comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. auxiliante dño orationib
ur̃is. qui prestare dignabitur: ut qͦd
promittimus impleamus.
ti ur̃e reddimus quod debemꝰ. ad futu¬
ram sꝑantes gr̃am dei ut iude nobis
proueniat deuotio: unde est incitata
promissio. Comprehensus xp̃cdñs
a turbis quas principes sacendotum
& doctores legis armauerant: ut im¬
pleret dispensationẽ. cohibet potesta¬
tem. Et beatum apłm petrum huma¬
na adu̾sum irruentes animositate cõ¬
motum: gladio abstinere precepit.
Suꝑfluum enim erat ut qui nole¬
bat᷑ prȩsidio angłicarum legionum
inuari. uellet se unius discipuli op¬
positione defendi. Perpetrauertt li¬
cet ferox turba quod uolute. & de
sceleris sui exultant affectu. maior
tam̃ comprehensi uirtus: quam c̃õ¬
prehendentium fuit. Iudeorũ enĩ
cecitas nichil obtinuit. nisi ut sua
impietate se ꝑderet. xꝑi uero pati¬
entia hoc egit. ut om̃s sua passione
saluaret. Perducto autem tħu ad
caypham principem sacerdotum

Expanded text:
tur, auxiliante Domino orationibus tur, auxiliante Domino orationibus vestris, qui praestare dignabitur, ut quod promittimus impleamus: ti vestrae reddimus quod debemus, 215 affuturam sperantes gratiam Dei, ut inde nobis proveniat devotio, unde est incitata promissio. Comprehensus Christus Dominus a turbis quas principes sacerdotum et doctores legis armaverant, ut impleret dispensationem, cohibuit potestatem; et beatum apostolum Petrum humana adversum irruentes animositate commotum, gladio abstinere praecepit . Superfluum enim erat ut qui nolebat praesidio angelicarum legionum juvari, vellet se unius discipuli oppositione defendi. Perpetraverit licet ferox turba quod voluit, et de sceleris sui exsultarit effectu; major tamen comprehensi virtus, quam comprehendentium fuit. Judaeorum enim caecitas nihil obtinuit, nisi ut sua impietate se perderet; Christi vero patientia hoc egit, ut omnes sua Passione salvaret. CAP. II. Perducto autem Jesu ad Caipham principem sacerdotum,
Abbreviated transcription (Latin):
cut propħa predixerat: oratio eius
sio fuit. ut etiam penitendo pecca¬
ret. Admitut ergo in se filius dei imn¬
pias manus. & quod sementiũ fu-¬
rore agitur: patienti potestate cõ¬
pleuit. hoc enim erat illud mag¬
nȩ pietatis sacram̃tum. quod xp̃c
consecrabatur iniuriis. Quas si aꝑ¬
tapoter Itia & manifesta uirtitte
ꝓpeller et. diumna tantũ exerre¬
ret ñ humana curaret. In omnib
autẽ quȩ illa popularis & sacerdo¬
talisinsania contumeliose & pro¬
caciter inferebat: nr̃e diluebant᷑
maculȩ. nr̃e expiabantur offensȩ.
Quia natura quȩ in nob̃ semꝑ uẽ¬
ta fuerat atq captiua. in illo inno¬
cens patiebatur & libera. Ut ad au-¬
ferendum peccatum mundi. ille
hostiam se agnus offerret. quẽ &
om̃ib corporalib substantia un¬
geret & ab om̃ib sp̃ualis origo dis¬
cerneret. hec hodie dilectissimi au¬
rib ur̃is insinuata sufficiant: ce¬
tera in quartam feriam differan¬

Expanded text:
cut et propheta praedixerat, oratio ejus cut et propheta praedixerat, oratio ejus sio fuit, ut etiam poenitendo peccaret. Admittit ergo in se Filius Dei impias manus, et quod saevientium furore agitur, patientis potestate completur. Hoc enim erat illud magnae pietatis sacramentum, quod Christus consectabatur injuriis: quas si aperta potentia et manifesta virtute propelleret, divina tantum exerceret, non humana curaret. In omnibus autem quae illi popularis et sacerdotalis insania contumeliose et procaciter inferebat, nostrae diluebantur maculae, nostrae expiabantur offensae: quia natura, quae in nobis rea semper fuerat atque captiva, in illo innocens patiebatur et libera; ut ad auferendum peccatum mundi, ille hostiam se Agnus offerret, quem et omnibus corporalis substantia jungeret, et ab omnibus spiritalis origo discerneret. Haec hodie, dilectissimi, auribus vestris insinuata sufficiant. Caetera in quartam feriam differan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt manifesta distinctio. quod erat
hominis diuinam desiderauit po¬
tentiam. quod erat dei ad causam res-¬
pexit humanam. Suꝑiorugitur
uoluntati uoluntas cessit inferior
& cito demonstratum ẽ. quid possit
a trepidante orari. & quid ñ debeat
a medente concedi. Quia enim nos
quid oremus sicut oportet nescimꝰ.
& utile nobis ẽ. ne fiat plerunq qͦd
uolumꝰ: deus iustus & bonus quan¬
do ea que nocitura sunt pecitur. ne¬
gando miseretur. Uoluntatis ergo
nr̃e correccionem dñs cumtrina o¬
ratione firmasset. grauatis adhuc
merore discipulis: dormite iam in
dicti fuerant irruerunt: & cũgla-¬
diis acfustib comp̃hensura xꝑ̃m
turba confluxit ducem sequens u¬
dam scarioth. qui priuilegio ꝑfidie
obtinuerat in facinore pͥncipatum
preberet offensio: nulla ẽ. negata
dignatio. Sed illius sp̃u inflãmatꝰ
exarsit. cui ministeriũ sponte pre¬
buit. & qualem habuit m̃tem: ta¬
lem inuenit & presidem. Merito si¬

Expanded text:
esset manifesta distinctio, quod erat esset manifesta distinctio, quod erat hominis, divinam desideravit potentiam; quod erat Dei, ad causam respexit humanam. Superiori igitur voluntati voluntas cessit inferior, et cito demonstratum est quid possit a trepidante orari, et quid non debeat a medente concedi. Quia enim nos quid oremus, sicut oportet, nescimus , et utile nobis est ne fiat plerumque quod volumus; Deus justus et bonus, quando ea quae nocitura sunt, petuntur, negando miseretur. Voluntatis ergo nostrae correctionem Dominus cum trina oratione firmasset, gravatis adhuc moerore discipulis, Dormite jam, indicti fuerant, irruerunt, et cum gladiis et fustibus comprehensura Christum turba confluxit, ducem sequens Judam Ischariot, qui privilegio perfidiae obtinuerat in facinore principatum. praeberet offensio, nulla est negata dignatio; sed illius spiritu inflammatus exarsit, cui ministerium sponte praebuit; et qualem habuit mentem, talem invenit et praesidem. Merito, si
Abbreviated transcription (Latin):
tra humilitatẽ suꝑbientib nos d̾i
filium: & in sins uirtutib. & inur̃is
infirmitatib adoramꝰ. Nec erubes¬
cimus crucem xp̃i. & inter contra¬
dicentium linguas. nec de morte
ipsius. nec de resurrectione dubita¬
mus. Qm̃ quod suꝑbos ad infide¬
litatem trahit. hoc nos ad fidem di¬
rigit: & quod apud illos ẽ. materia
confusionis. hoc apud nos ẽ. causa
pietatis Admonitis igitur discipuł
dñs ut contra ium temptationis in¬
stantis uigilanti oratione certareN.
ipse patri supplicans ait. Pater si pos¬
sibile ẽ: transeat calix iste ame. Ue¬
runtam̃ ñ sicut ego uolo: sed sic̃ tu.
Prima pecitio infirmitatis ẽ. scda
uirtutis. Illud optauit ex nr̃o. hoc
elegit in proprio. Nec enim ȩqualis
pat̾ri filius om̃ia ẽẽ. deo possibilia
nesciebat. aut ad suscipiendũ cruc̃e
sine sua in hunc mundũ uolunta¬
te descenderat. ut hanc diu̾sarum
affectionum compugnantiam per¬
turbata quodamm ratione pateret᷑.
sed ut suscipientis susceptȩq nature

