comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam nonfit ipsa remissio peccatoꝵ.
tanꝗͣ proprium opus est scĩ sp̃s: pacre
sane ⁊ filio cooꝑantib: quia societas ẽ
quodam mͦ patris ⁊ filii ipse sp̃s sc̃s.
Nam pat̾ non cominunit᷑ habetur
pat̾ afilio et sp̃u sc̃o. quia non est pat̾
amboꝵ: ⁊ filius non communit̃ habe
betur apatre et filio. quia sp̃s est unus
amborum. Quisquis gͥ reus erit fuerit
inpenitentiȩ contra spm̃ in quo unitas
et societas cominunionis congregatur
eccłiȩ : nunquam illi remittet᷑ qr hoc
sibi clausit ubi remitcitur. Q merito
dampnabitur cum spũ qui inse ipsũ
diusus est: diuisus et ipse contͣ spm
scm qui inse ipsum diuisus non est.
Hoc et ipsa euangłica testimonia nos
ãmonent. si ea ꝑscrutemur ad tentius.
Nam et scd̾m lucam quidẽ non ibi
hoc dic̃ dñs. ubi respondet eis qui dixe¬
runt. quod in principe demonum
eicit demones: non ei remitti qui blas¬
phemauerit in sp̃m sc̃m. Unde apparet

Expanded text:
quam non fit ipsa remissio peccatorum, quam non fit ipsa remissio peccatorum, tanquam proprium opus est Spiritus sancti, Patre sane et Filio cooperantibus, quia societas est quodammodo Patris et Filii ipse Spiritus sanctus. Nam Pater non communiter habetur Pater a Filio et Spiritu sancto, quia non est Pater amborum: et Filius non communiter habetbetur a Patre et Filio, quia Spiritus est unus amborum. Quisquis igitur reus fuerit impoenitentiae contra Spiritum, in quo unitas et societas commuEcclesiae, nunquam illi remittetur; quia hoc sibi clausit, ubi remittitur: et merito damnabitur cum spiritu qui in se ipsum divisus est, divisus et ipse contra Spiritum sanctum qui in se ipsum divisus non est. Hoc et ipsa evangelica testimonia nos admonent, si ea perscrutemur attentius. Nam secundum Lucam quidem non ibi hoc dicit Dominus, ubi respondet eis qui dixerunt quod in principe daemoniorum ejicit daemones, non ei remitti qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Unde apparet,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt ad petrum ⁊ ad apłos. Quid
dixit petrus ad eos. agite pęnitentiam
⁊ baptretur: unus quisq ur̃m in noĩe
iħu xp̃i inremissionem peccatorum.
remissio. et doni huius acceptio: inqua
quem mucet inquit pat̾ in nomine
meo. Neq enim habitat in quoquam
sp̃s sc̃s sine patre et filio. sicut nec filuis
sine patre ⁊ spu scõ. nec sine illis pater:
Inseꝑabilis est quippe habitacio. quoꝵ
inseꝑabilis est oꝑatio. S singillatim ple¬
rumq ꝑ creature significationes. non
ꝑ suam substantiam demonstrantur:
sicut sua temporum spacia sillabis oc¬
cupantib separatim uoce pronunti¬
antur: nec tam̃ esse ipsis ullis inter¬
uallis iomentisq temporum seꝑant᷑.
Non enim unquam dici possunt si¬
mul. cum esse non possint nisi semper
simul: s ut iam non semel diximus
ideo remissio peccatorum. qua in se di¬
iuse sp̃s euertitur et expellit᷑ regnum:
ideo societas unitatis ȩccłiȩ dei extra

Expanded text:
dixerunt ad Petrum et ad apostolos: dixerunt ad Petrum et ad apostolos: dixit Petrus ad eos: 'Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Iesu Christi in remissionem peccatorum, remissio et doni huius acceptio, in qua Quem mittet, inquit, Pater in nomine meo . Neque enim habitat in quoquam Spiritus sanctus sine Patre et Filio: sicut nec Filius sine Patre et Spiritu sancto, nec sine illis Pater. Inseparabilis quippe est habitatio, quorum est inseparabilis operatio: sed singillatim plerumque per creaturae significationes, non per suam substantiam demonstrantur; sicut sua temporum spatia syllabis occupantibus separatim voce pronuntiantur: nec tamen a se ipsis ullis intervallis momentisque temporum separantur. Non enim unquam dici possunt simul, cum esse non posimul, sed ut jam non semel diximus, ideo remissio peccatorum qua in se divisi spiritus evertitur et expellitur regnum, ideo societas unitatis Ecclesiae, extra
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis: iurtutem aut̃ eiꝰ ab negantes.
pͥotest enim esse uisibilis forma. palmitis
ȩtiam pret̾ uitem. s iniusibilis uita. radi¬
ces habere non potest nisi inuite. Proinde
corporalia sacram̃ta quȩ portant et cele¬
brant ȩtiam segreguati ab unitate corꝑis
.xͥ. formam possunt exhb̾e pietatis: iuitꝰ
uͦ pietatis iniusibilis ⁊ spiritalis. ita in eis
non potest ẽẽ quemadmodũ sensus non
sequit᷑ hominis m̃brum. qnͣdo amputa
ne pͥnceps peccati sp̃s qui inse ipsum di¬
uisus ẽ regnet in nobis: ut eruti apotesta¬
te sp̃s unmundi. templũ deinceps effi¬
ciamur sp̃s sci. & a quo munclamur
accipiendo indulgentiam. ipsum acci¬
piamꝰ. habitatorem ad faciendam. au¬
gendam. ꝑficiendamq iusticiam. Nam
⁊ inprimo eiꝰ aduentu cum hii qͥ eum
acceꝑant lingius om̃iũ gentium loque¬
rent᷑. et stupentes eos qui aderant alloq̃re¬
tur apłe petrus: compuncti sũt corde et

Expanded text:
pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem; sed invisibilis vita radicis haberi non potest, nisi in vite. Proinde corporalia Sacramenta, quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis; virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum, quando amputatne princeps peccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficiendamque justitiam. Nam et in primevo eius adventu, cum hi, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos, qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus, compuncti sunt corde et
Abbreviated transcription (Latin):
uerimus quod paruuli inxͦ ñ ꝑcipientes
post uitueamur quemadmodũ eos ipsos
qui dicti sunt sp̃m non habentes. S nec
ille dicendus ẽ ẽẽ inȩccłia et ad istam so¬
cietatem sp̃s ꝑtinere. qui ouib. xp̃i cor¬
porali tantum commextione ficto corde
miscetur. Sc̃s enim sp̃s disciplinȩ esfu¬
giet fictum. Quappt̾ quicumq inscis¬
maticis uel hereticis congregacionibus.
uel potius segregacionibus baptirant᷑:
quamuis non sint renati fpũ tanquam
insmabeli similes. qui scđ̾m carneninatꝰ
est abrahȩ: non scđm ysaac qui scđm sp̃m
qr ꝑ promissionem: tam̃ ad catholicam
ueniunt. et societati sp̃s aggregantur.
quem foris procul dubio non habebant:
non eis repetitur lauacrum carnis. Non
enim defuit etiam foris positis ista forma
pietatis: s accedit eis. Quȩ nisi intus nõ
potest dari iuntas sp̃s: intuncło pacis.
T ales quippe erant anteꝗͣ catholici ẽẽnt.
de qualib dic̃ apłs. Habentes formam

Expanded text:
verimus quod parvuli in Chrisverimus quod parvuli in Chrispost Paulum apostolum intueamur, quemadmodum eos ipsos qui dicti sunt Spiritum non habentes. ille dicendus est esse in Ecclesia, et ad istam societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum commixtione ficto corde miscetur. Sanctus enim Spiritus disciplinae fugiet fictum . Quapropter quicumque in schismaticis vel haereticis congregationibus, vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu, tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus est Abrahae, r repromissionem ; tamen cum ad Catholicam veniunt, et societati Spiritus aggregantur, quem foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non enim defuit etiam foris positis ista forma pietatis: sed accedit eis, quae nisi intus non potest dari, unitas Spiritus in vinculo pacis. Tales quippe erant, antequam catholici essent, de qualibus dicit Apostolus: Habentes formam
Abbreviated transcription (Latin):
et carnales. et animales. non ualentes ꝑ
ab eccłia segreguati. paruuli appellantur
in xͦ. Quos utiq uel angłos uel deos eẽ
cupiebat: quos arguebat qr hoĩes erant
idẽ in his contentionib non quȩ dĩ sũt.
s ea quȩ hominũ sapiebant. De illis uͦ
qui sunt ab ȩccłia segreguati non dictũ ẽ.
ea quȩ sũt sp̃s non ꝑcipientes. ne ad scien¬
ut qui ht̃ etiam sciendo ꝑcipiat quod hit̃.¬
Habent gͦistum sp̃m in ȩccłia constituti
paruuli in xͦ: adhuc animales atq carna¬
les qͣuid hãnt ꝑciꝑe ñ ualentes. idẽ intel¬
ligere ⁊ nosse. Nam quomͦ ẽẽnt paruu-¬
li in xp̃o nisi renati ex spũ scõ: Nlec mi¬
rum uideri debet. quod quisq aliquid
hãt: et quod ht̃ ignorat. Ut enĩ taceam
de om̃ipotentis diuinitate atq incom¬
mutabilis trinitatis unitate. quis scien
tia facile ꝑcipit. quid sit anima. et quis
ñ ht̃ animam: Postremo certissime no¬

Expanded text:
et carnales et animales, non valentes peet carnales et animales, non valentes peab Ecclesia segregati, parvuli appellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero qui sunt ab Ecclesia segregati, non dictum est, Ea quae sunt Spiritus non percipientes; ne ad scienut qui habet, etiam sciendo percipiat quod hHabent ergo istum Spiritum in Ecclesia constituti parvuli in Christo, adhuc animales atque carnales, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate; quis facile scientia percipiat quid sit anima? et quis non habet animam? Postremo ut certissime no
Abbreviated transcription (Latin):
non habutes. Unde in ipsa eccłia ȩtiã
illos qui ꝑ nomina hominum quãuis
sasmata doliebant᷑: paulus apłs inter¬
cetera aitanimalis aut̃ homo: non pe¬
illi: et non potest scire qm̃ spiritaliter
diudicatur. Ostendit quid dixerit
nni percipit idest scientiȩ nõ capit
urbum. Hos in eccłia constitutos
pruulos dicit non dum spiritales
S ad huc carnales: et lacte alendos
un esca. Quasi paruulis inquit in xp̃o
Euobis potum dedi: non escam. Non¬
am enum poteratis. s nec adhuc qͥdem
Itestis. Ubi dr̃ nondum. uel non adhuc
ꝑfato non desperatur: sic eo tunditur
Isit aliquando quod nondumẽ. Adhuc
em estis inquit carnales. & ostendens
ide sint carnales. cum enĩ sit inqͥt
Iđm hominem ambulatise Atq
apsum planiꝰ aꝑiens. cum enĩ qͥs dicat
quidem inquit sum pauli. alius
Fego apollo. nonne homines estis:
Qudꝰ gͦ ẽ apollo. quid aut̃ paulus: Mi¬
apollo. concordes erant in unitate
uersus alterum ceꝑant: dicunt᷑ ⁊ hoĩes

Expanded text:
non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis schismata moliebantur, Paulus Apostmo non peilli, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. Quasi parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. Ubi dicitur, nondum, vel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquit, secundum hominem ambulatis? Atque idipsum planius aperiens: Cum enim quis dicat, Ego quidem, inquit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne homines estis? Quid ergo Apollo? quid autem Paulus? MiPaulus et Apollo, concordes erant in unitate versus alterum coeperant, dicuntur homines
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. lingius om̃ium gentuu sunt lo¬
guas om̃ium gentium significari istam
societatem filioꝵ dei et membrorum xͥ
futuram in om̃ib gentib ut quemad¬
modum tunc ille apparebat accepisse sp̃m
sc̃m qui loquebatur lingius om̃ium gen¬
tium: ita nunt ille se cognoscat accepissẽ
spm̃ scm qui tenetur uinculo pacis ec
Unde dic̃ apłs.Studentes seruare uni¬
tatem sp̃s inuincło pacis. Quod autem
ipse sit sp̃s patris. ipse filius dic̃. De patir
procedit. Et alio loco. Non enim uos estis
qui loquimini. s sp̃s patris ur̃i quiloqui¬
tur in uobis. Quod uero ipse sit et sp̃s fi
clamare ficientem. Nos enim clamamꝰ.
s in illo Nest ipso diffundente kearicatem
in corchi nr̃is: sine qua manit̾ clamat
quicũ clamat. Unde item dic̃. Quisqͥs

Expanded text:
venit linguis omnium gentium sunt lovenit linguis omnium gentium sunt loguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus. Ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spiritum sanctum qui loquebatur 80 linguis omnium gentium: ita nunc ille se agnoscat accepisse Spiritum sanctum qui tenetur in vinculo pacis EccUnde dicit Apostolus: Studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Quod autem ipse sit Spiritus Patris, ipse Filius dicit: De Patre procedit. Et aliqui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Quod vero ipse sit et Spiritusclamare facientem. Nos enim clamamus; sed in illo, id est, ipso diffundente charitatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. Unde item dicit: Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur. in eo sp̃u dimitti oportebat.
quo inunum ȩccłia congregatur: Deni¬
q si quenquam extra ȩccłiam suorum
penite it peccatorum. et huius tanti
percati quo alienus est ab gccłia deicor
inpenitens bãt: quid eipudest illa pe¬
nitentia cum isto solo. uerbum dicat
in spũ scõ fiat remissio peccatorum :
Quam remissionem cum crinitas faci¬
at: proprie tam̃ ad spm̃ sc̃m intelligitur
ꝑtinere. Ipse ẽ enim sp̃s adoptiõnis filioꝵ
in quo clamamus abba pater: ut ei possi¬
mus dicere duite nobis debita nr̃a.
Q in hoc cognoscimꝰ siẽ dicit apłs iołs.¬
qm̃ xp̃s manet in nobis de spuscõ quẽ
dedit nobis. Ipse sp̃s testimonium reddit
spui nr̃o: quia sumus filii dei. ad ipsum
enim ꝑtinet societas. qua efficimur in¬
unum corpus unici filii dei. Unde scrip¬
tumẽ. Si qua gͥ exhortacio in xp̃o. si qd̃
solatium caritatis. si qua societas sp̃s. Piop¬
ter hanc societatem illi in quos primitus

Expanded text:
tuntur, in eo Spiritu dimitti oportebat, tuntur, in eo Spiritu dimitti oportebat, quo in unum Ecclesia congregatur. Denique si quemquam extra Ecclesiam suorum poeniteat peccatorum, et hujus tanti peccati quo alienus est ab Ecclesia Dei cor impoenitens habeat, quid ei prodest illa poenitentia; cum isto solo verbum dicat in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum? Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spiritum sanctum intelligitur pertinere. Ipse enim est Spiritus adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater : ut ei possimus dicere, Dimitte nobis debita nostra . Et in hoc cognoscimus, sicut dicit Aposs manet in nobis, de Spiritu suo, quem dedit nobis . Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei . Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unde scriptum est: Si qua igitur exhortatio in Christo, si quod solatium charitatis, si qua societas Spiter hanc societatem, illi in quos primitus
Abbreviated transcription (Latin):
illud tam̃ opus tanti miraculi patremet
enum et solum fitium uerissime dicunꝰ
ipsam suscepisse darnem: non patrem
nem ad solum filium ꝑtinentem. quisꝗͥs
neguat cooꝑatum patrem aut sp̃m scm̃.
non recte sapit. Item dicimꝰ nec patrem
nec filium s solum sp̃m scm̃. et mc̃o¬
lumbȩ speciȩ. et in linguis uelut igne¬
is apparuisse. et sedisse. ꝓnuntiare illis
inquos uenerat multis et uariis lĩquis
patris et uerbi unigeniti separare non
possumꝰ. Ita singłorum quoq intrinitate
oꝑa trinitas oꝑatur. unicuiq oꝑanti.
cooꝑantib duob conueniente in tribus
agendi concordia. non in uno deficiente
efficatia ꝑagendi. Quȩ cum ita sint. hine
atq illud adiutorium tanquam huic
oꝑi non susficiens assinebat: s spm̃ dͥi
uisum insemet ipsum. eo spu congrue¬
bat expelli quem pater et filius non
duusi insemet ipsis cominunt᷑ habent.
Sic et peccata quia pret̾ ȩccłiam ñ dunit

Expanded text:
illud tamen opus tanti miraculi Patrem, eillud tamen opus tanti miraculi Patrem, ebnuat? Sic enim et solum Filium verissime dicimus ipsam suscepisse carnem, non Patrem,nem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filium, sed solum Spiritum sanctum et in columbae specie et in linguis velut igneis apparuisse, et sedisse, pronuntiasse illis, in quos venerat, multis et variis linguis Patris et Verbi unigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas operatur, unicuique operanti cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. Quae cum ita sint, hinc atque illud adjutorium tanquam huic operi non sufficiens assumebat, sed Spiritum divisum in semetipsum eo Spiritu congruebat expelli, quem Pater et Filius non divisi in semetipsis communiter habent. Sic et pe
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑantium ꝑsonarum: qr et ilius de illo
natus est. et sp̃s sc̃s principalt̃ de illo pro¬
cedit de quo natꝰ ẽ filius: et cum quo illi
communis ẽ idem sp̃s: et illud quod at
dñs. si oꝑa non fecissem in eis quȩ nepo
alius fecit. non ad patrem uel fpm̃ itu
lisse quod ea non sint in illis oꝑib copa¬
ci. s ad om̃s aquib legunt᷑ multa faci
miracula et tam̃ anullo quȩ filius fic:
tum quia non ei coopatur pat̾ et filis
s racionabilit̃ et ueracit̃ dr̃ patrem cxis¬
ad ꝑsonam patris tantũmͦ ꝑtineret oo¬
tans cum hominib conuersabaturn
t̾ra. ideo non erat ȩtiam insinu patis
tanquam unigenitum uerbum. qñdo
illa de nube uexfacta est: Aut sapient᷑
et spitalit̃ credi potest am̃ patiem opa¬
cionem uerborum suorum sonantiu aq
ꝑatione se parasse: Eodem mͦ eun iectis¬
sime dicamus non patrem ñec spm semi
caro est illa. et plante fluctib innitentes.

Expanded text:
operantium personarum; quia et Filius de illo operantium personarum; quia et Filius de illo natus est, et Spiritus sanctus principaliter de illo procedit, de quo natus est Filius, et cum quo illi communis est idem Spiritus: et illud quod ait Dominus, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis operibus cooperati; sed ad homines, a quibus leguntur multa facta miracula, et tamen a nullo quae Filius fecit: tum, quia non ei cooperatur Pater et Filius, sed rationabiliter et veraciter dicitur Patrem dixisad personam Patris tantummodo pertinere, cootans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritaliter credi potest Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atque cooperatione separasse. Eodem modo cum rectissime dicamus non Patrem, nec Spiritum caro erat illa, et plantae fluctibus innitentes;
Abbreviated transcription (Latin):
filios isrł. idest quib cutum cidet filios
isrł. d qui proptẽa demunt sp̃iu sc̃o pro¬
priam potestatem: illud attendant quod
dictum eẽ adnõ legitur: sp̃s uͥiult spirat
Illud uͦ quod apłs ait. om̃a aut̾ hec opatu
unus atq idem sp̃s. uerendum ẽ. ne quis¬
quam arbitretur quod ea non opecur
pat᷑ et filius cum in eis oꝑibus comme¬
morauerit et donationes curationum.
et oꝑationes uirtutum. ubiẽ utq et ex¬
pulsio demonioꝵ. Cum uͦ aduugit ⁊ dic̃.
diuidens propria unicuiq pro it uult.
d: apatre et filio plane indiuidiam. Si
gͦ hec ita dicuntur. et tam̃ inseabilis in¬
celligatur oꝑatio trinitatis. itait cum
non sine patre et spũ sc̃õ. et cur oꝑatio
sp̃s sci non sine patre et filio: gis notum
ẽ recte credentibus uel etian ut possunt
intelligentib et illud ideo actum esse
de patir iꝑse facio oꝑa. quozab illo sit
origo ȩtiam oꝑum aquo ẽ eistentia co¬

Expanded text:
filios Israel : id est, quibus circumcideret filios filios Israel : id est, quibus circumcideret filios Israel. Sed qui propterea demunt Spiritui sancto propriam potestatem, illud attendant quod dictum a Domino legitur: Spiritus ubi vult spirat . Illud vero quod Apostolus ait, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus; verendum est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trininon sine Patre et Spiritu sancto; et cum operatio spiritus sancti, non sine patre et filio. satis notum est recte credentibus uel etiam ut possunt intellegentibus, et illud ideo dictum esse de patre: ipse facit opera, quod ab illo sit origo etiam operum, a quo est e
Abbreviated transcription (Latin):
ipse facit oꝑa: t anquam filius nonfacut
s pater manens infilio. Cur gͦ alio locoa
cit pat̃ m̃s uisq nĩc oꝑatur et ego opor
et paulo post quȩcumq em̃ ille fecert
hec et filiuis similit᷑ facit: Quod autem
alio loco dicit si oꝑa non fecissem in eis
quȩ nemo alius fecit: ita dicit quas bos
faciat. Si aut̃ hec ita dicunt᷑ ut cam̃ims¬
parabilia sint oꝑa patris et filii. quida
dendum ẽ de spũ sc̃o. nͥ quia et ipse part
oꝑatur: Nam in eo ipso loco unde ex¬
tã est ista questio quam discutinius. cu
filius eiceret demonia: ipse tamait. Si
ego inspũ scõ eicio demonia: igit᷑ ꝑueni
sua uoluntate aliquid oꝑari. et adhoe
ꝑtinẽ quod clictum ẽ. in ppu sc̃o  eicioae¬
spũ. ut sic intelligatur quod dictum ẽ.
cio. Solent quippe ita loqui scrpturȩ.
Intfecerunt inglacdio. idest gladio. dne¬
cenderunt in igne. idest igni. Q accepit
iħs cultros petrinos in quib currumcidet

Expanded text:
Ipse facit opera; tanquam Filius non faciat, sed Pater manens in Filio. Cur ergo alio loco dicit, Pater meus usquemodo operatur, et ego operor? et paulo post, Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Quod autem alio loco dicit, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , ita dicit quasi solus faciat. Si autem haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilia sint opera Patris et Filii; quid credendum est de Spiritu sancto, nisi quia et ipse pariter operatur? Nam in eo ipso loco, unde exorta est ista quaestio quam discutimus, cum Filius ejiceret daemonia, ipse tamen ait, Si ego in Spiritu sancto ejicio daemonia, igitur pervesua voluntate aliquid operari; et ad hoc pertinere quod dictum est, In Spiritu sancto ejicio daeid faceret Spiritu: ut sic intelligatur quod dictum est, cio. Solent quippe ita loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinos, in quibus circumcideret
Abbreviated transcription (Latin):
muilatione. Iam nudiustc̃uis qui affustĩ
tis: quom̃ longe positum. Piebem uoces.
fumus in monte terrebant. Quom̾ aut̃
epost umbram pasce. quomodo uencrit.
ieis linguis suꝑunumquẽq eorũ insederit
ergo nõ timore s  dilatione: ut nõ serui. s filii
uis. Quenĩ adhuc idõbene agit. quia pęnam
ułpenamtimeat. timor seruus ẽ: haritas li¬
taẽ. Et ut sicdicamꝰ. timorseriuis ẽ haritatis.
possideat diabol cortuũ: p̃cedat seriuus in¬

Expanded text:
dilectione. Jam nudiustertius qui adfuistis audistis, quomodo longe positam plebem, voces, ignis, fumus in monte terrebat ; quomodo autdie post umbram Paschae quomodo venerit, et igneis linguis super unumquemque eorum insederit . Jam ergo non in timore, sed in dilectione; ut non servi, sed filii simus. Qui enim adhuc ideo bene agit, quia poenam utinam tamen vel poenam timeat. Timor servus est, charitas libera est; et ut sic dicamus, timor est servus charitatis. Ne possideat diabolus cor tuum, p
Abbreviated transcription (Latin):
untidit uos a membris eiꝰ. p̃cidite uosa
ompire eiꝰ. S quid ad huc dicam. ut se
ab accłia segregent. cum hoc iã fecerint:
hentici enim sunt: iã foris sunt. cũ cota
mundicia sua foris remanserunt. Re¬
lio. Nunquid potuimꝰ dic̃e quia stimꝰ :
cermiᷤꝰ nos peccatores ẽẽ. Propt̃ humilita¬
tem qͦ mentiris: Iustꝰ es. sine peccato es.
s ꝓpter humilitatẽ dicis te peccatorem :
Quom te accipiã tanꝗͣ xpĩanum in alt̾um
cestem quẽ cõtͣ ce ipsũ teneo falsum testẽ:
Iustꝰ es. sine peccato es. & dicis ce ẽe pecca¬
dor̃e. de hab̾e peccatum : Testis q̃ falsus
escont᷑te: nõ accipit deus m̃dacẽ humili¬
titem cuã. Inspice uitam cuã: uide cõs¬
tientiã cuã. Erto ustꝰ es: s non potesi¬

Expanded text:
praecidite vos a membris ejus, praecidite vos a praecidite vos a membris ejus, praecidite vos a corpore ejus. Sed quid adhuc dicam ut se ab Ecclesia segregent, cum hoc jam fecerint? Haeretici enim sunt, jam foris sunt: cum tota munditia sua foris remanserunt. Reflato: Numquid potuimus dicere quia justi sumus? os peccatores esse. Propter humilitatem ergo mentiris? Justus es, sine peccato es: sed propter humilitatem dicis te peccatorem. Quomodo te accipiam tanquam christianum in alterum testem, quem contra te ipsum teneo falsum testem? Justus es, sine peccato es, et dicis te habere peccatum. Testis ergo falsus es contra te. Non accipit Deus mendacem humilitatem tuam. Inspice vitam tuam, vide conscientiam tuam. Ergo justus es, sed non potes
Abbreviated transcription (Latin):
lauacro aque in u̾bo ut ex hib̾et sibigłor¬
osam eccłiam. nõ habentẽ macuũ uit ru¬
gam aut aliqͥd huiꝰmodi A udiuimus
de nube magna donitrua: nubesentindi
apłs. Uerba ista sonuert: et tremere ni
quomͦ ista u̾ba apłs dixerit. dicite inq̃
nob̾: utrũ uos iusti estis an non. Respe¬
dent: iusti sumꝰ: Ergo nõ habetis pe
ꝑ om̃s dies. ꝑ om̃s noc̾tes nichil maliꝰ
tis. nichil mali dicitis: nichil mali cs¬
tatis: Non audẽt dic̃e nichil. S quid
respondent: Nos quidẽ peccatores si
s de scĩs loquim᷑ non de nob hocuoꝰ
mestis: baptizati inquit sumus:
Missa sunt uob̾ cũcta peccata : dimis
inquit. Quom̾ g̃ estis peccatores: Suf
mͥ unde te repellam. Uos xpĩani estis.
hptirati estis. fideles estis. membra eccłe
esis: et habetis maculas et rugas. Quomͦ
t eat eccłia isto temꝑe sine macula et ru¬
noniuistis ẽ eccłiam nͥ eã que sine macu¬
laẽ es rugaẽ: cũ rugis urĩs et maculis

Expanded text:
bo, ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi . Audivimus de nube magna tonitrua. Nubes enim Dei Apostolus. Verba ista sonuerunt, et tremere nos quomodo ista verba Apostolus dixerit; dicite, inquam, nobis, utrum vos justi estis, an non. Respondent, Justi sumus. Ergo non habetis pe omnes dies, per omnes noctes nihil mali facitis, nihil mali dicitis, nihil mali cogitatis? Non audent dicere, Nihil. Sed quid respondent? Nos quidem peccatores sumus; sed de sanctis loquimur, non de nobis. Hoc estis? Baptizati, inquiunt, sumus. Dimissa sunt vobis cuncta peccata? Dimissa, inquiunt. Quomodo ergo estis peccatores? Sufficit mihi unde vos repellam. Vos christiani estis, baptizati estis, fideles estis, membra Ecclesiae estis, et habetis maculas et rugas? Quomodo ergo est Ecclesia isto tempore sine macula et runon vultis esse Ecclesiam, nisi eam quae sine macula et ruga est, cum rugis vestris et maculis
Abbreviated transcription (Latin):
ris qd̾ euitaũas. Ueritas inte nõ ẽ: nͥ teita
dixeris peccatorẽ. ut etiã t̃e cognoscas. Ue¬
ritas autẽ ipsa ẽ: ut quod es dicas. Nam
quom ẽ. bumilitas. ubi regnat falsitas:
pore eccłe ꝗͣ dicis nõ hab̾e maculã aut ru¬
gam. aut aliqͥd eiꝰmodi. & ẽẽ sine peccato:
ecce ueniet hora orationis. oraturaẽ tota
ȩccłci: et tu qͥdem foris es. Ueni ad oratio¬
nem adnĩcam. ueni ad trutinã : ueni et
dic pat̾ nr̃ qͥ es in celis. seqͣre. scĩficet᷑ nom̃
tuum. adueniat regnum tuũ. fut uolun¬
cascua sicut incelo et in t̾ra: panẽ nrmͣ
cotidianũ da nob̃̾ hodie: seq̃re et dic. diit¬
te nob̾ debita nr̃a. Responde heretice.Que
st̃ debita tua : An forte pecuniã mutuã. adõ
accepisti: Non inqͥt. Non de g̃ amplius
intͣrogabo de hoc. Ip se enĩ dñs expositu¬
rusest. q̃ sint debita: que nob̾ petimus
relaxari. Dicamus gͦ sequẽtia Sicut et nos

Expanded text:
ris quod evitaveras. Veritas in te non est, nisi te ita ris quod evitaveras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est humilitas, ubi regnat falsitas? pore Ecclesiae, quam dicis non habere maculam aut rugam aut aliquid ejusmodi, et esse sine peccato, ecce veniet hora orationis, oratura est tota Ecclesia: et tu quidem foris es; veni ad orationem dominicam, veni ad trutinam, veni, dic, Pater noster, qui es in coelis. Sequere: Sanctificetur nomen tuum. Veniat regnum tuum. Fiat icut in coelo, et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Sequere, et die: Dimitte nobis debita nostra. Responde, haeretice, quae sunt debita tua? An forte pecuniam mutuam a Deo accepisti? Non, inquit. Non te ego amplius interrogabo de hoc: ipse enim Dominus expositurus est, quae sint debita quae nobis petimus relaxari. Dicamus ergo sequentia: Sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Ueritas in te nõẽ. quia nõ ait
iis. si dixerimiꝰ quia peccatũ nõ habemꝰ
militas in nob̾ nõ ẽ: s sdixit nos ipsos
seducimus: et u̾itis in nob nonẽ. Ergo
m̃timur. si dixerimꝰ nos ñ hab̾e peccatũ:
Simendatium cimuit ioħs. cii mñdatium
ñ times. ut cũ eẽs uistꝰ. dicas te ẽẽ peccitorẽ:
Quomͦ qͣ te accipiam ad alienam causam
destẽ: qui in causatua m̃tiris: Scõs reos
constituis: dũ cõtͣ ce falsũ testimoniumn
dicis. Quid facturus es alt̾i qͥ te infamas:
Quomͦ alt̃ tuã calumtiã deuitabit. qͣndo
te tuȩ lingue m̃datio reũ facis: It̃um te
respondes peccator. Mentiris: qr nõ qd
de ẽẽ corde credis. hoc ore dicis Ergo et si
nõ eras peccator: ẽẽ incipies dũ mentiris.
Dicis enim. Humilitatis causa nos dicimus
peccatores eẽ : nã deus uidec qr iusti sumꝰ:
Cum gͦ humilitatis causa m̃tiris. si nõ eras
peccator anteꝗ̃ mentireris. m̃ciendo effice¬

Expanded text:
as in te non est. Quia non dixit Joannes, Si dixerimus quia peccatum non habemus, humilitas in nobis non est: sed dixit, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo mentimur, si dixerimus nos non habere peccatum. Si mendacium timuit Joannes, tu mendacium non times, ut cum sis justus, dicas te esse peccatorem? Quomodo ergo te accipiam ad alienam causam testem, qui in causa tua mentiris? Sanctos reos constituis, dum contra te falsum testimonium dicis. Quid facturus es alteri, qui te infamas? Quomodo alter tuam calumniam devitabit, quando te tuae linguae mendacio reum facis? CAPUT Respondes, Peccator. Mentiris, quia non quod te esse corde credis, hoc ore dicis. Ergo et si non eras peccator, esse incipies dum mentiris. Dicis enim: Humilitatis causa nos dicimus peccatores esse; nam Deus videt quia justi sumus. Cum ergo humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam mentireris, mentiendo effice
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem confessi fuerimus peccata nr̃a:
fideł ẽt iustus qui dimictat nob peccata¬
nr̃a : & mundet nos ab omi iniquitate. his
ũbis docuit beatus ioħs. mimo ipsedũs
iħs non se tacens ꝑ iohannem. nemineon
in ista carne. in isto corruptibili corpore.
in ista t̾ra. in isto magͥno scło. in istauita
cemptationibꝰ plena: neminẽ hic uiuere
sine peccato absoluta sententiaẽ: nec
expositore indiget. Si dixerimus quia
peccatum nõ habemꝰ. Quis enim ẽ. qui nõ
habeat peccatũ: Sicut scriptura dic̃ nec
infans cuiꝰ ẽ. unius diei uita suꝑt̾ram Talis
paruulꝰ poccatũ nõ fecit: s de parentibũ
tͣrit. Ergo nullomͦ quisꝗͣ. pocest dic̃e nõ
se habuisse peccatũ: s accessit ꝑ fidem a la¬
uacrũ regenerationis homo fideł. et omĩa

Expanded text:
essi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. His verbis docuit beatus Joannes, imo ipse Dominus Jesus non se tacens per Joannem, neminem in ista carne, in isto corruptibili corpore, in ista terra, in isto maligno saeculo, in ista vita tentationibus plena, neminem hic vivere sine peccato. Absoluta sententia est, nec expositore indiget: Si dixerimus quia peccatum non habemus. Quis est enim qui non habet peccatum? Sicut Scriptura dicit, Nec infans cujus est vita diei unius super terram . Talis parvulus peccatum non fecit, sed de parentibus traxit. Ergo nullo modo quisquam potest dicere, non se habuisse peccatum. Sed accessit per fidem ad lavacrum regenerationis
Abbreviated transcription (Latin):
sensum domini: aut quis prior dedit
illi. et retribuetur ei: Quoniam er ip¬
soce ꝑ ipsum et in ipso sunt omnia ipsi
cam ueterib quam noius scripturis
satis aꝑteq probatum ẽ. diuinam u¬
nitatem. trmitatem in separabilem pe
nitus hereticis. scd̾m apłm dicentem. he¬
reticum post unam corceptionẽ deuita:
iam ficdeles nrãs populos de ipsafiadx
tholica comfirmemus. Nullȩ sureo
pemaiores diuiciȩ. nulli tbesaar a
li honores. nulla mundihuius mars
stantia quam c̃ fides catholica. quex
tores homines saluat. cecos illunme
infirmos curat. catecum inos laptre
fideles iustificat. penitentes repara¬
tificat. auginentat. martyres coron
uirgines. uduas. & conuigales cast
dore conseruat. Clericos ordinat s¬
tes consecrat. regnis celestib p̃parat.
eterna heditate cum scĩs angelis c̃m¬
nicat. sicut ipse domiius promitu
confirmat: in resurrectione neq¬

Expanded text:
ejus fuit? aut quis prior dedit illi et retribuetur ei? quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia, ipsi tam veteribus quam novis Scripturis satis aperteque probatum est divinam unitatem esse Trinitatem inseparabilem, spretis penitus haereticis secundum Apostolum dicentem, Haereticum post unam correptionem devita ; jam fideles nostros populos de ipsa fide catholica confirmemus. Nullae quippe sunt majores divitiae, nulli thesauri, nulli honores, nulla mundi hujus major substantia, quam est fides catholica, quae peccatores homines salvat, caecos illuminat, infirmos curat, catechumenos baptizat, fideles justificat, poenitentes reparat, justos augmentat, martyres coronat, virgines, viduas et conjugales casto pudore conservat, clericos ordinat, sacerdotes consecrat, regnis coelestibus praeparat, in aeterna haereditate cum Angelis sanctis communicat. Sicut ipse Dominus promittendo confirmat: In resurrectione neq
Abbreviated transcription (Latin):
gr̾i ut bene illi optemus: octoginta an¬
nos uicturus ẽ. ꝑuenturis est ad senee¬
tutem. Scribe lxxx annos: uixit an¬
num unũ. Quod habes in sũma. quod
ut abeant anni nr̃i. Ueniunt inquam :
ut eant. Non enĩ ueniunt ut stent
nobiscum. s cum transeunt ꝑ nos terũt
nos. ⁊ miniis minusq ualere nos factũt.
Talis ẽ uia inqua uenimus. Quid fac¬
turi sumus cum aduersario illo. id est
cum sermone: Concorda cum illo. Nes¬
cis enim: quando uia finat᷑. Cum uia
finita fuerit: uidex restat. ⁊ minister.
et carcer. At siseruaueris aduersario tuo
bonam uoluntatem. ⁊ cum eo consen¬
sens. pro iudice inuenies patrem. pro
ministro seuo angłm tollentem insinũ
abiaȩ: pio carcere paradisum. O quam
etto inuia cuncta mutasti: quia tuo
ad uersario consensisti Explicit sero¬

Expanded text:
gratia, ut bene illi optemus, octoginta angratia, ut bene illi optemus, octoginta annos victurus est, perventurus est ad senectutem. Scribe octoginta annos. Vixit unum annum: quot habes in summa? quot ut abeant anni nostri: veniunt, inquam, ut eant. Non enim veniunt, ut stent nobiscum: sed cum transeunt per nos, terunt nos, et minus minusque valere nos faciunt. Talis est via, in qua venimus. Quid facturi sumus cum adversario illo, id est, cum sermone Dei? Concorda cum illo. Nescis enim quando via finiatur. Cum via finita fuerit, judex restat, et minister, et carcer. At si servaveris adversario tuo bonam voluntatem, et cum eo consenseris; pro judice invenies patrem, pro ministro saevo angelum tollentem in sinum Abrahae, pro carcere paradisum. Quam cito in via cuncta mutasti, quia tuo adversario consensisti! SER
Abbreviated transcription (Latin):
Non falsum testimonium dicas: audi
cordasti. In his om̃ibus cum tuo isto ad¬
uersario: concordasti. Et quid tibi ꝑdidi¬
sti Non solum nichil ꝑdidisti. sedet te
ipsum qui perieras muenisti. Et uia :¬
uta uita est. Si concordauerimus cũ ipso
si consenserimus illi. finita uia. non ti¬
mebimus uidicem. ministrũ. carcerem.
hori finitur. Unus quisq habet horam:
quando finiat uiam. Uia. uita ista dictaẽ.
fisti istam uitam: finisti uiam. Ambu¬
limus. ⁊ ipsum uiuere accedere est: nsi
forte putitis quia tempus accedit. ⁊ nos
stamus. Non potest fieri. Quomodo acce¬
dit tempiis accedimus ⁊ nos: et non an¬
ni nobis accedunt sed magis dccedtunt.
Uilde eant homines. quando dicunt
puer iste adhuc mimis sapit. accedunt
illi anni: ⁊prudens erit. Attendẽ quid
dicas. Accedunt dixisti: ego ostendo qr
deccedunt. cum tu dicis arcedunt. Et tũ¬
audi: quam id faicile probo. Futemus an¬
nos scis se ipsuis: ex quo natus est. Uerbi

Expanded text:
Non falsum testimonium dicas: audi,Non falsum testimonium dicas: audi,dasti. In his omnibus cum tuo isto adversario concordasti: et tibi quid perdidisti? Non solum nihil perdidisti: sed et te ipsum, qui perieras, invenisti. Via, vita ista est: si concordaverimus cum illo, si consenserimus illi; finita via, non timebimus judicem, ministrum, carcerem. hora finitur. Unusquisque habet horam, quando finiat viam. Via, vita ista dicta est: finisti istam vitam, finisti viam. Ambulamus; et ipsum vivere, accedere est. Nisi forte putatis quia tempus accedit, et nos stamus? Non potest fieri. Quomodo accedit tempus, accedimus et nos: et non anni nobis accedunt, sed magis decedunt. Valde errant homines, quando dicunt: Puer iste adhuc minus sapit, accedunt illi anni, et prudens erit. Attende quid dicas. Accedunt, dixisti: ego ostendo quia decedunt, cum tu dicis, Accedunt. Et audi quam facile id probo. Putemus nos scisse annos ipsius ex quo natus est: verbi
Abbreviated transcription (Latin):
in carcerem. Ambo euangłiste. similiter
hoc explicauerunt. Unus dxeit. Qi operã
inuia liberari ab illo: alter dyeit. consem¬
tulli. Non enim poteris liberan ab illo:
rasi ei consenseris. Uis liberari ab illo: con¬
senti illi. Munquid diabolus ẽ. cui dicor¬
tire. ne tradat nos iudici.⁊ uidex mimi¬
tro. Queramus illum. ⁊ consentiamꝰ illi.
Si peccas: adu̾sarius tuus. sermo dei est.
uerbi causa. Forsitan delectat te mebria¬
r: dicit tibi. Noli. deloctat te peccare et
nugan: ille tibi dicit. Noli. Belectat te ad¬
ulterari: dicit tibi sermo dei. Noli. Inqui¬
buscumq peccatis uolueris facere uolun¬
tatem tuam: dicit tibi. holi. Aduersariꝰ
uersarius: quam utilis aduersarius. Non
quent nrãm uoluntatem: sed utilitatẽ.
Aduersarius ẽ nobis: quam diu sumuis.
⁊ ipsi nobis. Quam diu tu tibi. inimicus
es inimicum habes sermonem dei. esto
tibi amicus: ⁊ concordas cum ipso. Non
homicidium feceris: audi ⁊ concordasti.

Expanded text:
in carcerem . Ambo evangelistae similiter in carcerem . Ambo evangelistae similiter hoc explicaverunt. Unus dixit, Da operam in via liberari ab illo: alter dixit, Consenti illi. Non enim poteris liberari ab illo, nisi ei consenseris. Vis liberari ab illo? Consenti illi. Numquid diabolus est, cui debetire, ne tradat nos judici, et judex ministro: quaeramus illum, et consentiamus illi. Si peccas, adversarius tuus sermo Dei est. Verbi causa, forsitan delectat te inebriari: dicit tibi, Noli. Delectat te spectare et nugari: ille dicit tibi, Noli. Delectat te adulterari: dicit tibi sermo Dei, Noli. In quibuscumque peccatis volueris facere voluntatem tuam, dicit tibi, Noli. Adversariusdversarius, quam utilis adversarius! Non quaerit nostram voluntatem, sed utilitatem. Adversarius est nobis, quamdiu sumus et ipsi nobis. Quamdiu tu tibi inimicus es, inimicum habes sermonem Dei: esto tibi amicus, et concordas cum ipso. Non homicidium feceris: audi, et concordasti.
Abbreviated transcription (Latin):
unde non excas donec soluas nouissimum
quadrantem. Quis ẽ iste adu̾sarius: Sidi¬
abolus: iam liberati sumus. ab illo. Quale
p̃enuim ꝓ nobis datum ẽ. ut ab illo redime¬
remur: De quo dicit apłs. ⁊ de ipsa redemp¬
tione nr̃a. qui eripuit nos de potestate te¬
nebrarum ⁊ transtulit in regnum filii
claritatis suȩ. Redempti sumus: diabolo
renuntiauimus. Quomodo dabimꝰ oꝑam
liberari ab illo: Ne nos iterum faciat cap¬
tiuos peccatores: Sed non est ipse adu̾sariꝰ:
de quo nos dñs commonet. Alio enim loco
alius euangłista sic illud posuit: ut si utħ:
sibi duorum comparemus. adu̾sarium istũ
cito intelligemus. Ecce enim inquit. Cũ
uadis ad principem cũ aduersario tuo. da
operam inuiam liberari ab illo. Alius aut̃
euangłista: hoc ipsum sic dixit. Esto consen¬
tens adusario tuo eto dum es cum ilo
in uia. cetera similia sunt: ne forte ad u̾sarius
tradat ee uidici. uidex ministro. minister

Expanded text:
unde non exies, donec solvas novissimum unde non exies, donec solvas novissimum quadrantem. Quis est iste adversarius? Si diabolus; jam liberati sumus ab illo. Quale pretium pro nobis datum est, ut ab illo redimeremur? De quo dicit Apostolus, loquens de ipsa redemptione nostra: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Redempti sumus, diabolo renuntiavimus: quomodo dabimus operam liberari ab illo, ne nos iterum captivos faciat peccatores? Sed non est ipse adversarius de quo nos Dominus commonet. Alio enim loco alius evangelista sic illud posuit, ut si utraqi Evangeliorum duorum comparemus, adversarium istum cito intelligamus. Ecce enim hic quid dixit? Cum vadis ad principem cum adversario tuo, da operam in via liberari ab eo. Alius autem evangelista hoc ipsum sic posuit: Esto consentiens adversario tuo cito cum es cum illo in via. Caetera similia sunt: Ne forte adversarius tradat te judici, judex ministro, minister
Abbreviated transcription (Latin):
tales sumus. Int̾ casus ambulamus: et si
iuitiei essens. minus casus timere mue
Quid fragilius uase uitreo: Et tam̃ seruatur
senectus ei et febris non timetur. Nos ergo
fragiliores ⁊ infirmiores sumus: quia ⁊ casus
oñis qui non cessant in rebus humanis.
fragilitate utiq nr̃a. cotidie formidamus.
Etꝰ ipsi casus non accedant. tempꝰ ambulat.
Uterit homo ictum. nunquid uitat exitum:
Uitat quȩ extrinsecus eueniunt. numquid
quod intus nascitur pellitur: Deniq nũc
lũbricos gignunt int̾iora: nunc morbus
quilibet subito occupat. Postremo qͣntum¬
uis homini parcatur: nouissime senectus
cum uenerit non ẽ quo differatur. Rinde¬
audiamus dñm̃. In nobis ipsis: agamus
quod p̃cipit. Uideamus quis ẽ ille adu̾sariꝰ:
de quo nos terruit dicens. Si uadis cum
adũsario tuo adprincipem: da oꝑam in uia
liberari ab illo: ne forte tradat te principi.
et princeps ministro. ⁊ mittaris in carcerem.

Expanded text:
tales sumus. Inter casus ambulamus. Si tales sumus. Inter casus ambulamus. Si vitrei essemus, minus casus timeremus. Quid fragilius vase vitreo? Et tamen servatursenectus ei et febris non timetur. Nos ergo fragiliores et infirmiores sumus: quia et casus omnes qui non cessant in rebus humanis, fragilitate utique nostra quotidie formidamus; et si ipsi casus non accedant, tempus ambulat: vitat homo ictum, numquid vitat exitum? vitat quae extrinsecus eveniunt, numquid quod intus nascitur pellitur? Denique nunc lumbricos gignunt interiora, nunc morbus quilibet subito occupat: postremo quantumvis homini parcatur, novissime senectus cum venerit, non est quo differatur. audiamus Dominum, in nobis ipsis agamus quod praecepit. Videamus quis est ille adversarius, de quo nos terruit, dicens: Si vadis cum adversario tuo ad principem, da operam in via liberari ab illo; ne forte tradat te principi, et princeps ministro, et mittaris in carcerem,
Abbreviated transcription (Latin):
diuimus et
in eo dm̃n
eos arguen¬
tẽs qui faciẽ
cęli norunt
probare. et
tempus fidi
regni cȩlorũ
appropinquantis nesciunt inuenire. Iudeis
autem hoc dicebat: sed ętiam ad nos sermo
sui p̃dicationem ita cepit. agite penitentiã:
appropinquabit enĩ regnũ cȩlorum. Et ioħs¬
tista et p̃cursor ipsius ita cȩpit. Agite peni¬
tentiam. appropinquabit enim regnum cęloꝵ.
Et modo corripit dñs qui nolunt agere
penitĩam: appropinquante regno cȩlorum.
Regnum cęlorum sicut ipse ait non ueniet
cum obseruatione. Et itm ipse ait. Regnũ
cȩlorum: intra uos est. Prudent̾ ergo accipiat
non ꝑdat tempus miscđiȩ saluatoris.
Quȩ modo impenditur quam diu huma¬
no geiũ paicitur. Adhoc enim parcit᷑ homini:¬
ut conũtatur. ⁊ non sit qui dampnetur. Uidĩt¬
uenit ds̃ quandõ finis seli est. tamen modo tempꝰ
fidei. Finis scłi utrum hic aliquem nr̃m in¬
ueniat nescio: et fortasse non inueniet. Tem¬
pus ciuquam nr̃m proximũ est. quia mor¬

Expanded text:
divimus, et in eo Dominum eos arguentem, qui faciem coeli norunt probare, et tempus fidei regni coelorum appropinquantis nesciunt invenire. Judaeis autem hoc dicebat: sed etiam ad nos sermo sui praedicationem ita coepit: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Stista et praecursor ipsius ita coepit: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Et modo corripit eos Dominus, qui nolunt agere poenitentiam, appropinquante regno coelorum. Regnum coelorum, sicut ipse ait, non veniet cum observatione. Et iterum ipse ait: Regnum coelorum intra vos est . Prudenter ergo accipiat non perdat tempus misericordiae Salvatoris, quae modo impenditur, quamdiu generi humano parcitur. Ad hoc enim parcitut convertatur, et non sit qui damnetur. Viderit Deus quando veniat finis saeculi: est tamen modo tempus fidei. Finis saeculi utrum hic aliquem nostrum inveniat, nescio: et fortasse non inveniet. Tempus cuique nostrum, proximum est, quia mor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib ꝑ om̃a sicut ⁊ ego om̃ib ꝑ om̃a
placeo. quomodo non ibi remansit qͣsi
ibi constituerit finem intentionis sue
ut placeret hominib. alioquin falfiĩ
quare om̃ibus placeret: non querens
inquit quod michi utile est sed quod
multis ut salui fiant. Ita ⁊ non place¬
bat hominib ꝓpt̾ suam utilitatem.
nec. xp̃i seruus non eẽt. ⁊ placebat hõibꝰ
ꝓpter illoꝵ salutem ut. xp̃i eẽt dispen¬
sator idoneus. quia ⁊ illi coram deo con¬
scientia sufficiebat. ⁊ de illo coram homi.¬
nibus quod imitarentur elucebat:¬

Expanded text:
omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo; quomodo non ibi remansit, quasi ibi constituerit finem intentionis suae, ut placeret hominibus; alioquin falsum dquare hominibus placeret. Non quaerens, inquit, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Ita et non placebat hominibus propter suam utilitatem, ne Christi servus non esset; et placebat hominibus propter illorum salutem, ut Christi esset dispensator idoneus: quia et illi coram Deo conscientia sufficiebat, et de illo coram hominibus quod imitarentur, elucebat
Abbreviated transcription (Latin):
illo non habens meam iusticiam quȩ ex
lege ẽ. s eam quȩ est ꝑfidem xp̃i quȩ est
ex dõ iusticia ex fide. & in alio loco. Ut nos
simus uisticiamt dĩ in illo. Unde ⁊iudeos.
ita reprehendit. Ignor antes inquid dei ui¬
sticiam ⁊ suam uolentes constituere: iu¬
sticiȩ dei non sunt subiecti. Qiuisquis engo
ita uult uideri ab hominb oꝑa sua
ut ille glorificetur aquo ea quȩ in illo
uidentur accepit. ⁊ sic adimitandum
bonum idem ipsi qui uident pieta¬
te fidei ꝓuocentur: uere lumen eiꝰ lucet
coram hominibꝰ. q lux de illo caritatis
radiatur: non suꝑbiȩ fumus euomitur:
Et in eo ipso cauet ne iusticiam suam fa¬
ciat coram hominibus ut iudeatur ab
eis : quia nec suam deputat illam ui¬
sticiam : nec ideo facit ut ipse uideatur:
s ut ille intelligatur. qui laudatur in
homine iustificato. ut faciat ⁊ inlau¬
dante quod laudatur in altero. idest
ut laudantem faciat esse laudabilem.
Attendite ⁊ apłm. Cum dixisset placete

Expanded text:
meam justitiam, quae ex Lege est, sed eam quae est per fidem Christi, quae est ex Deo, justitia ex fide : et in alio loco, Ut nos simus justitia Dei in illo . Unde et Judaeos ita reprehendit: Ignorantes, inquit, Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Quisquis ergo ita vult videri hominibus opera sua, ut ille glorificetur, a quo ea quae in illo videntur accepit, et sic ad imitandum bonum iidem ipsi qui vident pietate fidei provocentur, vere lumen ejus lucet coram hominibus: quia lux de illo charitatis radiatur, non superbiae fumus evomitur: et in eo ipso cavet, ne justitiam suam faciat coram hominibus, ut videatur ab eis; quia nec suam deputat illam justitiam, nec ideo facit ut ipse videatur; sed ut ille intelligatur, qui laudatur in homine justificato, ut faciat et in laudante quod laudatur in altero, id est, ut laudantem faciat esse laudabilem. Attendite et Apostolum, cum dixisset, Placete