comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carualit̾ sapiendo quid poterant de deo credere nͥ
secundum sensum carnis sue ubi animalis ho¬
mo non percipit que sunt sp̃c der talib dicit.
Non potiu uobis loqui quasi sp̃alib. set girasi
carnalib. Quasi paruulus inxp̃o. lac. uobis
potum dedi nõ escam. Nondum enim potera¬
tis. s nec ad huc quidem pocestis. Ad huc enĩ
estis carnales. Tales enim ci rcumferuntur
omni uento doctrine. de quib dicit. ut ultra
nõ simus pariuili iactati ⁊ circumlati omni
uento doctrine. Nonquit. Numquit ergo isti
si profecer̃t usq ad spãlem hominis interio¬
ris etatem. ⁊ in telligencie sincerintate cogno¬
uerunt. quam longe aliter ꝑfallaciam suoꝵ
phantas matum. de deo crediderint quam ue¬
ritas postulabat. iterum baptitandi sunt:
sic etiam fieri potest. ut in alicuius hereticili¬
brum catheminis cathetuminis catholicus
incidat. ⁊ auentate nesciens disceruere erro¬
rem credat aliquid contra catholicam fi¬

Expanded text:
carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ubi animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei? talibus dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasibis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. tales etiam circumferuntur omni uento doctrinae de quibus dicit: ut ultra non simus paruuli, iactati et circumlati omni uento doctrinae. numquid ergo isti, si profecerint usque ad spiritalem hominis interioris aetatem et intellegentiae sinceritate cognouerint, quam longe aliter per fallaciam suorum phantasmatum de deo crediderint quam ueritas postulabat, iterum baptizandi sunt? sic etiam fieri potest, ut in alicuius haeretici librum catechumenus catholicus incidat et a ueritate nesciens discernere errorem credat aliquid contra catholicam fi
Abbreviated transcription (Latin):
gram fidem. ita ut omĩo non dealiqua crea¬
tura sec de ip̃o deo nichil aliter credat quam
ueritas habet. Numquit nã ergo mip̃a cacho¬
lieabaptiratus: post ea legendo. audiendo ⁊
pacifice disserendo. ip̃o domino reuelante
cognouerit aliter se aute credidisse quam de¬
buit denuo baptizandus est. Quis añt sar¬
nalis ⁊ animalis homo non per fantasmata
sui cordis euagetur. ⁊ constituat sibi deum
qualis ei prosuo carnali sensu placuerit. ꝓt¬
q ita credat tm̃ longe aliter qui deus est qͣn¬
tum aueritate uanitas differt. Serissimaui
quippe sentenciam dixit apss̾. plenus lumine ue¬
nitacis. Anunalis inquit homo nõ percipit q̃
sunt sp̃e dei. ⁊ tamen de his hoc dicebat: quos
iam fuisse baptuato. ip̃e manifestat. ẜ is e¬
ium dicit. Numquit paulus crucifixus. est ꝓ
nobis. aut in nomine paisli baptirati estis.
H abebãt ergo isti bpbap̃i sacramentum. ⁊ tam̃

Expanded text:
gram fidem, ita ut omnino non de aliqua creagram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso deo nihil aliter credat quam ueritas habet. numquidnam ergo, si in ipsa catholica baptizatus postea legendo audiendo et pacifice disserendo ipso domino reuelante cognouerit aliter se antea credidisse quam debuit, denuo baptizandus est? quis autem carnalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit: ut non iam dimissa non retineantur.
neq ut ille bãps quasi alienus aut alius in pie¬
betur. aut alter tradatur.s̾ et ut idem ip̃e qui
ppͣ discordiam foris operabatur mortem pp̃pt
cem intus operetur. salutem. Idem quipe ode
Quod ⁊ si dealia redixit. ad hoc ego posurutds
ligatur aliquod bonum non solum uitam os¬
se operari bene utentibus. s et etiam morte
male utentib. Nec incerest um desacramẽti
integntate ⁊ scitate tract. ur. e iud errdac ⁊
quali fide imbutus sit ille qui accipit sacram̃¬
cum. Itinter est quidem plurimum ad salutiᷤ
iuam. Set ad sacramenti questionem. nichil
interest. Fieri enim postest ut homo in tegr¬
um habeat sacramentum. ⁊ peruersam fidem.
sicut fieri potest ut in tegͣ teneat u̾ba siboli ⁊
cĩ ñ recte credat. siue de ip̃a trinitate sine dere¬
surrectõne uł aliquid aluid. Net enim par.¬
na res est inip̃a intus catholica tenere ĩte¬

Expanded text:
uenerint, ut uere dimissa non retineantur uenerint, ut uere dimissa non retineantur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut alter tradatur, sed ut idem ipse, qui propter discordiam foris operabatur mortem, propter pacem intus operetur salutem. idem quippe odorquod etsi de alia re dixit, ad hoc ego posui, ut intellegatur aliquod bonum non solum uitam posse operari bene utentibus, sed etiam mortem male utentibus. Nec interest, cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat et quali fide imbutus sit ille qui accipit sacramentum. interest quidem plurimum ad salutis uiam, sed ad sacramenti quaestionem nihil interest. fieri enim potest ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte credat siue de ipsa trinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud. neque enim parua res est in ipsa intus catholica tenere inte
Abbreviated transcription (Latin):
rerunt rõnem ⁊ uentatem consuetudimpponẽ¬
dam. ⁊ non pocius dixenint. eos qui aliud facere
uellent. ⁊ contra ueritadem ⁊ contra consuetu¬
dinem facere De remissione aut pec̃orum.: u¬
trum per baptismum aput hereticos fiat. quid¬
michi uideatur iam in alio uolumine scripsi. set
etiam hoc commemoro. si fit illic remissio dẽbis¬
torum perbaptismi scĩtatem. nusus dẽbita rede¬
unt per heresis baptismi scismatis obstinatõnẽ.
et ideo necessarium habent. huius modi homine
uenire ad catholicam pacem. ut heretici ⁊ scisma¬
ti esse iam desinant. ⁊ eorum que in illis redierãt
peccatorum purgationem in unitatis uncũlo ea¬
ritate operante: mereantur Si añt quamuis
aput hereticos uẽl scismaticos idem fit baptis mꝰ
xp̃i non tam̃ ibi opetatur remissionem peccitoꝵ
ꝓpter eandem discordie feditatem. ⁊ dissensiomis
iniquitatem. tunc imcipit ualere idem baptis¬
mus ad dimittenda peccata cum ad ecẽe pacem

Expanded text:
xerunt rationem et ueritatem consuetudini praeponenxerunt rationem et ueritatem consuetudini praeponendam ac non potius dixerunt eos, qui aliud facere uellent, et contra ueritatem et contra consuetudinem facere? De remissione autem peccatorum, utrum per baptismum aput hmihi videretur, in alio jam volumine scripsi : sed etiam hic breviter commemoro. Si fit illic remissio debitorum per Baptismi sanctitatem; rursus debita redeunt per haeresis aut schismatis obstinationem: et ideo necessarium habent hujusmodi homines venire ad catholicam pacem, ut haeretici et schismatici esse jam desinant, et eorum quae in illos redierant, peccatorum purgationem in unitatis vinculo charitate operante mereantur. Si autem, quamvis apud haereticos vel schismaticos idem sit Baptismus Christi, non tamen ibi operatur remissionem peccatorum propter eandem discordiae foeditatem et dissensionis iniquitatem, tunc incipit ualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem
Abbreviated transcription (Latin):
morie uiro conuenientes ep̃i plurimi hoc statue¬
runt. Pro inde ab ip̃o agripino res noua facta
est Quomodo aucem dicat atq ex inde in hodi¬
ernum tot milia hereticicoꝵ in proumciis nrĩs
ad eceãm conuetsi: non aspernati sunt neq cũc¬
tati sunt. iino ⁊ ratõnabiliter ⁊ libent̾ am¬
plexi sunt. ut lauacri uitalis ⁊ salutans baptis¬
mi grãm consetpuerẽtur non uideo. Aisi forte lpe
dieat exinde in hodiernum. quia nulla ex illis ex
quo in ecc̃a per agnpini concilium babaptitati st
questio alicuius excominum catõnis exorta est¬
¶ eterum sipermanẽbat abagripino usq ad cyprii¬
anum consuetudo baptirandi ab horeticis uenien¬
repentinam. sec ab agripino constitutam. Cur e¬
num iubaianus denouitate turbaretur. ut enun
pet acuctoritatem agripini sanari oporteret. si ab
agnpino usq ad cypͥanũ hoc tenebat ecc̃a. Qur
deniq tot eius college concilium incencilio di¬

Expanded text:
moriae viro convenientes episcopi plurimi hoc statuemoriae viro convenientes episcopi plurimi hoc statuerunt. proinde ab ipso Agrippino res noua facta est. quomodo autem dicat: adque exinde in hodiernum tot milia haereticorum in prouinciis nostris ad ecclesiam conuersi non aspernati sunt neque cunctati. immo et rationabiliter et libentplexi sunt, ut lauacri uitalis et salutaris baptismi gratiam consequerentur, non uideo, nisi forte hoc dicat \'exinde in hodiernum\', quia nulla de illis, ex quo in ecclesia per Agrippini concilium baptizati sunt, quaestio alicuius excommunicationis exorta est. ceterum si permanebat ab Agrippino usque ad Cyprianum consuetudo baptizandi ab haereticis uenienrepentinam, sed ab Agrippino constitutam? Cur enim Jubaianus de novitate turbaretur, ut eum per auctoritatem Agrippini sanari oporteret, si ab Agrippino usque ad Cyprianum hoc tenebat Ecclesia? Cur denique tot ejus collegae in concilio di
Abbreviated transcription (Latin):
Ppea non detet iterare bap̃m. qui aput heretir.
datus est. ne uidicare uideatur iporũm esse quoo
xp̃i est aut eo non habere quod intus cum acci¬
perent. anuttere utiq foras exeundo non pos¬
sent. Hec enim etiam ip̃e cỹprianus cum cete¬
ris statuit. ut si abheresibus redirent ad eccãm.
quicumq fuerant in ea baptitati. non iam per̾
baptismum set perpenitenciam reciperentur. i¬
Inde censtat eorum non posse amittere receden¬
tes quod non recipiunt remeantes. Non autem
sicut heresis ip̃orum est sicut etror ipõꝵ sicut
sacislegium dissensionis ipõrum est sic etiam
bap̃s qui xp̃i est. aici debet ipor̃um. Itiq cum
illa ip̃orum mal q̃n redeũt corrigũtur in eo ꝙ
ipor̃um non est ille est agnoscẽdꝰ cuiꝰ estͥ deo
autem non se nouam aut repentinam rem sta¬
tuisse beatus cypriamus ostendit. quia suba¬
gripino fien iam ceparat. Anni sunt in quit u
multi ⁊ longa etas et quo sub agripino boue me¬

Expanded text:
propterea non debet iterare baptismum qui aput haereticos propterea non debet iterare baptismum qui aput haereticos datus est, ne iudicare uideatur ipsorum esse quod Christi est aut eos non habere, quod intus cum acciperent amittere utique foras exeundo non possent. hoc enim etiam ipse Cyprianus cum ceteris statuit, ut, si ab haeresibus redirent ad ecclesiam quicumque in ea fuerant baptizati, non iam per baptismum sed per paenitentiam reciperentur. unde constat eos non posse amittere recedentsicut haeresis ipsorum est, sicut error ipsorum est, sicut sacrilegium dissensionis ipsorum est, sic etiam Baptismus qui Christi est, dici debet ipsorum. Itaque cum illa mala ipsorum quando redeunt corriguntur, in eo quod ipsorum non est, ille est agnoscendus cujus est. CAPUT XII.--17. Ideo autem non se novam aut repentinam rem statuisse beatus Cyprianus ostendit, quia sub Agrippino fieri jam coeperat. « Anni sunt, » inquit, « multi, et longa aetas, ex quo sub Agrippino bonae me
Abbreviated transcription (Latin):
perdenosa diffunditur nichil inde sordulum cũ¬
contrahit. ⁊ baptismus xp̃i potest cuius quam
scelenb inquinati. Sienim ad ip̃as res uisibi¬
les quib sacramenti tratantur animum cõ-¬
feramus. quis nesciat eas ẽẽ corruptibiles.
Si autem ad id quod perillas agr̃. quis non
uideat non posse corrumpi. quamuis homines
pec quos agitur pro suis morib uel premia ꝑ¬
cipiant. uel penas luant. Recte autem nõ
nouit cyprianum quod scripsit ubaianus no¬
uatianenses rebaptiszare eos qui ad se excatho¬
lica uenirent. N ess enim quicquid heretici per¬
uerse fuerunt unitati. p̃pea faciendum a catho¬
cis non est. quia illi similr faciut. s̃ et aluide
cur heretici rebaptirare non debeant. Alud cur
catdolica. Heretici enum nec si in catholica facien¬
dum eẽt facere deb̾ent. quia hoc in catbolias nõ
esset dicunt. quod ip̃i cum ibi eẽnt acceperunt.¬
⁊ cum discederent abstulerunt. ¶ atholica ueto

Expanded text:
per caenosa diffunditur, nihil inde sordium per caenosa diffunditur, nihil inde sordium contrahit, et baptismus Christi potest cuiusquam sceleribus inquinari? si enim ad ipsas res uisibiles quibus sacramenta tractantur animum conferamus, quis nesciat eas esse corruptibiles? si autem ad id quod per illas agitur, quis non uideat non posse corrumpi, quamuis homines per quos agitur pro suis moribus uel praemia percipiant uel poenas luant? Recte autem non mouit Cyprianum, quod scripsit Iubaianus Nouatianenses rebaptizare eos qui ad se ex catholica uenirent. neque enim quidquid haeretici peruerse fuerint imitati propterea faciendum a catholicis non est, quia illi simi- Uter faciunt; sed aliud est cur haeretici rebaptizare non debeant, aliud cur catholica. haeretici enim nec si in catholica faciendum esset facere deberent, quia hoc in catholicis non esse dicunt, quod ipsi cum ibi essent acceperunt et cum discederent abstulerunt. catholica uero
Abbreviated transcription (Latin):
quia eis illicite utuntur. non heretici solum.
setiam omnes mniqui ⁊ intꝑii. sec tamen illi
corngendi aut puniendi. illa uero agnoscenda¬
⁊ uenerãda sunt. Dicit sane de hac re non unũ
s̾et duo uł ampluis fcã ẽẽ consilia. set tamẽ
affricana lam ⁊ in quodam. septuaginita et
unum ep̃os fuisse cominemorat. Quorũ om̃iũ
austoritati. uniuerse ecc̃e cum longe plurib
epĩs toto orbe diffuse auctoritatem non dubi¬
tamus cum ipĩus cypriani pace preponere. cu¬
ius riniuerse ecc̃e in euulsibile menbrum sei
eẽ gaudebat. Non est aucem aqua ꝓphana
⁊ ad ultera super qm dei nomen inu̾ocatur. ⁊¬
sia prophanis ⁊ ad ulteris iuocetur. quia n
ip̃a creatura nec ip̃m nomen adulterum est.
eus sanctitas polui non potest ⁊ sacramiẽto
suo diuina uutus assistit. siue ad salutem be¬
ne utentium siue ad peruitiem male utenti¬
um. An uero solis uel etiam lucerne lux cũ

Expanded text:
quia eis illicite utuntur, non haeretici solum, quia eis illicite utuntur, non haeretici solum, sed etiam omnes iniqui et impii. Sed tamen illi coret ueneranda sunt. Dicit sane de hac re non unum, sed duo uel amplius facta esse concilia, sed tamen Africana. nam et in quodam septuaginta et unum episcopos fuisse commemorat, quorum omnium auctoritati uniuersae ecclesiae cum longe pluribus episcopis toto orbe diffusae auctoritatem non dubitamus cum ipsius Cypriani pace praeponere, cuius uniuersae ecclesiae ineuulsibile membrum se esse gaudebat. Non est autem aqua profana et adultera super quam dei nomen inuocatur, etiamsi a profanis et adulteris inuocetur, quia nec ipsa creatura nec ipsum nomen adulterum est. eius sanctitas pollui non potest et sacramento suo diuina uirtus adsistit siue ad salutem bene utentium siue ad perniciem male utentium. an uero solis uel etiam lucernae lux, cum
Abbreviated transcription (Latin):
illam frustra fuisse institutam. atq robora¬
tam. eẜ ⁊ iugilantius etiam post ipãs dispu¬
tationes: tanti sacramenti saluberrimã obser¬
uatõnem: in eceła catholica non potuisse nu¬
tari. set contiliorum etiam maiori robore cõ¬
firmatam. religisissime custediri. Scripsit et
Uaptismo qui uidentur esse foris positr ⁊ ex¬
tra eccłam consticuti. uindicare sibi rem. &¬
nec iuns sui nec pocestatis. qd nes ĩquit. nec
ratum possumus:. uec legitimum putare. qñ
hoc apud eds esse constet illicitum. N es nos
ab nuimus. eum qui apud leretitos. nel in
aliquo scismate. extra cõmumonem eccle n
baptiatur nõei prodesse. in quantum hereti¬
coꝵ ⁊ scismaticoꝵ peruersitati consentit. ne
illos quibaptirant. quami uis ip̃m. ⁊ uerũ
dent. baptismi sacͣm̃tũ tectum facere. set ex¬
tra eccłam colligere ⁊ et contra ecclam sentire ꝑ¬
Non itaq. ides nõ suit saccamienta rp̃i et ecc̃e

Expanded text:
illam frustra fuisse institutam atque roboraillam frustra fuisse institutam atque roboratam, et vigilantius etiam post istas disputationes tanti Sacramenti saluberrimam observationem in Ecclesia catholica non potuisse mutari, sed conciliorum etiam majori robore confirmatam religiosissime custodiri. CAPUT X.--13Baptismo, qui videntur ei foris positi, et extra Ecclesiam constituti, vindicare sibi rem, nec juris sui, nec potestatis, quod nos, inquit, nec ratum possumus nec legitimum putare, quando hoc apud eos esse constet illicitum. Nec nos abnuimus eum qui apud haereticos vel in aliquo schismate extra communionem Ecclesiae baptizatur, non ei prodesse in quantum haereticorum et schismaticorum perversitati consentit; nec illos qui baptizant, quamvis ipsum et verum dent Baptismi sacramentum, recte tamen facere, extra Ecclesiam colligere, et contra Ecclesiam sentireNon itaque ideo non sunt Sacramenta Christi et Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
mo cyprianus aliquid aliter saperet. quani
ueritas postulabat. que ab ecclã. aute illum ⁊
post illum retenta est. si potuit aliquid etiam
aliter᷑ sapete qtͣd ueritas non habebat. quam e¬
paulo apło dccẽte. didicimus. I tem felix. ab
uslacemi dixit. in hereticis sine eccłe baptis¬
no admictendis. nemo consuetudinem. ra¬
tõn ⁊ ueritati preponat. Q uia consuetudi¬
nem. ratõ ⁊ ueritas semper excludit.S i ra
tio. si ueritas. optune ẜ et hoc mor indebimꝰ
interim alian fuisse consuetudinem: etiam
uerbis huius apparet. I tem honoratus a
tucta dixit. Q um xp̃s ueritas sit. magis ue¬
ritatem. quam consuetudinem sequidelemus
huiusuidi omib sententiis declaratur. nõ ex¬
tra eccłe cõmunionem nos esse constitutos. do¬
nec ueritas. quam dicunt huic consuetudini
esse preponendam. liquido elurent. S i aũt
ueritas id aperuit esse retinendũ. quod illa ꝯ¬
suetudo prescripserat. manifestum erit. nec

Expanded text:
mo Cyprianus aliquid aliter saperet quam mo Cyprianus aliquid aliter saperet quam ueritas postulabat, quae ab ecclesia et ante illum et post illum retenta est, si potuit aliquid etiam Petrus aliter sapere quod ueritas non habebat, quam Paulo apostolo doctore didicimus. Item uslacenis dixit: In haereticis sine ecclesiae baptismo admittendis nemo consuetudinem rationi et ueritati praeponat, quia consuetudinem ratio et ueritas semper etio, si ueritas, optime. sed hoc mox uidebimus; interim aliam fuisse consuetudinem etiam uerbis huius apparet. Item HThucca dixit: Cum Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemusHis omnibus sententiis declaratur non extra Ecclesiae communionem nos esse constitutos, donec veritas, quam dicunt huic consuetudini esse praeponendam, liquido eluxerit. Si autem veritas id aperuit esse retinendum, quod illa consuetudo praescripserat; manifestum erit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ratone ecclea euis instruitur. S trum uentas
reuolata sit: mex queremiis. T amen aliam fu¬
isse eccłe consuetudinem. etiam iste confessus
est  D icit et libosus uagensis. meuangłio do¬
minus: ego sum inquit uentas. non dicit ego sũ
consuetudo. I taq ueritate manifestaita. cedat
consuetudo uentati. plane quis dubicet. uenta¬
te manisfestata. debere consuetudinem cedere.
tõ et de manifestata uentate mex inidẽbimus
nũc tã ⁊ iste aliam fuisse consuetudinẽ maiu¬
festat. Itemtosimus atarassa dixit. reuelatõne¬
facta ueritatis. cedat error uentati. Q uia ⁊ peł̾s
qrui priuis cirgum cidebat. cessit paulo uentatem
predieanti. N oluit quidem iste dicere consuetu¬
dinem. set errorem. uenimptamen cumdicitqr
⁊ petrus qui prins cirrumcidebat. cessit paulo
uentatem predicanti. satis indicat. quod aliud
etiam debaptismo fieri solebat. E imul ⁊ad¬
monet nos. non fuisse impossibile. ut debaptis¬

Expanded text:
ratione ecclesia eius instruitur . utrum ueritas ratione ecclesia eius instruitur . utrum ueritas reuelata sit, mox quaeremus; tamen aliam fuisse ecclesiae consuetudinem etiam iste confessus est. Dicit et Libosus Uagensis: In euangminus: Ego sum, inquit, Veritas . Non dixit: Ego sum consuetudo. Itaque veritate manifestata, cedat consuetudo veti manifestatae debere consuetudinem cedere? sed de manifestata ueritate uidebimus; nunc tamen et iste aliam fuisse consuetudinem manifestat. Item Zosimus afacta ueritatis cedat error ueritati, quia et Petrus qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedidinem, sed errorem: verumtamen cum dicit, Quia et Petrus qui prius circumcidebat, cessit Paulo veritatem praedidicanti, satis indetiam de baptismo fieri solebat. simul et ammonet nos non fuisse inpossibile, ut de baptis
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad explicatõnem suscepte rei pertinent
ut omĩa uerba huius epłe. nunc cõmemore¬
cur anobis. S i quis aũt quent. quio uite¬
rim teneam. dum ista pettracto respondeo.
primum michi cyꝑuam literas suggessiseꝑ¬
teneam. donec perspiciam quale bt ig addoe¬
unt post ea disputan. A it quippe ip̃e cypre¬
onus set dicit aliquis quid ergo fiet de lns.
qui in pretentum de heresi uenientes ad ec¬
desiam. sine baptis moadmissi sĩt. Al trum
ist reuera sine baptismo fuerinit. Ei ideo sint
admissi. quia illi qui admictẽbant eos habe
beptisium incelligebant. M ox considerabius
uenuptamen que soleret esse eccłe consuetu¬
ao satis idem cypuanus ostendit. qulars. un
preteritum de heresi. ad ecclam uenientes sue
baptismo admissos. O icit etiam in ip̃o con
ce. presumit consuetudinem sequi. aut cirea fra¬
tres iuidus est. ⁊ maligms. qib ueritas ieue¬
lacur. aut cirea deum in gratus est. cuius inspi¬

Expanded text:
nec ad explicationem susceptae rei pertinet, nec ad explicationem susceptae rei pertinet, ut omnia uerba huius epistulae nunc commemorentur a nobis. Si quis autem quaerit, quid interim teneam dum ista pertracto, respondeo primum mihi Cypriani litteras suggessteneam, donec perspiciam quale sit quod coepit postea disputari. ait quippe ipse Cyprianus: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi uenientes ad ecclesiam sine baptismo admissi sunt? utrum isti reuera sine baptismo fuerint an ideo sint admissi, quia illi qui admittebant eos habere baptismum intellegebant, mox considerabimus. uerumtamen quae soleret esse ecclesiae consuetudo, satis idem Cyprianus ostendit, qui ait in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissos. Dicitesumit consuetudinem sequi, aut circa fratres invidus est et malignus, quibus veritas revelatur, aut circa Deum ingratus est, cujus inspi
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Non quia fieri non potuit. ut iobscunissi¬
ma questione. ueruis pluribus unus pauciue sẽ¬
tirent. set quia non facile pro uno. uel paucis.
aduersus innumerabiles eus dem religionis. ⁊
unitatis uiros. ⁊ magno ingenio. ⁊ uberi dectrm
predictos. nisi pertractatis pro uiribus atq perspe¬
ctis rebus. ferenda sententia est I taq sollciti¬
us in quirenti. quanta michi etiam ip̃ius cypri¬
ani licere suggesseruit. ꝑro hac sentencia. qũa
nunc ecesã eatholica tenet. ut xp̃i baptismus ũ
ermerito eoꝵ per quos datur. set ex ip̃iꝰ deci
dictum est. Hic est quibaptuat aguoscendns
⁊ approbandus sit. in progressu sermonis nost̾.
res ip̃a iudicabit. A rbitremur itaq um il¬
lam epłam. que ad iubaianum. ab eodem dataẽ
recitatam nobis. sicut inconsilio retitata est.
Legat eam primo. qͥ lectunis est het que di¬
turus sum. nequid forte necessanum me su¬
traxisse arbitretur. M imis enum longum ẽ.

Expanded text:
tiam, non quia fieri non potuit ut in obscurissitiam, non quia fieri non potuit ut in obscurissima quaestione uerius pluribus unus pauciue sentirent, sed quia non facile pro uno uel paucis aduersus innumerabiles eiusdem religionis et unitatis uiros et magno ingenio et uberi doctrina praeditos nisi pertractatis pro uiribus adque perspectis rebus ferenda sententia est. itaque sollicitius inquirenti quanta mihi etiam ipsius Cypriani litterae suggesserint pro hac sententia quam nunc ecclesia catholica tenet, ut Christi baptismus non ex merito eorum per quos datur, sed ex ipsius de quo dictum est: hic est qui baptizat agnoscendus et adprobandus sit, in progressu sermonis nostri res ipsa indicabit. arbitremur itaque iam illam epistulam quae ad lubaianum ab eodem data est recitatam nobis, sicut in concilio recitata est. legat eam primo qui lecturus est haec quae dicturus sum, ne quid forte necessarium me subtraxisse arbitretur. nimis enim longum est
Abbreviated transcription (Latin):
tanti ergo commemoratõne iudicii. uerum er¬
pectans audire acollegis. prior eis menciendi p¬
beret exemplum. auertat deus. hauc clemen¬
ciani. a quolibet xp̃iano. quanto magis acip¬
ano. H abeinus ergo quereudi liberum arbitu¬
um. ip̃ius cyprianus nobis mitissimo ⁊ ueracissi¬
iubaianum datas literas audierunt . R ocitatesf
enini. sicut in exordio cõmemoratum est. ⁊ nob̾
ergo recitentur. ut nos quoq inde. quid sentire
oporteat. quantum dñs ad uiuat indigemꝰ D
cit forsitan quis piam. quid ergo tumodo dicis
quid ad iubaianum scuꝑserit ꝙyprianus.I am
legifaceor ⁊ profecto essem in eãdem sentenciã
nis̃i me ad diligentõrem consideratõnem. reuo¬
caret tanta auctoritas aliorum. ques uel pareᷤ
grã doctrine. uel etiam fortasse doctõres. per
tot gentes latinas. grecas. barbaras. ⁊ ipãm le¬
bream. eccła toto orbe diffusa. parere potuit que
ipm̃i quet̃ pepereat. qui michi nullo modo uidens
potuerunt: frustra noluisse istam tenere senten¬

Expanded text:
tanti ergo commemoratione judicii, verum exspectans audire a collegis, prior eis mentiendi praeberet exemplum? Averterit Deus hanc dementiam a quolibet christiano, quanto magis a Cypriano! Habemus ergo quaerendi liberum arbitrium, ipsius Cypriani nobis mitissimo et veracissiJubaianum datas litteras audierunt. Recitatae sunt enim, sicut in exordio commemoratum est. Et nobis ergo recitentur, ut nos quoque inde quid sentire oporteat, quantum dominus adiuuat indagemus. dicit forsitan quispiam: quid ergo? tu modo discis quid ad Iubaianum scripserit Cyprianus?\' iam legi, fateor, et profecto issem in eandem sententiam, nisi me ad diligentiorem considerationem reuocaret tanta auctoritas aliorum, quos uel pares gratia doctrinae uel etiam fortasse doctiores per tot gentes Latinas Graecas barbaras et ipsam Hebraeam ecclesia toto orbe diffusa parere potuit, quae ipsum quoque pepererat, qui mihi nullo modo uideri potuerunt frustra noluisse istam tenere senten
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e in ecẽa post uoluit celebrarei pro illis omĩ¬
dus quia illis omnib ip̃e prenuntiabatur.
Quando magis noz sacramenta noui testamĩ¬
ti. apud quorlibet hereticor uel scismatico
inuenientes. non dẽbemꝰ ip̃is tͥ buere nec qiͣ
non agnita reprobare. s quamuis aput for¬
nicariam mulierem. dona uiri legittumag¬
nos eere. ⁊ uerbo ueritatis illam formeatio¬
nem emendare. que propria est. impudice
mulieris. non illa dona cułpare que propria
sunt domini miserantis Harum ⁊ talium
rerum consideratõne. pres nr̃i non solum
ante cyprianum uel agripinum. S etiam
post ea saluberrimam consuetudinem tenu¬
erunt. ut quicquid diuinum atq legittimũ
in alicina heresi ueĩ scismate in tegrum reperi¬
rent approbarent pocus qmͣ neguarent. quic¬
quid autem alienum ⁊ erroris illius ueĩ dis¬
sensionis ꝓprium. ueracit̾ arguerent ⁊ sana¬
rent. S ea que ex illa epła que ad iubaianũ

Expanded text:
ipse in ecclesia post uoluit celebrari pro illis omniipse in ecclesia post uoluit celebrari pro illis omnibus, quia in illis omnibus ipse praenuntiabatur: quanto magis nos sacramenta noui testamenti aput quoslibet haereticos uel schismaticos inuenientes non debemus ipsis tribuere nec quasi non agnita reprobare, sed quamuis aput fornicariam mulierem dona uiri legitimi agnoscere et uerbo ueritatis illam fornicationem emendare, quae propria est inpudicae mulieris, non illa dona culpare, quae propria sunt domini miserantis! Harum et talium rerum consideratione patres nostri non solum ante Cyprianum uel Agrippinum, sed etiam postea saluberrimam consuetudinem tenuerunt, ut, quidquid diuinum adque legitimum in aliqua haeresi uel schismate integrum repperirent, adprobarent potius quam negarent, quidquid autem alienum et erroris illius uel dissensionis proprium, ueraciter arguerent et sanarent. sed ea, quae ex illa epistula quae ad Iubaianum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pecuniam multiplicaui illi. Non enim e¬
am dexit non huisse ista. quia fornicaria e¬
rat. set ⁊ habuisse dicitur. ⁊ nõ sua nec
amatorum suorum. set dei cuuis unius is¬
ta sunt. Qmͣuis enim hñerit fornicatõnẽ
suam. illa tamen quib eandem fornicati¬
onem ornabat uel seclucta uel seducens. nõ
erant euis set dei. se ħ de uidea gente figura¬
dantur. ubi scribe ⁊ pharisei respuebant mã¬
datum dei ut traditõnes suas constituerent.
ut cum plebe deum relinquente sic quodam¬
inod̾o fornicarentur. Nec tamen talis illuis
temporis in pplõ fornicatio. quam dominus
arguendo prodebat. effetit ut eorum eeñt
sacramenta. que non erant eorum set dei. dͥ
loquens ad fornicariam dicit illa oninia sua
esse. Uñ ip̃e dominus etiam quo mandauit¬
mundauit as lepra ad eadem sacrimenta mi¬
sit. ut lofferrent pro se sacrificium sacerdestib
quia nondum eis successerat sacrificium quod

Expanded text:
et pecuniam multiplicaui illi? non enim det pecuniam multiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eius, sed dei. si haec de Iudaea gente figurabantur, ubi scribae et Pharisaei reiciebant mandatum dei, ut traditiones suas constituerent, ut cum plebe deum relinquente sic quodammodo fornicarentur, - nec tamen talis illius temporis in populo fornicatio quam dominus arguendo prodebat effecit, ut eorum essent sacramenta quae non erant eorum sed dei, qui loquens ad fornicariam dicit illa omnia sua esse, unde ipse dominus etiam quos mundauit a lepra ad eadem sacramenta misit, ut offerrent pro se sacrificium sacerdotibus, quia nondum eis successerat sacrIficium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nas mafulmas. ⁊ fornicata es meis. ⁊ acce¬
pisti uestem meam uersicoloriam. ⁊ coope¬
riusti idola tua ⁊ oleum meum. ⁊ incensũ
meum: imposiustiante faciem ydolorum
tuorum ⁊ modorem. ⁊ panes meoz quoz
dedi tibi. fimilagine ⁊ melle. ⁊ oleo ciba¬
ui te. ⁊ posiustihec ante faciem ydolorũ
tuorum. ⁊ medorem bene olentem perfe¬
cisti hec. Ad ymagines enim phantasmatũ
suiorum cum quib uolutari delestatur car¬
nalis anuna. conuertit omĩa sacramen¬
ta. ⁊ uerba scõrum librorum. Nec tñ qua
ille ymagines false sunt. ⁊ doctrine sunt
demoniorum in hypocrisi mendasi loquorum.
pp̃ea ⁊ ilła sacramenta ⁊ diuina eloquia. sic
ex honeranda sunt. ut eoꝵ illa eẽ deputent᷑.
cum dominus dicat. de auro meo ⁊ de argẽ¬
etrantes eorum esse hoc putant a quib sedu¬
cuntur. pp̃ea non debemus agnoscere cuuis sĩt.
cum ip̃e dicat. ⁊ hoc nõ cegnouit quod ego
ei dederim frumentum ⁊ unum ⁊ oleum.

Expanded text:
nes masculinas et fornicata es in eis. et accenes masculinas et fornicata es in eis. et accepisti uestem meam uersicoloriam et cooperuisti idola tua, et oleum meum et incensum meum posuisti ante faciem idolorum tuorum, et panes meos quos dedi tibi. et similagine et melle et oleo cibaui te, et posuisti haec ante faciem idolorum tuorum in odorem bene olentem; et perfecisti haec. ad imagines enim phantasmatum suorum, cum quibus uolutari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, ut eorum illa esse deputentur, cum dominus dicat \'de auro meo et de argenerrantes eorum esse ista putant a quibus seducuntur, propterea non debemus agnoscere cuius sint, cum ipse dicat: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum
Abbreviated transcription (Latin):
ipõrum putentur. addidit continuo. ⁊ hoc ñ
cognouit quod ego ei dederim frumentum ⁊
uinum et sleum. ⁊ pecuniam multiplica¬
ui illi. ip̃a uero fecit uasa aranea aurea ⁊¬
argentea bahal. Dixerat enim superus . ĩto
post amatores meoz. qui m̾ dant panes me
m. c̃. non utiq intelligens. des hec esse non
hominum. quetumq etiam seductores in te¬
gra ⁊ legittima tenent. Ne ea sibi etiam
ip̃i arroguarent. ⁊ qł propria umdicarent.
nis aplebib seductis uicissim seducerentur.
cum eis creditur. ⁊ tales honores deferuntur.
ut ꝑ eos habeant potestatem talia dicendi. et
siditalia uindicandi: ut erior eorum ueritas
appoletur. ⁊ scelus eorum uisticia putet᷑:
pp̃ sacramentua ⁊ scripturas quas tenent
ad speciem. non ad salutem. idoq ⁊ ꝑ ere¬
cineiem eidem fornicarie dicitur. ⁊ protislis¬
tis denasis glie tue. de auro meo ⁊ de argẽ¬
to meo ex quib dedi.tͥ. ⁊ fecistitͥ ymagi¬

Expanded text:
ipsorum putentur, addidit continuo: et haec non ipsorum putentur, addidit continuo: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi. ipsa uero fecit aurea et argentea Bahal. dixerat enim superius: ibo post amatores meos, qui mihi dant panes meos et cetera, non utique intellegens haec dei esse, non hominum, quaecumque etiam seductores integra et legitima tenent. nec ea sibi etiam ipsi arrogarent et quasi propria uindicarent, nisi a plebibus seductis uicissim seducerentur, cum eis creditur et tales honores deferuntur, ut per eos habeant potestatem talia dicendi et sibi talia uindicandi, ut error eorum ueritas appelletur et scelus eorum iustitia putetur propter sacramenta et scripturas quas tenent ad speciem, non ad salutem. ideoque et per Ezechielem eidem fornicariae dicitur: et protulisti de uasis gloriae tuae de auro meo et de argento meo, ex quibus dedi tibi, et fecisti tibi imagi
Abbreviated transcription (Latin):
michi condecent. s icut enim fuint hereses et
sꝗismata scismata. cum dicit plebs̃ carnalis.
que in caritate dei fundata non est Ibo post a¬
matores meo: Con quid utiq siue perfidei
corruptionem. siue ꝑ elatõnem superdie tur¬
pit fornicatur. ⁊ et pp̃ eos qui passi difficislta¬
tes ⁊ angustias ⁊ interclusiones inuanis rõci¬
natõnib eorum a quibus seducuntur. conpũ¬
guntur timorib ⁊ redeunt ad uiam pacis. ⁊
querendum scincerint deum. ideo setruitur et
dicit. Propt̾ ea ecce ego sepio sudib uiam illiꝰ.
⁊ edificabo inua ip̃ius spinas. ⁊ tͣmitem sum̃
non inueniet. ⁊ persetiuetur amatores suoz
nec eos apprehendet. ⁊ returet eo nec iueni¬
et illos ⁊ dicet. Ibo ⁊ renertar ad uirum meũ
pristinum. qua dñ tunc michi fuit qimam nũc
deuide neputentur illa nec seductores hñt in
seducunt ad falsitates degmatum ⁊ dissensi¬
num suarum. ne ila ergo que hñt in tegra

Expanded text:
mihi condecent. sic enim fiunt haereses et mihi condecent. sic enim fiunt haereses et schismata, cum dicit plebs carnalis quae in caritate dei fundata non est: ibo post amatores meos, cum quibus utique siue per fidei corruptionem siue per elationem superbiae turpiter fornicatur. sed propter eos, qui passi difficultates et angustias et interclusiones in uanis ratiocinationibus eorum, a quibus seducuntur, conpunguntur timoribus et redeunt ad uiam pacis et quaerendum sinceriter deum, ideo sequitur et dicit: propterea ecce ego saepio sudibus uiam illius et aedificabo in uia ipsius spinas et tramitem suum non inueniet. etpersequetur amatores suos neceosadprehendet, et requiret eos nec inueniet illos et dicet: ibo et reuertar ad uirum meum pristinum, quia bene tunc mihi fuit quam nunc. deinde, ne putentur illa quae seductores habent iseducunt ad falsitates dogmatum et dissensionum suarum, ne illa ergo quae habent integra
Abbreviated transcription (Latin):
utile domino. ad omne opusbonum paratũ.
Quid est aũt mundaro se ip̃m atalib. nͥ quod
paulo ante dixit. recedat ad iniusticia omĩs
qui nominat nomen domini: ⁊ no quis cͣ
putaret tanqmͣ in una domo magna ꝑire
se posse cun talsb iugilantissime predixit.
Nouit dominus qui sunt eius. Ecs iudelicet. qͥ
recedendo ab iniquitate mundauit. se auasis
reis in contumeliam. nec cum ip̃is ꝑxant. quos ĩ
como magna tolerare coguntur. Mali ergo ⁊
facinorosi. caruales animales. diabolici. a seclu¬
ctorso sibi dari arbitrabantur. que eii si mune¬
ra dei sunt. sipe sacramenta siue spirituales
Aliquas operatõnes circa presentem salutem. Non
hnt isti caritatem indeum. set circa eo occupa¬
ti sunt quorum superbia seducuntur. ⁊ compa¬
rantur fornicanti mulieri qmͣ ꝓpħa cominemo¬
rat dñtem. Ibo post amatores meo. qui mͥ dant
panes meo. ⁊ aqmͣ meam. uestes meas ⁊ lin¬
thxamina mea. ⁊ oleum meum ⁊ uniu̾sa qñe

Expanded text:
um, et utile Domino, ad omne opus bonum paratum.quid est autem mundare semet ipsum a talibus nisi quod paulo ante dixit: recedat ab iniustitia omnis qui nominat nomen domini? et ne quisquam putaret tamquam in una domo magna perire se posse cum talibus uigilantissime praedixit: nouit dominus qui sunt eius, eos uidelicet qui recedendo ab iniquitate se mundant a uasis factis in contumeliam, ne cum ipsis pereant quos in domo magna tolerare coguntur. Mali ergo et facinerosi carnales animales diabolici a seductoribus suis sibi dari arbitrantur, quae non nisi munera dei sunt, siue sacramenta siue spiritales aliquas operationes circa praesentem salutem. non autem habent isti caritatem in deum, sed circa eos occupati sunt quorum superbia seducuntur, et conparantur fornicanti mulieri, quam propheta commemorat dicentem: ibo post amatores meos, qui mihi dant panes meos et aquam meam, uestes meas et linteamina mea et oleum meum et uniuersa quae
Abbreviated transcription (Latin):
trium: ut examinata ueritas panderetur.
iIl eque enim menciebatur. ⁊ sinplitõres col¬
legas suos. uerbo capere cogitabat. ut cumse
diuersum sentire prodidissent. tunc contra
quam promiserat. ex communicandos esse
censerat. ab sit ab anina tam sc̃a ista scelera¬
ta ꝑfidia. Qui hoc detali uiro. quasi cum eiꝰ
taude senciunt. nichil aliud. quam se ip̃os.
talos esse proficencur. e go cyprianum. ea¬
tholicum episcopum. catholicum martireni.¬
⁊ quanto magis magnus erat. tanto se iõ¬
nibus humiliancem. ut coram deo inueniret
grãm. nulło prorsus modo crediderim. in sc̃on
presertim contilio collegarum. aliud ore ꝓ¬
tususse. quam corde gestabat. presertim cũ
addat. ⁊ dicat. sec expectemus uiiuersi. udi¬
cium dñi nostri iħu xp̃i. qui unus ⁊ solus ha

Expanded text:
trium, ut examinata ueritas panderetur. trium, ut examinata ueritas panderetur. neque enim mentiebatur et simpliciores collegas suos in uerbo capere cogitabat, ut, cum se diuersum sentire prodidissent, tunc contra quam promiserat excommunicandos esse censeret. absit ab anima tam sancta ista scelerata perfidia. qui hoc de tali uiro quasi cum eius laude sentiunt, nihil aliud quam se ipsos tales esse profitentur. ego Cyprianum, catholicum episcopum, catholicum martyrem et quanto magis magnus erat tanto se in omnibus humilantem, ut coram deo inueniret gratiam, nullo prorsus modo crediderim in sancto praesertim concilio collegarum aliud ore protulisse quam corde gestabat, praesertim cum addat et dicat: sed expectemus uniuersi iudicium domini nostri Iesu Christi qui u
Abbreviated transcription (Latin):
OD onec enim persuadeatur ⁊ nõbis. si hoc ꝑ¬
suaderi uens ratõnibus pocest. securos nos de
uire catholice communionis. facit ip̃e cypria¬
nus. s equitur enim. ⁊ dicit. super est. ut
de hac ip̃a re. singuli quid senciamus. profe¬
munionis  ad huc uerum querere. soc etiam
ad̾uersum sentire concedit. isi eque enim quiᷤᷤ¬
quiam nr̃m inquit episcopum se episcopoꝵ
constituit. ant tirannico terrore ad ob setuũe¬
di necessitatem. collegas suos adigit. Quid
mansuetius. quid humiluis. nulla nos certe
deterret austoritas. ad querendum quid uerũ
sit. quando habeat inquit omĩs episcopus ꝓ
licencia libertatis. ⁊ potestatis sue. arbitrium
quam nec ip̃e pocest altetum iudicare. opi
nor utiq in his questionidus. que non dum
eliquatissima perspectõne discusse sũt. No¬
uerat enum. quantam sacrameniti ꝓofundi¬
tatem. tunc oninis eccła. uaria dispͥutatõne
uersabat. liberum q faciebat querendi arbi¬

Expanded text:
donec enim persuadeatur et nobis, si hoc pdonec enim persuadeatur et nobis, si hoc persuaderi ueris rationibus potest, securos nos de iure catholicae communionis facit ipse Cyprianus. Sequitur enim et dicit: supde hac ipsa re singuli quid sentiamus profemunionis adhuc uerum quaerere sed etiam diuersum sentire concedit. neque enim quisquam nostrum, inquit, episcopum se episcoporum constituit aut tyrannico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit. quid mansuetius, quid humilius? nulla nos certe deterret auctoritas a quaerendo quid uerum sit. quando habeat, inquit, omnis episcopus pro licentia libertatis et potestatis suae arbitrium quam nec ipse potest alterunor utique in his quaestionibus quae nondum eliquatissima perspectione discussae sunt. nouerat enim, quantam sacramenti profunditatem tunc omnis ecclesia uaria disputatione uersabat, liberumque faciebat quaerendi arbi
Abbreviated transcription (Latin):
nN unc ergo ner manentes in exemplo cypri¬
ani. consideremus. etiam consilium cypriani.
Quid ait cyprianus. audistis inquit college
dilectissimi. quid michi iuibaianus coep̃s nost̾
scripserit. consulens mediocritatem nostram
deilicito. ⁊ profano bereticorum baptismo. qͥd¬
q ego rescripserim. censẽs scilicet. quod sen¬
mel atq iterum ⁊ seꝑe rensuimus. hxreticos ad
ecełam uenientes ecc̃e bap̃o baptitari et scĩfi¬
cari oportere. I tem lecte sunt uobis. ⁊ alie
usbaiami litere. quib prosua sincera. ⁊ religi¬
osa deuetõne. ad epsam nr̃ãm rescribens: nõ
tantoũ consensit. set instrustum se esse grãs
egit. his uerbis beati cypriani. accepimus eũ
auibaiano esse consultum. ⁊ quid respondenit
consulenti. ⁊ quod ille instructum. se essegras
eit. ⁊ N umquid nem pertinaces existiman
debemus. si considerare uoluerimus eamdem.
iꝑãm epsam. qua hoc iubaiano ꝑsuasum est.

Expanded text:
Nunc ergo nos manentes in exemplo CypriNunc ergo nos manentes in exemplo Cypriani consideremus etiam concilium Cypriani. quid ait Cyprianus? Audistis, inquit, collegae dilectiscripserit consulens mediocritatem nostram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed et instructum se esse gratias egit. his uerbis beati Cypriani accepimus eum a Iubaiano esse consultum et quod responderit consulenti et quod ille instructum se esse gratias egit. numquid iam pertinaces existimari debemus, si considerare uoluerimus eandem ipsam epistulam qua hoc Iubaiano persuasum est?
Abbreviated transcription (Latin):
non conuicerunt. se ab orbis terrarum. com¬
munione separarunt. cum etiam siuera cri¬
mina obicerent. multa sunt maiora scelera
heresum. ⁊ scismatum. undesine baptismo
sicut sensit ip̃e. uenientes: ⁊ catholicam cõ¬
munionem non perbaptismum recepti nõ
potuerunt maculare cyprianum uet ieo up̃o
inquo sedicunt imitari cyprianum. inuenuĩt
quid respondeant. de recepto baptismo. mari¬
mianistarum. cum eis quo ex eornumero. cõ
silio suo plenario dampnatos etiam terrena¬
munionem. in ecdem ip̃õ ep̃iscopatu. in quo dãp¬
nanerant. reuocauerunt. Qua propter᷑. si tẽ¬
poribus cypriani. pordidit ecclam maloꝵ com¬
munio. non habent isti sue communionis ori¬
ginem. S i aũt non perdidit. non habent sue
precisionis aliquam defensionem. In suꝑ nec
exempłum cypriani sectantur. quia iuutatis
iunculum dirruperunt. nec ip̃m consilium.
quia maximianistarum baptismum receperũt

Expanded text:
non conuicerunt, se ab orbis terrarum comnon conuicerunt, se ab orbis terrarum communione separarunt, cum etiam si uera crimina obicerent multo sunt maiora scelera haeresum et schismatum. unde sine baptismo sicut sensit ipse uenientes et in catholicam communionem non per baptismum recepti non potuerunt maculare Cyprianum. neque in eo ipso, in quo se dicunt imitari Cyprianum, inueniunt quid respondeant de - recepto baptismo Maximianistarum cum eis, quos ex eo numero, quos concilio suo plenario damnatos etiam terrenaam communionem in eodem ipso episcopatu in quo damnauerant reuocauerunt. quapropter si temporibus Cypriani perdidit ecclesiam malorum communio, non habent isti suae communionis originem. si autem non perdidit, non habent suae praecisionis aliquam defensionem, insuper nec exemplum Cypriani sectantes, quia unitatis uinculum dirruperunt, nec ipsum concilium, quia Maximianistarum baptismum receperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uersali consuetudine tenẽbatur. unde donatꝰ
apparuit. d e qua terra germinauit. Deqͦ
mari emersit. De quo celo cetidit. nos itaq
ut dicere ceparam. meius eccłe communione
securi sumus. per cuius uniuersitatem. nuc id
cũuis uniuerstatem. neq agrppinus deseruit
neq cyprianus. neq illi qui eis consenserant.
quamuis alit̾ quam ceteri saperent. sec cũ
eis ipsis. a quibus diuersa senserunt. in eadem
uuitatis communione manserunt. Ipsi autem
considerent ubi sint. qui neq unde propagatii
sunt possunt dicere. s iam tunc eccłam recep¬
ti sine baptismo heretici. ⁊ scismatici comuni¬
onis contagione perdiderant. neq ip̃i cypria¬
no consentiunt. Ille enim cum recepturoz to¬
ribus hxereticoꝵ. ⁊ scismaticoꝵ. ac per hoc cũ
up̃is etiam receptis manerese. in communio¬
ne professus est. Isti aũt ꝓpter nomen tradi¬
frica infamauerunt. ⁊ transmarino uidicio. in¬

Expanded text:
uersali consuetudine tenebatur, unde Donatus uersali consuetudine tenebatur, unde Donatus apparuit, de qua terra germinauit, de quo mari emersit, de quo caelo cecidit? nos itaque, ut dicere coeperam, in eius ecclesiae communione securi sumus, per cuius uniuersitatem nunc id cuius uniuersitatem neque Agrippinus deseruit neque Cyprianus neque illi qui eis consenserant, quamuis aliter quam ceteri saperent, sed cum eis ipsis a quibus diuersa senserunt in eadem unitatis communione manserunt. ipsi autem considerent ubi sint, qui neque unde propagati sint possunt dicere, si iam tunc ecclesiam recepti sine baptismo haeretici et schismatici communionis contagione perdiderant, neque ipno consentiunt; ille enim cum receptoribus haereticorum et schismaticorum, ac per hoc etiam cum ipsis receptis manere se in communione professus est; isti autem propter nomen tradifrica infamauerunt et in transmarino iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
erant ibi pauei. uel sihec putant eciam mulci
qui baptismum datum apud hereticos improba¬
bant ⁊ bapcizabant eos qui indeueniebant. qͥd
engo ante agrippinum. aquo ista cepit quasi no¬
ua rotõ ratio. aduersus consuetudinem dimicãs.
nunquid nõ erat eccła. Qiuddeniq post agrupt¬
num. quande. nist ad pristuiam consuetudinen
redictunt esset. alterum molui confilium noneẽt
necesse eypriano. nõ quid non erat eccła. quia ta¬
us per omnia consuetudo tenebatur. ut baptismꝰ
xp̃i non nisi xp̃i baptismus haberetur. etiam si
apud hereticos. uel scismaticos datus fuisse pro¬
urotur Quad sierat. etiam tunc eccła. ⁊ heredi¬
das xp̃i non interrupta penerat. sec ꝑ omues
gentes augmẽta capiens permanebat. tutissima
rati ẽ. meadem consuetudine permanere que
tuncbones. ⁊ malos. una conplexione portarat.
Siaũt nõ erat tunc eccła. quia sacrilegi lxie.¬
tici. sine baptismo recipiebantur. ⁊ hec uni¬

Expanded text:
erant ibi pauci uel, si hoc putant, etiam multi, erant ibi pauci uel, si hoc putant, etiam multi, qui baptismum datum aput haereticos inprobabant et baptizabant eos qui inde ueniebant, quid ergo? ante Agrippinum, a quo ista coepit quasi noua ratio aduersus consuetudinem dimicans, numquid non erat ecclesia? quid denique? post Agrippinum, quando, nisi ad pristinam consuetudinem reditum esset, alterum moliri concilium non esset necesse Cypriano, numquid non erat ecclesia, quia talis per omnia consuetudo tenebatur, ut baptismus Christi non nisi Christi baptismus haberetur, etiamsi aput haereticos uel schismaticos datus fuisse probaretur? quodsi erat etiam tunc ecclesia et hereditas Christi non interrupta perierat, sed per omnes gentes augmenta capiens permanebat, tutissima ratio est in eadem consuetudine permanere, quae tunc bonos et malos una conplexione portabat. si autem non erat tunc ecclesia, quia sacrilegi haeretici sine baptismo recipiebantur et hoc uni