comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint uel succise : & infestantes umnoras ꝓcoqua¬
rũ continuo siccabuntur cumgenerator earũ
fons acprofluentes ua nȩ solerti indũstrud fuci¬
rint obturate : quã obrem ut acedia uincatur t
ante superanda tristitia est : ut tristitia prõpeb¬
latur: iraprius ẽ extrudenda :utex tinguatur
ira filcer giria calcanda est: ut euellatur filceri¬
grria. fornicatio conpescenda est: ut fornicatio
subruatur: Scestrimargiae est uitium castiis¬
gaendum: residua uero duo id ÷ iceno doxio qr suꝑ¬
bia sibi quidem similiter un illa quã de superiorib
uitus diximus. ratione iunguntur itaut inerq¬
mentum prioris ostus efficiatur alterius : ceno¬
doxie enim inexuberantia suꝑbiae fomitenri
pcerit : Sedaebillis sexpriorib: uitis penitus
dissident : nec simili cum eis socie tate focde¬
rantur: si quidem non solũ nullam exillis÷
occasionem suȩ generationis accipiant
Sed &uicc̃ contrarto modo atq ordine susciten¬

Expanded text:
fuerint uel succisae, et infestantes umores aquafuerint uel succisae, et infestantes umores aquarum continuo siccabuntur, cum generator earum fons ac profluentes uenae sollerti industria fuerint obturatae. quamobrem ut Media uincatur, ante superanda tristitia est: ut tristitia propellatur, ira prius est extrudenda: ut extinguatur ira, filargyria calcanda est: ut euellatur filargyria, fornicatio conpescenda est ut fornicatio subruatur, gastrimargiae est uitium castigandum. residua uero duo, id est cenodoxia et superbia sibi quidem similiter illa qua de superioribus uitiis diximus ratione iunguntur, ita ut incrementum prioris ortus efficiatur alterius cenodoxiae enim exuberantia superbiae fomitem parit, sed ab illis sex prioribus uitiis penitus dissident nec simili cum eis societate foederantur, siquidem non solum nullam ex illis occasionem suae generationis accipiant, sed etiam contrario modo atque ordine susciten
Abbreviated transcription (Latin):
consortio frequent atq: amarissime uexare
noscuntur: qđ esse uerissimum quisq fuerit in
solitudine commoratus & pugnas hominis inter¬
oris eppestus ipsis experimentis ꝑ facile con¬
probabit X. Hec ictTuR. hocto uitial ic& di¬
uersos ortus ac dissimiles efficientias haebeants
Sepeobinen prora id gaestrimcer gice for niea¬
tio s frlargripic uira t̃ristitia : acedia : quadam
interse. icognatione &ut ita dixerim concate¬
nationẽs conexa suntsita ut prioris exuberan¬
tia sequentis efficiatur. exordium: Nac̃ deabur¬
dantia gcestrim corgiae. fornicationẽ deform¬
catione filargiriã defilar grria iram . deir
tristitico. detristitia. acediam necesse est
pollulare: ideoq simili contra hȩc modo atq
eadem ratione pugnandum est : & aprece¬
dentib femꝑ ceduersus sequentes opostanꝰ
mire cestamina : facilius enim cuius lib& arbo¬
ris. noxia latitudo acproceritas exarescit
siantea radices eius quib: innititur uel nudate

Expanded text:
consortio frequenter atque amarissime uexare consortio frequenter atque amarissime uexare noscuntur. quod esse uerissimum, quisque fuerit in solitudine conmoratus et pugnas hominis interioris expertus, ipsis experimentis perfacile conprobabit. Haec igitur octo uitia licet diusex tamen priora, id est, gastrimargia, fornicatio, philargyria, ira, tristitia, acedia, quadam inter se cognatione, et ut ita dixerim concatenatione, connexa sunt, ita ut prioris exuberantia sequentis efficiatur exordium. Nam de abundantia gastrimargiae fornicationem, de fornicatione philargyriam, de philargyria iram, de ira tristitiam, de tristitia acediam necesse est pullulare. ideoque simili contra haec modo atque eadem ratione pugnandum est et a praecedentibus semper aduersus sequentes oportet nos inire certamina. facilius enim cuiuslibet arboris noxia latitudo ac proceritas exarescet, si antea radices eius quibus innititur uel nudatae
Abbreviated transcription (Latin):
liberas omnimodis cognoscamus : quia nequa quã
uitii huius aegritudinẽ usu& consu&udine reco¬
perunt: llum quoq: priorem mundũ : quiante
diluuiũ fuit : diutissime concupiscentiae huis
rabiem credim ignorasse : que &icc̃ in uno quoq
nostrũ recte abrenuntiantesi neullo labore
ꝓbcctur extingui : cum scilic& uniuersis quis fa¬
cultatib cebiectis itac exp&ierit coenobii discipli
sumus inuenire : quicũ sub mom̃to breuis simo
disꝑsi somnib: substantis suis itachanc eradica¬
uerint paessionẽ ut n& enuiter quidem cebea
pulscentur ulterius nihilominus ominitẽpore
contragastrimargia. pugnantes nisi ingenti
circũ spectione cordis. & cebstinentia corporis
dimicarent: securi eẽ nom possunt : UIHII TRS¬
Ticia Et acedia nulla quẽ admodum supe¬
rioa diximus accedente extrinsecus pro uocatio¬
nẽ generarisolent : nam scelitarios quosq & in he¬
remo constitutos: nulli que huipano conmixtus

Expanded text:
liberas omnimodis agnoscamus, quia nequaquam liberas omnimodis agnoscamus, quia nequaquam vitii hujus aegritudinem usu et consuetudine receperunt. Illum quoque priorem mundum, qui ante diluvium fuit, diutissime concupiscentiae hujus rabiem credimus ignorasse. Quae etiam in uno quoque nostrum recte abrenuntiante sine ullo labore probatur exstingui, cum scilicet universis quis facultatibus abjectis, ita expetierit coenobii disciplinsumus invenire, qui cum sub momento brevissimo dispersis omnibus substantiis suis in tantum hanc eradicaverunt passionem, ut ne tenuiter quidem ab ea pulsentur ulterius. At nihilominus omni tempore contra gastrimargiam pcircumspectione cordis et abstinentia corporis dimicarint, securi esse non possunt. Tristitia et acedia nulla quemadmodum superiora diximus accedente extrinsecus prouocatione generari solent. nam solitarios quoque et in heremo constitutos nullique humano conmixtos
Abbreviated transcription (Latin):
uitia conqupruntur: ac prȩcipitatos se u&l ad
filcergiriã . aliorũ prouocatione causantus :
quod autẽ extranaturã sit filar giria hinoli¬
quido ꝑuid&ur : quianec originale ꝓbatur in
nobis habere principiũ nec demateria concip¬
tur quȩ ꝑtingit adamimae uel carnis pasticipi¬
tionẽ uitȩ que substantiac̃ : nihil enim adusum
ac necossitatẽ naturȩ cõmunis. pr&er escam
cotidianã ac potũ cestũ ÷ ꝑ uenire reliquȩ uess
uniuersae materiae : quaento lib& studio atq
amore seruentur Alienȩ tamen abhumcna
indigentia. &icc̃ usuuitã ipsius ad probantur:
ideoq: hoc uelut extranaturã. exsistens nonnisi
tepidos acmale fundatos mona chospulsat:
quaeccutẽ naturalia sunt : &icc̃probatis simos
monachorũ. & quidem in solitudine cõmoran¬
tes ad tep̃tare non desinunt: &intantũ hoc
uers simum conꝓbatur : ut &icẽ gentes non¬
nullcs abhac passione id est filcor grriae

Expanded text:
uitia conqueruntur ac praecipitatos se uel aduitia conqueruntur ac praecipitatos se uel adgyriam aliorum prouocatione causantur. quod autem extra naturam sit filargyria, hinc liquido peruidetur, quia nec originale probatur in nobis habere principium nec de materia concipitur, quae pertingit ad animae uel carnis participationem uitaeque substantiam. nihil enim ad usum ac necessitatem naturae conmunis praeter escam cotidianam ac potum certum est peruenire. reliquae uero uniuersae materiae quantolibet studio atque amore seruentur, alienae tamen ab humana indigentia etiam usu uitae ipsius adprobantur. ideoque hoc uelut extra naturam exsistens non nisi tepidos ac male fundatos monachos pulsat, quae autem naturalia sunt etiam probatissimos monachorum et quidem in solitudine conmorantes adtemptare non desinunt. et in tantum hoc uerissimum connullas ab hac passione, id est philargyria,
Abbreviated transcription (Latin):
con quirendȩ lceudis & hunltene glatiꝑo conse¬
quende cebunderͥulnã genereentuanimȩ capti¬
iuatise aait quem̃e ffectũ hebuiti cõrporabo p̃dist
ucferulhus antiquo suꝑbia nisi quod õit tantiã¬
modo animo & cogitatione concepit. Ita ꝓfole cõ¬
memorante: quidicebas in cor d&uo incaelum
conscendã suꝑ aestrecđi poncẽ foliũ ieum ecscen¬
dã suꝑ altitudinẽ . nubium erosimilis cltissimo:
qui sicut huius suꝑbiae neminẽ habuit incento¬
rem itaei consũmationẽ oriminis ruinȩq ppe¬
tuae cogitatiosolac. ꝑficit & quidẽ cũ affeotae
trrannidis nulla fuerit opera subsequta :
uiii. Filar cria. erira. Liceł non unius natere
pamprior extranatura est Sequens uero erigi¬
naleuid&ur in nob̵ seminariũ. possidere. simili
tam̃ oriuntur modo : extrinsecus siquidem cau¬
seos cõmotionis plerũq concipiunt: & nimfrequo¬
ter in quiadhuc infirmioros sunt uel mritatio¬
no uelinstustu quorundam in hec secorruisse

Expanded text:
conquirendae laudis et humanae gloriae consequendae abunde ruinam generant animae captivatae? aut quem effectum habuit corporalem praedicti Luciferi illius antiqua superbia, nisi quod eam tantummodo animo et cogitatione concepit, ita propheta commemorante : Qui dicebas in corde tuo: In coelum conscendam, super astra Dei ponam solium meum. Ascendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo? Qui sicut hujus superbiae neminem habuit incentorem, ita ei consummationem criminis ruinaeque perpetuae cogitatio sola perfecit, et quidem cum affectatae tyrannidis nulla fueri. Filargyria et ira licet non sint unius naturae nam prior extra. naturam est, sequens uero originale uidetur in nobis seminarium possidere, simili tamen oriuntur modo ; extrinsecus siquidem causas conmotionis plerumque concipiunt. etenim frequenter hi qui adhuc infirmiores sunt uel inritatione uel instinctu quorundam in haec se corruisse
Abbreviated transcription (Latin):
plas atq magnificas: anerga Mliores exer¬
ceat species nisi quodineo rephensibilior iu¬
dicandus ÷ quod qui maxima÷spuerit minimis
obligetur : ideoq fectionẽ cordis abrȩnuntia¬
tio istanon obtin& : quia cũcensũ habeat pau¬
peris non abiecit diuitis uoluntatẽ.

Expanded text:
plas atque magnificas an erga uiliores exerplas atque magnificas an erga uiliores exerceat species, nisi quod in eo reprehensibilior iudicandus est, quod qui maxima spreuerit minimis obligetur P ideoque perfectionem cordis abrenuntiatio ista non obtinet, quia cum censum habeat pauperis, non abiecit diuitis uoluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
atq: defendunt ut ꝓipsis ceduersis fralrom
cõmouere eos & qđ est turpius &icom litigi¬
re non pudeat: in quib cedhuc egritudine
cupiditatis pristinae laborantes hadi mads
qusis corporis possidere monacha uael n con¬
sit ces cogit sa̧cundũ numerũ iñsura quoor¬
munẽ nonst habere contenti in hoc quođ
suiecrdis auccriticem designantes: cumł
ecoquib uti necesse ÷ ꝓpensius student habere
quac̃ c&eri uel excedentes diligentiace modũ pecu¬
licrius ea adtentiusq custodiunt & abalioꝵ
contrestatione defendunt quȩ uniuersis fratrib:
debent eẽ. cõmonia qua siuero differentia
tantũ modo m&cellocũ. & ñ ipsa passio cupidita¬
tis habeatur innoxia & proreb: quidem mag¬
nis irascinonliceat: ꝓuiliorib uero hoc ipsum fe¬
cis sesineculpasit: & non idcrco preciosiores
abiecerim materias ut facilius disceremus
uiliora contemnere: quid em̃ diffest utrum
quis ꝑturbationẽ cupiditatis ergac opes am¬

Expanded text:
atque defendunt, ut pro ipsis aduersus fratrem atque defendunt, ut pro ipsis aduersus fratrem conmoueri eos et quod est turpius etiam litigare non pudeat. in quibus adhuc aegritudine cupiditatis pristinae laborantes haec eadem, quae usus corporis possidere monachum uel necessitas cogit, secundum numerum mensuramque communem non sunt habere contenti, in hoc quoque sui cordis auaritiam designantes, cum uel ea quibus uti necesse est propensius student habere quam ceteri, uel excedentes diligentiae modum peculiarius ea adtentiusque custodiunt et ab aliorum contrectatione defendunt, quae uniuersis fratribus debent esse conmunia. quasi uero differentia tantummodo metallorum et non ipsa passio cupiditatis habeatur in noxa, et pro rebus quidem magnis irasci non liceat, pro uilioribus uero hoc ipsum fecisse sine culpa sit, et non idcirco pretiosiores abiecerimus materias, ut facilius disceremus uiliora contemnere. quid enim differt utrum quis perturbationem cupiditatis erga opes am
Abbreviated transcription (Latin):
pina qmonullas pͥ illũ primae renuntia¬
docis aidoiem: quo uel res frimbe resit
spesplurimias aemilitiã seculi reliquentes
sendeipsos cedimoncesteria contulgpentes
tanto cernim: studio in his qua penitus absadi
non possunt: & quȩnequeunt in hocoadine non
hebere : quãuis pccrua uiliaq sint eẽ. deuinc¬
tosuthorũ cura pristinarũ ommiũ facultatũ
super &ꝓcessionẽ : quib ꝓfecto ñmagne ꝓde¬
rit maiores opes ac substantias c̃temiꝰsisse q
affectus earũ obquos illȩ contẽ nenda estͥ in
resparuas atq exigucos transtuler: namuiti¬
um cupiditatis & a uaritiae : qđ erga species p̃¬
tiosas exercerem̃ possunt : circauiliores mpate¬
rias r&nentes non abscidisso sed cõmutasse
sȩꝓbant pristinã paessionẽ : Nãnimia deuine¬
tidiligentia erga curamsiath i spostellȩ sa¬
gelli codicͥs alicerũ que similiũ rerũ quãuis uno¬
simceru eademtam̃ qua antea libidine dauino¬
turs quȩcuicm tanta emulatione eustodiuũ

Expanded text:
nnullos post illum primae renuntiationis ardorem, quo uel res familiares uel opes plurimas ac militiam saeculi relinquentes semet ipsos ad monasteria contulerunt, tanto cernimus studio in his, quae penitus abscidi non possunt et quae nequeunt in hoc ordine non haberi, quamuis parua uiliaque sint, esse deuinctos, ut horum cura pristinarum omnium facultatum superet passionem. quibus profecto non magne proderit maiores opes 20 substantias contempsisse, quia affectus earum, ob quos illae contemnendae sunt, in res paruas atque exiguas transtulerunt. nam uitium cupiditatis et auaritiae, quod erga species pretiosas exercere non possunt, circa uiliores materias retinentes non abscidisse, sed conmutasse se probant pristinam passionem. nam nimia deuincti diligentia erga curam psiathii, sportellae, sagelli, codicis aliarumque similium rerum quamuis uilissimarum eadem tamen qua antea libidine detinentur. quae etiam tanta aemulatione custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
adiabalo cp petitus ÷ drãs UII. De consũmatione
çȩnodoxiae. & suꝑbicce sine ministerio corporali¬
UIII. De filcorgiria quod extrana tura sit & quid
int̾sit ipsam & natura lia uitia. Unii Deira
atq tristitia qđ int̾ accedentia uitia plerũ que
cuiusq uitii XII In quosit utilis ceno doxia:¬
XIII Deuacria oppugnatione omniũ uitiorun¬
XHII Deinstituendo aduersumuitia certaminae
sȩcundũ ipsorũ infestationẽ .XU. Nihil nos posse
acduer susuitia sine auxilio dĩ nec deberenos in
eorũ extolliuistoriã . XUI. De significatione
septẽ gentiũ quarũ israhel accepit t̾ras & qua
alibi sepͥtẽ alibi multȩ gentes eẽ. dicantꝰ
Int rogectio deconparatione septẽgentiũ &osto
uitior̃ XUIII. Responsio quomodo secundũ octo
uitia octogentiũ numerus impleatur¬
XUIIII Curuna quidem gens deseri: septẽ uero iu¬
beatur extingui .Xx. Denatura goestrimas¬

Expanded text:
st dominus. De consummatione cenodoxiae et superbiae sine ministerio corporali. De filargyria, quod extra naturam sit, et quid intersit inter ipsam et naturalia uitia. De ira atque tristitia, quod inter accedentia uitia plerumque cuiusque uitii. In quo sit utilis cenodoxia. De naria obpngnatione omnium uitioram. De instituendo aduersum uitia certamine secundum ipsorum infestationem. Nihil nos posse aduersus uitia sine auxilio dei nec debere nos in eorum extolli uictoria. De significatione septem gentium quarum Israhel accepit terras, et quare alibi septem, alibi multae gentes esse dicantur. Interrogatio de conparatione septem gentium et octo uitiorum. Responsio, quomodo secundum octo uitia octo gentium numerus impleatur. Cur una. quidem gens deseri, septem uero iubeantur extingui. De natura gastrima
Abbreviated transcription (Latin):
ter tuos scõ suteos ꝓbes: alitꝰ enim abaduersario
temptarȩ nom possunt nisiate paulis ꝑfuerint
derelicti: &ideo non rogo ut nũquã mederelin¬
quacs : quia non expedit mihi ut ñ uel meã infirmi¬
tatẽ sentiens dicam. bonũ mihi qđ humilicistime
uel exercitiũ non habeam p̃licendi: qđ sine dubio
habere non potero : simibi semꝑ &indis ruptecohȩ¬
serit diuina ꝓtectio: suffultũ namq me tua de¬
fensione tẽptare diabalus non audebit. illud obici¬
ens & ex probrans. ł mihi ł tibi quod aduersus
athl&a stuos sol& calũnio sauoce ꝓferre : Numquid
gratis iobcol& dm̃ nonne tuuallasti eum acdomũ
eius uniuerscc̃q substantiã eius ꝑcircuitum sed¬

Expanded text:
ter tuos sanctos, ut eos probes. aliter enim ab aduersario ter tuos sanctos, ut eos probes. aliter enim ab aduersario temptari non possunt, nisi a te paulisper fuerint derelicti. et ideo non rogo ut numquam me derelinquas, quia non expedit mihi, ut non uel meam infirmitatem sentiens dicam: bonum mihi quod humiliasti me, uel exercitium + lon habeam proeliandi. quod sine dubio habere non potero. a mihi semper et indisrupte cohaeserit diuina protectio. solfultum namque me tua defensione temptare diabolus non audebit, illud obiciens et exprobrans uel mihi uel tibi, quod aduersus athletas tuos solet calumniosa uoce proferre: numquid gratis Iob colit deum? nonne nallasti eam, ac domum eius, uniuersamque substantiam eius per circuitum
Abbreviated transcription (Latin):
seuinspirat indignus. exsucitat dormitantes lp
luminet ignorantie ceciate possessos dem̃terq
nosarguit cedq castigat: infundens secordib: nostris
utł sic demertiȩ somno conpunctione ipsius insti¬
gati consur gere ꝓuocemur: denique frequent᷑
&ccmodorib: ultraominẽ suauitatẽ conpositio¬
nis humanȩ in hisipsis subito uisitationib: adimple¬
mur itacutmens hacobl&atione resoluta inquen¬
dam sp̃s rapiatur excessũ seq cõmorari obliuisca¬
tur in carne: Ui: Intantum uero illum
Queo diximus abs cessum &utita loquar deser¬
tionẽ d̃ beatus dauid utilẽ ẽẽ cognouit ut nequa¬
quã orarem alluerit : neado innullo penitus
elmq retur: hocenim sciebat in congruũ ee ł
sibi uelhumanȩ naturȩ aodquac̃ lib& ꝑuenienti ꝑ¬
feedione sed temperari eã potius deprȩcatus
dicens: non me derelinquecs usq quaq:: ac sidiec¬
rit aliis uerbis scio qđ derelinquere soleas utili¬

Expanded text:
sed inspirat indignos, exsuscitat dormitantes et sed inspirat indignos, exsuscitat dormitantes et inluminat ignorantiae caecitate possessos clementerque nos arguit atque castigat infundens se cordibus nostris, ut uel sic de inertiae somno conpunctione ipsius instigati consurgere prouocemur. denique frequenter etiam odoribus ultra omnem suauitatem conpositionis humanae in his ipsis subito uisitationibus adimplemur, ita ut mens hac oblectatione resoluta in quendam spiritus rapiatur excessum seque conmorari obliuiscatur in carne. In tantum uero illum quem diximus abscessum et ut ita loquar desertionem dei beatus Dauid utilem esse cognouit, ut nequaquam orare maluerit, ne a deo in nullo penitus relinqueretur hoc enim sciebat incongruum esse uel sibi uel humanae naturae ad quamlibet peruenienti perfectionem, sed temperari eam potius deprecatus sit dicens: non me derelinquas usque quaque, ac si diceret aliis uerbis: scio quod derelinquere soleas utili
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝓbationis ÷ causa ut ꝑseuerentia nostra łs
tis constantia. & desideriũ c̃ꝓb&ur: & quainten¬
tione cordis. uł orationũ instantia deserentem
nosuisitacionẽ scĩ sp̃s requiram: manifest&us
in nob̵ acpacriter cgnoscentes quanto lebore
amis sum istud sp̃italegccudiũ. & puritatis l&itia
conquiratur: sollicius inuenta custodire actene¬
readtentius studeami: quo deẽ modo onim
neglegentius costodire sol& quicquid credi¬
tr facile possere parare. Perquȩ euidenł
probatir: Tracicc̃ dĩ acmisericordiã semipos
studiũ laborantes & quantã lib& codnitentis i¬
dustric̃ sineipsius iterũ adiutauo stactũ pristinum
recuperare non posse. illudq: in nob̵ iugiter cdim¬
pleri ñ uolentis neq currentis. sed miserentis ÷ dĩ
Quegratia nũquã econtrario neglegentes acreso¬
lutos inspiratione hacquadicitis scã & habundan¬
tia sp̃italiũ cogitationũ uisitareñrennuit.

Expanded text:
uero probationis est causa, ut perseuerantia nostra uel uero probationis est causa, ut perseuerantia nostra uel mentis constantia et desiderium conprobetur, et qua intentione cordis uel orationum instantia deserentem nos uisitationem sancti spiritus requiramus, manifestetur in nobis, ac pariter\' agnoscentes, quanto labore amissum istud spiritale gaudium et puritatis laetitia conquiratur, sollicitius inuentam custodire ac tenere adtentius studeamus. quodammodo enim neglegentius custodiri solet quidquid creditur facile posse reparari.. Per quae euidenter probatur gratiam dstudium laborantis, et quantumlibet animi nitentis industriam sine ipsius iterum adjutorio statum pristinum recuperare non posse, illudque nobis jugiter adimpleri: non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. quae gratia nonnumquam e contrario neglegentes ac resolutos inspiratione hac qua dicitis sancta et abundantia spiritalium cogitationum uisitare non rennuit,
Abbreviated transcription (Latin):
cordis nostri spinas & tribulos facimus germana¬
requib in ea pullulantib: consequenter effici¬
ius sterel& atq ab onqͦ sp̃itali fructu & con¬
pbemiplatione ieium dempugnatione uero dia¬
bclis eũ euicc̃ moiinum quac̃ studius deditr callida
subtilitate mentẽ nostra aduerscrio penetra¬
te ułignorantes aboptimis intentionib: cebstrabi¬
mur uł inuiti Inl. Dis pensatioius autem
acꝓbationis duplex. causac ÷ prima ut paulis ꝑ
adño derelicti &mentes nostrȩ infirmitatẽ humili
intuentes suꝑp̃cedente puritate cordis quȩ nob estill¬
us uisitatione donata nullatenus extollamur pro¬
bantesq nos abeodem derelictos. Remitib: nos¬
tris & industria illũ l&iȩ acpuritatis statũ recupe¬
rare non posse intellegamus : & preteritam cordi
alacritatem ñ nostrostudio sed illius nob dignatio¬
ne conlatam: & presentem deipsius rursum gri¬
tia &inluminatione esse poscendam: Secunda

Expanded text:
cordis nostri spinas et tribulos facimus germinacordis nostri spinas et tribulos facimus germinare, quibus in ea pullulantibus consequenter efficimur steriles atque ab omni spiritali fructu et contemplatione ieiuni. de inpugnatione uero diaboli, cum etiam bonis nonnumquam studiis dediti callida subtilitate mentem nostram aduersario penetrante uel ignorantes ab optimis intentionibus abstrahimur uel inuiti. Dispensationis autem ac probationis duplex causa est. prima, ut paulisper a domino derelicti et mentis nostrae infirmitatem humiliter intuentes super praecedente puritate cordis, quae nobis est illius uisitatione donata, nullatenus extollamur, probantesque nos ab eodem derelictos gemitibus nostris et industria illum laetitiae ae puritatis statum recuperare non posse intellegamus et praeteritam cordis alacritatem non nostro studio, sed illius nobis dignatione conlatam et praesentem de ipsius rursum gratia et inluminatione esse poscendam. secunda
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos huius modi sensib: arescere sentiremus uerũ
&icm horrer& cella sorder& lectio ipsaquoq
instabilis acnutabunda. & quod ammodo ebria
emit ter&us oratio Itaut in gemiscentib: & conan¬
tib nobis ceddirectionẽ pristinam reuocari
mens nostra nonpossit : quantoq: intentus addi
reducer&ur intuitũ taento uehementius ceddis¬
cursus instabiles. lubricora per&ur excesso
&ita omini sp̃itali fructur edder&ur effeta ut nec
desideri& regnicelouũ nec metu gehennae ꝓposito
ab hocla& ali quodam sam no ualer& excitarsto¬
M ita respondit: tiuperetita nobis amaioni¬
bus ratio suꝑ hac quã dicitis sterilitatementis ÷
tradita: autenim deneglegentia nostra. aut
dempugnatione diabali. aut dedispensatione dñi
aepbatione descendit : &deneglegentia quideme
conuicionostro te pore precedente. incircum¬
specte nos meuipsos & remissius exhibentes & ꝑigia¬
uccn desidia noxis cogitationib: pacstiterra

Expanded text:
ipsos huiusmodi sensibus arescere sentiremus, neram ipsos huiusmodi sensibus arescere sentiremus, neram etiam horreret cella, sorderet lectio, ipsa quoque instabilis ac nutabunda et quodammodo ebria emitteretur oratio, ita ut ingemescentibus et conantibus nobis ad directionem pristinam reuocari mens nostra non posset, quantoque intentius ad dei reduceretur intuitum, tanto uehementius ad discursus instabiles lubrico raperetur excessu et ita omni spiritali fructu redderetur effeta, ut nec desiderio regni caelorum nec metu gehennae proposito ab hoc letali quodam somno ualeret excitari, ita respondit.- Tripertita nobis a maioribus ratio super hac qua dicitis 30 sterilitate mentis est tradita. aut enim de neglegentia nostra aut de inpugnatione diaboli ant de dispensatione domini ac probatione descendit. et de neglegentia quidem, cum uitio nostro tepore praecedente incircumspecte nosmet ipsos et remissius exhibentes et per ignauam desidiam noxiis cogitationibus pasti terram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑccbbate paefinitio spĩtales hosticcs offerante
hicuel uedia conus inprioris minis teruꝑicon¬
sit officio. In quotame beatum pafnutiums
cumtalis niuir ess&u Aetcentus ut inmultis &i
prȩscientiae graticc̃ possider& hȩc spessubsti¬
tutionis electioq frustrata est: Acẽ non multo
posthunc quẽ sibi paruerat successorẽ prȩm¬
sit addm̃: Il. hicigitur beatus danihel inqui¬
rentib: nob̵ cur in terdũ residentes incellula tan
alacretate cordistum ineffecbili quodã gecudio
& exuberantia sacratissimorũ sensuũ replere¬
mur ut eã non dicam sermo subsequi. sed nepse
quidem sensus occurrer&: oratio quoq: pura
emiter&ur ac prompta. & mens plena sp̃italis¬
b fructib prȩcessuccs efficaces acleues &icm
ꝑsoporem supplicans. addm̃ ꝓuenire sentir&
acrursũ nullis exsistentib causistanto subito
repleremur cngore & inrationabili quac dan
maestitia prȩmeremur. ut non solũ nos ma

Expanded text:
per abbate Pafnutio spiritales hostias offerente per abbate Pafnutio spiritales hostias offerente hic uelut diaconus in prioris ministerii permansit officio. in quo tamen beatum Pafnutium, cum talis uir esset ac tantus, ut in multis etiam praescientiae gratiam possideret, haec spes substitutionis electioque frustrata est. nam non multo post hunc, quem sibi parauerat successorem, praemisit ad deum. Hic igitur beatus Danihel inquirentibus nobis, cur interdum residentes in cellula tanta alacritate cordis cum ineffabili quodam gaudio et exuberantia sacratissimorum sensuum repleremur, ut eam non dicam sermo subsequi, sed ne ipse quidem sensus occurreret, oratio quoque pura emitteretur ac prompta et mens plena spiritalibus fructibus preces suas efficaces ac lenes etiam per soporem supplicans ad deum peruenire sentiret, ac rursum nullis exsistentibus causis tanto subito repleremur angore et inrationabili quadam maestitia premeremur, ut non solum nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tepore .XuIII. Ixterrogatio qe lintersit inter
carnalem & animalem XUIIIl. Responsio d&ri¬
plici cenimarũ s tatu Xx demale abrenuntiantib:¬
xxi. de his qui contemptis magnis occupeentus
helem a qualem quidem inomni uistutũ genere
his quimheremo scitii conmanebant : sed peculcrius
gratia humilitatis ornatum: Quimerito puritatis
ac mcensu&udinis suae ab eato papnutio solitudinis
eius dem pres bitero : Et quidem cũ multis iunioress&
etcte addia conuest prȩlectus offitium. Intan¬
tũ enimidem beatus pafnutius uirtutib: ipsius ad¬
gecudebat. ut quemuitȩ meritis & gratia pacrem
nouerat coaequare sibi&iã sacerdotii ordinefes¬
tinar&. Siquidem nequaquã ferens in inferio¬
recũministerio diutus inmorari: optansq sibi¬
m& successorem dignissimum prouidere
suꝑ stescum presbitoruhonore ꝓuexit : qui
t ocmen pridus hurplitatissconsu& udimẽ non
omittens nihilũ qua ̃ sibi ullo prȩsente desubli¬
mioris ordinis aediectione donauit Sed sen¬

Expanded text:
terrogatio, quid intersit inter carnalem et animalem. Besponsio de triplici animarum statu. De male abrenuntiantibus. De his qui contemptis magnis occupantur helem, aequalem quidem in omni uirtutum genere his qui in heremo Sciti conmanebant, sed peculiarius gratia humilitatis ornatum. qui merito puritatis ac mansuetudinis suae a beato Fafnutio solitudinis eiusdem presbytero, et quidem cam multis iunior esset aetate, ad diaconii est praAlectus officium. in tantum enim idem beatus Pafnutius uirtutibus ipsius adgaudebat, ut quem uitae meritis et gratia parem . nouerat, coaequare sibi etiam sacerdotii ordine festinaret: siquidem nequaquam ferens in inferiore eum ministerio diutius inmorari optansque sibimet successorem dignissimum prouidere superstes eum presbyterii honore prouexit. qui tamen prioris humilitatis consuetudinem non omittens nihil nmquam sibi illo praesente de sublimioris ordinis adiectione donauit, sed sem
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uidentꝰ hobere causcẽ atq rationẽ it eaq uo¬
unius inquid facereneq: amus. Qucostae igitur
sipest causa que c minimeuos uidistis : ut illua scili&
quod nolumus faciamus : Nunergo opus ÷ nob ut
pius ducerũ c̃cupiscentiarũuim idest carins
o sos agnoscamus : &ita demũ quȩ uoluntas sit nos¬
ra quad inutraq posita ẽ discutere uale comus
Deinde quid pos sit uoluntatis nostre nonbẽ
similit discornamus. .X. T locãbulũ captus
IScrupruris seĩs multifasis lagimus dom

Expanded text:
hanc uidetur habere causam atque rationem, ut ea quae uohanc uidetur habere causam atque rationem, ut ea quae uolumus, inquit, facere nequeamus. quarta igitur superest causa quam minime uos uidistis, ut illud scilicet quod nolumus faciamus. nunc ergo opus est nobis, ut prius duarum concapiscentiarum uim, id est carnis et spiritus, agnoscamus, et ita demum quae uoluntas sit nostra, quae inter utraque posita est, discutere ualeamus, deinde quid possit uoluntatis nostrae non esse similiter discernamus. Vocabulum carnis in scripturis sanctis multifarie l
Abbreviated transcription (Latin):
da sp̃s. aduer suscarnẽ concupiscentia Tercu
uoluntas nostra quae uelut media conlocatur. dequa
dicitur ait non quȩ cũq uultis illa faciatis: suꝑquec
re lic& ut dixi suspiciones quacsdem ex hisquae expo¬
sita sunt inteb: legentia colligamus: uolum: tam̃
quia seobtulit huius conlationis occasio aliquid nob̾
lucdius disputari Uiii. DaNihel: discernere
diuisiones Elinecos quȩstionũ postio intellectus ÷
& incximcpcers intellegentiae. scire quid nesci¬
csꝓpt̃ qđ dicitur. insipienti int̾roganti sapientia
reputabitur: quialic& hisqui interroga uimꝓposi¬
tae questiones ignor& : tam̃ quia prudent̃ inquirit
&intellegit quid non intellogat hoc ipsum illi
reputatur ad sapientiã. eo qđ quid nesciuit pru¬
dent᷑ agnouerit : secundũ diuisionẽ itaq uestrã
tres hoc loco ressab a postolo nominare uident
suscarnem: quarũ ceduersusse inuicem pugnam

Expanded text:
da spiritus aduersus carnem concupiscentia, tertia da spiritus aduersus carnem concupiscentia, tertia uoluntas nostra, quae uelut media conlocatur, de qua dicitur: ut non quaecumque uultis illa faciatis. super qua re licet ut dixi suspiciones quasdam ex his quae exposita sunt intellegentiae colligamus, uolumus tamen, quia se huius obtulit conlationis occasio, aliquid nobis lucidius disputari. DANIHEL: Discernere diuisiones et lineas quaestionum portio intellectus est, et maxima pars intellegentiae scire quid neectas. propter quod dicitur: insipienti interroganti sapientia reputabitur, quia licet is qui interrogat uim propositae quaestionis ignoret, tamen quia prudenter inquirit et intellegit quid non intellegat, hoc ipsum illi reputatur ad sapientiam, eo quod quid nesciret prudenter agnouerit. secundum dmisionem itaque uestram tres hoc loco res ab apostolo nominari uidenturitus aduersus carnem, quarum aduersus se inuicem pugna
Abbreviated transcription (Latin):
neralit᷑. & sine aliqua exceptione omnib in est
quid aliud iudicare̾ potest nisupsihumconȩ sub¬
stantiae postruina primihominis ł i natura¬
litꝰ cedtributũ & quoduniuersis ooinitum c̃s¬
cretũq: dep̃ahenditur. quomodo non credendũ
sit arbrio dñi non nocentis sed consulends in ser¬
tis: ergo id qđ ꝓcurabit dr̃ ut anobis non possit im¬
pleri id ÷ ut non quȩcũq uolum: Faciamus Sum
pleatur quid aliquid credipotest eei noxiũ : & ẽ quo¬
dã modo utilius hac pugna nob̵ dispensatione crea¬
toris insesta: & cdmeliorem nos statũ ꝓuocans
atq conpellens: qua sulacta ꝓculdubio pax econtra¬
rio ꝑniciosa succeder &. UĨT RΕRMxnus : Lces
Nobis quoȩdam intellectus linea iamp̃ luctire
uideatur : tonenquia necdũ possumus a postoli
sententiã aliquidum ꝑuidere: uolumus hec nob
aꝑtius explanari: tresenim res hic indicari uideo¬
tur: prima carnis ceduersus sp̃mpugna. Secus¬

Expanded text:
neraliter et sine aliqua exceptione omnibus inest, neraliter et sine aliqua exceptione omnibus inest, quid aliud iudicari potest nisi ipsi humanae substantiae post ruinam primi hominis uelut naturaliter adtributum : et quod uniuersis congenitum concretumque deprehenditur, quomodo non credendum sit arbitrio domini non nocentis, sed consulentis insertis. ergo id quod procurauit deus ut a nobis non possit impleri, id eet ut non quaecumque uolumus illa faciamus, si inpleatur quid aliud credi potest esse quam noxium ? et est quodammodo utilis haec pugna nobis dispensatione creatoris inserta et ad meliorem nos statum prouocans atque conpellens, qua sublata procul dubio pax e contrario perniciosa succederet. GERMANVS: Licet nobis quaedam intellectus linea iam praelucere uideatur, tamen quia necdum possumus apostoli sententiam ad liquidum peruidere, uolumus haec nobis apertius explanari. tres enim res hic indicari uidentur, prima carnis aduersus spiritum pugna, secun
Abbreviated transcription (Latin):
st᷑ gentes quas dñs dereliquit ut crudir&d ineis
ssrabelẽ & heberent consu&uudinẽ pełi hostib
pdran dr &łitprũ posti pauca: dimisit q eos dñs
mcendata dm que p̃ceperã patrib corũ ꝑincenũ
morsi donponiqũ uitiq: piignac̃ non inuidens ds
qui &iss ahelis nec male eidem consulens sed sci¬
ensee ubelissureseribiuit : ut dũgentiũ semꝑis tarum
inpugnatione deprimit᷑ꝰ nũ quã sesentir& auxilio
dñinonegere . & obid semꝑ in eius meditatione
ocinuoeatione ꝑsistens nec in erq otio soluereuur
Necbellandiusum : &exercitia uistutis amitte¬
riu frequentꝰ enim quos non potuer coduersec
superate ⁊ sccuritas &ꝓsperitas deiecerunt:
lanc puanao unliter uostius
quo qun sestiũ membris &icc̃ in a postolo itcclegim:
ceduor suscarnem haec autem inuicem aduersant
sibiue nonq cũq uultis illa fccciatis: habes & hic
pugnã inuisceratã quodaem modo copori nostro
dispensatione dñi ꝓcurante : quid quid enimge¬

Expanded text:
ereliquit, ut erudiret in eis Israhelem, et haberent consuetudinem cum hostibus proeliandi, et iterum post pauca: dimisitque eos dominmandata domini quae praeceperat patribus eorum per manum Moysi, an non. quam utique pugnam non inuidens deus quieti Israhelis nec male eidem consulens, sed sciens esse utilem reseruauit, ut dum gentium semper istarum inpugnatione deprimitur, numquam se sentiret auxilio domini non egere, et ob id semper in eius meditatione et inuocatione persistens nec inerti otio solueretur nec bellandi usum et exercitia uirtutis amitteret. frequenter enim, quos non potuerunt aduersa superare, securitas et prosperitas deieoerunt.- Hanc pugnam utiliter nostris quoque insertam membris etiam in apostolo ita legimus: aduersantur sibi, ut non quaecumque uultis illa faciatis. habes et hic pugnam inuisceratam quodammodo corpori nostro dispensatione domini procurante. quidquid enim ge
Abbreviated transcription (Latin):
estis incarne sedinspũt: &iterũ caro & sangu¬
isregnũ dĩ nompos sidebunta Deniq sequit
neq corruptio icpruptelam : pos sidebit: no¬
num quã ꝓagnsitione: & ꝓpinquitate utibi
eccenos ostuũ & carotua sume: &apostulis
siquomodo inemutationem inducam carnẽ
meam : & sccluos facicmaliquo sex illis: que¬
rendũ er gonob̾÷ secundũ quã sigͥnificationẽ
ex his .iil. carnem hic debeamus accipere
manifes nãq est secundũ illut quod posi¬
tũ est. & uerbũcaro factũ est uel illutb&us
debit omnis caro scclutaredĩ penitus istar
sint caro: quia non sicut ibi abrup¬
tede homi¬
ne pecatore itcc & hic ponitur caro concupiscit ad¬

Expanded text:
iterum: caro et sanguis regnum dei non possidebunt. denique sequitur: neque corruptio incorruptelam possidebit. nonnumquam pro agnatione et propinquitate, ut ibi: ecce nos os tuum et caro tua sumus, et apostolus: si quo modo in aemulationem inducam carnem meam et saluos faciam aliquos ex illis. quaerendum ergo nobis est, secundum quam significationem ez his quattuor carnem hic debeamus accipere. manifestum namque est secundum illud quod positum est: et uerbum caro factum est uel illud: et uidebit omnis caro salutare dei penitus stare sint caro, quia non, sicut ibi abrupte de homine peccatore, ita et hic ponitur caro, cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
abbas pafnutius esuacella nontã alacres : quã
compunctos corde antemediũ nostis emisit. hoc
pobp̃cipuum suae c̃lationis c̃ferens munere
ut cũ ꝑabrenunticctionis primȩ consũmationẽ
quã totauis tute studebamus implere. cedtin¬
genda nob̵ ꝑfectionisculmina crederemus:
inciperemus cegnoscere Nexdũ nos coepisse m&ena¬
choꝵ fcestigices ommiare quippe quide secunda abr¬
nuntiatione pcerũ quid icoe nobis eruditi. testur
inqua omnis ꝑfectio contqͥn&ur quȩqilla s inferiu
ducos multis p̃ceditmodis Neauditu quidem nos antes
ꝑcepisse nossen. Ex pł conlatio ab̵batis par ui

Expanded text:
abba Pafnutius e sua cella non tam alacres quam abba Pafnutius e sua cella non tam alacres quam conpunctos corde ante medium noctis emisit, hoc nobis praecipuum suae conlationis conferens munere, ut cum per abrenuntiationis primae consummationem, quam tota uirtute studebamus inplere, adtingenda nobis perfectionis culmina crederemus, inciperemus agnoscere necdum nos coepisse monachorum fastigia somniare, quippe qui de secunda abrenuntiatione parum quid in coenobiis eruditi tertiam, in qua omnis perfectio continetur quaeque illas inferiores duas multis praecedit modis, ne auditu quidem nos antea percepisse nossemus. IIII CONLATIO ABBATIS DANI
Abbreviated transcription (Latin):
ita cotidiana circa eum prouisiodĩ clacmant
quodã modo & monentis ostenditur:
Cũ enimdicit sipopulus meus audiss& me
priorem utiq: selo qutũ ei seuident̃ ostendit : qđ¬
s̃ flericodño non solũ ꝑlegem scripta litteris
uerũ &ic̃ cotidianis monitis sol& secundũ illud
utrũq: ergo potest hoctestimonio comꝓbariqđ dici¬
tur si populus meus audiss& me israhel simuis meis
sem & suꝑ tribulantes eus. inmississem manũ
mea : Nccni sicut liberũ aerbitriũ ꝑ inoboedientia
populi demonstratur it adispensatiodĩ & au¬
piliũ eius uersiculi ipsius initio declaratur ac fine
cũse & priorem locutũ fuisse cõmemorat & postea
mimicoscius humilicturũ. sicbeodẽ fuiss& audi¬
tus : Nos eñ ꝑhȩc qua ꝓtulimus non liberũ arbitri¬
um hominis uolum sumouere: sed huic adiuto¬
riũ & gratiã dĩ. ꝑ singulos dies acmomenta neces¬
saricc̃ conꝓbare : hnsnos sermonib: eruditos

Expanded text:
ita cotidiana circa eum prouisio dei clamantis ita cotidiana circa eum prouisio dei clamantis quodammodo et monentis ostenditur. cum enim dioit: si populus meus audisset me, priorem utique se locutum eis euidenter ostendit. quod fieri a domino non solum per legem scriptam litteris, uerum etiam co LXV. Utrumque ergo potest hoc testimonio comprobari quod dicitur: Si populus meus audisset me, Israel si in viis meis sem: et super tribulantes eum inmisissem manum meam. nam sicut liberum arbitrium per inoboedientiam populi demonstratur, ita dispensatio dei et auxilium eius uersiculi ipsius initio declaratur ac fine, cum se et priorem locutum fuisse commemorat et postea inimicos eius humiliaturum, si ab eodem fuisset auditus. nos enim per haec quae protulimus non liberum arbitrium hominis uolumus submouere, sed huic adiutorium et gratiam dei per singulos dies ac momenta necessariam conprobare. His nos sermonibus eruditos
Abbreviated transcription (Latin):
Ger ma nus
oc testimoniũ aꝑtissime liberũ demonstrat
arbitriũ quod dicitur : sipopulus ms ccudiss& me &¬
alibi saudiuit populus uocẽmea. Cumenĩ dicit
siaudiss& ostendit in potestate illius fuisse ula
quie scenda uł ñ adquiescendi iuditiũ: quomodo i¬
tur non in nob nostra salus ÷ constitaenda cum uł
audiendiuł non audiendi ipsenob concesserit fi¬
considerasti hoc quod dicitur slaudis s& me
Sednequaquã quisit qui audientem uł ñ audiente
loquatur adendi tis nec illud qđ seqͥtur : Pro
nihilo utiq inimicos eius humilicessem & suꝑ
tribulantes eos mississem manũ mecc̃ : Hen
igitur hȩcq ꝓtulimus ut nihilgerisine dño ꝓli¬
remus prauac in t̾ptatione d&orquens cedde¬
fensionẽ liberi arbitrii itacon&ur cedsũ mer
ut abhomine gratiãdĩ. ꝓuisionẽq cotidinã tep¬
t& auferre hoc quod dicitur: & non audiuit po¬
pulus meus uocemmeã : &iterum: sipopulus
facultas populi inoboedientia de monstrauss

Expanded text:
GERMANVS: GERMANVS: Hoc testimonium apertissime liberum demarbitrium, quo dicitur: Si populus meus audisset me; et, non audivit populus meus vocem meam. Cum enim dicit si audisset, ostendit in potestate illius fuisse vel acquiescendi vel non acquiescendi judicium. Quomodo igitur non in nobis nostra salus est collocanda, cum vel audiendi vel non audiendi ipse nobis concesserit faconsiderastis hoc quod dicitur, Si audisset me; sed nequaquam quis sit qui ad audientem vel non audientem loquatur, attenditis; nec illud quod sequitur, pro nihilo utique inimicos ejus humiliassem, et super tribulantes eum inmisissem manum meam. nemo igitur haec quae protulimus, ut nihil geri sine domino probaremus, praua interpretatione detorquens ad defensionem liberi arbitrii ita conetur adsumere, ut ab homine gratiam dei prouisionemque cotidianam temptet auferre per hoc quod dicitur: et non audiuit populus meus uocem meam, et iterum: si populusfacultas populi inoboedientia demonstratur,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ adiutorii sui &icẽ circam memores bene¬
ficiorũ suorũ iugem ser&ine demonstrans: Hoc
ipsũ enimuisitationis suȩdonum ÷ quod uel susci¬
pit &adprobat gratũ ł requir& hac rep̃hen¬
ditingratos AX. CREDERE TAMENIN Concus¬
safidenos conuenit. nihil sine do prorsus in hoc mun¬
dogeri : Autenĩ uoluntate eius aut ꝑmis s& agiuni¬
uersa fatendũ ÷ ut scilic& haec quȩ bona sunt. uo¬
luntate dĩ ꝑfici auxilio quecredamꝰ Quȩ autem
contraria sunt ꝑmis suei cum ꝓnequitiis acduritia
cordisnostri. deserensnos diuina ꝓtectio: dia¬
bolũ nob̵ uel ignominiosas corpouis pacssiones patit᷑
dominari: Quod &icẽ apostoli uocib euidentis¬
sie ꝑdocemur. dicentis: proptꝰ qđ tradidit illos
ds in pcessionis ignominȩ : &iterum : quia ñcre¬
dider̃ dm̃ haebere innotitia: tradidit illo sdsinre¬
ꝓbum señse ut facicent ea quae non conueni unt
dis eorũ ambulabunt in adiuentionib suis

Expanded text:
tudinem adiutorii sui etiam circa inmemores benetudinem adiutorii sui etiam circa inmemores beneficiorum suorum iugem se retinere demonstrat. hoc ipsum enim uisitationis suae donum est, quod uel suscipit et adprobat gratum uel requirit ac reprehendit ingratos. Credere tamen inconcussa fide nos conuenit nihil sine deo prorsus in hoc mundo geri. aut enim uoluntate eius aut permissu agi uniuersa fatendum est, ut scilicet haec quae bona sunt uoluntate dei perfici auxilioque credantur, quae autem contraria sunt permissu, cum pro nequitiis ac duritia cordis nostri deserens nos diuina protectio diabolum nobis uel ignominiosas corporis passiones patitur dominari. quod etiam apostoli uocibus euidentissime perdocemur dicentis: propter quod tradidit illos deus in passiones ignominiae, et iterum: quia non crediderunt deum habere in notitia, tradidit illos deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conuenit, etdium eorum, ambulabunt in adinuentionibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis foedus. &utrũs¬
ci& cũcis coniugia. cennonsoci & ipsodũ ẽẽ testa
quotestimonio maniseste discernitur. quidli¬
bero cerbitrio. quiduedis pensationi ł cotidiano
adiutorio dñi debeam: cod scribere : Et qđ diunȩ
sit gratiae. prestare nobis occasiones sedutis. &¬
cessocdĩ beneficia. ł intentius ł signius exseq¬
mur: quac̃ rationẽ &icc̃ in illorũ cȩcorũ curatum
satis euident᷑ uidemus exprȩsscc̃: Quod enim tro¬
sitante eos ihs̃ diuinȩ ꝓuidentiae & dignationis :
gratia. Quod uociferantꝰ dicunt miserire nos¬
tridñe filidauid: fidei ipsorũ &credulitatis est
opus qđ uisũ recipiunt oculorũ. diuinȩ miserato¬
nis ÷ munus: Quod autẽ &icc̃ sꝑceptionẽ cuiusli¬
b& muneris tcc̃ gratia dĩ quã racio liberi ꝑseuest
arbitrii: leꝓsorũ quoq decem qui parites curi¬
tisunt: declarat exemplum. Equib: dumunus
ꝑ arbitrusui bonum gratiarũ restituit astionẽ
Dt̃is nouem requirens: unũq conlaudans: Sollici¬

Expanded text:
cum eis foedus et utrum societ cum eis coniugia an non societ, ipsorum esse testatur. quo testimonio manifeste discernitur, quid libero arbitrio quidue dispensationi uel cotidiano adiutorio domini debeamus adscribere, et quod diuinae sit gratiae praestare nobis occasiones salutis ncessa Dei beneficia vel intentius vel segnius exsequamur. Quam rationem etiam in illorum caecorum curatione satis evidenter videmus expressam. Quod enim trsit ante eos Iesus, diuinae prouidentiae et dignationis est gratia: quod uociferantur et dicunt: miserere nostri, domine, fili Dauid, fidei ipsorum et credulitatis est opus. quod uisum recipiunt oculorum, diuinae miserationis est munus. quod autem etiam post perceptionem cuiuslibet muneris tam gratia dei quam ratio liberi perseueret arbitrii, leprosorum quoque decem qui pariter curati sunt declarat exemplum. e quibus dum unus per arbitrii sui bonum gratiarum restituit actionem, dominus nouem requirens unumque conlaudans sollici
Abbreviated transcription (Latin):
q.ẽ cebbatis trccnsire p̃ceptũ ut legres quantũ
sicontennces ut dor miccs : Nec alius suꝑbiae fo¬
me sost pieiuno fratrem quã prefectione ne¬
Airgene : nisi quod ꝑnitiosiora &ccremedus
ong inquora st̃ uiticc quȩ subspeciae uistutũ¬

Expanded text:
que est abbatis transire praeceptum ut legas, quantum que est abbatis transire praeceptum ut legas, quantum si contemnas ut dormias, nec alius superbiae fomes est pro ieiunio fratrem quam pro refectione neglegere, nisi quod perniciosiora et a remediis longinquiora sunt uitia quae sub speci
Abbreviated transcription (Latin):
rũ effecti pacrit infoueam cadant : Cuius sip¬
biae lic& unum sit genus duplex tamen eius ÷
species. Vn aquȩ seresatẽ grauitatẽq iugit᷑ imitat :
Alia quȩ effrenata libestate inchachinnos fatuos
risosq dissoluitur : & illaquidem tacitur nitates
congaud&. Haecuero dedignatus silentio coasti¬
ri nec confunditur. pacs simploqui &icẽ res incon¬
gruccs & ineptas dũerubiscit ł inferior cole¬
ris uel indoctior iudicarialia: obelationem
dericatus ambit officium: altera dispicit
ut pote iudicans illudaut dignitati pristine
autuitae : aut nataliũ suorũ meritis in con¬
gruũ łindignum. Quarũ qued &erior ꝓnunti¬
andasit : unius cuiusq discuciat acꝑpendat
examen. Unũ scene atq idemin oboedientia e
genus ÷ uel proptꝰ operationis instaenticm ł ꝓptꝰ
otu desideriũ seniori suiolare mandatum
łcc̃n: dispendio suest ꝓsomno quec̃ puigilcentia
monesterus tatuta conuellere: Tcentũ dem¬

Expanded text:
rum, effecti pariter in. foueam cadant. cuius suprum, effecti pariter in. foueam cadant. cuius superbiae licet unum, sit genus, duplex tamen eius est species: una quae serietatem grauitatemqae iugiter imitatur, alia quae effrenata libertate in cachinnos fatuos risusque . dissoluitur. et illa quidem taciturnitate congaudet, haec uero dedignatur silentio coartari nec confunditur passim proloqui etiam res incongruas et ineptas, dum erubescit uel inferior ceteris uel indoctior iudicari. alia ob elationem clericatus ambit officium, altera despicit, utpote iudicans illud aut dignitati pristinae aut uitae ac natalium suorum meritis incongruum uel indignum. quarum quae deterior pronuntianda sit, uniuscuiusque discutiat ac perpendat examen. unum sane atque idem inoboedientiae genus est uel propter operationis instantiam uel propter otii desiderium senioris uiolare mandatum, tamque dispendiosum est pro somno quam pro uigilantia monasterii statuta conuellere, tantundem