comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatio eigo dilectionis. exhibitio ẽ oꝑis. hinc
inepła sua idem ioħs ait. Qui dicit quia dili¬
go dm̃ & mandata eiꝰ non custodit. m̃dax ẽ.
Uere enim diligimꝰ. si mandata eiꝰ seruamꝰ:
tamus. Nam qui ad huc ꝑ illicita desid̾ia de¬
fluit. ꝓfecto dm̃ non amat: quia ei in sua uo¬
luntate contradicit. Et pater m̃s diliget eũ:
& adeum ueniemus: &e mansionem apud eũ
faciemus. Pensate fr̃s limi. quanta sit ista
sollempintas. habere incordis hospicio aduer¬
tum dĩ. Certe sidomum ur̃am quis quam dis
aut prepotens amieus intraicet: omni festinan¬
tia. domus tota mundaret᷑: nequid fortasse rr̃t
quod oculos amici intrantis offenderet. Ter¬
gat ergo sordes prauioꝑis. qui dõ preparat
domum mentis. S: uidete quid ueritas alcat.
Ueniemꝰ & mansionem apud eum faciemus.
Inquoriundam & enim corda uenit. & mansi¬
onem non facriz quia ꝑ compunctionem qͥdẽ
dĩ respectum ꝑcipiunt. s temptationis tẽp̃ie.

Expanded text:
s in epistola sua dicit: Qui dicit, quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere enim diligimus, si ad mandata ejus ctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
fraties hec considerantes: atq pura mente ac
simplici fide tractantes: inundemus nos
abomni inquinam̃to carnis. ut sp̃m scm̃ ꝓ
mundum relinquamus: nos similem paracsĩ¬
tum sicut apłi. id est sp̃m ueritatis quẽ mit¬
acceptio apud dm̃ patrem. S promissa apłoꝵ

Expanded text:
fratres, haec considerantes, atque pura mente ac fratres, haec considerantes, atque pura mente ac simplici fide tractantes, mundemus nos ab omni inquinamento carnis, ut Spiritum sanmundum relinquamus, nos similem paracletum sicut apostoli, id est Spiritum veritatis, quem mitac
Abbreviated transcription (Latin):
migne suꝑ montem: comitante sonitu biicine:
tonitruis acfulgorib quinquagesimo die ꝑacti
pasche legis decalogum eis aꝑta uoce disposuit
atq in inemoriam datȩ legis. statuit eo die per
innos singłos sibi sacrificium nouum defrugi¬
b eiusdem anni: panes uidelicet primiciarũ
duos ad altare deferri. Sic quoq proinmolati¬
one ueri agni hoc ẽ. xp̃i. qua pascha nr̃m in¬
molatus est xp̃cs quinquagesimo equȩ die
hoc ẽ. hodie: data ẽ. gratra sp̃s scĩ discipulis in
cenaculo constitutis: hoc est insublimitate cȩ¬
lestium preceptorum. Quȩ apparente foris igne
iusibili inuisibiliter eorum pectora luce scien¬
tie radiauit: & in extinguibili caritatis ardo¬
re succendit: Nouumq statim sacrificium.
cum exuangelizantes lus qui conuenerant:
plurimos conuerterunt ad fidem: & hos defon¬
te baptismatis renatos. ac sp̃s gratia scĩficatos:
niuas utiq noui testam̃ti primicias ad cõmu¬
monem aomnnici altaris obtulerunt. Nos gͦ

Expanded text:
ne super montem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulguribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit : atque in memoriam datae legis statuit eo die, per annos singulos, sibi sacrificium novum de frugibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos, ad altare deferri. Sic quoque post immolationem veri Agni, hoc est Christi, quia pascha nostrum immolatus est Christus , quinquagesimo aeque die, hoc est hodie, data est gratia Spiritus sancti discipulis, in coenaculo constitutis, hoc est in sublimitate coelestium praeceptorum: quia apparente foris igne visibili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, et inexstinguibili charitatis ardore succendit: novumque statim sacrificium cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos de fonte baptismatis renatos ac Spiritus gratia sanctificatos, vivas utique Novi Testamenti primitias, ad communionem Dominici altaris obtulerunt. Nos ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
ba lectionis subbreuitate transcurrere: ut
post diutius liceat in contemplatione tan¬
te sollempnitatis inmorari. Hodie namq
sp̃s sc̃s repentino sonitu suꝑ discipłos uent.
mentesq carnalium in sui amorem ꝑmitta¬
uit. & foris apparentib linguis igneis
intus facta sunt corda flaminantia quia
dum dẽ in ignis uisione suscipiunt: ꝑa
morem suauiter arserunt. Ipse namq
sp̃s sc̃s amor est. Unde & ioħs dicit.
d̃s caritas ẽ. Qui ergo mente integra¬
dm̃ desid̾at. ꝓfecto iam hab&e quẽ amat.
Neq enun quisquam poss dĩ diligere. si¬
eum quem diligit non habere. S ecce si unꝰͥs&¬

Expanded text:
ba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est Deum desiderat, profecto habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, seum quem diligeret non haberet. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Diligamus xp̃m: eiꝰq mandata quȩ habemus
incipiendo reseruemus ꝑseuerando. fit enim
iusta mercede: ut illum diligendo. diligi ampliꝰ
mereamur a patre: s & ipse maiorem dilectionis
sue nobis gratiam p̃stare dignabit᷑ ĩfuturum.
dat enĩ nunc diligendo nos. ut credentes sꝑe¬
mus mneum: tunc autem ut uideamus eũ facie
ad faciem manifestetq se ipsum nobis: hoc
ẽ inclaritate quam habuit priusquam mundꝰ
ẽẽt apud patremicum quo uiuit & regnat ds̃
in unitate sp̃is scĩ.ꝑ omia scła scłoruo ameN:

