comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turĩs erat: turĩs huiꝰ esse ad imitatiõm ciuitatũ et ĩ uͦ lguris. Sed lx plerũq inobiles sunt
strauerat altos. & lucanus stellatis axibus agger engit᷑ geminasq equ iantes monia turres ac
hec nullo fixerunt robore terrã sed ꝑ iter longũ cã resꝑsere latenti: oportuna loco: s. circa portas.¬
affixit lateri: affectate: debuit .n. dicere affixit aut facem. aut malcolum nõ flãmã.  uę płima
timere mala: quod umidi est nõ fortis. peste. incendio. ut toto descendit corpore pestis. iinꝰ
nio regi: Aut propͥura patris noren est. aut cognomĩe eum filio ĩtelligamꝰ ꝗr ut s̃diximꝰ.
substulerat: ex stupro educauerat. hĩc ẽ & dulcia furta. uetusq ad troiam armis: sm Donatũ
uetitis fato: sed meliꝰ lege militari ĩtelligimꝰ. qr serui a. militia prohibebant: Unde ĩ Oriota¬
rana purgat hoc Cicero eum fuisse obiectum intereꝗtes duos Peiotarus misẜat Cȩsari

Expanded text:
Turris erat turris huius modi esse ad munitionem civitatum et in secundo legimus; sed hae plerumque mobiles sunt,t bella geri. Stellatis axibus agger Erigitur, geminasque aequantes moenia turres Accipit: hae nullo fixerunt robore terram, Sed per iter longum caussa repsere latenti. Cum tantum nutaret onus533 Flammam adfixit adfectate: debuit enim dicere, adfixit aut facem aut malleolum, non flammam. quae plurima tissima elocutio. PESTE incendio, ut «et toto descendit corpore pestis». VNVS NIO REGI aut proprium patris nomen est, aut cognominem eum filio intellegamus, quia, ut supraSVSTVLERAT ex stupro educaverat: hinc est «et dulcia furta». VETITISQVE AD T. M. A. secundum Donatum ‘vetitis fato’, sed melius ‘lege militari’ intellegimus, quia serriana purgat hoc Cicero, cum fuisset obiectum inter equites quos Deiotarus miserat Caesari,
Abbreviated transcription (Latin):
puer occiso phytone ultus est matris ĩuiriã. sic Ascanius occiso Numano troianoꝵ castra
ĩuiriasq defendit. Paribus eigo arinis .i. similib non perinȩ sed gnẽ uictone. Setera dcĩceps
mpł pelito dictis ꝓp auditam orõnem numine: pꝑ agnitũ deum. intendũt acres
pro tela ametitis torqñt. Nam amentũ est lorum. quo media hasta religat̾ et iacitur. lictu
pro afflictu ⁊ ictu nam detrax̃ more suo p̃positioẽm. pluuialibꝰ edis suꝑ tauri cornua
est signũ: cui auriga nomen est. hunc cũ tauro una clara stella ꝯiungit Retinet aũt
auriga stellas duas ĩmanii quȩ edi uocant᷑: quoꝵ & ortus et occasus tempestates grauis¬

Expanded text:
puer occiso Pythone ultus est matris iniuriam, sic Ascanius occiso Numano Troianorum castra puer occiso Pythone ultus est matris iniuriam, sic Ascanius occiso Numano Troianorum castra iniuriasque defendit. 'paribus' ergo 'armis', id est similibus, non peritia, sed genere victoriae. Ad v. 653  propter auditam orationem. NVMINE propter agnitum deum. INTENDVNT ACRES pro ‘tela ammentis torquent’: nam ammentum est lorum, quo media hasta religatur et iacitur. FLICTV pro adflictu, id est ictu: nam detraxit more suo praepositionem. PLVVIALIBVS HAEDIS supra tauri cornua est signum, cui auriga nomen est: hunc cum tauro una clara stella coniungit. Retinet autem auriga stellas duas in manu, quae Haedi vocantur, quorum et ortus et occasus tempestates gravis
Abbreviated transcription (Latin):
ut s̃ diximꝰ ingenti honore apud maiores fuit illic .n. & epulabant᷑ et deos colebrĩt. Census ã
fantilia płimũ pos se. seua sonoribis arma: strepita terribilia. Ardentẽ. desideriodim icĩdi
Unde aiosq ad sidera tollũt meluis ascanũ intelligimꝰ. Sic Staciꝰ de Nenocieo et laudibus
iplet henesas. Aenide: prõnymicũ hec nõ uenit ab eoq est bic eneas Nam bie encades de
pitiam hanc pollicet᷑ et aliã xederet aũt ei ideo se dix̃ qr sagittarũ deis ẽ etlicet cũ iuppi
uiuerit apollo tã sibi suũ officiũ ũdicauit. qnod dic̃ se xessisse qr nõ prohibuitta .n. q̃
ab aluis nurũbus poscimꝰ tunc ĩplent̾ si nõ aduersent numina: quoꝵ prop̾a sunt. q̃ posamꝰ
Unde etin uiꝰ. iuno ait. adero etsi tua si mihi certa uolũtas. hox ẽ qđ ĩme est uĩgam cos n¬

Expanded text:
us, in ingenti honore apud maiores fuit. Illic enim et epulabantur et deos colebant; census etiaus, in ingenti honore apud maiores fuit. Illic enim et epulabantur et deos colebant; census etiafamilia plurimum posse. SAEVA SONORIBVS ARMA strepitu terribilia. ARDENTEM desiderio dimicandi, unde «animosque ad sidera tollunt» melius Ascanii intellegimus, sicut Statius de Menoeceo «et laudibus i‘primam hanc’ pollicetur et aliam. Concedere autem se ideo dixit, quia sagittarum deus est, et licet eum Iuppiter iuverit, Apollo tamen sibi suum officium vindicat, quod dicit se concessisse, quia non prohibuit. Ea enim quae ab aliis numinibus unde et in quarto Iuno ait "adero et, tua si mihi certa voluntas" , hoc est, quod in me est, iungam eos: re
Abbreviated transcription (Latin):
puenitia bonos ĩsultauerat. hoc tit̃i ascanius. et dic̃ et fecit. aiõs ꝗ ad sidera tollunt. aut su¬
os aut ascaniũ ꝑ fauorem nube sedens: sic solent tumĩa uiuo nec tu meaerea solamnũc sede
uideres digna in digna pati acte: magis aucte affectate gliȩ et sermo tractusa. sacris quo¬
uens n aut tus aut uinũ siꝓuitimã fundebat᷑ dicebant. mactus est taurus uipo ułtxe.
ho ẽ cumulat est hostia et magis aucta noua uirtute: aut magna ut polło & ip̃e fac̃ noua
Cȩsarem et augustũ. Iure. merito: Gente sub asarici subgenie romana. Assiricusaũt pr̃
q̃ fatali rõne prouei̾unt ut troiana. et thebana ec te troia cipit. maioris meriti esq̃. ciutatis
inqua nũc es. Inci. de Cęsare plus pria potuisee sua spirintes. uitales ꝗbus spiramꝰ &uiui¬
mus. petit: notandũ petit. sine insidus dictum. fidusq ad limina custos. editius suit ꝙ¬

