comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta et diueria m̃asoꝵ. ut hic ñõ baptitatus ꝑduca¬
baptitatis abundent loca sempit̾ne felicitatis:
Nec uidet cum ista dicit. ita se nolle baptitati cuiꝰ¬
piam ꝑuuli masionem celoꝵ regno separare
ut ip̃am. dei prĩs domũ us aliquas ꝑtes eius inde
mo prĩs mei dixit mansiones multe st̃. Qũo gͦ
erit in dei prĩs domo nõ baptitatꝰ cũ dm̃ prẽm hr̃e
nõ possit insi renatus. Non sit ingratus d̾o quie¬
um dignatus est a donatistaꝵ uł rogatistaꝵ diui¬
sione libare. ut ip̃am domũ dei prĩs quera diui¬
dere. et aliqmͣ eius ꝑtem extra regnũ celorũ
pon̾e. ubi uõ baptitati ualeant ħitare. Et quo
pacto ip̃e regnũ celoꝵ se intratur̾ ẽe p̾sumit
de quo regno in qnͣta uult ꝑte domũ ip̃ius re¬
gis excludit: S de latrone illo qui uicͣ dñ
crucifixus sperauit ĩ dum̃ eciã crucifixũ et de
fr̃e sc̃e ꝑpetue diuoctate argumñtat᷑. quod eciã ñõ

Expanded text:
lta et diuersa mansorum, ut hic non baptizatus perducalta et diuersa mansorum, ut hic non baptizatus perducabaptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci patris domum uel aliquas partes eius inde mo Patris mei, dixit, mansiones multae sunt . Quomodo ergo erit in Dei Patris domo non baptizatus, cum Deum patrem habere non possit nisi renatus? Non sit ingratus Deo, qui eum dignatus est a Donatistarum vel Rogatistarum divisione liberare, ut ipsam domum Dei Patris quaerat dividere, et aliquam ejus partem extra regnum coelorum ponere, ubi non baptizati valeant habitare. Et quo pacto ipse regnum coelorum se intraturum esse praesumit, de quo regno in quanta vult parte domum ipsius regis excludit? Sed de latrone illo, qui juxta Dominum crucifixus speravit in Dominum etiam crucifixum, et de fratre sanctae Perpetuae Dinocrate argumentatur, quod etiam non
Abbreviated transcription (Latin):
alud est ip̃e. aliud natura eiuis. Quis hoc insa¬
nissimus op inetur. Quod si dicit ita dm̃ desu¬
a natura facere flatum. ut ip̃e integer mane
nature et eeñcie. Nam fllio genito integer
manet. s qr eũ genuit de se ip̃o. nõ aliud ge¬
assumpsit et u̾bum caro fom̃ ẽ: alius quidẽ
u̾bum dei filius. sed nõ est aliud. Hoc est aliaꝑ
cona est. sed non diu̾sa natura. Et uñ hoc nͥ
qr ũõ creatus ex alio uł ex icħ̾o. sed natus
ex ip̃o est. uõ ut melior qmͣ erat eẽt. s om̃io
ut eẽt. et ey est ille uñ natus ẽ eẽt. hoc est u¬
simil. ꝑit̾ ĩ mutabił. part̃ inuisibił ꝑiter
incorporeus. ꝑiter deus. hoc om̃o quod pr̃
nsi ꝙ fauis est ip̃e non pr̃: Si aũ manet qͥ¬
dem ip̃e integer deus. nec tñ de nullo uel
de alio. sed de seip̃o di̾sum ali quid indctꝰ¬
creait. et de mcrporeo deo corpul emanat absit ut ħ
catholicus animus bibat. Non .ni. est fluentum di

Expanded text:
aliud est ipse, aliud natura eius. quis hoc insaaliud est ipse, aliud natura eius. quis hoc insanissimus opinetur? quodsi dicit ita deum de sua natura facere flatum, ut ipse integer maneanaturae et essentiae. nam et filio genito integer manet; sed quia cum genuit de sc ipso, non aliud geassumpsVerbum Dei Filius, sed non est aliud: hoc est, alia persona est, sed non diversa natura. Et unde hoc, nisi quia non creatus ex alio, vel ex nihilo, sed natus ex ipso est; non ut melior quam erat esset, sed omnino ut esset, et quod est ille, unde natus est, esset, hoc estsimilis, pariter inmutabilis, pariter inuisibilis, pariter incorporeus, pariter deus, hoc omnino quod pater, nisi quod filius est ipse, non pater? si autem manet quidem ipse integer deus nec tamen de nullo uel de alio, sed de se ipso diuersum aliquid in detcreat et de incorporeo deo corpus emanat, absit, ut hoc catholicus animus bibat! non enim est fluentum fontis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ renatus fũit ex aqua et spũ sc̃o nõ intrabit
in regno celoꝵ. et audet cñ sue censure leuaie
cͥuitem contram smñam pͥncipalemꝰ Teneat
inquit etiã meũ non muidentis assensuru
quidicit animas non baptitatoꝵ tẽꝑarie me¬
ren paradysum. ꝓpt̾ has .n. latiouẽ atep di¬
notiatem tancẜ pscribendo uł pͥiuidicando¬

Expanded text:
 non intrabit in regnum coelorum; » et audet tamen suae censurae levare cervicem contra sententiam principalem! « Teneat, » inquit, « etiam meum non invidentis assensum: » qui dicit animas non baptizatorum temporarie mereri paradisum; propter has enim, latronem atque Dinocratem, tanquam praescribendo, vel poti
Abbreviated transcription (Latin):
ad alia peroata deserente dud peruemret: An
ueniret. petrattix e nͦo possit:ꝰ Quid gͦ metuit
ut eo mitteretur ubi perratrix ẽe nõ posser. qͦ
insi uenisser alibi peccatrix ẽẽ nõ possen: Bi¬
cat quid meruit. Si .n. meruit c̃e peccatrix: a¬
liquid iam percauerat. uñ meretut it̾m c̃ẽ per¬
obscura ẽẽ iactentur. cũ sint aꝑtissima. Neq .n.
dicere debuit ꝙ amina meru̾it peccatrix ẽẽ
ꝑ carnem. cuius nec bonũ nec malum m̾itũ
reꝑire pot̾it añ carnem. S ad manifestiora ue¬
namus. Cum .n. magnis coartaretur ang̾tuis
quõ aĩe originał pccĩ uinculo teneantur ob¬
stricte. si nõ ex illa trahunt originem q̃ pͥma
peccauit. s eas puras ab oñi contagione et
ꝓpagatione pcci. peccatrici carmi creator insu¬
ffiate ne dicatur illi ꝙ sic insussiando eas o̾s
efficit reas. pͥmo de p̾sdĩa dei hanc opinionem
iunire tẽptauit. ꝙ eis p̃parauit redemptom
In cuiꝰ redemptionis sactam̃to ꝑuuli baptitã¬

