comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat᷑. Murmurat popłs uideoꝵ: gigantũ impetũ reformidans.łus¬
nat contra cananeũ: nolente dõ: et uictus intelligit. que debeat in t̾ra
scã exercere sacͥficia.Dathan et abiron filii chore consurgunt cont᷑ moy¬
sen & a aron: et t̾re uoragine glutiunt᷑. Int̃ mortuos ⁊ uiuentes pontifex
mediꝰ. turibulo armatꝰ ingredit᷑: et currens ira dĩ. sacerdotis uoce ꝓhi¬
bet᷑. Uirga aaron florem ꝓfert ⁊ foliũ: ⁊ uet̾nã menioriã uirens siceitas con¬
quidẽ figuras breuit̃ adnotantes: ex duo decĩ exploratorib incipiemꝰ. Duo decĩ
exploratores missi ad explorandã t̾ram uberẽ qui t̾ruerunt popłm ne credent
posse acciꝑe t̾ram adño reꝓmissam: scribarũ ⁊ phariseoꝵ p̃tuler̃ inditiũ. Sic̃
enĩ illi ꝑ moysen missi sunt. ut soli fecunditate sollicita considatione tracta¬

Expanded text:
demonstratur. Murmurat populus Judaeorum, gigantum impetum reformidans. Pugdemonstratur. Murmurat populus Judaeorum, gigantum impetum reformidans. Pugt Chananaeum nolente deo et uictus intellegit, quae debeat in terra sancta exercere sacsen et Aaron, et terrae voragine glutiuntur. 4. Inter mortuos et viventes pontifex medius thuribulo armatus ingreditur, et currens ira Dei sacerdotis voce prohibetur. Virga Aaron florem profert, et folia, et in aeternam memoriam virens siccitas cont. 5. Quorum quidem figuras breviter annotantes, ex duodecim exploratoribus incipiemus. Duodecim exploratores missi ad explorandam terram uberem, qui terruerunt populum, ne crederent posse accipere terram a Domino repromissam, Scribarum et Pharisaeorum praetulerunt indicium. 6. Sicut enim illi per Moysen missi sunt, ut soli fecunditatem sollicita consideratione tracta
Abbreviated transcription (Latin):
garet. Ideoq leprx sorde ꝑfundit᷑: nec redit ad dĩ tab̾naculũ. donee statutũ
plenitudinis gentiũ tempus adimpleat᷑. Tunc enĩ eadem plebs pͥstinã poterit
reciꝑe sanitatẽ: dũ eis septiformis sp̃alis agnitio. ad ueniã fuerit suffragata
uintadecima mansio ẽ. in rechina: que transfert᷑ sonitꝰ siue uiniperꝰ Ferũt
autẽ lignũ hoc ignẽ multo temꝑe conseruare: ita ut si prune eiꝰ cinere fue¬
rit adoꝑte.usq ad annũ ꝑueniant. Ex quib discimꝰ pꝰ sẽp ulchra ꝯcupisẽ¬
tiȩ siue antra: transire nos ad lignũ. tẽꝑe multo calent. ut simus feruen¬
tes sp̃u. ⁊claro sonitu atq maltũ extaltata uoce. eũgłiũ dñi p̾dicemꝰ. Abha
ones singulas distribute: a nobis quoq in cõmune dicent᷑. Nuodeeĩ ex¬
ploratores mittunt᷑ ad t̾rãm sc̃am. botrꝰ refert᷑ inligno. ⁊ xp̃i breuit᷑ passio

Expanded text:
garet. Ideoque leprae sorde perfunditur, nec redit ad Dei tabernaculum, donec statum garet. Ideoque leprae sorde perfunditur, nec redit ad Dei tabernaculum, donec statum plenitudinis gentium tempus adimpletur. Tunc enim eadem plebs pristinam poterit recipere sanitatem, dum eis septiformis spiritalis agnitio ad veniam fuerit suffragata. Quinta decima mansio est in Rithma, quae transfertur sonitus, sive juniperus. Ferunt autem hoc lignum ignem multo tempore conservare, ita ut si prunae ex ejus cinere fuerint adopertae, usque ad annum perveniant. Ex quibus discimus post sepulcra concupiscentiae, 441 sive atria, transire nos ad lignum multo tempore calens, ut simus ferventes spiritu, et claro sonitu, atque in altum exaltata voce Evangelium Domini praedicemus. 2. Ab hac n sunt per mansiones singulas distributae, a nobis quoque in commune dicentur. 3. Duodecim exploratores mittuntur ad terram sanctam. Botrus refertur in ligno, et Christi passio
Abbreviated transcription (Latin):
tosq subitũ uorauit incendiũ. Equib edocem᷑: ut qui conuersationẽ reli¬
Alioqͥn si post preceptũ ȩuangłicũ manna que ẽ. celestis uita siue doctrina
rursus carnes egyptias quȩ sunt carnales huiꝰ scłi uoluptates ⁊ ꝯcupiscert¬
quebim᷑. desidiumq nr̃m uertit᷑ intimulos ut simus sepulera deałbataͣ
foris parent hominib spetiosa intus aũ plena st̃ ossib mortuoꝵ ⁊ om̃i spirt¬
cendit᷑ innube et retrax̃ de sp̃u qui ẽ. suꝑ moysen: et imposuit suꝑ septua¬
dine aseroth. Inhac aaron sacerdos locũ incidens offensionis cũ sorore sua ma¬
ria: frĩ uterq obtrectant. qđ alienigenã accepisset uxorẽ. Unde ilico maria:
contagio leprȩ effloruit. Quo loco euidens fuit figura mysterii: qd̾ sacerdota¬
lis illa plebs patrũ. xp̃o saluatori adu̾sus eccłiam congregatã exgentib dero¬

Expanded text:
tosque subitum voravit incendium, ex quibus edocemur, ut qui conversationem relitosque subitum voravit incendium, ex quibus edocemur, ut qui conversationem relialioquin si post percepta angelica manna, quae est coelestis vita, sive doctrina, rursus carnes Aegyptias, quae sunt carnales hujus saeculi voluptates, et concupiscentquebimur desideriumque nostrum uertetur in tumulos, ut simus sepulchra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcendit in nube, et retraxit de spiritu, qui erat super Moysen, et imposuit super septuata decima mansio est in solitudine Haseroth: in hac Aaron sacerdos locum incidens offensionis, cum sorore sua Maria, fratri uterque obtrectant, quod alienigenam accepisset uxorem: unde illico Maria contagio leprae effloruit, quo loco evidens fuit figura mysterii, quod sacerdotalis illa plebs patrum Christo Salvatori adversus Ecclesiam congregatam ex gentibus dero
Abbreviated transcription (Latin):
argenteas ductiles. & paulo post. Cũ concisu clangor increpuerit: mouebun¬
t᷑ castra. ꝑ duas enĩ tubas exercitꝰ ducit᷑: quia ꝑ duo testam̃ta fiue ꝑ duo
p̃cepta caritatis. ad ꝓrinctũ fidei popłs euocat᷑. Quȩ idcirco argenteȩ fieri
p̃cipuunt᷑: ut p̃dicator u̾ba ȩloquii nitore refulgeant. ⁊ auditoꝵ mentẽ nul¬
la sui obscuritate confundant. Idcirco autẽ ductiles: qr necesse ẽ. ut hi qͥ uen¬
turã uitã p̃dicant. ꝑ tribulationũ p̃sentiũ tunsiones crescant. Bene autẽ
dr̃ cũ concisꝰ clangor increpuerit mouebunt᷑ castra: quia nimirũ cũ subti¬
lior ac minutior p̃dicationis sermo tractat᷑ auditoꝵ m̃tes contͣ tẽptacionũ
certamina ardentiꝰ excitent᷑. Iam abhinc ꝓmouent filii isrł de monte syna:
cupiscentie: uͥ popłs fastidiens celestẽ panẽ carnes aegyptias desidauit mul¬

