comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udem cͥditoꝵ fecisse. ¶ Lemo eĩ
uud̾r fraudare eos qui sciunt. Et
dsencumtssiquid cum pnpillo ge¬
stum sit in fraudem c̾ditoꝵ. labeo
at. oĩo renctand̾. si frandati sint c̃¬
ditores qr pupilli ignorancia q̃
ꝑetatem contingi.nõd ẽẽ capcio¬
sa c̃ditorib ⁊ iꝑsi lucrosa eo unt
ntumur. ¶ Simili m̾o dicmni ⁊ si c̾
donatum e non ẽe q̃rend̾ an scĩẽte
eo cui donatum ẽ. gestum sit. s ħ
tm̃ an frandentur c̾ditores necu¬
tñ qui ignorantes ab eo qui solũ
endo lib̾alitatem ñ sit accepunt.¬

Expanded text:
ude‹m› creditorum fecisse: nemo enim uidetur fraudare eos, qui sciunt et consentiunt.Si quid cum pupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeo ait omnimodo reuocandum, si fraudati sint creditores, quia pupilli ignorantia, quae per aetatem contingit, non debet esse captiosa creditoribus et ipsi lucrosa: eoque iure utimur.Simili modo dicimus et si cui donatum est, non esse quaerendum, an sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an fraudentur creditores: nec utamen, qui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
xxmii.Gerẽ locus qui sineu¬
illa ẽ. ¶ Stipendum astipe
ait ⁊ sane appellatur acontri¬
bucione trĩbutum uł exeo ꝙ¬
ĩmlitibus tribuatur.
ut ñ uideatin alienare quip¬
atitur nsucapiẽum quo al¬
ienare diciꝰ. qui ñ utendo ã
ditatem omittit. aut qtionez
intͣctum tpc datam ñ amꝑle¬

Expanded text:
est locus, qui sine uilla est. 'Stipendium' a stipe ait. et sane appellatur ab intributione tributum uel ex eo quod militibus tribuatur.ut non uideatur alienare, qui patitur usucapi. eum quoque alienare dicitur, qui non utendo amieditatem omittit aut optionem intra certum tempus datam non ample
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ S quis uxorires maismabr¬
tti subt̃henti opem ofiluumie
accõmodau̾it furtiteneb̾r. o
⁊ si furtum cum ea fec̾it tenebr
finti cũm ipsa ñ tẽncatur fumi¬
ipsa quo si opemtulit furtino
tenebr s reꝵ amõtaꝵ buuosu¬

Expanded text:
 quis uxori res mariti subtrahenti opem consiliumue accommodauerit, furti tenebitur.Sed et si furtum cum ea fecit, tenebitur furti, cum ipsa non teneatur.Ipsa quoque si opem furi tulit, furti non tenebitur, sed rerum amotarum.S
Abbreviated transcription (Latin):
Netorait. ũ eo fonte quo
agitur ħ anno aqua nec mn̾
ciam nec p̃tano abilloususẽ
delacu ꝓuteo piscina. item inter
tana aqua uti ꝓhibetur fintutes
eũm notm̃ eĩ aque ducende ẽẽ sole
nt ueꝵ ⁊̃ haimende ⁊ sicut discreie
st̃ fuitutes ductus aque ⁊ banst̾
aque ita int̾ccã seꝑatim reddunt.
hibeatur sine ⁊̃ pecus ad aquama¬
ppellare ⁊ eadem sunt hic dicẽda

Expanded text:
ti de eo fonte, quo de agitur, hoc anno aqua nec vi nec clam nec precario ab illo usus es, de lacu puteo piscina item interdtana aqua uti prohibetur: servitutes enim non tantum aquae ducendae esse sole etiam hauriendae, et sicut discretae sunt seruitutes ductus aquae e‹t› haustus aquae, ita interdicta separatim reddunturrohibeatur siue etiam pecus ad aquam appellere. Et eadem sunt hic dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
ore pu. aut metallo plectut¬
⁊ metallo quid̾ ẜ suam digni¬
tatem. ¶ Siquis arborems
undicatur ex ordinem ñ lem

Expanded text:
 autem metallo plectuntur, et metallo quidem secundum suam dignitatem. si quis arborem uindicatur extra ordinem non le
Abbreviated transcription (Latin):
dunt p̾t̾ea c̾mina que ad exͥcu¬
satõem p̾sidis ꝑtinent. nt pu¬
ta siquis instrim̃ita sua ꝓ̃dita
ẽe dicat nam huiꝰ rei execiitio
p̃fecto ubis adiuis fr̾ib da¬
re ꝓuinciaꝵ cõbrcionem solet
admitts it pita ĩꝓuincia a
admissum tale ẽ płiq inimico¬
rum solent p̃dio inimici cħ̾.¬
snotan io ẽ lapides pon̾e indicõ
futoͣs. ꝙ siquis eum agnimco¬
luss malo leto ꝑiturus eet
insidus eoꝵ qui scõpulos po
timens eoꝵ qui scopłos sͥ fece¬
nint. banc rem p̾sides exequis
õlent guit̾ usq adpenam ca¬
ꝑitis qr ⁊ ip̾sa res mortem cõ¬

Expanded text:
unt praeterea crimina, quae ad ex‹e›cutionem praesidis pertinent: ut puta si quis instrumenta sua prodita esse dicat: nam huius rei ex‹e›cutio praefecto urbis a diuis fratribus dare prouinciarum coercitionem solent admittere: ut puta in prouincia Aradmissum tale est: plerique inimicorum solent praedium inimici σκοπελίζειν, id est lapides ponere indicio futuros, quod, si quis eum agrum coluisset, malo leto periturus esset insidiis eorum, qui scopulos postimens eorum qui scopelismon fecerunt. hanc rem praesides exequi solent grauiter usque ad poenam capitis, quia et ipsa res mortem co
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sacoularii qui uetitas
insacculos artes ex̾centes ꝑ¬
tem subducunt. ꝑtem subtra¬
hunt. ¶ Item qui dietani ap¬
pellantur ħ ẽ hn quimalienace¬
nacła se dirigunt surandi aĩop

Expanded text:
.Sacculari‹i›, qui uetitas in sacculos artes exercentes partem subducunt, partem subtrahunt, item qui derectarii appellantur, hoc est hi, qui in aliena cenacula se dirigunt furandi animo,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ¶ Siquis dedit peccinam
mutuam ticio reddendam scio
titonatum nolebat demde ti¬
ciis mortuo donare scio dedisse
ꝓponatu. erit conseqñs dr̃e pe¬
ccumam scii fĩ. siue mortuum sa
ũt. siue ignoraũit. is qui dabat
qr peccuma fũat dãntis. s siqde
ignoraũit mortuum ent deli¬
batus. si sic mutuam pẽccuma
accepit soluendam seio. ¶Si
ã mandaũo tibi. ut peccumam
ticio des cui tonare uolclum. et
tu ignorans me mortum ħ fe¬
cĩs. Ribebis adũs hr̃des meos mã¬
dati ãctc̃em si sciẽns non ħabebis¬
Siquis suo peccuniam credid̾it. de¬
inde is lib̾ sc̃s eam reꝓmiẜit. non
ent cõnacio. s debiti solucio idez
inp̃upillo qui sinetutoris.anc¬
abent donatõem demq pegasus
putabat. si tibi .c. spospondero lr̃
condicione si uirasszes te nomẽ
meum lãt̾imi non ẽe donatõem.
qr obrem fc̃a ẽ ⁊ res secicta est.¬
Int̾. Sproms ex debĩta ꝓte he¬
res instituału ⁊ ub̾tus fidci eiꝰ
omisit ut quiddãretu ⁊ ħsaip¬

