comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiet suꝑfities tͥangłi umbre .s. tga. nota. Amplus qr linea.ga. respͤtu ꝑtiũ sem¬
diamͥ. ed. est nota. si diamet̾ ꝯstituat᷑ .lx. ꝑtiũ more cordar̃. erit ⁊ ħ respectu. corda
ad arcũ est sic̃ ꝓport̾o aree cͥcłi ad sectorẽ erit area sectoris ꝯtenti sb̾ arcui. gda. ⁊ duab
lineis. ac. eg. nota. aqͣsi dẽpseris areã tͥangͣ. eag. notã. relinqͥt᷑ portõ cͥcłi ꝯtenta
sb̾ arcu. gda. ⁊ corda .ga. nota. Siłi mͦ fiet sector circłi ꝯtentꝰ sub arcu. gra. ⁊

Expanded text:
fiet superfities trianguli umbre scilicet TGA nota. Amplius quia linea GA respectu partium semidiametri ED est nota, si semidiameter constituatur lx partium more cordarum, erit et hoc respectu corda Gad arcum est sicut proportio aree circuli ad sectorem, erit area sectoris contenti sub arcu GDA et duabus lineis AE EG nota. A qua si dempseris aream trianguli EAG notam, relinquitur portio circuli contenta sub arcu GDA et corda GA nota. Simili modo fiet
Abbreviated transcription (Latin):
totiꝰ cͥcłi suꝑ quẽ eqͣ pił motꝰ ꝯsistit notꝰ. Dõpta gͦ medietate c̃cłi. nł̾q
erit ut̾q arcuũ. tn .ql. cũ alt̾ sit eqͣt altĩ notꝰ. qͣr corda. pt. ⁊ medietas
corde .to. respͤtu semidiamet᷑ eiꝰ dẽ ccłi nota. gͦ.⁊c. nota. siue linea
ta gͦ. nf. cũ arcꝰ. nt. iam sit notꝰ erit residuus. K̾f. qͣr corda dupli. b̾
ux. ⁊ medietas eiꝰ.ku. ⁊ eqͣł ei .S.siuerec. nota. ⁊ qr ez. rͨto anͦ cꝰ lat̾a¬

Expanded text:
edietate circuli NKQ erit uterque arcuum TN QL cum alter sit equalis alteri notus; quare corda PT et medietas corde TO respectu semidiametri eiusdem circuli nota. Ergo ZC nota sive linea ta ergo NF, cum arcus NT iam sit notus, erit residuus KF; quare corda dupli arcus KUX et medietas eius KU et equalis ei SZ sive EC nota. Et quia EZ recto angul
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus pũctũ .b. Qͥ ua p̃p ex hac ꝑte ẽ eñtrũ ecñt᷑ei. It̃ qr maiꝰ t̃ps dep̃hñdit᷑ a
u̾nali eqͥnoctio. ad estiuũ solstitiũ ꝙͣ ĩ altã qͣrta ꝯtinua. palã ꝙ iste. due
linee. ac.be. maioris port̾onis ecẽtͥci maiorẽ parte᷑ ꝯp̃ħndũt. est gͦ centrũ
ecñ tͥci alicui int̾ has liueas. ⁊ ponamꝰ ẽẽ punctũ.z. int̾im describã gͦ e¬
cent᷑cũ soł supͣ cñtrũ. ⁊ qͣntũlibet occupando spatiũ. ⁊ sit tklm. ⁊ educã
a pũcto.z. lineas.qzn. ⁊ rzui. equidistantes p̾missis. ⁊ educã linxã ꝑ duo
cñtͣ tͣnseuntẽ. ad cͥcłm signoꝵ. ezh. Qͣntitatẽ gͦ linee. ez. respͤtu semi

Expanded text:
sus punctum B. Quapropter ex hac parte est centrum ecentrici. Item quia maius tempus deprehenditur a vernali equinoctio ad estivum solstitium quam in altera quarta continua, palam quod iste due linee AE BE maioris portionis ecentrici maiorem partem comprehendunt. Est ergo centrum ecentrici alicui inter has lineas. Et ponamus esse punctum Z interim. Describam ergo ecentricum Solis supra centrum Z quantumlibet occupando spatium, et sit TKLM. Et educam a puncto Z lineas QZN et RZU equidistantes premissis, et educam lineam per duo centra transeuntem ad circulum signorum EZH. Q
Abbreviated transcription (Latin):
gare . R. Si sinũ diffr̾e medie diei minimi
ad eqͥnoctialẽ diẽ ducas in smnũ ꝑfc̾ons qͣr¬
te orizontis. ꝓluctũ cliuidat᷑ ꝑ sinũ arcꝰ me¬
dii orrontis qui ẽ int̾ ortũ tͦpyci ⁊ eqͥnoctia¬
len. atq qł exierit ducat᷑ in surũ qͣdran

Expanded text:
Regula. Si sinum differentie medie diei minimi ad equinoctialem diem ducas in sinum perfectionis quarte orizontis, productumque dividatur per sinum arcus medii orizontis qui est inter ortum tropyci et equinoctialem, atque q
Abbreviated transcription (Latin):
Et .uui. clima incipit ab oriente a septenitone regioñ. ogħ post ea tn¬
sit ꝑ regiones aturcdh. deinde ꝑ itora maris uugen a ꝑte septemitͥ is.
posi ea secat mare romanoꝵ. ⁊ transit ꝑ regiones burgen. ⁊ sclauoꝵ¬
⁊ ꝓuenit ad mare occidentis qd̾ aũt est post ħ clima usq ad ꝯplemen¬
tum loci habitabiis quod nonimus ⁊ incipit ab oriente in regionib
ogh deiide transit ꝑ regiones almibgat. ⁊ terram aturch. deuide ꝑ
ꝑuenit ad mare occidentis.¬

Expanded text:
 quod incipit ab oriente ad septemtrionem regionem Ogh et postea transit per regiones Aturch. Deinde per littora maris Urgem ad partem septemtrionis, postea secat mare Romanorum per regiones Sclauoendit ad mare occidentis. Post hoc clima usque ad complementum loci habitabilis quod nouimus incipit ab oriente in regionibus Ogh et transit per regiones Almihgar et terram Acureh. Deinde peperuenit ad mare occidentis
Abbreviated transcription (Latin):
piũ signi cantͥ ⁊ meridionale punctum tͦpici hẏemas. ⁊ est pͥncipium
duoꝵ punctoꝵ tͦpicoꝵ. ⁊ int̾ iquatorẽ duei ⁊ s̃ qͣntitas q̃ declinat orb¬
consid̾auit ĩ dub intimonis ⁊ ꝯuenit in eis nũs sapunt᷑ est xcuii. gradꝰ.¬

Expanded text:
pium signi Cancri, et meridionale, punctum tropici yemalis, et est principium pium signi Cancri, et meridionale, punctum tropici yemalis, et est principium ue punctorum tropicorum et inter equatorem diei, est quantitas qconsiderauit in diebus Maymonidis et conuenit in ea numerus sapientium, est uig
Abbreviated transcription (Latin):
ut secet arculꝰ abis signoꝵ ͥtulũ equatorit dici sr̃ duo puncta oppã.
punctum gͥ st̃ qx transit sol a ꝑte meridiei ad ꝑtĩ septemtͥonis ab eqͣ¬
tore diei nominat᷑ punctum egualitatis ũnał ꝙ est pͥncipiũ arietis.
⁊ alter suꝑ quod transit a ꝑte septemtͥonis ad ꝑtem m̃idiei noĩat᷑
septintͥonalia declinantia ab eqͣtore diei que funt ab initio arietis
us ad finem uͥginis ⁊ .ui. signa meridionalia q̃ sunt ab initio lobͭͤ.
us ad finem pisciũ ⁊ in orbequid̃ sigurat᷑ circulus terciꝰ in latitudinẽ
ꝓcetens a septeintͥone ad meriduẽ transiens ꝑ polos hoꝵ circuloꝵ du
oꝵ qui nominat᷑ cuculꝰ lincatꝰ sr̃ polos duoꝵ orbiũ ⁊ secat unum q̃q
duoꝵ .s. ortẽ eguatoris diei. ⁊ orbẽ signoꝵ in duo media ncc est gͦ ut
longatione ab eqͣtore daei in utriꝰq ꝑtib septentͥonis ⁊ meridiei
⁊ nominat᷑ puuctsi septemtͥ onale. punctum tropici estiuał. ꝙ est pͥnci¬

