comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitutis assũpsit. qd̾ inuirias hominum.
qd̾ deniq dolorẽ sustinuit passionis.
Hoc saluti nr̃e singłarit̾ impensũ u̾i¬
tas manifesta declarat. ut mors tẽꝑałꝰ
ipsiꝰ nos ab antique dãpnatioĩs elogio
solu̾et. et ad uitã reuocaret et̾nã. noui
ꝯsignatio testam̃ti. Ipse itaq singłare
p̾ciũ redemptionis est. qd̾ pari benigni¬
tate ꝓsingłis et õib est oblatũ. ut nullꝰ
ibi maioris amplitudinẽ gr̾e. nullus
sͥ euiꝰlibet pͥuilegũ p̃rogatiuã ualeat
arrogare. Unifori etatẽ creatioĩs:
secuta est redẽptiois equalitas. ur pa¬
rit̾ om̃ib ꝓfic̾et ad fut᷑m p̾oestinare
retͥbutioĩs euentũ. Poterat eñi suꝑbie

Expanded text:
vitutis assumpsit, quod injurias hominum, quod denique dolorem sustinuit passionis, hoc saluti nostrae singulariter impensum veritas manifesta declarat ut mors temporalis ipsius ab antiquae damnationis elogio nos solveret et ad vitam revocaret aeternam Novi consignatio Testamenti. Ipse namque singulare pretium redemptionis est, quod pari benignitate pro singulis et omnibus est oblatum, ut nullus ibi majoris amplitudinem gratiae, nullus sibi cujuslibet privilegii praerogativam valeat arrogare. Uniformitatem creationis secuta est redemptionis aequalitas, ut pariter omnibus proficeret ad futurum praedestinatae retributionis eventum. Poterat en
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾iꝰ iuuicẽ onera comportemꝰ. Uiri
pruoe̾ntes st̃ et młta ꝯm̃dabiles hones¬
tate. quos dñs elegit tãꝗͣ. aurũ in for¬
nace ꝓbandos: ut ꝑ eos ĩpendio ꝑsonaꝵ
et rerũ eccłie uictoria ꝯsũmet᷑. felices

Expanded text:
alterius invicem onera comportemus. Viri alterius invicem onera comportemus. Viri prudentes sunt et multa commendabiles honestate, quos Dominus elegit, tanquam aurum in fornace probandos , ut per eos impendio personarum et rerum, Ecclesiae victoria consummetur. Felices
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpt̾ cãm xͥ rerũ suaꝵ dispendia ꝑtu¬
lert̃. Causa cõis est. s in eos om̃e detͥmen¬
tũ. oĩs est ꝯu̾sa ueratio. Nos eñi intͣ do¬
mesticos parietes nr̃os. tͥbunalia nr̃a
sublimit̾ in sidemꝰ. ipsi de sedib suis cõ-¬
tumeliose ⁊ uolent̾ eiecti: ꝑ agrant re¬
giones. Nob̾ om̃e solatium cũ abundã¬
tia diuina pietas ãministrat. ipsi de
manib alienis subsidia uite cũ silen¬
tio pacient̾ expectant. Nob̾ necessari¬
otũ nr̃oꝵ et familiariũ ordo longus
assistit. ipsi int̾ ignotos uitã quasoli¬
tariã degere compellunt᷑. Si ꝙͣ tñ eis
ꝯsolationẽ em̃dicata suffragia p̾stice¬
runt. indignũ est ab eis bñficia q̃rere.
qͥb tu ꝯsueueris exhib̾e. Aꝑiamꝰ itaq
eis uiscera pietatis. et in eos omnẽ cõpas¬
sionis et uen̾ationis effundamꝰ affectũ.
ipsosq cũ om̃i beneficio et gr̃a cõplecta¬
mur. q t̾c adimplebimꝰ legẽ.xͥ: si alt̾

Expanded text:
 rerum suarum dispendia pertulerunt. Causa communis est, sed in eos omne detrimentum, omnis est conversa vexatio. Nos enim intra domesticos parietes nostros tribunalia nostra sublimiter insidemus, ipsi de sedibus suis contumeliose et violenter ejecti peragrant regiones. Nobis omne solatium cum affluentia divina pietas administrat, ipsi de manibus alienis subsidia vitae cum silentio patienter exspectant. Nobis necessariorum nostrorum et familiarium ordo longus assistit. Ipsi inter ignotos vitam quasi solitariam degere compelluntur. Si quam tamen eis consolationem emendicata suffragia praestiterunt, indignum est ab eis beneficia quaerere, quibus tu consueveris exhibere. Aperiamus itaque eis viscera pietatis, et in eos omnem compassionis et venerationis effundamus affectum, ipsosque cum omni beneficentia et gratia complectamur, quia tunc adimplebimus legem Christi, si alter
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ es qͣnto faciliore ꝯcordia p̾electꝰ. qͣn¬
to maiore omniũ exult̾one susceptus.
tanto re dõ et hõib intelligis obligatũ.
hrãm diuine dignatioi. grãm huma¬
ne beniuolentie debes. Insistendũ tͥ est.
alios u̾o obsecͦ. ne serenitatẽ tuã michi
maiestas tante dignitatis obducat. s
uiuat mͥ ap̃te semꝑ pͥstine benignita

Expanded text:
titus es, quanto faciliore concordia praeelectus, quanto majore omnium exsultatione susceptus, tanto te Deo et hominibus intelligis obligatum. Gratiam divinae dignationi, gratiam humanae benevolentiae debes. Insistendum tibi estalios vero obsecro, ne serenitatem tuam mihi majestas tantae dignitatis obducat. Sed vivat
Abbreviated transcription (Latin):
ustulit uirũ głose memorie. In¬
nocentiũ papã necessitas huma¬
ne ꝯditionis e medio. cuiꝰ eecłia dĩ lib̾a¬
ta tͥumphis. euiꝰ adorirata uͥtutib euiꝰ
deniq magnificentia fu̾at sublimata.
qͥ eã humilib placabilẽ. turannis aũ
formidabilẽ reddens. qͣnto plus puita¬
ti t̾roris intułat: tanto religioni plus.¬
gxhibuit caritatis. Quod fane tã regła¬
ris discipline. ꝙ monastice religioĩs
ꝓuectꝰ ostendit. cũ ciuitates i castella
passim ꝓ scłarib regłares clericos ha¬
beant. et deserta queq plus hodie mo¬
desꝑata malignitas. ut t̾c ad nefarios
lib̾e conatꝰ erũꝑet. ⁊ statũ tͥumphãtis
maligna ꝯtabuit. bonis orta est. exti¬
mort secͣitas. et exultõnes di ingutt᷑e
omniũ sonuert̃. Non eñi ambigunt
eiꝰ labore plantatũ est. Eis eñi audeat
sꝑare dissimilia ułminora de uob̾. quẽ
adeo ⁊ pͥous uite rudim̃ta ꝯmendant.
⁊ moderne ꝓmocioĩs auspicia diuina

