comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uma intelligentia: Immo qđ plenũ sit dõ Qua¬
le ẽ.⁊ biadnũ sac̃dotis qđ ei offerunt fili isrł
ꝓ salute sua qui saluant᷑: formȩ st̃ singła ista
quȩ senbunt᷑ in lege eoiũ: quȩ in accłia geri
debent Alioqͥn. nec fuisset necessariũ legi hec
in accłia nͥ ex hns adificatio aliqua audientibius
conu̾tere potuert peccatorẽ.⁊ docere eũ ut
nieliorẽ uiã sequit᷑. ad timorẽ dĩ redeat. cogi¬
tet spem fut᷑am. a malis actib desinat: ⁊ conuer¬
tatur ad honos. si in quã tale opꝰ fecerit: conse¬
quens ẽ. eũ qͥ ui ipsius labore saluet᷑. dã gr̃as
agere.⁊ offerre hostiã salutarͣis. ꝓ ea qđ salutẽ

Expanded text:
a intelligentia; imo quod plenum sit Deo. Quale est et brachium sacerdotis, quod ei offerunt filii Israel pro salute sua qua salvantur? Formae sunt ista singula quae scribuntur in lege eorum, quae in Ecclesia geri debent; alioquin nec fuisset necessarium legi haec in Ecclesia, nisi ex his aedificatio aliqua audientibus convertere potuerit peccatorem et docere eum ut meliorem vitam sequatur; ad timorem Dei redeat, cogitet spem futuram, a malis actibus desinat, et convertatur ad bonos: si, inquam, tale opus fecerit, consequens est eum qui in ipsius labore salvatur, Deo gratias agere et offerre h
Abbreviated transcription (Latin):
puto qđ clibanus scđm sui formã ꝓfundiora. ⁊ ea quȩ st̃
menarrabilia significet in scriptis dniiis. s artago uero ea
que si freqͣnter ac sepe uersantur: intelligi ⁊ explicari posst
Trat̾icula aut̃: ea que palã st̃ ⁊ absq aliqua obtectione

Expanded text:
puto quod clibanus secundum sui formam, profundiora et ea quae sunt puto quod clibanus secundum sui formam, profundiora et ea quae sunt inenarrabilia, significet in Scripturis divinis; sartago vero ea quae si frequenter ac saepe versentur, intelligi et explicari possunt; crat
Abbreviated transcription (Latin):
Istud aut̃ cor si uicia succenderint. ł tabuliis inflamauerit n
coquet s exuret. Si uͦ ille id succenderit qͥ dixit. ignem ueni
mittere in tram. panes scnpt᷑arum dumarii. ⁊ sermonũ dei
quos in corde suscipio. ñ exuro ad ꝑditionẽ. s coquo ad sac̾ficnĩ
&fortassis illa coqui dicunt᷑ in clibano que int̾iora st̃ ⁊ recondita :
nec ꝓferri facile ad uulgus possuint. Sunt multa in seripturis
dirinis Inuiꝰ modi: sic̃ apud ietechnelẽ. cũ ł de cherubm:¬
uł de alĩa magnifica insione dĩ scribit᷑. Hac si in clibano¬
ñ coquant᷑ : comedi ita ut st̃ cruda ñ possunt. Neq em̃
credendũ ÷ qđ sit animal qͣddã in forma leonis positum qu
uehatur ds. uł aliud in fonni uituli. aut aqͥle. rc gͦ & si
qua hiniusmodi st̃. ñ st̃ cruda ꝓferenda: s in cordis clibi¬
no st̃ coquenda: Tria itaq st̃ hec: in qͥb dicit sacrificia de¬
bere p̃rare. Iñ clibano. in saitagine: in ciaticula. Et

Expanded text:
istud autem cor, si vitia succenderint, vel diabolus inflammaverit, non coquet, sed exuret; si vero ille id succenderit qui dixit: Ignem veni mittere in terram, panes Scripturarum divinarum et sermonum Dei, quos in corde suscipio, non exuro ad perditionem, sed coquo ad sacrificium. Et fortassis illa coqui dicuntur in clibano, quae interiora sunt et recondita, nec proferri facile ad vulgus possunt. Sunt enim multa in Scripturis divinis hujusmodi: sicut apud Ezechielem, cum vel de cherub de illa magnifica visione describitur. Haec si in clibano non coquantur, comedi ita ut sunt cruda non possunt, neque enim credendum est quod sit animal quoddam in forma leonis positum quo vehatur Deus vel aliud in forma vituli, aut aquilae. Haec ergo et si qua hujusmodi sunt, non sunt cruda proferenda, sed in cordis clibano sunt coquenda. Tria itaque sunt haec in quibus dicit sacrificia debere praeparari: in clibano, in sartagine, in craticula; et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mundatũ fuerit ab onñ oꝑim̃to qđ igni t̃denduĩ
culũ appositionis. s. ⁊ braclnũ separationis. siue
demptionis Quomͦ ent ⁊ brachiũ separationis:
Si scias ⁊ intelligas discernere quȩ sint oꝑa lucis.
⁊ quȩ sint oꝑa tenebrarũ. ⁊ separas actus tuos de
tenebiis ut sint oꝑa tua in lumine. brachiũ tuuĩ
efficit᷑ bracinũ separationis uł cũ separaueris te
ꝓpłam separant se ⁊ exͤunt de medio peccatoruĩ

Expanded text:
mundatum fuerit ab omni operimento quod igni tradendum culum appositionis, sed et brachium separationis sive demptionis; quomodo erit et brachium separationis. Si scias et intelligas discernere quae sint opera lucis, et quae sint opera tenebrarum, et separare actus tuos de tenebris, ut sint opera tua in lumine, brachium tuum efficitur brachium separationis; vel cum separaveris te um Prophetam, separant se, et exeunt de medio peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uentatis S. cđ̾m imminditiȩ genꝰ ẽ.: ne ipse
qͥ carnes edet iminindꝰ sit :⁊ iniminiditia eius
in ipso sit. Qđ hoc mͦ intelligi potest: Uerbi gr̃a
si sit aliqͥs nata florentis ⁊ ardentis ingenii. non
continuo aptus uidebit᷑ ad sisscipienda uerbi dei
mpsteria: s. quert᷑ etĩ hoc ut pͥis a ꝑfanis
actibiti miruindis oꝑib scparet᷑. Et ita demini
enueliis ins cipax fiait si priꝰ capar fuerit scitatis

Expanded text:
 veritatis . Secundum immunditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingenii, non continuo aptus videbitur ad suscipienda verbi Dei mysteria; sed quaeritur etiam hoc, ut prius a profanis actibus et immundis operibus separetur, et ita demum eruditionis capax fiat, si prius capax fuerit sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
soliddꝰ cib ost : carnes sce̾ st̃. Hoc uͦ qđ his addit recsur¬
rectionem carnis negando. qi abenũ a fide est:
suꝑiorib uinctũ ꝑfectis ⁊ fidelib uerbis scãs carnes
contaminaint.: ⁊ pollinit. Idõ gͦ p̃cepit legnlator
ne manducent᷑ in uꝰmodi carnes: qͥl immunditia
infidelitatis alicuiꝰ adiungit᷑. Propterea ⁊ apłs dicit:
Q enĩ diẽ fistũ celebremꝰ ñ in ferm̃to uet̾i. neq in

