comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratur autem quomodo populus isrł dm̃ ab uerit
quasi solituoinem cum totila quasi cael ebritatem
urbium sit sicutus terra serotina est que imbres
non recipit doctrinarum nec euuangelii disciplina
plena qu esentium quia exculta non fuerat Num¬
quid obliuis cetur uirgo orna menti sui sponsa
fasciae pectoralis suae populus uero meus oblitus
estmei diebus innumeris perhac discimus spon¬
sum essexp̃m uirginis eclesiae quae non babet
maculam neq uaerugam quanto autem magor est
numerus temporum quibus obliuis cimurdm̃ tanto
magorpena peccati quod n& longitudine seculorũ
potuerit e domari: quid niteris bonam ostendere
ui amtuam adquerentam dileccionem frustra inqͥuid¬
tecupis uerborum arte defendere & qua sibona os¬
aris dilacionem quae in super eciam alios dociusti
uiastuas & exemplo fuisti omnibus molorum ope¬
dixeris non peccaui quam uili fes facta nimis siue
quomiam contem sistinimis iterans uias tuas
his ut tendum est aduersus eos qui nolunt surc pec¬

Expanded text:
ratur autem quomodo populus Israel Deum habuerit quasi solitudinem, cum idola quasi celebritatem urbium sit secutus. Terra serotina est, quae imbres non recipit doctrinarum, nec Evangelii disciplinam; plenaque sentium, quia exculta non fueratquid obliuiscetur uirgo ornamenti sui, sponsa fasciae pectoralis suae? populus uero meus oblitus est mei diebus innumeris. Per haec discimus sponsum esse Christum uirginis ecclesiae, quae non habet maculam neque rugam. si autem ipse enumerus temporum, quibus obliuiscimur deum, tanto maior poena >.h-peccati, quod nec longitudine saeculorum potuerit edomari. Quid niteris bonam ostendere uiam tuam ad quaerendam dilectionem? quae insulte cupis uerborum arte defendere et quasi bona osaris dilectionem, quae insuper etiam alios docuisti uias tuas et exemplo fuisti omnibus malorum opedixeris: non peccaui. quam uilis es facta nimis — siue quoniam contemsisti nimis - iterans uias tuas! His utendum est aduersum eos, qui nolunt sua pec
Abbreviated transcription (Latin):
aduomitum suum lustus perit & nonest qui re cogitet in
que enim fieri poterat ut caeci& muti uidentes uana &
ainantes omnia ignorantesq: intelligentiam acque sapientiã
cognare eaquaedi sunt quodque sequitur & uiri miseri¬
cordiae siue lusti colliguntur atq tolluntur a postolos
significat qui intersiciuntur ab impiis & ad ño congre¬
pantus causasq: reddit cur interseccus sit iustus atque
sublatus dicens a facie enim malitiae collectus est iustus
ut mala seeculi non uider& siue propter malitiã hominum
tura in pace est & sublata de medo neq: enim caro elus ui¬
det corruptionem¬
termortuos liber
Vos autem acceditehuc fili auguratricis semen ad ulteri
& fornicariae suꝑquem lusistis suꝑquem dilatastis os& cie¬
cistis linguam meretrices autdubium quineandem signifi¬
at dequa supra legimus quomodo facta est meretrix ciuitos
fide lission suꝑquem inquid lusistis conspuentes faciem elus

Expanded text:
 qui recogitet in que enim fieri poterat, ut caeci et muti videntes vana et amantes somnia, ignorantesque intelligentiam atque sapientiam, cogitarent ea quae Dei sunt. Quodque sequitur: Et viri misericordiae, sive justi, colliguntur atque tolluntur, Apostolos significat, qui interficiuntur ab impiis, et a Domino congregantur. Causasque reddit cur interfectus sit justus atque sublatus, dicens: A facie enim malitiae collectus est justus, ut mala saeculi non videret. Sive propter malitiam hominum, tura in pace est, et sublata de medio. Neque enim caro ejus vidit corruptionemter mortuos liberVos autem accedite huc, filii auguratricis, semen adulteri, et fornicariae. Super quem lusistis? super quem dilatastis os, et eidem ac meretricis: haud dubium quin eamdem significet, de qua supra legimus: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis Sion ? Super quem, inquit, lusistis, conspuentes faciem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
a it dñs & confiliis uestris disceptabꝰ na euto eatur
ꝑcutere ꝑ potenciam quasicem patribus ratione
contentit ransite ad insulas chectim & uid ece
& incedar mitite & consio erate uelementer & utoe¬
tesi factumestuiuscemoti simutauit gens deos suos:
possumus hocdicere & contra eos quima iores tudio
secuntur uitia quan uirtits obstupes cite caeli¬
suꝑ hoc & porte eius deso lanami uelementer
dieit dñs duo enimma la fecit populos meos imedu¬
linquerunt fontem a que uiue & foterunt sibi cis
ternas dissipatas que continere nonualent aquas,
omnis enicreatura congemescit & condol& suꝑpeca¬
tis omminum nuo autem populus dĩ fecit aduersa pri¬
mum ut relinquerent dm̃ qui est fons uite & praeceptũ
decit dicens ego dñs dr̃tuus quieduxitte deterraegrpti
secuntum quod in eodemloquo scriptum est. non sunt
tibi dii inconspectumeo proco secutus est demonas quos
dissipatas cisternas uocat eoquod demandata seruare

Expanded text:
ait dominus, et cum filiis uestris disceptabo. Ne uideatur ait dominus, et cum filiis uestris disceptabo. Ne uideatur percutere per potentiam, quasi cum paribus ratione contenet in Cedar mittite, et considerate vehementer, et videte si factum est hujuscemodi: si mutavit gens deos suos: possumus hoc dicere et contra eos, qui maiore studio sequuntur uitia quam uirtutessuper hoc et portae eius desolamini vehementer dicit Dominus duo enim mala fecit populus meus me dereliquerunt fontem aquae vivae ut foderent sibi cisternas cisternas dissipatas quae continomnis enim creatura congemescit et condolet super peccatis hominum. duo autem populus dei fecit aduersa: primum, ut relinquerent deum, qui est fons uitae et praeceptum dedit dicens: ego dominus deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti; secundum, quod in eodem loco scriptum est: non sint tibi di in conspectu meo; pro quo secutus est daemonas, quos dissipatas cisternas uocat eo, quod dei mandata seruare
Abbreviated transcription (Latin):
principes babrlonis qui terram eius posuerunt in soli¬
tuoinem & ciuitates illius incendioo iliuerunt: uel
certe iuexta aga muleones intelligamus ad uer¬
sarias potestates esse aut eretiquorum principes
qui terram eclesiae deso lantes omnis illius urbis
eretico incendiouas tauerunt:. Filii quoque men¬
toidola egrtiorum iuxto intelligentia spirita¬
lem ad magistros persi dogmatis quia eclesie
puritatem suari polluunt turpituoinem. Et¬
turbides & fluenta assirii fluminis & aquiloms un¬
de ox ardescunt mala super terrã. scito & uide quia¬
malum & amarum est reliquiss&e dnm̃ dm̃ tuum
& nones setimorem mei apudae dicit dñs dñs ds &er¬
omne semen uerum quomodo conuersa es mihi in
si & plantatio dnĩ & semenuerum & uinea sorecħ.
intantum suo uitio cominutatur ut per amaritudi¬
ne recedat ad nõ &fiat uitis aliena Si laueris te¬

