comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
funditur : Iam in carminib: in quib: item dicimus esserationẽ
aduoluptatem aurium pestinentem: quis nonsentiat dimensi¬
onem esse totius huius suauitatis opificenꝰ sed histrione saltante
cumbenes pectantib: gestur illiomnes signas intrerum: quã¬
uis membrorum numerosus quidam motus oculo peccdemil¬
ledimensione delect& : Dicitur tamen rationabilis ill& saltatio
quod bene cdiquid signific& & ostendat. excepta sensuũ uolup¬
tate : Nonenim spinncctam uenerem faciat: & cupidinem pal¬
liatum quamuis idmira membrorum motione at que conlo¬
catione depingat. oculos iud&ur offenderes sed ꝑoculos ani¬
muꝰ cuisignarerũ illamonstrantur : Nam oculi offenderen¬
tur si non pulchrȩ mouer&ur: hocenim ꝑtinebat cedrensum:
in quo aenima eo ipso quod mixta est corpori ꝑcipit uoluptatem :
aliudẽrgo sensus eliud ꝑsensum : Namsensũ mulc& pulchrȩ mo¬

Expanded text:
funditur. iam in carminibus, in quibus item dicimus esse rationem funditur. iam in carminibus, in quibus item dicimus esse rationem ad uoluptatem aurium pertinentem, quis non sentiat dimensionem esse totius huius suauitatis opificem? sed histrione saltante cum bene spectantibus gestus illi omnes signa sint rerum, quamuis membrorum numerosus quidam motus oculos eadem illa dimensione delectet, dicitur tamen rationabilis illa saltatio, quod bene aliquid significet et ostendat excepta sensuum uoluptate. non enim, si pinnatam Uenerem faciat et Cupidinem palliatum, quamuis id mira membrorum motione atque conlocatione depingat, oculos aidetur offendere sed per oculos animum, cui signa rerum illa monstrantur; nam oculi offenderentur, si non pulchre moueretur. hoc enim pertinebat ad sensum, in quo anima eo ipso, quod mixta est corpori. percipit uoluptatem. aliud ergo sensus, aliud per sensum; nam sensum mulcet pulcher mo
Abbreviated transcription (Latin):
inpulchris reb: quod nos inlicit neque maurum suauita¬
te cumpulsa corda quasili quidesonat : atque pure rationa¬
bile illud dicere solemus: nestatergo ut inistorum sen¬
suum uoluptate iidadrationẽ pestinere fateamur ubi qͣe¬
dam dimen sio est : atque modulatio: itaque in hoc ipso ȩdi¬
ficio singula beneconsiderantes non possumus non of¬
fendi quodunum hostiũ uidemus in latere alterum pro
pemmedio: Nectamen in medio collocatum : quippe in reb:
fabricatis nulleccogente necessitate : miqua dimensio par¬
tium facere ipsias pectui uelut quandam uid&ur iniuri¬
am : quod autem intus tres fenestra iuna in medio duȩ
alccterib: parib: interuallis soliolumen infundunt : quamnor
delectat diligentius intuentes quãquȩ inse animũ rapit ma¬
nifesta resest: nemultis uerbis uobis aperienda unde ip¬
si architecti iam suo uerbo rationem istam uocant. & pastes
discorditer conlocatas dicunt non habererationem quod
late pat& acpȩne inomnes astes opera que humana dif¬

Expanded text:
in pulchris rebus, quod nos inlicit, neque in aurium suauitate, cum pulsa corda quasi liquide sonat atque pure, rationabile illud dicere solemus. restat ergo, ut in istorum sensuum uoluptate id ad rationem pertinere fateamur, ubi quaedam dimensio est atque modulatio. Itaque in hoc ipso aedificio singula bene considerantes non possumus non offendi, quod unum ostium uidemus in latere, alterum prope in medio nec tamen in medio collocatum. quippe in rebus fabricatis nulla cogente necessitate iniqua dimensio partium facere ipsi aspectui uelut quandam uidetur iniuriam. quod autem intus tres fenestrae, una in medio, duae a lateribus paribus interuallis solio lumen infundunt, quam nos delectat diligentius intuentes quamque in se animum rapit! manifesta res est nec multis uerbis uobis aperienda. unde ipsi architecti iam suo uerbo rationem istam uocant et partes discorditer conlocatas dicunt non habere rationem. quod late patet ac paene in omnes artes operaque humana dif
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam ad eum ꝑueniant p̃ueniuntur occiduo
Et praedestinar& dr̃ quod futurũ non fuisse prȩsciuit
Authoc futurũ non fuis se nesciuit Vt eius aut prȩ¬
destinatio frustrar&ur. aut p̃scientia faller &urȩ
Vides quantac hinc dici possent : nisi quod paulo ante
dixi tenerem uthinc tebreuiter ammonerem :
Noli credere nec dicere nec docere. De infantibus
qui priur quãq renas cantur in xp̃o p̃ueniuntur
occiduo scriptum estse : raptus ÷ nemalitia muta

Expanded text:
antequam ad eum perueniant, praeueniuntur occiduo antequam ad eum perueniant, praeueniuntur occiduo et praedestinaret deus quod futurum non fuisse praesciuit aut hoc futurum non fuisse nesciuit, ut eius aut praedestinatio frustraretur aut praescientia falleretur? uides quanta hinc dici possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breuiter ammonerem. Xoli credere nec dicere nec docere \'de infantibus, qui priusquam renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo, scriptum esse: \'raptus e st, ne malitia
Abbreviated transcription (Latin):
abimpio patre ad gentiliũ sacrilegia reuocari &ob
is selegistis. Quan quam ipsa lectiq non sit in eo cano¬
ne scripturarum. Vnde in eius modi questionib: testi¬
monia ꝓferenda sunt: noli credere nec dicere nec
docere : quos dnr̃ p̃distinauit adbaptismum Ip̃re¬
distinationieius eripiposse & ante de fungi. Quam in
eis fuerit quod omp̃r p̃distinauit impl&um : siuir eẽ
catholicur: nescio qua hic enĩ potestar contra potesta¬
temdĩ casib: datur quib: inruentib: quodille prae¬
distinauit fieri nonsinatur : hic error quantoc esraen¬
tem uor agine impi&atis ab sorbeat : ex aggerare non
opus ÷ Cum prudentem uirũ & corrigi paratum
breuiter ammonuisse sufficiat: Tua quippe ista
sunt uerba habenda : dicimus inquis deinfantib: istius
modi rationẽ qui prȩdestinatibaptismo uitae prȩsen¬
tis ante quam renascantur in xp̃o p̃ueniuntur occi¬
duo: Ergo ne prȩdestinati baptis mouitae prȩsentis

