comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutulȩ cõmissam exiliat. eaq ñ multo post in balneo stragulata ĩmissu Theodati. solꝰ
suꝑ Ostrogothos anno uno regnat. Qui sciens ꝓ hoc se iram ĩꝑatoris incurrisse. Agapi
papã Constantinopolim misit ꝓ ĩpetranda huiꝰ facti ĩpunitate. Aga
ens ibi Anthemiũ Constantinopolitanũ ep̃m Euticianȩ eẽ heresis. excõmunicato eq¬
& exiliato. Menam fecit ibi substitui. agapitꝰ ibi morit᷑: Romamq refertur.
ustinianꝰ ĩꝑator Constantinopoli ȩccłiam scẽ Sophye incõparabili oꝑe ȩdificat.
alisariꝰ patriciꝰ a Iustiniano ĩꝑatore ex iussu dei ad Africam liberandam de manu
Wandaloꝵ missus. noctu cum plaustris rusticoꝵ urbẽ introeuntib ingressus sar¬
thaginem cepit: pecunias infinitas recepit. Gilimerẽ ex fuga ad deditionẽ redu¬
ctum ĩꝑatori Constantinopolim duxit. Sic Wandaloꝵ regnũ destructum ẽ
ĩc tandẽ illa Wandalica rabies cũ ipso noĩe funditꝰ extincta ẽ. h¬

Expanded text:
tutelae commissam exiliat, eaque non multo post in balneo strangulata immissu Theodati, solus super Ostrogothos anno uno regnat. Qui sciens per hoc se itam imperatoris incurrisse, Agapitum papam Constantinopolim misit, pro impetranda hujus facti impunitate. Agapitus inveniens ibi Anthemium Constantinopolitanum episcopum Eutitianae esse heresis, eo excommunicato et exiliato, Menam fecit ei substitui. Agapitus ibi moritur Romamque refertur. Justinianus imperator Constantinopoli aecclesiam S. Sophiae incomparabilisarius patritius a Justiniano imperatore ex jussu Dei ad Africam liberandam de manu Wandalorum missus, noctu cum plaustris rusticorum urbem introeuntibus ingressus. Carthaginem cepit, pecunias infinitas recepit, Gilimerem ex fuga ad deditionem reductum imperatori Constantinopolim duxit. Sic Wandalorum regnum destructum est; sic tandem illa Wandalica rabies cum ipso nomine funditus extincta est.
Abbreviated transcription (Latin):
walente redditꝰ. Haitanaricꝰ rex Gothoꝵ in xp̃ianos ꝑsecutione cõmota: pluri¬
mos int̾fecit. & de ꝓpͥis sedib in Romanum solum expulit. Idedicatur.
N agna fames in ẜhrigia. Lucifer Caralitanꝰ ep̃c morit᷑. qͥ cũ Gregorio ep̃o
hispaniaꝵ. & Phylone Libiȩ. nunquã se arrianȩ miscuit prauitati. axi¬
inuadet opp̃ssus. Presbit̃ Syrmii iniqͥssime decollat᷑. qͦd Octauianũ ex pro¬
b orbatꝰ: elem̃toꝵ qͦq ñ ignarꝰ fuit. Prob p̃fectꝰ Illirici iniqͥssimis tributors¬

Expanded text:
Valente redditus. Athanaricus rex Gothorum, in Christianos persecutione commota, pluriValente redditus. Athanaricus rex Gothorum, in Christianos persecutione commota, plurimos interfecit, et de propriis sedibus in Romanum solum expellit. 7 Eusebius agna fames in Phrygia. Lucifer Caralitanus episcopus moritur, qui cum Gregorio episcopo Hispaniarum, et Philone Libyae, numquam se Arianae miscuit pravitati. 8 Maxieret, oppressus. Presbyter Sirmii iniquissime decolatur, quod Octavianum ex probus orbatus, elementorum quoque ignarus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
similis: nisi quod seueritatem eius nimiam & parcitatẽ. qͥdam crudelitatẽ & aua-¬
Ipollinaris Laodicensis ep̃s multimoda Iriciam int̾pretabantur¬
ocopiꝰ qui apud Constantinopolim tyrannidem inuaserat. apud
Phrigiam salutarẽ extinctꝰ ẽ: & płimi ꝓCopianȩ partis cesi. atq ꝓscripti.
poris int̾uallum ursinꝰ a qͥbdam ep̃s constitutꝰ. Sicinium cũ suis inuadit.
Quo Damasianȩ partis popło ofluente. crudelissimȩ int̾fectiones diuersi
uI Ualens ab Euxodio arrianoꝵ ep̃o baptitatꝰ: nr̃os I sexus ꝑpetratȩ.¬
ꝑseqͥt᷑. Gratianꝰ ualentiniani filiꝰ. Ambianis ĩꝑator factus. Tanta Constan¬
i ẽ orta tempestas: ut muȩ magnitudinis decidens grando ñnu
hoĩum̃ int̾fecerit. A pud Atrabatas lana e cȩlo pluuȩ cõmixta defluxit.
ylarius Pictauensis episcopus moritur.

Expanded text:
similis, nisi quod severitatem ejus nimiam, et parcitatem quidam crudelitatem et avasimilis, nisi quod severitatem ejus nimiam, et parcitatem quidam crudelitatem et avapollinaris Laodicenus episcopus multimoda nostrressere. Procopius, qui apud Constantinopolim tirannidem invaserat, apud Frigiam Salutarem extinctus, et plurimi Procopianae partis cesi atque proscripti.poris intervallum Ursinus a quibusdam episcopus constitutus, Sicininum cum suis invadit, quo Damasianae partis populo confluente, crudelissimae interfectiones diversi Valens ab Eudoxio Arianorum episcopo baptizatus nostros persequitur. Gratianus Valentiniani filius Ambianis imperator factus. 4 Tanta Constantinopoli est orta tempestas, ut mirae magnitudinis decidens grando nonnullos hominum interfecerit. Apud Atrebatas lana e coelo pluviae mixta defluxit. 5 Hilarius episcopus Pictavis moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
łsas ꝓfectꝰ. nr̃m post uictoriam diis sangͥnem uouerat. ubi a qͦdam simulato
ꝑfuga ad deserta ꝑductus. cum fame & siti apostatam ꝑdidisset exercitum.s
unconsultis a suoꝵ erraret agminibꝰ: ab obuio forte hostium equite conto
ilia ꝑfossus interiit. anno ętatis. xl. ẜ ost quẽ seq̃nti die Iouinianꝰ ex pmicĩo¬
Hic rerum necessitate compulsus: Nisibim & magnam mesopotamiȩ partem
Sapori regi ẜsaꝵ tradidit. S ynodus Anthiochiȩ a miletio & suis facta. inq̃
Homousio Anomeoq reiecto. medium int̾ hȩc Omeousion macedonianum
dogia uendicauert̃. Iouinianꝰ cruditate siuie odore prunaꝵ qͦs nimi¬
as adoleri iusserat. Dadastenȩ moritur: anno ȩtatis suȩ .xxxiii.¬
m̃sib qͥnq. Hic ualentinianꝰ tribunꝰ scrutarioꝵ e Pannonia sibalensis
apud i iceam augustus appellatꝰ. frẽm Walentẽ Constantinopolim i

