comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Satisfactio pęnitentiȩ est: causas pecca¬
torum excludere. nec earum suggesti¬
ombus aditum indulgere. In diuinis
reꝓmissionib nicħ t̾renum uł tͣnsitori¬
um expectemꝰ: sic̃ meliciani sꝑant ñ
nuptiarum copulam sic̃ cherintus ⁊
marcion delirant: ñ qͦd ad cibum uel
potum ꝑtinet. sic̃ papia auẽtor ÷ hireneꝰ ⁊
t̾tuilianꝰ. & lactantius adquies cunt.
Neq ꝑ mille annos post resurrectionẽ
regnum xͥ in t̾ra futurum. ce scõs cũ
illo in deliciis regnaturos sꝑemꝰ. sicut
mortuoꝵs resurrectiones. gentes igno¬
rantes dm̃. in angulis t̾rarum in carne
reseruandas: qͤ ꝑmille annos regniĩ
t̃ra iustoꝵ instigante diabolo mouen¬
dȩ sunt ad pugnam contͣ iustos repug¬
nantes. & dño ꝓ iustis pugnante imbͦ
igneo comꝑescendas: atq ita mortuaᷤ.
cum cȩt̾is in impietate mortuis ad ȩt̾¬
na supplicia in incorruptibili carne
resuscitandas. Nullum credimus ad

Expanded text:
Satisfactio poenitentiae est causas peccaSatisfactio poenitentiae est causas peccatorum excludere: nec earum suggestionibus aditum indulgere. In divinis repromissionibus nihil terrenum vel transitorium expectemus, sicut Meliciani sperant: nuptiarum copulam, sicut Cerinthus et Marcion delirant. Non quod ad cibum vel ad potum pertinet, sicut, Papia auctore, Irenaeus, et Tertullianus, et Lactantius acquiescunt. Neque post mille annos post resurrectionem regnum Christi in terra futurum, et sanctos cum illo in deliciis regnaturos speremus, sicut mortuorum resurrectiones, gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne servanda. Quae post mille annos regni in terra justorum, instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes; et Domino pro justis pugnante imbre igneo compescendas, atque ita mortuas, cum caeteris in impietate ante mortuis, ad aeterna supplicia in incorruptibili carne resu
Abbreviated transcription (Latin):
nicaturꝰ satisfaciat lacrimis ce oratio¬
nibus: & confidens de dñi mis cđ̃ia qͥ
peccata piȩ confessioni donare consue¬
uit. accedat ad eucharistiam intrepioꝰ
& securꝰ. S hoc de illo dico: quem capi¬
talia & mortalia peccata non grauant.
Nam quem mortalia crimina pꝰ baptiᷤ¬
mum commissa p̃munt. hortor prius
publica penitentia satisfacere: & ita sacͥ¬
dotis iudicio reconciliatum. com¬
munioni sociari.si uult non ad iu¬
dicium & condemnationem sui eucha-¬
ristiam ꝑciꝑe. s &e secreta satiffactione
solui mortalia crimina non negamꝰ:
s mutato pꝰ scłari habitu. & ꝓfesso
religionis studio ꝑuitȩ correctionẽ.
& iugi immo ꝑpetuoluctu. mise rante
deo. ita dumtaxat. ut contͣria ꝓhis qͤ
pęnitet agat: & eucharistiam omnib
dñicis supplex & summissꝰ usq ad mor¬
tem ꝑcipiat. Penitentia uera ẽ pęniten¬
da non admittere: &e admissa deflere.

Expanded text:
nicaturus satisfaciat lacrymis et orationicaturus satisfaciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini misericordia, qui peccata piae confessioni donare consuevit: accedat ad Eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gravant. Nam quem mortalia crimina post baptismum commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult: non ad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus: sed mutato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut contraria pro iis, quae poenitet agat, et Eucharistiam omnibus Dominicis supplex et summissus usque ad mortem percipiat. Poenitentia vera est, poenitenda non admittere, et admissa deflere.
Abbreviated transcription (Latin):
fotiniaci
qui nc̃ uocantur bonosiani. montani.
& manichei. uariata impietatis gͥmina.
uł cȩt̾i istoꝵ originis siue ordinis pestiꝰq.
qͥ duo pͥncipia sibi ignota introducunt.
ut cerdo &e marcion. uł contraria. ut
manicheus. uel tria ce barbara. ut seci¬
anus. & theodorꝰ. uel multa ut ualen¬
tinus. uł xp̃m hominem fuisse absq do:
ut cherintꝰ & hebion. & hartchemon.
& fotinꝰ. Ex istis inquam siqͥ ad Nos
uenerint. non reqͥrendum ab his utrũ
baptizati sint annon: s hoc tantum
si credant i ȩccłiȩ fidem: & baptizent᷑
eccłiastico baptismate. Cotidie eucha-¬
ristiȩ communionem ꝑciꝑe: nec lay¬
do. nec uitupero. Omnib tam̃ dñicis
dieb communieandum hortor: si tn
mens in affectu peccandi non sit. Nã
habentem adhuc uoluntatem peccan
di: gͣuari magis dico eucharistiȩ ꝑcep¬
tione. quam purificari. Et ideo qͣm¬
uis qͥs peccato mordeat᷑. peccandi de ce
tero ñ habeat uoluntatem: & commu¬

Expanded text:
Fotiniam, Fotiniam, qui nunc vocantur Bonosiani, Montani, et Manichaei, variata impietatis germina: vel caeteri istorum originis sive ordinis pestisque, qui duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdo et Marcion: vel contraria, ut Manichaeus: vel tria et barbara, ut Secianus et Theodocus: vel multa, ut Valentinus: vel Christum hominem fuisse absque Deo, ut Cerinthus et Hebion et Harithemon et Fotmus. Ex istis inquam siqui ad nos venerint, non requirendum ab iis, utrum baptizati sint, an non: sed hoc tantum, si credant in ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate. Quotidie Eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec vitupero: omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor: si tamen mens in affectu peccandi non sit. Nam habentem adhuc voluntatedi, gravari magis dico eucharistiae perceptione quam purificari, et ideo quamvis quis peccator mordeatur, peccandi tamen de caetero non habet voluntatem, commu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qui insc̃ẽ trinitatis confessio¬
ne baptizant. & ueniunt ad nos:
recipiantur quidem quasi bapti¬
⁊ati: ne sc̃ę tͥnitatis inuocatio id ẽ con¬
fessio ad nullet᷑. s doceant᷑ ante & in¬
struantur. qͦ sensu sc̃e tͥnitatis miste¬
rium in ȩccłia teneatur. Et si ꝯsenti-¬
unt credere. uel adquiescunt confi-¬
teri: purgati iam fidei integritate.
confirmentur manꝰ impositione. Si
uͦ paruuli sunt uł hebetes qͥ doctͥnã
ñ capiant: respondeant ꝓ illis qͥ illos
offerunt uxta morem baptizandi:¬
& sic manꝰ impositione & crismate cõ¬
munieati. eucaristiȩ misteriis admit¬
tantur. Iulos auten qͥ non in sc̃ȩ̃ tͥnita¬
tis inuocatione apud hereticos bapti¬
zati sunt. & ueniunt ad nos baptizari¬
debere ꝓnunciam᷑. non rebaytizari
Neq enim credendum ẽ eos fuisse
baptizatos. qͥ nonin nomine patris ce
filii. & sp̃s scĩ. iuxta regłam a domino
positam tincti sunt: ut st̃ paulianiste.

Expanded text:
sunt, qui in sanctae Trinitatis confessiosunt, qui in sanctae Trinitatis confessione baptizant, et veniunt ad nos: recipiantur quidem, quasi baptizati, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annulletur; sed doceantur ante et instruantur: quo sensu sanctae Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur. Et sicut sentiunt credere, vel acquiescunt confiteri: purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant: respondeant pro illis, qui illos offerunt juxta morem baptizandi: et manus impositione et chrismate communiti, Eucharistiae mysteriis admittantur. Illos autem qui non in sanctae Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, baptizaridebere pronuntiamus, non rebaptizari. Neque enim credendum est, eos fuisse baptizatos, qui non in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti juxta regulam a Domino positam tincti sunt, ut sunt Paulianistae,
Abbreviated transcription (Latin):
nem: neñ ẽẽt suum qͦd emendaret
peccatum: nec m̾ito indulgeretur.
quod non arbitriodiluisset. Manet ita-¬
q ad querendam salutem arbitrii.Li¬
bertas id ẽ rationalis uoluntas. s admo-¬
nente pͥꝰ deo et inurtante ad salutem: ut
uel eligat uł sequat᷑. uel agat occasio¬
ne sauitis. hoc est inspiratione dei dUt
autem consequat᷑ quod eligit. uel qͦd
sequitur. uel quod occasionẽ agit:
dei eẽ. lib̃e confitem᷑. Initium gͦ salutis
nr̃ȩ: deo miferante habemꝰ ut adqͥes¬
camus salutari inspirationi: nr̃ȩ po¬
testatis est. Ut adipiscamur qͦd adqͥ¬
escendum admonitione cupimus:
diuim ẽ muneris. Ut non labam᷑.
adepto salutis munere: sollicitudi¬
nis nr̃e est. &e cȩlestis parit̾ adiutorii.
Ut labamur: potestatis nr̃ȩ est & ig¬
nauiȩ. Baptisma. unum est. s in
eccłia ubi una fides est:ubi in noĩe
patris & filii ce sp̃s sci datur. Q ideo
siqui apud illos hereticos baptizati

Expanded text:
nem: ne non esset suum quod emendaret nem: ne non esset suum quod emendaret peccatum: nec merito indulgeretur, quod non arbitrio doluisset. Manet itaque ad quaerendam salutem arbitrii libertas, id est rationalis voluntas: sed admonente prius Deo, et invitante ad salutem: ut vel eligat vel sequatur vel agat occasione salutis, hoc est, inspiratione Dei: ut autem consequatur, quod eligit, vel quod sequitur vel quod occasione agit: Dei esse libere confitemur. Initium salutis nostrae, Deo miserante, habemus: ut acquiescamus salutari inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, divini est muneris: ut non labamur adepto salutis munere, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii: ut labamur, potestatis nostrae est et ignaviae. Baptisma unum est, sed in ecclesia, ubi una fides est ubi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti datur. Et ideo siqui apud illos haereticos baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiuat homo int᷑ in uto: &e sic ꝓcedat
natiuitate in mundum. Duab sub¬
stantiis constat homo: Anima tantũ
& carne. Anima cum ratione sua: ce
carne cum sensib suis. Qͦs tam̃ sensꝰ.
absq animȩ societate non mouet ca¬
ro. Anima uͦ: & sine carne rationa¬
le suum tenet. Non e̾ terciꝰ in sub̃a
hominis sp̃s ut didimꝰ contendit: s
eo quod spiret in corpore. sp̃s appella¬
tur. Anima uͦ ex eouocat᷑: quod ad
uiuendum uł ad uiuificandum
anmet corpꝰ. Tercium uͦ. qui ab
apło cum anima & corpore inducit᷑¬
orat apłs ut integra ꝑseueret in nob̾:
nec nr̃o uitio aut minuat᷑ aut fuge¬
tur a nob̃: quia sp̃s sc̃s esfugiet fictum.
Lib̾tati arbitrii sui commissꝰ ẽ ho.
Statim in pͥma conditione mundũ usola
cepti custodia ꝑseueraret. si uellet in
id quod creat᷑ fuerat ꝑmanere. Post
cecidit: nat᷑e bonum ꝑdidit parit̾
& uigorem arbitrii: non tñ elect̾io¬

Expanded text:
ut vivat homo intus in utero, et sic procedat ut vivat homo intus in utero, et sic procedat nativitate in mundum. Duabus substantiis constat homo, anima tantum et carne: anima cum ratione sua: et carne cum sensibus suis, quos tamen sensus absque animae societate non movet caro: anima vero et sine carne rationale suum tenet. Non est tertius in substantia hominis spiritus, ut Didymus contendit: sed eo quod spiret in corpore spiritus appellatur: animam vero ex eo vocari, quod datur ad vivendum, vel ad vivificandum animet corpus. Tertium vero quoniam ab Apostolo cum anima et corpore inducitorat Apostolus, ut integra perseveret in nobis: nec nostro vitio aut minuatur aut fugiatur a nobis: quia Spiritus sanctus effugiet fictum. Libertati arbitrii sui commissus est homo statim in prima mundi conditione: ut, salva cepti custodia perseveraret: si velit in id, quod creatus fuerat, permanere. Postqcecidit, naturae bonum perdidit pariter et vigorem arbitrii, non tamen electio
Abbreviated transcription (Latin):
& alt̾am sp̃italem qͦ rationem minis¬
tret: s dicimꝰ unam eandemq ẽẽ aĩa
in homine. que & corpꝰ sua societate ui
uificet. & semetipsam sua ratione dis¬
ponat: hñs in se lib̾tatem arbitͥi: ut in
suȩ substantie legat cogitatione qͦd
uult. Solum hominem credimꝰ hab̃e
aĩã substantiuã qͦ & exita corpore ui¬
uit. & sensꝰ suos atq ingenia uiuacit̾
tenet: neq cum corpore morit᷑ ut arabᷤ
asserit. neq pꝰmodum int̾ituram sicut
zenon dic̃: quia substantialit̾ uiuit.
Animalium uͦ animȩ ñ sunt substantiuie
s cum carne ipsa carnis uiuacitate nas¬
cunt̾. & cum carnis morte finiunt᷑: ⁊ id̾o
nec ratione regunt᷑. sic̃ plato & alexan¬
der putant: s ad omnia. nat᷑e incitam̃¬
to ducunt᷑. Anima humana ñ cũ carne
morit᷑. qͥa nec cum carne ut suꝑiꝰ dix¬
imus seminat᷑: s formato in ut̾o matͥs
corpore. di iudicio creari &e infundi.

Expanded text:
et alteram spiritualem, quae rationem miniset alteram spiritualem, quae rationem ministret. Sed dicimus unam eamdemque esse animam in homine, quae vificet, et semetipsam sua ratione disponat: habens in se libertatem arbitrii, ut in suae substantiae legat cogitatione, quod vult. Solum hominem credimus habere animam substantialem, quae et exuta corpore vivit, et sensus suos atque ingenia vivaciter tenet. Neque cum corpore moritur, ut Aratus asserit; neque postmodum interitura, sicut Zenon dicit: quia substantialiter vivit. Animalium vero animae non sunt substantivae, sed cum carne ipsa carnis vivacitate nascuntur, et cum carnis morte finiuntur: et ideo nec ratione reguntur sicut Plato et Alexander putant; sed ad omnia naturae incitamenta ducuntur. Anima humana non cum carne moritur, qimus seminatur: sed formato in ventre matris corpore, Dei judicio creari et infundi,
Abbreviated transcription (Latin):
licet non carne subsistant. ex eo autẽ cor¬
poreas ẽẽ credimꝰ intellectuales naturas.
qͦd localit̾ circum scͥbunt᷑: sic̃ ce anima
humana quȩ carne claudit᷑. & demoneᷤ
tales credimꝰ intellectuales naturas. qͥa
carne carent. nec hñt qͦ cadant: ut re¬
surrectione egeant post ruinam. In¬
de necessario animas hominum ñ esse
ab initio int̾ cȩt̾as intellectuales nat᷑as.
nec simul creatas sic̃ origenis fingit. ne¬
q cum corporib ꝑ coitum seminantur.
sic̃ luciferianꝰ & cyriliꝰ & aliqͥ latinoꝵ
ationem uͦ anime solũ creatorẽ omniũ
nosse: di uͦ iudicio coagulari in uulxa¬
& compingi.atq formari: ac formato¬
iam corpore. animam creari & infun¬
di. ut uiuat in uto homo ex anima con¬
stans & corpore: & eg̾diat᷑ uiuus ex ut̾o.
plenꝰ humana sub̃a. Nec duas animaᷤ
syrorum scͥbunt. unam animalem qͣ
animet᷑ corpus. ce immixta sit sangͥm.

Expanded text:
licet non carne subsistant. Ex eo autem corlicet non carne subsistant. Ex eo autem corporeas esse credimus intellectuales naturas, quod localiter circumscribuntur: sicut et anima humana quae carne clauditur: et daemontales credimus intellectuales naturas quae carne carent, nec habent quo cadant, ut resurrectione egeant post ruinam. Inde necessario animas hominum non esse ab initio inter caeteras intellectuales naturas, nec simul creatas, sicut Origenes fingit; neque cum corporibus per coitum seminantur, sicut Luciferiani, et Cyrillus et aliqui Latinorum ationem vero animae solum creatorem nosse, Dei vero judicio coagulari, et compingi atqjam corpore, animam creari et infundi: ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero plenus humana substantia. Nec duas animas scribunt, unam animalem, qua animetur corpus, et quae immixta sit sanguini;
Abbreviated transcription (Latin):
nentur. eo qͦd hoc diuinȩ conueniat
pietati. nequid ex rationabilib ꝑeat
creaturis. s quolibet mͦ saluentur:
S nos credamus ipsi iudici omniũ
& retͥbutori iusto qui dixit. ibunt im¬
pii in supplicium ȩt̾num: iusti aut̃
in uitam ȩt̾nam: ut ꝑcipiant fructum
oꝑm suoꝵ. In pͥncipio creauit d̃s ce¬
lum & t̾ram & aquam: ex nichilo: &
cum adhuc tenebrȩ ipsam aquam
occultarent. & aqua t̾ram absconde-¬
ret. facti st̃ angłi. & om̃s cȩlestes uir¬
tutes: ut non ẽẽt ociosa dei bonitas:
s hab̾et in quib ꝑmulta ante spacia
bonitatem suam ostenderet. & ita hͥ
uisibilis mundꝰ ex mat̾ia. quȩ a deo
creata fuerat. factꝰ est &e ornat᷑. Nich
incorporeum & inuisibile natura
credendum. nisi solum dm̃. id ẽ pa-¬
trem & filium a sp̃m sc̃m: qui ex eo¬
incorporeus credit᷑. quia ubiq est
inuisibilis omnib creat᷑is. qͥa incor¬
poreus est. Creatura omnis corporea.

Expanded text:
nentur, eo quod hoc divinae conveniat nentur, eo quod hoc divinae conveniat pietati, ne quid ex rationalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salventur. Sed nos credamus ipsi judici omnium et retributori justo, qui dixit: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , ut percipiant fructum operum suorum. In principio creavit Deus coelum et terram et aquam ex nihilo. Et cum adhuc tenebrae ipsam aquam occultarent, et aqua terram absconderet, facti sunt angeli et omnes coelestes virtutes ut non otiosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spatia bonitatem suam ostenderet; et ita hic visibilis mundus ex materia quae a Deo creata fuerat, factus est et ornatus. Nihil incorporeum et invisibile in natura credendum, nisi solum Deum, id est, Patrem, et Filium, et Sincorporeus creditur quia ubique est inuisibilis omnibus creaturis quia incorporeus est. Creatura omnis corporea,
Abbreviated transcription (Latin):
ad incorruptionem & immortalita-¬
litatem eos qͥ in aduentu dñi uiui in¬
ueniendi sunt. & hoc eis reputari ꝓ
resurrectione ex mortuis. quod mor¬
talitatem immutatione deponãt non
morte: qͦlibet qͥs adquiescat mͦ non ẽ
hereticꝰ. nͥ contentione hereticꝰ fiat.
Sufficit enimin ȩccłiȩ lege carnisre¬
surrectionem credere futuram de
morte. Qͦd autem dicimꝰ in symbo¬
lo in aduentu dñi uiuos ac mortu¬
os iudicandos. non iustos ac peccatores
iudicari sic̃ dyodorꝰ significari putat:
seduiuos eos qui in carne inueniendi
sunt dicit. qui adhuc morituri creduñ
uel immutandi. sic̃ alii uolunt. ut sus-¬
citati continuo uł reformati cum ante
mortuis iudicent᷑. Post resurrectionem
&e iudicium non credam restitutionem
futuram qͣ origenss delirat. ut demoneᷤᷤ
uel impii homines post tormenta qͣsi
suppliciis expurgati. uel illi in ange¬
licamredeant qua creati sunt digni¬
tatem. uel isti iustorum societate do¬

Expanded text:
ad incorruptionem et immortalad incorruptionem et immortalitatem eos, qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant, non morte: quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lege, carnis resurrectionem credere futuram de morte. Quod autem dicimus in symbolo, in adventu Domini vivos ac mortuos judicandos, non justos et peccatores judicare, sicut Diodorus significare putat; vivos eos, qui in carne inveniendi sunt, dicit, qui adhuc morituri creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt, ut suscitati continuo vel reformati cum ante mortuis judicentur. Post resurrectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, qua Origenes delirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam redeant, qua creati sunt, dignitatem; vel isti justorum societate do
Abbreviated transcription (Latin):
tiomortuorum omnium. s una &e se¬
melꝰ. ñ pͥma iustorum & scda pecc̃orũ.
ut fabula somniat: sed una omnium.
Et si id resurgere dr qͦd cadit: carogͦ
nr̃a inueritate resurgit. sic̃ inueritate
cadit Et non scđm origenem immuta-¬
tio corpoꝵ erit. id ẽ aliud corpꝰ nouum
ꝓ carne. s eadem caro corruptibilis.
tam iustoꝵ quam iniustors caro incor¬
ruptibilis resuirgit: ut ł penã sufferre poᷤ¬
sit ꝓpeccatiᷤ. uł in gła et̃na manere ꝓ
meritis. Omnium enim hominum
erit resurrectio si omnium erit: gͦ õs
moriunt᷑: ut mors ab adam ducta.
omnib filiis eiꝰ dñetur: & maneat il¬
lud pͥuilegium in dño qͦd de eo syecia¬
liter dr: non dab̾ scm̃ tuum uide cor¬
ruptionem: &. caro eiꝰ non uidit cor-¬
ruptionem. Hanc rationem maxima
patrum turba tradente suscepimus.
Uerum quia sunt & alii eque catho¬
lici & eruditiuiri. qui credunt anima
incorpore manentem. immutandoᷤ

Expanded text:
tio mortuorum hominum, sed una et setio mortuorum hominum, sed una et semel, non prima justorum, et secunda peccatorum, ut fabula somniatur: sed una omnium: et si id resurgere dicitur, quod cadit: caro ergo nostra in veritate resurgit, sicut in veritate cadit: et non secundum Origenem immutatio corporum erit, id est, aliud novum corpus pro carne: sed eadem caro corruptibilis tam justorum quam injustorum caro incorruptibilis resurgit: ut vel poenam sufferre possit pro peccatis, vel in gloria aeterna manere pro meritis. Omnium enim hominum erit resurrectio. Si omnium erit, ergo omnes moriuntur, ut mors ab Adam ducta omnibus filiis ejus dominetur, et manet illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem , et caro ejus non vidit corruptionem. Hanc rationem, maxima patrum turba tradente, suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri, qui credunt anima in corpore manente immutandos
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a ȩquale. ut uult aechus: nicħ ante¬
rius posteriusue. aut minꝰ ut arriꝰ. nicħ
extraneum aut officiale alt̾i ut mache¬
donius: nicħ ꝑsuasione aut surreptiõe¬
insertum. ut manicheꝰ: nicħ corporeũ.
ut melito &e tertullianꝰ: nichil corpora¬
liter effigiatum. ut antropomorfus &
nicħ morib uel uoluntate diu̾sum. ut
marcion: nich tͥnitatis eẽntia ad crea¬
turarum naturam deductum. ut plato.
ce t̾tuiuanꝰ: nicħ officio singłare nec al¬
teri communicabile ut origenes: nicħ
confusum ut sabelliꝰ. s totum ꝑfectum:
tarium ut p̃sumunt praxeas ⁊ filuaniis
pentapolitana damnabilis illa doctrina.
patrifiliꝰ. omousyon patͥ & filio sp̃s
sc̃s. omousyon deo & homini. unꝰ filius.
manens d̾s in homine suo. in gła patris
desidabilis uideri ab angłis. sicut pat̾
& sp̃ssẽs adoratur ab angłis & ab omni
deo. sicut nestorius blasphemat. s ho
indeo. & in homine ds. Erit resurrec¬

Expanded text:
gratia aequale, ut vult Ethius: nihil antegratia aequale, ut vult Ethius: nihil anterius posteriusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil persuasione aut surreptioinsertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropomorphus,nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius; sed totum perfectum, tarium, ut praesumunt Praxeas et Silvanus, Pentapolitana damnabilis illa doctrina. Patri Filius, homousios Patri et Filio Spiritus sanctus, homousios Deo et homini unus Filius manens Deus in desiderabilis videri ab angelis, sicut Pater  sanctus adoratur ab angelis et ab omni istus cum Deo, sicut Nestorius blasphemat: sed homo in Deo et in homine Deus. Erit resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
nis corpore trahens. & non de cȩlo
secum afferens. sic̃ marcion. origent᷑.
&e eutiches affirmant: neq in fanta¬
imaginatum. s corpts uerum: ñ
tantum carnem ex carne sic̃ marti¬
anus: s uerꝰ d̾s ex diuinitate. & ue¬
rus homo ex carne. unus filiꝰ in di-¬
uinitate u̾bum patͥs. & d̾s in hoĩe
anima ce caro. Anima ñ absq sensy
& ratione ut appollinaris: neq caro
absq anima. ut eunomiꝰ. s anima
cum ratione sua. & caro cum sensibꝰ
suis: ꝑ qͦs sensus ueros in passione. &
ante passionẽ carnis suȩ doloreᷤᷤ su¬
stinuit. Neq sic ẽ nat᷑ ex uirgine. ut
ditatis initium homo nascendo acce¬
perit. quasi antequam ex uirgine
nasceret᷑ deus non fũit. sic̃ arthemõ.
& berillus. & marcellus docuerunt:
s eternus d̃s homo ex uirgine natꝰ ẽ.
Nicħ creatum aut seruiens in trini¬
tate credendum. ut uult dyonisiꝰ. fors
arrii. nicħ in equale. ut eun omiꝰ nichil

Expanded text:
nis corpore trahens et non de coelo nis corpore trahens et non de coelo secum afferens sicut Marcaon, Origenes, et Eutyches affirmant, neque in phantaimaginatum: sed corpus verum, non tantum carnem ex carne sicut Marcianus sed verus Deus ex divinitate, et verus homo ex carne: unus filius in divinitate, Verbum Patris, et Deus in homine, anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris; neque caro absque anima, ut Anomocus: sed anima cum ratione sua: et caro cum sensibus suis: per quos sensus veros in passione et ante passionem carnis suae dolores sustinuit. Neque sic est natus ex virgine, ut deitatis initium homo nascendo acceperit: quasi, antequam ex virgine nasceretur, Deus non fuerit, sicut Artemon et Berillus et Marcellus docuerunt: sed aeternus Deus homo ex virgine natus est. Nihil creatum aut serviens in Trinitate credendum, ut vult Dionysius fons Arii: nihil inaequale, ut Eunomius: nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem ex homine hominis filius:
Ut ueritas geniti ñ adoptione. ñ appel¬
latione. s in utraq natiuitate. filii
nomen nascendo hab̃et: & ẽẽt uerꝰ ds
neq duos filios: s dm̃ ce hominem
unum filium: quem ꝓpt̾ea & unige¬
nitum dicimꝰ. manentem in duabus
substantiis. sic̃ ei nat᷑e ueritas contulit:
ñ confusis natͣis neq immixtis. sicut
thymotiani uolunt: s societate unitiᷤ.
Ds̃ gͦ hominẽ assumpsit. homo in dm
tͣnsiuit. ñ nat᷑e u̾sibilitate. sic̃ appol¬
linaristȩ dict̾. s dei dignatione: ut
nec d̾s mutaret᷑ in humanã substan¬
tiã assumendo hominem: nec homo
in diuinã. glorificatꝰ in dm̃: qͥa muta¬
tio uł u̾sibilitas nat᷑e. & diminutio¬
nem & abolitionem substantie facẽ
Credit᷑ a nob̾sine confusione cõiun¬
cta tͥnitas. sine separatione distinct᷑a.
Natꝰ est gͦ deifilius ex homine. & ñ ꝑ
hominem: id est non ex uiri coitu.
sic̃ hebion dicit: s carnem ex uirgi¬

Expanded text:
urae ex homine hominis filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatione: sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus neque duos filios: sed Deum et hominem unum filium, quem propterea et unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis: sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis neque immistis, sicuti Timochiani volunt: sed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit: homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae dicunt: sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam, assumendo hominem: nec homo in divinam, glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas naturae et diminutionem et abolitionem substantiae facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Natus est ergo Dei filius ex homine, et non per homines, id est, non ex viri coitu sicut Hebion dicit: sed carnem ex virgi
Abbreviated transcription (Latin):
so ñ meritis debito. Dignis & ꝓdigiis
clarum posse fieri xp̃ianum. ñ tñ sc̃m:
si intemꝑatis &e asꝑis morib agat. Tem¬
peratis autem ce placidis morib. etiã
absq signoꝵs efficatia: ce scm̃ &e ꝑfectum¬
& dei hominem fieri recte credimꝰ. Hul¬
lus sc̃s &e iustꝰ caret pecc̃o: nec tamen ex
neat scĩtatem. Non enim nat᷑e uiribus.
s. ꝓpositi adiuuam̃to ꝑ dei grãm adqͥ¬
rimus sc̃itatem: & id̃o ueracit̾ se omneᷤᷤ
sc̃ĩ ꝓnunciant peccatores: qͥa in u̾itate
hñt qͦd plangant. & sinon rep̾hensiõe
conscientie: certe mobilitate p̾uarica¬
tricis naturȩ. ¶Pascha id ẽ dñicȩ re¬
surrectionis sollemnitas. ante trans
m̃se nate. ¶Pyt̾ nouellos legis latores. qͥ
ideo animam tm̃ ad imaginem di cre¬
atam dicunt. ut qͥa d̃s incorporeꝰ rect̾e
credit᷑ etiam anima incorporea ẽẽ cre¬
datur: lib̃e confitem᷑ imaginem in et̾ni¬
tate. similitudinem in morib inueni¬

Expanded text:
non meritis debito. Signis et prodigiis non meritis debito. Signis et prodigiis ciarum posse fieri Christianum, non tamen sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat: temperatis autem et placidis moribus, etiam absque signorum efficacia et sanctum et perfectum Dei hominem fieri, recte credimus. Nullus sanctus et justus caret peccato, nec tamen ex neat sanctitatem. Non enim naturae viribus, sed propositi adjuvamento per Dei gratiam acquirimus sanctitatem: et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent, quod plangant, et si non reprehensione conscientiae, certe mobilitate praevaricatricis naturae. Pascha, id est, Dominicae Resurrectionis solemnitas, ante transgmense natae. Propter novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, etiam anima incorporea esse credatur: libere confitemur, imaginem in aeternitate: similitudinem in moribus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
quis alit̾ de iustissima dei piecate sen¬
tit: ñ xp̃ianus s nouatianꝰ est. Int̾nas
animȩ cogitationes diabolum ñ uidẽ
certi sumꝰ: sed motibus eas corporis ab il¬
lo. & affectionum inditiis colligi. ⁊ ex¬
perimento didicimꝰ. Secreta autem cor¬
dis solus ille nouit: ad quem dr. Tu solꝰ
nosti corda filioꝵ hominum. Ñ om̃s
cogitationes nr̃ȩ malȩ. semꝑ diaboli in¬
stinctu excitant᷑: s aliquotiens ex nr̃q
arbitͥi motu emergunt. Bone autẽ co¬
gitationes: semꝑ a deosunt. Demones
ꝑ inergiam ñ credimꝰ substantia liter
illabi amme: s applicatione & opp̾ssio¬
ne uniri. Illabi autem m̃ti. illi soli poᷤ¬
sibile ẽ qͥ creauit: qͥ nat᷑a subsistens
incorporeꝰ capabilis est suȩ fact᷑e. Sig¬
na &e ꝓdigia &e sanitates etiam pecca¬
tores in nomine domini facere ab ip¬
so deo didicim᷑: ce cum alios ͥ ac p̃sump¬
tione iuuent. sͥ ꝑ ambitionem huma-
nȩ głȩ nocent: quia głant̾ in dato fal-

Expanded text:
te sentit, non Christianus, sed Novatianus est. Internas animae cogitationes diabolum non videre, certi sumus: sed motibus eas corporis ab illo, et affectionum indiciis colligi et experimento, didicimus: secreta autem cordis solus ille novit, ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominum. Non omnes cogitationes nostrae malae semper diaboli instinctu excitantur: sed aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt: bonae autem cogitationes semper a Deo sunt. Daemones per energiam non credimus substantialiter illabi animae: sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est, qui creavit: qui natura subsistens incorporeus capabilis est suae facturae. Signa et prodigia et sanitates etiam peccatores in nomine Domini facere ab ipso Deo didicimus: et cum alios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent: qui gloriantur in dato falso,
Abbreviated transcription (Latin):
nus: Pat̃ gͦ pͥncipium deitatis: qͥsic̃
nunquam fuit ñ ds Ita nunquam ñ
natus. quia non est filius: neq inge
tre & deo filio d̾̃s ꝓcedens. Pat̾ et̾nus.
sit pat̾. filius et̾nus: eo qͦd sit patrice
sit patͥ & filio coet̾nus non confusa in
una ꝑsona tͥnitas. ut sabellius dicit:¬
neq separata aut diuisa innatura di-¬
uinitas. ut arriꝰ blasphemat: S alt̾
in ꝑsona pat̾: alt̾ in ꝑsona filius: alt̾
in ꝑsona sp̃s sc̃s. Unus in natura. in sc̃ã

Expanded text:
dat. Pater ergo principium Deitatis: qui sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam nonnatus, quia non est Filius: neque ingetre, et Deo Filio Deus procedens. Pater aeternus sit Pater. 2 Filius aeternus, eo quod sit Patri cot Patri et Filio coaeternus. Non confusa in una persona Tneque separata aut divisa in natura divinitas, ut Arius blasphemat: sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spiritus sanctus: unus in natura in sancta
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Iturbo dictꝰ a t̾ra: quotiens
uentus consurgit:⁊ t̾ram in cireuitum
mittit. Iurboꝙsecutionũ id ẽ tͥbulatio¬
num impetꝰ sig̾cat:ut in ysaia. factus ẽ
fortitudo pauꝑi: spes a turbine.

Expanded text:
t turbo dictus a terra, quoties ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Turbo persecutionum vel tribulationum impetus significat, ut in Isaia: Factus est fortitudo pauperis, spes a turbine
Abbreviated transcription (Latin):
signacłm sig̃cat. ut ineuͣgłio: date amilũ
inmanti eiꝰ. Itẽ anul obsignatio sacrȩ legis
est: ñ enim omnib pertet mistica et occul¬
ta sacre scͥpture intelligentia. Uñscͥptũ ẽ in
apocalipsi. uidi librũ indextera sedentis. sig¬
natũ sigillis septẽ. et alibi. clausi inqͥt signa¬
tiq sunt sermones. specła qͦ p̃cepta diuina
siue exemplaria p̾cedentiũ patrũ intelli¬
gunt᷑: unde scͥptũ ẽ. in exodo. fecit et labr̃¬
ereũ cũ base sua. de speculis mulierũ ex¬
cubantiũ in hostio tab̃nacłi. hoc ẽ. scar̃ aĩar᷑:
q̃ in obseruantia mandatoꝵ dĩ cotidie ui¬
gilant. In polimita uaria unrtutũ carisma-¬
ta intelliguntur: nt ẽ. illud ine dechiele:xin¬
xite oleo: et uestiui te discolorib et in aliã
partẽ: negotiatores iui. hoc ẽ. tiri. multi¬
inuolucriᷤᷤ acinti. et polunitar̾. garar̾ p̃ciosaꝵ

Expanded text:
signaculum significat, ut in Evangelio: Date annulum in manu ejus . Item annulus obsignatio sacrae legis est: non enim omnibus patet mystica et occulta sanctae Scripturae intelligentia; unde scriptum est in Apocalypsi: Vidi librum in dextera sedentis signatum sigillis septem ; et alibi: Clausi inquit, signatique sunt sermones . Specula quoque praecepta divina sive exemplaria praecedentium patrum intelliguntur: unde scriptum est in Exodorum excubantium in ostio tabernaculi , hoc est sanctarum animarum, quae in observantia mandatorum Dei quotidie vigilant. In polymito varia virtutum charismata intelliguntur, ut est illud in Ezechiele: Unxi te oleo et vestivi te discoloribus ; et in aliam partem: Negotiatores tui, hoc est, Tyri, involucres hyaci
Abbreviated transcription (Latin):
sui ferreo. Anułꝰ ficli signacłm demonstt᷑:
ut ẽ. illd̃. cdate anulũ in manu eiꝰ. hocẽ
fidĩ inditiũ mbona oꝑatione. Inisaia
qͦ uͥ enumerant᷑ ornam̃ta. multiplicia.
mitrȩ et cet̾oꝵ mentio fit: ut ita legit᷑.
Intlie illa auferet dñs ornam̃ta calcram̃¬
toꝵ. et luulas. et torq̃s et momilia et ar
nullas. et mitͣs: discͥminalia et ꝑiscelidas
et murenulas. et olfatoriola. et inaures.
et anulos et gẽmas infronte pendentes:
et mutatoria et pallia: eclinteami¬
tra. et acus et specła. et sindones.
et uitas. et therista: mistica aũ sig¬

Expanded text:
us fidei signaculum demonstrat, ut est illud: Date annulum in manu ejus , hoc est, fidei indicium in bona operatione. In Isaia quoque, ubi enumerantur ornamenta multiplicia, mitrae et caeterorum mentio fit, ita legitur: In die illa auferet Dominus ornamenta calceamentorum, et lumillas, et mitras, et discriminalia, et veriscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, et linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra: et eri
Abbreviated transcription (Latin):
anulos. et dextͣlia. In malã uͦ partẽ aliqͣ̃n
hec significationẽ traht̃: ut est illud qd
obforncationẽ uituli conflatilis in exodo
legitur. uͥ dix̃ aaron. tollite inaures aureas
deuxoꝵ et filiartim ur̃ar̃ aurib et ferte ad
te mͥ mnaures expreda ur̃a. Inaures enĩ
aureas ismaelite. idẽ. obedientes siue hĩe
consueuert: et pꝰ panca fornicatꝰ ẽ. in qͥt

Expanded text:
et dextralia. In malam vero partem aliquando haec significationem trahunt, ut est illud, quod ob fornicationem vituli conflatilis in Exodo legitur, ubi dixit Aaron: Tollite inaures aureas de uxorum et filiarum vestrarum auribus, afferte ad t: Date mihi inaures ex praeda vestra . Inaures enim aureas Ismaelitae, id est obedientes sibi habere consueverunt. Et post pauca, fornicatusque est
Abbreviated transcription (Latin):
dequib et paulꝰ a pls loq̃batur: iudemꝰ
aut̃ nunc ꝑ specłm meniginate. Amise¬
r̃t sindones etmitras. qͥb oꝑiebant hu¬
meros. et fluentẽ huc atq illuc amiũ
constringebant: et theristra quo tutissimo
ĩ estibꝰ tegebant᷑ ũbracło. Itẽ maures obe¬
dientia siue intellectꝰ inscͥpturis recte in¬
telligit᷑. Unde inexodo uiri cũ mulierib¬

Expanded text:
De quibus et Paulus apostolus loquebatur: Videmus De quibus et Paulus apostolus loquebatur: Videmus autem nunc per speculum in aenigmate . Amiserunt sindones et vittas, quibus operiebant humeros, et fluentem huc atque illuc animum constringebant, et theristra, quo tutissimo in aestibus tegebantur umbraculo. Item inaures obedientia sive intellectus in scripturis rectus intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑. De cuius capitis ornam̃to et in
psalmo legimꝰ. Sic̃ unguentũ incapi¬
te qđ descendit inbarbã. barbã adron.
Mutatoria iurta anagogen illa sunt de
amina. ut lauti indño delitiis ꝑfrua¬
mͣ. sccłm illud qd inpsalmis scͥptũ ẽ:¬
de torrente uoluptatis tuȩ potab̾ eos
hec aũ ꝑdidert̃ filie sion: qͥa ambula¬
uer̃t extento collo: et ocłoꝵ nutib
suꝑbiã gestier̃t: putantes sue. eẽ. po¬
um cõpago retinet᷑: ne laxiꝰ fluant.
et insparsos dissipent᷑ capillos hñt et
specła quib considerent uultũ suũ et
siqđ deẽẽ uidint addũt ornatui. hñt sin¬
dones q̃ uocant᷑ amictoria. et uiͬtas: qͥb
lia possumꝰ appellare. quib obuolupta ẽ.
et rebecca: ethodie arabie et mesopotamie
ꝑdider̃t. Acus quib om̃iũ p̃ceptoꝵ regła
stringebat᷑ ꝑdidert specła quȩ obtuleit̃.
Inexodo manentes inforaminib tab̾na¬
cłi mulieres adluterẽ dm̃ fabricandãi:

Expanded text:
rantur; de cujus capitis ornamento et in rantur; de cujus capitis ornamento et in psalmo legimus: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam Aaron . Mutatoria juxta anagogen illa sunt, deamina, ut lauti in Domino deliciis perfruamur, secundum illud quod in psalmis scriptum est: Torrente voluptatis tuae potabis eosa perdiderunt filiae Sion, quia ambulaverunt extento collo, et oculorum nutibus superbiam gestierunt: putantes suae esse poum compago retinetur, ne laxius fluant, et in sparsos dissipentur capillos. Habent et specula, quibus considerant vultum suum, et si quid deesse viderint, addunt ornatui. Habent sindones, quae vocantur amictoria: et vittas, quibus lia possumus appellare: quo obvoluta est et Rebecca. Et hodie quoque Arabiae et Mesopotamiae perdiderunt acus, quibus omnium praeceptorum regula stringebatur; perdiderunt specula, quae obtulerunt in Exodo, manentes in foribus tabernaculi, mulieres ad luterem Domini fabricandum.
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ bullu las dependentes qͣs
nos adeccłie ornam̃ta uͥtutũ. tnfferimꝰ.
q̃ alluminat᷑ sole u̾icie. Torq̃s qͦ q̃ ad pec¬
tꝰ usq pendent. intelligentiã ac pͥncipatũ
m̃tis incorde demonstrant: et momilia qͣ
uno sermone oĩa ornam̃ta significant et
armillarũ bona oꝑa. quales rebecca ac¬
cepit insponsalib. et mitͣs. capitis orna-¬
m̃ta. et cliscͥminalia. ut idiciũ hãt sin¬
głoꝵ et ꝑiscelidas quib nr̃ gressus or¬
nat᷑ et dicat: pes meus ñ offendet: et eru¬
et p̾des meos a lapfri. Et murenulas q̃
auriatq argenti texunt᷑ uirgłis sensu
uidelicet scͥpturar̃. et olfatoriola. ut xp̃i
bonꝰ odor simꝰ. et in aures ne audiamꝰ
iudiciũ sangͥnis. s dñi u̾ba dicentis qͥ
ht̃ aures audiendi audiat: et anulo. qͦ
signam᷑ ad dñĩ miliciã: quẽ ds̃ signa¬
iit pat̾: unde drͣ ad pͥncipẽ tiri. tues
stola recep̃ anulũ et calciam̃ta et gẽmas
infronte pendentesqͥb nr̃a hora deco¬

Expanded text:
s nos ad Ecclesiae ornamenta transferimus, quae illuminantur sole justitiae. Torques quoque, quae ad pectus usque dependent, intelligentiam ac principatum mentis in corde demonstrant. Et monilia quae uno sermone omnia ornamenta significant, et armillarum bona opera, qualia Rebecca accepit in sponsalibus: et mitras capitis ornamenta et discriminalia, ut judicium habeat singulorum, et periscelidas, quibus noster gressus ornatur: ut audimus: Pes tuus non offendet . et: Eruet pedes meos a lapsu . Et muraenulas, quae auri atque argenti texuntur virgulis, sensum videlicet Scripturarum. Et olfactoriola, ut: Christi bonus odor simus . Et inaures, ne audiamus judicium sanguinis, sed Domini verba, dicentis: Qui habet aures audiendi audiat . Et annulos quibus signamur ad Domini militiam, quem Deus signavit Pater ; unde dicitur ad principem Tyri: Tu esodigus cum stola recepit annulum et calceamenta et gemmas in fronte pendentes, quibus nostra ora deco
Abbreviated transcription (Latin):
nuli aũ ꝑdiminutionẽ dicã acͥcłis
Let anis qͥ st̃ cͥc̃brachia. et circũ crura:
un et signa eoꝵ ꝑdiminutionẽ sigilla:
nã signa maiora st̃: sigilla uͦ qͣsi mino¬
ra signa. Anulos homines pͥm̃ gestare
ceꝑunt qͣito apollice digito qđ ea uenena
q̃dã ad corusq ꝑtingͣt: ꝙͣ notãdã ornãdãq
aliqͦ insigni uet̾es putauert̃. Ap̃ romanos

Expanded text:
nuli autem per diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud R
Abbreviated transcription (Latin):
N cirto nnde emittuntur equi carceres
dixerunt. abea re qua et ille carcer qͥ
ẽ. inciuitate. qđ sic̃ ibi homines damp¬
nati atq inclusi. ita hic equi coherten¬
tur ne exeant anteꝙͣ signum emittant.
Carcer aũ sp̃italit̾ penam significat pre-¬
sentẽ. uł futurã. uitam ut ẽ. illud psal¬
miste: educ inquit de carcere animam
meã: ad ꝯfitendũ nõi tuo. Hic carcerẽ
diplici mͦ maiores intelligere uoluert:
aut scłi istus penales angustias qͣs patimͣ
ĩ isto corpore constituti: aut magis
custodias inferni. quas euadere ñ licet
lege humanitatis infirmȩ. Carcer enĩ
dictus ẽ. quasi arcer eo qd a se arceat
exire inclusos. S cur de istocaitere
lib̾are desideret. causa subsequitur.
ad confitendum nomini tuo. Tunc
enĩ acunctis fidelib patri confessio
landis exibetur: qnͣdo resurrectionis
miraculo. de inferni cartere constate¬

Expanded text:
n circo, unde emittuntur equi, carceres dixerunt ab ea re, qua et ille carcer, qui est in civitate: quod sicut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi coercentur, ne exeant, antequam signum emittant. Carcer autem spiritaliter poenam significat praesentem vel futuram: ut est illud Psalmistae: Educ, inquit, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Hic carcerem duplici modo majores intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, quas patimur in isto corpore constituti: aut magis custodias inferni, quas evadere non licet lege humanitatis infirmae. Carcer enim dictus est, quasi arcer: eo quod a se arceat exire conclusos. Sed cur se de isto carcere liberare desideraret, causa subsequitur: Ad confitendum nomini tuo. Tune enim a cunctis fidelibus Patri confessio laudis exhibetur, quando eum resurrectionis miraculo de inferni carcere constat e
Abbreviated transcription (Latin):
mus. idẽ feriendo ꝓducamus cudere
emm: cedere ͤ et ferire. ueteres aut̃ non
incudem uocabant. s intudẽ: eo qđ
inea metallum tunditur. hoc ẽ. ten¬
ditur: unde et tudis malleus atun¬
dendo. icd ẽ. tendendo dictus. De incu¬
de autẽ in libro ios scͥptumẽ. cum
de leuiathan narratrir cor eiꝰ irrũpit᷑
quasi lapis: et stringetur quasi malle¬
atoris incus. Incudẽ quippe malleator
solis aptã ꝑcussionib figit. Ad
hoc namq incus statuitur:. ut crebris¬
ictib feriatur. Leuiathan gͦ ut malle¬
atoris incus stringitur: q̃r inferm iun¬
culis coartabitur᷑: ut eterni supplicii
continua ꝑcussione tundatur. Qui mͦ
quoq ꝑcutitur: dum uisti quiq illo
minsidiis uigilante. s dolorib tabes¬
cente saluantur. In incude aut̃ alia
uasa formantur: ipsa uͦ tot ꝑ cussio¬
nib innas aliud transfertir. Recte gͦ
leuiathan iste incudi comꝑatus ẽ:
quia nos illo ꝑseq̃ñte componimur:

Expanded text:
mus, id est, feriendo producamus. Cudere mus, id est, feriendo producamus. Cudere enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tundatur, hoc est, tendatur. Unde et tudes malleus, a tundendo, id est, tendendo dictus. De incude autem ita in libro Job scriptum est, cum de Leviathan narratur: Cor ejus irrumpitur quasi lapis, et stringetur quasi malleatoris incus . Incudem quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namqictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia inferni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundatur. Qui modo quoque percutitur, dum justi quique, illo in insidiis vigilante, sed doloribus tabescente, salvantur. In incude autem alia vasa formantur, ipsa vero tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus est, quia nos illo persequente componimur,
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ oꝑanis sit: ut in euͣgłio. nonne
hic ẽ. fabri filius: fabri sc̃i predica¬
tores. sic̃ regum liber dicit: porro fa¬
ber ferrariꝰ ñ inueniebat᷑ inisrł. fa¬
les seruituris pondere depͥmentia.
ut in zacaria et ecce .iiiͦiͬ. fabri. fabri¬
ca duab reb constat: uentis et flãma
flamma uͦ ꝓpͥe fornacis ẽ: dicta qd̾ fla
tu folliũ excitet᷑ fornax uͦ: abigne
uocata: fõs enĩ iguiꝰ ẽ caminus. for¬
nax grecum ẽ diriuatum acauma.¬
Fornax enim siue caminus aut tribu¬
lationem nimiã presentis temporis
typice exprimere potest. ut ẽ. illud
testimonium ꝓpħicum. lib̾auit uos
dominus defornace ferrea. hoc ẽ. exe¬
gipto uͥ ppłs dei grandi tribulatio¬
ne uexabatur: Aut gehenne tormen¬
tum significat ut ẽ. illud in euan¬
głio. mittent eos in caminum ignis
u̾b erit fletus et stridor dentium
Incus in quo ferrum tunditur ace-¬
dendo dicta: eo qđ illic aliquid cuda¬

Expanded text:
terrae operatus sit, ut in Evangelio: Nonne terrae operatus sit, ut in Evangelio: Nonne hic est fabri filius? Fabri, sancti praedicatores, sicut Regum liber dicit: Porro faber ferrarius non inveniebatur in Israel . Fales servitutis pondere deprimentes, ut in Zacharia: Et ecce quatuor fabri . Fabrica duabus rebus constat, ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, qtu follium excitetur. Fornax vero ab igne vocata; φῶς enim ignis est. Kaminus fornax Graecum est, dirifornax enim sive caminus aut tribulationem nimiam praesentis temporis typice exprimere potest: ut est illud testimonium propheticum: Liberavit vos Dominus de fornace ferrea , hoc est, Aegypto, ubi populus Dei grandi tribulatione vexabatur: aut gehennae tormentum significat, ut est illud in Evangelio: Mittite eos in caminum ignis, ubi erit fletus et stridor dentium . Incus est, in quo ferrum tunditur, a cudendo dictus: eo quod illic aliquid cuda
Abbreviated transcription (Latin):
reddit: stricta soluit. solutare stringit:
dura mollit. mollia dura reddit. ht et
medicaminis usũ. Nam sepe ruri ꝓdẽ:
pestilentiam quoq qͣ obscuratione
soł contrahit᷑ auxiliare certũ ẽ. In oꝑe¬
quoq aliud gignit pͥmis ignib au¬
ud sccł̃is: aliud terciis: habet quoq et
aliam inse diuersitatẽ ignis. nam ali¬
irs ẽ. qui usui humano. alius qͥ in
iudicio apparet diumo. sirie qui de
celo fulmͣ astringit: siue qui de ter¬
ra ꝑuertices montium eructuat. Ig¬
nis autem dictus: qd̾ nichil gigni pot̃
ex eo ẽ. enim iniuolabile elementum
assumens cuncta q̃ rapit. De ignis aũ
mistica significatione iam suꝑus dic¬
tum ẽ: uͥ de .iiiiͬ. elem̃tis disputatum :
Si aũ quis hec quȩ hic scripta sunt
illis comꝑare uoluerit: ꝑ efficientias earũ
forsitan adhuc plura nuist̾ia indepo¬
terit explanare: faber uerus d̾s intel¬
ligitur: ꝓ eo qđ omnẽ fabricam celi et

Expanded text:
reddit, stricta solvit, soluta restringit, reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Habet et medicaminis usum. Nam saepe uri prode est. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In oquoque aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius est, qui usui humano: alius, qui in judicio apparet divino: sive qui de coelo fulmen astringit: sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus, quod nihil gigni potest ex eo, est enim inviolabile elementum, assumens absumens cuncta, quae rapit. De ignis autem mystica significatione jam superius dictum est, ubi de quatuor elementis disputatum est. Si autem quis haec quae hic scripta sunt, illis comparare voluerit, per efficientias earum forsitan adhuc plura mysteria inde poterit explanare. Faber vero Deus intelligitur, pro eo quod omnem fabricam coeli et
Abbreviated transcription (Latin):
et debilem eẽ. ostendit: ut eo faciliꝰ bella¬
tores xp̃i conficlant hostem neqͥssimũ
se uincere posse. quo eũ plenit ediscint
fragilem et suꝑabilẽ fore.
aber afaciendo ferro¬
impositum nomen habet: hinc deriua-¬
nom̃ adalias artium materias. fabros
uł fabricas dicere. s cum adiectione.
licet firmitatem. Infabroꝵ aut̃ fornace
gentiles uulcanum auctorem dicunt.
figuraliteꝵ ꝑuulcanum ignẽ signisi¬
cantes. sine nullum metalli genus fun-
di. extendiq. Nichilẽ. enĩ pene qđ
alibi argentum. alibi plunbum: alibi
minium. alibi pigm̃ta. alibi medicam̃¬
ta efficit. Igne lapides ĩ aere soluunt᷑:
igne ferrum ignit᷑ ac lo mati. igne
aurũ ꝑficitur. igne cremato lapide cl¬
menta et paries ligantum. Lapides
nigros ignis loq̾ndo candificat᷑. ligna
candida urendo obfuscat: carbones epru¬
na fulgida igros facit. De lignis du¬
ris fragilia. de putribilib impuͬribilia

Expanded text:
et debilem esse ostendit, ut eo facilius bellaet debilem esse ostendit, ut eo facilius bellatores Christi confidant hostem nequissimum se vincere posse, quo eum pleniter ediscunt fragilem et superabilem fore. aber a faciendo ferrimpositum nomen habet, hinc derivan ad alias artium materias, fabros vel fabricas dicere, sed cum adiectione, eris scilicet firmitatem. In fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt, figuraliter per Vulcanum ignem significantes, sidi estendique potest. Nichil enim pene quod alibi argentum, alibi plumbum, alibi mineum, alibi pigmnta efficit. Igne lapides in aere solvuntur, igne ferrum gignitur ac domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat, ligna candida urendo obfuscat, carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus inputribiles