comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cant ⁊ treatorem ⁊ creaturã. quat̾ ducta .i. ꝑ
sunti quat̾ in motu. Ergo ut quatuor referunt᷑
ad corpus. ita quat᷑ refertur ad tempus. Insinu¬
atur ꝙ sacramentũ corporalit̾ ⁊ temporalitet
gestũ pp̃ eos qui corpoꝵ amore multiplicati sũt¬
erant. ⁊ temporib subditi. Quadragenarius ergo
numerus ut dc̃m ẽ temꝑalem ip̃am dispensa¬
tionem nõ in congrue sig̃care creditur. ⁊ fortasse
hanc ip̃ãm illis credo dispensationẽ tempalẽ
qm ꝓ nr̃a salute gessit inimuans. Quadrage¬
narius aũ numerus partib suis q̃ illũ meti¬
untur. cõputatis usq ad qͥnqͣgenariũ nulm
ꝑuenit. Id ip̃m cõmendans qñ quidẽ ipe ꝑtes
que illũ metiuntur equales int̃ se sũt. ed̾ cũ

Expanded text:
icant Creatorem et creaturam, quater ducta, id est, or in statu sunt, quater in motu. Ergo ut quatuor referuntur ad corpus, ita quater ad tempus: insinuaturque sacramentum corporaliter et temporaliter gestum, propter eos qui corporum amore implicati erant, et temporibus subditi. Quadragenarius ergo numerus, ut dictum est, temporalem ipsam dispensationem non incongrue significare creditur. Et fortasse hanc ipsam illis, credo, dispensationem temporalem, quam pro salute nostra gessit, insinuans. Quadragenarius autem numerus, partibus suis, quae illum metiuntur, computatis, usque ad quinquagenarium numerum pervenit, idipsum commendans; quandoquidem ipsae partes, quae illum metiuntur, aequales
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓuoluntate sors exiti Quod si nõ arte de
coditib exit. sepe u̾sus futura p̃mintians¬
quid mirum si etiam exanimo loq̃rtĩ ñ aite
⁊ sorte exit aliqͣ p̃dicatio futur ꝵde tentũ¬

Expanded text:
erumque pro voluntate sors exit. Quod si non arte de erumque pro voluntate sors exit. Quod si non arte de codicibus exit saepe versus futura pquid mirum si etiam ex animo loquentis, non arte sed sorte, exit aliqua predicatio futuroru
Abbreviated transcription (Latin):
ergo in gẽminis tanta diuersitas actionum¬
te quos necc̃e ẽ eanidem constellationẽ concep¬
tionalem hr̃e. ⁊ amboꝵ unã constellationem
dari mathematito. tantm uniꝰ hominis. Si aũ
ad genitales consteslationes se tenere uolueñt
ip̃is geminis excludunt᷑ Qui płmq ita post
iuicem funduntur exutero ut hoc temporis
int̾ uallũ rursus adminutas minutaꝵ reũ¬
tatur. Quas tractandas inconstellattonib
numqͣm accipiunt nec possunt tractare. Cũ
aũ mistta utera eos p̃dixisse dicatur ideo fit qi
nõ tenent homines memoria falsitates erro¬
resq essloꝵ. S nõ intenti nisi ĩ ea que illoꝵ
responsis ꝓutenerint. Ea que nõ ꝓuenerint ob¬
luuscuntur. Et ea cõmemorantur que ñ arte
illa que nulla ẽ. s quadã obscura rerũ sorte
contingunt. Quod si ꝑitie illoꝵ uolunt tribu¬
ere dicant artificiose diuinare etram mortu¬
as menbranas scciptas quaslibet de queb płm

Expanded text:
ergo in geminis tanta diversitas actionumergo in geminis tanta diversitas actionumtum, quos necesse est eamdem constellationem conceptionalem habere, et amborum unam constellationem dari mathematico, tanquam unius hominis? Si autem ad genitales constellationes se tenere voluerint, ipsis geminis excluduntur, qui plerumque ita post invicem funduntur ex utero, ut hoc temporis intervallum rursus ad minutas minutarum revertatur, quas tractandas in constellationibus nunquam accipiunt, nec possunt tractare. Cum autem multa vera eos praedixisse dicatur, ideo fit, quia non tenent homines memoria falsitates erroresque eorum: sed non intenti, nisi in ea quae illorum responsis provenerint, ea quae non provenerint obliviscuntur: et ea commemorant, quae non arte illa, quae nulla est, sed quadam obscura rerum sorte contingunt. Quod si peritiae illorum volunt tribuere, dicant artificiose divinare etiam mortuas membranas scriptas quaslibet, de quibus pl
Abbreviated transcription (Latin):
creatorem atꝙ dñm. nõ q̃rens extrisecus uisibi¬
uaqͣmuis celestia. que aut nõ inueniunt᷑. aut
cũ magno labore frustra inueniuntur nisi ex
eoꝵ que foris sunt pulcritudine initenat᷑ arti¬
fex quimtus ẽ. ⁊ prius in amma suꝑiores. deinde
incorpore inferiores pislcritudines oꝑatur. Ad¬
uersus eosꝰ qui nũc appellantur mathematici
uolentes attus nr̃os corporib celestib subdere.
et nos uendere stellis Ipm ꝙ p̃tiũ quo uendi¬
mur a uobis acciꝑe nicħ breuius ao uers dici
potesti qsm eos nõ respondere acceptis constella¬
tionib. In constellationib aũ notari partes
quales. trescentas he. dicunt hr̃e signiferum
iam inconstellationib de quib futura p̃dica¬
rese dicunt nõ inueniunt. Conceptus aũ gemi¬
noꝵ. qm̃ uno contubitu efficitur. attestantib
meditis quoꝵ disciplina est cercior atq ma¬
nifestior. tam paruo puncto temꝑis contingit.
ut induas minutas mimitaꝵ nõ tendatur. uñ

Expanded text:
creatorem atque dominum, non quaerens extrinsecus uisibilia quamuis caelestia, quae aut non inueniuntur aut cum magno labore frustra inueniuntur, nisi ex eorum quae foris sunt pulchritudine inueniatur artifex, qui intus est et prius in anima superiores, deinde in corpore inferiores pulchritudines operatur. Aduersus eos autem qui nunc appellantur mathematici, nolentes actus nostros corporibus caelestibus subdere et nos uendere stellis ipsumque pretium, quo uenditur, a nobis accipere, nihil uerius et breuius dici potest quam eos non respondere tionibus. In constellationibus autem notari partes, quales trecentas sexaginta dicunt habere signiferum jam in constellationibus, de quibus futura praedicere se dicunt, non inveniunt; conceptus autem geminorum quoniam uno concubitu efficitur, attestantibus medicis, quorum disciplina multo est certior atque manifestior, tam parvo puncto temporis contingit, ut in duas minutas minutarum non tendatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
qita cadaũ om̃e nõ ntetuit. Quapp̃ cũ cõĩe sit
nõ metitere beatissimo ⁊ audati ⁊ cadaueri. s
beatissimus id ht̃ ꝑtranquillitatẽ animi. au
deo ꝑtemeritatem̃ cadauer qr om̃i sensu caret
peꝙ̃ nõ amandũ ẽ ñ metuere. qm̃ beati esse
carendum quisqm ꝑsuaserit metũ etiam
darere possumus amandum ẽ sine metu uiu̾̃e
ca ererlũ quia uita metu carens ⁊ si intelligẽ¬
tia careat nõ ẽ appetenda Amandũ ẽ sine me¬
tu cũ inteliectu uiuere. Id ne solum an amor
quoq ise amandus ẽ. Ita uo qñ sine hoc illa
n amantur s si pp̃ alia q̃ amanda ñ sũt amor
anrrurnet recte amari dicit. Nicħ enĩ aiud

Expanded text:
cadaver omne non metuit. Quapropter cum commune sit non metuere beatissimo et audaci et cadaveri, sed beatissimus id habeat per tranquillitatem animi, audax per temeritatem, cadaver quia omni sensu caret; neque non amandum est non metuere, quoniam beati esse carendum quisquam persuaserit, ut metu etiam carere possimus; amandum est sine metu vivere. Sed rursus quia vita metu carens, etiam, si intelligentia careat, non est appetenda; amandum est sine metu cum intellectu vivere. Idne solum amandum? an amor quoque ipse amandus est? Ita vero, quando sine hoc illa non amantur. Sed si propter alia quae amanda sunt amor amatur, non recte amari dicitur. Nihil enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝓcedere ⁊ ꝑfici Primis fex dieb qͣs lactis ha¬
beat similitudinẽ. seq̃ntib .ix. dieb conu̾tit᷑
in sanguiẽ. Deinde duodetim dieb solidetur.
Reliquis .x. ⁊ uiii. formetur usq ad ꝑfecta
limamenta oĩum menbroꝵ. Et hinc reliquo
temꝑe usq ad tempꝰ partis magnitudine auge¬
dictum ẽ fut. xl ui. Qui cũ fuerint miati¬
plitati ꝑ ip̃m senarium nuerũ. qui hus ordi¬
nationis caput tenet fiunt .cc .Lxx. ui .i. nouẽ
eodem die ⁊̃ passus. usq ad .uiii. kł̃ ianuanas.
quo die natus ẽ. Nõ ergo absurde .xl.ui. an¬
nis d̾r fabricatum ẽẽ templũ. qd̾ corpus eius
significabat. ut quot anni fu̾int infabricatõe
templi tot dies fuerint incorꝑis dñiti ꝑfecttone

Expanded text:
sic procedere et perfici, ut primis sex diebus qbeat similitudinem, sequentibus novem convertatur in sanguinem, deinde duodecim solidetur, reliquis decem et octo formetur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum; et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus magnitudine augedictum est, uno fiunt XLVI. qui cum fuerint multiplicati per ipsum senarium numerum, qui huius ordinatieodem die etiam passus est, usque ad VIII kal. ianuarias, quo die natus est. non ergo absurde XLVI annis dicitur fabricatum esse templum, quod corpus eius significabat, ut, quot anni fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis dominici perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
et quo fertanimus ꝑitenire ⁊ aurib atꝙ ocults
cet̾is ꝙ sensib corporis corporalia ptipere ᷑ ⁊ fatiei¬
et ialuid transferre. nõ fatile solemus nsi peni¬
tendo qmquam diuina ꝓuidentia. serena mente
intuentib appareat cuncta certissimo or dmead
ministrari. ac cõmodatissime tamẽ adhumclẽ
humanã intelligentiã ea que intipuint eẽ neq
ꝑseuerant qͣntup seueratura sꝑata suntiqł ꝑpe
nitentiam dei dicunt᷑ ablata. Utrum om̃ia iuti¬

Expanded text:
et quo fert animus pervenire, et auribus atque oculis et quo fert animus pervenire, et auribus atque oculis caeterisque sensibus corporis corporalia percipere et facie iet in aliud transferre, non ferre facile solemus, nisi poenitendo, quanquam divina providentia serena mente intuentibus aministrare, accommodatissime tamen ad humilem humanam intellegentiam ea quae incipiant esse neque perseuerant, quantum perseueratura sperata sunt, quasi per paenitentiam dei dicuntur ablata. CCCXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ittitut consuetudo. Itaq etiam eaꝵ affec¬
tionũ nomina quas animus nr̃ patitur. qͣs
longissime adeo ẽẽ se iunctas. iam qui melĩ
sapit intelligit. Non dubitanterũt illi uiri per
ponere. ut uerbi causa q̃m difficilimũ ẽ. ut hõ
Aliquid uindicet sine ira. uindcãm dei q̃ oĩno
sine ista ꝑturbatione fit. itam tam̃ uocandam
iudicauerunt. Item qr coniugis castitatẽ telãdo
ulri custodire consuerunt: islam d̾i ꝓuidentiam
ꝑ qm pcipitur atꝙ agitur ne anima corrumpatur
et deos alios atci alios seq̃ns quadam ra meretrt¬
cetur delum dei appellauerunt Sit ⁊ manũ iti
de qua opatur. ⁊ pedes dei m̃ quam m̃a cũtradi¬
enda ⁊ gnlernanda ꝑtendit. ⁊ aures dei i t culos
dei inde qua om̃ia ꝑcipit atq intesligit. Et taliẽs
dei inde qua se manitestat atꝙ dmoscitur t cera
in hunc modumi. ꝓpterea .s. quis nos ad quos ser¬
mo fit ⁊ manib solemus opari ⁊ pedib mcede

Expanded text:
etiam utitur consuetudo. itaque etiam earum affecetiam utitur consuetudo. itaque etiam earum affectionum nomina, quas animus noster patitur, quas longissime a deo esse seiunctas iam qui melius sapit intellegit, non dubitauerunt illi uiri, per ponere. ut uerbi causa, quoniam difficillimum est, ut homo aliquid uindicet sine ira, uindictam dei, quae omnino sine ista perturbatione fit, iram tamen uocandam iudicauerunt. item quia coniugii castitatem zelando uiri custodire consueuerunt, illam dei prouidentiam, per quam praecipitur atque agitur, ne anima corrumpatur et deos alienos atque alios sequens quodam modo meretricetur, zelum dei appellauerunt. sic et manum dei uim, qua operatur, et pedes dei uim, qua omnia custodienda et gubernanda pertendiligit; et faciem Dei vim qua se manifestat atque dignoscitur, et caetera. In hunc modum, propterea scilicet quia nos, ad quos sermo fit, et manibus solemus operari 95 et pedibus incedere,
Abbreviated transcription (Latin):
cis ⁊ partib hus mundi sutsum ẽẽ intelligen¬
da sunt s merito excellentie sue. ne in eiꝰ mũdi
parte figamus amiũ nr̃m quo uniu̾so
nos debemus exuere. Sursum enĩ at deorsũ
sursum ac deorsum. Cum eiũ in sex partes mo¬
tus fieri iudeatur qui rectus d̾r .i. ctrcularis.
nõ est ui antertora ⁊ post̾iora. in dext̾tora ⁊ insi¬
niftiora iniuptora ⁊ iĩferiora. mulla oĩno
ratio ẽ. Eur uniu̾so corpori ante ac post ncħ
sit ⁊ dextra ac leua sit. aut sinsũ ac deorsũ
S eo considerantes decipunitur qd̾ sensib ⁊
consuetudini difficile obsistititrꝰ. Nõ enĩ tam
facilis ẽ nobis conũsto corꝑis que fit. si qͥs
capite deorsum moueri uelit. qm faciles sunt
a dertra in leiram ut ab anteriore inpost̾rorem
partem. Qin obrem temotis itbis. secũ ip̃i ã¬
imo satagendum ẽ ut hoc cernere ualeati¬
ad diunisi ⁊ celestem nos erigentes ad ea xxxii.
uba descenderunt. quib inter se stultissimoꝵ

Expanded text:
cis et partibus hujus mundi sursum esse intelligenda sunt, sed merito excellentiae suae; ne in ejus mundi parte figamus animum nostrum, quo universo nos debemus exuere. Sursum autem ac deorsumsursum aut deorsum est. Cum enim in sex partes motus fieri videatur, qui rectus dicitur, id est, qui circularis non est, in anteriora et posteriora, in dexteriora et sinisteriora, in superiora et inferiora; nulla omnino ratio est cur universo corpori ante ac post nihil sit, et dextera ac laeva, sit autem sursum ac deorsum. Sed eo considerantes decipiuntur, quod sensibus et consuetudini difficile obsistitur. Non enim tam facilis est nobis conversio corporis, quae fit, si quis capite deorsum moveri velit, quam facilis est a dextra in laevam, vel ab anteriore in posteriorem partem. Quamobrem remotis verbis secum ipsi animo satagendum est, ut hoc cernere valeatad diuinum et caelestem nos erigentes usque ad ea uerba descenderunt, quibus inter se stultissimorum
Abbreviated transcription (Latin):
tenãtio nũs crratĩ constat. tũ ternarł animne
et quat̾uarius corpori trabuitur susceptio ip̃a ho¬
uinus dicatur. tria septies. qr ⁊ ppat̾ misit filiũ.
et paterinfilio est. ⁊ dono sp̃c scĩ de uirgine natuᷤ
est. Hec sunt tria pat̾ ⁊ filius ⁊ sp̃s scũs. Septies
aũ ip̃e homo tempali dispensatione susceptus
ut fieret sempit̾nus. Fit ergo sũma nueri.
.xxi. iuiiũ .i tria septies. Hec aũ hominis suscep¬
tio ad liberationẽ ualuit eccłie cui caput est
rio nimero reparetur. ducantur itaꝙ. xxi.Itẽ
numerus signũ ꝑfectionis. quia partib siuis
q̃ illum metiuntur constat. ita ut nich minus
nicħ̃ amplius initeniantur. Metitur quippe il¬
Sitod fortassis ad illud etiam sacram̃tum ꝑ¬
tineat quo deus sexto die ꝑfecit om̃ia oꝑa suã
ĩuenitur postea qm uissu dñi indexteram ꝑtẽ
missa sunt retia. ubi peccatores qui adsinistrã

Expanded text:
tenario numero creatura constat, cum ternarius et quaternarius corpori tribuitur, susceptio ipsa hominis ducatur ad tria septies. Quia et Pater misit Filium, et Pater in Filio est, et dono Spiritus sancti de virgine natus est. Et haec sunt tria, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Septies autem, ipse homo temporali dispensatione susceptus, ut fieret sempiternus. Fit ergo summa numeri viginti unum, id est, tria septies. Haec autem hominis susceptio ad liberationem valuit Ecclesiae, cui caput est rio numero reparetur. Ducuntur itaque viginti unumerus, signum perfectionis, quia partibus suis, quae illum metiuntur, constat, ita ut nihil minus nihilque amplius inveniatur. Metitur quippe ilQuod fortasse ad illud etiam sacramentum pertinet, quod Deus sexta die perfecit omnia opera sua . invenitur posteaquam jussu Domini in dexteram partem missa sunt retia, ubi peccatores, qui ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
.i expectat qñ appareat qd̃ uocatum ẽ in ea qłia
ad quã uocatum ẽ. Quia enĩ fllius dei unigenit᷑
nõ potest appellari creatura. qñ quidẽ ꝑ ip̃m nã
sunt om̃ia quecumq deus fecit. distuncte ettam
nos uocamur creatura. ante euidentiamstlã głie
et distrncte uocamur filii dei. qͣmuis ħ ad optiõe
mereamur. Nam isie ungenstus natura fus est

Expanded text:
 appareat quod vocatum est in ea gloria ad quam vocatum est. Quia enim Filius Dei inigenitus non potest appellari creatura, quandoquidem per ipsum facta sunt omnia quaecunque Deus fecit; distincte etiam nos vocamur creatura ante illam evidentiam gloriae, et distincte vocamur filii Dei, quamvis hoc per adoptionem mereamur. Nam i
Abbreviated transcription (Latin):
qͣiͣ uesciat deus. sed ut ip̃i sciant qnͣtum in dñi
dilectione ꝓficerint. Quod nisi temptationib
que accidunt. nõ plene ab homuinib agnoscitur
et ip̃m temptat. ꝓ eo positum ẽ qd̾ temptari finit.
Sic ⁊ eũ dicitur nescire. aut ꝓeo d̾r qd̾ nõ aꝓpbat

Expanded text:
asi nesciat Deus: sed ut ipsi sciant quantum in Domini dilectione profecerint; quod, nisi tentationibus quae accidunt, non plene ab hominibus agnoscitur. Et ipsum Tentat, pro eo positum est, quod tentari sinit. Sic et cum dicitur nescire, aut pro eo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt qui aminorib teb intenta anima
quas ꝑcorpus corporalit̃ facit minus mnheret
ip̃i sũme saptentie unde istas potentias ht̃ qͥ¬
b male urtitur. dũ foris eas exeicetqtia eni
inquib eas exercet diligens nt̾iorem eaꝵ formã
utilem negligit. ⁊ in anior infirmiorq effici¬
tur. Qui ũo talia oꝑa etiam colunt qͣntum de¬
iuauerint a u̾itatẽ hnic intelligi pot̃. qr si
ip̃a animaliũ corpora colerent que multo ex¬
cellentius fabricata sunt. Et quoꝵ sũt illa imi¬
tam̃ta quid eis infelicius diceremus. De annuis¬

Expanded text:
ligunt; quia minoribus rebus intenta anima, ligunt; quia minoribus rebus intenta anima, quas per corpus corporaliter facit, minus inhaeret ipsi summae sapientiae, unde istas potentias habet: quibus male utitur, dum foris eas exercet; illa enim in quibus eas exercet, diligens, interiorem earum formam stabilem negligit, et inanior infirmiorque efficitur. Qui vero talia opera etiam coluerunt, quantum deviaverint a veritate, hinc intelligi potest, quia si ipsa animalium corpora colerent, quae multo excellentius fabricata sunt, et quorum sunt illa imitamenta, quid eis infelicius diceremus? LXXI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qm exnicho fca sunt om̃ia que etiã sap̃ia
esus dicitur. Ip̃a oꝑatur etiam partifites ut pil¬
cra ⁊ congruentia fatiant. qͣmtts nõ de nnch̃o
sed de aliqua mat̾ta opentur. uelut ligno aut
marinore aut ebore. ⁊ si qd̃ aliud materte ge¬
nus manib artificis subditur. S ideo ñ posst̃¬
isti de nichilo aliquid fabricare. qr ꝑ corpus
ip̃os minieros ⁊ ip̃am conuenientia longe
artifitiosius uniu̾so mundi corpori imp̃ssit ꝙ
de nich̃o fabricata ẽ. in quo sũt etiã corꝑa aĩaliũ
que iam de aliquo .i. de alim̃tis mundi fabri¬
cantur. S longe potentuis ⁊ excellentius ꝙͣ
qͣm artifices hoĩes easdem figirras corꝑm ⁊ for¬
mas insius oꝑeb mirtantur. Nõ enĩ om̃is mu¬
merositas humam corpis ĩuenitur in statua
S tam̃ q̃cumꝙ ibi ĩueniunt᷑ ab illa sap̃ta ꝑ
artificis amimũ traicit᷑. que ip̃m corp̃ huma¬
nũ naturalit̾ fabricat᷑. Nec ideo tñ ꝓ magno
hñdi sunt quitalia oꝑa fabritanturꝰ aut di¬

Expanded text:
ex nihilo facta sunt omnia, quae etiam sapientia ejus dicitur, ipsa operatur etiam per artifices, ut pulchra atque congruentia faciant; quamvis non de nihilo, sed de aliqua materia operentur, velut ligno, aut marmore, aut ebore, et si quod aliud materiae genus manibus artificis subditur. Sed ideo isti non possunt de nihilo aliquid fabricare, quia per coripsos numeros et ipsam convenientiam longe artificiosius universo mundi corpori impressit, quod de nihilo fabricatum est: in quo sunt etiam corpora animalium, quae jam de aliquo, id est, de elementis mundi fabricantur; sed longe potentius excellentiusque, quam cum artifices homines easdem figuras corporum et formas in suis operibus imitantur. Non enim omnis numerositas humani corporis invenitur in statua; sed tamen quaecumque ibi invenitur, ab illa sapientia per artificis manum trajicitur, quae ipsum corpus humanum naturaliter fabricat. Nec ideo tamen pro magno habendi sunt, qui talia opera fabricant, aut di
Abbreviated transcription (Latin):
ait Si tam̃ compatim᷑ ut ⁊ głificemur ꝙ itati
ait. Nam expectatio creature reuełonemꝰ filioꝵ
dei expectat. Hoc eũ puto dicere. Iam ⁊ hocip̃m
qd̾ in nobis dolet cũ fca carnis mortificamts
.i. cũ esurinis uł sitimꝰ ꝑ abstinentiã dũ frena¬
nius delectationem concubitus ꝑ casfitarem dũ
ĩiuriamur lacerationes. ⁊ contimeliaꝵ aculeos
quicqͥd in nobis ihac atq eiismodi dolet attri
cione creatura ẽ. Dolet enĩ corpus ⁊ anima que

Expanded text:
ait: Si tamen compatiamur, ut et glorificemur. Quod itaque ait: Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat, hoc eum puto dicere: Nam et hoc ipsum quod in nobis dolet, cum facta carnis mortificamus, id est, cum esurimus, vel sitimus per abstinentiam, dum frenamus delectationem concubitus per castitatem; cum injuriarum lacerationes et contumeliarum aculeos quidquid in nobis in hac atque hujusmodi attritione dolet, creatura est, dolet enim corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uid ẽ quod accrpit eam rem.
itñ cõmutat ut animal cibũ. quid ẽ
quod accipitur ⁊ ꝯmutatur. Ut idem cibus.
Quid ẽ qd̃ accipitur ⁊ ñ cõmutatur. ut
ocislis lux. somis aurib. S hec ꝑcorpus ac¬

Expanded text:
, Quid est, quod accipit eam rem, uam commutat, ut animal cibum? quid, quod et accipitur et commutatur ut idem cibus? quid est, quod accipitur et non commutatur, ut oculis lux, sonus auribus ? sed haec per corpus ac
Abbreviated transcription (Latin):
et auxietudine. It̃m ssletatur manit᷑ dehuis
reb letatur quas potest amitt̾e. quare metu¬
at necc̃e ẽ. ne amittatis mello modo metuit
pulllo modo g̾ letatur maniter. uitũ aliuda
uitium ẽ ñ metũe mandũ sit qm metu

Expanded text:
et anxietudine. Item si laetetur inaniter, de iis et anxietudine. Item si laetetur inaniter, de iis rebus laetatur, quas potest amittere: quare metuat necesse est ne amittat. Sed nullo modo metuit: nullo modo igitur laetatur inaniter. XXXIV. Utrum non aliud amandum sit, quam metu
Abbreviated transcription (Latin):
turi t̃minentis mali. Necc̃e ẽ aũ ut qui me¬
tuit aliquid fugiat. Qisqͥs itaq metũe me¬
tuit. est pͥfecto absurdissimis. qr fugiendo ht̃
i upm qͣuod fugit. Nam qm̃ nõ metuitur. insi
ne aliquid mali accidat. metuere ne accidat me¬
tus. ncħ ẽ aliud nsi amplecti qd̃ respuis. Ꝙd̾
si repugnans ẽ sicutiẽ. mlllo ꝓrsus modo metu¬
it quisqͥs nicħ aliud amat quã nõ metuere. Et
iea neimo pot᷑ hoc sõlum amare ⁊ nõ hr̃e. Utrũ
u hoc solum amandũ sit eslia q̃o est. Iamquẽ
uõ exanunat metus: nec cupiditas eũ uastat. nͨ
egritudo macerat nec uertilat gestiens ⁊ uana
leticia. Si enĩ cupit q ncħ ẽ alud cupiditas
nisi amor rersĩ transeuntiũ metuat necc̃e est
ne aut amittat eas cum adeptus fu̾it aut nõ
adipiscatur. ⁊õ aũ metuit nõ ergo cupit. Itẽ
si angitur auimi dolore. necc̃e ẽ etiam ietu
agttenir. Qnã quoꝵ maloꝵ p̃sentiũ ẽ anxietu

Expanded text:
turi et imminentis mali. Necesse est autem ut qui meturi et imminentis mali. Necesse est autem ut qui metuit, aliquid fugiat. Quisquis itaque metuere metuit, est profecto absurdissimus, quia fugiendo habet idipsum quod fugit. Nam quoniam non metuitur nisi ne aliquid mali accidat, metuere ne accidat metus, nihil aliud est nisi amplecti quod respuis. Quod si repugnans est, sicuti est, nullo prorsus modo metuit, quisquis nihil aliud amat quam non metuere. Et propterea nemo potest hoc solum amare, et non habere. Utrum autem hoc solum amandum sit, alia quaestio est. Jam quem non exanimat metus, nec cupiditas eum vastat, nec aegritudo macerat, nec ventilat gestiens et vana laetitia. Si enim cupit, quia nihil aliud est cupiditas nisi amor rerum transeuntium, metuat necesse est, ne aut amittat eas cum adeptus fuerit, aut non adipiscatur. Non autem metuit: non ergo cupit. Item si angitur animi dolore, necesse est etiam metu agitetur: quoniam quorum malorum praesentium est anxietud
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ intelligi. qd̾ nõ ita ut est intelligitur. qua¬
re nõ ẽ dubitandũ eẽ ꝑfcãm intesligentiam qua
p̃stantior eẽ nõ possit ⁊ ideo non ꝑ nfintimire
quod queq̃ res intelligitur. nec eã posse ali
alto plus intelligere. De ietu
nisi ne id qd̃ amamus autadeptũ amitt amus
nust nõ a dipistam᷑ aspenaitum. Quare quisquts
uuimr nõ metuere amauerit atꝙ habuerit qͥs
metus est ne id possit amittere. mifta enĩ que
anianio ⁊ͣ lademus metiumꝰ amtite ita ea cus¬
⁊ranuo metui Nõ metuere aũ nemo potest cus¬
tcore metuendo It̾m quisquis amat ñ metu̾e.
ateꝵ id nõ dumi ħt semꝑ. atq se hĩturũ nõ eum
ꝯportet metuere. ne non adipiscatur. Hoc enĩ
metu nicħ aliud metuitur qmͣ idem metus.
Borto metus om̃is aliquid fugit. nilla resse
ipam fugit. N on gͥ metutur metus S si quis
exetunat nõ p̾ectedici qd metus altqd metuat.
cũ anima potius ip̃o metu metuat sud̾ atten¬
cat. quo cognito facile ẽ nullũ metũ eẽ. nisi fu¬

Expanded text:
Quare non est dubitandum esse perfectam intelligentiam, qua praestantior esse non possit; et ideo non per infinitum ire quod quaeque res intelligitur, nec eam posse alium alio plus intelligere. XXXIII. nisi ne id quod amamus, aut adeptum amittamus, aut non adipiscamur speratum. Quare quisquis hoc ipsum non metuere amaverit atque habuerit, quis metus est ne id possit amittere? Multa enim quae amamus et habemus, metuimus amittere; ita ea custodimus metu: non metuere autem nemo potest custodire metuendo. Item quisquis amat non metuere, atque id nondum habet, speratque se habiturum, non eum oportet metuere ne non adipiscatur. Hoc enim metu nihil aliud metuitur quam idem metus. Porro metus omnis aliquid fugit, et nulla res se ipsam fugit. Non igitur metuitur metus. Sed si quis existimat non recte dici quod metus aliquid metuat, cum anima potius ipso metu metuat; illud attendat, quod cognitu facile est, nullum metum esse nisi fu
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m est. nescire filiũ. sic dcm ẽẽ quia facit nesci¬
mathematicos ueteres. qui nunc cos. Lii.¬
appeslantur. s illos qui tempoꝵ nimeros motu
celi ac sẏderum ꝑuestigauerunt. de quib rectissi¬
me d̾r inscripturis scĩs. It̾m nec hiis debet ignosci

Expanded text:
ctum est, nescire Filium, sic dictum esse quia facit nesciematicos ueteres qui nunc appellantur, sed illos qui temporum numeros motu caeli ac siderum peruestigarunt: de quibus rectissime dicitur in scripturis sanctis: iterum nec his debet i
Abbreviated transcription (Latin):
Quiu ꝯime natitta uina ut. iinde hominũ
diuerse utoluntates. xl.ii.¬
x diuersis iusis diu̾sus appetitus. a¬
nimaꝵ ẽ. ex diuerso appetitu. diũsus
adipiscendi successus. Ex diuersa successudi¬
uersa consuetudo. Exdiu̾sa consuetudine
diuersa ẽ uolitas. diu̾sa ꝓũ iusa ordo re¬
rum facit. eccultus quidẽ. s diuina ꝓuiden¬
tia certus. Nonitaq obhec putandum est
diũsas eẽ naturas aĩaꝵ. qr diu̾se sũt uolun¬
tates. cũ etiã mis̃ anime uoluntas ꝓ tempoꝵ

Expanded text:
natura una sit, unde hominum diversae voluntates? x diversis visis diversus appetitus animarum est, ex diverso appetitu diversus adipiscendi successus, ex diverso successu diversa consuetudo, ex diversa consuetudine diversa est voluntas. Diversa autem visa ordo rerum facit: occultus quidem, sed sub divina providentia certus tamen. Non itaque ob hoc putandum est diversas esse naturas animarum, quia diversae sunt voluntates; cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
obaliud uerbi gr̃a discernere mimeros insuit
eadem disciplmia pecumosi fiant. aut hominib
plateant. ⁊ d̾ cum didicerint ad eundẽ finẽ refe¬
prut quẽ sibi cũ discerent ꝓposuerant. neq ił¬
lam disciplinam aliud sit hr̃e qm nosse. fieri
pot᷑ ut habeat quisq aliquid qd̾ hr̃e. hoc sit qd̾
nosse. noc amet tamẽ qͣmqmͣi bonũ qd̾ nõ ama¬
tur nemo pot̃ ꝑfecte hr̃e uł nosse. Quisquis
eiũ potest nosse qͣntum sit bonũ quonõ fruit᷑.
Nłon aũ fruit᷑ sinõ amat. nec ht̃ gͥ qd̾ aman¬
dumẽ. qui nõ amat ⁊̃ si amare possit qui ñ
qm̃ si amanda ẽ siciniẽ. hoc est eam nosse quod
hc̃e. Que cũ ita sint. quid ẽ aluid beate uiuere
nsi et̃ium aliquid hr̃e cognoscendo. Et̾num

Expanded text:
ob aliud uerbi gratia discernere numeros, nisi ut ob aliud uerbi gratia discernere numeros, nisi ut eadem disciplina pecuniosi fiant aut hominibus placeant; quam cum didicerint, ad eundem finem referant, quem sibi, cum discerent, proposuerunt; neque ullam disciplinam aliud sit habere quam nosse: fieri potest, ut habeat quisque aliquid, quod habere hoc sit quod nosse, neque amet tamen, quamquam bonum, quod non amatur, nemo potest perfecte habere uel nosse. quis enim potest nosse, quantum sit bonum quo non fruitur? non autem fruitur, si non amat: nec habet igitur quod amandum est qui non amat, etiam si amare possit qui nonquoniam, si amanda est sicuti est, hoc est eam nosse quod habere. Quae cum ita sint, quid est aliud beate uiuere nisi aeternum aliquid cognoscendum
Abbreviated transcription (Latin):
siderandis ad aliquod u̾itatis docuinentũ Stitur
etiam hiis aquib se abstinet ad temꝑantiam
Itaꝙ om̃ib ⁊ sensis ⁊ nõ sensis utitur. nec aliqͥd
tercium ẽ. Iudicat aũ deom̃ib quib utitur. de solo
deo nõ udĩcati quia scd̃m d̾m decet̾is iudicat. nec
eo utitur s fruiturꝰ Neq enĩ ad aliquid aliud do
referendus ẽ. qm̃ om̃e qd̃ ad aluid referendũ ẽ
inferius ẽ. qͣm id ad quod referendum ẽ. nec est¬
deo aliquid suꝑius nõ loco sed excellentia nature.
sub̃e. Om̃ia ergo que fc̃a sunt musum hõis fr̃a
sũt. qr om̃ib utit᷑ uidicando rõ que homini data
ẽ ⁊ ante lapsum quidẽ nõ utebaturtolerandis
nec post lapsum ittitur nisi conũsis. Et qͣm qm̃
ante mortem corꝑis. iami tam̃ qnͣtum potest dei
amicus quia libent᷑ sernus. Utrũ tem istlam¬

Expanded text:
siderandis ad aliquod veritatis documentum: utitur siderandis ad aliquod veritatis documentum: utitur etiam iis a quibus se abstinet, ad temperantiam. Ita omnibus et sensis et non sensis utitur; nec aliquid tertium est. Judicat autem de omnibus quibus utitur: de solo Deo non judicat, quia secundum Deum de caeteris judicat; nec eo utitur, sed fruitur. Neque enim ad aliquid aliud Deus referendus est. Quoniam omne quod ad aliud referendum est, inferius est quam id ad quod referendum est. Nec est aliquid Deo superius, non loco, sed excellentia suae naturae. Omnia ergo quae facta sunt, in usum hominis facta sunt, quia omnibus utitur judicando ratio, quae homini data est. Et ante lapsum quidem non utebatur tolerandis, nec post lapsum utitur nisi conversus, et quanquam ante mortem corporis, jam tamen quantum potest Dei amicus, quia libenter servus. XXXI. Sententia
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑntib neꝙ ip̃is rõnalib stiatis. Necutiquit¬
q pot̃ ea re que quo referendat sit nescit. nec qͥs¬
ꝙ pot̾ scire nisi sapiens qua re abuti rectius dici
solent qui nõ bene utimtur. Non enĩ cuiqͣm pcest
id quo male utitur ⁊ qd̾ nõ ꝓdest. nõ utiq utlle
ẽ. Utile aũ quicqͥd ẽ utendo ẽ utile. Ita nemo uti¬
tur nisi utili. Non ergo utitur quũq male utit᷑
primo se ip̃a ad intelligendum d̾mi ut eo fiuatur
aquo etiam fcã est. Utitur etiam cet̾is rõnalib
animantib ad societatem irrõnabilib adenũ¬
uentiam. Uitam etiã suam ad id̾ refeit ut fiuat
deo. Ita enĩ beata ẽ. Ergo. ⁊ ip̃a utitur. Que ꝑfecto
nichoat miseram suꝑbiam. si ad seip̃am nõ ad dm
referatur. Utitur etiam corporib quib dam ui¬
uificandis ad beneficientiam. sit enĩ utitur siõ
corpore qusbdam assumendis ut respuendis ad ua¬
litudinem quibdam tolerandis ad patientiam
quibdam ordinandis adiusticiam. quib dam con¬

Expanded text:
ed neque ipsis rationalibus stultis. Nec uti quisque potest ea re quae quo referenda sit nescit; nec quisquam potest scire nisi sapiens. Quare abuti rectius dici solent, qui non bene utuntur. Non enim cuiquam prodest id quo male utitur; et quod non prodest, non utique utile est. Utile autem quidquid est, utendo est utile: ita nemo utitur nisi utili. Non ergo utitur, quisquis male utiprimo se ipsa ad intelligendum Deum, ut eo fruatur a quo etiam facta est. Utitur autem caeteris rationalibus animantibus ad societatem, irrationalibus ad eminentiam. Vitam etiam suam ad id refert, ut fruatur Deo: ita enim beata est. Ergo et se ipsa utitur; quae profecto inchoat miseriam per superbiam, si ad se ipsam, non ad Deum referatur. Utitur etiam corporibus quibusdam vivificandis ad beneficentiam; sic enim utitur suo corpore: quibusdam assumendis vel respuendis ad valetudinem, quibusdam tolerandis ad patientiam, quibusdam ordinandis ad justitiam, quibusdam con
Abbreviated transcription (Latin):
ut significetur nõ solum ad patrem respectus. s
ad slla etiam que ꝑ uerbum fc̃a sunt oꝑatiua
potentia. Ratio añ d si nicħ ꝑsllam fiat. recte
qutod ⁊ si mistti audiunt totum audiun
Quiuendi demonstraret hominib . xl uiii.
iste ut donũ ip̃m quo bene uiuendo ꝑuenitur¬
significaret apꝑaruit. utrũꝙ aũ insibilit᷑ sc̃m
est pp̃ carnales abhiis que ccislis corporis cernũ¬
tur. ad ea que mente intelligunt᷑ sacraiitoꝵ gͣ¬
dib transferendos. Nam ⁊ u̾ba sonant ⁊ tran¬
seunt. nec tam̃ ea que ũbis sig̃cantur cũ aliqͥd
diuinũ atq eternum loq̃ndo exponitur simsbr

Expanded text:
ut significetur non solum ad Patrem respectus, sed ut significetur non solum ad Patrem respectus, sed ad illa etiam quae per Verbum facta sunt, operativa potentia. Ratio autem, etsi nihil per illam fiat, recte quod etsi multi audiunt, totum audiunt vivendi demonstraret hominibus; iste, ut donum ipsignificaret, apparuit. utrumque autem uisibiliter factum est propter carnales ab his quae oculis corporeis cernunt, ad ea quae mente intelleguntur sacramentorum gradibus transferendos. nam et uerba sonant et transeunt, nec tamen ea quae uerbis significantur, cum aliquid diuinum atque aeternum loquendo exponitur, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
płm q similia miraculis q̃ funt ꝑ scõs seruos
dei sicut scriptum ẽ in exodo. qd̾ magi pħonis
fecerunt ñ muflla similit̾ sicut fecit moyses. Nõ
erga het oportet mirari. quia om̃ia q̃ iusibilit᷑
fiunt. etiam ꝑ inferiores potestates aeris huĩ ñ
absurde fieri posse creduntur. S hoc int̾ est qd̾ cũ
sc̃i talia faciunt in nõte dei dñi oĩum rerũ de
sublimiorib apparatib iubetur inferioricrea
ture. Eum aũ mali homines magicis artib ope¬
rantur similia in manus suas dantut cũ exau¬
diuntura demonib. digni sũt enĩ qui tali ex¬
audittone decipiuntur ut pena illis fiat hoc qd̾
uidentur impetrare beneficiũ. cũ eis exhibent
qͣiͣ pͥuatim inferiores potestates quedam miracu¬
la uteos hẽant sifbuigatos. ꝑmissu tam̃ diume¬
ꝓuidentie ut ꝓmeritis aĩaꝵ sua cuiq tribuant᷑.¬
N principto erat u̾bum. quod de uerbo. xł¬
significat. S hoc loco melius ĩtbum interp̃tat᷑.

Expanded text:
rumque similia miraculis quae fiunt per sanctos servos Dei, sicut scriptum est in Exodo quod magi Pharaonis fecerunt nonnulla similiter sicut fecit Moyses. Non ergo oportet haec mirari quia omnia quae visibiliter fiunt, etiam per inferiores potestates aeris hujus non absurde fieri posse creduntur. Sed hoc interest quod cum sancti talia faciunt in nomine Dei, Deum in omnium rerum de sublimiturae; cum autem mali nomines magicis artibus operantur similia in manus suas dantur cum exaudiuntur a daemonibus. Digni sunt enim qui tali exauditione decipiantur, ut poena illis fiat hoc quod videntur impetrare beneficium, cum eis exhibent quasi privatim inferiores potestates, quaedam miracula, ut eos habeant subjugatos, permissu tamen divino pro meritis animarum sua cuique tribuuntrincipio erat Verbum, quod Graece significat: sed hoc loco melius Verbum interpretamur,
Abbreviated transcription (Latin):
temporib sipbdito. inuideret enĩ cet̾is pulcritudi¬
nib que cet̾is etatib suas uices atꝙ ordinẽ ge¬
tunt. sic absurdus ẽ qui in ip̃o uniu̾so genere hu¬
mano unam etatẽ desiderati Nam ⁊ ip̃m tantim
unus homo etates suas agit Neo oportuit uenire
diuinitus magr̃m cuiꝰ imitatione ĩ mores opti¬
mos formaretur nisi temꝑe sientutis. ad hoc ua¬
let qd̃ apłs dicit. sublegẽ tanqsn pedagogo ꝑuu¬
los custoditos. donet ueniret cui seruabatur qui
ꝑ ꝓphas ꝓmissus eratialiud enĩ ẽ qd̃ diuina ꝓui¬
dentia qͣi pͥuatim cũ singilis agit. aliud qd̾ gen̾i
imiu̾so tanqm̃ puplice consulit. Nam ⁊ quicũq
singuli ad certam sap̃iam ꝑitenerunt. ñ iusi ab¬
eadem u̾itate suaꝵ singillatim etatum oportun¬
tate illustrati sunt. aqua u̾itate ut ppłs sapiens
fieret ip̃ius gen̾is humani oportuna etate homo

Expanded text:
oribus subdito; invideret enim caeteris pulchritudinibus, quae caeteris aetatibus suas vices atque ordinem gerunt: sic absurdus est, qui in ipso universo genere humano unam aetatem desiderat; nam et ipsum tanquam unus homo aetates suas agit. Nec oportuit venire divinitus magistrum, cujus imitatione in mores optimos formaretur, nisi tempore juventutis. Ad hoc valet quod Apostolus dicit, sub lege tanquam sub paedagogo parvulos custoditos , donec veniret cui servabatur, qui per Prophetas promissus erat. Aliud enim est quod divina providentia quasi privatim cum singulis agit, aliud quod generi universo tanquam publice consulit. Nam et quicumque singuli ad certam sapientiam pervenerunt, nonnisi eadem veritate suarum singillatim aetatum opportunitate illustrati sunt: a qua veritate, ut populus sapiens fieret, ipsius generis humani opportuna aetate homo
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere om̃ib insibilib se ip̃am ẽẽ meliorem
que tam̃ cũ etiam se pp̃ defectum ꝓfectũ ꝙ insa¬
pientia fatetur ẽẽ mut abilẽ. inutnit supͣ se eẽ
incõmutabslem u̾itatem. atq ita adherens post
ip̃am situt dc̃m ẽ. ad hesit at̃a mea post te. beata
efficitur intrinsecus. ĩueniens ⁊ oĩum uisibiliũ¬

Expanded text:
noscere omnibus uisibilibus se ipsam esse meliorem. quae tamen cum etiam se propter defectum profectumque in sapientia fatetur esse mutabilem, inuenit supra esse incommutabilem ueritatem atque ita adhaerens post ipsam — sicut dictum est: adhaesit anima mea post te — beata efficitur, intrinsecus inueniens etiam omnium uisibiliu
Abbreviated transcription (Latin):
uenatio delectauit. om̃i modo liber ẽ. utrũ
uenari uelit an nolit. nec eũ cruciat quisqͥs
hoc phibeat. aut si ista libertate male uius
uen̾atus fuerit contͣ phsbentis imꝑium
panlatim susbrepens. delectatio mortificat.
aiãm ut si se abstinere uelit sine molestia
et angore nõ possit. cum id aute tota sani¬
tate nõ ageret. ergo aculeus mortis pc̃tmẽ.
qr peccato fc̃a ẽ delectatio q̃ tam possit resist̾e
uoluntati. ⁊ cũ dolore cõhiberi ehm̃ delectati¬
ouem qr indefectu ẽ amime det̾coris effecte. une
mortem uocamus. uirtus aũ peccati lex estiqr
multo sceleratius ⁊ flagitiosius que lex ꝓhibet
ꝯmuttuntur. qͣm si nulla lege ꝓhiberentur.
Tunt itaꝙ absorta ẽ mors inuictoria cũ ꝑ
sc̃ificationem in om̃i hominis parte perfecta
delegatione sp̃italiũ delectatio carnat obruaf᷑¬

Expanded text:
uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se abstinere uelit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. ergo aculeus. mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio,\' quae iam possit resistere uoluntati et cum dolore cohiberi. quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, iure mortem uocauit. uirtus autem peccati lex est, quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. tunc itaque absorpta erit mors in uictoriam, cum per sanctificationem in omni hominis parte perfecta delectatione spiritalium delectatio carnalis su
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ que resistit bone ẽ aculẽtiuis aci¬
tio tua. si nõ restitisset ⁊ repugnasset xbiii. p¬
ip̃us contentio. Et iam illo loco describit.
Qaro concupiscit adu̾sus sp̃m. s̃t aũ adu̾¬
sus camem. hec enuĩ sibi ĩuicẽ resistuntut
nõ q̃ uultis faciatis. fit ergo ꝑ scificationem
erllib delectationib nos carere que nos pͥn¬
eros si denegarentur acerrime cruciabant
ita tredendum ẽ de om̃i carnali delectatiõe
futurũ ẽẽ cũ ꝑfecta sc̃itas totum hominẽ
reparau̾it. Nunt aũ qmͣ diu ẽ in nob̃ quod
resistat bone uoluntati auxilio dei ꝑ bonos
homines ⁊ bonos angelos indigemus ut
donec saneturuulnus nt̃m nõ ita moleste¬
turut ꝑmiat etiam bonã uoluntatẽ. Hãc
aũ mortẽ peccato meruimus. qd̃ ꝑcc̃m erat¬
ante om̃i modo in libero arbitito. cũ mꝑadi¬
somillus dolor denegate delectationis uo
luntatibone hominis resistebat. sicuti mĩt
Uerbi gr̃a. si quisqm existat quẽ mumqͣm

Expanded text:
onsuetudinem, quae resistit bonae tio tua? si non restitisset et repugnasset. ipsius contentio etiam illo loco describitur: caro concupiscit aduersus spiritum, spiritus aduersus carnem; haec enim inuicem sibi resistunt, ut non quae uultis faciatis. fit ergo per sanctificatierilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparauerit. nunc autem, quamdiu est in nobis quod resistat bonae uoluntati, auxilio\' dei per bonos homines et bonos angelos indigemus, ut, donec sanetur uulnus nostrum, non ita molestetur, ut perimat etiam bonam uoluntatem. hanc autem mortem peccato meruimus. quod peccatum erat omnino in libero arbitrio, cum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluntati hominis resistebat, sicuti nunc. uerbi gratia, si quisquam exsistat, quem numquam
Abbreviated transcription (Latin):
e.et p̃ea io hr̃e nõ possunt nisi ea re qua p̃st̃¬
tiores sumus id meute. quicqͥd aũ mite habet᷑
noscendo hẽatur:. Nullum q honũ ꝑfecte noscitur.
quod nõ ꝑfecte amatur. Neq ut sola mens pot᷑¬
ti rõniq consentiat uitali pace ⁊ tranquillitate
uacabit mente contemplari qd̾ eternum ẽ. eigo
etiam cet̾is suis partib amare aminus debetaer
tam magnũ qd̾ mente noscendum ẽ. Et qm̃ id ꝙ
amatur afficiat ex se amantẽ nec̃ce est. fiat ut
sic amatum qd̾ eternũ est. eternitate animum
affitiat. Quo cica ea demũ uita beata q̃ et̃na ẽ
Quid u̾o et̾numẽ quidem et̾nitate afficiat am¬
mũ nisi deus: Amor aũ rerũ amandaꝵ caritas
ũt dilectio melius d̾r. Qua re om̃ib cogitatio¬
nis urtib conssderandum ẽ salub̾rimũ allud
p̃ceptum. Diliges dñm d̾m tuũ in toto corde¬

Expanded text:
ropterea id habere non possumus nisi ea re, qua praestantiores sumus, id est mente. quidquid autem mente habetur, noscendo habetur nullumque bonum perfecte noscitur, quod non perfecte amatur. neque ut sola mens pottuacabit mente contemplari quod aeternum est. ergo etiam ceteris suis partibus amare animus debet hoc tam magnum quod mente noscendum est. et quoniam id quod amatur afficiat ex se amantem necesse est, fit, ut sic amantem quod aeternum est aeternitate animum afficiat. quocirca eadem uita beata, quae aeterna est. quid uero aeternum est, quod aeternitate afficiat animum, nisi deus? amor autem rerum amandarum caritas uel dilectio melius dicitur. quare omnibus cogitationum uiribus considerandum est saluberrimum illud praeceptum: diliges dom
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Omnis itaꝙ huntana pusio est qd etiam uĩ¬
tiũ uotatur. fruendi uti uelle atq utendis fru
Et rursus om̃is ordinatio que urtus ⁊̃ nõiat᷑
fruendis frui ⁊ utendis uti. sc̃uendum ẽ aũt
honestis utendum uõ utilib. Honestatẽ uaco
intelligibilem pulcritudinem qm sp̃italẽ nos
ꝓprie dicimus. Utilitatem aũ diuiam ꝓuidẽ¬
tiam. Qua pp̃ qmqm sint mislta pisltra istmi¬
lia que mmus ꝓprie honesta appellantur. Ip̃ita¬
men pulcritudo exqua pulcra sunt q̃tumtq pui¬
cra sunt nullo modo estuistbilis. Item multa
utstia uisibilia. sed ip̃a utilttas exqua nobis
dicimus uisibilis nõ est. ⁊ Iotum sit cane usia
bilium nõie om̃ia corporalia contineri. Oportes
nisi quib fruendum ẽ dici deceati utilib aut̃
et frui quidẽ cibo ⁊ qualibet corporali uoluytate
nõ adeo absinde estimantur ⁊ bestie. Ui du tuo¬

Expanded text:
. Omnis itaque humana perversio est, quod etiam vitium vocatur, fruendis uti velle, atque utendis frui. Et rursus omnis ordinatio, quae virtus etiam nominatur, fruendis frui, et utendis uti. Fruendum est autem honestis, utendum vero utilibus. Honestatem voco intelligibilem pulchritudinem, quam spiritualem nos proprie dicimus; utilitatem autem, divinam providentiam. Quapropter quanquam sint multa pulchra visibilia, quae minus proprie honesta appellantur; ipsa tamen pulchritudo, ex qua pulchra sunt quaecumque pulchra sunt, nullo modo est visibilis. Item multa utilia visibilia; sed ipsa utilitas, ex qua nobis dicimus, visibilis non est. Notum sane sit visibilium nomine omnia corporalia contineri. Oportet nisi quibus fruendum est, dici deceat. Utilibus autem Et frui quidem cibo et qualibet corporali voluptate non adeo absurde existimantur et bestiae: uti aut
Abbreviated transcription (Latin):
ntundum facere causam q̃rit rit .xx.¬
uoluntatis dei. S om̃ts causa efficiens ẽ.
Om̃e aũ effitiens maius ẽ. qm id qd̾ effrcituri
Ntcħ aũ maius ẽ uoluntate dei. Non ergo eiꝰ
cauisa querenda est. Uttum aliquid sit sursũ¬

Expanded text:
mundum facere, causam quaerit uoluntatis Dei. Sed omnis causa efficiens est, omne autem efficiens maius est quam id quod efficitur. Nihil autem maius est uoluntate Dei. Non ergo eius causa quaerenda est. Qua quidem r
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑabitur. Quisqͥs aũ positus ĩ ultima nẽ¬
cessitate egritudinis sne uolũit accipere peni¬
p̃sumimus qd̾ quia bene huic exit. Nõ p̃sumo¬
nõ p̃sumo. nõ uos fallo. nõ pͥsumo. fidelisbene
hinc exit. ego nõ sum securus. Unde secutus sum
et do securitatem. Unde nõ sum securus: pnĩam
dare possum. securitatẽ nõ possum. Qd̾ dico attẽ¬
dite. Repeto illud p̃lanus exponere neme aliqͥs
male intelligat Numquid dico dampnabit᷑ : nõ
dico. S nõ dico etiant liberabitur. Et quid dicis mͥ:¬
Nescio nescio. nõ p̃sumo. nõ ꝓmitto. nescio. Uis te
agis ueram pnĩam dum sanus es ⁊ te ĩuen̾it
nouissimus dies currentẽ ut reconcilieris. si sic
agis securus es. Quare secirrus: Quia egisti pñiam
te dimiserunt nõ te flla. S unde scis inquit s̃
ne forte deus dimittat michi: Uerum ditis. Um̃
nescio. Nam si scirem trbi ꝓdesse nõ tibi darem
Item si scirem dibi ꝓdesse. nõ te admonerẽ. ñ te

Expanded text:
 quis autem positus in ultima necessitate aegritudinis suae, voluerit accipere poenipraesumimus quia bene hinc exit. Non praesumo: non vos fallo, non praesumo. Fidelis bene hinc exit, ego non sum securus. Unde securus sum, securus sum, et do securitatem: unde non sum securus, poenitentiam dare possum, securitatem dare non possum. . Quod dico attendite: debeo illud planius exponere, ne me aliquis male intelligat. Numquid dico, Damnabitur? Non dico. Sed nec dico etiam, Liberabitur. Et quid dicis mihi? Nescio: non praesumo, non promitto; nescio. Vis te agis veram poenitentiam, dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curre ut reconcilieris: si sic agis, securus es. Quare securus es? Quia egisti poenitete dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, ne forte Deus dimittat mihi? Verum dicis. Unde, nescio. Nam si scirem tibi nihil prodesse, non tibi darem. Item si scirem tibi prodesse, non te admonerem, non
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ⁊ manente sm̃a qd̾ nõ sit miquitas ap̃
d̾m si quidẽ allud modum nr̃i sensus excesse¬
rit. ⁊ intellectus nr̃i ñ dignatur angustias:
dine ꝑmanere incontussa equitate fateamur
ne desupiorib diuine uoluntatis archanis
alit̾ qͣm modus condictonis nr̃e petitur dis¬
putantes dei iustitiam relinquamus. ⁊ nr̃am
penitentes si estis peniten melia aug̃¬
tes. ⁊ nõ estis reridentes mutatede
uitam ⁊ reconciliamini. Et uos enĩ
cum cathena pascitis. Qua iuquis cathena:
Que ligau̾itis nit̾ra erunt ligata ⁊ in celo.
audis ligaturã. ⁊ do̾ te putas facẽ inposturã
penitentiam agis. genu figis. ⁊ irtides sibsan¬
nans patientiam dei. Si penitens es peniteat
te. si nõ te penitet penitens nõ est di entõne¬
nitet te quare facis qd̾ male fecisti: oi fecile
penitet noli facere. Si adhuc facis certe peni
mittunt᷑ ad eccam. uł partantut ad exam
et baptirantur. ⁊ renouantur. ⁊ felices hie e¬

Expanded text:
mur, et manente sententia quod non sit iniquitas apud mur, et manente sententia quod non sit iniquitas apud Deum, si quid illud modum nostri sensus excesserit, et intellectus nostri non dignatur angustias, dine permanere inconcussa aequitate fateamur: ne de superioribus divinae voluntatis arcanis aliter quam modus conditionis nostrae patitur disputantes, Dei justitiam relinquamus, et nostrenitentes si tamen estis poenitentes, et non estis irridentes, mutate vitam, reconciliamini Deo. Et vos enim cum catena pascitis. Qua, inquis, catena? Quae ligaveritis in terra, erunt ligata et in coelo . Audis ligaturam, et Deo putas facere imposturam? Poenitentiam agis, genu figis, et rides, et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poeniteat te: si non poenitet, poenitens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere. Si adhuc facis, certe non mittunt ad ecclesiam, vel portantur ad ecclesiam, et baptizantur, et renovantur, et felices hinc e