Expanded text:
Sustulit virum gloriosae memoriae Innocentium papam necessitas humanae conditionis e medio, cujus Ecclesia Dei liberata triumphis, cujus adornata virtutibus, cujus denique magnificentia fuerat sublimata, qui eam humilibus placabilem, tyrannis autem formidabilem reddens, quanto plus pravitati terroris intuitatis. Quod sane tam regularis disciplinae quam monasticae religionis provectus ostendit, cum civitates et castella passim pro saecularibus regulares clericos habeant, et deserta quaeque plus hodie modesperata malignitas, ut tunc ad nefarios libere conatus erumperet et statum triumphantis maligna contabuit, bonis orta est ex timore securitas, et exsultationes Dei in gutture omnium sonuerunt. Non enim ambigunt ejus labore plantatum est. Quis enim audeat sperare dissimilia vel minora de vobis, quem adeo et prioris vitae rudimenta commendant et modernae promotionis auspicia divina
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate formatũ est. qo̾ tanta ser¬
uatũ caritate. qd̾ tanta nouissime
creoit᷑ gła sublimandũ. Porro qͣnto
maior dignatio est. tanto maiꝰ ꝯstat
ẽẽ ꝑicłm. qntoq maiora studiũ dili¬
gentie p̾mia recompensant. tanto
maior neglegentie uindicta ꝓcedit.
Sicut eu̾i retͥbutor bouoꝵ: ita d̾s ul¬
tionũ dñs est. apud quẽ sicut nicħ
in remuu̾atũ dimittit᷑. ita nicħ re¬
linqͥt᷑ impunitũ. Beati itaq serui
illi quoꝵ cũ uen̾it dñs fides ⁊ prudẽ¬
absconditũ. s uelud effusa inom̃s mu¬
nificentia largiet᷑ diuicias głe sue.
celestiũ scił. s. plenitudine gaudioꝵ.
regniq celestis coheredes admittet.
ut de manũ eiꝰ diadema sp̃ei recipiant.
quo speciosi fc̃i. eũ qͥspeciosus est for¬
ma p̾filiis hominũ indecore suo re¬
uelata facie ꝯtemplent: ⁊ delectent᷑
in młtitudine pacis. Prãnte eodem

Expanded text:
atum est: quod tanta servatum charitate, quod tanta novissime creditur gloria sublimandum. Porro quanto major dignatio est, tanto majus constat esse periculum; quantoque majora studium diligentiae praemia recompensant, tanto major negligentiae vindicta procedit. Sicut enim retributor bonorum, ita Deus ultionum Dominus est , apud quem sicut nihil irremuneratum dimittitur, ita nihil relinquitur impunitum. Beati itaque servi illi, quorum cum venerit Dominus, fides et prudenabsconditum, sed velut effusa in omnes munificentia largietur divitias gloriae suae, coelestium videlicet plenitudinem gaudiorum, regnique coelestis cohaeredes admittet, ut de manu ejus diadema speciei recipiant, qua speciosi facti eum qui speciosus est forma prae filiis hominum , in decore suo revelata facie contemplentur et delectentur in multitudine pacis, praestante eodem
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ationẽ bñficientia redẽptoris im¬
ꝑemoit. Empte eñi st̃ p̃cio magno in¬
p̾crabili scił sangͥne crucifixi. quem
licet app̾crau̾it iuoas: ñ pot̾ tñ sub
p̃cii recid̾e uilitatẽ. eui nich in rebus
comꝑabile qd̾ õĩ p̾latũ ereat᷑e. qd̾ in pa¬
tris eit dext̾a collocatũ. Ignorabat hõ.
qͣnti posset eiꝰ humanitas estimari.
qr licet oe ereatoeis imagine simili¬
tudinẽ contraxisset: nulla sꝑe tam̃
nuilla rõne p̃sum̾e potͥat aut p̾scrre.
uł incaruationis humilitatẽ. uł a maritu¬
dinẽ passionis. Qiuippererũ ereatio głã
qͦdãmͦ diuine maiestatis illustrat. dũ opꝰ
admirabile sapientiã declarat opificis.
et ꝑ ea que ab eo uisibilia facta ft̃: sempi¬
t̾na uͥtꝰ eiꝰ et diuinitas ignotescit. Uidebu¬
tur sͥ fecisse qd̾ fee̾at. ut ignotꝰ ascłis. in

Expanded text:
ationem beneficentia redemptoris impendit. Emptae enim sunt pretio magno impretiabili scilicet sanguine crucifixi quem, licet appretiaverit Judas, non potest tamen sub pretii recidere vilitatem, cui nihil in rebus comparabile, quod omni praelatum creaturae, quod in Patris est dextra collocatum. Ignorabat homo quanti posset ejus humanitas aestimari, quia, licet de Creatoris imagine similitudinem contraxisset, nulla, spe tamen, nulla ratione praesumere poterat aut praescire vel incarnationis humilitatem vel amaritudinem passionis. Quippe rerum creatio gloriam quodammodo divinae majestatis illustrat, dum opus admirabile sapientiam declarat opificis et pro ea quae ab eo visibilia facta sunt, sempiterna virtus ejus et divinitas innotescit. Videbatur sibi fe
Abbreviated transcription (Latin):
x ececcłie nolumꝰ assegnare. qr unũ et
simplex regnũ est. qd pat et filio sed̾m
diumtatẽ sirmat d̾itatis et̾nitas. et
qd̾ filio uͥginis et eccłle gr̾a ꝯmunica¬
uit ex temꝑe. Nullagͦ iniuoia ẽ eccle¬
i siã regmã. ⁊ celoꝵ ĩ reginã appellari.
cũ psalmista filios eiꝰ ocos ⁊ di filios ꝯfi¬
dent̾ apelles. Ego inqͥt dixi dii estis. ⁊
silii eccelsi om̃s. Nta dñi ⁊ pat̾s ñi sic̃
aeximꝰ młtitudine nominũ młtitudo
cartiais ex pͥmit̾i ⁊ p̃oꝵ diu̾sitate sa
cium̃toꝵ qͦ diu̾sitas assignat᷑. hanc
gͥ iñ p̾clarã. tã acceptabilẽ sͥ electus
electam dilecꝰtꝰ dilectã. sponsꝰ sponsã.
rexregiuã. xp̃s eccłiã. fidei ur̃e credidit.
prudentie ꝯm̃dauit. ut scił ad curã et eu¬
stodiã eiꝰ cũ timore noĩs eiꝰ omnẽ diligen¬
tiã. omnẽ sollicitudinẽ impendatis. qͣti

Expanded text:
 Ecclesiae nolumus assignare, quia unum et simplex regnum est, quod Patri et Filio secundum divinitatem firmat Deitatis aeternitas, et quod Filio virginis et Ecclesiae gratia communicavit ex tempore. Nulla ergo invidia est, Ecclesiam reginam, et coelorum etiam reginam appellari, cum Psalmista filios ejus deos et Dei filios confidenter appellet. Ego, inquit, dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ita, domini et Patres mei, sicut diximus, multitudine nominum multitudo charitatis uoque diversitas assignatur. Hanc igitur tam praeclaram, tam acceptabilem sibi electus electam, dilectus dilectam, sponsus sponsam, rex reginam, Christus Ecclesiam fidei vestrae credidit, prudentiae commendavit, ut scilicet ad curam et custodiam ejus, cum timore nominis ejus, omnem diligentiam, omnem so
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ st̾. quaꝵ cũ ip̃e sit dñs. tñ pastorẽ se
nicħ̾lominꝰ ꝓfitet᷑. ut suã cͥca eas ⁊ po¬
testatẽ p̾dicet et affec̾tũ. ut ip̃e ei tãꝙͣ
dño in auditu auris obeoiant. p̃e eas
tanꝙͣ. bonꝰ pastor suꝑ aquã refectionis
in loco paseue collocet ⁊ ꝯseruet. Ques
inqͥt mee uocẽ meã audiunt. Cece qͥa
q̃rit abhis que sue sunt tanꝙͣ dñs ex