Expanded text:
pueritia bonos insultaverat». HOC TANTVM ASCANIVS et dixit et fecit. ANIMOSQVE AD S. T. aut suos, aut Ascanii, per favorem. NVBE SEDENS sicut solent numina: Iuno «nec tu me aeria solam nunc sede videres digna indigna pati». MACTE magis aucte, adfecte gloria. Et est sermo tractus a sacris: quotiens enim aut tus aut vinum super victimam fundebatur, dicebant «mactus est taurus vino vel ture», hoc est cumulata est hostia et magis aucta. NOVA VIRTVTE aut magna, ut «Pollio et ipse facit nova Caesarem et Augustum. ivre merito. Ad v. 640 Gente sub assaraci sub gente Romana: Assaracus enim pater quae fatali ratione contingunt, ut Troiana et Thebana. NEC TE TROIA CAPIT maioris meritis es, quam civitas in qua nunc es: Lucanus de Caesare «plus patria potuisse sua». SPIRANTES vitales, quibus spiramus et vivimus. PETIT notandum ‘petit’ sine insidiis dictum. FIDVSQVE AD LIMINA CVSTOS aedituus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uos .o muse. aut te cilliope. uspirate: fauete. aut aspirait pͥmo fortuna labori: Ductã ẽ uerbũ a ꝓ
tia. sed &̃ extrema belloꝵ. Nam ore sunt extremitites. et memĩstis .n. diuę et memorir pote¬

Expanded text:
‘vos musae, aut te, Calliope’. ASPIRATE favete, ut «aspirat primo Fortuna labori». ORA‘vos musae, aut te, Calliope’. ASPIRATE favete, ut «aspirat primo Fortuna labori». ORAinitia, sed etiam extrema bellorum: nam orae sunt extremitates. est autem Ennianum "qui pot
Abbreviated transcription (Latin):
sci. nõ mir qr dix̃ uolsos cũ & camilli nãq pars aliqua suscię dat furno auxilia cũ tu¬
scos dixerimꝰ speałr ence fauere Itema. e contra pars uenetiȩ auxiliũ p̃stat Eneę. quã surui
fuisse supiꝰ diximus. gestudine testrido est scutoꝵ ꝯnexio curuata ĩtestudĩs modũ Namq
rarmoꝵ generibus milits sumũt ab aĩalibꝰ nõia ut aties. Salii. ĩ modũ hyrci militaris.
fossas ĩpsere parant iertit ordinem. nam ante ẽ ut ĩpleat᷑ fossa. tollant᷑ ualli. et sic testudiẽ¬
oñdit telum uocari omne quodiacit᷑. ut greci¬
ĩfesti ponderis.⁊ec im sufficiũt. teła dui im nõsustinent. armoꝵ ꝙ resoluit tegmĩa
hic oñdit armoꝵ ꝯnexionem ce̾ testudĩem lucanꝰ de testudĩe at postq̃
uirtus in certa uiroꝵ ꝑpetuam rupit defesso milite gratẽ singula ꝯtinuus eiserũt itibus
arma. hetruscam pinũ ip̃e hetruscus uoso. calliope precor sylepsis ꝑ numeros. erat .n.rectũ

Expanded text:
scis sit, ut «Volsca de gente Camilla»: namque pars aliqua Tusciae dat Turno auxilia, cum Tuscos dixerimus specialiter Aeneae favere. Item e contra pars Venetiae auxilium praestat Aeneae, quam Turni fuisse superius diximus. TESTVDINE testudo est scutorum conexio, curvata in testudinis modum. Namque in armorum generibus milites sumunt ab animalibus nomina, ut ‘aries’, Sallustius: «in modum erici militaris». FOSSAS IMPLERE PARANT vertit ordinem: nam ante est ut impleatur fossa, tollantur valli, et sic testudiostendit telum vocari omne quod iacitur. Ad v. 50infesti ponderis. NEC IAM SVFFICIVNT diu iam non sustinent. ARMORVMQVE RESOLVIT TEGMINA hic ostendit armorum conexionem esse testudinem. Lucanus de testudine «at, postquam virtus incerta virorum perpetuam rupit defesso milite cratem, singula continuis cesserunt ictibus arma». ETRVSCAM PINVM ipse Etruscus. VOS O CALLIOPE PRECOR syllempsis per numeros: erat enim rectum
Abbreviated transcription (Latin):
potiti unt rutuli. quod nõ procedit si diligenter auertas. Sane scietidũ locũ hũcice unũ
de xi uurgilu suie ꝑ nãm obscuris siue in solubilibꝰ siue emendatidis siuĩt sic relictis ut a

Expanded text:
potiti sunt Rutuli" : quod non procedit, si diligenter advertas. sane sciendum locum hunc esse unum potiti sunt Rutuli" : quod non procedit, si diligenter advertas. sane sciendum locum hunc esse unum de XII. Vergilii sive per naturam obscuris, sive insolubi
Abbreviated transcription (Latin):
dñt. Cingulũ aũt hoĩum gni̾s ẽ neutri. Nã aĩaliũ¬
nido erat apud maiores. ut inter se hoĩes hospitii uira mutius muneribꝰ copularere. nel
abñs hospinio uellet adiũgere missit phaleras et cingula bullis aureis hoc est elauis ĩsigta
Remulus moriens ntpon suo cognoitũ hec reliꝗt. ꝗ postea uictus a rutulis ẽ ret arci sibuit
remulo aut tiburtino ĩtelligamꝰ hoc est de abure ut sit dictus ab appellatiuo ueniens
hic tiburs aut tidurti. hoc est filio tiburti ab eo ꝙ est hĩc nburtus hui tiburt nt sit oibunt
remulo sic dei ꝑhobe glauci Suomoriens dat hẽre nepot remulo: quẽ m auo conomaine
tum suerit p̃ermis sum aũt parentẽ cognomines eos ĩtelligamꝰ necẽe est. post mortello
s nepori Retuli em sup̃ dictũ sensum. Nam Ponatus dic̃ post mortem sysi et euryali hello

Expanded text:
. 'cingulum' autem hominum generis neutri est, nam animaliu. 'cingulum' autem hominum generis neutri est, nam animaliutit dona consuetudo erat apud maiores ut inter se homines hospitii iura mutuis muneribus copularent, velabsens hospitio vellet adiungere, misit phaleras et cingula, bullis aureis, hoc est clavis insignita. Remulus moriens nepoti suo cognomini haec reliquit, qui postea victus a Rutulis est et occisus: autem dixit 'Tiburti Remulo', aut Tiburtino intellegamus, hoc est de Tibure, ut sit dathic Tiburs; aut ‘Tiburti’, hoc est filio Tiburti ab eo quod est hic Tiburtus, huius Tiburti, ut sit ‘Tiburti Remulo’ sicut «Deiphobe Glauci». SVO MORIENS DAT H. NEPOTI Remulo, quem supra avo cognominem men fuerit, praetermissum autem parentum, cognomines eos esse intellegamus necesse est. POST MORTEM  Remuli, secundum supra dictum sensum: nam Donatus dicit "post mortem Nisi et Euryali bello
Abbreviated transcription (Latin):
nomine plebem: bñ expressit et bellatoris peritiam et trotus ĩ ꝯsideratã auiditatẽ. Nã
Nysus reges interemit Furyalus sęuit ĩplebem ut Salii. et insolentia auidiꝰ malefaciendi
uigilantem: hoc loco nõ tm̃i rhoctei timoꝵ: sed & Nysi audatia ꝯprobait᷑. et multa morie re¬
cepit purpureũ. uln hic distingunt ut sit sẜus tał edurã gladiũ cũ mulio cruore prirpuẽ¬
um. Alii multa morte recępit ut sit edux̃ gladiũ cũ multo cruore. Et sic ĩferũt pinpurem
sarta ꝯmutunt. Aut reuera furto feriudꝰ ꝗr Messapi galeã sustulit. Ramtiens p̾halera e
gatos Lux inimica proditrix poenarũ ex haustũ satis ẽ. bñ ex haustũ ut or̃dat cos auidos
cgdis suio&e et cruoris hostił uia facta ꝑ hostes ut hec ego uasta dabo er lato te limitȩ ducã.
curyaliis phaleras Ramnetis & aurea bułł cingula tiburti. phalere ornamẽta equoꝵ sũt:

Expanded text:
NOMINE PLEBEM bene expressit et bellatoris peritiam et tironis inconsideratam aviditatem: nam NOMINE PLEBEM bene expressit et bellatoris peritiam et tironis inconsideratam aviditatem: nam Nisus reges interimit, Euryalus saevit in plebem; Sallustius «ex insolentia avidus male faciendi»VIGILANTEM hoc loco non solum Rhoeti timor, sed et Euryali audacia comprobatur. ET MVLTA MORTE RECEPIT PVRPVREVM multi hic distinguunt, ut sit sensus talis: ‘eduxit gladium multo cruore purpureum’. Alii «multa morte recepit», ut sit: ‘eduxit gladium cum multo cruore’, et sic inferunt «purpurefurta committunt. Aut re vera ‘furto fervidus’, quia Messapi galeam sustulit, Rhamnetis phaleras. ptime ligatos. LVX INIMICA proditrix. POENARVM EXHAVSTVM SATIS EST bene ‘exhaustum’, ut ostendat eos avidos caedis fuisse et cruoris hostilis. VIA FACTA PER HOSTES ut «haec ego vasta dabo et lato te limite ducam». EVRYALVS PHALERAS RHAMNETIS
Abbreviated transcription (Latin):
ta donant. ut ip̃e ꝑtem uolucres dispsit inauras. castra inimica: non nñ hosulia sed etiã¬
ꝑniciosa Nam cũ dolore dictũ est inimica unde s redituri nonerant ꝙ ex seqñtibꝰ ꝯpro
allatura uina simul uasa .s. uini inꝗbus uina ponũt̃. ore locutus. nõ est ꝑisologia. Nã
audendũ dextra.: qr audemꝰ et cursu et aĩo. hic iter est:ꝑ hostiũ cedem et audatiã nostrã
hec ego uasta dabo:de quibus dix̃ corpora fusa uident sed non augurio potuit depellere
pestem: oñdit ꝑ rransitũ fati nec c̃itatem nulla ꝑitia pos se depelli Est aũt homericꝰ uersus
Temere. passim fortuiui ne¬
gligenter. premit:oppmit s ub ipis eꝗs: circa ipõs pendenta colli. qĩ ebrioꝵ. Singultantẽ: cũ
singului aĩam euomentẽ efflantẽ: p lurima luserat: ꝓpłimũ deo iuno uel sõno. perouilia¬
mutũ fremitũ de leone. ꝙ si dixeĩs uacat metu Incensus & ip̃e ꝑsurit. exemplo Aysi. sine

Expanded text:
TA D. Vt ipse «partem volucres dispersit in auras». CASTRA INIMICA non tantum hostilia, sed et perniciosa; nam cum dolore dictum est ‘inimica’, unde scilicet redituri non erant, quod ex sequentibuasa vini, scilicet in quibus vina ponuntur. ore locutus non est perissologia: nam AVDENDVM DEXTRA quia audemus et cursu et animo. HAC ITER EST per hostium caedem et audaciam nostram. HAEC EGO VASTA DABO de quibus dixit «corpora fusa vident». SED NON AVGVRIO POTVIT D. P. ostendit per transitum fati necessitatem nulla peritia posse depelli. Est autem Homericus versus. TEMERE passim, fortuito, neglegenter. PREMIT opprimit. SVB IPSIS EQVIS circa ipsos. PENDENTIA quasi ebriorum. SINGVLTANTEM cum singultu animam e«mutum fremit» de leone, quod si dixeris, vacat ‘metu’. INCENSVS ET IPSE P. exemplo Nisi. SINE
Abbreviated transcription (Latin):
preda rutuli spolusꝙ potiti nõ solum suis armis eos exuerũt: sed &̃ illa p̃da. q̃ rutulis sue¬
rat ante detracta. serano nimnaq decima antapodosis: ꝗ̃ fit qͦtiens ꝯmemorant᷑ ea q̃ nõ sunt
ante pdicta repidaq recenti cęde locũ hypallagt est tepidũ locum recenti cęde. sic alibi. tepi
effunditur Nim postea conquiescit: unde bñ dix̃ spuctãtes ruios. qr p̃missit seminetes
uiros Iam rebus luce retentis s̃. et rebus nox abstulit atra colonm. cogit ꝗsq suos: comites¬

Expanded text:
PRAEDA RVTVLI SPOLIISQVE POTITI non solum suis armis eos exuerunt, sed etiam illa praeda quae Rutulis fuePRAEDA RVTVLI SPOLIISQVE POTITI non solum suis armis eos exuerunt, sed etiam illa praeda quae Rutulis fuerat ante detracta. SERRANOQVE NVMAQVE decima antapodosis, quae fit quotiens commemorantur ea quae non sunt ante praedicta. TEPIDAQVE RECENTEM CAEDE LOCVM hypallage est, ‘teeffunditur, nam postea conquiescit: unde bene dixit «spumantes rivos», quia praemisit «seminecisque viros». IAM REBVS LVCE RETECTIS supra «et rebus nox abstulit atra colorem». COGIT QVISQVE SVOS scilice
Abbreviated transcription (Latin):
no uellet suꝑbus sarꝗnius edificare cepit auguriis captare ꝗ mons huic templo c̾et apcis¬
simus. et cũ oĩbus tarpeius esset ĩuentus in quo erant multa diuersoꝵ numirũ sacella
actum est exinde ad alia templa numitia euocarent̃ sacrisiciis. ꝗͦ posget libere et sine pia¬
culo tẽplũ iouis ȩdificare. Cumq omnes dii libente& migrassent serminus solus loc ẽ limi¬
tum deus ascendere noluit. sed illic remãsit Tunc de hac ipõ sacrisicatũ est. & depberisũ ꝙ ter¬
mitiuis cũ soue retianens eternũ urbi ĩpiuti cũ religione sacrificaret. Unde ĩcapitolio
prima pars tecti patet. quę lapidem ip̃m spectas. Nata termino nõ nisi sub diuo sacrifica¬
batue. hinic ꝗd nũc dix̃ capitoli ĩmobile saxiim accolet ꝗr terminus nõ est reuulsus de loco.

Expanded text:
uinio vellet Superbus Tarquinius aedificare, coepit auguriis captare qui mons huic templo esset aptisuinio vellet Superbus Tarquinius aedificare, coepit auguriis captare qui mons huic templo esset aptissimus. et cum in omnibus Tarpeius esset inventus, in quo erant multa diversorum numinum sacella, actum est, ut exinde ad alia templa numina evocarentur sacrificiis, quo posset libere et sine piaculo templum Iovis exaedificare. cumque omnes dii libenter migrassent, Terminus solus, hoc est limitum deus, discedere noluit, sed illic remansit. tunc de hoc ipso sacrificatum est et deprehensum, quod Terminus cum Iove remanens aeternum urbi imperium cum prona pars tecti patet, quae lapidem ipsum Termini spectat: nam Termino non nisi sub divo sacrificabatur. Hinc ergo nunc dixit «Capitoli immobile saxum accolet», quia Terminus non est revulsus de loco.
Abbreviated transcription (Latin):
nec tanta suꝑbia uictis. Tantum ĩfęlicem nimiũ dilexit amicũ. Contra illud cur ergo uẽt
dicit im̃ amicũ dilexit. ut cũ nihil posset tñ ueniret uoluit euryalus leto:aut septimus
Nomen est comparatio et sigura. Nam et ille sic ait ut multos unũ diceret caput
uolscentem petit. appett impent peticiones n ꝓp̃e dicimus impetus gladioꝵ Unde Cicero
quot ego tuas peticiones ita ꝯiectas ut uitari nullo modo posgint. parua ꝗdem declinatiõe
xutũt et ut auint corꝑe excessit ꝑex turbant: confodiũt unde paulopꝰ con fosus som
secius non segnius. q̃q̃ uulneratus in ore condidit aduerso. Sarcasmos est utu pactore
epitxeton est mortis aut ex affectu pereutitis dictum est: qui cũ amico moriebat. Ei qͥd arei
mobile saxum accolet in urbe roma templũ iouis nõ fuit quod cũ iati deuotũ ⁊ pnsco sarꝗ

