comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trepidantes. fluetus scłi & elationes mundi.
nec transitorio accipiamus auditu. Preter
alias enim ueritatis locutiones. quibus
inanicheoꝵ confutat᷑ impietas hac aꝑtis.¬
sime sententia: totum sacrilege falsitatis dog¬
quendam atq sublimen sequi uiderentur
auctorem: in magistro suo mane. sc̃m appa-¬
ruisse sp̃m crediderunt: promissũmq adño
paraclytum non prius uenisse. quam hic in¬
felicium deceptor oriret: inquo ita sp̃s dĩ man-
reseraret. Quod quam falsum quamq sit ua¬
num. ipsa euuangelicȩ predicationis dec la¬
rat auctoritas. Manes igit᷑ magister falsita¬
tis aiabolice & conditor suꝑstiticionis ob¬
scenȩ eo tempore dampnandus inotuit. qͦ
post resurrectionẽ dominiducentesimus &
sexagesimus annus impletus est. probo impe¬
ratore paulinoq consule cum octaua iam
inxp̃ianos ꝑsecutio deseu̾iret & inuumera
martyrum milia. ipsis suis uictorus probassent

Expanded text:
trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogquemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manseeta saeculorum reseraret. Quod quam falsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & futura annuntiabit uobis. Quid er-¬
go est quod dominus promittens discipłis
spĩn scm̃. qui iam dixerat omnia que audi¬
ui a patre meo nota feci uob̃ ad huc inquit
multa habeo uobis dicere: s non potestis illa
ueritatis ille uos docebit omnia & omnẽ
ueritatem: Numquid se dñs inferioris sci¬
entiȩ uolebat intelligi. aut minus aliquid̃
quam spm sc̃m̃ apatre didicisse cum ipse sit
ueritas. et nichil pater dicere. nichil spiritꝰ
possit docere sine uerbo. Idesq sit dictum.
de meo accipiet:. qm̃ quoa accepit sp̃s patre
dante. dat & filius. Non itaq alia erat in¬
sinuanda ueritas. nec alia predicanda doetri¬
ua: s oportebat capacitatem eorum qui do¬
cebant᷑ augeri. & multiplicari constantiam
caritatis filliꝰ quȩ omnem formidinem foras
mitteret. & furorem ꝑsequentium non time
lentius uelle. & efficatius posse ceꝑunt: pro¬
ficientes a preceptoꝵ scientia ad tolerantiã
passionum: ut subnulla iam tempestate

Expanded text:
t et annuntiabit vobis . 304 Quid ergo est quod Dominus promittens discipulis Spiritum sanctum, qui jam dixerat: Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis: Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis ilveritatis, ille vos diriget in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, et furorem persequentium non timerdentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi. causam atq ratio¬
nem sollempnitatis hodier¬
ne. Aiuinois eloquioꝵ teetꝰ oftendit: quo
scm̃ spm̃ quin quagesimo post dñi resurree¬
tionem die. qui abascensione eiꝰ ẽ decimus
infusum xp̃i discipulis sicut promissus sꝑa¬
bat᷑ agnouimus. S: ad nouos eccłe filios in¬
struendos. addendum est eciam nr̃i ser¬
moiis eloquium. Non enun tinemus.
ne spũales &e eruditi nota fastidiant: ad
quoꝵ fructum ꝑtinet: ut quam plurimis
insinuari uelint. quod ipsi cũ magna utili¬
tate didicerunt. Fiat ergo ꝑ corda omnium.
dispensatio munerum diuinor: & serui¬
tutem oris nr̃i. docti indoetiq non spłiant
largitas: decui maiestate loqui temptamꝰ:
ut ad profectum tocius eccłe. & uos capaces.
tis intendimus: nichil diuersum ab excellen¬
tia patris & filii cogitemus: quia in nullo
abunitate sua discrepat diuinitatis cẽntia.
Sempiteruumẽ patri: coeterni sibi filii eẽ
genitorem. Sempiternumẽ filio intem¬

Expanded text:
m atque rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiorum textus ostendit, quo sanctum Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nargitas de cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et tis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii sui esse genitorem. Sempiternum est Filio, intem
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i promisit apłis suis. quo d spĩm
scm̃m ideos initteret: quando addm̃ patrem ipse
irineass Sic enim sicut & nunc audistis. addisci¬
pulos suos locutus est dicens. Cum autem ue¬
uerit paraclẏtus quem ego mittam uobis apatre¬
spmn ueritatis qui apatre procedit: ille testimoni¬

Expanded text:
mi, promisit Apostolis suis quod Spiritum sanctum ad eos mitteret, quando ad Deum Patrem ipse remeasset. Sic enim, ut nunc audistis, ad discipulos suos locutus est, dicens: Cum autem venerit Paracletus, quem ego mittam vobis Spiritum veritatis, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃: quoꝵ remiseritis peccata remittent᷑ eis:
& quorum detinueritis detenta erunt. Ses
ili ꝑfectioni quȩ erast discipulis conferenda.
maior gratia & habundantior inspiratio ser¬
uabat᷑. ꝑquam & quȩ nondum acceꝑant sume¬
ent &x excellentiꝰ possent habere quȩ sumpse¬
unt. Apter quod dñs dicebat: Adhuc multa
habeo uobis dicere: s non potestis illa portare
nodo. Cum enim uenerit ille sp̃s ueritatis.

