comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saciatus iusticia. ñ iter illos beatos numerandus.
qͥ esuriunt. isitiunt. iusticiam: grãs tibi ago. qr ñ sũ
sic̃ publicanus iste. Pauꝑ aut̃ qui se adiuuari desidat
dicit. Propitiꝰ esto mͥ peccatori. Desiderat tam̃ satu¬
rari de micis. quȩ cadunt de mensa diuitis: iacens ad
ianuam. Non enim admittebatur ad epulas eius: qui nec
bene illis utebatur. Nec egenti dabat tanquã scriba
claues habens regni cęłoꝵ: nec ipse intrans. nec alios
intrare ꝑmittens. Micȩ sunt enim cadentes de men¬
sa diuitis. quȩdã uerba legis: quȩ illic iactantes. qͦsi
ꝓiciebant in terrã. cũ suꝑbȩ popło loquerent᷑. Ulce¬
ra sunt confessiones peccatorum: uelut mali humo¬
res. auiscerib intimis foras erumpentes. Canes qͥ ea
lingebant. nequissimi homiues amantes peccata:
qui lata lingua ȩtiã laudare ñ cessant oꝑa mala.
quȩ in se alius gemens ⁊ confitens de destatur. Sinus

Expanded text:
satiatus justitia, non inter illos beatos numerandus satiatus justitia, non inter illos beatos numerandus qui esuriunt et sitiunt justitiam : Gratias tibi ago, quia non sum sicut publicanus iste. Pauper autem qui se adjuvari desiderat, dicit: Propitius esto mihi peccatori . Desiderat tamen saturari de micis quae cadunt de mensa divitis jacens ad januam. Non enim admittebatur ad epulas ejus, qui nec bene illis utebatur, nec egenti dabat; tanquam Scriba claves habens regni coelorum, nec ipse intrans, nec alios intrare permittens . Micae cadentes de mensa divitis, sunt quaedam verba Legis, quae illi jactantes quasi projiciebant in terram, cum superbe populo loquerentur. Ulcera, sunt confessiones peccatorum, velut mali humores a visceribus intimis foras erumpentes. Canes qui ea lingebant, nequissimi homines amantes peccata, qui lata lingua etiam laudare non cessant opera mala, quae in se alius gemens et confitens detestatur. Sinus
Abbreviated transcription (Latin):
nxit eugłista cũ dixisset derisum fuisse iħm apharis¬
eis: cũ de contempnendis t̃renis diuitiis loqueretur.
ooio quidam erat diues:un¬
& induebatur purpura et bysso: ⁊epulabat᷑ coti¬
die splendide. ⁊cet̾ã. Per allegoriam sic accipi pos¬
sunt: ut indiuitȩ intelligantur. suꝑbi iudeoꝵ: igno¬
rantes dei iusticiam. i suam uolentes constituere.
Purpura ⁊ ibissus: dignitas regni ẽ. Et auferet᷑ in qͥt
a uobis regnũ dei: dabitur genti facienti iusticiam.
Epulatio splendida. iactantia legis ẽ inqua głabãt᷑.
plus ad pompam elationis abutentes ea. quã ad neces¬
sitatẽ salutis utentes. Mendicus aut̃ nomine laza¬
rus. qͦd interpretat᷑ adiutus: significat indigentem
ueluti gentilem aliquem. aut p̾ublicanũ. qu tanto
magis adiuuatur: quantominꝰ de suarũ facultatũ
copia p̃sumit. Tales erant duo qͥ orabant intemplo:
unus publicanꝰ.⁊ alius phariseus. Oiies gͦ dic̃ tanꝗͣ

Expanded text:
nxit Evangelista, cum dixisset derisum fuisse Jesum a Pharisnxit Evangelista, cum dixisset derisum fuisse Jesum a Pharisaeis, cum de contemnendis terrenis divitiis loqueretur.Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, et caetera. Per allegoriam sic accipi possunt, ut in divite intelligantur superbi Judaeorum, ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere . Purpura et byssus, dignitas regni est. Et auferetur, inquit, a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti justitiam . Epulatio splendida, jactantia Legis est, in qua gloriabantur plus ad pompam clationis abutentes ea, quam ad necessitatem salutis utentes. Mendicus autem nomine Lazarus, quod interpretatur Adjutus, significat indigentem, veluti gentilem aliquem aut publicanum, qui tanto magis adjuvatur, quanto minus de suarum copia facultatum praesumit. Tales erant duo qui orabant in templo; unus publicanus, et alius pharisaeus. Dives ergo dicit tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tione distinguenda sunt. Non enĩ passim aut quasi
temere dicta sunt. Nemo enĩ interrogatus utrũ
diligit diabolũ. respondet se diligere. s p̾otus odisse:
deum aut̃ se diligere. om̃s fere ꝑclamant. Ergo aut̃
unũ odiet. ⁊ alterum diliget. ut fieri debet᷑. odiet
scilicet diabolũ. diliget deum. Quod uͦ adiunxit
aut alteri adherebit ualterũ contempnet. adħebit
scilicet diabolo cũ quasi eius p̃mia demꝑalia secta
solent minas eius postponere cupiditatib suis.
qͥ de bonitate eiꝰ adimpunitatẽ sibi blandiuntur:
quib ꝑ salomonẽ dicitur. fili ne addicias peccatũ
suꝑ peccatũ:⁊ idicas miseratio dei magna est.¬
egnum cȩlorum ium patitur: et qui uim faci¬
unt diripiunt illud. Non solum ut quisq ista
contempnat: s etiã linguas deridentium se talia
contemnentẽ. Hac enĩ ui facta: inua̾it quodãmͦ
quasi p̃dator uiolentus regna cȩloꝵ. Noc enĩ subiu¬

Expanded text:
tione distinguenda sunt. Non enim passim aut quasi tione distinguenda sunt. Non enim passim aut quasi temere dicta sunt. Nemo enim interrogatus utrum diligat diabolum, respondet se diligere, sed potius odisse: Deum autem se diligere omnes fere proclamant. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, diliget Deum. Quod vero adjunxit, Aut alteri adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatsolent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas, Miseratio Dei magna estegnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud . Non solum ut quisque ista contemnat, sed etiam linguas deridentium se talia contemnentem: hac enim vi facta invadit quodammodo quasi praedator violentus regnum coelorum. Hoc enim subju
Abbreviated transcription (Latin):
& phariseoꝵ: ut cũ illi decimas darent. isti dimi¬
cdias dent. sicut ñ defructib s exipsis bonis suis
fec̃ zacheus. Aut cerde cduplicet decimã: ut duas
decimas dando. suꝑet inpendia iudeoꝵ. Mãmo-
na uͦ iniquitatis. obhoc adño appellata est ista pecu-¬
nia quã possidemꝰ ad tempus: qr mãmona diui-¬
tiȩ interpretant᷑. Nec sunt diuitiȩ iste nͥiniqͥs:
qui in eis constituunt spem. atq copiam beati
tudinis suȩ. Aiustis uͦ cũ hȩc possident᷑. est qͥdem
ista pecunia. s ñ sunt illis diuitie nisi cȩlestes
et spiritales: quibꝰ indigentiã suã sp̾italiter
supplentes. exclusa egestatȩ miseriȩ. beatitu¬
dinis copia ditantur:
alienas appellat terrenas facultates: qr nemo seẽ
eas mõriens aufert. hoc ẽ qđ dic̃ dauid. Ne timueris
uod ait aut unum odiet. nalterũ diliget. aut uno
adherebit. ꝯalterũ contemnet: ñ sine considera¬

Expanded text:
et Pharisaeorum , ut cum illi decimas darent, isti dimiet Pharisaeorum , ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent: sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zacchaeus ; aut certe duplicet decimam, ut duas decna uero iniquitatis ob hoc a domino appellata est ista pecunia, quam possidemus ad tempus, quia mamona diuitiae interpretantur, nec sunt istae diuitiae nisi iniquis, qui in eis contudinis suae: a justis vero cum haec possidentur, est quidem ista pecunia, sed non sunt illis divitiae nisi coelestes et spirituales, quibus indigentiam suam spiritualiter supplentes exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditantur.  fideles non fuistis, alienas appellat terrenas facultates; quia nemo eas secum moriens aufert. Hoc est quod dicit David: Ne timueris I. Ib. XVI, 13. Quod ait, Aut unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet, non sine considera
Abbreviated transcription (Latin):
aut eos aquib recipi uolumus in tabernacula ȩcerna.
in tabernacula ȩterna. qui necessitatib suis t̃rena
bona cõmunicauerint. de quib etiã dic̃: qđ siquis
alicui eorum aquȩ frigide dederit tantũ in nomine
discipuli. ñ ꝑdet mercedem suã. S ȩtiã econtrario
dicuntur iste similitudines: ut intelligamꝰ si lau¬
dari potuit ille a dño. qui fraudem faciẽbat: qͣntũ
amplius placeant dño dõ. qui scđm eiꝰ preceptũ illa
oꝑa faciunt: sic̃ ȩtiã de iudice iniquitatis qͥ inter¬
pellabatur a uidua. comꝑationem cduxit acdiudi-¬
cem dm̃: Cui nulla exparte iudex imquus con¬
ferentus: Quod aut̃ de centũ cados olei quinqua¬
ginta scribi fecit adebitore. et decentũ choris tritici
octoginta: ad nichil aliud ualere arbitror: nisi ut
ea quȩ similiter atq inleuitas dei qͥsq oꝑatur. in
xp̃i eccłiam abundet iusticia eius. suꝑ seͥrbarũ

Expanded text:
aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint, de quibus etiam dicit: Quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit, tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam, sed etiam e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelligamus si laudari potuit ille a Domino cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo qui secundum ejus praeceptum illa opera faciunt; sicut etiam de judice iniquitatis qui interpellabatur a vidua, comparationem duxit ad judicem Deum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est . Quod autem de centum cadis olei, quinquaginta scribi fecit a debitore; et de centum coris tritici, octoginta; ad nihil aliud valere arbitror, nisi ut ea quae similiter atque in Levitas Judaei, quisque operatur in Christi Ecclesiam, abundet justitia ejus super Scribarum
Abbreviated transcription (Latin):
ait pater. omnia impossessionem tͥ dabo. siue omĩa
mea possides uł possidebis: s omĩa mea tua sc̃. Nec
tam̃ ita sunt eiꝰ: ut ipsius dĩ. Quid enĩ est in nr̃a pecu¬
nia: Potest familiȩ nr̃e uł alimentũ ẽẽ uł ornamen¬
tũ: uł aliquid huiusmodi. Et certe cũ ipsũ patrem
recte ille posset suum dicere: ñ uidet ea. quȩ ipse re¬
cte sua uocare possit: diuersis clũ taxat modis. Cum
enĩ beatitatem illam optinuerimꝰ: nr̃a erunt ad ii¬
uendũ suꝑiora: nr̃a erunt adconuiuendũ equalia:
nr̃a erunt addñandum inferiora. Congaudeat igit
securissimus maior frater: qr frat̾ uinior mortuus
erat u reuixit: ꝑierat iinuentus est.  In uillico¬
quẽ dñs eiciebat de uillicatu. ⁊ laudauitꝰ eum qdđ infu¬
turum sibi ꝓspexerit: ñ omnia debemus adimitan¬
dum sumere. Non enĩ aut dño nr̃o facienda est in
aliquo fraus. ut de ipsa fraude elemosinas faciamus :

Expanded text:
ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnia ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnia mea possides vel possidebis; sed, Omnia mea tua sunt. Nec tamen ita sunt ejus, ut ipsius Dei. Quod enim est in nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere, non video quae ipsius recte sua vocare non possit, diversis duntaxat modis. Cum enim beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad videndum superiora, nostra erunt ad convivendum aequalia, nostra erunt ad dominandum inferiora. Congaudeat ergo securissimus major frater, quia junior frater mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. quem Dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus:
Abbreviated transcription (Latin):
uinior partem suã: Sic enĩ aꝑfectis .ꝑpurga¬
tis aciam immortalib filiis habent᷑ omniae ut
sint et omniũ singula⁊ iomnia singłoꝵ. Ett enĩ
cupiditas nichil sine angustia: ita nchil cum an¬
gustia caritas tenet.Sed quomodo omĩa : Num .iangłos
ait aliqͥs. uurtutes sublimes ac potestates. atq unuiersa
çelestia dei ministeria deus inpossessionem tali filio sub¬
iecisse putandus ẽ : Si possessionem sic accipias ut eius
possessor. ipse sit dñs: non utiq omnia. Non eñĩ dñi ere.
s consortes potius angełoꝵ. De quib dictũ est. Erunt
equales angłis dei.Sin uero possessio sic intelligitur.
quomͦ rectẽ dicimus possidere animas ueritatem:
quȩ dicta sunt omnia. Non enim illud tt̃a loquimur.
ut dominas ueritatis animas dicamꝰ. quã ab eis dici¬
raus possider. Aut si nomine possessionis adhunc
sensum impedimur: id quoq auferatur. Non enim

Expanded text:
junior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgajunior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgatis, ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt, sed consortes potius Angelorum, de quibus dictum est, Erunt aequales Angelis Dei . Sin vero possessio sic intelligitur, quomodo recte dicimus possidere animas veritatem; nia quae dicta sunt omnia. Non enim illud ita loquimur, ut dominas veritatis dicamus animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
legis existimant: iocundari epulisꝰ eius ñ merurt
iec qđ ait. nunquã dedisti m hedũ ut cũ amnieis iĩs
epularer: tale sit ac si diceret. Eum qui mͥ hectus
iudebat᷑. nunquã mͥ dedisti adepulandũ: eo ipsomͥ
illũ ipsũ non concedens quo mͥ hedus uidebatur.
Quot aut̃ dicit cũ amicis meis. aut exꝑsona pnci¬
pum cũ plebe urtelligitur: aut exꝑsona popłi ihe¬
rosolimitani. cũ ceteris populis uida. Meretrices
aut̃ cũ quib cdissipasse substantiã suam filiꝰ iumor
accusatus est: rectȩ intelligunt᷑ suꝑsticiones: reli
cupiditate turpissima fornicari. Quid de inde sibi
iuilt. qt cũ pater diceret tu mecũ es semꝑ qđ iam
tractatũ ẽ addidit. ⁊ omnia mea tua sunit. Qua
in re pͥmo cauendum ẽ. ne intelligas ita dictũ
omnia mea tua sunt. quasixon sint et fratꝑs:
aut tanquã interrena hereditate patiaris angusti¬
as. Quom possint ẽẽ omnia maioris: si habet etiã

Expanded text:
Legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit: Legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer; tale sit ac si diceret, eum qui mihi haedus videbatur, nunquam dedisti mihi ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, eum amicis meis, aut ex persona principum cum plebe intelligitur, aut ex persona populi Jerosolymitani cum caeteris populis Juda. Meretrices autem cum quibus dissipasse substantiam suam filius junior accusatus est, recte intelliguntur superstitiones, reliccupiditate turpissima fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater diceret, Tu mecum es semper, quod jam tractatum est, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, quomodo possint omnia esse majoris, si habet ibi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã accepit adepulandũ : peccator ꝓfecto hedi no¬
mine significari solet. S absit ut antixp̃m intelligamꝰ.
enĩ absurdũ ẽ eũ cui dicitur. tu mecũ es semꝑ. hoc a¬
patre optasse: ut antixp̃o crederet. Neq omnino ĩ
eis iudeorũ qui antixp̃o credituri sunt: istum filium
fas est intelligi. Quomͦ aut̃ epularet᷑ exillo hedo: si ipse
ẽ anticristus qui non ei crederet : Aut si hoc est epulari
exedi occisione. quod ẽ de antexp̃i ꝑditione letar. qͦmͦ
euẽ filius quẽ recepit pat̾. Hoc sibi ñ fuisse concessũ.
eũ om̃s filii clĩ de illiꝰ aduersarii dampnatione leta¬
turi suit: Nimirũ gͦ quod in re obseurissima. sine
preiudicio diligentioris inquisitionis dixerina:
psum hectũ sibiꝰ negatũ adepulandũ conquerit᷑ dũ
eũ peccatorem ꝑutat. Cum enĩ hedus ẽ fi gercn.
est cũ eum sabbati iiolatorem et ꝓfanatorer

Expanded text:
nunquam accepit ad epulandum? Peccator profecto haedi nonunquam accepit ad epulandum? Peccator profecto haedi nomine signifiest eum cui dicitur, Tu mecum es sempatre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino in eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse esset Antichristus, qui ei non crederet? Aut si hoc est epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, quomodo dicit filius quem recepit pater hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo quod in re obscurissima sine praejudicio diligentioris inquisitionis dixerim ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem
Abbreviated transcription (Latin):
et quẽ dicat hectum quẽ nunquã accepit: ut cũ ami¬
cis suis epularet᷑. S de mandato ñ ꝓp̃ter gresso: facile
illud occurrit. Neq de omĩ mandato dictũ eẽ. s de
uno maxime necessario: quo nullũ dm̃ pret̃ unũ
omnib isrłitis. s in his intelligit᷑ habere ꝑsonam: qui
nunquã ab uno dõ ad symulacra conuersi st̃. Qͣm qͣm
enĩ tanquã in agro positus iste silius terrena deside¬
raret: abuno tam̃ deo ista desiderabat bona: quãuis
cõmunia eũ peccorib. Unde in psalmo exꝑsona sina¬
goge. qđ interpretat᷑ asaph: conuenient̃ accipit᷑ dictũ.¬
Quasi pecus factus sũ adte: ⁊ ego semꝑ decũ. Qđ ȩtiã
patris ipsius testimonio comꝓbatur: cũ dic̃. Tu mecũ
es semꝑ. Non enĩ quasi mentientẽ redarguit: s secũ
ꝑseuerantiã eius approbans: ad ꝑfectionem potioris atq
iocundioris exultationis inuitat. Quis ẽ gͦ hedus. quẽ

Expanded text:
et quem dicat haedum quem nunquam accepit, ut cum amiet quem dicat haedum quem nunquam accepit, ut cum amicis suis epularetur. Sed de mandato non praetergresso facile illud occurrit, neque de omni mandato dictum esse, sed de uno maxime necessario, quo nullum Deum alium praeomnibus Israelitis, sed in his intelligitur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quanquam enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona, quamvis communia cum pecoribus. Unde in Psalmo ex persona Synagogae, quod interpretatur Asaph, convenientego semper tecum . Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit, Tu mecum es semper. Non enim quasi mentientem redarguit, sed secum perseverantiam ejus approbans, ad perfructionem potioris atque jucundioris exsultationis invitat. Quis est ergo haedus quem
Abbreviated transcription (Latin):
frater tuus uenit. occidit ei pater tuus uitulum
saginatũ: q saluum illum recepit. In extremis enĩ
terrȩ fuit frat̃ tuus. s inde maior exultatio cantan¬
tium dño canticũ nouum: quia laus eius abextre¬
mis terrȩ. Et ꝓpter eum qu absenserat. occisus ẽ uir
in plaga positus. ⁊ sciens ferre inbecillitatẽ: qr qͥb
non est narratũ de eo uidert̃ iqui ñ audierant in¬
dellexerunt. S indignatur ȩtiã nunc: ⁊ adhuc
ñ uult introire. Cũ ergo plenitudo gentiũ intra¬
uerit. egredietur oportuno demꝑe pater eius: ut
etiam omnis isrł saluus fiat. Ex cuius parte cecitas¬
facta ẽ uelut absentia magrũ: cdonec plenitudo filii
minoris longe inidolatria gentium constituti: reclux
aꝑta uocatio iudeoꝵ. in salute eu̾głii: quã manifestati¬
onem uocationis. tanquã egressum patris appellat.
adrogandũ maiorem filiũ. Deinde quȩ respondet

Expanded text:
Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. In extremis enim terrae fuit frater tuus. Sed inde major exsultatio cantantium Domino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae ; et propter eum qui absens erat, occisus est vir in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem ; quia quibus non est narratum de eo, viderunt; et qui non audierunt, intellexerunt . Sed indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo Gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut et jam omnis Israel salfacta est, velut absentia in agro, donec plenitudo filii minoris, longe in idololatria gentium constituti, et jam aperta vocatio Judaeorum in salutem Evangelii, quam manifestam vocationem tanquam egressum patris appellat, ad rogandum majorem filium. « At ille res
Abbreviated transcription (Latin):
dñieo. et offertur patri: ⁊ pascit totam domũ. Cũ inte¬
rea maior filius popłs isrł scdm carnem. ñ quidem ꝓ¬
fectus in longinquã regionem. s tam̃ in domo non est:
in agro ẽ autem. id est in ipsa hereditaria opulentia
in eis: ⁊ sepe inueniunt᷑. ueniens de agro domui ꝓpm¬
quare cep̾it. id est laboreseruilis oꝑis imꝓbato. exisdẽ
seripturis eccłiȩ libertatem considerauit. Audit
symphoniã ⁊ chorum: scilicet sp̃u plenos. uocibus¬
consonis eũgłm p̃dicare. Quib dictum ẽ. Obsecro uos
fr̃es. ut id ipsum dicatis om̃s: iconcordit̃ conu̾san¬
tium animã. ⁊⁊cor unum in laudes dĩ. Uocat unum¬
de seruis: ⁊ interrogat quȩ illa sint. Sumit utiq ad
legenctum aliquem ꝓpharum: ⁊ in eo querens aliꝗͦ
quodãm interrogat unde ista festa in eccłia cȩlebrant᷑.
in qua se eẽ non uidet. Respondit ei seruus patͥs ꝓpħa

Expanded text:
Dominico et offertur Patri, et pascit totam domum. Cum inteDominico et offertur Patri, et pascit totam domum. Cum interea major filius, populus Israel secundum carnem, non quidem profectus in longinquam regionem, sed tamen in domo non est. In agro autem est, id est, in ipsa haereditaria opulentia in eis, et saepe inveniuntur. Veniens de agro domui propinquare coepit, id est, labore servilis operis improbato, ex iisdem Scripturis Ecclesiae libertatem consideravit. Audit symphoniam consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes et concorditer, conversantium animam et cor unum in laudes Dei. de servis, et interrogat quae illa sint: sumit utique ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens, quodammodo interrogat unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in qua se esse non videt. Respondet ei servus patris propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
cennarius eẽ cupiebat: qđ post osculũ patris genero¬
sissime iam dedignat᷑. Stola prima ẽ: dignitas qͣm ꝑ-¬
didit adam. Serui qui eam ꝓferunt: reconciliationis
in pedes: preparatio eu̾głizandi ad ñtangenda terrena.
Uitulus saginatus. ipse item dñs: s scdm earnem sati¬
atus obꝓbriis. Quod aut̃ imꝑat ut adducãt eũ. quid
aliud nisi ut p̃dicent eum: annuntiando uenire
faciant in exhausta fame uiscera filii esurientis:
Nam ȩtiã ut occidant eum iubet: hoc ẽ ut mortem
euis insinuent. Tunc enĩ euiq occiditur: cũ credit oc¬
cisum. & epulemur inquit. Hoc adleticiã ualet. ꝓpt̾
illa quȩ consequent̾ clicit. qr hic filius m̃s mortuus
erat ⁊i reuixit: ꝑierat unuentus ẽ. Et iste epulȩ
atq festiuitas nc cȩlebrat᷑: ꝑ orbem terrarũ eccłia di¬
latata atq diffusa. Uitulus enĩ ille in corꝑe ⁊⁊ sanguine

Expanded text:
cenarius esse cupiebat: quod post osculum patris generocenarius esse cupiebat: quod post osculum patris generosissime jam dedignatur. Stola prima, est dignitas quam perdidit Adam. Servi qui eam proferunt, reconciliationis in pedes, praeparatio evangelizandi ad non tangenda terrena. Vitulus saginatus, ipse idem Dominus, sed secundum carnem satiatus opprobriis. Quod autem imperat ut adducant eum, quid aliud, nisi ut praedicent eum, et annuntiando venire faciant in exhausta fame viscera filii esurientis? Nam etiam ut occidant eum jubet, hoc est, ut mortem ejus insinuent: tunc enim cuique occiditur, cum credit occisum. Et epulemur, inquit: hoc ad laetitiam valet, propter illa quae consequenter dicit, Quia hic filius meus mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Et istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ eum iam pie quereret: uidit ilbũ pater
ipsius. Impios enĩ ⁊ suꝑbos conuenienter. ñ uidere
dicitur: tanquã ante oculos ñ habere. Ante oculos
enim haberi: non nisi qui diliguntur dici solent.
Et miscdia motus est : ⁊accurrens cecidit suꝑ col¬
lum eius. Non enĩ pater unigenitũ filiũ deseruit.
in quo usq ad nr̃am longinquã ȩtiã ꝑegriuationẽ
cucurrit atq descendit: quia deus erat mn xp̃o. mun¬
chium suũ ⁊brachiũ dñi cui reuelatũ ẽ: Quod est
itinera remeantem. apatre mereri osculũ carrtatis.
Et incipit lam peccata constitutus in eccłia confiteri.
Nec dieit omnia que dicturũ se ẽẽ ꝓmiserat: sed usq
adillud. Non sũ dignus uocari filius tuus. Hoc enĩ uult
fieri ꝑ gr̃ãm: qͦd se indignũ eẽ ꝑ merita fateat᷑. Naddit
qł in illa meditatione dixerat: fac me sic̃ unum de
mercennariis tuis. Cum enĩ panem ñ haberet. uł mer¬

Expanded text:
sed tamen cum jam pie quaereret, Vidit illum pater sed tamen cum jam pie quaereret, Vidit illum pater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere: ante oculos enim haberi, nonnisi qui diliguntur, dici solent. Et misericordia motus est: et accurrens cecidit super collum ejus. Non enim Pater unigenitum Filium deseruit, in quo usque ad nostram longinquam etiam peregrinationem cucurrit atque descendit; quia Deus erat in Christo munchium suum? Et brachium Domini cui revelatum est ? quod est itinera remeantem mereri a patre osculum charitatis. Et incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri. Nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud, Non sum dignus vocari filius tuus. Hoc enim vult fieri per gratiam, quo se indignum esse per merita fatetur. Non addit quod in illa meditatione dixerat, Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Cum enim panem non haberet, vel mer
Abbreviated transcription (Latin):
porcorum erat. Cetera uͦ sunt penitentiã meditantis
in confessione peccati: nondum tam̃ agentis. Non
enĩ iam dicit patri: s dicturũ se ẽẽ ꝓmittit cum
uenerit. Itelligas igitur hoc ñ accipiendũ eẽ ueni¬
re ad patrem. in ecclesia constitui ꝑfidem: ubi iã
possit eẽ peccatoꝵ legitima ⁊ fructuasa confessio.
Quid gͦ patri dicturum se dic̃. pater peceaui in celũ
n coram de. ⁊ iam non sum dignus uocari filius tuus.
fac me sic̃ unũ demercennariis tuis: Utrum hoc
ẽ peccaui in celũ. quod ẽ coram de. in celum appel¬
lauerit ipsam sũmitatem patris. uude est ętiam
illud in psalmo. a summo cęlo egressio eius. cum
abipso patre uellet intelligi: an potius. peccau
in cęlũ. coram scĩs animab in quib sedes est dei:
Coram te aut̃: in ipso penetrali interioris consei¬
entiȩ. Et surgens: uenit adpatrem suũ. Cum
aut̃ adhuc longe eẽt. antequã intelligeret deũ.

Expanded text:
porcorum erat. Caetera verba sunt poenitentiam meditantis porcorum erat. Caetera verba sunt poenitentiam meditantis in confessione peccati, nondum tamen agentis. Non enim jam dicit patri, sed dicturum se esse promittit cum venerit. Intelligas igitur hoc nunc accipiendum esse venire ad patrem, in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa confessio. Quid ergo patri et coram te, et jam non sum dignus vocari filius tuus; fac me sicut unum de mercenariis tuis. Utrum hoc est Peccavi in coelum, quod est Coram te; ut coelum appellaverit ipsam summitatem Patris: unde est etiam illud in Psalmo, A summo coelo egressio ejus , cum ab ipso Patre vellet intelligi? An potius, Peccavi in coelum, coram sanctis animis, in quibus est sedes Dei: Coram te autem, in ipso penetrali interiore conscientiae? Et surgens venit ad patrem suum. Cum autem adhuc longe esset: antequam intelligeret Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde hoc scire poterat. in quo tanta erat obliuio
dei. sicut in omnib ydolatris fuit: nisi quia ista
recogitatio iam respicientis est. cũ eu̾gelium predi-¬
caretur : Iam enĩ poterat talis animaduertere mul¬
dos predicare ueritatem. in ter quos quidam ẽent ñ
ipsius amore ueritatis. ducti. sed cupiditate compa¬
randorum secularium cõmodorum. De quibus
dicebat apłs. esse quosdam qui euangelium annun¬
tiarent. non caste: existimantes questum esse pie¬
tatem. Non enĩ aliuid annuntiabant siẽ heretici:
s hoc quod apłs paulus: ñ eo tam̃ animo. quo apłs
paulus. Unde mercennarii recte appellant᷑. In eadem
quidem domo. eundem panem uerbi tractantes: non
cede conducti. De talib dictũ ẽ. Amen dico uobis.
pceꝑunt mercedem suã. Ergo ego inquit. hic fame
pereo. Deide ait. Surgam. quia lacebat: ⁊ ibo.qr
longe ab erat. Ad patrem meũ: quia subpͥncipe

Expanded text:
Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadvertere multos praedicare veritatem, inter quos quidam essent non ipsius amore veritatis ducti, sed cupiditate comparandorum saecularium commodorum. De quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui Evangelium annuntiarent non caste , existimantes quaestum esse pietatem . Non enim aliud annuntiabant, sicut haeretici; sed hoc quod apostolus Paulus, non eo tamen animo quo apostolus Paulus: unde et mercenarii recte appellantur, in eadem quidem domo eumdem panem verbi tractantes; non cede conducti. De talibus dictum est, Amen, dico vobis, perceperunt mercedem suam . Ego ergo, inquit, hic fame pereo. Deinde ait, Surgam, quia jacebat: et ibo, quia longe aberat: ad patrem meum, quia sub principe
Abbreviated transcription (Latin):
Regio itaq longin qua: obliuio dei est. fãmes aut̃ in
illa regione ẽ: indigentia uerbi ueritatis. Unus ci¬
ium regionis illius. aliquis aerius princeps. ad
militiam diaboli ꝑtinens. Uilla eius: modus pote¬
statȩs eius. Porci: immundi sp̃c qui sub ipso essent.
Siliquem quib porcos pascebat. seculares doctrine
steriles uanitate ꝑsonantes: de quib laudes ydoloꝵ
fabularumq ad deos gentiũ ꝑtinentium. uario ser¬
mone atq carminib ꝑcrepant. quib demonia dele¬
ctantur. Unde cum iste saturari cupiebat: aliqtud so¬
lidum. ad rectum quod ad beatam uitam ꝑtineret
inuenire uolẽbat in talibus: ⁊⁊ non poterat. Hoc
est enĩ quod ait: et nemo illi dabat. In se autẽ
reuersus. iam scilicet ab eis quȩ forinsecus frus¬
tra illiciunt et seducunt. in conscientie interio¬
ra reducem faciens intentionem suã: dixit. Quan¬
ti mercennarii patris mei abundant panibus:

Expanded text:
Regio itaque longinqua, oblivio Dei est. Fames autem in Regio itaque longinqua, oblivio Dei est. Fames autem in illa regione, est indigentia verbi veritatis. Unus civium regionis illius, aliquis aerius princeps ad militiam diaboli pertinens. Villa ejus, modus potestatis ejus. Porci, immundi spiritus qui sub ipso essent. Siliquae quibus porcos pascebat, saeculares doctrinae, sterili vanitate resonantes; de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos Gentium pertinentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantur: unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait, Et nemo illi dabat. In se autem reversus, jam scilicet ab eis quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit, Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus?
Abbreviated transcription (Latin):
memenisse. ingenio alacri excellere. Omĩa ular sli¬
mna sunt mimera. Quȩ in potestate accrpiens ꝑ
liberum arbitrium. ꝙ diuisit pater filiis substam¬
tioenumino filius in regionem longinquã ꝓfecbꝰ
est male uitencio naturalib bonis: eo ipso qͥuio pa¬
trem deseruit. cupiditate fruendi creatura. relieto
iosocreatore. Quod ñ post multos dies dix̃ facturo.
it congregatis omnib ꝑegre ꝓficisceretur in regio¬
nem longinquã: q ñ multo post institutionem hu-¬
mani gen̾eris. placuit animȩ ꝑlib̾um arbitrium
ferrȩ secũ quancdiã uelut potentiã naturȩ suȩ. et
deserere eum aquo condita est: prefidens uiribus
suiss. Quas uires tanto consumit citius: quanto eũ
deserit aquo datȩ sunt. Itaq hanc utã ꝓcligana nor¬
cat: amantem fundere atq spatiari pompis exteri¬
oribus. uitus in anescentem: cum ea quisq sequitur
que abilla ꝓcectunt: ⁊⁊ relinquit eũ qui sibi ẽ int̾ior.

Expanded text:
meminisse, ingenio alacri excellere: omnia ista divmeminisse, ingenio alacri excellere: omnia ista divina sunt munera, quae in potestatem accipiens per liberum arbitrium, quia divisit pater liberis substantiam, minor filius in regionem longinquam profectus est, male utendo naturalibus bonis, eo ipso quod patrem deseruit cupiditate fruendi creatura, relicto ipso Creatore. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus peregre proficisceretur in regionem longinquam: quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praefidens viribus suis; quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem fundere atque spatiari pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, et relinquit eum qui sibi est interior.
Abbreviated transcription (Latin):
deest. ut mille sit. ⁊ adnouem milia nongentos no¬
naguita nouem. unum deest. ut decem milia sint.
Uariari gͦ ꝑbreuitatẽ.⁊⁊ magnitudinẽ numeri posft̃.
quib unum de est ut ꝑficiantur. Ipsum uͦ unũ sine
uarietate in se manens: cũ accesserit ꝑfictti: Suide¬
patat om̃s ꝑpenitentiam reconciliatos: quȩ humili¬
tate optinetur: xxxii.
omo habens duos filios: deus adduos popłos intel¬
ligttur. Et tanquã stirpes duas generis humani:
unamꝰ. eorum qui ꝑmanserunt in unius eĩ eultu:
alteram eoꝵ qui usq adcolenda ydola deserueriid
dine Abipso aut exorclio creature: mortaliũ conside¬
uatis debet iitendi. Maior gͦ filius: adeultũ teruis
ueutinet. Minorem inregionem longinquã ꝓfectũ
d ent. ꝓetit enĩ ut sibi pars subsfantiȩ quȩ euro
tangeret daretur a patre. tanquã anima potestare
sua delec tata: id quod illi est uiuere. intelligere.

Expanded text:
deest ut mille sint, et ad novem millia nongento nodeest ut mille sint, et ad novem millia nongento nonagintas novem, unum deest ut decem millia sint. Variari ergo per brevitatem et magnitudinem numeri possunt, quibus unum deest ut perficiantur: ipsum vero unum sine varietate in se manens cum accesserit perficit, cui deputat omnes per poenitentiam reconciliatos, quae humilitate obtinetur. XXXIII. Ib. XV, 11-32. Homo habens duos filios, Deus ad duos populos intelligitur, tanquam stirpes duas generis humani: unam eorum qui permanserunt in unius Dei cultu, alteram eorum qui usque ad colenda idola deseruerunt Deum. Ab ipso autem exordio creaturae mortalium consideratio debet intendi. Major ergo filius ad cultum unius Dei pertinet. Minorem in regionem longinquam profectum esse dicit. Petiit enim ut sibi pars substantiae quae eum tangeret, daretur a patre, tanquam anima potestate sua delectata, id quod illi est vivere, intelligere,
Abbreviated transcription (Latin):
habere aut̃ sumptus ad ꝑficiendam turrim. ⁊⁊ hab̾e
fortia decem milia contra uiguiti milia regis. renun
peccatores dix̃: qui ꝑpenitentiã reconciliant᷑ dõ. Quã
humeris suis portat: ꝙr humiliando se tales erexit.
Id̃o aut̃ illas nonaguita nouem dix̃. quas reliquit in
deserto: quia suꝑbos significant. tanquã solicudinẽ
gerentes inanimo: dum solos se uideri uolunt: quibꝰ
ad ꝑfectionem unitas deẽst. Cum enim quisq a uera
unitate diuellitur: suꝑbia diuellit᷑. Suȩ quippe po¬
destatis eẽ cupiens: ñ sequitur uñ quod deus ẽ. Idõq
un nonaginta nouem ouib ei nouem draginis po¬
nit eoꝵ significationẽ: qui dese p̃sumentes. peccato¬
ribus ad salutem redeuntib se p̃ponunt. Unum enĩ
de est.⁊ad nouem ut decem sint.⁊⁊ adnonaguta no¬
uem ut centũ sint: ⁊ si ꝑceteros numeros hoc con¬
sideres. Nam ⁊ nongentis nonaginta nouem unum

Expanded text:
habere autem sumptus ad perficiendam turrem, et habere habere autem sumptus ad perficiendam turrem, et habere fortia decem millia contra viginti millia regis, renuntpeccatores dixit, qui per poenitentiam reconciliantur Deo. Quam humeris suis portat, quia humiliando se tales erexit. Ideo autem illas nonaginta novem dixit, quas reliquit in deserto, quia superbos significant, tanquam solitudinem gerentes in animo, dum solos se videri volunt, quibus ad perfectionem unitas deest. Cum enim quisque a vera unitate divellitur, superbia divellitur: suae quippe potestatis esse cupiens, non sequitur unum, quod Deus est. Ideoque et in nonaginta novem ovibus et in novem drachmis ponit eorum significationem, qui de se praesumentes peccatoribus ad salutem redeuntibus se praeponunt. Unum enim deest ad novem ut decem sint, et ad nonaginta novem ut centum sint. Et si per caeteros numeros hoc consideres. Nam et nongentis nonaginta novem, unum
Abbreviated transcription (Latin):
et fallaciis eius in affectu consiituti. renuntiantis oĩbꝰ
qui ñ renuntiat om̃ib quȩ sunt euis: ñ potest meus
esse discipulus. Interq omnia. ȩtiã ipsa temꝑalis uita
intelligatur necesse est: quã oportet sic possidere ad
tempus ut non te impediat ad ȩterna qui eam fuerit
minatus auferre. Sicut aut̃ de turri ñ ꝑfecta ꝑob
probriũ cde terruit dicentium. quia hic homo cȩpit
edificare: ⁊ non potuit consũmare: sic in rege cũ quo di¬
micandũ est. ipsam pacem accusauit cũ ait. Adhuc illo
longe agente. legationem mnittens. rogat ea quȩ pacis
sunt. Significans ȩtiã minas unminentiũ a diabolo
temptationem. ñ sustinere homines. qui ñ renuntiant
omnib quȩ possident: ⁊pacem cũ eo facere. consentien
do illi ad committenda pecc̃a. Turrim quippe edifica¬
re. ⁊ contra regem illũ dimicare. ẽẽ discipulum xp̃i ẽ.

Expanded text:
et fallaciis ejus in affectu constituit renuntiantis omnibus et fallaciis ejus in affectu constituit renuntiantis omnibus qui non renuntiat omnibus quae sunt ejus, non potest meus esse discipulus. Inter quae omnia etiam ipsa temporalis vita intelligatur necesse est, quam oportet sic possidere ad tempus, ut non te impediat ab aeterna, qui eam fuerit minatus auferre. Sicut autem de turri non perfecta, per opprobrium deterruit diceaedificare, et non potuit consummare; sic in rege cum quo dimicandum est, ipsam pacem accusavit cum ait: Adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae pacis sunt; significans etiam minas imminentium a diabolo tentationum, non sustinere homines, qui non renuntiant omnibus quae possident; et pacem cum eo facere, consdo illi ad committenda peccata. Turrem quippe aedificare, et contra regem illum dimicare, esse discipulum Christi est:
Abbreviated transcription (Latin):
diutti auaro. Sicut esuim ille quantomagis habundat
humore inordinato. tanto amplius sitit: sic iste qͣn¬
to ẽ copiosior diuitiis quib non bene utitur. tͣnto
arcdentius talia concupise it. Illam uͦ ita morbo incur¬
uam ut se erigere ñ posset: anime terrenis oppiniõibꝰ
debilitate atq oppresse. ita ut diuina cogitare ñ ualeat.
uos de cuitate adducit inuitatos xxuiiii¬
ad cȩnam. de ipsa gente iudeoꝵ qui crediderunt
signific̃at: debiles peccatis. ñ habentes suꝑbiam quasi
iusticie. quȩ mendax pͥmates eoꝵ agrã ꝓhibebat. Qͦs
aut̃ cde sepib ⁊⁊ uris alios adduei ussit cum adhuc
locus eẽt: gentes significat ꝓpter diuersas uias secta¬
rum ⁊ i spinas peccatorum. xx.x.
umptus adturrim edificandam: uires ad discipu¬
latam xp̃i optinentũ. Et decem milia p̃liaturi
cum rege qui habet uigint̾a milia: simplicitatẽ xani
dimicaturi eũ duplicitate diaboli. hoc est cũ dolis

Expanded text:
diviti avaro: sicut enim ille quanto magis abundat diviti avaro: sicut enim ille quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitit; sic iste quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concup scit. Illam vero ita morbo incurvatam, ut se erigere debilitatae atque oppressae, ita ut diuina cogitare non ualeat.uod de civitate adducit invitatos ad coenam, de ipsa gente Judaeorum qui crediderunt significat, debiles peccatis, non habentes superbiam quasi justitiae, quae mendax primates eorum a gratia prohibebat. Quod autem de sepibus et viis alios adduci jussit, cum adhuc locus esset, Gentes significat, propter diversas vias sectarum et spinas peccatorum. XXXI. umptus ad turrem aedificandam, vires ad discipulatum Christi obtinendum: et decem millia praeliaturi cum rege qui habet viginti millia, simplicitatem Christi dimicaturi cum duplicitate diaboli, hoc est, cum dolis
Abbreviated transcription (Latin):
nentiam ab amore rerum secularium. Lucer
sator ⁊prudens. quem constituet dñs supra fa¬
miliam suã. ut det illis intempore tricici mensu¬
ram : mensurã dicit: ꝓpter modũ capacitatis quo¬
rum q audientium. Xx xui.
carnem suã amorte resurgentem significat. Ex
illo enĩ: omnib terris ymber eugłicȩ predicationis
infusus est. Austrum flantem ante estus: tribulati
dinem de eibis: ait. Et nolite in sublime extolli.
Primo enĩ hȩc: ad necessitatẽ implendã homo querit.
Cum aut̃ hec habunclauerint: incipit nsuꝑbire de talibꝰ
Tale ẽ hoc. ac si se uulneratus qͥs lactet. qui habet multa
emplastra in domo: cũ hoc illi bonũ eẽt ut uulnerañ
haberet. ⁊ ne uno quidem indigeret emplastro. Congru
parauit. humore enĩ laborabat. Sieut illam mulierẽ
quã decem ⁊⁊ octo annis alligatam dixerat.i abeadẽ
alligadione soluebat. comꝑauit iumento qͦd soluitur
ut ad aquiam ducat᷑. Udropem aut̃: recte comꝑamꝰ

Expanded text:
nentiam ab amore rerum saecularium: lucernsator et prudens, quem constituet Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram? mensuram dicit propter modum capacitatis quorumque audientium. XXVII. carnem suam a morte resurgentem significat: ex illo enim omnibus terris imber evangelicae praedicationis infusus est. Austrum flantem ante aestus, tribulatiodinem de cibis, ait, Et nolite in sublime extolli. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit: cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Ib. XIparavit; humore enim laborabat: sicut et illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Hydropem autem recte comparamus
Abbreviated transcription (Latin):
excolentes culicem: refert᷑ ad id quod dix̃ decimare
illos minuta queq camelũ glutientes: refert᷑ ad ici.
n fidem. ut iste sit sensus. Minima obseruatis. maxi¬
ma contẽpnitis. Ex hac enĩ ꝑuersitate. etiã illud eis
accidit. qđ possunt hec ꝑallegoriã referri: ut dimitre¬
rent barraban. ꝙ uidelicet ipse ñ solueret sabbatũ
et fidem: quȩ illi maxima contempnebant. Nam et
culicis nomine. ñ absurde figurat᷑ seditiosus omiei¬
da qr hoc animal istrependo inquietat. nsanguine
delectatur. Et cameli nomine ꝓpt̃ humiliantẽ se ad sub¬
eunda onera magnitudinẽ congruent᷑ intelligit᷑ dñs¬

Expanded text:
Excolantes culicem, refertur ad id quod dixit, decimare illos minuta quaeque. Camelum glutientes, refertur ad id udicium, et fidem: ut iste sit sensus, Minima observatis, maxima contemnitis. Ex hac enim perversitate etiam illud eis accidit, quo possunt haec per allegoriam referri, ut dimitterent Barabbam , quia videlicet ipse non solveret sabbatum, et judicium et fidem, quae illi maxime contemnebant. Nam et culicis nomine non absurde figuratur seditiosus homicida; quia hoc animal et strependo inquietat, et sanguine delectatur: et cameli nomine propter humiliantem se ad subeunda onera magnitudinem, intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
uod dñs dicit sub temp̃r passionis aliii.¬
discipulis. non bibam amodo de hoc genimine
uitis usq indiem illũ. eũ illud bibam u̾obis eõ no¬
uum in regno patris mei: uult intelligi hoc uetus
eẽ. eũ illud nouum dicit. Quia gͦ de ꝓpagine adam
qui uetus hõ appellat᷑. corpꝰ susceꝑat. qđ inpassione
morti traditurus erat: unde etiã ꝑuini sacramen
cõmendat sanguinẽ suũ: qͥd aliud nouũ uinũ. nͥ im¬
mortalitatẽ renouatoꝵ corꝑum intelligere debemꝰ.
Quod cũ dicit uob̾cũ bibã. etiã ipsis resurrectionẽ co

Expanded text:
uod Dominus dicit sub tempus passionis discipulis, Non bibam amodo de hoc genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei, vult intelligi hoc vetus esse, cum illud novum dicit. Quia ergo de propagine Adam, qui vetus homo appellatur, corpus susceperat, quod in passione morti traditurus erat unde etiam per vini sacramentum commendat sanguinem suum, quid aliud novum vinum, nisi immortalitatem renovatorum corporum intelligere debemus? quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
porrectȩ ut & ostend& nouũ ñ discre¬
parea ueteri testam̃to & secontra
lege̾ non facere moysi. Ad nũm
pͥmoꝵ decalogi mandatoꝵ suas e¬
płas ordinauit. & qͦt ille p̾ceptis a
pharaone instituit lib̾atos: totidẽ
epłis a diaboli & idolatriȩ ser ui¬
tute edoc& ad qͥsitos. nã & duas
tabulas lapideas duoꝵ testam̃toꝵ

Expanded text:
et ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra Legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistolas ordinavit; et quot ille praeceptis a Pharaone instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos: nam et duas tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
facis quicqͥd oꝑaris ii fratres. ⁊ hoc in ꝑegrinos. qͥ testi¬
moniũ reddidert̃ caritatitue in ꝯspectu eccłie. quos be¬
ne faciens deducis digne deo. Pro noĩe enĩ eiꝰ ꝓfecti st̃. nihil
accipientes a gentibus. Hos ergo debemus susciꝑe huius¬
moditut cooꝑatores sinus ueritatis. Scripsissem forsitan¬

Expanded text:
c in peregrinos, qui testimonium reddiderunt charitati tuae in conspectu Ecclesiae: quos benefacies deducens digne Deo. Pro nomine enim ejus profecti sunt, nihil accipientes a Gentibus. Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
igͥn ta passim sacdotałe arripiant gͣdũ: needlati
m suꝑbia in iudiciũ incidant. & in laqũ diaboli
qa qd longo trꝑe minime discunt. inparue p̃r
seruare n possunt. Et ꝯcludens reglam &e epale
forma: ad oxtmũ intuilit dicens. Sportet au̾̃ illũ¬
e testimoniũ bonũ hab̾e al his qͥ foris st̃ .i. here¬

Expanded text:
otalem arripiant gradum, ne elati in superbiam, in judicium incidant, et in laqueum diaboli; quia quod longo tempore minime discunt, in parvo tempore servare non possunt. Et concludens regulam et episcopalem formam, ad extremum intulit, dicens: Oportet autem et illum testimonium bonum habere ab iis
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs fr̃ oracłm reminiseat᷑. qͥ frugi famu¬
lũ de seruata sͥ pecuna ꝗͣ ad erogan̾r suᷤ¬
ceꝑat increꝑauit dñs dicens. tu dedis¬
ls pecuniã meã. & ego ueniens eũ usuris ex¬
gissẽ ilła ÷ ñ iã ociosꝰ auditor collatã sͥ diui¬
ni mun̾is gr̃am suis tm̃ usibꝰ reseruabit.
ꝯctis eã ꝯmunicabiłe faciens. copiosi ero¬
cardo securiꝰ possidebit. ut sͣ ꝑ hȩc & pluri¬
fuis cdificationis exhibeat stuctũ.  & uelut decora
rboi ꝑomis referta. ñ infructuose ꝓbat᷑ occupa¬
pe t̾ram du uiuit. cũ & in se ipsa suis pomis
dornat᷑. & om̃is qͥ ex ea fructũ acceꝑit sagina¬
pir: beato nos ce apło ad hec eade ĩuitante.

Expanded text:
s, oraculi reminiscatur quo frugi famulum, de reservata sibi pecunia quam praerogandam susceperat, increpavit, dicens: Tu dedisses pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exigerem eam ; non jam otiosus auditor collatam sibi divini muneris gratiam suis tantum usibus reservabit: sed, cunctis eam communicabilem faciens, copiosius praerogando securius possidebit, ut sibi per haec et plurimis aedificationis exhibeat fructum, et velut decora arbor, pomis referta, non infructuosa probatur occupare terram, dum vivit, cum et ipsa suis pomis ornatur, et omnes qui ex ea fructum perceperint, saginantur, beato nos etiam Apostolo ad haec eadem invitante:
Abbreviated transcription (Latin):
stra itaq dicunt quidam qui iam sanã fidem
denent. ideo se nolle mori ut ꝓficiant. cũ ipse
ꝑfectus eorum in eo ꝑfectus sit ut mori ueliit.
Si gͦ uerbũ loqui uolunt bonũ. non dicant. ideo
mori nolo ut ꝓficiam. sed ideo mori nolo quia
parum ꝓfeci. Itaq mori nolle fidelibus ñ con¬
silium est ut ꝓficiant. sed indicium qͦd parũ
profecerint. P roinde quod nolunt ut ꝑfecti
sint. uelint et per fee ti sunit:¬

Expanded text:
stra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem stra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus eorum in eo profectu sit, ut mori velint. Si ergo verum loqui volunt, non dicant, Ideo mori nolo, ut proficiam; sed, Ideo mori nolo, quia parum profeci. Itaque mori nolle fidelibus non consilium est ut proficiant, sed indicium quod parum profecerint. Proinde quod nolunt, ut perfecti sint; velint, et perfecti sunt