comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista sola fecit. & iõ castellum hoc. m̾ito quoddã id est
ter ⁊ uͥgo ⁊ mater fuit. qͦd nulla alia ȩẽ potuit uł
potuerit. Uerum concedamꝰ aliqͣm posse ẽẽ iir¬
ginem ⁊ matrem. qͣmuis sit impossibile: etiam
sic uirgo erit singłaris quia unicum dĩ filiũ ge¬
nuit. qui sic̃ unicus ẽ. unico patͥ: ita ÷. unicꝰ unice
matri. Et ideo nulla etiam si uirgo pariat. uł eun
sunt ei ab angło: sicut ait ad eam helisabeth. sec quia
intͣuit tħc castellum hoc: uolatum ÷. Iħo namq sal¬
uat. ñ iuolat. confracta solidat. ñ confringit solida.
tha nomine excepit illum in domũ suam. Et huie
erat soror nõie maria. Due iste sorores sic̃ sẽi patres
plenissime nob̃ exposuerunt: duas in sc̃a eccłia ui¬
tas designant. Martha scilicet actiuam: maria ꝯtẽ¬
platuiam. Ista laborat ad exhibenda indigenti oĩa
humanitatis officia. Illa uacat & uidet qm̃ suaurꝰ¬

Expanded text:
ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito quoddam, id est ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito quoddam, id est ter et virgo et mater fuit: quod nulla alia esse potuit vel esse poterit. Verum concedamus aliquam posse esse et virginem, et matrem, quamvis sit impossisic virgo Maria erit singularis, quia unicum Dei Filium genuit, qui sicut est unicus unico Patri, ita est unicus unicae matri. Et ideo etiam si virgo pariat, nulla vlo dicta sunt, sicut ait ad eam Elizabeth. Nec quia Jesus intravit in castellum hoc, violatum est. Jesus enim salvat, non violat; confracta solidat, nec confringit solida. tha nomine excepit illum in domum suam, et huerat soror nomine Maria. Duae istae sorores, sicut Patres sancti plenissime nobis exposuerunt, duas in S. Ecclesia vitas designant: Martha scilicet, activam; Maria, contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia; illa vacat et videt quoniam D
Abbreviated transcription (Latin):
ponsatam. ⁊ in pximo nupturam sciret.⁊ a uiro
uirum cognit᷑am certissime sciebat. hoc de uirginitate.
De humilitate uͦ dicendum ÷. qͦd cum ab angło salutaret᷑.
mat̾ dei eligeret᷑. qͦmͦ fieret istud salua uirginitate cui
tm̃n timebat diceret᷑. benedicta suꝑ om̃s mulieres p̃dica¬
ret᷑: respondit. Ecce ancilla dñi. ⁊ in alio loco. Quia re
spexit humilitatẽ ancille sue. O sublimis uirgo ma¬
ter dñi. O mat̾ humił ancilla dei. Quid subliiniꝰ esse
posset. quid humi liꝰ de se scire posset: St̃ qui magdalũ
castellum hoc fuisse arbitͣntur.a quo maria magdale
tati coaptatur. Hic uͦ non nõiatur. s tm̃ quoddam
d̾r. quod indiscussum p̃terire non debemꝰ. Quoddam
id÷. singłare castellum uirgo maria fuit. Qmͣuis .it.
multe alie mur̃ uirgitatis habeant. ⁊ turrem hu¬
militatis id÷. uirgines sint ⁊ humiles: dñ salua iur¬
ginitate matres eẽ. ñ possunt. neq filios gn̾are: qͦd

Expanded text:
ponsatam, et in proximo nupturam sciret, et a viro ponsatam, et in proximo nupturam sciret, et a viro virum cognituram certissime sciebat. Hoc de virginitate. De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, mater Dei eligeretur, quomodo fieret salva virginitate, cui tantum timebat, doceretur, benedicta super omnes mulieres praedicaretur, respondit: Ecce ancilla Domini. Et in spexit humilitatem ancillae suae . O sublimis virgo mater Dei! o mater humilis ancilla Dei! Quid sublimius esse posset? Quid humilius de se sentire posset? Sunt qui castellum hoc Magdalum fuisse arbitratur, a quo Maria Magdalentati coaptatur. Hic vero non nominatur, sed tantum quoddam dicitur: quod indiscussum praeterire non debemus. Quoddam, id est singulare castellum fuit virgo Maria. Quamvis enim et multae aliae murum virginitatis habeant, et turrim humilitatis, id est et virgines sint, et humiles, tamen salva virginitate matres esse non possunt, neque filios generare: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ab eam accessus. nec sensus euis aliqua corrumpent᷑ illece¬
bra. Et quia eum uirginitatem libido suꝑare ñ possit.
solet impugnare suꝑbia: est ineadem iurgnie ⁊ ueros
humilitatis. quȩ a muro iurginitatis: omnem repells
fuꝑbiam. Et quia cum humilitatem suꝑbia suꝑare nou
possit. solet impugnare libido: murꝰ uirginitatisa
turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaꝙ ħ
duo. murꝰ uidelicet uirginitatis. ⁊ turris humilita¬
tis. ab atterutro muniuntur. ut nũqͣm in humili uir¬
gine fuerit nec suꝑba iurginitas: nec inquinata hu¬
militas. s semꝑ in eadem ꝑmanserit. ⁊ humił iurgi¬
nitas. ⁊ uͥgnał humilitas. Qmuis aũ qd̾ dr̃ ita uer¬
aliqͣ de euangłio uͥgmitatis ⁊ humilitatis ipsiꝰ. tes¬
timonia. Quuippe cum ab angło ei filiꝰ ꝓmitteretuer
respondit. Quomꝰ fiet istud qm̃ uirum ñ eognoses
neq int̾rogaret qͦmꝰ illud fieret. ut pote quȩ se des.¬