Expanded text:
ritis peccata, remittentur eis; ritis peccata, remittentur eis; et quorum retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit Spiritus veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia diabolo deputabat. Unde taliter blas¬
phemantes. merito illam domini excepere sen¬
entiam. qua ait. Omne peccatum & blasphe¬
mia remittet᷑ hominib sp̃s autem blasphemiȩ
onremittet᷑ hominib Et quicumq dixerit
uerbum contra filium hominis remitet᷑ ehqͥ
uitem dixerit contra spi scm̃: non remittetur
inoq in hoc scło neq infutiuuro. Unde manife¬
tumẽ. peccatoꝵ remissionem sine scĩ sp̃s aduo¬
catione non fieri, nec quenquã sine illo sicut
xpedit ingemiscere: aut sicut oportet orare
dicente apło: Quid enim oremus sicut opõi¬
ut uescimus: s: ipse sp̃s postulat pronobis gemi¬
tibus menarrabilibus. Et nemo potest dicere
dominum iħi. nisi inspũ scõ. Quod euacuare.
nimis ꝑniciosum ẽ. nimisq mortiferum: quia
numquam ueniam meretur qui abintercesso
diderant  infusum sibi labebant spm̃ scmyx
rant potestatem: quando post resurrectionem
suam dñs insufflauit. & dixit. Accĩpite sp̃m¬

Expanded text:
beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasbeneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur hominibus. Et quicumque di Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto : quo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessodiderant, infusum sibi habebant Spiritum sarant potestatem, quando post resurrectionem suam Dominus insufflavit, et dixit: Accipite Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sunul continens uniuersa: quod enimest p
itas innullo ẽẽ aut maior aut minor potest: q̃
si intribus ẽ confitenda ꝑsonis ut & solitudie
non recipiat trinitas. & unitatem seruet equl¬
ambigamus: quod cum indie pentecostes dis
tio huiꝰ muneris s adiectio largitatis: qͣmi&
patriarhȩ. & propħe e: & sacerdotes. oinnesꝙ
sc̃i qui priorib fuere temporib eiusdem suis
sp̃s scĩficatione uegetati: & sine hac gratia uil¬
la uinquam instituta sacramenta. nulla suss
celebrata mysteriauit eadem semꝑ sit iurtib
charisinatum. quamuis non eadem fuerit men
lomini scõ spũ non carebant: nec potentia huiꝰ
uitutis aberat aboꝑib saluatoris. Et cum dis¬
ipulis daret infirmitatum curationem. Et
ciendoꝵ demonum potestatem. eiꝰ utiq sp̃s lar¬
ebat᷑ effectꝰ: in quo ipsum inmundis spiritibus
mꝑantem iudeoꝵ negabat impietas: & diuina

Expanded text:
simul continens universa: quod enim Patersimul continens universa: quod enim Pateritas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequarmiter apprehensa, non ambigamus quod cum in die Pentecostes disctio muneris, sed adjectio largitatis: quoniam et patriarchae, et prophetae, et sacerdotes, omnesque sancti qui prioribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fuerit mensDomini sancto Spiritu non carebant, nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina
Abbreviated transcription (Latin):
indiuĩsa inoꝑe. concorᷤ in uoluntate: par in om̃i¬
potentia equalis ingloria. De qua cum sc̃ascͥ¬
tura sic loquit᷑. ut aut infactis. aut indictis. aut¬
inuerbis aliquid assignet: quod singłis uideat᷑
conuenire ꝑsonis non ꝑturbat᷑ fides cathelici:
s docet᷑. ut ꝑproprietatem aut uocis aut operis
insinuẽt᷑ nobis ueritas trinitatis: & non diui.¬
dat intellectꝰ quod distinguit auditꝰ. Obhoc e¬
nim quedam. siue sub patris. siue subfilii. siue sul
scĩ sp̃s appellatione promiint᷑ s ut confessio ereden¬
tium intrinitate nonerret: quȩ cum sit inseꝑa¬
bilis: numquam intelligeret᷑ trunitas eẽ. si semꝑ
inseparabiliter diceret᷑. Bene ergo ipsa difficul¬
tas loquendi. cor nr̃m ad intelligentiã trabit:
& ꝑinfirmitatem nr̃ãm: celestis doctrina ast
tota trinitas una uirtus ẽ una maiestas. una
substantia. indiscreta oꝑe inseparabilis dilectio¬
ne. in differens potestate. simul & implens oĩlo

Expanded text:
indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione 302 promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret; quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur esse Trinitas, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos tota Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
patris. ad presentem autem sollempnitaten
dilectissimi. eciam illa nobis ẽ adicienda de¬
uocio: ut ieuinium quod ex apłica traditione
a e hoc inter maxima scĩ sp̃s dona numeran¬
dum est quod nobis aduersum concupisces¬
tias carns &e insidias diaboli. ieiunorum
sunt collata presidia. qͥbꝰ õs tẽptones. dõ adus¬
uante uincamus. Quarta igitur & sȩxta fe¬
ria ieunemus: sabbato autem. apud beatum
petrum apłm uigilias celebremus: patieil¬
te eodem orationib nr̃is. ut in omnib miscll¬

