comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣm uos supͣ diffi¬
ture tatõnalis in¬
diuiduam esse sb̾¬
stantiam qͥdã ꝯre¬
est sermonũ ꝑiti¬
or gretia uotat
ediam nõ rationa¬
lem qͣmlibet indi¬
uduam sub̾am.

Expanded text:
Quam nos supra diffiturae rationalis individuam esse substantiam, quidam Graeest sermonum peritior Graecia, vocat etiam non rationalem quamlibet et individuam
Abbreviated transcription (Latin):
tini scͥptis seĩa
ratõnũ aliqͦs
in nos uenien¬
tia fructus ex¬
tulerint. ac de
usurpant. S
ea fides pollz
maxime ac
solitarie que
ta regłarũ
quib eiusdẽ
religioĩs in

Expanded text:
tini scriptis semina rationum aliquos in nos uenientia fructus extulerint. Ac de usurpant, sed ea fides pollet maxime ac solitarie quae ta regularum, quibus eiusdem religionis in
Abbreviated transcription (Latin):
tem. nocitiam. amorẽ. uł umꝰ men¬
tis memorsam. intelligentiã. uo¬
lntatem. uł mis radii splende¬
rera ⁊ calorem. uł hꝰi alias putãt.
ꝙ situt unus solus est radius de qͦ
est mens de aͣ ⁊ memoria. ⁊ intel¬
ligentia ⁊ uoluntas. ant una sola¬

Expanded text:
tem, notitiam, amorem; vel unius mentis memoriam, intelligentiam, voluntatem; vel unius radii splendorem, et calorem, et hujusmodi alias: putant quod sicut unus solus est radius, de quest mens, de qua et memoria, et intelligentia, et voluntas; ita unus sol
Abbreviated transcription (Latin):
iteratõ potius
dicamus. ensis.
tur si de patre
tercio predica¬
tur deus: idcͥco
eos distantiam
formam ut e

Expanded text:
iteratio potius dicamus, ensis, tur si de Patre tertio praedicatur Deus, idcircoeos distantiam formam, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
pepetitõ ułut
si de eodẽ ditã.¬
gladius unus¬
mucro unus.
ealis uus. pot̃
emm inuis tot
nocabulis gla
cerim. set de u¬
no totiens pre¬

Expanded text:
repetitio, uel si de eodem dicagladius unumucro unus ensis unus. Potest enim unus tot uocabulis gladcerim, sed de uno totiens pr
Abbreviated transcription (Latin):
sitan suꝑ .u. me aliud qͣm ta q̃sisti
qͣma ip̃e ꝓrrissi tamdẽ exhibuisse cũ
ꝙ gradib humilitatis suꝑbie gͦdꝰ
indear descͥpsisse ad qd̾ ego. Non
potui dot̾e nsi qd̾ didici: nõ puru¬
ui congͣum me descͥbere ascensio¬
nes qui plus descend̾e qͣm ascẽd̾e
noni. aꝓonat tͥ beatus bñdtũs gͣd̾
hualitatis quos ip̃e pͥus in corde
suo disposuit. Ego quid ꝓponã nõ
hẽo: nisi ordinẽ mec descensionis.
in quo tamẽ si diligent᷑ inspici¬
tur: ma forsitan a scensionis reꝑi¬
tur. gi em̃ t̾ romam tendenti
hõ mde ueniens obuiaret. q̃situs
uram qͥd melius qͣm illam qͣ ueĩt
ostenderet : Dũ cascella. ullas. ⁊¬
uobes. flunios. at montes ꝑ quos
t᷑nsierit nominat. suũ demĩtulns iter
tuũ tͥ p̃mĩtiat. ita ut eadem loca reas¬
nostas emdo: que ille ꝑtͣnsut ueni¬
endo. In hat similir̾ nr̃a descension
gradus ascensorios fortasse reꝑiet
quos ascendendo melins tu in to e¬
de qͣm in nro codice leges uioĩs¬

Expanded text:
ide, me aliud quam tu quaesisti, et quam ipse promisi, tandem exhibuisse, cum pro gradibus humilitatis, superbiae gradus videar descripsisse. Ad quod ego: Non potui docere nisi quod didici. Non putavi congruum me describere ascensiones, qui plus descendere, quam ascendere novi. Proponat tibi beatus Benedictus gradus humilitatis, quos ipse prius in corde suo disposuit: ego quid proponam non habeo, nisi ordinem meae descensionis. In quo tamen, si diligenter inspicitur, via forsitan ascensionis reperitur. Si enim tibi Romam tendenti homo inde veniens obviaret, quaesitus viam, quid melius quam illam, qua venit, ostenderet? Dum castella, villas, urbes, fluvios, ac montes, per quos transierit, nominat, suum denuntians iter, tuum tibi praenuntiat: ita ut eadem loca recognoscas eundo, quae ille pertransiit veniendo. In hac similiter nostra descensione gradus ascensorios fortasse reperies, quos ascendendo melius tu in tuo corde, quam in nostro codice leges
Abbreviated transcription (Latin):
res dolose confessionis Est qͥrre ut
scͥptũ est qni neqͥt̾ humiliat se. ⁊ in¬
teriora eins plena sunt dolo. uul¬
tus demit titur. ꝓsternitur corpus
aliqͣs sibi lacͥmulas extorq̃nt si possũt.
uocẽ suspiriis. u̾ba gemitib int̾ rñpũt.
Niet solũ qui einsmodi est obiecta ñ
extnsat. set ip̃e quoq culpam exag¬
gerat. ut dũ impossibile aliqͥd ant in¬
credibile tulpe sue ore ip̃ius additũ
dudis. etiam illud qd ratũ putabas
discredere possis. ⁊ ex eo qd̃ ẜalsum
esse non dubitas dum confitetur in
dubiũ ueniat: qd̾ quasi cerrũ tene¬
batur. dumq affirmant qd̾ credi
uolũt: confitendo tulpam deff en¬
dunt. ⁊ aꝑiendo regunt. qñ ⁊ con¬
fessio landabilit̾ sonat ore. ⁊ adb

Expanded text:
e confessionis. Est quippe, ut scriptum est, qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo . Vultus demittitur, prosternitur corpus: aliquas sibi lacrymulas extorquent, si possunt; vocem 578 suspiriis, verba gemitibus interrumpunt. Nec solum qui ejusmodi est, objecta non excusat, sed ipse quoque culpam exaggerat: ut dum impossibile aliquid aut incredibile culpae suae ore ipsius additum audis, etiam illud, quod ratum putabas, discredere possis; et ex eo quod falsum esse non dubitas dum confitetur, in dubium veniat quod quasi certum tenebatur. Dumque affirmant quod credi nolunt, confitendo culpam defendunt, et aperiendo tegunt; quando et confessio
Abbreviated transcription (Latin):
dem iuideo. s precem nõ audio: nͨ tam̃
de indulgentia dubito. Disce ⁊ inma
tre dr̃ã maguam in mirabłib fidẽ hr̃e.¬
ba magna fide u̾etundiã rerĩe. Dis
ris temꝑans unb᷑ ꝯceptã p̾cis fidutiã
u̾erunde suppressit. Non frontose acces¬
sit. niõ palam locuta est. ut audacter
coram om̃ib drẽt. Obserro fili defetit
uinũ. contͥstantur cõuiue. confundit᷑¬
sponsus. ostende qͥd possis q licet hec
aut multo plura pectus estuans. fer¬
uens loq̃ret᷑ asftũs pͥuarim tñ poten¬
tem pia filiũ mat̾ audiuit. nõ poten¬
tiam tẽptans s uolutatẽ explorãs
uinũ inquit nõ hñt. Quid modestius:
Quid fidelius. Non defuit pietati fi¬
des. uoti grauitas. efficatia uoto. gi
ergo illa tum marer sit matrẽ se¬
oblita nõ audet pet̾e miratłm uini
ego uile mantipiũ tra ꝑ magnũ est
silii simł ac matris esse u̾uacłm qͣ
accepisse. alter recepisse legunt᷑.

