comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Om̃ib regnũ ꝓpoĩtũ et uita et̾¬
na est. Ergo c̾uus deus portio
est: nͥl d curare nisi deum. ne
alt̾us ĩ pediatur necc̃itatis inu¬
n̾e/. Or .n. ad alia officia ꝯfertur.
hoc religionis cultin. atq huic
Enrõ officio dec̾pitur. Hec .ii. ua̾
ẽ sac̾dotis fuga. abdicatõ doresti
ut suis se abnege qui ẜuire dõ
gestit. Recte ergo fugates fug¬
Catib ꝯm̃dauit. et̾ue legis sãttio
ut qui hunc mũdũ obliti sunt
eos recipiant: qui pccã sua ꝯde¬
mpnantes atq oꝑa. obliuionẽ
uite suꝑioris expectant. et scła¬
ria q̃ gesserũt abołe desid̾ant.
suo: dixit . O. ne ẽ mr̃ mea. aut
qui sũt frẽs mei. IHoc ẽ nõ agn¬
osto irẽm. ñ recognosco frẽs.
dei nouit minist̃: cũ cos nouit
inquib oꝑatur dei u̾bum. Et sb
exul est mũdi: fugitans corpis
solus remaneat. sicut helyas di¬
xit. Et ego relictus sum solus.
S nõ erat solus ⁊ cũ quo erit
up̃t Et ip̃e dñs relictus est solꝰ

Expanded text:
 omnibus regnum propositum et uita aeterna. ergo cui deus portio est nihil debet curare nisi deum, ne alterius impediatur necessitatis munere. quod enim ad alia officia confertur, hoc religionis cultui atque huic nostro officio decerpitur. haec enim uera est sacerdotis fuga, abdicatio domesticimorum, ut suis se abneget qui seruire deo gestit. recte ergo fugaces fugacibus commendauit aeternae legis sanctio, ut qui hunc mundum obliti sunt eos recipiant qui peccata sua condemnantes atque opera obliuionem uitae superioris expetant et saecularia quae gesserint abolere desiderent. suo dixit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? hoc est: non agnosco matrem, non recognosco fratresdei nouit minister, cum eos nouit in quibus operatur dei uerbum. et ideo exul est mundi: fugitans corporisolus remaneat, sicut Helias dixit: et ego relictus sum solus. sed non erat solus, cum quo erat Christus. et ipse dominus relictus est solus,
Abbreviated transcription (Latin):
ͣ sum mentis au̾tit.. ludiuit au¬
ris: et intẽtõem inflexit. Inha¬
Iauit odor ⁊ cogitatoẽm in pedi¬
uit. Os libauit: et crimẽ retu¬
lit. Tactus ꝯtigit: et ignẽ ado¬
leuit. In trauit mors ꝑ fenest¬
ram: dixit ꝓph̾a Fenestra tua.
oculus tiuis est ISi indeas mu

Expanded text:
sum mentis auertit, audiuit ausum mentis auertit, audiuit auris et intentionem inflexit, inhalauit odor et cogitationem inpediuit, os libauit et crimen rettulit, tactus contigit et ignem adoleuit. intrauit mors per fenestram dixit propheta. fenestra tua oculus tuus est. si uideas mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfundũt. atq alio trahunt: ꝙͣ tu
ꝓposueras. Ad seculania reuotant.
mũdana inserunt. noluptaria in¬
g̾unt sillecebrosa intexunt. ip̃o¬
q ĩ tpr̃e quo eleuare m̃tem ꝑa¬
mus. in sertis mnanib cogitatõ¬
nib: ad t̾rena płmq deicimur.
¶Quis aũ tam b̾s. qui ĩ corde su¬
o sꝑ ꝯscendat. S hoc sũ auxilio
diuino qui fi pot̾. Nullo ꝓfcõ
modo. Deuiq⁊ supra eadem
tatõ ũ reuocat. ꝙ̃ nõ ĩclinat
uoluptas. qui ad ĩ feriora ^ respi¬
cit ꝙ uͨ ip̃ius loth uxor: pot̾uit
enad̾e/. O. uo ad monitus exẽ¬
plo apłs. post̾iora obliuiscens.
⁊ ea que sũt pͥora appetens: fes¬
a quo ad iusticie uocabatur co¬
ronam. S ꝑuenit ille qui seip̃m
sibi abuegauit. ut xp̃m lucra¬
retur. Peniq ñ ip̃e inuebat:
s uiuebat in eo xxc̃. ¶lam quis
int̾ tot passiones huus corꝑis.
int̾ tot illecebras huiꝰ scłi. tutũ
atq intem̾atum seruare uestigi¬
au pot̾: Respexit ocłs: et sen¬

Expanded text:
fundunt atque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexunt, ipsoque in tempore quo eleuare mentem paramus insertis inanibus cogitationibus ad terrena plerumque deicimur. quis autem tam beatus, qui in corde suo semper ascendat ? sed hoc sine auxilio diuino qui fieri potest ? nullo profecto modo. denique supra eadem tatio non reuocat, quem non inclinat uoluptas, qui ad inferiora non respicit, quod nec ipsius Loth uxor potuit euadere. quo admonitus exemplo apostolus posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora adpetens fesa quo ad iustitiae uocabatur coronam. sed peruenit ille, qui se ipsum sibi abnegauit, ut Christum lucraretur. denique non ipse uiuebat, sed uiuebat in eo Christus. Nam quis inter tot passiones huius corporis, inter tot inlecebras huius saeculi tutum atque intemeratum seruare uestigium potest? respexit oculus et sen
Abbreviated transcription (Latin):
lierem ad ꝯcupiscẽdũ: intrauit
mors. Si audias ẜmones m̾it̾tios
intrauit mors.Si luxuria sen¬
sus tuos capiat: penetrauit n¬
ors. et ideo qui uult ascend̾e. ñ
leta scłi. ñ amena. ñ dełctabłia:
s plena doloris. et fletus seqͣt᷑.
Meluis ẽ .n. ire in domũ luctus:
ꝙͣ in domũ quiuii. Denii nec a¬
dam de paradiso descẽdiss: nisi
pectus fu̾at ex ꝑtus . bm̃ illũ dicẽs.
cuins spes oĩs in dei noĩe. Sic .n.
itm ad ipm̃ ꝯuersus: ait. Au̾te
oculos nieos neuideant uanitatẽ.
uanitas cirtus est. qr uͥl ꝓdest.
uana est equoꝵ uelocitas: qr ñ¬
dax ad salutem. Umnitas theatr¬
um est. uanitas ludus omis.
Onnã ĩ quit uauits dixit eccã¬
stes: que in isto scłosunt. HDeniq
qui saliuis ẽẽ nult: supͣ mũdũ

