comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt. Simulq c̃sidera. qđ quȩ duos habuit
uiros: etiã sianus ẽ & decrepita &egens. ȩccłȩ stipes
ñ meret᷑ acciꝑe. Siaut̾ panis illitollit̾ elemosine.
quanto magis ille panis qͥ decȩlo descendit. que
qui indigne comederit reus erit uiolati corpõ¬
ris & sanguinis xp̃i. Quan quã hęc testimonia
quȩ supra posui inqͥb uielius ẽcedit᷑ utsi uel int
denuo nubant. qͥdã int̾p̃tant᷑ suꝑ his uidius quas
anus sis maritis sic inuenerit fides xp̃i. Nec c̃se
beat alteri nubere: cũ habentib quoq uocores
p̾ceꝑit ut sic sint quasi n̾ habentes. & ob hanc cau¬
sa non ẽẽ: uxorũ numerũ definitũ: qr post bap¬
tisma xp̃i etiã sitertia & quarta uocor fuerit
qͣsi pͥma reputet᷑. Alioquin si post baptisma pͥmo
enĩ accidere. ut infelicitate quadã uł iuditio
di succidentis nuptias repetitas ad olescentula
plures abiciat uiros. & anus pͥmo marito inextre¬
ma senec łute uiduet᷑. Primꝰ adã monogamus.

Expanded text:
quae duos habuit viros, etiamsi anus est, et decrepita, et egens, ecclesiae stipes non meretur accipere; si autem panis illi tollitur eleemosynae, quanto magis ille panis, qui de coelo descendit, quem qui indigne comederit, reus erit violati corporis et sanguinis Christi? Quanquam haec testimonia, quae supra posui, in quibus viduis conceditur ut, si velint, denuo nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas amissis maritis, sic invenerit fides Christi. Nec enbeat alteri nubere, cum habentibus quoque uxores praeceperit, ut sic sint, quasi non habentes, et ob hanc causam non esse uxorum numerum definitum: quia post baptisma Christi, etiam si tertia et quarta uxor fuerit, quasi prima reputetur. Alioqui si post baptisma, primo enim accidere, ut infelicitate quadam, vel judicio Dei succidentis nuptias repetitas, adolescentula plures accipiat viros, et anus primo marito in extrema aetate viduetur. Primus Adam monogamus:
Abbreviated transcription (Latin):
cationis ade. Nulliq dubiũ ẽ. inutroq testimo¬
nio moy senlege̾ significare. Sic̃ gͦ legimus
qđ moyses idẽ. lex habuerit uxorẽ: ostende mͥ iesũ
naue uł uxcore habuis se uł filios. Et si monstrare potu¬
eris. uictũ ẽẽ. me fateor. & certe pul cherrimũ t̾re
udeȩ in partitione accepit locũ. morit᷑q ñ inui¬
cenario numeroqͥ sẽꝑ inscripturis infustꝰ ẽ. in quo
seruiuit iacob & uenclitꝰ ẽ ioseph. & quẽ diligit esau
accipiens in eo quęda munera. sed in decimo clecuiꝰ
laude crebro cliximꝰ. sepelit̾q inthemath sare id ẽ
in ꝑfectis simo pͥncipatu. siue innumero oꝑim̃ti noui
ut uirginũ significaret greges saluatoris auxilio
cooꝑtos in monte ephraim hocẽ. in monte frugifero:
abaqͥlone montis gaes qͥ int̃p̾tat᷑ c̃motio. Mons enĩ
syon latera aqͥlonis ciuitas magni regis. quȩ oppo¬

Expanded text:
 14: nullique dubium est, in utroque testimonio Moysen Legem significare. Sicut ergo legimus quod Moyses, id est, Lex habuerit uxorem, ostende mihi, Jesum Nave vel uxorem habuisse, vel filios: et si potueris monstrare, victum me esse fatebor. Et certe pulcherrimum terrae Judaeae in partitione accepit locum, moriturque, non in vicenario numero qui semper in Scripturis infaustus est: in quo servivit Jacob, et venditus est Joseph, et quem diligit Esau, accipiens in eo quaedam munera; sed in decimo, de cujus laude crebro diximus: sepeliturque in Thamnath sare, id est, in perfectissimo principatu, sive in 272 numero operimenti novi: ut virginum significaret greges, Salvatoris auxilio coopertos in monte Ephraim, hoc est in monte frugifero, ab aquilone montis Gaas , qui interpretatur commotio: Mons enim Sion, latera aquilonis, civitas regis magni P
Abbreviated transcription (Latin):
dauid fugientẽ abam chimelech sacerdote dictũ.
Sumnundi sunt pueri abuxorib. & ille respondit.
abheri &e nudius tertius Panes enĩ pͥpositionis qͣsi
corpus xp̃ide uxorũ cubilib ẽ surgentessedere
n poterant. Et intransitu c̃ teplandũ qł diceint.
i mundisunt pueri abuxxorib lidelic& qđ acl
munditias corporis xp̾i. om̃is coitꝰ inmunclus sit.
quẽ didioẽ. quare altera recipit᷑ altera reꝓba¬
tiui⁊ & sacerdotalis undua in domo iubetur.
sedere patris sui. nec scđm nosse matrimoniũ.
Sisoror uirgo morit᷑ sacerdotis: quomͦ ad patris¬
& adinatris erxequias: ita adea inbet᷑ accedere.
Siuͦ nupta sit . quasialiena c̃tẽnit᷑. Qui uadrẽ
duxerit & qͥ planta uerit unea uelut ꝓ pagi¬
nes filiorũ: ꝓhibet᷑ adbella ꝓcedere. Nonenĩ¬
socest dm̃ seruire militiȩ. seruus uxoris. De
speculis mulierũ ieumantiũ quasi de purissimis
sorporib uirginũluter intabernaculo fun¬
ditur. & intrinsȩcus in sanctuariotã cherubin

Expanded text:
David fugientem ab Abimelec sacerdote dictum: Si mundi sunt pueri ab uxoribus? Et ille respondit: Ab heri et nudius tertius . Panes enim propositionis, quasi corpus Christi, de uxorum cubilibus consurgentes edere non poterant. Et in transitu contemplandum quod dixerat: Si mundi sunt pueri ab uxoribus? videlicet quod ad munditias corporis Christi, omnis coitus immundus sit. que conditio est, quare altera recipitur, altera reprobatur? Et sacerdotalis vidua in domo jubetur sedere patris sui, nec secundum nosse matrimonium. Si soror virgo moritur sacerdotis, quomodo ipse ad patris ac matris exsequias, ita ad eam jubetur incedere. Si vero nupta sit, quasi aliena contemnitur. Qui uxorem duxerit, et qui plantaverit vineam velut propagines filiorum, prohibetur ad bella procedere Deotest Domini servire militiae, qui servus est uxoris. De speculis mulierum jejunantium, quasi de purissimis corporibus Virginum. Luter in tabernaculo funditus, et intrinsecus in sanctuario tam Cherubim,
Abbreviated transcription (Latin):
duris simo dño seruiebat. Quando aut̃ scãm t̾rã
in grediuolant. & in monte gala ad eoctruxit
acerũn testimonii. in quo nichil int̾ sarcinaseiꝰ
mȩso potamie possessor inuenerat: uirans se nũ¬
quã adlocuꝰ in quo seruierat reuersurũ. & ad tor

