comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃arum solennitate̾m dilectissimi
ordine celebrato & sp̃ualis leticie
deuotione completa. oportet nos ad
salubritatem recurrere partitatis re¬
mediumq ieiunii. & exercendis m̃tib
& castigandis adhibtre corporib: ut
quia nos satis de hoc & diuina moni¬
ta: & propria exꝑm̃ta docuerunt
primũ ꝑ sacram̃torum dierum deuir¬
sum aiimne pictati gr̃as referamus:
tum sc̃as continentie delicias appe¬
tentes aliquantulum nob̾ de terre¬
norum ciborum habundantia sub¬
trahamus. ita ut proficiat elemo¬
sins quod ñ impenditur m̃sis. Tunc
enim demum ad animȩ curationem
proficit medicina icuinii: cum absti¬
nentia ieiunantis. esuriem reficit
indigentis. Quia ergo suimꝰ apud mi¬
scdem dm̃ ieniniis precellere elemo¬
sinȩ largitatem. dicente ipso dño da¬
te elemosinam & omĩa munda sunt
uob̾: si animas nr̃as peccatorũ cupi¬
pauꝑib ñ negemus: ut in die recci¬
butionis ad promerendam domini

Expanded text:
ctarum solemnitatum, dilectissimi, ordine celebrato et spiritalis laetitiae devotione completa, oportet nos ad salubritatem recurrere parcitatis, remediumque jejunii et exercendis mentibus et castigandis adhibere corporibus: ut quia nos satis de hoc et divina monita et propria experimenta docuerunt, primum per sacratissimorum dierum recursum divinae pietati gratias referamus, tum sanctas continentiae delicias appetentes, aliquantulum nobis de terrenorum ciborum abundantia subtrahamus: 319 ita ut proficiat eleemosynis quod non impenditur mensis. Tunc enim demum ad animae curationem proficit medicina jejunii, cum abstinentia jejunantis esuriem reficit indigentis. Quia ergo scimus apud misericordem Deum jejuniis praecellere eleemosynae largitatem, dicente ipso Domino: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis : si animas nostras a peccatorum sordipauperibus non negemus, ut in die retributionis ad promerendam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
no: cuius nature copulabatur infi¬
lio. Quia igntur xꝑi ascensio nr̃a ꝓ
uectio ẽ. & quo precessit gł a capitis.
eo spes uocatur & corporis dignis
dilectissimi exultemus gandiis &
pia grãrum actione letemur ho¬
die enim ñ solum paradisi possesso¬
res firmati sumus. sed etiam celorũ
in xp̃o suꝑna penetrauimꝰ. ampli¬
ora adepti ꝑ ineffabilem xp̃igr̃am.
quam ꝑ diaboli amiseramꝰ inuidĩã.
Nam quos uirulentus inimiuis pri-¬
mi habitaculi felicttate deiecit eos
sibi concorporatos dei filius ad pa-¬
tris dexteram collocauit: cum quo¬

Expanded text:
no, cujus naturae copulabatur in Fino, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram collocavit. »
Abbreviated transcription (Latin):
tia teneretur. eam naturam in dei
patris consessuram throno: que
hoc tempus dilectissimi quod in¬
ter resurrectionem dñi & ascen-¬
sionem exactum ẽ: hoc ꝓuiden¬
tia dei curauit. hoc docuit hoc su¬
orum & oculis insinuauit & cordi-
resuscitatus. qui uere erat natus.
& passus & mortuus. Unde bea-¬
tissimi apłi omnesq discipuli. qui
& de exitu crucis fuerant trepidi
& de fide resurrectionis ambigui:
ita sunt ueritate ꝑspicua robora¬
ti. ut dño incȩlorum eunte sublimi-¬
a ñ solum nulla affictrentur tri-¬
sticia: sed etiam magno gaudio re¬
plerentur. Et re uera magna & inet¬
fabilis erat causa gaudendi. cũ in
om̃ium creaturarum celestium di¬
gnitatem humani generis natura
conscenderet: suꝑgressura angelicos
ordines. & ultra archangłorum alti
tudines eleuanda. nec ullis sublum¬
tatib modũ sue prouectionis habi¬
tura. nisi ȩterni patris recepta con¬
sessu illius głȩ sociaretur in thro¬

Expanded text:
tia teneretur, eam naturam in Dei tia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno, quae er omne ergo hoc tempus, dilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insinuavit et cordiburesuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderit, supergressa angelicos ordines, et utudinem elevata est, nullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius g
Abbreviated transcription (Latin):
tium tarditas increpatur. flam¬
mam fidei illuminata corda coi¬
cipiunt: & quȩ erant tepida. rese¬
rante scripturas dño efficiuntur
ardentia. In fractione quoq pa-¬
nis conuescentiũ aꝑiunt᷑ obtut᷑
multo felicius eorum oculis patefac¬
tis quib nature suę manifestata ẽ
glorificatio. quam illorum generis
nr̃i principium. quib preuaricati¬
onis sue est ingesta confusio. Inter
cipuli trepidis cogitationib estu¬
arent. & apparuisset in medio eoꝵ
dñs. dixissetq pax uob̾. ne hoc rema¬
neret in eorũ opimonib quod uol¬
uebatur incordib. putabant em̃ se
sp̃m uidere ñ carnem. redarguit
cogitationes a ueritate discordes.
ingerit dubitantiũ oculis manen¬
tiamanib sins & pedib crucis sig¬
na:. & ut diligentius ꝑtrac̾tetur in¬
uitat. Quia ad sananda infideliũ
cordium uulnera. clauorũ & lan¬
ceȩ erant seruata uestigia: ut non
dubia fide sed constantissima scien¬