Expanded text:
tra humilitatem superbientibus: nos Dei Filium, et in suis virtutibus, et in nostris infirmitatibus adoramus; nec erubescimus crucem Christi, et inter contradicentium linguas nec de morte ipsius, nec de resurrectione dubitamus. Quoniam quod superbos ad infidelitatem trahit, hoc nos ad fidem dirigit; et quod apud illos est materia confusionis, hoc apud nos est causa pietatis. Admonitis igitur discipulis Dominus, ut contra vim tentationis instantis vigilanti oratione certarent, ipse Patri supplicans, ait: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Prima petitio infirmitatis est, secunda virtutis: illud optavit ex nostro, hoc elegit ex proprio: nec enim aequalis Patri Filius omnia esse Deo possibilia nesciebat, aut ad suscipiendam crucem sine sua in hunc mundum voluntate descenderat, ut hanc diversarum affectionum compugnantiam perturbata quodammodo ratione pateretur. Sed ut suscipientis susceptaeque naturae
Abbreviated transcription (Latin):
mititur. quia nemo nisi in remũ¬
sione peccatorum saluatur. & qͦs
uiles fecit carnalis sapientia: nesci¬
mus quam preciosos sp̃ualis fac¬
hibita benignus. ut faciat impe¬
rata. Quanuis enim magnum sit
habere fidem rectam sanamq do¬
ccrinam. & multa laude digna sit
circuncisio gule. lenttas mansuetu¬
dinis. puntas castitatis nude ta¬
men sint om̃s sine caritate uirtu¬
tes nec potest dici inqualibet mo¬
rum excellentia fruguosum: qͦd
ñ dilectionis partus ediderit. Uñ
in ioħis euangłio dñs ait. In hoc
cognoscent omnes quia discipuli¬
mei estis: si dilectionem habeatis

Expanded text:
ermittitur, quia nemo nisi in remisermittitur, quia nemo nisi in remissione peccatorum salvatur; et quos viles fecit carnalis sapientia, nescimus quam pretiosos spiritalis fachibita; benignus, ut faciat imperata. Quamvis enim magnum sit habere fidem rectam sanamque doctrinam, et multa laude digna sit circumcisio gulae, lenitas mansuetudinis, puritas castitatis, nudae sunt tamen omnes sine charitate virtutes, nec potest dici in qualibet morum excellentia fructuosum quod non dilectionis partus ediderit. Unde in Joannis Evangelio Dominus dicit: In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilect
Abbreviated transcription (Latin):
corum quos deicere ñ potest stabili¬
tate torquetur: quandoquidẽ inter
homines reꝑiuntur. qui oꝑa hunis
malignitatis imitentur. Multi enĩ
quod dolendum ẽ profectib urun¬
turalienis: & quia se uirtutib uacu¬
os despici nouerunt. armantur in
eorum odium. quorũ ñ sequintur
exemplum. Serui aut̃ẽ dei & discipłi
ueritatis etiam dissimiles sudili¬
gunt. & bellum uiciis potiusquã
hominib indicunt. nullimalũ
ꝓmalo reddentes: sed correctionẽ
peccantium semꝑ optantes. Pul¬
chrum enmualde est & diuinȩ be¬
inuolentie comparandũ sui quen¬
q: in altero meminisse: & amare
propriam etiam in hoste naturam
si quidem plurimos nouerimꝰ moy
timos mores transisse de pessimis.
ex ebriosis sobrios excrudelib mi¬
scdes. ex rapacib largos. ex inconti¬
nentib castos: ex ferocib factos ẽẽ
tranquillos. Dicente auttẽ dño nos
ueni uocare iustos sed peccatores.
nulli xꝑiano quenquam odisse ꝑ¬

Expanded text:
eorum quos dejicere non potest stabilieorum quos dejicere non potest stabilitate torquetur: quandoquidem etiam inter homines reperiuntur qui opera hujus malignitatis imitentur. Multi enim, quod dolendum est, profectibus uruntur alienis; et quia virtutibus vitia displicere noverunt, armantur in eorum odium quorum non sequuntur exemplum. Servi autem Dei et discipuli veritatis etiam dissimiles sui diligunt, et bellum vitiis potius quam hominibus indicunt, nulli malum pro malo reddentes , sed correctionem peccantium semper optantes. Pulchrum enim valde est, et divinae benevolentiae comparandum, sui quemque in altero meminisse, et amare propriam etiam in hoste naturam. Siquidem plurimos novimus in optimos mores transiisse de pessimis, ex ebriosis sobrios, ex crudelibus misericordes, ex rapacibus largos, ex incontinentibus castos, ex ferocibus factos esse tranquillos. Dicente autem Domino: Non veni vocare justos, sed peccatores , nulli Christiano quemquam odisse p
Abbreviated transcription (Latin):
debet in singulis. Quia & siñ eadem
est m̃brorum om̃ium pulchritudo.
nec intota uarietate partium meri¬
torum potest ẽẽ. parilitas. cominu¬
monem tam̃ obunet decorisconne¬
xo caritatis. Inscõ enim amore con¬
sortes. etiam siñ eis dem utuntur gr̃e
suis. & non potest ab eis extraneum
ẽe. quod diligunt. quia merem̃to ai¬
tescunt proprio: qui profectu lȩtan¬
tur alieno. In hac dilectissimi unitate
scõrum. ubi idem amatur.idem dili¬
gitur. idemq sentitur. nec suꝑbis lo
aut ira seuit. aut luxuria la seruit.
ñ in xꝑi federe sed indiaboli parte
censetur: longeq: a sedib pietatis
excluditur.fremit itaq innocentie
aduersarius & pacis inimicus. & qͥa
ipse inueritate ñ stecit. totamq na¬
turȩ suę głam aum suꝑbit amisit.
dolet hominem dei miscdia repara¬
ri: & in eabona que ipse ꝑdidit intro¬
duci. Nec mirum si peccati auctor pro¬
bitate recte agentium cruciatur. &