Expanded text:
n ueniret, peccatrix esse non posset ? quid ergo meruit, ut eo mitteretur, ubi peccatrix esse posset, quo nisi uenisset alibi peccatrix esse non posset? dicat, quid meruit. si enim meruit esse peccatrix, aliquid iam peccauerat, unde mereretur iterum esse pecobscura esse iactentur, cum sint apertissima. neque enim dicere debuit, quod anima meruerit peccatrix esse per carnem, cuius nec bonum nec malum meritum repperire poterit ante carnem. Sed ad manifestiora ueniamus. cum enim magnis coartaretur angustiis, quomodo animae originalis peccati uinculo teneantur obstrictae, si non ex illa trahunt originem, quae prima peccauit, sed eas puras ab omni contagione et propagatione peccati peccatrici carni creator insufflat, ne dicatur illi, quod sic insufflando eas deus efficit reas, primo de praescientia dei hanc opinionem munire temptauit, \'quod eis praeparauerit redemtionem\'. in cuius redemtionis sacramento paruuli baptizan
Abbreviated transcription (Latin):
uellem itaq rescriptis tuis quid te docu̾it me doc̾et
Absit.n. ut crubestam a pbr̃o diredere. si a laicom
ñ erubiusti p̾dicanda et imuitanda humilitate
si uera didicisti. Im̃ fr̃ dilectissime. quid ab eo
didic̾is uosse cupio. Ut si iam id sciebam gͦtuler
ꝓ te. si aũ nesciebam. discam ꝑ te. Ita ne tu igno¬
et utrũq ad nmͣ homĩs ꝑtinere. ut totus ħo sio
sp̃c et amina et corpus. s aliqñ duo ista siinul
noĩe aĩe ũcupari. quale est illud. et fcũs ẽ hõ
ĩ aĩam uiuam. ibi quippe et sp̃c intelligitur.i
tẽq aliqũ utrũq noĩe sp̃o dici. sicuti ẽ. et ĩdli¬
nato capite tradidit spm̃. uͥ et aĩa noce est ĩtel¬
iam sciebas. Si aũ nesciebas. ño te aliquid ꝙ mas¬
no ꝑ icło nescitur didicisse scias. Et si quid hinc sõ¬
tilius disputandũ est: melius cũ ip̃o agitur cuiꝰ ĩa

Expanded text:
uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. absit enim, ut erubescam a presbytero discere, si a laico tu non erubuisti praedicanda et imitanda humilitate, si uera didicisti. Proinde. frater dilectissime, quid ab eo didiceris nosse cupio, ut, si iam id sciebam, gratuler pro te, si autem nesciebam, discam per te. itane tu ignoet utrumque ad naturam hominis pertinere, ut totus homo sit spiritus et anima et corpus, sed aliquando duo ista simul nomine animae nuncupari — quale est illud : et factus est homo in animam uiuam; ibi quippe et spiritus intellegitur — itemque aliquando utrumque nomine spiritus dici — sicuti est: et inclinato capite tradidit spiritum, ubi et anima necesse est inteliam sciebas; si autem nesciebas, non te aliquid, quod magno periculo nescitur, didicisse scias. et si quid hinc subtilius disputandum est, melius cum ipso agitur, cuius iam
Abbreviated transcription (Latin):
ner̃ ad me duolibrid ead re¬
uincentii uictoris quos
ad tuam scĩtatẽ scͥpsit mittẽte mͥ eos fr̃o nr̃o
renato. homine quid̾ laico. s ꝓ sua fi de et eoꝵ
quos diligit prudent̾ religioseq sollicito. Qͥb
lectis: iudi hom̃ĩem in ẜmone quid̾ ño solũus
ad sufficientiã u̾m ⁊̃ usq ad redũdanciã ꝓflu¬
entem. sed in reb de quib loqui uoluio. ñdũ
sicut opoetet instinctum. Quod si ei fu̾it dño do
mũ facultatis qua possit explicare atq donare
q̃ sentit. si prius dec oꝑam recta sentire. Ualde
quippe sunt noxia praua diserta. qr hom̃ib mi¬
mis eruditis eo ꝙ diseria sunt uidentur et uera.
leticia ut iunuenis illuis senex et laici pb̾r oscła¬
tus didicisse te ꝙ ignorabas gr̃as egeris. Ubi
quid̾ ũo improbo humiditatẽ tuã. ĩmo uero ecia
laudo quod honorasti doctorẽ tim. uec homine. sed
tpam̃ que tͥ ꝑ illum loqui dignata est ui̾tatem. Si tñ
pot̾ius demõ strare quid ꝑ illum u̾itatis acceperis.

Expanded text:
nt ad me duo libri Vincentii Victoris, quos ad Sanctitatem tuam scripsit, mittente mihi eos fratre nostro Renato, homine quidem laico, sed pro sua fide et eorum quos diligit, prudenter religioseque sollicito. Quibus lectis uidi hominem in sermone quidem non solum usque ad sufficientiam, uerum etiam usque ad redundantiam profluentem, sed in rebus, de quibus loqui uoluit, nondum sicut oportet instructum; quod si ei fuerit domino im non minimum facultatis, qua possit explicare atque ornare quae sentit, si prius det operam recta sentire. ualde quippe sunt noxia praua diserta, quia hominibus minus eruditis eo quod diserta sunt uidentur et uera. laetitia, ut caput iuuenis illius senex et laici presbyter osculatus didicisse te quod ignorabas gratias egeris. ubi quidem non inprobo humilitatem tuam, immo uero etiam laudo, quod honorasti doctorem tuum nec hominem, sed ipsam quae tibi per illum loqui dignata est ueritatem, si tamen potueris demonstrare, quid per illum ueritatis acceperis.
Abbreviated transcription (Latin):
ciebas. Et ab isto didicisti. cx aĩa portio deuĩ
sit: age ergo grãs qnͣtas potes. ꝙ ñ añꝙͣ hos¬
didicusti de corpore existi. Exisses .n. magnꝰ h̾ei¬
cus. et blasphemator hortendꝰ. Tullo tũ mͦ¬
eciã id de te existimaiu̾m qd homo catholitꝰ netp co
ẽe. uñ fateor dilectionitue. Timeo ne forte hoc te
credidisse d̾i ẽe portionẽ. uł ullo mõ aĩe et dei eãd̾
ip̃o emanau̾it. Hoc .n. eciã u̾bum iste posuit intꝰ
cet̾a quib ĩ hac q̃oe ad ĩmane p̾cipitiũ exorbita¬
uit. at u̾o ħ si te docuit: nolo me doceas. Imo eci¬
am uolo. ut op didiceras ip̃e dediscas. Parũ est .n.
ñ cred̾e neq dic̾e̾. qd̾ pars dei sit aĩa. Neq .n. et

Expanded text:
ciebas. et si ab isto didicisti, quod anima portio dei non ciebas. et si ab isto didicisti, quod anima portio dei non sit, age deo gratias, quantas potes, quod nodidicisti, de corpore existi. Exisses enim magnus haereticus, et blasphemator horrendus. Nullo modetiam id de te existimaverim, quod homo catholicus, neque esse. Unde fateor Dilectioni tuae, timeo ne forte hoc te credidisse dei esse portionem uel ullo modo animae et dei eandem ipso emanauerit\'; hoc enim etiam uerbum iste posuit inter cetera, quibus in hac quaestione ad immane praecipitium exorbitauit. at uero hoc si te docuit, nolo me doceas; immo etiam uolo ut quod didiceras ipse dediscas. parum est enim non credere neque dicere quod pars dei sit anima — neque enim et
Abbreviated transcription (Latin):
ut simul intelligat᷑ et aĩa. Sic .n. huic placet.
u̾mista ut dixi. et sb̾tilit̾ disseruntur. et sine ul¬
lo. uł certe sũ magno ꝑiculo nesciuntur. It̾eq a¬
lios eẽ corꝑis. alios aũ aĩc sensus. miror si iste te
docuit. et tu homo id etatis et honoris. añ qmͣ
istum audires. unũ atq id̾ putabas ẽẽ quo al¬
bum ingrũq disc̾uitur o nob̾cũ uident ĩ pas¬
seres. et quo iustũ atq iniustum diiudicatur
ꝙ uidebat tobis ⁊̃ carins liunib ꝑditis. loc
si ita ẽ: ꝓfecto qñ audiebas uł legebas. Inu̾s
oculos meos ne ũqmͣ ob dormiã ĩ morte. nõnͥ
carns oculos cogitabas. Aut si hoo obscurũ ẽ
uri. nos sb̾ fronte et supra buccas cor hr̃e cre¬
debas. ab sit ut de te hoc sentiã. Neq ħ te gͥ
iste docuit. aut si forte añ huiꝰ doctrinã qñmͦ
te ĩuenisse letaris. aĩe nͣmn dei putabas ẽẽ por¬
tionẽ: hoc plane cũ horrendo ꝑ ioło fłm ẽe nes¬

