comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num primus eoꝵ annus agitur. ip̃e
presens est: nonaguita uero ⁊ no¬
uem futuri sũt. ⁊ ideo ñdum sũt
Si aũt scd̃s annus agitur: iam u¬
nus est p̾teritus. alter p̾sens. ceteri
futuri. Atq ita medioꝵ quẽlibet
cẽtenarii huiꝰ numeri annũ. presẽ¬
tem posuerimꝰ: ante illum p̾teriti
erunt post illũ futuri. Quo circa
centum anni p̾sentes ẽẽ non potue¬
runt. Uide saltem utrũ qui agit᷑
umus. ip̃e sit p̾sens. Et eius enim si
pͥmus agitur mensis. futuri sũt
cet̾i. Si scd̃s. iam ⁊ pͥmus p̾teriit.
et reliqui nondũ sunt. Etgo necã¬
nus qui agitur. totus est p̾sens. Et
si non totus est p̾sens: ñ annus est
p̾sens. Duodecim enĩ m̾ses. anmis ẽ.
tur p̾sens est. sed unus dies. Si pͥmus
futuris cet̾is. Si nouissimꝰ: pret̾itis
cet̾is. Si medioꝵ quilibet: int̾ pret̾i¬
tos. ⁊ futuros. Ecce p̾sens tempus qd̃
solum ĩ ueniebamꝰ longum appellã-¬

Expanded text:
nim primus eorum annus agitur, ipse nim primus eorum annus agitur, ipse praesens est, nonaginta uero et nouem futuri sunt, et ideo nondum sunt: si autem secundus annus agitur, iam unus est praeteritus, alter praesens, ceteri futuri. atque ita mediorum quemlibet centenarii huius numeri annum praesentem posuerimus: ante illum praeteriti erunt, post illum futuri. quocirca centum anni praesentes esse non poterunt. uide saltem, utrum qui agitur unus ipse sit praesens. et eius enim si primus agitur mensis, futuri sunt ceteri, si secundus, iam et primus praeteriit et reliqui nondum sunt. ergo nec anus, qui agitur, totus est praesens, et si non totus est praesens, non annus est praesens. duodecim enim menses annus est, sens est, sed unus dies: si primus, futuris ceteris, si nouissimus, praeteritis ceteris, si mediorum quilibet, inter praeteritos et futuros. Ecce praesens tempus, quod solum inueniebamus longum appellan
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ longũ fuit p̾ceritũ tempꝰ. cum
iam eẽt pret̾itum. longum fuit. an
cũ adhuc p̾sens eẽt. Tunc .ii. pot̾at
ẽẽ longum: qͣndo erat qd̃ eẽt longũ.
Preteritũ uero iam ñ erat unde nec
longũ esse poterat. qd̾ omĩno non
erat. Non gͦ dicamꝰ longũ fuit. p̾te¬
ritum tempꝰ. Neq eñi inueniemus
quid fu̾it longum. qͣndo ex quop̾¬
teritũ est. non est. S dicamꝰ longũ
fuit illud p̾sens tempus. qr cũ pre¬
sẽs eẽt. longũ erat. Nondũ eium p̾te¬
rietat ut ñ esset ⁊ ideo erat qd̾ lon¬
gum esse posset. Postea u̾o qͣm pre-¬
teriit. simul ⁊ longũ esse destitit.
ꝙ esse destitit.ͤ Uideamꝰ ergo oaĩa hu¬
mana. utiũ p̾sens tempus possit es¬
se esse longũ. Datum .a. tibi est sen¬
tire moras atq metiri. Quid respõ¬
debis enim mͥͤ Ancentũ anni p̾sentes.
longũ tempus est: Ride prĩ utrũ
possint p̾sentes ẽẽ centũ anni. Si e¬

Expanded text:
enim longum fuit praeteritum tempus, cum enim longum fuit praeteritum tempus, cum jam esset praeteritum longum fuit, an cum adhuc praesens esset? Tunc enim poterat esse longum, quando erat quod esset longum: praeteritum vero jam non erat; unde nec longum esse poterat, quod omnino non erat. Non ergo dicamus, Longum fuit praeteritum tempus; neque enim inveniemus quid fuerit longum, quando ex quongum . fuit illud praesens tempus", quia cum praesens esset, longum erat. nondum enim praeterierat, ut non esset, et ideo erat, quod longum esse posset; postea uero quam praeteriit, simul et longum esse destitit, quod esse destitit. Videamus ergo, anima humana, utrum praesens tempus possit esse longum: datum enim tibi est sentire moras atque metiri. quid respondebis mihi? an centum anni praesentes longum tempus est? uide prius, utrum possint praesentes esse centum anni. si e
Abbreviated transcription (Latin):
turum ñdum ẽ: Presens autẽ si sẽ¬
ꝑ esset p̾sens. nec ĩ pret̾itũ trãsiret.
non iam ẽẽt tempus. sed et̾nitas.
Siergo p̾sens ut tẽpus sit id̾o fit qi
ĩ pret̾itũ trãsit. quomodo ⁊ hoc esse
dicius cui causa ut sit illa est. qr
non erit. Ut scilicet ñ uere dicam᷑
tempus ẽẽ. nisi quia tẽdit non esse.
Et tam̾ dicimus longũ tempus ⁊ bre¬
ue tempus. Neq hoc nisi de p̾terito
aut futuro dicimus. Pret̾itum tem¬
pus longũ: u̾bi gr̃a uocamus. ante
centũ annos futurũ itidem lõgum:
post centum annos. Breue aũt prete¬
ritum. sic ut puta dicimꝰ ante decem
dies. ⁊ breue futurũ: post decem dies.
Sed quo pactolongũ est aut breue.
qd̾ non est: Pret̾itum enĩ iam ñ est:
et futurũ nondũ est. Non itaq dica¬
mus longũ est: sed dicamꝰ de p̾terito.
lõgum fuit ⁊ de futuro longume¬
rit. Dñe meus lux mea. s̃ne ⁊ hic
u̾itas tua deridebit hominẽ: Quod

Expanded text:
turum nondum est? praesens autem si semturum nondum est? praesens autem si semper esset praesens nec in praeteritum transiret, non iam esset tempus, sed aeternitas. si ergo praesens, ut tempus sit, ideo fit, quia in praeteritum transit, quomodo et hoc esse dicimus, cui causa, ut sit, illa est, quia non erit, ut scilicet non uere dicamus tempus esse, nisi quia tendit non esse. Et tamen dicimus longum tempus et breue tempus neque hoc nisi de praeterito aut futuro dicimus. praeteritum tempus longum uerbi gratia uocamus ante centum annos, futurum itidem longum post centum annos, breue autem praeteritum sic, ut puta dicamus ante decem dies, et breue futurum post decem dies. sed quo pacto longum est aut breue, quod non est? praeteritum enim iam non est et futurum nondum est. non itaque dicamus: longum est, sedLongum fuit, et de futuro, Longum erit. Domine meus, lux mea, nonne et hic veritas tua deridebit hominem? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
te. Oĩa tempora tu fecistiz ⁊ ante oĩa
tempora tu es: nec aliquo tempore ñe
aliquid qr ip̃m tempꝰ tu feceras. Et
nulla tẽpora tibi coet̾na sũt: quia tu
ꝑmanes. At illa si semꝑ manerent. ñ
essent tẽpora. Quid em̃ est tempus:
Quis hoc facile breuit̾q explicau̾it :
Quis hoc ad u̾bum de illo ꝓferendũ.
uł cogitatione comp̾henderit: Quid
autẽ familiarius et notius ĩ loquẽ¬
do cõmemoranꝰ qͣm tempus: Et ĩtel¬
ligimus utiq cũ id loquim᷑ intelli¬
gimus etiam cũ alio loquente id au¬
dimus. Quid ẽ ergo tempus: ISi ne¬
mo ex me querat: scio. Si querenti ex-¬
plicare uelim: nescio. Sident̾ tam̾ di¬
coscire me: qd̾ si nicħ p̃t̾iret. ñ eẽt p̃te¬
ritũ tempꝰ. Et si nich adueniret. ñ
ẽẽt futurũ tempus. Et si nich̾ esset.
nou esset p̾sens tempus. Duo ergo
illa tẽpora p̾teritũ ⁊ futurũ quo¬
mͦ sunt. qͣndo ⁊ pͥteritũ iam ñ est ⁊ fu¬