Expanded text:
P. IX. Ad praesentem autem solemnitatem, dilectissimi, etiam illa nobis est adjicienda devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione uia et hoc inter magna sancti Spiritus dona numerandum est, quod nobis adversum illecebras carnis et insidias diaboli jejuniorum sunt collata praesidia, quibus omnes tentationes Deo adjuvante vincamus. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum apostolum vigilias celebremus, patrocinante eodem orationibus nostris, ut in omnibus mis
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo noniam supͣ t̾ram. nec in t̾ram. nec se¬
cundum carnem debemꝰ querere saluatorẽ.
si uolumꝰ eum inuenire atq contingere: sed
scđm diuinȩ maiestatis głam: ut dicamꝰ cũ
non supra t̾ram quesiuit dñm: sed stantẽ
illum ad dexteram dĩ recognouit. Ibi illũ re-¬
ꝑit. ubi deuotione quȩsiuit: Non solum aũ
step̃s in cęlo uidit dñm: sed eum & martirio
suo tangit Tangit enim dñm. cum ꝓ inimi¬
cis suis orans. uelut fide sua
Maria iuxta dñm constituta. eũ tangere ñ
meretur: stepħs in t̾ris positus. xp̃m tangit
incelo. Illa inter angl̃os. p̃sentẽ ñ uidit
saluatorem, stepħ̃s uiter uideos. dũm cernit

Expanded text:
Ergo non jam super terram, nec in terra, nec seErgo non jam super terram, nec in terra, nec secundum carnem debemus quaerere Salvatorem, si volumus eum invenire atque contingere, sed secundum divinae majestatis gloriam; ut dicamus cum non super terram quaesivit Christum, sed stantem illum ad Dei dexteram recognovit: ibi illum reperit, ubi mentis devotione quaesivit. Non solum autem Stephanus in coelo videt Christum, sed et martyrio suo tangit; tangit enim Dominum, cum pro inimicis suis orans, vel fide sua Maria juxta Dominum constituta eum tangere non meretur: Stephanus in terris positus Christum tangit in coelo, illa inter angelos praesentem non videt Salvatorem: Stephanus intra coelos Dominum cernit
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad patremmentis deuotione non seque¬
ris: Quisquis igitur uult contingere salua¬
torem. prius illum debet fide sua ad dexterã
diuinitatis imponere & credulitate cordis col¬
locare in cȩlestibꝰ potiꝰ quam iit̾ defunctos in¬
quirere: Illi autem ascendit dñs ad patreo.
qui eum semꝑẽe credit in patre: Ascendit bea¬
tis apłis ad patrem. quibus ait. Qui me uidet.
uidet & patrem: Ascendit iohanni euange¬
liste. quia apud patrem. eum quesuut &e reꝑit:
atq ideo ait. Et uerbum erat apud deũ: & d̾s
erat uerbum: Ascendit etiam beato paulo: qui
non contentus solum se scire quod nouerat.
nos quoq docuit quem admodũ saluatoreo
in celestibus quereremꝰ. dicens: Que sursum st̃
queritez ubi xp̃c est in dextera di sedens Et ut
nos ab hac humili uel terrena in quisitione
maRiȩ penitꝰ subinoueret. addidit dicens:
Quȩ sursum sunt sapitez non quȩ suꝑ t̾ram st̃.

Expanded text:
tem ad Patrem mentis devotione non sequetem ad Patrem mentis devotione non sequeris? Quisquis igitur vult contingere Dominum Salvatorem, prius illum debet fide sua ad dexteram Divinitatis imponere, et credulitate cordis collocare in coelestibus, potiusquam inter defunctos inquirere. Illi autem ascendit Dominus ad Patrem, qui eum semper esse credit in Patre. Ascendit beatis apostolis ad Patrem, quibus ait: Qui me videt, videt et Patrem . Ascendit Joanni Evangelistae, qui apud Patrem eum quaesivit, et reperit; atque ideo ait: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Ascendit etiam beato Paulo, qui, non contentus se scire quod noverat, nos quoque docuit quemadmodum Salvatorem in coelestibus quaereremus: Quae sursum sunt quaerite; ubi Christus est in dextera Dei sedens . Et ut nos ab hac humili vel terrena inquisitione Mariae penitus submoveret, addit dicens: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrem. a quo ꝑ indiscretam diuinitatis
substantiã numqͣm est separatꝰ: Dum enĩ unꝰ
in unum manet. semꝑ patrem filiumq simul
ẽẽ significat: Aut numquid illiic ascendere se
dicit filius. ubi ante habitat. qͣm ascendat:
dit enim idem dñs: Nemo descendit de celo.
descendit saluator. in celo est. multomagis
etiam priusqͣm ascendat. in cȩlo est Sed iude
ne forte ad obiurgationẽ mariȩ uox ista ꝑtineat
cuiꝰ ꝓaulo ante inter sepulchra quȩrenti a dño
dr. quid queris uiuentem cum mortuis. nc̃ ad¬
datuR noli me tangere. quia ñduor
ad patrem: Hoc est. quid me
contingere cupis. quȩ me dum int̾ cumulos
queris. adhuc ad patrem ascendisse ñ credis:
Que me duminter inferna scrutaris. ad cȩ¬
pud fidem tuam adhuc detineor in sepulchio.
Quantum inte est enim. adhiic humilibꝰ ini¬
moror. Adhuc terrenis inhereo: quia nondũ
me fides tua eleuauit adcelum: Quid gͦ me
festinas attingere ut dei filium. quem redeun¬

