comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sensiũ diuerses uocabulis noncupat᷑ aliud
significat sapientia altud iustitia: Quan¬
do enĩ sapientia dr̃ disciplina ista ditina¬
rũ rerũ humanarũ quȩ instituit quando
iustitia distribuit᷑ & uidex meritoꝵ signi¬
ficat᷑ quando scitas illa uirtꝰ describitur
quȩ credentes dõ effic̃ scõs Ita gͦmͥ &¬
prudentia eius intellige cũ doctrina est¬
& demonstratio bonarũ aut malarũ re¬
rũ siue neutrũ atq in hunc mundũ exter¬
quippe extensionẽ quandã eẽ uerboꝵ

Expanded text:
ersis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplina ista divinarum rerum humanarumque institutio, quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas illa virtus describitur, quae credentes Deo efficprudentia ejus intelligitur doctrina et demonstratio bonarum ac malarum rerum, sive neutrarum, atque in hunc modum extenquippe, extensionem quamdam esse verborum
Abbreviated transcription (Latin):
accepi. Ter uirgis cesus sum semel lapidat
sũ ter naufragiũ passus sũ. Discamꝰ diffe¬
rentias głarũ & ñ nullus eẽ qͥ suꝑ his glori¬
entur quȩ rubore digna sint quoꝵ scđm¬
apłm gła in confusione in hs qͥppe gloriant᷑
quȩ cũ faciunt latebras & secreta ꝑqͥrunt
Post hȩc considemꝰ qͥd decinctorio p̃ceptũ sit
Hȩc dic̃ dñs. Uade & accipe tͥ cinctoriũ li¬
neũ & circunda lũbos tuos & ꝑ aquã ñ tran¬
sibis. Et accepi cinctoriũ scđm uerbũ dm̃i
adme dicens Accipe cinctoriũ qđ circa lũbos
tuos ẽ. & uade ad eufraten & absconde illud
in cauerna petre. Post dies uenit ꝓpħa &
accepit cinctoriũ de loco ubi infoderat il
loco sibi p̃sumeret intellectũ dans dñs
in t̃p̃tationis occasionẽ addidit dicens
Sic̃ enĩ ad her& cinctoriũ circa lũbos

Expanded text:
um, semel lapidatus sum, ter naufragium passus sum ? Discamus differentias gloriarum, et nonnullos esse qui super his glorientur, quae rubore digna sunt, quorum gloria est in confusione. In his quippe gloriantur, quae cum faciunt, latebras, et secreta perquirunt . Post haec consideremus quid de cinctorio praeceptum sit. Haec dicit Dominus: Vide et accipe tibi cinctorium lineum, et circumda lumbos tuos, et per aquam non transibis. Et accepi cinctorium secundum verbum Domini ad me dicens: Accipe cinctorium, quod circa lumbos tuos est, et vade ad Euphratem, et absconde illud in caverna petrae . Post dies venit propheta, et accepit cinctorium de loco ubi infoderat illloco sibi praesumeret intellectum, dans Dominus interpretationi occasionem, addidit dicens: Sicut enim adhaeret cinctorium circa lumb
Abbreviated transcription (Latin):
cinctꝰ ẽ: Neq em̃ putandũ ẽ cinctorio abiecto
mansisse in cinctũ. statim ut illos ꝓiecit. ali¬
os sibi contexuit. Hoc cinctoriũ ẽ. eccła ÷: de
gentib: congregata. quȩ scire debet qͥa si prio¬
rib ñ peꝑcit ds̃ nec tibi parcet si đeliquerit
si ñ fuerit digna lumbo eius: si ñ ad herens

Expanded text:
cinctus est. Neque enim putandum est cinctorium abjicientem mansisse incinctum, statim ut illos projicit, alios sibi contexuit. Hoc cinctorium Ecclesia est de gentibus congregata, quae scire debet, quia si prioribus non pepercit Deus, nec sibi parcet si dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens
Abbreviated transcription (Latin):
qđ infert᷑ uenite inmittamꝰ lignũ in panẽ
eiꝰ: mmie difficultatis ẽ: pamsꝰ iħu quo nu¬
trim᷑ sermo eiꝰ in t̃p̃tat᷑. Quia igit᷑ docente
eo uoluer̃ qͥdã scandalũ ponere doctrinȩ eiꝰ
cructfigentes eũ dixer̃. Uenite inmittamꝰ

Expanded text:
quod inferunt: Venite, mittamus lignum in panem ejus, nimiae difficultatis est. Panis Jesu quo nutrimur, sermo ejus interpretatur. Quia igitur docente eo, voluerunt quidam scandalum ponere doctrinae ejus, crucifigentes eum dixerunt: Venite, mittamus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe saluatũ ante aduentũ suũ quẽ om̃ib
manifestauit erat qͥppe cũ morse cũ isaia
cũ om̃ib sc̃ĩs. Quom᷑ enĩ poterant effari
sermonẽ dĩ sine ipsiꝰ sermonis aduentu:
Hȩc aut̃ nos qͥ ecdesi astici sumꝰ magis debemꝰ
aduertere qͥ uolumꝰ eundẽ dm̃ eẽ legis &
ȩuangłii ipsũ dm̃ & antiqͥtꝰ & nunc &

Expanded text:
adventum suum, quem omnibus manifestavit. Erat quippe cum Moyse, cum Isaia, cum omnibus sanctis. Quomodo enim poterant effari sermonem Dei sine ipsius sermonis adventu? Haec autem nos qui Ecclesiastici sumus, magis debemus advertere, qui volumus eumdem Deum esse legis, et Evangelii, ipsum Deum et antiquitus, et nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq: aut̃ resurget in suo ordine & ñ ut
libet miscent᷑ ordines resurgentiũ Aliꝰ or¬
do erit in illo & in illo thesauro dĩ. Isti aũ
sunt thesauri sapientiȩ & scientiȩ abscon¬
diti & quomodo possideo unã p̾ciosis
simã margaritã ꝑ alias margaritas
sic uenio ad thesaurũ thesauroꝵ. & dñm
dñoꝵ & regẽ regũ cũ dignꝰ fuero sp̃ĩab
indĩ thesauros cõmorantib Eduxc̃ em̃ uen¬
tos de thesauris suis Infatuatꝰ ẽ. om̃is ho¬
mo a scientia Si om̃is homo infatuatꝰ ẽ
ascientia & paulus homo ẽ paulus infatu¬
atus ẽ a scientia Ea parte cognoscimꝰ ex par¬
te ꝓphetamꝰ Infatuatꝰ a scientia uidens
ꝑspeculũ. undens in enigmate portiunculã
quandã inidens. Et si sic expedit dicere ipsiꝰ
quoq: portiunculȩ partẽ minima recognos¬
cens : econtrario aut̃ intelligis. qͥd sit om̃is¬

