comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nemuite hr̃e cepissent seq ac deos suos
nos se cultũ modicũ ac sermonẽ necc̃m
cõmentati sͥ utriꝰq magnificentiã adre.¬
ligionẽ deoꝵ suoꝵ excogitauert. Igitur
ut templa illis domib pulcͥora et simu¬
lacra corporib ampliora faciebãt ita elo¬
quio oẽ qͣsi angustiore honorandos pu¬
tauert. laudesq eoꝵ et u̾bis illustrioribꝰ.
et iocundiorib numeris extuleit. Iogenꝰ
mentis appellatos uarro actorẽ. uł aui¬
endis carminibꝰ idẽ flectendis. hoc ẽ mo¬
dulandis et ꝓinde poete latineuates. o¬
lim et scͥpta eoꝵ uaticriria dicebant᷑. qd̃¬

Expanded text:
ionem vitae habere coepissent, seque ac Deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaut templa illis, domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant: ita eloquio etiam quasi augustiori honorandos putavere: laudesque eorum et verbis illustrioribus et jucundioribus numeris extulerunt. Id aumentis appellatos, Varro auctor est: vel a viendis carminibus, id est, flectendis, hoc est, modulandis: et proinde poetae, latine vates olim, et scripta eorum vaticinia dicebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tulirĩ id ẽ auarietate carminũ. Unde ⁊
lira dicti. Tragedi dicti: qd̾ inicio canen
lemcertauit obhircũ. lam dehinc se¬
qͣntes tragici multũ honorẽ ad eptis̃¬
⁊ excellentes in argum̃tis fabularũ.
ad ueritatis imaginẽ fictis. Comido
appellati suie a loco qr cͥcumpagoꝰ erat
quos greci comas uocant. siue acomes¬
satione. Solebant enĩ pꝰ cibũ hoĩes ad
eos audiendos uenire. S comici puatoꝵ¬
pͥuatoꝵ hominũ p̃dicãt acta tragedi:
l̃o res publicas et regum historias. Itẽ
tragicoꝵ argum̃ta ex rebꝰ luctuosis. co¬
micoꝵ ex rebꝰ letis sunt. Duo autẽ st̃
genera comicoꝵ id ẽ uetere̾ et noui. ue¬
teres qui ĩoco ridiculares extitert̃. ut pla¬
utꝰ. accius. terentiꝰ. Nom qui satirici.ẽ
quib gn̾alit uicia carpunt᷑. ut flacc̃.ꝑ.
sius. iuuenalis. uel alii. hii enĩ uniũ¬
soꝵ delicta corripiunt. nec uetabat᷑ eiꝰ
pcesimũ qͥmqͣm describere nec cuilib
pecc̃a moresq rephend̾e. Unde. ⁊ nudi

Expanded text:
tou lyrein, id est, a varietate carminum: unde et lyra dicta. Tragici dicti, quod initio canentlem certavit ob nircum. Jam dehinc sequentes tragici multum honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. Comici appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci comas vocant: seu a comessatione. Solebant enim post cibum homines eos audiendos venire. Sed comici privatorum hominum praedicant acta; tragici vero res publicas et regum historias. Item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt: comicorum ex rebus laetis. Duo sunt autem genera comicorum, id est, veteres et novi. Veteres, qui et ioco ridiculares extiterunt, ut Plautus, Accius, Terentius. Novi, qui et Satirici, a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Iuvenalis vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, nec cuilibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi
Abbreviated transcription (Latin):
de dispari gen̾e nascit᷑. Si nomma
hoc ẽ plurinomia: eo qd m plurib¬
noĩb sig̃cat̃o una. ut t̾ra. humꝰ. tellꝰ.
uninomia: eo qͦd sit in uno nõie sig¬
nific̃o plurima. ut tumulꝰ. nc̃ mõs¬
nc̃ breuis. nc̃ tumens tellus. nc̃ se
referant᷑ ꝑsonã. ut magister. dñs.¬

Expanded text:
de dispari genere nascitur. Synonyma, de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est plurinomia, eo quod siterra, humus, tellus. uninomina, eo quod sit in uno nomine, significatio plurima, ut tumulus, nunc mons brevis, nunc tumens tellus, nunc sepureferantur personam, ut magister,
Abbreviated transcription (Latin):
diuidunt᷑. ex quib corporalia dicta q ñ ca
cȩlũ terra. Incorporalia: qr carent corpore.
unde nec underi nec tangi posst̃. ut u̾itaᷤ.
iusticia. Gñalia gt̃: qr multarũ rerũ sc̃. ut
ꝯt̃. Sp̃alia q spẽm demonstrant ut hõ.
Sp̃es enĩ animaliũ hõ. pͥncipalia. qr pri¬
mã põnem hñt. nec aliunde nascunt᷑. ut
mons. fons. Diriuatiua eo qd̃ ex alio noĩe
deducãt ut a monte montanꝰ. Diminu¬
tiua. qr minuũt sensũ. ut greculꝰ scolasti
culuᷤ. Sona diminut᷑a. qr sic sonãt. sic̃t
diminut̾a. s intellectu pͥncipalia st̃. ut
fabula. tabusa. Tota greca qi ex toto g̃ce
dedinant᷑ ut calisto. Sic enĩ et grecꝰ ⁊ lati¬
nus dicit. Tota latina qi extoto ĩ latinũ
uentuntur. Grecꝰ dicit odisseus. latmꝰ u
lixes. Media dicta: qi ex parte greca st̃. &¬
ex parte latina. Eadẽ ce notha q corrũ¬
punt ultimas silłas manentib pͥorib.¬
ut apud grecos. alexandros menandros.
apud nos alexander menander: dicta