Expanded text:
s substantiam nunquam est separatus; dum enim unus in uno manet, semper Patrem Filiumque simul esse significat; aut nunquid illuc ascendere se dicit Filius, ubi ante habitat quam ascendat? Dixit enim idem Dominus: Nemo ascendit in coelum, descendit Salvator in coelo est, multo etiam magis priusquam ascendat, in coelo est. Sed vide ne forte ad objurgationem Mariae vox ista pertineat: cui paulo ante inter sepulcra quaerenti Dominum dicitur: Quid quaeris viventem cum mortuis? Nunc addatur: Noli me tangere, quia nondum ascendi ad Patrem; hoc est, quid me contingere cupis, quae me, dum inter tumulos quaeris, adhuc ad Patrem ascendisse non credis; quae dum me inter inferna scrutaris ad coepud fidem tuam adhuc detineor in sepulcro. Quantum in te est enim 178 adhuc humilibus immoror, adhuc terrenis inhaereo, quia nondum me fides tua elevavit ad coelum. Quid ergo me festinas contingere ut Dei Filium, quem redeun
Abbreviated transcription (Latin):
fãs. quod nos ante dies paucis¬
simos p̃dicauimꝰ. quod maria
magdalenȩ non leuit̾ fuerit
obuirgata. cur pꝰ resurrectionẽ
añm quereret in sepulchroz & non remmniscers
rediturum. putaret eum inferni legibꝰ detineri:
Arguit᷑ enim non leuit̾. cur non rememoraret᷑
resurrectionis ꝓmissum ac mortis scrutaretur
indicium.: Uidet enim humilis & ignara. que¬
ut quod nescit obliuiscitur quod dr̃ fẽstina
quidem est ad obsequium: sed ñ ꝑfecta est ad
credendum: Auxia enim est de dominicȩ carnis
iniuria: sed incerta est de resurrectionis gła. Plo¬
iat quidem amore xp̃s sed meret desperatione
corpis non reꝑti: Perisse putat. quem iam reg¬
nare constabat: Scrutat᷑ enim in tumulo. qͣm
inuocare potiꝰ deberet ecelo: Increpat᷑ gͥ ma
ria tamqͣm pigrior ad credendum: & cum sera
licet dñm cognouisset. dicit᷑ ei a saluatore. Noli
me cangere quia nondum ascendi ad patreos.
Noli me tangere. increpationis uerbum est.

Expanded text:
s, hoc nos ante dies paucissimos praedicasse, quod Maria Magdalene non leviter fuerit objurgata, cur post resurrectionem Dominum quaereret in sepulcro, et non reminiscens rum dixerat, putaret eum inferni legibus detineri. Arguitur enim non leviter, cur non memoraretur resurrectionis promissum, ac mortis scrutaretur indicium. Fides enim humilis et ignara, quaerit quod nescit, obliviscitur quod docetur; festina quidem est ad obsequium, 177 sed non perfecta est ad credendum; anxia est de dominicae carnis injuria, sed incerta de resurrectionis gloria; plorat quidem amore Christi, sed moeret desperatione corporis non reperti; periisse putat quem jam regnare constabat; scrutatur eum in tumulo, quem invocare potius deberet a coelo. Increpatur igitur S. Maria tanquam pigrior ad credendum, et cum sera licet Dominum cognovisset, dicitur ei a Salvatore: Noli me tangere, quia nondum ascendi ad Patrem. Noli me tangere, increpationis verbum est;
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciat latronẽ: qui & ipso mortis articulo.
ad uitȩ p̃mia penitendo ꝑuenit: alius a¬
uartie estibꝰ anhelans aliena diripuit.
aspiciat ⁊acheum: qui si quid alicui abstu¬
lit. quadruplum reddidit: Alius libidinis
igne succensus. caruis munditiã ꝑdidit. as¬
piciat mariãzquȩ in se amorem carnis. igne
diuini amoris excorit: Ecce om̃ps ds̃. ubiq
oculis nr̃is quos imitari debeamus obicit:
ubiq exempla suȩ miscđiȩ opponit: Mala
penitentiam nr̃am nobis ad innocentiã de-¬
putare: Inquinati pꝰ aquas salutis. renas¬
camur ex lacrimis: Itaq iuxta pͥmi pastoris
uocẽ sicut modo geniti infantes lac concu-¬
piscite: redite paruuli filii. ad sinum matͥs
urẽ ȩt̃nȩ sapientiȩ iugite larga ubera pie¬
tatis dĩ. transacta plangite: ĩminentia uitate:
Bedemptor nr̃ iomentaneos fletus ur̃os.
eterno consolabit᷑ gaudio: Qui uiuit & reg¬
nat cum patre inunitate sp̃c scĩ ds. ꝑ omia

Expanded text:
aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
lauit lacrimis. maculas cordis & corꝑis & re¬
demptoris sui uestigia detigit: quȩ sua itinera
praua dereliquit: Sedebat ad pedes : uerbũꝙ
de ore illius audiebat uiuenti adhȩserat. mor¬
tuum querebat: uiuentẽ repꝑit. quẽ mortuũ
quȩsiuit: Tantũq ap̃ eũ. locũ gr̃ȩ inuenit.
ut hunc ipsis quoq apłis eĩ uidelicet nuntis
ipsa nuntiaret: Quid itaq fr̃s. quid in hac
re debemꝰ aspicere: nsi inmensam miscdĩao:
conditoris nr̃i. qui nob̃ uelut insigno exẽplũ
penitentiȩ posuit. eos quos ꝑ penitentiaor
uiuere post lapsum fecit: ꝑ pendo etenim
petrum. considero latronẽ aspicio ⁊acheũ.
in tueor mariã: & nichil in his aliud uideo.
uisi ante oculos nr̃os posita spei oe peniten¬
tie exempla: fortasse enim in fide lapsus :
aliquis. aspiciat petrũ: qui amare fleuit
quod timide negauerat: Alius contra ꝓxi-¬
mũ suum in malitia crudelitatis exarsit.

