comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi malitia si iuuenculȩ dixerͣt
saul inmilib: dauid in decem
milib: Quã atrox autẽ inui¬
dia regis sa ul. qui sermonis
errorẽ in innocentis exiciũ deri-¬
quit facientes iniquitatẽ. Non
repetiuit qͦd dix̾at: s mutauit.
Aliud ẽ eniͣ subemulari: aliud
emulari: subemulatio astutiã
habet : emnulatio simplicitatẽ:
s tam̃ etiã ipsa cauta debet ẽẽ
simplicitas & ꝓuida: ut nouerit
quid cauendũ sit. Neq enĩ ocio¬
se dictũ ẽ. Estode astuti sicut
serpentes. & simplices sicut co¬
lumbȩ. Spiritalis gͦ debet ẽẽ as¬
tutia quȩ seruet salutẽ: dolum
nesciat. Spiritalis debet ẽẽ simpli¬
citas. Widet᷑ autẽ etiã alio loco
distinctionẽ subemulationis sq̃p¬
tura fecisse cum dic̃. Q auferetur
zelus ephrem: & inimici iude
ꝑibunt. Non erit emulus ephrẽ
iudȩ: & iuda nͣ uexabit ephrem.
Alibi autẽ habes. sic & uos qͣm
emulatores estis spiritaliũ: ad¬

Expanded text:
ibi malitia, si iuuenculae dixerunt: ibi malitia, si iuuenculae dixerunt: Sau1 in milibus, Dauid in decem milibus? quam atrox autem inuidia regis Saul, qui sermonis errorem in innocentis exitium derifueris facientes iniquitatem. non repetiuit, quod dixerat, sed mutauit. aliud est enim subaemulari, aliud aemulari; subhabet, aemulatio simplicitatem. Sed tamen etiam ipsa cauta debet esse simplicitas et provida, ut noverit quid cavendum sit. Neque enim otiose dictum est: Estote astuti sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Spiritalis ergo debet esse astutia, quae servet salutem, dolum nesciat. Spiritalis debet esse simplicitas. Videtur autem etiam alio loco distinctionem subaemulationis Scriptura fecisse, cum dicit: Et auferetur zelus Ephrem, et inimici Judae peribunt. Non erit aemulus Ephrem Iudae et Iuda non uexabit Ephrem. alibi autem habet: sic et uos, quoniam aemulatores estis spiritalium a
Abbreviated transcription (Latin):
nulationis fraudi cẽ consucuit:
uꝰ stultitia e̾ẽ maiestatẽ irrita¬
u diuinã. & offendiculũ emula¬
onis increscere : ubi nulla ulti¬
nis ẽ difficultas: Non debemꝰ
it᷑ malignis emulandi aduersũ
os aculeos ministrare: qͥ etiã
lascessiti inuidiȩ stimulis exci¬
Antͣ ut noceant. Sicͣ cayn frem
ecidit. quia magis illius sacri¬
tium acceptũ ẽ qm qͦd ipse pu¬
uerat offerenduͣ: In quo non
nulatꝰ abel. s inuidus cayn
ationis grͣam scelesto patͣrici
o ꝑsecutꝰ ẽ. Non eniͣ ille frͣis
oluit obumbrare sacrificiũ. s
ruare sacrificii disciplinam:
pͥmitias nulla desidia mora¬
tur. nec aliqua in usus ꝓpͥos
riuatꝰ usurpatione uiolaret.
ul qͦ tumphatorẽ palestinoꝵ
dauid̃. ꝓpb̃am. & ꝓpriȩ conseruato¬
rem salutis iuuencularũ sibi ser¬
mone pͣlatũ tẽptauit insidiis.
teli iaculo parauit occidere: ac pe¬
nȩ saguine̾ generi fuderat inno¬
centis. nisi uulnꝰ ille sinuati cor¬
poris inflexione lusisset. Que

Expanded text:
audi\'esse consueuit, cuius stultitiae est maiestatem irritare diuinam et offendiculo aemulationis incessere, ubi nulla ultionis est difficultas! Non debemus igitur malignis aemulandi aduersum nos aculeos ministrare, qui etiam non lacessiti inuidiae stimulis excitantur ut noceant, sicut Cain fratrem occidit, quia magis illius sacrificium acceptum est quam quod ipse putauerat offerendum; in quo non aemulatus Abel, sed inuidus Cain praelationis gratiam scelesto parricidio persecutus est. non enim ille fratris uoluit obumbrare sacrificium, sed seruare sacrificii disciplinam, ut primitias nulla desi- dia moraretur nec aliqua in usus proprios deriuata usurpatione uiolaret. Saul quoque triumphatorem Palaestinorum Dauid prophetam et propriae conseruatorem salutis iuuencularum sibi sermone praelatum temptauit insidiis, teli iactu parauit occidere ac paene sanguinem generi fuderat innocentis, nisi uulnus ille sinuati corporis inflexione lusisset. quae
Abbreviated transcription (Latin):
tas. gaudiuͣ. pax. patientia. beni¬
gnitas. bonitas. fides. modestia.
continentia. hii sunt fructꝰ qͦꝵ
diuitiis pascim̃: oe ubertate sacd¬
Mur. In hac terra uitem illam fruc¬
feram iustus noe plantauit. &
e fructu eius bibit: atq intimo
Orde solutus ẽ: q̃ndo cum lauda¬
li pietatis amictu. induitur uir¬
itum suarũ geminata posteri¬
s. Alio qͦ loco nobis istas ꝓpb̃a
s diuitias demonstrauit. quib
d uitam eternã conducerent
bundabat. & reuera quis diti
.qͣm qui diues in dño est: Ut
ossit dicere. In uia testimonioꝵ
ioꝵ delectatus sum: quasi in
mnib diuituĩs. Quid enim pote¬
Et deesse uiro: qui celestib
itabatur oraculis: & ido suadet
oc psalmout thesaurũ illum no¬
s queramꝰ ȩt̾num: & delectatioͬomn
us adquisitiõe capiamꝰ. Idoq
t. Delectare in dño: & dabit tibi
etitiones cordis. Quare nͣ dixit
p̃o: quia lex carnis. legi mentis
eqͣnter repugnat. Quȩ autẽ int̾i
u: illas petitiones dñs petito do¬

Expanded text:
 gaudium, pax, patientia, benignitas, bonitas, fides, modestia, continentia. hi sunt fructus, quorum diuitiis pascimur et ubertate samur. in hac terra uitem illam fructiferam iustus Noe plantauit et de fructu eius bibit atque intimo corde solutus est, quando eum laudabili pietatis amictu induit uirtutum suarum geminata posteritas. alio quoque loco nobis istas propheta sanctus diuitias demonstrauit, quibus ad uitam aeternam conducerent, abundauit. et re uera quis ditior quam qui diues in domino est, ut possit dicere: in uia testimoniorum tuorum delectatus sum quasi in omnibus diuitiis? quid enim poterat deesse uiro qui caelestibus ditabatur oraculis ? et ideo suadet hoc psalmo, ut thesaurum illum nobis quaeramus aeternum et delectationem eius adquisitione capiamus. Ideoque ait: delectare e in dopetitiones cordis tui. Quare non dixit Christo; quia lex carnis legi mentis frequenter repugnat. Quae autem interi est Spiritu, illas petitiones Dominus petitori do
Abbreviated transcription (Latin):
ictionẽ facere inter emulationem
itutis & emulationẽ offensionis:
unqͥd domino offensionẽ emula¬
nis inferimꝰ. ut de hiis edamus
quȩ ĩmolata simulacris sunt sicͣ
idei eũ sacrificando simulacris
asꝑauert. Qͦd siinter homines
citande emulationis offendit
tentio. & freqͣ̃nter ꝑsona exasꝑa¬

