comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri non uelit. qrͣ qr cuiq satis erit sua felicitas. et be¬
atitudo sibi ꝓ meritis suis misericordit̾ imꝑtita. ampliꝰ
S hii qui iam tunc in ip̃nis corporis unitate locati fu̾it̃
maiora quam siuit adepti desid̾arent: eo ip̃o museri essẽt
quo nundum hab̾et ꝙ uellent. in quo enim alicui q̃d̾
cupit desse. ii es miser sit noc̃e est. s absit ab illo re¬
gno omnis miseria. ad erit itaq omĩbus omnif suffici¬
encia quam ꝑfic̾et in singulis unanimis. ⁊ plena com¬
cordia. Mali u̾o in discordia tanta ꝑsistent: ut eorũ cor¬
pus ⁊ anima sꝑ dissideant. Nam ⁊ corpus animam odio
habebit. eo ꝙ inale nunquam cogitau̾it. ⁊ anima corpuis.
ꝙr male cogitata opere complenit. pro quibus omnib tor¬
quentur in penis.

Expanded text:
ri non velit. Quare? Quia cuique satis erit sua felicitas et beri non velit. Quare? Quia cuique satis erit sua felicitas et beatitudo, sibi pro meritis suis misericorditer impertita. Amplius, si hi, qui jam tunc in ipsius corporis unitate locati fuerint, majora quam sint adepti desiderarent, eo ipso miseri essent, quod nondum haberent quod vellent. In quo enim alicui, quod cupit deest, in eo miser sit necesse est. Sed absit ab illo regno omnis miseria. Aderit itaque omnibus omnis sufficientia, quam perficiet in singulis unanimis et plena concordia. Mali vero in discordia tanta persistent ut eorum corpus et anima semper dissideant. Nam et corpus animam odio habebit, eo quod male unquam cogitaverit, et anima corpus eo quod male cogitata opere compleverit, pro quibus omnibus torquebuntur in poenis.
Abbreviated transcription (Latin):
ille beatorum cetus uolent ꝙ ego tunc ⁊ arg̃um̃tũ
mei boni mecum uolent. ꝙ ego iͥ non uelle non potero:
ero ita pro uelle meo: de maioribus in ceio. huic tue
in betillitati respondeo. qui si etiam beato petro par in
gła esse uolu̾s. eris. ĩ gloria dico: quia ut petrus sis ĩ
persona. uelle non pot̾is. nam q si ħ uelles de ipm nͥl
meritis eius in par fuis uelle poteris qr pulch̾rmiam illiꝰ
corporibus .s. compositionem quam in ħ comspices uiola¬
ri. plus omni commodo amabis. nec enim in humano
corpore. uł pes loco. aut officio manus. uł manus loco aũ¬
officio pedis fungi exoptat. aut os sue nasus uͥ ocłi st̃.
aut oculi nͥ os. aut nasus. relig relictis sedibus suis
cupiit tranfferri. aut tranffe̾ntur. comuenienter. ⁊¬
sentencie in iuria. non id pat̾entur. eodem modo ĩ illa
admirabili ⁊ glorificata dispositione ⁊ eq̃ disposita glo¬
rificatione beate ciuitatis dei. ita quisq ꝙ adeptus
fu̾it amabit. ut statum suum pociori gradu muta¬

Expanded text:
ille beatorum coetus volent quod ego tunc et augmentum mei boni mecum volent, quod ego ibi non velle non potero. Ero itaque, pro velle meo, de majoribus in coelo. Huic tuae imbecillitati respondeo. Quia si etiam beato Petro in gloria par esse volueris, eris. In gloria dico quia, ut Petrus sis in persona velle non poteris. Namque si hoc velles, teipsum nihil meritis ejus impar fueris, velle poteris, quia pulcherrimam illius corporis compositionem, quam in hoc conspiceres violari, plus omni commodo amabis. Nec etiam in humano corpore vel pes loco aut officio manus vel manus pedis fungi exoptat; aut os vel nasus, ubi oculi sunt; aut oculi ubi os; aut nasus, relictis sedibus suis, cupiunt transferri; aut si transferrentur, convenienter et sine injuria non id paterentur. Eodem modo, in illa admirabili et glorificata dispositione, et aeque disposita glorificatione beatae civitatis Dei ita quisque quod adeptus fuerit amabit ut statum suum potiori gradu immuta
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam facõ d̾o cum illum pretor ut precem meam exandiat.
quam ego qui fundo nonaudio. dep̾cor illum ut exandiat
me. ut michi intendat ego u̾o nec michi net illi intendo. s
quod de t̾nis est inmunda in utilia in corde u̾sando fecorem ho¬
rribilem euis aspectibus ingero

Expanded text:
juriam Deo facio, cum illum precor ut meam precem exaudiat, juriam Deo facio, cum illum precor ut meam precem exaudiat, quam ego qui fundo, non audio. Deprecor illum ut mihi intm ut mihi intendat: ego vero nec mihi, nec illi intendo; sed, quod deterius est, immunda et inutilia in corde versando, fetorem horribilem ejus aspectibus ingero
Abbreviated transcription (Latin):
platõnem niltñ ĩ hac uita dulcuis sentitur. nil auiduis su¬
mitur. ml ĩ mentem ab amore mundi seꝑat. nichil sic ai̾i
dum oro non attendo quod dico. ore quidem oro. s mentem foris
uacantem or̾onis fructu primo. corpore sum ut̾nis s corde ext̾i¬
us ⁊ ic̾o ꝑto qid̃ dico. parum prodest sola uoce : antare sñ cordis ĩ¬
tentione. pp̃ ea magna ꝑu̾sitas nimo magna in sania est qñ cũ
domino maiestatis loqui in orõne p̾sumimus s ĩ sensati ab eo au¬
rem aũtimus ⁊ ad nescio quasi neptias cor comu̾tuis. magna nã
insania ⁊ gͣuit̾ uindicanda cum uillissimis puluis loquentem
res adu̾santes obdurantes corda ⁊ nichilominus clamat ad
nos dicens. redite preuaricatores ad cor uacate ⁊ uidete qm̃
ego sum deus. loquitur michi dens in psalmo. rego illi. nec tũ
cum psalmum dico. attendo cuius psalms est. Id cͥto magnam in¬

Expanded text:
plationem. Nil tamen in hac vita dulcius sentitur, nil avidius suplationem. Nil tamen in hac vita dulcius sentitur, nil avidius sumitur, nil ita mentem ab amore mundi separat, nil sic animam que saepe dum oro, non attendo quod dico. Oro quidem ore, sed mente foris vagante, orationis fructu privor. Corpore sum interius, sed corde exterius: et ideo perdo quod dico. Parum enim prodest sola voce cantare sine cordis intentione. Propterea magna perversitas, imo magna insania est, quando cum Domino majestatis loqui in oratione praesumimus, et insensati aurem avertimus, et ad nescio quas ineptias convertimus cor. Magna quoque insania, et graviter vindicanda, cum vilissimus pulvis loquentem res avertentes, obdurantes corda, et nihilominus clamat ad nos dicens: Redite, praevaricatores, ad cor . Vacate, et videte quoniam ego sum Deus . Loquitur mihi Deus in Psalmo, et ego illi: nec tamen, cum Psalmum dico, attendo cujus Psalmus sit. Idcirco magnam in
Abbreviated transcription (Latin):
alind quer̃ nͥ cortuum. minida gͦ illud ꝑ puram comfessio¬
am dei circumspͦtõnem in omni loco esto ei subiectus. ⁊ in¬
tentus compone mores tuos ut sis nite ꝑatus ⁊ dilige omnes ho¬
mines ⁊ oninibus te amabilem exibe ut sis pacificus ⁊ dei filius
sic eris tomis monachus. sc̃s ħilis ⁊ rectus ⁊ cum talis fu̾is me¬
mento mei. Ue mͥ qi ista dico ⁊ ista non fucie. ⁊ si aliciũ facio
non diu ꝑsen̾o ista h̾eo in memoria ⁊ non c̾uo ĩ uita. ħeo ĩ
sermonibus ⁊ non in moribus legem in corde ⁊ more totadie
rumino ⁊ comtraria legi facõ. lego in eacem religione ⁊ plus
diligo lectionem quam oronem. Umptũ nil alud docet me¬
diuina scriptura nͥ religionem amare unitatem s̾uare cari¬
tatem hr̃e. ego antem miser ⁊ misãbilis cicius curro ad lc̃o¬
nem quam ad orõnen. libencuis uolo legere quam missã
compunctionis fletus. missarum utilitatem celestium cõtem¬

Expanded text:
a te nisi cor tuum. Munda ergo illud per puram confessioam Dei circumspectionem. In omni loco esto ei subjectus et intentus, et compone mores tuos, ut sis in te placatus. Dilige omnes homines, et omnibus te amabilem exhibe, ut sis pacificus, et Dei filius. Sic eris bonus monachus, sanctus, humilis et rectus: et cum talis fueris, memento mei. 21. Vae mihi qui ista dico, et ista non facio: et si aliquando facio, non diu persevero. Ista habeo in memoria, et non servo in vita: habeo in sermonibus, et non in moribus. Legem in corde et in ore tota die rumino, et contraria legi ago. Lego de religione in ea, et plus diligo lectionem quam orationem. Verumtamen nihil aliud me docet divina Scriptura, nisi religionem amare, unitatem servare, charitatem habere. Ego autem miser et miserabilis, citius curro ad lectionem, quam ad orationem: libentius volo legere, quam Missas atis affectus, compunctionis fletus, Missarum utilitatem, coelestium contem
Abbreviated transcription (Latin):
Ertum est qm̃ mors ubiz t̾minatur de
diabolus insidiatur ut rapiat animam tuam qñ e¬
nͨ deserit sperantes in se nͥ prior deseratur. deseritur a̾ cum cor
ꝑ pͣuas ⁊ iutiles cogitatõnes uaga mente discurrit. idcͥco
cͥ sollicitudine ⁊ custodia illuo custodire ⁊ den̾e debes ut
in ilio requiesc̾e possit. inomini naniz c̾atura que simͦt so¬
le est mudanis uanitatibus occupatur uł hũo corde sub

Expanded text:
ertum est quoniam mors ubique minatur tibi. Diabolus insidiatur, ut rapiat animam tuam, quando enec deserit sperantes in se, nisi ipse prior deseratur. Deseritur autem cum cor per pravas et inutiles cogitationes vaga mente discurrit. Idcirco omni sollicitudine et custodia illud custodire et tenere debes, ut in illo Deus requiescere possit. In omni namque creatura quae sub sole mundi vanitatibus occupatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ostquam enim spt̃ sc̾s m̾tem fac̾ pauentem sibiq
compatientem ⁊ ea que scit ea facienda fortiter ope¬
rantem ⁊ de ip̃is sibi exemplo aliis comfulentem. acceu¬
dit eandem ad intelligendum. cur ħ uł illa de ut p̾cipi
rationem exigere debeat.

Expanded text:
ostquam enim Spiritus sanctus mentem facit paventem sibique compatientem, et ea quae scit esse facienda fortiter operantem, et de ipsis sui exemplo aliis consulentem, accendit eamdem ad intelligendum cur haec vel illa Deus praecipiarationem exigere debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nuilla int̾poĩta natura ab ip u̾itate formetur. mens enin
est amor boni sũ sapor boni. a sapore si quidem dicitur. m̃tis ui¬
sio est intelligencia. gustus sapiencia. illa comtemplatur ista
prius occurrit nob̾ sensus. denĩ ymaginatõ post ea uero rõ ĩ¬
cellectus. intelligentia. ⁊ in summo est sapiencia. summa nã
sapiencia ipx̃ deus est. sapiencia hominis est pietas .i. cultus
cei. Sensus ea uis auime est que rr corporearum corꝑe¬
as ꝓspicit forͣs p̾sentes. ymaginatõ ea uis anime est q̃¬

Expanded text:
ut nulla interposita natura ab ipsa veritate formetur. Mens enim ut nulla interposita natura ab ipsa veritate formetur. Mens enim est amor boni sive sapor boni, a sapore siquidem dicitur. Mentis visio est intelligentia; gustus, sapientia est. Illa contemplatur, ista dere, prius occurrit nobis sensus, deinde imaginatio, postea ratio, intellectus et intelligentia, et in summo est sapientia. Summa namque sapientia ipse Deus est. Sapientia hominis est pietas, id est, cultus Dei. Sensus ea vis animae est, quae rerum corporearum corporeas percipit formas praesentes. Imaginatio est ea vis animae, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sicut lima cͤsc̾ ⁊ decrescit ⁊ uaria incussione¬
comimutatur. in id tñ ꝙ fuit quadam ꝑfecta nonitate se
restituit. sic mens nunc capud summis inseris. nunc deci¬
dit ininfimo. nunc sese refens sibi s ueris falsa redargui¬
it. modo ad corporalia regenda deflec̾titur. modo et̾is r̾dĩb
inspiciendis uł comsulendis adhescit. Ro quicem m̃tis ass¬
tus quo bomim malum q disc̾riit. uirtutes eligit. deuns
diligit. mens imsu̾sorum capax. ⁊ omnium rr̾ similitidis
nͣli dignitate. id cͥco inuisibiles r̾r̃ cãs ꝑ intelligenciam ꝯp¬
hñdit ⁊ iusibiles actualium fors ꝑ sensum passiones col¬
ligit. ⁊ sũ ꝑ sensum ad sensibilia exeat si ꝑ intelligendia¬
ma
ad inuisibilia ascendat r̾rͥ simlitudines ad se ipͣm tͣhit. psen¬
cia cognoscit absencia intelligit. innota inquirit ⁊ inuenti
u̾satur. Ronale ⁊ intellectuale nrm̃ quo rõnamur intlłigi¬
mus ⁊ sapinns mentem dꝰ. que ĩ facta est ad ymaginem dei.