Expanded text:
esse in singulis: quia etsi non eadem esse in singulis: quia etsi non eadem est membrorum omnium pulchritudo, nec in tanta varietate partium meritorum potest esse parilitas, communionem tamen obtinet decoris, connexio charitatis. In sancto enim amore consortes, etiamsi non iisdem utuntur gratiae suis, et non potest ab eis extraneum esse quod diligunt, quia incremento ditescunt proprio, qui profectu laetantur alieno. CAP. II. In hac, dilectissimi, unitate sanctorum, ubi idem amatur, idem diligitur, idemque sentitur, nec superbis laut ira saevit, aut luxuria lascivit, non in Christi foedere, sed in diaboli parte censetur, longeque a sedibus pietatis excluditur. Fremit itaque innocentiae adversarius et pacis inimicus, et quia ipse in veritate non stetit , totamque naturae suae gloriam, dum superbit, amisit, dolet hominem Dei misericordia reparari, et in ea bona quae ipse perdidit introduci. Nec mirum si peccati auctor probitate recte agentium cruciatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
oportet ẽẽ. purgatum: ut templũ
dei cui fundañtum ẽ. ipse fundator.
in om̃ib lapidib preciosum & into¬
tasu parte sit lucidum. Nam si regũ
edes & sublimiorũ pretoria potestatũ
om̃i ornatu rationabiliter excolun¬
tur. ut excellentiora sint eorũ domi¬
cilia. quorum amplora sunt merita
quanto oꝑe edificandum. quanto
est honore decorandum: dertatis
ipsius habitatulum. Quod licet
inchoari& ꝑfici sine suo auctore ñ
possit. habet tam̃ ab edificante do¬
natum: ut ctiam labore propno quȩ¬
rat augm̃tum. Niua enim rationał¬
uoluntarie inunam compagem con-¬
gruat incitatur. Quȩ ideo auecta
ideo quesita ẽ: ut & ipsa ex ñque¬
rente querens. ex ñdiligente sit di¬
ligens: dicente beato iohanne apło.
Nos ergo diligamꝰ inuicem. quia d̃s
prior dilexit nos. Cum igitur & om̃s
simul & singuli qͥq fidelium unũ
idemq dei templum sint: sicut ꝑfec¬
tum hoc in unũsis. ita ꝑfectum ẽẽ.

Expanded text:
oportet esse purgatum, ut templum oportet esse purgatum, ut templum Dei, cui fundamentum est ipse fundator, in omnibus lapidibus speciosum, et in tota sui parte sit lucidum. Nam si regum aedes et sublimiorum praetoria potestatum omni ornatu rationabiliter excoluntur, ut excellentiora sint eorum domicilia quorum ampliora sunt merita, quanto opere aedificandum, quanto est honore decorandum Deitatis ipsius habitaculum! Quod licet inchoari et perfici sine suo auctore non possit, habet tamen ab aedificante donatum, ut etiam labore proprio quaerat augmentum. Viva enim rationab gratiae ut voluntarie in unam compagem congruat incitatur. Quae ideo dilecta, ideo quaesita est, ut et ipsa ex non quaerente quaerens, et ex non diligente sit diligens, dicente beato Joanne apostolo: Nos ergo diligamus invicem, quia Deus prior dilexit nos . Cum igitur et omnes simul et singuli quique fidelium unum idemque Dei templum sint, sicut perfectum hoc in universis, ita perfectum debet
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi dies quos muttismodis
honorabiles habet xpiana deuotio.
nichil est excellentius festiuitate pas¬
chali: ꝑ quam in eccłia dei uniuersa¬
rum solennitatum dignitas conse¬
cratur. Siquidem ipsã etiam dñi ex
matre generatio. hic fuit impensa
sacram̃to: nec alia fuit dei filio causa
nascendi. quam ut cruci posset affi¬
gi. In utero enm uirginis suscepta
est caro mortalis: incarne mortali cõ¬
pleta ẽ. dispositio passionis. Effectũ¬
q est meffabili consilio miscđiȩ dei:
tio peccati: & ad et̾nam uttam initiũ
resurgendi. Considerantes autẽ qͥd ꝑ
crucem dñi ad epta ẽ. uniusitas mun¬
di. cognoscimꝰ ad celebrandũ pasche
diem menito nos quadraginta dierõ
ieiunio preparari: ut digni possimꝰ
diuinis interesse my steriis. Non enĩ
summos tantũ antistites. aut scđi
ordinis sacerdotes. nec solos sacram̃¬
torum ministros. sed omne corpus
eccłȩ. uniũsumq fidelium nume¬
rum. ab om̃ib contaminationib

Expanded text:
dilectissimi, dies quos multis modis honorabiles habet Christiana devotio, nullus est excellentior festivitate paschali, per quam in Ecclesia Dei universarum solemnitatum dignitas consecratur. Siquidem etiam ipsa Domini ex matre generatio huic est impensa sacramento; nec alia fuit Dei Filio causa nascendi, quam ut cruci posset affigi. In utero enim 181 Virginis suscepta est caro mortalis; in carne mortali completa est dispositio passionis; effectumque est ineffabili consilio misericordiae tio peccati, et ad aeternam vitam initium resurgendi. Considerantes autem quid per crucem Domini adepta est universitas mundi, cognoscimus ad celebrandum Paschae diem merito nos quadraginta dierum jejunio praeparari, ut digni possimus divinis interesse mysteriis. Non enim summos tantum antistites, aut secundi ordinis sacerdotes, nec solos sacramentorum ministros, sed omne corpus Ecclesiae, universumque fidelium numerum, ab omnibus contaminationibus
Abbreviated transcription (Latin):
curtenda consuetudo ieiunii: ut
nos qua draginta dierũ numerus
ad sc̃ificationem corporis & m̃tis exerceat.
Suscepturi enim festorum om̃ium ma¬
ximum festum ea nos debemꝰ obserũa¬
tia pręparare ut in cuiꝰ resurrectione¬
sumus consuscitati. in ipsius inuenia¬
mur passione commort. dicente be¬
ato paulo apło. Mortui enimestis. & ui¬
ta ur̃a abscondita ẽ. cum xꝑo indeo.

Expanded text:
currentis consuetudo jejunii, quod nos quadraginta dierum numero ad sanctificationem corporis et mentis exerceat. Suscepturi enim festorum omnium maximum festum, ea nos debemus observantia praeparare, ut in cujus sumus resurrectione conresuscitati, in ipsius inveniamur passione commortui, dicente beato Paulo apostolo: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem decet popłos dei conuenire.
ut seueritatis ultionum quȩ nunc
etiam in publicis iudiciis relaxatur:
multomagis in xꝑianorum cordib
mitigetur. Quia ad hoc potius inten¬
ta debet ẽẽ. cura sc̃orum: ne ullus al¬
aliquem iuncla abstrictum. ne ali¬
quem habeat carcer inclusum Quan-¬
telibet enim existant cause offensi¬
onis. ab homine tam̃ in hominem
ñtam delicti magnitudo. quam na¬
ture ẽ. cogitanda communio: ut de
iudicio quo alterum uidicat. miscd̾i¬
am dei iudicantis obtineat. Beatieñ¬

