comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genda sũt. ⁊ modus ꝓferendi quemus
intellecta sũt. de inueniendo prius. de ꝓferendo
postea disseremus. Magnũ opus ⁊ arduum ⁊ si ad
sustinendum difficile. uereor ne ad susciptendũ
temerariũ. Ita sane si de nobis ip̃is p̃sumeremus
Nunc u̾o cũ millo sit spes ꝑagendi huĩ oꝑis a qͥo
nõ ẽ metuendum. ne dare desinat cetem cũ ea que
data sũt ceꝑimus impendere. Omnis enĩ res que
dando nõ deficit dumhetur ⁊ nõ datur. nõ dumhetur
quomͦ habenda ẽ. Ille aũ ait. qui habet dabitur ei.
acceperunt. adimplebit atq cumulabit qd̃ dedit.
Illi quinꝙ ⁊ illi septem erant panes anteqrm inci¬
perent dari esurientib. Quod ubi sieri cepit cophi¬
nos ⁊ sportas saciatis tot hominũ milib ĩpleue¬
runt Sicut ergo slle panis dui frangeret᷑ ae tre¬
uit. sic ea que ad hoc opus aggrediendum iã dñs
p̃buit cũ dispensari ceꝑint eo ip̃o suggerente m̃ł¬
tiplicabuntur ut in hoc nr̃o minist̾io ñ solũ nul¬

Expanded text:
genda sunt, et modus proferendi quae intellecta sunt. De inveniendo prius, de proferendo postea disseremus. Magnum opus et arduum, et si ad sustinendum difficile, vereor ne ad suscipiendum temerarium. Ita sane si de nobis ipsis praesumeremus: nunc vero cum in illo sit spes peragendi hujus operis, a quo non est metuendam ne dare desinat caetera, cum ea quae data sunt coeperimus impendere. Omnis enim res quae dando non deficit, dum habetur et non datur, nondum habetur quomodo habenda est. Ille autem ait: Qui habet, dabitur ei . acceperunt, adimplebit atque cumulabit quod dedit. Illi quinque et illi septem erant panes, antequam inciperent dari esurientibus; quod ubi fieri coepit, cophinos et sportas satiatis tot hominum millibus impleverunt . Sicut ergo ille panis dum frangeretur accrevit, sic ea quae ad hoc opus aggrediendum jam Dominus praebuit, cum dispensari coeperint, eo ipso suggerente multiplicabuntur, ut in ipso hoc nostro ministerio, non solum nul
Abbreviated transcription (Latin):
sine coditib utuut. Unde m illis arbitror iam ĩ¬
pletum ẽẽ qd̾ dictũ ẽ. siue ꝓpħie euacuabuntur
siue lingite cessabunt. siue scia euacuabit᷑. euib¬
tam̃ qł machinis tanta fidei ⁊ spei ⁊ caritatis ĩ eis
surrexit instructio ut ꝑfectũ aliqd tenentes ea q̃
sunit exparte nõ q̃rant. ꝑfectum sane qͣntũ iñhac
uita potest. Nam incompatione future uite nulliꝰ
uisti ⁊ sc̃i ĩ iita ista ꝑfecta. Ideo manẽt inquit si¬
des. spes caritas. tria hec. maior aũ hoꝵ ẽ caritas.

Expanded text:
sine codicibus uiuunt. unde in illis arbitror iam imsine codicibus uiuunt. unde in illis arbitror iam impletum esse quod dictum est: siue prophetiae, euacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacuabittamen quasi machinis tanta fidei et spei et charitatis in eis surrexit instructio, ut perfectum aliquid tenentes, ea quae sunt ex parte non quaerant: perfectum sane, quantum in hac vita potest; nam in comparatione futurae vitae nullius justi et sancti est vita ista perfecta. Ideo manent, inquit, fides, sp
Abbreviated transcription (Latin):
S fidei succedit sꝑes qmͣ uidebimus. ⁊ spei succedit
beatitudo ip̃a ad qͣm ꝑuenturi sumus. Caritas aũ
etiã istis decetentib augebitur potius. Si enĩ credẽ¬
do diligimus qd̃ nõ dũ uidemus. qnͣto magis cũ
uidere ceꝑius. Et si sꝑando diligimius quo ñ dũ
lia quippe ⁊ eterna hoc int̾est qd̾ temꝑale aliquid
plus diligitur anteqm habeatur uilescit aũ cũ ad¬
itenerit. Non enĩ scͥiat aĩam cui uera ẽ ⁊ certa se¬
des et̾nitas. Et̾num aut ardentius diligitur adep¬
tum qmͣ desideratum. Nulli enĩ desideranti contedi¬
tur plus desllo existimare qm sẽ ht. ut ei uilescãt
cui minus ĩuenerit. s quantũ quisq ueniens ex¬
istimare potuerit plus ꝑuentens ĩuenturus ẽ. Ho¬
mo itaꝙ fide. spe ⁊ caritate sũbnixus ea que ĩ cõcus¬
de retuiens ñ udiget scripturis nisi ad altos ĩsteu¬
endos. Itaq multi ꝑ hec tria etiam ĩ solicitudine

Expanded text:
Sed fidei succedit species quam videbimus, et spei succedit Sed fidei succedit species quam videbimus, et spei succedit beatitudo ipsa ad quam perventuri sumus: charitas autem etiam istis decedentibus augebitur potius. Si enim credendo diligimus quod nondum videmus, quanto magis cum videre coeperimus? Et si sperando diligimuslia quippe atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat animam, cui uera est et certa sedes aeternitatis — aeternum autem ardentius diligitur adeptum quam desideratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens inuenturus est. Homo itaque fide, spe et caritate subnixus eaque inconcusse retinens non indiget scripturis nisi ad alios instruendos. itaque multi per haec tria etiam in solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducit. corrigendus tñ ẽ ⁊ qm sit utilius uam
nõ deserere demonstrandũs ẽ. ne consuetudine
deiuandi etiam intnͣsũsum atq ꝓu̾sum ire cogat᷑¬
Asserendo enĩ teme qd̾ ille nõ sensit queni legiti
plerum q inturrit in alia que illi sm̃e cõtexere
nequeat. Que si uera ⁊ terta eẽ consentit: ssld̾ nõ
possit uerũ eẽ qd̾ senserat. fit q meo nescio qũo
ut amando sũiam suã scripture incipiat offen¬
sior eẽ qm sibi. Qd̾ si malũ si serpere sciuerit: eu̾¬
tetur ex eo. Ofidem enĩ ambulamꝰ nõ ꝑspẽm. ti¬
tisbabit aũ fldes si diuinaꝵ scripturaꝵ uacillepat
toritas. Iorro fide titubante: caritas auetiã lang¬
uescit. Nam si afide quisq cetiderit a caritate etiã
sorro ⁊ sicredit ⁊ diligit bene agendo ⁊ p̃ceptis bo
noꝵ oꝑm obtemꝑando efficit. ut etiam sꝑet sead
et scĩa om̃is ⁊ ꝓpħia militat. fides. spes caritas.

Expanded text:
perducit: corrigendus est tamen, et quam sit utilius viam perducit: corrigendus est tamen, et quam sit utilius viam non deserere demonstrandum est, ne consuetudine deviandi etiam in transversum auAsserendo enim temere quod ille non sensit quem legit, plerumque incurrit in alia quae illi sententiae contexere nequeat. quae si uera et certa esse contendit, illud non possit . uerum esse quod senserat fitque in eo nescio quomodo, ut amando sententiam suam scripturae incipiat offensior esse quam sibi. quod malum si serpere siuerit, euertetur ex eo. per fidem enim ambulamus, non per speciem; titubabit autem fides, si diuinarum scripturarum uaccillat auctoritas. porro fide titubante caritas etiam ipsa languescit. nam si a fide quisque ceciderit, a caritate etiam porro si credit et diligit, as bene agendo et praeceptis morum bonorum obtemperando efficit, ut etiam speret se ad et scientia omnis et prophetia militat: fides, spes, charitas.
Abbreviated transcription (Latin):
legit eo loco sensisse ꝓ babitur. ñ ꝑnitiose fallit᷑
net oĩno m̃titur. Inde ẽ quippe ĩmentiente uo¬
lintas falsa dicendi. Et ideo multos ĩuemimus
qui m̃titi uelunt. qui aũ falli neminẽ. Cũ gͥ
hoc sciens homo fatiat illud nesciens pectiatut
latis apparet inuna eademq re. illũ qui fallit᷑
eo qui m̃titur ẽẽ meliorẽ. qnͣdo quidẽ pati me
m̃tiens in eo qd̾ m̃titur seruat fidem. Nam hoc
utiꝙ uislt ut cui m̃titur fidem sibshẽat. qmta¬
men ei m̃tiendo ñ seruat. Om̃is aũ fidei uolator
miquus ẽ. aut gͥ miquitas aliqũ ẽ utilis qd̃ fie¬
ĩscrapͥturis aliud semꝑ sentit qm̃ ille qui scripsit¬
illis ñ m̃tientib fallitur. S tam̃ ut dic̾e ceꝑan⁊
si ea sententia fallitur qua edificet caritatem q̃
finis p̃cepti ẽ ut fallitur. ac si quisqͣm errore dese¬
rens uam eo tñ ꝑ agrum ꝑgat quo etiã uuailla

Expanded text:
legit eo loco sensisse probabitur, non pernicioso fallitur, legit eo loco sensisse probabitur, non pernicioso fallitur, nec omnino mentitur. Inest quippe in mentiente voluntas falsa dicendi, et ideo multos invenimus qui mentiri velint, qui autem falli neminem. Cum igitur hoc sciens homo faciat, illud nesciens patiatur, satis apparet in una eademque re, illum qui fallitur eo qui mentitur esse meliorem; quandoquidem pati melatem. Nemo enim mentiens, in eo quod mentitur servat fidem: nam hoc utique vult ut cui mentitur fidem sibi habeat, quam tamen ei mentiendo non servat. Omnis autem fidei violator iniquus est. Aut igitur iniquitas aliquscripturis aliud sentit quam ille qui scripsitllis non mentientibus, fallitur. » Sed tamen, ut dicere coeperam, si ea sententia fallitur quae aedificet charitatem, quae finis praecepti est, ita fallitur ac si quisquam errore deserens viam, eo tamen per agrum pergat quo etiam via illa
Abbreviated transcription (Latin):
exquo de reb tractamus hec sũma ẽ ut intelligat᷑¬
et oĩum diumnaꝵ scriptiraꝵ plenitudo ⁊ fius eẽ
dilectio qua fritendum ẽ. ⁊ rei que nobiscũ ea re
frui potest. quia ut se quisq diligat p̃cepto nõ
opis ẽ. Hoc ergo ut nos simus atq possimus:
pensatio temꝑalis qua debemus uti nõ qr man¬
sorm quadam dilectione ⁊ delectatoe. s transi¬
toria potsꝰ tanqͣm ute. tanqͣm uehiculoꝵ ũ ali¬
oꝵ quoꝵlibet instrum̃toꝵ. Aut si quid congritẽ¬
tius diti potest. ut ea quib ferimur pp̃ illd̾ ad ꝙ
ferim᷑ diłigamius. Quis quis gͥ scripturas diui¬
nas uł quanilibet eaꝵ ꝑtem intellexisse sibi uidef
ita ut ineo intellectu ñ edificet istam gẽmam cari¬
tatem der ⁊ ꝓxrmi. sĩ dum intellexit. Qiuisqͥs gͦta¬
lem inde sententiã dyxerit ut huit edifitande
caritati sit utilis. nec tñ hoc dixerit qd̾ ille quẽ

Expanded text:
ex quo de rebus tractamus, haec summa est, ut intellegatex quo de rebus tractamus, haec summa est, ut intellegatet omnium divinarum Scripturarum plenitudo et finis esse dilectio rei qua fruendum est, et rei quae nobiscum ea re frui potest: quia ut se quisque diligat, praecepto non opus est. Hoc ergo ut nossemus atque possemus, identiam dispensatio temporalis, qua debemus uti, non quasi mansoria quadam dilectione et delectatione, sed transitoria potius tanquam viae, tanquam vehiculorum, vel aliorum quorumlibet instrumentorum; aut si quid congruentius dici potest, ut ea quibus ferimur, propter illud ad quod ferimur, diligamus. Quisquis igitur Scripturas divinas vel quamlibet earum partem intellexisse sibi videtur, ita ut eo intellectu non aedificet istam geminam charitatem Dei et proximi, nondum intellexit: quisquis vero talem inde sententiam duxerit, ut huic aedificandae charitati sit utilis, nec tamen hoc dixerit quod ille quem
Abbreviated transcription (Latin):
mani supne uocatiomis seqͥpetur uocante distin
extentus. Iam pͥncipiũ uiaꝵ transierat. hoc ẽ eo ñ
indigebat aquo tr̃i aggrediendum ⁊ exordiend̾
iter ẽ om̃ib qui adueritatẽ ꝓuenire. ⁊ inuita et̾¬
na ꝑmanere desid̾ant. Sic enĩ u̾itas ait. Ego sum
uia u̾itas ⁊ uita hoc ẽ ꝑ me uenitur. adme ꝑueni¬
tur mine ꝓmanetur. Eum enĩ ad ipm ꝑuenitur ⁊̃
ad patrẽ ꝑuenitur. quia ꝑ equalem ille cui ẽ equał
agnostitur. uinciente ⁊ tanqͣm aggluturante nos
sp̃u sc̃o quo insũmo atꝙ ĩ cõmutabili bono ꝑman̾e
possimus. Ex quo intelligitur qr nulla res ĩuia te¬
nere nos debeat. qnͣdo nec ip̃e dñs inqͣntũ uia nr̃a
ẽẽ dignatus ẽ. tenere nos uolu̾it s transire. ne
reb temꝑdlib qmͣus ab illo ꝓ salute nr̃a susceptis
et gestis hereamus fortit firmit̾. s potius ꝑ eas cur¬
ramus allacrit᷑ ut adeum ip̃m qui nr̃ãm naturã
a temꝑalib liberauit. ⁊ collocauit ad dextam pr̃ĩs

Expanded text:
mam supernae uocationis sequeretur uocantem dominuextentus iam principium uiarum transierat, hoc est eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus, qui ad ueritatem peruenire et in uita aeterna permanere desiderant. sic enim ait: ego sum uia et ueritas et uita, hoc est "per me peruenitur, ad me peruenitur, in me permanetur". cum enim ad ipsum peruenitur, ad patrem peruenitur, quia per aequalem ille cui est aequalis agnoscitur uinciente et tamquam agglutinante nos sancto spiritu, quo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. ex quo intellegitur, quia nulla res in uia tenere nos debeat, quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris,
Abbreviated transcription (Latin):
illo quẽ diligimus separati sũt. Ad quẽ si com̾si
fuerint. ⁊ illum tanqͣm beatificũ boitũ. ⁊ nostan¬
qmͣ socios tanti boni necc̃e ẽ ut diligant. Oritur¬
aũ hoc loco de angłis nõ nulla questio. Illo enĩ fru¬
entes etiã ip̃ibeati sũt quo ⁊ nos frui desideramus.
mate tanto eam ꝑegrinationem. ⁊ tolerabilius
sustinemus. ⁊ ardentius finire cupisꝰ. s utrũ
ad illa duo p̃cepta etiã dilectio ꝑtineat angeloꝵ
ñ irrõnabiit᷑ queri pot̃. Nam qd ulłm hominũ
exceꝑit qui p̃cepit ut ꝓximũ diligamus. ⁊ ip̃e in
euuangelio dñs ostendit. ⁊ apłs paislus. Namq
ille cui duo p̃cepta ip̃a p̃tiflerat. atq meis pendere
totam legem ꝓpħas ꝙ om̃s dixerat. cũ interroga¬
ret eũ dicens. ⁊ quis ẽ mͥ ꝑximus: Hominẽ quẽ¬
dam ꝓposuit descendentẽ abietłm in tericho inci¬
dasse in latrones. ⁊ abers grauit̾ uulueratũ. sauti¬

Expanded text:
illo quem diligimus separati sunt. Ad quem si conversi illo quem diligimus separati sunt. Ad quem si conversi fuerint, et illum tanquam beatificum bonum, et nos tanquam socios tanti boni necesse est ut diligant. CAPUautem hoc loco de Angelis nonnulla quaestio. Illo enim fruentes, etiam ipsi beati sunt, quo et nos frui desideramus: mate , tanto nostram peregrinationem et tolerabilius sustinemus, et ardentius finire cupimus. Sed utrum ad illa duo praecepta etiam dilectio pertineat Angelorum, non irrationabiliter quaeri potest. Nam quod nullum hominum exceperit qui praecepit ut proximum diligamus, et ipse in Evangelio Dominus ostendit, et Paulus apostolus. Namque ille cui duo ipsa praecepta protulerat, atque in eis pendere totam Legem Prophetasque dixerat, cum interrogaret eum dicens, Et quis est meus proximus? hominem quemdam proposuit descendentem ab Jerusalem in Jericho, incidisse in latrones, et ab eis graviter vulneratum, sauci
Abbreviated transcription (Latin):
trionem ⁊ tanqͣm magno. ist etiam sũmo bono ełꝰ.
arte ꝑfruitur. om̃s diligit qui secũ eũ diligunt. ñ¬
pp̃ illos. s ꝓpt̾ eñ quẽ parit̾ diligunt. Et qͣntũ est
in eius amore fertientior. tantũ agit quib modis
potest ut aplurib diligatur. ⁊ tanto plurib
eunrcupit ostendere. Et quẽ frigidiorem uidet
excitat eũ quantũ potest laudib illius. Si aũ
contͣ irenientẽ inuenerit odit inislo uehem̃ter odi¬
um dilecti sui. ⁊ quib modis ualet instat ut au¬
ferat quid nos insocietate dilectionis dei agere cõ¬
itenit. quo ꝑfrui beate usuere ẽ. Et a quo hñt õs
qui diligunt eũ ⁊ qd sunt. ⁊ qd̃ eum diligunt de
quo nitħ metuimus. netiuqͣm possit cognitus dis¬
plicere. Et qui seuult diligi nõ ut sibt aliquid
sed uteis qui diligunt et̃num p̃miũ cõferat᷑
hoc ẽ ip̃e quem diligunti hinc efficitur ut ĩnucos
mur potius. qr tantomagis nos oderunt qͣnto ab

Expanded text:
trionem, et tanquam magno vel etiam summo bono ejus trionem, et tanquam magno vel etiam summo bono ejus arte perfruitur, omter illos, sed propter eum quem pariter diligunt; et quanto est in ejus amore ferventior, tanto agit quibus potest modis, ut a pluribus diligatur, et tanto pluribus eum cupit ostendere; et quem frigidiorem videt, excitat eum quantum potest laudibus illius; si autem contravenientem invenerit, odit in illo vehementer odium dilecti sui, et quibus modis valet, instat ut auferat: quid nos in societate dilectionis Dei agere convenit, quo perfrui, beate vivere est; et a quo habent omnes qui eum diligunt, et quod sunt, et quod eum diligunt; de quo nihil metuimus, ne cuiquam possit cognitus displicere; et qui se vult diligi, non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligunt? Hinc efficitur ut inimicosmur potius, quia tanto magis nos oderunt, quanto ab
Abbreviated transcription (Latin):
hiis potissimũ consulendũ ẽ qui ꝓ locoꝵ ⁊ tem¬
poꝵ uł quaꝵlfbet rerũ oportimitatib constrictiꝰ
tibi qͣi quadam sorte uingunturꝰ Sicut enĩ si
tibi hñdaret aliquid qd̾ dare oporteret ei quinõ
haberet. nec duob dari posset. si tĩbi occurrent du¬
o quoꝵ irent̾ aliũ. ist indigentia. uł erga te aliqͣ
necessitudine suꝑaret. nicħ uistuts faceres qm
ut sorte legeres cui dandum eẽt qd̾ daruttriq ñ
posset. sic in hominsb quib om̃ib consiaere neq̃¬
as ꝓsorte habendimmi ẽ. ꝓ ut quiscytibi temporalr
colligatius adherere potuert. Omniũ aũ qui no¬
biscum possunt frui deo: partim eos diltgnnus
quos ip̃i adiuuamus. partim eos a quib adiu¬
et indigenite subuenimꝰ. partim quib nec ip̃i
cõferimus aliqͥd comodi. nec ab eis ut nob̃ cõfera¬
turattendimus. Uelletam̃ debemus ut om̃s nob̾¬
adiuuamur ab eis ad uũ illũ furẽ referendũẽ
Si enĩ intheatris nequitie qui altquẽ diligit hys¬

Expanded text:
otissimum consulendum est, qui pro locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Sicut enim si tibi abundaret aliquid quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari posset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium vel indigentia, vel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil justius faceres, quam ut sorte legeres eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset; sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem qui nobiscum frui possunt Deo, partim eos diligimus quos ipsi adjuvamus, partim eos a quibus adjuet indigentiae subvenimus, partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi, nec ab eis ut nobis conferaur attendimus. Velle tamen debemus ut omnes nobiadjuvamur ab eis, ad unum illum finem referendum est. Si enim in theatris nequitiae qui aliquem diligit his
Abbreviated transcription (Latin):
motus animi uultu indice ꝓditur: ⁊̃ nobis nõ id
agentib ut ꝓdatur. S de hoc tato genere nũc dissẽ¬
rẽ nõ ẽ ꝓpositum. qm̃i tainẽ intidit in partitionẽ
nr̃am p̾teriri oĩno nõ potuit. atq inhoc hactenus¬
notandũ eẽ suffecerit. Data uo signa sũt que sibi
queq uiuentia inutcem dant ad demonstrandos
quanitum possint motus animi sui ut sensa aut
intellecta quelibet. Nec ulla causa ẽ nobis sig̃can
di .i. signi dandi. nisi ad ꝓͥmendũ. ⁊ traiciendum
ĩ alt̾ius animũ id qd̾ in anmo gerit quisignũ
dat. Hoꝵ gͥ signoꝵ genus qntum ad hõtes accinet
considerare atq tractare statuimꝰ. qr ⁊ signa diuini¬
tis data que sccipturis scĩs continentur ꝑhõmes
nobis indicata st̃ qui e conscripserunt. Habent¬
etrã bestie q̃ dam inter se signa quib ꝓdumt appetitũ
animi sui. Nam ⁊ gallus gallinatus reꝑto cibo dat

Expanded text:
motus animi vultu indice proditur, etiam nobis non id motus animi vultu indice proditur, etiam nobis non id agentibus ut prodatur. Sed de hoc toto genere nunc disserere non est propositum. Quoniam tamen incidit in partitionem nostram, praeteriri omnino non potuitntibus, ut prodatur. Data uero signa sunt, quae sibi quaeque uidentia inuicem dant ad demonstrandos, quantum possunt, motus animi sui uel sensa aut intellecta quaelibet, nec ulla causa est nobis significandi, id est signi dandi, nisi ad depromendum et traiciendum in alterius animum id quod animo gerit qui signum dat. horum igitur signorum genus, quantum ad homines attinet, considerare atque tractare statuimus, quia et signa diuinitus data, quae in scripturis sanctis continentur, per homines nobis indicata sunt, qui eetiam bestiae quaedam inter se signa, quibus produnt appetitum animi sui. Nam et gallus gallinaceus reperto cibo, dat
Abbreviated transcription (Latin):
pmisi ꝯmonens neqͥs meis atcend̾et
nisi qd̃ sũt. nõ etiam siquid alud p̃cer
se significant: uicissim designis dissetẽs.
es dico nequis mn eis actendat qd̾ sunt. s potiꝰ qd̃
qͣm ingerit sensib aliud aliquid ex se faciens. m
coatationẽ utenite. sicut uestigio uiso transisse ani¬
mal cuĩ uestigium ẽ cogitamus. Et fumo uiso igͣ¬
nera sub ẽẽ copuoscimus. Et uoce ammantis andita
affectionẽ animi eiꝰ adutimus. Et tuba sonante msi¬
tes utt paredi uł regredi ⁊ si quid aliud pugna pastilat
appetitu sig̃candi p̾ter se aliquid aliud exse cognos¬
ci faciunt sicuti ẽ fumiꝰ sigͣcans ignem. Non enĩ
uolens sig̃care id fatit. s rerum exꝑtaꝵ at̃adu̾sio¬
ne ⁊ notatione cognoscitur ignem subẽe: etrã si fu¬
mus solus appareat. s ⁊ uestigiũ transeiitis
aĩantis ad hor genus ꝑtinet. Et uultus irati seutͥs¬
tis affectionẽ animi sigt̃at ettam nulla eiꝰ uolunta¬
te qui aut iratus aut tristis ẽ. aut si quis alius

Expanded text:
misi commonens, ne quis in eis attenderet nisi quod sunt, non etiam si quid aliud praeter se significant, uicissim de signis disserens hoc dico, ne quis in eis attendat quod sunt, sed potius quod quam ingerit sensibus, aliud aliquid ex se faciens in cogitationem uenire, sicut uestigio uiso transisse animal, cuius uestigium est, cogitamus et fumo uiso ignem subesse cognoscimus et uoce animantis audita affectionem animi eius aduertimus set de tuba sonante milites uel progredi se uel regredi et quid aliud pugna postulat appetitu significandi praeter se aliquid aliud ex se cognosci faciunt, sicuti est fumus significans ignem. non enim uolens significare id facit, sed rerum expertarum animaduersione et notatione cognoscitur ignem subesse, etiam si fumus solus appareat. sed et uestigium animantis transeuntis ad hoc genus pertinet et uultus irati seu tristis affectionem animi significat etiam nulla eius uoluntate qui aut iratus aut tristis est, aut si q
Abbreviated transcription (Latin):
signũ oculis eł quẽ uolumus. ꝑ hoec signũ uolutatis
nẽ ꝓticipem facere. Et quidã motus manuũ plera
sig̃tant. Et hystriones om̃ium menbroꝵ motib
dant signa. quedam scientib ⁊ cũ oculis eoꝵ qi ta¬
billantur. Et uexilla drachonet᷑ militares ꝑ oculos
insmirant uoluntatẽ ditũ. Et sũt hec om̃ia qͣi q̃dã
uba iusebilia. Adaures aũ que ꝑtinent ut dixi plu

Expanded text:
si oculis ejus quem volumus per hoc signum voluntatis nostrae participem facere. Et quidam motu manuum pleraque significant: et histriones omnium membrorum motibus dant signa quaedam scientibus, et cum oculis eorum quasi fabulantur; et vexilla draconesque militares per oculos insinuant voluntatem ducum: et sunt haec omnia quasi quaedam verba visibilia. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ cũ quisꝙ cognou̾it fmẽ p̃cepti eẽ caritarẽ de corde
puro ⁊ conscĩa bona ⁊ fide nõ ficta oem̃ intellectã diui¬
naꝵ scripturaꝵ ad ista tria relaturus ad tractationẽ
ubrioꝵ illoꝵ secuiiis accedat. Qim eni diceret catitas
adordit de corde puro ut nich aliud qm id qd̃ daigẽ¬
dum ẽ daigatur Conscĩam ergo lona conuuxit ꝓpter
siem. Ile enĩ. se adid qd credit ⁊ diligit. quentttr
ẽẽ despat᷑ ciluĩ male conscĩe sccupillus mestiT ertio¬

Expanded text:
e charitatem, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta , omnem intellectum divinarum Scripturarum ad ista tria relaturus, ad tractationem illorum Librorum securus accedat. Cum enim diceret, charitas, addidit, de corde puro, ut nihil aliud quam id quod diligendum est, diligatur. Conscientiam vero bonam conjunxit propter spem: ille enim se ad id quod credit et diligit perventurum esse desperat, c
Abbreviated transcription (Latin):
deus m̃s estu qm̃ bonoꝵ meoꝵ nõ eges. Non euo
fauitur nobts set utitur. Nam si neꝙ frst necute
d referimus ut deibonitate ꝑfiuam deus adsũ
quta iustus ẽ. nõ impue mali sumus. Etiqntũ
malisummis: intantũ etiã musꝰ sum Ille enĩsm

Expanded text:
es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Non ergo fruitur nobis, sed utitur. Nam si neque fruitur neid referimus, ut Dei bonitate perfruamur; Deus quia justus est, non impune mali sumus; et in quantum mali sumus, in tantum etiam minus sumus. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
ũs se tr̃m ⁊ eare nobis fiuendumcẽ tnlicr quie
efficm brati deceres uoutendũ Silgteniuos
deus ⁊t mitłtum nobis dilectionem e egra eos
rina seriptura cõmendat. Qũo ergo ns dioxt¬
tont ibis utaturan ut scuatum ei si fuiltuisegit
pono ño. qd̾ nemo sane dixenit. Onie enui uonum

Expanded text:
 et ea re nobis fruendum esse tantum, qua efficimur beati, caeteris vero utendum. Diligit enim nos Deus, et multum nobis dilectionem ejus erga nos divina Scriptura commendat: quomodo ergo diligit? ut nobis utatur, an ut fruatur? Sed si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Omne enim bonum
Abbreviated transcription (Latin):
homo enĩ exanuna constat ⁊ corpore. nullũ rerx
diligendaꝵ genus iihiis duob p̾ceptis p̃t̾missũ
ẽ. Cũ enĩ p̃currat dilectio dei eiusq modus dilet¬
tionis p̃scriptus appareatz ita ut cetera millũ cõ¬
fluant: de dilcõne tua nicħ dcm̃ indet᷑. S cũ dẽm
ẽ. diliges ꝓximũ tuũtanqͣm te ip̃m sumul ⁊ tui
abs te duectio p̃termissa nõ est. Isleaũ iuste uiuit
qui rerum integer estimator ẽ. Ip̃e aũ ẽ qui or¬
dinatam ht dilectionem neaut diligat: ne aut¬
diligat qd̃ nõ est diligendum. aut nõ diligat
qd̃ diligendum ẽ. aut amplius datgat qd̾ minꝰ

Expanded text:
t corpore — nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. cum enim praecurrat dilectio dei eiusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut cetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum uidetur, sed cum dictum est: diliges proximum tuum sicut te ipsum, simul et tui abs te qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum aut non diligat quod diligendum est aut amplius diligat
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sits quam sp̃c concupiscit. ñ ut int̾uat corpꝰ
s ut concup̃ia eius .i. mala consuetudine edomi¬
ta fatiat sp̃ui subiugatũ qd̾ naturalis ordo de¬
siderat. Quia enĩ hoc erit post resurtõnem ut cor¬
pus om̃imodo cũ quiete sũma spñi subditum
ĩmortalit̾ ugeat. hoc etiam inhac uita meditã¬
dum ẽ ut consuetudo carnalis mutetut i meliꝰ
nec mordinatis morib refistat spĩu. Qd̾ donet
fiat. caro cõcupiscit adu̾sus sp̃m. ⁊ sp̃o adu̾sus car

Expanded text:
t interimat corpus, sed ut concupiscentia ejus, id est consuetudine mala edomita, faciat spiritui subjugatum, quod naturalis ordo desiderat. Quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omnimodo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter vigeat, hoc etiam in hac vita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius, nec inordinatis motibus resistat spiritui; quod donec fiat, caro concupiscit adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓdesse sibi uelit dubitare dementis ẽ. Precipiẽ¬
dum etiam qũo corpus susi diligat ut ei ordina¬
te prident̾ q consulat. Nam qd̃ diligat ⁊̃ corpꝰ
suum. idq saluũ habere atq integrũ uelit eque
manifestumẽ. Aliqͥd itaq amplius diligere¬

Expanded text:
et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Praecipiendum etiam quomodo corpus suum diligat, ut ei ordinate prudenterque consulat. Nam quod diligat etiam corpus suum, idque salvum habere atque integrum velit, aeque manifestum est. Aliquid itaq
Abbreviated transcription (Latin):
adoret subquo ei dño etiam ip̃e consenus est
sum aĩ homine indeo frueris. des potuis. qm
homine fiuens.Itlo enĩ freris quo eftri cree l¬
atus. ⁊ ad eũ ꝓuenisse letaberis inquosrẽ pone
ut uenas. Inde ad philemonẽ paisus. ⁊tapor

Expanded text:
adoret, sub quo ei Domino etiam ipse conservus est . 37. Cum autem homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. nec ꝑodium resisfente carne. s ꝓ consuetuduns
uincillũ qd̃ aparentũ etiam ꝓpagine snuetera¬
tũ nature lege imroleuit Id ergo at sp̃t in domã¬
da carne ut soluat male cõsuetudins qi ꝑacta
ꝑuersa. ⁊ fiat pax consuetudinis bone. Tamen
nec isti qui falsa oppinione deprauati corpora sua
detestantur. parati eẽnt cculũ liũ. ist sine sensu
doloris anuit̾e. etiam si in altero tantus ceruen¬
di sensus remaneret qͣntus erat induob nisi ali¬
qua res que f onenda eẽt urgeret. Isto atq huĩ¬
modi docum̃tis satis oftendit᷑ eis qui sine ꝑtina¬
cia uerũ requirũt. quã certa sit sententia apłi ubi

Expanded text:
s vinculum, quod a parentum etiam propagine inveteratum naturae lege inolevit. Id ergo agit spiritus in domanda carne, ut solvat malae consuetudinis quasi pacta perversa, et fiat pax consuetudinis bonae. Tamen nec isti qui falsa opinione depravati corpora sua detestantur, parati essent unum oculum vel sine sensu doloris amittere, etiamsi in altero tantus cernendi sensus remaneret, quantus erat in duobus, nisi aliqua res quae praeponenda esset, urgeret. Isto atque hujusmodi documento satis ostenditur eis qui sine pertinacia verum requirunt, quam certa sent
Abbreviated transcription (Latin):
nõ diligere salutem. atq incolumitatẽ corporis sui¬
git. Nam ⁊̃ auarus qmuis pecͥuniam diligatitam̃
enut sibi panem Qd̾ cum fatit dat pecuniamem
multũ diligit ⁊ augere desideratis qr pluris esti¬
mat salutem corporis sui quesslo pane fulcitur
Suꝑuacaneũ ẽ diutius dereoanifestissima dis¬
putare qd̾ tamẽ plerũq nos facere cogit eitor

Expanded text:
umitatem corporis suigit. Nam et avarus quamvis pecuniam diligat, tamen emit sibi panem: quod cum facit, dat pecuniam quam multum diligit et augere desiderat; sed quia pluris aestimat salutem corporis sui, quae illo pane fulcitur. Supervacaneum est diutius de re manifestissima disputare, quod tamen plerumque nos facere cogit error
Abbreviated transcription (Latin):
nos adnos tam̃ ꝑtunet in contussa naturelege di¬
ligimus. q̃ in bestias etiã ꝓmulgata ẽ. Nam tbestie
se atq corpora sua diligunt. restabat ut ⁊ de illo ꝙ
supͣ nos ẽ. ⁊ de illo qd̃ uixtanos ẽ p̃cepta simneremꝰ
Diliges inquit dm̃ d̾m tuũ extoto cordetuo. ⁊¬

Expanded text:
nos est, ad nos tamen pertinet, inconcussa naturae lege diligimus, quae in bestias etiam promulgata est nam et bestiae se atque corpora sua diligunt; restabat ut et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremus. Diliges, inquit, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
fieri nõ potesti. s corruptibile hoc induat ĩ corrup¬
tionẽ. ⁊ mortale hoc induat ĩmortalitatem. nullã¬
q faciens molestiam. quia nullã patietur ĩ digen¬
tiam abeata ꝑfectaꝙ anima cũ sũma quiete uege¬
pit configurari u̾itati ĩ grauiorẽ mor tẽ morte
corporis trahitur. neꝙ ad cõmutationẽ celestis hĩ¬
tudints. set ad luenda supplitia reuiuiscit. Hocita¬

Expanded text:
otest; sed corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem , nullamque faciens molestiam, quia nullam patietur indigentiam, a beata perfectaque anima cum summa quiete vegepit configurari veritati, in graviorem mortem morte corporis trahitur, neque ad communionem coelestis beatitudinis, sed ad luenda supplicia reviviscet. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Manifestum ẽ ⁊ husꝰ mortis corꝑisꝙ resur¬
rectione corporis contraria ẽ. aculeũ fuisse poc̃m.
Acileũ aũ quo mors frã ẽ nõ quẽ mors fecit pec¬
cato enĩ moriemur ñ morte peccamus. Sic itaq
dc̃mẽ. Aculeus mortis quõ lignũ uite ñ quo hõrs
uita faceret. s quo uita hoĩs fieret. Et qũo lignũ
fecerit homo. Sic gͦ ⁊ aculeus mortis quo mors fc̃a
ẽ nõ quẽ mors fecit. sic enĩ dicimus ⁊ poculũ mor¬
tis quo aliquis mortuus sit uł mori possit. ñ qd̃
moriens mortuus ue confecerit. Aculeus itaq
mortis pot̾m ẽ. pcc̃i puncto mortificatũ ẽ genus hu¬
manũ. Quid ad huc q̃rimus cuiꝰ mortis utrum
anime an corꝑis licrum prime qua nũc om̃s mo¬
rimur. an scde qua tunt impii morient᷑ Nulla cã
ẽ exagitandi q̃stionem. nullus tergiu̾sandi locus
amplius u̾ba quib id agebat int̾rogata ixdent.
Cum mortale hoc inquit induerit ĩ mortalitatem
tũt fiet sermo qui scriptus ẽ absorta ẽ mors ĩnic¬

Expanded text:
 resurrectioni corporis contraria est, aculeum fuisse peccatum, aculeum autem, quo mors facta est, non quem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus. sic itaque dictum est \'aculeus mortis\', quomodo lignum uitae, non quod hominis uita faceret, sed quo uita hominis fieret, et quomodo lignfecerit homo. sic ergo et aculeus mortis, , quo mors facta est, non quem mors fecit. sic enim dicimus et poculum mortis, quo aliquis mortuus sit ucl mori possit, non quod moriens mortuusue confecerit. aculeus itaque mortis peccatum est, peccato punctum mortificatum est genus humanum. quid adhuc quaerimus cuius mortis, utrum animae an corporis? utrum primae, qua nunc omnes morimur, an secundae, qua tunc impii morientur? nulla causa est est exagitandi quaestionem, nullus tergiuersandi locus; apostoli uerba, quibus id agebat, interrogata respondent.. cum mortale hoc, inquit, induerit inmortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: absorta es.t mors in uic
Abbreviated transcription (Latin):
etiam unisꝰ parentis euicerat aut si qd̾ magis u̾ba
ampliꝰ uidentur sanare ⁊ quodam mͦ cogere aliqͣ
allic intesligenda ẽ scificatio qua scificabantur
uir ulla mułr infidelis inconiuge fideli ⁊ qua sc̃i
nascebantur filii fideliũ. siue qr in menstruo cruore
mislieris a concubitu. continebat quicũq uir ulla
femina id in lege dicerat. Nam hoc ezechiel int̾illa
p̃cepta ponit que nõ figurate accipienda sc̃. siue p̃p
aliam qmͣlibet que ibi aperte ꝓposita nõ ẽ exip̃a ne¬
cessitudine coniugioꝵ. atq filioꝵ sc̃ĩtatis asꝑgniẽ.
illud tñ siue dubitatione tenendum ẽ quecũq¬
ma scĩficatio sit nõ ualere ad xp̃ianos faciendos.
iges infideles qmlibet scc̃s ⁊ iustis coniugib
hereant abiniquitate mundarentur q̃ regno dei
seꝑatos in dampnatione uenire ꝯpellit. Nec ꝓuit¬
li de quib libet ꝑuilis seĩs iustisq ꝓcreati origna¬

Expanded text:
etiam unius parentis cuicerat, aut si, quod magis uerba etiam unius parentis cuicerat, aut si, quod magis uerba apostoli uidentur sonare et quodam modo cogere, aliqua illic intellegenda est sanctificatio, qua sanctificabantur uir uel mulier infidelis in coniuge fideli et qua sancti nascebantur filii fidelium, siue quia in menstruo cruore mulieris a concubitu continebat, quicumque uir uel femina id in lege didicerat — nam hoc Hiezechiel inter illa praecepta ponit, quae non figurate accipienda sunt — siue propter aliam quamlibet, quae ibi aperte posita non est, ex ipsa necessitudine coniugiorum atque filiorum sanctitatis asperginem, illud tamen sine dubitatione tenendum est, quaecumqilla sanctificatio sit, non valere ad Christianos faciendos ajuges infideles, quamlibet sanctis et justis conjugibus haereant, ab iniquitate mundantur, quae a regno Dei separatos in damnationem uenire conpellit, nec paruuli de quibuslibet sanctis iustisque procreati origina
Abbreviated transcription (Latin):
sus ĩmunis ab om̃i contagione pc̃cipenitus lib̾a
passionis carnis diu̾sos q cruciatus. ⁊ qd̾ ẽ hornbi¬
lius etiam demonũ incursus in ꝑuialis sustinere
cogatur. Neq enĩ aliqͥd hoꝵ caro sic patiturꝰ ut nõ
ibi amnia potius que uiuit ac sentit penas luatilix
enĩ siiustum ostenditur. Sic ⁊̃ oftendi pot̃. Suia ui¬
sticia incarne quoꝙ pcc̃i subeat originale pcc̃m bap̃a¬
tis sacram̃to.⁊ gr̃c miseratione mundandũ. Si Aũ
de aninia opus sinecõe uidebitur caute sobra dis¬
putando moliamur. Nunc tam̃ stid̾ qd̾ ait apłs.¬

Expanded text:
sus inmunis, ab omni peccati contagione penitus libera, sus inmunis, ab omni peccati contagione penitus libera, passiones carnis diuersosque cruciatus et, quod est horribilius, etiam daemonum incursus in paruulis sustinere cogatur? neque enim aliquid horum caro sic patitur, ut non ibi anima potius, quae uiuit ac sentit, poenas luat. hoc enim si iustum ostenditur, sic etiam ostendi potest qua iustitia in carne quoque peccati subeat originale peccatum baptismatis sacramento et gratiae miseratione mundandum. si autem de anima opus, si necesse uidebitur, cautela sobria disputando moliamur\'. Nunc tamen illud, quod ait apos
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ renatis. Homo qui nascitur renascatur.
ut ⁊̃ ip̃e iunidet᷑. Sotuerunt enĩ parentes ad pos¬
teros transmit̾e qd̾ ip̃i minime hũerunt. Non
solum sicut srum̃ta paleam. ⁊ p̃putiũ cutũcisus
set ettã qd̃ ⁊ uos dicitis. fideles infidelitatẽ in
seminis uitiũ. Nam utiq quos ꝑuulos ꝓsacra¬
m̃tum fideliũ fideles faciendos ẽẽ iudicatis infi¬
deles natos exparentib fidelib nõ negatis.
at enĩ si animia nõ est extraduce. s sola caro ip̃a
ta aĩa ñ emassa a de tam antiquũ pcc̃m portet
alienũ. Attende obsecro te quemadmodũ uir¬
circũ spectus pelagius. Nam ex eius libro que
modo posui hec u̾ba transscripsi. sensit qmͣ ĩ
difficisi de anima q̃stione u̾setur Nõ enĩ ait
qr amma nõ ẽ extraduce rectissime faciens de re¬
tani obscura de qua nulla inscripturis sct̃s certa
qrͣ fident᷑. Qua ꝓpt̾ egͥo opto huic ꝓpositioni ñ p̃cipi¬

Expanded text:
quoniam renatis, homo qui nascitur renascatur, quoniam renatis, homo qui nascitur renascatur, ut etiam ipse mundetur. potuerunt enim parentes ad posteros transmittere, quod ipsi minime habuerunt, non solum sicut frumenta paleam et praeputium circumcisus, sed etiam, quod et uos dicitis, fideles infidelitatem in seminis uitium. nam utique quos paruulos per sacramentum fidelium fideles faciendos esse iudicatis, infideles natos ex parentibus fidelibus non negatis'. At enim: si anima non est ex traduce, sed sola caro, ipsa ta anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum, circumspectus Pelagius — nam ex eius libro haec quae modo posui uerba transcripsi — sensit quam in difficili de anima quaestione uersetur. non enim ait, quia anima non etam obscura, de qua nulla in scripturis sanctis certa quam fidenter. quapropter ego quoque huic propositioni non praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
princeps mundi istius. ⁊ inuenit meo nicħ. Qui cũ
poc̃m nõ fecisset: ꝓ nobis pcc̃m eũ fecit dens. Nos aũ
iuxta epłam iacͦobi multa peccamus om̃s. ⁊ nemo
mundus a pcc̃is. nec si uniꝰ quidẽ diei fu̾it uita
ents. Quis enĩ głiabitur castũ se hab̾e cor. aut quis
confidet mundum se c̃e apeccatis tentm᷑ que rei ĩ
sałitudinem p̾uaricationis adam. uñ ⁊ dd̾ dicit. Ec
toꝵ quoꝵ libet sententiis tanqͣm canonica auctori¬
tate nitamur. s ut appareat appareat abnutio uscꝑ
adp̃sens tempus quo ista nouitas orta ẽ. hoc de ori¬
ginali pcc̃o ap̃ eccł̃ie fidem tanta constantia custo¬
ditũ. ut abeis qui dñca tractarent elequia magis
certissimũ ꝓfertet᷑ ad talia falsa refutanda qͣm id tã¬
qm falsũ refurari ab aliqͥ temptaret. Eeterũ iscĩs
canonicis libris iuget huiꝰ sm̃e clarissima ⁊ plenis¬

Expanded text:
ius et inuenit in eo nihil; qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit deus. nos autem iuxta epistolam Iacobi\'multa peccamus omnes\' et \'nemo mundus a peccatis, nec si unius quidem dieifuerit uita eius\'. \'quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis confidet mundum se esse a peccatis?\' tenemurque rei in similitudine praeuaricationis Adam. unde et Dauid: \'ecctorum quorumlibet sententiis tamquam canonica auctoritate nitamur, sed ut appareat ab initio usque ad praesens tempus, quo ista nouitas orta est, hoc de originali peccato apud ecclesiae fidem tanta constantia custoditum, ut ab eis, qui dominica tractarent eloquia, magis certissimum proferretur ad alia falsa refutanda quam id tamquam falsum refutari ab aliquo temptaretur. ceterum in sanctis canonicis libris uiget huius
Abbreviated transcription (Latin):
das in sius libris questtones ⁊̃ hoc certissimũ adhi¬
bet sine ulla disceptatione docĩtum. Nam meo
qd̃ in ionam ꝓpħam scupsit cũ ad eũ uenisset locũ
ubi ꝯmemorantur ⁊̃ ꝑ miluieiumo castigati. maior¬

Expanded text:
das in suis libris quaestiones etiam hoe certissimum adhidas in suis libris quaestiones etiam hoe certissimum adhibet sine ulla disceptatione documentum. nam in eo quod in Ionam prophetam scripsit, cum ad eum uenisset locum, ubi commemorantur
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt neccaria remissio ꝑcc̃oꝵ. Hiis certis hec certa de
octauo die questio dissoluta est. atq inconellio iudi¬
catur homini nato ne met̾num pereat om̃i die de¬
bere succurrere. Cũ etiam de ip̃a carnali curũcisiõe
ratio redderetur qd̃ umibra eẽt futuri nõ qd̾ intelli¬
geremus ⁊̃ bap̃m octauo ex quo natus ẽ homo¬
die dari oporter. Set nos in xp̃o resurrõnem sp̃italit᷑
circuncidi qui t̾cto quidem post diem passionis ĩ
dieb ebdomadaꝵ quib tempora ꝓ uoliunt᷑ octauo
hoc ẽ post salbatũ pͥmo die amortius resurrerit. Et
nũc nescio cuĩ noua disputatiõis audatia quidã
nobis fadere conanitur incertũ qd̾ maiores nt̃i ad dis¬
soluenda quedam q̃ nullis uidebantur incerta. tan¬
qm certissimi ꝓferebant. Qnͣdo enĩ primitus hoc dis
qui hodiẽ que int̾ litt̾as eccłrasticas tam excellentis
dectrine fama ac labore u̾saturad quasdã soluen¬

Expanded text:
esset necessaria remissio peccatorum. His certis illa incerta de esset necessaria remissio peccatorum. His certis illa incerta de octavo die quaestio dissoluta est, atque in concilio judicatum, homini nato, ne in aeternum pereat, omni die debere succurri: cum etiam de ipsa carnali circumcisione ratio redderetur, quod umbra esset futuri: non quo intelligeremus etiam Baptismum octavo ex quo natus edie dari oportere, sed nos in Christi resurrectione spiritaliter circumcidi, qui tertio quidem post diem passionis, in diebus tamen ebdomadum, quibus tempora prouoluuntur, octauo, hoc est post sabbatum primo die, a mortuis resurrexit. Et nunc nescio cuius nouae disputationis audacia quidam nobis facere conantur incertum, quod maiores nostri ad dissoluenda quaedam, quae nonnullis uidebantur incerta, tamquam certissimum proferebant. quando enim primitus hoe disp Hieronymus, qui hodieque in litteris ecclesiasticis tam excellentis doctrinae fama ac labore uersatur, ad quasdam soluen
Abbreviated transcription (Latin):
se cui describit ⁊ imde concilii decretũ ⁊sentitũ
cͥ ⁊memorat ut scalitet etrã añ cctauũ diem
ex quo die natus ẽẽt infans eũ si affe̾retur haptrea¬
re nemo dibitaret ꝑhec firmam̃ta ꝓbaritur. Neq
ent̃ hoc tunt qiͣ nouũ aut qł aliqͣ cuiusqͣm contra¬
dictione pulsatũ. concilio statuebatur seu firmabat᷑
qd obstricti origiali pcc̃o tenerentur infantes. set
cũ illi alia consultatio uersaretur ⁊ disceptaretur
pp̃ legem carnalis crecum cisionis utrũ eos ⁊ ante
ectauũ diem baptiare oporteret sdeo ei qui hoc ne¬
gabat nemo consensit. qr iam nõ consulend̾ necdis¬
ceptandum firmũ certum ꝙ habebatur aĩam sa¬
lutes eterne ꝑrturam. si hanc uitam sine ulliꝰ sacra¬
menti consecutione finiret. Et qm̃urs abutero recẽ¬
tissimi ꝑiuili solo reatu eẽnt pcc̃i originalis obstrc¬
ti quaꝵe illis ⁊ simulto facilior qd̃ alienoꝵ. set tam̃

Expanded text:
ille cui rescribit, et unde concilii decretum constitutuille cui rescribit, et unde concilii decretum constitutum esse commemorat, ut scilicet etiam ante octavum diem ex quo die natus esset infans, eum, si afferretur, baptizare nemo dubitaret, per haec firmamenta probaretur. Neque enim hoc tunc quasi novum aut quasi aliqua cujusquam contradictione pulsatum, concilio statuebatur seu firmabatur, quod obstricti originali peccato tenerentur infantes: sed cum illic alia consultatio versaretur, et disceptaretur, propter legem carnalis circumcisionis, utrum eos et ante octavum diem baptizare oporteret; ideo ei qui hoc negabat, nemo consensit, quia jam non consulendum nec disceptandum, sed firmum certumque habebatur, animam saluti aeternae perituram, si hanc vitam sine illius Sacramenti consecutione finiret: quamvis ab utero recentissimi parvuli solo reatu essent peccati originalis obstricti: quare illis etsi multo facilior, quod alienorum, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
blle eẽ. atꝙ mortiferũ sine issis salutar sacram̃¬
toexire dehac uita unde si iam nch aluide dicet
intelligere nc̃m fuit sine pcc̃o ẽẽ aĩam ꝓire ñ pos¬
se. Sed uide paulo post defendens ĩ nocentiã ꝓui¬
loꝵ quid tñ deillis aꝑtissime tateatur. Eecerum
sehpnies unquit impedire aliquid ad consaitutierẽ
are posset magis adiatos ⁊ ꝓfectos ⁊ maroreo
natu possent smpedire peccata grauiora. Porpo aũ¬
etiã si et iam grauissinus debatorib ⁊ ui d̾m
miatũ añ peccantib. Cũ postea crediderut re
camalit natus contagiũ mortis anteq̃ ꝓͥuia
natiuitate contraxit. qui ad remissa por̃oꝵ ac¬
cipienda ihoc ip̃o facilius accedit. qd̃ illi remit¬
tunt᷑ nõ ꝓpria s aliena pcc̃a. uides qnta fidu¬
tia exantiqua ⁊ indibitata fidei regiaa uirtã¬
tus ista loquat᷑. qr hec docim̃ta certissinta ideo
ꝓtulitut słluid qd erat incertũ unde ⁊sulerat

Expanded text:
bile esse atque mortiferum sine illo salutari sacramenbile esse atque mortiferum sine illo salutari sacramento exire de hac uita? unde, si iam nihil aliud diceret, intellegere nse. Sed vide paulo post defendens innocentiam parvulorum, quid tamen de illis apertissime fateatur. Caeterum si homines, inquit, impedire aliquid ad consecutionem gratiae posset, magis adultos et provectos et majores natu possent impedire peccata graviora. Porro autem si etiam gravissimis delictoribus et in Deum multum ante peccantibus, cum postea crediderint, recarnaliter natus contagium mortis antiquae prima nativitate contraxit? Qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit, quod illi remittuntur non propria, sed aliena peccata. 11. Vides quanta fiducia ex antiqua et indubitata fidei regula vir tantus ista loquatur? Qui haec documenta certissima ideo protulit, ut illud quod erat incertum, unde consuluerat
Abbreviated transcription (Latin):
mos iamydoneos ad ꝑcipiendũ xp̃i bap̃m assere¬
ret qm̃ consiltus fu̾at utrũ ho ante octauũ diẽ
fieri deberet qnͣtum potuit conatus ẽ eos demon¬
dos existimaretis tũ magnũ eis defensiont̃s pa¬
causã pp̃ quẽ ꝑcipiendũ eos defendebat auferret.
Potes ipam epłam memorati mariyris debapti¬
q̃stioni satis uisum ẽ. pauca in de transferenda
atbitratus sũ que pricent̾ aitende. Quantũ u̾o
inquit ad cãm infantiũ ꝑtinet qͦs dyasti intra
scd̃m uł ĩtium diem quo nati sũt constitutos
baptuari ñ oportere ⁊ considerandã eẽ legem cir¬
cũcisionis antiq̃. intra octauũ diem eũ quinatẽ
ẽ baptirandũ ⁊ scĩficandũ nõ putares. longe
tabas eẽ faciendum nemo consensit. s iumũsi po¬
suo daicas flus hõts nõ uerat aiãs hõim ꝓdere sec
sasuare. qͣntum ĩnobis ẽ. s fieri potũet nulla aĩa
ꝑdenda ẽ. Aduertis ne quod dicat qirẽadmod sen¬
tiat ñ tm̃ caruis. s amie quoꝙ infantis exitra¬

Expanded text:
ad percipiendum Christi Baptismum assereret, quoniam consultus fuerat, utrum hoc ante octavum diem fieri deberet: quantum potuit, conatus est eos demondos existimaret . Sed cum magnum eis defensionis pacausam, propter quem percipiendum eos defendebat, auferret. Potes ipsam epistolam memorati martyris de Bapti, quantum praesenti quaestioni satis nisum est, pauca inde transferenda arbitratus sum, quae prudenter adtende: quantum uero, inquit, ad csecundum vel tertium diem quo nati sint constitutos baptizari non oportere, et considerandam esse legem circumcisionis antiquae, ut intra octavum diem eum qui natus est baptizandum et sanctificandum non putares, longe tabas esse faciendum nemo consensit, sed universi posuo dicat : Filius hominis non venit animas hominum perdere, sed saluare\', quantum in nobis est, si fieri potuerit, nulla anima perdenda est. aduertisne quid dicat, quemadmodum sentiat non tantum carni, sed animae quoque infantis exitia
Abbreviated transcription (Latin):
et nos dunictunus debitorib nr̃is. Qmͣ obrẽ qͥs
quis cuilobet homini scõ d̃dei uoluntate scienti atꝙꝑ¬
entia
facienti p̃ unũ scm̃ sc̃oꝵ dicit inhac uita necessanã
nrõ fuisse msttũ errat. nec pot̾ oĩno illi ip̃i placere
quẽ laudat. Si aũ se ip̃m talem putat ip̃e se decipit
et u̾itas ieo nõ est. Nõ ob aluid nisi qr falsũ pu¬
tat. Nouit gͦ ille medicus qui ñ ẽ opus sanis set
egrotantib quẽad mod̾ nos curando ꝑficiat met̾nã
salutẽ qui ⁊ ipãm mortẽ qmͣuus peccanti m̾ito in¬
flicta sit. Non confert in hoc scło eis quib pcc̃a di¬
mictit ut etiam ei cũ timore superando suscipiant
ꝓ fidei sinceritate certam̃. ⁊ inquib dicit ⁊̃ ustos
suos qm extolli possunt ñ adiuirat ad ꝑficiendam
iusticiami ut dum nõ iustificatur ĩ conspectu eiꝰ ot̃s
uiuens. agnnitionẽ gr̃aꝵ semꝑ indulgentie ip̃ius
debeamus ⁊ sic ab illa pͥma causa õĩum tucioꝵ hoc

Expanded text:
s cuilibet, etiam homini sancto et dei uoluntatem scienti atqenti, praeter unum sanctum sanctorum dicit in hac uita necessariam non fuisse, multum errat nec potest omnino illi ipsi placere quem laudat; si autem se ipsum talem putat, ipse sc decipit et ueritas in eo nonest, non ob aliud, nisi quia falsum putat. nouit ergo ille medicus, qui non est opus sanis, sed aegrotantibus, quemadmodum nos curando perficiat in aeternam salutem, qui et ipsam mortem, quamuis peccati merito inflicta sit, non aufert in hoc saeculo eis quibus peccata dimittit, ut etiam cum eius timore superando suscipiant pro fidei sinceritate certamen, et in quibusdam etiam iustos suos, quoniam adhuc extolli possunt, non adiuuat ad perficiendam iustitiam, ut, dum non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens, actionem gratiarum semper indulgentiae ipsius debeamus et sic ab illa prima causa omnium uitiorum, hoc