Expanded text:
ad eam accessus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecead eam accessus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turris humilitas, quae a muro virginitatis omnem repellit superbiam. Et quia humilitatem cum superbia non possit, solet impugnare libido, murus virginitatis a turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaque haec duo, murus videlicet virginitatis et turris humilitatis, ab altero muniunt, ut nunquam in humili virgine fuerit nec superbia virginitatis, nec inquinata humilitas, sed semper in ea permanserit et humilis virginitas, et virginalis humilitas. Quamvis autem quod dicitualiqua de Evangelio virginitatis et humilitatis testimonia. Quippe cum ab angelo filius ei promitteretur, respondit: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco neque interrogaret quomodo illud fieret, ut pote quia se des
Abbreviated transcription (Latin):
Est ignis quem dñs misit in t̾ram: ⁊ quem uult ut
ardeat. Est ignis qui suꝑ impios cadit: ut ñ uideant
solem. Est aqua cuiꝰ flumina fluunt de uentre creden¬
tis: est aqua cuiꝰ tepestas non nos demergat. Est sol
iusticie qui nos illuminat. Est sol qui nos ñ urat ꝑ
diem. Licet gͦ castellum alias malum significet: ut
illuo de quo dr̃. ite in castellum uͥ ⁊ additur. quod ꝯtͣ
uos est: plane manifestat qͥd sig̾cet. Iañ hic: castellũ
in quod intͣuit tħc. singłarem &e intemeratã uͥginẽ
eiusdem iħu genetͥcem. salua scripturarum regula
ꝑ similitudinem acciyimꝰ. Castellum enim dr qlibet
turris ⁊ murꝰ in cireuitu eius. Quȩ duo sese iuicem
defendtant. ita ut hostes ꝑ mur̃ ab arce.⁊ a nruro ꝑ ar¬
cem arceatur. huiꝰ mͦi castello. ñ in congrue uirgo ma¬
ria assimilatur. Quam uirginitas m̃tis ⁊ corꝑis. qͣl mu¬
pus ita undiq uallauit: ut nullꝰ umqͣm libidinis eet

Expanded text:
Est ignis quem misit Dominus in terram, et quem vult ut Est ignis quem misit Dominus in terram, et quem vult ut ardeat; est ignis qui super impios cadit, ut non videant solem. Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis; est aqua cujus tempestas non nos demergit. Est sol justitiae, qui nos illuminet, est sol qui nos non urat per diem. Licet ergo castellum alias malum significet, ut illud de quo dicitur, Ite in castellum, ubi et additur, quod contra vos est , plane manifestat quid significet, tamen hic castellum in quod intravit Jesus, singularem et intemeratam virginem ejusdem Jesu genitricem salva Scripturarum regula per similitudinem accipimus. Castellum enim dicitur quaelibet turris et murus in circuitu ejus. Quae duo invicem sese defendunt, ita ut hostes per murum ab arce, et a muro per arcem arceantur. Hujusmodi castello non incongrue virgo Maria assimilatur, quam virginitas mentis et corporis quasi murus ita undique vallavit, ut nullus unquam libidini esset
Abbreviated transcription (Latin):
nire merebimur. Sex uͦ annis seruit. & septimo egredie¬
tur liber: quia ꝑ actiuam qͣm ꝑfecte quis exhibuerit.
ad contemplatiue lib̾tatem tͣnsit. Notandum uͦ qd̾ liber¬
gratis egreditur: quia hi pꝰqͣm omnna benefec̾int. dicunt
se inutiles seruos: ut eis ꝓcul dubio sic̃ ipsa actiua fuit
eis ex munere. ita erit ex gr̃ã etiam contemplatiua. Cũ
quali ueste intrauit: cum tali exeat: quia omnino ne¬
cesse ẽ ut unusqͥsq nr̃m in hoc quod incepit ꝑ seueret.
atq usq in finem oꝑis in ea qua inchoauit intentione
ꝑduret. Ille quippe bñ ad contemplatiuam tͣnsit: qui
in actiua uita intentionis suȩ uestem non mutauit:¬
tura sacra res una ⁊ eadem multociens inuenitur di¬
uersa significare. Sicut leo. hedꝰ. ignis. aqua. uł cẽ sol &
alia multa. Est enim leo de tribu uida. Est enim leo qͥ
cͥcuit querens quem deuoret. Est hedꝰ emissariꝰ qͥ pecc̃a
nr̃a portauit. Est hedus a simstris qui dampnatur.