Expanded text:
ionem facere inter aemulationem virtutis, et aemulationem offensionis, numquid Domino offensionem aemulationis inferimus, ut de iis edamus, quae immolata simulacris sunt; sicut Judaei, cum sacrificando simulacris exasperaverunt? Quod si inter homines excitandae aemulationis offendit intentio, et frequenter persona exas
Abbreviated transcription (Latin):
stylbon archadie uocabit uen̾em
galea martis. Galca martis um¬
bram conficiet. tͣnsit terminos fu¬
ror mercurii. Nudabit ensem orion
ferreus. uexabit nubes
phebus equoreus. Exibit iupiter
liuido corruet. & falce recurua
mortales ꝑunet. B̾issenus nunie¬
rus domoꝵ siderum deflebit hoᷤ¬
pites ita tͣnscurrere. Obmittent
gemini complexus solitos. & ur¬
nam infontes ꝑuocabunt. Pensa
libre obliq pendebit. donec ari¬
es recurua cornua sua supponat.
Cauda scorpionis ꝓcreabit fulgura.
& cancer cum sole litigabit. Ascen¬
det uirgo dorsum sagittariĩ. & flo¬
res uirgineos obfuscabit. Currus
lune turbabit zodiacum: & infle¬

Expanded text:
st. Reg. Archadie. Vocabit Venerem galea Martis. Galea Martis umbram conficiet. Transibit terminos furor Mercurii. Nudabit ensem Orion ferreus, uexabit nubes Febus equoreus. Exibit Iupiter liuido corruet et falce recurua mortales perimet. Bissenus numerus domorum siderum deflebit hospites ita transcurrere. Obmittent Gemini complexus solitos et urnam in fontes prouocabunt. Pensa Librȩ obliquȩ pendebunt, donec Aries recuruCauda Scorpionis procreabit fulgura et Cancer cum Sole litigabit. Ascendet Virgo dorsum Sagitarii, flores virgineos obfuscabit. Currus Lune turbabit zodiacum, et in fle
Abbreviated transcription (Latin):
ter eos filius uirginis necaret᷑. Crgo ec̃¬
cdia dñi ĩ iudeis consolari se noluit:
quia ñ sunt Inxp̃ianis autẽ qui ex
nationib congregati sunt epulat᷑ &
gaudet: q̃m ceꝑunt ẽẽ qui ñ erant.
Misisti gͦ aqͣm iordans aqͣm grẽ:
hoc pͥmũ bibe. M isisti aqͣm iordamᷤ
lacrimarũ. aqͣm penitentiȩ:

Expanded text:
ter eos et filius uirginis necaretur. ergo eccter eos et filius uirginis necaretur. ergo ecclesia domini in Iudaeis consolari se noluit, quia non sunt, in christianis autem, qui ex nationibus congregati sunt, epulatur et gaudet, quoniam coeperunt esse qui non erant. Misisti ergo aquam Iordanis, aquam gratiae; hoc primum bibe. misisti aquam lacrimarum, aquam paenitentiae;
Abbreviated transcription (Latin):
derit & ascendet. ut q̃ suꝑiora sunt
qͣrat. Descendit enĩ inmortẽ xp̃i qͥ
baptizat᷑ in xp̃o: & in resurrectionem
eiꝰ a scendit. Si autẽ iam baptizatꝰ er¬
casti mitte aqͣm lacͥmarũ ñ mñdacen
ẜuerã: ut de ꝓfundo clames addrim
dm̃ tuũ ut dicat᷑ dete. Uox audia
ẽ in rama fletꝰ & tlulatꝰ multꝰ racha
plorans filios suos: noluit. solari qua
nͣ sunt. Racha
pte fleat. ipsa peccata tua deploret.
& flcat plurimũ. ut consolationẽ faci¬
le ñ ammittat: qͣm admodũ qͥ pluri¬
mũ dolent I deo consolatari senoluit:
q̃m qui etas ẽẽ disisti.S. bac ꝑseuantia
doloris & fletꝰ emeat᷑ ut dicatur. filiꝰ
mcus mortuus erat & reuixit. ꝑierat
& inuentꝰ ẽ. Aut forte consolari se no¬
luit rachel in filiis uideoꝵ qͥa ñ sunt.
Qͦsutiq id̃o genuerat ut eẽnt. Q id̾o
ñ amisit consolationẽ occisis paruu¬
lis abherode. quia nec inaduentu dm̃
crediderunt. mensurã sceleris acdim¬
plentes ut & paruulos interfic̾ent: & in¬

Expanded text:
 superiora sunt quaerat. Descendit enim in mortem Christi, qui baptizatur in Christo, et in resurrectionem ejus ascendit. Si autem jam baptizatus errasti, mitte aquam lacrymarum, non mendacem, sed veram; ut de profundo clames ad Dominum Deum tuum, et dicatur de te: Vox audita est in Rama, fletus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachel cata deploret et fleat plurimum, ut consolationem non facile admittat, quemadmodum qui plurimum dolent. ideo consolari se noluit, quoniam qui eras esse desisti; sed hac perseuerantia doloris et fletus emereatur, ut dicat: filius meus mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus e s t. aut forte consolari se noluit Rachel in filiis Iudaeorum, quia non sunt, quos utique ideo genuerat, ut essent. et ideo non admisit consolationem occisis paruulis ab Herode, quia nec in aduentum Iesu crediderunt, mensuram sceleris adimplentes, ut et paruulos interficerent, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
errore testatur. Deniq inqͥt hec om
Nec solum duitias mundi. s etiam
honores &e regna monstrauit. Site¬
to constat ut diabolus adoret᷑. qͣnti
suscitet᷑. s diabolum dimittamus
quasi hyrcum emissionis indeserto. Neq
enim fidelis assertor ẽ ueritatis. & siai liqͣn¬
do tnsfiguret se in angłm lucis. Abundant
nobis diuinarũ testimonia scͥpturarum
quib instriuinur. nichil rẽ in homine p̃cio¬
sius fide: nullũ tantum ẽẽ patͥmoniũ qͦd
fide abraham patriam suam reliquit
& tertam. & ꝓximos etiam qͦs tude¬
bat: & cum qͣm ñ uidebat tanqͣm aspi¬
estimauit. Quid de uiris sublimib lo¬
quar: Raabmeretrix alienigena
illa de scł̃o. tam̃ animã suam. ñ solũ
contemptu omniũ que habebat. s etiã
uuite ꝑiculo putauit c̾ẽ redimendã. ẽ
cxploratores iesu naue ciuib suis que¬
rentib denegauit. & hostes patrie.
legatos tamen fidei. maluit
occultare qͣm ꝓdere. Noneam mine