Expanded text:
ut secet circulus orbis signorum circulum equatoris diei super duo puncta oppositPunctum igitur super quod transit Sol a parte meridiei ad partem septemtrionis ab equatore diei nominatur punctum equalitatis uernalis quod est principium Arietis et alius super quod supertransit a parte septemtrionisseptemtrionalia declinancia ad equatorem diei que sunt ab inicio Arietis usque ad finem Virginis et sex signa meridionalia que sunt ab inicio Libre usque ad finem Piscium. Et in orbe quoque assignatur tercius circulus in latitudine procedens a septemtrione ad meridiem transiculus lineatus super polos duorum orbium et secat utroque, scilicet, orbem equatoris diei et orbem signorum in duo media. Necesse est igitur longacione ab equatore diei ut utrisque partibus septemtrionis et meridiei. Et nominatur punctum septemtrionalem, punctum tropici estiualis, quod est princi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃oꝵ ⁊ sequamur in hoc snĩas sapientum antiquoꝵ ⁊ ilud in quo cõ¬
uenerunt. Dicamus gͦ ad numerus orbium continentium omnes mo¬
boꝵ orbium est sicut forma suꝑaꝵ quaꝵ quedã sunt in concanitatib
aliaꝵ minor uero eaꝵ est illa que est ꝓpinq̃or terre ⁊ est sꝑa lune. ⁊
scdã est mercurii ⁊ tercia ueneris ⁊ quarta solis ⁊ quinta martis ⁊ sex¬
ta iouis ⁊ septuna saturni ⁊ ectaua est stellaꝵ fixaꝵ. orbis nͥ stellaꝵ
fixaꝵ cinitum qui est orbis signoꝵ est centrum terre septem uero
sꝑarum centra que sunt stellaꝵ currentium egressa sunt a centro t̃re

Expanded text:
 sequimur in hoc summas sapientium antiquorum et illud in quo conueniunt. Dicimus ergo quod numerus orbium continencium omnes mohorum orbium est sicut forma spherarum quarum quedam sunt in concauitatibus aliarum. Minor uero est illa que est propinquior Terre, sphera Lune, et secunda Mercurii, tercia Veneris, quarta Solis, quinta Martis, sexta Iouis, septima Saturnii et octaua est stellarum fixarum. Orbis uero stellarum fixarum centrum, qui est orbis signorum, est centrum Terre. Septima uero spherarum contra que sunt stellarum currencium egressa sunt a centro Terre
Abbreviated transcription (Latin):
lixiii. Idnero ita demonstrabit᷑. Ac¬
pͥmoqquidẽ illudreminiscendũ est. quod sextoni diapason comate
.s. itero sertonis. ab.a. numnero discedat et sit. d̾xxxi. ccccxli. ie
omiã ex sccliuoluminis tonoꝵ dispositioẽsunt colligenda. Inter ẜ.
gͥatq .s. comatis ꝓportio continet᷑. Auscro gͥs. numerũt̃ denumero. c̃.
et relinquit᷑o.inͣ. uũ.clin. unitatib collocat᷑us. Qui. dnumer᷑
minor quid̃ est quã sit septuagesima parst̃cia .s. iiũi. maior uero
quã eiusdẽ septuagesima quarta sit. Nam sienudẽ d. numerũ qui
est in. uñ. clui. septuagies ter multiplicẽ fit mͥ .s. uumerꝰ. in.d̾xxĩ.
.elxix. unitatib constitut᷑. Si eũ septuagies quat młtipliẽ fit. f̃.¬

Expanded text:
73. Id vero ita demonstrabitmo quidem illud reminiscendum est, quod sex toni diapason commate C vero sex tonis ab A numero discedat et sit 531441. Quae omnia ex secundi voluminis tonorum dispositione sunt colligenda. Inter B igitur atque C commatis proportio continetur. Aufero igitur B numerum de numero C, et relinquit D in 7153 unitatibus collocatus. Quid numerus minor D est quam sit septuagesima tertia pars B numeri, major vero est quam septuagesima quarta sit. Nam si eumdem D numerum, qui est in 7153, septuagies ter multiplicem, fiet mihi E numerus in 522169 unitatibus constitutus. Si eum septuagies quater multipli
Abbreviated transcription (Latin):
tius exponi possunt tacite p̃tereunda ẽẽ non arbitror. Collocetꝰ igit᷑
armonica ꝓportionalitas. inꝙ ea descriptione suꝑ iorcordine t̃¬
minoꝵ inter se differenticd isponantur.
ides neigitur ut quatuor
adtres dĩatesseron ꝯ sonantiã ꝓdant. sexad quatito⁊ chapente
concordent. sex uero adtres drapasonꝰ misteant symphonia ip̃oꝵ
earũ difftẽrittsus eandẽ statuant consonantiam. Sinari enim
adunetatẽ duplus est. indiapason cõsonantia constitut᷑. Qd sist
ꝯt̾initates mintiplicent. itemq mccluis sin młtipliatate succres¬
cat ꝯpatio tumeri toni habitudinẽ cõcordiãꝙ sernabit. Tere¬
si se ipe młtiplicet efficiet ix. Qd̾ si maioi t̃minus siu młtiplica¬
ticẽ crestat efficiet tͥngntasex. Quisibi cõꝑati quadraplũ.dẽ

Expanded text:
tius dici possunt tacite praetereunda esse non arbitror. Collocetur igitur harmonica proportionalitas, inque ea descriptione superiore ordine termino rum inter se differentiae disponantur. Videsne igitur ut quatuor ad tres diatessaron consonantiam prodant, sex ad quatuor diapente concordent; sex vero ad tres diapason misceant symphoniam, ipsaeque earum differentiae rursus eamdem statuant consonantiam. Binarius enim ad unitatem duplus est in diapason consonantia constitutus; quod si se extremitates multiplicent, itemque medius sui multiplicitate succrescat, comparati numeri toni habitudinem concordiamque servabunt. Ter esi se ipse multiplicet, efficiet 9. Quod si major terminus sui multiplicatione concrescat, efficiet 36, qui sibimet comparati, quadrup
Abbreviated transcription (Latin):
medietas dequa nunc paulo latius tractandum ẽ. hac raciõe ꝓcreat᷑.
Constituat᷑ oiĩ siquid̃ duplices curamꝰ effłgeit trib equis t̃minis posi¬
tis. pͥmus pͥmoac duob scclis equalis. Secundiis duob pͥmis. et duob
scd̾is. Tertius semel pͥmo bis scdo. et ter t̃tioatq hoc mͦ sint unitates.¬
I II Constituat᷑ E pͥmuis pͥmo acduob scdis equalis. idest t̾natius.
Secundus uero duob primus et duob scd̃is. id est quatuor. uercuis
uero pͥmo duob scdis et tribt̾cus id est sex. Et si inbi naruis equa¬
litas ꝯstituat᷑ uł in stcrnariis cadem ratiõe medietafis apparet. duplo
ase t̃minis differentiisq distantib ut sub iecte descͥptiones monent¬
uod si facienda
est exprimo a scd̾o. Sod̾s uero ex pͥmo ar ditob secundis. Tertiꝰ ex pͥino¬

Expanded text:
medietas, de qua nunc paulo latius tractandum est, hac ratione procreatur. medietas, de qua nunc paulo latius tractandum est, hac ratione procreatur. Constituatur enim, siquidem duplices curamus effingere, tribus aequis terminis positis, primus primo ac duobus secundis aequalis. Secundus duobus primis et duobus secundis. Tertius semel primo, bis secundo, et ter tertio. Atque hoc modo sint unitates. Constituatur igitur primus primo ac duobus secundis aequalis, id est ternarius. Secundus vero duobus primis et duobus secundis, id est quaternarius. Tertius vero primo ac duobus secundis et tribus tertiis, id est sex. Et si in binariis aequalitas construatur, vel in ternariis eadem ratio medietatis apparet, duplo a se terminis differentiisque distantibus, ut subjectae descriptiones monentuod si facienda est ex primo ac secundo, secundus vero ex primo ac duobus secundis, tertius
Abbreviated transcription (Latin):
ibi grã. siit tres nuĩ ad regulas suꝑioꝵ subt᷑.
In his gͥ t̾narius ẽ disfrã. et̃ duo numeri int̾missi. idest uno mui̾
quã est diffrã semꝑ numcris int̃missis. atq id̾ et quat̃nario qui¬
narioq ꝑ spicit᷑. Est q̃ nos ꝓpt̃ brcuitatẽ taceniꝰ. hud̾ regusexsem¬
ip̃o diligeus lector inueniet.
possit ostendiantis. quando quẽad modũabeqralitate or̃
incqualitas ꝑfluat monstrabanꝰ. Nisi tam̃ fastiatũ est nc̃ quaqꝵ
brainter repẽtendũ est. Constitutis enĩt̾ͥb qquis t̃minis ponat᷑
pͥim pͥmo equus. scds pͥmo ac scdo. t̃cius pͥmo. duob sodis aic t̾rio.
Idemiꝙ fuat otinus. acq ita ꝙ cqutalitate sgcomecei pportionalitas.¬
pͥncipum sumat. S de ꝓportionũ haꝵ ꝓpͥetatib. ꝑ quã diligen¬
tissime iuarithinetitis clictum est. Qdͣ si ad her illis instructus
leceͥor accedet. nullo dubitacionis errore turbabit᷑. Armonica uero

Expanded text:
bi gratia: Sint termini tres ad regulas superiorum subtus. In his ergo ternarius est differentia, et duo numeri intermissi, id est uno minus quam sit differentia semper numeris intermissis, atque idem et in quaternario, quinarioque perspicitur, et quae nos propter brevitatem tacemus, iisdem regulis ex semetipso diligens lector inveniet. uemadmodum ab aequalitate omnis inaequalitas profluit monstrabamus, nisi tamen fastidium est, nunc quoque breviter repetendum est. Constitutis enim tribus aequis terminis, ponatur primus primo aequus. Secundus primo ac secundo. Tertio primo duobus secundis ac tertio. Idemque fiat continue atqportionum proprietatibus quam diligentissime in arithmeticis diximus; quod si ad haec illis instructus lector accedat, nullo dubitationis errore turbabitur. Harmonica vero
Abbreviated transcription (Latin):
sibi tomparas nimerũ detracta scił unitate. ut tres duob.
S qualtera est enĩ. Quatuor trib qui ses qui tercuit est
Quinariũ quatnario. qui ses quart ẽ et incet̾is eodẽ mͦquod
monstrat subiocta descriptio.
monstrat subiocta descriptio.
it ꝑ partientes autem.i
talimodo reꝑies. Dispo¬
nas naturalen nunerũ at¬
nario scił inchoantẽ. Si unũ
igit᷑ int̃miseris. suꝑbi parti¬
entẽ est̾iciꝑ notabis. Qđ si¬

Expanded text:
sibi compara numerum, detracta scilicet unitate, ut tres duobus sesquialter est, quatuor tribus, qui sesquitertius est, quinarius quaternario sesquiquartus est, et in caeteris eodem modo, quod monstrat subjecta descriptio.monstrat subjecta descriptio. Superpartientes autem tali modo reperies. Disponas naturalem numerum a ternario scilicet inchoantem. Si unum igitur intermiseris, superbipartientem effici pernotabis
Abbreviated transcription (Latin):
geminatã. Er duobgͥ. tonis et trib semitonũs ininorib. Et qm̃
cduo semitonta unum totũ implere noq̃tint s telinquit᷑ coma.
cotum .m. N. spacuim minus est spacio diapenteꝯ sonantie. iͦ.
comate. Quod facillime dilegeus leceor intelligat.

Expanded text:
geminata ex duobus igitur tonis et tribus semitoniis minoribus, et quoniam geminata ex duobus igitur tonis et tribus semitoniis minoribus, et quoniam duo semitonia unum tonum implere nequeunt. Sed relinquitur comma, totum M N spatium minus est spatio diapente consonantiae uno commate. Quod facillime diligens lector intelliget.
Abbreviated transcription (Latin):
et .s.ẜ. spacium . D.c. spacĩ.s.D.spacio transcendit᷑. Qursus intendodia.¬
tesscron .D.e. Remutoaũ diapente .e.f. T̃onus est gͥ .d.f. s et d .s. tonus
erat. Semitoniũ gͥminus est.a.f. qd subtractis duob touis. f.d.s.d.
ab. a .s. Diatesseron spacio relinquit᷑. Qurstis remiito diatendron. a .t̃.
Intendo diapente.sh. Erit gͥa .h. tonus. S erat. a .ẜ. semitoniũ. Erit
igit᷑. f .h. apotome. Qursus remitto diatesseron. h .R. Intendo diapẽ¬
te.R.l. ẽonus igit᷑ est .h .l. Erat autemtonꝰ. Ard. n siuudo¬
Semitonium igitur minus est.l .ẜ. Serat tonus .S .s. Erit igit᷑.l.d.
apotome. Eursus intendo ⁊iatesseron .f.m. Semitoniũ igit᷑ est .s.m.
remito diatesseron. l.N. Semitontumi gͥ est. N. a. ꝑconsonantiam
gͥ. sumptasunt circa. a .s. diatesseronduo semitonia .s.m. quidẽ
ad acutam. N.a. ueroad grauem partem. Totumq .m.n. minus
est quã diapente. Constat enim exquinq semtoniis etapotonie

Expanded text:
t C B spatium ab C D spatio B D spatio transcenditur. Rursus intendo diatessaron D E, remitto autem diapente E F. Tonus est igitur D F. Sed D B tonus erat. Semitonium igitur minus est A F, quod, subtractis duobus tonis F D, B D ab A B diatessaron spatio relinquitur. Rursus remitto dia. Erit igitur F H apotome. Rursus remitto diatessaron H K, intendo diapente K L: tonus igitur est H L. Erat autem tonus H A. Semitonium igitur minus est L B. Sed erat tonus B D. Erit igitur I D apotome. Rursus intendo diatessaron F M. Semitonium igitur est B M. Remitto diatessaron L N; semitonium igitur est N A. Per consonantiam igitur sumpta sunt circa A B diatessaron, duo semitonia, B M quidem ad acutum; N A vero ad gravem partem totumque; M N minus est quam diapente. Constat enim ex quinque semitoniis, et apotome
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sit constitut᷑. Item indiatonico generet̃ciumquideagran¬
Mino nerno. sedm̃ uero abacutissimo eum ponit quisit. ̃. Scar
Adouos .ĩ. docccłlitu. ses qui septima ꝓportioe. uncti sunt. ip̃i
iucem .ĩ. dcci adacutissimũ t̃ dxu. sesqui actaua. Inchronatico
ucrogeñe t̾rium agrauillimo ei rͣ  utislim ocumponit