Expanded text:
xprimitur? Sex annis servit et septimo egredietur liber, qui per activam quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis lise inutiles servos. Eis procul dubio sicut ipsa activa vita fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. « Cum quali veste intraverit, cum tali exeat. » Quia omnino necesse est, ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret: ille quippe qui ad contemplativam vitam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem non mutatura sacra res una et eadem multoties invenitur diversa significare, sicut leo, haedus, ignis et aqua, vel etiam sol et alia multa. Est enim leo de tribu Juda, est leo qui circuit quaerens quem devoret. Est haedus emissarius qui peccata nostra portavit, est haedus a sinistris qui damnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iam non moritur mors illi ultra non dominabit̾¬
tur: s bono suo. quia pars marie ei ꝑficitur quȩ
non auferetur ab ea. Exaltata est enim suꝑ choros
filio suo inet̾num. Hec est pars optima quȩ non
auferetur ab ea: cuiꝰ participes simꝰ mitis & p̾cib¬

Expanded text:
jam non moritur, mors illi ultra non dominabitjam non moritur, mors illi ultra non dominabittur, sed bono suo; pars vero Mariae ei perficitur, quae non auferetur ab ea. Exaltata est enim super chorofilio in aeternum. Haec est pars optima, quae non auferetur ab ea, cujus et nos participes simus meritis et precib
Abbreviated transcription (Latin):
diti. Ip̃e est in maria. Ergo dei uirtꝰ &e dei sapien¬
Hec non tm̃ ad pedes. s ad caput dñi sedens audie¬
bat u̾bum ex ore eiꝰ. Hȩc conseruabat omna u̾ba
angelorum pastorum. magorum. nec non tꝑsius
filii sui: conferens in corde suo. slemo uimꝗ̃. fic̃ ista
gustauit. ꝙͣ suauis ẽ. dñs. inebriabatur ab ubtate
domꝰ dei. &e torrente uoluptatis eiꝰ potabat᷑. Nec mi¬
rum qm̃ apud eam ĩmo intra eam erat fons uite
de quo manabat tanta ꝑfectio ułusq uite. Cirea
plurima ut martha occupabatur. ceirea unum ut
maria delectabatur. quia unum ÷. necessariũ. Pluri¬
ma auferuntur unũ manet. Singłarit̾ gͥ partem
elegit. d pars marthe ei aufertur. Iam enim ñ erit
fugiens cum eo in egiptum. a facie herodis: qr iꝑse
ascendit in celum. ⁊ herodes descendit in infermun
a facie eius. Iam ñ turbabitur erga plurima quȩ
ei. Iam filiꝰ marie a iuideis uł militib non flagella¬
bitur. nec occidet᷑ quia xp̃s resurgens a mortuis

Expanded text:
i sapienHaec non tantum ad pedes, sed etiam ad caput Domini sedens audiebat verbum ex ore ejus. Haec conservabat omnia verba angelorum, pastorum, magorum, nec non ipsius filii sui, conferens in corde suo . Nemo unquam sicut ipsa gustavit quam suavis est Dominus . Inebriabatur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum; quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae , de quo manabat cuncta perfectio utriusque vitae. Circa plurima, ut Martha, occupabatur; circa unum, ut Maria, delectabatur, quia unum est necessarium ; plurima auferuntur, unum manet. Singulariter igitur partem elegit: sed pars Marthae ei aufertur . Jam enim non erit fugiens cum eo in Aegyptum a facie Herodis; quia ipse ascendit in coelum, et Herodes descendit in infernum a facie ejus. Jam non turbabitur erga plurima, quaeei . Jam filius Mariae a Judaeis, vel militibus, non flagellabitur, nec occidetur; quia Christus ex mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
orationib ꝑnoctant᷑ institimꝰ. Unde necesse ẽ. simił
obseruantia: similem leticiam subsequatur. Est le¬
ticia plane consimilis. Tunc enim ab inferis resur¬
gentem suscepimꝰ saluatorem: mͦ aũ sp̃m sẽm ex pec¬
tamꝰ ecelis. lunc anxii uł solliciti. xp̃i precabam
aduentum: mͦ trepidi uł ieuini. paracliti desidamꝰ
aduentum. In omnib enimos saluti ꝓuidat hu¬
mane. lunc enim nob ad resurgendum tartara sal¬
uator aperuit. modo nob ad regnandum paraclitꝰ
celestia reserauit. Et quibdam quasi ꝑ fectium
gradib. tunc de morte ad uitam didicimꝰ remeate.
modo aũ dde terris ad celos meditam᷑ ascendere. Hec
aũ omnia oꝑatur in nob xp̃c dñs: qui pͥusqͣm re

Expanded text:
orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, modo autem Spelis: tunc anxii vel solliciti praedicabamus adventum; modo trepidi, vel jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos meditamur ascendere. Haec autem omnia operatur in
Abbreviated transcription (Latin):
aut declinatur aut uincitur. d huiꝰ uirtutis sub
limitas non ꝑriꝰ ad p̃henditur: qͣm illd̾ quod ei est.
fomitib enecatur: necesse est ut in agro illiꝰ cordis
in quo huiꝰ mali planta conualuit: sꝑme pocius
tribuliq uicioꝵ. qͣm ullum uerȩ uirtutis semen
oriatur. Resistamꝰ gͦ dilectissimi huic tam pestife¬
ro malo. ⁊ caritatem sine qua nulla uirtꝰ potest
lucere sectemur: ut ꝑ hanc qua ad nos xp̃c descen-¬
dit dilectionis ulam. etiam nos ad ipsum possimꝰ
ascendere: cui est cum deo patre ⁊ sp̃u sc̃o. honor¬
osse credo uos fr̃s. quȩ sit racio: quod uen̾a bilem
hanc pentecosten diem ñ minore leticia celebra¬
mꝰ qͣm sc̃m pascha curauimꝰ. ⁊ qͦd eadem deuotione
huiꝰ sollempnitatis obseruantiam decurrimꝰ. sicũt
illiꝰ obsequia festiuitatis impleuimꝰ. Iunc enim sic̃
mͥ fecimꝰ ieuinauimꝰ sabbato. iugilias celebrauimꝰ