Expanded text:
nec tanta s. v.». TANTVM INFELICEM NIMIVM D. A. contra illud, cur ergo venit? nec tanta s. v.». TANTVM INFELICEM NIMIVM D. A. contra illud, cur ergo venit? Dicit: tantum amicum dilexit, ut, cum nihil posset, tamen veniret. VOLVITVR EVRYALVS LETO aut septimus Homeri est et comparatio et figura: nam et ille sic ait, ut multorum unum diceret caput. VOLCENTEM PETIT appetit: petas enim proprie dicimus impetus gladiatorum, unde Cicero «quot ego tuas petitiones ita coniectas ut vitari nullo modo possent, parva quadam declinatione et, ut aiunt, corpore e.». PROTVRBANT confodiunt, unde paulo post ‘confossus’. NON SETIVS non segnius, quamquam vulneratus. IN ORE CONDIDIT ADVERSO archaismos est, ut supra «pectore est mortis epitheton, aut ex affectu pereuntis dictum est, qui cum amico moriebatur. SI QVID MEA MOBILE SAXVM ACCOLET in urbe Roma Iovis templum non fuit; quod cum, iam devotum a Prisco Tar
Abbreviated transcription (Latin):
stam re uera fractam accipiamꝰ rõne ciret. quod dic̃ fisso transit p̃cordia ligno. Nlũ uero re
cordia penetrata Xiendũ tñ locum hunc ẽẽ de his quos diximus s̃ hoc actior idera ꝗ¬
latuerat. et ꝙ ei pͥmus ꝓsꝑe ꝑcesẜat iactus. ⁊ e telum librabat ab aure.gestus iaculantis ex¬
pͥmit᷑: aut .n. ab aure: aut ab latere tela iaciũt᷑ per tempus utrũq congruc dic̃ telũ ꝑ tampꝰ
ĩfronte esse uulneratũ. Tepefacta cruore: alibi: et sixo ferrũ pulmone tepescit i nterea: do¬
nec ille ĩuenit᷑. persolues amborꝵ aut oecisoꝵ aut tuas et Nysi. Nam duos cos fuisse no¬
uit .sͣ. n ait. state uiri Ne me: subaudis. interficite: et ẽ ĩterrupta elocutio dolore tirbi
mec potuit: ualidior argumentaꝰ ex im̃poss ibili ͭ ͤ ut ꝗd troes potue̾ Item non ea uis aiõ

Expanded text:
stam re vera fractam accipiamus, ratione caret quod dicit 'fisso transit praecordia ligno'. alii re verastam re vera fractam accipiamus, ratione caret quod dicit 'fisso transit praecordia ligno'. alii re veraaecordia penetrata? sciendum tamen locum hunc latuerat et quod ei primus prospere cesserat iactus. TELVM LIBRABAT AB AVRE gestus iaculantis exprimitur; aut enim ab aure, aut a latere tela iaciuntur. PER TEMPVS VTRVMQVE congrue dicit telum per tempus ntellegamus eum in fronte esse vulneratum. TEPEFACTA CEREBRO alibi «et fixo ferrum in pulmone tepescit». INTEREA donec ille invenitur. PERSOLVES AMBORVM aut occisorum, aut tuas et Nisi: nam duos eos fuisse novit, supra enim ait «state viri». ME ME subaudis ‘interficite’; et est interrupta elocutio dolore turbati. NEC POTVIT validior argumentatio ex inpossibilitate, ut «quid Troes potuere?». Item «non ea vis animo
Abbreviated transcription (Latin):
receptuu nec lõgũ ĩmedio tempus. interauditũ sonũ et uisum furyalũ. opp̃ssum rapit quem iam
omĩs manus rapit. Naco male quidam uidet rapit accipiũt ꝙ si admissis uacat quẽ iam matius
omĩs. pulchram proꝑet ꝑ uulnera mortem: gliosum .n. est pro amico perire et pulchram ex ꝑso¬
÷ illico statim. si qua: qua uacat et hic et ĩseqñti. Suspendi ue tholo. tholus propͥe est ueluti
scutum breue. qđ ĩ medio recto est in quo trabes colxuat: Ad qđ dona ꝯsueuerant susperidi.
xilio numĩs recti iactus c̾e̾ nõ pñt. Ferrũ conũcit: hasta deferro ad hastam traꝑssut: conicit pro
Salu tergis uĩciebant pro tergoribꝰ ut ĩtelligamꝰ hastã in scutũ uenisse. et illic ẽẽ collissam.
ut frangit sit collidit᷑ fissoq scuti ligno etiam p̃tordia penetras ee: alr̃ nõ procedit. Nam siba¬

Expanded text:
receptui. NEC LONGVM IN MEDIO TEMPVS inter auditum sonum et visum Euryalum. OPPRESSVM RAPIT ‘quem iam receptui. NEC LONGVM IN MEDIO TEMPVS inter auditum sonum et visum Euryalum. OPPRESSVM RAPIT ‘quem iam manus omnis rapit’; nam male quidam ‘videt rapi’ accipiunt: quod si admiseris, vacat «quem iam manus omt ilico, statim. SI QVA ‘qua’ vacat et hic et in sequenti. SVSPENDIVE THOLO tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt, ad quod dona suspendi consueverant. xilio numinis recti iactus esse non possunt. Ad v. 409 Ferrum conicit. hasta de ferro ad hastam transiit. 'conicit' pro s "tergis vinciebant" pro 'tergoribus' — , ut intellegamus hastam in scutum venisse et illic esse conlisam — ut 'frangitur' sit 'conliditur' — fissoque scuti ligno etiam praecordia penetrasse: aliter non procedit; nam si ha
Abbreviated transcription (Latin):
cula aũt sunt uiȩ semit rransuersȩ. q̃ sunt a. latere uie militaĩs Abitum coronant me¬
lior est lectio abitũ ꝗͣ aditũ. cingunt .n. siluam ne abeint uinde abire poes ine. ducebab
nisi deseras uerbũ ut si dicas ĩ pedim ento mihi es. Sxiendũ sane multas ꝯserri in euryalũ
excusationes ⁊ysus abit bene meminit uelocitatis quã ei in ꝗuto dedit.: ut pͥmus abit
longe q ante omĩa corpora nysus emicat. Imprudens scr remanẽtis furyali albe de no¬
mineruel porte uel ciuitatis uel rtegis albani cui successit Procax. In scelix qua religione
reliq se in fcelicem dic̃ ꝗ dolet non illũ ꝑꝑ quem dolet. Iter omne reuolueno ree õi usei¬
alie. serbanuo huc usq uerba sysi uult c̃c̃ Ali ꝑoete dant tursus pplexũ iter omñe. figna se¬
quentũ. militarem sonũ dic̃. qui uaruis est. Nam interdũ canit ut ĩsequãt᷑ eos ꝗ sugiũt ĩtridũ