Expanded text:
tium tarditas increpatur. Flamtium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio. CAP. Icipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis : ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant enim se spiritum videre, non carnem, redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scien
Abbreviated transcription (Latin):
pectoribus: nisi illa trepida sollicitu¬
do & curiosa cunctatio nr̃e fidei fun
lebatur. nos inuiris contra calump¬
nias impiorũ. & contra t̾renȩ argu¬
menta sapientiȩ docebamur. Nos
illorum instruxit aspectus. nos eru-¬
diuit auditus: nos confirmauit at¬
tactus. Gr̃as agimus diuinȩ dispen-¬
sationi. & scõrum patrum necessari¬
e tarditati. Dubitatum ẽ. ab illis:
ne dubitaretur a nobis. Non ergo
hii dies dilectissimi qui inter resur¬
rectionem dñi ascensionẽq fluxe¬
runt. ocioso transiere decursu. sed
magna in eis confirmata sacram̃¬
ta. magna sunt reuelata mystĩa.
In his metus dirȩ mortis aufertur.
& ñ solum animȩ sed etiam carnis
immortalitas declaratur. In his:
petro supra cęteros post regni claues
ouilis dñici cura mandatur. In his
dieb duob discipulis tertius in ui¬
a dñs comes iungitur. & ad omnẽ
nr̃e ambiguitatis caliginẽ deter¬
gendam. pauentium ac trepidan¬

Expanded text:
pectoribus, nisi illa trepida sollicitupectoribus, nisi illa trepida sollicitudo et curiosa cunctatio nostrae fidei flebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit attactus. Gratias agamus divinae 291 dispensationi et sanctorum Patrum necessariae tarditati. Dubitatum est ab illis, ne dubitaretur a nobis. CAP. II. Non ergo ii dies, dilectissimi, qui inter resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his Petro supra caeteros, post regni claves, ovilis Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidan
Abbreviated transcription (Latin):
quia uerum dei templũ iu-¬
daica impietate resolittum diuina
in triduo potentia suscitauit: qua¬
dragenarius hodie dilectissimi sc̃o¬
rum dierum expletus ẽ. numerus
sacratissima ordinatione dispositꝰ.
& ad utilitatem nr̃e eruditionis im¬
pensus. Ut dum a dño in hoc spacio
mora prȩsentie corporalis extendi¬
tur: fides resurrectionis docum̃¬
tis necessariis mumiretur. Mors enĩ
xꝑimultum discipłorum corda tur¬
bauerat. & de supplicio crucis de emis¬
sione sp̃c. de ex animati corporis sepul¬
tura. grauatis mestitudine m̃tibus:
quidam diffidentie torpor obrepse¬
rat. Nam cum sc̃e mulieres sicut euai¬
gelica pandit hẏstoria reuolutum
a monum̃to lapidem. & sepulchrũ
corpore uacuum. & uiuentis dm̃i te¬
stes angłos nuntiarent: uerba ea¬
rum apłis aliisq discipulis: deli¬
ram̃tis sumilia uidebantur. Quam
utiq hȩsitationẽ humana infirmita¬
te nutantem. nequaquã ꝑmisisset sp̃c
ueritatis prȩdicatorum suorũ messe

Expanded text:
qua verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse
Abbreviated transcription (Latin):
ra enim inuisibilis & patri filioq cõ¬
munis. qualitatem muneris atque
oꝑis sui qua uoluit significatione
monstrauit: proprietatem uͦ ẽentiȩ
sue in sua deitate continuit. quia
sicut nec patrem nec filium. ita nec
sp̃m sc̃m. humanꝰ potest uisus attin¬
gere. In trinitate enim diuina. nich
dissimile. nichil impar est. & omĩa
quȩ de illa possunt substantia cogi¬
tari: nec uirtute nec gła. nec et̾nitate
discreta sunt Cumq in ꝑsonarum
proprietatib alius sit pater. alius fi

Expanded text:
ra enim invisibilis, et Patri Filioque comra enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, alius sit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u sc̃o: & ceꝑunt lo qui aliis linguis.
pro ut sp̃c sc̃s dabat eloqui illis. Oqm
uelox ẽ. sermo sapientie: & ubi deus
magister est quam cito disciturquod
docetur. Non ẽ. adhibita int̃pretatio
ad audiendum: ñ consuetudo ad usũ
ñ tempus ad studium. Sed spirante
ubi uoluit sp̃u ueritatis. proprie sin¬
gularum gentium uoces. facte sunt
in eccłȩ ore communes. Ab hoc igitur
die tuba euangłice predicationis in¬
tonuit. ab hoc die imbres carismatũ.
flumina bñdictionum. omne deser¬
tum & uniu̾sam aridam rigauer̃t:
cis fulgura choruscabant: cũ mican¬
tium splendore linguarum. & uer
bum dñi lucidum. & eloquium con¬
uperetur ignitum. cui ad creandum
ualde fuerit ipsa rei geste forma mi¬
rabilis. nec dubium sit in illo omni¬
um humanarum uocum exultan¬
te concentu. maiestatem sp̃c sc̃i fuisse
p̃sentem: nemo tam̃ estimet in his q̃
corporeis uisa sunt oculis. diuinam
eius apparuisse substantiam. Natu¬

Expanded text:
et coeperunt loqui aliis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt;cis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum, et 298 verbum Domini lucidum, et eloquium conciperetur ignitum, cui ad creandum tem, dilectissimi, valde fuerit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praesentem, nemo tamen aestimet in iis quae corporeis visa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natu
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad celerrimam resurrectionem
uoluit ẽẽ. mortalem. ut credentibꝰ in
eum nec ꝑsecutio insuꝑabilis. nec
mors posset ẽẽ terribisis: cum ita
dubitandum ñ ẽet de consortio głe.
sicut dubitandum ñ erat de com
cifixi. nos sumus mortur: nossepul¬
ti. nos etiam in ipso die iercio susci¬
tati Unde apłs dicit. Si consurrexi¬
sti cum xp̃o quȩ sursum sunt queri¬
te: ubi xp̃c est in dextera dei sedens.
Quȩ sursum sunt sapite. ñ quȩ super

Expanded text:
usque ad resurrectionem usque ad resurrectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut dubitandum non erat de commcifixi, nos sumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sun
Abbreviated transcription (Latin):
ra. que se in quas uoluerit mensuras
benignitatis inflectit: nec usquam
conuersionem mutabilitatis icurrit.
Suscepit nos illa natura: que nec nr̃is
sua: nec suis nr̃a consumeret. Que ita
unam inse fecit dectatis humanitatiᷤ¬
q: ꝑsonam. ut sub dispensatione infir¬
mitatum atq uirtittũ nec caro ꝑ di¬
iunitatem inuiolabilis nec diumnitaᷤᷤ
ꝑ carnem posset ẽe. passibilis. Suscepit
nos illa natura. quȩ & propaginem
nr̃i generis a commiuni tramite ñ ab¬
rumperet: & contagium peccati iN
om̃s homines transeuntis excluderet
Infirmitas sane atq mortalitas quę
non peccatum erant sed pena pecca¬
ti. a redemptore mundi recepta suN
ad supplicium: ut impenderentur
ad precium. Quod ergo in om̃ib ho¬
minib transfusio erat dampnatiõis.
hoc in xp̃o sacram̃tum ẽ pictatis. Pre¬
buit enim se crudelissimo exactori
libera debito: & ministras diaboli
iudaicas manus. in cruciatum imma¬
culate carnis admisit. Quam ideo

Expanded text:
ra, qua se in quas voluit mensuras ra, qua se in quas voluit mensuras benignitatis inflexit, nec unquam conversionem incurrit mutabilitatis. etatem illa natura quae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt ad supplicium, ut impenderentur ad pretium. Quod ergo in omnibus hominibus transfusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo
Abbreviated transcription (Latin):
quo deuotio metatur humana: q̃m
captiuitatis iugo erutis. etiam hoc pre¬
stat redemptio. uit eam sequi possit imi¬
tatio. Nam simundana sapientia ita in
sins gloriatur errorib. ut quem sibi du¬
cem quisq delegerit. eius opiniones
& mores atq omnia instituta sectet᷑.
que nobis erit communio nominis
xp̃i. nisi ut ei inseparabilit̃ uniamur.
qui ẽ. ut ipse insinuauit: uia ueritaᷤᷤ
& uita: Nia scilicet conu̾sationis sc̃e.
ueritas doctrine diuine: uita beatitu¬
dinis sempit̾nȩ. Collapsa enim in pa¬
rentib primis humani generis pleni¬
tudine. ita misericors deus creature
ad maginem suam facte ꝑunigeni
nec extra naturam ẽet naturȩ repa¬
ratio. & ultra proprie originis digni¬
tatem proficeret scđ̾a conditio: felix si
ab eo ñ deiceretur quod deus fecit. felici¬
or si in eo maneat quod refecit. Multũ
fuit a xp̃o accepisse formam: sed plus
est inxp̃o habere substantiam. Suscepit
enim nos in suam potestatemita natu

