comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non unũ aliquid ant hec aut illud in
rõne diuina pro exemplari sufficere po¬
tiit ad cuiꝰ similitudinem formaretur.
s quasi totum assumpsit deum. ut eins
ipĩus imago fieret. et expressa est ad to¬
tum emulãs perscõnem ut sicut deus
spritus erat ⁊ mus erat ⁊ in ipõtotum
erat secundum rõnem ⁊ prouidentiam ⁊
p̃scientiam ⁊ cansam sic ip̃e spiritualis
cet. Capax in uio p̃scientie ⁊ prouiden¬
tie ⁊ rõnis ⁊ intelligentie omnuũ. Et elux¬
it perfcã imago mutans austorem suũ.
⁊ apparuit quasi ip̃m in altero et idem u¬
mum. Et iuenta sunt in seculo quoq
que ⁊ ni pͥmo secundum emulationẽ. ⁊
⁊ similitudines ⁊ forme. ⁊ lispositiones
⁊ prouidentie futurorum que facienda fa¬
erant. Et cum fcã sunt illa que fcã sunt
ad similitudinẽ horum fcã sunt que erãt
in scło facta. Sicut facta sunt ad simili¬
tudinẽ illoꝵ que in primo erant non fc̃ã.

Expanded text:
non unum aliquid aut hoc aut illud in non unum aliquid aut hoc aut illud in ratione divina pro exemplari sufficere potuit, ad cujus similitudinem formaretur; sed quasi totum assumpsit Deum ut ejus ipsius imago fieret, et expressa est ad totum aemulans perfectionem. Ut sicut Deus spiritus erat, et unus erat, et in ipso totum erat secundum rationem et providentiam et praescientiam et causam, sic ipsa spiritualis esset capax in uno praescientiae et providentiae et rationis et providentiae omnium. Et eluxit perfecta imago imitans auctorem suum, et apparuit quasi ipsum in altero, et idem unum. Et inventa sunt in secundo quoque quae et in primo secundum aemulationem et et similitudines et formae, dispositiones et providentiae futurorum quae facienda fuerant. Et cum facta sunt illa quae facta sunt ad similitudinem horum facta sunt quae erant in secundo facta; sicut facta sunt ad similitudinem illorum quae in primo erant non facta.
Abbreviated transcription (Latin):
Actum estead similitudinẽ dei ⁊ deo simi¬
lem eẽ. Nam in deo quidem omia erãt
antoquam eeñt in se secundum rõm ⁊
ausam ⁊ proidentiam. ex qua futa e¬
tant s quasi minus erant singula per¬
st̃õ ⁊ iniũquodq hoo aliquid ⁊ non totũ
secũdũ rõm ⁊̃ discresionem imus cuius¬
ꝙ que rõ oma continebat. ⁊ maior erat
in toto ⁊ quasi super habundabat singu¬
lis ⁊ ideo non erant singula hec totum
s in toto erant singula. qm̃ totum ad to¬
cum ⁊ ad singula singula. ⁊ tñ deo in par¬
te nichil munis erat quam in toto quia
pars ⁊ totum uũ erat s rõne ⁊ prouidẽ¬
tia una discreta sunt que futura erant
in parte ⁊ toto ⁊ minus futura erant ĩ
parte quam in toto. Ideo et ipã in rõne
tumnus habuerunt quam ex rõne muiꝰ
futura fuerunt. tñ deus mimus non ha¬
buit. quod in toto totus fuit ⁊ perfcũs
⁊ inius. Propter hoo ergo rõnali createᷤ

Expanded text:
factum esse ad similitudinem Dei et Deo simifactum esse ad similitudinem Dei et Deo simile esse. Nam in Deo quidem omnia erant antequam essent in se secundum rationem et causam et providentiam ex qua futura erant; sed quasi minus erant singula perfecto et unumquodque hoc aliquid et non totum secundum rationem et discretionem uniuscujusque quae ratio omnia continebat; et major erat in toto et quasi superabundabat singulis. Et ideo non erant singula hoc totum, sed in toto erant singula, quoniam totum ad totum et singula ad singula. Et tamen Deo in parte nihil minus erat quam in toto, quia pars et totum unum erat; sed ratione et providentia una discreta sunt quae futura erant in parte et toto, et minus futura erant in parte quam in toto. Ideo et ipsa in ratione minus habueruut, quoniam ex ratione minus futura fuerunt. Tamen Deus minus non habuit, qui in toto totus fuit et perfectus et unus. Propter hoc ergo rationali creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
fcã sunt est et post eam feã est abl¬
porea creatura. non tu tempore s ans¬
solum ⁊ respectu ⁊ dignitate. Nam ip̃nis
cieatire corporee conditio ad ip̃am refertur
treaturam rõnalem et secundum ipam̾
perfcã ẽ. sicut ipius concdicio ad solam cre¬
atorem refertur. quoniã secundum ipm̃
Sã est sola. Sola quippe rõnał creatura
ad similitud̾inem dei fcã legitur. ⁊ nõ
dicitur gm̃ alia creatura aliqua pp̃cer
Ulam rõnalem ad similitudinẽ dei frã
At licet omnis creatura in rõne diina
T i prouidentia eterna ipĩns cansam
Ssumlitudinem habuerit. ex qua et se¬
quidum quã perfcã sit insubsistentia¬
sua. S magna differentia est ⁊̃ distan¬
tia magna similitudinem in deo hab̾e.
⁊̃ ipm̃ deum habere similitudinem.
Quannus emim in deo nichil ẽẽ possit
quasi munus aut admersum aut aliud
a deo longe tñ aluid est fcm̃ eẽ aliquid
Ad simmilitudinẽ ip̃ius qui in cled est ⁊
t rõne eips ⁊ in prouidentia ipius. ⁊

Expanded text:
facta est, et post eam facta est corporea creatura; non tamen tempore, sed caussolum et respectu et dignitate. Nam ipsius creaturae corporeae conditio ad ipsam refertur creaturam rationalem, et secundum ipsam perfecta est, sicut ipsius conditio ad solum creatorem refertur; quoniam secundum ipsum facta est sola. Sola quippe rationalis creatura ad similitudinem Dei facta legitur; et non dicitur quod creatura aliqua praeter solam rationalem ad similitudinem Dei facta sit, licet omnis creatura in ratione divina et in providentia aeterna ipsius causam et similitudinem habuerit ex qua et secundum quam perfecta sit in sua subsistentia. Sed magna differentia est et distantia magna similitudinem in Deo habere, et ipsum Deum similitudinem habere. Quamvis enim in Deo nihil esse possit quasi minus aut diversum aut aliud a Deo, longe tamen aliud est factum esse aliquid ad similitudinem ipsius quod in Deo est; et in ratione ejus et in providentia ipsius, et
Abbreviated transcription (Latin):
umbra fuermnt᷑. secunda inago . ii. corpꝰ
post que quarto loco sequitur m̾tas spui¬
tus. hec in presenti de sacramentis natura¬
lis legis dicta sufficic̾e posse puctanius. q̃
tunc quidem sicut superius iam comemo¬
ratum ẽ ita fidei instificãti uincta fuisse
credimus. ut in eis cẽt exercitio denotio¬
ns non necessitas optinende salutis. So
iustificabantur. qui per gram̃ ad parti¬
cipationem future redemptionis serua¬
bantur. S quia de primis illis sacram̃¬
tis quibus denotio fideliũ tunc exerce

Expanded text:
umbra fuerunt; secunda imago; tertia corpus; umbra fuerunt; secunda imago; tertia corpus; post quae quarto loco sequitur veritas spiritus. Haec in praesenti, de sacramentis naturalis legis dicta sufficere putamus, quae tunc quidem sicut superius jam commemoratum est, ita fidei justificanti juncta fuisse credimus, ut in eis esset exercitatio devotionis, non necessitas obtinendae salutis. Solc justificabantur, qui per gratiam ad participationem futurae redemptionis servabantur. Sed quia de primis illis sacramentis quibus devotio fidelium tunc exerce
Abbreviated transcription (Latin):
us ila poc̃i cirtumsitio. quam in nia¬
ore homine grã perficit demonstratur. Qa
autem circimisitio ext̾iores sordes et enor¬
mitates que foris sunt resecat. Ablucio añ
tum succedẽt. quod perfcam̃ hominis emũ¬
declarare. Amplius autem. quia cicum¬
sicio quid̃ sordes anferc. s dolores infert.
ablucio u̾o inquinatos sine dolore emũ¬
dat. idcirco pͥori ppło in timore sermenti.
⁊ sub lege laboranti. cirtumsitio ad emũ¬
dationẽ data ẽ. nono autem populo in gͥ¬
tia per caritatem ambulanti ablucis. ui¬
dentur ergo prima illa sacramenta que
sub naturali lege p̃cesserunt. quasi que¬
dam umibra u̾tatis. illa u̾o̾ que postea
sub scripta lege secuta sunt. quasi qued̃
nnago uł figura ueritatis. ista autem
que sub gratia nonissime consecuntur nõ
iam unibra uł iniago s corpus m̾tatis
in corpore inuenti ext̾iori motione prołr.
Sic in eis minsibilis grẽ ita clarissime
demonstratur. Prima ergo satramenta

Expanded text:
us illa peccati circumcisio quam in inteus illa peccati circumcisio quam in interiori homine gratia perficit demonstratur. Quia autem circumcisio exteriores sordes et enormitates quae foris sunt resecat, ablutio autem tum succederet, quod perfdeclarare. Amplius autem quia circumcisio quidem sordes aufert, sed dolores infert; ablutio vero inquinatos sine dolore emundat, idcirco priori populo in timore servienti, et sub lege laboranti, circumcisio ad emundationem data est; novo autem populo in gratia per charitatem ambulanti, ablutio. Videntur ergo prima illa sacramenta quae sub naturali lege praecesserunt, quasi quaedam umbra veritatis; illa vero quae postea sub scripta lege secuta sunt, quasi quaedam imago vel figura veritatis; ista autem quae sub gratia novissime consequuntur non jam umbra vel imago, sed corpus veritatis. in corpore viventi, exteriori motione proditur; sic in eis invisibilis gratiae vita clarissime demonstratur. Prima ergo sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
ferret do partem ad usum proprium re¬
tinẽt. quatinus in hoc facto disceret ea
que int̾nsecus bona erant deo tribuere.
que uero mala. sibi nputare. Uena¬
rius quippe qm̃ perfcũs iinerus est.
signum est bonitatis ⁊ uirtutis quea
deo tribuitur. ⁊̃ in homine ad̾o ẽẽ cog¬
noscitur. nouenarius autem quia mi¬
nus a perfcõ hab. defectum ⁊ iucium
⁊ corruptionem significat que m̃to ho¬
muni deputatur. Propterea igitur ho¬
mo decimam dare deo nonem sibi reti¬
uere p̃cipitur. ut quod bonũ ẽ in se a
deo cẽ. quod u̾o malum ẽ a se ẽẽ confi¬
teatur. S hoc signum quasi de longe
suptum. mag̾ docint hominem quid
ẽẽt. quam quid fieret. Igitum cum tẽ¬
pus adueniss quo m̾ta declinari debu¬
erat. datum est remechium per circum¬
sitionis sacramentiim ñ dum de int̾i¬
oris sub̾a hominis pars non quiden
naturalit superflua. s eins quod suꝑ¬
fluũ ẽ. figã p̃ciditur. iam manifestĩ¬

Expanded text:
ferret Deo, partem ad usum proprium referret Deo, partem ad usum proprium retineret, quatenus in hoc facto disceret ea quae intrinsecus bona erant Deo tribuere, quae vero mala, sibi imputare. Denarius quippe quoniam perfectus numerus est signum est bonitatis et virtutis, quae Deo tribuitur, et in homine a Deo cognoscitur. Nonarius autem quia minus habet a perfecto habet perfectum et vitium, et corruptionem significat, quae merito homini deputatur. Propterea igitur homo decimam dare Deo, nonam sibi retinere praecipitur, ut quod bonum est in se a Deo esse, quod vero malum est a se esse confiteatur. Sed hoc signum quasi de lege sumptum magis docuit hominem quid esset quam quid fieret. Igitur cum tempus advenisset quo veritas declarari debuerat, datum est ei remedium circumcisionis sacramentum, ubi dum ab interiori substantia hominis pars non quidem naturaliter superflua, sed ejus quod superfluum est figura, praeciditur; jam manifesti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ipã significatio in ip̃is signis insibi¬
libus enidentior appareret. Erat quip¬
pe idem salnator. eadem grã. eidem fides.
illic nenturi. hic exibiti. S quia ipẽ ꝑ
quam salus dabitur. longe erat: em̃s¬
dem salutis signa obscã ẽẽ debuerunt.
Posteo paulatim nͦ enis uentii propĩ¬
quante oportebat ut eodem orcdine ⁊
fides in cognitione. ⁊ gratia in salute
crescẽt ⁊ eadem gratia in sacramentis
foris. ⁊ signis sins se endentins mani¬
festaret. Qua propter primum per ob¬
ligationem. ⁊ postea per cirtimicisionẽ
ad ultimũ per baptismũ expiationis ⁊
iustificatõnus sacram̃tũ formari insti¬
tutum ẽ: quia enisdem mundationis
forma ⁊ similitudo in obligatione quid̃
occulte iniuenit᷑ in circũsitione ueroe¬
indentius exprimitur. per baptissimin
aũ maifeste declaratur. Primam nã¬
q insticutõnem accepit homo. ut pro
remediis salutis ext̾ioris sub̃e pardem of¬

Expanded text:
et ipsa sanctificatio in ipsis signis visibiet ipsa sanctificatio in ipsis signis visibilibus evidentior appareret. Erat quippe idem salvator, eadem gratia, eadem fides, illic venturi, hic exhibiti. Sed quia ipse per quem salus dabatur, longe erat, ejusdem salutis signa obscura esse debuerunt. Postea vero paulatim ejus adventu appropinquante, oportebat ut eodem ordine, et fides in cognitione, et gratia in salute cresceret; et eadem gratia in sacramentis foris, et signis suis, evidentius se manifestaret. Quapropter primum per oblationem; et postea per circumcisionem, ad ultimum per baptismum, expiationis et justificationis sacramentum formari institutum est, quia ejusdem mundationis forma et similitudo, in oblatione quidem occulte invenitur, in circumcisione vero evidentius exprimitur, per baptismum autem manifeste declaratur. Primam namque institutionem accepit homo ut pro remediis salutis exterioris substantiae partem of
Abbreviated transcription (Latin):
ercia differentia ẽ quod sacramti¬
ta naturalis legis non ex pram¬
to inlista indentur s ex consilio aduo¬
tum pposita sacramenta nero scuptel
gis ⁊ grẽ nocessitatem quandam exi¬
cutionis inclucere. ꝓpterea quod uon
ex consilio tm̃ s ex precepto instituta
nenda questio. qr̃ udel si eunli
salutis effcm̃ tam per p̃cedentia quat
per subsequentia grã contulit. cdm
insio ritum antiquorum per institu¬
nem subsedentiũ abolenit. Nam sis
dem uirtus in illis sacramentis fint
quid necesse erat ut illa cessarent ⁊ ss¬
ta succedent. S sciendum quod dii
dispensationis ordo ⁊̃ rõ hoc poposct. Et
situt ab mitio pro currente tpr̃ mag̾¬
semper ac magis adnentus salnators
appropinquanit. sic semper magis i
mag̾ effcũs salutis c̾sceret ⁊̃ cognito
m̃tatis pp̃ quod et ipã signa saltis pc̃
intressionem tempor alia post aua ro¬
tar debueruit: ut cum efftũs grẽ di¬
nine in salutem cresceret. simus quoq

Expanded text:
ertia differentia est quod sacramenta naturalis legis non ex praecepto indicta videntur, sed ex consilio ad votum proposita; sacramenta vero scriptae legis et gratiae necessitatem quamdam exsecutionis inducere propterea quod non ex consilio tantum, sed ex praecepto esse instituta nenda quaestio, quare videlicet si eumdem salutis effectum tam per praecedentia quam per subsequentia, gratia contulit; divina jussio ritum antiquorum per institutionem subsequentium abolevit. Nam si eadem virtus in illis sacramentis fuit, quid necesse erat, ut illa cessarent et ista succederent? Sed sciendum est quod divinae dispensationis ordo et ratio hoc poposcit, ut sicut ab initio, procurrente tempore, magis ac magis adventus salvatoris appropinquavit; sic semper magis ac magis effectus salutiigna salutis per successionem temporum; alia post alia mutari debuerunt, ut cum effectus gratiae divinae in salutem cresceret, simul quoque
Abbreviated transcription (Latin):
añ pettatum cum
sua ꝯiuige incola
si sinũ seclusus ignotis ꝑtib
sui guis postĩtatem tnͣspo¬
suit adꝙe penam qũ ip̃e pꝰ¬

Expanded text:
ante peccatum cum sua conjuge incola si sinu seclusus, in ignotis partibus sui generis posteritatem transposuit, atque poenam, quam ipse p
Abbreviated transcription (Latin):
qm dudum aluuis pimiu̾at
seriem ꝑmissus fuat Imĩe
ĩb ͤ uitate annoꝵ hũana etas
ad dicta ÷ maluit ꝙ deus.
lium ꝓpͥum uestitũ hũano

Expanded text:
m dudum diluuii unda puniuerat seriem permissus fuerat uiuere, in breuitate annorum humana aetas addicta est. Maluitque deus nlium proprium uestitum humano
Abbreviated transcription (Latin):
uitica sttrpe ꝓuenat que
humani gnis gnauit ꝯti¬
torem ħ aũt̃ ido eẜ multis
infectus cluiib munidꝰ.
iacebat in morte Elccr̃a.
una gens in qua dei manda¬
ta clarescent ⁊ ibioe ꝓpħo mis¬

Expanded text:
Davidica stirpe pervenerat, quae humani generis genuit Conditorem. Hoc autem ideo, quia multis infectus criminibus mundus jacebat in mortem, electa est una gens, in qua Dei mandata clarescerent; ibique mis
Abbreviated transcription (Latin):
sõnis largitõe hre filium
ip̃e genuit acob Idẽ ꝙͦ duio¬
decini patͥarchas non repai¬
tante do ĩeoꝵ nuo quos mo
cob cum filiis suis ꝯdomo
l cã egiptum uoluit ꝯmu¬
annor seriem Infrͣ mul¬
egiptiacis ĩpus eoꝵ ꝙ pha¬
mo magna pontrum mo¬
minib affligebat tantẽ
deus egiptii regis domina¬
nonem despiciens diso mari
egiptiie plagie uastata ÷ cũ
uollet dimut̾e ppłm tnͣsmis¬

Expanded text:
onis largitione habere filium ipse genuit Iacob. Idem quoque duodecim patriarchas non reputante deo in eorum numero quos morcob cum filiis ac domo sa Aegyptum uoluit annorum seriem mulegyptiacis imperiis eosque Pharao magna ponderum moneribus affligebat. Tandem deus Aegyptii regis dominationem despiciens diuiso mari Aegyptus plagis uastata est, cum nollet dimittere populum. Transmis
Abbreviated transcription (Latin):
in ipõ mox exordio matum ĩnatũpi¬
riter possidentes. quo poterant sine n¬
olentia ad utrumilibet ꝓpria uolutmn
de flecti in altero admti sine cbactions
in altero derelisti sine: oppressione.

Expanded text:
itrium mox exordio insitum innatum pariter possidentes quo poterant sine violentia ad utrumlibet propria voluntate deflecti; in altero adjuti sine coactione, in altero derelicti sine oppressione.
Abbreviated transcription (Latin):
adsupeiorem anime pinitatem inficere.
neq ipa que sursum est sinseritas ao ea.
que subter sunt abiecta et inliasuntur

Expanded text:
a inferiorem animae puritatem inficere; neque ipsa quae sursum est sinceritas, ad ea quae subter sunt abjecta et vilia sinitur
Abbreviated transcription (Latin):
hominis corpus samĩ ⁊ tener
integrum condiderat. Sanũ quia nichil illi
merat ad cormptionem. Integrum quia ni¬
chil ei deerat ad perfcõnẽ. S in ntroq talem
conlitionem posuerat ut nec incogritas nec
saintas sine adminicło poss consernari. Ita
in rebus creatis formsecus quedam ordinanit.
que ad conseruandam atq tuendam incolu¬
mnitate sine integutatem eius potuiss uale.

Expanded text:
hominis corpus sanum et integrum condiderat. Sanum, quia nihil illi inerat ad corruptionem. Integrum, quia nihil ei deerat ad perfectionem. Sed in utroque talem conditionem posuerat, ut nec integritas nec sanitas sine adminiculo posset conservari. Itaque in rebus creatis forinsecus quaedam ordinavit, quae ad conservandam atque tuendam incolumitatem sive integritatem ejus vale
Abbreviated transcription (Latin):
diligenter considerandũ cẽ quomod
quidem deus malio hos nult quodi¬
sum est. in auo autem solum heo qr
ipĩ ẽ. Et in eo quidem quod nultͥi
ꝙ ẽ. rem approbat. in eo uero quomo
uult ip̃m quia est actam rei. In cos

Expanded text:
Diligenter considerandum est quomodo quidem Deus in alio hoc vult quod ipsum est; in alio autem solum hoc, quia ipsum est. Et in eo quidem quod vult ipsum quod est rem approbat; in eo vero quo vult ipsum, quia est actum rei. In eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut produceret terram herbam ui¬
rentem et facientem semen. lignumq po¬
mniferum. faciens fructum in genere suo.
cinus semen in ip̃o eẽt super terram. et fac¬
tum ita. Dem̃ ad arrigandam imniuersam
terram ab illa magnã abysb quasi a fon¬
te quodam aque mt̾ius quidem intra ius¬
cera telluris perthradones orcultosq me¬
atus. desuper uero in superfleie per alueos
in omnes partes declucte sunt itu et redi¬
tu mirabili et indefesso lege perperna ad
uum locum.

Expanded text:
ut produceret terra herbam virentem et facientem semen, lignumque pomiferum faciens fructum in genere suo, cujus semen in semetipso esset super terram: et factum est ita . Deinde ad irrigandam universam terram ab illa magna abysso quasi a fonte quodam aquae interius quidem intra viscera telluris per trachones occultosque meatus, desuper vero in superficie per alveos suos in omnes partes deductae sunt, itu et reditu mirabili et indefesso, lege perpetua, ad unum locum.
Abbreviated transcription (Latin):
inderetur. uio ad dominationẽ antl
de podibus subicienda ad seruitutem. Qͥa
igiur iuro nec domina nec ancilla para¬
itur. s socia. nec de capite. nec de pedib
N de latere fuãt producenda. ut urctase po¬
andam cognoscẽt quã de instxta se sum¬
tam didicisset.

Expanded text:
videretur viro ad dominationem, aut si de pedibus, subjicienda ad servitutem. Quia igitur viro nec domina nec ancilla parabatur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam agnosceret, quam de juxta se sumptam didicisset
Abbreviated transcription (Latin):
primũ hominẽ mniũ. ut unũ ect
lieus humani principiũ quatinꝰ mħ
⁊̃ dyaboli superbia confuinderetur. ⁊ hi¬
mane nature humaneilitas diuine n¬
ginis similitudine glorificaretur.
abolus namq aliud a deo phicipiũ aͥ
concupierat. ⁊ iocirco ut magis eus
superbia confunderetur. hoo homon
dono accep̃. quod ille perũse rapere. n¬
lint. ⁊ optinere non potit. ut mlxci
nago dei in homine appareret. qua
sicut dens om̃ibus rebus treationis
tipium excitit. ita iste omĩbus homi¬
bus principnim eẽt generationis. ⁊
om̃s homines clñ se ab mio. ⁊ unũ a
cognoscent. om̃s se quasi unũ amars¬

Expanded text:
primum hominem unum, ut unum esset generis humani principium, quatenus in hoc et diaboli superbia confunderetur, et humanae naturae humilitas divinae imaginis similitudine glorificaretur. Diabolus namque aliud a Deo principium esse concupierat, et ut idcirco magis ejus superbia confunderetur, hoc homo in dono accepit quod ille perverse rapere voluit et obtinere non potuit, ut in hoc imago Dei in homine appareret, quod sicut Deus omnibus rebus creationis principium exstitit; ita iste omnibus hominibus principium esset generationis, et omnes homines dum se ab uno et unum esse cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
entes. hoc satramentum qualibet et¬
te ad salute perceperunt. ita etiam l
sub lege tempore suo hoc non percepi¬
sent ad salutem. tñ ⁊̃ ad remeclum
cis operantum sit. S illud postaus
suscipiendo priorem negligentiam
rexerunt. Sic gͥ circunisicionis saci¬
mentum. semĩni abrahx sanctifican
⁊ signando pariter datum ẽ. Scĩficu¬
do ut iustificaretur signando ut a
teris gentibus adiscerneretur. quas
singnlaris maneret ⁊ discreta gi¬
tio de qua cristus nasceretur. uñi
sequenter colligitur probabile eẽ il¬
tiñ semini abrahe circimsitionem
p̃cepto indictam de quo cristus nasi¬
turus erati ut indelic post abrahan
ysaas. post ysaac iacob. ac demde. ⁊¬

Expanded text:
entes, hoc sacramentum qualibet aetentes, hoc sacramentum qualibet aetate ad salutem perceperunt, ita etiam si qui sub lege tempore suo hoc non percepissent, ad salutem tamen et remedium eis operatum sit, si illud postmodum suscipiendo priorem negligentiam correxerunt. Sic igitur circumcisionis sacramentum semini Abrahae sanctificando et signando pariter datum est; sanctificando, ut justificaretur; signando, ut a caeteris gentibus discerneretur, quatenus singularis maneret, et discreta generatio de qua Christus nasceretur. Unde consequenter colligitur probabile esse illi semini Abrahae circumcisionem ex praecepto indictam, de qua Christus nasciturus erat, ut videlicet post Abraham Isaac, post Isaac Jacob, ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
re non potuerunt. ⁊ ob hoc sine circu¬
sicõius sacramento ab hac ita recesse¬
runt sala fide parentun cumobligati¬
ombus ⁊ sacrificiis internementibus
non improbabiliter existrmantur pro
es quod p̃ceptun circimisitionis non ñ
matulis ad octanũ cliem nementibus
indictum eẽ iidetur. ⁊ hac per hoo p̃ni¬
cõnis reos non fuisse qui precepti con
tep̃tores non fuerat᷑: quod datum nõ
fuerat. insi per nementibus ad diem
actanũ Precipne ne miserabilior. hic
sexus appareat: et ei etiam premdicet
in illo a quo alter sexus ab solutrs
omnino fusse comprobatur. S inti¬
to queritur si hii qui diem octam o
ligentia siue contemptu parentim s
sacramento circũsicõnis tnsierut p¬
modum eodem sacramento perstõ
as effcũm consecuti sunt: cum scepi
dmminũ hoc sacramentum non nisia
e octauo celebrandum in dixent. E
test fortasse non irrõnabiliter crecliꝯ
sicut de gentib ad ritum legis uei¬

Expanded text:
re non potuerunt, et ob hoc sine circure non potuerunt, et ob hoc sine circumcisionis sacramento ab hac vita recesserunt, sola fide parentum cum oblationibus et sacrificiis intervenientibus non improbabiliter salvati existimantur, pro eo quod praeceptum circumcisionis non nisi masculis ad octavum diem venientibus indictum esse videtur, ac per hoc praevaricationis reos non fuisse, qui contemptores praecepti non fuerant, quod datum non fuerat nisi pervenientibus ad diem octavum. Praecipue ne miserabilior hic sexus appareat; et ei etiam praejudicetur in illo a quo alter sexus absolutus omnino fuisse comprobatur. Sed merito quaeritur, an ii qui diem octavum negligentia sive contemptu parentum, sine sacramento circumcisionis transierunt; postmodum eodem sacramento percepto salutis effectum consecuti sunt, cum praeceptum divinum hoc sacramentum non nisi die octavo celebrandum indixerit. Et potest fortassis non irrationabiliter credi, quod sicut de gentibus ad ritum legis veni
Abbreviated transcription (Latin):
erat illarum duaꝵ iussa est fieri octano¬
die: ut ostende̾tur quod in tempore grẽ cor¬
da curñcidenda erant per emundationem
miquitatis ⁊̃ in tpr̃ resurrestionis corpora
per depositõm corruptionis. Propterea
ant̃ soł masculis data est cutumcisis car¬
iis. quia sacra scriptura per masculinũ
sexum ammam per muliebrem ño canẽ
significare sol. ut indel ostenderetur. ꝙ
ula ext̾̃oi circmmisitio animabus scĩfica¬
tionẽ contulit. s carm non abstutit cor¬
ruptionem. Cultellus de petra factus xͥ
significat. De quo dicit apłus. Petra
data est contra orignale pocm̃ quod apa¬
rentibus contrahimus per illud menbrũ
tiomis sola fide salnabantur. sacrificiis ⁊
obłonib aliis leg̾ seremoriis purificate.
Ipam quoq curtimisitionem fide suscipi¬
entes ⁊ in eis qui carne illam susceperũt.
nenerando participantes. Masculi qui
morte p̾̃nenti ad octanũ diem perueni¬

Expanded text:
 illarum duarum, jussa est fieri octa illarum duarum, jussa est fieri octadie ut ostenderetur quod in tempore gratiae corda circumcidenda erant, per emundationem iniquitatis, et in tempore resurrectionis corpora, per depositionem corruptionis. Propterea autem solis masculis data est circumcisio carnis; quia sacra Scriptura per masculinum sexum animam, per muliebrem vero carnem significare solet, ut videlicet ostenderetur, quod illa exterior circumcisio animabus sanctificationem contulit, sed carni non abstulit corruptionem. Cultellus de petra factus, Christum significat. De quo dicit Apostolus: Petra data est contra originale peccatum, quod a parentibus contrahimus per illud membrum a fide salvabantur, sacrificiis et oblationibus, aliisque legis caeremoniis purificatae; ipsam quoque circumcisionem fide suscipientes, et in eis qui carnem illam susceperunt, venerando participantes. Masculi qui morte praeventi ad octavam diem perveni
Abbreviated transcription (Latin):
liginuis. cum crcimisisus ob p̃uaricati¬
onem pisti. periturus dicitur. manifeste
datur intelligi sacramẽtum cirtumsitõ¬
nis ad hoo mstitutum ut per ipm̃ homo
a debito pͥme p̃naricationis liberaretur.
Idem enim salutifere curationis anxiliũ
cirtumsitio contra originale pocm̃ in le¬
ge operabatur. quod ninc baptismus ex¬
cepto quod regni celestis iamam primi
patres intrarẽ non potañt. ꝑꝑ quod ne¬
cessaria fint mors ⁊ que aditum uite
nna in carne tm̃ ext̾us que sacramentũ
ẽ. Due alie que sunt res ⁊̃ nitus sacra¬
menti. altera que fit in p̃senti quãdo
anima per depositionem corruptionis cor¬
in carne secrnda in mente. Tertia in cor¬
pore. Octonarius uͥ in sacra scnpiura a¬
liqu cempus resurrexionis significat. ꝙ
untam sequit᷑. Aliqũ tempus grẽ. in quo
quasi post sabb̾am legis ecerna bona ser¬
mentib deo promittumur. sNento exg̃o
prima illa circimisitio que sacramentum¬

Expanded text:
ligimus, cum incircumcisus ob praevaricatiligimus, cum incircumcisus ob praevaricationem pacti periturus dicitur, manifeste datur intelligi sacramentum circumcisionis ad hoc institutum ut per ipsum homo a debito primae praevaricationis liberaretur. Idem enim salutiferae curationis auxilium circumcisio contra originale peccatum in lege cooperabatur quod nunc baptismus, excepto quod regni coelestis januam primi patres intrare non poterant, propter quod necessaria fuit mors Christi, quae aditum vitae Una in carne tantum exterius, quae sacramentum est . Aliae duae, quae sunt res et virtus sacramenti. Altera, quae fit in praesenti, quando anima per depositionem iniquitatis cirin carne; secunda in mente; tertia in corpore. Octonarius vero in sacra Scriptura aliquando tempus resurrectionis significat quod am sequitur; aliquando tempus gratiae, in quo quasi post Sabbatum legis, aeterna bona servientibus Deo promittuntur. Merito ergo illa prima circumcisio, quae est sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
calcello de petra fcõ. quod tũ nulla alia
auctoritate probant. insi quia sephora ux¬
or moysi territa ab angelo acutam petrã
sumpsisse legitur. Et eã p̃pntiũ filii sui cir¬
cumcidisse: ⁊̃ iosne in terram promissionis
ingressmus sccło in ppło isrł arcumsitio¬
mis sacramentum cultris petrinis in no¬
nasse memoratur. S illud in altero qui¬
dem. obfestinationem mag̃ ⁊ trepidatio¬
nem in altero u̾o obtipum ⁊ significati¬
onem neri ihñ quod pͥer consuetudinẽ.
stm̃ non in connementer estimatur. Ut
ostenderetur igitur sacram̃tum circunisi¬
tionis non quem adiuodũ. priora sacram̃¬
ta ad noluntatem ꝓpositum s ex necessi¬
tate exequendum pieceptum cõimatione
firmatur. cum dicitur. Masculus cuius
illa de populo suo. Cansa quoq subinfer¬
tur cum dicitur: quia pactum incum irri¬
tum fecit. Si ergo pictum dei uritur faũ
p̃naricationem primorũ parentum intel¬

Expanded text:
cultello de petra facto, quod tamen nulla alia cultello de petra facto, quod tamen nulla alia auctoritate probant, nisi quod Sephora, uxor Moysi, territa ab angelo, acutam petram sumpsisse legitur, et ea praeputium filii sui circumcidisse . Et Josue, in terram promissionis ingressurus, secundo in populo Israel circumcisionis sacramentum cultris petrinis innovasse memoratur . Sed illud in altero quidem ob festinationem magis et trepidationem; in altero vero ob typum et significationem veri Jesu, quam per consuetudinem factum, non inconvenienter existimatur. Ut ostenderetur igitur sacramentum circumcisionis, non quemadmodum priora sacramenta ad voluntatem propositum, sed ex necessitate exsequendum, praeceptum comminatione firmatur cum dicitur: Masculus, cujus illa de populo suo . Causa quoque subinfertur, cum dicitur: Quia pactum meum irritum fecit . Si ergo per pactum Dei irritum factum praevaricationem primorum parentum intel
Abbreviated transcription (Latin):
cumcidẽt pellem p̃putii siii. sibi in
signum posteris in exemplum. tm̃ ad
prioram statum superadlens. quatmꝰ
per hoo signatulum ppłs dei ab infideli¬
bns discerneretur. quonsq ille neuirz¬
⁊ qui nou solũ de filiis abrahe s de uni¬
nersis gentibus fideles colligeret. ac
per hoc situt dcm̃ ẽ non iam per signa¬
culum carius in gen̾e. s per signatulũ
baptismatis se cernerentur in scĩficatio¬
ne. Sme quicumq intm non de semi¬
ne abrahe fideles extiterunt. hinic p̃ceptio¬
ni subiecti non fuerant. Neq circumsitionis
que soli semini abrahe mlicta fuãt. suscipi¬
endo debito tenebantur. s fide operante per
cdilcõm sicut ⁊ prius sub lege naturali. pͥ¬
usqua cutimisitio instituta fuiss. qm iusti
suant sine curumsitione saluabantur. No¬
dus autem circũfitonis talis erat. pre¬
ceptum funt ut puer masculus octauo di¬
e a natutate sua curusuleretur in carne
p̃putii sui: ⁊ sunt qui addendum putant

Expanded text:
cumcideret pellem praeputii sui; ipsi in cumcideret pellem praeputii sui; ipsi in signum, posteris in exemplum, tantum ad priorem statum superaddens, quatenus per hoc signaculum populus Dei ab infidelibus discerneretur, quousque ille veniret qui non solum de filiis Abrahae, sed de universis gentibus fideles colligeret; ac per hoc, sicut dictum est, non jam per signaculum carnis in genere, sed per signaculum baptismatis secernerentur in sanctificatione. Sane quicunque interim non de semine Abrahae fideles exstiterunt; huic praeceptioni subjecti non fuerunt. Neque circumcisionis quae soli semini Abrahae indicta fuerat suscipiendae debito tenebantur, sed fide operante per dilectionem, sicut et prius sub lege naturali priusquam circumcisio instituta fuisset; qui justi fuerant sine circumcisione salvabantur. Modus autem circumcisionis talis erat. Praeceptum fuit, ut puer masculus octavo die a nativitate sua circumcideretur in carne praeputii sui . Et sunt qui addendum putant
Abbreviated transcription (Latin):
quam insuittẽt ad ouines ex ip̃o nasci¬
turos. ⁊ omnes in ip̃a una forma. iniu
futuros. ut cum fidelium numerus au¬
geretur. uinitas tñ fidei non multiplica¬
fetur ut primum in illius forma unũ
ceñt. qui ex ip̃o nascentur postea etiam
mium fierent. qui in eadem fide ipĩ so¬
ciarentur. Ex tunc ergo mutas ppłi dei
cepit. ⁊ mntas conu̾sationis fidelis que
primum signata ẽ per sacramentum cir¬
tñsitionis postea signanda per sacramen¬
tam baptismatis. Primum signatulũ
m carne: sub quo inuendi qui in carne
miũ erant. Propterea cirtumsitio data
non est nsi semini abrahe. ut in carne
signarentur qui in carne mmurentur.
postquam autem ad hanc mutatem ac¬
cesserunt qui secundum carius genera¬
tionem ex ip̃o non fuerunt. Positum ẽ
signaculũ innonis extra sb̃am carins.
quia spuitu ⁊ fide miũ fc̃ĩ sunt qui in
carne non fuerunt. De circumasione.
Andanit itaq deuis abrahe ut cir-¬

Expanded text:
quam transmitteret ad omnes ex ipso nasciquam transmitteret ad omnes ex ipso nascituros; et omnes in ipsa una forma unum futuros, ut cum fidelium numerus augeretur, unitas tamen fidei non multiplicaretur, ut primum in illius forma unum essent, qui ex ipso nascerentur, postea et unum fierent qui in eadem fide ipsi sociarentur. Extunc ergo unitas populi Dei incoepit, et unitas conversationis fidelis, quae primum signata est per sacramentum circumcisionis postea signanda per sacramentum baptismatis. Primum signaculum in carue sub quo uniendi erant, qui in carne unum erant Propterea circumcisio data non erat nisi semini Abrahae, ut in carne signarentur qui in carne unirentur. Postquam autem ad hanc unitatem accesserunt qui secundum carnis generationem ex ipso non fuerunt, positum est signaculum unionis extra substantiam carnis, quia spiritu et fide unum facti sunt, qui unum carne non fuerunt. CAP. II. De circumcisione. Mandavit itaque Deus Abrahae ut cir
Abbreviated transcription (Latin):
umus puli fidelis.
status ab adam usq ad aba¬
ham: magis proprieuleterim¬
natur. Quamnis emm per moysen
lex scripta sit data: ante moysen cũ s
semantia legalis in cutunasione ex¬
ordium sumpsit. Prmum illud se¬
cundũ sub lege naturali quasi in cõ¬
fufione quadam transierat ⁊ quip
eo fideles extitant quasi pinca ques
grana in humano getiere cispensa
⁊ abmuicem listreca sola mntus ie
imita fuerant. ut ergo ad iut̾iorem uni¬
tatem cõmendandam exu̾̃or condiretur.
⁊ eẽt in manifesto forma fidei ad qua
ex dispersione sua qui uocandi fuerat
mintarentur. ꝓpositus est inius. Ad quẽ
in uno perficiendo qui assumendi postea
fuerant omnes colligerentur. uocatus
est abraham unus emultis unitas pn¬
cipium inuonis ut ad sinũ illius colli¬
gerentur quicumq post illum fide illi
⁊ denotione ungentur. uocatus ẽ ergo
ut exirec de terrã sua ⁊̃ recedẽt ab ilł qui¬
bus mutus fuerat. nec conuingeretur
illis ad quos ibat. Et data ẽ forma illi

Expanded text:
puli fidelis. Primus status ab Adam usque ad Abraham magis proprie determinatur. Quamvis enim per Moysen lex scripta data sit; ante Moysen tamen observantia legalis in circumcisione exordium sumpsit. Primum illud saeculum sub lege naturali, quasi in confusione quadam transierat; et qui in eo fideles exstiterant, quasi pauca quaedam grana in humano genere dispersa. et ab invicem discreta, sola intus fide unita fuerant. Ut ergo ad interiorem unitatem commendandam exterior conderetur, et esset in manifesto forma fidei; ad quam ex dispersione sua qui vocandi fuerant invitarentur; propositus est unus ad quem, in uno perficiendo qui assumendi postea fuerant, omnes colligerentur. Vocatus est Abraham unus ex multis; unitas principium unionis, ut ad sinum illius colligerentur quicunque post illum fide illi et devotione jungerentur. Vocatus est ergo ut exiret de terra sua, et recederet ab illis quibus unitus fuerat, nec conjungeretur illis ad quos ibat. Et data est illi forma
Abbreviated transcription (Latin):
ignũ eniam scientie bom ⁊̃ mali ibi
fuisse narratur. quod non similiter
quidem ex natura sua scieniciam bomi ⁊ ma¬
li homini dare potint. que madincdum lig¬
nũ uite uitã. in homine corporale ex nat̾u¬
lignũ scientie bom ⁊ mali dr᷑. quia ad peo¬
bãndam obedientiam homnus sine mobe¬
dientiam expenendam parabatur. Etant e¬
nĩ quedam boua que nec dum homo perex¬
penentiam cognonãt. ⁊ erant similiter q̃dã
mala que pet expenentiam ad huc nescie¬
rat. Et positu est quasi in medio lignũ
scientie bom ⁊̃ mali ut per illud homo uł
obrendo ad bona gnstanda ⁊̃ cognoscenda
tñsiret uł non ofediendo ad mala scienda
⁊ percipienda pertinget. Sic igitur in lo¬
co isto sine boni siue mali cognosceneli oc¬
casionem. accipere debiut non tñ ex natura
ligni que hoc homini ex se dare non pot¬
it. s qma in co nł obediendo com uł non
obediendo mali pro debita remueratione
noĩs interpretan noluerimus dicere pot̾ii¬

Expanded text:
ignum etiam scientiae boni et mali ibi fuisse narratur, quod non similiter quidem ex natura sua scientiam boni et mali homini dare potuit, quemadmodum lignum vitae vitam in homine corporalem ex natulignum scientiae boni et mali dicitur; quia ad probandum obedientiam hominis, sive inobedientiam experiendam parabatur. Erant enim quaedam bona quae necdum homo per experientiam cognoverat; et erant similiter quaedam mala quae per experientiam adhuc nescierat. Et positum est quasi in medio lignum scientiae boni et mali, ut per illud homo vel obediendo ad bona gustanda et cognoscenda transiret, vel non obediendo ad mala sentienda et percipienda pertingeret. Sic igitur in loco isto sive boni sive mali cognoscendi occasionem accipere debuit; non tamen ex natura ligni quae hoc homini ex se dare non potuit, sed quia in eo vel obediendo boni vel non obediendo mali pro debita remuneratione nominis interpretari voluerimus, dicere poteri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ agnonit. Sic gͥ lignũ istud per en¬
prodeẽ ant uocere homini potait. Cy¬
tum antem spectabat ad naturã ipin
tale fuisse crecditur. ut sine ederet sin
non ecłet. homo ftuctum ems. nouli¬
deretur. Connementer antem lignũ
te ex sua natura mitutem tribuit. lgi
no scientie bom ⁊ mali nirtuts tm̃ se
sionem prestitit quia bona infecidas.
N tali ergo loco ⁊ non creatus.
talibus deliciis referto positus ẽ¬
homo homo non creatus. quatrus
beneficiũ dei non nature mpntare
t. et ut hic ponẽtur. Alimnde assupti
manifeste demonstratur. Qr̃ uus pi

Expanded text:
dum agnovit. Sic igitur lignum istud per viprodesse aut nocere homini potuit. Quantum autem spectabat ad naturam ipsius, tale fuisse creditur ut sive ederet sive non ederet homo fructum ejus, non laederetur. Convenienter autem lignum vitae ex sua natura virtutem tribuit; lignum vero scientiae boni et mali virtutis tantum occasionem praestitit, quia bona inferioris n tali ergo loco et talibus deliciis referto positus est homo non creatus, quatenus beneficium Dei non naturae imputart, et ut hic poneretur aliunde assumptus manifeste demonstratur. CAP. XXXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
id siusficiendum ÷ an exu̾atiau¬
gͦtim scriptis semina r̾num ali¬
quos innos uenientia fructꝰ.
extulu̾it hanc deꝓposita qõne
hinc sumamꝰ inicium

Expanded text:
d inspiciendum est, an ex beati Augustini scriptis semina rationum aliquos in nos uenientia fructus extulerint. Ac de proposita quaestione hinc sumamus initium
Abbreviated transcription (Latin):
omnib sublumus percipit. ⁊ tñ ab exal¬
lenciori dono .i. caritate uocabulum tra¬
hens cetera sequentibus post se ordimbus
ad denominationẽ reliquid. Proximus
post hunc oedo ⁊ ⁊ proximo dono .i. cog
intione ueritatis cherubui appellatus ẽ
sicut seraphi propter ignem dilcõius
ardens uł succendens dicitur. Ad huno
modũ etiam. de sequentibus ordinibus¬
anteiligendum ẽi¬

Expanded text:
omnibus sublimius percipit, tamen ab excelomnibus sublimius percipit, tamen ab excellentiori dono, id est charitate vocabulum trahens, caetera sequentibus post se ordinibus ad denominationem reliquit. Proximus post hunc ordo a proximo dono, id est cognitione veritatis cherubim appellatus estsicut seraphim propter ignem dilectionis ardens vel succendens dicitur. Ad hunc modum etiam de sequentibus intelligendum e
Abbreviated transcription (Latin):
spũũ hoc hic precipne cõ glori¬
memorandũ putannus. quia nouri
illis nõ pp̃ se s propter nos data sie
Qui enĩ sibi noti sunt contemplatitr
nobis in notescunt cognomimatioi
Illa ergo dona gratiarum sa singil
denotantur ex nomine. non quosts¬
lant̾. s que exellenter data suint iup¬
ticipatione. In illa enĩ celesti parua
plenitudo boni ẽ. licet quedam datasb̃
excellent̾ nich possidetur singularit
Omĩa enĩ in omĩbus sunt non qua
equalit̾. quia alii aliis quedam sublimiꝰ
possident. s cõminut᷑. quia om̃s ominia
hũt. Item saendum qr omũa dona grã¬
runt᷑ superiores homiues ordines subli¬
miꝰ ⁊ perfectius perceperunt. ⁊̃ tñ ex p̃ci¬
puis tantũmͦ nomina sortiendo. cetera
sequentibus post se ordinibus ad cogno¬
minationem relinquinit. Ut nerbĩ grã
seraphin qui ordo exellentissimus omnnũ
estimatur. tam dilcõm quã cognitionẽ
diuinitatis ⁊ cetera uirtutũ dõna. ceti̾s

Expanded text:
uum hoc hic praecipue commemorandum putamus, quia nomina illis non propter se sed propter nos data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Illa ergo dona gratiarum in singulis denotantur ex nomine; non quae singulariter sed quae excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti patria ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt non quidem aequaliter quia alii aliis quaedam sublimius possident, sed communiter, quia omnes omnia habent. Item sciendum quod omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperunt, et tamen ex praecipuis tantummodo nomina sortiendo caetera sequentibus post se ordinibus ad cognominationem relinquunt. Ut verbi gratia Seraphim qui ordo excellentissimus omnium existimatur tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ⁊ officio aliqñ augeli .i. mĩtii frt.
Alii dicunt tres orclines sũmos .i. serapbui.
⁊ cherubin ⁊ tronos ad sola diuina ⁊ inter¬
na com̾sionem habere semperq creatori assis¬
tere. Inferiores autem tres ad ext̾iora agenda
⁊ nuncianda muti. Tres antem medios nõ
solum dignitate nł loco. s officio etiam int̾
ntrosq consistere. qui p̃ceptum diuinũ a su¬
penoribus accipiunt ⁊ defecerunt ad inficies.
Ac per hoc cum sup̃im mediis medii imuis
atq hii nobis preceptum diuinũ nũtiant.
omues mento angeli nomunantur. De
p̃tantur ut totũ mũdum .r. non solum
iitam humanã. s ommia que ad huma¬
nam uitam pertinet secundum dei dispen¬
sacionẽ ab angelis adinifustrari putent
sub deo ⁊ secundum deum. Malos autem
ex officio potestatem non h̃re. s aliqũ ex per¬
Quare deus hominem ex corpore

Expanded text:
tempore et officio aliquando angeli, id est nuntii fiunt. tempore et officio aliquando angeli, id est nuntii fiunt. Alii dicunt tres ordines supremos, id est seraphim et cherubim, et thronos ad sola divina et interiora conversionem habere, semperque Creatori assistere. Inferiores autem tres ad exteriora agenda et nuntianda mitti. Tres autem medios non solum dignitate vel loco, sed officio etiam inter utrosque consistere; qui praeceptum Domini a superioribus accipiunt et deferunt ad inferiores. Ac per hoc cum supremi mediis, medii imis atque hi nobis praeceptum divinum nuntient - omnes merito angeli nominantur. CAPpretantur, ut totum mundum, id est, non solum vitam humanam sed omnia quae ad humanam vitam pertinent secundum Dei dispensationem ab angelis ministrari putent, sub Deo et secundum Deum. Malos autem ex officio potestatem non habere, sed aliquando ex perquare Deus hominem ex corpore
Abbreviated transcription (Latin):
omnes illi celestes spuitus ad ex¬
n̾ora ñcianda mutantur. Quidam pu-¬
tant alios eẽ in illa mubatudine qui fo¬
ras proofficio ad extĩora nũtianda exeut̃.
alios qui intus semper assistunt. Sicut
scriptum ẽ. Milia miliũ in. ezd.in. cen¬
tena nuł assistebant ei. Apostolus autẽ
exellentiam filii cõmendans p̃ augelis õs
tis confirmat. Hunc questio nascitur. qͥ¬
modo omẽs mittuntur. si quidam semper
assistunt. ⁊ si omnes nũcii sunt. quono¬
do quidã semper assistẽ dicantur. Si eñ¬
om̃s nuntii sunt. omẽs angeli sunt. ⁊
dam putant in illa celesti curia omnes
quidem mutti. s alios ex officio qui ppri¬
e angeli sine archangeli nominantur. a¬
lios ex tempore et causa extra cõnunẽ dis¬
pensationem oborta. qui ⁊ ipĩ quoq cũ
angelorum muust̾iũ ex tempore suscipi¬
ut. nom̃ in ministio assumm̃t sicut sc̃p¬
tñ ẽ. qui facit angelos suos spiritus: qr
uidelz qui semper natura sprritus sunt. pro

Expanded text:
omnes illi spiritus coelestes ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putat alios esse in illa multitudine qui foras pro officio ad exteriora nuntianda exeunt, alios qui intus assistunt, sicut scriptum est: Millia millium ministrabant etena millia assistebant ei . Apostolus autem excellentiam Filii commendans pro angelis omnes tis confirmat. Hinc quaestio nascitur quomodo omnes mittuntur si quidam semper assistunt, et si omnes nuntii sunt, quomodo quidam semper assistere dicuntur. Si omnes nuntii sunt, omnes angeli sunt; et ensetur? Quidam putant in illa coelesti curia, omnes quidem mitti, sed alios ex officio qui proprie angeli sive archangeli nominantur; alios ex tempore et causa extra communem dispensationem oborta. Qui et ipsi quoque cum angelorum ministerium ex tempore suscipiunt, nomen in ministerio assumunt. Sicut scriptum est: Qui facit angelos suos spiritus . Quia videlicet qui semper natura spiritus sunt, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ãnnalibus ł a gentilium faibulis
iomina supseunit. Nam auetem marcio
m̃si. pp̃ ammonẽ ionem tubuunt. unde et
in euis simulacir anetis cornua fingunt. Tã
maio pp̃nisigne mitutis. Porro caneram
nimo. quando sol ad inferiora redit. quod
cancer impulsus retro cursum ens dnigi.
time exausta coloribus nichil pariat. L ibra
septembri. ob eqnalitatẽ diei et noctis. Soor¬
pim ⁊ sagitarium equinis criibus de¬

Expanded text:
annalibus, vel a gentilium fabulis nomina sumpserunt. Nam Arietem Martio mensi propter Ammonem Jovem tribuunt; unde et in ejus simulacro arietis cornua fingunt; TaurMaio, propter insigne virtutis; porro Cancrum Junio, quando sol ad inferiora redit, quia Cancer impulsus retro cursum dirigere sotunc exusta caloribus tellus nihil pariat; Libram Septembri, ob aequalitatem diei et noctis; Scorpium et Sagittarium equinis cruribus de
Abbreviated transcription (Latin):
dunsionis ẽ qui pͥmus ab mutate disce¬
dit. sa cramentum aliquod hic commen¬
datur. Et non sunt laudata opera secũ¬
da non quia bona nou eñt. sz qr maloꝵ
signum eeñt. Prima em̃ opera fecit
deus ⁊ illa omiia bona nalde erant. qͥ¬
bus neq in erat corruptio. nec deerat
perfcõ. s nemit denide dyabolus et ho¬
mo et fecerunt ipi opera sua. et hec e¬
rant opera secinda post primam ma¬
la post bona. ⁊̃ uoluit. deus indere ope

Expanded text:
sionis est, qui primus ab unitate discedit: sacramentum aliquod hic commendatur. Et non sunt laudata opera secunda, non quia bona non essent, sed quia malorum signum essent. Prima enim opera fecit Deus et illa omnia bona valde erant ; quibus neque inerat corruptio, neque deerat perfectio. Sed venit deinde diabolus et homo, et fecerunt ipsi opera sua; et haec erant opera secunda post prima, mala post bona; et noluit Deus videre ope
Abbreviated transcription (Latin):
reat. Neq enim in ea magna mocdica despici¬
unt. neq enim rursum modiea magnis as¬
sociari indigna sunt. si ornant semuicem in
una uentate que pp̾ ueritatem placeant om¬
ma. Nemo igitur miretur si post magna ⁊
inter magna fidei sacramenta corum que ĩ
suo ordine infenora uidentur m̃tio fit qma
non se aborrent simul. que in uenitate uñst̃.
Nam ip̃e deus humiliar dignatus ẽ. Adhu

Expanded text:
riat. Neque enim in ea, magna modica despiciriat. Neque enim in ea, magna modica despiciunt, neque rursus modica magnis associari indignata sunt, sed ornant se invicem in una veritate, quae propter veritatem placent omnia. Nemo igitur miretur si post magna et inter magna fidei sacramenta, eorum quae in suo ordine inferiora videntur mentio fit, quia se non obhorrent simul, quae in veritate unum sunt. Nam ipse Deus humiliar