Expanded text:
te . Omnia tempora tu fecisti, et ante omnia te . Omnia tempora tu fecisti, et ante omnia tempora tu es; nec aliquo tempore non aliquid, quia ipsum tempus tu feceras. Et nulla tempora tibi coaeterna sunt, quia tu permanes: at illa si permanerent, non essent tempora. Quid enim est tempus? Quis hoc facile breviterque explicaverit? Quis hoc, ad verbum de illo proferendum, vel cogitatione comprehenderit? Quid autem familiarius et notius in loquendo commemoramus quam tempus? Et intelligimus utique cum id loquimur, intelligimus etiam cum alio loquente id audimus. Quid est ergo tempus? Si nemo ex me quaerat, scio; si quaerenti explicare uelim, nescio: fidenter tamen dico scire me, quod, si nihil praeteriret, non esset praeteritum tempus, et si nihil adueniret, non esset futurum tempus, et si nihil esset, non esset praesens tempus. duo ergo illa tempora, praeteritum et futurum, quomodo sunt, quando et praeteritum iam non est et fu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ essent. aut quomͦ pret̾irent si nun¬
qͣm fuissent: Cum ergosis oꝑator oĩ¬
um tempoꝵ. si fuit aliquod tempus.
pus tu faceres. Nec p̾terire potuerũt
tempora. anteqͣm faceres tempora. Sin
aut ante celum ⁊ t̾ram nullum erat
tẽpus. cur q̃ritur quid tũc faciebas:
a tempora celsitudĩe semꝑ p̾sentis et̾¬
nitatis. ⁊ suꝑas oĩa futura qr ila fu¬
tura sunt. ⁊ cũ uen̾int pret̾ita erunt
Tu aũt idem ip̃e es: ⁊ anni tui ñ defi¬
cient. Anni tui net eũt nec ueniũt.
Isti eñi nostri eunt ⁊ ueniunt ubi
oĩs eant. Anni tui om̃s simul stãt.
q̃m stant: nec euutes auemientib
excludunt᷑ quia ñ transeunt. Isti au-¬
tẽ nr̃i oĩs eunt. cum om̃s ñ erunt. An¬
nitui dies unus. ⁊ dies tuus ñ cotidi¬
e sed hodie: quia hodiernus tuus nõ ce¬
dit crastino. Neq .ii. succedit hesterno.
Hodiernus tuus et̾nitas ido coet̾num
genuisti. cui dyxistr ego hodie genui

Expanded text:
non essent? aut quomodo praeterirent, si nunnon essent? aut quomodo praeterirent, si nunquam fuissent? Cum ergo sis operator omnium temporum, si fuit aliquod tempus apus tu feceras, nec praeterire potuerunt tempora antequam faceres tempora. Si autem ante coelum et terram nullum erat tempus, cur quaeritur quid tunc faciebas? praeterita celsitudine semper praesentis aeternitatis; et superas omnia futura, quia illa futura sunt, et cum venerint, praeterita erunt; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficiunt . Anni tui nec eunt nec veniunt; isti autem nostri et eunt et veniunt, ut omnes veniant. Anni tui omnes simul stant, quoniam stant; nec euntes a venientibus excluduntur, quia non transeunt: isti autem nostri omnes erunt, cum omnes non erunt. Anni tui dies unus; et dies tuus non quotidie, sed hodie, quia hodiernus tuus non cedit crastino; neque enim succedit hesterno. Hodiernus tuus aeternitas; ideo coaeternum genuisti, cui dixisti, Ego hodie genui
Abbreviated transcription (Latin):
lud unde irridet᷑ qui alta int̾rogauit:
et laudatur qui falsa respondit.
se dico te deus ñr. om̃is creature cre¬
atorem. Et si celi. ⁊ t̾re noĩe. om̃is crea-¬
tura ĩtelligitur: audenter dicoañ¬
qͣm faceret deus celum ⁊ t̾ram. ñ fa¬
ciebat aliquid. Si eñ faciebat qͥd.
uisi creaturam faciebat: Et utinã
sic sciam. quicquidutilit̾ scire cu-¬
pio: quẽadmodũ scio. qd̾ nulla fi-¬
ebat creatura añquam fieret ulla cͤ¬
atura. At si cuiꝰqͣm uolatilis sensus
uagatur ꝑ imagines retro temporũ.
et te dm̃ omĩpotentẽ. ⁊ oĩa creantẽ. et
oĩa tenentẽ. celi ⁊ terre artificem. ab o¬
pere tanto anteqͣm id faceres ꝑĩnume¬
rabilia scla cessasse miratur. eigilet
atq atcendat qͣm falsa miratur. Nã
unde potetant ĩnumerabilia scl̃a pre¬
terire. que ip̃e non feceras. cum sis om¬
niũ scł̃oꝵ auctor ⁊ conditor. aut q̃
tempora fuissent que abste condita

Expanded text:
lud, unde irridetur qui alta interrogauit lud, unde irridetur qui alta interrogauit et laudatur qui falsa respondit. sed dico deus noster, omnis creaturae creatorem et, si caeli et terrae 15 nomine omnis creatura intellegitur, audenter dico: antequam faceret deus caelum et terram, non faciebat aliquid. si enim faciebat, quid nisi creaturam faciebat? et utinam sic sciam, quidquid utiliter scire cupio, quemadmodum scio, quod nulla fiebat creatura, antequam fieret ulla creatura. At si cuiusquam uolatilis sensus uagatur per imagines retro temporum et te, deum omnipotentem et omnicreantem et omnitenentem, caeli et terrae artificem, ab opere tanto, anteqrabilia saecula cessasse miratur; evigilet atque attendat, quia falsa miratur. Nam unde poterant innumerabilia saecula praeterire, quae ipse non feceras, cum sis omnium saeculorum auctor et conditor? aut quae tempora fuissent quae abs te condita
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tereuntib motib qui simul extẽ¬
di ñ possũt longum ñ fieri. ñ aũt
p̾terire quicqͣm inet̾uo. sedtotũ es¬
se p̾sens. nullũ u̾o tempus totũ es¬
se p̾sens. ⁊ uideat ome pret̾itum ꝓ¬
pe illi ex futuro. ⁊ om̃e futurũ ex
p̾terito consequi. ⁊ omne p̾titum
ac futurũ ab eo qd̃ semꝑ est pͥsens
crear. ⁊ excurrere:Quis tenebit cor
hõis ut stet. ⁊ uideat quomͦ stans
dicte ⁊ futura. ⁊ pͥterita tempora. nͭͦ
futura nec p̾terita et̾nitas: Nũquid
manus mea ualet hoc. aut manus
oris mei ꝑloquelã agit tam gran¬
dem rem: Ette respondeo dicenti. Ax
faciebat deus antequã faceret celũ
et t̾ram: Respondeo ũ illud qd̾ qui¬
dam respondisse ꝑhibetur iocularit̾.
eliidens q̃stionis uiolentiam. Alta
ĩquit scrutantib gehennas parabat.
Aliuid est uidere: aliud ridete. Hec
non respondeo. Libentius enim res-¬
ponderim nescio qd̾ nescio. qͣm il¬

