comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur radicire concilientur unitati: Videant
nihil sibi remansis se quoddicant. sed tamen
remansisse quod fatiant: ut ꝓfactis eorum
p̃teritis sacrificium dilectionis offeratur pla¬
cabilidõ: Cuius unitatem ne fariosccelere dis¬
ruperunt : Cuius sacramentis tamdiutur¬
nas iniurias irrogarunt: misericorsest
enim & miserator dnr longanimis & mul¬
tum misericors &uerax ⁊ amplectantur in
prȩsentiuita misericor dem& longanimem
& timeant infutura ueracem: non uult enim
mostem impiiquantum ut reuestatur & ui¬
uat  qui a sententiam flectit: aduersus in iu¬
rias inrogatas ⁊ haec est nostra exostatio
proptor hoc eos habemus inimicos quiauera
dicimus Quia tacerem &uimus quiacessa¬
re abinstantia quanta possumus. formidam⁊
quia obtemperamus a postolodicenti prȩdi¬
cauerbum in sta o postune in postune asgue
hostare in crepa : sed sicut euangelium lo¬
quitur diligunt gloriam hominũ magis quam
di, & reprehendi ad tempustiment: dam¬

Expanded text:
tur radici, reconcilientur unitati, uideant tur radici, reconcilientur unitati, uideant nihil sibi remansisse quod dicant, sed tamen remansisse quod faciant, ut pro factis eorum praeteritis sacrificium dilectionis offeratur placabili deo, cuius unitatem nefario scelere dirruperunt, cuius sacramentis tam diuturnas iniurias inrogarunt. misericors est enim et miserator dominus, longanimis et multum misericors et uerax. amplectantur in praesenti uita misericordem et longanimem et timeant in futura ueracem. non uult enim mortem impii quantum ut reuertatur et uiuat, quia sententiam flectit aduersus iniurias inrogatas. haec est nostra exhortatio. Propter hoc eos habemus inimicos, quia uera dicimus, quia tacere metuimus, quia cessare ab instantia quanta possumus formidamus, quia obtemperamus apostolo dicenti: praedica uerbum, insta opportune inportune, argue hortare increpa. sed, sicut euangelium loquitur, diligunt gloriam hominum magis quam dei et reprehendi ad tempus timent, dam
Abbreviated transcription (Latin):
modis omnibus impudici. fures raptores
homicide. latrones malefici. idolat rȩ
quid aliud respondent. cumeos ueritas ar¬
guit. Nisi hoc uolo. hoc me delectat: Et si
xp̃iano tincti sunt nomine . Dicunt &iam: tu
quis es qui iudices alienum seruumu: Verum¬
tamen eosunt istimo destiores: quiacum le¬
tibus diuinis & humanis aliquid penaru pro
suis ꝑditis moribus factisq patiuntur non
semaser rerdicunt : Istiautem simul habe¬
reuolunt & sacrilegorum uitam & in nocen¬
tium famam: Et insceleratis factis nullam
penam & in poenis iustis. masti rum gloriam
quasi non tanto sit erga illos maior miseri¬
cordia & patientia đi : Quanto magis eos par¬
tib: corripiens. Dat locum pęnitentiȩ & in hac
uita flagella in geminare non cessat: Ut con¬
si derantes quȩ patiantur & quare patian¬
tur aliquandoresi piscant: & quiiam pro
unitate donatimaximianistarum baptis mũ
receperunt: propacexpior bister rarum
baptismum potiur amplectantur: Reddan¬

Expanded text:
modis omnibus inpudici, fures raptores modis omnibus inpudici, fures raptores homicidae latrones malefici idololatrae? quid aliud respondent, cum eos ueritas arguit, nisi: \'hoc uolo, hoc me delectat\'? et si christiano tincti sunt nomine, dicunt etiam: tu quis es qui iudices alienum seruum? uerumtamen eo sunt isti modestiores, quia, cum legibus diuinis et humanis aliquid poenarum pro suis perditis moribus factisque patiuntur, non se martyres dicunt. isti autem simul habere uolunt et sacrilegorum uitam et innocentium famam et in sceleratis factis nullam poenam et in poenis iustis martyrum gloriam, quasi non tanto sit erga illos maior misericordia et patientia dei, quanto magis eos partibus corripiens dat locum paenitentiae et in hac uita flagella ingeminare non cessat, ut considerantes quae patiantur et quare patiantur aliquando resipiscant et, qui iam pro unitate Donati Maximianistarum baptismum receperunt, pro pace Christi orbis terrarum baptismum potius amplectantur, reddan
Abbreviated transcription (Latin):
huicẽe uniuer sȩ ecclesiȩ posterius concilium
prȩponendum cuiusse membrum ẽe gau¬
debat bitee n totius corporis compagere¬
tinenda c&eri imitarentur sȩpius ammo¬
nebat: Nam & concilia posteriora prioribus
apud posteros prȩponuntur : & uniuer sum
partibus semꝑ optimo iure prȩponitur: Quid
autem agunt isticum doc&ur scresprianus
&iam sinon ammisit inhȩresiuel schis mate
baptizatos: tamen communicasse ammit¬
tentibus : quod a pestissime declarauit dicens:
Neminem iudicantes. autaiure communieatio¬
nis aliquem sidiuer sum senserit amouentes :
sit alium cõmunione maculatus est: Curm
tractando baptismoeius auctoritatem sec¬
tantur : si autem talium communione ma¬
culatus non est. Curinunitate r&i¬
nenda exemplum eius nonimitantur  Num
quidhic restat . Nisutdicant. sic uolumus
quid aliud sermoniueritatis iustiȩ que
respondent: Omnes flagitiosi & facinoro¬
si hominer luxuriosi ebriosi adulteri &

Expanded text:
huic esse uniuersae ecclesiae posterius concilium huic esse uniuersae ecclesiae posterius concilium praeponendum, cuius se membrum esse gaudebat et, ut se in totius corporis compage retinenda ceteri imitarentur, saepius ammonebat. nam et concilia posteriora prioribus aput posteros praeponuntur et uniuersum partibus semper optimo iure praeponitur. Quid autem agunt isti, cum docetur sanctus Cyprianus, etiamsi non admisit in haeresi uel in schismate baptizatos, tamen communicasse admittentibus, quod apertissime declarauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes? si talium communione maculatus est, cur in iterando baptismo eius auctoritatem sectantur? si autem talium communione maculatus non est, cur in unitate retinenda exemplum eius non imitantur? num quid hic restat nisi ut dicant: \'sic uolumus\'? quid aliud sermoni ueritatis iustitiaeque respondent omnes flagitiosi et facinerosi homines, luxuriosi ebriosi adulteri et
Abbreviated transcription (Latin):
postea multis discussis ambagimus. ꝑspecta
ueritate plenario concilio confirmata est
satis ostem ditur & ip sius beatio priani uerb
in eadem adiubaianum epistolaq̃: in concilio
lecta comme moratur ⁊ ait enim sed decit
aliquis : quider gofi& dehis quim preertta:
de hȩresi a decclesiam uenientes sinebaptis¬
mo ammis sisunt : ubiceste quid fieri soler&
Et sinon fieri uell& satis ostendit : & eo ipsoqđ
concilium a grippini commemorat. Apeste
indicat aliam fuis se consu&udinem ecclesiȩ :
Neque enim opuserat hoc concilio uelle statue¬
re siiam consu&udine tenebatur: & in ipso
concilio non nullȩ sententiȩ omnino decla¬
rant eos contraecdesiȩ consu&udinem decre¬
uis se quod deternẽdum eẽ arbitratisunt.
qua propter illudunumisti considerent. qđ
omnibus pat& : siaue toritas cy prianisequen¬
da estiinagis eam sequendam eẽ mnunitate
seruanda quam in ecclesiȩ consu&udine com¬
mutanda: si autem concilium eius aditur

Expanded text:
postea multis discussis ambagibus perspecta postea multis discussis ambagibus perspecta ueritate plenario concilio confirmata est, satis ostenditur et ipsius beati Cypriani uerbis in eadem ad Iubaianum epistula quae in concilio lecta commemoratur. ait enim: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt? ubi certe quid fieri soleret, etsi non fieri uellet, satis ostendit et eo ipso, quod concilium Agrippini commemorat, aperte indicat aliam fuisse consuetudinem ecclesiae. neque enim opus erat hoc concilio uelle statuere, si iam consuetudine tenebatur, et in ipso concilio nonnullae sententiae omnino declarant eos contra ecclesiae consuetudinem decreuisse quod decernendum esse arbitrati sunt. quapropter. illud unum isti considerent quod omnibus patet, si auctoritas Cypriani sequenda est, magis eam sequendam esse in unitate seruanda quam in ecclesiae consuetudine commutanda, si autem concilium eius adtenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
bonȩ mȩmoriȩ uircum c&eris coepis copis su¬
is qui illo tempore in prouintia africa &nu¬
midia ecclesiam dñi gubernabant statuit.¬
& librata consilii communis examinatione
firmauit  quorum sententiam relegios am
& legitimam salutarem fidei ecclesiȩ cat¬
holice congruentem nos &iam secuti sumus:
ha cat testatione satis ostendit: multo ma¬
gis fuisse commemoraturum: si quod de
hac re rans marinum ueluniuer sale con¬
cilium factumes s& : Nondum autem factum
erat : quia consu&udinis robore tenebatur
or bisterrarum & hȩc sola opponebatur in¬
ducere uolentib: nouitatem : quia non pote¬
rant ad prehendere ueritatem : postea ta¬
mendum inter multos exutraq parte trac¬
tatur quȩritur nonso luminuenta est sed
&iam ad plenarii concilii auctoritatem ro¬
burque perductea poster priani quidem pas¬
sionem sed ante quam nos naties semus : hanc
autem fuis se con su&udinem ecclesiae. quae

Expanded text:
bonae memoriae uir cum ceteris coepiscopis subonae memoriae uir cum ceteris coepiscopis suis qui illo in tempore in prouincia Africa et Numidia ecclesiam domini gubernabant statuit et librata consilii communis examinatione firmauit. quorum sententiam religiosam et legitimam, salutarem fidei, ecclesiae catholicae congruentem nos etiam secuti sumus. hac adtestatione satis ostendit multo magis se fuisse commemoraturum, si quod de hac re transmarinum uel uniuersale concilium factum esset. nondum autem factum erat, quia consuetudinis robore tenebatur orbis terrarum, et haec sola opponebatur inducere uolentibus nouitatem, quia non poterant adprehendere ueritatem. postea tamen dum inter multos ex utraque parte tractatur et quaeritur, non solum inuenta est sed etiam ad plenarii concilii auctoritatem roburque perducta, post Cypriani quidem passionem sed antequam nos nati essemus. hanc autem fuisse consuetudinem ecclesiae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sius consu&udinis. non tales afferent qui¬
bus illa talis anima mouer&ur : Noluit uir
grauis simus rationes suas . & sinon ueras qđ
eum latebat. sed tamen non uictas: ueraci
quidem sed tamen nondum assertȩ consu¬
&udinicedere : quamtamen consu&udi¬
nemnisĩ prior ante agrippinus. & non nul
tias deserere tempta uissent: Non aude¬
r& iste saltem ratocinari aduersur eam
sed intam obscura quȩ stione tur batus. &
ubique intuens uniuer salem robustamq consu¬
&udinem coastar& sepotius & prece dlm
tentio ne mentis addm ut quod postea plenario
concilio uisumest iduerum eẽ ꝑspicer & &
docer & : sedcum fatigatum prȩcedentis con¬
cilii. quod ꝑ agrippinum factumest. ex ce¬
piss& autoritas: maliut p̃deces sorum su¬
orum tam quam inuentum defende requam
inqui rendo amplius laborare : Naminfine
epistolȩ ad quintum i ta ostendit in quotam¬
quam lectulo autoritatis. quasi fessus ad¬
quie uerit : quod autem inquit & agrippinus

Expanded text:
sius consuetudinis non tales adferrent quisius consuetudinis non tales adferrent quibus illa talis anima moueretur, noluit uir grauissimus rationes suas etsi non ueras, quod eum latebat, sed tamen non uictas ueraci quidem sed tamen nondum assertae consuetudini cedere. quam tamen consuetudinem nisi prior ante Agrippinus et nonnullitias deserere temptauissent, non auderet iste saltem ratiocinari aduersus eam, sed in tam obscura quaestione turbatus et ubique intuens uniuersalem robustamque consuetudinem coartaret se potius et prece et intentione mentis ad deum, ut quod postea plenario concilio uisum est id uerum esse perspiceret et doceret. sed cum fatigatum praecedentis concilii quod per Agrippinum factum est excepisset auctoritas, maluit prodecessorum suorum tamquam inuentum defendere quam in quaerendo amplius laborare. nam in fine epistulae ad Quintum ita ostendit, in quo tamquam lectulo auctoritatis quasi fessus adquieuerit. Quod quidem, inquit, et Agrippinus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ amabatur unitatis : Nam & illud sic in¬
tellexit quod ait apostłr, prof&ȩ autem duo
aut: loquantur & c&eri examinent : si
alii reuelatum sedenti fuerit ille prior ta¬
ceat: qua in parte in quit docuit &ostendit.
multa singulis in melius reue lari : & debere
unumquemque non proeo quod se mel mbibe¬
rat & tenebat pestinatiter congredi sed
siquid melius &utilius extiterit libenter am¬
plecti: hisutiq uerbis non solum eos ammo¬
nuit sibi consentire qui melius aliquid nonui de¬
bant: sed & iameos hostatus est siqui possent
afferre aliquid quo prior consu&udo ser¬
uanda potius firmar&ur : ut sitale ess&
quod repelli non poss& &iam ipseostende¬
r& quam ue raciter dixesit unum quem que
Non proeo quod se mel inbiberat & tenebat
ꝑtinaciter congredi: sed siquid melius & utili¬
us extiterit libenter amplecti: sed quia
tunc non extiterant. Nisi qui ei consu&u di¬
nem opponerent. Defensiones autem ip¬

Expanded text:
quae amabatur unitatis. nam et illud sic inquae amabatur unitatis. nam et illud sic intellexit quod ait apostolus: prophetae autem duo aut tres loquantur et ceteri examinent. si alii reuelatum sedenti fuerit, ille prior taceat. qua in parte, inquit, docuit et ostemulta singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed, si quid melius et utilius extiterit libenter amplecti. his utique uerbis non solum eos ammonuit sibi consentire qui melius aliquid non uidebant, sed etiam eos hortatus est, si qui possent adferre aliquid quo prior consuetudo seruanda potius firmaretur, ut, si tale esset quod refelli non posset, etiam ipse ostenderet quam ueraciter dixerit: debere unumquemque non pro eo quod semel inbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed si quid melius et utilius extiterit libenter amplecti. sed quia tunc non extiterant nisi qui ei consuetudinem opponerent, defensiones autem ip
Abbreviated transcription (Latin):
generatione utrum poss& apud schis mati¬
cos uelher&icos fieri difficileratio redde¬
recur : & preceder& auctoritas agrippini
& non nullorum quiei consenserant hominũ
in hac quȩ stione deficientium : quimaluerant
aliquid nouum moliriquam tenere consu&u¬
dinen : cuuur defensionem non intelle gebañ :
intuerunt inoculos animȩ uerisimiles ratio¬
nes & intercluserunt iter ꝑuestigandaeue¬
ritatis: Nec arbitror beatumcy prianum
propter aliud consu&udinẽ. quid sentir & li¬
berius ex prompsisse priorem que dixisse : Ni¬
si ut talium siforte exister& ciues s& meli¬
us reuelatum gratis sime acciper& : & osten¬
der& imitandam Non solumdo cendi dili¬
gentiam sed &iam discendi modestiamꝰ
si autem nullus exister& quitale aliquid affer¬
r& unde illȩ omnes uerisimiles rationes
quib: mouebatur refellerentur: in eadem sen¬
tentia ꝑmaner& benesibi conscius. & nonoc¬
cultatȩ quȩ putabatur ueritatis. & r&entȩ

Expanded text:
generatione, utrum posset aput schismatigeneratione, utrum posset aput schismaticos uel haereticos fieri, difficile ratio redderetur et praecederet auctoritas Agrippini et nonnullorum qui ei consenserant hominum in hac quaestione deficientium, qui maluerant aliquid nouum moliri quam tenere consuetudinem cuius defensionem non intellegebant, inruerunt in oculos animae uerisimiles rationes et intercluserunt iter peruestigandae ueritatis. Nec arbitror beatum Cyprianum propter aliud contra consuetudinem quid sentiret liberius exprompsisse prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret cui esset melius reuelatum, gratissime acciperet et ostenderet imitandam non solum docendi diligentiam sed etiam discendi modestiam, si autem nullus existeret qui tale aliquid adferret, unde illae omnes uerisimiles rationes quibus mouebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occultatae quae putabatur ueritatis et retentae
Abbreviated transcription (Latin):
illa questio baptismi ꝑtractata. seđ tamer
saluberrima consu&cudinem tenebat eccle¬
si a mnipsis quoque schismaticis ee heraici
coprigere quod prauum estu duopnerati¬
requod datumest: sanare quoduul me ratum
est  oncurare quod sanum est: quamcon¬
su&cudinem credo ex apostolicatraditione
uenientem : sicut multa moninuenuantur
ilitteris eorum nec in concilus postero¬
rum : & tamen quia ꝑuniuer sam custodiun¬
tur ecclesiam: Nonnisi ab ipsir tradita excom¬
mendata creduntur ⁊ hancergo saluber¬
rimam consu&udinem ꝑ agrippinnum pre¬
decessorem suũ Dicit screrꝰ prianus quasicoe¬
pirsecorrigiꝰ sed sicut diligentius in quisit ꝯuerito
docuit quȩ post magnos dubitationis fluc¬
tus adplenarii concilii confirmationem per¬
ductaest ueriurcreditur ꝑ agrippinum
corrumpicoe pisse non corrigi Iñruser¬
teitaque tam magna quȩstione cum deremis¬
sione peccatorum & despirital hominis re¬

Expanded text:
illa quaestio baptismi pertractata, sed tamen illa quaestio baptismi pertractata, sed tamen saluberrimam consuetudinem tenebat ecclesia in ipsis quoque schismaticis et haereticis corrigere quod prauum est, non iterare quod datum est, sanare quod uulneratum est, non curare quod sanum est. quam consuetudinem — credo ex apostolica traditione uenientem, sicut multa non inueniuntur in litteris eorum neque in conciliis posterorum et tamen, quia per uniuersam custodiuntur ecclesiam, non nisi ab ipsis tradita et conmendata creduntur — hanc ergo saluberrimam consuetudinem per Agrippinum prodecessorem suum dicit sanctus Cyprianus quasi coepisse corrigi; sed sicut diligentius inquisita ueritas docuit, quae post magnos dubitationis fluctus ad plenarii concilii confirmationem perducta est, uerius creditur per Agrippinum corrumpi coepisse, non corrigi. inruente itaque tam magna quaestione cum de remissione peccatorum et de spiritali hominis re
Abbreviated transcription (Latin):
recum leuiora quȩ fingitis fugitis ipsum sa¬
crilegium schismatis quodest omnibus grauiur
cõmisistiss anfosteiam plac& fateri non fu¬
is seiam illos. uel schismaticos uel her&icor
qui extra communione ecclese uel inchirma¬
te a liquo uel in he se se fuerant baptizatiquia
quia transeundo ad ecclesiam & errores suos pris¬
tinos anathemando destiterant eẽ quoderant :
quomodo esgosinebaptis monon suꝑeos re¬
manserant sceleraeorum anille baptis mus
xpierat. sedeis extraecclesiae communionem
prodes se non poterat : Cumautem uener̃
& anathematȩ prȩrito errore . in eclesiae
pacem ꝑmanus impositionem receptis unt.
Tunc in caritate radicatis atq fundatis. sine
qu amnfructuosa sunt c&era. prodeẽ coepit
& ad remis sionem peccatorum. & ad scifica¬
tionem uitȩ quod sine fructuex trapostabant:
Nolite ergonobis auctoritate mobicere cypri¬
ani adb aptismi reporitioneiun sedos ids no
uationem : Non dumenim erat diligenter

Expanded text:
re, cum leuiora quae fingitis fugitis, ipsum sare, cum leuiora quae fingitis fugitis, ipsum sacrilegium schismatis quod est omnibus grauius commisistis? an forte iam placet fateri non fuisse iam illos uel schismaticos uel haereticos, qui extra communionem ecclesiae uel in schismate - aliquo uel in haerese fuerant baptizati, quia transeundo ad ecclesiam et errores suos pristinos anathemando destiterant esse quod erant? quomodo ergo sine baptismo non super eos remanserant scelera eorum? an ille baptismus Christi erat, - sed eis extra ecclesiae communionem prodesse non poterat, cum autem uen-erunt et anathemato praeterito errore in ecclesiae pacem per manus inpositionem recepti sunt, tunc in caritate radicatis adque fundatis, sine qua infructuosa sunt cetera, prodesse coepit et ad remissionem peccatorum et ad sanctificationem uitae quod sine fructu extra portabant? Nolite ergo nobis auctoritatem obicere Cypriani ad baptismi repetitionem, sed tenete uationem. nondum enim erat diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autem infirmaouis. insolitudine aspicit᷑.
ubn pastor quiredam& absens uid&ur: Dentes
exeruntur frangitur guttur inualidum, bo¬
nus homosinones ses traditor: consule animȩ
tuȩ. estoxp̃ianus : Dim probam rabiem: cum
xp̃ia nodicitur estoxp̃ianus: quid aliud doc¬
tur nisi senegare xp̃ianum : Nũquiderat
aliud quod docere cupiebant illixp̃ianorum
ꝑ secutores . quibus quisestiterunt masti res
factisunt : an leuius putatur quod gladio mi¬
nante quam quod linguamsidiante committi¬
tur: adistarespond&e lupira paces : qui
pellib ouinis in duicupientes beatio pri¬
ani lit teras prouobis eẽ arbitramini conta¬
minabat er prianum sacrilegium schismati¬
corum an non contaminabat : si con taminabat
Iam tunc periit ecclesia: Nonerat unde propa¬
garemini : si autem non contaminabat : quo
scelere alie nopos sunt inunitate contamina¬
riinnocentes. sschismatis sacrileo non
pos sunt : qua reuosergo separastis:: qua¬

Expanded text:
cum autem infirma ouis in solitudine aspicitur, cum autem infirma ouis in solitudine aspicitur, ubi pastor qui reclamet absens uidetur, dentes exeruntur, frangitur guttur inualidum: \'bonus homo, si non esses traditor; consule animae tuae, esto christianus.\' o inprobam rabiem! cum christiano dicitur: <esto christianus us: quid aliud docetur nisi se negare christianum? numquid erat aliud quod docere cupiebant illi christianorum persecutores, quibus qui restiterunt martyres facti sunt? an leuius putatur quod gladio minante, quam quod lingua insidiante committitur? Ad ista respondete, lupi rapaces, qui pellibus ouinis indui cupientes beati Cypriani litteras pro uobis esse arbitramini: contaminabat Cyprianum sacrilegium schismaticorum an non contaminabat? si contaminabat, iam tunc periit -ecclesia, non erat . unde propagaremini. si autem non contaminabat, quo scelere alieno possunt in unitate contaminari innocentes, si schismatis sacrilegio non possunt? quare uos ergo separastis? qua
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ndicare : Nam quomodo ipse tam multa
desceleribus schis matum & hȩrescm loquitur.
aut quomodo canitur inpsalmis. siuere iusti¬
tiam diligitis. recte iudicate filii hominum Cur
autem ip̃se dñsdicit Nolite iudicare persona¬
liter. sed rectum iudicium iudicate. sinonlic&
dealiquo iudicare postremo ipsi deillis tradi¬
toribus de quibus falsa iudicauerunt curom¬
nino iudi cauerunt de seruis alienis isuo domi¬
postabant aut cadebant: Cur denique derec entib:¬
Tib maximianistis plenarii concilii sicut
dicunt ore ueredico non dubitauerunt tale ꝓ¬
ferre iudicium uteos primis illis schismaticis.
quos uiuos terra sorbuit compararent: quo¬
rum tamen quos dam quod ne gare non pos s̃.
aut innocentes damnauerunt: Aut nocentes
iterum receperunt ⁊ sed cum uerum dicitur
Cuires pondere non possunt rodunt mus mu¬
ra saleꝰ rososic uolumus : tuquies qui iudices
alienum seruũn suo domino stat aut cadit :

Expanded text:
dibus iudicare. nam quomodo ipse tam multa dibus iudicare. nam quomodo ipse tam multa de sceleribus schismatum et haeresum loquitur? aut quomodo canitur in psalmis: si uere iustitiam diligitis, recta iudicate, filii hominum? cur autem ipse dominusdicit:nolite iudicare personaliter, sed rectum iudicium iudicate, si non licet de aliquo iudicare? postremo ipsi de.illis traditoribus, de quibus falsa iudicauerunt, cur omnino iudicauerunt de seruis alienis? suo domino stabant aut cadebant. cur denique de recentibus Maximianistis plenarii concilii, sicut dicunt, ore ueridico non dubitauerunt tale proferre iudicium, ut eos primis illis schismaticis quos uiuos terra sorbuit conpararent? quorum tamen quosdam, quod negare non possunt, aut innocentes damnauerunt aut nocentes iterum receperunt. sed cum uerum dicitur, cui respondere non possunt, rodunt murmura salebrosa: sic uolumus. tu quis es qui iudices alienum seruum? suo domino stat aut cadit.
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate : schis ma hiatu terrȩ sepultis auc¬
toribus uuis &c&eris cȩlestiigne consumptis
quisiam dubi tauerit hoc eẽ sceleratius cõmis¬
sum quodest grauius uindicatum᷑: Atalibus
sacrilegis uenientes si nebaptismo. ut dicitis
cyprianum non contami nabant: quomo¬
douos contaminare poterent non conuicti. sed
confictitradito res: quisinon li bres incenden¬
dos tradidissent. sedeos ipsi ꝑrosuis manibus
incendis sentiminoris fuissent utique scetresquã
sis chisma committerent: quia illud mitius. il¬
lud grauius uindicatumest: Non humano arbi¬
trio. sed diuino iuditio: quas euos ergosepa¬
rastis: siullus sensus inuobis est uid&is uosces¬
te quid res ponderi possit non in uenire ⁊ Non
usq: ad eo inquiunt omnia defecerunt: ut non
possimus respondere : sicuolumus : tuquies
qui iudices alienum seruum suodno stat aut ca¬
dit : quod eis dictũ nonintellegunt: quiuole¬
bant non defactis manifestis. sed dealienis cor¬

Expanded text:
captiuitate, schisma hiatu terrae, sepultis auccaptiuitate, schisma hiatu terrae, sepultis auctoribus uiuis et ceteris caelesti igne consumptis. quis iam dubitauerit hoc esse sceleratius commissum quod est grauius uindicatum? a talibus sacrilegis uenientes sine baptismo ut dicitis Cyprianum non contaminabant: quomodo uos contaminare poterant non conuicti sed conficti traditores? qui non si libros incendendos tradidissent, sed eos ipsi suis manibus incendissent, minoris fuissent utique sceleris quam si schisma committerent, quia illud mitius, illud grauius uindicatum est non humano arbitrio, sed diuino iudicio. Quare uos ergo separastis? si ullus sensus in uobis est, uidetis uos certe quid responderi possit non inuenire. non usque adeo\', inquiunt, omnia defecerunt, ut non possimus respondere: sic uolumus. tu quis es qui iudices alienum seruum? suo domino stat aut cadit it. quod eis dictum non intellegunt, qui uolebant non de factis manifestis, sed de alienis cor
Abbreviated transcription (Latin):
cepta contaminare cyprianum : Non setamen
ille separauit: et quia ꝑmanebant ecclesia
manifestumest quod con taminari non patu¬
it : quareuos ergo non dico ab innocentibus
quod probatur sed abipsis quod non ꝓba¬
tur traditoribus separastis. Anut dicere coe¬
peram grauiora sunt crimina t raditorum
quam schis maticorum non asferamus state¬
ras dolosas. ubi appendamus quoduolumus.
& quomodo uolumus proarbitrio nro Di¬
centes. hoc graue. hoc leueest: sed afferamus
diuinam stateram descripturis scĩs. tamquam
d& hesauris dominicis. Et inilla quid s̃t graui¬
us appendamus. Immo non appendamus. sed
adno appensa Recognoscamus: tempore illo
quodns priora delicta recentibus pꝰenarum
exemplis cauenda monstrauit. & idolum fa¬
bricatum atq adoratum est: & proph&icus
liber Ira regis contemptoris incensus. &
schis matemptatum q dalatria gladio punita
est . ex ustio libribellicacede & pere grina

Expanded text:
cepta contaminare Cyprianum. non se tamen cepta contaminare Cyprianum. non se tamen ille separauit, et quia permanebat ecclesia manifestum est quod contaminari non potuit. quare uos ergo non dico ab innocentibus quod probatur, sed ab ipsis quod non probatur traditoribus separastis? an, ut dicere coeperam, grauiora sunt crimina traditorum quam schismaticorum? non adferamus stateras dolosas, ubi appendamus quod uoluØluS et quomodo uolumus, pro arbitrio nostro dicentes: hoc graue, hoc leue est,\' sed adferamus diuinam stateram de scripturis sanctis tamquam de thensauris dominicis et in illa quid sit grauius appendamus, immo non appendamus, sed a domino appensa recognoscamus. tempore illo, quo dominus priora delicta recentibus poenarum exemplis cauenda monstrauit et idolum fabricatum adque adoratum est et propheticus liber ira regis contemptoris iucensus et schisma temptatum, idololatria gladio punita est, exustio libri bellica caede et peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
one contaminantur: respond&e quare uin¬
culum disrupistis: anfoste schismatici. sinebap¬
tismoreceptinon contaminant. & tradito¬
res scorum librorum contaminant : uestros
quidem fuis setraditores manifestis sima re¬
rum gestatestantur: Et situnc in illos quos
as guebatis uera dicer&is causamuestramuni¬
tatior bisterrarum ꝑsuasis se: isut uobis r&en¬
tis illi excluderentur : quod conatiestis facere
& non obtinuistis : in nocensest orbisterrarum
qui iudicibus ecclesiasticis. potius quam uictis liti¬
gatorib: crediditꝰ siautem noluistis agere
causam uestram in nocens est orbis terrarum
quidamnare non potuit inauditos: quareer¬
gouos ab in nocentibus separastis. facrilegiuschis¬
matis uridefendere non ual&is: sed hȩc o¬
mitto hocdicosiuos possent contaminare
traditores. qui non sunt a uobis conuicti. &
aquibus uos estis uicti: multo magis possent sa¬
crilegia schismaticorum & hor&icorum si¬
nebaptis mosecundum sententiam uram re¬

Expanded text:
one contaminantur. respondete: quare uinone contaminantur. respondete: quare uinculum dirrupistis? An forte schismatici sine baptismo recepti non contaminant et traditores sanctorum librorum contaminant? uestros quidem fuisse traditores manifestissima rerum gesta testantur. et si tunc in illos quos arguebatis uera diceretis, causam uestram unitati orbis terrarum persuasissetis, ut uobis retentis illi excluderentur. quod si conati estis facere et non optinuistis, innocens est orbis terrarum, qui iudicibus ecclesiasticis potius quam uictis litigatoribus credidit. si autem noluistis agere causam uestram, innocens est orbis terrarum, qui damnare non potuit inauditos. quare ergo uos ab innocentibus separastis? sacrilegium schismatis uestri defendere non ualetis. sed haec omitto, hoc dico: si uos possent contaminare traditores, qui non sunt a uobis conuicti et a quibus uos estis uicti, multo magis possent sacrilegia schismaticorum et haereticorum sine baptismo secundum sententiam uestram re
Abbreviated transcription (Latin):
munione potuerunt: quareuos separastis ec
ceunitate uideo cr prianum & alios collegaseius
qui facto concilio censuerunt omnes qui ex¬
traecclesiae communionem fuerint baptizati
baptis mum non habere: &ideo eis dandumeẽ
cum ueniunt : sedeccerursus. in ea demunitate
uideo quosdam dehacre diuersa sentutire.
& eos qui abher&icis uel schis maticis uenerint.
agnito in eis baptis moxpͥi. Non aude reiterũ
baptisare : hos omnes catholicaunitas. mat̃ no
sinucom plectitur. inuicem onera sua postan¬
tes & studentes seruare unitatem sp̃rmiuncu¬
lopacis Donec alteris eorum. siquid aliter
sapiebant dñ sreuelar&: siuera isti sentie¬
bant. ab illis non contaminabantur : siuera illi
sentiebant abistis non contaminabantur: an
contaminabantur is quod uolueritis eligite :
si con taminabantur : iam tunc nonerat ecclesia:
res pond&e unde huc existis: si autem ꝑmanebat
ecclesia: nullo modo boni amalis. tali communi¬

Expanded text:
munione potuerunt. Quare vos separastis? Ecce munione potuerunt. Quare vos separastis? Ecce in unitate video Cyprianum et alios collegas ejus, qui facto concilio censuerunt omnes qui extra Ecclesiae communionem fuerint baptizati, Baptismum non habere, et ideo eis dandum esse cum veniunt. Sed ecce rursus in eadem unitate video quosdam de hac re aliter sentire, et eos qui ab haereticis vel schismaticis venerint, agnito in eis Baptismo Christi non audere iterum baptizare. Hos omnes cathosinu complectitur, invicem onera sua portantes, et studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis, donec alteris eorum, si quid aliter sapiebant, dominus reuelaret. si uera isti sentiebant, ab illis non contaminabantur an contaminabantur? si uera illi sentiebant, ab istis non contaminabantur an contaminabantur? quod uolueritis eligite. si contaminabantur, iam tunc non erat ecclesia. respondete: unde huc existis? si autem permanebat ecclesia, nullo modo boni a malis tali communi
Abbreviated transcription (Latin):
contra orbem terrarum altare erexistis
quare non communi catis ecclesiis quibus epis¬
tulas apostolicas missas ten&is & legitis. &
secundum ipsas uos uiuere dicitir : ges ꝓonde¬
te qua reuos se parastis: propterea nemalo¬
rum communione peris&is. quomodoer¬
gonon perierunt erprianus & tot college
ꝓpsius. quicum crederent her&icos. & shis ma¬
ticos baptismum non habere. sine baptis mota¬
men receptis cum peccata eorum tamimma¬
niatamque sacrilega suꝑeos eẽ crederent.
sis tamen communicare quam se parari abuni
fatemaluerunt : Dicente crpriano. Neminẽ
iudicantes. aut aiure communionis aliquem si di¬
uer sum senserit amouentes : sier gotali com¬
munionimalorum pereunt iusti : iamecdesia
temporibus cy priam perierat: undeigitur
extit origo donati: ribi cathecizatus est : ubi
baptizatus : ubior dinatus quando iamecclesiã
contagio commuionis extinxerat : si autem
erat ecclesia : Nihil obsesemalibonis inuna com¬

Expanded text:
contra orbem terrarum altare erexistis, contra orbem terrarum altare erexistis, quare non communicatis ecclesiis quibus epistulas apostolicas missas tenetis et legitis et secundum ipsas uos uiuere dicitis? respondete: quare uos separastis? propterea certe, ne malorum communione periretis. quomodo ergo non perierunt Cyprianus et tot collegae ipsius? qui cum crederent haereticos et schismaticos baptismum non habere, sine baptismo tamen receptis, cum peccata eorum tam inmania tamque sacrilega super eos esse crederent, eis tamen communicare quam separari ab unitate maluerunt, dicente Cypriano, Neminem judicantes, aut a jure communionis aliquem, si diversum senserit, amoventes. 8. Si ergo tali communione malorum pereunt justi, jam Ecclesia temporibus Cypriani perierat. Unde igitur exstitit origo Donati, ubi catechizatus est, ubi baptizatus, ubi ordinatus, quando jam Ecclesiam contagio communionis exstinxerat? Si autem erat Ecclesia, nihil obesse mali bonis in una com
Abbreviated transcription (Latin):
sed munitate fuso: quia si trader& cor¬
pus suum ut arder& & non haber & caritatem
Nihilei proders& : permastrri confersionem
ꝑuenit adangelicam lucem : ut sinonantea
bicerte reuelatum agnoscer& : quodeui
aliter saper& sententiam diuersȩ opiobnis
umculo non preposuit unitatis: uosita que
donatistȩ quid hec dicitis: si nostra. sen¬
tentia debaptis moueraest omner quialites
sap̃iunt. erprianitem poribur Non sunt abuni¬
tate ecclesiȩ separati. donec illud quod ali¬
ter saperent : ds̃ illis reuelar& : uosergo
quare separatione sac rilega pacis uincu¬
lum disrupistis: siautem uestra sententia:
debaptis mouera est . Cy prianus & c&eri
cum quibus tale concilium cȩlebras se ꝑhib&is.
Cumeis quia liter sapiebant inunitate man¬
serunt: qua reuos pacisuinculum disru¬
pistis : quod lib& horum elegeritis: contra
uestram praecisionem sententiam ferre cogi¬
mini res pond&e quarese parastis. quare

Expanded text:
sed in unitate fuso, quia si traderet corsed in unitate fuso, quia si traderet corpus suum ut arderet et non haberet caritatem nihil ei prodesset, per martyrii confessionem peruenit ad angelicam lucem, ut si non antea, ibi certe reuelatum agnosceret, quod cum aliter saperet sententiam diuersae opinionis uinculo non praeposuit unitatis. Uos itaque, Donatistae, quid ad haec dicitis? si nostra sententia de baptismo uera est, omnes qui aliter sapiebant Cypriani temporibus non sunt ab unitate ecclesiae separati, donec illud quod aliter saperent deus illis reuelaret. uos ergo quare separatione sacrilega pacis uinculum dirrupistis? si autem uestra sententia de baptismo uera est, Cyprianus et ceteri, <;um quibus eum tale concilium celebrasse perhibetis, cum eis qui aliter sapiebant in unitate manserunt. quare uos pacis uinculum dirrupistis? quodlibet horum elegeritis, contra uestram praecisionem sententiam ferre cogimini. respondete: quare uos separastis? quare
Abbreviated transcription (Latin):
an gelidisumus quibus aequales inresur recti¬
one futurisumus: quam diu non habemus ꝑ¬
fectionem angeli non habemus prȩsumpti¬
onem diaboli: Ideo dicit a postołs: temptatio
uos non ad p̃hendat : nisi humana : humanum
est ergo aliquid aliter sapere proptereac
dicitalio loco quot quot ergo per fecti hocsa.¬
pamus : e si quid aliter sapitir: hoc quo que druobis
reuelabit: quib autemreuelat cumuolu¬
erit siue in hacuita siue posthaneuitam
Niss ambulantib: inuiã pacis. & innullam prȩ¬
cissonem deuiantibus: Non quales istifunt qui
uiam pacis non agnouerunt: Nec propter
aliud unitatis uinculum dis ruperunt: Ideo¬
que aposł cum dixiss& & siquidaliter sar¬
prtis: hoc quoque uobirdr̃ reuelabit: Ne puto¬
rent preeruiam pacir quod aliter sapie¬
bant sibiporse reuelari: continuo ad didit:
uerum tamen in quod ꝑuenimus ineo am bu¬
lemur : inquo ambulans eyprianus perseue¬
rantir s̃matolerantia : non fuso sanguine

Expanded text:
angeli dei sumus, quibus aequales in resurrectiangeli dei sumus, quibus aequales in resurrectione futuri sumus, quamdiu non habemus perfectionem angeli, non habeamus praesumptionem diaboli. ideo dicit apostolus: temptatio uos non adprehendat nisi humana. humanum est ergo aliquid aliter sapere. propterea dicit alio loco: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus. et si quid aliter sapitis, hoc quoque uobis deus reuelabit. quibus autem reuelat cum uoluerit siue in hac uita siue post hanc uitam nisi ambulantibus in uia pacis et in nullam praecisionem deuiantibus, non quales isti sunt, qui uiam pacis non agnouerunt nec propter aliud unitatis uinculum dirruperunt?ideoque apostolus cum dixisset: et si quid aliter sapitis, hoc quoque uobis deus reuelabit, ne putarent praeter uiam pacis quod aliter sapiebant sibi posse reuelari, continuo addidit: uerumtamen in quod peruenimus in eo ambulemus. in quo ambulans Cyprianus perseuerantissima tolerantia non fuso sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
cxpriano. idest quo modo tenuerit un itatem
Cum eis a quib: diuersum sentiebat: aitenim
Neminem iudicantes. aut aiure communionis
aliquem sidiuer sum senserit amouentes: alte¬
rum autemidest quomodo accipere potuerit
ueritatem contraid quod sentiebat inuentam
Et silit terȩ tacent merita clamant: sie poͥsto¬
la non inuenitur coronatestatur: si conci¬
lium non indicat epis coporum: consortum
indicat anglorum: Nonenim paruum docu¬
mentum est peͣ catissimȩ anime in eaunitate
mastrrium meruis se : unde sediuer sum
sentiens noluit separare: homines enim sumt :
undealiquid aliud sapere quam seres hab&
humana temptatio est: Nimis autem aman¬
do sententiam suam uel inuidendo melioribus
usq: ad prȩcidendȩ communionis & conden¬
dischis matis uel heresis sac rileum perueni¬
re diabolica prȩsumptio est: Innullo autem
aliter sapere quam seres hab& an gelica ꝑ¬
fectio est : quia itaq homines sumus. sed spe

Expanded text:
Cypriano, id est quomodo tenuerit unitatem Cypriano, id est quomodo tenuerit unitatem cum eis a quibus diuersum sentiebat; ait enim: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. alterum autem, id est quomodo accipere potuerit ueritatem contra id quod sentiebat inuentam, etsi litterae tacent, merita clamant. si epistula non inuenitur, corona testatur; si concilium non indicat episcoporum, consortium indicat angelorum. non enim paruum documentum est pacatissimae animae in ea unitate martyrium meruisse, unde se diuersum sentiens noluit separare. homines enim sumus, unde aliquid aliter sapere quam se res habet humana temptatio est. nimis autem amando sententiam suam uel inuidendo melioribus usque ad praecidendae communionis et condendi schismatis uel haeresis sacrilegium peruenire diabolica praesumptio est. in nullo autem aliter sapere quam se res habet angelica perfectio est. quia itaque homines sumus, sed spe
Abbreviated transcription (Latin):
mandata sunt nouimus: Quomodo enim potu¬
it ista res tantis alter cationum nebulis inuoluta
adplenarii concilii luculentam inlustrationem
confirmationem que ꝑduci. Nis primo diuti¬
us ꝑorbisterrarũ regiones multis hinc atq hinc
dis potationib & collationib episcoporum ꝑ¬
tractata constar& hoc autem sanitas pacis
ut cum diutius aliqua obscuriora quȩ runtur.
& propter inueniendi difficultatem diuersas
pariunt infraterna disceptatione sententi¬
as . Donec aduerum liquidumꝑueniatur uin¬
culum ꝑmaneat unitatis Ne in paste prȩcisa.
remaneat insanabile uul nuserroris: Etideo
plerumque doctoribus minus aliquid reuelatus
ut eorum patiens & humilis caritas inqua
fructus maior est com prob&ur: uelquo¬
modo teneant unitatem cum in rebus obscu¬
riobus diuersa sentiunt: uel quomodo ac¬
cipiant ueritatem. cum contraid quod sen¬
tiebant declaratam eẽ cognoscunt: quorum
duorum manifestum tenemus: unum in beato

Expanded text:
mandata sunt nouimus. quomodo enim potumandata sunt nouimus. quomodo enim potuit ista res tantis altercationum nebulis inuoluta ad plenarii concilii luculentam inlustrationem confirmationemque perduci, nisi primo diutius per orbis terrarum regiones multis hinc adque hinc disputationibus et conlationibus episcoporum pertractata constaret? hoc autem facit sanitas pacis, ut, cum diutius aliqua obscuriora quaeruntur et propter inueniendi difficultatem diuersas pariunt in fraterna disceptatione sententias, donec ad uerum liquidum perueniatur, uinculum permaneat unitatis, ne in parte praecisa remaneat insanabile uulnus erroris. Et ideo plerumque doctioribus minus aliquid reuelatur, ut eorum patiens et humilis caritas in qua fructus maior est comprobetur, uel quomodo teneant unitatem, cum in rebus obscurioribus diuersa sentiunt, uel quomodo accipiant ueritatem, cum contra id quod sentiebant declaratam esse cognoscunt. quorum duorum manifestatum tenemus unum in beato
Abbreviated transcription (Latin):
mus: satis ostendit facillime secor recturum
fuisse sententiam suam. siquis ei demonstrar&
baptis mũxpͥi. sic dariposse ab eis quiforas
exierunt quem ad modum amitti non potuit
cum foras exi rentiunde multa iam diximus :
Nec nos ipsi tale aliquid auderemus asserere
nisiuniuersꝑ eclesiȩ concordissima auctori¬
tate firmati: Cui & ipse sine dubio ceder&. si
iam illo tempore quaestionis huiusueritas eli¬
quata & declarata ꝑplenarium concilium soli¬
dar&ur: sienim p&rũ laudat & prȩdicat
abuno posteriore collega patienter concor¬
diter quecorrectum quanto ipsecitius cum
concilio prouintiȩ suaȩ. uniuersporbis auc¬
toritati pate factaueritate cessss&: qui
profecto & uniuerum dicenti & demons¬
tranti poss& facillime consentire: tam sca
anima tam pacata: Et fostasse factum est.
sed nescimus: Nequeenim omniaquȩ illotẽ¬
pore inter epis copos gesta sunt memoriaelit¬
teris que mandari potuerunt automnia quȩ

Expanded text:
mus, satis ostendit facillime se correcturum mus, satis ostendit facillime se correcturum fuisse sententiam suam, si quis ei demonstraret baptismum Christi sic dari posse ab eis qui foras exierunt, quemadmodum amitti non potuit cum foras exirent, unde multa iam diximus. nec nos ipsi tale aliquid auderemus adserere nisi uniuersae ecclesiae concordissima auctoritate firmati, cui et, ipse sine dubio cederet, si iam illo tempore quaestionis huius ueritas eliquata et declarata per plenarium concilium solidaretur. si enim Petrum laudat et praedicat ab uno posteriore collega patienter concorditerque correctum, quanto ipse citius cum concilio prouinciae suae uniuersi orbis auctoritati patefacta ueritate cessisset! quin profecto et uni uerum dicenti et demonstranti posset facillime consentire tam sancta anima, tam pacata. et fortasse factum est, sed nescimus. neque enim omnia, quae illo tempore inter episcopos gesta sunt, memoriae litterisque mandari potuerunt aut omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
graiuorem auctoritatem doctͥorem que
prudentiam & ꝑ concilia licere reprendi
si quidineis foste aueritate deuiatum est /Et
ips a concilia quae per singulas regiones uel ꝓ¬
uintias fiunt plenariorũ conciliorum aue¬
toritatiquȩ fiunt ex uniuer so orbexpiano.
sineillis ambagiburcedere : Ipsaque plena¬
ria sae periora posterioribus emendaricum
aliquo experimento rerum aperitus quod
causumerat : & cognoscitur quodlatebat sine
ullote fosacrilegȩ suꝑbiȩ sineulla infla¬
taceruice arrogantiȩ sineulla contentio¬
neliuidȩ inuidiȩ : cũ scahumilitate cũ pace
catholicam caritate xp̃iana: qua propter
c̃rci prianus tanto excelsior : quanto humili¬
or qui documentũ p&risicamauit ut dicer&
documentum scilic& nobis & concordiȩ & pati
entiȩ tribuens : ut non pestinaciter nostra a¬
memus: sed quae aliquando a fratribus & colle¬
gis nostris utiliter & salubriter suggeru¬
tur : sis intuera & legitima ipsa potius dica

Expanded text:
grauiorem auctoritatem doctioremque grauiorem auctoritatem doctioremque prudentiam et per concilia licere reprehendi, si quid in eis forte a ueritate deuiatum est, et ipsa concilia, quae per singulas regiones uel prouincias fiunt, plenariorum conciliorum auctoritati, quae fiunt ex uniuerso orbe christiano, sine ullis ambagibus cedere ipsaque plenaria saepe priora a posterioribus emendari, cum aliquo experimento rerum aperitur quod clausum erat et cognoscitur quod latebat, sine ullo tyfo sacrilegae superbiae, sine ulla inflata ceruice arrogantiae, sine ulla contentione liuidae inuidiae, -cum sancta humilitate, cum pace catholica, cum caritate christiana? Quapropter sanctus Cyprianus, tanto excelsior quanto humilior, qui documentum Petri sic amauit ut diceret: doentiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus, sed quae aliquando a fratribus et collegis nostris utiliter et salubriter suggeruntur, si sint vera et legitima, ipsa potius
Abbreviated transcription (Latin):
sesi audent suꝑbae & tumidȩcer uices he¬
r &icorum aduersus scam humilitatem. huius
sermonis extollantin sanidonatistȩ . quos ad
pacem atque unitatem scȩ ecdesiȩ remeare.
atque in ea sanaricupimus & optamus: quid
adhȩc dicitis ⁊ ⁊iosceste nobi sobicere sol&is
crpriam litteras. Cyprianisententiam. CΥ¬
priani concilium : Cur auctoritatem ex pri¬
ani prouestro schsmate assumitis & eiur
exemplum peclesiȩ paceres puitis : quis au¬
Temnesciat scãm scripturam canonicam tam
u&eris quam noui testamenticestis suis ter¬
minis contineri. eamq: omnibus posterio¬
rib: epis coporum lit terisita prȩponi ut
deilla omnino dubitari& disceptari. non pos¬
sit ut ruuelutrum rectum sit quic.¬
quid in ea scriptum eẽ constiterite epis copo¬
rum autem lit te ras quȩ post confirmatumca
nonem uel scriptȩ sunt uel scribuntus . Et ꝑ
sermonem fortesapientiorem Cuius lib& in
ea reperitioris & ꝑ aliorum episcoporum

Expanded text:
se, si audent, superbae et tumidae cervices haese, si audent, superbae et tumidae cervices haereticorum adversus sanctam humilitatem hujus sermonis extollant. Insani Donatistae, quos ad pacem atque unitatem sanctae Ecclesiae remeare, atque in ea sanari cupimus et optamus, quid ad haec dicitis? Vos certe nobis objicere soletis Cypriani litteras, Cypriani sententiam, Cypriani concilium: cur auctoritatem Cypriani pro vestro schismate assumitis, et ejus exemplum pro Ecclesiae pace respuitis? Quis autem nesciat sanctam Scripturam canonicam, tam Veteris quam Novi Testamenti, certis suis terminis contineri, eamque omnibus posterioribus episcoporum litteris ita praeponi, ut de illa omnino dubitari et disceptari non possit, utrum verum vel utrum rectum sit, quidquid in ea scriptum esse constiterit: episcoporum autem litteras quae post connonem uel scriptae sunt uel scribuntur, et per sermonem forte sapientiorem cuiuslibet in ea re peritioris et per aliorum episcoporum
Abbreviated transcription (Latin):
serit consulens medio critatem nostram
Deinlicito & profanohaicorum baptismo
quidque ego ei rescripserimcensens scilic&
quod semel atq iterum & sae pecensiumus
her&icos ad ecclesiamuenientes : ecclesiebap¬
tismobaptizari& sc̃ificario postere: Item
lectȩ sunt uobis & aliȩ iubaiani litterȩquibus
prosua sincera & religios ad euotionea depistu¬
lam̃ nostram rescribens : Nontantum con¬
sensit sed & instructum seeẽ gratias egit: su¬
ꝑest ut de hac ipsa rȩsinguliquid sentiamus
proferamus : Neminem iudicantes. aut
aiure communicationis. aliquem sidiuer¬
sum senserit amouentes: Neque enim quis¬
quam nostrũ epͥm seeẽ epis coporum con¬
stituit.: Aut trrannicoterrore adobsequen¬
di necessitatem collegas uos adigit: quando
tis suȩ arbitrium proprium tamque iudicari
abalio non posrt . quam nec ipse potest alterum
iudicare: sed ex pectemus uniuersꝗ iudicium
bernatione & deactunostro iudicandi: Nunc

Expanded text:
serit consulens mediocritatem nostram serit consulens mediocritatem nostram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiam instructum se esse confessus gratias egit. superest ut de hac ipsa re singuli quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes. neque enim quisquam nostrum episcopum se episcoporum constituit aut tyrannico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit, quando et potestatis suae arbitrium proprium tamque iudicari ab alio non possit, quam nec ipse possit alterum iudicare. sed expectemus uniuersi iudicium\bernatione et de actu nostro iudicandi.