Expanded text:
icula autem sunt semitae transversae, quae sunt a latere viae militaris. ADITVM CORONANT melior est lectio ‘abitum’, quam ‘aditum’: cingunt enim silvam, ne abeant, non, ne adire possint. DVCEBAT ari non potest, nisi deseras verbum, ut dicas ‘inpedimento mihi es’. Sciendum sane multas conferri in Euryalum excusationes. NISVS ABIT bene meminit velocitatis, quam ei in quinto dedit, ut «primus abit longeque ante omnia corpora Nisus emicat». INPRVDENS scilicet remanentis Euryali. ALBAE DE NOMINE vel porcae, vel civitatis, vel regis Albani, cui successit Procas. INFELIX QVA TE R. R. se infelicem dicit qui dolet, non illum propter quem dolet. ITER OMNE REVOLVENS FALLACIS SILVAE Vrbanus huc usque verba Nisi vult esse; alii Poetae dant «rursus perplexum iter o. r.». SIGNA SEQVENTVM militarem sonum dicit, qui varius est: nam interdum canit, ut insequantur eos qui fugiunt, interdum
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ẽ qͥuad ĩ. eutyalo d ẽ me reserac tibi magnus ouantẽ uipo respiciens ad iq̃ q̃¬
posset fortiter facere nec nos uia fallit: hene ubiq cum amico cuncta comunicat. obsca¬
ris pͥmam sub uallibus urbem: Nam ĩ obscuris uallibus positi. uidemus pͥmã urbem: hoc est
ad tempus: hinc apparet non uelle uospenitus delẽ troianos:ꝗ tales aĩos nñis uiuenibus
xit. et mõ unũ sig̃t. Est aũt iteratio interdũ recipiũt eliscretiõem: ro laudibus. idest uirtu

Expanded text:
hinc est quod supra Euryalo dixit «me referat tibi magnus ovantem Iuppiter», respiciens ad id qhinc est quod supra Euryalo dixit «me referat tibi magnus ovantem Iuppiter», respiciens ad id qosset fortiter facere. NEC NOS VIA FALLIT bene ubique cuncta cum amico communicat. OBSCVRIS PRIMVM SVB VALLIBVS VRBEM nos in obscuris vallibus positi vidimus primam urbem, hoc est ad tempus, hinc tamen apparet non velle vos penitus delere Troianos, quod tales animos nostris iuvenibus xit, et modo unum significant: est autem iteratio. interdum recipiunt discretionem; nam os est natu
Abbreviated transcription (Latin):
babitũ. et Salu. ꝯmemorat ut fessi arma sua ꝗsq stanices ĩcũbẽ. Castora et earnp medio
imedio campi statio qui campus castroꝵ medius aut Rerti magnã p̃ciũꝙ more fore: dice¬
bat st afferre rem magnã cui mora p̃ciũ posset afferit i pornã sereatius ergo preciũ obi
stulticiã fero ut sit stasus si tarduis truttamur ad encã luerꝰ hostũ poaetas. Aliusiq̃te bn
gunt Simus ꝗdem aduenitũ nostrũ morã uestris afferre ꝯsilus uerũ huiꝰ more erit pre¬
um nũtius esset. accepit trepidos festinos more suos yi eue hec nosirs specteet ab antius:
bñ excusat qr scit de etate pueroꝵ posse dubitari dicens nõ ex suggereritũ psonta seo sua
et nũc dic porte q̃ proxima porito sterti paulopost dicturus est orposue acreom nã dextra
iũgit ani interrupt ignes s̃ aliter lumina rara mnicanit fitiseriot abigtiũ eł sobi¬

Expanded text:
habitum et Sallustius commemorat, ut «fessi arma sua quisque stantes incumbere». CASTRORVM ET CAMPI MEDIO habitum et Sallustius commemorat, ut «fessi arma sua quisque stantes incumbere». CASTRORVM ET CAMPI MEDIO in medio campi spatio, qui campus castrorum medius fuit. REM MAGNAM PRETIVMQVE MORAE FORE dicebant se adferre rem magnam, cuius mora pretium posset adferre, id est poenam; Terentius «ego pretium ob stulm adventum nostrum moram vestris adferre consiliis, verum huius morae erit preve Aeneae iam nuntius esset?’. ACCEPIT TREPIDOS festinos, more suo. NEVE HAEC NOSTRIS SPECTENTVR AB ANNIS bene excusat, quia scit de aetate puerorum posse dubitari, dicens non ex suggerentum persona, sed sua et nunc dicit ‘portae quae proxima ponto’, item paulo post dicturus est «opposu 237 Interrupti ignes supra aliter "lumina rara micant" . fumus erigitur signum est sopi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt fortuna. quȩ puis ĩuidere cõsueuit. Stacius hĩc trabens colorem ait inuidia facta pius &
fors ingentibiis ausis rara comes. bsenti ferat ĩferias hoc ẽ cenotaphion faciat et ĩpleat hotio¬
rem sepulori. Ematrib e nobilib Nata mr̃es nõ nuisi nobiles dicittiꝰ Utide & matroniȩ dictt sũt.
Scimus aũt nõ omnes mulieres ĩ scitilia remãsisse. Nam legit᷑ in xiͦ et moestũ iliades crimen
uinxens statione relicta Regemq reꝗrũt: regis filiũ ut magnũ regine sed n misatus amoe.
coctera ꝑ terras omnes: exaggerat more suo igilantiũ laborem. consiliũ sũans regtuide rel¬
bus hebant. Lucilu uersus umno trã ẜmone mutato Nã ille ait cõsiliũ sũcrus houim de rebꝰ
babebant Iam nũtius esset. iam aut cito aut cũ nullũ iuenitent. adnixi hostis. oũditũ

Expanded text:
autem ‘fortuna’, quae piis invidere consuevit. Statius, hinc trahens colorem, ait «invida fata piis et autem ‘fortuna’, quae piis invidere consuevit. Statius, hinc trahens colorem, ait «invida fata piis et fors ingentibus ausis rara comes». ABSENTI FERAT INFERIAS hoc est cenotaphion faciat et inpleat honorem sepulcri. E MATRIBVS e nobilibus; nam matres non nisi nobiles dicimus, unde et matronae dictae sunt. Scimus autem non omnes mulieres in Sicilia remansisse: nam legitnsus non procedit. REGEMQVE REQVIRVNT regis filium, ut «magnum reginae sed enim miseratus amorem». CAETERA PER TERRAS OMNES exaggerat more suo vigilantum laborem. CONSILIVM SVMMIS R. D. R. H. Lucilii versus uno tantum sermone mutato; nam ille ait «consilium summis hominum de rebus habebant». IAM NVNTIVS ESSET ‘iam’ aut cito, aut cum nullum invenirent. ADNIXI HASTIS ostendit i
Abbreviated transcription (Latin):
eneam sũmis adiũgere rebus. sũmũ et exręmũ dicimus et laudabile bñ ergo ĩ te du¬
bia ẜmone usus ẽ dubio nã hoc dic̃ non debes me nec atua głia nec a ꝑiculis segregare.
Genitor bellis assuetus ip̃e puer est nec dũ probatꝰ unde se & a belli tpribus. et a prĩsuirtu¬
te cõmendat. Argolicũ terrorẽ: quẽ greci ĩferebant. sublatũ: suscęptũ.est hic ẽ animus¬
est hic est animus lucis cõtemptor. hoc ẽ iste aũis gͦ hic et produci pł et corripi qͥstũ ꝗuita
bñ credat emi quo tendis honorem: ꝗ istũ honoremꝰ quo tendis .i. adquem niteris libenter
emat uita i. uite p̃cio. Miltale uerebar: quale tu suspicaris bec humana negotia uel q̃ loꝗt
andet humo. multi hic distĩgũt alii uingunt mandet humo solita ut comendet ĩterra solita

Expanded text:
Aenean. SVMMIS ADIVNGERE REBVS ‘summum’ et extremum dicimus et laudabile. Bene ergo in re duAenean. SVMMIS ADIVNGERE REBVS ‘summum’ et extremum dicimus et laudabile. Bene ergo in re dubia sermone usus est dubio; nam hoc dicit: non debes me nec a tua gloria nec a periculis segregare. GENITOR BELLIS ADSVETVS ipse puer est necdum probatus; unde se et a belli temporibus et a patris virtute commendat. ARGOLICVM TERROREM quem Graeci inferebant. SVBLATVM susceptum. EST HIC Eest hic B. C. E. Q. T. HONOREM qui istum honorem, quo tendis, id est ad quem niteris, libenter emat vita, id est vitae pretio. NIHIL TALE VEREBAR quale tu suspicaris. HAEC humana negotia, vel quae loquitur. MANDET HVMO multi hic distinguunt; alii iungunt ‘mandet humo solita’, ut ‘commendet in terra’. ‘Solita’
Abbreviated transcription (Latin):
Apud plonnũ pħm. et alios q̃rit. uttũ mentis nr̃e acies ꝑse acdcuipidi aro uet. solliatie
moueatus an ĩpulsu alicui numinis. Et pꝰ dixerũt mentes humanas mouei siua sprt
dep̃hederũt iñ ad omĩa honesta ĩpelli nos genio. et numtine quolam fat uliari qoł nobis
nuscenuib dat᷑: prana uero nr̃ã metit nos cupẽ & de siderare. Nec n pͥ qeri ut praua
numinũ uoluntate cupiamus: quibus nihil malũ ꝯstat placere: unde nũc bic est ortusssus
hoc dic̃ Nysus o Euryale dii ne nrĩs mentibus cupiditates inicuit et desideria andeus fit
dubitem i cogitem omĩs n cogitatus ĩdubitatiõe est ante sñtiã populusq prẽsꝙ transserͭ
natus ⁊ eportent. portent Nam re. uacat. Si tibi q̃ posco ꝓmittũt. soscẽ est ẜm uarionẽ qͦliẽs
aliquid pro merito nro deposcimꝰ. Petere uero est cum aliquid humibr̃ et cũ p̃cibꝰ postu¬
lamus. Etbñ furyalũ ꝗ nolit di cẽ latenter oñdit  oenia pallantea: ubi nũc credit esse¬

Expanded text:
ophum et alios quaeritur, utrum mentis nostrae acies per se ad cupiditates et consilia moveatur, an inpulsu alicuius numinis? et primo dixerunt, mentes humanas moveri sua sponte; deprehenderunt tamen ad omnia honesta inpelli nos genio et numine quodam familiari, quod nobis nascentibus datur, prava vero nostra mente nos cupere et desiderare: nec enim potest fieri ut prava numinum voluntate cupiamus, quibus nihil malum constat placere. unde nunc hic ortus est sensus: hoc enim dicit Nisus: o Euryale, dine nostris mentibus cupiditates iniciunt et desideria, an deus fit dubitem id est cogitem: omnis enim cogitatio in dubitatione est ante sententiam. natus. REPORTENT portent: nam ‘re’ vacat. SI TIBI QVAE POSCO P. poscere est secundum Varronem quotiens aliquid pro merito nostro deposcimus; petere vero est cum aliquid humiliter et cum precibus postulamus. Et bene quod Euryalum nolit dicere latenter ostendit. MOENIA PALLANTEA ubi nunc credit esse
Abbreviated transcription (Latin):
intellectui. et subauditioni relinꝗe cũ .n. nõ dicat si nõ redieris ait mr̃ĩq tuę generiq ma¬
nebunt. hoc aũt ẜm morẽ romanoꝵ dic̃ apud quos ita p̃mia decernebãt᷑ ut illi liberisq eius
ut darent̾ liberis. quę accipẽ non potuissent parentes. Aycaon gnosius: cretensis & ẽ locus
ab artificẽ. hunc aũt gladiũ euryalo datũ intelligimꝰ Nam Nysu̾s accepit pellem et galcam .ꝓ

Expanded text:
intellectui et subauditioni relinquit. cum enim non dicat 'si non redieris', ait 'matrique tuae generique maintellectui et subauditioni relinquit. cum enim non dicat 'si non redieris', ait 'matrique tuae generique manebunt'. hoc autem secundum morem Romanorum dicit, apud quos ita praemia decernebantur 'illi liberisque eius', ut darentur liberis quae accipere non potuissent parentes. Ad v. 302 Lycaon gnosius ab artifice. Hunc autem gladium Euryalo datum intellegimus: nam Nisus accepit pellem et galeam. PE
Abbreviated transcription (Latin):
mas perferre parentis: excusat ne uideat᷑ crudeł. Unde seꝗtꝰ. matris eius tragicꝰ et miẜabił
ille conq̃slus potiusti linquẽ solam crudeł. et talia. In opem. modo auxilii egentẽ. In casus
posuit. quo res eẽt in hoc loco religionis strinxit pietatis imago: ꝑstrinxit momordit ad¬
monuit. Sensus aũt est aut postꝙͣ uidit istũ sic amare matrem paterne pietatis coepit
uirtutẽ agnosce̾. Aut certe ocepit &̃ ip̃e sic ĩpietatem moueri ut euis cõsueuerat pr̃ aũt
bent᷑ euentui. sed uolũtati. per qđ pr̃ante solebat. Alii uolũt ideo ante qr abñs ẽ eneas. Nã uirãẽ
possumus & ꝑ abñtis flii caput. Alii ad cãm religioĩs trahunt: q̃ p̃cepit ut filii imitẽt᷑ ĩ oĩbꝰ rebꝰ
suos pentes. ut nũc qĩ ĩmita ͦ sit uiris uirandi ut dicat aAscaĩus: uiro ꝑ caput meũ sic̃ p̃sens

Expanded text:
mas perferre parentis excusat, ne videatur crudelis: unde sequitur matris eius tragicus et miserabilis mas perferre parentis excusat, ne videatur crudelis: unde sequitur matris eius tragicus et miserabilis ille conquestus "potuisti linquere solam crudelis" et talia. Ad v. 288 Inopem modo auxilii egentem.  posuit, cum res sit in hoc loco religionis. Ad v. 292 Strinxit pietatis imago praestrinxit, momordit, admonuit. sensus autem est: aut postquam vidit istum sic amare matrem, paternae pietatis virtutem coepit agnoscere: aut certe coepit etiam ipse sic in pietatem moveri, ut eius consueverat pater: aut bentur eventui, sed voluntati. PER QVOD PATER ANTE SOLEBAT alii volunt ideo ‘ante’, quia absens est Aeneas: sed iurare m per absentis filii caput. alii ad causam religionis trahunt, quae praecepit, ut filii imitentur in omnibus rebus suos parentes: ut nunc quasi imitatio sit iuris iurandi, ut dicat Ascanius 'iuro per caput meum', sicut praesens
Abbreviated transcription (Latin):
sortem dabo. In suꝑ his. suꝑ hec. campi ꝙ hẽt rex ip̃e latinus.Nos fuerat ut uiris fortibus
siue regibus pro honore daret᷑ aliqua pu ͣagri ꝑticula ut hũit Tarꝗniꝰ suꝑbus ĩ campoxlartio
ĩtelligamus e̾e promissum pectore toto: omĩ affecui re&. Uerboꝵq fides: et rem pii. tibi ꝯmittĩ
et terum omne comuĩcabo consiliũNe nulla dies tam fortibus ausis dissimilem arguerit:
t̃ ergo meũ est hoc ꝓmittere suie ꝓspera sue aduersa fortuna comitet᷑. Nartaut. disiũctĩa
ꝑticula est nõ negantis aduerbiũ suꝑ omĩa dona. ultra omĩa priami degenit uetusta: de fa¬
milia et bñ cam etiam ex cognatione cõmendat. Nam Ascanius est nepos priami ꝑcreu sam
niseram: q̃ sic ĩpatienter diligebat filiũ Necũ excedentẽ: ut ille meũ comitatusitea. Uult .n.

Expanded text:
sortem dabo. INSVPER HIS super haec. CAMPI QVOD REX H. IPSE L. mos fuerat ut viris fortibus sortem dabo. INSVPER HIS super haec. CAMPI QVOD REX H. IPSE L. mos fuerat ut viris fortibus sive regibus pro honore daretur aliqua publici agri particula, ut habuit Tarquinius Superbus in campo Martio,intellegamus esse promissum. PECTORE TOTO omni adfectu. RERVM VERBORVMQVE FIDES et rem publicam tibi committam et tecum omne communicabo consilium. ME NVLLA DIES TAM Tantum ergo meum est hoc promittere, sive prospera, sive adversa fortuna comitetur: nam ‘aut’ disiunctiva particula est, non negantis adverbium. SVPER OMNIA DONA ultra omnia. PRIAMI DE GENTE V. de familia. Et bene eam etiam ex cognatione commendat: nam Ascanius nepos est Priami per Creusam. MISERAM quae sic inpatienter diligit filium. MECVM EXCEDENTEM ut «ille meum comitatus iter»: vult enim
Abbreviated transcription (Latin):
sine dilatione et est aduerbiũ tpris. i nteger eui: adolescens. Cuii adhuc etas integra suꝑ ẽ.
Unde Enniꝰ deos cui integros dic̃. ꝗbus multũ eui suꝑest Neri tanti: pstiti ut merui ꝙ
aduiro. et ẽ ordo.C.ui sola salus genitore reducto: uos obtestor ꝑ deos reuocate parentẽ. for¬
uersa est. sed accipimꝰ arit ante bellũ grecoꝵ Arisbam a iroianis captã et ĩamiciciȩ fedus ad¬
missam. Aut certe pocula hec data ab heleno ꝗ ĩ achiłł bona ꝑ pyrrhi succesẜat hereditatem
ut sit q̃ corpit pro accepit deuicta Arisba. sab Achille. duo magna talenta. bñ addidit migr
Nam uariũ apud diuersas gentes est talenti pondus . Unde talentũ põt et breue aliꝗd et magn
bras paulopꝰ retulit duo talenta ꝑ icrum dicens debent᷑ talenta tot quot ego et tu sumus.
ꝗopę ꝙ accepit uictus cum uictori leiua sint data muneta dice̾ sortẽ statuere
Alii prope duicẽ legunt. quod est sornum ut stat ductis sortibus urna. excipum sorti pretra

Expanded text:
sine dilatione: et est adverbium temporis. INTEGER AEVI adulescens, cui aetas integra superest, unde Ennius «deos aevi integros» dicit quibus multum aevi superest. MERITI praestiti, ut «merui quoque», diuro, et est ordo: ‘immo ego, cui sola salus genitore reducto, vos obtestor per deos, revocate p.’. FORversa est. sed accipimus, aut ante bellum Graecorum Arisbam a Troianis captam et in amicitiae foedus admissam: aut certe pocula hut sit ‘quae cepit’ pro ‘quae accepit’ devicta Arisba, scilicet ab Achille. DVO MAGNA TALENTA bene addidit ‘magna’, nam varium apud diversas gentes pondus est talenti: unde talentum potest et breve aliquid et magnum bras, paulo post intulit duo talenta, per iocum dicens «debentur talenta tot quot ego et tu sumus». od accepit victus, cum victori levia data sint munera. DICERE SORTEM statuere. Alii proprie ‘ducere’ legunt, quod est sortium, ut «stat ductis sortibus urna». EXCIPIAM SORTI praeter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗeuit probus uero & Carminius ꝑꝑ sensut cacephaton ĩfusum legunt ut sit sensus
dormit cũ ꝯuge dormiente. idest petut soporem ĩfusum & ĩ ꝯuigis gremio curriculo
aempore mõ as loco alias officio. Colo. hunc seꝗmua Nam huiꝰ coli dicimus. No ut
cet ut sit sensus Cii tolerare colo uitam tenuiq minerua mos est uel placde
citer loloso. Alu sic legunt. tenuiq minerua ĩ positũ idest cui he necc̃itas fatalr data
nactem ad dens operi: ꝑ transitũ oñdit noctem ẽẽ ꝑtem diei exercet penso. fatigat. Tererti
cubile sgnipotens uu lcanus ut dixim ignis est & uulcanus dr̃ qi uolicanus ꝙ ꝑaertt¬
pmne fulme de iere cadit ꝙ qr crebro ĩ lemnũ in sulam ucit̾ Ileo in eam dr̃ cecidisse¬
Ad fibrilia: dura. ex contrariis ȩpitlxtis secit ornatũ dicens molibus estratis operosaadfi

Expanded text:
quievit. Probus vero et Carminius propter sensum cacenphaton ‘infusum’ legunt, ut sit sensus: quievit. Probus vero et Carminius propter sensum cacenphaton ‘infusum’ legunt, ut sit sensus: dormiit cum coniuge dormiente, id est petiit soporem infusum etiam coniugis gremio. CVRRICVLO tempore modo; alias loco, alias officio. COLO hunc sequimur: nam ‘huius coli’ dicimus, non ut cet’, ut sit sensus ‘cui tolerare colo vitam tenuique Minerva mos est’ vel ‘placet’ et cineri doloso». Alii sic legunt ‘tenuique Minerva inpositum’, id est cui haec est necessitas fataliter data. NOCTEM ADDENS OPERI per transitum ostendit noctem esse partem diei. EXERCET PENSO fatigat: Terentiucubile c.». IGNIPOTENS omne fulmen de aere cadit. NOURR., AD FABRILIA dura. Et ex contrariis epithetis fecit ornatum, dicens ‘mollibus e stratis surrexi
Abbreviated transcription (Latin):
repetita Nec fati uetabant: longe stare. Atqui s̃. ait. Debiti. Sed sciendũ ẜm Arspicine libr᷑
et sacra aruntia. q̃ tages composuisse dr̃ facta: decem annis quadã rõne differri. quod nũcdi¬
cit Uulcanus potuisse differri fieri gꝰ nõ est contrarͫ. Nam fata differũt᷑ tũ nũꝙͣ penitus¬
ĩmutant᷑. quod etiã suno dicit stq ĩmota manet fatis lauinia cõiunx A t trabere atq morĩ
resoluas ĩ uenies Unde errant ꝗ dñt meluis ẽẽ naturale flectri aũt natura probat᷑ uene¬
no qꝰ recepto & stridorẽ emitit & uarios ĩdissimilitudĩe reddit colores. Anitaę uenti
qr sm aliquos aruma uentus est ut atq ĩuentos uita reces¬
sit precando uiribus indubitare tiuis: idest dubitare nam in uacat. et hoc dic̃ precũ ni¬
mictas postulatiois sig̃t dubitatiõem e õugis ĩsu sus gremio. hoc est ante cõcubuit et sic

