comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo tolerabili condicione sit seruitutis.
qui non audaciam ciuium ꝑhoexestat.
qui non haec stare cupiat. qui nõ tantũ
audeat &e quantũ potest conferat ad sa¬
lutem uolũtatis. Quare si quem uẽum
forte cõmouet hoc quod auditũ est. lenonẽ
quendam lentuli concursare crecũ tabernas
protio sperare sollicitari posse aninos egen¬
cium atq imperitõꝵ Est id quidem ceptũ
atq temptatum. sed nulli sũt inuenti tã
aut fortuna miseri aut uolũtate perditi.
qui non illum ip̃m selle atq operis. & que¬
stus cotidiani locum. qui non cubile ac lec¬
tulum suum. Qui deniq non cursũ hũc
ociosum uite sue saluum esse uelint/. Mul¬
to uero maxima pars eoꝵ qui in tabernis
sunt. nisi uidero id enim potiꝰ est dicẽdũ
genus hoc uniuer sum amantissimũ est
quoꝵ si questꝰ auulsis tabernis minui
solet quid tandem incensis futurũ fuit
presidia nondesunt. uos ne p.R. S. de esse

Expanded text:
modo tolerabili condicione sit servitutis, modo tolerabili condicione sit servitutis, qui non audaciam civium perhorrescat, qui non haec stare cupiat, qui non quantum audet et quantum potest conferat ad salutem voluntatis. qua re si quem vestrum forte commovet hoc quod auditum est, lenonem quendam Lentuli concursare circum tabernas, pretio sperare sollicitari posse animos egentium atque imperitorum, est id quidem coeptum atque temptatum, sed nulli sunt inventi tam aut fortuna miseri aut voluntate perditi qui non illum ipsum sellae atque operis et quaestus cotidiani locum, qui non cubile ac lectulum suum, qui denique non cursum hunc otiosum vitae suae salvum esse velint. multo vero maxima pars eorum qui in tabernis sunt, immo vero — id enim potius est dicendum — genus hoc universum amantissimum est quorum si quaestus occlusis tabernis minui solet, quid tandem incensis futurum fuit?praesidia non desunt: vos ne populo Romano deesse
Abbreviated transcription (Latin):
iii re p. tenuerimꝰ: confirmo uobis. nullũ
post hac malum ciuile ac domesticũ ad ułła
rei ꝑ partẽ esse uenturũ. Pari scudio de¬
fendende rei .P. conuenisse uideo leibuõs.
xrarios. fortissimos uiros. Sccibas. Item
uniu̾sos. quos cum casu hic dies ad grariu
frequẽtasser uideo ab expectacione sortis ad
salute cõmunem ẽẽ conuersos. om̃is inge¬
nuoꝵ adest multitudo & iam tenuillimoꝵ
Quis enim cui non hec templa. aspectus
urbis possessio libertatis. lux deniq hec
ip̃a & cõmune pria solum sit carum. tum
sua Dirtute forcunam huiꝯ ciuitatis conse¬
cuti. Uere hanc suam patriã esse iudicant
Iucã qͥdã hic nati o sum̃o nati loço Non
patriam sua sed urbẽ hostium elle iudica¬
uerũt. Sed quid Ego hosce ordinesq ho¬
mines cõmemoro. quos priuate fortue
Iuos cõmunis res.ł. Iuos deniq libertas
ea q̃ dulassima est ad salutem patrie defendẽ¬
dam excitauit. Seruus est nemo qui nc̃¬

Expanded text:
in re publica tenuerimus, confirmo vobis nullum in re publica tenuerimus, confirmo vobis nullum posthac malum civile ac domesticum ad ullam rei publicae partem esse venturum. Pari studio defendendae rei publicae convenisse video tribunos aerarios, fortissimos viros; scribas item universos quos, cum casu hic dies ad aerarium frequentasset, video ab exspectatione sortis ad salutem communem esse conversos. omnis ingenuorum adest multitudo, etiam tenuissimorum. quis est enim cui non haec templa, aspectus urbis, possessio libertatis, lux denique haec ipsa et commune patriae solum cum sit carum tum sua virtute fortunam huius civitatis consecuti, vere hanc suam patriam esse iudicant quam quidam hic nati, et summo nati loco, non patriam suam sed urbem hostium esse iudicaverunt. sed quid ego hosce ordines atque homines commemoro quos privatae fortunae, quos communis res publica, quos denique libertas ea quae dulcissima est ad salutem patriae defendedam excitavit? servus est nemo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuisa & parata & constituta ꝓte. cum mea
maiore. P.R ad sũmum imperiũ retiuẽdũ
&e ad cõmunes fortunas conseruandas uolũ
na templa ciecum forũ. pleni om̃s aditꝰ
huiꝯ̃ templi ac loci: Causa enim est. post
urhem conditam hec iuenta sola inqua om̃s
fentire unt̃ atq idem.p̃ter eos qui cũ sibi
uiderent esse ꝑeũdũ cum omibꝰ potiꝰ ꝙͣ
foli ꝑiee uoluerunt. hoste Ego homines
excipio de secerno libent̾. neq nni imꝓboꝵ
ciuium sed in acerbisimohostium nũmo
habendos puto. Ceteri uero dii immorta¬
les qua frequencia. quo studio. qua utute
Ao cõmurio salutẽ dignitatemq cõsentiũt.
Quid Ego hic equites Ro. cõmemore:
qui uobis ita sumã oedinis consiluq
conce̾dãt ut uobiscũ de amore roi ꝑ
cextent. quos ex multoꝵ anorũ dillen¬
sione huiꝰ ordinis ad societatẽ concordĩaq
reuocatos hodiernus dies uobiscum atq
hacc causa coniungit. quãsi coniũctione
in consula tu confirmatam moo perpetuam

Expanded text:
a uli Romani ad summum imperium retinendum et ad communis fortunas conservandas voluntna templa circum forum, pleni omnes aditus huius templi ac loci. causa est enim post urbem conditam haec inventa sola in qua omnes sentirent unum atque idem praeter eos qui, cum sibi viderent esse pereundum, cum omnibus potius quam soli perire voluerunt. hosce ego homines excipio et secerno libenter, neque in improborum civium sed in acerbissimorum hostium numero habendos puto. ceteri vero, di immortales! qua frequentia, quo studio, qua virtute ad communem salutem dignitatemque consentiunt! quid ego hic equites Romanos commemorem? qui vobis ita summam ordinis consilique concedunt ut vobiscum de amore rei publicae certent; quos ex multorum annorum dissensione huius ordinis ad societatem concordiamque revocatos hodiernus dies vobiscum atque haec causa coniungit. quam si coniunctionem in consulatu confirmatam meo perpetuam
Abbreviated transcription (Latin):
auc gloria. aut edificio. aut uestitu cultuq corpo¬
ris : Animo aũt uirtute prȩdito. eoͤ qui uel amare
uł ut ita dicam redamare possit non admedũ dele¬
ctari: Nihil est remun̾atione beniuolẽtie. nihil uicis¬
sicudine studiorum officiorumq iocundiꝰ. Quid. si
illud etiam addimus qd̾ recte addi potest. nihil ẽẽ qd̾ ad
se rem ullam tam illiciat et tam trahat ꝙͣ ad amiciciã
similitudo: Concedetur profecto uerũ ẽẽ ut bonũ ẽẽ
ut bonos boni diligant. asciscantq sibi quasi propin¬
quitate cõiunctos atq natura. Nihil ẽ apͥpetentius
uolentiã. ꝗ̃ est amicicie fons a natura cõstitutus. Sed
eadem boͣnitas eciam ad multitudinẽ ꝑtinet. Non enĩ