Expanded text:
vitatem decet Dei populos convenire: vitatem decet Dei populos convenire: ut severitas ultionum, quae nunc etiam in publicis judiciis relaxatur, multo magis in Christianorum cordibus mitigetur, quia ad hoc potius intenta debet esse cura sanctorum, ne ullus alaliquem vincula obstrictum, ne aliquem habeat carcer inclusum. Quantaelibet enim existant causae offensionis, ab homine tamen in hominem, non tam delicti magnitudo quam naturae est cogitanda communio; ut de judicio quo alterum judicat, misericordiam Dei judicantis obtineat. Beati en
Abbreviated transcription (Latin):
Unde licet ex quo uerbum caro factũ
est ita inxꝑo dei atq hominis una
ꝑsona sit: ut nullis actionib fiat
nature utriusq diuisio. studet tam̃
euangłica uenitas ipsum quem dei
filium predicat sepissime filiũ ho¬
minis confiteri: ut quanins eaque
disseruntur. alia sint humanitatis.
alia deitatis. sub nomine tam̃ filii
hominis utraq memorentur. ne
Ria uirgine dm̃ simul atq hominẽ
creditura. cunctetur fateri aut ind̾o
humanitatem ant in homine dei¬
tatem. & in uerbo suscepti hominis
re debemꝰ. de incarnatione uerbi
ꝑstruixisse sufficiat. q̃m aliquoti¬
ens hinc instruccos uos ẽẽ. memini¬
stis. Nunc deuotionem ur̃am de eo
quod tempusposcit ad moneo: ut
tatis ornetis. & quia pro indulgentia
maxime laborandum ẽ. delictorum
indubitabilem uob̃ diuinam mise¬
ricordiam ꝓmittatis. si ipsi quoq
erga sub ditos ur̃os omnẽ offensam
transtuleritis ad ueniam.Placidos
enimatq concordes ad tantam festi¬

Expanded text:
Unde licet, ex quo Verbum caro factum Unde licet, ex quo Verbum caro factum est , ita in Christo Dei atque hominis una persona sit, ut in nullis actionibus fiat naturae utriusque divisio; studet tamen evangelica veritas ipsum quem Dei Filium praedicat, saepissime filium hominis profiteri: ut quamvis ea quae disseruntur, alia sint humanitatis, alia Deitatis, sub nomine tamen filii hominis utraque memorentur: ne ria Virgine, Deum simul atque hominem creditura, cunctetur fateri aut in Deo humanitatem, aut in homine Deitatem; ut et in Verbo suscepti hominis re debemus, de incarnatione Verbi perstrinxisse sufficiat, quoniam aliquoties hinc instructos vos esse meministis. Nunc devotionem vestram de eo, quod tempus poscit, 180 admoneo ut tatis ornetis. Et quia pro indulgentia maxime laborandum est delictorum, indubitabilem vobis divinam misericordiam promittatis, si ipsi quoque circa subditos vestros omnem offensam transtuleritis ad veniam. Placidos enim atque concordes ad tantam festi
Abbreviated transcription (Latin):
ce longiniquior. Quod etiam indie¬
bus nr̃is ꝑ suam patiuntur incuri¬
am. qui de sp̃u olim deftructi erro¬
ris. olimq dampnati ueterem insa¬
niam conceꝑunt: qui geminam in
xꝑo audent negare naturam. aut ñ
suscepta carnis scilicet ueritate. aut
in carnem deitate conuersa: ut aut
scđm manicheum nulla eiꝰ sit resur¬
rectio. cuius nulla ẽ. passio. aut se-¬
cundum apollinarem ipsa dectas
uerbi mutabilis. ipsa sit facta pas¬
sibilis. Hoc autem sentire. hoc auti¬
bus xpiane plebis ingerere. qͥd aliud
est quam ipsa religionis nr̃e funda¬
m̃ta conuellere. & quod uerus dei filiꝰ
ucrus sit hominis filius denegare:
In quo solo ẽ. humani generis restitu¬
tio testificata ꝑ legem. promissa per
propħas. & om̃ib ucteris testam̃ti
significationib nuntiata. ut magnũ
illud & scłis om̃ib profuturũ diu̾me
miscđiȩ sairam̃tum quod sepe & diu
fuerat significatum in prestituto
tempore ñ dubitaretur impletum

Expanded text:
ce longinquior. Quod etiam in diece longinquior. Quod etiam in diebus nostris per suam patiuntur incuriam, qui de spiritu olim destructi erroris olimque damnati veterem insaniam conceperunt, qui geminam in Christo audent negare naturam, aut non suscepta carnis scilicet veritate, aut in carnem Deitate conversa; ut aut secundum Manichaeum nulla ejus sit resurrectio, cujus nulla est passio, aut secundum Apollinarem ipsa Deitas Verbi mutabilis ipsa sit facta passibilis. Hoc autem sentire, hoc auribus Christianae plebis ingerere, quid aliud est, quam ipsa religionis nostrae fundamenta convellere, et quod verus Filius Dei, verus sit filius hominis, denegare? In quo solo est humani generis restitutio testificata per legem, promissa per Prophetas, et omnibus veteris Testamenti significationibus nuntiata: ut magnum illud et saeculis omnibus profuturum divinae misericordiae sacramentum, quod saepe et diu fuerat significatum, in praestituto tempore non dubitaretur impletum.
Abbreviated transcription (Latin):
bi mores detestabiliores fiunt com¬
paratione rectorum. Iniquitas cũ
iusticia non habet pacem. Temꝑan¬
tiam: odit ebrictas. Falsitati. nul¬
la est cum ueritate concordia. Non
amat suꝑbia mansuetudinem. pe¬
tulantia uerecundiam. auaricia
largitatem. Et tam ꝑtinaces habet
diuersitas ista conflictus. ut etiam¬
si exterius conquiescat. ipsa tam̃
piorum cordium penetralia in qͥ¬
ctare ñ desinat. ut uerum sit qͦd
qui uoluerint in xꝑo pie uiuere
ꝑ secutionem patientur. & uerũ
sit quod omĩs hec urta temptatio¬
est. Ipsis exꝑimentis suis un̾qͥsq
fidelis edoctus xꝑi auce armetur
ut xꝑo dignus habeatur. ꝑ istum u¬
agonem dilcctissimi ad premia e¬
terna tendentib in eo maxime dia¬
boli insidiatur astutia. ut quorum
at fidem. In aliam enim transfert᷑
uiam. quisquis a confessione uerita¬
tis abducitur: totusq tius cursus
abscessio ẽ. Et tanto erit morti uici¬
mior:. quanto fuerit acatholica lu¬

