comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponende ut italiã exꝑgefecit t̾rore subito ħ tumultꝰ
subito ciuitatẽ / fit cã obscenitatis uitande / ut mat̃
cua crebris impciis delc̃catur/. fit cã iei augende
cã minuẽdi ut hic magͦ predicat auxilio sefuisse
qr paululũ in reb difficilluus aspirauit / fit cã¬

Expanded text:
ponende, ut: 'Italiam expergefecit terrore subito hic tumultsubito civitatem'. 5 Fit causa obscenitatis vitande, ut: 'Mater tua crebris nuptiis delectatur'. 6 Fit causa rei augende,causa diminuendi, ut: 'Hic magno predicat auxilio se fuisse, quia paululum in rebus difficillimis aspiravit' . 8 Fit ca
Abbreviated transcription (Latin):
subtił In disponendo cautus in pronĩciando modescus
In niemd ̃ solers In loquendo conspicuus/. que cumi.
isca que dictatoria ñcupatur non est ip̃a rethorica
ded pars eiꝰ eloquucio noĩatar ¶. Quid sit fundamentũ
bene dictandi/.
bndauĩtum bene dictandi a fonte sapiencie cogheit̃¬

Expanded text:
subtilis, in disponendo cautus, in pronuntiando modestus, subtilis, in disponendo cautus, in pronuntiando modestus, in memorando sollers, in eloquendo conspicuus. Que cum ista, que dictatoria nuncupatur, non est ipsa rethorica sed pars eius elocutio nominata. 5. 1 QUID SIT FUNDAMENTUM BENE DICTANDI. 2 Fundamentum bene dictandi a fonte sapientie cog
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hãt sciãm docet arte nuitatõe ac ebeicio ꝑfeete assequi
nos ualere unde quidã egregie dixit. ¶ uersus nõbiles¬
em tria ꝑficiunt aro cunio lege reggaris¬
usus quẽ serues meliores quos inuiteris. Ares certos.
usus promptos Imitacio reddit. Aetifices aptos tria
concurrencia sumos ¶ Quid hec scĩa cõtrahat a toco triuio
et ad quã ꝑtem principaliter spectet i
educitur uoͦ. ħ facultas ad eloꝙ̃ciam t̾ualem
can gramatica illiuumat intellc̃m/ logica fide prãt
rechorica facit belle que cria uiultum expediunt
dictatori. quia suum est facere ut ea que dicit intelligant
auditores iuicellecta credant ⁊ creditis acqͥ escant subalẽ
attributa p̃o siue negorum de quibus post oa
sb̃iugonius u dispoĩcio est ordo ⁊ discribucio Roc̃ deurr̃ans
quid quibus in locis debeat collocari/ Memõ ẽ firma
Ho huo colligitur ꝙ dictator debet ẽẽ in Iuueniendo

Expanded text:
cum hanc scientiam docet arte, imitatione ac exercitio perfecte assequi cum hanc scientiam docet arte, imitatione ac exercitio perfecte assequi nos valere. 5 Unde quidam egregie dixit: "Reem tria perficiunt: ars cuius lege regarisVsus quem serues, meliores quos imiteris. Ars certos, usus promptos, imitatio reddit Artifices aptos, tria concurentia summos. ET AD QUAM PARTEM PRINCIPALITER SPECTET. 2 Reducitur vero hec facultas ad eloquentiam trivialem, m. 3 Nam gramatica illuminat intellectum, logica fidem prestat, rethorica facit velle: que tria multum expediunt dictatori, 4 quia suum est facere ut ea que dicit intelligant auditores, intellecta credant et creditis acquiescant. 5 Subrum sive negotiorum de quibus postea sub iungemus. 9 Dispositio est ordo et distributio rerum, demostrans quid quibus in locis debeat colocari. 10 Memoria est firma  his colligitur quod dictator debet esse in inveniendo
Abbreviated transcription (Latin):
Resens epus cande labrum noĩatur quia populo
dudum in cenebris ambulanti lucidissimã dictãdi
periciam cognoseitur exhibere, unde ad huits operis lumen
uos quib dacum est nosse misterium uoritatis gratulanti
de laboie ⁊ Auc̃tem igitur romane curie que caput est
oĩi ⁊ magistra pͥncipaliter nuitantes pͥmo a diffiueionil
dictanũs inchyenius. ¶ Quid sit dictamẽ ⁊ unde dicatun
iecamen est ad unãquãq ren congriia et decora
locutio/ Ad unãquãd reurides dcm est qr oĩs res
ꝓpoĩta ad dicendũ ut uic boeꝰ. potest eẽ matia dactatoie
rei cum pulcriadine ueriusq debent drecãtori. loqiiũ
isignire Dietaien a dietandi frequelitia nomẽ trauit
or sint au tullius hec scientia marne in exercitatõe
consiscit/ ¶ Quibz reb hec scientia ascribitur
ec enĩ facultas ingemo ũsu ⁊ eruditione cõfrellar
industria tertiũ dait doctrina hocidem a cullio detim̃atur

Expanded text:
resens opus Candelabrum nominatur, 3 quia populo dudum in tenebris ignorantie ambulanti lucidissiman dictandi peritiam cognoscitur exibere. 4 Unde ad huius operis lumen vos quibus datum est nosse misterium veritatis gratulanti de labore. 7 Autoritatem igitur Romane curie, que caput est omnium et magistra, principaliter imitantes, primo a diffinitione dictaminis inchoemus. 2. 1QUID SIT DICTAMEN ET UNDE DICATUR 2 Dictamen est ad unamquamque rem congrua et decora locutio. 3 'Ad unam quamque rem' ideo dictum est quia omnis res proposita ad dicendum, ut ait Boetius, potest esse materia dictatoris. rei cum pulcritudine utriusque 7 debent dictatoris eloquium insignire. Dictamen a dicendi frequentia nomen traxitTullius, hec scientia maxime in exercitatione consistit. 3. 1 QUIBUS REBUS HEC SCIENTIA ADQUIRATUR. 2 Hec enim facultas ingenio, usu et eruditione conficitur, industria, tertium dat doctrina. 4 Hoc idem a Tullio demostratur
Abbreviated transcription (Latin):
intencõ mctentis gerit offm̃ nũciale/ uel qr eplã
in dignitate p̃minet simplic missiom, bolunt
¶Quot ⁊ que suit partes epistole.
iudice lis ẽ nã quidam iudicãt eas quĩq .s.
⁊ pautõies hẽre. nã si eplã e diffusa ut episcole
pauli ⁊ multe a sede apͫ destinate nõ solum ex qũĩq
p̾tibus tũt conscabit s⁊ eciã confutacom ⁊ cõfiriacõ¬

Expanded text:
intentionem mittentis gerit offitium nuntiale vel quia epistola in dignitate preminet simplici missioni. 6 Volunt QUOT ET QUE SINT PARTES EPISTOLE. iudice lis est. 3 Nam quidam iudicant eas quinque, sc habere. 5 Nam, si epistola est diffusa, ut epistole Pauli et multe a sede apostolica destinate, non solum ex quinque partibus tunc constabit sed etiam confutationem et confirma
Abbreviated transcription (Latin):
dñcto ẽ a supioy uel ab infenori zeuina/ et
uocatur emopitõton. a suꝑiori fit qñ uerbum
p̃mittit᷑ ut si dicam deflorescit forrne dignitas.
aut morbo crat betuscate / ab inferiori fit qñ b̾bũ
p̾ponit᷑. ut si dicas, aut morbo aut uetustate fonue