Expanded text:
ut gloria, ut aedificio, ut vestitu cultuque corpout gloria, ut aedificio, ut vestitu cultuque corporis, animante virtute praedito, eo qui vel amare vel, ut ita dicam, redamare possit, non admodum delectari? nihil est enim remuneratione benevolentiae, nihil vicissitudine studiorum officiorumque iucundius. quid? si illud etiam addimus, quod recte addi potest, nihil esse quod ad se rem ullam tam illiciat et tam trahat quam ad amicitiam similitudo, concedetur profecto verum esse, ut bonos boni diligant asciscantque sibi quasi propinquitate coniunctos atque natura. nihil est enim appetentius volentiam, qui est amicitiae fons a natura constitutus. sed eadem bonitas etiam ad multitudinem pertinet. non eni
Abbreviated transcription (Latin):
et dolere contrariis. Quãobrem si cadit ĩ sapientem
animi dolor. qui profecto cadit. nisi ex eius aĩo ex¬
tirpacam humaitatẽ arbitram᷑: que ꝰ cusa est cur a¬
miciciã funditus tollamꝰ e uita. ne aliquas propter
eã suscipiamꝰ molestias: Quid enim int̾est animi
motuꝰ sublato. non dico int̾ pecudem et hominem.
sed int̾ hominẽ et truncũ aut saxum aut quiduis
generis eiusdem: Neq enĩ sunt isti audiendi qͥ uir¬
tutem duram et quasi ferream ẽẽ quandam uolut.
Qe quidem ẽ cũ multis ĩ rebus: tũ in amicicia ten̾a
atq tractabilis ut et bonis amici quasi diffundant᷑.
et incõmodis cõtrahantur. Quãobrẽ ã e or iste qui
pro amico sȩpe capiundus nõ tantũ ualet᷑ utͣ tollat
e uita amiciciã. non plus ꝙͣ utͦ uirtutes quia nullas
ad quam se similis aĩmus applicet et adiungat id cũ
dum ꝙͣ delectari multis ĩanibus rebus. ut honore

Expanded text:
et dolere contrariis. quam ob rem si cadit in sapientem et dolere contrariis. quam ob rem si cadit in sapientem animi dolor, qui profecto cadit, nisi ex eius animo exstirpatam humanitatem arbitramur, quae causa est cur amicitiam funditus tollamus e vita, ne aliquas propter eam suscipiamus molestias? quid enim interest motu animi sublato, non dico inter pecudem et hominem, sed inter hominem et truncum aut saxum aut quidvis generis eiusdem? neque enim sunt isti audiendi, qui virtutem duram et quasi ferream esse quandam volunt; quae quidem est cum multis in rebus tum in amicitia tenera atque tractabilis, ut et bonis amici quasi diffundatur et incommodis contrahatur. quam ob rem angor iste, qui pro amico saepe capiendus est, non tantum valet, ut tollat e vita amicitiam, non plus quam ut virtutes, quia non nullas ad quam se similis animus applicet et adiungat, id cum dum quam delectari multis inanibus rebus, ut honore,
Abbreviated transcription (Latin):
muliercule magis amiciciarũ presidia quęxant ꝙ̃ ui-¬
ri. et inopes ꝙͣ opulenti. et calamitosi ꝙͣ i qui puten¬
tur beati. O prȩclaram sapientiã. Solem enim e inũ¬
do tollere uidentur qui amiciciã e uita tollunt. qua
nihil a diis ĩ mortalibus melius habemus. nihil iocun¬
dius. Quȩ est enim ista securitas specie quidẽ blanda
sed re ipa multis locis repudiãda. Neq enim ẽ cõsenta¬
neum ullam honestã rem actionem ue ne sollicitus
sis aut non suscipere. aut susceptã depon̾e. Ꝙ si curã
fugimus: uirtus fugienda ẽ que necẽẽ dim aliqua
cura res coͣntrarias asꝑnetur atq oderit. idẽ. sic̃ boni¬
tas maliciam. tempantia lubidinẽ. ignauiã fortitudo.
Itaq uideas in rebus ĩ rebus iniustis iustos maxime do¬
lere. imbecillibus fortes. flagiciosis modestos. Ergoh̾
propriũ ẽ animi bene cõstituti et lȩtari bonis rebus.

Expanded text:
mulierculae magis amicitiarum praesidia quaerant quam vimulierculae magis amicitiarum praesidia quaerant quam viri, et inopes quam opulenti, et calamitosi quam ei qui putentur beati. O praeclaram sapientiam! solem enim e mundo tollere videntur ei, qui amicitiam e vita tollunt, qua nihil a dis immortalibus melius habemus, nihil iucundius. quae est enim ista securitas? specie quidem blanda, sed reapse multis locis repudianda. neque enim est consentaneum ullam honestam rem actionemve, ne sollicitus sis, aut non suscipere aut susceptam deponere. quod si curam fugimus, virtus fugienda est, quae necesse est cum aliqua cura res sibi contrarias aspernetur atque oderit, ut bonitas malitiam, temperantia libidinem, ignaviam fortitudo. itaque videas rebus iniustis iustos maxime dolere, imbellibus fortis, flagitiosis modestos. ergo hoc proprium est animi bene constituti, et laetari bonis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
Consilium uͦ dare gaudeamꝰ libere. plurimũ in ami¬
cicia amicorũ bene suadentiũ auctoritas ualeat. eaq et
adhibeatur ad monendũ non modo aperte. sed etiam
acriter si res postulabit et adhibite pareatur. Nam qͥ¬
busdam quos audio sapientes habitos in grȩcia placuis¬
se opinor mirabilia quedam. sed nihil est qd illi nõ per¬
sequant᷑ argucus partum fugiendas ẽẽ nimias amici¬
cias ne necesse sit unũ sollicitũ ẽẽ pro pluibus. satis
suꝑq eẽ sibi suarum cuiq rerum. alienis nimis im¬
plicari molestũ eẽ. ꝙlaxissimas habenas habere amici¬
ciȩ quas adducas. cum uelis remittas. Caput enim eẽ
aiunt multo ꝙ̃ ĩhumaniꝰ. quẽ locum breuiter paulo
ante perstrinxi. prȩsidii adiumentiq cã. non beniuo¬
lentiȩ. neq caritatis amicicias ẽẽ expetendas. Itaq
ut quisq minimũ firmitatis haberet minimũq
uirium ita amicicias appetere maxime. ex eo fieri ut