Expanded text:
dividuntur, ex quibus corporalia dicta, quia coelum, terra. 4. Incorporalia, quia carent corpore; unde nec videri nec tangi possunt, ut veritas, justitia. 5. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut , quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animalium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut 'mons', 'fons'. Derivativa eo, quod ex alio nomine deducantur, ut a monte 'montanus'. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut culus. 10. Sono diminutiva, quia sic sonant sicut diminutiva, sed intellectu principalia sunt, ut fabula, tabula. 11. Tota Graeca, quia ex toto Graece declinantur, ut Callisto. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. 12. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur; Graecus dicit Odysseus, Latinus Ulysses. 13. Media dicta, quia ex parte Graeca sunt, et ex parte Latina. Eadem, et notha, quia corrumpunt ultimas sylut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ut dexter. Dici enĩ dexter ñ pot̾: nͥ
simster fũit. Porro qualitatis noĩa
tatis. qr amensura trahunt᷑. ut long.
a patbꝰ ut titides. tidei filiꝰ. enide ꝰ ene¬
e filiꝰ qͣmuis et a matrib ⁊ amaio¬
rib ducant᷑. Thecica. idẽ possessina
a poss essione ut euandriꝰ ensis.Epi¬
theta que latin d adiectiua ut suꝑpo¬
sita appellant᷑. eo qd̃ ad implendam
nus. doctꝰ. A dicis ea ꝑsonis: ut magnꝰ
pbilõphus doctꝰ hõ. et plen̾ ẽ senfus.
sor. nutrix. orator. Gentilia. agente ue¬
nũt. ut grecꝰ romanꝰ. Patiia: a patria
descent̃t. ut atheniensis. thebanꝰ. locr
nant sic̃t participia. ut demẽs. Ubi si¬
milia: a ũbi similitudine dicta: ut cõ¬
templator. Nam et ũbum ẽ imꝑatiui
modi & futuri tẽporis. et nom̃ qr cõꝑ¬
ationem recipit. hee omes sp̃es. a nõi¬
um appellatõne descendt̃. Comꝑatõ¬

Expanded text:
ut dexter. Dici enim dexter non potest, nisi sinister fuerit. 18. Porro qualitatis nominatatis, quia mensura trahuntur, ut longus, a patribus, ut 'Tydides' Tydei filius, 'Aeneius' Aeneae filius, quamvis et a matribus et a maioribus ducantur. Ctetica, id est possessiva, a possessione, ut 'Evandrius ensis'. Epitheta, quae Latine adiectiva vel superposita appellantur, eo quod ad inplendam nus', 'doctus'. Adicis ea personis, ut 'magnus philosophus', 'doctus homo', et plenus est sensus. sor', 'nutrix', 'orator'. Gentis a gente veniunt, ut 'Graecus', 'Romanus'. Patriae a patria descendunt, ut 'Atheniensis', 'Thebanus'. Loci nant sicut participia, ut 'legens'. Verbis similia, a verbi similitudine dicta, ut 'contemplator'. Nam et verbum est imperativi modi, futuri temporis, et nomen, quia conparationem recipit. Haec omnes species a nominum appellatione descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiũ faciat unũ nom̃. dũ it̾at᷑.
Nam cũ dicimꝰ uirgiliꝰ scͥpsit bucolica
addimꝰ ꝓ nom̃. ipse scͥpsit georgica. Sicq
uarietas sig̃conis. et fastidiũ tollit: &
ornatũ inducit. ꝓnoĩa autẽ aut fini¬
tast᷑. aut infinit᷑a. finita ꝓnoĩa dicta:.
eo qd̾ definiũt certã ꝑsonã ut ego me
enĩ statim intelligis. Infinita dñr. qr

Expanded text:
fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significationis et fastidium tollit et ornatum inducit. Pronomina autem aut finita sunt, aut infinita. Finita pronomina dicta eo, quod definiunt certam personam, ut 'ego'; me enim statim intelligis. Infinita dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
finita appellant᷑. qr cõmemoratõnẽ fa¬
cuit note ꝑsone: ut ipse. iste. Certũ ẽ
enĩ de quo d̾r. possessua uocant᷑. eo qd̃¬
nos aliqͥd possid̾e monstrãt. Nã cũ di¬
comeus. tuus: definio aliqͥd ẽẽ meũ: ł
tuũ. Relatiua dñr. qi ad int̾rogatonẽ
referunt᷑. ut qͥs ẽ: Respondet᷑. is ẽ. Demõ¬
strat᷑a eo qͦd hñt demonstrantis sig̃c̃onẽ.
aliquẽ enĩ bis p̃sentẽ demonstramꝰ. ut
hic hec. hoc. Quetria. et artida noĩant᷑.
Arcicłi aũ dicti. qͦd nõib artant᷑. idest.
colligant᷑. sict̃ cum dicimꝰ. hic orator.
Inter articłm autẽ et ꝓnom̃ hoc int̃¬
sapiens. Cum uͦ ñ coniungit᷑. de mõstra¬
autẽ ꝓnoĩa. aut pͥmigenia st̃: aut de¬
tria ego tu. ille. Infinita .uii. qͥs qͣlis ta¬
lis. qͥntꝰ. tantꝰ. quotꝰ. totꝰ. Minꝰ quã fim¬
ta .ui. iste ipse. hic. is idem. sui. posses

Expanded text:
finita appellantur quia commemorationem faciunt notae personae, ut 'ipse', 'iste'. Certum est enim de quo dicitur. Possessiva vocantur eo, quod aliquid nos possidere ostendunt. Nam dum dico 'meusur, quia ad interrogationem referuntur, ut quis est? respondetur, is est. Demonstrativa, eo quod habent demonstrantis significationem. Aliquem enim praesentem his demonstramus, ut hic, haec, hoc, quae tria et articuli nominantur. 4. Articuli autem dicti, quod nominibus arctantur, id est, colligantur, ut cum dicimus hic orator. Inter articulum autem, et pronomen hoc intesapiens. Cum vero non conjungitur, demonstraautem pronomina, aut primigenia, aut detria: ego, tu, ille. Infinita septem: quis, qualis, talis, quantus, tantus, quotus, totus. Minus quam finita sex: iste, ipse, hic, is, idem, sui. Posses
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nom̃ dictũ eo qd̾ nõi p̃pontt̃ ut lutius
qͥntꝰ. Nom̃ uocatũ qr notat genꝰ ut corne¬
liꝰ. Cornelii enĩ omnes in eodñr genere. Cog¬
nom̃. qd̾ nomini adiungit᷑ ut scipio. Agno¬
men uͦ qͣsi accidens nom̃ ut metelliꝰ creticꝰ.
qr cretam subegit. Extrinseeꝰ enĩ uenit ag¬
nom̃ ab aliqua rõne. Cognomen. aũ nul¬
go dc̃m eo qd̾ nõi p̃ponit᷑ cognitõnis c̃a. &

Expanded text:
nomen dictum, eo quod nomini praeponatur, ut Lucius, Quintus. 2. Nomen vocatum, quia notat genus, ut Cornelius; Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini conjungitur, ut Scipio; agnomen vero, quasi accidens nomen, ut Metellus Creticus, quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum, eo quod nomini cognitionis
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃. et u̾bum. Deinde. donatꝰ octo ẽẽ¬
diffiniuit. s omẽs ad illa duo pͥncipa¬
lia reũtunt᷑. idest ad nom̃. et u̾bum q̃
sig̃c̃ant. ꝑsonã. et actum. Relique appen¬
dices gt. & exhis originẽ trabt̃. Nã ꝓno
men ex noĩe nascitur: cuiꝰ officio fung̃r
ut orator ille. Adu̾biũ. de noĩe nascit᷑ ut
doctus docte. Panticipiũ de noĩe. ⁊ ũbo
ut lego legens. Coniunctõ uͦ & p̃p̃o. et in¬
teri ectio in cõplexũ istaꝵ cadunt Io:
qr iste suꝑflue gt De nomiN e.
om̃ dc̃m qͣsi notam̃ qd̾ nob̃ suo uo¬
cabulo res notas efficiat. Henĩ no¬
men scieris: cognicio rerum ꝑit. ꝓ pͥa no¬

Expanded text:
nomen et verbum. Deinde Donatus octo diffinivit, sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est ad nomen et verbum que significant personam et actum: relique appendices sunt, et ex his originem trahunt. Nam pro nomen ex nomine nascitur, cuius officio fungitur, ut orator ille. Adverbium de nomine, ut doctus, docte. Participium de nomine et verbo, ut lego legens. Coniunctio vero, et prepositio, et interiectio, in complexu istarum cadunt. quia istae superfluae sunt. De nomine . Nomen dictum quasi notamen, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria no
Abbreviated transcription (Latin):
cusatiuus. qi ꝑ eũ aliqͤm accꝰamus. uit ac¬
cuso hc̃ magistrũ. Uocat᷑s: qr ꝑ eũ ali¬
que uocamꝰ: ut o magist᷑. Ablat̃s: qr ꝑ
aufer amagistro. Ex aptota noĩa dc̃a:
eo qõ ꝑ sex casus uarietatẽ hñt. ut ẽ.

Expanded text:
amus, ut 'accuso hunc magistrum'. Vocativus, quia per eum aliquem vocamus, ut 'o magister'. Ablativus, quia per 'aufer a magistro'. Hexaptota nomina dicta eo, quod per sex casus varietates habent, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
mã ostendẽs magnoꝵ impudentiȩ
manifestissimũ in hoc qͦq exempl̃
ẽ. qd̾ admixta herba helictropio. qͥbꝰtã
additis p̾cantationib gerentẽ cõspici
negent. Gignit᷑ incipro oe affrica. sed
melior inechiopra. Sagda gẽma pras.¬
sim coloris. apud caldeos. cuiꝰtanta uiꝰẽ:
ut ꝑmeantes naues eꝓfundo petat. &e
carims ita tenacit᷑ inhereat. ut nͭ rasa
parte ligni uix seꝑaret᷑. Mirrites dicta
ad calorẽ nardi spirat suauitatẽ. Aro¬
matidis repꝑitur in arabia. uł egipto
mirre coloris et odoris. Unde ⁊ nom ht̃.
Melectos bicolor ex una parte uiridis.
exatt᷑a melli similis. Coaspitis ã flu¬
mine ꝑsarũ dicta ẽ ex uiridi et fulgoriꝰ
aurei. De Rysris Gemmis:

Expanded text:
nam ostendens. Magorum inpudentiae nam ostendens. Magorum inpudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta herba heliotropio quibusdam additis precationibus gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. Sagda gemma prasni coloris apud Chaldaeos. Cuius tanta vis est ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat ut nisi abrasa parte ligni vix separetur. Myrrhites dicta ad calorem nardi spirat suavitatem. Aromatitis reperitur in Arabia vel Aegypto, myrrhae coloris et odoris; unde et nomen habet. Melichros bicolor ex una parte viridis, ex altera melli similis. Choaspitis a flumine Persarum dicta est, ex viridi fulgoris aurei. De rubris gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
renti gñe ẽ. omĩq colore resplendẽs in
uenta pͥmũ in arabie insula inqͣ trogo¬
a naingantib inuenta. sed obboc locꝰ ⁊
gẽma nom̃ ex causa accepit. Nã topa¬
⁊in trogoditoꝵ lingua sigͣcatonẽ ht̃ q̃¬
rentis. Est autẽ ampliss imia gẽmarĩ.
eadẽ sola nobiliũlimã sentit. Gña eiꝰ duo
Gallica colore uiridis et pallẽs ⁊ minis
crassa. nicħ iocundiꝰ aurũ decẽs. Unde
et appellata. Nascit᷑ in india. ut g̾ma¬
ma in rupib gelidis ocłi mͦ extuberãs.
Molocites spissꝰ uirens et crarsior qͣm
sinaragdꝰ. acolore nom̃ ĩalue accepit.
in reddendis laudata signis nascit᷑ in
arabia. Elictropra uiridi colore ⁊ nubi¬
losterł puniceis. suꝑsparea cñ sangͥne¬
is uenis. Causa nominis de effectu la¬
pidisͤ. Nam deiecta in labris eneis ra¬
dios solis mutat sangͥne reꝑcussa. Ex¬
tra aqͣm autẽ specilli mͦ solem accipit
dep̾henditq defectꝰ eius subeuntẽ lu¬

Expanded text:
renti genere est omnique colore resplenderenti genere est omnique colore resplendeventa prius in Arabie insula, in qua Trogoa navigantibus est inventa et ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit: nam topa Trogodytarum lingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum; eadem sola nobilium limam sentit. Genera eius duo. Callaica colore viridi, sed pallens et nimis crassa; nihil iucundius aurum decens; unde et appellata. Nascitur in India vel Germania in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. Molochites spissius virens et crassior quam smaragdus a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eius subeuntem lu
Abbreviated transcription (Latin):
punctis abhorret. t̾ciũ distinctã uir¬
gulis tribꝰ candidis. Serillus inĩdi¬
a gignit᷑ gentis sue lingua nom ha¬
bens. uirit᷑ate simił smaragdo. s c̃
pailore. pollit᷑ autẽ ab indis in sexã¬
guias formas. ut hebitudo coloris re.¬
ꝑcussu anguloꝵ excitet᷑. Alit̃ politꝰ
ñ habet fulgorẽ. Gña eni ᷤ houẽ. Cri¬
soberiiꝰ dicta eo qd̃ pallida eiꝰ irridi¬
tas ĩ aureũ colorẽ resplendeat.⁊ hc̃
india mittit. Crisoprassꝰ indicꝰ ẽ. co¬
lore porri succũ referẽs aureis int̾ue.¬
nientib guttis. Unde et nom̃ accep̃.
qͣm qͥdam berilloꝵ gñis indicauert.
Iaspis de geo in latinũ inridis gema
interp̃r. Ias qͥppe uiride pinnasĩ gẽma
d̾r. Est autẽ smaragdo subsimilis. sed
crassi coloris. Species eiꝰ decẽ ⁊ septẽ. uo¬
lunt autẽ qͥdam iaspidẽ gẽmã. ⁊ gr̃e
et tutele eẽ gestantib qd̾ crede fidei
ñ ẽ sed suꝑsticionis ẽ. Topacion ex ui¬

Expanded text:
punctis obhorret. Tertium distinctum virpunctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris recussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Chrysoberyllus dictus eo quod pallida eius viriditas in aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma pretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Species eius decem et septem. Volunt autem quidam iaspidem gemmam et gratiae et tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis est. Topazion ex vi
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ sine access ii. Diũsoriũ dc̃m eo qd̾ in
diũsis uiis ibi conueniat᷑. hospiciũ ser¬
mogrecꝰ ẽ. ubi ad tempꝰ qͥs hospitali
iure inhabitat. & it̾m inde trãsiẽs mi¬
grat. In de et metatũqi mutat᷑. unde:
it̃. Nonenĩ ilic ꝑmanet excercitꝰ. s per¬
transit. Menianꝰ collega crassi inforo
ꝓiecit macerias ut eẽnt loca in quibꝰ ex¬
pectanteꝰ ĩ sisterẽt. q̃ ex noĩe eiꝰ memia¬
na appellata st̃. hoc ẽ solaria. qi patẽt
soli pꝰ hec alii lapide alii maceria edi¬
ficare porticib meniana. et forib ⁊do.
domꝰ fiebãt. inde nom̃ ꝑmanet tabo¬
latoꝵ. Apogeũ ẽ constructũ sub t̃ris

Expanded text:
id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde t; non enim illic permanet exercitus, sed pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine ejus Maeniana appellata. Haec et solaria quia patent soli: post haec alii lapide, alii materia aedificavere portibus Maeniana, et foribus et ddomus fiebant, inde nomen permanet Tabulatorum. Hypogaeum est constructum sub terris
Abbreviated transcription (Latin):
Thalamũ hac exc̃a uocatũ fert̃. Cũ i
rapte fiussent a romanis sabie. ex qͥb
cũ una ante alias specie nobilis c̃ mag¬
na omniũ admiratione raꝑet᷑. Ta̾lamo¬
niduci eam᷑ responsũ ẽ dari. et q̃m hee
nuptie feliciter cesserãt: institutũ ẽ.
ut in omĩb nuptiis talaminom̃ ite¬
di. unde et cenobiũ ꝯg̃gatio. Antiqui¬
publice &e ĩ cõe uescebat᷑. nec ullis iui.¬
uiũ singulare erat. ne in occulto deli¬
tie luxuriã gignerẽt. Tricliniũ ẽ cena¬
cłm. a trib lectulis discumbentiũ dic¬
tum. Apud uetes enĩ in ioco ubi ꝯin¬
urii apparat᷑ exponebant᷑ ⁊ectuli strati
erant in quib discumbenteꝰ epulabã.¬
tur. Clmon enĩ g̾ce lectũ uł ad cubi¬
tum dr ex quo confectũ ẽ. ut triclini¬
ũ dicet᷑. Celia dicta qi nos occultat
et celat. Cubiłm ũo qd̾ eo cubamꝰ: ⁊ibi
dormientes reqͥescanꝰ. Ctibile autẽ cu¬

Expanded text:
Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis Thalami nomen iteendi, unde et cenobium publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem eoꝵ audiret᷑. atq ita inultimos
galuȩ sinꝰ nauib ꝓfecti armisq se ad¬
ũsus gallicã feritatẽ tuentes massiliã
condidert et ex noĩe ducis nũcupane¬
it̃. hos uarro trilingͥs ẽẽ dixit. qd̾ &
gce loqͣntur. et latine. ⁊ gallice. Narbo.¬
condider̃t. Burdigalĩ appellatã qd̾ bur
antea cultorib adimpleta ẽ. Terrasconã
in hispania scipiones cõstruxert̃. sõ ca¬
hannibale maritima hispame occupã¬
tes. kartaginẽ sparcariã cõstruxeit᷑. q̃
mox ãromanis capta.⁊ colonia fc̃a no
m õ ꝓuinciȩ dedit. Nc̃ autẽ agotuis
subuersa: atq indesolatonẽ redacta ẽ
Saguntũ gci ex insula iacincto ĩ his
bello in petitã deleuer̃t. Emeritã cesar
augustꝰ edificauit. pꝰ qͣm lusitamã. ⁊ qͦsdã
occeani insulas cepit. dans ei nom̃ ab eo
qd̃ ibi milites uet̾anos costituisset. Nã
emeriti dñr uet̾am solutiq milicia.

Expanded text:
quidem eorum audirent, atque ita in ultimos quidem eorum audirent, atque ita in ultimos Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur et Latine et Gallice. Narbocondiderunt. Burdigalim appellatam ferunt querit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caHannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem 207 Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta, et colonia facta, nom provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profectbello inpetitam deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: ab eo qd̃ ibi sus mediaᷤ lanea ꝑhibet᷑
inuenta. historicis placet ã mesapo g̃co
messapie datã originẽ. uersa pꝰ modũ no
m caflabrie qͣm in exordio cenotri frãt
peucetiꝰ peucetiã noĩasiat. Manto. tirisie
filia pꝰ interitũ thebanoꝵ dr delatã in
que manes tuet᷑. Parte nopeia a parte¬
noꝑe qͣdam uirgine illic sepulta. parte¬
nope appellata. qd̾ opidum pꝰea angͥtiᷤ
neapolim ẽẽ maluit. Ad ꝓmontoriũ le¬
ucatẽ. in quo actii apollims templũ fu¬
it bellũ augustꝰ cc̾ antoniũ gessit. q¬
uicto urbẽ mactiaco sinu condidit. qͣm
auictoria neapolim appellauit. Palan-¬
thus parchenoꝵ dux parthemos ostiti¬
it: Tharas neptum filiꝰ fuit. a qͦ tarentĩ
ciuitas ⁊ condita et appellata ẽ. Cũ cmꝰ
ces abeo expugnati om̃ib ang̾ciis p̃¬
merent᷑. iurauert ut ꝓfugẽnt qͣm lon¬
gissime ab imꝑio ꝑsarũ. ubi nec nom̃

Expanded text:
num ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur num ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Iquod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Qvicto, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas, et condita et appellata est. 206 63.ses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, juraverunt, ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sint qui dicant a capacitate eã capuã dic¬
tam qd̃ eiꝰ terra omnẽ uitȩ fructũ capiat.
Alii. a locis campestrib in quib sita ẽ. ẽ
autẽ caput urbisi cãpanie. int̾ tres maxi¬
mas. romã kartaginẽq num̃ata ex qͣ
et ꝓuincia. Italia cãpania dicta ẽ. Romo.¬
lus cũ interfecto apud albã amulio auũ
numitorẽ in regnũ restituisset: in eũ lo.¬
cũ ubi nc̃ roma ẽ deuenit. ibiq sedes posy¬
it. menia construxit. urbẽq ex suo noie
romã uocauit. hanc aũ antea euander
lia nume pompilii natꝰ. urbẽ in exitu ti¬
beris condidit. q̃ et ꝑegͥnas mercẽ exciꝑet.
⁊ hostẽ moraret᷑ qͣm ab ip̃o situ ostiã ap¬
pellauit. Galui qͥtã intestina discordia
ce assidiuis dissensionib suoꝵ ꝑmoti. se¬
des nouas q̃rentes italiã ꝓfectist̃. sedibꝰ¬
q ꝓpͥis tuscis expulsis mediolanũ atq
alias urbes ꝯdidert. uocatũ ã mediola¬

Expanded text:
sint qui dicant a capacitate eam Capuam dicsint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit. Hanc autem antea Evander lia Numae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediola
Abbreviated transcription (Latin):
stiphonis filiꝰ paphum. Angeus ligur¬
ficauit: in qͦ ẽ regnauit. Brundusiũ
construxert g̾ci. Orundusiũ autẽ dictõ
ẽ gc̃e qd̃ brunda capd̃ cerni dicat᷑.
sic ẽ enĩ ut cornua uideant᷑ et capd̃ e
lingua impositõne ipsius ciuitatis. Ĩ
itatia autẽ a iano: ianiculũ. a saturno
saturna. atq latiũ conditũ eo qd̃ ibi
fugiens iatinos et cognoĩatũ ab herco¬
le incamꝑana põpeiam. qͥ uictor ex
hispama pompã boũ duxerat. Eneaᷤᷤ
autẽ post excidrũ troie meadẽ ita¬
lia ueniens. ab uxoris noĩe laumã
condidit. Ascamꝰ ũo relicto lauime
nouerce suȩ regno albam longã edi¬
ficauit. Alba autẽ uocata ꝓpter colo¬
rẽ suiᷤ. longa qr longũ oppidum ẽ iͦxta
ꝓlixitatẽ collis in quo sita ẽ. Ex hac oẽ
irbe reges albanoꝵ appellariceper̃t.
Capuã capis siluiꝰ rex albanoꝵ ꝯstru¬
xit. appellatã a noĩe sin conditoris licet

Expanded text:
Typhonis filius Paphum: Angeus LycurTyphonis filius Paphum: Angeus Lycurficavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet
Abbreviated transcription (Latin):
occidentis. Epirꝰ cuntas traciȩ condita
ẽ apirro ee cognõĩata ẽ. Athenas inel¬
ladas cicrops condidit. &e ex suo noĩe cõ¬
cicropiã noĩauit. hanc amphion idẽ
qͥ in grecia t̃ciꝰ pꝰ citropẽ regnauit mi¬
nerue sacrauit. et nom̃ ciuitati athe¬
nas dedit. Nã minerua g̃ce athenaᷤ
d̾r. unde et mineruã greci inuentri¬
Corinthũ in achaia condidit corithꝰ
orestis filiꝰ. hanc greci chorinteã uocãt.
hoc ẽ administratõnẽ reipublice. Thebaᷤ
boetie chadinꝰ ueniẽs a fenicib condidit.
thebis egiptiis priꝰ ab eo constructis.
mone semele filio. Sparta ab sparto fi.¬
lio phoronei uocata. qui fint filiꝰ enasi.
lỹam autẽ ẽẽ spartã. qͣm et lacedemo¬
nã ciuitatẽ. atq inde lacedemonios
spartanos dictos. dchaia ab acheo ꝯstro¬
cta. Pelops qui apud angos regnauit pe¬
loponensẽ trbẽ ꝯdidit. Cicrops. ĩ insula
rodõ rodum edificauit. Caspatꝰ coũ a co¬

Expanded text:
occidentis. Epirum civitas Thraciae condita occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventri45. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est, administrationem reipublicae. 46. Thebas Boeotiae Thebis Aegyptiis prius ab eo constructis. mone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. 48. Achaia ab Achaeo constructa. Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit. Cecrops in insula Rhodo RHODUM aedificavit. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
lata sint: et in foro romano p̃fixa. ut eẽt
huiꝰ insigne uictorie. Curia t̃r eo qd̃ ibi
cura ꝑsenatũ de cunctis ad ministret᷑.
Pretoriũ qd̃ ibi pretor resideat addisco.¬
tiendũ. Gignasiũ gñalis excercitioꝵ locꝰ.
tam̃ apud athenas locus erat ubi disce¬
bat᷑ philosophia ce sapientiȩ ex̃cebatur
tine excitium d̾n. hoc ẽ meditatõ. s et
balnea. et loca curruũ. et athletarum
gignasia st̃. eo qd̃ illic homines insue ar¬
tis studiũ ex̾citent᷑. Capitoliũ romȩ uo¬
catũ eo qd̃ fuerit romane urbis.⁊ reli¬
gionis capd̃ sũmũ. Alii auint cũ tarqͥmꝰ
priscꝰ capitolii fundam̃ta rome aꝑiret
in loco fundam̃ti caput hoĩs litteriꝰtus¬
cis notatũ inuenit. et ꝓinde capitoliũ
appellauit. Arces et partes urbis. ce excel¬
se atq munite. Nam q̃cumq tutiꝰsima
urbiũ st̃ arcendo hostẽ arces uocant᷑.
unde et arcus ce arca. Citũ romanipo
tant dictũ a circuitu equoꝵ eo qd ibicir.¬

Expanded text:
t, et in foro Romano praefixa ut esset huius insigne victoriae. Curia dicitur eo quod ibi cura per senatum de cunctis administretur. Praetorium, quod ibi praetor resideat ad discutiendum. Gymnasium generalis est exercitiorum locus. Tamen apud Athenas locus erat ubi discebatur philosophia et sapientiae exercebatur tine exercitium dicitur, hoc est meditatio. Sed et balnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit. Arces sunt partes urbis excelsae atque munitae. Nam quaecumque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur. Unde et arcus et arca. Circum Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi cir
Abbreviated transcription (Latin):
frigoriᷤ. nec ipsi int̾ se hoĩes ab hõib sa¬
tis erãt tuti. Tandẽ nat᷑ali sollercia spe.¬
luncis siluestrib q tegum̃tis. tugurias
et casas uirgultis harundinib q ꝯtexe.¬
darent: iõ oppida noĩata dixeit᷑. Oppidõ
autẽ magnitudie ⁊ menib discrepare
auico et castello ce pago. Ciuttates aũ
aut colome st̃. aut municipia. aut ui¬
ci. aut casteua. aut pagi appellant᷑. Ci
conditȩ ciuitt᷑es. ñ colonie. nũcupant᷑.
Colonia ũo ẽ. q̃ defectu indigenarũ
nouis cultorib ad implet᷑. unde ⁊ co¬
loma acultu agri ẽ dicta. Muncipi.¬
um ẽ. qd̾ manente statu cuitatis ĩus¬
aliqd̃ minoris. aite maioris officii a pͥn.¬
crꝑe impetrat. Dictũ autẽ municipiũ
amuniis id ẽ officiis qd̃ tm̃ munia. id ẽ
tributa debita uł mimera reddat. Nã
liberales et famosisse cause. & q̃ expͥn¬
cipe ꝓficiscunt᷑ ibi ñ agunt᷑. hec eñ ad

Expanded text:
caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus sacaloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali solertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexuerdarent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et moenibus discrepat a vico, et castello, et pago. 7. Civitates autem, aut coloniae, aut municipia, aut ci, aut castella, aut pagi appellantur. Cicondite, civitates non colonie nuncupantur. Colonia vero est, que defectu indigenarum, novis cultoribus adimpletur; unde et colonia a cultu agri est dicta. Municipium est, quod manente statu caliquod minoris aut maioris officii a principe inpetrat. Dictum autem municipium a muniis, id est officiis, quod tantum munia, id est tributa debita vel munera, reddant. Nam liberales et famosissimae causae, et quae ex principe proficiscuntur, ibi non aguntur. Haec enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
lis. sam urbs ip̃a menia st̃. Ciuitaᷤ ã
si saxa. s habitatores uocant᷑. Tres aũ
ꝯt̃ societates. familiaꝵ urbiũ. gñtiũ.
urbs uocata ab orbe. qd̃ antiq̃ ciuita¬
des ĩ orbẽ fiebãt. uł ab orbo parte a¬
latri qͦ muri designant᷑. Unde ẽ aid.¬
Optauitq locũ regno. et cõdude fulco.
Locꝰ enĩ future ciuitatiꝰ sulco designabat᷑.
murũ faciat. uͥ portã uult ẽẽ aratrũ
sustollat et portet.⁊ portã uocet. Iõ aũ
urbs aratro cͥcumdabat᷑. dispari sexu iu¬
uencoꝵ: ꝓpt̾ cõmixtionẽ familiars. et
imaginẽ serentia fructũq reddñtis. uibͦ¬
aũ aratroꝯdit᷑. aratro ũtit᷑. unde. hora¬
tiꝰ. Impͥm̃eq muris hostile aratrũ. Oppi¬
dũ qͥdam ab oppositõne muroꝵ dixert̃.
Alii ab oꝑꝑib recõdendiᷤᷤ eo qd̃ sit munitõ.
alii qd̾ sit in eoꝯuentꝰ habitantiũ opẽ
qͣm nudi et inermes. nec cõnt᷑ beluas
p̃sidia habebãt. nec receptacła caloris &