Expanded text:
ab impio patre ad gentilium sacrilegia reuocari et ob ab impio patre ad gentilium sacrilegia reuocari et ob isse legisti, quamquam ipsa lectio non sit in eo canone scripturarum, unde in huiusmodi quaestionibus testimonia proferenda sunt. Noli credere nec dicere nec docere \'quos dominus praedestinauit ad baptismum, praedestinationi eius eripi posse et ante defungi quam in eis fuerit quod omnipotens praedestinauit inpletum\', si uis esse catholicus. nescio qua hie enim potestas contra potestatem dei casibus datur, quibus inruentibus quod ille praedestinauit fieri non sinatur. hic error quanta errantem uoragine inpietatis absorbeat exaggerare non opus est, cum prudentem uirum et corrigi paratum breuiter ammonuisse sufficiat. tua quippe ista sunt uerba: habendam dicimus. inquis, de infantibus istius modi rationem, qui praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo. ergone praedestinati baptismo uitae praesentis,
Abbreviated transcription (Latin):
tam quam paenitens accepit scelerũ ueniam quam bap¬
tizatur ammisit : quando quidem pi&as tamfidelis: &
dño inanimo eius & nobis in uerbis eius apparuit :
Iamsi eos dequib: non scriptum est. utrũ fuerint bapti¬
zati sine baptis mo dehac uitarecessisse contendimus: ip¬
sis calumniamur apostolis qui preer apostolum pau¬
lum quando baptizati fuerint ignoramus: sed si ipsos
baptizatos eẽ ꝑ hoc nobis in notescere potuit. Quod
beato p&ro dñrait. Quilotus ÷ non in dig& ut lau&
Quid de aliis dequib: uel talenihil legemus dictum
debarnaba d&imotheo d&ito desilea dephile¬
mone. De ipsis euangelistis marco &luca Demnume¬
rabilib: c&eris : quos ab sit ut baptigatos cedubitenur
quam uis non legamus: Dinoeratis autem septennis
puer in quib: annis pueri. Cumbaptizantur iam sum¬
bolum reddunt & ꝓscipsi ad interro gata nespon¬
dent : Cur non tibi iusus fuerit baptuatus potuir se

Expanded text:
tamquam paenitens accepit scelerum ueniam quae baptamquam paenitens accepit scelerum ueniam quae baptizatus ammisit? quando quidem pietas tam fidelis et domino in animo eius et nobis in uerbis eius apparuit. nam si eos, de quibus 11011 scriptum est utrum fuerint baptizati, sine baptismo de hac uita recessisse contendimus, ipsis calumniamur apostolis, qui praeter apostolum Paulum quando baptizati fuerint ignoramus. sed si ipsos baptizatos esse per hoc nobis innotescere potuit, quod beato Petro dominus ait: qui lotus est, non indiget, ut lauet, quid de aliis, de quibus uel tale nihil legimus dictum, de Barnaba, de Timotheo, de Tito, de Sila, de Philemone, de ipsis euangelistis Marco et Luca, de innumerabilibus ceteris, quos absit ut baptizatos esse dubitemus. quamuis non legamus? Dinocrates autem septennis puer, in quibus annis pueri cum baptizantur iam symbolum reddunt et pro se ipsi ad interrogata respondent, cur non tibi uisus fuerit baptizatus potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam peccatorum: siuis ee catholicus: exempla eni
qu&̧e fallunt uel delatrone quid nm est confessus in
cruce uel defratre scae ꝑ p&ue dinocr&e : Nihiltibi
adhuius erroris sententiuam sufragantur: Latro
quippe ille quam uis potuerit iudicio diuino inter
eos deputari qui martrrii confessione purgantur
Tamen &icem utrum non fuerit baptizatur ignoras : Na
ut omittam quod creditur : aquasimul cum sangiune
exiliente delateredni iuxta confixas potuis seꝑ fundi
atq huius modi sanctis simobaptis matedilui : quid si in
carcere fueratbaptizatur.: Quod & posteco ꝑsecutionis
tempore non nulli clanculi imparare potuerunt
quid si & ante quam tener&ur Neq: enĩ proptere cc
illi publicȩ leges parcere poterant. quantũ attin& ad
corporis mostem : qm̃ diuinitus remissionemiacceperat
peccatorum : Quid si iambaptigatus in latrociiii facinus
&crimen incurrerat & non expers baptis matis sed

Expanded text:
gentiam peccatorum\', si uis esse catholicus. exempla enim, gentiam peccatorum\', si uis esse catholicus. exempla enim, quae te fallunt, uel de latrone qui dominum est confessus in cruce uel de fratre sanctae Perpetuae Dinocrate nihil tibi ad huius erroris sententiam suffragantur. latro quippe ille, quamuis potuerit iudicio diuino inter eos deputari, qui martyrii confessione purgantur, tamen etiam utrum non fuerit baptizatus ignoras. nam, ut omittam, quod creditur aqua simul cum sanguine exiliente de latere domini iuxta confixus potuisse perfundi atque huiusmodi sanctissimo baptismate dilui, quid si in carcere fuerat baptizatus, quod et postea persecutionis tempore nonnulli clanculo impetrare potuerunt? quid si et antequam teneretur? neque enim propterea illi publicae leges parcere poterant, quantum adtinet ad corporis mortem, quoniam diuinitus remissionem acceperat peccatorum. quid si iam baptizatus in latrocinii facinus et crimen incurrerat et non expers baptismatis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ ÷ meruisse fieri peccatricem : &utiq: ad ma¬
lum meritum. Nullo modo habere potuit ante om¬
ne peccatum: Prȩ seftim prius quam uenir& in car¬
nens quando meritum nec malũ potuithabere nec
bonum
Quomodo igitur dicis anima itaq si pec catrix eẽ meruit:
q̃ pec catrix ee non potuit. Neq inpeccato. remansit quia
potuit: Ad tende quid dicar & desiste iccidicere : Quo¬
modo eni meruit : & quomodo non potuit eẽ peccatrix⁊
Quomodo qua sote pec catri x eẽ meruit qͣm ale non
uixit : Quomodo qua sote pec catrix facta est : Quac
peccatrix ẽẽ non potuit. Aut si non potuit. Peo dicis
quia p̃ter carnem non potuit : Quomodo ergo me¬
ruit ee pec catrix quomerito in carnẽ mitter &ur
Quando quidem ante carnem non potuit eẽpec catrix:
unde mali aliquid merer&ur Noli credere nec
dicere nec docere : infantes antequam baptiz arentꝰ
moste p̃uentor ꝑueni reporse ad originalium indul¬

Expanded text:
ritum est, meruisse fieri peccatricem. Et utique tam maritum est, meruisse fieri peccatricem. Et utique tam malum meritum nullo modo habere potuit ante omne peccatum, praesertim priusquam veniret in carnem, quando meritum nec malum potuit habere, nec bonum. Quomodo igitur dicis, « Anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in peccato remansit, quia potuit? attende quid dieas et desiste iam dicere. quomodo enim meruit et quomodo non potuit esse peccatrix? quomodo, quaeso te, peccatrix esse meruit, quae male non uixit? quomodo, quaeso te, peccatrix facta est, quae peccatrix esse non potuit? aut si \'non potuit\' ideo dicis, quia praeter carnem non potuit, quomodo ergo meruit esse peccatrix, quo merito in carnem mitteretur, quando quidem ante carnem non potuit esse peccatrix, unde mali aliquid mereretur? Noli credere nec dicere nec docere \'infantes antequam baptizentur morte praeuentos peruenire posse ad originalium indul
Abbreviated transcription (Latin):
anima ante carnem habius se aliquem statumbonum & me¬
ritumbonum si forte nescis exceptis antiquis her&i¬
cip: &iam recentiur in priscillianiftis iam iam catholi¬
cadam nauit ec lesia : noli credere nec dicere nec do¬
cere : animam ꝑ carnem reparare habitudinem pris¬
cam : &ꝑ illam renasci ꝑquam meruerat in quinari
Siuis eẽ catholicur: ut enĩ omittam in eo quod dixisti
merito ergo ꝑ carnem priscam reparat habitudinem:
quam uisa fuerat paulis ꝑ amississe ꝑ carnem : ut ꝑ ea
incipiat renasci. ꝑ quam meruerat in quinari tam in ꝓ¬
ximo te ipsum tibi ipse extitis se contrarium : Vthomo
qui paulo ante dixeras animam ꝑ carnem repararesta¬
tũ ꝑ quam ꝑdiderat meritum : ubi nullo modo pot est ni¬
sibonum meritum intellegi : quoduis utiq ꝑ carnem
in baptimate reparari: sursur eam dicer inqui¬
nari meruisse ꝑ carnem ubiiam non potestbonum
cere : quod anima meruerit eẽ pec catrix ante om¬
ne peccatũ siuis eẽ catholicus : Valde enĩ malum me¬

Expanded text:
anima ante carnem habuisse aliquem statum bonum et meritum bonum, si forte nescis, exceptis antiquis exceptis etiam recentius in Priscillianistis iam catholica damnauit ecclesia. Noli credere nec dicere nec docere \'animam per carnem reparare habitudinem priscam et per illam renasci, per quam meruerat inquinari\', si uis esse catholicus. ut enim omittam in eo quod dixisti: merito ergo per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari, tam in proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium, ut homo qui paulo ante dixeras animam per carnem reparare statum per quam perdiderat meritum — ubi nullo modo potest nisi bonum meritum intellegi, quod uis utique per carnem in baptismate reparari —, rursus eam diceres inquir.ari meruisse per carnem — ubi iam non pocere, « Quod anima meruerit esse peccatrix ante omne peccatum » , si vis esse catholicus. Valde enim malum me
Abbreviated transcription (Latin):
tate deuium puto quod iam intellegas: Et ideo quod
putasti in aliquib: mansionib: quas dñr multas essedix̃
indomopatrissui mansuros quosdam &iam non rena¬
tos eaqua & spii ut fidem catholicam teneas ammo¬
neo si ꝑmittis emendare non differas: Noli credere
nec dicere nec docere : sacrificiũ xp̃ianorũ pro eis
qui non baptizati de corpore exierint offerendũ:
Siuis eẽ catholicus : qr nec illud quod de machabeorũ
libris comme morasti sacrificiũ iudȩorũ proeis qui
non circum cisi de corpore exierant ostendis ablatũ
inquatua sententia tam noua & contra ecclesiae toti¬
us auctoritatem disciplinam quae prolata uerbo &iam
in solentis simo usus es dicens: prohis sane oblationer
as siduas & offerenda iugiter scõrũ censeo sacrificia
sacerdotum : ut te homolaicus sacerdotib: dĩ nec dir¬
cendo subderes nec saltim simul quȩrendo misceres
sed censendo praeponeres : Aufertibi ista fili non sic

Expanded text:
tate deuium puto, quod iam intellegas. et ideo quod tate deuium puto, quod iam intellegas. et ideo quod putasti in aliquibus mansionibus, quas dominus multas esse dixit in domo patris sui, mansuros quosdam etiam non renatos ex aqua et spiritu, ut fidem catholicam teneas, ammoneo, si permittis, emendare non differanec dicere, nec docere « sacrificium Christianorum pro his qui non baptizati de corpore exierint, offerendum, » si vis esse catholicus: quia nec illud quod de Machabaeorum libris commemorasti sacrificium Judaeorum pro his qui non circumcisi de corIn qua tua sententia tam nova, et contra Ecclesiae totius auctoritatem disciplinamque prolata, verbo etiam insolentissimo usus es, dicens, « Pro his sane oblationes assiduas et offerenda jugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum: » ut te homo laicus sacerdotibus Dei nec discendo subderes, nec saltem simul quaerendo misceres, sed censendo praeponeres. Aufer tibi ista, fili: non sic
Abbreviated transcription (Latin):
ista sunt adnico denum: Amen amendico tibi nisiquis
natus fuerit denuo non potest uidere regnumđĩ: Ecce
nicodemus. Atq: di xiss& : quomodo potest homo nasci
cum senex sit  Num quid pot est inuentrẽ matris siȩ
iterato introisse & nasci . : Eandem dñs sententiam pla¬
nius a ꝑtiusq rep&ens ait. Amen amen dico tibi : nisi
quis renatur fuerit eaqua & spii non potest introire in
regnũdĩ : Ecce nechic dixit regnum caelorum sed reg¬
num dĩ : Quod enĩ dixerat nisi quis natur fuerit denuo:
po suit dicendo non potest introire: Illud tamen quod
dixerat regnumđi non alio nomine rep&iuit : Neque
nunc opus ÷ quȩrere atq: disserere : utrum regnũ
dĩ regnũq: caelorum cum aliqua differentia sit in¬
telle gendũ anresuna sit duob: appellata nominibus:
sufficit quod non potest introire in regnumdĩ. qui non
fuerit lauacro regenerationis ablutus: Mansiones