Expanded text:
solidus cibus est, carnes sanctae sunt; hoc vero quod his addit resurrectionem carnis negando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostolus dicit: Etenim diem festum celebr
Abbreviated transcription (Latin):
Triplicis immunditie causas hic legis latin ea posuit:
Unam ne carnes sacrificionĩ aliquã inmninditia
contingant᷑: aliã ne is qͥ edit carnes sacrificii im¬
mundiis sit. ⁊ immunditia eiꝰ in ipso sit. Terciam
qđ i si carnes mundȩ sint. ⁊ ipse qͥ edit mimdus
sit: tam̃ ne contigerit aliqͥd immuchĩ ła pecco¬
ciata st̃. Et hȩc qͥdẽ uoluntas legis ẽ: de rtusacri¬
oiuma. huiꝰmodi habenda ÷ obseruttio. qi sepe
accidit mundas carnes contingi ab aliqͦ immunde
ut i̾bi causa dexerim. si qͥs deꝰ p᷑atre ac unigenito eiꝰ:¬

Expanded text:
Triplices immunditiae causas hic legislator exposuit: unam, ne carnes sacrificiorum aliqua immunditia contingantur; aliam ne is qui edit carnes sacrificii immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit; tertiam, quod si carnes mundae sint et ipse qui edit mundus sit, tamen ne contigerit aliquid immundum, vel a pecotiata sunt. Et haec quidem voluntas est legis de ritu sacridivina, hujusmodi habenda est observatio, quia saepe accidit immundas carnes contingi ab aliquo immundo, ut verbi causa dixerim: Si quis de Deo Patre ac de Unigenito e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suꝑ pectusculũ st̃: pectusculũ tuũ intellige
ẽẽ. con tuĩ. de qͦ tͥ aiferendȩ st̃ om̃s inale cagita¬
tiones. Inde enĩ ꝓcedunt. ⁊ altaris igni tͥende
st̃. ut possit cor tuũ miidũ effectũ dm̃ udere:
S et pinnã iecins p̃cepit offerendã. Siximiis et
ante. iecoris partẽ locũ racudiȩ ł cupiditatis
expomi. Offeit gͦ pinnã iecoris: qͥ ex sȩ omne
aaron ⁊ filiis eiꝰ. s. ⁊ brachiũ dextrũ separari
p̃cepit. ⁊ ẽẽ. eis mimeris laco ex sacͥficio salitari

Expanded text:
tusculum sunt; pectusculum tuum intellige esse cor tuum de quo tibi auferendae sunt omnes malae cogitationes, inde enim procedunt, et altaris igni tradendae sunt, ut possit cor tuum mundum effectum Deum videre. Sed et pinnam jecoris praecipit offerendam; diximus et ante, jecoris partem, loca iracundiae vel cupiditatis exponi. Offert ergo pinnam jecoris, qui ex se omne Aaron et filiis ejus, sed et brachium dextrum separari praecipit, et esse eis muneris l
Abbreviated transcription (Latin):
Nã niep̃o ssni ꝑ euangłium ego uos geniu. Iti gͦ doctonres
aerccłie in hneus modi generatiorb: ꝓcreandis alidrdo
canstriets fernoralib utunt᷑. ut abstineant a genando
cũ tales inuenerint auditme n qͥb sciuint se fraiit᷑
imposita habuisse femoraba. ⁊ continuisse nȩ filios gene¬
rarent: Q selicet tales erant auditonres. in qͥb. ⁊ semen
piret᷑. & ñ posset habi successio: Si gͦ aercħȩ sac̃dotes
cũ incapices aures inderint. aut cũ simulatos infere
rint ⁊ ipocritas auditores: imponant cãpestre. utant᷑
mandat ⁊ dicit Nolite mittere scm̃ canib neq
margaritas uras ante porcos: ne forte c̃culcent
eas pedib ⁊ conu̾isi rupant uos. P roptea gͦ si qͥs¬
uult pontifex ñ tã uocabulo ẽe. quam merito
Hac duo st̃ pontificis oꝑa. ut aut a dõ discat legen¬
oo serpt᷑as dnnnas. ⁊ sepiꝰ meditando. aut popłm
doceat. S illa doceat quȩ ipse a dõ didicerit
ñ ex ꝓpͥo corde. ł ex humano sensu . .s. quȩ sps¬

Expanded text:
 Jesu per Evangelium ego vos genui . Isti ergo doctores Ecclesiae in hujusmodi generationibus procreandis aliquando constrictis femoralibus utuntur, et abstinent a generando, cum tales invenerint auditores in quibus sciant se fructum imposita habuisse femoralia et continuisse se ne filios generarent, quia scilicet tales erant auditores in quibus et semen periret, et non possit haberi successio: sic ergo Ecclesiae sacerdotes, cum incrint, et hypocritas auditores, imponant campestre, utanturmandat et dicit: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibvult pontifex non tam vocabulo esse quam merito, Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde vel humano sensu, sed quae Sp
Abbreviated transcription (Latin):
tam suo peccato quã aliena contagione pollit᷑
ut puta si qͥs societ᷑ amicitiis ⁊ consoitio hominis
libidinosi łnacundi. ł adulteri. ut ipse qͥdẽ pro¬
priis actib ñ inseratur scclerib eiꝰ indeat tam
eũ.⁊ intelligat qͦmͦ frcm̃ sinĩ odit ⁊ homicidi ẽ.¬

Expanded text:
tam suo peccato quam aliena contagione polluitur, ut puta si quis societur amicitiis et consortio hominis lividi, vel iracundi, vel adulteri, et ipse quidem propriis actibus non inferatur sceleribus ejus; videat tamen eum et intelligat quomodo fratrem suum odit et homicida e
Abbreviated transcription (Latin):
ris diuinis sub ista distinc̃tionẽ inuenimꝰ. iccirco generditir
sacficio qđ ꝓ delicto offert᷑ accipiendũm ẽ: quo ⁊ supͣ eiposi¬
iniis de eo qđ ꝓ peccato ẽ. Similit̾ em̃ nibent᷑ achipes arieti
In qͥ circa renes st̃. ⁊ hi qͥ intĩora oꝑunt. imponi stiꝑ altare
ut ⁊ tii qͥ hec audis scis om̃e qđ ÷ intra te crassius. ⁊ operit
int̾ora tua. deƀ̾e te offerre igni altaris ut purgłnt᷑ oiña
int̾iora tua. ⁊ dcas tii sic̾ ⁊ dauid dicebiat Senedĩc anima mea

Expanded text:
ris divinis sub ista distinctione invenimus, idcirco generaliter sacrificio quod pro delicto offertur accipiendum est, quod et supra exposuimus de eo quod pro peccato est. Similiter enim jubetur adipes arietis hi qui circa renes sunt, et ii qui interiora operiunt, imponi super altare, ut et tu qui haec audis scias omne quod est intra te crassius, et operit interiora tua, debere te offerri igni altaris, ut purgentur omnia interiora tua, et dicas et tu, sicut et David dicebat: Benedic, anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
U nde ⁊ corpus inesse ei ⁊ animã ac sꝑm̃ intellexnmis: cuiiis
intelligentiȩ triplicẽ formã sacrificiũ. triplex Hic
apparatꝰ ostendit. E. ⁊ abbi inuenimꝰ. id ÷ in ins ipsis
Que de sacͥficiis memorant᷑. dici canstrũ scm̃ ꝑfectio¬
nis: in quo tres panes haberi mandant᷑. Uides conso¬
nire sibi sacͣmentirũ om̃iũ formas. Canistrũ ꝑfectio¬
nis in quo tres panes poni iubent᷑. qͥd aliud debem
accipẽ. nͥ scrpt᷑as diminas cibũ auditorib tripliciter
ꝗponentes: dłs tͥ ⁊ de euingłiis similis misterii ꝓfe

Expanded text:
unde et corpus inesse ei et animam ac spiritum intelleximus, cujus intelligentiae triplicem formam, sacrificiorum triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud debemus accipere, nisi Scripturas divinas, cibos auditoribus tripliciter apponentes? Vis
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas. Et idõ in his que lȩx diuma describit
ieluti in speculo inspicere se debet unꝰ qͥsq sacet¬
dotũ. ⁊ gͣdus meriti sui inde colligere. si & uideat
sũmũ sar̃dotiũ ñ solũ nomine s. ⁊ meritis obtinere:
Alioqͥu inferiorẽ sibi gͣdũ positũ nouerit: etiam si
pͥmi nornen accspiat. Noni nos sane debet p̃terire
eniã hoc qđ potest ab studiosa lectore ꝓferri: in quo
⁊ ego sepe mecũ ipse hesitaui. In exodo enĩ legens
uba de sac̃dotalib mandat᷑ indum̃tis. inuenio octo
ẽẽ. species. quȩ pontifici p̃p̃arant᷑ . Inc uͦ septem

Expanded text:
duunt. Et ideo in his quae lex divina describit, veluti in speculo inspicere se debet unusquisque sacdotum, et gradus meriti sui inde colligere, si se videatsummum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nomen acceperit. Non nos sane debet praeterire etiam hoc quod potest ab studioso lectore proferri, in quo et ego saepe mecum ipse haesitavi. In Exodo enim legens ubi de sacerdotalibus mandatur indumentis, invenio octo esse species quae pontifici pra
Abbreviated transcription (Latin):
eñ his quorĩ delicta reppicure dicunt᷑. Si assũpseris peceatorem.
⁊monendo or̃ando. docendo instruendo adluxeris cũ ad pen¬
tentiã. ⁊ ab errore correxerss. a incis emundaueris. ⁊ effeceris
talis fuerit doctria tua ⁊ sermo tiuss. pars t dabit᷑ eorũ quos
correxers: ut illorũ ineritũ tua merces sit. ⁊ illorũ sił tua gła:
⁊m hoc uacent᷑. atq hĩs oꝑam dent. ñ se manib ⁊ suꝑfuiis ac̾tib
implicent .s. scuant se in nullo alio partẽ hibituros apud dm̃. nͥ in
Hos qđ offerunt ꝓ peccatis. id: qđđ a ia peccati c̃uerterint paritines:¬

Expanded text:
id autem est repropitiare delictum? Si assumpseris peccatorem, et monendo, hortando, docendo, instruendo, adduxeris eum ad poenitentiam, ab errore correxeris, a vitiis emendaveris, et effeceris talis fuerit doctrina tua et sermo tuus, pars tibi datur eorum quos correxeris; ut illorum meritum tua merces sit, et illorum salus tua gloria. in hoc vacent atque his operam dent, non se inanibus et superfluis actibus implicent, sed sciant se in nullo alio partem habituros apud Deum, nisi in eo quod offerunt pro peccatis, id est, quod a via peccati converterint pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliũ carnis. sic̃ ipse apłs de qͥb dã dicit: qi lac̾te uos
pocara ñ esca. Nonduĩ enĩ pitertis .s. nec adhuc po¬
testis. Acdinic enĩ estis carnales. łt̃ iterũ alibi dicit.
Aliis qͥdẽ credit mnducare omña. Qui aut̃ infirnͦ
ẽi holera manducet. Et rursus alibi. ꝑfcctaiũ¬
aut̃ ÷ solidꝰ cib: ⁊ cętera. Hic gͦ carnes sacͥficii salu¬
taris qđ offert᷑ ꝓlaudatione: ipsiꝰ iubent᷑ ee. sac̃doti:
Ea simila uͦ triplicit᷑ oblata ut supͣ diximꝰ: unum
tantũ qđ placuerit sac̃duti deputat᷑. Citera offe¬
renti st laico. ita tamen ut sub die comedant᷑. nec
remineat ex his aliqͥd in mane. Carnes gͦ in qͣb solidꝰ
Si em̃ hoc in se ñ habuerint: de saeficionũ carnb ñ¬

Expanded text:
carnis, sicut ipse Apostolus de quibusdam dicit, Quia lacte vos potavi, non esca, nondum enim poteratis, sed nec adhuc potestis, adhuc enim estis carnales . Et iterum alibi dicit: Alius quidem credit manducare omnia, qui autem infirmus est, olera manducet . Et rursum alibi: Perfectoruus solidus, etc. . Hic ergo carnes sacrificii salutaris quod offertur pro laudatione, ipsius jubetur esse sacerdotis. Ex simila vero tripliciter oblata, ut supra diximus: unum tantum quod placuerit sacerdoti deputatur, caetera offerentis sunt laici, ita tamen ut sub die comedantur, nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo in quibus solsi enim hoc in se non habuerint, de sacrificiorum carnibus n
Abbreviated transcription (Latin):
supuen̾it de uia. ⁊ ñ habeo qđ apponã ei. In quo ut
breint᷑ ꝑstringanꝰ. nox ẽ tẽpus hoc uite ⁊ tres panes
st̃. unꝰ qui in cbibano alius qͥ in sartagine̾. tercius qͥ in
craticula coqͥtir. Post hȩc ⁊ om̃e inquit sacͥficnm
factũ in oleo siue ñ factis. om̃i filis aaron ent singu¬
tis &eqͥliter qd sacficiũ: factũ in oleo. uł qđ ñ factinn
tiximꝰ. sacnficiũ uͦͥ ꝓ peccito ñ fit in oleõ. Dicit enim¬

Expanded text:
apponam ei ; in quibus ut breviter perstringamus, nox est tempus hujus vitae, et tres panes sunt, unus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificium factum in oleo sive non factum, omnibus filiis Aaron erit singulis aequaliter, quod sacrificium estdiximus: sacrificium vero pro peccato non fit in oleo. Dicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
est Qiud consuit ds̃ ignis: Nunqͥd tam iepti sumus
ut putemꝰ qđ ds ignis ligna consumat ast pulam aut
fenũes consiunnt dsignis humana peceata Illa absu¬
nnt. illa deuorat. illa purgat: scam qđ ⁊ alibi dicitꝰ
⁊ purgabo te igni ad purum. b ec ÷ mancducare pecca¬
tũ enis. qͥ effert sacficiũ ꝓ pecratu. Ipse eium peccata

Expanded text:
est. Quid consumit Deus ignis: nunquid tam inepti erimus ut putemus quod Dei ignis ligna consumat, aut stipulam, aut fenum? sed consumit Deus ignis humana peccata, illa absumit, illa devorat, illa purgat, secundum quod et alibi dicit: Et purgabo te igni ad purum . Hoc est manducare peccatum ejus, qui offert sacrificium pro peccato: ipse enim peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Hostie ꝑ poceato. uide quã multa miscdia ⁊ benignitaᷤ
c̃ ẽ iͦt ubi holocanstũ nigulat᷑ illud qđ soli dõ offertur.
ibi etia hostia quȩ ꝑ peccato ẽ. imolari nibeat᷑. Quo
scileet intelligat se qui peccauit ⁊ penitet ẽuersus ad
dm̃ ⁊ contbulati sps hostiã nigulat in loco iã scõ stare et
sociar his ꝗͣ ꝑtinentaa dm̃ Ib gͦ immolat᷑ hostia ꝑ pec