Expanded text:
t sicut luna crescit et decrescit, et varia vicissitudine mutatur, in id tamen quod fuit quadam perfecta novitate se restituit: sic mens nunc caput summis inserit, nunc decidit in infima, nunc sese referens sibi, veris falsa redarguit; modo ad corporalia regenda deflectitur, modo aeternis rationibus inspiciendis vel consulendis adhaerescit. Ratio siquidem est malum discernit, virtutes eligit, Deumque diligit. Mens universorum capax, et omnium rerum similitudine  naturali dignitate. Idcirco invisibiles rerum causas per intelligentiam comprehendit, et visibiles actualium formas per sensuum passiones colligit. Et sive per sensus ad sensibilia exeat, sive per intelligenm ad invisibilia ascendat, rerum similitudines ad se ipsam trahit, praesentia cognoscit, absentia intelligit, ignota inquirit, et in inventis versatur. Rationale et intellectuale lumen, quo ratiocinamur, intelligimus et sapimus, mentem dicimus, quae ita facta est ad imaginem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cͤatum. ⁊ quicquid sensus ꝑcipit ymaginatõ rep̾sentat. cogi¬
tatõ forͣt. ingenium for̾t inuestigat. r̾o udicat. memoria
ssi intentõ qua se excendit anima ⁊ ext̾cet ⁊ in cognitorum cog¬
ndõnem. ingenum gͦ sic exquirit ignota. rõ disceruit inuen¬
ta. menioria recundit iudicata ⁊ adhuc offt̾c uidicanda. sͦ.
fit ascensus ab infr̾ioribus ad si sr̃iora ⁊ una a summis dependent.
intlłctus nam quedam ymago ⁊ similitudo est intlłie. r̾o in¬
dellectus r̾onis fantasticum spt̃. cui ⁊̃ sup̃num corꝑiss corpus
.i. ignis qͣdam similitudine iungitur ⁊ igni aer. aeri aqͣ. aque
ad tͣnsitoria ⁊ caduca respiciens ⁊ id uocatur prudencia. het
.ꝙ. in uirum ⁊ mulierem. ut uir sit sr̾ior ⁊ regat. ⁊ mulier
infi̾or ⁊ regatur ut dcĩ est melior est iniquitas uiri quam
mulier bñfaciens. melior sĩ quidem est qui ꝑ celeste desid̾im
carnalem affcm resolutus ꝑ omna que cõmoda sunt ei
satiffac̾e comtendit.

Expanded text:
creatum. Et quidquid sensus percipit, imaginatio repraesentat, cogitatio format, ingenium investigat, ratio judicat, memoria sive intentio, qua anima se extendit et exercet ad incognitorum cognitionem. Ingenium siquidem exquirit incognita, ratio discernit inventa, memoria recondit judicata, et offert adhuc judicanda. Sic fit ascensus ab inferioribus ad superiora, et ima a summis dependent. Intellectus namque quaedam imago et similitudo intelli etiam supremum corporis corpus, id est, ignis quadam similitudine jungitur, et igni aer, et aeri aqua, et aquae ad transitoria et caduca respiciens, et id vocatur prudentia. Haecquasi in virum et mulierem, ut vir sit superior et regat, mulier inferior et regatur. Unde dictum est: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Melior siquidem est qui per coeleste desiderium carnalem affectum resolutus, per omnia quae commoda sunt ei satisfacere contendit.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iam. ⁊ ea uis que ext̾uis formata est sensus dicitur ea usq
ad ultimum traducta ymaginatõ uocatur. ymaginatõ nam
⁊ omnes fideles sibi complectitur. ꝑ meditatõnem ea que A
est meditatur ꝑ comtempłonem que sursum sunt suꝑcelesti¬
a comtemplatur. Ro ea uis anime est que int̾ r̾o corporea
deratione. natura nempe ipñis corporis s quam ome corpus÷
corpus. nillum utiq corpus est. Intellectus ea uis anime est q̃
inuisibilia ꝑcipit sicut augłos demones animas. ⁊ om̃e spm̃
c̾atum. Intelligntia ea uis anime est que in mediate suppõitur
d̾õ. c̾nit siquidem ipiñ summum. Um ⁊ u̾e̾ in cõmutabilem sͤ¬

Expanded text:
exterius formata, sensus dicitur, eadem usque ad intimum traducta, imaginatio vocatur. Imaginatio namque et omnes sibi fideles complectitur; per meditationem universa quae a est meditatur; per contemplationem quae sursum sunt coelestia contemplatur. Ratio est ea vis animae, quae rerum corporearderatione. Natura namque ipsius corporis secundum quod omne corpus corpus est, nullum utique corpus est. Intellectus ea vis animae est, quae invisibilia percipit, sicut Angelos, daemones, animas, et omnem spiritum creatum. Intelligentia ea vis animae est, quae immediate supponitur Deo: cernit siquidem ipsum summum verum et vere incommutabilem. S
Abbreviated transcription (Latin):
bus aliis cotasoli incombat amori. effundens se totam in
amorem illiuis. cui respondere ht̃ in reddendo amore. amat si¬
quidem deus ut ametur. ⁊cum amat nichil aliud uult qͣm
amari sciens ipõ amore beatos qui se amanint ꝑ amorem ue
esse cum filiis hominun. Nr̃e no delicie erunt cum ad eũ
neniennis ⁊ udebimus eum sicuti est. atq similes ei erimiᷤ
tunc erit manifesta uisio. plena cognitio. uera dilectio.
firma comiuntio. societas ind̾idua. similitudo ꝑfcã ⁊ ui¬

Expanded text:
bus aliis, tota soli incumbat amori, effundens se totam in bus aliis, tota soli incumbat amori, effundens se totam in amorem illius, cui respondere habet in redhibendo amore. Amat siquidem Deus ut ametur, et cum amat, nil aliud vult quam amari, sciens ipso amore beatos qui se amaverint. Per amoreesse cum filiis hominum . Nostrae vero deliciae erunt cum ad eum veniemus, et videbimus eum sicuti est, atque similes ei erimus . Tunc erit manifesta visio, plena cognitio, vera dilectio, firma conjunctio, societas individua, similitudo perfec
Abbreviated transcription (Latin):
Reata est anima ad̾o. uita a uita. Simplex a simpli¬
ci. inmortał ab inmortali. ut ũ sit ionge a creato¬
re suo. cui appiare uidetur simplicitate essencie ⁊ ppetuitate
uinat. creata est anima. magna a magno. recta a recto.
eo magna: quod capax est eternorum. eo recta: quo appe¬
dens siꝑiorui. eo bona: quo deo imita. animani namq qͣm
d̃i pietas respicit. humilitas respicit. subicit. pu̾ia reduc̾
iusticia dedut̾. obediencia comdnc̾. ꝑ seuerancia ꝑduc̃. ceuo¬
tõ introdut̾. puritas iũgit. caritas unit. ht̃ anima. h in seamo¬
rem. quo semꝑ potest stare cum d̾o. aut redire. si mota cum
suis afftĩbus inmo defcĩbus ab eo fu̾it. Solus ⁊ amor est ex
omnibus anime sensibus atq afftĩbus in quo pot̾ anima ⁊¬
si non ex equo suo R nd̾e anctori. uł de simili mutuam redd̾e
nicem. ⁊ si mimis amat. qm̃ minor est. tũ si ex tota se diligit
nichil deest. ubi totum est. renuncians gͦ cunctis affectioni¬

Expanded text:
reata est anima a Deo, vita a vita, simplex a simplici, immortalis ab immortali; ut non sit longe a Creatore suo, cui appropiare videtur simplicitate essentiae et perpetuittamen necesse est ut vivat. Creata est anima magna a magno, recta a recto: eo magna, quo capax aeternorum; eo recta, quo appetens supernorum; eo beata, quo Deo unita. Anima namque quam Dei pietas respicit, humilitas subjicit, poenitentia reducit, justitia deducit, obedientia conducit, perseverantia perducit, devotio introducit, puritas jungit, charitas unit. Habet anima in se amorem, quo semper potest stare cum Deo, aut redire, si mota cum suis affectibus, imo defectibus, ab eo fuerit. Solus est amor ex omnibus animae affectibus atque sensibus, in quo potest anima, etsi non ex aequo, suo respondere auctori, vel de simili mutuam rependere vicem: et si minus amat, quoniam minor est; tamen si ex tota se diligat, nihil deest ubi totum est. Renuntians ergo cunctis affectioni
Abbreviated transcription (Latin):
tioribus altiora relinquens ꝙ postulant ag̾dior istorui g̾co¬
rum fide atq hiis que c̾dunt indubitant̾ ⁊ confitenter pro
c̾tissime argunentis ad probandum ꝙ noncount utar. credt̃
tem s totum esse quicquid est hunc quoq comfitentur esse
deus quamuis non idem significet nomĩ patris acqs filii qd̃
nomen dei. non enim idem est esse deum ꝙ est esse patrem

Expanded text:
ioribus altiora relinquens, quod postulant aggrediar; et Graecorum fide atque his, quae credunt indubitanter et confitentur, pro certissimis argumentis ad probandum quod non credunt, utar. CAPUT partem, sed totum esse quidquid est. Hunc quoque confitentur esse Deus, quamvis non idem significet nomen Patris aut Filii, quod nomen Dei. Non enim idem est esse Deum, quod est esse Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
Rauis est enim detractionem libñt audire:. quam
fores pulchros aspic̾e. tangere. audire. olfacere. ĩ¬
est plures quam pauciores sensus delectari. Peius ẽ eni
delectari uisu ⁊ auditu inhonesti ioci quam uisu tan¬
tum:. aut auditu tantum. It̾ peuis est inmoderate delec¬
tai gustu ⁊olfactu potus comfectu quam gustu aliciũ
nis alia funt mala alia ꝑra. maia in quib delectais
pauciores delectantur seis. aut si fuerunt pluresob¬
iecãtur in lemoribus. pen in quibus plures delccau¬

Expanded text:
ravius est enim detractionem libenter audire quam flores pulchros aspicere, tangere, olfacere; inest plures quam pauciores sensus delectari. Pejus est enim delectari visu et auditu inhonesti loci quam visu tantum, aut auditu tantum. Item pejus est immoderate delectari gustu et olfactu potus confecti quam tantum gustu, nis, alia sunt mala, alia pejora. Mala, in quibus pauciores delectantur sensus, aut, si fuerint plures, oblectantur in levioribus. Pejora, in quibus delectan
Abbreviated transcription (Latin):
tam magnum donitruum qui nõ exꝑgiscitur. nondor¬
nuit s mortiuis est. ⁊ cñ potens est ille ⁊̃ mortuos exͣniͤ¬

Expanded text:
tam magnum tonitruum qui non expergiscitur, non dormit, sed mortuus est: et tamen potens est ille etiam mortuos suscit
Abbreviated transcription (Latin):
or̾one ł p̾dicationem aliis impend̾e ł ⁊̃ bonũ exemþlũ
p̾tend̾e. aut t̾ram agͥcole noluerĩt excolere. ꝙ aliud p¬
oterint offm explere: Rursus si milites alios defẽde
noluerint aut ⁊̃ in ore rabidrum camim eosd̃ aut se¬
ip̃os oociderint ł oppresserint. quid de illis. nͥ quod de ra¬
bidis cambus d fieri

Expanded text:
s impendere, vel etiam bonum exemplum praetendere, aut terram agricolae noluerint excolere, quod aliud poterunt officium explere? Rursus: si milites alios defendere noluerint, aut etiam more rabidorum canum, eosdem aut seipsos occiderint vel oppresserint, quid de illis nisi quod de rabidis canibus debet fieri?
Abbreviated transcription (Latin):
labore ip̃i uiuant ⁊ alii. quosdam ⁊̃ ut milites ad ħ iiti¬
tuit: ut asꝑitatem ꝓut noc̃e fu̾it ostendant tamquã
orantes quam agricultores: ab ad u̾sis gentibus uelut
a iupis defendant. Si gͦ sui quisq ordinis off̾m̾ impleat
longam ꝓmeretur nitam. qr cet̾orum niuit ad utilita¬
tem. si uo illud ag̾e̾ noluerit. uita ip̃a indignus existͣ.¬

Expanded text:
labore, ipsi vivant et alii. Quosdam etiam, ut milites, ad hoc instilabore, ipsi vivant et alii. Quosdam etiam, ut milites, ad hoc instituit ut asperitatem, prout necesse fuerit, ostendant, tamque orantes quam agricultores ab adversis gentibus, velut a lupis, defendant. Si ergo sui quisque ordinis officium impleat, longam promeretur vitam, quia caeterorum vivit ad utilitatem. Si vero istud agere noluerit, vita ipsa indignus exist
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ferant ⁊ lanam. boues u̾o: ut t̾ram ex̾ceant.
canes autem ut tam oues quam boues a lupis defen¬
dant. si gͥ horum quodq animalium suum gerat of¬
ficiũ: illud ad uitam dominus seruat. q eius sibi uti¬
ł est uita. Si n̾o offm ꝙ est suum non egerit: morte
sola iudicatur diguum. qr eius uita nullum fert fͤ¬
tum. sSi enim ouis lac uł lauam non attulerit bos ã
t̾ram non ex̾cuer̾. quem aliumi fre fructum pot̾uuit:
Rursus si canis custodie pecudum deputatus eas lupoᷤᷤ
ꝑmiserit laniare. aut easdem ip̃r uł alios canes ceperit
stransgulare quid aliud dominus agere. quam eum deb
obruere: Sic ⁊ deus de illis ordinibus agit. quo ad offi¬
cia du̾sa in ł mundo disposuit. quosdam namq ut ⁊̃¬
cłicos monachosꝙ ad ħ ipñi disposuit. ut pro aliis orẽt.
mitesq ut oues. lacte p̾dicationis eos inbuant. lanaq
sui boni exempli feruentes in dei amore faciant. alios u̾o
ut agricultores ad ħ disposuit: ut deo suo uelud boum

Expanded text:
sibi et lanam ferant; boves vero, ut terram exerceant; canes autem, ut tam oves quam boves a lupis defendant. Si igitur horum quodque animalium suum gerat officium, illud ad vitam Dominus servat, quia ejus sibi utilis est vita. Si vero officium quod est suum non egerit, morte sola judicatur dignum, quia ejus vita nullum fert fructum. Si enim ovis lac vel lanam non attulerit, bos autem terram non exercuerit, quem alium fructum ferre poterunt? Rursus, si canis custodiae pecudum deputatus, eas lupos permiserit laniare, aut easdem ipse vel alios canes coeperit strangulare, quid aliud dominus agere debet quam eum obruere? Sic et Deus de illis ordinibus agit quos ad officia diversa in hoc mundo disposuit. Quosdam namque, ut clericos monachosque, ad hoc ipsum disposuit ut pro aliis orent, mitesque, ut oves, lacte praedicationis eos imbuant, lanaque sui boni exempli ferventes in Dei amore faciant. Alios vero, ut agricultores, ad hoc disposuit, ut de suo, velut boum
Abbreviated transcription (Latin):
Ed cum maia ex bonis orta esse dicinnis. non putetur
spinis. quia non potest nasci nua de spinis. s ex bona t̾ra. ⁊
uites nasci posse nideuuis ⁊ spinas ⁊ eodem modo tanquam ar.
bona hominis natura oriri uoluntas. ⁊ bona potest ⁊ mala.
nec fuit prorsus. unoe primitus oriretur uoluntas mala. nͥ
ex angłis ⁊ hominibus natura bona. ꝙ ⁊ ipẽ cominus eodemlo¬
co uͥ de arbore ⁊ fructibus loq̃batur. aꝑtissime ostendit. Ait .n.
Ant facite arborem bonam ⁊ fructum eus bonum. ant fa.¬
bona malos. ãt ex mala bo. nasci fruc. nõ posse ex ip̃a tñ t̾ra
cui loqiuebatur utramq arborem oriri posse.

Expanded text:
ed cum mala ex bonis orta esse dicimus, non putetur spinis , quia non potest nasci uva de spinis; sed ex bona terra et vites nasci posse videmus et spinas. Et eodem modo tanquam arbobona hominis natura oriri voluntas et bona potest et mala; nec fuit prorsus unde primitus oriretur voluntas mala, nisi ex angeli et hominis natura bona. Quod et ipse Dominus eodem loco, ubi de arbore et fructibus loquebatur, apertissime ostendit: ait enim, Aut facite arborem bonam et fructum ejus bonum, aut fabona malos, aut ex mala bonos nasci fructus non posse; ex ipsa tamen terra cui loquebatur utramque arborem oriri posse.
Abbreviated transcription (Latin):
natura corrupta ⁊ qiͣ fermentata p̃ ppcõ cum quo nuillum deꝰ
assuit ad ꝑficiendam illam ciuitatem celestem ĩ ꝑ uincen¬
tem iustificentur a pr̃o tot homines quot illum mimerũ
completuri erant. ad quem complendum factus est ho. S¬
cificare nequid. P. ⁊ uichil iustius ⁊ inpossibilius. s ex om
nibus hiis uidetur misericordia dei ⁊ spes hominis ꝑire ꝙͣ¬
tum ad beatitudinem spectat ad quam factus est homo .A.

Expanded text:
t peccato, cum quo nullum Deus assumit ad perficiendam illam civitatem coelestem: ita per vincentem justificentur a peccato tot homines, quot illum numerum completuri erant, ad quem complendum factus est homo. Stificare nequit. BOS. Et nihil justius, et nihil impossibilius: sed ex his omnibus videtur misericordia Dei et spes hominis perire, quantum ad beatitudinem spectat, ad quam factus est homo. ANS
Abbreviated transcription (Latin):
non me magis t̾rene possit. A. audi tñ. H. andio. 4. quid¬
abstulit homo d̾o cum unici se ꝑmisita diabolo . M. dic
tu ut incepisti quia ego nescio quid suꝑ ħ mala q̃ osten¬
intende indistrictam iustitiam ⁊ udica scd̃m illam. utrum
ad equitatem poc̃i homo satiffaciat d̾õ nisi id ip̃m. ꝙ ꝑmittẽ¬
do se uinci a diabolo. d̾o abstulit diabolum uicendo restitu¬
at. ut quemadmodum ꝑ ħ ꝙ uictus est. rapuit diabolus qd̃
tare. A. nullatemis gͦ debet aut potest accipere homo adeo.
c dens illi dare ꝓposuit. si non reodit d̾o totum ꝙ abstu¬
lit. ut ficut ꝑ illum deus ꝑdidit. iͣ ꝑ illum recuꝑet. ꝙ non¬

Expanded text:
non me magis terrere possit. ANS. Audi tamen. BOS. Audio. CAPUabstulit homo Deo, cum vinci se permisit a diabolo? BOS. Dic tu, ut incoepisti; quia ego nescio quid, super haec mala quae ostenIntende in districtam justitiam; et judica secundum illam, utrum ad aequalitatem peccati homo satisfaciat Deo; nisi idipsum quod, permittendo se vinci a diabolo, Deo abstulit, diabolum vincendo restituat: ut quemadmodum per hoc quod victus est, rapuit diabolus quodtare. ANS. Nullatenus ergo debet aut potest accipere homo a Deo, quod Deus illi dare proposuit; si non reddit Deo totum quod illi abstulit: ut sicut per illum Deus perdidit, ita per illum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾titur. sic labor iste singulis amiis more solito rei¬
teratur. modo namq aratur. seminatur. metitur.
runt. in ħ mesti erunt. leti tam̃ ꝙ ex parte laboris sii
deum regcognonerunt. Uerum alii qui omne tempus
suum in nanitate ponunt. ⁊ ꝙ faciunt: ñ ab humnana
laude abscomidunt quasi ome studium uite sue in de¬
cursum fluminis ꝓiciunt. farmam q suam uento ꝯ¬
mittunt. uñ ⁊ in fine uite et̾ue pane carebunt. Ueilł.¬

Expanded text:
revertitur, sic labor iste singulis annis more solito reirevertitur, sic labor iste singulis annis more solito reiteratur. Modo namque aratur, seminatur, metitur, runt, in hoc moesti erunt; laeti tamen, quod ex parte laboris sui Deum recognoverunt. Verum alii qui omne tempus suum in vanitate ponunt, et quod faciunt non ab humana laude abscondunt, quasi omne studium vitae suae in decursum fluminis projiciunt, farinamque suam vento committunt; unde et in fine, pane vitae aeternae carebunt. Vae il
Abbreviated transcription (Latin):
Horum itaq primus quicquid molit. in saccum
suscipit. ⁊ abscomdit. alt̾ u̾o̾ partem capit. partem
negligentia cadere sinit. partem uero uento rapit
tertuis antem quicquid molit impetu fluminis secũ
dolit. ł uentus dissolluit. ueniente autem uespera
qũ a latore cessatur. ⁊ fructus iaboris inquiritur. Qłd
putas singulos ħituros: qui farmam dotam seruauit
totum laporem suum bñ recognouit. qui u̾o ꝑtem
collegit. nĩ letatus est ꝙ hu̾it. m̃ autem mestus. qd̃
uento uł flumine amisit. qui uero totum amisit. eo
tristior fuit. flumen: pro seculi decursu accipitur. uen¬
to uõ gloria designatur mnanis. Moleudiuum ꝙ tota
die molit presens labor est huius seculi. qui a ma¬
ne us nesꝑam numquam funt. Mane nobis erat
quando nati fuimus. uespera u̾o erit qñ ꝑ mortis
debitum huic transibims. tempus ita p̾sens dies.
quo laborare debemus. uude in nesꝑa uiuamus. ⁊ si¬
cut mola cirtuicͥta ducta ad euindem semꝑ locum

Expanded text:
Horum itaque primus quidquid molit in saccum suscipit et abscondit. Alter vero partem capit, partem in flumen negligentia cadere permittit, partem vero ventus rapit. Tertius autem quidquid molit, impetus fluminis secum tollit vel ventus dissolvit. Veniente vespera, quando a labore cessatur, et fructus laboris inquiritur, quid putas singulos habituros? Qui farinam totam reservavit, totum laborem suum bene recognovit. Qui vero partem collegit, inde laetatus est quut in flumine amisit. Qui vero totum amisit, eo tristior est. Flumen pro saeculi decursu accipitur, vento vero gloria designatur inanis; molendinum quod tota die molit, praesens labor hujus saeculi, qui a mane usque ad vesperam nunquam finit. Mane nobis erat quando nati fuimus, vespera vero erit quando per mortis debitum hinc transibimus. Tempus itaque praesens dies est quo laborare debemus, unde in vespera vivamus. Et sicut mola, circum circa ducta, ad eumdem semper locum
Abbreviated transcription (Latin):
Unius nasci ex alt̾o ⁊ ꝓprium ⁊̃ alt̾nis nasci alt̾m ex ip̃o cer¬
cuni namq iam comstat qr u̾bum summni sp̃t nõc sic est
ex eo quemadmodum illa que ab illo facta sunt s quem¬
admoduro c̾ator de c̾atore simimo de sunimo ⁊ ut plena b ͤ¬
uitate omnimoda ab soluatur sinulitudo penitus idem ipm̃
est de eodem ipõ ⁊ iͣ ut nullatemis sit nͥ ex eo cum gͥ pateat
u̾bum summi spt̃ sic esse ex ip̃o solo ut ꝑfecta eis quasi ꝓ¬
les ꝑentis teneat similitudineni nec esse ex ipõ ut fiat ab
quam uascendo. nemꝑe si mutabiles res iudubitauter di¬
cuntur nasci ex hiis ex quibus hñt ut sint cum nullam eo¬
rum ce quibus nasci dicuntur teneant similitudinem sicut
proles ꝑentis. dicimus enim capillos nasci de capite ⁊ po¬
ma ex abore l ñ illi capilli capitis nec ista arboris similia sunt
si iiquam multa huius non absurde dicuntur nasti tanto ꝯ¬
gruencius dici potest u̾bum simimus sp̃c̃ ex illo existente uas¬

Expanded text:
et proprium alterius, nasci alterum ex ipso. Certum namque jam constat quia Verbum summi Spiritus non sic est ex eo, quemadmodum ea quae ab illo facta sunt; sed quemadmodum Creator de Creatore, summum de summo. Et ut plena brevitate omnimoda absolvatur similitudo, penitus idem ipsum est de eodem ipso, et ita ut nullatenus sit nisi ex eo. Cum igitur pateat Verbum summi Spiritus sic esse ex ipso solo, ut perfectam ejus quasi proles parentis teneat similitudinem: nec si esse ex ipso ut fiat ab elo esse quam nascendo. Nempe si innumerabiles res indubitanter dicuntur nasci ex his ex quibus habent ut sint; cum nullam eorum, de quibus nasci dicuntur, teneant similitudinem sicut proles parentis. Dicimus enim capillos nasci de capite et poma ex arbore, licet nec illi capitis, nec ista arboris similia sint. Si, inquam, multa hujusmodi non absurde dicuntur nasci, tanto congruentius dici potest Verbum summi Spiritus ex illo existere, nas
Abbreviated transcription (Latin):
uod si comuenientissime dicitur nasci ⁊ tñ simle est
illi de quo nascitur cur estimetur simile .i. ꝓles ꝑẽti
proles quanto magis ⁊ ille ad huius natiuitatis ꝑfcõnem solus
suffic̾ ⁊ ꝙ nascitur euis similitudinem exprimit naiz ĩ reb
aliis quas ꝑentis prolisq c̾cum est ħ̾itudinem hr̃e nulla sͤ
gignit ũ ommino millus indigens sola ꝑ se ad gignandui
prolem sufficiat nulla sic gignitur ut nulla admixta dissi¬
militudine omnimode similitudinem ꝑentis exhibeat. si gͦ
u̾bum sumini spt̃ sic est ommino ex ip̃nis sola essencia ⁊ sic
singłarit̾ est illi siunle ut nulla ꝓles sic sit omnino ex sola
ꝑentis essencia añ si sit similis ꝑenti ꝑfecto nullis rebus tam
comuenient̾ uidetur apturi hitudo ꝑentis ⁊ ꝓlis quam sũ¬

Expanded text:
uod si convenientissime dicitur nasci, et tam simile est illi de quo nascitur, cur aestimetur simile, quasi proles ps, et istud proles, quanto magis et ille ad hujus nativitatis perfectionem solus sufficit, et quod nascitur ejus similitudinem exprimit? Namque in rebus aliis, quas parentis prolisque certum est habitudinem habere, nulla sic gignit ut omnino nullius indigens sola per se ad gignendam prolem sufficiat; nulla sic gignitur, ut nulla admista dissimilitudine omnimodam similitudinem parentis exhibeat. Si ergo Verbum summi Spiritus sic est omnino ex ipsius sola essentia, et sic singulariter est illi simile ut nulla proles sic sit omnino ex sola parentis essentia, aut sic similis parenti, profecto nullis rebus tam convenienter videtur aptari habitudo parentis et prolis, quam sum
Abbreviated transcription (Latin):
quam sinit ꝑccã odibilia. B. non possum ħ ñ ĩtel¬
lige̾. A. putas ne tantum bomim tamamabile
posse suffic̾e ad soluandum ꝙ debetur ꝓ pcc̃is totius
mundi. inmo plus potest in infinitum. A. iudes gͥ
quo modo uita uincat omnia pot̾a si ꝓ alis detur.
.B. aꝑte. A. Si gͦ cdare uitam est accipore mortẽ
sicut datio huus uite ꝓͥualet omnibus homimim

Expanded text:
quam sint peccata odibilia. BOS. Non possum hoc non intelquam sint peccata odibilia. BOS. Non possum hoc non intelligere. ANS. Putasne tantum bonum tam amabile posse sufficere ad solvendum quod debetur pro peccatis totius mundi? BOS. Imo plus potest in infinitum. ANS. Vides igitur quomodo vita haec vincat omnia peccata, si pro illis detur. BOS. Aperte. ANS. Si ergo dare vitam, est mortem accipere: sicut datio hujus vitae praevalet omnibus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
a superat oninia illa que exͣ personam illius co¬
gitari possint. A. quid dices ad ħ quia sepe li¬
tent̾ aliquis patitur quasdam in sua ꝑsona mo¬
lestias ne maiores paciatur in rebus suis .B. qr
deus non eget hac patientia cuuis potest ac cũc¬
ta subiacent sicut tu supͣ cuidam mee int̾roga¬
tioni respondisti. A. bene respondes. uidemus gꝰ qr
molationi uite corporalic huius hominis milla
inmensitas uł multitudo pocõrum exͣ ꝑsonam dei
comꝑari ualet. B. aꝑtissmnim est. A. quantũ
tomini tͥ uidetur cuins interemptio tam mala ẽ.
.S. si omne bonum tantum bonum est quam
maia est enis destructio plus est bomim incom¬
ꝑabili quam sint ea poc̃a mala. que sũ estimatio¬
ne suꝑat euis int̾emptio. 2. uerum dicis. cogi¬
ta ⁊̃ qr poc̾a tantum sunt odibilia quantum sũt
mala ⁊ uita ista tantum amabilis quantum est
bona. Unte sequitur quia uita ħ plus est amabił

Expanded text:
ter superat omnia illa, quae extra personam illius coter superat omnia illa, quae extra personam illius cogitari possunt. ANS. Quid dices ad hoc, quia saepe libenter aliquis patitur quasdam in sua persona molestias, ne majores patiatur in rebus suis? BOS. Quia Deus non eget hac patientia, cujus potestati omnia subjacent, sicut tu supra cuidam meae interrogationi respondisti. ANS. Bene respondes; videmus ergo quia violationi vitae corporalis hujus hominis nulla immensitas vel multitudo peccatorum extra personam Dei comparari valet. BOS. Apertissimum est. ANS. Quantum bonum tibi videtur, cujus interemptio tam mala est? BOS. Si esse ejus tam bonum est, quam mala est ejus destructio, plus est bonum incomparabiliter, quam sint ea peccata mala, quae sine aestimatione superat ejus interemptio. ANS. Verum dicis. Cogita etiam quia peccata tantum sunt odibilia, quantum sunt mala: et vita ista tantum amabilis est, quantum est bona. Unde sequitur quia vita ista plus est amabilis
Abbreviated transcription (Latin):
mors est p̾ualeat nim̾o ⁊ magnitudiui poc̃orũ o̾ni.
cum unum ꝙ putanius leuissimum peccatum tam
infinitum monstres ut si numerus ostendatur infi¬
nitus mundorum qui sit pleni sunt creaturis sicut
est iste nec possunt cuari quin redigantur in nichi¬
lum nͥ faciat aliquis aspectum unum comtͣ uolunta¬
tem dei non tñi fĩ debeat. A. si esset pͥsens h̾o il¬
le ⁊ quis ess scires ⁊ diceretur tibi. nͥ occideris ho¬
minem hunc peribit mudus iste totus ⁊ quicquid
rum ostenceretur. A. quid si iderum tͥ dic̾etur
aut eum occides aut omnia poc̃a mundi uenient
suꝑ te. B. responcerem me pocus alia omnia p̾¬
de occisione euis. s de qualib pͣua lesione que il¬
lum tangeret respondere me estimo deferre. A.
Recte estimas. s dic michi cur ita cor tuum indi¬
cat. ut plus horreat unum pccm in lesione huius
hominis quam omnia alia que cogitari possinit
cum omnia quecum sunt ptt̾a comtra illum sint

Expanded text:
mors ejus praevaleat numero et magnitudini peccatorum omnium; cum unum quod putamus levissimum peccatum tam infinitum monstres, ut si numerus obtendatur infinitus mundorum, qui sic pleni sint creaturis, sicut iste est, nec possint servari quin redigantur in nihilum, nisi faciat aliquis aspectum unum contra voluntatem Dei, non tamen fieri debeat. ANS. Si praesens esset homo ille, et quis esset scires, et diceretur tibi: Nisi occideris hominem illum, peribit mundus iste totus, et quidquid rum obtenderetur. ANS. Qui, si iterum tibi diceretur: Aut eum occidas, aut omnia peccata mundi venient super te? BOS. Responderem me potius alia omnia pede occisione ejus, sed et de qualibet parva laesione quae illum tangeret, respondere me existimo debere. ANS. Recte existimas: sed dic mihi cur ita cor tuum judicat, ut plus horreat unum peccatum in laesione hujus hominis, quam alia omnia quae cogitari possunt: cum omnia quaecunque fiunt peccata, contra illum sint?
Abbreviated transcription (Latin):
si postea uolu̾it ħ esse: magis dedecet eum ħitus esse ip̃e.
Si enim u̾bi gr̃a monachus suꝑbus fu̾it: qui ħ̾itu ex¬
teriori humilitatem pretendit. multo incomuenientiꝰ
eise udecur. quam si carer humilitatis ħ̾itu. decet gͥ
ut quod ostendit ext̾ius studeit ⁊ hr̾e. internis. Sil e¬
nm pone ext̾nis ħt in ħ̃itu ł ꝓfesfione sine comsue¬
tudine. ꝙ non enm c̾omoneat aliquid interuis hr̾e.
fert uestes ut se uilem reputet
prrorem commonet. ꝙ u̾o eisdem a capite
uis ad pedes regitur. hoc eum facere a priucipu

Expanded text:
it hoc esse, magis eum dedecet habitus iste. Si enim, verbi gratia, monachus superbus fuerit, qui habitu exteriori humilitatem praetendit, multo inconvenientius esse videtur quam si careret humilitatis habitu. Decet igitur ut quod ostendit exterius studeat et habere interius. Nihil enim pene exterius habet in habitu vel professione sive consuetudine quod non eum commoneat aliquid interius haberefert vestes, ut se vilem reputet peccatoremque commonet; quod vero eisdem a capite usque ad pedes tegitur, hoc eum facere a principio
Abbreviated transcription (Latin):
sola colligata pedi: nullo eib munim̃to pedi.
immo magis inconueniens esse uidetur. si sibi sola cͥ¬
comiligetur. sotularis n̾o ⁊̃ solus: pedum innuit. satiᷤ¬
qr cecent̾ ꝯuenit ei: ne tñ cadat uł tortus fiat. nocͣia
sibi est corrigia. ut ligetur ex ea. Sic sic l facticus
ordo solus ꝓsit. s magis dedeceat. uaturatis u̾o sñ illo.
⁊ prosit ⁊ deceat. ut tũ iste firmus teneatur. nocͣiuis
ille sibi ħ̾etur. huinc quiꝑpe est ꝙ qui religionem in¬
t̾nis f̾uare desiderat. ħiti in ꝯnachili ext̾nis se auligat

Expanded text:
sola colligata pedi, nullo est munimento pedi, imo magis inconveniens videtur esse, si ibi sola circumligetur. Sotularis vero, etiam solus pedem munit satisque decenter convenit ei, ne tamen cadat vel tortus fiat, necessaria sibi est corrigia ut ligetur ex ea. Sic licet factitius ordo nihil solus prosit, sed magis dedeceat, naturalis vero sine illo et prosit et deceat, ut tamen iste firmus teneatur necessarius ille sibi habetur. Hinc quippe est quod qui religionem interius servare desiderat habitu
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim pocõ est qui alienam culpam comsicerat: ma¬
eciam alo demptabatur. facilius exemplo superatur. si¬
autem temptatione carebat: eo ip̃o temptatur. quod uicium
illuis comsiderat. Si uero istus prefe̾ndo se illi insuꝑbiam
extollitur. quem si diligebat etiam in deo: nunc eum incipit
habere odio. Non gͦ facile comsideranda est alt̾nis culpa. cꝰ
comsideratio tot gn̾at mala. uirtus u̾o illius sꝑ d attendi.
qi euis comsideratio per comtrarium uadit. ipͣa namq pec¬
catoren ꝯu̾ti penitentem penitere mag̾ demptatum tempta¬
tioni resistere. non temptatum sic ꝑ manere. iuistum humilia¬
ri. diligentem u̾o magis dilig̾e̾ fac̾. alt̾ns gͥ uirtutem n̾o ui¬
tium. suumq uicium non uirtutem attendere debet. qͥsqͥs
ad culmen humilitatis couiscendere studet.

Expanded text:
Si enim peccator est qui alterius culpam considerat, maetiam alio tentabatur, facilius illius exemplo superatur. Siautem tentatione carebat, eo ipso tentatur quod vitium illius considerat. Si vero est justus; praeferendo se illi, in superbiam extollitur, quem si diligebat in Deo nunc eum incipit habere odio. Non ergo facile consideranda est alterius culpa, cujus consideratio tot generat mala. Virtus vero illius semper debet attendi, quia ejus consideratio contrarium facit; ipsa namque peccatorem converti, poenitentem poenitere, magis tentatum tentationi resistere, non tentatum sic permanere, justum humiliari, diligentem magis diligere facit. Alterius igitur virtutem, non vitium, suumque vitium, non virtutem, attendere debet quisquis ad culmen humilitatis ascendere studet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃i tanta ⁊ talia geriuit᷑ magicis artibꝰ ut uniu̾sũ nũ¬
dũ hũane facultatis excedant. Quid restat uisi ut ea q̃ nu̾
peduũta q̃ uera pietate cauenda sunt: Ex
ita diuinitꝰ fiut ut dei uniꝰ in quo solo b̾a uita ẽ cltũ
religionẽq ꝯm̃dant: ea uͤ ab eis ut ꝑ eos qui nos ẜ uita¬

Expanded text:
quia tanta et talia geruntur his artibus, ut uniuersum modum humanae facultatis excedant: quid restat, nisi ut ea, quae pedimenta, quae uera pietate cauenda sunt, pruita diuinitus fiunt, ut Dei unius, in quo solo beata uita est, cultum religionemque commendent, ea uere ab eis uel per eos, qui nos secun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯclusisse si biberit aut luci si uidi̾t. nec abantiqͥs prĩbus
alia sacͥficia fc̃a sunt. Uictimis pecoꝵ q̃ nc ppłs dei leg non¬
facit a̾ iuiclli est nͥ rebꝰ eͥas res fuisse sigͥficatas q̃ agunt᷑ ĩ no¬
bis ad hoc ut iub̾eamꝰ deo et ad dm̃ eñdẽ finẽ ꝓxino ꝯsulamꝰ
Sacͥficiũ gͦ uisibile ĩuisibit sacͥficu: Sacm̃tũ .i. saccũ sigũ

Expanded text:
consuluisse, si biberit; aut luci, si uiderit. Nec quod ab antiquis patribus alia sacrificia facta sunt in uictimis pecorum, quae nunc Dei po illis eas res fuisse significatas, quae aguntur in nobis, ad hoc ut inhaereamus Deo et ad eundem finem proximo consulamus. Sacrificium ergo uisibile inuisibilis sacrificii sac
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħ̾e. Diliges do ͫ dm̃ ⁊c. Diliges ꝓxuũ ⁊ cͥ. ut eĩ hõ se dilige̾
nosce̾t. ꝯstitutꝰ ẽ ei fuius quorefret omĩa q̃ aget̾ ut b̾s eẽt. Nõ
eĩ qͥ se diligit. aliud uult ẽẽ qmͣ b̾s: hicaũt est finis ad here d̾o̾
iam gͥ scienti dilig̾e se ip̃m cũ mã dat᷑ de ꝓxĩo diligendo sicut se
ip̃m: quid ad̾ mandat᷑ nisi ut ei qnͣtũ potest ꝯmend diligẽdũ
ta si nos diligit sicut se ip̃am ei uult eẽ sb̾ditos ut beati si¬
mus. cͥ et ip̃a sb̾dita b̾a est. Si gͦ nõ colit dm̃ misaẽ qr pri¬

Expanded text:
o se diligere nosset, constitutus est ei finis, quo referret omnia quae ageret, ut beatus esset; non enim qui se diligit aliud uult esse quam beatus. Hic autem finis est adhaerere Deo. Iam igitur scienti diligere se ipsum, cum mandatur de proximo diligendo sicut se ipsum, quid aliud mandatur, nisi ut ei, quantum potest, commendet diligendum ta si nos diligit sicut se ipsam, ei uult esse subditos, ut beati simus, cui et ipsa subdita beata est. Si ergo non colit Deum, miser
Abbreviated transcription (Latin):
hostiam uiuã scam̃ deo placentẽ tõabu e obseqͥum urm. Si
cum eius bonꝰ et rectꝰ eius usus ad dm̃ ref̾t ᷑. Sacͥficiũ est
qnͣtomag̃ aĩa ip̃a cũ se reft̾ ad dm̃ ut igne amoris eus accẽ¬
sa forͣm ꝯcupiscẽcie secularis auitat eiq tanqm in ꝯmutabłi
forie subdita resormet᷑. hunc ei placens qd̾ ex eius pulcͥ¬

Expanded text:
acentem, rationabile obsequium uestrum. Si cum eius bonus et rectus usus ad Deum refertur, sacrificium est: quanto magis anima ipsa cum se refert ad Deum. ut igne amoris eius accensa formam concupiscentiae saecularis amittat eique tamquam incommutabili formae subdita reformet
Abbreviated transcription (Latin):
carnalem caro inctrix euis efficiat. anima tñ de morte nichil
naturani transire non potest nͥ aut uiciis infecta aut uͥtuti¬
bus detͥsa filit. Rone insignata est anima. qua docetur
artibus. eg̾giis ⁊ discipliuis instruitur eximus. ut d̾ma saps
at ⁊ humana tractet. atq sic cet̾i animalia decent̾ excel¬

Expanded text:
carnalem caro victrix ejus efficiat. Anima tamen nihil de mortenaturam altera transire potest, nisi aut illa vitiis infecta, aut haec virtutibus deserta fuerit. Ratione insignita est anima, qua artibus docetur egregiis et disciplinis instruitur eximiis, ut divina sapiat, et humana tractet; atque sic caetera animalia decenter excel
Abbreviated transcription (Latin):
Nima p̾sencia sua corpus uiuificat ⁊ sic colligiti a
est eĩ. ut nec cum uelit se inde seg̾gare possit nͨ retin̾e cum
iusionem sui creatoris audierit. in uita siquidem anime con
sistit uita corporis. ⁊ de morte corporis descendit mors anima
sicut enim anima uita sua fac̾ carnem uiuentem. ⁊ de fon
te suo irrigat animando: sic caro ꝑ corruptelam sue mᷤͤ aĩam¬

Expanded text:
 presentia sua corpus vivificat et sic colligata est ei, ut nec cum velit se inde segregare possit, nec retinere cum iussionem sui creatoris audierit. Corpus consistit vita corporis, et de morte corporis descendit mors animae. Sicut enim anima vita sua facit carnem viventem, et de fonte naturae suae irrigat animando; sic caro per corruptelam materia
Abbreviated transcription (Latin):
mus. nr̃a q poc̾a si non aliis obee̾nt coram hominibus
fateremur. u̾econdia u̾o coram hominibus tm̃ est: cum qr
ta ⁊̃ uni detege̾ ꝑ ꝯfessionem erubescamus. Que itaes
ue̾comidia est tm̃ coram hominibus est tona. q̃ nͨ ꝑtim co¬
ram deo patim coram hominibus est melior. que ã coram
do̾ tm̃ est optima. hec enim postrema ut dcm̃ est si non
aliis obesset. suam homines comfiteri culpͣm coram o¬
omnibus fateret. Media u̾o nec iͣ ẽ ꝑfecta ut coram õ¬
nibus uelit: nͨ ita inꝑfc̃a est ut saltem coram uno ꝑ con¬
fessioneni suam erubestat culpam fateri. Prima autẽ
etiam coram imno erubescit culpam fateri. Bona tñ
etiam ⁊ ppͣ qr licet sub rubore culpam tũ comfitetur
uni quandoq.¬

Expanded text:
mus, nostraque peccata, si non aliis obessent, coram hominibus fateremur. Verecundia vero coram hominibus tantum est, cum quia camus. Quae itaque verecundia est tantum coram hominibus est bona; quae vero partim coram Deo est, partim coram hominibus, est melior; quae autem coram Deo tantum est, optima est. Haec enim postrema, ut dictum est, si non obesset aliis, suam homines confiteri culpam coram omnibus faceret. Media vero, nec ita est perfecta ut coram omnibus velit, nec ita est perfecta ut salutem coram uno per confessionem suam erubescat culpam fateri. Prima autem etiam coram uno erubescit culpam fateri, bona tamen est et ipsa, quia licet sub rubore, culpam tamen confitetur vel uni quandoq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ille ħ omnia est. oispar: qm̃ ille creator est. ⁊ ista cratura
nͥ .n. ab illo creata esset: non esset. ⁊ nͥ ab ipõ iuificata non
sima. anima quiden que scd̃m se niuit: uiuens mortua est. ⁊
ic̾o uonim erat illi non uiu̾e. quam sic uiu̾e. uita anima
est. uiuens quidem s natura non aliunde qiiam se ip̃a ⁊
ob hoc non tam uiuens quam uita est. iñ est ꝙ infusa cor¬
pori. uiuificat illud ut sit corpus de uite p̾sencia. nou uita¬

Expanded text:
et ille haec omnia est; dispar, quoniam ille creator est, et ista creatura. Nisi enim ab illo creata esset, non esset; et nisi ab illo vivificata, non sima . Anima quidem quae secundum carnem vivit, vivens mortua est; et ideo bonum erat illi non vivere, quam sic vivere. Vita anima est, vivens quidem, sed non aliunde quam se ipsa; et ob hoc non tam vivens, quam vita est. Inde est quod infusa corpori vivificat illud, ut sit corpus de vitae praesentia