Expanded text:
pnncipes Babylonis. qui terram eius posuerunt in solitudinem et ciuitates illius incendio deleuerunt. uel certe iuxta ἀναγωγὴν leones intellegamus aduersarias potestates aut hereticorum principes, qui terram ecclesiae desolantes omnes illius urbes heretico incendio uastauerunt ad idola Aegyptiorum, iuxta intellegentiam spiritalem ad magistros peruersi dogmatis, qui ecclesiae puritatem sua polluunt turpitudine. turbidas et fluenta Assyrii fluminis et aquilonis, unde exardescunt mala super terram. Arguet te malum et amarum est reliquisse te Dominum Deum tuum et non esse timorem mei apud te dicit Dominus Deus exeruinea conuersa sit in si et plantatio domini et semen uerum et uinea sorec in tantum suo uitio commutatur, ut per amaritudinem recedat a domino et fiat uitis aliena. et
Abbreviated transcription (Latin):
uirga cuncta populi peccata consideras ut percutiat & cor¬
ripbat delinquentes unde& a postolus scribit peccantib:
quiduultis in uirga uenia aduos. anincaritate & spũman¬
su& udines ista est uirga uelbaculus dequa & dauio loqui¬
tur uirgatua & baculo stuos ipsame consolata sunt pul¬
legunt dñm̃ dequo dicit esaias exi& uirga deradice lese
unde & uirga a aron quae putabatur emortua in resur¬
rectionem dñi floruis se narratur Et factumẽ uerbum
dñi secundo ao medicens quid tuuides &dgiolldm succensã
ego uideo & faciem aus a faciea quilonis et dixit dñs ao
Suꝑomnes habitatores terrae. Quia ecccego conuocabo
omnis cognationes regnorum aquilonis aitdñs & uenient &
ponent unus quis quȩ solum suum in ilutro eur portarũ
hierus alem&rł nulli dubium multasgentes & singula
rumgentium regisibabyloniorege fuisse subiectas qui ob¬
ses sahierus alem posuerunt incircuitu & maximi inexitibus
portarum tronumsuum atque tentorta nequis eorum qui

Expanded text:
uirga cuncta populi peccata considerans, ut percutiat et corripiat delinquentes. unde et apostolus scribit peccantibus: quid uultis? in uirga ueniam ad uos, an in caritate et spiritu mansuetudinis? ista est uirga uel baculus, de qua et Dauid loquitur: uirga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt. pullegunt dominum, de quo dicit Isaias: exiet uirga de radice Iessae. unde et uirga Aaron, quae putabatur emortua, in resurrectione domini floruisse narratur. Et factum est uerbum domini secundo ad me dicens: quid tu uides? et dixi: ollam succensam ego uideo et faciem eius a faomnes habitatores terrae quia ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum aquilonis ait Dominus et venient et ponent unusquisque solium suum in introitu portarum Hierusalem et surum gentium reges Babylonio regi fuisse subiectas; qui obsessa Hierusalem posuerunt in circuitu, et maxime in exitibus portarum, thronum suum atque tentoria, ne quis eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt in sionde qua scriptumẽ: glorio s adicta sunt
de teciuit as di &datisunt pastores iuxtacoreiur
a postol & a postoliciuiri e pauerunt credentium
multi tudinẽ. Non iniudaicis caerimoniis sed in
legis mosaice habebunt fiduciam. sed ipsierunt
templum dĩ nec iuxta errantesnazareur ab olitis
sacrificiis inseruient sed spiritale cultum sec tabun¬

Expanded text:
ti sunt in Sion. de qua scriptum est: gloriosa dicta sunt de te. ciuitas dei. et dati sunt pastores iuxta cor eius. apostoli et apostolici uiri, et pauerunt credentium multitudinem non in Iudaicis caerimoniis, sed in legis Mosaicae, habebunt fiduciam, sed ipsi erunt templum dei nec iuxta errantes X azareos abolitis sacrificiis inseruient. sed spiritalem cultum sectabun
Abbreviated transcription (Latin):
cultura estis multihunc locum supra person axp̃i intelli
gunt : hie remia senim interp̃tatur excelsus dñi quidistru¬
xit regnum diaboli quaes ibi in excelso monte ostenderat.
aduersarias ꝑdidit potestates dlens chiro grafum. earum in
cruce dequibus & inpsalmo poschistorie ueritati. tropice
loquitur : quare fremuerunt gentes & populi meditatis unt¬
in anea. Apstiterunt reges terrae & principes conuenerunt
in unum. prohis euulsis distructis ꝑd&is & in inferiora de¬
tractis edificatur atque plantatur eclesiadĩ Et factũ

Expanded text:
cucugunt. Jeremias enim interpretatur excelsus Domini, qui destruxit regna diaboli, quae sibi in excelso montis ostenderat. Adversarias perdidit potestates, delens chirographum errorum in cruce. De quibus et in psalmo post historiae veritatem τροπικῶς loquitur: « Quare fremuerunt gentes, et populi meditati inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum. pro his euulsis, destructis, perditis et in inferiora detractis aedificatur atque plantatur ecclesia dei.
Abbreviated transcription (Latin):
quando autem uenit incorpus humanum dicit in ecor¬
dio nescio loqui quia iuuenis egosum : Iuuenis propter
dis pensationem senex iuxta hoc quod primogenitus
omnis creature : iuuenis quia in consumatione iam
se uli a in & tremum huius uitȩ tempus aduenit dicit
raque nescio loqui gcioonim que dam maiora loqui:
goo eloquiumtuum uerbumtuum suimiibiscio loqui
haminibus nescio loquu iuuonis sum. Ecce ego consti¬
dĩ suffoditur atque destru&ur illamautem quam con¬
sumi& słis spũ orissui & destruit aduentu p̃sentiȩ suae om¬
nem scilic& sacrilegam ꝑuersam ꝗd octrinam disꝑd& in ꝑ¬
p&uũ porro eaquȩeleuantur. contrascientiain dĩ &m
suo confidunt sapientia qua e apud dm̃ stultitia est dis¬
si patat quedepona ut edificentur prohismilia & in locũ
superiorum quaedestructa sunt & euulsa extruanturate
plantaentur qua e ecdesi astice conueniunt ueritate et
impleatur illud quod dicit a postolusdĩ edificatiodĩ agri¬