Expanded text:
quo devotio incitatur humana: quoniam quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi quisque ducem elegerit, ejus opiniones et mores atque omnia instituta sectetur, quae nobis erit communio nominis Christi, nisi ut ei inseparabiliter uniamur, qui est, ut ipse insinuavit, Via, et Veritas, et Vita ? Via scilicet conversationis sanctae, Veritas doctrinae diernae. CAP. II. Collapsa enim in parentibus primis humani generis plenitudine, ita misericors Deus creaturae ad imaginem suam factae per 286 nec extra naturam esset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam. Suscepit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ołum quidem dilectissimi
paschale sacram̃tum ȩuangelica
nobis narratio presentauit: & tra ꝑ
aurem carnis penetratus ẽ. mentis
auditus. ut nemini nr̃m rerum ges¬
tarum imago defuerit. cũ diuinttus
inspirate textus hystorie euident
tate traditus. quo iudicio ad dictus
qua seuitia crucifixus. & qua site gła
suscitatus. Sed adiciendum ẽ. etiam
nr̃i sermonis officium: ut ficut pia
expectatione reposcere uos consue¬
tudinis debitum sentio. tta solenni¬
tati sacratissime lectionis subum¬
gatur exhortatio sacerdotis. Quia
igitur apud fideles auresignoran-¬
tiȩ locusnon ẽ: semen uerbi quod est
in prȩdicatione ȩuangłii. debet in t̾ra
ur̃i cordis augeri. ut remotis suffoca¬
tionib spinarum ac tribulorũ. lib̾a
in fructus suos exeant plantaria pi¬
orum sensuum: & rectarum germina
uoluntatum. Crux enim xp̃i quȩ sal¬
uandis ẽ.impensa mortalib. & sacta¬
ĩntum ẽ. & exemplũ Satram̃tum qͦ
uirtus impletur diuma. exemplum

Expanded text:
otum quidem, dilectissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evidenter tate traditus, quo judicio addictus, qua saevitia crucifixus, et qua sit gloria suscitatus. Sed adjiciendum est etiam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacramentum est et exemplum: sacramentum, quo virtus impletur divina; exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
bus fuerit obumbratum. ñ tam̃ita
obiectum ẽ. ut scorum qui ab mitio
usq ad aduentum dñi laudabiles
extiterunt: intellectui negarctur.
cum & propħicis uerbis & rerum
gestarum significationib salus
quȩ inxp̃o erat uentura promissa
sit. Quam ñ solum qui predicaba
ad epti sunt: sed ctiam omnes qui
predicantib crediderunt. Una eñĩ
fides iustificat uniũsorum dempo¬
rum scõs. & ad eandem spem fideli
nr̃i adorauert fauendum: nec nrc
iudeos atq gentiles ulla distine¬
tio est. Siquidem sicut ait apłs.
circuncisio nichil est & preputũ¬
nichil est. sed obseruatio mandatorũ
dei. Quȩ si cum fidei integritate ser
uentur: ueros abrahe filios. idẽ. ꝑfec¬
tos faciunt.xꝑianos dicente eod̾e apło.
Quicunq enim in xp̃o tħu baptirati
estis. xp̃m indiustis. Non ẽ. iudeus ne¬
q grecus. ñ ẽ. sernus neq libex non ẽ.

Expanded text:
um, non tamen ita obtectum est ut sanctorum, qui ab initio usque ad adventum Domini laudabiles exstiterunt, intellectui negaretur: cum et propheticis verbis, et rerum gestarum significationibus, salus quae in Christo erat ventura, promissa sit: quam non solum qui praedicabant adepti sunt, sed omnes etiam qui praedicantibus crediderunt. Una enim fides justificat universorum temporum sanctos, et ad eamdem spem fideliunostri adoravere faciendum. Nec inter Judaeos atque gentiles ulla distinctio est. Siquidem, sicut ait Apostolus, circumcisio nihil est, et praeputiunihil est, sed observatio mandatorum Dei ; quae si cum integritate fidei serventur, veros Abrahae filios, id est perfectos faciunt Christianos, dicente eodem Apostolo: Quicumque enim in Christo Jesu baptizati estis, Christum induistis. Non est Judaeus, neque Graecus;
Abbreviated transcription (Latin):
qui credituri sunt in me ꝑ uerbum
ipsorum: ut om̃sunum sint sicut tu
pater in me & ego inte. ut & ipsi in no¬
in dei filio deo uero. humanã negã
manere naturam. impugnatores
salutiferi sacram̃ti. & paschalis exu¬
les festi. Quod quia ab euangelio
dissentiunt & sẏmbolo contradict̃.
nob̾cum celebrare ñ possunt: quia
& si audent sibi xꝑianum nomen
assumere. ab omni tam̃ creatura
cui xp̃c caput ẽ. repelluntur: uob̃
in hac solennitate merito exultan¬
tib pieq gaudentib. qui nullum
recipientes in ueritate mendatiũ
nec de natiuitate xp̃i scđm carnẽ.
nec de passione acmorte. nec de
corporali resurrectione euis ambigiuᷤ.
Qm̃ sine ulla separatione deitatis. ue¬
rum xp̃m ab utero uirginis. uerum
in ligno crucis. uerum in sepulchro car¬
nis. uerum in gła resurrectionis uerũ
in dextera paternę maiestatis agnos¬
citis. Inde etiam sicut apłs ait. ex¬
pectamꝰ saluatorem dñm iħ̾m xp̃m¬

Expanded text:
etiam qui credituri sunt per verbum etiam qui credituri sunt per verbum ipsorum in me: ut omnes unum sint, sicut et tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi in noin Dei Filio Deo vero humanam negant manere naturam, impugnatores salutiferi sacramenti, et paschalis exsules festi; quod, quia ab Evangelio dissentiunt et Symbolo contradicunt, nobiscum celebrare non possunt: quia etsi audent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tamen creatura, cui Christus caput est, repelluntur; vobis in hac solemnitate merito exsultantibus, pieque gaudentibus, qui nullum recipientes in veritate mendacium, nec de nativitate Christi secundum carnem, nec de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, verum in gloria resurrectionis, verum in dextera paternae majestatis agnoscitis. Unde etiam, sicut Apostolus ait, exspectamus Salvatorem Dominum nost
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilem posset transire uirtutẽ.
pascha nommatur. apud hebreos
phase id ẽ. transitus dicitur: attestã¬
te euangelista atq dicente. Ante
diem festum pasche sciens iħc quia
uenit hora eius: ut transeat de hoc
mundo ad patrem. Cumᷤ aut̃e na-¬
cum inseparabiliter & pater in filio.
& filius ẽct in patre: Sed quia uetbũ
& caro una ꝑsona ẽ: ñ diuiditur a
suscipiente susceptus. & honor pro¬
uehendi. prouehentis nominatur
augm̃tum: dicente apło quod iam
cominemorauimꝰ Propter quod & d̾s
illum exaltauit & donauit illi nom
quod ẽ suꝑ omne nom̃. In quo utiq
assumpti hominis exaltatio comm̃¬
datur: ut in cuius passionib indiui¬
tionem ineffabilis muneris. beatum
transitum fidelib sis ipse dñs pre¬
parabat. cum instanti iam proximꝰ
passioni ñ solum pro apłis suis atq
discipulis. sed etiam pro uniuersa
eccł̃a supplicaret: & diceret. Non pro
his autem rogo tantum. sed prohis

Expanded text:
ruptibilem posset transire virtutem. ruptibilem posset transire virtutem. Pascha nominatur apud Hebraeos Phase, id est transitus, dicitur, attestante evangelista atque dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Cujus autem nacum inseparabiliter et Pater in Filio, et Filius esset in Patre? Sed quia Verbum et caro una persona est, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis nominatur augmentum, dicente Apostolo, quod jam commemoravimus: Propter quod et Deus exaltavit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen . In quo utique assumpti hominis exaltatio commendatur: ut in cujus passionibutionem ineffabilis muneris, beatum transitum fidelibus suis ipse Dominus praeparabat, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis suis atque discipulis, sed etiam pro universa Ecclesia supplicaret et diceret: Non pro his autem rogo tantum, sed pro iis
Abbreviated transcription (Latin):
aut minuendo quod ẽ. deitatis. aut
euacuando quod carnis. Uerus enim
deus est filius dei totum habens ex
patre quod pater est nullo exordiotem¬
poralis. nulla uarietate mutabilis. nec
ab uno diuisus nec ab om̃ipotente diu̾¬
sus sempit̾ni genitoris unigenttꝰ sem¬
pit̾nus. Ut mens fidelis credens in pa
nius deitatis ẽentia. nec unitatẽ gra¬
dib diuidat: nec trinitatẽ singula¬
ritate confundat. Non autẽ sufficit
dei filium insola patris nosse natura:
nisi eum non recedentem aꝓpriis. ag¬
noscamus in nr̃is. Exmanitio eñĩ illa
quam reparationi impendit huma-¬
nȩ. dispensatio fuit miserationis. ñ
priuatio potestatis Nam cum ex et̾no
consilio dei ñ ẽẽt aliud nom̃ sub celo
datum hominib. in quo oporteat
saluos fieri: inuisibilis uisibilem.
intemporalis temporalem. impassi-¬
bilis passibilem. substantiam suam
fecit. Non ut uirtus deficeret in infir¬
mitate: sed ut infirmitas in incor¬

Expanded text:
aut minuendo quod est Deitatis, aut aut minuendo quod est Deitatis, aut evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fidelis credens in Patnius Deitatis essentia nec unitatem gradibus dividat, nec Trinitatem singularitate confundat. Non autem sufficit Dei Filium in sola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis, agnoscamus in nostris. Exinanitio enim illa quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum et ex aeterno consilio Dei non esset aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri ; invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit: non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incor
Abbreviated transcription (Latin):
mani generis unigenttus dei filius
gessit aduertitis: hoc sentite inuob̾
quod & in xp̃o r̃u. Cins humilitã
nulli asꝑnanda diuitum. nulli est
erubescenda nobilium. Nec enim in
tantum prouehi potest quelibet fe¬
licitas humana fastigium: ut estimet
sibi pudendum. quod manens d̾s in
gnum. Imitamini quod oꝑatus est.
diligite quod dilexit. & inuementes
in uobis dei gr̃am. nr̃am in illo reda¬
mate naturam. Qm̃ sicut ille pauꝑ¬
tate diuitias ñ amisit. głam humi¬
litate ñ minuit: et̃nitatem morte
ñ ꝑdidit. ita & uos eis dem gradibus
is demq uestigiis ut celestia apprehen¬
datis t̾rena despicite. Susceptio eñĩ
crucis ẽ. interfectio cupiditatũ. occi¬
sio uiciorum. declinatiouanitatis.
& abdicatio om̃is erroris. Nam cum
pascha dñi ñ impudicus. ñ luxurio¬
sus ñ suꝑbus celebret ñ auarus. nulli
tamen ab hac festiuitate longiusquam
herctici separantur. Maximeq illi qui
de uerbi incarnationẽ male sentiunt.

Expanded text:
 humani generis unigenitus Dei Filius gessit advertitis, hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu, cujus humilitas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendum quod manens Deus ingnum. CAP. V. Imitamini quod operatus est; diligite quod dilexit, et invenientes in vobis Dei gratiam, vestram in illo redamate naturam. Quoniam sicut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ci mundũ. Siue ergo contra ambitio¬
nem seculi. siue contra concupiscentiaᷤ
carnis. siue contra hereticorũ iacula
dimicemꝰ. dñi cruce semꝑ armamur.
nec unquam apaschalifesto recedi-¬
ius uarietates quȩ diuersarum ple¬
nȩ sunt passionum. apłicȩ exhorta¬
tionis meminisse debenus: quia
nos instruit dicens. hoc sentite inuo¬
bis quod & in xp̃o tħu. Qui cum in
forma dei ẽce non rapinam arbitratꝰ
ẽ. esse se ęqualem deo: sed semet ipsũ

Expanded text:
ci mundum . Sive ergo contra ambitioci mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper armemur. Nec enim umquam a paschali festo recedijus varietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationis meminisse debemus, qua nos instruit, dicens: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequa
Abbreviated transcription (Latin):
abscondita ẽ. cum xp̃o indeo. Cumenĩ
xp̃c apparuerit uita nr̃a. tunc & uos ap¬
parebitis cum ipso ingła. Ut autẽ noue¬
rint corda fidelium habere se unde ad
suꝑnam sapientiam sprctis mundi
cupiditatib ualeant elcuari:. spon¬
det nobis dñs presentiam suã dicens
Ecce ego uob̾cum sum om̃ib dieb usq
ad consummationẽ seculi. Non enim
sc̃s. Ecce uirgo in uttro accipiet & pari¬
et filium. & uocabunt nom̃ eiꝰ emma¬
nuel: quod ẽ. int̾pretatum nob̾cũ ds.
Implet ergo proprietatem nominis
sui: & qui ascendit in cęlos non deserit
adoptatos. Qui sedet ad dexteram pa-¬
tris. is totius habitator ẽ. corporis: &
ipse deorsum confortat ad patientĩa.
qui sursum inuitat ad głam. Nec
est: nec inter ad uersa trepidandum.
Ibi quidem blandiuntur deceptioneᷤ̃.
& hic grauascunt labores: sed quia
miscđia dñi plena ẽ. terra. ad est no¬
bis xp̃i ubiq uictoria: ut impleat᷑
quod ait. Nolite timere. quia ego ui-¬

Expanded text:
o in Deo. Cum enim Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non enim sanctus: Ecce virgo in utero accipiet et pariet filium; et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est inImplet ergo Jesus proprietatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursum invitat ad gloriam. Cest, nec inter adversa trepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleatur quod ait: Nolite timere, quia ego vi
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã. hec dilectissimi que ad pat¬
ticipationem crucis ꝑtinent. suffi¬
cienter ut arbitror ur̃is sunt hodie
aurib intimata: ut paschale sacra¬
mentum etiam in m̃bris corporis
xꝑi legitime celebretur. Suꝑ est
ut de obtinendo resurrectionis co¬
sortio disseramus. Quod ne conti¬
nuato sermone & mnͥ & uob̃ fiat
onerosum: in diem sabbati pro¬
missa differemꝰ. Aderit ut credimꝰ
gr̃a aei. ut debitum nr̃m ipsus auxilio
compleatur: qui nuit & regnat cũ

Expanded text:
victoria. Haec, dilectissimi, quae ad parvictoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerib. quia tutius ẽ. homini
iumicitiam diaboli meruisse quã
pacem. Sapientes itaq animi qui
unum timere. unum diligere. &ni
tis cupiditatib & crucifixis corꝑis
sensib. ad nullum hostium metũ
ad nullum inclinantur obsequiũ
Noluntatem enim deictiam sibi
preferunt & tanto ampliusse amÑ
quanto ampliuspro dei se amore
ñ amant. Cumq audiunt sibi di¬
uinttus dici. post concupiscentias
tuas ñ eas. & auoluntate tua ue¬
tare. & diuidunt affectus suos. &
legem m̃tis a corporis lege discindt
ut ex quadam se parte sibi de negẽt
corporis xp̃i legitime celebratur. &
nichil illis deest triumphis. quos
passio saluatoris obtinuit. q̃m in
his qui apłico exemplo castigant
corpus suum & seruitua subicurã
idem hostes eadem fortitudine con¬
teruntur. Et nunc enim a xp̃o uin¬
citur mundus. & cum a seruis suis
quorumcunq uiciorum incentiua
suꝑantur: ipsius uirtus ẽ. ipsiusq

Expanded text:
vulneribus, quia tutius est homini vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapientes itaque animae, quae unum timere, unum diligere, et itis cupiditatibus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. Voluntatem enim Dei etiam sibi praeferunt, et tanto amplius se amant quanto amplius pro Dei amore se non amant. Cumque audiunt sibi divinitus dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege discernunt: ut ex quadam se parte sibi denegent, corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iis qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. Cum enim a servis suis quorumcumque vitiorum incentiva superantur, ipsius virtus est, ipsiusque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt: & nulla unquã iiqui¬
tati cum ęquitate comimunio nul-¬
la mendatio cum ueritate concordia
nullus ẽ. tenebris cum luce consensꝰ.
Quia etiam si pietas bonorũ cupiat
malos corrigi. conuersionẽq mul¬
torum ꝑ gr̃am dei miserentis optine¬
at: malignorũ tam̃ sp̃uum adu̾sus
sc̃os insidiȩ ñ quiescunt. & siue occul¬
to dolo. siue aperto prelio in om̃ib
fidelib propositum bone uolunta¬
tis infestant. Inimicũ nanq illis ẽ.¬
omne quod rectum: omne quod ca¬
stum est. Et cum eis nichil inquen¬
diuina ꝑmiserit. que dignat᷑ suoᷤ
aut corripere disciplina. aut exer¬
cere patientia: agunt tam̃ uersu¬
tissima arte fallacie. ut ex arbitrio
propriȩ potestatis. aut ledere in¬
deantur aut parcere: & multis qͣd
dolendum ẽ. ita ꝑ nequitiam simu¬
lationis illudunt. ut quidam illoᷤ
& timeant pati infensos. & uelint
habere placatos: cum bñficia de¬
monum om̃ib sint nocentiora

Expanded text:
non possunt, et nulla umquam iniquinon possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omne quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis nihil in quemdivina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quem mͥ mundus crucifixus ẽ. &
ego mundo: Ibi ergo se constituat
xꝑianus : quo eum secum sustulte
xꝑc: & ad id dirigat omne uiam su¬
am. ubi scit humanam saluatam
ẽẽ. naturam. Passio enim dñi usq
ad finem producitur mundi: & sic̃
in scĩs sins ipse honoratur. ipse di¬
ligitur. & in pauꝑibus ipse pascit᷑
ipse uestitur: ita in om̃ib qui pro
iusticia aduersa tolerant. ipse com¬
patitur. nisi forte estimandum est
multiplicata ꝑ orbem fide. & ra¬
rescente impiorum numero. om̃s
ꝑsecutiones. & omĩa quȩ adu̾sus
beatos martires semerunt finita
ẽẽ. certamina: tanqua suscipien¬
de crucis illis tantum necessitas
incubuerit. quib ad expugnan¬
dam xp̃i dilectionem atrocissima
sunt illata supplicia. Sed aliud
seuientium deo pictas exꝑitur. ali¬
ud etiam apłi predicatio protestat᷑.
nis ostenditur: qui nulla ꝑsecutio¬
ne pulsatur. Pacem enim cum hoc
mundo nisi amatores mundi hab̃e

Expanded text:
 quem mihi mundus crucifixus est, et  quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ibi ergo se constituat Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honoratur, ipse diligitur, et in pauperibus ipse pascitur, ipse vestitur; ita in omnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur, aliud etiam Apostoli praedicatio protestatur,nis ostenditur, qui nulla persecutione pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere
Abbreviated transcription (Latin):
dominatio principis mundi a redẽp¬
torum sit eiecta corporibus: insidi¬
ari tam̃ etiam uistificatis eadem ma¬
lignitas ꝑseuerat. & multis modis
eos in quib ñ regnat impugnat. ut
si quas animas neglegentes impru¬
dentesq reppererit seuiorib eas la¬
queis rursum innectat: & aparadi¬
so eccłȩ raptas. in consortium suȩ do¬
minationis inducat. Unde cum
quispiam obseruantiȩ xꝑianȩ li¬
mitem se sentit excedere. & in id cupi¬
ditates suas tendere. quod eũ arec¬
to itinere faciat deuiare: recurrat
ad crucem dñi. & ligno uite motus
noxie uoluntatis affigat: ac uoce
propħica ad dñm clamet & dicat.
confixas. nisi corporeos sensus ab ille¬
cebra illiciti desiderii sub metu di¬
uini continere iudicii. ut qui resistie
peccato. & concupiscentias suas ne qͥd
morte dignũ oꝑetur interficit. aude¬
at cum apło dicere. mͥ autẽ absit glo¬
riari nisi in cruce dñi nr̃i iħu xꝑ̃i.¬

Expanded text:
dominatio principis mundi a redempdominatio principis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium suae damnationis inducat. Unde cum quispiam observantiae Christianae se limites sentit excedere, et in id cupiditates suas tendere, quod eum a recto itinere faciat deviare, recurrat ad crucem Domini, et ligno vitae motus noxiae voluntatis affigat; ac voce prophetica ad Dominum clamet et dicat: confixas, nisi corporeos sensus ab illecebra illiciti desiderii sub metu divini continere judicii? ut qui resistit peccato, et concupiscentias suas, ne quid morte dignum operetur, interficit, audeat cum Apostolo dicere: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
magna nobis & animi & corporis in¬
tentione intendum ẽ: ut cum gra¬
uissimi sit piaculi festum paschale
neglegere. ꝑiuilosius sit eccłasticis qui¬
dem conuentib nngi: sed in dñicę
passionis consortio non haberi Nam
dicente dño: qui ñ accipit cruc̃e suã
& sequitur me ñ est me dignus & di
tente apło. si compatimur & conreg¬
nabimꝰ. quis uere xp̃m passum. mor¬
tuum & resuscitatum colit. nisi qui
cum ipso & patitur & moritur & resur¬
git: Et hec quidem in om̃ib eccł̃iȩ
filiis. ipso iam regenerationissunt
inchoata mysterio. tibi peccati inte¬
ritus uita ẽ. renascentis: & triduanã
dñi mortem imitatur trina demer¬
sio. ut demoto quodam aggere se¬
pulture quos ueteres suscepit sinus
fontis. eosdem nouos edat unda
baptismatis. Sed implendum ẽ. ni¬
ñ sine crucis susceptione aucendũ ẽ
Quanius enimforti & crudeli ty ran-
no ꝑpotentiam crucis xp̃i. uasa an¬
tiquȩ depredationis erepta sint. &

Expanded text:
magna nobis et animi et corporis inmagna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus ; quis vere Christum passum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nicorporis, 275 non sine crucis susceptione ducendum est. Quamvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedationis erepta sint, et
Abbreviated transcription (Latin):
manib comp̃hendi. miquorum
iudicio condempnari: & post dedeco¬
ra illusionum cruci se ꝑmisisset af¬
figi. Sed in his om̃ib simul sunt &
humilitas hominis & celsitudo dci¬
tatis. nec miscđie racio maiestatem
miserentis obscurat. quia de meffa¬
bili potentia factum est ut cũ homo
uerus ẽ. in deo mniuolabili. & deus
uerus ẽ. in carne passibili. conferre¬
tur homini gła ꝑcontumeliam.
incorruptio ꝑ supplicium uita per
mortem. Nisi enm uerbumcaro
fieret & tam solida existeret unitaᷤ
in utraꝙ natura. ut a suscipiente
susceptam nec ipsum breue mor¬
tis tempus ab ningeret: nunquã
ualeret ad et̾nitatem redire morta¬
litas. Sed affuit nobis in xp̃o singu¬
lare presidium. utt innatura passibi¬
li mortis condicio ñ maneret. quã
impassibilis ẽentia recepisset: &
ꝑ id quod ñ poterat mori possecia
id quod erat mortuũ suscita us
ri. huic sacram̃to dilectissum
ut inseparabiliter congruamus.¬

Expanded text:
manibus comprehendi, iniquorum manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili, et Deus verus est in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus,
Abbreviated transcription (Latin):
bus omĩa peccata dimittere. a gene¬
rali indulgentia nec indaicũ uolti¬
ie crimen excludere. Quorum itaq
ꝑfidiam accestamur. eorundẽ fidẽ
si comu̾tantur amplectimur: & imi¬
tantes miscđiam dñi qui pro eis a qͥb
erat cruufixus orabat. nos quoq cum
beato paulo apło nr̃as iungiinus pre-¬
ces: & ut ille populus misciam conse¬
& sapientium mundi corda turba¬
uit. nisi crux filii dei. que & philo¬
sophiam euanescere prudintium.
& isrłiticam fecit caligare doctrm̃a:
Omnẽ nanq sensum humaN Iȩ
m̃tis excessit diuimi altitudo consi¬
ꝑ stulticiam predicationis saluos
facere credentes: ut mirabilior fie¬
ret constantia fidei. ex difficultate
credendi. In consequens enĩ & irraci¬
onabile idebatur. reciꝑe anmo:
quod creatorem om̃ium naturatũ.
insubstantia ueri hominis uirgo in¬
temerata peperisset. quod ȩqualis
patri filius dei. qui impleret omĩa
& contineret uniu̾sa. furentiu

Expanded text:
bus omnia peccata dimittere, a genebus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertantur, amplectimur; et imitantes misericordiam Domini, qui pro eis a quibus erat crucifixus orabat, nos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam conseet sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consi stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium
Abbreviated transcription (Latin):
tem humam generis ꝑtineret pas¬
sio saluatoris & et̾ne mortis uincła
temporali sint dñi morte dirupta:
aliud tam̃ crucifixi patientia. ali¬
ud crucifigentium egit insana. nec
ad eos dem rerum exitus mniscđia
& ira tendebat. cum ꝑ eiꝰdem san¬
guinuis fusionem xp̃e solueret mũ¬
di captiuitatẽ. udei interficerent
om̃ium redemptorem. Obdurauit
sua. & nichil ei legis testific̾atio. ni¬
chil mysteriorũ iagines. nichil
propħarum oracula profuerunt:
cum pascha dñi tot seculis celebra¬
tum. in eo ioħs doceret impletum.
de quo publica protestatione dice¬
bat. Ecce agnus dei: ecce qui tollit
peccatum mundi. Repugnat ini¬
quitas iusticie. ceciras luci. m̃daci¬
um ueritati. sed de senitia obluc-¬
tantium. de scelere crudeliũ obti¬
nuit th̾c et̾ne dispositionis effec¬
tum: & tra humano generisua mor¬
te consuluit. ut sacramentũ salutiᷤ
ellam ipsis ꝑsecutorib ñ negaret.
Qui enim uenerat uniu̾sis credenti¬

Expanded text:
tem humani generis pertineret pastem humani generis pertineret passio Salvatoris, et aeternae mortis vincula temporali sint Domini morte dirupta, aliud tamen Crucifixi patientia, aliud crucifigentium egit insania, nec ad eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundi captivitatem. Judaei interficerent omnium Redemptorem. CAP. II. Osua, et nihil ei legis testificatio, nihil mysteriorum imagines, nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credenti