Expanded text:
Persas profectus, nostrum post victoriam diis sanguinem voverat: ubi a quodam simulato Persas profectus, nostrum post victoriam diis sanguinem voverat: ubi a quodam simulato perfuga ad deserta perductus, cum fame et siti Apostata perdidisset exercitum, et inconsultius a suorum erraret agminibus, ab obvio forte hostium equite conto ilia perfossus interiit, anno aetatis 32. Post quem sequenti die JOVIANUS ex primi1 Jovianus rerum necessitate compulsus, Nisibim et magnam Mesopotamiae partem Sapori Persarum regi tradidit. Synodus Antiochiae a Meletio et suis facta: in qua homousio annomeoque rejecto, medium inter haec homoiousion, Macedonianum dogma, vindicaverunt. Jovianus cruditate, sive odore prunarum, quas nimias adoleri jusserat, Dadastanae moritur anno aetatis 33.Post quem Valentinianus tribunus Scutariorium, e Pannonia Cibalensis apud Nicaeam Augustus appellatus, fratrem Valentem Constantinopoli in
Abbreviated transcription (Latin):
librum ipse C onstantio porrexisset: ad gallias rediit. Macedoniꝰ Constantino¬
posi pellit᷑. o mnes pene toto orbe ȩccłiȩ sub noĩe pacis. & regis Arrianoꝵ
eletiꝰ debasti̧ Armenioꝵ ep̃s ab Achatio & Georgio arrianis epĩs Antiochiam tͣns¬
fert᷑. & post non grande temporis intuallum cum prb̃ros qͥ ab Eudoxio anteces¬
sore suo depositi fuerant suscepisset: exilii iustissimam causam subito fidei d¬
mutatione delusit. Gallia ꝑ hylariũ Ariminensis ꝑfidiȩ dolos dampnat.¬
xxiii Constantiꝰ Mopsocronis int̃ silitiã Capadociamq morit᷑ anno etatis
ad idoloꝵ cultũ ou̾so: blanda ꝑsecutio fuit. illiciens magis quã impellens ad
sacrificandum. in qua multi ex nr̃is uolũtate ꝓpria corruerunt.
Antiochiȩ ep̃m facit. P hroheresius sophista Atheniensis. lege data ne xp̃ia¬
ni liberalium artium doctores essent. cum sibi sp̃alit̃ Iulianꝰ ocederet ut
xp̃ianos doceret: scolam sponte deseruit. Emilianꝰ ob Ararũ subu̾sionẽ¬

Expanded text:
librum pro se Constantio porrexisset, ad Gallias redit. Macedonius Constantinopoli pellitur. Omnes pene toto orbe aeclesiae sub nomine pacis et regis Arrianorum Meletius Sebastiae Armeniorum ab Acatio et Georgio episcopis Arrianis Antiochiam transfertur. Et post non grande temporis intsore suo depositi fuerant, suscepisset, exsilii justissimam causam subita fidei mutatione delusit. Gallia per Hilarium Ariminensis perfidiae dolos damnat. Constantius Mopsocrenis inter Ciliciam Cappadociad idolorum cultum converso, blanda persecutio fuit, illiciens magis quam impellens ad sacrificandum, in qua multi ex nostris voluntate propria corruerunt. Antiochiae episcopum facit. Prohaeresius sophista Atheniensis, lege data ne Christiani liberalChristianus doceret, scholam sponte deseruit. Aemilianus ob ararum subve
Abbreviated transcription (Latin):
inq Grimbaldꝰ tex exͥcitum eiꝰ grauit̃ atterit. Clodoueꝰ rȩx francoꝵ obit. & Lothariꝰ filiꝰ eiꝰ
francoꝵ regib a solita fortitudine & scĩa degenerantibꝰ. regni potentia disponebat᷑ ꝑ
maiores domꝰ. regib solo noĩe regnantibꝰ: quib moris erat pͥncipari qͥdem scđm genꝰ.
e nil agere uel dispone. quam irracionabilit̃ edere & bibere. domiq morari. & Rt.
maii presidere coram tota gente & salutare & salutari. obseqͥa & dona acciꝑe & repan¬

Expanded text:
ercitum ejus graviter atterit. Chlodoveus rex Francorum obiit, et Lotharius filius ejus Francorum regibus a solita fortitudine et scientia degenerantibus, regni potentia disponebatur per majores domus, regibus solo nomine regnantibus: quibus moris erat principari quidem secundum genus, et nil agere vel disponere, quam irrationabiliter edere et bibere, domique morari, et Kalendis Maii presidere coram tota gente, et salutare et salutari, obsequia et dona accipere et repen
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ tutelã fidis cõmisit pͥncipibꝰ.
ipinꝰ iex lemouicinã rrgionẽ cede & incendio depopulat᷑. Sabuiꝰ bulgar cũ Roma¬

Expanded text:
um tutelam fidis commisit principibus. Pippinus Lemovicinam regionem caede et incendio depopulatur. Sabinus Bulgarius cum Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio. hispanias & Gallias qͣs sibi a
Wandalis aliisq gentib p̃reptas do¬
lebat: Gothis rata ꝯfirmatione do¬
nauit. Cum gͦ Gothi a finib sibi de¬
putatis Wandalos aliosq hostes
effugare maturarent. & Wandali
undiq oclusi. timore Gothoꝵ estua¬
rent : popłi peccatis facientib inopi¬
nata & grata occurrit eis felicitatis
oportunitas. Nam int̃ Bonefacium
& Etium Romanos duces ꝑ inuidiã
orta simultate. Bonefaciꝰ factꝰ inferi¬
or cũ dolorẽ suȩ iniuriȩ nollet ulcis¬
ci. nͥ dampno & ꝑicło reipublicȩ: ad hispa¬
nias transiuit. & Wandalos ad occupan¬
dam Lẏbiam & Africam inuitauit. Quo
cũ ꝑuolassent: ibi regnũ suũ multo tẽ¬
pore ꝯfirmauert̃. & diuina & huma¬
ua sine aliqͦ respectu humanitatis uel
diuinitatis ꝑturbauerunt.

Expanded text:
consilio, Hispanias et Gallias, quas sibi a consilio, Hispanias et Gallias, quas sibi a Wandalis aliisque gentibus praereptas dolebat, Gothis rata confirmatione donavit. Cum ergo Gothi a finibus sibi deputatis Wandalos aliosque hostes effugare maturarent, et Wandali undique conclusi timore Gothorum aestuarent, peccatis populi facientibus, inopina et grata occurrit eis felicitatis oportunitas. Nam inter Bonefacium et Aethium Romanos duces per invidiam orta simultate, Bonefacius factus inferior, cum dolorem suae injuriae nollet, ulcisci nisi damno et peri culo rei publicae, ad Hispanias transivit, et Wandalos ad occupandam Libiam et Affricam invitavit. Quo cum pervolassent, ibi regnum suum multo tempore confirmaverunt, et divina et humana sine aliquo respectu humanitatis vel divinitatis perturbaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a Gothis uicti alienas t̃ras inuadere
ceꝑunt: qͥ suas retin̾e non potuer̃t̃.
Hos cura Danubiũ cõmorantes rur¬
sum pꝰ multũ tp̃s siberich Gothoꝵ rex
bello uictos inde exturbauit. & ad hoc
ꝑpulit ut qͣs qͦqͦmͦ habere uidebant᷑
relictis sedib Romano ĩꝑio se subdent:
& a Constantino magno locum habi¬
tandi sibi dari supplicit̃ peterent.
sibi delegatas ꝑ .lx. annos pacifice in¬
habitauert̃. Unde anno Archadii
.xiiͦii. & honorii. euocati instinctu Sti¬
liconis rebellionẽ ꝯtra rempublicam
meditantis infudert̃ se ꝑ Galias. iun-¬
ctis secum Alanis: easq aliquandiui
miserrime dilacerauer̃t. Etiam inde
eos expellebant Gothi. non qͥdem ꝓspi¬
cientes Galliaꝵ qͥeti: s uacuefacien¬
tes patriam suȩ rapacitati. Wandali
hispanias aggressi: nc̃ hispanias. nc̃
Gallias. multo tp̃r depopulati st̃. S
nec ibi a Gothis tuti ẽẽ potuerunt.
Quippe qͥa Gothi nimis Italiã inqͥe¬
tabant. Honoriꝰ deliberato cum suis

