comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatoueniunt.nz hiis que ex
testõ sunt. precor stabiliunre
conumerait. s qĩultimum⁊
ex̃ordinanum auxilium ꝓut
res exigitaccomodauit .s. huis
qui crlegibsenatus consultis
posuissz. muna quaq speciei
suc̃conis spẽ plures existente
dispan gradupsone. ne actõe
clitorum differantur s hrent
quos conuenirentane facile
inponembonorum defuncti
mittatureccomodosibi con¬
sulerent adeo petende bonory
possessionis certum tp̃c prefi¬
niuit. Libens itaq⁊ parentib
tamnaturalib quam adop¬
tuus inpecenda bonorum pos¬
sessione anni spacium cetcris
boc tempus aliquis  bonoruz
possessionem non pecicriti
eiusdem gradus personis.¬

Expanded text:
neque eis quae ex testamento sunt, praetor stabili iure connumeravit, sed quasi ultimum et extraordinarium auxilium, prout res exigit, accommodavit scilicet his qui ex legibus, senatus consultis,posuisset et in unaquaque specie successionis saepe plures extent dispari gradu personae : ne actiones creditorum differrentur, sed haberent quos convenirent, et ne facile in possessionem bonorum defuncti mitterentur et eo modo sibi consulerent, ideo petendae bonorum possessioni certum tempus praefinivit. 9. liberis itaque et parentibus tam naturalibus quam adoptivis in petenda bonorum possessione anni spatium, ceterisoc tempus aliquis bonorum possessionem non petierit, eiusdem gradus personis
Abbreviated transcription (Latin):
re poulentes. ¶Septima eas
secuta quam optima rõe p̾to¬
res introduxerunt. nouissunx
aut pmiitur edcõ. hiis etiam
bonorum põ. quibout det leg̾
ułsenatus ꝯsultoułcostituti¬
one conprebensum ẽ quaz nz

Expanded text:
re pollentes. 8 7. Septima eas secuta, quam optima ratione praetores introduxerunt. novissime enim promittitur edicto his etiam bonorum possessio quibus ut detur lege vel senatus consulto vel constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
didimus apparet non sempẽ
eos quiparem gradum cogira¬
tois optinẽt panteruocan. Eo¬
qz amplius neceum quidezq
pximior sit cognatus semper

Expanded text:
didimus apparet non semper eos, qui parem gradum cognationis optinent, pariter vocari eoque amplius nec eum quidem, qui proximior sit cognatus, semper
Abbreviated transcription (Latin):
ul pr̃onos additumintcludimi
quocemneganus exceptis sup¬
exactionib inquib retro pͥncipe
r̃acuiratemeis inphoe in terpellan¬
diprebuerũtita meriminumac¬
cusationequepublica ẽ nõ adim¬
iturcis proptsuamsuorumq in¬
iuriam expiundilicentia.

Expanded text:
intercludimus et vocem negamus exceptis superexactionibus, in quibus retro principes facultatem eis super hoc interpellandi praebuerunt, ita in criminum accusatione quae publica est non adimitur eis propter suam suorumque iniuriam experiendi licentia.
Abbreviated transcription (Latin):
uinsdictõe intrdduxit. acluti
uocass cum idno impetrasset.
Item adusus eñ q exem̾ut ũi cũ
qui inius nocaretur. cuius ne
doloalius exemĩt. Etalias iur¬
merabile¶ꝓuicliciales actioes

Expanded text:
iurisdictione introduxit: veluti vocasset, cum id non impetrasset: item adversus eum qui vi exemerit eum qui in ius vocaretur, cuiusve dolo alius exemerit: et alias innumerabiles. Praeiudiciales actiones
Abbreviated transcription (Latin):
ca⁊ siptabellionem fiant. ni¬
sietiam complectoes accepe¬
rinc et fuerint ꝑtibabsolu¬
ca.donecenim aliquid ex hi¬

Expanded text:
et, si per tabellionem fiunt, nisi et completiones acceperint et fuerint partibus absoluta. donec enim aliquid ex h
Abbreviated transcription (Latin):
tertu remis immoranpmiscrĩt
una cum mnunicipiis⁊ corpatis
cĩdem loci fortun.arum pparumi
ferianturdispendis. naucleris
pretca penam deportatiois exci¬
piant si aliquidfraudis cos adoy¬
sisse fuenit reuclatum. de pdiis⁊a¬

Expanded text:
textu hiemis immorari permiserint, una cum municipibus et corporatis eiusdem loci fortunarum propriarum feriantur dispendiis. Naucleri praeterea poenam deportationis excipiant, si aliquid fraudis eos admisisse fuerit revelatum. D. XVII
Abbreviated transcription (Latin):
ui fiscales spẽs susce da¬
pit deportandas. sirecta ra¬
iugationc contempta. littorado¬
uia sectatus casaducrtendo dist¬
xerit capitali pena plectet. de ã¬

Expanded text:
ui fiscales species susceperit deportandas, si recta navigatione contempta litora devia sectatus eas avertendo distraxerit, capitali poena plectetur. Da
Abbreviated transcription (Latin):
tionis cmolumenta conucrtere
ideoq dec̾nmus ut intra. anu
quas suscepint. inferant spẽs et
secunitates reportent. quectiam
diem illationis edoccatut int al¬
tex ãmĩcis reddantur. a quib spes¬

Expanded text:
tionis emolumenta convertere. Ideoque decernimus, ut intra annum quas susceperint inferant species et securitates reportent, quae etiam diem illationis edoceant, ut intra alterum annum eis reddantur, a quibus spe
Abbreviated transcription (Latin):
archorum ccrus cicit piuz¬
ti.asorientis inopus namumti¬
tubaret ⁊ in uestigandeclassis ob¬
tentumsuianm secesẜ cõspiret.
⁊ nauigandi oportumtate trans¬
accauiditioꝵ indagatio sinctñs¬
necciomis expcetctureftcũ mẽito
celsitudotua  prestõ.augustaliam
sularum preside  conuentis abalc¬
entales nauarchos exalerãdrux
cuncatis oditis consucuatad sac̃¬
tissimam urbem tñsferri in sua fi¬
de susceptum. adcadem augustis¬
sime urbis orrea comportarent.
solatus pm̃cedula p̾stitis extribe¬
tane pensitatoĩs immunitate

Expanded text:
archorum coetus circiter provincias Orientis inopia navium titubaret et investigandae classis obtentu insularum secessus obiret et navigandi opportunitate transacta iudiciorum indignatio sine transvectionis celsitudo tua praefecto Augustali et insularum praeside conventis Aleentales nauarchos ex Alexandrinae civitatis conditis consuerat ad sacratissimam urbem transferri, in suam fidem susceptum ad eadem Augustissimae urbis horrea comportarent, solaciis pro mercedula praestitis ex tributariae pensitationis inmunitate
Abbreviated transcription (Latin):
lare precipimus. dela
simi emmuinsest. ut qd ex
cuiiscumqz patrimonio ce¬
ciderit incasum et legib ⁊ re¬
trouins ordinefisci aduoca¬
tis agẽtibus undicentur. S
qr non nuili precipites scd̃m
us possessa patrimonia defer¬
re non cessant.damus omni¬
bz qui selesos existimant cont
delatores. se iũtatem iudicũ
implorare feno districtam.