Expanded text:
lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Relavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit;
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscimꝰ. quantum redemptori generis hu-¬
mani debitores sumus. qui non solum nos in
ore leuiathan ire ꝓhibuit. sed ab ore etiao re
dire concessit. qui sꝑem peccatori ñ abstulit. qͥa
maxillam eius ut euadendi uiam tribueret
ꝑforauit: ut saltem post morsum fugiat. qui in¬
cautus prius cauere noluit ne morderet᷑: Ubiq
gͦ nobis occurrit suꝑna medicina: quia oe dedit
homini p̃ceptum ne peccet. & tamen peccanti
dedit remedia ne desperet: Unde cauendũ sũ¬
moꝑe est. ne quis delectatione peccati leuiathan
istius ore rapiatur: & tam̃ si raptus fuerit non
desperet: quia sipeccatum ꝑfecte lugeat. ad¬
huc foramen in maxilla eiꝰ inuenit ꝑ quod
euadat: Ad est cestis diuinȩ misciȩ hec ipsa
de qua loquimur maria: de quã phariseus dũ
pietatis fontem uellet obstruere. dicebat. Hie
sieẽt ꝓpħa. sciret utiq quȩ & qualis eẽt mu¬
lier quȩ tangit eum: quia peccatrix est: Sed

Expanded text:
cognoscimcognoscimmani debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod evadat. 10. Adest testis divinae misericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
misccłia designat᷑: Quȩ leuiathan istiꝰ maxil¬
lam ꝑforat. dum nobis post ꝑpetrata quȩ ꝓ.¬
hibuit. adhuc penitentiȩ remediũ ostendit:
Armilla dñs maxilla or leuiathan ꝑforat: quia
ineffabili miscdiȩ suȩ potentia. sic maliciȩ anti¬
qui hostis obuiat. ut aliquando eos etiã quos
iam cȩpit amittat: Et quasi ab ore illiꝰ cadunt.
qui post ꝑpetratas culpas. ad innocentiã redeũt.
Quis eniminore illius semel raptꝰ maxillã eiꝰ
euaderet: si ꝑforata non eẽt: Annon in ore petrũ
tenuit. cum negauit: An non in ore dauid te¬
nuit cum in tantam luxuriȩ se uoraginem
mersit: Seddum ad uitam uterq ꝑ peniten¬
tiam rectiit. leuiathan iste. eos aliquomodo
quasi ꝑ maxille suȩ foramen amisit: ꝑforam̃
ꝑpetrationem tantȩ nequitiȩ penitendo re-¬
dierunt. Quis autem hominũ leuiathan istĩ
os ȩuadꝰ t ut illicita nulla cõmittat: Sed hinc

Expanded text:
misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxilmisericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foraperpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi quippe inerat humanitas. quȩ ad se de¬
uoratorem duceretz ibi diuinitas quȩ ꝑforaret.
lbi aꝑta infirmitas quȩ ꝓuocaret: ibi occulta
uiitus. quȩ raptoris faucẽ trans figeret: In
hamo igitur captꝰ est: quia inde interiit un¬
de momordit: et quos iure tenebat morta¬
les. ꝑdidit: quia Meum in quo ĩus non ha-¬
buit morteᷤ appetere ĩmort ẽ p̃sumpsit.
hinc est etiam quod hȩc ipsa de qua loquioͣ
maria uiuitz quia ille ꝓhumano genere.
qui morti nil debebat. occubuit: hinc est
quod nos cotidie ad uitam post culpas reuer-¬
tim: quia ad penam nr̃aor conditor sine cul-¬
pa descendit: Ecce iam antiquus hostis ea
que de humano genere ceꝑat spolia amisit
supplantationis suȩ uictoriã ꝑdidit: coti¬
die peccatores ad uitã redeunt. cotidie de eiꝰ
faucibus. redemptoris manu rapiunt᷑. Unde
bene quoq ad beatum iob uoce dñica iterũ
dr̃: Aut armilla ꝑforabis maxillã eiꝰ: Armilla

Expanded text:
Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se deIbi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla
Abbreviated transcription (Latin):
sustulit. Qui preuaricationis quoq culpaor
quam pͥmo homini ꝓpinauit. dum se sequen-¬
tibꝰ pessima ꝑsuasione multiplicat. penas
eis sine cessatione coaceruat: In hamo autẽ
esca ostenditur: aculeus occultat᷑ Hunc gͦ
pater om̃ps hamo cȩpit. quia ad morteo
illius. unigenitũ filiũ incarnatũ misit: in qͦ
& caro passibilis uideri posset. & diuinitas
impassibilis uideri non posset: Cumq in eo
serpensiste. ꝑ manus ꝑsequentiũ ȩscam cor¬
poris momordit. diuinitatis illum aculeꝰ
ꝑforauit: Prius uero eũ in miraculis dm̃
cognouerat: sed de cognitione sua ad du-¬
bitationẽ cẽcidit. quando hunc passibileor
uidit: Quasi hamꝰ gͦ. fauces glutientis ce-¬
nuit: dum in illo esca carnis patuit quam
deuorator appeteret: & diuinitas. passiõis
temꝑe latuit. quȩ necaret: In hamo eiꝰ incar¬
nationis captꝰ est: qͥa dum in illo appetit
escam corꝑis. transfixꝰ : aculeo diuinitatis:

Expanded text:
sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
de expositione lectionis euangelicȩ succincte
transcurrimꝰ nunc opitulante eodẽ de quo
loquimur dño. & resurrectionis eiꝰ glłiam.
& pietatis uiscera consideremꝰ Citiꝰ enĩ a morte
uoluit surgerez ne nr̃a diu anima. in infide¬
litatis morte remaneret: Unde bene quoq
ꝑ psalmistam dicitur. De torrente inuia
bibit: propterea exaltauit caput. In huma-¬
no quippe genere. ab ipso mundi initio torrẽs
mortis effluxerat: sed de hoc torrente dñs
in uia bibit: quia mortem in transitu gustauit.
Atq ideo exaltauit caput: quia hoc quod mo¬
riendo in sepulchro posuit. surgendo. suꝑ
angelos leuauit:& inde antiquum hostẽ
in ȩt̾num ꝑculit. unde seuire contra se manꝰ
ꝑsequentiũ temporalit̾ ꝑmisit: Quod aꝑte
dñs beato iob indicat dicens: Numquid ca-¬
pies leuiathan hamo: ꝑ leuiathan quippe
humani generis designat᷑. Qui dum se diuini¬
tatẽ homini addere spopondit. ĩ mortalitatẽ

Expanded text:
de expositione lectionis evangelicae succincte de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus: nunc opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaper Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe,humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
qua humanitate nunc mariȩ de. Suade ad
fratres meos & dic eis: Ascendo ad patrẽ meũ
neum dicat oe uĩm. cur ñ cõmunt᷑ dicit mõr¬
s: distincte loquens indicat. quia eundẽ patiẽ
& dm̃. dissimiliter habeat ipse qͣm nos: Ascen
dm̃ urm̃ quia ascendetis: Quia enĩ oe ego hooro.
ds mͥ est.: quia uos ab errore liberati. ds est uob̃
Distincte ergo mͥ pater & ds est:quia quem an¬
te scła dĩgenuit. hominẽ in fine scłoꝵ me
mecum creauit: Tenit maria magdalenȩ ad
nuntians discipulis. quia uidi dñm: de hec dix̃
mͥ Ecce humani generis culpa ibi abscidit᷑ un¬
de ꝓcessit: Quia enim mulier in paradiso
uiro ꝓpinauit mortẽ. a sepulchro mulieR
uiris annuntiat uitam &e dicta uiuificatoris
narrat. quȩ mortiferi serpentis uerba narraue¬
rar: Ac si humano generi non uerbis dñs sed
rebus dicat: De qua manu uobis illatꝰ est potꝰ
mortis. de ipsa suscipite poculum uite. Hec

Expanded text:
qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nosSed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. AscendDeum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Marnuntians discipulis: Quia vidi Dominum. Et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
patri. ȩt̃nitate substantiȩ ȩqualẽ credit: S
fortasse aliquiᷤᷤ tacita questione pulsatur.
quomͦ filius patri ẽqualis ẽẽ possit: Qua in
re. humana natura quod ãmirando comp̃¬
hendere non ualet. restat ut hoc sibi eẽ credi¬
bile ex ammiratione alia sciat. Habet enior
quod ad hȩc sibi sub breuitate respondeat.
Constat enĩ quia ipse creauit matrẽ. in cuiꝰ
uirgineo utero ex humanitate crearet᷑: Quid
gͥ mirum si ȩqualis est patri, qui prior est ma¬
putat. patri specialit dẽrogat: cuiꝰ sapientiã
eẽ inȩqualẽ fatetur: Quis &e enim homo po¬
tens. ȩquanimit̾ ferret. siquis ei diceret. mag¬
nus quidem es. sed tamen sapientia tua te
minor est: Ipse quoq dñs dicit: Ego & pat̾
unum sumus: S rursus ait. Pater maior me
est De quo etiam scriptum est. quia subditꝰ
erat parentibꝰ suis: Quid gͦ mirũ si ex huma¬
ntate sua minorẽ se patri asserit in cȩlo. ex qͣ
subiectus erat etiam parentibꝰ suis int̾ra: Ex

Expanded text:
Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est maium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
citiꝰ exemplum resurgendi a morte p̃beret:
eiꝰ penitentiam. & remissionẽ peccatoꝵ in¬
om̃s gentes. Quia nimirũ ordo
erat necessariꝰ. ut prius pro
regni: & sic demum mitterent᷑. qui cunc¬
tis ꝑorbem nationibꝰ uerbum uitȩ p̾dica¬
rentz ac sac̃menta fidei quibꝰ saluari. atq
ad gaudia suꝑnȩ patriȩ possent atting̾e
ministrarent: cooꝑante ipso mediatore

