comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cius qͣm ueritas. Si parum naturam in se dei tum cũ
angłs dei dictus est docuit in inferioris adhuc forme ab
angło nature nomine inteslige. an ex se dĩ p̃stic̃it ue¬
ritatem. Namq ad abraham homo locutꝰ est. s abrahã
dm̃ adorauit. Et opifer h̾etice ⁊ dm̃ abraham cõfessus
est: queui tu dm̃i denegas. Quas ꝓmissas abrahe gene¬
dͤctõnes impie expectas: Non est tͥ ille ut est genitum
natus euadis Non de lapidib abrahe filiiis excitatis:
s uatio uiꝑarum ꝯfessionis sue hostiis existis. Nõ es
isrł dei: non es abrahe successio: non iustificatus ex
fide: non enim d̾o crecliclisti. ꝑ cani namq fidem uisti¬
ficatus est: ⁊ constitutus est abraham p̃r genitũ ꝑ qͣui
dñ cͥ credid̾at adorauit. Adorauit̃ ⁊ enim beatus ille ⁊
fidelis patͥarcha dñi. Et accipe qͣm dñi uetum: cui ut ip̃e
de se ait. nõ inpossibile est om̃e ti̾bum. Aut nunquid

Expanded text:
tius quam veritas. Si parum naturam in se Dei tum, cum tius quam veritas. Si parum naturam in se Dei tum, cum angelus Dei dictus est, docuit; in inferioris adhuc ab angelo naturae nomine intellige, an ex se Dei praestiterit veritatem. Namque ad Abraham homo locutus est; sed Abraham Deum adoravit. Sed o pestifer haeretice, Deum Abraham confessus est, quem tu Deum denegas. Quas promissas Abrahae benedictiones impie exspectas? Non est tibi ille, ut est, gentiunatus evadis. Non de lapidibus Abrahae filius excitaris; sed natio viperarum confessionis suae hostis exsistis. Non es Israel Dei, non es Abrahae successio, non justificatus ex fide es: non enim Deo credidisti. Per eam namque fidem justificatus est, et constitutus est Abraham pater gentium, per quam Deum cui crediderat adoravit. Adoravit etenim beatus ille et fidelis patriarcha Deum ; et accipe quam Deum verum, cui, ut ipse de se ait, non impossibile est omne verbum. Aut numquid
Abbreviated transcription (Latin):
non adunit potestatem: Tenet itaq uirtus nature u̾i¬
tatis fidem: ⁊ int̾dispensatõnis sue salutana miido sa¬
si dicatur michi ignis est: s non est uerꝰ ignis. aut aqua
est. si non est uera aqua. Et quero in quo eusclem guĩs
uentas. agen̾is eiꝰdem uentate dissenciat. Quod enim ig¬
nis est: non potest ẽẽ ne uerus sit: nec natura man¬
ens ĩ eo. potest carere quod uera est. Perime aque quod
aqua est: ⁊ ꝑ io potetis abolere ne uera sit. Cet̾um sĩ a¬
qua mancat. ⁊̃ ĩ eo uecesse est ꝑsistat ut uera sit. Potest
ita demum natura ꝑire si nõ sit uerum nõ potest ue¬
ra non e̾e̾ si maneat. Aut d̾s uerus est filiꝰ dĩ ut deuͤ
sit: aut si non est uerus deus nõ potest ⁊̃ id eẽ qd̾ d̾s
est: qr ei qui natura nõ sit. uat᷑e nõ cõpetit nomen. S̾i
autem nature ĩ eo nomen est: non potest ab eo u̾itas
cionis nomen indulgeatur: ⁊ sit ĩ eo nuncupat̃o dei po¬

Expanded text:
non adimis potestatem? Tenet itaque naturae virtus verinon adimis potestatem? Tenet itaque naturae virtus veritatis fidem: et inter dispensationis suae salutaria mundo sasi dicatur mihi, Ignis est, sed non est verus ignis; aut aqua est, sed non est vera aqua: et quaero, in quo ejusdem generis veritas a generis ejusdem veritate dissentiat? Quod enim ignis est, non potest esse ne verus sit: nec natura manens eo potest carere quod vera est. Perime aquae, quod aqua est: et per id poteris abolere ne vera sit. Caeterum si aqua maneat, etiam in eo necesse est persistat ut vera sit. Potest ita demum natura perire, si non sit: verum non potest non vera esse, si maneat. Aut Deus verus est filius Dei, ut Deus sit; aut si non est verus Deus, non potest etiam id esse quod Deus est: quia si natura non sit, naturae non competit nomen; si autem naturae in eo nomen est, non potest ab eo veritas tionis nomen indulgeatur, et sit in eo nuncupatio Dei po
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ unum dm̃ ab heretitis arguentes ⁊ dm̃ atq dm̃ amo¬
ỹse p̃dicatũ docentes. ad unuis cłi ueram ⁊ religiosam cõ¬
fessionem piaqͣmuis in consid̾ata festinatione descen¬
dim̃iis: ⁊ nunc quoq alt̾ius q̃stionis nogocio imoran¬
tes. nõ tenuimius oedinemi constitutum ⁊ dum de deo
uero dĩ filio loquim᷑. usq ad confessionem dĩ ueri ĩ prẽ
⁊ filio. feruentis spt̃ arclore ꝓ rumpinus. S tractatui suo
fid̃i nr̃e uestro ueritas reseruetur: que c̃ ĩchoata sit ad
securitatem legentis: tͣctantla tñ atq absoluentla. ple¬
demutatõnem nature nomen officii. Qͥ enĩ angelus
d̾i esti d̾s est. Non sit plane deus uerus: si non res d̾i
⁊ locutꝰ fuĩt ⁊ gessent. Ingentem enim magnam hys¬
mahel adauget: ⁊ nomini eiꝰ multiplicatones gencium
pollicetur. Et quero si hoc opus angłi est. S̾in uero dei
potestas est: quid nature aufers u̾itaten: tui uentatis

Expanded text:
dictum unum Deum ab haereticis arguentes, et Deum atque Deum a Modictum unum Deum ab haereticis arguentes, et Deum atque Deum a Moyse praedicatum docentes, ad unius Dei veram et religiosam confessionem pia, quamvis inconsiderata, festinatione descendimus: et nunc quoque alterius quaestionis negotio immorantes, non tenuimus ordinem constitutum; et dum de Deo vero Dei filio loquimur, usque ad confessionem Dei veri in Patre et Filio ferventis spiritus ardore prorupimus. Sed tractatui suo fidei nostrae veritas reservetur: quae cum inchoata sit ad securitatem legentis, tractanda tamen atque absolvenda pledemutationem naturae nomen officii: qui enim angelus Dei est, Deus est. Non sit plane Deus verus, si non res Dei et locutus fuerit, et gesserit. In gentem enim magnam Ismael adauget, et nomini ejus multiplicationes gentium pollicetur: et quaero, si hoc Angeli opus est. Sin vero Dei potestas est; quid naturae aufers veritatem, cui veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlegem dñi ꝑsonam pat̾ni nominis ĩtimare: dm̃ fi¬
lumi. angłm d̾i locuta est. io est nuncium d̾ĩ. Significa¬
cõnem euĩ officii testatur in nuncio: nature cuitem
u̾itatem consirmauit ĩ nomine cũ dm̃ clixit. Hic au¬
tem nunc dispensatõnis est ordo: nõ gen̾is. Non enĩ ali¬
ud qͣm prẽm. ⁊ filium p̃dicamꝰ: ⁊ ita uaturam nomi¬
num coeqͣmus. ut ueritatem dei teneat ex innascibili
t̃o d̾i uingeniti natiuitas. Missi autẽ ⁊ mittentis sig¬
nificat̾o. hic nõ aliud qͣm prem̃. ⁊ filium docet: cet̾um ũ¬
itatem nõ adiit nature. neq ĩ filio ꝑunit natiue di¬
umitatis ꝓprietatem: qr uemo ambigat naturam actoriᷤᷤ
ĩ filii natiuitate conasci. ut ex uno cõsistat ĩ unũ. quod
ꝑ unim non clisc̾nat᷑ ex uno atq ita unũ suit ꝑ quod
unꝰ ex uno est. O impaciens fidei calor ⁊ desid̾ati sermo
nis: incontinens silenciũ. Iam enim in suꝑiori libro.
modum constitute p̃dicatonis exucessimꝰ: tñ qñ impie

