comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
glio dño clamante. ⁊ dicente. Si qͥs
sitit ueniat ad me. ⁊ bibat. Qui cte¬
dit ĩme. flumina aque uine flu-¬
ent deuentre eius. Euangelista au¬
tem exposuit unde diceret secutus
enun ait. Hoc autẽ dicebat de sp̃u
quẽ accepturi erant. qui ĩeum etãt
credituri. Quate non multos bap¬
tizauit dñs: Sed quid ait: Sp̃us
aũt ñdum erat datus qr ih̾c ñdum
erat clarificatꝰ. Quia ergo illi bap
acceperant. quẽ die pentecostes mi¬
sit dñs de celo. ut daretur sp̃s. expec¬
tabat᷑ clarificatõ dñi ⁊ anteqͣm cla-¬
uficaret᷑ ⁊ anteqͣm mitteret eũ ĩui¬
tabat tñ hoĩes ut se p̾ꝑarent ad acci-¬

Expanded text:
Si quis sitit, veniat ad me, et bibat: qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista autem exposuit unde diceret: secutus enim ait, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant qui in eum erant credituri. Quare non multos baptizavit Dominus? Sed quid ait? Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Quia ergo illi Baptondum acceperant, quem die Pentecostes misit Dominus de coelo; ut daretur Spiritus, exspectabatur clarificatio Domini. Et antequam clarificaretur, et antequam mitteret eum, invitabat t
Abbreviated transcription (Latin):
bis ꝓposuit fr̃es mei :bonĩ est nob̾
ut dicat ip̃e unde discernamꝰ. Dic¬
turus est. ne formidetis: sed pͥmo
uidete. adtendite: uidete hinc ex¬
primi illud unde uam heretici ca-¬
lũpniant᷑. Adcendite iudece quid
ait. Dilectissimi nolite om̃i sp̃ui cre-¬
delez sed ꝓbate sp̃s si ex deosũt. Sp̃s

Expanded text:
bis proposuit, fratres mei. Bonum est nobis ut dicat ipse unde discernamus. Dicturus est, ne formidetis; sed primo videte, attendite. Videte hinc exprimi illud unde vani haeretici calumniantur. Attendite, videte quid ait: « Dilectissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex Deo sunt. » S
Abbreviated transcription (Latin):
bus. cellam clausit: qui oratio¬
ni instantius qm solebat incu¬
buit. Mira res. Hora eadẽ hũc
incolumem. atq ut pͥus ualẽ¬
tem. ad eundem iterum laborẽ
misit. ut ip̃e quoq parietẽ cũ
frib ꝑficeret. de cuius se int̾itu. ã¬
tiquus hostis benedicto insultare

Expanded text:
bus cellam clausit: qui oratiobus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs parietem. quia res is¬
ta exigebat. paulo altius edifica¬
rent. uir dei in orationis studio.
intra celle sue claustra moraba¬
tur. Cui antiquus hostis insul¬
tans apparuit et quia ad laborã¬
tes frẽs ꝑgeret. indicauit. Quod
uir cli. ꝑ nuntium celerrime fra-¬
trib indicauit. dicens. Frẽs. cau¬
te uos agite: quia aduos hacho¬
ra malignus sp̃c. uenit. Is qui
mandatum detulit. uix ũba
compleueratz et malignus sp̃c.
eundem parietem qui edificaba¬
tur euertit: atq unum pueru¬
lum monachum. cuiusdã curi¬
alis filium oppͥmens. ruina
contriuit. Contristati oͣmnes
ac uehementer afflicti. ñ damp¬
no parietis sed contritione frĩs:¬
qd̾ uen̾abili pr̃i benedicto. studu¬
erunt celeriter cum graui luctu
nuntiare. Tunc idem pat̾ ad se
dilaceratum puerum deferri iu¬
bet: quem portare ñ nisi insagopo¬
tuerunt: quia collapsi saxa pari¬
etis. eius ñ solum membra. sed
etiam ossa contriuerant. Fumq
euerat proieci missisq foras fr̃ĩ¬

Expanded text:
res parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborates fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contriverant. Praeceeverat, projici, missisque foras fratri
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ipse est. qui genuit me. ⁊ tuetur
me ⁊ tu ip̃e es oĩa bona mea: tu om̃ĩpt
qui mecũ es: ⁊ prius qͣm tecum sim.
Indicabo ergo talib qualib uibes ut
seruiam: ñ quis fuerim: sedquis iã
sim. ⁊ quis adhuc sum. Sed ueq me

Expanded text:
ipse est enim, qui genuit me et tuetur ipse est enim, qui genuit me et tuetur me, et tu ipse es omnia bona mea, tu omnipotens, qui mecum es et priusquam tecum sim. indicabo ergo talibus, qualibus iubes ut seruiam, non quis fuerim, sed quis iam sim et quis adhuc sim; sed neque me
Abbreviated transcription (Latin):
quaqͣm deserens cepta tua. consumma
ĩꝑfecta mea. Hic est fructus cõfessionũ
meaꝵ ñ qͣlis fuerĩ sed qͣlis sim ut hoc
confitear. ñ tantum corãte secreta ex¬
ultatione cũ tremore. ⁊ secreto mero-¬
re cũ spe. sed etiam ĩ aurib credentiũ
filioꝵ hõim sotioꝵ gaudii mei ⁊ con¬
sortiũ mortalitatis mee ciuiũ meoꝵ et
mecum ꝑegrinoꝵ p̾cedentiũ. ⁊ conseq̃¬
tium. ⁊ comitum uie mee. Hii sũt ser¬
ui fui fr̃es mei. quos filios tuos esse
uoluisti. dños meos quib iussistuit
seruiam. si uolo tecum de te uiuere. Et
hoc mͥ u̾buni tuũ parum erat. siloquẽ¬
do p̃ciperet. nisi ⁊ faciendo p̾iret: Et e¬
go id ago factis. ⁊ dictis idago suba¬
lis tuis. nimis cũ ingenti ꝑiculo: nisi
quia sub aus tuis. Tibi subdita est aĩa
mea. ⁊ ĩfirmitas meatibi nota est. Par¬
uulus sũ: seduiuit semper pater me¬
us. ⁊ idoneus est mͥ tutor meus. Idem

