comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anctis ⁊ deo dilectis m̾ito et therasie.
in dño sałt. km̃s frat̃ celsus cũ rescripta
repeteret debitum reddere festinaui. sedu̾e
teffintaũ. Cum enĩ eũ putarẽ adhuc aliquot dies
nobiscũ remoraturũ repente comperta occasione na¬
uigii: mͥ pͥdianam suam ꝓfessionem iam nocte
suggessit. Quid facerẽ cũ eum tenere nõ possem. Et
quia ad uos cũ quib ei melius eẽt ꝓperabat. nͨ si
possem deberem. Sinde pauca hec slico arripus dictan¬
da. atc mittenda. ꝓlixioris epłe confitens debitorẽ
cũ postreditũ uenerabiliũ fratrũ nr̃oꝵ collegarim
meo theasii ⁊ euodi pͥmũ ur̃i exparte satiatꝰ fuero
uberius enĩ ad nos mneoꝵ pectorib ⁊ orib uos ẽẽ
uenturos. Iam iamꝙ in xp̃i noie atqadiutorio spe¬
ramus. Cum hec rescriberem̃ ⁊ ꝑ unianimũ filiũ
dederam. Nunc gͦ qd̃ soleo rego ut qd̃ foletis facia¬
tis. Oretlĩ ꝓ nobis ut uideat dñs humslitatẽ nr̃am

Expanded text:
O ET THERASIAE M. Carissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinaui, sed uere festinaui; cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum remoraturum, repente comperta occasione nauigii mihi pridianam suam profectionem iam nocte suggessit. quid facerem, cum eum tenere non possem et. quia ad uos, cum quibus ei melius esset, properabat, nec si possem, deberem. proinde pauca haec ilico arripui dictanda atque mittenda prolixioris epistulae me confitens debitorem, eum post reditum uenerabilium fratrum nostrorum collegarum meorum Theasi et Euodi primum uestri ex parte satiatus fuero. uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus uos esse uenturos iam iamque in Christi nomine atque adiutorio speramus. cum haec scriberemus, et per unanimem filium dederam. nunc ergo, quod soleo, rogo, ut, quod soletis. faciatis: oretis pro nobis, ut uideat dominus humilitatem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ mnello die. s iam olim fcm̃ est. Nõne semel
ĩmolatus ẽ xp̃c in se ip̃o: ⁊ tam̃ in sacram̃to ñ solũ¬
ꝑ om̃s pasche sollempnitates. sed om̃i die ppłis im¬
molatur. Nec utiq mentitur qui int̾rogatus eũ res¬
ponderit ĩ molari. Si enĩ sacram̃ta qͣmdam siłitudi¬
nẽ rerũ eaꝵ quaꝵ sacram̃ta sũt nõ hr̃ent om̃o sacͣ¬
menta nõ cẽntiEx hac aũ similitudine płmq iam¬

Expanded text:
quod non illo die sed iam olim factum est? nonne semel quod non illo die sed iam olim factum est? nonne semel immolatus eper omnes Paschae solemnitates, sed omni die populis immolatur: nec utique mentitur qui interrogatus cum responderet immolari. Si enim sacramenta quamdam similitudinem rerum earum quarum sacramenta sunt non haberent, omnino sacramenta non e
Abbreviated transcription (Latin):
ta dici possent deberent q nesciret. S ego tͥ ñ simiłr
ut solebat ille succenseo. Es enĩ ep̃c multis curis oc¬
cupatus ut ego. Unde nec tibi uacat facile ꝓlixum
aliquid legere. nec mͥ scribere. Nam ille tũc adoles¬
de retanta respondere me iubes. Loce facio qͣntũ possũ.
dñs adiuuet ut qd̃ postulas possim. Nempe sepe
ita loquim̃ ut pascha ꝓpinqͣnte dicamus Crastinã
uł repentinam dñi passionem cũ ille antetã mul¬
tos annos passus sit nec om̃ino nisi semel illa pas¬
sio fc̃a sit Nempe isto die dñico dixitnus. hodie dñs
resurrexit. cũ exquo resurrexit totanni transetint
Cur nemo tamineptus ẽ ut nos ita loq̃ntes argitat
ẽẽ mendaces. nisi qr istos dies scd̃m illoꝵ quib hec
gesta sunt similitudinẽ nũccupam̃. ut dicat᷑ ip̃e dies
qui nõ ẽ ip̃e. sed reuolutione temꝑis similis eius
et dicatur illo die fieri pp̃ sacramnenti celebrationẽ

Expanded text:
ta dici possent deberentque, nesciret. sed ego tibi non similiter, ta dici possent deberentque, nesciret. sed ego tibi non similiter, ut solebat ille, suscenseo; es enim episcopus multis curis occupatus ut ego; unde nec tibi facile uacat prolixum aliquid legere nec mihi scribere. nam ille tunc adulesde re tanta respondere me iubes. ecce facio, quantum possum; dominus adiuuet, ut, quod postulas, possim. Nempe saepe ita loquimur, ut pascha propinquante dicamus crastinam uel perendinam domini passionem, cum ille ante tam multos annos passus sit nec omnino nisi semel illa passio facta sit. nempe ipso die dominico dicimus: Hodie dominus resurrexit\', cum, ex quo resurrexit, tot anni transierint. cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse mentitos, nisi quia istos dies secundum illorum, quibus haec gesta sunt, similitudinem nuncupamus, ut dicatur ipse dies, qui non est ipse sed reuolutione temporis similis eius, et dicatur illo die fieri propter sacramenti celebrationem,
Abbreviated transcription (Latin):
tirator interrogat Tam̃ eadem hora subito anerit
castus qui baptuatur. an nõ erit fur. nefcio utrũ
audet aliqͥs dicere aliquid hoꝵ erit aut nõ erit.
sicut mͥ sine dubitatione respondet qd̾ credat in
d̾m ⁊ qd̃ se conittat ad d̾m. Deinde tua scripta cõ¬
cludens aduragis ⁊ dicit. Ad istas gͥ q̃stiones peto
breuit̾ respondere digneris. ita ut nõ mͥ de consuetudi¬
ne p̃scribas. sed rõnem reddas. Hiĩs litt̾is tuis lectis
et qͣntum sinebant temꝑis angustie consideratis:
recordatuis sũ nebridiũ amicũ meũ. qui cũ eẽt rerũ
obscuraꝵ ad doctrinam pietatis maxime ꝓtinentiũ
diligentissimus ⁊ accerrimus inquisitor ualde od̾at
de q̃one magna responsionem breuem. Et quisqͥd id
popocisset egerrime ferebat eũq si ei ꝑsona pateret᷑
uultu indignabundus ⁊ uoce cohibebat indignũ
deputans qui talra q̃reret. cũ de re tanta qͣm mul¬

Expanded text:
tizator interrogat; tamen eadem hora si subiciam: Erit tizator interrogat; tamen eadem hora si subiciam: Erit castus, qui baptizatur, aut non erit fur? nescio utrum audet aliquis dicere, aliquid horum erit aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondet, quod credat in deum et quod se conuertat ad deum.\' deinde tua scripta concludens adiungis et dicis: Ad istas ergo quaestiones peto breuiter respondere digneris, ita ut non. mihi de consuetudine praescribas, sed rationem reddas.\' His litteris tuis lectis et relectis et, quantum sinebant temporis angustiae, consideratis recordatus sum Nebridium amicum meum, qui cum esset rerum obscurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium diligentissimus et acerrimus inquisitor, ualde oderat de quaestione magna responsionem breuem. et quisquis id poposcisset, aegerrime ferebat eumque, si eius persona pateretur, uultu indignabundus et uoce cohibebat indignum deputans, qui talia quaereret, cum, de re tanta quam mul
Abbreviated transcription (Latin):
qua soles uehement̾ cauere mendatiũ. Si quis con¬
stituat inquit ante te ꝑuilũ ⁊ interroget utrum
cũ creuerit ficturus sit castus. isł furñ sit futurus.
sine dũbio respondebis. nestio. Et utrũ meadẽ par¬
uisla etate constitutus cogitet aliquid boni ł mali
dices nestio. Si itaq de morib eius futuris nicħ
audes certe ꝓmitt̾e. ⁊ de eius p̃senti cogitatione. qͥd
ẽ allud qd̃ qñ ad bap̃m offerunt᷑ ꝓ eis parentes tan¬
quã fide dc̃e responderent. ⁊ ditũt illos fatere qd̃ illa¬
etas cogitare nõ potest. aut si pot̃ occultũ ẽ. Intereo¬
gamius enĩ eos a quib offeruntur. ⁊ dicumts. tre¬
dat ind̾m de ssla etate que uttũ sit deusignorat.
Bespondent. credit. Et ad cetera sic respondetur sin¬
gula que gerinitur. Unde mtror parentes ĩ iłtisreb
tam fident᷑ ꝓ paruulis respondere ut dicant eũ fa¬
cere tanta bona. que ad horã qua baptitatur bap¬

Expanded text:
qua soles uehementer cauere mendacium. si conqua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te paruulum et interrogem, utrum, cum creuerit, futurus sit castus uel fur non sit futurus, sine dubio respondebis: Nescio, et utrum in eadem paruula aetate constitutus cogitet aliquid boni uel mali, dices: Nescio. si itaque de moribus eius futuris nihil audes certi promittere et de eius praesenti cogitatione, quid est illud quod quando ad Baptismum offeruntur, pro eis parentes tanquam fidedictores respondent, et dicunt illos facere quod illa aetas cogitare non potest, aut si potest, occultum est? Interrogamus enim eos, a quibus offeruntur, et dicimus: Credit in deum? de illa aetate, quae, utrum sit deus, ignorat; respondent: Credit; et ad cetera sic respondetur singula, quae geruntur. unde miror parentes in istis rebus tam fidenter pro paruulo respondere, ut dicant eum facere tanta bona, quae ad horam, qua baptizatur, bap
Abbreviated transcription (Latin):
tunes reatus uincillũ exadam tractũ allit̾ ñ posse
disrumpi. nisi ꝑuuili ad ꝑcipiendã xp̃i gr̃am apere¬
untib offerantur. Sic enĩ scribens dicis. Ut sicut
parentes fuerunt auttores ad eoꝵ penam ꝑfĩdem
parentũ idemptidem iustificentur. cũ uideas mul¬
tos nõ offerri aparentĩb. s etiam aquib libet extra¬
neis sicut a dñis seruuli aliqũ offenntur ⁊ ñ nũ¬
qm mortus parentib suis ꝑurai baptizantur ab
guntur. et ab eis offeruntur ad bap̃m que certe
ꝓpͥos filios nec hũerunt ullos. nec hr̃e disponunt.
Ac ꝑ hoc nicħ aliund hic fieri uides: nisi qd̾ meimͣ¬
gelio scriptum ẽ. cũ dñs int̾rogasset quis illi alatro¬
nib sautiato.⁊ senuuiuo iuia derelicto ꝓximus
fuisset. Responsum ẽ enĩ. qui in illũ fecit mĩam.
difficillimam sane qõnem tibi ꝓposuisse uisus ẽs
mextremo inquisitionis tue ea uidelitet intentõe

Expanded text:
times reatus uinculum ex Adam tractum aliter non posse times reatus uinculum ex Adam tractum aliter non posse disrumpi, nisi paruuli ad percipiendam Christi gratiam a parentibus offerantur; sic enim scribens dicis: \'Ut, sicut parentes fuerunt auctores ad eorum poenam, per fidem parentum identidem iustificentur\', cum uideas multos non offerri a parentibus sed etiam a quibuslibet extraneis, sicut a dominis seruuli aliquando offeruntur. et nonnumquam mortuis parentibus suis paruuli baptizantur ab guntur et ab eis offeruntur ad baptismum, quae certe proprios filios nec habuerunt ullos nec habere disponunt. ac per hoc nihil aliud hic fieri uides, nisi quod in euangelio scriptum est, cum dominus interrogasset, quis illi a latronibus sauciato et semiuiuo in uia derelicto proximus fuisset; responsum est enim: Qui in illum fecit misericordiam. Difficillimam sane quaestionem tibi proposuisse uisus es in extremo inquisitionis tuae ea uidelicet intentione,
Abbreviated transcription (Latin):
tem aliq̃n. nõ solũ simplicit̾ ignorantiũ. uerũ ⁊
dampnabilit̾ indignoꝵ. Offerunt᷑ qͥppe pariuili
ad ꝑcipiendam sp̃alem grãm. ñ tñ ab eis quoꝵ ges¬
tantur manib. qmuis ⁊ abip̃is. ⁊ si ip̃i boui ⁊ fi¬
deles sint. qm ab uniu̾sa societate scõꝵ atq fideli¬
um ab om̃ib namq offera recte intelliguntur
singulos perit. Nam si xp̃iani bap̃ini sacram̃tum
qͣndo unũ atq ĩd ip̃m ẽ ⁊̃ apud hereticos ualet.
Et susficit ad conserrationem qmuts ad uite eterne
participatiorẽ nõ sufficiat quo consecratio reum
quidem fatit hereticũ extra dñi gregem hñtem dñi¬
cum gcarattetõ. corrigendũ tam̃ admonet sana
doctrina. nõ it̾m siłr̾ consecrandũ. qnͣto potius ĩ
catholica eccłia ⁊̃ ꝑ stipule minift̾ium frum̃ta
purganda putantur ut ad masse societatẽ median¬
te area ꝑducanturꝰ. Illud aũ nolo te fallat ut exis¬

Expanded text:
tem aliquando non solum simpliciter ignorantium uerum etiam tem aliquando non solum simpliciter ignorantium uerum etiam damnabiliter indignorum. offeruntur quippe paruuli ad percipiendam spiritalem gratiam non tam ab eis, quorum gestantur manibus, quamuis et ab ipsis, si et ipsi boni fideles sunt, quam ab uniuersa societate sanctorum atque fidelium. ab omnibus namque offerri recte intelleguntur, singulos parit. nam si Christiani baptismi. sacramentum, quando unum atque id ipsum est, etiam apud haereticos ualet et sufficit ad consecrationem, quamuis ad uitae aeternae participationem non sufficiat, quae consecratio reum quidem facit haereticum extra domini gregem habentem dominicum characterem, corrigendum tamen admonet sana doctrina, non iterum similiter consecrandum, quanto potius in catholica ecclesia etiam per stipulae ministerium frumenta purganda portantur, ut ad massae societatem mediante area perducantur! lllud autem nolo te fallat, ut exis
Abbreviated transcription (Latin):
tale aliquid diuma ꝓuidentia ꝓ infantulos agit
Porro si ꝑ animal irrõnale sonuit aliquid homini
similimum qd̃ miraculo diuino nõ cordi asiino
tribuendũ sit. Ita potuit omĩpt ꝑ infantis aĩam ñ
ubi ratio nulla erat. s ubi adhuc sopita erat gesta
corporis ostend̾e. quid illi qui ⁊ inse ⁊ in ꝑuilos
suos pecauerant. turare deberent Cet̾mi ⁊ infans
nõ redeat inparentẽ ut cũ illo ⁊ millo unus hõ
sit. sed oĩo alter sit hñs carnẽ suam ⁊ ar̃am suam.
aĩa que pectau̾it ip̃a morietur. Nõ isld̃ te mouert
qd̃ quidam nõ ea fide ad bap̃m ꝑcipiendum ꝑuilos
ferunt ut gr̃a spetiali aduttam regenerentur et̾nã
S qd̃ eos putant hoc remedio temporalem retinere
ut reciꝑe sanitatem. Nõ enĩ p̃pea ssli nõ regenerant᷑
qui nõ abistis hac intentione offerunt᷑. Celebrant᷑
caritatis igne conflatur. agit qd̵ agit ettã ꝑ seruitu¬

Expanded text:
tale aliquid diuina prouidentia per infantulos agit, tale aliquid diuina prouidentia per infantulos agit, porro si per animal inrationale sonuit aliquid homini simillimum, quod miraculo diuino, non cordi asinino tribuendum sit, ita potuit omnipotens per infantis animam, non ubi ratio nulla erat, sed ubi adhuc sopita erat, gestu corporis eius ostendere, quid illi, qui et in se et in paruulos suos peccauerant, curare deberent. ceterum cum infans non redeat in parentem, ut cum illo et in illo unus homo sit, sed omnino alter sit habens carnem suam et animam suam, anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Nec illud te moueat, quod quidam non ea fide ad baptismum percipiendum paruulos ferunt, ut gratia spiritali ad uitam regenerentur aeternam, sed quod eos putant hoc remedio temporalem retinere uel recipere sanitatem. non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac intentione offeruntur. celebrantucaritatis igne conflatur; agit, quod agit, etiam per seruitu
Abbreviated transcription (Latin):
minus iungimur. aliena fraicde caperem̃. Hanc de¬
fensionem nõ subuecteret insiiustissimã crederet
et in dei uidicto ꝑiilis ꝓfuturã. Sic enĩ uere dicitur.
nos nicħ fecimus. auinia q̃ peccau̾it ip̃a mortef᷑
Nec illi ꝑebunt sub iusto dei iudicio. quos ꝑentes
suo scelere qnͣtum ad ip̃os ꝑtinet ꝑdiderunt. Illud
infuga parentib nutriti derelictam. atoꝑ ob eadem
nutrire. demonũ sacrilegiis impactam. postea ĩec¬
clesra illatam. sibi eucharistiã miris motib respu¬
isse Idem mͥ uidetur diuinitus fc̃m ne minores pu¬
tarent suꝑ se ꝑuilos nicħ illa iniquitate peccare.
s potius intesligerent ꝑ illũ significantẽ quodã m
gestum corporis eoꝵ qui loqui nõ pot̾ant. se mirabi¬
liter ãmoneri. quid ip̃i fatere deberent. qui post tã¬
tum illd̃ nephas sacram̃tis salutatib irruebant.
Unde se utiꝙ penitendo abstinere deberenti nec cum

Expanded text:
minis jungimur, aliena fraude caperemur? Hanc deminis jungimur, aliena fraude caperemur? Hanc defensionem non subnecteret, nisi justissimam creet in dei iudicio paruulis profuturam. si enim uere dicitur: Nos nihil fecimus; anima, quae peccauerit, ipsa morietur/ nec illi peribunt sub dei iusto iudicio, quos parentes suo scelere, quantum ad se ipsos adtinet, perdiderunt. Illud uulam turbatis in fuga parentibus nutrici derelictam atque ab eadem nutrice daemonum sacrilegiis impactam postea in ecclesia inlatam sibi eucharistiam miris motibus respuisse, ideo mihi uidetur diuinitus factum, ne maiores putarent nihil se in paruulos illa iniquitate peccare, sed potius intellegerent per illum significantem quodam modo gestum corporis eorum, qui loqui non poterant, se mirabiliter admoneri, quid ipsi facere deberent, qui post tantum illud nefas sacramentis salutaribus inruebant, unde se utique paenitendo abstinere deberent. nec cum
Abbreviated transcription (Latin):
tum manib ĩpositi ut attracti amiserunt ꝑuuld
quod in pͥmo statim natiuitatis exordio fuerant
consecuti. amiserunt dixit. qͣntim aitinuit ad il¬
loꝵ scelus: a quib amtttere corctiss̃t. Amiserũt
in eoꝵ mente ac uoluntate qui nullos tantũ faci
useĩt nus. Namisi inseip̃is amifissent: remansissent
utiq diuina snta sine usłla defenstone dampiãdi
Quod si scũs cẏprianus arbitraretur nõ eoꝵ defẽ¬
sionem. contituto subic̾et ditens. Nõne illi cum
uldicii dies ueuerit dicent. Nos nicħ fecimus nec
derelicto cibo at pocillo dñi. ad ꝓphana contagia p̃
parauimus. ꝑdidit nos aliena ꝑfidra. parentes
ex illis obligatio contracta soluatur. Nõ pot̾ ã semił
d̾i spũ regen atus ex parentũ carue regen̾ari. ut
sensimus pr̃icidas. illi nolus eccł̃iam matrẽ. illi
patrẽ dñm negauerunt ut dum ꝑui ⁊ impuidi.
et tanti fatinoris ignari ꝑ altos ad consortum cri¬

Expanded text:
tum manibus inpositi uel adtracti amiserunt paruuli tum manibus inpositi uel adtracti amiserunt paruuli quod in primo statim natiuitatis exordio fuerant consecuti\'. amiserunt, dixit, quantum adtinuit ad illorum scelus, a quibus amittere coacti sunt; amiserunt in eorum mente ac uoluntate, qui in illos tantum facinus commiserunt; nam si in se ipsis amisissent, remansissent utique diuina sententia sine ulla defensione damnandi. quod si sanctus Cyprianus arbitraretur, non eorum defensionem continuo subiceret dicens: \'Nonne illi, cum iudicii dies uenerit, dicent: Nos nihil fecimus nec derelicto cibo et poculo domini ad profana contagia sponte properauimus; perdidit nos aliena perfidia, parentes ex illis obligatio contracta soluatur; non potest autem semel dei spiritu regeneratus ex parentum carne regenerari, ut sensimus parricidas: illi nobis Ecclesiam matrem, illi patrem Dominum negaverunt, ut dum parvi et improvidi, et tanti facinoris ignari per alios ad consortium cri
Abbreviated transcription (Latin):
te. sitͥ culpa cõmunis. Ac ꝑ hoc potest ꝑuislus semel
exparentũ carne generatus dei sp̃u regenerari: ut õb
etate si etatis accessu tam malus enaseriteũc enĩ
etiam ꝓp̾a intipiet hr̃e peccata: que ñ regeneratõẽ
auferantur s alia curatione sanentur. uerumptũ
recte dnͣr parentes uł quicũꝙ maiores filios seu
quoslibet ꝑuulos baptitatos demonioꝵ saccilegi¬
is obligate. conantes specialit̾ homicide. tiam in
illis quidẽ interfectionẽ nõ faciunt. sed entum in
ipis est int̾fectores fiunt. Recte sslis d̾r qñ ab hoc
scelere ꝓhibentur. Nolite occidere ꝓuulos ur̃os. Si
extingiti potest. s qntum in ip̃is ẽ extractores eius
m̾ito uocantur qui sitagunt ut extinctũ uelint
Isto sensu recte intelligi pot̃ qd̾ scripsit beatissimus
ꝙypͥanus in epła de lapsis. cũ eos qui temꝑe ꝑfecuti¬
onis ydolis ĩmolauerant arguens: ac ne quid de¬
esset inquit ad criminis cumulũ infantes ꝙͣ patẽ¬

Expanded text:
te sit tamen culpa communis. ac per hoc potest paruulus semel ex parentum carne generatus dei spiritu regenerari, ut ex etate, si aetatis accessu tam malus evaserit. Tunc enim etiam propria incipiet habere peccata, quae non regeneratione auferantur, sed alia curatione sanentur. Verumtamen recte dicuntur parentes, vel quicumque majores filios, seu quoslibet parvulos baptizatos, daemoniorum sacrilegio obligare conantes, spiritaliter homicidae: nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectores fiunt. recte illis dicitur, quando ab hoc scelere prohibentur: \'Nolite occidere paruulos uestros\extingui potest, sed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint. isto sensu recte intellegi potest, quod scripsit beatissimus Cyprianus in epistula de lapsis, cum eos, qui tempore persecutionis idolis immolauerant, arguens: Ac ne quid deesset\', inquit, ad criminis cumulum, infantes quoque paren
Abbreviated transcription (Latin):
rius sine sua consensione nõ tenetur obnoxius.
Tryeit ergo reatũ qr erat unus cũ eo illo. ⁊ nuillo
aquo traxit qũo qd̾ traxit omissũ est. Nõ aũ tra¬
hit alter ab altero. qñ sua unoqueꝙ ꝓp̃ria uita
uutente iantẽ unde dicatur Anmmia que pettau̾i
ip̃a morietur. Ut aũ possit regenerari ꝓ officis
itolintatis aliene cũ offertur consecrandus facit
hoc inus sp̃c exquo generat᷑ oblatus. N Iõ eni scͥpuĩ
est. Nisi quis renatus fu̾it exparentũ uoluntate
aut ex offerentiũ uł ministrantiũ fide: sed nisi qͥs
renatus fu̾it exaqua ⁊ sp̃u. aqua gͥ exhibens for¬
neficium gr̃ie. soluens uinculũ culpe. reconcilians
bonũ nature. regenerat hõien in uno xp̃o. exuno a¬
dam regenerato. Regenerans gͦ sp̃t inmaiorib offe¬
uoluntas ꝓuulo oblato. Quõ aui inꝑullũ maio¬
res peccant: offerentes eũ atq obligare conantes

Expanded text:
rius sine sua consensione, non tenetur obnoxius. rius sine sua consensione, non tenetur obnoxius. Traxit ergo reatum, quia unus erat cum illo, et in illo a quo traxit, quando quod traxit admissum est. Non autem trahit alter ab altero, quando sua unoquoque propria vita uiuente iam est, unde dicatur: Anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Ut autem possit regenerari per officium uoluntatis alienae, cum offertur consecrandus, facit hoc unus spiritus, ex quo regeneratur oblatus. non enim scriptum est: <Nisi quis renatus fuerit ex parentum uoluntate\' aut \'ex offerentium uel ministrantium fide sed: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. aqua igitur exhibens forneficium gratiae, soluens uinculum culpae, reconcilians bonum naturae regenerant hominem in uno Christo ex uno Adam generatum. regenerans ergo spiritus in maioribus offeuoluntas paruulo oblato. quando autem in paruulum maiores peccant offerentes eum atque obligare conantes
Abbreviated transcription (Latin):
risame utrum parentes bap̃atis ꝓuilis
suis noceanticũ eos demonioꝵ sacrificus
sanare conantur. Et si nõ noceat qũo eis
ꝓ sit cũ baptrrant᷑ fides: quoꝵ eis nõ potest obẽẽ ꝓfidia
Ubi respondeo tantam illĩ sacram̃ti. hoc ẽ bap̃m salu¬
taris eẽ iuirtutẽ inscã compage corpas xp̃i ut semel
generatur ꝑalioꝵ carnalẽ uoluptatem cũ semel re¬
generatus fu̾it ꝑ alioꝵ spetralem uoluntatem. De¬
iiceps nõ possit uinculo aliene miqͥtatis obstringi
cui nulla sua utoluntate consensit. Et aĩa enĩ patͥs
mea ẽ inquit. t aĩa filii mea ẽ. Anuna que peccaue¬
rit ip̃a morietur. Non aũ peccat ip̃a cũ parentes ei
om̃ino nescientr:. uł quilabet alius adhibet sacrifi¬
cia demonioꝵ. S ideo ex adam traxit qd̃ sacram̃ti
illi gr̃a solueret᷑. quia nõ dũ erat anima seꝑatim
uiuens .i. altera anima degua diceret᷑. Et ãnima
inse ip̃o ẽ ab eo qui genuit alter effectus: pcc̃o alte

Expanded text:
ris a me utrum parentes baptizatis parvulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur? Et si non noceant, quomodo eis tur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem uoluptatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem uoluntatem, deinceps non possit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit, quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim uiuens, id est altera anima, de qua diceretur: Et anima in se ipso est ab eo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m sacram̃tum cõmendante eccłie caritate aõ
ala condempnatõe que ꝑunũ hoĩem intrauitĩ
mundum xp̃i quo ad untorio liberetur. Hc quiũ
credit. ⁊ fieri nõ posse atbitratur:ꝓfecto ifdebio ẽ.
lioet habeat fidei sacram̃itum. Longe q melior est
alle panullus qui ertam si fidem nõ dum ht̃ meo
giratione nõ ei tam̃ obicẽ contranie agitationis
opponit unde sacramtum enis salubrit ꝑ ciptoille¬
pondi sicut estimo cogitationib tuis qͣntũ attinet
ad minus capaces ⁊ contentiosos ñ satis qntũ aũ
ad pacatos ⁊ intelligentes plus forte qsats. nec
htibi adextusationẽ meã obiecti frrmissimã consu¬
etudmem s saluberrime consuetudis resru

Expanded text:
ipsum sacramentum commendante ecclesiae caritate ab ipsum sacramentum commendante ecclesiae caritate ab illa condemnatione, quae per unum hominem intrauit in mundum, Christiano adiutorio liberetur. hoc qui non credit et fieri non posse arbitratur, profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum, longeque melior est ille paruulus, qui, etiam si fidem nondum habet in cogitatione, non ei tamen obicem contrariae cogitationis opponit, unde sacramentum eius salubriter percipit. respondi, sicut existimo, quaestionibus tuis, quantum adtinet ad minus capaces et contentiosos, non satis, quantum autem ad pacatos et intellegentes, plus forte quam satis. nec tibi ad excusationem meam obieci firmissimam consuetudinem, sed saluberrimae consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
fidei fides ẽ. Nich est aũ aliud credere qmͣ fidẽ hab̾e
Ac ꝑ hoc cũ respondet᷑ parulus crede qui fidei ñ dñ
ht̃ effectũ. respondetur fidem hr̃e pp̃ fidei sacram̃tũ
et conu̾tere si ad d̾m pp̃ com̾sionis sacram̃tum. qr
et ip̃a responsio ad celebrationẽ ꝑtinet sacramẽti
sed ꝓrsus ait. cõsepulti sumus. Sacram̃tũ gͦ tante
rei nõ msi eiusdem rei uocabulo nũccupauit. Itaq
ꝑuulũ ⁊ si nõ dum fides illa que ĩcredentiũ uolũ¬
tate consistit. iam tam̃ ip̃ius fedei sacram̃tũ. fide¬
lem facit nam sit crede respondent ita. ⁊ fecelei uo¬
cantut nõ rem ipãm m̃te adiuuendo. s ip̃ius rei fa¬
trar̃tũ ꝓtipiendo. Cum aũ sapere homo ceꝑit no
alued sacram̃tum repetitur. sed intelligitar esꝰꝙ
u̾itate consona etiã uolutate corptabitut hos
qñt diu nõ pot̾ ualebit sacram̃tum ad euistutelã
adu̾lus contrarias potestates. ⁊ tm̃ ualebit ut si aũ
maioris usui etatis ex hac uita transiigrauit.

Expanded text:
fidei fides est. nihil est autem aliud credere quam fidem habere. ac per hoc cum respondetur paruulus credere, qui fidei nondum habet affectum, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum et conuertere se ad deum propter conuersionis sacramentum, quia et ipsa responsio ad celebrationem pertinet sacramenti, sed prorsus ait: Consepulti sumus. sacramentum ergo tantae rei non nisi eiusdem rei uocabulo nuncupauit. Itaque paruulum etsi nondum fides illa, quae in credentium uoluntate consistit, iam tamen ipsius fidei sacramentum fidelem facit. nam sicantur non rem ipsam mente adnuendo sed ipsius rei sacramentum percipiendo. cum autem sapere homo coeperit, non illud sacramentum repetet, sed intelleget eiusque ueritati consona etiam uoluntate coaptabitur. hoc quam diu non potest, ualebit sacramentum ad eius tutelam aduersus contrarias potestates et tantum ualebit, ut, si ante maioris usum ex hac uita emigrauerit, per
Abbreviated transcription (Latin):
ideo expiatura erit ilc mertingusbilis contrema¬
tio quicqiud hic medicabuilis satisfactio quantrer
saltifera dissimulant sanare coniisio. Areens
enĩ iiferni puterts apiturꝰ. descensus ertt tedit
nõ erit Illic fidei uiste nudati ⁊ capitalit̾ mortus
in ꝓpetuũ demergentur. eitendi in tenebras ext̾i¬
ores ubi nõ uisitabit sol eternus. Intenebras exte¬
riores infelicit̾ exclusi. infelicitius indidendi.
De hoc puteo ꝓpħa orat atq cõmemorat. ntq ab¬
sorbeat me ꝓ fundum. neq urgeat suꝑ me pute̾
os suũ. Ideo aũ dixit neq urgeat suꝑ me puteuꝰ
os suĩ Ideo aũ dixit quia cũ sine pm̃e remedio
nifelites peccatores exceꝑat. Claudetur sursum.
aꝑietur deorsum. ac dilatabr in ꝓfuidũ Nllũ
spiramẽ. nullus leber hanelitus claustris desuꝑ
urgentił relinq̃tur. Detridentur illuc ualedicen¬
tes rerum nature. ultra nescientur a deo. qui d̾m
scire noluerunt morituri uite. ⁊ morti sine fine

Expanded text:
ideo expiatura erit illic inexstinguibilis concrematio, quidquid hic medicabilis satisfactio, quidquid hic salutifera dissimulaverit sanare conversio. Ardens enim inferni puteus aperietur; descensus erit, ascensus non erit. Illic fidei veste nudati, et capitaliter mortui, in perpetuum demergentur, ejiciendi in tenebras exteriores, ubi non visitabit aeternus, in tenebras exteriores infeliciter inclusi, infelicius includendi. De hoc puteo propheta orat atque commemorat, Neque absorbeat me profundum; neque urgeat super me puteus os suum . Ideo auos suum; quia cum sine poenitentiae remedio infelices peccatores exceperit, claudetur sursum, aperietur deorsum, ac dilatabitur in profundum. Nullum spiramen, nullus liber anhelitus, claustris desuper urgentibus relinquetur. Detrudentur illuc, valedicentes rerum naturae. Ultra nescientur a Deo, qui Deum scire noluerunt, morituri vitae et morti sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
riciam tenebrosum᷑ eẽ cognoscimus. dum adsucu
potestate nĩa ẽ cũ dei adiutorio festinemus mu¬
nerata curare reparare ꝑdata. ⁊ ad candorẽ iusti¬
cie ea que obscurata fuerant reuocare. ue foxtẽ
sito bonis oꝑib mdi. ⁊ uitioꝵ pannis sordidã¬
tibo ĩuoluti cũ aute trtbimal etermi udicis uẽ¬

Expanded text:
ritiam tenebrosum esse cognoscimus, dum adhuc in ritiam tenebrosum esse cognoscimus, dum adhuc in potestate nostra est, cum Dei adjutorio festinemus vulnerata curare, reparare perdita, et ad candorem justitiae ea quae obscurata fuerint revocare: ne forte si bonis operibus nudi, et vitiorum pannis sordentibus involuti, ante tr
Abbreviated transcription (Latin):
iissio cogitationis. Quom denitetiore pelatio
qutequid uisserit imꝑator ꝑ imꝑium camanũ
emaiat quicqͥd iidetis agi ꝑ ꝓuintias q̃stus
motus fit ad unam uissiõnẽ impatoris intus se¬
sedentis. moriet solũ mͦ elle labia cum loquit᷑ c⁊ mo¬
uona iutet trona fumtisi malus mała uiret¬
et mala funit. Cum sbi sedet q̃e quid potest᷑ ulre
cum deo an diabolo: Tum parai̾us quid reddunt
ip̃e ipabit. stgo frẽs nõ tantũ ad sonũ atrendi¬
te cũ laudatis d̾m. e ott laudate. cantet uoxreent¬
sine defectu laudabimus Intenm done uen qu
ille dies. inquo cominicti anglis doni aneudia
fatatitione psme iallo fine laudare me reanur
ut ad aliid meffabile gaudium uenre posire¬
bonis oꝑib studeamus isistere. ac cotibiẽ com¬
scientias̃ nr̃as intus aspicientes  aliqutd in
scola aune nr̃e aut ꝑ negligentiam dissutũ
ant ꝓ lirxuriam sordadatum aut ꝑ rracundiam
contbustum. aut ꝑmuidiam concistũ. Nutꝙ ama¬

Expanded text:
teriori palatio, quidquid jusserit Imperator, per imperium Romanum emanat, quidquid videtis agi per provincias. Quantus motus fit ad unam jussionem Imperatoris intus sedentis? Movet solum ille labia, cum loquitur; et mobona jubet, bona fiunt; si malus mala jubet, mala fiunt. Cum ibi sedet Christus, quid potest jubere, cum, Deo, an diabolo: cum paraveris, qui possidebit, ipse imperabit. Ergo, fratres, non tantum ad sonum attendite: cum laudatis Deum, toti laudate; cantet vox, cansine defectu laudabimus. Ecce iste psalmuille dies, in quo conjuncti Angelis Deum sine ulla fatigatione et sine ullo fine laudare mereamur, ut ad illud ineffabile gaudium venire posbonis operibus studeamus insistere; et quotidie conscientias nostras intus aspicientes, si aliquid in stola animae nostrae aut per negligentiam dissutum, aut per luxuriam sordidatum, aut per iracundiam combustum, aut per invidiam conscissum, aut per ava
Abbreviated transcription (Latin):
nõ facit fructũ bonũ excidetur.⁊ in ignẽ mit¬
tetiro. Hec sententia euident᷑ ostendit. q tiose
lum malũ fecisse. sed etiam bonũ nõ exisse dã¬
pnabile enit Et ideo ista que drrimuss attentu cor¬
dib iugitet ccantenius. ne nos tarde peneteat.
Sub conspectu ignis eterm int̾rogabit medullas
ossa ⁊ copitation es nr̃as. qnͣto tunc umusquisꝙ
contirpiscet. ne unquã corporis sui uestem ee

Expanded text:
fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Haec sententia evidenter ostendit quod non solum malum fecisse, sed etiam bonum non egisse damnabile erit. Et ideo ista quae diximus, attentis cordibus jugiter cogitemus; ne nos tarde poeniteat sub conspectu ignis aeterni, qui interrogabit medullas, ossa et cogitationes nostras. Quantum tunc unusquisque concupisset
Abbreviated transcription (Latin):
inse ignẽ carnalis concupiscentie.⁊ mmultimode
tamus nos ad meliora dum ĩ nr̃a potestate sunt¬
remedia. Curramus dum lucem hñs. nec p̃te¬
reuntia salutis temꝑa negligamus. Hic exting¬
uamus mortẽ moriendo peccatis. hic uitam uite
meritis comparemus. Incipit liber sci augu

Expanded text:
in se ignem carnalis concupiscentiae ac multimodae in se ignem carnalis concupiscentiae ac multimodae i, convertamus nos ad meliora, dum in nostra sunt potestate remedia. Curramus dum lucem habemus, nec praetereuntia salutis tempora negligamus. Hic exus mortem moriendo peccatis, hic vitam vitae meritis comparemu
Abbreviated transcription (Latin):
ignem ꝑfluuiũ igneũ. deqito ꝓpħicus seruro cõ¬
iemorat. Et fluuĩꝰ igneus currebat ante eum.
ꝑfluntẽ igneũ ⁊ uada feruentib globis horrenda
transebunt. Quanta fu̾it peccati mat̾ia tanta
et ꝑtranseidi mora. Quantũ exegenit culpatã¬
tum sebi exhomine uindicabit q̃dam flãme ra¬
tionabilis disciplina. Et qnͣtum stialta miqͥtas
gessit tantũ sapiens pena discitiet. Et quia ser¬
mo dtumus quodã loco enee cille aĩam peccatri
que pitritatem nobisis nature infecerunt exnũ¬
dabunt. Illic stagnũ uł plumbum diu̾soꝵ sub¬
repentium delictoꝵ qite diuinã ymagiiẽ obscu¬
rauerunt consumentur. que om̃ia hic ab anima
separi ꝑ elemosinas ⁊ lactimas compendiosa tns¬
actione potuissent. Ecce sic exigere ht ab homine
rõnem. qui se ipm ꝓ hoĩe dedit. ⁊ confixus clauis
legi mortis reuixit. Que cũ ita sint dilectissimi
intelligamus quia effugere intolleranda suppli¬
cia ⁊ incendia eterna nõ poterunt. nisi qui prs

Expanded text:
er fluvium igneum, de quo propheticus sermo commemorat, Et fluvius igneus currebat ante eum; per fluvium igneum et vada ferventibus globis horrenda transibunt. Quanta fuerit peccati materia, tanta et pertranseundi mora. Quantum exegerit culpa, tantum sibi ex homine vindicabit quaedam flammae rationabilis disciplina. Et quantum stulta iniquitas gesserit, tantum sapiens poena desaeviet. Et quia sermo divinus quodam loco aeneae ollae animam peccatricquae puritatem nobilis naturae infecerant, exsudabunt; illic stannum vel plumbum diversorum subrepentium delictorum, quae divinam imaginem obscuraverunt, consumentur: quae omnia hic ab anima separari per eleemosynas et lacrymas compendiosa transactione potuissent. Ecce sic exigere habet ab homine rationem, qui se ipsum pro homine dedit, et confixus clavis legis morti se junxit. Quae cum ita sint, dilectissimi, intelligamus quia effugere intoleranda supplicia et incendia aeterna non poterunt, nisi qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
bito dicere nõ poterunt. Ip̃am uo uitã qre tũt
erit mea ueritate que nũc sig̃catur btinere nͣ
tantur. om̃s facunt qd̾ exhortantur. S laudate
detetis itotis .i. ut nõ soła lingua ⁊ uox nta lau¬
det d̾m. sed ⁊ conscientia nr̃a uita nĩa fc̃a nnͥ¬
Cumquisq discedit ad ꝓpria ql cessat landare
declinas. lingua tua tacet uita tua clamat᷑.
et aures dei ad cor tuũ. Quomͦ enĩ aures nr̃e
adiroces nr̃as. sic aures dei ad cogitationes m̃as

Expanded text:
poterunt; ipsam vero vitam, quae tunc erit in ea veritate quae nunc significatur, obtinere non tantur, omnes faciunt quod hortantur. Sed laudate de totis vobis; id est, ut non sola lingua et vox vestra laudet Deum, sed et conscientia vestra, vita vestra, facta cum quisque discedit ad propria, quasi cessat laudare declinas, lingua. tua tacet, uita tua clamat et aures Dei ad cor tuum. Quomodo enim aures nostrae ad uoces nostras, sic aures Dei ad cogitationes nos
Abbreviated transcription (Latin):
defc̃o nõ peniteat satis euident̾ ostendit ĩ mutabilis
iste cirisus rerũ om̃ium. qui sic lege ꝓpetua pͥme in¬
sticutionis modũ nõ deserit Qd̾ u̾o nil in ordinatũ
ꝓponat rõnabilis ꝓbat euentus. qui in toto nature
corpore nusqͣm sabi contradicit. Semꝑ gͦ ĩ mutabilis ẽ
uoluntas dei qͥ nec mutat ⁊siliũ de p̃terito. nͨ ꝓpositum
defururo. Sit ꝙ cognitõe ĩmutabilis ẽẽ credendus ẽ.
Ttib enĩ modis mutabilitati subiacet humana cog¬
nitio. ꝑ augm̃tum. ꝑ diminutionẽ ꝑ uicissitudinem
ꝑ augm̃tum: ut qñ discimꝰ qd̾ nescimus. ꝑdiminut¬

Expanded text:
de facto non poeniteat satis evidenter ostendit immutabilis de facto non poeniteat satis evidenter ostendit immutabilis iste cursus rerum omnium, qui sic lege perpetua primae institutionis modum non deserit. Quod vero nil inordinatum proponat rationabilis probat eventus, qui in tanto corpore naturae nusquam ubi contradicit. Semper ergo immutabilis est voluntas Dei qui nec consilium mutat de praeterito, nec propositum de futuro. Sic quoque cognitione immutabilis esse credendus est. Tribus enim modis mutabilitati subjacet humana cognitio, per augmentum, per diminutionem, per vicissitudinem. Per augmentum, ut quand
Abbreviated transcription (Latin):
q⁊ id quod in seꝑatõe se diuidit inriunctõe id̾ ñ fuit.
Deus gͥ cui totũinũ ẽ eẽ. qd̃ est nullo mͦ semet ip̃o
minor fieri pot̾. Neq gͥ ꝑfectio augeri. neq unitas
minui. neꝙ ĩmensitas ⁊p̃hendi. neq qui p̃sens ubi¬
q ẽ. localit᷑ pot̾ uariari. Nunc de sola alteratõe restat.
ut ostendamus quałr diuine nature ñ ꝯueniat. Et qr
llia ẽ alteratio corpoꝵ. alia sp̃uum cũ ex supͣdc̃is con¬
stet d̾m nõ corꝑas s spm̃ ẽẽ. cũ de deo loquim᷑ ñ necc̃e
ẽ de alteratõe corpoꝵ multa disserere. Breuit̃ tñ eam
artingimus ut epetentius de alteratõe sp̃uum ꝓ ue¬
niamus. Alteratio corpoꝵ fit in ꝯpositione corpiꝵ ꝑtiũ:
et uicissitudine qualitatum. Alteratio sp̃nũ ꝑ cogni¬
tionẽ ⁊ affectũ. Scd̃m affectũ mutant᷑ sp̃c: ut mĩc tris¬
tes nũc hylares. Scd̾m cogntionẽ: ut nĩc plus nc̃ mi¬
nus sapientes. Duo u̾o sũt p̃cipue q̃ affcm̃ oꝑantis

Expanded text:
 id quod in separatione se dividit, in conjunctione idem non fuit. Deus igitur cui totum unum est esse quod est, nullo modo semetipso minor fieri potest. Neque igitur perfectio augeri, neque unitas minui, neque immensitas comprehendi, neque qui praesens utrumque est localiter potest variari. Nunc de sola alteratione restat, ut ostendamus qualiter divinae naturae non conveniat. Et quia alia est alteratio corporum, alia spirituum, cum ex supradictis constet Deum non corpus, sed spiritum esse; cum de Deo loquimur, non necesse est de alteratione corporum multa disserere. Breviter tamen eam attingimus, ut competentius ad alterationem spiritum perveniamus. Alteratio corporum fit in transpositione partium, et vicissitudine qualitatum. Alteratio spirituum per cognitionem et affectum. Secundum affectum mutantur spiritus, ut nunc tristes, nunc hilares. Secundum cognitionem, ut nunc minus, nunc amplius sapientes. Duo vero sunt praecipua quae affectum operantis
Abbreviated transcription (Latin):
qd foris uidet fi ꝓfundã miratur diuine sap̃ie copitati¬
nem. uelud si ĩua eaderaꝙ scriꝑtura att̃ colorẽ seu
sormatẽem figuraꝵ omendet. Alter uo laudet sensũ
et sig̃catõnem. Bonũ ẽ gͦ assidue ⁊ remplari ⁊ admirari
oꝑa diuia. d ei qui rerũ corporaliũ pulcritudinem
inusũ nouit uerte sp̃ualem Nam ⁊ st̃o serptura tan¬
to oꝑe ad ⁊sideranda mirabilia dei. ut ꝑea q̃ foris cer

Expanded text:
ur divinae sapientiae cogitationem, velut si in una eademque Scriptura alter colorem seu formationem figurarum commendet; alter vero laudet sensum et significationem. Bonum ergo est assidue contemplari et admirari opera divina, sed ei qui rerum corporalium pulchritudinem in usum novit vertere spiritualem. Nam et ideo Scriptura tantopere nos ad desideranda mirabilia Dei excitat, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
si ibi iudimꝰ sap̃tam apportemꝰ lutẽ u̾itatis. ũ ebi
iidunus benignitatẽ apportens lucẽ dilc̃ors. so¬
tentia portantes torpentes ad amorẽ excitet. sas̃na
ignorantie tenebris cecatos ailuminet benigni¬
tas frigidos calore u̾itatis in flamet uidete q̃so ꝙͥ
lux sit nsi dies. ⁊ qͥd tenebie nisi noxist sic̃ torpis ołs¬
ht̃ suam diem ⁊ noctem suã: ita ꝯcilus cordis ht
diem suã. ⁊ noctẽ suam. Tres gͦ dies sũt nusibilis
lucis quib nt̾ius sp̃italis uite cursiis distinauit᷑.
primus dies ẽ timor. Scd̾s ẽ u̾itas. Primus dres

Expanded text:
pportemus lucem veritatis. Si ibi vidimus benignitatem, apportemus lucem dilectionis. Potentia torpentes ad amorem excitet; sapientia ignorantiae tenebris caecatos illuminet; benignitas frigidos calore charitatis inflammet. Videte, quaeso, quid lux sit, nisi dies; et quid tenebrae nisi nox. Et sicut o suam et noctem suam, ita quoque oculus cordis habet diem suam et noctem suam. Tres ergo dies sunt invisibilis lucis, quibus interius spiritualis vitae cursus distinguitur. Primus dies est timor, secundus est veritas, tertius es
Abbreviated transcription (Latin):
nalie ut reonpensemus et bñficiũ suũ ⁊ quẽad¬
mob̾ nos in ip̃o tertia dre resuogente resurreri¬
m. ita ⁊ nos ꝓ npo ⁊ ꝑ ip̃m tercia die resurgen¬
tes eũ musns resiuere faciam̃. Nei creden dũ
ẽ quin a nobi li ui ipe uelit retribui qd̾ ip̃e pͥor
uoluit imꝑuri. Sicut gͦ rp̃e ut ur̃am inse ⁊ ꝑ
se salutem oparet᷑: tres dies hr̃e uoluit: ita ⁊

Expanded text:
 quemadmodum nos in ipso tertia die resurgente resurrexerimus, ita et nos pro ipso et per ipsum tertia die resurgentes, eum in nobis resurgere faciamus. Nec credendum est quin a nobis sibi ipse velit retribui quod prior ipse voluit impertiri. Sicut ergo ipse, ut nostram in se et per se salutem operaretur, tres dies habere vol
Abbreviated transcription (Latin):
o ecce dũ de ilo itimo diuine comẽplons secreto
teu̾timur. qd nobiscũ afferre potimus: Tuid insi
lucẽ de regione lucis uenientes. hoc enaĩ ⁊ detens et
nectͣm ẽ. ut si alucts regione uenrmꝰ. ad fugandas
nr̃as tenebras nobiscsi lucem apportemsꝰ Et quis

Expanded text:
dum de illo intimo divinae contemplationis secreto revertimur, quid nobiscum afferre poterimus? quid nisi lucem de regione lucis venientes? Hoc enim decens et necessarium est, ut si a lucis regione venimus, ad fugandas nostras tenebras nobiscum lucem apportemus. Et quis
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ꝓpͥa rõne se cernit. ⁊ alienũ se eẽ intelligit. Eur
gͦ homo ininsibilia ẽẽ dubitet. qui id̾ ipm qd̃ u̾e hõ
ẽ. de cuiꝰ existentia nequaqͣm dubitat. inuisibilẽ esse
uidet Iamia gͦ cõtempłonis hõi aperitur: qñ ip̃e se
sua ratione ditcente ad seip̃m cognoscend̾ ingred᷑
Ingresso aũ uta usq ad finem currenda restat. ut scił
quisq ex consideratione ꝓpria ad agnitõem creatoris

Expanded text:
carnis propria ratione secernit, et alienum esse intelligit. Cur ergo homo invisibilia esse dubitet, qui idipsum quod vere homo est de cujus existentia nequaquam dubitat, invisibile esse videtur. Janua ergo contemplationis homini aperitur, quando ipse sua se ratione ducente ad se cognoscendum ingreditur. Ingresso autem via usque ad finem currenda restat, ut scilicet quisque ex consideratione propria ad agnitionem Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
nis eccidat. Deinde sapĩa sudie suo intus in ab¬
scondito contempłonis sepeliat. Postremo benig¬
nitas indie suo ꝑ desid̾ium duni amoris uiui¬
ficatos exurgere fatit. quia sextus dies ad laborẽ.
Septimus ad requiem. Octaiius ad resurrectio¬

Expanded text:
ris occidat, deinde sapientia in die suo intus in abris occidat, deinde sapientia in die suo intus in abscondito contemplationis sepeliat; postremo benignitas in die suo per desiderium divini amoris vivificatos exsurgere faciat; quia sextus dies ad laborem, septimus ad requiem, octavus perti
Abbreviated transcription (Latin):
ad scgm sepuitira. ad terciũ resuxrectio. p̾rimus
dies ẽtimor ⁊ dd̾s ẽ ueritas. ternus ẽ catitas.
dics timoris ⁊ dies potentie dies patris. Snes
utritatt ⁊ dies sap̃iẽ dies silii. dies caritatis ⁊
dies benignttaus. dies sp̃t sc̃i. Dies quidẽ patͥs
qd̾ ullatenus credendum sit trinitatẽ que in seꝑa¬
litiis ẽ natira in operatõe separariposse. set ut dis¬
cretio psonaꝵ in distinctione operũ ualeat intel¬
ligu eutando ercco oĩpotentia dei ꝯsiderata ĩ admi¬
ratõem cor nt̃n excitat dies pris ẽ. Qnͣdo uͦ sap̃ia
dei ifpecta agnitione u̾rtatis cor nr̃m sslũiat.
teies filii ẽ. Qnͣdo auĩ henignitas⁊ ei attenta ad
antorẽ cornr̃m inflãmet. dies sp̃c sci ẽ. Potentia
terret. sap̃ia illũiat. benignitas letificat. In die
utentie ꝑtimorẽ moriũ. In die sap̃ie ꝑ contem¬
platõem ueritatis a streyctu huius minidi sepe¬
uo die resuregtiti ut suili m pͥmũ potentia in
die suo ꝑtinorem nos acarnalib desiderus fo¬

Expanded text:
 ad tertium resurrectio. Primus dies est timor, secundus est veritas, tertius est charitas. Dies timoris est dies potentiae, dies Patris; dies veritatis est dies sapientiae, dies Filii; dies charitatis est dies benignitatis, dies Spiritus sancti. Dies quidem Patris, d ullatenus credendum sit Trinitatem, quae inseparabilis est natura in operatione posse separari; sed ut discretio personarum in distinctione operum voleat intelligi. Quando ergo omnipotentia Dei considerata in admirationem cor nostrum excitat, dies Patris est. Quando vero sapientia Dei inspecta agnitione veritatis cor nostrum illuminat, dies Filii est. Quando autem benignitas Dei attenta ad amorem cor nostrum inflammat, dies Spiritus sancti est. Potentia terret, sapientia illuminat, benignitas laetificat. In die potentiae per timorem morimur. In die sapientiae per contemplationem veritatis a strepitu hujus mundi sepevo die resurrexit, ut simili modo primum potentia in die suo per timorem nos a carnalibus desideriis fo
Abbreviated transcription (Latin):
simitio m agnoscerent. Iam ergo aliqͥd lucis erat
ĩ agnitioiam dies erat. sed nec dum clariis. qr
rra adhut tenebris casligabat. Uenit ergo dres
ueritatis. dies salutaris. qui pẽci destrueret cla¬
utatem pͥoris diei illũtaret. ⁊ timorem ñ tqlłet.
s inmelius ⁊mutaret s nec dũ plena erat cͥantas:
d nes adungeret᷑ claritati u̾itati caritas. Nã¬

Expanded text:
si nullo modo agnoscerent. Jam aliquid lucis erat ipsa agnitio; jam dies erat, sed necdum clarus; quia peccati adhuc tenebris caligabat. Venit ergo dies veritatis, dies salutis, qui peccatum destrueret, claritatem prioris diei illuminaret, et timorem non tolleret, sed in melius commutaret. Sed necdum plena erat claritas donec adjungeretur veritati cha
Abbreviated transcription (Latin):
seltem audite consiliũ. Ipm̃ audite. Magni consi¬
lii angelus uobis mittitur. ut qͥ conditis datusfuit
ad głiam utinã ꝑditis ueniat admedelam. Ip̃m au¬
dite. ip̃econditor ip̃e ẽ ⁊ redemptor. Ip̃e dñs mecũ
uos condidit. qui uobiscũ homo solus aduos ue¬
int. Ip̃m audite. Ip̃e ẽ forma. ip̃e ẽ meditina. ip̃e ẽ¬
ꝯxemplũ. ip̃e est temediũ. Ip̃m audite. D homo¬
quid causaris ignorantiã tuam: Loce ip̃ate tua
natura arguit. Ip̃a conuintit. Nosti qualis sis unde
uenias. qitemi fõaemi hẽas. quo mediatore egeas.
et in adhnc te impudent᷑ defendendo ctͣ d̾m clamas:
Nosti qr malus ẽs. ⁊ qr a bono apifice malus fc̃s es.
et cessas. ⁊ ñ clamas ad eũ qui te fecit. utueniat ⁊ re¬
fitiat qui treauit ut redimat. Holi dubitare de potẽ¬
tia enis. uide oꝑa illius qͣnͣta sint. Noli dubitare
de beniuolentia. uide oꝑa eius qũo ad utilitatẽ

Expanded text:
saltem audite consilium, ipsum audite! Magni consisaltem audite consilium, ipsum audite! Magni consilii Angelus nobis mittitur, et qui conditis datus fuit ad gloriam, idem perditis veniat ad medelam. Ipsum audite. Ipse conditor, ipse est et redemptor; ipse Deus mecum vos condidit, qui vobiscum homo, solus ad vos venit. Ipsum audite. Ipse est forma, ipse medicina, ipse exemplum, ipse et remedium. Ipquid causaris ignorantiam tuam? Ecce ipsa tua natura te arguit, ipsa convincit. Nosti qualis sis, unde venias, quem factorem habeas, quo mediatore egeas, et tu adhuc impudenter te defendendo contra Deum clamas? Nosti, quia malus es, et quia a bono opifice malus factus non es, et cessas, et non clamas ad eum, qui fecit te, ut veniat et reficiat, qui creavit, ut redimat? Noli dubitare de potentia ejus, vide opera ejus, quanta sint? Noli dubitare de benevolentia; vide opera ejus, quomodo ad utilitatem tibi