Expanded text:
errore testatur. denique haec omnia, errore testatur. denique haec omnia, nec solum diuitias mundi, sed etiam honores et regna monstrauit. si tanto constat, ut diabolus adoretur, quantum resuscitetur ? sed diabolum dimittamus quasi hircum emissionis in desertum; neque enim fidelis assertor est ueritatis, etsi aliquando transfiguret se in angelum lucis. Abundant nobis diuinarum testimonia scripturarum, quibus instruimur nihil esse in homine pretiosius fide, nullum tantum esse patrimonium, quferatur. fide Abraham patriam suam reliquit et terram et proximos etiam quos uidebat, et eum quem non uidebat tamquam aspiaestimauit. quid de uiris sublimibus loquor ? Raab meretrix, alienigena illa de saeculo, tamen animam suam non solum contemptu omnium quae habebat, sed etiam uitae periculis putauit esse redimendam, quae exploratores Iesu Naue ciuibus suis quaerentibus denegauit et hostes patriae, legatos tamen fidei maluit occultare quam prodere. non eam minae
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. quasi sagita penetrat interiora
hominis: & quasi gladius dei quisen¬
tatur interna. Gladius autẽ uerbũ
ẽ dei ualidũ. & acutius omni gladio
acutissimo. Dequo gladio audi dicen¬
tem marie. Q tuam ipsius animam
ꝑtͥnsibit gladius: ut reuelent᷑ mul¬
toꝵ cordium cogitationes. Werboe¬
nim dei omnia reuelant᷑: in cuius c̃¬
spectu nuda & aꝑta sunt omnia.
Anima ipsa uidetur. medulle inten¬
ores. cogitationesq manifeste ft.
Nec ulla postremo ẽ creatura ut scͥ¬
tura dic̃ que se a cogitatione eiꝰ abscõ¬
dat. Ergo uendamꝰ omnia. ut uer¬
bum emamꝰ: ipsumq in nr̃is uisce¬
ribus recondamꝰ. Inde postremo dia¬
bolus testificat᷑. quia omnia dat
homo que habet ꝓ anima sua: net
dignũ illud p̃cium totius patrim¬
nii ꝓ redemptione uniꝰ anime cont̃¬
tetur. Qͥd partimꝰ patrimonio: qͦda
ipse diabolus uile iudicat. ꝓ salute
Parum dixi ꝓsalute : parum ẽẽ & pr

Expanded text:
tatio quasi sagitta penetrat interiora tatio quasi sagitta penetrat interiora hominis et quasi gladius dei qui scrutatur interna. gladius autem uerbum est dei ualidum et acutius omni gladio acutissimo. de quo gladio audi dicentem Mariae: et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. uerbo enim dei omnia reuelantur, in cuius conspectu nuda et aperta sunt omnia. anima ipsa diuiditur, medullae interiores cogitationesque manifestae sunt, necullapostremo est creatura, ut scriptura dicit, quae se a cognitione eius abscondat. ergo uendamus omnia, ut uerbum emamus, ipsum in nostris uisceribus recondamus. Ipse postremo diabolus testificatur, quia omnia dat homo quae habet pro anima sua, nec dignum illud pretium totius patrimonii pro redemptione unius animae confitetur. quid parcimus patrimonio, quod et ipse diabolus uile iudicat pro salute? parum dixi \'pro salute\'; parum esse et pro
Abbreviated transcription (Latin):
erat iob. filios eiꝰ interemisset. ipsum
tam̃ neqͣqͣm mouere de uitutis stati¬
one potuisset. Ꝙ ille respondit. Que¬
cunq habet homo ꝓ anima sua da¬
bit: s mitte inqͥt manũ tuã. &e tange
carnem & ossa eiꝰ. & accepit iterũ po¬
testatem ut mitteret manum suam
in corpꝰ enis. tam̃ ut animã ipsius cu¬
stodiret. Ꝙ ꝑfudit ulcerib sc̃m iob:
ubi est egressus a dño. Aduertimꝰ gͦ qͦd
manꝰ dm̃i dicat᷑: iͥ ẽ hominis diabolo
infestante temptatio. Siquidem &
iob manũ dñi dixit ẽẽ que se tetig̾it
&e sagittas dñi ẽẽ memorauit. sagit¬
tas piratarũ. & tradidit inqͥt me in
manus iniusti. Ipse itaq absoluit.
quia cum diabolus uuln̾at. dñi st̃
sagitte: qui uuln̾andi ꝑmisit dabolo
potestatẽ. Deniq si mandes ut tuus
testatem. ut hominũ in temptationiby
ꝓbetur affectus. Ideo sit ꝑsecutio: ut
fides luceat. uirtus excellat. mens inter¬
na omnib manifestecur. Ergo temp¬

Expanded text:
erat Iob, filios eius interemisset, ipsum erat Iob, filios eius interemisset, ipsum tamen nequaquam mouere de uirtutis statone potuisset. et ille respondit: quaecumque habet hom pro anima sua dabit. sed mitte, inquit, manum tuam et tange carnem et ossa eius. et accepit iterum potestatem, ut mitteret manum suam in corpus eius, tamen ut animam ipsius custodiret, et perfudit ulceribus sanctum Iob , ubi est egressus a domino. aduertimus ergo, quod manus domini dicatur, ubi est hominis diabolo infestante temptatio, siquidem et Iob manum domini dixit esse quae se tetigerit et sagittas domini esse memorauit sagittas piratarum: et tradidit, inquit, me in manus iniusti. inse itaque absoluit, quia, cum diabolus uulnerat, domini sunt sagittae, qui uulnerandi permisit diabolo potestatem. denique si mandes, ut tuus testatem, ut hominum in temptationibus probetur affectus; ideo fit persecutio, ut fides luceat, uirtus excellat, mens interna omnibus manifestetur. Ergo temp
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Metuebat uincere: ne pietatis
dispendio uinceret᷑. S forte aliquis
dicat. Qͦmͦ in parricidio uel in in¬
cestu manus fuerit dei: cum optis
sic legius. qͦd cum in concilio an¬
głoꝵ sc̃m iob seruulũ suũ dñs con¬
uersus ad diabolũ p̃dicaret. ut ure¬
retur inuidus: & humani gen̾is ad¬
uersariꝰ: laus enĩ inferioris subs¬
tantie uiri condempnatio eiꝰ ẽ. qͥ de
stani suꝑiore deiectus ẽ: Respon¬
derit diabolus. quia gratis iob
dñm uentraretur. qui nutu dei õmnib¬
abundaret. S mitte in qͥt manũ tuam.
& tange omnia que habet: uideamꝰ si ñ
in faciem te benedicat. Q deus potesta¬
tem dedit diabolo ut mitteret manum
suam in omnia que haberet iob. Qui¬
bus gestis cũ sc̃s iob ĩmobilis in sua for¬
titudine ꝑmaneret. qͥa ũ ẽ motꝰ iob.
aut int̾itu filioꝵ aut dispendio facul¬
tatũ: iterũ dñs ad diabolũ dix̃. illu¬
dens ei qͦd dissipasset omnia que habu¬

Expanded text:
dem, metuebat uincere, ne pietatis dem, metuebat uincere, ne pietatis dispendio uinceretur. Sed forte aliquis dicat, quomodo in parricidio uel incesto manus fuerit dei, cum opus isic legimus, quod, cum in concilio angelorum sanctum Iob seruulum suum dominus conuersus ad diabolum praedicaret, ut ureretur inuidus et humani generis aduersarius — laus enim inferioris substantiae uiri condemnatio eius est, qui de statu superiore deiectus est —, responderit diabolus, quia non gratis lob dominum ueneraretur qui nutu dei omnibabundaret. Sed mitte, inquit, manum tuam, et tange omnia quae habet: videamus si non in faciem te benedicat . Et Deus potestatem dedit diabolo, ut mitteret manum suam in omnia quae haberet Job. Quibus gestis, cum sanctus Job immobilis in sua fortitudine permaneret; quia non est motus Job aut interitu filiorum, aut dispendio facultatum: iterum Dominus ad diabolum dixit, illudens ei, q
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ egyptioꝵ. curius. eqͦs. populos.
rubri maris demersit ꝓfundo. Hec
mentẽ manꝰ gͣuauit regis saul. ut gr̃am
su conseruatoris odisset. &̃ ꝓp̃uasati¬
one celestis imꝑn desertꝰ a so cus. interẽp¬
tis dͦ filiis desticutꝰ. uictꝰ ab hostib quo
spectaculo nichil ẽ deformius regi:
uus senex uiueret filiis &e regno suꝑ
stes. Hancmanũ dauid inse ipso exꝑ¬
tus & liberius alt̾ius incestum. altiuᷤ
parricidiũ deploraũ: & qͦd pio patrigͣ¬
uius ẽ salutis sue exitus. simul sibi ob¬
ꝓbria sobolis & pietatis defleuit exci¬
dia. Quoꝵ alter ad incestũ accen¬
sus de germanitatis affectu. alter
in parricidium armatꝰ ẽ. studio cas¬
titatis: qͦmadmodũ illos in gͣuissimtͤ
criminib confina lusere uirtutum.
Utinã aut ille sororem ñ amasset.
aut hic ñ uindicasset. Ad postremũ
& ipse patrie finib pulsus a filio. fu¬
giebat hostem: quem optabat here¬