Expanded text:
aetereuntibus motibus, qui simul extenaetereuntibus motibus, qui simul extendi non possunt, longum \'non fieri; non autem praeterire quicquam in aeterno, sed totum esse praesens; nullum uero tempus totum esse praesens: et uideat omne praeteritum propelli ex futuro et omne futurum ex praeterito consequi et omne praeteritum ac futurum ab eo, quod semper est praesens, creari et excurrere? quis tenebit cor hominis, ut stet et uideat, quomodo stans dictet futura et praeterita tempora nec futura nec praeterita aeternitas? numquid manus mea ualet hoc aut manus oris mei per loquellas agit tam grandem rem? Ecce respondeo dicenti: "quid faciebat deus, antequam faceret caelum et terram?" respondeo non illud, quod quidam respondisse perhibetur ioculariter eludens quaestionis uiolentiam: "alta", inquit, "scrutantibus gehennas parabat". aliud est uidere, aliud ridere. haec non respondeo. libentius enim responderim: „nescio, quod nescio" quam il
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑabatut aliquid. cur ñ sic semꝑ ⁊ de¬
inceps. quẽadmodũ retro cessauit ab
oꝑee Si .ii. ullus motus ĩ d̾o nonus exti¬
tit. ⁊ uolũtas noua ut creaturã con¬
deret qͣm nunqͣm ante condid̾at. quomͦ
iam u̾a et̾nitas. ubi oritur uolũtas.
que non erat: Neq eñi uoluntas d̾i
creatura est. sed ante creaturã. qi nõ
ris p̾cederet. Ad ip̃am ergo dei subãm
ꝑtinet uolũtas eius. Qd̾ si exortũ ẽ.
ñ sẽpit̾na cͤaiura: Qͥ hec dicũt. ñdum te
ĩtelligunt. Osap̃ia dei lux m̃tium.
nondum ĩtelligunt quomͦ fiant q̃ ꝑ
te atq inte fiunt ⁊ conant᷑ et̾na saꝑe.
Sadhuc ĩpretͥitis ⁊ futuris rerũ mo¬
tib cor eoꝵ uolitat ⁊ adhuc uanũ
est. Quis tenebit illud ⁊ figet illd̾
ut paululũ stet ⁊ paululũ rapiat
splendorem semꝑ stantis etͥnitatis.
ut comparet cũ temporib nũqͣm stã¬
tib ⁊ uideat esse ĩ comꝑabilẽ. ⁊ uide¬
at longum temporis. nisi ex multis

Expanded text:
operabatur aliquid, cur non sic semper et deinceps, quemadmodum retro semper cessauit ab opere? si enim ullus motus in deo nouus extitit et uoluntas noua, ut creaturam conderet, quam numquam ante condiderat, quomodo iam uera aeternitas, ubi oritur uoluntas, quae non erat? neque enim uoluntas dei creatura est, sed ante creaturam, quia nooluntas praecederet. ad ipsam ergo dei substantiam pertinet uoluntas eius. quod si exortum est non sempiterna et creatura? Qui haec dicunt, nondum te intnondum intelligunt, quomodo fiant quae per te, atque in te fiunt: et conantur aeterna sapere; sed adhuc in praeteritis et futuris rerum motibus cor eorum volitat, et adhuc vanum est. Quis tenebit illud, et figet illud ut paululum stet et paululum rapiat splendorem semper stantis aeternitatis et conparet cum temporibus numquam stantibus et uideat esse inconparabilem et uideat longum tempus nisi ex multis
Abbreviated transcription (Latin):
te deus meus. rogo parte pecc̃is meis.
Et qui illi seruo tuo dedisti hec dice¬
re. da ⁊ mͥ ⁊ hec ĩtelligete. Ecte sũt ce¬
lum ⁊ t̾ra damant qd fc̃ã sint. Mu-¬
tant᷑ enim atq uariant᷑. Quicqͥd au-

Expanded text:
te, deus meus, rogo, parce peccatis meis, te, deus meus, rogo, parce peccatis meis, et qui illi seruo tuo dedisti haec dicere, da et mihi haec intellegere. Ecce sunt caelum et terra, clamant, quod facta sint; mutantur enim atque uaria
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ip̃e ait hoc u̾itas ait. Audiam et
ĩtelligam: quomͦ in principio fecisti
celum ⁊ t̾ram. Scripsit ħ moyses scͥpsit ⁊¬
abiit. Transiit hinc ate ad te: neq ñc
ante me est. Nam si eẽt. tenerem eũ ⁊ ro¬
garem eum ⁊ ꝑte obsecrarẽ. ut mista
panderet:⁊ p̾berem aures corporis me-¬
i sonis erũpentily ex ore eiꝰ. Et si hebre-¬
a uoceloq̃ret᷑. frustͣ pulsaret sesũ me¬
um: nec inde mentẽ me quicqͣm tã-¬
geret. Si aũt latine: scitem quid dice¬
ret. N unde scirem an uerum diceret :
Qd̃ si ⁊ hoc scirem. nũ ab illo scirem:
Intus utiq mͥ. intus ĩ domicilio cogi¬
tatõis. nec hebrea. nec greca. nec lati-¬
na. nec barbara u̾itas. sine oris ⁊ lin¬
gue organis. sine strepitu sillabarx
diceret. u̾m dicit. Et egostatim certꝰ
confident̾ illi hõi tuo dic̾em. uerum di¬
cis. Cum ergo illũ int̾rogare ñ possĩ.
te quo plenus u̾a dixit u̾itas. rogo

Expanded text:
hoc ipse ait, hoc ueritas ait. Audiam et hoc ipse ait, hoc ueritas ait. Audiam et intellegam, quomodo in principio fecisti caelum et terram. scripsit hoc Moyses, scripsit et abiit, transiit hinc a te ad te neque nunc ante me est. nam si esset, tenerem eum et rogarem eum et per te obsecrarem, ut mihi ista panderet, et praeberem aures corporis mei sonis erumpentibus ex ore eius, et si hebraea uoce loqueretur, frustra pulsaret sensum meum nec inde mentem meam quicquam tangeret; si autem latine, scirem quid diceret. sed unde scirem, an uerum diceret? quod si et hoc scirem, num ab illo scirem? intus utique mihi, intus in domicilio cogitationis nec hebraea nec graeca nec latina nec barbara ueritas sine oris et linguae organis, sine strepitu syllabarum diceret: "uerum dicit" et ego statim certus confidenter illi homini tuo dicerem: "uerum dicis." quum ergo illum interrogare non possim, te, quo plenus uera dixit, ueritas, rogo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuum sc̃e ciuitatis tue. Dñe mise¬
rere mei ⁊ exaudi desid̾ium meũ. Pu-¬
to enim qd̃ non sit de terra: ñ de au¬
ro ⁊ argento. aut de lapidib aut de¬
coris uestib aut honorib ⁊ potesta¬
tib aut uoluptatib caris. neq de
necessariis corpori. ⁊ huic uite peregͥ¬
natõis ñre que oĩa nobis apponunt᷑
querentib regnũ ⁊ iusticiã tuamͤ ui¬
de deus mens unde sit desid̾ium meũ.
Narrauerũt mͥ ĩ uisti delectatões: sed ñ
sicut lex tua dñe. Ecce unde ẽ. desid̾iũ
pulsanti mnͥ. interiora sermonũ tuoꝵ.
tes te. quesisti autẽ ut quereremꝰ te.
bus ⁊ me unicum tuũ per quẽ uo-¬
casti ĩ adoptõem populũ credentiũ.
ĩ quo ⁊ me. ꝑeum te obsecro quise¬
det ad dext̾am tuam ⁊ te int̾pellat
pro nobis. ĩ quo sũt om̃s thesauri sa¬
pientie. ⁊ scientie absconditi. Ip̃os q̃-¬
ro ĩ libris tuis. Moyses de illo scripsit.