Expanded text:
Quando autem venit in corpus humanum, dicit in exordio: Nescio loqui, quia juvenis ego sum. Juvenis propter dispensationem, senex juxta hoc, quod primogenitus omnis creaturae. Juvenis quia in consummatione jam saeculi, et in extremo hujus vitae tempore advenit. Dicit itaque, nescio loqui, scio enim quaedam majora loqui, scio eloquium tuum, scio verbum tuum Sion, tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, juvenis sum. Et misdei suffoditur atque destruitur. illam autem, quam consumet Iesus spiritu oris sui et destruet aduentu praesentiae suae, omnem scilicet sacrilegam peruersamque doctrinam, disperdet in perpetuum. porro ea quae eleuantur contra seientiam dei et in sua confidunt sapientia, quae apud deum stultitia est, dissipabit atque deponet, ut aedificentur pro his humilia, et in locum superiorum, quae destructa sunt et euulsa, exstruantur atque plantentur, quae ecclesiasticae conueniunt ueritati, et impleatur illud quod dicit apostolus: dei aedificatio, dei agri
Abbreviated transcription (Latin):
meam clementiam ulla increpationis duritia
commutan dam paupercula tempestate conuulsa¬
absque ulla consolatione ecce ego sternam ꝑ or¬
dinem lapidestuos & funda bote in safpris & ponã
clesiam humilem prius atq: pauperculam quȩ non
habebatlegem & ꝓphetas nec sermonem di quod ipse

Expanded text:
meam clementiam ulla increpationis duritia meam clementiam ulla increpationis duritia commutandamabsque ulla consolatione. Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos, et fundabo te in sapphiris. Et ponam clesiam, humilem prius atque pauperculam, quae non habebat Legem, nec Prophetas, nec sermonem Dei: e
Abbreviated transcription (Latin):
nrum & lingua nostra &xultationẽ quoque sĩquitur
sut interpratatur oris xclusio ut omne &eludertes
dila sphemia ea loquamot quaebona sunt at quar dicomus
hos meẽ ad nuntiauit iustitiã tua dñe totadiesalu¬
nemonimaesuo & praeteritorum obliti adfatura eten¬

Expanded text:
ne . Quodque sequitur, Phud interpretatur, oris exclusio: ut omnem excludentes blasphemiam, ea loquamur quae bona sunt, atque dicamus: Os meum annuntiabit justitiam tuam, Domine: tota die salunem animae suae, et praeteritorum obliti, ad futura exten
Abbreviated transcription (Latin):
gumesuo spr iiquid ncus quieti inte & uerbamea queposui
rtiuo non fecedent decrituo & eleore seministui amodo cis
ac eit paetum euangelii sempiternum ut sps meus qui inte ẽ
s uerba mea quȩ posu inoretuo ꝑ queuentora pradices pec
uo ore discedant nec defiliorum tuorum ac nepotum &¬
niis ut seministui utomnis ꝑseriem generatio de monstre¬
ur quod scilicet gratia ꝓphetarum ina pestolis ueniat &seos
uide isrcel ꝑ apostolos credituri sunt: quoda utem in fert¬

Expanded text:
us, inquit, meus qui est in te, et verba mea, quae posui in ore tuo, non recedent de ore tuo, et de ore seminis tui, amodo et usque in Hoc est pactum Evangelii sempiternum, ut spiritus meus qui est in te, et verba mea quae posui in ore tuo, per quae ventura praedices, uo ore discedant, nec de filiorum tuorum ac nepotum, et seminis tui, ut omnis per seriem generatio demonstretur: quod scilicet gratia Prophetarum in Apostolis veniat, et per eos qui de Isr
Abbreviated transcription (Latin):
runt uos hic mihi senus uidetur audite opostoli audi¬
ee discipuli mei quitremetis uerbũ dm̃ narrabo quid
dixerint frattes uestri quioderunt & seporant uos
& arbitrantur alienos non proptermala ura sed
propter nomen meo glorificetur dñs & in debimus

Expanded text:
raicum, hic mihi sensus videtur: Audite, Apostoli, audite, discipuli mei, qui tremitis verbum Domini, narrabo quid dixerint fratres vestri qui oderunt, et separant vos, et arbitrantur alienos, non propter mala vestra; sed propter nomen me
Abbreviated transcription (Latin):
proconfessione dicitur & ad condem nationẽ
idolorum perque iurabatisrł haecenim dic̃¬
le & nolite serere superspinas circumodimini
dño & auferte praepucia cordium uestrorum
circum cisionem emundationem & praeputia
uitium intelligens. hoc autem precipitur
uirir iuda ehierus alem quiuersam sec tan¬
turfidem & habitant in ec clesia & non semi¬
nent super spinar quas euangelcus sermo
significat. quae sufocent sementem dĩ sed
prius nouale faciant & omnes suffodiant ue¬
pres sentes que auferant ut munda semina
munda arua suscipiunt annuntiate in iudda¬
& in hierus alem auditum facite Io quimini
canite tuba interra clamate fortiter dictae
congregamini & ingrediamurciuita tesmu
nitas clame fortiter & ita precipiat ingredi¬
amurciuitater munitas hereticorum bella
confortamini quitimetis nolite stare sed ad
xpĩ auxilio currite malum inquid ego addu¬
co ab aquilone ut uestra fortitudo & uictoria
conprobetur Ascendit leo decubil suo & prȩ¬

Expanded text:
pro confessione dicitur et ad condemnationem idolorum, per quae iurabat Israhel. dle et nolite serere su per spinas; circumcidimini domino et auferte praeputia cordium ucircumcisionem emundationem et praeputia uitium intellegens. hoc autem praecipitur uiris Iuda et Hierusalem, qui ueram sectantur fidem et habitant in ecclesia, ut non seminent super spinas, quas euangelicus sermo significat, quae suffocent sementem dei, sed prius nouale faciant et omnes suffodiant uepres sentesque auferant. ut munda semina munda arua suscipianet in Hierusalem auditum facite; loquimini, canite tuba in terra, clamate fortiter, dicite : congregamini et ingrediamur ciuitates mu: clamet fortiter, et ita praecipiat: Ingrediamur civitates munitas. Haereticorum bella Confortamini qui timetis, nolite stare, sed ad Christi auxilium currite. Malum, inquit, ego adduur, ut uestra fortitudo et uictoria conprobetur\'. Ascendit leo de cubili suo et prae
Abbreviated transcription (Latin):
inuiistuis indurasticornostrum necimerenuste non
quod dr̃ erroris causa sit &s duritiae se quod illius pati¬
entia nostramex pectantis salutem dum noncorripit
delinquentes erroris causa duritiaeque indeatur