Expanded text:
citius exemplum resurgendi a morte praeberet? citius exemplum resurgendi a morte praeberet? ejus poenitentiam, et remissionem  Al.  Al., quia nimirum ordo erat necessarius, ut prius pro regni; et sic demum mitterentur qui cunctis per orbem nationibus verbum vitae praedicarent, ac sacramenta fidei, quibus salvari atque ad gaudia supernae patriae possent attingere, ministrarent, cooperante ipso Mediatore
Abbreviated transcription (Latin):
pati &e resurgere a mortius die ct̃io: oe p̃di¬
cari in nomine eiꝰ penitentiam. & remis¬
sionem peccatorum in om̃s gentes: Ideo
autem xp̃m pati. & resurgere oportebat a
mortuis. quia impossibile erat munduor
saluari. nisi ds homo ueniret: quim homi¬
nis habitu apparens. & homines quȩ eẽtl
diuina instrueret & mortem ut homo sus¬
cipiens. diuina uirtute reuinceret. sicq
in se credentes. & ad contemptũ subeunde
mortis accenderet & certitudine sꝑandȩ
resurrectionis ac uitȩ ꝑpetis. animaret:
Quo enim aptius exemplo poterant ho¬
mines ad fidem participandȩ gloriȩ. &
ꝓmerendȩ uitȩ immortalis erigi qͣm cũ
lute aduersa quiq ꝓuocarentur. qͣm cũ
auctorem suum didicissent. proipsoꝵ salu
& ipsam mortis subisse sententiam: Qua
ratione congruentiꝰ spem resurrectionis
acciꝑent: quam cum eiꝰ se sacͣmentis ablii¬
tos & scĩficatos. eius corpori adunatos eẽ
meminissent. qui ꝓ ip̃sis morte gustata.

Expanded text:
ere a mortuis die tertia, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes. Ideo autem Christum pati et resurgere oportebat a mortuis, quia impossibile erat mundum salvari nisi Deus homo veniret, qui in hominis habitu apparens, et homines quae essent divina instrueret, et mortem ut homo suscipiens divina virtute revinceret, sicque in se credentes, et ad contemptum subeundae mortis accenderet, et certitudine sperandae resurrectionis ac vitae perpetis animaret. Quo enim aptius exemplo poterant homines ad fidem participandae gloriae, et promerendae vitae immortalis erigi, quam cumlute adversa quaeque provocarentur, quam cum auctorem suum didicissent pro eorum  Al.et ipsam mortis subiisse sententiam? Qua ratione congruentius spem resurrectionis acciperent, quam cum ejus se sacramentis ablutos et sanctificatos, ejus corpori adunatos esse meminissent, qui, pro ipsis morte gustata,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ adduxerunt inquit retia ad litꝰ: Petre
attraxit retia ad litꝰ. Modo cum euangeliũ
finem maris: Ubi audisti finẽ maris. in¬
tellige finẽ scłi: In illa piscatione non ad
litus attracta sunt rȩtia: sed ipsi pisces qui
capti sunt in nauiculis fusisunt: Hic au¬
tem traxerunt adlitꝰ: Spera finem scł̃i Uen¬
turus est finis bonus. dextroꝵ: malus. sinistro¬
rũ: Et qui pisces: Attraxerunt inquit retia
habentia pisces. centum quinquaginta tres:
Et adiecit euangelista rem necessariã Et
Magni erant: sed hereses non erant: Et ideo
magis hereses non erant. quia magni erãt.
Qui sunt magni: Lege uerba ipsius dñi in
euangelio: & inuenies magnos: Ait enĩ qͦdã
loco: Non ueni legem & ꝓph̾as soluere: sed
adimplere: Am̃ enĩ dico uobis. qm̃ quicũq
soluerit unum de mandatis istis minimis.

Expanded text:
ergo adduxerunt, inquit, retia ad littus? Petrus ergo adduxerunt, inquit, retia ad littus? Petrus adduxit retia ad littus. Modo cum evangelium finem maris; ubi audistis finem maris, intelligite finem saeculi. In illa piscatione non ad littus attracta sunt retia, sed ipsi pisces qui capti sunt in naviculis fusi sunt. Hic autem traxerunt ad littus. Spera finem saeculi, venturus est finis bonus dextrorum; malus sinistrorum. Et quid pisces? Attraxerunt, inquit, retia habentia pisces centum quinquaginta tres. Et adjecit evangelista rem necessariam: Et Magni erunt, sed haereses non erunt, et ideo magis haereses non erunt, quia magni erunt. Qui sunt magni? Lege verba ipsius Domini in Evangelio, et invenies magnos. Ait enim in quodam loco: Non veni legem solvere, sed adimplere. Amen enim dico vobis, quoniam quicunque s
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus: Ite in ignem et̾nũ: Mittite in dex-¬
teram: Tamqͣm diceret. Qã surrexi Eccłiã
uoluit significare. quȩ erit in resurrectione
mortuoꝵ. Mittite in dext̾aor.
Missa sunt retia in dext̾am: nec
poterant ea leuare p̃multitudine piscuior.
Et ibi dicta est multitudo, sed hic certus nu-¬
merꝰ & multitudo. & magnitudo: Ibi auteor
resurrectio & separent᷑ boni a malis. illud
merũ modo in eccłiam intrare possunt: in
ut eripiatis uos de presenti scło malo: qua re
ãmoneo ut qui uultis iuuere. non imite¬
mini malos xp̃ianos: Non dicatis. quare
ille non fidelis est. & in ebriat᷑: Quare ille ñ
fidelis est: & concubinas habet: Quare ille
ñ fidelis est. & cotidie fraudes facitz Quare
ille non fidelis est: & mathematicos consu¬
lit: Modo enim qui uolueritis ẽẽ grana.¬
tunc inueniamini in massa: Qui auteor
uolueritis ẽẽ palea: inueniamini ñ in mag¬
no aceruo. sed inmagno igne incendii: Qui

Expanded text:
dicturus est, Ite in ignem aeternum . Mittite in dexdicturus est, Ite in ignem aeternum . Mittite in dexteram. Tanquam diceret: Jam resurrexi, Ecclesiam volo significare, quae erit in resurrectione mortuorum. Mittite in dexteram. Missa sunt retia in dexteram: nec poterant ea levare prae multitudine piscium. Et ibi dicta est multitudo: sed hic certus numerus, et multitudo, et magnitudo: ibi autem nresurrectio, et separentur boni a malis, illud merum modo in Ecclesiam intrare possunt, in ut eripiatis vos de praesenti saeculo malo. Quare admoneo, ut qui vultis vivere, non imitemini malos christianos. Non dicatis: Quare? ille non fidelis est, et inebriatur? Quare? ille non fidelis est, et concubinas habet? Quare? ille non fidelis est, et quotidie fraudes facit? Quare? ille non fidelis est, et mathematicos consulit? Modo enim qui volueritis etunc inveniemini in massa. Qui autem volueritis esse palea, inveniemini in magno acervo, sed magno igne incendendo. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiclitura fuerat disciplina Et hoc adiunc¬
tum est in illa piscatione. atq narratur. qͥa
& rȩtia prę multitudine piscium dirupta
sint: Dirupta retia quid significaueruntz nisi
ram nec in sinistrã missa sunt retia: Pressura
turbarum: quia tantũ captũ est. ut naui-¬
culȩ p̃merentur: Separationes hereticoꝵ.
quia tanta fuerat multitudo. ut retia ruor¬
ꝑent᷑. Respicite nunc ad istã piscationẽ.
quȩ hodie recitata est: facta est enim post
resurrectionẽ dñi: ut significaret talẽ futu¬
tã ȩccłiam pͦ nr̃am resurrectionẽ Mittite¬
enim inquit rete in dext̾am partẽ: Discre¬
tus est gͦ numerꝰ eorum qui ad dext̾am sta-¬
bunt: Meministis enim dñm dixisse. uen-¬
turũ se ẽẽ cum angelis suis. & congrebunt᷑
ante eum om̃s gentes: & diuidet eas sicut
pastor diuidit oues ab hedis: Oues ponet
ad dexteram. hedos ad sinistrã: Ouibus:
dictur. Uenite ꝑcipite regnũ: Hedis est¬

Expanded text:
periclitatura fuerat disciplina. Et hoc adjuncpericlitatura fuerat disciplina. Et hoc adjunctum est in illa piscatione, atque narratur, quia et retia prae multitudine piscium dirupta sunt. Dirupta retia quid significaverunt, nisi ram nec in sinistram missa sunt retia. Pressura turbarum, quia tantum captum est, ut naviculae premerentur. Separationes haereticorum, quia tanta fuerat multitudo, ut retia rumperentur. Respicite nunc ad istam piscationem quae hodie recitata est. Facta est enim post resurrectionem Domini, ut significaret talem futuram Ecclesiam post nostram resurrectionem. Mittite, inquit, rete in dexteram partem. Discretus est ergo numerus eorum qui ad dexteram stabunt. Meministis enim Dominum dixisse, venturum se esse cum angelis suis: Et congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet eas sicut pastor dividit oves ab haedis. Oves ponet ad dexteram, haedos ad sinistram. Ovibus est, Venite, percipite regnum: haedis
Abbreviated transcription (Latin):
IBER ATORIS M̃ AuGustI
p̃dicatio. nr̃a est liberatio: Duas auteor
adueitimꝰ in sc̃o euangelio dñi piscationes:
idest quando ad uerbum ipsius missa sunt
iȩtia. Unam priꝰ quando discipulos elegit:
& hanc alt̾am. quando a mortuis resurrey
Illa piscatio significat eccłiam. qualis est mͦ:
Ista uero pꝰ resurrectionem dñi. significat ec¬
cłiam qualis futura erit in fine sclł̃i: Deniq¬
cũmͦ ut mitterent᷑. p̃cepit Misert̃
discipuli: Non dictum est in dextam. non
dictum est insinistͣm: Pisces enim homines¬
significabant: Sigͦ diceret in dext̾̃am. soli
boni futuri erant: Si diceret in simstram.¬
soli mali erant: Quia uero ꝑmixti futuri fue-¬
rant in eccłia boni & mali. sine differentia
missa sunt retia ut caꝑent᷑ pisces: significan¬
tes mixturam bonoꝵ & maloꝵ. Dẽinde & hoc
ibi scriptum est. quia tantum pisciũ cepert̃.
titudo piscium significata est hinc: qͥa per¬
multitudinem quam collectura erat ȩccłia.

Expanded text:
iberatoris nostri piscatio nostra est liberatio. Duas autem advertimus in sancto Evangelio Domini piscationes, id est, quando ad verbum ipsius missa sunt retia. Unam prius quando discipulos elegit, et hanc alteram quando a mortuis resurrexit. Illa piscatio significat Ecclesiam qualis est modo, ista vero post resurrectionem Domini significat Ecclesiam qualis futura erit in fine saeculi. Deniqtummodo ut mitterentur, praecepit. Miserunt discipuli: non dictum est, In dexteram; non dictum est, In sinistsignificabant. Si ergo diceretur in dextram, soli boni futuri erant. Si diceretur in sisoli mali. Quia vero permisti futuri erant in Ecclesia et boni et mali, sine differentia missa sunt retia, ut caperentur pisces significantes misturam bonorum et malorum. Deinde et hoc ibi scriptum est, quia tantum piscium ceperunt, titudmultitudine quam collectura erat Ecclesia,