Expanded text:
lare praecipimus delatosimi enim iuris est, ut, quod ex cuiuscumque patrimonio ceciderit in casum, et legibus et retro iuris ordine fisci advocatis agentibus vindicetur. Sed quia nonnulli praecipites secundum ius possessa patrimonia deferre non cessant, damus omnibus qui se laesos existimant contra delatores severitatem iudicum implorare ferro destrictam.
Abbreviated transcription (Latin):
tibo in hoc exequenturut qrẽ¬
admodum dotto⁊ ostante
inm̾iio.nõ solum augentur
cuulis acquisitionis pius
acrescendiqd ẽtale sicomu¬
nem ẜuum h̃ns aliqs cu ti¬
tio solus libtat̾e cũposuiti

Expanded text:
tibus in hoc exaequentur, ut, quemadmodum dotes et constante matrimonio non solum augentur, civilis adquisitionis per ius adcrescendi, quod est tale: si communem servum habens aliquis cum Titio, solus libertatem ei imposuit
Abbreviated transcription (Latin):
tiopmancataisqd ad termi¬
numlitis ułcomittitur sue
pmissionicum iut uirando
quamuuratoriam  cautionẽ
uocant.ulnudam ꝓmissiõem
ulsatisdatonem ꝓqualitate
ꝑsone sue dare compellitur
infertur ulsuscipitur mactoi
quidempsona sinõmandatũ
accis insinuatum ẽ ulpreses
dominus litis in iuiditõ ꝓcuã¬
toris suipsonam noconfumy¬
ũt. ratamrem dominum bĩ¬
curum.satisdatoem ꝓcurato
dire  compelutur Eodemob¬
ẜuando et situtor. ulcrratorł
alie  tales ꝑsone que alienaꝵ
rerum gubnatõem recepert
litem qbodam ꝑalrum un fe

Expanded text:
cio permaneat usque ad terminum litis, vel committitur suae promissioni cum iureiurando, quam iuratoriam cautionem vocant, vel nudam promissionem vel satisdationem pro qualitate personae suae dare compellitur.infertur vel suscipitur, in actoris quidem persona, si non mandatum actis insinuatum est vel praesens dominus litis in iudicio procuratoris sui personam confirmaverit, ratam rem dominum habiturum satisdationem procurator dare compellitur, eodem observando et si tutor vel curator, vel aliae tales personae quae alienarum rerum gubernationem receperunt, litem quibusdam per alium infe
Abbreviated transcription (French):
buntur licebit antemcis meli¬
orifcis sententic et rectam ucra¬
q amplcctentib fidemet hãc
semp contetis stabilib ꝑfriu
muncrbr et priulegusbus ĩ
omnidici oncualentiboatq
rtandis principalit̾ quodadc
o  amabilib cp̃is et saccrdotib
dcinde ⁊ anns aministratorib
et iudicib sucsint minores si¬

Expanded text:
ut II Licebit autem eis melioris factis sententiae et rectam veramque amplectentibus fidem et hac semper contentas talibus frui muneribus et privilegiis. His in omni dicione valentibus atque servandis, principaliter quidem a deo amabilibus sacerdotibus, deinde et a nostris administratoribus et iudicibus, si
Abbreviated transcription (Latin):
respicere. axd presentis nirlegis
subtilicatem. et sinon inuen̾er¬
rint cas orthodore fitcicxisten¬
tes et ꝑcipientes sacro sc̃amꝯal
orabilem comunionem in sc̃i¬
sima catolica et aplica ccc̃a ane¬
ncrandissimis cius sactotibus
non pmittere fru cenns consti¬
tutionib primlegus. ¶Quei
igiturplacuennt nob⁊ phare
Cascram delarata sunt legemtr¬
acelsitudo cognoscens causis
apudeam motis ẜnare et open
effectuq contraderecunt et p
sollempniacdlictaet prcceptar
propnia omnibfatiat manife¬
stact in hane felicissimamcun¬
tatem et pprouintias ut cogro

Expanded text:
respicere ad praesentis nostrae legis subtilitatem, et si non invenerint eas orthodoxae fidei existentes et percipientes sacrosanctam et adorabilem communionem in sanctissima catholica et apostolica ecclesia a venerandissimis eius sacerdotibus, non permittere frui ex nostris constitutionibus privilegiis. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem, tua celsitudo cognoscens in causis apud eam motis servare et operi effectuique contradere curet, et per sollemnia edicta et praecepta propria omnibus faciat manifesta et in hac felicissima civitate
Abbreviated transcription (Latin):
nt ypothecas hr̃ç omnibus
impresenti facims manifestu
phanc sacram nram legemq
et boc prinilegium et t̾acitas
ypothecas ctomnia alia que
mulierib indirisis primlegi¬
is anns legibus data sunt ul
damus solis quatenus hus
fruanturetutantur quidiligẽ¬
ter bnt rectam ꝯad oranda
nram fidem tenere cath licedi¬

Expanded text:
nt hypothecas habere, omnibus in praesenti facimus manifestum per hanc sacram nostram legem, quia et hoc privilegium et tacitas hypothecas et alia omnia, quae mulieribus in diversis privilegiis a nostris legibus data sunt, illis damus solis quatenus his fruantur et utantur, quae diligentiam habent rectam et adorandam nostram fidem tenere catholicae di
Abbreviated transcription (Latin):
cos uo qui in adoptiua  fami
parensmoreretur repeiit. ¶t
adoptiuos libos cmancipto
abadoptiuo presiẽ abitesta¬
to italongeminus ̃tabulaᷤᷤ

Expanded text:
eos vero qui in adoptiva familiparens moreretur, repellit. item adoptivos liberos emancipatos ab adoptivo patre, sicut ab intestato ita longe minus contra
Abbreviated transcription (Latin):
scema qdappellatur heremoditi
um. ideserte cause. nam qui per
ꝯtumatiam deserit innullomi¬
norpresente mutabitur Sincõ
ille qurdem forsan aduenent.a
sic gnint tempẽatoẽs sic pecc.are
cessabunt. sic noputabunt potẽ¬
tiamduutiarum institic p̾ualẽ.
delam cum indicantes potenti.¬
orib magis q̃m institia nolẽtib
s tñ nommus plimmaminstiti¬
anim curata.abhac legis latoe̾.
mag̃antem q̃ntum adnos c̾to¬
tumerit sanatum.namq ñ alit̾
t̃dim cingula msi prins ius in¬
randum subicrnt. h accipic̃tes
iuste omnib iudicare⁊puras
sernare manus. nut putop̾tpre¬
sentem legem ⁊ altõ quolzegeli