Expanded text:
a Gothis victi, alienas terras invadere ceperunt, qui suas retinere non potuerunt. Hos circa Danubium commorantes, rursum post multum tempus Giberich Gothorum rex bello victos inde exturbavit, et ad hoc perpulit, ut quas quoquo modo habere videbantur relictis sedibus, Romano imperio se subderent, et a Constantino Magno locum habitandi sibi dari suppliciter peterent.sibi delegatas per sexaginta annos pacifice inhabitaverunt. Unde anno Archadii 13. et Honorii. evocati instinctu Stiliconis rebellionem contra rem publicam meditantis, infuderunt se per Gallias, junctis sibi Alanis, easque aliquandiu miserrime dilaceraverunt. Etiam inde eos expellebant Gothi, non quidem prospicientes Galliarum quieti, sed vacuefacientes patriam suae rapacitati. Wandali Hispanias aggressi, nunc Hispanias, nunc Gallias multo tempore depopulati sunt; sed nec ibi a Gothis tuti esse potuerunt. Quippe quia Gothi nimis Italiam inquietabant; Honorius, deliberato cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
C alabri rapuere: tenet nunc Parthonope. Cecini pascua:
RURA
erodes samariam olim iam in cinerib sedentem a fundam̃tis suscitans.
in bonore Augusti Augustam idest sebastiam appellauit: & Peneade id qd̃
sanion uocat᷑ extruxit. Augustus Samiis lib̃tatẽ dedit. In Cypro ciuitatũ¬

Expanded text:
Calabri rapuere, tenet nunc Parthenope, cecini pascua, rura, erodes Samariam olim jam in cineribus sedentem, a fundamentis suscitans, in honorem Augusti Augustam, id est, Sebasten appellavit, et in Paneade id quod Panion vocatur, exstruxit. Augustus Samiis libertatem dedit. Ann. a
Abbreviated transcription (Latin):
Orogo filius sipini dur Campaniensium morit᷑. Grimoaldꝰ frat̃ eiꝰ a patre sipup
in aula bildeb̾ti regis maior domꝰ statuit᷑. eiq filia Ratbodi frisonum ducis in urorẽ
despondetur. ortuo suniꝑth dangobanloꝵ rege: Luithꝑth filius eiꝰ puer in
regnum succedit. Anspraudum habens tutorem. Dodo interfector sc̃ĩ Lamberti
pessimo langore cruciat᷑. a uermib osumit᷑. & ob intolerantiã fetoris in mosam flpi-¬
uum dimeigit᷑. om̃sq huiꝰ culpe complices infra annum diuiuitꝰ puniunt᷑.
percussor uero saneti martyris fiatri suo congressus: alter ab altero ꝑimitus.

Expanded text:
rimoaldus frater ejus a patre Pipino in aula Hildeberti regis major domus statuitur, eique filia Rabbodi Fresonum ducis in uxorem despondetur. Mortuo Chunipert Langobardorum rege, Liutpert filius ejus puer in regnum succedit, Ansprandum habens tutorem. Dodo interfector sancti Lamberti pessimo languore cruciatus, a vermibus consumitur, et ob intolerantiam foetoris in Mosam fluvium demergitur; omnesque hujus culpae complices infra annum divinitus puniuntur. Percussor vero sancti martyris fratri suo congressus, alter ab altero perimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sabinianꝰ papa cũ
& ipse liberalitati Gregorii p̃decessoris sui derogaret. & sub hoc obtentu manum
egenis subtraheret: Gregoriꝰ eum ꝑ uisum ter ꝓ culpa tenaciȩ. & huiꝰ derogationis
increpatũ qd̃ non resipisceret. etiã quarto horribilit̾ increpans & cõminans in capi¬
te ꝑcussit. quo ille dolore ueratꝰ non multo pꝰ mortẽ obiit. Post quem Bonefaciꝰ
Romanȩ ecłie. Lxiiiiꝰ. presidet. Hic obtinuit apud focam ĩꝑatorem ut eccłia Ro¬
mana caput esset oũim ȩccłiarum. qͥa ȩccłia Constantinopolitana scribebat se esse
lus uiuente ep̃o ciuitatis suȩ de altero eligendo audeat loqͥ. aut partes sibi facere.
s die t̾cio depositionis eius fiat licent̃ a clexo & popło electio sac̃dotis. Theodicꝰ & Theo

Expanded text:
Sabinianus papa cum et ipse liberalitati Gregorii predecessoris sui derogaret, et sub hoc optentu manum egenis subtraheret, Gregorius eum per visum ter pro culpa tenaciae et hujus derogationis increpatum, quod non resipisceret, etiam quarto horribiliter increpans et comminans in capite percussit; quo ille dolore vexatus, paullo post mortem obiit. Post quem, Bonefacius Romanae aecclesiae 63u s presidet. Hic optinuit apud Phocam imperatorem, ut aecclesia Romana caput esset omnium aecclesiarum; quia aecclesia Constantinopolitana scribebat se esse lus vivente episcopo civitatis suae audeat loqui, aut partes sibi facere, sed tertio die depositionis ejus fiat licenter a clero et populo electio sacerdotis. Theodericus et Theo
Abbreviated transcription (Latin):
ontra Ottonẽ ĩꝑatorem rebellauit s̃uerardꝰ comes palatii. & Gisleb̾tꝰ dux lotha-¬
ringiȩ. qͥ Gerb̃gam sororẽ ipsius ĩꝑatoris uxorẽ habebat. Hungari ꝑ Austrasiam &
Alemaniam multis ciuitatib igne & gladio consumptis. Warmatiȩ ⁊theno tͣnsito
usq ad occeanũ Gallias uastant: & ꝑItaliam redeunt. Princeps boemiȩ Wencerlaꝰ
uir sc̃s a fr̃e suo Borrlao occidit᷑ ambitione ꝑcipiendi pͥncipatꝰ seducto. In cuiꝰ ultiq¬
nẽ rex Otto bellũ bortlano indix̃. & longa int̾ eos ꝯcertatio. ꝑ qͣtuordeci annos ꝓtracta ẽ
xxxiuii Euerandus & Gislebtꝰ henricũ frẽm ĩpatoris obsessũ¬
ei regnũ magis competere illiin patris regno nato: quã Ottoni ante regnum nato.¬
tto imꝑator interĩ a Baioariis sͥ resistentib rediens: suerardum exiliat. itmq Baioi¬
rios aggressus om̃s sͥ subdidit. p̃ter unũ filium arnoldi. R ex Otto consticuit urbem

Expanded text:
 dux Lotharingiae: qui Gerbergam sororem ipsius imperatoris uxorem habebat. Hungari per Austrasiam et Alemaniam, multis civitatibus igne et gladio consumptis, Wormatiae Rheno transito usque ad Oceanum Gallias vastant, et per Italiam redeunt. Princeps Bohemiae Vanceslaus vir sanctus a fratre suo Boislao occiditur, ambitione percipiendi principatus seducto. In cujus ultionem rex Otho bellum et indixit, et longa inter eos concertatio per annos qua Everardus et Gislebertus Henricum fratrem imperatoris obsessuei, regnum magis competere illi in patris regno nato, quam Ottoni ante regnum naOtto imperator interim a Bajoariis sibi resistentibus rediens, Everardum exiliat, iterumque Bajoarios aggressus, omnes sibi subdidit, preter unum filium Arnoldi. Rex Otto construit urbem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reliqͥs hereticis dampnauit. predicans eadem synodꝰ xp̃m dm̃ sic de uirgine nal¬
tum. ut in eo & diuine & humanȩ nateͣ substantiã eẽ fateam᷑. hic decretũ ẽ ut ma¬
ter dñi maria non solum xp̃o tochos: s etiã theothochos ciedat᷑ & appellet᷑ ꝓpt̾ blasphe¬
& signa płima in celo ostendunt᷑. Uesꝑe ab aquilone cȩlum efficit᷑ rubens ut ignis. int̃¬
mixtis ꝑ igneum ruborem clamorib lineis: in hastaꝵ sp̃ẽm deformatis. Luna obfuscat᷑.
cometes apparet. & multa alia quȩ ñ eẽ ociosa ostendit instans rerum conseguentia.