Expanded text:
repetita. NEC FATA VETABANT STARE atqui supra ait ‘debita’. Sed sciendum secundum aruspicinae libros repetita. NEC FATA VETABANT STARE atqui supra ait ‘debita’. Sed sciendum secundum aruspicinae libros et sacra Acheruntia, quae Tages conposuisse dicitur, fata decem annis quadam ratione differri: quod nunc dicit Vulcanus potuisse fieri. ergo non est contrarium; nam fata differuntur tantuibere Latinis, atque immota manet fatis Lavinia coniunx: at trahere atque moras rale solvas, invenies. unde errant qui dicunt melius esse naturale. electri autem natura probatur veneno, quo recepto et stridorem emittit et vadum aliquos ventus est, ut «atque in ventos vita recessit». PRECANDO VIRIBVS INDVBITARE TVIS id est dubitare, nam ‘in’ vacat. Et hoc dicit: precum nimietas postulationis significat dubitationem. CONIVGIS INFVSVS GREMIO hoc est ante concubuit et sic
Abbreviated transcription (Latin):
petit etiama sibi profutura. Nam a grecisꝰ fuerat uulnerata unde ẽ eꝗdem credo mea uul¬
nera restant. Cunctantẽ .s. de promissione. quã rem ꝑ amplexũ suũ ĩmisso amore ꝑsoluit
iccepit solitam flãmã alludit ad rem naturalem Namq ideo Uulcanus fingit̾ maritus Ue¬
neris. ꝙ uenereũ officiũ nõ nisi calore ꝯsisut unde est frigidus ĩ uene̾m seaioꝵ. labefacta ꝑ
ossa si ossa labefecit ꝙͣto magis aĩum Atq olim fere ut solet. Nam nõ est aderbiũ temporis.
ignea rima micats. idest fulmen cuius nĩm exp̃ssit. Nãq nubes uento coactę plęrũq rũpũt᷑
et ese fulmen emittũt. formę conscia ꝯiunx. intelligit se dolis & pulcritudĩe ꝑuertisse mẽ¬
tem mariti. deuictus: hoc ẜmone oñdit eum cũcta posse concedẽ: Ex alto argumentauone Iõge

Expanded text:
petit etiam sibi profutura; nam a Graecis fuerat vulnerata, unde est «equidem credo, mea vulpetit etiam sibi profutura; nam a Graecis fuerat vulnerata, unde est «equidem credo, mea vulnera restant». CVNCTANTEM scilicet de promissione, quam rem per amplexum suum inmisso amore persolvit. ACCEPIT SOLITAM FLAMMAM adludit ad rem naturalem: namque ideo Vulcanus maritus fingitur Veneris, quod Venerium officium non nisi calore consistit, unde est «frigidus in Venerem senior». LABEFACTA PER OSSA si ossa labefecit, quanto magis animum? ATQVE OLIM fere, ut solet; nam non est adverbium temporis. IGNEA RIMA MICANS id est fulmen, cuius naturam expressit; namque nubes vento coactae plerumque rumpuntur et ex se fulmen emittunt. FORMAE CONSCIA CONIVNX intellexit se dolis et pulchritudine pervertisse mentem mariti. DEVINCTVS hoc sermone ostendit eum posse cuncta concedere. EX ALTO argumentatione longe
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ ꝑsona& ne ex turpi cã paridi debuisse uideat᷑. Eneę fleuissem soepe laborẽ: bñ post
ꝑgama post troinos post parni labores: cũ excusatiõe cõmemoratio sit enee. Dic̃ ti se eiꝰ
ifelicitate ꝯmota I ouis ĩperio: ne uidẽt᷑ ĩpudetis si aliena regna deposce̾t & ho latẽter dicẽ
ut cui petat nõ dicat sed relinquat intelligi. Senitrix nato te filia neri. theus q̃ achilli ar¬
ma ĩpetrauit et bonis utit̃ comꝑatioibus dicendo filia neri: cũ ip̃a Iouis sit filia. Item uxo&
thitonia cũ ip̃a sit uulcini. Neri aũt pro nerei. Omiã aũt q̃ ĩ eus exeunt hodie apud maio¬
plerũq s. ĩ latinitate detrabit᷑ remanebat i hĩc est filia neri ĩmitis achilli. Item ĩ Salii. ad.
bellũ ꝑsi macedonicũ sic Asper. Fithonia cõuinx aurora petiuit ꝑ mẽnone. clausis fertũ

Expanded text:
ratione personarum, ne ex turpi causa Paridi debuisse videatur. AENEAE FLEVISSEM S. L. bene post ratione personarum, ne ex turpi causa Paridi debuisse videatur. AENEAE FLEVISSEM S. L. bene post Pergama, post Troianos, post Priami liberos cum excusinfelicitate commotam. IOVIS IMPERIO ne videretur inpudens, si aliena regna deposceret. Et hoc latenter dicere ut cui petat, non dicat, sed relinquat intellegi. GENETRIX NATO TE FILIA NERI Thetis, quae Achilli arma inpetravit. Et bonis utitur comparationibus dicendo ‘filia Neri’, cum ipsa Iovis sit filia, item ‘uxor Tithonia’, cum sit ipsa Vulcani. ‘Neri’ autem pro ‘Nerei’: omnia enim quae in ‘eus’ exeunt hodie apud maioplerumque ‘s’ in latinitate detrahitur, remanebat ‘i’. Hinc est ‘filia Neri’, «inmitis Achilli», item in Sallustio «ad bellum Persi Macedonicum». Sic Asper. TITHONIA CONIVNX Aurora pro Memnone. CLAVSIS FERRVM
Abbreviated transcription (Latin):
occasionem eius temporis quo mariti arma faciebat. quẽ fuisse sciebit adulteꝵ. ꝑ qđ dat̃
intelligi uulcariũ im omanẽ suspitiõem & irã quã hũit circa uenẽta deposuisse adeo
ut arma etiam ipsi fabricaret adultero. Prȩierea uulcanũ ixoriũ fuisse testatur et ipse
Uirgilius dicens Tum pr̃ aeterno fitur deuictus amore. & Statius ubi martẽ uenus alloꝗt
ut. At nõ eadem uulcania nobis obseꝗa et lesi seruit tñ iri mariti. Nam quod dic̃ Donatus
potuisse fieri: ut cũ anchisa cõcubẽt uenus anteꝙͣ uulcano nubẽt nõ procedit. Constat .n.a pͥa¬
cipio ueneͬm uxorem fuisse uulcani. debita: fataliteꝵ ad exitũ destinata. ⁊ iseris. Atqui ho¬
nestum est miseris subuenire: sed hoc dic̃ curte fatgarẽ ꝓ homibꝰ fati necc̃itate perituris:
priami deberem plurima natis:Simꝰꝙ paridi tm̃ debuit Sd hoc idem hẽt ad alia& ꝯmemo¬

Expanded text:
occasionem eius temporis quo Marti arma faciebat, quem fuisse sciebat adulterum: per quod datur occasionem eius temporis quo Marti arma faciebat, quem fuisse sciebat adulterum: per quod datur intellegi Vulcanum iam omnem suspitionem et iram quam habuit circa Venerem, deposuisse, adeo ut arma etiam ipsi fabricaret adultero. Praeterea Vulcanum uxorium fuisse testatur et ipse Vergilius dicens «tum pater aeterno fatur devinctus amore», et Statius ubi Martem Venus adloquitur, ut «at non eadem Vulcania nobis obsequia, et laesi servit tamen ira mariti». Nam quod dicit Donatus potuisse fieri ut cum Anchisa concumberet Venus, ante quam Vulcano nuberet, non procedit: constat enim a principio Venerem uxorem fuisse Vulcani. DEBITA fataliter ad exitium destinata. MISERIS atqui honestum est miseris subvenire; sed hoc dicit: cur te fatigarem pro hominibus fati necessitate perituris? PRIAMI DEBEREM PLVRIMA NATIS scimus quod Paridi tantum debuit, sed hoc velat aliarum commemo