Expanded text:
ut simul intellegatur et anima; sic enim huic placet. uerum ista, ut dixi, et subtiliter disseruntur et sine ullo uel certe sine magno periculo nesciuntur. Itemque alios esse corporis, alios autem animae sensus, miror, si iste te docuit; et tu homo id aetatis et honoris, antequam istum audires, unum atque idem putabas esse, quo album nigrumque discernitur, quod nobiscum uident etiam passeres, et quo iustum atque iniustum diiudicatur, quod uidebat Tobis etiam carnis luminibus perditis. hoc si ita est, profecto, quando audiebas uel legebas: in inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in mortem. non nisi carnis oculos cogitabas. aut si hoc obscurum est, s cordis uestri, nos sub fronte et supra buccas cor habere credebas. absit, ut de te hoc sentiam; neque hoc te igitur iste docuit. Aut si forte ante huius doctrinam, quam modo te inuenisse laetaris, animae naturam dei putabas esse portionem, hoc plane cum horrendo periculo falsum esse nes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gͦ ut ũõ dicamus aĩam ẽẽ ꝑtem dei. s hoc eciã
opus ẽ ut dicamꝰ nõ eam et dm̃ umiꝰ eiusq ẽe
nature. Uñ ille recte quid̃ ait. gen᷑ dei ẽe aĩas
mun̾e ño natura. ac ꝑ hoc ñ õĩm. s fideliũ. S
rursus ad id od̾ declinauerat deuolut᷑ ẽ. et dm̃
atq aĩam eiꝰd̾ dixit ẽẽ nature ñ quid̃ hiis u̾b̾

Expanded text:
amus animam esse partem dei; sed hoc etiam opus est ut dicamus non eam et deum unius eiusdemque esse naturae. unde ille recte quidem ait \'genus dei esse animas munere, non natura\' ac per hoc non omnium, sed fidelium; sed rursus ad id quod declinauerat deuolutus est et deum atque animam eiusdem dixit esse naturae, non quidem his uerbis,
Abbreviated transcription (Latin):
hi uinculo sine lauacro regn̾ations absos¬
rt et post mortẽ in paradysum misericors
rum misericordior introducit. Cał ꝯͥ saulmi¬
ꝓpr copoeis ũtas. Si quis no renatus fuerit
ex aqua et ẜũ : ũ potest introire m regnũ det.
Atq ut ab hac siña exceptos martyres facast
baptsinate dilui: dicit alio loco. Qui ꝑdident
aĩam suam ꝓpͥme: inueniet eam. Et ne cui¬
qu qui nio renatus fũit xp̃ĩane figenauacto

Expanded text:
i vinculo sine lavacro regenerationis absolvit, et post mortem in paradisum misericors rum misericordior introducit. Talis sibi Saül miproprii corporis ueritas: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei. atque ut ab hac sententia exceptos martyres faciat, baptismate dilui, dicit alio loco: qui perdiderit animam suam propter me, inucniet eam. et ne cuiquam, qui non renatus fuerit christianae fidei lauacro
Abbreviated transcription (Latin):
fituruex iacobqui regnaret. H .ni. quod ñ
est ocultum int̾ cet̾a ꝓpħauit dicens. Orietur
balaam non quia fuit ꝓpħ̾a. Seo deus causã
populi sui egit per illum nõ uoluntarum s
inuitum. sicut ꝓpħasse ĩueniinitur missi ad¬

Expanded text:
ia ex Iacob qui regnaret. hic enim, quod non est occultum, profetauit dicens: orietur Balaam, non quia fuit propheta, sed Deus causam populi sui egit per illum, non voluntarium sed invitum: sicut prophetasse inveni
Abbreviated transcription (Latin):
custodire ut si necessitas tũ eẽt: reus ũ fier
qui salbm̃ molasset. Id̾o salbatis cirtuncidi
non est ꝓhibitum quia necessitas erat ut
fieret. Unde et discipuli esueutes. spieas nel¬
lebant quod non licebat scd̃m p̾teritiun tẽ¬
pus. Sed necessitate famis fcm̃ est licitum
sicut et dauid fecit. Quod non ucebat. cum
esiuiret sciens famen hoc excusare. tar hec c̾a
est qualis hodie in iciunis legitimis. Nũ¬
quid si quis eger iciunium corrumꝑit reus
constitutur. Non utiq quia non est ꝑicłm
hoc .n. anqñ licet sicut salbatum ap̃ net̾es

Expanded text:
custodiri, ut si necessitas tamen esset, reus non fieret custodiri, ut si necessitas tamen esset, reus non fieret qui sabbatum violasset. Ideo sabbatis circumcidi non est prohibitum, quia necessitas erat ut fieret. Unde et discipuli esurientes spicas vellebant, quod non licebat secundum praeteritum tempus, sed necessitate famis factum est licitum: sicut et David fecit quod non licebat cum esuriret, et sciens famem hoc excusare. Talis haec causa est, qualis hodie in jejuniis legitimis. Numquid si quis aeger jejunium corruperit, reus constituitur? Non utique, quia non est periculum. Hoc enim aliquando licet, sicut sabbatum apud veteres.
Abbreviated transcription (Latin):
salbati p̾iudicare uideos. Merte .n.
audire quod u̾m est. nõ illos dignoᷤ
iudicauit. ut pote infideles. sed de eo illos uo¬
luit conuincere quod sͥ p̾sumebant .i. de tem¬
pore quo ad huc s aw̾m robur suum tenere
uidebatur. cum accusarent discipulos cur
salbatis spicas uellerent et confricantes ma¬
nib manducarent et iam salbati seruean¬
di tempus eẽt impletum p̾t̾misso hoc ostũ¬
dit illis etiam tunc qũ salbati adinc lex ma¬
nebat necessitatis causa salbatũ fuisse uio¬
latum. Quod enĩ non licebat: fecit daid.
et quod ꝓhibuerat: fecit iħc nane quã do
muros iherico septem dieb armatos uissit
circiuire et quod int̾dciũ erat machabei ius¬
serunt. salbatis se defendentes et in tẽplo
inquit sacerdotes salbatum uiolant et si¬
ne crume sunt. per u̾ ergo ostendit mali¬
uolentia magis quam errore accusari disci
b salbatis gesta et asci̾s quidem accusabãt
innocentes. Sic enim mandatum est salb̾m

Expanded text:
sabbati praejudicare Judaeis. Aperte enim sabbati praejudicare Judaeis. Aperte enim audire quod verum est, non illos dignos judicavit, utpote infideles: sed de eo illos voluit convincere, quod sibi praesumebant, id est de tempore quo adhuc sabbatum robur suum tenere videbatur, cum accusarent discipulos cur sabbatis spicas vellerent, et confricantes manibus manducarent, et jam sabbati servandi tempus esset impletum. Praetermisso hoc ostendit illis, etiam tunc quando sabbati adhuc lex manebat, necessitatis causa sabbatum fuisse violatum: quod enim non licebat, fecit David; et quod prohibitum erat fecit Jesus Nave, quando muros Jericho septem diebus armatos jussit circumire; et quod interdictum erat Machabaei gesserunt, sabbatis se defendentes; Et in templo, inquit, sacerdotes sabbatum violant, et sine crimine sunt. Per haec ergo ostendit, malevolentia magis quam errore accusari discip a volentibus sabbatis gesta, et a sanctis quidem, accusabant innocentes. Sic enim mandatum est sabbatum
Abbreviated transcription (Latin):
utiq auuid est exemplum et anud quod fu¬
matur exemplo. Si ergo in exemplum dat᷑
dere non credenti nichodemo: exemplum
sp̃c dedit ut per istũ racio et operatio sci sp̾c rͤ
deretur. Opnitus camen sanctus scimus q
de celo uerit ut se infundat credentib sic̃
fcm̃ legimus int̾ inicia apostolis et sonum
ret. Quid enim aliud ẽ cum dicit. et fcũs
lidi: Sic itaq dixit. Spm̃ scm̃ descendisse et so¬
nuisse sicut uentus ualidꝰ. hunc ergo spm̃ adex¬
emplum dedit. Demiq ait sic est om̃is qui renã¬
citur et hic unde ueniat nestimus. Spo arctem
spicas uellendo saluator exemplum protu¬
lit daiid dicens nescitis quid fecit qui fe¬
cit dauid cum esuriret. Quomodo accepit
paues ꝓpõnis et manducauit et dodit hiis
qui secum erant quod non licebat eis nisi
solis sacerdotib quod exemplum accu¬
sare iudetur discipulos. Sed possunt tam
hii quam dauid p̾d itͣatores indeti.
oluit saluator de tempore implen

Expanded text:
utique aliud est exemplum, et aliud quod firutique aliud est exemplum, et aliud quod firmatur exemplo. Si ergo in exemplum datus dere non credenti Nicodemo, exemplum spiritus dedit, ut per ipsum ratio et operatio sancti Spiritus crederetur. Spiritus tamen sanctus scimus quia de coelo venit, ut se infundat credentibus, sicut factum legimus inter initia Apostolis, et sonum ret. Quid enim aliud est cum dicit, Et factus lidi? Sic utique dixit Spiritum sanctum descendisse et sonuisse sicut ventus validus. Hunc ergo spiritum ad exemplum dedit. Denique ait, Sic est omnis qui renascitur. Et hic unde veniat nescimus: Spiritus autem spicas vellendo, Salvator exemplum protulit David, dicens: Nescitis quid fecerit D avid cum esuriret, quomodo accepit panes propositionis et manducavit, et dedit his qui secum erant, quod non licebat nisi solis sacerdotibus? Quod exemplum non excusare videtur discipulos, sed possunt tam hi quam David praevaricatores videri. Noluit Salvator de tempore impleti
Abbreviated transcription (Latin):
nio. sed inuisibilit̾ et incomphensibiliter
dcus. Sed pertinet ad iuouationẽ dat exẽ¬
pli .i. ad id quod dixit. sp̃c ubi uult spirat
et uocem oius audis. Sed nescis unde uemat
uł quo eat. per hoc .ni. exemplum ad fidem
nichodemũ uoluit informare ut crederet re¬
nasti. hominem per aquam et spiũ. Non tñ
posse capi quomodo fiat. fit .n. spiritaliter.
sicut .n. spc̃ hoc est uenti uocem audis que ẽ
sonus. Sed nescis. Unde ueniat uel quo edat
sic et eum qui renaccitur quomodo ĩ nu¬
cretur uescis tñ quia fit. sentis quia ĩmuta¬
tionem ipsam sentis. Si enim uentus ubi
uult spuat quanto magis sp̃o qui do deo ẽ.
quem iult sanctificatur. Ideo autem dixit
u̾ uult spirat. quia omĩs creatura qũauis
sb̃ lege agat. ꝓprio tñ dimissa estarbitrio. Si
gi noustat qtuppe cum exempli causa spm̃
istum posuetit per quem quod dixerat .s. re¬
uasci per aquam et spm̃ homineni oportere
et a ichodeno nõ credebatur suaderet. Nã

Expanded text:
 sed invisibiliter et incomprehensibiliter Deus. Pertinet vero ad imitationem dati exempli, id est, ad id quod dixit, Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed nescis unde veniat, vel quo eat. Per hoc enim exemplum ad fidem Nicodemum voluit informare, ut crederet renasci hominem per aquam et Spiritum, non tamen posse capi quomodo fiat: fit enim spiritualiter. Sic enim spiritus, hoc est venti vocem audis, quae est sonus, sed nescis unde veniat, vel quo eat: sic et eum qui renascitur, quomodo immutetur nescis, tamen quia fit sentis, quia immutationem ipsam sentis. Si enim ventus ubi vult spirat, quanto magis Spiritus qui de Deo est, quem vult sanctificat? Ideo autem dixit, Ubi vult spirat; quia omnis creatura quamvis sub Lege agatur, proprio tamen dimissa est arbitrio. Si gi, non stat: quippe cum exempli causa spiritum istum posuerit, per quem quod dixerat renasci per aquam et Spiritum hominem oportere, et a Nicodemo non credebatur, suaderet. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enĩ ꝯtempnenti se nõ adu̾set ᷑ : dñs gͦ pccõrem tiens adu̾¬
alloquit᷑ ut consentiat mandatis. que sllum ĩ obediẽtẽ saro¬
ꝯdẽpnant: ut subiciat se uoluntati eoꝵ : ⁊ fiat ex ñui ⁊ no¬
co amicus. qr ⁊ ꝯtemptor legis : ĩnnicus est eiꝰ. uolũtati cito.¬
enĩ eiꝰ resitit. Idõq hortat ͦ dñs por̃orem: uͭ bñ agendo re XXIIIi¬
ꝯciliet sͥ lege̾. ne ĩ die uidicii accuset eũ apd̾ iudicem. ⁊
ꝯdẽpnatꝰ penas dec sprete legis. om̃i et enĩ qͥ male uult
ag̾e: discipliria dñca ñmica uidet᷑. cui nͥ ꝯsensi̾t: mͣtet
ĩ gehemiã dyabolo qͥ u̾e ñimicꝰ hũam gn̾s eit: pparatam.
uoniam contraria terrorem incutiũt
hac causa filios tontitui discipulos
appellauit quasi euis filii qui cunen¬
dus sit quamuis .ii. conitrua collisione nubi¬
um fiant. uoluntate tñ dei fuint et sunt ter¬

Expanded text:
quis enim contemnenti se non aduersetur? dominus ergo peccatorem adloquitur, ut consentiat mandatis, quae illum inoboedientem condemnant, ut subiciat se uoluntati eorum et fiat ex inimico amicus, quia et contemptor legis inimicus est eius; uoluntati enim eius resistit. ideoque hortatur dominus peccatorem, ut bene agendo reconciliet sibi legem, ne in die iudicii accuset eum apud iudicem et condemnatus poenas det spretae legis. omni etenim, qui male uult agere, disciplina dominica inimica uidetur, cui nisi consenserit, mittetur in gehennam diabolo, qui uere inimicus humauoniam tonitrua terrorem incutiunt, hac causa filios tonitrui dominus discipulos appellauit, quasi eius filios, qui timendus sit. quamuis enim tonitrua collisione nubium fiant, uoluntate tamen dei fiunt et sunt ter
Abbreviated transcription (Latin):
est uũ et saul int̾ ꝓpħas. Hinc .n. ꝓbare uoluit
Deuis quanta sit maiestas dei iudeorũ qui eum qͥ¬
maledicere uen̾a: ꝯũtit ut bonum illi uidere¬
tur bñdicere populum dei. Nec .ii. maledistũ
eiis poterat timere. cuius cor hebat ĩ potesta¬
de Hunc ergo ꝓphiam hanc intimasse collegis
sius datur intelligi qui cum curiosi sint circa
astra uidentes stellam incognitam. et nimia
clanitate fulgentem ita ut solem luce supe¬
raret. uidebant enun per dieui conferentes
nit̾ se aĩadu̾terunt hanc ẽe stellam quam
futuram dixerat balaam .xuii. Quid est

Expanded text:
as ? Hinc enim probare voluit Deus quanta sit majestas Dei Judaeorum, qui cum maledicere venerat, convertit, ut bonum illi videretur benedicere populum Dei. Nec enim maledictum ejus poterat timere, cujus cor habebat in potestate. Hunc ergo prophetam hanc intimasse collegis suis datur intelligi, qui cum curiosi sunt circa astra, videntes stellam incognitam, et nimia claritate fulgentem, ita ut solem luce superaret videbatur enim per diem, conferentes inter se, animadverterunt hanc esse stellam quam futuram dixerat Balaam. LXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
et iniuriam passus fui̾t. quia prefectua ĩiu¬
riam passa est. Non ergo salbatum solutũ
est. Sed homines qui impudenter salbatũ
auctoritatem uẽdicabant delusi sunt: cũ
iam salbo successisse⁊ noualex .xxiii. Cur
saluator discipłos suos filios tonitł appellau̾
qui plus mag̾ undeantur filios dei dici. to¬
uitrua .n. dicũtur collisione nubium fieri.

Expanded text:
et iniuriam passus sit, quia praefectura iniuet iniuriam passus sit, quia praefectura iniuriam passa est, non ergo sabbatum solutum est, sed homines, qui inprudenter sabbati auctoritatem uindicabant, delusi sunt, cum iam sabbato successisset noua lex. XXIII. CUR SALUATOR DISCIPULOS SUUS FILIOS TONITRUI APPELLAUIT, QUI PLUS MAGIS UIDEANTUR FILII DEI DICI? TONITRUA ENIM DICUNTUR COLLISIONE NUBIUM FIERI.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ thimoteũ curtunicidit pp̾ standalũ oocos¬
ideorum. Maluit .n. rem super fluam facere
quam iꝑitos ex quib aliqui possit saluari
scandalo eẽ. Dominus aũt ꝑe similiter in iu¬
deis quod de illo opinabantur auferres. Oi¬
cebant .n. hunc inuuicum traditionis iudai¬
ce. Tunc iussit ut leꝓsus offerret munera ꝑ
emundatione sua sic̃ p̾ceptum erat a moyse
et sbiecit ĩ testimonim ilł ut ħres testis es¬
set contra illos. Quia saluator ñõ erat logis
mimitus fcm̃ itaq est ꝙ iam cessare debue¬
rat. S quia solent superflua iamũo nocere
Id̾o fcm̃ est ꝓdesset ilł utiq qui male opina¬
uantur ut sat̾ sͥ facerent qr saluator ño erat
autem salb̾m ad huc manere ad sere̾ntbat dñi.
saluator salb̾is oꝑans et inf̾mo lectum suũ
salbatis portare p̃cipiens: scd̾m sensũ udco¬
rum salbm̃ soluebat. Nam iuxta uifidem
tale est si dicatur ꝙ iam cessauat. quale e̾si
dicatur de anquo qui ex p̃fectus dicendus ẽ

Expanded text:
 Timotheum circumcidit propter scandalum Iudaeorum — maluit enim rem superduam fquam imperitis ex quibus aliqui possent salvari, scandalo esse. Dominus autem prope similiter, ut Judaeis, quod de illo opinabantur, auferret dicebant enim hunc inimicum traditionis Judaicae, tunc jussit ut leprosus offerret munera pro emundatione sua, sicut praeceptum erat a Moyse - et subjecit, In testimonium illis; ut haec res testis esset contra illos, quia Salvator non erat Legis inimicus. Factum itaque est quod jam cessare debuerat. Sed quia solent superflua jam non nocere, ideo factum est ut prodesset illis utique, qui male opinabantur, ut satis sibi facerent, quia Salvator non erat autem sabbatum adhuc manere assererent, Salvator sabbatis operans, et infirmo lectum suum sabbatis portare praecipiens, secundum sensum Judaeorum sabbatum solvebat. Nam juxta veri fidem tale est si dicatur quod jam cessaverat, quale est si dicatur de aliquo, qui expraefectus dicendus est
Abbreviated transcription (Latin):
est hec humana temptatio. Nam per hanc
significat ẽe et diuinam temptationẽ.
Dise̾nende ergo sunt et qͥ st ostũdit apłs le hexu
peratur. et ubiũo est lex. nec p̾uaticatio. Sñ
.ii. hus ẽe setunitas est.
Si põ diffidentiam et detractationes dumac.lxxui.¬
ceperunt iudei mandata. quia peccaua̾nt fali¬
i eorum ut etiam ipĩ hiis mandatis astringe¬
¶um salator dicat ego pro eis rogo qͦs mͥ. lxuii.
tum apud patrem dep̾catorem pro peccatis

Expanded text:
est haec humana tentatio? Nam per hanc ostendit esse et divinam tentationem. Discernendae ergo sunt et quae sint ostendit. Omnis quPERATUR\' ET: \'UBI NON EST LEX, NEC PRAEUARICATIO\'. SINE HIS ENIM ESSE SECURITAS EST. Si propter diffidentiam et detractiones dura acceperant Judaei mandata; quid peccaverant filii eorum, ut etiam ipsi his mandatis astringeCUM SALUATOR DICAT: \'EGO PRO EIS ROGO. QVOS MIHI TUM APUD PATREM, DEPRECATOREM PRO PECCATIS
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est scd̾m marchi eunangłiste relatõm
xp̃i non sit impleta noluntas. Intrans .n. incͥt
in domum noluit nemunemscire et non po¬
tuit latere. Si ergo uoluit latere et nõ potu¬
it ĩ firmata uoluntas cuis est.

Expanded text:
Quid est ut secundum Marci evangelistae relationem, Christi non sit impleta voluntas: Intrans enim, inquit, in domum, voluit neminem scire, et non potuit latere? Si ergo voluit latere et non potuit, infirmata voluntas ejus est.
Abbreviated transcription (Latin):
a cob appłatuł est homo uidens dm̃ et mo¬
p̃ses uidit inqruit deum facie ad faciẽ nec ñ
et ysaias uidi ait domurũ sabaoth ocuł me¬
is. Contra autem. Iohes enangelista. Oeum
inquit nemo iidit unquam hoc quantum
uidetur contrarium est.

Expanded text:
acob appellatus est Homo videns Deum, et Moyses vidit Deum facie ad faciem; necnon et Isaias, Vidi, ait, Deum sabaoth oculis meis: contra autem Joannes evangelista, Deum, inquit, nemo vidit unquam ; hoc, quantum videtur, contrarium est.
Abbreviated transcription (Latin):
Somare sainator orat et an ne fiat frigia ur̃a
hỹeme nel salbato cum tempus persecutionis
hriuis differri non possit dicente apło qui
reuelabitur in suo tempore et mnactib apło¬
nuum diffiniens inquit tempora et t̾minos hi¬
tationis corum et cur hyeme fugiendum uel
salbato exire ñ liceat sigͣt.¬
erte qri filius dei non est: dyaboli non est.
Semier eigo filins est. Sed aliquando dei aliꝙ¬
do dẏaboli. Qͥdergo nascitur requirendumẽ
uttum filii dei an dyaboli an aliud cͥcium si
possit admitti.
iudeos nasci ostendit deniq in hemo qui nati
sunt ñ cͥꝯcisi uidei. erant. Non ergo crrcuncisi¬
o uideum facit Sed natiuitas sb dei creatoris
deuotione ꝓgenita. Si ergo de tudeis udeinaᷤ
cuntur.
Imd est quod dicit apłs. Nemo potest dic̾e
dominum deum nisi inspuitu sc̃o ergo foti¬
uenisse hri in spũ sc̃o possint dicere dnm̃ ihe¬

Expanded text:
are Salvator orat et ait, Ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato: cum tempus persecutionis hujus differri non possit. 63. Certe aut fiREUELABITUR IN SUO TEMPORE\', ET IN ACTIS APOSTOLORUM: \'DEFINIENS\' INQVIT, \'TEMPORA ET TERMINOS HABITATIONIS EORUM\'? ET CUR HIEME FUGERE UEL SABBATO EXIRE NON LICEAT SIGerte qui filius Dei non est, diaboli est: semper ergo filius est, sed aliquando Dei, aliquando diaboli. Quid ergo nascimur, requirendum est utrum filii Dei, an diaboli, an aliud tertium, si possit admitti. Judaeos nasci ostendit. Denique in eremo qui nati sunt, non circumcisi Judaei erant. Non ergo circumcisio Judaeum facit, sed nativitas sub Dei creatoris devotione progenita. Si ergo de Judaeis Judaei cuntur. ID EST QVOD DICIT APOSTOLUS: \'NEMO POTEST DICERE DOMINUM IESUM NISI IN SPIRITU SANCTO\'? ERGO FOTIUENISSE, HIIN SPIRITU SANCTO POSSUNT DICERE DOMI
Abbreviated transcription (Latin):
stand̾ sc si mortuus fuisset declaret:
sanassent ꝓpriis tamen infirmis medelam ñ
ded̾int. Nam utiq epafroditus usq ad mor¬
tem ñõ egrotasser: nͥ int̾cessio apłi fuisset au¬
dita.
Quis enm dubitet orasse hoc sepe apłm et ñ
impetrasse. Si enim auditus fuisser: stat̾i ĩfir¬

Expanded text:
STANDUM SE, SI MORTUUS FUISSET, DECLARAT? STANDUM SE, SI MORTUUS FUISSET, DECLARAT? sanassent, propriis tamen infirmis medelam non dederint? Nam utique Epaphroditus usque ad mortem non aegrotasset , si intercessio Apostoli fuisset audita. Quis enim dubitet orasse hoc saepe Apostolum, et non impetrasse? Si enim auditus fuisset, statim infir
Abbreviated transcription (Latin):
Si perxpĩ salus et uera et persc̾a cognitio: cur
si añ uenisset plures caluati fuissent. Siergoi¬
ta est: rep̾hensibile uidet᷑.¬
Quid opis erat ut gaiathas arguens apłs h
int̾poneret Galathis .n. post euuangeliũ ad le¬
gem confugientib int̾ cet̾a ait. Mediator n. u
dm̃ negarent quippe cumhac ratione ĩducti
in lege et unum dm̃ et singłarẽ crederent. xpi.¬
stum aũt ministrum tm̃ ex p̾destinatõe ueniᷤ
Saluator cum se passurum diceret et post
ttͥum diem resurrecturum adiecit et pͦqũã
resitex̾o p̾cedam uos in galileam ibi eume
idebitis et angelus mulierib si mulier cũ
inueniatur a mulierib et a discipulis suis
Nou est constͥstand de mortuis paulus apͥ¬
significat. Nan desꝑantium ẽ contristari
et ip̃e infi̾muis inquit de epafrodito fuit ꝑpe
mortem. S dens misertꝰ est illi. Nonsolũ aũ
illi. Sec et mͥ ne tristiciam suꝑ tristiciam herẽ
Quom̃o contristandumuetat. cum ip̃e constͥ¬

Expanded text:
Si per Christum salus, et vera et perfecta cognitio, cur si ante venisset, multo plures salvati fuissent. Si ergo ita est, reprehensibile videtQuid opus erat ut Galatas arguens Apostolus hoc interponeret. Galatis enim post Evangelium ad Legem confugientibus inter caetera ait, Mediator autemGalatae unum Deum negarent. Quippe cum hac ratione inducti in Lege, ut unum Deum et singularem crederent: Christum autem ministrum tantum ex praedestinaSALUATOR, CUM SE PASSURUM DICERET ET POST TERTIUM DIEM RESURRECTURUM, ADIECIT: \'ET POSTQVAM RESURREXERO, PRAECEDAM UOS IN GALILEAM; IBI ME VIDEBITIS\'. ET ANGELUS MULIERIBUS SIMILITER. CUM INUENIATUR A MULIERIBUS ET A DISCIPULIS SUIS NON ESSE CONTRISTANDUM DE MORTUIS PAULUS APOSTOLUS SIGNAT; NAM DESPERANTUM EST CONTRISTARI ET IPSE: \'INFIRMUS\', INQVIT DE EPAFRODITO. \'FUIT PROPE MORTEM. SED DEUS MISERTUS EST ILLI; NON SOLUM AUTEM ILLI. SED ET MIHI, NE TRISTITIAM SUPER TRISTITIAM HABEREM\'. QVO MODO CONTRISTANDUM UETAT, CUM IPSE CONTRI
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Om̃is .n. quis ex quacumq parte corporiᷤ
iuim intulełt ĩ corpꝰ utiq suum petcat. Est enĩ
qui se ab scĩdit est qͥ laq̾o uitam fimuit. est qui
fertum in se inecci. Oruare apłs. omne inquit
peccatum ꝙ cumq fec̾it homo extra corpus est
ołantem forincatur in cepus Ium peccat

Expanded text:
tur: omnis enim qui sibi ex quacumque parte corporis vim intulerit, in corpus utique suum peccat; est enim qui se abscidit, est qui laqueo vitam finivit, est qui ferrum in se injecit: quare Apostolus, Omne, inquit, peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ctatis quem mundꝰ uon potest accipere quia ñ
uidet nec cognoscit eum. uos iudetis eum et
cognoscetis. qma apud uos manebit et nob̾¬
passionem rogaturum aũt se ꝓmittit prẽmũ
nuittat cum. Item sbicit. quia cum ipĩs er̃ et ia¬
stolos. Tantas iudeo in hac causa perturbatões
ut quid tenend̾ sit nesciam.

Expanded text:
TATIS, QVEM MUNDUS NUN POTEST ACCIPERE, QVIA NON UIDET NEC COGNOSCIT EUM; UOS UIDETIS EUM ET COGNOSCITIS, QVIA APUD UOS MANET ET UOBIPASSIONEM, ROGATURUM AUTEM SE PROMITTIT PATREM, UT MITTAT EUM. ITEM SUBICIT, QVIA CUM IPSIS ERAT ET MASTOLOS. TANTAS UIDEO IN HAC CAUSA PERTURBATIONES, UT QVID TENENDUM SIT NESCIAM.
Abbreviated transcription (Latin):
did̾unt in me de iusticiauo quia uado ad pr̃e
et iam nõ uidebitis me. De indicio autem quia
pͥnceps mũdi huiris uidicatus est causam qui¬
d̾ indetur dixisse arguendi mũdi. Sed indiget
exploratione

Expanded text:
 quia eo ad Patrem, et jam non videbitis me; de judicio autem, quia princeps hujus mundi judicatus est . Causam quidem videtur dixisse arguendi mundi, sed indiget explanatione
Abbreviated transcription (Latin):
sit fi̾ aliud nasci.
et arguit per totam epłam. Estote inquit sic̃ e
go quia ego sicut uos. Si ergo talem se p̾stitit
quales illi erant superfluum fuit dicere estote
sicut et ego aut forto in quib dam imitator

Expanded text:
SIT FIERI, ALIUD NASCI? ET ARGUIT PER TOTAM EPISTOLAM: \'ESTOTE\', INQVIT, \'SICUT ET EGO, QVIA EGO SICUT UOS\'? SI ERGO TALEM SE PRAESTITIT, QVALES ILLI ERANT, SUPERFLUUM FUIT DICERE: \'ESTOTE SICUT ET EGO\'; AUT FORTE IN QVIBUSDAM IMITATOR
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis arbitrnm. Si .ni. nemo uadit uisi
attractus: uonerit iliuis oeuctum qui uon¬
nadit quia non est attrastuł et si nõ qui petit
et currit accipit. Sed cui uult dat deus sinecul¬
pa erit et crimine qui uult et non obtinet et
ad illum red undat crimen qui petentem qer¬
uit.

Expanded text:
Si enim nemo vadit, nisi tractus, non erit illius delictum, adit quia non est tractus. Et si non qui petit et currit, accipit, sed cui vult dat Deus, sine culpa erit et crimine qui vult et non obtinet; et ad illum redundat crimen qui petentem spernit.
Abbreviated transcription (Latin):
D uid est ut cum saiuator om̃s ꝓpe u̾bo curas¬
set. ceco tũ per lutum desputo fcm̃ oculos
reformasset
Qiud est ut admirabilem et incognitam
taturus fleret aut iocum ubi positus erat
quasi ignar᷑ q̃reret.¬
disse cum superis mortuo herode iohannes
superuxerit.¬

Expanded text:
uid est ut cum Salvator omnes prope verbo curasset, caeco tamen per lutum de sputo factum oculos reformaritid est ut admirabilem et incognitam taturus, fleret, aut locum ubi positus erat quasi ignarus quaereDISSE, CUM SUPERIUS MORTUO HERODE IOHANNES SUPERUIXERIT
Abbreviated transcription (Latin):
Cur caluator cum scͥc natus sit ex xp̃c dñs .ĩ. ħ
ipsa natiuitate dc̃s: baptiratus est. cum bap¬
tismum purificationis causa sit et pcc̃ĩ.¬
Si ideo saluator baptiratus est. ut exemplo. x¬
eẽt. quare crrcumcisus cet̾os prohibuit cir¬
cumcidi.¬
Ni ex semine dauid xp̃c d̾i fc̃s est filius ẜ.xl
caruem hoc est natus iam dei filius est in
uttoq quia sc̾ificatus natus est. qũo gͦ pꝰt¬

Expanded text:
CUR SALUATOR, CUM SANCTUS NATUS SIT ET CHRISTUS DOMINUS IN IPSA NATIUITATE APPELLATUS, BAPTIZATUS EST, CUM BAPTISMUM PURIFICATIONIS CAUSA SIT ET PEC--Si ideo Salvator baptizatus est ut exemplo esset, quare circumcisus caeteros prohibuit circumcidii ex semine David Christus Dei factus est Filius secundum carnem, hoc est natus jam Filius Dei est in utroque, quia sanctificatus natus est: quo
Abbreviated transcription (Latin):
¶res ensigeliste sexta hora crucifixum dicũt. xxxu¬
saluatorem marchus u̾o eungelista terciaho¬
radicit crucificum. Sed quidam strenui ĩ du¬
stria sua tͥcia hora sm̃am datam dñt ac per ħ
t̾cia nora crucifixum. Data .n. quis sͥ snĩa. iã
mortis hẽtur. Sed coustat pꝰ quintãhorã
ĩ sextam pilatum sedisse ꝓ tͥbunali et sic sẽ¬
tentiam deo usse sic̃ iohes ostendit.
xxxui. Qid est quod in cruce poituł saluatorait.
pater ignosce illis. non .n. scuint quid faciunt
si nesciut. quid est quod ignoscitur maxime
cumdicat abymelechad dm̃. Aunquid igno¬
rantes perdes.¬
q postolus dicit de pͥncipib et p̾tatib hurĩ
uslgelista de demonib ait sciebant enĩ ipm̃
ẽẽ si demones sciebant. quomodo potesta¬
tes iguorabant.¬

Expanded text:
res evangelistae sexta hora crucifixum dicunt Salvatorem, Marcus vero evangelista tertia hora dicit crucifixum. Sed quidam strenui industria sua tertia hora sententiam datam dicunt, ac per hoc tertia hora crucifixum. Data enim quis sententia jam mortuus habetur. Sed constat post quintam horam in sextam Pilatum sedisse pro tribunali, et sic sententiam dedisse, sicut Joannes ostendit.--Quid est quod in cruce positus Salvator ait, Pater, ignosce illis; non enim sciunt quid faciunt? Si nesciunt, quid est quod ignoscitur, maxime cum dicat Abimelech ad Deum, Numquid ignorantes perdes--Apostolus dicit de principibus et potestatibus hujus  evangelista de daemonibus ait, Sciebant enim ipsum esse. Si daemones sciebant, quomodo potestates ignorabant
Abbreviated transcription (Latin):
Simiege nemo iustificatur apud deum qͣ¬
re scciptum est. Maledc̃s omnis qui non permã¬
sert mom̃ibus que scripta sunt in libro legiꝰ
nt faciat ea Si exfide iustificatur homines et
non per legem ut quid maledc̃s est qui non ĩ¬
pleuit legem cum non profie¬
Si in xp̃o om̃s thesauti
sapĩe et scientie sunt ab sconditi. quomodo
idem saiuator de die et hora futuri iudicii di
Si autem sciat et dicit se nescire iudetur ui¬

Expanded text:
um, quare scriptum est, Maledictus omnis qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea ? si ex fide justificantur homines, et non per Legem , utquid maledictus est qui non implevit Legem, cum non profiSi in Christo omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi , quomodo idem Salvator de die et hora futuri judicii dicit se nescire ? Si autem sciat, et dicit se nescire, videtur
Abbreviated transcription (Latin):
DEtrus apostolus dicit. xp̃ mortuus ẽ pro
nobis paulus u̾o apłs asserit quia ip̃e mor¬
tuis est fc̃s inquit obediens usq ad mortẽ
pp̃ quod donauit illi deus nomen quod est
sr̃ omne nomen quod si ita est: imꝑfc̾s uide¬
bitur fuisse qui per opera sua fecit augm̃tũ¬

Expanded text:
etrus apostolus dicit, Christus mortuus est pro vobis . Paulus vero apostolus asserit quia et pro se mortuus est, Factus, inquit, obediens usque ad mortem; propter quod donavit illi Deus nomen quod est super omne nomen . Quod si ita est, imperfectus videbitur fuisse qui per opera sua fecit augmentu
Abbreviated transcription (Latin):
Iudeis accusantib discipulos eo quod fac̾ent
contra legem salb̃is spitas uellendo saluator ex
licebat cił uiłi folis saterdotibꝰ quod cxẽplũ
excusare udetur discipulos. Sed possunt tam
hi quam dauid p̾uaricatores nid̾i.
Qua rõne magi chaldei per stellam apparẽtẽ .xxui.¬
xpm̃ regem iudeoꝵ natum intellexint cum
stella iudice temporał. rex designetur.¬

Expanded text:
udaeis accusantibus discipulos eo quod facerent contra legem sabbati, spicas vellendo, Salvator exlicebat nisi solis sacerdotibus? Quod exemplum non excusare videtur discipulos, sed possunt tam hi quam David praevaricatores videri.Qua ratione Magi Chaldaei per stellam apparentem Christum regem Judaeorum natum intellexerunt; cum stella indice temporalis rex designetur
Abbreviated transcription (Latin):
Mamtestum quia natus saluator dei filius .xxuiii.¬
ex xp̃c appellatus ẽ. Cur ergo post bapm̃ acces.¬
sit ad eum temptator dicens. Si filius dei es
¶ur saluator temptari se dẏabolo ñõ aliter. xxix.¬
qũa exemplis legis restitit.¬

Expanded text:
Manifestum quia natus Salvator Dei Filius et Christus appellatus est: cur ergo post baptismum accessit ad eum tentator, dicens, Si Filius Dei es? UR SALUATOR TEMPTANTI SE DIABOLO NON ALITER QVAM EXEMPLIS LEGIS RESTITIT
Abbreviated transcription (Latin):
Q ilex et ꝓpħe usq ad ioħ̾em ex quo regnum
celorum predicatum est. Ip̃e est .n. inchoator
noue p̾dicationis. cur baptisinum eius
cessauit.¬
se dicuntur quia iam de quo ꝓpħabant ad¬
uenit quare les usq ad ioħem cum apłs di¬

Expanded text:
 Lex et Prophetae usque ad Joannem, ex quo regnum coelorum praedicatum est ; ipse est enim inchoator novae praedicationis; cur baptisma ejus cessavitse dicuntur ? Quia jam de quo prophetabant, advenit. Quare Lex usque ad Joannem, cum Apostolus di
Abbreviated transcription (Latin):
man ipm̃ uraui dicit dñs. Saluator autẽ
utrare ꝓhibuit quomodo non destruxit u¬
uetera.¬
dauid ꝑ delictis holocansta nõ p̾tulasti et ĩ
sbiectis holocaustis non delectaberis quomͦ
offerti p̾cepit quo ñ delectatur.¬
ctabatur ac per hoc peceabat.
Intobia opera inquit dei releuare et confi¬
teri honorificum est saluator. aut opus est¬

Expanded text:
MET IPSUM IURAUI, DICIT DOMINUS\' —, SALUATOR AUTEM MET IPSUM IURAUI, DICIT DOMINUS\' —, SALUATOR AUTEM IURARE PROHIBUIT: QVO MODO NON DESTRUXIT UETERAid, Pro delictis holocaustum non postulasti ; et in subjectis, Holocaustis non delectaberis ? Quomodo offerri praecepit, quo non delectaturdelectabatur, ac per hoc peccabat In Tobia, Opera Dei revelare et confiteri honorificum est: Salvator autem opus
Abbreviated transcription (Latin):
Cur deus dixit Non permanebit sp̾e meus ĩ¬
honũb istis. quia sunt caro et erunt auni eoꝵ
ceutum. Uiginti.
xxxuiii. Quid contineat bñdcõ iacob exͣ de dit᷑.¬
xoxix.Cur angelus missusad moysen loqui mis¬
ne et rubo apparrtit.
Non fuit anud signum cy fieret a moyse pa¬
lam pħoni  serpens. nisi
.¶uid ẽ quod in psalmo. homines inquit
et uimenta saluos facies et ad ionam ꝓphã.¬
Slunquid ait debobus cura est d̾o
.xlii. Si adam fc̃c a deo. et animatus spm̃ sanft
accepit. quia scriptum est. Inspirauit d̾s ĩ fa¬
ciem cuis spr̃u uite.¬
Aiii. Quid est ut missa mors in iacob uenĩt ĩ isrł¬
In sole inquit posuit tab̾naculum suũ .i.
corpus situm in quo hĩtauit xp̃o quia a pila¬
to flagellis cesus est. Quõ gͦ dictt in psalmo de
xp̃o flagessum nõ appropinqͣbit tab̾naculo
xboi. ¶uradam in mundo ¶xerit.¬
positus mandatum uellegem acceꝑit cum
ip̃e dñium ceterorum hr̃et.¬
.xbuii. A etus lex dm̃ iurasse allegat. sic .n. dicit per

Expanded text:
Cur Deus dixit, Non permanebit spiritus hominibus istis, quia sunt caro, et erunt anni illorum centum viginti. 38.  Quid contineat benedictio Jacob, quam dedit--Cur angelus missus loqui ad Moysen in igne et rubo apparuit? Non fuit aliud signum, quod fieret a Moyse palam Pharaoni, nisi serpens. 41.  Quid est quod in Psalmo, Homines, inquit, et jumenta salApostolus, Numquid, ait, de bobus cura est Deo XLII. SI ADAM FACTUS A DEO ET ANIMATUS SPIRITUM SANCTUM ACCEPIT, QVIA SCRIPTUM EST: \'INSPIRAUIT DEUS IN FACIEM EIUS SPIRITUM UIT44. Quid est ut missa mors in Jacob venerit in IsrIn sole, inquit, posuit tabernaculum suum, id est corpus suum in quo habitavit Christus, qui a Pilato flagellis caesus est: quomodo ergo dicitur in Psalmo de Christo, Flagellum non appropinquabit tabernaculo XLVI. CUR ADAM IN MUNDO POSITUS MANDATUM ACCEPIT UEL LEGEM, CUM IPSE DOMINIUM CETERORUM HABEXLVII. UETUS LEX DEUM IURASSE ALLEGAT — SIC ENIM DICIT: TER
Abbreviated transcription (Latin):
nertatem tuam. quomodo ergo in ꝑsalmis
umnquid confitebitur tibi in quit pulius
aut amuiciabit u̾itatem tuã.
In salomone spes est inquit in tenebris. me¬
¶n capĩa. Qͥ creauit inquut orbem ex mat̾ia. liuii.
in usa et contra quia ex nicħo fc̃i su mus.

Expanded text:
veritatem tuam. Quomodo ergo in Psalmis, Numquid confitebitur tibi, inquit, pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? in Salomone, Spes est in tenebris, eentia, Qui creavit, inquit, orbem ex materia invisa. Et contra quia ex nihilo facti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
A uare angelus qui nuia uolebat occidere .xuiii.
moysen cͥꝯcisione infantis pacatus est.
id est ut maledc̃os dicat qui ño celic̃at .xix.
senĩen n isrł per ysaiam autem obẽẽ dicat
spadonib nichil quia generare ñ posł.¬
cetur ei et ĩpetrare non potuit. dilmd autẽ
postulauit et uieniam consecit᷑ ẽ.¬

Expanded text:
ARE ANGELUS, QVI IN UIA OCCIDERE UOLEBAT MOVSEN, CIRCUMCISIONE INFANTIS PACATUS EST? ID EST UT MALEDICTOS DICAT QVI NON RELIQVERINT SEMEN IN ISRAHEL, PER ESEIAM AUTEM NIHIL OBESSE DICAT SPADONIBUS, QVIA GENERARE NON POSETUR EI, ET INPETRARE NON POTUIT, DAUID AUTEM PECCANS POSTULAUIT ET UENIAM CONSECUTUS E
Abbreviated transcription (Latin):
¶nigłuim testatur quia ncmo uidit dm̃. ͣ.xxxii.
iacob et moyses et yͥsaias asserunt se dm̃ ui¬
disse. Sed dicit. quis prem̃ nemo uudit quid
ad rem. Si filus iusus est. iusus et prest. qͥppe
est sicut ip̃e dicit. qui me uidet uidet et prem̃
Quom̃o ergo nemo iuidit prem̃ dm̃. cum filiꝰ
dicat. inideri prem̃. cum ip̃e uidetur. quia ue¬
q alter deus. Si ergo alter ño est. ip̃e idem qui¬
a unꝰ est uifus ẽ deus.
et centutioni alieigene et leproso ꝙ̃ ipse
sh̾c alienigenam dixit. bñficium imꝑciende
sauitis non negaiũt.¬

Expanded text:
ium testatur quia nemo vidit Deum : contra Jacob et Moyses et Isaias asserunt Deum se vidisse . Sed dicit quis, Patrem nemo vidit. Quid ad rem? Si Filius visus est, visus et Pater est: quippe est, et sicut ipse dicit, Qui me videt, videt et Patrem . Quomodo ergo nemo vidit Patrem Deum, cum Filius dicat videri Patrem cum ipse videtur? Quia neque alter Deus. Si ergo alter non est, ipse idem quia unus est, visus est Deus. ET CENTURIONI ALIENIGENAE ET LEPROSO, QVEM IPSE IESVS ALIENIGENAM DIXIT, BENEFICIUM IMPERTIENDAE SALUTIS NON NEGAU