Expanded text:
ista sunt ad Nicodemum: amen, amen dico tibi: nisi quis ista sunt ad Nicodemum: amen, amen dico tibi: nisi quis natus fuerit denuo, non potest uidere regnum dei. ecce respondisset Nicodemus atque dixisset: quomodo potest homo nasci, cum senex sit? numquid potest in uentrem matris suae iterato introire et nasci? eandem dominus sententiam planius apertiusque repetens ait: amen, amen dico tibi: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei. ecce nec hic dixit \'regnum caelorum\', sed \'regnum dei\'. quod enim dixerat: nisi quis natus fuerit denuo, xposuit dicendo: non potestintroire. illud tamen, quod dixerat \'regnum dei\', non alio nomine repetiuit. neque nunc opus est quaerere atque disserere, utrum regnum dei regnumque caelorum cum aliqua differentia sit intellegendum an res una sit duobus appellata nominibus; sufficit, quod non potest introire in regnum dei, qui non fuerit lauacro regenerationis ablutus. mansiones
Abbreviated transcription (Latin):
dunt : & quo modo regnumdĩ dicatur unde oramus
dicentes adueniat regnumtuum Nor intellegunt
regnumđi dicitur ubicum illo fidelis familia ei urbea¬
tae ac sempiteriae tota regnabit : Nam secundum po¬
testatem quae illi super omniec est : : &icem nunc
utiq regnat: Quid ergo ÷ qđ oramus utueniat
nisicum illo regnare mereccmur : sub eius autem
Potestate &uicm illierunt qui poena a erniignis ar¬
debunt : Num quinam obhoc &icm ipsos in regnodĩ
futuras dic turisumus Aliud est enĩ regnum dĩ mu¬
nerib: honorari Aliud regnidĩ legib: co erceris Vt
autem tibi manifestis sime appareat: Non eẽ regnũ
celorum distribuendum baptizatis &alias pastes reg¬
nidĩ dandar quib: tibi uisum est non baptizatis : ip̃sum
dñm audi qui ait. siquis non renatus fuerit exaqua & spũ
non potest intrare in regnum caelorum : sed non potest
inquid intrare in regnũ dĩ : Nam uerba eius de hac re

Expanded text:
dunt et quomodo regnum dei dicatur, unde oramus dunt et quomodo regnum dei dicatur, unde oramus dicentes: adueniat regnum tuum, non intellegunt. regnum dei dicitur, ubi cum illo fidelis familia eius beate et sempiterne tota regnabit; nam secundum potestatem quae illi super omnia est etiam nunc utique regnat. quid ergo est quod oramus, ut ueniat, nisi ut cum illo regnare mereamur? sub eius autem potestate etiam illi erunt, qui poena aeterni ignis ardebunt. numquidnam ob hoc etiam ipsos in regno dei futuros dicturi sumus ? aliud est enim regni dei muneribus honorari, aliud regni dei legibus coerceri. ut autem tibi manifestissime appareat non esse regnum caelorum distribuendum baptizatis et alias partes regni dei dandas quibus tibi uisum est non baptizatis, ipsum dominum audi, qui non ait: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, \'non potest intrare in regnum caelorum ̒, sed: non potest, inquit, intrare i n regnum d e i. nam uerba eius de hac re
Abbreviated transcription (Latin):
paradiso in inferno : Vbienĩ non regnat cuius ubiq:
summa potestas ÷ sed aliud eẽ regnũ caelorũ : quo fas
non ÷ accedere Nisi lauacrore generationis ablutos
propter dominicam ueram fixamq: sententiam:: Aliud
eẽ autem regnum terrarũ ł aliarum creaturȩ pastium
Vbi por sunt eẽ aliquȩ mansiones domusdĩ : quam uis ꝑti¬
nentes ad regnum dĩ . Non tamen ad regnũ It caelorũ
ubi excellentius. & beatus ÷ regnumdĩ: Itafieri ut nec
aliquȩ domurdĩ pastes atq mansiones a regnodĩ nefa¬
riẽ separentur : & tamen non omnes in regno cȩlo¬
rũ mansorib p̃parentur : Atq in his quae in regno cȩlo¬
rum non sunt por sint feliciter habitcre quib: eas
&icom non baptiratis dr̃ dare uoluerit : ut indi regno
sunt quãuis in regno caelorũ : quia baptizatinon s
eẽ non possint: hoc quidicunt uidentur quidem sibi
aliquid dicere quia scripturas neglegenter adten¬

Expanded text:
paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regenerationis ablutos propter dominicam ueram fixamque sententiam, aliud esse autem regnum terrarum uel aliarum creaturae partium, ubi possunt esse aliquae mansiones domus dei quamuis pertinentes ad regnum dei, non tamen ad regnum caelorum, ubi excellentius et beatius est regnum dei; ita fieri, ut nec aliquae domus dei partes atque mansiones a regno dei nefarie separentur et tamen non omnes in regno caelorum mansoribus praeparentur atque in his quae in regno caelorum non sunt possint feliciter habitare, quibus eas etiam non baptizatis deus dare uoluerit, ut in regno dei sint, quamuis in regno caelorum, quia baptizati non sunt, esse non possint. Hoc qui dicunt uidentur quidem sibi aliquid dicere, quia scripturas neglegenter adten
Abbreviated transcription (Latin):
baptizato ex term in ar&ur in baptismo tamquam mo¬
riturus in fans ibi pereat : quo currendum ÷ cum illo
nepereat Quis ergo haec uerba scripta in libro sapien¬
diae deparuulir sinebaptir mate mostuis dictaeẽ creder&
nec̃ docere Aliquas mansionum eẽ extraregnumđi
quas eẽ dñs dix̃ in domo patrir sui siuir eẽ ratholirus
Non enim aitihs̃ sc hoc testimonium ipseposuisti mul¬
taemansioner sunt apud patremeũ: Quod siita drxis¬
r& non alibi essent intellegendae quam indomo pa¬
trseius : sed aperte ait : in domo patris mei mansionrer
multae sunt: quisitaqr audeat : aliquas partes dome
đi soparare aregnodĩ Ctcũ reges terrae nontan¬
tum indomosua nec tantum in patriasua sedlongeliteq
Niam transmare regnare inuenianturꝰ rea qui fecit
caelum & terram: Nec in tota domosua regnare dica¬
tur: sed forte dicas omnia quidem ꝑtinere ad dĩ reg¬
num quia regnat in caelis regnat interris in abissis in

Expanded text:
baptizato exterminaretur in baptismo, tamquam mobaptizato exterminaretur in baptismo, tamquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. quis ergo haec uerba scripta in libro Sapientiae de paruulis sine baptismate mortuis dicta esse crederet, tra regnum dei, quas esse dominus dixit in domo patris sui ̒, si uis esse catholieus. non enim ait, sieut hoc testimonium ipse posuisti: multae mansiones sunt apud patrem meum — quod si ita dixisset, non alibi essent intellegendae quam in domo patris eius — sed aperte ait: in domo patris mei mansiones multae sunt. quis itaque audeat aliquas partes domus dei separare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans mare regnare inueniantur, rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? Sed forte dicas omnia quidem pertinere ad dei regnum, quia regnat in caelis, regnat in terris, in abyssis, in
Abbreviated transcription (Latin):
eius propter hoc ꝓperauit demedio in iquitatis
illũ educere : Placita enĩ cratdo anima eius & con
sũmatus in breui repleuit tempora longa siuis
eẽ catholicus : Hoc enĩ ad illor omnino ñ ꝑtin&
sed adeos potius quibaptizati & pie uiuentes diu
non ꝑmittuntur hic uiuere non annis sed sapientiae gratia
consũmati: Iste uero error quoputatur hoc deparuulis
ante quam baptizentur morientib: essedictum ipsoͥsacro¬
scõ lauacro intolerabilem facit in iuriam : si paruulus qui
baptizatur rapipoterat propterea prius rapitur ne
malitia mut & illius intellectum aut nefictio decipiat
animam eius quasi in eodem baptis mobaec eẽ malitia creda¬
tur. Efictio qua in peius mut&ur & decipiatur si ante
non rapiatur : Deinde quõ placita eratdõ anima eiur
Properauit demedio iniquitatis illum educere : Ita ut
nec paulolum remorar&ur ut quod in eo p̃destinar&
impler&: sed contrasuam p̃distinationem facere malu¬
it. Tamquam festinans : ne quod ei placuerat in non

Expanded text:
dio iniquitatis illum e du cer e; pla cita enim erat deo anima cius, et: cons u mmatus in breui repleuit tempora longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde quoniam placita erat deo anima eius, properauit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat inpleret, sed contra suam praedestinationem facere maluit tamquam festinans, nc quod ei placuerat in non
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum esse: Nc millud quod elib ait Non potest
filius csefacere quicquam: nisi quod uiderit pcetre
facientem: multo est cedintelle gendum difficilius
quam hoc quod isti posuerunt. ubi dixit. sicut uu¬
dio iudico: sienim non potest filius cise facere quie¬
qucm pisi quodui derit patrem facientem: quo¬
modo poterit iudicare si pec trem non uideritiud¬
cantem sed pacter noniudicat quem quaem: om¬
ne quippe idicium dedit filio: Iudicat brgo filius
accepto cepatre: nonediquo sedom nuudicio
quamuis patrem nonuidecet iudicantem quiccil¬
leneminem iudicat: quo modo igitur non po¬
test filius asofacere quicquam: nisi quo duiderit

Expanded text:
ipsum esse. Nam et illud quod alibi ait, Non potest ipsum esse. Nam et illud quod alibi ait, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, multo est ad intelligendum difficilius quam hoc quod isti posuerunt, ubi dixit, Sicut audio, judico. Si enim non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quomodo poterit judicare, si Patrem non viderit judicantem? Sed Pater non judicat quemquam; omne quippe judicium dedit Filio. Judicat ergo Filius, accepto, a Patre, non aliquo, sed omni judicio; quamvis Patrem non videat judicantem, quia ille neminem judicat. Quomodo igitur non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiur crchangeli iussum uoluit intellegi: sicut uer¬
bccipsa uidentur sonccre: quideis restat: nis iut an¬
gelis &icem minorem dicant unigenitum filium:
quorum iussur oboedire ꝑhib&ur  suubente minor
est cuiiub&ur quamuis quod dictum est iniussu
in uoce corchangeli ÷ possit &icm sicintellegi: ut ipscc
uox cerchcengeli iussudĩ fieriaccipiatur in estut
angelus quitubadĩ eẽ intelle gendus est ccdño dõ iu¬
beatur emittere uocem suam suconi : quod infe¬
riori creceturae neces sarium erit ccudire cumfi¬
lius dĩ descendit decȩlo: Ipscc est enim tuba. de qua dicit
ruptii Dixit ergo filiur esi cut ccudio iudico siue ex hume¬
nec subiectione: quic & filius hominis est siue secundũ
illam in commutabilem simplicemq nec turam quecesic
est filuiꝰ ut tamen ei depatresit: inqua natura nonest
aluo ciudire : ciliud uidere aliudesse sed quodest eẽ
hoc audire hocuidere : Unde cebillo est eiuidere &¬

Expanded text:
ipsius archangeli jussum volunt intelligi, sicut veripsius archangeli jussum volunt intelligi, sicut verba ipsa videntur sonare: quid eis restat, nisi ut Angelis etiam minorem dicant unigenitum Filium, quorum jussis obedire perhibetur, si jubente minor est cui jubetur? Quamvis quod dictum est, In jussu, in voce archangeli, possit etiam sic intelligi, ut ipsa vox archangeli jussu Dei fieri accipiatur, id est, ut angelus qui tuba Dei esse intelligendus est, a Domino Deo jubeatur emittere vocem suam, quod inferiori creaturae necessarium erit audire, cum Filius Dei descendet de coelo. Ipsa est enim tuba de qua dicit rupti . CAPUT XIV. Dixit ergo Filius, Sicut audio, judico : sive ex humana subjectione, quia et Filius hominis est; sive secundum illam incommutabilem simplicemque naturam, quae sic est Filii, ut tamen ei de Patre sit: in qua natura non est aliud audire, aliud videre, aliud esse; sed quod est esse, hoc audire, hoc videre. Unde ab illo ei est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuum uerbum iub& aut aliuderit uerbum. ꝑqõ
iub ecetur unicouerbo: & miror suam illud unicum
eesi& aliuderit : factece sunt quidem patris ad fili¬
um. quccedam &iccm tem porecliter uoces sicut denu¬
besonuit tues filius meus dilectus: Nonta men utfi¬
lius unigentus ꝑ illcos aliquid discer&. sedhi potius quos
ita oportebat audire, ac ꝑ hoc &iam ille treenseuntiũ
uerborum sonus non sinefilio factecesunt filio alio¬
quin: Non omnia ꝑ ipsum facta sunt: sednumquid cũ
iub&ur ut descendat decelo teclibussonis &uocib
opus erit: quibus filius paternam nouerit uolun¬
tetem ab sit hoccredere, quid quidergo illuderit
quod fieri oportebet cedfilium Non facit pater
nis percundem filium ccdipsum scilic& quic filius ho¬
minis est: & factus ÷ inter omnic ꝑ ipsum autem
quia filius dĩ est: & perillum fiunt a patreomnia:
si autem quod dictum est. iniussu in uoce cerchangeli

Expanded text:
per suum Verbum jubet: aut aliud erit Verbum per quod per suum Verbum jubet: aut aliud erit Verbum per quod jubeatur unico Verbo. Et miror si jam illud unicum erit, si et aliud erit. Factae sunt quidem Patris ad Filium quaedam etiam temporaliter voces, sicut de nube sonuit, Tu es Filius meus dilectus : non tamen ut Filius unigenitus per illas aliquid disceret; sed hi potius quos ita oportebat audire. Ac per hoc etiam ille transeuntium verborum sonus non sine Filio factus est Filio: alioquin non omnia per ipsum facta sunt. Sed numquid, cum jubebitur ut descendat de coelo, talibus sonis et vocibus opus erit, quibus Filius paternam noverit voluntatem? Absit hoc credere. Quidquid ergo illud erit quod fieri oportebit ad Filium, non faciet Pater nisi per eumdem Filium. Ad ipsum scilicet, quia Filius hominis est et factus est inter omnia. Per ipsum autem, quia Filius Dei est et per illum fiunt a Patre omnia. Si autem quod dictum est, In jussu, in voce archangeli;
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. heo factum est. hocergo iemercet in uer¬
bo quoduerbum caro factum est: & quia in uerbo
ante carnen iamercet ueraciter. Ideo in carnem cõ¬
pl&um est efficaciter : quia in uerbo iamerat sine
tempore Ideo in carne compl&um est suo ten pore
Iuquacarne ascendit in caelum quia decelo non re¬
cessit : &icmcũ inde descendit: & in qua sedet ced
dex tercom pectris brahium patris: & inqua descen
tectem : quaius sudictus est discensurus : sed queren¬
dum est ubeis iussu cuius si patris in terro gendisuns
iterum quib: tem poreclib uerbi s iubect Pater a&o¬
nosuo uerbo ut descendat decelo: si quidem ipscedĩ us¬
sio quccefi& intempore suo lamercet ante omniatẽ¬
porce inipsodĩ uerbo quodsi filius dĩ ꝑ hoc quod filius
hominis ÷ dercendit decaelo. Ergo ꝑ hoc quoduer¬
bumest ꝑipsum iub&ur ut descadatur decaelo
Nccmsi non ꝑipsum pacter iub& . Nonergo peeter

Expanded text:
tum est, ideo factum est. Hoc ergo jam erat in Vertum est, ideo factum est. Hoc ergo jam erat in Verbo quod Verbum caro factum est . Et quia in Verbo ante carnem jam erat veraciter, ideo in carne completum est efficaciter: quia in Verbo jam erat sine tempore, ideo in carne completum est suo tempore. In qua carne ascendit in coelum, qui de coelo non recessit etiam cum inde descendit; et in qua sedet ad dexteram Patris brachium Patris; et in qua descenstatem, quia in jussu dictus est descensurus. Sed quaerendum est ab eis, jussu cujus. Si Patris, interrogandi sunt iterum, quibus temporalibus verbis jubeat Pater aeterno suo Verbo ut descendat de coelo. Siquidem ipsa Dei jussio quae fiet in tempore suo, jam erat ante omnia tempora in ipso Dei Verbo. Quod si Filius Dei per hoc quod filius hominis est, descendit de coelo; ergo per hoc quod Verbum est, per ipsum jubetur ut descendat de coelo. Nam si non per ipsum Pater jubet, non ergo Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ce & conp&enter tribuit pectri quod &icem ipse
facit ut dr̃: quic depatre est dr̃ ipse Nacmque ds̃ est
metem &ideo sedet ceddextercm patris tc̃¬
quem pecterna iussione : Non &icm succ id fe¬
cerit potes tcte: hoc quidem nisispiritaliter ac¬
ceptum fuerit filio pecter cdsinis tram eritis
quis est ccutem pcctris dextera nisi adernailla
tiuccmuirtutem scc pienter & fideliter cogi¬
temus : quid intellegimus nisi ipsum unigenitũ
ꝑqua factecsunt omnia. De quo &ico ꝓph&u dixit
&brachium dñi cui reuelatum est: quomodo auton filius
audit patrem: quo modo dicuntur a patre multa uerba
uni couerbo : quo modo trenseontes loquitur ei: quẽ
stecbiliter loquitur: quomodo aliquid temporediter
eidicit in quosibi cocc&erno icmrant omnia quae con¬
gruis quibusq temporib dicit: quis haec audeat
quȩrere quis aualecet inuenire & ta men dixit
dñs dñomeo sede ad d extercmineam: & quia dic¬

Expanded text:
ce et competenter tribuit Patri quod etiam ipse ce et competenter tribuit Patri quod etiam ipse facit ut Deus; quia de Patre est Deus. Ipse namque Deus est meam, » et ideo sedit ad dexteram Patris: tanquam paterna jussione, non etiam sua id fecerit potestate. Hoc quidem nisi spiritualiter acceptum fuerit, Filio Pater ad sinistram erit. Quid est autem Patris dextera, nisi aeterna illa tivam virtutem sapienter et fideliter cogitemus, quid intelligemus, nisi ipsum Unigenitum per quem facta sunt omnia? De quo etiam propheta dixit: Et brachium Domini cui revelatum est ? Quomodo autem Filius audit Patrem? quomodo dicuntur a Patre multa verba unico Verbo? quomodo transeunter loquitur ei quem stabiliter loquitur? quomodo aliquid temporaliter ei dicit in quo sibi coaeterno jam erant omnia quae congruis quibusque temporibus dicit? Quis haec audeat quaerere? quis valeat invenire? Et tamen, Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam : et quia dic
Abbreviated transcription (Latin):
de quib dictum ese: Uidebunt inquem confixerurł
diuero formam in eodem ipsoxp̃o: quaaequalis est
patriutiq non uidebunt: Unde propheia pre¬
ubi dicit: Potestatem dedit ei iudicium facere
quo filius hominis est: Nonergo quõ filiurdĩ est
Nam secundum hoc cocc&erne illicum pcetre & u¬
ncc cademq potestas ÷ sed quic filius hominis est
quod ẽe coepit extempore : ut potestis ei dareur in
tem pore: quod nonita dicitur taemquam eccm sibi
& ipsenon dederit : la est naturcce in sehumane non
dederit potes tectem ille quacineo naturc diuina est
absit hoccredere: quomodo ciliquid facer& pecter
tis ꝑ unitũ filium: nec sine spũsco quia inse parcbi¬
lia sunt operc trinitatis: Ac ꝑhoc quod potestatẽ
filio dedit quo filiur hominis est: ꝑ eundem ipsum
ipsi dedit qm̃ filius dĩ est: omniaenim ꝑ ipsum fac¬
tasunt & sincipso factum est nihil: sed honorifi¬

Expanded text:
de quibus dictum est, Videbunt in quem confixerunt . de quibus dictum est, Videbunt in quem confixerunt . Dei vero formam in eodem ipso Christo, qua aequalis est Patri, utique non videbunt. Unde prophetia praeubi dicit, Potestatem dedit ei judicium facere, quoniam Filius hominis est . Non ergo quoniam Filius Dei est; nam secundum hoc coaeterna illi cum Patre et una eademque potestas est: sed quoniam Filius hominis est, quod esse coepit ex tempore, ut potestas ei daretur in tempore. Quod non ita dicitur, tanquam eam sibi et ipse non dederit, id est, naturae in se humanae non dederit potestatem illa quae in eo natura divina est: absit hoc credere. Quomodo enim aliquid faceret Pater, nisi per unigenitum Filium? Nec sine Spiritu sancto, quia inseparabilia sunt opera Trinitatis. Ac per hoc quod potestatem Filio dedit quoniam Filius hominis est, per eumdem ipsum ipsi dedit quoniam Filius Dei est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Sed honorifi
Abbreviated transcription (Latin):
ncm di gnitectem & potes toctem secundum post po¬
nos dicens Uenite benedicti pactris mei ergoius¬
tus iudex est filius iudicantis uero honor : &austorites
to & consolatio unigenitidĩ iustiudicis est dignitas:
tris oboediens ÷ filiur: nec in hominib demonstrat
diuerscm in prrsmq: naturcm: patris prccecipi¬
ortis & filii oboedientis: huc accedit. quod xp̃s non
teentum dr̃ qua natura ccequalis est pactri: sed
&icm homo quanatura maiorest pccter: cuius
&icom non solum pater uerum & dñs est: Ncem
inde est & illud proph&icum: Dns dixit codmefilius
incur estu Ibiest quippeinferior substantia. quapa¬
ter maiorsit: & serui forma cuidñr sit: hacc auten
forma humanitatis eius quã manente forma diuini¬
tatir accepit : Ut in similitudine hominum ficr&se
Ideo dictum est de pcctre quod noniudicabit quanquã
sedomne iudicis̃ dedit filio: formam namq inxpõ
filui hominis tunc ab eo uidicandi uidebunt: &impu

Expanded text:
nam dignitatem et potestatem secundam postponam dignitatem et potestatem secundam postponit, dicens: Venite, benedicti Patris mei . Ergo justus judex est Filius: judicantis vero honor et auctoritas, sa advocatio et consolatio, Unigeniti Dei justi judicis est dignitas.  Filius, nec in hominibus demonstrat diversam imparemque naturam, patris praecipientis, et filii obedientis. Huc accedit quod Christus non tantum Deus est, qua natura aequalis est Patri; sed etiam homo, qua natura major est Pater, cujus etiam non solum Pater, verum et Dominus est. Nam inde est et illud propheticum: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Ibi est quippe inferior substantia qua Pater major sit, et servi forma cui Dominus sit. Haec autem forma humanitatis ejus, quam manente forma divinitatis accepit, ut in similitudinem hominum fieret et Ideo dictum est de Patre, quod non judicabit quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Formam namque in Christo Filii hominis tunc ab eo judicandi videbunt impii,
Abbreviated transcription (Latin):
citauit: &cumipso corpore ut pastor cumoue & sacer¬
dos cum oblactione : & rexcum purpura : & ds̃ cuiton¬
plo a pcctre cssumptus est ingloricm : quccerendũ ÷
ab eis quis tecdicunt: quelem ouem pcestor reportiue
ret paetrii sienim caro sine cenima est quam reporta
quid po test:¬
cendit & cescendit uoluntate & prececepto patris sed e
codd extercm qus : Audiens pectrem sibi dicentem: sede
ced dextercom meccm don&poncm inimicostuos scabel¬
uoci fercente &dicente : & ipse inquid dñs iniussu in uo¬
cecorchcengel & intubcedĩ descend& decelo: Is quiuo¬
luntecte & prececepto pcotris ueni&: Voluntacte & pre¬
cepto pactris iudicaturus est totum mundum inccequi¬
tecte: & redditurus singulis secundum fidem & opera
suco sicut ipse ait. Pccter iudicat neminem sedomne
iudicium dedit filio: ltem sicuti audio iudico. &iudici¬
um ieum urum est: quia non quero uoluntatẽ
meccm sed uo luntatem eius quimaisit: Unde &iniu
dicando pcctris precesoiticm preponit: & suam diui¬

Expanded text:
citavit; et cum ipso corpore, ut pastor cum ove, et sacerdos cum oblatione, et rex cum purpura, et Deus cum templo a Patre assumptus est in gloriam. Quaerendum est ab eis qui ista dicunt, qualem ovem pastor reportaverrit Patri. Si enim caro sine anima est quam reportavquid potescendit et ascendit, voluntate et praecepto Patris sedet ad dexteram ejus, audiens Patrem sibi dicentem: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabelvociferante et dicente: Et ipse, inquit, Dominus in jussu, in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo . Is qui voluntate et praecepto Patris veniet, voluntate et praecepto Patris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse ait, Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit: item, Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit eponit, et suam divi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quoq pecorib: compecrebis : Ego autem monere
uelsinon digncris certe cemꝰmore non desino Ut agos¬
cas potius cõmunom in firmitectem : In qua uirtus ꝑficitꝰ
Neꝓpcognitis in cognite prȩsumendo ceducritatem ꝑueni¬
e non possis: Puto enim cẽ aliquid quod &tu intelloge¬
re quaceres non potes Nec tamen quȩ reres nisite
posse spercris  Ac ꝑ hoc & tuuires intellogentiae tuae
nescis quinatura&uce scenticm profiteris. Nec me¬
cum ignorcenticem confiteris: Quiddicam deuolunta¬
te ubicerte liberum cenobis prȩdicatur cerbitrium
Vonphe becctissimus copostolus p&rur uolebaet ꝓdño
animc̃ ponere pla neuolebact: Neq enim dm̃ id polli¬
cendo fcellebect: sed quaentes uires haber& uoluntas
ipsc nesciebat : Proinde uirtantus quuilm filiumdi
et cognouercet se latebat: scmus nos itaq cliquid
uelle scunolle : sed uoluntes nostrec &iam cumbona ÷
quantum ucdecet: quacntas uires habecet: quibus

Expanded text:
hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo ad ueritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scientiam profiteris nec mecum ignorantiam confiteris. quid dicam de uoluntate, ubi certe liberum a nobis praedicatur arbitrium ? nempe beatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: proinde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
porsumur: quid est ergo quod nescio quo modo
sub trahimur negamurque nobis : Item que
nescio quo modo pro ferimur adnor red dimur¬
que nobir quasi aliisimur & alibisimus : quando quȩ¬
rimus. Nec in uenimus quod in memoria nostra
posuimus neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti a libi
positor per uenire porsimus & tuno perue¬
niamur quando inuenimus : Vbi enim quȩrimus nis
apud nor &quid quȩrim nisi nos : quasi nonsimus
in nob: & aliquo recerseremus a nobis : Ñne adtendir & ex¬
horres ertantã ꝓfunditatẽ : & quid ÷ hoc aliud quã nostra na¬
tura Neo qualir fuit sed qualis nunc ÷ &ecce magis quȩritur
quã cõnprȩhenditur
scce pemihi propositoem. questionem putaui meintelles¬
turum sun decogitaerem cogitaui nec potui: scceponor
putaur: dt tccmen potui Uires iteeq intellegentiaerne¬
oe non sunt mihi utiq cognitece & credo quia nertibi:
scame contemnis. forsitun confitentem & proptr

Expanded text:
possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo subtrahimur negamurque nobis itemque nescio quomodo proferimur ad nos reddimurque nobis, quasi alii simus et alibi simus, quando quaerimus nec inuenimus quod in memoria nostra posuimus, neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamus quando inuenimus? ubi enim quaerimus nisi apud nos? et quid quaerimus nisi nos, quasi non simus in nobis et aliquo recesserimus a nobis? nonne adtendis et exhorrescis tantam profunditatem ? et quid est hoc aliud quam nostra natura nec qualis fuit, sed qualis nunc est? et ecce magis quaeritur quam conprehenditur. saepe mihi propositam quaestionem putaui me intellecturum, si inde cogitarem; cogitaui nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique cognitae et credo quia nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter
Abbreviated transcription (Latin):
&iam superiores ut diceret dix̃ &credidimur eum pos se
r&rorsus recitare uergiliũ dequocũq loco uoliumus p&ibim
ut facer & fecit : prosa &iam dequacumq: orationeciceronir quã
memoriae commendauerat : Id eum facere uoluimus quan¬
tũ uoluimus fursũ uersus secutus ÷ : Cũ ãmiraremur tes¬
tatus est dm̃ nescisse se hoc posse ante illud experim̃tum
Ita quantũ ad memoriam ꝑtin&. Tunc seeius animus didi¬
cit & quando cũq discer& : Nisi temptando & experiendo non
poss& : &utiq antequã temptar& idem ipseerat: : Cur se
igitur nesciebat᷑ sȩpenos p̃sumimus aliquid memoria r&entu¬
ros : &cũ id putamus non scribimus nec nobis postea cum
uolumus uenit inmentem. Nos que penit& credidis¬
seuenturum nec litteris inligas senefuger&. Et su¬
bito rursus cũ id nonquȩramus occurrit: num quid
nos noneramus. quando cogitabamus : Nec tam̃
hoc sumur quod fuimus: quando id cogitare non

Expanded text:
etiam superiores ut diceret: dixit. et credidimus eum posse etiam superiores ut diceret: dixit. et credidimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque loco uoluimus, petiuimus ut faceret: fecit. prosa etiam de quacumque oratione Ciceronis, quam memoriae commendauerat, id eum facere uoluimus: quantum uoluimus sursum uersus secutus est. cum ammiraremur, testatus est deum nescisse se hoc posse ante illud experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, tunc se eius animus didicit et, quandocumque disceret, nisi temptando et experiendo non posset; et utique antequam temptaret, idem ipse erat: cur se igitur nesciebat ? Saepe nos praesumimus aliquid memoria retenturos et eum id putamus, non scribimus nec nobis postea cum uolumus uenit in mentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid nos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sumus quod fuimus, quando id cogitare non
Abbreviated transcription (Latin):
sum si tamenid aliquando noueram: Namq: eni animamea tra¬
hitur exparentib: autin flatur adõ utrũ lib & horum fecerit ÷
Tunc fecit quando meereauit : Non &iã nunc deme ł inme facit:
actum illud atq trans actũ est nec prȩsens mihi ÷ nec recenr
nec id quidem scio utrũ id scierim oblitusq sum: Anuero nec
tunc quando factũ ÷ id sentire ac nomporse potuerim: Eccemo
do dũ sumusdũ uiuimꝑ dũ nos uiuere scimur : Dũ meminirsenor
& intellegere & uelle certirsimisumus qui nos naturie nostrȩ
magnos cognitores eẽ iactamus. quidualeat memoria nostra
uel intellegentia uel uoluntas omnino nescimur: Amicur qui¬
dã meur iam inde ab adulescentia simplicius nomine homo
excellentis mirabilisq memoriae : Cũ int̃rogatur err& ano¬
bis quos uersus uergilius inomnib: librir sup ultimor dixerit
Continuo celeriter memoriter querespondit : quȩ siuim

Expanded text:
sumus, si tamen id aliquando noueramus? neque enim nunc anima mea trasumus, si tamen id aliquando noueramus? neque enim nunc anima mea trahitur ex parentibus aut insufflatur a deo: utrumlibet horum fecerit, tunc fecit quando me creauit, non etiam nunc de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec praesens mihi est nec recens. ne id quidem scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quando factum est id sentire ac nosse potuerim. Ecce modo, modo dum sumus, dum uiuimus, dum nos uiuere scimus. dum meminisse nos et intellegere et uelle certissimi sumus, qui nos naturae nostrae magnos cognitores esse iactamus quid ualeat memoria nostra uel intellegentia uel uoluntas omnino nescimus. amicus quidam meus iam inde ab adulescentia, Simplicius nomine, homo excellentis mirabilisque memoriae, cum interrogatus esset a nobis, quos uersus Vergilius in omnibus libris supra ultimos dixerit, continuo celeriter memoriterque respondit. quaesiuimus