Expanded text:
Diligamus Christum, ejusque mandata quae habemus incipiendo, servemus perseverando. Fit enim justa mercede, ut illum diligendo diligi amplius mereamur a Patre, sed et ipse majorem dilectionis suae gratiam praestare dignabitur in futurum. Dat enim nunc diligendo nos, ut credentes speremus in eum: tunc autem ut videamus eum facie ad faciem; manifestabitque seipsum nobis, hoc est in claritate quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, cum quo vivit et regnat Deus in unitat
Abbreviated transcription (Latin):
quam cernebant. olim quidem uoce pro¬
phetariun promissa. tunc autem xp̃i mu¬
nere missa. crediderunt exeis tria milia
uiroꝵ: & baptizati acceꝑunt eciam ipsi
celebritas: hȩc gr̃ȩ celestis semꝑ grata fe¬
stiuitas. Obhuius memoriam fideliuor
cordib artius in primendam. pulcherrimꝰ¬
in ea baptismatis mysteria celebrentur
ablutisq fontsalutari credentib suꝑueni¬
enti spũi scõ templum uenabile paretur,
ac ꝑ hoc non solum ueteris facti recordatio.
uerum eciam in nouos adoptionis filios.
nouus inea sp̃s scĩ celebrat aduentus. Atten¬
dat ergo caritas ur̃a fr̃s mei. qualiter huic
nr̃e festiuitati. legalis festi tẏpus & figura
concinat. I. iberati de egiptia seruitute filii
isrł ꝑ inmolationem agni paschalis exierunt

Expanded text:
oce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis tria millia virorum, et baptizati acceperunt etiam ipsi celebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius iin ea baptismatis mysteria celebrentur; ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritui sancto templum venerabile paretur: ac per hoc non solum veverum etiam in novos adoptionis filios novus in ea Spiritus sancti celebretur adventus. Attendat ergo charitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae festivitati legalis festi typus et figura concinat. Liberati de Aegyptiaca servitute filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ipse me maior non ẽ. Natura itaq q̃
minor ẽ patre. uadat ad patrem ut ibi sit caro
ubi semꝑ ẽ uerbum: & una eccłȩ catholice
fides. quem scđm humanitatem non diffi¬
dit minorem scđm dĩtatem credat equalẽ.

Expanded text:
etiam meipso sum major. Natura itaque quae etiam meipso sum major. Natura itaque quae minor est Patre, vadat ad Patrem, ut ibi sit caro ubi semper est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, secundum Deitatem credat aequalem.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligunt: quam sempit̾nam cum patre
& eiꝰdem naturȩ ẽẽ nouerunt. Cominenda
tur ascensu adeterna gaudia honoris sui
incitant᷑ augm̃to. Si diligeretis me inquit
gauderetis. quia uado ad patrem: hoc est
si ꝑ fecta scientia uidetis. quid uobis glorie
confert᷑ ꝑ hoc quod ex dõ patre gẽnitus. eci¬
am ex homine matre sum natus. quod do¬
minus ȩt̾norum. unus uoluit ẽẽ mortaliũ
qd uisibilem me inuisibilis prebui. quod
formam serui informa dĩ sempiternꝰ accepi.
gauderetis. quia uado adpatrem. Uobis
enim hec prestat᷑ ascensio & suꝑ omnes cȩ¬
los adpatris dexteram collocãnda. ur̃a in
me humilitas eleuat᷑. Ego autem qui hoc
sum cum patre quod pater ẽ. indiuiduus
cum genitore ꝑmaneo. Et si ͤ abillo aduos
ueniens non recedo: que madmodum &
uos adillũ rediens resinquo: Gaudete gͦ
ut uos filii dĩ ẽẽ possitis. Unde licet unꝰ
inutroq sim. tam̃ quod uobis conformor
patre sum minor. Quo aut̃ apatre ñ diuidor.

Expanded text:
intelligunt, quam sempiternam cum Patre et ejusdem naturae esse noverunt. Commendattur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis me, inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex homine matre sum natus, quod Dominus aeternorum, unus volui esse mortalium, quod visibilem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Patrem. Vobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem; qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergut vos filii Dei esse possitis. Unde 312 licet unus in utroque sim, tamen quo vobis conformor, Patre sum minor; quo autem a Patre non dividor,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ seua interpretatione blandit᷑, ac dicente
domino. omnia quȩ habet pater mea sunt:
non intelligit se patri demere.quicquid
audet filio denegare. Et ita in his quȩ huma¬
mana sunt desipit. ut putet. quod idõ uni¬
genito pat̾na defuerint: quia nr̃a suscepit:
Nonminuit indõ miscđia potestatem: nec
ne gloriȩ. Quȩ habet pater. habet filius:¬
quia tota trinitas ds̃ unus ẽ. Hanc autem
fidem non terrena sapientia repꝑit. nec opimo
huinana ꝑsuasit: s: ipse unigenitꝰ docuit. ip¬
se sp̃s sc̃s instrũit. De quo nichil ẽ aliter quã
de patre & filio sentiendum. quia licet non
sit pater. nonsit filius: non tam̃ ẽ apatre fi¬
lioq diuisus. Et sicut propriam habet intͤ¬
nitate ꝑsonam: ita unam habet inpatris &
filii dĩtate substantiam. omnia implentem.
omnia continentem: & cum patre & filio
uniuersa moderantem: qui uiuit & regnat¬

Expanded text:
tiae scaeva interpretatione blanditur: ac dicente Domino: Omnia quae habet Pater mea sunt , non intelligit se Patri demere quidquid Filio audet denegare, et ita in his quae humana sunt desipit, ut putet quod ideo Unigenito paterna defuerint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec er et Filius,quia tota simul Trinitas est unus Deus. Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit, sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit; de quo nihil est aliter quam de Patre et Filio sentiendum. Quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre Filioque divisus; et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre et Filio universa moderantem, cui est hon
Abbreviated transcription (Latin):
diabolum suꝑans. resurrectione sua nifer¬
num ixserans: tanquam ꝑfecto oꝑe adcelos
uictor ueniens. audit adeo patre sede addex¬
teram meam. Nec mirum siuni sedis offert᷑
filio consessus apatre: qui uni ẽ. substantiȩ na¬
tura cum patre. Cur autem addexteram filius

Expanded text:
diabolum superans, resurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexte
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo indie pente costen
odierne celebritatis gaudia fr̃s
km̃i quanto plus capimus tan¬
to plus appẽtimus: & quanto
Auidius eius suauitatem bibinus: tanto
aitdentius eiꝰ siti estuamus. Pentecosten ergo
hodie celebramus: hocẽ. quinquagesimã
diem aresurrectione domini: quo spiritus¬
descendit. eorumq corda flaminaꝰ caritatis sue
accendit: & liimine tociꝰ scientie eos illustus
inter angustias ꝑsequentium uideoꝵ  consti¬
tutos celesti fecit exuberare leticia. In pri¬
mis enim sciendum ẽ quod hec sollempnitas
none uangelicis tantum consecrata charisma¬
tib:uerum eciam legalib iam olimẽ. presig¬
nata mysteriis: ac dño iubente ꝑomnes an¬
nos sacris obseruata cerunoniis. Hodierna
et enim die ut nouimus. positis incenacło disci¬
iguis apparens. scientiam illis omnium linga¬
rum tradidit. Facta autem hac uoce conue¬
uere uiri religiosi. qui dediuersis nationibus
hierosolimam paschalis festiuitatis gratia con¬

Expanded text:
 IN DIE PENTECOSTES. Hodiernae celebritatis gaudia, fratres charissimi, quanto plus capimus, tanto plus appetimus; et quanto avidius ejus suavitatem bibimus, tanto ardentius ejus siti aestuamus. Pentecosten ergo hodie celebramus, hoc est quinquagesimum diem a resurrectione Domini, quo Spiritusuper apostolos descendit, eorumque corda flamma charitatis suae accendit, et lumine totius scientiae eos illustrans, inter augustias persequentium Judaeorum constitutos coelesti fecit exuberare laetitia. In primis enim sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verum etiam legalibus jam olim est praesignata mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis in coenaculo disciignis apparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit. Facta autem hac voce, convenere viri religiosi, qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia con
Abbreviated transcription (Latin):
munis qualitatem muneris atq oꝑis sui. qua
uoluit significatione monstrauit: proprietatẽ
uͦcẽntie sue. insua dĩtate continuit: quia sicut
nee patrem nec filium. ita nec sp̃m sc̃m humanus
oculus potest attingere. In trinitate enim di¬
uina nichil dissimile nichil impar ẽ: & omnia
quȩ deilla possunt substantia cogitari: nec uir¬
uite nec gloria. nec eternitate discieta sunt.
sumq inpsonarum pioprietatib alius sit pat̃
alius filius. alius sp̃s sc̃s: non tamen alia de¬
itas. nec diuersa natura ẽ. Ssiquidem ut de
patre sit filius unigenitus. & sp̃s sc̃s patris¬
quod ẽ pater filiusq subsistens. Unde cum do¬
minus ante passionis sue diem. discipulis suis
scĩ sp̃s spondẽrre aduentum. adhuc inquit mul¬
ta habeo uobis dicere s non potestis illa por-¬
tare modo. Cum enim uenerit ille sp̃s uerita¬

Expanded text:
munis, qualitatem muneris atque operis sui, qua munis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas nec diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenitus, et Spiquod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit ille Sp
Abbreviated transcription (Latin):
lingius ꝓut sp̃s sc̃s dabat eloqui illͥs. Quam
uelox ẽ sermo sapientie. & ubi ds̃ magister eft
quam seito discitur quod docet᷑. Non ẽ adhibi¬
ta interpretatio ad audiendum: non consuetudo
adusum non tempus adstudium: s spirante ubi
uoluit spũ ueritatis. piopriȩ singłarum gentiũ
uoces facte sunt in ȩccłȩ ore cominunes. Abhoc
igit᷑ die tuba euuangelice p̃dicationis intonu¬
it: ab hoc die imbres charismatum. flumina
benedictionum. omne desertum & uniuersã
aridam rigauerunt: qm̃ ad renouandam faciem
terre. sp̃s dĩ ferebat᷑ suꝑ aquas: & aduẽteres tẽne¬
bras abigendas noue lucis fulgura choruscabãt.
cummicantium splendore linguarum. uerbũ
adereandum intellectum consumendumq pec
rit ipsa rei gestȩ forma mirabilis : nec dubiũ
sit. in illo omnium humanarum uocum exul¬
tante conuentu: maiestatem scĩ sp̃s fuisse p̃sen¬
oculis: diuinam eiꝰ putet apparuisse substantiã.
Natura enim inuisibił. &e cum patre filioq com¬

Expanded text:
us sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum, et 298 ad creandum intellectum, consumendumque pecrit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praesenoculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque com
Abbreviated transcription (Latin):
cata iam ꝑzelum ꝑcuter&e : s adhuc ꝑman¬
suetudinem tolerare. At contra suꝑ discipu¬
los inigne debuit sp̃s sc̃s demonstrari: ut hi
qui erant simplicit̃ h omines. atq idõ pecca¬
dres eos contra semce ipsos spũał feruor ac¬
enderx & peccata quȩ ds̃ ꝑmansuetudinem
paicere ipsi inse ꝑpenitentiam punirent.
Iec ipsi quippe ẽẽ poterant sine peccato. qui
d herebant cęlesti magisterio: iohanne at¬
testante qui ait. Si dixerimus quia peccatũ

Expanded text:
cata jam per zelum percuteret, sed adhuc per mancata jam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata quparceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
q docum̃tis. quib innumerabilit̃ diuinor
elo quioꝵs choruscat auctoritas ĩ aduenerati¬
onem pentecostes unanimit incitemur: exul¬
imbiit᷑: qui inspirator fidĩ. doctor scientie:
fons dilectionis. signacłin castitatisix tocius
ẽ causa uirtutis. Gaudeant fidelium m̃tes
laudat᷑: quodq illa significatio quȩ inspecie
Ipse enim sp̃s ueritatis facit domum glorie
sue. luminis sui splendore fulgere: & intẽplo
suo nec tenebrosum uult aliquid ẽẽ nec tepi¬
dum: de quo oꝑe atq doctrina. eciam ieiu¬
moꝵ nobis & elemosinarum ẽ collata pur¬
gatio. Nam hunc uenerabilem diem sequit᷑
saluberrime obseruantie consuetudo. quã
sollicitudine cohortamur: ut siquid macu¬
larum proximis dieb neglegentia in cauta
contraxistis: & id ieiuii censura castiget: &
deuocio pietatis emendet. Quarta igitur
& sexta sabbati ieiunemus: sabbatum autem

Expanded text:
que documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsulimbuitur; qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo, quam sollicitudine cohortamur: ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devotio pietatis emendet. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam sollempnitatem dilectis¬
simi. inprecipuis festis ẽẽ ueneran¬
dam omnium catholicoꝵ corda
cognoscunt. Nec dubiumẽ. quanta huic diei
reuerentia debeat᷑. quem sp̃s sc̃s excellentissimo
sui mimeris miraculo consecrauit. Nam abil¬
lo die. quo dñs suꝑ omnẽ celoꝵ altitudinem.
addexteram dei patris consessurus ascendit de¬
cimus iste ẽ: qui ab eiꝰdem iesurrectione quin¬
quagesimus. nobis ineo aquo cepit illuxit. mag¬
na mysteria &e ueterum sacram̃toꝵ continenꝰ
& nouorum: quib manifestissime declarat.
& gram prenuntiatam fuisse ꝑlegem. & legẽ
impletam õẽ ꝑ grãm. Sicut enum hebieo qͦn¬
dam popło abegiptiis liberato. quinquage¬
simo die post inmolationem agni.lex dataẽ
inmonte sina. ita post passionem dñi quaue¬
rus dĩ agnus occisus ẽ. quinquagesimo aresus¬
rectione ipsius die. in apłos plebemq ciedentil
sp̃s sc̃s illapsus ẽ: ut facile diligens xp̃ĩanus as¬
noscat. initia ueteris testam̃ti ȩuangelicis ml¬

Expanded text:
odiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis mi
Abbreviated transcription (Latin):
escere posse confidit. fallitur. Etemmi ꝙ cre¬
berrimis eiusdem mundi ꝑturbationib & ip¬
so fine conuincitur. quia suꝑ arenam funda¬
mentum sue quietis posuerit. At quicumꝙ
scõ afflati spũ. suauissimum illud dñcȩ dilec¬
tionis iuigum suꝑ se leuauerint. atq exẽplo
illiꝰ mi tes eẽ & humiles corde didicerint. ñ¬
nulla eciam in presenti fitturȩ quietis imagi¬
ne fruunt᷑ dum aconturbatione hominũ
scłariũ tota m̃te secreti: uultum sui condito¬
ris semꝑ reminisei gaudent. atq ad ꝑfectao
eius contemplationem ꝑtingere sitiunt: dicenteᷤ
sibi cum apło iohannescimus quia cum appa¬
ruerit. similes eierimus: uidebimus enim
eum sicuti ẽ. Ad euius premium uisionis si

Expanded text:
escere posse confidit, fallitur, etenim et creescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis si
Abbreviated transcription (Latin):
dies uel annus quinquagesimus: qui septẽ
septimanis suꝑ est. & maiore preceteris erat
sollempnitate uenerabilis tempꝰ futurȩ re¬
surrectionis indicat: inquo illa requies qua
nunc animȩ fruunt᷑ electoꝵ. corporum quoq
receptoruo gloria cumulabitur. Ubi solliciesꝰ
in tuendum ẽ fr̃s mei quia sp̃s sc̃s non solũ
infuturo ꝑfectam . s & inp̃senti maximam
iustis quietem tribuit. cum eoꝵs mentes.
celestis igne caritatis accendit. Dicit nãq
sola in hac uita requies auimarum. diuina
dilectione repleri. spe suꝑne retributionis ꝓ¬
sꝑa mundi simul & aduersa contempnere:
terrena a se desid̾ia funditus ex tirpare. con¬
cupiscentus renuntiare scłarib: illatis proxp̃o
contumeliis &e ꝑsecutionib gaudere. & cũ
apło dicere possessx głamur inspe glorie fi¬
liorum dĩ: non solum autem s & glor iam̃
intribulationib Nam qui in mundanaruo¬
ierum delectationib & opulentia. se requi¬

Expanded text:
dies vel annus quinquagesimus, qui septem dies vel annus quinquagesimus, qui septem septimanis superest, et majore prae caeteris erat solemnitate venerabilis, tempus futurae resurrectionis indicat, in quo illa requies qua nunc animae fruuntur electorum, corporum quoque receptorum gloria cumulabitur. Ubi sollicitius induendum est, fratres mei, quia Spiritus sanctus non solum in futuro perfectam, sed et in praesenti maximam justis quietem tribuit, cum eorum mentes coelesti igne charitas accendit. Dicit namquesola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuntiare saecularibus, illatis pro Christo contumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo dicere posse: Et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei; non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam qui in rerum mundanarum delectationibus et opulentia se requi
Abbreviated transcription (Latin):
tib constat: bonis oꝑib pro dño instant.
in sabbato futuro idẽ in requiem adomino
inducunt᷑ eternam. Quod autem septem
dies uel anni septies ducuntur multipli¬
cem eiusdem requiei habundantiam desig
nant: inqua p̃mium illud sublime datur
electis: de quo apłs ait quod oculꝰ non uidit
nec auris audiuit. nec incorhominis ascen¬
dit. quȩ p̃parauit ds diligentib se. Cuius
premii cognitionẽ. quia in cor hominis.
idẽ humana adhuc sapiẽtis ascendere ũ
posse testat᷑. aꝑit subseqñt unde hec diligen¬
tib dm̃ possit ostendi. Nobis autem inquit
ipse corda que implet. appetitu in uisibiliũ
inflammat ẽadem bona inuisibilia quam
terrenis omnib sint p̃ferenda manifestat. Un¬
de bene eiusdem sp̃s gratia seꝑtiformis aꝓpha
describit᷑: quia nimirum & ꝑ eiꝰ inspirationẽ
adrequiem ꝑuenit᷑: & in eiꝰ plena ꝑceptione
a uisione. requies uera possidet᷑. Porro ipse

Expanded text:
tibus constat, bonis operibus pro Domino instant, tibus constat, bonis operibus pro Domino instant, in Sabbatum in futuro, id est, in requiem a Domino inducuntur aeternam. Quod autem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam desinant, in qua primum illud sublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Cujus praemii cognitionem quia in cor hominis, id est, humana adhuc sapientis, ascendere non posse testatur, aperit subsequenter unde hoc diligentibus Deum possit ostendi: Nobis autem, inquitipse corda quae implet appetitu invisibilium inflammat, eadem bona invisibilia quam sint praeclara, quam terrenis omnibus praeferenda, manifestat. Unde bene ejusdem Spiritus gratia septiformis a propheta describitur, quia nimirum et per ejus inspirationem ad requiem pervenitur, et in ejus plena perceptione ac visione requies vera possidetur. Porro ipse
Abbreviated transcription (Latin):
indicatur: quandosicut apłs ait. cauente
nouissima tuba mortiu resurgent: & nos
inmutabimur ingloriam. Ubicessantibus
huiꝰ scłi laborib & erumnis. dimissis omniũ
culparum debitis insola diuinȩ uisionis
contemplatione cunctus electoꝵ populus
ineternum gaudebit: impleto illo desidera¬
bili domim ac saluatoris nostri mandato.
uacate & uidete qm̃ egosum ds̃. Ad quam
profecto uacationem & uisionem in cõmuta
grãm ineo dierumnumert qui requiem
designaret dari decebat. Neq hoc pretereũ¬
dum: quod idõ numerus quinquagenariꝰ.
significationi interne quietis aptatur. qͥa
ex septem septimanis & monade ꝑficitur.
Sex quippe dieb in lege populus oꝑari. sep¬
tima quiescere. sex annis arara & metere.
septimo iussusẽ cessare: quia & dñs sexdieb
mundi ornatum ꝑfecerit. septimo ab opere
suo cessauerit. Quib omnib mystice ad mo¬
nemur. quod hi qui in hoc scło quod sex ȩta¬

Expanded text:
indicatur, quando, sicut Apostolus ait: Canente indicatur, quando, sicut Apostolus ait: Canente novissima tuba mortui resurgent, et nos immutabimur in gloriam ; ubi cessantibus hujus saeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desiderabili Domini ac Salvatoris nostri mandato, Vacate et videte quoniam ego sum Deus. Ad quam profecto vacationem et vigratiam in eo dierum numero qui requiem designaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominus sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur quod hi qui in hoc saeculo, quod sex aeta
Abbreviated transcription (Latin):
anĩci altaris obtulerunt. Bene autẽ duo
primitiarum panes de nouis frugibus
iubebãt᷑ offerri quia nimirum ȩccła de
utr ͦq popło uideors scilicet & gentiuor
colligit: quos in nouam suo redemptori
familiam conseeret. Anter hec sollerter
intuendum ẽ. quod non sine magno
inysterio. quinquagenarius numerus.
Nam quinquagesima die paschȩ & illa
uimonte popło data. & hec discipulis in
cen iacło missa ẽ. S hoc nimirum numero
ꝑpetiutas futurȩ quietis oftenditur:
in quo rectȩ uel legis decalogus mandatur.¬
uel sp̃s scĩ gratia datur hominib: ut aꝑte
monstraret᷑ quia quicumq diuinȩ legis
profecto iequiem tendunt. Quia enĩ quin¬
quagesimꝰ annus inlege. iubileus idẽ dimit¬
tens siue mutatus appellari iussus ẽ in qͦ
popłs ab omnioꝑatione quiescerr. om̃iũ
debita laxarentur. serui liberi redirent.
annus ipse maiorib sollemprais ac laudib
numerum illa summe pacis tranquillitas