Expanded text:
via tua: indurasti cor nostrum ne timeremus te? Non via tua: indurasti cor nostrum ne timeremus te? Non quo Deus erroris causa sit et duritiae, sed quo illius patientia, nostram exspectantis salutem, dum non corripit delinquentes, causa erroris duritiaeque videatur
Abbreviated transcription (Latin):
supplici &bonis pramiaa saluacorecalcantur solus ipse
calcanit mullumq: habuit adiutorem enim angelus aut
are angelus throni dominationes aut ulla canlestiũ po¬
testatum humqnũ corpus assumpsit & ꝓnobis passosest
& conculcauit aduersarias foreitudines atq: coreriuit nisi¬
ille incantum ut etiam confidentissimus & infide uericate
firmissimus apostolus petrus timore ꝑterritus fugerit inmo
dnm̃ negarit quod que sequitur & asperfusest sanguis eoru
suꝑ uestimenta pea & pmnia indumenta mea pollui ne¬
quã quã sic intelligendum ut damones & aduersarias po¬
tertates sanquinem hebere credanus sod tropologicae ac
cipienda sunt omnia quando clementissimus ds̃ aderuen¬
dum populum sium & captiui tatis uinculis liberandum
hostes ferire compellitur dies enim inquidultionis incor¬
demeo annus rodemptionis ineeuenit ut eotempore quo¬
puniuntur aduersarii dĩ populus liberecor limmmoredi¬
matur praecioso sanguine agni quare errare nos fecisti¬

Expanded text:
supplicia, et bonis praemia a Salvatore calcantur, solus ipse calcavit, nullumque habuit adjutorem. Neque enim Angelus, aut Archangelus, Throni, Dominationes, aut ulla coelestium potestatum, humanum corpus assumpsit, et pro nobis passus est, et conculcavit adversarias fortitudines, atque contrivitin tantum, ut etiam confidentissimus, et in fidei veritate firmissimus apostolus Petrus, timore territus fugerit, immo Dominum negarit . Quodque sequitur: Et aspersus est sanguis eorum super vestimenta mea, et omnia indumenta mea pollui, nequaquam sic intelligendum, ut daemones et adversarias potestates sanguinem habere credamus: sed tropologcipienda sunt omnia, quando clementissimus Deus ad erudiendum populum suum, et captivitatis vinculis liberandum, hostes ferire compellitur. Dies enim, inquit, ultionis in corde meo: annus redemptionis mepuniuntur adversarii, Dei populus liberaretur, immo redimatur pretioso sanguine agni qui in Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
lonauimus inquiunt & non aspexisti humilia¬
uimus animã nostra & nescisti in iustitia ar¬
guunt dm̃ quod bona opera non respiciat obli¬
ca quirecta quidem offerebat sed non recte diui¬
debat cum fracrq dĩ non uidens caritatem dicente
scriptura diliges dñm dm̃tuũ extoto cordetuo & prexi¬
miituũ sicutts ipsum propterea respondit ds̃ quod
non lelunia reprob& sed opera quae in lelinus fiunt
dicons : indieb leluniorum uestrorum inueniuntur

Expanded text:
junavimus, inquiunt, et non aspexisti? humiliavimus animas nostras, et nescisti? Injustitiae arguunt Dominum, quod bona opera non respiciat, solaCain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre , Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum : propterea respondit Deus, quod non jejunia reprobet, sed opera quae in jejuniis fiunt, dicens: In diebus jejuniorum vestr
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem nequaquã caedat iestium cibos nec aliem¬
ne liborgulius ꝓfruantor sed quicumq in lacrim
seuerint ingaudio metant triticum quo que den¬
apostolicis urris ut ingrediantur & transeant porti
quibus infernus nom praualeo & omnia collant
dimenta deuna ut absque aliquo scandalo popo

Expanded text:
Jerusalem nequaquam cedat in hostium cibos, nec alienigenae labore illius pertruantur; sed quicumque in lacrymis seminaverint, in gaudio metant, et qui messueApostolicis viris, ut ingrediantur et transeant per portas quibus infernus non praevalet, et omnia tollant impedimenta de via, ut absque aliquo scandalo populus
Abbreviated transcription (Latin):
lentos latrare speculatoreseorum incausa sunt sers¬
beuidelicet & pharisii qui omnes cacinescieruis
dnm saluatorem nec lucem uoluerunt uidereps¬
sentem ad quos dñs loquȩbatur stulti & caeci quida
plus aurum an altare quod scĩficat aurum & li
canes muti appellantur nonuolentes latrare qui
enim gregem dñi custodire debebant & lupes
ab igera latrare ꝑ dño: diligunt somnia & demo¬
cis uisionib: delectontur: & est sensus non possui
loqui ueritatem sed uniuersa mendatia nescie¬

Expanded text:
nt, speculatores eorum in causa sunt, Scribae videlicet et Pharisaei: quia omnes caeci nescierunt Dominum Salvatorem, nec lucem voluerunt videre praesentem. Ad quos Dominus loquebatur: Stulti et caeci, quid est plus, aurum, an altare quod sanctificat aurum ? et cenim gregem Domini custodire debebant, et lupos abigere, et latrare pro Domino, diligunt somnia, et daemoniacis visionibus delectantur. Et est sensus: Non possunt loqui veritatem, sed universa mendacia. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
portae inse non praeualebunt aduersus eom que uoca¬
belum a nominedm̃ dirioauit utdicaturdĩ cum &
ponulus illius ne quaqua ueteri nomi ne o ppelleur is
ris inmonudm & quasi diadema regni in manu edisia
quando eam coronouerit turba credentium & diadem
Imperi quod mortrres gemotũ suorum uaruecetedis¬

Expanded text:
portae inferi non praevalebunt adversus eam . Quod vocabulum a nomine Domini derivavit, ut dicatur Dominicum. Et populus illius nequaquam veteri nomine appelletur Israris in manu Domini, et quasi diadema regni in manu Dei sui, quando eam coronaverit turba credentium, et diadema imperii, quod Martyres gemmarum suarum varietate dis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ifcationis mee spitaliaer accipere quodabies cyparis¬
sus pinus as cecrus excelse quondam libani arbores glori¬
ficaderint templum dĩ & locum pedum illius & inelium
focerint acne longo sermone sensum traham uir sc̃s &selo¬
quentissimus martir coprianus & nosoitemporis confes¬
sor hilarius non ne tibiuidentur & celsae quoneam insacculo
orbores ecdificasse eccle siamdi quod quese pntur: & ue¬
nient adte coruisiuere uertentes fili eorum qui homilia¬
uerantte & ad orabunt uestigia pedumtuorum omnesqui
decraxerant tibi dehis debemus intelliggre qui nomiolent¬