Expanded text:
lierem ad concupiscendum, intrauit mors: si audias sermones meretricios, intrauit mors: si luxuria sensus tuos capiat, penetrauit mors. et ideo qui uult ascendere non laeta saeculi, non amoena, non delectabilia, sed plena doloris et fletus sequatur; melius est enim ire in domum luctus quam in domum gaudii. denique nec Adam de paradiso descendisset, nisipectus fuerat expertus, beatum illum dicit cui spes omnis in dei nomine. sic enim iterum ad ipsum conuersus ait: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. uanitas circus est, quia nihil prodest: uana est equorum uelocitas, quia mendax ad salutem est: uanitas theatrum est, uanitas ludus omnis. omnia inquit uanitas dixit Ecclesiastes quae in isto saeculo sunt. denique qui saluus esse uult su
Abbreviated transcription (Latin):
licitus afftũs. S ꝙ pe¬
ius ẽ : freqũt irrepit t̾renaꝵ ille¬
cebra cupiditatũ. et uauitatum
offusio mẽtẽ occupat. ut ꝙ stu¬
deas uitare. hoc cogites. aĩoꝵ uol¬
nas. ꝙ cau̾e difficile est hoĩ: exis¬
uere aũ ĩ possibłe. Demq uoti
magis eam ẽẽ rem ꝙͣ effcus: tes¬
tatur ꝓph̾a dñdo. Declina cor in¬
euui in testimonia tua. et ñ in
auariciam. Nõ .ii. ĩ potate nrã

Expanded text:
licitus affectus. Sed quod pejus est, frequenter irrepit terrenarum illecebra cupiditatum, et vanitatum, offusio mentem occupat, ut quod studeas vitare, hoc cogites animoque volvas. Quod cavere difficile est homini, exuere autem impossibile. Denique voti magis eam esse rem, quam effectus, testatur propheta dicendo, Declina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam . Non enim in potestate nostra
Abbreviated transcription (Latin):
bẽbatut. in quo eẽt refugiũ sa¬
lutare. Nt ⁊mors priucipis sac̾¬
dotũ ab onũ nos mortis lib̾ar
formidine. atꝙ exueret metu.
Quis ẽ ille. nisi de quo lectũẽ.
Ecte aginis dei. ecce qui tollit
atorẽ ꝑ fidem ⁊ sanguine ip̃ius.
ad ostensionẽ iusticie sue .. Acci¬
pe aũt. qi ipẽ ẽ pͥnceps sat̾dot¬
uIII magmis. Pat̾ iurauit dec
eo dicens. Itu es sac̾dos iñ et̾num.
Recte in et̾mum. qr alii tpr̃ales.
onr̃s sub pccõ. Hic aũt in p̾uarica¬
bile ht̃ sac̾docium. Om̃s sb̾ morte:
hic aut̃ semꝑ uiuens. qũ qui sal¬
uare alios pot̾. ipẽ ꝑirt quẽ adm
poss . Acccamius itaq fidei suffra¬
gio subuixi. et eiuus remigiis ele¬
uati: ad illã sedẽ grẽ refugientes
þoc scłm et euis ꝯtagionẽ. Moc ẽ
aũt fug̾e̾: abstiu̾e a pcc̃is. Ad sim¬
silitudinẽ ⁊ ymaginẽ dei: formã
uirtutũ assimm̾e. extend̾e uires no¬
stras ad imitatõem dei: scd̃m m̃su¬
rani nr̃e possibilitatis. Uir enin

Expanded text:
bebatur, in quo esset refugium salutare, ut mors principis sacerdotum ab omni nos mortis liberaret formidine atque exueret metu. Qui est ille nisi de quo lectum est: ecce agnus dei, ecce qui tollit atorem per fidem in sanguine ipsius ad ostensionem iustitiae suae. accipe autem quia ipse est princeps sacerdotum magnus. pater iurauit de eo dicens: tu es sacerdos in aeternum. recte in aeternum, quia alii temporales omnes sub peccato, hic autem inpraeuaricabile habet sacerdotium. omnes sub morte, hic autem semper uiuens, quoniam qui saluare alios potest ipse perire quemadmoquar. Accedamus itaque fidei suffragio subnixi et eius remigiis eleuati ad illam sedem gratiae, fugientes hoc saeculum et eius contagionem. hoc est autem fugere: abstinere a peccatis, ad similitudinem et imaginem dei formam uirtutum adsumere, extendere uires nostras ad imitationem dei secundum mensuram nostrae possibilitatis. uir enim
Abbreviated transcription (Latin):
Oc neq de om̃ibus iustis fat᷑i
possumꝰ neq de omib negare
Nam sũt qoꝵdam iustoꝵ aĩe que ace¬
lesti regno quibusdã adhut mãsi¬
ombus differũtur. In quo dilatõ¬
nis dampno qͥd aliud ĩnuitur nisi
erũt. Et tũ luce clarius ꝯstat. qi
ꝑ fc̃oꝵ iustoꝵ aĩe mox cũ hinus car¬
nis claustra exemit: in celestibus
sedib recipiũtur. Oe ⁊ ip̃ã ꝑ se
u̾itas attestatur dicens. ubicũq
fu̾it corpus illuc ꝯgregabũtur a
quile. Quia ubi sepe redemptor

Expanded text:
Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi uerunt? Et tamen luce cla justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa per se Veritas attestatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae ; quia ubi ipse Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
que lata uia ⁊ spaciosa de poscit.
Quid agis o hõ. quid loqueris.
Aaltã mam et angustã iussus es
ambulare. Ut quid de requie.
sut quid de habũdãcia ꝑcuctaris.

Expanded text:
quae lata et spatiosa via deposcit. Quid agis, o homo? Quid loqueris? Arctam et angustam viam jussus es ambulare, utquid de requie, utquid de abundantia percunctaris?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet omĩs fieritales sG̃rã .n. dei
si nicħ requiit a nob̾: s ipã ẽ q̃ fa¬
equo infũditur. et fiũt onĩs repẽ
git. requiritur .n. ut ⁊ nos ꝙ in
idcirco ueĩt quidẽ ad inũꝙq grã
dei s apd̾ eos qui digne caquent
dit.¶Ad eos aũt qui nec iiciũ fa¬
cnuit ꝯu̾tendi ad deũ: oĩo nec ue¬
ꝑ spiciens. lic alio ad huc itiu̾e
ut portet nom̃ meũ corã gẽtib
⁊ regib et oĩ ppło isrł. hec aũt¬

Expanded text:
enim Dei si nihil requirit a nobis, sed ipsa est quae faaequo infunditur, et fiunt omnes repentgit, sequitur enim ut et nos quod in idcirco venit quidem in unumquemque gratia Dei; sed apud eos qui digne explent dit, ad eos autem qui necdum initium faciunt converti ad Deum, omnino nec vem in Paulo perspiciens, licet alio adhuc itinere ut portet nomen meum coram gentibus et regibus et omni populo Isr
Abbreviated transcription (Latin):
uinu̾sa a penitus delet. ꝯcupĩaꝵ fła
extinguit ⁊ uetat. Curaꝵ młtitu¬
dines et ꝑturbatõnũ si uideat: ne¬
lut flagello quodã exturbat et ef¬
fugat ⁊ protul a domiciliis aĩe iu¬
bet. Iac sicut puluis nõ pot̾ stare
añ faciem uenti: ita nncħ malaꝵ
cogitatõnũ in aĩa resid̾e̾ pot̾: ubiꝯ