Expanded text:
Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus iNam quinquagesima die Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo recte vel Spiritus sancti gratia datur hominibus: ut aperte monstretur quia quicunque divinae legis profecto requiem tendunt. Quia enim quinquagesimus annus in lege Jubilaeus, id est, dimittens sive mutatus appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quieceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent, annus ipse majoribus solemniis ac laudibus numerum illa summae pacis tranquillitas
Abbreviated transcription (Latin):
Asolis ortu usq adcecasum laudabile nom̃
dĩ. excelsus suꝑ omnes gentes dñs. Sed &
hoc quod inuenerationẽ accepte legis. om¬
nib annis sacrificium nouum: dño die pente¬
coftes ofterri iussum ẽ: in nr̃a quoq festiui¬
tate spũaliter agi exaccepte gracie tempie
num quam desiit. Nouum quippe in ea
sacrificium offert ęccła: cum sabbato in¬
cipientis scȩ̃ pentecostes. nouum adopti¬
onis popłin ꝑ baptisia dño consecrat:
ritu uere decentissimo sicut & supͣ moniu¬
mus: ut non solum populis xp̃ianis uete¬
ris facti memoria in nouetur. s ⁊ in nouã
renatoꝵ sobolem. noua paraclyti a patre
missio celebretur. N ouum in ea sacrificiũ
dño ipsi quoq apłi mox accepto dono sp̃s
obtulerunt: cum euuangelitantes his qͥ
conuenerant. plurimos conuerterunt ad
fidemxe hos fonte baptismatis renatos.
ac sp̃s gratia sanctificatos: uiuas utiq it¬
tiq noui testam̃ti primicias. ad cõmuniõer

Expanded text:
A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis Christianis veteris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre missio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis renatos, ac Spiritus gratia sanctificatos vivas utique Novi Testamenti primitias ad communionem
Abbreviated transcription (Latin):
& micantia fulgura. fragor quoq tonitruo¬
ru & clangor sonabat bucine, hic cum ig¬
nearum usione linguarum sonitus parit̃
decelo tamquã sp̃s uehem̃tis aduenit. Sed ẽ
inutraq datione & legis uidelicet & grẽ.
foris audiret᷑ sonitꝰ. hic tam̃ ampliori mi¬
racło.cum auditu sonitus. affuit uirtus do¬
ni cȩlestis: quȩ iutus sine sonitu. discipuloꝵ
corda docerxe. Ibi auditis legalib edictis: res¬
pondit omnis populꝰ una uoce dicens. Sĩa
uerba que locutus ẽ dñs: & audiemꝰ & faci¬
emus: Hic accepta illustratione sp̃s nascen¬
tis eccłe cetus omnium nationum lingius
dĩ magnalia loquebat᷑ certȩ iitiq discrecio.¬
n is gratia quia legis obseruatio uni tan¬
tum genti iudeȩ data sit: uerbum uͦ ȩnuan¬
gelii.cunctis ꝑ orbem gentib predicandum.
cunctoꝵ linguis popłoꝵ xp̃ianȩ fidei ẽent
pieconia dicenda, impleta prophet̾ia ꝗ̃ dicit

Expanded text:
s ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruos ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruorum, et clangor sonabat buccinae, hic cum ignearum visione linguarum sonitus pariter de coelo tanquam spiritus vehementis advenit. Sed cum in utraque datione, et legis videlicet et gratiae, foris audiretur sonitus, hic tamen ampliori miraculo cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum linguis populorum Christianae fidei essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
culi. & ibi cacũmen montis sublimittatẽ
preceptoꝵ & donoꝵ indicat cȩlestium: et qͥa
nemo infimis adhuc desideriis inherens
uel diuinis obtemꝑare mandatis. uł su ꝑuls
possit dignus existere donis. S hic iuinaio¬
ris signum ꝑfectionis omnes qui accipiebant
spĩ ancenacło erant positi, illie ad signanda
infirmoꝵ corda auditoꝵ populus quidem
omnis infra montem stabat. at pauci seniors
montem ex una parte conscenderant: solus
utem moyses inipsum eiꝰ uerticem ubi in igne
& caligine diuina maiestas p̃fulgebat. ascendit:
quia minirum altiora & intima legis archana-
ꝑfectiores solum capere & seruare nouerunt.
popls uͦ carnał littere suꝑficie contentus
quasi ex terius & infrapositus. uerbi cȩlestis
astabat auditiu. at nunc data latius gratia
scĩ sp̃s ad intelligenda sublimius simul &
implenda ꝑfectius scĩ eniuangelii dicta. fide¬
lium corda subleuantur. Ibi inter ignes

Expanded text:
culi, et ibi cacumen montis, sublimitatem culi, et ibi cacumen montis, sublimitatem praeceptorum et donorum indicat coelestium; et quia nemo infimis adhuc desideriis inhaerens, vel divinis obtemperare mandatis, vel supernis possit dignus existere donis, sed hic in majoris signum perfectionis omnes qui accipiebant Spiritum, in coenaculo erant positi; illic ad designanda infirmorum corda auditorum, populus quidem omnis infra montem stabat, at pauci seniorum montis partem conscenderant. Solus autem Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in igne et caligine divina majestas praefulgebat, ascendit; quia, nimirum, altiora et intima legis arcana perfectiores solum capere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc data latius gratia sancti Spiritus, ad intelligenda sublimius simul et implenda perfectius sancti Evangelii dicta fidelium corda sublevantur. Ibi inter flamma
Abbreviated transcription (Latin):
quagesimo die ꝑacti pasche. legis decalogũ
eis aꝑta uoce disposuit: atq in memoriam
date legis statuit eo die. ꝑ annos singłos
sacrificium sibi nouum defrugib eiꝰdem
anni. panes uidelicet pͥmiciarum duos ad
altare deferri. Que autem sit agni paschalis
inmolatio. quȩ egyptiȩ seruitutis ab soluti¬
o. cunctis legentib liquet. Qui a uidelicet.
pascha nr̃m inmolatus ẽ xp̃c: & ipse uerus
ẽ agnus qui abstulit peccata mundi. qui
sui sanguinis precio nos a peccatorum ser¬
uitute redemit: suȩ resurrectionis exem¬
plo. nobis spem uitȩ & ꝑpetue libertatis
ostendit. Quinquagesiio uero die post occi¬
sionem agni.data ẽ lex descendente domino
suꝑ montem inigne: & quinquagesima eq̃ dẽ
post resurrectionem nr̃i redemptoris quȩ ẽ
hodie: data ẽ gratia sp̃s sc̃i discipulis incena¬
bili inuisibiliter eorum pectora luce scienti
Cĩradiauit: & in extinguibili caritatis ar¬
dore suocendit. Et hic autem altitudo cena¬

Expanded text:
decalogum eis aperta voce disposuit, atque in memoriam datae legis statuit, eodem die per annos singulos sacrificium sibi novum de frugibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos ad altare deferri. Quae autem sit agni paschalis immolatio, quae Aegyptiacae servitutis absolutio, cunctis legentibus liquet, quia videlicet Pascha nostrum immolatus est Christus, et ipse verus est agnus, qui abstulit peccata mundi, qui sui sanguinis pretio nos a peccatorum servitute redemit, suae resurrectionis exemplo nobis spem vitae et perpetuae libertatis ostendit. Quinquagesimo vero die post occisionem agni data est lex, descendente Domino super montem in igne, et quinquagesima aeque die post resurrectionem nostri Redemptoris, quae est hodie, data est gratia Spbili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, ac inexstinguibili charitatis ardore succendit. Et hic autem altitudo coena
Abbreviated transcription (Latin):
nnobis nonẽ. Inigne ergo uenit in homi¬
nib incolumba uͦ apparuit in dño: qͥa
peccata nr̃a quȩ pie dñs ꝑmansuetudinẽ
tolerat. nos ꝑ zelum rectitiidinis debemꝰ
caute conspicere: & ardore semꝑ peniten¬
tiȩ cremare. Igit᷑ ꝑ columbã. sp̃s in redẽp¬
tore monstratꝰ ẽ ꝑ ignẽ uͦ in hominib.
quia quanto nr̃i iudicis facta ẽ seueritas
temꝑata tanto erga se deb&e fieri nr̃a
infirmitas accensa. Quatuor itaq pro¬
positionũ expleta ratione. addona eiusdẽ
sp̃s contemplanda transeamus. De isto qͥppe
menta enim celors. sunt uirtutes p̃dican¬
ium. Que uidelicet ornamenta: pau¬
lus enumerat dicens. Aliidat᷑ ꝑ spm̃ sermo¬

Expanded text:
rgo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quimenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per S
Abbreviated transcription (Latin):
lebrauimꝰ orõibꝰ ꝑ noctant̃ ĩstitimꝰ Uñ necẽe ẽ:¬
ut similem obseruantiã simili leticia subse¬
quat᷑. Et leticra plane consimilis. Tunc enĩ
ab inferis resurgentem suscepimus saluato¬
rem: modo autem sp̃m scĩn expectamus e
celis. Tunc anxii uł solliciti . xͥ. p̃cabam᷑ ad̃¬
ni paraclyti desideramꝰ aduentum. In
omnib enim d̃s saluti prouidit humane.
Tunc enim nobis ad resugendũ tartara
saluator aꝑuit: modo nob̃ adregnandum
paraclytus celestia reserauit. Et quibusdam
quasi profectuum gradib tune de morte
ad uitam didic̃imus remeare: modo autẽ
de terris adcelos meditamur ascendere
qui priusquam rediret adcelos promisit dis¬
cipulis suis dicens. Cum autem ascendero.
rogabo patrem meum: & mittet uobis aliũ
paraclitum. qui uobiscum sit ineternum
spĩn ueritatis. Unde credendum ẽ. ad pa¬
trem ꝑuenisse xp̃m. cum uidemꝰ ad apłos
descendisse paraclytum. Credendum inquã
ẽ. sicut ait dauid desaluatore. indei aextera

Expanded text:
noctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, modo autem Spiritum sanctum exspectamus de coelis: tunc anxii vel solliciti praedicabamus adni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos meditamur ascendere.s Dominus, qui priusquam rediret ad coelos promisit discipulis suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo Patrem meum, et mittet vobis alium Paracletum, qui vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis . Unde credendum est ad Patrem pervenisse Christum, cum videmus ad apostolos descendisse Paracletum. Credendum, inquam, est, sicut ait de Salvatore David, in Dei dextera
Abbreviated transcription (Latin):
religiose abstinentiȩ censura castiget. Quȩ
obhoc quoq studiosius exequenda sunt:
ut illa in nobis quȩ hac die eccłȩ diuinitus
sunt illata ꝑmaneant. Templum enĩ facti
sp̃s scĩ. & maiore quam unquam copia diui¬
in fluminis irrigati nullis debemus con¬
cupiscentiis uinci. nulliuiciis possideri:
ut uirtutis habitacłm nulla sit contamina
adiuuante domino omnib optinere possi¬
bile ẽ: si ꝑieiunii purificationẽ. ac ꝑmiscđiȩ
largitatem. studeamꝰ & peccatoꝵ sordib libe¬
rari. & caritatis fructib ẽẽ fecundi. Quicqͥd
enim incibos pauꝑum. incurationes debili¬
um. inp̃cia captiuorum. & inquelib& oꝑa mi¬
sericordie & pietatis impenditur: non minu¬
it᷑ s augetur. Necumquam apud dm̃ ꝑire
poterit: quod fidelis benignitas erogarit:
piemium. Beati enim misericordes. qm̃
ipsors miserebit᷑ as̃. Nec delictorũ memori¬
a erit. ubi testimoniuo pietatis ad fuerit

