comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nod̾ata ꝓgressio. .I. Intssigobñ sane¬
stitũamus inquire. nõ ut opinor
ppositũ erat si quõ muenire possemꝰ
cum in illa infinitate nu̾oꝵ cet̾i ar¬
ticuli eẽnt uilantib constituti cimo
cẽt caulse cur ip̃e pͥmus aiticłs in de¬
nario nũo eẽt qui ꝑ omnes ceteros
ualeat plurimũ .⁊. curab imo usq
ad decem ꝑgressi nũantes rursis¬

Expanded text:
moderata progressio. D. Intelligo. moderata progressio. D. Intelligo. stitueramus inquirere? Nam, ut opinor, propositum erat, si quomodo invenire possemus, cum in illa infinitate numerorum certi articuli essent numerantibus constituti, quid esset causae cur ipse primus articulus in denario numero esset, qui per omnes caeteros valet plurimum; id est, cur ab uno usque ad decem progressi numerantes rurs
Abbreviated transcription (Latin):
empta ergo in reliquis nũs .M.
Qutrum nõ iueniatur ꝙ q̃t̾narii nui
ppuim ẽẽ diximus. .l. factam nam si cõ¬
aituamus duo. trra. qͣtuor. excrema col¬
lata fiunt sex. hoc facio ⁊ mediũ sibi
collatum. ⁊ec tñ sex s qͥnq consecunt᷑
ursus tria. qͣtuor ⁊ qͥnq constitata
extrema octo faciunt Mediũ q uoq bis
nõ iam imũ s duo senariũ sccl ⁊ sep¬
tenariũ nũos int̾positos indeo. atqi
ala rõne qͣntum ꝓgredior. tanto hec
fumt int̾ualla marora. m Bide te m¬
tellexisse ⁊ oĩo scire quod dcm̃ est. sed
iami ne ĩmoremut aĩadũtis certe.
ab imo usq ad qͣtuor iustissimã fieri
ꝑgressionem sine pp̃ imꝑarem nũm¬
qm̃ pͥmus impar totus. trta. ⁊ pͥmus
par totus qͣttior. de qua re pamoañ
tractatũ est. siue qr iniũ ⁊ duo p̾ncipia
conficitur. ut iam sint tros nũi qui
rintur: quat̾narius elucescit ⁊ gigne¬
tut. ⁊ p̃pea eis iure coniungitur. uti
isq ad illum fiat ea quam q̃rimus

Expanded text:
n reliquis numeris, utrumne inveniatur quod quaternarii numeri proprium esse diximus. D. Faciam. Nam si constituamus duo, tria, quatuor, extrema collata fiunt sex; hoc facit et medium sibi collatum: nec tamen sex, sed quinque consequuntur. Rursus tria, quatuor et quinque constituo; extrema octo faciunt, medium quoque bis non jam unum, sed duos, senarium scilicet et septenarium numeros interpositos video. Atque illa ratione quantum progredior, tanto haec fiunt intervalla majora. M. Video te intellexisse, et omnino scire quod dictum est: sed jam ne immoremur, animadvertis certe ab uno usque ad quatuor justissimam fieri progressionem; sive propter imparem m primus impar totus tria, et primus par totus quatuor, de qua re paulo ante tractatum est; sive quia unum et duo principia conficitur, ut sint jam tres numeri; qui runtur, quaternarius elucescit et gignitur, et propterea eis jure conjungitur, ut usque ad illum fiat ea, quam quaerimus
Abbreviated transcription (Latin):
im puto te ꝑ singła int̾ngart. cum
sit una rõ demendi deinceps breues.
lilłas. ⁊ ꝓ hus longuas subitiendi do¬
lec ad omnes longuas ueniatur ⁊
sũ demuntur brenes: longe sb̃dunt᷑
qus inatietates fuciantꝰ ⁊ quor petos¬
gignant considand ea scib sillã pncipatũ
ordinis retinente: que ina flit int̾ cecas
uł longua uł brens. In htis enĩ om̃br̃
iam supus es excctus Ubi aus due¬

Expanded text:
jam puto te per singula interrogari, cum sit una ratio demendi deinceps breves syllabas, et pro his longas subjiciendi, donec ad omnes longas veniatur; et cum demuntur breves, longaeque subduntur, quas varietates faciant, et quot pedesgignant, considerandi; ea scilicet syllaba principatum ordinis retinente, quae una fuerit inter caeteras vel longa vel brevis: in his enim omnibus jam superius es exercitatus. Ubi au
Abbreviated transcription (Latin):
pium nũoꝵ. In nu̾ando enĩ ꝓgredim᷑
ab umo usq ad decem. atq inde ad unũ
reutimur. at si denariam complectõm
ꝑsequi uelis. ut hoc modo ꝓgrediaris
decem. iuiginti. triginta. qͣdraginta⁊
usq ad centũ est ꝓgressio. Si centena
opus est ultͣ quer̾e indes certe quos ar¬
ticulos dicam quoꝵ pͥma regła dena¬
to nũo p̾scribitur. nam ut decem de
quousq libitũ est ꝓgrediuntur in h̾ce¬
modi qͣi articłis. quod in denarto nũo
p̾finitũ est. an aliquid hoꝵ nõ intelli¬
gis: .l. Manifestissima oĩa sunt ⁊ u̾is¬

Expanded text:
pium numerorum. In numerando enim progredimur ab uno usque ad decem, atque inde ad unum revertimur: ac si denariam complicationem persequi velis, ut hoc modo progrediaris, decem, viginti, triginta, quadraginta; usque ad centum est progressio: si centenaropus est ultra quaerere? Vides certe quos articulos dicam, quorum prima regula denario numero praescribitur. Nam ut decem, dequousque libitum est progredi, ibit in hujuscemodi quasi articulis, quod in denario numero praefinitum est. An aliquid horum non intelligis? D. Manifestissima sunt omni
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ipa scdłi est. ⁊ eum t̾ciũ: ubi eidm
ttia est. an adhuc in illa sñia manen¬
dum ptitass.i. Immo eam sine dubi¬
tatõne condempno hunc ẽẽ melioren¬
enĩ ordinem. ut potius huncc̃e ora¬
nem quis nõ assentiatur. . M. fm
epgo dic qra nioꝵ regła isti quoꝙ du¬
dantur pedes. Coꝵ q sioi ꝑtos conferti¬

Expanded text:
ubi ipsa secunda est, eum tertium ubi eadem tertia est. An adhuc in illa sententia manendum putas? D. Imo eam sine dubitatione condemno: hunc enim esse meliorem ordinem, vel potius hunc esse ordinem, quis non assentiatur? M. Nunc ergo dic qua numerorum regula isti quoque dividantur pedes, eorumque sibi partes conferan
Abbreviated transcription (Latin):
modo. m. Quõ enio diuiditur: .L. sucħ
aliud uiceo nsi ut pͥma pars hẽat u¬
nam silsam. scdłi duas. auo pͥma duas
scdã unam .M. dic ettam hõc qua regła
nũoꝵ sit s.l. De complicatoꝵ gen̾e ẽẽ
cognosco. .xuii.
ge ninc illud attende tres silłe in
I
qnib est una longna. cet̾e breues
uotiens nartati possent. ⁊ qtiot pe¬
des facere. ⁊ responde si mueneris. .L.
unũ pedem uideo ẽẽ qui longua ⁊
duab bienib conscet. alino non in¬
telligo. ꝙi. idem ne solus tibi indet̃
h̃e. nam in trib longnam qui eam
p̾mo ht̃ loco .i. Prillo pacto istud pu¬
breues pͥores eẽ. iongua ultima. cõ¬
sid̃a utrũ sit aliquio e̾ctũ. ł Est pla

Expanded text:
o dividitur? D. Nihil aliud video, nisi ut prima pars habeat unam syllabam, secunda duas; aut prima duas, secunda unam. M. Dic etiam hoc de qua regula numerorum sit? D. De complicatorum genere esse cognosco. 7. ge, nunc illud attende, tres syllabae in quibus est una longa, caeterae breves, quoties variari possint, id est quot pedes facere; et responde, si inveneris. D. Unum pedem video esse, qui longa et duabus brevibus constet; aliud non intelligo. M. Idemne solus tibi videtur habere unam in tribus longam, qui eam primo habet loco? D. Nullo pacto istud pubreves priores esse, longa ultima. M. Considera utrum sit aliquid tertium.
Abbreviated transcription (Latin):
rõ nõ manet. nam ut in illo pede simplũ
longuaꝵ nõne duo tpr̃a duob tp̃rib cõ¬
panturs .i. Maĩm est .m. Ex qua ergo rõ¬
ne ducitur ista couatio: .I. Ex eoꝵ scilic
qui eqͣles appellati sunt. m age nunc
dic m ex quo duab brenib orsi ad duas
silłas longuas puenimus. quot pedũ
collatõnes tractam̃mus: .I. Quatuor
Nam pͥmo de duab brenib dc̃m est. Scdõ
de brem ⁊ longna. Tertio de longna et
breu. Nͣto de duab longis. i. Nõ pos¬
sunt eẽ ples qm qͣtuor cum dne sibim
silłe conferuntur.l. Rullo modo. qam
cum silłe hunc modũ acceꝑint. ut brenis
unũ tp̃s. longua. duo hẽat cũq sinaba
onms atit brenis longua sit quo pacto
sibi possunt due sille compari. atq co¬
pitlari ut pedem faciand. iusi aut bre¬
ius ⁊ brenis sit aut breuis ⁊ longna. aut
longna ⁊ bretus. aut longua ⁊ longua

Expanded text:
orum ratio non manet? Nam ut in illo pede simplum longarum, nonne duo tempora duobus temporibus conferuntur? D. Manifestum est. M. Ex qua ergo ratione ducitur ista collatio? D. Ex eorum scilicet qui aequales appellati sunt. 5. M. Age, nunc dic mihi, ex quo a duabus brevibus orsi ad duas syllabas longas pervenimus, quot pedum collationes tractaverimus. D. Quatuor: nam primo de duabus brevibus dictum est, secundo de brevi et longa, tertio de longa et brevi, quarto de duabus longis. M. Num possunt esse plures quam quatuor, cum duae syllabae sibimet conferune hunc modum acceperint, ut brevis unum tempus, longa duo habeat, cumque syllaba omnis aut brevis aut longa sit; quo pacto sibi possunt duae syllabae comparari atque copulari ut pedem faciant, nisi aut brevis et brevis sit, aut brevis et longa, aut longa et brevis, aut longa et longa?
Abbreviated transcription (Latin):
quio puitas: singłaritas fugit. .l. sch̃
puto aliud. .m. Qud una uiiant uia
uł due duab uł trib. ⁊ deinceps in plĩ¬
b qui posins sibim conferri nõ negas
ł uid hoc negan̾it. m Rursus hoc ui¬
diu ꝑnuntiatam ⁊ mox ut eruꝑit de¬
lmentem occupare tñ in tpre aliquid¬

Expanded text:
iud putes, singularitas fugit. D. Nihil iud putes, singularitas fugit. D. Nihil puto aliud. M. Quid? una uni, aut una vel duae duabus vel tribus, et deinceps in pluribus, quin possint sibimet conferri, num negas? D. Quis hoc negaverit? M. Rursus hoc vidiu pronuntiatam, et mox ut eruperit desinentem, occupare t
Abbreviated transcription (Latin):
noportebat. ⁊ tempus debitũ quod ii¬
mosa dim̃sio postulabat redditũ nõ est.
¶uocirca si ram satis cẽrns. iii.
quid sensus quid auctoritas postit¬
et: lequitur ut uideamus ille ip̃e sen¬
ns cur alias delectetur in sonis uł ꝑ¬
io est enĩ quod ad du quod nõ om ꝑti¬
nec quam ꝑtem nos teplicandãm sus¬
cepisse credo ꝙ meminis.ł. Eego uo et
innod ducerni ⁊ hoc memini. ⁊ ea que se¬
putas nisi ut inciptamus sibim su¬
iabas compare ⁊ uidere quos nũtos ad
le hẽant. sicut de motib iam inter nos
tam longua suꝑius rõne tractatũ est.
uotus est enĩ etiam omne quod sonat
⁊silłe utiq sonant. an quicqͣm ilorũ
negari pt̃: .l. Nullo modo. ¶. Cum ento
nt̃ se silłe conferuntur. motus quidẽ
nt̾ se conferuntur. in quib possint
nu̾i quidam tper̃is ⁊ insura duturn¬
tatis inquiri. Itã nõ pt̃ unã silła com¬
ꝑari. nam oẽm compatõm nnsi sĩ tũ ad¬

Expanded text:
oportebat, et tempus debitum quod nuoportebat, et tempus debitum quod numerosa dimensio postulabat, redditum non est. Quocirca si jam satis discernis quid sensus, quid auctoritas postulet, sequitur ut videamus, ille ipse sensus cur alias delectetur in sonis id est enim quod ad diu, et non diu pertinet. Quam partem nos explicandam suscepisse credo quod memineris. D. Ego vero et illud discrevi, et hoc memini, et ea quae seputas, nisi ut incipiamus sibimet syllabas comparare, et videre quos numeros ad sese habeant; sicut de motibus jam inter nos tam longa superius ratione tractatum est? In motu est enim etiam omne quod sonat; et syllabae utique sonant: an quidquam horum negari potest? D. Nullo modo. M. Cum ergo inter se syllabae conferuntur, motus quidam inter se conferuntur, in quibus possint numeri quidam temporis mensura diuturnitatis inquiri. parari? Nam omnem comparationem, nisi tu al
Abbreviated transcription (Latin):
queni barbarisiũ gramatici tiocĩ
qͥam pͥmus longua est: ⁊ brectis issa
hinis aut̃ aube ꝓducente sunt. sed
ego ultimam eaꝵ corriput. in. Ita
incħ̾ fratidis passe sunt aures tue. ii¬
mobrem iud ettam atq etiam
temptand̾ ess utrũ me ꝓnĩtiati¬
tem lentias quod fit in sałts diu ⁊
nõ dur uo nr̃a disputatio me int̾ro¬
gante ac te respondente sicut insti¬
tuinius: possio ꝓcede̾. Itaq iam ei¬
tem usum in quo barbarismũ refi¬
uam tepetam ⁊ illam suram quam
ne tue attres offendentur corripui.
pducam ut gramatiti nibent tumͥ
renuntiato utrũ illa tlsus dimisio
sensũ tuũ ead̃ affictat noluptate
Sic enĩ ꝑꝓnuntiem. arma utrumꝙ
cano. trore qui pͥmis ab horis .l. Nũc
ergo negare nõ possum nescioqua
son deformitate me offensum. nõ
fatus no sit. io cĩs uitiu ft̃m esb quoo ⁊
matica rep̾hendat: ⁊ musica. grama¬
to: qr id ũbum cuius nouissima sulła
poncenda est. eo loco positũ est ubi corri¬

Expanded text:
quod barbarismum grammatici vocant: nam primus, longa est et brevis syllaba; primis autem, ambae producendae sunt: sed ego ultimam earum corripui; ita nihil fraudis passae sunt aures tuae. Quamobrem illud etiam atque etiam tentandum est, utrum me pronuntiante sentias, quid sit in syllabis diu et non diu, ut nostra disputatio, me interrogante ac te respondente, sicut instituimus, possit procedere. Itaque jam eumdem versum in quo barbarismum feceram, repetam, et illam syllabam quam, ne tuae aures offenderentur, corripui, producam, ut grammatici jubent: tu mihi renuntiato, utrum illa versus dimensio sensum tuum eadem afficiat voluptate: sic enim pronuntiem, Arma virumque cano, Trojae qui primis ab oris. D. Nunc vero negare non possum, nescio qua soni deformitate me offensum. M. Non factus non sit, id tamen vitium factum est, quod et grammatica reprehendat et musica: grammatica, quia id verbum, cujus novissima syllaba producenda est, eo loco positum est ubi corri
Abbreviated transcription (Latin):
uł n usũ eoloco ponas ubi ẽẽ ꝓductã
oportebat: rep̾hendet gramaticus cu¬
stos ille nudel hystorie nicħ aliuo asse¬
pens cur hanc corripi oporteat nsi qd
hui qui añ nos filunt. ⁊ quoꝵ libri ex¬
tant᷑ tractantur ꝙ a gramaticis ea
correctã nõ ꝓducta nsi fu̾int. Auare
qro quiamud naleat: auctoritas ualet
atũo musice rõ ad quam dim̃sio ip̃a
siccum rõnabilis ⁊ nuositas ꝑtinet
nõ curat nisi ut ꝓducatur nł corri¬
pratur silła. que illo uł illo loco est:
subi duias longas silłas poni decet.
ho u̾bu posis: ⁊ pͥmam que breuis
est ꝓnuntiatõe longam fec̾is: nichil
runt. Gramaticus aut̃ ubet emendu
⁊ islud te u̾bum pon̾e cuius pͥma silła
ꝑdicenda sit scd̾ maioꝵ ut dcm est atic¬

Expanded text:
vel in versu eo loco ponas, ubi esse productam vel in versu eo loco ponas, ubi esse productam oportebat; reprehendet grammaticus, custos ille videlicet historiae, nihil aliud asserens cur hunc corripi oporteat, nisi quod hi qui ante nos fuerunt, et quorum libri exstant tractanturque a grammaticis, ea correpta, non producta usi fuerint. Quare hic quidquid valet, auctoritas valet. At vero musicae ratio, ad quam dimensio ipsa vocum rationabilis et numerositas pertinet, non curat nisi ut corripiatur vel producatur syllaba, quae illo vel illo loco est subi duas longas syllabas poni decet, hoc verbum posueris, et primam quae brevis est, pronuntiatione longam feceris, nihil runt. Grammaticus autem jubet emendari, et illud te verbum ponere cujus prima syllaba producenda sit, secundum majorum, ut dictum est, auc
Abbreviated transcription (Latin):
quas ualemus sentire hanc discipli¬
nam posirisse pdcm̃ est .l. seullo modoi
alis puto am̃ incipit liber scd̾s. in
disputatõnis exoediũ ac pͥ¬
mũ responde utrũ bñdixis
eam quam gͣmatici docent
silsaꝵ breuiũ longuaꝵ ꝙ distantiam.
an uo siue ista noris siue ignoris mał
uo ita qͣramus qͣi oĩo ruces haꝵ rerũ
tudo aut p̾indicata cogat auctoritas
oubitem: mipiet. Mage iam saltem
illud eloq̃re utrũ tu ip̃e ꝑte nũqͣm
aũadut̾is in locutõe nr̃a alias sillabas
paptim ⁊ mtnime dui. altas aut̃ pro¬
buctiis ⁊ dicitius enuntiari .I. Rega¬
re nõ possum nõ me ad istã sũidũ fuis¬
se . i. at qui scias uelim totam illam
tara noĩatur hystorte custodiam ꝓfic̾i
uł solam ut sbcilior docet rõ. uł maxi¬
me: ut etiam pinguia corda concedñt
Itaq ũbi grã cum dix̾is cano. nel in
ũsti forte posu̾is. ita ut uł tu ꝓnim¬
tians ꝑducas hĩ u̾biꝰ silłam pͥmam.

Expanded text:
quas valemus sentire, hanc discipliquas valemus sentire, hanc disciplinam posuisse praedictum est. D. Nullo modo aliter puto. LIBER SECUNDUS. Indisputationis exordium. Ac prmum responde, utrum bene didiceris eam quam grammatici docent, syllabarum brevium longarumque distantiam; an vero sive ista noris sive ignores, malis ut ita quaeramus, quasi omnino rudes harum rerum tudo, aut praejudicata cogat auctoritas. dubitem? impellit. M. Age jam, saltem illud eloquere, utrum tu ipse per te nunquam animadverteris in locutione nostra alias syllabas raptim et minime diu, alias autem productius et diutius enuntiari. D. Negare non possum non me ad ista etiam surdum fuisse. M. Atqui scias velim totam illam tura nominatur, historiae custodiam profiteri, vel solam, ut subtilior docet ratio; vel maxime, ut etiam pinguia corda concedunt. Itaque verbi gratia cum dixeris, cano, vel in versu forte posueris, ita ut vel tu pronuntians producas hujus verbi syllabam primam,
Abbreviated transcription (Latin):
dulandi nõ possit negari om̃s ꝑtine
motus qui bene modulati sunt. ep
eos potissimũ qui nõ referinitur ad
aliud aliquid. s in seip̃is finem deco¬
ris delectatõnis sue conseruant. hu
tũ motus ũt nunc a me rogatus ĩ¬
recte u̾e q dixisti. si longo spatiotẽ¬
ports fiant in que ip̃a dmisione que
decora est horam uł etiam mans tũs
obtineant: nõ possunt congrũe m̃ta
sensib simobrem cum ꝓcecens dele¬
reb quea nob̃ sentiuntur uestigta
quedam posĩnt: nõne oportet eiꝯ̃ ue¬
stigia pͥus ꝑsequi ut cõmodius ad
ip̃a si potñimus que dixemus pene¬
tralia sine ullo errore ducamur:
.L. oportet uo ⁊ hoc iamiamꝙ ut faciamus:
efflagito. M Omittamus ergo illas ultͣ
capacitatem sensus nr̃i porrectas tprm
metas. ⁊ de hiis breuib int̾ualloꝵ spatiis
que in cantando saltandoꝙ nos młcent.
qͣntum rõ nos dux̾it disseramus: nisi
tn forte alit̾ putas illa uestigia indaga¬
ri posse que in nr̃is sensib hiisq reb

Expanded text:
dulandi, non possit negari omnes pertinere motus qui bene modulati sunt, et eos potissimum qui non referuntur ad aliud aliquid, sed in seipsis finem decoris delectationisve conservant; hi tamen motus, ut nunc a me rogatus recte vereque dixisti, si longo spatio temporis fiant, inque ipsa dimensione quae decora est, horam vel etiam majus tempus obtineant, non possunt congruere nostris sensibus. Quamobrem cum procedrebus quae a nobis sentiuntur, vestigia quaedam posuerit; nonne oportet eadem vestigia prius persequi, ut commodius ad ipsa si potuerimus, quae dixi penetralia, sine ullo errore ducamur? D. Oportet vero, et hoc jamjamque ut faciamus, efflagito. M. Omittamus ergo illas ultra capacitatem sensus nostri porrectas temporum metas, et de his brevibus intervallorum spatiis, quae in cantando saltandoque nos mulcent, quantum ratio nos duxerit, disseramus. Nisi tu forte aliter putas illa vestigia indagari posse, quae in nostris sensibus, hisque rebus
Abbreviated transcription (Latin):
da possumus nõ impedii hac ignorã¬
tia tua satis q hr̃e quod te acadũtile
dixisti alias sillas correptior es alras
ꝑductiores. Quare illud nunc quero
irũ sonus u̾suũ aln te aliqñ te alii
paures noluptate cõmou̾it .L. ꝓrsi
sepissime ita ito nũqͣm fere sine dełoi¬
tione u̾sum audierim . M. St quis gͦ
inusu hoc quo audito descaris eoloco
quo rõ emsd̃ usus nõ postulat. uł po¬
ducat sillas uł corripiat nõ eod̾ modo
telectari potes: .l. Immo audire hocsã
offensione nõ possam. .M. Rtillo modo
igituo dibium est qͥn te in sono qu
re delectari dicis dim̃sio q̃dam nũoi
delectet. quo ꝑturbato: delectart illa
attinet. quid int̾sid utrũ dicam. Ar¬
ma uirũ q cano trote qui pͥmus ab
qris. an qui pͥmes ab oris .l. Michi

Expanded text:
tamen non impediri hac ignorantia tua, satisque habere, quod te animadvertisse dixisti alias syllabas correptiores, alias productiores. Quare illud nunc quaero, utrum sonus versuum aliquando te aliqua per aures voluptate commoverit. D. Prorsus saepissime, ita ut nunquam fere sine delectatione versum audierim. M. Si quis ergo in versu, quo audito delectaris, eo loco quo ratio ejusdem versus non postulat, vel producat syllabas, vel corripiat, num eodem modo delectari potes? D. Imo audire hoc sine offensione non possum. M. Nullo modo igitur dubium est, quin te in sono quo te delectari dicis, dimensio quaedam numerorum delectet, qua perturbata delectatio illa attinet, quid intersit, utrum dicam, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris: an qui primis ab oris. D. Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
qntũ q in reb iures hẽat in suo laco in
hac disciplina diligentius requiremx
⁊ qͣnto in eruditõe ꝓmotior eris. tam
eius ium meluis naturam q cogna¬
ces. S uuides certe quod in p̾sentia sa¬
tis est tres illos nuos quoꝵ mirabari
concordiaui sibim in ead̃ connexione
msi ꝑ qͣt̾nariũ nũm nõ potuisse con¬
ferrt. Qm̃obrem post illos ordinari
se sicut concordia cum hiis artioreo¬

Expanded text:
quantumque in rebus juris habeat, et suo loco in quantumque in rebus juris habeat, et suo loco in hac disciplina diligentius requiremus; et quanto in eruditione promotior eris, tanto ejus vim melius naturamque cognosces. Sed vides certe, quod in praesentia satis est, tres illos numeros, quorum mirabare concordiam, sibimet in eadem connexione nisi per quaternarium numerum non potuisse conferri. Quamobrem post illos se ordinari, sic ut illa concordia cum his arctiore
Abbreviated transcription (Latin):
tendit ⁊ inũ quiddam de płib efficit¬
.ĩ. Inimo magna eit ⁊ nescioquõ ⁊ mi¬
roi ⁊ amo istam quam cõmendas uni¬
reꝵ copulatio ati conneno tunc maxt¬
extremus. ⁊ mediis extrema consen¬
titnt .ł. Ita cecceoportet. mlttende gͥ¬
ut hoc in ho in ista connexione iundea¬
mus. Iam cũ unã duo. tora diciitis
nõne qͣlito mii a dnob. tanto duoatͥb
suꝑantur .I. uerissimũ est .xix. in.
uic iam nimo iłi in ista collatõne
auitꝰ q reecteigitut istcos tro q̃cino¬
riuo nũs sequitur. ei quippe tribuitn
ista ꝓportione collatio. qͥtie qͣntũ ualear
eo iam assuesce cognosc̾e: quod illa un¬
tas quam tu amare dixisti in reb ord¬
satis hac una effici pt̃. cuius grecum
nom̃ analogia est. nrĩ quidam ꝓportio¬
nem uocauunt. Nuo noĩe utamur si
placet. nõ enĩ. libent̾ nisi ncc̃itate gm
uocabula in latino sermone ustirpa¬
uerim .i. Michi u̾o placet s ꝑge quo
tend̾as .m. faccam nam quid sit ꝓpormu

Expanded text:
tendit, et unum quiddam de pluribus efficit? D. Imo maxima, et nescio quomodo, et miror, et amo istam quam commendas unirerum copulatio atque connexio tunc maxextremis, et mediis extrema consentiunt. D. Ita certe oportet. 23. M. Attende igitur ut hoc in ista connexione videamus. Nam cum unum, duo, tria dicimus, nonne quanto unum a duobus, tanto duo a tribus superantur? D. Verissimum est. M. Dic jam nunc mihi, in ista collatione Quater. M. Recte igitur istos tres quaternarius numerus sequitur; ei quippe tribuitur ista proportione collatio. Quae quantum valeat, eo jam assuesce cognoscere, quod illa unitas quam te amare dixisti, in rebus ordinatis hac una effici potest, cujus graecum nomen ἀναλογία est, nostri quidam proportionem vocaverunt, quo nomine utamur, si placet: non enim libenter, nisi necessitate, graeca vocabula in latino sermone usurpaverim. D. Mihi vero placet; sed perge quo intenderas. M. Faciam. Nam quid sit proportio,
Abbreviated transcription (Latin):
qnq faciunt. nõ aut̃ qͥnq contincia¬
tim secuntur s q̃tuor. rursum tria ⁊
int̾ponuntur. m sagna hec ergo con¬
cordia in pͥorib trib nũis. umũ enĩ et
duo ⁊ tria dicimus quib nicħ int̾poni
pt. Unũ aut̃ ⁊ duo ipã sunt tria.l.¬

Expanded text:
quinque faciunt: non autem quinque continuaquinque faciunt: non autem quinque continuatim sequuntur, sed quatuor. Rursus tria et interponuntur. M. Magna haec ergo concordia est in prioribus tribus numeris: unum enim et duo et tria dicimus, quibus nihil interponi potest: unum aut
Abbreviated transcription (Latin):
os e mueniantur nisi quio hẽs adilũ
usta. quod disserasnus. .l. Ego u̾o nicħ. ⁊
sine admiratõne ista nõ cogito ꝙͣuis ea
int̾rogatus abste: tp̃e respondeam. m
Subtilius ista q̃runtur. atq abstrust̃
in ea disciplina que est de nctis. Hic ã
nos ad inscitutũ opus qm totius pos¬
sumus redeamus. .xuiii.¬
nociroa quero uni duio iuncta quid
faciande.I. Trta .M. Ergo hec duo
puncipia nuioꝵ semet copuata totum
num faciunt atq ꝑfc̃m .l. Ita est . m.
Quid in nuando postunũ ⁊ duo quem
num ponimus .l. Ead̾ tria. M Idem
uitur nus qui fit ex uno ⁊ duob post
utrũq in ordine collocatur. ita ut nlłs
alius int̾poni queat .i. Ita uideo..M
at qui ⁊ iund indeas oportet in nullis
resiquis nutts id posse conting̾e. tt cũ
duos quosl sibtinet in nũandi ordine
copulatos uocau̾is. conseqͣtur eos ille⁊
qut ex ambob conficitur ulło int̾post¬
to .i. Io quoq iideo. nam duo ⁊ toia qui
sibi ut nũ copulati sunt. in summia

Expanded text:
se inveniantur. Nisi quid habes adversum ista quod disseras. D. Ego vero nihil, et sine admiratione ista non cogito; quamvis ea, interrogatus abs te, ipse respondeam. 22. M. Subtilius ista quaeruntur atque abstrusius in ea disciplina quae est de numeris: hic autem nos ad institutum opus quanto citius possumus, redeamus. Quocirca quaero, uni duo juncta quid faciunt? D. Tria. M. Ergo haec duo principia numerorum sibimet copulata, totum numerum faciunt atque perfectum. D. Ita est. M. Quid? in numerando post unum et duo quem numerum ponimus? D. Eadem tria. M. Idem igitur numerus, qui fit ex uno et duobus, post utrumque in ordine collocatur, ita ut nullus alius interponi queat. D. Ita video. M. Atqui et illud videas oportet, in nullis reliquis numeris id posse contingere, ut cum duos quoslibet sibimet in numerandi ordine copulatos notaveris, consequatur eos ille qui ex ambobus conficitur, nullo interposito. D. Id quoque video: nam duo et tria, qui sibi numeri copulati sunt, in summa
Abbreviated transcription (Latin):
norũ quo reliqui õs nũi carcant
quod ualeat ad istam connexionem
de qura loquorut ab umo usꝙ ad qͣto
me fieri cum extremis media ⁊ men
extrema consentiunt .ł. Ita est. m. Cũ
ergo collocamus unũ ⁊ duo ⁊ trra. di
que siit excrema. quod mediũ :.ł.¬
nũ ⁊ tria extrema iudeo. duo mediũ
M. Responde nunc exuno ⁊ trib quid
conficiatur .l. Quatuor.M. Quid duo¬
.I. Ncira utis e medio nũs est: nõ p̃t
nisi sidi conferit .pi. Am̃obrem dic ⁊̃
duo bis quid facrants.l. siuatior. i.
ita enpco mediũ extremis. ⁊ medio ex¬
trema consentiunt. qͣmobrem sicut
excellio in trib quod poss uũ ⁊ duo
colloantut. cũ ex uno ⁊ dtrob constẽt
su exceslio in q̃tuor quod post unũ ⁊
duo ⁊ tria nuantur. cũ constent ex
uno ⁊ trib nł bis duob que extremoꝵ
cum medio ⁊ medii cum extremts

Expanded text:
numerum, quo reliqui omnes numeri careant, quod valeat ad istam connexionem de qua loquor, ut ab uno usque ad quatuor liquid maxime fieri, cum extremis media, et mediis extrema consentiunt. D. Ita est. M. Cum ergo collocamus unum et duo et tria, dic quae sint extrema, quod medium. D. Unum et tria extrema video, duo medium. M. Responde nunc, ex uno et tribus quid conficiatur. D. Quatuor. M. Quid? duo qui unus in medio numerus est, num potest nisi sibi conferri? Quamobrem dic etiam duo bis quid conficiant. D. Quatuor. M. Ita ergo medium extremis, et medio extrema consentiunt. Quamobrem sicut excellit in tribus, quod post unum et duo collocantur, cum ex uno et duobus constent; sic excellit in quatuor, quod post unum et duo et tria numerantur, cum constent ex uno et tribus, vel bis duobus: quae extremorum cum medio, et medii cum extremis,
Abbreviated transcription (Latin):
obscure dcm est. minus q asseq̃ris ̃
.M Inmo mͥ hec manifesta sunt. ⁊ dum
quero totũ nũm parem qͣt̾narius pͥ¬
pͥmus occurrit. nam in duob quõ pos¬
sunt illa lat̾a inueniri ꝑ que totus

Expanded text:
nusque assequeris? D. Imo mihi et haec manifesta sunt, et dum quaero totum numerum parem, quaternarius primus occurrit. Nam in duobus quomodo possunt tria illa inveniri, per quae totus
Abbreviated transcription (Latin):
est. uł tõ ẽẽ pͥncipiũ: qr ⁊ medio ⁊ fine
ergo de duob. nõ possumus in eis in¬
teslig̾e pͥncipiũ ⁊ mediũ cũ in mediũ
ẽẽ nõ possit. młi ubi finis est. ant pͥn¬
cipium ⁊ finem: cum ad finem ntsi
ꝓrsus incertus sum .M. Uide quoq ne
si medio caret ⁊ fine quod ut dixisti
cogit rõ confit̾i quid restat ẽẽ nisi ut
sit hoc quoq pͥncipiũ. an dubitas duo
pͥncipia constitue .i. uehem̃t᷑ dubito¬
.iI. Benefecis si ex aduio constitũentur
duo pͥncipia. numc aut̃ hoc alt̾m pͥnci¬
ꝑium de ilo pͥmo est ite illud a nullo
sit hoc u̾o ab illo. Unũ enĩ ⁊ mit̃ duo
sunt. s pͥncipia ita sunt ambo ut õs
nũi quid̃ ab uno sint. s qr ꝑ complica¬
tõm atq adiunctõm quamdam fũt
Origo aut complicacõis ⁊ adiunctõis
ditali nũo recte tͥbuit᷑. fit illd̾ pͥm̃ pͥnci

Expanded text:
o esse principium, quia medio et fine cemus de duobus? Num possumus in eis intelligere principium et medium, cum medium esse non possit, nisi ubi finis est; aut principium et finem, cum ad finem nisi prorsus incertus sum. M. Vide ne iste qsi medio caret et fine, quod, ut dixisti, cogit ratio confiteri; quid restat, nisi ut sit hoc quoque principium? An dubitas duo principia constituere? D. Vehementer dubito. M. Bene faceres, si ex adverso sibi constituerentur duo principia: nunc autem hoc alterum principium de illo primo est, ut illud a nullo sit, hoc vero ab illo: unum enim et unum duo sunt, et principia ita sunt ambo, ut omnes numeri quidem ab uno sint; sed quia per complicationem atque adjunctionem quamdam fiunt, origo autem complicationis et adjunctionis duali n
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item quod dicimus finem. p̃t ne nͥ
alicunis rei finis eẽ: .l. Et iam id nõ
tas ꝑueniri posse inisi ꝑ aliquod me¬
diuni .i. Non puto. M. Ergo ut totum
aliquid sic: pͥncipio ⁊ medio. ⁊ fine cõ¬
stat .i. Ita uidetur. .m. dic itaq ñc
pͥncipiũ mediũ ⁊ finis. quo nũo tibi
contiñi indeantur. .i. Arbitrort̾nariũ
ñm te uelle: ut respondeam. tria enĩ
qͥdam sunt de quib queris .m. Recte
arbitrarts qͣre in t̾nario nũo quam
dam ꝑfectõm eẽ uides: qr totus est.
ht̃ enim pͥncipiũ mediũ ⁊ finem.l.
ineunte pu̾utia didicimus õem nu̾m
atit parem eẽ aut imparem .i. uertim
dicis. m recordare ergo ⁊ dic mͥ quem
par. qui aut̃ nõ p̃t: impar uocatur .l.
Nem tenes .M. Cum igitur ternariꝰ¬
nũs pͥmus sit totus impar. ⁊ pͥncipio
enĩ ⁊ medio. ⁊ fineconstat: ut dcm̃ est.
nõne oportet etiam parem ẽẽ totũ atq
ꝑfcm ut in eo etiam pͥncipiũ mediũ
finis q inuentatur: .i. Oportet sane¬

Expanded text:
Item quod dicimus finem, potestne nisi alicujus rei finis esse? D. Etiam id non tas perveniri posse, nisi per aliquod medium? D. Non puto. M. Ergo ut totum aliquid sit, principio et medio et fine constat. D. Ita videtur. M. Dic itaque nunc, principium, medium et finis, quo numero tibi contineri videantur. D. Arbitror ternarium numerum te velle ut respondeam: tria enim quaedam sunt, de quibus quaeris. M. Recte arbitraris. Quare in ternario numero quams est: habet enim principium, medium et finem. D. ineunte pueritia didicimus, omnem numerum aut parem esse, aut imparem? D. Verum dicis. M. Recordare ergo et dic mihi, qpar; qui autem non potest, impar vocatur. 21. M. Rem tenes. Cum igitur ternarius primus sit totus impar; et principio enim, et medio, et fine constat, ut dictum est; nonne oportet etiam parem esse totum atque perfectum, ut in eo etiam principium, medium, finisque inveniatur? D. Oportet sane
Abbreviated transcription (Latin):
tes nẽ tesponde tres silłe hñtes in se me
longuam̃ duas breues quotiens irapã¬
ri possint .i. quot pedes fac̾e . Possum̃
sane. nam ter sunt uariate ⁊ tres seb¬
runt pedes. . M. Quid isti tres pedes qũ
sino ordinandi: .l. Iam ne ip̃e coluglo
an hoc etiam̃ intiuitatim es ꝑducendes
Displicet emĩ ordo ille quo ip̃am uariete¬
tem comꝑi. nam pͥmo adu̾ti unam
longuam ⁊ duas breues. deinde dias
breuos ⁊ miam longiam. postremotie¬
nemi. ⁊ longnami. ⁊ brenem. MIta nen
tibi nõ displiceat. quis ordinar ut
pͥmo ad t̾cium uentat. a t̾cio ad scd̃n
ac nõ potius a pͥmo ad scd̾m ⁊ demde
ad t̾cium .l.isplicet prstis . uo
quid hic tandem tale adũtisti roras
hõ longuam qr sensisti unitatm ̃
longe silłe pͥncipatũ ten̾e. Siquid

Expanded text:
 tres syllabae habentes in se unam longam et duas breves, quoties variari possint, id est quot pedes facere? D. Possum sane: nam ter sunt variatae, et tres fecerunt pedes. M. Quid? isti tres pedes quomodo sint ordinandi jamne ipse colligis, an ad hoc etiam minutatim es perducendus? D. Displicet enim tibi ordo ille quo ipsam varietatem comperi? nam primo adverti unam longam et duas breves, deinde duas breves et unam longam, postremo brevem et longam et brevem. M. Itadinat, ut a primo ad tertium veniat, a tertio ad secundum; ac non potius a primo ad secundum, et deinde ad tertium? D. Displicet prorsus: sed quid hic tandem tale advertisti, rogohabet longam, quia sensisti unitatem ipsam longae syllabae principatum tenere siquid
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem .i. aliquotiens eum ht maior
sicut nũos duo ⁊ qͣtuor ẽẽ diximus i¬
demus enĩ duo a qͣtuor bis hẽri qu ter
hẽrentur si nõ qͣtuor. s sexad duo po¬
niemus. qͣter aus̃: si octo. qͥnquies. si
decem. Aliud genus est in quo ea pars
qua excedit maior minorem quod sesꝙ¬
dr̃ ambos metitur .i. aliquotiens hñt
eam ⁊ mator ⁊ minor. quod in illis mi¬
meris iam ꝓspeximus sex ⁊ octo sam
ꝑs illa que exceditur minor duo sunt
quos uides ẽẽ in octonario nũo: qͣter.
in senario: ter. qͣre hos quoq ⁊ motus
de quib agitur. ⁊ nũos quos illust̾tin
quod in motib disc̾e uolumus noce¬
mus atq signemus uocabitlis. nam
apparet. suocirca si tibĩ indetur illi uͥ
młtiplicato minore fit mator uocent᷑
complicati. illi aut̃ sesqͣti uetere ram
noĩe. Iam sesque appessantur ubi duo
ptes hẽat ad minorem maior: quota
ptẽ sua eum p̾cedit. nam si ẽ tria ad
duo t̾cia ꝑte sui p̾cedit: maior mino¬

Expanded text:
s eum habet major sicut numeros duo et quatuor esse diximus: videmus enim duo a quatuor bis haberi; quae ter haberentur, si non quatuor, sed sex ad duo poneremus; quater autem, si octo; quinquies, si decem. Aliud genus est, in quo ea pars qua excedit major minorem, ambos metitur; id est aliquoties habent eam et major et minor, quod in illis numeris jam perspeximus, sex et octo. Nam pars illa qua exceditur minor, duo sunt, quos vides esse in octonario numero quater, in senario ter: quare hos quoque motus de quibus agitur, et numeros per quos illustratur quod in motibus discere volumus, notemus atque signemus vocabulis.apparet. Quocirca, si tibi jam videtur, illi ubi multiplicato minore fit major, vocentur complicati; illi autem sesquati, veteri jam nomine. Nam sesque appellatur, ubi duo partes habeat ad minorem major, quota parte sui eum praecedit: nam si est tria ad duo, tertia parte sui praecedit major mino
Abbreviated transcription (Latin):
entia delectari. atq aliqua uolupta¬
te affict .l. Qullo modo possum.. nͣ
Quid si quispiam nuose plandat ita
nt unus sonitus simplũ. als̃ duplũ
tp̃ris teneat quos ambos pedes ueãt
eosq continuet atq conteras. alins
autꝰ ad eumd̃ sonũ saltet. scd̃ ea scil
tp̃ra monens mbra. nõne aut etiam
alt̾nent. siue in ulo plansu qui au¬
ditur. siue in illa saltatõe que cernt¬
tur. aut saltem delect̾is in ead nũo¬
sita ate quam sentias. tam ⁊ si nõ
possis m̃os eus dim̃sionis edicere.
.l. Ita n̾ͥe est ut dicis. nam ⁊ ilłt qui
hos nũos norunt. sentunt eos ĩ plan

Expanded text:
entia delectari, atque aliqua voluptaentia delectari, atque aliqua voluptate affici. D. Nullo modo possum. M. Quid, si quispiam numerose plaudat, ita ut unus sonitus simplum, alter duplum temporis teneat, quos iambos pedes vocant, eosque continuet atque contexat; alius autem ad eumdem sonum saltet, secundum ea scilicet tempora movens membra? nonne aut etiam alternent, sive in illo plausu qui auditur, sive in illa saltatione quae cernitur; aut saltem delecteris numerositate quam sentias, tametsi non possis numeros ejus dimensionis edicere? D. Ita vero est, ut dicis: nam et illi qui h
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uides ex uno ⁊ duob ⁊ trib. tqͣ¬
tuor que sũma conficiatur .i. uideo
iam itideo ⁊ mtror ominia. ⁊ motam
qõnem solutam ẽẽ confiteor. unũ
enĩ ⁊ duo ⁊ tria ⁊ qͣtuor sił. decem sũt¬
.M. Ergo istos qͣ tuor pͥmos nũos se¬
riem q ⁊ connextouem eoꝵ honora¬
bilius hert qͣm cet̾a in nuis conite¬
nit. ĩempus aut̃ est ad illos motꝰ
redire tractandos ⁊ discutiendos qͥ
huit dula pline pp̃e tribiumtur
⁊ pp̃ quos ista de nins. ⁊ de alia scilicet
disciplina qͣntũ ꝑ negotio satis isũ est
considaninis. staq nunc abs te quero
qm̃ intlłigendi gr̃a in horaꝵ sꝑatio mo¬
tus constituebamtis quos ad se inuicẽ
hr̃e aliquam nuosam dim̃isionem rõ
demonstrabat. utrũ si quisqͣm mora i¬
unius hore currat. ⁊ altus deicens i¬
duaꝵ possis nõ inspecto horelogio. ueĩ
clepsidra uł aliqtia huiusmõdt tprm
notatõne sentire illos duos moruts
etiam si io nõ possis dice̾. illa tñ cõgru¬

Expanded text:
x uno et duobus, et tribus et quatuor quae summa conficiatur? D. Video jam, video, et miror omnia, et ortam quaestionem solutam esse confiteor: unum enim et duo et tria et quatuor simul decem sunt. M. Ergo istos quatuor primos numeros, seriemque et connexionem eorum honorabilius haberi, quam caetera, in numeris convenit.redire tractandos et discutiendos, qui huic disciplinae proprie tribuuntur, propter quos ista de numeris, de alia scilicet disciplina, quantum pro negotio satis visum est, consideravimus. Itaque nunc abs te quaero, quoniam intelligendi gratia in horarum spatio motus constituebamus, quos ad se invicem habere aliquam numerosam dimensionem ratio demonstrabat; utrum si quisquam mora unius horae currat, et alius deinceps duarum, possis non inspecto horologio vel clepsydra, vel aliqua hujuscemodi temporum notatione sentire illos duos motus, etiamsi id non possis dicere, illa tamen congru
Abbreviated transcription (Latin):
Et illud. Qõ est regnũ dei esca ⁊ potus
s iustitia ⁊ pax ⁊ gandiũ. Et qr solẽt
hoĩes młtũ gaudere de carnalib ept¬
lis: addidit in sp̃u scõ. Instificaturgͦ
sapĩa ab omnib filiis suis: qui ĩtłi¬
gunt utendis t̾renis cp̃ra oportuna
eẽ debere. facilitatem u̾o carendi fa¬
b ⁊ amorem fruendi et̾nis: nõ uai¬
uocatut. s si nõ ꝯsolatur int̾ius gaudiũ
xe doctrina spiritali qua creatoris trmitas
idicauir. Mane anguistie sunt in hoĩe. quẽ
pmit erumpna mortalis cũ ab hiisque
toris delectant p̾cipitur abstinentia.
intus nõ est refectio de letitia doctrme
qua srgitur uehem̃t᷑ instare petendo ut
accipiat tres panos. Quod aut̾ ei dicitur
deitus tam ostium clausum ẽẽ puos¬
s eins cum eo ẽẽ in cubili: significat
tempus famis u̾bi cũ inelligentia clat¬
ditur. Et illi qui eunglicam saptam tã¬
qͣm panem errgantes ꝑ orbom t̾re p̃di¬
aau̾unt. Pueri patrisfamilias tam sũt

Expanded text:
et illud: non est enim regnum dei esca et potus, sed iustitia et pax et gaudium. et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit: in spiritu sancto. iustificatur ergo sapientia ab omnibus filiisio suis, qui intellegunt utendis terrenis tempora opportuna esse debere, facilitatem uero carendi talibus et amorem fruendi aeternis non uarivocatur: sed si non consolatur interius gaudium de doctrina spiritali, qua creatoris Trinitas praedicatur, magnae angustiae sunt in homine, quem premit aerumna mortalis, cum ab his quae foris delectant praecipitur abstinentia, et intus non est refectio de laetitia doctrinaqua cogitur vehementer instare petendo, ut accipiat tres panes. Quod autem ei dicitur de intus jam ostium clausum esse puerosque ejus cum eo esse in cubili, significat tempus famis verbi, cum intelligentia clauditur; et illi qui Evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patris familias, jam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
osdendam uob̃cui siłis sit. siłis homĩ
edificanti domũ qui fodit in alcum
⁊ posuit fundam̃tũ suꝑ petram. Fod̾e
dixit. humilitate xp̃iana t̾rena om̃ia
exhanrire de corde suo. ne ꝑp̾aliquid
tale dm̃ colat. Aicum aut̃ fode donec
ad petram ꝑueniat: intuntũ xp̃m
gratis sequi. ⁊ gratis enm colere. ut
culpa aquonis iusto sumi ⁊ hẽri pos¬
sunt. tñ tpralia atq t̾rena sunt. co¬
lendus putetur deus .xi.

Expanded text:
ostendam vobis cui similis sit: similis est homini aedificanti domum, qui fodit in altum, et posuit fundamentum super petram; fodere dixit, humilitate christiana omnia terrena exhaurire de corde suo, ne propter aliquid tale Deum colat. In altum autem fodere, donec ad petram perveniat: in tantum Christum gratis sequi, et gratis eum colere, ut culpa a quovis justo sumi et haberi possunt, tamen temporalia atque terrena sunt, colendus Deus putetur. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
tem clamantib unilso ordine
dam quod ait lam̃¬
tau̾tmus ⁊ nõ plorastis: ad iohem ꝑtinet.
cuius abstinentia a cibis ⁊ potu luctum
pnĩe significabat. Quod aut̃ ait. canta¬
uimus cibus ⁊ nõ saltastis: ad ip̃m do¬
minũ qui cantando cum cet̾is cibo ⁊ po¬
tu. letitiam regni figurabat. At isli nec
humiliari cum iohe. nec cũ xp̃o gaude
uoluunt: dicentes illũ demoniũ hẽre
istum uoracem ⁊ ebriosum ⁊ amicũ pu¬
blicanoꝵ ⁊ pcc̃oꝵ. Auod aut̃ subiungit.
⁊ iustificata est sapĩa ab oĩb filiis sins¬

Expanded text:
ntibus conuerso ordine quod ait: lamentauimus, et non plorastis, ad Iohannem pertinet, cuius abstinentia a cibis et potu luctum paenitentiae significabat; quod autem ait: cantauimus tibiis, et non saltastis, ad ipsum dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem et ebriosum et amicum publicanorum et peccatorum. quod autem subiungit: et iustificata est sapientia ab o
Abbreviated transcription (Latin):
piam ⁊ temꝑantiam. ꝑ abundantiã
enĩ int̾est omnino quid alim̃toꝵ su
hus cum quib tibi uruend̾ est. seq qͣn¬
tum sumas młtum int̾est: cũ indeamꝰ
alioꝵ scomachũ ciciu satiari. ⁊ eos tam̃
illi ip̃i ꝑuo quo satiantur. ardent̾ ⁊ in¬
tolerabilit̃ ⁊ oĩo turpit̃ inhiare. Alios
aut̃ plusculo quid̃ sacrari. s tolerabi¬
lius mopiam ꝓpeti. ⁊ uł añ horam pot̾i¬
tas epulas sid tprre aut opus sit ant
ncc̃e sio cum tnͣquillitate aspic̾e noc
tange̾ magis ergo int̾est nõ quid nͥ
mat s qnͣta facilitate uł serenitate
animi careat cum hiis uł oporcet uł
etiam nccẽ est care̾. ut illud in antmo

Expanded text:
piam et temperantiam per abundantiam, enim interest omnino quid alimentoruhis cum quibus tibi vivendum est. Neque quantum sumas multum interest, cum videamus aliorum stomachum citius satiari, et eos tamen illi ipsi parvo quo satiantur ardenter et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti, et vel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel piat, sed quanta felicitate et serenitate animi careat, cum his vel oporteat, vel etiam necesse est carere, ut illud in animo
Abbreviated transcription (Latin):
cadunt: fortasse hoc iõ subiunxit. ne
sparent a leuitis se accepturos m̃su¬
ram illam de qua dixit dabunt in si
rent. ut illam remun̾ationẽ ꝑ discipu¬
los dni potius plebs incipet iam sꝑa¬
re. quos muitatores suos uolens ostẽ¬
dere: addidit etiam. Nõ est discipulus
suꝑ magistrum. .x

Expanded text:
cadunt? fortasse hoc ideo subjunxerit, ne sperarent a Levitis se accepturos mensuram illam de qua dixit, Dabunt in sirent; ut illam remunerationem per discipulos Domini potius plebs inciperet jam sperare: quos imitatores suos volens ostendere, addidit etiam, Non est discipulus super magistrum. X
Abbreviated transcription (Latin):
bant ima. nec fuit int̾ illos descrim̃ ui¬
lum nec quicqͣm suuĩ tudicabant ex eis¬
bonis que eis erant. Q fu̾unt illis oĩa
ꝯmunia. hoc est natiuitate iuuie. dei fi¬
lios fieri. hoc est lege celesti equitatem
dei prĩs imitari. Quodcũq dei est: ĩ nr̃a
i satppatõne ꝯmine eit ne quicqiuia¬
benefitcus eurs ⁊ munib arcetur.: qͥminꝰ
omne humanũ genus bonitate ac largiꝰ¬
tate diuina cqͣlis̃ ꝑfrnatur. sic eqͣlit̾ dies
luminat. sol radrat ymber rigat. uentus
aspirat. ⁊ dormientib sompnus unus est.
⁊ scellaꝵ splendor ac lune ꝯmunis est. quor
eqͣlitatis exemplo qui possessor in t̾ris reo¬
ditus ac teuctus suos cũ frat̾nitate ꝑtit᷑.¬

Expanded text:
bant: nec fuit inter illos discrimen ullum, nec quicquam suum judicabant ex bonis quae eis erant, sed fuerunt illis omnia communia . Hoc est nativitate spiritali vere Dei filios fieri, hoc est lege coelesti aequitatem Dei Patris imitari. Quodcumque enim Dei est, in nostra usurpatione commune est, nec quisquabeneficiis eius et muneribus arcetur quominus omne humanum genus bonitate ac largitate diuina aequaliter perfruatur. sic aequaliter dies luminat, sol radiat, imber rigat, uentus adspirat, et dormientibus somnus unus est, et stellarum splendor ac lunae communis est. quo aequalitatis exemplo qui possessor in terris reditus ac fructus suos cum fraternitate part
Abbreviated transcription (Latin):
domesticos fidei. bonũ aut̃ facientes nõ
defitranius. tpre enĩ suo metemus. Co
iorsb uirtutib mens ugebat. qnͣ cre¬
dentiũ fides nouo adhuc a calore ferue¬
bat domicilia tunc ⁊ p̾dia uencebant⁊
dispensandam pauꝑib facultatem bre
uid largitꝰ apłis offerebat t̾renũ patri¬
moniul uenditũ atꝙ distractũ funditꝰ¬

Expanded text:
domesticos fidei. bonum autem facientes non domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus, tempore enim suo metemus. Cogioribus uirtutibus mens uigebat, quando credentium fides nouo adhuc fidei calore feruebat. domicilia tunc et praedia uenundabant et dispensandam pauperibus quantitatem libenter ac largiter apostolis obferebant, terreno patrimonio uendito adque distracto fund
Abbreviated transcription (Latin):
aut in carce ⁊ nõ ministuunus tibi: Et
respondit illis. am̃ dico uob̾ quidtu nõ feci¬
stis ueni ex miniis hiis: neq mnͥ fecistie
⁊ abibunt isti iniusti in ꝯbri stionem
et̾nam. iusti aut̃ in uitam et̾nam
quid potuit nod̾ manis xpt̃ edccere: Quom
egenti p̾statur ⁊ pauꝑi. ⁊ se dixit offendi
nisi egenti p̾stetur ⁊ pauꝑi: ut qui resp̾¬
platõne moueatur. ⁊ qui nõ oegitat in
labore neq in egestate ꝯseruũ uł dm̃n
cogitet in ip̃o illo quem despicit ꝯstitutũ¬
ad suꝑna ⁊ diuina animus erectus est.
fide plena. m̃te deuota. opatõne diuina
ꝓm̾endo dño obseqͥum p̾beamus. Denius
xpo uestim̃ta t̾rena. indtuñta celestia re¬
cepturi. demus cibum ⁊ potũ scłarem. cũ
abraham ysaac ⁊ iacob ad ꝯuiniũ celeste
uenturi. ne parũ metamus: plurimũ
seminemus. securitati ac saluti et̾ne dũ
tp̃c est ꝯsulamus. paulo apło admonen¬
te ⁊ dicente. ergo dum tp̃c̃ hemus: opere
mur bonũ ad omnes. maxime aut ad

Expanded text:
bi? Et respondebit illis: Amen dico vobis, quamdiu non fecistis uni ex minimis his, neque mihi fecistis. Et abibunt isti in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Quid potuit nobis majus Christus edicere? Quomodo egenti praestatur et pauperi, et se dixit offendi nisi egenti praestatur et pauperi? ut qui respeplatione moveatur, et qui non cogitat in labore atque in egestate conservum, vel Dominum cogitet in ipad superna et diuina animus erectus est, fide plena, mente deuota, operatione continua promerendo Domino obsequium praebeamus. demus Christo uestimenta terrena indumenta caelestia recepturi. demus cibum et potum saecularem cum Abraham et Isaac et Iacob ad conuiuium caeleste uenturi. ne parum metamus plurimum seminemus. securitati ac saluti aeternae dum tempus est consulamus Paulo apostolo admonente et dicente: ergo dum tempus habemus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝓuocare ditentem. ego ꝓ istiqu
metũ iuudes nec alapas accepi. nec siagel¬
la sustinui. nec cruoem ꝑtulr nec singai¬
nem fudi. nec familiam meam p̾tiopas¬
sionis mee ⁊ cruoris redemi. s nec regrũ
illis celeste ꝓmitto. nec ad ꝑadysũ restanea
ĩmortalitate denno reuocs. ⁊ mun̾a mq̃l
p̾tiosa qͣm grandia. qͣm nc̃io nimio ⁊lcp¬

Expanded text:
mine provocare dicentem: « Ego pro istis quos mecum vides nec alapas accepi, nec flagella sustinui, nec crucem pertuli, nec sanguinem fudi, nec familiam meam pretio passionis et cruoris redemi; sed nec regnum illis coeleste promitto, nec ad paradisum restituta immortalitate denuo revoco; et munera mihi quam pretiosa, quam grandia, quam nimio
Abbreviated transcription (Latin):
pmetur xp̃m iudicem. dm̃ ꝯputat dedito¬
rem ad hanc opum salutaria palmam:
lebenẽ ac ꝑmpte certemus. omnes ĩ ago¬
ne iustitie deo ⁊ ꝓẜo spatante curramus. ⁊
demus. si expeditos. si celeres. sim hoc opis
agone currentes. dres nos uł redoitonis
nr̃is ad pͥmiũ deerit In pace uincentib

Expanded text:
tum iudicem, Deum computat debitorem. ad hanc operum salutarium palmam libenter ac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante curramus et demus. si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies nos uel redditionis nostris ad praemium deerit, in pace