Expanded text:
idem video, sed precem non audio: nec tamen idem video, sed precem non audio: nec tamen de indulgentia dubitoed nunc, inquit, scio quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Deinde ris temperans umbra, conceptam precis fiduciam verecunde suppressit. Non frontose accessit, non palam locuta est, ut audacter coram omnibus diceret: Obsecro, fili, deficit cadaveri prohibes, et dicis: Domine, jam fesponsus; ostende quid possis. Sed licet haec aut multo plura pectus aestuans, fervens loqueretur affectus; privatim tamen potentem pia Filium mater adiit, non potentiam tentans, sed voluntatem explorans. Vinum, inquit, non habent. Quid modestius? quid fidelius? Non defuit pietati fides, voci gravitas, efficacia voto. Si ergo illa, cum mater sit, sese matrem oblita non audet petere miraculum vini; ego vile mancipium, cui permagnum est Filii simul ac Matris esse vernaculum,accepisse, alter recepisse leguntur:
Abbreviated transcription (Latin):
na retardati consuetudine des¬
cendendo uł ascendendo laborãt.
supprerus trã ⁊ infimꝰ currit abs¬
q impedim̃to ⁊ absq labore: ad
mortẽ hic. ad uitam ille festinat.
alter alacrior. alter ꝓdiuior. ql¬
lura alacrẽ eaoitas. hũc ꝓcliuẽ
cupiditas facit. In altero amor. in al¬
tero stupor laborẽ non sentit. In illo de¬
niq ꝑfc̃a caritas. in isło cõsũmata mni¬
qͥtas foras mittit timorẽ. Illi u̾itas.
huic cecitas dat seruritatẽ. potest gͦ
di qͣ dei metꝰ am̾tit᷑. ꝯtẽptus incurrs¬
test. set hoc tam gͣnde mirałm. tã no¬
nũ. tam mauditũ ⁊ si eius subest potẽ
tie multũ tam̃ exedit unin̾sa m̃ita hu¬
militatis nr̃e. Sufficit nob̾ potentie loꝯ.
piecaci dedisse octasionẽ malentes pa¬
tient̾ exptare qͥd uelit. qͣm ĩpudenter
q̃r̾e qͥd forsitan nolit. deniq qd̾ nostͥc
m̃itis deest: u̾ecundia fortasse supple¬
bit. pet̾ qͦ pꝰt gͣuera lapsum latͥmã qͥ¬

Expanded text:
na retardati consuetudine, desna retardati consuetudine, descendendo vel ascendendo laborant. Supremus tantum et infimus currunt absque impedimento, et absque labore. Ad mortem hic, ad vitam ille festinat; alter alacrior, alter proclivior. Illum alacrem charitas, hunc proclivem cupiditas facit. In altero amor, in altero stupor laborem non sentit. In illo denique perfecta charitas, in isto consummata iniquitas foras mittit timorem. Illi veritas, huic caecitas dat securitatem. Potest ergdi, qua Dei metus amittitur, contemptus incurriut quis desperet? Imo gemat qui illum amat. Non praesumat orare, nec tiae, multum tamen excedit universa merita humilitatis nostrae. Sufficit nobis potentiae locum, pietati dedisse occasionem; malentes patienter exspectare quid velit quam impudenter quaerere quod forsitan nolit. Denique quod nostris meritis deest, verecundia fortasse suppleDominum nortem prohibere potuisse si adfuis
Abbreviated transcription (Latin):
dei iuditio pͥma flagitia ĩpmii¬
tas sccquitur. exꝑta noluntas libẽt᷑
rrpetitur. repetita blanditur. cõtu¬
piscentia reminiscente sopitꝰ yatõ.
ligat consuetudo. brahitur miser
in ꝓfundũ maloꝵ. tradit᷑ captiuꝰ ty¬
ramndi uitioꝵ ita ut carnaliũ nora¬
gine desiderioꝵ absortus suc ratõ¬
nis diuiniq timoris oblitͦ. ditat in¬
sipiens in corde suo nõ est deꝰ. Iam
indiffe̾nter libitis ꝓ licitis utitur. iã
ab illicitis cogitandis pat᷑adis inues¬
tigandis anraris raamis uł pedes ñ
ꝓhibentur. s qͥcqͥd in cor in buctã
ad manũ uenerit machinatur ⁊
gaorit ⁊ oꝑatur malitiosus. uari¬
lotus. facmorosus. Que madmod̾
deniq ascensis hũs om̃ibus gradi¬
bus corde iam alacri ⁊ abscs labo¬
re ꝙ bona consuetudine instus
currit ad uitam. sic descensis ĩ piꝰ
eisdem ꝓ malo usu tion ratõne
gubernans. non tsmoris freno
retentans intrepidus festinat
ad mortem. medii sirat qui fati¬
gantur. angustiantur. qui mĩc

Expanded text:
i judicio prima flagitia impunitas sequitur, experta voluptas libenter repetitur, repetita blanditur. Concupiscentia reviviscente sopitur ratio, ligat consuetudo. Trahitur miser in profundum malorum, traditur captivus tyrannidi vitiorum, ita ut carnalium voragine desideriorum absorptus, suae rationis divinique timoris oblitus, dicat insipiens in corde suo: Non est Deus . Jam indifferenter libitis pro licitis utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandis, investigandis animus, manus, vel pedes non prohibentur: sed quidquid in cor, in buccam, ad manum venerit, machinatur, garrit et operatur, malevolus, vaniloquus, facinorosus. Quemadmodum denique ascensis his omnibus gradibus, corde jam alacri et absque labore pro bona consuetudine justus currit ad vitam: sic descensis impius eisdem, pro malo usu non ratione se gubernans, non timoris freno retentans, intrepidus festinat ad mortem. Medii sunt qui fatigantur, angustiantur: qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Qun uero cetus natus tauto
misericordius qͣnto mirabilius nullis
suis p̃tib p̾uentũ sui illuminatorit
benefitiũ nich̾ominus sensit. Ini de¬
mortuos. t̾tiũ iar quatͥduanuĩ lego
resuscitatos. solam tam̃ adhut in do
mo positam p̃tib parͥs. duos aut̃ ey
insꝑata magnitudine pietatis. giłi
etiam forma si contigerit ꝙ deus
int᷑ nos erit pulsabo ⁊ ego in eis qͣ¬
uatorẽ. ei reuiyerit lurrati erimꝰ
frẽm. si uero nõ meream᷑ exaudiri
ubi iam uł tolerare uinos. uł tolera¬
ri a uiuis nõ pot̾it. s incipiet effer¬
ui. semꝑ qͥdẽ fideliter gemo. s im
non ita fidutialir̾ oro. siõ aꝑter au¬
deo dr̃e. ueni dñe ⁊ suscita mortuũ¬
meũ nł nr̃m. corde tñ suspenso tre¬
mnlus intus clamere nõ cesso. si for¬
te. si forte. si forte desideris̃ pau¬
ꝑum exandiet dñs: pp̃aratõnẽ cor¬
dis eoꝵ andiet auris eius. et illud.
Nũꝙͥ mortuus facies mirabilia: ant
medici suscitabũt ⁊ confitebiratur