Expanded text:
bi mores detestabiliores fiunt combi mores detestabiliores fiunt comparatione rectorum. Iniquitas cum justitia non habet pacem, temperantiam odit ebrietas, falsitati nulla est cum veritate concordia; non amat superbia mansuetudinem, petulantia verecundiam, avaritia largitatem: et tam pertinaces habet diversitas ista conflictus, ut etiamsi exterius conquiescat, ipsa tamen piorum cordium penetralia inquietare non desinat; ut verum sit quod qui voluerint in Christo pie vivere, persecutionem patientur ; et verum sit quod omnis h Ipsis experimentis suis unusquisque fidelis edoctus, Christi cruce armetur, ut Christo dignus habeatur. CAP. agonem, dilectissimi, ad praemia aeterna tendentibus, in eo maxime diaboli insidiatur astutia, ut quorum at fidem. In aliam enim transfertur viam, quisquis a confessione veritatis abducitur, totusque ejus cursus abscessio est, et tanto erit morti vicinior, quanto fuerit a catholica lu
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui ad erant uniũ saliter au¬
diebat. Sicut ergo totius ẽ. corpis
pie uiuere: ita totius ẽ. temporis
crucem ferre. Quȩ ferri unicuiq
suadetur: quia propriis modis at¬
q insuris ab unoquoq toleratur.
Unum nom̃ ẽ. ꝑ secutionis. s ñuna
ẽ. causa certaminis. & plus pleruq
periculũ est in insidiatore occulto
quam boste manifesto. Beatusiob
alt̾nantib bonis ac malis mundi
istius eruditus: pie ueraciterq di¬
bus corporis aut suppliciis anima
fidelis impetitur: uerum etiam sal¬
ua incolumitate m̃brorum graui
morbo urgetur: si carnis uoluptate
mollitur. Sed cum caro concupiscit
carnem. presidio erucis xp̃i meng
rationalis instruttur. nec cupidita¬
tib noxiis illecta consentit. qm con¬
tinentiȩ clauis & deitimore transfi¬
gitur. In bono ergo proposito cons¬
titutis inimicicię dissimilium dia¬
bolo instigante ñ desunt. & facile
in odia prorumpunt. quorũ imꝓ¬

Expanded text:
in his qui aderant universaliter auin his qui aderant universaliter audiebat. Sicut ergo totius est temporis pie vivere, ita totius est temporis crucem ferre: quae merito unicuique sua dicitur, quia propriis modis atque mensuris ab unoquoque toleratur. Unum nomen est persecutionis, sed non una est causa certaminis, et plus plerumque periculi est in insidiatore occulto quam in hoste manifesto. Beatus Job alternantibus bonis ac malis mundi hujus eruditus pie veraciterque dibus corporis atque suppliciis anima fidelis impetitur, verum etiam salva incolumitate membrorum, gravi morbo urgetur, si carnis voluptate mollitur. Sed cum caro concupiscit carnem, praesidio crucis Christi mens rationalis instruitur: nec cupiditatibus noxiis illecta consentit, quoniam continentiae clavis et Dei timore transfigitur. In bono ergo proposito constitutis inimicitiae dissimilium diabolo instigante non desunt, et facile in odia prorumpunt, quorum impro
Abbreviated transcription (Latin):
Nomnib dilectissimi solennitatib
xꝑianis. ñ ignoramus paschale sacra¬
m̃tum ẽe. precipuum. Cui digne &
congrue suscipiendo. totius nos qui¬
dem temporis instituta preformant.
sed deuotionem nr̃am presentes uł
maxime dies exigunt. quos illi sub
cominune consortium trucis xp̃i. e¬
tiam nos aliquid in eo quod propt̃ nos
gessit ageremus sicut ait apłs. Si com¬
patimur: & congłificabimur. Certa at¬
q secura ẽ. expectatio promisse beati¬
tudinis. ubi ẽ participatio dñice pas¬
sionis. Nemo ẽ. dilectissimi cui ꝑ con¬
ditionem temporissocietas huius
głe denegetur. tanquã tranquillitã
pacis uacua sit occasione uirtutis
tribulatio ꝑsecutionis. si nunquã
desit obseruantia pietatis. Dñs ipse
in exhortationib suis dicit. Qui ñ
accipit crucem suam & sequitur me.
ñ ẽ. me dignus. Nec dubitare debe¬
mus hanc uocemñ solum ad discipu¬
los xꝑi. sed ad cunctos fideles totãq
eccłam ꝑtinere: quȩ salutare suum

Expanded text:
omnibus, dilectissimi, solemnitatibus Christianis non ignoramus paschale sacramentum esse praecipuum, cui condigne et congrue suscipiendo totius quidem nos temporis instituta praeformant; sed devotionem nostram praesentes vel maxime dies exigunt, quos illi sublcommune consortium crucis Christi etiam nos aliquid in eo quod propter nos gessit ageremus, sicut Apostolus ait: Si compatimur, et conglorificabimur . CERTA atque secura est exspectatio promissae beatitudinis, ubi est participatio Dominicae passionis. Nemo non est, dilectissimi, cui per conditionem temporis 178 societas hujus gloriae denegetur, tamquam tranquillitas pacis vacua sit occasione virtutis.tribulatio persecutionis, si numquam desit observantia pietatis, Dominus ipse in exhortationibus suis dicit: Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ; nec dubitare debemus hanc vocem non solum ad discipulos Christi, sed ad cunctos fideles, totamque Ecclesiam pertinere, quae salutare suum
Abbreviated transcription (Latin):
perib eius impenditur. & ubi curã
miscđie inuenit. ibiimaginẽ sue pi¬
etans agnoscit. Nontimeatur inhis
expensis defectio facultatum. qm̃
ipsa benignitas magna substantia
est: nec potest largitatis de esse mate¬
ries. ubi xp̃c & pascit & pascitur. In
om̃i hoc oꝑe illa interuenit manꝰ.
que panem frangendo auget. & ero¬
gando multiplicat. Securus & hyla¬
ris sit elemosine distributor. quia tc̃
maximũ lucrum habebit quando
sibi minimũ reseruarit. dicente be
ato paulo apło. Qui autẽ adminis¬
trat semen seminanti. & panemad
manducandum prestabit. & mul

Expanded text:
peribus ejus impenditur, et ubi curam peribus ejus impenditur, et ubi curam misericordiae invenit, ibi imaginem suae pietatis agnoscit. Non timeatur in iis expensis defectio facultatum, quoniam ipsa benignitas magna substantia est, nec potest largitatis deesse materies, ubi Christus pascit et pascitur. In omni hoc opere illa intervenit manus quae panem frangendo 184 auget, et erogando multiplicat. Securus et hilaris sit eleemosynae distributor, quia tunc maximum lucrum habebit, quando sibi minimum reservaverit, dicente B. apostolo Paulo: Qui autem administrat semen seminanti, et vanem ad manducan
Abbreviated transcription (Latin):
miquitates nr̃as iñu xp̃i sanguis ab¬
oleuit miscie primitus hostias pre¬
paremus. & quod nobis bonitas dei
contulit: nos quoq eis qui in nobis
peccauere prestemus. In oblimionem
mittantur iniurie. supplicium nesci¬
ant ulpe: & auindicte metu omnes
subditorum ab soluantur offense.
Neminem teneant claustra pęnalia
nec in custodiis tenebrosis tristes reo¬
rum gemitus ꝑseuerent. Si quisquã
tales ꝓ aliquo delicto obnoxios tenet.
peccatorem se ẽe. ñ dubitet. & ut in¬
dulgentiam ipse accipiat. gaudeat se
inuenisse cui pareat. ut cum scđm
doctrinam del dicimus aimitte nob
debita nr̃a sicut & nos aimintimꝰ debi¬
torib nr̃is: ñ ambigamꝰ ꝑ nr̃e oratio¬
nis formam aiunamnos obtinere
nunc largitas exeratur. ut g̃re deo
multorum uoce referantur. & ieuim¬
is nr̃is egentium refectio suffragitur
Nulla enmm deuotione fidelium ma¬
gis dñs delectatur. quam ista quȩ pau¬

