comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñ bibere. & calicẽ demoniorũ. Nonpotestis mensȩ domini
cominunicare: & mensȩ demoniorũ. Hec qui subtrahit fr̃ib
nr̃is: decipit miseros. ut qui possunt agentes poenitentiam
ueram deoq patri nusericordiam & pretib & operib suis
satis facere: seducantur ut magis pereant. & qui erigere
se possunt : plus cadant. Nam cum imiuorib peccatis agant
peccatores pęnitenitentiã iusto tempore. & scđm disciplinȩ
ordinem ad exhomologesin ceniant. & per mantis impositionẽ
ep̃i &clerici ius communicationis accipiant: nunc crudo tem¬
pore persecutione adhuc perseuerante. nondum restituta ȩx
clesiȩ ipsiuis pacȩ. ad communicationẽ admittuntur. & offertur
nomen eorũ. & nondum penitentia acta. nondũ ex homolo¬
gesin facta. nondũ manu eis ab ep̃o &clero imposita. eucharistia
illis datur. cum scriptum sit. qui ederit panem aut biberit
calicem dñi indigne: reus erit corporis & sanguius domini.

Expanded text:
ni bibere et calicem daemoniorum. Non potestis mensae Domini communicare et mensae daemoniorum . Haec qui subtrahit fratribus nostris, decipit miseros; ut qui possunt, agentes poenitentiam veram, Deoque patri et misericordi precibus et operibus suis satisfacere, seducantur ut magis pereant, et qui erigere se possent, plus cadant. Nam, cum in minoribus peccatis agant peccatores poenitentiam justo tempore, et, secundum disciplinae 19 ordinem, ad exomologesim veniant, et per manus impositionem episcopi et cleri jus communicationis accipiant, nunc crudo tempore, perseclesiae ipsius pace, ad communicationem admittuntur, et offertur nomine eorum, et nondum paenitentia acta, nondum exomologesi facta, nondum manu eis ab episcopo et clero inposita, eucharistia illis datur, cum scriptum sit: qui ederit panem aut biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
ratione restituende salutis plausibiles. ẽẽ. cupituit: magis
lapsis obsunt. Sumiũ enim delictum. ẽẽ. quod persecutio
cominitti coegit: sciunt ipsi etiam qui commiserunt. cum
dixerit dñs. &udex nr̃. Qui nuine confessus fuerit corã ho¬

Expanded text:
ratione restituendae salutis plausibiles esse cupiunt, magis ratione restituendae salutis plausibiles esse cupiunt, magis lapsis obsunt. summum enim delictum esse quod persecutio committi coegit sciunt ipsi etiam qui commiserunt, cum dixerit Dominus et iudex noster: qui in me confessus fuerit coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
tientiam meã tenui fr̃s lm̃i. quasi uerecundũ silenti¬
um nr̃m proficeret adquietẽ. Sed cum quorundam immo¬
derata &abrupta ꝑrȩsumptio temeritate sua & honorem
martyrum & confessorũ pudorẽ . & plebis uniuersȩ tranqͥlli¬
tatem turbare conentur: tacere ultra non oportet. ne ad
periculum &plebis pariter & nr̃m taciturnitas nimia pro¬
cedat. Quod enim non periculũ metuere debemus de offen¬
sa diũ. quando aliqui de presbiteris uec euangelii nec loci
su memores. sed neq futurum dĩ iudiciũ neq nunc sibi
prepositum ep̃orũ cogitantes quod nunquã omnino sub an¬
tecessoresbus factum est. cum contumelia & contemptu prȩ¬
positi totum sibi uindicent: Atq utinam non prostrata fra¬
trum nr̃irum salute sibi om̃a uindicarent. Contumelias
ep̃atus nostri dissimulare & ferre possem. sicut dissim ulaui
semper &pertuli. Sed dissimulandi nunc locus non est: quan¬
do decipitur fraternitas nr̃a aquibusdã ur̃m. qui dum sine

Expanded text:
tenui, fratres carissimi, quasi uerecundum silentium nostrum proficeret ad quietem. sed cum quorundam inmoderata et abrupta praesumptio temeritate sua et honorem martyrum et confessorum pudorem et plebis uniuersae tranquillitatem turbare conetur, tacere ultra non oportet, ne ad . periculum et plebis pariter et nostrum taciturnitas nimia procedat. quod enim non periculum metuere debemus de offensa Domini, quando aliqui de presbyteris nec euangelii nec loci sui memores, sed neque futurum Domini iudicium neque nunc sibi praepositum episcopum cogitantes, quod numquam omnino sub antecessoribus factum est, cum contumelia et contemptu praepositi totum sibi uindicent?, Atque utinam non prostrata fratrum nostrorum salute sibi omnia uindicarent? contumelias episcopatus nostri dissimulare et ferre possem, sicut dissimulaui semper et pertuli. sed dissimulandi nunc locus non est, quando decipiatur fraternitas nostra a quibusdam uestrum: qui dum sine
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen impediri debiet aut fides aut lcaritas nr̃a. ut qm̃
modo laborandum est: ut frumentum. ẽẽ. possimꝰ. ut cum coeperit
frumentum dñicis horreis condi: fructum pro opere nr̃o &la¬
solum uasa sunt aurea & argentea. sed & lignea & fictilia. Et
quȩdam quidem honorata. quędam uere in honorata. Nos oꝑam
demus. & quantum possumus laboremus: ut uas aureũ uel
argenteum simus. Cȩterum fictilia uasa confringere soli dño
concessum est. cui & uirga ferrea data est. Esse non potest ma¬
ior dño suo seruus. nec quis quã sili quod soli filio pater tribuit
uindicare. ut sẽ putet aut adaream uentilandam & purgandã¬

Expanded text:
non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra ut quonnon tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra ut quonmodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum dominicis horreis condi, fructum pro opere nostro et la magna non solum uasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata. nos operam demus et quantum possumus laboremus ut uas aureum uel argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere Domino soli concessum est cui et uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicare, ut se putet aut ad aream uentilandam et purganda
Abbreviated transcription (Latin):
& enuangłica sacramenti unitas quȩ anobis tenebatur: ur̃o etiam
consensu auinculo necꝰteretur. ne confessores xp̃i erroris duces
fierent : qui uirtutis &honoris auctores laudabiles extitissent.
Uiderit quantum ciobis cȩteri gratulentur. uel quantum apud
se ipsos singuli głent᷑. Ego me & gratulari satis uobis & plus
cȩteris głari in hac ur̃a pacifica ingressione & caritate confiteor
Simpliciter enim quid ĩmeo corde fuerit debetis audire. Do¬
lebam uehementer & grauiter angebar. quod cominunicare
nonpossem: quod semel diligere cȩpissem. Postea quam uos de
carcere prodeuntes scismaticus &hereticus horror excepit: sic
res erat. quasi ur̃a gła incarcere mansisset. lilic enim recessisse
uri nominis dignitas uidebatur : quando milites xp̃i non de
carcere ad ȩccłam redirent. inquem prius cum eccłȩ laude
& gratulatione uenissent. Nam &si uidentur inȩccła esse ⁊Nani