Expanded text:
que autem resurget in suo ordine , » et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei, et alius sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi. » Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauris commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis . Infatuatus est omnis homo ab scientia . Si omnis homo infatuatus est ab scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est ab scientia. Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus ab scientia, vidper speculum, et in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intellige quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
ob causam : lege erechiel & intellige quomodo
ds̃ udeat᷑ incorꝑe. Et quã obrẽ alũbis
usq ad capđ electrũ tunc poteris etia p̃sentẽ
scripturȩ in uenire rationẽ. quare inferiores
partes dĩ igneȩ s̃. renes generationis & lũbi
igne censent᷑ Omĩa quippe quȩ ex coitu
& uoluntate sunt. indigent purgationẽ
& ipsa purgatio in mixta ẽ. supplicio. Ca
uͦ quȩ arenibus in suꝑiora. consurgunt.¬
& libidinis oꝑa uirtute sua transcendunt
quasi quȩdã materia ꝓpͥora adelectri simi¬
litudinẽ referunt᷑ Dr̃ quippe electrũ aurco
eẽ. p̃ciosius. Quid igitur exemplis scriptu¬
ra utit᷑. ut ostendet supnũ dĩ corpus eẽ
magnificũ & infernũ uilius idarconuno in¬
troduẽ dñm exigne & electro subsistentẽ ex

Expanded text:
ob causam? Lege Ezechielem, et intellige quomodo Deus videatur in corpore, et quamobrem a lumbisusque ad caput electrum : tunc poteris etiam praesentis Scripturae invenire rationem, quamobrem inferiores Dei partes igneae sunt. Renes generatione, et lumbi igne censentur. Omnia quippe quae ex coitu, et voluptate sunt, indigent purgatione, et ipsa purgatio immixta est supplicio. Ea vero quae a renibus in superiora consurgunt, libidinis opera sua virtute transcendunt, quasi quaedam materia purior ad electri similitudinem referuntur. Dicitur quippe electrum auro esse pretiosius. Quid igitur exemplis Scriptura utitur, ut ostendat supernum Dei corpus esse magnificum, et inferius vilius? Idcirco nunc introduxit Dominum ex ign
Abbreviated transcription (Latin):
sũ in doctrina eiꝰ fecit panẽ illiꝰ dulciorẽ
Ante enĩ quã inmitteret᷑ lignũ in panẽ eiꝰ
quando tantũ modo panis erat. & ñ erat
lignũ inuniũsã t̾rã. Non exierat sonꝰ eius ⁊
postea quã assũpsit fortitudinẽ ꝑ lignũ
Tunc in uniũ sũ orbe passionis eiꝰ dissemina¬
tus ẽ sermo in cuiꝰ figura & aqua in ueteri
testam̃to ad tactũ ligna dulcis effecta ẽ
Ego quippe aio legẽ ñ intellectã amara
aquã eẽ. Cũ aut̃ uenerit lignũ iħ u xp̃i &
sermo saluatoris mei descenđit in eã tunc
dulcat᷑ & fit suauissimi saporis intellec¬
ta parit̃ & lecta lex morsi dicens Igit᷑
uenite inmittamꝰ lignũ inpanẽ eiꝰ: etiã hoc
addunt & conteramꝰ eũ a t̾ra uiuentiũ

Expanded text:
ctrinam ejus, fecit panem illius dulciorem. Ante enim quam immitteretur lignum in panem ejus, quando tantummodo panis erat, et non erat lignum, in universam terram non exierat sonus ejus: postea vero quam assumpsit fortitudinem per lignum, tunc in universum orbem passionis ejus disseminatus est sermo. In cujus figura et aqua in Veteri Testamento ad tactum ligni dulcis effecta est. Ego quippe aio, Legem non intellectam, amaram aquam esse. Cum autem venerit lignum Jesu Christi, et sermo Salvatoris mei descenderit in eam, tunc dulcoratur, et fit suavissimi saporis, intellecta pariter et lecta lex Moysi. Dicentes igitur: Venite, mittamus lignum in panem ejus, etiam hoc addunt, et conteramus eum 816 a te
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ inclericatꝰ uob ordinẽ p̃sidemꝰ intantũ
ut qͥdã deminori gradu adhunc locũ cupi¬
ant ꝑuenire. Nosse debetis ñ statĩ in eo ẽẽ
saluandos qͥa derici sumꝰ. multi em̃ & pre¬
tes ut & ipsi ex ordine capiant fructũ
& ornam̃to suȩ sint dignitati Idcirco a¬
iunt qͥ exposuer̃ ho pħa nunc dix̃ clerieꝵ¬
est̾. si aliqͥs in agmine sedeat presbite
tare hoc tantũ de nob̵ eẽ dictũ. & uos & nos
cõmonet diuina maiestas ut uexta scrip¬
turarũ p̃cepta uiuamꝰ & si sic expedit hi¬
cere. Potentes potent̃ torm̃ta pacientur.
agͥebat : Sic nos excistimet homo ut mini¬
stros xp̃i. & dispensatores sacram̃toꝵ dĩ
Hic ia querit᷑ int̾ dispensãtores ut fideł

Expanded text:
qui in clericatus vobis ordine praesidemus, intantum qui in clericatus vobis ordine praesidemus, intantum ut quidam de minori gradu ad hunc locum cupiant pervenire, nosse debetis non statim in eo esse salvandos, quia clerici sumus; multi enim et preita viventes, ut et ipsi ex ordine capiant fructum, et ornamento suae sint dignitati: idcirco aiunt qui exposuerunt prophetam nunc dicenteest, si aliquis in agmine sedeat presbyternolite putare hoc tantum de nobis esse dictum: et nos et vos commonet divina majestas, ut juxta Scripturarum praecepta vivamus, etsi sic expedit dicere: « potentes potenter tormenta patientur. aiebat: « Sic nos existimet homo quasi ministros Christi et dispensatores sacramentorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝗ ille descendet ñ erat gladius suꝑ trã
neq caro concupiscebat aduersus sp̃m neq
edocti sumꝰ quȩ carnis quȩ ue sint sp̃s doctri¬
na eiꝰ qͣsi gladiꝰ inmissus diuisit carnẽ idẽ
t̃ra a spũ & ext̃minauit eã quia mortifi
& ñ uiuimꝰ ultra iã tibeta carnẽ. Uiuit autẽ
sp̃s & seminamꝰ ñ in carne sed in sp̃u ut non
metamꝰ corruptionẽ de carne. sed de spũ in
cũ & spinas metetis. Qui eñĩ neq uixta uo¬
luntatẽ scripturarũ neq uxta fidĩ ueritatẽ
ꝓferunt eloqͥa dĩ. seminant triticũ & metunt
spinas Hoc heretici faciunt qͥ legunt scriptu¬
ras & spinas ñ de libris scĩs sed de ꝓpriis
sensib metunt. Clerici eoꝵ ñ ꝓder̃ eis: hȩc
ante me alii exposuer̃. Et qͥa ñ in ꝓbo in t̃pta¬
tionẽ eoꝵ consentiens eadẽ ꝓfero ñ qͣsi ipse
reppererim sed reꝑta iã repetens ut mͥ partt̃
uob̾q conducat si tam̃ quȩ dicenda s̃ in tent
animꝰ excipiat Nos qͥ putam̃ aliqͥd eẽ idẽ

Expanded text:
antequam ille descenderet non erat gladius super terram; neque caro concupiscebat adversus spiritum, edocti sumus quae carnis quaeve sunt spiritus. Doctrina ejus quasi gladius immissus, dividit carnem, id est terram a spn vivimus ultra juxta carnem, vivit autem spiritus, et seminamus non in carne, sed in spiritu, ut non metamus corruptionem de carne, sed de spiritu cum, et spinas metitis . Qui enim neque juxta voluntatem Scripturarum, neque juxta fidei veritatem profert eloquia Dei, seminat triticum, et metit spinas. Hoc haeretici faciunt qui legunt Scripturas, et spinas non de libris sanctis, sed de propriis sensibus metunt. Cleri eorum non proderunt eis. Haec ante me alii exposuerunt, et quia non improbo interpretationem eorum, consentiens eamdem profero, non quasi ipse repererim, sed reperta jam repetens, ut mihi pariter, vobisque conducat: si tamen quae dicenda sunt, intentus animus excipiat. Nos qui putamur aliquid esse, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ur̃a. Uerũ hoc parũ ẽ Audi qͥd lo¬
quat᷑ in ieremia sermo diumnꝰ. iubens
ut ne in sapientia qͥdẽ nr̃a głiem᷑ Ne
gloriet᷑ in qͥt sapiens in sapientia sua
neq fortis in fortitudine sua nec diues
induntiis suis : Sed in isto gloriet᷑ qͥ głat᷑
in telligere & scire qm̃ ego sũ dñs Uis

Expanded text:
estra. Verum hoc parum est. Audi quid loquatur in Jeremia sermo divinus, jubens ut ne in sapientia quidem nostra gloriemur: Ne glorietur, inquit, sapiens in sapientia sua, nec fortis in fortitudine sua, nec dives in divitiis suis; sed in isto glorietur qui gloriatur, intelligere et scire quia ego sum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
limo ẽ. alus cũ fuerit oꝑa mundatus.
generationis color obscurior ẽ. & nigrior
neram. quando credimꝰ. quando in cantico
canticoꝵ dicimꝰ. Nigra sũ & speciosa
Luim᷑. ut faciamꝰ candidi ut nitorẽ qͥ nob̵
insitus exnatira ñ fuerat diligentia con¬
sequam̃ uixta illud qđ in eodẽ loco scribit᷑
Quȩ ẽ. ista quȩ ascendit dealbata. & e

Expanded text:
lino, et alius est cum fuerit opere mundatum. Generationis color obscurior est, et nigrumneramur, quando credimus, quando in Cantico Cantico dicimus: Nigra sum et speciosa abluimur ut fiamus candidi, ut nitorem qui nobis insitus ex natura non fuerat, diligentia consequamur, juxta illud, quod in eodem loco scribitur: Quae est ista quae ascendit dealbata? e
Abbreviated transcription (Latin):
credetis morsi credetis utiq & mͥ. De me em̃
ille scripsit: Si aut̃ litteris illiꝰ ñ creditis qͥm
mus testam̃to qđ traditũ ẽ ꝑ morsen & ad
Neq enĩ audier̃ testamentũ qđ mandauit
patrib tłs̃ indie inqͥt qua educi eos de t̾ra¬
telligentẽ id qđ scriptũ ẽ in ioħis a pocalipsin
qͥa locus ubi d̃s crucificus ẽ. uocet᷑ sp̃italĩ
sodoma & ȩgyptꝰ. Si eñ sp̃italit̃ aegrptꝰ¬
scđm in telligentiã corporalẽ. aut dubiũ ẽ
quin si intelleeris egrptũ sp̃italẽ & eocieris
de ea tusis egrediens ext̾ra egrpti deforna¬
ce ferrea. & tibi dr̃ audite uocẽ mẽa. &
facite iuxta hȩc om̃ia Deinde repmissio
dĩ ẽ. ad audientes si fecerint quęcunq p̃ce¬
pit dñs dicens. & eritis mͥ in popłm & ego
ero uob in dm̃ Non om̃s qͥ se popłm dei
ẽẽ. dicit popłs dĩ est. Iudȩoꝵ popłs popłi¬

Expanded text:
 crederetis utique et mihi, de me enim ille scripsit: Si autem litteris illius non creditis, quomodo mus testamento, quod traditum est per Moysen, et ad neque enim audierunt testamentum, quod mandavit Deus patribus: In die, inquit, qua eduxi eos de tertelligentem id quod scriptum est in Joannis Apocalypsi: quia locus ubi Dominus crucifixus est vocatur spiritaliter Sodoma et Aegyptus. Si enim spiritualiter Aegyptm intelligentiam corporalem, haud dubium est, quin si intellexeris Aegyptum spiritalem et exieris de ea, tu sis egrediens ex terra Aegypti de fornace ferrea, et tibi dicatur: « audite vocem meam et facite juxta haec omnia. » Deinde repromissio Dei est ad audientes si fecerint quaecunque praecepit Dominus dicens: « Eritis mihi in populum et ego ero vobis in Deum. » Non omnis qui se populum Dei esse dicit, populus Dei est. Judaeorum pop
Abbreviated transcription (Latin):
tu tuo scĩfica illos indie int̾fectionis eoꝵ
Quid faciã ut hȩc exponã torm̃ta sc̃fi¬
cationẽ uocat eoꝵ qͥ torquent᷑. Sc̃ifica
qͥppe eos ait indie int̃fectionis eorũ idẽ
ꝑ hoc qđ int̾ficis eos scĩfica eos. Que enim
diligit dñs corripit. flagellat aut omẽm
filiũ quẽ recipit Quousq lugebit t̾ra & fenũ
om̃e agri arescit amalicia habitantiũ intra
dicens:  lugere ea : quando malis̃ habitato¬

Expanded text:
fectionis eorum . Quid faciam ut hoc exponam? Tormenta sanctificationem vocat eorum qui torquentur. Sanctifica quippe eos, ait, in die interfectionis eorum, id est, per hoc, quod interficis eos, sanctifica eos. Quem enim diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Quousque lugebit terra, et fenum omne agri arescet a malitia habitantium in terra? opheta, dicens lugere eam quando mali sunt habitato
Abbreviated transcription (Latin):
aut & inreliqͥs necessaria correptionẽ.
quã ut mͥ uidet᷑ in morali loco debemꝰ ac¬
ciꝑe: Confundimini agłiatione ur̃a ab op¬
pbrio in conspectu d̃ Multa s̃ in qͥb
głificantes insipientiã nram ostendimꝰ
uerbi gr̃a: Si qͥ in multis possessiorib
dr̃ ad eos Confundimini agłiatione ur̃a
Si qͥ iactabundi incedunt suꝑ p̃ciosis si¬

Expanded text:
autem et reliquis necessariam correptionem, quam, ut mihi videtur, in morali loco debemus accipere: Confundimini a gloriatione vestra, ab opprobrio in conspectu Domini . Multa sunt in quibus gloriantes insipientiam nostram ostendimus. Verbi gratia, si qui in multis possessionibusdicitur ad eos: Confundimini a gloriatione vestra. Si qui jactabundi incedunt  Al. quis
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ factã & toto mundo illiecisse quando uer¬
bũ caro factũ ẽ. & habitauit in nobis Opor¬
tet autẽ nosse qm̃ & ante quã corpus as¬
sumeret ad scõsq descenderat & post hanc
p̃sentia corporalẽ ad cȩlos inctor ascendens
rursus ad nos ueniat. Siuis hinꝰ rei cape
argum̃tũ ausculta qđ dr̃ sermo qͥ factꝰ ẽ
suꝑ ieremia ad ño dicens Audi & rłqua¬

Expanded text:
liter factam, et toti mundo illuxisse, quando Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Oportet autem nosse, quoniam et antequam corpus assumeret ad sanctos quoque descendit: et post hanc praesentiam corporalem ad coelos victor ascendens, rursus ad nos veniet. Si vis hujus rei capere argumentum, ausculta quod dicitur: Sermo qui factus est super Jeremiam a
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ inducã mala suꝑ habitantes in anathot
thot obȩdientia. Quia gͦ obȩdientia dĩ
in illo fuit sic̃ regnũ eiꝰ & factũ ẽ. de re¬
gno id qđ nouimꝰ p̃dictũ: Auferet᷑ a uob̃
regnũ. & dabit᷑ genti facienti fructꝰ etꝰ
Nunc quoq uiri qui s̃ in anathot hoc ẽ.
in obȩdientia quer̃ anim̃a ñ ieremie neq
enĩ hȩc historia ulla cõmemorat quia
scriptura hieremie nichil tale conscri
locuti s uiri ab anathot Sed xp̃i quȩr̃
nomine dm̃. Legimus & hoc auidȩis ꝓhi¬
nib: Ecce ego uisitabo in eis. Iuuenes eoꝵ gla¬
dio cadent & filii eoꝵ & filiȩ morientur
in fame ñ ieremiȩ tẽporib gladio occubuer̃
Sed post aduentũ dm̃ tunc famis uenit in
eos ñ famis panis neq sitis aquȩ sed famis
quar de ꝓpħis .: neq magistriA neq
It licet sint innumerabiles qͥ sibi sapientiã
undicent. ñ ẽ iã sermo dm̃ inȩis: Conplecũ
e illuduaticiniũ. Auferet dñs ande e

Expanded text:
m inducam mala super inhabitantes in Anathoththoth, obedientia: Quia ergo obedientia Dei in illo populo fuit, sicut regnum ejus: et factum est de regno id, quod novimus praedictum: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus : nunc quoque viri qui sunt in Anathoth, 817 hoc est in obedientia, quaerunt animam, non Jeremiae, neque enim hoc historia ulla commemorat, quiaScriptura Jeremiae, nihil tale conscriblocuti sunt viri Anathoth: sed Christi quaerunt nomine Domini. Legimus et hocris. Ecce ego visitabo in eis, juvenes eorum gladio cadent, et filii eorum et filiae morientur in fame. » Non Jeremiae temporibus in gladio occubuerunt, sed post adventum Domini: tunc et fames venit in eos, non fames panis neque sitis aquae, sed fames quar de prophetis? Neque magistri, neque Et licet sint innumerabiles, qui sibi sapientiam vendicent, non est jam sermo Domini in eis. Completum est illud vaticinium: « Auf
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ sit ds̃ nr̃ Si aut̃ uis pleniꝰ dicere
quoꝵ sit ds̃ & qͥb uocabulũ sin nominis
& dĩ ia cob idque ipsũ exponens saluator
tẽ. Ego sũ uita Qui habet mortua oꝑa
qͥ necdũ pęnitentiã egit ab oꝑib mortu
uente qͥ conuersat᷑ in gep̃o & fit particeps
mortuis. ut pollicitationẽ suã in nob cõple¬
at dicens. Et ero uob inđm & statuã iura

Expanded text:
omnium fiat Deus noster. Si autem vis plenius discere, omnium fiat Deus noster. Si autem vis plenius discere, quorum sit Deus, et quibus vocabulum sui et Deus Jacob . » Idque ipsum exponens Salvator tem: « Ego sum vita. » Qui habet mortua opera? qui nec dum poenitentiam egit ab operibus mortuieum qui conversatur in Christo, ut fiat particeps mortuis, ut pollicitationem suam in nobis compleat dicens: Et ero vobis in Deum, ut statuam A
Abbreviated transcription (Latin):
ingentẽ autẽ insipiente irritabo eos . Nos ig
in popłm dĩ facti sumꝰ & adnuntiat᷑ iustitia
popłoqͥ nascet᷑ de gentib Iste eñĩ popłs subito
nascit᷑. & in ꝓpħa scriptum ẽ Signata ẽ. gens
insemel. quando saluator ascendit adcȩloi
& credider̃ una die qͥnq milia. & alia ad
dita s̃ tria milia. Uere tunc fuit cernere popłm
in semel natũ. sermone dĩ & repente steri¬
lẽ parturientẽ ad quã dr̃. Lȩtare sterilis
quȩ ñ paris erũpe & clama quȩ ñ partu¬
ris quia plures filii deserte magis quã eiꝰ
quȩ habet uirũ. Deserta ȩccła alege de¬
serta erat adeo. Habens autẽ uirũ srna¬
goga legẽ habebat & dm̃ Quid gͦ pollicet᷑
ds̃ eritis mͥ inpopłm & ego ero uob in dm̃
Non ẽ. om̃iũ ds̃. sed eoꝵ tantũ qͥb se largitꝰ
est qͦmͦ patriarchȩ illi adquẽ doc̃ ego sũ ds̃
tuus & rursũ alii eredt̃ ero ds̃ tuus Nec¬