Expanded text:
s. Nam urbs ipsa moenia sunt, civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. 2. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. 3. Urbs vocata ab orbe, quod antiquitus civitates in orbem fiebant, vel ab urbo parte aratri, quo muri designabantur, unde Optavitque locum regno et concludere sulco. Locus enim future civitatis sulco designabatur, murum faciet, ubi portam vult esse, aratrum sustollat et portet et portam vocet. Ideo autem urbs aratro circumdabatur, dispari sexu iumentorum, propter commixtionem familiarum, et imaginem serentis fructumque reddentis. Iautem aratro conditur, aratro evertitur. Unde Horatius: Imprimeretque muris hostile aratrum. 5. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt: alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum, alii quod sibi in eo conventus habitm nudi et inermes, nec contra belluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriã autẽ menia tm sũt muri. Murꝰ
autẽ turrib ꝓpugnacutis q ornatur
Turres uocatȩ qd̃ teretes sint. et longe.
teres enĩ ẽ aliquid rotundũ cũ ꝓcetita.¬
te ut columpna. slam et qͣmins qͣdra.¬
te ac late construant᷑. ꝓcul aũ iudẽtibꝰ
rotunde existimant᷑. sõ qr om̃e cinꝰq
anguli simulacrũ ꝑ longũ aeris spa¬
tium euanescit atq ꝯsumitur et rotũ¬
dum uidet᷑. Ppugnacula pinne mu¬
rale uo eo qd̃ fit ꝓmunitione muri.
Est enĩ murus ꝓximꝰ ante murũ. Por¬
ta dr qua potest. uł importari. uł expor¬
tari aliqͥd. ꝓprie autẽ porta aut urbĩ
aut castroꝵ ciocat᷑. sict̃ superiꝰ dictõ
ẽ. uicusut p̃dictum ẽ. ipse habitatõ.¬
nes urbis st̃. Unde et uicim dictidi¬
e ipsa spacia angusta q̃ int̾ uicos g̃t
platee ꝓpetue ac laciores ue ciuitati

Expanded text:
oprie autem moenia sunt tantum muri. Murus autem turribus propugnaculisque ornatur. Turres vocatae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur; ideo quia omne cuiusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. Propugnacula pinnae murale vero, eo quod sit pro munitione muri. Est enim murus proximus ante murum. Porta dicitur qua potest vel inportari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vicini dicti. Viae ipsa spatia angusta quae inter vicos sunt. Plateae perpetuae ac latiores
Abbreviated transcription (Latin):
extraciuitatẽ emitterent᷑. ne maximi
ꝑpetinsq tempestatib planciẽ uł fyn¬
damenta urbiũ strages aquaꝵ subiltr
ticus hinc inde platearũ. forus ẽ ex̃ce¬
darũ liciũ loc a fando diat᷑hec loca &e

Expanded text:
extra civitatem emitterentur, ne maximis perpetuisque tempestatibus planitiem vel fundamenta urbium ticus hinc inde platearum. 27. Forus est exercendarum litium locus, a fando dictus, sive a
Abbreviated transcription (Latin):
parietib edificiũ qualis ẽ apd̃ cretam.
Adedalo factꝰ. ubi fuit minotatit᷑ ĩclu¬
sus in quo si qͥs introierit sine glomere
lini exitum inuenire ñ ualet. Cuiꝰ edi¬
fitiitalis ẽ situs. ut aꝑientib fores to¬
nitruũ intꝰ terribile audiat᷑. Descendi
tur centenis ultra gradib int̾ simu¬
lacra. et monstrifice effigies: in parceᷤ
diũsas. transitꝰ innumeri ꝑ latebras.
et cetera ad errorẽ ing̾dientiũ facta.
lta. ut de tenebris eiꝰ ad lucẽ uenire ĩ¬
possibile uideat᷑. Quatuor st autẽ la
structi ut dissoluere eos nec scła qͥdẽ

Expanded text:
parietibus edificium, qualis est apud Cretam a Dedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus; in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire non potest. Cuius edificii talis est situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur; descenditur autem centenis ultra gradibus; intus simulacra et monstrifice effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem venire impossibile videatur. Quatuor autem sunt labomnes ita constructi ut dissolvere eos nec secula quidem
Abbreviated transcription (Latin):
antea birsa. pꝰ tirus dicta ẽ. de inde
karchago. Ꝙmpbĩ citatẽ egip¬
tiedificauit epaphꝰ iouis filiꝰ ẽ in scd̾a
egipto regnauit. hec ẽ urbs ubi  car¬
ta nascitur. ubi õẽ optimi mathemadi.¬
ci fuerf. Nam hanc urbẽ magicis arcib̃
deditã. pͥstini usq ad p̃sens tempꝰ ueˢ¬
tigia erroris ostendt᷑. Tãnis metropo¬
lis egipti ubi pharao fuit. et moyses
cuncta signa fecit que mexodo scͥbint᷑.
hanc construxisse ꝑhibent᷑ titanes idẽ
gigantes qͣm ex noĩe suo nũcupauẽit.
elipolis urbs egiptique latine int̾p̃r soliꝰ
ciuitaᷤ sic̃t septuaginta intepͣtes arbitrãt¬
edificata ẽ a filus ifrł in qua putifares
sacerdos fuit cuiꝰ meminit erechielor¬
bem alexandriã condidit alexander ma¬
giꝰ cuiꝰ et nom̃ detinet. hanc enĩ idem
int̾minis affrice et egipti cõstituit. ⁊ caps̃
ẽẽ regionis egipti uiss it. Int̾iacet autẽ
int̾ egiptũ et mare. qͣi claustrũ impor.

Expanded text:
antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicest autem a filiis Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti jussit. Interjacet autem 201 inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, importu
Abbreviated transcription (Latin):
Tirus urbs fenicũ cõdita a fenib fu¬
it. hec ẽ ciuitas a qͣ autũ salomoni re¬
gi deferebat᷑. in qua optima purpͣa
fenices a rubro ꝓfecti mariisidonẽ
urbẽ opulentissimã cõdideit qͣm a
pisciũ copia sidon appellaueit. Nã
piscẽ fenices sĩdon uocãt ipsi &ẽ tirõ
in siriã. ipsi uticam. in affrica ippo¬
nẽ. leytim. aliasq urbes in ora ma¬
ritima condidert. Ip̃i thebas in boe¬
tiã duce cathino. ip̃i postremo ĩul¬
tima orbis tendentes. uirbẽ ĩ occeano
cõstruxert. eãq lingͣ sua gades noĩa.¬
uert̃. Nã mos erat antiquitꝰ fenicũ
gentis. multas simł m̃candi c̃a a
domo ꝓficisci ⁊ c̃ incolarũ aiõs cõ
mercio rerũ his ante incognitars
s conciliassẽt: loca q̃ condendisur¬
bib ioonea uidebant᷑ capere. Ex
his ꝓfecta et dido in littͦ affrice ur¬
bẽ condidit. ⁊ carthadã noĩauit. qd̾
fenica lingua expͥmit ciuitatẽ nouã.
Mox sermone uso. kartago ẽ dicta.
aromanis condita ẽ. Karthago a