Expanded text:
t euangelii ac sacramenti unitas quae a nobis tenebatur uestro etiam t euangelii ac sacramenti unitas quae a nobis tenebatur uestro etiam consensu ac uinculo necteretur nec confessores Christi erroris duces fierent qui uirtutis et honoris auctores laudabiles extitissent. Viderint quantum uobis ceteri gratulentur uel quantum aput se ipsos singuli glorientur: ego me et gratulari satis uobis et plus ceteris gloriari in hac uestra pacifica regressione et caritate confiteor. simpliciter enim quid in meo corde fuerit debetis audire. dolebam uehementer et grauiter angebar quod eis communicare non possem quos semel diligere coepissem. posteaquam uos de carcere prodeuntes schismaticus et haereticus error excepit, sic res erat quasi uestra gloria in carcere remansisset. illic enim resedisse uestri nominis dignitas uidebatur quando milites Christi non ad ecclesiam de carcere redirent, in quem prius cum ecclesiae laude et gratulatione uenissent. Nam etsi uidentur in ecclesia esse zizania,
Abbreviated transcription (Latin):
de tuo arbiariorem gerat. Et si easdẽ litteras confessorib putauers
et̃. credendas: &tunc eas tradat. Opto te fr̃ Rm̃c semꝑ bene ualere.¬
rpuanus mꝑtioio prespitero. item uaraxo &sidonio. & nacha¬
erarione fecistis. intantum me letatũ. ee confiteor. inquantum
pi.Nam &huius fidei alaudis ar̃ȩ alia confessio ełt anam esse
cictam confiteri. nec alieni erroris uel potius prauitatis participẽ
fieri. repetere eadem caslra unde prodistis unde adregendã plum
&aduersarium sabigendum fortissimis uirib prosilistis. liluc enim
erant de acie trophea referenda: ande ad aciem fuerant arma suscep¬
ta. ne quos ad głam xp̃c parasset: eosdem gloriosos xpͥi ȩccla non ha¬
berit. hunc uero &uos congruentẽ fidei ur̃ȩ tenorem atq iuduuduȩ
lcaritatis & concordiȩ legen. dñicam pacem tenuistis. exemplum
cȩteris dilectionis & pacis ur̃o itinere fecistis. ut ȩccłȩ ueritas &¬

Expanded text:
de tuo arbitrio rem gerat. et si easdem litteras confessoribus putaueris de tuo arbitrio rem gerat. et si easdem litteras confessoribus putaueris esse credendas,. tunc eas tradat. opto te, frater carrianus Maximo presbytero, item Urbano, et Sidonio et Machagratione fecistis, in tantum me laetatum esse confiteor in quantum pi. Nam et haec fidei et laudis vestrae alia confessio est unam esse Ecclesiam confiteri, nec alieni erroris vel potius pravitatis participem fieri, repetere eadem castra unde prodistis, unde ad gerendum praelium adversarium subigendum fortissimis viribus prosilistis. Illuc enim erant de acie trophaea referenda unde ad aciem fuerant arma suscepta, ne quos ad gloriam Christus parasset, eosdem gloriosos Christi Ecclesia non haberet. Nunc vero et vos congruentem fidei vestrae tenorem atque individuae caritatis et concordiae legem dominica pace tenuistis et exemplum ceteris dilectionis et pacis uestro itinere fecistis, ut ecclesiae ueritas e
Abbreviated transcription (Latin):
eps golleor umnei uel presbiteri uel diaconi ppesentes furerintiue
super uenerit. hec om̃a de uobis aucdiant. Et si exempla epltiria¬
ti duinseribore &adsuos perferre uoluerint: facultatem transcrip¬
tionis acepians. Iuam uis & saitiro lectori nostro mandauerum
lit fin ulis desiderantib describendi faciat potestatt᷑ ad ini eta¬
conemi. Iltu quoriodo interim componendo seruetur una fidi
consensio. De cȩters uero quȩ agenda erunt sicut &ccollegis meis
pluribi scripsi plenius communi consilio tractabimꝰ. quanuio
conuenire inunum pernuttente domino cȩperimus.
&e nouatiani dc nouaa obstinatione & prauitate seducti dde eccła
recesserunt. luteras breues facere. quib eos pro affectione mutua
daui. nẽquis alius de me scripsisse fingeret: quam quod meis lit¬
teris contietur. Mandaui tamen idem &scio ame aduos misso ut

Expanded text:
episcopi collegae mei uel presbyteri uel diacones praesentes fuerint uel episcopi collegae mei uel presbyteri uel diacones praesentes fuerint uel superuenerint, haec omnia de uobis audiant. et si exempla epistularum transcribere et ad suos perferre uoluerint, facultatem transcriptionis accipiant, quamuis et Satyro lectori fratri nostro mandauerim ut singulis desiderantibus describendi faciat potestatem, ut in ecclesiarum statu quoquo modo interim componendo seruetur ab omnibus una fida consensio. de ceteris uero quae agenda erunt, sicut et collegis meis plurimis scripsi, plenius consilio communi tractabimus, quando conuenire in unum permittente Domino coeperimus. et Nouatiani ac Nouati obstinatione et prauitate seducti de ecclesia recesserunt litteras breues facere, quibus eos pro adfectione mutua daui, ne quis aliud me scripsisse fingeret quam quod meis litteris continetur. mandaui tamen eidem Mettio a me ad uos misso at
Abbreviated transcription (Latin):
subueniretur. Statuendum putaui. ut cum uestra sententia¬
sentire circa omnia debet inaliquo discreparet. Plane cȩtercas
causas quã us libello a martyrib accepto differri mandaui.
&innrãm prȩsentiam reseruari. ut cum pace adño nobis data
plures prȩpositi in unum conuenire cȩperanus: cõmunicato
etiam uobiscum consilio disponere singula & reformare pos¬
suus. Opto uos fratres lcm̃i semper bene ualere. & mei me¬
y paianus paesorteis eoiaconieus fatris: salutẽ.
Qules lateras adclerum inȩ agentẽ fecerim. quid¬
ue illi michi scripserunt. ut quid etn & maximus moyses pres¬
biteri &nicostratus & rufinus diacon&cȩteri cum eis confesso
res incustodia constituti ea quȩ adliteras meas rescripserint ut
scire possetis fr̃s lnñ. exempla uobis legenda transmisi. Uos curade
quantũ pocestis pradiligentia uesta. ut & scripta nr̃a &illorum
rescripia fratreh nostris innotescant. Sco esiquis ae perasenuo