Expanded text:
aut declinatur aut vincitaut declinatur aut vincitlimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei est fomitibus enecetur, necesse est ut in agro illius in quo hujus mali plantatio convaluit, spinae potius tribulique vitiorum quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere, sectemur, ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, et jam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spiritu sancto honoros credo, fratres, quae sit ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus,
Abbreviated transcription (Latin):
se in hac mundi ualle cognoscant: in qua etiam¬
si quedam cõmoda blandiunt᷑: ñ amplectenda ne¬
quit̾. s tͣnseunda sunt fortit᷑. Ad hanc enim deuoti¬
onem nos beatissimꝰ apłs petrꝰ incitat: ⁊ scd̃m illam dilec-¬
tionem qͣm pascendis ouib xp̃i. trina dñici amoris pro¬
fessione concepit: obsecrans dicit. Kmĩ. obsecro uos tã¬
qͣm aduenas ⁊ ꝑegͥnos: abstinere uos a carnalib desi¬
deriis. quȩ militant uolup adu̾sus animam. Cui aũi
nisi diabolo carnales militant uoluptates. qui ani¬
mas ad suꝑna tendentes. corruptibilium bonorum
delectationib obligare. ⁊ ab illis de quib ipse exci¬
dit gaudet ab diicere: Cont᷑ cuiꝰ insidias sapienter
debet fidelis quisq uigilare: ut iniicũ suum de
eo quod temptat᷑ possit elidere. Nicħ est aũ ualiduis
dilectissimi. contra diaboli dolos: qͣm benignitas mi¬
sericordiȩ. & largitas caritatis: ꝑ qͣm omne peccatũ

Expanded text:
se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamse in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
autem ascendentem in celos dñm sequaces discipłoꝵ
ocłi intenta ammiratione suspicerent: astiterunt
coram ipsis angłi duo. mirabili uestium candore ful
in eadem in qua ascenderat carne uenturꝰ uisibił cre¬
deretur. nec poss ambigi omnia illi ȩẽ subiecta eui
ab ipso corporee natiuitatis exordio. famulatꝰ seruis¬
set angelicꝰ. Sicut enim concipiendum xp̃m de sc̃õ
resurrexissẽ a mortus suꝑnoꝵ nuntiorum testimo¬
nia pͥma docuerunt: sic ad uidicandum mundum.
in ipsa carne uenturum angłorum officia declarant.
ut intelligemꝰ. qͣnte potestates ad futurȩ sint cũ ui¬
dicaturo: cui tante ministrauerunt etiam uidicã¬
ad illam altitudinem in qua xp̃c ẽ. erigamꝰ. Sursũ
uocatos animos. desideria terrena non depͥmant:
ad et̾na p̃electos. ꝑitura non occupent: uiam iu̾ta¬
tis ingressos. fallaces illecebre non tardent. Et ita
a fidelib hec temporalia decurrantur. ut ꝑegͥnar

Expanded text:
autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgin eadem qua ascenderat carne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipiendum Christum de Spresurrexisse a mortuis, supernorum nuntiorum prima testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicaad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari
Abbreviated transcription (Latin):
derent. quod nec a patre descendo ad fuerat: nec a disci
hominis dei filiꝰ excellentiꝰ sacratiꝰq innotuit: cum in
pat̾nȩ maiestatis głam se recepit.⁊ in effabili modo cep̃
eẽ diuinitate p̾sentior: qui factus est humanitate
longinquior. Tunc ad equalem patri filium erudi
tior fides. gressu cepit m̃tis accedere: ⁊ contrectatione
tium uocabatur: ubi non carnalimanu s sp̃ali intel
lectu. par genitori unigenitꝰ tange̾tur. Hinc illud ÷
quod pt resurrectionem suam dñscum maria magda¬
lene ꝑ sonam eccłiȩ gerens. ad contactum ipsiꝰ ꝑparet acce¬
dere: dicit ei. Noli me tange̾. Nondum enim ascendi
ad patrem meum. Hoc est nolo ut ad me corporaliter
uenias. nec ut me senfu carnis agnoscas: ad sublimi¬
ora te differo. maiora tͥ p̃paro: cum ad patrem meũ
ascendero. lunc me ꝑfectius ueriꝰq palpabis. adp̃hen¬
sura quod ñ tangis: ⁊ creditura quod ñ uides. Cum

Expanded text:
derent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipissimi, filius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione tium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spirituali intelectu, par Genitori Unigenitus tangeretur. Hinc illud est quod post resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
successit: cuiꝰ auctoritatem. suꝑnis illuminata radii
credentium corda sequerentur. Hanc fidem ascensio
non carceres. non fames. non ignes. aut laniatꝰ fera¬
rum: nec ex quifita ꝑsequentium crudelitatib suppli¬
cia terruerunt. Pro hac fide ꝑ uniu̾sum mundum
ñ solum uiri s etiam feminȩ. nec tantum impubes
sanguinis decertauerunt. Hęc sides demonia eiees
egritudines depulit: mortuos suscitauit. Unde ⁊ ip̃i
beati apłi. qui tot miracłis confirnati. tot sermonib
eruditi. atrocitatem tam̃ dñice passionis expallerant: &
u̾tatem resurrectionis eiꝰ. non sine hesitatione susceꝑant.
tantum de asceusione dñi ꝓfecerunt. ut quicqͥd illis pͥꝰ
intulerat metum: uerteretur in gaudium. Totã enĩ
contem plationem animi. in diuinitatem ad paiͥs dex¬
teram considentis erexerant. Nec iam corporee uisiomiꝰ
tardabantur obiectu : quo minꝰ in id aciem m̃tis inten¬