Expanded text:
t, quarum cum ipse sit Dominus, tamen pastorem se nihilominus profitetur ut suam circa eas et potestatem praedicet et affectum, ut ipsae ei tanquam Domino in auditu auris obediant, et ipse eas tanquam bonus pastor super aquam refectionis in loco pascuae collocet et conservet. Oves, inquit, meae vocem meam audiunt . Ecce quod quaerit ab his quae suae sunt tan
Abbreviated transcription (Latin):
statũ eccłie ꝓspexisse. s Uidet᷑ mͥ pͥmo
eã ꝯsid̾are stantẽ ad dext̾am crucifixi:
ubi sͥ ꝓfiuentia in salutẽ de lat̾e eiꝰ sa¬
cramenta suscipit. ⁊ obseruat. Erant
inqͥt uixta crucẽ ib̾u mat̾ eiꝰ i soror
matͥs eiꝰ Maria cleophe ⁊ maria mag¬
dalene. Stabat et discipłs quẽ dilige¬
bat iħc. Stabat petrꝰ et alii fortasse fi¬
deles alonge ꝓseqñtes uid̾ent finem.
Stabat et centurio manifeste ꝓtestans.
qr u̾e filiꝰ dĩ erat iste. In ca paucitate
tẽ temꝑis tota fere uniu̾sitas eccłie
ꝯsistebat. Porro unꝰ exmilitibꝰ lancea
latꝰ eiꝰ aꝑuit. et ꝯtinuo exiuit sangͥs
et aqua. Sanguis scił redẽptioĩs. et
aqua regen̾atioĩs. In his duob om̃iũ
sacram̃toꝵ uͥtꝰ et efficatia creditur
emanasse. In fide i en̾i passioĩs ibap¬
tismatis ablutione saluamͦ. Qui en̾̃i
creoid̾it et baptiratꝰ fu̾it saluus erit.
Sanguis eñi xͥ emũdat ꝯscientias
nĩas ab oꝑib mortuis ad seruiendũ

Expanded text:
statum Ecclesiae prospexisse. Videtur mihi primo eam considerare stantem ad dextram crucifixi, ubi sibi profluentia in salutem, de latere ejus sacramenta suscipit et observat. Erant, inquit, juxta crucem Jesu mater ejus et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Stabat et discipulus quem diligebat Jesus. Stabat Petrus, et alii fortasse fideles a longe prosequentes, ut viderent finem. Stabat et Centurio, manifeste protestans quia vere Filius Dei erat iste . In ea paucitate tunc temporis tota fere universitas Ecclesiae consistebat. Porro unus ex militibus lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua : sanguis scilicet redemptionis, et aqua regenerationis. In his duobus omnium sacramentorum virtus et efficacia creditur emanasse. In fide etenim passionis et baptismatis ablutione salvamur. Qui enim crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit . Sanguis enim Christi emundat conscientias nostras ab operibus mortuis, ad serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
intͣuosmnetip̃os pleniꝰ ꝑ ip̃a sp̃ualiter
exꝑim̃ta cognouit. S Terciũ nomen
ẽ qd̾ posuimꝰ. quo sponsa d̾r. Hullo alio
noĩe manifestiꝰ expͥmi potuit int̾ eos
sacmentũ unitatis.⁊ since̾ ꝑfectio ca¬
ritatis. Que eñi uerior unitaẜ icaritas
ẽ qͣm duo in carne una fierirupsos
uno eadẽq sp̃u uegetari: Qm̃ ip̃e ab ea
in unitate eiꝰdẽ carnis: uip̃a ab eo ĩ uni¬
tatẽ eiꝰdẽ sp̃s ẽ assumpta. Crunt inqͥt
duo in carne una. Pfec̾to xͦet eccłia.¬
dent̾ negociata ẽ eccłia. Carnẽ dedit
ut acciꝑet sp̃m. et ip̃e animatũ corpꝰ
assumens largitꝰ est nob̾ suã d̾itatẽ.
fedus hoc in ꝑsona pͥcelebratũ est. qñ scił
cũ humanitate diuinitas⁊ icũ diuinita¬

Expanded text:
tipsos plenius per ipsa spiritualiter experimenta cognovit. Tertium nomen est quod posuimus, quod sponsa dicitur. Nullo alio nomine manifestius exprimi potuit inter eos sacramentum unitatis, et sincerae perfectio charitatis. Quae enim verior unitas et charitas est quam duos in carne una fieri, et ipsos uno eodemque spiritu vegetari? Quoniam ipse ab ea in unitatem ejusdem carnis, et ipsa ab eo in unitatem ejusdem spiritus est assumpta. Erunt itaque duo in carne una . Profecto Chridenter negotiata est Ecclesia, carnem dedit, ut acciperet spiritum, et ipse animatum corpus assumens, largitus est nobis suam deitatem. Foedus hoc in persona Christi celebratum est, quando scilicet cum humanitate divinitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uelũ. ñ uidco nͥ int̾positis corꝑalibus
instrumentis. Uellẽ ħ omĩa remoueri
ut uiderem facie ad faciẽ. et appareret mͥ
xp̃c uita mea. et ego apparerẽ cũ ip̾o in
gła. I. Itẽ. Dilecta dr. qr diligit et ipsa.
Deq eñi dilig̾et᷑. nͥ dilig̾et. Ip̃ẽ em̃ nͥ dili¬
gentes se ñ diligit. Ego inqͥt diligentes
me diligo. p̾uenit tñ diligendo. qm̃ ip̃e
pͥor dilexit nos. s ad hoc dilig̃: ut faciat
diligentes. Nisi eñi qͥ diligit᷑ mutua ei
dilecꝰtione respondeat: diuine reuocat᷑
dilectioĩs affectꝰ. Uerũ qͣnta int̾ip̃m et
diligentẽ se discurrat alt̾ne caritatis
affectio: difficile nob̾ ĩmo impossibile
est explicare. qm̃ nͨ ipsiꝰ salomonis sapi̾a
id ꝑfecte nob̾ enarrare potuit: licet di¬
ligentissime fu̾it ꝓseeutꝰ. int̾ eos modo
ꝯplexꝰ et oscła. mͦ aromata et unguẽta.

Expanded text:
tum velum, non video nisi interpositis corporalibus instrumentis. Vellem haec omnia removeri, ut viderem facie ad faciem, et appareret mihi Christus vita mea, et ego apparerem cum ipso in gloria. Item, dilecta dicitur, quia diligit et ipsa, neque enim diligeretur, nisi diligeret, ipse enim nisi diligentes se non diligit. Ego, inquit, diligentes me diligo . Praevenit tamen diligendo, quoniam ipse prior dilexit nos, sed ad hoc diligit, ut faciat diligentes. Nisi enim qui diligitur mutua ei dilectione respondeat, divinae revocatur dilectionis affectus. Verum quanta inter ipsum et diligentem se discurrat alternae charitatis affectio, difficile nobis, imo impossibile est explicare, quoniam nec ipsius Salomonis sapientia id perfecte nobis enarrare potuit, licet diligentissime fuerit prosecutus inter eos modo complexus et oscula, modo aromata et unguenta,
Abbreviated transcription (Latin):
digna ẽ. Iure id qͥdẽ. qm̃ sponsa ẽ regis.
Xp̃s eñi rex est: cuiꝰ ip̃a sponsa ẽ. ⁊ rex
filiꝰ regis. Non ht̃ regnũ fortuitum.
s hereditariũ: qr de pat᷑. D̾s inqͣt ui¬
diciũ tuũ regida et iusticiã tuam
qͥ rex es iuuidiciũ et iusticiã. potentiã
scił. iscientiã iudicandi. Iusticia eñi
⁊ iudiciũ p̃paratio sedis eiꝰ. In his si

Expanded text:
m sponsa est regis: Christus enim rex est, cujus ipsa sponsa est, et rex et filius regis. Non habet regnum fortuitum, sed haereditarium, quia de patre: Deus, inquit, judicium tuum regi da, et justitiam tuam qui rex es, judicium et justitiam, potentiam scilicet et scientiam judicandi. Justitia enim et judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
tis auctoritas. qr iudiciũ ꝑ seu̾itatẽ
potencie uindicat que male ꝯmissa
st̃. cohercet neit̾um ꝯmittant᷑. Punit
siqͥdẽ excelsus: ⁊ refrenat audaciã.
Iusticia u̾o ꝑ disc̾tionẽ scĩe dirigit
⁊ ̃format. Informat ad uͥtutẽ: diri¬
git ad salutẽ. Pater ntaq rex ẽ.⁊ filiꝰ
rex esti Pat̾ rex ab et̾uo. filiꝰ nicħlominꝰ
scd̾m diuinitatẽ rex ab et̾no. Uniꝰ eiꝰdẽq
cũ ipso. Astirit inqͥt regina adextris
tuis. Xp̃s ad dext̾am di patͥs in potioribꝰ
scił bonis głie eiꝰ sedere d̾i ꝓpt̾ reqͥem¬

Expanded text:
itatem potentiae vindicat, quae male commissa sunt coercet, ne iterum committantur. Punit siquidem excessus, et refrenat audaciam. Justitia vero per discretionem scientiae dirigit et informat. Informat ad virtutem, dirigit ad salutem. Pater itaque rex est, et Filius rex est. Pater rex ab aeterno, Filius nihilominus secundum divinitatem rex ab aeterno. Unius ejusdemque est cum ipso. Astitit, inquit, regina a dextris tuis . Christus ad dexteram Dei Patris, in potioribus scilicet bonis gloriae ejus sedere dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ uͥtutũ eminentiã que p̾cellit.
Thronꝰ aũ iste qͥ in ea ꝯstituendꝰ dr al¬
ĩmo ⁊̃ ialtissimis. Egͥo inqͥt ĩ altis¬
simis habito. et tbronꝰ m̃s incolumpna
nub̾. In altissimmis habitat. qm̃ celi celoꝵ
seoes et habitatio eiꝰ. Supͣ terciũ ecrã
celũ inuenit᷑ a paulo. Thronꝰ aũ hic in
columpna ẽ. qr sic̃ columpna ardua et
subtił est: sic ardua et angusta ura qͦ
lucẽ in accessibilem: Hũqͥd ip̃e est lux
uera que illuminat omnẽ hominem
uenientẽ in hunc mudũ: Lux scił ꝑpe¬

Expanded text:
pter virtutum eminentiam, qua praecellit. Thronus autem iste qui in ea constituendus dicitur. Alimo etiam in altissimis: Ego, inquit, in altissimis habito, et thronus meus in columna nubis . In altissimis habitat, quoniam coeli coelorum sedes est habitatio ejus. Supra tertium etiam coelum invenitur a Paulo . Thronus autem hic in columna est, quia sicut columna ardua et subtilis est, sic ardua et angusta via qualucem inaccessibilem? . Nunquid non ipse est lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Hondũ celebrate st̃ nuptie. nondũ
matͥmoniũ ꝯsũmatũ. Porro ꝯsu̾mabũt᷑
oĩa in fut᷑o cũ sponsꝰ aduen̾it. ⁊ intͣbunt
qui parati inuenti fuerĩt cũ ip̃o ad nup¬
tras. Inparati: forib excludent᷑. Qu̾o ad
agni nuptias fu̾int intͦducti: ibi epu¬
labunt᷑ in ꝯspectũ eiꝰ. ibi delectabunt᷑ in
leticia. Ibi in eb̾abunt᷑ ab ub̾tate domꝰ eiꝰ.

Expanded text:
t nuptiae, nondum matrimonium consummatum. Porro complebuntur omnia in futuro, cum sponsus advenerit, et intrabunt qui parati inventi fuerint cum ipso ad nuptias, imparati foribus excludentur. Qui vero ad agni nuptias fuerint introducti, ibi epulabuntur in conspectu ejus, ibi delectabuntur in laetitia , ibi inebriabuntur ab ubertate domus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
sol in ꝯspectu patͥs. Reuera lux ẽ.i lucẽ
inhabitat. S int̾ nos et lucẽ illa adpre¬
sens nubes int̾posita est. que ñ ꝑmittit
nos eã ꝑfecte his quos mͦ habemꝰ oculis
intueri. ĩmo nob̾ nubes⁊ caligo incͥcui¬

Expanded text:
sol in conspectu Patris. Revera lux est, et lucem inhabitat. Sed inter nos et lucem illam ad praesens nubes interposita est, quae non permittit nos eam perfecte his quos modo habemus oculis intueri, imo nobis nubes et caligo in circui
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: ꝓͥiqͦ sangͥnis impendio lib̾auit.
Ipsa eñi p̾ciũ sanguinis ẽ retͥbutio pas¬
sionis. gła maiestatis. Quod eu̾̃i assecu¬
tio hereditatis istiꝰ eicedat adgłam:
manifeste de ipsiꝰ ꝯgͣtulatione susce pi¬
mꝰ. qr insusceptione ipsiꝰ a pat̾ eã studi¬
osius ꝯm̃dat. et eciã letabundꝰ exultat.
funes inqͥt cecidert̃ mͥ in p̾clarisniem̃
hereoitas mea p̾clara ẽ mͥ. Preclara
est: qm̃ pulcra et oecora ẽ. Pulera: qm̃
tota pulcra ẽ ñ hñs macłam neq rugã.
Cuiꝰ claritatis et pulchritudinis qͣntꝰ
ip̃e telator sit. ip̃a ĩ nominũ młtitudo
qͥb eã freq̃nt̾ appellat. euident̾ ostendit.
Nempe młtitudine nominũ: młtitu¬
do caritatis expͥmit᷑. Neq eñi uno noĩe
ꝯtẽptꝰ eẽ potuit. ut in ea diu̾sitatẽ uir¬
tutũ distingueret. et in se cͥca eã totũ
dilectionis aꝑiret affectũ. Modo itaq
eã electã. mͦ dilectã. mͦ sponsã nomi¬
nat aut reginã. młtisq aliis nõibus

Expanded text:
ii quoque sanguinis impendio liberavit. Ipsa enim pretium sanguinis ejus est retributio passionis, gloria majestatis. Quod enim assecutio haereditatis istius ei cedat ad gloriam manifeste, de ipsius congratulatione suscepimus, quia in susceptione ipsius a patre eam studiosius commendat, et etiam laetabundus exsultat. Funes, inquit, ceciderunt mihi in praeclaris, etenim haereditas mea praeclara est mihi . Praeclara est, quoniam pulchra et decora est. Pulchra, quoniam tota pulchra est, non habens maculam neque rugam . Cujus claritatis et pulchritudinis quantus ipse zelator sit, ipsa etiam nominum multitudo, quibus eam frequenter appellat, evidenter ostendit. Nempe multitudine nominum multitudo charitatis exprimitur. Neque enim uno nomine contentus esse potuit, ut in ea diversitatem virtutum distingueret, et in se circa eam totum dilectionis aperiret affectum. Modo itaque eam electam, modo dilectam, modo sponsam nominat, aut reginam, multisque aliis nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
neũ Roma nob̾ offerre pot̾at succes¬
sorẽ. fecit sane tantã excellens uir¬
uł nullus erat. uł nullus ausus est
adu̾sariꝰ apparere. uerũ est ĩ electo¬
res ur̃os longeantea inde a nob̾ qͣsi
f̾odã accepisse mandatũ. ciaꝰ fines
exced̾e ñ habebant. qm̃ qd̾ młto ante adue¬
narũ p̾sagio p̾sumptũ erat. incolarũ uo¬

Expanded text:
neum Roma nobis offerre poterat successorem. Fecit sane tantam excellens virvel nullus erat vel nullus ausus est adversarius apparere. Verum est etiam electores vestros longe antea inde a nobis quasi quoddam accepisse mandatum, cujus fines excedere non habebant, quoniam quod multo ante advenarum p
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰqͣ. scił in omnẽ t̾rã sonꝰ apłice p̾dica¬
tionis exiuit. ꝑhanc gͦ ficẽ purgatis
ignorantie teneb̾s. iueterũ oetersa
caligine figurarũ. misericors. imi¬
serator dñs eccłiã suã sic notiera ue¬
ritatis illustrat. ut oꝑibꝰ nicħlominꝰ
caritatis informet. quatinꝰ ꝓcedente
gr̃a ei se ad ꝯplexandũ indulgeat et
exhibeat ad uidendũ. Ad hoc eã de te¬
nebris uocauit in admirabile lumen
suũ. ad hoc ea secũ assũpsit in eiꝰdẽ corꝑis