Expanded text:
o est a superiori vel ab inferiori çeuma et vocatur omopitoton. 3 A superiori fit quando verbum premittitur, ut si dicam: 'Deflorescit forme dignitas aut morbo aut vetustate'. 4 Ab inferiori fit quando verbum postponitur, ut si dicas: 'Aut morbo aut vetustate forme
Abbreviated transcription (Latin):
reutor ⁊ dr̃ iste color paranthesis est enim oculte
intendisse. q forsitã illud eso taugi᷑ ẽ nimis
longũ aut ignobile / uel nõ poss fi̾ planũ
Isu̾uctũ est cũ unicoiq clousule redditur
suũ berbũ hoc mõ. fides reficit esruriẽtẽ
spes letificat paciẽtem caritas reddit ĩdefficientẽ
Et dicitur iste color ypocensib. ¶ Le cõninctione.
berbũ õ reddendũ hoc mõ⁊ forme dignitas aut
morbo de florescit, aut uetustate uł sit gram iusci
recipuuit in pñti. S gliam in futuro. Item uꝰ ⁊¬

Expanded text:
ur iste color parentesis. 5 Est enim oculte ropositum intendisse, quia forsitan illud quod tangitur est nimis longum aut ignobile vel non posset fieri planum iunctum est cum unicuique clausule redditur suum verbum, 3 hoc modo: 'Fides reficit esurientem, spes letificat patientem, caritas reddit indeficientem'. 4 Et dicitur iste color ipozeusis. 27. 1 CONIUNCTIO. 2 est reddendum, 3 hoc modo: 'Forme dignitas aut morbo deflorescit aut vetustate' vel sic: 'Gratiam iusti recipiunt in presenti sed gloriam in futuro'. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
declimnato mat̾ie nõ bissinl narracõ iexcusabil
operio nꝑfoctio ⁊ ¶ Soplicit secundus liber̃ Incipit
suꝑuo exquisinmꝰ diligenter nã siue ẜmonẽ
uel oplam siue l ͫ uel aᵈ opus digna rartificial
oratõne cõpone mediteris ab hio q̃dixiniꝰ nõ ẽ ullatenꝰ
declinand̃. S amõ ad spalia descendentes illũ in
pͥmis dr̃e nos optet qm̃ dictaudi gua t̾a distingũt¬
.I. prosaicũ met̾cũ et Richinicũ uel eciã ad ex hus
mixtũspiosaicũ ẽ inquo l nobis libencis euagari

Expanded text:
declinatio, materie non veri similis variatio, inexcusabilis operis imperfectio. 4 EXPLICIT SECUNDUS LIBER. III 1. superius expedivimus diligenter. Nam sive sermonem vel epistolam sive librum vel aliud opus digna et artificiali oratione componere mediteris, ab his que diximus non est ullatenus declinandum. 3 Sed amodo ad specialia descendentes, illud in primis dicere nos opicum, metricum et rihmicum vel etiam aliquod ex his mixtum. 4 Prosaicum est in quo licet nobis liberius evagari
Abbreviated transcription (Latin):
dedisẜ/ iniquũ erat eos suplicõ cõsiuuẽ quos ead̃ fortuua
paulo añ in scatu amplissuuo collotar ꝙdꝙ ex̾citũ
qui de bictoria contendunt eos liostes putare. s qui
uicti funt ees hoĩes indicare. ut possit uelut miuu̾e
fortitudo ⁊ pacẽ huiuanitas ompliare ⁊ł nõ feciss l¬

Expanded text:
dedisset, iniquum erat in eorum supplicio consumere quos eadem fortuna paulo ante in statu amplissimo collocarat. 5 Quid, qqui de victoria contendunt, eos ostes putare sed qui victi sunt eos homines iudicare, ut possit bellum minuere fortitudo et pacem humanitas ampliare. 6 At il
Abbreviated transcription (Latin):
mõ Iuimicis te placablem̃ aucis mexorblem̃
iste color antitedoi. ¶ De exclamatione ⁊¬
uclauatõ ẽ q̃ conficit sigiuficatom doloris¬
aut loci aut alcius rei compplãconĩ ħ md̃ te nũc¬
alloquor Ihũ xp̃e cuiꝰ morte scissima sumuꝰ de
manu hoscio impii libãti. Sac̾dotes scũarii tuui
feterũt te morte crudelissuma condempri ⁊ uocã¬

Expanded text:
'Inimicis te placabilem, amicis inexorabilem iste color antiteton . 6. EXCLAMATIO Exclamatio est que conficit significataut loci aut alterius rei compellationem, 3 hocalloquor, Ihesu Christe, cuius morte sanctissima sumus de manu hostis impii liberati. Sacerdotes enim sanctuarii tui fecerunt te morte crudelissima condempna
Abbreviated transcription (Latin):
Ignitas ẽ que orom exoruat ⁊ pultͣ uarretate
distinguit/ ⁊ uocantur figure siue colores
hinoi dignitates / q sic̃ diu̾sorũ cor ͫ uarii sũt colores/
ita oiõnes bebũt here barias agnitates / qm̃ q̃dã
exornatõnes ad unũ genꝰ cãe uel scilum uł ꝑtẽ¬

Expanded text:
ignitas est que orationem exornat et pulcra varietate distinguit. 3 Et vocantur figure sive colores huiusmodi dignitates, quia, sicut diversorum corporum varii sunt colores, ita orationes debent habere varias dignitates, quoniam quedam exornationes ad unum genus cause vel stilum ve
Abbreviated transcription (Latin):
deẜto. d añ huiꝯ modi breuitas pprie in una
equuo oruatissiẽ fallãtus si deficiẽo ẽ inc̾su
contempnitur/ ita nr glõse indutus si ẽ abs
ut si dicam/ ut irũdines escino tp̃e assunt ⁊
fugore pulse recedunt sit fli amici tempoie
Seremi ͦ. sunt presto s adilsitatio hyeme
uemẽte om̃s deuolant siue mora ¶Et sciendã ꝙ nõ
est ncc̃e totam rem toti rei penitꝰ silãri s sufficit
ad qd̵ confertur / ad id simili.ͤ retinere. ¶ de exemplo.¬

Expanded text:
et autem huiusmodi brevitas proprie in una equus hornatissime faleratus, si deficiens est in cursu, contemnitur, ita vir gloriose indutus, si est absque ut si dicam: 'Ut irundines estivo tempore assunt et frigore pulse recedunt, sic falsi amici tempore serenitatis sunt presto sed adversitatis ieme veniente omnes devolant sine mora'. 16 Et sciendum quod non est necesse totam rem toti rei penitus similari, sed sufficit ad quod confertur ad id similitudinem retinere. 59. 1 EXEMPL
Abbreviated transcription (Latin):
homo int̾usecꝰ ⁊ extrinsecꝰ ẽ oruatus Ita ẜmo
ip̃mis utros gaudeat oruamĩto S quedam dignitas
ẽ berborũ ⁊ Illa depigit orõm extriusecus et
Colorat/ et quedem dignitas. medullã tm̃
ut si dicã muidiã cõtinue decͣcͣcionis Rubigiunosa
demorsione iuidoꝵ aĩas demollitur hic ẽ sine dignitas

Expanded text:
homo intrinsecus et extrinsecus est ornatus, ita sermo ipsius utroque gaudeat ornamento. 15 Sed quedam dignitas est verborum, et illa depingit orationem extrinsecus et colorat, et quedam dignitas medullam tantuut si dicam: 'Invidia continue detractionis rubiginosa demorsione invidorum animos demollitur'; hic est sententie dignitas
Abbreviated transcription (Latin):
ocd de corẽ que coigitur martificõ diccõnũ si ergo
uoluiꝰ in orõne assequi hunc leporem oportet
nalem nos ordiuẽ ꝯuutare tͦ ꝙ in ẜmone sit
quidã cursus lepidus ⁊ suauis ne loqui plaliter
fortuita ⁊ decora/ naturalis expoĩtorum ẽ ꝓpria
que arrtificiũ orõius reducit ad ordiuẽ naturalem
et hũiꝰ eleganciã pͥus debet uictator apud se
fortuita potese dici que solam elegauciã ẜuauo
e hoc in libr̾iᷤ artiũ isacre pagine olẜuatur ⁊ uiri sc̃isstan
sapiens ait Est sumplex berbũ fido cuseodia nostre-
quadam equabil ordiuatõne concinnat ẜ ħ alr̃ ab
aurelianensibus alt̾a fonto latiuitatis tullio alt̃.