Expanded text:
tione sit constitutus. Item in diatonico genere tertium quidem a gravissimo nervo, secundum vero ab acutissimo eum ponit, qui sit 1701, ad quos 1944 sesquiseptima proportione conjuncti sunt. Ipsi autem 1701 ad acutissimum, 1512 sesquioctava. In chromatico vero genere tertium a gravissimo
Abbreviated transcription (Latin):
tetracordo.Rursus malio semitoniũ conũ actonũt. acdeinceps. Id̾̃o¬
q uocat᷑ diatonum. quasi quod ꝑtonũ ac ꝑtonum ꝓgrediat᷑. Chro¬
ma autẽ quod dicit᷑ color quasi iam ab hiuꝰ modiutensioẽ pria mu¬
tacio cantat᷑ ꝑsemitoniũ et semitoniũ. et triasemitonia. Cota enimi
chyacesseron consonantia cluoꝵtonoꝵ ac semitonii ẜ non plent.
Tractum est autẽ hoc uocabulũ ut diceret᷑ chroma asuꝑficiel. que
cum ꝑmutant᷑ maliũtranseunt colorẽ. Enarmoniũ nero qd̾ ẽ ma
gis coaptatũ est quod cantat᷑ inomĩb tetracordisꝑdiesin et ddiesin et
ditonum. Diesis autẽ est semitonii dimidiũ. ut sic trrrm generũ
descriptio ꝑ omiã tetracorda distrirrens hoc modo.

Expanded text:
tonium, tonum, ac tonum, ac deinceps. Ideoque vocatur diatonon quasi que per tonum ac per tonum progrediatur. Chroma autem quod dicitur color, quasi iam ab huiusmodi intentione prima mutatio, cantatur per semitonium, et semitonium, et tria hemitonia. Tota enim diatesseron consonantia est duorum tonotum ac semitonii, sed non pleni. Tractum est autem hoc vocabulum, ut diceretur chroma, a superficiebus que cum permutantur igis coaptatum, est quod cantatur in omnibus tetrachordis per diesin et diesin et diatonum. Diesis autem est semitonii dimidium, ut sit trium generum descriptio, per omnia tetrachorda discurrens hoc modo:
Abbreviated transcription (Latin):
earhipate hypaton
li chãnos hypaton
Hypate mesor
par higate meson
Lycanos meson
Mese parames e
tͥte diezeugmenon
paranete diezengmeñ
nete diereugmnenon
paranete yꝑboleon
Datonuĩ. chroma. enarnionia. Et yatonũ qued̃. aliquãto
durius et nat᷑alius. Chroma uero est iam. quasi aballa nat᷑ali intẽ¬
sione d isceclens. et iumollius decidens. Enarmoniũ uero optime at¬
q apte conuinctum. Cum sint quinq igit᷑ cetracorda hypaton ine¬
son. sinemenon diereugmenon. hyꝑboleom. inhisomnib scłm.¬

Expanded text:
Parypate hypaton. Lichanos hypaton. Hypate meson. Parypate meson. Lichanos meson. Mese. Paramese. Trite diezeugmenon. Paranete diezeugmenon. Nete diezeugmenon. Paranete hyperboleon. diatonon, chroma, enarmonium. Et diatonon quidem est aliquanto durius et naturalius. Chroma vero, iam quasi ab illa naturali intentione discedens, est mollius decidens. Enarmonium vero optime atque apte coniunctum. Cum sint igitur quinque tetrachorda, hipaitommeson, sineumennon, viezeumenon, h
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ.D. diacesseronintendo.
ad .f. et ab.ẜ. Diapente remitro
ad .K. Eritgͥr.s̾ tonꝰ. animad¬
u̾tet gͥ diligens lector. ad .D.s. cͦ¬
dẽad cutã partẽ effectũ tonimiꝰ.

Expanded text:
quod est B diatessaron intendo ad F, et ab F diapente remitto ad K. Erit K B tonus. Animadvertet igitur diligens lector ad D B quidem ad acutam partem effectum tonum
Abbreviated transcription (Latin):
tioues lxcmͦ intelligunt᷑. Dunicdia pars maior est quã t̾tia. Eercta
pars iraior est quam quarta. Pars quarta maior estqitãquinta.
Ac deincepscodẽ modo. Uñ fit ũt ses qualt̾a ꝓportio mator sit quã¬
ses qui tercia. ut sesqui t̃cia sesquiquartã ilincit. atq id̾ incetis.
Hinc cuenit ut innumeris minorib maior semꝑuideat᷑ ꝓportio¬

Expanded text:
. Dimidia pars major est quam tertia. Tertia pars est major quam quarta. Quarta pars major est quam quinta, ac deinceps eodem modo. Unde fit ut sesquialtera proportio major sit sesquitertia, et sesquitertia sesquiquartam vincat. Atque idem in caeteris. Hinc evenit ut in numeris majoribus minor, et minori
Abbreviated transcription (Latin):
num eandẽ retinet ꝓportionẽ. quã scd̾s ad certiũ. dicit᷑ hec ꝓpor¬
cͣqua est diffrãm minoris c̾miniad medium. et medũad ma¬
ximũ. s non equa ꝓportio. ut in his numeris .i.u.iii. Inter imũ
quippeac dito. et inter duoactres. tantũ unitas diffrãm tenet.
fon estaũaorita ꝓportio. Duo qmppeadunũ dupli sunt.
Tres ad duo ses qualt̃. Aut est equa ꝓportio. inut̾sq ñ uero e¬
qualib differentuis. constituta ut in his nmieris i . n .ii.
Nam duo ad unum ita sunt dupli. que adinodũ quat̃narius
adbinariũ. Sunter quat̾nariũc biuariũq binarns. Inter
binarium atq initatẽ. rinitas diffrãm facit. Est uero t̾riũ
medietatis gen̾tis. quodnoq eisd̾ ꝓportionib noq eisd̾̃ diffe¬
rentits constat. s quẽ ad modũ se habet. maximꝰ cerminus
adminimũ. ita se se ht̃ maioꝵ t̾minoꝵ dift̾rã. ad minoꝵ t̾mt¬

Expanded text:
eamdem retinet proportionem quam secundus ad tertium, dicitur haec proporaequa est differentia minoris termini ad medium, et medii ad maximum, sed non aequa proportio, ut in his numeris 1, 2, 3; inter unum quippe ac duo et inter duo et tres tantum unitas differentiam tenet. Non est autem aequa proportio. Duo quippe ad unum dupli sunt, ternarius ad duo sesquialter. Aut est aequa proportio in utrisque, non vero aequalibus differentiis constituta, ut in his numeris 1, 2, 4. Nam duo ad unum ita sunt dupli, quemadmodum quaternarius ad binarium. Sed inter quaternarium binariumque binarius, inter binarium atque unitatem unitas differentiam facit. Est vero tertium medietatis genus, quod neque eisdem proportionibus neque eisdem differentiis constat. Sed quemadmodum se habet maximus terminus ad minimum, ita sese habet majorum terminorum differentia ad minorum
Abbreviated transcription (Latin):
enim numeri .ii. iuii .ui. Quatior nãq ad duo duplus est. pͥmus
sceł iłtiplex. Sex ad quatuor ses qualt̃ estqui est pͥmus sr̃ꝑticłaris.
Sexad duo triplus. qui scd̃s estmłt̾iplex. Qd̃ si tͥplum sesqͥt̾cio
addas. quadrupliis efficiet᷑. Si quadruplum sesquarto. qͥncuplꝰ.¬
młtiplicium. ac suꝑparticłariũ in infinitũ młtiplices ꝓcteant᷑.¬

Expanded text:
duplex est, primus scilicet multiplex. At 6 ad 4 sesquialter, qui est primus superparticularis; 6 ad duos triplus, qui secundus est multiplex: quod si triplum sesquitertio addas, quadruplus efficitur; si quadruplum sesquiquarto, quincuplmultiplicium ac superparticularium, in infinitum multiplices procreant
Abbreviated transcription (Latin):
Imltiplicatũ. id etiã qd̾ exilla mlt̾iplicatione nascet᷑ młtiplexesse
Qd s id qd̾ ex tali inst̃iplicatioẽ ꝓcicatũ si ñ fuerit młtiplee. trio
allud cẽ. multiplex qd̾ binario fuerit młtiplicatũ. Item suꝑpar¬
ticłaris ꝓportio binario młtiplicet᷑. id qd̾ fit. neq silꝑpartitu iare
oẽ neq mulciplex. Qd̃ si id extali młtiplteatiõe nasdet᷑ iq ml

Expanded text:
sse. Quod si id quod ex tali multiplicatione procreatum sit non fuerit multiplex, tunc illud non esse multiplex, quod binario fuerit multiplicatum. Item si superparticularis proportio binario multiplicetur, id quod fit neque superparticulare esse, neque multiplex. Quod si id quod ex tali multiplicatione n
Abbreviated transcription (Latin):
Inter binatiũ enĩ et unitatẽ. atq inter
t̃nariũ et binariũ. unitas inter est. Nullis uero naturalis numer
int̃micit᷑. Post unitatẽ enĩ mox buiarĩ est. ac post binariũ nat᷑a¬
liter t̃naritĩs constitutus. idẽ rursus binario fiat. S intos tresbina¬
ru et sit pͥmꝰ pͥmoac scdõ equus id est quat̃narus. Scd̾s ucro pͥmo
ac dnob scd̃is. id est senarius. Terc̃i autẽ pͥmo duob scd̾is ac t̃rio id¬
est octonarius.

Expanded text:
inter binarium enim et unitatem, atque inter ternarium ac binarium, unitas interest. Nullus vero naturalis numerus intermittitur. Post unitatem enim mox binarius est, ac post binarium ternarius naturaliter constitutus; idem rursus in binario fiat. Sintque tres binarii, et sit primus primo ac secundo aequus, id est quaternarius; secundus vero primo et duobus secundis, id est senarius; tertius autem primo, duobus secundis ac tertest octonarius.
Abbreviated transcription (Latin):
Humero. idẽ inꝓportioñ ib equalitatẽ ualere. Et siuit numeri
caput est imitas. ita ꝓportionũ oqualitatẽ eẽ pͥncipiũ. Quocir¬
ca hoc modo arithinetica medietas abequalitate nascet᷑. Positis
enĩ trib equis t̃minis hu duo modi sunt. quib hec ꝓportiona¬
litas ꝑclucat᷑. Ponat᷑ enĩ pͥmus pͥmo equus. scd̃ pͥmoͣ ac scdo.
t̾rius pͥmo ac scdo̾ ac t̃cio. qd̾ hoc moustrat᷑. exemplo. Sint uni¬
tacestbes. Ponat᷑ ĩgicur prim̃ pͥmo equus idest uñ. Scd̃s pͥmo
constituti. it .iiii. Ponat᷑ pͥmus pͥmo Sis¬
cquus idest duo. sid̾̃s pͥm̃o et sid̾o. idest qitatuor. Tercuis pͥmo et scdõ.¬
ac t̾cio idest sex eritq clispofitio hec Eursus id̾
det̾nario. S in hoc speculanclũ est quod siunitas fucritadequalitatis
pͥncipiũ cõstituta. unitas etiãcrit indistriis numeroꝵ. ip̃i uero nu̾i¬
nter se nullũ int̾mitunt.  Sinuero binatiꝰ numerꝰ
teueat equalitatem. binarius est diffrã et unus int t̾munios semꝑnu

Expanded text:
idem in proportionibus aequalitatem valere, et sicut numeri caput est unitas, ita proportionum aequalitatem esse principium. Quocirca hoc modo arithmetica medietas ab aequalitate nascetur: positis enim tribus aequis terminis, hi duo modi sunt quibus haec proportionalitas producatur. Ponatur enim primus primo aequus. Secundus primo et secundo. Tertius primo secundo ac tertio, quod hoc monstratur exemplo: Sint unitates tres. Ponatur igitur primus primo aequus id est unus. Secundus primo constituti, 2, 2, 2: ponatur primus primo aequus, id est 2. Secundus primo et sac tertio, id est 6, et erit dispositio haec: Sed in his hoc speculandum est, quod unitas fuerit ad aequalitatis principium constituta, unitas etiam erit in differentiis numerorum, ipsi vero numeri inter se nullum intermittunt. Si vero binarius teneat aequalitatem, binarius est differentia, et unus inter terminos semper
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ . R.s. indias equas ꝑtes fuerit diuisa. erit . R.x. critq x .ẜ. paranete
hẏperboleon. Monochordi netaꝵ hiꝑboleon per tͥa genã
plicior ac p̾ͥnceps quẽ lidium nũcupanꝰ. dequib modis ñc diffe¬
rendum non ẽ. Ut uero ꝑtria gñraciurat mixta descriptio. et omnib
atq cdieseon. ex cogitat᷑ ẽ numer᷑ qui hoc omĩa possit implere. Ut maxi¬
mus quid̃ ad ꝓslam banomenos describat᷑ qui sit. uiiii. ccxui. Mini¬
texent᷑. Sanc ab inferiore ꝓcedimꝰ oĩumq noĩa cordaꝵ ñ solum ĩoĩb.
iterũ etiã appositislut̾is de monstramꝰ. s omĩa itã ut qm̃t̾um gm̃ꝵ
est facienda ꝓportio ncruoꝵq modus litteraꝵ ns̃m excedit. tibi destit¬
rt̃ lictere casdem rutsus gemnamꝰ hoc modo. ut quando adz. fuerit usos
ꝑuentũ. ita destribimꝰ reliqͥds ncruos bis.a. id. aa. et bis .s.i. bb. et bis

Expanded text:
aequas fuerit divisa, erit K X, eritque X B paraneto hyperboleon. CAPUT V. Monochordi netarum hyperboleon per tria generplicior ac princeps, quem Lydium nuncupamus. De quibus modis nunc disserendum non est, ut vero per tria genera currat mixta descriptio, et omnibus s, vel tonorum atque dieseon, excogitatus est numerus qui haec omnia posset explere, ut maximus quidem ad proslambanomenon describatur, qui sit 9216; minitexentur. Sane ab inferiore procedimus omniumque nomina chordarum non solum nominibus, verum etiam appositis litteris, deest facienda partitio, nervorumque modus litterarum numerum excedit, ubi defecerint litterae, easdem rursus geminamus hoc modo, ut quando ad Z. fuerit usque perventum, ita describimus reliquos nervos. bis a. aa. bis b. bb. et bis
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm rursus mese nõ
erat loco media s magis
hỹpacis accedebat ictirco suꝑ
hypacas hẏpaton. addita est
uua corda que dr̃ proslaba¬
nome nos abaliquib autẽ
clistansabea que ẽ hẏpate hy¬
paton. Et ip̃a quid̾ idẽ pros¬
lambanomenosa mese.Utii.
est resonans. cum ea chyapa¬
son.syphontã eadẽq ad lyxa¬