Expanded text:
cet in omnem terram sonus apostolicae praedicationis exivit . Per hanc ergo fidem purgatis ignorantiae tenebris, et veterum detersa caligine figurarum, misericors et miserator Dominus Ecclesiam suam sic notitia veritatis illustrat, ut operibus nihilominus charitatis informet, quatenus procedente gratia ei se ad complexandum indulgeat, et exhibeat ad videndum. Ad hoc eam de tenebris vocavit in admirabile lumen suum, ad hoc eam secum assumpsit in
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ quo ñ uioebant᷑ mͥ in scͥpturã redi¬
genda que dicta ft̃: s sic̃ tanꝙͣ ex t̃ꝑe
dicta sc̃: ita statim cũ temꝑe p̾terirent.
qm̃ eis cũ dicerent᷑ grãm potiꝰ mini¬
strauit occasio. ꝙͣ cuiꝰlibet ꝑttia facul¬
tatis. Temꝑe siquidẽ scismatis agebat᷑.
qd̾ in dieb istis maxime adu̾sus lib̾ta¬
tẽ eccłie dei: scłaris potencie firmauit.
audaciam. i dõq nos diligentiꝰ de iuntate
et lib̾tate tractauimꝰ. ut auimos eorũ
qui aderant: adusistendũ ꝯsolatio fir¬
miores reode̾t. et ad resistendũ exhorta¬
tio forciores. lege itaq adhibita tam̃ di¬
lectionis indulgentia qua cepisti. ut
scił imꝑfectũ meũ uideant ocłi ntui.
nͨ ad exaictũ qd̾ legeris ꝓducat᷑ exanien.
s semꝑ media benigniꝰ eqͥtate ꝯgnoscas.

Expanded text:
Super quo non videbantur mihi in scripturam rediSuper quo non videbantur mihi in scripturam redigenda quae dicta sunt, sed sicut tanquam ex tempore dicta sunt, ita statim cum tempore praeterirent, quoniam eis cum dicerentur gratiam potius ministravit occasio, quam cujuslibet peritia facultatis. Tempore siquidem schismatis agebatur quod in diebus istis, maxime adversus libertatem Ecclesiae Dei, saecularis potentiae firmavit audaciam: ideoque nos diligentius de unitate et libertate tractavimus, ut animos eorum qui aderant ad insistendum consolatio firmiores redderet, et ad resistendum exhortatio fortiores. Lege itaque, adhibita tamen dilectionis indulgentia qua coepisti, ut scilicet imperfectum meum videant oculi tui, nec ad exactum quod legeris producatur examen, sed semper media beni
Abbreviated transcription (Latin):
decurrit oratio. ne subtilius artificium
lucẽ reꝵ et u̾boꝵ quasi nube qͣdã difficul
cesuris freq̃ñtib et breuioribꝰ articulis
iucitare sermonẽ. ne longioribꝰ ꝑiodis
torpescat oratio. s animꝰ uelut interpel¬
latione cõmotꝰ: assurgat. Sigͥ aimꝰ ali
sermonis ꝓrsus est obseruanda seren¬
tas. qm̃ tenebre plus semꝑ odũ ꝯͣthunt:
ꝙͣ fauoris. sepiꝰq pes incedentis offendit᷑.
nͥ p̃uio dirigat᷑ aspectu. In his u̾o que
sebunt᷑ uident᷑ quasi cũ fiducia qͣdã le-¬
gentiũ ꝓuocari iudicia. nͨ tã forman¬
dis affectib u̾ba componi: quã exami¬
nationi publice que palam ꝓponunt᷑
exponi. Siqͥdẽ in his que ꝓponunt᷑ ocuł:
frequens celebrat᷑ inspectio. et modo
fructꝰ sentencie. mͦ cultꝰ or̃onis exqͥrit᷑.
ut spaciose possint marita studiorũ
adhibita rõnis estimatione pensari.
In aliis u̾o discussionis morã celertiaᷤ
ꝓnũtiatioĩs excludit. uͥ currentis lĩ

Expanded text:
decurrit oratio, ne subtilius artificium lucem rerum et verborum, quasi nube quadam difficultcaesuris frequentibus, et brevioribus articulis incitare sermonem, ne longioribus periodis torpescat oratio, sed animus velut interpellatione commotus assurgat. Si igitur animsermonis prorsus est observanda serenitas, quoniam tenebrae plus semper odii contrahunt quam favoris, saepiusque pes incedentis offenditur, nisi praevio dirigatur aspectu. In his vero quae scribuntur, videntur quasi cum fiducia quadam legentium provocari judicia, nec tam formandis affectibus verba componi, quam examinationi publicae, quae palam proponuntur exponi. Siquidem in his quae proponuntur oculis frequens celebratur inspectio, et modo fructus sententiae, modo cultus orationis exquiritur, ut spatiose possint merita studiorum adhibita rationis aestimatione pensari. In aliis vero discussionis moram celeritas pronuntiationis excludit, ubi currentis ling
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. ꝓfecto ꝓpħa in om̃i affluentia
diuiciaꝵ pauꝑẽ se p̾dicat et egenum.
possumꝰ itaq dincias licite possidere.
festa ꝯuineet. si res alienas inuitis dñis
nr̃o p̃sumpserimꝰ arbitͥo ꝯtͦctare. qa
gͥ distribuende st̃ ñ retinende diuicie.¬

Expanded text:
manum. Profecto Propheta in omni affluentia manum. Profecto Propheta in omni affluentia divitiarum pauperem se praedicat et egenum. Possumus itaque licite divitias possidere, festa convincet, si res alienas invitis dominis nostro praesumpserimus arbitrio contrectare. Quia igitur distribuendae sunt, non retinendae divi
Abbreviated transcription (Latin):
ni spaciũ expiabit: qͣm̃ sc̃õꝵ uictorie
plene ualeant enarrari. hireuera fu¬
ere uiri fortes et adbella doctissimi.
qͥ humilitate suꝑbrã: tirannidẽ pacien¬
tia deuicerunt. Ceterũ benignꝰ agit
cũ infirmitate nr̃a misericors et mise
ut pote qui nouit figm̃tũ nr̃m. Tole¬
rabilẽ itaq facit patienciã nr̃am. Re¬
uera sicut dictũ est. facit cũ labore
ꝓuentũ. Nulla gͦ adu̾sum nos uet̾is
seuicie cõm̃ta ꝓcedunt: ĩmo ⁊̃ sustine¬
mur in eqͥs et currib ambulare in
magnis qñq et mirabilib suꝑ nos. e¬
pulari splendide. preciosis indui. ho¬
norib et diuiciis habundare. Pauꝑta
eiꝰ in nobis sp̃ualit̾ diuiciarũ cõtemptꝰ
et humilitas scã restaurat. Neqn. reqͥ¬
rit᷑ a nob̾ diuitiaꝵ indigentia s ꝯtẽptꝰ.
Diuicie inqͥt si affluant: nolite cor ap¬
pon̾e. Non dix̃ neaffluant: s ne cor ap¬
ponat᷑ porro cor ꝓhibuit appone: s nõ

Expanded text:
ni spatium exspirabit, quam sanctorum victoriae ni spatium exspirabit, quam sanctorum victoriae plane valeant enarrari. Hi revera fuere viri fortes, et ad bella doctissimi, qui humilitate superbiam, tyrannidem patientia devicerunt. Caeterum benignius agit cum inutpote qui novit figmentum nostrum. Tolerabilem itaque facit patientiam nostram. Revera, sicut dictum est, facit cum labore proventum. Nulla ergo adversum nos veteris saevitiae commenta procedunt, imo etiam sustinemur in equis et curribus ambulare, in magnis quandoque et mirabilibus super nos epulari quotidie splendide, pretiosis indui honoribus, et divitiis abundare. Paupertejus in nobis spiritualiter divitiarum contemptus et humilitas sancta restaurat. Neque enim requiritur a nobis divitiarum indigentia, sed contemptus. Divitiae, inquit, si affluant, nolite cor apponere : non dixit ne affluant, sed ne cor apponatur. Porro cor prohibuit apponere, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ queris coronã sine uictoria. uł sine
ꝯcertatione uictoriã: Impossibile ẽ de
fc̃o sine ꝯcertatione uicisse. Imꝓbabi¬
le est de ure coronã sine uictoria postu¬
lare. Neq eñi coronabit᷑ nͥ qͥ legitue
certau̾it. lex aũ certaminis ꝑseu̾antia
est. Qeñi ꝑseuerau̾it usq in finẽ: bic
saluus erit. Idẽ ꝓfecto salus: qd̾ brauiũ
et corona. Ampliꝰ si maior uob̾ de hõib
placeat pluralitas exemploꝵ infinita
fere martẏrũ nulia nob̾ occurrent.
qͥ ad certam̃ istud toto desidio ꝯcurre¬
runt. et demonũ uictoriã cruentã qͥdẽ.
liã pati: Nũqͥd ñ stepħs int̾ lapioes ip¬
sos ꝓ lapidantib supplicat et exorat.ͦ
Nũqͥd ñ petrꝰ et andreas de cruce p̾di¬
cant u̾itatẽ: Nũqͥd laurentiꝰ d̾ craticła
tiranno letabundꝰ exultat: Nũqͥd nõ
carnifices ip̃os ad equuleũ p̾uenire ĩ¬
uincibilis uincencii fortitudo festinat:
deficiet dies. ĩmo totũ longioris an¬

Expanded text:
 sine victoria, sine concertatione victoriam? Impossibile est de facto, sine concertatione vicisse. Improbabile est de jure coronam, sine victoria postulare. Neque enim coronabitur nisi qui legitime certaverit . Lex autem certaminis perseverantia est. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Idem profecto salus, quod bravium et corona. Amplius si major vobis de hominibus placeat pluralitas, exemplorum infinita fere martyrum millia nobis occurrent, qui ad certamen istud toto desiderio occurrerunt, et demum victoriam cruentam quidem, liam pati? Nunquid non Stephanus inter lapides ipsos pro lapidantibus supplicat et exorat? Nunquid non Petrus et Andreas de cruce praedicant veritatem? Nunquid non Laurentius de craticula tyranno laetabundus insultat? Nunquid non carnifices ipsos ad equuleum praevenire invincibilis Vincentii fortitudo festinat? deficiet dies, imo totum longioris an
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ deiectꝰ inimicꝰ. fiducialit̾ aggredi
possumꝰ iacentẽ ⁊ uictũ. qr si deiectꝰ est:
ñ resurget. si uictꝰ: ñ p̾sumet. Nulla ip̃iꝰ
ex hoc nc resurrectio. uł p̾sũptio p̾uale¬
bit. Timeo tñ ne aliqͥs forte submurmu¬
ret p̃suptuosũ dicens. emulari tante ꝑ¬
fectionis exemplũ. facile inqͥt erat xp̃o
mũdũ uinc̾e qͥ creau̾at mũdũ. Omps¬
eñi nom̃ eiꝰ. cui ioẽ est ⁊ uelle et posse. Mͥ
mea. Om̃e scił robur nat᷑e mee pcc̃i corrup¬
tione ꝯsensũ cõcussũ. ⁊ id̾o sub̾a mea tãꝗͣ
nichilũ corã ipso. S neqͣꝗͣ dñi ⁊ patres

Expanded text:
 est inimicus. Fiducialiter aggredi possumus jacentem et victum; quia si dejectus est, non resurget; si victus, non praesumet. Nulla ipsius ex hoc nunc resurrectio, vel praesumptio praevalebit. Timeo tamen, ne aliquis forte submurmuret, praesumptuosum dicens aemulari tantae perfectionis exemplum. « Facile, inquit, erat Christo mundum vincere, qui creaverat mundum. enim nomen ejus, cui idem est et velle et posse: mihmea . Omne scilicet robur naturae meae peccati corruptione est concussum, et ideo substantia mea tanquam nihilum co
Abbreviated transcription (Latin):
P̾terea specialẽ cãm hr qua scãm Ro¬
manã eccłiam dnãm recognosc̃e deb.
Alioqͥn manifestissime pot̾it reus in¬
gratitudinis apparere. Sieñi adu̾t̾es
recurramꝰ historias: certũ erit p̾deces¬
sores eiꝰ imꝑiũ ñ de alio iure quã de so¬
la seẽ Romane eccłie gr̃a ꝑcepisse. Ni¬
chil gͥ plus urisuendicare pͥncipes pos¬
sunt.ꝙͣ. qd̾ in eos ꝯtulit dignatio lar
tradidit ut relinqueret. seꝑ assistit.
ꝓtector nob̾ fc̾s est insalutẽ. Coͣm ad¬
iutorio itaq tot assistentiũ nob̾ nob̾
nulla nos absterrere debet ꝯminatio:
nulla ꝑsecutio reuocare. ĩmo stare debe¬
mꝰ ex adu̾so: ioppon̾e nosmetipsos nui

Expanded text:
rea specialem causam habet, qua sanctam Romanam Ecclesiam dominam recognoscere debet: alioquin manifestissime poterit reus ingratitudinis apparere. Si enim ad veteres recurramus historias, certum erit praedecessores ejus imperium non de alio jure, quam de sola sanctae Romanae Ecclesiae gratia percepisse. Nihil igitur plus juris vindicare principes possunt, quam quod in eos contulit dignatio largbis conditione tradidit, ut relinqueret: semper assistit. protector nobis est in salutem . Cum adjutorio itaque tot assistentium nobis nulla nos debet absterrere comminatio, nulla persecutio revocare, imo stare debemus ex
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̾ assistentẽ: cũ fiducia loquebat᷑.
Nos qͦ dñi et patͦs mei habemꝰ aliqͦs nob̾
ficelit̾ assistentes. habemꝰ eñi assistẽtẽ
nob̾ grãm ciuiũ suꝑnoꝵ. Habemꝰ assi¬
stentia nob̾ m̾ita et orõnes nr̃as. habe¬
mꝰ assistentẽ nob̾ fidẽ ⁊ deuocionẽ ca¬
tholicoꝵ regũ. qͥ unitatẽ catholicam
Om̃s fere qͥcũq censent᷑ noĩe.xͥano. Cõm¬
paratione u̾o tante multitudinis mo¬
dica est umiꝰ exceptio. Unꝰ siqͥ dẽ excipit᷑.
et ipse solꝰ. Ue aut̾ soli. qr si cecid̾it: ñ habet
subleuautẽ. S et ipse ꝑmiscd̾iã dĩ ꝯuert᷑
et uiuet. qm̃ ip̃e est int̾ pͥncipes t̾re młta
prudentia. ⁊uͥtute laudabił. nͥ głam suã
diuine głe p̃̾pon̾e decreuisset. Utinã hu¬
miliet᷑ sub potenti manu di.⁊ pͥncipatũ
eccłie suo preeẽ pͥncipatui recognoscat.
Utinã intelligat.qr si xp̃m sponsũ scił ⁊¬