Expanded text:
d decorem qui exigitur in artificio dictionum. 5 Si ergo volumus in oratione assequi hunc leporem, oportet naturalem nos ordinem commutare, ita quod in sermone sit quidam cursus lepidus et suavis ne loqui popularitfortuita et decora. 7 Naturalis expositorum est propria, que artificium orationis reducit ad ordinem naturalem et huiusmodi elegantiam prius debet dictator apud se nda. 9 Fortuita potest dici que solam elegantiam servanet hoc in libris artium et sacre pagine observatur et viri sanctissimi sapiens ait: "Est simplex verbum fidei custodia nostre".quadam equabili ordinatione concinnat. 13 Sed hoc aliter ab Aurelianensibus, aliter a fonte latinitatis Tullio, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
cognatõ inuenit᷑ uñ naturuli ordĩe disponũt᷑
qm̃ excepto pͦ qui ẽ exornacõnu origosemꝑ ap̾cedeuͣ.
subsequens gn̾atire. nã a repeticõe orta fuit ꝯu̾sio
a couusione suinacl ⁊ repeticõe processit complexiõ
a qͣ etiã craductõ ẽ deducta ⁊ ita de seqñtib doctor
colores eudem cande oiõm pñt minfice isig̾re
dũ mõ ĩuicẽ nõ repugnẽt ut sidicã / mundus
in alieua gtulacõe tustatur / in aliena isticia.

Expanded text:
 Unde naturali ordine disponuntur, quoniam, excepto primo qui est exornationum orrigo, semper a precedenti subsequens generatur. 4 Nam a repetitione orta fuit conversio, a conversione simul et repetitione processit complexio, a qua etiam traductio est deducta. Et ida de sequentibus doctor colores eandem orationem possunt mirifice insignire, dum modo invicem non repugnent, 6 ut si dicam: 'Invidus in aliena
Abbreviated transcription (Latin):
pestiferam fortuue fauiẽ / lotal egeã
hete fames spolioiit hunũ sit ordiue distant
quedam lepida suauitas adiacere / aid cuiꝰ
Intelligenciam est sciendum ꝙ si dicto desunt
Incõsonantem sequo debet Incipere a bocali bel

Expanded text:
Pestiferam fortuna famem letalis egenam. Pestiferam fortuna famem letalis egenam. Gente fames spoliavit humum. Sic ordine distant quedam lepida suavitas adiacere. 3 Ad cuius intelligentiam est sciendum quod si dictio desinit in consonantem sequens debet incipere a vocali vel,
Abbreviated transcription (Latin):
adi̾sitas bel nõ cõfidit / idem potis in obliq̃s om̃ib
obẜuare / ut rerũ arpidicati subiectũ nõ pͭ ullius
magiufice coronabiturr ĩ futd ꝑ sufinitĩ eciã ⁊ sui
uerbi tĩetõ ẽ decora ut qui cũ xͦ reg̾re desiaat̾ ei ẜmre
in pñti exilio nõ desistat ¶Est ⁊ quedam compoĩcio
mirifice cõmendanda sal cum cplã berba sese imi-¬
me ͤ. contĩgunt natura p̾cedentis cretificii h agẽte
bt sidicam quicũq inpao quod ꝑpet̾t delc̃tũ᷑ gͣlissiẽ¬
nͥ pnĩa egit̾ punnetue ssunt tñ alique dcõnes
debilioris nature q̃ aloco sibi nacuraliter deputato
discedẽ nũqm̃ debent ut multa suicathegoremata
cidubiales detuuãtõnes que susiderant exigenciis
fauuliarit̾ inherẽ uñ iicõsum ẽ dre/ ome de beniꝰ
CRobilis accedit grauitas exordine solo
Qñ q̃ sonat constructõ seꝑat crdo.
ut sit in bac foruia ꝑuersio rege sub illo
Tempus ad illud / eadem causa rebus nuillis
aut huiꝰ gn̾is traiectõ dura creauit᷑

Expanded text:
 confundit'. 5 Idem potes in obliquis omnibus observare, ut: 'Rerum cupiditati subiectum non potest ullus magnifice coronabitur in futuro'. 7 Infinitivi etiam et sui verbi traiectio est decora, ut: 'Qui cum Christo regnare desiderat, ei servire in presenti exilio non desistat' 8 Est et quedam compositio mirifice commendanda, scilicet cum plura verba sese immediate contingunt, natura precedentis artificii hoc agente, ut si dicam: 'Quicumque in peccato quod perpetrat delectatur, gravissintiam egerit, punietur'. 9 Sunt tamen aliquot dictiones debilioris nature que a loco sibi naturaliter deputato discedere numquam debent, ut multa sincategoremata et adverbiales determinationes, que suis desiderant exigentiis familiariter inehrere. Unde viNobilis accedit gravitas ex ordine solo Quando que sociat constructio separat ordo Ut sit in hac forma perversio: rege sub illo, Tempus ad illud, ea de causa, rebus in illis. 11 Aut huius generis traiectio: dura creavit
Abbreviated transcription (Latin):
hiis tribus discĩctõnibus iscud detur. Cum int̾ omes
Birtutes caritas obtiueat p̾ncipatum/ Ecte como nõ
est sine ip̃a birtutũ certa posessio Ecte colũ ĩnqua
eis inuitẽ iuẜtis clausula contepatur at si ex
uno tantũ membro constiti̾t monocolori uocabitur s
admodũ ꝑiodi est ꝓunctanda ut res ditissima est

Expanded text:
his tribus distinctionibus istud detur 'Cum inter omnes virtutes caritas optineat principatum ecce coma non est sine ipsa virtutum certa possessio ecce colum in qua eis invicem mixtis clausula contexatur. 17 At si ex uno tantum membro constiterit monocolon vocabitur sed ad modum periodi est punctanda, ut 'Res ditissima est
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃o ⁊ berbo bnũ appoĩtũ facientes siue tle̾ nomẽ
cum daciuo p̾cedat berbum siue seqͣtur qr sẽper
eᵈ quod ignoranciõ sb̃ias debet ad predicatũ ieduai
ad scientẽ uo natam sed iguorantẽ lamiuã
debeniꝯ ħ nomẽ nata cũ gͣto exꝑte suppõiti ordĩãte
Quia trunit iscud suppontiꝰ tanꝙ̃ c̾tum sed lauina¬

Expanded text:
ientes, sive tale nomen cum dativo precedat verbum sive sequatur, quia semper illud quod ignorantie subiacet debet ad predicatum reduci. 8 Ad scientem vero natam sed ignorantem Laviniam debemus hoc nomen 'nata' cum genitivo ex parte suppositi ordinare, 9 quia tunc istud suppon
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm aetiõ c̾dõm procedit ped contuigͭ eam sope ficri
ad libitũ dictatoris nec berborum diguitas semꝑ adictatore
ab elegauͭ que prior ẽ nãlit inchoeiuus.
De elegantia secundum omem latiuitatem ⁊
le gaucia ẽ que reddit om̃ez latuitͦ puram
et explanatõe ꝓspicuaom. laciuitas ꝯgrute᷑
quib agͥ in ẜuiene. latinitas gͦ cũcta uiciã m¬

Expanded text:
tionem procedit sed contingit eam sepe fieri ad libitum dictatoris 7 nec verborum dignitas semper a dictatore ab elegantia, que prior est, naturaliter inchoemus. 9. 1 DE ELEGANTIA SECUNDUM LATINITATEM. 2 Elegantia est que reddit orationem latinitate puram et explanatione perspicuam. 3 Latinitas congruitatem quibus ag
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ctura indẽ bt cauis mingͭ ad ꝑietem et scudenti.
in bonome nõ suppetunt oꝑtuna ¶Turgescit autem
que fuerunt autiꝯtꝰ in honoreT rauslata duriter
appłłauuis que nõ cõmod̾ s qͣi uiolẽt̾ ad aͥd siguisicaũ
trahuntur ut iͭͤiam declinat ad nestorem .i. ad.
seuectutem ¶Grauiora qm res posculat oiõm tͣgidom
facuuit ⁊ inflatam ut si dicat titiris melibeo me
sereuitatis ex cellẽtie tenore pñtis pagiue ieẜet᷑
ꝓ iñtuue caritatis iuscerib te amplector /. p̾di cas
autẽfigueas possumꝰ cõnuitare de una paulatim
ad reliquas trauseundo ut gͣnẽ mediocus mediociẽ
accennata excipiat cum oꝑt os cõniutato tollit
sacietatem Ced cauend̃ ⁊ ne fiat ꝯmutacõ repẽtiua/¬

Expanded text:
iunctura videtur, ut: 'Canis mingit ad parietem' et: 'Studenti iunctura videtur, ut: 'Canis mingit ad parietem' et: 'Studenti michi Bononie non suppetunt oportuna'. 8 Turgescit autem que fuerunt antiquitus in honore. 11 Translata duriter appellamus que non commode sed quasi violenter ad aliud significandum trahuntur, ut: 'Iste iam declinat ad Nestorem', id est ad senectutem. 12 Graviora quam res postulat orationem turgidam faciunt et inflatam, ut si dicat Titirus Melibeo: 'Tue serenitatis excellentie tenore presentis pagine reseretur quod intime caritatis visceribus te amplector". 13 Predictas autem figuras possumus commutare de una paulatim ad reliquas transeundo, ut gravem mediocris, mediocrem attenuata excipiat cum oportet quia commutatio tollit satietatem sed cavendum est ne fiat commutatio repentina
Abbreviated transcription (Latin):
ducitur et oberrat deficieus in rebus deficieus in ẜmione
Ouuicũq nult gͦ ꝑfecte dictandi lauream adipisci
legat diligent̾ phõs ⁊ auctores legat ⁊ quoscũq pͭ
nobiliores libros/ ex quibus facũdiã ⁊ sapiam̃ ꝯseq̃tur¬
ut quocieus oꝑtu̾it Ita sibi bia patrat dicẽdor̾ ꝙ
Maria uelut intͦ mentis uc̾um concepta ꝑiter ⁊ formata
Iam siie deforuntate aliq̃ ẜmo nascatur in genuus
p ͦ conueniens ⁊ negocus ⁊ appoĩcõnis scemate luculẽtus¬
huo itas pͥmissis. gu̾alia prius de dictanniie bideamꝰ¬
.huiuilis ẽ  que uẜ ad usitatissimã puei ẜmonis
consue  ͤ. ẽ demissa ut in euuãgiis ⁊ sacra scuiptura
sope bideꝰ/ at raediocris censetur que consdat ex alciore
nõ tñ ex siũua et oruatissima dignicate berborum
ut ineplĩs pauli et elegis ouidiauis sublius exmagna
r ornaca uerbor̾ conseruccõe conficitur ut in g̾gorii
sermonis. ut rogo te de affaribus meis fluctuat/ et

Expanded text:
ducitur et oberrat, deficiens in rebus, deficiens in sermone. 4 Quicumque vult ergo perfecte dictandi lauream adipisci legat diligenter philosophos et autores, legat et quoscumque potest nobiliores libros ex quibus facundiam et sapientteat dicendorum quod, materia intra mentis uterum concepta pariter et formata, 6 iam sine deformitate aliqua sermo nascatur ingenuus, personis conveniens et negotiis et appositionis scemate luculentus premissis, generalia prius de dictamine videamest illa que usque ad usitatissimam puri sermonis consuetudinem est demissa, ut in Evangeliis et Sacra Scriptura sepe videmus. 4 At mediocris censetur que constat ex altiore neque tamen ex summa et hornatissima dignitate verborum, ut in epistolis Pauli et elegis Ovidianis. 5 Sublimis ex magna et hornata verborum constructione conficitur, ut in Gregorii t illiberalitatem sermonis, ut: 'Rogo te de affaribus meis'. 7 Fluctuat et
Abbreviated transcription (Latin):
In utõ positum singlarit suui̾e. bt accipis ĩ obliquo
locucõ ẽ ponitus ĩ ꝯciima ut si dicatur amo uoc qui bñ¬
facis mͥ bel auio boo qui bene facit michi/n
¶Dde pluralitate gracie unnformis.
si tle̾m honorem alicui ceꝑio exliibere nõ debes
in eodem tractatu ab incepta grã diuare S qualis
retrhẽ libet nuilla tibi a nobis molẽcia est allata

Expanded text:
ivo positum singulariter summere ut accipis in oblico, locutio est penitus inconcinna sive dicatur: 'Amo vos qui benefacis michi' sive: 'Amo vos qui benefacit michi'. 11. 1 DE PLURALITATE GRATIE UNI FORMIS.si talem honorem alicui ceperis exhibere, 3 non debes in eodem tractatu ab incepta gratia deviare, sed "qualis retrahere libet. Nulla tibi a nobis violentia est allata'
Abbreviated transcription (Latin):
nũc audes dice̾ qui nuꝑ aliene domui s nõ audeo
dĩe necũ te digua dĩem me bidear alicui dixisse
aliquid iudiguũ In tali exornatõe tacita suspicio
onclusio ẽ que breui arguiũtatõe exhiis que
dignitates si ultro improborum cogitatoẽo sorastũt
uilescunt / quid ẽ quod in se expatẽde pulcritudiuo
hant. ne dum aliio piescent/ et bocatur isce
Escant .x. exorcatões q̃ a p̾cedentib in hoc¬

Expanded text:
c audes dicere, qui nuper aliene domui... Sed non ausim dicere ne, cum te digna dicerem, videar alicui dixisse aliquid me indignum'. 4 In tali exornatione tacita suspitio Conclusio est que brevi argumentatione ex his que dignitates, si ultro improborum contagione sordescunt,vilescunt, quid est quod in se expetende pulcritudinis habeant, nedum aliis prestent?'. 5 Et vocatur iste stant
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua res fl potu̾it / aut nõ fieri / cet̾a tollũtur
illa sola que incendimꝰ remauẽte hoc m̃õ/. cũ fiudãt
aeũ pateat hc̃ fuifse necesse ẽ bt oũdas aut te
uacuũ possedisse ã bsum tuũ fecisse aut euisse
aut hr̃di ͤ tibi benisse / at cũ ego adessem nõ potuise
batuũ possidere cuũ quo usu fecisse nõ pesses qr
cm̃ spaciũ nõdũ fluxͣ empeio nulla profertur qr

Expanded text:
aliqua res fieri potuerit aut non fieri, cetere tolluntur, aliqua res fieri potuerit aut non fieri, cetere tolluntur, illa sola quam intendimus remanente, 3 hoc modo: 'Cum fundum meum pateat hunc fuisse, necesse est ut ostendas aut te vacuum possedisse aut usu tuum fecisse aut emisse aut hereditate tibi venisse. 4 At cum ego adessem non potuisti vacuum possidere; tuum quoque usu fecisse non potes, quia tantum spatium nondum fluxit; 5 emptio nulla profertur,
Abbreviated transcription (Latin):
põitũ cõnutat eadem significatõe recenta
hoc modo .a.p. radicitus eultistiꝰ ciuiicatom.
funditus deicasci. Item prem neplarrie ubasci ꝑenti
manus impie intulisti  et ẽ ħ exoracõ btilis. qr
pnior suĩa renouat᷑ int̾pretacõe berborũ rdr̃ isce.¬
h exortacõ q ccͣrie siñe trauslõne uerbi utuntur et
dr̃ isce color enituuetabile. ¶ de pormissione
dicam de me rebus ꝙ meio omib agite quidͦ uultio
qr ussioni br̃e parẽ in omibus sum paratus: et
uocatur iste color epicapero⁊ ¶ de dubitatione ⁊
bbicacõ est cum querẽ bidetur orator btrũ de
duobus pocus aut quid de pl̃ibus potissimũ
dicat hoc mõ. obfuit isci monast̾io multũ sui abbis
siue maliciã sue sculticiã dici o siue ueꝵ. Item tu
ausus fuisti ͬ piddere o iuda oñi mortaliũ q̃ro
q nã te digno tucius possum noĩe appellare iste color
bocatur aperidos. ¶ De expeditione/..
xpedicõ est cum multis ratõmbus num̾atis qͥb

Expanded text:
mmutat, eadem significatione retenta, 3 hoc modo: 'R. p. radicitus evertisti, civitatem funditus deiecisti, patrem neffarie verberasti, parenti manus impie intulisti'. 4 Et est hec exornatio utilis quia prior sententia renovatur interpretatione verborum. Commutatio est cum due sententie inter se discrepantes ex traiectione r iste color antimetabole. 32. 1 PERMISSIO. 2 dicam: 'De me rebusque meis omnibus agite quicquid vultis, quia iussioni vestre parere in omnibus sum paratus'. 4 Et vocatur iste color epicarope. 33. 1 DUBITATIO. 2 Dubitatio est cum querere videtur orator utrum de duobus potius aut quid de pluribus potissimum dicat, 3 hoc modo: 'Obfuit isti monasterio multum sui abbatis sive malitiam sive stultiti prodere, o Iuda, omnium mortalium. . . Quero quonam te digno tuis <moribus> possim nomine appellare'. 5 Iste color vocatur aperiodos. 34. 1 EXPEDITIO. 2 Expeditio est cum, multis rationibus enumeratis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ thit ex quibse ip̃m reficit mmo ⁊ diem festũ agit. quemadm̃ sc̃ptͣaͣ dic̃ .  reliqͥe cogitationũ ali am festũ
agent tͥ s̃ogita gͥ qͣntast sollemtntas. in habundita iifionis. si festũ agt᷑ er religiis cogitationis. Q̃ er̃iocundi¬
cas in ipsa uisione. si tanta delectatio ÷ ĩ eiꝰ ecordanone :: hitaq in hstatu diuni sumũsreuelatio. reuelatiõisq
adminatio. nicci aor danone ⁊ ꝑhenni memoria ita anim̃ in solubilit ligat. ut e ꝑtã iocunditatẽ obluisci¬
ñ ualeat.ꝯ tñ pͥori gͣdu decustata suauitas aniñ satiat. affectũ q tͣssigit. sic ⁊ i ħgͥcłu inspecta claritas
cogitationẽ liget. ut illiꝰ oblunsi. ł alid̾ cogitare ñ pessit. In scdõ itaq gͣ. ÷ celũ celoꝵ. lum̃q illd ĩaccossibi

Expanded text:
it: Et reliquiae cogitationum diem festum agent tibi . Cogita igitur quanta sit solemnitas in abundantia visionis, si festum agitur ex reliquiis cogitationis. Quae erit jucunditas in ipsa visione, si tanta delectatio est in ejus recordatione? Haec itaque in hoc statu divini luminis revelatio, revelationisque admiratio ut in priori gradu degustata suavitas animum satiat, affectumque transfigit, sic in hoc gradu inspecta claritas cogitationem ligat, ut illius oblivisci, vel aliud cogitare non possit. In secundo itaque gradu, ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽq hominẽ alus om̃ib mirabilom. soli sꝯtemptibileni appare̾. ħ sane ordine ꝓ cessionẽ nrãm mira¬
pares nr̃os nob̾ cõcibare. si suĩma cũ diligenita stuõ amꝰ semꝑ noisim̃ locũ tene̾. illos nob̾ uenãcionis offitio eto
noris loco sũ simłtate p̃sere. immo ⁊ pfercudos eẽ ua̾cit cde̾. & fĩbi suade̾. & alũs ꝑsuadi uelle. Nides certe qr in hoc
negonio opus hãmꝰ qd pene nob extidit. & asuta ⁊ eius pullo. Duo sũt. humilitas ⁊ humiltario. hunilitas in asi¬
na. huniliatio designat᷑ mipułlo. Fullus xasina nascit᷑. ⁊ ex humilitate humiliatio uã orit᷑ hutiditas in c̾us.
hũliatio ext̾uis. huilitas in cord̾. huiliatio in actione. hnmilitas ꝑnuȩt ad affectũ. hrimuliatio ad actũ. So l

Expanded text:
 hominem aliis omnibus mirabilem soli sibi contemptibilem apparere. Hoc ordine sane processionem nostram mirapares nostros nobis conciliare, si summa cum diligentia studeamus semper novissimum locum tenere, illoet aliis persuaderi velle. Vides certe quia in hoc negotio opus habemus, quod pene nobis excidit, ex asina, et ejus pullo. Duo sunt, humilitas et humiliatio: humilitas in asina, humiliatio designatur in pullo. Pullus ex asina nascitur, et ex humilitate humiliatio vera oritur; humilitas interius, humiliatio exterius; humilitas in corde,
Abbreviated transcription (French):
expelłe. qͥ factari desid̾a̾t uit̾n̾a dnbedine. Priꝰ subm̃gãt᷑ egiptii. ꝑeantq. moresq ꝑu̾si. ne degetieoi ꝯui
uã dedig. nent᷑ ciues angelici. hꝰ nece̾ẽ ÷ egiptiacos cibos acciꝑe. defic̃e. ⁊ caruales uoluptates ĩ abhõati¬

Expanded text:
expellere qui satiari desiderat interna dulcedine.expellere qui satiari desiderat interna dulcedine.vam dedignentur cives angelici. Prius necesse est Aegyptiacos cibos deficere, et carnales voluptates in abominati
Abbreviated transcription (Latin):
hosloqtar hec ⁊ pͥma ꝯsolatio q̃ abrenuntiares scło pͥmo excipit. ⁊ ii bona ꝓposito solidate ꝯftieuit.
hic ⁊ . cib illo celestis. qͥeg̾dientes de egipto solet resice: ⁊ꝑsolitudinẽ pasce̾. ħ ⁊̃ iłld̾ mauna. ab¬
scõdit̃. ꝗ nemo nouit nͥ qui accipit. hic ÷ ille ducor spĩtał. nuit̾na suauitas. q̃ qͣi mͦ genitqᷤnfantes
semꝑ solet lactare. ⁊ale̾. n adamantudinis robur paulatan ꝓduce̾. In ħitaq gͣt stara aĩma
a dño ii solitudinẽ aducit᷑. ibiq lactat᷑ ut int̾na dulcedine ineb̾et᷑. Audi ꝗ deħ statu dr̃: u ͥ dñs ꝑ ꝓhẽ
perire. priꝰ necẽa ÷ egipti cibos defic̾e: quã possituꝰ hoc spĩtale alimentũ. cibũ q
celestẽ ꝑciꝑe. Egiptũ ñ solũ corꝑe.s ⁊ corde deserat. mundi q ⁊ morẽ penitꝰ deponat. qͥ
odestes illos cibos solitudinis deponat. Transeat rubrũ mare. oẽm menrẽ. ⁊ amdec̾tudiuẽ studeat de arde

Expanded text:
o primo excipit, et in boni proposito consolidare consuevit. Hic est cibus ille coelestis qui egredientes de Aegypto solet reficere et per solitudinem pascere, hoc est illud manna absconditum quod nemo novit nisi qui accipit. Hic est ille dulcor spiritualis et interna suavitas, quae quasi modo genitos infantes semper solet lactare et alere, et ad maturitatis robur paulatim perducere. In hoc itaque statu anima a Domino in solitudinem ducitur, ibique lactatur, ut interna dulcediperire, prius necesse est Aegypti cibos deficere, quam possimus hoc spirituale alimentum cibumque coelestem percipere, Aegyptum non solum corpore, sed et corde deserat, mundique amorem penitus deponat qui coelestis illos solitudinis cibos desiderat. Transeat rubrum mare, omnem moerorem et amaritudinem studeat de corde
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ hic gradꝰ suꝑiorẽ tͣnscendit. qͥ m̃tẽ hominis nec ad bocã qͥetã de ꝑitit. Necte itaq dictũ: ꝙ
lerabiliꝰ ÷ ꝗͣuis uuln̾atũ effugere tñ liber̃. ꝗͣ captũ atq ligatũ teneri captuuũi . hic aũ grad̾ ñ sic̃ ille
suꝑior aliꝗͣ int̾polõnẽ recipit. s acute febris more: ꝯtinuo ardore aĩu urit. iugiq desiderii sui
estu incendit. noc die ł nocte aii quiescere sinit. Itaq sł ille q̃ lecto decubat. ł quẽ cathena colrei¬

Expanded text:
quomodo hic gradus superiorem transcendit, qui mentem hominis nec ad horam quietam esse permittit. Recte itaque dictum est quomodo hic gradus superiorem transcendit, qui mentem hominis nec ad horam quietam esse permittit. Recte itaque dictum est lerabilius est quamvis vulneratum effugere, tamen liberum, quam captum atque ligatum teneri captivum? Hic autem gradus non sicut ille superior aliquam interpolationem recipit, sed acutae febris more continuo ardore animum urit, jugique desiderii sui aestu incendit, nec die nec nocte animam quiescere sinit. Itaque, sicut ille qui lecto decubat vel quem catena coer
Abbreviated transcription (Latin):
suspiria. uultꝰ pallens atq thabescens. hic tñ gͣdus int̾polationem iecipit. ⁊incũbenuã negotioꝵ curisi
sollicitudinib cedit. febͥcitantiũ itaq more qui h tipo uexant᷑. nc̃ acͥusu uruut᷑. nc̃ occupacionũ suar̃
occastone aliqͣntulũ recreant᷑. S iter̃ pꝰ modicã int̾polõnẽ estuans ardor feruentior redit. añiq iam
fractũ acriꝰ incendit. ⁊ uehem̃itiꝰ urit. Sepe itaq recedens. sẽꝑq se ipso maior rediens. paulatĩ aĩu emol¬
lit. uires effringit atq exhaurit. donec plene aĩũ s subnigat atq subst̃nat. iugiq sui memoria totũ
occupet. totũ ĩplicet. totũ obliget. ita ut hoc ei excidere aut aliud cogitant ñ possit. ⁊ iã de p̾mo gͣdu
ad scdm tͣnsit. Primũ enĩ gradũ diximꝰ ꝗ uuln̾at. scdm qͥ ligat. Nne uere  Mulla otͣdictione aiũs
memoria retinet᷑. hoc dormiens sõmat. hoc uigilans oĩ horã refc̃tat. facile ⁊ ꝓpendere hinc ut arbit̾e

Expanded text:
suspiria, vultus pallens atque tabescens. Hic tamen gradus interpolationem recipit, et incumbentium negotiorum curis et sollicitudinibus caedit. Febricitantiuredit, animumque jam fractum acrius incendit et vehementius urit. Saepe itaque recedens semperque seipso major rediens paulatim animum emollit, viresque effringit atque exhaurit, donec plene animum sibi subigat, atque substernat, jugique sui memoria totum occupet, totum implicet, totum obliget, ita ut hoc ei excidere aut aliud cogitare non possit, et jam de primo gradu ad secundum transit. Primum enim gradum diximus qui vulnerat, secundum qmemoria retinetur hoc; dormiens somniat, hoc vigilans omni hora retractat. Facile est perpendere hinc, ut arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
ligi uolumꝰ. qi ꝑ ipãm mens iu rei qͣsitate Scipiant ut d fasso bono gioriet ᷑ ꝗ fu̾ouente qͥ rr̃p̃¬
õn. qĩ pͥuni ascbit᷑. s ꝗ magne cautele uirãde piud̾ctis sit. eũ qͣmłtitudĩs ensidi astã
caute iugilat᷑ ut ex mlła ei parte ꝑ inciam auꝗͥ subripi ualeat. Fłos .xiI. nprãdi
ms. psalmista sub eodẽ ordine ꝯseqͣnt̾ ponit. satisq cõpendiose descbit. cũ dicat. Sauto cͥcaĩdabit ter
ui̾tas eius. ñ timeb̾ a timore nochio: a. saguta uolante indio. a negotio ꝑ ãbulante uitenebs. ab inoͦsu.¬

Expanded text:
ligi volumus, quasi per ipsam mens in rei qualitate decipiatur, ut de falso bono glorietur, quod fridias tam caute vigilat ut ex nulla ei parte per incuriam aliquid subripi valeat. Hos septem tentandi modos Psalmista sub eodem ordine consequenter ponit, satisque compendiose describit, cum dicit: Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno, a sagitta volante in
Abbreviated transcription (Latin):
meũ Sũt ⁊ ut qͥb feditas eno:mitas cdñat᷑ in sola cogitatione. alĩs aũt dñat᷑⁊ maçiono. lili aniũ suũ adomẽ
sordidã cogitationẽ. nupemq deleetanonẽs ꝓstituũt. isti ad onẽ tẽdã actionẽ se ipsos applicare ñ eibestunt.
lli puidłmis suȩ u̾mib scateni: incogitatione. isti aũt eand̾ ferorissui corptelã. ostenãt inoꝑe. Qditaq illos
quoꝵ coruptela late om̃ib paret: S in hiis om̃ib medicꝰ nr̃ iecħus artissuȩ ꝑitiem obendit. ⁊ om̃iũ pie q̃rẽ¬
tium. ⁊cũ fid̾ petentiũ. uotis hilarit̾ occitrrit. Nam lunaticos sanat. n cecos illumiuat. pauilicicoscrͣat.