Expanded text:
ruit: qui vero caecus natus, tanto misericordius, quanto mirabilius nullis suis precibus praeventum sui illuminatoris beneficium nihilominus sensit. Illi demortuos, tertium jam quatriduanum, lego resuscitatos: solam tamen Archisynagoc positam, precibus patris; duos autem ex insperata magnitudine pietatis . 55. Simili etiam forma si contigerit quod Dinter nos erit, pulsabo et ego meis quvatorem. Si revixerit, lucrati erimus fratrem: sin vero non mereamur exaudiri, ubi jam vel tolerare vivos, vel tolerari a vivis non poterit, sed incipiet efferri, semper quidem fideliter gemo, sed jam non ita fiducialiter oro. Non aperte audeo dicere, Veni, Domine, suscita mortuum nostrum: corde tamen suspenso, tremulus intus clamare non cesso, Si forte, si forte, si forte desiderium pauperum exaudiet Dominus, praeparationem cordis eorum audiet auris ejus; et illud, Nunquid mortuis facies mirabilia, 581 aut medici suscitabunt, et confitebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
occurr̾e nobis. latrimis q portã¬
tium motus non p̃tib mortui uitã
reddere uiuis. aut certe iam sepult̃
reuocare a mortuis mortuũ aũt
dixerim illũ qui sua pit̃a deffẽdens
expellit᷑ consortio monast̾ũ. at pꝰrꝙͣ
quartũ tulasierit. iam recte qͣtridn¬
anis dõ. dũ in qͥnq decidens ꝑ con¬
suetudinẽ sepelitur. absit hoc añt
a nobis ut otim ꝓ talib ⁊ si palam
nõ p̃sumimꝰ. nił in cerdibus nostͥs ora¬
re cessemꝰ cum pstulus oos q luge¬
ret quos sme peĩtemia mortuos
sciret. Et si eñ a ꝯmimib orõnib
ip̃i se eycludũt. s ab affeclib om̃i¬
no non possunt. uiderint tũ in ꝙͣto¬

Expanded text:
occurrere nobis, lacrymisque portantium motus, non precibus, mortui vitam reddere vivis, aut certe jam sepultum revocare a mortuis. Mortuum autem dixerim illum, qui sua peccata defendens,expellitur a consortio monasterii. At postquam quartum transierit, jam recte quatriduanus dicitur, dum in quintum decidens per consuetudinem sepelitur. 56. Absit autem a nobis, ut etiam pro talibus, etsi palam non praesumimus, vel in cordibus nostris orare cessemus: cum Paulus eos quoque lugeret, quos sine poenitentia mortuos sciret . Etsi enim a communibus orationibus ipsi se excludunt, sed ab affectibus omnino non possunt. Viderint tamen
Abbreviated transcription (Latin):
fessio est una uł leui contumelia ant
exigua pena int̾rogatus iam humi¬
litatẽ simłare nõ potest. murmurat.
frendet. irascitur. nec in qͣrto stare
humilitatis. set in nonũ suꝑbie cor
est recte simłata confessio appella¬
ri potest. Qnta putas tunt confusio
sit in corde suꝑbi cum fraus decipi¬
tur. ꝑax am̃titur. lars minuitur. nͤ
culpa diluitur: Tamdẽ notat᷑ ab oĩ¬
bus. iuditat᷑ ab om̃ibus eo ꝙ uehom̃¬
tis om̃s indignnt᷑ quo falsum cõspi¬
tiunt quicquid de eo pͥus opinaban¬
tur. b̾unc opus est prelato ut eo mi¬
mis illi ꝑcendũ putet: quo magis
om̃s offenderet si unis ꝑceret. dde teᷤ¬

Expanded text:
fessio est, una vel levi contumelia, aut fessio est, una vel levi contumelia, aut exigua poena interrogatus, jam humilitatem simulare, frendet, irascitur; nec in quarto stare humilitatis, sed in nonum superbiae gest, recte simulata confessio appellari potest. Quanta putas tunc confusio sit in corde superbi cum fraus decipitur, pax amittitur, laus minuitur, nec culpa diluitur? Tandem notatur ab omnibus, judicatur ab omnibus: eoque vehementius omnes indignantur, quo falsum conspiciunt quidquid de eo prius opinabantur. Tunc opus est praelato, ut eo minus illi parcendum putet, quo magis omnes offenderet, si uni parcere. CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
ture. Iustus in pͥncipio accusator ẽ
sui. Malũt eĩ apd̃ homĩes u̾itate
ꝑiclitari qͣm humilitate. cũ apd̃ dm̃
ꝑitlitentur utͥnq. aut si a d̾o cul¬
pa manifestata sit ꝙ nlła penitꝰ
uotem nõ cor penitentis assumũt:
qua notam non culpam deleant
dũ ignorantiam manteste tͣasg̾s¬
sionis decore reꝯpensant publice
confessionis. bloriosa res humili¬
tas qua ip̃a quoq suꝑbia palliare
se appetit: ne uilescãt. g hec cito
tergiu̾satõ a p̾lato dep̾henditur s as
hant suꝑbam humilitatẽ nõ lenit̾ fiec¬
tit᷑. nõ mag̾ dissimłet cłpam uł diffat
pensm. uasa figali ꝓbat fornax. ⁊ dͥ¬
bulatõ u̾e penitentes discernit. Qui
abhorret. S qͥcqͥd sibi ꝓ cłpa qͣm odit
iniungitur: tatita conscientia pati¬
enter amplectit᷑. In ip̃a qͦ obediẽtia
duris ac contraiis reb obortis qͥbus¬
libet irrogatis iniuriis sustinens nõ
lascessit. ut in qͣrto gradu stare se u¬
dicet hummlitatis. Cuius u̾o simłata cõ¬

Expanded text:
nis accusator est sui . Malunt enim apud homines veritate periclitari, quam humilitate, cum apud Deum periclitentur utrinque. Aut si adeo culpa manifesta sit quod nulla penitus vocem, non cor poenitentis assumunt, qua notam, non culpam deleant, dum ignorantiam manifestae transgressionis, decore recompensant publicae confessionis. 47. Gloriosa res humilitas, qua ipsa quoque superbia palliare se appetit, ne vilescat! Sed haec cito tergiversatio a praelato deprehenditur, si ad hanc superbam humilitatem non leviter flectitur, quo magis dissimulat culpam, vel differat poenam. Vasa figuli probat fornax, et tribulatio vere poenitentes discernit. Qui abhorret: sed quidquid sibi pro culpa quam odit injungitur, tacita conscientia patienter amplectitur. In ipsa quoque obedientia duris ac contrariis rebus obortis, quibuslibet irrogatis injuriis sustinens non lassescit, ut in quarto gradu se stare indicet humilitatis. Cujus vero simulata con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯi gͦtum argutus fu̾it declinare
cor eins uideris in u̾ba malitie: in
ottauũ gradũ qui dr̃ deffensio pͥta¬
toꝵ nou̾is corrunsse. Octauꝰ gradus¬
pccĩs. aut enĩ dicit qui se excusat.
nõ feti. dur feci qͥdem set bone feti.
aut̃ si male: nõ multũ male. aut
si multũ male: nõ mala iutentõ¬
ne. ei autem ⁊ de illa sicut adã
uł eua ꝯuincit᷑: aliena suasione se¬
extusare nititur. set qui ꝓtatit᷑
etiam aꝑta deffendit qnͣdo octul¬
tas ⁊ malas cogitatõnes cordi suo¬

Expanded text:
Si ergo cum argutus fuerit, declinare Si ergo cum argutus fuerit, declinare cor ejus videris in verba malitiae, in octavum gradum, qui dicitur defensio peccatorum, noveris corruisse. CAtis. Aut enim dicit qui se excusat, Non feci; aut, Feci quidem, sed bene feci; aut, Si male, non multum male; aut, Si multum male, non mala intentione. Si autem et de illa, sicut Adam vel Eva, convincitur, aliena suasione excusare se nititur. Sed qui procaciter etiam aperta defendit, quando occultas et malas cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
putat quomꝰ plus de se qͣm de a¬
liis nõ presumat : pͥmꝰ in cõuen¬
tibus residet in con̾silu̾s pͥmus
respondet. nõ uotatus accedit. nõ ins¬
sus se intromittit. teordinat ordina¬
ta. resiris facta. Quicqͥd ip̃e nõ fet̾it
aut ordinau̾it nec recte fcsã uͨ pul¬
chre estimat ordinatũ. Iudicat indi¬
cantes p̾iudicat iudicaturis. si cum
tempus aduen̾it nõ ꝓmoueatꝰ ad
pͥoratũ: suũ abbatẽ aut inuidũ in¬
dicat aut deceptũ. Qd̾ si mediotͥs
ei aliqͣ obedientia inũcta fu̾it:
indignatur. asꝑnatur. arbit᷑us se
non esse minorib occupandũ: qui
se ad maiora sentit ydoneũ. S qui
sic ꝓritulus ad omĩa magis tem̃e ꝙͣ
libere se consuenit ing̾ere impossi¬
bile est enm aliqnͣdo ñ errare ad p̾¬
latũ autẽ ꝑrinet errantẽ arguere.
s quomꝰ culpam susm confitebit᷑
qui nec esse putat: nec purari cl¬
pabilis ꝑatitur : ꝓp̃ea cũ ei tulpa ĩ¬
putatur: crescit non amputatur.

Expanded text:
putat, quomodo non plus de se, quam de aliis praesumat? Primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet: non vocatus accedit, non jussus se intromittit: reordinat ordinata, reficit facta. Quidquid ipse non fecerit aut ordinaverit, nec recte factum, nec pulchre existimat ordinatum, Judicat judicantes, praejudicat judicaturis. Si, cum tempus advenerit, non promoveatur ad Prioratum; suum abbatem aut invidum judicat, aut deceptum. Quod si mediocris ei aliqua obedientia injuncta fuerit, indignatur, aspernatur, arbitrans se non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sentit idoneum. Sed qui sic promptulus ad omnia se magis temere, quam libere consuevit ingerere, impossibile est eum aliquando non errare. Ad praelatum autem pertinet errantem arguere. Sed quomodo culpam suam confitebitur, qui nec esse putat, nec putari culpabilis patitur? Propterea cum ei culpa imputatur, crescit, non amputatur.
Abbreviated transcription (Latin):
frasteriũ uidet ꝙ̃ tameat nec fra¬
roes qͦs reu̾eatur tanto securiꝰ qͣn¬
to liberius sua desideria implere
delectatr. a qͥb in monasrerio tã
pudore qͣm timore ꝓhibestur. o
nũdũ tam̃ penitꝰ dei formidine
caret. hanc ratõ temũt ad submur¬
murans uoluntati ꝓponit. nec sine
aliqͣ dubitatõne queq pͥmũ illicita
ꝑficit. s sicut is qui uadũ tẽptat pe¬
detẽtim non tursim uitioꝵ gurgi

Expanded text:
strum videt quem timeat, nec frastrum videt quem timeat, nec fratres quos revereatur, tanto securius, quanto liberius sua desideria implere delectatur, a quibus in monasterio tam pudore, quam timore prohibebatur. Sed nondum tamen Dei penitus formidine caret. Hanc ratio, tenuiter adhuc submurmurans, voluntati proponit, nec sine aliqua dubitatione quaeque primum illicita perficit; sed, sicut is qui vadum tentat, pedetentim, non cursim vi
Abbreviated transcription (Latin):
ln .xii. paotitus sum: in ires tũmͦ
colligi possunti ut in sex suꝑioribus
ascendendi sunt. ita ut in congrega¬
tõne descendi nõ possunti Qd̾ autẽ
ante descendi debeant: ex hoc aꝑte
intelligi datur. ꝙ de t̾tio gradu in
ragła legitur. bertius inquit gradͤ
est ut quis ꝓ dei amore om̃i obediẽ¬
tia se subdat maiori si gͦ in tertio
gradn subiectõ collotatur que ꝓtul
tui sotiatur. ꝯseq̃ns est ꝙ duo iam
ant̾iores tͣnscensi intelligant᷑ . deui¬
q ubi frm̃ concordiam ac magiatͥ
sententiam monachus sꝑuit quid
ultra in monast̾io nsi scandalu
rebellio dcũs est. expulsus uł
egressus de monast̾io statim excipi¬
tũr ab undectimo. et tũc ingredit᷑
mas que uident᷑ hominib bone. qͣx̾
ẜinis uisi forte deus eas sibi sepie¬
rit: demerget enm in ꝓfudũ in
qͥdem cũ uen̾it in ꝓfundũ malorũ¬
ꝯtẽpnit. potest antem undecimꝰ a
gradus appellari libertas pcandi.
ꝑ qͣm monachus cum iam nec magis¬

Expanded text:
tus sum, in tres tantummodo colligi possunt: ut in sex superioribus ascendendi sunt, ita in congregatione descendi non possunt. Quod autem ante ascendi debeant, ex hoc aperte datur intelligi, quod de tertio gradu in Regula legitur: « Tertius, » inquit, « gradus est, ut quis pro Dei amore omni obedientia se subdat majori. » Si ergo in tertio gradu subjectio collocatur, quae procul tui sociatur; consequens est, quod duo jam anteriores transcensi intelligantur. Denique ubi fratrum concordiam, et magistri sententiam monachus spernit, quid ultra in monasterio, nisi scandalum rebellio dictus est, expulsus vel egressus de monasterio statim excipitur ab undecimo. Et tunc ingreditur vias, quae videntur hominibus bonae, quarum finis nisi forte Deus eas illi sepierit demerget eum in profundum quidem cum venerit in profundum maloru. Potest autem undecimus gradus appellari libertas peccandi, per quam monachus, cum jam nec magi
Abbreviated transcription (Latin):
illi sunt montes atq colles in qͥb eteli
uidit celestem sponsum mira alacͥa¬
te salientem. c̃ ad suos ꝓparet ãplȩui
nec mͦ salientem. s ⁊ tranfsilientẽ t.
apd̾ illos ab ociosis inueniri queunt
id qd̾ dr̃ de sponsi saltib. Dicit deilod̾
qr posuit in sole tabernaculum suñ.
⁊ ip̃e tamqm sponsus ꝑcedens de thala¬
mo suo. Exultauit ut gigas ad enx¬
rendam uiã. a sũmo ceło egressio eiꝰ.
En qͣntũ saltum declit. a sũmo elo a
turas. sane.n. non inuenio alibi ubi
psenciam ip̃e lucis inaccessibilis habi¬
ator: insi utiq int̾ris. deniq interriᷤ
ad hoc s aptare dignatus ẽ: ut ĩ eo i se
inisibilis udertiur. Et sic uderet oĩs
cp salutare di. cum in carne ueniss
Salit gͦ in montib .i. in illis suꝑnis sp̃i¬
ritib. cum ad eos usꝙ descendit sacra¬
mentum a seculis absꝯditũ. ⁊ magnũ
hetatis mist̾im eis aꝑiens. dignanter.

Expanded text:
illi sunt montes atque colles, in quibus Ecclesia vidit coelestem sponsum mira alacritate salientem, cum ad suos properaret amplexus; nec modo salientem, sed et transilientem eos. apud illos ab otiosis inveniri queunt, id quod dicitur de sponsi saltibus. Dicit de illo David quia posuit in sole tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo: exsultavit ut gigas ad currendam viam, a summo coelo egressio ejus . En quantum saltum dedit, a summo coelo ad terras. Sane enim non invenio alibi, ubipraesentiam ipse lucis inaccessibilis habitator, nisi utique in terris. Denique: In terris ad hoc sibi aptare dignatus est, ut in eo in se invisibilis videretur; et sic videret omnis caro salutare Dei, cum in carne venisset. 8. Saliit ergo in montibus, id est in illis supremis spiritibus, cum ad eos usque descendit, sacramentum a saeculis absconditum, et magnum pietatis mysterium eis dignanter
Abbreviated transcription (Latin):
litai. fc̃s est repente de celo sonꝰ tamqͣm
aduenientis sp̃c uehementis. ⁊ ufra.
st apparuerunt slł disꝑtite lingue rã¬
auditus. dehuinc uisus ꝑcepisse refertur
s de hoc satis. qm̃ tu quoq si curas oꝑã
iare huiꝰcemõi ĩ quisitioni. pot̃is ⁊ ip̃e
fortassis. ĩ aliis scͥpt᷑e locis ñ nlła sunłia

Expanded text:
e de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis; et infra: Et apparuerunt illis dispertitae linguae tanauditus, dehinc visus percepisse refertur. Sed de hoc satis; quoniam tu quoque, si curas operam dare hujuscemodi inquisitioni, poteris et ipse fortassis in aliis Script
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta hoꝵ prout delectat explorare
amena. abdita ꝑscrutari. uerendũ
ne aut sermo grata bieuitate careat:
aut larga excellensq mat̾ies debita di¬
ligentia festinatione fraudetur. Pause¬
mus ꝑĩn hodie: uã si placet ĩmontibus
istis. qm bonũ est nos ħͥ ẽẽ uͥ a pastore xp̃o
una c̃ sc̃is angelis in loco pastue collocat
⁊ iocundꝰ pascim᷑ ⁊ ub̃ius. et nos siqͥde m
oues pascue eius. Ruminemus g tãqͣm
mũda aĩalia boni pastoris. q̃ debodier¬
no sermone tota auiditate deglutiuimꝰ.
sermone alt̾o residua capitł enisdem
attentꝰ ꝑcepturi. largiente sponso ecl̃e

Expanded text:
cuncta horum, prout delectat, explorare cuncta horum, prout delectat, explorare amoena, abdita perscrutari; verendum ne aut sermo grata brevitate cureat, aut larga excellensque materies debita diligentia festinatione fraudetur. Pausemus proinde hodie jam, si placet, in montibus istis; quoniam bonum est nos hic esse, ubi a pastore Christo una cum sanctis angelis in loco pascuae collocati, et jucundius pascimur, et uberius. Et nos siquidem oves pascuae ejus. Ruminemus ergo, tanquam munda animalia boni pastoris, quae hodierno sermone tota aviditate glutivimus; sermone altero residua capituli ejusdem attentius percepturi, largiente sponso Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
st̃m ex muliere. fẽm sub lege. ut eos qͥ
sub lege erant redimeret. Q gͦ fẽs ex muli¬
ere fc̃s ⁊ sub lege est: proculchubio non
solum montes .i. maiores suꝑioresq be¬
atirudines. s ⁊̃ minores angelos des¬
cendendo tnsiliit. qui quid in ꝯꝑationẽ
suꝑioꝵ. m̾ito collium noĩe designant᷑.
Ceteꝵ. qui minor est in regno celoꝵ.
maior est quouis carnẽ portante fr̾t̾rã.
omẽm pͥncipatũ ⁊ potestatẽ. longe ĩcõ¬
maiestate s infirmitate succubuit.
Ita gͦ saliit in montib ⁊ tͣnsilut colles
c̃ ñ solum suꝑiorib s ⁊ ĩfiorib spirttib
dignantissime se inferiorẽ exhibuit.
ꝰ modo illis suꝑnis spiritib s ⁊ ip̃is qͥ
domos luteas inhitant. subiectũ se ex¬
hibuit. tͣnsiliens ⁊ iuncens hułitade.
⁊̃ hominũ hułitatẽ. Erat demꝙ subditꝰ
marie. ⁊ ioseph. c̃ eẽt puer duodennis
dies. nec adhuc oĩo de hiis montib destẽ¬
derelibet. Ceteꝵ. si hac uice uoluerimꝰ

Expanded text:
tum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Qui ergo factus ex muliere, factus et sub lege est, procul dubio non solum montes, id est majores superioresque beatitudines, sed etiam minores angelos descendendo transiliit, qui quidem in comparatione superiorum, merito collium nomine designantur. Caeterum qui minor est in regno coelorum, major est quovis carnem portante super omnem principatum et potestatem longe incommajestate, sed infirmitate succubuit. Ita ergo saliit in montibus, et transiliit colles, cum non solum superioribus, sed et inferioribus spiritibus dignantissime se inferiorem exhibuit. Nec modo illis supernis spiritibus, sed et ipsis qui domos luteas inhabitant, subjectum se exhibuit, transiliens et vincens humilitate etiam hominum humilitatem. Erat denique subditus Mariae et Joseph, cum esset duodennis,inclinata est dies, nec adhuc omnino de his montibus descendere libet. 9. Caeterum si hac vice voluerimus
Abbreviated transcription (Latin):
ailiores h̃t accessus. Ad qd̾ miirũ omĩo
egere me fateor: aduttorio sp̃c scĩ. ut pon̾e
in lucem possim qui illi sint montes seu
colles. suꝑ quos salientem ⁊ tͣnssiliẽtẽ
ib. eccła sponsum letisspectauit obtuitib.
and cũ ꝑperuet ad ip̃iꝰ redemptionẽ ciuꝰ
ꝯcupierat decorem. Nam id quid̃ ẜp̃eaita
⁊ non dubie senserim. qm̃ simile quid de
ꝓpħa occurrit michi enident̾ ĩ spũ p̃uidẽ¬
de. ⁊ expͥmente saluatoris aduentũ. Ĩsole
posuit taber nacłm furm ⁊ ip̃e tamqͣm

Expanded text:
s, ad quod nimirum omnino me egere fateor adjutorio Spiritus sancti, ut ponere in lucem possim, qui sint illi montes seu colles, super quos salientem, et transilientem eos, Ecclesia sponsum laetis spectavit obtutibus, credo cum properaret ad ipsius redemptionem, cujus concupierat decorem. Nam id quidem propterea ita et non dubie senserim, quoniam simile quid de Propheta occurrit mihi, evidenter in spiritu praevidente et exprimente Salvatoris adventum: In sole posuit t
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in celo ⁊ raterra. licet ex parte pegͥn̾s
⁊ expar te regnans. Et ex hiis nͥlomiꝰ
cimbalis bñsonantib iugis resonat pͥ¬
ciaꝵ actio. ⁊ uox laudis. suaur ⁊ ĩcessa¬
bili uoce. ĩplentib. qd̾ ex eod ꝓpħa peu¬
lo ante memorauimꝰ. qr montes ⁊cosle
cantabunt coram deo laudes. Et itẽ qͥ

Expanded text:
 in coelo et in terra, licet ex parte peregrinans, et ex parte regnans. Et ex his nihilominus, cymbalis bene sonantibus, jugis resonat gratiarum actio, et vox laudis , suavi et incessabili voce implentibus, quod ex eodem Propheta paulo ante memoravimus, quia montes et colles cant
Abbreviated transcription (Latin):
Idem ip̃i ⁊ montes ⁊ oues. montes. ꝓpt̾
plenitudinẽ uł celsitudinẽ. oue sꝰ. ꝓpt̾¬
mansuetudinẽ. Pleni quippe dõ. re lima¬
ritis. cumulati urtutib. nͥlominꝰ cͥi
erectos u̾tices dota ⁊ humili obedienor
submittunt. ⁊ iuclinant᷑ illiꝰ longe
suꝑem inentis ĩ ꝑio mai estatiᷤᷤ tamqͣn
oues mansuetissi me ad nutũ sin pab¬

Expanded text:
psi et montes, et oves: montes, propter plenitudinem vel celsitudinem; oves, pmansuetudinem. Pleni quippe Deo, celsi meritis, cumulati virtutibus, nihilominus tamen erectos vertices tota et humili obedientia submittunt et inclinant illius longe supereminentis imperio majestatis, tanquam oves mansuetissimae ad nutum sui pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemplatiõis dł cedinem. Nonaitẽ
erga se ĩmissa diuinitꝰ cordib subdid
intelligit suam do placere quietẽ. qui
facit ut illi equo magis arõ suas necesi¬
tates sustireant: qmpatͥs sp̃talis graci
trepidatio pauuuloꝵ manifeste signat
dens ⁊ exultans. uox inquit dilecti mei.
amica est ⁊ garedio gaudet: ꝓpter nocẽ
spnsi ⁊ addit. Ecre uenit is saliens in
montib tnsilieus colles. Comꝑta ex
auditu uocis dilecti p̾sencia. ĩcũctãt᷑
intendit bñ curiosos oculos: ad uidẽd̾
quem audierat. Auditus duicit ad uisũ. A¬
q fides ex audita. qua corda mundant᷑
ur posait uaderi ds̃. Sic .ii. ħs. fide mun¬
dans corda. uidet itaq uenientẽ quem
loq̃ntem audierat. obseruante ⁊̃ hic
orcinem illum spũ scõ: qui apd̃ ꝓpħam
dscptus est ita. Audi filia ⁊ uide. Et utͤ
crtiꝰ aduertas non casu neꝙ fortintu
de stuclio magis ⁊ industͥa obillã as.¬

Expanded text:
templationis dulcedinem. Non autemerga se immissa divinitus cordibus subditorum, intelligit suam Deo placere quietem, qui facit ut illi aequo magis animo suas necessitates sustineant, quam patris spiritualis grata trepidatio parvulorum manifeste signat, dens et exsultans: 1448 Vox, inquit, dilecti mei. Amica est, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Et addit: Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. Comperta ex auditu vocis dilecti praesentia, incunctanter intendit bene curiosos oculos ad videndum quem audierat. Auditus ducit ad visum, quia fides ex auditu , qua corda mundantur, ut possit videri Deus: sic enim habes: Fide mundans corda . Videt itaque venientem, quem loquentem audierat, observante etiam hic ordinem illum Spiritu sancto, qui apud Prophetam descriptus est ita: Audi, filia, et vide . Et ut certius advertas, non casu, neque fortuito, sed de studio magis et industria, ob illam s
Abbreviated transcription (Latin):
montes qͥ oues: Nisi forte absurdũ tͥ
ui᷑. aut in montib montes. aut oueͤ¬
ĩ ouib nasci. Et iuxta litt̾am quidẽ
durum sonat. scdm sp̃talẽ autẽ intel¬
ligenciã dulce sapit: si subtilit̾ aduer¬
tanius quomͦ utraꝵq ouiũ pastor di¬
alit̾ in terris alit̾ in celistib. gregib
suis administret. Nam nos quid̾ mor¬
tales hoĩes int̾im in loco ꝑ egͥnatioĩs
ñe in sudore uultꝰ nr̃i comed̾e panem
nr̃m necẽe hñs. foris illum in labore¬

Expanded text:
montes qui oves? Nisi forte absurdum tibi videatur, aut in montibus montes, aut in ovibus oves pasci. Et juxta litteram quidem durum sonat; secundum spiritualem autem intelligentiam dulce sapit, si subtiliter advertamus, quomodo utrarumque ovium pastor, Daliter in terris, aliter in coelestibus gregibus suis administret. Nam nos quidem mortales homines interim in loco peregrinationis nostrae, in sudore vultus nostri comedere panem nostrum nece
Abbreviated transcription (Latin):
tellectus heret. dum difficile sit ĩueni¬
re: sp̃ales illaᷤᷤ ⁊ suꝑcelestes beatitudĩes.
nam ip̃e ̃ sñ dubio q̃ ibi memorate sunt
oues: quos uł quales alios habeant
dixisset. s neq ꝓpħa longe añ de ciui¬

Expanded text:
intellectus haeret: dum difficile sit inveniintellectus haeret: dum difficile sit invenire, spirituales illae et supercoelestes beatitudines nam ipsae sunt sine dubio, quae ibi memoratae sunt oves quos vel quales alios habeant dixisset. Sed neque Propheta longe ante de civi
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ut gigas ad currendã mã. a sũmo
celo egressio eius. Et occursus ciuis usq ad
sũmũ eiꝰ. Cursus ⁊ recsus is notissimꝰ est.
a quo ⁊ ad quid initus ꝯsũmatꝰq notis¬
simum. Qx gͦ. Fingenus nob. siue ĩ
psalmis ista legertes. siue inp̃senti can¬
tico. iurum gigantẽ ꝑ cerȩ staturȩ. ab¬
sentis ciuꝰpiam mulurcłȩ amore captũ
⁊ ctum ꝓperat ad cupitos amplexus. tͣns¬
silientem montes collesꝙ hos quos uide¬
mus mole corporea suꝑ plana terre tan¬
ta altitudine eminentes ut ⁊ supra
nubes aligui eoꝵ u̾ticem extulisse cer¬
nantur: U̾m non decet iftiusmõi corpo¬
reas fantasias. imaginari p̃ser ti t̃ctãteᷤᷤ
hoc canticum spãle. s nec licet oĩo nob̾
qui meminimꝰ legisse l̃ eunͣgelio. qi sp̃c¬
suꝑ illos: Si illos putamus in qͥb euͣn¬
gelium refert olim fuisse relictas no¬
naguita nouẽ oues cũ piuspastor eaꝵ
uenit unã in terris q̃rere. q̃ ꝑierat:
nichilominꝰ adhuc ĩ obscuro res ẽ.⁊ in

Expanded text:
gas ad currendam viam: a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Cursus et recursus is notissimus est; a quo, et ad quid initus consummatusque, notissimum. Quid igitur? pingemus nobis, sive in psalmis ista legentes, sive in praesenti cantico, virum gigantem procerae staturae, absentis cujuspiam mulierculae amore captum, et, dum properat ad cupitos amplexus, transilientem montes collesque hos, quos videmus mole corporea super plana terrae tanta altitudine eminentes, ut et supra nubes aliqui illorum verticem extulisse cernantur? Verum non decet istiusmodi corporeas phantasias imaginari, praesertim tractantes hoc canticum spirituale: sed nec licet omnino nobis, qui meminimus legisse in Evangelio, quia, spisuper illos? Si illos putamus, in quibus Evangelium refert olim fuisse relictas nonaginta novem oves, cum pius pastor earum venit unam in terris quaerere quae perierat ; nihilominus adhuc in obscuro res est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ox dilectimei. uidens sponsa
nouam adolescentulare u̾enoui
ocio ipsius. nͨ sicut heri ⁊ nudiꝰ tertꝰ mo¬
leste fieri qͥ escenti in ꝯtemplatione pri
sponsi. ⁊ extiltans in spũ siue ꝓ illaꝵ pr¬
fectu que ã nimia ⁊ suꝑflua inqͥetuĩe
ꝯpescunt᷑. siue pro sua deinceps futta
liberiore quiete. siue ⁊̃ ꝓ dignatione
⁊ fautore sponsi. adeo pro hac ip̃a eꝰ qͥt
relantis. ⁊ ranto studio defensantis li¬
uissima ocia sua. ĩmo stucdia fuentisi¬
ma: ait hoc facere uoc̃e dilecti sui huꝰ
rei gr̃a fr̃am ad illas. Etenĩ is qui aliss
in sollicitudine. iux unqͣm uł rari:
secure uacat s. dum semꝑ timet fuip¬
miriam facere subclitis. ⁊ non placet

Expanded text:
ox dilecti mei . Videns sponsa novam adolescentularum verecunotio ipsius, nec sicut heri et nudiustertius molestae fieri quiescenti in contemplatione prsponsi; et exsultans in spiritu, sive pro illarum profectu, quae a nimia et superflua inquietudine compescuntur; sive pro sua deinceps futura liberiori quiete, sive etiam pro dignatione et favore sponsi, adeo pro hac ipsa ejus quiete zelantis, et tanto studio defensantis suavissima otia sua, imo studia ferventissima, ait hoc facere vocem dilecti sui, hujus rei gratia factam ad illas. Etenim is qui aliis praeest in sollicitudine, vix unquam, vel raro secure vacat sibi, dum semper timet sui penuriam fac
Abbreviated transcription (Latin):
ua cogitatio. sine ĩmissio rerangebũ ma¬
ħi. dolosã agnosce uulpetulã .i. malũ sub sp̃ẽ
dom. S aspice aliã. Quantos ex monast̾is spi¬
rtuferuentes heremi solitudo suscepit. ⁊
iut tepefcõs euoninit. aut tenuit cont᷑ ħemi
ogemi. ñ mͦ remissoss ⁊̃ dissolutos. sicq appa¬
tiut iallpecula affnisse. uͭtanta fr̃a est ua¬

Expanded text:
a cogitatio, sive immissio per angelum malum, dolosam agnosce vulpeculam, id est malum sub specie boni. 4. Sed aspice aliam. Quantos ex monasteriis spiritu ferventes eremi solitudo suscepit, et aut tepefactos evomuit, aut tenuit contra eremi legem, non modo remissos, sed etiam dissolutos? Sicque apparuit vulpeculam adfuisse, ubi tanta facta est va
Abbreviated transcription (Latin):
lũt inu̾e ĩ xp̃o. ꝑsecutionẽ passuros. Porro
tẽptationes diuerse funt. ꝓ tẽpoꝵ diu̾sitate
Et miciis quid̾ nr̃is tãqͣm nouellaꝵ teneris
florib plantationũ. ĩ erudenti ius algoris
ĩcũbit. cuiꝰ meminimꝰ ĩ sermone alt̃o. ⁊ inci¬
pientes. ab hac peste cautos reddidimus.
Iam uͦ profitientiũ sanetiorib studis mniu.
quid se se oppon̾e contrarie uirtutela¬

Expanded text:
assuros . Porro tentationes diversae sunt, pro temporum diversitate. Et initiis quidem nostris, tanquam novellarum teneris floribus plantationum, in evidenti vis algoris incumbit, cujus meminimus in sermone altero, et incipientes ab hac peste cautos reddidimus . Jam vero proficientium sanctioribus studiis minime quidem sese opponere contrariae virtutes a
Abbreviated transcription (Latin):
laboratur ⁊ fiuctuosits. Anuos dubita¬
tis longe iugilantiꝰ ifistend̾ m̃tib suãdis.
qͣm frcigib longe curiosius ĩugilãd̾
cauendis ꝓpt illas sꝑ̃alib nequiciis. qm
capientis ꝓpt̃ istas fraridulentis nul¬
peculis. Siam ame demonstrande sũt
sp̃ales istetam uites qͣm uulpes. Ur̃a int̃¬
erit filii. sue quemq uineȩ prouidere
cum me disputante adn̾tit ĩ quib sibi
⁊ a quib maxime sit cauend̾. Uiro sapi¬
eriti sua uita uinea est. sua menis. sua ꝯ¬
sciẽtia. Nil quipꝑe incultũ desertũ ne
ĩse sapiens deresinq̃t. Stultus non tra
Cuncta apd̃ eũ neglecta inuenies. cũ¬
cta iacentia. cuncta inculta ⁊ sordida.
hon est umnea stulto. omͦ umnea uͥ mil
plantatũ. nil el aboratũ uspiã paret.
Tota spinis siluescit. ⁊ tͥbulis stultim
ta. ⁊ uinea est. Et sifuit iã ñ est. redacta

Expanded text:
laboratur, et fructuosius. An vos dubitalaboratur, et fructuosius. An vos dubitatis longe vigilantius insistendum mentibus servandis, quam frugibus; longe curiosius invigilandum cavendis propter illas spiritualibus nequitiis, quam capiendis propter istas fraudulentis vulpeculis? 2. Sed jam a me demonstrandae sunt spirituales istae tam vites, quam vulpes. Vestra intererit, filii, suae quemque vineae providere, cum me disputante adverterit, in quibus sibi et a quibus maxime sit cavendum. Viro sapienti sua vita vinea est, sua mens, sua conscientia. Nil quippe incultum desertumve in se sapiens derelinquet. Stultus non ita. Cuncta apud eum neglecta invenies, cuncta jacentia, cuncta inculta et sordida. Non est vinea stulto. Quomodo vinea, ubi nil plantatum, nil elaboratum uspiam paret? Tota spinis silvescit et tribulis stulti vita: et vinea est? Etsi fuit, jam non est, redacta
Abbreviated transcription (Latin):
apite nobis uulpes paruulas q̃ demo¬
lunt᷑ uneas. nam uinea nr̃a floru¬
it. Liquet qd̾ n ociose ad uneas itum sit
qñ ibi inuente sũt nulpes demolientes ea
ut cõmunẽ ⁊ usitatũ ktt̾e sensũ ab hac
etplanatione penitus respuamꝰ ut pote
ineptum. ⁊ ĩsulsum ĩdignũq plane qͥ
recipiatur ĩ scͥptura tã scã tã autentica.
nͥ qͥs forte ita uecors ⁊ ar̃o stolidꝰ sit ut pro
magno habeat didicisse ex ea ĩstar filioꝵ
hꝰ seculi cͤam gerere t̾renaꝵ possessionũ.
custodire ⁊ defensare uineas ab ĩcsantib
bestiis. ne forte contingat amitt̾e fructã
tuni ĩ quo est lupͣia. simulq ꝑeat oꝑa ⁊
legamꝰ. qd̾ docem᷑ ĩ eo auulpib uineas cu¬
stodire. ne ĩ excolendis illis frust̃ marfu¬
pia uacuentur. si ĩ custo diendis pigri
sp̃u ista q̃ram᷑ꝰ. Ibi sane luenimꝰ sano qͥd̾
intellectu sensuq nͣlominꝰ digno ⁊ iu¬
neas florentes. ⁊ uulpes demolientes.in
quib capiendis uł amouendis. ⁊ honestͤ

Expanded text:
apite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas: nam vinea nostra floruit . Liquet quod non otiose ad vineas itum sit, quando ibi inventae sunt vulpes demolientes easut communem et usitatum litterae sensum ab hac explanatione penitus respuamus, utpote ineptum et insulsum, indignumque plane, qui recipiatur in Scriptura tam sancta, tam authentica. Nisi quis forte ita vestar filiorum hujus saeculi, curam gerere terrenarum possessionum, custodire et defensare vineas ab incursantibus bestiis, ne forte contingat amittere fructum vini, in quo est luxuria; simulque pereat opera et legamus, quod docemur in eo a vulpibus vineas custodire, ne in excolendis illis frustra marsupia vacuentur, si in custodiendis pigri spiritu ista quaeramus. Ibi sane invenimus, sano quidem intellectu, sensuque nihilominus digno, et vineas florentes, et vulpes demolientes, in quibus capiendis vel amovendis et honestius
Abbreviated transcription (Latin):
iuis alit̾. Nã ⁊si hereticꝰ non furrex̃ de fece
eccła t̾n ꝯfirmatur ĩ fide. ⁊̃ qd̾ de ꝑfectib
sponse sponsus sine dubio gratulatur.
ñputat a se aliena lucra nr̃a qui senob̾
tam dignant᷑ associat. dum uibet capi
minime tñ i ds̃ id loqͣr. s ut sponi̾uᷤ. ͥ
ꝑite nobis uulpes. uides quam socialiter
loquitur qui sociũ ñ ħt: Poterat dr̃e mͥ.
s maluit. nobis. consorcio delectat᷑. Dm̃a¬
uitatẽ. ogrãm. o amoris ium. Itant enmꝰ
oĩtm unus fr̃s est oiũ. qs hoc feeteis arar¬
dignitatis nescius. dignatione dines al̃¬
fectu potens. sua su efficax. & diuolentl
iuctoriã. dã uicta ad iuolenciã. demq le¬
met ip̃m exĩaniuit ut scias amous ftnals
t o actiirande sponse tã familiare ꝯfortĩe
Nobis inquis capite. Cui tec̃: an ercle de ppa¬
tib: De mortalib ⁊ pecc̃orib collecta ẽ. Isi
scimus q̃ sit. s tu qras es et hiopise huit¬
ambitiosus amator: Sane ñ alt̾ meysela

Expanded text:
liter. Nam, etsi haereticus non surrexit de faece, Ecclesia tamen confirmatur in fide: et quidem de profectibus sponsae sponsus sine dubio gratulatur.  . Denique non putat a se aliena lucra nostra, qui se nobis tam dignanter associat, dum jubet capi minime tamen ut Deus id loquitur, sed ut sponsus. 10. Capite nobis vulpes. Vides quam socialiter loquitur, qui socium non habet? Poterat dicere: Mi hi, sed maluit, nobis, consortio delectatus. O suavitatem! o gratiam! o amoris vim! Itane summus omnium unus factus est omnium? Qdignitatis nescius, dignatione dives, affectu potens, suasu efficax. Quid violentius? victoriam, tam victa ad violentiam? Denique semetipsum exinanivit , ut scias amoris fuissetibi, o admirande sponse, tam familiare consortium? Nobis, inquis, capite. Cui tecum? an Ecclesiae de gentibus? De mortalibus et peccatoribus collecta est. Illam scimus quae sit. Sed tu quisesambitiosus amator? Sane non alter Moyses, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ructus. post pͥmam ⁊ sccłam ãmonitionẽ.
ntpote qui oĩo subu̾sus ẽ. erit scd̾m apłm
teiritaridꝰ. Ex hoc iam meliꝰ ut quid̃ ego
arbitror efftigatur. aut ⁊̃ religatur. qm̃
sinit᷑ uneas demoliri. Nec ꝓpterea sane
nͥl egisse puret. qui heticũ nicit ⁊ ꝯuicit᷑.
hereses ꝯfuranit. uͥisimilia a uero clare

Expanded text:
monitionem, utpote qui omnino subversus est; erit secundum Apostolum devitandus . Ex hoc jam melius, ut quidem ego arbitror, effugatur, aut etiam religatur, quam sinitur vineas demoliri. 9. Nec propterea sane nihil se egisse putet qui haereticum vicit et convicit, haereses confutavit, verisimilia 1487 a vero clare
Abbreviated transcription (Latin):
uł glam scoꝵ mente intueri. Si cui nec ħ
quid possibile fit. huic sane ꝓponet iħm.
ihunc crucifixũ. ut ⁊ ip̃e absq suo labo¬
re habitet inforaminib perce. ĩ quib nõ
laborarit. Iudei ĩ hiis laborauerũt ⁊ ip̃e in
labores ĩfideliũ ĩtroibit ut sit fidelis. Nec ue¬
rendum qd̾ patiatur repulsam qui ⁊uocat᷑
at irtret. Ingredere inquit ĩ petrã. abscõ¬
dere infossa humo. a facietimoris dm̃ ⁊¬
agła maiestatis eiꝰ. Infirme adhuc ⁊ ĩerti
ip̃ conficetur. fodere ñ ualet ⁊ mendicare
erubescit. fossa ostendit᷑ humꝰ. uͥ lateat do¬
nec conualescat. ⁊ proficiat. ut possit et
ip̃a per se cauare sibi foramina in petͣ. ꝑ q̃
intret ad intiora u̾bi: aĩ utiq ingore ⁊ ꝑu¬
ritare. Et sũtelleximus fossam humũ illã
qͥait. foderunt manis meas ⁊ petes meos.
non erit ambrgend de sanitate citius
acipiscenda. anime uulnerate q̃ i ea
demorabit᷑. Qͥa enĩ tã efficax ad curanda a¬

Expanded text:
um mente intueri. Si cui ne hoc quidem possibile sit, huic sane proponet Jesum, et hunc crucifixum: ut et ipse absque suo labore habitet in foraminibus petrae, in quibus non laboravit. Judaei in his laboraverunt, et ipse in labores infidelium introibit, ut sit fidelis. Nec verendum quod patiatur repulsam, qui et vocatur ut intret. Ingredere, inquit, in petram, abscondere in fossa humo a facie timoris Da majestatis ejus . Infirmae adhuc et inerti ipso confitetur, fodere non valet, et mendicare erubescit fossa ostenditur humus ubi lateat, donec convalescat et proficiat, ut possit et ipsa per se cavare sibi foramina in petra, per quae intret ad interiora Verbi, animi utique vigore et puritate. 7. Et si intelleximus fossam humum, illam quae ait: Foderunt manus meas, et pedes meos ; non erit ambigendum de sanitate in ea citius adipiscenda animae vulneratae, quae in ea demorabitur. Quid enim tam efficax ad curanda c
Abbreviated transcription (Latin):
nec enĩ potest finiri mͦ. ne sit sine modo
si cuncta q̃ adhuc exposito capiło restãt
uno isto uelimꝰ smone ꝯplecti. S̾ qd̾ su¬
per est seruemus pͥncipio alt̃i. ut de nr̃
sane ⁊ de u̾bo ⁊ modo. gaudeat sponsus

Expanded text:
nec enim potest finiri modo; ne sit sine modo, nec enim potest finiri modo; ne sit sine modo, si cuncta quae adhuc ex proposito capitulo restant, uno isto velimus sermone complecti. Ergo quod superest servemus principio alteri, ut de nostro sane et verbo et modo gaudeat sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
tuto. Sempe in petra. Nempe ĩ uiscerib
iħu uulnerib nimirũ patentib adin¬
tro eund̾. Si ĩ suiꝰc̾e̾t uiscerib scrutans ea
ferrũ profecto senuret. dolorẽ ñ ferret
succũberet. ⁊ negaret. ꝯuc̃ autẽ ĩpet̾ hab¬
tans quid mirum su ĩ mod̾ petre durue¬
rit. s neq ħmirũ. si exul acorpore dolo¬
resñ senciat corporis. Neq hoc fac̃ stupor
s amor. submittit᷑ enĩ sensus ñ amittit᷑.
bend̾ calicem dm̃. et calix hic iebrians
qm p̃clarus est. p̃clarus inq̃m atq ioꝯ¬
dus. non minus imperatori spectanti
qͣm militi tͥumphandi. Gaudiũ ⁊ erũ dñ
fortitudo nr̃a. Q ani gaudeat ad uocem
fortissime confessionis. Deniq ⁊ reqͥrit
eã cũ desid̾io. sonet ĩquiens uox tua in
aurib meis. Nec cunctabit᷑ repend̾euiẽ
scđ̾m suã promissionẽ. ꝯtinuo ut se con¬
fessus fũit corã hõib ꝯfitebit᷑ ⁊ ip̃e eum
corã patre suo. Rumpamus sermonem.

Expanded text:
tuto, nempe in petra, nempe in visceribus tuto, nempe in petra, nempe in visceribus Jesu, vulneribus nimirum patentibus ad introeundum. Si in suis esset visceribus, scrutans ea ferrum profecto sentiret; dolorem non ferret, succumberet, et negaret. Nunc autem in petra habitans, quid mirum si in modum petrae duruerit? Sed neque hoc mirum, si exsul a corpore dolores non sentiat corporis. Neque hoc facit stupor, sed amor. Submittitur enim sensus, non amittitur. bendum-calicem Domini. Et calix hic inebrians quam praeclarus est! Praeclarus, inquam, atque jucundus non minus imperatori spectanti, quam militi triumphanti. Gaudium etenim Domini, fortitudo nostra . Quidni gaudeat ad vocem fortissimae confessionis? Denique et requirit eam cum desiderio: Sonet, inquiens, vox tua in auribus meis. Nec cunctabitur rependere vicem secundum suam promissionem: continuo ut se confessus fuerit coram hominibus, confitebitur et ipse eum coram Patre suo . Rumpamus sermonem,