Expanded text:
quaquam deserens coepta tua consumma quaquam deserens coepta tua consumma inperfecta mea. Hic est fructus confessionum mearum, non qualis fuerim, sed qualis sim, ut hoc confitear non tantum coram te secreta exultatione cum tremore et secreto maerore cum spe, sed etiam in auribus credentium filiorum hominum, sociociuium meorum et mecum peregrinorum, praecedentium et consequentium et comitum uiae meae. hi sunt serui tui, fratres mei, quos filios tuos esse noluisti dominos meos, quibus iussisti ut seruiam, si uolo tecum de te uiuere. et hoc mihi uerbum tuum parum erat si loquendo praeciperet, nisi et faciendo praeiret. et ego id ago factis et dictis, id ago sub alis tuis nimis cum ingenti periculo, nisi quia sub alis tuis tibi subdita est anima mea et infirmitas mea tibi nota est. paruulus sum, sed uiuit semper pater meus et idoneus est mihi tutor meus; idem
Abbreviated transcription (Latin):
orare pro me. cũ audierint qͣntum
retarder pond̾e meo: Indicabo me ta¬
libus. Non eñi paruus est fructus do-¬
mine. deus meus ut a multis tͥ gr̃e
agantur de nobis. ⁊ a multis rogeris
ꝓnobis. Amet ĩ me frat̾nuᷤ animus.
qd̃ amandum doces. ⁊ doleat ĩme qd̃
dolendũ doces. Animus ille hoc faciat
frat̾nus ñ extraneus: ñ filioꝵ alienoꝵ.
quoꝵ os locutũ est uanitatẽ: ⁊ dexte¬
ra eoꝵ. dextera iniquitatis. sed frater¬
nus ille. qui cũ approbat me. gaudet
de me: cum aũt impbat me. contris¬
tatur ꝓme. Quia siue approbet me.¬
siue ĩprobet. diligit me. Indicabome
talibz.Respirent ĩbonis meis. suspi¬
rent ĩ malis meis. Bona mea. ĩstitu¬
ta tua sũt. ⁊ donatua, mala mea. de¬
licta mea sũt: ⁊uidicia tua. Respi¬
rent ĩ illisz suspirent ĩ his. Et hym¬
nus. ⁊ fietus ascendant ĩ conspetum¬
tuum. de frat̾nis cordib turibulis tu¬
is. Tu autẽ dñe delectatus odore sc̃i tẽ¬

Expanded text:
orare pro me cum audierint quantum orare pro me cum audierint quantum retarder pondere meo? Indicabo me talibus. Non enim parvus est fructus, Domine Deus meus, ut a multis tibi gratiae agantur de nobis, et a multis rogeris pro nobis. Amet in me fraternus animus quod amandum doces, et doleat in me quod dolendum doces. Animus ille hoc faciat fraternus, non extraneus, non filiorum alienorum, quorum os locutum est uanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis, sed fraternus ille, qui cum approbat me, gaudet de me, cum autem inprobat me, contristatur pro me, quia siue approbet siue improbet me, diligit me. indicabo me talibus: respirent in bonis meis, suspirent in malis meis. bona mea instituta tua sunt et dona tua, mala mea delicta mea sunt et indicia tua. respirent in illis et suspirent in his, et hymnus et fletus ascendant in conspectumtuum de fraternis cordibus, turibulis tuis. tu autem, domine, delectatus odore sancti tem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾terita mala eoꝵ. quia iã carent eis Nec
ideo delectat qi mala sũt: sed q fuerũt
et ñ sũt: quo itaq fructu dñe meus.
mũe tue securior qͣm ĩnocentia sua. Q
fructu queso. etiam hõib corã te con-¬
fiteor ꝑhas litteras adhuc quis egosĩ.
non quis fuerim: Nam illum fructũ
uidi. ⁊ cõmemoraui. Sz quis adhuc
sim. ecce ĩ ip̃o tempore cõfessionũ mea¬
rũ. ⁊ multi hoc nosse cupiũt. qui me
nouerũt.⁊ me ñ nouerũtz qui ex me
uel de me aliquid audierũt. Ez au¬
riseoꝵ ñ est ad cor meũ: ubi ego sũ
quicũq sum. Uolũt gͦ audire cõfi¬
tentem me quid ip̃e intus sinr: quo
nec oculum. nec aurem. nec mentẽ
possũt intendere. Credituri tamẽ uo¬
lunt nr̃quid cognituri: Dicit eñi e¬
is caritas qr boni sũt. non mentiri
me de me cõfitentem, ⁊ ip̃a meis cre-
congratulari mͥ cupiunt. cũ audierĩt
qͣntum ad te accedam munere tuo.⁊

Expanded text:
praeterita mala eorum, qui iam carent eis, nec praeterita mala eorum, qui iam carent eis, nec ideo delectat, quia mala sunt, sed quia fuerunt et non sunt. quo itaque fructu, domine meus, e tuae securior quam innocentia sua; quo fructu, quaeso, etiam hominibus coram te confiteor per has litteras adhuc quis ego sim, non quis fuerim? Nam illum fructum vidi et commemoravi. Sed quis adhuc sim, ecce in ipso tempore confessionum mearum, et multi hoc nosse cupiunt qui me noverunt et non me noverunt, qui ex me vel de me aliquid audierunt; sed auris eorum non est ad cor meum, ubi ego sum quicumque sum. Volunt ergo audire confitentem me quid ipse intus sim, quo nec oculum nec aurem nec mentem possunt intendere; credituri tamen volunt, numquid cognituri? Dicit enim eis charitas qua boni sunt non mentiri me de me confitentem, et ipsa in eis credicongratulari mihi cupiunt cum audierint quantum ad te accedam munere tuo, et
Abbreviated transcription (Latin):
su. qui nolũt a de audire qui sint:
Et unde sciunt cũ a me ip̃o de me ip̃o
audiunt. an uerum dicam. qͣndo qui¬
dem nemo scit hoĩm quid agatur ⁊̃ ho¬
mine. nisi sp̃c hõis qui in ip̃o est:Si au¬
tẽ a te audiant de se ip̃is. non poterũt
dicere mentitur dñs. Quid est .ii. a te
audire de se. nisi cognoscere se: Qinis
porro cognoscit. ⁊ dicit faisũ est. nisi
ip̃e mentiat᷑: I quia caritas oĩa cre¬
dit. inter eos utiq quos conexos sibi¬
met unum facit. ego quoq etiã dñe
sic tibi confiteor ut audiant hoĩesz qͥ¬
tas aperit. Uerũptamẽ tu medice meus
ĩtime. quo fructu ista faciant eliqua mͥ.
Nam cõfessiones p̾tetitorũ maloꝵ me¬
oꝵ que remisisti iͥn. ⁊ texisti ut beares me.
ĩ te mutans aĩam meam fide. ⁊ sacram̃¬
totuo. cũ legunt᷑. ⁊ audiunt᷑. extitant
cor ne dormiat ĩ desꝑatõe. ⁊ dicãt ñ pos
firmitatis sue. ⁊ delectat bonos audire