Expanded text:
gine natum, ut in eo et divinae et humanae naturae substantiam esse fateamur. Hic decretum est, ut mater Domini Maria non solum christothocos, sed etiam theothocos credatur et appelletur, propter blaspheet signa plurima in caelo ostenduntur. Vespere ab aquilone caelum efficitur rubens ut ignis, intermixtis per igneum ruborem clarioribus lichnis in astarum speciem deformatis. Luna obfuscatur, cometes apparet, et multa alia. Quae non esse otiosa, ostendit instans rerum consequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
glulfus rex Longobardoꝵ in Romanos insuigit: s agente Theudelinda regina ñ multo
post cum eis fedus iiit. Huic reginȩ Gregorius papa libros dialogi sui misit.
Sol a mane usq ad meridiem minoratus est usq ad terciam sui partem.
ipse olim facere intenderat: Augustinũ cum aliis ad p̃dicandum destinat in Angliã.
ꝯuntrannꝰ pex scĩtate ciarus dormit in xp̃o: regnum eiꝰ cessit fratrueli eiꝰ childeb̃to.¬
UII Recharedꝰ rex wisi¬
gothoꝵ regib francoꝵ ofederat᷑: eiq soror Childeb̃ti regis uror dat᷑. Sc̃s solumbanꝰ
abbas & prb̃r doctor scotoꝵ & Pictoꝵ obit. qͥ posteris siuis multa scĩtatis monim̃ta re¬
liquit. pret̃ quam quod rustica simplicitate pͥascha dñico debere celebrari neq di¬
dicit: neq docuit. Uarculfus abbas baiocacensis scĩtate claret in Gallia.

Expanded text:
lulfus rex Langobardorum in Romanos insurgit; sed agente Theudelinda regina, non multo post cum eis foedus init. Huic reginae Gregorius papa libros Dialogi sui misit. Sol a mane usque ad meridiem minoratus est usque ad tertiam sui partem. ipse olim facere intenderat, Augustinum cum aliis ad predicandum destinat in Anglia. Guntrannus rex sanctitate clarus dormit in Christo; regnum ejus cessit fratrueli ejus Childeberto.7. Richaredus rex Wisigothorum regibus Francorum confoederatur, eique soror Childeberti regis uxor datur. Sanctus Columba abbas et presbiter, doctor Scottorum et Pictorum, obiit, qui posteris suis multa sanctitatis monimenta reliquit; preterquam quod rustica simplicitate pascha dominico die debere celebrari neque didicit, neque docuit. Marculfus abbas Bajocasinensis sanctitate claret in Gallia.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ: quȩ thestoriũ duas ꝑsonas in xp̃o asserentẽ iusto anathemate ꝯdẽpnauit
me militũ otͣ Waudalos pugnantiũ cesa. Gensericꝰ odia Gothoꝵ ueritꝰ. & si¬
mul a Bonefacio inuitatꝰ cum Wandalis & oĩb eoꝵ familiis ad Africã tͣnsfretaũ
eamq inuadens & dilacerans: multam multo tpr̃e cladem Romanis intulit.
n sallia cum Supthar rer hunoꝵ Burgundiones nimis oppͥmeret: illi in dñi

Expanded text:
ta est; quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, me militum contra Wandalos pugnantium caesa. Gensericus odia Gothorum veritus, et simul a Bonefacio invitatus, cum Wandalis et omnibus eorum familiis ad Africam transfretavit, eamque invadens et dilacerans, multam multo tempore calamitatem Romanis intulit. In Gallia cum Suptar rex Hunorum Burgundiones nimis opprimeret, illi in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
yminachꝰ Romanȩ eccłiȩ. xluiiiiꝰ. p̃sidet: ordinato ꝯtra eũ ꝑ ꝯtentionẽ Laurentiq.
Quȩ res gͣue discidiũ eccłiȩ du usq ad ipsa ꝓtraxit homicidia. donec tandem
banc alt̾cationem cõpressit Theodici regis quanuis Arriani potentia. hoc eqͥtatis
iudicio obtinente ut Syminachꝰ papa esset qͥa pͥor ordinatꝰ fuerat. eiq pars maxi-¬
ma faueret. ꝓ cuiꝰ dissensionis culpa aĩam saschasii diaconi qͥ ꝑtinatius Lauren¬
tio fauerat. alias magnȩ scĩtatis uir Germanꝰ Capuanꝰ ep̃c inuenit in thermis in
igne purgatorio positam. Hic Syminachꝰ ostituit oi die dñico. uł natalicio mar¬
rum Gloria in excelsis deo ad missas cantari. quẽ hymnũ Thelesi
Petro papa nocte tantũ natalis dñi ad missas a se in ipsa nocte institutas can¬
tari instituit : & in eo ad angelorum uerba quȩ sequuntur adiecit.
untamundo Wandaloꝵ rege defuncto: Tras amundꝰ fr̃ eiꝰ regnaũ pꝰ eũ annis.xxui.

Expanded text:
sidet, ordinato contra eum per contentionem Laurentio. Quae res grave discidium aecclesiae diu usque ad ipsa protraxit homicidia; donec tandem hanc altercationem compressit Theoderici regis, quamvis Ariani, potentia, hoc aequitatis judicio optinente, ut Simmacus papa esset, quia prior ordinatus fuerat, eique pars maxima faveret. Pro cujus dissensionis culpa animam Paschasii diaconi, qui pertinatius Laurentio faverat, alias magnae sanctitatis viri, Germanus Capuanus episcopus invenit in thermis in igne purgatorio positam. Hic Simmachus constituit omni dominico die vel natalitio martyrum Gloria in excelsis Deo ad missas cantari; quem ymnum Telesphorus, septimus a Petro papa, nocte tantum natalis Domini ad missas a se in ipsa nocte institutas cantari instituit, et in eo ad angelorum verba quae sequuntur adjecit. unthamundo Wandalorum rege defuncto, Trasamundus frater ejus regnavit post eum annis 26.
Abbreviated transcription (Latin):
uictis sclauis: tributũ imponit. Rex henricꝰ agrarios milites recensens. edicit
nonꝰ uͦ in urbe t̾ciam partẽ oĩum frugum illoꝵ reseruaret in edib a se ad hoc extrii¬
ctis: ut in bello nichil alicui eoꝵ deesset. urbesq reb & uiris plenȩ essent.
Berengariꝰ rex ab Italiensib ĩpie ꝑimit᷑. Hungari Salardo duce Italiam perua¬
gantes: sapiam obsident & incendunt.

Expanded text:
ictis Sclavis tributum imponit. Rex Henricus agrarios milites recensens, edixit nonus vero in urbe tertiam partem omnium frugum illorum reservaret in edibus a se ad hoc extructis; ut in bello nihil alicui eorum deesset, urbesque rebus et viris plenae essent. Berengarius rex ab Italiensibus impie perimitur. Ungari Salardo duce Italiam pervagantes, Papiam obsident et incendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
auiiuiiuno Ihu xp̃i millesimo scđm computationẽ Oyonisii multa
ꝓdigia uisa sunt. Ter remotꝰ factꝰ ẽ ꝑmaximꝰ. cometes apparuit.xuiiii. kł ianuarii cir¬
dore. ut ñ mͦ qͥ in agris erant s etiã in tectis irruto lumine ferirent᷑. Qua celi scissura
sensim euanescente: int̾im uisa ẽ figura qͣi serpentis. capite qͥdem c̾scente c̃ ceruleis
.xuiii U Otto ĩꝑator Romȩ srescentẽ patͥcium bello agg̾dit᷑:  pedibꝰ.¬
s uictꝰ Crescens & exfuga retractꝰ capit᷑. uiliq uim̃to auersȩ ĩpositus circunducit᷑¬

Expanded text:
u Christi millesimo secundum supputationem Dionisii multa prodigia visa sunt. Terraemotus factus est permaximus; cometes apparuit; 19 Kalendas Januarii cirdore, ut non modo qui in agris erant, sed etiam in tectis, irrupto lumine ferirentur. Qua caeli fissura sensim evanescente, interim visa est figura quasi serpentis, capite quidem crescente, cum ceruleis. Otto imperator Romae Crescentem patricium bello aggreditur; sed victus Crescens et ex fuga retractus, capitur, vilique jumento averse impositus circumducit
Abbreviated transcription (Latin):
lis sollẽpnitatẽ scĩ secri q̃ dicit᷑ ad uincła Romȩ instituit kł Augusti. ideo maxime
ut popłm reuocaret a gentilis suꝑstitionis pompa. qd̾ adhuc sollẽpnizabat in hac die
ꝓmittens se in t̾ram reꝑmissionis reducturũ ad mare tranffretandũ ad duxit: ibiq

Expanded text:
lis solemnitatem S. Petri, quae dicitur Ad vincula, Romae instituit Kal. Aug., ideo maxime, lis solemnitatem S. Petri, quae dicitur Ad vincula, Romae instituit Kal. Aug., ideo maxime, ut populum revocaret a gentili superstitionis pompa, quod adhuc sollemnizabat in hac die promittens se in terram repromissionis eos reducturum, ad mare transfretandum adduxit; ibique
Abbreviated transcription (Latin):
Ethꝰ in gr̃am recipit᷑ Rugila rer hunoꝵ federatꝰ & omanoꝵ morit᷑. eiq Gleda succedit¬
Gallia citeriore ab Attone pͥncipe in rebellionẽ cõmota: ospirauere in Bagaudam oĩa
pene salloꝵ seruitia. Cyrillus Alexandrinꝰ ep̃c ab hoc anno orditꝰ cielum de ordinati
one paschȩ ꝑ .xxu. annos sũma breuitate collegit. infra quẽ om̃s paschalis obseruati¬
onis uariętates comprehendi notauit.
Ipud Psas xp̃ianitas hoc tpr̃e dilatata ẽ. Nam marutbas ep̃c legatione ad eos fuu¬
ctus. filium sdigerdis regis orando a demonio liberauit. ꝑ qd maior qͥdem gła fidei
acreuit: at ꝯtra ab inimicis dei grauior in xp̃ianos ꝑsecutio exarsit. Eudoxia Au¬
gusta uxor Theodosii Iherosolimã ex uoto ꝓpauit. & iide reliqͥas ꝓthomr̃is Stephani. &s
ouas cathenas qͦs angłs de manib setͥ apłi disiecit dei nutu. attulit. eisq adiuncta
cathena qua etiã Romȩ Petrꝰ uinctꝰ fuit triadem fecit. & inde cũ ꝯsilio Romani p̃su-¬

Expanded text:
etius in gratiam recipitur. Rugila rex Hunorum foederatus Romanorum moritur, eique Bleda succeditGallia citeriore a Battone principe in rebellionem commota, conspiravere in Baugaudam omnia paene Gallorum servitia. Cirillus Alexandrinus episcopus ab hoc aone paschae per 95 annos summa brevitate collegit, intra quem omnes paschalis observationis varietates comprehendi notavit. 8. 2. Apud Persas christianitas hoc tempore dilatata est. Nam Maruthas episcopus legatione ad eos functus, filium Sdigerdis regis orando a daemonio liberavit; per quod major quidem gloria accrevit, at contra ab inimicis Dei gravior in christianos persecutio exarsit. Eudoxia augusta, uxor Theodosii, Hierosolimam ex voto properavit, et inde reliquias prothomartiris Stephani et duas catenas, quas angelus de manibus Petri apostoli disjecit, Dei nutu attulit; eisque adjuncta catena, qua etiam Romae Petrus vinctus fuit, triadem fecit, et inde cum consilio Romani presu
Abbreviated transcription (Latin):
eo Romane ȩccłiȩ .xliii. p̃sidet. Hic in omeliis declarandis multũ ualuit. Hic in canones
missȩ addidit. Sc̃m sacrificiũ Iminaculatã hostiam. Hic qͦtiens rogabat᷑ ab aliquib ut
bat. Uude si ab aliqͥb dubitabat᷑: cultello pannos illos pungens sanguinẽ eliciebat:
illo effusus ẽ intret ꝑ duunã uirtutẽ in pannos illos: & ideo mito illos dari ꝓ reliqͥis
scõꝵ. in quoꝵ honore ꝯsecrati sunt. D ellum otra Buigundiones memorabile erarst.
quo tota pene gens cum rege suo per Etium uicta concidit. Initus reuelant᷑¬
orpora Prisci aliorumq cum eo apud Autisiodoꝵ passoꝵ Germano episcopo diui
In Galliis pricipibus seditionis attritis. & batone capto: qͥescit agaudaꝵ cõmotio
ortione Africȩ ocessa ad habitandum Genserico a Romanis: conuenit inter. San¬
dalos & Romanos pax magis necessaria quam utilis.

Expanded text:
eo Romanae aecclesiae 43u s presidet. Hic in omeliis declamandis multum valuit. Hic in canone missae addidit, Sanctum sacrificium, immaculatam hostiam. Hic quoties rogabatur ab aliquibus, ut vel martyrum dabat. Unde si ab aliquibus dubitabatur, cultello pannos illos pungens, sanguinem illo effusus est, intret per divinam virtutem in pannos illos; et ideo merito illos dari pro reliquiis sanctorum, in quorum honore consecrati sunt. Bellum contra Burgundiones memorabile exarsit; quo tota pene gens cum rege suo per Etium victa concidit. Corpora Prisci aliorumque cum eo apud Autisiodorum passorum Germano episcopo divinIn Galliis principibus seditionum atritis et Battone capto, quiescit Bagaudarum commoPortione Africae concessa ad habitandum Genserico a Romanis, convenit inter Wandalos et Romanos pax magis necessaria quam utilis.
Abbreviated transcription (Latin):
librio ĩꝑii sui m̃se.uii. mortuo: Luceriꝰ ĩꝑat. Egidiꝰ cũ francos oppͥm̾et grauiꝰ iusto: ꝑ¬
pendens Widiomarꝰ francos penitẽ suꝑ eiecto hild̾ico reuocat eũ clam misso diuisi au¬
rei signo: egitq ut eiecto sgidio ille restitueret᷑ in regno. Hasina uxor Basii regis
Thurungoꝵ relicto uiro suo adhild̾icũ uenit. quã ille uxorẽ ducit: & ex ea siodoueũ
genuit. Theodico Sisigothoꝵ rege a fr̃ib sius iugulato: Toripꝰ regnaũ anis. xuiiii.

Expanded text:
librio imperii sui mense 7 mortuo, Lucerius imperat. Egidius cum Francos opprimeret gravius justo, perpendens Widiomarus, Francos penitere super ejecto Hilderico, revocat eum clam misso divisi aurei signo egitque, ut ejecto Egidio ille restitueretur in regno. Basina, uxor Basini regis Thuringorum, relicto viro suo, ad Hildericum venit; quam ille uxorem duxit, et ex ea Ludowicum genuit. Theoderico Wisigothorum rege a fratribus suis jugulato, Eoricus regnavit annis 19.
Abbreviated transcription (Latin):
epos lat̾ciꝰ lucerio expulso. ẜ̧ ep̃o Salonis eo ordinato: ĩꝑium arripit. Eoricus rexi
Wisigothorum Gallias occupare nisus: Riothimum regem Britonum ad de¬
fensionem Galliarum Romairis auxiliq uenientem bello contriuit.
urbes inuasit. ad occupandas ꝓuincias Romanoꝵ animatꝰ osilio senserici: qui
uersute agebat ut orientẽ Ostgothi. occidentẽ Wisigothi uastarent: ut occupatis
alias ĩꝑatorib ipse ui Africa regnaret securꝰ. Remigiꝰ fit ⁊emoꝵ ep̃c. Sarracenis sgyꝓ¬

Expanded text:
epos patricius, Lucerio expulso et episcopo Salonis eo ordinato, imperium arripit. Eoricus rex Wisigothorum Gallias occupare nisus, Riothimum regem Britonum ad defensionem Galliarum Romanis auxilio venientem bello contrivit. urbes invasit, ad occupandas provincias Romanorum animatus consilio Genserici; quiversute agebat, ut orientem Ostrogothi, occidentem vastarent Wisigothi, ut occupatis alias imperatoribus, ipse in Africa regnaret securus. Remigius Remorum fit epis
Abbreviated transcription (Latin):
Octauianam uxorẽ suam interfecit. Cornutũq phylosophum p̃ceptorem fersis
in exilium fugat. Musoniꝰ & ẜlutharcꝰ phylosophi insignes habent᷑. Luciꝰ An¬
neus melas Senecȩ fr̃ & Gallionis. bona lucani poetȩ filii sui a Nerone ꝓmeretua.¬
.xuixxiii Primꝰ Nhero suꝑ omnia scelera sua etiam ꝑsecutionẽ in xp̃ianos
facit. in qua Petrus & P aulus gloriose Romȩ occubuerunt. Contra iudeos
qui Cestii flori auaritiã non ferentes rebellabant: uespasianꝰ magister militiȩ
historicus dux belli uideoꝵ. cũ a Romanis int̾ficiendꝰ esset: uespasiano p̃nunciat
xiiiixxiiii ero cum a senatu quereret᷑ ad penam: ȩ palatio fugiens. ad
uam semet intficit. anno ȩtatis. xxͦx.ii. atq in eo oĩs Augꝰti familia osũpta est.
ost Neronẽ. Galba in hyberia. uitelliꝰ in Germania. Otho Romȩ ĩꝑiũ arripuert̃.¬
mane urbis foro capite truncat᷑. Otho t̾cio regni sui m̃se apud methriacũ ꝓpͥa

Expanded text:
Octaviam uxorem suam interfecit, Cornutumque philosophum praeceptorem Persii in exsilium fugat. 14 Musonius et Plutarchus philosophi insignes habentur. L. Annaeus Mella, Senecae frater et Gallionis, bona Lucani poetae filii sui a Nerone promeretur. Primus Nero super omnia scelera sua, etiam persecutionem in Christianos facit, in qua Petrus et Paulus gloriose Romae occubuerunt. Contra Judaeos, qui Cestii Flori avaritiam non ferentes, rebellabant, Vespasianus magister militiae historicus, dux belli Judaeorum, cum a Romanis interficiendus esset, Vespasiano praenuntiat 11. Nero cum a Senatu quaereretur ad poenam, e palatio fugiens ad  Al. Numentanam viam semet interficit, anno aetatis suae 32, atque in eo omnis Augusti familia consummata est. Post Neronem GALBA in Hmanae urbis foro capite truncatur. Otho 3o regni sui mense apud Vetriacum proprio
Abbreviated transcription (Latin):
Duȩ tm̃ ꝓuinciȩ sub Neronȩ facte. Pon¬
thus. Polemiacus. & alpes Cotticȩ Cottio rege defuncto. Albino florꝰ successit. sub
xxixxi Nerone in Olimpiade coronat᷑. Cericas. Cytharistas. Tragedos. Au¬
rigas. uario certamine suꝑans. Rursum uero Nero ẏ thimia. Pythia. Actia cele-¬
brans: inter Cericas. tragedas. & sytharistas coronat᷑. Quidam codices habent. du

Expanded text:
tum provinciae sub Nerone factae, Pontus Polemoniacus, et Alpes Cottiae, Cottio rege defuncto. Multi nobilium i. Nero in olympiade coronatur, cerycas, citharistas, tragoedos, aurigas vario certamine superans. Lucius Annaeus brans, inter cerycas, tragoedos, et citharistas coronatur. Neroni in expensas
Abbreviated transcription (Latin):
Barnabas apl̃s qͥ apud salaminã Cypri a Barieu mago & a iudeis ꝓ xp̃o igne crema¬
tus ẽ. corpꝰ suum qd̃ aIoħ̃e Marco ꝯsobrino suo in cripta occultatum adhuc latebat
reuelatione sua inueniri fecit. cũ qͦ etiã eũgłium Mathei. ipsiꝰ mathei manib hes¬
braice scͥptum qd̃ erat simul reconditũ inuenit᷑: qd eũgłium ipse Barnabas ex do¬
ctrina apłoꝵ secum semꝑferre solebat. & uͥõq inueniebat infirmos ponebat illd̃
suꝑ eos: & tam fide barnabȩ quã merito Mathei omnes sanabantur.
Clodoueꝰ rex francoꝵ duessionis Siagrio duci Romanoꝵ og̾dit᷑. Siagriꝰ Tolosam
ad Alaricũ fugit. a qͦslodoueo reposcenti remissus occiditir. Clodoueus uero
quicquid Galliarum sub uire erat Romanoꝵ: ad uis francoꝵ tranfert.