Expanded text:
ideliter assistentem, cum fiducia loquebatur. Nos quoque, domini et Patres mei, habemus aliquos nobis fideliter assistentes: habemus enim assistentem nobis gratiam civium supernorum, habemus assistentia nobis merita et orationes vestras, habemus assistentem nobis fidem et devotionem catholicorum regum, qui unitatem catholicam omnes fere quicunque censentur nomine Christiano. Comparatione vero tantae multitudinis, modica est unius exceptio. Unus siquidem excipitur, et ipse solus. Vae autem soli, quia si ceciderit, non habet sublevantem . Sed et ipse et, quoniam ipse est inter principes terrae multa prudentia et virtute laudabilis, nisi gloriam suam divinae gloriae praeponere decrevisset. Utinam humilietur sub potenti manu Dei, et principatum Ecclesiae suo praeesse principatui recognoscat, utinam intelligat quia si Christum, sponsum sci
Abbreviated transcription (Latin):
de beueficii u̾r̃i gr̃a solam̃ accepit.
Cgͣni u̾o adolescenti requiẽ suasissem.
et ego ei ꝑ assignatã ꝑsonã nicħlon¬
nus ficẽ debite ꝓmissiõis impłem. ue¬
nire semꝑ usq ad ꝯdictũ locũ simula¬
ta ualitudine ap̃ indulgentiã pat̾ne
pietatis obtinuit. Sane cũ inua nõ
declinaret infirmitas. s importuno
semꝑ ascensu morbo morbꝰ accederet
ueritꝰ sũ ne qd̾ dedut᷑nitate p̾cauis¬
se putau̾am: ex ip̃a mͥbreuitate t̃ꝑis
eueniret. Ex ꝑtꝰ sum affec̾tiones am¬
moꝵ plurimũ ꝯferre uł auferre cor¬
porib sepiꝰq de eaꝵ qͣlitatib ip̃oꝵ uł¬
aĩo magis ꝙͣ. corꝑe: qr uires corporis.
animi restaurabat hylaritas. fortiꝰ¬
tardaret᷑. ꝑuenimꝰ itaq lucã. uͥ sic̃ appa¬
ruit infra .x. dies uł płes arma coaptari
ñ pot̾ant. nͨ is cui parabant᷑ qm̃ in lectũ
decubuerat ꝑciꝑe potuisset. Porro milẽ

Expanded text:
de beneficii vestri gratia solamen accepit. de beneficii vestri gratia solamen accepit. Cum vero adolescenti requiem suasissem, et ego ei per assignatam personam nihilominus fidem debitae promissionis implerem, venire semper usque ad condictum locum simulata valetudine apud indulgentiam paternae pietatis obtinuit. Sane cum in via non declinaret infirmitas, sed importuno semper ascensu morbo morbus accederet, veritus sum ne quod de diuturnitate praecavisse putaveram, ex ipsa mihi brevitate temporis eveniret. Expertus sum affectiones animorum plurimum conferre vel auferre corporibus, saepiusque de earum qualitatibus ipsoruanimo magis quam corpore, quia vires corporis animi restaurabat hilaritas, fortiutardaretur. Pervenimus itaque Lucam, ubi, sicut apparuit, infra decem dies vel plures arma coaptari non poterant, nec is cui parabantur, quoniam in lectum decubuerat, percipere potuisset. Porro miles
Abbreviated transcription (Latin):
nit. rahitq nom̃ ip̃m potiꝰ de animi
qualitate sub̾am: ꝙͣ. debeneficii qͣnti¬
tate. Inde ẽ qd̾ ꝓ magistͦ meschino a¬
mico ⁊ antiquo sodali nr̃o p̾ces ur̃e
porrigo sc̃itati. ut uet̾i siqͥs ẽ animi
rancore deposito: exoratũ uosmerãr
inuenisse. stiꝑ peticione illa. suꝑ qua etiã
uro. se totũ tanqͣm magistͥ et paͥs mã¬
cipabit. obsequio. ut si quid de p̾terito ne¬
gligentiꝰ uł inconsultiꝰ actũ est. futuri
tempis officia recompensent. ad doxxe
quẽ ad cingendũ milicie cingulo
ura mͥ dignatio ꝯmendauit. eũ diu̾tis¬
set aliquatenꝰ q securũ ꝑ urbẽ tͣnͣsi¬
tum ñ habebat: infirmatꝰ rediit. tan¬
tiq incendii caloris accensus: ut de sa¬
lute eiꝰ tim̃dũ pluruni credidissent.
uirib tñ de hylaritate ꝓmisse instru¬
ctionis assumptis: ad nulonẽ nr̃m
et patrem Radicofiũ usq ꝑduc̾tus ẽ.
Plurimũq pat̾ suꝑ egͥtudine filiĩ

Expanded text:
nit, trahitque factum ipsum potius de animi nit, trahitque factum ipsum potius de animi qualitate substantiam, quam de beneficii quantitate. Inde est quod pro magistro Meschino amico et antiquo sodali nostro, preces vestrae porrigo sanctitati, ut veteri si quis est animi rancore deposito, exoratum vos merear invenire super petitione illa, super qua vestro se totum tanquam magistri et patris mancipabit obsequio, ut si quid de praeterito negligentius, vel inconsultius actum est, futuri temporis officia recompensent. XL. AD  accingendum militiae cingulo vestra mihi dignatio commendavit, cum divertisset aliquatenus, quia securum per urbem transitum non habebat, infirmatus rediit, tantique incendio caloris accensus est, ut de salute ejus timendum plurimi credidissent. Viribus tamen de hilaritate promissae instructionis assumptis, ad Milonem vestrum et Patrem Radicosium usque perductus est, Plurimumque pater super aegritudine filii
Abbreviated transcription (Latin):
cesar culpabiles ẽẽ denũtiat. qͥ ea uo¬
lunt loqͥ uł scͥbere que hoĩes mirent᷑
pociꝰ qͣm intelligant. ⁊ se tanꝗͣ. scopu¬
te. ne meritis eiꝰ ignorantia mea pre¬
iudiciũ irrogasse dicat᷑. ip̃mq ur̃i
fauoris sententia defraudasse. Quod
sur refinrgabilẽ queritis de ꝓsa fer¬
re sententiã: ip̃am scd̾m u̾suũ me¬
rita iudicate. qr uerũ ẽ. ip̃m pari
ꝑitia cͥca temꝑa sillabaꝵidictio¬
nũ nat᷑am uͥtictemq uersari. uałꝰ. T
landũ. tñ peticioĩs honestas. tũ
ure benignitatis intuitꝰ. ñ p̾ceoenti¬
um fac̃ ꝯfidentia m̾itoꝵ. uerũ si oꝑis
exhibitio ñ p̾cessit: paulominꝰ tam̃
tͥ uioet᷑ meruisse deuocio. q̃ ad oĩa si
occasio ꝓcessisset ꝓmptã se semꝑ exti¬
tisse cognoscit. In õĩb eñi ñ tm̃ reqͥ¬
renda st̃ oꝑa ꝙͣ affectꝰ nͨ ad eo qͥd fec̾is
redrendũ ẽ qͣnͣtũ qua feceris uolun¬
tate. Sic est. Intencio oꝑi nom̃ impo¬

Expanded text:
ea volunt loqui vel scribere, quae homines mirentur potius quam intelligant, et se tanquam scopute, ne meritis eius ignorantia mea praeiudicium irrogasse dicatur ipsumque vestri favoris sententia defraudasse. quod si irrefragabilem quaeritis de prosa ferre sententiam, ipsam secundum versuum merita iudicate, quia verum est ipsum pari peritia circa tempora syllabarum et dictionum naturam virtutemque versari. Valetlandum, cum petitionis honestas, tum vestrae benignitatis intuitus, non praecedentium facit confidentia meritorum. Verum si operis exhibitio non praecessit, paulo minus tamen sibi videtur meruisse devotio, quae ad omnia si occasio processisset, promptam se semper exstitisse cognoscit. In omnibus enim non tam requirenda sunt opera, quam affectus, nec adeo quid feceris requirendum est, quantum qua feceris voluntate. Sic est: intentio operi nomen impo
Abbreviated transcription (Latin):
et qͣntũ ult inspirat. Nos aũ in me¬
dio ꝯstituti int̾. xp̃m ẽt̃ popłm pͥuile¬
gium gr̃e ꝯsecuti sumꝰ. ⁊ p̃rogatiuã
dignitatis ad epti. Pulegiũ gr̃e quia
pꝰ et copiosiꝰ nob̾ infundit᷑. qd̾ a nobis
inalios tnͣsfundat᷑. Prerogatiuã di¬
gnitatis. qm̃ suꝑiores ⁊ ppinqͥores sumꝰ.