Expanded text:
dicit Dominus. Vide quam multa misericordia et benignitas Dei est. Et ubi holocaustum jugulatur illud quod soli Deo offertur, ibi etiam hostia quae pro peccato est immolari jubeatur; quo scilicet intelligat se qui peccavit et poenitet, conversus ad Deum, et contribulati spiritus hostiam jugulat in loco jam sancto stare et sociari his quae pertinent ad Deum. Ibi ergo immolatur hostia pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ exit a conspectu diũ sic̃ cani. ⁊ effectꝰ ẽ tiniens et
treniens. Et si quis gͦ ÷ qͥ habit fiduciã astare in conspec¬
tu dnĩ. ⁊ ñ fugie̾t ã facie eiꝰ. nec aspectũ eiꝰ peccati consci¬
entia decliat: iste in conspectu dĩ effert sac̾ficiũ tane
gͦ hostiã que offert᷑ ꝑ peccatis: dicit ẽe. scãscoꝵ. Manis¬

Expanded text:
it a conspectu Domini, sicut Cain, et effectus est timens et tremens. Si quis ergo est qui habet fiduciam astare in conspectu Domini, et non fugit a facie ejus, nec aspectum ejus peccati conscientia declinat, iste in conspectu Dei offert sacrificium. Hanc ergo hostiam quae offertur pro peccatis, dicit esse Sancta san
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ. Intellige te ẽe. mundũ imparũ. ⁊ e̾e. intͣ te solem
ẽe. kinam: c̃ẽ. etiã stellas. Ioc enĩ si ita ñ ce̾t: nnquã
pixisset dñs ad abraham. Aspiceᷤ cęlũ. ⁊ uide stellas si dinu¬
merar poffunt a multitudine: sic enit semen tuum
Nec mireris inquã si dr̃ ad abrahã qi sic erit sem̃ tinrii
sic̃ stellȩ st̃ cęli. de illis scilicet qͥ ex fide eiꝰ geniti rationabilit
iruant: ac diuinas leges ac p̃cepta cu strdiant. Audi ãpli
aliqͥd. saluatorẽ ad discipłos dicentẽ. Uos esfislux mundi
Dubitasne ẽe. intͣ te solem. ⁊ lunã. ad quẽ di. qi lux sis
minidi blis adhuc ampliꝰ aliqͥd de te ipso audirẽ. ne
forte de te parua cogitans ⁊ humiliã. tanquã uilem
negligas uitã tuã: Uabet hic mundꝰ gub̃natorẽ suum
habet qͥ eũ regat ⁊ habitet in ipss. om̃potentẽ dñi
sic̃ ipse ꝑ ꝓpłiam dicit. Idonne celuĩ ⁊ t̾rã ego replebo dicit
dns : Audi gͦ. ipse om̃potens dĩis qd etiã de te. hoc ẽ. qͥd¬

Expanded text:
esse intra te solem, esse lunam, esse etiam stellas: hoc enim si ita non esset, nunquam dixisset Dominus ad Abraham: Aspice ad coelum et vide stellas si dinumerari possunt a multitudine: sic erit semen tuum . Nec mireris, inquam, si dicitur ad Abraham, quia sic erit semen tuum, sicut sunt stellae coeli: de illis scilicet qui ex fide ejus geniti rationabiliter vivant, ac divinas leges et praecepta custodiant. Audi amplius aliquid Salvatorem ad discipulos dicentem: Vos estis lux mundi : dubitas ne esse intra te solem et lunam, ad quem dicitur: Quia lux sis mundi. Vis adhuc amplius aliquid de teipso audire! ne forte parva de te et humilia cogitans tanquam vilem, negligas vitam tuam. Habet hic mundus gubernatorem suum, habet qui eum regat et habitet in ipso, omnipotentem Deum, sicut ipse per Prophetam dicit: Nonne coelum et terram ego repleo? dicit Dominus ; audi
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsis sac̃dotib liceat. Illa dico ubi archa recondiu⁊ ubi si¬
urna. munna. ⁊ tabulȩ testam̃ti. Illie nec ipsis qͥdẽ sac̃dotib
dat᷑ accessus.s uni tantũ pontifici. ⁊ hiuic semel in antio
certis qͥb ꝙ ⁊ nusticis purificationib concedit᷑ illud intrare
secretũ. Sunt ⁊ aliẽ accłe dogmita. ad que posst̾ pueniit
itiã leuitȩ .s inferiora st̃ ab hs quȩ sacerdotib adire cn

Expanded text:
nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi urna mannae et tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem sacerdotibus datur accessus: sed uni tamen pontifici et huic semel in anno, certis quibusdam et mysticis purificationibus conceditur istud intrare secretum; sunt et alia Ecclesiae dogmata, ad quae possunt pervenire etiam Levitae, sed inferiora sunt ab his qu
Abbreviated transcription (Latin):
Delient erggo ⁊ ipsi aeccłȩ sacdetes ita ꝑfecti ee. ⁊ in
officins sac̃dotalib. eruditi: ut peccata popbi in loco
scõ. in atriis tab̾naculi testimomi. ipsi ñ peccando
consirmant. Qiid aut̃ ÷ in loco sc̃o manducare peccatũ
cognoscat. Neq enĩ in tr̃a querendꝰ lociis sc̃s. in qua semel
sentontia datã ÷ a dc̃ hicente: maledicta tra i oꝑibus
tius. Tides g integtra ⁊ seã com̾isatio: locis ẽ ses Iñ hoc
itaq̃ loco positus sacerdos axcłe. popłi peccata consumut
ant᷑ sac̃cdos carnes sacficu in atrio tałnaculi testimonii.
cũ intelligere potuerit quȩ sit ratio in his. quȩ ue nuste¬
ria quȩ describunt᷑ de atriis tabnacili testimonii. Ad hac
erũ atrũ secreta ⁊ recandita nullꝰ accedit̾. nulli sure nͥ sacer¬
dotib patent. si tamen pateant ⁊ intelligant scientu sua
⁊ intellectu mistieo potuerint conĩ secreta penit̾re. S cio
aut̃ eẽ. ialia quędã in accła dogmata secretiora: que adire

Expanded text:
Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? cognoscat. Neque enim in terra quaerendus est locus sanctus, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Maledicta terra in operibus tuis . Fides ergo integra, et sancta conversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positergo sacerdos carnes sacrificii in atrio tabernaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta penetrare. Scio autem esse et alia quaedam in Ecclesia dogmata secretiora, quae adire
Abbreviated transcription (Latin):
itiã nos qđ ⁊ si concedt᷑ nob abiqua ex dninis scriptͣs appre¬
hendere. ⁊ cognoscere: st̃ tamen aliqua quȩ dõ reseruanda
st̃. Quȩ cũ incelligentiã mam̃ suꝑent. sensusq eorũ supra
nos sit: ne foite a nob aliter quã se hab et uestas pfeisurra
mielius igni ista serueniꝰ. Et ido etiã in hoc loco que eruden
concessa st̃ hominib ad edendũ: prt potumꝰ ui tabnacribu¬