Expanded text:
Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur, in qua optima purpurarpura. 28. Phoenices a Rubro profecti mari, Sidonem urbem opulentissimam condiderunt; quam, a piscium copia, Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria; ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim, aliasque urbes in ora maritima condiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum inmercio rerum his ante incognitarum sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: a Romanis condita est. Carthago autem
Abbreviated transcription (Latin):
sima. hicosiũ cesariensis mauritanie
oppidõ. hercule illic tͣnsernte. igintia
comitatu eiꝰ discedñteᷤꝰ ꝯstruxer̃t. ac neqͥs
impõito a se noĩe pͥuatĩ głaret᷑. de ꝯdenti¬
um nũõ urbi hicosio nom̃ datũ. Cirene

Expanded text:
 HICOSIUM, cesariensis Mauritanie oppidum, Hercule illac transeunte, viginti a comitatu eius discedentes construxerunt et, ne quis imposito a se nomine gloriaretur, de condentium numero u
Abbreviated transcription (Latin):
cati gaditano ĩminẽt freto. Tingisci¬
uitatis ⁊ lixanteꝰ auctor eiꝰ qͦm hercłes
fert᷑ lucte certamine suꝑatũ int̾fecisse.
lix autẽ alixo flumine mauritame
sicupata ubi antea rex fuit. ⁊ sala qd̾
ĩmineat sale flumini. Cesareã mauri¬
tame oppidũ iuba rex mauroꝵ ĩhono¬
rẽ cesaris augͥti ꝯstituit qͣm ex eiꝰ noĩe
cesareã appellauit. sic̃t herodeꝰ aliã ce¬

Expanded text:
minent fretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam C
Abbreviated transcription (Latin):
cũq constitueit᷑. dionisiꝰ qui ⁊ liber
pat cũ indiã uictor ꝑambulass dio
nisiã ubẽ ex suo nõie uxta indũ flo¬
uiũ condidit. et qͥnqͣginta milia hõi¬
nũ adimpleuit. Medꝰ egei filiꝰ medã
construxit. Uñ. ⁊ regio eiꝰ mediȩ nom̃
sortita ẽ. ꝑsepolim urbẽ capd̃ ꝑsici
regni ꝑ seus medeȩ filiꝰ cõdidit. famo
sida dicta ẽ hictesifontẽ quoq parchi
apud parthiã condideif inemulatio.¬
nẽ babilonie urbis. Susis oꝑꝑidũ ꝑsi.
columpnis aureis et lacunarib gẽ¬
misq diftincta. continẽs õe simula.¬
rrũ celi stellis micantib p̃signatõ.
⁊ cet᷑a humanis intib incredibłia. Bac.
sam condita a parchis. ubi qͦndã ro¬
manꝰ cesꝰ ẽ excertitꝰ. ⁊ crassꝰ dux captꝰ
Edissã urbẽ mesopothanne cõdidit

Expanded text:
s, qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta milibus hominum adimplevit. Medus autem Aegei filius Mediam construxit; unde et regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosiet Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persicolumnis aureis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrsam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uerso nõie pꝰea a seleuco rege dictaẽ
selencia. filadelphiã urbẽ condidit ra¬
yhaim gẽs antiqͥssima qͣm intfeceit
filii loch. Seleucꝰ unꝰ expueris alexã¬
dri pꝰ mortẽ eiꝰdem alexandri. occupi¬
to regno orientis urbẽ in siria coñ¬
didit. eamq ex antiochi patͥs fui noĩe
anthiochiã nũcupanit. et sirie capd̃ ĩsti¬
tuit. Ip̃e quoq laoditiã & seleuciã. apa
miã. et edissã urbẽ construxit. Damas-¬
cũ sirie conditã et nũcupatã . adamas¬
co dispensatoris abrahe filio. hec ante.¬
a in omĩsiria tenuit pͥncipatũ. Nec dũ
enĩ florebãt ibi antiochia laodicia. ⁊
apꝑanna. qͣs urbes p᷑ alexandrũ cõsti¬
damascꝰ qͤm abraã fut᷑m s̾ heredẽ dixe.¬

Expanded text:
 verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. 14. Seleucus unus ex pueris Alexandri, post mortem ejusdem Alexandri, occupato regno Orientis, urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laodiciam, et Seleuciam, ipse Apamiam, et Edessam urbes construxit. 15. Damascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constDamasc
Abbreviated transcription (Latin):
habitauert capadoces pͥstinis cultorib
int̾fectiꝰ. Uocata autẽ gara eo qd̃ ibi cã.¬
bises rex ꝑsarũ thesauros suos posuit.
cũ bellũ egiptiis intulisset. ꝑsarũ enĩ
lon de qͤsuꝑiꝰ memorauimꝰ. noĩata ex
nõie cesloim q̃ fuit nepos cam .⁊ filius
mesrom. Dor fuit urbs qͦndã potentis.¬
sumna. et u̾sa uice stratonis tͣris. pꝰea ab
herode rege uideoꝵ in honorẽ cesarisau¬
gusti cesarea nũcupata. inqͣ cornelii do.
palestimni edificauert. ubi saxũ ostendit᷑

Expanded text:
habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham, et filius Mesraim. 18. Dor urbs fuit quondam potentissima, et, versa vice, Stratonis turris, postea ab Herode rege Judaeae in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Cornelii domuPalaestini aedificaverunt, ubi saxum ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut urbsꝰ usq hodie ꝑmanet. Sichem
samarie urbẽ. q̃ latine et grece sichima
uocat᷑: edificauit emor appellauitq eã
noĩe sichem filii sui. Ipsa ẽ nc̃ neapolis
ciuitas samaritanoꝵ. Sethel urbẽ sa¬
mariȩ condidert iebusei. que priꝰ uoca¬
bat᷑ luta. s pꝰ qͣm dormiẽs iacob ibi ui¬

Expanded text:
est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabat