comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saph. a saph. sinago¬
ga. que cũ sit quorumlibet congregatio: ꝓpͥe c̾n
dr̃ congregatio popłi isrł. Huic uetus testamentũ
guralib ⁊ ꝓmissis. quȩdã alia ꝓmittebant᷑ spualib uñ ipsa
p̃cepta: ⁊pmissa erant rerũ inse latentiũ sacͣmenta. łt̃ ħ aũ¬
deinde portanti imaginem cęlestis: illud qđ sp̃uale .i.¬
et̃na. Sic gͥ erudito ai̾ali popło intemꝑalib: uolens cos
ds̃ spuales fieri: temꝑalia abstulit eis:⁊ habundanter
dedit iniquis. ut ꝑħ doceret ea ꝙͣ uisdata adeo: tñ ñ eẽ
uera bona. hic cuisa ÷ sinagoga inbonos ⁊ malos. Nam
sacramenta: ñ eade. Ibi p tꝑalia sic̃ dictũ ÷ ꝓmitteban
hic: habentia saluatorem. In quo: nc̃ ꝓmitcit᷑. Infut᷑o

Expanded text:
am. Asaph synagoga, quae cum sit quorumlibet congregatio, proprie tamen dicitur populi Israel. Huic Vetus Testamentum guralibus et promissis quaedam alia promittebantur spiritualia, unde ipsa praecepta, et promissa erant rerum in se latentium sacramenta. Pradeinde portanti imaginem coelestis illud quod spirituale erna. Sic ergo erudito animali populo in temporalibus volens eos Deus spiritales fieri, temporalia abstulit eis, et abundanter dedit iniquis, ut per hoc doceret ea, quamvis data a Deo, tamen non esse vere bona. Hic divisa est Synagoga in bonos et malos. Nam sacramenta non eadem. Ibi enim temporalia, sicut dictum est, promittebanthic habentia Salvatorem. In quo nunc promittitur, in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
nitate magis estuant egri: sic aĩa quanto impetuo¬
sius cuiꝰdam questionis fluctuat tempestate: citiꝰ
ad intelligende ueritatis ꝑuenit portũ. Ergo quã¬
uis ꝑicłose ⁊ pene blasphemantes: tn ut ad uerita¬
scit ut curet. anita ut ñ curet: Siquis aũ querat
pondent. Ecce un̾. Nam iꝑsi. pec. ob. qͣsi ꝑuiolentiã¬

Expanded text:
nt et sudant aegri, sic anima quanto impetuosius alicujus quaestionis fluctuat tempestate, tanto citius ad intelligendae veritatis pervenit portum. Ergo, quamvis periculose ac pene blasphemantes, tamen, ut ad veritaeus? Ita ut curet, an ita ut non curet haec? Si quis vero quaerat pondent: Ide
Abbreviated transcription (Latin):
datur eiꝰ zelo se fuisse deceptum. Scđo: suũ ⁊ alioꝵ de ꝓsꝑi¬
tate malorum errorem exponens: dicit se ⁊ illos inde reuer¬
sos ad melius consilium. ut .s. attendant impiorum nouis¬
sima ibi. Id̃o conu̾tef᷑. Tercio: aꝑit causam ꝓsptratis maloꝵ
⁊ penam. ⁊ suam lib̾ationẽ abea. ibi. Uerumptam̃. Quarto:
arguit se de hoc ꝙ t̾rena zelauit. ⁊ quęrit celestia. ibi. Qud
recogitans quid subtractis temꝑalib ds̃ suis reseruet: ait cũ

Expanded text:
datur ejus zelo se fuisse deceptum. Secundo suum et aliorum de prosperitate malorum errorem exponens dicit, se et illos inde reversos ad melius consilium, ut scilicet attendant impiorum novissima ibi: Ideo convertetur. Tertio aperit causam prosperitatis malorum et poenam, et suam liberationem ab ea ibi: Verumtamen. Quarto arguit se de hoc, quod terrena zelavit, et quaerit coelestia ibi: Quid et recogitans, quid subtractis temporalibus Deus suis reservet, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
uambonus. Titulus. defecerunt laudes uł ymni dl
ilii iesse.psalmus asaph. eter solitum addit filii iesse
ꝑ carnalem generationem significans latidem carnalem
olet eniisrłitic̃ popłs ꝓtemꝑalib beneficiis laudare din
serto pasti :⁊ uictores hostium ⁊ accepto regno mirłm ymnosdi¬
xerunt. s deficientib huiꝰmodi ꝓsꝑitatib ꝓpt̃ peccata eoꝵ
defecert̃ qͦ ymmni dauid non dico filii dĩ. s filii iesse qui t̃ꝑale
quib ipse udebat᷑ ꝑu̾sus dando malis ꝓsꝑa. bonis adu̾sa.
fuert̃ autem quidam de eodem popło qui ipso defectu eoꝵ
quã deficerent.⁊ tandem intellexerunt sic̃ fructum inra¬

Expanded text:
: VERS. 1. Defecerunt laudes vel hymni David, filii Jesse Psalmus Asaph. Praeter solitum addit: Filii Jesse, per carnalem generationem significans laudem carnalem. Solebat enim Israeliticus populus pro temporalibus beneficiis laudare Deumserto pasti, et victores hostium, et accepto regno in Jerusalem cecinerunt. Sed deficientibus hujusmodi prosperitatibus propter peccata eorum defecerunt quoque hymni David, non dico: Filii Dei, sed filii Jesse, qui temporale quibus ipse videbatur perversus dando malis prospera, bonis adversa. Fuerunt autem quidam de eodem populo, qui ipso defectu eoruquam deficerent, et intellexerunt sicut in ra
Abbreviated transcription (Latin):
qui ingentib diruens idolatriã.⁊ in iudeis legem
mandatorum euacuans quȩ inuicem abhorrebant:
ũtrosq popłos fecit unũ infide. ꝑquã: eosd reconciliauit
cum deo. addidit qͦ pacem suꝑ pacem. quia post pacẽ recon¬
ciliationis dat pacem immortalitatis. sic̃ ipse de utraq ait

Expanded text:
 gentibus diruens idololatriam, et in Judaeis legem mandatorum evacuans, quae invicem abhorrebant, utrosque populos fecit unum in fide, per quam eosdem reconciliavit cum Deo. Addidit quoque pacem super pacem, quia post pacem reconciliationis dat pacem immortalitatis, sicut ipse de utraque dicit
Abbreviated transcription (Latin):
unitas ꝑsone omendat᷑. quȩ occulta erat inmisterio. lalibi.
Qelegit nos ante mundi constitutionẽ in ipso. auia ꝓfecto
qͥcqͥd cleus fecit abinitio: xp̃c fecit totum ꝑunitatẽ sacram̃¬
tandȩ st̃ scripturȩ. inquib unitas in xp̃o cominendatur
credimus saluari quemadmodum ⁊ illi. Namq illos dñs
solus ducebat. & non erat cum eis ds̃ alienus. Unde nec no.
nr ꝑpassionem carnis suȩ redemptor. Unus siquidem ĩ car¬
ne sua. unus insacramento atq unus inspu. Nec admitat
om̃ino ut aliꝰ filius hominis. alius filius dei intelligat᷑. qui
musdm̃ incarnatum qui ꝓpͥum sibi corpꝰ animatum uniurc
nouus. ñ recens extemꝑe. non alienus anatura ł genere. ud̃
si tͥ nouũ uidet᷑ ꝙ ꝓte hominẽ assumpsit: noueris qđ hoc sẽꝑ
cum eo ⁊ in eiꝰ consilio fuit ut sic fieret: ⁊ nunc quando plenitu.¬
passionẽ: inuenies semꝑ cum filio hominis eũde dĩ filium

Expanded text:
unitas personae commendatur, quae occulta erat in mysterio. Quod et quit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacrametandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur credimus salvari, quemadmodum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat et non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobinoster per passionem carnis suae redemptor. Unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui s incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit,novus, non recens ex tempore, non alienus a natura vel genere. Quod tur, quod pro te hominem assumpsit: noueris, quod semper cum eo & in eius consilio fuit, vt sic fieret: & nunc quando plenitupassionem, invenies semper cum filio hominis eumdem Dei filium
Abbreviated transcription (Latin):
Putant parum incelligentes quod priores scĩ minus de xp̃o intelle¬
xerint misterium incarnationis. cum ⁊ ipsi eadem saluatisine gr̃a.
Unde ostat tempꝰ non p̃nudicasse sacramentum unti hominis acdĩ.
ita ut iamẽẽt in illo ꝑuntatem ꝑsonȩ ab rintio scłi qͥ nec dum
erat natꝰ de uirgine maria. Qd multis scripturarũ declarat᷑ in¬

Expanded text:
putent parum intelligentes quod priores sancti minus de Christo intellexerunt mysterium incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. Unde constat tempus non praejudicasse sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat natus de Maria virgine: quod multis Scripturarum declaratur in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i int̃ malos consticutũ. sidum habens nisi in
spe bonũ ubi erit plena exultatio: gemens orat
Inhoc psalmo ꝑ qđ adorandũ inigcat.I pͥmo ꝓponit qͥ
hostes quȩ mala mouent. Sedo: qđ auxilium habeat
contͣ mala. Ibi. dixi dn̾o. t̃cio: quȩ st̃ mala inmicoꝵ

Expanded text:
i inter malos constitutum nondum habens nisi in spe bonum, ubi erit plena exsultatio, gemens orat in hoc psalmo, per quod ad orandum invitat. Et primo proponit qui hostes, quae mala moverunt. Secundo quod auxilium habeat con
Abbreviated transcription (Latin):
sis tantum. si abipso pͥncipe qͥ infigura dr̃ homo. Un̾ ĩ
euangłio. Inimicꝰ hõ hoc fec̃. attende qđ cũ dycisset a
maligno: tanquam exponens hoc supposuit abiniquo.
uolens significare qđ om̃is iniquus malignus. St̃ qͥdẽ mul¬
tiiniqui qui ñ uident᷑ maligni ⁊ t̃n ft̃ sic̃ illi qui ñ seui.
ñ p̃ssuras hominib facientes: st̃ t̃n luxuriosi. uolupta¬
tib dedici qualit̃ ⁊ si aliis non uident᷑ nocere: nocent
tñ sibi. ⁊ inde sunt iniqui. s ⁊ in eodẽ. siquis alte consi¬
deret: maligni st̃. qtua nocent exemplo. & faciunt in
nob ꝙ p̾ea uincere laboremꝰ. ꝓ cedit ⁊ exipsa uoluptate p̃ssura
Postquam enim uoluptuose quis uiuens quȩ habebat effudit: ra¬
pit. Sic̃ gͦ spinȩ inradice lenes emittunt de radice qđ pungat:
na: ita si corrigat᷑ uoluptas non nascetur rapina. deinde qͣli¬

Expanded text:
st ab ipso principe, qui in figura dicitur homo. Unde in Evangelio: Inimicus homo hoc fecit. Attende quod, cum dixisset: a maligno, tanquam exponens hoc supposuit: ab iniquo, volens significare quod omnes iniqui maligni. Sunt quidem multi iniqui, qui non videntur maligni, et tamen sunt sicut illi, qui non saevi, non pressuras hominibus facientes, sunt tamen luxuriosi, voluptatibus dediti, qualiter etsi aliis non videntur nocere, nocent tamen sibi, et inde sunt iniqui. Sed in eodem si quis alte consideret, maligni sunt qui nocent exemplo, et faciunt in nobis quod postea vincere laboremus. Procedit enim ex ipsa voluptate pressura. Postquam enim voluptuose quis vivens quae habebat effudit, rapit. Sic ergo spinae in radice lenes emittunt de radice, quod pungat. na, ita si luxus corrigatur, non pascetur rapina. Singul
Abbreviated transcription (Latin):
disset saul ⁊ uiri isrł: timuerõnimis. Tanc forte dauid
pascens gregem patris sui: iussus ÷ ab illo portare panes
⁊ q̃dã alia fr̃ib suisqͥ erãt mexercitu saul. Quo cũ uenisset
dauid: audiuit philisteũ supͣdicta dicentẽ.⁊ circũstanti¬
b dix̃. Qͥd dabit᷑ uiro qͥ ꝑcusserte hunc philisteũ: ⁊ auditiᷤ

Expanded text:
disset Saul et viri Israel, timuerunt valde. Tunc forte David, pascens gregem patris sui, missus est ab illo portare panes et quaedam alia fratribus suis, qui erant in exercitu Saul. Quo cum venisset David, audivit Philisthaeum praefata dicentem, et circumstantibus dixit: Quid dabitur viro
Abbreviated transcription (Latin):
cͣ dd in spelunca: xp̃c in carne. ł insepulcro uł ipse cũ m̃bris in seło tibi sal¬
uari asaule .i. adiabolo pncipe orat. Unde ⁊̃ psalmꝰ iste quintꝰ intitulat᷑
oratio incuiꝰ pͥma parte orans totus xp̃c: mala sua sum matĩ cõmemo¬
rat. Scd̾o: finẽ eorũ. Ibi. Clamaui. Igit᷑ intentione docens quid nob̾ fa-¬
ciendũ ẽ dũ manemꝰ incarne: ato inspebunca. clamaui ad .d.uo.m.¬

Expanded text:
d in spelunca, Christus in carne vel in sepulcro, vel ipse cum membris in saeculo, ubi salvari a Saule, id est a diabolo principe orat. Unde et psalmus iste quintus intitulatur oratio, in cujus prima parte orans totus Christus mala sua summatim commemorat. Secundo finem eorum ibi: Clamavi. Igitur intentione docens quid nobis faciendum est, dum manemus in carne, ait in spelunca: VERS. 2. Clam
Abbreviated transcription (Latin):
uit ab expeditione uriam si forte aduxorẽ intͣret ut eiꝰ
ocubtru grauida crecłet᷑. Urias aũ noltit dũ ĩ castris popłs
dñi laboraret. Scͥpsit gͦ rex duci exercitꝰ ioab: ut uriam
pon̾et in illa parte p̃lii ubi occidet᷑. Hac epła suȩ mortis
⁊ occubuit urias. Sic gͥ dd̃ cũ ad ulterii culpã celasset.

Expanded text:
vit ab expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset,
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs ꝑ eaq̃ facta sunt intellecta conspiciuntur: effudi aĩã
meam .i. ad intelligentiam dilataui ⁊ ꝑ sensuũ fenestras ext̾io¬
ra collustrans: ipsa ꝙͣ ad affectiones sensuum ꝓͥis qualitatib
uariata distuxi. dm̃ uͦ quia qualitatib istis ñ subiacet: his
sensib ñ cognoui. Relictis gͦ sensuum instrum̃tis: ꝑ se ipsũ
cepit animus m̃s ea quȩ ñ subiacent sensib contemplari. sic̃
sapientiã. ⁊ se ipsum ⁊ huuismodh. S ⁊ ħ uariabilia ĩuanabt

Expanded text:
a, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur , effudi animam meam, id est ad intelligentiam dilatavi, et per sensuum fenestras exteriora collustrans ipsa quidem ad affectiones sensuum propriis qualitatibus variata distinxi. Deum vero, quia qualitatibus istis non subjacet, his sensibus non cognovi. Relictis ergo sensuum instrumentis per se ipsum coepit animus meus ea quae non subjacent sensibus, contemplari sicut sapientiam et se ipsum et hujusmodi. Sed et vari
Abbreviated transcription (Latin):
etit ei panes ꝓpositioĩs. ⁊ gladiũ goliath ⁊ reces¬
sic qͥđ ad regẽ achis. Indie illa: doech idumeꝰ potñtissimus
dedit ei cybaria.⁊ gladiũ goliath. Misit gͦ rex ad arcessien¬
dũ achimelech ⁊ om̃s sacdotes qͥ erant innobe. Icũ p̃ceꝑisset
emissariis ut occident eos: noluert illi extende manũ ĩ sac̾¬
dotes dñi. ⁊ ait rex ad doech. Irrue insac̾dotes. lirruit doec.¬
Uiros qͦ qͥ erant innobe ⁊ mulieres ⁊ paruulos bouẽ ⁊̃ ⁊ asmũ
occidit. Solꝰ abiathar filiꝰ achimelech: euadens: fug̃ addd.
attende qd cũ historia habeat achimelech: ticulꝰ psalmi ħr
abimelech. S sic̃ ieaonimꝰ ait qm̃ beth. ⁊ caph. litt̾e modi¬
co apice distingunt᷑: ĩo error faciliꝰ obrepsit. Uł fortassis
sic̃ ĩ alio psalmo ht̃ titulꝰ. ñ corã achis. s mutato nomine
coram abimelech: ut ñ historiã s misteriũ attendamꝰ: ita ⁊ hic
oͦ: doech int̃ptat᷑ motꝰ. Idumeus: t̃renꝰ. ab edom. quo nõie appel¬

Expanded text:
dedit ei panes propositionis et gladium Goliath, et recessit David ad regem Achis. In die illa Doeg Idumaeus, potentissimus dedit ei cibaria et gladium Goliath. Misit ergo rex, et accersivit Achimelech, et omnes sacerdotes, qui erant in Nobe, et cum praecepisset emissariis, ut occiderent eos, noluerunt illi extendere manus in sacerdotes Domini. Et ait rex ad Doeg: Irrue in sacerdotes Domini, eulos, bovem et asinum occidit. Solus Abiathar filius Achimelech fugit ad David. Attende quod, cum historia habeat Achimelech, titulus psalmi habet Abimelech. Sed sicut Hieronymus ait, quoniam Beth et Caph litterae modico apice distinguuntur, ideo error facilius obrepsit. Vel fortassis, sicut in alio psalmo habet titulus, non coram Achis, sed mutato nomine coram Abimelech, ut non historiam, sed mysterium attendamus, ita et hic. Ergo Doeg interpretatur motus. Idumaeus terrenus, ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
surrexerunt. quiuꝰ absortis a t̾ra cũ oĩ sub̃a sua: chore cũ
ducentis quinqͣginta incensum offerens: cũ eisdẽ igne con-¬
sumptus ẽ. infigã ꝑditionis eorum qui xͥ. sac̃dotio ꝯtͣdictͥ.
Quuidã aũ filiĩ chore patͥs sui nequitiã ñ st̃ imitati. Unde
i adđ pꝰea in ministĩo dͥomus dni ordinati st̃. ⁊ adnõ et̃no
surrectionis cuius quicũq filii: tristes eẽ ñ posst̾. Nã uipsa
signata ẽ. qui cũ de iericho ascendẽt in bethel: eg̾ssi st̾ de be¬
thel qͣdraginta duo pueri. qͥ cũ heliseum irrident dicen¬
tes ascende calue: ussit heliseus duos ursos exire de sal
duos ursos. hoc ẽ diabolum. ⁊ angłos eius. ł uespasianũ
⁊ titũ. a quib qͣdraginta duo intfect st̃. qr pꝰ resurronẽ
anno qͣaragesimo scdo destruct st̃. qui hoc annor nũo
dato sibi ad penitentiã: ñ penituert̃ huius gͦ chore filii

Expanded text:
surrexit, quibus absorptis a terra cum omni substantia sua, Core cum ducentis quinquaginta incensum offerens cum eisdem igne consumptus est, in figura perditionis eorum, qui Christi sacerdotio contradicunt. Quidam autem filii Core patris sui nequitiam non sunt imitati. Unde et a David postea in ministerio domus Domini ordinati sunt et a Domino aeterno surrectionis, cujus, quicunque filii, tristes esse non possunt. Nam et ipsa aesignata est, qui, cum de Jericho ascenderet in Bethel, egressi sunt de Bethel quadraginta duo pueri, qui, cum Elisaeum irriderent dicentes: Ascende, calve , jussit Eliseus duos ursos exire de saltduos ursos, hoc est diabolum et angelos ejus, vel Vespasianum et Titum, a quibus quadraginta duo interfecti sunt, quia post resurrectionem anno quadragesimo secundo destructi sunt qui, hoc annorum numero dato sibi ad poenitentiam non poenituerunt. Hujus ergo Core filii
Abbreviated transcription (Latin):
fanticum dđ ꝓ idithun. Legitur ĩ pͥmo libro
ꝑalipomenon. ꝙ aã cũ aphilisteis reportaᷤ
asapir tcan eman. Cũ aũ senuissit dã: salomonẽ ꝯstituit
regem. ⁊ cong̃gatis pͥncipib. sac̃dotib ⁊ leuitis: elegit de
leuiticis in minist̾ium domus domini uginti .iiii. milia.
de quib ꝯstituit ianitores quatuor milia. ⁊ totidẽ canto.¬
res. Reliquos ũ ꝑ cetã ministia diuisit. p̃fẽc̃ aũ ianitorib
filios chorȩ. Cantorib uͦ : p̃fecit filios asaph. ⁊ eman. ⁊ idi.¬
thun. cum fr̃ib suis. qui om̃s fuer̃t ducenti octoginta
octo ħ aũ nomina freq̃nt᷑ posuit esdras intitulis tũ pp̃
honorem ministĩi. tũ maxime pp̃ nominũ significatiões
ꝑ qͣs suppositorum psalmorum intellectꝰ pandiunt᷑. sic̃ hucꝰ
docet enĩ iste p̾s hic adelectõe scłi ad legẽ dñi tͣnsilire. et
hinc: ad et̃nitatẽ. h̃t aũ titulus canticum ꝓ idithun

Expanded text:
CANTICUM DAVID PRO IDITHUN. Legitur in libro Paralipomenon quod David, cum a Philisthaeis reportasst Ethan. Dum autem senuisset David, Salomonem constituit regem. Et congregatis principibus sacerdotum, Levitis, elegit de Leviticis in ministerium domus Domini viginti quatuor millia, de quibus constituit janitores quatuor millia et totidem cantores. Reliquos vero in caetera ministeria divisit. Praefecit autem janitoribus filios Chore; cantoribus vero praefecit filios Asaph, Eman et Idithun cum fratribus suis, qui omnes fuerunt ducenti octoginta octo. Haec autem nomina frequenter posuit Esdras in titulo, tum propter honorem ministerii, tum maxime propter nominum significationes, per quas suppositorum Psalmorum intellectus panduntur. Sicut hujus Docet enim iste psalmus hinc a delectatione saeculi ad legem Dei transilire, et hunc ad aeternitatem. Habet autem titulus Ca
Abbreviated transcription (Latin):
las ingdiens mundum dicit. hostiam ⁊ oblationem noliusti ic
uie neum ꝙ ueta sacrisficia erant qͣsi suiba d̃ ꝓmitcentis. qͥ cũ
aedi. S iquis aũdicat ad huc ap̃ iudeos durare ueterem ritũ.
itta figuras ñ eẽ ablatas: ñ ẽ uerum. Nonenim bñt regem.
neq sac̾dotem. ⁊ ablata sunt sacrificia. qͣmuis sic̃ cam deus
posuit signum ut nemo eum occid̾et. ita uias adhuc ĩ signũ
retinuerit circuicisionẽ. ⁊ atima. ⁊ huius modi. ⁊ hĩs hoc
signum ñocciditur. s maledictus ẽ cain at̾ra q̃ sanguinẽ fr̃iseiꝰ
quẽ ipse fudit excepit.i. iuideus maleduictus ẽ ab eccdesia ã errep

Expanded text:
Ideo ingrediens mundum dicit: Hostiam et oblationem noluisti . Sciendum quod vetera sacrificia erant quasi verba Dei promittentis, qui cum a. Si quis autem dicat adhuc apud Judaeos durare veterem ritum, et ita figuras non esse ablatas, non est verum. Non enim habent regem, neque sacerdotem, et ablata sunt sacrificia, quamvis sicut Cain Deus posuit signum, ut nemo eum occideret, ita Judaeus retinuerit circumcisionem et azyma, et hujusmodi, et habens hoc signum non occiditur, sed maledictus est Cain a terra, quae sanguinem fratris, quem ipse fudit, excepit, id est maledictus est ab Ecclesia, quae excepit
Abbreviated transcription (Latin):
uai tudib tpr̾alia bona aͥs̃ concessit. sic quod filis isrł ma¬
re siceo uestigio tͣsiert̃ qd̾ manna ⁊ coturnicib indeserto
intellectum ut sola et̃na desid̾ent. sciendum autẽ ꝙ per
guit beneficia dei. ostendens que incipientib data sunt
in mundo ⁊ q̃ ꝑfectis incelo. Scdõ: que martires ĩ mun¬
do patiantur adu̾isa. ibi. Nunc aũ reppulisti. Tercio: qͣlit̃
p̃cantur auxilium. ibi. exurgȩ. ammirans gͦ ꝓpb̃a in
ꝑsona martirum se quasi in his temporib delinqus: reco¬

Expanded text:
bona concessit, sicut quod filii Israel mare sicco vestigio transierunt, quod manna et conturnicibus in deserto rovocans intellectum, ut sola aeterna desiderent. Sciendum quod per guit beneficia Dei, ostendens quae incipientibus data sunt in mundo et quae perfectis in coelo. Secundo, quae martyres in mundo patiantur, ibi: Nunc autem repulisti. Tertio, qualiter precantur auxilium ibi: Exsurge. Admirans ergo propheta in persona martyrum se quasi in his temporibus derelinqu
Abbreviated transcription (Latin):
solum cathecuminis fontem baptismi desid̾antib ꝯuenit. s ⁊̃
bibunt. tanto magis sitiunt fontem et̃ne beatitudinis. de quo¬
scͥptum ẽ. am̃ ap̃ te c̃ fonsuite. ad hc̃ gͥ fontẽ baptismi. ł uitȩ:
monet ꝓpħa relictis idolis. ⁊depositis uiciis curr̾e. Pmo desidi¬
um suiĩ ostendit. cui qm̃ malorum insult̾o obuiat dicentiũ il
ẽds̃ tuus: ne atͥsticia scłi indesꝑationem ł tedium trahetur
scdã parte sensualem animam consolatur rõ .ibi. Ex tͥstis es
Cauendum nequi suauitatẽ domini gͦtauerunt: solos ĩ hoc
cantico se eẽ putent. s potius hanc uocẽ eẽ cuiusdã unitatis
desid̾ium suũ. Cum aũ cerus fideles multis similitudinib
fontem. quo hausto: pilos. ⁊ cornua deponit. Similit̾ aĩa uͥ se

Expanded text:
solum catechumenis fontem baptismi desiderantibus convenit, sebibunt, tanto magis sitiunt fontem beatitudinis aentem baptismi, vel vitae monet Propheta relictis idolis et depositis vitiis currere. Primo desiderium suum ostendit, cui quoniam malorum insultatio obviat dicentium: Ubi est Deus tuus, ne a tristitia saeculi in desperationem vel taedium trahantur, secunda parte sensualem animam consolatur. Ratio ibi: Quare tristis es, anima mea? Cavendum ne qui suavitatem Domini gustaverunt, solos in hoc cantico se esse putent, sed potius hanc vocem credant unanimitatisdesiderium suum. Cum autem cervis fideles multis similitudinibusfontem, quo hausto, pilos et cornua deponit. Similiter anima, ubi se
Abbreviated transcription (Latin):
archã ꝓsttum absciso capite. ⁊ plinis manuũ. fuit aũ ĩ re¬
gionib philistinoꝵ archa sex mensib. ⁊ ꝑcussi st̾ plaga ue¬
hementi. Ebulliert̃ enĩ mures in t̾ra. ⁊ demoliebant᷑ eos
⁊ cõputruerunt ꝓminentes extales .i. podices eoꝵ. hac gͥ pla¬
ga ꝑcussi: tandẽ retulert̃ archã ingabaa. anno uicesimo
i totidẽ mures aureos. cũ aũ dđ mortuo faule ⁊ filio eius
isboset ꝓsꝑe regnaret: tulit archã de gabaa ĩ domũ obech¬
edom gethei. uͥ cũ fuisset tͥb m̃sib: addut̃ eã dd̾ ĩ ierłm. ⁊ itͦ¬
duxitꝰ eã ĩ loco suo. ĩ medio tab̾nacłi. ꝙ tetendãt ei dd̾ ⁊
obtulit holocausta huic gͥ historie ꝓpħa alludens: de sig¬
nificato potiꝰ tab̾nacło agit. ꝙ dñs septiformi gr̃a con¬
dd ꝓpħe. qͥ loqr̃ hic ĩ consũmatiõe tab̾nacłi . i. ĩ consid̾ati¬
one eccłe consũmate. in qua in hoc scło contͣ diabolum
militat᷑. Primo monet de sacͥficiis offe̾ndis. Scd̾o agit de

Expanded text:
capite, et palmis manuum. Fuit autem in regionibus Philisthinorum arca septem mensibus, et percussi sunt plaga vehementi: ebullierunt enim mures in terra, et demoliebantur eos, et computruerunt prominentes extales, id est, podices eorum. Hac igitur plaga percussi tandem retulerunt arcam in Gabaa anno vicesimo:  totidem mures aureos. Cum autem David, mortuo Saule et filio ejus Isboseth, prospere regnaret, tulit arcam de Gabaa in Domum Obededom Gethaei, ubi cum fuisset tribus mensibus, adduxit eam David in duxit eam in locum suum in medium tabernaculi, quod tetenderat ei David, et obtulit holocausta . Huic igitur Historiae Propheta alludens de significato potius tabernaculo agit, quod Dominus septiformi gratia cone, qui loquitur de consummatione tabernaculi, id est, in consideratione Ecclesiae consummatae, in qua in hoc saeculo contra diabolum militatur. Primo monet de sacrificiis offerentis. Secundo agit de
Abbreviated transcription (Latin):
laudabo. qm̃ sus in. dedicando ĩ głã ĩpassibilitatio. hanc
dedic̾onẽ intelligimus ⁊̃ domus futẽ. Qd̾ enĩ nc̃ ex ꝑsona
fundam̃t dr̃ suscepisti: tc̃ ex ꝑsona uniu̾sȩ domꝰ dicetur.
diabolũ ⁊̃ ⁊ angłos eus. a quib ap̃inferos teneri ñ potu
⁊ quosc̃q qͥ uatiis ꝑsecutionib ꝑ orbẽ me conati st̃ oppri.¬

Expanded text:
 dedicando in gloria impassibilitatis. Hanc dedicationem intelligimus etiam domus futurae. Quod enim nunc ex persona fundamenti dicitur. Suscepisti me, ex persona universae domus dicetur. diabolum etiam et angelos ejus, a quibus apud inferos teneri non potui, et quoscunque, qui variis persecutionibus per orbem me conati sunt oppri
Abbreviated transcription (Latin):
moretur iõ scł quia ego ppłs qui loq̃bar ĩ adã. ĩ habũd̾atia
deliciarum positus inꝑadiso: cũ dñs dicẽt quadie come¬
deris: morte morieris. ⁊ diabolus econt᷑ ñ morte mori¬
eris: c̃didi potiꝰ diabolo. ⁊dixi ñ mouebor ab ħ bono ĩ
nc̃ õanẽ expositus: gemens clamabo ad te. ⁊ ĩ me. ⁊ ĩ
capite meo. qui ꝓ me moriturꝰ iam dicit ad te.d.c.¬

Expanded text:
ideo: Ego populus, qui loquebar in Adam in abundantia deliciarum positus in paradiso, cum Dominus diceret: Qua die comederis, morieris, et diabolus econtra: Non morte morieris , credidi potius diabolo, et dixi: non movebor ab hoc bono in nunc, o Domine, expositus gemens clamabo ad te, et in me, et in capite meo, qui pro me moriturus jam dicit: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hac uita laborat. dedicatio uͦ eiꝰ: iã ĩcapite tãꝗͣ ĩ funda¬
bunt ĩmagna ꝯstantia. Cũ aũ ĩsuꝑiore psalmo agetur
pacẽ. Loq̃r aũ totꝰ ẜ ⁊ p̃rimo : ponit canticũ ꝓ dedicatiõe
sua q̃ ĩ capite facta ẽ. ⁊ aꝑit ꝙ intindit. cũ ĩ eadẽ parce
scos psalłe iubet. scdo: ostendit quomͦ dedicari meruerit
ibi Ego aũ. T̃ercio: qͦmodo acceꝑit. ibi. Auduit dñs. Est¬

Expanded text:
in hac vita laborat. Dedicatio vero ejus jam in capite tanquam in fundabunt in magna constantia . Cum autem in superiore psalmo ageretur autem totus Christus, et primo, ponit canticum pro dedicatione sua, quae in capite facta est, et aperit quod intendit, cum in eadem parte sanctos psallere jubet. Secundo, ostendit quomodo dedicari meruit, ibi: Ego autem. Tertio, quomodo accepit dedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ studio maliuolentiȩ. s contestatiõe uindictȩ. Scdo de
sua głificõe grãs ag̃ ibi. Bñdictꝰ cn̾s: ł salutẽ c̃dentium
asserit ibi. dñs fortitudo. Intentiõe: monet eos adũsa to¬
lerare: qui głificari cũ xͦ desidant. Se aũ ꝓponit iustis
exemplum confidendi indõ. eũ ipse ad eo dignꝰ totũ adõ

Expanded text:
entiae, sed contestatione vindictae. Secundo de sua glorificatione gratias agit ibi: Benedictus Dominus. Et salutem credentium asserit ibi: Dominus fortitudo. Intentione monet eos adversa tolerare, qui glorificari cum Christo desiderant. Se autem proponit justis exemplum confidendo in Deo, cum ipse a Deo dignus totum peti
Abbreviated transcription (Latin):
unctꝰ ẽ. ita nos ĩ domo diaboli existentes: ungim᷑ ĩ facͣ¬
mento futẽ impassibilitatis. in qͣ sic̃ dd ante regnũ labo¬
rat sub hostib ⁊ desid̾at regnum: ita ⁊ nos int̾im labora¬
mus. ⁊ gemimꝰ adoptionẽ filioꝵ expectantes. qͣ scd̾o lini¬
amur in regno. Un remouens ab historia: dic̃ in finem.
finis iste consũmationis ẽ. ĩ que dirigens p̾s iste attͥbuit᷑
daͣ. scł cuilib fideli. agens dehis q̃ ꝑtinent ad ea q̃ fecit
pͥꝰꝗͣ scd̾o limretur susceptꝰ ĩ regnũ. In pͥma aũ parce:
ostendit᷑ qualit̃ post pͥmam unctionem int̃ adu̾sa seculi
laborans sꝑet ĩdominũ certꝰ de scda unctiõe. In alt̾a uͦ
parte: exponit᷑ labor. gemitꝰ or̾o. ut scd̃a unctio possit
Ultimꝰ u̾sus: intentionẽ aꝑit. nequis. s pꝰ pͥmã torpeat
ĩ me. ñ ego: ẽ illuminatio mea contͣ tenebras ignorãtiȩ
ut iã disc̾nẽ possim int̾ bonũ. ⁊ malũ: Isalꝰ mea contra

Expanded text:
unctus est, ita nos in domo diaboli existentes ungimur in sacramentum futurae impassibilitatis, in qua sicut David ante regnum laborabat sub hostibus et desiderabat regnum, ita et nos interim laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes, qua secundo liniamur in regno. Unde removens ab historia dicit in finem. Finis iste consummationis est, in quem dirigens psalmus iste attribuitur David, seu cuilibet fideli agens de his quae pertinent ad ea, quae fecitretur susceptus in regnum. In prima autem parte ostenditur qualiter post primam unctionem inter adversa saeculi laborans speret in Dominum certus de secunda unctione. In altera vero parte exponitur labor, gemitus, oratio, ut secunda unctio possit Ultimus versus intentionem aperit, ne quis post primam torpeat ipse est illuminatio mea contra tenebras ignorantiae, ut jam discernere possim inter bonum et malum: et salus mea contra
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ad patienda ⁊ĩ quȩcũq adu̾sa bumiliabit. ut in his
quȩ sp̃u seientiȩ cognoscunt: fortes sint dato spũ forti.¬
tudinis. Cedrꝰ ẽ altissima arbor que ñ ẽ utilis nͥ succisa
qr manens insua radice ñ facit. utiles fructus. Similit̃ succi¬
sa suꝑbra. quȩ amaros fructus pecc̾i fecit: humilitas fac̃
ꝯminuet dñs. ⁊ ñ det̾minauerat᷑ qͥs dñs: addit. Idilectus. de qͦ
pat̾. hic ẽ filius m̃s dilectꝰ. cõminuet eas .i. humiliabit exẽ¬
plo sui. qui cũ ĩ forma dĩ ẽẽt: altior omnib : exinaniuit se
bunt ł suam singłarem iusticiam tactant. Uł ñ mirum
siita confringuntur. ⁊ c̃ommuunt᷑ sic̃ uitulꝰ. Nã ⁊ dilectꝰ
dñs ñ extoto aufert. s dato spu consilii int̾cidit. ut consensus
ñ ueniat usq adactum. ł actus ñ ꝯsueseat hos ⁊̃ quoslib et lap¬
sus penitentia int̾rũpit. cum iustus cadit ⁊ resurgit: int̾cidi¬

Expanded text:
tiam ad patienda etiam quaecunque adversa humiliabit, ut in his, quae Spiritu scientiae cognoscunt, fortes sint dato Spiritu fortitudinis. Cedrus est altissima arbor, quae non est utilis, nisi succisa, quia manens in sua radice non facit utiles fructus. Similiter succisa superbia, quae amaros fructus peccati facit, humilitas facit comminuet Dominus, et non determinaverat, quis Dominus, addit: Et Dilectus, de quo Pater: Hic est Filius meus dilectus . Et comminuet eos, id est humiliabit exemplo sui qui, cum in forma Dei esset altior omnibus, exinanivit se, erbiunt, vel suam singularem justitiam jactant. Vel ita: non mirum, si ita confringuntur et comminuuntur sicut vitulus. Nam et dilectus etiam Dominus non ex toto aufert, sed dato Spiritu consilii intercidit, ut consensus non veniat usque ad actum, vel actus non consuescat. Hos etiam quoslibet lapsus poenitentia interrumpit, cum justus cadit et resurgit. Intercidi
Abbreviated transcription (Latin):
pas dđ intituli inscriptione qñ misit saul ⁊ cu¬
stodiuit domum eiꝰ ut int̾ficeret eũ. Legit᷑
inpmb libro regum qđ saul misit satellites suos in
s ñ conuenit ut ad int̾ficiendũ xp̃m: eiꝰ custodiret᷑
sepulcrũ. Uñ mag̃ adcorpꝰ eiꝰ qd ẽ ȩccłia referendũ ẽ.¬

Expanded text:
INSCRIPTIONE, QUANDO MISIT SAUL, ET CUSTODIVIT EJUS DOMUM, UT INTERFICERET EUM. Legitur in primo libro Regum, quod Saul misit satellites suos in Sed non convenit ut ad interficiendum Christum ejus custodiretur sepulcrum. Unde magis ad corpus ejus, quod est Ecclesia, referendum e
Abbreviated transcription (Latin):
Iuda rex m̃s. Iucdas: filiꝰ iacob. sig̾cat xp̃m. in cuiꝰ fig̾a
iacob ude benedicens ait. Iuda te laudabunt fr̃s
tui. ⁊c̃. Iste rex ait. Nolite timere eos qui occidunt
corpꝰ. moab: olla .s.m. Moab: gens q̃dã ẽ dicta ã
moab quem genuit filia loth abutens ebrio patre.
sic ⁊ male utentes lege: generant mala oꝑa ꝑquȩ
tribulationum olla ĩeccłia bullit. de hac ieremias
lũ. Sic gͥ moab: olla. qm̃ amale utentib lege. tri¬

Expanded text:
as filius Jacob significat Christum, in cujus figura Jacob Judae benedicens ait: « Juda, te laudabunt fratres tui, etc. . » Iste rex ait: « Nolite timere eos qui corpus occidunt . » Moab olla spei meae. Moab gens quaedam est dicta a Moab, quam genuit filia Lot abutens ebrio patre. Sic et male utentes lege generant mala opera, per quae tribulationum olla in Ecclesia bullit. De hac Jeremias lum . » Sic ergo Moab est olla, quoniam a male utentibus lege tri
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ÷ pͥnceps. Uł qđ cũ uenissent de iuda ad dauid: ti
dicta strage sẏroꝵ nichil eũ legimꝰ succendisse. Un̾ sic̃
⁊ in aliis locis ira hic quoq abhistoria recedit dicens
uita in nouam :⁊ hoc intituli inscriptione. facta ipsidđ̃
.i. suscepta fide regni xp̃i de quo pilatꝰ titulum suꝑpo

Expanded text:
t princeps . » Vel quod, cum venissent de Juda ad David, timquod in supradicta strage Syriorum nihil eum legimus succendisse. Unde sicut in aliis locis ita hic quoque pro significatione ab historia recedit dicens: vita in novam, in tituli inscriptione facta ipsi David, id est suscepta fide regni Christi, de quo Pilatus titulum superpos
Abbreviated transcription (Latin):
abuntur intituli inscriptione. ipsi dauid in
doctrinam cum succendit mesopotamiã syriȩ¬
uł syriã. ⁊ syriam sobal: ⁊ conu̾cit ioab. ⁊ ꝑcussit edom
inualle salinarum duodecim milia. Legit᷑ inparalipo¬
menon q̃ mortuo naas rege ammonitarũ: misit dđ nun¬
tios ad consolandum hanon filium eiꝰ. Cui cũ suggessissẽt
pͥncipes sui qͥ mag̃ causa explorandi quã honorandi
nũtios misiss dđ: de caluauit hanon pueros dauid.
⁊ rasit. ⁊ p̃cidit tunicas anatib tisq ad pedes:⁊ dimisit
eos. Deiñ ipse hanon ⁊ popłs eiꝰ uidentes q̃ iniuriã fecissent
dd: missis mille talentis conduxert̃ sibi currꝰ ⁊ eqͥtes de
mesopotamia sẏria ⁊ aliis locis. e audito dd: misit ioab
cũ exercitu contra eos adp̃lium. ⁊ fugauit eos. Legit᷑ qͦ
in scd̾o libro regum qđ mortuo saule cũ dd ꝓsꝑe regna¬
ret: ꝑcussit cũ multis aliis ad aderer regẽ soba. quȩ est
pars syriȩ. factaq ÷ syria seruiens dd̃ subtributo. capta

Expanded text:
tabuntur in tituli inscriptione, ipsi David in doctrinam, cum succendit Mesopotamiam Syriae et Syriam Sobal, et convertit Joab, et percussit Edom in valle Salinarum duodecim millia. Quaerimenon, quod, mortuo Naas rege Ammonitarum, misit David nuntios ad consolandum Hanon filium ejus. Cui cum suggessissent principes sui quod, magis causa explorandi, quam honorandi nuntios misisset David, decalvavit Hanon pueros David, et rasit, et praecidit tunicas a natibus usque ad pedes, et dimisit eos. Deinde ipse Hanon, et populus ejus, videntes quod injuriam fecissent David, missis mille talentis, conduxerunt sibi currus et equites de Mesopotamia et Syria et aliis locis. Quo audito David misit Joab cum exercitu contra eos ad praelium, et fugavit eos . Legitur quoque in secundo libro Regum quod mortuo Saule, cum David prospere regnaret, percussit cum multis aliis Adarezer regem Soba, quod est pars Syriae, factaque est Syria serviens David sub tributo. Capta
Abbreviated transcription (Latin):
redeat adlac matris ⁊ sic reuelabit eids̃ qł aliter
sapit. quia suꝑbis resistit. humilib uͦdat grãm. Unde ita

Expanded text:
redeat ad lac matris; et sic revelabit ei Deus, quod aliter sapit , quia superbis resistit Deus, humilibus dat gratia
Abbreviated transcription (Latin):
endo oꝑiunt nisi quod bonis subditis
aliis nota occultent oꝑimentum au̾si de¬
ferunt. quia diiudicantes fc̃m et ueneran¬
tes magr̃m uolunt uidere qͦd tegunt. filius¬
niorul de iaphet dicitur qui mmnoresset na¬
tu. prudentioe fuit cham maioes pecrauit

Expanded text:
entes operiunt, nisi quod bonis subditis haec aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia dijudicantes factum, et venerantes magisterium nolunt videre quod tegunt. Seque Japheth dicitur, qui cum minor esset, tamen prudentior fuit Cham majore. Maledixit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ enĩ in fine libri eius ħe̾tur. qd̾ de siro sermo¬
ne translatus sit. ⁊ quartus ab esau ⁊ reliqua
balaam diuinus sicut hebrei tradunt. quiin
dei. posteã ꝑ in obedientiam et desid̾ioꝵ mu ñ¬
masci ip̃a enĩ uocatur aram que hic ꝓsiria
scipta est. ⁊ ip̃o noĩe legitur iuysaiam. temp¬

Expanded text:
Quod enim in fine libri eius est, quod de Syro sermone translatus est, et quartus sit ab Esau, et reliqua est Balaam ille divinus, ut Hebraei tradunt, qui inDei; postea per inobedientiam et desiderium munmasci. Ipsa enim vocatur Aran, quae hic pro Syria scripta est, et ipso nomine legitur in Isaia.
Abbreviated transcription (Latin):
ne si bñ egeris. dimittet᷑ tͥomne delictum .ł¬
scd̾m theodotionem. acceꝑtabile erit ħ: mu
nꝰ tuũ suscipiam. sicut suscepi munꝰ frĩs tui
qd si male egeris illico pcc̃m tuũ añ uesti¬
bulum tuum sedebit. ⁊ tali ianitore comita¬
beris. s qr liberi arbitrii es. moneo. ut ꝑtr̃m¬

Expanded text:
ctum? sive, ut Theodotion ait, acceptabile erit, id est, munus tuum suscipiam, ut suscepi fratris tui: quod si male egeris, illico peccatum tuum ante vestibulum tuum sedebit, et tali janitore comitaberis? Verum quia liberi arbitrii es, moneo ut
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines fuisse dñr ⁊ ipẽ cio sodomitas drte
ecce duc filie mee que ñ cognouerunt intĩ
⁊c̃. nunc autẽ dicitut hñisse generos. ꝯor
dam arbitrantur eas que uiros hũerurt
ĩ sodomis piisse et que uirgines erant cure
et locutus est ad sponsos qui accepturi et
filias eins. uirgines ergo flie. uec dum fuert

Expanded text:
 ipse ad Sodomitas dixit: « Ecce duae filiae meae quae non cognoverunt virum, » etc. Nunc autem dicitur habuisse generos. Sed quidam arbitrantur eas quae viros habuerunt in Sodomis perisse, et quae virginet erant cum s est Lot, et locutus est ad sponsos qui accepturi erant filias ejus: » virgines ergo filiae necdum fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ma. ad mi. ⁊ c̃ quod ꝓ excusatione dicitur.
quiagenus humanũ defecisse putau̾nt. id̾o¬
q cum prẽ accubuerunt ñ extusat parrem
quod sequitut et nesciuit cum dormissent cũ¬
eo ⁊ cum surrexissent ab eo appungunt de st̃¬
hebre i cũ incedibile quia rerum natura ñ
capiat coire. qũe ue piam nesrientem didi¬
cerant siue loth ꝯssimationem mundi fut᷑a
sciebant qd̾ sodomitis igne uastatis misliũ
spacium initegrum remanẽt et suspicate st̃
tale aliquid stm̃ quale intemporib noe
audierant ⁊ ad repandum gemis hũ amĩ
cuꝑstites se eẽ cum patre ⁊ qͣmͣuis gͣnde eis¬

Expanded text:
m, » etc. Quod pro excusatione dicitur filiarum, quia genus humanum defecisse putaverunt, ideoque cum patre accubuerunt. Non autem excusat patrem quod sequitur, « et nescieo, et cum surrexisset ab eo, appungunt desuper, quasi incredibile, et quod rerum natura non capiat, coire quempiam nescientemae filiae Lot consummationem mundi futuram sciebant quod, Sodomitis igne vastatis, multum spatium integrum remaneret; et suspicatae sunt tale aliquid factum, quale in temporibus Noe audierant, et ad reparandum genus humanum superstites se esse cum patre. Et quamvis grande
Abbreviated transcription (Latin):
eos. ⁊c̃. dum occurrit loch ad orauit. ange¬
los udetur intellig̾e. dum ad refectignem cor¬
ꝑis imiitat hominẽ uidetur ĩ uitare s biis ⁊ de
illis qui habrahe aꝑuerunt idem intelligĩ¬
dum est. ex hoc loco autẽ scpture ⁊ multis a-¬
iũs cõmendaturꝰ uirtus hositalitatis. uñ¬

Expanded text:
, » etc. Dum occurrit Lot et adorat, angelos videtur intelligere; dum ad refectionem corporis invitat, homines videtur putare. Sic de his et de illis qui Abrahae apparuerunt idem intelligendum est. Ex hoc autem loco Scripturae et multis aliis commendatur virtus hospitalitatis. Un
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ so. ⁊ go. ⁊ c̃. sulphur fetor carius. ignis anpe
car nalis desid̾ii. cum dominus caruis desid̾ia sĩ¬
mensuramłntionis ĩ notuĩt maculam cͥminis
sulphur eium fetet.ignis ardet. qui ergo ad ꝑ
ie ⁊ igue perierunt e ut ex uista pena dib̾ent
quid in iniusto desid̾io fecissent. s notand̾ qd̾
ꝑmos peccatores aqua diliuuiii ext̾minauit.
qui sist osfend̾ant dm̃i ꝯcupiscentia carnis.
sodomite u̾o gͣmi supplicio ignis .ẜ. ⁊ sulpbu¬
ris dilmuo ꝑterunt. licz enim illi m̃suram ex¬
ced̾ent quasi naturaliter pecrabant. itu cõ

Expanded text:
per Sodomam, » etc. Sulphur, fetor carnis, ignis, ardor carnalis desiderii; cum Dominus carnis scelera puultionis innotuit macula criminis. Sulphur enim fetet, ignis ardet; qui ergo ad pere et igne perierunt, ut ex justa poena discerent quod injusto desiderio fecissent. Notandum quia primos peccatores aqua diluvii exterminavit, qui similiter offenderant Deum concupiscentia carnis. Sodomitae vero graviori supplicio, ignis scilicet et sulphuris diluvio, perierunt. Licet enim illi mensuram excederent, quas
Abbreviated transcription (Latin):
nto magis diuuitatis int̾na ꝓspiciunt: tan¬
to magis se nichil c̾ẽ ꝯspiciunt. nusqͣm legit᷑
habrabam ciñem se et pulu̾em ꝓfessum eẽ
nisi cum metuit di locutionem hr̃e ⁊ ait lo¬
quar ad dum̃ meum cum sim p. ⁊ ci. fortas¬
se enim aliquid sec̃ẽ cred̾et si nãm ẽẽntiam
que sr̃ ipm̃ est ñ sensissẽ. unde ⁊ dd̾ exclamat.

Expanded text:
nto magis divinitatis interna prospiciunt, tanto magis se nihil esse conspiciunt. Nusquam legitur Abraham se cinerem et pulverem professum esse, nisi cum meruit Dei locutionem habere. Et ait: « Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, » etc. Fortasse enim aliquid se esse crederet, si veram essentiam, quae super ipsum est, non sensisset. Unde et David exclamat:
Abbreviated transcription (Latin):
hẽo d. si . ⁊c̃. uirum ad mittenda sit compatis
ne siant grauiora ab aluis an perturbanio ti
ioth ñ ꝯsiuo sit tribuendum m̾ito queritur ⁊
ninurum ꝑ ieulo sissime hec compensatio ad ee¬
titur. si autem ꝑturbatio mentis fui̾t millor

Expanded text:
eo duas filias. » Utrum admittenda sit compensatne fiant graviora: an perturbationi Lot, non sit consilio tribuendum, merito quaeritur? et nimirum periculosissime haec compensatio admittitur. Si autem perturbatio mentis fuerit, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dubitautis s mm̃stentis ⁊ minantis accipi¬
anus. malia questio est. nĩano enĩ more ad
homines loquitur deus. ⁊ ira enissine ꝑtͤ¬
batione ẽ quia inmutabilis est. sepe autẽ
Ac minando dicimus. indcamꝰ siũ tibi ⁊ si¬
ñ tibi pot̾o fac̾e uł sciã .i. experiar utrim poᷤᷤ
sio s perturbatio ñ cadit in dm̃. mos autẽ
nũane locntionis est cui deus se eꝑtat ut
huane infirutati ꝯueniat. Descendam¬

Expanded text:
 dubitantis, sed irascentis et minantis accipiamus, nulla est quaestio. Humano enim more ad homines loquitur Deus, et ira ejus sine perturbatione est, quia immutabilis est. Saepe autem sic minando dicimus: Videamtibi facere; vel sciam, id est experiar utrum non possim. Sed perturbatio non cadit in Deum. Mos autem humanae locutionis est, cui Deus se coaptat, ut humanae infirmitati conveniat. Pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iguitur sara quia risit. ⁊ ñ habraham cum
t riserit. quia illius risus admirationis
uit. huiꝰ dubitatoĩs quod diunidicare potuit
ni corda nouit. negat sarra se risisse. cum
o deum intelligebat. s humanitãs officia
uirũ est uisi homines pͥus arbitratus est. hi¬