Expanded text:
etiam quod et si conceditur nobis aliqua ex divinis Scripturis apprehendere et cognoscere, sunt tamen aliqua quae Deo reservanda sunt, quae cum intelligentiam nostram superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter a nobis quam se habet veritas proferantur, melius igni ista servamus; et ideo etiam in hoc loco, quae quidem concessa sunt hominibus ad edendum, prout potui
Abbreviated transcription (Latin):
edere liceat ex his quȩdã st̃ sacerdotũ ⁊ filiorum ac
filiariĩ corũ: s de qͥb edͥere liceat etiam flios isr ł
Q̾ m illis qͥdẽ hostiis de quib licet edere filios ias . sme
dubio habent pͥncipͥnĩ etiã sac̃dotes ⁊ filn sacerdotum
ñ tam̃ ex om̃i hostia quã edet sac̃dos. etiã filios isr ł

Expanded text:
edere liceat ex his; quaedam sunt sacerdotum et filiorum ac filiarum earum; sed de quibus edere liceat etiam filios Israel, et in illis quidem hostiis de quibus licet edere filios Israel, sine dubio habent participium etiam sacerdotes et filii sacerdotum, non tamen ex omni hostia, quam edet sacerdos, etiam filios
Abbreviated transcription (Latin):
S nec ipse quidẽ qͥ repiissiones acceꝑat testam̃ti abrabã
nec ille qͥ natꝰ ÷ ex es isaac. S. nec supplantator iacob
nec qͥsquã ex filiis ciꝰ. Moyses fidelis erat in omni
pͥmũ mucmo in exodo Et uolo intueri qͣndo pͥmũ
nomen iłni cognominat᷑. Uenit inqͥt amalech. et
expugnabat isrł. Et dixit moyses ad iłim in raphidim
H acc ẽ. pͥmi appellatio nominis iłm Clige inqͥt tibi
irus potentes ex om̃ib filiis isił. ⁊ egrede ⁊ conflige
cũ amalech crastino Moẏses confitet᷑ ñ posse se exereitũ
ducerẽ. confitet᷑ se ñ posse obtinere quãius eũ de
tra aegipti eduxrerit. ⁊ idõ inqͥt uocauit iłm. et
tixit: flige tͥ uiras: ⁊ egredere. Uides cui cesserit
bellũ tenere adusus amalech:. In hoc pͥmũ nomen
discimꝰ iłni:. ubi eũ udemꝰ ducere exercitus. ñ cui
moy ses nnunxent pͥncipatũ. s cui cesserit pͥmatũ.
N en potest moyses eligere uiros potentes: Tu inquit

Expanded text:
Sed nec ipse quidem qui repromissiones acceperat testamenti Abraham, nec ille qui de eo natus est Isaac; sed nec supplantator Jacob, nec quisquam ex filiis ejus. Moyses fidelis erat in omni primum invenio in Exodo; et volo intueri quando primum nomen Jesu cognominatur. « Venit, inquit, Amalec, et expugnabat Israel: et dixit Moyses ad Jesum in Raphidim . » Haec est prima appellatio nominis Jesu. « Elige, inquit, tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel, et egredere, et conflige cum Amalec crastino » . Moyses confitetur non posse se exercitum ducere, confitetur se non posse obtinere, quamvis eum de terra Aegypti eduxerit; et ideo, inquit, vocavit Jesum, et dixit, « elige tibi viros bellum agere adversus Amalec. In hoc primo nomen discimus Jesu, ubi eum videmus ducem exercitus. Non cui Moyses injunxerit principatum, sed cui successerit in primatum. Non potest Moyses eligere viros potentes. « Tu, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ nomen
oñe nomen
tori nostra
Est autem
nomen qđ
tũ est Scmpsit moyses bibrũ gencis. in quo legiiinis
abrahã ⁊ eos qͥ ex eo generati st̃. in qͥb st̃ nsti quãplur¬
mi. s nullꝰ ex ins iłis meruit nominari: Ileq ab el¬

Expanded text:
s nomen omne nomen tori nostro Est autem nomen quod tum est. Scripsit Moyses librum Genesis, in quo legimus Abraham et eos qui ex eo generati sunt, in quibus sunt isti quamplurimi, sed nullus ex ipsis Jesus meruit nominari. Neque Abel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nec naue filiꝰ dr̃. s ille ad quẽ cdixerat moyses.
educ exercitũ. ⁊ conflige cũ amalech. Illud etiã
intaret aspectꝰ. nec aliqͥs possit intueri faciẽ iniltꝰ
eiꝰ iłis ñ solũ faciẽ contuet᷑. uerũ etiã in int̾iorib
tabnaculi mẏsteriorũ consens ꝑseuerat. Quo gͥ
nob̃ hȩc cuncta ꝓspiciunt: Nempe eo qͦd liber
Inc ñ tã gesta nob̾ filii naue indicet: quã iłm¬
⁊ dni nr̃i sacramta depingat. Ipse ẽ. enĩ qͥ post
moitẽ moysi suscepit imꝑui. ipse ẽ. qͥ ducit
exerritũ. ⁊ confligit cũ amalech Et qđ ibi adum¬
bratur in monte manib extensis. affig̾it cruci
suȩ trnĩphans pͥncipatꝰ ⁊ potestates in semet ipso.

Expanded text:
r, nec Nave filius dicitur, sed ille ad quem dicit Moyses: « Educ exercitum et conflige cum Amalec. » Illud enim israel hebetaret aspectus, nec aliquis posset intueri faciem vultus ejus, Jesus non solum faciem contuetur, verum etiam in interioribus tabernaculi mysteriorum conscius perseverat. Quo igitur nutu haec cuncta perspiciunt? Nempe eo quod liber hic non tam gesta filii Nave indicet quam Domini Jesu nobis sacramenta depingat. Ipse enim qui post mortem exercitum, et confligit adversus Amalec: et quod ibi adumbratur in monte manibus extensis, affigit cruci suae triumphans principatus et potestates in semetipso.
Abbreviated transcription (Latin):
respicis ea quȩ inuisibilia & ȩt̃na s: de egẏptio te¬
popło. ẽẽ. cognosee Siuero decalogũ legis. & de¬
caclã noui testam̃ti quã supra exposuimꝰ sẽꝑ ante
oculos habeas. & de his decimas offors. & de primo.¬
genito sensus tui infide immolas primo genito ex
mortuis & initia tua refers adinitiũ om̃iũ: uerus
is rahelita. es inqͦ dolus non est. Sed & sisac̃ dotes¬

Expanded text:
respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de Aegyptio respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de Aegyptio populo te esse cognosce. Si vero Decalogum legis et decadam novi Testamenti, quae supra exposuimus, semper ante oculos habeas, et de his decimas offers, et primogenita sensus tui in fide immolas primogenito ex mortuis, et initia tua refers ad initium omnium, verus Israelita es, in quo dolus non est. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pulus seruit Sẽꝑ enĩ egẏptii: uisibilib rebus
& corporalib obsequunt᷑. At uero israheliticus
popłs honorat decadã. ꝑfectionis numorũ: de
cẽ uerba legis accepit. & decalogi uirtute cons¬
largitione suscepit: Sed & in nouo testam̃ co simili
ponit᷑ germinare uirtutib: Et seruus fidelis de
negotiationis suȩ lucris: decẽ minas offert dño.
& popłs decimas quidẽ ministris & sac̃dotib prestat.
prumogenita uero offert primo genito om̃is creatu.¬
rę: & mitia uitio om̃iũ de quo scriptũ. ẽ: qui. ẽ. initiũ
primogenitꝰ om̃is creature Uide ꝙͦ ex his om̃ib dif
ferentiã popłi egyptiorũ : & popłi isrł. & diffe¬
rentiã sac̃dotũ faraonis: & sac̃dotũ dñi. & discuti.¬
ens tem& ipsũ: ꝑuicde dequo popło sis. & cuius or¬
dinis sac̃dotiũ teneas Siad huc carnalib sensib
serus: siadhuc quinario numero uectigal ex soł.¬
uis. & respicis ea quȩ uisibilia & tẽporalia s: & non

Expanded text:
us servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute conslargitione divina suscepit. Sedponitur germinare virtutibus, et servus fidelis de negotiationibus sui lucri decem mnas offert Dominopopulus decimas quidem ministris et sacerdotibus praestat; primo vero offert primogenito omnis creaturae, et initia initio omnium, de quo scriptum, Qui est initium primogenitus omnis creaerentiam populi Aegyptiorum et populi Israel, et differentiam sacerdotum Pharaonis et sacerdotum Domini, et discutiens temetipsum, praevide, de quo populo sis, et cujus ordinis sacerdotium teneas: si adhuc carnalibus sensibus servis, si adhuc quinario numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae visibilia et temporalia sunt, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑: Ille. ẽ. enĩ qui uult sacerclotes suos habere posses¬
siones t̾rarũ: & exercere agri. nonanimȩ culturam:
nuntiauerit om̃b quȩ possid& : ñ potest m̃s. e̾ẽ. dis.¬
cipulus: Contremisco hȩc dicens Ms̃ enĩ. m̃s enĩ:
primo om̃iũ. ms inquã ipse accusator existo: meas
ondlenpẽones lequor.Negat xp̃s suũ. et. liscapa¬
lũ quẽ uiderit aliquid possiclentẽ: & cũ quinonꝰ
renuntiat om̃ib quȩ possid&: Et quid agimus.
quomoclo hȩc aut ipsi legunus. aut popłis exponimꝰ
quinon solũ ñ renuntiamꝰ his quȩ possidemus. sed&
acdquirere uolumus caquȩ nũꝗ habumꝰ. ante quã ue¬
niremꝰ aclxp̃m: nũquid nã quia nos redarguit cons¬
cientia tegere. & non ꝓferre quȩ scripta s̃ possumus e¬
Nolo duplicis criminis fieri reus Conficeor. & palã
popło audiente consiteor. hȩc scripta. ẽc̃: & iã si non¬
dũ implesse me noui: sed ex hoc saltĩ cõmoniti
festiemus implere. festinemus transire a sac̃dotib

Expanded text:
antur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere agri non animae culturam, nuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Contremisco haec dicens; meus enim primo omnium, meus, inquam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse disciplum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non renuntiat omnibus quae possidet. Et quid agimus? Quo modo haec aut ipsi legimus, aut populis praedicamus, qui non solum non renuntiamus his quae possidemus, sed acquirere volumus ea quae numquam habuimus antequam veniremus ad Christum? Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati criminis esse rei. Confiteor palam, et populo audiente confiteor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
possessio Contulimus sac̃ dotes sac̃dotibus: nunc
siuicdet᷑ & popłm agẏptiũ spło is rahelico confera.¬
mus Dicit᷑ enĩ in consequentib. q post famem
& seruitutẽ : popłs egy ptius quintas offerat fa¬
raoni. E contrario uero is raheliticus popł̃s: deci¬
mas offert sacerdotib Uide & in hoc spripturã

Expanded text:
stris. Contulimus sacerdotes sacerdotibus; nunc si videtur, et populum Aegyptium populo Israelitico conferamus; dicitur enim in consequentibus quia post famem et servitutem populus Aegyptius quintam partem offerat Pharaoni, e contrario vero Israeliticus populus deferat decimas sacerdotibus. Vide et in hoc Scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorũ: Respice adoriginẽ generis : & inuenies quod
pat̃ eorũ ebã qui nuditatẽ risserat patris: hiiusce modi
sententiã meruit. ut filius eiuis chanaã seruus essec. frib
suis: quo ieo nequitiã morũ argueret conditio seru¬
tutis Nonergo inmerito ignobilitatẽ generis.: decolor

Expanded text:
us. Respice ad originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor
Abbreviated transcription (Latin):
pinquitas: ꝑ quod ostendit᷑. quia & iam i negypo
habit& isył: nontamen lon ge .e̾. adõ. fximus
ẽ. ei & coniunctꝰ : sic̃ & iã ipse dicit: quia ego
positi. agones mundi huius. & certamina sustinenus.
& iã sunt̃ eos habitamus quide seruiunt faraoni: tam̃
si ꝓpe clñ sumus. simanclatorũ eius meditatione u̾sem̃.
& p̃cepta euus ac iulicia ꝑquiramꝰ. hoc. ẽ. eñ. ẽẽ. ꝓpe¬

Expanded text:
imitas. Per quod ostenditur, quia etiam si in Aegypto habitat Israel, non tamen longe est a Deo, sed proximus est ei et conjunctus, sicut etiam ipse dicit, Quia ego positi agones mundi hujus et certamina sustinemus, etiam si inter eos habitamus qui deserviunt Pharaoni, tamen si prope Deo sumus, si in mandatorum ejus meditatione versamur, et praecepta ejus ac
Abbreviated transcription (Latin):
est. quã obuexiũ fieri carnalib uituis. & domonib ẽẽ.
sbectũ: Inquo utiq unũ quẽq ñ extrinsecus. inlata ne¬
ossias cogit: sedsegnitia animi. & libido corpors. ac
uoliptas subigit. cuise animnus ꝑ socorliã subdit: qui uero
libereatis aiiniȩ cuiã gerit. & dignitatẽ m̃tis olesti cog

Expanded text:
 carnalibus vitiis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cog
Abbreviated transcription (Latin):
N diuinis uolualnus: Refext᷑. ouod
ad constructionẽ tẽpli unꝰ qͥsq ꝓ uribus
obtulerit: Potentes qͥdẽ ⁊ pͥcipes popłi ainũ.
argentũ. lapides p̃ciosos. xra. abi ⁊ lignaᷤ ͤ ni¬
putribilia: quidã ctiã coccũ purũ. ⁊ bissum. et
linũ: uestib hȩc qͦq sac̃dotũ. ⁊ stole pontificis
ꝓfutura. Rnꝑiores aut̃ qͥq etiã pelles rubras
offerentes. ⁊ pilos caprũ ñ respuunt᷑. Iccirco
nãq besele̾el ille repletꝰ eẽ. dr̃ omi sapientia
a deo: ⁊ intelligens singula hec qͥb usib apta
sint : nnclul ex offerentiu deuotione repudiat¬

Expanded text:
n divinis voluminibus refertur, quod ad constructionem templi unusquisque pro viribus obtulerit: potentes quidem, et principes populi aurum, argentum, lapides pretiosos, aera, et alii ligna, sed imputribilia: qulinum alii, vestibus haec quoque sacerdotum et stolae pontificis profutura. Pauperiores autem, quique etiam pelles rubras offerentes et pilos caprarum, non respuuntur. Idcirco namque Beselehel ille repletus esse dicitur omni sapientia a Deo, ut intelligens singula haec quibus usibus apta sint, nihil ex offerentium devotione repudiet
Abbreviated transcription (Latin):
eis conseqͥmur: uulneratarũ sanguinẽ bibimus.
Ncsͦ inqͥt dormiet donec comedit pdã . Iste cñi popłs
qͥ catulo leamisłleani. cõparat᷑. ñ qͥescet nec dor¬
cognoscaᷤ. hȩc de nr̃o papło qͥ in satram̃tis ꝓp
confederatꝰ ÷ scribi: audi qͦmꝰ ⁊ maliis moyses si¬
miba prĩciat dicens. B utyrũ boniꝰ ilac onnũ ̃
adipe aggnom̃ ⁊ arietũ fibotũ taurorũ ⁊ hyr¬
corũ. cũ acdipe reniũ frum̃ti. ⁊ sanguinẽ irue
illiꝰ uue : quȩ nascit᷑ ex illa mut.de qua saluator
tcit. Ege sũ intis uera. Dicipłi nͦ palmites. pater
aut̃ agricola ÷ qͥ puritat nos ut fructũ plurimum
bib̾e̾. ⁊ nosti carnẽ u̾bi dĩ comedẽ.⁊ uue sangui¬
dr̃. quẽ ex ĩbis eoꝵ ⁊ doctrmna bibrmus. si tameri

Expanded text:
eis consequimur, vulneratorum sanguinem bibimus. Non ergo, inquit, dormiet, donec comedat praedam. Iste enim populus, qui catulo leonis vel leoni comparatur, non quiescet nec dorcognoscas, haec de nostro populo qui in sacramentis Christi confoederatus est scribi, audi quomodo et in aliis Moyses similia pronuntiat dicens: Butyrum boum ac lac ovium, cum adipe agnorum et arietum, filiorum taurorum et hircorum, cum adipe renum frumillius, uva est, quae nascitur ex illa vite de qua Salvator dicit: Ego sum vitis vera, discipuli vero palmites. Pater autem agricola est , qui purgat eos, ut fructum plurimum bibere, et nosti carnem verbi Dei comedere, et sanguidicetur: quem ex verbis eorum et doctrina bibimus, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
auditores nos fieri⁊ discipłos demanũ neq uult
nt si qͥd uolumꝰ discere. discamꝰ a demonib Mbus:
enĩ itgnorare quã a demonib discere. ⁊ meliꝰ: nec¬
a ꝓpł discete. quã a dinumis inqͥrere. dimatio
enĩ ñ ut qͥdã putant diuiitꝰ dat᷑.s nutgis ut mͥ
iidet᷑ ꝑ antifrasin. id ÷ ex contͣrio nom en accepit:
qͣsi que ꝑ homines demone repletos fut s. genti
efficiam᷑ cofortes ipsoru̾: ⁊ ineuriamꝰ in ea que
isaiaᷤᷤ dicit ft humhabunt᷑ in t̾ia u̾ba tu̾a. et
sermones tin sub tra demergent᷑ ⁊ erit uor
tua sic̃ loquentis de tr̃. ⁊ad solũ uor tua in¬
a demonib acciꝑe testimomũ . s ait Ob mutesce
⁊ exi ab eo. Quẽ etiã apłsius paulus imitat᷑. dolens
inqt conuertit se. ⁊ ait spm̃ phytonis. ł ⁊ ecipio

Expanded text:
auditores nos fieri et discipulos daemonum. Neque vult, ut si quid volumus discere, discamus a daemonibus. Melius est enim ignorare quam a daemonibus discere. Et melius eere. Divinatio enim, ut quidam putant, divinitus datur, sed magis ut mihi videtur per antiphrasim, id est, ex contrario, nomen accepit, quasi quae per homines daemone repletos fiat. Sed genefficia mur consortes ipsorum, et incurramus in ea quae Isaias dicit: Et humiliantur in terram verba tua: et sermones tui sub terram demergentur; et erit vox tua sicut loquentis de terra, et ad solum vox tua ina daemonibus accipere testimonium, sed ait: Obmutesce et exi ab eo . Quem apostolus suus Paulus imitatur. Dolens, inquit, convertit se, et ait spiritui pythonis: Praecipio
Abbreviated transcription (Latin):
adsũptus sũ: benedicã ⁊ ñ auertã eã. Ad benedioen¬
drũ balahã adsũptꝰ ÷ ñ a balac s. a dõ qͥ miecit u̾bũ
in os eiꝰ quo ponłm benediceret ⁊ hanc benedictionẽ
ñ auertit. Nec em̃ potest etiã si uelit. u̾bũ dĩ humana
lingua conuertere. fost hec ñ erit inqͥt labor iN¬
ucob: neq dolor in isrł. Aꝑte in istis fermonib
fut᷑e uite denunciat statum. quis em̃÷ qͥ hanc uitã
sine labore ⁊ dolme transcurrat. nec si pecrus
trũ facit᷑. in ꝓfundo maris die ⁊ nocte ÷ alaq
innumera ppẽtit᷑ quȩ de laborib suis ac fudo
ri scribite s ibi istud c̃oplebit᷑: ubi dictũ ẽ.
Aufugit dolori tristieuri gemitꝰ. qđ tamen ñ ad
om̃s: s. ad eos tantũ qͥ in meritis iacob i isrł fue

Expanded text:
benedicendum Balaam assumptus est Balac, sed a Deo, qui injecit verbum in os ejus quo populum benediceret. Et hanc benedictionem non avertit, nec enim potest etiam si vellet, verbum Dei humana lingua convertere. Post haec ait: Non est iur dolor Israel, aperte in istis sermonibus futurae vitae denuntiat statum. Quis enim est, qui hanc vitam sine labore et dolore transcurrat? Nec si Petrus gium fecit, in profundo maris die ac nocte , aliaque innumera perpetitur, quae de laboribus ac doloribus suis scribit; sed ibi istud complebitur, ubi dictum est, Aufugiet dolor, et tristitia, et gemitus. Quod tamen non ad omnes, sed ad eos tantum q
Abbreviated transcription (Latin):
ita erit instauice nartationis contentiosis adsertor
mimo qͥs ita brutꝰ inuemet᷑ qui ñ horrescens
sonii btt᷑e. ad allegorie dulcedinẽ ipsa necessita¬
te confuggiat: Quamodo enĩ iste popłs ꝗ̃ landabi¬
bis tã magnificus de quo tanta p̃conia serma dimi¬
merat in hoc ut sangninẽ uulneratorũ bibut᷑ cum
tã ualidis pͣceptis cib sangninis intdicat᷑ ut etũ nos

Expanded text:
ita erit historicae narrationis contentiosus assertor, imo quis ita brutus invenietur, qui non horrescens sonum litterae, ad allegoriae dulcedinem ipsa necessitate confugiat? Quomodo enim iste populus tam laudabilis, tam magnificus, de quo tanta praeconia sermo dinumerat, in hoc veniet, ut sanguinem vulneratorum bibat, cum tam validis praeceptis, cibus san
Abbreviated transcription (Latin):
Exuitte balae iaudi. Si eñ in suꝑiorib ñ chxisset quu
staret iuta hole caustũ suni: ñ uidet᷑ nugnope requi¬
rendũ eur dixerit exurge balac. Nunc aut̃ cũm exortet᷑
exsurgere eũ que̾ mꝑ dixerat stare. ñ÷ otiose pͣtereun¬
dũ sermonẽ ꝓpħicũ qđ egͣ ait i supiorib qi staret
ad holocaustũ suũ designit eũ ñ recte stare Uerba¬
tñs reuocat ac mutat in melrus: s magis arbitror ab¬
solutionẽ pͥorẽ totꝰ script᷑e sensib conuenire: ⁊ illis p̃cip¬
pue dict̾is quib patiens ⁊ multe nniscđie. ⁊ peniters suꝑ¬

Expanded text:
Si enim in superioribus non dixisset, quia staret juxta holocaustum suum, non videretur magnopere requirendum, cur dixerit, Exsurge, Balac. Nunc autem cum hortetur exsurgere eum quem nuper dixerat stare, non est otiose praetereundus sermo propheticus. Quod ergo in superioribus, quia staret ad holocaustum suum, designat eum non recte stare. StabaDominus revocat ac mutat in melius. Sed magis arbitror, absolutionem priorem totius Scripturae sensibus convenire, et illis praecipue dictis, quibus patiens et multae misericordiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnunciant᷑ In qͥb eindent᷑ ostendit᷑ ꝓ multis mise¬
rationib ⁊ in c̃op̃hensibili banitate sua ds̃ dicere
⁊ ñ facere. loqui ⁊ ñ ꝑmanere. At cͦt ꝑ hieremĩã
dñs. In fine̾ loquir . hoc ÷ ex definito loquar super
gentẽ ⁊ suꝑ regnũ ⁊ auferã eos⁊ dispdã. ⁊ si conuer¬
tatur gens illa a malitus sais. penitebo de combus
malis que cogitam facere eis Et m finẽ loquar suꝑ
gentẽ ⁊ suꝑ regnũ. ut reedificẽ eos⁊ replantẽ. ⁊ si
fecerint nula in conspectu meo ut ñ aucdiant uocem
meã. penitebit me de om̃ib bonis quȩ locutꝰ fueram

Expanded text:
 in quibus evidenter ostenditur pro multis miserationibus et incomprehensibili bonitate sua Deus dicere et non facere, loqui et non permanere. Ait ergo per Jeremiam Deus: In finem loquar, hoc est, ex definito loquar, super gentem et super regnum, ut auferam eos, et disperdam; et si convertatur gens illa a malitiis suis, poenitebo de omnibus malis quae cogitavi facere eis. Et in finem loquar super gentem, et regnum, ut reaedificem eos, et repleam; et si fecerint mala in conspectu meo, ut non audiant vocem meam, poenitebit me de omnibus bonis, quae locutus fueram
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligamꝰ gͦ tab̾naculũ testimonii om̃s scãs qͥ sub
destam̃to dĩ censent᷑. ⁊ mhoc tał maculo ẽe quoslĩ
celsiores meritis. ⁊ gr̃a si ꝑiores. ⁊ ex hisaliq̾s quidem
ostendunt. om̃is isti candelabrũ mỹsheũ noniment᷑:
Alii st̃ m̃sa sacra qͥcũq habent pauss dĩ ⁊ reficrunt
ac pascunt animas seruantes iusticiã. Alii st̃ altare
incensi. qͥcũꝙ orationib ⁊ iecuinis he ae nosi⁊ uacant

Expanded text:
go tabernaculum testimonii omnes sanctos, qui sub testamento Dei censentur; et in hoc tabernaculo esse quosdam celsiores meritis et gratia superiores, et ex his aliquos quidem ostendunt, omnes isti candelabrum mysticum nominentur. Alii sunt mensa sacra qui cum habent panes Dei, reficiunt ac pascunt animas esurientes justitiam. Alii sunt altare incensi, quicunque orationibus et jejuniis die ac nocte va
Abbreviated transcription (Latin):
uelominib sus ⁊ obtecta relinquentes. eodẽ quo
fuerant leco introducunt filius caat qͥ ad istud
officiũ depiitati st̃: ⁊ faciunt eos eleuare humeris
suis om̃ia illa quȩ manꝰ sacerdotalis obtexerat: et
caat. qͥsi in eo ext̃minandi e̾ent. si scãsco nuda et
patentia contigissent: quȩ ñ solũ contingere. sed
ne intueri quidẽ fas erat ñ uelata. Si intellexist
qͥd hnstoriȩ ordo contineat. ascendẽ nc̃ ad splen¬
dorẽ mysterii ÷̃ legis spĩtalis lumeñ. si purus t ẽ.
m̃tis oculus contueri si qͥs dignꝰ÷ ex his qͥ dõ imistrap
tiina caꝑe ⁊ inde mysteria: ad quȩ contuenda
cȩteri nmꝰ capacessint. Hic aaron ł filii aaron
ẽ̾e. intelligͥit᷑ is qui ingredi potest ad ea que adiri
abiis fas n÷. Si qͥs gͦ talis ẽ. huc sob reuelata pater
arca testam̃ti. Hc uidet urnã habentẽ manna. hic

Expanded text:
velaminibus suis, et obtecta ea relinquentes, in eodem quo fuerant loco introducunt filios Caath, qui ad istud officium deputati sunt, et faciunt elevare humeris suis omnia illa quae manus sacerdotalis obtexerat. Et Caath, quasi in eo exterminandi essent, si Sancta sanctorum nuda et patientia contigissent: quae non solum non contingere, sed nec intueri quidem fas erat non velata. Si intellexisti quid historiae ordo contineat, ascende nunc ad splendorem mysterii, et legis spiritalis lumen, si purus tibi est mentis oculus, contuere. Si quis dignus est ex his qui Deo ministrant, divina capere et videre mysteria, ad quae contuenda caeteri minus capaces sunt, hic Aaron vel filius Aaron esse intelligatur, qui ingredi potest ad ea quae adire aliis fas non est. Si quis ergo talis est, huic soli revelata patet arca testamenti: hic videt urnam h
Abbreviated transcription (Latin):
ad lapidẽ pedẽ suũ. S. ⁊ om̃ia quȩ in hoc psil¬
mo scripta st̃: nistis migis quib ꝙ quĩ saluatari
conueniunt. liberat enĩ ds̃ a rinna ⁊ demonio
ineriduno ñ saluatorẽ. absit a nob̾ ita intellige¬
re. s omẽm iustũ. Iusti enĩ st̃ qͥ indigent adn¬
tario angłoo ĩ. ut in eo a demonib ñ subru¬
ant᷑: ⁊ ne corda eorũ a sagitta uolante in tene¬
bris gerebrent᷑. ipsos angłos fub eodẽ inysterio
paulꝰ portandos ẽẽ. quosdã confirmat in nubi
in aera. Rapiunt᷑ gͦ ab angłis in qͥ penitꝰ pur¬
gati ⁊ leues effecti st̃ a delictis. poitant᷑ hi qui
aliqͥ adhuc reliqͥs p̃grauant᷑ Pottant᷑ gͦ ⁊ co

Expanded text:
ad lapidem pedem suum. Sed et omnia quae in hoc psalmo scripta sunt, justis quibusque magis quam Salvatori conveniunt. Liberat enim Deus a ruina, et daemonio meridiano non Salvatorem Absit a nobis ita intelligere, sed omnem justum. Justi enim sunt qui indigent adjutorio angelorum Dei, ut non a daemonibus subruantur, et ne corda eorum sagitta volante in tenebris tenebrentur. Per ipsos angelos sub eodem mysterio Paulus portandos esse quosdam confirmat in nubibm Christo in aera . Rapiuntur ergo ab angelis hi qui penitus purgati et leves effecti sunt a delictis. Portantur vero hi qui aliquibus adhuc reliquiis praegravantur. Portantur ergo