Expanded text:
imur omnia spiritualiter accipere, quod abies, cyparissus, pinus, et cedrus, excelsae quondam Libani arbores, glorificaverint Templum Dei, et locum pedum illius, et inclytum fecerint. Ac ne longo sermone sensum traham, vir sanctus et eloquentissimus martyr Cyprianus, et nostri temporis confessor Hilarius, nonne tibi videntur excelsae quondam in saeculo arbores, aedificasse Ecclesiam Dei? Quodque sequitur: Et venient ad te curvi, sive verunt te: et adorabunt vestigia pedum tuorum, omnes qui detraxerant tibi, de his debemus intelligere, qui non volunt
Abbreviated transcription (Latin):
maris dequib: in uisionemtyri plenius diximus ad ducene
filios ecclesiae in princ ipio fides aurum argentumq pori¬
tantes : corde enim queritur adiustitiam ore autem
confessio fit ad salutem alienigene quoque & filui pegri
norum aedificant munos elus ne hoseis posst intrarenelo¬
cum inuemre ꝓfidia : abieni autem & pegrmmi proprie signi¬
ficant populumꝰ nationum quiuere &xtruxeront acdesi axp̃¬

Expanded text:
maris, de quibus in visione Tyri plenius diximus, adducent filios Ecclesiae in principio fidei, aurum argentumque portantes. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fitnorum aedificant muros ejus, ne hostis possit intrare, nec locum invenire perfidia. Alienigenae autem et peregrini proprie significant populum nationum, qui vere exstruxerunt Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ntie splendo rerutilonte illimorantur intenebris udi¬
lic& ut peccato mortui rugiemusait quasi ursi omues
& qua si columbae meditantes gememus ut aerurlo
sint pariter & miseri fieri & inmones ad huiles
atque sub iectos pauidi atque trepidantes adeolq
fortiores sunt quos quasi accipitros ꝑ horrescont &p¬

Expanded text:
titiae splendorem rutilante, illi morantur in tenebris, videtitiae splendorem rutilante, illi morantur in tenebris, videlicet ut peccato mortui. Rugiemus, ait, quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus; ut et crudeles sint pariter et miseri: feri et immanes ad humiles atque subjectos: pavidi atque trepidantes ad eos qui fortiores sunt, quos quasi accipitres perhorrescunt
Abbreviated transcription (Latin):
euit eain dicenti transeamus in campum statim intersi¬
audens traditiones iudaicas adesiclasse millcon¬
norum uoluerit preparare & ꝓmissionum delicus
inretitus manom adcibum &xtendere si ante quam
comedat hoc est uerbis mortiferis ad quiescat uoluerus
prius considerare quod dicitur & singulis sermores
discutere corumq tractarerationem stotim in ipsis
comederit deouis eorum moriecu quidam locum istĩ
idest mordentes ꝓpͥhecarum reliquere sermones
&blandis ibi pseũ do ꝓphecarum & loqui a texerunt de
quib qui comeder ÷ aserpent e feriecur & intelliga
nihil sibiuerba ꝑfuisse mendacii elongat est ludicu¬
aludeis quodgentib nuntiatum est & non ad pre hen¬
de cos lustitia quae anationib: conpraehensa est mbu¬
parietem uerba tantum earum & folia non sensum siue¬
rumq querentes quaȩ tenetur in litteris demqu ln
ꝗtadicit in pegimus siue cademus meridiȩ quas lite

Expanded text:
evit Cain dicenti, Transeamus in campum Genesevit Cain dicenti, Transeamus in campum Genesaudiens traditiones Judaicas, ad escas se mille annorum voluerit praeparare, et repromissionum deliciis irretitus, manum ad ovum extendere: si antequam comedat, hoc est verbis mortiferis acquiescat, voluerit prius considerare quod dicitur, et singulos sermones discutere, eorumque tractare rationem, statim in ipsis comederit de ovis eorum, morietur. Qui autem, juxta id est, mordentes Prophetarum reliquere sermones omnes, et blanda sibi pseudoprophetarum eloquia texuerunt: de quibus qui comederit, a serpente ferietur; et intelliget nihil sibi verba profuisse mendacii. Opera eorua Judaeis, quod gentibus nuntiatum est. Et non apprehendet eos justitia, quae a nationibus comprehensa est. Exsparietem, verba tantum in eis et folia, non sensum fructumque quaerentes, qui tenetur in litteris. Denique jungit et dicit: Impegimus, sive cademus meridie, quasi in t
Abbreviated transcription (Latin):
tur aduencum nec possunt dicere atimoretuo dñe
concepimus & parturiuimus & peperimus sp̃m sa¬
lutistuae fecimus suꝑterram recte concipiunt do¬
lorem & pariunt iniquitatem utcuem multo liuo¬
re ꝑquirunt iniquitate suscipiant dequorum scrip¬
tumos patre concepit dolorem & peperit iniqui¬
tatem isti frangunt atque dirum punt ciua ospidũ
ut earum uenena in suamente suscipiant uibus in
euongelio dicitur serpentes genimina inperarum
pulctireque cua postit aspidum aque serpentum
quae oua prius generore dicuntur & quia non solum malios
uenena in cordib: suis retinent sed inlege dm̃ die ac nocte me¬
ditantur canles sabulas musitantes propterea dicitor & telas
aranear toxunt quib muscas & culices & parua capiunt ani¬
mnantia ad quas cum forte quiduenerit quasi ꝑaerem uacuõ
transuolat qui comederit inquid deoiuis eorũmorietor hoc
est qui consibis eorum ad qui ouerit qua modo abel ad qui¬

Expanded text:
ntur adventum, nec possunt dicere: A timore tuo, Domine, concepimus, et parturivimus et peperimus, spiritum salutis tuae fecimus super terram , recte concipiunt dolorem, et parturiunt iniquitatem: ut quem multo labore perquirunt, in iniquitate suscipiant; de quorum scriptum est patre: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Isti frangunt atque disrumpunt ova aspidum, ut earum venena in sua mente suscipiant, quibus in Evangelio dicitur: Serpentes, genimina viperarum . Pulchreque ova posuit aspidum atque serpentum, quae ova prius generare dicuntur. 705 Et quia non solum malitiae venena in cordibus suis retinent, sed in lege Domini die ac nocte meditantur, aniles fabulas mussitantes, propterea dicitur: Et telas araneae texunt: quibus muscas et culices et parva capiunt animantia; ad quas cum forte quid venerit, quasi per aerem vacuum transvolat. Qui comederit, inquit, de ovis eorum, morietur, hoc est, qui consiliis eorum acquieverit, quomodo Abel acqui
Abbreviated transcription (Latin):
rtacse iuxta priorem sensum ad ecclesiã diciuniuersa
limus quia primum dedodaicopopulo congregata er&
imen quod suꝑeam orcum fuerat ꝑ apostolos transinisit ad
intescuidicitur sorge in lominare ut quȩcecidit in incre
u sapiunt & caligo populos siueut in obraico legntor

Expanded text:
autem juxta priorem sensum, ad Ecclesiam dici universa credamus: quae primum de Judaico populo congregata est, et lumen quod super eam ortum fuerat, per Apostolos transmisit ad gentes. Cui dicitur: Surge, illuminare; ut quae cecidit in increna sapiunt. Et caligo p
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ ficauite nonquo ante toncoptionemut eres suspica¬
tur fuerit hioremias sed quo prescierit eum futurũ
dñs : Euineo dum facta iamfacta sunt : Secundum illud
quod apostolus loquitur qui uocat ea quononerant¬
quasiea quȩ essen Quidam huno locum supers aluato¬
rem intelligunt qui proprie propheca gentium & pera¬
tus patri qui semper in patre & in cosempor pater

Expanded text:
s dedi te. Non quo ante conceptionem, ut heresis suspicatur, fuerit Hieremias, sed quo praescierit eum futurum dominus, cui necdum facta iam facta sunt, secundum illud quod apostolus loquitur: qui uocauit ea ququasi ea quae essent . Quidam hunc locum super salvatore intelligunt, qui proprie propheta est gentium, et per atus patri, quippe qui semper in patre, et in quo semper pater
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosum: lego praeceptum est ne in sabbatis opus serui¬
Pefaciamus ne accendamus ignem ut in uno sedemus
loco ut illam tantum facimus opera quaeadanimae
saluem ꝑtinent qui sic quiescit insabbato lauat inter¬
in nocentes manus suas nec mouet pedes ut suas faciat
uoluntates istecelebrat sabbata cdñi delita qui sabbto¬
tismus luxta epistolam quaȩ adhebreos scribitur
reꝓmittitur nobis incalestib: & gloria praeparatur
utclum non facimus uias nostros insalbato nec in¬
uenitur uoluntas nostra ut loquamur sermonem
quo scilic& nec opere nec sermone peccemus ad hoc¬

Expanded text:
s. Lege praeceptum est, ne in sabbatis opus servile faciamus, ne accendamus ignem, ut in uno sedeamus loco, ut illa tantum faciamus opera quae ad animae salutem pertinentinnocentes manus suas, nec movet pedes, ut suas faciat voluntates: iste celebrat sabbata Domini delicata. Qui sabbatismus, juxta Epistolam quae ad Hebraeos scribitur, repromittitur nobis in coelestibus, et gloria praeparatur : ut dum non faciamus vias nostras in sabbato, nec invenitur voluntas nostra, ut loquamur sermonem, quo scilicet nec opere, nec sermone peccemus. Alio
Abbreviated transcription (Latin):
quibiteto simull orbegeneratus quo drullus auebiant qd mnul¬
Pamarrt inftoria aut aliculus doctrina omnes inbrour
tepore erederent nationes & dexmuetsis gentib imagens
fiere xpianorõ dequa & paulus loqortur siquo lurxpo nouacie¬
fur uetera transierunt & eccefacta sont neua niquide goeui¬

Expanded text:
qui in toto simul orbe generatus est, quod nullus audivit, quod nulla narrat historia, aut alicujus doctrina, ut omnes in brevi tempore crederent nationes. Et de universis gentibus, una gens fieret Christianorum, de qua et Paulus loquitur: Si qua in Christo nova creatura vetera transierunt; ecce facta sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
bene ficuis ltadumtaxat siad superiora opera haec quo¬
que addideris ut tollas dete obligationẽ & catenam qua
tua anima colligata est funib: enim peccatorum suorum¬
quod quidem & suxta lnteram deresurrectione eorum
que cesura sunt corporum Intelligerepossumus &de
urtutib anime quas significans sẽs loquitr in psalmo
omnia ossamea dicent dñe quissimilis tibi & aedifica¬
& generationis suscitabis quae deserta fuerant in ludae is
dicimus edificor naecclesiam non adbreue tempus sed
inperpetuum & fundamenta illius &uroque populo
idest induab generationib: suscitanda unde dicebat apor¬
tolus quasi sapiens architectus fundamentum posui si¬

Expanded text:
em. Ita dumtaxat, si ad superiora opera haec quoque addideris, ut tollas de te obligationem et catenam qua tua anima colligata est. De qua et Petrus loquQuod quidem et juxta litteram de resurrectione eorum quae casura sunt corporum, intelligere possumus, et de virtutibus animae, quas significans sanctus loquitur in psalmo, Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? De quixplanationis ordinem, quae deserta fuerant in Judaeis, dicimus aedificari in Ecclesia, non ad breve tempus, sed in perpetuum, et fundamenta illius ex utroque populo, id est, in duabus generationibus suscitanda. Unde dicebat Apostolus: Quasi sapiens architectus fundamentum posui
Abbreviated transcription (Latin):
luxta tropologiã haec possumus dicere qui lelunat ab ho¬
minib: malis & uolt suum leluniũ respici non solum
declinat amalo sede facit bonum ut soluat omne
uinculum iniquitatis quo simplices quique crederci¬
um hareticorum fraudib: conligatisunt & cumhos¬
panem suum atque ꝑegrinos inducat indomum a ecde¬
sie e operi in corruptionis pallio ut ueseitix p̃itunica
nequaquam maneant insepulchris tunc acceptabi
phera & ꝑsona dr patris loquitur orietur uobisti¬
mentib nomen meum soliustitiae & sanitas inpin¬

Expanded text:
uxta tropologiam haec possumus dicere: Qui jejunat ab omnibus malis, et vult suum jejunium respici, non solum declinet a malo, sed et faciat bonum, ut solvat omne vinculum iniquitatis, quo simplices quique credentium, haereticorum fraudibus colligati sunt. inopes atque peregrinos, induc, ait, in domum Ecclesiae, et operi incorruptionis pallio; ut vestiti Christi tunica, nequaquam maneant in sepulcris, quod de propheta ex persona Dei Patris loquitur: Orietur vobis timentibus nomen meum, sol justitiae, et sanitas in pen
Abbreviated transcription (Latin):
creaturtemee & quos ipse condidi in aeternũ peri¬
tur creaui fructum labnorum hunc hab& sensum
imploui quod pollicituseram dicens inuo ego dicitdñs¬
malo poenitentiam peccatoris quam mortem siue
omnia tribui que antea ꝓmiseram que estautem
dñi pollicitatio pacem meam do uobis pacẽmeã
relinquo uobis: & hoc est quod nunc ait pacem su
ꝑpacem non uitantum genti sedomni mundo
hisuidelicet qui erantlonge & qui prope idest
primum gentib: & postea his qui ex issł credere
uoluerunt iniqui fluetuabunt quasimare fer¬
uens & quie scere numqua potuerunt quodli¬
cet deomni impio possit intelligitamen proprie
refertur ad populum iudeorum qui consona
uoce clamauit & ꝑseuerauit in impietate sua di¬
cens crucifige crucifige talem praecepit ds̃ saice
prophetae ut clamat in forcitudine & instartubȩ
& altatuocem suam & peccata ac scȩlera populi
deis conuenit qui ꝑ singulos dies currunt adsinago¬

Expanded text:
creaturae meae; et quos ipse condidi, in aeternum pericreaturae meae; et quos ipse condidi, in aeternum peritur: Creavi fructum labiorum, hunc habet sensum, implevi quod pollicitus eram, dicens: Vivo ego, dicitmalo poenitentiam peccatoris, quam mortem . Sive omnia tribui quae antea promiseram. Quae est autem Domini pollicitatio? Pacem meam do vobis: Pacem meam relinquo vobis . Et hoc est quod nunc ait: Pacem super pacem; non uni tantum genti, sed omni mundo: his videlicet qui erant longe, et qui prope, id est, primum gentibus, et postea his qui ex Israel credere voluerunt. De quibuvens, et quiescere numquam poterunt. Quod licet de omni impio possit intelligi, tamen proprie refertur ad populum Judaeorum, qui consona voce clamavit, et perseveravit in impietate sua, dicens: Crucifige, crucifige talem. Non habeprophetae, ut clamet in fortitudine, et instar tubae exaltet vocem suam, et peccata ac scelera populi daeis convenit, qui per singulos dies currunt ad synago
Abbreviated transcription (Latin):
urem qui habuerint in dño fiduciã possessurosterram
de qua in hoc eodem ꝓpheta lecturi sumus eleuabitead
bona terre & dequa crebro diximus beatimites qũo¬
ipsi possidebunt terram & credo uiderebona dm̃ inter¬
na uiuentium mons autem scsdr ille intelligendus est
dequo adhebreos loquitur quis eribit epis tolam iac¬
cessistis a sion montem & ciuitatem d̃ uiuentis hiero¬
salem caelestem & multamilia angelorum & aec
clesiam primitiuorum quiscrptisunt Inccolis pos¬
sumus terram & montem dñi quemscĩ possessuri
sunt & scripturas scãs intelligere quas auferendas
aludeis dñs comminatur dicens auferetur a uobis
tegnũ dĩ & trade corgenti facienti fructus elus dñs
ese sem̃ & requiescit in scĩs qui sustentatadflictos &
uitam tribuit oppressis hȩc lo cutus est non semꝑiras¬
carnec iugiter in dignabor quia adhoc ꝑcutio ut
emendem ldeo occido ut uiuificem misereor enim

Expanded text:
autem qui habuerint in Domino fiduciam, possessuros terram, autem qui habuerint in Domino fiduciam, possessuros terram, de qua in hoc eodem Propheta lecturi sumus: Elevabit te ad bona terrae. Ex quo peipsi possidebunt terram ; et Credo videre bona Domini in terra viventium . Mons autem sanctus Dei, ille intelligendus est, de quo ad Hebraeos loquitur, qui scribit Epistolam: Accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalemcripti sunt in coelis . Possumus terram et montem Domini, quem sancti possessuri sunt, et Scripturas sanctas intelligere, quas au ferendas a Judaeis, Domino comminatur, dicens: Auferetur a vobis regnum Dei, et tradetur genti facienti fructus ejus ; est sanctum, et requiescit in sanctis: qui sustentat afflictos, et vitam tribuit oppressis , haec locutus est: Non semper irascar, nec jugiter indignabor. Qui ad hoc percutio, ut emendem, ideo occido, ut vivificem. Misereor enim
Abbreviated transcription (Latin):
hȩretici quoque quorum coreleuatur in suꝑbiam & qui
eclesiasticam humilitatem contemptam sibi ȩcelsa promit¬
tunt ascendunt cdogmatum suorum montes sublimissimos &
illic suum demontib: cubile prostitunt quod autem dicitor¬
ornaris quae ille dederat & icdolis prostitueris aut certe
regi idolo ammanitarum quiappellatur moloch & in lin¬
fasti & non dixisti quiescam qui ambulat unaina & re¬
gia non laborat dequa ꝑ morsen praecepit ds̃ uia regiaan¬
labis & non declinabis ad dextram neque ad sinistram :
ambulasse arguitur hierusalem uia regia temperata¬
est nec plus habens necminus uerbi gratra in arecta &
regia prudentiaest decimamus adextia siplus sapi¬
porro quod luxta hȩbreicum ponitur ui tam monustuȩ
ti diuiciis ideo dñm neglexisti & omnes cosaufer&
reditabit terrã hoc adserimus quodomnia idola quat
eos non potuerant liberare tollat uentus atque tempestas
sint quasi puluis quem ꝑicituentus a facie terrae eos

Expanded text:
eretici quoque, quorum cor elevatur in superbiam, et qui Ecclesiastica humilitate contempta, sibi excelsa promittunt, ascendunt dogmatum suorum montes sublimissimos, et illic suum daemonibus cubile prostituunt. Et quia secornaris quae ille dederat, et idolis prostitueris: aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, et in lina non rogasti me. Qui ambulat in via una et regia, non laborat, de qua per Moysen praecepit Deus: Via regia ambulabis, et non declinabis ad dexteram neque ad sinistram . ambulasse arguitur Jerusalemest, nec plus in se habens nec minus. Verbi gratia, via recta et regia, prudentia est. Declinamus ad dexteram, si plus sapiPorro quod juxta Hebraicum ponitur: Vitam manus tuae ti divitiis, ideo Dominum neglexisti: quas divitias dicuntur, hoc asserimus, quod omnia idola quae eos non poterant liberare, tollat ventus atque tempestas, et sint quasi pulvis, quem projicit ventus a facie terrae. Eos
Abbreviated transcription (Latin):
ipsumq: as&s uerom ꝑ augment untutum in arẽ
orgentum q  oraburur ut no quaqua utili etis
speciemo pratium quoquo habeant ac decorem :
demuno a argento quidsignificent inscriptoris ses
sȩpius diximus ponam inquid principestuos in pae¬

Expanded text:
er augmenta virtutum, in aurum argentumque mutabuntur: ut nequaquam utilitatis speciem, sed pretium quoque habeant ac decorem. De auro et argento, quid significent in Scripturis sanctis, saepius diximus. Ponam, inquit, principes tuos in pa
Abbreviated transcription (Latin):
gentiom i crium phus est martyrum & nos ineorũ gloria
sopbi sumus non casuꝑbia quae lnutioest euidẽ pesistac
homilib dai graciam sedea qu&ȩ ꝓpotentio & gloria acer¬
pitut unde & moysi cornuta facieserat quidicerepotera
Inte inimicos nostros cornu uentila uimus & prosuꝑbiaglo¬
pre interpraetatus ese aqunla quod que sequitor ꝓconfuisi

Expanded text:
gentium triumphus est Martyrum: et nos in eorum gloria superbi sumus, non ea superbia quae in vitio est, cui Deus resistit, ut humilibus det gratiam; sed ea quae pro potentia et gloria accipitur . Unde et Moysi cornuta facies erat , qui dicere poterat: In te inimicos nostros cornu ventilabimus . Et pro superbia gloriae, interpretatus est Aquil
Abbreviated transcription (Latin):
misi illu luxta anacãs nñi dupl& Intelligentia est qđ
uerbum dñi uel illesit dequo scriptumest in principio erat
uerbum & uerbumerat apuddm̃ & ds̃erat uerbum qui
non reuertitur ad eum uacuus nisi patris fecerit uoluntatẽ
& uniuersa conpleuerit propterquȩ fuerat corporatus
emini deidolatria sanguine & deducemini in pace ut
audiatis ab apostolo gratia uobis & pax siue ingaudio
duc ebimini ut post umbram legis discatis euongelii uerita¬
tem: montesenim & colles quos angelos intelligere pos
sumus & scõrum animas que prouarictate uirtutum
montes appellantur & colles gaudebunt suꝑ pęnitentib
& mentis laetitiam saltib: indicabunt: quod & dñs loqui¬
tur ineuangelio laȩtabuntur angeli incelo suꝑ uno pec¬
catore penitentiam agente omnia quoque ligna agri

Expanded text:
 Juxta anagogen duplex intelligentia est, quod verbum Domini vel ille sit, de quo scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Qui non revertetur ad eum vacuus, nisi Patris fecerit voluntatem; et universa compleverit propter quae fuerat emini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim sumus, et Sanctorum animas, quae pro varietate virtutum, montes appellantur et colles, gaudebunt super poenitentibus, et mentis laetitiam saltibus indicabunt. Quod et Dominus loquitur in Evangelio: Laetabuntur Angeli in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . Omnia quoque ligna agri
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑbiam sempiternam siue in & ultationem & gaudun
duarum generationum ꝓpristinis ramis alns in sertis
de ol eostronationum qui contranatora eempli ad soram
sructum nom prioris amaritudinis sed dolcedinis qua
deradice sumpserunt: suges quoque lactegentium & ma.¬
mille regum lactaueris quae diuitia serumdum hebiea.¬
com ueritatem ubira sunt regum atque doctorom quibus
nascentium in xp̃o et uditor & nueritur n fantia quaco
suxeris & ꝑueneris ad solidum cybum utihutias quo que:
huluscemodi regum comeda: tunc scies quodegosum cl¬
uator tuus qui redemite singuine meo dr suostres licob

Expanded text:
in superbiam sempiternam, sive in exsultationem et gaudium duarum generationum: pro pristinis ramis, aliis insertis de oleastro nationum, qui contra naturam exempli afferent fructus, non prioris amaritudinis, sed dulcedinis, quam de radice sumpserunt. Suges quoque lac gentium, et mamilla regum lactaberis. Qui locus quem sensum habeacam veritatem, ubera sunt regum atque doctorum, quibus nascentium in Christo eruditur et nutritur infantia. Quae cum suxeris et perveneris ad solidum cibum, 728 ut divitias quoque hujuscemodi regum comedas: tunc scies quod ego sum Salvator tuus, qui redemi te sanguine meo, sive Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tia ad ficiet in domo orationis suae monssc̃s aut dogmo¬
taueritatis sunt trinitatis que confessio aut  cclesia est¬
qua̧ intoco orbediuiditur & nontemplum iudeorum
quodbreuissimis iudȩ terraȩ artabatur angustus ho¬
locausta eorum & inctim& eorum placebunt mihi suꝑ
eunuchi offerant qui totos se consecrant dõ uictimos
autem alienigenae qui ad tempus uacant orationis
de quibus loquitur ds̃ hostia laudis glorificouit me¬
martrrum & quo unus desero fincorbonem forcip
conpraensum adisaiam decolit labia purgonda ho
est altare & hoctabernaculum ad culus similituo¬
nem omnia in ꝙ odo facta referuntur in quibus
oblatȩ sunt uictimae spiritalisdõ specular toreselis¬

Expanded text:
tia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmatia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipsquae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brevissimis Judaeae terrae arctabatur angustiis. Holocausta eorum et victimae eorum placebunt mihi super eunuchi offerant, qui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus loquitur Deus: Hostia laudis glorificavit martyrum . Ex quo unus de Seraphim carbonem forcipe comprehensum ad Isaiae detulit labia purganda . Hoc est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo facta referuntur, quibus oblatae sunt victimae spirituales Deo . Ali
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur ergo enuc his quidesperatione chxerunt ec ce
egolignum arens neseputent sub lacere malȩ dicto quod
desterelib: dictum estmaledictus sterelis quȩ non facit
semen inissł si inquid eustodierint sabbatamea & demen
praeceptis eaclegerint queuolu ad accepturũ essese¬
nouerit in domodñi que est aecła elus locum optimũ
multae enĩ mansiones sunt apud pattem & qui enuchu
fuerit ac fecerit uniuersa quae scripta sunt habebit in
muris elus locum optimũ ut scilic& turris dñi efficia¬
tur in sac erdotali consistat gradu & procarnis filiis
multos habeat filios spiritales : poste unuohcistransint¬
adalienigenas quos prius nomina uerat & illis quo¬
que praemia pollicetur quodsi seruierint ei & deseru¬
tute transierint ad nominis illius caritate sint ei
serui qualis fuit & a postolus paulus scribens in prmn¬
cipio epistolarum suarum paulus seruus ihũ xp̃i de
sabbato & foedere sempiterno supra diximus qui
ergo haec fecerit ad ducet eum dr̃ in mortes cõsuo & lȩa¬

Expanded text:
Loquitur ergo eunuchis, qui desperatione dixerunt, Ecce ego lignum arens , ne se putent subjacere maledicto, quod sterilibus dictum est: Maledictus sterilis qui non facit semen in Israel . Si, inquit, custodierint sabbata mea, et de meis praeceptis elegerint it in domo Domini, quae est Ecclesia ejus, locum optimum. Multae enim mansiones sunt apud Patrem . Et qui eunuchus fuerit, ac fecerit universa quae scripta sunt, habebit in muris ejus locum optimum, ut scilicet turris Domini efficiatur, et in sacerdotali consistat gradu, et pro carnis filiis, multos habeat filios spirituales. Talem fuissad alienigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: quod si servierint ei, et de servitute transierint ad nominis illius charitatem, sint ei servi: qualis fuit et Apostolus Paulus, scribens in principio Epistolarum suasabbato et foedere sempiterno supra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laeti