Expanded text:
successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hanc fidem ascensionnon carceres, non exsilia, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis inten
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium est hoc lum̃ animorum: incunctant᷑. credere.
quȩ corporeo non uidentur intuitu: ⁊ ibi figere desid̾iũ.
quo nequeas inferre conspectum. Hȩc aũ pietas unde in
nr̃is cordib nasceretur. aut quomͦꝰ qͥsqͣm iusti ficaretur
ꝑ fidem. si in his tantum salus nr̃a consisteret. quȩ obtu¬
tib subiacerent: Unde ⁊ illi uiro qui de resurrectiõe
xp̃i uidebatur ambigere. nisi inpsiꝰ carne uestigia pis¬
quȩ euangelice p̃dicationi ⁊ noui testam̃ti misteriie
rectionem die. coram discipłis eleiatiis in celum. corpo¬
rat p̃sentiȩ modum fecit: mansurꝰ in patͥs dextera.
donec tempora multiplicandis eccłiȩ filiis duunitꝰ
p̃stituta ꝑagantur: & ad uidicandos uilios ac mortu¬
os in eadem carne in qua ascendit adueniet. Qd̃ itaq
redemptoris nr̃i conspicuum fuit. in sacͣm̃ta tͣnsiuiit.¬
& ut fides excellentior eẽt ac firmior. uisiomi doctrma

Expanded text:
fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia pasquae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis mo 294 post resurrectionem die coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quȩ uim suam in eum qui peceati erat nescius
incedendo ꝑdiderat: infirmitas inuirtutem. mor¬
talitas in et̾nitatem: contumelia transiuit in głam.
tis. multorum declarauit aspectui: donec triumphũ
uictoriȩ. quem reportarat amortus: inferret ⁊ celis.
Sic̃ gͦ insollẽpnitate paschali resurrectio nob̃ domini
fuit causa letandi: ita ascensio eius in celum. p̃sen¬
tulm nob̃ ẽ materia gaudiorum: recolentib illũ
diem.⁊ rite uenerantib : quo natura nr̃e humi¬
litatis in xp̃o supͣ omnem celi miliciam. su pͣ om̃s
ordines angłorum.⁊ ultra cunctarum altitudinem
potestatum ad dei patris est ꝓuecta consessum. Quo
ordine oꝑum diuinorum nos fundati. nos edifi-¬
cati sumꝰ : ut mirabilior fieret gr̃a dĩ. cum remotis
a ꝯspectu hoĩum quȩ m̾ito reuentiam sui sentiebans
indic̾et: fides ñ diffidet. spes ñ fluctuaret: carrtas
ñ teperet. Magnarum ⁊t hic uigor mentium.⁊ ualdẽ

Expanded text:
culis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius culis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit in gloriatis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ ysaias ꝓpħa. Quer natus ÷. nob̃: filius datꝰ est nob̾
Ipse plane yuer ẽ: qui sicut in nocens. eum male¬
dic̾etur: ñ remaledix̃. Cum ꝑcut̾etur ñ reꝑcussit:
quin pociꝰ in ipsa passione ꝓ suis orauit inimicis
dicens. Pat̾ dimitte eis: nesciunt enim quid faciunt.
Ita simplicitatem quam in fantib natura tribuit.
dñs misedĩȩ bonitate cumulabat. Iste est gͦ puer
qui imitandꝰ pariuilis ꝓponitur. ⁊ sequendꝰ. Nlã ipse
dicit. lolle crucem tuam: ⁊ sequere me: Sermo bĩ
acram̃tum dilectissimi salutis nr̃e. qͣm p̃cio
sangumis sui uniu̾sitatis conditor estimauit:
a die corporalis ortꝰ usq ad exitum passionis. ꝑ dispen¬
sationem humilitatis impletum ÷. Et licet multa cẽ
in forma serui diuinitatis signa radiauerint ꝓpͥe tam̃
illiꝰ temporis actio ad demonstrandam suscepti hoĩs
ꝑtinut u̾tatem. Post passionem uͦ ruptis uincłis mor¬

Expanded text:
dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuaacramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vin
Abbreviated transcription (Latin):
non ducturna: nec uulmero annorilm computata.
ores ⁊ maiores natu: dic̃ dñs. slisi conu̾si fueritis. ⁊ effi¬
ciamin sicut puer iste: non introibitis in regnum
celorum. Reuocat gͥ eos ad originis sue fontem. ⁊ retror¬
sum ad infantiam redire compellit: scilicet ut qui
corpore fragili senuerant. innocentiȩ morib renas¬
cantur: sicut ait saluator. Nisi quis renatꝰ fuerit ex
aqua ⁊ sp̃u scõ non intrabit in regnum dei. Dr̃ ergo
apłis. stisi conu̾si fueritis ⁊ efficiamini sic̃ puer iste.
Non diẽ sicut pueri isti: s sicut puer iste. Ynum
elegit. unum ꝓponit. Uideamꝰ gͥ quis ille tantꝰ sit:
qui discipłis ꝓponitur imitandꝰ. Nlon hunc arbitror
ẽẽ de plebe. non de publico: non de multitudine ce¬
terorum. p̃cipue qui ꝑ apłos uniu̾so mundo tͥbuit
sc̃itatis exemplum. Non in qͣm hunc de publico esse
arbitror: s de celo. Ipse est enim de celo puer: de quo

Expanded text:
non diuturna, nec annorum numero computata; non diuturna, nec annorum numero computata; ores, 184 et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei . Dicitur ergo apostolis: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
renouati sumꝰ innocentia paruulorum. Ht̃ ⁊ xp̃iana
simplicitas: in fantiam suam. dic̃ enm in fans
nescit irasci. fraudare non nouit. referire ñ audet:
ita & xp̃ianitatis in fantia ledentib non irascitur: spo¬
liantib non resistit: cedentib non repugnat. Deniq
sicut iussit dñs: etiam orat ꝓminucis. Auferenti tu¬
nicam: relinquit ⁊ yallium. Uerberanti maxillam
p̃bet ⁊ alt̾am: nisi quod in hoc melior est xp̃i infantia:
quam nature. Illa enim peccare nescit: ista contẽp¬
nit. Illa ꝑ infirmitatem innoxia est: ista innocens ẽ.¬
ꝑ uirtutem. Atq ideo laudi mag̾ asscribendum est:
ñ tam male facere non posse qͣm uolle. Ergo sic̃ dixi¬
mꝰ: etates quedam sunt mitorum. Nam ⁊ senectus mo¬
rum inuenitur in pueris: ⁊ innocentia in fantum rep¬
peritur in senib. Deniq quod in uiniorib senectꝰ que¬
dam sit honestatis: dicit ꝓpħa. Senectus est uen̾abilis

Expanded text:
renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
confitenti. resurrectionis gła qͣntum tribuet dep̃can¬
ti: Largior enim ad p̾standum solet ẽẽ siẽ ipsi sci tis
leta uictoria: qͣm addicta captiuitas: Item.¬
agnum fr̃s ⁊ mirabile donum concessit nobis
ds̃. hunc pasche salutarem diem: in quo resur¬
gens dominꝰ. resurrectionem p̃stitit uniu̾sis:
& de imis ad alciora conscendens. nos quoq ad suꝑiora
de inferiorib in suo corpore subleuauit. Sumꝰ enim
xp̃o omnia necessario cum eo sua uiscera resurrexunt
Tum enim ille ab inferis transit ad suꝑos: nos de mor¬
te transire fecit aduitam. Pascha enim hebraice tͣnsitꝰ
b ad meliora transitur. Bonꝰ transitꝰ est transire de pec¬
catis ad usticiam. de uiciis ad uirtutes: ad infantiam
de senectute. In fantiam aũ dixerim: non etatis s sim¬
plicitatis. Habent enim ⁊ m̾ita etates suas. In occidius
enim priꝰ constituti eramꝰ senio pecc̃oꝵ: resurgente xp̃o.

Expanded text:
confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanconfitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria, quam addicta captivitas. HOMMagnum, fratres, et mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enimChristo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitubus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo
Abbreviated transcription (Latin):
bras infudisse: ut quorum m̃tem cecitas inuaserat. eoꝵ
ocłos cecitas occuparet: nec luceret eis mundi lumen
a quib fuerat lumen salutis extinctum. Dampnatio
gͥ quedam ingeritur phariseis: ut tenebras indie ui¬
dicii peccatorib reꝓmissas. iam apud suꝑos paciantur.
Apud suꝑos gͦ crucifixo xp̃o immorantur tenebre. Qo
mirum si apud suꝑos sunt tenebre. cum lux descendit
ad inferos: Igitur fis os in hac die sc̃a exultare debemꝰ¬
slullꝰ se a comium leticia pecc̃orum. ꝯscĩa subtͣhati¬
cum lux descendit nullꝰ a publicis uotis. delictorum
sarcina reuocetur: qͥuis enim peccator in hac die de
indulgentia ñ debet desꝑare. Est enim p̃rogatiua non
parua. Si enim latro paradisum meruit: eur non
mereatur ueniam xp̃ianus: Et si illi dñscum cruci¬
figitur miseretur: multomagis huic miserebitur
cum resurgit. Et si passionis humilitas tantũ p̃stitit

Expanded text:
bras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum bras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum. Damnatio igitur quaedam ingeritur Pharisaeis, ut tenebras in die judicii peccatoribus repromissas jam apud superos patiantur. Apud superos ergo, crucifixo immorantur tenebrae: quid mirum, si apud superos sunt tenebrae, cum lux descendit ad inferos? Igitur, fratres, omnes in hac die sancta exsultare debemus: nullus se a communi laetitia peccatorum conscientia subtrahat; nulla a publicis votis delictorum sarcina revocetur. Quamvis enim peccator, in hac die de indulgentia non debet desperare; est enim praerogativa non parva; si enim latro paradisum meruit, cur non mereatur veniam Christianus, et si illi Dominus, cum crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit
Abbreviated transcription (Latin):
te concludi. Ita ⁊ lumen xͥ semꝑ emicat. radiat ⁊ corꝰ¬
cat: nec aliqua pot̃ delictorum caligine comp̃hendi.
Uñ ait euangłista ioħs. Et lux in tenebris lucet: ⁊ te¬
nebre eam ñ comp̃henderunt. In resurrectione gͦ xp̃i:
elem̃ta omnia gloriant᷑. Nam ⁊ solem ipsum arbitror
ẽẽ. in hac die solito clariorem. Necesse est enim: ut
sol in eius resurrectione gaudeat. in cuius passione condo¬
luit: ⁊ cuiꝰ mortem. lugubri quadam caligine ꝓ secutꝰ
est: eiꝰdem uitam nitidioris lucis splendore suscipiat.
&e tanqͣm bonꝰ minist̾. sic̃ tunc obscuratus ẽ ad ex sequiaᷤ
sepulturȩ: m coruscet in resurrectionis obsequium. In
passione enim xͥ. caliginum se nocte cͥcumdedit ⁊ iu¬
cleorum facinꝰ mundo teste congemuit. Indicium ⁊
qͦddam doloris in sole est: tanto sceleri officium lumi
ins denegasse. ⁊ ultione quadam udeorum oculis tene¬