Expanded text:
subueniretur, standum putaui et cum uestra sententisubueniretur, standum putaui et cum uestra sententisentire circa omnia debet in aliquo discreparet. plane ceterorum causas quamuis libello a martyribus accepto differri mandaui et in nostram praesentiam reseruari, ut cum pace a Domino nobis data plures praepositi conuenire in unum coeperimus, communicato etiam uobiscum consilio disponere singula uel reformare possimus. opto uos, fratres carissimi, semper bene ualere. EpiCVPRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIBVS FRATRIBVS S. Quales litteras ad clerum Romae agentem fecerim quidque illi mihi rescripserint, quid etiam Moyses et Maximus presbyteri et Nicostratus et Rufinus diaconi et ceteri cum eis conferes in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scirquantum potestis pro diligentia uestra ut et scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. sed et si qui de peregrinis
Abbreviated transcription (Latin):
care iam eeperant comprimerentur intercedentib nob̾. Ricbi
quoq ipsi quantũ potuimꝰ animũ ⁊ onposum̃. ut eccłastica di¬
sciplina seruaretur: instriꝑcimus. Postmodũ uero cum quidam
del apsis sice sua sponte sui iquo incitatore aulaci flagitatio¬
ne proruerent ut pacem sibt amartyrib &confessorib ꝓmissã
extorquere iiterentur: dchoc etiam bis adclerum luteras feci.¬
& leg̃i. eis mandaui ut ad illorũ molentiam interim quo q̃ͥ ge¬
nere nuitigandã siqͥ libello amarterib accepto de scło excede¬
rent. exomologesim facta & manu eis inpęnitentiam. imposi¬
ta cum ꝑace sibi amartyrib promisa addñm remuterent.
Nec in hoc legeni dedi aut me auctorẽ temere constitui. sed
cum uidetur & honor martẏrib habendus & eorum qͥ om̃a
turbare cupiebant impetus comprimendus. & prȩterea ur̃a
num nuper feceratis. ut his qui post lapsuni infirmitate ap¬
prehensi. eẽnt. & pęnitentes commnunicationẽ desiderarent

Expanded text:
rentur intercedentibus nobis. plebi quoque ipsi quantum potuimus animum conposuimus et ut ecclesiastica disciplina seruaretur instruximus. Postmodum nero cum quidam de lapsis sine sua sponte sine alio incitatore audaci flagitatione promerent ut pacem sibi a martyribus et confessoribus promissam extorquere uiolento et legi eis mandaui, ut ad illorum uiolentiam interim quoque genere mitigandam, si qui libello a martyribus accepto de saeculo excederent, exomologesi facta et manu eis in paenitentia inposita cum pace sibi a martyribus promissa ad Dominum remitterentur. nec in hoc legem dedi aut me auctorem temere constitui. sed cum uideretur et honor martyribus habendus et eorum qui omnia turbare cupiebant impetus conprimendus, et praeterea uestra num nuper feceratis, ut his qui post lapsum infirmitate adprehensi essent et paenitentes communicationem desiderarent
Abbreviated transcription (Latin):
redegerunt. ĩ qͣ tot abusiones ⁊ nefaria
xtinent᷑. qd̾ pudori refẽntib ⁊ audiẽti¬
bus sũt horrori. Cum gꝰ ħ dicat᷑
obstinatos: Fxnitacẽ corãm monẽ¬
dam duximꝰ ⁊ hortandam. ꝑ apłica
uob̃ sc̾pta p̾cpiende mãdantes qͣtmꝰ¬

Expanded text:
redegerunt c ; in qua tot abusiones, & nefaria continentur, quod pudori referentibus, & audientibus sunt horrori. Cum igitur hæc dobstinatos, Fraternitatem vestram monendam duximus, & hortandam, per Apostolica vobis scripta præcipiendo mandantes, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ. ap. scpta p̃apiendo mãdumꝰ qͣtuꝰ
uniusas uideos ĩ regno francie. anglie
Aragonie nauarre. castelle. ⁊ segioũ
ac portugalie emorantes. ad exhñ¬
dos om̃s libros suos facientes cẽpelli.
brachio sclari illos qͦs ĩuen̾itis
fidelit᷑ rescpti Qd si nõ om̃s tcͦ.¬

Expanded text:
piendo mandamus, quatenus universos Judæos in Regno Franciæ, Angliæ, Aragoniæ, Navarræ, Castellæ, Legionum, ac Portugalliæ commorantes ad exhibendos omnes libros suos facientes compelli brachio seculari, illos, quos inveneritis fideliter rescripturi. Quod si non omnes
Abbreviated transcription (Latin):
edes plime corrut et que onna hus congrunt
que in passione dũ actiderant Seribit uo suꝑ
hus et slego qui olimpidiada ꝵ egregius smpputator
est xiii libͦ Ita dicens. Quarto aũt anno dũcente
secunde ulimpiadis magna et eecellens int̾ omnes¬
que ante eam actiderant solio defecto faicta die
hora sexta Ita in tenebrosam noctem uersus Ita ut
seelle in celo uise sunt Terre qz motus in bithima
in cene urbis multas c̾des subutera liquet erge

Expanded text:
s congruunt quae in passione Salvatoris acciderant. Scribit vero super his et Flegon, qui Olympiadarum egregius supputator est, in libro XIII ita dicens: Quarto autem anno ducentesimae secundae Olympiadis, magna et equae ante eam acciderant defectio solis facta; diei hora sexta ita in tenebrosam noctem versus, ut stellae in coelo vissae sint. Terraeque motus in Bithinia Nicenae urbis multas edes subvertit. » He
Abbreviated transcription (Latin):
in sunntate colisei hño in capite eorona aurea
Iuburum fuit templom solis et sune ibi proses¬
et sca balbina in alriscon ubi sixa mutatoru cesar
ibi fu candelabrũ factũ de lapide abescon qui
semel actensus et Iulz diuo positus mulla arte

Expanded text:
in fastigio Colossei, habens in capite coronam auream ium fuit templum Solis et Lunae. Sancta Balbina in Albiston fuit Mutatorium Caesaris. Ibi fuit candelabrum factum de lapide albeston, qui semel accensus et sub divo positus, numquam
Abbreviated transcription (Latin):
supra qũa tiulatu est q̃ et inlia dicta est cente.
talem ab ripun Nocte precedente diem obituo
fenestre calami ens cum tanto stre pitu aper te
sut ut exiens astratu cesar Auiturain donni et¬
cuaret Eodem die cum ad capitolia Ieet dace
sunt ei lie indices motis Immmẽt quas sestatm le

Expanded text:
super quam tumulatus est, quae et Julia dicta est. Centestalem abrupit. Nocte praecedente diem obitus ejus, fenestrae thalami ejus tanto cum strepitu apertae sunt, ut exsiliens a stratis ruituram domum aestimaret. Eadem die cum iret in Capitolium datae sunt ei litterae indices mortis imminentis. Qui dum re
Abbreviated transcription (Latin):
ad qrabellas templu solis. Item ubi ẽ saitus
stepꝰamuis rotundus fiit templu saum. Item In
elepante tempła sibille et templũ ciceronis
ubi m̃e est domꝰ silioꝵ petri leons ubi eci
est carcer Iulianus ubi est eccłia Iaĩti nycholai
Iti ec iuxͣ fui templu Iouis pbi iuit pergulas
curea Item ad sanctum angelu suit templu seus¬

Expanded text:
Ad Gradellas templum Solis. Ubi est Sanctus Stephanus rotundus, fuit templum Fauni. In Elephanto templum Sibillae, et templum Ciceronis ubi nunc est domus filiorum Petri Leonis. Ibi est carcer Tullianus, ubi est ecclesia Sancti Nicholai. Ibi iuxta templum Iovis, ubi fuit pergula aurea. Ad Sanctum Angelum templum Seve
Abbreviated transcription (Latin):
dea hebreoꝵ ds cũ ẽẽt q uidissent eũ cecos illu¬
minasse. lepsos mundasse. paraliticos curasse. de¬
mones abhominib fugasse. mortuos etiã suscitaᷤᷤ¬
se. imꝑasse uentis. ambulasse siccis pedib suꝑ un¬
das maris & multa alia mirabilia fecisse. cũ oĩs

Expanded text:
tur deus cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
didert̃. ꝙ alia ꝓ aliis mͥ de eo mentientes dixerunt
ita ẽẽ: ꝙ flagellatũ tradidi illũ arbitrio eoꝵ. Illi
autẽ crucifirert̃ eũ: & sepulto eo custodes adhi¬
buert. Ille uͦ militib meis custodientib t̾cia die
resurrexit. I tm̃ autẽ exarsit inuicdia illoꝵ: ut
darent pecuniã militib dicentes. Dicite quia
discipłi eiꝰ corpꝰ ipsius rapuert̃. S cũ accepissent
pecuniã: quod factũ fuerat tacere ñ potuert̃.
deis pecumã accepisse. hȩc idcirco ingessi. neqͥs
alit̾ m̃tiat᷑: & estimet credendũ mendaciis iudeoꝵ.¬

Expanded text:
diderunt, et alia pro aliis mihi de eo mentientes dixerunt,ita esse, et flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum, et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem militibus meis custodientibus, die tertio resurrexit. In tantum autem exarsit invidia eorum, ut darent pecuniam eis, dicentibus: 'Dicite: discipuli eius corpus illius rapuerunt'. Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potueruntIudeis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeo
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ det̾sit. exꝑge factũq blande reliqͥt. Isto ꝓcligio
pͥmũ ad sp̃e regni ĩ pulsꝰ. ꝯtͣctis latͦnb indos ad noui¬
tatẽ regni sollicitauit. Molienti deinde p̃liũ adu̾sꝰ
prefectos alti alexandri elefantꝰ ferꝰ infinite magni¬
tudinis ultͦ fe ei obtulit ⁊ ueluti domita mansuetu¬
dine t̾go eũ excepit. duxq belli & p̃liator insignis
fuit. Sic ad qͥsito regno sardrococtꝰ indiã posside¬
bat. ea tẽpestate qͥ seiucꝰ future magnitudinis fun¬
cdam̃ta iaciebat. Ptolomeus qͦ rex egypti partẽ¬

Expanded text:
ei detersit expergefactumque blande reliquit. Hoc prodigio primum ad spem regni inpulsus contractis latronibus Indos ad novitatem regni sollicitavit. Molienti deinde bellum adversus praefectos Alexandri elephantus ferus infinitae magnitudinis ultro se obtulit et veluti domita mansuetudine eum tergo excepit duxque belli et proeliator insignis fuit. Sic adquisito regno Sandrocottus ea tempestate, qua Seleucus futurae magnitudinis fundamenta iaciebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. misertꝰ tanti uiri. ñ culpe s lib̾tatis penas pen-¬
dentis. uenenũ ei ad remedia calamitatis cledit.
Quod audiens alexancł a deo egre tulit. ut lisi¬
c̃ brachio ĩ uoluto ĩ os leonis ĩ mersit ab reptaq
lingua ferã ex inanũ. hoc uͥ ñtiatũ ẽ regi ad¬
miratio in satisfactionẽ cessit. cariorẽq eñ habu¬

Expanded text:
 miseratus tanti viri non culpae, sed libertatis poenas pendentis, venenum ei in remedia calamitatium dedit. Quod adeo Alexander aegre tulit, ut achus in os leonis inmersit abreptaque lingua feram exanimavit. Quod cum nuntiatum regi esset, admiratio in satisfactionem cessit, carioremque eum prop
Abbreviated transcription (Latin):
o non potest ad plenũ ꝑcipi. Ubi enĩ dicunt uidi¬
mꝰ stellã eiꝰ mnoriente. potest in telligi. uel nos exi¬
stentes in oriente uidimꝰ stellã circa iherłm. uel ui¬
dimꝰ stellã eiꝰ positã ioriente. Diuina tamen in
adorare uolunt. S iheronimus suꝑ isaiã dicit. Ma¬
gi ab oriente docti ademonib uel uxta ꝓpħiam
balaam. intelligentes natũ filiũ cłi. qui om̃e mar¬
tis eoꝵ destrueret potestatẽ. uenerunt bethleem.
q ostentdente stella ad orauerunt puerũ. Docti a
demonib clicuntur. quia ꝑastronomiã quã de¬
mones docuerunt. docti erant. Demones enĩ xp̃i na-¬
tiuitatẽ ignorabant. Nec refert᷑ in eũgłio qͦt regeᷤᷤ
fuert̃: s numerus eoꝵ ex numero muneris ꝑcipit᷑.
Hȩc soli. s multis militib stipati uenisse creduntur.¬

Expanded text:
o non potest percipi. Ubi enim dicunt: Vidimus stellam ejus in oriente, potest intelligi: Vel nos existentes in oriente vidimus stellam circa Jerusalem, vel vidimus stellam ejus positam in oriente. Divina tamen insadorare postulant. Sed Hieronymus super Isaiam dicit: Magi ab oriente docti a daemonibus, vel juxta prophetiam Balaam natum intelligentes Filium Dei, qui omnem artis eorum destrueret potestatem, venerunt Bethlehem, et ostendente stella adoraverunt puerum. Docti a daemonibus dicuntur, quia per astronomiam, quam daemones docuerunt, docti erant. Daemones enim Christi nativitatem ignorabant. Nec refertur in Evangelio, quot reges fuerunt, sed numerus eorum ex numero muneris percepitur. Nec soli, sed multis militibus stipati venisse creduntur
Abbreviated transcription (Latin):
tes pueros sorte cdelectꝰ. cũ ꝑ lasciuiã contu¬
macẽ flagellis cicidisset: a parentib pueroꝵ que¬
rela regi defertur. indignantib a seruo regio in¬
genuos homines seruilib uerberib affectos Rex
accersito puero et int̾rogato cũ ille nichil mutato
uultu fecisse se ut regẽ responderet: admiratꝰ asti¬
Rex autẽ arpago amico suo iratꝰ. inultionẽ serua¬
ti nepotis filiũ eiꝰ int̾fecit epulandũq patri ap¬
adulto ut allegatꝰ ab auo in persas fuerit. uit
occidi eũ paruulũ auus uisserit. ut beneficio suo
seruatꝰ sitr ut ꝓpter hoc regẽ offenderit: ut filiũ
transitionẽ. E pistola quia palã ferri necͥbat.¬
tib exenterato lepori inserit᷑. lepusq in ꝑsidẽ
cyro ferenclus fido seruo trachitur cũ retib:
ut sub specie uenationis dolus lateret. Lectis epli

Expanded text:
tes sorte delectus cum per lasciviam contumaces flagellis cecidisset, a parentibus puerorum querela regi delata, indignantibus a servo regio ingenuos homines servilibus verberibus adfectos. Ille arcessito puero et interrogato, cum nihil mutato vultu fecisse se ut regem respondisset, admiratCeterum Harpago, amico suo, infestus in ultionem servati nepotis filium eius interfecit epulandumque patri tr ut ablegatus ab avo in Persas fuerit, ut occidi eum parvulum avus iusserit, ut beneficio suo servatus sit, ut regem offenderit, ut filium transitionem tibus, exenterato lepori inseritur lepusque in Persas Cyro ferendus fido servo traditur; addita retia, ut sub specie venatoris dolus
Abbreviated transcription (Latin):
soł radios uestis aurea gͦmio suscepiss reꝑcꝰso
splendore duplicatã spectantibꝰ ludẽ fulgor
metalli ui.uibꝰdabrantis effudit ut indir¬
entib ꝑstͥng̾et aciẽ t̾ror aspectꝰ & ꝑ hoc plus
aliqͥd de eo qͣm humane nat᷑e ẽ artifex arro¬

Expanded text:
a vestis gremio suscepisset, repercusso splendore duplicatam spectantibus lucem fulgore metalli vibrantis effudit, ut intuentibus perstringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est, artifex arro
Abbreviated transcription (Latin):
collatas in me falsas arguit uoces.  qͥ mͦ m
mortẽ. S suscipienda ẽ sententia quã ds̃
statuit. Nam & uiximꝰ haut contẽuencdi. & lon¬
geuitatẽ q̃ beata putat᷑ ex pleuimꝰ. His dictis
potenti d̾o ꝓ regis incolumitate supplicabant.
O ĩs aũ domꝰ regia planctib & gemitib resonabat.
C ũ interĩ rex ipse mexcelso solario recubans.
a cleorsũ re spiciens. ac ꝓnos ꝓstͣtosq õs c̃ fle¬
tib ui dens. nec ipse qͥdẽ tẽpabat alacͥ¬

Expanded text:
collatas in me falsas arguit voces, et qui momortem: sed suscipienda est sententia, quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus; et cum ipotenti Deo pro regis incolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse in excelso solario recubans et deorsum respiciens, ac pronos prostratosque omnes cum fletibus praevidens, non ipse quidem temp
Abbreviated transcription (Latin):
to ponte quẽ tͣnsibant gͣgiti ĩm̃guntur. Unde
rex q sui pauore ꝑt̾riti uiros cũ honore reuo
dolens eos ñ solũ euasisse seuiciã regis. s q iꝑm
nio ꝑd̾e. Habebat tẽ ingentes boues siluestͤs
nimis feroces atq in domitos. Precepit itaq
ut hos boues sub iugũ mitterent corpꝰ ma¬
gist̾ plaustꝰ ĩpositũ ad sepeliendũ ueherent

Expanded text:
to ponte quem transierunt gurgiti inmerguntur. Unde rex et sui, pavore perterriti, viros cum honore revodolens eos non solum evasisse seviciam regis, sed etiam nt. Habuit tunc ingentes boves silvestres nimis feros atque indomitos. Praecepit itaque ut hos boves sub jugum mitterent, corpus magistri plaustro imponerent, ad sepeliendum veherent,
Abbreviated transcription (Latin):
tui corpꝰ a deo gͥ missũ recipiant. Tc̃ illa cõp̾hen¬
sos hoĩnes misit crudelissimo regi pumendos.
Rex uͦ iuissit eos inima carceris recipi. donec ex
coniuiuũ discũbente ab angło de carcere ꝓdu¬
cunt᷑. q popło inspectante ciuitatẽ egͣdiunt᷑.
Sublata autẽ m̃sa rex ad carcerẽ ministͦs misit.

Expanded text:
Deo missum sibi recipiant. Quos illa comprehensos crudelissimo regi misit perdendos. Rex vero jussit eos in ima carceris recipi donec excconvivium discumbente, ab angelo de carcere educuntur, et populo spectante civitatem egrediuntur. Sublata autem mensa rex ad carce
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ fallaciã signis ⁊ p̃dicationib decexit.⁊ gregẽ¬
dm̃ alupis in uasũ. ad uerũ pastorẽ redux̃. Insuꝑ
ipsos magos magistros erroris cũ multis ad fidem
furibundi rapiunt. ad p̃toriũ herodis filii ari¬
Qui mitin̾e para litͥu sanauit: & seͥbã cũ fune ad
pliciũ. Eteũ ducerẽt᷑ in me᷑ rogauit iacobu̾
dare sibi remissionẽ. At ille parumꝑ deliberans:
pax tͥ inqͥt. Et oscłatꝰ est eũ. Dem̃ rogauit af
eo capiteplexꝰ est. Cuiꝰ corpꝰ abhermogene ⁊ phi
leto alusꝙ discipłis sins rapitur na᷑ mponitur
ut aliquo in loco absconditur doner largiente¬
dño conligne sepeliantur. Qui nauĩ in gressi
ob dormierunt: & in crastino eiugilantes in¬
uenerunt sem hispania. ubi pͥus p̃dicauit.¬

Expanded text:
Quorum fallaciam signis et praedicationibus destruxit et gregem, a lupis invasum, ad verum pastorem reduxit. Insuper ipsos magos magistros erroris cum aliis pluribus afuribundi rapiunt et ad praetorium Herodis filii Archaelai AriQui in itinere paralplicium. Et cum ducerentur, in via rogavit Jacobum dare sibi remissionem. At ille parumper deliberans, « Pax tibi, » inquit, et osculatus est eum: et ita em leto aliis quinque discipulis suis traditur, navi imponitur ut aliquo in loco abscondatur donec Domino concedente condigne sepeliatur. Qui navim ingressi obdormierunt et in crastino evigilantes se in Hispania ubi prius praedicavit
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ñ se luxui aut mertie corrũpendũ dedit. sed sic̃
mos est gentis illiꝰ. eqͥtare. iaculari.cursu cũ equalib
certare: & cũ om̃s gła ante iret. om̃ib tam̃ carꝰ esse.
Ad hec pleraq tẽpora inuenando expendere. leonẽ
aliasq feras primꝰ aut in pͥmis ferire: plurimũ ipse¬

Expanded text:
us, non se luxui neque inertiae corrumpendum, sed, uti mos Saxonum est, equitare, iaculari, cursu cum equalibus certare et, cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen carus esse.dem pleraque tempora in uenando agere, leonem atque alias feras primus aut in primis ferire, plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ extinctis. ui hostiũ p̃ssus nauẽ ascendit: qͣ mox
pondere seqñtiũ grauata & mersa. ipse ꝑ lucen¬
tos passus una manu eleuata qͣ cartas tenebat.
natando ad narũ ꝑuenit. Moxq nauali certa¬
nens ut amicitiã romanã magis qͣm arma ex¬
ꝑiri studeret. S ille mox ut liber fuit. bellũ in¬
cisa .xii. milia cũ septuaguita longis naiub dedi
entib mersus ac necatꝰ ẽ: corpꝰq eiꝰ ad litꝰ deuo¬
lutũ. in dicio lorice auree cognitũ fuit. Sic cesar
q̃ postea urbẽ regio comitatu in gressa est. Inde¬

Expanded text:
insistentium hostium pressus scapham ascendit, qua mox pondere subsequentium gravata ac mersa, per ducentos passus ad navem una manu elevata, qua chartas tenebat, natando pervenit. Mox navali certaitum, ut amicitiam magis Romanam quam arma experiri studeret; qui tamen, ilico ut liber fuit, bellum incim milia cum septuaginta longis navibus dedientibus mersus necatusque est, corpus eius ad litus devolutum indicio loricae aureae cognitum fuit. || Caesar quae postea || regio comitatu urbem ingressa est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam inpͥmipio rerũ. gentiũ nationẽq imprũ
penes reges erat ad fastigium huiꝰ maiesta¬
tis non ambitio popularis. s expectata int̾
bonos moderatio ꝓ uehebat. Popłi nullis le¬
gib tenebant᷑: arbitͥa pͥncipũ ꝓlegib erant.
fines imꝑii tueri magis quã ꝓferre moserat:
intra suam euiq patriã regn̾a funebant᷑. Pri¬
mꝰ omnrũ uinꝰ rex assirioꝵ ueterẽ & quasi aui¬
tum gentib morẽ noua imꝑii cupiditate mu¬
tanit. Hic pͥmꝰ finitimis bella intulit: & rudeᷤ
ad huc ad resistendũ popłos usq adt̾mmos¬

Expanded text:
incipio rerum gentium nationumque imperium penes reges erat, quos ad fastigium huius maiestatis non ambitio popularis, sed spectata inter bonos moderatio prouehebat. Populi nullis legibus tenebantur arbitria principum pro legibus erant; fines imperii tueri magis quam proferre mos erat; intra suam cuique patriam regna finiebantur. Primus omnium Ninus rex Assyriorum ueterem et quasi auitum gentibus morem noua imperii cupiditate mutauit. Hic primus intulit bella finitimis et rudes adhuc ad resistendum populos ad term
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ enĩ pͥmũ cursus anui ꝑspecta ratio ẽ: que abori¬
gine rerũ ꝓsuncba caligine tegebat᷑ Nam ante
augustũ cesarẽ. incerto modo annũ cõputabant:
qͥ apud egiptios quattuor mensib terminabat᷑.
apud archadas trib. apud archananas sex. mni¬
talia apud latinos treclecĩ. quoꝵ ainꝰ trecentis sep¬
tuaginta quatuor dieb ferebat᷑. Cesar u̾ero oẽm

Expanded text:
c ergo primum cursus anni perspecta ratio, quae a rerum origine profunda caligine tegebatur. Nam ante Augustum Caesarem incerto modo annum conputabant, qui apud Aegyptios quattuor mensibus terminabatur, apud Arcadas tribus, apud Acarnanas sex, in Italia apud Lauinios tredecim, quorum annus trecentis septuaginta quattuor diebus ferebatur. Rom
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrũ. Hec libidine ardens. sanguinẽ sitiens.
uiter incessabilia stupra & homidia. cũ om̃s quos
regie accersitos. meretricie habitos concubitu oblecꝰ¬
tass. occideret: tandẽ filio flagitiose concepto. ĩ pre
ex posito. in ceste cognito. priuatã ignominiã pu¬
blico scelere obtexit. Precepit enĩ ut int̾ parentes¬
et silios ac filias. nulla delata reuerentia naturȩ
de conugiis appetendis. qd̾ cuiq libitũ ess licitũ

Expanded text:
atum. haec, libidine ardens, sanguinem sitiens, inter incessabilia et stupra et homicidia, cum omnes quos regie arcessitos, meretricie habitos, concubitu oblectasset occideret, tandem filio flagitiose concepto impie exposito inceste cognito priuatam ignominiam publico scelere obtexit. praecepit enim, ut inter parentes ac filios nulla delata reuerentia naturae de coniugiis adpetendis ut cuique libitum esset liberum
Abbreviated transcription (Latin):
caus: uidit in capite uitulini iecoris similitudinẽ corone
nificari uictoriam: uissitq ut extis illis solus uesceret᷑.
ostea paruo int̾uallo. seruus cuiꝰdã lucii pontii uatici¬
nando clamauit. Ad bellona nuntiꝰ uenio: uictoria
tua ẽ silla. Et adiecit arsurũ esse capilolium. Hec cũ
dixisset continuo castris egressus. postero die concita¬

Expanded text:
casset, vidit in capite vitulini jecoris similitudinem coronaenificare victoriam, jussitque ut extis illis solus vesceretur. Postea parvo intervallo servus cujusdam Lucii Pontii vaticinando clamavit: A Bellona nuntius venio; victoria tua est, Sylla. Deinde adjecit, arsurum esse Capitolium. Hoc cum dixisset, continuo egressus e castris, postera die concita
Abbreviated transcription (Latin):
dis in uoluta inmare deicere. Cunc deflens ipsa ma-¬
opes suas recipiat quas amiserat: haheatq infe¬
rias quas habuerat causam mortis. E conu̾sa ad
tu illis in cusso: comites fuge accepit. Ipsa¬
Mos erat eyprus. uirgines ante nuptias statutis die¬
b dotalem pecuniã quesituras in questũ ad litus
maris mitt̾e: ꝓreliqua pudicitia libam̃ta ueneri
raptas imponi elissa iubet: ut & iuuentꝰ ma¬
malion cognita sororis faga cũ ea insequi para¬

Expanded text:
cris involuta in mare deicere. Tunc deflens ipsa lugopes suas recipiat, quas reliquerit, habeatque inferias, quas habuerat causam mortis. Tunc ipsos minibus iniecto comites fugae accepit. IungMos erat Cypriis virgines ante nuptias statutis diebus dotalem pecuniam quaesituras in quaestum ad litus maris mittere, pro reliqua pudicitia libamenta Veneri raptas navibus inponi Elissa iubet, ut et iuventus mamalion cognita sororis fuga, cum imp
Abbreviated transcription (Latin):
cum quadrigis. quarũ ingens copia ꝓcul u¬
sebat᷑. solido auro fusas esse plusq inpondẽ
citati galli. simul et hesterno mero saucii.
sine r espectu ꝑiculoꝵ iun bello Ruebant. Con¬
tra deiphiplus innumine quã in uiribꝰ fiden¬
tes. cũ ꝯtemptu resistebant: cadentesq galloᷤ

Expanded text:
cum quadrigis, quarum ingens copia procul visebatur, solido auro fusas esse plusque in ponde adseveratione incitati Galli, simul et hesterno mero saucii, sine respectu periculorum in bellum ruebant. Contra Delphi plus in deo quam in viribus deputantes cum contempt
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta fastigia uiuenem supͣ humanũ modũ
insignis pulcͥtudinis. comites q ei duas uir
oculis ꝑspexisse s. etiam stridorẽ arcuũ ac stre¬
pitum armorũ audisse Sinde ne cunctaren¬
tur diis ante signanis hostem ced̾e. et uicto¬
rie deorun se socios adiunge̾. summis obse¬
bant. Inseruta deinde tempestas est: que grandine &
frigore saurios & uulnerib absumpsit. Duxx ipse bre¬
mius cũ dolorẽ uulnerũ ferre non posset pugione
uitã finiunt. Alt̾ exducib punitis bello auctori¬
u cũ dexẽ.m̃. sancioꝵ eitato agmine grecia
excedit. S nec fugientib fortuna cõmodior
fuit. Si quidem pdandis nulla subtectis ac̾ta.
nullus sine labore & periculo dies. Assidii unbres &
gelu: nix concreta. fames o lassitudo. & suꝑ hec maximũ
ꝑigilie malũ misera infelicis belli reliquias obtere-
sectabant᷑. Quo facto euenit ut extanto exercitu. qͥ pau-¬
lo ante ficlucia uiriũ oe dos contẽpnebat. nemo uł ad¬

Expanded text:
ant, iuvenem supra humanum modum insignis pulchritudinis; comitesque ei duas armaperspexisse, audisse etiam stridorem arcus ac strepitum armorum. Proinde ne cunctarentur diis antesignanis hostem caedere et victoriae deorum socios se adiungere summis obsebant. Insecuta deinde tempestas est, quae grandine et frigore saucios ex vulneribus absumpsit. Dux ipse Brennus cum dolorem vulnerum ferre non posset, pugione vitam finivit. Alter ex ducibus punitis belli auctoribus cum decem milibus sauciorum citato agmine Graecia excedit. Sed nec fugientibus fortuna commodior fuit, siquidem pavidis nulla sub tectis acta nox, nullus sine labore et periculo dies;adsidui imbres et gelu nix concreta et fames et lassitudo et super haec maximum pervigiliae malum miseras infelicis belli reliquias obterebasectabantur. Quo pacto evenit, ut nemo ex tanto exercitu, qui paulo ante fiducia virium etiam deos contemnebat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tib uicinis & spe lucri multa ueualia infe¬
citur. S & affros detinendi ad uenas amorcepit.
Itaq consentientib omib cartago condit᷑. statu¬
to amnuo uectigali ꝓsolo urbis. In pͥmis funda¬
m̃tis caput bouis inuentũ est. quod auspiciũ
fructuse quidẽ s laboriose ꝑpetuoq ancillȩ ur¬
bis fuit. ꝓpt̃ qđ in aliũ locũ urbs translata. Ibi
qͦ inuentũ est caput eqͥ bellicosũ potentẽq
popłm futurũ significans: urbi auspicatã se¬

Expanded text:
qui spe lucri multa hospitibus venalia infet. Sed et Afros detinendi advenas amor cepit. Itaque consentientibus omnibus Karthago conditur statuto annuo vectigali pro solo urbis. In primis fundamentis caput bubulum inventum est, quod auspicium fructuosae quidem, sed laboriosae perpetuoque servae urbis fuit; propter quod in alium locum urbs translata,ibi quoque equi caput repertum, bellicosum potentemque populum futurum significans, urbi auspicatam se
Abbreviated transcription (Latin):
insepultum proici. Egregius romani nomĩs mar¬
eus marcellus. qui siracusam urbem ornatissimã
ram pudicitie ȩtiam apud hostes conseruande
tarentine urbis euersor asimulacroꝵ dep̃datio¬
ne se abstinuisse laudatur. Nam eum ei seriba
suggessisset. quia de simulacris deoꝵ que multa
capta fuerant. fieri iuberet: quesiuit iocando ciuiꝰ¬
modi ẽent. Et cũ ei diceretur multa grandia

Expanded text:
irent? Egregius Romani nominis Marcus Marcellus, qui Syracusas, urbem ornatissimam,ram pudicitiae, etiam in hoste servandae.Tarentinae urbis euersor, a simulacrorum depraedatione se abstinuisse . laudatur. Nam cum ei scriba suggessisset quid de signis deorum, quae multa capta fuerant, fieri iuberet, continentiam sumodi essent, et cum ei non solum multa grandia,
Abbreviated transcription (Latin):
b solum. neq inalienis locis ꝑ egrinũ. neq
amissis familiarib ⁊ necessariis in opẽ ami¬
coꝵ. s momũi cruitate ẽẽ cuiẽ. difficilesq
fortune sine timore posse despice̾ casis.
It qui ñ doctͥnarum s felicitatis p̃sidiis
putaret se e̾e̾ uallatum. labidis itim̾b ua
dentem. ñ stabili s infirmã ꝯflictari ui¬
tã. Epicurꝰ uero ñ dissimilit̾ ait. pauca sa¬
pientibꝰ fortunam tͥbuere: que autẽ max¬
ma et necessaria sunt. animi m̃tis q coci¬
tationibꝰ gubnani. Legimꝰ qͦsdam effodisse
s oculos. ne ꝑ eorum uisum a ꝯtẽplatione

Expanded text:
ibus solum neque in alienis locis peregrinum neque ibus solum neque in alienis locis peregrinum neque amissis familiaribus et necessariis inopem amicorum, sed in omni civitate esse civem difficilesque fortunae sine timore posse despicere casus; at qui non doctrinarum sed felicitatis praesidiis putaret se esse vallatum, labidis itineribus vadentem non stabili sed in firma conflictari vita. Epicurus vero non dissimiliter ait: pauca sapientibus fortunam tribuere, quae autem maxima et necessaria sunt, animi mentisque cogitationibus gubernari. haec ita etiam sibi oculos, ne per eorum visum a contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
pus philosophus soeratieus naustagio eiect
ad Nodensium littꝰ adĩadu̾tisset. geometcasce¬
mata. descͥpta: exclamauisse ad comites ita
dr̃ Bene sꝑemus. hominũ enim uestigia ui¬
deo. Statimq inoppidum rhodum ꝯtendens.¬
Recto itinere gymiasium deuenit. ibiq de
philosophia disputans. muni̾bꝰ est donatus.
ut ñ solum se ornaret. s etiam his qui una
fuer̃. et uestim̃tum. et cet̾a. quȩ opꝰ essent.
ad uictum p̾star et. Cum autẽ comites eiꝰ in
patͥam reu̾ti uoluissent int̾rogarent q eũ
qͥdnã uellet domũ Renuntiari. tc̃ ita manda¬
uit dice̾ eiꝰmodi possessioẽs. et uiatica libis
oporte̾ ꝑari. quȩ etiam ẽ naufragio una poᷤ¬
sent emerge̾. Namq eã uera p̃sidia st̃ uite
quib neq fortune tẽpestas iniqͣ neq publi¬
carũ rerum muttatio. neq belli uastatio
potest noce̾. N̾ minꝰ eã sententiã augendo the¬
ꝗͣ pecunie ꝯfidentes. ita ponit doctũ ex oĩ¬

Expanded text:
pus philosophus Socraticus, naufragio cum eiectus ad Rhodiensium litus animadvertisset geometrica schemata descripta, exclamavisse ad comites ita dicitur: 'bene speremus! hominum enim vestigia video.' statimque in oppidum Rhodum contendit et recta gymnasium devenit, ibique de philosophia disputans muneribus est donatus, ut non tantum se ornaret, sed etiam eis, qui una fuerunt, et vestitum et cetera, quae opus essent ad victum, praestaret. cum autem eius comites in patriam reverti voluissent interrogarentque eum, quidnam vellet domum renuntiari, tunc ita mandavit dicere: eiusmodi possessiones et viatica liberis oportere parari, quae etiam e naufragio una possent enatare. Namque ea vera praesidia sunt vitae, quibus neque fortunae tempestas iniqua neque publicarum rerum mutatio neque belli vastatio potest nocere. non minus eam sententiam augendo Theam pecuniae confidentes, ita ponit: doctum ex omn
Abbreviated transcription (Latin):
dies. grando lapiclũ. in nuxtis etiã testarũ fragm̃tis.
terrã latissime uerberauit. Et insannitib. exuastissi¬
mo terre hiatu flamina ꝓrupit: que uisa ẽ usq in ce¬
aurei. ẽ cęlo ad terrã uolui. maiorẽq factũ rursus in
sublime ad orientẽ solẽ ferri. ac magnituline sua
blandimento gaudent: relictis stabulis pascuisq
sugert̃. Canes qͦq quoꝵ nature ẽ. extͣ homines ẽẽ
ñ posse: latͥmosis ululatibꝰ uagi. lupoꝵ ritu ober¬

Expanded text:
dies grando lapidum, immistis etiam testarum fragmentis terram latissime verberavit. In Samnitibus vastissimo terrae hiatu flamma prorupit, et usque in coeaurei caelo ad terram deuolui maioremque factum rursus a terra in sublime ad orientem solem ferri ac magnitudine sua erant, relictis stabulis pascuisquefugerunt; canes quoque, quorum natura est extra homines esse non posse, lacrimosis ululatibus vagi luporum ritu ober
Abbreviated transcription (Latin):
comedebant. tonsum parit̾ ysopuni sume¬
bant incibum. ut escã grauiorẽ illiꝰ calore
quoꝵ alterum carnes liquidas. alterũ san¬
guinẽ ẽẽ dicebant colore mutato. Cubile
lum accline ex una paste obliquũ int̾fia
ppuluillo eapiti supponebant biduo t̾ duos

Expanded text:
comedebant, tunsum pariter hyssopum sumebant in cibo: ut escam graviorem, illius calore um alterum carnes liquidas, alterum sanguinem esse dicebant, colore mutato. Cubile lum accline, et ex una parte obliquum, in pulvillo capiti supponebant, bidui triduique
Abbreviated transcription (Latin):
dicare posset carillo filio eiꝰ qui postumus erat
restituit: ut intelligerent om̃s qd̾ plꝰ apud bo¬
nos pietatis uira. quam om̃s opes ualerent.
Medio gͥ temꝑe dum infans coalescit. tutelãq
clarꝰ. Siquidem nichil ulla lege in alios sancit.
cuiꝰ ñ ip̃e pͥmus inse docum̃ta daret Populũ
mobsequia principũ: pͥncipes ad iustitiã inpi¬
orum firmauit Parsimoniã om̃ib instituit.
existimans laborem militiȩ assidua frugalita
sustulit. Ad ministrationẽ Rei publice. ꝑ ordine
distͥbuit. Regib potestatẽ bellorum. magistra¬
tib iuditia. et annuos successores senatui cus¬
todiam legum. populo sublegendi senatũ. uel
ut equata patͥmonia neminẽ potentiorẽ al¬
tero redde̾nt. Coniuuari om̃s publice iussit.
ne cuiuis diuitiȩ uł luxirria in occulto essent
uuenib ñ ampluis una ueste uti toto antio
ꝑmisie. nec quẽquã cultius quã alterũ ꝓgre
ñ in forum s in ags deiere p̃cepit: ut pͥmos

Expanded text:
dicare potuisset, Charillo, filio eius, qui natus postumus erat, fide restituit, ut intellegerent omnes,quanto plus apud bonos pietatis iura quam omnes opes valerent. Medio igitur tempore, dum infans convalescit tutelamque clarior:siquidem nihil lege ulla in alios sanxit, cuius non ipse primus in se documentum daret. Populum in obsequia principum, principes ad iustitiam imperiorum firmavit. Parsimoniam omnibus suasit, existimans laborem militiae adsidua frugalitatsustulit. Administrationem rei publicae per ordines divisit: regibus potestatem bellorum,magistratibus iudicia et annuos successores, senatui custodiam legum, populo sublegendi senatum vel cit, ut aequata patrimonia neminem potentiorem altero redderent. Convivari omnes publice iussit, ne cuius divitiae vel luxuria in occulto essent. Iuvenibus non amplius una veste uti toto anno permissum, nec quemquam cultius quam alterum progrnon in forum, sed in agrum deduci praecepit, ut primos
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ romatios nobilem. cũ ab amicis argue¬
ret᷑. quare formosam uxorem. castam et di¬
uitẽ repudiasset. ꝓtendisse pedem ac dixisse.
Et hic soccꝰ quã c̾nitis uidet᷑ uob̃ nouus et e¬
legans. s nemo scit p̃t̾ me ubi me p̃mat. Ly¬
stoicꝰ uir eloquentissimꝰ. narrat de uitã an¬
tiquoꝵ egypti sacdotum. quod om̃ib mundi
negotiis. curisq pꝰpositis. semꝑ intẽplo fue-¬
rint. et rerũ uaturas causasq ac rõnes
siderum ꝯtemplati st̃: m̃quã mulieribuᷤ
cultui deseruire  carnibꝰ et uino se semꝑ

Expanded text:
apud Romanos nobilem, cum eum amici arguerent, quare uxorem formosam et castam et divitem repudiasset, protendisse pedem, et dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, videtur vobis novus et elegans: sed nemo scit praeter me ubi me premat. Stoicus, vir eloquentissimus, narrat de Vita antiquorum Aegypti sacerdotum, quod omnibus mundi negotiis curisque postpositis, semper in templo fuerint; et rerum naturas, causasque ac rationes siderum contemplati sint; numquam mulieribus cultui deservire; carnibus et vino semper
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ potes transferre de loco adlocum: alas
ñ coges face̾ quod nolunt. ñ magis quã saxa
et ligna uocẽ emitere. Maximus ignis ui¬
uentib corꝑibꝰ dolorem murit: et gignit cor¬
ruptionẽ. Suꝑ hc̃ nos sumus. uiuentes enĩ¬
ñ exurimur. Nonest rex neq princeps qui
extorqueat nob face̾ quod ñ ꝓposiumus: nec

Expanded text:
enim transferes de loco ad locum: animas non coges facere, quod nolunt, non magis quam saxa et ligna vocem emittere. Maximus ignis viventibus corporibus dolorem inurit, et gignit corruptionem: super hunc nos sumus; viventes enim exurimur. Non est rex, neque princeps, qui extorqueat nobis facere, quod non proposuimus. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã autẽ diuitię honori e̾e̾ ceꝑunt. et eas.
da imꝑiũ. potentia. sequebat᷑ hebesc̾e̾ uͥtus.
pauꝑtas ꝓbro haberi. innocentia ꝓmaliuolntia
duci ceꝑat. Igit᷑ ex diuitiis uiuentutẽ luxirria.
atq auaritia cum suꝑbia inuasere. Raꝑe ꝯsu¬
mere. sua paruipende. alia cuꝑȩ. pudorẽ. pudi-¬
sũ inpectore. aliud in lingua ꝓmptũ ferre ami¬
cicias inimicitias q ñ exre s ex cõmodo estima¬
re: magisq uultũ quã ingeniũ bonũ habere

Expanded text:
ostquam divitiae honori esse coeperunt, et eas gloria, imperium, potentia sequebatur? hebescere virtus, paupertas probro haberi, innocentia pro malevolentia duci coepit: igitur ex divitiis iuventutem, luxuria atque avaritia cum superbia invasere. Rapere, consumere; sua parvi pendere, aliena cupere, pudorem, pudicsum in pectore, aliud in lingua promptum habere: amicitias, inimicitiasque non ex re, sed ex commodo, aestimare; magisque vultum quam ingenium bonum habere