Expanded text:
argenteas ductiles. Et paulo post: Cum concisus clangor increpuerit, movebunargenteas ductiles. Et paulo post: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castracepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant et auditorum mentes nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est, ut ii, qui venvitam venturam praedicant, per tribulationum praesentium tonsiones crescant. Bene autem dicitur, Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra: quia nimirum cum subtilior ac minutior praedicationis sermo tractatur, auditorum mentes contra tentationum certamina ardentius excitantur. Jam ab hinc promovent filii Israel de monte Sina, oncupiscentiae, ubi populus fastidiens coelestem panem, carnes Aegyptias desideravit, mul
Abbreviated transcription (Latin):
curã susciꝑe ñ p̃sumant. Cum gͦ tẽptacionũ bella subegerint: cũ apud se iã
de intima tranquillitate securi sint: animarũ custodiã sortiunt᷑. S quis hec
prelia ꝑfecte subigat cũ paulꝰ dicat. udeo aliã legem in m̃bris meis repug-¬
nantẽ legẽ m̃tis meȩ. ⁊ captiuũ me ducentẽ inlege peccati: s aliud÷ bella for-
titer ꝑpeti: aliud bellis eneruit̃ expugnari. Inistis excitat᷑ uirtꝰ ne extolli
debeant: in illis om̃imodo extinguit᷑ ne subsistant. Precipit dehine ibilex
leuitas om̃s pilos carnis radere: quia hi qui in obsequiis diuinis asfumunt᷑.
debent ante dĩ ocłos acunctis carnis cogitacionib inundi apparere. ne illicitas
oogita ciones mens ꝓferat. ⁊ pulchrã animȩ spetiẽ quasi pilis fructificantib
płi moueant᷑ ad p̃lrum. Sic enĩ scͥptũ ẽ. dehis ad moysen. Fac tͥ duas tubas

Expanded text:
curam suscipere non praesumant; cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam curam suscipere non praesumant; cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Sed quis haec tentationum praelia sibi perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis excitatur virtus, ne extolli debeant: in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistant. Praecipit dehinc ibi lex levitas omnes pilos carnis radere: quia in his qui obsequiis divinis assumuntur, debent ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundi apparere, ne illicita cogitatione mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fructificantibuspuli moventur ad praelium. Sic enim scriptum est de his ad Moysen: Fac tibi duas tubas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbationẽ appetant. N hac mansione ꝓiciunt᷑ de castris leꝓsi: fluxi et
inmundi. Bepsi heretici. fluxi cogitacione inmundi oꝑe. Ut tanqͣm con¬
tacti et morbidi a castris eccłie separent᷑: ne contagione morsuũ suoꝵ uitã
eligunt᷑. S cur ab anno uigesimo nͥ qr abhac etate contra unũ quẽq bella
tum ne luxuriis suꝑent᷑. Ibi etiam ab anno. uigesimo et quinto leuite in
tabnacło seruire mandant᷑: et aquinqͣgenario custodes uasoꝵ fiunt. Qͥdeñi
ꝑ annũ quintũ ac uigesimũ in quo flos iuuentutis oboritur. nͥ ipsa contra
unũquẽq uitioꝵ bella signant᷑. ł quid ꝑ quinqͣgenariũ in quo iubilei reqͥes
cunt inet̃nũ. nisi int̾na requies edomito bello m̃tis expͥmitur. Qͥd uͦ ꝑ uasa
tabͥnaculi nͥ fideliũ auime figurant᷑: Deuite gͦ ab anno uigesimo ⁊ quinto ta
bnaculo deseruiunt.⁊ aquinqͣ genario custodes uasoꝵ fiunt: ut uidelicet qui

Expanded text:
uxis et immundis. In hac mansione projiciuntur de castris leprosi, fluxi et immundi. Leprosi haeretici, fluxi cogitatione, immundi opere, ut tanquam contacti et morbidi a castris Ecclesiae separentur, ne contagione morum suorum vitam eliguntur. Sed cur ab anno vicesimo, nisi quia ab hac aetate contra unumquemque vitiortum, ne luxuriis superentur. 9. Ibi etiam ab anno vicesimo et quinto Levitae tabernaculo servire mandantur, et a quinquagenario custodes vasorum fiunt. Quid enim  annum quintum ac vigesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unumquodque vitium bella signantur? Et quid per quinquagenarium, in quo jubilaei requies continetur, nisi interna requies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vigesibernaculo deserviant, et a quinquagenario custodes vasorum fiant, ut videlicet qui
Abbreviated transcription (Latin):
bũ dĩ qđ in eccłia p̃dicat᷑. sic̃ in eũgłio scͥptũ ẽ. Ne deditis sc̃m canibꝰ neq mit¬

Expanded text:
bum Dei, quod in Ecclesia praedicatur. Sicut in Evangelio scriptum est: Ne dederitis sanctum canibbum Dei, quod in Ecclesia praedicatur. Sicut in Evangelio scriptum est: Ne dederitis sanctum canib
Abbreviated transcription (Latin):
uirili. Nã nos om̃s dũ peccamꝰ. contaminam᷑ in patre aquo creati sumꝰ: si in he¬
resim deuoluam᷑. Itẽ inmatre contaminam᷑: si credentes deo eccłiã in aliqͦ ledi¬
ret celũ. Uiduã repudiatã ac meretͥcẽ ñ ducat uxorẽ: s uirginẽ. Nidua et
repiidiata ẽ. synagoga: de qͣ dñs loquit᷑ ꝑ isayam dicens. Qs ẽ. liber reputii
matris ur̃e quo dimisi eã: Meretrix aũ heresis ÷ qͦ multoꝵ errori uł libidin pa¬
tet. Tales ñ copulant᷑ xp̃o: nͥ sola eccłia uirgo que ñ habet maculã aut rugam.
meretrix que adse recip̃ amatores id÷ contrarias potestates ⁊ demones. qͥ desi¬
diũ capiunt pulchritudinis eiꝰ. Pulchra nãq adõ creata ẽ. anima ⁊ satis decora.
quȩ imagniẽ habet ⁊ sinulitudinẽ dĩ. Sequit᷑ dehinc. De genere suo clucat
uxorẽ: animã seilicet que ei fide ꝯungit᷑. fec contaminabit sem̃ suũ: id÷ uer¬

Expanded text:
li. Nam et nos omnes dum peccamus contaminamur in patre, de quo creati sumus, si in haeresim devolvamur. Item in matre contaminamur, si credentes Deo, Ecclesiam in aliquo laediret coelum. Viduam, et repudiatam, ac meretricem non ducet uxorem, sed vi hic liber repudii matris vestrae, quo dimisi eam? . Meretrix autem haeresis est, quae multorum errorum libidini patet. Tales non copulantur Christo, nisi sola Ecclesia virgo, quae non habet maculam neque rugam ,meretrix, quae ad se recipit amatores, id est, contrarias potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis. Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora, quae imaginem et similitudinem Dei habet. Sequitur dehinc: De genere suo ducet uxorem, animam scilicet, quae ei fide conjungitur; nec contaminabit semen suum, id est, ver
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ expectans: tali mͦ debet sordere inpenitentia. dissutis tunicis id om̃ib
secretis manifestatis. capite deoꝑto ut acunctis eiꝰ denuntiato uideat᷑. Ore
clauso: ne ulteriꝰ impia doceat uł loqͣtur. S adhuc adiecit scͥptura leprã esse
in uasis: in parietib domꝰ. in uestũto. intrama. in stamen. Bepra in parieti¬
b donius: hereticoꝵ congregatio denotat᷑. que ꝑ sacerdotẽ purgari debet.
Iepra inuasculis: unicuiq homini ꝓprii corꝑis delicta. Lepͣ instamine uł in
uestim̃to: peccata quȩ extra corꝑe cõmittunt᷑. uł quȩ in ipso corꝑe ꝑpetrant᷑.
Stamen eñi hominis intelligit᷑: & trama mollissimi corporis sensus. Mr
pud fusũ ẽ. unctionis oleũ. ⁊ cuiꝰ manus insacerdotio conseerate s. uestitꝰ

Expanded text:
tionem exspectans. Tali modo debet sordere impoenitentia, dissutis tunicis, id est, omnibus tionem exspectans. Tali modo debet sordere impoenitentia, dissutis tunicis, id est, omnibus secretis manifestatis; capite deoperto, ut a cunctis ejus denuntiatio videatur; ore clauso, ne ulterius impia doceat vel loquatur. Sed adhuc adjecit Scriptura, lepram esse in vasis, in parietibus domus, in vestimento, in trama, in stamine. Lepra in parietibus domus haereticorum congregatio denotatur, quae per sacerdotem purgari debet; lepra in vasculis, unicuique homini proprii corporis delicta; lepra in stamine, vel in vestimento, peccata quae extra corpus committuntur, vel quae in ipso corpore perpetrantur. Stamen enim anima hominis intelligitur, et trama mollissimi corporis sensus. CAPput fusum est unctionis oleum, et cujus manus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
te moꝵ cito penirat. Pallor enĩ mentientẽ significat linguã: rubor iracundiã
manifestat. Est itaq lepra peccati: que sacͥficioꝵ oblationibꝰ emundat᷑. idest
de contrito ⁊ humiliado. Sacͥficiũ enĩ deo: sp̃c contribulatꝰ ẽ. Aqua qͣ lepra di¬
luit᷑ baptismũ ẽ. Que etiã septẽ dierũ purgatione extra castra habet᷑: ⁊destꝑ
septiformis sp̃s agnitionẽ purificat᷑. Est que uisũ sacerdotis aufert᷑. scilicet per
doctrinã. Genus aũ lepre qđ mundari oĩno ñ pot̃: eoꝵ ẽ. qui in spti scõ peccant.
nec dicunt penitendo posse c̃sequi ueniã. De his ait ueritas. Qͥ peocau̾it insp̃u
sc̃o: ñ remittet᷑ ei neq in hoc scło neq infuturo. Qd uͦ iubet᷑ lepsis ut exeant
uͦ dissutis tunicis capite deoꝑto et ore obuoluto sordẽre iubet᷑. Lepra emund.¬

Expanded text:
te morum cito perjurat. Pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam te morum cito perjurat. Pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam manifestat . Est itaque lepra peccati, quae sacrificiorum oblationibus emundatur, id est, corde contrito et humiliato. Sacrificium enim Deo spiritus contribulatus est . Aqua qua lepra diluitur baptismus est, quae etiam septem dierum purgatione extra castra habetur, id est, per septiformis Spiritus agnitionem purificetur. Est quae jussu sacerdotis aufertur, scilicet per doctrinam. Genus autem leprae quod mundari omnino non potest eorum est qui in Spiritu sancto peccant, nec dicunt poenitentes posse consequi veniam. De his ait Veritas: Qui peccaverit in Spiritu sancto, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Quod vero jubetur leprosis ut exeant vero, dissutis tunicis, capite deoperto et ore obvoluto, sordere jubetur, leprae emunda
Abbreviated transcription (Latin):
ne fidelibꝰ. S adhuc adiec̃ colores leprarũ: id÷ pallidã. rubentẽ. albã. lindam
nigrã. florescentẽ. Itaq dũ pallicdã leprã dic̃: imbecillẽ ⁊ fragilem fidẽ animȩ de¬
notat. que ꝑdito colore integre sauitatis. erroris infirmitate languescit. Cũ aũ
rubicundã leprã ostendit: homeidii cruore mendẽ infectã denotat. Cũ uͦ albã
pelagiꝰ ⁊ nouatꝰ. sũ aũ acrem uł libidã leprã cõmemorat: inuidie ⁊ liuoris no¬
lã corꝑis. acapite usq ad pedes dic̃: auaritiȩ cͥmen ostendit. qr nc̃ floridũ ⁊ io
cundũ putat᷑ hominẽ felicẽ ẽẽ. in hoc mundo diuitẽ uideri inscło. Hec enuim
pestis auaridȩ omẽ genꝰ hominũ qͣsi totũ corpus crebro errores istiꝰ contagione
coninaculat. Cũ aũ leprã que habet ruborẽ cũ pallore ꝑmistũ: eũ hominẽ de¬
notat qͥ cũ sit imbecillis animo et m̃dax. facile infurorẽ ꝓrumpit et leuita¬

Expanded text:
llidam, rubentem, albam, lividam, nigram, florescentem. Itaque dum pallidam lepram dicit, imbecillem et fragilem fidem animae denotat, quae, perdito colore integrae sanitatis, erroris infirmitate languescit. Cum autem rubicundam lepram ostendit, homicidii cruore mentem infectam denotat, et innuit. 12antur. Cum albam vel lividam lepram commemorat, invidiae vel livoris nolam corporis a capite usque ac pedes dicit, avaritiae crimen ostendit; qem esse in hoc mundo, et divitem videri in saeculo. Haec enim pestis avaritiae omne genus hominum quasi totum corpus crebro erroris istius contagione commaculat. Cum autem lepram, quae habet ruborem, cum pallore permistum, eum hominem denotat, qui, cum sit imbecillis animo et mendax, facile in furorem prorumpit, et levita
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ post cognitionẽ ⁊ medicinã dĩ ⁊ manifestacionẽ fidĩ quã axp̃o suscep̃: rur¬
sũ in ipsa cicatrice ascendit aliquod inditiũ erroris aut ꝑfidia dogmatis uet̾is
In carne uiua leprã gestat qui de anima quȩ uita ẽ. carnis falsum aliquio
existimat. sic̃ luciferiani qui dicunt animã de carnis substantia ꝓpagatã.
Siẽ arabici: qui animã simul cũ corpore mori putant. Incicatrice ustionis le¬
prã habent manichei: qui in ani abstinentia et crueiatu corꝑa sua exurunt
⁊ ꝑ ufidelitatẽ ñ munditiã inde sed leprã gignunt. de talib enĩ dicebat apł
Discedunt inqͥt quidã afide: attendentes uariis sꝑibꝰ erroris ⁊ doctrinis demo¬
nioꝵ in hẏpocrisi loquentiũ m̃datiũ. ⁊ caut̾iatã habentiũ suã conscientiã ꝓ¬

Expanded text:
qui post cognitionem et medicinam Dei, et manifestationem fidei, quam a Christo suscepit. Rurqui post cognitionem et medicinam Dei, et manifestationem fidei, quam a Christo suscepit. Rursum in ipsa cicatrice ascendit aliquot indicium erroris, aut perfidia dogmatis veteris. In carne viva lepram gestat, qui de anima, quae vita est carnis, aliquid falsum existimat, sicut Luciferiani, qui dicunt animam de carnis substantia propagatam; sicut Arabici, qui animam simul cum corpore mori putant. In cicatrice unctionis lepram habent Manichaei, qui inani abstinentiae cruciatu corpora sua exurunt, et per infidelitatem non munditiam inde, sed lepram gignunt. De talibus enim praedicabat Apostolus: Discedunt, inquit, quidam a fide attendentes variis spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium m
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt. atq eos falsum quodlibet p̃dicasse confingunt. Sic̃ eñĩ barba ⁊ orna¬
ĩntũ ẽ. uiri: ita scĩ apłi ⁊ doctores ornam̃tũ p̃stant corꝑis xͥ. In corpore leprã ha¬
bent qͥ eccłiã detrahunt: sic̃ carpoeratiani. qui negant carnis resurrectionẽ. Sic̃
nouatiani: qui nuptias dampnant ⁊ peccantibꝰ penitentiã negant. Sic̃ eraclite
qͥint̃ alios errores regnũ cȩloꝵ paruulos habere ñ credunt. Sic̃ arrian: qͥuetant
ꝓ defunctis offerri sacfitium. In carne ⁊ eute gerunt leprã: qͥ carnalia uł exte¬
riora suadere conant᷑. Ut corintian: qui resurrectionẽ fu Ut turã in carnis
uoluntate existimant. Nł sic̃ aeriani: qui dicunt infide manentib qͣmuis car¬
nalit̃ uiuant. ñ posse cõputari peccata. Incicatrice sanati uloeris leprã portat:

Expanded text:
sentiunt, atqsentiunt, atqmentum est viri, ita sancta apostoli et doctores ornamentum prestant corpori Christi. In corpore lepram habent qui Ecclesie detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carnis resurrectionem; sicut Novatiani, qui nuptias damnant et peccantibus penitentiam negant; sicut Eraclite, qui inter alios errores regnum celorum parvulos habere non credunt; sicut Eriani, qui vetant pro defunctis offerri sacrificium. In carne et cute gerunt lepram qui carnalia vel exteriora suadere conantur, ut Corintiani, qui resurrectionem futuram in carnis voluptate extimant; vel sicut Eritiani, qui dicunt in fide manentibus, quamvis carnaliter vivant, non posse computari peccata. In cicatrice sanati ulceris lepram portat
Abbreviated transcription (Latin):
adumĩ quẽlibet filioꝵ eiꝰ. Qͥcũ uidit leprã meute: ⁊ pilos in albũ mutatos co¬
lorẽ: plaga leprȩ ẽ. ⁊ ad arbitriũ eiꝰ seꝑ abit᷑. Bepra doctrina ẽ. falsa. Proinde
lepsi ñ absurde intelligunt᷑ heretici: qui unitatẽ uere fidĩ ñ habentes. uarias
aoctrinas ꝓfitent᷑ erroris. Ueraq falsis admniseunt: sic̃ ⁊ lepra uariis falfisq locis
humana corꝑa uariando connaculat. huiꝰ scilicet leprȩ: inuenimꝰ legis latirem
sex speties in homine posuisse. Prima capitis ⁊ barbe: seda caluitii ⁊ recaluitionis
tat: qui indiuinitate patͥs. uł inipso capite qđ xp̃e ẽ: peccat. Capud eñi uiri :¬
xp̃c ẽ. hanc leprã habent iudei: ualentiniani. martionite. fotiniani. manichei.
arriani. sabelliani. macedoniani. antropomorphite. pͥscilliani. donatiste. nestoria¬
ii. eutichiani. Quiq om̃s in caluariã leprã gerunt: qr erroris sui ꝑfidiã aꝑta

Expanded text:
it lepram in cute, et pilos in album colorem mutatos, plaga leprae est, et arbitrio ejus separabitur . Lepra doctrina est falsa, proinde leprosi non absurde intelliguntur haeretici, qui, unitatem verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris, veraque falsis admiscent, sicut et lepra veris falsisque locis humana corpora variando commaculat. Hujus scilicet leprae invenimus legislatorem sex species in hominem posuisse: prima capitis et barbae; secunda, calvitii et recalvationis; tat, qui in divinitate Patris vel in ipso capite, quod Christus est, peccat. Caput enim viri Christus est . Hanc lepram habent Judaei, Valentiniani, Marcionitae, Photiniani, Manichaei, Ariani, Sabelliani, Macedoniani, Anthropomorphitae, Priscilliani, Donatistae, Nestoriani, Eutychiani, quique omnes in calvaria lepram gerunt, quia erroris sui perfidiam aperta
Abbreviated transcription (Latin):
stiũ eiꝰ: qr extra castra xp̃c passꝰ ẽ. ꝑfilios aũ aaron sacerdotis offert᷑ sanguis eiꝰ
qui apud ẏsaiã insac̾ficiũ adducit᷑: et ab ioħe om̃ib demonstrat᷑. Ecce agnꝰ dĩ:
ere qͥ tollit peccatũ mundi. Bene gͦ insacrificio agnꝰ offert᷑. ut innocentiȩ ⁊ pas
sionis xͥ figura demonstraret᷑. Bene ⁊ hedꝰ quia ꝑ eiꝰ mortẽ auctor peccati dia-¬
holꝰ agnoseit᷑ iugulatꝰ. Terciũ sacrificiũ dr̃: turturẽ ⁊ columbã. Turturẽ car¬
nẽ xp̃i eẽ. manifestũ ẽ: salomone dicente. Spediose genȩ tue: sic̃ turt᷑. Colũ¬
feret sacͥficiũ de simila. eccłiȩ eatholice figurã ꝓnuntians. quȩ ex ꝯuenientib
m̃bris qͣsi simila ex multis credentiũ granis collecta ẽ. et legis ⁊ euãgłioꝵ mo¬

Expanded text:
sus est Christus ; » per filios autem Aaron sacerdotis offertur sanguis ejus, qui apud Isaiam in sacrificium adducitur, et ab Joanne omnibus demonstrabatur: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccasionis Christi figura demonstraretur. Bene et haedus, quia per ejus mortem, auctor peccati, diabolus agnoscitur jugulatus. Tertium sacrificium dicitur turtur et columba. Turturem, carnem Christi esse, manifestum est, Salomone dicente: « Speciosae genae tuae sicut turturis . » Columfert sacrificium de simila, Ecclesiae catholicae figuram pronuntians, quae ex convenientibus membris quasi simila ex multis credentium granis collecta est, et legis et Evangeliorum mo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. p̃cedentiũ uͦu. libroꝵ legis. Nam dũ illi in se ꝓpͥas continent causas: iste
tam̃ replicat omiũ. Nabet aũ ⁊ ipse ꝓpͥa innumera sairamenta : equib
parua ꝓ exercitio lectoris studui memorare. Deutonomiũ aũ seda legis latio
dr̃: qͦd significat eũgłiũ. In cuiꝰ pͥncipio notandũ ẽ: qͥd indicet qđ in decem
dieb id÷ deutero nomiũ. a moysi scͥbit᷑. nͥ ad significandũ uidaice pleb̾ lapsũ

Expanded text:
um quatuor librorum legis. Nam dum illi in se proprias contineant causas, iste tamen replicat omnium. Habet autem et ipse propria innumera sacramenta, e quibus pauca pro exercitio lectoris studui memoranda. 2. Deuteronomium autem secunda legis latio dicitur, quod significat Evangelium. In cujus principio notandum est quid indicet quod undecim diebus idem Deuteronomium a Moyse scribitur; significat vero Judaic
Abbreviated transcription (Latin):
offerimꝰ. sal rationis ac discretionis semꝑ accipiant. Qa uͦ in sacficio oleũ offe¬
rebat᷑: significat ut qͥcqͥd ad cultũ dĩ et deuotionẽ sc̃oꝵ impendimꝰ. totũ eũ

Expanded text:
offerimus sal rationis ac discretionis semper accipiant. Quod vero in sacrificium oleum offeofferimus sal rationis ac discretionis semper accipiant. Quod vero in sacrificium oleum offerebatur, significat ut quidquid ad cultum Christi et devotionem
Abbreviated transcription (Latin):
Turturẽ : ctũ carnis seruamꝰ castitatẽ. Panes arimos: dũ ñ inferm̃to malitie s
inazimis sinceritatis ⁊ u̾itatis ambulamꝰ. Ignis in sacrificio id significabat᷑:
uelud absorbens mortẽ uictoria. In eo aũ popło hec rite celebrata s̃: cuĩ regnũ
et sacerdotiũ ꝓphetia erant uentura regis ⁊ sacerdotis ad regendos ⁊ congre¬
gandos fideles in om̃ib gentib et introducendos in regnũ cȩloꝵ ad sacrariũ
lega imitam̃ta pagani. Q imolant gentes ut ait apłs. demoniis ĩ molant et ñ
deo. Antiqͣ enĩ res ẽ. ⁊ p̃nunciatiua ĩmolatio sanguinis: futurã passionẽ medi¬
atoris ab initio generis humani testificans. Hanc eñi pͥmꝰ abel obtulissẽ. in
chil uoluptuosũ nicħ suaue huiꝰ munti placere. nichilq qđ ñ habeat morda¬
cis aliqͥd ueritati fore acceptũ. Uñ ⁊ pascha eũ amaritudinib mantucat᷑.
Scontͣrio admisceri in oĩb sacͥficiis sal iubet᷑: scilicet ut om̃ia qͣ ad xͥ honorẽ

Expanded text:
 carnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae; sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulamus. Ignis in sacrificio id significabat, velut ab sorbens mortem victoria. In eo autem populo haeç rite celebrata sunt, cujus regnum ac sacerdotium, prophetia erant venturi regis et sacerdotis ad regendos et congregandos fideles in omnibus gentibus, et introducendos in regnum coelorum, ad sacrarium lega imitamenta pagani, quia quae immolant gentes, ut ait Apostolus, daemoniis immolant, et non Deo. Antiqua enim res est praenuntiativa immolatio sanguinis, futuram passionem Mediatoris ab initio generis humani testificans. Hanc enim primus Abel obtulisse in hil voluptuosum, nihil suave hujus mundi placere, nihilque quod non habeat mordacis aliquid veritatis: unde et pascha cum amaritudinibus manducatur: E contrario admisceri in omnibus sacrificiis sal jubetur, scilicet ut omnia quae ad Christi honorem
Abbreviated transcription (Latin):
ua oꝑati sumus. Uñ ⁊ unꝰ turtur ꝓ peccato: alter uͦ offerri in holo caustũ uibet¬
holocaustũ nãq: totũ incensũ dr̃. Unũ gͦ turturẽ ꝓpeccato offerimꝰ: cũ ꝑ ẽ¬
pa gemitũ damꝰ. de alt̃o uͦ holocaustũ facimꝰ: cũ ꝓ eo qđ bona negleximꝰ nos¬
met ipsos funditꝰ succedentes igne doloris ardemus.Nilii aũ aãron
qui dĩ traditione contẽpta alienas doctrinas appetunt. ⁊ magisteria huma¬
nȩ institucionis inducunt. Q uos increpat dñs ⁊ obturgat in eũgłio dicens.
Reicitis mandatũ dĩ ut tͣditionẽ urãm statuatis. Uidet᷑ ⁊ ignẽ alienũ incen¬
dere: qͥsquis corporeȩ uł secularis alicuiꝰ cupiditatis ignẽ in sacrario sui cordis
accedens audet altariis dñi apꝓpinqͥre quȩ ñ recipiunt nͥ illiꝰ ignis accensio

Expanded text:
va operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter verova operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter veroHolocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes igne doloris ardemus. CAPUT VIII. De fqui, Dei traditione contempta, alienas doctrinas appetunt, et magisteria humanae actionis inducunt, quos increpat Dominus et objurgat in Evangelio, dicens: Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis . Videtur et ignem alienum incendere, quisquis, corporeae vel saecularis alicujus cupiditatis ignem in sacrario suo cordis accendens, audet altaris Domini appropinquare, quae non accipiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa hec ⁊ ꝓposita ñ implesse. insacrificiũ dĩ se studiosiꝰ debet uł in nocen¬
tia boni oꝑis uł insublimi pastu contẽplationis accingere. Et bene agna de
gregib capra uͦ offerri de gregib ñ iubet᷑ : qr actiua uita multoꝵ ẽ. contẽpla¬
tiua paucoꝵ. & cũ hec agimꝰ que multos agere aut egisse conspicimꝰ: qͣsi ag¬
nã de gregib damꝰ. S cũ offerentis uirtꝰ ad agnã caprãq ñ suffiẽ: in remedio
penitentis ad iungit᷑. ut duo colũbarũ pulli uł turtures offerant᷑. Scimꝰ: qr co¬
lũbarũ pulli uł turtures ꝓ cantu gemitꝰ habent. Qd gͦ ꝑ duos colũbarũ pullos.
uł duos turt᷑es. nͥ duplex penitentiȩ nr̃e gemitꝰ designat᷑. Ut cũ ad offerenda
bona oꝑa ñ assurgimꝰ. nosmet ipsos duplicit̃ defleamꝰ. qr ⁊ recta ñ fecimꝰ. ⁊pra¬

Expanded text:
promissa haec et proposita non implesse, in sacrificium Dei se studiosius debet, vel innocenpromissa haec et proposita non implesse, in sacrificium Dei se studiosius debet, vel innocentia boni operis vel in sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna de gregibus, capra vero offerri de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedio poenitentis adjungitur, ut duo columbarum pulli, vel duo turtures offerantur. 5. Scimus quia columbarum pulli, vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pulvel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur, ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et pra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥiuiram̃tũ ꝓtulit ut uł bene uł male qͥd faceret atq hoc ipsũ obliuione trans¬
cendit : dr̃. Offerat agnũ de gregib siue caprã. orabitq ꝑ eo sacerdos ⁊ ꝓ pecca¬
to eiꝰ. Sinaũ ñ pot̾it offerre pecꝰ: offerat duos turtures. aut duos pullos colũ
barũ. Unũ ꝓpeecato: ⁊ alterũ inholocaustũ. Iuram̃tũ nãq ꝑferre ẽ: uoto nos
diuine seruituti alligare. Et cũ bona oꝑa ꝓmittimꝰ : bñ nos facere spondemꝰ.
sũ uͦ abstinentiã cruciatũq carnis nr̃e uouemꝰ: male ad p̃sens nob̾ facere u¬
ramꝰ. S qr nullꝰ ita inhac uita ꝑfectus qͣntũlibet dõ deuotꝰ sit qui int̃ ipsa
qͣntulũ eũq pia uota ñ peccet: ꝓ peccato agnã offerri de gregib siue caprã
p̃cipit᷑ Qͥd eñĩ ꝑ agnã. nͥ actiue uite ĩnocentia: qͥd ꝑ caprã que insũmis sepe
extremisq pendens rupib pascit᷑. nisi ꝯtẽplatiua signatur: qui gͦ se conspiẽ

Expanded text:
qui juramentum obtulit, ut vel male vel bene quid faceret, atque hoc ipsum oblivione transcendit, dicitur: Offerat agnum de gregibus, sive capram, orabitque pro eo sacerdos, et pro peccato ejus. Sin autem non poterit offerre pecus, obarum, unum pro peccato, et alterum in holocaustum . Juramentum namque proferre est voto nos divinae servitutis alligare. Et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed qegibus sive capra praecipitur. Quid enim per agnum, nisi activae vitae innocentiam. Quid per capram, quae in summis saepe extremisque pendens rupibus, pascitur, nisi contemplativa vita signatur. Qui ergo se conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
marũ nrarũ que s̃ uere hostie sic̃ srriptũ ẽ. Sacͥficiũ dõ spc̃ contͥbulatꝰ. Illud aũ qđ
popło. annũ udelicet illũ de quo ipse dix̃. E uangłizare pauꝑib misit me: ⁊ uo¬
care annũ dñi acceptũ: ⁊ diẽ ꝓpitiationis. Istegͦ semel in anno in die ꝓpitiatio¬
nis intrat in scã scõꝵ: id÷ completa dispensatione penetrauit celos intrans ad pa¬
trẽ. ut eum ꝓpitiũ humano generi faciat ⁊ exoret ꝓ om̃ib se credentibus.

Expanded text:
m nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Illud autem quod m nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Illud autem quod populo annum illum, de quo ipse dicit: Evangelizare pauperibus misit me, et vocare annum Domini acceptum, et diem propitiationis . 16. Iste ergo semel in anno in die propitiationis intrat in sancta sanctorum, id est, completa dispensatione, penetravit coelos, intrans ad Patrem, ut eum propitium humano generi faciat, et exoret pro omnibus in se credentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
delicet torta pulehritudini suꝑhumeralis innectit᷑: qi tẽ castimonia ad ꝑfectũ
munditie canddorẽ ducit᷑: cũ ꝑ abstinentiã caro affligit᷑. Si quidẽ ⁊ balteo p̃cu
git᷑. ꝑ quod renũ incentiua ⁊ luxuriȩ tibidinũ restringant᷑. Tabernaculũ aũ
sacerdos ingrecdiens in tunica tintumabulis ambit᷑: ut uidelicet uoces p̃dicationis
habeat. ne suꝑni inspectoris uiditiũ exsilentio offendat. Mala quoq punica tin¬
tinabulis coniungit᷑: ut ꝑ eius doctrinã fidĩ unitas designet᷑. Q uod aũ inpͥma
parte tabnaculi eotidie sacerdos ad imolandas hostias introibat: instantia nob̾
cotidiana p̃cipit᷑ ut abeo loco uͥ popłs cdĩ celestibꝰ uocib erudit᷑. nũquã absceda¬
mus. s cotictie confessionis. ⁊ laudis sꝑitale sacͥficiũ offeramꝰ. id÷ humilitatẽ ani

Expanded text:
delicet torta pulchritudine superhumerali innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum delicet torta pulchritudine superhumerali innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum gitur, per quod rerum incentiva et luxuria libidinum restringantur. Tabernaculum autem sacerdos ingrediens, in tunica tintinnabulis ambitur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Mala quoque punica tintinnabulis conjunguntur, ut per ejus doctrinam fidei unitas designetur. Quod autem in prima parte tabernaculi quotidie sacerdos ad immolandas hostias introibat, instantia nobis quotidiana praecipitur, ut ab hoc loco ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedam
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ornam̃to muniat᷑. Et qđ suꝑhumerale exauro ⁊ iacincto ⁊ purpura bistin¬
e eocco. & torta fieri bysso p̃cipit᷑. qͣntũ sacerdos clarescere uirtutũ diu̾sitate
debeat. demonstrat᷑. In sacerdotis quippe habitu aurũ fulget: dũ intellectꝰ sa
qͥd traetat ad amorẽ celestiũ furgat. huic admiscet᷑ regalis purpura: ut suggesti¬
ones uitioꝵ uelud ex potestate regia compͥmat. Coccꝰ quoq bistinctꝰ ipsiꝰ suꝑhume-¬
rali adungit᷑: ut ante int̾ni uidicis oculos. om̃iũ uirtutũ bona ex caritate de¬
orent᷑. Iuia caritas que indilectione dĩ ⁊ ꝓximi pendet qͣsi ex duplici tinctu¬
ra refulget. Cui bis tincto cocco torta byssus adiungit᷑. de t̾ra eñĩ byssus. iutenti
spetie orit᷑: ꝑ qđ candens decor ⁊ munditia oꝑalis castitatis designat᷑. Quȩ ui-¬

Expanded text:
semper ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro et hyacintho et purpura bis tinsemper ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro et hyacintho et purpura bis tin cocco, et torta fieri bysso praecipitur , ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in ed tractat, ad amorem coelestium surgat. Huic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum veluti ex potestate regia comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsius superhumerali adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnium virtutum bona ex charitate decorentur, quia charitas, quae in dilectione Dei et proximi pendet, quasi ex duplici tinctura refulget, cui bis tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra enim byssus nitente specie oritur, per quod candens decor munditiae corporalis castitas designatur: quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
usa miff̾ia. In dext̃a sp̃e: in leua litterã. Rationale uͦ pectori suꝑpositũ quat̾no
iapidũ ordine distinctũ sermonẽ figurat eũgłicũ. qͥ qͥdruplicato ordine uuitatẽ
sidĩ nob̾ ⁊ doctrinã tͥnitatis exponit. Cui conuenit ingẽmis apłicꝰ sermo: tã uir¬
tur in m̃bris suis et maxime in pontifice qͥ morat᷑ inscĩs ⁊ offert uictimã ꝓpopło.
carnes inmaculati agni sacro ore conficiens. Primo enĩ qđ inaaron pectore rati¬
onale iuditii uittis ligantib inpͥmit᷑: significat ut sacerdotale cor neqͣquã cogi¬
taciones fluxe possideant s ratio sola constringat. Qd etiã rationale uigilant᷑ ad¬
ungit᷑: ut xͦłi. patͥarcharũ nomina describant᷑. Asscͥptos ⁊ enĩ scõs patres semꝑ ĩ
petore ferre debet: quoꝵ exẽpla imitari ñ cesset. Et qđ in utroq humero sacerdos
uelamine suꝑ humeralis astͥngit᷑ : hoc significat ut contͣ adu̾sa ac ꝓsꝑa uirtutũ

Expanded text:
Rationale vero pectori superpositum, qutaerno lapidum ordine distinctum, sermonem figurat evangelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit, cui convenit in gemmis apostolicus sermo tam virtur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnis immaculati agni, sacro ordine conficiens. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat ut sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat, quod etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Scriptos etenim sanctos Patres semper in pectore ferre debent, quorum exempla imitari non cesset; et quod in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ typus imaginẽ passionis xp̃i p̃ferebat. Nlam postqͣm ipse
oblatus ẽ. om̃s ille hostiȩ cessauerunt que intypo uł umbra eł¬
dem p̃cesser̃. Prefigurantes illud sacͥficiũ: qđ unꝰ ⁊ uerꝰ sacerdos
obtulit mediator dĩ ⁊ hominũ. Cuiꝰ sacͥficii ꝓmissas figuras in
uictimis animaliũ celebrare oportebat: ꝓpt̃ emundationẽ futurã carnis & san¬
guinis. Per quã unã uictimã fieroꝵ remissio peccatoꝵ de carne ⁊ sanguine o¬
tractoꝵ: qui regnũ dei ñ possidebt̃. Quia eadẽ substantia corꝑalis: incelestẽ

Expanded text:
quarum typus imaginem passionis Christi praeferebat. Nam postquam ipse oblatus est, omnes hostiae cessaverunt, quae in typo vel umbra ejusdem praecesserant, figurantes illud sacrificium, quod unus et verus Sacerdos obtulit Mediator Dei et hominum, cui sacrificii promissas figuras in victimis animalium celebrare ante oportebat, propter mundationem futuram carnis et sanguinis, per quam unam victimam fieret remissio peccatorum, de carne et sanguine contractorum, quae regnum Dei non possed
Abbreviated transcription (Latin):
płi emundatione occidi iubet᷑: figurã dñi ⁊ saluatoris nr̃i insemet ipsũ porta¬
bat qui ñ solũ ꝓpeccatis sacerdotis popłi uerũ ⁊ ꝓ om̃i humano generi cunctisq
nob om̃ib tradidit illũ. Merito. ⁊ hoc loco de huiꝰ uituli sangume septies po
ne collata. ꝑ grãm septẽpliei sp̃e demonstret᷑. duo aũ hyrci: duoꝵ popłoꝵ figu¬
rã ꝑspieua ratione demonstrauerãt ꝓpt̃ originalẽ peceati p̃uaricatione hẏrooꝵ
formã gerentes quoꝵ ẽ. similitudo ineũgłio hecdi. id ÷ peccatores ad sinistrã fut᷑i.
s exhis qui in xp̃o credidissent ⁊ penitenciã delictoꝵ suoꝵ doto corde egissent. bap¬
tismi grãm consecuti: insimilitudine huiꝰ hyrei qui insortẽ diũ uenit figurã ac¬
cipuint. Quiꝰ sanguis eũ sanguine uituli ꝑmisci iubet᷑: ut consortes passionũ xp̃i

Expanded text:
puli emundatione occidi jubetur, figuram Domini et Salvatoris nostri in semetipso portapuli emundatione occidi jubetur, figuram Domini et Salvatoris nostri in semetipso portabat, qui non solum pro peccatis sacerdotalis populi, verum et pro omni humano genere, cunctis nobis tradidit illum . 3. Merito et hoc in loco de ejus vituli sanguine septies popne collata per gratiam septemplicis spiritus demonstraretur. Duo autem hirci duorum populorum figuram aperta ratione demonsformam gerentes. 4. Quorum est similitudo in Evangelio, haedi, id est, peccatores ad sinistram futuri . Sed ex his qui in Christum credidissent, et poenitentiam delictorum suorum toto corde egissent, baptismi gratiam consecuti, hi in similitudinem unius hirci, qui in sortem Domini venit, figuram accipiunt. Cujus sanguis cum sanguine vituli permisceri jubetur, ut, consortes passionis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ lũbos in u̾itate. et tota pͥstinoꝵ peccatoꝵ turpitudo celet᷑. Undẽ ⁊ dd dic̃.
Beati in qͥt quoꝵ remisse s̃ iniquitates: ⁊ quoꝵ tecta s̃ peccata.o.
Quid autẽ sibi uelit lex imaginaria que iubet uitulũ ꝓpeccato sacerdotis
ĩmolari ⁊ sanguinẽ eiꝰ septies digitto popłm asꝑgi. deinde duos hyrcos offer¬
re deb̾e. Nnũ quo sors dñi uenisset oceidendũ eẽ. et de sanguine eiꝰ similit̃ ut de
sanguine uituli digitto sac̾dotis popłm asꝑgendũ. Alterũ uͦ inquo om̃ia pecca¬
ta &e maledictiones tociꝰ popłi imponende ẽẽnt in locũ desertũ ꝑducendũ. ibi
q dimittendũ. s priꝰ necesse ẽ. uituli sacrificiũ pandere: ⁊ tũ etiã hyrcoꝵ cau¬
sas mysteriaq eoꝵ narrare. Uitulus itaq hic qui ꝓ peccato sacerdotis ⁊ tociꝰ po¬

Expanded text:
gamus lumbos in veritate, et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. Unde et David ait: gamus lumbos in veritate, et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. Unde et David ait: Beati, inquit, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quid autem sibi velit lex imaginaria quae jubet vitulum pro peccato sacerdotis immolari, et sanguine ejus septies digito sacerdotis populum aspergi? Deinde duos hircos offerre debere: unum, in quo sors Domini venit, occidendum esse, et sanguine ejus, vel de sanguine vituli digito sacerdotis populum aspergendum; alterum vero, in quo omnia peccata et maledictiones totius populi imponendque dimittendum; sed prius necesse est vituli sacrificium pandere, et tum etiam hircorum causas mysteriaque eorum narrare. Vitulus itaque hic, qui pro peccato sacerdotis et totius po
Abbreviated transcription (Latin):
tumirũ sine m̃sura dilatat᷑. Ponderosꝰ uͦ ẽ: qui ⁊ si turpitudinẽ ñ exercet oꝑe.
ab hac tam̃ cogitacione continua sine modamine grauat᷑ in m̃te. Talis nec
scã ingredi nec nom̃ antistitis ꝑot̾it possidere: quia ⁊ t̾renis grauat᷑ desidiis
iexpers ẽ. scientiȩ u̾itatis. Pret̾ea quid sit illud qđ uxta p̃ceptũ dñi¬
moyses lauisse aaron et filios eiꝰ legitur: iam tunc purgationẽ mundi ⁊ rerũ
om̃iũ sc̃ĩtatẽ: baptismi sacram̃ta signabant. Non accipiunt uestes: nisi lotis
priꝰ sordibꝰ. Nec ordinant᷑ ad saera: nisi in xp̃o noui homines renascant᷑. Q uod
autẽ moyses lauat: legis inditiũ ẽ. Preceptis em̃ dĩ: lauandi sumꝰ. Et cũ para¬
t ad indum̃tũ xp̃i tunicas pellicias deposuerimꝰ: tunc induemͣ ueste linea
nich inse mortis habente. ses tota candida. Ut de baptismo consurgentes: cin¬

Expanded text:
nimirum sine mensura dilatatur. Ponderosus vero est, qui si turpitudinem non exercet opere, nimirum sine mensura dilatatur. Ponderosus vero est, qui si turpitudinem non exercet opere, sed ab hac cogitatione sine moderamine gravatur in mente. Talis nec sancta ingredi, nec nomen antistitis poterit possidere: quia et terrenis gravatur desideriis, et exspers est scientiae veritatis. Moyses lavisse Aaron, et filios ejus legitur: jam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramento significabant. Non accipiunt vestes, nisi prius lotis sordibus; nec ordinantur ad sacra, nisi in Christo novi homines renascantur. Quod autem Moyses lavat, legis indicium est: praeceptis enim Dei lavandi sumus, et cum parati ad indumentum Christi tunicas pelliceas deposuerimus, tunc induemur veste linea, nihil in se mortis habente; sed tota candida, ut de baptismo surgentes cin
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nam cecꝰ sacerdos ẽ: qͥ scͥpturȩ scientiã ñ intelligit. ⁊ quo gressũ doctrme
uł oꝑis porrigat ꝑ ignorantiã nescit. De talibꝰ scͥptum ẽ. Speculatores eius: ceci
om̃s. Claudꝰ ẽ: qui quidẽ intelligit qđ docere debet. sed tam̃ p̃cepta que docet ñ
implet. P aruo autẽ naso ẽ : qͥ ad tenendã m̃surã discretionis idoneꝰ ñ ẽ. Grandi
⁊ torto naso ẽ: furibundꝰ ⁊ minax. cũ suꝑba arrogantia uł inmocdata discretione
Fracto aũ pede: uł manu ẽ: qͥ uiã dĩ quã docet. ꝑgere ñ studet. Gibbꝰ quoq sacer¬
dos ẽ: quẽ t̾rene cupiditatis pondꝰ deprimit. ⁊ tardiꝰ ad suꝑna uitendit. Tippꝰ¬
rat. Albuginẽ quoq ht̃ in ocło: qͥ arrogantia sapientie seu iusticie cecat᷑. Iugẽ
uͦ ht̃ scabiem: eui carnis petulantia sine cessatione dominat᷑. Impetiginẽ quo¬
q habet in corꝑe: qui auaricia uastat᷑ in m̃te. Que nisi in paruo compescat᷑:

Expanded text:
rdos est, qui Scripturam scientiae non intelligit, et quo gressum doctrinae vel operis porrigat, per ignorantiam nescit. De talibus scriptum est: Speculatores ejus caeci omnes. Claudus est, qui quidem intelligit quod docere debet, sed tamen praecepta quae docet, non implet. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Grandi et torto naso est, furibundus et minax, cum superbiae arrogantia, vel immoderata discretione. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei quam docet, pergere non studet. Gibbosus quoque sacerdos est, qui terrenae cupiditatis pondus deprimit, et tardius ad superna intendit. Lippo, qui arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. Impetiginem quoque habet in corpore, qui avaritia vastatur in mente: quae nisi in parvo compescatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ et̃na ꝓmutit᷑. Ideoq qͥcqͥd agimꝰ. si ꝓpt̃ futuri scłi requiẽ facimꝰ uera¬
cit̾ fabbatũ obseruamꝰ. Post hec tria pͣcepta septenariꝰ succecdit numer
mandatoꝵ : ad cdilectionẽ ꝓximi ꝑtiuens. Et incip̃ ab honore parentũ. qcͥ ta¬
mero qͥ ꝑtinet ad dilectionẽ ꝓximi pͥmũ ẽ. in alt̾a tabula: sã iclõ qlue tabu¬
lȩ legis st̃ date. Iubet᷑ gͦ in hoc p̃cepto filiis honorare parentes. Neq c̃tumeli¬
osos.Iuis ex istere: s officio pietatis debitã reu̾entiã p̃stare. slam qui paren¬
tib honorẽ deferre ñ nouit. quib parcere pot̾it qui suos ocdit. Q ntũ. nĩ me¬
chaberis. Idẽ. ne qͥs qͣm p̃t̃ matrimonii federa aliis feminis misceat᷑. ad explen¬
dã libidinẽ. Nã spetialit̃ ad ult̾iũ fac̃: qui p̃t̃ suã ad alterã accedit. Sextum
ñ occides. Et em̃ ñ solũ oꝑe ꝑpetrans homicidiũ fac̃: s etiã qͥ in currit meũ

Expanded text:
eoque quidquid agimus, si propter futuri saeculi requiem agimus, veraciter sabbatum observamus. Post haec tria praecepta septenarius succedit numerus mandatorum, ad dilectionem proximi pertinens, et incipit ab honore parentum, ductionem proximi, primus est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Jubetur ergo in hoc praecepto filiis honorare parentes, neque contumeliosos illis existere, sed officio pietatis debitam reverentiam praestare. Nam qui parentibus honorem deferre non novit, quibus parcere poterit, qui suos odit? Quintum: Non moechaberis , id est, ne quisquam praeter matrimonii foedera aliis feminis misceatur ad explendam libidinem. Nam specialiter adulterium facit, qui praeter suam ad alteram accedit. Sextum: Non occides ; etenim non solum opere perpetrans homicidium facit, sed etiam et qui incurrit in eum
Abbreviated transcription (Latin):
pascunt᷑. Candelabrũ quoq cũ septẽ lucernis: xp̃e ẽ. cũ septẽ eccłiis. Emune¬
toria quoq eiꝰ. hoc ẽ. geminũ testam̃tũ ⁊ colũnȩ doctores scĩ firmitate fidei
solidati. Necñ ⁊ bases. id: ꝓpħe: suo fundamine structurã gestantes eccłie.
Ibi etiã ⁊ tabule: apłi p̃dicationis fidĩcdilatati. Tentoria p̃positi uidelicet et
p̃dicatores: qͥ strictiꝰ laborant ꝯtra huiꝰ scłi tbines. St̃ ibi ⁊ crateres: id÷ distri¬
butiones hominũ. St̃ et paxilli: hoc ẽ. pͥncipes eccłiȩ. Inquib pendent oiã
genera popłoꝵ qͣsi uasoꝵ. Scyphi qͦq doctrine eloquia siue sens. Necnon ⁊
turibula: uirtutes seilicet oꝑum bonoꝵ uł orationes scõꝵ qͥb odor suauita¬

Expanded text:
 Ecclesiis. Emunctoria quoque ejus, hoc est, geminum testamentum; et columnae, doctores sancti, firmitate fidei solidati; nec non et bases, id est, prophetae suo fundamine structuram gestantes Ecclesiae. Ibi etiam et tabulae, apostoli, praedicationis fidei dilatati. Tentoria, praepositi videlicet et praedicatores, qui strictius laborant contra hujus saeculi turbines. Sunt ibi et crateres, id est, distributiones hominum. Sunt et paxilli, hoc est, principes Ecclesiae, in quibus pendent omnia genera populorum quasi vasorum. Scyphi quoque, doctrinae eloquia, sive sensus; nec non et thuribula, virtutes scilicet o