comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundus presens. non ditigi ĩpera¬
tur ne a dei dilectione aciemis se¬
cusi dilector quisq efficiatur᷑.õ
ergo deset contendi quod non licet
amari. Igitur christiamis qui no¬
mimis christi sumaitudinẽ tenet
morum quoq eius similitudine habea
decet. Cristiamis eĩ nemo recte dicit
nisi qui morib christo cocquatur. di
christo uero ita per prophetã scribitur
Ecce puer meus quẽ elegi: electus me
compsaciut in illo sibi amina mea
ponã sp̃m meũ super eum. Non contẽ¬
Det neqz clamabit neqz audiet aligͥe
in platus uocem eius. Ecce christus
situdinẽ retinere cupis ne contendae
ne abusiuus in ecclia christiamis
eristas. Sius eĩ sectatorib christꝰ
precepit. Nosite uocari rabb̾i. Unꝰ
est eĩ magister uester qui est christa
et patrẽ nolite uocare super terrã. un
est eĩ pater uester qui in cclis est. Des
enĩ uos fratres estis quib ad suppsi¬
cand̾ imperauit dicere. Pater non

Expanded text:
mundus praesens non diligi imperamundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione alienus saeculi dilector quisque efficiatur. Non ergo debet contendi, quod non licet amari. Igitur christianus, qui nominis Christi similitudinem tenet, morum quoque ejus similitudinem habere debet. Christianus enim nemo recte dicitur, nisi qui Christo moribus coaequatur. De Christo vero per prophetam ita scribitur: Ecce puer meus quem elegi, electus meus, complacuit in illo sibi anima mea. Ponam spiritum meum super eum. Non contendet, neque clamabit, neque audiet aliquis in plateis vocem ejus . Ecce Christus litudinem retinere cupis, ne contendas; ne abusivus in Ecclesia christianus existas. suis enim sectatoribus Christus praecepit: nolite uocari Rabbi: unus est enim magister uester, qui est Christus: et patrem nolite uocare super terram: unus est enim pater uester qui in caelis est. omnes enim uos fratres estis. quibus ad supplicandum imperauit dicere: pater noster
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ amor et dei pariter in uno corde
cohabitare non pñt. Quẽ admod̾
Iidem ocusi celum pariter et terrã
nequaꝙ̃ conspicunt. S requirẽ¬
dum est si in mũdo aliquidsit qd̾
amari Dereat. et quid sit icce mũ¬
Dus quem diigi diuina eloquia
uetant᷑. cerra uero cum nascentib
er ea. et metallum et ammantia
et pulchritudõ destium et oblecta¬
tiones ciboꝵ et ea que ad hec ꝑtmẽt
non disigi percipiũtur: scd proximr
ꝓpter quem omma facta sunt hic¬
umari iubetur. Hec eĩ predicta õĩa¬
desut non mãsura: ad celestem pa¬
triã pergentes comitari nequeũt
Pr orniñ uero uelut mansuri regis
Siligunt. Quod ergo semper in
murido non manet: et cum mundo
pariter deficiet. Ip̃e mũdus non a¬
mari precipitur: prorimus autem
qui est pars regin celestis in terra
et inter ima elemẽta a regni celoꝵ
appetitorib non ĩcongrue amatur
Sum in suima illa prĩa ĩetermĩ
coheres hasebitur. Iropterea uõ

Expanded text:
enim amor et Dei pariter in uno corde enim amor et Dei pariter in uno corde cohabitare non possunt; quemadmodum iidem oculi coelum pariter et terram nequaquam conspiciunt. Sed requirendum est, si uere in mundo aliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus ex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectationibus ciborum et his quae ad haec pertinent non diligi praecipitur, sed proximus propter quem haec omnia facta sunt amari iubetur. haec enim omnia praedicta uelut non mansura ad caelestem patriam pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis diligunt. Quod ergo semper in mundo non manet et cum mundo pariter deficiet, et ipse mundus, non amari praecipitur. Proximus autem, qui est pars regni coelestis in terra et inter ima elementa, a regni coelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in aeternum cohaeres habebitur. Propterea vero
Abbreviated transcription (Latin):
E ptius abusionis gradꝰ
est. Christiamis contencios
Qui cum participacionẽ nominis
christi per fidẽ et baptismũ susceperit
contra christi dicca et propositum
mũdi caduca de lectamenta disigit
Omne et̃ de quo contenditur aut ꝓpt̃
ppriam eius rei delectationẽ de qua
agitur aut ppt̾ acterius amorẽ que sb̃
odiosa spẽ satec appetitur. Nũcadino¬
dum uerbi ar̃a: bellum animoso cõ¬
pugnãtua conflictu cum odios a
res sit ppt̃ amorẽ uictorie et libertat
peraaitur et multe alie disectespẽs
sus odioso latore uel formidine satis
contenciose expetinitur. Unde patẽ¬
ter intesliguur ncsis. contendi pos¬
se insi ꝓpt silectionẽ speratã scilicet
et subsequentẽ amabilẽ remumãti¬
onem. Qui igitur Se mũdo presenci
er quacimqz causa contendit perspi¬
cue ostendit ꝙ utim diuĩgit. Quo¬
mõdo ergo mundũ diligi per iohan¬
nẽ spiritus sancti sermones ĩterdic̃t
quib ait n oute. Diligere mũdum
neqz ea que in mũdo sunt Nundi

Expanded text:
eptimus abusionis gradus est, christianus contentiosus: qui cum participationem nominis Christi per fidem et Baptismum susceperit, contra Christi dicta et propositum, mundi caduca delectamenta diligit. Omne enim, de quo contenditur, aut propter propriam ejus rei dilectionem, de qua agitur, aut propter alterius amorem, quae sub odiosa specie latet, appetitur: quemadmodum, verbi gratia, bellum, animoso compugnantium conflictu, cum odiosa res sit, propter amorem victoriae et libertatis peragitur; et multae aliae dilectae species sub odioso labore vel formidine satis contensiose expetuntur. Unde patenter intelligitur, nihil contendi posse, nisi propter dilectionem, speratam scilicet et subsequentem amabilem remunerationem. Qui igitur de mundo praesenti ex quacumque causa contendit, perspicue ostendit quod illum diligit. Quomodo ergo mundum diligi per Joannem Spiritus sancti sermones interdicunt, quibus ait, Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt ? Mundi
Abbreviated transcription (Latin):
icredibile iudeatur .lxxiii.
¶lia est hesis que dicit in xp̃o diuini¬
tatem eius doluisse cum figetur
caro eius in cruce.. lxxiiii.
st alia heresis que triformem sic as¬

Expanded text:
credibile videatur. LXXIII. Alia est haeresis, quae dicit in Christo divinitatem doluisse, cum figeretur caro ejus in cruce. LXXIV. Est alia, quae triformem sic as
Abbreviated transcription (Latin):
pungimini. ꝑ ieremiam quoq hec eadem
ibi adorar ds̃is. Adorans aut̃ fr̃es dilectissi¬
mi nec ulud ignoret ꝙ̃ admod in templo
am pbiseo publicanus orau̾it. nõ eleua¬
tis in celum impudent̾ ocłis. nec manib¬
inlolent̾ erectis pectus suũ pulsans. ⁊ pcc̃a
qui spem salutis nõ in fidritia innocentie stie
posuut. cũ innoorns nemo sit s pcc̃a ꝯfessus
humilit̾ orauit. ⁊ exaudiuit orantem: qui
humilib ignoscit quod dñs in euͣngłio po
nit ⁊ dicit hoĩes duo ascendi in templũ
adorate unus pħideus ⁊ alt̃ publicanus. n¬
pħiseus cum stetisset talia apuid se p̾caba¬
tur. Ds gr̃as ago tibi qr nõ sum sicut cet̾i
hoĩm iniusti. raptores. adulti quõ ⁊ publi¬

Expanded text:
pungimini. Per Jeremiam quoque haec eadpungimini. Per Jeremiam quoque haec eadbet adorari tibi Dominus. Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret quemadmodum in templo cum Pharisaeo Publicanus oraverit, non elevatis in coelum impudenter ocinsolenter erectis, pectus suum pulsans et peccata qui spem salutis non in fiducia innocentiae suae posuit, cum innocens nemo sit, sed peccata confessus humiliter orauit, et exaudiuit orantem qui humilibus ignoscit. quae Dominus in euangelio suo ponit et dicit: homines duo ascenderunt in templum adorare, unus pharisaeus et unus publicanus. pharisaeus cum stetisset, talia aput se precabatur: Deus, gratias tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines iniusti, raptores, adulteri, quo
Abbreviated transcription (Latin):
mimũ cũ fr̃ib ꝯuenimus. ⁊ sacrifitia dĩna
cũ dei sacerdote celebramus: u̾ecundie ⁊ dis¬
aplne memores ẽẽ debemus. nõ passim uen¬
clare p̾ces nr̃as inconditis nocib. nec peti¬
cõm ꝯmendandam modeste deo: tu młtuosa
loqͣcitate iactare. qr ds̃ nõ uocis s cordis an¬
ditor est nec ammonendus est clamoribz qͥ
ogitatõnes uidet ꝓbante dño ⁊ dicente. qͥ
ogitatis neqͣm in cordib ur̃is. Et alio loco.
iarais. quod anna in pͥmo regũ libro. eccle
iypum. ꝑcans: custodit ⁊ seruat. que dñm
nõ danosa petitõnie. s tacite ⁊ modeste intͣ
pp̃os pectoris latebras p̾catur. loquebatur
pe eculta. s manifesta fide. loquebatur nõ
ure s corde. qr sic dñn iciebat audite. ⁊ impe¬
trauit efficacit̾: quod petiit qr fidelit̾ postu¬
lauit. declarat hoc scriptura dinina que di¬
at. loquebatur in corde suo. ⁊ labia illius ñ
maebantur. Item legimus in psalms.i
ucite in cordib ur̃is ⁊ in cubilib nr̃is cõ¬

Expanded text:
m cum fratribus conuenimus et sacrificia diuina cum Dei sacerdote celebramus, uerecundiae et disciplinae memores esse debemus, non passim uentilare preces nostras inconditis uocibus nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate iactare quia Deus non uocis sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus qui cogitationes uidet probante Domino et dicente: quid cogitatis nequam in cordi bus uestris ? et alio loco: cordis. Quod Anna in primo Regnorum libro ecclesiae typum portans custodit et seruat, quae Deum non clamosa petitione sed tacite et modeste intra ipsas pectoris latebras precabatur. loquebatur prece occulta sed manifesta fide, loquebatur non uoce sed corde, quia sic Dominum sciebat audire, et. inpetrauit efficaciter quod petit, quia fideliter postulauit. declarat scriptura diuina quae dicit: loquebatur in corde suo et lamovebantur. Item legimus in psalmo: Dicite in cordibus vestris, et in cubilibus vestris cum
Abbreviated transcription (Latin):
magis apud prẽm p̾catio qͣm que a alio
qui est u̾tas de euis oro plata: Ubialiter
orare qm docuit: nõ ignorantia sola sit. s
⁊ culpa cum ipe posu̾ito ⁊ dix̾io retcitis mã¬
datũ dei. ut traditõm ur̃am statuatis n
Oremus itaq frẽs diłtissunt sicit mag̃¬
ds docuit. amica ⁊ samultaris or̃õ est dñi de
osuo tegarẽ ad aures eins as cend̾e ꝓpi est

Expanded text:
magis apud Patrem precatio quam quae a Filio, magis apud Patrem precatio quam quae a Filio, qui est Veritas, de ejus ore prolata est? ut aliter orare quam docuit non ignorantia sola sit, sed et culpa, quando ipse posuerit et dixerit: Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis . III. Oremus itaque, fratres dilectissimi, sicut magDeus docuit. amica et familiaris oratio est Deum de suo rogare, ad aures eius ascendere Christ
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs diłcissimi nich sunt alo
qͣm magist̾ia diuina simnden¬
ta edificande spei. firmamẽta
corroborande fider. ncitrim̃ta
idi cordis. gubnacula dirigendi itineris
psidia obtinende salutis. que dim dociles cre-¬
dentiũ m̃tes in t̾ris instruunt: ad celestia
regna ꝑducunt. Multa ⁊ ꝑ ꝓpħas seruos sros
dici dñs uoluit ⁊ audiri. s qͣnto marora sint
que filius loquitur. que dei sermo qui in phe¬
tis fuit: ꝓpͥa uioce testatur. nõ tam mandars
ut ꝑetur uenienti uia. s ip̃e tientens ⁊
am nob̾ aꝑiens. ostendit qͣlit̾ qui in centi
dño: tenemus. Qui int̾ cet̾a salutaria sui
monita ⁊ p̾cepta diicina quib ppłostio comn¬
suluit ad salutem: etiam orandi ip̃e formaͥ
dedit. ip̃e quid p̾caremur monuit. ⁊ mstrtax¬
est. ut dum p̾ce ⁊ or̃one quam filius docr
apud prẽm loquimur: facilius audr
Iam p̾dix̾at horam uenire qñ ueri ador¬
eius sc̃ificatõne ꝑcepimus: de traditõne
quoq eius uͥe ⁊ spitalit̾ adoremus. Aue eñ

Expanded text:
tres dilectissimi, nihil sunt aliud quam magisteria diuina, fundamnta aedificandae spei, firmamenta conroborandae fidei, nutrimenta fouendi cordis, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis, quae dum docibiles credentium mentes in terris instruunt, ad caelestia regna perducunt. multa et per prophetas seruos suos dici Deus uoluit et audiri: sed quanto maiora sunt quae filius loquitur, quae Dei sermo qui in prophetis fuit propria uoce testatur non iam mandans ut paretur uenienti uia sed ipse ueniens et uiam nobis aperiens et ostendens, ut qui in tenebris Domino teneremus. Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid pest ut, dum prece et oratione quam Filius docuit aput patrem loquimur, facilius audiamur. iam praedixerat horam uenire, quando ueri adoreius sanctificatione percepimus de traditione quoque eius uere et spiritaliter adoremus. quae enim
Abbreviated transcription (Latin):
peanus ip̃m apud prem aduocatũ ꝓ pcc̾is no¬
ati nr̃i uba ꝓpinamus. nam cum dicat qr
qlodcmmꝙ petiertmuis pr̃em in noĩe eius
aibit nob. qnto esficatius impetͣmus quod pe¬
timus xp̃i noĩe. si petamus ip̃ius orone:it
hbconspectu dei stare. placend̾ est diuinis
alo ⁊ hitu corporis: ⁊ modo uocis. nam nisi
magutio suo dñs secreto orare nos p̾cipit
in adoitis ⁊ secretis locis. in cubicłis nr̃is. qd
magis ꝯgruit fidei. ut sciamus dm̃i ubiq eẽ
pltitem. audire omnes ⁊ uidere ⁊ maiestatis
se plenitudinem in abdita queq ⁊ occulta
penetͣre. sicut scriptũ est. ego ds̃ aꝓpximãs.
⁊ nõ d̃s de longinquo. si abiconditus fu̾it hõ
in absconditis. ego ergo nõ uidebo eũ. Nõne
celũ ⁊ t̾ram ego impleos Et it̾m in om̃i loco

Expanded text:
m apud Patrem advocatum, pro peccatis noa propinamus. Nam cum dicat, quia quodcumque petieritis Patrem in nomine meo dabit vobis: quanto efficacius impetrabimus quod petimus Christi nomine, si petamus ipsius oratione?sub conspectu Dei stare; placendum est divinis oculis et habitu corporis, et modo vocis; nam ut magisterio suo Dominus secreto orare nos praecepit in abditis et secretis locis, in cubiculis nostris, quod magis congruit fidei, ut sciamus Deum ubique esse praesentem, audire omnes et videre, et majestatis suae plenitudinem in abdita quaeque et occulta penetrare, sicut scriptum est: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo; si absconditus fuerit homo in absconditis, ergo ego non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo? Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpituis esto mͥ poc̃ori. dico uob descendit hic
iustificatus in domũ suam magis qͣm ille
pħiseus. qr omnis qui se extollit humilta
ad orõm qͣlit̾ accede debeamus: cognoscamꝰ

Expanded text:
s esto mihi peccatori. dico uobis, descendit hic iustificatus in domum suam magis quam ille pharisaeus: quia omnis qui se extollit humiliabad orationem qualiter accedere debeamus, cognoscam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ a deo fcãm dicunt. s deo coet̾nam. na
aĩam deo tribuunt creatori. s creaters
dere ad dextam pr̃is. s ea se exuisse phieit
eam ꝙ in sole posnisse. acciptentes atali¬
nem de psalmo ubi legitur. In sole posuit
tab̾naculũ suũ Regant etiam insibłem
padysum. baptismũ nõ accipiunt. resu¬
quidam eoꝵ ꝑhibeantur etiam mortes
sibi illata car̾e carne uoluisse. lxii.
scite ab utre appellati sunt. Ascos

Expanded text:
non a Deo factam dicunt, sed Deo coaeternam. Nec animam Deo tribuunt creatori, sed creatores dere ad dexteram Patris, sed ea se exuisse perhibent, eamque in sole posuisse, accipientes occasionem de Psalmo, ubi legitur, In sole posuit tabernaculum suum . Negant etiam visibilem paradisum. Baptismum in aqua non accipiunt. Resurquidam eorum perhibeantur etiam morte sibi illata carere carne voluisse. LXII. ASCITAE ab utre appellati sunt: ἀσκός
Abbreviated transcription (Latin):
priprant. qñ tacend̾ sibi ẽẽ arbitͣntur. Unde
grece dr̃ palus. ⁊ richos nasus. Cur aut̃ ꝑ
palum digitũ significare malu̾unt.q
quib hoc nom̃ ꝯpositũ est nescio. cũ g̾ce
sent utiq dactilorinchyte młto eiuden¬
fus nuncupari. lxiiii.
quaris ex hoc appellati sunt ꝙ aquam
offerunt in poculo sacram̃ti nõ ald̾

Expanded text:
 sibi esse arbitrantur; unde graece dicitur palus; et ῥύγχος nasus. Cur autem per palum digitum significare maluerint, a quibus hoc nomen compositum est, nescio: cum graece sint utique Dactylorynchitae multo evidentius nuncupari. LXIV. AQUARII ex hoc appellati sunt, quod aquam offerunt in poculo Sacramenti, non il
Abbreviated transcription (Latin):
ex epyphanii ipius oꝑe in meũ tnstulin
duas in una teferens ubi nlłam diffram
potui reꝑire.⁊ rursus ubi ille ex duab
unam fac̾e uoluit sub nuuis suis singłas
potut. S adhuc ꝯmemorare debeo sinebs
aptid alios reꝑi. sie quas ip̃e reminiso.
⁊imic ego addo quas nec phyliast postuit.
nec posuit epyphanius. luiii.
etangumonite dici possunt quime¬
tagismon asserunt. dicentes sic ẽẽ
in pr̃em intret tamqͣm uas minus in
uas maius. Unde ⁊ tale nom̃ hic et ror
gion quippe illa lingna uas dr̃. s introtiꝰ
tunus uasis in alt̾m latino uno noĩe
nõ p̃t dici. sicut grece potuit dici metagi

Expanded text:
ex Epiphanii ipsius opere in meum transtuli, duas in unam referens, ubi nullam differentiam potui reperire: et rursus ubi ille ex duabus unam facere voluit, sub numeris suis singulas posui. Sed adhuc commemorare debeo, sive quas apud alios reperi, sive quas ipse reminiscor. Nunc ergo addo quas Philaster posuit, nec posuit Epiphanius. LVIII. METANGISMONITAE dici possunt, qugismon asserunt, dicentes sic esse intret in Patrem, tanquam vas minus in vas majus. Unde et tale nomen hic error γεἶον quippe illa lingua vas dicitur: sed introitus unius vasis in alterum, latine uno nomine non potest dici, sicut graece potuit μεταγγισμός.
Abbreviated transcription (Latin):
uo sc̾m creaturam creature. hoc estabipo
silio creatũ uolunt. In eoaut̃ ꝙ xp̃m sñ
aĩa solam carnem suscepisse arbitnt᷑
ninus noti sunt nec aduersus eos ab ali¬
qu inueni de hac re aln fuisse crectum.
ẜ hoc uerit est ⁊ epyphanus nõ tacuit. et
ego ex eoꝵ quibdam scriptiris ⁊ collocutõib
certissime compi. Rebaptizari quoq ab hiis
catholioos nonius. utrũ ⁊ nõ catholicos
nescio¬
ticos. nõ heticos uult iud̾i. alii nocãt¬
carnali dm̃ sedere in silitudie hoĩs cor¬
rinsficitati eoꝵ tribuit epyphanius. par¬
cens eis ne dicantut hetici. Fos aut sepa¬
rasse se dicit a ꝯmunione nr̃a. culpando
ep̃os dinites ⁊ pascha cũ iudeis celebndo
acedoniani sunt a macedonio. lii.
creaturam eũ eẽ dicentes. Hos poturs qͥdã

Expanded text:
um creaturam creaturae, hoc est, ab ipso Filio creatum volunt. In eo autem quod Christum sine anima solam carnem suscepisse arbitrantur, minus noti sunt: nec adversus eos ab aliquo inveni de hac re aliquando fuisse certatum. Sed hoc verum esse, et Epiphanius non tacuit, et ego ex eorum quibusdam scriptis et collocutionibus certissime comperi. Rebaptizari quoque ab his Catholicos novimus; utrum et non catholicos, nesciicos, non haereticos similitudinem hominis corticitati eorum tribuit Epiphanius, parcens eis ne dicantur haeretici. Eos autem separasse se dicit a communione nostra, culpando episcopos divites, et pascha cum Judaeis celebrando. tur. LII. MACEDONIANI sunt a Macedonio, quos creaturam eum esse dicentes. Hos potius quidam
Abbreviated transcription (Latin):
pinari monachis nõ lice̾ subitentande
uite sue causa aliquid oꝑari. atq ita ie
ip̃os monachos ꝓfit̾i. ut oĩo ab opib ua¬
cent. Usiꝑ ad istos ergo de hesib opus suũ
ꝓduxit supͣdc̃s epyphanius ep̃c cyprus
apud grecos int̾ magnos hĩtus ⁊ a młtis
in catholice fidei sanitate laudatus. Cuiꝰ
ip̃e. alia brenius explicaui paremq in
nõ ulłis exhibiu breuitatem. omnia mo¬
dans suut intentonis mee tpo postilaten

Expanded text:
pinari, monachis non licere sustentandae pinari, monachis non licere sustentandae vitae suae causa aliquid operari, atque ita se ipsos monachos profiteri, ut omnino ab operibus vacent. Usque ad istos ergo de haeresibus opus suum perduxit supra dictus episcopus Cyprius, apud Graecos inter magnos habitus, et a multis in catholicae fidei sanitate laudatus. Cujusipse, alia etiam brevius explicavi, paremque in nonnullis exhibui brevitatem, omnia moderans sicut intentionis meae ratio postulabat.
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃a t̾o eius carne sic a recta fide dissen¬
asseu̾antes u̾bum carnem fcm̃ hoc est ti¬
bi aliquid in carnem fuisse ꝯu̾sum atq
qui marie irgmitati usq adeoꝯͣ¬
dicunt. ut affirment eam post xp̃m na¬
tum uiro suo fuisse ꝯmixtam. . luii.
ostremo ponit epyphanus heresim
sic appellati. tm̃ ens orant ut eis qui hoc
de illis audiunt incredibile nideatur. nã
sime sic accipitur. ut nullo die int̾mit¬
tantur certa tp̃ra orandi. Isti ita nimis
hoc faciunt. nt hinc iudicentur int̾ ħeti¬
cos noĩandi. ꝙͣuis nõ nlłi eos dicant de p¬
gatõne animaꝵ nescio que fantastica et
ridicule fabulosa narrare. porcam scilz
cũ porcellis uderi exire de ore hõis qñ pui¬
gatur. ⁊ in eum insibłr. siłr sp̃c ignem qͥ
nos comburet intͣre. Hiis adiungit epy¬
phanius euphemitas. martirianos. et
satamanos ⁊ hos omnes cum illis tamqͣm
unam hesim ponit. Dicuntur enchite o¬

Expanded text:
De ipsa vero ejus carne sic a recta fide dissenDe ipsa vero ejus carne sic a recta fide dissenasseverantes, Verbum carnem factum, hoc est, Verbi aliquid in carnem fuisse conversum atqui Mariae virginitati usque adeo contradicunt, ut affirment eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. LVII. Postremam ponit Epiphanius sic appellati. Tantum enim orant, ut eis qui hoc de illis audiunt incredibile videatur. Nam sime sic accipitur, ut nullo die intermittantur certa tempora orandi: isti ita nimis hoc faciunt, ut hinc judicarentur inter haereticos nominandi. Quamvis nonnulli eos dicant de purgatione animarum nescio quam phantasticam et ridiculam fabulam narrare , porcam scilicet cum porcellis videri exire de ore hominis quando purgatur, et in eum visibili similiter specie ignem, qui non comburat, intrare. His adjungit Epiphanius Euphemitas, Martyrianos, et Satanianos, et hos omnes cum illis tanquam unam haeresim ponit. Dicuntur Euchitae o
Abbreviated transcription (Latin):
ediani ab aerio quodam sunt .liii.¬
not̃ati. qui cum eet pibr doluisse fer
oport̾e. nec statuta sollempnis̾ celebnda
ce ierunia. s cũ quisq uolu̾it ieumand
ne udeatur eẽ ib̾ lege. dicebat etiam p̾s¬
biterũ ab ep̃o nłła differentia debere dis¬
cerni. Quidam phibent istos sicut en¬
cracitas uł apotactetas nõ admutẽ ad cõ¬
munionem suam nisi ꝯtinentes. ⁊hos
qui scło ita abrenuntiau̾int ut ꝓpͥa nu
possideant. ab esca tñ carinũ nõ eos absti¬
nere dicit epyphanuis. phylur u̾o ⁊ hãc
eis iribuit abstinentiam. Amii
tiani ab etio sunt uocati. Idem q eu¬
nominiant ab eunomiio etii discipłõ¬
in quo noĩe magis innotiiunt. Ennomĩ
quippe in dyaletica p̃ualens acutius ⁊
celebrius defendit hanc hesum. dissilem
mimicus. ut asseuaret ꝙ nicħ cuiqͣm obẽet
que ab illo docebatur fidei ꝑticeps ẽẽt. .l.u.
pposlinaristas appollinaris instidint.
qui de anima xp̃i ⁊ a fide catholica dis¬

Expanded text:
ERIANI ab Aerio quodam sunt, qui cum esset presbyter, doluisse fert non oportere; nec statuta solemniter celebranda esse jejunia, sed cum quisque voluerit jejunandum, ne videatur esse sub lege. Dicebat etiam presbyterum ab episcopo nulla differentia debere discerni. Quidam perhibent istos, sicut Encratitas vel Apotactitas, non admittere ad communionem suam nisi continentes, et eos qui saeculo ita renuntiaverint, ut propria nulla possideant. Ab esca tamen carnium non eos abstinere dicit Epiphanius: Philaster vero et hanc eis tribuit abstinentiam. LIV. AETIANI ab Aetio sunt vocati, iidemque Eunomiani ab Eunomio Aetii discipulo, quo nomine magis innotuerunt. Eunomius quippe in dialectica praevalens, acutius et celebrius defendit hanc haeresim, dissimnimicus, ut asseveraret quod nihil cuique obesset quAPOLLINARISTAS Apollinaris instituit, qui de anima Christi a Catholica dis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi credid̾itis nõ intlligetis: de ullaĩ¬
telligentia dc̃m est In qua semꝑmi
nebitur rerum in effabiliũ. Cuman
dicitur quod credatur nisi quod drĩ
telligatitr: credi nõ pt̃ Intlłigenda
sunt ergo dicta: ut credantur q̃ dic
sunt. Et sine ꝑabolis nõ loquebatu
eis. nõ qr nich ꝓpͥe locutus est: s qr ni¬
lum fere sermonem explicauit. ubi
nõ aliquid ꝑ ꝑabolam significanit
ꝙͣius in eo aliqua ⁊ ꝓpͥe dix̾it. itaut sepe
iueniatur totus sermo eius ꝑabols
explicatus. totus aut̃ ppͥe dictus nss
iuentatut. Explicatõs aut̃ sermc̃
dico: qñ ex aliqua occasione reꝵ incii
loqui. quousq t̾minet quicquid ad
ip̃am rem ꝑtinet ⁊ tnͣseat ad aliud
Non nũqͣm sane alitis eungłistacõ¬
texit: quod alius diu̾sis tp̃rib dictũ
indicat Non enĩ õimodo scd̾ reꝵ gestaꝵ
ordinem: s scd̃ sue quisq recordatõis
facultatem. narratõm quam exor¬

Expanded text:
Nisi credideritis, non intelligetis, de illa inNisi credideritis, non intelligetis, de illa intelligentia dictum est, in qua semper manebitur, rerum ineffabilium: cum autem dicitur quod credatur, nisi quod dicitur intelligatur, credi non potest. Intelligenda sunt ergo dicta, ut credantur quae dic, 34. Et sine parabolis non loquebatur eis. Non quia nihil proprie locutus est, sed quia nullum fere sermonem explicavit, ubi non aliquid per parabolam significavit, quamvis in eo aliqua et proprie dixerit: ita ut saepe inveniatur totus sermo ejus parabolis explicatus, totus autem proprie dictus nullus inveniatur. Explicatos autem sermones dico, quando ex aliqua occasione rerum incipit loqui quousque terminet quidquid ad ipsam rem pertinet, et transeat ad aliud. Nonnunquam sane alius evangelista contexit, quod alius diversis temporibus dictum indicat. Non enim omnimodo secundum rerum gestarum ordinem, sed secundum suae quisque recordationis facultatem, narrationem quam exor
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde accepta indulgentia: ad obedi
linguaꝵ ag̾e̾t. In aliis linguis. et in
aliis labis loquar ppło huic: ⁊ nec sic
me exaudiet dicit dñs. Nõ enĩ dice̾t᷑¬
ut uł sic exaudiret .iut eis ad humi¬
lem confessionem ⁊ sollicitam in qui¬
sitõm. ⁊ obedientem conu̾sionem. et
feruentem dilectõm ualeret. Est u̾o
ista rõ. etiam medicine corporales pa
⁊ plerace medicam̃ta pͥus alflgim
ut sanent. ⁊ ip̃a colliria que ad ocłos ꝑn¬
nent. si ea opus est intͥnsocus infuno
nisi sensum uidendi pͥus claudant et
ꝑturbent: ꝓdesse nõ possunt sec moue¬
at quod item ꝓpħa dicit nisi credide¬
ritis: nõ intlłigetis. qͣi contͣrium sit
quod ioles ait pp̃ea. non pot̾ant credet
dicebantitr ut ab eis nõ possent ma̾¬
gi Dicit enĩ aliquis Siut inclłigent
credere debebant. quõ pp̃ea nõ poterãt
credere qr nõ intssigebant. hoc est qr
excecauit ocłos eoꝵ: S quod ait ysatas

Expanded text:
deinde accepta indulgentia ad obediedeinde accepta indulgentia ad obedielinguarum ageret: In aliis aliis labiis loquar populo huic: et nec sic me exaudient, dicit Dominus ut vel sic exaudirent: id est, ut eis ad humilem confessionem, et sollicitam inquisitionem, et obedientem conversionem, et ferventem dilectionem valeret. Est vero etiam ista ratio medicinae corporalis. Nam et pleraque medicamenta prius affligunt ut sanent, et ipsa collyria quae ad oculos pertinent, si ea opus est intrinsecus infundi, nisi sensum videndi prius claudant et perturbent, prodesse non possunt. 4. Nec moveat quod idem propheta dicit, Nisi credideritis, non intelligetis ; quasi contrarium sit quod Joannes ait, Propterea non poterant credere, dicebantur, ut ab eis non possent intelligi. Dicit enim aliquis: Si ut intelligerent credere debebant, quomodo propterea non poterant credere, quia non intelligebant, hoc est, quia excaecavit oculos eorum? Sed quod ait Isaias,
Abbreviated transcription (Latin):
cocatos ut conu̾t̾entur. cum ĩo conu̾ti nõ
pot̾ant. qr nõ credebant. Et ĩo credere non
pot̾ant: qr excecati erant. An forte non ab¬
surde dicimus quosoam iideoꝵ fuisse sa
tos ut eis expedierit pͥmo nõ credere: et
telloctis: nõ in eum crederent sõ creden¬
tes aut̃: cum cet̾is desꝑatis concifig̾ent
u̾tentur qñ tam de reatu mortis dñi
amplius humiliati uehem̃tius dili¬
gerent a quo sibi tantũ scelus dimis¬
sum ẽẽ gaud̾ent: qm̃ tanta erat eorũ
tur: si nõ ita contigisse in actib aploꝵ
manifestissime leg̾it. Nõ ergo abhorret
quod ait ioħes. pp̃ea non pot̾ant credere
qr excocauit ocłos eoꝵ ut nõ uideant. ab
ea sententia qua intsłigimus iõ exce¬
catos ut conũt̾entur. hoc est iõ eis per
obscuritates ꝑabolaꝵ occultatas sen¬
tentias dñi ut post eius resurrectõm
runt eum. acq ita post eius resiurrrec¬
bant ext̾riti. maiore criminis reatu
compuncti sunt ⁊ ꝓstrati ad ꝑnĩam.

Expanded text:
ut converterentur, cum ideo converti non poterant, quia non credebant, et ideo credere non poterant, quia excaecati erant. An forte non absurde dicimus, quosdam Judaeorum fuisse santos, ut eis expedierit primo non credere, et tellectis, non in eum crederent, non credentes autem, cum caeteris desperatis crucifigerenterentur, quando jam de reatu mortis Domini amplius humiliati, vehementius diligerent a quo sibi tantum scelus dimissum esse gauderent: quoniam tanta erat eorum tur, si non ita contigisse in Actibus Apostolorum manifestissime legerit . Non ergo abhorret quod ait Joannes, Propterea non poterant credere, quia excaecavit oculos eorum ut non videant, ab ea sententia qua intelligimus ideo excaecatos ut converterentur; hoc est, ideo eis per obscuritates parabolarum occultatas sententias Domini, ut post ejus resurrectionem runt eum; atque ita post ejus resurrecbant, exterriti, majore criminis reatu compuncti sunt et prostrati ad poenitentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃ib efficiat que ꝑtendit a fine usq
ad finem fortit̾. ⁊ disponit oĩa suauit
illud. ⁊ ibi iam eẽ desid̾are Auod in cui
animo effectum fu̾it nccẽ est ut li¬
bent̾ moriatur. Frustra itaq dicũt
quidam qui iam sanam fidem te¬
nent. iõ se nolle mori ut ꝓficiant:
cum ip̃e ꝑfectus eoꝵ. in eo ꝑfectus
sit. ut mori uelint. Si ergo uerum
loqui uolunt: nõ dicunt ideo mori
nolo ut ꝓficiam. s ideo mori nolo.
qr parum ꝓfeci. Itaq mori nolle fi¬
delib nõ consilum est ut ꝑficiãt
s inditium ꝙ parum ꝓfecerint.
Promde quod nolunt ut ꝑfcĩ sint
uelint ⁊ ꝑfecti sunt.

Expanded text:
temporibus efficiat, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter atqillud, et ibi jam esse desiderare: quod in cujus animo effectum fuerit, necesse est ut libenter moriatur. Frustra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus eorum in eo profectu sit, ut mori velint. Si ergo verum loqui volunt, non dicant, Ideo mori nolo, ut proficiam; sed, Ideo mori nolo, quia parum profeci. Itaque mori nolle fidelibus non consilium est ut proficiant, sed indicium quod parum profecerint. Proinde quod nolunt, ut perfecti sint; velint, et perfecti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quiillum patrem dñi ẽẽ arbitraban¬
tur senalem iustitiam nõ itolat quis
nui libidine tnsgressus fuit ant pla¬
itum societatis Humane. sicut est
homicidium. concubitus mascu¬
a uł pecoꝵ. aut modũ. in concessis. sic̃
assuꝑbum amplius u̾bare qͣm opr¬
ter. uel filium edere uł bibere ampliꝰ
qͥn oportet. cum ip̃a coniuge concum¬
ere amplius qͣm oporret. ⁊ simlia.
In facile posset sapientes facere ꝑ
apĩam dei que eis int̾na est Itemi
uoluntas uͥbi semptt̾nt: stabilis es
li fiunt m illo ubo oĩa que fc̃ã sumt.
Et ipa susceptio hõis ab co p̾couita est
quõ si pictor uelit pinge̾ totam domũ.
⁊ orgitet uł nou̾it locum ubi etiam se
pingere debeat. totũ marte ht̃. ⁊ in p̾¬

Expanded text:
qui illum patrem Domini esse arbitrabanqui illum patrem Domini esse arbitrabantur. 2. Generalem justitiam non violat quis, nisi libidine transgressus fuerit aut placitum societatis humanae, sicut est homicidium, concubitus masculorum vel pecorum; aut modum in concessis, sicut est superbum amplius verberare quam oportet, vel superfluum edere vel bibere amplius quam oportet, cum ipsa conjuge concumbere amplius quam oportet, et similia. quam facile posset sapientes facere per sapientiam Dei, quae in eis interna est. 4. Item voluntas Verbi sempiterni stabilis est sic fuerunt in illo Verbo omnia quae facta sunt, et ipsa susceptio hominis sic ab eo praecognita est, quomodo si pictor velit pingere totam domum, et cogitet vel noverit locum ubi etiam se pingere debeat: totum in arte habet, et in p
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ scripture intlłiguntur. que noĩe
diitur. ꝙ̃admod̾ apud aliũ euͣngł¬
ab eis utrũ inteslexissent: respon¬
derunt se intellexisse. fortasse ista si
nauro noua ⁊ ucta. ostende uoluio eũ
aclum hũdum ẽẽ i occła. qui etiam scͥp¬
nims uet̾is pabolis explicatas intellexit
hui loquitur: donec eius passio uelum
sandat. ut nich ut occultum quod nõ re¬
ueletur. Multomagis illa que ad cõmẽ¬
undam tantam salutem tam longe
ꝑillo scripta sunt pabolis oꝑta ẽẽ noui¬
noliiunt ẽẽ docti in regno celoꝵ. neq tnͣ¬
sire ad xp̃m. ut auferretur uelam̃ quod
sup̃ cor coꝵ positum est. fr̃os eius. raco¬
us ⁊ ioseph. ⁊ symon ⁊ iudas. ⁊ sorores
als. nõne omnes sunt apud nos. Un
iergo huic omnia ista: Et scandalizã¬
ut in eo. Fr̃es apud iuu deos dici solere
ggnatos: usq a deo ꝓbatur. ut non so¬
lum ex equo genationis gradu sicut
signatos: cum etiam ex agnatõne
ieph dici potũuint fr̃es eius. abeis

Expanded text:
nomine duntur; quemadmodum apud alium evangab eis utrum intellexissent, responderunt se intellexisse; fortasse ista sisuo nova et vetera, ostendere voluit eum doctum habendum esse in Ecclesia, qui etiam Scripturas veteres parabolis explicatas intellexerihuc loquitur, donec ejus passio velum discindat, ut nihil sit occultum quod non reveletur; multo magis illa quae ad commendandam tantam salutem tam longe de illo scripta sunt, parabolis operta esse noverinoluerunt esse docti in regno coelorum, neque transire ad Christum, ut auferretur velamen quod supra cor eorum positum est. XVII. Ib. bus, et Joseph, et Simon, et Judas, et sorores ejus, nonne omnes apud nos sunt? unde ergo huic omnia ista? Et scandalizabantur in eo. Fratres apud Judaeos dici solere cognatos usque adeo probatur, ut non solum ex propinquo generationis gradu, sicutcognatos; cum etiam ex cognatione Joseph dici potuerint fratres ejus ab eis,
Abbreviated transcription (Latin):
potius extra culꝑam debet intelligi. co¬
gimur fat̾i aliis quibdam pcc̃is eos ita
excccari meruisse. Qua tñ excecatõe: nõ
potu̾unt credere. Uerba enĩ ioħis: ⁊ sta
sunt. Proptea nõ pot̾ant crede̾: qr it̾m

Expanded text:
potius extra culpam debet intelligi, cogimur fateri aliis quibusdam peccatis eos ita excaecari meruisse, qua tamen excaecatione non potuerunt credere; verba enim Joannis ista sunt: Propterea non poterant creder
Abbreviated transcription (Latin):
alũ ꝑ ꝑñam. Non enĩ possent hoc fac̾e
nisi pͥus crederent: ut credendo conũte¬
rentur. conũsione sanarentur. sanita¬
te intlłig̾ent: s iõ potuis excecatos. ut
nõ uderent. Dicit enĩ aꝑtissime. pp̃ea ñ
pot̾ant credere. Quod si ita est. quis nõ
exsurgat in defensionem tudcoꝵ. ut cos
extra culpani fuisse ꝑclamaret ꝙ nõ
ciedid̾unt. Propt̾ea enĩ nõ pot̾ant cre

Expanded text:
am: non enim possent hoc facere nisi prius crederent, ut credendo converterentur, conversione sanarentur, sanitate intelligerent: sed ideo potius excaecatos, ut non crederent. Dicit enim apertissime, Propterea non poterant credere. Quod si ita est, quis non exsurgat in defensionem Judaeorum, et eos extra culpam fuisse proclamet quod non crediderunt? Propterea enim non poterant c
Abbreviated transcription (Latin):
dere qr tc̃m dixit ꝯsaias excecauit oculos
eoꝵ ⁊ induratut eoꝵ cor ut nõ udeant
ccłis ⁊ intlłigant corde. Et conũtantin
⁊ sanem eos: adũsari indetur huic sm̃e
uideant nõ accipiatur. ne uł sic al ñ cclłis
uideant: s prsus no nõ indeant᷑. Eñ quis

Expanded text:
 Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, ut non videant oculis, et intelligant corde, et convertantur, et sanem eos , adversari videtur huic sentevideant, non accipiatur, ne vel sic aliquando oculis videant, sed prorsus ut non vid
Abbreviated transcription (Latin):
mos reddit. neri aut̃ pt: quodait. ll¬
ligate fasciculos ad comburend̾. Cuu
nõ unũ fascem. aut mnũ aceruũ ina¬
nioꝵ fieri dix̾it. nisi forte pp̃ uarietatĩ
hereticoꝵ: Et nõ solum a tritico: umi
a seip̃ts discrepantiũ ip̃a uninscułꝙ
herescos ꝓpͥa conuenticula. In quib sin¬
gillatim sua cõmunione deuincti sũt
noĩe fasciculoꝵ significauit: ut iam
tunc incipiant aluigari ad comburaᷤ
cum a catholica cõmunione segrega
tio fasciculoꝵ. S si ita eẽt: nõ iam mͥ¬
te resipiscendo ⁊ in catholicam remo

Expanded text:
test, quod ait, Alligate fasciculos ad comburendum, cur non unum fascem, aut unum acervum zizaniorum fieri dixit? Nisi forte propter varietatem haereticorum, et non solum a tritico, verum etiam a seipsis discrepantium, ipsa uniuscujusque haereseos propria conventicula, in quibus singillatim sua communione devincti sunt, nomine fasciculorum designavit: ut jam tunc incipiant alligari ad comburendum, cum a catholica communione segregatatio fasciculorum. Sed si ita esset, non jam multae resipiscendo, et in Catho
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem constitutũ ẽẽ in bac uitantq
tus eẽ possit qͣlis quisq futurus sn
postea cuius in p̾sentia cernit errora
uł quid etam error eius confetat ad
uotum bonoꝵ nõ eẽ cales auferendo
de hac nita: nec cum malos int̾ficereco¬
natur bonos int̾ficiat ꝙ forte futuri
suut. aut bonis obsins quib ⁊ mumu
foete uriles sunt: s tunc oportune fien
cum iam in fine nõ restat uł tempo
mlias. Non. Ne fortẽ cosligentes⁊i¬
nia. Cradicetis sił ⁊ triticum. s in q̃n
messis dicam messorib. ⁊ cetã. atq he

Expanded text:
hominem constitutum esse in hac vita, ut certus esse possit qualis quisque futurus sit postea, cujus in praesentia cernit errorem, vel quid etiam error ejus conferat ad provectum bonorum; non esse tales auferendos de hac vita, ne cum malos conatur interficere, bonos interficiat, quod forte futuri sunt; aut bonis obsit, quibus et inviti forte utiles sunt: sed tunc opportune fieri, cum jam in fine non restat vel tempumilias, Non; ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et triticum: sed in tempore messis dicam messoribus, et caetera. Atq
Abbreviated transcription (Latin):
fcã sunt oĩa quod est ubum det. ⁊ nodłib
aut̃ hor trium sit. uł sialiuꝰ ocurrẽ po¬
tuerit ꝙ margarite unius ⁊ p̾tiose noĩe
bene significetur. Pretiũ etus est nostp̃i
qui ad cam possidendam nõ sinus liberi
nisi omnib ꝑ nr̃a libatõne contemptis
que tp̃ralit̾ possidentur uenditis enĩ reb
nr̃is: nlłm matus eaꝵ accipimus g̾tutm
qͣm nosipõs qui a talib implicati nr̃i nõ
eramus: ut rursus ꝑ illa margarita nos¬
ip̃os demus. Nõ qr uł tanto ualet. s qr
plus dare nõ possumus. Et głos suo qan¬
fu̾ant: ut ds eis ocłos clauderet. Alius enĩ
eunglista dicit. Excecauit ocłos eoꝵ. Seo
utrum ut nũqͣm utdeant an uo ne uł
sic alũ uideant cecitate sua sibi displicẽ¬
tes ⁊se dolentes: ⁊ ex hoc humiliati atq
cõmoti ad confitenda pcc̃a sua ⁊ pie quẽ¬
rend̃ dñm. Sic enĩ marcus hoc dicit. ne¬
qñ conũtantur. ⁊ dimitantur eis nr̃a
Ubi intlłiguntur poc̃is suis merusse

Expanded text:
bum Dei. Quodlibet autem horum trium sit, vel si aliud occurrere potuerit, quod margaritae unius et pretiosae nomine bene significetur, pretium ejus est nos ipsi, qui ad eam possidendam non sumus liberi, nisi omnibus pro nostra liberatione contemptis, quae temporaliter possidentur. Venditis enim rebus nostris, nullum majus earum accipimus pretium, quam nos ipsos, quia talibus implicati, nostri non eramus, ut rursus nos ipsos pro illa margarita demus; non quia vel tanti valet, sed quia plus dare non possumus. Aliter afuerunt ut Deus eis oculos clauderet. Alius enim evangelista dicit, Excaecavit oculos eorum. Sed utrum ut nunquam videant? an vero ne vel sic aliquando videant, caecitate sua sibi displicentes, et se dolentes, et ex hoc humiliati atque commoti ad confitenda peccata sua, et pie quaerendum Dominum? Sic enim Marcus hoc dicit, Nequando convertantur, et dimittantur eis peccata . Ubi intelliguntur peccatis suis meruisse
Abbreviated transcription (Latin):
srũ qr etiam boni cum adhuo infirmi
ant. opus hñt in quibdam maloꝵ com¬
ntitione. siue ut ꝑ eos ex̾ceantur siue
ad eoꝵ comꝑatõe magna illis exbortatõ
fad ut nittantur ad melius. Quib sbla¬
ns: altitudo caritatis qͣr euulsa mar¬
rlat quod est eradicari. nam sicut apłs
itcũ cum auferuntur tianta. quia
msti pͥmo rhania sunt. ⁊ postea triticũ
funt qui nisi ꝑationt̾ cum mali sũt
Nerentur: ad laudabilem mutatõm
ipueniunt. Itaq si euulsi fuunt. siꝑͣ
adicatur ⁊ triticum quod futuri cẽnt
ieis parcẽtur. Siłe est regnũ celor. hpõi
ngotiatori querenti bonas margari¬
sis Inuenta aut̃ una p̾tiosa matgari¬
tabiit ⁊ uendidit omnia que habuit
ipnit eam. Questio est: cur a nuo plali
ꝯsingłarem tnͣsierit. ut cum querat
mo bonas margaritas. uuam muen¬
mn p̾tiosam quam uenditis oĩb que
et emat. aut ergo iste bonos bõies
sarens cum quib utilit̾ uiuat. unũ¬

Expanded text:
infirmi sunt, opus habent in quibusdam malorum commixtione, sive ut per eos exerceantur, sive ut eorum comparatione magna illis exhortatio fiat, ut nitantur ad melius, quibus sublatis altitudo charitatis quasi evulsa marcescat, quod est eradicari? Nam sic ait Apotriticum, cum auferuntur zizania, quia multi primo zizania sunt, et postea triticum fiunt? qui nisi patienter, cum mali sunt, tolerentur, ad laudabilem mutationem non perveniunt: itaque si evulsi fuerint, simul eradicatur et triticum, quod futuri essent, si eis pabonas margaritas. Inventa autem una pretiosa margarita, abiit et vendidit omnia quae habuit, et emit eam. Quaestio est cur a numero plurali ad singularem transierit, ut cum quaerat homo bonas margaritas, unam inveniat pretiosam, quam venditis omnibus quae habet, emat. Aut ergo iste bonos homines quaerens, cum quibus utiliter vivat, in
Abbreviated transcription (Latin):
lu no nouinuis. fec ullis oio melles
mantarite nole digins est. nisi ad quem
discuisis omnib carnalib tegnmib pue¬
nitur quib sie ꝑ uba humana. site ꝑsiłi¬
tudines ciccũpositas opitur. itt purus ⁊
solidus ⁊ nusqͣm a se dissonans certa rõne

Expanded text:
jam non novimus. Nec ullus omnino intellectus margaritae nomine dignus est, nisi ad quem discussis omnibus carnalibus tegminibus pervenitur. Quibus sive per verba humana, sive per similitudines circumpositas operitur, ut purus, et salidus, et nusquam a se dissonans certa ratione
Abbreviated transcription (Latin):
nitantut siue correcti aut remoti.
liue ettam u̾bo dei nlło noĩatam ac¬
cusante aut increpante ꝑt̾cito Alñ
illtꝰ etiam sub nomine penitentiũ
n niuunt ut solent: aut nõ młto
uinus: Quidam eccam ampluis.
ilo modo tã a catholica mmutate dis¬
count. Quib ita tunentib si moes
ibrepserit: palee deputantur usq
in finem. Hoc etiam ip̃i credunt
nam si alit̾ credunt ⁊ inconcusse
tenent: tam int̾ hercticos nuan¬
ueniam daturum. Isti ergo nõ hoc cre¬
dunt. uł nõ firmiter opmantur. ⁊ si
ad huc forlitan q̃runt s magis eo
decipte spes dilectõnis. dumi se dutiꝰ¬
iuuicturos putant. ⁊ ꝑditos mores alñ
i melius mutaturos. ꝗtra quos dr̃
Ne tardes ꝯuti ad dm̃. neq differas de
dte in diem. Dubito enĩ ueniet ira eł¬

Expanded text:
mutantur, sive correpti, sive remoti, sive etiam verbo Dei nullo nominatim accusante aut increpante perterriti. Aliquando autem etiam sub nomine poenitentium ita vivunt ut solent, aut non multo minus, quidam etiam amplius; nullo modo tamen a catholica unitate discedunt. Quibus ita viventibus si mors obrepserit, paleae deputantur usque in finem. Hoc etiam ipsi credunt: nam si aliter credunt, et inconcusse tenent, jam inter haereticos numeranveniam daturum. Isti ergo non hoc credunt, vel non firmiter opinantur, etsi adhuc forsitan quaerunt: sed magis eos decipit spes dilationis, dum se diutius victuros putant, et perditos mores aliquando in melius mutaturos. Contra quos dicitur: Ne tardes converti ad Deum, neque differas de die in diem: subito enim veniet ira e
Abbreviated transcription (Latin):
leis aristaꝵ fractis: uł scissis. ⁊ de
segete abreptis. Quo ent̃ altiores
i. supbiores. eo fragili orde seiuro
alunt. sec cñ conleq̃ns est. ut ois here¬
ił de aliqua ꝑte doctrine qui ad fiderp¬
met edificatõm ita ut nõ querentis
arore discordans: hereticus est Et fõ¬
ns est animo qͣmq̃m intus corporalit
nideatur. Multos enĩ tales portat eccła
ꝑnõ ita defendunt falsitatem sentẽ¬
ic sue ut intentam młtiudinem la¬
aant Quod si fecerint: tunc pellũtur
itom quicũq inuident bonis. ita ut
querant occasiones excludendi eos.
uit degradandi uł crimina sua sic
xfendere ꝑati sunt si obiecta uel ꝓ¬
uta fuint. ut etiam conuenticłoꝵ
sitant excitare: iani scisiatici sũt
ab unitate corde discissi. etiam si
nõ inuentis occasionib aut occuatatis
s̃s suis sacram̃to eccłe corporali con¬
ssatõe socientur. Quap̃ illi soli catto¬
rend̾ existimant salua pretate

Expanded text:
leis aristarum fractis, vel scissis et de leis aristarum fractis, vel scissis et de segete abruptis. Quo enim altiores, id est, superbiores, eo fragiliores levioresque sunt. Nec tamen consequens est ut omnis haerevel de aliqua parte doctrinae quae ad fidei pertinet edificationem, ita ut non querentis errore discordans, hereticus est, et foris est animo, quamvis corporaliter intus videatur. Multos enim tales portat aecclesia, quia non ita defendunt falsitatem sententiae suae, ut intentam multitudinem faciant. Quod si fecerint, tunc pelluntur. Item quicunque invident bonis, ita ut querant occasiones excludendi eos aut degradandi eos, vel crimina sua sic defendere parati sunt, si obiecta vel prodita fuerint, ut etiam conventiculorum gitent excitare; iam scismatici sunt, et ab unitate corde discissi, etiamsi non inventis occasionibus aut occultatis factis suis sacramento aecclesiae corporali conversatione socientur. Quapropter illi soli cathoquerendum existimant, salva pietate
Abbreviated transcription (Latin):
tius ag̾ent ppositi eccłe. aut dormi¬
tõm hostis accipent apłi: uenit diu¬
bolus ⁊ suꝑseminauit eos quos mi¬
utuntur. S quod dicit eos in medio
eccłam. s hunc mundũ int̃ptatus ẽ
bene intlliguntur heretiti qr non
qui in ead̾ fide mali sunt: palea po¬
tius qͣm zirana deputentut. qr ꝑ
lea etiam fundam̃tum ip̃m ht̃ cu
frum̃to radioem q cõmunem Int
magis mundũ istum significat
aliud sagena quod unius fiderul
mnus eccłe cõmunionem indetur
ostendere. Int̾ herecicos ⁊ malos ca¬
tholicos hoc int̾est: ꝙ heretici falsa¬
credunt Illi aut̃ uera credentes. m̃
iinunt ica ut credunt. Solet¬
⁊ aut̃ queri: etiam scismatia q̾
ab hereticis distent. Et hoc inueniri
cum scismaticos nõ fidos duĩsa fa¬
ciat s cõmunis disrupta societas
s utrum int̾ rirana mimandi
sunt: dubitari pt̃. magis enĩ ui¬
dentur spicis corruptis eẽ siłicss
sicut scriptum est. Uento aut̃ cor¬
rumpetur filius iniquns. uł pa¬

Expanded text:
tius agerent praepositi Ecclesiae, aut cum dormitionem mortis acciperent Apostoli, venit diabolus et superseminavit eos quos manvertuntur. Sed quod dicit eos in medio Ecclesiam, sed hunc mundum interpretatus est, bene intelliguntur haeretici, quia non qui in eadem fide mali sunt, palea potius quam zizania deputentur; quia palea etiam fundamentum ipsum habet cum frumento, radicemque communem. In illa magis mundum istum significat; aliud sagena, quae unius fidei vel unius Ecclesiae communionem videtur ostendere. Inter haereticos et malos catholicos hoc interest, credunt, illi autem vera credentes non ita vivunt ut credunt. Solet autem queri etiam scismatici quid ab hequod schismaticos non fides diversa faciat, sed communionis disrupta societas. Sed utrum inter zizania numerandi sint, dubitari potest. Magis autem videntur spicis corruptis esse similiores, sicut scriptum est, Vento autem corrumpetur filius iniquus : vel pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo confessionem uocat scriptura
generalit̾: quicquuid manifeste sicitt
cernitur enuntiatur. Ram illud qd̃
ait. si quis me confessus fuit coram
hoĩb. confitebor eum coram pr̃e meo
uł sicut alibi est coram angłis dei: ñ
utiꝙꝵ pcc̃a confitetur: qui xp̃m cõfi¬
tetur. Quod si ꝓp̃ea putant auqui cõ¬
fessionem uocari qr ꝑ crimine. obicia
ita etiam xp̃c coram pr̃e tł coram an¬
gelis hoĩem qui se confessus fuit cõ¬
fitetur. Est etiam in eccłastico ita cõ¬
positum. Et hec dicetis in confessione.
Hec dicta sunt: pp̃ imꝑitiam fr̃m.i
qui cum legente lectore audiũt hoc
abum. pectora statim tundunt. Nõ
attendentes quo loco dicatur qͣte nõ
posset: nsi pccoꝵ cẽ confessio. Notand̾¬

Expanded text:
Ergo confessionem vocat Scriptura generaliter quidquid manifeste, sicut cernitur, enuntiatur. Nam et illud quod ait, Si quis me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo ; vel sicut alibi est, coram Angelis Dei : non utique peccata confitetur qui Christum confitetur. Quod si propterea putant aliqui confessionemita etiam Christus coram Patre vel coram Angelis hominem qui se confessus fuerit confitetur? Est etiam in Ecclesiastico ita positum, Et haec dicetis in confessione, Haec dicta sunt propter imperitiam fratrum, qui cum legente lectore audiunt hoc verbum, pectora statim tundunt, non attendentes quo loco dicatur, quasi non possit nisi peccatorum esse confessio.