Expanded text:
perpetuum sanctae civitatis tuae. 4. Domine, miseperpetuum sanctae civitatis tuae. 4. Domine, miserere mei, et exaudi desiderium meum. Puto enim quod non sit de terra, non de auro et argento et de lapidibus, aut decoris vestibus, aut honoribus et potestatibus, aut voluptatibus carnis, neque de necessariis corpori, et huic vitae peregrinationis nostrae, quae omnia nobis apponuntur quaerentibus regnum et iustitiam tuam. uide, deus meus, unde sit desiderium meum. narrauerunt mihi iniusti delectationes, sed non sicut lex tua, domine. ecce unde est desiderium pulsanti mihi interiora sermonum tuorum. tes te, quaesisti autem ut quaereremus te; bus et me; Unicum tuum per quem vocasti in adoptionem populum credentium, in quo et me: per eum te obsecro qui sedet ad dexteram tuam et te interpellat pro nobis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. ipsos quaero in libris tuis. Moyses de illo scripsit:
Abbreviated transcription (Latin):
tem de ꝓfundo. Nam nisi adsint. ⁊ ĩ ꝓ¬
fundo aures tue: quo ibimus. quo cla¬
mabimꝰ: tuus: Tuus est dies. ⁊ tua.
est nox: ad nuitũ tuum mom̾ta transe¬
unt. Largite iude spatiũ meditatio¬
ni n̾re ĩ abdita legis tuez. neq adu̾sus
pulsantes claudas eam. Neq eñi frus¬
tra scribi uoliuisti tot paginarũ o¬
paca secreta.Aut ñ habent ille silue
ceruos suos tecipientes se in eas. ⁊ tesu¬
mentes. ãbulantes. ⁊ pascentes. recũbẽ¬
tes. ⁊ ruminãtes: O dñe ꝑfice me. et
reuela mͥ eas. Ette uox tua gaudiũ
meũ. uox tua suꝑ affluentia uo¬
luptatũ. Da qd̃ amo. Amoem̃. Et
hoc tu de disti mͥ. Ne dona tua deseras
nec hetbam tuam spernas sitientẽ.
Confitear tibi quicqͥd ĩuenero inli¬
bris tuis: ⁊ audiam uocem laudis.
et te bibam. ⁊ consid̾em mirabilia de
lege tua. abusq pͥncipio in quo feci¬
sti celum. ⁊ t̾tam usq ad regnũ tecũ

Expanded text:
tem de profundo. nam nisi assint et in protem de profundo. nam nisi assint et in profundo aures tuae, quo ibimus? quo clamabimus? tuus est dies et tua est nox: ad nutum tuum momenta transuolant. largire inde spatium meditationibus nostris in abdita legis tuae neque aduersus pulsantes claudas eam. neque enim frustra scribi uoluisti tot paginarum opaca secreta, aut non habent illae siluae ceruos suos recipientes se in eas et resumentes, ambulantes et pascentes, recumbentes et ruminantes. o domine, perfice me et reuela mihi eas. ecce uox tua gaudium meum, uox tua super affluentiam uoluptatum. da quod amo: amo enim. et hoc tu dedisti. ne dona tua deseras nec herbam tuam spernas sitientem. confitear tibi quidquid inuenero in libris tuis et audiam uoceet te bibam, et considerem mirabilia de lege tua, ab usque principio in quo fecisti coelum et terram, usque ad regnum tecum
Abbreviated transcription (Latin):
nebrarũ mearũ: quolisq deuoret᷑ a for¬
titudine ĩfirmitas. Et nolo ĩ aliud ho-¬
re defluãt. quas ĩuenio lib̾as a necessi-¬
tatib reficiendi corporis. ⁊ ĩtentionis
aĩ ⁊ seruitutis qͣm debemus hõib. ⁊ ꝙͣ
non debemus ⁊ tam̃ reddimus. Dñe
tua exaudiat desid̾ium meũ: q̃m ñ
mͥ soli estuat. sed usui uult eẽ frat̾¬
ne caritati. Et uides ĩ corde meo qui¬
a sic est. Sacrificem tͥ famulatũ cogi¬
tatõis. ⁊ lingue mee: ⁊ da qd offetam
tibi In ops enim. ⁊ pauꝑ sum: tu di¬
ues iom̃s ĩuocantes te. Qui securus
curam nr̃i geris. cirtũcide ab om̃i teme
ritate omĩq mendatio int̾iora ⁊ exteri
ora labia mea. Sint caste delitie mee.
scripture tue. nͥ fallor ĩ eis nec fallam
ex eis. Dñe attende. ⁊ miserere dñe deus
meus: lix cecoꝵ urrtus ĩfirmoꝵ. Sta¬
timq lux uidentiũ. ⁊ iuitus fortium
Attende aĩam meam:. ⁊ audi clamã¬

Expanded text:
nebrarum mearum, quousque devoretur a fornebrarum mearum, quousque devoretur a fortitudine infirmitas. Et nolo in aliud horae diffluant, quas invenio liberas a necessitatibus reficiendi corporis, et intentionis animi, et servitutis quam debemus hominibus, et quam non debemus et tamen reddimus. 3. Domine tua exaudiat desiderium meum, quoniam non mihi soli aestuat, sed usui vult esse fraternae charitati: et vides in corde meo quia sic est. Sacrificem tibi famulatum cogitationis et linguae meae; et da quod offeram tibi. Inops enim et pauper sum; tu dives in omnes invocantes te , qui securus curam nritate omnique mendacio interiora et exteriora mea, labia mea. sint castae deliciae meae scripturae tuae, nec fallar in eis nec fallam ex eis. domine, adtende et miserere, domine dens mens, lux caecorum et uirtus infirmorum statimque lux uidentium et uirtus fortium, adtende animam meam et audi claman
Abbreviated transcription (Latin):
amoris tui facio istud. Nam ⁊ oram᷑:
et tam̾ u̾itasait. Nouit pater uester qͥd
uobis opus sit. pͥusqͣm petatis ab eo.
Affectũ ergo nĩm patefacimꝰ inte cõfi¬
ut desinani esse miseri ĩ nobis: ⁊ beati¬
ficem᷑ inte. q̃m uocasti nos. ut simus
pauꝑes sp̃u ⁊ mites. ⁊ lugẽtes ⁊ esuri¬
entes ac sitientes iusticiã ͭ ⁊ misericor-¬
des. ⁊ mũdicordes.⁊ pacifici. Ecce nar¬
raui tͥ multa q̃ potui ⁊ q̃ uolui: q̃m
tu prior uoliusti. ut cõfiterer tͥ dño
tua. Quando autẽ sufficio lingua ca-¬
lami enuntiare oĩa hortam̾̃ta tua. ⁊ õs-
t̾rores tuos ⁊ consolatões. ⁊ gub̾natio¬
nes. quib me ꝑduxisti p̾dicare u̾bũ.
et sacram̾tum tuũ dispensare populo
tuo: Et si sufficio hec enũtiare ex ordi-¬
ne caro mͥ: ualent stelle tẽpoꝵ ⁊ olim ĩ¬
ardesco meditari legem tuam. ⁊ in ea tͥ
cõfiteri ĩ scientiã. ⁊ ĩperitiam meam. pͥ¬
mordia illuminatõis tue ⁊ reliquias te¬