Expanded text:
sim, qui nolunt a te audire qui sint? sim, qui nolunt a te audire qui sint? et unde sciunt, cum a me ipso de me ipso audiunt, an uerum dicam, quandoquidem nemo scit hominum, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? si autem a te audiant de se ipsis, non poterunt dicere: "mentitur dominus". quid est enim a te audire de se nisi cognoscere se? quis porro cognoscit et dicit: "falsam est", nisi ipse mentiatur? sed quia caritas omnia credit, inter eos utique, quos conexos sibimet unum facit, ego quoque, domine, etiam sic tibi confiteor, ut audiant homines, qutas aperit. Verum tamen tu, medice meus intime, quo fructu ista faciam, eliqua mihi. nam confessiones praeteritorum malorum meorum, quae remisisti et texisti, ut beares me in te, mutans animam meam fide et sacramento tuo, cum leguntur et andiuntur, excitant cor, ne dormiat in desperatione et dicat: "non possfirmitatis suae. et delectat bonos audire
Abbreviated transcription (Latin):
te: ⁊ nec mͥ nec tibi placeã nisi dete. Ci¬
bi ergo dñe manifestus sũ quicũq sim:
et quo fructu tibi confitear dixi. Neq
id ago u̾bis carnis. ⁊ uocib: sedu̾bis a¬
nime. ⁊ clamore cogitatõis. quẽ nouit
auris tua. Cum enĩ malus sum. nich
est aliud confiteri tibi. qͣm displic̾e mͥ.
Cum u̾o pius. nich est aliud confiteri
tibi qͣm hoc ũ tribuere michi. q̃m tu
dñe bñdicis iustum sed prius eũ ius-¬
tificas ĩpium. Confessio itaq mea de¬
us meus ĩ conspectu tuo. tͥ tacite fit ⁊
ñ tacite. Tacet .ii. strepitu. clamat af-¬
fectu. Neq enĩ dico recti aliquid hõib.
qd̃ non a me tu prius audieris. Aut
etiã tu aliquid tale audis a me: qd̃ ñ
mͥ tu prius dixeris. Quid mͥ ergo ẽ cum
hõibus. ut audiant cõfessiones meas. qͣ¬
si ip̃i sa natur sint oĩns languores me¬
os: Cunosum genus. ad cognoscendam
uitã alienam: desidiosum. ad corrigen¬
dam suã. Quid ame querũt au dire qͥs

Expanded text:
te, et nec tibi nec mihi placeam nisi de te. Tibi ergo, Domine, manifestus sum quicumque sim; et quo fructu tibi confitear, dixi. Neque enim id ago verbis carnis et vocibus, sed verbis animae et clamore cogitationis, quem novit auris tua. Cum enim malus sum, nihil est aliud confiteri tibi, quam displicere mihi; cum vero pius, nihil est aliud confiteri tibi, quam hone, benedicis iustum, sed prius eum iustificas inpium. confessio itaque mea, deus meus, in conspectu tuo tibi tacite fit et non tacite. tacet enim strepitu, clamat affectu. neque enim dico recti aliquid hominibus, quod non a me tu prius audieris, aut etiam tu aliquid tale audis a me, quod non mihi tu prius dixeris., Quid mihi ergo est cum hominibus, ut audiant confessones meas, quasi ipsi sanaturi sint omnes languores meos? curiosum genus ad cognoscendam uitam alienam, desidiosum ad corrigendam suam. quid a me quaerunt audire qui
Abbreviated transcription (Latin):
rie recordabor. Affectiones quoq ani¬
mi mei eadem memoria continet. ñ il
lo modo quo eas habet ip̃e aĩmus. cũ pa¬
titur eas sed alio multũ diu̾so. sicut se¬
se habet uis meniorie. Nam ⁊ letatum
me fuisse reminiscor ñ letus ⁊ tristici¬
am meã preteritam recordor ñ tristis
Et me aliqͣndo timuisse recolo sine ti¬
more. ⁊ pͥstine cuppiditatis sine cupi

Expanded text:
riae recordabor. Affectiones quoque aniriae recordabor. Affectiones quoque animi mei eadem memoria continet non eo modo, quo eas habet ipse animus, cum patitur eas, sed alio multum diuerso, sicut sese habet uis memoriae. nam et laetatum me fuisse reminiscor non laetus et tristitiam meam praeteritam recordor non tristis et me aliquando timuisse recolo sine timore et pristinae cupiditatis sine cupi
Abbreviated transcription (Latin):
as quisquit sine ulla cogitatione qͣlis¬
cũq corporis intus agnouit eat. Sensi
etiã numeros omĩb corporis sensibus
quos numeramus sed illi alii sunt
quib numeramus. nec imagines is¬
toꝵ sunt⁊⁊ ideo ualde alii sunt. Ride¬
at me ista dicentem qui non eos uidet
et ego doleam ridentemme. Hec omĩa
memoria teneo. Multa etiam que ad¬
u̾sus hec falsissime disputant᷑ audiui.
et memoria teneo. Que tam̃. ⁊ si falsa
sũt. tamẽ ea meminisse me ñ est falsũ
et discreuisse me inter illa uera ⁊ hec fal¬
sa que contradicũtur. Et hoc memini.
Aliterq ñic uideo discernere me ista.
alitet aũt memini sepe me discreuisse.
cum ea sepe cogitatem. Ergo ⁊ intellexis¬
se me sepius ista memini. Et qd̃ nũc
disceruo. ⁊ intelligo. recondo ĩmemo¬
ria. ut postea me nunc ĩtellexisse
meminerim. Ergo. ⁊ meminisse me me¬
mini. sicut postea qd̃ hec reminisciñc
potui si recordabor utiq ꝑuim memo¬

Expanded text:
as quisquis sine ulla cogitatione qualisas quisquis sine ulla cogitatione qualiscumque corporis intus agnovit eas. Sensi etiam numeros omnibus corporis sensibus quos numeramus; sed illi alii sunt quibus numeramus, nec imagines istorum sunt, et ideo valde sunt. Rideat me ista dicentem qui eos non videt, et ego doleam ridentem me. CAPUT XIImemoria teneo. Multa etiam quae adversus haec falsissime disputantur audivi, et memoria teneo: quae tametsi falsa sunt, tamen ea meminisse me non est falsum; et discrevisse me inter illa vera et haec falsa quae contradicuntur, et hoc memini; aliterque nunc video discernere me ista, aliter autem memini saepe me discrevisse cum ea saepe cogitarem. Ergo et intellexisse me saepius ista memini; et quod nunc discerno et intelligo, recondo in memoria, ut postea me nunc intellexisse meminerim. Ergo et meminisse me memini; sicut postea quod haec reminiscipotui, si recordabor, utique per uim memo
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enum est alia regio eorum: ⁊co¬
genda rursus ut sciri possint id est
uelut ex quadam disꝑsione colligen¬
da. unde dictum est cogitare. Nam co¬
go. ⁊ cogito sic est ut ago ⁊ agito, fa¬
cio ⁊ factito Uerũptam̾ sibi aĩmus
hoc u̾bum proprie iundicauit. ut nõ
qd̾ alibi sed qd̾ in aĩo colligitur. id
est cogitur. cogitari ꝓprie iam dicatur.
Item continet memoria numeroꝵ dim̃¬
sionumq rationes. ⁊ leges innum̾abi-¬
les. quarũ nullam corporis sensus im¬
pressit quia nec ip̃e colorate sũt aut
sonant aut olent aut gustate aut
contrectate sunt. Audiui sonos u̾¬
boꝵ quib significant᷑ cum dehis
disseritur sed illi alii. iste autẽ alie
sũt. Nam illi aliter grece. aliter lati¬
ne sonant. Iste u̾onec grece nec lati¬
ne sũt. nec aliud eloquioꝵ genusi¬
dilineas fabroꝵ. uel etiam tenuissi¬
mas sicut filum aranee sed ille alie
sũt. Non sunt imagines earum quas