Expanded text:
te concludi; ita et lumen Christi semper micat, radiat, coruste concludi; ita et lumen Christi semper micat, radiat, coruscat, nec aliqua potest delictorum caligine comprehendi; unde ait evangelista Joannes: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . In resurrectione ergo Christi elementa omnia gloriantur; nam et solem ipsum arbitror esse in hac die solito clariorem; necesse enim est ut sol in ejus resurrectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, modo coruscet in resurrectionis obsequium; in passione enim Christi caliginum se nocte circumdedit, et Judaeorum facinus, mundo teste, congemuit: judicium enim quoddam doloris in sole est, tanto sceleri officium luminis 182 denegasse, et ultione quadam Judaeorum oculis tene
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ diaboli tenebras effugari. ⁊ peccatorum obscura
non subsequi. ⁊ uigi splendore p̃teritas caliginaes depel¬
li: subripientia uicia ꝓhiberi. Nam quia hic dies xp̃c celũ.
t̾ram. tartarumq collustret: scriptura testat᷑. Quod enim
suꝑ t̾ram fulgeat: dicit ioħs. Erat lux uera que illumi¬
nat omnem hoĩem uenientẽm in hunc mundum
Quod in in ferno luceat: ait ꝓpħa. Qui sedebant in regi¬
one umbre mortis: lux orta est eis. Qd̃ in celis dies iste
ꝑmaneat: refert dauid dicens. Ponam in scłm scłi sem̃
euis. ⁊ sedem eiꝰ sic̃ dies celi. Quis aũ est dies celi. nͥ xͦ dñs:
de quo dr̃ ꝑ ꝓpħam. des diei eructat u̾bum. Iyse est enĩ¬
dei filiꝰ: cui pater dies diuinitatis sue eruetat archa¬
num. Ipse inqͣm est dies: qui ait ꝑ salomonem. Ego
feci: ut oriretur in celo lum̃ indeficiens. dicut gͦ di¬
splendet. lucet ⁊ fulget: neq aliqua potest. obscurita¬

Expanded text:
ne, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura ne, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et sedem ejus sicut dies coeli . Quis autem dies coeli nisi Christus? de quo ddies Filius, cui Pater dies divinitatis suae eructat 181 arcanum. Ipse, inquam, est dies qui ait per Salomonem: Ego feci, ut orietur in coelo dies indeficiens . Sicut ergo displendet, lucet et fulget, neque aliqua potest obscurita
Abbreviated transcription (Latin):
nia: sc̃is est gła. Omnem gͦ creaturam ad festiui¬
tatem resurrectionis xͥ: dauid sc̃s inuitat. Ait e¬
nim exultandum in hac die quam fecit dñs et
letandum. S dic̃ aliquis. Si in die gͣtulandum
est: his utiq gͣtulandum est quos dies iꝑsa cõꝑlec¬
titur. celum aũ ⁊ tartarꝰ extra huiꝰ mundi diem
sunt constituta. Quomͦ gͥ possunt ea elementa ad
festiuitatem huiꝰ diei uocari. cuiꝰ diei ambitu ñ¬
continentur: S hic dies quem fecit dñs penetͣt
omina. uniũsa continet. celum. t̾ram. tartarũq
complectitur. Lux enim xͥ non parietib obstruit᷑.
non elem̃tis diuiditur: non tenebris obseurat᷑. Lux in¬
qͣm xp̃i dies est sine nocte: dies sine fine. Ybiq splendet
ubiq radiat: ubiq ñ deficit. Qd̃ aũ iste dies xp̃c sit: apłs
dic̃. Nox p̃cessit: dies aũ appropinqͣuit. Precessit inquit
nox. Non sequitur. ut intelligas suꝑueniente xͥ lumi¬