Expanded text:
religiosae abstinentiae censura castiget: quae religiosae abstinentiae censura castiget: quae ob hoc quoque studiosius exsequenda est, ut illa in nobis quae hac die Ecclesiae divinitus sunt collata permaneant. Templum enim facti Spiritus sancti, et majore quam umquam copia divini fluminis irrigati, nullis debemus concupiscentiis vinci, nullis vitiis possideri, ut virtutis habitaculum nulla sit contaminatadjuvante Domino omnibus obtinere possibile est, si per jejunii purificationem, ac per misericordiae largitatem studeamus et peccatorum sordibus liberari, et charitatis fructibus esse fecundi. Quidquid enim in cibos pauperum, in curationes debilium, in pretia captivorum, et in quaelibet opera pietatis impenditur, non minuitur, sed augetur, nec umquam apud Deum perire poterit quod fidelis benignitas erogarit, praemium. Beati enim misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus ; neque delictorum memoria erit ubi 316 testimonium pietatis affuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
incentiua truncarent. Inuisibiles enim adu̾¬
sarii & in corporales hostes. non erunt contͣ
nos ualidi: sinullis simul carnalib desideriis
suerimus inmersi. Cupiditas quidem nocen¬
di intemptatore ꝑpetua ẽ: s inermis atq in¬
efficax erit. si nichil in nobis unde contra nos
pugn&e inuenerit. Quis autem ac fragili car¬
ne cucumdatꝰ. & isto mortis corpore constitut᷑ꝰ.
eciam qui multum ualdeq profecerit. ita iam
de sua salute securus sit ut abomnium se il¬
lecebrarum ꝑicło eredat alienum: donet li¬
cet scĩs suis cotidianum panẽ. diuinã uictori¬
micandi: qͥa & hoc ipsum demiscđia protegen¬
tis ẽ. quinature mutabili ne deconfecto
dnĩ amortius resurgentis. ac deinde incȩlos
ascendentis exegimus postq conceptum
scĩ sp̃s donum. salubriter & necessarie consu¬
etudo ẽ. ordinata iciumi: ut siquid forte in¬
ter ipsa festiuitatum gaudia. negligens liber¬
tas & licentia inmoderata presumpsit. hoc

Expanded text:
incentiva truncarent. Invisibiles enim adveincentiva truncarent. Invisibiles enim adversarii et incorporales hostes non erunt contra nos validi, si nullis carnalibus desideriis fuerimus immersi. Cupiditas quidem nocendi in tentatore perpetua est, sed inermis atque inefficax erit, si nihil in nobis unde contra nos pugnet invenerit. Quis autem hac fragili carne circumdatus, et in isto mortis corpore constitutus, etiam qui multum valideque profecerit, ita jam de sua salute securus sit, ut ab omnium se illecebrarum periculo credat alienum? Donet licet sanctis suis quotidianam gratia divina victoririam: quia et hoc ipsum de misericordia protegentis est, qui naturae mutabili, 315 ne de confecto Domini a mortuis resurgentis, ac deinde in coelos ascendentis, exegimus, postque perceptum sancti Spiritus donum, salubriter et necessarie consuetudo est ordinata jejunii: ut si quid forte inter ipsa festivitatum gaudia negligens libertas et licentia inordinata praesumpsit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi festiuitatẽ. descensio¬
ne sc̃ĩ sp̃s consecratã. sequitur ut
pletis namq apłis iurtute promissa. & incorda
eoꝵ spũ ueritatis ingresso: non ambigimus in¬
tercetera ȩlestis sacramenta doctrine. hanc spi¬
ritualis continentiȩ disciplinam. de paraclyti
magisterio primitus fuisse conceptam ut scĩfica¬
te ieiunio mentes conferendis sibi carismatib
fierent aptiores. Aderat quidem xp̃i disscipulis
piotectio omnipotentis auxilii: & principibus
nascentis eccełe. tota patris filiiq diuinitas in
presentia scĩ sp̃s presidebat. S contra instantes
impetus ꝑsequentium. contra minaces fremitꝰ
impiorum: non corporis fortitudine. nec car¬
sis erat saturitate certandum: cum hoc maxi¬
me hominis interiora corrumpat. quod exte¬
riora delectat: & tanto fiat racionał anima
purgatior: quanto fuerit substantia carnis
ditionibusq suis omns eccłe filios imbuerunt
abstinentiȩ arma caperent. quib uiciorum

Expanded text:
dilectissimi, festivitatem descensione sancti Spiritus consecratam sequitur, ut pletis namque apostolis virtute promissa, et in corda eorum Spiritu veritatis ingresso, non ambigimus inter caetera coelestis sacramenta doctrinae, hanc spiritalis continentiae disciplinam de Paracleti magisterio primitus fuisse conceptam: ut sanctificatae jejunio mentes conferendis sibi charismatibus fierent aptiores. Aderat quidem Christi discipulis protectio 314 omnipotentis auxilii, et principibus nascentis Ecclesiae tota Patris Filiique Divinitas in praesentia sancti Spiritus praesidebat. Sed contra instantes impetus persequentium, contra minaces fremitus impiorum, non corporis fortitudine, nec carnis erat saturitate certandum; cum hoc mame hominis interiora corrumpat, quod exteriora delectat; et tanto fiat rationalis anima purgatior, quanto fuerit substantia carnis ditionibus suis omnes Ecclesiae filios imbuerunt,abstinentiae arma caperent, quibus vitiorum