Expanded text:
iniquitates nostras Jesu Christi sanguis abiniquitates nostras Jesu Christi sanguis abolevit, misericordiae primitus hostias praeparemus; ut quod nobis bonitas Dei contulit, nos quoque eis qui in nos peccavere praestemus. In oblivionem mittantur injuriae, supplicium jam nesciant culpae, et a vindictae metu omnes subditorum absolvantur offensae. Neminem teneant claustra poenalia, nec in custodiis tenebrosis tristes reorum gemitus perseverent. Si quisquam tales pro aliquo delicto obnoxios tenet, peccatorem se esse non dubitet; et ut indulgentiam ipse accipiat, gaudeat se invenisse cui parcat, ut cum secundum doctrinam Dei dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , non ambigamus per nostrae orationis formam, divinam nos obtinere nunc largitas exeratur, ut gratiae Deo multorum voce referantur, et jejuniis nostris egentium refectio suffragetur. Nulla enim devotione fidelium magis Dominus delectatur, quam ista quae pau
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m caritus ex deo ẽ. & omĩs qui dili¬
git ex deonatus ẽ: & cognoscit dm̃
& qui non diligit ñ nouit dm̃: qm̃
deus cartras est. Discutiant ergo se fi¬
delium m̃tes. & intimos si cordis af¬
fectus uera exammatione didicent.
Ac si repositum aliquid in conscientiis
suis de fructib caritatis inuenerint.
dm̃ sibi messe ñ dubitent. Et ut ma¬
gis magisq tanti hospitis sint capa¬
ces. fiant ꝑseuerantis miscłie oꝑib
ampliores Si enim dilectio deus ẽ.
nullum habere debet terminũ cari¬
tas quia nullo potest claudi fine di-¬
uinitas. Ad exercendum igitur di¬
lectissimi caritatis bonum quanmꝰ
tempus omne sit congruum: pre¬
sentes tam̃ dies specialiis cohortan-¬
tur. ut qui pascha dñi cupiunt cum
anmi & corporis scĩficatione susciꝑe
hanc maxime gr̃ãm conentur ad qui-¬
rere: qua & om̃ium continetur sũma
uirtitum. & multitudo regitur pec-¬
catorum. Et ideo celebraturi illud e¬
minens sup omĩa sacram̃tum qͦ

Expanded text:
omnis qui diligit, ex Deo natus est et cognoscit Deum: et qui non diligit, non novit Deum, quoniam Deus charitas est . Discutiant ergo se fidelium mentes, et intimos sui cordis affectus vera examinatione dijudicent; ac si repositum aliquid in conscientiis suis de fructibus charitatis invenerint, Deum sibi inesse non dubitent, et ut magis magisque tanti hospitis sint capaces, fiant perseverantis misericordiae operibus ampliores. Si enim dilectio Deus est, nullum habere debet terminum charitas, quia nullo potest claudi fine Divinitas. CAP. IV. Ad exercendum igitur, dilectissimi, charitatis bonum, quamvis tempus omne sit congruum, praesentes tamen dies specialius cohortantur: ut qui Pascha Domini cupiunt cum animi et corporis sanctificatione suscipere, hanc maxime gratiam conentur acquirere, qua et omnium continetur summa virtutum, et multitudo tegitur peccatorum. Et ideo celebraturi illud eminens super omnia sacramentum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c apparuit. Et cũ omĩa inuisibili
maiestate sua semꝑ impleret:. tam̃
quasi de remotissimo altissimoq
secreto his quib erat ignotus adue¬
nit. cum cecitatem ignorantiȩ ab¬
stulit: & sicut scriptum ẽ. sedenti¬
bus intenebris & umbra mortis lux
orta ẽ. eis. Quanuis enim etiam pͥ¬

Expanded text:
mundo apparuit. Qui cum omnia invisibili mundo apparuit. Qui cum omnia invisibili majestate sua semper impleret, tamen quasi de remotissimo altissimoque secreto, iis quibus erat ignotus advenit, cum caecitatem ignorantiae sustulit, et, sicut scriptum est, sedentibus in tenebris et in umbra mortis, lux orta est eis
Abbreviated transcription (Latin):
ctas tua: ut qui maiestatem filii noz
uidisti. patris głam ñ uideres. dicen¬
do enim genitum ẽẽ. qui ñ erat: fili¬
um asseris temporalem. Et dum filiũ
asseris temporalem: credidisti patre ẽe
nutabilem. Mutabile enim ẽ. non
solum quod minuitur: sed etiam qͥc¬
quid augetur. Et si ideo patri impar
est gentius. quia ut tibi uidetur ge¬
neratio eum quiñ erat genuit. imꝑ¬
fecta etiam erat generantis ẽentia:
quȩ adhibendo quod ñ habuit gene¬
rando profecit. Sed hanc impiam ꝑ¬
uersitatem tuam fides catholica exe¬
cratur& dampnat: quȩ in deitate ue¬
ra nichil temporalitatis agnoscre sed
unius sempit̃nitatis & patr̃e confi¬
tetur & filium. Quia splendor ex lu¬
ce ortus ñ ẽ. luce posterior: R lux ue¬
ra nunquã sui splendoris est indiga.
sic substantiale semꝑ habens fulge¬
re. sicut substantiale habet semper
existere. huius autẽ splendoris ma¬
nifestatio missio dicitur. qͥa mundo

Expanded text:
tas tua, ut qui majestatem Filii non tas tua, ut qui majestatem Filii non vidisti, Patris gloriam non videres: dicendo enim genitum esse qui non erat, Filium asseris temporalem; et dum Filium asseris temporalem, credis Patrem esse mutabilem. 85 Mutabile enim est, non solum quod minuitur, sed etiam quidquid augetur; et si ideo Patri impar est Genitus, quia, ut tibi videtur, generando eum qui non erat genuit, imperfecta erat etiam generantis essentia, quae ad habendum quod non habuit, generando profecit. Sed hanc impiam perversitatem tuam fides catholica exsecratur et damnat; quae in Deitate vera nihil temporalitatis agnoscit, sed unius sempiternitatis et Patrem confitetur, et Filium: quia splendor ex luce ortus non est luce posterior, et lux vera numquam est sui splendoris indiga, sic substantiale semper habens fulgere, sicut substantiale semper habet existere. Hujus autem splendoris manifestatio, missio dicitur, qua Christus
Abbreviated transcription (Latin):
sides & uerum unũq deifilium ñ solũ
seđm deitatem qua apatre genitus. s
eciam scđ̃m humanitatem qua de
matre uirgine ẽ. natus intelligat. Ip¬
se ẽ. enim in humilitate nr̃a qui est
inmaiestate diuina. uerus homo &
uerus deus Semptt̃nus in suis. tem¬
poralis in nr̃is. Unũ cum patre in sub¬
stantia quȩ nunquã fuit minor patre:
unũ cum matre in corpore qͦd creauit.
In assumptione enim naturȩ nr̃e no¬
bis factus ẽ. gradus: quo ad ipsum ꝑ
ipsum possimus ascendere. Nam illa
ẽcutia que semꝑ ubiq tota ẽ. locali
descensione ñ eguit. & tam ei ꝓpͥum
fuit totam homini inseri quam ei ꝓ¬
pnum ẽ. totam a patre ñ diuidi. Ma¬
nec g quod in principio erat u̾bum: &
nẽ. ei accidens ut quod ẽ. aliquando
ñ fuerit. Sempit̃ne eni filius filius ẽ.
& sempit̾ne pater pater ẽ. Unde cum
ipse filius dicat. qui me udet uidet &¬
patrem. excecauit te o heretice impi-¬