Expanded text:
ni nominis intimare, Deum filium angelum Dei locuta est, id est, nuntium Dei. Significationem enim officii testatur in nuntio: naturae autem veritatem confirmavit in nomine, cum Deum dixit. Hic autem nunc dispensationis est ordo, non generis. Non enim aliud quam Patrem et Filium praedicamus: et ita naturam nominum coaequamus, ut veritatem Dei teneat ex innascibili Deo Dei unigeniti nativitas. Missi autem et mittentis significatio hic non aliud quam Patrem et Filium docet, caeterum veritatem non adimit naturae, neque in Filio perimit nativae divinitatis proprietatem: quia nemo ambigat naturam auctoris in filii nativitate connasci, ut ex uno consistat in unum, quod per unum non discernatur ex uno: atque ita unum sint per quod unus ex uno est. nis incontinens silentium! Jam enim et in superiori libro modum constitutae praedicationis excessimus, cum quando impie
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊ utlex p̃dicatꝰ. ⁊ cum pluit dñs a dño: nõ ambigi¬
tur qͥnͥ quod pluit dũs a dũo: ad significatõnem pr̃s
⁊ filii lex loquatur. Noq nissum existimaudum est. qd̾
patnarcha nescient. qͣuin dm̃ uetum adoraret. quem
ꝑfidie impietas. ad intelligenciam uere filei diffitulta¬
tem. Augustum enim urrligiositatis sensum: religiose doc¬
triue. institutio non adit. Ex quo fit utq ad sacͣmentum
salutis humane deus ĩ homine nascentlo gessit mens ix¬
teligiosa nõ capiat: dum opus salutis sue non intellig̾
d̾ĩ esse uirtutem. ⁊ contemplando ꝑtum natiuitatis in¬
fancie infirmitatem puericie ꝓfectum. uiuentutis eta

Expanded text:
t judex praedicatus: et cum pluit Dominus a Domino, non ambigitur quin quod pluit Dominus a Domino, ad significationem Patris et Filii lex loquatur: neque rursum existimandum est, quod patriarcha nescierit quin Deum verum adoraret, quem fidiae impietas ad intelligentiam verae fidei difficultatem. Augustum enim irreligiositate sensum religiosae doctrinae institutio non adit. Ex quo fit, ut quae ad sacramentum salutis humanae Deus in homine nascendo gessit, mens irreligiosa non capiat: dum opus salutis suae non intelligit Dei esse virtutem. Et contemplando partum nativitatis, infantiae infirmitatem, pu
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ꝑ hec nõ sentiunt dñi uerum: cumi hec ĩse ad nat᷑¬
ani genuent: que sͥ nou erant autea in ueritate nat᷑e
ita ut nature nõ amitteret: ueritatem: neq homo fõs
d̾s eẽ desmeret cum qui deus est hõmo ee̾ cepisset. non
intelligentes. nõ nͥ ex uen dĩ iuiture ẽẽ ut qd̾ nõ eẽt.

Expanded text:
non sentiunt Deum verum; cum haec in se ad naturam genuerit, quae sibi non erant antea in veritate naturae; ita ut naturae non amitteret veritatem, neque homo factus Deus esse desineret, cum qui Deus est, homo esse coepisset: non intelligentes non nisi ex veri Dei virtute esse, ut quod non esset,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum honune luctatis: s om̃ facie ad faciem uieles. Nõ¬
enim hoc corporeis occulis tuis cemis: quod uisu fidei sentis.
Infirmus scd̾m te homo est: s auima tua scd̃m usum dm̃
saluata est. Iacob inlucta es: s post fitem posbulatebũ¬
dictionis isrł es. Subclitur tͥ scõm carnem homo ad mis¬
tetiũ passion̾e̾ ĩ carne: dm̃ ĩ caruis ĩfirmitate nõ uescis.
Ad sacͣmentũ bñdictõnis ĩ spũ uec aspectus ipedite
quin fices maneat: nec infirmitas aduocat. quiu bene¬
dictõ postuletur: nec homo efficit. quin qui homo est:
d̾s̃ sit: nec qui d̾s est. nõ deus uerus est. qr nõ potest nõ
deus. uerus eẽ qui t̾̃s est ⁊ beneclicenelo. ⁊ tͣufferenclo¬

Expanded text:
Cum homine luctaris: sed Deum facie ad faciem vides . NoCum homine luctaris: sed Deum facie ad faciem vides . Non hoc oculis tui corporis cernis, quod visu fidei tuae sentis. Infirmus secundum te homo est: sed anima tua secundum visum Deum salvata est. Jacob in lucta es: post fidem postulatae benedictionis Israel es . Subditur tibi secundum carnem homo, ad mysterium passionis in carne: Deum in carnis infirmitate non nescis, ad sacramentum benedictionis in Spiritu. Nec adspectus impedit quin fides maneat; nec infirmitas avocat quin benedictio postuletur. Nec homo efficit, quin qui homo est, Deus sit: nec qui Deus est, non Deus verus est; quia non potest non Deus verus esse, qui Deus est,
Abbreviated transcription (Latin):
qr qui erat nascitur. qr qui indemutabilis est crescit
etate : qr impassibilis patitur: qr uiens moritur. qr
mortuus uiuit: qr omiã ł eo contra naturam sirat.
Dago hoc quid aliud est: qͣm om̃ipotentem oe̾ qͥ deus e̾:
Nonctum uos sacͣ. ⁊ uen̾antla euugelica contingo. ut
estis ⁊ oportet eam tocere. qd̃ ꝑ assumptam ĩfirmitatẽ
nõ amittat deus c̾e̾ qui deus est. Sacramentum enim
esto nunc metimi fitei tue spũ. adu̾sus uenenata in¬
fidelitatis sibila sc̃e ⁊ beate patarcha. iacob: ⁊ u lucta
hominis inualescens: benediciti te ab eo forcior dep̃care
Quid istuo est quod in becillum oras: quod ab infuio ex¬
spectas: Hunc cuiꝰ bũdictiones rogas: complexu tuo ua¬
lidior elidis. Agestis corporis tui: mentis tue. opus di ᷤ¬
sidet. Alud enim qͣm agis sentis. Tones in gressu luc¬
te tue̾ hominem ĩfirmum: s hic tͥ homo d̾s uetus ẽ
nõ exnuncupatõe. s ex natura. Non enim adoptiuis
benedictionib benedici te postulas patriarcha: s uen.

Expanded text:
 qui erat nascitur, quia qui indemutabilis est crescit aetate, quia impassibilis patitur, quia vivens moritur, quia mortuus vivit, quia omnia in eo contra naturam sunt? Rogo hoc quid aliud est, quam omnipotentem esse, quod Deus est? Nondum vos sacra et veneranda Evangelia contingo, ut estis: et oportet eam docere, quod per assumptam infirmitatem non amittat Deus esse, qui Deus est. Sacramentum enim esto nunc mecum fidei tuae spiritu adversus venenata infidelitatis sibila, sancte et beate patriarcha Jacob, et in lucta hominis invalescens, benedici te ab eo fortior deprecare . Quid istud est, quod imbecillum oras, quod ab infirmo exspectas? Hunc cujus benedictiones rogas, complexu tuo validior elidis. A gestis corporis tui, mentis tuae opus dissidet: aliud enim quam agis sentis. Tenes in gestu luctae tuae hominem infirmum: sed hic tibi homo Deus verus est, non ex nuncupatione, sed ex natura. Non enim adoptivis benedictionibus benedici te postulas, patriarcha, sed veris.
Abbreviated transcription (Latin):
ili hoc ꝓphanum itreligiosum qr iter. fallacis doctri¬
ne signa deleret. Dilatis gͥ atq ĩ postremum reser¬
uatis euuͣgelicis atq apostolicis p̾coniie. omĩs iut̾ init
nobis de lege ⁊ ꝓphetis adu̾siꝰ impios pugna fit̃. emĩ¬
titam eoꝵ. ac fallacem. ꝑ u̾sitatem. Hus ipĩs interiui
quib fallere temptant. dictis coarguentib. Neq enĩ
iecta sunt: detegantur. Et hoc quidem mencientium
ab solutiore de docore: si mendacia ipã ꝓficiant u̾itati.¬
Et quideni sensus humane opimonis cõmime iudici¬
um est: ne qͣqͣm uens falsa sociati: neq hec reꝵ gen̾a
mittuo sͥ affensu contineri: qr ꝑ gen̾is differenciam
adũsante natura. nunqͣm dissidencia cocant nec diu̾¬
sa consenceant: nec gͥ inuicem aliena cõmunea sũt
Que cum ita suit: intertogo int̾ uetum ⁊ falsum dm̃
quoniodo hoc deiũ intelligatur. faciamus hominẽ
ad ymagnniem ⁊ similitudinem nrãn. uerba fen¬

Expanded text:
in hoc profanum irreligiosumque iter fallacis doctriin hoc profanum irreligiosumque iter fallacis doctrinae signa deleret. Dilatis igitur atque in postremum reservatis evangelicis atque apostolicis praeconiis, omnis interim nobis de lege et prophetis adversus impios pugna sit, ementitam eorum ac fallacem perversitatem his ipsis interim, quibus fallere tentant, dictis coarguentibus. Neque enim jecta sunt, detegantur; et hoc quidem mentientium absolutiore dedEt quidem sensu humanae opinionis commune iudicium est, nequaquam veris falsa sociari, neque haec terum genera mutuo sibi assensu contineri: quia per generis differentiam adversante natura, nunquam dissidentia coeant, nec diversa consentiant, nec sibi invicem aliena communia sunt. Quae cum ita sint, interrogo inter verum et falsum Deum, quomodo hoc dictum intelligatur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram? Verba sen
Abbreviated transcription (Latin):
Michi enim sufficit n eo dei uomen. atq natura. Ss̃
enim est: ꝑ queni omiã fcã sunt. Hoc mͥ de eo creatio
muncli locuta est. Exequatur deus d̾o nomine: exeqͣt᷑
ueritati: u̾itas oꝑe. Ut significatõ est dĩ potentis ĩ tͥcõ
ita intelligencia est dĩ potentis ĩ fc̃o. Et post hec quero
ĩ prĩs. ⁊ filii confessione qua auctoritate nature u̾ita¬
tis denegetur: qͣm ⁊ uirtus nominis ⁊ nomen uirtu¬
non me in memocem aut diffidentem eaꝵ que obiti
soleant questionum. de hiis nunc tatere. Neq enĩ
hoc quod dici solet. pr̃ maior nie est: ⁊ cet̾a huiꝰmodi
similia. aut ignorantur aut non intelliguntur. ut
non ꝑ hec ipã ueri dei in filio natura doceat᷑: s ordi¬
nem responsionis nr̃e eum ẽẽ cõuenit. qui erat ꝓpo¬
sitionis adu̾se : ut uestigia impie institutionis grest̾
hic pie predicatõnis intulcans. ip̃a illa prima euatẽtiᷤᷤ

Expanded text:
mihi enim sufficit in eo Dei nomen atque natura. Deus mihi enim sufficit in eo Dei nomen atque natura. Deus enim est, per quem facta sunt omnia. Hoc mihi de eo creatio mundi locuta est. Exaequatur Deus Deo nomine, exaequatur veritati veritas opere. Ut significatio est Dei poita intelligentia est Dei potentis in facto. Et post haec quaero, in Patris et Filii confessione qua auctoritate naturae veritas denegetur, quam et virtus nominis, et nomen virtunon me immemorem aut diffidentem earum quae objici soleant quaestionum, de his nunc tacere. Neque enim hoc quod dici solet: Pater major me est , et caetera hujusmodi similia, aut ignorantur, aut non intelliguntur, ut non per haec ipsa veri Dei in Filio natura doceatur: sed ordinem responsionis nostrae eum esse convenit, qui erat propositionis adversae; ut vestigia impiae institutionis gressus hic piae praedicationis inculcans, ipsa illa prima evadentis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itaten ipam: qͣnta potest proprietate comendat. Af¬
ferre eiuni clicto efficienciam: nature eiꝰ est. que effici¬
ens id posste p̾stare quod dicit. In quo gͦ tantlem nõ ent
nerus ille qui efficit cum uerax sit ille qui dicit qũ
quidem dẽ u̾itatem fcĩ u̾itas consoqͣtur: Seus est qui dix̃
endo. Habemuş itaq ĩfilio d̾i d̾o. nature u̾itatem. Seus ẽ.
creator est. dei filius est: omiã potest. Parum est ut quod
uult possit. qr semꝑ uoluntas uirtutis est: qnͣ ⁊̃ to quod
sͥ dicit᷑ potest. ꝑfecte enĩ potestatic est: hoc naturam
posse facientis. quod possit significare sermo dicentis
Atq ita tum quiequid dici potest. id ipm̃ ⁊ effici possit
tenet uentatis naturam ea que dictis exeqͣtur oꝑato¬
Non est itaq d̃i filuis. d̾ĩ falsus. nec d̾s adoptimus. nͥ
dens connunccupatus: s deus uerus. Et nõ necesse est
aliquid ed iũso deuionstͣte ꝑ quod non sit deus uerus

Expanded text:
veritatem ipsam quanta proprietate commendat. Afveritatem ipsam quanta proprietate commendat. Afferre enim dicto efficientiam, naturae ejus est, quae efficiens id possit praestare, quod dicens. In quo ergo tandem non erit verus ille qui efficit, cum verus sit ille qui dicit; quando quidem dicti veritatem, facti veritas consequatur? Deus est qui dixit, endo. Habemus itaque in filio Dei Deo naturae veritatem. Deus est, creator est, Dei filius est, potest omnia. 107 Parum est ut quod vult possit, quia semper voluntas virtutis est; quin etiam id quod sibi dicitur potest. Perfectae enim potestatis est, hoc naturam posse facientis, quod possit significare sermo dicentis. Atque ita cum quidquid dici potest, id ipsum et effici possit; tenet veritatis naturam ea quae dictis exaeqptivus, nec Deus connuncupatus, sed Deus verus. Et non necesse est aliquid e diverso demonstrare, per quod non sit Deus verus:
Abbreviated transcription (Latin):
matione. ꝑ iculosa suspit̾o. pendule expectatione sollici
suscepta est: filium dĩ dñ eẽ significans: togo in quo tã¬
dem uerum ẽẽ dũi deneget. Non enim ambigitur: qnͥ
ꝑ filumi omĩa sint. Omnia uamq scd̃m apłm. ꝑ ip̃m
⁊ ĩ ip̃o. Sĩ omĩa ꝑ eum ⁊ oniã ex nichillo. ⁊ nicħ̾ non ꝑeũ
quero in quo ei uenitas dĩ desit. cui nõ desit dĩ nactura
nec uirtus. Nature enim sue iuirtute usus est: ut ⁊ eent̃
que placerent. uidit enim d̾s qr bona sunt. Neq enĩ¬
aliam ꝙͣ ꝑsone intulit lex significatõnem cuni ait. Et
dixit deus. Fiat firmamentum. Et subiecit tussum.
Et fecit d̾s firmamentum. Cet̾um nec uircutem distinx̃
nec naturam seꝑauit. nec nomen demutauit ĩ eo: in qͦ
tñ dicentis intelligenciam prestitit: ut significatõnem
efficientis afferret. uentatem autem nature atq uir¬
tutis. siguificatõ sermocinantis nõ adunit: qui pocius

Expanded text:
matione, periculosa suspicio pendulae exspectatmatione, periculosa suspicio pendulae exspectatsuscepta est, filium Dei Deum esse significans, rogo in quo tandem verum esse Deum deneget. Non enim ambigitur, quin per Filium omnia sint. Omnia namque, secundum Apostolum I, 16. Si omnia per eum, et omnia ex nihilo, et nihil non per eum; quaero in quo ei veritas Dei desit, cui non desit Dei nec natura, nec virtus. Naturae enim suae virtute usus est, ut et essent placerent. Vidit enim Dae, intulit lex significationem, cum ait: Et dixit Deus, fiat firmamentum ; et subjecit rursum: Et fecit Deus firmamentum . Caeterum nec virtutem distinxit, nec naturam separavit, nec nomen demutavit in eo, in quo tantum dicentis intelligentiam praestitit, ut significationem efficientis afferret. Veritatem autem naturae atque virtutis, significatio sermocinantis non adimit; quin potius
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ nõ exced̾et u̾itatem. Igitur qr ambiguitatis locus uul¬
lus est: quin moyses unũ dm̃ p̾dicans intelligat᷑ de dĩ fi¬
lio significasse quod deus sit: ꝑ ipãs illas significatõniᷤᷤ
sue auctoritates recurranus: ⁊ tequiramus: an queni de¬
umi significau̾it. dm̃ qͦq uerũ intelligendũ docuent.
Nulli autẽ dubiuim est: uentatem ex natura ⁊ ex iur¬
tute eẽ ut exempli causa dcm̃ sit uerum triticum est qͦd
spica structum ⁊ aristis uallatum ⁊ folliculis decussum
⁊ ĩ farinas cõminutum. ⁊ in panem coactum. ⁊ ĩ cybũ
sumptum reddid̾it ex se ⁊ naturam panis ⁊ munꝰ. Itaq
ꝙ uature uittus prestat uetitatem: uideamus an uerꝰ
ds̃ sit: quem moyses dnm̃ c̾e̾ significat: de uno deo. ⁊
codem uero die postea locuturi: ne non int̾posita spon¬
sione de unius. ⁊ ueri d̾i ĩ prẽ. ⁊ filio subsistentis ꝯfir¬

Expanded text:
unius non excederet veritatem. Igitur quia ambiguitatis locus nulunius non excederet veritatem. Igitur quia ambiguitatis locus nullus est, quin Moyses unum Deum praedicans, intelligatur de Dei filio significasse quod Deus sit, per ipsas illas significationis suae auctoritates recurramus: et requiramus, an quem Deum significaverit, Deum quoque verum intelligendum docuerit. Nulli autem dubium est, veritatem ex 106 natura et ex virtute esse: ut exempli causa dictum sit, verum triticum est, quod spica structum, et aristis vallatum, et folliculis decussum, et in farinam comminutum, et in panem coactum, et in cibum sumptum, reddiderit ex se et naturam panis et munus. Itaque quia naturae virtus praestat veritatem; videamus an verus Deus sit, quem Moyses Deum esse significat: de uno Deo, et eodem vero Deo postea locuturi; ne non interposita sponsione de unius et veri Dei in Patre et Filio subsistentibus confir
Abbreviated transcription (Latin):
oue monstrantes. Recte enim unum deunia moy¬
se predicatum: euugelica testant᷑. ⁊ russum ficelit̾
ĩ euuͣgeliis dm̃. ⁊ dñ doceri. moyses dm̃ unum p̃dicãs
auctor est: atq ita nõ auctoritati ꝯtͣctum est: s audto¬
nitate tesponsum est. ne ꝑ io d̾ĩ filium liceret dm̃ negan
qr audi isrł d̾s unus est: cum confitendi dĩ filiũ dm̃ soẽ
auctor eẽt qui auctor est d̾i uniꝰ p̃dicandi. Sequit᷑ itaq¬
ordinem questionis ⁊̃ ordo conexi sͥ libelli. Nani qr hec
saquens impii blandimenti posita sentencia est: noui¬
mus unum dm̃ uerum: hinc quoq scd̃i huiꝰ libelli omĩs
sermo consistit: an filius dei deus uerus sit. Nam sine
dubio ĩ hunc se ordinem hereticii ingehennii subtili¬
tas coaptauit: primũ unũ dm̃ dicens. deinde iiũ ue¬
tum diũ ꝯfitens: ut ꝑ id filium dĩ a natura dĩ ⁊ u̾itate
aũteret: cum uentas uinatura uniꝰ maneus. naturale̾

Expanded text:
one, monstrantes. Recte enim unum Deum a Moyone, monstrantes. Recte enim unum Deum a Moyse praedicatum Evangelia testantur: et rursum fideliter in Evangeliis Deum et Deum doceri, Moyses Deum unum praedicans auctor est. Atque ita non auctoritati contraitum est, sed ex auctoritate responsum est, ne per id Dei filium liceret Deum negari, quia ad Israel Deus unus est: cum confitendi Dei filium Deum idem auctor esset, qui auctor est Dei unius praedicandi. 3. ordinem quaestionis etiam ordo connexi sibi libelli. Nam quia haec sequens impii blandimenti posita sententia est: Novimus unum Deum verum: hinc quoque secundi hujus libri omnis sermo consistit, an filius Dei Deus verus sit. Nam sine dubio in hunc se ordinem haeretici ingenii subtilitas coaptavit, primum unum Deum dicens, deinde unum verum Deum confitens: ut per id filium Dei a natura Dei et veritate averteret, cum veritas in natura unius manens, naturalem
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ obtineret: qr t̾s unꝰ est: aut extorqueret hereseos ne¬
cessitatem. si ⁊ prẽm dmñ ⁊ filium confitentes: ũ
dĩ p̃dicare scd̃m sabellii opimonem impiam existi¬
maremur: ⁊ ita hoc p̃dicatõnis sue iͦi. imꝰ d̾s. aut
mitteret unioneni: ⁊ duo imꝰ ẽẽ non possent. Sy nos¬
sapienciam d̾i que nundo stulticia est consecuti. ⁊ ꝑ
fidĩ dominice salutarem. ⁊ siceram confessionem ui¬
ꝑee doctime fraudulenciam prodituri: hunc responsio¬
nis nr̃e ordinem inchoauimus. qui ⁊ aditũ sͥ demõstͣn¬
de ueritatis acquireret: nec se ꝑiculo impie ꝓfessio¬
nis insereret: temperato int̾utrũq mod̾amine non
negautes dni unum. s eo ip̃o auctore dnĩ ⁊ dm̃ ꝑ qͦm
d̾s imꝰ p̃dicatus est p̾dicantes: ⁊ dm̃ unum. nõ ꝑ uni¬
onem docentes. neq tussum ad diu̾sitatis numerũ
desecantes. neq contͣ tm̃ ĩ nominib confitentes: s
dm̃ ⁊ dñi reposita ⁊ clilata adhuc plemꝰ uuitatis q̃sti¬

Expanded text:
esse obtineret, quia Deus unus est; aut extorqueret haereseos necessitatem, si et Patrem Deum et Filium Deum confitentes, unum Deum praedicare secundum Sabellii opinionem impiam existimaremur: et ita hoc praedicationis suae modo unus Deus aut ermitteret unionem, et duo unus esse non posset. 2. sapientiam Dei, qui mundo stultitia est, consecuti, et per fidei dominicae salutarem et sinceram confessionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodituri, hunc responsionis nostrae ordinem inchoavimus, qui et aditum sibi demonstrandae veritatis acquireret, nec se periculo impiae professionis insereret: temperato inter utrumque moderamine; non negantes Deum unum, sed eo ipso auctore Deum et Deums praedicatus est, praedicantes; et Deum unum non per unionem docentes, neque rursum ad diversitatis numerum desecantes, neque contra tantum in nominibus confitentes; sed Deum et Deum, reposita et dilata adhuc plenius unitatis quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
go cõmunis est: d̾s ad imaginem ds̃ adĩ hominem fecit. Qͥ
uerum d̾nfilium d̾i denegat: quero ad cuiꝰ d̾ĩ imaguient a
d̾o fcm̃ hominem intelligat. Meminent tñ semꝑ ꝑ fili¬
um omĩa: ne forte heretica intelligencia oꝑatõnem sibi
dei prĩs coaptet. Si gͥ ad imaginem d̾i prĩs ꝑ filiũ dñi hõ
conditur: conclitur quoq ad imagniem filii. qr nemo fi¬
lio clictum negat ad imagnnẽ ⁊ similitudinem nostram.
Tenuit ergo sermo diuinꝰ rõnem u̾itatis indictis: ꝙͣ opus
explebat ĩ fcĩs: ut hominem ad ymaginem d̾i deus fuga¬
ret: ut dm̃ significaret. nec u̾itatem d̾o. adimeret: cum ⁊

Expanded text:
go communis est: Deus ad imaginem Dei hominem fecit. Qui go communis est: Deus ad imaginem Dei hominem fecit. Qui verum Deum filium Dei denegat, quaero ad cujus Dei imaginem a Deo factum hominem intelligat. Meminerit tamen semper per Filium omnia; ne forte haeretica intelligentia operationem sibi Dei patris coaptet. Si igitur ad imaginem Dei patris per filium Deum homo conditur, conditur quoque ad imaginem Filii: quia nemo Filio dictum denegat ad imaginem et similitudinem nostram. Tenuit ergo sermo divinus rationem veritatis in dictis, quam opus explebat in factis: ut hominem ad imaginem Dei Deus figuraret, ut Deum significaret, nec veritatem Deo adimeret
Abbreviated transcription (Latin):
nem hono conditur: nomen non discrepat: natura nõ
differt. una est imaginis enĩ ad ꝙͣ homo creatus est spe¬
ciez. Et uit̾ hec uetitas ubi deꝑit: maneute int̾ utrũq
⁊ fcĩ cõmunione: ⁊ cõmunis imaginis u̾itate: Nondum
absoluende huiꝰ q̃stionis michi tempus est. Post̾uis enĩ
demonstrabimus: inꝙͣ miagnẽ dĩ prĩs. ⁊ dĩ filii. homo ꝯ¬
ditus sĩt. Nuc iit̾im hoc tenemus: an uerus ds̃ nõ sit
cui uerꝰ d̃s dixerit. faciamꝰ hominem ad ymagynẽ ⁊ similitu¬
dinẽ nran. Discerne si quid potest ĩ hac unaginis cõnu¬
mone. uerum atq falsimi: ⁊ h̾etico furore hec ĩ clissecabi¬
lia decide. Unũ eni sunt: quoꝵ unagnnis ⁊ similitudimᷤᷤ
unũ est hõ fc̃s exemplum. s seqͣuiir ordinem lectionis ut¬
uentas semꝑ sͥ choerens nõ demutetur offendiculo falsita¬
tis. Et fecit d̾s hominem ad ymaginem dĩ fecit eimm Ĩma¬

Expanded text:
nem homo conditur. Nomen non discrepat, natura non nem homo conditur. Nomen non discrepat, natura non differt. Una enim est imaginis, ad quam homo creatus est, species. Et inter haec veritas ubi deperit, manente inter utrumque et facti communione, et communis imaginis veritate? Nondum absolvendae hujus quaestionis mihi tempus est: posterius enim demonstrabimus, in quam imaginem Dei patris et Dei filii homo conditus sit. Nunc interim hoc tenemus, an verus Deus non sit, cui verus Deus dixerit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Discerne, si quid potes, in hac imaginis communione verum atque 109 falsum: et haeretico furore haec indissecabilia decide. Unum enim sunt, quorum imaginis et similitudinis unum est homo factus exemplum. 9. veritas semper sibi cohaerens non demutetur offendiculo falsitatis. Et fecit Deus hominem; ad imaginem Dei fecit eum . Ima
Abbreviated transcription (Latin):
damus. Cuni enim dicitur faciamus hominem ad yma¬
ginem ⁊ siuulitudinem nran: quero i quo non scd̃m
cum uetus sit: qui gͥ dicat. Nam siue lubio dictum
hoc ex affectu sensu q dicentis est. Etgo qui dicit facia¬
nuş significat secum ad faciendum non dissencientẽ
non alienum. non infitium. s qui potens fit ad id uñ
est sermo faciendum. Hoc ergo sine dubio sensisse iule¬
tur. qui loquitur: qr it locutus intelligendus est. Ut
plenior autem nature atq oꝑatõuis u̾itas doceretur
qui sensum suum ꝑ uerba eloquebatur: sensus qͦq
tõnem ex natura cum ueritate subiecit dicens. Ad
imaginem ⁊ similitudinem nram. ubi est falsus ds̃
Cui uerus ds̃ dicit. ad ymaginem ⁊ similitudinem mam̃i
Nostram non ht̃ unionem: nõ ht̃ cliu̾sitatem: nõ ht̃ discͤ¬
tionem. Homo enĩ ad cõuunem fit scom u̾itatem sermo¬
nis unaginem. Cq̃munio autem: falso uero q nõ cõpe¬
tit᷑. D̾s qui loquit᷑: ad deum loquit᷑. ad prĩs ⁊ filii unagi¬

Expanded text:
nem ad imaginem et similitudinem nostram, quaero in quo non secundum eum verus sit, qui sibi dicat: nam sine dubio dictum hoc ex affectu sensuque dicentis est. Ergo qui dicit Faciamus, significat secum ad faciendum non dissentientem, non alienum, non infirmum, sed qui potens sit ad id, unde est sermo, faciendum. Hoc ergo sine dubio sensisse qui loquitur, quia id locutus est, intelligendus esplenior autem naturae atque operationis veritas doceretur; qui sensum suum per verba eloquebatur, sensus quoque rationem ex natura cum veritate subjecit, dicens ad imaginem et similitudinem nostram. Ubi est hic falsus Deus, cui verus Deus dicit ad imaginem et similitudinem nostram? Nostram non habet unionem, non habet diversitatem, non habet discretionem. Homo enim ad communem fit, secundum veritatem sermonis, imaginem. Communio autem falso veroque non competit. Deus, qui loquitur, ad Deum loquitur: ad Patris et Filii imagi
Abbreviated transcription (Latin):
mopiam intelligens: ⁊ dĩ sapienciam consectans. nõ
scd̃m humanam sapienciam prudens sit̃: s scdm qd̾
ad dñi ꝓficit sapiat in dei sapienciam. ex recognita
mundi stulticia tͣnsiturus. Cuiꝰ stulte sapiencie sensũ
ħetica subtilitas ad fallendi occasionem coaptans. imũ
dm̃ ꝓfessa est: auctoritate legis eiuͣigelioꝵ q usa qua
dcm̃ est. Andi isrł dñs t̾s tiuis. uius est: nõ ignorans¬
tm̃ quantum meo cẽt ut responsionis. ꝑiculum. ut
silencii: ⁊ exutroq oportunitatem impietatis expectans
ut si sc̃itatem dcĩ infeclelit̾ usurpati. cõuentis racitut¬
ntas confirmaret: ꝑ io qd̾ unus est t̾s. filius tñ dĩ d̾s
dict̾o p̾sumpte impie huiꝰ ꝓfessionis existeret: u̾ita¬
tem fid̾i euͣngelice non consernaret dnĩ unum. nõ con¬
fessa responsio: cumi fidei nrẽ ꝓfessio scd̃m unum siti
recid̾et q in alt̾ius hereseos impietatem. dm̃ mniũ prẽm

Expanded text:
inopiam intelligens, et Dei sapientiam consectans, non inopiam intelligens, et Dei sapientiam consectans, non secundum humanam sapientiam prudens sit, sed secundum quod ad Deum proficit sapiat, in Dei sapientiam ex recognita mundi stultitia transiturus. Cujus stultae sapientiae sensum haeretica subtilitas ad fallendi occasionem coaptans, unum Deum professa est, auctoritate Legis Evangeliorumque usa, qua dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est : non ignorans quantum in eo esset vel responsionis periculum, vel silentii; et ex utroque opportunitatem impietatis exspectans: ut si sanctitatem dicti infideliter usurpati, conniventis taciturnitas confirmaret, per id quod Deus unus est, filius tamen Dei Deus adictio praesumptae impiae hujus professionis exsisteret, veritatem fidei evangelicae non conservaret Deum unum non confessa responsio, cum fidei nostrae professio secundum Deum unum sit; recideretque in alterius haereseos impietatem, Deum unum Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
S impiis ⁊ uesanis hereticoꝵ in¬
stitutionib suꝑiorib libris non
ignorauimus i eam. nos contra¬
diceudi necessitatem cleductos fu¬
isse: ut non minus ꝑiculi audi¬
entibus tesponsio nr̃anͣ silentiũ
cõmoueret. Cum enĩ unũ dñ ca¬
dem profane assercio: infidelitati
ingereret ⁊ tussum unum diuĩ re¬
ligiose negare fides sana nõ posset: tͣctari de eo non sine
ancipitis ꝑiculi consciencia potuit qd̾ nõ minus npie ꝯ¬
tumaretur. qͣm uegaretur. Et quidem huimani sons
opimone meptum. ⁊ rõnis alienum ee̾. hoc forte existi¬
mabitur: ut quod irreligiosum est uegare id ipsum:
irreligiosum sit confiteri. cum pietas confitendi un¬
pietatem condempnet negandi: nec roĩ cõueniat. ut
ntilit̾ affirmetur. quod utilit̾ destiuatur. S ad diui¬
ne sapiencie intelligenciam humanus sensus in pru¬
dens. ⁊ scdm celestem prudenciã stultus. uxta ĩfir¬
mitate̾m suasn sentit. ⁊ uxta mibecillitatem nͦ

Expanded text:
s impiis et vesanis haereticorum institutionibus superioribus libris, non ignoravimus in eam nos contradicendi necessitatem deductos fuisse, ut non minus periculi audientibus responsio nostra, quam silentium commoveret. Cum enim unum Deum profane assertio infidelis ingereret, et rursum unum Deum religiose negare fides sana non posset; tractari de eo non sine ancipitis periculi conscientia potuit, quod non minus impie confirmaretur, quam negaretur. Et quidem humani sensus opinione ineptum et rationis alienum esse hoc forte existimabitur, ut quod irreligiosum est negare, idipsum irreligiosum sit confiteri: cum pietas confitendi, impietatem condemnet negandi; nec rationi conveniat, ut utiliter affirmetur, quod utiliter destruatur. Sed ad divinae sapientiae intelligentiam humanus sensus imprudens, et secundum coelestem prudentiam stultus, juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae
Abbreviated transcription (Latin):
de deo docuit. Angłs d̃ĩ ad agar loquitur: ⁊ idem angłs
t̃s est. S forte iccuto non deus uer̾ est: qr angłs d̾i est.
Inferioris enĩ nature iuidetur hoc nomen: ⁊ ubi mine¬
upatio est gen̾is alieni. ibi existimatur uentas eiusdẽ
geu̾is non ĩ ee̾. Et quidem iam suꝑioꝵ siber ĩ anitatem
huiꝰ q̃stionis ostendit. In angło enĩ officii pocius ꝙͣ na¬
ture intelligencia est: ⁊ propheta mithi testis est licens
Qui facre angelos suos sp̃: ⁊ ministros suos ignẽ urẽtẽ
urens gͥ ignis ille ministri eiꝰ sunt: ⁊ ueniens sp̃c angłi
eiꝰ sunt. uenientes. ꝑ hec enim: nuncioꝵ qui angłi nu¬
ncupant᷑ ac ministroꝵ ostenditur. uł natura. ut nutꝰ

Expanded text:
Dei ad Agar loquitur, et idem Angelus Deus est. Sed forte idcirco 110 non Deus verus est, quia angelus Dei est. Inferioris enim naturae videtur hoc nomen: et ubi nuncupatio est generis alieni, ibi existimatur veritas ejusdem generis non inesse. Et quidem jam superior liber inanitatem hujus quaestionis ostendit. In angelo enim officii potius quam naturae intelligentia est. Et propheta mihi testis est, dicens: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Urens igitur ignis ille ministri ejus sunt: et veniens spiritus, angeli ejus sunt. Per haec enim nuntiorum, qui angeli nuncupantur, ac m
Abbreviated transcription (Latin):
intelligebatur d̾i filius. O desꝑate mentis furor ꝑdite:
ostulta ecce impietatis tem̾itas. Aucdis dm̃ ⁊ dñ: audis
miagnem nostram. Quid tu subitis nerum ⁊ nõ ueꝵ:
Quid insetis naturalem atq falsum: Quid sub religi¬
ouis nomine teligionem eũtis: Quid ꝑ unum dm̃ ⁊
inũ uerum deum temptas ne ds̃ uerus unꝰ sio: Nori¬
dũ uesanos spt̃ tuos dictis euuͣgelicis atq apostolicis suf¬
foco: in quib p̃r ⁊ filius nou pethona s natura inus ⁊
uenis deus ut̃q est. Interim te lex sola enecat. Nunquid
ait dm̃i uerum ⁊ nou dm̃ uerum: Nunquio alit̾ ĩ utͦq
p̃terꝙͣ nature nomine usa est: Deum ⁊ dm̃ dixit. qui
dixit dm̃ unum. S qͥd tm̃ dñi dixisse dico: Deũ uetũ ⁊
dm̃ ꝑ ueritatem imaginis p̃dicauit. usa ĩ nuncupatio¬
ne primũ nature nomiine utit᷑ deiceps gen̾e u̾itate na¬
ture. Cum enira qui sit scõm imagnieni creatur utͥusq¬

Expanded text:
inguntur ex dictis. --O desperatae mentis furor perdite! o stulta caecae impietatis temeritas! Audis Deum et Deum, audis imaginem nostram: quid tu subjicis verum et non verum? quid inseris naturalem atque falsum? quid sub religionis nomine religionem evertis? quid per unum Deum, et unum Deum verum, tentas ne Deus verus unus sit? Nondum vesanos spiritus tuos dictis evangelicis atque apostolicis suffoco, in quibus Pater et Filius non persona, sed natura unus et verus Deus uterque est: interim te lex sola enecat. Numquid ait Deum verum et non Deum verum? Numquid aliter in utroque praeter quam naturae nomine usa est? Deum et Deum dixit, quae dixit Deum unum. Sed quid tantum dixisse dico? Deum verum et Deum verum per veritatem imaginis praedicavit. Usa est in nuncupatione primum naturae nomine: utitur deinceps in genere veritate naturae. Cum eni
Abbreviated transcription (Latin):
natum benedictõnũ uesciebat. Namq ob mecinu
cecdis ꝓdite. egyptum derelinquens: cum in t̾ra ma¬
dian ouium pastor eẽt: ignem ĩ rubo sine concrema¬
tione nuibi contuens : dm̃ aucdiuit. ⁊ nomen iuter¬
rogauit: ⁊ naturam cognouit. Neq enĩ hec ded̾o

Expanded text:
narum benedictionum nesciebat. Namque ob metum caedis proditae Aegyptum derelinquens, cum in terra Madian pastor ovium esset, ignem in rubo sine concrematione rubi contuens, Deum audivit, et nomen interrogavit, et naturam cognovit . Neque enim haec de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tans potentem certantib quid̃ tanqͣ
dens ꝑfectꝰ ad̾ cendit gauderis. manet
aut̃ insapientis legis lationib et scd̾
etis sine cransgressione ꝯtendit ad bo¬
noꝵꝰ p̃mioꝵ spem firmit̃ habens sud
optimo milicie domino et duce ordin¬
atꝰ. Supenns uero diiris uestigiis
militum pͥmi per bonitatem drum ꝑiui¬
imitantib miliciis ad deificationẽ.¬

Expanded text:
tans potentem, certantibus quidem tanquam Deus perfectus ascendit gaudens: manet autem in sapientis legislationibus, et secundum eas sine transgressione contendit ad bonorum praemiorum spem firmiter habens, sub optimo militiae Domino et duce ordinatus. Superans vero divinis vestigiis militum primi per bonitatem, Deum imitantibus militiis ad deificatione
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm ħeticam. ⁊ pͣuem sectam anathenatiramꝰ. Et
si quis p̃t̾ salubrem scͥpturaꝵ ⁊ rectam fidem docet:
dicens. aut tempꝰ. ant spatium. aut slm̾. autesse
aut fuisse. priusqͣm generaretur filiꝰ a natħ sit. Et
siquis filium conditionẽ dicit: quemadinodum unũ
conditionũ. aut natiuitatem. sicut sũt natiuitates aut
factionẽ sicut sut̃ facture nõ sicut diuine scͥpture t¬

Expanded text:
ereticam et pravam sectam anathematizamus: et si quis praeter salubrem Scripturarum et rectam fidem docet, dicens aut tempus, aut spatium, aut saeculum, aut esse aut fuisse prius, quam generatus Filius: anathema sit. Et si quis Filium conditionem dicit, quemadmodum unum conditionum; aut nativitatem, sicut sunt nativitates; aut factionem, sicut sunt facturae, et non sicut divinae Scripturae t
Abbreviated transcription (Latin):
redidinꝰ consequent̃ euange¬
lice et apostolice tͣditioni ĩ miũ
dm̃ prẽm onuĩpotentem cunc¬
toꝵ. que sunt edificatoꝵ ⁊ fac¬
torem. ⁊ ꝓ uisorem de quo oĩa
ꝑ quem omiã qui gen̾atꝰ est
ex pr̃e: dñi de deo. totũ ex toto
unũ ex uno. ꝑfciũ ex ꝑfc̃o. regem de rege. dnñ de
dnõ. uerbum sapienciam. uiam. lumen ueruni. ui¬
tam ueram. resurrectionem pastorẽ. ianuã ĩ cõuer¬

Expanded text:
redimus consequenter evangelicae et apostolicae traditioni in unum Deum patrem omnipotentem, cunctorum quae sunt aedificatorem et factorem et provisorem, de quo omnia: r quem omnia, qui generatus est ex Patre, Deum de Deo, totum ex toto, unum ex uno, perfectum de perfecto, regem de rege, Dominum de Domino, verbum, sapientiam, vitam, lumen verum, viam veram, resurrectionem, pastorem, januam, inconver
Abbreviated transcription (Latin):
casionera ħetitis prestaret ut innascibilem unĩ ut¬
ꝑtẽ eiꝰ de maria nasci p̾ dicarent ꝰ occursum est sa¬
lutari diffuntõne sentencie: ut anathema hoc eẽt
cõfirens. Non enĩ religiosa unitas nominis ex idif¬
ferentis nat᷑e eeũcia coustitiroa. ꝑsonam genite ad¬
emit eeñcie. ire uinta ac singularis dĩ substancia ꝑ
umonẽ nominis intelligatur: cum urriusq eeñcie
nomen unũ. idest uuiꝰ deus ob inliscrete s utroq
n ac᷑e indissimilema substanciam predicetur

Expanded text:
ascibilem Deui de Maria praedicarent; occursum est salutaris definitione sententiae, ut anathema esset hoc confitens. Non enim religiosa unitas nominis, ex indifferentis naturae essentia constituta, personam genitae ademit essentiae, ut unici ac singularis Dei substantia per unionem nominis intelligatur: cum utriusque essentiae nomen unum, id est, Deus unus, ob indiscretae in utroque naturae indissimilem substanti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fectiones. Neq enĩ ualte inirandura est. si nos
te ipĩs hoc nõ possimus scire qd̾ ip̃i ⁊̾ de se non
ualent comp̾hend̾et qd̾ id ip̃m ⁊̃ qd̾ de illis scimꝰ
non uͥ ꝑ illos a d̾o datum ⁊ ministͣtum scire poᷤᷤ¬
sumus. Propterea inpossibile est uos scire de ipĩs
aliquid: nisi qd̾ diuinitas ꝑ ipõs nos docuit. sli¬
modo scire ubi ꝑeos edocts suntꝰ quecumq myᷤ¬
teria idest secreta diuinitas nos docuit ꝑ eos tã¬
qui bone scientes ꝓpria misteria. Bene gͦ sciunt ꝓ¬
pria mistena qͣntum sufficit ad nu̾am cruditio¬
quidem ꝓprio nichil moti dicimus. quecumiq
auten angelicarum speculationum ascĩs theolo¬
gis contemplata siitiꝰ hec doceutes uos quantũ

Expanded text:
t, si nos de ipsis hoc non possumus scire, quod ipsi etiam de se non valent comprehendere qui idipsum etiam quod de illis scimus, nonnisi per illos a Deo datum, et ministratum scire possumus. Propterea impossibile est nos scire de ipsis aliquid, nisi quod divinitas per ipsos nos docuit. « Nimodo scire ubi per eos edocti sumus quaecunque mysteria, id est secreta, divinitas nos docuit per eos, tanquam bene scientes propria ministeria. Bene ergo sciunt propria ministeria, quantum sufficit ad nostram eruditioquidem nihil proprio motu dicimus. Quaecunque autem angelicarum speculationum a sanctis theologis contemplata sunt, haec docentes nos, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
celestium ternarum ierarchiarum nouissime
collocatam dispositionẽ angeloꝵ archangeloꝵ
i principatum.ubi si queratur quare pau¬
lus s̃epistolis suis cum angeloꝵ dispositionẽ
distingueuelo enumeraret. hunc ordinem non
seruau̾it cum talem ẽẽ ordinẽ i cis aliis astrux¬
erit: potest dici illic eum nõ tm̃ ordinẽ edispo¬
siouum celestium qͣntum num̾um explicare
uoluisse: maxime cum ĩ uno loco quosdam tantũ
enumeret: ĩ alio autem eos quos illis tacuerati
siue alioꝵ repeticione explanet. In quo mantfestum
est qͣi ordinẽ. ⁊ num̾um attend̾e̾t: simul om̃s ĩ una
narracionis serie explicare studuisset: ⁊ siqͣ alia rõ
est: que ad hauc obiectionẽ cõuenient̃ respõden poᷤ¬
sit. Liber . ui. Capłm .uii. tituluͦ est de secapħi¬

Expanded text:
um hierarchiarum novisse collocaram dispositionem, angelorum, archangelorum et principatuum. Ubi si quaeratur quare Paulus in Epistolis suis cum angelorum dispositionem distinguendo enumeraret, hunc ordinem non servaverit, cum talem esse ordinem in eis, aliis astruxerit. Potest dici illic eum non tantum ordinem dispositionum coelestium quantum numerum explicare voluisse, maxime cum in uno loco quosdam tantum enumeret; in alio autem eos, quos illic tacuerat, sine alienorum repetitione explanet. In quo manifestum est quia, si ordinem et numerum attenderet, simul omnes in una narrationis serie explicare studuisset. Et si qua alia ratio est, quae ad hanc objectionem convenienter responderi possit. LIBER SEXTUS.
Abbreviated transcription (Latin):
mediate uniri traditam. Primam quidem dispo
q ad ext̾iora aliqũ exeuutẽ. ⁊ tͣditam idest or¬
natam ⁊ dispositam uniri. ip̃i silicet d̾o. idest
tit ip̃i uinatur attente semꝑ silicet id ipsum
uitendens: & ut ip̃i uiuatur aute alias celesteᷤᷤ
uututes que sunt post ip̃am. ⁊ ĩmediate uia¬
tur. ut nulle sunt aute ipãmi. Sanctissimos enĩ
thronos. ⁊ oculosos. ⁊ penenosos ordines cerubra
hebreoꝵ uoce: ⁊ seraphiu nomunatos: scdn̾i om̃ib¬

Expanded text:
mediate uniri traditam. Sanctissimomediate uniri traditam. Sanctissimoque ad exteriora aliquando exeuntem; et traditam, id est ordinatam, et dispositam uniri ipsi scilicet Deo, id est, ut ipsi uniatur attente, semper scilicet in ipsum intendens; et ut ipsi uniatur ante alias coelestes virtutes, quae sunt post ipsam, et immediate uniatur, ut nullae sint ante ipsam. « Sanctissimos enim thrones et oculosos et pennosos ordines cherubim Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
nus ñr scõ ꝑfector itres segregat. t̾nas dispo¬
fitiones. Diuinũ scm̃ q ꝑfectorẽ siue doctorem
suũ ueminẽ hic melius significasse credit᷑: qmͣ
aposcolum paulum a quo baptirat᷑ ⁊ ĩ fide ca¬
tholica eruditꝰ fuerati qui usq ad t̾cium celum
ĩ paradysum d̾ĩ raptꝰ ibi q secreta que nõ licet
honuui loqui audiens qͣutum dehiis huic iite
mortali cognoscere ut utile. ut possibile fuit
tani huic uiro scõ qmͣ aliis qui ꝑ spm̃ dĩ hu¬
manã ĩtelligenciã excesserant: ad memoriam
post̃itatis tͣusuntendo ꝑ eos pocꝰ reuelasse pu¬
tatur. Nuiꝰ ergo austoritate fretꝰ scãꝵ ꝙ scrip¬
turaꝵ testimonu fultꝰ: celestium cognitionem
ĩ terram deduxit. Has inquit silicet essentias. id
est hos nouem ordines: diuinꝰ nost̾ sc̃s ꝑfector
segregat. idest distinguit uitres t̾ras dispositi
oues. Et primam quidem e̾ẽ dicit cuca deum
existentem semꝑ ⁊ attente ip̃i: ⁊ ante alias in¬

Expanded text:
us perfector in tres segregat ternas dispositiones. » Divinum, sanctumque perfectorem, sive doctorem suum neminem hic melius significasse creditur, quam apostolum Paulum, a quo baptizatus, et in fide catholica eruditus fuerat; qui usque ad tertium coelum in paradisum Dei raptus, ibique secreta, quae non licet homini loqui, audiens; quantum de his huic vitae mortali cognoscere vel utile, vel possibile fuit, tam huic viro sancto quam aliis, qui per Spiritum Dei humanam intelligentiam excesserant, ad memoriam posteritatis transmittendo per eos potius revelasse putatur. Hujus ergo auctoritate fretus, sanctarumque Scripturarum testimoniis fultus, coelestium cognitionem in terram deduxit. Has, inquit, scilicet essentias, id est, hos novem ordines, « divinus noster sanctus perfector segregat, » id est, distinguit « in tres ternas, » id est ones. Et primam quidem esse dicit circa Deum existentem semper, et attente ipsi et ante alias im
Abbreviated transcription (Latin):
Git enim ĩ hoc capitulo de tͥ¬
na clispositione nouemt ordi¬
num : quare prima ⁊ sum¬
ma tres ordines continet
nos. Secunda ⁊ media simi¬
lit̾ tres: donimationos. uir¬
tutes. potestates. Terria ⁊
ultima tres similit̃. prin¬
cipatꝰ archangelos. ⁊ augelos: in quib noueni or¬
diuum dispositio consũmat᷑. Tractatur autẽ de re¬
b tam sublimibus ⁊ ab humauo sensu re¬
motis primũ ignoranciam suam pudice confi¬
te ut sunt omnino cõp̾hendi non posse: solamq
ipan̾i aqͣm sunt diuina uitutẽ ꝑfecte scire qd̾
⁊ qͣles cuꝑ celestiũ essenciarum ornatꝰ. ⁊ quomoto
scd̃i eos ierarchie ꝑficiuitt᷑ solam diligent̃ scire¬
solam dico contemplatiu̾a ooꝵ ꝑfoctionis prĩcipẽ¬

Expanded text:
git enim in hoc capite de trina dispositione novem ordinum: quarum prima, quae et summa, tres ordines continet, nos; secunda quae et media, similiter tres, dominationes, virtutes, et potestates; tertia, quae et ultima, tres similiter, principatus, archangelos et angelos: in quibus novem ordinum dispositio consummatur. Tractaturus autem de rebus tam sublimibus, et ab humano sensu remotis, primum ignorantiam suam pudice confite, ut sunt, omnino comprehendi non posse, solamque ipsam, a qua sunt, divinam virtutem perfecte scire quod et quales supercaelestium essentiarum ornatus, et quomodo secundum eos ierarchiae perficiuntur, solam diligenter scire dico contemplativam eorum perfectionis principe
Abbreviated transcription (Latin):
quod̾amͦꝰ siuit ĩ dispositione iia: ⁊ ex eo scd̃m
aliquid eqͣles consistunt. qd̾ om̃s ĩmediate dr̃a
respiciunt. primi ĩ dilectione. sodi ĩ cognitione
t̾cii: ĩ discretione. Qua silicet ierarchia nõ est
la inquit alia ierarchia dĩformior est: qͣm ip̃a
neq similitudini d̾i magis appropinqͣs. neq
magis iutendeus illuminatõnib diuiuita¬
tis ĩ ipã fola p̃oꝑantib : qr ante alias ⁊ ꝑse

Expanded text:
 sunt in dispositione una: et ex eo secundum aliquid aequales existunt, quod omnes immediate Deum respiciunt: primi in dilectione, secundi in cognitione, tertii in discretione. « Qua » scilicet hierarchia: « non est la, inquit, alia hierarchia deiformior est quam ista, neque similitudini Dei magis appropinquans, neque magis intendens illuminationibus divinitatis in ipsa sola praeoperantibus, quia ante alias