comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ost asiam ad europã sti¬
quippe agenoris regis libie
filia fuit. qmͣ iupit̾ ab affri¬
ca ratam cretam aduexit ⁊
t̾ciam ꝑtem orbis ex eius no¬
mine apperiauit. Iste ẽ autẽ
agenor libie fuliꝰ ex qͣ ⁊ libia
.i. affrica fertur cognomina.¬
ta. Uude apparet pͥus libiã
accepisse nocabirlum. pꝰea eu¬
ropam. Europa aũt int̾ciã
ꝑtem orbis diuisa incipit a
flumiẽ tanai descendens ab
octasu ꝑ septẽtͥonalem occea¬
num usz in fines hispanie.
Cuiꝰ ꝑs orientalis ⁊ m̾ridiana
a ponto ꝯsurgens tota mari
magno ꝯuingitur. ⁊ in ĩsu¬
lis gadis finitur. Prima eu¬
rope regio scithia infior. q̃
a meotidis paludib incipi¬
ens int̾ danubiũ ⁊ occeanũ
septemtͥdnalem usq ad g̾¬
maniam porrigit᷑. Qͤ t̾ra
gen̾alit̾ ꝓpt̾ barbaras gen¬
tes quib inh̃itat᷑ barbari¬
ca dicit᷑. Huiꝰ ꝑs pͥma ala¬
nia ẽ. q̃ ad meotidas palu¬
des ꝑtingit. Post hãc datia
ubi ⁊ gothia. Demde g̾ma¬

Expanded text:
ost Asiam ad Europam stiost Asiam ad Europam stiquippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata; unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germa
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ qͣm elles fluus cingit. cuiꝰ cã¬
pos pactolus ⁊ heruꝰ cͥcum fluũt
harenis aureis ditissimi. Pam¬
philia. Isauria ex situ loci ꝑbi¬
betur cognoĩata. qd̃ undiq aꝑta
auraꝵ flatib pateat. Metropo¬
lim urbem selentiam ht̃. Cilici¬
a acilice qͦdam nom̃ tͣxit quem
ortũ fenice dũt. Antiquiorẽq
ioue fuisse asserũt. Plurima ia¬
cet campis. recipiens ab octiduo
litiam. a meridiamare sictͣum
a t̾go montis tauri iuga. Hãc
piguꝰ ãnis int̾secat. Matrẽ ur¬
biũ ht̃ tharsim. In ea ⁊ coriscoᷤᷤ
oppidum ẽ. Unde t̾rocũ płunũ
⁊ optimũ uenit. spiramine fla¬
grantior ⁊ colore plus auro.Li¬
tia nũcupata qd̃ ab oriente ad¬
unicta cilicie sit. Nam h̃t ab
ortu ciliciam. ab occasu ⁊ meri¬
die mare tirrenũ a septẽt̾one.
sariam. Ibi ẽ mons cumera. qͥ
noctsus estib ignẽ exhasat. si¬
cut in ficilia ethna. ⁊ uesulus
in campania. De europa.

Expanded text:
habet, quam Helles fluvius cingit; cuius camhabet, quam Helles fluvius cingit; cuius campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. Pamphylia. Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat: sicut in Sicilia Aetna et Vesuvius in Campania. De Europa .
Abbreviated transcription (Latin):
nia a dardano ioiuis filio dicta. De
lesti iuppit̾ arce. Dinc enĩ ꝓfec¬
tus de chorinto ciuitate pͥmus
uenit in frigiam. Est enĩ regio
croadis suꝑiecta. ab aquilonis ꝑ¬
te galathie. a m̾udiana nicina ⁊
lichaonie. ab oriente lidie adh̃et.
ab occidente ellesponto mari t̾mi¬
natur. Huiꝰ regio troia ẽ ꝙͣ ex su¬
frigie. Maior ⁊ minor. Naior fͥ¬
gia sinirnã ht̃. Minor u̾o ilium.
Lichaoniam cariam. hermꝰ fiu¬
uiꝰ disc̾nit a frigia. Lidia sedes
antiqͣ regno E qmͣ pactoli uuda
extulit. in dinitias torrẽtibꝰ aurciᷤ.
Sec antea monia dicedat᷑: qe
dũ ꝓ breuitate duos frẽs regeᷤᷤ
lidum ⁊ tyrrenũ fr̾e nõ posset.
Hinc ex sorte tirrenꝰ cũ ingenti
młtitudine ꝓfectus loca gallie
occupauit. ⁊ tirremam nõiauit.
Lidia aũ a lido regis frẽ qͥ ĩ ꝓnĩ¬
cia remanserat cognoĩata ⁊. Cõ¬
uingitur aũ ab occidente inmo¬
ri frigie. ab ortu smirnã urbẽ

Expanded text:
nia a Dardano Iovis filio dicta. De nia a Dardano Iovis filio dicta. De lesti Iuppiter arce. Hic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huidue sunt Frigie, maior et minor: maior Frrygia Smyrnam habet, minor vero Ilium. Lycaonia . . . Cariam Hermus fluvius discernit a Phrygia. Lydia sedes antiqua regnorum, quam Pactoli unda extulit in divitias torrentibus aureis. aec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre non posset, hinc ex sorte Tyrrhenus cum ingenti multitudine profectus loca Galliae occupavit, et Tyrrheniam nominavit. Lydia autem a Lydo regis fratre, qui in provincia remanserat, cognominata est. Coniungitur autem ab occidente minori Phrygiae, ab ortu Smyrnam urbem
Abbreviated transcription (Latin):
lam cyprum. Tercia eiꝰ ante
alias nutrix equoꝵ. Alius
amnis ꝑ eam fluit. qͣ qͦndã
lidie regna disumxit a ꝑsis
lsia minor ab oriente cappa¬
dotia cingit᷑. Ab aliis ꝑtib
undiq mari circũdat᷑. Nã
a septemt̾one pontũ eusmũ
ht̃: ab occasu ꝓpontidem a me¬
rie egyptiũ. Habet ꝓuĩci¬
as. bithiniam. frigiam. Ga¬
latiam. lidiam. cariam. pai¬
philiam. isauriam. litiam.
atq ciliciam. Prima asie
minoris. bithinia ĩ ponti
exordio ad partẽ solis orientis ad¬
uersa tracie iacet. multis antea
noĩb appellata. Nam pͥus beri¬
tia dicta. Denide migdonia mox
abithino rege bithima nũcupa¬
ta. Ipã est ⁊ maior frigia. Nicho¬
media urbs m ea ẽ. ubi hamubal
fugiens ueneni haustu aĩam ex¬
spirauit. Galathia dicta a pͥscisᷤ
galloꝵ gentib a quib extitit oc
cupata. Nam galli ĩ auxilium
rege bithime euocati. regnũ cũ
eo ꝑatta uictoria diuiserunt. Acq
friga europis filia. Hec ⁊ darda¬

Expanded text:
lam Cyprum. Terra ejus ante lam Cyprum. Terra ejus ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disjunxit a Persis. 38. Asia minor ab Oriente Cappadocia attingitur, ab aliis partibus, undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias Bithyniam, Phrygiam, Galatiam, Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus excupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithyniae evocati regnum cum eo parta victoria diviserunt, sicque Phrygia Europis filia. Haec et Darda
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. nt tauros p̾mãt. leo¬
nes ꝑiiant. Armenia nũ¬
cupata ab armen̾io iasonis
thessali comite. qͥ amisso re¬
ge iasone ⁊ collecta mltitu¬
dine eiꝰ q̃ passim uagabatur
armeniã cepit. ⁊ ex suo noie
nũcupauit. Sita ẽ aũt int̾
taurũ ⁊ cautasũ a cappadota
usq ad caspium mare ꝓten¬
sa. hũs a septent̾one cerau¬
nos montes ex quib collas
tigris fluuiꝰ nascit᷑ ⁊ in qͥb
montib archa post diluuũ
resedisse ꝑhibetur. Dupłx ẽ
aũt armenia suꝑior ⁊ infe¬
nor ficut due parmone. Hi¬
beria regio asie ẽ ꝓpe pontũ
armenie iuncta. In hac ħbe
tincture utiles nascunt᷑. Cap
padociam urbs ꝓpͥa noĩauit.
Sec in capite sẏrie dfsta. ad
oriente armeniam tangit.
ab occasu asiam minorẽ. ab
aquilone mare cimericũ. ⁊
hemist̾ios camposquos habu¬
ere amazones. a m̾idie uero
tm̃ montẽ eui sb̾iacet cilicia
⁊ hisauria. usq ad silicum
sinũ qui spectat contͣ insu¬

Expanded text:
ritatis ut tauros premant, leoritatis ut tauros premant, leones perimant. Armenia nuncupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est autem inter Taurum et Caucasum a Cappadocia usque ad Caspium mare protensa, habens a septentrione Ceraunios montes, ex cuius collibus Tigris fluvius nascitur, et in cuius montibus arca post diluvium sedisse perhibetur. Duplex est autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniae. Hiberia regio Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. Capadociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita; ab Oriente Armeniam tangit, ab Occasu Asiam minorem, ab Aquilone mare Cimmericum, et Themiscirios campos, quos habuere Amazones, a Meridie vero Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicum sinum, qui spectat contra insu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quib q̃dam agros incolũt qͣ¬
dam potentuose ac truces carni¬
b humanis ⁊ eoꝵ sangͥne uuuit.
Scithie plures t̾re sccupletes ĩ¬
hĩtabises tam̃ plures. Nam
dũ in plerisq locis auro ⁊
gẽmis afflnutt. grifoꝵ ĩ ma¬
nitate accessus hom̃i rarꝰ.
Smaragdis tant̃optimis
hec patria ẽ. Caneus quoq
lapis ⁊ cristallus purissimus
saithie ẽ. Habet ⁊ flumina
magna oscoꝵ. faxiden. att
araxen. Hircania dicta a su¬
na hircana ctͤ scithie subus¬
cet. Hñs aboriente mare cas¬
piũ a m̾idie armeniam a
septentone alhaniam ab &¬
tasu hiberiam. Est aũ silus
asꝑa. copiosa ĩmanib fens
tigrib pantherisq ⁊ pardis.
na a colore ppłi nũcupata
eo qd̃ albo crme nascantur.
Hec ab oriente sb̃mare caii¬
um surgens ꝑ ora oceam sep¬
temtͥonalis usq ad meoti¬
des paludes ꝑ deserta ⁊ ĩcul¬
ta extendit᷑. Sinc t̾re ca¬
nes ingentes st tanteq fe¬

Expanded text:
Ex quibus quaedam agros incolunt, quEx quibus quaedam agros incolunt, quaedam portentuosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes, inhabitabiles tamen plures; nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum inmanitate accessus hominum rarus est. Smaragdis autem optimis haec patria est: cyaneus quoque lapis et crystallus purissimus Scythiae est. Habet et flumina magna Moschorum, Phasiden atque Araxen. Hyrcania dicta a silva Hyrcana, quae Scythiae subiacet, habens ab oriente mare Caspium, a meridie Armeniam, a septentrione Albaniam, ab occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa inmanibus feris, tigribus pantherisque et pardis. nia a colore populi nuncupata, eo quod alba crine nascantur. Haec ab oriente sub mare Caspium surgens, per ora Oceani septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque fe
Abbreviated transcription (Latin):
dum orientis a qͦ ⁊ genꝰ sericũ
⁊ regio nũcupata ẽ. Hec ab sci¬
thico occeano ⁊ mari caspio ad
occeanũ orientalem intlectit᷑ no¬
bilib frondib fr̾ilis equibꝰ uel¬
lera decerpuntur. qͤ cet̾aꝵ genti¬
um seres ad usum uestiũ uen¬
dũt. Bastrie regionis ꝓpͥus an¬
nus bactros nocabulum dedit.
unt᷑. q̃ adu̾se st̃ indi fluuii fon¬
tib t̾minantur. reliqͣ mcludit
hoccus fluuiꝰ. Muttit bactria for¬
tissimos camelos nũqmͣ atterẽ¬
tes pedes. Scithia sic̃ ⁊ gothia. a
magog filio iaphet ftur cogno¬
minata. cuiꝰ t̾ra olum ingens fu¬
it . ⁊Iam ab oriente indie a sep¬
temtrione ꝑ palutles meotides
int̾ danubiũ ⁊ occeanu usq ad
g̾manie fines porrigebatur. pꝰt¬
ea u̾o minor effecta a dextͣ orien¬
tis ꝑte qͣ oceanus syricus tendrͣ.
us ad mare caspium qd̃ ÷ ad oc¬
sasum. dehinc a m̾idie us ad
caucasi iugum deducta ẽ. Cui
subiacet hẏrcania silua ab occa¬
t̾raꝵ ĩfecunditatẽ late uagãtes

Expanded text:
dum orientis, a quo et genus Sericum et regio nuncupata est. Haec ab Scythico Oceano et mari Caspio ad Oceanum orientalem inflectitur, nobilibus frondibus fertilis, e quibus vellera decerpuntur, quae ceterarum gentium Seres ad usum vestium vendunt. Bactriae regionis proprius amnis Bactros vocabulum dedit. untur, quae adversae sunt Indi fluvii fontibus terminantur; reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos camelos numquam adterentes pedes. Scythia sicut et Gothia a Magog filio Iaphet fertur cognominata. Cuius terra olim ingens fuit; nam ab oriente India, a septentrione per paludes Maeotides inter Danubium et Oceanum usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vero minor effecta, a dextra orientis parte, qua Oceanus Sericus tenditur, usque ad mare Caspium, quod est ad occasum; dehinc a meridie usque ad Caucasi iugum deducta est, cui subiacet Hyrcania ab occaterrarum infecunditatem late vagantes.
Abbreviated transcription (Latin):
cia a greco rege uocata qͥ cũstam¬
ctiau eã regionẽ regno ĩcoluit.
Sũt aũ ꝓuincie grecie septem.
qͣrum pͥma ab occidente. dalma¬
tia. inde epirꝰ. inde elladas. in¬
de thessalia. inde macedonia.
inde achaia. ⁊ due ĩ mari creta.
⁊ ciclades. Illiricꝰ aũ gen̾alit̾ oĩs
grecia ẽ. Dalmatia a dcclm gͤ¬
itiaxima eiꝰdem ꝓiuntie ciita¬
te traxisse nomĩ ꝑhibet᷑. Adhe¬
ret aũ ab oriente macedonie a
septemtͥone missie ab occasu
histria noĩat᷑. t̾minat᷑. a m̾die
u̾o adriatico simu claudit᷑. Epir̃¬
tuf a pirro achillis filio cogno¬
minata : cusꝰ ꝑs chaonia q̃ añ
molosia dicta z a moloso filio
pirri qͣm de andromaca huĩt.
S postꝙͣ occisus ÷ pirrꝰ horestͥs
insidis andromacã helenꝰ sus¬
cepit. temuitq regnũ pͥuigni.
qui successerat pũ. a qͦ molosia
dicta ẽ. ꝑs epiri ꝙͣ helenꝰ pꝰea
a frẽ cchione qͣm ĩuenatu ꝑ
ignorantiam df᷑ octidisse. chao¬

Expanded text:
cia a Graeco rege vocata, qui cuncia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno incoluit. Sunt autem provinciae Graeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia. Dalmatia a Delmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepiqui successerat patri. A quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in uenatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chao
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aũ qͣs danubiuis a barba¬
rico ad medit̾raneũ mare
Secludit. pͥma ⁊ messia a me̾¬
siũ ꝓuentu uocata. Unde ⁊¬
eam uet̾es cet̾is horreũ nu¬
cupabant. Hec aũ ab oriẽ¬
te ostiis damibii uingitur
ab euro u̾o tratie. a meridie
macedonie. ab octasu histͥe
copulat᷑. Post messiam aũ
pannonia ẽ. Inde noricꝰ ag̾
frigidꝰ. ⁊ partiꝰ fructuosus
Dost quẽ rethicus ferax fru¬
gib qui excipit galliã bel¬
gicam. Tracie tyras iafeth
filiꝰ ueniens nom̃ dedisse ꝑhi¬
bet᷑: Aluia seuitia incolarũ
traciam appellatã dix̾ũt. Hiuc
ab oriente ꝓpontis ⁊ urbs
ꝯstantmoponis opposita÷. a
septẽt̾one uͥo hist̾ obtenditur.
a meridie u̾o egeo mari adħet.
ab occasu macedonia itii subia¬
cet. Cuiꝰ regionẽ olim diuͣsi po¬
puli messagete. sarmate. scithe
⁊ alie płime nationes ĩcoluert̃.
Ampha ẽ enĩ. sdõq płunas con¬
tinuit gentes. Ebrum fluiuũ
tracia fundit. qui etiam gẽtes
barbaroꝵ płimas tangit. Gre¬

Expanded text:
quas Danubius a Barbarico ad Mediterraneum mare seclusit, prima est Maesia, a messium proventu vocata. Unde eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab Oriente ostiis Danubii jungitur; ab Euro vero Thraciae, a Meridie Macedoniae, ab Occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricus ager frigidus, et parcius fructuosus. Post quae Rheticus ferax frugibus, qui excipit Galliam Belgicam. 6. Thraciae Thiras Japhet filius veniens nomen dedisse perhibetur. Alii a saevitia incolarum Thraciam appellatam dixerunt. Huic ab Oriente Propontis, et urbs Constantinopolis opposita est, a septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet. Cuius regionem olim Bessorum populus Massagetae, Sarmatae, Scythae et aliae plurimae nationes incoluerunt; ampla est enim, ideoque plurimas continuit gentes. Ebrum fluvium Thracia fundit, qui etiam gentes barbarorum plurimas tangit. Grae
Abbreviated transcription (Latin):
to paussa solu spẽs ⁊ colores.
arcus celestis in ꝓximo ꝑietes
mutat᷑. Astrion ex india ẽ cͥs¬
tallo ꝓpinqͣ in cuiꝰ centro stel¬
la lucet fulgore lune plene.
Sumpsit aũ nom̃ qd̾ astris
opposita fulgorem rapit ac re¬
git. Electria qrͣ electoria. In
uentriculis enĩ gallinariis ĩ¬
uenitur cistallia sp̃ẽ mag¬
nitudine fabe ac in c̾tamini¬
b muittos fieri magi uolũt
gẽmaꝵ pͥncipatũ carbũcłs̃
ht̃. Carbunculus aũ dictꝰ qd̾
sit ignitꝰ ut carbo. Cus ful¬
gore nͨ nocte uincit᷑. Licet eĩ
intenebris adeo ut flãmas