Expanded text:
ri. Si quis dederit pecuniam mutuam Titio reddendam Seio, cui donatum volebat, deinde Titius mortuo donatore Seio dedisse proponatur, erit consequens dicere pecuniam Seii fiuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignorauit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit soluendam Seio. si autem mandauero tibi, ut pecuniam Titio des, cui donare uolebam, et tu ignorans me mortuum hoc feceris, habebis aduersus heredes meos mandati actionem: si sciens, non habebis.Si quis seruo pecuniam crediderit, deinde is liber factus eam expromiserit, non erit donatio, sed debiti solutio. idem in pupillo, qui sine tutoris aucabent donationem.Denique Pegasus putabat, si tibi centum spopondero hac condicione, si iurasses te nomen meum laturum, non esse donationem, quia ob rem ftronus ex debita parte heres instituatur et libertus fidei eius commisit, ut quid daret, et hoc stip
Abbreviated transcription (Latin):
quo id̾ pr̾and̾. ut parens filiu
inẜuitute q̃itum ⁊ manuissu
tt̾igare ꝑmittituucum u̾otalis
alius nemo ẽ qui ꝓeolitiget tc
necͥcium ẽ dari facultatem ⁊̃ m̃ri
uł filiab. uł sororib enis aceti¬
q mulierb que decognatione st̃.
uł ⁊̃ uxori adire p̾torem ⁊ħ in
dicare ut ẽ cognita ⁊ inuito eo
ei succurratur s ⁊ silib̾tum meu
ditin ꝓlib̾tate lib̃ti litigare.si eg
ignorante lib̾tus se uenire pasfuᷤᷤ
atis ꝑsonis existant: qui uelint
peis litigare p̾toris p̃tes int̾po¬
nende sut. ut eligat quem poti¬

Expanded text:
hoc idem praestandum, ut parens filium in servitute quaesitum et manumissum tigare permittitur. Cum vero talis nemo alius est, qui pro eo litiget, tunc necessarium est dari facultatem etiam matri vel filiabus vel sororibus eius ceterisque mulieribus quae de cognatione sunt vel etiam uxori adire praetorem et hoc indicare, ut causa cognita et invito ei succurratur. Sed et si libertum meum ur pro libertate liberti litigare, si eo ignorante libertus venire se passus atis personis existant, qui uelint pro his litigare, praetoris partes interponendae sunt, ut eligat, quem poti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ patitun: qr si forte dͥ suo gen̾ine¬
ll aliꝙ̃ miuriam inferri mħ casueq¬
nnim ẽ quibrdam ꝑsonis danlicen¬
ciam ꝓeo litigare nt puta penti qui
⁊̃ si nolit filius ꝓeolitigabitꝰ s et
si inpot᷑ate ñ sit penti dab̾r ħ ius q

Expanded text:
 forte sibi suoque generi vellet aliquam iniuriam inferre, in hoc casu aequum est quibusdam personis dari licentiam pro eo litigare: ut puta parenti, qui si nolit filius, pro eo litigabit. sed et si in potestate non sit, parenti dabitur hoc ius, q
Abbreviated transcription (Latin):
habenꝰ dantur neluti cum in deiec̃¬
unt. aut in ant clam opꝰ fec̾unt s
offõ iudicis otinentur ut dñm s¬
ua impensa op̾ restituentem ãbs¬
oluat pacienciam tollendo oꝑi p̃¬
stantem uł noxe dede. nbeat ⁊ ab¬
solũat siñ erit dequantum impen¬
se intollendo oꝑe erogatum tanti
odempnet sin pacienciam pr̃et
n ipse tollat cum p̾sit intm̃ ꝯdẽp¬

Expanded text:
i deiecerunt aut ui aut clam opus fecerunt. sed officio iudicis continetur, ut dominum sua inpensa opus restituentem absoluat: patientiam tollendo operi praestantem noxae dedere iubeat et absoluat, si non dedat, quantum impensae in tollendo opere erogatum sit, tanti condemnet: si neque patientiam praestet neque ipse tollat, cum possit, i
Abbreviated transcription (Latin):
semel ꝓ̾sid̾e cepit exuoluntate.
ut int̾dcm opetet. ei qui uoluit
ñ opet̾e palam e ¶Ox aitp̾tor
tario nł ipso uire ad quisita sit ydo¬
nea cancio. uł pmandati actõema¬
quin possit ⁊ tt̃ int̾ic̃o locum fore

Expanded text:
semel possideri coepit ex uoluntate.Serdictum competet: ei, qui uoluit, non competere palam est.Quod ait praetor atario uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel per mandati actionem adquiri possit,
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽamiꝰ dequib reb int¬
dc̃a opetunt ⁊ sciend̾ ẽ.
int̾dca aut dedininisr¬
eb aut dehumanis cõ¬
pet̾e dedinims. ut del
odecis sacris.uł delocis re¬
ligiosis dereb hõmi int̾ ic̾a redũt᷑¬

Expanded text:
ideamus, de quibus rebus interdicta competunt. et sciendum est interdicta aut de diuinis rebus aut de humanis competere. diuinis, ut de locis sacris uel de locis religiosis. de rebus hominum interdicta reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
tecesẜit. an maninitt̾e. uł aliena¬
re iam possit. supͣscriptas ꝑsona
uideamus ⁊ non ꝓuto posse qua
arito cum pater accusare possa¬
¶ Et simpliciter quid̾ lex muliere
phibuit intra .lx. diem diuora
mamimitte siuc autem diuert̾it
siuerepudio dimissa sit. manum¬
sionem uł alienationem non mi¬
pediri s ⁊ si constante matrimo¬
mo mulier dum diuoraum cogi¬
tat m̃ammittat uel alienet et
ꝓbatum . ꝙ infraudem legis ke
fcm sit non debet alienacio nale
nel manumissio alienacionem
ommnem ommino accipere debemꝰ¬

Expanded text:
decesserit, an manumittere uel alienare iam possit supra scriptas personas, uideamus. et non puto posse, quatur marito, cum pater accus‹are› possit. Et simpliciter quidem lex mulierem prohibuit intra sexagesimum diem diuortii manumittere: Siue autem diuertit siue repudio dimissa sit, manumsionem uel alienationem non impediri. Sed et si constante matrimonio mulier, dum diuortium cogitat, manumittat uel alienet et probatum: quasi in fraudem legis hoc factum sit, non debet alienatio ualere uel manumissio. Alienationem omnem omnino accipere debem
Abbreviated transcription (Latin):
b̾rdes quid̾̃ ꝓpte soluendo ub̾a¬
ri possimł. ꝙ diuñ eandem rem
ommes ded̾nt. ñ enim exꝑsõa
⁊ br̾dũ coͣnͣdicio obligõis ĩm̃¬
utatur. ¶Et io si diuisionem
res ꝓmissa non repit᷑ uelim
uia. h̾edes ꝓmissoris singulũ
solidum tenẽtu ͤ s quo casu
nus exhr̾dib solidum p̾stit̾¬
it petitõem habebit acobrde
familie hr̃ascunde iudicio ex
quo quid̃ accid̾e pomp̃. aitut

Expanded text:
des quidem pro parte soluendo liberari possunt, quamdiu non eandem rem omnes dederint: non enim ex persona heredem condicio obligationis immutatur. et ideo si diuisionem res promissa non recipit, ueluti uia, heredes promissoris singuli in solidum tenentur: sed quo casu unus ex heredibus solidum praestiterit, repetitionem habebit a coherede familiae erciscundae iudicio. ex quo quidem accidere Pomponius ait, u
Abbreviated transcription (Latin):
itis cã debrtorem tnum c̾ditori
meo telegͣuus omnim̾o cape ui¬
debor tantam peccumam inqñ¬
tum a creditore meo lib̾atus fu¬
ero ꝙ si ab ẽodem ego stiplamꝰ
fũo eatemis caꝑe estimandu
ero q̃temis debitor soluendo fu
taxat recipet ¶Dicia cyregra¬
p̃ha debitoꝵ suoꝵ septicirame
nũ conaturã illis aug̾ie dedit
⁊ rogauit eamut si decessiss. ca
orte secuta menia ticie filia hes
extitit angĩa ã ut rogata erat
cỹrogͣpha septicio ⁊ meino sup̃s
cciptis dedit qr si menia hr̾s sũ¬
mam que debebatur excyrogra¬
phis sup̃scriptis petat uł ipsac̾¬
sit repdi meniam uł pactĩ oñe¬
se. ¶Qui hõiem nore nõie uł alr¬

Expanded text:
ri meo delegaueris, omnimodo capere uidebor tantam pecuniam, quanta a creditore meo liberatus fuero. quod si ab eodem ego stipulatus fuero, eatenus capere existimandus ero, quatenus debitor soluendo fuetaxat reciperet.Titia chirographa debitorum suorum Septicii et Maeuii donatura illis Ageriae dedit et rogauit eam, ut ea, si decessisset, orte secuta Maevia Titiae filia heres extitit: Ageria autem, ut rogata erat, chirographa Septicio et Maevio supra scriptis dedit. quaeritur, si Maevia heres summam, quae debebatur ex chirographis supra scriptis, petat vel ipsa chssit? respondit Maeviam vel pacti convesse. Qui homi
Abbreviated transcription (Latin):
dem EImulr uentris nõie ꝑca
lumpniam ut inposẜom miti
desidet peccumam acͣcepit forte
dum substitito pr̃ccmatur.i
ut institutum aliqua rõe exc̃¬
ludat mortis cã donationem

Expanded text:
m Si mulier, ventris nomine per calumniam ut in possessionem mitti desideret, pecuniam accepit, forte dum substituto patrocinatur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa
Abbreviated transcription (Latin):
mus non t̾c solum cum quisi
suemortis cã nõb̾ donet s ⁊ si
pp̃ alt̾uus mortem id fiat ueli¬
ti siquis ꝓfilio suouł fr̃e morie¬
te tonec meiuo ea condcc̾e ut

Expanded text:
mus non tunc solum, cum quis suae mortis causa nobis donat, sed et si propter alterius mortem id faciat: veluti si quis filio vel fratre suo moriente donet Maevio ea condicione, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
eis age̾ ꝑmittitur edcõ p̃toris.
ñ ficit eos parratores itaq fi
tãlis p̾sona int̾uemat exinte¬
gro ent cãuiendum. ¶S ꝙ
tetutore dixim̃us ita accipie¬
dum ẽut sus fu̾it qui tutela
idmĩnistrabat s ⁊ si tutornon

Expanded text:
toris, non facit eos procuratores. itaque si talis persona interueniat, ex integro erit cauendum. Sed et quod de tutore diximus, ita accipiendum est, ut, si is fuerit, qui tutelam administrabat, cum tutor non
Abbreviated transcription (Latin):
gnoui. pena cẽssat. ⁊ capi potr¬
sinfilio uł ẜuo uł gen̾alis sũb̃s¬
criptio sufficit ⁊ adpenam em¬
tandam ⁊ adcapiend̾. ¶ Ex
Ailla quo cã fłi pene quis subio¬
etur ut duꝰ quo seũ ⁊ ant̾ cõ

Expanded text:
gnoui', poena cessat et capi potest, in filio uel seruo uel generalis subscriptio sufficit et ad poenam euitandam et ad capiendum.Ex illa quoque causa falsi poenae quis subicitur ut diui quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ficiendas testimonia ne. 14.¬
falsa inspicienda dolom. cõiec̾it.
Item obinstruendam aducta¬
cionem testimonia ue pecam¬
iam acceꝑit pactus uefiu̾̃t so¬
cietatem cohierit. adobligõe
tendumue testimonium ddi
apumueglexit punitur.¬

Expanded text:
faciendas testimoniaue falsa inspicienda dolo malo coiecerit Item ob instruendam aduocationem testimoniaue pecuniam acceperit pactusue fuerit societatem coierit ad obligationtendumue testimonium dicecipum neglexerit, punitur.
Abbreviated transcription (Latin):
restituert tutelam ułcuratõem.
cum fisco cͣchere ñ pꝰsuntat siqs
adu̾sꝰ hanc legem p̃fectus en¬
ario obrepẜit ut ꝑinde puniat᷑
ac si flm omisiss s adillos ħñ

Expanded text:
restituerunt tutelam uel curationem cum fisco contrahere non possint ac, si quis aduersus hanc legem profectus aerario obrepserit, ut perinde puniatur, ac si falsum commisisset.Sed ad illos hoc
Abbreviated transcription (Latin):
que deruus nouis inciuiłrin¬
stitutis. item deẽqͣius aliems
no dato ꝑĩmissos inp̃dium
siu iniũsos homines suos
qui inp̃lium p̾̃dia distribii
debuenint si m̃o idnon exau

Expanded text:
e riuis nouis inciuiliter institutis, item de equis alienis no dato per immissos in praedium suum uniuersos homines eos, qui in plurium praedia distribui d
Abbreviated transcription (Latin):
rreptum ẽ minquid c̾ditotenuᷤᷤ
inter ẽ s omnimodom̃solidu
furti age̾ pot s ⁊ si pignorati¬
cia actee id ꝙ debitum excedit
debitori prabit. ¶Dommꝰ
qui rem sumpuit in qua usus
fr̃ aliens ẽ furti nsufructua¬
no tẽneb̾r s eum qui tibi om¬
odau̾t si eam rem surripiat
nonten̾i finrti płacuisse põp̾.
scripsit. qm̃ nicħtua int̾ eẽt. ut¬
potecum nec omodati tenean
gͥ si aliquas impensas quasĩ
rem omodatam fecistiretent
oris icco ea res funit.
gẽ pr̃ possit non imis dstiticios
qnatura rei impedim̃to ẽ ꝙͣ non in
Lagis cum hũs quos impot̾ate
habemus ꝙͣ nobiscum ipsi pꝰsu¬

Expanded text:
 credito tenus interest, sed omnimodo in solidum furti agere potest: sed et pigneraticia actione id quod debitum excedit debitori praestabit.Dominus, qui rem subripuit, in qua usus fructus alienus est, furti usufructuario tenetur.Sed eum qui tibi commodauerit, si eam rem subripiat, non teneri furti placuisse Pomponius scripsit, quoniam nihil tua inter esset, utp‹ot›e cum nec commodati tenearis. ergo si ob aliquas impensas, quas in rem commodatam fecisti, retenoris loco ea res fuit. gere possit, non iuris constitutio, sed natura rei impedimento est, quod non magis cum his, quos in potestate habemus, quam nobiscum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
an ⁊̃ is cui data ẽ ꝑferenda. sur¬
ti age possit ⁊ si custodia enis.
ad eum ꝑtineat. põt̾ s ⁊ si in¬
t̾ fuu̾it eius epłam redde furti
habẽbit actõem singe eam e¬
epłam fuisse que otinebat ut
ei quidredde̾tur fieret ue pot̾
h̾re furti actõem uł si custodi¬
am eius rei recepit nł mcede̾
siłis ca eius erat aut caupon¬
is aut magri nais. nambus
damus fintiactõem si fint so¬