Expanded text:
am rursus mese non erat loco media, sed magis hypatis accedebat, idcirco super hypatas hypaton addita est una chorda, quae dicitur proslambanomenos; ab aliquibus autem distans ab ea quae est hypate hypaton. Et ipsa quidem, id est proslambanomenos a mese octava est, resonans cum ea diapason symphoniam, eademque ad l
Abbreviated transcription (Latin):
pͥits p̾sumpto qd̾
si cui ꝓportioni ꝓ¬
rentia eq ualiter
augeat᷑. minor in¬
ter eosqui postad¬
itionẽ frunt ꝓpor¬
tio⁊tinet᷑. quã inter pͥores qui anteadditionẽ illã quadã ꝓportione dista¬

Expanded text:
prius praesumpto, si cui proportioni pntia aequaliter augeatur, minor inter eos qui post additionem fiunt prcontinebitur quam inter priores qui ante additionem illam quadam proportione dista
Abbreviated transcription (Latin):
q inceteris.
spoctans et cõposita sex
pportiones lector diligens
speculabit᷑. S dehistamẽ

Expanded text:
 in caeteris. spectans et compositas ex proportiones, lector diligens speculabitur. Sed de his tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quoq tiuartam int̃ occidetͥa seriet aust̾ lemi. ⁊ Item Aliam mt̾ leꝑtem¬
dirige. Item ĩ .a. ⁊c. regłã ponens. Aliam lnneam aseptenitͥon ili. It̃ ma.
deducito et hẽs quadeatum orͣgoniũ equilat̾ũ cuiꝰ uiꝰ angłp in .a. alt̃
apolitus ꝑdiago nũ incentro reliqui duo almeis occidentali ⁊ leꝑtẽ¬
trionali limit̾at᷑. huiꝰ duo lat̾a angłm in .a. facienda:. duta eis ad libi
puis erectis. ad rectam lineam ꝑforatis qͦta lat̾is quadrati pars
designetur appaxem. Quas au̾t quantas ue utilitates om̃s ỹtaxa¬
te han̾t m̾suratões libellum astrolapsũ legenti ⁊ ingeniũ inhiꝰ mͦi

Expanded text:
quoque quartam inter occidentalem et australem, et item aliam inter septendirige. Item in a et c regulam ponens, aliam lineam a septentrionali in a deducito, et habes quadratum orthogonum aequilaterum, cujus unus angulus in a, alter oppositus per diagonum in centro: reliqui duo in lineis occidentali et septentrionali limitantur. Hujus duo latera angulum in a facientia, data eis ad libitgula cum duabus pinnis erectis ad rectam lineam perforatis, quota lateris quadrati pars designetur possit apparere. Quas autem quantasve utilitates omnes praetaxatae habeant mensurationes, libellum Astrolaps
Abbreviated transcription (Latin):
eliqua gͥ pars que maior est apotome nun
cupat᷑ agrecis a nob̾uero potest uocaridesi nũis constet
cio. ⁊denĩ natura fert. ut quociens aliquid secat᷑ ita ut ñ equis pattib
diuidat᷑ quanto ininorpars dimidio minor est. ẽ tanto mator pars ca¬
demque est auctiordimidiũ iuncat. Quantũ gͥ semitonium mi¬
nus integro dinidiotoniminꝰ est. tanto apotonic tonidimidiũ
miisostare niũs aꝓprobemꝰ. Si igit᷑.cclxuii. ꝑtem reciꝑc octauã
possent cumadeũ ses qui octauus numerꝰ ꝯparet᷑ tune. cclui. hi¬
cudo ad sesqui octauam sũmãminimi numericõꝑata. apotom̃
strat᷑ utriq numeri octies fiant. et ex cclrui. quid̃ octies młtiplica¬
ris fit numcrꝰ.ĩ. dcoxluri. Quib si ꝓpͥacõferat᷑ cctaua quii sũt
gͥ. uĩ. xbouieltq hit suprascriptoꝵ t̃minoꝵ in medio colloces ucl
tomtedinet ꝓportionẽ. Scdꝰ uero ad pͥmĩ semutouiẽtuuino .s

Expanded text:
eliqua igitur pars, quae major est, apotome nun cupatur a Graecis, a nobis vero potest vocari decisio. Id enim natura fert, ut quotiens aliquid secatur, ita ut non aequis partibus dividatur, quarto minor pars dimidio minor est, tanto major pars eadem, quae auctior est, dimidium vincat. Quantum igitur semitonium minus integro dimidio toni minus est, tanto apotome toni integrum nimis constare numeris approbemus. Si igitur 243 partem recipere octavam possent cum ad eum sesquioctavus numerus comparetur, tunc 256 habitudo ad sesquioctavam summam minimi numeri comparata, apotomen e monstratur, utrique numeri octies fiant. Et ex 243 quidem octies multiplicatis fit numerus 1944. Quibus si propria conferatur octava qui sunt igitur 2048. Atque hic suprascriptorum terminorum in medio collocetur. toni retinet proportionem. Secundus a
Abbreviated transcription (Latin):
sontomiu uero minuscelt. aoqurartũ tuiinũ cõpatio tenet.
qd̃ si diatesstron quid̃ duoꝵtonoꝵ estat semitonũminoris. diapẽte
tcrotrium tonoꝵ ac semitonus iiuoris. iuncte uͦ diacesseronacdia¬
pente imũdiapente utdent᷑ cfficẽ er̃t quinq coniet duo spacia se¬
mitonioꝵ minioraꝙ̃ unũconũ ñ indẽat᷑ implere. Nonẽ igit᷑diapa¬
sono sonantia constans fextonis ut aristoxenus arbitrat᷑. Quod
in numeris quoo dispositũ eiudent̃ apparet. Sex ent̃ tont inor¬
dinedisponant᷑ scił nses quioctauis ꝓportionib ꝯsticuti. s ex
uero ses qui oct̾aue ꝓportiones a sexto cͣctuplo ꝓcrcantur. Diipo
sextoni in ses qui octaua ꝓportione constituti loceutur hocmͦ.¬

Expanded text:
Semitonium vero minus tertii ad quartum terminum comparatio tenet; quod si diatessaron quidem duorum tonorum est ac semitonii minoris, diapente vero trium tonorum ac semitonii minoris, junctae vero diatessaron ac diapente unum diapason videntur efficere, erunt quinqmitoniorum minora, quae unum tonum non videantur implere. Non est igitur diapason consonantia constans sex tonis, ut Aristoxenus arbitratur, quod in numeris quoque dispositum evidenter apparet. Sex enim toni in ordinem disponantur, scilicet in sesquioctavis proportionibus constituti, sex vero sesquioctavae sex toni in sesquioctava proportione constituti locentur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ton int̃ .s. gͣatq .ẜ. minus semitoniũ reꝑit᷑. Sublatis eñ de dtates¬
scronꝯ sonantia duob tonis. fit reliquũ semi toniũminꝰ. Qd̃ ipri¬
mis numeris constarc p̾diri. cclui.et. ccxliii. Quos eosd̃ nũos si
mslies non genties quadragies quat̃q mułtiplices .s. atoꝑ. f. nũos
explicabit. Quos necessẽ est eand̾ ꝓportionẽ suꝑiꝰ dictis ntũs
quat᷑ parit̃ młtiplicaticreuert̃. Itẽ abeoqd̾ ẽ .f. intendodĩatesse¬
ron scił ad .c. et fit .G. dclxui. dlui. Rursis ad eod .6. remitto. ad .p.
dem sonũ. quẽ .c. nunier᷑ ex hibeat. Ad oqualitatẽ namq eiꝰ tali¬

Expanded text:
ron, inter B igitur atque F minus semitonium reperitur. Sublatis enim a diatessaron consonantia duobus tonis, fit reliquum semitonium minus, quod in primis numeris constare praedixi 256 et 243. Quos eosdem numeros si millies noningenties quadragies quaterque multiplices B atque F, numeros explicabis. Quos necessarie est eamdem proportionem superius dictis numeris 1944 pariter multiplicati crevere. Item ab eo quod est F, intendo diatessaron, scilicet ad G, et sit G 663552. Rursus ab eodem G remitto ad P dem sonum quem C numer
Abbreviated transcription (Latin):
emonstratum est gͥ semitonui muitis maiorẽ quidẽ haberc
racens ultimaq ꝓportio .xiiii. Semitonium minus mauis quidẽ¬
minus uero. quatiror quod hinc facillunc possit agnoscere. Sĩt
it. mũ ita dispositi. ut int̾ scꝓportionẽ ꝯtineant diapason. et eã
q̃ͣdicit᷑ sextonoꝵ. Sit enĩ.a. ccłxui. crluii. intendant᷑ gͥ ad .ẜ. quid̃¬
x. tomotinu et ui .s. cccclexiĩ. cocxcii. Ad .s. auted iapason sonã¬
dant᷑. sitq . d. dxxx̃i. ccccxli. Hisita positis etostitutis manifestũ est ĩ¬

Expanded text:
minus majorem quidem habere jacens ultimaque proportio. CAPUT XIV. Semitonium minus majus quideminus vero quatuor, quod hinc facillime possis agnoscere. Sint tres numeri ita dispositi, ut inter se proportionem contineant diapason, et eam quae dicitur sex tonorum. Sint enim A 262144. Intendantur igitur ad B quid ad C autem diapason consonandantur, sitque D 531441. His ita dispositis et constitutis, manifestum est in
Abbreviated transcription (Latin):
uero. chromatice ꝑhyboleon. Inernarinonio uero. enarinonioshy¬
ꝑboleon. Hartiu celtuna ea est. que est nete ꝑboleon. Et sit descrpp¬
tio huĩ modi ut triuingũrumm contineat᷑ dispositionem. Inqͥ¬
bus et similitudinẽ nõminũ ec differentiã ꝑnotabis. ut siner¬
ui similes i nomnib cam eisqui sunt dissimilȩscolligant᷑. frãt
simulomnes octo et iuguiti. hoc aũ monrt sruecta descriptio.

Expanded text:
romaticae hyperboleon; in enharmonio vero enharmonios hyperboleon. Harum ultima ea est quae est nete hyperboleon, et sit descriptio ejusmodi ut trium generum contineat dispositionem in quibus et similitudinem nominum et differentiam pernotabis, ut si nervi similes in omnibus, cum eis qui sunt dissimiles colligantur, fiant simul omnes octo et viginti. Hoc autem monstrat subjecta descriptio.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportio est. ut om̃ia quid̾ chatonici gñ¬
ris quiuq tetracorda duob tonis at se¬
mitontõ partuxinur. dicit᷑. in hoc gñre
tonus incõpositꝰ. iccirco qm̃ untegex̃ poni¬
titr. noc aliquod ei int̃uallũ aluid uĩgit᷑.
s in singulis interuallis integrũ sunt
toni. Inchromate uero semitonio. ac seinttomo incõpositoq tri¬
cinitonio posita diuisio est. Icciroo autẽ incõpositũ hoc triem ito

Expanded text:
quidem diatonici generis quinque tetrachorda, duobus tonis ac semitonio partiremur. Diciturque in hoc genere tonus incompositus, idcirco quoniam integer ponitur, nec aliquod ei aliud intervallum adjungitur. Sed in singulis intervallis integri insunt toni. In chromate vero semitonio, ac semitonio incompositoque trihemitonio posita divisio est. Idcirco autem incompositum hoc trihemito
Abbreviated transcription (Latin):
paton. Tria parhipate hẏpacon
Quarta que uniuer saliter qͥd̾
Lychanos appellat᷑. S si inclya
tono genere aptet᷑. dicit᷑. Lyca¬
nos hẏpaton. cliatonos. Si nero
inchroinate clicit᷑ diatonos chxo¬
matice. tiel lychanos hỹpaton
chromatice. Si autẽ inenarmo¬
nio. dicit᷑ lychanos hỹpaton. e¬
narmonios. uł diatonos. hypa¬
catur hẏ patemeson de hinc par¬
hẏpatemeson. atq hinc lycha¬
inos meson. Symplicit᷑ indiatono¬
quid̃ geuere dyatouosineson. inchromate. Lychauos. mesonchro¬
matice. uł cliatonos mesonchomatice. Inermarinonio eliatonos nie¬
son. etnarmonios tił hchanos moson enarmonios. Has sequitur
inese. Post hanc sunt duo tetracorda. partim sinemenon. parti
diez eñgmenon. Et sinemenon est. quod post mesenponit᷑. idẽ
tritesinemeñ. De hinc lychanos sineincũeadẽ inclyatono. Siato

Expanded text:
parhypate hypaton; quarta vero universaliter quidem lichanos appellatur. Sed si in ono genere aptetur, dicitur lichanos hypaton diatonos. Si vero chromate, dicitur diatonos chromaticae, vel lichanos hypaton chromaticae. Si autem in enharmonio, dicitur lichanos hypaton enharmonios, vel diatonos hypcatur hypate meson; dehinc parhypate meson; atque hic lichanos meson simpliciter. In diatonquidem genere, diatonos meson. In chromate, lichanos meson chromaticae, vel diatonos meson chromaticae. In enharmonio diatonos meson enharmonios, vel lichanos meson enharmonios. Has sequitur mese. Post hanc sunt duo tetrachorda partim synemmenon, partim diezeugmenon. Et synemmenon est quod post mesen ponitur, id est trite synemmenon. Dehinc lichanos syn
Abbreviated transcription (Latin):
ed his dispositis ita constitutisq tetracordis synaphe est.
quã coni unctionẽ dicerx latina significatione possiunus
qutotiens duo tetracorda iiniꝰ medietas t̃mini constituat. itq cõ

Expanded text:
 ita dispositis constitutisque tetrachordis synaphe est. Quam conjunctionem dicere Latina significatione possumus, quotiens duo tetrachorda unius termini medietas continuat atque co
Abbreviated transcription (Latin):
incluait. Sieshts inquit ẽ spacit̃ qd̾ maior ests qui t̃ta ꝓpor¬
tio duob tonis. Coina nicro est spaciũ ꝗuo maiorest sesquioe¬
Ctana ꝓportio. anob cliesib id est diob scmitoniis uniuorib.
Schuina uero est dimidiũ comatis. diascismauero ẽ dimidli¬
um dieseos idest semitonii minoris. Ex quib illud colligit᷑.
qm̃ tonus quid diundit᷑ pͥncipalit᷑ inscinttoniũs minꝰ. ato
apocomen. dimclic᷑ et iã in no semitonia ẽt coma. Quito firꝰ ut
diuidat᷑ in uͦsidiascismata et coma. Integro uero dimidiũ coni. qd̾
est semitontũ constat exduob diastismatib qd̾ est semitoniũmi¬
er duob semitonris minorib et comate contunctusest siquis
ut integre diuidere uedit faciet unũ seiitoniũ minus coma¬
tisq dimidiũ sedunũ semitoniũminis diuidit induo diaschis¬
Qlio fitut integrũ scmitoniũ minore semitonio imo scismate
differro indeat᷑. Apotomeaũ aminore semitonio duob scinatib

Expanded text:
includit: Diesis, inquit, est spatium quo major est sesquitertia proportio duobus tonis. Comma vero est spatium, quo major est sesquioctava proportio duabus diesibus, id est, duobus semitoniis minoribus. Schisma est dimidium commatis, diaschisma vero dimidium dieseos, id est, semitonii minoris. Ex quibus illud colligitur, m tonus quidem dividitur principaliter in semitonium minus atque apotomen. Dividitur etiam in duo semitonia et comma, quo fit ut dividatur in quatuor diaschismata et comma. Integrum vero dimidium toni quod est semitonium, constat ex duobus diaschismatibus, quod est unum semitoniuex duobus semitoniis minoribus et commate conjunctus est, si quis id integre dividere velit, faciet unum semitonium minus commatisque dimidium. Sed unum semitonium minus dividitur in duo diaschisQuo fit ut integrum semitonium a minore semitonio uno schismate differre videatur, apotome autem a minore semitonio duobus schismatibus
Abbreviated transcription (Latin):
lccocenset eẽ ponendã. ũ otum itero tonũ in xxuii. unitatib locateo
tontis minorib et comate costare. Pam
sitotustonus. exapocome constat et semitonio. semitonitinero
abapotomie differt cõmato nichil aliudestapotonidnis semito¬
nuum minus et coma Sig duosemitonia minora detono qꝗ uii

Expanded text:
et esse ponendam, totum vero tonum in 27 unitatibus locat, eo is minoribus et commate constare. Nam si totus tonus ex apotome constat ac semitonio, semitonium vero ab apotome differt commate; nihil est aliud apotome nisi semitonium minus et comma. Si igitur duo semitonia minora de tono quis
Abbreviated transcription (Latin):
dita mũ at̾nariocubun .xx. acuii. rođlit. Ex hoc igit᷑ philolaus
duar efficit parces. unãque idimidio fit maior. eamq apotom̃ uocat.
reliquãquedim idie sit minoreamq rutsus dies indicit. quã po¬
diffrã. Quodq idem nuner᷑ idest xiii. ex nouenario t̾nariõatꝙ u
nitate consistat. Que unitas pinctiobtineat locũ. Dernariꝰu pͥme
imparis linec. noueriꝰ pͥmi imparis quadtati. Ex hisgͥsausis cum
xiii. diesiponat qd̾ semitoniũ nũcripat᷑. relinqitã uero numeri
partem xxuni. que. xuri. unitatib continet᷑.ipotomen cẽ ꝯstituit

Expanded text:
dita primum a ternario cubum 20 ac 7 reddit. Ex hoc igitur Philolaus duas efficit partes: unam quae dimidio sit major, eamque apotomen vocat; reliquam quae dimidio sit minor, eamque rursus diesim dicit, quam poia. Quodque idem numerus, id est 13, ex novenario ternario atque unitate consistat, quae unitas puncti obtineat locum. Ternarius vero primae imparis lineae. Novenarius primi imparis quadrati. Ex his igitur causis cum 13 diesim ponat, quod semitonium nuncupatur, reliquam 27 numeri partem
Abbreviated transcription (Latin):
lnterax nuncupationẽ descripsero lector nulla nouitate turbet᷑. Gre¬
tis enim literis inquãlĩbet partẽ nrnc inminutis. ũc etrã inflebix
rata hec notaꝵ descriptio constituta est. Nosutero cauemus aliquid
abantiquis auctoritate transiert̃e. Erunt gͥ pͥores ac suꝑ iores notu¬
le cdictionis idest uerboꝵ. Scde uero atq inferiores ꝑcussionis ꝓs¬
lambanomenos qui atqiusit᷑ dici potest.Zeta non ihtegrũ et taura¬
cens. E R. Hypate hipaton qui est pͥncipalis pͥncipalium gamina

Expanded text:
etur. Graecis enim litteris fiunt in quamlibet partem imminutis, nunc etiam inflexis, tota haec notarum descriptio constituta est. Nos vero cavemus aliquid ab antiquitatis auctoritate transvertere. Erunt igitur priores ac superiores notulae dictionis, id est verborum, secundae vero atque inferiores percussionis. Proslambanomenos qui acquisitus dici potest Ζ non integrum et tau jacens . Hypate hypaton, quae est principalis princi
Abbreviated transcription (Latin):
qiateatron ꝯtinet
symphoniã. Diace¬
sscronautẽ ꝯsonan¬
tra ꝯstat cluob to¬
nis. et semitonio
minore. In hoc mꝰꝑ

Expanded text:
iatessaron continet symphoniam: Diatessaron autem consonantia constat duobus tonis et semitonio minore. Idem hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
Am uero sieos mimeros
disponamꝰ qui desesqui¬
tertia ꝓportione aluob
tonis recractis relinqui¬
tur inhis consid̾are pos¬
post duos tonos relinquit᷑ integriloco semitonticenseat᷑. Qd̃ siita re¬
ptrm sit. alud quooꝵ est cõꝓbatũ diatesseronꝯ sonantiã duobeto¬
uts atq semitonto integro copiaari. Erat igit᷑ sitꝑꝰ pͥmtis t̃mmnꝰ¬
.excii. ad hunc sesqui t̃riam ꝓportionẽ tenebant. celui. S ad p̾mum
locum. E̾st gͥ qd relinquit᷑ diatesseron extota ꝓportiõe ea scũ habitu¬
deciniã ꝓportionẽ posselocari. Abhac cõꝑatioẽ etiãhec ꝓportio meti¬
enda est. Non enĩ longuis ꝑgrediam᷑ sinno .ex. ccxliii. octauã de¬
cimã ꝑtem. ea fit xiii. et semis. Et hanc sieisd̃ apposuero fuint
octaua decima habitudine. Qd̃ sidimitlius tonus ma torqͥdoniẽ.
insesqui sexta deciina. ininoruero insesqui septima dccima ꝓportiõe.
sesqui octaita dec una uero in inorẽ sesquiseptimadectina h̾itudine.¬

Expanded text:
am vero si eos numeros disponamus qui de sesquitertia proportione duobus tonis retractis relinquuntur, in his considerare pospost duos tonos relinquitur, integri loco semitonii censeatur; quod si ita repertum sit, illud quoque est comprobatum diatessaron consonantiam duobus tonis atqrimus 192. Ad hunc sesquitertiam proportionem tenebant 256. Sed ad primum locum. Est igitur quod relinquitur ex diatessaron tota proportione, ea scilicet habitudecimam proportionem locari, ab hac comparatione etiam haec proportio metienda est. Ne enim longius progrediamur, sumo ex 243 octavam decimam partem, ea fit 13 et semis. Hanc si eisdem apposuero, fiunt ioctavadecima habitudine. Quod si dimidius tonus major quidem est in sesquisextadecima, minor vero in sesquiseptima decima proportione. Sesquioctavadecima vero minor est sesquiseptimadecima habitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tonosesficiunt. Et diapente et dta¬
tesreron iuucte sicutunũ cliapason iingunt. ita sex tonis continua
ꝓporticẽ eoequant Et qͥtũ pauloante sor dtposumꝰ tonos quomi
loea bat tono numetꝰ. dex̃i ccceni. Quiutũ neoretiebãt tonũ¬
Unc igit᷑ deminorib mi¬
meris idest qͥnq conis
loquamꝰ. Siigit᷑ diatesseron
dnob ac semitomio. bisuero
diatessero qͥnq consisteretto¬
tesseron intenderẽ cumq dieꝰ

Expanded text:
tonos efficient, et diapente ac diatessaron junctae, sicut unum diapason jungunt, ita sex tonis continua proportione coaequantur. Et quoniam paulo ante sex disposuimus tonos, quorum  retinebant tonunc igitur de minoribus numeris, id est quinque tonis, loquamur. Si ergo diatessaron ac semitonio, bis vero diatessaron quinque consisteret totessaron intenderem, cumque