Expanded text:
consilium verum dare audeamus libere, plurimum in amiconsilium verum dare audeamus libere, plurimum in amicitia amicorum bene suadentium valeat auctoritas, eaque et adhibeatur ad monendum non modo aperte, sed etiam acriter, si res postulabit, et adhibitae pareatur. nam quibusdam, quos audio sapientes habitos in Graecia, placuisse opinor mirabilia quaedam—sed nihil est, quod illi non persequantur argutiis—partim fugiendas esse nimias amicitias, ne necesse sit unum sollicitum esse pro pluribus; satis superque esse sibi suarum cuique rerum; alienis nimis implicari molestum esse; commodissimum esse quam laxissimas habenas habere amicitiae, quas vel adducas cum velis vel remittas; caput enim esseaiunt multo etiam inhumanius, quem locum breviter paulo ante perstrinxi, praesidi adiumentique causa, non benevolentiae neque caritatis amicitias esse expetendas; itaque ut quisque minimum firmitatis haberet minimumque virium, ita amicitias appetere maxime: ex eo fieri ut
Abbreviated transcription (Latin):
rem .p. peccantibus non discedant. Improbis aũt poena
statuenda est. Nec uͦ iis minor qui secuti erunt alterũ
ꝙͣ iis qui ip̃i fuerint impietatis duces. Quis clarior in
grecia Themistode: quis potentior. qui cum ĩpator bel¬
ferre debuit. fecit idem qd̾ uiginti ãnis ante apud nos
fecent Coriolanus. his adiutor contra patriã ĩuentꝰ
ẽ nemo. Itaq mortem sibi uterq consciuit. Quare tał
improborum consensio non modo excusatione amicicie
tegenda nõ ẽ. sed potius omĩ supplicio uindicãda ẽ. ut
ne quis concessum putet uel amicũ bellum patrie ĩ feren¬
tem sequi. Qd quidem ut res ire coepit haud scio an ali¬
quando futurii sit. Alihi autem nõ minori cure est qͣ¬
lis res .p. post mortem meã futura ꝙͣ qualis hodie sit.
sanciatur ut ab om̃ibus amicis honesta petamus. aĩ¬
corum causa honesta faciamus. ne expectemus quidẽ
dum rogemur. studium assit semꝑ. cũctatio absit.

Expanded text:
re publica peccantibus non discedant; improbis autem poena re publica peccantibus non discedant; improbis autem poena statuenda est, nec vero minor eis qui secuti erunt alterum, quam eis qui ipsi fuerint impietatis duces. quis clarior in Graecia Themistocle, quis potentior? qui cum imperator bel tulit, quam ferre debuit: fecit idem quod viginti annis ante apud nos fecerat Coriolanus. His adiutor contra patriam inventus est nemo; itaque mortem sibi uterque conscivit. qua re talis improborum consensio non modo excusatione amicitiae tegenda non est, sed potius supplicio omni vindicanda est, ut ne quis concessum putet amicum vel bellum patriae inferentem sequi. quod quidem, ut res ire coepit, haud scio an aliquando futurum sit; mihi autem non minori curae est, qualis res publica post mortem meam futura sit, quam qualis hodie sit. sanciatur, ut ab amicis honesta petamus, amicorum causa honesta faciamus, ne exspectemus quidem dum rogemur, studium semper adsit, cunctatio absit,
Abbreviated transcription (Latin):
loq consuetudo maiorũ. T. Grachus occupare conatꝰ
est. uł regnauit is quidẽ paucos menses. Nunquid simi¬
le populus ro. audierat et uiderat. hunc etia post mor¬
tem secuti sunt amici et ꝓpinqui. quid ĩ .ł. Scipionẽ nasicã¬
effecerint sine lacrimis ñ queo dicere. Nam Carbonẽ
quoq quem modo posuimus propter recentẽ poenã.C.
Grachi sustinuimꝰ. De .C. Gracci autẽ tribunatu qͥd
expectem non libet augurari. Serpit deinde res quȩ pro¬
cliuis ad ꝑniciem cum semel coepit labitur. Uidetis in
tabessa i am ante quanta facta sit labes. primo gabi¬
nia lege. biẽnio autem post cassia. Uidere iam uideor
populum a senatu disiunctũ multitudis arbitrio res
maxias agi. Plures enĩ discent q̃madmnodũ hȩc fiat
ꝙͣ qmadmodũ his resistat᷑. Quorsu hec : quia si ne
si ĩ eiusmodi amicicias ignari casu aliquo inciderĩt.: ne
existiment ita se alligatos ut ab amicis ĩ magnã aliq̃m

Expanded text:
loque consuetudo maiorum. Tib. Gracchus regnum occupare conatus loque consuetudo maiorum. Tib. Gracchus regnum occupare conatus est, vel regnavit is quidem paucos menses. num quid simile populus Romanus audierat aut viderat? hunc etiam post mortem secuti amici et propinqui quid in P. Scipione effecerint, sine lacrimis non queo dicere. nam Carbonem, quocumque modo potuimus, propter recentem poenam Tib. Gracchi sustinuimus. De C. Gracchi autem tribunatu quid exspectem non libet augurari; serpit deinde res, quae proclivis ad perniciem, cum semel coepit, labitur. videtis in tabella iam ante quanta sit facta labes, primo Gabinia lege, biennio autem post Cassia. videre iam videor populum a senatu disiunctum, multitudinis arbitrio res maximas agi. plures enim discent quem ad modum haec fiant, quam quem ad modum his resistatur. quorsum haec? quia sine stur bonis, ut; si in eius modi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existiment ita se alligatos, ut ab amicis in magna aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
cum his et int̾ se cõiũctissimos fuisse . M. Curiũ. Titũ
Coruncaniũ memoria proditũ ẽ. Igͥ ne suspicari qͥdẽ
possumꝰ quenꝙͣ horũ ab amico quippiã ab amico cõ¬
oeudisse ꝗd̾ contra fidem. contra iusiurandũ. cõtra rẽ
.p. ẽẽt: Nã hoc quidem ĩ talibus uiris quid attinet
dicere : Si contendisset: impetratiuũ scio nõ fuisse.
cũ illi stĩssimi uiri fuerint. Aeque autẽ nefas sit tale
aliquid et facere regatum et rogare. At uͦ. c̃. Grachum
sequebãtur. G̃. Carbo .G. Cato. et minime tu quidẽ ca¬
rissimus frater mic idem acerrimus. Hȩc gͥlex ĩ ami¬
cicia sanciatur ut neq rogemus res turpes. neqͦ facia¬
mus rogati turpis enim excusatio ẽ. et minime accipien¬
da cũ ĩ ceteris pectatis: tum siquis contra rem .p. se ami¬
ci cã fecisse fateatur. Etenim eo loco fãni et Sceuola lo¬
cati sumus ut nos longe prospicere oporteat futuros
casus rei .p. Deflexit iam aliquantũ de sꝑacio curricu¬