Expanded text:
amoris tui facio istud. Nam et oramus, et tamen Veritas ait: Novit Pater vester quid vobis opus sit, priusquam petatis ab eo . Affectum ergo nut desinamus esse miseri in nobis et beatificemur in te, quoniam uocasti nos, ut simus pauperes spiritu et mites et lugentes et esurientes ac sitientes iustitiam et misericordes et mundicordes et pacifici. ecce narraui tibi multa, quae potui et quae nolui, quoniam tu prior uoluisti, ut confiterer tibi, dotua. Quando autem sufficio lingua calami enuntiare omnia hortamenta tua et omnes terrores tuos et consolationes et gubernationes, quibus me perduxisti praedicet sacramentum tuum dispensare populo tuo? Et si sufficio haec enuntiare ex ordine, caro mihi valent stillae temporum. Et olim inardesco meditari in lege tua, et in ea tibi confiteri scientiam et imperitiam meam, primordia illuminationis tuae, et reliquias te
Abbreviated transcription (Latin):
di.⁊sentiendi libidine. aut una aut du¬
ab earũ. aut simul omĩb ⁊ uiuit᷑ ma¬
le adu̾sus tria. ⁊ septẽ. psalt̾iũ decẽ cordaꝵ.
decalogũ tuũ. deus altissime ⁊ dulcissi-¬
me. Sed que flagitia ĩte qui ñ corrũ¬
peris. aut que adu̾sus te facinora cui
nocen ñ potest: s hoc uindicas qd̃ in se
hõies ꝑpetrant qi etiã cum in te peccãt.
impie faciuĩt ĩaĩas suas. ⁊ mentit᷑ ini¬
quitas sibi: siue corrũpendo ac ꝑu̾tendo
naturã suam qͣm tu fecisti ⁊ ordinasti
uel ĩ mod̾ate utendo concessis reb. uł in
ñ concessa flagrando ĩ eñ usũ qui est cͣcͣ
naturã. Aut rei tenent᷑ aĩo. ⁊ u̾bis seui¬
entes adu̾sus te.⁊ adu̾sus stimulũ cal-¬
citrantes: aut cũ dirupis limitib hũa¬
ne societatis letantur audaces pͥuatis cõ-¬
ciliatõib. aut direptõib. ꝓut quidq de¬
lectau̾it aut offend̾it. Et ea fiunt. cũ tu

Expanded text:
di et sentiendi libidine, aut una, aut dudi et sentiendi libidine, aut una, aut duabus earum, aut simul omnibus; et vivitur male aduersum tria et septem, psalterium decem chordarum, decalogum tuum, deus altissime et dulcissime. sed quae flagitia in te, qui non corrumperis? aut quae aduersus te facinora, cui noceri non potest? sed hoc uindicas, quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, inpie faciunt in animas suas, et mentitur iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam; aut rei tenentur animo et uerbis saeuientes aduersus te et aduersus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectauerit aut offenderit. et ea fiunt, cum tu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e unqͣm iusserat. ⁊ ñ contͣ societatẽ
ciuitatis eiꝰ obtẽꝑatur. ĩmo ccͣ societatẽ
societatis humane obedire regib suis: ꝙͣ¬
tomag̾ deo regnatori uniu̾se creature su
sadea que iussent sine dubitatione ser-¬
uiendũ est: Sicut eñi in potestatibꝰ so¬
cietatis hũane. maior potestas minori
adobediendũ p̾ponitur. ita deus om̃ibꝰ
Item ĩfacinorib ubi libido ẽ nocendi.
siue ꝑ cõtumeliã siue ꝑ ĩiuria. ⁊ uttũ¬
q uł ulciscendi causa. sicut inimicoi¬
nimit᷑ uł ad ipiscendi aliciĩ extra com¬
modi. sic̃ latro uiatori. uł euitandi ma¬
li. sicut ei qui timet᷑ uł ĩuidendo sicut fe¬
liciori miserior. aut ĩ aliquo ꝓsꝑatus ei.
quẽ sibi equan tunet. aut equalẽ dolet:
uł sola uoluptate alien mali. sic̃ specta¬
tores gladiatoꝵ aut irrisores. aut illuso¬
res quoꝵ libet. Hec sũt capita iniquita¬
tis. que pullulãt pͥncipiandi. ⁊ spectan¬

Expanded text:
ipse umquam iusserat, et non contra societatem ipse umquam iusserat, et non contra societatem ciuitatis eius obtemperatur, inmo contra societatem societatis humanae, obedire regibus suis, quanto magis Deo regnatori universae creaturae suae, ad ea, quae jusserit, sine dubitatione serviendum est? Sicut enim in potestatibus societatis humanae, major potestas minori ad obediendum praeponitur; ita Deus omnibus. 16. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi, sive per contumeliam, sive per injuriam; et utrumvel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus; vel adipiscendi alicujus extra commodi, sicut latro viatori; vel evitandi mali, sicut ei qui timetur; vel invidendo, sicut feliciori miserior; aut in aliquo prosperatus, ei quem sibi aequari timet aut aequalem dolet; vel sola voluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum, aut irrisores, aut illusores quorumlibet: haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectan
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃m: Itaq flagitia que sũt contra
naturã. ubiq ac semꝑ de testãda atq pu¬
nienda sũt: qualia sodomitaꝵ fuerũt.
Que si om̃s gentes facerent eodẽ criminis
reatu diuina lege tenerent᷑. que ñ sic fe
cit hoĩes. ut seillo uterent᷑ mͦ Wiolatur
quippe ip̃a societas. que cũ deo nobis ẽẽ
debet. cũ eadẽ natura cii ille auctor est.
libidinis ꝑu̾sitate polluit᷑. Que aũt cõ-¬
tra mores hoĩm sũt flagitia. ꝓ morũ di¬
u̾sitate uitanda sũt: ut pactũ int̾ se ci¬
uitatis. aut gentis cõsuetudĩe. uł lege
furmatũ. nulla ciu ͥ aut ꝑegrin libi¬
dine uiolet᷑. Curpis .ii. omĩs pars. uniu̾¬
sosuo non congruens. Cũ aũt deus ali¬
quid ccͣ morẽ aut pactũ quoꝵ libet iu¬
bet. ⁊ si nũqͣm ibi fc̃m est. faciendũ est:
et si omissũ. instaurandũ est. Et sun¬
stitutũ ñ erat. instituendũ est. Si eñi re¬
gi licet ĩ ciuitate cui regnat iubete ali¬
quid. qd̃ neq ante illum quisqͣm. nec

Expanded text:
sionum III: Flagitia que sunt contra naturam, ubique ac semper repudianda ac punienda sunt. Qualia sodomitarum fuerunt, que si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu dcit homines, ut hoc se uterentur modo. uiolatur quippe ipsa societas, quae cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ille auctor est, libidinis peruersitate polluitur. quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. cum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum est, faciendum est, et si omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi olefc̃a desid̾antẽ. que comedere
nondũ possem. Et querebã uiam com¬
patandi roboris. qd̃ eẽt idoneũ ad fru¬
endũ te: nec ĩueniebã. donec ãplecte¬
rer mediatorẽ dei ⁊ hõim. hoĩem xp̃oꝯ¬

Expanded text:
et quasi olefacta desiderantem, quae comedere et quasi olefacta desiderantem, quae comedere nondum possem. Et quaerebam uiam conparandi roboris, quod esset idoneum ad fruendum te, nec inueniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
rib. absentientẽ ꝑ corpus aĩam. atq
inde ad euis interiorẽ uim cui sensus
corporis ext̾iora nũtiaret: ⁊ quousq
possunt bestie. atq inde ruisus ad ra¬
ciocinantẽ potentiã. ad quã refertur
iudicandũ qd̾ sumit᷑ asensib corporiᷤ
Que se quoq ĩme cõꝑiens mutabilem.
erexit se ad ĩtelligentiã suam. ⁊ ab du¬
xit cogitatõẽm. consuetudine subtrahẽs
se contradicẽtib turbis fantasmatum:
ut ĩueniret quo lumine asꝑgeret᷑ cũ
sine ulla dubitatõe cdamaret ĩ cõmuta¬
bile ẽẽ preferẽdũ mutabili. unde nosset
ip̃m in cõmutabile. Qd̾ nisi aliquo mͦ
nosset. nullo mͦ illud mutabili certa
p̾poneret: ⁊ ꝑuenit ad id qd̃ est ĩictu
trepidantis aspectus:. tunc uero ĩuisibi¬
lia tua. ꝑ ea que fcã sunt ĩtellecta cons¬
pexi sed atiẽ figere ñ ualui. Et reper¬
cussa ĩ firmitate. redditus solitis. ñ me¬
cum ferebam nisi amantem memoriã

