulat exhiberi. Causantibus illis: periculum siquidem verebantur: « Omnimodis, inquit, oportet ut sancti Malachiae tumulum petam. Cum enim nocte praeterita vix tenuiter obdormissem, expergefactus subito audiebam vocem dicentem mihi: Sanatus jam ab altera aegritudine tua, si ab altera vis sanari, episcopum pete. » Fecerunt illi ut ille voluit, et continuo factum est sicut dictum erat ad illum. Eadem die sanus factus, post paucissimos dies iter arripuit et incolumis reversus est ad suos. 25. Tuum in hoc opere spiritum, tuum agnoscimus, Pater dulcissime, zelum, tuam considerationem: tuum hoc opus, sic deferre collegae tuo, ut hunc quoque ei communicares honorem et amorem cum quo verius et felicius honorificaris in coelis. Imo vero tui sunt haec omnia operis, tui muneris, Deus noster. Tu enim omnem replesti ab initio temporis terram praesentia tuae divinitatis, omnem aliquando repleturus gloria majestatis: cujus tamen par
Abbreviated transcription (Latin):
sua dilexerunt se ita in morte ñ
sunt separati. Nam et post clies
circiter quadraginta abbas qui¬
dam ex maioris britanne insu¬
la sacre illius societatis uirtutẽ
felicit̾ exꝑiri meruit in se ip̃o. Qi
eodem tempoie cum cet̾ĩs coabati¬
bus sus ex more cistertium pe¬
tens in claraualle remanserat:
gemino quodam desoc
cerat: ut solum amine eius exi¬
tum frẽs. qui ei numqͣm deerant
obseruarent. Cumq animum e¬
iuis angeret non tam desideriũ
uite p̃sentis. qͣm ab sencium de¬
solatio filiorum qd̃ ꝑegre morere-¬
tur: obiuxe petiit. ut ad tumulũ
scĩ deportaretur abbatis. Ubi cum
orasset tota deuotione qua potuit
beati quoq ep̃i malachie in aqui¬
lonari ip̃ius oratorii latere posi¬
tum cogitauit iusitare sepulchiũ:
auxilium flagitare. s fatigati¬
onem ueritus et quasi iam seccir̾
de incolumitate qd̃ cogitauerãt
non impleuit. Die alt̾a maneite¬
rum fr̃es aduocans: ut ad oratori¬

Expanded text:
sua dilexerunt se, ita et in morte non sua dilexerunt se, ita et in morte non sunt separati. 24. Nam et post dies circiter quadraginta abbas quidam ex majoris Britanniae insula, sacrae illius societatis virtutem feliciter experiri meruit in seipso. Qui eodem tempore cum caeteris coabbatibus suis ex more Cistercium petens, in Clara-Valle remanserat, gemino quodam despercerat, ut solum animae ejus exitum fratres, qui ei nunquam deerant, observarent. Cumque animum ejus angeret non tam desiderium vitae praesentis quam absentium desolatio filiorum, quod peregre moreretur, obnixe petiit ut ad tumulum sancti deportaretur Abbatis: ubi cum orasset tota devotione qua potuit, beati quoque episcopi Malachiae in aquilonari ipsius oratorii latere positum cogitavit visitare sepulcrum, auxilium flagitare; sed fatigationem veritus, et quasi jam securus de incolumitate, quod cogitaverat non implevit. Die altera iterum fratres advocans, ut ad oratori
Abbreviated transcription (Latin):
nimam eius tauto duce felicem qͥ
ꝓ eo uenire se clixerat secum tulit.
expletis dieb cuidam fratͥ alio
mnagnifice satis apparens. et argu¬
eus nos de suo doluisse cliscessu. pꝰ
uerba multe consolationis et pro¬
missionem felicitatis eterne. ꝑ se
trina: hoc etiam scito ait. et dicito
fr̃ib. cuiuslam uere sc̃i corpus cu¬
ius et ego habeo uestem in oratorio
ẽẽ sepultum. Dicebat autẽ episco¬
pum malachiam. Ipĩus enĩ tu¬
nicam in qua sc̃s ille feliciter ob¬
dormierat ad missarum sibi serua¬
uerat celebrationem et moritur
in ea sese uisserat sepeliri: sicut et
scm̃ illum sua sepelierat ueste.
Qd̃ tamen ũbum et ip̃i fr̾ĩ ⁊ qͣm¬
plurib aliis usq ad hant uisio¬
nem prorsus erat ignotum.
elix pontifex xxi.
ciuus merita pater sc̃s et
uiuens p̃dicauerit et defũctuᷤ.
felix caritas que in morte non
excidit. Felix societas quam nec
illud diuorcium tam crudele
diremit. Gloriosi siquidem pa¬
tres quemadmodum in utta

Expanded text:
nimam ejus tanto duce felicem, qui pro eo se venire dixerat, secum tulit. expletis diebus, alteri cuidam fratri magnifice satis apparens, et arguens de suo nos doluisse discessu, post verba multae consolationis, et promissionem felicitatis aeternae in sua trina: « Hoc etiam scito, ait, et dicito fratribus, cujusdam vere sancti corpus, cujus et ego habeo vestem, in oratorio esse sepultum. » Dicebat autem episcopum Malachiam. Ipsius enim tunicam, in qua sanctus ille feliciter obdormierat, ad Missarum sibi servaverat celebrationem, et moriturus in ea sese jusserat sepeliri, sicut et sanctum illum in sua sepelierat veste. Quod tamen verbum et ipsi fratri, et quampluribus aliis usque ad hanc visionem prorsus erat ignotum. Felix pontifex, cujus merita Pater sanctus et vivens praedicaverat, et defunctus. Felix charitas, quae in morte non excidit. Felix societas, quam nec illud divortium tam crudele diremit. Gloriosi siquidem Patres quemadmodum in vita
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit suꝑsecdeo dicere. dum legenti¬
non tedio uelim consulere. Susceptꝰ
aũt in claraualle. ilico ad nouam
nuliciam uiriliter se accuixit. et ex
milite ueterano fortissimum nobis
denuo sese tironem exibuit. in labo¬
rib. in uigiliis. in ieuiniis. cetĩsq
scẽ discipline obsequiis. se ip̃m tota
die mortificans. Habebat autem ĩ¬
cessanter orandi studiũ: et in orati¬
one mirabilem affluenciam lacri¬
marum. Quadam igitur die cum
ad laborem triticee messis cum ce

Expanded text:
ertulerit, supersedeo dicere, dum legentiertulerit, supersedeo dicere, dum legentium taedio velim consulere. Susceptus autem in Claravalle, illico ad novam militiam viriliter se accinxit, et ex milite veterano, fortissimum denuo nobis sese tironem exhibuit, in laboribus, in vigiliis, in jejuniis, caeterisque sanctae disciplinae obsequiis, seipsum tota die mortificans. Habebat autem incessanter orandi studium, et in oratione mirabilem affluentiam lacrymarum. Quadam igitur die, cum ad laborem triticeae messis cum c
Abbreviated transcription (Latin):
lis monachus quidam
nomne renalaus. uuir
bone simplicitatis. ti¬
mens deum. et retines
innotenciam suam: ab infantia
usq ad senectam. Qͥ licet ante con¬
uersionem suam ꝑ trignta ãnos
iuueret inhabiti seculari. ñ tam̃
sclariter uixit. s oꝑib pietatis semper
insistens. in corpore suo glorificare et
portare deum sollicitus fuit. Nam int̾
cetera bona que corde integro faciebat.
etiam corporis integritatem clno decli¬
cauit: cuius opitulatione ab ut̾o ma¬
tris usq ad diem mortis incentiua
libidinum. et carnis spurcicias in
habitu monachali. in monasterio
scĩ amandi. iuginnti et coamplius
ꝑegit. ubi et scĩtatis sue non paruum
specien omnib dedit. Inde maio¬
ad domum clareuallis dei emulatio¬
ne se contulit. antea tamen p̃moni¬
tus a deo reuelationib multis. Qnͣ¬
tos uero labores. quantas ue molesti¬
as. a frib ordinis illius. dum felicib
eius actibus inuiderent ⁊ ꝓpositũ ⁊stiꝰ¬
modi eu̾tere cuperent beatus iste ꝑ¬

Expanded text:
lis monachus quidam, nomine Rainaldus, vir bonae simplicitatis, timens Deum, et retinens innocentiam suam ab infantia usque ad senectam. Qui licet ante conversionem suam per triginta annos viveret in habitu saeculari, non tamen saeculariter vixit, sed operibus pietatis semper insistens, in corpore suo glorificare et portare Deum sollicitus fuit. Nam inter caetera quae corde integro faciebat, etiam corporis integritatem Domino dedicavit, cujus opitulatione, ab utero matris usque ad diem mortis, incentiva libidinum, et carnis spurcitias, abem monastico habitu in monasterio Sancti Amandi, viginti et eo amplius transegit: ubi et sanctitatis suae non parvum specimen omnibus dedit. Inde majoad domum Claraevallis Dei aemulatione se contulit, antea tamen ptus a Deo revelationibus multis. Quantos vero labores, quantasve molestias a fratribus Ordinis illius, dum felicibus ejus actibus inviderent, et propositum istiusmodi evertere cuperent, beatus iste p
Abbreviated transcription (Latin):
erigens puerum: auclitum surdo red¬
dens adolescenti: tres quoq cecos. u¬
no uisionis munere donans. in ipsius
nomine qui trinus adoratur et uuiꝰ.
Ubi plurima quoq miracula claru¬
isse non dubtto: s hec coram me fca
noui: certius filutialius q descͥpsi.

Expanded text:
erigens puerum, auditum surdo rederigens puerum, auditum surdo reddens adolescenti; tres quoque caecos, uno visionis munere donans in ipsius nomine qui Trinus adoratur et Unus: ubi plurima quoque miracula claruisse non dubito, sed haec coram me facta novi certius, fiducialiusque scripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
sum est uinum nouũ. dum undiq
concurrentes. certatun traherent
uasculum: et multis dieb ium p̾ci¬
osissimi seruauit odorem. Tercio de¬
deinde preclictam uillensium ciuita¬
tem ingressus timuit turbas. et qͣi
grandis ei restabat uia: nocte egredi
festinauit. Idip̃m aũt suspicati. ñ¬
nulli de populo obseruabant eum:
nͨ exire uel nocte potuit sine turba.
Inter qͦs oblata est paralitica muli¬
er in grabato. qͣm ꝓtinus eleuans
uir bs̃. in nomine domini signauit.
atq sanauit. Huius quoq curatione
uniuerse innotuit ciuitati. qͣm nmi¬
rum adhuc hodie incolumis mulier
inhabitat. que in ea du iatuerat pa¬
ralitica. Similit̾ autem et alt̾a muli¬
er ceca uno oculo que ad eum delusta
est extra cuittatem: signante eo uisũ
recepit. qd̃ in hoc aduentu uerissime.
certissimeq probauimus. Nuꝑ sane
apd̃ beatum aprũ uir domini suscep¬
tus hospicio. monasterium illdꝰ plu¬
rimis miraculis illustrauit: claudũ

Expanded text:
sum est vinum novum, dum undique sum est vinum novum, dum undique concurrentes certatim traherent vasculum, et multis diebus vini pretiosissimi servavit odorem. 59. Tertio deinde praedictam Tullensium civitatem ingressus timuit turbas, et quia grandis ei restabat via, nocte egredi festinavit. Idipsum autem suspicati nonnulli de populo observabant eum, nec exire vel nocte potuit sine turba: inter quos oblata est paralytica mulier in grabato, quam protinus elevans Vir beatus, in nomine Domini signavit, atque sanavit. Hujus quoque curatio universae innotuit civitati, quam nimirum adhuc hodie incolumis mulier inhabitat, quae in ea diu jacuerat paralytica. Similiter autem et altera mulier caeca uno oculo, quae ad eum deducta est extra civitatem, signante eo visum recepit, quod in hoc adventu verissime certissimeque probavimus. Nuper sane apud beatum Aprum Vir Domini susceptus hospitio, monasterium illud plurimis miraculis illustravit, claudum
Abbreviated transcription (Latin):
am ad ea que tulli fc̃a sunt ueniam᷑.
Quater si quidem hocinanno uir
sc̃s illam ingressus est cuutatẽ: nͦ
unqͣm transuit absq miraculis:
Drimum quidem dominita ante pen¬
tecostem in eccłia beati stephani ad
altare mauis missas celẽbrãti. oblat᷑
est puer cecus. notus in ciuitate eadem
qui ꝑmanus impositionem uisum
recepit. et hunc usq hodie tullensis
habet eccłi̾a. uirtutum bĩ bernardi
speculum. testimonium q fidele. Se¬
cundo quoq accedens ciuitati. proxi¬
mam uillulam quam calmos nomi¬
nant ꝑtransibat. Et ecce ruit obuia
plebs deuota. aquam afferens sig¬
nandem atq benedicendam. quã
ꝓtinus euangelicunstar miraculi
sapore pariter et odore uni. bñclicti¬
one ip̃a donauit: et qui gustauerunt
omnib ꝑhibent testimonium. uñ
et nunc in tota regione illa. certissi¬
mum est celeberrimũq miratulum
apud uillam calmas sub bernareli
manu. aquam in uinum ẽẽ muta¬
tam. Nam suꝑ uestem cuiꝰdam spar¬

Expanded text:
am ad ea quae Tulli facta sunt, veniamus. Quater siquidem hoc in anno Vir sanctus illam ingressus est civitatem; nec unquam transiit absque miraculis. Primum siquidem Dominica ante Pentecosten in ecclesia beati Stephani ad altare majus Missas celebranti, oblatus est puer caecus notus in civitate eadem, qui per manus impositionem visum recepit; et hunc usque hodie Tullensis habet ecclesia virtutum beati Bernardi speculum testimoniumque fidele. Secundo quoque accedens civitati, proximam villulam, quam Calmas nominant, pertransibat. Et ecce ruit obvia plebs devota, aquam afferens signandam atque benedicendam, quam protinus evangelici instar miraculi sapore pariter et odore vini benedictione ipsa donavit: et qui gusta verunt, omnibus perhibent testimonium. Unde et nunc in tota regione illa certissimum est celeberrimumque miraculum, apud villam Calmas sub Bernardi manu aquam in vinum esse mutatam. Nam super vestem cujusdam spar
Abbreviated transcription (Latin):
egina francie supracdieti ludo¬
uici uinioris uxor. plures cum
eo fec̃at annos: et sobolem nou ha-¬
bebat. Erat autem uir sc̃s apuel
regem ꝓ quadam pace laborans: ꝙ
regina in contrarium intebatur.
Cumq eam moueret clesistere cep¬
tis. et regi suggerere meliora: inter
ꝑ sterilitate sua humiliter rogãs.
ut sibi partum obtineret a do̾. At
ille. Si fecĩs inquit qd moneo: e¬
go quoq ꝓ u̾bo qd postulas clñm
exorabo. Annuit illa et pacis ñ tar¬
dauit effectus. Qua reformata: p̃¬
dictus rex nam u̾bum ei regina sb̃¬
gesserat a uiro dĩ ꝓmissum humi¬
liter exigebat. Hoc aũt tam celeri¬
ter est impletum. ut circa sdem tem¬
pus anno alt̃o eadem regina peperit.

Expanded text:
egina Franciae, supradicti Ludovici Junioris uxor, plures cum eo fecerat annos, et sobolem non habebat. Erat autem Vir sanctus apud Regem pro quadam pace laborans, et Regina in contrarium nitebatur. Cumque eam moneret desistere coeptis, et Regi suggerere meliora, inter per sterilitate sua, humiliter rogans, ut sibi partum obtineret a Deo. At ille: « Si feceris, inquit, quod moneo, ego quoque pro verbo quod postulas, Dominum exorabo. » Annuit illa, et pacis non tardavit effectus. Qua reformata, praedictus Rex, nam verbum ei Regina suggesserat, a Viro Dei promissum humiliter exigebat. Hoc autem tam celeriter est impletum, ut circa idem tempus anno altero eadem regina pepererit.
Abbreviated transcription (Latin):
bat: puer natus est nobis. uere et¬
enim puer ip̃e erat mitis ⁊ humiliꝰ
corde÷ et sicut paruulus accipiens
regnum dei: in cuius merito gra¬
tulabunda natali. et angelica mul¬
titudo. et omnis pariter scõrum et¬
clesia. dum nobis iudetur mori si¬
bi illum nasci. dum hic consumina¬
retur ibi inciꝑe. non tam senioris
uocib. quam uotis parib coniciẽs
exultabat. Si enim ad unius peni¬
tentiam peccatoris tota illa celestiᷤ
regio in leticiam suscitatur: que¬
nam illi gaudia exibuisse credẽcla
est ꝑ quem gaudia tanta receꝑat.
de tam multorũ comuĩsione. et pe¬
nitencia peccatorum: Quis enim
ualeat estimare: quantis in secu¬
lari habitu et conũsatione manẽ¬
tib. quantis etiam ad alias iuroꝵ
seu feminarum congregationes tͣn
nisterium. cledit dominus penitẽ¬
ciam ad salutem: Aut quis nu¬
meret eos qui subeius cura in cen¬
tum sexaginta mouastiis ꝑ clei be¬
ngnitatem ad penitenciam sũt

Expanded text:
bat: Puer natus est nobis . Vere etbat: Puer natus est nobis . Vere etenim puer ipse erat mitis et humilis corde; et, sicut parvulus, accipiens regnum Dei: in cujus merito gratulabunda natali angelica multitudo, et omnis pariter Sanctorum ecclesia, dum nobis videretur mori, sibi illum nasci; dum hic consummaretur, ibi incipere, non tam sonoris vocibus quam votis paribus concinens exsultabat. Si enim ad unius poenitentiam peccatoris tota illa coelestis regio in laetitiam suscitatur; quaenam illi gaudia exhibuisse credendus est, per quem gaudia tanta receperat de tam multorum conversione et poenitentia peccatorum? Quis enim valeat aestimare, quantis in saeculari habitu et conversatione manentibus, quantis etiam ad alias virorum seu feminarum congregationes trannisterium dedit Dominus poenitentiam ad salutem? Aut quis numeret eos qui sub ejus cura in centum sexaginta monasteriis per Dei benignitatem ad poenitentiam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore altera quoq ui¬
sio prioris confirmatio fuit.
llisi qd̃ euidencius iam utriusq
completa ueritas ꝓbat. quani e¬
uidenter in utraq qd̃ futurum e¬
rat dominus reuelauit. Hidebat
enim frater quidam. et ecce para¬
bat uir beatissimus ascendere ie¬
rosoluam: iam q ip̃o in ꝓcinctu
itineris erat. Ad quem uenerabi¬
lis odo qui a primis fere annis stre¬
nue satis et lauclabiliter conuer¬
satus in monasterio absencium
consueuerat p̃positorum supplere
uices reuerenter accetlens: dite¬
bat se p̃cessurum. Cuius iuisiõiˢ
sic ostensa est ueritas: ut p̾clictus
uir deo dignus ad celestem iheru¬
salem ubi uere uisio pacis parantẽ
lam egredi. et paulopost setuturũ
patrem sc̃m felici functus legatio¬
ne p̃iret:
mum patris huius excessum. ui¬
debat eum p̃ciosissimis ornatum
sacerdotalib indumentis: et ex¬
tellenti ꝑfusum glra cũ ingenti
sollempnitate ad altare cdectuci.
Ad cuius introitum ecclia magna.
magnis resultans uotib exclama¬

Expanded text:
odem tempore altera quoque visio prioris confirmatio fuit: nisi quod evidentius jam utriusque completa veritas probat, quam evidenter in utraque quod futurum erat, Dominus revelavit. Videbat enim frater quidam, et ecce parabat Vir beatissimus ascendere Jerosolymam, jamque ipso in procinctu itineris erat. Ad quem venerabilis Odo, qui a primis fere annis strenue satis et laudabiliter conversatus in monasterio, absentium consueverat praepositorum supplere vices, reverenter accedens, dicebat se praecessurum. Cujus visionis sic ostensa est veritas, ut praedictus vir Deo dignus ad coelestem Jerusalem, ubi vere visio pacis, parantem jam egredi, et paulo post secuturum Patrem sanctum, felici functus legatione praeiret. mum Patris hujus excessum, videbat eum pretiosissimis ornatum sacerdotalibus indumentis, et excellenti perfusum gloria, cum ingenti solemnitate ad altare deduci. Ad cujus introitum ecclesia magna magnis resultans vocibus conclama
Abbreviated transcription (Latin):
contigit ut inter orandum in¬
dubitanter dei seruus agnoscerẽt
uirtutem adẽẽ cliuinam. Cuius ta¬
men modum cognicionis nullis se
posse uerbis exprimere fatebat᷑. son
numqm uero cum signasset aliqͦs

Expanded text:
contigit, ut inter orandum indubitanter Dei Servus agnosceret virtutem adesse divinam. Cujus tamen modum cognitionis nullis se posse verbis exprimere fatebatur. 48. Nonnunquam vero cum signasset aliq
Abbreviated transcription (Latin):
gratularetus locatum: demum in.¬
terrogatus est quid nam fibi uoluit
tam acerba illa in morte. tamq repen.¬
tina commnotio. Dicebat aũt qd̃ ea ho¬
ra duo sp̃c neqm uelut in puteum hor¬
rende ꝓfunditatis eum p̾cipitare pa

Expanded text:
gratularetur felicitate locatum, demum ingratularetur felicitate locatum, demum interrogatus est, 1082 quidnam sibi voluerit tam acerba illa in morte, tamque repentina commotio. Dicebat autem quod ea hora duo spiritus nequam velut in puteum horrendae profunditatis eum praecipitare pa
Abbreviated transcription (Latin):
consuenit. At ille cuius sp̃c suꝑ mel
clulcis. primum benit. breuitq com¬
memorans crebras suꝑ huĩmodi ob¬
iurgationes ipĩus et imponẽs ei. ne
forte hec dic̃et temptans eum: ꝑsistẽ¬
titamen manum imponit. et febrẽ
abscecłẽ iubet. Nec mora ad imꝑium
eiꝰ reliquit illũ fehbris: exꝑtum ĩ semet¬
ip̃o qd̃ in cet̾is arguebat. Idem quoq
Waldricus cum inclaraualle aliqͣn¬
tos iamꝑagẽt annos feruens sp̃u: et
tocius boniemulator: ex hac luce mi¬
grauit. Qui ante unam fere horam
mortis turbat᷑ ad mom̃tum. et toto cor¬
pore t̃̾ribilit̃ motus infremuit: s ad
pͥstinam statim serenitatem ren̾sus.
uuttu deinceps placiaissimo expira¬
uit. Noluit aũt dñs sollicitũ alb̃is
animum. huiꝰ rei cognicione franda¬
cri. Siquidem post aliquot clies idem
Walctricus apparens ei in iusu noatiᷤ.
cum omnia erga se ꝓsꝑa sciscitanti
responderet. et in magna requie sese

Expanded text:
consuevit. At ille, cujus spiritus super mel consuevit. At ille, cujus spiritus super mel dulcis, primum leniter breviterque commemorans crebras super hujusmodi objurgationes ipsius, et imponens ei, ne forte haec diceret tentans eum, persistenti tamen manum imponit, et febrem abscedere jubet. Nec mora, ad imperium ejus reliquit eum febris, expertum in semetipso quod in caeteris arguebat. Idem quoque Galdricus cum in Clara-Valle aliquantos jam peregisset annos, fervens spiritu et totius boni aemulator, ex hac luce migravit. Qui ante unam fere horam mortis turbatus ad momentum, et toto corpore terribiliter motus infremuit: sed ad pristinam statim serenitatem reversus, vultu deinceps placidissimo exspiravit. Noluit autem Dominus sollicitum Abbatis animum hujus rei cognitione fraudari: siquidem post aliquot dies idem Galdricus apparens ei in visu noctis, cum omnia erga se prospera esse sciscitanti responderet, et in magna sese
Abbreviated transcription (Latin):
num eiꝰ affuisse guudonem. Erat enim
eis transit᷑ ꝑ castrum nantonis int t̾ri¬
torio senonensi: et iuuenis quidã cuiuͤ
pedem fistula occupaũat p̾clicti patris
tactum et bñdictionem cum multa sup¬
plicatione petebat. Signatus aũt statĩ
conualuit: et post paucissimos clies re¬
gressi ꝑ idem oppidum. sanumeũ atq
incolumem inuenerũt. Ceterum sepe
dc̃s b̾i uiri fr̃ ne ipõ quidem potãt com¬
pesci miraculo. quo minꝰ increparet eũ
et p̾sumptionis argueret. qd̃ ad qͥeiũt
tangere hominem: tanta siquidem ca¬
ritate ꝓ eo sollicitus erat xxu.
irta idem tempus accidit. ut
auuntulus enis Waldricuᷤ. qͥ
et ip̃e zelo simili eiꝰ mansuedinem si¬
cut p̃diximus duxis increpationibuᷤ
obruebat: grauissimis febrib labora¬
ret. Demum ingrauescente morbo ip̃a
doloris magnitudie suꝑatꝰ abbatem
humili obsecratõne compell it uͭ sui
misereat᷑ et sibi opem ferat. qͣm cet̾is

Expanded text:
num ejus adfuisse Guidonem. Erat enim num ejus adfuisse Guidonem. Erat enim eis transitus per Castrum-Nantonis in territorio Senonum, et juvenis quidam, cujus pedem fistula occupaverat, praedicti Patris tactum et benedictionem cum multa supplicatione petebat. Signatus autem statim convaluit, et post paucissimos dies regressi per idem oppidum, sanum eum atque incolumem invenerunt. Caeterum saepe dictus beati Viri frater ne ipso quidem poterat compesci miraculo, quominus increparet eum, et praesumptionis argueret, quod acquieverit tangere hominem: tanta siquidem charitate pro eo sollicitus erat. irca idem tempus accidit ut avunculus ejus Galdricus, qui et ipse zelo simili ejus mansuetudinem, sicut praediximus, duris increpationibus obruebat, gravissimis febribus laboraret. Demum ingravescente morbo, ipsa doloris magnitudine superatus, Abbatem humili obsecratione compellat ut sui misereatur, et opem sibi ferat quam caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
Rant aũt huius beati uiri frẽs
et filii spũales. mirantes suꝑ hiᷤ
que fiebant et uidebant de eo. Nec tñ
more carnalium in gliãm eleuabat᷑
humanam: s iuuenili eiꝰ etati et noue
adhuc conũsationi spũali sollicitudi¬
ne metuebant. In quo nimirum zelo
Waldricus auuntulus eiꝰ et guido pͥ¬
mogenitus fr̃m cet̾os anteibant᷑ ut
ipõs tanqͣm geminos quosclã stimuloᷤᷤ
carnus sue. ne gr̾arum magnitudo eũ
extolleret accepisse cdiuinitꝰ uideretur.
lleq enim parcebant duriorib u̾bis
exagitantes. teneram uerecundiam
eiꝰ calumpniantes: etiã bene gesta sig¬
na omnia adnichilantes: et hominẽ
mansuetissimũ nichilq contͣclicẽtẽ.
freq̃nter usq ad lacͥmas imꝓpiis et
obpbriis asfligentes. Narrare solet ue¬
nerabilis ep̃t lingonensis godefridũ
scĩ uiri et ꝓpinquꝰ sanguine et in con¬
ũsatione socius᷑. et ex tunt ꝑ omĩa in¬
diuiduus comes: primo miratulo qd̃
ꝑ manum eiꝰ fieri uidit p̃dictum g̃ma¬

Expanded text:
rant autem hujus beati viri fratres et filii spirituales mirantes super his, quae audiebant et videbant de eo. Nec tamen more carnalium in gloriam elevabantur humanam, sed juvenili ejus aetati et novae adhuc conversationi, spirituali sollicitudine metuebant. In quo nimirum zelo Galdricus avunculus ejus, et Guido primogenitus fratrum, caeteros anteibant; ut ipsos tanquam geminos quosdam stimulos carnis suae, ne gratiarum magnitudo eum extolleret, accepisse divinitus videretur. Neque enim parcebant verbis durioribus, exagitantes teneram verecundiam ejus, calumniantes etiam bene gesta, signia omnia annihilantes, et hominem mansuetissimum, nihilque contradicentem, frequenter usque ad lacrymas improperiis et opprobriis anerabilis episcopus Lingonensis Godefridus, sancti Viri et propinquus sanguine, et conversione socius, et extunc per omnia individuus comes, primo miraculo quod per manus ejus fieri vidit, praedictum germa
Abbreviated transcription (Latin):
contrariam: non omnib eis arbitr
excidisse. Nos inquit ꝓph̾a notalat
cum diceret. in laborib hominum
non sunt. et cum hominib non fla¬
gellabunt᷑: ideo tenuit eos suꝑbra.
Et ysaias eodem spũ. immo deus ꝑ
ysaiam. misereamurinquit impio
et non discet fac̾e iusticiam: in fra
scorum iniqua gessit: et non uideb
głam domini. Et exp̃ssius ac nor̃a¬
tim in alio ꝓph̃a. Principes ppłi met
inquit eicientur de domib dleliciarũ
ꝓpt̾ pessimas uoluntates suas: et cle

Expanded text:
contrariam, non omnibus eis arbitror contrariam, non omnibus eis arbitror excidisse. « Vos, inquit, propheta notabat, cum diceret: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur, ideo tenuit eos superbia . Et Isaias eodem spiritu, imo Deus per Isaiam: Misereamur, inquit, impio, et non discet facere justitiam; in terra sanctorum iniqua gessit, et non videbit gloriam Domini . Et expressius ac nominatim in alio propheta: Principes populi mei, inquit, ejicientur de domibus deliciarum ropter pessimas voluntates suas, et cle
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ingressus eccli̾am pat᷑ sc̃s. ad
altare beate marie qd̾ in orientali pu¬
te locatum est: missam celebrauit.
Ubi uͦ compleuit. coram omni ppło
puella ceca illuminata est: et matͦ¬
na diues et nota in ciuitate. cuius
crura arida ab anus t̾b extendi pe¬
intus non ualebant: resolutis neruiᷤ
ad signum uitesine dilatione stent
erecta. In pulpito quoq dum sermo¬
nem habiturus ad ppłm ascendisset:
cetus senex uisum recepit. ¶ulta qui¬
dem et alia signa fcã sunt in ip̃a cdie
et sepius atclamabant: s nemo nos¬
trum inquirendi extitit curiosus.
Salbõ quoq multa in hospitio udi¬
mus et cognouimus ea s quia an¬
notare negleximus suꝑuenientem
multitudinem cet̾orum: nob̾ iam
penitus exciderunt. Uerba tam̃ qͤ ad
clerum habuit. neq enim exire uolu¬
itad ppłm ea die᷑: et quomodo formã
hanc clericorum immo uitam proꝰ
informent. omnib diuinarum tes¬
timoniis scͥpturarum ꝓbauerit eẽ

Expanded text:
Ex quo ingressus ecclesiam Pater sanctus ad Ex quo ingressus ecclesiam Pater sanctus ad altare beatae Mariae, quod in orientali parte locatum est, Missam celebravit: ubi vero complevit, coram omni populo puella caeca illuminata est, et matrona dives et nota in civitate, cujus crura arida ab annis tribus extendi penitus non valebant, resolutis nervis ad signum vitae sine dilatione stetit erecta. In pulpito quoque, dum sermonem habiturus ad populum ascendisset, caecus senex visum recepit. Multa quidem et alia signa facta sunt in ipsa die, et saepius acclamabant. Sed nemo nostrum inquirendi exstitit curiosus. Sabbato quoque multa in hospitio vidimus, et cognovimus ea; sed, quia annotare negleximus superveniente multitudine caeterorum, nobis jam penitus exciderunt. Verba tamen quae ad clerum habuit neque enim exire voluit ad populum ea die, et quomodo formam hanc clericorum, imo vitam prorsus informem, omnibus divinarum testimoniis Scripturarum probaverit esse
Abbreviated transcription (Latin):
Wolkenferia quinta apd̃ uiculum
riegemachinane priusquam egredẽ¬
mur: me presente puer quidam gͤs¬
sum recepit. quisex annis claudus
extit᷑at. sicut ab ip̃is parentib eius
accepi. Ibidem eciam mulier surcla
audiuit: et uir cecus illuminatus
est. cui unus tantum oculus erat:
et hic quoq ad nichilum ualens. G.
minem sc̃m quem semꝑ optauerat:
Qͥa tamen insꝑatus aduenit: minor
fuit eo die frequentia ppłox. Sic ni.¬
mirum gli̾e calcator humane. sollẽ¬
nes semꝑ exceptiones qd̾ in se est fu¬
ge consueuit: et elegit magis occul¬
te ingredi ciuttates. Naro tamento
potest: quia sequitur maior glia re¬
pellentem. Mane sexta fcͣ. priusqͣm
egrederemur ecclĩam in hospicio nr̃o
mulier ceca oculo uno ab annis decẽ:
ad tactum beatemanus coram nob̃
iusum recepit. Hec in ecclia statim p̃¬
sentata est clemo: et diu iacuit aute al¬
tare grãs agens deo. Interea quoꝙ pn¬
er cecus in ip̃p̃ hospicio illuminabat᷑.

Expanded text:
WOLKEMARUS. Feria quinta apud viculum WOLKEMARUS. Feria quinta apud viculum Riegemach, mane priusquam egrederemur, me praesente puer quidam gressum recepit, qui sex annis claudus exstiterat, sicut ab ipsis parentibus ejus accepi. Ibidem 1178 etiam mulier surda audivit, et vir caecus illuminatus est, cui unus tantum oculus erat, et hic quoque ad nihilum valens. 25.minem sanctum, quem semper optaverat. Quia tamen insperatus advenit, minor eo die fuit frequentia populorum. Sic nimirum gloriae calcator humanae solemnes semper exceptiones, quoad in se est, fugere consuevit, et elegit magis occulte ingredi civitates. Raro tamen id potest, quia sequitur major gloria repellentem. Mane, sexta feria, priusquam ingrederemur ecclesiam, in hospitio nostro mulier caeca oculo uno ab annis decem, ad tactum beatae manus coram nobis visum recepit. Haec in ecclesia statim praesentata est clero, et diu jacuit ante altare gratias agens Deo. Interea puer quoque caecus in ipso hospitio est illuminatus.
Abbreviated transcription (Latin):
decantent: quia laquens contͥtus ẽ
et nos liberati sumus. Agnoscite uo¬
cem iocundam qui la queum hunc
transilistis. frẽs nrõs loquimur:
qͥ adhuc int̾ nos solo tãtũen corpore
detinent᷑. Neq enim ociosus fuit uł
ad clerum sermo domini. ut magiᷤ
mexcusabiles sint. qui adhuc in ꝑ¬
dicione ꝑsistunt᷑: immo fatiliꝰ tra¬
hat ceteros funiculus tͥplex qͥ dif¬
ficile rumpiturꝰ: cum ũbo et signis
etiam ꝓrimorum accedat exemplũ.
ꝓtrahunt epłãm ut uidetis ubertas̾
mat̾ie et desiderium feruens: quo
uos omnes hr̃e cupimus socios in uis¬
dendum est nobis presertim qd̾ copio¬
suis hec et efficacius ab ip̃o patrenrõ
annuntiata ãunt nob̾: domino coope¬
rante et sermonem confirmante
sequentib signis. Capit̃ x¬
utti exuobis curiose legerunt
aruerat. utuix summus digitis pe¬
dis unus terram tang̾et÷ sanatus
est in uia eadem. itaut libere talum
deponeret: et sine baculo graderetur.

Expanded text:
decantent, quia Laqueus contritus est, decantent, quia Laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Agnoscite vocem jucundam, qui laqueum hunc transilistis: fratres vestros loquimur, qui adhuc inter vos solo tantum corpore detinentur. Neque enim otiosus fuit, videlicet ad clerum, sermo Domini, ut magis inexcusabiles sint, qui adhuc in perditione persistunt: imo facilius trahat caeteros funiculus triplex, qui difficile rumpitur; cum verbo et signis, etiam proximorum accedat exemplum. Protrahunt epistolam, ut videtis, ubertas materiae et desiderium fervens, quo vos omnes habere cupimus socios in visdendum est nobis, praesertim quod copiosius haec et efficacius ab ipso Patre nostro annuntiata sunt vobis, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Multi ex vobis curiose legeruntaruerat, ut vix summis digitis pedis unius terram tangeret, sanatus est in via eadem, ita ut libere talum deponeret, et sine baculo graderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
re: mnquid non ridiculum est et
abusio magna : At nũc erubesce sy
ta est plaga cleri huius: a planta
pedis usq ad uerticem non est in eo
sanitas. Ditata est eccłia t̾renis poᷤ¬
sessionib: s uirtutib spoliata. Ne¬
q enun longa eis ẽẽ potuit cohabi¬
tatio: ex quo pauꝑ factus ꝓpter nos
rex gliẽ. ita pauꝑtatem elegit: ut di¬
ceret aisi quis renunciaũit omnibuᷤᷤ
que possidet. non potest meus ẽẽ cdisci¬
pulus. heu. heu uidemus uenenum
additum ecclie: sicut dcm̃ ẽ ludoucõ
quem nominatis pium: qui p̃cipue
ditauit ecclias. Legimus enim in his¬
toria eiꝰ. qd̾ audierit uocem dicentẽ
sibi. uenenum ecclie addiclisti. An for¬
te uob̾udetur absonum: uenenum
gelio etiam spinas uocat. et apls eã
laqueum diffinit ẽẽ diaboli. Qui¬
cumq inquit diuites uolunt fieri
in hoc scło: intidunt in temptatio¬
nem et in laqueum diaboli. Euadt̃
gͦ qui uolunt fieri pauꝑes et secure

Expanded text:
re, nunquid non ridiculum est, et re, nunquid non ridiculum est, et abusio magna? At nunc erubesce, Sita est plaga cleri hujus: a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Ditata est Ecclesia terrenis possessionibus, sed virtutibus spoliata. Neque enim longa eis esse potuit cohabitatio, ex quo pauper factus propter nos Rex gloriae ita paupertatem elegit ut diceret: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Heu! heu! videmus venenum additum Ecclesiae, sicut dictum est Ludovico, quem nominatis Pium, qui praecipue ditavit ecclesias. Legimus enim in historia ejus, quod audierit vocem dicentem sibi: « Venenum Ecclesiae addidisti. » An forte vobis videtur absonum, venenum gelio spinas vocat : et Apostolus eas laqueum definit esse diaboli. Quicunque, inquit, divites volunt fieri in hoc saeculo, incidunt in tentationem et laqueum diaboli . Evadant ergo, qui volunt fieri pauperes, et secure