Expanded text:
neque enim est alia regio eorum — et coneque enim est alia regio eorum — et cogenda rursus, ut sciri possint, id est uelut ex quadam dispersione colligenda, unde dictum est cogitare. nam cogo et cogito sic est, ut ago et agito, facio et factito. uerum tamen sibi animus hoc uerbum proprie uindicauit, ut non quod alibi, sed quod in animo colligitur, id est cogitur, cogitari proprie iam dicatur. Item continet memoria numerorum dimensionumque rationes et leges innumerabiles, quarum nullam corporis sensus inpressit, quia nec ipsae coloratae sunt aut sonant aut olent aut gustatae aut contrectatae sunt. audiui sonos uerborum, quibus significantur, cum de his disseritur, sed illi alii, istae autem aliae sunt. nam illi aliter graece, aliter latine sonant, istae uero nec graecae nec latinae sunt nec aliud eloquiorum genus. uidi lineas fabrorum uel etiam tenuissimas, sicut filum araneae; sed illae aliae sunt, non sunt imag
Abbreviated transcription (Latin):
uerum est. nisi quia iam erant ĩ memo¬
ria. sed tam remota. ⁊ retrusa. quasi
ĩ caueis abditiorib. ut nisi admonẽ.¬
te aliquo eruerent᷑. ea fortasse cogita¬
re non possem: Quo circa ĩuenimus
nichil esse aluid discere ista. quorũ
ñ ꝑsensus hauriius imagines. sed si¬
ne imagiub. si cuti sũt ꝑse ip̃a intus
cernimus. nisi ea que passim acq iu¬
disposite memoria continebat. cogitã¬
do qͣi colligete. atq aĩ aduertẽdo cura¬
te. ut tanquã ad manũ posita ĩ ipsa
memoria ubi sparsa prius ⁊ neglet¬
ta latitabant. iam familiari ĩtentio¬
ni facile octurrant. Et quam multa hu¬
ius modi gestat memoria mea que iã
inuenta sũt. ⁊ sicut dyxi quasi ad ma¬
num posita que didicisse ⁊ nosse di¬
cunur. Que si morosis temporũ inter¬
uallis recolere desiuero. ita rursus dem̾i¬
guntur. ⁊ quasi in remociora penetra¬
lia dilabuntur. ut denuouelut no¬
ua excogitanda sint in idem iterum.

Expanded text:
uerum est", nisi quia iam erant in memouerum est", nisi quia iam erant in memoria, sed tam remota et retrusa quasi in cauis abditioribus, ut nisi admonente aliquo eruerentur, ea fortasse cogitare non possem? Quocirca inuenimus nihil esse aliud discere ista, quorum non per sensus haurimus imagines, sed sine imaginibus, sicuti sunt, per se ipsa intus cernimus, nisi ea, quae passim atque indisposite memoria continebat, cogitando quasi colligere atque animaduertendo curare, ut tamquam ad manum posita in ipsa memoria, ubi sparsa prius et neglecta latitabant, iam familiari intentioni facile occurrant. et quam multa huius modi gestat memoria mea, quae iam inuenta sunt et, sicut dixi, quasi ad manum posita, quae didicisse et nosse dicimur. quae si modestis temporum interuallis recolere desiuero, ita rui sus demerguntur et quasi in remotiora penetralia dilabuntur, ut denuo uelut noua excogitanda sint indidem iterum —
Abbreviated transcription (Latin):
corporis attigi. neq uspiam uidi p̾ter a¬
nimum meũ et ĩmemoria recondi: ñ
imagines earum sedip̃as. Que unde
ad me ĩtrauerint dicant si possunt Nã
ꝑcurro ianuas om̃s carnis mee nec in-¬
uenio qua earum ĩgresse sũt. Quippe
dicunt oculi. Si colorate sũt. nos eas
nũtiauimus. Aures dicunt. si sonuer̃t.
a nobis indicate sũt Nans dicunt. Si¬
oluerunt. ꝑ nos transierũt. Sicit etiã
sensus gustandi.Si sapor non est. nich
meintreges. Tactus dicit. Si corpulen¬
tum non est. non contrectaui. Si ñ con¬
trectami ñ indicauiUnde. ⁊ qua hec ĩtra¬
uerunt ĩ memoriã meam: Nescio quo¬
mͦ. Nam cũ eadidici. ñ credidi alienocor¬
di. sed ĩ meorecegnoui. ⁊ uera esseap¬
probaui. ⁊ cõmendaui ei. tanqͣm repo-¬
nens unde ꝓfertem cum uellem Iͥbi er¬
go erant. ⁊ anteqͣm ea didicissem. sed
ĩmemoria ñ erant ͤebi ergo aut qua¬
recũ dic̾entur agnoui ⁊ diti ita est.

Expanded text:
corporis attigi neque uspiam uidi praeter acorporis attigi neque uspiam uidi praeter animum meum et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas: quae unde ad me intrauerint dicant, si possunt. nam percurro ianuas omnes carnis meae nec inuenio, qua earum ingressae sint. quippe oculi dicunt: "si coloratae sunt, nos eas nuntiauimus"; aures dicunt: "si sonuerunt, a nobis indicatae sunt"; nares dicunt: "oluerunt, per nos transierunt"; dieit etiam sensus gustandi: "si sapor non est, nihil me interroges"; tactus dicit: "si corpulentum non est, non contrectaui, si non contrectaui, non indicaui": unde et qua haec intrauerunt in memoriam meam? nescio quomodo; nam cum ea didici, non credidi alieno cordi, sed in meo recognoui et aera esse approbaui et conmendaui ei tamquam reponens, unde proferrem, cum ueHern. ibi ergo erant et antequam ea didicissem, sed in memoria non erant. ubi ergo aut quare, cum dicerentur, agnoui et dixi: "ita est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut non retenta imagine rem foris relique¬
rim. aut sonuerit. ⁊ preterierit sicut uox
ĩpressa ꝑ aures uestigio quo recoleretur.
quasi sonaret cum iam ñ sonaret aut
sicut odor dum transit. ⁊ euanescit ĩuẽ-¬
tos. olfactum afficit. unde traicit imme-¬
moriam imaginẽ sui quã reminiscen-¬
do repetamus. Aut sicut cibus qui cer¬
te inuentre iam ñ sapit ⁊ tam̾ ĩmemo¬
ria quasi sapit aut sicut aliquid qd̾ cor¬
pore tangendo sentitur qd̃ etiam seꝑatũ
a nobis imaginat᷑ memoria. Iste quip¬
peres ñ intromiitunt᷑ adeam: sed earum
sole inagines mira celeritate capiuntur:
et miris tanqͣm cellis reponunt᷑. ⁊ nura¬
biliter recordando ꝓferuntur. At u̾o cũ
audio tria genera esse q̃stionĩ. ansit.
quid sit. quale sit: sonoꝵ quidẽ qui¬
b hec u̾ba confecta sunt. imagines tene¬
m. ⁊ eos per auras cũ screpitu transisse
ac iam ñ esse scio. Res u̾o ipsas que il¬
lis significant᷑ sonis neq ullo sensu

