comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitis apud patrem urm̃ qui in cęlis est.
hinc enĩ ostendit eos qui tales sunt qͣles
fideles suos ẽẽ non uult. in eo ipso merce¬
dem querere quod uident᷑ ab hominibꝰ
Ibi constituere bonum suum: ibi oblecta¬
re uanitatem cordis sui. ibi exmaniri
⁊ inflari: ibi tumes : ⁊contabescere. Cur
enim non fufficit ut diceret. Attendite
funt quidam qui sic faciunt usticiam
suam coram hominibꝰ non ut uideant᷑
ab eis sed ut ipsa oꝑa uideant᷑. ⁊ glorifice¬
tur pater. qui incęlis est. qui ea iustifi¬
catis impiis donare dignatus est: Qui¬

Expanded text:
bitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. bitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Hinc enim ostendit eos qui tales sunt, quales fideles suos esse non vult, in eo ipso mercedem quaerere, quod videntur ab hominibus, ibi constituere bonum suum; ibi oblectare vanitatem cordis sui, ibi exinaniri et inflari, ibi tumescere et contabescere. Cur enim non sufficit, ut diceret, Attendite sunt quidam, qui sic faciunt justitiam suam coram hominibus, non ut videantur ab eis, sed ut ipsa opera videantur, et glorificetur Pater qui est in coelis, qui ea justificatis impiis donare dignatus est?
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ut ad hoc uiderent bona opa eiꝰ
ut glorificarent patrem qui in celis est.
Se quippe uoluit glorificari non dm̃.
dicit apłs. Oñs enim quȩ sua sunt quer̃.
non quȩ iħu. xp̃i. Itaq non illic sententia
terminata ẽ. ubi ait. Sic luceat lux uĩa
coram hominib ut uideant oꝑa ur̃a
bona: s continuo subuurẽ. cur facien¬
dum sit. ut glorificent inquit patrem
urm̃ qui incęlis ẽ: ut homo cum bene
faciens uidetur ab hominib. intentio
in laudibus dei: ꝓpt̾ eorum quib in no¬
tescit utilitatem. Quibus hoc prodest
ut ds̃ placeat qui hoc prestitit homini.
atq ita non despent: etum sibi si uolu¬
erint hoc posse prestari. Itaq aliam sen¬
tentiam ubi ait. attendite ne iusticiam
urãm faciatis coram hominib non ali¬
bi t̾minauit. quam ubi dixit: ut uide¬
amini ab eis. Nec addidit. ⁊ glorificent
patrem ur̃m qui in cęlis est. s potius
addidit. alioquin mercedem non habe¬

Expanded text:
hominibus, ut ad hoc viderent bona opera ejus, hominibus, ut ad hoc viderent bona opera ejus, ut glorificarent Patrem qui in coelis est. Se quippe voluit glorificari, non Deumdicit Apostolus: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi . Itaque non illic sententia terminata est, ubi ait, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra: sed continuo subjunxit cur faciendum sit, ut glorificent, inquit, Patrem vestrum, qui in coelis est: ut homo cum bene faciens videtur ab hominibus, intentioin laudibus Dei, propter eorum quibus innotescit utilitatem; quibus hoc prodest, ut Deus placeat, qui hoc praestitit homini; atque ita non desperent, etiam sibi si voluerint hoc posse praestari. Itaque aliam sententiam, ubi ait, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, non alibi terminavit, quam ubi dixit, ut videamini ab eis: nec addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est; sed potius addidit, Alioquin mercedem non habe
Abbreviated transcription (Latin):
inquit hominib placerem xp̃i seruus.
non essem. Sed ne quisquam corum qui
de p̃ceptis quasi repugnantib ipsius dñi
moueatur. multo magis apło eius inge¬
rat questionem. ⁊ dicat. quomodo tu
dicis placete om̃ib ꝑ omĩa. sicut ⁊ ego¬
ꝑ omĩa omibus placeo ⁊ tu idem dicis.
si adhuc hominib placerem. xp̃i seruus
non essem: Adsit ipse dñs qui etiam in
seruo suo ⁊ in apło loquebatur. ⁊ maꝑiat
nobis uoluntatem suam. ⁊ tribuat obe
as. nec intercludunt ora esurientium qr
pascunt corda pulsantium. Intentio quip¬
pe cordis humani quo dirigatur: ⁊ quid
expectet intuendum ẽ. Si enim qͥ uult
uideri ab hominib bona oꝑa sua głam
⁊ utilitatem suam ponit ante homines.
et hanc inconspectu hominum querit.
nichil eorum quȩ de hac re dñs precipit
impleuit: quia ⁊ attendit facere iustici¬
am suam coram hominib ut uideretur
ab eis. et non sic elipxit lumen eiꝰ coram

Expanded text:
inquit, hominibus placerem, Christi servus inquit, hominibus placerem, Christi servus non essent . Sed ne quisquam eorum qui de praeceptis quasi repugnantibus ipsius Domini moventur, multo magis Apostolo ejus ingerat quaestionem, et dicat, Quomodo tu dicis, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: et tu idem dicis, Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem? Adsit ipse Dominus, qui etiam in servo suo et Apostolo loquebatur, et aperiat nobis voluntatem suam, et tribuat obedas; nec intercludunt ora esurientium, quia pascunt corda pulsantium. Intentio quippe cordis humani quo dirigatur, et quo spectet, intuendum est. Si enim qui vult videri ab hominibus bona opera sua, gloriam et utilitatem suam ponit ante homines, et hanc in conspectu hominum quaerit; nihil eorum, quae de hac re Dominus praecepit, implevit: quia et attendit facere justitiam suam coram hominibus, ut videretur ab eis; et non sic eluxit lumen ejus coram
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc timens ⁊ cauens. ea quȩ bene facit
absconderit. non se putabit seruire impe¬
ranti ⁊dicenti. luccat lumen urm coram
hominib. ut uideant bona oꝑa ur̃a.¬
Qui autem recte intelligit. utrumq im¬
plet: ⁊ seruiet uniuersissimo dño. Qui ser¬
uum pigrum non dampnaret. si ea quȩ
fieri nullo modo poterant imꝑaret. Audi
enĩ paulum seruum xp̃i iħii uocatum
et facientem ⁊ docentem. Uidete quem¬
admodum luceat lumen eiꝰ hominib
mus inquit nosmet ipsos ad om̃em con¬
scientiam hominum: in conspectu dei.
Q itm̃. Prouidemus enim bona non solũ
coram dõ: s etiam coram om̃ib hominib.
Et itm̃. Placete om̃ib ꝑ om̃a: sicut ⁊ ego
om̃ib ꝑ omĩa placeo. Uidete rursꝰ quẽ¬
admodum attendat: ne faciat iusticiam
suam toram hominib: ut uideatur ab
eis. Opus aut̃ probet inquit unusquisq:
⁊ tunc insemet ipso głam habebit. ⁊ non¬
quo nichil est manifestius. Si adhuc

Expanded text:
si hoc timens et cavens, ea quae bene facit si hoc timens et cavens, ea quae bene facit absconderit, non se putabit servire imperanti et dicenti, Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona operaQui recte autem intelligit, utrumque implet, et serviet universissimo Domino, qui servum pigrum non damnaret, si ea quae fieri nullo modo poterant, imperaret. Audite enim Paulum servum Christi Jesu, vocatum et facientem et docentem. Videte quemadmodum luceat lumen ejus coram homus, inquit, nosmetipsos ad omnem conscientiam hominum in conspectu Dei : et iterum, Providemus enim bona, non solum cora: et iterum, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo . Videte rursus quemadmodum attendat, ne faciat justitiam suam coram hominibus, ut videatur ab eis. Opus autem suum probet, inquit, unusquisque; et tunc in semetipso habebit glorfestius, Si adhuc,
Abbreviated transcription (Latin):
urm coram hominib ut uideant bona
oꝑa ur̃a et glorificent patrem ur̃m qui
in cęlis est: postea dixit. attendite ne ui¬
sticiam urãm faciatis coram hominibus
ut uideamini ab eis. Turbatur enĩ mens
parum intelligentis: & p̃cepto utriq ob¬
audire cupientis. ⁊ ꝑ diuersa ⁊ aduersa di¬
stenditur. Tam enim nemo potest qnͣuis
uni dño obtemꝑare. repugnantia iuibẽ¬
ti: quam nemo potest etiam duob dñĩs
seriure. Quod eodem sermone saluator
ipse testatus est. Quid ergo faciet animꝰ
nutans. cum se obtemꝑare non posse exi¬
stimat.⁊ non obtemꝑare formilat: Si enĩ
bona oꝑa sua in luce posuerit. hominib
intuenda. ut faciat quod p̃ceptum est.
sic luceat lux ur̃a coram hominib ut ui¬
deant bona oꝑa ur̃a ⁊ glorificent patrem
urm̃ qui incęlis ẽ: reum se teneri arbitra¬
bitur. quia contͣ p̃ceptum fecit ubi dicitur:
attendite ne iusticiam urãm faciatis coram
hominib ut uideamini ab eis. Rursusq

Expanded text:
vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est, postea dixit, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Turbatur enim mens parum intelligentis, et praecepto utique obaudire cupientis, et per diversa et adversa distenditur. Tam enim nemo potest quamvis uni domino obtemperare repugnantia jubenti, quam nemo potest etiam duobus dominis servire: quod eodem Sermone Salvator ipse testatus est . Quid ergo faciet animus nutans, cum se obtemperare non posse existimat, et non obtemperare formidat? Si enim bona opera sua in luce posuerit hominibus intuenda, ut faciat quod praeceptum est, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est; reum se teneri arbitrabitur, quia contra praeceptum fecit, ubi dicitur, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Rursusque
Abbreviated transcription (Latin):
qnaua ds̃ non c̃. filius sedcreatura. nec co¬
lcndusc̃. ommino. nec ut deus adorandus.
Diente apło: &s coluerunt et seriuierunt
trature potiuis quam creatori: qui ẽ be¬
nedictus in secula. Et ad galatas. S edcũe
gnorantes dm̃. is qui natura non sunt
du seruiebatis. S ed illi ad hec replica¬
but: & dicent. Quiad quod carnem eius ꝙͣ
greatam esse non negas. simul cii duunita¬
te adoras: atq ei non minus quam diumi¬
tati deseruis: Ego dominicam carnem. un
moꝑfcetam in xp̃o humanitatem ꝓpterea
adoro quod a diumitatem suscepta atq dĩ¬
tatͥ unta ẽ. ut non alium atq alium. sed¬
ẽ confitear. Deniq si hominem separaue
risa dõ ut fotinus. uł paulus samosatenũ:
illi ego numquam credo. nec seruio. Uelut
si quisnr̃m aut purpuram aut diadema
regale iacens inueniat. nunquid ea conabi¬
turadorare: Cum uero ea rex fuerit inditiꝰ.
piculum mortis incurrit. si ea simul eum

Expanded text:
natura Deus non est Filius, sed creatura; nec conatura Deus non est Filius, sed creatura; nec colendus est omnino, nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo, Et coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula ; et ad Galatas, Sed tunc ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii, serviebatis . Sed illi ad haec replicabunt et dicent: Quid, quod carnem ejus, quam creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, atque ei non minus quam divinitati deservis? Ego Dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem, propterea adoro, quod a divinitate suscepta, atque deitati unita est: ut non alium atqesse confitear. Denique si horis a Deo, ut Photinus, vel Paulus Samosatenus; illi ego nunquam credo, nec servio. Velut si quis nostrum aut purpuram, aut diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero ea rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea simul cum
Abbreviated transcription (Latin):
patre semꝑ ꝑmanet. Et sicut substatoaᷤ
splendor in sole ẽ. & soli splendor: tali¬
stantialiter pat̾ in filio: et filius inpia.
Ee sicut soli &. splendori una substateas
sit: non tamen ẽ una ꝑsona. quia nels
splendorem ee. nec splendorem dicimie
solem: quia scimus qd̾ sol genuit splcib
cum sint unius essentiȩ non tamen bꝰ
unius ꝑsone. sicut iam suꝑus ad po
memorauimus. Et ficut sol spleisd
e calefactt et illuminat. & siceat ał¬
granadit & denigrat. et omĩa quȩ
ans i s s reatum inquiunt ẽe filium.
or tnongenitum Ad quod breuiter
ponaindum ẽ. Si creatus ẽ: utiq et ser¬
us il iua onme quodereatum ẽ neces
c ut ereatori deseruat. Et a seruust̃ fiul.
quomodomn forma dĩ constitutus. formam
qrii accapit Seruus enim fermam serui
Accipenion potest. Item dicunt non ratura
⁊ am fium. sed creatum. Aauersus hiusmo¬
di quesiones solito respondume:. quia si

Expanded text:
Patre semper permanet. Et sicut substantialiter Patre semper permanet. Et sicut substantialiter splendor in sole est, et sol in splendore; ita substantialiter Pater in Filio, et Filius in Patre est. Et sicut soli et splendori una substantia dum sit, non tamen est una persona; quia nec solem splendorem esse, nec splendorem dicimus solem; quia scimus quod sol genuit splendorem, cum sint unius essentiae, non tamen sunt unius personae, sicut jam superius ad plenum memoravimus. Et sicut sol per splendorem et calefacidat, et denigrat, et omnia quae atio. Creatum inquiunt esse Filium a Patre, non genitum. Ad quod breviter respondendum est: si creatus est, utique et servus; quia omne quod creatum est, necesse est ut Creatori deserviat: et si servus est Filius, quomodo in forma Dei constitutus formam servi accepit ? Servus enim servi formam accipere non potest. Item dicunt non natura esse Dei Filium, sed creatum. Adversus hujusmodi quaestiones solito respondendum est: quia si
Abbreviated transcription (Latin):
Uidemiis ergo quid causȩ ẽ. quod fig
splendorem nominauit. S plendor ent
fallor non dr̃ nisiaut solisaut lunc
cunis libet certi lummis. Quid ergo ẽ
igni assimilasse: absit. Sed ut exemi
illo intelligamus quia sicut splendo.⁊
stantia solis nascitur. ita et filum fln¬
ex substantia patris genitum. & sicit en
sol aut ignis prior splendore suo luct ua
nascatur. sedet quo sol aut ignis pea
simul et cum eo splendor eiꝰ appariie
dici potest splendor sole aut igne pta
cum tamen ut dixi ex ipso nascatut.
ergo in creaturis aliquid inuenitur qa
et nascatur et posterius non sit a gate
suo.cur ergo heretice a creatore possei
desꝑes: Accipeetiam huius rei alima
litudinem. Sicut splendor ex solenta
plet or bem t̾rarum. et tamen a gentesi
non absciditur aliquando nec recedri
filius ex patre genitus. ubiq dumsti

Expanded text:
Videamus ergo quid causae est quod Filium Videamus ergo quid causae est quod Filium splendorem nominavit. Splendorem enim, nisi fallor, non dicimus nisi aut solis, aut lunae, aut cujuslibet certi luminis. Quid ergo est? igni assimilasse? Absit: sed ut exemplo illo intelligamus, quia sicut splendor ex substantia solis nascitur, ita et Filium ex substantia Patris genitum. Sic et non est sol aut ignis prior splendore suo, licet ex illo nascatur; sed ex quo sol aut ignis processit, simul et cum eo splendor ejus apparuit; nec dici potest splendor sole vel igne posterior; cum tamen, ut dixi, ex ipso nascatur. Si ergo in creaturis aliquid invenitur, quod et nascatur, et posterius non sit a genitore suo; cur hoc, haeretice, a Creatore fieri posse desperes? Accipe etiam hujus rei aliam similitudinem. Sicut splendor ex sole natus replet orbem terrarum; et tamen a genitore suo non abscinditur aliquando, nec recedit: ita Filius ex Patre genitus ubique dum sit, in
Abbreviated transcription (Latin):
grandi hereticorum malitie exemplis apłicis
resistamus: quibus facile fapientia secularis
eliditur. Dumg̃ nobismemorata suꝑuis obie¬
cerint: dicimus nos. Situt solum patrem
semꝑ et sine uitio ingenitum nouimus:
ita filium semꝑ & sine initio ex patre geni¬
tum confitemur. Heͥc alia aliqua causa ẽ:
quȩ diuisionem faciat ꝑsonarum: nisi quod
hncingenitus ẽ. et illegenitus: Idẽ. hic pater
est. et ille filius: quia pater semꝑ pater est.
numquam filuis. Quia ut diximus non est.
genitus: sed ipse geniut. Et filius semper
filius ẽ. munquam pater: quia nõumquam
quam apłs ipse in medio prouocandus ẽ: qui
p̃uidens eunomii arriiq malitiam. exem¬
plis rerum usibilium. untisibilem et
iuena rabilem. & in comp̃hensibilem at
in quantum potuit. uł res ipsa ꝑmist ꝙ
planare conatus ẽ. Quid enim describaz
ad hebreos de filio dicit: A. ui ẽ. inqua
splendor głe & figura substantiȩ cns.

Expanded text:
grandi haereticorum malitiae exemplis apostolicis grandi haereticorum malitiae exemplis apostolicis resistamus, quibus facile sapientia saecularis eliditur. Dum ergo nobis memorata superius objecerint, dicimus: Nos sicut solum Patrem semper, et sine initio ingenitum novimus; ita Filium semper et sine initio ex Patre genitum confitemur. Nec alia aliqua causa est quae divisionem faciat personarum, nisi quod hic ingenitus est, et ille genitus, id est, hic Pater est et ille Filius: quia Pater semper pater est, nunquam filius; quia, ut diximus, non est genitus, sed ipse genuit: et Filius semper filius est, nunquam pater; quia non quam Apostolus ipse in medio provocandus est, qui praevidens Eunomii et Arii malitiam, exemplis rerum visibilium, invisibilem, et inenarrabilem, et incomprehensibilem rem, in quantum potuit vel res ipsa permisit, explanare conatus est. Quid enim scribens ad Hebraeos de Filio dicit? Qui est, inquit, splendor gloriae, et figura substantiae ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
prehendam. xp̃c filius dĩ deus & homo. scd̾m
diunitatem ante tempora. sine uitio menara¬
rabilit̾ a patre genitus ẽ: sicut ysaias dicit:
generationem eius quis enarabit: Nlouissi¬
moautem tempora scd̾m humanitatem crea¬
tus est. Adueniens diuinitas in uterum uir¬
ginis mariȩ: auctoritate illa qua mparadi¬
so adam de limo formauit carnem sibi ex fub¬
stantia ipsius marie fabricauit: quam pro
salute nr̃a suscipiens. & sibi coadunans. natꝰ ẽ.
deus et homo. Quam generationem matheuᷤ
enarrat dicens. ł pĩ autem generatio sic erat.
uenenatum componere sillogisinum dicentes.
Si coet̾num patricreditis filium: dicite que¬
sumus dum ẽet. genitus ẽ. annondum ẽ : Si
nondum ee̾t: duo ergo ingeniti ante fuerunt:
& postmodum unus alterum generauit. Aut
si ut ratio uera ꝑmittit cdum nõ esset. genitus
ẽ. erit ubiq patre posterior. Ad quam rem
nobis non alud aliud agendum ẽ: nisi ut tam

Expanded text:
prehendam, Christus Filius Dei, Deus et homo, secundum prehendam, Christus Filius Dei, Deus et homo, secundum divini tatem ante tempora, sine initio, inenarrabiliter a Patre genitus est, sicut Isaias dicit, Generationem ejus quis enarrabit ? Novissimo autem tempore secundum humanitatem creatus est. Adveniens enim divinitas in uterum virginis Mariae, auctoritate illa qua in paradiso Adam de limo formavit, carnem sibi ex substantia ipsius Mariae fabricavit: quam pro salute nostra suscipiens, et sibi coadunans natus est Deus et homo. Quam generationem Matthaeus enarrat dicens, Christi autem generatio sic erat venenatum componere syllogismum, dicentes: Si coaeternum Patri creditis Filium, dicite, quaesumus, dum esset genitus est, an dum non esset? Si dum esset, duo ergo ingeniti ante fuerunt, et postmodum unus alterum generavit: aut si, ut ratio vera permittit, dum non esset genitus est; erit utique Patre posterior. Ad quam rem nobis non aliud agendum est, nisi ut tam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando resaut agat aut loquat᷑ humanaᷤ :
aliquando uero diuinas. sicut ẽ illud quod
d̾emit in naue et quod imꝑait uentis et
mari:. Aut quod esurierit et quodquinq
milia nominum de quinq panibus et duobꝰ
piscibus saturauit. P ostremo quod moritur.
& quod lazarum quatriduanum auccorita¬
te diuna tubet amortuis reuocari. ex quo
mirari nondebes. sixp̃c dehumanitate sua
atxerit. dominus creauit me in inicio uia¬
rum suarum in oꝑa fua: quia subsequens
dictum qͥd diuinitati conueniebat prort pͥori
promisso ostendit dicens ante scłm functa¬
uit me in iicis priusguam t̾ram faceret.
& priusquam habissos faceret. pͥusquam
prodirent fontes aquar. priusquam mon¬
tes stabilitentur: ante om̃s autem colles
genuit me. hoc ẽ dicere. Licet ereauit
me deus. ut micium uarum suarum atq
oꝑum eius ꝑ euangłium demonstrarem: s
ut sine temꝑe & sine inttio se a patre genitũ
demonstraret. Nlamut totum breuiter con¬

Expanded text:
 homo aliquando res aut agat aut loquatur humanas,  homo aliquando res aut agat aut loquatur humanas, aliquando vero divinas: sicut est illud quod dormit in navi, et imperat ventis et mari; aut quod esurierit, et quod quinque millia hominum de quinque panibus et duobus piscibus saturaverit; postremo, quod moritur, et quod Lazarum quatriduanum auctoritate divina jubeat a mortuis revocari. mirari non debes, si Christus de humanitate sua dixerit, Dominus creavit me initio viarum suarum in opera sua: quia subsequens dictum, quid divinitati conveniebat, priori praemisso ostendit dicens, « Ante saeculum fundavit me initio priusquam terram faceret, et priusquam abyssos faceret, priusquam prodirent fontes aquarum, priusquam montes stabilirentur: ante omnes autem colles genuit me. » Hoc est dicere, Licet creaverit me Deus, ut initium viarum atque operum ejus per Evangelium demonstrarem; sedut sine tempore, et sine initio se a Patre genitum demonstraret. Nam ut totum breviter com
Abbreviated transcription (Latin):
rum: priusquam montes stabilirent᷑.
om̃s autem colles genut me: Aduersus
ita respondemus. Oulti quidem doccis
i hoc ex persona ilius sapientiȩ dictũ
unit: quamsalomon a iudicandum.
regendumq populum acceꝑat Sed quia
uos aumo ꝑtinati hoc a nobis ex xpĩ ꝑsona
dictum exigistis. non reluetamur. neq reni¬
tim̃is: sed ipsius ueritatis auxilio roborati.
ubicumq duxeritis sequimur. Primo quidẽ
quia iam suꝑuis diximus. licet unam ꝑsonã
in xpõ crecdamus. ditas tamen substantias ide.
duas naturas ẽẽ fatemur: duunitatis scilicet
et humanitatis assumtricis et assiutę crea¬
tricis & creatȩ. Quȩ tamem substantie non
sunt confuse sed unite atq in una eadem
manentes. Quappt̃ unicuiq fubstantiȩ
ꝓpria utiq abtanda funt. idẽ. infirinitas
humanitati quȩ creata ẽ: signa uero uł
mirabilia diuinitati quę creauit. Intantũ
enim hȩ duȩ nature sibimet unitȩ sunt. at¬

Expanded text:
rum, priusquam montes stabilirentur: ante omnes autem colles genuit me » ? Adversus quos ita respondemus: Multi quidem doctissimi viri, hoc ex persona illius sapientiae dictum asserunt, quam Salomon ad judicandum regendumque populum acceperat. Sed quia vos animo pertinaci hoc a nobis ex Christi persona dictum exigitis, non reluctamur, neque renitimur; sed ipsius veritatis auxilio roborati, ubicumque duxeritis sequimur. Primo quidem, ut superius diximus, licet unam personam in Christo credamus; duas tamen substantias, id est, naturas esse fatemur, divinitatis scilicet et humanitatis, assumptricis et assumptae, creatricis et creatae: quae tamen substantiae non sunt confusae, sed unitae, atque in una eademque etate manentes. Quapropter unicuique substantiae propria utique aptanda sunt, id est, infirmitates humanitati, quae creata est; signa vero vel mirabilia divinitati, quae creavit. In tantum enim hae duae naturae sibimet unitae sunt at
Abbreviated transcription (Latin):
a in forma serui. Item de singulis qui
umo constat. Quiꝰ non est derelictus in
erbo unigenito ut inmortał constitue
incelo. atq. ita ficret cerra sublimis:
crruptibisis puluis se ad dexteram
s. hocenim modo seiturum dixit ad
n. Nam ꝓfecto ad illum ibat: quicũ
at. Sed hoc erat ire ad eum & recede̾
eat qui sie diligit xp̃m. ut et suam na¬
itit et dicit: dominusereauit me in
cipio iuarum suarum inoꝑa sua. ante

Expanded text:
 in forma servi. Item de singulis quibus homo constat. Quis non est derelictus in est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem. Nam profecto ad illum ibat qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum et recedergaudeat, qui sic diligit isti consentit et dicit, « Dominus creavit me in principio viarum suarum in opera sua; ante
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s sit ds & homo loquitur ut ha
lumniaris dõ. Iule in se naturama
dat humanam: cu in illo audes at̾
diuinam. Infidelis. ingrate. idõ nas
dicat plane dominus et magistr iꝰ¬

Expanded text:
s sit et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tuhomo? 3. Dicat plane Dominus et Magister n
Abbreviated transcription (Latin):
nos iniicem presentes aspicin
tta ecram post resurrectionemo¬
guorum astaturi sumus añ tris¬
et insoc ipio quo nune indiumo
sumus corpore suscitandi. Honas
ueut ieut ianimalia facci sumie
non tecut eqͥui. et bones is etm
morte peamus: quia post hicur¬
rimus alibi uidicabimut: nc art
pro peccitis penas. aut pro boniar¬

Expanded text:
nos invicem praesentes aspicimus; ita etiam post resurrectionem mortuorum astaturi sumus ante triet in hoc ipso, quo nunc induimur, sumus corpore suscitandi. Non enim sicut muta animalia facti sumus, non sicut equi et boves, ut aeterna morte pereamus: qui postquam hic vixerimus, alibi judicabimur; ut aut pro peccatis poenas, aut pro boni
Abbreviated transcription (Latin):
Osanna filio dauit: benedictus qui ue¬
uit in nomine anĩ. Eece iacob benedict᷑
uidei sunt. Latitudo enim femoris: sig̃¬
nificat multitudinem generis: de qui¬
bus s. almus cum gentes credituras pro¬
płiasset dicens. ppli quem nõ cognouis
seruiuit michii: in auditu auris oban¬
diuit michi. Non ibi fui et audituss
sum: hic fui et occissus sum. Populus
quem nõ cognoui seriuit mieli. ina
auditu auris obauduit michi. Igitur
fides ex auditu: audicus aũ ꝑ uerbum
et claudicauerunt a senitis suis. Ar¬
signaui uob̾ iacobbis: et benedictum
Quom̃ irasceris alteri. quando dece¬
mala loquitur: sic iras tibi quando de
altero male loqueris. Labiacua nõloqͣ¬
cur dolum. Quodẽ intus in corde cuo:
noc dicatur foris. non aliuo pectus te¬
gat: et aliuo linga ꝓferat. dectina a
malo et fac bonum. Nam quom dictu¬
rus sum ei. uestinidum. qui adhuc
premit ciuem suum. quom̃ habet sus¬
cipere ꝑegrinum: Ergo per ordinẽ
pͥus declina a malo. et fac bonũ: pͥu

Expanded text:
benedictus qui venit in nomine Domini . Ecce Jacob benedictus. Judaei sunt. Latitudo enim femoris, significat multitudinem generis. De quibus Psalmus, cum Gentes credituras prophetasset, dicens, Populus quem non cognovi, servivit mihi, in auditu auris obedivit mihi. Non ibi fui, et auditus sum: hic fui, et et occisus sum. Populus quem non cognovi, servivit mihi, in auditu auris obedivit mihi. Igitur fides ex auditu, auditus autem et claudicaverunt a semitis suis . Assignavi vobis Jacob, et benedictum ut irasceris alteri quando detrahit tibi: sic irascaris tibi quando dealtero male loqueris. Labia tua ne loquantur dolum. Quod est intus in corde tuo, hoc dicatur foris. Non aliud pectus tegat, et aliud lingua proferat. Declina a malo, et fac bonum. Nam quomodo dicturus sum ei, Vesti nudum, qui adhuc premit civem suum, quomodo habet suscipere peregrinum? Ergo per ordinem, prius declina a malo, et fac bonum: prius
Abbreviated transcription (Latin):
ad hommes : et abscellit
ab omnubꝰ: et uenturꝰ ẽ.
ad homines: et tam̃ hic
erat quando uenit. nec¬
nec recessit quando abscessit: et ad eosuẽ¬
curusẽ. quibꝰ dixit: ecce ego uobiscum
sum. usq ad consuminationem scli. Se
Sed̾mn formam gͦ serui quam suscepit.
ꝓ nob̾ quodam demꝑe natus est: et occi¬
susẽ. et resurrexit÷ et iam nõ moritur:
nec mors ei ultra non dominabitur. Secũ¬
dum diuinitatem autẽ qua equalis est
patri. in hoc mundo erat: et mundꝰ per
ipsum fictus ẽ. et mundus eum non
coguouit. De hoe audistis m̃ eu aiglium

Expanded text:
ad homines, et abscessit ab hominibus, et venturus est ad homines. Et tamen hic erat quando venit, nec recessit quando abscessit, et ad eos venturus est quibus dixit; Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Seam ergo servi, quam suscepit pro nobis, quodam tempore natus est, et occisus est, et resurrexit, et non jam moritur, nec mors ei ultra dominabitur : secundum divinitatem autem, qua aequalis est Patri, in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . De hoc audistis modo Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ interp̾tatum uidens dm̃. Uemde
tetigit neruum femoris eius. id ÷ latitu¬
dinem femoris et aruit ei. et factus ẽ
elaudus iacob. Ipse ẽ ille uittus. Tan¬
tum potuit uictus: ut femur cange¬
ret: et claudum faceret: Ergo uolẽs
uictusest: potestatem enim habuit
ponendi uirtutem suam: et potestatẽ
habuit assumendi eam. Non irascit᷑
uictus: quia non irascitur crucifixus.
Nam et benedirit eum dicens. Non
uocab̾is iacob sed isrl. Tunc subplan¬
cator factus ẽ. uidens dm̃. Et cetigit
sicut dixi femur eius: et fecit eũ clau¬
dicare. A.tende iniacob ppłm uideoꝵ¬
mill.i milia sequentium. et fec p̃ceden¬
dum iumencum domini: qui uincti

Expanded text:
quod interpretatur, Videns Deum. Deinde tetigit nervum femoris ejus, id est latitudinem Jacob femoris, et aruit ei: et factus est claudus Jacob . Ipse est ille victus. Tantum potuit ille victus, ut et femur tangeret, et claudum faceret. Ergo volens victus est. Potestatem enim habuit ponendi virtutem suam, et potestatem habuit assumendi eam . Non irascitur victus, quia non irascitur crucifixus. Nam et benedixit eum, dicens, Non vocaberis Jacob, sed Israel. Tunc supplantator factus est videns Deum. Et tetigit, sicut dixi, femur ejus, et fecit eum claudicare. Attende in Jacob populum Judaeorum, illa millia sequentium et praecedentium jumentum Domini, qui juncti
Abbreviated transcription (Latin):
łi ecęlamus ueterem ustoriam. cont¬
tam in libro scõ idẽ. in genesi. Qund
iacob in loco obdorm̾ut. lapidem al
pud posuit: et in somnis uidit se
a cerra ꝑangentem. usq ad celum
dominus incumbebat suꝑ eam. d
audem ascendebant et deseendelut
nium hominis nõ feripet scriberea
nisi magnum in illo. aliquod figu¬
retur mifium. et inagnum aliqiui
ꝓpħatum illa uisione intelligereci
Deniq ipse iacob quia incellerit que
uiderit : posuit ibi lapidem et ꝑfudi
pud anguli. Ipse ẽ lapis de quo ipso
Quicumq offenderit in lapiden
m: conquassabitur. Suꝑ quemũ
erit lapis ille: conceret enm. O ffen
uenerit de alto uidicare uiuos et
nos .W. ie iideis: quia eũ iaceret

Expanded text:
rem historiam conscriptam in libro sancto, id est, in Genesi. Quando Jacob in loco obdormivit, lapidem ad caput posuit; et in somnis vidit scalam a terra pertingentem usque ad coelum: et Dominus incumbebat super eam; Angeli autem ascendebant et descendebant nium hominis non scriberetur, nisi magnum in illo aliquod figuraretur mysterium, et magnum aliquid prophetatum in illa visione intelligeretur. Denique ipse Jacob quia intellexit quid viderit, posuit ibi lapidem, et perfudit caput anguli . Ipse est lapis, de quo ipse dixit: Quicumque offenderit in lapidem illum, conquassabitur: super quem vero venerit lapis ille, conteret eum . Offendper eum, cum venerit de alto judicare vivos et mortuos. Vae Judaeis, quia cum jaceret
Abbreviated transcription (Latin):
sildatum. Si filuꝰ dĩ ẽ: descendat de cru¬
cquoe. Insane iacet lapis. idõ rides : Seo
cum rides: cecus es cum cecus es: offen¬
dis. cum offendis: conquasłaris. Cum
conquassaitus fueris. illo mͦ iacente: post¬
caueniente desuꝑ contereris. Ergo un¬
xit lipidem iacob. Nunquid idolum
sicit: Significauit: nõ ad orauit. Modo
faudi utum nathanaelem. Attendite

Expanded text:
sabbatum . Si Filius Dei est, descendat de cruce . Insane, jacet lapis, et ideo rides. Sed cum rides, caecus es: cum caecus es, offendis: cum offendis, conquassaris: cum quassatus fueris illo modo jacente, postea veniente desuper contereris. Ergo unxit lapidem Jacob. Numquid idolum fecit? Significavit, non adoravit. Modo ergo audite, Nathanaelem ist
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o nathana heli sibe¬
ne intelligamus: non
ad ipsum ꝑtinet solum
Ipse quippe ilis dominus sub ficu uid¬
dit omẽ genus humanum. Isto enĩ loco
intelligitur ꝑ arborem f̾ici: signif̾icalle
peccatum. Non ubiq noc significat: seo
hoc loco ut diri ea scilicet significandi
congruentia: qua nostis primum homi¬
nem quando peceauit foliis fieuineis
fiusse iul tectum. His folus enim puoẽ¬
da cererunt. quando de peccato suo
crubuerunt. Et quę deus illis menbra:
ipsi sibi pudenda fecerunt. Honenĩ
crubescendum ẽ de opere di: sed con¬
fiusionem p̾cessit causa pecera. Sinon
p̃ceisis set inquitas: numqrana
besceret miditas. Nudi enĩ erane
confundebantur: nõ enim cõna¬

Expanded text:
o Nathanaeli, si bene intelligamus, non ad ipsum pertinet solum. Ipse quippe Dominus Jesus sub ficu vidit omne genus humanum. Isto enim loco intelligitur per arborem fici significasse peccatum. Non ubique hoc significat, sed hoc loco, ut dixi, ea scilicet significandi congruentia, qua nostis primum hominem, quando peccavit, foliis ficulneis fuisse subtectum . His foliis enim pudenda texerunt, quando de peccato suo erubuerunt: et quae Deus illis membra, ipsi sibi pudenda fecerunt. Non enim erubescendum est de opere Dei: sed confusionem praecessit causa peccati. Si non praecessisset iniquitas, nunquam erubesceret nuditas. Nudi enim erant, et non confundebantur. No
Abbreviated transcription (Latin):
coet̾num fuium. Si. auĩ non int¬
sufficit ut ad similitudem inuis¬
eoeuum. Coeuuos quotitidie dit
eos qui eandem habent menso
demporum. non alter ab alteroaq
p̃ceditur. ambos tamen esse cepbꝰ
dicimus cocuuos. Se pocuerimꝰ
uenire cocium. quod nascitura
nascitur. si possunt inuenut dd
filium di ex eo eẽ non cepusse. ex
on cepit generator. Ecce fortasse
unnascitur. Hoc exeo ex quo illud
uiud ex eo ex quo illus non cepit.
ttor scĩtatem urãm iam intellerisse
quo dico non posse comparari tempo¬
L eternis. sed posse ex aliqua tenũ
arua similitudine eoe. ua coe¬
teInueniamus itaq coeua: et
& sipturis ad moneamur ad hae
sim Etudines. Legimus inscriptu¬
ris ipsa sapientia sandor ẽ enim
l eterne. ltem legimus. S pecu
sine macula dĩ maiestatis: ipsa

Expanded text:
coaeternum Filium; si autem non invsufficit, ut ad similitudincoaevum. Coaevos quotidie dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum, non alter ab altero tempore praeceditur, ambos tamen esse coepisse quos dicimus coaevos. Si potuerimus invenire coaevum quod nascitur ei a quo nascitur, si possint invenire cocerte Filium Dei ex eo esse non coepisse, ex quo non coepit generator. Ecce fortasse,unde nascitur. Hoc ex eo, ex quo illud coepit, illud ex eo, ex quo illud non coepit. tror Sanctitatem vestram jam intellexisse quod dico, non posse comparari temporalia aeternis; sed posse ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis. Inveniamus itaque coaeva, et de Scripturis admoneamur ad has similitudines. Legimus in Scripturis de ipsa Sapientia, Candor est enim lucis aeternae. Item legimus, Speculum sine macula Dei majesta
Abbreviated transcription (Latin):
poralem. minorem patretempis
nitate stabilitas est: in tempe
uatietis. in eternitate omia ita
tempore alia accedunt. alia sica
potes inuenire minorem filium¬
nire in uarietate cemporis suat
patri: quia ȩtiam patri suopsi
sit: non eterno patri tempori¬

Expanded text:
em minorem aeterno nitate stabilitas est, in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt: potes invenire minorem filium in varietate temporis succedentem patri, quia etiam patri suo ipse successit non aeterno patri tempor
Abbreviated transcription (Latin):
scolaxpĩ eruditi estis: iacob ipsum esse
et lsri. Duo sunt nomina: nam homo
unus f̾uit. Primum uomĩ iacob quando
natus ẽ accepit: quod int̾̃precatur subp¬
plantator. Quando autẽ illi geminin ati suc̃.
noris in pede maioris. Tenebat pedem
le sequutus ẽ. Et ptopt̾ noc factum:
qua plantam tenuit frĩs sui: appellatuᷤᷤ
rediret de mesopotamia: luctatus eit
cum ille angłs in uia. Quȩ uirtutis com¬
pasatio e̾ angłi et hominis: Ergo mutĩ¬
am. uidete enĩ luctaminis modum.
Dum luctatur: p̾ualuit angłaiacob.
Cagna significatio. Et cum p̃ualuuss&
ingło nemo: tenuit illum tamen ipse
hemo. Pum quẽ uicerat tenuit: et an¬
Quando uictor a uicto be nedicebatur:

Expanded text:
schola Christi eruditi estis, Jacob ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo unus fuit. Primum nomen Jacob, quando natus est, accepit, quod interpretatur Supplantator. Quando autem illi gemini nati sunt,  manus illius minoris in pede majoris. Tenebat pedem ipse secutus est. Et propter hoc factum, quia plantam tenuit fratri suo appellatus erediret de Mesopotamia, luctatus est cum eo angelus in via. Quae virtus comparari potest angeli et hominis? Ergo mus. Videte enim etiam luctaminis modum. Dum luctatur, praevaluit angelo Jacob. Magna significatio. Et cum praevaluisset angelo homo, tenuit illum; tamen ipse homo eum, quem vicerat, tenuit. Et aiQuando victor a victo benedicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
. Ergo qui uult comparare: seip
ndec. Quisi p̃cium ẽ hoc uerbi. si
anialiquo modo potest. quando nec
se perdit qui dat. et adquirit uerbũ
quo sedat: et se ipsum in uerbo ad¬
quixit cui sedat. Et quid dat uerbo:
Non aliquid ab ipso alienum ꝓ quo se
aat: sed quod ꝑ ipsum uerbum factũ
nocei redditur. ut reficiatur. Omĩa
Se ipsum facta sunt. Si omĩa: utiq
ehomo. Si celum et terra.si mare. si
a que in ipsis sunt. si unuiersa ere¬
¶atura: utiq ille manifestius qui
umaginem dĩ factus. ꝑ uerbum fac

Expanded text:
. Ergo qui vult comparare, det se ipsum. Quasi pretium est hoc Verbi, si dici aliquo modo potest, quando nec se perdit qui dat, et acquirit Verbum pro quo se dat, et se ipsum in Verbo acquirit cui se dat. Et quid dat Verbo? Non aliquid ab ipso alienum, pro quo se dat; sed quod per ipsum Verbum factum est, hoc ei redditur ut reficiatur. Omnia per ipsum facta sunt. Si omnia, utique et homo. Si coelum, si terra, si mare, si omnia quae in ipsis sunt, si universa creatura; utique ille manifestius, qui ad imaginem Dei factus
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbum. Capiculum euã¬
głi quod lectum : fr̾̃s ilectissimi pu¬
tum oculum cordis inquirit. Dnm̃
cteaturam: scđm hupanitatem:
ad reparandam lapsam creaturan
intelligatur quanti p̃cii sit uerbie
quod pet talem dici potuit minco
nullius prtͦii sit quod superat on¬
ptero Ptecio enim aut compara
resuenał aut subrcitur: aut ex
cam. Quaudo tanto quisq com
Uerbo autẽ dĩ. nec equari aliqu
test: nec ad mutitionẽ subrei in¬

Expanded text:
randum. Capitulum Evangelii quod lectum est, fratres dilectissimi, purum oculum cordis inquirit. Domincreaturam, secundum humanitatem ad reparandam lapsam creaturam,intelligatur quanti pretii sit Verbum, quod per talem dici potuit: imo quam nullius pretii sit quod superat omnia. Pretio enim aut comparatur res venalis, aut subjicitur, aut excedit eam. Quando tanto quisque comVerbo autem Dei nec aequari aliquid potest, nec ad mutationem subjici
Abbreviated transcription (Latin):
tanto suꝑat ea quȩ hic nascuntur.
meo quod ibi natus ẽ. Omiã ꝑdeiun
hic sunt. Et quid tamen ẽ comparã¬
dum dõ: Sic omĩa quȩ nascuntur:
ullo efficiente nascuntur. Et sic forsi¬
tan non inuenitur.aliqua similtu¬
donatiuititis eius: quom̃ non mue¬
nitur et substantia eius: et immuta¬
bilitas diuinitatis eius maiestati
euus. Quid enĩ þic inueniri poteit:
Si enĩ gͦ forsitan nec naciuitatis simi¬
litudo inueniatur: nunquid inde
opp̃sus sum quia non inueti simit¬
tudines creatori omĩum in creatura.
enpiens uiuenere quol esset sum¬

Expanded text:
tanto superat ea quae hic nascuntur tanto superat ea quae hic nascuntur in eo quod ibi natus est. Omnia per Deum hic sunt: et quid tamen est comparandum Deo? Sic omnia quae hic nascuntur, illo efficiente nascuntur. Et sic forsitan non invenitur aliqua similitudo nativitatis ejus, quomodo non invenitur et substantiae ejus, et immutabilitatis, divinitatis, majestatis ejus. Quid enim simile hic inveniri potest? Si ergo forsitan nec nativitatis similitudo inveniatur, numquid inde oppressus sum, quia non inveni similitudines Creatori omnium, in creatura cupiens invenire quod esset sim
Abbreviated transcription (Latin):
piruulas porest et si post potest: ab
aliquibꝰ muorib pocest Rxparit po¬
est in enignomate pocest per specu¬
hem: ntn dũ autem facieas faciem:
demus et ieos iliquas simil itudine
aduersos edoꝰᷤ unde uli tefenlincut
non unde illud capiatur. Et enim
cron dicimus ualde posse fieri poise
uitetigi ut et natus sit et coeteranis
sit ei ã quo natus ẽ: ut hoc refellant
et quauꝰ falsum sit eẽ demonstrant.
simuitudines nob̾dant. Unde : De
ereatura. Et dicunt nob. homo utiq
erit. inteq̃ generaret filiiun. muio
ẽ filio suo. Et x quus erat antequã
generaret filium suũ: et ouiset ee¬
tera animalia. S imilitudiues. as¬
hibent de ereataris. Quid nobir la¬
borandium ẽ. ut et nos inuemamus
similitudines earum rerũ quas. as¬
triumus: Quid si nosi inueniremꝰ
non recte possem dicere. Natuutas
creatonis: fortasse similitudinem in
creatura non habet. Quanto enĩ suꝑ¬
at ea quę hic sunt in eo quo ibi est:

Expanded text:
parvulis potest certe et si potest ab parvulis potest certe et si potest ab aliquibus majoribus, potest ex parte, potest in aenigmate, potest per speculum; nondum autem facie ad faciem; demus et nos aliquas similitudines adversus illos, unde illi refellantur, non unde illud capiatur. Etenim cum dicimus valde posse fieri, posse intelligi, ut et natus sit et coaeternus sit ei a quo natus est, ut hoc refellant et quasi falsum esse demonstrent, similitudines nobis dant. Unde? De creatura: et dicunt nobis, Homo utique erat antequam generaret filium, major est filio suo: et equus erat antequam generaret filium, et ovis, et caetera animalia. Similitudines adhibent de creaturis. CAPUT VI. borandum est, ut et nos inveniamus similitudines earum rerum quas astruimus? Quid? si non invenirem, non recte possem dicere, Nativitas Creatoris fortasse similitudinem in creatura non habet? Quanto enim superat ea quae hic sunt in eo quod ibi est,
Abbreviated transcription (Latin):
uerba : quanto magis ipse in effabił
qui talia demonstrauit: que firi
non possit. cui demostrata sunt: Ita¬
q fĩs melius erat. si possemus tacere
et dicere. Hoc habet fides: sic credimꝰ.
Non potes caꝑere. Paruulus es: pati¬
ender dolerendum donee pannas nu¬
trias: ne cum uolare implumis uo¬
lueris: non sit illa aura libertatis.
sed casus temeritatis. Quid illi cõ¬
tra: o si hab̾et quod diceret: dicer&
michi. Deficienti ista excusatio est.
Uictus ẽ ueris: qui responde non
uult. Iule cui hoe dr̃. si non responde
at. & si inse ipso uictus non est: uin¬
citur tamen intitubantib frĩbus.
Audiunt enim fr̃s infirmi: et pu¬
tant re uera non esse quod dicatur:
et forsitant uerum putant non ẽẽ
quod dicantur: non tamen non esse
quod sentiatur. Homo eni nichil
potest dicere: quod nonȩtiam sen¬
cire possit. Pocest eciam aliquid senti
ne cum aliquas similitudes contra
quod nec dici cͤogitari  cette a

Expanded text:
verba ; quanto magis ipse ineffabilis, verba ; quanto magis ipse ineffabilis, qui talia demonstravit, quae fari non possit cui demonstrata sunt? Itaque, fratres, melius erat si possemus tacere, et dicere: Hoc habet fides, sic credimus: non potes capere, parvulus es: patienter tolerandum, donec pennas nutrias; ne cum volare implumis volueris, non sit illa aura libertatis, sed casus temeritatis. Quid illi contra? O si haberet quod diceret, diceret mihi! Deficienti ista excusatio est. Victus est veris, qui respondere non vult. Ille cui hoc dicitur, si non respondeat, etsi in se ipso victus non est, vincitur tamen in titubantibus fratribus. Audiunt enim fratres infirmi, et putant revera non esse quod dicatur: et forsitan verum putant, non esse quod dicatur, non tamen non esse quod sentiatur. Homo enim nihil potest dicere, quod non etiam sentire possit: potest etiam aliquid sentirne cum aliquas similitudines contra nisse ad id quod nec dici nec cogitari a
Abbreviated transcription (Latin):
nuamus: Si tam̃ et no ᷤ ipsi nõ car¬
es sumus: quando carnalib ista pi¬
ilia intimamus. Nomini assuefac
Natiuitate terrena. et uidenti istius
iturȩ ordinem: ibi successus. et deceᷤᷤ
gimentes. et genitos etate distin¬
it: P ost patrem enim nascit᷑ filius.
Eri morituro utiq successurus: hoc
bominibus. hoc in aliis animantib
ienimus. parantes pͥores demꝑe. pfi¬
lstemꝑe posteriores. Hac consuetu¬
e uidendi. carnalia tranffere illi
spiritualia cupiunt. et intentione
carnalium facilus seducuntur. Nõ
enim ratio audientiũ sequitur calia
p̃dicantes: sed consuetudo quȩ etiam
ipsos inuoluit. ut calia p̃dicarent:
& quid facimus nos: Silebimus:
U̾cinam uceret. F orsitam enĩ filen¬
do aliquid digum de re meffabili
cogitaret ui. Nam quicquid po¬
cest fari: non est ineffabile. Inesta¬
bilis ẽ autem deus. Si enim rapcũ
se dicit ułq in tercium cȩlum apłs
paulus. et dicit audisse se ineffabilia

Expanded text:
insinuamus: si tamen et nos ipsi non carinsinuamus: si tamen et nos ipsi non carnales sumus, quando carnalibus ista spiritualia intimamus, homini assuefacto nativitate terrena, et videnti istius creaturae ordinem, ubi successus et decessus, gignentes et genitos aetate distinguit? Post patrem enim nascitur filius, patri utique morituro successurus. Hoc in hominibus, hoc in aliis animantibus invenimus, parentes priores tempore, filios tempore posteriores. Hac consuetudine videndi, carnalia transferre illi ad spiritualia cupiunt, et intentione carnalium facilius seducuntur. Non enim ratio audientium sequitur talia praedicantes, sed consuetudo, quae etiam ipsos insolvit, ut talia praedicarent. Et quid facimus nos? Silebimus? Utinam liceret. Forsitan enim silendo aliquid dignum de re ineffabili cogitaretur. Nam quidquid potest fari, non est ineffabile. Ineffabilis est autem Deus. Si enim raptum se dicit usque in tertium coelum apostolus Paulus, et dicit se audisse ineffabilia
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ a nobis fides catolica quȩ contis¬
io se cicius accipuint quod uidens
conquerunt: Musi sunt enim
dam dicere. Maior ẽ filio pater. q
p̾cedlit eum tẽꝑe. idest maioi fil
pat᷑. et nunor ẽ patre filiꝰ. et apa
in temꝑe p̃cedit̃. et sic disputa
a ipse donauerit: quod ipse sug¬
erit. A dsit nobis ut possimus
explicare: non rationem putetis.
ominem defecisse. Itaq hortor u¬
& deprecor uosut oretis: ad sit n¬
edĩa dĩ: et ita rem a nob̾ dici facia
os audire oportet: et nos dicere.
E illi dicunt. Si filius dĩ ẽ: natꝰ¬
oc facemur. Non enim eẽt filius:
itus nõ eẽt. Manifest᷑um ẽ ad ii
fides. approbat eccłia catholica:
um est. adungunt deinde. Si na
ẽ patri filius: erat pater anteꝗͣ
ilius nasceretur. Hoc respuit fide̾.
Quunt aures catholicȩ. a nathe ina¬
itur: extra est. Qui hoc sapit: nõ
et ad participationẽ societatem
scõꝵ. Ergo ait rationem michi red
quomodo et filius nasci potuit patͥ.

Expanded text:
r a nobis fide catholica, quae contraid facilius accipiunt quod videre consueverunt? Ausi sunt enim quidam dicere, Major est Patecedit eum tempore: id est, major est Filio Pater, et minor est Patre Filius, et a Patre in tempore praeceditur. Et sic disputanquod ipse donaverit, quod ipse suggesserit; adsit nobis, ut possimus explicare, non rationem putetis, sed hominem defecisse. Itaque vos hortor et deprecor ut oretis: adsit misericordia Dei, et ita rem a nobis dici faciat, ut vos audire oportet, et nos dicere. Hoc ergo illi dicunt: Si Filius Dei est, natoc fatemur. Non enim esset Filius, si natus non esset. Manifestum est, admittit fides, approbat Ecclesia catholica, verum est. Adjungunt deinde: Si natus est Patri Filius, erat Pater antequam ei Filius nasceretur. Hoc respuit fides, respuunt aures catholicae; anathematur, extra est qui hoc sapit, non pertinet ad participationem societatemque sanctorum. Ergo, ait, rationem mihi redde, quomodo et Filius potuit nasci
Abbreviated transcription (Latin):
iua. et tam̃ umago abiulo: non illucł
ab unagine. Nascitur g cũ imugme sua:
et simul eẽ incipiunt uitguitum et
imago eius. Numquid non faceris
imaginem eẽ de iio uirgulto. nõ uir¬
gultum de iiagine genitam: Ergo
de illo uirgulto cõfiteris imagmem.
Itaq et generans. & quod genitum ẽ.
simul esse ceperunt. Ergõ coeua sunt:
si semꝑ uirgultum: semꝑet imago
de uirguito. Quid autem de alio est uti
utiq natum ẽ. Potest gͣ semꝑ eẽ gene¬
rans: et semper cũ illo. quod de ullo na¬
natum ẽ. lui gͦ estuabamus. ibi labo¬
rabamus. quomͦ indelligeretur sempi¬
ternanatiuitas. Ergo filius dĩ scđ̾m
quo ut. non smn hoc quod prior est
per filius de patre. Et quia quicͥquis
de auquo ẽ. natum est: semꝑ ꝙͥ fuius
natus semꝑ pat̃. semꝑ deuio imago.
quomꝰ imago illa uirgulti de uitgulto
nata est. Et si semꝑ uirguitũ : sem per
nata eẽt et imago de uirguito. Non po¬
tiusti inuenire coeterna genita aeter¬

Expanded text:
sua: et tamen imago ab illo, non illud sua: et tamen imago ab illo, non illud ab imagine. Nascitur ergo cum imagine sua, et simul esse incipiunt virgultum et imago ejus. Numquid non fateris imaginem esse de illo virgulto, non virgultum de imagine genitum? Ergo de illo virgulto confiteris imaginem. Itaque et generans, et quod genitum est, simul esse coeperunt. Ergo coaeva sunt. Si semper virgultum, semper et imago de virgulto. Quod autem de alio est, utique natum est. Potest ergo semper esse generans, et semper cum illo quod de illo natum est. Ibi enim aestuabamus, ibi laborabamus, quomodo intelligeretur sempiterna nativitas. Ergo filius Dei secundsit: non secundum hoc, quod prior esset per Filius de Patre. Et quia quidquid de aliquo est, natum est; semper igitur Filius natus. Semper Pater, semper de illo imago; quomodo imago illa virgulti de virgulto nata est, et si semper virgultum, semper nata esset et imago de virgulto. Non potuisti invenire coaeterna genita aeter