Expanded text:
cum eis et inter se coniunctissimos fuisse M’. Curium, Tib. Coruncanium memoriae proditum est. igitur ne suspicari quidem possumus quemquam horum ab amico quidpiam contendisse, quod contra fidem. contra ius iurandum, contra rem publicam esset. nam hoc quidem in talibus viris quid attinet dicere, si contendisset impetraturum non fuisse, cum illi sanctissimi viri fuerint, aeque autem nefas sit tale aliquid et facere rogatum et rogare? At vero Tib. Gracchum sequebantur C. Carbo, C. Cato, et minime tum quidem Gaius frater, nunc idem acerrimus. haec igitur lex in amicitia sanciatur, ut neque rogemus res turpis nec faciamus rogati. turpis enim excusatio est et minime accipienda cum in ceteris peccatis, tum si quis contra rem publicam se amici causa fecisse fateatur. etenim eo loco, Fanni et Scaevola, locati sumus, ut nos longe prospicere oporteat futuros casus rei publicae. deflexit iam aliquantulum de spatio curricu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uoluisset id quidem. sed si uoluisset: paruissẽ.
Uidetis ꝙͣ nefaria uox. et hercule ita fecit uel plus c̾e
ꝙͣ dixit. Non enĩ paruit ille tiberu Grachi temeritati.
sed prefuit. nec se comitẽ illius furoris. sed duce̾ p̃buit.
Ittq hac amentia qͣstione noua ꝑterritus ĩ asiã profu¬
git. ad hostẽ se cõtulit. poenas rei .p. graues iustasq
pertulit. Nulla est gͥ excusatio pectati si amiꝰ cã pecca¬
ueris. Nam cũ cõciliatrix ꝯmicicie uirtutis opinio fue¬
rit: difficile ẽ amiciciam manere si a uirtute defeceris.
Ꝙ si rectũ statuerimꝰ uel conced̾e̾ amicis quicqͥd uelint.
uel impetrare ab iis quicquid uelimus: ꝑfecta quidẽ
sapiẽtia sumus si nihil habeat res uitii. Sed loquim᷑
de  amicis qui ante oculos sunt. quos uidemꝰ. aut de
quibꝰ memoriã accepimꝰ. quos nouit uita cõĩs. Ex hoc
numero nobis exẽpla sumẽda sũt. et eorũ quidẽ ma¬

Expanded text:
mquam voluisset id quidem, sed, si voluisset, paruissem. mquam voluisset id quidem, sed, si voluisset, paruissem. videtis, quam nefaria vox. et hercule ita fecit, vel plus etiam quam dixit; non enim paruit ille Tib. Gracchi temeritati, sed praefuit, nec se comitem illius furoris, sed ducem praebuit. itaque hac amentia, quaestione nova perterritus, in Asiam profugit, ad hostis se contulit, poenas rei publicae gravis iustasque persolvit. nulla est igitur excusatio peccati, si amici causa peccaveris; nam, cum conciliatrix amicitiae virtutis opinio fuerit, difficile est amicitiam manere, si a virtute defeceris. quod si rectum statuerimus vel concedere amicis quidquid velint vel impetrare ab eis quidquid velimus, perfecta quidem sapientia si simus, nihil habeat res viti; sed loquimur de eis amicis qui ante oculos sunt, quos videmus aut de quibus memoriam accepimus, quos novit vita communis. ex hoc numero nobis exempla sumenda sunt, et eorum quidem ma
Abbreviated transcription (Latin):
modo familiaritates extingui solere. sed odia etiã gi¬
gni sempit̾na. Hȩc ita multa quasi fata impendere a¬
micicus. ut omĩa subterfugere non modo sapiẽtie. sed
etiam felicitatis diceret sibi uideri. Quãobrem id pri¬
mũ uideamus si placet quatenus amor iamicicia ꝓ¬
gredi debeat. Num ne si Coriolanꝰ habuit amicos. fer¬
re contra patriam arma illi cũ Coriolano potuerunt:
Num Hecillinũ amici regnũ appetentẽ. num amelli¬
um debuerũt iuuͬare : Tiberium quidem Grachũ rem
.p. uexantẽ a.Q. Tuberone eqͣlibus q amicis derelictũ
uidebamus. Aut .G. hissius cumanus hospes familiȩ
uestre sceuola cũ ad me ꝙ aderam Cenate et Rupi¬
lio consulibus ĩ cõsilio dep̾catũ uenisset. hanc ut sibi
ignosc̾e̾m cãm afferebat ꝙ tanti dib̾ium Grachũ fe¬
cisset ut quicqͥd ille uellet sibi faciendũ putaret. Tũ¬
et ego. etiamne si te ĩ capitolui faces ferre uellet: nuꝙ̃¬

Expanded text:
modo familiaritates exstingui solere, sed odia etiam gimodo familiaritates exstingui solere, sed odia etiam gigni sempiterna. haec ita multa quasi fata impendere amicitiis, ut omnia subterfugere non modo sapientiae, sed etiam felicitatis diceret sibi videri. quam ob rem id primum videamus, si placet, quatenus amor in amicitia progredi debeat. numne, si Coriolanus habuit amicos, ferre contra patriam arma illi cum Coriolano debuerunt? num Vecellinum amici regnum appetentem, num Maelium debuerunt iuvare? tiberium quidem Gracchum rem publicam vexantem a Q. Tuberone aequalibusque amicis derelictum videbamus. At C. Blossius Cumanus, hospes familiae vestrae, Scaevola, cum ad me, quod aderam Laenati et Rupilio consulibus in consilio, deprecatum venisset, hanc ut sibi ignoscerem causam afferebat, quod tanti Tib. Gracchum fecisset, ut quidquid ille vellet sibi faciendum putaret. tum ego, etiamne, inquam, si te in Capitolium faces ferre vellet? nu
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝑduxissent : dirimi tamen interdũ cõtentione.
uł luxuriȩ conditionis uł cõmodi alicuiꝰ ꝙ idem adi¬
pisci uterq non posset. Ꝙ si qui longius ĩ amicicia ꝓ¬
uecti ẽẽnt: sepe tamen labefactari si ĩ honoris conten¬
tionẽ incidissent. Pestem enim nullã maiorẽ eẽ ami¬
cĩcuis ꝙ̃ ĩ plerisq pecuniȩ cupiditatẽ. ĩ optimis qͥbͦq
honoris certamen et gloriȩ. ex quo inimicicias maxias
sepe int̾ amicissimos etttisse. Magna etiam discidia
et plerunq iusta nasci. cũ aliquid ab amicis qd̾ rectũ
nõ ẽẽt postularetur. ut aut libidinis mĩstri aut adiu¬
tores eent ad iniuriã. & si qui recusarẽt: ꝙͣuis honeste
id facent: ius tam̃ amicitiȩ deserere arguerent᷑ ab us
quibis obsequi nollent. Ilos aut̃ qui quidus ab am¬
co auderent postulare postulatione ip̃a profiteri omĩa
se amici cã esse facturos. Corũ querela ĩueterata nõ