Expanded text:
ribus ad sentientem per corpus animam; atque ribus ad sentientem per corpus animam; atque inde ad ejus interiorem vim, cui sensus corporis exteriora annuntiaret; et quousque possunt bestiae: atque inde rursus ad ratiocinantem potentiam ad quam refertur indicandum quod sumitur a sensibus corporis; quae se quoque in me conperiens mutabilem erexit se ad intellegentiam suam et abduxit cogitationem a consuetudine, subtrahens se contradicentibus turbis phantasmatum, ut inueniret, quo lumine aspargeretur, cum sine ulla dubitatione clamaret inconmutabile praeferendum esse mutabili, unde nosset ipsum inconmutabile — quod nisi aliquo modo nosset, nullo modo illud mutabili certa praeponeret — et peruenit ad id, quod est in ictu trepidantis aspectus. tunc uero inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi, sed aciem figere non eualui et repercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
moxq diripiebar abste pond̾e meo: ⁊ ru¬
ebam ĩ ista cũ gemitu. ⁊ pondꝰ hoc cõsu¬
etudo carnalis: sedmecũ erat memori¬
a tui Neq ullo mͦ dubitabã ẽẽ. cui cohe¬
retẽ: sed non dũ me ẽe. qui cohererẽ. Qm̃
corpus qd̾ corrũpit᷑ aggrauat aĩam: ⁊¬
depͥmit t̾cena inhĩtatiosensũ multa
cogitãtẽ. Eramq certissimꝰ. qđ ĩuisibi¬
lia tua a cõstitutõe mundi. ꝑ ea que
fcã sunt ĩtellecta conspiciũtur sem¬
piterna quoq iurtus ⁊ diuinitas
tua. Quetens eñi unde approbarẽ pul¬
chritudinẽ corpoꝵ. siue celestiũ siue
t̾restrium: ⁊ quid mͥ presto eẽt. inte¬
gre de mutabilib iudicanti ⁊ dicen¬
ti. hoc ita ẽ tebet illud ũ ita: hec ergo
querẽs unde iudicatẽ. cum ita iudica¬
rem. ĩ ueneram ⁊̃ cõmutabilẽ. ⁊ ueram
u̾itatis eternitatẽ. supra mentẽ meam
cõmutabilẽ atq ita gradatĩ a corpo

Expanded text:
moxque diripiebar abs te pondere meo et rumoxque diripiebar abs te pondere meo et ruebam in ista cum gemitu; et pondus hoc consuetudo carnalis. sed mecum erat memoria tui, neque ullo modo dubitabam esse cui cohaererem, sed nondum me esse, qui cohaererem, quoniam corpus, quod corrudeprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, eramque certissimus, quod inuisibilia tua a constitutione mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus et diuinitas tua. quaerens enim, unde adprobarem pulchritudinem corporum siue caelestium siue terrestrium et quid mihi praesto esset integre de mutabilibus iudicanti et dicenti: "hoc ita esse debet, illud non ita", hoc ergo quaerens, unde iudicarem, cum ita iudicarem, inueneram inconmutabilem et ueram ueritatis aeternitatem supra mentem meam conmutabilem. at
Abbreviated transcription (Latin):
nus es. non post ĩnumerabilia spacia
tẽporum cepisti oꝑariz qi omĩa spaciatẽ¬
poꝵ ⁊ que p̾terierũt. ⁊ que p̾teribũt nͨ
abirent. nec uenirent nisi te opante et
manente. Et sensi ex oꝑib tiuis ñ ẽẽ mi¬
rum. qd̾ palato ñ sanopena est panis. qui
sano suauis est: ⁊ oculis egris odiosalux.
que puris amabilis ⁊ iusticia tua displi¬
cet iniquis. Ne dum uiꝑa ⁊ u̾micłus. q̃
bona creasti. apta ĩferiorib creature tue
partib. quib ⁊ ip̃i iniqui apti sũt qͣn¬
to dissimiliores sũt tibi: apti aũt suꝑi¬
orib. qͣnto similiores fiunt tibi. Et q̃si¬
ui qͥd esset iniquitas. ⁊ ñ inuem sub¬
stantiã sed asũma sb̾stantia te deo. de¬
torta ĩ infima uolũtatis ꝑu̾sitate: ꝓiciẽ¬
tis intima sua ⁊ tumescẽtis foras. ⁊ mirabar
ꝙ iã te amabã ñ ꝓte fantasma. ⁊ ñ stabã fru¬
i deo meo. s rapiebar ad te decore tuo:

Expanded text:
nus es, non post innumerabilia spatia nus es, non post innumerabilia spatia temporum coepisti operari, quia omnia spatia temporum, quae praeterierunt et quae praeteribunt, nec abirent nec uenirent nisi te operante et manente. Et sensi expertus non esse mirum, quod palato non sano poena est et panis, qui sano suauis est, et oculis aegris odiosa lux, quae puris amabilis. et iustitia tua displicet iniquis, nedum uipera et uermiculus, quae bona creasti, apta inferioribus creaturae tuae partibus, quibus et ipsi iniqui apti sunt, quanto dissimiliores sunt tibi, apti autem superioribus, quanto similiores fiunt tibi. et quaesiui, quid esset iniquitas, et non inueni substantiam, sed a summa substantia, te deo, detortae in infima uoluntatis peruersitatem proicientis intima sua et tumescentis foras. Et mirabar, quod iam te amabam, non pro te phantasma, et non stabam frui deo meo, sed rapiebar ad te decore tuo
Abbreviated transcription (Latin):
displicebat. Et inde ierat ĩ opinionẽ du¬
arum substãtiarũ. ⁊ ñ requiescebat: ⁊ a¬
liena loq̃batur. Et inde rediens fecerat si¬
bi dm̃ ꝑĩfinita spatia locoꝵ omniũ. ⁊e¬
um putauerat. ẽẽ te. ⁊ eum collocauerat
ĩ corde suo: ⁊ ftã erat ruisus templũ idoli
sui. ab hõm̃andũ tibi. I postea qͣm fouisti
caput nescientis. ⁊ clausisti oculos meos
ne uiderẽt uanitatẽ. cessauide me paululũ
et consopita ẽ insania mea. ⁊ eingilauzĩ
te: ⁊ uidite ĩ finitũ aliter. ⁊ usus iste. nõ
a carne trahebatur. Et respexi alia. ⁊ uidi
tibidebere. qi sũt ⁊ in te cũcta finita. salitͥ
ũ quasi ĩ loco. sed qr tues tenens omĩa ma¬
nũ. Merito aũt. ⁊ omĩa uera sunt ĩquã¬
tũ sunt: nec qͥdqͣm est falsitas nisi cum
putatur eẽ. qd̃ non est. Et uidiqr non
solũ locis sua queq suis cõueniũt. sede¬
tiam tẽporib. Et quia tu qui solus eter¬

Expanded text:
displicebat. et inde ierat in opinionem dudisplicebat. et inde ierat in opinionem duarum substantiarum et non requiescebat et aliena loquebatur. et inde rediens fecerat sibi deum per infinita spatia locorum omnium et eum putauerat esse te et eum collocauerat in corde suo et facta erat rursus templum idoli sui abominandum tibi. sed posteaquam fouisti caput nescientis et clausisti oculos meos, ne uiderent uanitatem, cessaui de me paululum, et consopita est insania mea; et euigilaui in te et uidi te infinitum aliter, et uisus iste non a carne trahebatur. Et respexi alia et uidi tibi debere quia sunt et in te cuncta finita, sed aliter, non quasi in loco, sed quia tu es omnitenens manu ueritate, et omnia uera sunt, in quantum sunt, nec quicquam est falsitas, nisi cum putatur esse quod non est. et uidi, quia non solum locis sua quaeque suis conueniunt sed etiam temporibus et quia tu, qui solus aeter
Abbreviated transcription (Latin):
do. nix. glacies. sp̃c tempestatis. que faciũt
u̾bum tuum: montes. ⁊ om̃s colles. lig¬
na fructifera ⁊ om̃s cedri. bestie ⁊ oĩa pec¬
cora. reptilia. ⁊ uolatilia pennata: re¬
ges terre. ⁊ om̃s populi. pͥncipes. ⁊ om̃s
iudices t̾ce. Iuuenes ⁊ iurgines. senio¬
res cũ iuniorib laudant nomen tuũ.
Cũ u̾o etiã de celis te laudent. laudẽt
te d̾s nr in excelsis om̃s angłi tui
om̃s uirtutes tue. sol ⁊ luna. õs stel¬
le ⁊ lum̃. celi celoꝵ. ⁊ aque que suꝑ ce¬
los sunt laudent nomen tuum.
non iam desid̾abam meliora: qr omĩa
cogitabã. Et meliora quidẽ suꝑiora quã ĩ¬
feriora: sed meliora oĩa qͣm sola suꝑiora.
iudicio saniore pendebã. Non est sanitas
eis quib displicet aliqͥd creature tue. sic̃
mͥ non erat cũ displcent multa que fecis¬
tiz ⁊ qr ñ audebat aĩa mea ut ei displicẽ¬
ret deus m̃s. uolebat ẽẽ tuum quicqͥdei

Expanded text:
jado, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt jado, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt uerbum tuum, montes et omnes colles, ligna fructifera et omnes cedri, bestiae et omnia pecora, reptilia et uolatilia pennata; reges terrae et omnes populi, principes et omnes iudices terrae, iuuenes et uirgines, seniores cum iunioribus laudent nomen tuum. cum uero etiam de caelis te laudent, laudent te, deus noster, in excelsis omnes angeli tui, omnes uirtutes tuae, sol et luna, omnes stellae et lumen, caeli caelorum et aquae, quae super caelos sunt, laudent nomen tuum: non iam desiderabam meliora, quia omnia cogitabam, et meliora quidem superiora quam inferiora, sed meliora omnia quam sola superiora indicio saniore pendebam. Non est sanitas eis, quibus displicet aliquid creaturae tuae, sicut mihi non erat, cum displicerent multa, quae fecisti. et quia non audebat anima mea, ut ei displiceret deus meus, nolebat esse tuum quidquid ei
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ utiq bonĩ: aut substantia cor-¬
ruptibił eẽt. que nisibona eẽt: corrũpi
ñ posset. Itaq uidi ⁊ manifestatũ ẽ
mͥ. qr omĩa bona tu fecisti: ⁊ ꝓisus nulle
substantie sũt. quas tu ñ fecisti. Et q̃m
ñ equalia oĩa fecisti. ideo sũt oĩa qui¬
a singła bona sũt: ⁊ simul oĩa ualde bo¬
bi omĩno ñ est malũ. Non solum tͥ sed
nec uniu̾se creature tue: qi extia ñ est ali¬
quid qd̃ irrũpat ⁊ corrũpat ordinem. quẽ
ip̃a conueniũt aliis. ⁊ bona sũt: ⁊ ĩsemet
ip̃is bona sũt. Et oĩa hec que sibimet in¬
uicem ñ conueniũt. conueniũt ĩferiori
parti rerum qͣm tertam dicimꝰ: habentẽ ce-¬
lũ suum nubilosũ atq uentosum congru¬
uni sibi. Et absit iam ut dic̾em non eẽnt
istaz qr ⁊ si sola ista cernerem. desid̾atem
quidẽ meliora. N iam etiã de solis istis lau¬
dare te deberẽ. q̃m laudandũ te ostendũt
de terra drachones. ⁊ om̃s abyssi ignis. gͣn¬

Expanded text:
ia corruptibilis esset, quae nisi bona esset, corrumpi non posset. Itaque vidi et manifestatum est mihi quia omnia bona tu fecisti, et prorsus nullae substantiae sunt quas tu non fecisti. Et quoniam non aequalia omnia fecisti, ideo sunt omnia; quia singula bona sunt, et simul omnia valde bobi omnino non est malum, non solum tibi sed nec uniuersae creaturae tuae, quia extra non est aliquid, quod inrumpat et corrumpat ordinem, quem ipsa non conueniunt aliis et bona sunt et in semet ipsis bona sunt. et omnia haec, quae sibimet inuicem non conueniunt, conueniunt inferiori parti rerum, quam terram dicimus, habentem caelum suum nubilosum atque uentosum congruum sibi. et absit, ut dicerem iam: "non essent ista", quia etsi sola ista cernerem, desiderarem quidem meliora, sed iam etiam de solis istis laudare te deberem, quoniam laudandum te ostendunt de terra dracones et omnes abyssi, ignis, gra
Abbreviated transcription (Latin):
Aut simaniter timemꝰ. certe ułtimor
ip̃e malũ est. quo ĩ cassum stimulatur
et extruciatur cor: ⁊ tanto graui ma-¬
lum. qͣnto non est qd̃timeamꝰ. ⁊ tumne¬
mus. Idcirto aut est malũ qd̃timem᷑.
aut hoc malũ est qr timemusͤ Unde est
igit᷑ qm deus fecit hec oĩa bonus bonae

Expanded text:
aut si inaniter timemus, timor aut si inaniter timemus, timor ipse malum est, quo incassum stimulatur et excruciatur cor, et tanto grauius malum, quanto non est, quod timeamus, et timemus. idcirco aut est malum, quod timemus, aut hoc malum est, quia timemus. unde est igitur, quia deus fecit haec omnia bonus bona?
Abbreviated transcription (Latin):
tam generib corporũ creaturarũ tua¬
rũ. siue reuera que corpora etant siue
que ip̃e ꝓspiritalib fixeram. ⁊ eam fe¬
ci grandẽ. ñ qͣntum erat qd̃ scire ñ po¬
tetam: sed qͣntũ libuit undiq u̾sum sa¬
ne finitã. Te autẽ dñe ex om̃i parte am-¬
bientẽ. ⁊ penetrantẽ eam: sed usq qua¬
q ĩ finitũ. tanqͣm simare eẽt ubiq: et
undiq ꝑ unm̃sa spatia ĩfinitũ solũ ma¬
res ⁊ haberet intra se spõgiam qͣmlibet ma¬
gia illa ex om̃i parte sua etĩmenso ma-¬
risic creaturã tuam finitam. te ĩfinto
plenã putabam ⁊ dicebam. Ette deuseit
ecte que creauit deus. Et bonus deus. at¬
q his ualidissime longissimeq pͥstan¬
tior sed tamẽ bonus bona creauit. Et et¬
ce quom ambit atq ĩplet eadbi ergo
malũ. ⁊ unde. ⁊ qua huc ircepsit:: Que
radix euis. ⁊ qd̾ semen ei : An oĩononẽc
Cur ergo timemus ⁊ cauemꝰ qd̃ non est:

Expanded text:
tam generibus corporum creaturam tuatam generibus corporum creaturam tuam, siue re uera quae corpora erant, siue quae ipse pro spiritibus finxeram, et eam feci grandem, non quantum erat, quod scire non poteram, sed quantum libuit, undiqueuersum sane finitam, te autem, domine, ex omni parte ambientem et penetrantem eam, sed usquequaque infinitum, tamquam si mare esset ubique et undique per inmensa infinitum solum mare et haberet intra se spongiam quamlibet magia illa ex omni sua parte ex inmenso mari: sic creaturam tuam finitam te infinito plenam putabam et dicebam: "ecce deus et ecce quae creauit deus, et bonus deus atque his ualidissime longissimeque praestantior; sed tamen bonus bona creauit: et ecce quomodo ambit atque implet ea? ubi ergo malum et unde et qua huc inrepsit? quae radix eius et quod semen eius? an omnino non est? cur ergo timemus et cauemus quod non est?
Abbreviated transcription (Latin):
Nec cogens ĩuitus ad aliqͥd qr uolũtas
tua ñ est maior qͣm potentia tua. Essẽt
aũt maior. si te ip̃o tu ip̃e maior esses.
Uolũtas .n. et potentia dei. deus ip̃e
est. Et quid ĩꝓuisũ tibi. qui nosti
omĩa. ⁊ nulla natura est nisi qr nosti
eam: Et ut quid multa dicimꝰ. cur
iñ sit corruptibił substantia que deus
est qͣndo si hoc esset non eẽt deus: Et
querebam unde malũ. ⁊ male que¬
rebam: ⁊up̃a inquisitõe mea nõ
uidebam malũ. Et constituebã incõs-¬
pectũ sp̃c mei uniu̾sam creaturam.
quicqͥd in ea cernete possumꝰ. sicuti
est t̾ra et mare. ⁊ aer. ⁊ sid̾a. ⁊ arbores.
et aĩalia mortalia. ⁊ quicqͥd in ea
ñ uidemus. sicut firmamentũ celi: ĩ¬
siꝑ ⁊ om̃s angłos. ⁊ cũcta spititalia e¬
uis sed etiã ip̃a quasi corporea ẽẽnt lo¬
cis. ⁊ locis ordinauit imaginatõ mea:
et feci unam massã grandem distĩc¬

Expanded text:
nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam potentia tua. esset autem maior, si te ipso tu ipse maior esses: uoluntas enim et potentia dei deus ipse est. quid inprouisum tibi, qui nosti omnia? et nulla natura est, nisi quia nosti eam. et ut quid multa dicimus, cur non sit corruptibilis substantia, quae deus est, quando, si hoc esset, non esset deus? . Et quaerebam, unde malum, et male quaerebam et in ipsa inquisitione mea non uidebam malum. et constituebam in conspectu spiritus mei uniuersam creaturam, quidquid in ea cernere possumus, sicuti est terra et mare et aer et sidera et arbores et animalia mortalia, et quidquid in ea non uidemus, sicut firmamentum caeli insuper et omnes angelos et cuncta spiritalia eius, sed etiam ipsa, quasi corpora essent, locis et locis ordinata, ut imaginatio mea; et feci unam massam grandem distinc
Abbreviated transcription (Latin):
dum tu potuis mala patiquã homo fa¬
c̾e putat᷑. Sic. enĩ nitebar ĩuenire cetera.
ut iã inuenerã meluis ẽẽ incorruptibłe ꝙͣ
lem confitebar. Neq em̃ ulla aĩa unꝙͣ
potuit poterit ue cogitare aliqͥd quod
sit te meluis: qͥ sũmum ⁊ obtimum
bonũ es. Cum aũt uerisime atq certis¬
sime t̃ corruptibile corruptibili p̾ponebat᷑.
sicut iam ego p̾ponebã: poteram iã cogita¬
tione aliquid attingere qd̃ eẽt melius d̾o
meo. nisi tu eẽs ĩ cortuptibil. Ubugitur
uidebam ĩ corruptibile: corruptibili ẽe pre¬
fetendũ. ibi te querete debebam: atq inde ad-¬
u̾tereubi sit malum: id est unde sit ip̃a cor¬
ruptõ. qua uiolari substãtia tua nullo
mͦ potest. Nullo .ii. ꝓrsus mͦ uiolat cor¬
ruptio dm̃ nr̃m. nulla uolũtate. nulla
necessitate. nullo ĩ ꝓuisso casu. q̃m ip̃e
est deus. ⁊ qd̃ sibi uult bomũest: ⁊ipse
est idem bonũ. Corrũpi aũt non ẽ boñu.

Expanded text:
dum tu potius mala pati quam homo fadum tu potius mala pati quam homo facere putator. Sic enim nitebar inuenire cetera, ut iam inueneram melius esse incorruptibile qulem confitebar. neque enim ulla anima umquam potuit poteritue cogitare aliquid, quod sit te melius, qui summum et optimum bonum es. cum autem uerissime atque certissime incorruptibile corruptibili praeponatur, sicut ego iam praeponebam, poteram iam cogitatione aliquid adtingere, quod esset melius deo meo, nisi tu esses incorruptibilis. ubi igitur uidebam incorruptibile corruptibili esse praeferendum, ibi te quaerere debebam atque inde aduertere, ubi sit malum, id est unde sit ipsa corruptio, qua uiolari substantia tua nullo modo potest. nullo enim prorsus uiolat corruptio deum nostrum, nulla uoluntate, nulla necessitate, nullo inprouiso casu, quoniam ipse est deus et quod sibi uult, bonum est et ipse est idem bonum; corrumpi autem non est bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tissimus eram: ⁊ ibi ẽẽ causam pett̃i mei.
iamiãq aĩadu̾tebam. Qd̃ aũt inuitus fa¬
cerẽ. pati me potuis qͣm fac̾e uidebã ⁊ id nõ
culpam s penam ẽẽ iudicabã: qua me ñ ĩiui¬
ste plecti. te uistũ cogitans cito fatebar.
S rursus dicebam. Quis fecit me: Non ne¬
tu deus meus. ñ tantũ bonus. s ip̃m bom̃ͤ
Unde igit᷑ mͥ male uelle ⁊ bñ nolle. ut es¬
set cur iuste penas luerem: Quis ĩme po
suit hoc: ⁊ ĩseruit mͥ plantariũ amaritu¬
dinis. cũ totus fierem adulcissimo deo
meo: Si diabolus auctor unde ip̃e diabo¬
lus: Qd̃ si ⁊ ip̃e ꝑu̾sa uolũtate et bono ã¬
gelo diabolus fc̃s est: unde ⁊ ĩ ip̃o uolũ¬
tas mala qua diabolus fieret: qͣndo totus
an głs a conditore optimo factus eẽt bonͦ:
His cogitatõib depͥmebar. iterum. ⁊ suf¬
focabar: sed nonusq ad illum ĩfecnum
subducebar etroris. ubi nemo tͥ ⁊ fitetur

Expanded text:
certissimus eram et ibi esse causam peccati mei certissimus eram et ibi esse causam peccati mei iam iamque aduertebam. quod autem inuitus facerem, pati me potius quam facere uidebam et id non culpam, sed poenam esse iudicabam, qua me non iniuste plecti, te iustum cogitans, cito fatebar. sed rursus dicebam: "quis fecit me? nonne deus meus, non tantum bonus, sed ipsum bonum? unde igitur mihi male uelle et bene nolle? ut esset, cur iuste poenas luerem? quis in me hoc posuit et inseuit mihi plantarium amaritudinis, cum totus fierem a dulcissimo deo meo? si diabolus auctor, unde ipse diabolus? quod si et ipse peruersa uoluntate ex bono angelo diabolus factus est, unde et in ipso uoluntas mala, qua diabolus fieret, quando totus angelus a conditore optimo factus esset?" his cogitationibus deprimebar iterum et suffocabar, sed non usque ad illum infernum subducebar erroris, ubi nemo tibi confitetur,