Expanded text:
universa et penitus delet. Concupiscentiaexstinguit et enecat. Curarum multitudines et perturbationes si videat, ut flagello quodam exturbat et effugat, et procul esse a domiciliis animae jubet, ac sicut pulvis non potest stare ante faciem venti, ita nihil malarum cogitationum in anima r
Abbreviated transcription (Latin):
abruptis: ita erat in potestate
in carc̾e̾. si purpura quasi ĩ cili¬
cio iacebat. tiñe ꝯsꝑsus: et cor¬
de ꝯspũctus. Aulã regalis erat
ei: tãꝙͣ h̾emi uastissima solitudo.
Hec aũt omiã: agẽbat in eo cor¬

Expanded text:
otestate s, et in purpura quasi in cilicio jacebat, cinere conspersus, et corde compunctus. Aula regalis erat ei tanquam eremi vastissima solitudo. Haec autem omnia agebat in eo cor
Abbreviated transcription (Latin):
tus. O. ma sic̾ in possibile ẽ. ut
ignis ĩflammetur ui aqua: ita ĩ¬
possibile ẽ compũttõem cordis ni¬
ge̾ in deliciis. Contraria .n. ħ sũt sͥ
ꝯst̾ͥngit: illa dissoluit. Ina aĩe
alas innectit: et uolare facit ad
celũ ħ ei plumbi pondus imponit.

Expanded text:
impossibile est ut ignis inflammetur in aqua, ita impossibile est compunctionem cordis vigere in deliciis. Contraria haec enim sibinstringit, ista dissolvit. Illa animae alas innectit et volare facit ad coelum, haec plumbi pondus imponit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ cũcãs et roẽs adhibeat mãdatoꝵ¬
⁊ũ suoꝵ. atq exemplis ea ualidis¬
simis muniat. nec sic quid̾ erubes¬
arant: ne seminãt. ⁊ lilioꝵ q̃ nõ
uent: siłi udines posuit: ut ne mo
dubitaret¶Et tñ nos sicut gs. aut
forte ⁊ aliꝙͥ despabłius gentibus:
de hiis singłis cogitando: ꝯsumim

Expanded text:
 causas et rationes adhibeat mandatorum suorum, atque exemplis ea validissimis muniat, nec sic quidem erubesarant, neque seminant, et liliorum, quae non nent, similitudines posuit, ut nemo dubitaret, et tamen nos sicut gentes, aut forte etiam aliquid desperabilius gentibus de his cogitando consumim
Abbreviated transcription (Latin):
expletur. Nũqͥd tu ita uis tibi ꝓ
menioriam teneat. et uid̾e te no¬
lit. Igitur qualem nis erga te cẽ
deũ cũ delictoꝵ ueniam posscis: ta¬
lem te ex hib̾e debes hus. qui delĩqͣ¬
ruant inte Sic̾ ⁊ sapientũ quidã

Expanded text:
d tu ita vis propitium memoriam teneat et videre te nolit? Igitur qualem vis esse erga te Deum, cum peccatorum veriam poscis, talem te exhibere debes his qui deliquerunt in te, sicut et sapientium quidam
Abbreviated transcription (Latin):
uccͣo dolent. et irasoũt᷑. Qui u̾o
fecerũt: si doloris aliꝙͥ nec iracũd¬
die g̾unt. Ob hoc ergo hunc qui
ab iracũdia lib̾ est : adducit ad il¬
lũ qui in dolore ẽ. et lib̾ nõ est.
soñdens qi cͥmĩs huiꝰ noxa penes
hũc magis est. qui cãs pcc̃i de dit.

Expanded text:
sario dolent et irascuntur; qui vero fecerunt, nec doloris aliquid nec iracundiae gerunt. Ob hoc ergo hunc qui ab iracundia liber est adducit ad illum qui in dolore est, et liber non est, ostendens quia criminis hujus noxa penes hunc magis est qui causam peccati dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
li. hoc solũ creditur et ꝯfirmatur.
Iubet ergo dũs relinqui donũ añ
altare: et pͥus reꝯciliari frĩ. ut ex
hoc discannis. qr si nec illo ĩ tpr̃e qͤ
ciliatõem dissimłan ac differri pa¬
ttur deus: qnͣto mag̾ curari hoc ĩ¬

Expanded text:
li, hoc solum creditur et confirmatur. Jubet ergo Dominus relinqui donum ante altare et prius reconciliari fratri, ut ex hoc discamus quia si nec illo in tempore quo onciliationem dissimulari ac differri patitur Deus, quanto magis curanda
Abbreviated transcription (Latin):
asqui ad diripienda que tua sut̃
nquo spũ nem̾t accensus. si te ꝓ¬
lixorem reperit in largiendo ꝙ
ille uen̾at indiupiendo: qnͣmis¬
barus. erubescit bonitatem tuam.¬
et mittigatur a furore. et resipis¬
cet ꝯtinuo. et facti penitebit ac
suũ quid̾ pcc̃m exhorrest. tui no
añui iurtutẽ mirabitur et ama¬

Expanded text:
qui ad diripienda quae tua sunt iniquo spiritu fuerit accensus, si te prolixiorem invenerit in largiendo quam ille venerat in diripiendo, quambarus, erubescet tamen bonitatem tuam, mitigabitur a furore, resipiscet continuo et facti poenitebit, ac suum quidem peccatum exhorrescet, tui vero animi virtutem mirabitur et ama
Abbreviated transcription (Latin):
guẽtib. p̾sto ee̾ uenuuẽ sanum.
Certum est ꝙ oñs ꝑiter cormĩ¬
pat. et ab simiat incuria. dum
nemo est qui uult uel oportuna
p̾beat : uł ĩportuna ꝓhibeat. Nta

Expanded text:
guentibus praesto esse neminem sanum. Certum est quod omnis pariter corrumpat et absumat incuria, dum nemo est qui vel opportuna praebeat, vel importuna prohibeat. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e hẽat. ut paciatur mima sua
nere. atq int̾rlimpi m̾ist̾ia sua:
donec tu eas. et resoluas iracondiã.
distĩgas mimiciciam cũ fr̃e tuo.¬
Nos nec hoc ipm erubescimꝰ. s
dies młtos patiuur man̾e ĩniu¬
cicias. et trahimꝰ sic̾ funẽ longũ:
discordias. Nõ .n. iracondos tiũet
malicie memores puuit d̾s: s et
eos qui irascentes ⁊ offensos frẽs¬

Expanded text:
trae habeat, ut patiatur munera sua manere atque interrumpi ministeria sua, donec eas et resolvas iracundiam et disjungas inimicitias cum fratre tuo, nec nos ipsum erubescimus, sed dies multos patimur manere inimicitias, et trahimus sicut funem longam discordiam. Non iracundos tantum et malitiae memores punit Deus, sed et eos qui irascentes offen
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sol ũ occidat sr̃ irascũdiam
sumꝰ. ut iracũdiã ultra solis t̾mi¬
nĩ ꝓducamꝰ: s ⁊ insidias inuiceu
instruimus. sũ u̾bis sũ rebus sup¬
dentes ĩuicẽ ⁊ comedentes: ꝙ utiq
apta insama ẽ. Cuid .n. aliud faci¬
unt insani ⁊ demoniis repleti. nͥ
uẽ bra sua morsib lac̾ant. Iam u̾o¬