Expanded text:
durissimo domino serviebat. Quando autem Terram sanctam durissimo domino serviebat. Quando autem Terram sanctam ingredi voluit; et in monte Galaad exstruxit acervum testimonii, in quo nihil inter sarcinas ejus Mesopotamiae possessor invenerat, jurans se numquam ad locum in quo servi
Abbreviated transcription (Latin):
diic̾cessa cluritia &cul tellus circucisionis appo¬
situs. quasi cłi manꝰ plus in nobis creauerint quãx
necesse est. Post quã aut̃ xp̃c uenit infine tẽporũ.
& .iu. reuoluit. ad. a ͭ & ex tremitatẽ retraocit
adprincipiũ: nec repudiũ nobis clare ꝑmittit᷑.
nec circũcidim᷑. nec comẽ dimiꝰ carnes. dicente
apło. Honũ ẽ. uinũ ñbibere. & carne ñcomedere.
quisignũ fidei incircũcisione suscepit. Sumi¬
tam uacorũ illius numerũ. imitem̾ & cir cũcisi¬
one. Tleq emi inparte sectandus. & inparte
repudiandus est. Porro isa ac unuis rebecce uir
Si aut̃ luas bigas uocorũ & coneubinarũ habuit
iacob & ñ uult adũsarius ad quiescere lippientẽ
liã deformẽ atq foetosã sinagoge tipũ p̃tulisse.
rachel uero pulchrã & diu sterilem ȩccłȩ signifi¬
casse misteriũ. sciat eo tẽpore hoc fecisse iacob
quando erat int̾ assirios. & in mesopotamia. laban

Expanded text:
dia concessa duritiae, et cultellus circumcisionis appodia concessa duritiae, et cultellus circumcisionis appositus; quasi Dei manus plus in nobis creaverit, quam necesse est. Postquam autem Christus venit in fine temporum, 268 et ω revolvit ad α, et extremitatem retraxit ad principium: nec repudium nobis dare permittitur, nec circumcidimur, nec comedimus carnes, dicente Apostolo: Bonum est vinum non bibere, et carnes non comedere .qui signum fidei in circumcisione suscepit? Si imitamur uxorum illius numerum, imitemur et circumcisionem. Neque enim in parte sectandus, et in parte repudiandus est. Porro Isaac unius Rebeccae vir, Si autem duas bigas uxorum et concubinarum habuit Jacob, et non vult adversarius acquiescere, lippientem Liam deformem atque fetuosam synagogae typum praetulisse; Rachel vero pulchram et diu sterilem, Ecclesiae significasse mysterium, sciat, eo tempore hoc fecisse Jacob, quando erat inter Assyrios, et in Mesopotamia Laban
Abbreviated transcription (Latin):
a ecłȩ uarietatẽ. Q uod aut̃ nobis obicit.
in. scd̾. a dĩ benedictione come dendarũ carniũ
licentiã datã. quȩ in pͥma c̃cessa ñ fuerat: sciat.
qͦmͦ repudiũ iuata eloquiũ sal uatoris abini¬
tioñdabatur. s ꝓpt̃ duritiã cordis nr̃i per
moysen humano generi e̾cessum est: sic & esum
carnium usq ad diluuiũ ignotũ fuisse. postdi¬
luinũ uero quasi in heremo murmuranti popło
cotͥnices itadentib nris & neruos & uirulentias.
cirnis ingestas. Doc& apłs scribens adhephesios.
diñ ꝓposius se inad impletione tẽporũ recapitu
quȩ sunt supercȩlos & suꝑ terra. Lindere ipser
sal uator inapocal ipsi ioħis. Egosũ inquit ata
&.uͦ. initiũ & finis. ab exordio conditionĩf hu-¬
manȩ nec carnib uescebam uec dabaniꝰ repu-¬
diũ. nec p̃putia nobis eripie bant᷑ n signum
Hoc cursu ad diluuiũ usq ꝑuenimꝰ. Postdilu.¬
uiũ aut̃. cum datione legis quã implere nullus
potuit carnes ingeste sunt aduescendũ. & repu-¬

Expanded text:
is objicit, in secunda Dei benedictione comedendarum carnium licentiam datam, quae in prima concessa non fuerat, sciat quomodo repudium juxta eloquium Salvatoris ab initio non dabatur; sed propter duritiam cordis nostri, per Moysen humano generi concessum est; sic et esum carnium usque ad diluvium ignotum fuisse. Post diluvium vero, quasi in eremo murmuranti populo coturnices: ita dentibus nostris nervos et virulentias carnis ingestas. Docet Apostolus scribens ad Ephesios roposuisse in adimpletione temporum recapituelos et super terram. Unde et ipse Salvator in Apocalypsi Joannis: Ego sum, inquit, α et ω, initium et finis . Ab exordio conditionis humanae, nec carnibus vescebamur, nec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signum. Hoc cursu usque ad diluvium pervenimus. Post diluvium autem cum datione Legis, quam implere nullus potuit, carnes ingestae sunt ad vescendum, et repu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Miror aut̃ cur uidã &thamar nobis ꝓposue¬
rit in exẽplũ. nͥ forte & meretricib delectatur
Aut occisu̾onã qđ fr̃i sem̃ inuiderit. quasi nosqͣ¬
lẽcũq seminis fluxũ absq liberorũ oꝑe c̃opbe¬
mus. ẜ spicuũ ẽ. demorse quia ꝑiclitatus es set
indiu̾sorio. nͥ seffora que int̾p̃tat᷑ auis filium
circũcidis s&. & p̃putiũ nuptiarũ cultro euuan¬
głico desecuis s&. Iste nempe mos ses ẽ: qͥcũ uidis¬
Loquentẽ in rubo. nequaquã ualuit adeura
accedere nsoluis s&e corrigiã calciam̃ti sui &abiecis¬
set uincula nuptiarũ. Hec mirũ hoc de amico& ꝑ¬

Expanded text:
--Miror autem cur Judam et Thamar nobis proposuerit in exemplum, nisi forte et meretricibus delectatur; aut occisum Onam , quod fratri semen inviderit: quasi nos qualemcumque seminis fluxum absque liberorum opere comprobemus. Perspicuum est de Moyse, quod periclitatus esset in diversorio, nisi Sephora, quae interpretatur avis, 269 filium circumcidisset, et praeputium nuptiarum cultro Evangelico desecasset. Iste nempe Moyses est, qui cum vidisloquentem in rubo, nequaquam valuit ad eum accedere, nisi solvisset corrigiam calceamenti sui, et abjecisset vincula nuptiarum. Nec mirum hoc de amico
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sic erat dñĩ armatꝰ exxercitꝰ. in tubis sacerdo¬
talib quasi ad euuangłicã p̃dicatione. Subtipo
iericho mundus subuertitur. & ut in finita p̃te
aꝑire misteria: quinq reges qͥ in t̾ra reꝓmissio¬
nis ante regnabant resistebantq euuangłico ea¬
tu ẽe. ꝑspicuũ: qđ ante quã dñs popłm suũ educe¬
r& deegipto & circũcider& eũ. uisus. ocloratus.
gustus. auditꝰ tactꝰq regnauerint. & his quasi
principib fuerint uniuersa subiecta. Quos
ihe ad speluncã corporis c̃fugientes. & ad tene¬
brosũ locũ id ẽ ipsũ ingrediens corpꝰ int̾ fecit.

Expanded text:
Quia sic erat Domini armatus exercitus in tubis sacerdotalibus, quasi ad Evangelicam praedicationem sub typo Jericho, mundus subvertitur. Et ut infinita praeaperire mysteria, quinque reges, qui in terra repromissionis ante regnabant, resistebantque Evangelico extu esse perspicuum, quod antequam Dominus populum suum educeret de Aegypto, et circumcideret eum, visus, odoratus, gustus, auditus, tactusque regnaverint, et his quasi principibus fuerint universa subjecta. Quos Jesus ad speluncam corporis confugientes, et ad tenebrosum l
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ne in bestus qͥdẽ & in munclis auib digamia cõ¬
ꝓbata sit. Bina eni & bina ingrediunt᷑ in muncla.
& septena quȩ muncda sunt. ut haberet noe post
dil uiuũ qđ de impar inumero statĩ dõ poss& of¬
ferre. Si aut̃ trans fert̾ enoch. & seruat᷑ incliluiio
noe. non reor id circotrans latũ enoch qđ uxorẽ
habuerit. sed qđ pͥmꝰ inuocauerit dm̃ & credicle¬
radix humanogeneri seruabat᷑ : utiq cũ uxore
debuit & filus reseruari. Quanquã in hoc miste¬
rioscripturarum sit arca illa: que uiata apłm
petrũ tipus eccłȩ fuit. inquaocto a nimȩ saluȩ
facte sunt. Quando in gredit᷑ in eam noẽ. tam
ipse quã filii eiꝰ asuis uxcorib separantur. Quan¬
do uero e greditur interrã: uingunt᷑ paria. & qđ
marca id ẽ. ineccła fuerat separatũ. inmundi
conũsatione sociatur. Simulq si arca plures
habuit mansiones & nilulos & bicamerata & tri¬

Expanded text:
quod ne in bestiis quidem et in immundis avibus digamia comquod ne in bestiis quidem et in immundis avibus digamia comprobata sit. Bina enim ingrediuntur immunda: et septena quae munda sunt, ut haberet Noe post diluvium, quod de impari numero statim Deo posset offerre. 17. Si autem transfertur Enoch, et servatur in diluvio Noe, non reor idcirco translatum Enoch, quod uxorem habuerit; sed quod primus invocaverit Deum, et credideradix humano generi servabatur, utique cum 267 uxore et filiis debuit reservari. Quamquam in hoc mysterium Scripturarum sit. Arca illa, juxta apostolum Petrum , typus Ecclesiae fuit, in qua octo animae salvae factae sunt. Quando ingreditur in eam Noe, tam ipse, quam filii ejus, ab uxoribus separantur: quando vero egreditur in terram, junguntur paria: et quod in arca, id est, in Ecclesia fuerat separatum, in mundi conversatione sociatur. Simulque si arca plures habuit mansiones et nidulos, et bicamerata, et tri
Abbreviated transcription (Latin):
copulã nuptiarũ. Ubidiũsitas sexus aufercur
& ueteri homine exxium᷑ & indium nouo. ibi
in xp̃m renascim̾ uirgine. qͥ & natꝰ exx uirgine.
& renatꝰ ꝑ uirgine. ẽ. Qđ aut̃ ait. crescite & mul¬
tiplicamini & replete terra: necesse fuit pͥus
plantari siluã & crescere. ut e̾ et qđ postea posset
excidi. Simulq c̃siclerancda uis uerbi ẽ. replete
terrã. Nuptiȩ terrã replent. uirginitas paradisũ.
Sed & hoc intuendũ dũ taxat iuxta hebraicã
ueritate̾: qđ cũ scriptura in pͥmo &t̾tio & quarto
& qͥnto & sexto die expletis oꝑib singulorũ di-
xerit. & uidit ds̃ qr bonũ ẽ: inscđodie hoc omino
sub traait. nobis intelligentiã dere linquens
nee̾ bonũ duplice numerũ qͥ abunione diuidit
& pfiguret foelera nuptiarũ. Unde & inarca nõe
omĩa animalia quȩcũq bina ingrediunt᷑ inmun¬
da sunt. impar numerꝰ ẽ. mundus. Quanquã
indnplici numero ostendat᷑ & aluid sacram̃tum.

Expanded text:
copulam nuptiarum. Ubi diversitas sexus aufertur, et veteri homine exuimur, et induimur novo, ibi in Christum renascimur virginem, qui et natus ex virgine, et renatus per virginem est. Quod autem ait: Crescite et multiplicamini, plantare silvam et crescere, ut esset quod postea posset excidi. Simulque consideranda vis verbi, replete terram. Nuptiae terram replent, virginitas paradisum. Sed et hoc intuendum dumtaxat juxta hebraicam veritatem, quod cum Scriptura in primo, et tertio, et quarto, et quinto, et sexto die die hoc omnino subtraxit: nobis intelligentiam derelinquens, non esse bonum duplicem numerum, quia ab unione dividat, et praefiguret foedera nuptiarum. Unde in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, immunda sunt . Impar numerus est mundus. Quamquam in duplici numero ostendatur et aliud sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
melus facit: nuquã p̃ misis s& bene facit . Ubiaut
bonũ &e melius ẽ: ibi boni & mel ioris nunumie.
p̃miũ. Qubi ñ unũ p̃miu̾. ibi utiq dona du̾sa¬
łantũẽ gͥ int̃ nuptias ae urginitatẽ: quantum
int̾ ñ peccare & bene facere. immo ut leuius dicã. qͦn
rũ a uirginitatis & int̾ ut̾rũq cauto moderamine p̃¬
ceptorũ: ut nec ad sinistrã nec ad dexterã diu̾ter&.
seduia regia graderetur & illud impleret. nesis
multũ iustꝰ: rursũ monogamiã digamiȩ cõparat.
& quo modo nuptias sub diclerat uirginitati: itadi

Expanded text:
melius facit, nunquam praemisisset bene facit. Ubi autem bonum melius est, ibi boni et melioris non unum est praemium. Et ubi non unum praemium. ibi utique dona dtur inter nuptias et uirginitatem, quantum inter non peccare et benefacere, immo, ut leuius dicam, quanrum et uirginitatis et interutrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad sinistram nec ad dextram diuerteret, sed uia regia graderetur et illud inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat et, quomodonuptiassubdideratuirginitati, itadi
Abbreviated transcription (Latin):
ad zachariã &elisab eth ꝑuenit. acdeinde opponit
petrũ & ceteros apłos: nos quoq debemꝰ currere
ꝑ eadẽ uestigia questionu̾. & docere castitatẽ seꝑ
oꝑi nuptiarũ fuisse p̾latã. Acde ada qͥdẽ & eua

Expanded text:
ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac deinde opponit ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac deinde opponit Petrum et caeteros apostolos, nos quoque debemus per eadem currere vestigia quaestionum, et docere castitatem semper operi nuptiarum fuisse praelatam. Ac de Adam quidem et Eva
Abbreviated transcription (Latin):
Multa eõpellit᷑ apłs uelle quȩ ñ uult circũci¬
dit ⁊motheu̾. rasit inse caluitiũ. nudi pecdlalia
exxercuit: comã nutriuit &totondit in chen¬
chris. Etcerte castiga uerat galathas. petrũq rep̾¬
henderat. qđ se ꝓpt̾ obseruationes iuclaicas agentib
iudeus. ethncis ethnicus. & om̃ib omĩa factus
ẽ: ut om̃s lucri facer&. sic & digamiã c̾cessit inc̾tinen¬
tib. Nec nuptiarũ numerũ p̾finiuit. ut dũ uident
sibi mulieres ita post mortẽ mariti scđm c̾cedi ut
tertius quartꝰq: c̃cedit᷑: erube scant alterũ acciꝑe.
ne & trigamis & quatrigamis cõparent᷑. libi enim
unꝰ eoxcedit᷑: nichil refert scđs an t̾tius sit. qr desi-¬
nit ẽẽ. monogamꝰ. Omia licent. s n omĩa expedi
unt. Hon clãpno digamos. immo nec trigamos.
& siclici potest. octogamos. Piusaliquid inferã.
Etiã scortatorẽ recipio penitentẽ. Quic qͥd ȩqua¬
lit̃ lic& ȩ quali lance pensandũ est. Seo qm̃ad

Expanded text:
ta compellitur Apostolus velle, quae non vult. Circumcidit Timotheum, rasit ipse calvitium, nudipedalia exercuit, comam nutrivit, et totondit in Cenchris. Et certe castigaverat Galatas, Petrumque reprehenderat, quod se propter observationes Judaicas a gentibus s Ethnicus, et omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret: sic et digamiam 265 concessit incontinentibus, nec nuptiarum numerum praefinivit, ut dum vident sibi mulieres ita post mortem mariti secundum concedi, ut tertius quartusque conceditur, erubescant alterum accipere, ne trigamis et quadrigamis comparentur. Ubi enim unus exceditur, nihil refert secundus, an tertius sit, quia desini. Non damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, aequali lance pensandum est. Castitas s
Abbreviated transcription (Latin):
ibiq sccło ẽ circu̾cisus. Qđ si uixta lit̾teram
accipimꝰ penitꝰ stare non potest. Sienĩ duplea
haberemꝰ p̃putiũ: uł abscisa pellicula iterum
nasceretur: recte secła cireũcisio haber&e locũ.
Nunc aut̃ hoc significatur: qđ iħe cul tello
enuangłi popłm qͥ ꝑ deserta uenerat circũci¬
dit. & circuncidit cul tello petrinout qđ moy si
filio antẽ p̃figurabat᷑ in ꝑaucis. id subibuduce
impleretur incunctis. S & ipsa p̃putia uiu
nũ tumulũ coaceruata & sepulta & t̾ra õbru¬
ta. & ablatũ op ꝓbriũ egipti. & nom̃ locigal

Expanded text:
sus. Quod si juxta litteram accipimus, penitus stare non potest. Si enim duplex haberemus praeputium, vel excisa pellicula iterum nasceretur, recte secunda circumcisio haberet locum. Nunc autem hoc significatur, quod Jesus cultello Evangelii populum, qui per desertum venerat, circumcidit, et circumcidit cultello petrino, ut quod in Moysi filio praefigurabatur ante in paucis, id sub Jesu impleretur in cunctis. Sed et ipsa praeputia in unum cumulum coacervata et sepulta, et terra obruta, et ablatum opprobrium Aeg
Abbreviated transcription (Latin):
nis aduenĩt. Nonne tibi idipsũ dicere qđ &apłs. suꝑẽ.¬
ut qui habent uoxcores sic sint quasi ñ habeant. & ma¬
nifestius dep̾conio castitatis. Uox ait turturis audita
est int̾ra nr̃a. Turtur auis dulcis sima. semꝑ habi¬
tans in subluibus. trpus ẽ. saluatoris. Legamꝰ physi¬
alogos. & reperiemus turturis hance̾e. naturam:
utsi parẽ ꝑ diclerit alteri ñ iungat᷑. & intelligemus
digamiã etiã anutis auib reꝓbari. Statĩq turtur
dicit ad turturẽ. Ficus ꝓduxit grossos suos. ld est ue¬
mus. Surge.: ueni ꝑxima mea speciosa mea. & uenitu
coluba mea inuelamto petre. iuxta ꝓmurale. & osten¬
de m facrẽ tua. & auditã fac mͥ uocẽ tua. qm uoxtua
suauis. & facies tuaspeciosa. Dũ tuũ uultũ tegerescũ
mosse: & uel am̃tu esset inlege: nec faciẽ tuã uidebã.
nec uoce dignabar au dire dicens Ꝙsi multiplicaue¬

Expanded text:
nis advenit . Nonne tibi videtur idipsum dicere, quod enis advenit . Nonne tibi videtur idipsum dicere, quod et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant ? Et manifestius de praeconio castitatis: Vox, inquit, turturis audita est in terra nostra . Turtur avis pudicissima, semper habitans in sublimibus, typus est Salvatoris. Legamus physiologos , et reperiemus, turturis hanc esse naturam, ut si parem perdiderit, alteri non jungatur; et intelligemus digamiam etiam a mutis avibus reprobari. Statimque turtur dicit ad turturem: Ficus protulit grossos suos , id est, vemus . Surge, veni, proxima mea, sponsa mea, et veni. Tu columba mea in velamento petrae juxta promurale, et ostende mihi faciem tuam, et auditam fac mihi vocem tuam, quoniam vox tua suavis, et facies tua speciosa . Dum vultum tuum tegeres cum Moyse, et velamentum esset in Lege, nec faciem tuam videbam, nec vocem tuam dignabar audire, dicens: Et si multiplicave
Abbreviated transcription (Latin):
interra faciunt. ut statĩ aprincipio conditionis hu¬
mane iurginitatẽ paradisus & terra nuptias dedica¬
uerit. Inonuĩ tempore sint uestim̃ta tua candida.
Canclor uestiũ sempit̾nus. uirginitatis ẽ puritas.
quidl oquat᷑ sponsa antequã sponsus eiꝰ ad terras ue¬
niat. patiat᷑. inferos penetret. ac resurgat. Similitu¬
cdines auri faciemꝰ tibi cũ distinctionib argenti.
quo adusq rex inre cubitu suo est. Ante quã resur¬
geret dñs & euangłiũ coruscar&. ñ habebat aurum
sponsa. sed similitudines auri. Argentũ autẽ qđ
innuptus habere se pollicetur. habebat uarium
atq distinctũ. inuiduis. continentib ac maritis
Deinde sponsus respond& ad sponsã. & doc& quod
ueteris legis umbra transierit. & ueritas euangłi
uenerit. Surge. ueni ꝓocima mea. speciosa mea¬
sibi. Hoc deueteri testamento.Rursum de euangłio
& uirginitate. Flores uisi sunt in terra. tempꝰ sectio¬

Expanded text:
in terra faciunt, ut statim a principio conditionis huin terra faciunt, ut statim a principio conditionis humanae, virginitatem paradisus, et terra nuptias dedicaverit. In omni tempore sint vestimenta tua candida . Candor vestium sempiternus, virginitatis est puritas. quid loquatur sponsa, antequam sponsus ejus ad terras veniat, patiatur, inferos penetret, ac resurgat. Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoadusque rex in accubitu suo est . Antequam resurgeret Dominus, et Evangelium coruscaret, non habebat aurum sponsa, sed similitudines auri. Argentum autem quod in nuptiis habere se pollicetur, habebat varium atque distinctum in viduis, continentibus, ac maritatis. Deinde sponsus respondet ad sponsam, et eam docet, quod veteris Legis umbra transierit, et veritas Evangelii venerit. 285 Surge, veni, proxima mea, sponsa measibi . Hoc de veteri Testamento. Rursum de Evangelio et virginitate. Flores visi sunt in terra, tempus sectio
Abbreviated transcription (Latin):
quęsierunt cogitationes malas. Rectũ hominem
inuenis se se dicit. Considera uim u̾bi. In homine
& iur &femina c̃tinet᷑. & mulierẽ inquit ihis
om̃ib ñ inueni. Legamꝰ ƿrincipiũ geneseos. & inue
nemꝰ adam hoc ẽ hominẽ tã uirũ quã feminam
nuncupari. Cũgͦ bonicreati sumꝰ &rectiado. ipsi
uetio uro sumꝰ ad peiora delapsi. Et qđ inpara diso
rectũ in nobis fuerat: egredientib deparadiso
ddeprauatũ est. Qđ si obieceris. ante quã pecca¬
rent sexũ uri & femine fuisse diuisũ. & absq
peccato eospotius se coniungi. qͥd futuru fuerit incer¬
illius sententiȩ preiudicare. Hoc quod factũ est in ꝓ-¬
patulo est. quod qͥ in paraliso uirgines ꝑmanserunt:
eiec̾ti de para diso copulati sunt. Aut quid nocebit
si paradisus nuptias recipit &nulla ẽ. inter uirgine̾
maritũq diuersitas. etiam inpara disoeos ante soci¬
ari. Eiciuntur deparadiso. & quod ibi non fecerunt