Expanded text:
rguitur Sara quia risit, et non Abraham, cum similiter riserit; quia illius risus admirationis fuit, hujus dubitationis, quod dijudicare potuit qui corda novit. Negat Sara se risisse cum Dat. Abraham vero Deum intelligebat, sed humanitatis officia mirum est: nisi homines p
Abbreviated transcription (Latin):
damuis qĩ ꝓbemus. ⁊ ecce pet angelos qd
cognoscenda mala descuoit ⁊ tanto crie¬
inuolutos inueniens. qͣi pacĩam p̾t̾imnisit ⁊ e¬
os igne iudicii ante indicii diem p̃nenit. qui
cum tnqͣuallitate indicat. ut maiora crmina
tarde credantur et ueracit̾ agnita cicius pu-¬

Expanded text:
damus quam probemus. Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, et tanto criinvolutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et eos igne judicii ante judicii diem praevenit: qui cum tranquillitate judicat, ut majora crimina tarde credantur, et veraciter agnita citius pu
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph milib p̾tergressi st̃ gͦ locũ in quo
ad locũ duplices spelunce dm̃ q̃ri potest
hoc qͣre hoc fec̾unt dic̃ aliqͥs. qr bella ti
nerunt int̾rã ꝓmissionis. s maioris sig¬
nificatione c̃a fcã fc̃m ẽ ħ. in loco enim
qui area adad dr᷑. postea młtitudo filioꝵ
isrł murmurans contra dm̃ diuino ig¬
ne ꝯsumpta est. tanto gͦ luctu. ñ tã morᷤᷤ
iacob qm ruina ppłi lugebatur. pr̃i tuo¬

Expanded text:
suum millibus. Praetergressi sunt ergo locum in quo ad locum duplicis speluncae. Unde quaeri potest quare hoc fecerint. Si dicit aliquis quia bella timnerunt ad terram promissionis. Sed majoris significantiae causa factum est hoc. In loco enim quae area Arad dicitur, postea multitudo filiorum Israel murmurans contra Dominum, divino igne consumpta est. Tanto ergo luctu non tam mors Jacob, quam ruina populi futura lu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ ⁊̃ in loco quidã frustra simulant adoras
rans filũi potestatẽ illĩ adorauit c̃ in hebreo
młto aliter legatur ⁊ adorauit isrł ad capd̃
lectuli. quia postqͣm uirauit filiꝰ. secũs de pe¬
tione adorauit dm̃ ꝯu̾sus ad capd̾ lecticu. scs
enĩ uir do deditus senectute opp̾ssus sic h̃ebat
lectulũ põitũ. ut ip̃e iacentis abitꝰ absq ulld
difficultate adorationẽ eẽt ꝑatus. Ingressus¬

Expanded text:
Hoc etiam in loco quidam frustra simulant adorassrans filium potestatem illius adoraverit, cum in Hebraeo multo aliter legatur: « Et adoravit Israel ad caput lectuli; » quia postquam juravit ei filius, securus de petitione, adoravit Deum conversus ad caput lectuli. Sanctus enim vir et Deo deditus senectute oppressus, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset paratus. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
idonũ di ꝯmemorat᷑. apparet hñc ebrie¬
at̃e satĩtatẽ signifitare. nã ita mebriare
ut in ebriantur ebriosi. nec ip̃i t̾re utile
est q̃ñ maiore humore qm̃ sufficit corrĩ¬
pitur: sĩ uita ebriosi nõ sacietate se reptet

Expanded text:
donum Dei commemoratur; apparet hanc ebrietatem saturitatem significare: nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est; quoniam majore humore quam sufficit, corrumpitur; sicut vita ebriosi, qui non satietate se replet,
Abbreviated transcription (Latin):
sepb fiũta collig̾t. uñ hoĩes uiu̾ent. peccora
unde uiuebant. c̃ tanta fames inualuisset ⁊
eis qui locasciunt in multis exipti paludibus
pot̾ant pascua nõ dec̃e etiã c̃ fames eĩt frumẽ¬
toꝵ ã solent nili mnundatione ꝓuenire dñr
ille paludes feratiꝰ pascila gĩgnere qñ aqua

Expanded text:
seph frumenta colligeret, unde homines viverent, pecora unde vivebant, cum tanta fames invaluisset, eeis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua non deesse, etiam cum fames esset frumentorum, quae solent Nili inundatione provenire: dicuntur illae paludes feracius pascua gignere, quando aqua
Abbreviated transcription (Latin):
attolleus ocłos. ⁊ agꝰ affectus boni aĩ semper
peliuuis ⁊̃ ad pietat᷑ẽ. Uñ ⁊ in ioseph. uͥtutũ
possumꝰ consid̾are copiam. castꝰ erat cũ spre¬
uit impudicitiã dñe. sapiens diligenti ĩues¬
tipatione sc̃m. Aĩos explora bat qualt sen¬
tirent de fr̃e suo ut̾ino. Iustus erat iadhi¬
bitõne discipline delinq̃ntib pius in con¬

Expanded text:
tus. Affectus boni animi semper proclivis est ad pietatem. Unde in Joseph virtutum possumus considerare copiam. Castus erat, cum sprevit impudicitiam dominae; sapiens, cum diligenti investigatione fratrum animos explorabat, qualiter sentirent de fratre suo uterino; justus erat in adhibitione disciplinae delinquentibus; pius, in con
Abbreviated transcription (Latin):
Simachuis manicatã sine qd ad talos us
descendent ⁊ manib artificis mira esser
uarietate distincta siue manicis ꝙ heet
mauicas. antiqͥ eiĩ magis colorib .i. ues
se puibet᷑ qͥd ẽ talatis tunica il actio con¬
opis. t dona actio. añ ocłos dinsꝙ adter¬
minos inte nos regit. Uñ moyses caudeã
hostie offerri p̾cepit. ut opꝰ borũ qd in¬
cipii ꝑseuauti fine ꝯpleamꝰ. stũqo rer

Expanded text:
machus manicatam, sive quod ad talos usque descenderet et manibus artificis mira esset varietate distincta, sive quod haberet manicas: antiqui enim magis colobiis, id est se perhibetur. Quid est talaris tunica, nisi actio concum bona actio ante oculos Dei usque ad terminos vitae nos regit. Unde Moyses caudam hostiae offerri praecepit, ut opus bonum quod incipimus perseveranti fine compleamus. VER
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Unde micheas ⁊. turtis gregis re
locũ ubi pꝰca templũ edificatĩ ẽ. habu¬
biuisse tentoria dr s si seqͥm̃ ordinem
ie pastoꝵ uixͣ bethleem. Loc̃ ẽ ñ uei
angłoꝵ grex in ortu dñ cetit uł ia¬
cob pecora sua pauit. loco nom̃ imps¬
tum iã tunc nstio monarabat᷑. aug̃

Expanded text:
is gregis, locum ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed sequamur ordinem. Via pastorum juxta Bethleem locus est ubi angelorum grex in ortu Domini cecinit, vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen impoturum jam tunc mysterium monstrabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mas dicens. ancillas ⁊ filios eaꝵ in pͥori tͣma¬
posuit. in scd̾a liberas uxores ⁊ filios eaꝵ. ita
tñ qd̃ in extremitate eꝰ posuit rachel ⁊ fllium
tanꝙͣ cariores. Unde quidã errauenĩt ħ putã
aut̃ diuisit ut si ueniret esan ad nocendum

Expanded text:
os earum in priori turma. In secunda liberas, et filios earum, ita tamen quod in extremitate ejus posuit Rachel, et Joseph, tanquam chariores. Unde quidam erraverunt putantesautem divisit, ut si veniret Esau ad nocendum,