Expanded text:
ait: Sol non occidat super iracundiam sumus ut iracundiam ultra solis terminum producamus, sed et insidias invicem instruimus sive rebus sive verbis supdentes invicem et comedentes, quod utique aperta insania est. Quid enim aliud faciunt insani et daemone repleti, nisi membra sua morsibus dilaniant? Fru
Abbreviated transcription (Latin):
untiur: uł m̃te capti sũt. a quib
ꝯmłta tulpia et picłosa uł dicãt᷑.¬
uł eciã gerntur: nec pudoris ⁊ ñ
aliꝙͥ nec peuitudinis capiant. qui¬
ĩmo: ⁊ magnifici sibi ac sapienci¬
dres saiiis uidentur ac sapientĩb.
Ita ergco ⁊ nos cũ oiã q̃ sanitatiͣ
ria sũt gãmus: nec hot ip̃m quid
t. enĩ si forte in corpore parũ ad
morbi pulsau̾it: statĩ ⁊ medicos
tur. uratur. p̾cipitetur. ⁊ mõis
om̃s ꝑit̾ morbus obtrauit. s⁊ tãꝙ¬

Expanded text:
untur, vel mente capti sunt, a quibus cum multa turpia et periculosa vel dicantur vel gerantur, nec pudoris tamen aliquid nec poenitudinis capiunt; quinimo et magnifici sibi ac sapientiores sanis videntur ac sapientibus. Ita ergo, et nos cum omnia quae sanitati contraria sunt geramus, nec hoc ipsum quidem t enim si in corpore parum aliquid morbi pulsaverit, statim et medicos tur, uratur, participetur, et modis om
Abbreviated transcription (Latin):
Sic iniquitas que iiquitatem puigabit. sr̃¬
uos uos duceti. sic̃ scͥpͥtum est Poluit denebs̃
nubibus aeru. NNam deus p̾ua oꝑa itr̃a que
absq luce sunt constituet ad iundcãm. in qͣ
se a uobis sñ adiutorio abscond qm̃ equ¬
tatem suꝑ uos non clamabit. e nosaimqͥs
eẽ dicet. De celo enim lex et doct̾na est m
quib ap̃ nos hĩtare debuit si ornamẽtũ uͥtutã
et redolens ortus delitiarum eẽtuIs malum x
in mentibus hõmũ estis cum riuulus bone fa¬
me de uobit non fint ita nec cibus adiẽscẽs
nec uestimentum ad oꝑiendum in recta refes
ur̃o cudet.¶Sic iniustĩa iusticiã ꝓuocat ac
querit et ꝑscrutatur oĩa scandala ut scptũ

Expanded text:
Sic iniquitas, quae iniquitatem purgabit, suSic iniquitas, quae iniquitatem purgabit, super vos ducetur, sicut scriptum est: Posuit tenebras nubibus aeris. 60Nam Deus praua opera uestra que absque luce sunt constituet ad uindictam, in qua se a uobis sine adiutorio abscondet, quoniam equitatem super uos non clamabit, sed uos iniquos esse dicet. 61De celo enim lex et doctrina est in quibus habitare debuistis, si ornamentum uirtutum et redolens ortus deliciarum essetis. 62Sed malum exemplum in mentibus hominum estis, cum riuulus bone fame de uobis non fluit, ita quod nec cibum ad uescendum nec uestimentum ad operiendum in recta respecuestro cadet. 64Sic iniusticia iusticiam prouocat et querit ac perscrutatur omnia scandala, ut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
eos imitabintur. eunc de comu̾satõne eorr
populus gaudebit. qũ eiuisti idebuntur.
doctores et sapientes qui tunc in fide carholica
fidełr ꝑsistent. undiq ꝑsequentes expellent s
tñ non om̃s. qm̃ aliqui illorum foetissum militẽ
in iustĩa dei sumiss et quasdam cõgͥgatõnes
scõrum quoeum comisatõ sca est. mouẽ nõ
potu̾r Quapp̃ pͥncipibus et diuitib consi¬
lium dant. ut eosdem eccãrum magr̃os ac re
bus et lignis coħceant. quatinꝰ iustifiant. et
in aliquibus hoc complebitur. Uñ alii t̾riti
confindentur. ut a fundamentis fuit destruantiur
tos doctores non hẽtu. nobis obedite. et quecũꝙ
uobis dñs et ꝑe p̾cipimꝰ fucite: et salue ertis
Et hoc modo femnas fibi aĩthent ae easiei
rem suũ ducent Uñ et ipĩ in suꝑbia tuietis
sec̾taluriꝰa comiscebunturs et ita miquitas
et sectu eorum demidabitur ¶S qui sum̃ dico

Expanded text:
eos imitabuntur. Tunc de conversatione istorum eos imitabuntur. Tunc de conversatione istorum populus gaudebit, quoniam ei justi videbuntur. maverint, doctores et sapientes, qui tunc in fide catholica fideliter persistunt, undique persequentes expellent. Sed tamen non omnes, quoniam aliqui eorum fortissimi milites in justitia Dei sunt Sed et quasdam congregationes sanctorum, quorum conversatio sancta est, movere non poterut. Quapropter principibus et divitibus consilium dant, ut eosdem Ecclesiae magistros et relbus et lignis coerceant, quatenus justi fiant. Et in aliquibus hoc complebitur, unde alii territi confundentur, nec a fundamentis suis destruentur .tos doctores non habetis, nobis obedite; et quaecunque vobis dicimus et praecipimus, facite, et salvae eritis. Et hoc modo feminas sibi contrahunt, et eas in errorem suum ducunt. Unde etiam ipsi in superbia tumentis secreta luxuria commiscebuntur, et ita iniquitas et secta eorum denudabitur. Sed qui sum, dico:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omẽm uolinitatem meam ꝑficient. Et sic ĩ
onũbus istis signa mea õĩpotenti deo assimła¬
bossam dyaibolus ꝑ aerios sp̃c hec oꝑatur qui
culices. qͥ in ardore caloris hoĩes pre multitudũ
sua infestant ip̃ẽ .n. homĩes istos isto motom
fundit ꝙ castitatem eis nõ aufert et eoscastos
ligit quod et ego mistis nitabor Alc sic anti¬
quus hostis ꝑ aeriõ sp̃c eosdem homines iflat
Ita ꝙ ab incestu pccis se abstinent. uñ mulieres
hominib se oñdent. Ac illudentib libis dicet᷑
¶Ceten homines qui añ nos castitatem hr̃e
uolebant: ut assum piscem torrebant .¶ alla
aut pollutõ carins et concupie nos tangere
errantes hoĩes qui nũc sunt nesciunt quid
faciunt sic̃ et illi qui nos in p̾oribus tꝑibus
p̾cesseit ¶Nam alii hoĩes qui eo temꝑe ĩfide
catho  erunt. istos hoĩes timebunt et ser¬
nili octõ eis mimstrabũt. ⁊ qnͣtũcũq potunt.

Expanded text:
quod omnem uoluntatem meam perficient. 32Et sic in quod omnem uoluntatem meam perficient. 32Et sic in hominibus istis signa mea omnipotenti Deo assimilabo». 33Nam diabolus per aerios spiritus hec operatur, qui culices que in ardore caloris homines pre multitudine sua infestant. 34Ipse enim homines istos hoc modo infundit, quod castitatem eis non aufert et quod eos castos ligit, quod et ego in istis imitabor». 37Ac sic idem antiquus hostis per aerios spiritus eosdem homines inflat, ita hominibus se ostendent ac illudentibus uerbis dicent: 40«Ceteri homines qui ante nos castitatem habere uoautem pollutio carnis et concupiscentiae nos tangere errantes homines qui nunc sunt, nesciunt quid faciunt, sicut et illi qui nos in prioribus temporibus praecesserunt. Nam alii homines qui eo tempore in fide catholica errant, istos homines timebunt, et servili officio eis ministrabunt, et quantum poterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tate se compon. Ac melioribus scłarib principib
se cõuinget. Quibus et de uobis sic dicet Quare
hos uobiscum hẽtis et quare eos nobiscum pati¬
nii quitotamt̾it. inimacłosis iniquitatibus sius
polliumtur. Sisti enĩ ebrii et luxi̾osi st̃ Et nͥ eos
a uobis eiciatis tota eccã destruetur ppłus aut
qui de uobis ħ dicet: uilib capis qui aliem co¬
loris sunt induetur. et recto modo tonsus inced
ditq om̃ib suis morib placidusn et quietum¬
om̃ibus hominib se oñdei seluariciã quoꝙ ñ
amat. pecunam non ht̃ Ac in occultis sus tã¬
tam abstm̃entiam imitabitur ꝙ etiaom uix uniꝰ
ex eis repbendi potit Dyabolus enim cum istu¬
hominib est latitante filgore eis se oñdeus ue¬
lut in constitutõne munoi ante rusam fuit
et ꝓpħis aliqũatulum se similem facit. et dicit.
munda animalia. et uelut muscas me eis oñdã
S nũc in peimas uentorũ fulgante tontruo
uolare uolo ⁊ ei me ita om̃ibus modis infinidẽ.

Expanded text:
tate se componet ac maioribus secularibus principibus se coniunget. 24Quibus et de uobis sic dicet: 25«Quare hos uobiscum habetis et quare eos uobiscum esse patimini, qui totam terram in maculosis iniquitatibus suis polluunt? 26Isti enim ebrii et luxuriosi sunt et nisi eos a uobis abiciatis, tota ecclesia destruetur». 27Populus autem qui hoc de uobis dicet uilibus cappis que alieni coloris sunt induitur et recto modo tonsus incedet atque omnibus moribus suis placidum et quietum hominibus se ostendet. 28Auaritiam quoque non amat, pecuniam non habet ac in occultis suis tantam abstinentiam imitatur, quod etiam uix ullus ex eis reprehendi poterit. 29Diabolus enim cum hominibus istis est latitante fulgore eis se ostendens, uelut in constitutione mundi ante ruinam fuit et prophetis aliquantulum se similem facit et dicit: 3munda animalia et uelut muscas me eis ostendam. 31Sed nunc in pennas uentorum fulgurante tonitru uolare uolo et eos omnibus modis infundere,
Abbreviated transcription (Latin):
tito timore et p̾tito dolore ad iustĩam confor¬
tabuntur. ꝙ̃ ad̾m angłi in cãu dyaboli in a¬
more dei confortati sunt. et sic postũ in humi¬
litate uiuent. nec pͣius oꝑibus deo rebellare
cupient. S a młtis erroribus purgati: dein¬
ceps infõrtissima ui rectitudinis p̾sistent.
ninocens ut absoluatur requirit Nec suspitõ¬
ne caret qui alium calumpinis derogat fła di¬
uisse. cum ipẽ adiudicium ut ꝓbec que intulit
rie t̾ꝑtite Qi infestꝰ alicui est: omĩa sic̃ hostis nõ
solum agit. s etiam loqui contendit. ¶ Celestinꝰ¬

Expanded text:
eterito timore et preterito dolore ad iusticiam conforeterito timore et preterito dolore ad iusticiam confortabuntur, quemadmodum angeli in casu diaboli in amore Dei confortati sunt. 75Et sic postea in humilitate uiuent nec prauis operibus Deo rebellare cupient, sed a multis erroribus purgati, deinceps in fortissima ui rectitudinis persistent. illud innocens ut absolvatur requirit; nec suspicione caret, qui alium calumniis derogat, falsa dixisse, cum ipse ad judicium ut probet quod intulit igat. Et qui infensus alicui est, omnia sicuti hostis non solum agit sed etiam loqui contendit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
purgentur hõmũ S tñ multe erumpne in
illis acauilantur que alus ĩpietatesua mise¬
rias infimi. Infideles aut hoĩesisti et a dyabo¬
lo seductist̾ scopa nrã erunt ad castiganõ noꝰ
qm̃ dm̃ pure non colitis. et tandui uos crici
ante nouissimum diem uenturi sunt cum diabolus
in altum uolauit. ut ip̃e in untio õ deum pugna¬
recepit. s p̾currens germen illorum sunt sd
tñ postiimͣ ip̃i in ꝑuersitatibus boal et in alus
maiores in eos irruent. et uelut rabidos lupos
occident uͥcumq eos inuenerint Cunc aurora
iustĩe et nouissima ur̃a meliora pͥoribuserunt.
ac de omnibus p̾ti̾tis timorati eritis. et quasipu¬
rissimum aurum fulgebitis. et sic ꝑ longatꝑra
ꝑmanebitis ¶ Nam prima aurora iusticie in spi¬
rituali ppło timo surget ut pͥmitꝰ: cum paruo
nuĩo incepit. nec ip̃i multus facultates nec mul¬
tas diuicias hr̃e uolent: que aĩas occidũt s di¬
cent.¶ue nobis quia pcc̃auimꝰ pp̃i nonq de p̾¬

Expanded text:
purgentur. 67Sed tamen multe erumpne et illis accumulantur, qui aliis in impietate sua miserias inferunt. 68Infideles autem homines isti et a diabolo seducti scopa uestra erunt ad castigandum uos, quia Deum pure non colitis, et tamdiu cruciabuntante nouissimum diem uenturi sunt, cum diabolus in altum uolauerit, ut ipse in initio contra Deum pugnare cepit, sed precurrens germen illorum sunt. 70Sed tamen postquam ipsi in peruersitatibus Baal et in aliismaiores in eos irruent et uelut rabidos lupos eos occident ubicumque eos inuenerint. 71Tunc aurora iusticie et nouissima uestra meliora prioribus erunt ac de omnibus preteritis timorati eritis et quasi purissimum aurum fulgebitis et sic per longa tempora permanebitis. 72Nam prima aurora iusticie in spiritali populo tunc surget, ut primitus cum paruo numero incepit, nec ipsi multas facultates nec multas diuitias habere uolunt que animas occidunt, sed dicent: 73Ue nobis, quia peccauimus. 74Ipsi namque de pr
Abbreviated transcription (Latin):
sagmantur eloquiis: corrumꝑe de diuiiis dog¬
matib nec unam sillabam patiuntur. s ꝓ hus
si contingat: etiam oĩs mortis spem amplectũtur.
¶Amicitias quid̾ imꝑatoris magnas cum pietate
iudico. sñ qua ꝑniciem pocius has appello. ¶

Expanded text:
saginantur eloquiis corrumpere de divinis dogmatibus neque unam syllabam patiuntur; sed pro his, si contingat, etiam omnes mortis species amplectuntur. Amicitias autem imperatoris, magnas quidem cum pietate judico, sine qua perniciem potius has a
Abbreviated transcription (Latin):
inueĩo. sS et ocli̾ et aures et uenter meus ac
uenemee de spumis istorum plene sunt. et u¬
bera meaplena sunt de uiciis eorum¶ Nam
ip̃i laborare in deo suo nolunt s ip̃m qua¬
si nicħm reputant. Quapp̃ incipiam cum eis
militare et iocando cum eis lude̾. qm̃ in agro¬
minꝰ eoꝵ eis iubet ss̃ o uos discipuli et subdi¬
timei: młto plus eis coram ppło disciplina¬
ti estis Et quia sic estis erigite uos suꝑ illos et
om̃s diuicias illoꝵ et omnẽ honorem eorũ.
abstrabite ab eis. ac oĩo spoliantes suffoca¬
te eos. Hec dyabolus in sem ipõ dicit. Que
etiam ĩ młłis iudicõ dei complebit ex ego
qui sine audiemib me dico. In tempe illo
cum istud fiet ꝑ quẽtam erumtem ppłm peio¬
rem erranti ppło qui nec est suꝑ uos p̾uari¬
cantes p̾uaricatores ruina cadet qui uͥꝙ
uol ꝑsequitur. et qui oꝑa unãi nõ celabit s
qui ea denutabit. et qui de uobi dicer ¶lli

Expanded text:
inuenio. 11Sed et oculi et aures et uenter meus ac inuenio. 11Sed et oculi et aures et uenter meus ac uene mee de spumis istorum plene sunt et uerba mea plena sunt de uitiis eorum. 12Nam ipsi laborare in Deo suo nolunt, sed eum quasi nichilum computant. 13Quapropter incipiam cum eis militare et iocando cum eis ludere, quoniaminus eorum ipsos iubet. 14Sed o uos, discipuli et subditi mei, multo plus eis coram populo disciplinati estis. 15Et ideo erigite uos super illos et omnes diuitias et omnem honorem eorum abstrahite ab eis ac omnino spoliantes suffocate eos». 16Hec diabolus in semetipso dicit, que etiam in multis iudicio Dei ita complebit. 17Sed ego qui sum audientibus me dico: 18In tempore illo cum istud fiet, per quendam errantem populum peiorem erranti populo qui nunc est super uos preuaricantes preuaricatores ruina cadet, que ubique uos persequetur et qui opera uestra non celabit, sed qui ea denudabit et qui de uobis dicet: 19«Isti
Abbreviated transcription (Latin):
E uiuente lu ce uocem au¬
diui dicentem O filia syon
corona honoris capitis tui¬
filiorum tuorum inclmabitur. et pal¬
lium dilatatõnis diuiciarum tuarum
minuetur. Quia tempus illud non
cognouerunt quod eis ad uidendũ et sub¬
ditos suos ad docend̾ dedi¶Nam et u̾ba ad
nutriendum paruulos suos meos eis data
st᷑ que ip̃i recto et congruenti temꝑe nõ p̾bẽt.
unde sic̃ ꝑegrim filii multi fame defecerunt.
qm̃ recta doctrina non reficumtur. Nocẽ qͥppe
hñt et nõ clamant Oꝑa etiam eis data sunt
et non oꝑantur Głiam absꝙ merito hr̃e uolũt.
et mĩtum absq opere. Qui uõ cum dño głata¬
hr̃e uult suam ꝓpͥetatem abscidat. Et qui meritũ¬
ap̃ deum hr̃e delida̾it: opus ad hoc adhibeat s̃
quia hoc non fucitis ad seruos seruorũ compura¬
bim et ip̃i ur̃i iudices erũt. Ac libertas ur̃a a uo¬
dyabolus in sem ip̃o de uobis dicit. Estas epu¬
lantium et cõuiua om̃is uoluntatis mee in istis

Expanded text:
e uiuente luce iterum audiui uocem dicentem: 2O filia Syon, corona honoris capitis filiorum tuorum inclinabitur et pallium dilatationis diuitiarum eorum inminuetur, quia tempus illud non cognouerunt quod eis ad uidendum et subditos suos ad docendum dedi. 3Nam et uerba ad nutriendum paruulos meos eis data sunt, que ipsis recto et congruenti tempore non prebent, unde peregrini filii fame multi defecerunt, quoniam recta doctrina non reficiuntur. 4Uocem quoque habent et non clamant, opera etiam eis data sunt et non operantur. 5Gloriam absque merito habere uolunt et meritum absque opere. 6Qui gloriam cum Deo habere uult apud Deum habere desiderat, opus ad hoc exhibeat. Sed quia hec non facitis, ad seruos seruorum computabimini et ipsi iudices uestri erunt ac libertas uestra a uodiabolus in semetipso de uobis dicit: 10«Escas epulantium et conuiuia omnis uoluntatis mee in istis
Abbreviated transcription (Latin):
callidi ꝑsiasoris expleu̾int. tũc cũ
duce suo reprobi ad torm̃tũ ꝑneĩ¬
ge sit natura dissiłis: una tñ pena
implicat. quos uiis incrimĩe rea¬
tus ligat. Qr bñ ac breuit̾ insimi¬
at ꝓpħa quĩ ait. Ibi assur et om̃is
młtitudo euis. et in circuitu eius se¬
pulchra illius. Onis nainz assur
sr̾bi regis noĩe: nsi ille ꝑ elatõe
cadens antiquus hostis expͥmit᷑
qui ꝓ eo ꝙ młtos ad culꝑam ꝑtͣhit.
cũ cũcta sua młtitudine ad infer¬
ni claustra descendit. Sepulcra ꝙ̃
mortuos tegunt. Et quis alins in¬
ortem acrius ꝑtulit ꝙͣ is qui ꝯdi¬
torẽ suũ despiciens uitã reliquit.
quẽ uidel mortuũ cũ humanacor¬
da suspiciunt. enis ꝓculdubio se¬
pulcra fiut. S in circuitu illiꝰ
sepulcra eius sũt. qr in quoꝵ se
mĩtib ñc ꝑ desideria sepelit hõ:
sibi post mod̾ ꝑ torm̃ta ꝯinuegit
Et qm̃ ut̃ in seme ipĩs reprobi