Expanded text:
in gentem enim insipientem irritabo eos . » Nos igitur in populum Dei facti sumus, et annuntiatur justitia populo qui nascetur de gentibus. Iste enim populus subito nascitur. Et in propheta scriptum est: « Si nata est gens in semel: » quando Salvator ascendit ad coelos, et crediderunt una die quinque millia, et alia die addita sunt tria millia . Vere tunc fuit cernere populum in semel natum sermone Dei, et repente sterilem parturientem, ad quam dicitur: « Laetare sterilis quae non paris, erumpe et exclama quae non parturis, quia plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . » Deserta Ecclesia a Lege, deserta erat et a Deo, habens autem virum Synagoga Legem, habebat et Deum. Quid ergo pollicetur Deus? « Eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum. » Non est omnium Deus, sed eorum tantum quibus se largitus est, quomodo patriarchae illi ad quem dicit: Ego sum Deus tuus : et rursum alii: Ego Deus ero Deus tuus : nec
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ anima deserta ẽ. Habitata autẽ ẽ.
quando plena ẽ. deo quando xp̃m & sp̃m scm habet
Uerũ hȩc & uere in scripturis dicunt᷑ in a¬
tres sp̃s postulat dicens. Sp̃ũ principali
confirma me. Sp̃m rectũ in noua in noua
in uscerib meis. Sp̃m scm̃ tuũ ne aufe¬
ras ame Qui s̃ isti tres sp̃s : Principalis
Hȩc in ad ꝓbatione enis rei diximus qđ ha¬
bitat ẽ. orb trarũ in sapientia dĩ fabrica¬
tus sit: sapientia qͥppe auxiliabit᷑ ustũ
suꝑ decẽ potestates habentes ciuitate
Sapientia aut̃ & disciplinã qͥ abicit in¬
felix ẽ & uana spes eiꝰ or labores ciꝰ¬
insensãti & inutilia oꝑa eius. Ait sapien¬
tia quȩ titulo scribit᷑ salomonis Idcir
ops & de sublimi torruit uenientib: nobts
in locũ istũ miseriarũ cecidit habitata nr̃a
post quã peccauimꝰ inique fecimꝰ inuiste eggi¬
mus i pie gessimus & post ruina indĩ¬

Expanded text:
sanctum, anima deserta est: habitata autem est quando plena est Deo, quando habeter et varie in Scripturis dicuntur: in atres spiritus postulat, dicens: Spiritu principali confirma me: spiritum rectum innova in visceribus meis: spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Qui sunt isti tres spiritus? Principalis Haec ad probationem ejus rei diximus, quod habitatus est orbis terrarum in sapientia fabricantis eum. Sapientia quippe auxiliabitur justo super decem potestatem habenti civitates . Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit, infelix einsensati, et inutilia opera ejus , ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis. Idcircippe, et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus, et post ruinam indi
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is qͥ peccatũ fac̃ edcrabulo natus ẽ Toti¬
ens exzabulo nascim quotiens peccamꝰ Infe¬
lix ille qͥ sẽꝑ generat᷑ atabulo Rursũq mul¬
tũ beatus ẽ. qͥ ex dõ sẽꝑ nascit᷑. neq em̃ semel di¬
cã iustũ ex dõ natũ: Sed ꝑsingula uirtutis oꝑa
sẽꝑ iustus nascit᷑ exdõ Hoc aut̃ ut plenius
possit ꝓbari etiã de saluatoris nr̃i cotidiana
natiuitate dicamꝰ liquido id in iustis obtinen¬
tes qđ in dño p̃cesserit: Saluator nr̃ splen¬
dor ẽ . głȩ splendor aut̃ ñ semel nascit᷑ &
deinceps desinit nasci. Sed quotiens cunq: or¬
tũ fuerit lum̃ exquo splendor orit᷑ totiens
oritur & splendor głȩ Saluator nr̃ sa¬
pientia dĩ est. sapientia uͦ splendor ẽ. lucis
a et̃nȩ. Sic igit᷑ saluator seꝑ nascit᷑. & id

Expanded text:
Omnis qui peccatum facit, ex zabulo natus est. TotiOmnis qui peccatum facit, ex zabulo natus est. Toties ex zabulo nascimur, quoties peccamus. Infelix iste qui semper generatur a zabulo. Rursumque multum beatus qui semper ex Deo nascitur. Neque enim semel dicam, justum ex Deo natum, sed per singula virtutis opera semper justus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostri quotidiana nativitate dicamus, liquido id in justis obtinentes quod in Domino praecesserit. Salvator noster splendor est gloriae, splendor autem non semel nascitur, et deinceps desinit nasci: quotiescumque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor gloriae. Salvator noster sapientia est Dei. Sapientia vero splendor est lucis a
Abbreviated transcription (Latin):
tates patrũ. sed patrũ suoꝵ pͥoꝵ. Dupli¬
ces habemꝰ patres. & una species ẽ. pes¬
simoꝵ patrũ. Siqͥdẽ anteꝗ cređdẽmꝰ dia¬
bolus pat̃ nr̃ fuit. ut sermo ȩuangłicus
ostendit dicens. Uos de zabulo patre
nati estis Cũ aũt credimꝰ facti sumꝰ filu¬
dĩ. Si gͦ post hȩc peccauerimꝰ conuerti
quia duplices habemꝰ patres. utim̃ &
dauid testimonio in quadragesimo .iiͭiͦI.
ita dicentis. Audi filia & inde & indi¬
na aur̃e tuã. & obliuiscere popłm tuũ
& domũ patris tui. Quasi pat̾ qͥppe
cȩpit. audi filia. ergo duplices patres nr̃i
sunt. sed oblaiscere in qͥt domꝰ patris
tui pͥoris Si igit᷑ oblitꝰ domꝰ patris tun pͥoris
rursus fueris ad peccata conuersꝰ incidisti in
id qđ nunc dr̃ peccatũ. Conuersis adimqͥtates
patrũ suoꝵ pͥoꝵ. Dicebamꝰ dudũ dezabulo
tam̃ etiã nunc ñ habemꝰ tabulũ patre Qđ
etiã de ioħis epła ad ꝓbamꝰ in qͦ ita scribit᷑

Expanded text:
plices habemus patres, et una species est pessimorum patrum: siquidem antequam crederemus, diabolus pater noster fuit, ut sermo evangelicus ostendit, dicens: « Vos de diabolo patre nati estis , » cum autem credidimus, fDei. Si ergo post haec peccaverimus, convertimquia duplices habemus patres, utimur et David testimonio, in quadragesimo quarto psalmo ita dicentis: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, 807 et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quasi pater quippe coepit: Audi, filia. Ergo duplices nostri patres sunt. Sed obliviscere, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris tui prioris rursus fueris ad peccata conversus, incidisti in id quod nunc dicitur peccatum. Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum. Dicebamus dudum Zabulum am zabulum patrem: quod etiam de Joannis Epistola approbamus, in qua ita scribitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ necessariũ fuit. qđ fatuũ dĩ erat ut hoc par¬
Uerũ exemplũ in t̃ponamꝰ ut ꝑspitue possit
in telligi quomͦ fatuũ dĩ stultã fecerit sapi¬
entiã mundi fingamꝰ paułisꝑ me qͥaliqͥd ui¬
deor eẽ. cũ insipiente aliquo & inerudito
conferre sermonẽ qͥ nichil intelligat nchil
acute disputationis in t̾roget Nunqͥd nam
opus mͥ est ad illiꝰ stultitiã arguendã dia
lectice artis calliditatẽ & ꝓfundoꝵ sensuũ
acum̃ ad hib̵e : Nonne ad uniꝰ sermunculi
iactũ uł & modici qͥ tam̃ illiꝰ intelligentiȩ
udet᷑ acerrimꝰ fatuũ & insipientẽ ẽẽ. con¬
iuncã : sic igit᷑ mundi sapientiã stultifican¬
dã Non ẽ opus sapientiã dĩ descenđe &
cũ ea colluctari quȩ deorsũ ẽ. sapientia sed
sufficiat fatuum dĩ qm̃ fatuũ dĩ sapientĩ
est hominib & infirmũ dĩ forciꝰ e. homirib
It om̃ia contraria saluator m̃s em

Expanded text:
quod necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parquod necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parVerum exemplum interponamus, ut perspicue possit intelligi quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi: fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo, et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, ni nil 801 acutae disputationis interroget. Numquidnam opus mihi est ad illilecticae artis calliditatem et profundorum rensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia: sed sufficit fatuum Dei, quoniam « fatuum Dei sapientius est hominibus, et infirmum Dei fortius hominibus, et omnia contraria Salvator meus et
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia ẽ : qm̃ fatuũ dĩ sapientiꝰ ẽ hominib:
Si ego dixissẽ fatuũ dĩ quomodo aucupes
sermonũ meoꝵ & sẽꝑ dediti ad criminan¬
dũ uenenatas in me linguas uibrarent Nc̃
uero paulus quasi sapiens & potestatẽ ha¬
bens apłicã ausus ẽ. dicere om̃em sapientiã
t̾rena quȩ inse quȩ in petro quȩ in cȩteris
apłis erat. qͥ in istũ mundũ descenderat stulti¬
tiã eẽ. dĩ. Ad conꝑationẽ quippe illius sapien¬
tiae quã t̾renꝰ ñ capit locus. ad illã sapien¬
tia quȩ cȩlestis ẽ. que mundi limitẽ exce¬
dit hoc qđ descendit ad homines fatuũ dĩẽ
sapientib scłi huiꝰ siue principib siue ua¬
nis istis sapientib: scłi hoc qđ exposiumꝰ fa¬
tuũ dĩ sapientius ẽ. hominib Mirabile qͥd¬
da uolumus inserere. qm̃ sapientia mundi
di ut eẽ stultitia arguatur Neq eni
dignat᷑ sapientia dĩ ad mundi sapientiã
conuincendã tota descendẽ. sed potiꝰ modicũ

Expanded text:
niam quod fatuum est Dei, sapientius est hominibus . Si ego dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus quasi sapiens, et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere, omnem sapientiam terrenam, quae in se, quapostolis erat, quae in istum mundum descenderat stultitiam esse Dei, ad comparationem quippe illius sapientiae quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei essapientes saeculi istius sive principes, sive vates, istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus. « fatuum Dei sapientius est hominibus. » Mirabile quiddam volumus inserere, quoniam « sapientia mundi di, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ gͦ ñ habent iustitiã sodomoꝵ pecca¬
ta ꝑse sed ad conlationẽ maioꝵ scelerũ
uistificant᷑ sic e contrario scientia pauli ad
illã cȩlestẽ scientiã. ad illũ consumatũ lectio
in fatuatꝰ ẽ. om̃is homo ascientia: Tale
qͥddã ecclesiastes ut arbitror dep̃hendens
affatꝰ ẽ Dici sapiens efficiar & ipsa elon¬
gauit se ame longiꝰ quam erã & alta ꝓ¬

Expanded text:
non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur: sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum rationinfatuatus est omnis homo ab scientia. Tale quiddam Ecclesiastes, ut arbitror, deprehendens effatus est: Dixi, sapientia efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et
Abbreviated transcription (Latin):
sur ostendat᷑ popłs tegum̃ eẽ dĩ aduersus
eos quippe qͥ uolunt accusare ꝓudentĩa
resistit & ꝓtegit dĩ si oꝑa nec sint aliquis
indecens de eiis maiestate narrari sed cũ
peccauerimꝰ ut cinctoriũ istud ꝓpħa depo¬
suerit & abiecit illud in eufraten fluuium
ut ibidẽ computresceret. sic & nos abiciet
a lub̵suis ds̃ & piectos relinquet ad eufra¬
ten fluuiũ mesopotamiȩ ubi assrrii habi¬
tant inmici isrł. ubi babylomi. & ubi
conputrescimꝰ Cur eñ tantis in toto orbe
fluminib p̃tmissis de iudȩa ad eufraten
ꝓpħam transmittit nisi ut sacram̃tũ iu¬
ta uim nominis doceat intellectũ Post
hȩc querimꝰ quare cinctoriũ lineũ dicat᷑:
linũ etra nascit᷑. Nã cũ sem̃tis inunum
fuerit abiectũ pͥmũ in graminoͬ pullulat
quo tale fiat exquo possit cinctoriũ aut
altud quid inusus necessarios cõꝑari It
nos gͦ uniuersi qͥ generationẽ habemꝰ & t̾ra
qͥ cinctoriũ dĩ pectit᷑ multa cura indigemꝰ

Expanded text:
Dei. Adversum eos quippe qui volunt Dei accusare providentiam, resistit et protegit Dei sui opera, nec sinit aliquid indecens de majestate ejus narrari. Sed cum peccaverimus, ut cinctorium illud propheta deposuit, et abjecit illud in Euphratem fluvium, ut ibidem computresceret: sic et nos abjiciet a lumbis suis Deus, et projectos relinquet ad Euphratem fluvium Mesopotamiae, ubi Assyrii habitant inimici Israel, ubi Babylonii, et ibi putrescemus. Cur enim tantis in toto orbe fluminibus praetermissis, de Judaea ad Euphratem propheta transmittit, nisi ut sacramentum juxta vim nominis doceat intellectum? Post haec quaerimus quare cinctorium lineum dicatur. Linum ex terra nascitur; nam cum semen ejus in humum fuerit abjectum, primum in gramine pullulat, quo tale fiat ex quo 813 possit cinctorium, aut aliud quid in usus necessarios operari. Et nos ergo universi qui generationem habemus ex terra, qui in cinctorium Dei plectimur, multa cur
Abbreviated transcription (Latin):
unus qͥsq scõꝵ nubes est. Morses nubes erat
& qͣsi nubes loquebat᷑ Ad tende cęlũ & loquar
& audiat t̾ra sermones exore meo Expectet
ut pluuia uerba mea. Siñ fuisset nubes. nunꝗ
docisset. expectet ut pluuia uerba mea &
descendant ut ros eloqͥa mea. Quasi nubes
dicebat ut imber suꝑ gram̃. ut pruina suꝑ
fenũ. qͥa nom̃ dñi inuocaui. Similit̾ & isai¬
as ut nubes loquebat᷑ Audi cęlũ & aurib
pcipe t̾ra qͥa dñs locutꝰ est Et qͥa ipse
nubes erat & sciebat alias nubes conpro¬
phetantes sibi ideo uaticinans aiebat Man¬
dabo nubib ne pluant suꝑ eã ymbrem
Si aut iã didicimꝰ qͥ sint nubes ideamꝰ
quomꝰ dĩ educat nubes ab extremo t̾re
Ait saluator. Qui uult in uob ẽe primꝰ
sit om̃iũ nouissimꝰ. Seruauit hoc man¬
datũ paulus. & fuit nouissimꝰ in hoc
mundo dicens Puto enĩ ds̃ nos apłos no¬
uis simos ostendit quasi mortificatos qͥa

Expanded text:
unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat et quasi nubes loquebatur: « Attende, coelum, et loquar, et audiat terra sermones ex ore meo, exspectet ut pluviam verba mea . » Si non fuisset nubes nunquam dixisset, « exspectet ut pluviam verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. » Quasi nubes dicebat: « ut imber super gramen, ut pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi. » Similiter et Isaias ut nubes loquebatur: « Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quia Dominus locutus est . » Et quia ipse nubes erat, et sciebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: « Mandabo nubibus ne pluant super terram imbrem. » Si autem jam dicimus qui sint nubes, videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: « Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo dicens: Puto enim Deus nos apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos; qui
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ fuerit pluina ñ p̃cepit dns ne pluant
suꝑ uineã aut quamq regionẽ imbrẽ sed omi¬
no ñ apparent ut in t̾cio regnoꝵ libro legimꝰ¬
in uestigio hominis ostensũ ẽ. atq ita post nu¬
bem conglobata imber descendit in t̾ras Istis

Expanded text:
on fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcumque regionem imbrem: sed omnino non apparent, ut in tertio Regnorum libro legimin vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit ad terras. Istis
Abbreviated transcription (Latin):
quisq aute nr̃m aut celestia facta habet
aut terrena Sitrena facta ad cognata
sibi t̃ra delucunt eũ qͥ thesauritat ea intra
de n incelo Rursumq hȩc ureta uirtutẽ
gesta si thesauritatorem suũ ad ꝓpinquat
ibi eeloꝵ regiones subueunt e ninerit¬

Expanded text:
quisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena: si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum qui thesaurizat ea in terra, et non in coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum ad proquinquas sibi coelorum regiones subvehunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
ferri uuidã ñ er̃ in creduli xp̃o uidei sed
nos qͥ in xp̃m credimꝰ. Iuda te conlaudant
fr̃s tui manꝰ tuȩ suꝑ dorsũ inimicoꝵ tuoꝵ
Te laudant ñ illũ uudam filiũ iacob
fr̃is sui laudant sed hunc tuidã laudant
fr̃s sui Ait quippe iste iuidas Harrabo
nom̃ tuũ fr̃ib meis in medio ȩcđȩ can¬
tabo tibi Dr̃ ad illũ iudã manꝰ tuȩ
suꝑ dorsũ immicoꝵ tuoꝵ Ubi reppe
tale conscripsit. Si aut consideres ad
& osfenti eos facientis & triũphan¬
tis in ligno. Uideb quomodo suꝑ istũ tudã con¬
pleta sit ꝓphetia dicens Manꝰ tuȩ suꝑ dor¬
sũ inimicoꝵ tuoꝵ. & nunc ad uiros uida seri
fit Nulli dubiũ ẽ. quin ad xp̃ĩanos sermo fiat
eos qͥ in ȩcła habitant hȩc ẽ. ciuitas magni
regis. hȩc ẽ. uisio pacis lax quippe in nob.
si tam̃ filii pacis sumus multiplicat᷑ & cer¬
nitur. Audite gͦ uerba testam̃ti huiꝰ. & lo¬
qͥmini ad uiros uida. & in habitantes ierłm

Expanded text:
o Judaei, sed nos qui in Christo credimus. Juda, te collaudant fratres tui: manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . Te laudant. Non illum Judam filium Jacob fratres sui laudaverunt, sed nunc Judam laudant fratres sui. Ait quippe iste Judas: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo tibi . Dicitur ad illum Judam: Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. Ubi repertale conscripsit. Si autem consideres adv, ostentui eos facientis, et triumphantis in ligno, videbis quomodo super istum Judam completa sit prophetia dicens: Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. Et nunc cum ad viros Juda sermo fit, nulli dubium est quin ad Christianos sermo fiat eos qui in Ecclesia habitant. Haec est civitas magni Regis, haec est visio pacis. Pax quippe in nobis, si tamen filii pacis sumus, multiplicatur et cernitur. Audite ergo verba testamenti hujus, et loquimini ad viros Juda, et inhabitantes Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
cens nubes ds̃ ab extremo trȩ : educat me
& fulgura in pluuiã fec̃. Atunt natura¬
liũ causarũ scrutatores qͥa fulgura ex
nubiũ collisione generent᷑ in more sili
& fulgure excussi luminis claritate. Si intelle¬
xisti exemplũ consiđa nunc nubes rationales
Morses nubes erat. Iħc naue nubes erat Ifte
si secũ locunt᷑ exsermonib: eoꝵ fulgura mi¬
cant Hieremias & baruch nubes erant
Sermocinant᷑ in incẽ. & uideb rutilare ful¬
gures: potes & tu ipse descripturis sc̃is in
hunc modũ nubiũ inuenire concursus ex
quib ignis emittat᷑: ut aũt ad nouũ testa¬
mentũ ueniamꝰ. paulus & siluanꝰ duȩ nu¬
bes inunũ conuener̃ It ecce totũ mundum
epłȩ eoꝵ fulgur illuminat: fulgura in
pluuiã fec̃. & edux̃ uentos de thesauris suis
thesauri thesauri sp̃uum Sp̃s saꝑientiȩ &
intellectꝰ. sp̃s consilii & fortitudinas sp̃us¬
scientiȩ & pietatis. sp̃s timoris dñi. fortitu¬
dinis & dilectionis & claritatis. Potes &

Expanded text:
s ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione generentur, more silicuet fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et virtutis, spientiae et pietatis, spiritus timoris Dei, fortitudinis et dilectionis et charitatis. Potes et
Abbreviated transcription (Latin):
tra es : Necessariã habemꝰ fortitudinẽ dĩ
quia absq ea in possibile nob̾ ẽ. id exeqͥ qđ
carm repugnat Cũ aute mortificata fue¬
rint membra suꝑ trã. tunc parent sp̃s uo
as & consiđes id qđ in iob scriptũ ẽ Iuocta
emendatissima tam̃ exemplaria quo moas
statuerit eã suꝑ nichilũ in uenies fortitua¬
nẽ dĩ in medietate mundi t̃rȩ libra sustins¬

Expanded text:
fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus ias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustin
Abbreviated transcription (Latin):
tor quetunq in orbe isto ante erectionẽ ce¬
cidit. Si aut̃ cecidit consequent̃ erigendus
fut Nemo qͥppe sine casu subleuat᷑ si aut
erectꝰ ẽ. ideamꝰ quȩ ruina p̃cesserit
Oñs corriumꝰ ꝑ peccatũ in orbe t̃rarũ
& dñs qͥ erigit allisos & eleuauit nos ia¬
centes in adã om̃s morim̃ atq: ita corruit
orbis trarũ & indiget erectione ut inaepo
om̃s uuuficem̃ Igitur duplice in tellectũ
de orbe tradidimꝰ. unũ quomͦ singulȩ animȩ
aut habitatȩ sint aut desertȩ alterũ qͥmͦ
unuersus orb parit᷑ ceciderit : & in sua pru¬
iclũ assup̃ta ẽ. inuenies & in ꝓuerbiis dictũ
Dns sapientia fundauit tra p̃parauit¬
aiit celos prudentia Est gͦ aliqua pruden¬
a dĩ. quã nolo ut eoetra xp̃m reqͥras.
eiꝰ ipse fortitudo ipse iustitia ipse sc̃itas¬

Expanded text:
que est in orbe isto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu sublevatur: si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit. Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus orbis pariter ceciderit: et in sua pruione assumpta est: invenies et in Proverbiis dictum: Dominus sapientia fundavit terram, praeparavit coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. est: ipse
Abbreviated transcription (Latin):
guine fluens omẽm substantiã sua ex¬
pendit in medicis nec potuit a quoquã
eoꝵ sanari. Ad nullũ gͥppe ex eis dig¬
nũ erat dici sana me dñe & sanabor
nisi ad solũ cuiꝰ suffic̃ uestim̃ti tantũ
fimbriã tangere cn uni ego dica Sana
me dñe & sanabor Tunc siquidẽ me¬
fac & saluus ero. Et ita gaudebo loqui
aut cũ cõpleuero mandatũ in quo p̃cipit᷑
Non gloriet᷑ sapiens in sapientia sua neq
fortis in uirtute sua. neq diues indiuitiis

Expanded text:
guinem fluens, omnem substantiam suam exguinem fluens, omnem substantiam suam expendit in medicis , nec potuit a quoquam eorum sanari: ad nullum quippe ex eis dignum erat dici: Sana me, domine, et sanabor, nisi ad solum cui sufficit vestimenti tantum fimbriam tangere, cui ego uni dicam: Sana me, Domine, et sanabor. Tunc siquidem mefac et salvus ero. Et hoc ita gaudebo loqui,aut cum complevero mandatum in quo praecipitur: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in virtu
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑ scło bona: Si uͦ audiens iħm lo¬
quentẽ . nolite uob thesauritare thes¬
auros suꝑ trã ubi tinea & uermes
exterminant & ubi fures effodiunt &¬
furantur. Sed thesauritate uob thesau¬
ros incȩlo Qui thesauritauerit sibi ir
celo ipse si causa ẽ. ut scribant᷑ inceł¬
dum. Dicamꝰ gͦ & nos si nolumꝰ sdin¬
quere fonte uitȩ dñm : Uoce poimoꝵ¬
stru cũ cis diceret Nunqͥ && uos uultis
recedẽ : quid igit᷑ dicemꝰ. dñe ad quẽ
ibimꝰ: uerba intȩ tu habes: sic finita ẽ
etiã scđi capituli circunseriptio. postquã
nabor saluũ me fac & saluus ero qm̃
gloriatio mea tu es Eoce ipsi dicunt ad
me. Ubi ẽ. sermo dñi ueniat. Ego aut̃ ñ
laboraui subsequens post te & diẽ ho¬
minis ñ concupiui tuscis. Soli qͥ ꝓpt̃
male habentes uenit medico dicenti. ñ
indigent̾ medico sed male habentes Di¬
cendũ confident̃ abeo qͥ egrotantẽ amim̃a¬
suã uult saluari. Sana me dñe & sa¬
nabor: & enĩ illa in euangłio mulier san¬

Expanded text:
o bona. Si vero audiens Jesum loquentem: Nolite vobis thesaurizare thesauros super terram, ubi tinea et vermes exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur, sed thesaurizate vobis thesauros in coelo : qui thesaurizaverit 791 sibi in coelo, ipse sibi causa est, ut scribatur inDominum. Dicamus ergo et nos, si nolumus derelinquere fontem vitae Dominum, voce proximostrum, cum eis diceret: Numquid et vos vultis recedere. Quid igitur dicemus? Domine, ad quem ibimus? verba vitae tu habes . Sic finita est etiam secundi capituli circumscriptio. Sequens onabor, salvum me fac, et salvus ero: quoniam gloriatio mea tu es. Ecce ipsi dicunt ad me: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te et diem hominis non concupivi, tu scis . Soli, qui propter male habentes venit, medico dicenti: Non indigent sani medico, sed male habentes , dicendum est confidenter ab eo qui aegrotantem suam animam vult salvari: Sana me, Domine, et sanabor. Etenim illa in Evangelio mulier san
Abbreviated transcription (Latin):
liquens aũt filtũ relinqͥt & patre
Inuistꝰ ã iustitia longe e pollutꝰ a sc̃i¬
monioꝰ. bellator a pace. & qͥ sub potesta
de eẽ. incipit a redeptione fit alienus
& qͥ extra sapientia dĩ ÷ sapientĩa di de¬
qui te delinquunt confundant᷑ disceden¬
ad discipłos iħc Gaudete aut qͥa nomi¬
na ur̃a scripta s̃ incȩlo Igit᷑ oportet
letari si tał qͥs fuerit ut nom̃ eiꝰ sori¬
bat incȩł & quomͦ iustoꝵ nomina in
superiorib: conscribunt᷑ sic ẽ contrario
trã edom sed agros trȩ edom uineas
possident: Scribunt᷑ nomina quasi re¬
linquentiũ dm̃ suꝑ trã confundant᷑
discedentes suꝑ trã scribant᷑. Quo eñi
metro mensi sunt remetiet᷑ eis Ipse
sibi unꝰqͥsq causa ẽ ut scribat᷑ suꝑtrã¬

Expanded text:
linquens autem Filium, reliquit et Patrem. Injustus a justitia longe est, pollutus a sanctimonia, bellator a pace, et qui sub potestate inimici esse incipit, a redemptione fit alienus, et qui extra sapientiam 790 Dei est, sapientiam Dei derequi te derelinquunt, confundantur discedenad discipulos Jesus: Gaudete autem, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Igitur oportet laetari si talis quis fuerit, ut nomen ejus scribatur in coelis. Et quomodo justorum nomina in superioribus conscribuntur, sic econtrario terram Edom, sed agros terrae Edom et vineas possident, scribuntur nomina quasi relinquentium Deum super terram. Confundantur discedentes, super terram scribantur. Quo enim metro mensi sunt, remetietur eis ipsis . Sibi unusquisque causa est, ut scribatur super