Expanded text:
fides, et verum unumque Dei Filium, non solum fides, et verum unumque Dei Filium, non solum secundum Deitatem qua a Patre genitus, sed etiam secundum humanitatem qua de matre Virgine est natus, intelligat. Ipse est enim in humilitate nostra, qui est in majestate divina, verus homo et verus Deus; sempiternus in suis, temporalis in nostris; unum cum Patre in substantia, quae numquam fuit minor Patre, unum cum matre in corpore quod creavit. In assumptione enim naturae nostrae nobis factus est gradus quo ad ipsum per ipsum possimus ascendere. Nam illa essentia quae semper ubique tota est, locali descensione non eguit, et tam ei proprium fuit totam homini inseri, quam ei proprium est totam a Patre non dividi. Manet ergo, quod in principio erat Verbum , et non est ei accidens ut quod est aliquando non fuerit. Sempiterne enim Filius, Filius est; et sempiterne Pater, Pater est. Unde cum ipse Filius dicat: Qui videt me, videt et Patrem , excaecavit te, o haeretice, impie
Abbreviated transcription (Latin):
natura ñ recipit. Propt̃ nr̃am aut̃ẽ
infirmitatem extenuauit se inca¬
pacib sui: & uelamine corporissplẽ¬
dorem maiestatis suȩ quẽ uisus ho-¬
minum ñ ferebat obtexit. Unde ccĩã
exinanisse se dr tanquam se propͥa
uirtute uacuauerit: dum meahu¬
militate qua nob̾ consulute ñ solũ
patre. sed etiam scipso factus ẽ infe¬
rior. Nec aliquid illi hac inclinatio¬
ne decessit: cui cum patre & cum sp̃s
sco hoc quod ẽ. esse commune ẽ: ut
hoc ipsum intelligamꝰ ad om̃ipoten¬
tiam ꝑtinere. quod qui scđm nr̃a
inmor est: scd̾m propriaminor ñ ẽ.
Quia enim lux ad obcecatos. uirtus
ad imbecilles. miscdia respexit ad
miseros. de magna factum ẽ. pote¬
state: ut dei filius substantiam hu
& naturam quam condidit refor¬
maret. & mortẽ quam ñ fecit abo¬
tis om̃ib opinionib impiorum.
quib aut stulticia ẽ. crux xp̃i aut
scandalum: exultet rectarũm̃tiũ

Expanded text:
natura non recipit. Propter nostram autem natura non recipit. Propter nostram autem infirmitatem extenuavit se incapacibus sui, et velamine corporis splendorem majestatis suae, quem visus hominum non ferebat, obtexit. Unde etiam exinanisse se dicitur , tamquam se propria virtute evacuaverit, dum in ea humilitate qua nobis consuluit, non solum Patre, sed etiam seipso factus est inferior. Nec aliquid illi hac inclinatione decessit, cui cum Patre et Spiritu sancto, hoc quod est esse, commune est: ut hoc ipsum intelligamus ad omnipotentiam pertinere, quod qui secundum nostra minor est, secundum propria minor non est. Quia enim lux ad obcaecatos, virtus ad imbecilles, misericordia respexit ad miseros, de magna factum est potestate, ut Dei Filius substantiam humi et nostram naturam quam condidit reformaret, et mortem quam non fecit abotis omnibus opinionibus impiorum, quibus aut stultitia est Christus aut scandalum, exsultet rectarum mentium
Abbreviated transcription (Latin):
& magni laboris est magniq discri¬
minis inter dubias imꝑitorum opi¬
niones & uerisimiles falsitates ꝑ
unam sane doctrine semitam in¬
offensis gressib ambulare: & cũ
undiq se laquei erroris opponaN
omne ꝑiculum deceptionis euad̾e.
Quis autẽ ad hec idoneus. nisi qui
sp̃u dei & docetur & regitur dicente
bis. canente etiam dauid. beatus
homo quem tu erudieris dñe. & de
erroris presidia ueritatis & ñ hu-¬
dimus. quod credimꝰ ꝑ redicamus.
D eifilium ante scła apatre genitũ
& patri sempita & consubstantia¬
li ęqualitate coet̾num. uenisse in
hunc mundũ ꝑ uterum uirginis:
in hoc sacram̃tum pietatis elecce. in
qua & ex qua edificauit sibi sapi¬
entia domũ. & formam sibi serui
in similitudinẽ carnis peccati in c̃o¬
mutabilis uerbi deitas coaptauit.
in nullo apud se & patrem & sp̃m sc̃m
minor gła sua. quia diminutionẽ
& uarietatem summȩ & et̾nȩ ẽentiȩ

Expanded text:
et magni laboris est magnique discriet magni laboris est magnique discriminis, inter dubias imperitorum opiniones et verisimiles falsitates per unam sanae doctrinae semitam inoffensis gressibus ambulare; et cum undique se laquei erroris opponant, omne periculum deceptionis evadere. Quis autem ad haec idoneus, nisi qui spiritu Dei docetur et regitur? dicente bis ; canente etiam David: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, eterroris praesidia veritatis, et non hudimus, quod credimus praedicamus, Dei Filium ante saecula a Patre genitum, et Patri sempiterna et consubstantiali aequalitate coaeternum, venisse in hunc mundum per uterum Virginis in hoc sacramentum pietatis electae, in qua et ex qua aedificavit sibi Sapientia domum , et formam sibi servi in similitudinem carnis peccati, incommutabilis Verbi Deitas coaptavit in nullo apud se et Patrem et Spiritum sanctum minor gloria sua: quia diminutionem et 84 varietatem summae et aeternae essentiae
Abbreviated transcription (Latin):
lilectissimi ineffabilis sit na
ture nr̃e carne uestiunt. audeo tam̃
ñ de facultate mea sed de ipsius in¬
spiratione presumere: ut die qui
insacram̃tum humane restitutio¬
nis electus ẽ. aliquid a nob̃ quod
audientes possit edificare promat᷑.
Non enim quia maior pars eccl̃ȩ d̾i
quod tredit intelligit. ideo necessa¬
riumnon ẽ. etiam quȩ dicta sunt di¬
cere. cum utiq nunc pͥmum mul¬
tis ad fidem uenientib. oris nr̃i of¬
ficium debeamus: meliusq sit do¬
ccos oncrare iam notis. qͣm rudes frau¬
darc discendis. Quod gͦfilius dci qͥ
sed uiusẽentie est: humilitatis
nr̃e particeps fieri. & unus passibi¬
lium. unus uoluit ẽc. mortalium.
tam sacratum tamq mirabile est:
ut ratio diumi consilii sapientib
mundi patere ñ possit. nisi humãne
ignorantie tenebras lux uera discus¬
serit. Non enim in solo oꝑe uirtutũ.
aut in sola obseruantia mandato¬
rum. sed etiam intramite fidei angu¬
sta & ardua uia ẽ. que ducit ad uitã

Expanded text:
ilectissimi, ineffabilis sit natturae nostrae carne vestivit: audeo tamen non de facultate mea fidere, sed de ipsius inspiratione praesumere, ut in die qui in sacramentum humanae restitutionis electus est, aliquid a nobis quod audientes possit aedificare promatur. Non enim quia major pars Ecclesiae Dei quod credit intelligit, ideo necessarium non est etiam quae dicta sunt dicere, cum utique nunc multis ad fidem primum venientibus oris nostri officium debeamus, meliusque sit doctos onerare jam notis, quam rudes fraudare discendis. Quod ergo Filius Dei, est, dignatus est humilitatis nostrae particeps fieri, et unus passibilium, unus voluit esse mortalium, tam sacratum tamque mirabile est, ut ratio divini consilii sapientibus mundi patere non possit, nisi humanae ignorantiae tenebras lux vera discusserit. Non enim in solo opere virtutum, aut in sola observantia mandatorum, sed etiam in tramite fidei angusta et ardua via est quae ducit ad vitam ;
Abbreviated transcription (Latin):
gła. habentes igitur dilectissimi tan¬
de ꝓmissionis fidutiam. estote ñ solũ
spe sed etiam conũsatione celestes Fo
quanuis om̃i tempore studendũ sit
scĩficatiomi m̃tis & corpis ninc tam̃
m istis quadraginta dierum ieummis
solliciciorib uos pietatis oꝑib expo¬
lite: ñ solum in aistribuendis elem¬
effectum scd etiam in remittendis of¬
fensionib & peccatorum reatib rela¬
xandis. ut conditio quam inter se &
hominem deus posuit. ñ resistat o¬
rantib. Dicentes enim scđm aoctri¬
& nos dimitaimus debitorib nr̃is.
debemus toto corde implere quod di¬
cimus. Tunc enim fiet om̃ino quod in
consequentib postulamus: ut & in
temptationem ñ inducamur. & ama¬
lis om̃ib liberemur: ꝑ dũm nr̃m iħm¬

Expanded text:
V. Habentes ergo, dilectissimi, tantae promissionis fiduciam, estote non solum spe, sed etiam conversatione coelestes. Et quamvis omni tempore studendum sit sanctificationi et mentis et corporis, nunc tamen in istis quadraginta dierum jejuniis, sollicitioribus vos pietatis operibus expolite, non solum in distribuendis eleemeffectum, sed etiam in remittendis offensionibus et peccatorum reatibus relaxandis: ut conditio quam inter se et hominem Deus posuit, non resistat orantibus. Dicentes enim, secundum doctriet nos dimittimus debitoribus nostris , debemus toto corde implere quod dicimus. Tunc enim fiet omnino quod in consequentibus postulamus, ut et in tentationem non inducamur, et a malis omnibus liberemur: per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione ñ creditur. Quia ergosiẽ¬
apłs ait in xp̃o iħuneq cirtuncisio
aliquid ualet neq preputium. sed
fides quȩ ꝑdilectionem oꝑatur. si¬
mul atq comunctm & caritati
studeamus & fidei. hic ẽ enm qui¬
dam efficacissimꝰ geminarũ alarũ
uolatus. quo ad promerendũ & in¬
dendum dm̃ puritas m̃tis atcollit̃.
nec onere curarum carnaliũ depri¬
matur:. Nam qui ait sine fide impoᷤ¬
sibile ẽ. placere deo: idem dicit. Si
habuero omñe fidem ita ut monteᷤᷤ
transferam. caritatem autẽ ñ habe¬
am: nichil sum. Inde sacram̃torũ
paschalium amina iiii. steria. di¬
gno suscipiantur officio. Duo hec in
quo om̃ium preceptorum doctrina
concurrit. studiosius appetantur.
quib singuli quiq fidelium & sa¬
crificium deo efficiantur & templũ.
Instet fides sꝑare quod credit. instet
caritas propitiare quod diligitu
trunq amantis ẽ. utrunq creden¬
tis. Et cui intelligentie concessione
subicimur. eidem pietatis imitati

Expanded text:
que ullo caret pietatis officio, cui stus ait, in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur , simul atque conjunctim et charitati studeamus et fidei. Hic est enim quidam efficacissimus geminarum alarum volatus, quo ad promerendum et videndum Deum puritas mentis attollitur, ne onere curarum carnalium deprimatur. Nam qui ait: Sine fide impossibile est placere Deo ; idem dicit: Si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . Unde ut sacramentorum paschalium divina mysteria digno suscipiantur officio, duo haec, in quibus omnium praeceptorum doctrina concurrit, studiosius appetantur, quibus singuli quique fidelium et sacrificium Deo efficiantur et templum. Instet fides sperare quod credit; instet charitas propitiare quod diligit: utrumque amantis est, utrumque credentis. Et cui intelligentiae concessione subjicimur, eidem pietatis imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
execrabilem sectam frequent̃ inges¬
simus. sufficienter instructi scõs qua¬
dragesime dies pia deuotione susci¬
pite. & ad promerendam miscđiam
minamini. nullus eorum aut claus¬
tris cruuetur aut uinculis. Cesient
umndicte. remittantur offense: seueri¬
tas lenitate. indignatio mansuctudi¬
ne: discordia pace mutetur. Cum mi¬

Expanded text:
uenter ingessimus, 162 sufficienter instructi, sanctos Quadragesimae dies pia devotione suscipite, et ad promerendam misericorminamini, nullus eorum aut claustris crucietur aut vinculis. Cessent vindictae, remittantur offensae; severitas lenitate, indignatio mansuetudine, discordia pace mutetur. Om
Abbreviated transcription (Latin):
lit interdicta presumi. ita ꝑfam̃ su¬
adet concessa nitari. Utilis quidẽ ẽ
continentia. que parco assucta uictu
deliciarum cohibet appetitum: sed
ue illorum dogmati. apud quosctiã
ieumando peccatur. Dampnant cñi
creaturarum naturam. in creatoris
iniuriam: & contaminari edentes
asserunt his. quorum non dm̃ sed
diabolum conditorem ẽẽ. diffim¬

Expanded text:
lit interdicta praesumi, ita sulit interdicta praesumi, ita suadet concessa vitari. Utilis quidem est observantia, quae parco assueta victu, deliciarum cohibet appetitum; sed vae illorum dogmati, apud quos etiam jejunando 160 peccatur! Damnant enim creaturarum naturas in Creatoris injuriam, et contaminari edentes asserunt iis quorum non Deum, sed diabolum conditorem esse defi