Expanded text:
callcallduce suo reprobi ad tormenta pervenige sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine reatus ligat. Quod breviter insinuat Ezechiel, qui ait: Ibi Assur et omnis multitudo ejus, et in circuitu ejus sepulchra illius . Quis namque Assur superbi regis nomine, nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulcra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit, quam is qui Conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, ejus proculdubio sepulcra fiunt. Sed in circuitu ejus sepulcra illius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta conjungit. Et quoniam nunc in se ipsis reprobi
Abbreviated transcription (Latin):
de ambulantes uidits. ubi aꝑte col¬
ligitur. qr mira dispensatõne ꝯ¬
ditoris ignis calitas in diu̾sa uir¬
tute temꝑata. et uestuũta ñ atti¬
git : et uincła incendit. Scĩsq ui¬
ris et ad infe̾ndũ tornentũ fła¬
ma friguit. et ad sołonis m̾st̾iu
exarxit. Sicut ergo electis ignis
ard̾e nouit ad solaciũ. et tñ arde̾
ad suppliciũ uescit: ita ediu̾so ge¬
henne flãma reprobis. et neqͣꝙͣ
lucet ad ꝯsolatõnis grãm. et tñ
lucet ad penam. nt dampnatoꝵ
ocłis ignis supplicũ et nulła clari¬
tate cãdeat. et ad doloris cumulũ
dilcĩ quali crutientur ostendat.
Qͥd aũt mirũ si gehenne ignẽ credi¬
mus hr̃e simł suppliciũ obscuritatis.
et tedarũ fłama luc obscura: ⁊̃ut̃
cdax flanita cõburit quos nũt ca¬
rualis delectatõ polluit. Tunc in¬
finite patens inf̾mi baratrũ deuo¬
rat. quos in anis nũt elatõ exaltat.
Et qui quol ex uicio hic uolũtatẽ

Expanded text:
deambulantes vidit. Ubi aperte coldeambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione Conditoris, ignis qualitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit: sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis mysterium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit, tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat ꝓculdubio. qr eo ad angm̃tũ
supplicii paulo post potuit ⁊̃ pͥsen¬
tes uid̾e. Qͥd aut̃ mirũ si secũ quo
reprobos aspiciat cremari. qui ad
doloris sui cumulũ. eũ ꝙ̃ despeyat
in sinu abrahe lazarũ uidit. Isgͦ
cui ut pena cresc̾et etuir ełcs appa
ruit. Cur ñ credendũ sit ꝙ uidere
in supplicio eos. ⁊̃ quos ꝯtra deũ di¬
lex̾at possit. Qua ex recolligitur.
ꝙ eos quos in ordinate nũt reꝓbi
diligunt: miro iudicii ordine secũ
tunc. in tormentis uidebunt. Ut
illa actori p̃põĩta carnalis cogratõ:
pari añ ocłos ultõne dampnata.
Iguis itaq qui in obscuitate
cruciat. credendũ est. qr luiũ ad
torĩta ẜuat. Q si approbare testi¬
mouiis in sua expͥssione ũ possu¬
mus: suꝑest gͦ ut ediu̾so docea¬
mus. Tres quippe hebree gentis
pueri ꝑ chaldei regis imꝑiũ. sut¬
censis camirii ignib ligatis maĩ¬
bus pedib q ꝓiecti sũt . Q. uos
cendio exploraret: illesis uestibus

Expanded text:
stat procul dubio, quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui ad doloris sui cumulum eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Is ergo cui ut poena cresceret, et ruit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damIgnis itaque qui in obscuritate cruciat credendus est, quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri Chaldaei regis imperio succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt. Quos cendio exploraret illaesis, vestibus
Abbreviated transcription (Latin):
eos cecidit iguis. ⁊ ñ uiderũt so¬
lem. Ignis .n. sr̃ impios cadit.
s sol igne cadente ñ c̾nitur: qr
quos illos gehenne flamma deuo¬
rat auisione n̾ lũis cecat. ut
et foris eos tolor ꝯbustionis tru¬
tiet et intus pena cecitatis obs¬
curz. Quatimis qui auctori suo
corpore et corde derelinquerunt.
simł corꝑe ⁊ corde pumantur.
Et utrobiq pẽas senciant: qui
dum hic uiuerent. prauis suis
delectatõnib ex utroq ẜuiebant.

Expanded text:
eos cecidit ignis, et non viderunt soeos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant.
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia quisquis ad tołanda eiꝰ
mala descenderit. neqͣꝙͣ ulterius
ad lucẽ redit. In cuius adhuc des¬
criptõne sbmugitur. ubi umbra
mortis ⁊ nullus ordo .ꝓSic̾ mors ex¬
terior ab auinia diuidit carnem.
ita mors interior ad̾o seꝑat aĩam.
unibra ergo mortis est ołturitas
que cũ et̾ no igne suscenditur:
ab in t̾no lumine tenebratur.¶Na¬
turau̾o ignis est. ut ex se ip̃õ lu¬
cem exhibeat. et ꝯcrentatõnem.
S tnͣsactoꝵ illa ultrix fłama ui¬
cioꝵ ꝯcrematõnem ht̃. et lucẽ
nõ ht. Hĩc ẽ .ii. ꝙ reprobis u̾i¬
tas dicit. Discedite a me male¬
dicti in ignẽ et̾nũ qui ꝑatus ẽ
dyabło et angłis enis. Quoꝵ
rursum om̃nim corpus unnius
ꝑsona designans dicit. Ligate
ei manus et pedes. et mittite
eum in tenebras ext̾iores. Si ita¬
q iguis qui reprobos cruciat
lumẽ hr̾e potinss: is qui repelli¬
tur. ne qͣqͣm mitti ĩ tenebras di¬
ceretur. Hic̃ ⁊̃ psalmista ait. Sr

Expanded text:
est, quia quisquis ad toleranda ejus est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritasque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super
Abbreviated transcription (Latin):
plang̾e negligit uadit.sit̾ debi¬
tori suo creditor dicit. Solue de bi
moratur. ubi ⁊ recte sb̾ inucgitur.
Nõ reu̾tar. Quna neqͣꝙͣ ultra mi¬
sericordia ꝑcentis lib̾at: quos se¬
mel in locis penalib iusticia in¬
dicantis dampnat. Q ad huc sb̾¬
tilius loca describũtur. ciuu dr.¬
ẽ errã miserie et tenebraꝵ. Mise¬
ria ad dolorem ꝑtinet. tenebre
ad cecitutẽ. Eia gͦ que a ꝯspectu
districti udicis expulsos tenet.
miserie ⁊ tenebraꝵ t̾ra ꝓhibet᷑.
qr foris dolor cruciat. qͦs diuisos
a uo lumĩe nitus cecitas obscurat.
Q mͣnis miserie ⁊ tene braꝵ t̾ra
intlłigi et ałr pot̾. Nã ħ quoq
t̾ra nascinnir ẽ quid̃ mscrie. s
tenebraꝵ ñ est: qr młta corrup¬
tõnis nr̃e mala patimur. s tñad¬
hoc in ea ꝑ ꝯn̾sionis gr̃ãm ad lu¬
cem redimus. u̾itate suadente q̃
ait. Ambulate dñ lucem hẽtis.
ne uos tenebre cõp̾hendant. Ila
n̾o simł miserie ⁊ tenebraꝵ fra

Expanded text:
plangere negligit vadit. Sicut debiplangere negligit vadit. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitumoratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terram miseriae et tenebrarum. Miseria ad dolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque a nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra
Abbreviated transcription (Latin):
brose uoĩe. uͥ trͣa tartari claustra
signantur. Qͥ et et̾ne mortis ca¬
ligo oꝑit : qr dampnatos quos im
ꝑꝑetuũ a uite luce disnngit. Nec
ab eo capti fu̾int. stabłr tenent᷑.
Scriptũ qui ppe est. Gen̾atõ p̾t̾it
nũ stat. Recte gͥ inferni claust᷑
tenebrosa t̾ra noĩãtur: qr quos¬
puniendos accipiunt: neqͣꝙͣ peni
tnͣsitoria uł phantastica yma¬
ginatõ ne cruciant. s ultõne solida.
ꝑpetue damp natõm suant. Que
alicũ tñ lati applłatõne signãtur.
ꝓph̾a attestante qui ait . Porta¬
uerũt ignonuniam suam̃. cũ hiis
qui descendũt in lacũ. Infernus gͦ
et t̾ra noiãtur. qr susceptos stabi¬
li tenet: et lacus dr. qr hos quos.
semel ceꝑit. suꝑ fluctuantes et
trepidos torm̃tis circũfluentib
absoibet. Sc̃s aũ uir sñ sua. sine
huãni g̾ius ucce dimitti se postu¬
lat añ ꝙͣ uadat: ñ qr ad t̾rã tene¬
brosam qr culpam deflet iturus
est : s qr ad hant ꝓculdubio qui

Expanded text:
brosae nomine, nisi tetra tartari claustra signantur, quae aeternae mortis caligo operit, quae damnatos quosque in perpetuum a vitae luce disjungit nec ab eo capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit, rnum stat . Recte igitur inferni claustra tenebrosa tpuniendos accipiunt, nequaquam poenae transitoriae vel phantasmatica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetua damnatione servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir seu sua, seu humani generis voce dimitti se postulat antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam deflet, iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui
Abbreviated transcription (Latin):
E ꝑfectis quippe bonis
dubiũ ũ est quin egredien¬
tes statim ad gandia tnͣ
lis d̾ubiũ ñ ẽ: qũi exeuntes huic
sũ mora ad ĩfm torm̃ta descendãt.
De imꝑfc̃is quoq bonis c̾tum est.
ꝙ nũc int̾im quibusdam penis us
ad plenã uideh purgatõnem. a
uenturis grudus diffu̾tur. De
in ꝑfectis siue minus malis c̾tum
ubi semꝑ sint. Nani si iccirco ab
illis differri dur᷑. qr minꝰ malist̾.
di : qr dampnãdi sũt. O. uid .n. fa

Expanded text:
erfectis quippe bonis dubium non est quin egredientes statim ad gaudia tranlis dubium non est, quin exeuntes hinc sine mora ad inferni tormenta descendant. De imperfectis quoque bonis certum esm quibusdam poenis usque ad plenam videlicet purgationem a venturis gaudiis differantur. De imperfectis sive minus malis certumubi semper sint. Nam, si idcirco ab illis differri dicuntur, quia minus mali sunt, di quia damnandi sunt. Quid enim fa
Abbreviated transcription (Latin):
I ẽẽ scõꝵ aiãs in celo sacri elo¬
quii sat̾fcõne credidisti: o
ut ꝑ omĩa ẽẽ credas. et iniquoꝵ
aĩas in inf̾no. Quia ex ret̾bu¬
iusti crucientur. Uam sic̾ est tos
hĩtudo letificat. ita credi ncc̃e est
ꝙ a die exitus sui ignis reprobos

Expanded text:
i esse sanctorum animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retribuinjusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos
Abbreviated transcription (Latin):
ligite ⁊ izania ⁊ ligate ea facisduł
ad ꝯburendũ. Si .ii. nlłs in suppliciis
ordo ẜuabitur. cur ꝯburenda ziza¬
ma in fasciculis ligantur. S in¬
mirũ fascitulos ad ꝯburẽdũ ligare
est. hos qui et̾no igni tradendi sut.
pares parib sociare. Ut quos siłis
culpa inquinat. par ⁊̃ pena const̾n¬
gat. Et qui uequaꝙͣ dispan ĩnqui¬
tate polluti sũt. neqͣqm dispari tor¬
mẽto crucientur. Quatiuꝰ simłd
ampnatõ ꝯt̾at: quos simł eleuatõ
sb̾lenãbat. Quosq ũ dissiłr dilata¬
bat ambitõ: ñ dissiłis afflicõ ang¬
ust. Et par cruciet flãma suppli¬
cii: quos nĩ igne luxurie par succẽ¬
dit fłama pcc̃ĩ. Sic̾ .ii. indomo pr̃is
mansiones młte sũt ꝓdiu̾sitate uͥ
tutis: sic dap̃natos diu̾so supplicio
gehenne ignib subicit disꝑilitas
cunctis una sit: ñ tũ cunctos una
ead̾ cũ q qualitate succendit. Nã
sic̾ uno sole om̃s tangimur. nec
tñ sb̾eo uno ordine omĩs estuannis.

Expanded text:
imum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est, hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multę sunt pro diversitate / virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subicit disparilitas cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam sicut uno sole omnes tangimur nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ainis gͦ ad infernum descẽd̾e
est : cũ ip̃is quo m̃bris quib deside¬
ria noluptatis expleu̾unt: et̾ni iu¬
sius delectatõnib subditi. undiq
ꝯtra iusticiam iuste iudicantis pu
deus qui mala bũ punit. in ordina¬
ta ẽẽ ullo modo uł tormenta ꝑmit¬
tit. Quia ipã quoq supplicia que
ex lante iusticie ꝓdeunt. infr̾i sũ
ordine nequaqmͣ possunt. Qũo
nani in suppliciis ordo ñ erit. dũ
dampnatũ ꝙ̃ ꝙ̃ iuxͣ modũ cͥminis.¬
⁊ retributõ sequitur ultõnis. Hĩc
quippe scriptũ est. Potentes potẽt̃
tormẽta pacsantur: et fortioribus
fortior instat cruciatõ. Hint ĩ babło¬

Expanded text:
go ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris, quibus desideria voluptatis expleverunt, aeterni jusuis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judicantis pugDeus, qui mala bene punit, inordinata esse nullo modo vel tormenta permittit, quia ipsa quoque supplicia quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt; quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio Sa