Expanded text:
nia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festivinia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festivitatem resurrectionis Christi David sanctus invitat: ait enim exsultandum in hac die quam fecit Dominus, et laetandum. Sed dicit aliquis: Si in die gratulandum est, iis utique gratulandum est 180 quos dies ipsa complectitur: coelum autem et tartarus extra hujus mundi diem sunt constituta: quomodo igitur possunt ea elementa ad festivitatem hujus diei vocari, cujus diei ambitu non tenentur? Sed hic dies quem fecit Dominus penetrat omnia, universa continet, coelum et terram tartarumque complectitur. Lux enim Christus non parietibus obstruitur, non elementis dividitur, non tenebris obscuratur. Lux, inquam, Christi dies est sine nocte, dies sine fine, ubique splendet, ubique radiat, ubique non deficit. Quod autem iste dies Christus sit, Aposdicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Praecessit, inquit, nox, non sequitur: ut intelligas, superveniente Christi lumi
Abbreviated transcription (Latin):
aifrupta & sol fugiens ⁊ rerum natura turbata. &
quod his maiꝰ est: desiderium saluatoris sompnũ
on in merito fr̃s hodierna die psalmꝰ hic legit᷑.
in quo ꝓpħa exultandum p̃espit ⁊ letandum
Om̃s enim creaturas ad huiꝰ diei festiuitatem.
dauid scs inuitat. slam in hac die ꝑ resurrec¬
tartarꝰ reddit mortuos. innouata t̾ra germinat re¬
surgentes: celum reseratum suscipit ascendentes.
Demq ascendit latro in paradisum: sc̃oꝵ corpora
ingͥdiuntur in sc̃am ciuitatem. Ad uiuos mortus
reuertuntur: ⁊ ꝓfectu quodam in resurrectione
xͥ. ad altiora cuncta elem̃ta se tollunt. Tartarꝰ quo
habet reddit ad suꝑos. terra quos sepelit mittit ad
celum: celum quos suscipit rep̾sentat ad dñm. Q
una eademq oꝑatione saluatoris passio eleuat
de imis. suscitat de t̾renis: collocat in excelsis. Resur¬
rectio enim xp̃i defunctis est uita. peccatorib ue¬

Expanded text:
disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum on immerito, fratres, hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes enim creaturas ad hujus diei festivitatem David sanctus invitat; nam in hac die per resurrectartarus reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in paradisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrectione Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus ve
Abbreviated transcription (Latin):
uerit qͣm uidebat: nunc fleuerit qͤm querebat absen¬
tem. licet quidam duas marias magdalenas de eodẽ
uico magdala fuisse contendant: & alteram eẽ quȩ in
matheo uiderit resurgentem. alteram quȩ in iohe
eum querebat ab sentem. Quatuor aũ fuisse mari¬
as in euangłiis legimꝰ. Unam matrem dm̃ saluato¬
ris. alteram mat̾teram eiꝰ quȩ appellata ẽ. maria cle¬
ophe. Terciam mariam matrem iacobi ⁊ ioseph. srͣ¬
tam mariam magdalene. licet alii matrem iacobi
⁊ ioseph. mat̾teram eiꝰ fuisse contendant. Nonnulli
ut se liberent questione. in mareo uolunt ẽẽ unam
de mariis: s ñ additum cognom̃ magdalene. ⁊ hec
suꝑ fluo scriptorum moleuisse uicio: quod pͥmum
euangelista non seripserit. Nobis aũ simplex udet̾
&r aꝑta responsio. scãs femmas xp̃i absentiam ñ feren¬
tes: ꝑ totam noc̃tem non semel nec bis. s crebro ad se¬
pulchrũ dñi cucurrisse: p̃sertim cum t̾re motꝰ ⁊ syxa

Expanded text:
uerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absenuerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa
Abbreviated transcription (Latin):
diei: ⁊ ioħm non absolute dixisse. una aũ sabb̃i ueñ
maria magdalene mane ad sepulchrũ: s addisse cũ
mediȩ noctis & gallorum cantꝰ.: alterum finem. alt̾um
dixisse pͥneipium. Michiq uidetur euangłista ma¬
theꝰ qui euangłium hebraico sermone con seripsit:
non tam uesꝑe dixisse ꝗͣ. sero. aut eum qui int̾pre¬
tatꝰ ẽ. uerbi ambiguitate deceptum non sero interp̃
sermonis teneat. sero non uesꝑum significat: s tar¬
de.dolemꝰ enim dice. sero uenisti: id ÷ tarde. Et qui fac̃e
aute debueras. fac saltem sero: id est tarde. Sin au ilid
obicitur quomͦ eadem maria quȩ priꝰ uiderat dñm
resurgentem pꝰea ad sepulchrum eiꝰ flere referat᷑: hoc
dicendum ẽ quod ⁊ sola ⁊ cum altera. &e cum aliis mu¬
lerib memor beneficiorum quȩ in se dñs contulerat:
ad sepulchrum eiꝰ frequenter cucurrit.⁊ nunc adora¬

Expanded text:
diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati uenit diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati uenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpsermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adora
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo uixta matħm. uesꝑe sabbati maria
magdalene uidit dñm resurgentem.⁊ ioħs e
uangłista refert mane una sabbi eam iuixta
sepulchrum flere: Una sabbi. dies dñica intelligenda
est: quia omnis ebdomada in sabb̃m.⁊ in pͥmam ⁊ in
scd̾am. ⁊ int̾eiam.⁊ quartam. ⁊ quintam. & sextam sabbi
diuiditur: qͣm ethuci in ydoloꝵ & elem̃torum nomi¬
nib appellant. Deniq ⁊ apłs collectam pecume quȩ in¬
digentib p̃paratur: in unam sabbi p̾cipit cong̾gandã
slec putandum ẽ. matħm ⁊ ioħem diu̾sa sensisse. sed
unum atq idem tempꝰ mediȩ noctis ⁊ galloꝵ cantꝰ.
diu̾sis appellasse nominib. Matħs enim seribit uespe
sabbi. id est sero non incipiente nocte. s iam ꝓfunda
&e magna ex parte transacta. apparuisse dñm mariȩ
magdalenȩ: ce apparuisse uesꝑe sabb̃i in lucescente
in unam sabbi se ipsum int̾pretans. quasi dixisset
uesꝑe sabb̃i. id est appropinqͣnte iam luce sequentis

Expanded text:
ti Maria Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabbati\', id est adpropinquante iam luce sequentis