Expanded text:
da, furti agere possit. et si custodia eius ad eum pertineat, potest: sed et si interfuit eius epistulam reddere, furti habebit actionem. finge eam epistulam fuisse, quae continebat, ut ei quid redderetur fieretve: potest habere furti actionem: vel si custodiam eius rei recepit vel mercedsimilis causa eius et cauponis aut magistri navis: nam his damus furti actionem, si sint so
Abbreviated transcription (Latin):
cum satis diulitem extraxis.¬
se dicetur iminto adũsariono
nequis ab sens p̃upnadi
opus metalli uł sile̾m pena.
siue cãpitalem penamhꝰ cafu
ñ ẽ mroganda mabsentem pẽa.
s ãbsens requirendꝰ aductandꝰ¬

Expanded text:
cum satis diu litem traxisse dicetur, inuito aduersario non ne quis absens puniatur: opus metalli uel similem poenam siue capitalem: hoc casu non est irroganda in absentem poena, sed absens requirendus adnota
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. Si debitor infraudem c̾ditor
minoꝵe pcĩo fundum scienti emp¬
tori uendidit. deinde hu quib de
rencrando eo actio datim. eͣmͣi p̃e¬
tant. q̃itumẽ. an p̃cum restituere
debent pcur existimat omim̃o
restituend̾. ẽe fudum ⁊̃ si p̃cium

Expanded text:
um Si debitor in fraudem creditorum minore pretio fundum scienti emptori vendiderit, deinde hi, quibus de revocando eo actio datur, eum petant, quaesitum est, an pretium restituere debent. Proculus existimat omnimodo restituendum esse fu
Abbreviated transcription (Latin):
dem portoem emptori reddendã
exp̃cio posse tñ dicu illam rem. ap̃
arbitru ext̾a aĩadũtendam. ut
si nmu soluti inbons extentin¬
beat eos reddi qr ea rõe nemosrau

Expanded text:
uidem portionem emptori reddendam ex pretio: posse tamen dici eam rem apud arbitrum ex causa animadvertendam, ut, si nummi soluti in bonis exstent, iubeat eos reddi, quia ea ratione nemo frau
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m cessat lacũs ẽ quiꝓpetuam h¬
abet aquam stagnimie ꝙ tempo¬
ralem contineat aquam ibidem
stagnantem que qmd̃ aqua pleꝵ
oduxit si piscan ꝓhibeatur utile
int̾dcm opet̾e sabimus consentita¬
iabeo dͦ si amimicipib oductum
abet equissimum erit obuectig¬
lis fauorem int̾dcõ eum tem̃. siqi
uelit int̾dc̃m talemdu̾e ut locus

Expanded text:
m cessat.Lacus est, quod perpetuam habet aquam.Stagnum est, quod temporalem contineat aquam ibidem stagnantem, quae quidem aqua plerumque conduxit, si piscari prohibeatur, utile interdictum competere Sabinus consentito et si a municipibus conductum habeat, aequissimum erit ob uectigalis fauorem interdicto eum tueri.Si quis uelit interdictum tale mouere, ut locus
Abbreviated transcription (Latin):
uem¶Istichum aut pamph¬
ilum scippłatus eẽmutrump¬
missor uoluiss. non p̾sum fide¬
uissorem ẽ ita accipe stichum
aut pamphilum utrum fidã¬
pot̾ate alium uelleꝙͣ reusno¬
luiss ¶atitõ quim extestam̃to
subodicione .x. debuit fideiusso¬
rem accepi ⁊ eih̾rs extiti dem̃¬

Expanded text:
Si Stichum aut Pamphilum stipulatus essem, utrum promissor uoluisset, non possum fideiussorem ita accipere Stichum aut Pamphilum, utrum fideipotestate alium uelle, quam reus uoluisset. A Titio, qui mihi ex testamento sub condicione decem debuit, fideiussorem accepi et ei heres ext
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ fisci mĩmmĩb fungi sine
dampno fisci oport̾e idq excil¬
tẽ p̾sidem adhibito ꝓcuratore
ixpẜunt. admagr̾itus offici¬
um ꝑtin̾e exactoe peccnie
legatoꝵ. ⁊ si cessau̾int. ip̃sos
uił hr̾des ouem̾. aut si soluẽdo
ñ sñt fideuissores eoꝵ qui ꝓ
lam eiusdem cuutatis indi
cuiꝰ maritus enis ẽ ⁊ ibi nnde
originem trãbit ñ cogim̃u¬
pr̃is qui osulto filum eman¬
cipan̾at. ne ꝓmagratu eius
mandam cuiꝰq originem sat̃

Expanded text:
aediorum fisci muneribus fungi sine damno fisci oportere, idque excutere praesidem adhibito procuratore nt ad magistratus officium pertinere exactionem pecuniae legatorum, et si cessauerint, ipsos uel heredes conuen‹e›ri aut, si soluendo non sint, fideiussores eorum qui pro lam eiusdem ciuitatis uideri, cuius maritus eius est, et ibi, unde originem trahit, non cogi mupatris, qui consulto filium emancipauerat, ne pro magistratu eius mandam cuiusque originem satis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃itim cese arbores fũt¬
uitentur. que ignorante do¬
mino celandiq eius cã cedñ¬
turmec ẽẽ hãnc finti actõem
sc̃ribit pedius. cum ⁊ sine fui
toͣsi possit ut quis arbores su¬
rtim cedat. ¶Siquis radicitꝰ
recte tñagetur.q cessa. ¶ Sinẽ
aũt quis sus manib siue du
imꝑat ẜuo arbores cingi suble¬
cam cedi. bac actõeteneturide

Expanded text:
Furtim caesae arbores uidentur, quae ignorante domino celandique eius causa caeduntur. Nec esse hanc furti actionem scribit Pedius, cum et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtim caedat. Si quis radicitusrecte tamen agetur quasi caesa. Siue autem quis suis manibus, siue dum imperat seruo arbores cingi subsecari caedi, hac actione tenetur. idem
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Uit em arbores appel ĩmin¬
tatione contin̾i ꝑłiq uet̾m
aarindines arbores ñ male
dicentur. ¶Item desalicto
gas instituendi salicti ca desi¬
xit. heeq añqmͣ radices eger¬
int succidantur aut euellãt
recte pomp̃ scripsit ñ possea¬
gi tẽarborib succissis cunin¬
ulla arbor ꝓpͥedicatur que ra¬
exseminano .i. stirpitus ar̃bo¬
rem tr̃anstułit. cam quanis
n̾odum op̾hend̾it framarbo¬

Expanded text:
. Uitem arboris appellatione contineri plerique ueterum et harundines arbores non male dicentur. Idem de salictegas instituendi salicti causa defixerit haeque, antequam radices coegerint, succidantur aut euellantur, recte Pomponius scripsit non posse agi de arboribus succisis, cum nulla arbor proprie dicatur, quae raex seminario, id est stirpitus arborem transtulerit, eam, quamuis nondum comprehenderit terram, arbo
Abbreviated transcription (Latin):
o ⁊ si m̃ius homo coactus sit.
adhuc dicemꝰ hommes cõactõ
tem si ꝓponas solum dampñ
tis siue armatis ułmħ̾mibus
callide admissum ẽeque otine¬
b̾r. ¶Uampni p̃torinquit o¬
mnnia gͥ dampna contin ⁊ cłã¬
destinas ⁊ ñ puto clamdestina¬
mixta sunt¶ Etia quis recte

Expanded text:
 si unus homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos. Item si proponas solum damnum tis vel armatis vel inermibus callide admissum est, aeque continebitur. "Damni" praetor inquit: omnia ergo damna continet et clandestina. sed non puto clandestinamixta sunt. etiam quis recte
Abbreviated transcription (Latin):
ant. nomen u̾o eius scribend̾e
pͥncipi ut minsulam deꝑtet
sic demum pͥncipi scribe̾ missa
dio ã tempore dim scrib. mb̾e

Expanded text:
debeant, nomen uero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa dio autem tempore, dum scrib
Abbreviated transcription (Latin):
nicho res defendi pot̾it noc tñ
Qucciens ex stiploe iudieat
solui obrem non defensam. agi
cum fideuissorib non ẽmiqu¬
cam̃ dnm pͥore iudicio. absoli
qr omissa cautoe sideuissores
mandati iudicio non oseqnͣt
aut certe cogantur dñm pͥo¬
reiidicio defendere.

Expanded text:
nus res defendi poterit. nec tamen Quotiens ex stipulatione iudicatum solvi ob rem non defensam agitur cum fideiussoribus, non em priore iudicio absolui, quia omissa cautione fideiussores mandati iudicio non consequentur aut certe cogantur dominum priore iudicio defendere.
Abbreviated transcription (Latin):
minus duorei sunt fideuissor
dire obligõem reoꝵ qr nec long¬
um spacium int̾ponitur. necis
alius indiemuł subodicione
obligari pot̾ nec enmimpedi¬
m̃to erit dies aut condicio. q̾
min ab eo qui pure obligatua¬
sit nam si duorei fã sunt eum
quiabsens fu̾it ñ tem̾ p̃sente
aũt insolidum eẽ obligatum.
Uut siminus fore inꝑtem ob
duos ꝑiter deposin utrius fide
insolidum secritus uł eandẽ re¬

Expanded text:
minus duo rei sunt. fideiussordire obligationem reorum, quia nec longum spatium interponitur nec isalius in diem vel sub condicione obligari potest: nec enim impedimento erit dies aut condicio, quo minus ab eo, qui pure obligatntes actum sit: nam si duo rei facti sint, eum qui absens fuit non teneri, praesentem autem in solidum esse obligatum, aut si minus, in partem duos pariter deposui utriusque fidem in solidum secutus, uel eandem re
Abbreviated transcription (Latin):
p̾solutu sine ullo p̃acto om̃eꝙ
exc̃a tntele tebebatur actc̾es p̃
ali  ꝙ int̾uallum cesse siñt᷑nͣ
imo quoꝰ casu p̃ciu mag̾ m̃a¬
dataꝵ ꝓtcionm solutumꝙ̃
aꝵ ẽe non pot̾ sie quolib̾tas¬
runt s simixti eent ita ut disc̾¬
m non p̾sint. eius sĩ qui accep̃
inlibris gan seũ scriptum ẽ m
si inconspectu meo pon̾e te iub
eam efficitim ut tu statim li¬
beris. ⁊ mẽa ẽe incipiat. nam s

Expanded text:
solutum sine ullo pacto omne, quod ex causa tutelae debeatur, actiones post aliquod interuallum cessae sint, nihil imo quoque casu pretium magis mandatarum actionum solutum sse non potest, sine quo librunt: si mixti essent, ita ut discerni non possent, eius fieri qui accepit in libris Gaii scriptum est, ita si in conseam, efficitur ut et tu statim lbereris et mea esse incipiat: nam tu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ płm humiliores aut ĩmetal¬
lum dampnantur. aut honesti¬
ores minsulam deportantur¬
¶Siquis insinm̾itum litis sue
sit ĩmet᷑allum dampnatur si ho¬
nestior adempta ꝑtẽ bonoꝵ di¬
midia ꝑte mnꝑpetuum relegat¬
Instrum̃ta duoꝵ penes se posit
quid alt̾i alło ab sente reddid̾it.

Expanded text:
 humiliores aut in metallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur.Si quis instrumentum litis suaesit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte bonorum dimidia in perpetuum relegatur.Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente
Abbreviated transcription (Latin):
inde ꝑtin. heturatq si ingenusi
successionem uemre io impator¬
es ñ facile solent. ⁊ ꝙ̃ quam natal¬
ib restitũs. nͥ dseñciente patro.¬
Deu̾ Geris anigenintatis
irentatin. is quem sc̃ssimꝰ ⁊ no¬
bilissim imꝑator natalib siusre¬
stituit. s eares nec dubitatõemi
htnec umꝙͣ hũit quin explorat
sit. ad om̃em ingenntatis statu
restiti eum. qui iꝰ to p̾ncpis be¬

Expanded text:
inde habetur, atque si ingenuus successionem venire. ideoque imperatores non facile solent quemquam natalibus restituere nisi consentiente patroquaeris, an ingenuitatis iure utatur is, quem sanctissimus et nobilissimus imperator natalibus suis restituit. sed ea res nec dubitationem habet nec umquam habuit, quin exploratum sit ad omnem ingenuitatis statum restitui eum, qui isto be
Abbreviated transcription (Latin):
ta sedicione uillas expugna¬
bona rapuert item tenetura¬
exincendio rapiũt aliquid p̃¬
ter matiam sp̾t̾ea punier
rss ⁊ qui incendio cum gla¬
dio aut telo rapiendi ca fuit
uł phibendi dum̃ res suas ẜ¬
domo agroue suo autuam
sũa deiecit ꝯcusẜit expugna

Expanded text:
tu seditione uillas expugnabona rapuerint.Item tenetur,incendio rapuerit aliquid praeter materiam.Praeterea punitur .Sed et qui in incendio cum gladio aut telo rapiendi causa fuit uel prohibendi dominum res suas serdomo agroue suo aut naui sua deiecerit expugna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ toiem .do. in inclusit. ob¬
sed̾it qui ne fec̾it quommꝰ se¬
peliatur. quomag̾ funus det¬
ipiatur distrabatin quiner
nim s aliquem obligan̾it.
mnam eãm obligõem lex rescĩ¬

Expanded text:
 hominem dolo malo incluserit obsederit: quiue fecerit, quo minus sepeliatur, quo magis funus diripiatur distrahatur: quiue per uim sibi aliquem obligauerit, nam eam obligationem lex rescin
Abbreviated transcription (Latin):
camag̾e qͣ humanitatis in¬
tuitu hodie nata ãctione.
sõnõie appet. ñ enim bona dã¬
pnatoꝵ pannicłaria significan
quis ꝓbedixit nec si zonam
gita se habut ꝑtinus aliqs
s̾ uendicare debebit. S̃ uestẽ
quam is fu̾it indutus auti
remñ excedit anreꝵ quinq
alioqum siquis dampnat᷑di¬
gito babu̾it ait sardonicam.
aut aliam gẽmam p̾cii magi.
uł siquid̃ cyrographumagne
peccunieinsimu habu̾it. nuullo
lit. spolia quib inductus ẽ cũ
quis ad supplici ducitur.

Expanded text:
am agere, quasi humanitatis intuitu hodie nata actione. 6so nomine apparet. non enim bona damnatorum pannicularia significari quis probe dixerit, nec, si zonam circa se habuerit, protinus aliquis sibi uindicare debebit: sed uestem qua is fuerit indutus, aut rem non excedit aureorum quinque. alioquin si quis damnatus digito habuerit aut sardonychica aut aliam gemmam magni pretii uel si quod chirographum magnae pecuniae in sinu habuerit, nullo lit: spolia, quibus indutus est, cum quis ad supplicium ducitur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdesoẽbonã side peccumam c̾did̾it is¬
tra tp̃ra mintegr restitutõis de¬
cessit hrde fideuissore. di fficileẽ
dr̾e cu̾m iur honorarii. que potu¬
it autilio minori ẽẽ retmere fid̃c¬
uissoris õbligõm que pͥncĩpal
funit ⁊ cu obligõ fideussoris ac¬
cessit sine contemplatõe unis
nis fideuissori qui ad holescẽti
hrs extit̾it intra ostitutum tp̃c.¬

Expanded text:
credidit isintra tempora in integrum restitutionis decessit herede fideiussore, difficile est dicere causam iuris honorarii, quae potuit auxilio minori esse, retinere fideiussoris obligationem, quae principalis fuit et cui fideiussoris accessit sine contemplatione iuris nis fideiussori, qui adulescenti heres extitit, intra constitutum t
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius int̾ ẽ quałi possid iam inter¬
dicto uti possit gͦ ⁊ sicut duxit. mu¬
ta ẽ aliquid oꝑis ni aut dam fc̃ms

Expanded text:
ipsius, qualiter qualiter possidet, iam interdicto uti possit. ergo et si conduxit, muta est, aliquid operis ui aut clam factum
Abbreviated transcription (Latin):
abebit. s eam acto̾em sicuti fructꝰ me¬
dio tp̃r ce pceptos rienditi indicio p̃¬
stare cogend̾ ait. aristo ã scribit nõ
posfori ẽe semꝑ dem̃maand̾. namsi
dum tradidit ⁊ uicinꝰ cum opus fac̾e̾
uell ⁊ suret me emisse ⁊ infudomo¬
rari mͥ dem̾iciau̾it ẽe enm tutumf¬
utimim ꝙ ad suspicionem clamfti¬

Expanded text:
abebit: sed eam actionem sicut fructus medio tempore perceptos uenditi iudicio praestare cogendum ait. Aristo autem scribit non possessori esse denuntiandum: nam si cdum tradiderit et uicinus, cum opus facere uellet et sciret me emisse et in fundo morari, mihi denuntiauerit, esse eum tutum futurum, quod ad suspicionem clam
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. PEna parricidu more
maioꝵ ħ instituta ent pani¬
cida irgis sangneid ũbatus.
demde muileo msutatur m
cine ⁊ gallo gallinacio ⁊ mꝑa

Expanded text:
a parricidii more maiorum haec instituta est, ut parricida uirgis sanguineis uerberatus deinde culleo insuatur cum cane, gallo gallinaceo et uipera
Abbreviated transcription (Latin):
tͣctanda cã agatur que semeli
iudicata ẽ ꝑdelatoris cormp¬
telam. mortuus corruptorñ
efficiet. quomimiꝰ agi possit᷑ at
ditatem ostat s denegatis ci
accionib fisco locus ent.
ñ restituuntur. nam ⁊ ĩeo quip
aditam brditatem defuctim¬

Expanded text:
tractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atqueeditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit. non restituuntur: nam et in eo, qui post aditam hereditatem defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
xit sciend̾ ẽ inre post̾a acqui¬
stta fiscum pociorem ẽẽ debe̾ pa¬
dem.EIns qui delatoremcor¬
rupit el condicio ẽnt ꝓomic¬
t̾um quĩ adũsus hr̾dem eius.
transire ñ d. nec enim exinde
pit c̃i ex quo redempta ẽułas

Expanded text:
traxerit, sciendum est in re postea adquisita fiscum potiorem esse debere Paum. Eius, qui delatorem corrupit, ea condicio est, ut pro uiceteroquin aduersus heredem eius transire non debet. nec enim exinde perit causa, ex quo redem
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝓminciauit inchoius defendie
ostiͣtione diui traiani hre enin
cui fideiomissum erat relictu.¬
¶qr aũt ñ nulli ingrati adu̾sus
bũficium diui traĩani pꝰ ꝓfessio.¬
fideiomisso fcãm cum posẜorib
transigunt. atq trĩb edcis eno¬
cati ñ indent. placuit senatin
tm̃ ab eo qui id fecissent exigisp
tum ap̃ ertarium exea c̾a quam
detusat reman̾e oport̾et si ꝓfes¬
sionem suam impless ⁊ si posẜ¬

Expanded text:
o minus ius deferendi ex constitutione diui Traiani habere eum cui fideicommissum erat relictum.Quia autem nonnulli ingrati aduersus beneficium diui Traiani post professiofideicommisso factam cum possessoribus transigunt atque tribus edictis evocati non respondent, placuit senatui tantum ab eo qui id fecisset exigi, quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerat remanere oporteret, si professionem suam implesset: et si pos
Abbreviated transcription (Latin):
b satis fiat ⁊ siquid suꝑflun
ẽ fisco infaturant siacceꝑit
totum fiscus soluat ip̃se nel
simpłi siuendidit ꝓcuratori
iubebit peccumam quam de¬
b̾i creditori pͥuato fiñt ꝓbat᷑
ex solui ei ⁊ ita dui seũ ⁊ ant̾

Expanded text:
bus satisfiat et si quid superfluum est, fisco inferatur, aut, si acceperit totum fiscus, soluat ipse: uel simpliciter si uendidit procurator, iubebit pecuniam, quam deberi creditori priuato fuerit probatum, exsolui ei. et ita diuus Seuerus et
Abbreviated transcription (Latin):
picłm cõis odempnationis di¬
indi põstulanit ꝙ ꝑticipeᷤ ind¬
icati soluendo ẽent reuocantis
ealienationib quas fraudułet
fec̾ãt ñ uidi cãm peccunie fisco
br̾dis omisit rogo fund̾ ticiodẽ
dequo te rõgaiit siticius cape
ñ possit.ñ euitabit ħrs pe¬
nam taciti fidei omissil̃ ẽ enim
uidetur qui ñ tm̃legem cutim¬
uenire uoluit. s ⁊̃ int̾p̃tatõem
leg̾ q̃ ciita tacitum fideiomissu
habetin ꝙͣuis enim fund̾ nõĩa¬
uit ñ tñ eo cognosci pot̾ dequo
sit rogatus hrs cum diu̾sitas
reꝵ obscurum ficiat legatum
¶Patronꝰ si tacite infidem suam
recipiat. ut exp̃orcione sua p̃st

Expanded text:
is condemnationis diuidi postulauit, quod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco s commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim est uidetur, qui non tantum legem circumvenire voluit, sed etiam interpretationem legis, quae circa tacitum fideicommissum habetur: quamvis enim fundum nominaverit, non tamen cognosci potest, de quo sit rogatus heres, cum diversitas rerum obscurum facia.Patronus si tacite in fidem suam recipiat, ut ex portione sua praestet,
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ exempla ehac odicione edẽt
ne is cui describendi fit pot̾as a
adu̾sus se uł rẽm .pir. ħus ãcͣtis
utatu dequo cari̾e opellitin ut
agitur actoꝵ pot̾as postułada
ptuł̾it ac̾̃a cadit. ¶Qucciens
poscetur. ¶Quĩ ꝓ alio afisco
offmmdicis sol. ¶ fiscilib de¬
bitoridb petentib adõꝑanda
peccuniam dilatdem negari no
placuit q̃iꝰ rei estimacioita ar¬
bitrio iudicantis conced̾rnt
ĩmaiorib sũmis ñ plũs qm̃er¬
es m̾ses ĩmmnorib uo no plu̾
qm̃ duo progentimplixiorisa

Expanded text:
suorum exempla hac condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, adversus se vel rem publicam his actis ne utatur: de quo cavere compellitur, ut, agitur, actorum potestas postulanda protulerit causa cadit. Quotiens poscetur. Qui pro alio a fisco officium solet. Fiscalibus debitoribus petentibus ad comparandam pecuniam dilationem negari non placuit. cuius rei aestimatio ita arbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres menses, in minoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixioris
Abbreviated transcription (Latin):
exqum oport̾e. utrum mmiã
negligencia militum euaẜitan
casu ⁊utrum imus expłib an
exima płes ⁊ ita demum affici¬
endos sup̃pͦlicio milites quoꝵ
custodiam euasint: si culpa eo¬
aut ita sciens hũit ut possit
custodiam euad̾e nãdũtend̾.

Expanded text:
e, utrum nimia neglegentia militum euaserit an casu, et utrum unus ex pluribus an una plures, et ita demum adficiendos supplicio milites, quibus custodiae euaserint, si culpa eoaut ita sciens habuit, ut possit custodia euadere, animaduertend
Abbreviated transcription (Latin):
dolo malo mlib̾tate ẽẽ ⁊ ẜuum p̾se
sine dõlomalo inlib̾tate ẽs insans
subreptus bona fide inẜuitute fu¬
it cumi lib̾ ee̾t deinde cum destatug¬
nanis eet recessit. ⁊ clam inlib̾tate
moran cepit. hic non solum dolom
inlib̾tate moratur. ¶Põtest ⁊ ẜuꝰ
sine dolo malo in lib̾tate moran .i
ut puta testõ accepit lib̾tatemi
ꝙ nulliꝰ mom̃ti ẽe ignorat uł uind¬
icta ei imposita ẽ. ab eo quem dñm
c̃e putanit. cum u̾o eẽt. uł educatuᷤ

Expanded text:
dolo malo in libertate esse et servum posse sine dolo malo in libertate esse. Infans subreptus bona fide in servitute fuit, cum liber esset, deinde, cum de statu ignarus esset, recessit et clam in libertate morari coepit: hic non sine dolo malo in libertate moratur. Potest et servus sine dolo malo in libertate morari, ut puta testamento accepit libertatem, quod nullius momenti esse ignorat, vel vindicta ei imposita est ab eo, quem dominum esse putavit, c
Abbreviated transcription (Latin):
uł non iuistis sine calliditate tñ pu¬
tauit selib̾m ⁊ inlib̾tate tm̃ puta¬
ca cã eeut ⁊ sine dolom. inlib̾tate fu¬
erit. atq ĩo posẜois om̾o fiuatur. ꝓ̃¬
bacio ã adid tp̃t refertur cum sine do¬
lo .in.inlib̾tate fu̾it quo pͥmum in
ius aditum ẽ ¶Si õꝑa alicui debe¬
bati quo lib̾ali iudicio exꝑin po¬
qui adlib̾tatem ꝓclamat. illo tp̾re
quobona sidem Riuebat ueluti si
ego bona fide dnsnoxali idicio d¬
uentus ⁊ ꝯdempnatus litis existi¬

Expanded text:
 vel non iustis, sine calliditate tamen putavit se liberum et in libertate moraea causa esse, ut sine dolo malo in libertate fuerit atque ideo possessoris commodo fruatur. Probatio autem ad id tempus referetur, cum sine dolo malo in libertate fuerit, quo primum in ius aditum est. Si operae alicui debeantur, is quoque liberali iudicio experiri poqui ad libertatem proclamat, illo tempore, quo bona fide mihi seruiebat, ueluti si ego bona fide dominus noxali iudicio conuentus et condemnatus litis aesti
Abbreviated transcription (Latin):
stimemus alioqum quid dice¬
mus si ius delegau̾it c̾dito¬
n suo cõem debitorem isq ab
eo stipłatũs su̾it. ũt mulier.
tundum uisẜit doti ꝓmitte

Expanded text:
existimemus. alioquin quid dicemus, si unus delegauerit creditori suo communem debitorem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promitte
Abbreviated transcription (Latin):
dit ñd uagari cum discͥ̾mine
iriam̃ passum contendat.
di dicatur hõmo imiinia cccis
nõ quid ñ debeat ꝑmitt̾e p̾tor
pͥuato mdiao legi corneliẽ p̃a¬

Expanded text:
dit, non debet vagari cum discrimine iuriam passum contendit. Si dicatur homo iniuria occisus, numquid non debeat permittere praetor privato iudicio legi Corneliae pra
Abbreviated transcription (Latin):
rogentur. id fide tua ẽẽ nĩbes.
¶Qrui id ꝙͣ infaciendo. nit nofi¬
cendo consistit stipłatur incer¬
tum scipłari iud̾r infaciendo.
uł̾ti fossam fodrtonum ed¬
ificari. nacuam posẜom tradi.
inn̾o faciendo ueluti ꝑte nofi¬

Expanded text:
rogentur: "id fide tua esse iubes?" Qui id, quod in faciendo aut non faciendo consistit, stipulatur, incertum stipulari videtur: in faciendo, veluti "fossam fodiri" "domum aedificari" "vacuam possessionem tradi": in non faciendo, veluti "pe
Abbreviated transcription (Latin):
impetrare. si forte ille infraudemip¬
soꝵ adierit h̾rditatem s mllimire¬
medumẽ apositum s̾ eĩ imputent
eius subuenire qui talem frandem
d siquis suspectam brditatem di¬
cens opuls fuit. adire ⁊ restitũe ħ̾r¬
ditatem. dem̃ ñ sit cui restituat. ex

Expanded text:
eparationem impetrare, si forte ille in fraudem ipsorum adierit hereditatem. sed nullum remedium est proditum: sibi enim imputent, eius subuenire, qui talem fraudem d si quis suspectam hereditatem dicens compulsus fuerit adire et restituere hereditatem, deinde non sit cui restituat, e
Abbreviated transcription (Latin):
Aa eos qui bona sua negant iure
uenisse p̾iudico exꝑin deb̾e ⁊̃ fiu¬
stra apͥncipe desid̾are rescindiuend
spectum putant. sãtisdatõem exi¬
gͥe p̾sunt ꝓsuo debito reddendo c
rei gr̃a cegͥnosce̾ p̃torem or nec sta¬
tim eiimꝰ satisdatõis necͣcitati sõ¬

Expanded text:
 eos, qui bona sua negant iure uenisse, praeiudicio experiri debere et frusta principem desiderare rescindi uendspectum putent, satisdationem exigere possunt pro suo debito reddendo. cuius rei gratia cognoscere praetorem oportet nec statim eum satisdationis necessitati s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmuti c̾ditorib exhus cansis i. Rx.¬
ut puta debitorem quis seium ba¬
buit. hic decessit. hr̾s ei exstitit tici¬
ñ hic ẽ soluendo. patiatur bonoꝵ ne¬
dicionem c̃ditores seii dicunt bona
seu suffice̾ sͥ dicunt c̾ditores ticũ.

Expanded text:
mitti creditoribus ex his causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est sol uendo: patitur bonorum uenditionem: creditores Seii dicunt bona Seii sufficere sibi, creditores Titii
Abbreviated transcription (Latin):
ficultates. s fraudulenta in reb
pupillarib uł coallida comĩsacio
suspectum om̃endet br̃demũo sole
facltates. ¶Plane inrecenti adi¬
te hrditatis. nidiendi ert qui sus¬
pectum postulant ¶Setum si
ꝓbantur passi cum mhrditatemo¬
rari. nec ei quicqm̃ p̾sint obic̾e cͥm¬
mis qͣi doloseu̾sato eo ñ debebit pꝰ
mnftum tp̃ris ad hanc necͣctatema
pelli ꝙ qi suspectꝰ satudare iusẜ dec̃¬
to p̃toris ñ obtemꝑauĩt t̾c bona
hr̾ditatis possid̾e uenundariq ex¬

Expanded text:
tes, sed fraudulenta in rebus pupillaribus et callida conversatio suspectum commendet, heredem vero solae facultates. Plane in recenti aditae hereditatis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in hereditate morari nec quicquam possint obicere criminis quasi dolose versato eo, non debebit post multum temporis ad hanc necessitatem compelli. Quod si suspectus satisdare iussus decreto praetoris non obtemperaverit, tunc bona hereditatis po
Abbreviated transcription (Latin):
Exccͣio ãt c̾ditores ticu ñ impetrab¬
unt seꝑatõem. nam b aliau adiciẽdoͣ
sͥ c̃ditorem c̃ditoris sui fac̾e defiore
odcc̾em at qui gͥadut hrditatem de¬
natur abhrde pignoris ire nͣłỹ¬
ppotheceittamen si hrditaria fiñt
iure seꝑatõis ypothecano c̾ditore

Expanded text:
io autem creditores Titii non impetrabunt separationem: nam licet alicui adiciendo sibi creditorem creditoris sui facere deteriorem condicionem. atqui igitur adiit hereditatem denatur ab herede iure pignoris vel hypothecae, attamen, si hereditaria fuit, iure separationis hypothecario creditori
Abbreviated transcription (Latin):
no puenit qua adita dẽcessit q̃yo cur
p̃tor inip̃m pupillum qͣuis p̾ca hr̃¬
b pr̃is danda sit actiocum exbonis
p̾rnis que scil adc̾ditores missosad
bona ꝑtinent nichꝰ adquirat ⁊ cmi̾
c̾ditores nich̾ inr̾ ibomis pͥmpillihͤ
nec ne pupillei hrdit᷑as. cum ea tõna
õfinssa asubstituto h̾rditate. ad c̾di¬
prna hr̃ditate se abstimut pr̃at ne.
bonis pris eius uenditis inemnac¬
cio detu tam ⁊ si p̾ea ei br̾ditas obueᷤ¬
int cͥditorib ñ reddat. id̾ in substitu¬
to filio hrde ẜuand̾ ẽ qm̃ fiłn pndõre¬
paͬcitur ut pocius pr̃is quam bona
uenticio ad quisitum ẽ ñ ppr̃emad¬

Expanded text:
obuenit, qua adita decessit. quaero, cum praetor in ipsum pupillum, quamuis postea herebus patris danda sit actio, cum ex bonis paternis, quae scilicet ad creditores missos ‹in› bona pertinent, nihil adquirat et cum creditores nihil iuris in bonis pupilli necne pupilli hereditas, cum ea bona omissa a substituto hereditate ad credpaterna hereditate se abstinet, praestat, ne bonis patris eius venditis in eum actio detur, tametsi postea ei hereditas obvenit, creditoribus non reddat, idem in substituto filio hparcitur, ut potius patris quam eius uenticio adquisitum est, non per pa
Abbreviated transcription (Latin):
.pͥ. Em qui cuta columpnasͤ
se cccultet ut c̃ditorem euitet lati.¬
tare placet. nam ⁊ ein qui recedit
ħ ẽ qui subt̾ sugi̾t. ne secum aliq̃ a¬
ctiomoneatur. latitare placet tasp
⁊ qui minbe ꝓfugit utiq franden

Expanded text:
.Eum, qui circa columnas se occultet, ut creditorem euitet, latitare placet: nam et eum, qui recedit, hoc est ‹qui› supterfugit, ne secum aliqua actio moueatur, latitare placet: tam et qui urbe profugit, utique fraudan
Abbreviated transcription (Latin):
onatus ind̾m samosum quid̾
acio adp̾sidis cognitc̃em spec¬
tat. ¶ Stellionatum ã obici
p̾se hus qui dolo quid fec̾int. sci¬
iciatur qd̾eĩ inpͥuatis iudicus
atam obligoe ꝑcalliditatem
alii distraxit. uł ꝑmutanit. nl
insolutum ded̾it. nam bee om̃s
sp̃es stellionatus otͣment s ⁊ si
quis m̃ces supposiũt. uł obliga
mnposturam fec̃t uł collusiõe
m̃ecem alt̾ius stellionat᷑ po¬
tĩt postulari ⁊ ut gen̾ali᷑ dixim¬
¶ Ddeficiente titło cͥminis ħ c̾men
Iccum ħt. nec ẽ opꝰ sp̾es enũare¬
pena au̾t stellionatꝰ milla seg¬
ntuna ẽ cumnec legittim̃ cͥmẽ

Expanded text:
onatus iudicium famosum quidematio ad praesidis cognitionem spectat.Stellionatum autem obici posse his, qui dolo quid fecerunt, sciobiciatur: quod enim in priuatis iudiciisata obligatione per calliditatem alii distraxerit uel permutauerit uel in solutum dederit: nam hae omnes species stellionatum continent. sed et si quis merces supposuerit uel obligatimposturam fecerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus species enumerare.Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen
Abbreviated transcription (Latin):
ducantur qui tamen si ẽuaserint
hostium potestatem reciꝑiunt pͥ¬
stinam libertatem. ¶Preterea
quod ꝑalluuionem agro nostro
ftumeñ adiecit iure gencium ac
id uidetur adic quocl ita paulati
dicitur quocd intelligere non posi¬
umus quantũ quoquomoniento
temporis adiciatur quod si uis fi¬
uminis ꝑtemaliquam extno p̾d¬
io detraxerit. et meo p̾dio attulent
palam ẽ cam tuam ꝑmancre pla¬
ne si longiori tempore fundomeo
hesent. irboresq quas secu trax¬
it inmeum fundum radices eger¬
int exeo tempore indetur meo fũ¬
do ad qͣmsita ẽẽ. ¶ Insula que ĩma
nnascitu querl raro accdit. ccu¬
pantis fit smulius ⁊mi d̾eciedi¬

Expanded text:
cantur: qui tamen, si euaserint hostium potestatem, recipiunt pristinam libertatem.Praeterea quod per alluuionem agro nostro flumen adicit, iure gentium nobis id uidetur adici, quod ita paulatim adicitur, ut intellegere non possimus, quantum quoquo momento temporis adiciatur.Quod si uis fluminis partem aliquam ex tuo praedio detraxerit et meo praedio attulerit, palam est eam tuam permanere. plane si longiore tempore fundo meo haeserit arboresque, quas secum traxerit, in meum fundum radices egerint, ex eo tempore uidetur meo fundo adquisita esse.Insula quae in mari nascitur quod raro accidit occupantis fit: nullius eni
Abbreviated transcription (Latin):
tig̾it tm̃ opꝰ restitrie debebił dãp¬
num u̾o sarciet. ¶Celẜ scribit.
siquid ipse feci tibi quo aqua p
noceat mea impensa tolłe me
cogend. siquis alius qui adme
non p̾tin. suffic̾e ut paciarteto¬
ule s si ẜuus m̃s fecĩt uł is cuibe¬

Expanded text:
tantum opus restituere debebit, damnum non sarciet. Celsus scribit, si quid ipse feci, quo tibi aqua pluuia noceat, mea impensa tollere me cogendum, si quid alius qui ad me non pertinet, sufficere, ut patiar te tollere. sed si seruus meus fecerit, aut is cui