Expanded text:
os autem in medio constituti inter Christum et populum, privilegium gratiae consecuti sumus, et praerogativam dignitatis adepti. Privilegium gratiae, quia prius et copiosius nobis infunditur, quod a nobis in alios transfundatur. Praerogativam dignitatis, quoniam superiores et propinquiores sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sͥ retͥbui q̃rat. ꝯseqͤnt̾ adiungit. Me
Cuiꝰ noĩs: Nempe młta noĩa ht̃. habet
qͦdã noĩa dẽ uet̾i instrum̃to significa¬
tionis absꝯdite. h̃t qͦdã ad nouũ sp̃aliꝰ.
ꝑtinentia testam̾̃tũ suauitatẽ redolẽ¬
tia. ex hibentia grãm. Que quãuis ꝯstet
originẽ traxisse de uet̾i. plus tñ celebͥ¬
tatis et frequentie de p̾senti natiuita
unctio: ibi suauitas. Manifeste nom̃
istus xp̃c. sua uitatẽ redolet iunctiõĩs.
Iħs salutis grãm repmittit. Credo tam̃

Expanded text:
autem sibi retribui quaerat, consequenter adjungit: Memautem sibi retribui quaerat, consequenter adjungit: MemCujus nominis? nempe multa nomina habet. Habet quaedam nomina de Veteri Instrumento significationis absconditae, habet quaedam ad Novum specialius pertinentia Testamentum, suavitatem redolentia, exhibentia gratiam. Quae, quamvis constet originem traxisse de Veteri, plus tamen celebritatis et frequentiae de praesenti novitatunctio, ibi suavitas; manifeste nomen istud Christus suavitatem redolet unctionis; Jesus salutis gratiam repromitti
Abbreviated transcription (Latin):
con. est. pͥncipatꝰ eoꝵ. ꝓpinqͥores sumꝰ.
Amicos siqͥdẽ nos appellat. et ad argu¬
mentũ ꝓpensioris amicicie indultam
nob̾ ñ partẽ. s copiã tociꝰ familiaritatiᷤ
meo nota feci uob̾. Uerũ est. Nob̾ datũ
est nosse nuift̾ium regni di. cet̾is aũ
in paraboł. ut uidentes ñ uideant. et
audientes ñ intelligant. Nos habemꝰ
oculos intuendi: iaures audiendi.
Multe et magne sunt cͥca nos digna¬
tiones tue bone iħu. młta ⁊ ĩestimabilia
beneficia tua. Grã tua ultro nos p̾uenit.
et subseqͥt᷑. nicħ aut parũ est qd̾ m̾itis
gne possit in cãm retͥbutioĩs offer¬
ri. Expedit nob̾ ut qui nos de qͣlitate
nr̃i pͥncipatꝰ eoocuit. nicħlominꝰ de
qͣntitate retͥbutionis edoceat. Oportet
eñi ut qd̾ noĩe retͥbutionis offertur.
ad honorẽ cedat. accedat ad grãm.
Alioqͥn ñ parit grãm. s offensã. Audi¬
amꝰ gͦ qͥd dicat. Constitues eos pͥncipes
sr̃ omnẽ t̾rã. Ecce m̾itũ eiꝰ cͥca nos. Quid

Expanded text:
 est principatus eorum . Propinquiores sumus: amicos siquidem nos appellat, et ad argumentum propensioris amicitiae indultam nobis, non partem sed copiam totius familiaritatis um est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant, et audientes non intelligant . Nos habemus oculos intuendi, et aures audiendi. Multae et magnae sunt circa nos dignationes tuae, bone Jesu, multa et inaestimabilia beneficia tua. Gratia tua ultro nos praevenit et subsequitur, nihil aut parum est quod meritis gne possit in causam retributionis offerri. Expedit nobis ut qui nos de qualitate nostri principatus edocuit, nihilominus de quantitate retributionis edoceat. Oportet enim ut quod nomine retributionis offertur, ad honorem cedat, accedat ad gratiam, alioquin non parit gratiam, sed offensam. Audiamus ergo quid dicat: Constitues eos principes super omnem terram . Ecce meritum ejus circa nos, quid
Abbreviated transcription (Latin):
prãnt. Hic u̾o alteriꝰ cuiꝰdã nominis
memoriã querit. cuiꝰ seueritas nob̾
cautelã diligentie. et timorẽ reu̾en¬
tie donet. Quod est illud: D̾s. deꝰ int̾¬
pretat᷑ timor. Ipse autẽ in hoc loco ti¬
mentes eẽ. nos exigit et prudentes.
Cõmisit enĩ nob̾ hereditatẽ suã. qͣm
nͥtimentib ñ ꝯmitcit. Dedisti inquit
hereditatẽ tuã. tim̃tibꝰ nom̃ tuũ dñe.
Hereditas aut̃ eiꝰ illa ẽ. quã ip̃e a patͤ
m̃ito et postulatione passionis acce¬
pit. Postula inqͥt ame et dabo tͥ gͥen¬
tes. hereditatẽ tuã. Hereditas aut̃
hec uniu̾sitas fideliũ est. que noĩe cen¬
set᷑ eccłie. que catholicã ꝯtinet unita¬
tem. Hanc fidei nr̃e credidit. hanc
sollicrtudimi ꝯm̃dauit. Ad eurã gͥ
et custodiã eiꝰ cũ om̃i timore omnẽ
nos oportet diligentiã adhib̾e. Hul¬
la nos absterrere debet ꝯminatio.
nulla ꝑsecutio retardare. Partici¬

Expanded text:
terius cujusdam nominis memoriam quaerit, cujus severitas nobis cautelam diligentiae, et timorem reverentiae donet. Quod est illud? Deus. Deus interpretatur timor. Ipse autem in hoc loco timentes esse nos exigit et prudentes. Commisit enim nobis haereditatem suam, quam nisi timentibus non committit. Dedisti, inquit, haereditatem timentibus nomen tuum, Domine . Haereditas autem ejus illa est, quam ipse a patre merito et postulatione passionis accepit. Postula, inquit, a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam : haereditas autem haec universitas fidelium est, quae nomine censetur Ecclesiae, quae catholicam continet unitatem. Hanc fidei nostrae credidit, hanc sollicitudini commendavit. Ad curam igitur et custodiam ejus cum omni timore omnem nos oportet diligentiam adhibere. Nulla nos absterrere debet comminatio, nulla persecutio retardare; qui
Abbreviated transcription (Latin):
de filiis ire tnslati in adoptionẽ głe
filioꝵ dei. Bonũ itaq ẽ. qr utile. iocũ¬
sic̃ in pͥmitua eccłia multitudini cre¬
dentiũ cor unũ et aĩa una. sit in nob̾ sp̃s
unꝰ. una fides. Unitas et eñi fid̾i: cõcordi¬
am parit. Concordia mat̾ est unitatis.
U̾nitas u̾o fid̾i̾: tͥbuit lib̾tatẽ. Ex fide si¬
qͥdẽ uita nob̾ et uictoria ẽ. Iustus meus

Expanded text:
de filiis irae translati in adoptionem gloriae filiorum Dei . Bonum itaque est, quia utile; jucunsicut in primitiva Ecclesia, multitudini credentium cor unum et anima una. Sit in nobis unus spiritus, una fides. Unitas enim fidei concordiam parit. Concordia mater est unitatis. Unitas vero fidei tribuit libertatem. Ex fide siquidem vita nobis et victori