Expanded text:
schema quod appellatur eremodicium id est desertae causae. Nam qui per contumaciam deserit, in nullo minor praesente putabitur. Si vero ille quidem forsan advenerit aSic erunt temperati omnes, sic peccare cessabunt, sic non putabunt potentiam divitiarum iustitiae praevalere. delam, cum iudicantes potentioribus magis quam iustiora volentibus tamen novimus plurima iniustitiarum curata ab hac legislatione, magis autem, quantum ad nos est, totum erit sanatum. Nam qui non aliter tradimus cingula, nisi prius iusiurandum subierint haec accipientes iuste omnibus iudicare et puras servare manus, non puto post praesentem legem altero quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
am.n exnisione.s illic decida¬
tur. Sio alt̾ quidem aoe alt̾
autemabẽ. quiuopresens est
exdomo.absc̃tis minstitiam.
panaturoueniat omib moi
ipẽ qui minstitiam egit. siuc cr¬
rator.sme odutorsie qcumq
sit cius⁊ liceat cis prouintie¬

Expanded text:
am neque ex iussione, sed illic decidatur. Si vero alter quidem adest alter autem abest, qui vero praesens est ex domo absentis iniustitiam patiatur, conveniatur omnibus modis ipse qui iniustitiam egit, sive curator sive conductor sive quicumque sit eius, et liceat ei secun
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i mantiati credit. litem illi
cam commutat Siuo. aliqo
aliud deillos ap̃it aliumdin¬
Sit bsecut.a. siuc imatori.si¬
ue in minori ca Siantem ille
quidemintict ille uon oroi¬
cam crammnanspresente co
netctiam cum in quo obnori
appanit. insupet illum p̃t hri¬

Expanded text:
ipsi nuntianti credit, litem illi eam committat, si vero aliud aliquid de illo sapit, alium dirifuerit subsecuta, sive in maiori sive in minori causa. Sin autem ille quidem nuntiet ille vero non ordicausam examinans praesente eo emnet etiam eum, in quo obnoxius apparuerit, insuper et illum post hui
Abbreviated transcription (Latin):
forsan ꝓꝓurtutem illius aut
infirmitatemsuam conueure
pot̾at conpetent. quid cĩm cĩt
dunus q̃m lesum forsan cuca
sblatoem bonis ant equi. aut
muitorum alicuius. ant pecr¬
dumaut exiguu dicamus.
domestice  galline hunc cogiy
inq̃ aufferrur ꝓuintialigare ⁊¬
giant plures expensas pariq̃
rciectimatione.aut inopiam
ingemiscẽtem ferre hinc nobr
multitucopluma c̃int̾pellan¬
tium cotioic ⁊ crebrointalibus
caĩs in quietamur paruarum
grã occasionum⁊ ip̃i multas
sbstinẽtes inportuntates. et i¬
urdetes plurimam quidem ml¬
tirudiem uirorum. plirimaq
mulrum exppriis locis agirata
⁊ ad hanc uenientes felicissi a

Expanded text:
forsan propter virtutem illius aut infirmitatem suam convenire poterat competenter. Quid enim erit durius quam laesum forsan circa sublationem bovis aut equi aut iumentorum alicuius aut pecudum aut ut exiguum dicamus domesticae gallinae, hunc cogi non in qua aufertur provincia litigare,aut plures expensas pati quam rei aestimationem, aut inopiam ingemiscentem ferre? Hinc nobis multitudo plurima est interpellantium cotidie, et crebro in talibus causis inquietamur parvarum gratia occasionum, et ipsi multas sustinentes importunitates et videntes plurimam quidem multitudinem virorum plurimamque mulierum ex propriis locis agitatas et ad hanc venientes felicissimam
Abbreviated transcription (Latin):
p̾limmis fiscalib tributis grar¬
atum erquo millus inferatur i¬
rectlitus uenerabilidomuillicen¬
tiam prebemus ciusdem uenera¬
bilis domus ordinatorib tale
prediim alienar quolibet mo
uolunt. id ꝑfectam secuntatem
cuisdem uencrabilis domns. ge¬
stis monumeritorum uidelic̾et
inbuius moi. ilienatione confi¬
tiendis.ab illis aquib ordiato¬
res talium lococum p̃ponuntur
siucordinanturet uirantibus
insanctis scriptuns presenteeu¬
dem uencrabilis domus. et apli¬
ut fucturin munitas ciusdem
uencrabilidomius. ¶Yconomi
uero et ordinatorib clicorum
et cartulanis ubicunq uenabi¬
lium domorum constitutanm
ant parentib corum et filiis ⁊ q

Expanded text:
is gravatum, ex quo nullus infertur reditus venerabili domui, licentiam praebemus eiusdem venerabilis domus ordinatoribus tale praedium alienare quolibet modo voluerint ad perfectam securitatem eiusdem venerabilis domus, gestis monumentorum videlicet in huiusmodi alienatione conficiendis ab illis a quibus ordinatores talium locorum praeponuntur sive ordinantur, et iurantibus in sanctis scriptures praeside eiusdem venerabilis domus et ampliut servetur immunitas eidem venerabili domui. Oeconomis vero et ordinatoribus et cartulariis ubicumque venerabilium domorum constitutarum et parentibus eorum et fil
Abbreviated transcription (Latin):
improuincii constituto pecuni¬
as credicentant pͥt hancedid̾it.
iubemus. n eis hec reputan pro
uencibilidomo.nisiprimitus
ondent quia in utilitates p̾dc̃ei
uenciabilis domus ista ꝓfenit.
neq ip̃m creditorem aut brdes
eius contra uenerabilem domũ
bre aliquam pro:pis  actionez.
nisi monstrau̾int qd inutilitati¬
bo ucnerabilis domus compctẽ¬
tibꝰ pecume profeccrunt s contͣ
mutuas  accipientem pecumias
aut brdes cius proprias mouer

Expanded text:
in provinciis constitutae pecunias credidit aut posthac crediderit, iubemus neque eis haec reputari pro venerabili domo, nisi primitus ostenderint quia in utilitates praedictae venerabilis domus ista profecerunt, neque ipsum creditorem aut heredes eius contra venerabilem domum habere aliquam pro ipsis actionem, nisi monstraverint quod in utilitatibus venerabili domui competentibus pecuniae profecerunt, sed contra mutuas accipientem pecunias aut heredes eius proprias moveant
Abbreviated transcription (Latin):
prebemus sanctissimo loci ep̃o
ber monasteno uendicareet in
antiquamfigur mieduceresi
uero quis depredictis nenerabi¬
libo domib que in hac regia ciu¬
tate sinc inaliis prouintuĩs excẽ

Expanded text:
praebemus sanctissimo loci episcopo hoc monasterium. vindicare et in antiquam figuram reducere. Si vero quis de praedictis venerabilibus domibus quae in regia civitate sive in
Abbreviated transcription (Latin):
aut nosoconna aut alias uenera¬
biles domos subsimilem medu
priarchas siuc apud metro polit
gesta fiant nullum probisdis¬
pendium auterpensas uenabile
domos  substinereppea cnm no¬
lumus deccto ꝓpud uidices pro¬
untiarum aut defensores locorũ
huius modimonumenta ame¬
moratis ꝑsonis suic doimbragi
ut nullum dispendium sentiant.
Post quamuo ista subsecuta fuit
apud memoratos sanctissimos pa¬
tuarchas aut metro politasauta¬
lios cpos tunc perpredictos ordia¬
tores debicricis domus uen̾abili
inscriptis impublico cirutatis ⁊¬

Expanded text:
aut nosocomia aut alias venerabiles domos, sub similem modum patriarchas sive apud metropolitasgesta fiant, nullum pro his dispendium aut expensam venerabiles domos sustinere. Propterea enim nolumus de cetero apud iudices provinciarum aut defensores locorum huiusmodi monumenta a memoratis personis sive domibus agi, ut nullum dispendium sentiant. Postquam vero ista subsecuta fuerint apud memoratos sanctissimos patriarchas aut metropolitas aut alias episcopos, tunc praedicti ordinatores debitricis domus venerabilis in scriptis in publico civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ. ad lesionemaut prescpͥtõem
crusoem uenciabilis domns effiti¬
aturSiuo secundum predictum
modum emptor huius rcino in¬
ucritur. Iubemus cditorem erinẽ
predictanim uencrabiliumdono¬
rum ꝙ prosoluto dicitur candem
ditorem prosolutionecto  diño
p̾sessorumata tamen ut ordinao¬
res debitrcis uencrabilis domu

Expanded text:
nihil ad laesionem aut praescriptionem eiusdem venerabilis domus efficitur. Si vero secundum praedictum modum emptor huiusmodi rei non invenitur, iubemus creditorem ex iure praedictarum venerabilium domorum, quod pro soluto dicitur, eandem ditorem pro solutione certo dominio possessurum, ita tamen ut ordinatores debitricis venerabilis domus
Abbreviated transcription (Latin):
llo continctur pulsato restituat.
¶Siantem dixent non ualcrefi¬
deuissorem dare tuncapndui¬
dicemaquo causa craminanda
ẽ sc̃is propositis cuangelus ꝑsa
sicuiratoriam cauitionem expo¬
nat et peam ħque supiuis dicta
sunt profiteatur ¶Siucro nõ b
omnia que prediximus Em an¬
latum modum precesserunt nrl¬
latenus pulsatum iesponsum i¬
faccit erccutori concedimusi

Expanded text:
llo continetur pulsato restituet. llo continetur pulsato restituet. Si autem dixerit non valere fideiussorem dare, tunc apud iudicem a quo causa examinanda est sanctis propositis evangeliis per sic iuratoriam cautionem exponat et per eam haec quae superius dicta sunt profiteatur. Si vero non haec omnia quae praediximus secundum antelatum modum processerint, nullatenus pulsatum responsum facere executori concedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
gum tenorem temporum pͥm¬
legia unicuiq cditorum con¬
ret qd generales ypothecas mł¬
to magis licigiosi uocabulo ro¬
lumus continer. s carum acti¬
omes s inuetum legum consti¬
taeraminariet uim prccipimᷤ
optinere. ¶ Et ħ quidem deliti¬
giosis et spalinecñ et gencrali
ypothecadisposiumus ut iami
nulla debis inuditus dubitai¬
turad excludendas antem calũ¬
pniose mouentium intentões
etcrecutorum fraudes et aliud
inuenit proindennania remedi
terlocutiombadicereut nalit
conuentionales libelli pulsati
pornganturant sportulc erecu¬
toribus dentur nisiprius et inli¬
bello actorpse antptabulanos
sub scupẜit ctactibus intucmi¬
entib fiteuissorem ydoncum
piculo competentis offitu pro¬
stitent confitentem qd ⁊ usq i
ad finemlitis ꝑmaneat suas ĩ¬
tentiones aut pseaut plegitti¬
mum procuratorem excicets si
postea fuent approbatus iniuist̾
litem monisse sumptuumeter¬
pesarum nominedecimam par¬
tem eins quantitatis que inlibe¬

Expanded text:
gum tenorem temporum privilegia unicuique creditorum serret, quod generales hypothecas multo magis litigiosi vocabulo nolumus contineri, sed earum actiones secundum veterum legum constituta examinari et vim praecipimus obtinere. Et haec quidem de litigiosis et speciali nec non generali hypotheca disposuimus, ut iam nulla de his in iudiciis dubitatiAd excludendas autem calumniose moventium intentiones et executorum fraudes et aliud invenit providentia nostra remediuinterlocutionibus adicere, ut non aliter conventionales libelli pulsatis porrigantur aut sportulae executoribus dentur, nisi prius et in libello actor per se aut per tabularios subscripserit et actis intervenientibus fideiussorem idoneum periculo competentis officii praestiterit, confitentem quod et usque ad finem litis permanet et suas intentiones aut per se aut per legitimum procuratorem exercet, et si postea fuerit adprobatus iniuste litem movisse, sumptuum et expensarum nomine decimam partem eius quantitatis quae libe
Abbreviated transcription (Latin):
in sacro nro consistorio qncosul¬
tationes intromittuntur. ut sub
presentia sacri senatus  memora¬
ta sacramenta prentur. ¶Siaut
ut contingit aliquilitigantium
nequeunt. diuidices aducire te
uibemus psentes quidem uẽ
p̃dc̃m uis iuirandum. ad absenit
autem dingiexoffitiis ministrã¬
tibꝰ aliques cumq adusa ꝑte ut
cis presentib  memorata sac̃m̃¬
ta similit prebeantur ¶Siucro
muller finit que po hoestatem ui¬
te etncis uins se monstraitno
consucuit. tuncet absente. adue¬
sano eroffõmissos  memoratai
suscipesacramenta.si autem ab¬
eẽptes malus locis contingat
aut unamcarum precipimus
absentem improuintia in qua
degit ius iurandum mõ. anobr
dc̃o suggestis monumentorum
apud iudicempiuntic. autant

Expanded text:
in sacro nostro consistorio, quando consultationes intromittuntur, ut sub praesentia sacri senatus memorata sacramenta praestentur. Si autem, ut contingit, aliqui litigantium nequeunt ad iudices advenire, tunc iubemus praesentes quidem iurare praedictum iusiurandum, ad absentes autem dirigi ex officiis ministrantibus aliquos cum adversa parte, ut eis praesentibus memorata sacramenta similiter praebeantur. Si vero mulier fuerit, quae propter honestatem vitae extraneis viris se monstrare non consuevit, tunc et absente adversario ex officio missos memorata suscipere sacramenta. Si autem abesse partes in aliis locis contingat aut unam earum, praecipimus absentem in provincia in qua deget iusiurandum modo a nobis dicto sub gestis monumentorum apud iudicem provinciae aut
Abbreviated transcription (Latin):
profenmus ut
et iudicum piĩ¬
tas appaieatañ
naleat litiganti
principales litigantiumꝑsonas.
aut illos. ad quos inmedium for¬
te negm migrau̾it impresentiã
iudicum tangentes sancta cuan¬
gelia uirart. quia nich̾ penitus in¬
dicibrant patiocinii et ipis ulali
cuicumq psoncꝓbacca quolib¬
modedciunt. aut ꝓmisunt aupo¬

Expanded text:
proferimus, ut et iudicum puritas appareat et non valeat litigantiuprincipales litigantium personas, aut illos ad quos in medio negotium forte migraverit, praesentia iudicum tangentes sancta evangelia iurare, quia nihil penitus iudicibus aut patrocinii causa ipsis vel alii cuicumque personamodo dederunt, aut promiserunt, aut po
Abbreviated transcription (Latin):
npenes quos fundorumi
domimasunt prohiis co¬
loms orignalibus quos inlo¬
cis eisdem censitos eẽconstal¬
bit uel perseuel peractores pro¬
prios recepta compuisionis
sollicitudins implenda mu¬
nafunctionisagnoscãt domi¬
nii. ¶Sanc quibusterparum
critquantalacumq possessioꝗ
insius conseriptis locis proprio
nominelibris censualib detin¬
enturabhuius precepti comi¬
umone discerimus cos cnum
conuenit proprie comiissos

Expanded text:
penes quos fundorum dominia sunt, pro his colonis originalibus, quos in locis isdem censitos esse constabit, vel per se vel per actores proprios recepta compulsionis sollicitudine implenda munia functionis agnoscant. Sane quibus terrarum erit quantulacumque possessio, qui in suis conscripti locis proprio nomine libris censualibus detinentur, ab huius praecepti communione discernimus: eos enim convenit propriae commissos
Abbreviated transcription (Latin):
liuir uldonare retinẽsibim̃¬
fferendos adalialoca colonos pn¬
arapactionenõ possitquiem̃ co¬
lonosutiles edintantcũ pdiis
eos renc debet aut ꝓfuturos aliis

Expanded text:
l donare, retinere sibi transferendos ad alia loca colonos privata pactione non possit. Qui enim colonos utiles credunt, aut cum praediis eos tenere debent aut profuturos aliis
Abbreviated transcription (Latin):
pendentes appllamus inqb¬
nisi arbitno iudicis. iscum qͥ
igitiuactori satiffaciat. uelu¬
cirem restituat. ulexhibeat ri
soluat. ul ex noxalicausa sei¬
uum dederat.comdempnand

Expanded text:
pendentes appellamus, in quibus nisi iudicis is cum quo agitur actori satisfaciat, veluti rem restituat vel exhibeat vel solvat vel ex noxali causa servum dedat, condemna
Abbreviated transcription (Latin):
que nõhus obseratis larefiunt
nullam firmitatemh̾nrib nisi fõ¬
repiaturibitempore militic cep¬
ta cognitiotuncemmucludnec¬
dumcingulo depoito submiurar
iidice remtiactan finiriꝙ preci¬
pmiusmsiprincipalibnsitio spe¬
cialiterindulto quidam exhiisi

Expanded text:
quae non his observatis latae fuerint, nullam firmitatem habentibus, nisi forreperiatur ibi tempore militiae coepta cognitio: tunc enim velut necdum cingulo deposito sub militare iudice rem tractari finirique praecipimus, nisi principali beneficio specialiter indulto quidam ex his
Abbreviated transcription (Latin):
cq̃li eim crimine efficitura quidat
offĩtia maligna Dicimus autem
larronum cognitores etueneficia¬
uos et cinglorumincisores⁊ aliq̃
multitudinem quoruimum¬
q̃mqr conpetens ẽcastigare ma¬

Expanded text:
li enim crimine efficitur et qui dat officia maligna; dicimus autem latronum cognitores et beneficialios et cingulorum incisores et aliam multitudinem, quorum unumquemque competens est castigare ma
Abbreviated transcription (Latin):
impiales codicillos. tocuramistaz
accede s erpectarc impenumaermñ¬
de ꝯscriptum iuditium nos enimi
nulli pdcam dignitatem c̃ioin
n magnificis ullustribꝰ aut specta.¬
bilib comiiribꝰ ꝯsistoriamsaut
clarissimis rbunis pretoriams et
notanis qui hanc suscipuunt funt
digniratis. aux aliter admistr̃one.
agentib et apparentib nob̃ aptiet

Expanded text:
imperiales codicillos ad curam istam accedere, sed expectare imperium et exinde conscriptum iudicium. Nos enim nulli praedictam dignitatem tradimus nisi magnificis illustribus aut spectabilibus comitibus consistorianis aut clarissimis tribunis praetorianis et notariis, qui hanc suscipientes fuerint dignitatem, aut aliter administrationes agentibus et apparentibus nobis apti et
Abbreviated transcription (Latin):
hntema.ilia ommaquepene cun¬
q̃ fc̃a sunt pridem festinamus ime¬
uoremoromem et antiq̃m hoc̃statẽ
et hi rcireducc ornamnum ut ñfinz¬
taabeis fiant frequentiaa societa
cum furib et uuditia et neglig⁊ spĩ
tum⁊ nullius digne pcedant romi¬¬

Expanded text:
t alia omnia, quae paene civquae facta sunt pridem, festinamus in meliorem ordinem et antiquam honestatem et huius rei reducere ornamentum, ut non furta ab eis fiant frequentia et societates cum furibus, et iudicia negligi et sperni, et nullius dignae procedant rati
Abbreviated transcription (Latin):
dem anobdea sunt Pretores uero
dunt⁊ qd̃ eis expeditpintent. kera
emmdignitatem hanc olim hone¬
stamconstitutam crinscmore rom̾
musum freqntatam splirotde int̾e¬
poriboñsolum quemipatoris hũe¬

Expanded text:
nt, agunt, praetores vero ndunt et quod eis expedit provident. Revera enim dignitatem hanc, olim honestam constitutam et in seniore Roma in usu frequentatam splendide, in temporibus non solum quae imperatores habue
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus temporibaliq̃s magna¬
dignitates.administratas quecur¬
ca impenum sunt et post hoc nõ dig̃¬
tatidebacresollicituomem fien par¬
latimitares abicctais ac⁊mullir¬

Expanded text:
dicimus aliquos magnas dignitates administrantes, quae circa imperium sunt, et post haec non dignatos de hac re sollicitudinem fieri: paulatim ita res abiecta vi
Abbreviated transcription (Latin):
aut rutorum ⁊ intalib̾presidẽt ira sit̃
et isti pretores supppłorum icctiudi¬
nemetnra qui demucce pretores ple¬
bis appellutur grecauõistaet comi
mlingua pretores pplorum p̃tores
cnmqualit c̃ honcstum nomenq̃l
nolonge constitrtum aconsulatu
qualit mcinumlegi afflictum mn ãi¬
fcitat leges consusati  conuingen¬
tes pretores secundumcis cumlge
dantes ordincm⁊q̃mad modummn¬
tiquirus consules fucnintꝯmagre
preerantcune principes plebantq¬

Expanded text:
utorum et talibus praesident, ita sint et isti praetores super populorum rectitudinem: et nostra quidem voce praetores plebis appellentur, graeca vero ista et communi lingua praetores populorum. Praetoris enim qualiter est honestum nomen, qualiter non longe constitutum a consulatu, qualiter vicinum legi affictum, manifestant leges consulatui coniungentes praetores, secundum eis cum lege dantes ordinem. Et quemadmodum antiquitus consules fuerunt, qui magnae praeerant curiae, principes pleb
Abbreviated transcription (Latin):
tatemquemnoctib sint ñ recte
amdignitatemillam istonomi¬
ne nocit.an. sicnim dundi digͥcae
possunt et gloriosum quidem p̾¬
fectum felicissime h̾ciuitatis eẽ
diurnum indicem alies antem
noctisnebement conpetetiumi
pẽtes hancaappellonemistamie¬
bulosam cristentem et obscũam
et noctis pͥnom̾ fortassis resuge¬
rint omnes et peãmẽchanc adi¬
ministrtẽmerimant et n imperi¬
alium dignam codicillorum esse
piente appellon̾e in totum crig̾e
et ornare et nocti partium mula¬
tenus decctonccan curamemm
timamus cos pretores pleb eos
oport̾e nomin.are qui. dcustodi

Expanded text:
nitate, quae in noctibus sint non recte am dignitatem illam isto nomine vocitari. Si enim dividi dignitates possunt, et gloriosum quidem praefectum felicissimae huius civitatis esse diurnum iudicem, alios autem noctis, vehementer competentium pentes. Hinc et appellationem istam nebulosam existentem et obscuram et noctis praenomen fortassis refugiunt omnes et poenam esse hanc administrationem aestimant et neque imperialium dignam codicillorum esse pientem appellatione in totum erigere et ornare. Et nycteparchum nullatenus de cetero vocari: curam enim stimavimus eos praetores plebis oportere nominare, qui ad custodi
Abbreviated transcription (Latin):
me constitutum c̃. sicfit. ut
⁊ũ hodie dy quen non poti
senptura obligetur⁊ ercas
borum obligatione. ¶Mi¬
cumaut tpc in bac exceptoẽ
antea quidem ex principali¬
bo constitutõib usq adqn¬
quennium ꝓcedebat. s ne c̾¬
ditores diutius possint sui

Expanded text:
me constitutum est. sic fit ut et hodie, dum queri non potest. scriptura obligetur: et ex verborum obligatione. multum autem tempus in hac exceptione antea quidem ex principalibus constitutionibus usque ad quinquennium procedebat : sed ne creditores diutius possint sui
Abbreviated transcription (Latin):
oppoendosiscdm predictã legez
filius. ncpos proncpos. patau:
proauus. cunali moricti fuinti
dorianc legi aꝑtissime uolum̃
ec̃ derogatume gnaliteriffim¬

Expanded text:
opponendo, si secundum praedictam legem filius nepos pronepos pater avus proavus curiali morienti fuerint dosianae legi apertissime volumus esse derogatum. Et generaliter defin
Abbreviated transcription (Latin):
conditõe tenetur. ¶ Ex quibꝰ¬
damtũ causis repetinõ potẽ
qd penorem no debitum so¬
lutum sit. sic namq diffinie¬
runtuetes exquib eausisiy¬
fitiandolis escit. exhiis cais
non debitum solutum repe¬
tinonposse.ueluti exlegeac¬
quilia. item exlegato qd ue¬
tes quidem in hiislegatis:¬
lucrunt. quecerta constituta
pdampnatõem.cuicunq fy¬
tio cumunam nãm om̃ib
legatis⁊ fideicomissis indł¬
sit huismõiargum̃tum oĩ
b legatis⁊ fideicomissis ex

Expanded text:
condictione tenetur. Ex quibusdam tamen causis repeti non potest, quod per errorem non debitum solutum sit. namque definiverunt veteres, ex quibus causis infitiando lis crescit, ex his causis non debitum solutum repeti non posse, veluti ex lege Aquilia, item ex legato. quod veteres quidem in his legatiluerunt quae certa constituta per damnationem cuicumque futio cum unam naturam omnibus legatis et fideicommissis indulsit, huiusmodi augmentum in omnibus legatis et fideicommissis ex
Abbreviated transcription (Latin):
sandiorum qdsirosacrilega fu¬
ent dissimulatione molacum q
accipientem pudoris forcimat.¬
num q manebit exerdim ⁊ co

Expanded text:
audiorum. Quod si id sacrilega fuerit dissimulatione violatum, et accipientem pudoris fortunarumque manebit excidium et co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯbĩtationedirisse sufficiat.
nib sus locis ꝓponemũs.¬
¶ Exposumus summatiz
quib moĩs iure gentiumi
res acquiintur mouidea
quibz moĩs⁊ legitimo ⁊ ci

Expanded text:
bitatione dixisse sufficiat. nibus suis locis proponemus. exposuimus summatim, quibus modis iure gentium res adquiruntur: modo videamus, quibus modis legitimo et ci
Abbreviated transcription (Latin):
no debebat. soluit. diciturãt
augustus conuocasse prudẽ¬
tes int quos trebatium quo¬
q cuius tunc auctat maxia
errat aquesisse an possit hoc i¬
iecipi. nec absonans auir rõ¬
ne cocdicillorum usus eẽt. et

Expanded text:
n debebat solvit, dicitur Augustus convocasse prudentes, inter quos Trebatium quoque, cuius tunc auctoritas maxima erat, et quaesisse, an possit hoc recipi nec absonans a iuris ratione codicillorum usus esset: et
Abbreviated transcription (Latin):
ibemus innegocus que ante¬
hanc .xxx.annorum remone¬
bat exceptionunc ucṅabilibo
ccclus monasteris ⁊ renonib
nec non orphanotrophiis et
nas et causas uutute quam sc̃p
tncẽnalis sibiprescrptio uen¬
dicabat quoniam banc .x. an¬
norumad icctionem sołut di
dicrumest religiosis locis corũ¬
q ni ul contracibus induli¬
gemus ut sopite hoc tempori
spatio tampsonales q̃ ypothe

Expanded text:
et iubemus, in negotiis, quae anteet iubemus, in negotiis, quae antehac triginta annorum removebat exceptio, nunc venerabilibus ecclesiis et monasteriis et xenonibus nec non orphanotrophiis ac nas et causas virtute quam semper tricennalis sibi praescriptio vindicabat, quoniam hanc X annorum adiectionem solis ut dictum est religiosis locis eorumque iuri vel contractibus indulgemus, ut sopitae hoc temporis spatio tam personales quam hypothe
Abbreviated transcription (Latin):
odmedicane¬
ta morbis h criᷤ¬
bentiura negoci¬
is.unde conseqt̃
ut ñnunquam
aruditio discordet effectus cti
qd credebat comcctura prodẽẽ
expimento inucmatur inutile
pbarigitur hec presentis et ne¬
cessitas sanctionis in quap̾ui¬
legium exreligioso ꝓposito scis
ccclesus ctiam monasterus al¬
lusqz religiosis locis constity¬
cionc nra nup indultum in cecĩa
correctione distinguimus du¬
dum siquidem uisẜamus. ad.c
illis annos exceptionis ꝓpaga¬
n curncula. ꝑ cnius licentiam i¬
scĩonis negocia quidem multa
commoda sunt et uclud antiq¬
orum nulium obducte patrie¬
runt itermcieatrices s corumr
sanitas prouemit non potuit
probationum .s. difficultatib
magis quam ꝑtemporis spaci¬
uinaiec documtis integntas nͣ
actis fides necetas. uaset testib̾
suffragari. ¶Unde quia largita¬
tis nr̃e causanim ñ occintan¬
gristiacum ratoe simulac religi¬
onc tetantes p̃lictum pͥuilu
usqz at possibilem modumd
ducere cxpimento retcimus

Expanded text:
od medicamenta morbis, hoc exhibent iura negotiis. Vnde consequitur ut nonnumquam a iudicio discordet effectus, et quod credebat coniectura prodesse, experimento inveniatur inutile. Probat hoc praesentis etiam necessitas sanctionis, in qua privilegium ex religioso proposito sanctis ecclesiis et monasteriis aliisque religiosis locis constitutione nostra nuper indultumcorrectione distinguimus. Dudum si quidem jusseramus ad centum illis annos exceptionis propagari curricula, per cujus licentiam sanctionis negotia quidem multa commota sunt, et velut antiquorum vulnerum obductae patuerunt iterum cicatrices. Sed eorum sanitas provenire non potuit, probationum scilicet difficultatibus magis quam temporis spatium nec documentis integritas nec actis fides nec aetas valet testibus suffragari. Caput I Vnde quia largitati nostrae causarum non occurrit angustia, cum ratione simul ac religione tractantes praedictum privilegium usque ad possibilem modum ducere experimento retraximus,
Abbreviated transcription (Latin):
Iutes qui. ne publicaar¬
mantur⁊ alluntursolũs
debent public̾ urilitanib occupa¬
rioiec agrorum culrmn ⁊ custodie
ammalium uel intimomiorim
questuisz propric minus insu¬
exmmiutib  posthacpredicus ob¬
sequiis uacare magnitudonua
patiatim:ssesrequentes cẽmny¬
mosuouibeaturarmorum co¬
itidiano cxcitioadbellaseprepi¬
rent. Adsiquis ermintarib in¬
dicibr ullos minuumtamduis
quiusus accipe militem fint ꝑ
singuios miites singulasubr
anri protinus exigendas. Nẽ¬
Ilirares unos cuules en¬
ras accipe prohibemus.
aut siauq̃nhuusmoĩ solucitr¬
dinem forte suscepintamiune¬

Expanded text:
ites, qui a re publica armantur et aluntur, solis debent publicis utilitatibus occupari nec agrorum cultui et custodiae animalium vel mercimoniorum quaestui, sed propriae muniis insuex militibus posthac praedictis obsequiis vacare magnitudo tua patiatur, sed frequentes esuo iubeat, ut armorum quotidiano exercitio ad bella se praeparent. Quod si quis ex militaribus iudicibus ullos militum tam divinis qui ausus accipere militem fuerit, per singulos milites singulas libras auri protinus exigendas. LEilitares viros civiles curas adripere prohibemus, aut si aliquam huiusmodi sollicitudinem forte susceperin
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus utrelicranegotiatione
uceareismeademmmiuuiadurarer
negotiantes ⁊eni post hanc sac¬
tionem husmomnuria prinati¬
tur.illis qui adarmorum cxinieti¬
onemsuam professionem contuie¬
nintmiime prohibendis ad cõ

Expanded text:
iatione liceat eis in eadem militia durare. Negotiantes etenim post hanc sanctionem huiusmodi militia privabuntur: illis, qui ad armorum structionem suam professionem contulerint, minime prohibendis ad comp
Abbreviated transcription (Latin):
miutare decctero ꝓhĩs exceptiᷤ
argentidistratoribꝰ quinihac al¬
quirere.siquinonegoniatoresi
quos omnummiciaprohibin¬
mus iammilitarũt iniamcisda
negotiatione quidemieum quere

Expanded text:
litare de cetero prohibemus, exceptis argenti distractoribus, qui in hac aldquirere. Si qui vero negotiatores, quos omni militia prohibuimus, iam militarunt, licentiam eis damus negotiationem quidem relinquere,
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃onos cuienim ferendum ẽ hoi¬
nesanamanudonationes ac¬
cipientes adhucinterseruos hri
q forte cumnius dominis nr̃am pỹ¬
puramadorantes mmiisicaq ca¬
sibꝰmquib nõmiuriã sdignita
domin. ad exempium p̃cite nrẽ¬

Expanded text:
ronos. Cui enim ferendum est homines a nostra manu donationes accipientes adhuc inter servos haberi et forte cum suis dominis nostram purpuram adorantes? In his itaque caibus non militia, sed dignitas domini ad exemplum praeter
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauit ꝯ comperentem iud¬
cemadierint asponare cosoigni¬
ratibꝰ curauint om̃nm coruma
uis pronatus  amittant nobdel
tibꝰ si opporreteo hredigniratem

Expanded text:
manifestaverint et competentem iudicem adierint et spoliare eos dignitatibus curaverint, dominium eorum et ius patronatus amittant, nobis ti, si oportet eos habere dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ciantomnes x aaȧ
cipiendi mutuo exi
siquis aurum exnrõcranor
priuatis commodis ꝓfutur.
occuͣlte. autcau̾tioĩs aut spõi¬
siomis fidẽ ut debitor reddi
ceperitablatis bonis omibũ.
ppetue deportationis subdet
exilio. hiis ⁊ qui exin c̃oratis
thesanns  subspẽ publici c̾di¬
toris.aurum cuiq̃m comoda

Expanded text:
ciant omnes neque cipiendi mutuo ex lsi quis aurum ex nostro aerario privatis commodis profuturum occulte aut cautionis aut sponsionis fide ut debitor redditurus acceperit, ablatis bonis omnibus perpetuae deportationis subdetur exilio. Is etiam, qui ex memoratis thesauris sub specie publici creditoris aurum cuiquam commoda
Abbreviated transcription (Latin):
cogatur cosolucre cia usq ad
qͣdrĩgentas quidem aun libr
subsfantiamh̃ns. centum li
sinoctiam maiorem pdicte q̃¬
drigentanim aurilibrarum ⁊¬
q̃ntiratis substantiambat ñ
implius centum aurdamp¬
nificetur ubris.admaxim am
namq plmq respiciẽtes do¬
tem legem hanc scripsimus.
subamillam mitosccunduz
nr̃as leges cristimantes eeqͥ
pura debitis uideatur roquoq
mulrpculpam ppriam sepaet
auiro indotata cristens auti
ctiam mittateism̃. aliq̃ caus a
omñibꝰ subiaccat penis⁊ Siq¬
dem pculpam cius min solua¬

Expanded text:
cogatur exsolvere ei. Et usque ad quadringentas quidem auri libras substantiam habens centum libvero etiam maiorem praedictae quadringentarum auri librarum quantitatis substantiam habeat, non amplius centum auri damnificetur libris. Ad maximam namque plerumque respicientes dotem legem hanc scripsimus, substantiam illam merito secundum nostras leges aestimantes esse quae pura debitis videatur. Ratio qmulier per culpam propriam separetur a viro indotata existens, aut etiam mittat ei sine aliqua causa omnibus subiaceat poenis. Et si quidem per culpam eius m
Abbreviated transcription (Latin):
autetiam boã gratia distraha
mĩto ethic annum custochiat
dam a⁊ aliud. anobpiussiu siml
⁊g̃tum adinuentum ubietia
repuduis missis nuptie cõsis¬
tunt . ⁊ohuc. Eorumnamq q
subpotatem sunt calliditate
circa parentes hicas ꝓhibemꝰ¬

Expanded text:
aut etiam bona gratia distrahatur, merito et hic annum custodiat ddam et aliud a nobis pium simul et gratum adinventum, ubi etiam repudiis missia nuptiae consistunt adhuc. Eorum namque qui sub potestate sunt calliditates circa parentes habitas prohibem
Abbreviated transcription (French):
cius rumpitur qi agnatore
siubrdis. ¶Postiore quor
testam̃to qdurre pfectũ ẽ sy¬
perius rumpitur. ncc intest
anextitent. aliquis hrs exe¬
solum spectaturan brs aliqͦ
aliquo cau cristere potĩt a

Expanded text:
ius rumpitur quasi adgnatione sui heredis. Posteriore quoque testamento, quod iure perfectum est, superius rumpitur. nec interest, an extiterit aliquis heres exsolum spectatur, an aliquo casu existere pot
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Qd si andebitum dumioẽ
qui buic functiom heturobno¬
xusnlegricorporis labemulde¬
fesse senecturs extrema adimpetũ¬
dam quictem cdidert p̃tendendã
noprius optiocondempnetm
qmomine qd primipilo debetim
sis solutomilitiecingulo addi¬
cuntur in famie necmregro pecer¬
liosubhac occonelerenturita cõ¬
digne ultiom cos uolumus su¬

Expanded text:
rint. Quod si ante debitum locum qui huic functioni habetur obnoxius vel aegri corporis labem vel defessae senectutis extrema ad inpetrandam quietem crediderit praetendenda, non prius otio condonetur, quam omne quod primipilo debetur eleribus suis soluto militiae cingulo addicuntur infamiae, ne integro peculio sub hac occasione laetentur, ita condignae ultioni volumus su
Abbreviated transcription (Latin):
serimorum siquis eorumanco¬
pletum proximatus actum mõ¬
te p̃ueniens sitadhrdes succ̃ore¬
qz suos residi temporis proxi¬
matus solatia sincquadamĩmi¬
nutione tñsmittere nõdubiter

Expanded text:
scriniorum, si quis eorum ante completum proximatus actum morte praeventus sit, ad heredes successoresque suos residui temporis proximatus solacia sine quadam imminutione transmittere non dubite
Abbreviated transcription (Latin):
bentur mscrimis memorienum¬
qu ammminus eẽ quam quatu¬
orsuprascriptiaũt memoriales
nuuo mõduplicifungantur off¬
nonee geminis cartis  irepserinti
urnõoceupentur pluramunumi
secommodacollatimnlq reliꝗs¬
memorie dispõitionum epi¬
scolarum ⁊libelloru statutis iar
connumatus abhachaclucesue¬
rit subtͣctus ab eo quicumq urpe¬
proximidiffinitam sacreq cõstiri¬
ciomidic memorie⁊ theodosii q
ualentimam principum inserrã
qntiratem desunctihrdes ulsucc̃o¬
res ulliberi eius sen c̃ditores quii
fenus cum mortuo prostatutilo¬
coei acquirendum contraxernt
tioneretractanda senuolanda

Expanded text:
bentur in scrinio memoriae, numquam minus esse quam quattuor. Supra scripti autem memoriales nullo modo duplici fungantur officio nec geminis chartis inrepserint, ut non occupentur plura in unum se commoda collaturi nihilque relimemoriae dispositionum epistularum et libellorum, statutis iam connumeratus ab hac luce fuerit subtractus, ab eo, quicumque utpoproximi definitam sacraeque constitutioni divae memoriae theodosii et valentiniani principum insertam quantitatem defuncti heredes vel successores vel liberi eius seu creditores, qui fenus cum mortuo pro statuti loco ei adquirendo contraxerint, tione retractanda seu violanda,
Abbreviated transcription (Latin):
utraq ꝑte de ꝓpprictate alicuiꝰ
ut̃ cxlitigatoribo possidere ⁊ũ
pete debeat. namq nisiant̾er¬
lius possideat ⁊ alius ap̾sidẽte
pecat⁊quia longecommodi
ẽposidẽ pociꝰ q̃m pete. Idcople¬
numq ⁊ fere sempinges exist¬
simoactorno potuit suamee
pbrure remanet suo loco popp
bat.simonecuinecclam.nec
precanonactus fuĩt abadusa

Expanded text:
rte de proprietate alicuius uter ex litigatoribus possidere et uter petere debeat. namque nisi ante exlius possideat, alius a possidente petat. et quia longe commodius est possidere potius quam petere, ideo plerumque et fere semper ingens existsi modo actor non potuerit suam esse probare, remanet suo loco possebat, si modo nec vi nec clam nec precario nanctus fuerat ab a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hãcenim pẽmimus cutume¬
toemnullamutilitatem hre conce¬
dentes facientib.angmtum q̃nty
adresturtoms lesionez puram
fururotemporinram seruates le¬
geminum siqurdem hoccaplin¬

Expanded text:
et hanc enim perimimus circumventionem, nullam utilitatem habere concedentes facientibus augmentum quantum ad restitutionis laesionem, puram futuro tempori nostram servantes legem. Vnum siquidem hoc capi
Abbreviated transcription (Latin):
etnos nupdchis scribentes leges
cum quibadam cõrectonib ctia
sup hiis scĩtambrem q̃dam parte
ñre legis latõms tetigimus s ĩpy¬
dentissimum qurddlamnunc ac¬

Expanded text:
scribentes legem cum quibusdam correctionibus etiam super his sancita in brevi quadam parte nostrae legislationis tetigimus. Sed impudentissimum quiddam nunc ac
Abbreviated transcription (Latin):
scimus nodignanse dicebat esse
nt caderet. quia legem noscet dele¬
gitimis loquẽtem nuptus sibirõ
iptias nofuisse. msi primas por¬
ropãctum hunc cẽ op̾nalis cocu¬
piscentic.s qmia hecetiamdecies
milies. aliis subiacet castigatõlb
comittedostruprum inonbitatrẽ

Expanded text:
scimus - non dignam se dicebat esse ut caderet, quia legem nosset de legitimis loquentem nuptiis. sibi vero nuptias non fuisse nisi primas, porro partum hunc esse opus naturalis concupiscentiae. Sed quia haec etiam decies milies aliis subiacet castigationibus committendo stuprum indubitatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
carumque accerbas nptias faci¬
unt ut uror exdat mor. nimiptia¬
mittat ⁊ n nsum hat recte filu si
mirabilimrĩs partu inniriatũ an¬
nuprialem patris poscebãt accipe

Expanded text:
earum quae acerbas nuptias faciunt, ut uxor cadat mox antenuptiaamittat et neque usum habeat, recte filii sic mirabili matris partu iniuriati antenuptialem patris poscebant accipe