Expanded text:
quaesierunt cogitationes malas. Rectum hominem quaesierunt cogitationes malas. Rectum hominem invenisse se dicit. Considera vim verbi. In hominem, et vir et femina continetur: et mulierem, inquit, in his omnibus non inveni. Legamus principium Geneseos, et iominem, tam virum quam feminam nuncupari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi vitio nostro sumus ad pejora delapsi: et quod in paradiso rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso depravatum est. Quod si objeceris, antequam peccarent, sexum viri et feminae fuisse divisum, et absque peccato eos potuisse conjungi. Quid futurum fuerit incerillius sententiae praejudicare. Hoc quod factum est, in propatulo est, quod qui in paradiso virgines permanserunt, ejecti de paradiso copulati sunt. Aut quid nocebat, si paradisus nuptias recipit, et nulla est inter maritatam virginemque diversitas, etiam in paradiso eos ante sociari? Ejiciuntur de paradiso: et quod ibi non fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
t inlege cũ moyse. moriam in euangłio cũ rxp̃o. Planta¬
uimus innuptus: euellamꝰ ꝑpudicitiã qđ plantatũ
ost. Tempꝰ apleoandi. & tempꝰ longe fieri abã plexu.
Tempus amandi & tẽpus odiendi. Tempus belli.
& tempus pacis. Simulq nos cõmonet ne legẽ euan¬
głio p̾feramꝰ. ne puritatẽ uirginitatis nuptus pute¬
mus equanda. meliora sunt dicens nouissima ser¬
monis quã initiũ eiꝰ. Statiq sub iungit. Nedioceris
quid factũ ÷ qͥa dies priores meliores erant quãhi
quia ñ sapient̾ int̾rogasti de hoc. Etreddit causam.
quare diesposteriores me lioressint: quã pͥores. Quia
bona ẽ. inquit sapientia cũ hereditate. Inlege
eni sapientia carnis mors sequebat᷑ occidens. in e¬
uangłio sapientiã sp̃s hereditas expectat ȩterna.
Ecce hoc inueni diocit eccł astes. Homine unũ de
nille inueni. & mulierẽ in his om̃ib ñ inueni. Ue¬
riitam repperi qđ fecit ds̃ homine rectũ. & ipsi

Expanded text:
 in Lege cum Moyse, moriamur in Evangelio cum Christo. Plantavimus in nuptiis, evellamus per pudicitiam quod plantatum est. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Evangelio praeferamus; nec puritatem virginitatis, nuptiis putemus aequandam. Meliora sunt, dicens, novissima sermonis, quam initium ejus . Statimque subjungit: Ne dixeris, quid factum est, quia dies priores meliores erant, quam hi. Quia non sapienter interrogasti de hoc : et reddit causam quare dies posteriores meliores sint quam priores: quia bona, inquit, est sapientia cum haereditate. In Lege enim sapientiam carnis, mors sequebatur occidens: in Evangelio sapientiam spiritus, haereditas exspectat aeterna. Ecce hoc inveni, dicit Ecclesiastes, hominem unum de mille inveni, et mulierem in his omnibus non inveni. Verumtamen reperi, quod fecit Deus 284 hominem rectum; et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
spm cłi habeã. Concedit scdas nuptias. s uolentib.
sediis que se c̾tinere ñ possunt. ne luxuriatȩ
in xp̃onubere uelint. habentes dapnatione qđ
pͥmã fidẽ irritã fecerint. & hoc c̃cedit: qͥa multe
abierunt retro post sathanã. Cȩterum beatiores
in quit erunt. si sic ꝑmanserint. Continuoq sub¬
ungit apłicã auctoritatẽ. Scđm meũ consilium.
Porro ne auctoritas apłi quasi hominis leuior uide¬
retur. ad didit.: Puto aut̃ qđ & ego sp̃m di habea.
sil aeans ut unꝰ qͥsq ferre potest. luata hunosen¬
su oria ulla aecipienda. Haq subiuro ẽ mulier.¬

Expanded text:
 39, 40. Concedit secundas nuptias, sed volentibus, sed his, quae se continere non possunt; ne luxuriatae in Christo, nubere velint, habentes damnationem, quod primam fidem irritam fecerint, et hoc concedit, quia multae abierunt retro post Satanam I Tim. V, 15 . Caeterum beatiores, inquit, erunt, si sic permanserint: continuoque subjungit Apostolicam auctoritatem, secundum meum consilium. Porro ne auctoritas Apostoli, quasi hominis, levior videretur, addidit: Puto autem quod et ego spiritum Dei habeam. relaxans, ut unusquisque ferre potest. Juxta hunc sensum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Cõparemꝰ utriusq sepul turã. Moyses int̾ra
mo ab moritur. iesus intra uideȩ. Ille sepe litur
irualle contra domũphogor. qđ int̾p̃tatur igno¬
minia ꝓpe qͥppe phogor inl inguahebrea priãpus
appellat᷑. hic in monte ephraĩ ab aqͥ lone montisgaes.
s est inuerbis simplicib sẽꝑ diuinarũ scripturarũ
sensus angustior. Quia apud uideos gła erat in par¬
tub & inparturitionib & maledicta
sterilis quȩ ñ habebat sem̃ inisrł. & beatꝰ cuiꝰ erat sem̃
insron & domestici inihrłm & in benedictione ma-¬

Expanded text:
Comparemus utriusque sepulturam: Moyses in terra Moab moritur, Jesus in terra Judaeae. Ille sepelitur in valle contra domum Phogor, quod interpretatur ignominia proprie quippe Phogor lingua hebraea Priapus appellatur; hic in monte Ephraim ab aquilone montis Gaas. Et est in verbis simplicibus semper divinarum Scripturarum sensus augustior. Quia apud Judaeos gloria erat in partubus et parturitionibus; et maledicta sterilis, quae non habebat semen in Israel; et beatus cujus erat semen in Sion, et domestici in
Abbreviated transcription (Latin):
Etreliqua. his similia. Quomodo enĩ uirginib
ob fornicationis ꝑiculũ c̃cedit nuptias. & excusa
est enĩ licet alterũ & t̃tiũ. unũ uiru̾ nosse: quã plu¬
rimos. Id ẽ : tolerabilius ẽ. uni homi ni ꝓstitut am
maritana sextũ maritũ habere se dicens arguit᷑
ibi uir qͥ ꝓ pͥe unus ẽ. ẽe. desistit. Una costa apͥncipio
res. Primꝰ lamech sanguinarius & homicila unam
carn̾e induas diuisit uxxcores. Fratricidiũ & diga¬
iniã: eadẽ cataclysmi pena deleuit. De al tero septi¬
es de altero septuagies septies uindicatũ ẽ. Quan¬
tũ distat innumero. tantũ & incrimine. Qua scã
sit dligamia hinc ostendit᷑. qđ digamꝰ inclerã alligi
ñ potest. Et idẽ apłs ad timotheum. Uidua in quit

Expanded text:
et reliqua his similia. Quomodo enim virginibus ob fornicationis periculum concedit nuptias, et excusabest enim licet alterum et tertium, unum virum nosse, quam plurimos: id est, tolerabilius est uni homini prostitutam eannis Samaritana, sextum se maritum habere dicens, arguituribi vir, qui proprie unus est, esse desiit. Una costa a principio res. Primus Lamech sanguinarius et homicida, unam carnem in duas divisit uxores: fratricidium et digamiam, eadem cataclysmi poena delevit. De altero septies, de altero septuagies septies vindicatum est. Quantum distant in numero, tantum et in crimine. Quam sancta sit digamia, hinc ostenditur, quod digamus in clerum eligi non potest, et ideo Apostolus ad Timotheum: Vidua, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
do. de hꝰ cłtoribꝰ uinee ⁊ retͥbucioe qͥdã u̾sificator ait
Uinea cłta fuit. cłtores p̾mia q̃rũt. Hõ labor eqͣł. eqͣ¬
lia dona fuer̃. Qͥ uenit exrremꝰ dispẽsatore uocante.
Tantũde̾ recipꝰ. qͣnͣtũ qͥ uen̾at añ. Sic d̾s ostẽdit ꝙ qͣn¬
cũq uenimꝰ. aggrediat᷑ opꝰ certi de mun̾e simꝰ.d̾. sator

Expanded text:
et retributione quidam versificator ait. Vinea culta fuit, cultores praemia quaerunt. Non labor aequalis, aequalia dona fuerunt. Qui venit extremus dispensatore vocante, tantumdem recipit, quantum qui venerat ante. Sic Deus ostendit, si quandocunque velimus, aggrediamur opus, certi de m
Abbreviated transcription (Latin):
firies decapoleos. ⁊ adducũt et surdũ ⁊ mutuos dep̃¬
cabant᷑ eũ ũ ĩponat ei manũ Genꝰ humanũ tãꝙͣ. unꝰ hõ
uar ie peste ̃ptoplasto depͣuatiũ amisit lume dũ ꝑdidit
eretiois amisit gustũ dũ ꝑdidit saporẽ ĩterne dulcedi¬
nis. dmisit cactũ dũ ꝑdidit lenitatẽ ĩterne suauitates.
musit loquelã dũ ꝑdidit cõfessionẽ duimitatis. amisit
rrasũ dũ ꝑdidit exibicionẽ boni oꝑis. ⁊ qͣi  singłoꝵ¬

Expanded text:
ei surdum et mutum, et deprecabantur eum, ut imponeret ei manum . Genus humanum tanquam unus homo varia peste in protoplasto depravatum amisit lumen; dum perdidit onis virtutem; amisit gustum, dum perdidit internae dulcedinis saporem; amisit tactum, dum perdidit lenitatem internae suavitatis; amisit loquelam, dum perdidit confessionem divinitatis; amisit manum, dum perdidit exhibitionem boni operis; et quasi sing
Abbreviated transcription (Latin):
ũne doctrine pabło dimutant᷑. Septẽ sporte de frag-¬
mẽtiᷤᷤ ĩplete spũales uiri sut̃. qͥ sublimiora q̾ capaci¬
tate᷑ minoꝵ suꝑant colligut ⁊ custodiut᷑. Et dimisit
eos. dñs refectos dimutit. c̾ spũali doctͥna eruditos
ũ cognita ꝑficiãt ĩ ꝓprio ⁊ lib̾o arbitͥo derelinqͥt. nec
aliqͣm eoꝵ ad s seruiendũ cogit.d ferm̾to phari¬
auete a fermẽto phariseoꝵ. ⁊ a fermẽto seoꝵ ⁊ herodas¬
herodis. fermẽtũ phariseoꝵ ẽ simłacio religioĩs.
tenacitas auaricie. intẽꝑancia cupiditatis. fermẽtũ
herodis ẽ. adult̾iũ. omicidiũ. temeritas iurãdi. a fer¬
mento aũ phariseoꝵ. ⁊ herodis muume cauet. qͥcũq
prauitarẽ illoꝵ suis oꝑibꝰ ĩmiscet. d lunatico a demõe

Expanded text:
ulo doctrinae dimittantur. Septem sportae de fragmentis impletae, spirituales viri sunt, qui sublimiora, quae capacitatem minorum superant, et colligunt et custodiunt. Et dimisit eos. Dominus refectos dimittit, cum spirituali doctrina eruditos, ut cognita perficiant; in proprio et libero arbitrio derelinquit, nec aliquem eorum ad serviendum sibi avete a fermento Pharisaeorum et a fermento Herodis . Fermentum Pharisaeorum est simulatio religionis, tenacitas avaritiae, intemperantia cupiditatis. Fermentum Herodis est homicidium, adulterium temeritas jurandi. A fermento autem Pharisaeorum et Herodis minime cavet: quicunque pravitatem illorum suis operibus miscet. CAP. VIII. De
Abbreviated transcription (Latin):
les. nonaganto Sui oues: nouẽ angłoꝵ ordi¬
nes. ouis cẽtesima: humana natti ouis centesime¬
reqͥsicio. diuina ĩcarnacio. ouis relatio. humana redẽp¬
tio. amiei ⁊ uicini angłi. amicoꝵ ⁊ uicinoꝵ de ĩuentiõe
ouis cõgratulatio. ãgłoꝵ de humana saluatione exł

Expanded text:
les; nonaginta novem oves, novem angelorum ordines; ovis centesima, humana natura; ovis centesimrequisitio, divina incarnatio; ovis relatio, humana redemptio; amici et vicini, angeli; amicorum et vicinorum de inventione ovis congratulatio, angelorum de humana s
Abbreviated transcription (Latin):
cłam. ñ alicui legitimo uiro .i. sensui sano copłata. s suo
corruptori .i. errori ꝯũctã. S ds uole̾s eã ad u̾itate̾ re¬
uocare. ne illa eo ꝗ. audierat. patͤs ĩ mot̾e illo ad orasse
⁊ iudeos tc̃ ĩ iherusolimiᷤ adorare. ne ĩꝗͣ. existimaret ĩ
mõte illo ł ĩ iherusohinis tm̃ eẽ ad orandũ. subiungẽs
docet eã dicẽs. Mulior eͤde mͥ. uen̾ hora ⁊ nc̃ ẽ. qñ neq¬

Expanded text:
o sensui copulatam, sed suo corruptori conjunctam. Sed Dominus volens eam ad veritatem revocare, ne illa eo quod audierat patres in monte illo adorasse, et Judaeos tunc in Hierosolymis adorare ne, inquam, existimaret in monte illo vel in Hierosolymis tantum esse adorandum, subjungens docuit eam, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sub peccato fuit ꝯclusꝰ ⁊ ẽ ramꝰ d̾ oleastͦ ercisꝰ. oliue ĩ¬
sertꝰ fõs iacob qͥ ibi erat natͦlẽ d̾ sigt᷑ racionẽ. ñ aliũde
cob.i. racio ĩfinita patͥs altitudine ꝓcedẽs. Ih̃e aũ fatigatꝰ
ex itin̾e sedebat supͣ fõtẽ. Irẽ iħu ẽ dispensacio ĩ carna¬
cioĩs. sessio dignatio humiliacioĩs. lassitudo ĩfirmitaᷤᷤ car¬

Expanded text:
sub peccato fuit conclusus, et est ramus de oleastro excisus, olivae insertus. Fons Jacob, qui ibi erat, naturalem significat rationem, non aliunde udine procedens. Jesus autem fatigatus ex itinere, sedebat supra fontem. Iter Jesu est dispensatio incarnationis; sessio, dignatio humilitatis; lassitudo, infirmitas car
Abbreviated transcription (Latin):
appetitꝰ humani ꝑ cłpã depͣuati. ꝓ qͣnto magiᷤ intellec¬
no dissider tanto ãpliꝰ do debet. Sessio debitoris ẽ humi¬
liacio peccõris. scͥptio debiti ꝯsid̾acio pecõĩ. debiti relaxi
prudent᷑ alleuiet. uͥ eũ dñs ĩ fine sine fine de tali prude̾¬
cia laudet. Anussa nãq uillicacioẽ fod̾e nõ ualebit. ⁊ me̾¬
dicare erubescsti qr pꝰ hão uitã nemini dat᷑ faołta oꝑãdi.
P̾ fiducia dm̃ dep̾candi. debitores qͦ a debito relaxiti. uil¬
licũ pꝰ uillicacionẽ ĩ domos recipiut̾. qñ sensꝰ ⁊ affectus
a peccõ ꝑ ponitẽciã ⁊ remissionẽ alleuiati. ⁊ celestibꝰ p̾miᷤᷤ

Expanded text:
humani per culpam depravati. Et quanto magis intellecno dissidet, tanto amplius debet Deo. Sessio debitoris, est humiliatio peccatoris; scriptio debiti, consideratio peccati; debiti relaxatprudenter allevet, ut eum Dominus in fine sine fine de tali prudentia laudet. Amissa namque villicatione, fodere non valebit; et mendicare erubescet, quia, post hanc vita fiducia Deum deprecandi. Debitores quoque a debito relaxati, villicum post villicationem in domo accipiunt, quando sensus et affectus a peccato per poenitentiam et remissionem allevati et coelestibus praemiis
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽs. dñe miserere filio mo̾. qr lunaticꝰ ẽ et
male patit᷑ Lunaticꝰ ẽ qͥ ꝑ orarũ momẽta de uicnis
ad uicia mutat᷑. nec ꝑstat ĩ incepto. s decrescit abo¬
no ⁊ crescit ĩ malo. ⁊ nc̃ ĩ ignẽ libidinis. ł ire fert᷑
nẽ in aꝗͣ. fluctuantis cupiditatiᷤᷤ p̾cipitat᷑. Marcꝰ de is
Rsie dixit. E cũ uidiss illũ. statĩ sp̃c cõturbauit eũ.
⁊ elisus ĩ t̾rã uolutabat᷑ spumãs. dũ puer ad dum ac
cedit elidit᷑ qr ꝯuersi ad dñm plerũq a demonio
grauiꝰ pulsant᷑. uͥł ad uicia reducant᷑. ł de sua pulsi¬
one diabolus se uindicet. sicut in principio nasce̾¬
tis ecclesie młta ⁊ grauia apposuit certanima illis

Expanded text:
et male patitur . Lunaticus est, qui per horarum momenta de vitiis ad vitia mutatur, nec perstat in coepto, sed decrescit a bono, et crescit in malo, et nunc in ignem libidinis vel irae fertur; nunc in aquam fluctuantis cupiditatis praecipitatur. Marcus de isto sic ait: Et cum vidisset illum statim spiritus turbavit eum et eliditur, quia conversi ad Dominum plerumque a daemonio gravius pulsantur, ut vel ad vitia reducantur, vel de sua expulsione diabolus se vindicet. Sicut in principio nascentis Ecclesiae multa et gravia opposuit certamina illis
Abbreviated transcription (Latin):
cipłi ꝑ sata tnͣseut̃. c̾ p̾latos subditos pia sollicitu¬
dine circu̾spiciut̃ ⁊ qͣlit̾ quẽq ad regnũ celoꝵ ꝓ in¬
hant sedulo perpẽdut̃. & dũ eos ad beatitudinẽ ꝑdi¬
c̾e cõcupiscũt. qͣͣ salute̾ eoꝵ esuriut᷑. Spicas ueliꝰ
c̃ metes audieniiũ ꝑ p̾dicatione̾ ab amore tpralum
diuidũt. Spicas fricat᷑. c̾ eos palea uite uet̾is expo¬
liant. Grana mãducatꝰ c̃ ab oĩ fuꝑfluitate ⁊ asꝑita¬
te purgatos. unitati scẽ eccłe sociat᷑. ⁊ eide̾ corpo¬
rat᷑. E h sabbato faciuit̾. qr a t̾renis actibꝰ qͥescẽtos:⁊
dõ uacantes reqͥem celeste̾ ⁊ oꝑando querut᷑ ⁊ p̾dicã¬
do ꝓmutut᷑. Aliter. ꝑ sata ambulat qͥ sacͣ eloqͥa ĩuesti¬
gat̃. In qͥbꝰ esuruit dũ ĩ eis sentẽcias meliores discere
rũt gͣna spũał ĩtelligẽoie. Grana quoq mandueat. dũ¬

Expanded text:
cipuli per sata transeunt: dum praelati subditos pia sollicitudine circumspiciunt, et qualiter quemque ad regnum coelorum pertrahant, sedulo perpendunt; et dum eos ad beatitudinem trahere concupiscunt, quasi salutem eorum esuriunt: spicas vellunt, cum mentes audientium, per praedicationem ab amore temporalium dividunt. Spicas fricant cum eos paleis vitae veteris exspoliant: grana manducant, dum eos superfluitate, et asperitate purgatos veritati sanctae Ecclesiae sociant, et eidem incorporant. Et hoc Sabbato faciunt: quia a terrenis actibus quiescentes, et Deo vacantes, requiem coelestem et operando quaerunt, et praedicando promittunt: Aliter. Per sata ambulant, quia sacra eloquia investigant. Esuriunt, dum in eis sententias meliores discere irunt grana spiritualis intelligentiae. Grana vero manducant; du
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e fidi uom̾e penetͣtũ. ĩ qͦ nõ uerꝰ amor aut ꝑseuerã¬
cia uͥtuis. Spines s̃ diuicie. q̃ ꝑ młtiᷤᷤ curas cor lac̾ãt.
⁊ sem̃ u̾bi suffocat᷑. Terra bona: cor mite ⁊ docile q u̾e
fructũ fac̃. c̾ ĩ ip̃o ꝑfecta bonoꝵ oꝑũ plenitudo cres¬
cit. fructꝰ seniuus iꝰtificatio hoĩs. Dniliere peta

Expanded text:
e fidei penetratum; in quo non est verus amor, aut perseverantia virtutis. Spinae, sunt divitiae, quae per multas curas cor lacerant, et semen verbi suffocant. Terra bona, cor mite et docile; quod vere fructum facit; cum in ipso perfecta bonorum operum plenitudo crescit. Fructus seminis, justificatio est hominis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. qͥ pꝰ resurrectionẽ p̾dicãtibꝰ apłis cred̾e noluert̃i
s ꝙͣr uile cadau̾ ꝓiciẽtes. get̾ibꝰ suscipiendũ deder̃ S
dñs malos colonos male ꝑdidit. dũ ĩcredulos iudeoꝰ
ĩ ĩfidelitate dereliqͥt. ⁊ ꝑ pͥncipes romanos lõge
lateq disꝑsit. Scd̾m sensũ morale̾ uinea locat᷑. c̾ mis¬
trric̃ baptimi fidelibꝰ ad ex̾cendũ oꝑe cõmutit᷑. M it¬

Expanded text:
dicantibus apostolis credere noluerunt, sed quasi vile cadaver projicientes gentibus suscipiendum dederunt. Sed Dominus malos colonos male perdidit, dum incredulos Judaeos in sua incredulitate dereliquit, et per principes Romanos longe lateque dispersit. Secundum moralem sensum vinea locatur, cum mysterium baptismi fidelibus ad exercendu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ d fuubꝰ tyri exieł. ꝑ sidonẽ ad mare galilee. inter
medios fines decapoleos surdũ ⁊ mutũ sanauit qñ
angłias ĩfideł iudee deseres. ferocitatẽ gentiũ ꝯpri-¬
mẽs. ⁊ fluctuositatẽ sedãs. ⁊̃ p̾dicatioẽ decalogi. noxiã ta¬
cit᷑nitatẽ ⁊ surditatẽ̾ eurauit gn̾is humani. manũq illi
ĩposuit. qñ ei donauit facłtatẽ p̾ceptiᷤᷤ suis obediendi. ⁊ fi¬

Expanded text:
donis exiens per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos, surdum et mutum sanavit, quando angustias infidelis Judaeae deserens, ferocitatem gentium comprimens et fluctuositatem sedans in praedicatione Decalogi, noxiam taciturnitatem et surditatem curavit generis humani. Manumque illi imposuit quando illi donavit facultatem suis obediendi
Abbreviated transcription (Latin):
creatoris q̃ suut exire. hõ itaq iste ds. duo filii duo ppłi
maior filiꝰ ppłs iudaicus. minor gentił ppłs. substãcia nauꝰ¬
metͥces carnis delectationeᷤ. dissipatio substancie. corrup¬
no nat᷑e. unꝰ ciuiũ aliqͥs demonũ. fames filii penuria
⁊ diu̾sis erroribꝰ polluta. dognata philosophoꝵ q̃ s̃ cibꝰ¬

Expanded text:
Creatoris quaerit exire. Homo iste itaque, Deus; duo filii, duo populi; major filius, populus Judaicus; minor, gentilis; substantia, naturaololatria; meretrices, carnis delectationes; dissipatio substantiae, corruptio naturae; unus civium, aliquis daemonum; fames filii, penuriaet diversis erroribus polluta dogmata philosophorum,
Abbreviated transcription (Latin):
te. die: nocte. mane meridie. uesꝑe. ĩ eccła. ĩ platea.
ĩ uia iꝰ agro. ĩ t̾ra. ĩ mari. om̃ibꝰ sẽꝑ uͥq bonũ qd̾
nouit. dicat. si adsit qͥ audire possit. Sũt nãq młti
qͥ ĩ his õĩbꝰ spectabiliora sẽꝑ cõsid̾ant. ⁊ his oppoĩtis
p̾dicare recusat. qͣi d̃s suꝑiora ꝓspic̾et. ⁊ t̃feriora nõ
curaret. cũ nõ nũꝗͣ. que hoĩbus udent᷑ ĩfima. apd̾

Expanded text:
eridie, vespere; in Ecclesia, in platea, in via, in agro, in terra, in mari, omnibus semper, ubique bonum quod novit dicat, si adsit qui audire possit. Sunt namque multi, qui in his omnibus spectabiliora semper considerant, et his oppositis praedicare recusant, quasi Deus superiora prospiceret, et inferiora non curaret, cum nonnunquam quae hominibus videntur infima, ap
Abbreviated transcription (Latin):
natis ad uitã soluit᷑ a cłpa. Credit regłs ⁊ domꝰ eiꝰ tota. dũ
cetꝰ patrũ c̾ aliis fidelibꝰ illustrat᷑ grã diuina. Simili mͦ¬
cotidie regłs ꝓ filio ĩ firmo sanãdo ĩtercedit. dũ p̾latꝰ
qͥlib ꝓ suo subiecto uariis rep̃tacioĩbꝰ depͣuato. ũ a dn̾o
sanet᷑. p̾ces fũdit. Ifirmꝰ uͦ sanat᷑ dũ ꝑ ołpã depͣuatus

Expanded text:
nati ad vitam solvuntur a culpa. Credit regulus, et domus ejus tota, dum coetus patrum cum aliis fidelibus illustratur gratia divina. Simili modo regulos pro infirmo filio sanando intercedit, dum praelatus quilibet pro suo subdito variis tentationibus depravato, ut a Domino sanetur preces effundit. Infir
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e dolun. Resuscitabit᷑ puella cũ pꝰꝙͣ plenitudo
gẽtiũ ĩtͣuerit. oĩs isrł saluus fiet dñs dũ suscita¬
ret puellã paucis retẽtis alios eiecit. qr ĩ fidelibus
nõ sũt reuelanda diuina mistia. nec irrisoribꝰ mi¬
racła diuina. scd̾m morale̾ sensũ dn̾s mulierem¬
eurat. Turba qͦ eicit᷑ uͥ puella suscitet᷑ qr nisi sola¬
riu̾ curaꝵ multitudo a corde eiciat᷑ aĩa q̃ ĩtro ia¬
eet mortua nõ suscitat᷑. dũ enĩ sese ꝑ ĩnumas cõgi¬
taciones spargit. ad cõsid̾ationẽ sui se nullatenꝰ
colligit. d tribꝰ mortis resuseuatse aten

Expanded text:
doluit. Resuscitabitur puella, cum postquam plenitudo gentium intraverit, omnis Israel salvus fiet. Dominus, dum suscitaret puellam paucis retentis, alios ejecit, quia infidelibus non sunt revelanda mysteria divina, nec irrisoribus miracula divina. Secundum moralem sensum, Dominus. Turba ejicitur ut puella suscitetur: quia nisi saecularium curarum multitudo a corde ejiciatur, anima quae intus jacet mortua non suscitatur. Dum enim se per universas cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus co
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾hensa ẽ ĩ adultio. In lege aũ moyses mĩdauit
nob̾ hꝰ modi lapidare. Tu gͦ qͥd dicis. Mulier ista sigͥe
gentilẽ eccłã a diabolo ꝑ ełturã ẏdoleꝵ iuolatã. hãe
iudei uolut lapidari. qr uolut̃ eã dãpnari. dũ ĩuidet
eã grẽ celestis participẽ fieri. ħ dicebat tẽptates eũ uͥ¬

Expanded text:
deprehensa est in adulterio. In lege autem Moyses mandavit nobis hujusmodi lapidare. Tu ergo quid dicis? Mulier ista significat gentilem Ecclesiam a diabolo per culturam idolorum violatam: hanc Judaei volunt lapidari, quia volunt eam damnari, dum invident eam gratiae coelestis participem fieri. Hoc autem dicebant tentantes eum, u
Abbreviated transcription (Latin):
sei samuele. dd̾. ⁊ aliis illuminatũ. Archisinagogi
filia e̾ sinagoga. legali ĩstitueioe̾ disposua. qi unici
lãgore ꝯsternata S ꝑgente dño ad filiã archisina¬
ta c̾ salus humani gen̾is. uͥ pͥmo aliqui ex isrt de¬
ind̾ plenitudo genciũ ĩtͣrer ⁊ sic oĩs isrł salius fie¬
ret. Mulier gͦ sãguinaria a dño curata eccła ẽ. de
gentibꝰ ĩgenti carnaliũ delectacionũ fluxii pollu¬

Expanded text:
se. Samuele, David et aliis illuminatum. Archisynagogi filia est Synagoga legali institutione disposita, quasi unica languore consternata. Sed, pergente Domino ad filiam archisynata est salus humani generis, ut primo aliqui ex Israel, deinde plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Mulier ergo sanguinaria a Deo curata Ecclesia est de gentibus ingenti carnalium delectationum fluxu pollu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Ibi gͦ ãpliꝰ ardebat. uͥ se ostẽdit scire ꝙ face̾ uoluit. A
extremo digito se tagi desid̾at. qͥ et̾nis suppliciis datꝰ. optat
oꝑa nustoꝵ ł ultima s participari. fili recordare q recepi¬
ti bona ĩ uita rua. ⁊ lazarꝰ similit̾ mala. Hota ꝙ diues iste
aliqͥd boni fec̃. ex qͦ tͣnsitoriũ bonũ ĩ hac uita recep̃.⁊ laza¬

Expanded text:
plius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, qui aeternis suppliciis datus optat opera justorum, vel ultima sibi participari. Fili, recordare, quia recipisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nota quod dives iste aliquid boni fecit, ex quo bonum transitorium in hac vita recepit: et Laza
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯfitẽdi ⁊ p̾dicãdi sapiẽtiã tͥbuit. Qd̾ aũ ĩgemuit nob̾
tm̃ mͦ exẽplũ gemẽdi ꝓ aliis dedit. aures deniq ĩ firmi
ad audiendũ aꝑunt᷑. ⁊ lingua ad loqͣndũ soluit᷑. dũ hõ ꝑ
grãm iꝰtificatꝰ p̾cepta diuina auribꝰ cordis ausculrar. ⁊ ꝯg¬
nita ꝯfitet᷑ ⁊ p̾dicat. hoc gͥ exẽplo docem᷑ uͥ qͦslib⁊ pecc̃o¬
res cotidie ꝑ p̾dicationeꝰ nram adduc̾e studeamꝰ. ⁊ eũ ꝓ

Expanded text:
fitendi, et praedicandi sapientiam tribuit. Quod autem ingemuit, nobis tantum modo exemplum gemendi pro aliis dedit. Aures denique infirmi ad audiendum aperiuntur et lingua ad loquendum solvitur, dum homo per gratiam justificatus, praecepta divina auribus cordis auscultat, et cognita confitetur et praedicat. Hoc igitur exemplo docemur, ut quoslibet peccatores quotidie per praedicatione