comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uident᷑ cũ sententia scriptoris dissedere. tũ in¬
t̃ se duȩ leges aut plures discrepare tũ id qđ seras¬
tũ est duas aut plures res significare. tũ exeo q̃d
scriptũ est aliud qđ non scriptũ ẽ inueniri. tũ uis
uerbi quasi indifinitiua constitutione in quo posita
argum̃tatione consistit .:Actũ considerato genere
causȩ. et cognita constitutione. cũ simplex aniun¬
cta sit intellexeris. & scripti anrationis habeat con¬
tro uersiã uideris de incepserit uidendũ quȩ quȩ¬
stio quȩ ratio quȩ iudicatio quod firmam̃tũ causȩ
fit. Quȩ om̃ia. a constitutione ꝓficiscant᷑ oportet.
Quȩstio ẽ ea quȩ ex conflictione causarũ gignit᷑ con¬
trouersia hoc mͦ. Non iure fecisti. Iure feci. Causa¬
rũ hȩc ẽ conflictio. inqua constitutio constat. Ex
ea igit᷑ nascit᷑ controuersia quã quȩstionẽ dicimꝰ hoc¬
modo iure nefecerit. Ratio est eaquȩ continet cau

Expanded text:
ipsa videntur cum sententia scriptoris dissidere, tum inipsa videntur cum sententia scriptoris dissidere, tum inter se duae leges aut plures discre- pare, tum id, quod scriptum est, duas aut plures res significare, tum ex eo, quod scriptum est, aliud, quod non scriptum est, inveniri, tum vis verbi quasi in de- finitiva constitutione, in quo posita argumentatione consistit. Ac tum, considerato genere causae, cognita con- stitutione, cum simplexne an iuncta sit intellexeris et scripti an rationis habeat controversiam videris, dein- ceps erit videndum, quae quaestio, quae ratio, quae iudicatio, quod firmamentum causae sit; quae omnia a constitutione proficiscantur oportet. quaestio est ea, quae ex conflictione causarum gignitur controversia, hoc modo: non iure fecisti; iure feci. causarum autem est conflictio, in qua constitutio constat. ex ea igitur nascitur controversia, quam quaestionem dicimus, haec: iurene fecerit? ratio est ea, quae continet cau-
Abbreviated transcription (Latin):
ñ occidi. Aut iureoccidi causauͦhac est. An acciderit. An iuste occiderit
sit simplex aniuncta. Et si iuncta erit. utrũ sit ex
plurib questionib: iuncta: an ex aliqua cõparatione.
Simplex est. quȩ ab solutã in se continet unã questionẽ
hoc mͦ. Corinthus bellũ indicamꝰ annon: Conun¬
cta explurib questionib: inqua plura quȩ runt᷑ hoc
pacto utrũ carthago diruat᷑ ancarthaginiensi¬
bus reddat᷑: aneo colonia deducat᷑. Ex cõparatione
inqua ꝑ contentionẽ utrũ potius aut qͥd̃ potissinũ s
quertt᷑: ad hune modũ. utrũ exereitꝰ in macedoniã con¬
ta philippũ mittat᷑ quisocus sit auxilio. ante neat᷑ intta¬
la ut quã maxime contra hannibalẽ copiȩsit. Dem¬
de considerandũ ẽ inratione an inscripto sit contro¬
uersia &ã scripti controuersia ẽ. ea quȩ ex scrip¬
tionis genere nascit᷑. Eius aut᷑ genera quȩ separa¬
ta sunt a constitutionib quinq sunt. Nãtũ uerba

Expanded text:
n occidi' aut 'iure occidi'. Causa uero haec est 'an occiderit' 'an iuste occiderit'. sit simplex an iuncta; et si iuncta erit, utrum sit ex pluribus quaestionibus iuncta an ex aliqua conparatione. simplex est, quae absolutam in se continet unam quaestionem, hoc modo: Corinthiis bellum indicamus an non? coniuncta ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur, hoc pacto: utrum Carthago diruatur an Carthaginiensibus redda- tur an eo colonia deducatur. ex conparatione, in qua per contentionem, utrum potius aut quid potissimum sit, quaeritur, ad hunc modum: utrum exercitus in Mace- doniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sint. Deinde considerandum est, in ratione an in scripto sit controversia; nam scripti controversia est ea, quae ex scriptionis genere nascitur. eius autem genera, quae separata sunt a constitutionibus, quinque sunt. nam tum verba
Abbreviated transcription (Latin):
de cõmutatione auit in sirmatione actienis agicur Nuius¬
consticutionis hermagor as inuentae esse existimatur
non quo non usi sut ea ueteres oratoressaepemulti. sed¬
quia ñ animaduerterint artis soriptor es cam superi
litas cõpensatiua quã ideo cicero cõparationẽ uocat qđ cõ paret᷑ id qđ inerimenuocat᷑ ⁊id qͦ sereus ꝓfuise dia¬

Expanded text:
o aliquid de commutatione aut infirmatione actionis agiturconstitutionis Hermagoras in- ventor esse existimatur, non quo non usi sint ea QVIA NON ANIMADVERTERINT ARTIS SCRIPTORES EAM SVPERIlitas compensativa, quam ideo Cicero comparationem uocat, quod comparetur id quod in crimen uocatur et id quod se reus profuisse di
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ surhoac facarrt ne ꝓfuit net inuriã reddiditi neq abalio cõpulsus est qm̃ nihul est q̃ sede fendat. debebit
fustũ siteri sed ueniuã postulare q̃ est qualitas ueni alis quã concessianem cicero uocauit
Sed hermagoras
reste hanc int ton¬
sticutiones posuit
Nam hoc ipsũ qđ

Expanded text:
i, ut hoc faceret, nec profuit nec iniuriam reddidit neque ab alio compulsus est, quoniam nihil est quo se defendat, debebit factum fateri, sed ueniam postulare, quae est qualitas uenialis, quam concessionem Cicero uocauSed Hermagoras recte hanc inter constitutiones posuit; nam hoc ipsum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quã praestet honestas in columitati tamen ũtripotassi¬
mum consulendum sit deliberetur Cuius reicertun

Expanded text:
quam praestet honestas incolumitati, tamen, utri potissimum consu- lendum sit, deliberetur. cuius rei certu
Abbreviated transcription (Latin):
etiã rhetoricir partes uisingulis consticutionib inerunt : Declillata
materiarhe toric infert seũ instrumentũ suũ infertigit᷑ secũ
orationẽ ⁊ hatꝓpͥas partes eritq in constitutionib tractandis
xordiũ narnitio ⁊ ꝗtera Bed cũ in strumentũ uenerit inciuilẽ

Expanded text:
etiam rhetoricae partes in singulis constitutionibus ineruetiam rhetoricae partes in singulis constitutionibus inerumateria rhetorica infert secum instrumentum suum. Infert igitur secum orationem, et haec proprias partes: eritque in constitutionibus exordium et narratio et caetera. Sed cum instrumentum venerit in civile
Abbreviated transcription (Latin):
eius diffinitione monstranda est finitiua dr̃ constitutio. atsietesse consti¬
tent ⁊dereidiffintions conueniat sed qualeset in qurat᷑ tunc quia cuigener
sibicidebeat anbigt᷑ generalis qualtas nuncupat᷑ In hacuꝰ questione et qua¬
ltatis ⁊ quantitatis ⁊ cõparationisratiouersatur Sed qm̃ degenere questio est
scađngeneris formã in plura necesse est hauc constitutionẽ mẽ bra disbribui
onĩs irquestio generalis ⁊ id est cũ degenere n⁊ qualitate i quantit ate quȩritur
sid induas eribut partas Nã aut in p̃ertũ querit᷑ de qualitate ppositi

Expanded text:
ejus definitione monstranda est, finitiva dicitur constitutio. Ac si et esse constiejus definitione monstranda est, finitiva dicitur constitutio. Ac si et esse constiterit, et de rei definitione conveniat, sed quale sit inquiratur: tunc quia cui generi subjici debet ambigitur, generalis qualitas nuncupatur. In hac vero quaestione et qualitatis, et quantitatis, et comparationis ratio versatur. Sed quoniam de genere quaestio est, secundum generis formam in plura necesse est hujus constitutionis membra distribui. Omnis enim quaestio generalis, id est, cum de genere, et qualitate, vel quantitate quaeritur facti, in duas tribuitur partes. Nam aut in
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ Qd quia ꝑratiocinationẽ equandã yllogismi consequents¬
uestigat᷑ ratiocinatiuus uel syllogisinus dr̃. Quinto cũ sermoet
scriptus auus facileuis acnatura darescat. nisi diffinitione
de testasit Nic uocat᷑ finis inscriptio. Quosom̃es ase differre nos
operis uenũ rhetoeici demonstrare Har prspeculandado ctis. ñrudib discendaꝓpo¬
nimꝰ quanuis deeoꝵ differentia intopicoꝵ cõmentis ꝑtransitũ disserueri Earũ
autẽ constiationũ quaȩ p̃ter scriptũ in ipsarũ rerũ contentione sunt posite. ita
differentiae se gregant᷑ ut rerũ quoq ipsarũnatura diuisa ÷ In om̃ienim
nhetoricaquestione dubitat᷑ ansit quid sit. qualestt. ⁊ p̃ter haec an iure
uelmore possit exerteri uidiciũ Sedsi factũ uelres quae intendit᷑ ab ad uersario
ne gat᷑. questio est utrũ sit ea quae coniesturalis constitutio nom inat᷑. Quod si
sustũ qui dem esse consticerit sedd quid nã id sit qđ factũ est ignoretur. qm̃ uis

Expanded text:
intelligitur: quod quia per ratiocinationem et quamdam syllogismi consequentiinvestigatur, ratiocinatio vel syllogismus dicitur. Quinto, cum sermo est scriptus, cuius non facile vis et natura clarescat, nisi diffinitione detecta sit: hic vocatur finis vel inscriptio. Quos omnes a se differre non est operis, verum rhetorici demonstrare; haec enim speculanda doctis non rudibus discenda proponimus, quamvis de eorum differentia in Topicorum commentis per transitum disseruimus. Earum autem constitutionum quae praeter scriptum in ipsarum rerum crum quoque ipsarum natura divisa sit. In omni enim rhetorica quaestione dubitatur an sit, quid sit, quale sit; et propter haec, an jure, vel more possit exerceri judicium. Sed si factum, vel res quae intenditur ab adversario, negatur, quaestio est utrum sit ea quae conjecturalis constitutio nominatur. Quod si factum quidem esse constiterit, sed quidnam sit id quod factum est ignoretur, quoniam vis
Abbreviated transcription (Latin):
dipsenis uel sicurictemporis tencat questonẽ negotialis cliat᷑ iuridicialis
i cuisinquistio p̃to tũ itpict duab parab segegat᷑: Aut eñ iipso
fastouis defenisionis inest et ab soluta qualitas iuncupat᷑ aut extrinsetus assumit
i assũptiua dr̃ constitutio. Sed hax in partes quatuor diriuat᷑. Aut enĩ conce¬
dit᷑ crimen. aut remouetꝰ autrefert᷑ aut qđ estultimũ cõparat᷑. Conceditur
crimen cũ nulla in troducitꝰ facti defensio. sed uenia postulat᷑. Id fieri duobus
modis potest. sidep̃ceris. aut purges Sep̃ caris. cũ nilil excisationis attu le¬
ris Purgas cũ facdticulpa his asscribit᷑ qͥb obsisti obui ariq: ñ possit neq
tam̃ ꝑsonae sint. Idit in aliã constitutionẽ cadit Sunt uͦ haecimprudentia
casus atq nicessitas Remouet᷑ uͦcrimen. cũ abtoqͥuieist̃: trains firt᷑in alũ
Sed remotio criminis duob. modis fieraotest si aut causa refer at ait satũ

Expanded text:
 Iuridicialis vero cuius inquisitio praeteritum respicit, duabus partibus segregatur: aut enim in ipso facto vis defensionis inest, et absoluta qualitas nuncupatur, aut extrinsecus assumitur, et assumptiva dicitur constitutio. Sed haec in partes quatuor derivatur: aut enim conceditur crimen, aut removetur, aut refertur, aut, quod est ultimum, comparatur. Conceditur crimen, cum nulla introducitur facti defensio, sed venia postulatur. Id fieri duobus modis potest, si depreceris, aut purges. Deprecaris, cum nihil excusationis attuleris; purgas, cum facti culpa his ascribitur quibus obsisti obviarique non possit, neque tamen personae sint, id enim in aliam constitutionem cadet. Sunt vero haec imprudentia, casus, atque necessitas. Removetur vero crimen, cum ab eo qui incessitur transfertur in alium. Sed remotio criminis duobus fieri modis potest, si aut causa removeatur, aut factum.
Abbreviated transcription (Latin):
meratũ qđ aut contradicipossit. aut causa non sit quare non¬
honeste possimus concedere Prȩterit᷑ quiddã in eius modienu
merationib &m̃ habes istũ equũ autemeris oportet. aut hȩre¬
ditate possideas aut munere acceperis. aut domitibi natus sit
Aut si eoꝵ nihil est subripueris necesseẽ . Sineq emisti. neq hare¬
ditate uenit. neq donatus ẽ. neq dominatus est. necesse ẽ ergo
subripueris. Hoc cõmoderep̃ hendat᷑ si dicipossit ex hostib
equus esse captus. cuꝰ p̃daesestio ñ uenierit. Quoillato infir

Expanded text:
meratum, quod aut contra dici possit aut causa non sit, quare honeste possimus concedere. praeteritur quiddam in eiusmodi enumerationi- bus: quoniam habes istum equum, aut emeris oportet aut hereditate possideas aut munere acceperis aut domi tibi natus sit aut, si eorum nihil est, subripueris ne- cesse est: si neque emisti neque hereditate venit ne- que donatus est neque domi natus est: necesse est ergo subripueris. hoc commode reprehenditur, si dici possit ex hostibus equus esse captus, cuius praedae sectio non venierit; quo inlato infir
Abbreviated transcription (Latin):
exornari et tertas in partes distingui. et suauissimũ est
e sũ menecessariũ . et ab artisscriptorib maxime neglestũ
Quare et dee ap̃ceptione nobis et in hoc loco dicendũ iusum
Omisigit᷑ argumentatio. aut ꝑ inductionẽ tractanda est aut
ndustio ẽ oratio quaereb. non dubiis captat assensionem¬
quedã res ꝓp̃t̃ similitudinẽ earũ rerũ quib. assensit ꝓbet᷑
uelut apud socraticũ eschinẽ demonstrat socrates. cũir
xenophontis uxore eccũ ipso xenophonte aspasiã loctam. fit. aut ꝑ in dusti¬

Expanded text:
exornari et certas in partes distingui et suavissimum est exornari et certas in partes distingui et suavissimum est et summe necessarium et ab artis scriptoribus maxime neglectum. quare et de ea praeceptione nobis et in hoc loco dicendum visum Omnis igitur argumentatio aut per inductionem tractanda est aut nductio est oratio, quae rebquaedam res propter si- militudinem earum rerum, quibus assensit, probetur; velut apud Socraticum Aeschinen demonstrat Socrates cum Xenophontis uxore et cum ipso Xenophonte Aspa- siam locutam: dic mihi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Comparabile autẽ est. qđ in reb. diuersis similẽ aliquara¬
tionẽ continet. Cius partes sunt tres lmago. Collatio
Exemplum. Imago ẽ oratio demonstrans corpoꝵ aut¬
naturarũ similitudinẽ Collatio ẽ oratiorẽ cum reex
acueluti magno inpopulo
aut infirmat. Hoꝵ exempla et descriptiones in prae¬
ceptis elocuitionis cognoscent᷑: Ac fons quidẽ confir¬
mationis ut facultastulit aꝑtus est. nec minus diluci¬
de. quã rei natura ferebat demonstratus ẽ. Quem¬
ad modũ autem qua&̧q constitutio et pars constitutionis
et om̃is controuersia siue inratione siue inscriptouer¬
set᷑ trastaridebeat. tquae inquanq argumentationes
conueniatit. singulatĩ in scđo libro deuno quoq. ge
neredicemus. In p̃sentia tantũ modo numeros et
modos ex partes argumentandi confuseet ꝑmixã
dispsimus. Post dicrete et eleste ingenus qđ q cause quad
cuiq conueniat ex haccopia digeremus : Atq inueriri
quidem om̃is ex his locis argumentatio poterit Inuentã

Expanded text:
conparabile autem est, quod in rebus diversis similem aliquam rationem continet. eius partes sunt tres: imago, conlatio, exemplum. imago est oratio demonstrans corpornaturarum simi- litudinem. conlatio est oratio rem cum re ex ac ueluti magno in populoaut in- firmat. horum exempla et descriptiones in praeceptis elocutionis cognoscentur. Ac fons quidem confirmationis, ut facultas tulit, apertus est nec minus dilucide, quam rei natura fere- bat, demonstratus est; quemadmodum autem quaeque constitutio et pars constitutionis et omnis contro- versia, sive in ratione sive in scripto versabitur, tractari debeat et quae in quamque argumentationes conve- niant, singillatim in secundo libro de uno quoque ge- nere dicemus. in praesentia tantummodo numeros et modos et partes argumentandi confuse et permixtim dispersimus; post discripte et electe in genus quodque causae, quid cuique conveniat, ex hac copia digeremus. Atque inveniri quidem omnis ex his locis argu- mentatio poterit: inventam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubus esset assensũ. factũ est ꝓpt̃ similitudinẽ ut etiã
ꝓpt̃ rationẽ rogandi concederet᷑. Hoc modo sermonis
plurimũ socratis usus est ꝓpt̃ ea qđ nihil ipse afferre
ad ꝑsua dendũ uolebat sed ex eo qđ ille si bidederat
quicũ disputabat. aliquid conficere malebat. qđ ille
exeo qđiã concessis set necessario apꝓbare deberet Ilłoc
ingenere p̃cipiendũ nob̵ uidet᷑ Primũ ut illud qđ in¬
duce mꝰ ꝑsimilitudinẽ eius modi sit ut sit necesse concedi
Nam ex quo postu labimꝰ nob̵ illud qđ dubiũ sit concedi
dubiũ esse id ipsum nono portebit Deinde illud cuius
confirmandi causa fiet inductio uidendũ est ut simile
his reb. sit quas res quasi ñ dubias ante induxerimꝰ Nam
aliquid ante concessũ nob̵ ẽẽ nihil ꝓderit. sici dissi mileert
id cuiꝰ causa illud concedi primũ uoluerimus Deinde non
intelligant quos pestent ille primae inductiones. et ad

Expanded text:
non dubiis assensum est, factum est propter similitudinem, ut etiam non dubiis assensum est, factum est propter similitudinem, ut etiam rogandi concederetur. hoc modo ser- monis plurimum Socrates usus est, propterea quod nihil ipse afferre ad persuadendum volebat, sed ex eo, quod sibi ille dederat, quicum disputabat, aliquid conficere malebat, quod ille ex eo, quod iam con- cessisset, necessario adprobare deberet. Hoin genere praecipiendum nobis videtur, primum ut illud, quod inducemus per similitudinem, eiusmodi sit, ut sit necesse concedi. Nam ex quo postulabimus nobis illud, quod dubium sit, concedi, id ipsum dubium esse non oportebit. Deinde illud, cuius confirmandi causa fiet inductio, videndumsmodi sit, ut sit necesse concedi. iis rebus sit, quas res quasi non dubias ante induxerimus, nam aliquid ante concessum nobis esse nihil proderit, si ei dissimile erit id, cuius causa illud concedi primum voluerimus; deinde ne intellegat, quo spectent illae primae inductiones et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dic mihiqueso xenophontis uxor. Si uicina tua melius habeat
aurum quamtui habes utrũ illiusne antuũ malis: illius in¬
quit Quidsi uestẽ et caeterum ornatũ muliebrẽ pretu maioris
habeat quã tuhabes. tuũne anillius malis : Respondit. lilis
utrũ netuũ uirum malis an illius: Hic mulier erubuit
Aspasi a aute sermonẽ cũipsoxenophonte instituit Ques o inpat
xenophon. si uicinus tuus equũ meliorẽ habeat quã tuus est
tuũ ne equũ malis an illius : Illius inquit Qđsi fundũ meli¬
orẽ habeat quã tu habes. utrũ tandẽ fundũ haberemalis
ulũ inquit. melioeẽ scilicet Quid si uxorem meliorẽ habeat
solũ non respondit. qđ ego solũ audire uoluerã egomes
dicã quid ut̃q cogitet Nã ctͣmulier optimũ uirũ maus¬
Quare nisi hoc ꝑfeceritis. ut neq uirmelior. neq femina
ẽẽ multomaximerequiretis . ut ectumaritussis quã
optume ethacquã optimo uiro nupta sit Hic cũ reb

Expanded text:
dic mihi, quaeso, Xenophontis uxor, si vicina tua melius habeat aurum, quam tu habes, utrum illudne an tuum malis? illud, inquit. quid, si vestem et ceterum ornatum muliebrem pretii maioris habeat, quam tu habes, tuumne an illius malis? respondit: illius utrumne tuum virum malis an illius? hic mulier erubuit. Aspasia autem ser- monem cum ipso Xenophonte instituit. quaeso, inquit, Xenophon, si vicinus tuus equum meliorem habeat, quam tuus est, tuumne equum malis an illius? illius, inquit. quid, si fundum meliorem habeat, quam tu ha- bes, utrum tandem fundum habere malis? illum, in- quit, meliorem scilicet. quid, si uxorem meliorem ha- beasolum non respondit, quod ego solum audire volueram, egomet dicam, quid uterque cogitet. nam etQuare nisi hoc perfeceritis, ut neque vir melior, neque femina e, multo maxime requiretis, ut et tu maritus sis quam optumae et haec quam optimo viro nupta sit. hic cum rebus
Abbreviated transcription (Latin):
Q uo degenere a gemꝰ tum. cũ detlispositione dicemus sam¬
hoc ad dispositionẽ ꝑtinet Non quẽ ad modũ causa posta¬
lat narratur cũ aut id qđ aduersario ꝓdest. diluci de¬
etor nate exponit᷑ aut id qđ ipsum adiuuat obscire¬
dicit᷑ et negligenter. Quare ut hoc uitiũ uitetur om

Expanded text:
quo de genere agemus tum, cum de dispo- sitione dicemus; nahoc ad dispositionem pertinet. non, quemadmodum causa poslat, narratur, cum aut id, quod adversario prodest, dilucidet ornate expo- nitur aut id, quod ipsum adiuvat, obscuredicitur et neglegenter. quare, ut hoc vitium vitetur, om
Abbreviated transcription (Latin):
nia torquenda sunt ad cõmodũ suae causa contraria¬
quae praeteriri poterunt praetereundo. qua illius eruit¬
leuiter attingendo sua diligenter et enodate nar
r ꝓdest ut talip̃uaricatione aliud qđ uolumnus optire possimus Namut optineat dauus. ne chremes
det filiã suã pamplulo aꝑte narrat id conerapamptulũ poterat uideri illũ peregrinã amare et ex¬
ea filium suscepisse
⁊. haec distributio duplex ÷⁊ asã aut ea m̃bra continet qͣ ii causast̃ it¬

Expanded text:
nia tor- quenda sunt ad commodum suae causae, contrarquae praeteriri poterunt, praetereundo, quae dicenda eruleviter attingendo, sua diligenter et enodate narrodest ut tali praeuaricatione aliud, quod uolumus, obtinere possimus. Nam ut obtineat Dauus ne Chremes det filiam Pamphilo, aperte narrat id quod contra Pamphilum poterat uideri, illum peregrinam amare et filium ex ea suscepisse. Haec eadem duplex; nam aut ea membra continet quae in causa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rado Acde narratione quidẽ satis dictũ uidet᷑  eii¬
eechabita incaus a partitio illustreme ꝑspicuã totam¬
efficit orationem. P artes eius sunt duae. Quarũ toraq:¬
magnopere ad aperieidã causam. et constreuondã ꝑti¬
nec contiduersiam. Vna pars est quae quid cũ ad uer¬
saris conueniat᷑. et quid in controuersi a relinquat᷑¬
inquo animũ debeat habere occupatũ . Altera est¬
in quarerũ earum dequib erimus disturi. breuiter¬
expositio ponitur distributa E xqua conficctur
uttertas animores teneat auditor: Quib dictis
cendũ uidet᷑: Qua partitio quid conueniat Aut qͥd¬
ñ conueniat ostendit haec debet illud quod conuenit butio totius nea¬
acusationis. hoc est constituere contro uersiam . uͥ. Cũ dico disturus sũ deillo aꝑta causaes

Expanded text:
rando. Ac de narratione quidem satis dictum videthabita in causa partitio inlustrem et per- spicuam totamefficit orationem. partes eius sunt duae, quarum utramagno opere ad aperiendam causam et constituendnet controversiam. una pars est, quae, quid cum adveris conveniat et quid in controversia relinquatin quo animum debeat habere occupatum. Altera esin qua rerum earum, de quibus erimus dicturi, breviterexpositio ponitur et distributio, ex qua conficitur, res animo teneat auditor, quibus dictis ndum videtur. Quae partitio, quid conveniat aut qn conveniat, ostendit, haec debet illud, quod convenitccusationis meae", hoc est constituere controuersiam. Itaque, ut diximus, partitio species
Abbreviated transcription (Latin):
constat a drtemestra
occisũ confessionẽ sine¬
indinat. Considerati
oneffiuris occidima¬
ritꝰ abuxoreñ debuit
lãquid in controusi ast
exiudicati anetolligit᷑
id est Anreste orestes
matre occiderit cũ
illa patiẽ paociderit
orestis Quareaccus a¬
toris talisert partitio.
Int̃ fectã matrẽ a filio
cũ adũsarus iconuenit
Cũ illa occiderit aga¬
m̃nonẽ. an afilio occidi
debueritquestia ẽ
Reiuͦꝰ tał ert partitio
In t̃festũ adrtemestra
aga m̃ nonẽ conuenit
an a filio dytemestra
debuert accidi questio est
inclinare adsuaecausa cõmodũ hoc modo. Interfectã matrem
ẽẽ a filio conuenit mihicũ aduersariis Itẽ contra Inter¬
fefdũ esse adytestra agamennonem conuenit. Nahic it̃q
et id posuit qđ conueniebat. ec tamen sua causae cõmodo con¬
suluit Deinde quid controuersie sit ponendũ est iniudica¬
tionis expositione quaȩ quẽ ad modũ inueniret᷑ ante ditũ
est IQuae autẽ partitiorerũ distributã continet exposita¬

Expanded text:
estra occisum', confessionem adueinclinat; consideratione enim iuris occidi maritus ab uxore non debuit. Iam quid in controuersia sit, ex iudicatione colligitur, id est an recte Orestes matrem occiderit, cum illa patrem occiderit Orestis. Quare accusatoris talis erit partitio: 'interfectam matrem a filio cum aduersario mihi conuenit, cum illa occiderit Agamemnonem; an a filio occidi debuerit, quaestio est'. Rei uero talis erit partitio: 'interfectum a Clytaemestra Agamemnonem conuenit; an a filio Clytaemestra debuerit occidi, quaestio estinclinare ad suae causae commodum, hoc modo: interfectam matrem esse a filio convenit mihi cum adversariis. item contra: interfec- tum esse a Clytaemestra Agamemnonem convenit. nam hic uterque et id posuit, quod conveniebat, et tamen suae causae commodo consuluit. deinde, quid contro- versiae sit, ponendum est in iudicationis expositione; quae quemadmodum inveniretur, ante dictum est. Quae partitio rerum distributam continet expositi
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ illa superiora
quis quid cur. ubi
quando quẽ ad mo¬
dũ quib adminicuł
om̃es artiũ scriptor es

Expanded text:
Septem illa superiora, quis, quid, cur, ubi, quando, quemadmodum, quibus adminiculis, omnes artium scriptores
Abbreviated transcription (Latin):
ad unã quanq confestimrationẽ ac cõmodare. ut uulneri
p̃sto medicamentũ et odium statim defensi omitiga
Nihilꝓdest narratiotũ cum aut ab ad uersariis reexpo¬
sita. nr̃a nihilinter est. iterũ aut alio modo narrare.
aut abhis qui audiunt ita tenet᷑ negotiũ. ut nr̃a nihil
intersit eos alio pasto docere. Qđ cũ accidit. om̃ino
narratione suꝑsedendũ est : Non loco dicit᷑ cum non
u ea parte orationis collocatur in qua respostulat

Expanded text:
ad unam quamque confestim rationem accommodare, ut vulneri praesto medica- mentum sit et odium statim defensio mitiget. nihil prodest narratio tum, cum ab adversariis re exposita nostra nihil interest iterum aut alio modo narrare; aut ab iis, qui audiunt, ita tenetur negotium, ut nostra nihil intersit eos alio pacto docere. quod cum accidit, omnino narratione supersedendum est. non loco dici- tur, cum non in ea parte orationis conlocatur, in qua res postulat
Abbreviated transcription (Latin):
lex describere. ut eauideatir in sententiis non uer¬
bis consisteret et uidex is uideatur legi optempe¬
rare qui setentiam eius. non. qui scriptirã sequat᷑
Deinde quam in dignum sit eodẽ affici supplicio

Expanded text:
lex, descri- bere, ut ea videatur in sententiis, non in verlex, descri- bere, ut ea videatur in sententiis, non in verbis con- sistere; et iudex is videatur legi optemperare, qui sen- tentiam eius, non qui scripturam sequatur; deinde, quam indignum sit eodem affici supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
putauit P ostea quaerere ab aduer sarus Quidsilo
fecis sem. quid si hoc accidiset. eoꝵ aliquid inquibus
aut causa sit honestissima. aut neces situdo certissima
tumne accus aretis: At quilexnus quã excepit Non
ergo omnia scriptis. sed quae ꝑspicua sint . tactais
exceptionib cauerid einde nullã rem neq legib
quotidiano atq imperi is domesticis recte posse ad mi¬
nistrari si unus quisq uelit uerba expectare it non ad
uoluntatem eius quiea uerbahabuerit accedere:
einde exutilitatis et honestatis partib. ostendere quã
in utilẽ aut quã turpesit id qđ ad uersari dicant sicri
opor tuis se aut oportere e id qđ nos fecerimus aut
postulemus quam utile aut quam honestum sit Demde¬
leges nobis caras esse. non ꝓpter litteras quae tenues
et obscura note snit uoluntatis. sed ꝓpter earũ rerũ
quibus descriptum est uel ictilitatem et e&. qui scripꝰ¬
serunt sapientiam et diligentiam. P ostea quid sit

Expanded text:
putavit; postea quaerere ab adversariis: quid, si hoc fecissem? quid, si hoc acci- disset? eorum aliquid, in quibus aut causa sit honestissima aut necessitudo certissima: tamenne ac- cusaretis? atqui lex nusquam excepit; non ergo omnia scriptis, sed quaedam, quae perspicua sint, tacitis exceptionibus caveri; deinde nullam rem ne- que legibus cotidiano atque imperiis domesticis recte posse administrari, si unus quisque velit verba spectare et non ad voluntatem eius, qui ea verba habuerit, accedere; deinde ex utilitatis et honestatis partibus ostendere, quam inutile aut quam turpe sit id, quod adversarii dicant fieri oportuisse aut oportere, et id, quod nos fecerimus aut postulemus, quam utile aut quam honestum sit; deleges nobis caras esse non propter litteras, quae tenues et obscurae notae sint voluntatis, sed propter earum rerum, quibus de scriptum est, utilitatem et eorum, qui scrisa- pientiam et diligentiam; postea, quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
esse ullã pecuniã uita aut fratris. aut amici aut deniꝗafficio
suo antiqͥ oẽ aut suauiorẽ : non hoc erit accusansdũ Nam ine n
Verũ illud dicendũ erit illi ita nͣesse iuisum Quod sumi oportec
ex his que adisonã ꝑtineost. de qͦ post dicendũ est Euentꝰ

Expanded text:
esse ullam pecuniam fratris aut amici vita aut denique officio suo antiquiorem aut suaviorem, non hoc erit accusatori negandum. nverum illud dicendum est, illi ita non esse visum; quod sumi oportet ex iis, quae ad personam pertinent, de quo post dicendum est. even
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Caupo ñ mul topost conclamauit hominẽ eẽ occisũ et
cũ quib dam diuersorib illũ qui ante exierat conse¬
quit᷑ Initprthominẽ cõprehendit. gladiũ eiuscua gma
educit reperit cruentũ. Nomo in urbẽ ab illis deducitur ac
reus fit In hac. Intentio ẽ criminis decidistiD epulsio Nonocciai

Expanded text:
est. copo non multum post conclamat hominem esse occisum et est. copo non multum post conclamat hominem esse occisum et cum quibusdam devorsoribus illum, qui ante exierat, consequitur in itinere. hominem conpre- hendit, gladium eius e vagina educit, reperit cruentum. homo in urbem ab illis deducitur ac reus fit. in hac intentio est criminis: occidisti. depulsio: non occidi
Abbreviated transcription (Latin):
Siđ s libor. consir mationem etr ap̃ hensionem ipsis conertatio nib appliaius
cum primus liber generaltor ominem mater iam omnibus delor¬
liarius facere uellent Quare cũ in quandã tabernã diuertis seit
simulcenare et in eodẽ loco somnũ capere uoluerunt: Cenati
discubuerunt ibidẽ Caupo autẽ. nam ita dr̃ post inuentũ qͥ in
alio maleficio dep̃hensus esset. cu illũ alterum uidelicet qͥ
nũ mos haberet animũ aduertisset notupost quã illos
artius ut fit exlas situdine dor mire sensit. decessit et alte¬
rius eoꝵ qsinenũ mis erat gladiũ ꝓpt᷑ appositũ euagina
eduxit. E illũ alterũ occidit nũmos abstulit. gladiũ
cruentũ inuagina recondidit ipse se insuũ lectulũ rece¬
pit ille autẽ cuiꝰ gl adio occisio erat fasta multo ante lu¬
cẽsurrexit comitẽ illũ suum in clamauit sȩpius et semel
Illũ somno impeditũ. non respondere existimauit Ipse
gladiũ et caetera quae secũ at tulerat sustulit solus ꝓsestus

Expanded text:
s liber confirmationem et reprehensionem ipsis constitutionibus adplicauit, cum primus liber generaliter omnem materiam omnibus deliarius facere vellent. quare cum in eandem tabernam devertissent, simul ce- nare et in eodem loco somnum capere voluerunt. cenati discubuerunt ibidem. copo autem—nam ita dicitur post inventum, cum in alio maleficio deprehensus est —cum illum alterum, videlicet qui nummos haberet, animum advertisset, noctu postquam illos artius iam ut ex lassitudine dormire sensit, accessit et alterius eorum, qui sine nummis erat, gladium propter adposi- tum e vagina eduxit et illum alterum occidit, nummos abstulit, gladium cruentum in vaginam recondidit, ipse se in suum lectum recepit. ille autem, cuius gladio occisio erat facta, multo ante lucem surrexit, comitem illum suum inclamavit semel et saepius. illum somno inpeditum non respondere existimavit; ipse gladium et cetera, quae secum adtulerat, sustulit, solus profectus
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia ꝓferet. aut aliqua de causafacta. non ꝓpter¬
beniuo lentiã demonstrabit. Aut postta odi um esse hac re
susceptum. aut illa omnia maleficus esse deleta aueleiu

Expanded text:
beneficia proferet, aut aliqua de causa facta, non pbenivolentiam demonstrabit, aut postea odium esse acre susceptum, aut illa omnia maleficiis esse deleta, aut le
Abbreviated transcription (Latin):
eiusde generis causas transferri ñsatis cõ mode
possit Pars autem est ꝑuagatior. et aut in omnes
eiusdẽ generis. aut inplerasq causas accomodat¬
nitur ł ł ecergo argumenta quaȩ transferri in mulcas¬
uom locor causas possunt. locos cõmunes nominamus Nam

Expanded text:
generis causas transferri non satis commode pars au- tem est pervagatior et aut in omnes eiusdem generis aut in plerasque causas adcommod. haec ergo argumenta, quae transferri in muls causas possunt, locos communes nominamus. nam
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex causa et exꝑsona. et exfacto duci o portebit¬
Quare nob et huuident᷑ errare . qui hocgonus suspi¬
tionũ artificii non putant indigere. et hu qui alit
hoc degenere. ac deom̃i coniectura praecipiendum
putant. Om̃is enĩ hisdẽ ex locis coniectura su men¬
da ẽ. Nã et eiꝰ qui inquestione aliquid dixerit. et
eius qui testimonio. et ipsius rumoris causa et uerita¬
ex hisdẽ attributionib reperiet: Omĩ autẽ in cau

Expanded text:
ut ex causa et ex persona et ex facto duci oportebitet ii videntur errare, qui hoc genus suspicionum artificii non putant indigere, et ii, qui aliter hoc de genere ac de omni coniectura praeci- piundum putant. omnis enim iisdem ex locis con- iectura sumenda est. nam et eius, qui in quaestione aliquid dixerit, et eius, qui in testimonio, et ipsius rumoris causa et veritasdem adtributionibus re- perietur. Omni autem in cau
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. cũ diligenter aliquis ꝓprius caus elocus
tractatus est. et auditoris animꝰ. aut renouat᷑ ad

Expanded text:
dicere, cum diligenter aliqui proprius causae locus tractatus est et auditoris animus aut renovatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
gumentacerta nascent᷑ Quoꝵ argumentoꝵ pars ꝓbabi¬
li pars necessario ingenere uersabit᷑. Accedunt autẽ
saȩpe ad cõiecturam quȩstiones testimonia rumores Om

Expanded text:
gumenta certa nascentur, quorum argumentorum pars probabili, pars necessario in genere versabitur. accedunt autem saepe ad coniecturam quaestiones, testimonia, rumores
Abbreviated transcription (Latin):
nuncapud iudices accusent quẽ sine iudicib ipsi condẽpna te
e de eo uidiciũ faciant. dequo iam ipsi suppliciũ sumpserit

Expanded text:
nunc apud iudices accusent, quem sine iudicibus ipsi condemnarint, et de eo iudicium faciant, de quo iam ipsi supplicium sump- seri
Abbreviated transcription (Latin):
si aut in his aut in aliis exemplis scripti quoq controuer¬
siam adiunctam uidebit. Quo de genere post erit no¬
bis separatim clicendum ꝓpterea quod quaedam genera
causarum simpliciter exsua ui considerantur quedã
autem sibi aliud quoq aliqđ contro uersi a genusassu

Expanded text:
si aut in his aut in aliis exemplis scripti quoque controversiam adiunctam videbit. quo de genere post erit nobis separatim di- cendum, propterea quod quaedam genera causarum simpliciter ex sua vi considerantur, quaedam autem sibi aliud quoque aliquod controversiae genus assu
Abbreviated transcription (Latin):
meratio in solo gene¬
re dicendiposita esse
uideatur sedut
rationes ipsȩ etres
necessari aesint. et
hoc genere dicendi
onem

Expanded text:
meratio in solo genere dicendi posita esse uideatur, sed ut rationes ipsae et res necessariae sint, et hoc genere dicendi onem
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ pore trans marefui : relinquit᷑ ut id qđ dicitis non
modo ñ fe cerĩ sed ne potuerĩ quidẽ facere Atq hoc
diligent᷑ oportebit uidere. nequo pacto genus hoc
refellipossit ut nec confirmatio modoo in seargu¬
mentationis habeat. et quandã si militudinẽ ne¬
cessariaȩ conclusionis. uerũ ipsa argumentatio
exnetessaria ratione consistat. P robabile autẽ
sitũ est. aut qđ habet inse ad haec quandã similitu¬
dinẽ siue id falsumẽ siue uerũ. Uerũ in eo genere
qđ fere fieri solet ꝓbabile huius modiẽ Simater

Expanded text:
tempore trans mare fui, relinquitur, ut id, quod dicitis, non modo non fecerim, sed ne potuerim quidem facere. atque hoc diligenter oportebit videre, ne quo pacto genus hoc refelli possit, ut ne confirmatio modum in se argumentationis habeat et quandam similitudinem necessariae conclusionis, verum ipsa argumentatio ex necessaria ratione consistat. Probabile autem situm est aut quod habet in se ad haec quandam similitudinem, sive id falsum est sive verum. in eo genere, quod fere fieri solet, probabile huiusmodi est: si mater
Abbreviated transcription (Latin):
Similitudo autẽ in contrariis t parib. et in hisreb. quae sub eand̃
iationẽ cadunt maxime spestat᷑. In contrarus. hoc modo
Nãsusquiim prudentes leserunt ignosci conuenit his qui netes¬
sario ꝓfuerunt. haberi gram nono portet Exparisic Namit¬
cũ ñ ex contiariis reb sed ex

Expanded text:
s, quae sub ean- dem rationem cadunt, maxime spectatur. in contrariis, hoc modo: nam si iis, qui inprudentes laeserunt, ignosci convenit, iis, qui necessario profuerunt, haberi gratiam non oportet. ex pari, sic: namcum non ex contrariis rebus, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui ñ liberos suos incolumes etbeatos ẽe cupiat NLu¬
dicatũ est res assensione. aut auctoritate aut iudicio
alicuius aut aliquoꝵ cõꝓbata. Id intrib. generib
spestat᷑ Religioso Communi. A ppbato Religi¬
osum est. qđ uirati legib iudicarunt. Cõmune

Expanded text:
 qui non liberos suos incolumes et beatos esse cupiat. iudicatum est res assensione aut auctori- tate aut iudicio alicuius aut aliquorum conprobata. id tribus in generibus spectatur, religioso, communi, adprobato. religiosum est, quod iurati legibus iudica- runt. commune
Abbreviated transcription (Latin):
non faciunt argumentũ.
nisihabeant int̃ se aliquã
similitudinẽ. Bic itaq
animo: similitudo est
Namsi ille im prudenter
offuit hic netes setate ꝓfuit
Neq ille uolut obesse.
neq hic uoluce ꝓdesse

Expanded text:
non faciunt argumentum nisi habeant inter se aliquam similitudinem; hic itaque animorum similitudo est. Nam si ille imprudenter obfuit, hic necessitate profuit; neque ille uoluit obesse neque hic uoluit prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
ex contrario quoq. habeat ꝓbabiles rationes argu¬
mentandi. ut suspitionib. credi oportere . et contra
suspitionib. crediopoꝵ tere. Aepars loco& cõmuniũ.

Expanded text:
ex contrario quoque habeat probabiles rationes argumentandi, ut suspicionibus credi oportere, et contra, suspicionibus credi non oportere. ac pars locorum communiu
Abbreviated transcription (Latin):
ris infirmet rationibus Quod facile est si quã plurimis con¬
stititionib: aggredietur id im ꝓbare ł psaauitẽ comparatio
separata acȩteris generib controuersiarũ sic exsua ui cons¬
derabit᷑ si illud qđ comparabit᷑ aut ñ honestũ. autñ utile at
non necessariũ fuisse. autñ tanto pere igtlles aut ñ tantopet
accusa torem illud qđ ipse arguat. ab eo qđ defens&r cõpart
separare. Idautẽ faciet. sidemonfbrabit ñ ita fieri solere nes

Expanded text:
is infirmet rationibus. quod facile est, si quam plurimis constitu- tionibus aggredietur id inprobare. ipsa autem compara- tio separata a ceteris generibus controversiarum sic ex sua vi considerabitur, si illud, quod comparabitur, aut non honestum aut non utile aut non necessarium fuisse aut non tantopere utile aut non tantopere inde oportet accusatorem illud, quod ipse arguat, ab eo, quod defensor conparat, separare. id autem faciet, si demonstrabit non ita fieri solere ne
Abbreviated transcription (Latin):
N on minuim aiestatẽ Quȩstio ẽ maiesta tẽ ne minuerit
Ratio Infiliũ enim quã habebã potestatẽ ea usus sum
Rationis infirmatio. At eñĩ quipatria potestate. hoc est
Sicut in hoetheme priuata quadã tribuniciã potestatem. hoc est populi¬
te ẽlaciua ẽ ompei potestatẽ in firmat. minuit is maiestatẽ . Iudicatioes¬
minuat ne is maiestatẽ. qͥ intribunitiã potesta tẽ pa¬
tri a potestate utat᷑ Ad hanc iudicationẽ. argumen¬
tationes om̃es afferriopor tebit Ac nequis forte ar¬
bitret᷑ nos ñ intelligere. aliã q̃uoq incidere consti¬
tutionẽ in hanccausam. eamnos partem solam sumi

Expanded text:
non minui maiestatem. quaestio est: maiestatemne minuerit? ratio: in filium enim quam habebam potestatem, ea sum usus. rationis infirmatio: at enim, qui patria potestate, hoc est pri- vata quadam, tribuniciam potestatem, hoc est populi potestatem, infirmat, minuit is maiestatem. iudicminuatne is maiestatem, qui in tribuniciam po- testatem ptria potestate utatur? ad hanc iudicationem argumennes omnes afferre oportebit. Ac ne qui forte arbitretur nos non intellegere aliam quoque incidere consttutionem in hanc causam, eam nos partem solam sumi
Abbreviated transcription (Latin):
In quo quaerit᷑ nunquo alio modo potuerit fieri. uel a fortuna
ad ministrari. Nã saepesi pecuniae si adiumenta ad iutores desun
facultas fuis se faciendi ñ uidet᷑ hoc modo sidiliginter at ten¬
damꝰ. apta inter se esse intelligimꝰ haec quae negotus et illa
quae ꝑ sonis sunt at tributa Pic neq facile ẽ. neq necessariun
ẽ distinguere ut insuperidb. partib quo pacto quidq
accusatore. et quomodo de fensorẽ tractare operteat Ni
netessariũ ꝓpterea qđ causa posita. quidinquanq conue¬
niat. resips ad ocebit eos. qui non om̃ia hic se in uenturos
putabunt. sed modo quandã in comune mediocrẽ intelli

Expanded text:
 quo alio modo commodius potuerit fieri vel a fortuna administrari. nam saepe, si pecuniae, adiumenta, adiutores desint, facultas fuisse faciundi non videtur. hoc modo si diligenter attendamus, apta inter se esse intellegimus haec, quae negotiis, et illa, quae personis sunt adtributa. Hic non facile est neque necessarium est distinguere, ut in superioribus partibus, quo pacto quicque accu- satorem et quomodo defensorem tractare oporteat. non est necessarium, propterea quod causa posita, quid in quamqueniat, res ipsa docebit eos, qui non omnia hic se inventuros putabunt, si modo quandam in commune mediocrem intell
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑspicua ut ne ab ipso quidem qui fecisset in dubiam¬
uocaretur. Deinde eius modi ut in eam is maxime de

Expanded text:
ita perspicua, ut ne ab ipso quidem, qui fecisset, in dubiocaretur; deinde eiusmodi, ut in eam is maxime de
Abbreviated transcription (Latin):
est sum io portebit etratiocinari. quid in similib. rebus fieri
soleat et uidere utrũ malitia quid aliudagatur. aliudsimu¬
letur anstulticia an necessicudine. quod alio modo aginon

Expanded text:
est, sumi oportebit et ratiocinari, quid in similibus rebus fieri soleat, et videre, utrum malitia quid aliud agatur, aliud simuletur, an stultitia, an necessitudine, quod alio modo ag
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquam magnis et honestis in reb multum ipse animꝰ
insefiduciae certacum specollocauit. Patientia est
honestatis aut utilitatis causa. rerũ arduarum ac dif¬
ficilium uoluntaria ac diuturna ꝑpessio Perseue¬
ranitia est in ratione bene considerata stabilis et per¬
petua ꝑmansio. Temperantia est ratio in libi dinẽ
atq in alios non restos impetus animi firma et mo¬
derata dominatio Cius partes continentia c lemen¬
tia. Modestia. Continentia est ꝑ quã cupiditas consi¬
lii gubernatione regitur. Clementia ꝑ quã animi
temiere in odium alicuius iniestionis concitati co
mitate retinentur. Modestia ꝑ quam pudor honestus

Expanded text:
quam magnis et honestis in rebus multum ipse animus in se fiduciae certa cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum, ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. Temperantia est rationis in libidinem atque in alios non rectos impetus animi firma et moderata dominatio. Ejus partes, continentia, clementia, modestia. Continentia est per quam cupiditas consilii gubernatione regitur. Clementia, per quam animi temere in odium alicujus illecti concitatique mitate retinentur. Modestia, per quam pudor honestus
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ tanta eẽ stulticia. quitaliinre possit ueritate
ignorare. Qđ si id concedat. illud non concessũ iri. nedu¬
bites se quidem hunc. qđ eiusiuris ess&. s id qđ falsum fuert

Expanded text:
neminem tantae esse stultitiae, qui tali in re possit veritatem ignorare. quodsi hoc concedatur, illud non concessum iri: ne dubitasse quidem, quid eius iuris esset, et id, quod falsum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
aliis. aut in cõmodum sibimauis. quã commodũ dicet ut
nequaqũa fuerit illius cõmodi qđ expecitũ dicait᷑ magni¬
tudo. Aut cũ eo incõmodo qđ acciderit. aut cũ illo periculo
qđ subeat᷑ comparanda. Quiom̃ es loci similiter in inconi¬
modi uitatione tractatione tractabunt᷑. Sin accusator
dixerit eũ idessesecutũ. qđ ei uisũ sit commodũ. aut id
fugisse. qđ putarit esse in cõmodum. quanqũã in
falsa fuerit opinione. de monstrandũ erit defensor
ationis loci st̃ iIͦIͦ. qm̃ ratiocinatio ÷ aut inreaut in opinione. inrecõ modi uel cominodi. locieius
enunt negare cõmodũ minuere dicere alis magis suisse. Auttantũ sibi quantũ et aliis aut in cõmodũ

Expanded text:
aliis aut incommodum sibi maius quam commodum dicet, ut nequaquam fuerit illius commodi, quod expetitum dicatur, magnitudo aut cum eo incom- modo, quod acciderit, aut cum illo periculo, quod subea- tur, comparanda; qui omnes loci similiter in incommodi quoque vitatione tractabuntur. sin accusator dixerit eum id esse secutum, quod ei visum sit commodum, aut id fugisse, quod putarit esse incommodum, quamquam in falsa fuerit opinione, demonstrandum erit defensorattuor: quoniam ratiocinatio aut in re est aut in opinione, in re commodi uel incommodi, loci eius erunt negare commodum, minuere, dicere aliis magis fuisse, aut tantum et sibi quantum et aliis, aut incommodum
Abbreviated transcription (Latin):
deploratur ab aliquo cum diducaris ab eo qui cum liben¬
tissime uixeris. ut aparente filio fratre familiari
Tercius detimus perquem cum indignatione conque¬
rimur quod abhis a quibus mini me conueniat
male tractemur propinquis. amicis. quibus bene
fecerimus quos aduitores fore putaueri mus
aut aquibus indignum est. ut seruis liberis. dientib:¬
supplicib Quartus decimus. qui ꝑ obsecrationem sumi¬
tur inquo or antur modo illi quidudunt humili et si pplici
orationeut misereantur Quintus decimus ꝑ qũẽ non
nr̃as sedeoꝵ quicari nob̵ debent esse fortunas conqueri nos
demonstramus. Sextus decimus perquem animum
nr̃m in alios misericordem esse ostendimus et tanen amplũ
et excelsumet patientẽ in cõmod& c̃ẽ et ficurũ ce si quid aacti

Expanded text:
deploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libendeploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimus, per quem cum indignatione conquerimur, quod ab iis, a quibus minime conveniat, male tractemur, propinquis, amicis, quibus benigne fecerimus, quos adiutores fore putarimus, aut a qui- bis indignum est, ut servis, libertissup- plicibus. quartus decimus, qui per obsecrationem sumitur; in quo orantur modo illi, qui audiunt, hu- mili et supplici oratione, ut misereantur. quintus de- cimus, per quem non nostras, sed eorum, qui cari nobis debent esse, fortunas conqueri nos demonstra- mus. sextus decimus, per quem animum nostrum in alios misericordem esse ostendimus et tamen amplum et excelsum et patientem incommodorum esse et fu- turum esse, si quid acci
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid expectaret. non modo id non adeptum esse.
sed insummas miserias in cidisse Septimus per
quem ad ipsos qui audiunt similem casum conuertimus et pe¬
timus ut desuis liberis aut parentibus aut aliquo qui illis carus
debeat esse. nos cum uideant recordent᷑ Octiuus ꝑquẽ aliquid
dicitur es se factum quod nonoportuerit. autnon factum quod
oportuerit. hoc modo. Non affu non uidi non postremã eius
uocem audiui. non extremum s piritum eius excepi Item Ini¬
micorum inmanibus mortuus est hostili interratur pier
iacuit insepultus. aferis diu uexatus communi quoq
honore inmorte caruit. Nonus perquem oratio
admutas et expertes animi res referetur . ut si ad equum
domum. uestem. sermonem alicuius accommodes.
quibus animus eorum quiaudiunt et aliquem dile¬
xerunt uehementer commo uetur. Decimus per
quem in opia infirmitas solitudo de monstratur
Vndecimus perquem aut liberorum aut parentum

Expanded text:
aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, sed in summas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus aut aliquo, qui illis carus debeat esse, nos cum videant, recordentur. octavus, per quem aliquid dicitur esse factum, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit, hoc modo: non affui, non vidi, non postremam vocem eius audivi, non extremum spiritum eius excepi. item: inimicorum in manibus mortuus est, hostili in terra turpiter iacuit insepultus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, quibus animus eorum, qui audiunt et aliquem dilexerunt, vehementer com- movetur. decimus, per quem inopia, infirmitas, soli- tudo demonstratur. undecimus, per quem liberorum aut parentum