Expanded text:
to percussa sole species et colores to percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, gemmarum principatum carbunculus habet: carbunculus autem dictus, quod sit ignitus ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur; lucet enim in tenebris, adeo ut flammas
Abbreviated transcription (Latin):
endis ꝑforandisq utuntur. H¬
aũ dissidet cum magnate lapi¬
de intantum ut iuxͣ positꝰ fer¬
rum ũ patiat᷑ abstrahi mag¬
neti aut si ad motus magnes
ꝯp̾hend̾et rapiat atq aufat.
fertur quo in electri siłitit᷑¬
uenena dep̾hend̾e metꝰ uanos
expellere maleficis resist̾e ar¬
tib. Gen̾a eius sex. Calatia
grandinũ ⁊ candorẽ ⁊ figa᷑m
ad amantine duritie ħt etiã
in igne positꝰ man̾e suũ frigꝰ.
g̾mania mutit cristallm siłe.
splendet tñ ceruleo. ⁊ si sb̾ cliuo
positus fu̾it fulgorem rapit sy¬
derũ. Cerãnium alt̾m hispani¬
a in lusitaniis littorib gignit
concolor piropo rubenti ⁊ qͣlitas
ut ignis. Hec adu̾sus ium fui¬
gurũ opitulari ftur si credimꝰ.
Dicta aũ cerannna qm̃ alibi
ñ ĩuenit᷑ qmͣ in loco fulimiᷤ
ittui ꝓximo. Grece enĩ fulmẽ
ĩ mari rubro nascit᷑ coloris
cristallini sexangulata. dicta
ex argum̃to iris. Nam subtec¬

Expanded text:
endis endis autem dissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnes conprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similituvenena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias grandinum et candorem et figuram adamantinae duritiae habet. Etiam in Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto proximo; Graece enim fulmen in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tec
Abbreviated transcription (Latin):
ristallus resplendẽs ⁊ aqͦsꝰ¬
colore. tradit᷑ qd̃ nix sit gla¬
cie durata ꝑ annos. unde ⁊ gͦ
ci nom̃ ei dederũt. Gignit᷑ aũ
inasia. ⁊ cypro. maxime ĩ sep¬
temtͥonũ alpib. ubi nͨ estate
sol feruentissimꝰ inuenit᷑. Iõ¬
q ip̃a diuturna ⁊ annosa di¬
dr᷑. Hic oppositꝰ radiis solis
adeo rapit flãmam. ut aridis¬
fungis uł foliis ignẽ p̾beat. U¬
sus eiꝰ etiam ad pocula destina¬
tur. Nichil aliud qmͣ frigid̃
pati pot̾. Adamans indicꝰ la¬
pis ꝑius ⁊ indecorꝰ f̾rugine¬
um hñs colorem ⁊ splendorẽ
cristalli: nũqmͣ aũ ultͣ mag¬
nitudinẽ nuclei auellam reꝑ
tus. Bic nulli cedit mat̾ie nes
fro quidẽ nec igni uͤ unꝙͣ in¬
calescit: unde ⁊ nom̃ int̾p̾ta¬
tione gresa indomita ius acce¬
pit. Sed dum sit inuctꝰ ferri
ignisq ꝯtemptor: Hircino rũ¬
pitur sangͥne recenti ⁊ calido
mac̾atus. Sioq multis ictibꝰ
ferri ꝑfrangitur. Cuiꝰ fragm̃¬
ta sculptores ꝓ gẽmis insigni¬

Expanded text:
Crystallus resplendens et aquosucolore traditur, quod nix sit glacie durata per annos, unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro: maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur: ideoque ipsa diuturna et annosa duristallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flafungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest. Adamans Indicus lapis parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli, numquam autem ultra magnituertus. Hic nulli cedit materiae, nec ferro quidem, nec igni; nec unquam incalescit. Unde et nomen interpretatione Graeca indomita jus vis accepit. Sed dum sit invictus, ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti, et calido maceratur, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cujus fragmenta sculptores pro gemmis insigni
Abbreviated transcription (Latin):
barbari nois ex fuluo ⁊ iugro
uridiq ⁊ candido ẽ. Mitͥdax
sole ꝑcussa colorib micat uarii.
Gignit᷑ in ꝑsida. Droselitꝰ uari
nõis cansa. qr si ad ignẽ aplice¬
tur uelut sudorem mittit. Op¬
palus distinctus diu̾saꝵ colore
gẽmaꝵ. Est enĩ in eo carbuntu¬
li teniuor ignis. amitisti fulgẽs
purpura. smaragdi nitens ui¬
riditas ⁊ cuncta ꝑit̾ sb̾ qͣdam
uaria lucentia: nom̃ ħt ex pa¬
tria. Sola enĩ eũ parturit in¬
dia. Pontice a poute dicũtur.
gen̾e diu̾so nc̃ sangͥnecs nũc
auratis. guitis micantes. alie
b lineate. Exocontalitꝰ in par¬
ua magnitudine młticolor. ¶
⁊ hoc sͥ nom̃ adoptauit. Tã diu̾
sis enĩ notis sꝑsus ẽ ut sexagni¬
ta gẽmaꝵ cołores ĩ ꝑuo eiꝰ orbi¬
culo dep̾hendant᷑. Nascit᷑ aũ
in libia ap̃ trogoditas. Murri¬
na ap̃ parthos gignit᷑. s p̾cipu¬
a n g̾mania qmͣ humorẽ sub
t̾ra putant calore densaꝵ. unde

Expanded text:
barbari nominis ex fulvo et nigro barbari nominis ex fulvo et nigro viridique et candido est. Mithridax sole percussa coloribus micat variis. Gignitur in Persida. Drosolithus varius. Nominis causa quia si ad ignem adplicetur, velut sudorem mittit. Opalus distinctus diversarum colore gemmarum. Est enim in eo carbunculi tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, smaragdi nitens viriditas, et cuncta pariter sub quadam varietate lucentia. Nomen habet ex patria; sola enim eum parturit India. Ponticae a Ponto dicuntur, genere diverso, nunc sanguineis, nunc auratis guttis micantes, aliaebus lineatae. Hexecontalithos in parva magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adoptavit. Tam dirsis enim notis sparsus est, ut sexaginta gemmarum colores in parvo ejus orbiculo deprehendantur. Nascitur autem in Libya apud Troglodytas. 6. Murrina apud Parthos gignitur, sed praecipua in Germania, humorem sub terra putant calore densatum unde
Abbreviated transcription (Latin):
thiti. Magi suffitu eaꝵ si credi¬
tur tempestates au̾tunt flumi¬
na sistunt. Absictos nigͣ ⁊ pon¬
derosa distincta uenis rubenti¬
b. Hoc ⁊ calefcã ignis septẽ
dieb calorem tenet. Aegyptil¬
la nigͣ est radice. cerulea facie
ex egypto uͥ inuenit᷑ uocata
Media nigra ẽ. a medea illa
fabulosa iuenta: Ht̃ uenas
aerei coloris sudorem reddit cͦ¬
cl. saporem uini. Uegentana
italica gẽma ẽ: ab eis reꝑta.
nigͣ facie. albis int̾micantibꝰ
uotis. Bariptos nigͣ ẽ. cũ san¬
gͥneis ⁊ albis notis. Merame¬
las nigͣ uena qmͣlib colorem
secante ꝑ medias. Uen̾is cri¬
nes nig̾rimi nitoris ꝯtinens
in se sp̃em rufi cͥnis. Tricuus
ex africa nigͣ ẽ. s tres sucos
reddit. ab radice ingrũ e me¬
dio sangͥneum. a sũmo ocree.
Dyonsia nigͣ mixta rubenti¬
b notis. ex aqua trita uinũ
Rkaglat ⁊ odore suo ebrietati
resist̾e putat᷑. Niritis ingra
qdẽ: s altrita digitos adurit.
b constans unde ⁊ nõiatꝰ. Olca

Expanded text:
titi. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vocata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Italica gemma est, Veis reperta, nigra facie, albis intermicantibus notis. Bariptos nigra est cum sanguineis et albis notis. Mesomelas nigra vena quemlibet colorem secante per medias. Veneris crines nigerrimi nitoris, continens in se speciem rufi crinis. Trichrus ex Africa nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. Dionysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere putatur. Pyritis nigra quidem, sed adtritu digitos adurit. bus constans; unde et nominatus. Olca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ultimã breuem. cͥcumflectit᷑¬
ba ꝑs orõnis si mediam b̃uem
ht ut tibia tũc pͥmã acuimꝰ
Si u̾o nat᷑alit̾ longam ht̃ se
cundam ⁊ ultimam breuẽ ut
mus. Tetra sillaba aũt ⁊ pentha
nentͣ. Orauis accentꝰ cũ imno
accentu poni pot̾ indictione u¬
littore conspicit᷑ sus. ne dicas
ursus. uł ꝓpt̾ ꝓnũtiationem
ut dicas meta breuit̾ ⁊ ñ pro¬
ducta me uł disc̾nende ambigui

Expanded text:
et ultimam brevem, circumflectitet ultimam brevem, circumflectitba pars orationis si mediam breuem habet, ut tibiam, tunc primam acuimus; si uero naturaliter longam habet mediam et ultimam breuem, ut mus. Tetrasyllaba quoque < et > retinentur. Grauis accentus cum uno accentu poni potest in dictione uidìque in littore conspicitur sus, ne dicas ursus, vel propter pronuntiationem, ne dicas méta breviter, et non producta metâ, vel discernendae ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
ccentus qui grece centibus
ꝓsodia dr᷑ ex greco nom̃
accepit. Nam grece pros. ad.¬
latine. Ode grece. latine cantꝰ
est. Hoc enĩ nom̃ de u̾bo ad n̾¬
bũ exp̾ssum est. Latini aũ et
alia noĩa hñt. Nam accentꝰ ⁊
tonos ⁊ tenores dñt. qr ibi sonꝰ
crescit ⁊ desiuit. Accentꝰ aũ dc̃s¬
qd̾ iuxͣ cantũ fit sic̃ adu̾bium
qd̾ iixͣ u̾bum est. Accutꝰ accen¬
tus dictus qd̃ accuat ⁊ erigat
sillabam. Grauis. qd̃ dep̾mat¬
⁊ deponat. Est enĩ contͣruis acu¬
to. Circumflexꝰ. qr de acuto ⁊ gͣ¬
ui constat. Incipiens enĩ ab a¬
cuto in gͣuem desinit. Atq iͣ
dum ascendit ⁊ descendit cͥcũ¬
flexus efficit᷑ . Acutꝰ aũ ⁊ cͥcum¬
gͣuis est. munꝰ aut sonat qmͣ
acutus aut ccum flexus. Mo¬
nosillaba aut̃ ꝑs orõnis si na¬
turalit̾ breuis est ut iuir. aut
positione longa ut ars. acu¬
tum accentum G̃ebit. Si u
naturalit̾ Ponga ut res cͥcum¬
flexim. Dissillaba ꝑs orõmi
si pͥorem nat᷑alit̾ longam ht̃

Expanded text:
ccentus, qui Graece prosodia dicitur ex Graeco nomen accepit. Nam Graece πρός, Latine 'ad' ᾠδή Graece, Latine 'cantus' est. Hoc enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. Accentquod juxta cantum sit, sicut adverbium, quia juxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam. Gravis, quod deprimat, et deponat, est enim contrarius acuto. Circumflexus, quia de acuto et gravi constat: incipiens enim ab acuto in gravem desinit; atque ita, dum ascendit, et descendit, circumflexus efficitur. 3. Acutus autem et circumgravis est. Minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars orationis si naturaliter brevis est, ut 'vir', aut positione longa, ut 'ars', acutum accentum habebit. Si vero naturaliter longa, ut 'res', circumflexum. Disyllaba pars orationis si priorem naturaliter longam habet
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ integritatis. hoc ex lingͣ
sacre scͥpture. ⁊Iam eua statĩ
fcã de lat̾e uiri sui nũdũ ꝯtas¬
ta a uiro mulier appellata est
dicente scͥptura. Et formauit
eam in mulierem. Nirgo au
ridiore etate dicta ẽ. sic̾ ⁊ uͥgi
sic̃ ⁊ iutula. Alias ab incorrui¬
rilia facit. ⁊ masculini uigoriᷤ
ẽ. Antiqͥ enĩ fortes feminas iꝰ
uocabant. Hirgo aũ ñ recte ui¬
rago dr̃. si ñ iuri officio fungꝰ
Mulier u̾o si iurilia oꝑa facit
recte uirago dr̃. ut amazona
Qͤ u̾o nũc femina antiqͥtꝰ ui
sic a famulo famła. ita auiro
ura. Hinc ⁊ uirgns nomẽ
qudam putant. Femma u̾o
a ptib femoꝵ dicta uͥserus
spes a uiro disting᷑. Ali greca
itrimologia feĩam abignea
ui dictam ꝑputant. qi uehem̃t
ꝯcupiscit. Li bidinisiores enĩ
niri feminas ẽẽ tam ĩ mulie¬
aib qmͣ in aĩalib: unde ni¬
mꝰ amor ap̃ antiquos femi¬
neus uocadatur. Semor adh
uiridior. In sexto lib ͦ oiidiꝰ. Se¬

Expanded text:
ntegritatis, ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in mulierem. 21. Virgo a viridiore aetate dicta est, sicut virga et vitula. Alias ab incorruprilia facit, et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungatur. Mulier vero si virilia opera facit, recte virago dQuae vero nunc femina, antiquitus sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. In sexto libro Ovidius
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Adolescentior ñ utiq ma¬
gis ẽ adolescens s minꝰ ut se¬
nior miꝰ senex. Ubi ꝯꝑatusꝰ
gͣdus minꝰ sig̃cat a positiuo
Ergo semior nõ nͥ senix. sic̃ u¬
mor intͣ uiuenem. sic̃ pauꝑior¬
intͣ pauꝑem. Senes aũ dictos
quidam putant a sensus dimi¬
nutione. eo qd̃ iam ꝓ uetusta¬
te desipiant. Nam phisici di¬
ris sangͥnis : prudentes calidi.
Nnde ⁊ senes in quibꝰ iam fri¬
ges. ⁊ piu̾ in quib nͦ dũ calet.

Expanded text:
. Adulescentior non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis, sicut iunior inter iuintra pauperem. 27. Senes autem dictos quidam putant a sensus diminutione, eo quod jam prae vetustate desipiant. Nam physici diris sanguinis, prudentes calidi. Unde et senes in quibus jam friget, et pueri in quibus necdum calet,
Abbreviated transcription (Latin):
formata: cuiꝰ centrũ t̾ra est. ex oĩ¬
b ꝑtib equalit̾ ꝯclusa. Hãc
sꝑam nec pͥncipium hr̃e dñt
nec t̾minũ. iõ qd̾ in rotundũ
qiͣ cirtulus unde incipiat uel
ubi desinat ñ facile ꝯpreheti¬

Expanded text:
rum terra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt nec terminum, ideo quod in rotundum, quasi circulus, unde incipiat vel ubi desinat non facile conprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hispania nasci tradũt. Ferũt
aũ sub tybio cesare qͥndã ar¬
tificem excogitasse uitri tem¬
pam̃tũ ut flexibile eẽt ⁊ duc¬
tibile: qui dum admissus fu¬
isset ad cesarem porrexit fia¬
lam cesari: qmͣ ille indignat᷑
in pammẽtũ ꝓiecit. Artifex
aũ sustulit fialam de pauim̃e¬
to qͤ complicuerat se tanqmͣ
uas eneũ. Demde marculum
de sinu ꝓtulit ⁊ fialam corre¬
ꝯxit. Hoc fc̃õ cesar dixit artifici
Nũqͥd aluis scit hanc ꝯditam
utroꝵ: Postꝙͣ ille uirans ne¬
gauit alt̾um b̃ scire. iussit il¬
lum cesar decollari.ne dũ hec
cognitũ staret. Aurũ ꝓ luto
hab̾etur. ⁊ oĩum metallorũ
p̾cia abstrah̾ent᷑. Et reuera

Expanded text:
in Hispania nasci tradunt. Ferunt in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera
Abbreviated transcription (Latin):
aliud argenti mͦ celat᷑. Tingͥ¬
tur etiam młtis mͦis ita ut iac¬
cinctos saphirosq ⁊ iurides ĩ¬
mitet᷑ ⁊ onices uł aliaꝵ gẽma¬
rũ colores. neq alia speculis ap¬
tior mat̾ia ut puture accõmo¬
datior. Maximꝰ tñ honor ĩ cã¬
dido uitro ꝓximoq in c̾stalliᷤ
silitudĩe. unde ⁊ ad potandum
argenti metalla ⁊ auri pepu¬
lit.Ditrum olim fiebat ⁊ in
italia ⁊ ꝑgallias ⁊ hispanam
harena alba mollissima pila
molaq terebat᷑. De hinc mis¬
cebatur trib ꝑtib intri pond̾e
⁊m̃sura ac liqͣta in alias forna¬
ces tͣnffundebat᷑. qͦ massa uo¬
cabat᷑ ad monitrum atq hec
recocta fiebat uitrũ purũ ⁊ can¬
didum. In gen̾e iutri ⁊ obfia¬
rius lapis amnum̾at᷑. Est aũt
iurens int̾dum ⁊ nig̾. aliqnͣdo
⁊ tͣnslucidꝰ. crassior ẽ uisu ⁊ in
spetulis parietũ ꝓ ymagine
umbras reddente. Gẽmas mł¬
ti ex eo faciunt. Hũc lapidẽ
⁊ in india ⁊ italia ad occeanũ

Expanded text:
aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum
Abbreviated transcription (Latin):
a maru digiti plures ꝯnat᷑a¬
ti ⁊ coh̾entes reppunit᷑. In alia
in pedib. Alia scd̾m ĩnaturã
⁊ intemꝑatam creatõem siat
hi qui dentati nascunt᷑. siue
barbati uł cami. Alia ꝯplexu
qd̾ p̾diximꝰ in alexandro młti¬
forme portentũ. Alia ꝯmixtio¬
ne gen̾is. ut androgem ⁊ erma¬
frodite uocant᷑. Erma frodite
aũ nuĩcupati eo qd̾ in eis ut̾a
sexus appareat. Erma quippe
ap̾ grecos masculus. afrodi fe¬
mina nũcupant᷑. Hii dextͣm
gulis gentib q̃dam monstra
stͥ hõim: ita in unu̾so gen̾e
humano q̃dam monstra sũt
gentiũ ut gygantes. cenoce

Expanded text:
a manu digiti plures connaturaa manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiunt, in alia pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam monstra sunt gent
Abbreviated transcription (Latin):
ut naui. uił qͦs greci pignees
necant. eo qd statura cubita¬
ios. Alia magnitud̾ie ꝑtum
ueluti capite informi. aut
suipfluis m̃broꝵ ꝑtib ut bi¬
cipites. ⁊ trimani uł stmodõ¬
tas quid gemini ꝓcedũt dẽ¬
tes. Alia defectu ꝑtium ĩ qui¬
b alt̾a ꝑs płimũ defiait ab
alt̾a. ut mauꝰ a manu p uł
pes a pede. Alia discissione
uit sine manu aut capite ge
caput aut crus nascit᷑. Alia q̃
in ꝑte tͣnsfig᷑ant᷑ sic̃ qͥ leo¬
nis hñt itũ uł canis. uel
taurmũ cap̃ aut corpꝰ. ut ex¬
faside memorant genitũ mi¬
notaurũ: qd̾ gͤci ethoromor¬
siam uocant. Alia q̃ oĩ parte
tͣuffigant᷑ in aliene creatõis
portentũ. ut ex muliere ui¬
tulum dic̃ hystoͣ gen̾atũ. A¬
lia q̃ sine tranffigͤatione mu¬
tationẽ hñt locoꝵ ut oruloᷤ
in pectore. uł infronte aureᷤᷤ
supͣ in timpore. uł sic̃ aristo¬
tus toidit qͥudam ĩ siuistͤ
ꝑte iecur indextͣ splen habuisse
alia scd̃m ꝯnat᷑ationẽ ut ĩ ali¬

Expanded text:
ut nani, vel quos Graeci Pygmaeos vocant, eo quod sint staturae cubitalis. Alia, magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodentes, quibus gemini procedunt dentes. Alia defectu partium, in quibus altera pars plurimum defecit ab altera, ut manus a manu, vel pedes a pede. Alia discissione, ut sine manu aut capite gencaput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur: qui leonis habet vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut Erfasi dememorant genitum Minotaurum, quod Graeci heteromorphian vocant. Alia, quae ex omni parte transfigantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte: aures supra in tempore: vel sicut Aristoteles tradidit quemdam in sinistra parte jecur, in dextra parte splen habuisse. Alia, secundum connaturationem, ut in ali
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓbatum ẽ. Terxen qͥppe uis¬
pes exeqͣ creata solui regnũ
portendit. Alexandro ex muli¬
ere monstrũ creatũ qd̃ supiore
corꝑis ꝑtes hoĩs. S mortuas
hab̾u̾it infi̾ores diu̾saꝵ besti¬
aꝵ. s uiuentes sigc̃asse repẽ¬
tinam regis int̾fectionẽ. Su¬
ꝑuinx̾ant enĩ det̾iora meliori
dant᷑. ñ du uiuũt. S ꝯtinuo
ut nata fuerint occidũt. Int̾
portentũ aũ ⁊ portentuosum
difft᷑. Nam portenta st̃ q̃ tͣns¬
figͣantur. sic̃ Ftur ĩ umbͥa mu¬
lierem peꝑisse serpentẽ. Uñ
it infans. Poͣtentuosa uole¬
uẽ sumũt mutationẽ: exem¬
pli causa cũ sex diguito nati
Aotenta gͥ ub portentuosa
dustũt: aua magnitrdie to¬

Expanded text:
mentis probatum est. Xerxen quippe vulpes ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit inferiorum diversarum bestiarum, sed viventes significasse repentinam regis interfectionem; supervixerant enim deteriora melioridantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde it infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine to
Abbreviated transcription (Latin):
luntas creatoris cuiͦꝰq rei ꝯdi
te natura sit. Nnde ⁊ ppĩ gen¬
pellant. Portentũ g ͦ sit ñ cõtꝰ
Portenta aũ ⁊ ostenta monst᷑ at¬
tur. Nam portenta dicta phi¬
bent ã portendendo.i. Posten¬
dendo. Ostenta aũ qd̵ ostende
qd̾ porro dicant .i. fut᷑a p̾dic¬
Monstͣ u̾o a monitu duta qs
aliqͥo sig̃candũ demonstrẽt.s¬
ne qd̾ statim monstrent. qͥd a¬
pareat. ⁊ hoc ꝓp̾etatis est. abus¬
one tam̃ scͥptoꝵ plerũq cor¬
pitur. Qͤdam aũt portentoꝵ
treationes in sig̃cationib fut¬
is constitute uident᷑. Nult n.
ds̃ int̾dum uentura sig̃care
ꝑ aliqͣ nascentiũ noxia. sic̃ ⁊

Expanded text:
luntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi genpellant. Portentum ergo fit non contra Portenta autem et ostenta, monstra attur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeodendo. Ostenta autem, quod ostendere quod porro dicant, id est futura praedicMonstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent: sive quod statim monstrent quid appareat. Et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibus futuris constitutae videntur. Vult enim Deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxi
Abbreviated transcription (Latin):
mł ⁊ occidenti equalit̾ appa¬
ret. Qͦd u̾o tanqmͣ cubitaliᷤ
nobis uidet᷑. considerare oꝑ¬
tet qnͣtũ sol distat a t̾ris q̃
longitudo facit ut ꝑuus ui¬
deatura nobis. De magnitudi
lune minor fertur ẽẽ qm̃
solis. Nam dum sol suꝑiorsit
a luna ⁊ tam̃ a nob̾ maior ꝙͣ
luna uidet᷑. Iam si ꝓpe nos ac¬
cessiss młto maior qmͣ luna
conspitetur. Sicut aũt sol for¬
tior est t̾ra. ita t̾ra fortior lu

Expanded text:
et occidenti aequaliter apparet. Quod vero tamquam cubitalis nobis videtur, considerare oportet quantum sol distat a terris, quae longitudo facit ut parvus videatur a nobis. De magnitudinque lunae minor fertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis maior quam luna videtur, iam si prope nos accessisset, multo maior quam luna conspiceretur. Sicut autem sol fortior est terrae, ita terra fortior
Abbreviated transcription (Latin):
ydiacus aũt̃ cͥculus ẽ: qui
ex linearum qͥnq angu
Ls in una linea constat. De
alba est: qmͣ aliqui dñt iuã
eẽ qmͣ cũ circuit sol splendo¬
ris ip̃ius transitu ita lucere

Expanded text:
diacus autem circulus est, qui ex linearum quinque angulis, et ex una linea constat. De alba est, quam aliqui viam esse dicunt, quia circuit sol  splendoris ipsius transitu, ita Lunare
Abbreviated transcription (Latin):
formidato supplicio refrenet᷑
nocendi facuitas. X¬
Rit aũt lex þonesta iꝰta.
possibilis. scd̃m nat᷑am
scd̃m ꝯsuetudinẽ. patrie. loco.
tilis. manifa̾ quo ne aliqͥd
ꝑ obscuritatem in captione
ꝯtineat nullo pͥuato ꝯmo¬
do. s ꝓ tõmuni ciuiũ utilita¬
te conscͥpta. . xxii.

Expanded text:
efrenetur nocendi facultas. Erit autem lex honesta, iusta, possibilis secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta. DE I
Abbreviated transcription (Latin):
nũqra ab est: postremo ⁊ odiũ ⁊ dãp¬
na rerũ. Snde ⁊ aliqnͣdo ꝓpt̾ hec
scelera int̾dicta legib fuit..x
Hec ⁊ spħera aferendo uł afe¬
dorcatiꝰ sic tͣdit. Neu tu ꝑce piloᷤᷤ
uiuacis condere cerui. Uucia donͤ
erit geminã suꝑaddita libram. Int̾
sp̃es pilaꝵ st̃ trigonaria ⁊ arena¬
tã. Trigonaria est qͣ int̾ tres ludit᷑.
arenata qͣ greci dum ex cͥculo astan¬
cium expectantiũq emissa ultͣ ius¬
tum spatiũ pilam exciꝑe lusũq
iire ꝯsueuerunt. Cubitalem lu
ram dr̃ dare qui pilam trure ꝓla¬
to feriendam ꝯlusorib p̾bent. Ex¬

Expanded text:
nunquam abest; postremo et odia et damna rerum, unde et aliquando propter hec scelera interdicta legibus fuit. PHec et sphera, a ferendo vel feDorcatius sic tradit 1: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminam super addita libram. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est quia inter tres luditur. Arenata, qua in grege, dum ex circulo adstantium spectantiumque emissa, ultra iustum spatium pilam excipere lusumque inire consueverunt. Cubitalem lusram dicitur dare qui pilam crure prolato feriendam conlusoribus praebent.
Abbreviated transcription (Latin):
Drmꝰ. postremus. Potens. rebꝰ
ate patens. Unde ⁊ potestas.
p̃ pateat illi queq uelit. ⁊
remo int̾cludat. cui nuliꝰ ob¬
sist̾e ualeat. Preopimꝰ p̃ cet̾is
pib copiosus. Pecumiosa̾s tul¬
ius pͥmũ eos dictos refert: qͥ
płimani huĩssent pecumam
pecora. Ita enĩ ⁊ antiqͥ eos ap¬
pllabant. Paulatim aũ ꝑ ab
posito suo ad uictoriam ꝑse¬
uerat. Anticͥ enĩ uiciã dicebãt
inͣ uctoriam. Credo qd̾ inde
dicatur herba uitia .i. uictoriał.
in conatib ꝑseu̾ando. Alii ꝑ¬
nicẽ uelocem intelligũt pedib.
Nam pnicitas pedũ ẽ. pt ꝑni¬
cib ignea plantis. sic̃ celeritas
penaꝵ ⁊ ut celeriq fuga sub
sidera lapse. Pig̾ qiͣ pedib eg
est .n. tardꝰ ad incedendũ. qd̾ nͥ
ꝑ usum tͣnsitad aĩmũ. ꝑnox
ꝑuigilans nocte ꝑseuerans. ꝑ¬
gebant a petendo petulantes uo¬
cari Pcax ꝓprie idem ÷ qd̾ pe¬
tax. Nam ꝓcare ÷ pet̾e. Unde¬
Odigus sumptuosus atq con¬
sumptor qͥ omĩa porro agit ⁊

Expanded text:
Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabant; paulatim autem perqui in proposito suo ad victoriam perseverat. Antiqui enim vicam dicebant quam nos victoriam. Credo quod inde dicatur herba vicia, id est victorialis. in conatibus perseverando. Alii ernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub  lapsae. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum: quod nomen per usum transiit ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perseverans. Pgebant, a petendo petulantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est petere; undeodigus, sumptuosus, atque consumptor, qui omnia porro agit, e
Abbreviated transcription (Latin):
tator ꝑfecte sefu̾tꝰ. Publican
qͣ uectigalia publica exigits
qͥ ꝑ publica negocia seculi li¬
cra sectatur. Unde ⁊ cognõiat
tiqͦs tantũ flagitiosũ sig̃ta¬
bat. Postea tͣnsiit hoc uocabb
meretoriis uł infornicibꝰ. sx
u̾sutia sb̃ dolositate uł m̃da¬
uus. Paidꝰ ẽ quẽ uexat tͤ¬
datio m̃tis. Habet cordis pu¬
sationẽ cordis motũ. Nã pa¬
uere ferire ẽ. Unde ⁊ paui¬
mẽtũ. Petre aũ ⁊ rupes adu¬
ricia saxoꝵ noĩant᷑. Pusilla¬
nimis a pusillo aĩo. Pecul

Expanded text:
rfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati ntiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum meretrices a sutia, subdolositate vel mendarvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, unde et pavimentum. Petro autem et rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. P
Abbreviated transcription (Latin):
Precinctꝰ eo qd̾ añ se ponat aliqͥt
qͦ p̾̃cingit᷑ Unde ⁊ de dnõ dem̃¬
ẽ. Precinctꝰ ẽ lincheo: ⁊ lauit pe¬
des disciplõrũ suoꝵ. Predo est
ciam. Predo ab abigendo. p̾das
dator ħ ẽ cui de p̾da debetur ad.
do dolis. Pirate st̃ p̾dones mari¬
timi ab incendio nauiũ tran¬
seuntiũ qͣs capiebant dicts¶lã
pir ignis. Pugillator qͥ de ma¬
tu ĩmanũ numͣł saliqͥd sub¬
trahit. Peculiator ꝓ eo qd̾ sit pe¬
cunie publice defbaudator. Pro¬
ditor ꝓ eo qd̾ detegił. Itẽ ꝓditor.
ꝑfidꝰ qr fraudulentꝰ ẽ ⁊ sine fi¬
iurat .i. male uirat. Puitꝰ aut in
u̾bo .r. ñ ħt. Nlam pͥeiero ⁊ deie¬
ro dicimꝰ. Preuaricator male fi¬
dei aduocatꝰ. ⁊ qui uł in accusan¬
do nocitura. uł in defendendo ꝓ¬
futura p̃t̾eat. aut inutilit̾ du¬
bieq ponat: m̾cedũ grã lic cor¬
ruptꝰ. Cicero. qͥd enĩ tam p̾uaꝵ.¬
.i ualde uarũ. Pellax dolosus ⁊
fallax a pelle .i. nultu. Foris enĩ

Expanded text:
Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde et de Domctus est linteo, et lavit pedes discipulorum suorum.' Praedo est dit: praedo ab abigendo praedas dator, hoc est cui de praeda debetur aliquid. do dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. Item proditor ia fraudulentus est et sine fiiurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam pra valde varum. 225. Pellax, dolosus, et fallax, a pelle, id est, vultu. Foris enim