Expanded text:
um suum ad omnem sordidam cogitationem, turpemque delectationem prostituunt; isti ad omnem foedam actionem seipsos applicare non erubescunt. Illi putredinis suae vermibus scatent in cogitatione, isti autem eamdem fetoris sui corruptelam ostentant in opere. Quid itaque illos s omnibus medicus noster Jesus artis suae peritiam ostendit, et omnium pie quaerentium, et cum fide petentium votis hilariter occurrit. Nam lunaticos sanat et caecos illuminat, paralyticos curat
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Attendo ad oꝑa uiolente caritatis. ⁊ ĩuenio q̃ sit uehem̃tia ꝑfec te emułonis. Cece udeo alios
uulnãtos. alios ligatos. alios languentes. alios deficientes. ⁊ totũ a caritate. Caritas uul̾at. cari-¬
tas ligat. caritas languidũ fac̃. caritas defectũ adduc̃. Qd hoꝵ ñ ualidũ. qͥd hoꝵ ñ uiolentũ: hii st̃¬
tis. audite de illa. ⁊ anhelate ĩ illã ꝗͣ uehem̃t̃ abitis. Uulu̾s audire de caritate uulnãnte. Uulnãsli
cor meũ soror mea sponsa ĩ uno ocłoꝵ tuoꝵ. ⁊ ĩ uno cͥne colli tui. Uultis audire de caritate ligante:
ĩ funicut᷑ adã trahã eos. ĩ uincut caritatis. Uultis audire de caritate languente: filue ierlm si ĩuem̃tiᷤᷤ
dilectũ meũ ñ ciate ei qͥa amore langueo. Uistis audire de caritate ĩ deficiente ⁊ ĩ defectũ addueẽte.

Expanded text:
tendo ad opera violentae charitatis, et invenio quae sit vehementia perfectae aemulationis. Ecce video alios vulneratos, alios ligatos, alios languentes, alios deficientes, non tamen a charitate. Charitas vulnerat, charitas ligat, charitas languidum facit, charitas defectum adducit. Quid horum non mirum, quid horum non violentum? Hi stis, audite de illa, et anhelate in illam quam vehementer ambitis. Vultis audire de charitate vulnerante? Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui . Vultis audire de charitate ligante? In funiculis Adam traham eos, in vinculis charitatis . Vultis audire de charitate languente? Filiae Hierusalem, si inveneritis dilectum meum, annuntiate ei quia amore langueo . Vultis audire de charitate d
Abbreviated transcription (Latin):
ciens dimittã ei: usq septies. ait ill. Non dico tͭ i ep̃ties. s usq
septuagies septies scdmatħ Serue nequã. omne dibitũ
dimisi tibi. qͥa rogasti me. Ita ñ oportebat te miseren cõseruo
tuo. quom̃ ego tͥ misertus sũ. & nratus dñs esꝰ. tradidit eũ tor¬
torib donec redderet debitũ. Sic ⁊ uobis faciet pat̃ m̃s. qͥ ẽ ĩceł.

Expanded text:
non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. Item illic: Serue nequam, omne debitum dimisi tibi, quia rogasti me: ita non oportebat te misereri conaeruo tuo, quomodo ego tibi misertus sum ? et iratus dominus eius tradidit eum tortoribus, donec redderet debitum. sic et uobis faciet pater meus, qui est in
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ se uindicat.: adeo inueniet uindictã. & peccata illiꝰ seruabit.
n habet misericordiã. et de peccatis suis dep̃cat᷑. ipse retinet urã.
nouissima. et desine iniicari. memorare timorẽ dei. ⁊ ñ uas ꝓriᷤ
mo. Mlemorare testam̃ti altisimi. et despice ignorantiã ꝑximi.
abstinȩte alite. & mimies peccatum. It̃ inysaia
oder̃t̃. ⁊ abominantib uos: ut nom̃ dñi magnifecet᷑. & appareat
ledicentis uos. bñfaciteꝰ eis. qui uos odert̃. ut sitis filuĩ patri uñ

Expanded text:
 uindicat, adeo inueniet uindictam, et peccata illius seruans seruabit. non habet misericordiam, et de peccatis suis deprecatur? ipse coepit retinnouissima, et desine inimicari. memorare timorem dei et non irascaris proximo. memorare testamenti altissimi, et despice ignorantiam proximi. abstine a lite, minus peccabis. Item in esaiaoderunt et abominantibus uos, ut nomen domini magnificetur et appareat ledicentes uos, benefacite eis qui uos oderunt: at sitis f
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ nr̃ȩ iosepli. ⁊ etribuat nobis oĩa mala q̃ ostendimꝰ ei ⁊ uene¬
it̃ adio seph. dicentes Pater tuus ad iurauit nos priusꝙͥ moreiet᷑.
dicens. Dicite ioseph. dimitte eis iniqͥtatẽ. ⁊ peceattũ eorũ qͥa ma¬
sũ ego. Hos cogitastis aduersũ me mala. ds̃ aũ cogitauit deme bo¬
na. quemadmodũ fierẽt. sic̃ hodie. ut pasc̾e̾t᷑ popłs multus. ⁊ oyxit
eis. Holite timere. Ego pascã uos. ⁊ domos uras. ⁊ rogauit eoꝰ. &
locutus ẽ incorde eorũ. It̃ ĩ euangł sc d̃m matħm.¬

Expanded text:
et redditione reddat nobis omnia mala, quae ostendimus ei. et uenerunt ad ioseph dicentes: pater tuus adiurauit nos prius quam moreretur dicens: dicite ioseph: dimitte eis iniquitatem et peccatum, quia masum ego: uos cogitastis aduersus me mala, deus autem cogitauit de me bona quemadmodum fierent, sicut hodie, ut pasceretur populus multus. et dixit eis: nolite timere, ego pascam uos et domos uestras. et rogauit eos, et locutus est in corde eorum. Item in euangelio secundum mat
Abbreviated transcription (Latin):
ui ȩccłam malignorũ.⁊ cũ ĩpiis non sedebo. Lanabo cũ innocentib
manus meas. ⁊ circũdabo altare tuũ dñe. It̃ in prouerbũs
ili ñ te sedũcant uiri ĩpũ. neq uelis li te rogaueñt dicente̾. ue¬
ni cõmunica nobis cũ. sanguinẽ abscondamꝰ. aut interra uirũ
iustũ in iuste. deuoremꝰ aut̃ eũ. sic̃ infernꝰ uiuũ. ⁊ tollamꝰ memo¬
ili ne abieris iuas. cũ illis. Declina autẽ pedem tuũ asemitis eo¬
rũ. ñ enĩ iniuiste tendont᷑ retia auib ipsi enĩ qͥ homicidũ par¬
ticipes sunt. congregant sͥ mala. euersio autẽ iuroꝵ iiqtiorũ mala.
oli gau̾dere suꝑ malefacientes. nec emulenis peccatores. ĩproũbris¬
ñ enĩ ert̃ nati malignorũ. lum̃ aũ ĩpiorũ extinguet᷑. In eccłastico

Expanded text:
non sedebo. lauabo inter innocentes manus meas, et circumibo altare tuum, domine. Item in prouerbiis: Fili, non te seducant uiri impii, neque uelis, si te rogauerint dicentes: ueni, communica. nobiscum sanguinem, abscondamus autem in terra oirom iustum iniuste: deuoremus autem eom sicut infernus uiuum, et tollamus memoFili, ne abieris uias cum illis, declina autem pedem tuum a semitis eorum. non enim iniuste tenduntur retia auibus. ipsi enim qui homicidii participes sunt congregant sibi mala, euersio autem uirorum iniquorum mala. Item illic: Noli gaudere super male facientes, nec aemuleris peccatores: non nim erunt. nati maligno, lumen autem impi
Abbreviated transcription (Latin):
De honorandis sacerdotib. uł ministris. in exodo
onmalidices pͥncipẽ popłi tui. Itẽ in leuitic o¬
facie canitiẽ habentis exurgens ⁊ honorabis faciẽ p̃sbiteri. &
timebis dnm̃ dm̃ tuũ. ego sũ daĩs deus ur̃. Indeut̾o nomiũ¬
t homo qͥcũq fecerit in suꝑbia: ut ñ exaudiat sacerdotẽ. qͥ adstat