Expanded text:
manus Aegyptiorum currus et equos et populos manus Aegyptiorum currus et equos et populos Rubri Maris demersit profundo, haec manus mentem grauauit regis Saul, ut gratiam sui conseruatoris odisset et pro praeuaricatione caelestis imperii desertus a sociis, interemptis quoque filiis destitutus, uictus ab hostibus, quo spectaculo nihil est deformius regi, uus senex uiueret et filiis superstes et regno. hanc manum Dauid in se ipso expertus et liberis alterius incestum, alterius parricidium deplorauit et, quod pio patri grauius est suae salutis exitiis, simul obprobria subolis et pietatis defleuit excidia; quorum alter ad incestum ac- census de germanitatis affectu, alter ad parricidium armatus est studio castitatis. quemadmodum illos in grauissimis criminibus confinia lusere uirtutum! utinam aut ille sororem non amasset aut hic non uindicasset! ad postremum et ipse patriae finibus pulsus a filio fugiebat hostem quem optabat here
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sagitte enĩ dñi in corpore meo st̃.
qͣrum furor bibit sanguinẽ meũ. Cũ
incipio loqui: compungunt me. Ille
de uuln̾e sui corporis querit᷑: hic de¬
plorat anime sue uuln̾a. Q forte
hic agit penitentiã de peccato: ille cau¬
sam agit infirmitatis humane. Q
qͣsi nr̃e inbecillitatis assertor. ad re¬
mediũ oꝑis. aupxilium creatoris ex¬
poscit. hdc gͥ p̃cat᷑. ille patrocinatur.
Ideoq uehementior huiꝰ ẽ dolor.
quia anune uuln̾a gͣuiora qͣm car¬
nis sunt. Ille dic̃. sagatas dñi in
suo c̃ẽ corpore: iste deplorat infixas.
Illius sanguis bibit᷑. huiꝰ effundit᷑. Ille com¬
pungit᷑: hic uulnerat᷑. Illum manꝰ dei te¬
tigit: suꝑ hunc manꝰ dei gͣui pondere
confirmata ẽ. Hic animã suam deflet
llusionib ẽẽ completã: ille suum corpꝰ
ulcerib. Manũ autẽ dei: uirtutem in¬
telligimꝰ puniendi. hec mnanꝰ regem egyp¬
tioꝵ ꝓpter abrahe inuiriã ob tempta¬
tam sare pudicitiã flagellauit: Hec

Expanded text:
ait: Sagittae enim Domini in corpore meo sunt, quarum furor bibit sanguinem meum: cum incipio loqui, compungunt me . Ille de vulnere sui corporis queritur; hic deplorat animae suae vulnera. Et forte hic agit poenitentiam de peccato: ille causam agit infirmitatis humanae; et quasi nostrae imbecillitatis assertor, ad remedium operis auxilium Creatoris exposcit. Hic igitur precatur, ille patrocinatur. Ideoque vehementior hujus est dolor; quia animae vulnera graviora quam carnis sunt. Ille dicit sagittas Domini in suo esse corpore, iste deplorat infixas; illius sanguis bibitur, hujus effunditur; ille compungitur, hic vulneratur; illum manus Dei tetigit, super hunc gravi pondere confirmata est; hic animam suam deflet illusionibus esse completam, ille suum corpus ulceribus. Manum autem Dei, virtutem intellegimus puniendi. haec manus regem Aegyptiorum propter Abrahae iniuriam ob temptatam Sarrae pudicitiam flagellauit, haec
Abbreviated transcription (Latin):
Cont̾e pͥmo cor cuũ. inqͦ cirat dracomi
cubile: ut ñ inueniat nͥ possit habitare
sont̾ẽ carnes diacronis. Carnes eiꝰ pit¬
cata nr̃a sunt. Idõ tͥ dic̃ ds̃. epuilant᷑ in
eo gentes: Q infra ait. Precurrit mor.
Carnes aucẽ. corpori sunt eiꝰ adherent¬

Expanded text:
e primo cor tuum, in quo erat draconis cubile, ut non inueniat ubi possit habitare. contere carnes draconis; carnes eius peccata nostra sunt. ideo tibi dicit deus: epulantur in eo gentes et infra ait: praecurrit mori. carnes autem corporis eius sunt adhaerent
Abbreviated transcription (Latin):
ita caput serpentis abscidi. Nonne
innatura serpentis mist̾ium fidei
recognoscis: Serpens ille paradisi
pͥor feminã ad culpe adultiũ ꝓuo¬
cauit. S uͥ uenenũ eiꝰ effusũ ẽ I
hunc mundũ: soboles illiꝰ femine
circũuentionẽ parentis. & fraudẽ
multa serpentis. armis cũ suis exu¬
it. & caput illius amputauit. Qͦd
si uenena p̃ualuerint. & peccatum
in qͦ ẽ aculeus mortis irrepserit:
utere medicoꝵ exemplo. ut tͥ ser¬
pens uel sero moriat᷑. Conteras eiꝰ ue¬
nenũ. corpꝰq cõminuas. ut admyxcũ
salutarib sucis nou̾is temꝑandũ:
ut ñ solũ um suã oe uirꝰ amictat.s
etiã fiat remediũ de ueneno. Morit᷑
aũ tͥ serpens ille intelligibilis. si tu
moriaris peccato: & cͥ tua pecata morian
Sic cont̾it᷑ eiꝰ uenenĩ si te tua facta cõpii¬
gant. Sicom̃is uis eiꝰ abolet. si bonis oꝑib
tegas: & fideli confessione tẽꝑes crimen
admissũ. Audi quẽad modũ uirt̾ dracom¬

Expanded text:
ita caput serpentis abscindi. 9. Nonne ita caput serpentis abscindi. 9. Nonne in natura serpentis mysterium fidei recognosces? Serpens ille paradisi prior feminam ad culpae adulterium provocavit; sed ubi venenum ejus effusum est in hunc mundum, soboles illius feminae circumventione parentis, et fraude multa serpentis, armis eum suis exuit, et caput illius amputavit. Quod si venena praevaluerint, et peccatum in quo est aculeus mortis irrepserit; utere medicopens uel sero moriatur: conteras eius uenenum corpusque comminuas et admixtum salutaribus sucis noueris temperandum, ut non solum uim suam et uirus amittat, sed etiam fiat remedium de ueneno. moritur autem tibi serpens ille intellegibilis, si tu moriaris peccato et tibi tua peccata moriantur . sic conteritur eius uenenum, si te tua facta conpungant; sic omnis uis eius aboletur, si bonis operibus tegas et fideli confessione temperes crimen admissum. audi, quemadmodum uirtus draco
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ñ flagellabunt᷑. Uemͥ si de
me dicat᷑: habet mercedẽ suã. Sibo¬
num factũ hac condempnat᷑ senten¬
tia: qͣntomagis crimen grauat᷑: Iã
si miscdia facili iactata sermone.
fructu fraudat᷑ et̾no: qͣnto magis
iniquitatis pena acerbi fenoris ac¬
cessione differt᷑: Cigo qui penit̾ntiã
Imitare serpentẽ qͥ ext̾iorẽ suũ exuit. ut
renouet᷑ int̾ior Imitare serpentẽ qͥuene¬
nũ suũ euomit. Beatꝰ si ⁊ tu cogitioẽs tuas
mala euome: malitie tue uenena depona.
selebris sermo ẽ & scͥptorũ auctoritate
robustꝰ. serpentẽ aqͥs apppinqͣntẽ sibi¬
lo s femine angͥs sponsare concubi
dere lege peticos coitꝰ sui usus. si ser¬
pens uenenũ cuomat. Captũq obe¬
dire iussis. arma depon̾e. ac ꝓprii
more conuentꝰ caput ori eiꝰ inserere:
atq uͥ calescere ceꝑit consuetudo.
seu nature qͣdam uiolentia. seti libi¬
dinis ardore. feminã stͥng̾e ora.
morsusq libidinis oscuł p̃m̾e. atq

Expanded text:
llabuntur. uae mihi, si de me dicatur: \'habet mercedem suam\'! si bonum factum hac condemnatur sententia, quanto magis crimen grauatur ! nam si misericordia facili iactata sermone fructu fraudatur aeterno , quanto magis iniquitatis poena acerbi faenoris accessione differtur! ergo qui paenitentImitare serpentem, qui exteriorem suum exuit, ut renovetur interior: imitare serpentem, qui venenum suum evomit. Beatus et tu si cogitationes tuas malas evomas, et malitiae tuae venena deponas. Celebris sermo est, et scriptorum auctoritate robustus, serpentem aquis appropinquantem sibilo sibi feminae anguis sponsare concubitdere lege petitos coitus sui usus, si serpens venenum evomat; captumque obedire jussis, arma deponere, ac proprii more conventus caput ori ejus inserere; atque, ubi calescere coeperit consuetudo, seu naturae quadam violentia, seu libidinis ardore feminam stringere ora, morsusque libidinis osculis premere, atque
Abbreviated transcription (Latin):
infurore: s in uerbo dei. Uerbum
dei sanitas ẽ. Sic enĩ legimꝰ. Misst
u̾bũ suũ ⁊ sanauit eos. Aon uult eru¬
diri in ira
s in doccrina. Ut si medicũ roges ne sec¬
cet uulnus tuum. s medicamentũ ap¬

Expanded text:
in furore, sed in uerbo dei. uerbum in furore, sed in uerbo dei. uerbum dei sanitas est; sic enim legimus: misit uerbum suum, et sanauit eos. non uult erudiri in ira, sed in doctrina, ut si medicum roges, ne secet uulnus tuum, sed medicamentum ap
Abbreviated transcription (Latin):
sioni patet ut irascat᷑ cum sit impas¬
sibilis: s quia uindicat uidet᷑ irascino¬
bis: hoc uidet᷑. qͥa ipsi cõmotione cum¬
uindicare consueriuimꝰ. Plerũq tam̃
& homines inueniunt᷑ cum uindicant
ñ moueri. S summa patientia celeb̃¬
re uindictã. exercere torm̃ta. Cur gͦ
mireris indeo: si boc interdũ in homĩ
recognoscas: Uindictã autẽ irã ẽẽ dyai
qͦ qͣm punito. qͥa irã incidit legũ. Non
rum ait. Misit in eos iram ꝑ anglõs
malos. id est uindictã. Lex enĩ nescit
irasci: s scit legum minister. Nescitg
irasci. quia auctorẽm legum cui teris¬
di ẽ uoluntas ñ puniendi. Imitamin
g imꝑatores exemplũ diuiũ: ut sitis u¬
instituendis legib seueriores. ii exigen¬
dis supplicuis misedẽs. Seueritas legum
pͥncipũ reos substrahat pene. Recog¬
noscit gͥ ꝓpħa culpam suã. uidet uul¬
nera curari postulat. Qui sanari uulꝰ
arguiñ reformidat. S uult ñ argu

Expanded text:
sioni patet, ut irascatur, cum sit inpassioni patet, ut irascatur, cum sit inpassibilis; sed quia uindicat, uidetur irasci. nobis hoc uidetur, quia ipsi cum commotione uindicare consueuimus. plerumque tamen et homines inueniuntur, cum uindicant, non moueri, sed summa patientia celebrare uindictam, exercere tormenta. cur ergo mireris in deo, si hoc interdum in homine recognoscas? uindictam autem iram esse supraquoquam punito, quia iram incidit legum, non rum aitrmisit in eos iram per angelos malos, id est uindictam; lex enim nescit irasci, sed scit legum minister. nescit ergo irasci et qui auctor est legum, cui terrendi est uoluntas, non puniendi. imitamini ergo, imperatores, exemplum diuinum, ut sitis in statuendis legibus seueriores, in exigendis suppliciis misericordes. seueritas legum principum reos subtrahat poenae. recognoscit igitur propheta culpam suam, uidet uulnera, curari postulat. qui sanari uult, argui non reformidat, sed non uult argui
Abbreviated transcription (Latin):
in ulsciscendo. inflectat dñs cõmotionẽ
suam. Dicamꝰ qͦmadmodũ in remun̾an¬
do p̃ueniat nram p̃cationẽ. Q doccm᷑
exemplo. Atidi illũ ex duob latronẽ
dicentẽ dño. Memento mei dñe cum
uen̾is in regnũ tuũ. Respondit dñs.¬
lm̃ am̃ dico tibi: hodie mecũ eris
in paradiso Ille adhuc rogabat ut
meminisset sui cum uenisset in reg¬
regnum celeste tribuebat. Qͣm uelox
miscdia. Tardius uotũ p̃cantis : qͣm
remun̾antis ẽ p̃miũ. Ideo gͦ dauid
moderationẽ tenuit: ñ remissionem
orauit dicens. Dñe ne in ira tua ar¬
guas me: neq in furore tuo corripi¬
as me. Furor. grece thymos dicit᷑: &
ire impetꝰ. Hoc gͦ latinus uoluit expͥ¬
mere. neq in ira. neq in ipso impetuir
arguas me: aut corripias. Correptio
autẽ eruditio ẽ: ipsa grete dicit᷑. payde.¬
sĩs. De qua dicit᷑. Beatꝰ homo qͤm due¬
rudieris dñe. Non enĩ ds̃ passioni pas¬

Expanded text:
in ulciscendo inflectat dominus commotionem in ulciscendo inflectat dominus commotionem suam; dicamus quemadmodum in remunerando praeueniat nostram precationem et doceamus exemplo. audi illum ex duobus latronem dicentem domino: memento mei, domine, cum ueneris in regnum tuum. respondit dominus: amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. ille adhuc rogabat, ut meminisset sui cum uenisset in regregnum caeleste tribuebat. quam uelox misericordia! tardius uotum precantis quam remunerantis est praemium. Ideo ergo Dauid moderationem tenuit, non remissionem orauit dicens: domine, ne in ira tua arguas me neque in furore tuo corripias me. furor Graece θυμὸς dicitur et irae impetus. hoc ergo Latinus uoluit exprimere: \'neque in ira neque in ipso impetu irae arguas me aut corripias\'. correptio autem eruditio est; ipsa Graece dicitur naidevoiQ, de qua dicitur: beatus homo quem tu erudieris, domine. non enim deus pas
Abbreviated transcription (Latin):
erat calix: cũ mors ꝑ triduũ man¬
exinaniret. Ut scias aũ qͥa calix pena
uel gladius ẽ: audi dicentẽ. Accipe
calicem uini meri buiꝰ de manumea.
&e potionabis omnes gentes ad qͣs
ego mittã de. ut uoment & insani.ã¬
ent a facie gladũ. & ad ierłm dicit᷑.
Bibisti calicem ie de manu dñi. Calicem
enim ire bibisti & exmanisti: nec erat qͥ
te consolaret᷑. Ierłm mensurã bibit: que
supͣ mensurã peccauit. Eccłia xp̃ianoꝵ
calicem ire exinanire ñ nouit: s exinani¬
uit. ut uͥq fraglara. De manu dñi hoc mu¬
nus accepit: poculũ autẽ mortis igno¬
rat. Duos calices lego: unũ mortis. al¬
terum uite. Mortis calicem suo xp̃c
exinauit in sangͥne: & nouum calicem
ministrauit. Wt dicamꝰ calicem salutars̃
accipiã. Noui calix ẽ cestam̃ti. qui in re¬
missionẽ effundit᷑ peccatoꝵ fffundit᷑
hic calix. & fex eiꝰ ñ inuenit᷑: quia mun¬
dat omne delictũ. Diximꝰ qͤm admodũ

Expanded text:
erat calix, cum mors per triduum manerat calix, cum mors per triduum manexinaniret. ut scias autem, quia calix poena uel gladius est, audi dicentem: accipe calicem uini meri huius de manu mea, et potionabis omnes gentes ad quas ego mittam te, et uoment et insanient a facie gladii, et ad Hierusalem dicitur: bibisti calicem irae de manu domini; calicem enim ruinae bibisti et exinanisti, nec erat qui te consolaretur. Hierusalem mensuram bibit, quae supra mensuram peccauit. ecclesia Christianorum calicem irae exinanire non nouit, sed exinaniuit, ut ubique fragraret. de manu domini hoc munus accepit, poculum autem mortis ignorat. duos calices lego, unum mortis, alterum uitae. mortis calicem suo Christus exinaniuit in sanguine et nouum calicem ministrauit, ut dicamus: calicem salutaris accipiam, noui calicem testamenti, qui in remissionem effunditur peccatorum . effunditur hic calix et faex eius non inuenitur, quia mundat omne delictum. Diximus quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
uitauit: quia grauior morde &e om¬
nib suppliciis habet᷑. Qͣm sequit᷑ etiã
pestilentia que celum contaminat
mortẽ aceruat. Suã fugã ñ popos¬
cit. ꝓpter illutl quia ꝓph̾a ꝓpopulo
tum ẽ enĩ. Si populus errau̾it: sacer
di populũ. seipsum angło feriendũ
obtulit: ut ipse potiꝰ ꝓ popłõ feriret᷑.
Plus ẽ qͦd nec ipsa ꝑterritꝰ specie
mortuoꝵ gladio se obtulit: qͣm si
sermonẽ ꝓposite conditionis optas¬
set. In electiõe itaq rationẽ secutꝰ est:
in dolore pietatẽ. Uide autẽ dñi
grãm: qͦd &e ipse apposita conditioe
deflexit. Nunqͥd aliqͥd miserationiᷤ
ẽ crim̃ qͥa plus minat᷑. ⁊ minꝰ exigit:
Qui in remun̾atione p̃mioꝵ sua
ꝓmissa custodit. In exactione pena¬
rum p̃scriptũ remordet. Cum iras¬
citur in reum differt: cũ miseret᷑.
ꝓpat ut soluat. Terret ut corrigat:
ammonet ut em̃det. Preuenit ut
lix: ad feriendũ ñ ẽ exinanitꝰ. Nenꝰ

Expanded text:
populi, quia grauior morte et ompopuli, quia grauior morte et omnibus suppliciis habetur, quam sequitur etiam pestilentia quae caelum contaminat, mortem aceruat. suam fugam non poposcit propter illud, quia propheta pro populo tum est enim: si populus errauerit, sacerddi populum, ipse se angelo ferienti optulit, ut ipse potius pro populo feriretur. plus est quod nec ipsa perterritus specie mortuorum gladio se optulit, quam si remissionem propositae condicionis optasset. in electione itaque rationem secutus est, in dolore pietatem. Uide autem domini gratiam, quod et ipse de proposita cdeflexit. Numquid aliquod miserationis est crimen; quia plus minatur, et minus exigit? Qui in remuneratione praemiorum sua promissa custodit, in exactione poenarum praescriptum remordet. Cum irascitur in reum, differt: cum miseretur, properat, ut absolvat; terret, ut corrigat; admonet, ut emendet; praevenit, ut lix, ad feriendum non est exinanitus. Plenus
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Uide autẽ quia qͣnͣdo uult
dñs ignoscere: dat grãm & fiduciam
dep̃candi. Q uidit dauid ferientẽ
angłm & dix̃. Cece ego sum. ego
peccaui. & ego pastor male feci &
isti in hoc grege qͥd fecert̃: fiat ma¬
nus tua inme: & in domũ patris
mei. Si mandauerat dñs angło̾ ut
parceret: qͦm feriebat adbuc an¬
gelus: nͥ quia dñs ⁊ si uult ignosc̾e. ault
ogari: & ut roget᷑ oꝑatur. Nec uidis¬
dñs eiꝰ oculis angłm reuelasset.
oculos pueri huiꝰ ut uideat. & aꝑti
sunt oculi pueri eiꝰ: & uidit mon¬
tem equis replecũ & currib incuru¬
itu ꝓphe. Nec te moueat qͦd ꝑsona uilt¬
or seruuli qͣm ꝓpħe uel regis: quiaui¬
lior & equoꝵ &e curruum species. qͣm
sc̾itas angłoꝵ. E fortasse aliquib per¬
functorie legentib durũ uideat᷑. Qͦd
dauid ille humilis corde atq man¬
suet᷑. qui parcebat inimicis: mortem
magis populi elegit. qͣm suã fugam
aut famem suꝑ terrã Eamẽ populi

Expanded text:
ceret. uide autem quia, quando uult ceret. uide autem quia, quando uult dominus ignoscere, dat gratiam et fiduciam deprecandi. et uidit Dauid ferientem angelum et dixit: ecce ego sum. ego peceaui et ego pastor male feci; et isti in hoc grege quid fecerunt? fiat manus tua in me et in domo patris mei. si mandauerat dominus angelo ut parceret, quomodo feriebat adhuc angelus, nisi quia dominus, etsi uult ignoscere, uult rogari et ut rogetur operatur? nec uidisnus eius oculis angelum reuelasset. oculos pueri huius ut uideat; et aperti sunt oculi pueri eius et uidit montem equis repletum et curribus in circuitu prophetae. nec te moueat, quod persona uilior seruuli quam prophetae uel regis, quia uilior et equorum et curruum species quam sanctitas angelorum. Et fortasse aliquibus perfunctorie legentibus durum uideatur, quod Dauid ille humilis corde atque mansuetus, qui parcebat inimicis, mortem magis populi elegit quam suam fugam aut famem super terram. famem uitauit
Abbreviated transcription (Latin):
cur reo: uerecunda confessio. & pena
qͣm defensione euitare ñ possumus.
pudore subleuamꝰ. Clegit ñ qͦd a
fagello eẽt immune. ẜ. qͦd modera¬
tius uidicauit. ut deilenitati magis
qui nosset ignoscere qͣm homitũ se
cõmitteret potestati: qui mensuram
ultionis freq̃ñter excederent. Mise¬
ret᷑ itaq qui nescit ertare: ñ miseret᷑
qui erroris ẽ particeps. Nec fefellit
sc̃m dauid fides sua: s inipsa qͦ of¬
fensione. grãm diuine miserationis
emeruit. Nam qui ꝓposuerat morẽ
triduo exercere in terra: ne unũ qͥ¬
dem diem passus ẽ p̃tire. s ad ho¬
ram pͣndii libenter indulsit. & ut
uerbo scripture utar: habuit peni¬
tentiã suꝑ malitiã. Uide qͦmͦ te sc̃p¬
tura ortatur: ut & tu penitntiam
ñ refugias. si sequaris dm̃. qͦm sequ
debes. Bene addidit suꝑ malitiam.
quia uidet᷑ omĩs dura ẽẽ uindicta.
Ideo & dies uidicũ dies dicit᷑ mala
De quabeatus ẽ qui ꝑ dm̃ liberatur

Expanded text:
tur reo uerecunda confessio et poenam, tur reo uerecunda confessio et poenam, quam defensione euitare non possumus, pudore releuamus. elegit non quod a flagello esset immune, sed quod moderatius iudicauit, ut dei lenitati magis, qui nosset ignoscere, quam hominum se committeret potestati, qui mensuram ultionis frequenter excederent. miseretur itaque qui nescit errare, non miseretur qui erroris est particeps. Nec fefellit sanctum Dauid fides sua, sed in ipsa quoque offensione gratiam diuinae miserationis emeruit. nam qui proposuerat mortem triduo exercere in terra, ne unum quidem diem passus est praeterire, sed ad horam prandii libenter indulsit et, ut uerbo scripturae utar, habuit paenitentiam super malitiam . uide quomodo te scriptura hortatur, ut et tu paenitentiam non refugias, si sequaris deum quem sequi debes. bene addidit super malitiam\', quia uidetur omnis dura esse uindicta. ideo et dies iudicii dies dicitur mala, de qua beatus est qui per deum liberatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iundicta cõmissi ꝓtelaret᷑ erroris:
misit ad cũ nathan ꝓpħam. E ille
uenit ad regem. & dixit ei. Qͥd fieriue¬
lis elige. T riennii famẽ suꝑ terram.
aut tͥb mensib fugere te a facie in¬
micoꝵ tuoꝵ. & illos ꝑsequentes: aut
triduo ficri mortẽ in terra. & nẽ scito
& uide qͥd responde am illi qui mi¬
sit me ide docentẽ dm̃ qͣ modera¬
tione eiꝰ uidignatio leniat᷑. Si ñ pe¬
nitꝰ uerbera recusent᷑: sed qͣlitadem
leuandi ñ euitandi supplicii postu¬
deratiꝰ ligeret. Uide etiã qͦmadino¬
dum ad penitũtiã ꝓuocat: ut uos
offeramꝰ imurie. Eligere penã man¬
dans. ut inipsapena electionis q̃dam
p̃rogatua seruet᷑: & reo suo blandiat
hoc uerbo. & dixit dauid ad nathan
Angustie mͥ sunt in huis tribr. S: ma¬
manꝰ. Nunqͥd donari sibi penã po¬
poscit erroris: Qͦ d si fecisset: impudtn¬
tie notaret᷑. qui moderationi diuine
fuisset ingͣtus. S plurimũ suffraga¬

Expanded text:
uindicta commissi protelaretur erroris, uindicta commissi protelaretur erroris, misit ad eum Nathan prophetam, et ille uenit ad regem et dixit ei: quid fieri uelis, elige: triennium famem super terram aut tribus mensibus fugere te a facie inimicorum tuorum\'et illos persequentes aut triduo fieri mortem in terra. et nunc scito ec uide, quid respondeam illi qui misit me. uide docentem deum, qua moderatione eius indignatio leniatur, si non penitus uerbera recusemus, sed qualitatem leuandi, non euitandi supplicii postuputaret eligeret. uide etiam quemadmodum ad paenitentiam prouocat, ut nos offeramus iniuriae, eligere mandans, ut in ipsa poena electionis quaedam praerogatiua seruetur et reo suo blandiatur hoc uerbo. et dixit Dauid ad Nathan: angustiae mihi sunt in his tribus; sedmamanus. numquid donari sibi poenam poposcit erroris? quod si fecisset, inpudentiae notaretur, qui moderationi diuinae fuisset ingratus. plurimum suffraga
Abbreviated transcription (Latin):
fructu fraudat᷑ et̾no: qͣnto magis
iniquitatis pena a cerbi fenoris ac¬
cessione differt: Crgo qui penit̾ntiã
agit offerre se debet ad pęnam. ut hic
punat᷑ a dño. ñ ad supplicia futura scruet᷑.
Nec expectare tempꝰ: s occurrere diuine
indignationi. Uide facta dauid: eius p̃¬
cilb conueniri. Offenderat dñm: quia
num̾ari iusserat ppłm. Confessiõe p̃ue¬
nit dei nuntiũ : peccasse. se ualde & iuumiᷤ
stulte fecissẽ cõmemorans. Nõ qͣs. ad mo¬
neret oblitũ. s qͣsi urgeret morantem:
Ae diutius cõmotionẽ differret offense:
peccaui inqͥt ualde. qm hoc u̾bum feci:
& nunc dũe le dele mniquitatẽ seruitui.
Qmͦ deleant peccata audi dicentẽ. So
lutũ ẽ peccatũ eiꝰ: quia recepit de manu
dñi duplicia peccata sua. songͦ penitꝰ
sibi peccatũ remitti postulat: s mode¬
rata solutione deleri. hoc ẽ ut infutu¬
rum eiꝰ memoria deleat᷑. Demiq qͣsi
interpellantis uoce conuentꝰ dñs ne

Expanded text:
terno , quanto magis iniquitatis poena acerbi faenoris accessione differtur! ergo qui paenitentiam agit offerre se debet ad poenam, ut hic puniatur a domino, non ad supplicia aeterna seruetur, nec expectare tempus, sed occurrere diuinae indignationi. Uide facta Dauid eius precibus conuenire. offenderat dominum, quia numerari iusserat populum. confessione praeuenit dei nuntium peccase se ualde et nimis stulte fecisse commemorans, non quasi ammoneret oblitum, sed quasi urgeret morantem, ne diutius commotionem differret offensae. peccaui, inquit, uade, quoniam hoc uerbum feci; et nunc, domine, dele iniquitatem serui tui. quomodo deleantur pelutum est peccatum eius, . quia cepit de manu domini duplicia peccata sua. non ergo penitus sibi peccatum remitti postulat, sed moderata solutione deleri, hoc est ut in futurum eius memoria deleatur. denique quasi interpellantis uoce conuentus dominus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
de. tuis fletib ut dicas. &e potũ mcũ
fletu temꝑabam. Fletꝰ gͦ tuus potͦ
ẽ tuus. & lacͥme tue cib ẽ tuus fu
crime panes: habes ex peccato iniqͥ¬
tatis cibum conu̾sionis. scđ̾m illud
qͦo legit᷑ in euuangłio. q̃m cui
plus dimittit᷑. plus diligit. Un¬
de sepe uidemꝰ aliqͦs qͥ ante negli¬
gentes fuerunt. xp̃iani. peccato aliqͦ com¬
misso fieridiligentiores: & ex illo ꝑ pe¬
nitentiã euadere solere ꝑfectos. Sicut gͥ
expeccato conu̾sio: ita remediũ deuene¬
no. Atidi hoc remediũ Iustꝰ in pͥncipio
sermonis accusator ẽ sui. Uenenũ pecca¬
tum ẽ: remediũ accusatio sui criminis.
Uenenũ iniquitas ẽ: confessio remediũ
plapsionis. Et ideouere remediũ de
ueneno ẽ: si dicas iniquitates. ut uisti¬
ficeris. S iam psalmũ adoriam᷑: ut
ipse nos doceat. quẽ admodũ agenda
ꝑenitentia sit. Itaq sic incipit

Expanded text:
is fletibus, ut dicas: Et potum meum fletu temperabam . Fletus ergo tuus, potus est tuus; et lacrymae tuae, cibus est tuus. Fucrymae panes, habes ex peccato iniquitatis cibum conversionis, secundum illud quod legis in Evangelio: Quoniam cui plus dimittitur, plus diligit . Unde saepe videmus aliquos qui ante negligentes fuerant Christiani, peccato aliquo commisso, fieri diligentiores, et ex illo per poenitentiam evadere 820 solere perfectos. Sicut igitur ex peccato conversio, ita remedium de veneno. Audi hoc remedium: Justus in principio sermonis accusator est sui . Venenum, peccatum est; remedium, accusatio sui criminis: venenum, iniquitas est; confessio, remedium prolapsionis. Et ideo vere remedium de veneno est, si dicas iniquitates tuas, ut justificeris. 12. Sed jam psalmum adoriamur, ut ipse nos doceat quemadmodum agenda poenitentia sit. Itaque sic incipit
Abbreviated transcription (Latin):
carnem ex uirgine. quia homo
natus est ex maria. Caro nascit᷑:
nobis uerbum datur. Q uod no¬
strum cͣ. inter nos natum est:
quod supra uos est nobis dona¬
tum est. Satis excurrimus ut
putamus. s nͦ ociose ut doceremꝰ
quia & in tͥbulationibus diligere
debemus dñm. nec recedere ab eo:
dit÷ & lecitia tribulatiom. Deniq
qui tribulatione ñ frangitur. &
legem sequitur: beatus est. Q ertt
tanquam lignum quod planta¬
tum est secus decursus aquarum
quod fructum suum dabit in tẽ

Expanded text:
ex uirgine, quia homo ex uirgine, quia homo est natus ex Maria. caro nascitur nobis, uerbum datur; quod nostrum est, inter nos natum est, quod supra nos est, nobis donatum est. Satis excucurrimus, ut putamus, sed non otiose, ut doceremus, quia et in tribulationibus diligere dominum debemus nec recedere ab eo, dit et laetitia tribulationi. denique qui tribulatione non frangitur et legem sequitur, beatus est. Et erit tamquam l.ignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod f ructum suum d
Abbreviated transcription (Latin):
non in pane solo uiuit homo:
s in omni uerbo dei. Hoc uer¬
bum bibe. s ordine suo. Bibe
pͥmum in ueteri testamento: cito
fac ut bibas & in nouo testamen¬
to. & tanquam ipse festinet dicit.
Galilea gentium & partes iudeȩ.
populus qui ambulabat in tene¬
bris. lucem uidete magnam: qui
habitatis in regione mortis lux
fulgebit suꝑ uos. Bibe ergo cito:
ut lux tͥ effulgeat magna. Lux nͦ
la quȩ umbram mortis excludat.
Nam si umbrȩ mortis sunt. lucem
utiꝙ solis ac diei uidere ñ posst̃
Q quasi requirenti tͥ unde tant̾
splendor. tanta gr̃a sit. respondet
qui puer natus ẽ nobis: filius da¬
tus est nobis. Puer quia ortus ex
uirgine est: filius quia ex deona¬
tus. tantȩ auccor est lucis. Puer
natus est nobis qui credimus: ñ
iudcis qui ñ crediderunt. Nlobis.
ñ hereticis: nob̾ ñ manicheis. sob̾
natus est. quia uerbum caro fac¬
tum ẽ: & inhabitauit in nobis.
Nobis uatus est: quia sucepit

Expanded text:
non in solo pane uiuit homo, non in solo pane uiuit homo, sed in omni uerbo dei. hoc uerbum bibe, sed ordine suo bibe, primum in ueteri testamento, cito fac ut bibas et in nouo testamento. et tamquam ipse festinet, dicit: Galilaea gentium et partesludaeae, populus qui ambulabas in tenebris, uidete lucem magnam; qui habitatis in regione mortis, lux fulgebit super uos. bibe ergo cito, ut lux tibi effulgeat magna, lux none, sed illa quae umbram mortis excludat. nam qui in umbra mortis sunt, lucem utique solis aut diei uidere non possunt. et quasi requirenti tibi, unde tantus splendor, tanta gratia sit, respondet: quoniam puer natus est nobis, filius datus est nobis, puer, quia ortus ex uirgine est, filius, quia ex deo natus tantae auctor est lucis. puer nobis natus est, nobis qui credimus, non Iudaeis qui non crediderunt, nobis, non haereticis, nobis, non Manicheis. nobis natus est, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis, nobis natus est qui carnem suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
ret mentis incessum: bona ebri¬
ȩtas quȩ uitȩ munus rigaret e¬
ternȩ. hoc ergo poculum bibe:
de quo dixit. ꝓpb̃a. E poculum
tuum in ebrians quam precla¬
rum est. Nec te moueat quod
babilonis aureum poculum ẽ:
quia & tu bibis poculum sapi¬
entiȩ. quȩ sit auro argentoq
preciosior. Utrumq ergo bibe:¬
poculum ueteris & noui testa¬
menti: quia in utroꝙ xp̃m bi¬
bis. Bibe xp̃m: quia uitis est.
Bibe xp̃m: quia petra ẽ quȩ uo¬
inuit aquam. Bibe xp̃m: quia
fons uite est. Bibe. xp̃m quia
flumen est: cuiis impetus le¬
tificat ciuitatẽ di. Bibe xp̃m
quia pax est. Bibe xp̃m: quia
flumina de uentre eius fluent
a quȩ uiuȩ. Bibe xp̃m: ut bibas
sanguinem quo redemptus es.
Bibe.xp̃m: ut bibas sermones
eius. Sermo eius testamentum
est uetus: sermo eius testamen¬
tum est nouum. Bibitur scͥp¬
tura diuina: & deuoratur scͥp¬
tura diuina: cum in uenas
mentis ac uires animȩ. sucus
uerbi descendit ȩterni. Deniq

Expanded text:
ret mentis incessum; bona ebriret mentis incessum; bona ebrietas, quae uitae munus rigaret aeternae. hoc ergo poculum bibe, de quo dixit propheta: et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! nec te moueat, quod Babylonis aureum poculum est, quia et tu bibis poculum sapientiae, quae sit auro argentoque pretiosior . utrumque ergo poculum bibe ueteris et noui testamenti, quia in utroque Christum bibis. bibe Christum, quia uitis est, bibe Christum, quia petra est quae uomuit aquam, bibe Christum, quia fons uitae est, bibe Christum, quia flumen est, cuius impetus laetificat ciuitatem dei, bibe Christum, quia pax est, bibe Christum, quia flumina de uentre eius fluent aquae uiuae, bibe Christum, ut bibas sanguinem quo redemptus es, bibe Christum, ut bibas sermones eius; sermo eius testamentum est uetus, sermo eius testamentum est nouum. bibitur scriptura diuina et deuoratur scriptura diuina, cum in uenas mentis ac uires animae sueus uerbi descendit aeterni; denique