Expanded text:
ud Salaminam Cypri a Bar-Jesu mago et a Judeis pro Christo igni crematus est, corpus suum, quod a Johanne Marco consobrino suo in cripta occultatum adhuc latebat, revelatione sua inveniri fecit. Cum quo etiam evangelium Mathei, ipsius manibus Mathei Hebraice scriptum, quod erat simul reconditum, invenitur. Quod evangelium ipse Barnabas ex doctrina apostolorum secum semper ferre solebat, et ubicunque inveniebat infirmos ponebat illud super eos, et tam fide Barnabae, quam merito Mathei omnes sanabantur. Ludowicus rex Francorum Suessionis Siagrio duci Romanorum congreditur. Siagrius Tolosam ad Alaricum fugit: a quo Ludowico reposcenti remissus, perimitur. Ludowicus quicquid Galliarum sub jure erat Romanorum, ad jus Francorum transfert.
Abbreviated transcription (Latin):
Auitꝰ uiennensis ep̃c claruit: qͥ ballias ab Arriana heresi defendit. Hic metripe
de oditione mundi libros cõposuit. Sollennis Carnotensis ep̃e claret. qͥ in p̃di¬
cando francis xp̃m ñ segniter institit. Idaciꝰ Lemicȩ hispaniaꝵ urbis ep̃c chro¬
nica sua a pͥmo Theodosii ꝯsulatu inchoãta hucusq ꝑduxit. Gennadiꝰ ep̃c librũ
suum de illustribus uiris hucusq perduxit. It mineo hispaniȩ flu¬

Expanded text:
Avitus Viennensis episcopus claruit, qui Gallias ab Arriana heresi defendit. Hic metrice de conditione mundi libros composuit. Sollemnis Carnotensis episcopus claret, qui in predicando Francis Christum non segniter institit. In Mineo Hispaniae fluvio piscnica sua a primo Theodosii consulatu inchoata hucusque perduxit. Gennadius episcopus librum suum de illustribus viris hucusque perduxit. 491. 18.
Abbreviated transcription (Latin):
ost stenelum Argis regnauit Gelanor. Quem cum Argiui imꝑio pepulissent:
os Egisti fratris interfecit. euadente solo Lino qui post eum regnauit. Nseq
uero multitudo filiorum incredibilis uideri in barbaris debet: cum iam in¬
numeras habeant concubinas. Erictonius primus quadrigam uinxit¬
in grecia. Erat quippe apud alias nationes.

Expanded text:
ost Stenelum Argis regnavit Gelanor, quem cum Argivi de imperio pepulissent, os Aegypti fratris interfecit, evadente solo Lynceo, qui post eum regnavit. Neque vero multitudo filiorum incredibilis videri debet in Barbaris, cum tam innumerabiles habeant concubinas. in Graecia: erat quippe apud alias nationes.
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ qͣndam ĩꝑatoris. quanius pagani: a penis inferni liberari miserando & plorando a
deo obtinuit. Hic int̾ multa quȩ utilia ȩccłiȩ fecit. & instituit: Antiphonariũ regui
lariter centonirauit: & utiliter compilauit. Kyrieleyson a clero ad missas cantari p̃ce¬
pit. Alła ad missas ertra &uadragesimã dici fecit. In canone hostiȩ tria u̾ba suꝑa ddid̾.
diesq nr̃os in tua pace disponas. atq ab ȩt̾ña dampnationẽ nos eripĩ. e in electoꝵ
tuoꝵ iubeas grege numerari. Orõnem qͦq dñicã pꝰ canonẽ suꝑhostiã censuit recitam.
Auethari rege Pongobardoꝵ mortuo. Longobardi ꝑmissa Theudelii

Expanded text:
quondam imperatoris, quamvis pagani, a penis inferni liberari, miserando et plorando a deo oblariter centonizavit et utiliter compilavit. Kyrrieleyson a clero ad missas cantari precepit; Alleluia ad missas extra quinquagesimam dici fecit. In canone hostiae tria verba superaddidit: Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi et in electorum tuorum jubeas grege numerari. Orationem quoque dominicam post canonem super hostiam censuit recitari. Auctari rege Langobardorum mortuo, Langobardi, permissa Theudelind
Abbreviated transcription (Latin):
aut trucularet᷑ aut caꝑet᷑ hoc nuncio infideles regis frangunt᷑ corde. & Ludouicꝰ ab Alsa
scedit: & rex &fideles eiꝰ cum ipso gratulant᷑ Uxorem bisleb̾ti Gerb̃gan
do duci baioarioꝵ despondet: & ducatus eius Ottoni datur. Ademarus Clunia¬
censium abbas substituit sͥ abbatem Maiolum.
Otto dux Lothariensium obit. Conradꝰ gener regis Ottoni succedit. Stephanꝰ & son¬
stantinꝰ imꝑatores filii Romani ĩꝑatoris egre ferentes se iusta patͥ sui seueritate a u¬
uenili leuitate coherceri: dispositis in palatio insidiis ignorante altero Constantino
leonis unꝑatoris filio patiẽ de palatii solio depoñt. & tonso ei ut moris ẽ capite ad
uicinã insulam in qua senobite phylosophabant᷑ transmictunt. Sol horribilem eclyp¬
sim passus ẽ feria sexta. hora diei tẽia. qͦ die in hispania Addaram rex darracenoꝵ a sa¬
damiro xp̃ianissimo rege Gallitiȩ in bello suꝑatꝰ ẽ. In Italia cometa mirȩ magnitu-¬

Expanded text:
ut caperetur. Hoc nuntio infideles regis corde franguntur, et Ludowicus ab Alsatia discedit, et rex et fideles ejus cum ipso gratantur. Uxorem Gisleberti Gerbergado duci Bajoariorum despondet. Ducatus ejus Ottoni datur. Ademarus Cluniacensium abbas substituit sibi abbatem Maiolum.Otto dux Lothariensium obiit. Conradus, gener regis Ottonis, succedit. Stephanus et Constantinus imperatores, filii Romani imperatoris, egre ferentes se justa patris sui severitate a juvenili levitate coerceri, dispositis in palatio insidiis, ignorante altero Constantino Leonis imperatoris filio, patrem de palatii solio deponunt, et tonso ei ut moris est capite, ad vicinam insulam, in qua coenobitae philosophabantur, transmittunt. Sed horribilem eclypsim passus est feria 6, hora diei tertia. Quo die in Hispania Addaram rex Saracenorum a Radamiro christianissimo rege Galitiae in bello superatus est. In Italia cometa mirae magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
tumulum campi exiliuit. & mox comes antea inuictꝰ ꝑunit᷑. Quidam militũ fila¬
cteriũ accipiens in caliga abscondit. s cora eiꝰ & crure intumescente: rem ꝓdidit. & fi

Expanded text:
tumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimitur. Quidam militum filatumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimitur. Quidam militum filacterium accipiens, in caliga abscondit; sed coxa ejus et crure intumescente, rem prodidit, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
uuii Henricꝰ rex in imꝑatorem benedicit᷑. Henricꝰ imꝑator Gõde¬
fridum ducem cum erercitu in fines Bratuspantiũ mittit ad obsidendum castrum
Douaniũ. s inefficax rediit. D aldricꝰ ep̃e in insula leodicensi cenobium sciI acobi
apłi fundauit. Dux Godefridꝰ Gerardum comitẽ multis modis regnũ inqͥetantẽ
bello uicit. in qͦ filio eius cum multis occiso: complices eius deterruit.
oc tp̃r scõ Guictheth qͥ s. Adelb̾tꝰ sragensis ep̃c apud Bruchuos martyritatur.
lat᷑. quẽ Raginerꝰ cum patruo suo Lamb̾to Louaniense insecutꝰ apud florinas pug¬
iam conseruit. uͥ plusquã quadringenti uiri occisi sunt: & ipse Lamb̾tus ocrubuit.¬
ubi res mira contigit. Cum Lamb̾tꝰ spem uictoriȩ iam hab̾et. habebat qͥppe filacte¬
rium a collo usq ad pectus pendens scõꝵ reliqͥis insertum. qͦꝵ patrocinio se in ꝑicłis
tutum fore cuadebat: instante ei t̾mino uitȩ. filacteriũ illud a collo eiꝰ exiens super

Expanded text:
 Henricus rex in imperatorem benedicitur; qui Godefridum ducem in fines Bratuspensium cum exercitu misit ad obsidendum castrum Lovanium; sed inefficax rediit. Baldricus episcopus in insula Leodicensi coenobium Sancti Jacobi apostoli fundavit. Dux Godefridus Girardum comitem multis modis regnum inquietantem bello vicit. In quo filio ejus cum multis occiso, complices ejus deterruit. Hoc tempore S. Guiteth, qui et Adelbertus, Pragensis episcopus martyrizatur. latur, quem Raginerus cum patruo suo Lamberto Lovaniensi insecutus, apud Florinas pugnam conseruit, ubi plusquam 500 viri Ubi res mira contigit. Cum Lantbertus spem victoriae jam haberet--habebat quippe filacterium a collo usque ad pectus pendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super
Abbreviated transcription (Latin):
ristobolus natione udeus fipateticus phylosophus agnoscitur. qͥ ad ẜi¬
torem ẜtoloineum explanationum in moysen commentarios scripsit.
ntiochus Epyphanes cum de regione Etholomeoꝵ quam subito inuaserat sena¬
tus p̃cepto recessisset. iudeam uenit: ibiq Ihesu & Iasoni fr̃i Oniȩ pontificatum
tradidit. Quo deinde expulso: Oniam cognom̃to mene-¬
ab eo susceptus est. Uerum fratres eus seditione contra eum mota: magnarum
calamitatum iudee genti causa extiterunt. Stacius seciliꝰ Comediaꝵ scͥptor
clarꝰ habetur. natione insuꝑ Gallus. & ennii pͥmum ꝯtubernalis. qͥ ad mediola¬
Xnense forum mortuus est anno post mortem Ennii. &¬

Expanded text:
ristobolus, natione Judaeus, Peripateticus philosophus claruit, qui ad Philometorem Ptolemaeum explanaAntiochus Epiphanes cum de regione Ptolemaeorum, quam subito invaserat, Senatus praecepto recessisset, in Judaeam venit, ibique Jesu, qui et Jason, fratri Oniae pontificatum tradidit; quo deinde expulso, Oniam cognomento Menelab eo susceptus est. Verum fratres ejus seditione contra eum mota, magnarum calamitatum Judaeae genti causa exstiterunt. Statius Caecilius comoediarum scriptor clarus habetur: natione Insuber Gallus et Ennii primum contubernalis: quidam Mediolanensem ferunt. Mortuus est anno post mortem Ennii,
Abbreviated transcription (Latin):
Theseus cum Athenienses priꝰ ꝑ regi
onem disꝑsos in unam ciuitate ꝯgre¬
gasset: ignominiose eiectus est per
signa testarum: eandem legem pri¬
mitus ipse constituens.

Expanded text:
Theseus cum Athenienses prius per onem dispersos in unam civitatem congregasset, ignominiose ejectus est per signa testarum, eamdem legem primus ipse constituens.
Abbreviated transcription (Latin):
Sarraceni siciliam incursantes. etiam Lypparim insulam deuastant: ubi corpꝰ apł̃i Bar-
tholomei quiescebat. qͦd olun loculo plumbeo unectum & in mare dimersum a laga¬
nis non ferentib illud ꝓpt̃ nimiã signoꝵ claritatẽ ab omnib uenerari: ab India usq
ad hanc insulam ult᷑o delatum fuerat. Cuiꝰ ossa mͦ a Sarracenis huc illucq disꝑsa. & a
qͦdam monacho ipso reuelante collecta: Beneuentum tͣnsferunt᷑. Ludouicꝰ imꝑator
aduersantes sͥ quos dam exactorauit. alios exiliauit. alios bonis priuauit. ac per hoc

Expanded text:
Saraceni Siciliam incursantes, etiam Lipparim insulam devastant, ubi corpus Bartholomei apostoli quiescebat; quod olim loculo plumbeo injectum et in mare demersum a paganis, non ferentibus illud propter nimiam signorum claritatem ab omnibus venerari, ab India usque ad hanc insulam ultro delatum fuerat. Cujus ossa modo a Saracenis huc illucque dispersa, et a quodam monacho ipso revelante collecta, Beneventum transferuntur. Ludowicus imperator adversantes sibi alios exauctoravit, alios exiliavit, alios bonis privavit; ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qua edicto ꝓmulgato de unaginib dei & scõꝵ eiꝰ deponendis ȩccłiam dĩ nimis scan¬
dalieat. & otra orthodoxos tyrannitat. Haistulphꝰ iex rupto pacis federe Romã
obsidet. Pipinꝰ rex Italiam repetens eum sapiȩ inclusum obsidet. & inuitũ ad fedꝰ pacis
repecendũ cõpellit. & sc̃õ setͦ quecunq sui uiris erant restitui integre fecit.
Fulradꝰ albas scĩ Dyonisii sarisiensis corpꝰ sc̃i Uiti inã: a Roma sarisiꝰ transtulit.
Cassilo dux auuncło suo sipi

Expanded text:
qua edicto promulgato de imaginibus Dei et sanctorum ejus deponendis, Ecclesiam Dei nimis scandalizat, et contra orthodoxos tyrannizat. Aistulphus rex rupto pacis foedere Romam obsidet. Pippinus Italiam repetens, eum Papia inclusum obsidet et invitum ad foedus pacis repetendum compellit, et sancto Petro quaequae sui juris erant, restitui fecit. Fulradus abbas de sancti Dionisii Parisiensis corpus sancti Viti martyris a Roma Parisius transtulit. Tassilo dux
Abbreviated transcription (Latin):
Pipinꝰ rer Italiam aggredit᷑. exeieitꝰ haistulfi a francis uncit᷑. haistulsus pacẽ facere cũ
&omanis ad nutũ francoꝵ compellit.Rarlomannꝰ monachꝰ ossa scĩ Benedicti abb̃is
ab ecłia floriacensi uͭ olim tͣnslata fuerant tollere nitit᷑. ut ea ad castrũ sassinum re¬
ferret. s miracłis a deo ostensis. & francis obsistentib: ab incepto prohibetus
Hoc tp̃r t̾remotꝰ tribilis factus ẽ. qͦurbes aliȩ qͥdem ex toto. aliȩ ex parte subu̾sȩ
sunt: aliȩ autẽ a montanis ad subiecta campestria cum muris & habitatorib sius in¬
tegrȩ & saluȩ plusquã ultra ser miliaria tͣnsinigͣuert̃. In mesopotamia etiã terra
oisrupta usq ad duo miliaria. aliaq t̾ra nimis alba & harenosa de ꝓfundo ascendit.¬
& ex ea animal mulinũ ascendit incontaminatũ. humana uoce loquens. ꝓnuncians¬
xxuii incͤsionẽ gãs ab heremo adu̾sꝰ¬

Expanded text:
Pipinus rex Italiam aggreditur; exercitus Haistulfi a Francis vincitur. Haistulfus pacem facere cum Romanis ad nutum Francorum compellitur. Karlomannus monachus ossa sancti Benedicti abbatis ab aecclesia Floriacensi, ubi olim translata fuerant, tollere nititur, ut ea ad castrum Cassinum referret. Miraculis a Deo ostensis et Francis obsistentibus, ab incepto prohibetur. Hoc tempore terremotus terribilis factus, quo urbes aliae quidem ex toto, aliae ex parte subversae sunt, aliae autem a montanis ad subjecta campestria cum muris et habitationibus suis integrae et salvae plus quam ultra sex miliaria transmigraverunt. In Mesopotamia etiam terra disrupta usque ad duo miliaria, alia terra minus alba et arenosa de profundo ejus ascendit; et ex ea animal mulinum ascendit incontaminatum, humana voce loquens pronuntians incursionem gentis ab heremo ad