Expanded text:
ut non retenta imagine rem foris reliquerim, aut sonuerit et prinpressa per aures uestigio, quo recoleretur, quasi sonaret, cum iam non sonaret, aut sicut odor dum transit et uanescit in uentos, olfactum afficit, unde traicit in memoriam imaginem sui, quam reminiscendo repetamus, aut sicut cibus, qui certe in uentre iam non sapit et tamen in memoria quasi sapit, aut sicut aliquid, quod corpore tangendo sentitur, quod etiam separatum a nobis imaginatur memoria. istae quippe res non intromittuntur ad eam, sed eorum solae imagines mira celeritate capiuntur et miris tamquam cellis reponuntur et mirabiliter recordando proferuntur.\' At uero, cum audio tria genera esse quaestionum, an sit, quid sit, quale sit, sonorum quidem, quibus haec uerba confecta sunt, imagines teneo et eos per auras cum strepitu transisse ac iam non esse scio. res uero ipsas, quae illis significantur sonis, neque ullo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
quid sonet sed uideo quid uinat
Oꝑaloqunt᷑. ⁊ u̾ba requirimꝰ Quis
enĩ malus ñ bene uult loqui: Sed
qͥd dicit de talib dñs: Y poctite. qͦmͦ
potestis bonaloqui cum᷑ sitis mali Ho¬
ces ur̃as ad aures meas affertis: egoco-¬
gitatões ur̃as inspicio: uol.⁊ unta¬
tem malã ibi uideo. ⁊ falsos fructus
ostenditis. Noui quid inde colligam.
Non colligo de tribulis ficus. nec col¬
ligo de spinis uuas . Una queq ar-¬
bor a fructu cognoscitur. Magism̾¬
foras exierũt. Quotquot em̃ habet
eccł̃ia. ꝑ iuros. fraudatores. adulteros.¬
ebriosos. feneratores. mangones. et
oĩa que num̾are ñ possumus. si con¬
traria sũt doctrine xp̃i. contraria
est. Et uultis uosse. quã aꝑte resis¬
tant isti xp̃o: Aliqͣndo euenit ut a¬
liquid mali faciant ⁊ ĩcipiant cor¬
rpi: quia xp̃m ñ audent blasphe¬
mare. miuistros eius blasphemãt.
a quib corripiunt᷑. Si aũt oscenderis
illis. quia xp̃i u̾ba dicis. non u̾ba tu¬

Expanded text:
quid sonet, sed video quid vivat. Opera loquuntur, et verba requirimus? Quis enim malus non bene vult loqui? Sed quid dicit talibus Dominus? Hypocritae, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali ? Voces vestras ad aures meas profertis; ego cogitationes vestras inspicio: voluntatem malam ibi video, et falsos fructus ostenditis. Novi quid unde colligam; non colligo de tribulis ficus, non colligo de spinis uvas. Unaquaeque enim arbor a fructu cognoscitur . Magis menforas exierunt. Quotquot enim habet Ecclesia perjuros, fraudatores, ebriosos, feneratores, mangones, et omnia quae enumerare non possumus, si contraria sunt doctrinae Christi, contraria est Christo. Et vultis nosse quam aperte resistant isti Christo? Aliquando evenit ut aliquid mali faciant, et incipiant corripi; quia Christum non audent blasphemare, ministros ejus blasphemant, a quibus corripiuntur: si autem ostenderis illis quia Christi verba dicis, non verba tu
Abbreviated transcription (Latin):
re tales nos fecit:Nonne dicũt hoc co¬
tidie hoĩes conuicti de fc̃is suis: Pra¬
ua uoluntate. ꝑu̾si artificẽ accusãt
Clama illis artifex de celo. quia ip̃e
nos fecit qui nos refecit. Quid te fe¬
ci : Ego hoiẽm feci ñ auariciã. Ego
hoĩem feci ñ latrociniũ. Egohoĩem
feci ñ adult̾ium. Audistis qr lau-¬
dant me oꝑa mea: Ex ore triũ puero¬
rũ ip̃e hymnus erat. qui abignib
defendebat. Laudate oꝑa dñi dñm. Lau¬
date celum. t̾ra. mare. laudent omi¬
a quesũt ĩ celo laudent angli. lau¬
dent stelle. laudent luminaria: lau¬
dent quicqͥd natat. quicqͥd uolat.
quicqͥd ãbilat. quicqͥd repit. Lau¬
dant ista oĩa dñm Nunquid audie¬
tis quia laudat dñm auariciaͤ
Nũquid andistis qr laudat dũm
ebriositas: Quia laudat luxu¬
ria: Laudat nugacitas: Quicqͥd
ibi ñ audistis laudem dare dũo. ñ fe¬
cit dñs. Corrige qd̃ tu fecisti. ut sal

Expanded text:
re tales nos fecit? Nonne dicunt hoc quotidie homines convicti de factis suis? Prava voluntate perversi, artificem accusant. Clamat illis artifex de coelo quia ipse nos fecit, qui nos refecit: Quid te feci? Ego hominem feci, non avaritiam; ego hominem feci, non latrocinium; ego hominem feci; non adulterium. Audisti quia laudant me opera mea. Ex ore trium puerorum ipse hymnus erat qui ab ignibus defendebat . Laudant opera Domini Dominum; laudat coelum, terra, mare; laudant omnia quae sunt in coelo; laudant Angeli, laudant stellae, laudant luminaria; laudat quidquid natat, quidquid volat, quidquid ambulat, quidquid repit, laudam ista omnia Dominum. Numquid audisti quia laudat Dominum avaritia? numquid audisti quia laudat Dominum ebriositas; quia laudat luxuria, laudat nugacitas? Quidquid ibi non audis laudem dare Domino, non fecit Dominus. Corrige quod tu fecisti, ut sal
Abbreviated transcription (Latin):
mere ñ potuisset ut fieret. miratꝰ
extremuit fcm reuersusq ad pa¬
fecisset. S in hac humilitatis
mutue amica contentione. acces¬
sit arbit̾ puer qui ereptus est. Nã
ret. suꝑ caput meum. abbatis me-¬
lotem uidebam: atqz ip̃m me ex
aquis educere considerabam.

Expanded text:
mere non potuisset ut fieret, miratus mere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus fecisset. Sed in hac humilitatis mutuae amica contentione accessit arbiter sanctus qui ereptus est Placirer, super caput meum abbatis melotem videbam, ipsumque me ex aquis educere considerabam.
Abbreviated transcription (Latin):
uerodie. dum idem uenera¬
bilis benedictus in cella consisteret.
predictus placidus puer sciuiri
monachus. ad hauriendam aꝙͣ¬
de lacu aquã egressus est: qui uaᷤˢ
quod tenuerat in aquam ĩ caute
submittens. ip̃e quoq cadendo
secutus est. Quem mox unda ra¬
puit: et pene in unius sagitte cur
sum. a terra introrsus traxit. Uir
aut̃ d̃i intra cellam positus. hoc
protinus agnouit: et maurum
festine uocauit. dicens. Frater
maure currez. quia puer ille qui
adhauriendam aquam ꝑrexe¬
rat. in lacum cecidit: iamqz eũ¬
unda longius trahit. Res mira:
et post petrum apłm inusitata.
Benedic̃tione etenĩ postulata
atq ꝑcepta. ad patris sui imp¬
ium. concitus ꝑrexit maurus.
Itaq usq ad eum locum quo ab
unda deducebatur puer. ꝑt̾ram
se ire existimans. suꝑ aquam cu¬
currit. eumq ꝑcapillos tenuit:
rapido quoq cursu rediit. Qͥ mox
ut t̾ram tetigit. ad sereuersus.
post t̾ga respexit: ⁊ quia suꝑ aqͣs
cucurriss agnouit. Et qd̃ p̾su¬

Expanded text:
ero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesu
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc dicat: Sed sicut. non sem¬
perad equalitatẽ dici solet. Quomͦ
u̾bi gr̃a. uisa basilica ista ampla
si uelit facere aliquis minorẽ. sed
tam̃ ꝓportõne ad m̾suras eus. ut
u̾bi gratia. si lata est ista simplũ.
et longa duplũ. faciat ⁊ ille latã
sim plum. ⁊ longan duplum.
uidet᷑ sic fecisse. sicut est ista. ista
habet u̾bi gr̃a centũ cubitosꝰ illa
tringuita. Et sicut est:⁊ ĩpar ẽWi
detis qr non semꝑ sicut. ad parili¬
tatẽ ⁊ equalitatẽ refertur. U̾bigͣ¬
ciaͤ uidete quãtũ sit interfaciẽ ho¬
minis. ⁊ uaginẽ de speculo. Facies
ĩimagine. facies ĩ corpore Imago
pus ĩuitate. Et quid dicimus: Nã
sicut hic oculi. ita ⁊ ibi. Sicut hic
aures. ita ⁊ ibi. Aures sũt: dispares
sũt. Sed. sicut. ad similitudĩem d̾r.
Habemus ⁊ nos imaginẽ: sed ñ il¬
lam qͣm habet filius equalis patri.
Tamẽ ⁊ nos pro modulo nt̃o.si ñsi¬
cut ille eẽmus. ex nulla parte simi¬

Expanded text:
Quis hoc dicat? Sed, sicut, non semQuis hoc dicat? Sed, sicut, non semper ad aequalitatem dici solet. Quomodo, verbi gratia, visa basilica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta: et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, sicut, ad parilitatem et aequalitatem refertur. Verbi gratia, videte quantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; imago in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus ergo et nos imaginem Dei; sed non illam quam habet Filius aequalis Patri; tamen et nos pro modulo nostro si non sicut ille essemus, ex nulla parte simi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ non cognouimꝰ. anforte ex fide
cognouius : Et spetie ũdum cogno¬
uimus. sed ĩ fide: ⁊ uidimus. ⁊ cog¬
nouimus. Si eñi nondũ uidet fides.
quate dicimur illuminati: Est il¬
luminat᷑o ꝑ fidem: est illummatõ
ꝑ speciem. Modo cũ peregriuam᷑. ꝑ
fidem ãbulamus: ñdum ꝑspeciem.
Ergo ⁊ iusticia nr̃a ꝑfidem est: nõ
iustus ex fide uiuit. sicut apls ait.
Om̃is qui manet ĩ ip̃o. ñ peccat. Nã
om̃is qui peccat. ñ uidit eum: neq
cognouit eũ Non credidit iste qui
peccat. N aũt credidit. qͣntum ad fi¬
dem eius ꝑtinet. ñ peccat. Filioli. ne¬
mo uos seducat. Qui facit iusticiã.
iustus est: sicut ⁊ ille iustus est Nũ
mus. sicut equales nos debemus pu¬
tare deo: Debetis nosse qͥd est sicut.
Iam dudum eñ dixi: castificat se-¬
inetip̃m. sicut ip̃e castus est. Iamgͦ
par ⁊ equalis est castitas nr̃a casti¬
tati dei. ⁊ iusticia nr̃a iusticie dei ͤ

Expanded text:
quem non cognovimus. An forte ex fide quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim nondum videt fides, quare dicimur illuminati? Est illuminatio per fidem, est illuminatio per speciem. Modo cum peregrinamur, per fidem ambulamus, non per speciem . Ergo et justitia nostra per fidem est, non justus ex fide vivit , sicut ait Apostolus. Omnis qui manet in ipso, non peccat. Nam omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad fidem ejus pertinet, non peccat. 9. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus est. Nummus, sicut et ille, aequales nos debemus putare Deo? Debetis nosse quid est, sicut: jamdudum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo par et aequalis est castitas nostra castitati Dei, et justitia nostra justitiae Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
quid. Nam si nich agis. quomdo ille
adiuuat: Om̃is eñi qui facit pecca¬
tũ. ⁊ iniquitatẽ facit. ¶lemo dicat.
aliud est pect̃m. alud est iniqͥtas.
Nemo dicat. ego pect̃or homo sumi:
sed iniquus non sũ. Omis em̃i qui
facit pect̃m. ⁊ iniquitatẽ facit. Pec¬
catũ iniquitas est. Quid ergo faci¬
mus de pecc̃is nr̃is. ⁊ miquitatib:
Audi quid dicat. Et scitis quia ille
manifestastus est. ut petc̃m aufe¬
rat: ⁊ pecc̃m in ip̃o non est. In quoũ
ẽ peccatũ. ip̃e uenit auferre peccatũ
Nam si ẽẽt in illo pect̃m. auferendiũ
illi eẽt: non ip̃e auferret. Om̃is qui in
ip̃o manet. ñ peccat. In quantũ imip̃o
manet. ĩ tantum ñ peccat. Omis qui
peccat. ñ uidit eũ: neq cognouit eũ.
Magna ista q̃stio. Om̃is qui peccat.
ñ uidit eum: neq cognouit eũ. Nõ
est mirũ. Non eũ uidimus: s ed uisu¬
ri sumus. Non eũ cognouimꝰ: sed
cognituri sumus. Eredimus ĩ eum

Expanded text:
agis: nam si nihil agis, quomodo ille agis: nam si nihil agis, quomodo ille adjuvat? 8. Omnis qui facit peccatum, et iniquitataliud est peccatum, aliud iniquitas. Nemo dicat: Ego peccator sum, sed iniquus non sum. Omnis enim qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Peccatum est iniquitas. Quid ergo facimus de peccatis nostris et iniquitatibus? Audi quid dicat: Et scitis quia ille manifestatus est, ut peccatum auferat; et peccatum in ipso non est. In quo non est peccatum, ipse venit auferre peccatum. Nam si esset et in illo peccatum, auferendum esset illi, non ipse auferret. Omnis qui in ipso manet, non peccat. In quantum in ipso manet, in tantum non peccat. Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Magna ista quaestio: Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non est mirum. Non eum vidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum
Abbreviated transcription (Latin):
posuit uidetis quẽadmodũ cõgruit
apłs paulus coapło suo: spe sauii fũ
sumus. Spes aũt que uidetur. ñ est
spes. Qd̾ eñi uidet quis. qͥd sperat:
tram expectamus. Ip̃a patientia exer¬
cet desidium. Mane tu: nam manet
ille. Et ꝑseuera ĩ ambulando quout
ꝑuenias: qr quo tendis nĩ migrabit.
Widete. Et omis qui habet sp̃e hanic ĩ
ip̃o. castificat semetipsum. sic̃ ⁊ ip̃e
castus estͤWidete quẽadmodũ non
abstulit libetũ arbitriũ. ut diceret.
castificat semet ip̃m. Quis nos cas¬
tificat nisi deus. S deus te uolentẽ
ñ castificat. Ergo quod adiũgis uo¬
luntatẽ tuam deo. castificas te ip̃m.
Castificas te. ñ dete: sed de illo qui ne¬
nit ut ĩ hĩcet inte. Tamẽ quia agis
ibi aliquid uolũtate. ⁊deo ⁊ tibi a¬
liquid tribuitũ est. Ideo autẽ tibitu¬
butũ est. ut dicas sicut ĩpsalmo.
Adiutor meus esto: ne derelĩquaᷤ me.
Si dicis adiutor meus esto. agis ali

Expanded text:
posuit. Videtis quemadmodum congruit posuit. Videtis quemadmodum congruit apostolus Paulus coapostolo suo, Spe salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? tiam exspectamus . Ipsa patientia exercet desiderium. Mane tu, nam manet ille: et persevera in ambulando, ut pervenias; quia quo tendis, non migrabit. Videte: Et omnis qui habet spem hanc in ipso, castificat semetipsum, sicut et ipse castus est. Videte quemadmodum non abstulit liberum arbitrium, ut diceret, castificat semetipsum. Quis nos castificat nisi Deus? Sed Deus te nolentem non castificat. Ergo quod adjungis voluntatem tuam Deo, castificas teipsum. Castificas te, non de te, sed de illo qui venit ut inhabitet te. Tamen quia agis ibi aliquid voluntate, ideo et tibi aliquid tributum est. Ideo autem tibi tributum est, ut dicas sicut in Psalmo, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Si dicis, Adjutor meus esto, aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
piendũ qd̃ oculus ñuidit. nec au¬
ris audiuit. nec ĩ cor hõis ascendit.
Hec est uita nr̃a. ut desid̾ando exer¬
ceamur. Tantũ aũt nos exercet sãc¬
tum desid̾iũ. quantũ desid̾ia nr̃a am-¬
putau̾imus ab amore scl̃i Iam dixi-¬
mus aliqͣndo exĩnaniri qd̃ implẽdũ
est. Bono ĩplendus es: funde malũ.
Puta quia melle te uult ĩplete d̾s.
Si aceto plenus es. uibi mel pones:
Fundendũ est. qd̃ portas uas mũdan¬
dum est: ip̃m uas mutandũ. ⁊ sic
cũ labore. cũ tritiira. ut fiat aptũ
cuidam rei. Mel dicamus. aurũ di¬
camus. uinũ dicamus. quicqͥd dica¬
mus qd̃ dici ñ potest. quicqͥd uolu¬
mus dicete. deus uocatur. Et qd̾ di¬
cimus deus. quid dyximus: Bue iste
sillabe sũt totũ quod expectamꝰ: Qc¬
quid gͦ dicete uolumiis. ifra est. Ex¬
tendamus nos ĩ eum: ut cũ uen̾it
ĩpleat Smiles em̃ ei erimus: q̃m ui¬
debimus eum sicuti est. Et om̃is qui
habet sp̃ẽ hanc ĩ ip̃o Uidetis qi ĩspe nos

Expanded text:
uod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut desiderando exerceamur. Tantum autem nos exercet sanctum desiderium, quantum desideria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum est, etsi cum labore, cum tritura, ut fiat aptum cuidam rei. Maledicamus, aurum dicamus, vinum dicamus; quidquid dicimus quod dici non potest, quidquid volumus dicere, Deus vocatur. Et quod dicimus Deus, quid diximus? Duae istae syllabae sunt totum quod exspectamus? Quidquid ergo dicere valuimus, infra est: extendamus nos in eum, ut cum venerit, impleat. Similes enim ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. 7. Et omnis qui habet spem hanc in ipso. Videtis quia in spe nos
Abbreviated transcription (Latin):
factus est.s quãdo cõsensit diabo¬
lo. ex diabolo natus est: ⁊ tales õs
genuit quaus erat. Cum ip̃a con-¬
cupiscentia natisumus: ⁊ anteꝙͣ
nos debita nr̃a addamꝰ. de illa dãp¬
natione nascimur. Namsicũ nul¬
lo pect̃o nascurir. quid est qd̾ cũ ĩ¬
fantib adbaptismũ currit᷑ ut sol¬
uant᷑ Ergo duas natiuitates ad tẽ¬
dite fr̃es. Adam ⁊ xp̃m. Duo sũt ho¬
mines: sed unus ip̃oꝵ homo hõ: ait̾
ip̃oꝵ homo deus. ꝑ hoĩem hominẽ.
iustificarͦ. Natiuitas illa deiecit
ad mortẽ: natiuitas ista. erexit ad
uitã. Natiuitas illa secũ trahit pec-
catũ: natiuitas ista. lib̾at apec̾cohdo

Expanded text:
factus est: sed quando consensit diabofactus est: sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est; et tales omnes genuit qualis erat. Cum ipsa concupiscentia nati sumus; et antequam nos debita nostra addamus, de illa damnatione nascimur. Nam si cum nullo peccato nascimur, quid est quod cum infantibus ad Baptismum curritur, ut solvantur? Ego duas nativitatos attendite, fratres, Adam et Christum: duo sunt homines; sed unus ipsorum homo homo, alter ipsorum homo Deus. Per hominem justificamur. Nativitas illa dejecit ad mortem; ista nativitas erexit ad vitam: nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas ista liberat a peccato. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ ꝑfecta fu̾it iusticia nr̃a. cum
fũ equales angłis fu̾imus. nec tũc
illi equabim᷑. Quãto ergo mͦ au il¬
nostis quid dicat: Imitandodia¬
bolum. Nam neminẽ fec̃ dia¬
bolus neminẽ genuit. neminẽ cre¬
auit: s. quicũq fu̾it imitatus di¬
abolum. quasi de illo natus sit fi¬
lius diaboli imitando . ñ ꝓprie nas-¬
cendo. Quomͦ es filius habrale:
Nũquid habraham te genuit: O¬
modouidei filii habrahe. ñ umitã¬
tes fidem habrale. ft̃i sunt filii dia¬
boli. De carne habrale nati sũt: et
fidem habrahe ñ sunt imitati. Si gͦ
quũde natisũt. exheced ati sunt.
qͥa ñ sunt uuitati. tu qui ñde illo
natus es. efficeris filius imitando.
Et si diabolũ fu̾s imitatus. qr ille
suꝑbus exstitit ⁊ ĩpius adu̾sus de¬
um. eris filius diaboli imitando:¬
ñquia creauit te. aut genuit te.
hoc manifestatus filunt dei. Heia
fr̃es. Om̃t pect̃ores ex diabolo nati
sũt. ĩ quantũ pecc̃ores. Adam a deo

Expanded text:
ecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fuerimus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab ilnostis quid dicat: imitando diabolum. Nam neminem fecit diabolus, neminem genuit, neminem creavit: sed quicumque fuerit imitatus diabolum, quasi de illo natus, fit filius diaboli imitando, non proprie nascendo. Quomodo es filius Abrahae? numquid Abraham te genuit? Quomodo Judae, filii Abrahae non imitantes fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli: de carne Abraham nati sunt, et fidem Abrahae non sunt imitati. Si ergo qui inde nati sunt, exhaeredati sunt, quia non sunt imitati; tu qui non de illo natus es, efficeris filius, et sic eris filius imitando. Et si diabolum fueris imitatus, quia ille superbus exstitit et impius adversus Deum, eris filius diaboli, imitando; non quia creavit te, aut genuit te. 11. In hoc manifestatus est Filius Dei. Eia, fratres, omnes peccatores ex diabolo nati sunt, in quantum peccatores. Adam a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
nifestatus fu̾it. habeamꝰ fiduciam
ĩ conspectu eius: ut ñ confundam᷑
abeo ĩ aduentu eiusꝰ uidetis fr̃es.
Credimus inih̃m. quẽ non uidem᷑.
ãnuntiauerũt eum qui iudetunt.
qui contrectauerũt: qui u̾bum ex
ore ip̃ius audierũt. Et ut hec ꝑsua¬
derent generi humano. ab illo mis-¬
si sũt: non a se ip̃is. Ire ausi sũt. Quo
missi sũt: Audistis cũ euãgłm lege
go discipuli missi sũt attestantib
signis. ⁊ ꝓdigiis. ut crederet᷑ illis qr
ea dicebant que uiderant ⁊ ccedimꝰ
ĩ eum quẽ non indem᷑: ⁊ uenturũ
eum expectamuis. Quicũq illũ fide
expectant. cum uenerit gaudebũt.
Qui sine fide sunt. cũ uenerit qd̾
nunc ũuident. erubescent. Et cõfu¬
sio illa ũerit unius diei. ⁊ transiet.
quomodo solent cõfundi qui ĩue-¬
niunt᷑ in aliqua culpa: ⁊ eis ĩsulta¬
tur abhõibus. Confusio illa tradu-¬
cet confusos ad sinistram. ut audi¬
ant. Ite mugnem et̾num: qui paratꝰ
est diabolo. ⁊ anglis eiis. Maneamꝰ

Expanded text:
festatus fuerit, habeamus fiduciam in conspectu ejus, ut non confundamur ab eo in adventu ejus. » Videtis, fratres; credimus in Jesum quem non vidimus: annuntiaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi humano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum Evangelium leger . Ubique ergo discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus
Abbreviated transcription (Latin):
dei. unig̃patri. Equalem patri. nõ
Quia sic ueniet iudicatunus. quo¬
mͦ uenetat iudicandus. In ip̃a for¬
ma homo: seddeus. Nam maledic¬
tus om̃is qui spem suã ponit ĩhõie
Homo uenit. ut iudicatet᷑. Homo
ueniet. ut iudicet. Et si ñ uidebit᷑
quidest qd̃ scriptũ est. inidebunt ĩ
quẽ conficerũt.: De impiis enimdic¬
tum est. qr uidebũt. ⁊ confundent᷑.
Quomͦ non uidebũt ĩpii. qͣndo ali¬
os ponet ad dexteram. alios ad sinis-¬
tram: Ad dexteram positis dicet Ue¬
nite benedicti patris mei: ꝑcipite reg¬
num. Ad sinistram positis. ite mig¬
nem et̾num Uidebũt. sed formam
serui: formã dei ñ uidebũt. Quare :
Quia ĩpii sunt. Et ip̃e dñs dicit. Bea¬
ti mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uideb̃t
Ergouisuri sumiis quãdam uisio¬
nem fr̃es. quã nec occulus uidit. nec¬

Expanded text:
Dei, Unicum Patri, aequalem Patri, non quia sic veniet judicaturus quomodo venerat judicandus. In ipsa forma homo, sed Deus: nam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Homo venit ut judicaretur, homo veniet ut judicet. Et si non videbitur, quid est quod scriptum est, Videbunt in quem confixerunt ? De impiis enim dictum est quia videbunt, et confundentur. Quomodo non videbunt impii, quando alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram? Ad dexteram positis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: ad sinistram positis dicet, Ite in ignem aeternum . Videbunt, sed formam servi: formam Dei non videbunt. Quare? Quia impii sunt; et ipse Dominus dicit, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ergo visuri sumus quamdam visionem, fr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hõibus. Illi amando delectatõnes
pect̃oꝵ ñ agnoscebant dm̃i. Amã¬
do qd̃ febris suadebat. ĩ iuriam me¬
dico faciebant. Quid ergo nos: Iã
nati sumus ex ip̃o Sed quia ĩ spe su¬
mus. dilectiss imi ĩquid nunc filii
dei sumus. Iam nũc quid est qd̃ expet¬
tamus siiam filii dei sumus: Et nõ

Expanded text:
in hominibus. Illi amando delectationes in hominibus. Illi amando delectationes peccatorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris suadebat, injuriam medico faciebant. 5. Quid ergo nos? Jam nati sumus ex ipso; sed quia in spe sumus, Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus. Jam nunc? Quid est ergo quod exspectamus, si jam filii Dei sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cognoscũt: Insultant bene iu¬
uentib. Adtendite ⁊ udete: quia
forte sũt inter uos. Unus qͥsq ues¬
trum qui iam pie uiuit. qui cou¬
tempnit scl̃aria. qui non nult
ire ad ͤpectacula. qui ñ uult se ĩe-¬
briari. qui sollempiiter et quod
est grauius. accedente patrocinio
scõꝵ dierum fieri ĩmundus. qui
ista facere noluerit quomͦ ĩsulta¬
tur ab his qui ista faciunt:Num¬
quid ĩsultaret᷑ ei si agnoscetetur:
Quare autẽ non agnoscitur. Mũ¬
dus eũ non agnoscit. Quis est.
mũdus.: Illi hĩtatores mũdi quo¬
modo domus dr̃ habitatores euis.
biscũ hodie repetimus. Iamcũ au-¬
distis mũdum inmała signifi-¬
catõne. non ĩtelligatis msi dilec¬
tores nũdi quia ꝑdilestionẽ ĩ¬
habere meruerunt. Propter hoc
mũdus ñ agnouit nos: quia nõ
agnouit eum. Ambulat ⁊ ip̃e do¬
minus ihesus xp̃c. in carne erat: d̃
latebat ĩ infirmitate. Et mnde ñ est
cognitus: Quia oĩa pecc̃a arguebat

Expanded text:
non cognoscunt? Insultant bene vinon cognoscunt? Insultant bene viventibus. Attendite et videte, quia forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit, qui contemnit saecularia, qui non vult ire ad spectacula, qui non vult se inebriare quasi solemniter, et, quod est gravius, accedente patrocinio, sanctorum dierum fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Quare autem non agnoscitur? Mundus eum non agnoscit. Quis est mundus? Illi habitatores mundi, quomodo dicitur domus, habitatores ejus. bis cum odio repetimus. Jam cum auditis mundum in mala significatione, non intelligatis nisi dilectores mundi; quia per dilectionem inhabere meruerunt. Propter hoc mundus non cognovit nos, quia non cognovit eum. Ambulabat et ipse Dominus Jesus Christus, in carne erat Deus, latebat in infirmitate. Et unde non est cognitus? Quia omnia peccata arguebat