Expanded text:
DE HONORANDIS SACERDOTIBVS VEL MINISTRIS. In exodo: Non maledices principem populi tui. Item in leuiticofacie canitiam habentis exurges, et honorabis faciem presbiteri: et timebis dominum deum tuum. ego sum dominus deus uester. Item i homo, qui fecerit in superbia, ut non audiat sacerdotem, qui stat a
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis ꝯturbauert̃ me. dolores inferni cͣinuemert̃ me. Ere¬
uenert̃ laq̃i mortis. assũꝵ sit me demultitudine aquaꝵ. enpu¬
it me deinimicis meis potentissimis. In ysay a

Expanded text:
quitatis conturbauerunt me. dolores inferni inuenerunt me, praeuenerunt me laquei mortis. Adsumpsit me de multitudine aquarum, eruit me de inimicis meis potentibus. Item in psa
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ. Qui aũ biberit exaqua. ꝗͣ ego dabo ei. ñ sitiet iȩt̾̃num.
S ent illi fons aq̃ salientis. inuitã ȩt̾nã. Int̾ hec autẽ rogabãt
eũ discipłi dicentes. Rabbi manduca. Ait aũ illis iħc. Ego cibũ
habeo manducare. quẽ uos nescitis. Dicebant gͦ discipłi eius
intͣ sespsos. Nũquid aliqͥs attulit ei. manducare: dic̃ ei iłic.¬

Expanded text:
iterum: qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum, sed erit illi fons aquae uiuae salientis in uitam aeternam. Inter haec autem rogabant eum discipuli dicentes: rabbi, manduca. ait autem illis iesus: ego cibum habeo manducare, quem uos non scitis. dicebant ergo discipuli eius inter se
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ẽ in nobis. ñ uenient suꝑ nos mala It̃ in ab acuc ꝓpħa
t quid mͥ ostendistis labores. ⁊ dolores. ut uiderẽ miscdiã. & ĩ.¬
pletatẽ. aduersũ me ortũ ẽ iudiciũ. ⁊ udȩx accepit. propt̾ hoc
driecta ẽ lex. & ñ ꝑducit᷑ in sinẽ udiciũ. quiꝰ impius ꝑpotentiã
depͥmit iustũ. id eoq exit iudiciũ ꝑueriũ. It̃ inzac haria ꝓpħ

Expanded text:
dominus est in nobis? non uenient super nos mala. Item in ambacum propheta: dominus est in nobis? non uenient super nos mala. Item in ambacum propheta: Vt quid mihi ostendisti labores et dolores, ut uiderem miseriam et impietatem? aduersus me ortum est iudicium, et iudex accepit. propter hoc disiecta est lex, et non perducitur in finem iudicium: quia impius per potentiam deprimit iustum, id
Abbreviated transcription (Latin):
go sũ dñs qui diligo iussiã. ⁊ odio iniquitatẽ. In iob.¬
estimoniũ enĩ impii mors. & ignis comburet domꝰ ereũ. qͥ munia
accipiunt. concipient inuentre gemitus. ⁊ uenient eis uana. &
uent᷑ eorũ portauit dolum. It in heremi a
udicate mͥane iudiciũ. & recte ⁊ te & liberate direptũ demanu
zeripite direptũ demanu iniuriantis eũ ⁊ aduenã. & pupillũ. ⁊iu-¬
du̾am nolite opprimere. ⁊ nolite impit agere. ⁊ sanguiniem in¬
nocentẽ ne esfunderitis in loco isto.Itẽ ĩmichea ꝓ pħ a.
uoite itaq hȩc du̾ces domus iacob.⁊ reliqͥ domꝰ isrł. qui abomi¬
natis equitatẽ. & oĩa recta euertentes. quia edificatis sion. insan¬
guinib. & ihrłm ininiquitatib duces eorũ cũ munerib u¬
dicabãt. Et sacerdotes eorũ cũ mercedib respondeb̾ant.⁊ ꝓpħȩ
seorũ cũ perunis diuinabãt. ⁊ indñm reqͥescebãt dicentes. Nõne

Expanded text:
Ego sum dominus qui diligo iustitiam et odiui rapinam et iniEgo sum dominus qui diligo iustitiam et odiui rapinam et iniestimonium enim impii mors, et ignis comburet domos eorum qui munera accipiunt. Concipiet in ventre gemitus, et evenient ei vana, et uenter eius portabit dolum. Item in hieremia: Iudicate mane iudicium, et recte agite, et liberate direptum de manu et eripite direptum de manu iniuriantis eum, et aduenam et pupillum et uiduam nolite obprimere: et nolite impie agere, et sanguinem innocentem ne effunderitis in loco isto. Item in michaea propheta: Audite itaque haec, duces domus iacob et reliqui domus israhel, qui abominatis aequitatem et omnia recta euertentes, qui aedificatis sion in sanguinibus et hierusalem in iniquitatibus. duces eorum cum muneribus iudicabant, et sacerdotes eorum cum mercedonne
Abbreviated transcription (Latin):
enia &. doña excecant oculos iudiciũ. Ite in eccłes¬
e his qui iustisicant impiũ. ꝓpt̾ muña. & quodya ꝓpħa¬
iustũ est. in iuste auferunt. Itẽ in ysas a.¬
e scrbentib nequitiã. declinantes. iudiciũ in opũ. ⁊ raprentẽ ui¬
diciũ pauperũ plebis. ita ut st illis uidua in rapina. &. pupillꝰ
indãptione. & quid facient ĩ die uisitationiꝰ. Itẽ iny saya¬
ui ingredit̾ inẽqlitate. loquit᷑ rectã uiã. qui odit iniquitatẽ.
& iusticia. q manus abstinet amunerib grauat aures. ut ñ au-¬
diat iudiciũ sanguinis. claudit ocłos. ut ñ uideat iniquitatẽ.
hic habitabit in alta spelunca petrȩ firmȩ. fortis panis illi
dabit᷑. & aqua eius fidelis. Itẽ in ysaya¬
ȩc dicit dñs. Custodite iudiciũ. facite iusticiã¬
salutare meũ & miscdia mea reuelari.beatus uir qui facit hȩc.
& homo qui amplectet᷑ ea. ⁊ custodit. ne sabbata mea uiolet. & ser¬
uat manꝰ suas. ne faciat iniqua. In y say a

Expanded text:
ehia et dona excaecant oculos iudicum, ee his qui iustificant impium propter munera, et quod iustum estiniuste auferunt! Item illic: Vae scribentibus nequitiam, declinantes iudicium inopum, et rapientes iudicium pauperum plebis meae ! ita ut sit illis uidua in rapinam, et pupillus in depraedationem. et quid facient in die uisitationis? Item illic: Qui ingreditur in aequitate, loquitur rectam uiam, qui odit iniquitatem et iniustitiam, et manus abstinet a muneribus, grauat aures, ut non audiat iudicium sanguinis, eludit oculos, ut non uideat iniquitatem: hic habitabit in alta spelunca petrae firmae, fortis panis illi dabitur et aqua eius fidelis. Item illic: Haec dicit dominus: custodite iudicium, facite iustitiaaduenire, et misericordia mea reuelari. beatus uir qui facit haec, et homo qui amplectitur ea, et custodit, ne sabbata mea uiolet, et seruat manus suas, ne faciat iniqua. Item illic: