comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Ecce ego ĩnocentia mea ingressus
sum. Uiᷤ uidẽ pacificũ ad ꝓximũ pacem
relinquo uob̾. pacem meam do uob̾. uis
uidere deuotum: Et fc̃s in agonia ꝓlixius
orabat. hec omĩa cepit iħc pͥmum faccre
⁊ postea docere. qñ ĩ ꝯspectu gentium iustici¬
am suam uoluit reuelare. S que hominᷤ
potest es̃ in nocentia cum sit puluis ⁊ cuus:
Michi ip̃i loquor de me ip̃o. Quomͦ custo¬
diam ĩnocentiam ⁊ uidebo eqͥtatem. qui
totiens iaculis ꝯtupiscentie uuln̾atus.
inuidia distractus. manigłia sũ ꝑditͦ.
Quotiens fr̃em meũ signo scandalitaui.

Expanded text:
tem? Ecce ego in innocentia mea ingressus tem? Ecce ego in innocentia mea ingressus sum . Vis videre pacificum ad proximum? Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Vis videre devotum? Et factus in agonia prolixius orabat, . Haec omnia coepit Jesus primum facere et postea docere, quando in conspectu gentium justitiam suam voluit revelare. Sed hominis quae potest esse innocentia cum sit pulvis et cinis? Mihi ipsi loquor de me ipso. Quomodo custodiam innocentiam et videbo aequitatem qui totiens jaculis concupiscentiae vulneratus, invidia distractus, inani gloria sum perditus? Quotiens fratrem meum
Abbreviated transcription (Latin):
gnitudinõumbra: uelam̃ littẽ propt̾ ob¬
scuritatem. o montes d̃i umbra oꝑuit. qn
intellectum ꝓpħalem obicuritatis inuolu¬
crum palliauit. Seqͥt᷑: ⁊ arbusta eiꝰ cedros
cłi. Atbusta peopt̃ inutilitatẽ sunt legales
obseruantie. cedri. altitudines ꝓmissio¬
num pat̾b fc̃e. Arbusta gͦ cedros dĩ oꝑu¬
erunt: dum sutatem ꝓmissionis di um¬
ces. Sic egiptiis apparuit ds pater in san¬
guine. iacob inluctamine. moysi ĩig¬
ne. helie int̾bine. Tandem infine tempoꝵ
notum fecit dñs salutare suum. si in
uirga furoris. s in spũ mansuedinis. Qͦ¬
inͦ: ut sanaret contͥtos corde. captiuis pre¬
dicaret indulgentiam ⁊ remissionem
peccatoꝵ. uñ: dictum ẽ. Inconspectu genti¬
um reuelauit iusticiam suã. Cuiꝰ suam:¬
suam patͥs uł suam salutaris .i. filii. Ip̃e
enim ĩ conspectu gentiũ reuelauit iusti¬
ciam suam. hndo ĩnotentiã qͣntum ad
se ipsũ. pacem ad ꝑximum deuotionem
siue dilectionẽ ad dm̃. uis uidere ĩnocen¬

Expanded text:
elamen litterae, propter obscuritatem. Igitur montes Dei umbra operuit, quando intellectum prophetiae obscuritatis involucrum palliavit. Sequitur: Et arbusta ejus cedros Dei. Arbusta propter inutilitatem sunt legales observantiae: cedri, altitudines promissionum patribus factae. Arbusta ergo cedros Dei operuerunt, dum veritatem promissionis Dei umtes. Sic Aegyptiis apparuit Deus Pater in sanguine, Jacob in luctamine , Moysi in igne , Heliae in turbine . Tandem in fine temporum notum fecit Dominus salutare suum, non in virga furoris, sed in spiritu mansuetudinis. Quomodo? Ut sanaret contritos corde, captivis praedicaret indulgentiam et remissionem peccatorum. Unde dictum est: In conspectu gentium revelavit justitiam suam . Cusalutaris, id est Filii. Ipse enim in conspectu gentium revelavit justitiam suam, habendo innocentiam quantum ad seipsum, pacem ad proximum, devotionem sive dilectionem ad Deum. Vis videre innocen
Abbreviated transcription (Latin):
mergat᷑ inbaratrũ desꝑationis. uͭ postre¬
mo ĩpfundum dampnationis ab sorbeat᷑.
Sigͦ inte ip̃o caritatẽ habes eam si po¬
tes inꝑximo tuo atcende. doce illum qͣli¬
ter debeat ẽẽ custos ꝯscientie. amator
discipline. sedulus ĩminist̾ĩo aliorum.
patiens iuiriis paratus adobediendum.
humilis ad ꝑfitienda que amaiorib
suis sͥ fuerint imꝑata. Non sit cͥ sermo com¬
munis cum infirmo de infirmitate spũ¬
ali. ut pote cum auaro de diuitiis. cum
ambitioso. de dignitate ⁊ honorib. cum
suꝑbo: de excellentia. cum eo qui rixas di¬
ligit: dediscordia. cum carnali. de luxuria.
neq cum guloso: de m̃se delicũs ꝯfabuleris.
hoc enim ñ est calorem caritatis in eo fo¬
uere. s potius extingere. De hac edificatio¬
ne suꝑna ⁊ spũali in lege moysi scͥptum ẽ.
Quod siunus eduob fr̃ib sine ꝓle morit᷑.
alter ducet uxorem illius ⁊ suscitabit sem̃
fratris sui. ꝙ si nolũit facere: mulier ex¬

Expanded text:
 in barathrum desperationis, ut postremo in profundum damnationis absorbeatur. Si ergo in ipso charitatem habes, eam si potes in proximo tuo accende, doce illum qualiter debeat esse custos conscientiae, amator disciplinae, sedulus in ministerio aliorum, patiens in injuriis, paratus ad obediendum, humilis ad perficienda quae a majoribus suis sibi fuerint imperata. Non sit tibi sermo communis cum infirmo de infirmitate spiritali, utpote cum avaro de divitiis, cum ambitioso de dignitate et honoribus, cum superbo de excellentia, cum eo qui rixas diligit de discordia, cum carnali de luxuria: neque cum guloso de mensae delitiis confabuleris. Hoc enim non est calorem charitatis in eo fovere, sed potius extinguere. De hac aedificatione superna et spiritali in lege Moysi scriptum est: Quod si unus e duobus fratribus sine prole moritur, alter ducet uxorem illius, et suscitabit semen fratris sui: quae si noluerit facere, mulier ex
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Queret forte aliquis. quare ĩ aquis
huiꝰ sacram̃ti uͥtutem ponere uoluit. Hoc
int̾im si placet omissis aliis ꝑratione assi¬
gnare possumus. quia aqua humida fri¬
gida. uaga. ĩuenit᷑. In eo qͦd huinida.
pect̃m carnalitatis. In eo ꝙ uaga:. pẽccm
uanitatis. In eo qd̾ frigida: pecc̃m malitie

Expanded text:
nis, quaeret forte aliquis quare in aquis nis, quaeret forte aliquis quare in aquis hujus sacramenti virtutem ponere voluit? Hoc interim si placet, omissis aliis, pro ratione assignare possumus: quia aqua humida, frigida, vaga invenitur. In eo quod humida peccatum carnalitatis, in eo quod vaga peccatum vanitatis, in
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. Attende singula. sicut enim in
ortu noui sideris potestas ⁊ claritas de¬
monstrata ẽ diuinitatis. sic cum par¬
uulus magorum ocłis ẽxhibuit hũili¬
tas ⁊ caritas monstrata ẽ humanita¬
tis. hoc opus ꝓfc̃o nr̃e salutis ordo de¬
poposc̾at. ut humilitate uinc̾et suꝑbum.
caritate liberaret hominẽ captiuũ. Pote¬
state hostem spoliant auarum claritate głi¬
ficaret miserum. humilitate gͥ te docuit.
caritate sanauit. potestate ꝓtexit. clari¬
tate infut᷑o głificabit. Tercia ĩ iordane
fuit apparitio. qn baptirandꝰ uente rex
admilitem. ũbum ad p̃conem. dominꝰ ad suũ spõsꝰ .
paranimphum. Et hoc qͣre. uͭ uim re¬
gm̃atiuam aquis conferens homini ꝑdito
nia largitus ẽ nob̾ beneficio sacramenti:
quid nobis contulit cͥumpho passionis:
Ibi iter ad celum parauit. ibi ianuã regni
aꝑuit. Quia fortassis ñ est hoc exuutu¬
te sacramenti. s ex sola uirtute passio¬

Expanded text:
voluit? Attende singula. Sicut enim in voluit? Attende singula. Sicut enim in ortu novi syderis potestas et claritas demonstrata est divinitatis, sic cum parvulus magorum oculis se exhibuit humilitas et charitas monstrata est humanitatis. Hoc opus profecto nostrae salutis ordo depoposcerat, ut humilitate vinceret superbum, charitate liberaret hominem captivum, potestate hostem spoliaret avarum, claritate glorificaret miserum. Humilitate igitur te docuit, charitate sanavit, potestate protexit, claritate in futuro glorificabit. Tertia in Jordane fuit apparitio, quando baptizandus venit rex ad militem, verbum ad praeconem, dominus ad servum, sponsus ad paranimphum. Et hoc quare? Ut vim regenerativam aquis conferens homini perditnia largitus est nobis beneficio sacramenti, quid nobis contulit triumpho passionis? Ibi iter ad coelum paravit, ibi januam regni aperuit. Quia fortassis non est hoc ex virtute sacramenti, sed ex sola virtute passio
Abbreviated transcription (Latin):
ocuni fecit dominus salutare su¬
am. ĩ conspectu gentium reuela¬
cat mat̾ eccłia. tum quia hodie stella du¬
ce ds̃ pater salutare suum .i. filium suũ
magis notum facere uoluit. tñ qr ipse
filius se humilem ⁊ pannis ĩuolutum
eisdem magis ad orandum prebuit. uł
quia in icedanetolumba suꝑ eum descñ¬
cens dei filium eẽ ianifestauit. In pͥ¬
ma gͥ apparitione Exit exemplo no¬
uitatis. In scda: in formauit exemplo
traxit apparitio: stelle nouitas excitauit
ãmirationem. amiratio: deuotionem.
Beuotio: obseqͥum. Obseqͥum: p̃parauit
ad cultum. Sccła apparitio que fc̃a ẽ
indomo. meusuram bonam. ⁊ confer¬
tam ⁊ cogitatam ⁊ suꝑeffluentem in
sinum nr̃m ꝯtulit. qr is qui pͥus mũe
dederat. ibi recte uiuere edocuit. Qntam
cnim humilitatis formam cͥ exhibuit.
quando rex ⁊regis filius formami serui
accipiens semet ip̃m exinaniuit. Qnͣtam
estimas caritatem. qñ ꝓimpiis ⁊ peccato¬
rib cam uilem. cam despectum se ex hib̾e

Expanded text:
otum fecit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelacat mater Ecclesia, tum quia hodie stella duce Deus Pater salutare suum, id est Filium suum magis notum facere voluit, tum quia ipse Filius se humilem et pannis involutum eis magis adorandum praebuit: vel quia in Jordane columba super eum descendens Dei Filium esse manifestavit. In prima igitur apparitione traxit exemplo novitatis, in secunda informavit exemplo traxit apparitio? Stella nova excitavit admirationem, admiratio devotionem devotio obsequium, obsequium praeparavit ad cultum. Secunda apparitio, quae facta est in domo, mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentum in sinum nostrum contulit : quia is qui prius vivere dederat, ibi recte vivere edocuit. Quantam enim humilitatis formam tibi exhibuit, quando rex et regis filius formam servi accipiens semeptisum exinanivit? Quantam aestimas charitatem, quando pro impiis et peccatoribus tam vilem, tam despectum se exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
geñe peccati ĩ uenitur inclusum. uides
gͥ quam rationabilit̾ ħ ftm̃ ẽ. ut aqua
que insuis ꝓp̾etatib omne genus pect̃i
habes ꝙͥ. quomodo notum fecit dominus
salutare suum. Primo stelle inditio. Scd̾o:
cum a magis ẽ ad oratus in domo. Tercio:
cum ĩ iordane ẽ baptitatꝰ a scruo. Notũ
gͦ fecit cominus salutare suum. Prius
camen ds pat̾ notum fecerat se ipsum.
Post modũ notũ fecit salutare suum.
Prius enĩ ds pater seuerus minis ⁊ terro¬
b se in notescere uoluit. Post modum no¬
tum facieus filium minas et t̾rores dulce¬
dine grẽ cemꝑauit. Notus enimm fẽs est
deus pater pͥmis parentib ĩgraui incre¬
patione dicens uni. maledicta t̾ra in
oꝑt tuo. alt̃i: in dolore paries filios. Notꝰ
indatione legis iusa sunt fulgura ⁊ au
tio. Primo ĩ addam ⁊ eua seũe sententie ꝓla¬
tio. Scło: filiis isił sñ gra aduuante p̃cep¬
tio. Lex enim neminẽ ad ꝑfectum duxit qr
p̃ceptum grãm ad iuinantẽ ñ hũit. Ecio.

Expanded text:
 peccati invenitur inclusum. Vides igitur quam rationabiliter hoc factum est, ut aqua quae in suis proprietatibus omne genus peccati Habes igitur quomodo notum fecit Dominus salutare suum. Primo stellae indicio, secundo cum a magis adoratus est in domo, tertio cum in Jordane baptizatus est a servo. Notum ergo fecit Dominus salutare suum. Primus tamen Deus Pater notum fecerat seipsum, postmodum notum fecit salutare suum. Prius enim Deus Pater severus nimis, et terroribus se innotescere voluit, postmodum notum faciens Filium minas et terrores dulcedine gratiae temperavit. Notus enim factus est Deus Pater primis parentibus in gravi increpatione dicens uni: Maledicta terra in opere tuo . Alteri: In dolore paries filios . Notuin datione legis visa sunt fulgura, et atio. Primo in Adam et Eva, severae sententiae prolatio: secundo filiis Israel sine gratia adjuvante praeceptio. Lex enim neminem ad perfectum duxit , quia praeceptum gratiam adjuvantem non habuit. Tertio
Abbreviated transcription (Latin):
sideres. si numeres iuga qui uariis s̃¬
luunt uiciis. morum magis qͣm corꝑm
sensib: erit profecto inuenire iam hoĩes:
qui multe magis in labore hominum ñ
sunt. s longe amplius aliena ab homĩe
flagesla sustineant. erit inuenire ementeᷤ
alt̾a nidum. altera foueam parat. uo¬
lare altera iubet: repere monet altera:
cum ueutrum ꝓfecto sit hominis. Qͥs
enum es tu ait hec quis uero ille uel ille
est. aut que domus patris eorum est:
ut eis in aliquo cedas. ut reuerearis co ᷤ
ut eis aliquatenus blandiaris: At bo¬
nus sermo bonum inuenit locum: ait
ambicio et interdum quoq qui ꝑrodẽe
non pot̃: potest obesse. Dissimula ꝑri¬
donec ueniat hora tua. Auaricia quoq
et aꝑpetitus lauois sibi inuicem ad uetꝰ¬
santur. et quod hec congregat: hec uis¬
pgit. Nec minus contraria sunt. que

Expanded text:
sideres, si numeres juga, qui variis serviunt vitiis morum, magis quam corporum sensibus? Erit profecto invenire jam homines, qui multo magis in labore hominum non sint; sed longe amplius aliena ab homine flagella sustineant. Erit invenire ementes altera nidum, altera foveam parat. Volare altera jubet, repere monet altera; cum neutrum profecto sit hominis. Quis enim es tu, ait haec, quis vero ille vel ille est, aut quae domus patris eorum, ut eis in aliquo cedas, ut reverearis eos, ut eis aliquatenus blandiaris? At bonus sermo bonum invenit locum, ait ambitio, et interdum quoque qui prodesse non potest, potest obesse. Unde dissimula: pridonec veniat hora tua. Avaritia quoque et appetitus laudis sibi invicem adversantur, et quod haec congregat, hic dispergit. Nec minus contraria sunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
tatiis eo liberaliter data: quo suauiter in¬
spirata. Uñ:. ⁊ pulchre dominus. Tolliteait
ingum meum suꝑ uos. Ac si diceret. Nõ un¬
pono⁊ uuitis: s nos tollite sinultis. a¬
lioqui: non requiem s laborem inuenie

Expanded text:
tariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus: Tollite, ait, jugum meum super vos . Ac si diceret: Non impono invitis, sed vos tollite si vultis. Alioquin non requiem, sed laborem invenie
Abbreviated transcription (Latin):
alio membro. liere sanguis tuus ẽẽ dr̃:
ita ⁊ sanguis ille qui fluxit demembͥs
xp̃i. uidełe. beato uictore. ⁊ aliis martiri¬
b. Uere sanguis agni eẽ ꝑhibet᷑. uel
ideo sanguis scõrum martyrum sangͥs
agni ẽẽ dicit᷑: qui in martyrio eũ xp̃o
obtulerunt. Potest etiam ꝑ sangui¬
nem agni. intelligi urtus passionis
xp̃i. cum dicit᷑. lauerunt stolas su¬
as insanguine agni. Merito ⁊ enim
passionis xp̃i abluti sunt scĩ marti
etiam passionis merito dealbati sunt.
quia ꝑ eam. gn̾ticationẽ corꝑum in
futura uita ꝯsequentur. ⁊ hoc ẽ quod
dr᷑. lauerunt stosas siuras ⁊ dealba

Expanded text:
alio membro, vere sanguis tuus dicitur esse, alio membro, vere sanguis tuus dicitur esse, ita et sanguis ille qui fluxit de membris Christi, scilicet beato Victore, et aliis martyribus vere sanguis Agni esse perhibetur. Vel ideo sanguis sanctorum martyrum, sanguis Agni esse dicitur, quia in martyrio eum Christo obtulerunt. Potest etiam per sanguinem Agni intelligi virtus passionis Christi cum dicitur: Laverunt stolas suas in sanguine Agni. Merito etenim passionis Christi abluti sunt sancti martetiam passionis merito dealbati sunt, quia per eam glorificationem corporum in futura vita consequentur. Et hoc est quod dicitur, laverunt stolas su
Abbreviated transcription (Latin):
tor ⁊ alii martires. qui aute reges ⁊ p̃¬
sides fidem. xp̃i confessi sunt: lauerunt
insanguine stolas. Utrumꝙ notandum
est. quia dicitur lauerunt stolas suas ⁊
dealbauerunt. lauatio enim spect̃at ad
pecc̃orum remuissionem. Siquidem tunc
renussionem pectatorum consecuti st̃
cum inpassionib suis corpora sua in
sanguine suo abluerunt. De alba¬
tio uero spectat ad głificationem cor¬
porum. quam scĩ martires expectant
in futuro. Hanc ⁊ enim głificatio¬
nem: sanguinem fundendo meruerẽ.
⁊ propt̾ea de albauerunt stolas suas ĩsan¬
guine agni. Illud forte mouere potest ali¬
quem quod dicitur. lauerunt stolas suas
insanguine agni. cum pociꝰ in propͥo san¬
guine lauerunt. ⁊ dealbauerunt eas. S ñ
imm̃to sanguis scõrum martirum.
sangͥs agni siue xp̃i eẽ dicit᷑. qui sunt mẽ¬
bra xp̃i. Sicue enim sanguis qͥ fluit
de manu tua uel de latere. uł quocũq

Expanded text:
tor et alii martyres, qui ante reges et praetor et alii martyres, qui ante reges et praesides fidem Christi confessi sunt, laverunt in sanguine stolas suas. Utrumque notandum est, quia dicitur laverunt stolas suas et dealbaverunt eas, lavatio enim spectat ad peccatorum remissionem. Siquidem tunc remissionem peccatorum consecuti sunt, cum in passionibus suis corpora sua in sanguine suo abluerunt. Dealbatio vero spectat ad glorificationem corporum, quam sancti martyres expectant in futuro. Hanc etenim glorificationem sanguinem suum fundendo meruerunt, et propterea dealbaverunt stolas suas in sanguine Agni. Illud forte movere potest aliquem quod dicitur: Laverunt stolas suas in sanguine Agni, cum potius in proprio sanguine laverunt et dealbaverunt eas; sed non immerito sanguis sanctorum martyrum, sanguis Agni, sive Christi esse dicitur, qui sunt membra Christi. Sicut enim sanguis qui fluit de manu tua vel de latere, vel quocunque
Abbreviated transcription (Latin):
citur. feruor enĩ sp̃c. uinũ illud ẽ de quo
architridinus in enuangłio dicit. Tũ
autem seruasti uinũ bonũ usq adhuc.
Dicit᷑ autem caritas lauari uno. non
ut macula c arteatis diluat᷑ s ut per
feruorem sp̃t. sincecior ⁊ putior efficia¬
tur. Stolam uͦ tͥumphalem sc̃i martirs
sanguine lauerunt. qñ passionis xp̃i imi¬
tatores effecti. ꝓ ip̃o sanguinem suum
fisderunt. Et atcende quia sicut dicit᷑
quo uidas lauit ĩ uino stolam suam:
tea dici potest. quod usdas lauit ĩ aqua
stolam suam. Similit̾ ⁊ quod iudas la¬
uit insanguine stolam suam. Cum
enim uidas confitens int̾pretet᷑. ̃plicẽ
confessionem distinguere possumus.
contessionẽ cͥminis. ꝯtessionẽ laudis.
minis. lauat ĩaqua stolam suam.
Iudas qui ẽ confessor laudis ⁊ ꝑacept̃
untutib deumi laudat. ⁊ gratias agit:
lauat inuino stolam suam. Iudas uͦ
qui ẽ confessor fidei. Ut pote beatus uc¬

Expanded text:
citur. Fervor enim spiritus vinum illud est, de quo citur. Fervor enim spiritus vinum illud est, de quo architriclinus in Evangelio dicit: Tu autem servasti vinum bonum usque adhuc . Dicitur autem charitas lavari vino, non ut macula charitatis diluatur, sed ut per fervorem spiritus sincerior et purior efficiatur. Stolam vero triumphalem sancti martyres sanguine laverunt, quando passionis Christi imitatores effecti, pro ipso sanguinem suum fuderunt. Et attende, quia sicut dicitur: quod Judas lavit in vino stolam suam, ita dici potest, quod Judas lavit in aqua stolam suam: similiter et quod Judas lavit in sanguine stolam suam. Cum enim Judas confitens interpretatur, triplicem confessionem distinguere possumus, confessionem criminis, confessionem laudis, iminis lavit in aqua stolam suam. Judas, qui est confessor laudis et pro acceptis virtutibus Deum laudat et gratias agit, lavat in vino stolam suam. Judas vero qui est confessor fidei utpote beatus Vic
Abbreviated transcription (Latin):
ea potest ultra liberati. Sicut gͦ pre¬
diximus. uenetunt exmagna cribula¬
tione. ⁊ lauerunt stolas sues. S̾cola
genus uestuñti. ⁊ possumus tͥplicem
stolam distinguere. quia est stola pe¬
nitentialis. stola nuptialis. stola tri¬
umphał. Stola ẽ penitentiał satisfac¬
tio peccati. de qua dicit᷑. Cito ꝑferte stolã
pͥmam. ⁊ indiite illum. Stola nup¬
tialis ẽ. dilectio dĩ ⁊ ꝓximi. de qua stola
scͥptum ẽ de iuda. lauabit ĩ uino stolã
suam. ⁊ in sanguine uue pallium su¬
um. Stola uͦ triumphalis inqua sc̃i
martires tͥumphauerunt ĩ dum̃tum est
corporis. dequa hic dicitur. lauerunt
stolas suas in sanguine agni. Stola pe¬
nitentialis lauatur aqua. qñ peccator
par̃a sua plangit. ⁊ubertate lacͥmaꝵ
p̃uente fueum fletum. ⁊ stridorẽ dentiũ
Stola nuptialis lauat᷑ ĩuino. cum sẽ
nir diligeris deum ⁊ ꝓximum ꝑferuo¬
rem spiritꝰ deuotior ⁊magis ardens esti¬

Expanded text:
ea potest ultra liberari. Sicut ergo praeea potest ultra liberari. Sicut ergo praediximus: Venerunt ex magna tribulatione, et laverunt stolas suas. Stola genus vestimenti, et possumus triplicem stolam distinguere. Quia est stola poenitentialis, stola nuptialis, stola triumphalis. Stola poenitentialis est satisfactio peccati, de qua dicitur: Cito proferte stolam primam, et induite illum . Stola nuptialis est dilectio Dei et proximi, de qua stola scriptum est de Juda: Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum . Stola vero triumphalis in qua sancti martyres triumphaverunt, indumentum est corporis, de qua hic dicitur: Laverunt stolas suas in sanguine Agni. Stola poenitentialis lavatur aqua, quando peccator peccata sua plangit, et ubertate lachrymarum praevenit futurum fletum et stridorem dentium. Stola nuptialis lavatur in vino, cum sanctus vir diligens Deum et proximum, per fervorem spiritus devotior et magis ardens effi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ que multo minor est purgatorio.
statim lberant᷑: S attendendum qͦd
pena martiru purgatoria ẽ:⁊ m̃itoria.
pena purgatorũ ignis purgatoria. iñ
ifictora. pena gehenne. nec pͣgatoria
nec m̃itoria. pena martirii. purgato¬
ria est pp̃ passionem quam martir pa¬
titur. Mecitoria ẽ pp̃ actionem qua
sustinet maitirium. Sustinere enim
agere ẽ. Nec est alia actio tam efficax
ad merendum. qua homo statim ĩ ip̃o
martirio meret᷑ purgari. ⁊ consũma¬
to martitio ad głiam transferri. Sẽd¬
pena ignis putg atorũ purgatoria qͥd̾
est. quia purgatur quis cam paciendo.
s non est ifutoria. quia nichil meret᷑
quis qui sustinet eam agendo. cum
post hanc uitam non sit locus meren
di udeo aliquem liberari de pona pur¬
gatorii. non est demerito hominis. S
de sola adinatione diuine uoluntatis.
Quod uero pena gehenne. nec purgato¬
tia nec meritoria estͣ constat qi nemo
qui pene illi serel addictus fuerit: ab

Expanded text:
rii quae multo minor est purgatorio, rii quae multo minor est purgatorio, statim liberantur. Sed attendendum quod poena martyrii purgatoria est, et meritoria, poena purgatorii ignis purgatoria, et non meritoria: poena gehennae nec purgatoria nec meritoria. Poena martyrii purgatoria est propter passionem, quam martyr patitur: meritoria est propter actionem, qua sustinet martyrium. Sustinere enim agere est. Nec est alia actio tam efficax ad merendum, quam homo statim in ipso martyrio meretur purgari, et consummato martyrio ad gloriam transferri. Sed ignis purgatoria purgatorii quidem est, quia purgatur quis eam patiendo, sed non est meritoria, quia nihil meretur quis, qui sustinet eam agendo, cum post hanc vitam non sit locus merendi: et ideo aliquem liberari de poena purgatorii, non est de merito hominis, sed de sola ordinatione divinae voluntatis. Quod vero poena gehennae nec purgatoria nec meritoria est, constat, quia nemo qui poenae illi addictus fuerit, ab
Abbreviated transcription (Latin):
Noctauis eorum. ꝑ causis quas diximꝰ.
Ueneriuit gͦ ex magnaq⁊ tribulatione
Magna tͥbulatio maitirum appellat᷑
respectu aliarũ tribulationum huiꝰ
seculi: que respectu martirii omnes ꝑ¬
ue ñ in m̃ito ẽẽ dicunt᷑. Dicit᷑ autem᷑
pena martirii magna tribulatio. ñ
propt̾ diut̾nitatem cemporis. quia mł¬
te alie pene tempore long iores lunt. sed
dicitur magna. tum ꝑp̃ accrbitatem:
quia inhac uita nulla pena acerbior
est martitio. tũ pp̃ effectum. qi nulla
alia pena seculi huius tam esficax ẽ. ad pec¬
catorum purgationem. Quantũcumq
enim cͥminosus quis fuerit: Si contritꝰ
quid in ee pͣgandum fuit: transit ad
głiam eterne beatitudinis. quod ĩnul¬
lo alio genere supplicii generale inue¬
iitur. Sed quid cause ẽt̃ potest quod
inpena ignis purgatorii que incompa¬
rabiliter maior est quolibet martirio.
etiam illi qͥ miaus peccauerunt non
tam cito purgant᷑. sicut illi qui plus
peccauerunt. ⁊ taiñ ꝑ penam marti¬

Expanded text:
iximus. Venerunt ergo ex magna tribulatione. Magna tribulatio martyrum appellatur, respectu aliarum tribulationum hujus seculi, quae respectu martyrii omnes parvae non immerito esse dicuntur. Dicitur autem poena martyrii magna tribulatio, non propter diuturnitatem temporis, quia multae aliae poenae tempore longiores sunt, sed dicitur magna, tum propter acerbitatem, quia in hac vita nulla poena acerbior est martyrio, tum propter effectum, quia nulla alia poena seculi hujus tam efficax est ad peccatorum purgationem. Quantumcunque enim criminosus quis fuerit, si contritusquid in eo purgandum fuit, transit ad gloriam aeternae beatitudinis, quod in nullo alio genere supplicii generare invenitur. Sed quid causae esse potest, quod in poena ignis purgatorii, quae incomparabiliter major est quolibet martyrio, etiam illi qui minus peccaverunt non tam cito purgantur, sicut qui plus peccaverunt, et tamen per poenam marty
Abbreviated transcription (Latin):
ad societatem angeloꝵ.U enerunt etrã
ex cribulatione. qͣndo suꝑatis cortorib
pariter ⁊ tormentis. Uictores ⁊ gloriosi ad
celestia regna migrauerunt. Uictores pla¬
ne fuerunt. ⁊ tortorib suis suꝑiores effec¬
ti. quando ipis ad głam caamilatis. illi
inet̾nis suppliciis demersi sunt. u̾ nero ⁊
maximianus. ubi iacianus. fecenninꝰ.
⁊ alii martyrum ꝑsecutores: certe uic¬
ti sunt ⁊ ext̾minati. usq adeo: quod nec
int̾ mortuos memoria eorum remansit.
Ueuerunt gͦ sc̃i martires ad tribu. Uuene¬
runt ex tribulatione. Utrumq istorũ
menioriẽ retinendum est. Quia ꝓutͦq
solempnirat eccła. In uigiliis scorũ
passiones scõrum qͦdam mͦ unitatur.
Indieb uero nataliciis eorum. in gau¬
dio spũali recolit eccl̃ia quod uenerũt
ex magna tribulatione. Dum sollẽpni¬
ter decantat ea que spectant ad głiam.
sicut hodie facimus in laudem beati
iuctoris martiris. Quando dicimus.

Expanded text:
ad societatem angelorum. Venerunt etiam ad societatem angelorum. Venerunt etiam ex tribulatione, quando superatis tortoribus pariter et tormentis, victores et gloriosi ad coelestia regna migraverunt. Victores plane fuerunt, et tortoribus suis superiores effecti, quando ipsis ad gloriam translatis, illi in aeternis suppliciis demersi sunt. Ubi vero et Maximianus, ubi Datianus, Fecenninus et alii martyrum persecutores certe victi sunt, et exterminati usque adeo, quod nec inter mortuos memoria eorum remansit. Venerunt ergo sancti martyres ad tribulationem, venerunt ex tribulatione, utrunque istorum memoriter retinendum est. Quia pro utroque solennizat Ecclesia. In vigiliis sanctorum passiones sanctorum quodammodo imitatur. In diebus vero natalitiis eorum in gaudio spiritali recolit Ecclesia, quod venerunt ex magna tribulatione, dum solenniter decantat ea quae spectant ad gloriam, sicut hodie facimus in laudem beati Victoris martyris, quando dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
menta mortis eterne ꝑtrahuntur. Itẽ
inuenies inauaris. si attendas rapaci¬
tatem eorun. in humanitatem. con¬
temptum dei. obliuionem mortis. qͣb
quasi uinculis quibdam ad penas
gehenne ꝑtrahuntur. Sunilit̾ ⁊ maliis
peceatorib. quia cum dixerint pax &
securitas: tunc repentinus eis suꝑuenit᷑
int̾ius. Ut autem exemplo uos doceam.
qm̃ martires sponte adtormenta uene¬
runt: attendite in iucti martytis nr̃i
uictoris miram uictoriam. flagellis ce¬
ditur. suspenditur eculeo. equorum ra¬
bie ꝑmediam trahit᷑ ciuitatem: ⁊inmo¬
la pistorau toco confractus corpore adul¬
timum gladio ꝯsu̾matus est. S ħ om¬
nia sponte sustinuit. ⁊ est probatio in
euidenti. quia manu angelica eductꝰ
de horrore carceris: sponte rediit ad locũ
passionis. Sic laurentiꝰ insultat carni¬
ficib. Uincentiꝰ inuitat cortores. hoc
diomisius. ⁊ alii martytes fecerunt. qui
ꝑĩmanitatem corm̃torum. ꝑuenerunt

Expanded text:
menta mortis aeternae pertrahuntur. Idem menta mortis aeternae pertrahuntur. Idem invenies in avaris, si attendas rapacitatem eorum, inhumanitatem, contemptum Dei, oblivionem mortis, quibus quasi vinculis quibusdam ad poenas gehennae pertrahuntur. Similiter et in aliis peccatoribus, quia cum dixerint, pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Ut autem exemplo vos doceam, quoniam martyres sponte ad tormenta venerunt, attendite invicti martyris nostri Victoris miram victoriam, flagellis caeditur, suspenditur eculeo, equorum rabie per mediam trahitur civitatem, et in mola pistorali toto confractus corpore, ad ultimum gladio consummatus est. Sed haec omnia sponte sustinuit, et est probatio in evidenti, quia manu angelica eductus de horrore carceris, sponte rediit ad locum passionis. Sic Laurentius insultat carnificibus, Vincentius invitat tortores. Hoc Dionysius et alii martyres fecerunt, qui per immanitatem tormentorum pervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt ad tͥbulationẽ. postea extͥbu¬
latione. Adtͥbulationẽ uenerẽ. qñ corm̃¬
ta passi sunt. Congrue drͣ uenerunt. qi
ñ attracti. ñ coacti. S uoluntate spon¬
tanea uenerunt ad supplicia passonil.
Sc̃ enim martires ad hoc sponte nite¬
bant᷑. ut in hac uita ꝓxp̃o paciendo. si¬
to ab hoc seculo eruerentur. Sicut eqͣio
carnales homines ad hoc nitunt᷑. ut fu¬
gieudo tribulationes huius uite. diu
in hoc seculo radicent᷑. Uenerunt gͦ
scĩ uiti adcͥbulationem uite istius.
fugiunt caruales homines tribulationel
uite huius. nec tamen estugiunt. quia ⁊
si euadant tribulationes magnas huius
setuli: tamen aci maxias illas cribula¬
tiones eterni supplicii non dico ueniũt.
s fun ib peccatorum suorum uel ĩuiti
ꝑtrahunitur. Ptimo uide in luxuriosis
uerum c̃ẽ quod dico. ⁊ attende ineis ar¬
dorem libidinis. ingluinem uentris.
luxuriam uestium. resolutionem ocioꝵ.
que uincula quadam sunt quib ad tor¬

Expanded text:
enerunt ad tribulationem, postea ex tribulatione. Ad tribulationem venerunt, quando tormenta passi sunt. Congrue dicitur venerunt, quia non attracti, non coacti, sed voluntate spontanea venerunt ad supplicia passionis. Sancti enim martyres ad hoc sponte nitebantur, ut in hac vita pro Christo patiendo cito ab hoc seculo eruerentur. Sicut e contrario carnales homines ad hoc nituntur, ut fugiendo tribulationes hujus vitae, diu in hoc seculo radicentur. Venerunt ergo sancti viri ad tribulationem vitae istius, fugiunt carnales homines tribulationes vitae hujus, nec tamen effugiunt, quia et si evadant tribulationes magnas hujus seculi, tamen ad maximas illas tribulationes aeterni supplicii, non dico veniunt, sed funibus peccatorum suorum vel inviti pertrahuntur. Primo vide in luxuriosis verum esse quod dico, et attende in eis ardorem libidinis, ingluviem ventris, luxuriam vestium, resolutionem otiorum, quae vincula quaedam sunt, quibus ad tor
Abbreviated transcription (Latin):
uerum etiam iurgines. confellores.
⁊ cet̾i iusti m̃ito passionis xp̃i sĩt
loti apeccatis ⁊ glificati: S aliud
est dicere xp̃c lauit stolas eorsi in sã¬
guine suo.⁊ aliud. ip̃i lauerunt
stolas suas in sanguine xp̃i. Om̃s
enim iustos uirtute passionis sue
xp̃t lauit. ⁊ dealbauit. S soli mar-¬
tires se ip̃os lauerunt. ⁊ dealbauerẽ
in sanguine agni. qr sanguinem
suum quodãm᷑ sanguini  xp̃i com¬
miserunt. ⁊ infide passionis eius
ad ip̃ius similitudinẽ corpora sua
sanguine ꝑfuderit:. Prius autem dicit̃
lauecunt. postea dealbaucrunt. quia sicut
scͥptum est. tempora regnandi non possũt
p̃uenire tempora paciendi. Et ꝓptea sc̃ĩ
martirts ꝑangustam iuam mattirũ in¬
cesserunt. Ut eo ipõ nobis ostenderent. qm̃
ꝑmultas tribulationes iter nob̾ est adcc¬
lum. Quo itinere gradientes. si iuhac iu¬
ta corm fuerimus imuitatores. in futura
uita eriꝰ glorie consortes. Pfante dño

Expanded text:
verum etiam virgines, confessores, verum etiam virgines, confessores, et caeteri justi merito passionis Christi sint loti a peccatis, et glorificati. Sed aliud est dicere, Christus lavit stolas eorum in sanguine suo, et aliud, ipsi laverunt stolas suas in sanguine Christi. Omnes enim justos virtute it et dealbavit, sed soli martyres se ipsos laverunt, et dealbaverunt in sanguine Agni: quia sanguinem suum quodammodo sanguini Christi commiscuerunt, et in fide passionis ejus ad ipsius similitudinem corpora sua sanguine perfuderunt. Prius autem dicitur laverunt, postea dealbaverunt, quia sicut scriptum est: Tempora regnandi non possunt praevenire tempora patiendi. Et propterea sancti martyres per angustam viam martyrii incesserunt, ut eo ipso nobis ostenderent quoniam per multas tribulationes, iter nobis est ad coelum. Quo itinere gradientes si in hac vita eorum fuerimus imitatores, in futura vita erimus gloriae consortes, praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
⁊irp̃senti pecc̃oꝵ remissionẽ. un
futuõ głificationẽ. corꝑum assecu¬
ti sune. Nemo enuti qͣntumq iustꝰ
fut᷑am głam potest ꝑmereri. ⁊ deo
totum illud bonum᷑ quod ĩ alia i¬
ta scĩ expectant. totum est de gratia.
⁊ de merito passionis xp̃i. Nemo qͥcqͥd
boni faciat. quicquid supplicii pati¬
atur: mereri potest futuram głiã
ita quod ei quasi de uire debeatut. uł
quasi deus a ĩuiriam faciat. si nõ
dederit. Quod hac ratione ostendi pt̃.
Omnia bona que facimus dona dei
sunt. ⁊ ideo ꝑea non obligat᷑ nobis
deus. s nos magis deo. Nam cum
aliquis dona cribuit alicui. certum
est. ñ illum qͥdat s illum qͥ accipit obli¬
gaui. Recte gͦ lauationem ⁊ dealba¬
tionem scĩ martires expectant dem̃i¬
to passionis. qͣm deꝓptiis suitis hr̃e
ñ possunt. sicut p̃diximꝰ. S quid
speciale martyrib atcͥbuit᷑. cũ dr᷑
lauerunt stolas. ⁊ de albauerunt eã.
in sanguine agni: cum ñ solum ip̃i

Expanded text:
in futuro glorificationem corporum assecuti sunt. Nemo enim quantumcunque justus futuram gloriam potest promereri, et ideo totum illud bonum quod in alia vita sancti expectant, totum est de gratia, et de merito passionis Christi. Nemo quicquid boni faciat, quicquid supplicii patiatur, mereri potest futuram gloriam, ita quod ei quasi de jure debeatur, vel quasi Deus ei injuriam faciat, si non dederit. Quod hac ratione ostendi potest: Omnia bona quae facimus, dona Dei sunt, et ideo per ea non obligatur nobis Deus, sed nos magis Deo. Nam cum aliquis dona tribuit alicui, certum est non illum qui dat, sed illum qui accipit obligari. Recte ergo lavationem et dealbationem sancti martyres expectant de merito passionis, quam de propriis meritis habere non possunt sicut praediximus. Sed quid speciale martyribus attribuitur, cum dicitur: laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni, cum non solum ipsi,
Abbreviated transcription (Latin):
claritate positos ñ uidet. ꝑtenebras
siquidem nemo clatitatem uidere p̃t.
imino ꝑtenebras. nec ip̃as tenebras ali¬
qui uidet. eoquod ꝑsolam claritatem
non solum claritas s ⁊ tenebre uideart᷑.
Aluminatum gͦ neccẽ est uͭ habeat o¬
culum. qui adspectaculũ istud ad¬
mittit᷑. ad quod in uitati sunt illi
quib dictum ẽ. Isti sunt qͥ uen . ic̃.¬
ubi l recte appositum c̃ sunt. qui aduexx
ẽẽ ꝑuenerunt. quoil nec laborib frangi¬
cur. nec infirmitate corrumpit᷑. nͨ mu¬
tabilitate transit. nͨ aliquo sine deficit.
s ĩmutabilitate semꝑ idem. et̃nitati

Expanded text:
claritate positos non videt. Per tenebras claritate positos non videt. Per tenebras siquidem nemo claritatem videre potest: imo per tenebras nec ipsas tenebras aliquis videt, eo quod per solam claritatem non solum claritas, sed et tenebrae videantur. Illuminatum ergo necesse est ut habeat oculum, qui ad spectaculum istud admittitur, ad quod invitati sunt illi quibus dictum est: Isti sunt quiUbi et recte appositum est, sunt, qui ad verum esse pervenerunt, quod nec laboribus frangitur, nec infirmitate corrumpitur, nec mutabilitate transit, nec aliquo fine deficit, sed immutabilitate semper idem,
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. ⁊ foris lucent bona oꝑatione.
ꝑcarbonem uͦ qui sĩ lucet quiq carna¬
les accipiendi sunt. Heli gͦ ꝑquem car¬
nales de signant᷑: ñ luc̃nam s carbonẽ
lucne uidere potest. quia caruales hõi¬
es magis acutum hñt uisum cordis ad
udendum carualia. quam spũalia.
Popt̾ ea que diximus sc̃i mattites spũ¬
alib uiris prope demonstrant᷑. cum dr.
sti sunt qui uentrunt. S attende
quod spũalis uisus cordis duas exigit
claritates. ad hoc ut spũalit̃ scõs dei poᷤ¬
sit intueri. Unam ext̾iorem. inqua scĩ
sunt cũ xp̃o inpatͥa. Alt̾am int̾ĩorem.
qua iusti uiri ꝑuirtutes intus illumi¬
nant᷑ in auima. Illi enim soli qui in¬
tus ꝑgrãm illumurati suit: illam cla¬
ritatem ꝑꝯtemplationem intuentur.
in qua scĩ martires ⁊ alii iusti glorio¬
si parit̾ ⁊illuminati cum angelicis
spiritib inxp̃o uiuunt. Qui gͦ inte¬
nebris est peccatorũ: scos martires in

Expanded text:
charitate, et foris lucent bona operatione. charitate, et foris lucent bona operatione. Per carbonem vero qui non lucet, quique carnales accipiendi sunt. Heli ergo per quem carnales designantur, non lucernam, sed carbonem lucernae videre potest: quia carnales homines magis acutum habent visum cordis ad videndum carnalia, quam spiritalia, propterea quae diximus, sancti martyres spiritalibus viris prope demonstrantur, cum dicitur: Isti sunt qui venerunt. Sed attende quod spiritalis visus cordis duas exigit claritates, ad hoc ut spiritaliter sanctos Dei possit intueri. Unam exteriorem, in qua sancti sunt cum Christo in patria: alteram interiorem, quia justi viri per virtutes intus illuminantur in anima. Illi enim soli qui intus per gratiam illuminati sunt, illam claritatem per contemplationem intuentur, in qua sancti martyres, et alii justi gloriosi pariter et illuminati cum angelicis spiritibus in Christo vivunt. Qui ergo in tenebris est peccatorum, sanctos martyres in
Abbreviated transcription (Latin):
montis locutus est ei. Codem mͦ locutus
est deus cuui abraham. ysaac. ⁊ iacob. ⁊
angelus cum helia in solitudine. quibus
omuib docit᷑. quod hii qui spũalia ꝓpe in¬
tuentur: longe fieri debent a temꝑalibus.
Et contra caruales homines quia carnala
affectant: ⁊ habere cupiunt: ea oculo cordis
euicino intuentur. S sp̃ũalia uident de
longe. quia si cum caruali homineide sc̃i¬
tate. de religione. de uita fut᷑i secłi ꝯtetaᷤ aide¬
ris ei quasi insompnis loqui. ioculum
cordis ad ista non dirigunt. quia amore
talium non afficiunt᷑. legitur de heli sa¬
sacerdote cuius caligauerant oculi. qͦd
non poterat uiderc lucnam dei anteqͣm
extingueret᷑. Quod adlite̾̃am sic accipi¬
endum est. Quia nat᷑a cecutientium
oculorum est quod flãmam lucerne pp̃
nimiam claritatem utueri ñ possunt.
sed extincta flãma lucerne carbonem
melius intuent᷑. Inflãma.łi spũales
uiri intelligunt᷑. qui intus ardent

Expanded text:
montis locutus est ei . Eodem modo locutus montis locutus est ei . Eodem modo locutus est Deus cum Abraham, Isaac, et Jacob, et angelus cum Helia in solitudine, quibus omnibus docetur, quod hi qui spiritalia prope intuentur, longe fieri debent a temporalibus. Et contra, carnales homines, qui carnalia affectant et habere cupiunt, ea oculo cordis vicino intuentur. Sed spiritalia vident de longe, quia si cum carnali homine de sanctitate, de religione, de vita futuri seculi conferas, videris ei quasi in somnis loqui, et oculum cordis ad ista non dirigunt, quia amore talium non afficiuntur. Legitur de Heli sacerdote, cujus caligaverant oculi quod non poterat videre lucernam Dei antequam extingueretur . Quod ad litteram sic accipiendum est: Quia natura caecutientium oculorum est, quod flammam lucernae propter nimiam claritatem intueri non possunt, sed extincta flamma lucernae carbonem melius intuentur. In flamma vero spiritales viri intelliguntur, qui intus ardent
Abbreviated transcription (Latin):
corum qua incelis ꝑfriuint᷑: ⁊ ̃plorate
corum subsidia. Nec estis ad hoc spec¬
taculum de longe inuitati. quod ꝓpe
uos demonstrat᷑ cum dr. Isti sunt᷑. Be
prope uos et̃ dicunt᷑. quos ocło spũali
uidetis. crebris or̃onib alloqͥmini.
manib ꝑunitationem boni oꝑis quo qͦ
modo attrectatis. cordis deuotione fir¬
miter retinetis. Merito prope uos qͥa
sꝑales estis. demonstrãt᷑. quia sp̃uales
uiri ea que spũalia sunt de ꝓpe uident.
ut pote que diligunt. que affestant:⁊
hr̃e concupiscunt. Temꝑalia uero de
longe uident. ut pote que  ꝯcupiscũt.
⁊ quib frui in hoc mundo si cupi¬
unt. tamq̃m stercora ea reputanteᷤ.
ut xp̃m lucrifaciant. Hoc est quod qñ
spũalib uiris loquit᷑ deus siue angelus:
seꝑat eos:⁊i scorsum ducit a tumultu. &
uoluptate seculi. sicut dominus tħe xp̃c
coram eis. Ita dominus qñ moysi legem
dedit. s.eꝑauit eum a turba. ⁊ incaligine

Expanded text:
eorum, qua in coelis perfruuntur, et implorate eorum, qua in coelis perfruuntur, et implorate eorum subsidia. Nec estis ad hoc spectaculum de longe invitati, quod prope vos demonstratur, cum dicitur: Isti sunt, vere prope nos esse dicuntur, quos oculo spiritali videtis, crebris orationibus alloquimini, manibus per imitationem boni operis quoquo modo attrectatis, cordis devotione firmiter retinetis. Merito prope vos, quia spiritales estis, demonstrantur: quia spiritales viri ea quae spiritalia sunt de prope vident, utpote quae diligunt, quae affectant et habere concupiscunt. Temporalia vero de longe vident, utpote quae non concupiscunt, et quibus frui in hoc mundo non cupiunt, tanquam stercora ea reputantes, ut Christum lucrifaciant. Hoc est quod quando spiritalibus viris loquitur Deus sive angelus, separat eos, et seorsum ducit a tumultu, et voluptate seculi. Sicut Dominus Jesus Chrcoram eis , ita Dominus, quando Moysi legem dedit, separavit eum a turba, et in caligine
Abbreviated transcription (Latin):
exmagna tribulatione ⁊ lauerunt stolaᷤ
suas. ⁊ dealbauerunt eos ĩsanguine agni.
Abinitio nascentis ecclesie quo ĩsargne
iustorum fundata est ⁊ plantata: sã
martyres spectaculum fc̃i sunt mundo.
⁊angelis ⁊ hom̃ib. Et quidem spectacu¬
lum facti sunt mundo: qñ tiranni ⁊ ꝑ¬
secutores xp̃i ineffusione sanguinis
corum delectati sunt. hominib. cum
iusti ⁊ fideles inpatientia eorum edifi¬
cati sunt. Angelis: Cum sp̃c angelici
de eorum uictoria pariter ⁊ głia ganisi
sunt. Adhoc spectaculum fratces di¬
lectissimi nos iunuitat angelus. qui
runt. uos gͦ qui ad spectaculum hoc
in uitati estis. intuemini agones icõꝵ¬
martyrum. uirtutes eorum. ⁊głiam eoꝵ.
Intuemii agones eoꝵ ⁊ admiramim̃.
quod in carne fragili. inuase fictili. in
corpore mortis huius: tanta potuerũt
pati supplicia. In tuemini uututes etꝵ.
signa. ⁊ ꝑdigia. ⁊ mrabilia que deus o¬
ꝑatus est ꝑeos. ⁊ in sc̃is martirib lau¬
date dei beneficia. Intuemini głiam

Expanded text:
ex magna tribulatione, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni . Ab initio nascentis Ecclesiae, quae in sanguine justorum fundata est et plantata, sancti martyres spectaculum facti sunt mundo, et angelis, et hominibus. Et quidem spectaculum facti sunt mundo, quando tyranni et persecutores Christi in effusione sanguinis eorum delectati sunt: hominibus, cum justi et fideles in patientia eorum aedificati sunt: angelis, cum spiritus angelici de eorum victoria pariter et gloria gavisi sunt: Ad hoc spectaculum, fratres dilectissimi, nos invitat angelus, qui runt. Vos ergo qui ad spectaculum hoc invitati estis, intueamini agones martyrum, virtutes eorum, et gloriam eorum. Intueamini agones eorum et admiramini, quod in carne fragili, in vase fictili, in corpore mortis hujus, tanta potuerunt pati supplicia. Intueamini virtutes eorum, signa et prodigia, et mirabilia quae Deus operatus est per eos, et in sanctis martyribus laudate Dei beneficia. Intueamini gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ad custodiam hominis int̾ioris. cum de¬
iestione sui. ⁊ contemptu seculi: qͣntum
ad cautelam hoĩs exc̃ioris. ea que pͥmo
loco diximus referunt᷑ ad sacͥficiumn de
armentis. que sunt laboriosa ⁊ fortia.
que scd̃o loco dicta sunt. ad sacͥficium
depecorib. que sunt mansueta. ⁊ inuo¬
centia. Que uͦ tercio loco: ad sacͥficium
de auib. quod est in tuiture ⁊ columba
quia sunt simplicia ⁊ casta. Edificata
ist domus domini ꝓut potuimus. con¬
sequenter eius dedicationem breuit̾ ꝑstͥn¬
gamus. In mat̾iali templo tres legimiꝰ
fcãs dedicationes. unam sub salonione.
Scdam post captiuitatis reditũ de babilonẽ.
Tarciam ũ ꝑiudam machabeum intem¬
pli desolatione. In hunc modum tẽplũ
inbaptismate. Sccłam: inrenuntiatiõe
seculi. T̃ciam: in depositione carnis. In
baptismate siqͥdem deo dedicatsi aĩa
rationalis. dum ꝑdepositionem uetu¬
statis mundat᷑. ꝑ in habitantem gtãm lpc̃¬

Expanded text:
ad custodiam hominis interioris cum dead custodiam hominis interioris cum dejectione sui, et contemptu seculi, quantum ad cautelam hominis exterioris. Ea quae primo loco diximus, referuntur ad sacrificium de armentis, quae sunt laboriosa et fortia: quae secundo loco dicta sunt, ad sacrificium de pecoribus, quae sunt mansueta et innocentia: quae vero tertio loco ad sacrificium de avibus, quod est in turture et columba, quia sunt simplicia et casta. Aedificata est domus Domini prout potuimus, consequenter ejus dedicationem breviter perstringamus. In materiali templo tres legimus factas dedicationes. Unam sub Salomone, secundam post captivitatis reditum de Babylone, tertiam vero per Judam Machabeum in templi desolatione. In hunc modum templum in baptismate, secundam in renunciatione saeculi, tertiam in depositione carnis. In baptismate siquidem Deo dicata est anima rationalis, dum per depositionem vetustatis mundatur, per inhabitantem gratiam Sp
Abbreviated transcription (Latin):
mandato pharaonis contͣ ireait filios ẽbre¬
orum de morte possent eriꝑe: Sequitur
de ultima parte sp̃ũalis edificii. hoc est
de bona oꝑatione. legit᷑ in historia ueteri.
tͥa animalium gn̾a insacͥficio dñ offen¬
da. De animalib. depecorib. ⁊ deauib.
inhis cria aialium generib tria genera
oꝑum insinuant᷑. Quidam enini agimus
admortificationẽ carnis. quedam ad cu¬
stodiam uututis Quedam ad offm̃ cari¬
tatis. pͥma: ⁊ ultigaagimus propt̃ nos.
Media uͦ ꝓpt̃ ꝓximos. ea que sunt admor¬
tificationẽ uitioꝵ debent eẽ laboriosa. &
asꝑa infortitudine animi. ihumiliatio¬
ne corporis. in fame ⁊ otti. in frigore ⁊ nu¬
ditate. inieuiniis multis. in caritate ñ
ficta. Que uͦ suit ad ofłm̃ caritatis. de¬
bent eẽ pia. mansueta. plena mĩa. fc̃a ĩ
ẽẽ simplicia. casta. cum de iectione sui.
⁊ cõtemptu scłi. simplicia. ⁊ casta qͣntũ

Expanded text:
mandato Pharaonis contraire, ut filios Hebraemandato Pharaonis contraire, ut filios Hebraeorum de morte possent eripere ? Sequitur de ultima parte spiritalis aedificii, hoc est, de bona operatione, legitur in historia veteri tria animalium genera in sacrificio Domini offerenda, de animalibus, de pecoribus, et de avibus. In his tribus animalium generibus, tria genera operum insinuantur. Quaedam enim agimus ad mortificationem carnis, quaedam ad custodiam virtutis, quaedam ad officium charitatis. Prima et ultima agimus propter nos, media vero propter proximos. Ea quae sunt ad mortificationem vitiorum, debent esse laboriosa, et aspera in fortitudine animi, et humiliatione corporis, in fame et siti, in frigore et nuditate, in jejuniis multis, in charitate non ficta. Quae vero sunt ad officium charitatis, debent esse pia, mansueta, plena misericordia, esse simplicia, casta cum dejectione sui, et contemptu seculi. Simplicia et casta quantum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi suꝑ mitem ⁊ hũilem: ⁊ cecã. Isti sũt
.iiͦii. anuli aurei qui erant mangulis
archexestam̃ti quib eleuabat᷑. cum cast̃
tent mouenda. ⁊ deponebat᷑ cum eẽnt
figenda tentoria. Sca enim anima
que arha testam̃ti dicit᷑. quia legem
dei retines corde. ⁊ implet bona oꝑatio¬
ne: his .iiiͦi. supradictis urtutib a t̾re¬
nis affectib sursum crigit᷑. ⁊ de uictis cep¬
tationum motib intranquillitate nĩ¬
tis quieta custodit᷑. ad deuotionem nõ
exhortat᷑. sponsus incantico amoris di¬
cens. somedite ⁊ bibite amici mei ⁊ in¬
ebriamini carissimi. comedite de fruc¬
tu bone oꝑationis. bibite de uino cõpũc¬
tiolus. in ebriamini ingaudio scẽ de¬
uotionis. fompassionis exemplũ dedit
nob. samaritanus ille misericors. qͥ
oleum ⁊ iunum. ⁊ quid aliud obste¬
trices hebreorum nobis ꝯtulerant. nͥ com¬
passionis exemplum. que non metuebant

Expanded text:
nisi super mitem et humilem et caetera . Isti sunt nisi super mitem et humilem et caetera . Isti sunt quatuor annuli aurei, qui erant in angulis arcae testamenti, quibus elevabatur cum castra essent movenda, et deponebatur cum essent figenda tentoria. Sancta enim anima, quae arca testamenti dicitur, quia legem Dei retinet corde, et implet bona operatione, his quatuor supradictis virtutibus a terrenis affectibus sursum erigitur, et devictis tentationum motibus, in tranquillitate mentis quieta custoditur. Ad devotionem nos exhortatur sponsus in Cantico amoris, dicens: Comedite et bibite, amici mei, et inebriamini charissimi . Comedite de fructu bonae operationis, bibite de vino compunctionis, inebriamini in gaudio sanctae devotionis. Compassionis exemplum dedit nobis Samaritanus ille misericors, quioleum et vinum . Et quid aliud obstetrices Hebraeorum nobis contulerunt, nisi compassionis exemplum, quae non metuebant