Expanded text:
tiam perduxissent, dirimi tamen interdum contentione tiam perduxissent, dirimi tamen interdum contentione vel uxoriae condicionis vel commodi alicuius, quod idem adipisci uterque non posset. quod si qui longius in amicitia provecti essent, tamen saepe labefactari, si in honoris contentionem incidissent; pestem enim nullam maiorem esse amicitiis quam in plerisque pecuniae cupiditatem, in optimis quibusque honoris certamen et gloriae, ex quo inimicitias maximas saepe inter amicissimos exstitisse. magna etiam discidia et plerumque iusta nasci, cum aliquid ab amicis quod rectum non esset postularetur, ut aut libidinis ministri aut adiutores essent ad iniuriam, quod qui recusarent, quamvis honeste id facerent, ius tamen amicitiae deserere arguerentur ab eis, quibus obsequi nollent; illos autem, qui quidvis ab amico auderent postulare, postulatione ipsa profiteri omnia se amici causa esse facturos. eorum querella inveterata non
Abbreviated transcription (Latin):
ortus a natum ꝙͣ ab imbecillitate grauior et uerior.
Nã si utilitas amiciciaᷤᷤ conglutinet: eadẽ cõmutata
dissolueret. Sed quia natura mutari nõ potest: ictirco
detis. nͥ quid ad hec forte uultis. Fãmꝰ. Tu uero perge
Leli. pro hoc enim qui minor ẽ natu meo iure respon¬
deo. Sccuola Recte tu quidem. qͣmobrẽ audiamꝰ.
Audite uͦ optimi uiri ea quȩ inter me et Scipionẽ de
amicicia disserebant᷑. ꝙͣꝙͣ ille quidem nihil difficilius
ẽẽ dicebat ꝙͣ amiciciam usq ad extremũ uite diẽ per¬
manere. Nam uel ut non idem expediret incidere sepe.
uel ut de re.p. nõ idem sentiret᷑. mutari etiam mores
hominũ sepe dicebat alias aduersis rebus. alias etate
ingrauescẽte. atq earum ⁊erũ exemplũ ex siłitudine
capiebat ineu̾tis ȩtatis ꝙ sũmi puerorũ amores sepe u¬
na cum pretexta toga pon̾ent᷑. Sin autem ad adolescẽ¬

Expanded text:
ortus a natura quam ab imbecillitate gravior et verior. ortus a natura quam ab imbecillitate gravior et verior. nam si udissolveret; sed quia natura mutari non potest, idcirco detis, nisi quid ad haec forte vultis. Tu vero perge, Laeli! pro hoc enim, qui minor est natu, meo iure respondeo. Recte tu quidem: quam ob rem audiamus. Audite vero, optimi viri, ea quae amicitia disserebantur. Quamquam ille quidem nihil dissicilius esse dicebat, quam amicitiam usque ad extremum vitae diem permanere: nam, vel ut non idem expediret utrique, incidere saepe; vel ut de republica non idem sentirent, mutari etiam mores hominum, saepe dicingravescente. atque earum rerum exemplum ex similitudine capiebat ineuntis aetatis, quod summi puerorum amores saepe una cum praetexta toga deponerentur; sin autem ad adulescen
Abbreviated transcription (Latin):
enim beneficiũ feneramur. sed natura propensi ad li¬
bertatem sumꝰ. sic amiciciã nõ spe mercedis adducti. sed
ꝙ omis eius fructus ĩ ipõ amore inest: expetendã puta-¬
mus. Ab iis qui pecudum ritu ad uoluptatem omĩa re¬
ferunt. longe dissentiunt. nec mirũ. nihil enim altũ.
nihil magnificũ. nihil diuinũ. perspic̾e possunt. qͥ suas oẽs
cogitationes abiecerũt ĩ rem tam humilem tamq cõ-¬
temptam. Quãobrem hos quidem ab hoc sermone re¬
moueamus. Ip̃i autem ĩ telligamꝰ natura gigni sen¬
sum diligendi et beniuolentiȩ caritate facta signifi¬
catione probitatis. quã qui appetiuerũt applicant
se et propriis admouẽt. ut et usu eius quem dilig̾e
ꝙperunt fruantur et moribus. sintq pares ĩ amore
et ȩquales propensioresq ad bñ merendũ ꝙͣ ad repo¬
scendũ. Atq hec inter eos sit honesti concertatio. sic
et utilitates ex amicicia maxime capient᷑. et erit eius

Expanded text:
enim beneficium faeneramur, sed natura propensi ad lienim beneficium faeneramur, sed natura propensi ad liberalitatem sumus—sic amicitiam non spe mercedis adducti, sed quod omnis eius fructus in ipso amore inest, expetendam putamus. ab his, qui pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt, longe dissentiunt; nec mirum; nihil enim altum, nihil magnificum ac divinum suspicere possunt, qui suas omnis cogitationes abiecerunt in rem tam humilem tamque contemptam. quam ob rem hos quidem ab hoc sermone removeamus, ipsi autem intellegamus natura gigni sensum diligendi et benevolentiae caritatem facta significatione probitatis, quam qui appetiverunt, applicant sese et propius admovent, ut et usu eius, quem diligere coeperunt, fruantur et moribus, sintque pares in amore et aequales propensioresque ad bene merendum quam ad reposcendum, atque haec inter eos sit honesta certatio. Sic et utilitates ex amicitia maximae capientur, et erit eius
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo. Quam si qui putant ab ĩbecillitate pro¬
ficisci.ut sit per quem assequat᷑ qd quisq desideret:
humilem sane relinquũt et minime generosũ ut
ita dicam ortum amiciciȩ quã ex ĩopia atq ĩdigen¬
tia natam uolunt. X si ita eẽt ut sicut quisq mi¬
nimũ eẽ ĩ se arbitraret᷑. ita ad amiciciã eẽt aptissimꝰ.
qd̾ longe secus est. Ut enim sibi quisq plurimũ confi¬
nullo egeat. suaq omnia ĩ se posita iudicet. ita ĩ ami¬
ciciis expetend̾is maxime excellit. Quid enĩ Africanꝰ
indigens mei: Minime hercule. Ac ne ego qͥdem illiꝰ.
Sed ego admiratione quadam uirtutis enis. ille uicis¬
sim opinione fortasse nõnulla quã de meis moribus
habebat me dilexit. Auxit beniuolentiã cõsuetudo.
Sed ꝙͣꝙͣ utilitates multe et magnȩ cõsecute sunt: nõ
sunt tamen ab earũ spe cause diligendi profectȩ. utenĩ
benefici liberalesq sumus nõ ut exigamus gratiã. neq

Expanded text:
magnitudo. quam si qui putant ab imbecillitate promagnitudo. quam si qui putant ab imbecillitate proficisci, ut sit per quem adsequatur quod quisque desideret, humilem sane relinquunt et minime generosum, ut ita dicam, ortum amicitiae, quam ex inopia atque indigentia natam volunt. quod si ita esset, ut quisqnimum esse in se arbitraretur, ita ad amicitiam esset aptissimus; quod longe secus est. ut enim quisque sibi plurimum confinullo egeat suaque omnia in se ipso posita iudicet, ita in amicitiis expetendis colendisque maxime excellit. quid enim? Africanus indigens mei? minime hercule! ac ne ego quidem illius, sed ego admiratione quadam virtutis eius, ille vicissim opinione fortasse non nulla quam de meis moribus habebat, me dilexit; auxit benevolentiam consuetudo. sed quamquam utilitates multae et magnae consecutae sunt, non sunt tamen ab earum spe causae diligendi profectae. ut enim benefici liberalesque sumus, non ut exigamus gratiam—neque
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cum ꝑ uirtutẽ et ꝓbitatem etiã eos quos nun¬
ꝙͣ uidimus quodã modo diligamus. Quis est qui .C.
uola memoriã usurpet quos nunꝙͣ uiderit: Quis au¬
tem est qui Carquinũ superbũ. qui .P. Cassiũ spu
rium. Aelium non oderit: Cum duobus ducibus ĩ ita
lia ẽ decertatum. Pirrho et hanibale. ab altero propt̾
ꝓbitatem eius nõmiis alienos aĩmos hẽmus. alterũ
propter crudelitatem semꝑ hȩc ciuitas oderit. Ꝙ si tan¬
ta uis probitatis est ut eã uel ĩ eis quos nunꝙͣ uidimtꝰ.
Iuł qd̾ maius est. ĩ hoste etiam diligannuis: quid mirũ
ẽ si animi hominũ moueant᷑. cum eorũ quibus cum
Tusu coniuncti eẽ possunt uirtutem et bonitatẽ per¬
spicere uideant᷑. Ꝙͣ ꝙ̃ confirmat᷑ amor et bñficio ac¬
Icepto et studio perspecto & cõsuetudine adiucta. Qui¬
bus rebus ad illũ primũ motũ animi et amoris ad¬
hibitis admirabilis quędam exardescit beniuolentiȩ

Expanded text:
quippe cum propter virtutem et probitatem etiam eos, quos numquippe cum propter virtutem et probitatem etiam eos, quos numquam vidimus, quodam modo diligamus. quis est qui C. vola memoriam usurpet, quos numquam viderit? quis autem est qui Tarquinium Superbum, qui Sp. Cassium, Sp. Maelium non oderit? cum duobus ducibus de imperio in Italia est decertatum, Pyrrho et Hannibale; ab altero propter probitatem eius non nimis alienos animos habemus; alterum propter crudelitatem semper haec civitas oderit. quod si tanta vis probitatis est, ut eam vel in eis, quos numquam vidimus, et, quod maius est, in hoste etiam diligamus, quid mirum est, si animi hominum moveantur, cum eorum, quibuscum usu coniuncti esse possunt, virtutem et bonitatem perspicere videantur? quamquam confirmatur amor et beneficio accepto et studio perspecto et consuetudine adiuncta, quibus rebus ad illum primum motum animi et amoris adhibitis admirabilis quaedam exardescit benevolentiae
Abbreviated transcription (Latin):
temporis causa. In amicicia autẽ nihil fictum ẽ. nihil
Isimulatum. et quicquid ẽ id ẽ uerum et uoluntariũ.
Quapp̃ a natura mihi uidet᷑ potius ꝙͣ ab indigentia orta
amicicia applicatione magis animi cum quodã sensu
Lamandi ꝙͣ cogitatione quantũ illa res utilitatis esset
habitura. Quod quidem quale sit etiam ĩ bestiis qͥbus¬
dam aĩaduerti potest. que ex se natos ita amãt ad qd̾¬
dam tempus. et ab eis ita amant᷑. ut facile earũ sens¬
⁊ appareat. Qd ĩ homine multo ẽ euidentiꝰ. Primũ ex
ea caritate quȩ ẽ int̾ natos et parentes quȩ dirimi nͥ
decestabili scelere non potest. Deinde cũ si milis sensꝰ
extitit amoris si aliq̃m nactisumꝰ cuiꝰ cum moribꝰ et
natura congruamus. ꝙ ĩ eo qͣsi lumen aliqͥd ꝓbitatis
et uirtutis perspicere uidcamur. Nihil est enim uirtu¬
te amabilius. nihil qd̾ magis alliciat ad diligendũ.

Expanded text:
temporis causa; in amicitia autem nihil fictum, nihil temporis causa; in amicitia autem nihil fictum, nihil simulatum est et, quidquid est, id est verum et voluntarium. quapropter a natura mihi videtur potius quam indigentia orta amicitia, applicatione magis animi cum quodam sensu amandi, quam cogitatione quantum illa res utilitatis esset habitura. quod quidem quale sit, etiam in bestiis quibusdam animadverti potest, quae ex se natos ita amant ad quoddam tempus et ab eis ita amantur, ut facile earum sensus appareat. quod in homine multo est evidentius, primum ex ea caritate quae est inter natos et parentis, quae dirimi nisi detestabili scelere non potest, deinde cum similis sensus exstitit amoris, si aliquem nacti sumus, cuius cum moribus et natura congruamus, quod in eo quasi lumen aliquod probitatis et virtutis perspicere videamur. nihil est enim virtute amabilius, nihil quod magis alliciat ad diligendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ses. qualis tum patronus iusticiȩ fuit contra accuratã
orationem Phili. Fãnius. facile id quidẽ fuit iusti¬
ciam iustissimo uiro defendere. Sceuoͦ. Quid amiciciã
nõne facile est ei qui ob eam sũma fide. cõstantia. iu¬
sticiaq seruatã maxinam gloriam cceperit: Lelius.¬
Ulim hoc quidem ẽ afferre. Quid enim refert qua me ra-¬
tione cogatis : cogitis certe. Studiis enim generorũ pre¬
sertim ĩ re bona cum difficile est: tum ne ȩquũ quidẽ
obsistere. Sepissime gͥ mihi de amicicia cogitanti ma¬
xime illud cõsiderandũ uideri solet utrum p̃p imbecil¬
litatem atq inopiam desiderata sit amicicia ut dandis
recipiendisq meritis quo quisq pͥer se ipse posset. id ac¬
ciperet ab alio. uicissimq redderet. an esset hoc quidẽ
proprium amiciciȩ. sed antiquior et pulcrior et magis
sȩpe qui simulatione amiciciȩ coluntur et obseruant᷑

Expanded text:
ses. qualis tum patronus iustitiae fuit contra accuratam ses. qualis tum patronus iustitiae fuit contra accuratam orationem Phili! Facile id quidem fuit iustitiam iustissimo viro defendere. Quid? amicitiam nonne facile ei, qui ob eam summa fide, constantia iustitiaque servatam maximam gloriam ceperit? Vim hoc quidem est afferre; quid enim refert qua me ratione cogatis? cogitis certe. studiis enim generorum, praesertim in re bona, cum difficile est tum ne aequum quidem obsistere. saepissime igitur mihi de amicitia cogitanti maxime illud considerandum videri solet, utrum propter imbecillitatem atque inopiam desiderata sit amicitia, ut dandis recipiendisque meritis, quod quisque minus per se ipse posset, id acciperet ab alio vicissimque redderet, an esset hoc quidem proprium amicitiae, sed antiquior et pulchrior et magis saepe, qui simulatione amicitiae coluntur et observantur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtelligunt et pbant. Itaq siquando aliqd̾ officium
extitit amici ĩ periculis aut adeundis aut coĩcandis:
quis est qui id non maximis efferat laudibus. Quit
clamores tota cuea nuꝑ ĩ hospitis et amici mei. Al.
Pacuun nouiͣ fabula cum ignorante rege uter Orestẽ
eiit Orestem se eẽ ꝑseueraret: stantes plaudebãt ĩ re
ficta. Quid arbitiam᷑̾ ĩ uera facturos ẽẽ : facile indi¬
ce̾bat ipã natura uim suã cum homines qd̾ fac̾e ipsi
non possent. id recte fieri ĩ altero iudicarent. Hac te¬
nus mihi uideor de amicicia quid sentirem potuisse
dicere. Si qua pret̾ea sunt. credo autem eẽ multa: ab
iis si uidebitur qui ista disputant quęritote. fãn¬
Nos autem a te potius ꝙͣꝙͣ etiam ab istis sȩpe quęsiui
et audiui nõ ĩuitus equidem. sed aliud quoddã filum
orationiiᷤ tue. Sceuola Tum magis id diceres fãni si nu¬
per ĩ hortis Scipionis cum est de re .p. dispucatũ affuis¬

Expanded text:
intellegunt et re probant. itaque, si quando aliquod officium intellegunt et re probant. itaque, si quando aliquod officium exstitit amici in periculis aut adeundis aut communicandis, quis est qui id non maximis efferat laudibus? qui clamores tota cavea nuper in hospitis et amici mei M. Pacuvi nova fabula, cum ignorante rege uter Orestes erat, Orestem se esse perseveraret! stantes plaudebant in re ficta; quid arbitramur in vera facturos fuisse? facile indicabat ipsa natura vim suam, cum homines, quod facere ipsi non possent, id recte fieri in altero iudicarent. hactenus mihi videor de amicitia quid sentirem potuisse dicere; si quae praeterea sunt—credo autem esse multa—ab eis, si videbitur, qui ista disputant, quaeritote. Nos autem ate potius. quamquam etiam ab istis saepe quaesivi et audivi non invitus equidem, sed aliud quoddam filum orationis tuae. Tum magis id diceres, Fanni, si nuper in hortis Scipionis, cum est de re publica disputatum, affuis
Abbreviated transcription (Latin):
et absentes assunt. et egentes abundãt. et imbecilli
ualent. et qd̾ difficilius dictu est mortui uiuũt. Tan¬
tus eos honos. memoria. desiderium. prosequit᷑ ami¬
corum. ex quo illorũ beata mors uidetur. horum uita
Flaudabilis. Quod si exemeris ex rerum natura beni¬
S uolentiȩ coniunctionẽ: nec domus ulla. nec urbs
stare poterit. nec agri quidem cultus ꝑmanebit. Id
si minus intelligitur quãta uis amiciciȩ cõcordiȩq sit.
ex dissensionibus atq discordiis percipi põt. Que enĩ
domus tam stabilis. quȩ tam firma ẽ ciuitas quȩ nõ
odiis et discidiis funditus possit eu̾ti. Ex quo quan¬
tum boni sit ĩ amiticia iudicari potest. Agrigentiũ
quidem doctũ quendã uirũ carminibus gix̧cis uati¬
cinatum ferunt quȩ ĩ rerũ natura totoq mundo con¬
starent. quȩq mouerent᷑. ea contrahere amiciciã. dis¬
sipare discordiam. Atq hoc quidẽ mortales om̃s et

Expanded text:
et absentes adsunt et egentes abundant et imbecilli et absentes adsunt et egentes abundant et imbecilli valent et, quod difficilius dictu est, mortui vivunt; tantus eos honos memoria desiderium prosequitur amicorum, ex quo illorum beata mors videtur, horum vita laudabilis. quod si exemeris ex rerum natura benevolentiae coniunctionem, nec domus ulla nec urbs stare poterit, ne agri quidem cultus permanebit. id si minus intellegitur, quanta vis amicitiae concordiaeque sit, ex dissensionibus atque discordiis percipi potest. quae enim domus tam stabilis, quae tam firma civitas est, quae non odiis et discidiis funditus possit everti? ex quo, quantum boni sit in amicitia, iudicari potest. agrigentinum quidem doctum quendam virum carminibus Graecis vaticinatum ferunt, quae in rerum natura totoque mundo constarent quaeque moverentur, ea contrahere amicitiam, dissipare discordiam. atque hoc quidem omnes mortales et
Abbreviated transcription (Latin):
singulis. diuitiȩ ut utare. opes ut colare. honores ut
laudere. uoluptates ut gaudeas. ualitudo ut dolore
careas et muneribꝰ fungare corꝑis. Amicicia res plica¬
mas cõtinet. quoquo te uerteris p̾sto ẽ. nullo loco ex¬
cluditur. nunꝙ̃ intẽpestiua ẽ. nunꝙͣ molesta ẽ. Ita¬
Eq nõ aqua. nõ igni.ut aiunt locis pluribus utimur.
ꝙͣ amicicia. Neq ego nũc de uulgari aut de mediocͥ.
Iquȩ tamen ip̃a et delectat et prodest. sed de uera et ꝑ¬
fecta loquor. qualis eorũ qui pauci nominant᷑ fuit.
Nam et secundas res splendidiores facit amicicia. et
adu̾saᷤ partiens cõicansq leuiores. Cumq plurimas
et maximas cõmoditates aĩcicia cõtineat: tũ illa ni¬
mirum p̾stat omĩbus ꝙ bonã spẽ prȩluc& ĩ posterũ.
nec debilitari aĩos aut cadere patitur. uerũ & amicũ
Equi ĩtuet᷑ tanꝙͣ exemplar aliqd̃ ĩtuetur sui. Quocirca

Expanded text:
singulis—divitiae, ut utare; opes, ut colare; honores, ut singulis—divitiae, ut utare; opes, ut colare; honores, ut laudere; voluptates, ut gaudeas; valetudo, ut dolore careas et muneribus fungare corporis; amicitia res plurimas continet: quoquo te verteris praesto est, nullo loco excluditur, numquam intempestiva, numquam molesta est. itaque non aqua, non igni, ut aiunt, pluribus locis utimur quam amicitia. neque ego nunc de volgari aut de mediocri, quae tamen ipsa et delectat et prodest, sed de vera et perfecta loquor, qualis eorum, qui pauci nominantur, fuit. nam et secundas res splendidiores facit amicitia, et adversas, partiens communicansque, leviores. cumque plurimas et maximas commoditates amicitia contineat, tum illa nimirum praestat omnibus, quod bonam spem praelucet in posterum, nec debilitari animos aut cadere patitur. verum etiam amicum qui intuetur, tamquam exemplar aliquod intuetur sui. quocirca
Abbreviated transcription (Latin):
illi quidem. sed hec ipã uirtus amiciciã et gignit et cõ¬
tinet. nec sine uirtute amicicia ẽẽ ullo pacto potest.
mur. nec eam ut quidã docti uerborũ magnificẽtia
metiam᷑. uirosq bonos eos qui habent᷑ numeremꝰ. Pau¬
los. Catones. Gaios. Scipiones. Philos. his cõmunis ui-¬
ta ẽ contenta. eos aut omittamꝰ qui omĩno nusꝙͣ re¬
ꝑiunt᷑. Talis gͥ inter uiros amicicia tantas oportuni¬
tates habet quantas uix queo dicere. Principio qui
potest ẽẽ uita uitalis ut Ennius ait. quȩ nõ in amici
mutua beniuolẽtia cõquiescit. Quid dulcius ꝙͣ hab̾e
qui cũ omia audeas sic loqui ut tecum: Qui tantus
fructus ĩ prosperis rebus nisi haberes qui illis ȩque ac¬
⁊ tu ip̃e gauderet: Aduersas uͦ ferre difficile ess sine
eo qui illas grauius & ꝙͣ tu ferret. Deniq cȩtere res
quȩ expetuntur. oportunȩ sunt singulȩ rebus fere

Expanded text:
illi quidem, sed haec ipsa virtus amicitiam et gignit et conilli quidem, sed haec ipsa virtus amicitiam et gignit et continet, nec sine virtute amicitia esse ullo pacto potest. mur nec eam, ut quidam docti, verborum magnificentia metiamur, virosque bonos eos qui habentur numeremus—Paulos Catones Gallos Scipiones Philos—his communis vita contenta est; eos autem omittamus, qui omnino nusquam reperiuntur. talis igitur inter viros amicitia tantas opportunitates habet, quantas vix queo dicere. principio qui potest esse vita vitalis, ut ait Ennius, quae non in amici mutua benevolentia conquiescit? quid dulcius quam habere quicum omnia audeas sic loqui ut tecum? qui esset tantus fructus in prosperis rebus, nisi haberes qui illis aeque ac tu ipse gauderet? Adversas vero ferre difficile esset sine eo, qui illas gravius etiam quam tu ferret. denique ceterae res, quae expetuntur, opportunae sunt singulae rebus fere
Abbreviated transcription (Latin):
beniuolẽtia tolli potest. ex amicicia non potest. Sub¬
lata enim beniuolẽtia. amicicie nomen tollitur. pro¬
pinquitatis manet. Quanta autem uis amicicie sit
ex hoc intelligi maxime potest ꝙ ex infinita societa¬
E te generis humani quã conciliauit ip̃a natura ita
contracta res est et abducta ĩ angustũ ut omĩs cari¬
tas aut int̾ duos aut inter paucos iungeretur. Est
enim amicicia nihil aliud nisi omĩum diuinarum
humanarũq rerum cum beniuolẽtia et caritate cõ¬
sensio. Qua quidem haud scio an excepta sapientia
quicqͣm homini melius sit a diis ĩmortalibꝰ datum.
Diuitias alii prȩponũt. bonã alii ualitudinẽ. alii po¬
tentia. alii honores. multi ̃e uoluptates. beluarũ h
quidem extremũ. illa autem suꝑiora caduca. et ĩcer¬
ta. posita nõ tam ĩ cõsilus nostris ꝙͣ ĩ fortune temeri¬
tate. Qui autẽ ĩ uirtute sũmũ bonũ ponũt preclare

Expanded text:
benevolentia tolli potest, ex amicitia non potest; subbenevolentia tolli potest, ex amicitia non potest; sublata enim benevolentia amicitiae nomen tollitur, propinquitatis manet. quanta autem vis amicitiae sit ex hoc intellegi maxime potest, quod ex infinita societate generis humani, quam conciliavit ipsa natura, ita contracta res est et adducta in angustum, ut omnis caritas aut inter duos aut inter paucos iungeretur. est enim amicitia nihil aliud nisi omnium divinarum humanarumque rerum cum benevolentia et caritate consensio, qua quidem haud scio an excepta sapientia nil quicquam melius homini sit a dis immortalibus datum. divitias alii praeponunt, bonam alii valetudinem, alii potentiam, alii honores, multi etiam voluptates. beluarum hoc quidem extremum, illa autem superiora caduca et incerta, posita non tam in consiliis nostris quam in fortunae temeritate. qui autem in virtute summum bonum ponunt, praeclare
Abbreviated transcription (Latin):
mam fuisse sapientes. Quare sibi habeat sapientiȩ¬
nomen et ĩuidiosũ & obscurũ cõcedant ut uiri boni fue¬
rint. ne id quidem facient. Negabunt id nisi sapienti
posse concedi. Agamus gͥ pingui ut aiunt Minerua.
qui ita se gerunt ita uiuũt ut eorũ ꝓbetur fides. ĩ tegri¬
tas. liberalitas. equalitas. nec sit ĩ eis ulla cupiditas. li¬
bido. audacia. sitq magna cõstantia. ut hi fuerũt mo¬
do quos nominaui: hos uiros bonos ut habiti sunt. sic
& appellandos putemus. qui sequant᷑ quantũ homĩes
possunt. naturam optimam bñ uiuendi duce̾. Sic enĩ
mihi prospicere uideor ita nos natos ẽẽ ut int̾ omnes
homines eẽt societas quȩdam. maior aũt ut quisq ꝓ¬
xume accederet. Itaq ciues potiores ꝙͣ peregrini. pro¬
pinqui ꝙͣ alieni. Cum his enim amiciciam natura
ip̃a peperit. sed ea non satis habet firmitatis. Nanq
hoc prȩstat amicicia ꝓpĩquitati. ꝙ ex propĩquitate

Expanded text:
mam fuisse sapientis. qua re sibi habeant sapientmam fuisse sapientis. qua re sibi habeant sapientnomen et invidiosum et obscurum, concedant ut viri boni fuerint. ne id quidem facient; negabunt id nisi sapienti posse concedi. agamus igitur pingui, ut aiunt, Minerva. qui ita se gerunt, ita vivunt, ut eorum probetur fides integritas aequitas liberalitas, nec sit in eis ulla cupiditas libido audacia, sintque magna constantia, ut ei fuerunt, modo quos nominavi, hos viros bonos, ut habiti sunt, sic etiam appellandos putemus, quia sequantur, quantum homines possunt, naturam optimam bene vivendi ducem. Sic enim mihi perspicere videor, ita natos esse nos, ut inter omnis esset societas quaedam, maior autem, ut quisque proxime accederet. itaque cives potiores quam peregrini, propinqui quam alieni; cum his enim amicitiam natura ipsa peperit, sed ea non satis habet firmitatis. namque hoc praestat amicitia propinquitati, quod ex propinquitate
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo eaq grȩcorũ ut his p̃ponatur de quo disputent
ꝙͣuif subito. Alagnũ opus est. egetq exercitatione nõ
pana. Quãobrem utriq nr̃m que disputari de amici¬
cia possunt ab eis censeo petatis qui ista proficent᷑. Ego
uos hortari tantum possum ut amiciciã omĩbus rebus
humanis anteponatis. Nihil ẽ enim tam nature aptũ.
tam cõueĩens ad res uel secundas uel adu̾sas. Sed ħ pri¬
mũ sentio nͥ ĩ bonis amiciciã ẽẽ non posse. Neq id ad
uiuũ reseco. ut illi qui hec subtilius disserũ̾t fortasse
uere. sed ad cõmunẽ utilitatẽ parum. Nlegant enim
sapientiã interp̾tant᷑ quam adhuc mortalis nemo ẽ
cõsecutus. Nos autem ea quȩ sunt ĩ usu uitaq cõi. nõ
ea quȩ finguntur aut optantur spectare debemus. Nun¬
ꝙͣ ego dicam .C. fa̾bricium. Al. Curiu.T. Coruncani¬
um quos sapientes nr̃i maiores iudicabãt ad istorũ nor¬

Expanded text:
suetudo eaque. Graecorum, ut eis ponatur de quo disputent suetudo eaque. Graecorum, ut eis ponatur de quo disputent quamvis subito. magnum opus est egetque exercitatione non parva. quam ob rem quae disputari de amicitia possunt, ab eis censeo petatis, qui ista profitentur; ego vos hortari tantum possum, ut amicitiam omnibus rebus humanis anteponatis; nihil est enim tam naturae aptum, tam conveniens ad res vel secundas vel adversas. sed hoc primum sentio, nisi in bonis amicitiam esse non posse; neque id ad vivum reseco, ut illi, qui haec subtilius disserunt, fortasse vere, sed ad communem utilitatem parum; negant enim sapientiam interpretantur, quam adhuc mortalis nemo est consecutus. nos autem ea quae sunt in usu vitaque communi, non ea quae finguntur aut optantur, spectare debemus. numquam ego dicam C. Fabricium, M’. Curium, Ti. Coruncanium, quos sapientis nostri maiores iudicabant, ad istorum nor